open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջոնի Լյուիս

**Ջոնաթան Քենդրիկ «Ջոնի» Լյուիս** (, ), ամերիկացի դերասան, որը հայտնի է «Անարխիայի որդիները» սերիալում Քիփ «Օմլետ» Էփսի դերով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լոս Անջելեսում՝ Մայքլի և Դիվոնա Լյուիսի ընտանիքում՝ ստանալով կրկնակի կանադա-ամերիկյան քաղաքացիություն։

Դերասանական առաջնաելույթը կայացել է 2000 թվականին։ Կարիերան սկսել է «Ամերիկյան երազներ», «Միայնակ սրտեր» և այլ սերիալներում դեռահասի դերեր խաղալով։ Մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Կուրթ Սաթերի «Անարխիայի որդիները» հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո։

2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Լյուիսին մահացած են գտել Լոս Անջելեսում վարձակալած տան մոտ։ Տան ներսում հայտնաբերվել է նաև վիլլայի 81-ամյա տիրուհի Քեթրին Դևիսի մարմինը։ Ենթադրվում է, որ դերասանը ծեծելով սպանել է կնոջը, բարձրացել տանիք և դժբախտ պատահարի հետևանքով ընկել է այնտեղից։ Լյուիսը թմրանյութերի ազդեցության տակ չի եղել, ինչպես համարվել էր ավելի վաղ։

## Անձնական կյանք
2005 թվականից մինչև 2006 թվականը հանդիպել է երգչուհի Քեթի Փերրի հետ։

2010 թվականի ապրիլի 6-ին Լյուիսը և դերասանուհի Դայան Մարշալ Գրինը ունեցել են դուստր՝ Կալա Մեյը։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Նոր Բանանց

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Նոր Բանանց**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Շահումյանի շրջանի բնակավայր, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Քելբաջարի շրջանի բնակավայր։

## Անուն
Արցախի 2000 թվականի հոկտեմբերի 3-ի օրենքով Շուրթան Վերինը վերանվանվել է Նոր Բանանց։ Ադրբեջանցիները գյուղն անվանում են Յուխարի Շուրթան։

## Պատմություն
Նախկինում Շուրթան Վերին անվանումով մտել է Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառի մեջ։

## Տես նաև
* Քարվաճառի ազատագրում
* Քարվաճառի հանձնում
* Բանանց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Աննա Ֆրիլ

**Աննա Լուիզա Ֆրիլ** (, ), անգլիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Աննա Ֆրիլը ծնվել է1976 թվականի հուլիսի 12-ին Ռոչդեյլում։ Նրա հայրը ծագումով իռլանդացի է։ Աննա Ֆրիլը որպես դերասան առաջնաելույթ է ունեցել 1991 թվականին՝ նկարաանվելով բրիտանական *«GBH»* հեռուստասերիալում խաղացել է մի քանի էպիզոդ։

2008 թվականին  «Մեռյալներ ցպահանջ» հեռուստասերիալում խաղացած դերի համար արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակի՝ «հեռուստասերիալում՝ կատակերգությունում կամ մյուզիքլում լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում։

## Անձնական կյանք
2001 թվականին Ֆրիլը հանդիպել է դերասան Դևիդ Թյուլիսի հետ։ 2005 թվականի հուլիսի 9-ին ունեցել են դուստր՝ Գրեյսի Էլեն Մերի Ֆրիլը։ 2010 թվականի դեկտեմբերին Ֆրիլը և Թյուլիսը բաժանվել են։

2011-2014 թվականներին հանդիպել է ուելսցի դերասան Ռիս Իֆանսի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Անտոն Կասիպովիչ

**Անտոն Կասիպովիչ** (, ), Սերբիայի Հանրապետության արդարադատության նախարար։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին։ 2014-2018 թվականներին եղել է կառավարության փոխվարչապետ։

## Կենսագրություն
Անտոն Կասիպովիչը ծնվել է 1956 թվականին Բանյա Լուկա քաղաքում։ Ավարտել է հիմնական և միջնակարգ դպրոցը, որից հետո բարձրագույն կրթություն է ստացել իրավաբանական ֆակուլտետում։ Աշխատել է որպես «Գլաս Սրպսկե» թերթի լրագրող։ Այնուհետև եղել է Սարաևսկի հեռուստատեսության թղթակից։ Հետագայում գլխավորել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ռադիոյի ու հեռուստատեսության հանրային ծառայության մարքեթինգային բաժինը։

2010 թվականի նոյեմբերի 16-ից մինչև դեկտեմբերի 29-ը Կասիպովիչը կատարել է Սերբիայի Հանրապետության վարչապետի պարտականությունները։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից մինչև 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ը եղել է Սերբիայի Հանրապետության մշակույթի և կրթության նախարար։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին գլխավորել է Սերբիայի Հանրապետության արդարադատության նախարարությունը։

2015 թվականի փետրվարի 3-ին Սերբիայի Հանրապետության ժողովրդական խորհրդարանը Սրեբրենկա Գոլիչին և Անտոն Կասիպովիչին հաստատել է որպես կառավարության փոխվարչապետներ։

Ամուսնացած է։ Ունի մեկ երեխա։ Ազգությամբ խորվաթ է։

## Տես նաև
* Սերբական Հանրապետության կառավարություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորվաթ պետական գործիչներ
Քրիստիան Սիրիանո

**Քրիստիան Սիրիանո** (, ), ամերիկացի նորաձևության դիզայներ։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Պոդիում նախագիծ» ռեալիթի շոուի չորրորդ եթերաշրջանում մասնակցության շնորհիվ՝ 21 տարեկան հասակում դառնալով շոուի ամենաերիտասարդ հաղթողը։

## Կյանք և կարիերա
Սիրիանոն ծնվել և մեծացել է Աննապոլիսում՝ Մերիլենդ նահանգում։ 13 տարեկան հասակում սկսել է աշխատել թանկարժեք վարսավիրական սալոնում․ նորաձևության և գեղեցկության աշխարհում նա իրեն զգում էր հարմարավետ։ Քրիստիանը Ամերիկայում հաճախել է Բալտիմորի արվեստի դպրոց և Նյու Յորքի Նորաձևության և տեխնոլոգիայի ինստիտուտ։ Ավարտելուց հետո մեկնել է Անգլիա՝ Լոնդոնի Ամերիկյան միջմայրցամաքային համալսարան (արվեստի և դիզայնի ֆակուլտետ)։ Ավարտելով համալսարանը՝ Քրիստիանը վերապատրաստվել է Վիվիեն Վեստվուդի և Ալեքսանդր Մակքուինի մոտ։

«Պոդիում» նախագծում հաղթանակի պահից հետո Քրիստիանը ամեն եթերաշրջան մասնակցում է Նյու Յորքի նորաձևության շաբաթվան՝ նոր ստեղծագործական գաղափարներով հիացնելով նորաձևության քննադատներին, իր հաճախորդներին և երկրպագուներին։ Պոդիում նախագծի չորրորդ սեզոնի վերջնական հավաքածուում Քրիստիանը ներկայացրել է հիմնականում մուգ գունային գամմաներ։ Վիկտորյա Բեքհեմը (նախագծի եզրափակիչ փուլի հրավիրված դատավորը) Քրիստիանի հավաքածուն համեմատել է թարմ օդի կումի հետ և հայտարարել, որ կկրեր նրա պատրաստած ցանկացած իր։ Պետք է նշել, որ շատ բաներում հավաքածուն պահել է վարձույթում վերջին հագուստի ոճը՝ ներշնչված Նյու Յորքի արվեստի արիալի նկարներից մեկով։ Չնայած Պոդիում նախագծում իր հաղթանակին, նա լի է իր աշխատանքներով ոչ միայն հայտնի նորաձևության դիզայներներին, այլ հասարակ մարդկանց նվաճելու էներգիայով։ Նա միշտ անհանգստանում էր, որ չի կարողանա կարել մասսայական արտադրության հագուստ։ Նրա աշխատանքները շատ են հետաքրքրում հասարակ մարդկանց և նրա առարկաների նկատմամբ կա մեծ պահանջարկ։

