open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.hr

**.hr**, Խորվաթիայի վերին մակարդակի ազգային դոմեն։ «hr» տառը ծագում է Hrvatska բառից, որը երկրի անվանումն է տեղական լեզվով: Այն կառավարվում է Խորվաթիայի ակադեմիական և հետազոտական ​​ցանցի (CARNet) կողմից: 

## Կանոններ և սահմանափակումներ
Անվճար գրանցումները տրամադրվում են հետևյալներին՝

* Խորվաթիայի Հանրապետությունում գրանցված իրավաբանական անձինք (ընկերություններ, միավորումներ, քաղաքական կուսակցություններ և այլ կազմակերպություններ, որոնք ունեն իրավաբանական անձի կարգավիճակ), և
* Խորվաթիայի Հանրապետությունում գրանցված անկախ գործունեություն իրականացնող ֆիզիկական անձինք (արհեստավորներ, նկարիչներ, բժիշկներ և այլն):

Յուրաքանչյուր օգտատեր իրավունք ունի մեկ անվճար դոմենի։ 

Վճարովի դոմենային անունները կարող են գրանցվել հետևյալ կերպ.

* իրավաբանական անձինք, որոնց գործունեության վայրը գտնվում է Եվրոպական Միության անդամ պետություններից մեկում, և
* Ֆիզիկական անձինք, Եվրոպական Միության անդամ պետություններից մեկի քաղաքացիներ, որոնք ունեն Խորվաթիայի Հանրապետության իրավասու մարմնի կողմից տրված անձնական նույնականացման համար (PIN): 

Դոմենի անունը չի կարող դոմենի օգտատիրոջը նմանակել կամ յուրացնել երրորդ անձանց ինքնությունը, ինչպես նաև չի կարող նույնական լինել կամ շփոթեցնող կերպով նման լինել այն անվանը, անվանմանը կամ նշանին, որի նկատմամբ օգտատերը իրավունք կամ օրինական շահ չունի։

### Երկրորդ մակարդակի տիրույթներ
«.from.hr» երկրորդ մակարդակի դոմենային անունը կարող են գրանցել Խորվաթիայի Հանրապետությունում բնակվող կամ քաղաքացիություն ունեցող ֆիզիկական անձինք, որոնք եզակիորեն ճանաչելի են իրենց անձնական նույնականացման համարով (PIN): 

«.com.hr» կարող են գրանցել բոլոր իրավաբանական և ֆիզիկական անձինք։ 

### Նիշեր
Դոմենի անունը բաղկացած է առնվազն մեկ և առավելագույնը 63 նիշից, որը բաղկացած է հետևյալից.

* խորվաթական և անգլերեն այբուբենի տառեր, որոնց դեպքում մեծատառերի և փոքրատառերի միջև տարբերություն չկա։
* թվեր 0-ից 9;
* Գծիկը (-) նիշն է, որի դեպքում գծիկը չպետք է լինի անվան առաջին կամ վերջին նիշը, և այն չպետք է հայտնվի երկու անընդմեջ տեղերում։

Հնարավոր է գրանցել մեկ կամ երկու տառային և երկտառային նիշերից (մեկ տառից բաղկացած և երկտառից բաղկացած) կազմված երկրորդական դոմեններ, ինչպես նաև դիակրիտիկ նիշերով երկրորդական դոմեններ։ Դոմենի անունը չի կարող նույնը լինել, ինչ արդեն գրանցված դոմենի անունը։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .hr whois տեղեկություն 

hr
Կատեգորիա:Խորվաթիա
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:1993 հիմնադրումներ Խորվաթիայում
.cv

**.cv**, Կաբո Վերդեի վերին մակարդակի ազգային դոմեն, կառավարվում է Agência Reguladora Multissectorial da Economia (ARME) կողմից։

## Կանոններ և սահմանափակումներ
.cv դոմենի անուն գրանցել կարող են և՛ անհատները, և՛ ընկերությունները։ Սա վերաբերում է նաև .com.cv-ին։

Դոմենային անունները թույլատրված չեն, եթե դրանք՝

* հստակ համապատասխանում են անպարկեշտ լեզվին և օրենքին հակասող բառերին և/կամ արտահայտություններին։
* համապատասխանում է նույն հիերարխիայում արդեն գրանցված անվանմանը։
* համապատասխանում են լայնորեն հայտնի և ճանաչված ապրանքային նշանի, անվանման կամ նշանակման վերարտադրությանը, որը կազմում է օրենքով պաշտպանված երրորդ կողմի իրավունքի կամ շահի չարաշահում և անբարեխիղճ յուրացում։
* համապատասխանում է գործող օրենսդրությամբ պաշտպանված ծագման ազգային անվանմանը կամ աշխարհագրական նշմանը։
* համապատասխանում են աշխարհագրական անվանմանը։ Աշխարհագրական անվանումները կարող են ուղղակիորեն գրանցվել .cv ձևաչափով միայն իրավասու վարչական մարմնի կողմից։ 

### Երկրորդ մակարդակի տիրույթներ
#### .gov.cv
.gov.cv-ն նախատեսված է՝
* կառավարության անդամների գրասենյակների համար;
* Պետության անմիջական կառավարման մեջ ինտեգրված ծառայությունների, գործակալությունների և նախագծերի համար։
* Նախորդ կետերում նշված կազմակերպություններից անմիջականորեն կախված ոչ մշտական ​​կառույցների պահանջով։

«gov.cv» ֆորմատով դոմենային անունների գրանցման գործընթացն իրականացվում է Rede Tecnológica Privativa do Estado (RTPE) (անգլերեն՝ State's Private Technological Network) ենթակառուցվածքների կառավարման համար պատասխանատու կազմակերպության կողմից։ 

#### .org.cv
.org.cv-ն նախատեսված է ոչ առևտրային կազմակերպությունների համար: «.org.cv» դոմենի անունը պետք է համընկնի դրա տիրոջ անվան, տիրոջ հապավումի կամ հապավումի, կամ տիրոջ կողմից մշակված կամ մշակվելիք նախագծերի կամ գործողությունների անվան հետ: 

#### .edu.cv
Ցանկացած ուսումնական հաստատություն կարող է գրանցել դոմենի անուն «.edu.cv» անվան տակ։

«.edu.cv» դոմենի անունը պետք է համապատասխանի ուսումնական հաստատության իրավական բնույթը նույնականացնող/ճանաչող փաստաթղթում տրված անվանմանը, կամ այն ​​կարող է լինել այդ անվանման հապավումը կամ ակրոնիմը, եթե վերջին դեպքում դա չի հանգեցնում անվանման ինվերսիայի կամ լրացման: 

### Նիշեր և IDN-ներ
* Դոմենի անունը պետք է ունենա 2-ից 63 նիշ։
* Դոմենի անունը կարող է բաղկացած լինել լատինատառ տառերից (az), արաբերեն թվերից (0-9) և հատուկ նիշերից (à, â, ã, ç, é, ê, í, ó, ô, õ e ú);
* որպես բառերի բաժանարար, ընդունվում է միայն «-» (գծիկ) նիշը, և այն չի կարող օգտագործվել դոմենի անվան սկզբում կամ վերջում։
* «xn»-ով սկսվող դոմենի անունը չի կարող պարունակել երկու հաջորդական «--» գծիկներ երրորդ և չորրորդ դիրքերում։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .am whois տեղեկություն 

cv
.ec

**.ec**, Էկվադորի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Ստեղծվել է 1991 թվականի փետրվարի 1-ին: Կառավարվում է *NICEC S.A.* կազմակերպության կողմից: 2022 թվականի դեկտեմբերի 15-ի տվյալներով **.ec**-ի գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է 49.340: Ամենաբարձր գրանցագինը վճարվել է *casino.ec* դոմեյնային անվան համար, 2007 թվականին:

## Դոմեյններ և ենթադոմեյններ
Գրանցումերը կատարվել և կատարվում են անմիջականորեն երկրորդ մակարդակում կամ էլ երրորդ մակարդակում, հետևյալ դոմեյնային անունների ներքո.

