open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ասպարագինաթթու

**Ասպարագինաթթու**, ամինասաթաթթու, ծնեբեկաթթու, ամինաթթու։ Ասպարագինաթթուն որոշակի քանակությամբ պարունակվում է բուսական, կենդանական սպիտակուցներում։ Ասպարագինաթթուն օրգանիզմում ազոտական նյութերի փոխանակության միջանկյալ միացություն է։ Հեշտությամբ սինթեզվում է կենդանի օրգանիզմներում։

## Նշանակություն
Կարեոր նշանակություն անի ամինաթթուներից ամոնիակի առաջացման պրոցեսում, ինչպես նաե պուրինային և պիրիմիդային հիմքերի սինթեզման գործում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* GMD MS Spectrum
* 

Կատեգորիա:Նեյրոտրանսմիտեր
Գյոլյոնղութ

**Գյոլյոնղութ**, լեռ Արցախի Հանրապետություն Մարտակերտի շրջանում, Կաբարդա գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Հյուսիսային լանջերն անտառապատ են և ջրառատ։ Չիլեթ լեռից հյուսիս-արևմուտք։ Թարթառ և Գարգար գետերի ջրաբաժանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Հրանտ Ապրեսյան

**Հրանտ Զաքարի Ապրեսյան** (), հայ խորհրդային փիլիսոփա, գեղագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1966), ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1973)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1903 թվականին Ղազախում։ Ավարտել է Կալինինի մանկավարժական ինստիտուտը (էքստեռն, 1944)։  1947 թվականից դասավանդել է Մոսկվայի տարբեր բուհերում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի գործողություններին։ ԽՄԿԿ անդամ 1925 թվականից։

## Աշխատություններ
Ապրեսյանի «Անդրկովկասյան ժողովուրդների գեղագիտական միտքը, մինչմարքսիստական շրջան» (1968, ռուսերեն) աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդների V–XIX դարերի գեղարվեստական մշակույթի վերլուծությանը։ Հայտնի են նաև Ապրեսյանի «Սասունցի Դավիթ» էպոսի, Սայաթ-Նովայի, Պերճ Պռոշյանի, Րաֆֆու և սովետահայ գրողների ստեղծագործությունների մասին գրված աշխատությունները։

## Երկեր
* Докт. дисс. «Эстетическая мысль народов Закавказья», 1964.
* Человеку быть художником. Г. Апресян. Москвa, Молодая гвардия, 1965.
* Расцвет и сближение наций в процессе строительства коммунизма. Г. З. Апресян, Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова, Ин-т повыш. квалификации препод. обществ. наук. Москва, Изд-во Моск. ун-та, 1965. 
* Красота и добро. М., 1966.
* Общественный прогресс. Г. З. Апресян, А. М. Гендин, Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова, Ин-т повыш. квалификации препод. обществ. наук. Каф. марксистско-ленинской филос. Москва, Изд-во Моск. ун-та, 1967.
* Эстетическая мысль народов Закавказья. Москва, Искусство, 1968.
* Ораторское искусство. М., 1969 (3-е изд.- 1978).
* Вопросы теории эстетического воспитания. Под ред. Г. З. Апресяна. Москва, Изд-во МГУ, 1970.
* Наука и культура. Г. З. Апресян, МГУ им. М. В. Ломоносова. Ин-т повышения квалификации препод. обществ. наук. Каф. философии. Москва, Изд-во Моск. ун-та, 1973.
* Из истории армянской эстетической мысли. Кн.I. Ер., 1973. Кн.II. 1977.
* Краткий словарь терминов по ораторскому искусству // Слово лектора. 1978-79.
* Эстетическое сознание. Объективные и субъективные факторы его формирования // Эстетическое сознание и процесс его формирования. М., 1981.
* Эстетические отношения к природе. М., 1981.
* Эстетика и художественная культура: Избр. труды. М., 1984.
* Эстетическое созерцание // Эстетическая деятельность. М., 1986.
* На крутых перевалах : Воспоминания / Г. З. Апресян ; [Предисл. Э. М. Джрбашяна], 176,[1] с. 21 см, Ереван Айастан 1987.
* Эстетические отношения к природе в социалистическом обществе / Г. З. Апресян, 95 с. 20 см., М. Знание 1981.
* Эстетика и художественная культура социализма : Избр. тр. / Г. З. Апресян ; [Предисл. Н. И. Киященко, Н. Л. Лейзерова], 327 с. портр. 20 см, М. Изд-во МГУ 1984.
* Ленинские принципы партийной пропаганды / Гранд Захарович Апресян, 24 с. 20 см, Ташкент о-во "Знание" УзССР 1982.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գեղագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Ասպենդոս

thumb
**Ասպենդոս**, քաղաք Ծովային Կիլիկիայում, Անթալիա քաղաքից 45 կմ արևելք, Քյոփրյուս-չայ (Եվրիմեդոն) գետի ձախ ափին։ Հին շրջանում, գտնվելով տարանցիկ ճանապարհների հատման կետում, քաղաքը բարգավաճել է։ Ասպենդոսի ավերակներում դեռ երևում են հելլենիստական ոճով կառուցված թատրոնը, որն ունեցել է 15 հզ. տեղ, դպրոցը, նեկրոպոլիսը, բազիլիկան, մարզադաշտը, ջրատար ուղին և այլ շինություններ։ Ասպենդոս նշանավոր էր իր օլիմպիական խաղերով։ Հռոմեական կայսրության ժամանակ, որպես «ազատ քաղաք», ուներ դրամ հատելու իրավունք։ Ասպենդոսում գտնված դրամների վրա պատկերված են օլիմպիական խաղեր։ Միջին դարերում քաղաքը կորցրել է իր նշանակությունը՝ վերածվելով ավանի։ 1188 թվականին Ասպենդոսը գրավել է Կիլիկիայի Հայոց թագավոր Լևոն Բ։ Այն վայրը, ուր գտնվել է երբեմնի Ասպենդոս, այժմ կոչվում է Բելքիս և բնակեցված չէ։ Ամեն տարի, որոշ օրեր, Ասպենդոսի ավանդական թատրոնում տեղի են ունենում թատերական ելույթներ և ըմբշամարտի մրցումներ։

## Գրականություն
* Ալիշան Ղ., Սիսուան, Վենետիկ 1885 թվական

Կատեգորիա:Կիլիկիայի բերդեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական տեղավայրեր
Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախկին բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Անթալիայի մարզի բնակավայրեր
Աջ ձեռքի կանոն

200px|մինի|աջից
**Աջ ձեռքի կանոն**, մագնիսական դաշտում շարժվող ուղիղ հաղորդիչում մակածված էլեկտրական հոսանքի ուղղությունը որոշելու կանոն։ Եթե աջ ձեռքի ափը պահենք մագնիսական դաշտի ուժագծերին հանդիպակաց, իսկ 90°–ով բացված բութ մատը ուղղենք հաղորդչով անցնող հոսանքի շարժման ուղղությամբ, ապա պարզված չորս մատները ցույց կտան հաղորդիչում մակածված հոսանքի (ինչպես նաև՝ էլշուի) ուղղությունը։

## Տես նաև
* Ձախ ձեռքի կանոն

Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսականություն
Կատեգորիա:Մեխանիկա
Կատեգորիա:Կողմնորոշվածություն
Կատեգորիա:Վեկտորներ
Գեդուկի Դելեզի

**Գեդուկի Դելեզի**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուր-Զագրոսյան լեռնահամակարգում, Ուրմիա քաղաքից մոտ 55 կմ դեպի արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Էմիլ Անտուան Բուրդել

