open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իլհա դու Մել էկոլոգիական կայան

**Իլհա դու Մել էկոլոգիական կայան** (), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Պարանա նահանգում։

## Տեղագրություն
Իլհա դու Մել էկոլոգիական կայանն ընդգրկում է Պարանա նահանգի Պարանագուա մունիցիպալիտետում գտնվող Իլհա դու Մել կղզու հյուսիսային մասը։ Ունի 2241 հա տարածք։ Էկոլոգիական կայանն առավել խստորեն պաշտպանված է կղզու երկու պահպանական միավորումներից, մյուսը՝ Իլհա դու Մել պետական պարկն է։ Հասարակական այցերը դեպի պարկ թույլատրվում են կրթության, հանգստի և հետազոտությունների համար։ Էկոլոգիական կայանն օգտագործվում է հիմնականում գիտական հետազոտությունների համար, իսկ հանրային այցելությունները թույլատրվում են միայն բնապահպանական կրթության համար, այն էլ՝ կառավարչի հատուկ թույլտվությամբ։ Պաշտպանված տարածքները կազմում են կղզու տարածքի մոտավորապես 95 %-ը, այդ թվում՝ մանգլենին, ռեստինգան և անտառները։

Պահպանվող տարածքներից դուրս կան գեղեցիկ լողափեր և տեսարժան վայրեր, ինչպիսիք են՝ Նոսա Սենիորա դոս Պրազերես ամրոցը, փարոսը ու կախարդական քարայրը, որոնք կղզին դարձրել են նահանգի հիմնական զբոսաշրջային ուղղություններից մեկը։ Կառավարման խորհուրդը, կառավարության և տեղի լիազոր ներկայացուցիչների հետ վերահսկում է գոտիավարման կանոնների իրականացմանը։ 2004 թվականին կար 1140 բնակիչ, որոնց 57 %-ը բնիկ չէին, սակայն հասցրել էին առանց թույլատրության կառուցել տներ և հյուրանոցներ։ Կառույցների շուրջ 43 %-ը չի համապատասխանում օգտագործման պլանին, որը սահմանում է հողամասի չափը, շենքերի բարձրությունը և այլն։

## Պատմություն
1982 թվականին դաշնային միության ժառանգության ծառայությունը Իլհա դու Մելի վարչակազմը տեղափոխեց Պարանա նահանգ՝ պայմանով, որ ստեղծվի պահպանման միավորում՝  բնական էկոհամակարգերը պաշտպանելու համար։ Իլհա դու Մել էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 21-ի 5.454 հրամանագրով Պարանայի նահանգապետի կողմից։ 1985 թվականի փետրվարի 27-ին նահանգապետը գյուղատնտեսության պետական վարչությանը լիազորեց կղզու բնակիչներին հողօգտագործման արտոնություն տալ։ 1998 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ այցելուների համար սահմանվեցին կանոնակարգեր։ Փոփոխություններ կատարվեցին 2000 թվականի մարտի 17-ի հրամանագրով։

Էկոլոգիական կայանը Լագամար Մոզաիկի պահպանման միավորումների մի մասն է։ Այն Սեռա դու Մար էկոլոգիական միջանցքի պահպանման միավորումներից, ինչպես նաև Ատլանտյան անտառ կենսոլորտային արգելոցի հիմնական գոտու մի մասն է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի էկոլոգիական կայաններ
RSVP

**RSVP**, միջոցառման հրավերի համատեքստում` հրավիրված մարդուց կամ մարդկանցից ակնկալվող պատասխանն է` հրավերի վերաբերյալ։ RSVP-ն ֆրանսերեն **Répondez s’il vous plaît** արտահայտության ակրոնիմն է, որը բառացի նշանակում է` «Բարի եղեք պատասխանել» կամ` «Խնդրում եմ, պատասխանեք»։

## Էմիլի Պոստ
Անգլիայի բարձր հասարակությունը ֆրանսիական էթիկետն ընդունել է 18-րդ դարի վերջին, և Էմիլի Պոստի ստեղծագործությունները ձգտում էին առաջարկել այդ ավանդույթներից ոչ պակաս խիստ ստանդարտներ։ 1920 թվականին նրա կողմից գրված աշխատանքների` 20-րդ դարի վերջում տպագրող ընկերությունը հիշեցնում է, որ «R.S.V.P.-ով հրավեր ստացած ցանկացած մարդ պարտավոր է պատասխանել դրան...», և որոշ հրատարակչություններ այդ կանոնը խախտումը բնութագրում են որպես «աններելի կոպտություն»։

Էմիլի Պոստը խորհուրդ է տալիս RSVP-ով հրավեր ստանալու դեպքում հնարավորինս արագ պատասխանել դրան` առավելագույնը` հրավերն ստանալու կամ դրա հաջորդ օրը։

## Տարատեսակներ
Չնայած որ RSVP-ն պատասխան է ակնկալում թե՛ հաստատման, թե՛ մերժման դեպքում, քննարկում կա, ըստ որի շատ մարդիկ սխալ են հասկանում տերմինի իմաստն ու չեն պատասխանում, եթե մտադիր չեն ներկայանալ։ Լաս Վեգասում, որտեղ RSVP-ն հասարակական միջոցառումների կենսական նշանակության մաս է, քննարկում կա տերմինի ժամանակակից կիրառման մասին։ Այստեղ ստեղծվել է «Cautela» տարբերակը, որին պետք է պատասխանել միայն այն դեպքում, եթե մարդը պատրաստվում է ընդունել հրավել։

«RSVP, միայն` ցավոք» կամ ուղղակի` «Միայն ցավոք» տարբերակը Էմիլի Պոստի RSVP-ի հայտնի տարատեսակն է։ Այս արտահայտության նպատակն է առաջարկել «պատասխանել միայն այն դեպքում, եթե պետք է հրաժարվեք»։ Ենթադրվում է, որ «եթե չպատասխանեք, դա կընդունվի որպես ներկայանալու վերաբերյալ լուռ համաձայնություն»։

Ավելի ճշգրիտ` եթե ենթադրվում է, որ հրավիրվածների մեծ մասը ներկա են գտնվելու, «RSVP` չներկայանալու դեպքում» տարբերակը կրճատում է հրավիրողի ու հյուրերի միջև շփման անհրաժեշտությունը։

Համացանցի, բջջային հեռախոսների ու այլ տեխնոլոգիաների դարաշրջանում թվային RSVP-ները հաճախ կիրառելի են, հատկապես` հարսանիքի հրավերների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթիկետ
Կատեգորիա:Նամակներ
Բիր-Տավիլ

մինի|400x400փքս|Բիր-Տավիլի տեղադրությունը Եգիպտոսի և Սուդանի սահմանագծին
մինի|400x400փքս|Բիր-Տավիլը ՝ 1960 թվականի ամերիկյան ռազմական տեղագրական քարտեզի վրա
**Բիր-Տավիլ** ( «Երկար աղբյուր»), տարածք՝ հյուսիսից սահմանակից Եգիպտոսին, իսկ արևմուտքից ու արևելքից՝ Սուդանին։ Իր անունը ստացել է տեղի`  ներկայումս գոյություն չունեցող աղբյուրի անունից։ Երկու երկրներն էլ Բիր-Տավիլում հրաժարվում են իրենց իրավունքներից։ Այսպիսով, այն հայտնի է նաև  «ոչ մեկի  տարածք անունով»։

Բիր-Տավիլը տեսքով նման է քառանկյունու, սակայն երբեմն անվանում են «Բիր-Տավիլի եռանկյունի»

## Պատմություն
Սուդանում 1899 թվականի անգլո-եգիպտական համաձայնագրի համաձայն՝ Եգիպտոսի և Սուդանի միջև սահմանն անցնում էր 22-րդ զուգահեռով։ Սակայն 1902 թվականին Բրիտանիան «քաղաքական սահմանից» անկախ նոր «վարչական սահման» անցկացրեց, ինչի արդյունքում Հալաիբի եռանկյունին հանձնվեց Սուդանին։ Դրա հետ մեկտեղ Բիր-Տավիլը հանձնվել Է Եգիպտոսի կառավարմանը, քանի որ նրա տարածքն օգտագործվել է որպես եգիպտական տարածքում բնակվող Աբաբդե ցեղի արոտավայր։

