Եվրոպա, Եվրոպա (ֆիլմ)

**«Եվրոպա, Եվրոպա»** (; )  ռեժիսոր Ագնեշկա Հոլանդի  զինվորական թեմայով լեհա-գերմանա-ֆրանսիական ֆիլմ է։

Ֆիլմի հիմքում Սողոմոն Պերելիայի ինքնակենսագրությունն է՝ հրապարակված՝ 1989 թվականին, որտեղ նկարագվում է հրեա անչափահասի ճակատագիրը, որը, որպեսզի խուսափի նացիստների  հետապնդումներից, իրեն գերմանացու տեղ է դնում։ Ֆիլմում երկխոսությունն ընթանում է գերմաներեն, չնայած առանձին տեսարաններում օգտագործվում է նաև իդիշերեն, լեհերեն և ռուսերեն։

## Սյուժե
1938 թվական․ հրեա անչափահաս Սողոմոնն  ընտանիքով ապրում է Գերմանիայում։ Նրա Բար Միցվայի նախօրյակին տեղի են ունենում  Բյուրեղապակյա գիշերվա իրադարձությունները, որի ժամանակ մահանում է նրա քույրը։ Ընտանիքը որոշում է փախչել Լեհաստան, սակայն  1939 թվականի սեպտեմբերին գերմանացիները հասնում են նաև այնտեղ։

Ծնողները որդուն փրկելու համար ուղարկում են ԽՍՀՄ։ Երկու տարի նա անց է կացնում Գրոդնոյի մանկատանը, ընդունելով կոմունիստական գաղափարախոսությունը՝ դառնում է կոմերիտական։ Սակայն 1941 թվականի հունիսի  22-ին Հայրենական Մեծ պատերազմը  հասնում է նրան։ Տարհանման ժամանակ Սողոմոնը հետ է մնում  յուրայիններից և  այլ փախստականների հետ գերի է ընկնում։ Նրա աչքի առաջ գերմանացիները տեսակավորում են գերիներին․ հրեաներին և քաղաքական աշխատակիցներին առանձին՝ արագ գնդակահարելու համար։ Փրկվելու համար Սողոմոնը, որը հիանալի խոսում էր գերմաներեն, թաքցնում է փաստաթղթերը և իրեն դնում Գրոդնոյի բնակիչ գերմանացու տեղ՝ Յոզեֆ Պետերս անունով, որի ծնողները սպանվել են  բոլշևիկների  կողմից։ Այսպես նա դառնում է գերմանական հատվածի գնդի որդին։

Լեզուներին տիրապետելու շնորհիվ (նա գիտեր նաև լեհերեն և ռուսերեն), Սողոմոնը զինվորական տեղամասի թարգմանիչն է դառնում։ Թարգմանել է գնդակահարման բանակցությունները, նույնիսկ հանդիպել է գերի Յակով Ջուգաշվիլիին։

Սողոմոնին ուղարկում են  հիտլերյուգենդի հեղինակավոր դպրոց։ Այնտեղ նա նույնպես թաքցնում է իր հրեա լինելը։ Նույնիսկ իր սիրած աղջկան՝ Լենիին չի համարձակվում  ասել այդ մասին, չնայած վերջինիս մայրն իմանում է ճշմարտությունը, բայց նրան չի մատնում։ Սողոմոնը դպրոցում մնում է մինչև պատերազմի ավարտը, մինչև Կարմիր Բանակի գալը։ Հետո նա հայրենադարձվում է Պաղեստին։

## Դերերում
* Մարկո Հոֆշնայդեր՝ *երիտասարդ Սողոմոն Պերել, Սալի, Յոզեֆ Պետերս*
* Ժյուլի Դելպի՝ *Լենի*
* Ռենե Հոֆշնայդեր՝ *Իսահակ, Սալիի եղբայր*
* Պյոտր Կոզլովսկի (դերասան)՝ *Դավիդ, Սալիի եղբայր*
* Անդրե Վիլմ՝ *զինվոր Ռոբերտ Կելերման*
* Էշլի Վարենգեր՝ *Գերդ*
* Գալինա Լաբոնարսկա՝ *Լենիի մայր*
* Կլաուս Աբրամովսկի՝ *Սողոմոնի հայր*
* Միշել Գլեյզեր՝ *Սողոմոնի մայր*
* Մարտա Սանդրովիչ՝ *Բերտա, Սալիի քույր*
* Նատալի Շմիթ՝ *Բասյա, կինոթատրոնի գանձապահ*
* Դելֆինե Ֆորեստ՝ *Իննա Մոիսեևա*
* Մարտին Մարիա Բլաու՝ *Ուլմայեր*
* Անջեյ Մաստալեժ՝ *Զենեկ Դրաչ, կոմերիտական դպրոցի երիտասարդ լեհ*
* Աննա Սենյուկ՝ *նացիստուհի*
* Հանց Ցիշլեր՝ *կապիտան ֆոն Լերենաու*
* Ռիշարդ Պետրուսկի՝ *երազում [[Ադոլֆ Հիտլեր]]*
* Ալյոշա Ավդեև՝ *խորհրդային [[մայոր]]*
* Արտուր Բարցիս՝ *խորհրդային զինվոր, որին գերմանացիները գերի են վերցրել*
* Թադեուշ Վոյտեխ՝ *ատամնաբույժ*
* Կամա Կովալևսկայա՝ *Կատյա, պանդոկապանի աղջիկ*
* Զբիգնև Բելսկի՝ *կոմունիստական դպրոցի դաստիարակ*
* Յարոսլավ Գրուդա՝ *Խորհրդային զինվոր՝ կոմունիստական դպրոցում*
* Բոգդան Էյմոնտ՝ *Խորհրդային զինվոր*
* Վլոդզիմեժ Մուսյալ՝ *[[Գետտո]]յի դարպասների առաջ կանգնող գերմանացի ոստիկան*
* Ալեքսանդեր Բեդնաժ՝ *հանրակառքի մեջ եղած գերմանացի, որը գետտոյի մոտով գնում էր Լոդզի*
* Վլոդզիմեժ Պրես՝ *Յակով Ջուգաշվիլի*
* Սողոմոն Պերել՝ *ինքն իր դերում*
* Ստանիսլավ Զատլուկա

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
* «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ՝ օտար լեզվով լավագույն ֆիլմի համար՝ 1991 թվական

### Անվանակարգեր
* BAFTA  օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ անվանակարգում՝ 1993 թվական
* «Օսկար» մրցանակ՝ լավագույն հարմարեցված սցենար անվանակարգում՝ 1991 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների լեհերեն ֆիլմեր