Ադրբեջանի քաղաքաշինության և ճարտարապետության պետական կոմիտե

**Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքաշինության և ճարտարապետության պետական կոմիտե**, պետական մարմին, որը պատասխանատու է Ադրբեջանում քաղաքաշինության, զարգացման և ճարտարապետական գործունեության վերահսկման համար:

## Պատմություն
### Ադրբեջանական ԽՍՀ ժամանակաշրջան
Մինչև 1953 թվականը գործել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Բնակելի և քաղաքացիական շինարարության նախարարությունը։ 1953 թվականի ապրիլի 18-ին նախարարությունը վերափոխվել է Կոմունալ տնտեսության և բնակարանային ու քաղաքացիական շինարարության նախարարության։ 1954 թվականի հունվարի 6-ին նախարարությունը կրկին վերափոխվեց Բնակարանային և քաղաքացիական շինարարության նախարարության։

1954 թվականի օգոստոսի 25-ին Բնակարանային և քաղաքացիական շինարարության նախարարությունը վերափոխվեց քաղաքային և գյուղական շինարարության նախարարության։

Ադրբեջանական ԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին կից գործել է ճարտարապետական գործերի վարչությունը։ 1959 թվականի փետրվարի 13-ին վարչությունը վերափոխվել է Շինարարության և ճարտարապետության պետական կոմիտեի (Գոսստրոյ)։

1967 թվականի հունիսի 6-ին Քաղաքաշինության և գյուղական զարգացման նախարարությունը վերացվել է։ Վերացվել է նաև Շինարարության և ճարտարապետության պետական կոմիտեն։

Փոխարենը ստեղծվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ շինարարության նախարարությունը։

### Ժամանակակից ժամանակաշրջան
Կոմիտեն ստեղծվել է 2006 թվականի փետրվարի 28-ին պետական շինարարության և ճարտարապետության կոմիտեի հիման վրա։ Պետական նախագծային ինստիտուտը և պետական գնահատման վարչությունը, որոնք մտնում էին պետական շինարարության և ճարտարապետության կոմիտեի կազմում, փոխանցվել են Արտակարգ իրավիճակների նախարարությանը։

## Կառուցվածք
Հանձնաժողովը գլխավորում է խորհրդի նախագահը և հանձնաժողովի վեց անդամները, այդ թվում՝

* Նախճավանի Ադրբեջանի Հանրապետության քաղաքաշինության և ճարտարապետության կոմիտեի նախագահ
* Քաղաքաշինության և ճարտարապետության պետական կոմիտեի վարչության պետ
* Կոմիտեի ճարտարապետության բաժնի տնօրեն
* Ճարտարապետական հատակագծման փաստաթղթավորման և համապատասխանության վարչության տնօրեն
* Ադրբեջանի պետական նախագծային ինստիտուտի տնօրեն
* Բաքվի պետական նախագծային ինստիտուտի տնօրեն

### Բաժիններ
* Քաղաքաշինության վարչություն
* Քաղաքաշինության կադաստրի վարչություն
* Ճարտարապետության բաժին
* Պլանավորման և ճարտարապետական պլանավորման փաստաթղթերի բաժին
* Տնտեսագիտության և գնահատման բաժին
* նախագծերի և գիտական աշխատանքների բաժին
* Քաղաքաշինության և ճարտարապետական վերահսկողության վարչություն
* Տեխնիկական կարգավորման և լիցենզավորման վարչություն
* Ճարտարագիտական բաժին

### Ենթակա կազմակերպություններ
#### «Azermemarlayihe» պետական նախագիծ
«Azermemarlayihe» պետական նախագիծը սկսել է գործել 1930 թվականին որպես «Կոլեկտիվ ֆերմերային կոոպերատիվների շինարարություն» բյուրո։ Կազմակերպության հիմնական գործունեությունը հիմնադրման օրվանից եղել է գյուղատնտեսական կարևոր օբյեկտների նախագծումը (պահածոների գործարաններ, բրոյլերների գործարաններ, բնակելի տարածքներ), տարածքային պլանավորման նախագծերը, քաղաքների և մարզերի գլխավոր հատակագծերի պատրաստումը, հասարակական և բնակելի շենքերի նախագծումը:

#### AzİMETİ
Ադրբեջանի Շինարարության և ճարտարապետության գիտահետազոտական ինստիտուտը ստեղծվել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի 1984 թվականի հունիսի 13-ի թիվ 1163 և Ադրբեջանական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի 1984 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշման հիման վրա։

Ինստիտուտի գործունեությունն ուղղված է շենքերի և շինությունների համար նոր բարենպաստ և հուսալի շինարարական լուծումների մշակմանը, շինարարության իրականացմանը, տարբեր շինարարական կոնստրուկցիաների և ինժեներական տեխնիկայի ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև շենքերի և շինությունների ուսումնասիրմանն ու ամրապնդմանը և տեղական կլիմայական և սոցիալական պայմաններին համապատասխան քաղաքային պլանավորման սկզբունքների կատարելագործմանը, նոր առաջադեմ ճարտարապետության և ճարտարապետության ազգային ավանդույթների ուսումնասիրմանը:

#### Բաքվի Պետական Նախագծային Ինստիտուտ
Բաքվի պետական նախագծային ինստիտուտը հիմնադրվել է 1937 թվականին։ Իր ստեղծման օրվանից ինստիտուտը զբաղվել է նախագծային գործունեությամբ, որի ընթացքում լուծվել են քաղաքաշինական խնդիրներ, մշակվել են ինժեներական և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների սխեմաներ ու նախագծեր։ Ինստիտուտը մշակել է Բաքու քաղաքի գլխավոր հատակագիծը (2005 թվական):

Ինստիտուտի գործունեությունը ներառում է տարածքային պլանավորման նախագծեր, գլխավոր հատակագծեր, մանրամասն պլանավորման նախագծեր, բնակելի տարածքների շինարարական նախագծեր, բնակելի և քաղաքացիական շենքերի նախագծեր, ինժեներական և կապի ենթակառուցվածքներ, շրջակա միջավայրի պահպանություն, էկոլոգիա, դենդրոլոգիա, ջրահեռացում, գեոդեզիական և երկրաբանական հետազոտություններ։

#### Ղարաբաղի տարածաշրջանային վարչություն
Ադրբեջանի Քաղաքաշինության և ճարտարապետության պետական կոմիտեին առընթեր Ղարաբաղի ճարտարապետության և քաղաքաշինության գլխավոր տարածաշրջանային տնօրինությունը ստեղծվել է 2021 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ կապված ազատագրված տարածքների քաղաքաշինության անհրաժեշտության հետ: Ղարաբաղի գլխավոր տարածաշրջանային տնօրինությանը վստահված է տեղական մակարդակով պետական քաղաքաշինական վերահսկողության իրականացումը Աղդամի, Ջեբրայիլի, Ֆուզուլիի, Քելբաջարի, Կուբաթլուի, Լաչինի, Շուշիի, Խոջալուի, Խոջավենդի և Զանգիլանի շրջանների վարչական տարածքներում:

## Գործառույթներ
Կոմիտեի հիմնական գործառույթներն են՝

* Ադրբեջանի պետական քաղաքականությանը համապատասխան քաղաքաշինության համապատասխանության ապահովում
* Քաղաքաշինության արդյունաբերության զարգացում
* Ազգային քաղաքաշինության և ճարտարապետության ավանդույթների պաշտպանությունն ու պահպանումը
* Քաղաքներում և արվարձաններում տարածքների և դրանց ռեսուրսների պատշաճ օգտագործման ապահովումը
* Շենքերի, աշտարակների և այլ համալիրների ճարտարապետական նախագծման և նախագծման որակի բարելավում
* Մասնակցություն համապատասխան ոլորտում միասնական պետական քաղաքականության ձևավորմանը և այդ քաղաքականության իրականացման ապահովումը.
* Համապատասխան տարածքի զարգացման ապահովում.
* Քաղաքաշինական և ազգային ճարտարապետական ավանդույթների (ժառանգության) պաշտպանություն, ինչպես նաև տարածքների արդյունավետ օգտագործման ապահովում՝ հաշվի առնելով քաղաքների և նրանց շրջակայքի պատմական բնակավայրերի բնական և տեղական առանձնահատկությունները
* Հանրապետությունում պետական քաղաքաշինական կադաստրի իրականացման ապահովումը
* Շենքերի, շինությունների և դրանց համալիրների ճարտարապետական պլանավորման և նախագծային լուծումների ընդլայնում Կոմիտեն համագործակցում է Բաքվի քաղաքի գործադիր իշխանության և գործադիր պետական այլ գերատեսչությունների հետ։ Կոմիտեի օրակարգում ընդգրկված ամենախոշոր նախագծերից է Մեծ Բաքվի զարգացումը, Բաքվի, Սումգայիթի, Ապշերոնյան զարգացումը առաջիկա 20 տարիների ընթացքում։

