Բրեննիվին

**Բրեննիվին** ( ), ավանդական իսլանդական սպիրտային խմիչք, որը պատրաստվում է խմորված կարտոֆիլի կամ հացահատիկի խյուսից և ներծծվում է քեմոնի սերմերով։

## Անուն, մականուն, պիտակ և դասակարգում
Իսլանդերենում «բրեննիվին» բառը կարող է վերաբերել ալկոհոլային խմիչքի որոշակի տեսակի կամ ընդհանրապես ցանկացած թունդ ալկոհոլի: Բառը բառացի թարգմանաբար նշանակում է «այրված գինի» կամ «թորած գինի» և ծագում է նույն գերմանական արմատից, ինչ «բրենդի» բառը (): Բրեննիվինը մականունը ստացել է «սև մահ» (), այն պատճառով, որ Իսլանդիայում արգելքի վերացումից հետո, ալկոհոլի պետական ​​մենաշնորհի ժամանակաշրջանում, թունդ ալկոհոլի շշերը նշվում էին սև պիտակով՝ պոտենցիալ սպառողներին վախեցնելու համար:

Կա տարածված լեգենդ, որ խմիչքի պիտակների վրա պատկերված էին գանգ և խաչված ոսկորներ՝ դրա թունավորությունը ընդգծելու համար, բայց իրականում սև պիտակի վրա նշված էին արտադրողի անունն ու լոգոն։ 1958 թվականին նրանք որոշեցին փոխել պիտակի դիզայնը՝ այն դարձնելով բազմագույն, սակայն դա առաջացրեց սպառողների վրդովմունքը, որոնք պահանջեցին վերադարձնել ավանդական դիզայնը։ Հետագայում պիտակի վրա սկսեցին պատկերել Իսլանդիա կղզին։

Պիտակի վրա նշված էր, որ բրեննիվինը շնապս է, բայց իրականում, ըստ Եվրոպական Միությունում և Միացյալ Նահանգներում գործող ալկոհոլային խմիչքների դասակարգման, այն ակվավիտի տեսակ է՝ սկանդինավյան ծագմամբ թունդ խմիչք, որը համեմված է խոտաբույսերի կամ համեմունքների քաղվածքով, որի փունջի հիմնական բաղադրիչը քեմոնը կամ սամիթն է։ Սա այն դասակարգումն է, որը նշված է վաճառվող ավելի նոր շշերի վրա։

## Պատմություն
Պատմաբան Ստեֆաուն Պաուլսոնի խոսքով՝ բրեննիվինը առաջին անգամ հայտնվել է 1935 թվականին՝ Իսլանդիայում արգելքի վերացումից հետո։ Գինու և սպիրտային խմիչքների օգտագործման աճի դեմ պայքարելու համար Գ​գինու և սպիրտային խմիչքների պետական ընկերությունը պետք է արտադրեր էժան ալկոհոլային խմիչք, որը կարող էր մրցակցել տնական արտադրանքի հետ։ Էժան ալկոհոլային խմիչքը, որը պատրաստվում էր մաքուր իսլանդական ջրից, հեշտությամբ մատչելի հումքից և համեմված էր քեմոնի սերմերով՝ քաղցրահամ համ տալու համար, կոչվում էր բրեննիվին։ Խմիչքի սկզբնական բանաձևը, որը տարիներ շարունակ անփոփոխ է մնացել, ենթադրվում է, որ ստեղծել են Քրիստին Ստեֆանսոնը և Յոն Վեստդալը։ Առաջին շիշը թողարկվել է 1935 թվականի փետրվարի 1-ին։

Նոր խմիչքն արագորեն գրավեց ալկոհոլային խմիչքների շուկայի զգալի մասը։ 1971 թվականին վաճառվեց 102 հազար լիտր բրեննիվին, 1979 թվականին՝ արդեն 442,5 հազար լիտր, որից հետո վաճառքի ծավալները սկսեցին նվազել՝ 1983 թվականին կազմելով 303 հազար լիտր (որը դեռևս ավելի բարձր էր, քան օղու և վիսկիի վաճառքը՝ համապատասխանաբար 302 հազար լիտր և 140 հազար լիտր): Այնուամենայնիվ, ինչպես նշում է Ստեֆաուն Պաուլսոնը, բրեննիվինը աստիճանաբար կորցրեց իր ժողովրդականությունը, քանի որ իր էժանության պատճառով այն ձեռք բերեց «հարբեցողների համար նախատեսված խմիչքի» համբավ։ Արտադրողը նույնիսկ ստիպված եղավ վարձել գովազդային գործակալություն՝ բրենդինգի համար, որը նախատեսված էր բրեննիվինի շուկայական մասնաբաժինը վերականգնելու համար: Այդ ժամանակվանից ի վեր խմիչքի արժեքը նույնպես աճել է, ինչը Իսլանդիայում թունդ խմիչքների սպառումը կրճատելու և դրանք սեղանի գինիներով փոխարինելու քաղաքականության արդյունք էր: Մինչև 1992 թվականը «բրեննիվինն» արտադրում էր ​​ծխախոտի և ալկոհոլի պետական ընկերությունը (ÁTVR), սակայն դրանից հետո արտադրությունը փոխանցվեց մասնավոր ձեռքերին։ Հիմնական արտադրողը դարձավ Բորգարնեսում գտնվող «Օլգերդին» մասնաճյուղը։

thumb|right|220px
2010-ականների երկրորդ կեսին, դասական բրեննիվինի հետ մեկտեղ, որը լիովին թափանցիկ է և անգույն, արտադրողները սկսեցին արտադրել այս ըմպելիքի նոր տեսակներ՝ համեմատաբար փոքր քանակությամբ. բրեննիվին՝ թրմված աշորայի հացով, հատուկ տակառի մեջ հասունացած բրեննիվին և այսպես կոչված Սուրբծննդյան բրեննիվին: Առաջինը թրմված է ավանդական իսլանդական աշորայի հացով՝ ռուգբրոյդով, որը թխվում է հատուկ հողե վառարաններում՝ օգտագործելով հրաբխային ջերմություն (թուրմի համար հացը թխվում է Մեծ Գեյզերի մոտ): Հացը փշրված տեսքով ավելացվում է բրեննիվինով տարայի մեջ և պահվում այնտեղ երկու շաբաթ, որից հետո հեղուկը զտվում է թղթե ֆիլտրերի միջով: Արդյունքում ըմպելիքը ձեռք է բերում բաց դեղին գույն, թթվաշ բույր և բավականին նկատելի աշորայի համ:  

