open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վալերի Ռյումին

**Վալերի Վիկտորովիչ Ռյումին** (, ), խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչու, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1979, 1980), Հունգարիայի ժողովրդական Հանրապետության (1980), Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության աշխատանքի (1980), Կուբայի Հանրապետության հերոս (1980)։

Ծնվել է 1939 թվականի օգոստոսի 16-ին՝ Խաբարովսկի երկրամասի Ամուրի Կոմսոմոլսկ քաղաքում։ Տիեզերագնացների ջոկատում է ընգրկվել 1973 թվականին։ Ավարտել է Մոսկվայի անտառատեխինստիտուտը։

1977 թվականի հոկտեմբերի 9-11-ին Վլադիմիր Կովալյոնոկի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-25» տիեզերանավով։ 1979 թվականի փետրվարի 25-ին, Վլադիմիր Լյախովի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-32» տիեզերանավով, և թռիչքը տևել է մինչև 1979 թվականի օգոստոսի 19-ը (175 օր)։ 1980 թվականի ապրիլի 9-ին Լեոնիդ Պոպով հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-35» տիեզերանավով։ Ապրիլի 10-ին տիեզերանավը կցվել է «Սալյուտ- 6»—«Պրոգրես-8» ուղեծրային համալիրին, և տիեզերագնացները թռիչքը շարունակել են «Աալյուտ-6» ուղեծրակայանով։ Վերջինին թռիչքի ընթացքում կցվել են «Սոյուզ-36» (մայիսի 27-ին տիեզերագնացներ՝ Վալերի Կուբասով, Բերտալան Ֆարկաշ), «Սոյուզ Տ-2» (հունիսի 5-ին տիեզերագնացներ՝ Յուրի Մալիշև, Վլադիմիր Ակսյոնով), «Սոյուզ-37» (հուլիսի 24-ին տիեզերագնացներ՝ Վիկտոր Գորբատկո, Ֆամ Տուան), «Սոյուզ-38» (սեպտեմբերի 19-ին տիեզերագնացներ՝ Յուրի Ռոմանենկո, Առնալդո Տամայո Մենդես) տիեգերանավերը՝ «Պրոգրես-9, 10,11» ավտոմատ բեռնափոխադրական տիեզերանավերը։ 1980 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Լեոնիդ Պոպովի հետ վայրէջք է կատարել «Սոյուզ-37» տիեզերանավով (թռիչքը տևել է 185 օր)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տիեզերագնաց Վալերի Ռյումին

Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Ռուս տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչուներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կեռլիճ (այլ կիրառումներ)

**Կեռլիճ** անունը կարող է վերաբերվել

* Կեռլիճ, լճակ Լոռու մարզում, Փամբակի լեռների հյուսիսային լանջերին
* Կեռլիճ, փոքրիկ լիճ Հայկական լեռնաշխարհի Բյուրակն բարձրավանդակում
À Tout le Monde

**À Tout le Monde**, երգ՝ ստեղծված ամերիկյան ծանր մետալ Մեգադեթ խմբի կողմից։ Ներառվել է 1994 թվականի Youthanasia ստուդիային ալբոմի մեջ։ Որպես սինգլ՝ այն թողարկվել է 1995 թվականին Capitol Records-ում։ Երգը ավելի ուշ վերաստեղծվել է "À Tout le Monde (Set Me Free)" անունով։ Այդ տարբերակում երգում էր Քրիստինա Սկաբբիան՝ Լակունա Կոյլ խմբից և այն ներառվել է 2007 թվականի United Abominations ալբոմում։

## Երաժշտությունը և բառերը
«A Tout le Monde» երգիտեսահոլովակը արգելվելէ MTV-ի կողմից, քանի որ համարվել է ինքնասպանության դրդող։ Ինչևէ, 1994 թվականին անցկացված հարցազրույցում Մեգադեթի առաջնորդ Դեյվ Մասթեյնը նշել է․

## Անվանում
«À tout le monde»-ն ֆրանսերեն արտահայտություն է, որ նշանակում է «ամբողջ աշխարհին» կամ «բոլորին»։ Երգի կրկներգը՝ «à tout le monde, à tous mes amis, je vous aime, je dois partir», նշանակում է «Բոլորին՝ բոլոր ընկերներիս, ես ձեզ սիրում եմ,, ես ստիպված եմ լքել։» Երգի օրիգինալ թողարկվել է ծանր ակցենտով՝ àտառով, որ բոլոր տողերի սկզբում է դրված։ Այս տարբերակ օգտագործվել է 2007 թվականին։

## 2007 թվականի տարբերակը
Երգը վերաստեղծվել է 2007 թվականին United Abomiations ալբոմում՝ **À Tout le Monde (Set Me Free)** վերնագրով՝ Քրիստինա Սկաբբիայի հետ դուետով։ Նոր տարբերակը մի փոքր ավելի արգ է, իսկ կիթառի ոոն կատարվում է Գլեն Դրովերի կողմից և 4 տակտով ավելի երկար է, քան օրիգինալը։

### Ընդունելություն
2007 թվականի հունիսի 11-ին երգի տեսահոլովակը հաղթեց իր տասնվեցերորդ հաղթանակը L'Ultime Combat des Clips մրցույթում։

## Երգացանկ

## Կազմ
**Youthanasia ալբոմի տարբերակ**

* Դեյվ Մասթեյն՝ վոկալիստ, կիթառահար
* Մարթի Ֆրիդմեն՝ կիթառահար
* Դեյվիդ Էլլեֆսոն՝ բասս կիթառահար
* Նիկ Մենզա՝ հարվածային գործիքներ

**United Abomination ալբոմի տարբերակ**
* Դեյվ Մասթեյն՝ վոկալիստ, կիթառահար
* Գլեն Դրովեր՝ կիթառահար
* Ջեյմս ԼոՄենզո՝ բասս կիթառահար
* Սոն Դրովեր՝ հարվածային գործիքներ
* Քրիստինա Սկաբբիա՝ վոկալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարդ ռոք
Կատեգորիա:Երգեր մահվան մասին
Վարձու ամուսինը

***Վարձու ամուսինը*** (Օրիգինալ։ Marido en alquiler),  իսպանալեզու հեռուստանովել է, նկարահանված Տելեմունդո  և Բրազիլական Ռեբե Գլոբո հեռուստաընկերության կողմից։ Վարձու ամուսինը Բրազիլական "Fina estampa" հեռուստասերիալի վերափոխված տարբերակն է։ Գլխավոր դերերում՝ Սոնյա Սմիթ,  Խուան Սոլեր, Մարիտցա Ռոդրիգես և Միգել Վարոնի։

Հեռարձակումը իրականացվել է մի քանի փուլով՝

1)2013 հուլիսի 10-ից 2013 հոկտեմբերի 18, որը փոխարինեց "Տիրուհին" հեռուստանովելին

2) Հոկտեմբերի 21-ից Նոյեմբերի 8-ը հեռարձակումները կատարվում էին 2 ժամով, երբ հեռուստասերիալը սկսեց փոխարինել նար "Տիրուհին և Ծառան" հեռուստանովելին։

3) Հեռարձակման ժամանակահատվածի փափոխության հետ նաև Նոյեմբերի 11-ից 2014 Հունվարի 13-ը այն սկսվեց հեռարձակվել 1 ժամանոց սերիաներով։

Մարիտցա Ռոդրիգեսը և Միգել Վարոնին ֆաների կողմից ընտրվեցին այս սերիալի որպես լավագույն աստղեր։

Անա Բարբարան՝ հեռուստասերիալի Yo soy la Mujer (Ես եմ այն կինը) սաունդթրեքի հեղինակնույնպես մասնակցություն է ունեցել հեռուստասերիալում։ Տվյալ սերիան հեռարձակվել է Նոյեմբերի 1-ին, 2013։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2013 հեռուստասերիալներ
Սուլթան