Այն բանից հետո, երբ երկու պետություններն անկախություն ստացան, Հալաիբի եռանկյունին մնաց Սուդանի վերահսկողության տակ, իսկ Բիր-Տավիլը՝ եգիպտական։ 1958 թվականի փետրվարի 1-ին Եգիպտոսը Սուդանից պահանջել էր վերադարձնել 1899 թվականի սահմանը և փոխանցել Հալաիբի եռանկյունինի՝  դրա դիմաց հրաժարվելով շատ ավելի քիչ արժեքավոր տարածքի ՝ Բիր-Տավիլի նկատմամբ իրավունքներից։ Սուդանը չի համաձայնել զիջել եռանկյունին և մինչ օրս ճանաչում է 1902 թվականի սահմանը։ Այսպես  առաջացել է մի իրավիճակ, երբ Բիր-Տավիլին սահմանակից երկու երկրներն էլ այդ տարածքը իրենցը չեն համարում։

## Աշխարհագրություն
Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2060 կմ², երկարությունը արևմուտքից արևելք տատանվում է 95 կմ,  հյուսիսից հարավ՝ 46 կմ։ Բիր-Տավիլի հյուսիսային մասում գտնվում է Տավիլ լեռը ՝ 459 մետր բարձրությամբ, արևելյան մասում՝ Խազար-ազ-Զարկա լեռը (662 մետր), հարավային մասում՝ Վադի Տավիլ։ Մշտական բնակչությունը բացակայում է։

## Վիրտուալ պետություններ, որոնք հավակնում են Բիր-Տավիլին
Հյուսիսային Սուդանի թագավորությունից ամերիկյան Աբինգդոն քաղաքի բնակիչ Ջերեմի Հիթոն 2014 թվականի հունիսին հայտարարել է այդ տարածքի վրա իր իրավունքները։

Միջերկրական Թագավորությունից ռուսաստանցի գործարար Դմիտրի Ժիխարևը 2015 թվականին իրեն հռչակել է Բիր-Տավիլի թագավոր։

## Տես նաև
* Terra nullius

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* International Boundary Study. Sudan — Egypt (United Arab Republic) Boundary (1962)

Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սուդանի աշխարհագրություն
Twin Shadow

**Ջորջ Լյուիս կրտսեր** (*George Lewis Jr*, ), ամերիկացի երաժիշտ, որը հանդես է գալիս **Twin Shadow** կեղծանունով։

## Կենսագրություն
Լյուիսը ծնվել է Դոմինիկյան Հանրապետությունում և մեծացել Ֆլորիդայում։ Նա սկսել է զբաղվել երաժշտությամբ 14 տարեկանում, նվագել է մի քանի խմբերում, որոնց թվում եղել է նաև փանկ ռոք խումբ։ Մոտ 2000 թվականին նա տեղափոխվել է Բոստոն և հիմնել MadMan Films խումբը Ջոզեֆ Չամպինիի (հարվածային) հետ Hooray for Earth-ից և Զակ Լոնգոյի (բաս)՝ Before Lazer-ից։ MadMan Films ինքնուրույն թողարկել է երկու գրառում։ Լյուիսը մի քանի տարի անցկացրել է Եվրոպայում, եղել Բեռլինում և երեք ամիս աշխատել Ստոկհոլմում՝ ձայնագրելով Velvet Underground երգերի քավեր տարբերակները թատերական խմբի համար։

2006 թվականին Լյուիսը տեղափոխվել է Բրուքլին և վերցրել Twin Shadow կեղծանունը։ Նրա Forget դեբյուտային ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականին, թողարկել է Քրիս Թեյլորը՝ Grizzly Bear խմբի բաս-կիթառահարը։ Աշխատանքը դրական է գնահատվել երաժշտական քննադատների կողմից, որոնք այն բնութագրել են որպես «որքան սովորական, նույնքան էլ ոչ սովորական» («Աֆիշա») և որպես «խոր նուրբ աշխատանքի օրինակ, որը հաճույքով լսում ես ամեն անգամ» (Fuzz)։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Twin Shadow-ի անունը հայտարարվել էր Rolling Stone ամսագրի կայքում որպես շաբաթվա կատարող։

Twin Shadow-ը ելույթ է ունեցել Կոաչելլայի փառատոնում 2011 թվականի ապրիլին, Sasquatch Music Festival-ում և San Miguel Primavera Sound-ում նույն տարվա մայիսին, իսկ հաջորդ ամիս Pitchfork Music Festival-ում և Bonnaroo Music and Arts Festival-ում։ Նա մի քանի անգամ նվագել է Florence and the Machine-ի խմբում 2011 թվականի ամերիկյան շրջագայության ժամանակ։

2012 թվականի մարտին 4AD լեյբլի կայքում զետեղված էր Փիթեր Գեբրիելի «Here Comes the Flood» երգի քավեր-տարբերակը Twin Shadow-ի կատարմամբ։ Մայիսի սկզբին ներկայացվել է «Five Seconds» երգը Confess կատարողի երկրորդ ալբոմից, որը թողարկվել է 2012 թվականի հուլիսին։

Twin Shadow«Old Love/New Love», «Forget» և «Shooting holes» երգերը ընտրվել են Rockstar Games Inc.-ի կողմից որպես սաունդթրեք GTA V տեսախաղերի համար։ Դրանք հնչում են «The Mirror Park» ռադիոկայանում։

## Սկավառակագրություն
* Forget (2010)
* Confess (2012)
* Eclipse (2015)
* Caer (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Twelve (Iz*One-ի ալբոմ)

***Twelve***, հարավկորեական գըրլ բենդ Iz*One-ի առաջին ճապոնալեզու ստուդիական ալբոմը (ընդհանուր երկրորդ)։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։

## Թրեք լիստ

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ և վաճառք

}}

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Անդրանիկ Պետրոսյան (մանկավարժ)

**Անդրանիկ Մուսայելի Պետրոսյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Անդրանիկ Պետրոսյանը ծնվել է 1921 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Մուշկապատ գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1938 թվականին, որից հետո աշխատել է շրջանի մշակույթի տան վարիչ, ֆիզկուլտկոմիտեի նախագահ։ 1941 թվականին աշխատել է Մարտակերտի դպրոցում, որպես ռուսաց լեզվի ուսուցիչ։

Բանակ է զորակոչվել 1941 թվականին։ Ծառայել է գլխավորապես տնտեսական սպասարկման ստորաբաժանումներում, ավտոգնդում և հասել է մինչև Բեռլին, այնուհետև իր զորամասի հետ փոխադրվել է Հեռավոր Արևելք, մասնակցել իմպերիալիստական Ճապոնիայի դեմ մղված կռիվներին, հասնելով մինչև Պորտ-Արտուր։

Պատերազմի ավարտից հետո Պետրոսյանը բնակություն է հաստատել Աշխաբադում։ 1950 թվականին փոխադրվել է Երևան, աշխատել վարչական մարմիններում և միաժամանակ սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական բաժինը։ 1960 թվականից Պետրոսյանը վարել է միջնակարգ դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։

Մարտական աչքի ընկած ծառայությունների համար Պետրոսյանն արժանացել է կառավարական պարգևների՝ Կարմիր աստղի շքանշանի, «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալների։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վերվոլկի խնդիրը միջին գոտում

**«Վերվոլկի խնդիրը միջին գոտում»**  (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1991 թվականին։ Պատմվածքի կենտրոնում Ռուսաստանում բնակվող մարդագայլերն են (վերվոլկները)։

## Բովանդակություն

Գլխավոր հերոսը` ուսանող Սաշա Լապինը, գալիս է գյուղ` որոնելու այն վայրը, որը նա տեսել էր գրքի լուսանկարում։ Որոնումների ընթացքում նա մոլորվում է անտառում և հանդիպում մի խումբ մարդագայլերի, որոնք այդ պահին պատրաստվում են մարդկային կերպարանքը փոխելու գայլայինի։

Սաշան նույնպես վերածվում է մարդագայլի։ Նա դառնում է ոհմակի լիիրավ անդամ, երբ մենամարտում հաղթում է մարդագայլ Նիկոլային, որը վարում էր գայլին անհարիր կյանք։ Գայլ դառնալու արդյունքում Սաշայի ինքնագիտակցության մեջ փոփոխություն է տեղի ունենում։ Նա հասկանում է, որ իր նախորդ կյանքը միայն երազ էր, և այժմ նա արթնացել է։ Սաշան ներդաշնակության է հասնում շրջապատող աշխարհի հետ։ Վերջում պարզվում է, որ նա ի սկզբանե էր հակված նման կերպարանափոխման (նա փնտրում էր գայլի լուսանկար)։

*Վերվոլկ* բառը Պելևինի հորինած նորաբանություն է (գերմաներեն *Werwolf*-ից՝ *մարդագայլ,* և ռուսերեն *волк-ից՝* *գայլ*)։ Սրանով հեղինակը շեշտում է եվրոպական երևույթի տեղափոխումը ռուսական հող։