**Էմիլ Անտուան Բուրդել**(, ), ֆրանսիացի քանդակագործ։

Ֆրանսուա Օգյուստ Ռենե Ռոդենի աշակերտը։

## Կենսագրություն
Սովորել է Թուլուզի (1876–84) և Փարիզի (1884–86) գեղարվեստի դպրոցներում։ Աշխատել է Օ․ Ռոդենի արվեստանոցում (1893–1908)։ Ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում կառուցիկությամբ, լույսի և ստվերի հակադրությամբ, տարածական կերտման ակտիվությամբ («Զոհվածների հուշարձանը» Մոնտոբանում, 1893– 1902, «Նետահարող Հերակլեսը», 1909, «Պենելոպե», 1909–12, «Սապֆո», 1924– 1925, բոլորն էլ՝ բրոնզ)։ Դիմաքանդակներում արտահայտել է մարդու հոգևոր կյանքի լարվածությունը («Օ․ Ռոդեն», 1909, «Ա․ Ֆրանս», 1919, երկուսն էլ՝ բրոնզ)։ Կ․ Ալվեարի (բրոնզ, 1915–23, Բուենոս Այրես), Ա․ Միցկևիչի (բրոնզ, 1909–29, Փարիզ) հուշարձանները և «Ֆրանսիա» արձանը (բրոնզ, 1925) տոգորված են քաղաքացիական գաղափարներով։ Նա XX դ․ սկզբի խոշորագույն մոնումենտալիստներից է։

## Գլխավոր աշխատանքներ
* Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրի դիմանկարը (1908)
* «Հերակլես» (1909)
* Ադամ Միցկևիչի հուշարձանը Փարիզում (1909—1929)
* Կարլոս Մարիա դե Ալվարի հուշարձանը Բուենոս Այրեսում (1914—1917)

## Պատկերասրահ

Antoine Bourdelle - Pénélope 1912 - Montauban.jpg|
Bourdelle Osaka01s3200.jpg|
Bourdelle sculptress p1070128.jpg|
Musée Ingres-Bourdelle - Buste d'Ingres 1908 - Bronze - Bourdelle - Joconde06070001137.jpg |


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *[[Прокофьев, Валерий Николаевич|Прокофьев В. Н.]]* Скульптор героического столетия (вступительная статья) // Эмиль Антуан Бурдель. Об искусстве скульптуры. М., 1968.

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոնպառնասի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ապխտում

[մինի|Վաճառքի ենթակա [ապխտած ձուկ]]
մինի|Հայաստանյան արտադրության ապխտած երշիկեղենի տեսականի

**Ապխտում**, ձկնեղենի, մսեղենի, բանջարեղենի, մրգի և պանիրների մշակում ջերմությամբ կամ փայտանյութի այրումից ստացվող ծխով։

## Նշանակություն
Ծխի պարունակած քիմիական նյութերը (ալդեհիդներ, կետոններ, թթուներ, խեժեր, սպիրտներ, ֆենոլներ և այլն) սննդամթերքին տալիս են յուրահատուկ գույն, հաճելի հոտ և համ, բարձրացնում նրա դիմացկունությունը։ Ծխով ապխտելու դեպքում գերադասելի է սաղարթավոր ծառերի (կաղնի, հաճար, թխկի, լաստենի, կաղամախի) փայտը կամ թեփը։

## Ձկնեղենի տաք ապխտում
Ձկնեղենի տաք ապխտում կատարվում Է 80&nbsp;°C–ից 140&nbsp;°C ջերմաստիճանում՝ 3—4 ժամվա ընթացքում։ Սառը ապխտման դեպքում ձկնեղենը մշակվում է 28&nbsp;°C–ից 32&nbsp;°C ծխի մեջ՝ 2—4 օրվա ընթացքում։

## Մսեղենի ապխտում
Մսեղենի ապխտում կիրառվում է հումապխտած երշիկեղենի պատրաստման ժամանակ։ Տաք եղանակով պատրաստում են ապխտած կամ կիսաապխտած երշիկեղենը, ինչպես նաև խոզի, տավարի և ոչխարի միսը։ Ապխտման տևողությունը կախված է ջերմաստիճանից, հումքի բաղադրությունից, երշիկի հաստությունից, մսի կտորի քաշից, աղ դնելու եղանակից։ Երշիկեղեն սառը եղանակով ապխտելիս մշակում են 7 օր՝ 18&nbsp;°C–ից 22&nbsp;°C, տաքը՝ 12—48 ժամվա ընթացքում՝ 32&nbsp;°C–ից 43&nbsp;°C ջերմաստիճանում։ Խոզի, տավարի և ոչխարի մսի ապխտումը տևում է 6—120 ժամ՝ 20&nbsp;°C–ից 45&nbsp;°C, իսկ տավարի չորացրած միսը՝ 55&nbsp;°C–ից 57&nbsp;°C ջերմաստիճանում։

## Մթերքների ապխտում
Մթերքները սովորաբար ապխտում են աղ դրած վիճակում, որը ոչ միայն հեշտացնում է ծխի գազերի ներթափանցումը մթերքի ներքին շերտերը, այլև բարձրացնում է նրա դիմացկունությունը, որն անհրաժեշտ է երկարատև պահպանման համար։ Կիրառում են նաև էլեկտրաստատիկ ապխտում (10—60 կվ լարման էլեկտրական դաշտում) և անծուխ ապխտում, երբ մթերքները մշակում են փայտի չոր թորումից ստացված զանազան ապխտող նյութերով։

Մի շարք երկրներում ապխտում են մշակվող մսեղենի մինչև 40%–ը։

Կատեգորիա:Սննդի մշակում
Կատեգորիա:Սննդի պահածոյացում
Յուգուշ (գետ)

**Յուգուշ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուֆա գետի ձախ ափից 593 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսոկումի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուֆա, գետի ենթաավազանը Աի գետն է մինչև թափվելը Բելայա, գետի գետային ավազանը
Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201112111100020889
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102088
* Ավազանի կոդը — 10.01.02.011
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հայաստանի ցուրտ լեռնային կլիմա

**Ցուրտ լեռնային կլիմա**, Հայաստանում ձևավորվում է լեռների բարձրադիր գոտում՝ 2400-3500 մ բարրձրություններում։

Արեգակնային ճառագայթման ինտենսիվությունը բարձր է։ 
### Ձմեռ
Ձմեռը երկարատև է (4-6 ամիս)՝ հաստատուն ձնածածկույթով։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -10°-ից -13&nbsp;°C է։

### Ամառ
Ամառը կարճատև է, զով։ Հուլիս-օգոստոսին օդի միջին ջերմաստիճանը մինչև 10&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 30&nbsp;°C: 
### Աշուն
Աշունը կարճատև է, ցուրտ, հաճախակի են ձնաբուքը, ամպրոպը, մառախուղը, մերկասառույցը, ճենճառը։ Գերակշռում են ուժեղ քամիները։ 
*Անսառնամանիք ժամանակաշրջանը մինչև 70 օր է, 0°C-ից բարձր ջերմաստիճանների գումարը՝ 800-1500&nbsp;°C
*Տարեկան տեղումները՝ 700-800 մմ
*Լանդշաֆտը մերձալպյան, ալպյան է։

## Տես նաև
* Հայաստանի կլիմա

Կատեգորիա:Կլիմա
Դաիվդի

**Շադիգայ ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Կիզիլ գետից 73 կմ աջ ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Գետի ակունքները գտնվում են Դարյվդիտաու լեռան մոտ ՝ Իրենդիկի լեռնաշղթայում։ Այն թափվում է Մեծի Քիզիլ Իշբուլդինո գյուղի մոտ։

Ձախ կողմում անցնում է Կարաելգա գետի ճյուղը։

20 -րդ դարի կեսերին հարևան Կարաելգան [դ] համարվում էր գետի վերին հոսանքը, իսկ ժամանակակից վերին հոսանքը կոչվում էր Շադիգայ և աջ վտակն էր։

