Vim (տեքստային խմբագրիչ)

**Vim** (**''V**i **Im**proved* բառի հապավումն է, արտասանվում «վիմ»), [[Ազատ ծրագրային ապահովում|ազատ ծրագրային ապահովման]] [[տեքստային խմբագրիչ]]` ստեղծված ավելի հին` [[vi]] ծրագրի հիման վրա։ Ծրագիրը գրվել է [[Բրամ Մոլենար]]ի կողմից, և առաջին թողարկումը եղել է [[1991]] թվականին։ Ծրագիրը թողարկվում է [[GNU General Public License]] ազատ արտոնագրով և քաջալերում է բարեգործություններ անել [[Ուգանդա]]յի երեխաների համար։

Ներկայումս այն համարվում է ամենահզոր տեքստային խմբագրիչներից մեկը, որն ունի լրիվ ազատ կարգավորման և ավտոմատիզացման լայն հնարավորություններ։

Vim-ը ունի տեքստային ինտերֆեյսով աշխատելու հնարավորություն և դրա համար լայն կիրառություն ունի ծրագրավորողների կողմից։

Գոյություն ունի նաև ծրագրի գրաֆիկական՝ GVim տարբերակը, որտեղ շատ հրամաններ կարելի է կանչել գրաֆիկական համապատասխան մենյուներից։

Չնայած նրան, որ Vim-ն իրականում գրվել էր [[Amiga]]-յի համար, այն ստեղծվել էր որպես [[քրոսպլատֆորմային ծրագրային ապահովվածություն]] և այն կարող էր աշխատել ուրիշ այլ ծրագրային հարթակների համար։ 2006 թ.-ին ըստ [[Linux Journal]] ամսագրի այն համարվել է ամենահանրաճանաչ տեքստային խմբագրիչը։

== Պատմություն ==
[[Բրամ Մոլենար]]ը Vim ծրագրի վրա սկսել է աշխատել 1988 թ.-ին, որը պետք է աշխատեր [[Amiga]] համակարգիչների համար։ Մոլենարն առաջին Vim-ը (v1.14) թողարկեց 1991 թ.-ին։

"Vim" անվանումը "*Vi IMproved*" () բառերի հապավումն է, որովհետև այն իրականում հանդիսանում է [[vi]] տեքստային խմբագրի ընդլայնումը, որտեղ ներառնվել են [[ելակետային կոդ]]ի ծրագրավորողների աշխատանքն արագացնող և հեշտացնող ֆունկցիոնալություն։

== vi ծրագրի բարելավումներ Vim-ում ==
[[Պատկեր:GVim-screenshot.png|thumb|right|GVim]]
Դասական [[vi]]-ի հետ համեմատած Vim-ն առանձնանում է հետևյալ բարելավումներով.