2009 թվականի հոկտեմբերին Սիրիանոն լույս է ընծայել «Fierce Style: How To Be Your Most Fabulous Self» վերնագրով գիրքը, որը գրվել է Ռենի Դայբոլի համահեղինակությամբ, Թիմ Գանի (Պոդիում նախագծում Քրիստիանի ուսուցիչը) նախաբանով։

Սիրիանոն նորաձևության բիզնեսում եզակի ինկլուզիվ դիզայներ է համարվում, որը պատրաստ է աշխատել ոչ ստանդարտ կազմվածքների հետ։ 2016 թվականի ամռանը ռեզոնանս է առաջացրել նրա որոշումը դերասանուհի Լեսլի Ջոնսին զգեստ տրամադրելը «Ուրվականների որսորդները» ֆիլմի պրեմիերայի համար, այն բանից հետո, երբ աղջկա մոտ դժվարություններ են առաջացել այդ հարցում չափից դուրս բարձրահասակության պատճառով։ Դրանից անմիջապես հետո Սիրանոյի կարած հագուստով հայտնվել է ԱՄՆ առաջին տիկինը՝ Միշել Օբաման, և դա մամուլի կողմից գնահատվել է որպես նորաձևության ժողովրդավարության ժեստ։

## Անձնական կյանք
Սիրանոն համասեռամոլ է։ 2016-2018 թվականներին նա ամուսնացած է եղել երգիչ Բրեդ Ուոլշի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Հերման Բիլինգ

**Սվեն Յոհան Ուլրիկ Հերման Բիլինգ** (, ), շվեդ իրավաբան։

## Կենսագրություն
1872 թվականին Հերման Բիլինգը ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ 1875 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում։ Այնուհետև Ստոկհոլմի քաղաքային դատարանում դարձել է նոտար, իսկ 1894 թվականին եղել է դատավոր։ Ավելի ուշ Հերմանը որպես քարտուղար է աշխատել բազմաթիվ իրավաբանական կոմիտեներում, իսկ 1880-1887 թվականներին՝ օրենսդրական կոմիտեում։ Բացի այդ, 1888-1890 թվականներին եղել է գործարար կոմիտեի անդամ, 1891 թվականի նոր իրավունքի կոմիտեի անդամ, 1894 թվականի իրավաբանական բյուրոյի անդամ, իսկ 1889-1897 թվականներին՝ *Stockholms Enskilda Bank*-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։ 1897-1917 թվականներին Բիլինգը եղել է գլխավոր դատախազ։ Հերմանը եղել է մի շարք օրենքների և կարգավորող առաջարկների, այդ թվում՝ գնումների և փոխանակման մասին օրենքների և պայմանագրային աշխատանքի մասին օրենքների հեղինակ։ 1900 թվականին Բիլինգը դարձել է Լունդի համալսարանի իրավունքի պատվավոր դոկտոր։

## Մրցանակներ
* Հյուսիսային աստղ շքանշանի ասպետ (1893)
* Հյուսիսային աստղ շքանշանի երկրորդ դասի հրամանատար (1896)
* Դանեբրոգ շքանշանի հրամանատար (1897)
* Հյուսիսային աստղ շքանշանի առաջին դասի հրամանատար (1899)
* Հյուսիսային աստղ շքանշանի Մեծ խաչի հրամանատար (1 դեկտեմբեր, 1906)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1849 ծնունդներ
Կատեգորիա:1917 մահեր
Կատեգորիա:Լունդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունվարի 12 մահեր
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում մահացածներ
Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիր (Պատարա, Ասկերանի շրջան)

**Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիր**, 1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան պատերազմում հայկական կողմից զոհված ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված հուշահամալիր Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Պատարա գյուղում։

## Պատմություն
1988 թվականին սկսվեց Արցախյան շարժումը, որը 1991 թվականին վերաճեց լայնամասշտաբ պատերազմի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ Արցախյան պատերազմին Պատարա գյուղից մասնակցել է 155 մարդ, որոնցից 22-ը զոհվել են մարտական գործողությունների ընթացքում։

22 ազատամարտիկների հիշատակը հավերժացնելու նպատակով 2013 թվականին Պատարա գյուղի մուտքի մոտ՝ գլխավոր ճանապարհի եզրին, կառուցվեց Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրը։

### Կառուցող և հովանավորներ
Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրի նախագծող-ճարտարապետն է Վլադիմիր Սարգսյանը։ Շինարարական աշխատանքները հովանավորել և աջակցել են ծնունդով Պատարայից Քաշաթաղի շրջանի վարչակազմի ղեկավար Սուրեն Խաչատրյանը, Ալեքսանդր Մուսայելյանը, Գերասիմ Բարսեղյանը և Արցախի ազատամարտիկների միությունը։

### Բացման արարողություն
Հուշահամալիրի բացման արարողությանը տեղի է ունեցել 2013 թվականի մայիսի 20-ին, որին մասնակցել են Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյանը, Արցախի Ազգային ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլյանը, Պաշտպանության բանակի հրամանատար Մովսես Հակոբյանը, Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը և բարձրաստիճան այլ պաշտոնյաներ։

## Հուշահամալիրի նկարագիր
280px|մինի|աջից|Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրի տարածքում տեղադրված Սումգայիթի ջարդերի զոհերին նվիրված խաչքար
280px|մինի|աջից|Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրի տարածքում տեղադրված Սպիտակի երկրաշարժի զոհերին նվիրված խաչքար
Արցախյան ազատամարտին նվիրված հուշահամալիրը կառուցված է Պատարա մտնող ճանապարհի եզրից փոքր ինչ բարձր գտնվող բլրի վրա։ Գլխավոր կառույցը կիսաշրջանաձև պատն է, որի վերջում տեղադրված է մեծ խաչքար։ Պատի վրա տեղադրված են 22 ազատամարտիկների նկարներ, ներքևում՝ առանձին քարե սալիկի վրա գրված նրանց անունները։ Հուշահամալիրի մաս է կազմում նաև բազալտից քանդակված արծվի մեծադիր արձանը, Հայոց ցեղասպանության, Սումգայիթի ջարդերի և Սպիտակի երկրաշարժի զոհերին նվիրված հուշաքարերը։

Հուշահամալիրում տեղադրված են հետևյալ ազատամարտիկների ու զինծառայողների հուշաքարերը՝

## Տես նաև
# Արցախյան ազատամարտ
# Պատարա
# Պատարայի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Ասկերանի շրջան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Պատարա
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի հուշարձաններ
Լոգան Մարշալ Գրին

**Լոգան Մարշալ Գրին** (, ), ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր, որը առավել հայտնի է «Պրոմեթևս», «Թարմացում» ֆիլմերով և «Վարձկան Քուորին» հեռուստասերիալում խաղացած գլխավոր դերով։

## Կենսագրություն
Մարշալ Գրինը ծնվել է Հարավային Կարոլինայի Չարլսթոն քաղաքում և մեծացել Ռոդ Այլենդում։ Ունի երկվորյակ եղբայր՝ Թեյլորը։ Մարշալ Գրինը հաճախել է Թենեսիի համալսարան և Քոնեքթիքութի ազգային թատերական ինստիտուտ, իսկ Նյու Յորքի համալսարանին կից կողմից «Տիշ» արվեստի դպրոցում՝ գեղարվեստի բակալավրի աստիճան։

2019 թվականին  «Հետևիր ճանապարհին» ֆիլմում նկարահանվել է Իթան Հոուքի գլխավոր դերով։