Սահմանափակումներ են նախատեսված պոռնոգրաֆիկ կայքերի համար:

## .ec դոմեյնների հետ կապված նշանակալի միջադեպեր
2016 թվականի նոյեմբերին **Archive.is**-ի հայելային դոմեյններից մեկը՝ «**archive.ec**»-ը, 8 օր անընդմեջ չի աշխատել **.ec**-ի գրանցամատյանում տեղ գտած ծրագրային սխալի պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ec whois տեղեկություն 

ec
.dj

**.dj**, Ջիբութիի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Ստեղծվել է 1996 թվականի մայիսի 22-ին: Կառավարվում է «Ջիբութի Տելեկոմ» ընկերության կողմից:

## Գրանցումը
Դոմեյնային անունները գրանցվում են միայն երկրորդ մակարդակում: Հատուկ սահմանափակումներ չկան, ուստի ցանկացած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ կարող է գրանցել .dj հասցե: Երկրում բնակվող անձ լինելու կամ այնտեղ տեղակայված հաստատություն լինելու պարտադիր պահանջ չկա: Արգելվում են միայն այն դոմեյնային հասցեները, որոնք խախտում են երկրի ընդհանուր բարոյական չափանիշները , օրինակ՝ պոռնոգրաֆիայի հետ կապվածները:

**.dj**-ի ներքո գրանցվող դոմեյնային անունը կարող է լինել երեքից մինչև 63 նիշ երկարությամբ, ընդ որում՝ պետք է պարունակի միայն տառանիշեր:

Առավել բարձր գնով վաճառված **.dj** դոմեյնային անունները եղել են poker.dj-ը և travel.dj-ը:

Դոմեյնի շուրջ հաճախ աղմուկ է առաջացել երաժշտական կայքերի համար նախատեսված «DJ» հապավման ( disc jockey - դիջեյ) լայնորեն օգտագործման պատճառով: Այդ փաստը հաստատող օրինակներից են rave.dj-ը, transitions.dj-ը, cord.dj-ը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .dj whois տեղեկություն 
* Դոմեյնային հասցեներ շնորհող մարմնի կայքէջը

dj
.bz

**.bz**, Բելիզի վերին մակարդակի ազգային դոմեն, կառավարվում է Բելիզի համալսարանի կողմից։

## Օգտագործում
Մի ժամանակ ամերիկյան մի ընկերություն **.bz** դոմենները շուկայավարել է որպես «բիզնես» (business), և այդ ընկերությունը դատական ​​​​հայց ներկայացրեց ICANN-ի դեմ ՝ փորձելով արգելափակել **.biz** դոմենը՝ որպես «անարդար մրցակցություն»։ 

Ներկայումս գրանցամատյանը գտնվում է Բելիզում, բայց դեռևս դոմենը երկրից դուրս է ներկայացնում որպես «բիզնեսային նշանակություն ունեցող»։ Հասանելի են նաև միջազգային դոմեններ՝ ոչ ASCII նիշերի լայն տեսականիով։ Դոմենի գրանցումը ազատ է։ .bz դոմենի անունը պետք է պարունակի երեքից վաթսուներեք նիշ։

## Դոմեններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .bz whois տեղեկություն 

bz
.ch

**.ch**, Շվեյցարիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Գործում է 1987 թվականի մայիսի 20-ից և կառավարվում է SWITCH շվեյցարական հիմնադրամի կողմից։ CH հապավումը կապված է Շվեյցարիայի լատինական անվանման՝ Confoederatio Helvetica-ի հետ։

## Պատմություն
.ch դոմեյնը 1987 թվականին Շվեյցարիա է բերել Բերնհարդ Պլատները։ Կարճ ժամանակ անց նա այն փոխանցել է այն ժամանակ դեռևս սկզբնավորման փուլում գտնվող SWITCH հիմնադրամին։ SWITCH-ը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 22-ին և այդ ժամանակից ի վեր պատասխանատու է .ch դոմեյնի կառավարման համար։ Երբ SWITCH-ի հաշվարկային ցանցերը կառուցվեցին և համալսարանները միացվեցին այդ ցանցին, սկսվեց ընկերություններից հայտերի ընդունումը։ Այն նախատեսված չէր մասնավոր անձանց համար։ Շվեյցարական ինտերնետային առաջին երեք գրանցված հասցեներն էին՝ cern.ch, ethz.ch և switch.ch։ 1991 թվականի վերջում .ch հասցեն ներառվել է «Root DNS»-ում, ինչի շնորհիվ այն հասանելի է դարձել ամբողջ աշխարհում։ 2001 թվականին Շվեյցարիայի հաղորդակցության դաշնային գրասենյակը (BAKOM) ստացել է .ch դոմենների տրամադրման իրավունքը։ Քանի որ այդ ժամանակահատվածում SWITCH-ը գտնվել է նրա ենթակայության ներքո, այն դարձել է Շվեյցարիայում դոմեններ գրանցող միակ կառույցը։ 2002 թվականին .ch դոմենի կառավարումը պետականացվել է։

## Բնութագիր
Շվեյցարիայի առաջին երեք գրանցված ինտերնետային հասցեներն են եղել cern.ch, ethz.ch և switch.ch։ .ch դոմենը կարող է ունենալ երեքից մինչև վաթսուներեք նիշ երկարություն (բացառությամբ Շվեյցարիայի կանտոնների պաշտոնական կայքերի, որոնք բաղկացած են ընդամենը երկու նիշից՝ համապատասխանաբար յուրաքանչյուր կանտոնի հապավումից)։ Դոմենները կարող են ներառել ումլաուտներ և այլ միջազգային ձևաչափի նշաններ։ Գրանցման գործընթացը, որը սովորաբար տևում է շուրջ 48 ժամ, չի պահանջում, որ մասնավոր անձանց կամ ընկերությունների բնակավայրը կամ նստավայրը Շվեյցարիայում լինի։

2010 թվականից ի վեր վնասակար ծրագրերով վարակված .ch դոմենները մշտապես փակվել են։ Դոմենի սեփականատերերն ունեն ընդամենը 24 ժամ՝ խնդիր հայտնաբերելուց հետո ինքնուրույն արձագանքելու և վնասակար ծրագրերը հեռացնելու համար։ Դոմենների տրամադրման մարմինը իրեն իրավունքն է վերապահում չարաշահմամբ օգտագործվող դոմենները հետ վերցնելու համար։ 2015 թվականի հունվարի 1-ից SWITCH-ը դադարեցրել է նոր դոմենների տրամադրումը․ նախկինում գրանցված դոմենները պետք է տեղափոխվեն այլ մատակարարների մոտ։

## Քննադատություն
Դոմենների տրամադրման մարմին SWITCH-ը երկար ժամանակ քննադատության թիրախում էր, քանի որ այն հանդես էր գալիս միաժամանակ թե՛ որպես դոմենների գրանցամատյան, և թե՛ որպես գրանցող կազմակերպություն։ Շվեյցարիայի մի շարք հոսթինգային ընկերություններ քննադատել են այս գործելակերպը՝ պնդելով, որ SWITCH-ի դուստր ձեռնարկությունը switchplus անխուսափելիորեն ստանում է առավել շահավետ պայմաններ, քան մրցակիցները։ Վեճը հանգեցրեց բազմաթիվ դատական հայցերի: Switchplus-ի դերի վերաբերյալ դատական վեճը լուծվել է 2012 թվականի սեպտեմբերին՝ հօգուտ SWITCH-ի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SWITCH-ի պաշտոնական կայք
* IANA .ch whois տեղեկություն 

ch
.do

**.do**, Դոմինիկյան Հանրապետության վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Ստեղծվել է 1991 թվականին և պատվիրակվել այդ երկրի ցանցային տեղեկատվության կենտրոնին (Network Information Center .do), որն էլ առ այսօր կառավարում է այն: 2023 թվականի հունիսի 13-ի տվյալներով .do-ի գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է 38.059:

## Հասանելի դոմեյններ
**Աղբյուր.**

* **.do** - ընդհանուր օգտագործում

### [[Երկրորդ մակարդակի դոմեն|Երկրորդ մակարդակ]]
* **edu.do** - կրթական և հետազոտական հաստատություններ
* **com.do** - առևտրային կազմակերպություններ
* **org.do** - ոչ կառավարական կազմակերպություններ
* **net.do** - ինտերմետային ծառայություններ մատուցողներ
* **gob.do**/**gov.do** - կառավարական հիմնարկություններ
* **web.do** - կայքային ծառայություններ մատուցող կազմակերպություններ
* **art.do** - արվեստի հաստատություններ
* **sld.do** - առողջապահական հիմնարկներ
* **mil.do** - զինվորական հիմնարկություններ ու կազմակերպություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .do whois տեղեկություն 
* NIC - Network Information Center

do
.jo

**.jo**, Հորդանանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է: 2021 թվականի նոյեմբերի 20-ի տվյալներով դրա գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է 5 280, 2022  թվականի դեկտեմբերի 17-ի տվյալներով՝ 5 686:

Հորդանանին շնորհվել է նաև վերին մակարդակի արաբատառ ազգային դոմեյն՝ : Ընդ որում՝ այս դոմեյնի ներքո գրանցումը բաց է բոլոր հանրային ու մասնավոր ընկերությունների ու կազմակերպությունների համար:

## Գրանցումը
*.jo* դոմեյնի ներքո կայքեր գրանցելու պատասխանատվությունը նախկինում կրում էր Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնը / [Ներկայումս այդ դոմեյնը կառավարվում է Հորդանանի թվային տնտեսության և ձեռներեցության նախարարության կողմից: Սովորաբար [Դոմենային անուն|դոմեյնային անուն]ներ գրանցվում են երկրորդ մակարդակի հետևյալ դոմեյնների ներքո՝ ըստ համապատասխան կատեգորիաների.

