Մ-46 130-մմ հրանոթ

**Մ-46 130-մմ հրանոթ**, 1950-ական թվականների կորպուսային հրետանու խորհրդային քարշակվող թնդանոթ։ 1946-1950 թվականներին ստեղծվել է № 172 գործարանի կոնստրուկտորական բյուրոյի կողմից նախատեսվել է 1931/37 թվականների նմուշի 122 մմ թնդանոթի փոխարինման համար։ M-46-ը ստեղծվել է 152 մմ մ-47 հրանոթով կորպուսային հրետանու նոր դուպլեքս կազմում՝, որը նախատեսված է 1937 թվականի նմուշի 152 մմ հաուբից-թնդանոթի փոխարինման համար։ M-46-ի արտադրությունը, սկզբում փոքր խմբաքանակով, սկսվել է 1951 թվականին թիվ 172 գործարանում և շարունակվել է առնվազն մինչև 1971 թվականը։ Բաց աղբյուրներում թողարկված թնդանոթների ճշգրիտ թիվը չի հրապարակվել, սակայն Ալեքսանդր Շիրոկորադի հաշվարկներով՝ թողարկվել է մի քանի հազար միավոր Մ-46։ M-46-ի պատճենը թողարկվել է նաև Չինաստանում՝ Տիպ 59 նշանակումով։

1950-ական թվականներին Մ-46-ը խորհրդային բանակի առավել հեռահար զենքն էր, բացառությամբ մեծ և հատուկ հզորության գործիքների և տասնամյակներ շարունակ մնում էր սպառազինության մեջ՝ անցնելով Ռուսաստանի ԶՈՒ-ին։ Բացի այդ, Մ-46-ը լայնորեն մատակարարվում էր արտահանման, ինչպես Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպության ԽՍՀՄ-ի դաշնակիցներին, այնպես էլ երրորդ երկրներին և օգտագործվում էր տասնյակ պետությունների կողմից։

Մ-46-ը կիրառվել է մի շարք լոկալ հակամարտություններում, այդ թվում՝ Չինաստանի և Թայվանի միջև հրետանային մենամարտերում, Վիետնամական պատերազմում և Մերձավոր Արևելքում մի քանի պատերազմներում։ 2016 թվականի դրությամբ Մ-46-ը դեռ մնում է մի շարք երկրների սպառազինության մեջ։

## Կառուցվածք
### Զինամթերք
Լիցքավորումը՝ առանձին պարկուճային

## Շահագործող երկրներ
### Ժամանակակից օպերատորներ

*  – 36 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 10 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 48 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 62 Тип 59-1 (М-46), 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 6 М-46 անսարք վիճակում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 12 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – >420 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 18 М-46, 2018 թվականի դրությամբ
*  – 100 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 600 М-46, դրանցից 500-ը՝ պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության М-46 և Тип-59, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 985 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
* 
*  – 12 Тип-59 (М-46), 2017 թվականի դրությամբ
*  – 234 Тип 59/Тип 59-1 (М-46), 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 5 М-46, 2018 թվականի դրությամբ
*  – 42 Тип 59/Тип 59-1 (М-46), 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 10 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 15 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 18 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 6 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 16 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 7 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 12 М-46 և 12 Тип 59-1, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 36 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 18 M-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության M-46, որոշները դրվել են ավտոմեքենայի վրա (գան-տրակ), 2017 թվականի դրությամբ
*  – 75 М-46 և Тип 59-1, 2017 թվականի դրությամբ
* Թուրքմենիա – 6 М-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 19 M-46H1, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 36 M-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 19 M-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության M-46, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության M-46 2018 թվականի դրությամբ

### Նախկին օպերատորներ

*  – անցել է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո կազմավորված երկրներին
*  – որոշ քանակության, 2016 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության, 2010 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակություն, հանվել են սպառազինությունից
*  – 61 թնդանոթ, 2012 թվականի դրությամբ
* Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետություն – որոշ քանակության, անցել են ԳԴՀ/հանվել են սպառազինությունից
*  – 60 թնդանոթ, 2012 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության, 2012 թվականի դրությամբ
*  – ըստ որոշ տվյալների, 2012 թվականի դրությամբ՝ որոշ քանակություն առկա է սպառազինության մեջ
*  – 20 Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  – 410 Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  – որոշ քանակության, հանվել են սպառազինությունից
*  – 650 թնդանոթ պահեստում, 2016 թվականի դրությամբ
*  – 15 Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  – 30 Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  – 40 Тип 59, 2010 թվականի դրությամբ
*  — որոշ քանակության, անցել է երկրի փլուզումից հետո կազմավորված երկրներին
** Սերբական Կրաինայի Հանրապետություն — 45 թնդանոթ 1995 թվականի սկզբին

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* СОВЕТСКАЯ ТЯЖЁЛАЯ КОРПУСНАЯ (АРМЕЙСКАЯ) ПОЛЕВАЯ АРТИЛЛЕРИЯ. 130-мм полевая пушка М-46