## Անձնական կյանք
Հանդիպել է դերասանուհի Մարիսա Թոմեյի հետ։

2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Մարշալ Գրինն ամուսնացել է դերասանուհի Դայան Գաետայի հետ և որդեգրել է նրա արտամուսնական դստերը՝ Կուլա Մեյին։ 2014 թվականի ապրիլի 11-ին զույգն ունեցել է որդի՝ Թենեսի Լոգան Մարշալ Գրինը։ 2019 թվականի ապրիլի 5-ին Դայանը ամուսնալուծության հայտ է ներկայացրել ամուսնու՝ դերասանուհի և պարուհի Սառա Հեյի հետ դավաճանության պատճառով, միաժամանակ մեղադրել է  նրան կոպիտ վերաբերմունքի մեջ։ 2019 թվականի հուլիսի 23-ին ամուսնալուծության վարույթը պաշտոնապես ավարտվել է, որից հետո Դայանը վերականգնել է իր օրիորդական ազգանունը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Դայան Ֆար

**Դայան Ֆար** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, որն առավել հայտնի է «Թվեր» հեռուստասերիալում խաղացած ՀԴԲ-ի լրտես Մեգան Ռիվզի դերով։

## Կենսագրություն
Դայան Ֆարը ծնվել է իտալա-իռլանդական ընտանիքում։ Տասներկու տարեկանից եղել է մոդել, իսկ տասնինը տարեկանում նվաճել է «Միս Նյու Յորք» տիտղոսը։ Ավարտել է Նյու Յորք նահանգում գտնվող Սթոունի Բրուքի և Լաֆբորոյի (Լաֆբորո, Անգլիա) համալսարանները։ Ուսումն ավարտելուց հետո ճանապարհորդել է աշխարհով՝ լինելով Աֆրիկայում, Թայլանդում, Ավստրալիայում, Հոնկոնգում և եվրոպական երկրներում։ Հեռուստաէկրանում առաջին անգամ հայտնվել է 1992 թվականին։ Հիմնականում նկարահանվում է հեռուստասերիալներում։ Առավել հայտնի դերը «Թվեր» հեռուստասերիալում խաղացած ՀԴԲ-ի լրտես Մեգան Ռիվզի դերն է։ Գրել է նոն ֆիքշն ժանրի երկու գիրք (2001, 2006), ինչպես նաև *[[Esquire]]*, *[[Glamour (ամսագիր)|Glamour]]* և *[[Cosmopolitan]]* ամսագրերի համար հոդվածներ։

2001 թվականին «Մահացու ծառայություն» ֆիլմում կատարած դերի համար «Նոր կատակերգական սերիալում լավագույն դերասանուհի» կատեգորիայում առաջադրվել է «Online Film & Television Association Award» մրցանակի։

2006 թվականին Ֆարն ամուսնացել է Սյունգ Յոնգ Չանգի (Seung Yong Chung) հետ։ Հաջորդ տարի զույգն ունեցել է որդի՝ Բեքեթ Մանկուսո Չանգը (Beckett Mancuso Chung), իսկ 2008 թվականին ծնվել է երկվորյակ աղջիկներ՝ Սոյեր Լյուսի Չանգը և Կոկո Թրինիթի Չանգը (Sawyer Lucia Chung, Coco Trinity Chung)։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սյունակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Ազատ հայրենիք դաշինք

**Ազատ հայրենիք դաշինք**, հինգ քաղաքական կուսակցություններից կազմված քաղաքական դաշինք Հայաստանում։

## Պատմություն
Դաշինքը հիմնադրվել է 2021 թվականի մայիսին և հետագայում հայտարարել է 2021 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին։ Միքայել Հայրապետյանն առաջադրվել էր դաշինքի ղեկավարի պաշտոնում, մինչդեռ Անդրիաս Ղուկասյանը դաշինքի թեկնածուն էր վարչապետի պաշտոնում։ Ընտրությունների արդյունքում դաշինքը հավաքել է ընտրողների ձայների ընդամենը 0,32 տոկոսը՝ չկարողանալով որևէ ներկայացուցչություն ստանալ Ազգային ժողովում։

## Անդամներ
Դաշինքի անդամ կուսակցություններն են`
*Ազգային ինքնորոշում միավորումը
*Հայկական կառուցողական կուսակցությունը
*Հայաստանի պահպանողական կուսակցությունը
*Հայաստանի կանաչների կուսակցությունը
*Ազգային դեմոկրատների միությունը

## Տես նաև

* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հայ Կառուցողական Կուսակցություն

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Ադիս Աբեբայի համալսարան

**Ադիս Աբեբայի համալսարան** (), պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Եթովպիայում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1950 թվականին Հայլե Սելասիե I կայսեր որոշմամբ՝ կանադական ճիզվիտ Լյուսիեն Մատտեի աջակցությամբ՝ որպես Ադիս Աբեբայի երկամյա համալսարանական քոլեջ։ Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում քոլեջը սերտորեն կապված էր Լոնդոնի համալսարանի հետ։ 1960-ական թվականների սկզբին գրող Ռիչարդ Քամինգսը աշխատել է իրավունքի ֆակուլտետում։ 1962 թվականին համալսարանը վերանվանվել է Հայլե Սելասիեի անվան համալսարան։

Ռազմավարչական ժամանակավոր խորհուրդը 1975 թվականի մարտի 4-ին՝ հաղթանակից հետո, ժամանակավորապես փակել է համալսարանը և 50 հազար ուսանողի ուղարկել գյուղեր՝ նոր վարչակարգին աջակցելու համար։ Այդ ժամանակից ի վեր համալսարանը կրում է ներկայիս անվանումը։

1979 թվականին համալսարանում բացվել է մագիստրատուրայի առաջին հավաքագրումը։ 1987 թվականին բացվել են փիլիսոփայության դոկտորի պատրաստման ծրագրերը։

2002 թվականի դեկտեմբերին համալսարանի երեք առաջատար ղեկավարները հրաժարական են տվել՝ ի նշան համալսարանի ներքին գործերին կառավարական միջամտության ուժեղացման անհամաձայնության։ Պաշտոնյաները փորձել են ստիպել համալսարանին փոխել ուսանողների գիտելիքների գնահատման համակարգը, որը համապատասխանում է իշխող կուսակցության կողմից հաստատված ինքնաքննադատության համակարգին։

2009-2010 ուսումնական տարում համալսարանում եղել է 20 701 դիմորդ, 7127 շրջանավարտ և 14 669 հետբուհական ուսանող, ինչը ընդհանուր առմամբ կազմել է 42 497 մարդ։

## Կամպուսներ և ծրագրեր
Ադիս Աբեբայի համալսարանն ունի 13 մասնաճյուղ։ Նրանցից 12-ը գտնվում են Ադիս Աբեբայում, իսկ մեկը՝ Դեբրե Զեյթում։ Այն նաև ունի մասնաճյուղերի ցանց Եթովպիայի քաղաքներում։ Կառավարությունն իրականացնում է նպատակային հավաքագրում միջնակարգ դպրոցների շրջանավարտներից։

Համալսարանի կազմի մեջ մտնում է Եթովպիայի հետազոտությունների ինստիտուտը, որը ղեկավարում է Ռիչարդ Պակխերսթը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Teshome G. Wagaw.* The Development of Higher Education and Social Change, an Ethiopian Experience. East Lansing, Michigan. Michigan State University Press. 1990.