[thumb|150px|Սուլթան [Մեհմեդ II-ը համարվում է Օսմանյան կայսրության ամենանշանավոր սուլթաններից մեկը:]]
**Սուլթան** () ազնվական տիտղոս մի քանի պատմական նշանակությամբ։ Սկզբնապես այն արաբերեն գոյական էր, որը նշանակում է "ուժ", "իշխանություն", "տիրակալ": Հետագայում այն օգտագործվեց որպես տիտղոս իշխանության գլուխ կանգնած անձանց կողմից, որպես խալիֆին հավասար իշխանություն ունեցող կամ խալիֆայութան ենթակայության տակ գտնվող հզոր նահանգապետ։

Սուլթանի ենթակայության տակ գտնվող տարածքները կոչվում էին **սուլթանություն** ():

Կին սուլթաններին արևմուտքում կոչում էին Սուլթանա. այս տիտղոսը նաև որոշ մուսուլմանական երկներում տրվում էին կին կառավարիչներին կամ սուլթանի մորը։ Թուրքերենով սուլթան տիտղոսը տրվում էր կայսերական տիկնոջը, քանի որ թուրքական քերականության մեջ իգական սեռը նման է արական սեռին։ Օսմանյան կայսրությունում սուլթան կոչում էին նաև սուլթանի կնոջը։

Ժամանակակից ժառանգական այն տիրակալները, որոնք ցանկանում են ընդգծել իրենց աշխարհիկ իշխանությունը՝ օրենքի ուժով, սուլթան տիտղոսը փոխարինում են արքա տիտղոսով (իմա՝ արաբերեն «մալիք») և մարանաո լեզվով՝ «Դատու»։

Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Կատեգորիա:Արքայական տիտղոսներ
Կատեգորիա:Թագավորական տիտղոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Իրանի տիտղոսներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան տիտղոսներ
Կոլորիտ

**Կոլորիտ** նկարագրություն (  բառից — ներկ, գույն), արվեստի գործերի գունային հատկանիշների ընդհանրական գեղագիտական գնահատականը, պատկերների գունային էլեմենտների բնութագիրը, նրանց փոխկապվածությունները, գույների և երանգների համահնչունությունը։

Կոլորիտի արտաքին բնութագիր- ստեղծագործությունում գունային համադրությունների գեղատեսիլությունն և գունագեղությունն։ Կոլորիտի կատեգորիան նեղ կապակցված է և հանդիսանում է հիմնագունություն գեղագիտական ստեղծագործությունների։

**Կոլորիտ**, **կոլորիտային** — ուղիղ ձևով նշանակություն, օբյեկտի նկարագրական որակյալ բնութագրություն, երևույթ, իրադարձություն, տեղանքներ, արվեստի ստեղծագործություններ հիմնված արտաքին նշանների վրա (այդ թվում պարտադիր չէ ակնհայտ), նրանց փոխկապակցվածությունները, փոխհամաձայնությունները։ Արտահայտությունն օգտագործվում է այսպես **Երաժշտական կոլորիտ**, **ձայնային կոլորիտ**, **ազգային կոլորիտ** և նմանատիպ։

## Նկարահանումներում
Կոլորիտային որոշումներ- նկարների նկարագրական եղանակներից կարևորագույներից մեկը։ Հեղինակի կողմից օգտագործվում է նկարահանման բովանդակության առավելագույն արտահայտման համար։

Տեսանկարների կոլորիտի հիմնակմախքը ձևավորում են գույները և նկարահանվող օբյեկտի գուներանգությունը։ Ելնելով դրանից, նկարի հեղինակը գնահատում է նկարահանվող օբյեկտի համահնչունությունը ֆոնի հետ, կադրում ընտրում է առավել վառ գունային դետալներ, ընտրում է համապատասխան ֆակտուրա և լուսավորման միջոցներ։

### Նկարահանման օբյեկտի գունային կազմակերպում
Ֆոտոնկարի անհրաժեշտ կոլորիտի ստացման համար հիմնականում օգտագործում են մի մեթոդ, որը կոչվում է նկարահանման օբյեկտի գունային կազմակերպում։
 
Այսպես, նատյուրմորտի, պավիլիոնային դիմանկարների ստեղծման, գովազդային ֆոտոնկարների, առարկաների, ֆոնի և կադրը կազմող այլ տարրերի ստեղծման համար ընտրվում են գունային համադրությամբ, որոնք կոչված են կենտրոնացնել դիտողի ուշադրությունը (ըստ սյուժեի) նկարի կարևորագույն հատվածներում։
  
### Օբյեկտի լուսավորում
Ֆոտոնկարների կոլորիտի վրա սկզբունքային ազդեցություն է ունենում լուսավորման բնույթը՝ 
* Լույսի հոսանքի ուղղությունը
* Ստվերի նկարը
* Լուսավորման հակադրությունը

Այս ամենը ձևավորում է օբյեկտի գույները և փոփոխում է նկարի վերջնական գունային տոնայնությունները։

Այդ իսկ պատճառով ֆոտոնկարի կոլորիտը մեծ մասամբ կախված է կադրում հատվածների լուսավորվածության և մգեցվածության աստիճանից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Книга:ФКТЭ|статья=Колорит фотоизображения|автор=Дыко, Л. П.

Կատեգորիա:Գույներ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ
Լոք

**Լոք**, *Լյոք, Լյոքվա լեռ, Լոկ, Լոքի, Լյաքվա լեռ*, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզի և Վրաստանի սահմանագլխին, Վիրահայոց լեռների կենտրոնական մասում, Սարչապետ գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը 2140 մ է։

Ամեն տարի մայիսի 26-ին Տաշիրի գյուղերի բնակիչները նշում են, որպես Լոք լեռ ուխտագնացության օր։

Մասնատված լեռնազանգված է, կազմված մնացորդային ոչ բարձր բլուրներից, որոնք իրարից բաժանվում են հովիտներով։ Այստեղ է գտնվում Լոքի լեռնանցքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Վրաստանի լեռնագագաթներ
Կալմյունց

**Կալմյունց** (), Գերմանիայի համայնք՝ Բավարիայում։

Ենթարկվում է Վերին Կալմյունց ադմինիստրացիոն շրջանին։ Մտնում է Ռեգենսբուրգ մարզի մեջ։ Ենթարկվում է Կալմյունցի կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 2829 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 43,19 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդն է *09 3 75 156*

## Պատմություն
Քաղաքը ի շնորհիվ իր տեղի բնության ստացել է Օբերվալցի մարգարիտ ոչ պաշտոնական անվանումը, այդտեղ որտեղ կառուցված է եղել ամրոց, որը հանդիսացել է թշնամիներից պաշտպանվելու թաքստոց։ Առաջին անգամ 983 թվականին հիշատակված ամրոցը, Վիտելսբաղների օրոք տեղի եպիսկոպոսների կողմից տրվել է Ռեգենսբուրգին։

մինի
805 - 1250 թվականներին այստեղ է գտնվել պետական մաքսատունը։ Ֆիլսա և Նաաբա գետերի միացման վայրով Պֆալցայից երկաթե իրերի արտահանումը, տվյալ վայրին դարակեսում տվեց բացառիկ նշանակություն։ Այն կառուցվել է 1250 թվականին Վիտալբախների օրոք։

