Թաքսիմի մզկիթ

**Թաքսիմի մզկիթ** (), իսլամական համալիր Ստամբուլի Թաքսիմ հրապարակում: Մզկիթը նախագծել են երկու թուրք ճարտարապետներ՝ Ար-Դեկո ոճով, և կարող է միաժամանակ տեղավորել մինչև 3000 հավատացյալ: Շինարարությունը սկսվել է 2017 թվականի փետրվարի 17-ին և տևել է չորս տարի: Մզկիթը բացվել է ուրբաթօրյա աղոթքով, որին մասնակցել է նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը 2021 թվականի մայիսի 28-ին:

Մզկիթի կառուցված հողատարածքն այժմ պատկանում է Հիմնադրամների գլխավոր տնօրինությանը։

## Պատմություն
Թաքսիմ հրապարակում մզկիթի կառուցման ծրագիրը մշակվել է 1952 թվականից: «Թաքսիմ մզկիթի կառուցման և պահպանման ասոցիացիան» հիմնադրվել է Թաքսիմ հրապարակում մզկիթ կառուցելու նպատակով, սակայն փակվել է 1980 թվականի Թուրքիայում տեղի ունեցած ռազմական հեղաշրջումից հետո: Պետական ​​խորհուրդը 1983 թվականին դադարեցրել է Թաքսիմ մզկիթի նախագիծը՝ պատճառաբանելով, որ այն «հանրային շահերից չի բխում»։

Թաքսիմ մզկիթը եղել է Թուրգութ Օզալի 1980-ականների և Նեջմեթթին Էրբաքանի 1996 թվականի կառավարությունների օրակարգում: Նախագիծը միշտ մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է լրատվամիջոցների կողմից և բախվել է իրավական խոչընդոտների, քանի որ Թաքսիմ հրապարակը սերտորեն կապված է եղել հանրապետականության և աշխարհիկության հետ: Դատարանը դեմ է արտահայտվել մզկիթի կառուցմանը՝ այն հիմքով, որ դա կհակասի հանրային շահերին: Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը աջակցել է մզկիթի գաղափարին 1994 թվականին Ստամբուլի քաղաքապետ դառնալուց ի վեր: Նոր մզկիթի հեռանկարը 2013 թվականի Գեզի այգու բողոքի ցույցերի տարրերից մեկն էր։

2017 թվականի հունվարին մզկիթի կառուցումը հաստատվել է Մշակութային հուշարձանների պահպանման խորհրդի կողմից, որը վերահսկում է պահպանվող պատմական վայրերի շինարարությունը, այդպիսով վերացնելով դրա կառուցման վերջին խոչընդոտը։

### Շինարարության գործընթաց
Մշակութային ժառանգության պաշտպանության Ստամբուլի #2 տարածաշրջանային խորհրդի կողմից մզկիթի կառուցման հաստատումից հետո՝ 2017 թվականի հունվարի 19-ին, հայտարարվել է, որ որոշ փոքր գրասենյակներ և կառույցներ կքանդվեն։ Շինհրապարակի նախապատրաստական ​​աշխատանքները սկսվել են 2017 թվականի փետրվարի 9-ին։ Բեյօղլու շրջանի քաղաքապետ Ահմեթ Միսբահ Դեմիրջանը 2017 թվականի փետրվարի 10-ին մզկիթի ճարտարապետ է նշանակել Շեֆիք Բիրքիեին։ Շինարարությունն իրականացնելու համար պայմանագիր է կնքվել Սուր Յափըի հետ։

## Գտնվելու վայր
Մզկիթը գտնվում է Թաքսիմի՝ 1731 թվականին Մահմուդ I-ի կողմից կառուցված քարե ջրամբարի անմիջապես հետևում: Մզկիթի դիմաց Թաքսիմ հրապարակի կենտրոնում գտնվում է Հանրապետության արձանը: Իսթիքլալ Ջադդեսիի հետիոտնային առևտրի փողոցը ձգվում է Թաքսիմ հրապարակից մինչև մզկիթի կողքը: Իսկ Սուրբ Երրորդություն հույն ուղղափառ եկեղեցին գտնվում է մզկիթի մյուս կողմում:

## Ճարտարապետական ​​​​առանձնահատկություններ
Երկու մինարեթներից բացի, մզկիթի բարձրությունը մոտավորապես 30 մ է (98 ոտնաչափ), ինչը այն դարձնում է շրջակայքում գտնվող երկու պատմական եկեղեցիների բարձրությանը հավասար։ Մզկիթը նախագծվել է Սինանի հետ կապված ավանդական գմբեթավոր ոճի ժամանակակից մեկնաբանությամբ և խելացիորեն հարմարեցվել է իր սահմանափակ միջավայրին։ Համալիրը ներառում է կոնֆերանսների և ցուցասրահներ և ստորգետնյա կայանատեղի։

Մզկիթի դիզայնը պարունակում է մանրամասներ, որոնք չկան դասական օսմանյան ճարտարապետությունում, ինչպիսիք են մինարեթների վրա գտնվող մեծ պատշգամբների ձևը և համամասնությունները: Գլխավոր գմբեթը շրջապատող փոքր գմբեթները դիզայնի առումով հիշեցնում են մոնղոլական ճարտարապետությունը:


File:Taksim_monument_and_mosque.jpg|Մզկիթը՝ Թաքսիմի հուշարձանով առաջին պլանում
File:Taksim_Mosque_Dome.jpg
File:Taksim_Mosque_Mihrab.jpg
File:Taksim_Mosque_Minbar.jpg
File:Central_Dome_in_Taksim_Mosque.jpg
File:Dome_of_the_Taksim_Mosque.jpg
File:2022.03.23-L1020968 Taksim Mosque at night, Istanbul.jpg|Մզկիթի գիշերային տեսարանը՝ մահյա լույսերով, որոնք ողջունում են Ռամադանի սուրբ ամիսը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2021 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ար դեկո ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Բեյօղլու
Կատեգորիա:Թուրքիայի մզկիթներ
Կատեգորիա:Մզկիթներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