## Արտաքին հղումներ
* Ադիս Աբեբայի համալսարանի պաշտոնական կայք
* Եթովպիայի հետազոտությունների ինստիտուտի և Ազգագրական թանգարանի պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եթովպիա
Քայլ տանիքից

**«Քայլ տանիքից»** (), խորհրդային մանկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է Ռադոմիր Վասիլևսկին 1970 թվականին Ռադի Պոգոդինի՝ ժամանակի միջով  կախարդական ճանապարհորդության մասին համանուն պատմվածքի հիման վրա։

## Սյուժե
Հինգերորդ դասարանի աշակերտ Վիտկա Պարամոնովը, որ տխուր է այն պատճառով, որ ապրում է արկածներից զուրկ ձանձրալի ժամանակում, տանիքում հանդիպում է մի կախարդական կապույտ ագռավի, որը նրան բացահայտում է ժամանակի միջով ճանապարհորդության գաղտնիքը։ Վիտկան տեղափոխվում է անցյալ և հայտնվում է նաև քարանձավային մարդկանց մոտ, ապա հրացանակիրների ժամանակվա Ֆրանսիա, իսկ հետո Ռուսաստան՝ քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։

## Դերերում
* Միտյա Նիկոլաև – *Վիտկա Պարամոնով
*Նետա Բոյարսկայա – *Անուկա / Անետա / Նյուշկա / Անյա Սեկրետարյովա
* Գեորգի Միլյար – *Գի, հափերի առաջնորդ
*Նիկոլայ Կոռնոուխով – *Կրամ, հուպերի առաջնորդ
* Անատոլի Յաբբարով – *Տիխ
*Ալեքսանդր Պոտապով – *Տուր
*Լև Պրիգունով – *Գլյում
*Անատոլի Օբուխով – *հրացանակիր դը Գիկ
*Վլադիմիր Բալոն – *հրացանակիր Մորուակ
*Ռոման Տկաչուկ – *կարդինալի գվարդիական
*Գեորգի Վիցին – *անգլիացի
*Ելիզավետա Նիկիշչիխինա – *Մադլեն
*Բորիսլավ Բրոնդուկով – *պորուչիկ
*Անտոնինա Շուրանովա – *տիկին, կալվածքի տիրուհի
*Ֆեոդոր Օդինոկով – *չապաևական Վասիլի 
*Ալեքսանդր Բերեզնյակ – *ձիապան Պետկա
*Իվան Ռիժով – *կազակ Կրուգովոյ
* Վալենտինա Տելեգինա – *բուժքույր
*Սերգեյ Պլոտնիկով – *Ստեպան
*[[Զինովի Գերդտ]] – *Կապույտ Ագռավ (ձայն)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ՝ Ռադի Պոգոդին
*Ռեժիսոր՝ Ռադոմիր Վասիլևսկի
*Օպերատոր՝ Ֆեոդոր Սիլչենկո
*Կոմպոզիտոր՝ Գենադի Գլադկով
*Նկարիչ՝ Ալեքսանդրա Կոնարդովա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Шаг с крыши»  на сайте «Дети в кино»
*  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:1940 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր խոսող կենդանիների մասին
Հայնրիխ Էսսեր

**Հայնրիխ Յոզեֆ Էսսեր** (), գերմանացի ջութակահար, ազդեցիկ դիրիժոր և երգահան։

## Կենսագրություն
Հայնրիխ Էսսերը ծնվել է Մանհայմում։ Նա երաժշտության դասեր է առել Ֆրանց Լախներից, որը 1834 թվականից ի վեր Մանհայմի արքունի դիրիժորն էր։ 1836 թվականին Էսսերը Լախների հետևից մեկնել է Մյունխեն, իսկ 1839 թվականին՝ Վիեննա՝ ուսումն ավարտելու Սիմոն Զեխտերի մոտ։

1840 թվականից նա զբաղեցրել է Մանհայմի ազգային թատրոնի արքունի դիրիժորի պաշտոնը, սակայն հաջորդ տարի հեռացել է՝ նշանակվելու Մայնցի երգչախմբի դիրիժորը։ Մայնցում անցացրած ժամանակաշրջանում Էսսերը երաժշտական կոմպոզիցիա է դասավանդել Պետեր Կոռնելիուսին։ 1847 թվականին Էսսերը դարձել է դիրիժոր Վիեննայի պալատական օպերայում, որը նա ժամանակավորապես ղեկավարել է 1860-1861 թվականներին։ 1859 թվականին նա նաև դարձել է Վիեննայի՝ տղամարդկանց երգչախմբային միության պատվավոր անդամը և վարել է Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգները։ Հրատարակիչ Ֆրանց Շոթի խորհրդատուն լինելու ընթացքում Էսսերը 1859 թվականին կապեր է հաստատել Ռիխարդ Վագների հետ, որի երաժշտական ստեղծագործությունների նկատմամբ նա մեծ համակրանք է տածել (1858 թվականին Էսսերը վարել է «Լոհենգրին» օպերայի վիեննական առաջին բեմադրությունը)։

1869 թվականի վերջին նա թոշակի է անցել ու տեղափոխվել Զալցբուրգ, որտեղ 1872 թվականին մահացել է տուբերկուլոզից։

## Ստեղծագործություններ
Էսսերը գրել է օպերաներ, հինգ սիմֆոնիա, երկու սյուիտ նվագախմբի համար և մեծ թվով lieder ժանրի ստեղծագործություններ, որոնք բավականին հայտնի էին այդ ժամանակ։ Նրա երկու ամենահայտնի օպերաներն են «Thomas Riquiqui oder die politische Heirath»-ը (օպ. 10, տեքստի հեղինակ՝ Կառլ Գոլլմիք, առաջին բեմադրությունը՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտում, 1843 թվական) և «Die zwei Prinzen»-ը (օպ. 15, տեքստի հեղինակ՝ Կառլ Գոլլմիք, առաջին բեմադրությունը՝ Մյունխենում, 1845 թվական), բացի այդ՝ նրա «Չորրորդ սիմֆոնիա»-ն (ռե մինոր օպ. 44, 1853 թվական) և «Երկրորդ սյուիտ» (լա մինոր օպ. 75, 1866 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Category:Esser, Heinrich

## Աղբյուրներ
*Woess, Margareta (1947), Heinrich Esser. Eine Darstellung seines Lebens und Wirkens als Dirigent unter besonderer Berücksichtigung seiner Beziehung zu Richard Wagner. Dissertation University of Vienna, 3 vols.
*Mueller, Karl-Josef (1969), Heinrich Esser als Komponist. Dissertation University of Mainz.
*"Heinrich Esser" at Austrian Music Encyclopedia Online.

Կատեգորիա:Գերմանացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Համիլթոն Ֆիշ

**Համիլթոն Ֆիշ** (;), ամերիկացի պետական գործիչ, սենատոր, Նյու Յորքի նահանգապետ, ԱՄՆ 26-րդ պետքարտուղար։

## Կենսագրություն
Ֆիշը ծնվել է Նյու Յորքում, 1827 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը։ Մասնագիտությամբ իրավաբան է, զբաղվել է փաստաբանի աշխատանքով։ Հետագայում, Ֆիշը մտավ է քաղաքականություն և անդամակցեց Վիգ կուսակցությանը։ 1849 թվականի հունվարի 1-ին ընտրվում է Նյու Յորքի նահանգապետ։

Վիգ կուսակցության կազմալուծումից հետո Ֆիշը անդամակցում է նորաստեղծ Հանրապետական կուսակցությանը։

1869 թվականի մարտի 17-ին, ԱՄՆ նախագահ Ուլիսես Գրանթը Ֆիշին նշանակում է ԱՄՆ պետքարտուղար։ Ֆիշը պաշտոնավարում է մինչև 1850 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։

1877 թվականին Ֆիշը թողնում է քաղաքականությունը և վերադարնում է Նյու Յորք, այնտեղ շարունակելով իր փաստաբանական աշխատանքը։

Համիլթոն Ֆիշը մահացել է 1893 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նյու Յորքի Գարիզոնա թաղամասում։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*U-S-History.com: Article
*Biography from Spartacus Educational
* Desmond-Fish Library  Public Library co-founded by Hamilton Fish IV. Library has many Fish family artifacts, papers and portraits on display.
* LiSA (Livingston–Svirsky Archive)  Contains many online documents on the Fish Family.
* / The New International Encyclopædia

Կատեգորիա:Նյու Յորքի նահանգապետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պետքարտուղարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Դորոթեա Մաքելար