## Կոմիտեի իրավունքներ
* Համապատասխան ոլորտին վերաբերող օրենքների նախագծերի նախապատրաստում, դրանց նախապատրաստմանը մասնակցություն
* Հանդես գալ համապատասխան միջազգային համաձայնագրերում Ադրբեջանին աջակցելու նախաձեռնությամբ
* Ճարտարապետական և քաղաքաշինական պլանավորման հարցերով գործադիր իշխանության տեղական մարմինների դրույթների հաստատումը, գլխավոր ճարտարապետների նշանակման հաստատումը
* Ջերմոցների վերականգնման համար հող հատկացնելու մասին եզրակացությունների տրամադրում
* Ընդհանուր պլանում փոփոխություններ կատարելը, քաղաքային պլանավորման մեջ նոր օբյեկտների տեղաբաշխման պլանավորումը, ինչպես պահանջում է օրենսդրությունը, որտեղ փոփոխություններ են պահանջվում մանրամասն պլանավորման և հողային նախագծերում և գոյություն ունեցող տարածքների ճարտարապետահատակագծային լուծումներում
* Վերլուծական նյութերի պատրաստում, գիտական հետազոտությունների իրականացում և գործունեության ուղղությանը համապատասխան առաջարկությունների կազմում
* Քաղաքային պլանավորման մասին օրենսդրության խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ ձեռնարկելը
* Համագործակցություն Միջազգային համապատասխան կազմակերպությունների, օտարերկրյա պետությունների համապատասխան պետական մարմինների (գերատեսչությունների) հետ, օտարերկրյա պետությունների համապատասխան փորձի ուսումնասիրություն;
* Համապատասխան բնագավառի պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, ֆիզիկական և իրավաբանական անձանցից անհրաժեշտ տեղեկատվություն (փաստաթղթեր) պահանջելը և նրանցից այդպիսի տեղեկատվություն (փաստաթղթեր)ստանալը
* Համապատասխան ոլորտում մասնագետների պատրաստման ուղղությամբ միջոցառումների ձեռնարկում և առաջարկությունների ներկայացում
* Անկախ փորձագետների և մասնագետների ներգրավումն իրենց գործունեության մե
* Համապատասխան ոլորտում գիտական և տեխնիկական տեղեկատվության կատարելագործում, նորմատիվ փաստաթղթերի, տեղեկատվական ցանցերի, վեբ-կայքերի, հատուկ տեղեկագրերի և այլ հրապարակումների տվյալների բազայի ստեղծում
* Համապատասխան ոլորտում նորմատիվ փաստաթղթերի հրապարակումը այդ նպատակով նախատեսված միջոցների ծավալով
* Համապատասխան ոլորտում նորմերի, կանոնների և ստանդարտների կիրառման վերաբերյալ առաջարկությունների տրամադրում
* Հաշվետու կազմակերպությունների գործունեության վերլուծություն և համապատասխան որոշումների ընդունում

## Գործունեություն
2023 թվականի դեկտեմբերին կոմիտեի պատվիրակությունը մասնակցել է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության 28-րդ համաժողովի նախարարական հանդիպմանը՝ նվիրված կլիմայի փոփոխության և քաղաքաշինության փոխհարաբերություններին:

## Նախագահողներ
* Սամիր Նուրիև (2018 թվականի ապրիլի 21 - 2019 թվականի նոյեմբերի 1)
* Անար Գուլիև (2020 թվականի հունվարի 8-ից)

## Տես նաև
* Ադրբեջանի ճարտարապետություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կառավարություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական ծառայություններ