Վանադիումի օքսիդ-եռաքլորիդ

**Վանադիումի** տրիքլորիդ **օքսիդ** (վանադիում օքսոտրիքլորիդ) - անօրգանական միացություն  մետաղական վանադիումի և աղթթվի օքսիդ VOCl  բանաձևով, նարնջագույն դեղին թափանցիկ հեղուկ՝ բուրավետ հոտով, օդում այրվելով և ջրում՝ հիդրոիզացված։ Այն օրգանական սինթեզում օգտագործվում է որպես ռեակտիվ։

## Ստացումը
* Վանադիումի (V) օքսիդի փոխազդեցությունը թիոնիլ քլորիդի հետ խառնուրդը եռացնելիս .

:: \mathsf{V_2O_5 + 3SOCl_2 \ \xrightarrow\ 2VOCl_3 + 3SO_2 }

* Վանադիումի (V) օքսիդի և ածխի խառնուրդի քլորացում .

:: \mathsf{V_2O_5 + 3Cl_2 + 3C \ \xrightarrow\ 2VOCl_3 + 3CO }

* Ածխածնի մասնակցությամբ քլորացման փոխարեն, ածխածնի տետրաքլորիդը կարող է փոխանցվել վանադիումի (V) օքսիդի վրա .

:: \mathsf{V_2O_5 + 3CCl_4 \ \xrightarrow\ 2VOCl_3 + 3COCl_2 }

* Վանադիումի (III) օքսիդի քլորացում .

:: \mathsf{2V_2O_3 + 6Cl_2 \ \xrightarrow\ 4VOCl_3 + O_2 }

* Օքսիդացում հետ թթվածնի, երբ ջեռուցվում vanadium (III) քլորիդ։

:: \mathsf{2VCl_3 + O_2 \ \xrightarrow\ 2VOCl_3 }

* Բացի այդ, VOCl  ձեւավորվում է դիօքսովանադիումի (V) քլորիդի քայքայման ընթացքում, բայց այս մեթոդը միայն տեսական հետաքրքրություն ունի.

:: \mathsf{3VO_2Cl \ \xrightarrow{150^oC}\ VOCl_3 + V_2O_5 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Վանադիումի տրիքլորիդ օքսիդը նարնջագույն-դեղին թափանցիկ հեղուկ է, որը մխում է խոնավ օդում։ Ջրի մեջ լուծումը ուղեկցվում է քիմիական փոխազդեցությամբ։ Լուծվում է էթանոլի, դիէթիլ եթերի, քացախաթթվի, ածխածնի տետրաքլորիդի մեջ։
մինի|Վանադիումի օքսիդ-տրիքլորիդ

## Քիմիական հատկություններ
* Փոխազդում է ջրի հետ.

:: \mathsf{2VOCl_3 + (3+x)H_2O \ \xrightarrow{}\ V_2O_5\cdot xH_2O\downarrow + 6HCl }
:: Կախված լուծույթի կոնցենտրացիայից, առաջանում են տարբեր բաղադրությամբ գելեր, որոնք աստիճանաբար օքսիդացնում են քլորիդ իոնները՝ անցնելով վանադիլային ածանցյալների։

* Խիտ ազոտաթթուում ջրի հետ փոխազդեցությունը տարբեր է.

:: \mathsf{VOCl_3 + H_2O \ \xrightarrow{}\ VO_2Cl + 2HCl }

* Փոխազդում է ալկալային լուծույթներով, ալկալիների, վանադիումի (V) օքսիդի թթվի նստվածքների նստվածքի առաջացմամբ.

:: \mathsf{2VOCl_3 + 6NaOH \ \xrightarrow{}\ V_2O_5\downarrow + 6NaCl + 3H_2O }

* Ալկալի ավելցուկի դեպքում կախված ալկալիների կոնցենտրացիայից առաջանում են տարբեր վանադատներ (V).

:: \mathsf{VOCl_3 + 4NaOH \ \xrightarrow{}\ NaVO_3 + 3NaCl + 2H_2O }

* Խիտ ամոնիակի լուծույթով առաջանում է ամոնիումի մետավանադատ .

:: \mathsf{2VOCl_3 + 8(NH_3\cdot H_2O) \ \xrightarrow{}\ 2NH_4VO_3\downarrow + 6NH_4Cl + 4H_2O }

* Վերականգնվում է ջրածնով .

:: \mathsf{VOCl_3 + H_2 \ \xrightarrow{500^oC}\ VOCl + 2HCl }

* Վերականգնվում է ցինկով .

:: \mathsf{2VOCl_3 + Zn \ \xrightarrow{400^oC}\ 2VOCl_2 + ZnCl_2 }

* Քլորի օքսիդի (I) կամ օզոնի հետ փոխազդելիս առաջացնում է դիօքսովանադիումի (V) քլորիդ .

:: \mathsf{VOCl_3 + Cl_2O \ \xrightarrow\ VO_2Cl + 2Cl_2 } 
:: \mathsf{VOCl_3 + O_3 \ \xrightarrow\ VO_2Cl + Cl_2 + O_2 }

* Վանադիումի (V) օքսոքլորիդի փոխազդեցությունը սպիրտների հետ առաջացնում է VO (OR)  բաղադրության ալկօքսիդներ, որոնք ցնդող հեղուկներ են կամ դիմետրիկ մոլեկուլներից բաղկացած հեշտությամբ սուբլիմացվող բյուրեղներ։ Ջրի ավելցուկով նրանք հիդրոլիզացվում են` կազմելով VO∙18HO բաղադրությամբ կարմիր գել.

:: \mathsf{VOCl_3 + 3ROH \ \xrightarrow\ VO(OR)_3 + 3HCl }
:: \mathsf{2VO(OR)_3 + 21H_2O \ \xrightarrow\ V_2O_5\cdot 18H_2O\downarrow + 6ROH }

## Կիրառություններ
* Օրգանական սինթեզի կատալիզատոր է։ VOCl3 որպես կատալիզատոր կիրառվում է էթիլեն-պրոպիլենային  էթիլեն-պրոպիլենային ռետինների (EPDM) սինթեզի ժամանակ։ Օրգանական սինթեզում այն կիրառվում է ֆենոլների և անիզոլների օքսիդատիվ միացման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Քլորիդներ