**Իզաբել Մարիոն Դորոթեա Մաքելար** (, ), ավստրալիացի բանաստեղծուհի և գրող։

## Կենսագրություն
Դորոթեա Մաքելարը ծնվել է 1885 թվականին բժշկի և քաղաքական գործչի՝ *Չարլզ Մակելարի* և նրա կնոջ ընտանիքում։ Նրանք ապրել են Սիդնեյի արվարձանում գտնվող Դունար ընտանեկան տանը։ Մակելարը մանկուց տնային կրթություն է ստացել։ Շատ է ճանապարհորդել ընտանիքի հետ, տիրապետել է մի քանի լեզուների։ Նա հաճախել է դասախոսությունների Սիդնեյի համալսարանում։

## Գործունեություն
Մաքելարը 1908-1926 թվականներին բանաստեղծություններ և այլ ստեղծագործություններ է տպագրել, 1930-ական թվականներին ակտիվ գործունեություն է ծավալել Սիդնեյի գրական ասպարեզում։ Բանաստեղծուհին համագործակցել է մի քանի հրատարակչությունների հետ։ Նա ընկերուհու հետ գրել է երկու վեպ։ Մակելարը հայտնի է իր *Իմ երկիրը* բանաստեղծությամբ, որը համարվում է ամենահայտնի ավստրալիական հայրենասիրական գործերից մեկը։

## Հետագա տարիներ
Մաքելարը հետագայում թողել է գրականությունը և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է ծերանոցում։ Չնայած Մակելարը երկու անգամ նշանված է եղել, ամուսնացած չէր։ Ավստրալիայի գրականության մեջ ներդրած ավանդի համար 1968 թվականին պարգևատրվել է *Բրիտանական կայսրության շքանշանով*։

## Մահ
Մաքելարը մահացել է ընկնելուց երկու շաբաթ անց՝ 83 տարեկան հասակում։ Նրան դիակիզել և թաղել են *Ուեվերլի* գերեզմանատան ընտանեկան դամբարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացիներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիդնեյ քաղաքում ծնվածներ
Սուլթան իբն Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդ

**Արքայազն Սուլթան իբն Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդ** (,), թագավոր Աբդուլ-Ազիզի 15-րդ որդին, Սաուդյան արքայական ընտանիքի նախահայր։ Գահաժառանգ 2005-2011 թվականներին։

## Կենսագրություն
Տարբեր տվյալներով ծնվել է 1928 թվականին, 1930 թվականին կամ 1931։ Աբդուլի որդիններն են Ազիզ իբն Սաուդը և Հասսի Բինթ Ահմեդ աս-Սուդայրին։ Ըստ ավագության Սուդայրիի յոթնյակի երկրորդ անդամն է։

Նա ուներ 6 հարազատ եղբայրներ և 4 քույրեր։ Նրա եղբայրներն էին թագավոր Ֆահդը (1921-2005), արքայազն Աբդուրրահման (1931-2017), արքայազն Նաիֆը (1933-2012), արքայազն Թուրքը (1934-2016), թագավոր Սալմանը (1935) և արքայազն Ահմեդը (ծ1942), իսկ քույրերը՝ արքայադուստր Լուլուվախը (2008), արքայադուստր Լաթիֆան, արքայադուստր Ալ-Ջավհարան (2019) և արքայադուստր Ջավահիրը (2015)։

1947-1952 թվականներին եղել է Էր Ռիյադի Էմիրը՝ փոխարինելով եղբորը՝ Նասսերին։

1953-1955 թվականներին եղել է գյուղատնտեսության նախարար, իսկ 1955-1962 թվականներին՝ տրանսպորտի նախարար։

1962-2011 թվականներին եղել է պաշտպանության և ավիացիայի նախարար, միաժամանակ 1982-2005 թվականներին եղել է վարչապետի երկրորդ տեղակալը, իսկ 2005 թվականից՝ առաջին փոխվարչապետը։ Եղել է թագավորության գլխավոր տեսուչ։

Լինելով Պաշտպանության և ավիացիայի նախարար՝ զարգացրել է Սաուդյան Արաբիայի զինված ուժերը՝ գնելով ամերիկյան ռազմական տեխնիկա և զենք և 1965 թվականին արտոնել Է British Aircraft Corporation-ի հետ գործարք՝ արդիականացնելով ավիացիան։

1999 թվականի մայիսին այցելել է Իրան։

2005-2011 թվականներին եղել Է գահաժառանգ։

ՄՄՀՊԻ-ի պատվավոր դոկտոր (2007)։

Տառապել է Ալցհայմերի հիվանդությամբ և քաղցկեղով։

Մահացել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, թաղվել Է Էր Ռիյադում հոկտեմբերի 25-ին Էլ Ուդ գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
Նա ուներ ավելի քան 30 երեխա տարբեր կանանցից, և որոշ որդիներից պաշտոններ են զբաղեցրել և զբաղեցնում պետությունում։ Նրա որդիներիներից․

Արքայադուստր Մունիրա Բինթ Աբդուլազիզ Ալ Ջիլուվից․
* Արքայազն Խալիդ (1949), բանակի ֆելդմարշալ և երկրի ռազմական գործիչ, պաշտպանության և ավիացիայի նախարարի օգնական և ռազմական հարցերով գլխավոր տեսուչ (2001-2011), պաշտպանության նախարարի տեղակալ (2011-2013),
* Արքայազն Ֆահդ (1950), Տաբուկ նահանգի նահանգապետ (1987 թվականից մինչև այսօր),
* Արքայազն Ֆեյսալ (1951), Սուլթան բին Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդի հիմնադրամի գլխավոր քարտուղար,
* Արքայազն Թուրք (1959-2012), մշակույթի և տեղեկատվության փոխնախարար (2011-2012), մահացել է սրտի կաթվածից,

Հիզիրանից․
* Արքայազն Բանդար (1949), ԱՄՆ-ում երկրի դեսպան (1983-2005), ազգային անվտանգության խորհրդի գլխավոր քարտուղար (2005-2015) և ընդհանուր հետախուզության ծառայության գլխավոր տնօրեն (2012-2014), Աբդալլահ թագավորի հատուկ դեսպանորդ (2014-2015)։

Արքայադուստր Սիտա բինտ Ջուադ Ալ Դամերից․
* Արքայազն Սալման (1976), ԱԱԽ գլխավոր քարտուղարի օգնական (2008-2013), Սաուդյան Արաբիայի պաշտպանության նախարարի տեղակալ (2013-2014)։

Արքայադուստր Հոտի բինտ Աբդալլահ Ալ Շեյխից․
* Արքայազն Բադր (1980), Էլ Ջաուֆայի էմիր (փետրվար-դեկտեմբեր 2018), Մեքքայի փոխնահանգապետ (2018 թվականի դեկտեմբերից մինչև այսօր)։

## Մրցանակներ
;Սաուդյան Արաբիայի պարգևներ

;Օտարերկրյա պետությունների պարգևներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Ռոլան Բոնապարտ

**Ռոլան Նապոլեոն Բոնապարտ** (, ), ֆրանսիացի արքայազն, 1910 թվականից մինչև իր մահը Ֆրանսիական աշխարհագրական ընկերության նախագահը։ Արքայազն Լյուսիեն Բոնապարտի թոռն է։

## Կենսագրություն
Արքայազն Ռոլան Բոնապարտը արքայազն Պիեռ Նապոլեոն Բոնապարտի (1815-1881) և Էլեոնոր Ժյուստին Ռյուֆլենի որդին էր (1832-1905) և Նապոլեոն Բոնապարտի եղբոր՝ արքայազն Լյուսիեն Բոնապարտի թոռը։

1880 թվականին նա ամուսնացել է Մարի-Ֆելիքս Բլանկի հետ, որից ունեցել է դուստր՝ արքայադուստր Մարի Բոնապարտը (1882-1962)։