* *.com.jo* - ընկերություններ
* *.net.jo* - ինտերնետային մատակարարներ
* *.org.jo* - ոչ առևտրային կազմակերպություններ
* *.edu.jo* - կրթական հաստատություններ
* *.gov.jo* - պետական հիմնարկություններ ու կազմակերպություններ
* *.mil.jo* - զինվորական հիմնարկություններ ու կազմակերպություններ
* *name.jo* - մասնավոր անձինք

Ցանկացողները կարող են դոմեյնային անուն գրանցել նաև անմիջականորեն *.jo* դոմեյնի ներքո:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .jo whois տեղեկություն 
* dns.jo

jo
.jm

**.jm**, Ճամայկայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է, որի գոտում գրանցումներ կատարվում են երրորդ մակարդակում՝ երկրորդ մակարդակի հետևյալ դոմեյնային անունների՝ com.jm-ի, net.jm-ի, org.jm-ի, edu.jm-ի, gov.jm-ի և mil.jm-ի ներքո։ Ընդ որում՝ գրանցումը կատարվում է ձեռքով, այլ ոչ թե ավտոմատ կերպով, ուստի կարող է ձգձգվել մինչև 30 օր։ Դոմեյնային անունների թարմացումները (օրինակ՝ անունների սերվերների փոփոխությունները) կարող են հաստատվել միայն տեխնիկապես կամ գրանցողի էլեկտրոնային փոստի հասցեներով։ **.jm** դոմեյնների գրանցումը կատարվում է Վեստ Ինդիայի համալսարանի *Mona Information Technology Services* (MITS) ընկերության կողմից։ Գրանցումն անվճար է, չնայած որոշակի քննարկումներ են եղել ծառայությունն առաջիկա տարիներին առևտրային դարձնելու վերաբերյալ։ **com.jm**-ի, **net.jm**-ի և **org.jm**-ի ներքո գրանցումներ իրականացվում են որոշակի սահմանափակումներով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .jm whois տեղեկություն 
* IANA — .jm Domain Delegation Data
* .jm domain application form
* .jm domain application form (archived version)
* Mona Information Technology Services – The University of the West Indies at Mona, Jamaica (Jamaican domain names registrar)

jm
.cz

**.cz**, Չեխիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է, որը կառավարվում է CZ.NIC ոչ կառավարական կազմակերպության կողմից: Գրանցումները կատարվում են հավատարմագրված գրանցողների միջոցով։

Նախկին Չեխոսլովակիան օգտագործում էր .cs դոմեյնը: 1993 թվականին Չեխոսլովակիայի լուծարումից հետո Չեխիայի Հանրապետությանը պատվիրակվեց .cz դոմեյնը, Սլովակիային՝ .sk դոմեյնը։

Դոմեյնային անվան թույլատրելի առավելագույն երկարությունը սահմանափակվում է 63 նիշերով, որոնց մեջ կարող են լինել լատինական տառեր, թիվ և գծիկ (-): Ընդ որում՝ գծիկը չի կարող լինել առաջին կամ վերջին նիշը, ինչպես նաև չի կարող հաջորդել մեկ այլ գծիկի: Առավելագույն՝ 63 նիշ երկարությամբ 2015 թվականի դրությամբ կար ընդամենը չորս դոմեյն:

## Պատմություն
.cz դոմեյնը գործարկվեց 1993 թվականի հունվարից՝ Չեխոսլովակիայի փլուզումից հետո։

2009 թվականին ուժի մեջ մտավ Եվրամիության նոր օրենսդրությունը, որը թույլատրեց .eu դոմեյնում օգտագործել դիակրիտիկ նշաններ։ Չեխ սպառողներն ամենաշատն էին հետաքրքրված նոր դոմեյններով, սակայն CZ.NIC ասոցիացիայի կողմից կառավարվող .cz դոմեյնը շարունակում էր գրանցել միայն ստանդարտ նիշեր պարունակող դոմեյններ. որպես հիմնավորում նշվում էր ազգային նիշերով դոմեյնների ցածր պահանջարկը և արտերկրում դրանց մատչելիության նվազումը։

.cz դոմեյնի գոտում գրանցված համացանցային կայքերի թիվը 2011 թվականի վերջին հասավ, իսկ 2012 թվականին գերազանցեց մեկ միլիոնը։ Այդպիսով՝ Չեխիայի Հանրապետությունը դարձավ ԵՄ-ի 12-րդ երկիրը, որը գերազանցեց մեկ միլիոն գրանցված դոմեյնի շեմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cz whois տեղեկություն 

cz
.ee

**.ee**, Էստոնիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Կառավարվում է այդ երկրի ինտերնետային հիմնադրամի (EIS — Eesti Interneti SA) կողմից: 2023 թվականի օգոստոսի 11-ի տվյալներով **.ee**-ի գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է 160.059:

## Գրանցումը
Երկրորդ մակարդակի դոմեյնային անուն կարող են գրանցել ինչպես իրավաբանական անձինք, այնպես էլ մասնավոր այն անձինք, ովքեր Էստոնիայում մշտական բնակության թույլտվություն ունեն։ Իսկ այդ թույլտվությունը չունեցողները դոմեյնային անուն գրանցելիս պետք է ձեռք բերեն նույնականացման համարը վարչական այն անձի (Էստոնիայում ներկայացուցչի), ով ունի էստոնական կամ եվրոպական քաղաքացիություն:

Դոմեյնային անունների համար գանձվող տարեկան վարձավճարները տատանվում են 22,31-ից 92,03 եվրոյի միջև: 2010 թվականի հուլիսի 5-ից վճարովի է դարձել նաև երրորդ մակարդակի **pri.ee** դոմեյնի ներքո գրանցումը, որը նախատեսված էր մասնավոր անձանց համար: Սահմանված վարձավճարները ամենաբարձրն էին Եվրոպայում և առաջ բերեցին դժգոհություն ու բացասական զգալի արձագանք:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյնային անուններ
* **.com.ee** &ndash; ընկերություններ (ներառված կազմակերպություններ)՝ ըստ առևտրային օրենսգրքում արձանագրված սահմանման
* **.pri.ee** &ndash; անհատներ
* **.fie.ee** &ndash; ինքնազբաղ անձինք (անհատ ձեռնարկատերեր)՝ ըստ առևտրային օրենսգրքում արձանագրված սահմանման
* **.med.ee** &ndash; բժշկական/առողջապահական հաստատություններ
* **.edu.ee** &ndash; կրթական հաստատություններ ու նախագծեր
* **.lib.ee** &ndash; գրադարաններ
* **.org.ee** &ndash; շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններ ու նախագծեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ee whois տեղեկություն 
* Сайт EIS — Eesti Interneti SA («Фонд Эстонского интернета» перевод.)

ee
.dz

**.dz**, Ալժիրի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է (*Dzayer*-ից, որը Ալժիրի տեղական լատինատառ անվանումն է): 2011 թվականին Ալժիրի համար գրանցվել է նաև վերին մակարդակի արաբատառ ազգային դոմեն՝  الجزائر., որի համար որպես DNS անուն ծառայում է  **.xn--lgbbat1ad8j**-ն: 2024 թվականի տվյալներով լատինատառ դոմենի գոտում գրանցված էր 17.989, արաբատառի գոտում՝ 59 դոմեյն: Երկուսն էլ կառավարվում են **CERIST**-ի (*Centre de Recherche sur l'Information Scientifique et Technique*) ենթաբաժանմունք հանդիսացող *DZ Network Internet Center*-ի կողմից:

dz դոմենային անուն ձեռք բերելու համար կարող են դիմել Ալժիրում հիմնադրված կազմակերպությունները և/կամ այդ երկրում իրավաբանական ներկայացուցչություն ունեցողները, և/կամ անվան սեփականության իրավունքը հաստատող փաստաթուղթ ունեցողները։