Ռուսաստանի պետական ջրային ռեգիստրի տվյալների համաձայն, այն պատկանում է Ուրալի ավազանային շրջանին, գետի ջրային կառավարման հատվածը Ուրալն է Մագնիտոգորսկի հիդրոէլեկտրակայանից մինչև Իրիկլինսկի հիդրոէլեկտրակայան։ Գետի գետավազան - Ուրալ (ավազանի ռուսական մաս)՝։

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 12010000312112200002097 և 12010000312112200002103

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բերեդիշկ խոտան

**Բերեդիշկ խոտան**, *Բերգավենդ*, լեռներ Իրանում, Դիլմանից մոտ 40 կմ հարավ-արևելք։ Ձգվում են հարավ-արևելքից հյուսիս-արևելք։ Այս լեռներից է սկսվում Նազլուչայ գետի գտակներից մեկը։ Հարավում լեռնաշղթան ստանում է *Բերգավենդ* անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Իրանի լեռնաշղթաներ
Մաշավեր

**Մաշավեր**, *Գաջենագետ*, *Խրամ Փոքր*, *Մաշաշերա*, *Մաշկավեր*, *Մոշավար* (), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի ավազանում, նրա աջակողմյան Խրամ վտակի աջ օժանդակը՛ Հնում կոչվել է Գաջենադետ, հետագայում՝ նաև Փոքր Խրամ։ Ղ. Ալիշանը անվանում է Մաջկավեր։ Սկիզբ է առնում Խոնավ լեռների արևմտյան լանջերից բազմաթիվ ակունքներով, և հոսում Վրաստանի Դմանիսի ու Մառնեուլի շրջաններով։ Իր մեջ ընդունելով Մահմուղլի, Բինաձոր, Դամբլուտ և Բոլնիս վտակները՝ Դմանիս քաղաքից 18—19 կմ արևելք միանում է Խրամին։ Վերին հոսանքի ավազանը պատած է անտառներով, և այստեղ գետն ունի լեռնային արագահոս բնույթ, իսկ ստորին հոսանքի ավազանում, որը հարթ է, գետը դանդաղահոս է։ Ռեժիմը բավական խիստ է, ունի մեծ վարարումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր
Կատեգորիա:Խրամ գետի վտակներ
Գիլան (լեռ)

**Գիլան**, *Գիլյան*, լեռ Արսիան լեռնահամակարգի հյուսիսային հատվածում, Ճորոխի ստորին հոսանքի աջ կողմում, գետից մոտ 12 կմ հեռավորության վրա, Օլթի քաղաքից 43-44 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Արևմտյան լանջերն անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արսիանի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արդահանի մարզի լեռներ
Ժան-Բատիստ Բուշարդոն

**Ժան-Բատիստ Բուշարդոն** (, ), 18-րդ դարի ֆրանսիացի քանդակագործ և ճարտարապետ։

## Կենսագրություն
Ժան Բատիստը եղել է վաճառականի որդի։ Նա իր պրոֆեսիոնալ կրթությունը ստացել է Լիոնում, գերազանցապես աշխատել է Շոմոնում։ 1692 թվականին ամուսնացել է Անի Չերիի հետ, նրանք ունեցել են 16 երեխա։ Նրա որդիներից երեքը՝ Էդմեն, Ժակ Ֆիլիպը և Ջակետը անցել են նրա ճանապարհով։

## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Basilique St jean Baptiste de Chaumont (52).jpg
Պատկեր:Vierge de l'Assomption Jean-Baptiste Bouchardon Chaumont 251108 2.jpg


## Տես նաև
Ֆրանսիական քանդակագործություն

## Արտաքին հղումներ
* Жан-Батист Бушардон: архитектор и скульптор в 2-х томах 
* Энциклопедия французских скульпторов. Жан-Батист Бушардон 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Չափավոր շոգ կլիմա

**Չափավոր շոգ կլիմա**, չոր մերձարևադարձային կլիմայի տարատեսակ։
## Չափավոր շոգ կլիմա ՀՀ-ում
Հայաստանում ձևավորվում է հյուսիսարևելյան և հարավարևելյան շրջաններում՝ 900-1300 մ բարձրություններում։
### Ձմեռ
Ձմեռը չափավոր ցուրտ է՝ հաստատուն ձնածածկույթով։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -3-ից -5&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -30&nbsp;°C։
### Գարուն
Գարունը մեղմ է, տևական և խոնավ
### Ամառ
Ամառը՝ չափավոր շոգ, համեմատաբար՝ խոնավ։ Հուլիս-օգոստոսին միջին ջերմաստիճանը 22&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 35&nbsp;°C
### Աշուն
Աշունը զով է (միջին ջերմաստիճանը՝ 10-17&nbsp;°C), արևոտ՝ անհողմ եղանակների գերակշռությամբ։

* անսառնամանիք ժամանակաշրջանը մինչև 220 օր է
* 0°C-ից բարձր ջերմաստիճանների գումարը՝ 3900&nbsp;°C
* տարեկան տեղումները՝ 500-600 մմ՚.
* պայմանները բարենպաստ են հանգստի և բուժման համար։
* լանդշաֆտը լեռնատափաստանային, անտառային է։

Կատեգորիա:Կլիմա
Գազան Գայա

**Գազան Գայա**, լեռ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Շապին Գարահիսարի շրջանում, վերջինից դեպի Կիրասոն տանող ճանապարհի վրա։ Հիշատակված է «Դիվան Հաոց պատմության» մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիրեսունի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Շալտինկա

**Շալտինկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Չելյաբինսկի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Դարիվդի գետից 27 կմ աջ ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի
Գաղտնիության քաղաքականությունՎիքիպեդիայի մասինԱզատում պատասխանատվությունից Ծրագրավորողներ Տեսքը բջջայինովWikimedia Foundation Powered by MediaWiki
ենթաավազանը Կամի գետաբերանն է մինչև թափվելը Բելայա գետի մեջ, գետի գետային ավազանը Կամա։.

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝։

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 10010101312111100027933
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 111102793
* Ավազանի կոդը - 10.01.01.013
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պտտահողմ

մինի|Պտտահողմ
մինի|Պտտահողմ
**Պտտահողմ**, մրրիկ, ուժգին, սրընթաց պտուտակաձև քամի։ 
## Առաջացում
Առաջանում է ամպրոպային ամպերում և սև թևքի կամ կնճիթի ձևով կախվում ներքև՝ հաճախ մինչև Երկրի մակերևույթը։ Բարձրությունը 800-1500 մ է։ 
## Կառուցվածք
Պտտահողմը ունենում է՝ 
* վերին՝ ձագարաձև (որով միախառնվում է ամպերին) լայնացում
* ներքին՝ շրջված ձագարաձև լայնացումներ 
## Բնութագիր
* Պտտահողմում օդը շարժվում է ժամացույցի սլաքի ընթացքին հակառակ ուղղությամբ, միաժամանակ պարուրաձև բարձրանում վեր՝ իր հետևից ձգելով փոշի և ջուր
* Օդի պտտման արագությունը մի քանի տասնյակ մ/վ է
* Տրամագիծը՝ տասնյակ մետրեր
* Ուղեկցվում է ամպրոպով, անձրևով, կարկուտով
* Կարող է մեծ ավերածություններ պատճառել
Հայաստանի տարածքում դիտվում է հատկապես ամառվա չոր և տաք եղանակներին։

## Արտաքին հղումներ
* http://vimeo.com/alicespringsfilmtv/skyfire/ Fire whirlwind video September 11 2012 Alice Springs Australia.
* Severe Storm Definitions & Whirlwind Classification  (TORRO)
* Whirlwinds  (TORRO)
* A 'hay devil' from National Geographic