1886 թվականին Բոնապարտը մասնակցել է գիտական արշավի, որը լուսանկարել և անատոմիկորեն չափել է Հյուսիսային Նորվեգիայի սաամներին։

1921-1923 թվականներին Ռոլան Բոնապարտը ֆրանսիական աստղագիտական ընկերության նախագահն էր։

1899 թվականին՝ իր զարմիկ՝ արքայազն Նապոլեոն Շառլ Բոնապարտի մահից հետո, նա դարձել է Քանինոյի և Մուզինյանոյի 6-րդ արքայազնը, սակայն այդպես էլ պաշտոնապես չի ընդունել այդ տիտղոսը։ Արքայազն Ռոլանի մահից հետո Բոնապարտների գերդաստանի ավագ գծի՝ Լյուսիեն Բոնապարտի սերունդը տղամարդկանց գծով չի շարունակվել։

Ժան-Բատիստ Շարկոն նրա պատվին անվանել է Անտարկտիդայում գտնվող Բոնապարտ Փոյնթը։ Սաամների Կվալսուն գյուղի ափից վերև գտնվող լեռներում կա նաև մի փոքրիկ լիճ, որը կոչվում է Բոնապարտտեսյեն, ինչը նշանակում է «Բոնապարտի լիճ»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Roland bonaparte.JPG|Ռոլան Բոնապարտը ավանդական սաամական կոստյումով
Պատկեր:Bonaparte-groupshot.jpg|Բոնապարտը (կենտրոնում) չափում է սաամ կնոջ գլուխը
Պատկեր:BlancMarieFelice.png|Մարի-Ֆելիքս Բլանկ (1859-1882), կինը
Պատկեր:BonapartePierre.png|Պիեռ Նապոլեոն Բոնապարտ (1815-1881), հայրը
Պատկեր:BonaparteJustine gebRufflin.png|Էլեոնոր Ժյուստին Ռյուֆլեն (1832-1905), մայրը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Presidents of the Société de Géographie

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Մեռած գեղեցկությունը (վեպ)

**Մեռած գեղեցկությունը**, քաղաքային երևակայական վեպ դեռահասների համար՝ գրված Իվոն Վունի կողմից։ Պատմությունը հետևում է որբ Ռենե Վինթերսին, որին ուղարկել են խորհրդավոր Գոթֆրիդի ակադեմիա։ Անդամագրության ընթացքում Ռենեն հայտնաբերում է առեղծվածների շարք, որոնց մեծ մասը առնչվում էր իր դպրոցին, ընկերոջը և ի վերջո՝ իրեն։ Վեպը քննադատների հավանությամբ լույս է տեսել 2010 թվականին։ Ունի շարունակություն՝ «Հավերժական կյանք»՝ գրված 2012 թվականին։

## Ակնարկ
«Մեռած գեղեցկությունը» ներկայացնում է Ռենե Վինթերսին՝ մի խոհուն և գրավիչ, հիմնականում գեղեցիկ վարք ունեցող կալիֆորնիացի աղջկան։ Ծննդյան 16-ամյակի ժամանակ նա անտառում գտնում է իր ծնողների մահացած մարմինները։ Երկուսի բերանում էլ հայտնաբերվել է շղարշ, որը ակնհայտորեն հայտնվել է սրտի կաթվածից։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ռենեի պապիկը, որը վեճից հետո խզել էր կապերը ընտանիքի հետ, նրան, ըստ երևույթին, Մեինում ուղարկում է գոթական ոճի գիշերօթիկ դպրոց, որը կոչվում էր Գոթֆրիդի ակադեմիա։ Ժամանելուն պես նա մտերմանում է Էլյանորա անունով աղջկա հետ և ռոմանտիկորեն կապվում է Դանթե անունով խորհրդավոր տղայի հետ։ Շուտով ակնհայտ է դառնում, որ Ռենեն ինչ-որ ձևով կարողանում է հայտնաբերել մահացած մարմիններ, իսկ իրեն և Դանթեին շրջապատում են այլ պարանորմալ առեղծվածներ։ Իր ծնողների մահվանը նման մահը ուսումնասիրելուց հետո և հայտնաբերելով, որ այլ ուսանողներ անհետ կորած են, Ռենեն սկսում է հետաքննել գերբնական առեղծվածը։

## Ֆոն
Մեծանալով անտառներով շրջապատված քարե գաղութներում՝ հեղինակը՝ Իվոն Վունը, «զարգացրել է հակում մեռելատիպերի նկատմամբ»։ Գոթֆրիդ ակադեմիայի որոշ բնագավառների ստեղծման ոգեշնչման աղբյուր են հանդիսացել այն ժամանակները, երբ Վունը սովորում էր Վուսթերի ակադեմիայում։ Ավելի ուշ նրան գրավում է լատիներենը, և նա այն ներմուծում է իր վեպ։ Վունը հաստատում է, որ լեզուն «միայն թվում էր, թե բնականորեն համապատասխանում էր պատմության գիտական ճյուղին»։ Հեղինակը ընտրել է Մեինը՝ որպես առաջնային շրջակա միջավայր՝ նշելով, որ այդ լուռ, «չբացահայտված» հրապուրանքը լավ է համադրվել իր պատմության խորհրդավոր բնույթին։

## Ընդունելություն
Գրախոսության ժամանակ «Kirkus»-ը նմանեցրել է «Մեռած գեղեցկությունը» ավելի լուրջ տարբերակին՝ «Ալիսը հրաշքների աշխարհում»-ին և պնդել, որ վեպը «նոր և ոչ ավանդական կերպով է նայում ողջերին՝ կենտրոնանալով պատմության և հետաքրքիր կերպարների վրա՝ հետևում թաքնված թողնելով չորացած արյունն ու քաոսը»։ Գրախոսությունը ամփոփեց գիրքը որպես լավ գրված և ինտրիգային՝ ավելացնելով, որ այն ավարտվում է նրանով, որ «շատ բան պիտի ուսումնասիրվի, և հուսով են՝ շարունակությունը արագ կգրվի»։ «School Library Journal»-ը պատմությունն անվանել է «իրական էջեր շրջող»։ «Booklist»-ի կողմից արված գրախոսության մեջ վեպը համեմատվում է «Նա գրել է սպանություն» դրամայի հետ և ասվում է, որ այն «առաջարկում է ուշադրություն զոմբիների վրա»։ Հոդվածը նաև նշում է, որ «աշխարհի կառուցումը և իրավիճակը պատմության մեջ նույն ազդեցությունն են ունենում, ինչ կերպարներն ու սյուժեն»։

## Շարունակություն
«Մեռած գեղեցկության» շարունակությունը՝ վերնագրված «Հավերժական կյանք», լույս է տեսել 2012 թվականի հունվարի 24-ին։ Վունի 3-րդ և վերջին գիրքը՝ «Վերածնված սերը», լույս է տեսել 2014 թվականի հունվարին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրքեր ըստ տեսակի
Կատեգորիա:Վեպեր ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Վեպեր ըստ տարիքի
Ամրոց Քյոշկ

**Քյոշկ ամրոց**, գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս և Մոզան գետերի միջև գտնվող քարաժայռերով պատած բլրի մոտ։

Քյոշկ ամրոցը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. 2-1 հազարամյակներում, այն եղել է անառիկ բերդ։ Այս ամրոցը համարվում է Սյունյաց աշխարհի հնագույն շինություններից մեկը։ Տեղացիները ամրոցի շրջակայքից հայտնաբերել են բազմաթիվ իրեր, ինչպես կենցաղային անյպել էլ մարտական նշանակություն ունեցող։ Քյոշկ ամրոցը, որը կառուցված է եռաշարք պարիսպներով, կանգուն է մինչև այսօր։