Ներկայումս NIC.DZ-ը դոմենի համար որպես տարեկան վարձավճար գանձում է 1000 ալժիրյան դինար  (մոտավորապես ամերիկյան 7,4 դոլար):

## Երկրորդ մակարդակի դոմեններ
Գրանցումները կատարվում են անմիջականորեն երկրորդ կամ երրորդ մակարդակում, հետևյալ անունների ներքո.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .dz whois տեղեկություն 
*NIC.DZ
*CERIST
*Ministry of Posts and Telecommunications

dz
.er

**.er**, Էրիթրեայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ 2020 թվականի տվյալներով դրա գոտում գրանցված էր 66 կայք (ըստ մեկ այլ աղբյուրի՝ 70 կայք): Թվաքանակի փոքրությունը պայմանավորված է երկրի տնտեսական վիճակով, ինչի պատճառով Էրիթրեայի շատ բնակիչներ ինտերնետի հասանելիություն չունեն: Դոմեյնային անուններ գրանցողը բջջային և ցանցային օպերատոր *EriTel*-ն է, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է մայրաքաղաք Ասմարայում:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյններ
Գոյություն ունեն **.er**-ի երկրորդ մակարդակի դոմեյններ, որոնք, սակայն, դժվարամատչելի են. դրանք, որպես կանոն, հասանելի են միայն Էրիթրեայի հաստատություններին և կազմակերպություններին: Ստորև ներկայացված է երկրորդ մակարդակի մի շարք դոմեյնների ցանկը.

* edu.er - ուսումնական հաստատությունների համար
* com.er - առևտրային կազմակերպությունների ու ձեռնարկությունների համար
* gov.er - ի պահ է թողնված Էրիթրեայի կառավարության համար
* net.er - ցանցային օպերատորների ու պրովայդերների համար
* org.er - ոչ առևտրային կազմակերպությունների համար
* net.er - ցանցային օպերատորների ու պրովայդերների համար
* mil.er - ի պահ է թողնված Էրիթրեայի զինված ուժերի համար
* ind.er - Էրիթրեայի քաղաքացիների համար (ենթադրաբար);
* rochest.er - անհայտ է
* w.er - անհայտ է

Թեպետ **mil.er** և **ind.er** դոմեյնները պատվիրակված են, այդուհանդերձ՝ դրանց գոտում 2004 թվականից ի վեր ոչ մի փոփոխություն տեղի չի ունեցել:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .er whois տեղեկություն 
* .er Domain Delegation Data
*Top-Level-Domain .ER: Information about the ccTLD 

er
.cm

**.cm**, Կամերունի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է, որը հովանավորվում է այդ երկրի փոստի և հեռահաղորդակցության նախարարության կողմից։

## Պատմություն
2006 թվականի օգոստոսին հրապարակվեց, որ **.cm** դոմեյնի գրանցամատյանը ստեղծել է *wildcard DNS* արձանագրություն-գրառում, որը վերին մակարդակի այդ դոմեյնի բոլոր չգրանցված դոմեյնները վերահղում է դեպի վճարովի որոնման հղումներով կայանման էջ: Սա, հավանաբար, արվել էր **.com** գոտու կայքեր մուտք գործելիս օգտատերերի թույլ տված վրիպակներից օգուտ քաղելու նպատակով:

**.cm**-ի գոտում դոմեյնային անունների աճուրդները 2009 թվականին հասել են մինչև 81.000 ամերիկյան դոլարի, որի համար էլ վաճառողները **.cm**-ն անվանել են «էլիտար անշարժ գույք»։ Այնուամենայնիվ, որոշ բլոգերներ նշել են, որ չնայած գնային պատերազմին՝ իրական արժեք ունեցող ոչինչ աճուրդի չի դրվել։ Namejet.com-ը՝ .CM դոմեյնների գրանցող Netcom.cm-ի պաշտոնական աճուրդի կայքը, առաջին օրը վաճառել է ավելի քան 500.000 դոլարի, առաջին շաբաթում՝ ավելի քան 2 միլիոն դոլարի .cm դոմեյնային անուններ։

## Վարկանիշը
2009 թվականի դեկտեմբերին *McAfee*-ի հրապարակած *«Mapping the Mal Web - The World's Heritage Domain» (Մալթորների վեբ կայքի քարտեզագրումը. աշխարհի ամենառիսկային դոմեյնը*) զեկույցում **.cm** դոմեյնը համարվել է աշխարհում ամենառիսկայինը, դրա գոտում գրանցված կայքերի 36.7%-ը անվտանգության ռիսկ է պարունակել համակարգիչների համար: Լայնորեն տարածված է այն կարծիքը, որ դոմեյնների չարամիտ ծրագրավորողները ապավինում են «.com» տառով ավարտվող հաճախակի այցելվող կայքերի պատահական վրիպակներին՝ անտեղյակ օգտատերերին իրենց դոմեյններ գրավելու համար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cm whois տեղեկություն 
*Article about the man who profits from redirecting all the unregistered .cm domains
*cnet.com: McAfee uncovers riskiest domains 

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
cm
.cn

**.cn**, Չինաստանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։

### Միջազգային դոմեններ չինական հիերոգլիֆներով
Միջազգային դոմեններ չինական հիերոգլիֆներով կարող են գրանցվել երկրորդ մակարդակում .cn վերին մակարդակի դոմենի տակ։

2010 թվականի հունիսի 25-ին ICANN-ը հաստատեց .中国 (*Չինաստան*  պարզեցված չինական հիերոգլիֆներով, DNS name *xn--fiqs8s*) և .中國 (*Չինաստան* և ավանդական չինական հիերոգլիֆներով, DNS name *xn--fiqz9s*): Այս երկու դոմենները ավելացվեցին DNS-երում 2010 թվականի հուլիսին։

Չինական ադմինիստրատորը առաջարկեց նաև հետևյալ չինարեն դոմենների անունները .公司 (".com" չինարեն) և .网络 (".net" չինարեն) ICANN-ին, սակայն կազմակերպությունը դրանք չի հաստատել, և դրանք միայն հասանելի են տեղական դոմենի անվան գրանցողների տիրույթում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cn whois տեղեկություն 

cn
.cu

**.cu**, Կուբայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Այն գոյություն ունի 1992 թվականի հունիսի 3-ից և կառավարվում է տեղական *CENIA Internet* ընկերության կողմից: 2023 թվականի հուլիսի 10-ի տվյալներով դրա գոտում գրանցված էր 7.882 դոմեյն: Սահմանված է, որ դոմեյնային անվան տրամադրման համար կարող են դիմել Կուբայի և օտարերկրյա իրավաբանական անձինք, ինչպես նաև այդ երկրում բնակվող ֆիզիկական անձինք։

## Երկրորդ մակարդակի դոմենային անուններ
.cu-ի ներքո գոյություն ունեն երկրորդ մակարդակի մի շարք դոմեններ Unter .cu existieren diverse Domains auf zweiter Ebene, այդ թվում՝ հետևյալները.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cu whois տեղեկություն 
* Portal Cuba.cu

cu
.et

**.et**, Եթովպիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Ստեղծվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 15-ին և կառավարվում է *Ethio Telecom*-ի կողմից, որի կենտրոնակայանը գտնվում է մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայում: *Ethio Telecom*-ը իր գործունեության ընթացքում որոշակի աջակցություն է ստանում ZDNS-ի մշակած գրանցումային համակարգից (ZDNS-ն ինտերնետային ենթակառուցվածքների ծառայություններ մատուցող չինական ընկերություն է): Իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց առաջարկվում է դոմեյնային անուններ գրանցել երկրորդ և երրորդ մակարդակներում։

## [[Երկրորդ մակարդակի դոմեն|Երկրորդ մակարդակի դոմեյն]]ներ
Ստորև ներկայացված են երկրորդ մակարդակի մի քանի եթովպիական դոմեյններ, որոնց ներքո իրականացվում են դոմեյնային անունների կանոնակարգված գրանցումներ.