* Միանգամից մի քանի ֆայլերի հետ աշխատանք։ Ունի խմբագրային պատուհանները ջարդելու բազմակի հնարավորություններ՝ ինչպես հորիզոնական, այնպես էլ ուղղհայաց ուղղություններով։
* [[Յունիկոդ]]ի աջակցություն
* Վիզուալ ռեժիմի աջակցություն, որն օրինակ թույլ է տալիս գործողություններ կատարել տեքստային կոնկրետ հատվածների վրա։
* Անսահմանափակ քանակությամբ հետ շրջելու ([[undo]]) և վերադարձի ([[redo]]) գործողություններ։
* Երկու ֆայլերի համեմատման ռեժիմ։ Մի ֆայլից անհրաժեշտ մասի տեղափոխումը մեկ այլ ֆայլ։
* Լայն ֆայլային աջակցություն (ավելի քան 200 ֆայլեր իրենց նկարագրություններով)։
* [[Սինտաքսիսի ընդգծում]], [[ծրագրավորման լեզու|ծրագրավորման լեզվից]] կախված ամեն տողի դիրքի որոշում և համապատասխան բացատի ավելացում (ի սկզբանե սպասարկում էր ավելի քան 200 ծրագրավորման լեզուներ և ֆայլային ֆորմատների կառուցվածքներ).
* Օպերացիոն համակարգի հետ ինտեգրացում, որն օրինակի համար հնարավորություն է ընձեռնում որոնել կոմպիլյատորի սխալները։
* Սցենարային լեզուների սպասարկում. [[պլագին]]ներ ստեղծելու հնարավորություն։
* Հրամանների, բառերի, ֆայլերի անունների և ամբողջ տողերի ավտոմատ լրացումներ։
* Ներքին հրամանների ավտոմատ կանչում (օրինակ ավտոմատ [[տվյալների կոմպրեսիա]] ֆայլը խմբագրելուց առաջ)։
* Տարբեր ֆորմատի ֆայլերի ճանաչում և արտապատկերում։
* Հրամանների պատմության հարմար մեխանիզմ, բառեր որոնելու հնարավորություն։
* [[Մակրոս]]ների ստեղծում և օգտագործում։
* Կարգավորումների հիշման հնարավորություն։
* [[Perl]], [[Tcl]], [[Python]] և [[Ruby]] ծրագրավորման լեզուների ինտեգրացման հնարավորություն։
* Աջից ձախ գրվող լեզուների սպասարկում (արաբական և այլն)։
* Հատուկ տարբերակներում գրաֆիկական ինտերֆեյսի օգտագործման հնարավորություն ([[GTK]], [[Motif]], …).
* Օգտագործողի կարիքների համար լավ կոնֆիգուրացում և կարգավորում։
* Ծրագրավորողների համար։ Ծրագրերի մշակման ցիկլի աջակցում՝ [[Կոմպիլյատոր|կոմպիլյացիա]], ծրագրերի ավտոմատ հավաքում, սխալների հայտնաբերում և ճանաչում, սխալի տողի անցում ծրագրի համապատասխան տեսքտում։
* vi-ի եկրպագուների համար։ Գրեթե հարյուր տոկոսանոց համատեղում vi-ի հետ։

== Թողարկումների պատմություն ==


== Համատեղելիություն ==
Vim-ի արժանիքներից մեկն այն է, որ այն հասանելի է բազմաթիվ [[Օպերացիոն համակարգ]]երի համար։ Դրանով նա շատ ավելի ակտուալ է դառնում [[Համակարգային ադմինիստրատոր]]ների համար, որոնք ստիպված են լինում աշխատել տարբեր հարթակների վրա։

Vim-ն աշխատում է հետևյալ օպերացիոն համակարգերի տակ.
* [[AmigaOS]]
* [[Atari MiNT]]
* [[BeOS]]
* [[DOS]]
* [[Mac OS]]
* [[NeXTSTEP|NextStep]]
* [[OS/2]], [[OSF]]
* [[RISC OS]]
* [[Berkeley Software Distribution|BSD]]
* [[Linux]]
* [[SGI]]
* [[Unix]] ([[AIX|IBM AIX]], [[HP-UX]], [[IRIX|SGI IRIX]], [[Solaris|Sun Solaris]], [[SCO OpenServer]] և ուրիշներ)
* [[VMS]]
* Win16 ([[Microsoft Windows 3.x]]), Win32 ([[Windows 4.x]] և [[Windows NT]])
* [[Apple iOS]]
* [[Android]]

== Պարգևներ ==
[[2001]]-[[2004]] թթ.-ին Vim-ը հանդիսանում է [[LinuxJournal]] *Readers' Choice Awards* մրցույթի «Սիրելի տեքստային խմբագրիչ» կատեգորիայի հաղթող։ Բացի այդ Vim-ը ստացել է *Linuxworld Editors' Choice Award* ([[1999]]) և *Slashdot Beanie Award'' (2000) մրցանակները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տեքստային խմբագրիչներ