Ըստ պատմիչ Ստեփանոս  Օրբելյանի՝ Վարդանանց նահատակությունից հետո նրա  հետ մի քանի գունդ նահանջում են դեպի «յամուր աշխարհն Արցախայ»։ Պատմիչը նաև ասում է՝ «Հասնելով Վայոց ձորի գավառի մեջտեղը,  Եղեգիս և Մոզան գետերի միջև գտնվող քարաժայռերով պատած բլրի («Քյոշկ» ամրոց) մոտ, տեղի ամրության պատճառով մեծ արյունահեղություն արեցին»։

461 թվականին Գյուտ Արահեզացի կաթողիկոսի պատվերով ամրոցին կից կառուցվում է Վարդանանց գեղակերտ եկեղեցին, որի նպատակն է պատվով պահել Վարդանանց հիշատակի անունը։ Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ քարերով, երկգմբեթ և սյունազարդ վե Եթե նատնով։
17-րդ դարում եկեղեցու խոնարհումից հետո, այդ նույն եկեղեցու տեղում կառուցվում է մեկ այլ եկեղեցի՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցի։ Եկեղեցու բակում հայտնաբերվել է Վարդանանց եկեղեցու հիմքի հատվ ծներից։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցու պատին կա ագուցված խաչքար։ Խաչքարներ և տապանաքարեր կան նաև եկեղեցու բակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամրոցներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 2
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Եղեգնաձորի շենքեր և կառույցներ
Շաֆագ (գյուղ, Շահումյանի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Շաֆագ**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Արմինիզմ

մինի|Յակոբուս Արմինիուս

**Արմինիզմ** կամ **արմինականություն** (), բողոքականության դավանական ուղղություն, որը հաստատում է ազատ կամքի վճռական դերը փրկության գործում։ Անվանումը կապված է հոլանդացի աստվածաբան Յակոբուս Արմինիուսի () անվան հետ, ով դեմ էր կալվինիստական նախասահմանման գաղափարին։ Որպես հատուկ կուսակցություն (Ռեմոնստրատներ), արմինիաները ձևավորվել են 1610 թվականին՝ Արմինիուսի մահից հետո։ Բայց 1618 թվականին Դորդրեխտի սինոդում կալվինիստ պաստոր Ռոբերտ Չառլզ Սպրաուլը նրանց դատապարտել է կիսապելագիականության (Pelagius անունից) և սիներգիայի համար։ Այնուամենայնիվ, արմինիզմը զգալի ազդեցություն է ունեցել ընդհանուր բապտիստական աստվածաբանության ձևավորման վրա։

Արմինիզմի ներկայացուցիչների թվում էին՝ Սիմոն Եպիսկոպոսը (1583-1644), Յան Իտենբոգարթը (1557-1644), Յան Օլդենբառնևելտը և Ուգո Գրոտիուսը։

Արմինիուսը և նրա հետևորդները մերժել են նաև եկեղեցու վերահսկողական ծառայությունը, որը բնորոշ էր կալվինիզմին, և պնդում էին, որ անհրաժեշտ է կրոնական հանդուրժողականություն։

Արմինիզմի գաղափարները աջակիցներ են գտել Նիդեռլանդներից դուրս. 18-րդ դարում արմինիական ըմբռնման նախասահմանումը դրսևորվել է մեթոդիզմի մեջ, այն նաև նշանակալի ազդեցություն է ունեցել ռիվայվելիզմի և հետագա մի շարք աստվածաբանական շարժումների վրա, որոնք առավելապես տարածվել են անգլո-սաքսոնական քրիստոնեության մեջ։ Ներկայումս արմինիզմը պահպանվել է հիմնականում Նիդեռլանդներում, բայց մեծապես ազդվել է ազատական ռացիոնալիզմից։

## Հիմնական դրույթներ
# Պայմանական կանխորոշում. Աստվածային նախախնամությունը հաշվի է առնում մարդկանց համաձայնությունը (այսինքն ՝ հավատը ընտրության խնդիր է)։
# Համընդհանուր քավություն. Հիսուս Քրիստոսը պոտենցիալ կերպով քավեց բոլոր մարդկանց մեղքերը։
#Փրկարար հավատ. փրկությունը, հիմնականում, Սուրբ Հոգու շնորհն է։ 
#Երանելիություն, որին կարելի է դիմակայել. մարդն ի վիճակի է դիմակայել երանելիության ազդեցությանը։
#Պահպանվածության անվստահություն. մարդն ի վիճակի է կորցնել երանելիությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* БСЭ1/Арминиане
* ПБЭ/ВТ/Арминианство
* Арминианство
* Кальвинизм и арминианство — кто прав?

Կատեգորիա:Բողոքական դավանանքի ընտանիքներ
Կատեգորիա:Բողոքականության պատմություն
Կատեգորիա:Կալվինիզմ
Կատեգորիա:Ռեֆորմացիա
Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանական շարժումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեության դավանանքի ընտանիքներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեության ճյուղեր
Վալերիանս Աբակովսկիս

մինի|342x342փքս|Աբակովսկու աերոմոտորաքարշ մեքենան
**Վալերիանս Իվանովիչ Աբակովսկիս** (, ), լատվիացի դիզայներ, որը կառուցել է աերոմոտորաքարշ (аэромотовагон) Տամբովյան երկաթուղային արտադրամասերում։

## Կենսագրություն
Վալերիան Իվանովիչ Աբակովսկին ծնվել է լատվիական ընտանիքում։ 1919-1921 թվականներին նա աշխատել է որպես վարորդ Տամբովի մարզի Չեկայում։

1920-ական թվականների սկզբին նա նախագծել է աերոշարժիչային մեքենա՝ երկաթուղային ինքնաթիռի շարժիչով (օդային մեքենա)։ Սպառելով փոքր քանակությամբ վառելիք՝ մեքենան զարգացնում էր մեծ արագություն։ Աբակովսկու նպատակն էր Ռուսաստանի քաղաքների հեռավորությունը կրճատել այդ մեքենայով։

## Մահ
1921 թվականի հուլիսի 24-ին Աբակովսկին իր գործընկերոջ, ռուս ականավոր պետական գործիչ Ֆեոդոր Սերգեևի և այլ ուղևորների հետ հաջողությամբ փորձարկել է աերոմեքենան Մոսկվա-Տուլա երկաթուղու հատվածում, բայց մայրաքաղաք վերադառնալու ճանապարհին, մեքենան դուրս է եկել գծերից։ Աբակովսկին և փոխադրման մեջ գտնվող 21 ուղևորներից  հինգը  մահացել են, ևս մեկը մահացել է ստացած վնասվածքներից։

Աբակովսկին թաղված է Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի գերեզմանատանը՝ Կրեմլի Սպասկայա աշտարակի մոտակայքում։

## Ծանոթագրություններ

.

## Գրականություն
* *Абрамов А.* У кремлёвской стены. — М.: Политиздат, 1978, էջ 399 (Կրեմլյան պատի մոտ)
* *Светкин А. П.* Абаковский Валериан Иванович // Тамб. энцикл. — Тамбов, 2004. — С. 15.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս դիզայներներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում երկաթուղային պատահարներից մահացածներ
Լճաշեն (Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Լճաշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում է Այգեհովիտ համայնքի  մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության  հարավարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Մյուս Հաբանդ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Հակարի գետի ստորին հոսանքի ձախափնյա վտակ փոքր Հակարիի ձախ կողմի ձորալանջի վրա։ 18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին քրդական ցեղերի և Ղարաբաղի խաների ճնշման ներքո Լճաշենը հայաթափվել է։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ գյուղի պատմական անցյալի մասին  տեղեկությունները և անգամ անունը մոռացության մատնվեն։

## Պատմություն
19-րդ դարի սկզբներին ամայության մատնված գյուղում հաստատվել են քուրդ և թուրք խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։

Հայկական գյուղը նրանք անվանեցին Դաղմաշանլի։ Մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված քրդերն ու թուրքերը ամբողջովին կործանել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Խորհրդային տարիներին դա առավել ծրագրված բնույթ ստացավ։ Այսօր այդ հուշարձանների հետքերը նույնիսկ չեն երևում։

