Ալ-Տահիր Ջավութ

**Ալ-Տահիր Ջավութ** (, ), ֆրանսախոս ալժիրցի լրագրող, բանաստեղծ և ֆանտաստ գրող։ Սպանվել է 1993 թվականին, Իսլամական զինված խմբավորման կողմից։ Ալ-Տահիր Ջավութը առաջին մտավորականներից էր, որը դարձել էր Ալժիրում կայացած «Ահաբեկության տասնամյակի» զոհը։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է Կաբիլյաի Ուլխոու գյուղում (Ալժիր), 1954 թվականին։ Այնուհետև նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ալժիր։

1970 թվականին նրա կարճ «Խռովարար» () պատվածքը հիշատակվել է Zone des tempêtes գրական մրցույթում։ Հաջորդ տարի նա Օկբայում (Ալժիր) ավարտել է իր  ուսումը, իսկ 1974 թվականին Ալժիրի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան մաթեմատիկայից, որտեղ ընկերացել է բանաստեղծ Համիդ Տիբուչիի հետ։ Համալսարանից հետո նա աշխատել է որպես լրագրող ալժիրյան Algérie Actualité ֆրանսերեն շաբաթաթերթում, որտեղ հրապարակել է բազմաթիվ հոդվածներ նկարիչնրի և քանդակագործների, ինչպես նաև` ալժիցի գրողների մասին։

1985 թվականին ալ-Տահիր Ջավութը կրթաթոշակ է ստացել Փարիզում ինֆորմատիկայի ուսումը շարունակելու համար և իր կնոջ` Ֆերոուջեյի և դստրերի հետ միասին մեկնել է Փարիզի Լե Լիլա համայնք։ 1987 թվականին վերադառնալով Ալժիր, նա վերականգնել է Algérie-Actualité-ի հետ ունեցած համագործակցությունը։ 1980-ական թվականների վերջին նա Ալժիրի նշանավոր լրագրողներից մեկն էր։

Ալժիրցի և ալժիրական ծագում ունեցող նկարիչների, ազգային և միջազգային իրադարձությունների մասին հոդվածների վրա աշխատելը նրան ստիպել են անցնել քաղաքական թեմաների լուսաբանման։ Խիստ քննադատորեն վերաբերվելով Իսլամական կազմակերպություններին` 1922 թվականին նա գրել է. «Ինչպե՞ս կարող է երիտասարդությունը, որի խորհրդանիշներն էին Չե Գևարան, Անջելա Դևիսը, Կատեբ Յասինը, Ֆրանց Ֆանոնը, որոնք պայքարում էին իրենց ազատության, գեղեցկության ու լույսի համար, կարող է ունենալ այնպիսի հետնորդ երիտասարդություն, որոնք որպես կուռք են ընդունում այնպիսի քարոզիչների, որոնք վրեժ ու ատելություն են տարածում և օտարման ու մահվան գաղափարախոսներ են»։

Նա 1992 թվականին լքել է Algérie-Actualité-ը և Արզեկ Մետրեֆի ու Ալբդելկրիմ Ջաադի հետ միասին հիմնել է իրենց սեփական շաբաթաթերթը. Ruptures-ի առաջին համարը լույս է տեսել 1993 թվականի հունվարի 16-ին։

## Սպանություն
Աշխարհականությանն աջակցելու և ֆանատիզմին հակազդելու արդյունքում Տախար Ջավութը Զինված իսլամական խմբավորման կողմից վիրավորում է ստացել մոտ տարածությունից գլխին արձակված 2 փամփուշտից։ Նրա վրա հարձակվել են 1993 թվականի մայիսի 26-ին, երբ նա դուրս էր եկել Բայնեմի (Ալժիր) իր տանից։ Ջավութը մահացել է հունիսի 2-ին, մեկ շաբաթկոմայի մեջ պառկելուց հետո և թաղվել է իր հայրենի Ուլխոու գյուղում։ Հարձակվողներից մեկը հայտնել է, որ նրան սպանել են, քանի որ նա «տիրապետում էր սարսափելի գրչի, որը կարող էր ազդել իսլամական սեկտորի վրա։

Նրա մահվանից հետո ֆրանսիական Carrefour des littératures կազմակերպությունը գրողներին պաշտպանելու համար նախատեսված կառույցներ ստեղծելու կոչ է արել։ Այդ կոչը արագ հավաքել է ավելի քան 300 ստորագրություն, որն էլ ստիպել է, որպեսզի ստեղծվի գրողների միջազգային խորհրդարան։

## Ճանաչում
Նրա մահից հետո BBC-ին լրագրողի մասին նկարահանել է «Գրողի նկարահանումը» վավերագրական ֆիլմը, որում մասնավորապես մասնակցություն են ունեցել Ռաշիդ Միմունը, Օմար Բելխուչետը, նրա մայրը` Զինեբ Ջավութը և կինը` Ֆերոուջա Ջավութը։

## Մատենագրություն
### Բանաստեղծություններ
* Solstice barbelé (1973—1974), Éditions Naaman, Квебек, Канада, 1975.
* L’Arche à vau-l’eau (1971—1973), Éditions Saint-Germain-des-Prés, Փարիզ, 1978.
* Insulaire & Cie (1975—1979), Éditions de l’Orycte, Сижан, 1980.
* L’Oiseau minéral (1979—1981), Éditions de l’Orycte, Алжир, 1982.
* L’Étreinte du sablier (1975—1982), «Écrivains Algériens au présent», Հումանիտար գիտությունների կենտրոն, Օրանի համալսարան, 1983, Օրանի վերահրատարակություն, 2004

### Վեպեր
* L’Exproprié (1974—1976), Ազգային հրատարակչա-ներկայացուցչական ընկերություն, Ալժիր, 1981.
* Les Chercheurs d’os, Сёй (издательство), Փարիզ, 1984, ISBN 2020067102.
* L’Invention du désert, Сёй, Париж, 1987 ISBN 2020095173. Իտալերեն թարգմանությամբ 1998.
* L’Exproprié, Éditions François Majault, Փարիզ, 1991 ISBN 2908898012.
* Les Vigiles, Сёй, Париж, 1991 ISBN 2020127660. Գերմաներեն թարգմանությամբ, 1998։ Անգլերեն թարգմանությամբ, 2008։ Պորտուգալերեն թարգմանությամբ, 2004։
* Le Dernier Été de la raison, Сёй, Париж, 1999 ISBN 2020367106. Գերմաներեն թարգմանությամբ, 1999, իտալերեն թարգմանությամբ, 2009։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալ-Տահիր Ջավութի լուսանկարները http://www.grijalvo.com/Ziane-Khodja/b_ziane_khodja_fotos_tahar_djaout.htm
* *«Լռություն-մահ` ալ-Տահիր Ջավութի կյանքը և ստեղծագործությունները»* http://www.nebraskapress.unl.edu/product/Silence-Is-Death,671918.aspx Յուլիա Սուկիս http://julijasukys.com
* *«Islamists Killed Tahar Djaout: We Should Give Life to His Ideas»*, Ջենիֆեր Բրայսոբ, 2009 թվական հունվարի 16 https://www.thepublicdiscourse.com/2009/01/98/
* Ալի Չիբանի, *Tahar Djaout et Lounis Aït Menguellet. Temps clos et ruptures spatiales,* Փարիզ, Հարմատան, 2012. http://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&obj=livre&no=36610

Կատեգորիա:Ալժիրցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի գրողներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սպանված գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