Ջեյմս Հեքման

**Ջեյմս Ջոզեֆ Հեքման** (․ ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ վիճակագրական ընտրության տեսության և ձևավորման մեթոդների մշակման համար (2000)։ Մարդկային զարգացման տնտեսագիտական կենտրոնի (*Center for the Economics of Human Development* (CEHD) տնօրեն, Մարդկային կապիտալի և տնտեսական հնարավորությունների (*Human Capital and Economic Opportunity* (HCEO) համաշխարհային աշխատախմբի համանախագահ։ ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1992 թվականից), արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի, ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության, աշխատանքի տնտեսագիտության ընկերության, ամերիկյան վիճակագրական ընկերակցության, միջազգային վիճակագրական ինստիտուտի, էկոնոմետրիկ ընկերության անդամ (որոշ ժամանակ եղել է նաև վերջինիս նախագահը)։ *Journal of Political Economy* ամսագրի խմբագիրներից մեկն է։ Ըստ *Research Papers in Economics*-ի՝ Հեքմանը 2020 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ աշխարհի երկրորդ առավել ազդեցիկ տնտեսագետն էր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1944 թվականի ապրիլի 19-ին, Չիկագոյում (Իլինոյս նահանգ)։ 1965 թվականին ավարտել է Կոլորադո քոլեջը՝ ստանալով բակլալավրի աստիճան։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Փրինստոնի համալսարանում, ստացել մագիստրոսի աստիճան, որից հետո այդ նույն համալսարանում Սթենլի Բլեքի ղեկավարությամբ պատրաստել ու հաջողությամբ պաշտպանել է «*Երեք էսսե աշխատանքի մատակարարման և բարիքների պահանջարկի մասին*» («*Three essays on the supply of labor and the demand for goods*») խորագիրը կրող ատենախոսությունը՝ ստանալով փիլիսոփայության դոկտորի (տնտեսագետի մասնագիտացմամբ) գիտական աստիճան։

Հեքմանը մի շարք բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների պրոֆեսոր է (իրավաբանական դպրոց, Հարրիսի անվան՝ հասարակական քաղաքականության դպրոց, Չիկագոյի համալսարան, Լոնդոնի համալսարան, Եյլի համալսարան, Դուբլինի համալսարան, Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան...), գիտահետազոտական հաստատությունների, կազմակերպությունների, խմբերի ղեկավար։ Նա ղեկավարել է 70-ից ավելի սկսնակ գիտնականների ատենախոսությունների պատրաստման գործընթացը։ Հեղինակել է 300-ից ավելի գիտական հոդված, բազմաթիվ գրքեր։

## Հասարակական գործունեություն
2016 թվականին Ջեյմս Հեքմանը Գրինփիսին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը, աշխարհի պետությունների կառավարություններին ուղղված նամակ է գրել՝ նրանց կոչ անելով վերջ տալ գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների (ԳՄՕ-ների) դեմ տարվող պայքարին։

## Պարգևներ
* Գուգենհայմի կրթաթոշակ (1978)
* Ջոն Բեյթս Քլարկի մեդալ (1983)
* Նոբելյան մրցանակ (2000)
* 2000: Շվեդական ռայխսբանկի մրցանակ
* 2014: Ֆրիշի մեդալ՝ էկոնոմետրիկ ընկերության կողմից
* 2016: Դեն Դևիդի անվան մրցանակ՝ աղքատության դեմ մղած պայքարի համար
* Ջեյմս Մեդիսոնի մեդալ (2016)

## Անձնական կյանք
Ջեյմս Հեքմանը 1979 թվականին ամուսնացել է հասարակագետ Լինն Փեթլերի հետ (վերջինս 2017 թվականի հուլիսի 8-ին մահացել է)։ Ունի երկու զավակ. որդին՝ Ջոնաթանը (ծնվ. 1982) ֆիզիկոս է Փենսիլվանիայի համալսարանում, դուստրը՝  Ալման (ծնվ. 1986), պատմության պրոֆեսոր է Կալիֆոռնիայի նահանգի Սանտա Կրուս քաղաքի համալսարանում։

## Աշխատություններ
* *Longitudinal Analysis of Labor Market Data*, Burton Singer (ed), Cambridge: Cambridge University Press, 1985.
* *Handbook of Econometrics*, Vol 5 (with E. L. Leamer), New York: North-Holland, 2001.
* *Inequality in America: What Role for Human Capital Policy?*, J. Heckman and A. Krueger, eds., Cambridge, MA: MIT Press, 2003.
* *Evaluating Human Capital Policies* (Gorman Lectures), forthcoming Princeton University Press, 2004.
* *Law and Employment: Lessons From Latin America and the Caribbean* (with C. Pages), University of Chicago Press, For NBER, 2004.
* *Handbook of Econometrics*, Vol 6 (with E. L. Leamer), Under preparation. New York: North-Holland, forthcoming 2007.
* *The GED, Under preparation*, Brookings, 2007.
* *Sample selection bias as a specification error.* Econometrica, 1979, S. 153–161.
* *The common structure of statistical models of truncation, sample selection and limited dependent variables and a simple estimator for such models.* Annals of Economic and Social Measurement, Volume 5, number 4. NBER, 1976. 475-492.
* *The economics and econometrics of active labor market programs.* (mit Robert J. LaLonde und Jeffrey A. Smith) Handbook of labor economics 3 (1999): 1865-2097.
* *Incentives in Government Bureaucracies: Can Incentives in Bureaucracies Emulate Market Efficiency?*. Brookings. (2004)
* *Giving Kids a Fair Chance*. MIT Press, Cambridge, Massachusetts, USA 2013, ISBN 978-0-262019132.

## Գրականություն Ջեյմս Հեքմանի մասին
* Steven Levitt - Honoring James Heckman's Contributions to Economics, Identification, Heterogeneity, and Economic Models, *Law & Social Inquiry*, 2002, volume=27, numéro=1, pages=35, url=http://pricetheory.uchicago.edu/levitt/Papers/LevittHonoringHeckman2002.pdf

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում 
* James J. Heckman's Homepage at the University of Chicago Center for the Economics of Human Development'
* Heckman Media Coverage & Policy Impact
* IDEAS/RePEc
* Interview with James J. Heckman in The Region, Minneapolis Federal Reserve Bank, 2005
* Interview with James Heckman on the economic arguments for investing in the health of our children's learning
* James Heckman: In early childhood education, ‘Quality really matters.’ Phone interview with the Washington Post
* 
*
* **Nobelprize**. James J. Heckman. includes the Prize Lecture 8 December 2000 *Microdata, Heterogeneity and the Evaluation of Public Policy*

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