1447 թվականին Բավարիան բաժանված էր 2 դքսությունների՝ Նիդերբայերն գլխավոր քաղաք Մյունխոնով և Օբերբայերն՝ Լանդսխուտ քաղաքով։ Գեորգ Բոգատիյ դուքսի մահից հետո (1479-1503), 1504 թվականին ծավալվեց Բավարիական կամ Լանդսխուտական անվանմամբ պատերազմ։ Պատերազմի պատճառը այն էր, որ դուքսը չունենալով արու զավակ, Ներքին Բավարիան կտակել էր իր դստերն ու նրա ամուսնուն՝ Ռուպրեխտին։ Գեորգիի երկվորյակ եղբայր Ալբրեխտը, դաշինք կնքեց իր քրոջ ամուսնու՝ Մաքսիմիմիլիանի I հետ, Ռուպերեխտի և նրա հոր՝ ծագումով Պֆալցից կուրֆյուրստի դեմ։ 1504 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կնքվեց դաշինք, բայց շուտով ռազմական գործողությունները վերսկսվեցին։ Շյոնբերգում արքայական բանակը հաղթանակ տարավ։ Ամրոցը Լանցխուտական պատերազմի ժամանակ ավերվել էր Պֆալց - Բոգեմական բանակի կողմից, սակայն Պֆալց - Նոյբուրգների իշխանության ժամանակ այն վերականգնվեց։

Սակայն 1641 թվականին ամրոցը շվեյցարական զորքերի կողմից վերջնականապես փլուզվեց և դարձավ քարհանք։ Վերածննդի դարիասկզբից մինչև Ռեֆորմացիայի սկիզբը՝ VIII - XIV դարը համարվում է հոգևոր-մշակութային, կրոնական կյանքի անկման ժամանակաշրջան։

## Գրականւթյուն
* Schulz,Paul Otto.Ostbauern.Köln:DuMont, 1998 ISBN 3-7701-4159-8
* Baedecker. Deutschland. Verlag Karl Baedeker.2002. ISBN 3-8297-1004-6

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Գերմանիա (արւտ.)
Կարեն Հարությունյան

**Կարեն Հարությունյան** (), ջութակահար։ Բրյուսելի և Լյեժի Թագավորական կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր, Մոնակոյի և Նիցցայի Ազգային կոնսերվատորիաների հրավիրված պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
1975 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիան` պրոֆեսոր Լ. Կոգանի դասարանը, ապա` նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ Համամիութենական և միջազգային մրցույթների դափնեկիր է։ Համերգներով հանդես է եկել նախկին ԽՍՀՄ երկրներում, եվրոպական և համաշխարհային տարբեր հեղինակավոր բեմերում՝ Հունգարիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Իսպանիա, Իտալիա, Բելգիա, Ֆրանսիա և այլուր։ Հանդես է եկել աշխարհահռչակ դիրիժորների հետ, այդ թվում՝ Մ. Շոստակովիչ, Գ. Ռոժդեստվենսկի, Վ. Գերգիև, Ա. Դիմիտրիադի և Պ. Լիլյե։

1989 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է «Հայաստանի վիրտուոզներ» կամերային նվագախումբը, որի հետ հանդես է եկել բազմաթիվ համերգներում, կատարել ձայնագրություններ։ 1989 թվականին Բելգիայում կայացած համերգային շրջագայության ժամանակ, Բրյուսելի քաղաքապետարանի և սենատի որոշմամբ Կարեն Հարությունյանին շնորհվել է Բրյուսելի պատվավոր քաղաքացու կոչում, իսկ համերգներից ստացված ողջ եկամուտը փոխանցվել է Սպիտակի 1988 թվականի երկրաշարժից տուժածներին։ 1993 թվականին Բրյուսելի Թագավորական կոնսերվատորիայից ստացել է հրավեր և տեղափոխվել է Բելգիա, ուր բնակվում և ստեղծագործում է։

Բրյուսելի և Լյեժի Թագավորական կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր է, միևնույն ժամանակ հրավիրված պրոֆեսոր՝ Մոնակոյի և Նիցցայի Ազգային կոնսերվատորիաներում։ Շարունակում է ինտենսիվ համերգային գործունեությունը, ունի բազմաթիվ ձայնագրություններ։ Ելույթ է ունենում բարեգործական համերգներով՝ հօգուտ Եվրոպայում գործող հայկական կրթօջախների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Հիշատակի ծառուղի

**«Հիշատակի ծառուղի»**, **«Երախտիքի ծառուղի»**, Հայոց մեծ եղեռնի 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ 12 կիսանդրիներից բաղկացած ծառուղի Երևանի Կենտրոն համայնքում, Երևանի պետական համալսարանի Սարգիս և Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարանի մուտքի մոտ՝ Չարենցի փողոցի կողմից։ 
մինի

## Պատմություն
Հիշատակի ծառուղում տեղադրված են Հայոց ցեղասպանությունը հասարակական լայն շրջանակներում քննադատած, բողոքի ու կարեկցանքի խոսքեր արտահայտած, ինչպես նաև հայության մի ստվար հատվածին մահվան ճիրաններից փրկած ու օգնություն ցուցաբերած օտարազգի հայտնի գործիչներից 12-ի կիսանդրիները։

Երախտիքի ծառուղին հիմնադրվել է ԵՊՀ դասախոսների, աշխատակիցների և ուսանողների, «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի, «Պրոմեթեյ Բանկ» ՍՊԸ-ի և այլ բարերարների նվիրատվությամբ։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Վլադիմիր Անտաշյան

## Կիսանդրիներ
*Ալմա Յոհանսոն (Alma Johansson, 1880-1974 թվականներ, Շվեդիա)
*Անատոլ Ֆրանս (Anatole France, 1844-1924 թվականներ, Ֆրանսիա)
*Արմին Վեգներ (Armin Wegner, 1886-1978 թվականներ, Գերմանիա)
*Կարեն Եպպե (Karen Jeppe, 1876-1935 թվականներ, Դանիա) 
*Հենրի Մորգենթաու (Henry Morgenthau, 1856-1946 թվականներ, ԱՄՆ)
*Յակոբ Կյունցլեր (Jakob Künzler, 1871-1949 թվականներ, Շվեյցարիա)
*Յոհաննես Լեփսիուս (Johannes Lepsius, 1858-1926 թվականներ, Գերմանիա)
*Պիեռ Քիյառ (Pierre Quillard, 1864-1912 թվականներ, Ֆրանսիա) 
*Ջեյմս Բրայս (James Bryce, 1838-1922 թվականներ, Մեծ Բրիտանիա)
*Ռաֆայել Լեմկին (Raphael Lemkin, 1900-1959 թվականներ, Լեհաստան)
*Ֆրանց Վերֆել (Franz Werfel, 1890-1945 թվականներ, Ավստրիա)
*Ֆրիտյոֆ Նանսեն (Fridtjof Nansen, 1861-1930 թվականներ, Նորվեգիա)

## Մեջբերումներ

## Պատկերասրահ

Alley of Gratitude, Yerevan (1).JPG
Alley of Gratitude, Yerevan (13).JPG
James Bryce, Alley of Gratitude, Yerevan (14).jpg|Ջեյմս Բրայս 
Alley of Gratitude, Yerevan (15).JPG|Ռաֆայել Լեմկին 
Alley of Gratitude, Yerevan (16).JPG|Ֆրանց Վերֆել
Alley of Gratitude, Yerevan (17).JPG|Ալմա Յոհանսոն
Alley of Gratitude, Yerevan (18).JPG|Պիեռ Քիյառ
Alley of Gratitude, Yerevan (19).JPG|Անատոլ Ֆրանս
Alley of Gratitude, Yerevan (3).JPG
Alley of Gratitude, Yerevan (4).JPG|Ֆրիտյոֆ Նանսեն 
Alley of Gratitude, Yerevan (5).JPG|Յոհաննես Լեփսիուս
Alley of Gratitude, Yerevan (6).JPG|Կարեն Եպպե
Alley of Gratitude, Yerevan (7).JPG|Արմին Վեգներ
Alley of Gratitude, Yerevan (8).JPG|Յակոբ Կյունցլեր 
Alley of Gratitude, Yerevan (9).JPG| Հենրի Մորգենթաու
Alley of Gratitude, Yerevan 22.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 քանդակներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վլադիմիր Անտաշյանի քանդակներ
Նույն երկնքի տակ

