ԽՍՀՄ հուշադրամներ

200px|right|ԽՍՀՄ զինանշանը
**Հիշատակային և հոբելյանական մետաղադրամները** (կամ պարզապես՝ **հուշադրամներ**), ինչպես նաև՝ **ներդրումային մետաղադրամները**, թողարկվել են ԽՍՀՄ Պետական բանկի կողմից՝ 1965-1991 թվականներին։ Ի տարբերություն հիմնական շրջանառու մետաղադրամների՝ դրանք թողարկվել են ի հիշատակ նշանակալից իրադարձությունների, պատմական հուշարձանների ու նշանավոր գործիչների՝ ունենալով հավաքորդական, դրամագիտական և ներդրումային նշանակություն։

ԽՍՀՄ Պետական բանկի կողմից թողարկված բոլոր հուշադրամներն ու ներդրումային դրամները հատվել են պետական դրամահատարաններում՝
*  «Գոզնակ» միավորման Լենինգրադի դրամահատարան,
*  «Գոզնակ» միավորման Մոսկվայի դրամահատարան:

## Վիճակագրություն
1965-1991 թվականների ընթացքում թողարկվել են մետաղադրամների 162 տեսակներ, այդ թվում 74-ը՝ մելքիորից, 2-ը՝ երկմետաղ, 40-ը՝ արծաթից, 14-ը՝ պալադիումից, 21-ը՝ ոսկուց, 11-ը՝ պլատինից։

## ԽՍՀՄ և միջազգային հանրություն

## «Սերմնացան» շարք

## Ազգային պատմություն

### Հոկտեմբերյան հեղափոխություն

### «Ռուսաստանի 1000-ամյակ» շարք
«Ռուսաստանի 1000-ամյակ» շարքի հուշադրամները թողարկվել են 1988 թվականին, պատրաստված են տարբեր թանկարժեք մետաղներից proof որակով։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը, թողարկման տարեթիվը, ձախ մասում՝ մետաղի հարգը ու քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, աջ մասում՝ դրամահատարանի ապրանքանիշը։

**Դարձերեսը**՝ պատմական հուշարձանի պատկերը՝ համապատասխան մակագրություններով, համապատասխան թեմատիկ հոբելյանի անվանումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

### «Միասնական Ռուսական պետության 500-ամյակ» շարք
«Միասնական Ռուսական պետության 500-ամյակ» շարքի հուշադրամները թողարկվել են 1989-1991 թվականներին, պատրաստված են տարբեր ազնիվ մետաղներից proof որակով։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը, թողարկման տարեթիվը, ձախ մասում՝ մետաղի հարգը ու քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, աջ մասում՝ դրամահատարանի ապրանքանիշը։

**Դարձերեսը**՝ պատմական իրադարձության խորհրդանշական պատկերները՝ համապատասխան մակագրություններով, եզրով վերևում՝ շարքի անվանումը՝ ։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

### «Ռուսական Ամերիկայի հայտնագործման 250-ամյակ» շարք
«Ռուսական Ամերիկայի հայտնագործման 250-ամյակ» շարքի հուշադրամները թողարկվել են 1990-1991 թվականներին, պատրաստված են տարբեր ազնիվ մետաղներից proof որակով։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը, թողարկման տարեթիվը, ձախ մասում՝ մետաղի հարգը ու քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, աջ մասում՝ դրամահատարանի ապրանքանիշը։

**Դարձերեսը**՝ պատմական իրադարձության խորհրդանշական պատկերները՝ համապատասխան մակագրություններով, եզրով վերևում՝ շարքի անվանումը՝ ։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Էսքիզները**՝ Ալեքսանդր Բակլանովի։ Մետաղադրամները **հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

## Ճարտարապետական հուշարձաններ
### «ԽՍՀՄ պատմության և ճարտարապետության հուշարձաններ» շարք
«ԽՍՀՄ պատմության և ճարտարապետության հուշարձաններ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 1988-1991 թվականներին 5 ռուբլի անվանական արժեքով՝ պատրաստված մելքիորից։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանը, պետության անվանումը՝ , անվանական արժեքը և թողարկման տարեթիվը։