Մարդագայլերը պատմվածքում դրական կերպարներ են։ Նրանք պատերազմում են դարձորյակ բվերի հետ, որոնք մարմնավորում են չարիքը։

Պատմվածքը լի է ռուսական հեքիաթներին ու բանահյուսությանը բնորոշ տարրերով, որոնք միահյուսված են արդիականության հետ։ Հեղինակն անդրադառնում է արդի աշխարհում մարդու դերի մասին XIX-XX դարերի ռուսական գրականության փիլիսոփայական հարցերին։

## Հրապարակում

Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է («Միջին գոտու վերվոլկներ» վերնագրով) «НФ-35» սերիական ժողովածուում 1991 թվականին։ Նույն թվականին այն լույս է տեսել հեղինակի «Կապույտ լապտեր» առաջին գրքում, այնուհետև բազմիցս տպագրվել է հեղինակային այլ ժողովածուներում, ներառյալ՝ 1993 թվականին լույս տեսած պատմվածքների համանուն ժողովածուում։

Ինչպես իր շատ այլ ստեղծագործություններում, այս պատմվածքում նույնպես հեղինակը ստեղծում է հերոսների ընդհանուր աշխարհ, որոնք գրքից գիրք են տեղափոխվում։ «Վերվոլկի խնդիրը միջին գոտում»-ի հերոսներին կարելի է հանդիպել այլ պատմվածքներում և վեպերում (օրինակ՝ «Պետպլանի արքայազնը», «Դարձորյակի սուրբ գիրքը»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Айдачич Д. Перевертень (вовк) у східнослов’янських літературах // Мова і культура. — 2011. — Т. 4, вып. 14. — С. 245.

## Արտաքին հղումներ

* Պատմվածքի տեքստը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործության կայքում
* Պատմվածքի ձայնային տարբերակը. «Մոդել հավաքման համար»
* Ռադիոբեմականացում պատմվածքի հիման վրա. «Աուդիո թատրոն»  (ռեժիսոր՝ Դմիտրի Ուրյուպին)

Կատեգորիա:Մարդագայլերը գրականությունում
Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Գեղամ Ռաֆայելյան

**Գեղամ Սիրեկանի Ռաֆայելյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Գեղամ Ռաֆայելյանը ծնվել է 1914 թվականին, Անիի շրջանի Շիրակավան գյուղում։ 1936 թվականին Երևանի հայկական մանկավարժական ինստիտուտի երկրորդ կուրսից թողել է ուսումնառությունը և աշխատանքի անցել Արթիկի շրջանի Նորաշենի դպրոցում։ Դասավանդել է քիմիա և կենսաբանություն։

1939 թվականին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ Սովորել է միջին հրամկազմի դպրոցում, որն ավարտել է Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին։ 1941 թվականի հուլիսի 20-ին, լեյտենանտի կոչումով, մեկնել է Հարավ-Արևմտյան ռազմաճակատ։ Եղել է դասակի հրամանատար 972-րդ գնդում։ 1941 թվականի օգոստոսին Դնեպրի արևմտյան ափին, Կապուստինո բնակավայրի մոտակայքում Գեղամի դասակին հանձնվել է 82 մմ տրամաչափի 4 ականանետ և տրվել է մարտական առաջադրանք՝ խափանել թշնամու առաջխաղացումը։ Առաջադրանքը կատարվել է գերազանց։ Լազովայա հանգուցային կայարանում կատաղի մարտերի ժամանակ Գեղամը  ծառայում էր 34-րդ հեծյալ դիվիզիայի 139-րդ գնդում։ Նրա դասակի 4 «Մաքսիմ» գնդացիրները դիպուկ և անխափան կրակով ապահովել են գնդի հաղթանակը։ Այդ մասին գրել է Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանը «Հերոս քաղաքը Դնեպրի ափին» գրքում։ 1942 թվականի փետրվարին Լիսիչանսկից արևմուտք թշնամու դեմ կռվելիս Գեղամը  ծանր վիրավորվել է և որոշ ժամանակ անց, որպես հաշմանդամ, զորացրվել է բանակի շարքերից։

Ռաֆայելյանը զորացրվել է բանակից, սովորել և ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ Ստացել է բարձրագույն կրթություն, երեք տասնամյակ շարունակ նա նվիրվել է աճող սերնդի ուսուցման և դաստիարակության հայրենանվեր գործին։ Պատերազմի վետերանը 1972 թվականին անցել է կենսաթոշակի։ Ռաֆայելյանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», ԽՍՀՄ զինված ուժերի 60-ամյակի մեդալներով։

## Պարգևներ
*«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ
*«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
*ԽՍՀՄ զինված ուժերի 60-ամյակի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շիրակավան գյուղում ծնվածներ
Ապավեն Պողոսյան

**Ապավեն Սարգսի Պողոսյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ապավեն Պողոսյանը ծնվել է 1923 թվականին, Սիսիանի շրջանի Տոլորս գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Բռնակոթի միջնակարգ դպրոցը, դեկտեմբերին զորակոչվել է Կարմիր բանակ։

Պողոսյանը 89-րդ հայկական դիվիզիայի 400-րդ հրաձգային գնդում մարտնչել է հայրենիքի ազատության համար մինչև հաղթանակը` 1945 թվականի մայիսը։ 1942 թվականին Հյուսիսային Կովկասի ռազմաճակատում կռվել է Գրոզնի քաղաքի պաշտպանության համար։ Այն դասակը, որի կազմում Պողոսյանը մասնակցել է մարտերին, պայթեցրել է Թերեք գետի վրայի կամուրջը, փակել հակառակորդի ճանապարհը, մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի բազմաթիվ բնակավայրերի ազատագրմանը։ 89-րդ հայական դիվիզիան մասնակցել է Ղրիմի ազատագրմանը, նրա շարքերում Պողոսյանը գրոհել է ֆաշիստական բարբարոսների կրակակետերի ու խրամատների վրա։

Պողոսյանը Բեռլինը գրավող հայորդիների շարքում  մարտերով հասել է Բեռլին։ Հրամանատարության առաջադրանքները օրինակելիորեն կատարելու համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար», «Բեռլինի գրավման համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար»  և այլ մեդալներով։

Մեծ հաղթանակից հետո Պողոսյանը զորացրվել է բանակից և անմիջապես անցել մանկավարժական աշխատանքի։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Էջմիածնի շրջանի Գրիբոյեդով գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ Դասավանդել է աշխարհագրություն։

## Պարգևներ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Բեռլինի գրավման համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Տոլորս գյուղում ծնվածներ
Օֆելյա Ֆեռնանդես

**Օֆելյա Ֆեռնանդես** (), արգենտինացի քաղաքական գործիչ է և քաղաքական ակտիվիստ։ Բունեոս Այրեսի քաղաքային օրենսդիր մարմնի ամենաերիտասարդ անդամն է, ընտրվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, ընդամենը 19 տարեկան հասակում։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Օֆելյա Ֆեռնանդեսը ծնվել է 2000 թվականի ապրիլի 14–ին, հայրը երաժիշտ է, իսկ մայրը՝ բյուրոյի աշխատակից։ Միջնակարգ աստիճանը ստացել է Կառլոս Պելեգրինի բարձրագույն առևտրի դպրոցում։ Ավագ դպրոցում դարձել ուսանողական խորհրդի ամենաերիտասարդ նախագահը և վերընտրվել է առաջինը։ Որպես ուսանողական խորհրդի նախագահ՝ հաճախ էր միանում ուսանողական դասադուլներին։

## Քաղաքական կարիերա
Ակտիվիստ և ֆեմինիստ Ֆեռնանդեսը մասնակցել է Արգենտինայում արհեստական վիժեցման օրինականացմանն աջակցող ցույցերին, և ելույթ է ունեցել բանավեճի ընթացքում Ազգային կոնգրեսում 2018 թվականի օրինագծի մշակման վերաբերյալ։ Նաև ամենաերիտասրդ բանախոսն էր Լատինական Ամերիկայի Հասարակական գիտությունների խորհրդի կողմից կազմակերպված G20–ի  գագաթնաժողովին, 2018 թվականի նոյեմբերին։