Կատեգորիա:Քամիներ
Հողածածկում

**Հողածածկում**, հողարկում, սակավ բերրի հողահանդակները բարելավելու նպատակով հողի բերրի շերտերի կամ հնարավոր բերրիությամբ ապարների հանման, տեղափոխման և այդ հողահանդակներում սփռման աշխատանքների համալիր։ 
## Կիրառում
Հողածածկումը կիրառվում է նաև վերակուլտիվացման՝ հողերի բերրիության վերականգնման և շրջակա բնական միջավայրի պայմանների բարելավման նպատակով։ Հողածածկման եղանակով բարելավում են 
*թեթև պոդզոլային
*աղուտ և այլ սակավաբերրի հողերը՝ դրանց մակերևույթին հողի բերրի զանգված, հանքային պարարտանյութերով հարստացված ջրաբերուկներ լցնելով։
Արդյունքում պարարտացվում է հողը, բարելավվում ջրաֆիզիոլոգիական հատկությունները։ Հողածածկում առավել արդյունավետ է աղուտները բարելավելիս, դրանց մակերևույթը ծածկում են 10-15 սմ հաստության սևահողի կամ հումուսացվածայլ հողերի շերտով։ Այդ շերտը պահպանվում է հողի մշակման անշրջում եղանակի դեպքում։

Հողածածկումը գոմաղբի, գիպսի և կրի ներմուծման հետ համակցելիս արագանում են աղուտների բերրիության վերականգնման շարժընթացները։ Երբեմն կիրառում են պարբերական հողածածկում՝ բերրի հողի ավելի փոքր՝ 1-2 սմ շերտով և հերկումով։

Կատեգորիա:Հող
Aerosmith (ալբոմ)

**Aerosmith՝** Aerosmith խմբի ամերիկական դեբյուտային ստուդիային ալբոմ, լույս է տեսել 1973 թվականի հունվարի 13-ին Columbia Records լեյբլում։

## Ալբոմի մասին
*Aerosmith* ձայնագրվել է երկու շաբաթվա ընթացում Բոստոնյան *Intermedia Sound Studio*։
Ամերիկայի Billboard 200 վարկանշային աղյուսակում ալբոմը զբաղեցրել է 21-րդ հորիզոնականը։

## Ստեղծագործությունների ցանկը
Ալբոմի բոլոր երգերը պատկանում են Սթիվեն Թայլերին բացի մի քանիսից՝

# «*Make It*» — 3։38
# «*Somebody*» (Սթիվեն Էմսպեկ, Թայլեր) — 3։45
# «*Dream On*» — 4։27
# «*One Way Street*» — 7։00
# «*Mama Kin*» — 4։27
# «*Write Me a Letter*» — 4։10
# «*Movin' Out*» (Ջո Պերի, Թայլեր) — 5։02
# «*Walkin' the Dog*» (Ռուֆուս Թոմաս) — 3։12

## Ձայնագրությունների մասնակիցներ
* Թոմ Գալիտոն՝ Բաս կիթառ
* Ջուի Քրամեր՝ Հարվածային գործիքներ
* Ջո Պերի՝ Բաս կիթառ, կիթառ, հարվածային գործիքներ, վոկալ, ֆոնային վոկալ 
* Սթիվեն Թայլեր՝ Շրթնահարմոն, բաս կիթառ, հարվածային գործիքներ, ստեղնաշարային երաժշտական գործիքներ, վոկալ, ֆլեյտա
* Բրեդ Ուիտֆորդ՝ կիթառ, ռիթմ-կիթառ

### Հրավիրված երաժիշտներ
* Դեյվիդ Վուտֆորդ՝ Սաքսոֆոն

### Արտադրություն
* Պրադյուսեր՝ Ադրիան Բարբեր
* Արտադրագետ՝ Ադրիան Բարբեր, Կեյրիլ Վենստոկ
* Արտադրող՝ Ստու Վերբին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Aerosmith на discogs.com

Կատեգորիա:1973 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Յուլդուզկա

**Յուլդուզկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Իզյաշկի գետի ձախ ափից 9,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսոկումի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, գետի ենթաավազանը Բիրսկ գետն է մինչև թափվելը Բելայա, գետի գետային ավազանը
Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201612111100026640
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102664
* Ավազանի կոդը — 10.01.02.016
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գյոլչայ

**Գյոլչայ**, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Սևանա լճի ավազանում։ Կոչվել է նաև Եղնանիստ (Եզնանիստ)։ Սկիզբ է առնում Արմաղանի լեռներից։ Ղ. Ալիշանը Գյոլչյան համարում է Կողակակետի վտակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Գյոլջիկ (լեռ)

**Գյոլջիկ**, լեռ Մեղրու լեռներում, Մեղրուց մոտ 23 կմ հյուսիս։ Ձգվում է արևմուտքից արևելք՝ 2-3 կմ երկարությամբ, և հարևան լեռների հետ կազմում է ջրբաժան գիծ Ողջի և Մեղրի գետերի միջև։ Բարձրությունը 2889 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Խուարես թատրոն (Գուանախուատո)

**Խուարես թատրոն**, (), պատմական թատրոն Մեքսիկայի Գուանախուատո նահանգի համանուն քաղաքում, որը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբում, բացվել է 1903 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Պորֆիրիո Դիասի կողմից։

## Պատմություն
Շինությունը կառուցվել է 1872-1903 թվականներին ճարտարապետ Խոսե Նորիեգայի կողմից։ Շինության կառուցումը շարունակել և ավարտին են հասցրել ճարտարապետներ Անտոնիո Ռիվաս Մերկադոն և Ալբերտո Մալոն։ Նրանց կատարած վերափոխումներից հետո շինության և՛ արտաքին, և՛ ներքին տեսքը փոխվել է։

Թատրոնն անվանվել է ի պատիվ Մեքսիկայի քաղաքական և պետական գործիչ, Մեքսիկայի ազգային հերոս Բենիտո Խուարեսի։ 1972 թվականից թատրոնում հյուրընկալվում է Սերվանտիտո միջազգային փառատոնը։

## Ճարտարապետություն
մինի|Խուրես թատրոնի ներքին տեսքը
Շենքը կառուցված է նեոդասական ոճով։ Կառույցի հատկապես արտաքին դիզայնի մեջ ակնհայտ է հին հռոմեական և հունական ճարտարապետության շունչը։ Աստիճաներով բարձրանալիս բացվում է 12 սյուների շարքը, որը հիշեցնում է Հռոմի պանթեոնը։ Շենքի տանիքին տեղադրված են 8 բրոնզե արձաններ հունական դիզաբանությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Información y eventos de la Ciudad de Guanajuato

Կատեգորիա:Մեքսիկայի թատրոններ
Հայաստանի հողային ֆոնդ

**Հայաստանի հողային ֆոնդ**, հանրապետության բոլոր հողերի ամբողջությունը։ 
Հողային ֆոնդը բաժանվում է՝
*ըստ իրավական կանոնակարգի (ըստ սեփականության սուբյեկտների)
*ըստ նպատակային օգտագործման (ըստ գործառնական նշանակության)։ 
Հողային ֆոնդի հողերի բնական, տնտեսական և իրավական վիճակը բնորոշվում է հողային կադաստրով։