**Դարձերեսը**՝ ճարտարապետական հուշարձանի պատկերը և ռուսերեն անվանումը, տեղակայման քաղաքի անվանումը, կառույցի կերտման տարեթիվը կամ ժամանակաշրջանը։ **Դրամաշուրթը**՝ հարթ, գրառումով՝ ։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ քաշը՝ 19.80 գ, տրամագիծը՝ 39.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը  (ըստ տարեթվի)․ 1988 թ․՝ 1&nbsp;675&nbsp;000 հատ  + 325&nbsp;000 հատ , 1989 թ․՝ 1&nbsp;700&nbsp;000 հատ  + 300&nbsp;000 հատ , 1990 թ․՝ 2&nbsp;600&nbsp;000 հատ  + 100&nbsp;000 հատ  + 300&nbsp;000 հատ , 1990 թ․՝ 2&nbsp;150&nbsp;000 հատ  + 100&nbsp;000 հատ  + 250&nbsp;000 հատ ։  **Էսքիզները**՝ Ալեքսանդր Բակլանովի, «Բարեխոսության տաճար» մետաղադրամինը՝ Ալեքսանդր Բակլանովի և Ալեքսանդր Կոլոդկինի, «Մատենադարան» մետաղադրամինը՝ Ալեքսանդր Կոլոդկինի, «Սոֆիայի տաճար» և «Ռուսաստանի հազարամյակի հուշարձան» մետաղադրամներինը՝ Ա․ Գ․ Միրոշնիչենկոյի։ **Հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

## Գիր և գրականություն

## Արվեստ

### «Ռուսական բալետ» շարք
«Ռուսական բալետ» շարքի պալադիումե հուշադրամները թողարկվել են 1989-1991 թվականներին և պատրաստված են 999 հարգի պալադիումից։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը, թողարկման տարեթիվը, ձախ մասում՝ մետաղի հարգը ու քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, աջ մասում՝ դրամահատարանի ապրանքանիշը։

**Դարձերեսը**․ կենտրոնում՝ բալետի պարուհի, եզրերով՝ ծաղկեփունջ և  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Էսքիզները**՝ Ալեքսանդր Բակլանովի։ Մետաղադրամները **հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

«Ռուսական բալետ» շարքի ոսկե հուշադրամները թողարկվել են 1991 թվականին և պատրաստված են 585 հարգի ոսկուց UNC որակով կամ 999 հարգի ոսկուց proof որակով։

**Դիմերեսը**․ կենտրոնում՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի շենքը, պետության անվանումը (), վերևում՝  գրառումը, ներքում՝ անվանական արժեքը, ձախ մասում՝ մետաղի հարգը ու քիմիապես մաքուր մետաղի քաշը, աջ մասում՝ թողարկման տարեթիվը և դրամահատարանի ապրանքանիշը։

**Դարձերեսը**․ կենտրոնում՝ բալետի պարուհի, եզրերով՝ ծաղկեփունջ և  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Էսքիզները**՝ Ալեքսանդր Բակլանովի։ Մետաղադրամները **հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

## Գիտություն

## Սպորտ
### «22-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարք

«22-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարքի մելքիորե մետաղադրամները թողարկվել են 1977-1980 թվականներին 1 ռուբլի անվանական արժեքով։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը՝ նրանցից հորիզոնական գծով բաժանված, եզերվում է շրջագծով։

**Դարձերեսը**՝ Մոսկվայի տեսարժան վայրը կամ այլ խորհրդանշական պատկեր, մոսկովյան օլիմպիադայի խորհրդանիշը, թողարկման տարեթիվը, եզրով վերևում՝  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ հարթ, գրառումով՝ ։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ քաշը՝ 12.80 գ, տրամագիծը՝ 31.00 մմ։ **Էսքիզները**՝ Վիկտոր Երմակովի, «Օլիմպիադայի խորհրդանիշ» մետաղադրամինը՝ Յուրի Լուկյանովի։ **Հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

«22-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարքի արծաթե հուշադրամները թողարկվել են 1977-1980 թվականներին 5 կամ 10 ռուբլի անվանական արժեքով և պատրաստված են 900 հարգի արծաթից։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը՝ նրանցից հորիզոնական գծով բաժանված, եզերվում է շրջագծով։