«Պերոնիստ Ֆրենտե դե Տոդոս» կուսակցության երրորդ թեկնածուն էր քաղաքային օրենսդիր մարմնի 2019 թվականի ընտրություններում։  Նա իր առաջին ձայնը տվել է օգոստոսին անցկացվող նախնական ընտրությունների ժամանակ։ Ընտրվել է քաղաքային օրենսդիր մարմնում 2019 թվականի հոկտեմբերի 27–ին, իր օրենսդրական ժամկետը սկսվել է նույն տարվա դեկտեմբերի 10 –ին։ Օրենսդիր մարմնում ընտրվելուց հետո Ֆեռնանդեսը տարբեր աղբյուրների կողմից համարվել է Լատինական Ամերիկայի ամենաերիտասարդ օրենսդիրը։

Ֆեռնանդեսը Vamos–ի՝ ձախակողմյան խմբի անդամ է, որը կազմակերպվել է Պատրիան գրանդե ֆրոնտի շրջանակներում։ Քաղաքային օրենսդիր մարմնում, նստում է Ֆրենտե դե Տոդոսի խորհրդարանական դաշինքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ofelia Fernández on Twitter
*Buenos Aires City Legislature profile

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Արգենտինայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Հասիկավոր անանուխ

մինի
մինի
**Հասկիկավոր անանուխ** (),  խոտային բույս, անանուխի բնորոշ տեսակներից մեկը (Mentha) Խուլեղինջազգիների ընտանիքից (Lamiaceae):

## Հականիշներ
Հականիշներ
* 
* 
* 
* 
* 

## Տարածումը և էկոլոգիան
Եգիպտոսում, Հարավ-արևելյան Եվրոպայում և Հարավարևմտյան Ասիայում աճում է վայրի տեսակով։ Բնականացվել է տարբեր տարածաշրջաններում բարեխառն կլիմայով։

## Բնագիտական նկարագրություն
Հասիկավոր անանուխ — խոտաբույսային բազմամյա բույս, հասնում է 30-100 սմ բարձրությամբ։

Տերևներ — սովորական, ձգված ձվածև կամ լայն ձվաձև, սեղմված, գանգուր, թափված, եզրերը ատամնաձև են։

Ցողունի խիտ ծաղկաբույլը ծաղկում և տալիս է սպիտակ կամ վարդագույն փոքր ծաղիկներ։

## Քիմիական բաղադրությունը
Հիմնական բաղադրիչները.

Կետոններ. Կարվոն 81,5%, ցիս-դիգիդրոկովոն 2,0%, մենտոն 1,3%, իզո-մենտոն 0,2%, պիպերիտոն 0,4%։ Մոնոտերպեններ. լիմոնեն+1,8 ցիլոել+ֆալլանդրեն 3,4%։ Էֆիրներ. իզո-դիգիդրոկարվեոլ ացետատ 1,5%, մետիլ ացետատ 0,3%։ Մոնոտերպենոլններ. դիգիդրոկարվեոլ 2,8%, տրանս-կարվեոլ 0,8%, մենտոլ 0,8%. բորնեոլ 0,4%, տերպինեն-4-օլ 0,1%։ Սեսկվիտերպի։ բետա-բուրբոնեն 0,8%, բետա-էլեմեն 0,4% (Z), կարիոֆիլլեն 0,2%, (E),  կարիոֆիլլեն 1,7%, ալֆա-գումուլեն  0,1%։ Օքսիդներ. կարիոֆիլլեն օքսիդ 0,1%, լիմոնեն-1,8-ցինեոլ-ֆալլանդրեն 3,4%։

Կարագը բերանի մեջ չի թողնում սառը զգացողություն, ի տարբերություն պղպեղազգի անանուխ եթերայուղին։

## Նշանակությունը և օգտագործումը
Բույսը լայնորեն օգտագործվում է խոհանոցում, օգտագործվում է ինչպես համեմունք։ Բույսից ստանում են եթերայուղ, օգտագործվում է օծանելիքի մեջ, հրուշակեղենի և ալկոգոլային խմիչք լիկյորի արտադրություն մեջ,  բժշկության, օչառի և տաբակայի արտադրության մեջ։

## Դասակարգում
Տեսակի մեջ առանձնանում են երկու ենթատեսակ։

* 
:* bt-latrus|Mentha microphylla|aut=K.Koch|s=0
:* 
:* bt-latrus|Mentha tomentosa|aut=d'Urv.|s=0
:* 
:* 
* 

## Հետաքրքիր փաստեր
Պղպեղաին անանուխը հանդիսանում է ջրային անանուխի ( Mentha aquatica) և հասիկավոր անանուխի հիբրիդը ( Mentha spicata)

## Պատկերասրահ

Mentha spicata1.jpg
Minze.jpg
Mentha Spicata1.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Ռոզա Ֆիլբերգ

**Ռոզա Մեսրոպյան** (ծնված 1989 թ. սեպտեմբերի 18, հայտնի է որպես **Ռոզա Ֆիլբերգ**), հայ երգչուհի և դերասանուհի։ Երաժշտական կարիերան սկսել է 2016 թվականին՝ թողարկելով "Мой отец" երգը, ինչպես նաև կատարելով "Հարազատ հոգի" երգը իր եղբոր՝ Մգեր Արմենիայի (Մհեր Մեսրոպյան) հետ։ 2017-2018 թվականներին հանդես է եկել որպես դերասանուհի՝ նկարահանվելով Արմենիա հեռուստաընկերության "Նռան հատիկ" սերիալում, որում մարմնավորել է գլխավոր հերոսուհու կերպարը։ Նա նաև կատարել է այդ սերիալի համանուն սաունդթրեքը։

## Անձնական կյանք
2019 թվականին Ռոզան նշանվել է

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ
*Նռան հատիկ (2017-2018)

## Սկավառակագրություն
### Երգեր
*Հարազատ հոգի (Մգեր Արմենիայի հետ) (2016)
*Мой отец (2016)
*Primavera (2017)
*Ձյան փաթիլ (2017)
*Նռան հատիկ (2018)
*В белом самолете (2018)
*Милая Мила (Մգեր Արմենիայի հետ) (2019)
*Пополам (2019)
*Ես խանդում եմ (2019)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ռոզա Ֆիլբերգը Յութուբում

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Ֆրանսիական բանակի գեներալ

thumb|right|100px|Ֆրանսիական բանակի գեներալի ուսադիրներ

**Ֆրանսիական բանակի գեներալ** (), պաշտոնական կոչում Ֆրանսիայի զինված ուժերում, որը պաշտոնապես հետևում է Ֆրանսիայի մարշալի կոչմանը, սակայն չի ենթարկվում վերջինիս։

## Պատմություն
Կոչումը սահմանվել է 1939 թվականի հունիսի 6-ին, Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով, որը հրապարակվել է *Journal Officiel de la République Française* պարբերականով, ռազմածովային նավատորմի և ավիացիայի նախարարների համատեղ զեկույցից հետո։ Նրանք եկել են այն եզրակացության, որ ավելի բարձր հիերարխիան ավելի հաճախ կապված է եղել այլ երկրներից մեկի հետ, որը հաճախ ունեցել է ավելի քան երկու գեներալի կոչում։ Ըստ անհրաժեշտության` այդ հարցի լուծման համար ստեղծվել է երկու պաշտոն` բանակի գեներալ և կորպուսի գեներալ։ Հրամանագիրը նախատեսում էր նաև, որ դիվիզիոնային գեներալները, որոնք արդեն ղեկավարում էին կորպուսը, կորպուսային գեներալներ էին, իսկ բարձրագույն զինվորական խորհրդի կազմում ընդգրկված գեներալները՝ բանակային գեներալներ։

## Ֆրանսիական բանակի առանձնահատկություններ
Պաշտոնապես սա բարձրագույն հրամանատարական պաշտոններ զբաղեցնող դիվիզիոն գեներալների «կոչումն ու անվանումն է» (rang et appellation) (բանակի շտաբի պետ (գլխավոր շտաբ), Ֆրանսիայի նախագահի անձնական ռազմական շտաբի պետ, ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, ազգային ժանդարմերիայի գլխավոր տնօրենի և այլն)), սակայն զինվորական կոչում չէ։

Տարբերանշանն առանձնանում է ուսադիրների վրայի հինգ աստղերով։

Փարիզի ռազմական շրջանի հրամանատարն իր ուսադիրներին կրում է վեց աստղիկ` անկախ իր ունեցած կոչումից։

Ֆրանսիայի ռազմաօդային ուժերում այն համապատասխանում է ռազմաօդային ուժերի բանակի գեներալի կոչմանը (), ռազմածովային նավատորմում` ծովակալի կոչմանը ():

## Տես նաև
* Գեներալիսիմուս
* Գեներալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ministère de la Défense «Planche des grades dans l’armée de terre»
* Ministère de la Défense «Les grades de l’armée de terre, les officers généraux» 

Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ
Գիշերային լողորդը

**«Գիշերային լողորդը»** (), շվեյցարացի գրող և լրագրող Հանսյորգ Շերթենլայբի (Hansjörg Schertenleib) գերմաներեն վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 2002 թվականին, իսկ 2012 թվականին լույս է տեսել լրամշակված տարբերակը։ Առաջին տարբերակի համեմատությամբ փոխվել է վերնագիրը, ընտրվել է այլ հրատարակիչ, փոփոխվել է պատմությունը, որոշ երկրորդական կերպարներ հանվել են։

Հայերեն տպագրվել է 2017 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում Շվեյցարիայի դեսպանատան հետ համագործակցությամբ։ Շերթենլայբի գրքերը թարգմանվել են 16 լեզուներով։ «Գիշերային լողորդը» առաջինը գերմաներենից հայերեն է թարգմանել է Լիանա Սաֆարյանը։ Վեպի թարգմանությունը 2017 թվականի սեպտեմբերի ամենավաճառված գրքերից է եղել Հայաստանում։

## Դիպաշար
Հանսյորգ Շերթենլայբի «Գիշերային լողորդը» վեպը դեռահաս սերնդի մասին է, տարանցիկ ժամանակների հետաքրքիր հյուսվածք՝ առաջին սիրո, կարոտի, գաղտնիքների, վախերի, հույզերի ու ատելությունների, ինքնակայացման, ծնողների ու միջավայրի դեմ ընդդիմության մի բարդ ճանապարհի մասին։ Վեցօրյա ոդիսականի մեջ բացվում է պատանի հերոսի կենսագրությունը՝ սիրուն ու հաստատման հասնելու ճանապարհը լցնելով գեղեցկության, նվիրումի արժևորումով, պայքարելու կամքով։

## Կերպարներ
* Փաթրիկ՝ շվեյցարացի պատանի,
* Ֆիոնա՝ իռլանդացի պարմանուհի, որի հետ Փաթրիկը շփվել է համացանցով,
* Ալեքս՝ Փաթրիկի եղբայրը, ջրահեղձ է եղել մանուկ հասակում,
* Մոյրա՝ Ֆիոնայի մայրը, ամուսինը լքել է նրան,
* Էնթոնի «Թոնի»՝ Ֆիոնայի մորեղբայրը,
* Կոնոր՝ Ֆիոնայի եղբայրը,
* Դարա, Դանա՝ Ֆիոնայի երկվորյակ քույրերը
* Սուինի՝ հոգևորական, որի հետ Փաթրիկը ծանոթանում է օդանավում,
* Քեթլին՝ Փաթրիկի կնքամայրը,
* Բեռնհարդ՝ Քեթլինի ամուսինը,
* Ռոնան՝ Ֆիոնայի նախկին ընկերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հանսյորգ Շերթենլայբ․ «Գիշերային լողորդը» (շարունակությունը՝ գրքում)
* Հայերեն հրատարակման շնորհանդես «Զանգակում»

Կատեգորիա:2002 վեպեր
Կատեգորիա:2012 վեպեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն վեպեր
Կատեգորիա:Զանգակ հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Հանսյորգ Շերթենլայբի վեպեր
Շառլ Բոսյու

**Շառլ Բոսյու** (, ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, հանրագետ։ Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս 1768 թվականից։  Բեռլինի, Բոլոնիայի և 
Սանկտ-Պետերբուրգի ակադեմիաների պատվավոր օտարերկրյա անդամ (1778 թվականից)։

## Կենսագրություն
Շառլ Բոսյուն ծնվել է Տարտարա քաղաքում, հարուստ ընտանիքում։ Ավարտել է Լիոնում գտնվող Հիսուսի միաբանության քոլեջը, որից հետո տրվել է գիտական հետազոտություններին և մասնակցել Դենի Դիդրոյի «Գիտությունների, արվեստի և արհեստների հանրագիտարանի» ստեղծմանը։

Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Շառլ Կամյուի հետ ունեցած ընկերության շնորհիվ 1752 թվականին նշանակվել է Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքում գտնվող Թագավորական ինժեներական դպրոցի պրոֆեսոր, որից հետո Տեխնիկական հալամսարանում փոխարինել է նրան որպես ուսանողների քննող և տեղափոխվել Փարիզ։

1768 թվականին ընդգրկվել է Ֆրանսիայի ակադեմիայի անդամների ցանկում։

Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ նա կորցրել է իր պաշտոնը, սակայն Առաջին ֆրանսիական կայսրության օրոք վերականգնել այն ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և հասարակական-պետական գործիչ Գասպար Մոնժի օգնությամբ, որը եղել է նրա աշակերտը Մեզյերում և աշխատել է մինչև 1808 թվականը։

Եղել է նաև հիդրավլիկ մեքենաների և արքայական շինությունների գլխավոր տեսուչ և հիդրոդինամիկայի արքայական պրոֆեսոր։

1775-1777 թվականներին հայտնի փորձեր է կատարել Ռազմական ակադեմիայի լճակներում՝ նպատակ ունենալով պարզել ջրային նավերի հակառակ շարժման դիմադրությունը։
Պետական հանձնաժողովի կազմում աշխատել է Սենա և Լուար գետերի միջև գտնվող ջրանցքի նախագծի վրա, որը կյանքի է կոչվել «Նիվերնե ջրանցք» անվանումով իր մահից հետո, 1841 թվականին։

Շառլ Բոսսյուն գրել է նաև մի շարք աշխատություններ մաթեմատիկայի և հիդրոդինամիկայի վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Շառլ Բոսսյու // Բրոկգաուզի և Էֆրոնի հանրագիտարանային բառարան։ 86-րդ տոմ (82տ․ և 4լր․)․— Սանկտ-Պետերբուրգ, 1890-1907

## Արտաքին հղումներ
*Charles Bossut

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Անաստասիա Երմակովա

**Անաստասիա Գեննադիևնա Երմակովա** (, ), ռուս գրող, բանաստեղծուհի, գրաքննադատ, կենսագիր, հրապարակախոս և լրագրող։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։ Լերմոնտովի անվան մրցանակի դափնեկիր (2010), Բունինի անվան մրցանակակիր (2011)։

## Կենսագրություն
Անաստասիա Երմակովան ծնվել է Մոսկվայում, 1974 թվականի հուլիսի 23-ին։ Դպրոցում ուսումը ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի մետալուրգիական ինստիտուտ և  հաջողությամբ ավարտել այն։ Հետո ընդունվել և կրթություն է ստացել Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։

Երկար ժամանակ «Լիտերատուրնայա գազետա»-ում աշխատել է գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ Նա «Ռուսաստանի բազմալեզու քնար» նախագծի գլխավոր խմբագիրն է, որը կողմնորոշված էր ազգային գրականության զարգացման ուղղությամբ։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ է։ Երմակովայի գրական աշխատանքները տպագրվել են «Знамя», «Дружба народов», «Арион», «Дети Ра», «Октябрь» և այլ ամսագրերում, ինչպես նաև «Զրոյականների կանանց արձակ» գրական ժողովածուում։ Երմակովայի արձակը և բանաստեղծությունները թարգմանվել են մակեդոներեն, հունգարերեն և բուլղարերեն։

2010 թվականին «Ուրախության կետեր» գրքի համար արժանացել է Լերմոնտովի համառուսաստանյան գրական մրցանակի։ 2010 թվականին, այնուհետև 2015 թվականին ընդգրկվել է «Յասնայա Պոլյանա» մրցանակի ցուցակում։ 2011 թվականին նրան շնորհվել է Բունինի մրցանակ։ 2015 թվականին «Դիքսի պրես» հրատարակչությունը հրատարակել է Երմակովայի «Պլաստիլին» վեպը, որն ընդգրկվել է Գորկու մրցանակի ցուցակում և արժանացել քննադատների ամենաբարձր գնահատականներին։ Միաժամանակ, «Նիկիտինյան դարպասների մոտ» մոսկովյան հրատարակչությունը հրատարակել է Երմակովայի «Առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ» բանաստեղծական ստեղծագործությունների ժողովածուն։

Բնակվում է Մոսկվայում։

## Մատենագիտություն
;Գրքեր
* *Анастасия Ермакова* "Пластилин" (վեպ),
* *Анастасия Ермакова* "Точка радости" (հավաքածու),
* *Анастасия Ермакова* "Предметы первой необходимости" (պոեզիայի ժողովածու),
* *Анастасия Ермакова* "Осень на Сиреневом бульваре" (պատմվածքների ժողովածու),
* *Анастасия Ермакова* "Серьезней последней молитвы... Особенности поэтики Надежды Болтянской" (կենսագրություններ և հուշագրություններ)։