Հայաստանի հողային ֆոնդի բաժանումը՝
### Ըստ վարչատնտտեսական հատկանիշ
Ըստ վարչատնտտեսական հատկանիշերի՝ Հայաստանում հողային ֆոնդը բաժանված է 10 վարչական մարզերին և Երևան քաղաքին, այսինքն 926 համայնքներին։ Հանրապետության հողային ֆոնդը կազմում է 2974259,1 հեկտար։
### Ըստ սեփականության սուբյեկտներ
Հայաստանի Հողային օրենսգրքով հանրապետության հողային ֆոնդը ըստ սեփականության սուբյեկտների, բաժանվում է՝ 
*Հայաստանի քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց սեփականության (487397,5 հեկտար), 
*համայնքային սեփականության (808998,4 հեկտար), 
*պետական սեփականության (1677482,1 հեկտար)։ 
### Ըստ գործառնական նշանակության
Ըստ գործառնական նշանակության՝ հողային ֆոնդ բաժանվում է 
*գյուղատնտեսական (71,8%),
*բնակավայրերի (4,5 %), 
*արդյունաբերական ընդերքօգտագործման և այլ արտադրությունների նշանակության օբյեկտների (1 %), 
*էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի, կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների (0,7%), 
*հատուկ պահպանվող տարածքների (6,3%), 
*հատուկ նշանակության (0,3%), 
*անտառային (13,4%), 
*ջրային (0,7%), 
*պահուստային (1,3%) հողերի։

Կատեգորիա:Հող
Գուրջի Բողազ

**Գուրջի Բողազ**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, վերջինիս Սպեր վտակի օժանդակը։ Հոսում է Սպերի և Բաբերդի շրջանների սահմաններով։ Հիշատակվում է միջնադարյան վրացական աղբյուրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Գելանթաշի լեռնաշղթա

**Գելանթաշի**, լեռներ Թուրքիայում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում, Էրզրում քաղաքից հարավ-արևմուտք, Եփրատի վտակ Թուզլուի ձախակողմյան և Արածանիի աջակողմյան Բինգոլ վտակների ջրբաժան շրջանում։ Ձգվում են արևմուտքից-արևելք ուղղությանբ, մոտ 7 կիլոմետր երկարությանբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Բարիթ Խևի

**Բարիթ Խևի** (), գետ Վրաստանում։ Պատկանում է Կուրի ավազանին, Օցխե գետի ձախ վտակը և հոսում է Ադիգենի շրջանով։  Երկարություն 11 կմ, ավազանի տարածք 52,2 կմ²։ Ակունքը գտնվում է Մեսխեթի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, ծովի մակարդակից 2425 մ բարձրության վրա։ Գետը հոսում է խորը և նեղ կիրճում, փշատերև և խառը անտառներով։ Միանում է Աբաստումանի ներքևում գտնվող Օցխե գետին։ Ունի 42 փոքր վտակ՝ ընդհանուր երկարությունը 45 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր
Կատեգորիա:Ադիգենի շրջան
Կատեգորիա:Կուրի ավազանի գետեր
Բողնյաց

**Բողնյաց** (), , գետ Հայաստանի Լոռվա մարզում և Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզում, Կուրի աջակողմյան վտակ Մաշավերի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վիրահայոց լեռների՝ Գայլեդրունք լեռնանցքի հարավ-արևերյան կողմից և Վրաստանի տարածքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 40 կմ, Հայաստանի տարածքում՝ 10 կմ։

## Անվանումներ
Գետը հայտնի է նաև Բողնյաց գետ, Բոլոտավրի անուններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր
Կատեգորիա:Մաշավեր գետի վտակներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Յուրմաշ (Ուսոլկիի վտակ)

**Յուրմաշ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուսոկա գետի ձախ ափից 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսոկումի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, գետի ենթաավազանը Օխլեբինո Սիմ գետն է մինչև թափվելը Բելայա, գետի գետային ավազանը Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010200712111100018609
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111101860
* Ավազանի կոդը — 10.01.02.007
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սիտավծմինդա

**Սիտավծմինդա**, *Սիտավցմինդա*, լեռնագագաթ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզում, Աջարա-Իմերեթյան լեռնաշղթայում, Ախալցխա քաղաքից 3 կմ հյուսիս։ Բարձրություն 1157 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզ
Հողային ծածկույթի կառուցվածք

**Հողային ծածկույթի կառուցվածք**, միմյանց հետ որոշակի գենետիկական և աշխարհագրական կապ ունեցող, բազմակիորեն կրկնվող հողային անհամասեռությունների կայուն զուգորդություններ, որոնք ստեղծում են տվյալ հողային ծածկույթի տարածական պատկերը։ 
Տարբեր հողային ծածկույթի կառուցվածքներ կազմված են՝ 
*հողային համալիրներում
*բծավորություններում
*զուգորդություններում 
*խճանկարներում և այլ տարածական պատկերներում համախմբված տարրական հողային արեալներից (աշխարհագրական ամենափոքր օբյեկտներից)։
## Բնորոշում
Հողային ծածկույթի կառուցվածքների ձևավորումը բնորոշվում է 
*մեզո և միկրո ռելիեֆների համատեղ ազդեցությամբ
*հողագոյացնող ապարների ու բույսերի խմբերի տարածական հերթափոխությամբ
*կենդանիների գործունեությամբ 
*հողածածկույթի վրա մարդածին գործոնի ազդեցությամբ։

Հողի էրոզիան և երկրորդական հողի աղակալումը հողային ծածկույթի կառուցվածքը դարձնում են ավելի բարդ և հակադիր, իսկ հողի մշակումը և ոռոգումը նպաստում են ավելի պարզ ու համասեռ հողային ծածկույթի կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հողային ծածկույթի կառուցվածքի բնույթով մեծապես որոշվում են երկրագործության հնարավորությունները և հողային պաշաղների օգտագործման արդյունավետությունը։

Հայաստանում հողի շրջանացումը կատարվել է հողային ծածկույթի կառուցվածքի հաշվառմամբ, որը մեծ դեր է խաղում հողի տնտեսական գնահատման և հողի որակական գնահատման ժամանակ։

Կատեգորիա:Հող
Բարխալ (գետակ)

**Բարխալ**, գետակ Սև ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Պարխարյան լեռների լանջերից և ձախ կողմից թափվում Ճորոխ գետը։ Ջրառատ է, ավազանի մեծ մասն անտառապատ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Անհրաժեշտ աշխատանք

**Անհրաժեշտ աշխատանք**, աշխատուժի վերարտադրությունն ապահովող անհրաժեշտ աշխատաժամանակի ընթացքում ծախսվող աշխատանք։
Անհրաժեշտ աշխատանքը յուրսւքանչյուր հասարակարգում ստանում է տնտեսական նոր բովանդակություն և դրսևորման ձև։

Կատեգորիա:Աշխատանք
Բերե Սևրան

**Բերե Սևրան**, լեռ Վասպուրականի լեռների կենտրոնական հատվածում, ջրբաժան գծի վրա։ Տեղակայված է Կոտուր գետի կիրճից 5-6 կմ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգի լեռներ
Սերգեյ Փարաջանովի հուշարձան (Թբիլիսի)

**Սերգեյ Փարաջանովի հուշարձան**, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ Սերգեյ Փարաջանովին նվիրված հուշարձան Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է Սերգեյ Փարաջանովի 80-ամյակին՝ «Հին Թբիլիսի» Շարդեն փողոցում
։ Հուշարձանի բացմանը ներկա են եղել վրացական մտավորականության հայտնի ներկայացուցիչներ, հյուրեր Հայաստանից, Ռուսաստանից և Ուկրաինայից։

Քանդակագործը կերտել է «թռչող» հուշարձան ըստ Յուրի Մեչիտովի «Թռիչքի ժամանակ» հայտնի լուսանկարի, որտեղ Փարաջանովը ցատկելով անցնում է թբիլիսյան փողոցներից մեկով։

Փարաջանովին նվիրված հուշարձան կա նաև Կիևի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի մոտ, որը տեղադրվել է 1998 թվականին (քանդակագործ՝ Բոգդան Մազուր)։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Վաժա Մեկաբերիձե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Monument to the Sergey Parajanov (Tbilisi, Georgia) / სერგეი ფარაჯანოვის ძეგლი
* Sergei Parajanov

