Մարկ Համիլ

**Մարք Ռիչարդ Համիլ** (, ) ամերիկացի դերասան։ Մարմնավորել է Լյուկ Սքայուոքերի դերը «*[[Աստղային պատերազմներ]]*» կինոշարքի սկզբնական և շարունակական եռագրություններում։

1980-ականների ընթացքում Համիլը տարբերակել է «*Աստղային պատերազմներ*» սկզբնական եռագրության իր դերից՝ զբաղվելով թատերական կարիերայով Բրոդվեյում, մասնավորապես մասնակցելով «*Փղամարդը*», «*Ամադեուս*» և «*Հիմարը*» ներկայացումներին: Նրա այլ կենդանի գործողությամբ կինո և հեռուստատեսային դերերը ներառում են Քեննեթ Վ. Դանթլի կրտսերին «*Կորվետ ամառ*» ֆիլմում (1978), շարքային Գրիֆին «*Մեծ կարմիր մեկը*» ֆիլմում (1980), Քրոուին «*Սուշի աղջիկ*» ֆիլմում (2012), Թեդ Միչամին «*Բրիգսբի արջը*» ֆիլմում (2017) և Արթուր Փիմին Նեթֆլիքս-ի «*Աշերների տան անկումը*» մինի-սերիալում (2023):

Համիլը նաև ունեցել է արդյունավետ կարիերա որպես ձայնային դերասան, հայտնի է DC Comics-ի տարբեր նախագծերում Ջոկերի ձայնավորմամբ, սկսած 1992 թվականի «*Բաթմեն. անիմացիոն սերիալից*»: Այլ ձայնային դերերը ներառել են Հոբգոբլինը «*Սարդ-մարդը. անիմացիոն սերիալում*» (1995-1998), Կրակի լորդ Օզային «*Ավատար. Վերջին օդաճանաչը*» մուլտսերիալում (2005-2008), պարոն Սալացիային և սենատոր Ստամփինգստոնին «*Մետալոկալիպս*» մուլտսերիալում (2006-2013, 2023) և Սքիփսին «*Սովորական շոու*» մուլտսերիալում (2010-2017):

## Վաղ կյանք
Մարք Ռիչարդ Համիլը ծնվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Օքլենդում, Կալիֆոռնիա նահանգում: Նրա ծնողներն էին Վիրջինիա Սյուզան Ջոնսոնը և Ուիլյամ Թոմաս Համիլը, ով ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կապիտան էր: Նա յոթ երեխաներից մեկն է՝ ունի երկու եղբայր՝ Ուիլ և Պատրիկ, և չորս քույր՝ Թերի, Ջեն, Ջինի և Քիմ: Նրա հայրը ունի անգլիական, իռլանդական, շոտլանդական և ուելսական ծագում, իսկ մայրը կիսով չափ շվեդական և կիսով չափ անգլիական ծագում ունի: Համիլը նկարագրել է իր հորը որպես հավատարիմ հռոմեական կաթոլիկ և «Նիքսոնի հանրապետական»:

Հոր ծառայության վայրի փոփոխությունները և դրան հաջորդող ընտանեկան տեղափոխությունները հանգեցրին նրան, որ Համիլի երեխաները հաճախ փոխում էին դպրոցները: Տարրական դպրոցի տարիներին նա հաճախել է Ուիլյամսբուրգի Ուոլսինգհեմի ակադեմիան Վիրջինիայում և Էդգար Ալլան Պոյի միջնակարգ դպրոցը Աննանդեյլում։ 11 տարեկանում նա տեղափոխվել է Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա՝ Քասլթոն Դրայվի 5900 թաղամաս, որտեղ հաճախել է Հեյլի ավագ դպրոց։ Սան Դիեգոյի Ջեյմս Մեդիսոն ավագ դպրոցում առաջին տարվա ընթացքում նրա ընտանիքը վերադարձել է Վիրջինիա, և Համիլը հաճախել է Աննանդեյլի ավագ դպրոց: Ավագ դպրոցի երրորդ տարում նրա հայրը տեղափոխվել է Ճապոնիա, որտեղ Համիլը հաճախել է Նայլ Ք. Կիննիկի ավագ դպրոց և անդամակցել դրամատիկական ակումբին: Նա ավարտել է այդ դպրոցը 1969 թվականին: Հետագայում ընդունվել է Լոս Անջելեսի քաղաքային քոլեջ՝ մասնագիտանալով դրամայի ոլորտում:

## Կարիերա
### Սկզբնական շրջան
Համիլի վաղ կարիերան ներառել էր կրկնվող դեր «*Ընդհանուր հիվանդանոց*» օճառային օպերայում և գլխավոր դեր կարճատև գոյություն ունեցած «*Տեխասյան անիվավորները*» սիթքոմում: Նա մարմնավորել է ավագ որդու՝ Դեյվիդի դերը «*Ութը բավական է*» սերիալի պիլոտային սերիայում, թեև հետագայում այդ դերը կատարել է Գրանթ Գուդիվը: Նա նաև հյուրի կարգավիճակով հայտնվել է «*Բիլ Քոսբիի շոուում*», «*Պարտրիջների ընտանիքում*», «*222-րդ սենյակում*» և «*Մեկ օր միաժամանակ*» սերիալներում: Նա հայտնվել է բազմաթիվ հեռուստաֆիլմերում, ինչպիսիք են «*Քաղաքը*» և «*Սառա Թ. – Դեռահաս ալկոհոլիկի դիմանկարը*»:

### Աստղային պատերազմներ
Ռոբերտ Ինգլանդը «*[[Ապոկալիպսիսը հիմա]]*» ֆիլմի համար փորձեր էր անցնում, երբ անցել է միջանցքի մյուս կողմը, որտեղ տեղի էին ունենում Ջորջ Լուկասի «*[[Աստղային պատերազմներ]]*» ֆիլմի փորձերը: Փորձերը որոշ ժամանակ դիտելուց հետո նա հասկացել է, որ իր ընկեր Համիլը կատարյալ կլիներ Լյուկ Սքայուոքերի դերի համար: Նա առաջարկել է Համիլին փորձ անցնել այդ դերի համար: Պարզվել է, որ Համիլի գործակալն արդեն կազմակերպել էր փորձը, որը նրան տվել էր այդ դերը:

1977 թվականի մայիսին թողարկված «*Աստղային պատերազմները*» հսկայական, անսպասելի հաջողություն է ունեցել և մեծ ազդեցություն թողել կինոարդյունաբերության վրա: Համիլը հետագայում հայտնվել է ոչ այնքան հաջողակ «*Աստղային պատերազմների տոնական հատուկ թողարկում*» ֆիլմում 1978 թվականին, իսկ ավելի ուշ մասնակցել է հաջողակ շարունակություններին՝ «*Կայսրության հակահարվածը*» և «*Ջեդայի վերադարձը*»: Առաջին երկու ֆիլմերի միջև ընկած ժամանակահատվածում Համիլը ենթարկվել է լուրջ ավտովթարի ՝ կոտրելով քիթը և ձախ այտոսկրը: Տարածվեցին կեղծ լուրեր, թե նրա դեմքը պլաստիկ վիրահատության կարիք է ունեցել: Շարունակությունների երկու մասերում իր դերակատարման համար Համիլը պարգևատրվել է Գիտաֆանտաստիկայի, ֆենթեզիի և սարսափի ֆիլմերի ակադեմիայի կողմից շնորհվող Սատուրն մրցանակով՝ որպես լավագույն դերասան: 1980 թվականին նա հյուրի կարգավիճակով հայտնվել է «*Մապեթների շոուում*»՝ և՛ որպես ինքը, և՛ որպես Լյուկ Սքայուոքեր «Աստղային պատերազմների աստղերը» սերիայում: Սերիայում նաև հայտնվեցին C-3PO-ն և R2-D2-ը, որոնք միացան Լյուկին Չուբակային փնտրելու գործում։

Համիլը կրկին մարմնավորել է Լյուկ Սքայուոքերի դերը «*Աստղային պատերազմներ*» և «*Կայսրության հակահարվածը*» ֆիլմերի ռադիո դրամատիզացիաներում: «*Ջեդայի վերադարձը*» ռադիո դրամայում դերը կատարել է մեկ այլ դերասան:

Ջոզեֆ Քեմփբելի «*Հազար դեմքով հերոսը*» գրքի հրատարակությունները (որն ազդել էր Լուկասի վրա ֆիլմերը ստեղծելիս), որոնք լույս տեսան 1977 թվականին «*Աստղային պատերազմների*» թողարկումից հետո, կազմի վրա օգտագործում էին Համիլի՝ որպես Լյուկ Սքայուոքերի պատկերը:

Համիլը հայտնվել է մի շարք վավերագրական ֆիլմերում, այդ թվում՝ «*Աստղային պատերազմների ստեղծումը*» և «*Երազանքների կայսրություն. Աստղային պատերազմների եռագրության պատմությունը*»: Նա նաև պատմողի ձայնն է 1983 թվականի «*<u>Աստղային պատերազմներից մինչև Ջեդայ. Սագայի ստեղծումը</u>*» վավերագրական ֆիլմում:

Համիլը վերադարձել է «*Աստղային պատերազմների*» տիեզերք 2014 թվականին, երբ կատարել է հնագույն սիթ լորդ Դարթ Բեյնի ձայնը «*Կլոնների պատերազմը*» անիմացիոն սերիալի 6-րդ սեզոնի վերջին սերիայում: Նա առաջադրվեց Ցերեկային Էմմի մրցանակի իր կատարման համար:

Lucasfilm–ը ձեռք բերելուց հետո Ուոլթ Դիսնռյ ընկերությունը սկսել է թողարկել նոր «*Աստղային պատերազմներ*» ֆիլմեր, սկսած «*Ուժը արթնանում է*» ֆիլմից, որը թողարկվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ին: Սկզբում թե՛ Disney-ն, թե՛ Համիլը խուսափողական էին այն հարցի շուրջ, թե արդյոք Համիլը կլինի դերասանական կազմում: Հաղորդվում էր, որ Համիլին նշանակվել էր սննդաբան և անձնական մարզիչ նախքան նկարահանումները: 2013 թվականի սեպտեմբերին Համիլի ընկեր Ռոբերտ Ինգլունդը հաստատել է, որ «նրանք Մարքին մարզասրահ են ուղարկել, որովհետև Մարքը վերադառնում է որպես Լյուկ Սքայուոքեր»: Չնայած առաջին տեղում լինելուն, Համիլը հայտնվել է միայն ֆիլմի վերջում (առանց երկխոսության)՝ շարունակության համար լարված պահ ստեղծելով:

Համիլը կրկին խաղացել է Սքայուոքերի դերը «*Աստղային պատերազմներ. Վերջին ջեդայը*» ֆիլմում, որը թողարկվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին: Սկզբում Համիլը քննադատաբար էր տրամադրված ֆիլմում իր սեփական դերի նկատմամբ՝ նշելով, որ իր և ռեժիսոր Ռայան Ջոնսոնի միջև «հիմնարար տարաձայնություն» կար Սքայուոքերի կերպարի վերաբերյալ: Ավելի ուշ Համիլը զղջացել է այդ հայտարարությունների համար՝ ֆիլմը անվանելով «բոլոր ժամանակների լավագույններից մեկը»: Նա կրկին խաղացել է Սքայուոքերի դերը «*Աստղային պատերազմներ. Սքայուոքերի վերելքը*» ֆիլմում:

Համիլը նաև ձայնային կամեոներ է ունեցել որպես Դոբբու Սքեյ «*Վերջին ջեդայում*», Բուլիո՝ «*Սքայուոքերի վերելքում*» և EV-9D9՝ «*Մանդալորացին*» սերիալի հինգերորդ սերիայում: Նա նմանատիպ կամեոներ ունեցել է «*Ուժը արթնանում է*», «*Ռոուգ մեկ*» և «*Սոլո. Աստղային պատերազմների պատմություն*» ֆիլմերում չբացահայտված դերերում, որոնց համար նշվել էր որպես «Ուիլյամ Մ. Պատրիկ» և «Պատրիկ Ուիլյամս»:

Համիլի տեսքը թվայնորեն երիտասարդացվել է Սքայուոքերի դերը կրկին մարմնավորելու համար «*Մանդալորացին*» սերիալի 2-րդ սեզոնի ֆինալում և սփին-օֆֆ սերիալ «*Բոբա Ֆեթի գիրքը*»-ի 6-րդ գլխում: Նա նաև հայտնվել է «*Դիսնեյի Պատկերասրահ. Մանդալորացին*» հաղորդաշարում:

Համիլը ձայնավորել է անիմատորին «*Ինչպես ՉԵՆ նկարում*» հաղորդաշարի «*Աստղային պատերազմներ*» սերիայում:

### Այլ աշխատանքներ

«*Աստղային պատերազմների*» հաջողությունից հետո Համիլը նկատել է, որ հանդիսատեսը նրան շատ մոտ էր նմանեցնում Լյուկ Սքայուոքերի հետ: Նա դարձել է դեռահասների կուռք՝ հայտնվելով դեռահասների ամսագրերի շապիկներին, ինչպիսին է Թայգեր Բիթը: Նա փորձել է խուսափել կարծրատիպային դերեր ստանալուց՝ հանդես գալով 1978 թվականի «*Կորվետ ամառ*» ֆիլմում և ավելի հայտնի 1980 թվականի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին «*Մեծ կարմիր մեկը*» ֆիլմում: Նա նաև հայտնվել է «*Գիշերը, երբ լույսերը մարեցին Ջորջիայում*» (1981) և «*Բրիտանիայի հիվանդանոց*» (1982) ֆիլմերում: Իր վաղ բլոկբաստերային դերից ավելի հեռանալով՝ Համիլը սկսել է խաղալ Բրոդվեյում՝ մասնակցելով այնպիսի պիեսների, ինչպիսիք են «*Փղի մարդը*» (1979), «*Ամադեուս*» (1983), «*Հարիգան և Հարթ*» (1985, որի համար նա արժանացել է Դրամա Դեսկ մրցանակի առաջադրման), «*Սենյակի սպասարկում*» (1986) և «*Հիմարը*» (1987-88): Երբ 1984 թվականին «*Ամադեուսը*» հարմարեցվել է կինոյի համար, Համիլը փորձել է կրկին ստանալ Մոցարտի դերը, սակայն պարտվել է Թոմ Հալսին: Ստուդիայի ղեկավարներից մեկը ֆիլմի պրոդյուսերներին ասել է. «*Ես չեմ ուզում Լյուկ Սքայուոքերին այս ֆիլմում*»: Համիլը նաև հեռուստատեսային հայտնություններ է ունեցել՝ 1986 թվականին «*Զարմանալի պատմություններ*» սերիալի մեկ սերիայում և 1987 թվականին «*Ալֆրեդ Հիչքոքը ներկայացնում է*» սերիալի մեկ սերիայում:

Ֆիլմերից վեց տարվա դադարից հետո Համիլը վերադարձել է մեծ էկրան 1989 թվականի «*Հոսանք*» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմով: Նա շարունակել է աստղ լինել ֆիլմերում 1990-ականների ընթացքում, ներառյալ «*Կեսգիշերային զբոսանք*» և «*Գայվերը*» 1991 թվականին, «*Անիծյալների գյուղը*» վերանկարահանումը 1995 թվականին և շվեդական «*Համիլտոն*» գործողությունների ֆիլմը 1998 թվականին: Համիլը հայտնվել է «*Ջեյը և լուռ Բոբը հարվածում են*» (2001) ֆիլմում՝ որպես գերհանցագործ Քոքնոքեր, մի դեր, որը պարոդիա է և՛ իր, և՛ իր անցյալում խաղացած դերերի վրա:

Հեռուստատեսային աշխատանքը ներառում է հյուրի դերում հայտնվելը որպես Խաբեբա «*Ֆլեշ*» սերիալի երկու սերիաներում (1990), կամեո հայտնություններ «*MADtv*»-ում՝ որպես Միս Սվանի օտարացած հայր, և հայտնություն «*[[Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում]]*», որտեղ նա խաղում էր ինքն իրեն՝ վաճառվելով «*Աստղային պատերազմներ*» թեմայով տնային գնումների վաճառքում: Նա հայտնվել է «*3-րդ քարը Արեգակից*» (1997) և «Պարզապես կրակիր ինձ վրա» (1998) սերիալների մեկական սերիաներում, «*seaQuest DSV*»-ի երկու սերիաներում (1995) որպես Տոբիաս ԼեԿոնտ, և «*Արտաքին սահմաններ*» սերիալի «*Միտքը նյութի վրա*» սերիայում (1995):