## Մրցանակներ
* Լերմոնտովի անվան մրցանակի դափնեկիր, 2010
* Ընդգրկվել է Յասնայա Պոլյանա մրցանակի երկար ցանկում, 2010
* Բունինի անվան մրցանակակիր, 2011
* Ընդգրկվել է Յասնայա Պոլյանա մրցանակի երկար ցանկում, 2015
* Գորկու անվան մրցանակի երկար ցանկ, 2016
* «Խոսքին և հայրենիքին հավատարմության համար» մրցանակի կարճ ցանկ, 2016։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Анастасия Ермакова. Интервью
* Поэт и писатель А. Ермакова

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կենսագիրներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Միխայիլ Լերմոնտովի անվան գրական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
The Coasters

**The Coasters**, ամերիկյան նշանավոր վոկալ կոլեկտիվ Լոս Անջելեսից, որին դու-ոփ երաժշտական ոճով կատարումները մեծ համբավ են բերել հատկապես 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին։ Մրցակից *The Platters*, *The Drifters* և այլ երաժշտախմբերից գլխավորապես զանազանվել է երգերի տեքստերին ու իր ելույթներին հումորով վերաբերվելու շնորհիվ։ 1987 թվականին ներառվել է ռոքնռոլի փառքի սրահում՝ դառնալով այդ բարձր պատվին արժանացած առաջին վոկալ կոլեկտիվը։

*The Coasters*-ը կազմավորվել է 1955 թվականին, *The Robins* երաժշտախմբի անդամներից, որը հիմնադրվել էր 1949-ին։ Առաջին սինգլը *Down in Mexico*—ն էր, կատաակային բովանդակությամբ մի երգ, որի նմանությամբ ու ոգով հետագայում բազմաթիվ երգեր ստեղծվեցին և որն ընդգրկվեց Քվենտին Տարանտինոյի «Մահվան վկայություն» ֆիլմի սաունդթրեքում։

Ստեղծագործական ամենամեծ նվաճումներին *The Coasters*-ը հասել է խմբի կազմը նորացնելուց և 1957 թվականին Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո։ Բանաստեղծ Ջերրի Լեյբերի և կոմպոզիտոր Մայք Սթոլլերի հեղինակած «*Yakety Yak*» երգի նրանց կատարումը զբաղեցրել է *Billboard Hot 100*-ի առաջին տեղը, իսկ ռիսկային տեքստ ունեցող «*Poison Ivy*» շլյագերը ծնունդ է տվել բազում քավըր տարբերակների (այդ երգն առաջնների թվում ձայնագրել է)։

*The Coasters*-ի կատարմամբ «*Yakety Yak*» և «*Young Blood*» երգերը ներառվել են ռոքնռոլի փառքի սրահի կազմած *500 Songs That Shaped Rock and Roll* ցանկում։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* *The Coasters* (1957)
* *The Coasters’ Greatest Hits* (1959)
* *The Coasters One by One* (1960)
* *Coast Along with The Coasters* (1962)
* *That Is Rock & Roll* (1965)
* *Their Greatest Recordings: The Early Years* (1971)
* *The Coasters on Broadway* (1972)
* *16 Greatest Hits* (1975)
* *Young Blood* (1982)

### Հիթային սինգլներ

**The Coasters**-ի ձայնագրած բազմաթիվ երգեր բարձր տեղեր են գրավել այնպիսի հեղինակավոր չարթերում, ինչպես՝ **Billboard** ամսագրի *Hot 100*-ը, *Hot R&B*-ն, Մեծ Բրիտանիայի *UK Singles Chart*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Carl Gardner – *Yakety Yak I Fought Back - My Life with The Coasters* (Veta Gardner, AuthorHouse, 2007, )
* Bill Millar – *The Coasters* (Star Books, 1974, )

## Արտաքին հղումներ
* The Great R&B-files  - The R&B Pioneers Series

Կատեգորիա:Ռոք երաժշտական խմբեր Կալիֆոռնիայից
Կատեգորիա:Ռոքնռոլ
Ահմեդ Արսենով

**Ահմեդ Արսանով** (, ), չեչեն պետական և քաղաքական գործիչ, Չեչենա-Ինգուշական ԻԽՍՀ-ի անտառտնտեսության փոխնախարար, Չեչենա-Ինգուշական ԽՍՀ ժամանակավոր Գերագույն խորհրդի նախագահ (1991), Չեչենա-Ինգուշական ԽՍՀ-ում ՌՍՖՍՀ նախագահի ներկայացուցիչ (1991), Ռուսաստանի ժողովրդական պատգամավոր (1990-1993)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1933 թվականի հունիսի 1-ին, Չեչենա-Ինգուշական ԻԽՍՀի Ուռուս-Մարտանովսկի շրջանում: 1944 թվականի փետրվարի 23-ին ընտանիքի հետ տեղահանվել է Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն: Ավարտելէ Ղազախստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի անտառատնտեսության ֆակուլտետը:

Աշխատել է որպես Չեչենա-Ինգուշիայում գտնվող Ուրուս-Մարթանի անտառտնտեսության ձեռնարկության տնօրեն, Չեչենա-Ինգուշական հանրապետության անտառտնտեսության փոխնախարար և գլխավոր անտառապահ:

1991 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, քաղաքական իրավիճակի սրման պատճառով նշանակվել է Չեչենա-Ինգուշիայում Ռուսաստանի նախագահի ներկայացուցիչ։ Նույն թվականի նոյեմբերին նա ուղերձ է հղել նախագահին՝ պահանջելով հանրապետությունում արտակարգ դրություն մտցնել կարգուկանոնը վերականգնելու համար։ Նախ նշանակվել է Չեչենա-Ինգուշական ԽՍՀ-ի ժամանակավոր Գերագույն խորհրդի նախագահ, իսկ 1991 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ Բորիս Ելցինը հայտարարել է արտակարգ դրություն և Արսանովին նշանակել Չեչեն-Ինգուշական ԽՍՀ ժամանակավոր վարչության պետ։ 
Բայց զինված բախման վտանգի պատճառով Ռուսաստանի Գերագույն խորհուրդը հրաժարվել է հաստատել այս հրամանագիրը և կոչ է արել խնդրին խաղաղ լուծում տալ։ Դրան ի պատասխան Արսանովը փաստացի հրաժարական է տվել ՌՍՖՍՀ նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնից։ Նոյեմբերի 13-ին Ելցինը պաշտոնապես հեռացրել է Արսանովին պաշտոնից։

1990-1993 թվականներին եղել է Ռուսաստանի ժողովրդական պատգամավոր, Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհրդի ազգությունների խորհրդի անդամ, էկոլոգիայի և բնական պաշարների ռացիոնալ օգտագործման հանձնաժողովի անդամ, «Ռուսաստանի կոմունիստներ», «Ինքնիշխանություն և հավասարություն» խմբակցությունների անդամ:

## Մրցանակներ և կոչումներ
Նա հանրապետությունում առաջինն է արժանացել «Չեչենա-Ինգուշական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության պատվավոր անտառապահ» կոչմանը։ Ունի մի շարք շքանշաններ և մեդալներ:

## Ծագում
Հայտնի կրոնական գործիչ Դենիս Արսանովի ժառանգներից է:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
*
Օսթին Բաթլեր

**Оսթին Ռոբերտ Բաթլեր** (, ), ամերիկացի դերասան, երգիչ, մոդել։ Առավելապես հայտնի է դերերով այնպիսի հեռուստասերիալներում, ինչպիսին են «Зоуи 101» (Ջեյմս Հարետ), «Նրան մոռացել են ծննդատանը» (Ջեյմս Ուիլկի Ուիկերսոն), «Կյանքն անկախատեսելի է» (Ջոնս Մեյեր), «Քերիի օրագիրը (հեռուստասերիալ)» (Սեբաստիան Քիդդ) և Ուիլլա Օմսֆորդի դերով «Շանարի քրոնիկներ» հեռուստասերիալում։ Բաթլերը նաև նկարահանվել է «Այլմոլորակայիններ ձեղնահարկում» ֆիլմում (Ջեյկ  Պիրսոն) և «Շարպի շքեղ արկածները» տեսաֆիլմում (Պեյթոն Լեվերտ)։