Կատեգորիա:Թբիլիսիի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սերգեյ Փարաջանով
Ֆարոս (կղզի)

**Ֆարոս** (), ոչ մեծ կղզի Եգիպտոսի ափին Միջերկրական ծովում Նիլան գետաբերանում. Միացված Ալեքսանդր ծովապատնեշի միջոցով 285-ից մ.թ. ա.։

## Ալեքսանդրյան փարոս
Ալեքսանդրիայի փարոսը կառուցվել է 3-րդ դարում մ. թ. ա.
Եգիպտոսի Ալեսանդրիա քաղաքում, որ նավերը կարողանան հաջողությամբ անցնել խոչընդոտները Ալեքսանդրյան նեղուցի ճամփին։ Դա աշխարհի առաջին փարոսն էր և կանգուն մնաց մոտավորապես հազար տարի, բայց մ. թ. ա. 796 թվականին երկրաշարժի ընթացքում այն մեծապես վնասվեց։ Դրա հետևանքով Եգիպտոս ժամանած արաբները փորճեցին այն վերականգնել և 14-րդ դարում նրա բարճրութոյւնը կազմում էր մոտավորապես 30 մետր 14-րդ դարում այն ամբողջությամբ փլուզվեց րկրաշարժից։ Նրա ավերակները օգտագործվեցին ամրոցներ կառուցելու համար։
Ալեքսանդրյան փարոսը համարվում է աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը։

Կատեգորիա:Եգիպտոսի կղզիներ
Գազանոց

**Գազանոձ**,**Գազանոց**, հնավայր Հայաստանի Աշտարակի շրջանում, Սաղմոսավան գյուղից մոտ 3 կմ հյուսիս։ Վաղ բրոնզեդարի և վաղ երկաթի դարի ամրացված բնակավայր է, որտեղ հայտնաբերված են դամբարանաշատ և անտիկ շրջանի ու միջնադարյան բնակության հետքեր։ Ամրոց-բնակավայրը գտնվում է մի լեռնային հրվանդանի վրա, որի հիմքի մասում պահպանվել են 2 պարսպաշղթաների մնացորդները։ Վերգետնյա հնագիտական նյութերի մեծ մասը կազմում է մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակին վերաբերող խեցեղենը։ Հնավայրը հայտնաբերվել է Երևանի Համալսարանի արշավախմբի կողմից 1975 թվականին։ Երբեմն գրվում է նաև Գաղանոձ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնավայրեր
Անհրաժեշտ արդյունք

**Անհրաժեշտ արդյունք**, կենսամիջոցների ամբողջություն, որ բավարարում է նյութական արտադրության աշխատողների և նրանց ընտանիքի կենսական պահանջմունքները։
Կապիտալիստական հասարակարգում անհրաժեշտ արդյունք դրսևորվում է աշխատավարձի ձևով, որի մեծությունը որոշվում է աշխատուժ-ապրանքի արժեքի օրենքով և այդ ապրանքի առք ու վաճառքի շուկայական կոնկրետ պայմաններով։
Սոցիալիզմի պայմաններում ընդլայնվում են անհրաժեշտ արդյունքի սահմանները։
Անհրաժեշտ արդյունքը արտադրվում և օգտագործվում է անհատի, նրա ֆիզիկական ու հոգևոր կարողությունների բազմակողմանի զարգացման համար։

Անհրաժեշտ արդյունքը արտահայտվում է
* բանվոր-ծառայողների աշխատավարձի
* գյուղատնտեսական կոոպերատիվների աշխատողների դրամական ու բնամթերային եկամուտների
* ինչպես նաև սպառման հասարակական ֆոնդերից և անձնական օժանդակ տնտեսություններից ստացվող եկամուտների ձևով։

Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Գեժելար

**Գեժելար**, լեռնաշղթա Պարսկահայաստանում Կարմիր և Զանգիմար գետերի ստորին հոսանքի ջրբաժան շրջանում, Կարմիր գետի գետաբերանից 3-4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ձգվում է 6-7 կմ երկարությամբ, հյուսիս-արևմուտքից հյուսիս-արևելք ուղղությամբ։ Շրջակայքի նկատմամբ բարձրությունը զգալի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Գոլոյ Բուջաղ

**Գոլոյ Բուջաղ**, լեռնագագաթ Հայաստանում, Փամբակի լեռներում, Վանաձոր քաղաքից մոտ 25 կիլոմետր արևմուտք։ Բարձրությունը 2400 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Գոլուրտ

**Գոլուրտ**, լեռ Վիրահայոց լեռնահամակարգում, Հայաստանի Թումանյանի շրջանի Օձուն գյուղի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրահայոց լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Սայաթ-Նովայի հուշարձան (Թբիլիսի)

320px|mini|right|Часть площади Горгасали с памятником Саят-Нове
**Սայաթ-Նովայի հուշարձան**, հայ բանաստեղծ-աշուղ Սայաթ-Նովային նվիրված հուշարձան Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Հուշարձանը բացվել է 2009 թվականի հունիսի 7-ին Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ։ Հուշարձանի համար ընտրվել է այս վայրը, քանի որ 1795 թվականին, երբ պարսից շահ Աղա Մոհամմեդ Ղաջարը հարձակվել է Վրաստանի վրա, մյուս քրիստոնյաների հետ միասին թշնամու ջոկատներից այդտեղ է թաքնվել նաև Սայաթ-Նովան, ով սպանվել է եկեղեցու շեմին և այդտեղ էլ թաղված է։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Գիա Չափարիձե, Կախի Կորիձե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի արձաններ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հուշարձաններ
Դաաս

**Դաաս**, լեռնագագաթ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռների հարավային հատվածում, Բեյլան քաղաքից ոչ հեռու։ Սրա լանջերից է սկիզբ առնում Բեյլանի գետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Կատեգորիա:Ամանոսի լեռնաշղթա
Ալեքսանդր Մանթաշյանի կիսանդրի (Թբիլիսի)

**Ալեքսանդր Մանթաշյանի կիսանդրի**, հայ մեծ բարերար Ալեքսանդր Մանթաշյանին նվիրված հուշարձան Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Բարերար Ալեքսանդր Մանթաշյանցի հուշարձանը նրա հայրենի քաղաք Թբիլիսիում կանգնեցվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Կիսանդրին ստեղծվել է Մանթաշովի մահվան 100-րդ տարելիցին։ Գտնվում է Հավլաբարի Նոր Էջմիածին հայկական եկեղեցու բակում
։ Կիսանդրու բացման արարողությանը մասնակցել է ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի հուշարձաններ
Մեր հայրերի հողը

**Մեր հայրերի հողը** (), 1979 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։

## Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներն են։ Ծեր Բետկիլը, որ լեռնային Սվանեթի գյուղերից մեկի բնակիչ է, որդուն ռազմաճակատ ուղարկելուց հետո գնում է սարերը, որ հասցնի հեռու տանել կոլխոզի նախիրը, մինչ կգան գերմանացիները։ Լեռներում նա հանդիպում է Լաշային՝ սովետական համազգեստով գերմանական լրտեսին։ Վերջինս վրացերեն սովորել է իր հորից, ով Գերմանիա էր մեկնել գաղթականների առաջին խմբերի հետ։ Երկար զրույցի ընթացքում Լաշան համակրանքով է լցվում դեպի ծեր Բետկիլը, և երբ անսպասելիորեն հարձակվում են գերմանացիները, երիտասարդը կանգնում է Բետկիլի կողքին՝ նրա հետ միասին պաշտպանելու վրացական հողը։

## Դերերում
* Գիուլի Ճոխոնելիձե
* Զուրաբ Ղիփշիձե
* Լիա Կապանիձե
* Կոտե Դաուշվիլի
* Գեորգի Մաչաիձե
* Մզիա Արաբուլի
* Քեթևան Կիկնաձե
* Թամարա Սխիրտլաձե
* Մ. Միկաշաիձե
* Մ. Գորդելաձե