* **.com.et** - առևտրային կազմակերպությունների համար
* **.gov.et** - պետական, կառավարական կազմակերպությունների համար
* **.org.et** - ոչ կառավարական և շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների համար
* **.edu.et** - կրթական հաստատությունների համար
* **.net.et** - համացանցի զարգացման հետ առնչություն ունեցող ընկերությունների համար
* **.name.et** - անհատների համար
* **.mil.et** - զինված ուժերի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .et whois տեղեկություն 
* Դոմեյնային անուններ շնորհող մարմնի կայքէջը

et
.eg

**.eg**, Եգիպտոսի վերին մակարդակի ազգային լատինատառ դոմենն է, իսկ արաբատառը .مصر‎ է։ Ցանկացած կազմակերպություն, որ կցանկանա գրանցել .eg-ով վերջացող դոմեյնային անուն, պետք է ունենա տեղական ներկայացուցիչ, կամ էլ դոմեյնային անունը պետք է տեղակայված լինի եգիպտական DNS սերվերների վրա:

## [[Երկրորդ մակարդակի դոմեն|Երկրորդ մակարդակի դոմեյն]]ներ
Կան երկրորդ մակարդակի մի շարք դոմեյններ: Գրանցումները կատարվում են կամ երկրորդ մակարդակում (անմիջականորեն .eg գոտում) կամ էլ երրորդ մակարդակում, ներքոհիշյալ անունների տակ: Ընդ որում՝ պահանջվող փաստաթղթերը կարող են տարբեր լինել. դա կախված է ընտրված դոմեյնից:

* **.ac.eg** - ակադեմիական կայքեր
* **.com.eg** - առևտրային կայքեր
* **.edu.eg** - կրթական կայքեր
* **.egregistry.eg** - վերին մակարդակի դոմեյնային ծառայություններ
* **.eun.eg** - եգիպտական համալսարանների ցանց
* **.gov.eg** - կառավարական կայքեր
* **.info.eg** - տեղեկատվական հատված
* **.mil.eg** - զինվորական կայքեր
* **.name.eg** - անձնական "անուն" կայքէջեր
* **.net.eg** - ցանցային բնագավառ և ՏՏ ծառայություններ
* **.org.eg** - եգիպտական ոչ կառավարական կազմակերպություններ
* **.sci.eg** - գիտական կայքեր
* **.sport.eg** - մարզական կայքեր
* **.tv.eg** - տեսողական մեդիա / Visual media.

## Պատմական իրադարձություն
2011 թվականի եգիպտական հեղափոխության ժամանակ դոմեյնը փակվել է Եգիպտոսի կառավարության կողմից:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .eg whois տեղեկություն 
* domain.eg 

eg
.dm

**.dm**, Դոմինիկայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։

## Արտաքին հղումներ
* IANA .dm whois տեղեկություն 

dm
.fj

**.fj**, Ֆիջիի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է, որի գոտում դոմեյնային անունների գրանցում թույլատրվում է կատարել երկրորդ և  երրորդ մակարդակներում: *.fj* TLD ստեղծվել է 1992 թվականին: Ներկայումս կառավարվում է Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարանի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ծառայության կողմից:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյններ
Ստորև ներկայացված են երկրորդ մակարդակի մի շարք դոմեյններ, որոնց ներքո կարելի է կայքեր գրանցել.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .fj whois տեղեկություն 
* .fj domain registration website 
* The University of the South Pacific – Information Technology Services

fj
.ga

**.ga**, Գաբոնի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է: 1998-2004 թվականներին այն կառավարվել է Գաբոնի փոստի  և հեռահաղորդակցության գրասենյակի կողմից, այնուհետև կառավարումը փոխանցվել է  *Gabon Telecom*-ին: Վերջինս 2013 թվականին գործընկերային հարաբերությունների մեջ է մտել դոմեյնային անունների միջազգային գրանցող *Freenom*-ի հետ, և **.ga**-ի գոտում դոմեյնային անունների զգալի մասի գրանցումը 2013 թվականի սեպտեմբերի 3-ից, երբ Գաբոնում նշվում էր ինտերնետի օրը, դարձել է անվճար: Չէին գանձվում նաև տարեկան վարձավճարներ: Որոշ ժամանակ անց **.ga** դոմեյնի շահագործման պատասխանատվությունը դրվեց Գաբոնի թվայնացման և հաճախականությունների ազգային գործակալության / *[http://aninf.ga/ Agence Nationale des Infrastructures Numériques et des Fréquences]* (ANINF) վրա:

2023 թվականի կեսերից անվճար գրանցումը դադարեցվեց, *Freenom*-ի հետ կնքված գործարքը խզվեց: Դրա պատճառը չի նշվել, սակայն որոշ աղբյուրների համաձայն՝ պատճառ կարող էր հանդիսանալ սպամային և հակաօրինական այլ գործողությունների բարձր մակարդակը, որը լուրջ վնաս էր հասցնում Գաբոնի հեղինակությանն ու վարկանիշին:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյնային անուններ
Ստորև ներկայացված են **.ga**-ի գոտու երկրորդ մակարդակի դոմեյնային մի քանի անուններ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ga whois տեղեկություն 

ga
.gd

**.gd**, Գրենադայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։

## Արտաքին հղումներ
* IANA .gd whois տեղեկություն 

gd
.ge

**.ge**, Վրաստանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Գրանցվել է 1992 թվականին։ Նախատեսված է Վրաստանի բնակիչների կամ օտարերկրյա ընկերությունների գրանցման համար (վերջիններիս գրանցումը կատարվում է տեղական օրինական ներկայացուցիչների միջոցով): Կիրառվում է հետևյալ սահմանաչափը՝ մեկ գրանցվողի համար մեկ դոմեյն:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյններ
Հասանելի են երկրորդ մակարդակի հետևյալ դոմեյնները.

* .com.ge — առևտրային կազմակերպությունների համար
* .edu.ge — կրթական հաստատությունների համար
* .gov.ge — պետական կազմակերպությունների համար
* .org.ge — ոչ կառավարական կազմակերպությունների համար
* .mil.ge — պետական ռազմական կազմակերպությունների համար
* .net.ge — ցանցային մատակարարների և կազմակերպությունների համար
* .pvt.ge — անհատների համար

## Պատմություն
.ge-ն Վրաստանին է պատվիրակվել-փոխանցվել *SaNet* ինտերնետ մատակարարի կողմից 1992 թվականին: 2006 թվականին երեք ընկերությունների (ներառյալ *SaNet*-ը) միաձուլման միջոցով ստեղծված *Caucasus Online*-ը դարձել է .ge-ի հովանավորը:

2014 թվականին .gov.ge-ն պատվիրակվել-փոխանցվել է *LEPL Smart Logic*-ին:

## Գրանցումը
Նորացված կանոնների համաձայն՝ 2018 թվականի ապրիլի 16-ից **.ge** ազգային վերին մակարդակի դոմեյնը կառավարում է Caucasus Online-ը: Դոմեյնային անունների գրանցումն ու կառավարումը կատարում են հավատարմագրված գրանցողները:

**Գոտու վիճակագրություն**

Ըստ 2025 թվականի հոկտեմբեր ամսվա պաշտոնական տվյալների՝ **.ge** դոմեյնային գոտում գրանցված է ավելի քան 60.000 անուն: Ընդ որում՝ ակտիվ կայքերի թիվը մոտավորապես 30.000 է:

**.გე**

2011 թվականին գրանցվել է վերին մակարդակի վրացատառ ազգային դոմեյն՝ **.გე**-ն, որը նախատեսված է մխեդրուլի գրատեսակով գրանցված դոմեյնային անունների համար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ge whois տեղեկություն 
* The Georgian Domain Name Registry
*.GE Domain Registrar Companies

ge
.id

**.id**, Ինդոնեզիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Գրանցվել է 1993 թվականի փետրվարին։ 2007 թվականից կառավարվում է Ինդոնեզիայի ինտերնետային դոմեյնային անունների ադմինիստրատորի (Pengelola Nama Domain Internet Indonesia կամ PANDI) կողմից՝ կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի (ներկայումս՝ կապի և թվայնացման գործերի նախարար) հրամանագրով սահմանված կարգավորման հիման վրա։

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյններ
2013 թվականի մարտի 11-ին PANDI-ն Ինդոնեզիայի 72.944 գյուղերի համար հաստատեց երկրորդ մակարդակի մի նոր դոմեյնի՝ **desa.id**-ի ընդունումը՝ տեղական գործերի համար ինքնավարությամբ։

2014 թվականի օգոստոսի 17-ի դրությամբ երկրորդ մակարդակի դոմեյնների գրանցումները ձեռք են բերել ընդհանուր հասանելիություն, ինչը թույլ է տալիս գրանցումներ կատարել անմիջապես **.id-**ի ներքո՝ առանց նախածանցի (պրեֆիքսի)։ Հասանելի ընդլայնումների ընդհանուր թիվը դրա շնորհիվ հասել է 13-ի: Դրանք են՝