**Դարձերեսը**՝ համապատասխան քաղաքը կամ մարզաձևը ներկայացնող պատկերը, մոսկովյան օլիմպիադայի խորհրդանիշը, դրամահատարանի ապրանքանիշը, թողարկման տարեթիվը, եզրով վերևում՝  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ 5 ռուբլի անվանական արժեքով մետաղադրամների քաշը՝ 16,67 գ, տրամագիծը՝ 33.00 մմ, 10 ռուբլի անվանական արժեքով մետաղադրամների քաշը՝ 33.33 գ, տրամագիծը՝ 39.00 մմ։ **Էսքիզները**՝ Վիկտոր Երմակովի, «Լենինգրադ» մետաղադրամինը՝ Վլադիմիր Նիկիտինի, «Կիև» և «Մինսկ» մետաղադրամներինը՝ Յուրի Լուկյանովի։ Մետաղադրամներից 14-ը **հատվել է** Մոսկվայի և Լենինգրադի դրամահատարաններում, իսկ մյուս 14-ը՝ միայն Լենինգրադի դրամահատարանում։

«22-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարքի ոսկե հուշադրամները թողարկվել են 1977-1980 թվականներին 100 ռուբլի անվանական արժեքով և պատրաստված են 900 հարգի ոսկուց։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը՝ նրանցից հորիզոնական գծով բաժանված, եզերվում է շրջագծով։

**Դարձերեսը**՝ համապատասխան մարզական կառույցը կամ խորհրդանշական պատկերը, մոսկովյան օլիմպիադայի խորհրդանիշը, դրամահատարանի ապրանքանիշը, թողարկման տարեթիվը, եզրերով՝  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ քաշը՝ 17.45 գ, տրամագիծը՝ 30.00 մմ։ **Էսքիզները**՝ Վիկտոր Երմակովի։ Մետաղադրամներից չորսը **հատվել է** Մոսկվայի և Լենինգրադի դրամահատարաններում, իսկ երկուսը՝ միայն Մոսկվայի դրամահատարանում։

«22-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարքի պլատինե հուշադրամները թողարկվել են 1977-1980 թվականներին 150 ռուբլի անվանական արժեքով և պատրաստված են 999 հարգի պլատինից։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը՝ նրանցից հորիզոնական գծով բաժանված, եզերվում է շրջագծով։

**Դարձերեսը**՝ խորհրդանշական պատկերներ անտիկ օլիմպիական խաղերից, մոսկովյան օլիմպիադայի խորհրդանիշը, դրամահատարանի ապրանքանիշը, թողարկման տարեթիվը, եզրով վերևում՝  գրառումը։ **Դրամաշուրթը**՝ ատամնավոր։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ քաշը՝ 15.55 գ, տրամագիծը՝ 28.60 մմ։ **Էսքիզները**՝ Վիկտոր Երմակովի։ **Հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

### «25-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարք
«25-րդ ամառային օլիմպիական խաղեր» շարքի հուշադրամները թողարկվել են 1991 թվականին 1 ռուբլի անվանական արժեքով և պատրաստված են մելքիորից proof-like որակով։

**Դիմերեսը**՝ պետական զինանշանն ու պետության անվանումը (), անվանական արժեքը։

**Դարձերեսը**՝ մարզաձևը ներկայացնեղ մարզիկները, անտիկ օլիմպիական խաղերում համապասխան մարզիկների պատկերները, Սագրադա Ֆամիլիա տաճարի ոճավորված պատկերը և հին հունական զարդանախշ, եզրերով՝  և «» գրառումները։ **Դրամաշուրթը**՝ հարթ, գրառումով՝ ։

**Տեխնիկական բնութագրեր**․ քաշը՝ 12.80 գ, տրամագիծը՝ 31.00 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը՝ 250&nbsp;000 հատ։  **Էսքիզները**՝ Ալեքսանդր Բակլանովի։ **Հատվել են** Լենինգրադի դրամահատարանում։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ

## Տես նաև
* ԽՍՀՄ ռուբլի
* Ռուսաստանի հուշադրամներ

## Նշումներ

#### Վրիպակներ և անհամապատասխանություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Ганичев С. И. и др., Юбилейные и памятные монеты СССР 1965–1989. Каталог, Москва, «Внешторгиздат», 1989 — 100 էջ։
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* ԽՍՀՄ հիշատակային մետաղադրամներ; moneta-russia.ru 
* ԽՍՀՄ հոբելյանական և հիշատակային մետաղադրամների կատալոգ; fcoins.ru 
* ԽՍՀՄ հոբելյանական և հիշատակային մելքիորե մետաղադրամների կատալոգ; shiraliv.ru 

Կատեգորիա:Հուշադրամներ
Կատեգորիա:Ներդրումային մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ մետաղադրամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տնտեսություն