Մոսկվայի  կենտրոնական բոլշևիկյան իշխանության որոշմամբ այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին՝ Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո։

1923 թվականին Դաղմաշանլին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստնի օկրուգի,      իսկ 1930 թվականին՝ Ջաբրայիլի շրջանի կազմի մեջ։

Գյուղը ազատագրվեց ի շնորհիվ Արցախի Հնրապետության պաշտպանության բանակի հարվածների՝ 1993 թվականին։

1998 թվականին այստեղ սկսվեց բնակավայրի վերաբնակեցումը։ Գյուղում  հաստատվեցին Հայաստանի Հնրապետությունից և Ադրբեջանից բռնագաղթված մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը անվանափոխվեց և դարձավ Լճաշեն։

Տեղի դպրոցահասակ երեխաները հաճախում են Այգեհովիտի համայնքի միջնակարգ դպրոցը։

Լճաշենն  ընդգրկված է Այգեհովիտ համայնքի կազմում։

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Լճաշեն գյուղում բնակվում էր 8 մարդ, կա 3 տնտեսություն։

## Հասարակական կյանք
Գյուղն էլեկրաֆիկացված է։ Խմելու ջրի հարցը լուծվել է շնորհիվ տեղի անհատական ջրհորների։

Ռադիոն, հեռուստատեսությունը, ինտերնետ ծառայությունները, բջջային և անլար հեռախոսակապը հասանելի են բնակչությանը։

Լճաշենում 2010 թվականին կար 13 մարդ, 2015 թվականին կար 3 տուն և 8 մարդ, 2018 թվականին՝ 2 տուն, 6 մարդ։

Նրանց հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Հերիկ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Հերիկ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում է Մոշաթաղ համայնքի մեջ։

Հերիկ-Վարազգուն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Հերիկ գյուղում բնակվում էր 50 մարդ, կար 11 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում էին 17 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Աղբրաձոր

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Աղբրաձոր**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Արախիշ, Գահանիստ, Հայթաղ, Մովսեսաշեն, Վազգենաշեն և Քարաբակ գյուղերի հետ միասին կազմում է Արախիշ համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան թևում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Վայկունիք գավառում։ Բնակավայրը տեղակայված է Շալվա գետի վերին հոսանքում՝ ձախից նրան միախառնվող վտակի ձախ կողմի անտառապատ ձորալանջին։

## Պատմություն
Աղբրաձոր գյուղից 2,5 կմ հեռավորության վրա՝ Րախիշ գետակի հյուսիսային անտառապատ լանջին, տեղաբնիկները 2000 թվականին հայտնաբերել են փոքր վանական համալիր, որի շրջակայքում պահպանվել են XVII դարի արձանագիր տապանաքարեր։

Աղբրաձոր գյուղի դիմաց՝ Րախիշ գետակի աջ ձորալանջին պահպանվել են XI դարի փոքր եկեղեցու ավերակներ։ Եկեղեցու տարածքում գտնվում են XI-XVII դարերի արձանագիր խաչքարեր ու տապանաքարեր։

Աղբրաձորից ոչ այդքան հեռու՝ Րախիշ վտակի աջ ձորալանջի բարձրադիր մասում են գտնվում նաև Մայրեջրի վանքի ավերակները։ Այն կառուցվել է 11-րդ դարում և որպես հոգևոր հոգևոր կենտրոն գործել՝ մինչև 17-րդ դարը։ Վանքի պարիսպների ներքին հատվածում և նրա հարևանությամբ գտնվող գերեզմանատանը նմանապես պահպանվել են խաչքարեր ու տապանաքարեր։ Այս թռուցիկ քննությունը մեզ հիմք է տալիս ասելու, որ առնվազն միջին միջնադարում Աղբրաձորի հայությունը ապրել է հետաքրքիր ու բազմաբովանդակ կյանքով։

18-րդ դարի վերջերից սկսած՝ Աղբրաձորի հայության համար դժվար ժամանակներ սկսվեցին։

Ղարաբաղի խաներն ու քրդական ցեղերը ամեն ձևով ձգտում էին տարածաշրջանից դուրս մղել հայությանը՝ աքցանի մեջ առնելով Գյուլիստանի, Ջրաբերդի, Խաչենի, Վարանդայի մելիքությունները։ Նրանք այդ ծրագիրը իրականացրեցին։ 19-րդ դարի սկզբներին Աղբրաձորը լրիվ հայաթափվել ու ամայացել էր։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսերին այստեղ հայտնվել էին թուրք և քուրդ քոչվոր մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը նրանք անվանափոխել և դարձրել էին Կյուրջուբուլաղ։

Այս պահից սկսած՝ մանավանդ խորհրդային տարիներին եկվոր թուրքերն ու քրդերը ոչնչացրել են այն ամենը, ինչը կապված էր հայ ժողովրդի անվան հետ։ Բախտի բերմամբ որոշ հուշարձաններ պահպանվել են, որոնց մասին վերևում անդրադարձ կատարվեց։ Պահպանված խաչքարերից  չորսի թվականները (1068, 1069, 1075, 1244) ընթեռնելի են։

Խորհրդային տարիներին վերոհիշյալ տարածքները նվիրաբերվեցին Ադրբեջանին։ Գյուղը կրկին անվանափոխվեց և ստացավ Ղորչբուլաղ անունը։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի ճնշման տակ բնակավայրը ազատագրվեց։

1997 թվականին այստեղ Հայաստանի բնակավայրերից հաստատվել էին մի քանի ընտանիքներ։ Սակայն սոցիալ-տնտեսական ոչ բարվոք պայմանների պատճառով վերաբնակները սկսեցին լքել գյուղը։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Աղբրաձոր գյուղում բնակվում էր 6 մարդ, կար 1 տնտեսություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Արցախյան ազատամարտի տանկ-հուշարձան (Ասկերան)

**Արցախյան ազատամարտի տանկ-հուշարձան**, 1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտի հուշարձան Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի վարչական կենտրոն Ասկերան քաղաքի մատույցներում՝ ներկայիս հայ-ադրբեջանական շփման գծից ոչ հեռու։

## Պատմություն
1992 թվականին Շուշիի ազատագրման առթիվ յուրաքանչյուր տարի այցելություն է կատարվում դեպի Ասկերանի տանկ-հուշարձան, որին մասնակցում են Արցախի Հանրապետության բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և ռազմական գործիչներ։

Տանկ-հուշարձանի մոտ ժամանակին կազմակերպվել է Պաշտպանության բանակի զինված ուժերի նորակոչիկների երդման զինվորական հանդիսավոր արարողությունը, որին մասնակցել են Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը, Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հրամանատար Լյովա Մնացականյանը և բարձրաստիճան այլ զինվորականներ։

## Հուշահամալիրի նկարագիր
Հուշարձանը կառուցված է Ասկերան քաղաքից դեպի Տիգրանակերտ և Ակնա բնակավայր տանող ճանապարհի ձախ եզրին գտնվող փոքր բլրի վրա։ Հուշարձանը կազմված է քարե պատվանդանից, վերջինի վրա կանգնեցված Տ-72 տանկից և հարակից պուրակից։ Տ-72 տանկը մասնակցել է Աղդամի ազատագրման ռազմական գործողությանը։

## Պատկերասրահ

Արցախյան ազատամարտի տանկ - հուշարձան (Ասկերան), Tank monument of The Artsakh War (Askeran) 03.jpg
Արցախյան ազատամարտի տանկ - հուշարձան (Ասկերան), Tank monument of The Artsakh War (Askeran) 02.jpg
T-72 Tank memorial Stepanakert.jpg


## Տես նաև
# Արցախյան ազատամարտ
# Ասկերան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի հուշարձաններ