## Վաղ կյանք
Բաթլերը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 17-ին Կալիֆորնիայի նահանգում՝ գլխավոր հաշվապահ Լորի Էննի և Դեվիդ Բաթլերի ընտանիքում։ Նրա մեծ քույրը՝ Էշլին (ծնվել է 1986), դերասանուհի էր, որը նկարահանվել է եղբոր «Նեդի գոյատևման գաղտնի ուղեցույցը դպրոցում» սերիալի զանգվածային տեսարանում։

Երբ Բաթլերը տասներեք տարեկան էր, Կալիֆորնիայի Օրինջ մարզի խանութում նրան դիմել է ընկերության ներկայացուցիչը, որպեսզի ընտրի դերասան զանգվածային տեսարանների համար։ Դերասան լինելը Բաթլերին շատ է դուր եկել և շուտով նա սկսել է այցելել դերասանական վարպետության դասերի, որպեսզի զարգացնի իր տաղանդը։

## Անձնական կյանք
2011 թվականին Բաթլերը հանդիպում է դերասանուհի Վանեսա Հադժենսի հետ։ Բաժանվում է 2020 թվականի սկզբին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ուխրյաբ

**«Ուխրյաբ»**  (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1991 թվականին։

## Բովանդակություն
Պելևինի վաղ շրջանի պատմվածքի իրադարձությունները տեղի են ունենում խորհրդային ժամանակներում (դատելով «այս յոթանասուն տարվա ընթացքում այնքան անհասկանալի բաներ են կուտակվել» արտահայտությունից՝ 1980-ական թվականների երկրորդ կեսին)։

Պատմվածքի հերոսը՝ հումանիտար գիտությունների մասնագետ թոշակառու Մարալովը, իրեն ամբողջությամբ թոշակառու չզգալու նպատակով պատասխանում է ընթերցողների՝ ամսագրերին գրած նամակներին, օրինակ՝ դպրոցականի «Ինչո՞ւ եմ ապրում» հարցին։ Մնացած ժամանակ նա փիլիսոփայական ընդհանուր թեմաներով զրուցում է միակ աշակերտի հետ։ Եվ ահա, հարբած զրույցներից մեկի ընթացքում, նա արտահայտում է անսպասելի միտք, որ Աստված որոշակի երկրում անհասկանալի ամեն ինչի անձնավորված ընդհանրացումն է։ Նա օբյեկտիվորեն գոյություն ունի, և նրան համապատասխանում է որոշակի կրոնական միստիկա։

Առավոտյան խումարից հետո պարզվում է, որ գաղափարն իր գյուտարարի հոգում արմատացել է տարօրինակ «ուխրյաբ» (ռուս.՝ «ухряб») բառի տեսքով։ Հերոսն ամենահաս «ուխրյաբը» սկսում է տեսնել ամենուր. միս կոտրելու հնչյուններում, թաքնված ձևով գրականության դասականների տողերում («вот-с, умял дв**ух ряб**чиков, да ещё…»), ակրոստիքոսի տեսքով կարգախոսներում («**У**спеха участникам **X**I международного фестиваля за **р**азоружение и **я**дерную **б**езопасность!»), պատերին նկարների հաջորդականության մեջ (подсолн**ух**, **ряб**ина)։

Աստիճանաբար նոր տեղական աստվածը դառնում է հերոսի մոլագար կիրքը, նա իրեն տեսնում է երկու «ուխրյաբների» մեջ սեղմված, ինչպես մամլիչում, նա չի համաձայնվում իրեն էլ ճանաչել «ուխրյաբ», թեպետ դա արդար չէ, քանի որ «ուխրյաբը» նաև նրա ներսում է։ Մոլագարությունը հանգեցնում է հերոսի կամավոր մահվան՝ քաղաքից դուրս ձյունապատ փոսում, որը նրան պատկերվում է որպես «հում ուխրյաբ նախնական տեսքով», ինչը և պատմվածքի բնական ավարտն է։ Վերջին՝ իններորդ գլուխը բաղկացած է մեկ նախադասությունից. «Նրան երկու օր անց գտան  դահուկորդները՝ ձյան միջից ցցված կարմիր գուլպայի շնորհիվ»։

## Հրապարակում
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1991 թվականին Պելևինի հեղինակային առաջին՝ «Կապույտ լապտեր» ժողովածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ուխրյաբ»  պատմվածքը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Լիլյա Բելյաևա

**Լիլյա Իվանովնա Բելյաևա** (, ծննդյան ազգանունը՝ **Պրինցևա**, ), խորհրդային և ռուս գրող։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Լիլյա Պրինցևան ծնվել է 1934 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժ քաղաքում, ուսուցիչների ընտանիքում։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Տամբով, որտեղ ավարտել է դպրոցը, իսկ 1957 թվականին՝ Տամբովի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1961 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

Տպագրվել սկսել է 1957 թվականից։ Առաջին պատմվածքները տպագրվել են Տամբովի մանկավարժական ինստիտուտի մեծ տպաքանակ ունեցող «Նարոդնիյ ուչիտել» թերթում։ Այնուհետև տպագրվել է Տամբովի «Կոմսոմոլսկոե զնամյա» տարածաշրջանային թերթում։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Լիլյա Իվանովնան տեղափոխվել է Վոլոգդա, աշխատել «Վոլոգոդսկի կոմսոմոլեց» թերթում։ 1958 թվականին, կոմերիտմիության ուղեգրով մեկնել է Սախալին։ Աշխատել է Յուժնո-Սախալինսկի «Մոլոդայա գվարդիյա» թերթում և տեղական հրատարակչությունում։ 1963 թվականին Յուժնո-Սախալինսկում լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «Քո հետքը գետնին» էսսեների ժողովածուն։ 1967 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Տպագրվել է «Լիտերատուրնայա գազետա», «Սովետսկայա կուլտուրա», «Պրավդա» շաբաթաթերթերում, համագործակցել է «Նաշ սովրեմեննիկ» ամսագրի հետ։ 1960-1970-ականների պատմվածքներում Բելյաևան անդրադարձել է բարոյական և էթիկական խնդիրներին։ Լիլյա Բելյաևայի ստեղծագործությունները թարգմանվել են լեհերեն, գերմաներեն, չեխերեն, հունգարերեն, սլովակերեն և բուլղարերեն։

Մահացել է Մոսկվայում, 2018 թվականի նոյեմբերի 7-ին։

## Երկեր
* Твой след на земле. — Южно-Сахалинск., 1963.
* Человек, которого люблю. — Владивосток., 1965.
* Бессонница: Роман. — М., 1976.
* Семь лет не в счёт: Повести. — М., 1978, 1982.
* Несыгранная роль: Роман. — М., 1982.
* Скандалистка: Роман. — М., 1986.
* Иск и риск: Публицистические рассказы. — М., 1990.
* Если хотите посмеяться: Романы, рассказы. — М., 1991.
* Очарование вчерашнего дня: Роман. — М., 1995.
* В. Брынцалов. Загадка миллиардера. — М., 1997.
* Новые русские. Звериный оскал капитализма. — М., 2005.

## Գրականություն
* *Смелков Ю.*, Не возлюби ковры.., «Лит. обозрение», 1976, № 11.
* *Анашенков Б.*, Горизонты темы, «ВЛ», 1977, № 8.
* *Дорожкина В.* Беляева Лилия Ивановна // Слово о факультете. — Тамбов, 2000. — С. 132—134.
* *Дорожкина В., Полякова Л.* Литературная жизнь Тамбовского края XVII—XXI веков: Справочник. — Тамбов, 2006. — С. 56.
* *Дорожкина В.* Тамбовский край талантами богат: Краеведческие статьи и очерки. В 2-х тт. Т. 2-й. — Тамбов, 2016. — С. 8—13.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Արքեգոնիում

**Արքեգոնիում**  ( - սկիզբ և *γέννηση* -ծնունդ ), մամուռների, պտերանմանների և մերկասերմերի իգական սեռական օրգան։ Ունի սափորիկի տեսք, կազմված է լայն «փորային» մասից և նեղ պարանոցից՝ մի քանի խողովակային բջիջներով։ Վերջիններս լորձնոտում են, ուռչում, բաց են անում արքեգոնիումի վզիկը, որը նպաստում է սպերմատոզոիդների ներգրավմանը և շարժմանը դեպի ձվաբջիջ։ 