* .id – ընդհանուր օգտագործման
* ac.id — բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
* biz.id — փոքր և միջին ձեռնարկություններ
* co.id — առևտրային և գործարար կազմակերպություններ
* desa.id — գյուղեր
* go.id — կառավարություն և կառավարական համակարգ(եր)
* mil.id — զինված ուժեր
* my.id — անհատական օգտագործման
* net.id — հաղորդակցային / ISP ընկերություններ
* or.id — ֆորմալ / պաշտոնական կազմակերպություններ / համայնքներ
* sch.id — դպրոցներ
* web.id — ոչ ֆորմալ կազմակերպություններ / անձնական
* ponpes.id – կրոնական / իսլամական գիշերօթիկ դպրոցներ

2023 թվականի նոյեմբերի 30-ի տվյալներով **.id**-ի գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է 819.465:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .id whois տեղեկություն 
*  Choice of PANDI's .id Domain Registration Partners 
*  NIC Indonesia (another website)

id
.cd

**.cd**, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության վերին մակարդակի ազգային դոմենը (ccTLD)։

Այն գոյություն ունի 1997 թվականի օգոստոսի 20-ից, կառավարում է Office Congolais des Postes et Télécommunications (OCPT) պետական-իրավական ձեռնարկությունը, որը պատկանում է երկրի Փոստի և հեռահաղորդակցության նախարարությանը։ Որպես ցանցային տեղեկատվական կենտրոն այն հրապարակայնորեն հանդես է գալիս CDNIC հապավումով։

## Պատմություն
.cd վերին մակարդակի դոմենը .zr-ի անմիջական իրավահաջորդն է, որը նախկինում օգտագործվել է Զաիր պետության համար մինչև դրա վերանվանումը։ Սկզբնապես .cd-ն չէր կարող ակտիվ օգտագործվել, քանի որ ցանցային տեղեկատվական կենտրոն չկար։ Հետագայում, 2004 թվականի ապրիլին, գրանցող կենտրոնի դերին հավակնել են և՛ գերմանական Key-Systems ընկերությունը, և՛, այսպես կոչված, Congo Internet Management-ը։ Նախկին մատակարարն արդեն 2001 թվականին հայտարարել էր, որ գրանցում է .cd դոմեններ։

## Հատկանիշներ
Դոմենները գրանցվում են և՛ երկրորդ, և՛ երրորդ մակարդակում․ պաշտոնապես կա վեց երկրորդ մակարդակի դոմեն՝ .com.cd, .net.cd, .org.cd, .edu.cd, .mil.cd, ինչպես նաև .ac.cd։ Միջազգայնացված դոմենային անուններ հնարավոր չեն, կարող են օգտագործվել միայն տառաթվային սիմվոլներ։ .cd դոմենը պետք է լինի մեկից մինչև 63 նիշ երկարությամբ, իսկ եռատառ որոշակի բառեր թույլատրված չեն։ Այլ ընդհանուր անվանումներ կամ այնպիսիք, որոնք հղում են անում այլ վերին մակարդակի դոմենների կամ, օրինակ, ունեն կրոնական ուղղվածություն, նույնպես չեն թույլատրվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cd whois տեղեկություն 

cd
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ
.cg

**.cg**, Կոնգոյի Հանրապետության վերին մակարդակի ազգային դոմեն, կառավարվում է Interpoint Switzerland- ի կողմից: Interpoint-ը .CG վերին մակարդակի դոմենում դոմենային անուններ գրանցելու լիազորված մարմինն է: Սակայն գրանցման կայքում նրանց լիազորությունը առևտրային է (t/a) և պարզապես կոչվում է DNSAfrica: 

## Կանոններ և սահմանափակումներ
Արտասահմանյան կազմակերպությունները (անհատներ, ընկերություններ, կազմակերպություններ և այլն) կարող են գրանցել .cg դոմեններ: Այնուամենայնիվ, DNSAfrica-ի քաղաքականությունն է այդ կազմակերպություններից գանձել զգալի վճարներ՝ տեղացի քաղաքացիների անվճար գրանցումը փոխհատուցելու համար: 

### Սահմանափակված դոմենային անուններ
Եթե ​​գրանցողը ցանկանում է ստեղծել դոմենի անուն «.gov», «.net», «.edu», «.ac», «.com», «.co», «.int», «.mil», «.gouv» կամ նմանատիպ պաշտոնական դոմենների ներքո, կամ քաղաքականությանը, կառավարությանը կամ հանրային ընկերությանը վերաբերող որևէ այլ դոմենի անվանում, ապա պետք է կապ հաստատել DNSAfrica-ի հետ։ Այնուամենայնիվ, դոմենի անունը կտրամադրվի միայն այն դեպքում, եթե այն հովանավորվում է պաշտոնական մարմնի կողմից։ 

### Անցանկալի դոմենային անուններ
Որոշ դոմենային անուններ համարվում են անցանկալի և կջնջվեն։ Անցանկալի դոմենային անունը սահմանվում է որպես՝

* լինել անպարկեշտ, վիրավորական, անօրինական, մոլորեցնող կամ մարդկանց խաբող կամ անպատշաճ լինելը։
* օգտագործվում են խարդախ կամ հանցավոր գործունեության, ֆիշինգի, սպամի և ինտերնետում դիսֆունկցիաներ ստեղծելու համար, կամ հիմնված են կեղծ խոստումների կամ կախվածությունների վրա։
* օգտագործվում է որպես ընդհանուր հղում, ինչպիսին է բանկային անվանման նկարը կամ որևէ այլ հղում՝ ինտերնետային համայնքին գործունեության իրական բնույթի վերաբերյալ մոլորեցնելու նպատակով։
* օգտագործվում են օտարերկրյա կազմակերպությունների կողմից, որոնք ներկայանում են որպես տեղական կազմակերպություններ՝ որոշակի առավելություններ ստանալու համար։
* օգտագործվում են հայտնի ապրանքանիշերի/ապրանքանիշերի կամ հասարակական գործիչների դերում ներկայանալու համար՝ առանց այդ ապրանքանիշերի/ապրանքանիշի կամ հասարակական գործիչների սեփականատիրոջ համաձայնության (կիբերսքվոթինգ)։
* քարոզում է ատելություն, բռնություն, պատերազմ, միջազգային հակամարտություններ, ռասիզմ, խտրականություն, անօրինական գործողություններ և այլն։
* ինտերնետի լավագույն փորձի խախտում կամ ինտերնետի գործունեության խոչընդոտում։ 

### Նիշեր
Դոմենի անունը պետք է ունենա առնվազն երեք նիշ։ Մեկ կամ երկու նիշանոց դոմենի համար դիմումները կարող են դիտարկվել՝ նախնական/կրկնվող լրացուցիչ վճարով, DNSAfrica-ի հետ նախնական համաձայնությամբ և նրա հայեցողությամբ։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cg whois տեղեկություն 

cg
.ci

**.ci**, Կոտ դ'Իվուարի վերին մակարդակի ազգային դոմենն, կառավարվում է Autorité de Régulation des Télécommunications/TIC de Côte d'Ivoire (ARTCI) կողմից։ 

## Կանոններ և սահմանափակումներ
Ցանկացած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ, անկախ նրանից՝ բնակվում է Կոտ դ'Իվուարում, թե ոչ, կարող է ունենալ «.ci» դոմենային անուն։

Դոմեյային անվան ստեղծման խնդրանքով գրանցողը համաձայնվում և երաշխավորում է, որ՝

* դոմենային անվան ստեղծումը չի խախտի կամ որևէ կերպ չի խախտի երրորդ կողմի իրավունքները։
* դոմենի անունը չի ստեղծվում անօրինական նպատակներով, և
* դոմենի անունը չի օգտագործվի օրենքների և կարգավորող դրույթների խախտմամբ։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ci whois տեղեկություն 

ci
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուար
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
.ck

**.ck**, Կուկի կղզիների վերին մակարդակի ազգային դոմեն։ Այն կառավարում է Telecom Cook Islands Ltd.-ը։

## Կանոններ և սահմանափակումներ
.ck գրանցող կարող է լինել ցանկացած մեկը։ Սակայն ոչ ռեզիդենտների համար գինը շատ ավելի բարձր է։

Գրանցման ժամանակ, վիրավորական համարվող դոմենային անունները կարող են մերժվել գրանցամատյանի կողմից : Բացի այդ, երկտառանոց երկրի կոդերը թույլատրելի չեն:

Դոմենի անունը կանջատվի, եթե գրանցամատյանը համարի, որ այն օգտագործվում է անօրինական նպատակներով։ 

### Երկրորդ մակարդակի դոմեններ
Հնարավոր չէ դոմենի անունն անմիջապես .ck դոմենի տակ գրանցել, ուստի գրանցողը պետք է ընտրի առկա 6 երկրորդ մակարդակի դոմեններից մեկը։ Չնայած դրանք օգտագործելու համար որևէ կոնկրետ չափանիշ չկա, գրանցողին խորհուրդ է տրվում ընտրել ամենահարմարը։

* .co և .biz՝ առևտրային նպատակներ և նպատակներ հետապնդող կազմակերպություններ։
* .edu՝ կրթական հաստատություններ և դրանց հետ կապված կազմակերպություններ;
* .org՝ ոչ առևտրային կազմակերպություններ և շահագրգիռ կողմեր;
* .net՝ կազմակերպություններ և ծառայություն մատուցողներ, որոնք ունեն Կուկի կղզիների ինտերնետին վերաբերող նպատակներ։
* .gen: անհատներ և կազմակերպություններ, որոնք այլուր չեն ներառված։

.gov.ck-ը, սակայն, նախատեսված է Կուկի կղզիների կառավարության համար։ 

### Նիշեր
.ck դոմենի անունը կարող է բաղկացած լինել միայն փոքրատառ այբբենական կամ թվային նիշերից և «-» գծիկից, իսկ դրա առավելագույն երկարությունը 63 նիշ է։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*IANA .ck whois տեղեկություն0 

ck
Կատեգորիա:Կուկի կղզիներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
.cx

**.cx**, Սուրբծննդյան կղզու վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Դոմեյնային անուններ գրանցողը ամերիկյան *Christmas Island Internet Administration Limited* (CIIA) ոչ առևտրային կազմակերպությունն է, որը կառավարում է նաև կղզում ինտերնետային ծառայությունների միակ մատակարարին: Ցանկացած երկրի քաղաքացիներ ու կազմակերպություններ կարող են **.cx**-ի գոտում առանց սահմանափակումների գրանցել դոմեյնային անուններ։

Հաստատվելով 1997 թվականի ապրիլի 24-ին՝ **.cx**-ն սկզբնապես կառավարվում էր *Planet Three Limited*-ի կողմից՝ ունենալով գրասենյակներ Մեծ Բրիտանիայում և Ավստրալիայում: 2006 թվականի հունվարի 10-ին՝ այդ ընկերության սնանկացումից և գործունեության դադարեցումից հետո, **.cx**-ը կամավոր փոխանցվեց *Dot CX Limited*-ի (այժմ՝ CIIA) կառավարմանը:

2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ի տվյալներով **.cx**-ի գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է շուրջ 14 հազար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .cx whois տեղեկություն 
* Գրանցողի պաշտոնական կայքէջը
* Christmas Island Internet Administration
* Council of Country Code Administrators
* IANA .cx whois information
* Christmas Island Domain Administration Limited 

cx
.cy

**.cy**, Կիպրոսի Հանրապետության վերին մակարդակի ազգային դոմենը (ccTLD): Այն գոյություն ունի 1994 թվականի հուլիսի 26-ից, կառավարողն է Կիպրոսի համալսարանը։

## Պահանջներ
.cy դոմենի համար կարող են դիմել միայն այն անձինք կամ կազմակերպությունները, որոնք բնակություն կամ ներկայցուցչություն ունեն Կիպրոսի Հանրապետությունում: Գրանցման համար անհրաժեշտ է անձը հաստատող փաստաթղթի պատճեն կամ Կիպրոսի առևտրային ռեեստրի վավեր քաղվածք: Ընկերությունները սահմանափակված են առավելագույնը տասը դոմենով: Ավելին, դոմենը պետք է համապատասխանի ընկերության անվանմանը կամ ապրանքի անվանմանը։

Բացառիկ դեպքերում, շնորհող մարմինը կարող է հրաժարվել Կիպրոսի Հանրապետությունում գրանցված գրասենյակ ունենալու պահանջից: Այնուամենայնիվ, առնվազն վարչական կոնտակտային անձը պետք է բնակվի Կիպրոսի Հանրապետությունում, թեև այդ դերը կարող է ստանձնել նաև հոգաբարձուն։ Ընդհանուր կամ աշխարհագրական տերմիններ (օրինակ՝ քաղաքների անուններ) պարունակող հասցեները հանվում են գրանցումից կամ պահվում են համապատասխան վարչական մարմնին փոխանցելու համար։

.cy դոմենի անունը կարող է լինել երեքից մինչև 63 նիշ երկարությամբ։ Հատուկ նիշերի օգտագործումը ներկայումս հնարավոր չէ։ Սեփականության փոխանցումները նույնպես չեն աջակցվում. դոմենը փոխանցելու համար այն պետք է ջնջվի, ապա վերագրանցվի նոր սեփականատիրոջ կողմից։
## Երրորդ մակարդակի դոմեն
Ռեեստրն առաջարկում է դոմեններ ինչպես երկրորդ, այնպես էլ երրորդ մակարդակներում։ Դրանք նախատեսված են որոշակի հաստատությունների կամ ոլորտների համար.

* *ac.cy*՝ ակադեմիական հաստատությունների և հետազոտական ինստիտուտների համար
* *net.cy՝* համացանցային ծառայություն մատուցողների համար
* *gov.cy՝* կառավարական հաստատությունների համար
* *org.cy՝* ոչ առևտրային կազմակերպությունների համար
* *pro.cy՝* մասնագիտական միավորումների համար
* *name.cy՝* ֆիզիկական անձանց համար
* *ekloges.cy՝* ընտրություններին մասնակցող կազմակերպությունների և անհատների համար
* *tm.cy՝* գրանցված ապրանքանիշերի համար
* *ltd.cy՝* մասնավոր և հանրային սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների համար
* *biz.cy՝* այլ գրանցված ընկերությունների համար
* *press.cy՝* մամուլի կազմակերպությունների և հրատարակիչների համար
* *parliament.cy՝* խորհրդարանի և դրա հետ կապված անձանց համար
* *com.cy՝* բիզնեսների համար

## Պատմական փաստ
2008 թվականին .cy վերին մակարդակի դոմենը ուշադրություն գրավեց, քանի որ, հակառակ ոլորտի միտման, ռեեստրն իջեցրել էր գները՝ դրանք բարձրացնելու փոխարեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Offizielle Website der Vergabestelle

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ
Կատեգորիա:Կիպրոս
Կատեգորիա:1994 հայտնություններ
.eu

**.eu**, Եվրոպական Միության վերին մակարդակի ազգային դոմենը։

Դոմենը գործի է դրվել 2005 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Եվրամիության քաղաքացիների համար գրանցումը բացվել է 2006 թվականի ապրիլի 7-ից։ Բացումից հետո առաջին ժամվա ընթացքում մոտ 300 դիմում է տրվել։

2006 թվականի հուլիսի տվյալներով գրանցվել է ավելի քան 2 միլիոն դոմեն, ինչպես նաև Վեճերի կարգավորման արտադատական կենտրոնը քննել է ավելի քան 100 հայտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին hղումներ
* IANA .eu whois տեղեկություն 

eu
.fm

**.fm**, խաղաղօվկիանոսյան Միկրոնեզիայի Դաշնային Նահանգներ կղզի-պետության վերին մակարդակի ազգային դոմեն (ccTLD)։ Այն գոյություն ունի 1995 թվականի ապրիլի 19-ից և հատկացվել է FSM Telecommunications Corporation-ին, որի կենտրոնական գրասենյակը Կոլոնիա քաղաքում (Պոնպեյ նահանգ)։

## Օգտագործում
.fm դոմենը հաճախ օգտագործվում է հեռարձակման ոլորտում, քանի որ FM հապավումը անգլերենում FM-հեռարձակման անգլերեն անվանումն է (անգլերեն` *FM radio. FM = Frequency Modulation*). օրինակ՝ ''last.fm'' համացանցային ռադիոյի դեպքում։ Երբևէ վաճառված ամենաթանկ .fm դոմենները նույնպես այս ոլորտից են, այդ թվում՝ *beat.fm*-ը 2011 թվականին վաճառվել է 8.500 ԱՄՆ դոլարով։

