Տակին

**Տակին** (), հավասարաթաթ եզնազգիների ընտանիքին պատկանող սմբակավոր կաթնասուն: Տակիններն ապրում են Արևելյան Հիմալայներում՝ նախընտրելով խիտ թփուտներ, հիմնականում ապրում են  բամբուկե անտառներում՝ 2000–4500 մ բարձրությունների վրա, և տարածված է հյուսիսարևելյան Հնդկաստանի, Տիբեթի, Նեպալի և Չինաստանի Սիչուան և Շանսի նահանգների լեռներում։ 
մինի|250փքս| Տակինը Գուանչժոուի կենդանաբանական այգում
Կա 4 ենթատեսակ։
	
* Budorcas taxicolor taxicolor () — բիրմայական տակին, անվանական ենթատեսակ
* Budorcas taxicolor bedfordi — ոսկեգույն տակին
* Budorcas taxicolor tibetana — սիչուանական տակին
* Budorcas taxicolor whitei — սպիտակագույն տակին

Տակինները ամռանը հավաքվում են փոքր խմբերով, իսկ ձմռանը՝ մինչև հարյուր անհատներից բաղկացած նախիրներով։ Տարեց արուները վարում են միայնակ կյանք։ Նրանց հիմնական թշնամիները ընձառյուծները, ձյունե ընձառյուծները, հիմալայան գայլերը և սպիտակ արջերն են։
Տակինները ներառված են Բնության պահպանության միջազգային միության (IUCN) կարմիր ցուցակում որպես խոցելի կենդանատեսակներ։

## Հայտնագործության պատմություն
1850 թվականին անգլիացի բնագետ Բրայան Հոջսոնը, գտնվելով Տիբեթում, տեսել է գիտությանը անհայտ կենդանիների մոխրագույն կաշիներ և գանգեր, որոնք տեղացիները անվանում էին «տակին» կամ պարզապես «կին»։ Սակայն միայն 1909 թվականին՝ Հոջսոնի մահից հետո, Լոնդոնի կենդանաբանական ընկերությունը ստացել է կենդանի տակին։ Չինական տակինների, որոնք կոչվում էին «ոսկե», գոյության մասին հայտնի է դարձել միայն 1911 թվականին։
մինի|250փքս| Տակին

## Հետաքրքիր փաստեր
Տակինները շատ են կապված մշտական տարածքներին և շատ դժկամությամբ են լքում դրանք: Նրանք մնում են 10-ից 35 կենդանիներից բաղկացած փոքր խմբերով, բայց ձմռանը, լեռան լանջերով ավելի ցածր իջնելով, երբեմն հավաքվում են մինչև 100 գլխից բաղկացած հոտերով:

Առաջին հայացքից տակինները թվում են անփույթ, բայց իրականում նրանք արագաշարժ և ճարպիկ են, վտանգի դեպքում նրանք կարող են բավականին արագ վազել, բայց երբ կա անմիջական սպառնալիք, նրանք փորձում են թաքնվել, պառկել գետնին և ձգել պարանոցները: Երբեմն նրանք այնքան անտեսանելի են դառնում, որ նույնիսկ մարդիկ կարող են անզգույշ կերպով տրորել նրանց:
Թեև տեսակի հայտնաբերումից շատ տարիներ են անցել, բայց նույնիսկ այսօր տակինների կյանքի մասին տեղեկատվությունը շատ սահմանափակ է: Փաստն այն է, որ այս կենդանիները վարում են գաղտնի ապրելակերպ, նրանք չափազանց զգույշ և առանձնանում են իրենց մեկուսացված լինելով:

## Անատոմիական կառուցվածք
Տակինը յուրահատուկ կենդանի է։ Ունի մեծ աչքեր, բերան, փոքր ականջներ: Այն ծածկված է խիտ ոսկեգույն մազերով, որոնք մգանում են դեպի որովայնի ստորին հատվածը: Արուների և էգերի եղջյուրները նման են գոմեշի եղջյուրներին, մոտ են հիմքում, լայնացած և տափակեցված, սկզբում տարանջատվում են դեպի կողքերը, ծածկում ճակատը, ապա թեքվում դեպի վերև և հետ: Եղջյուրի տափակեցված մասը՝ հիմքից մինչև մոտավորապես մեջտեղը, կողավոր է, ծայրը՝ հարթ:  Պոլիգամ կենդանի։ Նրա հիմնական սնունդը խոտն ու տերևներն են։

Իր համակարգված դիրքով այն մոտ է այծերին և խոյերին, բայց ավելի շատ նման է փոքրիկ ցուլի՝ լայն դունչով, հզոր, կարճ ոտքերով և մեծ չափսերով ծանր գլխով։ Տիկինի մարմնի երկարությունը 170-220 սմ է, հասակը՝ 100-130 սմ, քաշը՝ մինչև 350 կգ։ Արուները ավելի մեծ են, քան էգերը։ Երկու սեռերն էլ ունեն պաշտպանության համար նախատեսված եղջյուրներ։

Տակինին բնորոշ է քթի ուռուցիկություը և, դրա վերևում գտնվող մաշկի մերկ հատվածի հետ միասին, կենդանուն հաղորդում է զվարճալի տեսք։ Տակինի միջին մատների վրա սմբակները լայն և կլորացված են, կողային մատների վրա՝ երկարավուն և ուժեղ զարգացած։

Կարճ պոչը (15-20 սմ) գրեթե անտեսանելի է երկար մազերի տակ, որը զարմանալիորեն գեղեցիկ է՝ խիտ և հատկապես երկար մարմնի ստորին մասում, պարանոցում, պոչում և կողքերում: Մազերը բարակ են, առատորեն օծված ճարպով, որը պաշտպանում է կենդանիներին շատ բարձր խոնավությունից և մառախուղից, որոնք մշտական են այս տարածքներում: Տակինները ներկված են ոսկեգույն, կարմրավուն կամ մոխրագույն-կարմիր շատ գեղեցիկ երանգներով:

## Հղիություն
Կենդանիների զուգավորման շրջանը հուլիս-օգոստոս ամիսներն են: Զուգավորման ընթացքում չափահաս փորձառու արուները, որոնք սովորաբար մենակ են մնում, միանում են էգերի խմբերին: Այս ժամանակ տակինները կազմում են մեծ երամներ:

Հղիությունը տևում է 7-8 ամիս, որպես կանոն, ծնվում է 1 ձագ: Երեք օրական հասակում այն արդեն կարողանում է հետևել մորը: 14 օրական հասակում ձագը սկսում է փորձել խոտ և նուրբ տերևներ ուտել, իսկ մեկ ամիս անց բուսական սննդի մասնաբաժինը սկսում է արագ աճել, բայց մայրը շարունակում է նրան կերակրել կաթով ևս մի քանի ամիս: Սեռական հասունությունը տեղի է ունենում 2.5 տարեկանում:
մինի|250փքս| Ոսկեգույն տակին

## Կյանքի տևողությունը
Տակինները ապրում են 12-15 տարի:

## Տես նաև
* Մշկացուլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Կենդանական աշխարհ