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսորներ՝ Գիգա Լորթքիփանիձե, Գիուլի Ճոխոնելիձե
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ինգա Գարուչավա, Պյոտր Խոտյանովսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Գիա Կանչելի
* Օպերատոր՝ Աբեսալոմ Մայսուրաձե
* Նկարիչ՝ Շոթա Գոգոլաձե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Մեր հայրերի հողը» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում
* http://mediateka.km.ru/cinema_2001/Encyclop.asp?Topic=topic_segida_f2654

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գիգա Լորթքիփանիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գիուլի Ճոխոնելիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Էստեր ՖԱ

**Էստեր**, շվեդական ֆուտբոլային ակումբ Վեկշյո քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1930 թվականին։ Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «*Վեկշյո Արենա*» մարզադաշտում։ Թիմը Շվեդիայի քառակի չեմպիոն է։ Թիմը Սմոլանդի ֆեդերացիայի անդամ է։

## Ձեռքբերումներ
* Շվեդիայի չեմպիոն - 1968 թ., 1978 թ., 1980 թ., 1981 թ.
* Շվեդիայի գավաթակիր - 1977 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Շվեդական ֆուտբոլային ակումբներ
Օտվիդաբերգ ՖԱ

**Օտվիդաբերգ**, շվեդական ֆուտբոլային ակումբ Օտվիդաբերգ քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1907 թվականին։ Ալվենսկանում թիմը անցկացրել է 15 մրցաշրջան։ Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «*Կոպարվալեն*» մարզադաշտում։ Թիմը Շվեդիայի երկակի չեմպիոն է։

## Ձեռքբերումներ
* Շվեդիայի չեմպիոն - 1972, 1973
* Շվեդիայի գավաթակիր - 1970, 1971

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:Շվեդական ֆուտբոլային ակումբներ
Կալմար ՖԱ

**Կալմար**, շվեդական ֆուտբոլային ակումբ Կալմար քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Ներկայումս թիմը հանդես է գալիս Ալվենսկանում։ Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «Գուլգֆոլգեն Արենա» մարզադաշտում։

## Ձեռքբերումներ
* Շվեդիայի չեմպիոն - 2008
* Շվեդիայի գավաթակիր - 1981, 1987, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Շվեդական ֆուտբոլային ակումբներ
Սուրամի սինագոգ

**Սուրամի սինագոգ** (), սինագոգ Վրաստանի Խաշուրի մունիցիպալիտետի Սուրամ քաղաքատիպ ավանում։ Գտնվում է Սուրամոլա գետի ձախ ափին։ Ներկայումս սինագոգը համարվում է ակտիվ։ Այն կառուցվել է 1998 թվականին։

## Գրականություն
* მ. დანდურიშვილი, 26 საუკუნე, თბ., 1998 թվական

Կատեգորիա:Շիդա Քարթլիի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վրաստանի սինագոգներ
Շատիյոն լա Պալյու

**Շատիյոն լա Պալյու ** (), կոմունա Ֆրանսիայում, Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Պոն դ'Էն կանտոնի մեջ։ Շրջանը՝ Բուրկ ան Բրես։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01092։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 40 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, 26 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսացամաքային է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1562 մարդ։

## Ադմինիստրացիա

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 1000 մարդկանցից 773-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 227-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,3% է, 1999 թվականին՝ 71,8 %)։ 773 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 722 -ը (375 տղամարդ, 347 կին), գործազուրկ է եղել 51 մարդ (19 տղամարդ և 32 կին)։ 227 պասիվներից 88 մարդ եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 90-ը՝ թոշակառու, 45-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Իրինայի եկեղեցին
* Փոլի ամրոցի ավերակներ

## Քույր քաղաքներ
 Դայզենհաուզեն (Գերմանիա, 1988)

## Նկարներ

Arriv%C3%A9e_%C3%A0_Ch%C3%A2tillon-la-Palud_(Le_Haut).JPG|
%C3%89glise_Saint-Ir%C3%A9n%C3%A9e_de_Ch%C3%A2tillon-la-Palud_-_2.JPG|
Statue_de_la_Vierge_-_%C3%89glise_Saint-Ir%C3%A9n%C3%A9e_de_Ch%C3%A2tillon-la-Palud.JPG|
Church_of_Bublanne.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* cassini.ehess.fr. Проверено 7 июня 2014 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ակամաս (Թեսևսի որդին)

**Ակամաս** ( - «անխոնջ»), հին հունական դիցաբանությունում Տրոյական պատերազմի աթենական հերոս, Թեսևսի և Փեդրայի որդին, ատտիկյան Ակամանտյանների ֆիլայի էպոնիմոսը։

Հետհոմերոսյան զրույցների համաձայն, երբ Ակամասը Դիոմեդեսի հետ ուղարկվեց Տրոյա, Հեղինեի վերադարձը հաջողեցնելու համար, սիրահարվեց Պրիամոսի դուստր Լաոդիկեին և ծնվեց նրանց որդին՝ Մունիքոսը։ Դեսպանների պահանջը մերժվեց և սկսվեց Տրոյական պատերազմը, որին մասնակցեց նաև Ակամասն իր խորթ եղբոր՝ Դեմոփոնի հետ։ Ակամասը, այլ հերոսների թվում, գտնվում էր փայտե ձիու մեջ, որի օգնությամբ հույները տիրացան Տրոյային։ Քաղաքի գրավման ժամանակ Ակամասն ազատեց իր տատին՝ Թեսևսի մորը՝ Էթրային։

Մյուս հույն հերոսների նման, Ակամասը ևս երկար թափառել է, նախքան հայրենիք վերադառնալը։ Իր թափառումների ընթացքում Ակամասը եղել է Թրակիայում և հիմնել է գաղութ Կիպրոսում։ Տուն վերադառնալով՝ Ակամասը տիրակալել է Աթենքում Դեմոփոնի հետ համատեղ։

Երբեմն Ակամասը հիշատակվում է որպես թրակիացիների առաջնորդ, որը եկել էր տրոյացիներին օգնության և կամ էլ Անտենորի և Թեանոյի որդին, Տրոյական հերոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տրոյական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Դարիկո

**Դարիկո** (), 1936 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Պրեմիերան կայացել է 1937 թվականի հունվարի 13-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է կալվածատերերի դեմ գյուղացիների ապստամբության մասին։

Հարուստ Դրոիձեն փորձում է խլել այրի Բաբալեին պատկանող հողամասը։ Այդ նպատակով նա Սիմոնին՝ Բաբալեի որդուն, մեղադրում է հողի սեփականության իրավունքը հաստատող փաստաթղթերը կեղծելու մեջ։ Սիմոնին ձերբակալում են։ Սիմոնին ու նրա մորը հանում են իրենց տնից և դատապարտում աքսորի Հյուսիս։ Հարուստ Դրոիձեի որդին փորձում է բռնաբարել Դարիկոյին՝ Սիմոնի կնոջը, և Դարիկոն, պաշտպանելով իր պատիվը, սպանում է նրան։ Դարիկոն լքում է գյուղը և ապաստանում անտառում՝ զինված գյուղացիների մոտ, ովքեր տեղի բնակիչներին պաշտպանում են կազակների հարձակումներից։ Սիմոնը, ում հաջողվում է փախչել բանտից, միանում է իր կնոջը։

## Դերերում
* Թամար Ցիցիշվիլի - *Դարիկո*
* Նինա Չխեիձե - *Մարինա*
* Սերգո Զաքարիաձե - *Սիմոն*
* Ալեքսանդր Ժորժոլիանի - *գրագիր Մոսե*
* Արկադի Խինտիբիձե - *Տիտիկո*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Դարիկո» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Դարիկո» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