**Նույն երկնքի տակ** իսպանալեզու հեռուստանովել է, նկարահանված Տելեմունդո հեռուստաընկերության կողմից։
Սա 2011 թ. նկարահանված ՛Ավելի լավ կյանք՛ դրամայի վերանկարահանված տարբերակն է։

## Սցենար
Սա Կառլոս Մարտինեսի՝ ոչ լեգալ էմիգրանտի մասին է, ով ապրում է Լոս Անջելեսում։ Նա բարի և աշխատասերմարդ է, ով ամեն բան անում է իր երեխաներին լավ կյանք ապահովելու համար։

## Դերերում
Դերասանական կազմը ամբողջովին հատատվել է 24/05/2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Bajo El Mismo Cielo

Կատեգորիա:Տելեմունդո
Կարեն Զախարով

**Կարեն Վազգենի Զախարով** (), հայ ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Կարեն Զախարովը ծնվել է 1976 թվականի հունիսի 21-ին Տաշքենդում։ 1996-1998 թվականներին աշխատել է «Օրենբուրգ» պետական հեռուստառադիոընկերությունում՝ որպես ծրագրային ռեժիսոր։ 1998 թվականի կեսերից՝ MTV հեռուստատեսության ծրագրային ռեժիսոր։ 2000 թվականից ՏՆՏ հեռուստաընկերության «Հումորի հատընտիր» փաստագրական հաղորդաշարերի ռեժիսորն է։ Դրան զուգահեռ՝ 2002 թվականից աշխատել է ՆՏՎ հեռուստատեսությունում որպես «Պեպսի չարթ» միջազգային երաժշտական ծրագրի մոնտաժի ռեժիսոր։

Այնուհետև աշխատել է «Օստանկինո» հեռուստաընկերությունում, եղել է «Փաստագրական խուզարկու», «Առողջություն» և «Մարդը և օրենքը» հաղորդումների ռեժիսոր-բեմադրիչը։ Մասնակցել է «Կանգնի՛ր և գնա» նախագծի ստեղծմանը՝ կրկին որպես ռեժիսոր-բեմադրիչ։ «Բանտ․ Ֆեոդոր Սեչենյովի գործը», «Լյուբան, երեխաները և գործարանը․․․», «Մի՛ ծնվիր գեղեցիկ» սերիալների հեռուստատեսային ռեժիսորն է։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Արմեն Սմբատյան (երգահան)

**Արմեն Բագրատի Սմբատյան** (), հայ կոմպոզիտոր, պետական գործիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1987)։ Իսրայելի Պետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018): Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորը 1995-2002 թվականներին։

Դիրիժոր, ջութակահար Սերգեյ Սմբատյանի հայրն է։

## Կենսագրություն
1980 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային, 1981 թվականին՝ կոմպոզիցիայի բաժինները, 1985 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 1981 թվականից Հայաստանի Կոմպոզիտորների միության անդամ է։ 1982-1987 թվականներին եղել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի երաժշտական հաղորդումների գլխավոր տնօրենը։ 1995-2002 թվականներին զբաղեցրել է Երևանի կոնսերվատորիայի ռեկտորի պաշտոնը (1994 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1996-1998 թվականներին եղել է ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և սպորտի նախարարը, 2002-2010 թվականներին՝ Ռուսաստանում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանը։ 2010 թվականի հունվարի 21-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Ռուսաստանում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պարտականություններից։ 2010-2013 թվականներին՝ ԱՊՀ-ի երկրների հումանիտար համագործակցության միջպետական հիմնադրամի գլխավոր տնօրենը։ 2014 թվականի հուլիսի 2-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ նախագահի խորհրդական միջազգային մշակութային-հումանիտար համագործակցության հարցերով։ 2018 թվականին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Իսրայելի Պետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Հեղինակել է «Հայաստան» երգը։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1987 
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2001

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Լևոն Գրիգորյան (թավջութակահար)

**Լևոն Արամի Գրիգորյան** (), հայ թավջութակահար, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961)

## Կենսագրություն
1939 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1941-1944 թվականներին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի թավջութակահար, 1944-1948 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի դաշնամուրային եռյակի թավջութակահար, 1945-1949 թվականներին՝ պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի թավջութակահարների խմբի կոնցերտմայստեր։ 1945-1992 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում (1977 թվականից՝ պրոֆեսոր), երաժշտական դպրոցներում։ 1992 թվականից ապրել է Հունգարիայում, ապա՝ Իսպանիայում։

Գրել է թավջութակի և նվագախմբի կոնցերտ, թավջութակի պիեսներ, հեղինակ է մշակումների և փոխադրումների։

Լևոն Գրիգորյանի նշանավոր աշակերտն է եղել ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Մեդեա Աբրահամյանը։ Երբ Երևան էր ժամանել անվանի թավջութակահար, Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Ս. Ն. Կնուշևիցկին, դասարանական մի հավաքույթի ընթացքում, երբ վերջինս լսեց Մեդեա Աբրահամյանի նվագը, հիացմունքով շրջվեց դեպի Լևոն Գրիգորյանը և ասաց. «Հնարավոր է, որ ես ձեզանից լավ եմ նվագում, բայց Դուք ավելի լավ մանկավարժ եք, քան ես»։

## Երկեր
* Григорян Л. А., От трех до семи, Ереван, 1986.
*Григорян Л. А., Виолончельное искусство Армении. исторический очерк, Москва, 1992.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1915 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Բեժյուդոր

**Բեժյուդոր** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմ գետի աջ ափից 171 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000021555
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002155
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գուրգեն Հակոբյան (քանդակագործ)

**Գուրգեն Տարիելի Հակոբյան** (), հայ քանդակագործ։ FIDEM-ի (Միջազգային մեդալագործական ֆեդերացիա) անդամ և հայաստանյան ներկայացուցիչ։

Քանդակագործ Տարիել Հակոբյանի որդին է։

## Կենսագրություն
2004 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի կերպարվեստի ֆակուլտետի քանդակի բաժինը (պրոֆեսորներ՝ Թերեզա Միրզոյան, Գարեգին Դավթյան)։ 2004 թվականից քանդակագործություն է դասավանդում Երևանի ճարտարապետության և շինարարարության պետական համալսարանում։ 2006 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 2005 թվականին մասնակցել է Արտաշատ քաղաքում կայացած քանդակագործական միջազգային սիմպոզիումին։ 2008 թվականին Ֆրանսիայի Կլամար քաղաքում տեղադրել է «Բարեկամության ծառ» տուֆ քարից հուշարձանը՝ նվիրված Հայ-Ֆրանսիական բարեկամությանը։ Նույն թվականին ունեցել է անհատական ցուցահանդես Կլամար քաղաքում։

Մեդալագործական արվեստում ստեղծագործություններ ունի նվիրված հայ կոմպոզիտորներին (Էդուարդ Միրզոյան, Տիգրան Մանսուրյան, Առնո Բաբաջանյան, Օհան Դուրյան)։ Ստեղծագործում է նաև գրաֆիկայի ժանրում։ Նրա դիզայնով և գրաֆիկական աշխատանքներով Միչիգանում թողարկվել է Էդվարդ Միրզոյանի և Վաչե Շարաֆյանի ստեղծագործությունների ձայնասկավառակը «Music of Armenia»։ 2013 թվականին Գերմանիայի Պրյոտցել քաղաքի «Կոմիտաս» ամենամյա երաժշտական փառատոնի շրջանակներում բացվել է Գուրգեն Հակոբյանի քանդակների և գրաֆիկաների անհատական ցուցահանդեսը։ Գուրգեն Հակոբյանը հիմնականում աշխատում է փայտից և բրոնզից, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի օրգանական, պլաստիկ ծավալներ ստանալ։ Աշխատանքները գտնվում են տարբեր մասնավոր հավաքածուներում։