## Կառավարում
.fm-ը բաշխելու գործող չափանիշները թվագրված են 1998 թվականի ապրիլի 27-ով և վերջին անգամ փոփոխվել են 2016 թվականի օգոստոսի 1-ին։ .fm-ի օպերատիվ շահագործման համար պատասխանատու է Սան Ֆրանցիսկոյի BRS Media, Inc.-ը, որը դիմել է նաև նոր՝ .radio վերին մակարդակի դոմենի համար, որը, սակայն, ICANN-ը հատկացրել է Եվրոպական հեռարձակողների միությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .fm whois տեղեկություն 

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
fm
.fo

**.fo**, Ֆարերյան կղզիների վերին մակարդակի ազգային դոմենը։

Ա կարգի գրանցումները պետք է համապատասխանեն գրանցվողի ապրանքանիշին։

Բ կարգի գրանցումները հնարավոր են, եթե ապրաքանիշ չկա։ Համապատասխան ապրանքանիշ ունեցող ցանկացած կառույց կարող է դոմենի գրանցումից հետո 20 օրվա ընթացքում հակընդդեմ հայտ ներկայացնել և դոմենը կտրվի վերջինիս։

## Արտաքին հղումներ
* .fo դոմենի գրանցման կայք
* IANA .fo whois տեղեկություն 

fo
.ht

**.ht**, Հայիթիի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։

## Արտաքին հղումներ
* IANA .ht whois տեղեկություն 

ht
.in

**.in**, Հնդկաստանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ **.in**-ի գոտում դոմեյնային անունների գրանցումը սկսվել է 1992 թվականին: 2005 թվականի փետրվարի 16-ից այնտեղ գրանցվելու հնարավորություն է ընձեռվել բոլոր ցանկացողներին: Եթե մինչև 2005 թվականը **.in**-ի գոտում խիստ պահանջների պատճառով գրանցվել էր ընդամենը 7000 դոմեյնային անուն, ապա 2006 թվականի վերջին դրանց թիվը գերազանցել էր 200.000-ը, իսկ 2022 թվականի մայիսի տվյալներով հատել էր երեք միլիոնի բնագիծը։

## IDN դոմեյններ
Հնդկաստանը ծրագրել է հնդկական 22 լեզուներով ներդնել միջազգայնացված դոմեյնային անուններ: 2016 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ ICANN-ը հաստատել էր դրանցից 15-ը, այդ թվում՝
*  (դևանագարի)
*  (թամիլերեն)
*  (բենգալերեն)
*  (գուրմուքհի)
*  (գուջարաթի)
*  (թելուգու)
*  (ուրդու)

2016 թվականին հավանության են արժանացել նաև հետևյալ ութը. 

*  (քաննադա)
*  (ասամերեն)
*  (քաշմիրի)
*  (մալայալամերեն)
*  (օրիա)
*  (սանսկրիտ)
*  (սանթալի)
*  (սինդհի)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .in whois տեղեկություն 
* whois information
* Policies from the INRegistry website
* List of Accredited registrars for .in

in
.iq

**.iq**, Իրաքի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Այն գրանցվել է 1997 թվականին, պատվիրակվել «the Alani corporation» ընկերությանը, որ պատկանում էր Բայան Էլաշիին (Bayan Elashi): Դոմեյնը մի քանի տարի ակտիվ չէր, նրա կարգավիճակը մնում էր անորոշ, քանի որ կառավարիչը՝ Բայան Էլաշին, բանտարկվել էր Տեխասում՝ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի կողմից ահաբեկչական կազմակերպություն ճանաչված Համասի  հետ կապեր ունենալու մեղադրանքով, որի համար նա հետագայում՝ 2005 թվականին, դատապարտվեց։ Վերապատվիրակման և վերագործարկման մասին խոսակցություններ սկսվեցին 2003 թվականին՝ Իրաք ներխուժման ժամանակ: 2005 թվականին ICANN-ը հաստատեց վերապատվիրակումը Իրաքի ազգային հաղորդակցության և լրատվամիջոցների հանձնաժողովին։

## 2-րդ և 3-րդ մակարդակների դոմեններ
Գրանցումներ կատարվում են հետևյալ անվանակարգերում.

* .iq – ընդհանուր
* gov.iq – կառավարական կազմակերպություններ
* edu.iq – բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
* sch.iq – պետական և մասնավոր դպրոցներ
* com.iq – առևտրի նախարարության և/կամ այլ համապատասխան մարմինների կողմից ճանաչված առևտրային կազմակերպություններ
* mil.iq – ռազմական հաստատություններ
* org.iq – ոչ առևտրային կազմակերպություններ
* net.iq – առևտրի նախարարության կողմից ճանաչված ցանցային ծառայություններ մատուցողներ
* name.iq – անհատներ

Whois ծառայությունները կարելի է գտնել whois.cmc.iq կայքում (արխիվացված է Wayback Machine-ում 2017-05-20):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .iq whois տեղեկություն
* .iq subdomain registration page ()
* 2005 news article on relaunch

iq
.kg

**.kg**, Ղրղզստանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Գործարկվել է 1995 թվականի հուլիսի 12-ին: Կառավարվում է *AsiaInfo Telecommunication Enterprise* ընկերության կողմից, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է մայրաքաղաք Բիշքեկում: 2009 թվականին փորձեր ձեռնարկվեցին **.kg**-ի կառավարումը փոխանցելու պետական մարմնի, սակայն դրանք հաջողություն չունեցան:

## Գրանցումը
Դոմեյնային անունների գրանցումները կատարվում են և՛ երկրորդ, և՛ երրորդ մակարդակում: Երկրորդ մակարդակի դոմեյններից են՝ 

* .org.kg ՝ ոչ առևտրային կազմակերպությունների համար, 
* .net.kg ՝ ինտերնետ մատակարարների համար, 
* .com.kg ՝ առևտրային ընկերությունների համար, 
* .edu.kg ՝ ակադեմիական հաստատությունների համար, 
* .gov.kg ՝ կառավարության համար 
* .mil.kg ՝ զինվորական մարմինների համար: 

**.kg** դոմեյնը կարող է լինել երեքից մինչև 63 նիշ երկարությամբ և պետք է բաղկացած լինի միայն տառատեսակային նիշերից: 

Ի տարբերություն վերին մակարդակի ազգային շատ այլ դոմեյնների՝ ccTLD-ների՝ **.kg** դոմեյն գրանցելու համար պարտադիր չէ ունենալ բնակության կամ գործարար հասցե այդ երկրում: Վարչական կոնտակտային անձը նույնպես պարտադիր չէ, որ գտնվի Ղրղզստանում, ուստի **.kg**-ն կարող է հեշտությամբ օգտագործվել նաև օտարերկրացիների կողմից:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .kg whois տեղեկություն 
* Դոմեյնային անուններ շնորհող մարմնի կայքէջը
* .kg domain registration website

kg
.kh

**.kh**, Կամբոջայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Ստեղծվել է 1996 թվականի փետրվարի 20-ին: Կառավարվում է այդ երկրի փոստի և հեռահաղորդակցության նախարարության կողմից:

## Գրանցումը

Դոմեյնային անունները կարող են գրանցվել միայն երկրորդ մակարդակի որոշակի դոմեյնների ներքո։ Օրինակ՝ **per.kh**-ն նախատեսված է անհատների, **com.kh**-ն՝ ՝ առևտրային ընկերությունների համար։ **.kh**-ի գոտում գրանցման ներկայացված դոմեյնային անունը կարող է լինել երեքից մինչև 63 նիշ երկարությամբ: Գրանցման գործընթացը տևում է մինչև մեկ ամիս։ 

Միայն Կամբոջայում գրանցված ընկերությունները, կազմակերպությունները և Կամբոջայի քաղաքացիները կարող են ձեռք բերել դոմեյնային անուններ։

2022 թվականի նոյեմբերի 20-ի տվյալներով **.kh** գոտում գրանցված դոմեյնային անունների թվաքանակը կազմել է շուրջ 3.250.000:

## Երկրորդ մակարդակի դոմեյններ

* edu.kh - կրթական հաստատություններ
* per.kh - անհատներ
* com.kh - առևտրային կազմակերպություններ
* gov.kh - պետական մարմիններ
* mil.kh - զինվորական կազմակերպություններ
* net.kh - ցանցային ենթակառուցվածքներ
* org.kh - ոչ առևտրային կազմակերպություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .kh whois տեղեկություն 
* .kh domain registration information
* Դոմեյնային անուններ շնորհող մարմնի պաշտոնական կայքէջը

kh
.is

**.is**, Իսլանդիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։

## Արտաքին հղումներ
* IANA .is whois տեղեկություն 

is