Կատեգորիա:Բարձրագույն բույսեր
Կատեգորիա:Բույսի բազմացում
Արուզ Խաթուն

**Արուզ Խաթուն**, (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), հայ մանրանկարչուհի։

Հավանաբար ստեղծագործել է XVII դ․։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանի № 9230 ձեռագրում, որ 4 տարբեր Ավետարանների (XIV, XV, XVII դդ․) պատառիկներից է կազմված, պահպանվել են Արուզ Խաթունի նկարազարդած Ավետարանի ինը տերունական նկարները («Ավետումն», «Ոտնլվա», «Քրիստոսի չարչարանքը», «Ծառզարդար», «Դժոխքի ավերումը», «Համբարձում», «Հոգեգալուստն» են)։ Ավետման պատկերի դարձերեսում նկարչուհին թողել է իր մակագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Կին նկարիչներ
Օլգա Նայդյոնովա

**Օլգա Նայդյոնովա** (, ), ռուս գեղասահորդուհի, հանդես է եկել կանանց մենասահք ձևում։ 2008 թվականի Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։ 2005 թվականից մարզիչը Վիկտոր Կուդրյավցև (մարզիչ)ն է։

2007 թվականին Կազանում անցկացվող Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում երկրորդն էր, սակայն բացի Ունիվերսիադայից չի մասնակցել այլ միջազգային մրցումների։ Ռուսաստանի գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահ Վ. Ն. Պիսեևի կողմից հռչակվել է անհեռանկարային տարիքի պատճառով։

Նույն տարվա Ռուսաստանի առաջնությունում նվաճել է բրոնզ, սակայն միջազգային մեկնարկներ այդպես էլ չստացավ։

Միջազգային ասպարեզում լավագույն նվաճումը 2005 թվականին Ավստրիայում կայացած Ձմեռային Ունիվերսիադայում զբաղեցրած վեցերորդ հորիզոնականն էր։

2008–2009 մրցաշրջանից ի վեր մրցումների չի մասնակցել։

## Սպորտային ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Спортивная Россия»

Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Ացետոնային մարմիններ (կետոնային մարմիններ)

**Ացետոնային մարմիններ (կետոնային մարմիններ)**, օրգանական միացությունների խումբ, բաղկացած \beta –օքսիկարագաթթվից, ացետքացախաթթվից և ացետոնից, որոնք առաջանում են լյարդում՝ ճարպաթթուների ոչ լրիվ օքսիդացումից։ Ախտաբանական պրոցեսների (շաքարախտ, քաղց և այլն) ժամանակ ացետոնային մարմինները մեծ քանակությամբ կուտակվում են օրգանիզմում (1 մգ%-ից հասնում են 500 մգ% և ավելի), հատկապես արյան և մեզի մեջ։ Ացետոնային մարմինների ավելացումը բարձրացնում է արյան թթվայնությունը (ացիդոզ) և առաջացնում ինքնաթունավորում։ Ինսուլինի և ածխաջրերի ներարկումը նվազեցնում է ացետոնային մարմինների առաջացումը։

Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ
Կատեգորիա:Օքսիդաթթուներ
Կատեգորիա:Օրգանական քիմիա
Ացետատային մետաքս

**Ացետատային մետաքս**, արհեստական մանրաթել։ Էլաստիկ է, էլեկտրամեկուսիչ, ունի չափավոր հիդրոֆիլություն, փափկություն և արտաքին գեղեցիկ տեսք։ Ջերմապլաստիկ է, 160&nbsp;°C-ից բարձր ջերմաստիճաններում դեֆորմացվում է, իսկ 210&nbsp;°C–ից բարձր՝ քայքայվում։ Անկայուն է բևեռացած օրգ․ լուծիչների (ացետոն, էսթերներ) նկատմամբ, սկզբում ուռչում է և հետո լուծվում։ Ացետատային մետաքս ստացվում է ացետիլցելյուլոզայից։ Օգտագործվում է նուրբ մանածագործության և մետաքսե գործվածքների արտադրության մեջ։ Ացետատային մետաքս արտադրվում է նաև Հայաստանում։

Կատեգորիա:Քիմիական արդյունաբերություն
Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ
Մարինկան, Յանկան ու թագավորական ամրոցի գաղտնիքները

**«Մարինկան, Յանկան և թագավորական ամրոցի գաղտնիքները»** (), խորհրդային գունավոր գեղարվեստական ֆիլմը-հեքիաթ, որը բեմադրվել է «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1976 թվականին, ռեժիսոր Յուրի Ցվետկովի կողմից Վացլավ Վերբովսկայայի մասնակցությամբ բելառուսական ժողովրդական հեքիաթների հիման վրա։ Երկսերիանոց հեռուստատարբերակն է՝ «Հովիվ Յանկան» ():

Ֆիլմի պրեմիերաները ԽՍՀՄ-ում կայացել են  1977 թվականին (հեռուստատեսություն), 1978 թվականի փետրվարին (կինո)։

## Սյուժե
Հովիվ Յանկան և ջուլհակուհի Մարինկան պատահական հանդիպումից հետո սիրահարվում են միմյանց և որոշում ամուսնանալ։ Սակայն հարսանիքին նախապատրաստվելու ժամանակ հմուտ ջուլհակուհուն առևանգում է չար արքայազն Կուկիմորը, որպեսզի նրան տանի իր ապագա աներոջը՝ Դուրիմոնտ թագավորին։ Յանկան շտապում է հետապնդելու նրան՝  հույս ունենալով բռնել թշնամուն և Մարինային փրկել գերությունից։ Դրանում հովվին կօգնի կախարդական սրինգը, որը նրան նվիրել է պատահականորեն հանդիպած ծերունին՝ ցուցաբերած օգնության, օթևանի և սննդի դիմաց։

## Դերերում
* Սվետլանա Միխալկովա –  *Մարինկա*
* Ալեքսեյ Մոկրոուսով – *Յանկա
* Եվգենի Լեբեդև – *Դուրիմոնտ թագավոր և Օբալդին թագավոր 
* Գեորգի Վիցին – *արքայազն Կուկիմոր
* Լյուբով Ռումյանցևա – *արքայադուստր Վիկտուսյա և արքայադուստր Կատուսյա
* Նատալյա Չեմոդուրովա – *Սիրամարգ թագուհի և Կրինոլինա թագուհին
* Ալեքսեյ Սմիրնով – *Գեներալ
* Ավգուստին Միլովանով – *Կանցլեր
* Գեորգի Գեորգիու – *Աստղաբան
* Վլադիմիր Կուլյաբին – *Ծերունի

== Դրվագներում ==
* Գալինա Ռոգաչովա – *Հաննա
* Բ. Խրոմուշին – *Վովկ, նույն ինքը Լյուտովեցկի
* Ռոստիսլավ Շմիրյով – *դրվագ
* Առնոլդ Պոմազան – *դրվագ
* Իվան Մակոգոն – *դրվագ
* Յ. Երյոմենկո – *դրվագ
* Լ. Ստուպկա – *դրվագ
* Լուսագրերում նշված չեն՝
* Վ. Կովալենկո, Սվետլանա Կուզմինա, Վիկտոր Լեկսիկով, Բորիս Միրուս, Մ. Պանասյուկ, Յուրի Սատարով, Վ. Սուխիցկի

## Նկարանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Էդուարդ Դովնար, Արթուր Վոլսկի
* Բեմադրությունը՝ Յուրի Ցվետկովի, Վացլավ Վերբովսկայայի մասնակցությամբ
* Բեմադրող օպերատորներ՝ Մարկ Բրաուդե, Յուրի Ելխով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Իգոր Տոպիլին
* Կոմպոզիտոր՝ Էդուարդ Խանոկ
* Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Իլյա Ռեզնիկ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Սեմյոն Շուխման
* Կոստյումներ՝ Նինել Ժիժել
* Գրիմը՝ Լև Եմելյանովայի
* Մոնտաժող՝ Ի. Բակինովսկա, Լ. Մալախովա
* Ռեժիսորներ՝ Վ. Պոնոմարյով, Ա. Կալենդա
* Օպերատորներ՝ Լ. Սուշկևիչ, Վ. Տալանով
* Համակցված նկարահանումներ՝
** Օպերատոր՝ Մ. Կալաչինսկի
** Նկարիչ՝ Պ. Շինկևիչ
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Գ. Կոնոնովիչ, Ե. Բելկևիչ, Տ. Բաժանովա, Բ. Բերզներ, Ն. Կլյուչնիկովա
* Օպերատորի օգնական՝ Վ. Օլեշկո
* Նկարչի օգնական՝ Ֆ. Ռյաբուշկո
* Պարերի բեմադրում՝ Էլգա Դրուլլեի
* Երաժշտական խմբագիր՝ Սերգեյ Կորտես
* Ֆիլմում օգտագործվել են ժողովրդական երգեր բելառուսական կոմպոզիտորների մշակմամբ։
* Խմբագիր՝ Լ. Պոզդնյակ
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Ստեպան Տերեշչենկո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