[մինի|Հայ-ֆրանսիական բարեկամությանը նվիրված «[Արծիվն արարատյան (հուշարձան, Կլամար)|Արծիվն արարատյան» հուշարձանը Կլամարում, 2008]]

## Խմբակային ցուցահանդեսներ
*2001 - «Դանթեն Հայաստանում», Ռավեննա, Իտալիա 
*2001 - Հանրապետական ցուցահանդես՝ նվիրված քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակին, Երևան, Հայաստան
*2001 - «Նոր սերունդ», Երևան, Հայաստան
*2004 - «Քանդակ և գրաֆիկա», Երևան, Հայաստան
*2007 - Ֆրանսիայի դեսպանատուն, Երևան, Հայաստան
*2008 - «Մեկական աշխատանք», Երևան, Հայաստան
*2009 - «Գրաֆիկա և քանդակ», Երևան, Հայաստան
*2011 - Նվիրված Մեծ Եղեռնի 95 ամյակին, Երևան, Հայաստան
*2012 - «Գրաֆիկա», Երևան, Հայաստան
*2012 - «Մեսրոպ Մաշտոց» /Ակադեմիա ցուցասրահ/. Երևան, Հայաստան
*2012 - ԵՃՇՊՀ 90-ամյակին նվիրված ցուցահանդես, Երևան, Հայաստան
*2021 - Մեդալների արվեստի միջազգային ցուցահանդես (FIDEM Exhibition), Տոկիո, Ճապոնիա

## Անհատական ցուցահանդեսներ
*2003 - «Մարիամ» ցուցասրահ, Բարսելոն. Իսպանիա.
*2006 - «Ալբերտ և Թովե Բոյաջյան» ցուցասրահ, Երևան.
*2008 - Կլամառ քաղաքի քաղաքապետարանի ցուցասրահ, Ֆրանսիա.
*2013 - Պրոտցել. Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գուրգեն Հակոբյան 
* Մեդալագործություն, զրույց քանդակագործ Գուրգեն Հակոբյանի հետ

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Բուչանան

**Բուչանան** (անգլերեն՝ *Buchanan, Liberia*), քաղաք Լիբերիայի արևմուտքում։ Քաղաքը նաև Գրանդ Բասսա երկրամասի վարչկենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմում է 34,270 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։

Կատեգորիա:1835 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գրանդ Բասսա երկրամաս
Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ
Ռոբերտսփորթ

**Ռոբերտսփորթ** (անգլերեն՝ *Robertsport*), քաղաք Լիբերիայի արևմուտքում։ Քաղաքը նաև Գրանդ Քեյփ-Մաունթ երկրամասի վարչկենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմում է 3,933 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։

Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գրանդ Քեյփ-Մաունթ երկրամաս
Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ
Մեծ Գուժ (Սիսոլայի վտակ)

**Մեծ Գուժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիսոլա գետի աջ ափին՝ 375 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա։ Գետի ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050300112103000074925
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը (ՌԴ) - 103007492
* *Ավազանի կոդը* - **03.05.03.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը ՌԴ-ի - 03
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների ՌԴ-ի - 0

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Անի Վարդանյան

**Անի Վարդանյան** (), հայ գեղասահորդուհի։ 2005 թվականի հայ ազգային արծաթե մեդալակիր։

## Կարևոր մրցակցություն

* Անի Վարդանյանը չի մրցակցել միջազգային 2007-2008 թվականի մրցույթներին։

Կատեգորիա:Հայ գեղասահորդներ
Ցիմբալ

**Ցիմբալ**, լարավոր հարվածային նվագարան։ Ունի փայտե սեղանաձև տափակ իրան՝ վերևի դեկայի վրա ձգված լարերով։ Ձայնն արտաբերվում է 2–5 մետաղյա լարերին 2 փայտիկներով հարվածելու միջոցով։ Ցիմբալը հնագույն նվագարան է։ Արևմտյան Եվրոպայում հայտնի է 18-րդ դարից, առավել տարածում է գտել Հունգարիայում, Սլովակիայում։ Ցիմբալին մոտ են մոլդովական ցամբալը, հայկական սանթուրը, վրացական սանթուրին, ուզբեկական չանգը։ 19-րդ դարի վերջին կատարելագործված խրոմատիկ ցիմբալները կազմում են ընտանիք, կիրառվում են ժողովրդական գործիքների նվագախմբերում։

Կատեգորիա:Հարվածային երաժշտական գործիքներ
Ցիանոգեն

**Ցիանոգեն**, երկցիան, թրթնջկաթթվի երկնիտրիլ, N\equiv C-C\equiv Nսուր հոտով, անգույն, թունավոր գազ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 27,83&nbsp;°C, եռմանը՝ 21,15&nbsp;°C։ Վատ է լուծվում ջրում (1,03%, 20&nbsp;°C), լավ՝ սպիրտում, քացախաթթվում։ Փոխազդում է ալկալիների ջրային լուծույթի հետ (քլորի նման), երկարատև տաքացնելիս (400&nbsp;°C) պոլիմերվում է։ Ստացվում է ցիանջրածնական թթվի կատալիտիկ օքսիդացմամբ։ Օգտագործվում է օրգանական սինթեզում, օքսամիդի և էթիլեներկամինի արտադրության համար, նաև որպես վառելագազ մետաղները զոդելիս և կտրելիս։ Թունավոր հատկություններով խիստ զիջում է ցիանաջրածնական թթվին և նրա աղերին։

Կատեգորիա:Ցիանիդներ
Կատեգորիա:Ածխածնի միացություններ
Կատեգորիա:Ազոտային միացություններ
Գևորգ Քանանյան

**Գևորգ Քանանյան Եղիայի** (Իլյայի) (1836 Ղզլար,-1897 Մոսկվա), հայ մանկավարժ, պատմաբան, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Ստավրոպոլի գիմնազիան (1854), Մոսկվայի համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը (1858)։ 1861 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ 1861-1881 թվականներին եղել է Լազարյան ճեմարանի տեսուչ, 1881-1897 թվականներին՝ վերատեսուչ (ռեկտոր)։ Դասավանդել է Մոսկվայի համալսարանում, Լազարյան ճեմարանում, ինչպես նաև Ցիմերմանի արական գիմնազիայում։ Քանանյանի գործունեության շրջանում ճեմարանը վերածվել է բարձրագույն դպրոցի։ Նրա նախաձեռնությամբ կառուցվել են մարմնամարզական դահլիճ, ննջարաններ՝ գիշերօթիկ սաների, ինչպես նաև առանձին մասնաշենք՝ մասնագիտական դասարանների ու գրադարանի համար։ Քանանյանի Գամառ–Քաթիպա գրական ընկերության հիմնադիրներից է (1854)։ Քանանյանի «Եղբայրական օգնություն Թուրքիայի տառապյալ հայերին» ժողովածուում և հայ պարբերականներում հոդվածներ է հրատարակել արևմտահայերի կյանքի, ինչպես նաև Լազարյան ճեմարանի պատմության վերաբերյալ։ Քանանյանի կտակի համաձայն 1901 թվականին Նոր Ջուղայում հիմնվել է Գևորգ Քանանյան երկսեռ դպրոցը, որը 1915-1916 ուսումնական տարում վերածվել է Օրիորդաց դպրոցի։