Այն արտադրվում է դասական սև պիտակով շշերով, որոնց ներքևի մասում լայնակի «գոտու» վրա գրված է «Rúgbrauð Edition»: Երկրորդ տեսակի խմիչքը հասունանում է առնվազն վեց ամիս խերեսի և Կենտուկիի բուրբոնի տակառներում. այն դառնում է ոսկեգույն, իսկ համն ու բույրը մի փոքր հիշեցնում են վիսկին: Երրորդի բաղադրատոմսը նման է. այն նույնպես ենթարկվում է տակառի հասունացման, բայց ավելի երկար, և միայն խերեսի տարաներում, ինչը որոշում է համապատասխան համային նրբերանգները: Այս խմիչքը, որը նույնպես ոսկեգույն է, թողարկվում է միայն տարին մեկ անգամ՝ Սուրբ Ծննդյանը: Բրեննիվինի երկրորդ և երրորդ տեսակներն ունեն նույնական կարմիր պիտակներ, երկրորդը պիտակավորված է որպես «Special Cask Selection», իսկ երրորդը՝ պիտակի վրա նշված արտադրության տարեթիվով, օրինակ՝ «Jòlin 2022» (Սուրբ Ծնունդ 2022) - և գրված է «The Real Christmas Spirit»։  
     
21-րդ դարում բրեննիվինը իսլանդացիների սիրելի խմիչքը չէ, բայց զբոսաշրջիկները հաճախ այն օգտագործում են։ Պաուլսոնը կոչ է անում կասկածամտորեն վերաբերվել կեղծ գովազդային գրքույկներին, որոնք պնդում են, որ այս ժամանակակից ալկոհոլային խմիչքն ունի հին պատմություն, որը սկիզբ է առնում վիկինգների դարաշրջանից։

## Օգտագործում
մինի
Բրեննիվինը հաճախ նկարագրվում է որպես իսլանդացիների կողմից ձմեռային հեթանոսական տոնի՝ Տորրաբլոտի ժամանակ խմվող խմիչք՝ հաուկառլի հետհամը չեզոքացնելու համար, որը չորացրած գրենլանդական շնաձկան մսի տեսակ է, որն ունի յուրահատուկ հոտ և համ՝ ամոնիակի և միզանյութի բարձր պարունակության պատճառով։ Չնայած նման ավանդույթն իսկապես նկարագրվում է աղբյուրներում, բրեննիվինը իրականում ավելի հաճախ օգտագործվում է առօրյա կյանքում որպես սովորական թունդ ալկոհոլային խմիչք՝ ծովատառեխի կամ այլ համեղ խորտիկների հետ։ Բրեննիվինը խմում են բաժակներով և շատ սառը՝ այն թողնելով սառցարանում, մինչև խտանալը։ Համտեսողները նշել են «մեղմ, համեղ բույրը և սամիթի, դաղձի սերմերի և սոճու թարմ երանգները, ինչպես նաև կենսուրախ, պայծառ հետհամը, որը հիշեցնում է քեմոնի սերմերով աշորայի հացը»։

Բացի մաքուր տեսքով խմելուց, բրեննիվինը խառնում են նաև ջրի կամ գազավորված ըմպելիքների հետշ։ Իսլանդական բարերում, ինչպես նաև որոշ անգլիական և ամերիկյան բարերում, պատրաստվում են նաև բրեննևինով կոկտեյլներ****։ 30 մլ բրեննիվինի և 60 մլ թունդ սուրճի խառնուրդը երբեմն անվանում են հրեպստյորակաֆի։

## Արտահանում
Երկար ժամանակ ÁTVR ընկերությունը հետաքրքրված չէր բրեննիվինը Իսլանդիայից դուրս տարածելով, և ըմպելիքը մեծ մասամբ անհայտ էր այլ երկրներում։ Այն հասանելի էր Կեբլավիկի օդանավակայանի անմաքս խանութներում և ոչ պաշտոնական առցանց խանութներում։ Աստիճանաբար այն սկսեց հիշատակվել լրատվամիջոցներում. Մայքլ Մադսենը (Բադ) խմում է այն «Սպանել Բիլին։ Մաս 2»-ի մի տեսարանում, Ջիմի Ֆելոնը «Ուշ գիշեր Ջիմի Ֆելոնի հետ» շոուի մի դրվագում բաժակաճառով է դիմավորում Քեթի Քուրիքին նրա նշանադրության կապակցությամբ, իսկ *Foo Fighters* խմբի առաջատար Դեյվ Գրոլը հետաքրքրություն է հայտնել բրեննիվինի ամերիկյան դիստրիբյուտոր դառնալու հարցում։ Մինչև 2015 թվականը բրեննիվինն արտահանվել էր Միացյալ Նահանգներ և Մեծ Բրիտանիա, և այն սկսել էր սահմանափակ քանակությամբ հայտնվել այդ երկրների խանութներում և բարերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Կարտոֆիլ