Լյուդվիգ Չիբիրով

**Լյուդվիգ Ալեքսեևիչ Չիբիրով** (), խորհրդային և հարավօսական քաղաքական գործիչ, պատմաբան, հրապարակախոս, Հարավային Օսիայի առաջին նախագահ (1996-2001 թթ.):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1932 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վրաստանի ԽՍՀ Հարավային Օսիայի Ինքնավար Մարզի Ցխինվալի շրջանի Զառ գյուղում։ սովորել է Հարավային Օսիայի ՊԲ Ստալինիրսկի շրջանի Զառ գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ Ավարտել է Ցխինվալի 2-րդ միջնակարգ դպրոցը։

1956 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Հյուսիս-օսական պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Ստալինիրի Մ. Ս. Տուգանովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի պատմության և հասարակագիտության ուսուցիչ։ Հարավ-Օսիայի տարածաշրջանային երկրագիտական թանգարանի խորհրդային շրջանի (1956-1957) և նախահեղափոխական շրջանի (1957-1959) պատմության բաժինների վարիչ։ 1959-1967 թթ. եղել է Վրացական ԽՍՀ ԳԱ Հարավ-Օսիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի ազգագրության բաժնի գիտաշխատող։

1964 թ. պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան ՝ «Օսերի բնակավայրերն ու կացարանները»։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1978 թվականից, ատենախոսություն ՝ «Օսերի ժողովրդական երկրագործական օրացույց»), պրոֆեսոր (1981 թվականից)։ Հարավ-օսեթական պետական մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնի (1967-1974) և պատմաբանասիրական ֆակուլտետի (1974-1988) դեկան, ռեկտոր (1989-1993)։

### Քաղաքական գործունեություն
1993 թ. հոկտեմբերից Հարավային Օսիայի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահ-երկրի ղեկավար։ 1996 թվականի մայիսի 16-ին Լ. Ա. Չիբիրովը և Վրաստանի Նախագահ՝ Էդուարդ Շևարդնաձեն Մոսկվայում ստորագրեցին հուշագիր վրաց-օսական հակամարտության կողմերի միջև անվտանգության ապահովման և փոխվստահության ամրապնդման միջոցառումների մասին։ Այս փաստաթուղթն ամրագրում էր կողմերի հրաժարումը ուժի կիրառումից կամ դրա կիրառման սպառնալիքից՝ իրենց նպատակներին հասնելու համար։

1996 թվականի նոյեմբերի 10-ին ընտրվել է Հարավային Օսիայի առաջին նախագահ։ 2001 թվականին նա պարտվել է նախագահ Էդուարդ Կոկոյտիի ընտրություններում։

### Գիտական գործունեություն
Ազգագրագետ-Օսագետ։ Հեղինակ է օսերեն և ռուսերեն լեզուներով ավելի քան 160 գիտական աշխատությունների, որոնք նվիրված են օսական ժողովրդի և Կովկասի այլ ժողովուրդների ազգագրության, պատմության և մշակույթի հարցերի լայն շրջանակին։

Հիմնական աշխատանքներ.

* «Օսական ժողովրդական բնակավայր»,
* «Օսերի ժողովրդական գյուղատնտեսական օրացույց»,
* «Օսերի հոգևոր մշակույթի ամենահին շերտերը»,
* «Հանդիպումներ Վասո Աբաևի հետ»,
* «Периодическая печать Кавказа об Осетии и осетинах»
* «Իռոն ադամոն բերգբոնտե» (օսական ժողովրդական Տոներ), Վլադիկավկազ, 1998։

2003 թվականից նյութեր են հավաքվում և հոդվածներ են գրվում Օսիայի ժողովրդի համընդհանուր բանահյուսական և ազգագրական հանրագիտարանի համար, որի ստեղծման հեղինակային թիմը գլխավորում է Լյուդվիգ Չիբիրովը։ 2013 թվականին տեղի ունեցավ Օսեթական ազգագրական հանրագիտարանի շնորհանդեսը։ Լյուդվիգ Չիբիրովը նախագծի հեղինակն է, գլխավոր խմբագիրն ու աշխատանքային խմբի ղեկավարը։

## Մրցանակներ
* 2008 թ. - Ռուսաստանի Դաշնության գիտության վաստակավոր գործիչ
* 2007 թ. նոյեմբերի 18 - Բարեկամության շքանշան (Հարավային Օսիա)։
* 2012 թվականի նոյեմբերի 21 - Հարավային Օսիայի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ ՝ պատմական Կովկասագիտության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, օսական ժողովրդի ազգաբանության, պատմության և մշակույթի բնագավառում ունեցած ակնառու գիտական նվաճումների համար
* 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՝ Պատվո շքանշան (Հարավային Օսիա) ՝ Հարավային Օսիայի Հանրապետության պետականության կայացման և ամրապնդման գործում ներդրած անձնական մեծ ավանդի, հասարակական-քաղաքական և գիտամանկավարժական ակտիվ գործունեության համար և ծննդյան 80-րդ տարեդարձի կապակցությամբ
* 2023 թվականի մայիսի 24-ին ՝ Բարեկամության շքանշան ՝ գիտության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Список основных работ
* Людвигу Чибирову исполнилось 75
* Южная Осетия: Эдуард Кокойты наградил первого Президента Южной Осетии

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հարավային Օսիա
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օսեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