## Երկեր
* Семидесятилетие Лазаревского института восточных языков (1815-1890), М.,1891.

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Bitches N Marijuana

«**Bitches N Marijuana**», ամերիկացի երգիչ Քրիս Բրաունի և ռեփեր Թայգայի երգն է, համագործակցությամբ ռեփեր Սքուլբոյ Քյուի հետ։ Երգը թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարի 6-ին՝ որպես Քրիս Բրաունի և Թայգայի համատեղ «Fan of a Fan: The Album» ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Քրիս Բրաունի, Թայգայի, Nic Nac–ի, Փերիս Ջոնսւ, Սքուլբոյ Քյուի և Մարկ Քրեգենի կողմից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը ներկայացվել է 2015 թվականի հունիսի 18-ին Քրիս Բրաունի VEVO էջում։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Թայգայի երգեր
Կատեգորիա:Սքուլբոյ Քյուի երգեր
Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր
Թիամին-տրիֆոսֆատազ

**Թիամին-տրիֆոսֆատազ**, ֆերմենտ, որն ընդգրկված է թիամինի մետաբոլիզմի մեջ։ Այն կատալիզում է հետևյալ քիմիական ռեակցիան

:թիամին եռֆոսֆատ + H2O \rightleftharpoons թիամին դիֆոսֆատ + ֆոսֆատ

Այս ֆերմենտը պատկանում է այն թթվի անհիդրիդի հիդրոլազների շարքին, որոնք ազդում են ֆոսֆոր պարունակող անհիդրիդների վրա։ Այս ֆերմենտի համակարգային անվանումն է **թիամին տրիֆոսֆատ ֆոսֆոհիդրոլազ**։

## Կառուցվածքի հետազոտություններ
2007 թվականի դրությամբ հայտնի է այս ֆերմենտի միայն մեկ կառուցվածք ()։

## Տես նաև
* Թիամին-դիֆոսֆատ կինազ

## Ծանոթագրություններ

* 

Կատեգորիա:Հայտնի կառուցվածքով ֆերմենտներ
Կատեգորիա:ՖՀ 3.6.1
Դանիել Կալիջուրի

**Դանիել Կալիջուրի** (գերմ.՝ Daniel Caligiuri, ), գերմանացի կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս գերմանական «Վոլֆսբուրգում»։ Ֆուտբոլիստ Մարկո Կալիջուրիի կրտսեր եղբայրն է։

## Ակումբային կարիերա
### «Ֆրայբուրգ»
Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքել է գերմանական «Ֆրայբուրգի» հետ, 2007 թվականին։ Բունդեսլիգայում իր դեբյուտը Դանիելը նշել է 2009 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ «Բոխումա» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում։ Բունդեսլիգայում իր առաջին գոլը խփել է 2012 թվականի փետրվարի 10-ին՝ «Վոլֆսբուրգի» դեմ խաղում։

### «Վոլֆսբուրգ»
2013/2014 մրցաշրջանում Կալիջուրին տեղափոխվել է «Վոլֆսբուրգ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը «Վոլֆսբուրգի» պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրայբուրգի ֆուտբոլիստներ
Մեծ Վյատկինա

**Մեծ Վյատկինա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է առանց հաամրի №6474 աջ ափից 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 72 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա։ Գետի ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064754
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006475
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տորնոլո

**Տորնոլո ** (), կոմունա Իտալիայում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։ 
Բնակչությունը կազմում է 1195 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 17 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 69 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 43059։ Հեռախոսային կոդը՝ 0525։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till:4032
 bar:1871 from:0 till:3919
 bar:1881 from:0 till:3981
 bar:1901 from:0 till:4429
 bar:1911 from:0 till:3574
 bar:1921 from:0 till:3796
 bar:1931 from:0 till:3612
 bar:1936 from:0 till:3719
 bar:1951 from:0 till:3347
 bar:1961 from:0 till:2840
 bar:1971 from:0 till:2197
 bar:1981 from:0 till:1789
 bar:1991 from:0 till:1565
 bar:2001 from:0 till:1291
PlotData=
 bar:1861 at: 4032 fontsize:S text:4.032 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3919 fontsize:S text:3.919 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3981 fontsize:S text:3.981 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 4429 fontsize:S text:4.429 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3574 fontsize:S text:3.574 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3796 fontsize:S text:3.796 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3612 fontsize:S text:3.612 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3719 fontsize:S text:3.719 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3347 fontsize:S text:3.347 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2840 fontsize:S text:2.840 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2197 fontsize:S text:2.197 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1789 fontsize:S text:1.789 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1565 fontsize:S text:1.565 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1291 fontsize:S text:1.291 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ 0525 826162
* Էլեկտրոնային փոստ՝ tornolo@comune.tornolo.pr.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.tornolo.pr.it/

## Արտաքին հղումներ
*Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
*Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
*http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Զվեդրու

**Զվեդրու** (անգլերեն՝ *Zwedru*), Լիբերիայի հարավ-արևելքում գտնվող Րիվր Գիի երկրամասի ամենամեծ քաղաքն է և վարչկենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 23,903 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Քաղաքը մտնում է Լիբերիայի 10 ամենամեծ քաղաքների մեջ։ Քաղաքում բնակվում են Կրան մարդիկ։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Մոնրովիայից 350 մղոն դեպի հարավ-արևելք։

Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գրանդ Գեդեհ երկրամաս
Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ
Տչիեն շրջան

thumb|right|200px|Տչիենի տեղադրությունը Գրանդ Գեդեհ երկրամասում
**Տչիեն**, շրջան Լիբերիայի հարավ-արևելքում գտնվող Գրանդ Գեդեհ երկրամասի կենտրոնական մասում։ Այն Գրանդ Գեդեհի 3 շրջաններից մեկն է։ Բնակչությամբ երկրորդ շրջանն է Գրանդ Գեդեհում ՝ մոտ 30,000-31,000 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում խոսում է սովորական և լիբերիական անգլերենով, տարածված են նաև Կրու լեզուները։

Կատեգորիա:Լիբերիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Գրանդ Գեդեհ երկրամաս
Լուսնի ծովից բարձրանալը

**Լուսնի ծովից բարձրանալը** (), գիշերային տեսարան, որը նկարել է գերմանացի նկարիչ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխը։ Ստեղծագործությունը պատկանում է ռոմանտիզմ ոճին։
Նկարում պատկերված են երկու երիտասարդ զույգեր, ովքեր դիտում են լուսնի՝ ծովից բարձրանալու պահը։ Նկարը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժ թանգարանում՝ գերմանական արվեստի բաժնում։ Այն թանգարան են տարել 1928 թվականին Ռապշինսկու պալատից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Լուսնի ծովից բարձրանալը»

Կատեգորիա:1821 նկարներ
Կատեգորիա:Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Տորիլե

**Տորիլե ** (), կոմունա Իտալիայում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։ 
Բնակչությունը կազմում է 6693 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 160 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 43030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0525։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պողոս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է հունվարի 25-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Տրեկազալի

**Տրեկազալի ** (), կոմունա Իտալիայում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։ 
Բնակչությունը կազմում է 3054 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 105 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 43010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Սուրբ սատանան (Չարի արմատը)

**Սուրբ սատանա** կամ **Չարի արմատը** (իսպաներեն։ *Santa Diabla *) իսպանալեզու հեռուստանովել է, նկարահանված Տելեմունդո հեռուստաընկերության կողմից։ Դերերում՝Գաբի Էսպիո, Աաարոն Դիաս, Կառլոս Պոնսե, Խիմենա Դուկե և Վանդա Դիսիդորո։