Կատեգորիա:1930-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1936 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Միխեիլ Ճիաուրելիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սեմյոն Դոլիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Շալտիկ

**Շալտիկ ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Թաթարստանի հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սյուն գետի ափից 181 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 29 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը
Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201612111100026497
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102649
* Ավազանի կոդը — 10.01.02.016
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Թբիլիսոբա

**Թբիլիսոբա** (), ամենամյա համաժողովրդական տոն, որը նվիրված է բերքահավաքին և Թբիլիսի քաղաքին։ Տոնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում, հոկտեմբերի վերջի հանգստյան օրը։ 2011 թվականից Թբիլիսիում այս տոնը տոնում միայն հոկտեմբերի 7-ին, 8-ին և 9-ին։ Տոնակատարության ժամանակ քաղաքում կազմակերպվում են տոնավաճառներ, երթեր, համերգներ և սպորտային միջոցառումներ։ Տեղի է ունենում արվեստի և սպորտի հայտնի գործիչներին «Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացի» կոչման շնորհում։

Տոնը առաջին անգամ կայացել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, և այդ ժամանակից տոնվում է ամեն տարի, բացառությամբ 1990-ական թվականների սկզբի քաղաքական անկայուն տարիներին։

2010 թվականի սկզբից որոշ նախկին ԽՍՀՄ երկրներում սկսել են տոնել, որպես Վրաստանի մշակույթի օրեր։ Մոսկվայում այդ օրը տոնվում է ամեն տարի անընդմեջ, սկսած 2010 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Վրաստանում
Կատեգորիա:Թբիլիսի
Կատեգորիա:Վրաստանի տոներ
Շատիյոն ան Միշայ

**Շատիյոն ան Միշայ** (), կոմունա Ֆրանսիայում, Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Բերգալդ սիուր Վազելին կանտոնի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Նանտիու։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01091։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 3120 մարդ։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի համայնքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էֆլե ՖԱ

**Էֆլե**, շվեդական ֆուտբոլային ակումբ Էվլե քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1882 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։ Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկանում է «Ստրյոմվալեն» մարզադաշտում։ Թիմը Եստրիքլանդի ֆեդերացիայի անդամ է։

## Ձեռքբերումներ
* Շվեդիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից - 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Շվեդական ֆուտբոլային ակումբներ
Բամ Բամ Բիգելոու

**Սկոտ Չարլզ Բիգելոու** (, ), առավել հայտնի **Բամ Բամ Բիգելոու** (*Bam Bam Bigelow*) ռինգային անվամբ, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Ավելի քան 20 տարվա մասնագիտական կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել «World Wrestling Federation» (WWF), «Extreme Championship Wrestling» (ECW) և «World Championship Wrestling» (WCW) կազմակերպություններում։ Չնայած գերծանր քաշին, աչքի է ընկել բազմաթիվ ակրոբատիկ ունակություններով։

Կարիերայի ընթացքում Բիգելոուն նվաճել է 13 չեմպիոնական տիտղոս, ընդ որում՝ մեկ անգամ հռչակվել է ECW աշխարհի ծանրքաշային, ինչպես նաև 2 անգամ՝ WCW աշխարհի թիմային չեմպիոն։ Չնայած «WWF»-ում որևէ չեմպիոնական տիտղոսի չարժանանալուն, ելույթներ է ունեցել կազմակերպության բազմաթիվ փեյ-փեր-վյուներում, այդ թվում՝ «Ռեսլմանիա XI»-ի գլխավոր իրադարձությունում։

1996 թվականին իր ուժերն է փորձել ընդհանուր մենամարտեր (MMA) սպորտաձևում՝ առաջնաելույթում պարտություն կրելով Կիմո Լեոպոլդոյի կողմից։

2000 թվականի հուլիսին կարողացել է այրվող տանից դուրս բերել 3 երեխայի՝ ընդ որում մարմնի 40%-ի շրջանում ստանալով երկրորդ աստիճանի այրվածքներ։ Կատարվածից հետո Բիգելոուն 2 ամիս շարունակ ապաքինվել է հիվանդանոցում։

Մահացել է 2007 թվականի հունվարի 19-ին՝ 45 տարեկանում՝ կոկաինի և ցավազրկող դեղատեսակների գերդոզավորումից։ Կյանքի վերջին տարիներին ունեցել է բազմաթիվ առողջական խնդիրներ, այդ թվում սիրտ-անոթային համակարգի աթերոսկլերոզային խանգարումներ և մեջքի շարունակական ծանր ցավեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը WWE.com կայքում
* Էջը IMDb կայքում
* Շիրիմը «Find a Grave» կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Տալովկա (գետ, թափվում է Օխոտի ծով)

**Տալովկա **, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կամչատկա երկրամասում։
Գետի երկարությունը կազմում է 458 կմ։ Ջրահավաքի ավազանի մակերեսը կազմում է 24100 կմ²։ Կամչատկա երկրամասի խոշորագույն գետերից է։ Ունի խոշոր վտակներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Յուրմիս (Պուտայի վտակ)

**Յուրմիս** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սվերդլովսկի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Պուտ գետի ձախ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 17 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուֆա, գետի ենթաավազանը Այ գետն է մինչև Բելայա թափվելը, գետի գետային ավազանը՝ Կամա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010201112111100021183
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111102118
* Ավազանի կոդը — 10.01.02.011
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Զամբյուղով հաց

**«Զամբյուղով հաց»**, պատկանում է իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի վրձնին։ Նկարել է 1945 թվականին։ Գտնվում է Դալիի թատրոն-թանգարանում՝ Ֆիգերասում։

## Նկարագրություն
Մուգ ֆոնի վրա կարծես ժամանակը կանգ է առել, աշխարհ է վերադառնում այն նույն հացը, որը նկարել է Դալին քսան տարի առաջ։ Ընդ որում, Դալիի ոճային կայուն ցանկությունների շնորհիվ չփչացող այդ հացը իր երկրորդ գոյության պահին դարձել է ավելի կատարյալ։
## Պատմություն
1941 թվականին Դալին հայտնեց, որ հակված է «դառնալ դասական»։ Այդ հեղաշրջումը պայմանավորել էր իտալական Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչների ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը, և, ամենայն հավանականությամբ, արտացոլում էր նրա այն զգացողությունը, որ սեփական հոգեկան կենսագրությունը՝ որպես սյուժեի աղբյուր, արդեն սպառված է։ Այդ ժամանակից սկսած՝ որպես ներշնչանքի աղբյուր՝ Դալին ավելի հաճախ է դիտարկում արտաքին աշխարհը։ Ի տարբերություն ժամանակակից արվեստի մյուս պիոներների՝ Դալիի նկարները միշտ խնամքով են իրականացվում, և 1940-ական թվականներին նրա ոճը ավելի շատ մոտեցավ նախորդ դարի ակադեմիական իդեալին, որը ընկալվում էր որպես պայքարելու պատրաստ հնաոճ։ Ավանդույթի ուժը, որը նկարչի համար մեծ նշանակություն ուներ, արտահայտվել է նաև այս պարզ կտավում, որտեղ հացը և զամբյուղը կարծես ներսից լուսավորված են և տարածվում են մթության մեջ։ Ըստ էության, այս միջոցը գրավել է նկարչի ուշադրությունը, քանի որ նման է իր սիրելի իսպանական նկարիչների՝ Վելասկեսի և Սուրբարանի նկարներին։ Այն նաև նախանշում է Դալիի հետաքրքրությունը կրոնական թեմաներով, որը սկիզբ առավ 1950-ական թվականներից։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Корзинка с хлебом  в галерее работ Сальвадора Дали

Կատեգորիա:1945 նկարներ