Տելեմունդոն հեռարձակել է հեռուստանովելը 2013–2014 եթերաշրջանում։ Ինչպես Տելեմունդոյի մնացած հեռուստանովելները, սա նույնպես կհեռարձակվի Անգլերեն ենթավերնեգրերով։(CC3) Հեռուստասերիալը հանդիսանում է Գաբի Էսպինոի վերադարձը Տելեմունդո և Կառլոս Պոնսեի առաջին բացասական կերպարը։ նաև Աարոն Դիասի դեբյուտը հեռուստաալիք, ով ստորագրել էր համաձայնագիր 2013-ին։ Կարլոս Պոնսեն և Աարոն Դիասն են գրել հեռուստանովելի սաունդթրեքի բառերն ու երաժշտությունը, և հենց իրենք են կատարում այն։ Նկարահանումները սկսվեցին մայիսին, 2013 և ավարտվեցին Դեկտեմբերին, 2013։

## Հանձնարարություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2013 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն հեռուստասերիալներ
Տչիեն օդանավակայան

**Տչիեն օդանավակայանը** () Լիբերիայի մեծ օդանավակայաններից է։ Այն գտնվում է Գրանդ Գեդեհ երկրամասի Տչիեն շրջանի Զվեդրու վարչկենտոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* OurAirports - Tchien
* Great Circle Mapper - Tchien

Կատեգորիա:Գրանդ Գեդեհ երկրամաս
Կատեգորիա:Լիբերիայի օդանավակայաններ
Պտիֆուր

thumb
thumb|right|Պտիֆուրի տեսականի
thumb|Պտիֆուրի տեսականի
thumb|right|Տեսականիներ
**Պտիֆուր** (), տարբերի փոքր բլիթների կամ տորթերի բլիթներ, որը հիմնականում պատրաստվում են նոր խմորով, բայց հագեցված են բազմաթիվ հավելումներով։ Շատ փոքր բլիթները պատրաստված են տափակ և հրուշակեղենով, որը հիմնականում իր մեջ պարունակում է սերուցք։ Սա փոքր կերակուր է, նախատեսված մեկ անգամ կծելու և հիմնականում օգտագործվում է թեյի, սուրճի և կոկտեյլի հետ։

## Պատմություն
Պտիֆուրը Ֆրանսիայում հայտնվել է 18-րդ դարում՝ ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակաշրջանում։ Թխվածքաբլիթը եփվել է վառարանի վրա, որը վառվել է հիմանակում փայտով, որի պատճառով էլ թանկ է վաճառվել։ Նրանք չեն կարողացել կարգավորել ջերմաստիճանը, և ներքում շատ տաք է եղել։ Հետագայում տորթեր պատրաստվում էին միջին չափի, և այնպես էին անում, որ տորթերը շատ արագ պատրաստվեին։, որի հետևանքով վառարանը կրկին տաշելու կարիք չէր զգացվում։

## Տեսակներ
Փոքր տորթերը բաժանվում էին երկու բաժիններում՝ չոր(սա ներառում է բլիթները, աղվափնջիկ խմորեղենը) և սառեցված(էկլերը և այլն)։

Եթե տորթերը փոքր են, ուրեմն այն հիմնականում պատրաստված է կոկտեյլի համար։

## Արտաքին հղումներ
* Շոկոլադե պտիֆուրի բաղադրությունը 

Կատեգորիա:Խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թխվածքաբլիթներ
Կաստելա

thumb|right|200px|Կաստելա
thumb|right|200px|Դեղձ կաստելա
thumb|right|200px|Pão-de-ló: Պորտուգալական նախկին կաստելան
, թխվածքաբլիթը տարածված է Ճապոնիայում։ Բաղադրությունը՝ շաքարավազ, ալյուր, ձու և օսլայի օշարակ։

Այսօր, ենթադրվում է, որ Կաստելան մասնագիտացված է Նագասակիյում, սակայն թխվածքաբլիթը հայտնի է դեռևս 16-րդ դարում։ Կաստելո բառը բխում է պորտուգալերեն «հաց Կաստիլիա» (Pão de Castela) բառից։ Թխվածքաբլիթը հիմնականում վաճառվում է երկարավուն արկղերի մեջ, որոնք ունեն 27 սանտիմետր երկարություն։

16-րդ դարում պորտուգալացիները Նագասակի նավահանգստով հասել են Ճապոնիա և այստեղ բացել են միջազգային առևտուր։ Պորտուգալացիները այստեղ բերեցին ճապոնացիների համար շատ անհայտ բաներ՝ ծխախոտ, դդում և կաստիլա։ Թխվածքաբլիթները լավ են փաթեթավորվում և այդ պատճառով էլ շոգ եղանակին չեն փչանում։ Եղել է ժամանակահատված, որ թխվածքաբլիթը թանկ է եղել՝ շաքարավազի բարձր գնի պատճառով։ Հիմա թխվածքաբլիթը ճապոնական նախասիրությունների մասն է։

Կաստելան պատրաստված է բնական բաղադրիչների և ունի նուրբ համ։ Կաստելայում օգտագործում են կանաչ թեյ, շագանակագույն շաքարավազ և մեղր։ Կան կաստելայի տարբեր ձևեր և չափսեր, հիմնականում վաճառվում է փոքր թխվածքաբլիթները։

## Արտաքին հղումներ
*Castella.co.jp
*http://www.tokyo-bunmeido.co.jp/  文明堂
*Shooken
*Nagasakido
*Shokando.jp

Կատեգորիա:Խոհանոց
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Սաննիկելլի

**Սաննիկելլի** (անգլերեն՝ *Sanniquellie*), Լիբերիայի հարավ-արևելքում գտնվող Նիմբա երկրամասի ամենամեծ քաղաքն է և վարչկենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 11,415 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Մոնրովիայից 350 մղոն դեպի հարավ-արևելք։

## Արտաքին հղումներ
* MSN Map

Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիմբա երկրամաս
Լայոնել Ռիչի

**Լայոնել Բրոկման Ռիչի-կրտսեր** (, ), ամերիկյան փոփ կատարող, որը 1980-ական թվականների կեսերին Մայքլ Ջեքսոնի և Պրինսի հետ թագադրվել է փոփ երաժշտության արքա։ 1981-1987 թվականներին թողարկված նրա բոլոր 13 երգերն ընդգրկվել են Billboard Hot 100 լավագույն տասնյակում, իսկ դրանցից հինգն զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականն։

## Փառքի ճանապարհին
Ալաբամայում Ռիչին ճանաչում է ձեռք բերում, որպես վոկալիստ և սաքսոֆոնահար The Commodores խմբում, որի համար նա գրել է «Three Times a Lady» (1977) և «Still» (1979) բալլադ ստեղծագործությունները։ 1970-ական թվականների վերջին The Commodores խմբին աջակցում էր Motown Records լեյբլը, որի շնորհիվ Ռիչին սկսում է ձայնագրել սոուլ ժանրի երգեր։

1980 թվականին Լայոնելը գրում է և պրոդյուսեր է դառնում «Lady» երգը, որը դառնում է քանթրի երգիչ Քենի Ռոջերսի ամենամեծ հիթը և գլխավորում է մի շարք հիթ շարքեր, ինչպիսին է Billboard Hot 100-ը։ 1982 թվականին Ռիչին որոշում է լքել The Commodores խումբը իր սոլո կարիերայի համար։ Նույն թվականին հրապարակվում է նրա Lionel Richie ալբոմը։

## 1982-1986 թվականներ
Տարեցտարի Ռիչին գլխավորում է ամերիկյան չարթերը իր «Truly» (1982) և «Hello» (1983) երգերով։ Վերջին ինը տարում չի եղել այնպիսի տարի, որ նրա ստեղծագործությունները բարձր հորիզանականներ չզբաղեցնեն։ Նրա կարիերայի ավարտը դառնում է Can’t Slow Down (1984) ալբոմը, որը արժանացել է Գրեմմի մրցանակի «Տարվա լավագույն ալբոմ» անվանակարգում։

1985 թվականին Ռիչին համաձայնում է գրել «Սպիտակ գիշերներ» ֆիլմի սաունդթրեքը։ Այդ ֆիլմի սաունդթրեքը «Say You Say Me» դառնում է նրա հաջողակ հիթերից մեկը և ստանում է Օսկար ««Ֆիլմի լավագույն երգ» անվանակարգում։ Նույն տարում նա Մայքլ Ջեքսոնի հետ բարեգործական ծրագրի համար գրում է «We Are the World» երգը, որը դառնում է տարվա ամենավաճառված երգը։

## Հայտնիության անկումը
1987 թվականին, երբ թողարկվեց նրա երրորդ ալբոմը, երաժշտական փոփոխություններ եղան, ավելի արդի դարձավ ստադիոնային ռոքը։ 1996 թվականին երաժշտական խանութներում հրապարակվեց նրա նոր ալբոմը՝ Louder Than Words: Երաժշտությունը գրված էր նյու ջեք սվինգ ոճում, որն էլ նրան հաջողություն բերեց։ Ավելի ուշ նրա հաջողակ ալբոմներից մեկը դարձավ Coming Home-ը, թողարկված 2006 թվականին։

## Սկավառակագրություն

* *Lionel Richie* (1982)
* *Can’t Slow Down* (1983)
* *Dancing on the Ceiling* (1986)
* *Louder Than Words* (1996)
* *Time* (1998)
* *Renaissance* (2000)
* *Just for You* (2004)
* *Coming Home* (2006)
* *Just Go* (2009)
* *Tuskegee* (2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
AirTran Airways

**AirTran Airways** խոշորագույն ավիաընկերություններից է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ֆլորիդայում։ Դուստր ընկերությունն է համարվում AirTran Holdings-ը։ Ավիաընկերությունը իրականացնում է ավելի քան 1000 ամենօրյա նախատեսված չվերթներ, հիմնականում ԱՄՆ-ում։ Ավիաընկերությունը չվերթներ է իրականացնում Օռլանդոյի միջազգային օդանավակայանից (ավելի քան 270 ամենօրյա չվերթներ)։ AirTran Airways-ը աշխարհի խոշորագույն ավիաընկերությունների մեջ է մտնում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1992 թվականին։

## Պատմություն
1992 թվականին ԱՄՆ-ի կառավարությունը հիմնադրեց բյուտեյաին ավիաընկերություն **ValuJet Airlines** անվանումով։ 1993 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ValuJet Airlines-ը սկսեց իր գործունեությունը, և թռիչքներ էր իրականացնում Տամպա միջազգային օդանավակայանից։ Այդ ժամանակահատվածում ավիաընկերությունը ստացավ երկու ինքնաթիռ՝ Douglas DC-9, այդ ինքնաթիռը ձեռք բերեց Delta Air Lines-ի կողմից։ Մոտ ութ ամիս անց, 1994 թվականի գարնանը ValuJet Airlines-ը ընդլայնեց երթուղին ցանցը, որը ներառում էր ծրագրված չվերթներ Ատլանտայից դեպի Ֆլորիդա։ 1994 թվականի ապրիլին, կառավարությունը ավիաընկերության անունը փոխեց՝ «VJET»։ 2006 թվականի մայիսի 23-ին ավիաընկերությունը ստացավ նոր անվանում՝ AirTran Airways, որը մինչ օրս պահպանվել է։ 2009 թվականի մայիսի 12-ին կառավարության կողմից ավիաընկերությունը ձեռք բերեց Wi-Fi ինտերնետ։

## Չվերթը
AirTran Airways-ը հանդիսանում է որպես աշխարհի ամենաանվտանգ ավիընկերություններից մեկը։ 2009 թվականի հունիսի 30-ին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր 138 ինքնաթիռներից։



2009 թվականի օգոստոսին ավիաընկերության միջին տարիքը կազմել է 6 տարի

### Շահագործումից դուրս
* Airbus A320-200 — հանձնվել է Ryan International Airlines ավիաընկերությանը
* Boeing 737—200
* McDonnell Douglas DC-9-32
* CRJ-200 — հանձնվել է Air Wisconsin ավիաընկերությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* AirTran Airways website
* Go inflight magazine 
* AirTran Airways fleet 
* AirTran Airways fleet age
* AirTran Airways seating charts
* AirTran Airways' Yahoo! finance profile
* AirTran Airways proposal to Midwest Airlines Board of Directors
* With ValuJet in past, AirTran soars as others struggle, *[[USA Today]]*

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ավիաընկերություններ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1993 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Գրենվիլլ

**Գրենվիլլ** (անգլերեն՝ *Greenville*), Լիբերիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Սինոե երկրամասի ամենամեծ քաղաքն է և վարչկենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 16,434 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Քաղաքը մտնում է Լիբերիայի 10 ամենամեծ քաղաքների մեջ։ Քաղաքում խոսում են անգլերեն և որոշ Կրու լեզուներով։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Մոնրովիայից 150 մղոն դեպի հարավ-արևելք։

Կատեգորիա:1838 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սինոե երկրամաս
Փորձարարական հոգեբանություն

**Փորձարարական հոգեբանություն**, հոգեբանության ոլորտ, որը զբաղվում է հոգեբանական ուղղությունների ընդհանուր և սպեցիֆիկ խնդիրների էքսպերիմենտալ հետազոտությամբ։ Այլ կերպ ասած, այն գիտություն է հոգեբանական հետազոտության մեթոդների մասին։ Փորձարարական հոգեբանության առարկան հոգեբանության այն բնագավառն է, որը հիմնավորում է հոգեբանությունը, որպես գիտություն կարևորելով փորձի դերը։ Նրա նպատակն է բացահայտել էքսպերիմենտալ հետազոտության տեսական և գործնական հիմքը և այդ գիտելիքները օգտագործել հոգեբանության բոլոր բաժիններում առաջադրված խնդիրները լուծելու համար։ Պրոբլեմատիկ իրավիճակից դուրս գալու կամ առաջադրված վարկածները ապացուցելու համար օգնության է հասնում փորձարարական հոգեբանության մեթոդոլոգիական բազան։

## Փորձարարական հոգեբանության դպրոցը
Փորձարարական հոգեբանությունը ինքնուրույն գիտական արժեք ձեռք բերեց գերմանացի հոգեբան-ֆիզիկոս Վ. Վունդտի շնորհիվ, որը հսկայական ավանդ ներդրեց այս գիտության ստեղծման գործում՝ 1879 թվականին Լայպցիգում բացելով առաջին գիտական հոգեբանական դպրոցը։ Այստեղ ուսանելու էին գալիս տարբեր երկրներից, այդ թվում նաև Գ. Էդիլյանը(Իջևանից), որը հետագայում Հայաստանում բացեց առաջին հոգեբանական գիտական լաբորատորիան։

Փորձարարական հոգեբանության շրջանակներում առաջին հետազոտությունները և մաթեմատիկական չափումները կատարվել են հիմնականում ֆիզիոլոգների՝ Բինե, Պավլով, Բեխտերև, Սեչենով, Ֆիզիկոսների՝ Վեբեր, Ֆեխներ, Հելմհոլց, մաթեմատիկոսների՝ Վոլֆ, Գալտոն և այլոց կողմից։ Լինելով բնագետներ նրանք մեծ ազդեցություն են գործել գիտական հոգեբանության զարգացման վրա՝ ներդնելով իրենց հետազոտական փորձը։

## Աղբյուրներ
* Փորձարարական հոգեբանություն

Կատեգորիա:Փորձարարական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Հոգեբանության մեթոդ