Երբ «*Օդային թևի հրամանատար*» համակարգչային խաղերի սերիան սկսել է օգտագործել լիարժեք շարժման տեսանյութեր, Համիլը ստանձնել է սերիալի գլխավոր հերոսի՝ գնդապետ Քրիստոֆեր Բլերի դերը, որը նա խաղացել է «*Օդային թևի հրամանատար III*: *Վագրի սիրտ*», «*Օդային թևի հրամանատար IV*: *Ազատուրյան գինը*» և «*Օդային թևի հրամանատար: Մարգարեություն*» խաղերում: 1999 թվականի «*Օդային թևի հրամանատար*» ֆիլմում Բլերին խաղացել է Ֆրեդի Պրինց կրտսերը, թեև Համիլը ձայնային կամեո ուներ: Համիլը հայտնվում է «*Ջոկատ 42*»-ում՝ «*Աստղային քաղաքացի*» համակարգչային խաղի տիեզերքի միայնակ խաղացողի արշավում՝ որպես փոխգնդապետ Սթիվ «Ծեր մարդ» Քոլթոն:

2003 թվականին Համիլը գլխավոր դեր է խաղացել «*Վեց պարի դասեր վեց շաբաթում*» երկհոգանոց պիեսում՝ որպես դառնաճաշակ պարի ուսուցիչ Մայքլ Մինետտի: Նա խաղացել է Ռու ՄաքՔլանահանի դիմաց Մայամիի Կոկոնաթ Գրոուվ թատրոնում սեզոնի ընթացքում և Փոլլի Բերգենի դիմաց, երբ ներկայացումը տեղափոխվել է Բրոդվեյ:

Համիլը նաև ռեժիսորն էր և գլխավոր դերում խաղացել է 2004 թվականի «*Կոմիքս. ֆիլմը*» ուղիղ DVD ֆիլմում: Լինելով կոմիքսների երկրպագու, ով մինչև հայտնի դառնալը հաճախում էր գիտաֆանտաստիկայի և կոմիքսների համաժողովներին, Համիլն ասել է, որ իր կերպարը հիմնված է իր իսկ չափազանցված տարբերակի վրա: Նա և իր թիմը նկարահանել են «*փաստագրական*» ֆիլմի մեծ մասը 2002 թվականի Սան Դիեգոյի Կոմիկ-Կոնի ժամանակ և ներգրավել են Սթեն Լիին, Քևին Սմիթին, Բրյուս Քեմփբելին և Հյու Հեֆներին փոքր դերերում: Ֆիլմը 2005 թվականի DVD Exclusive Awards-ում արժանացել է Լավագույն իրական գործողությունների DVD պրեմիերա ֆիլմ մրցանակին:

2011 թվականին Համիլը հայտնվել է որպես չարագործ NBC-ի «*Չակ*» սերիալի հինգերորդ սեզոնում: Նա հայտնվել է «*Քրեական մտքեր*» հեռուստասերիալում՝ ութերորդ սեզոնի վերջին երկու սերիաներում՝ որպես Ջոն Քերթիս (հայտնի նաև որպես «Կրկնօրինակող»), մի մարդասպան, ով հետապնդում է BAU թիմին սերիալի ութերորդ սեզոնի ընթացքում: Նա նաև հյուրի դերում հայտնվել է Ջորջ Տակեյի հետ միասին ABC-ի «*Հարևանները*» սիթքոմի առաջին սեզոնի վերջին սերիայում՝ որպես հրամանատար Բիլ:

Համիլը գլխավոր դեր է խաղացել 2011 թվականի հունգարական «*Թելոմերիս*» ֆիլմում, մի նախագիծ, որում նա նաև ստեղծագործական խորհրդատու էր: «*Թելոմերիսը*» առաջին մեյնսթրիմ գիտաֆանտաստիկ ֆիլմն էր, որը նկարահանվել է Հունգարիայում: Հաջորդ տարի Համիլը գլխավոր դեր է խաղացել ևս երկու իրական գործողությունների ֆիլմերում՝ բրիտանական սարսափ ֆիլմ «*Օդային*» և անկախ ֆիլմ «*Սուշի աղջիկը*»: «*Օդայինը*» բացասական արձագանքներ է ստացել քննադատներից և հանդիսատեսից: Համիլն ասել է, որ «*Սուշի աղջկա*» մռայլ տոնայնությունը նրան դուրս է բերել իր հարմարավետության գոտուց, բայց նա երախտապարտ էր դրա համար:

2014 թվականին Համիլը հայտնվել է «*Քինգսման. Գաղտնի ծառայություն*» ֆիլմում՝ որպես Ջեյմս Առնոլդ, Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջի պրոֆեսոր և կլիմայի փոփոխության փորձագետ: Նա նաև կրկնել է իր Խաբեբայի դերը The CW-ի 2014 թվականի իրական գործողությունների «Ֆլեշ» սերիալում՝ հայտնվելով առաջին սեզոնի 17-րդ սերիայում, երկրորդ սեզոնի 9-րդ սերիայում և երրորդ սեզոնի 9-րդ սերիայում: Համիլը գլխավոր դեր է խաղացել 2018 թվականի «*Խաբեբա*» ֆիլմում, անկախ ֆիլմ՝ հայտնի խարդախ Բարի Մինկովի կյանքի մասին: Համիլը խաղացել է Մինկովի հոր՝ Ռոբերտ Մինկովի դերը:

Համիլը հայտնվել է պատմական-գեղարվեստական դրամատիկ սերիալ «*Ասպետական*» երկրորդ սեզոնում, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականին: Նա մարմնավորել է վարպետ Տալուսին՝ տամպլիեր վետերան, ով պատրաստում է նորեկներին Շարտրի տաճարում: 2022 թվականի ապրիլին հայտարարվել է, որ Համիլը կհայտնվի «*Երեխաները սրահում*» սերիալի վերածնունդում, որը պետք է թողարկվեր Amazon Prime Video-ում հաջորդ ամիս՝ մայիսի 13-ին:

### Ձայնային դերասանություն
#### Ընդհանուր աշխատանք
Համիլը սկսել է կատարել ձայնային դերասանական աշխատանք 1970-ականների սկզբին՝ կերպավորելով Քորի Անդերս կերպարը Հաննա-Բարբերա արտադրության «*Ջինի*» շաբաթ առավոտյան մուլտֆիլմում: Ավելի ուշ նա խաղացել է Շոնի դերը Ռալֆ Բակշիի «*Կախարդներ*» ֆիլմում, որը թողարկվել է «*Աստղային պատերազմներից*» ընդամենը երեք ամիս առաջ 1977 թվականին: Ձայնային դերը, որով նա առավել հայտնի է, Բեթմենի ոխերիմ թշնամի Ջոկերն է, որի հաջողությունը նրան հնարավորություն է տվել մարմնավորել բազմազան կերպարներ հեռուստատեսությունում, ֆիլմերում, անիմեում և տեսախաղերում (հիմնականում նմանատիպ գերչարագործներ):

Համիլը կատարել է Հոբգոբլինի ձայնը 1990-ականների «Սարդ–մարդ» անիմացիոն սերիալում: Նրա այլ Marvel սուպերհերոսական ժանրի դերերը ներառում են Գարգոյլը «*Անհավատալի Հալկ*» անիմացիոն սերիալում, Մաքսիմուսը «*Ֆանտաստիկ քառյակում*», Քլոուն «Վ*րիժառուներ. Երկրի ամենահզոր հերոսները*» սերիալում և բազմաթիվ կերպարներ «*Ուլտիմատիվ Սարդ-մարդ*» սերիալում: Համիլը կերպավորել է Սոլոմոն Գրանդիին և Տրիքստերին DC անիմացիոն տիեզերքի «*Արդարադատության լիգա*» և «*Արդարադատության լիգա անսահմանափակ*» սերիալներում, և խաղացել է մարդասպան գանգստեր Թոնի Զուկկոյի դերը «*[[Բեթմեն]]*» անիմացիոն սերիալում, որը կապված չէ DC անիմացիոն տիեզերքի տարբեր սերիալների հետ: Կերպավորել է Սպեկտրին «*Բեթմեն. Քաջն ու համարձակը*» սերիալի մեկ էպիզոդում և տվել է գլխավոր չարագործ Կավաքսասի ձայնը 2012 թվականի «*Դեռահաս մուտանտ նինձյա կրիաներ*» սերիալի հինգերորդ և վերջին սեզոնում:

Ոչ կոմիքսային հեռուստատեսային դերերը ներառում են խելագար շոկային հաղորդավար դոկտոր Ջակը «*Ֆանտոմ 2040*»-ում, տնօրեն Ջոն Սմիթը «*Լրիվ լրտեսներ*» սերիալի «Հոգիների հավաքորդ» էպիզոդում, Քրիստոֆեր «Մեյվերիկ» Բլերը «*Թևավոր հրամանատարի ակադեմիա*» սերիալում, Ուոլթեր Լանցի Բազ Բազարդ կերպարը «*Նոր Վուդի Վուդփեքեր շոո*ւ» սերիալում, ճոխ ռոբոտ Լոուրենս «Լարի» 3000-ը «*Ժամանակի ջոկատ*» սերիալում, ծովահեն կապիտան Սթիքիբիրդը «*Ծածկանուն. Հաջորդ դռան երեխաներ*» սերիալում, Կրակի լորդ Օզային «*Ավատար. Վերջին օդաճախարակը*» սերիալում, Կմախքների թագավորը «*Սուպեր ռոբոտ կապիկների թիմ Հիպերֆորս գոու*» սերիալում, բազմաթիվ դերեր «*Մետալոկալիպս*» սերիալում և պահակ Սքիփսը «*Սովորական շոու*» սերիալում: Նա նաև կերպավորել է ինքն իրեն Disney-ի «Պեպեր Էն» անիմացիոն սերիալի երկու էպիզոդներում։

Համիլը հյուրի դերում հանդես է եկել որպես կամեո «*Սիմփսոնները*» սերիալի «Քաղաքապետ դարձած ամբոխը» էպիզոդում: Էպիզոդի աուդիո մեկնաբանության ժամանակ նա ասել է, որ հանդիսացել է շոուի երկրպագու դեռևս 1987 թվականի «*Թրեյսի Ուլմանի շոու*»-ում դրա դեբյուտից ի վեր, և որ անձնական հաճույք է եղել աշխատել Դեն Կաստելանետայի՝ Հոմեր Սիմփսոնի ձայնի հետ: Նա նաև հյուրի դերում հանդես է եկել «*Ընտանիքի տղամարդը*» սերիալում և եղել է պարբերաբար հայտնվող ձայնային դերասան Սեթ Գրինի «*Ռոբոտ Չիքըն*» սերիալում:

Բացի հեռուստատեսային ձայնային դերասանությունից, Համիլը նկարահանվել է բազմաթիվ անիմացիոն ֆիլմերում: Նրա դերերը ներառում են Պահակախմբի կապիտանը «*Սինդբադ. Մշուշի քողի այն կողմում*» ֆիլմում, Հուդա աստվածաշնչյան կերպարը «*Հովսեփ. Երազանքների թագավորը*» ֆիլմում, չար գայլ Նիջուն «*Բալտո 2. Գայլի որոնումը*» ֆիլմում և Հանուկա Զոմբին «*Ֆուտուրամա. Բենդերի մեծ հաշիվը*» ֆիլմում: Նա նաև կերպավորել է գնդապետ Մուսկային «*Ամրոց երկնքում*» ֆիլմի երկրորդ անգլերեն տարբերակում և Պեջիտեի քաղաքապետին «*Նաուսիկա՝ քամու հովտից*» ֆիլմի կրկնօրինակված անգլերեն տարբերակում. երկու ֆիլմերն էլ ռեժիսորել է Հայաո Միյաձակին և տարածել Դիսնեյը:

Համիլի տեսախաղերի ձայնային դերերը ներառում են դետեկտիվ Մոսլին «*Գաբրիել Նայթ. Հայրերի մեղքերը*» և «*Գաբրիել Նայթ 3. Սրբազան արյուն, անիծյալների արյուն*» խաղերում, օգնական տնօրեն Ուիլսոնը «*Բախտի զինվոր 2. Կրկնակի պարույր*» խաղում, Էդրիան Ռիպբուրգերը LucasArts-ի «*Լրիվ գազ*» խաղում, Ուլվերինը «*X2. Ուլվերինի վրեժը*» խաղում (որն ուղեկցում էր «X2» ֆիլմին), Գորո Մաջիման «*Յակուզա*» խաղում, Մալեֆոր Մութ Տիրակալը «*Սպայրոյի լեգենդը. Վիշապի արշալույսը*» խաղում, Դիտորդը «*Մութ ձիավորնե*ր» խաղում և վարպետ Էրակուսը «*Թագավորության սրտեր. Քնի ծնունդ*» և «*Թագավորության սրտեր 3*» խաղերում: Տեցույա Նոմուրան՝ «*Թագավորության սրտերի*» ստեղծողը, իրեն նկարագրում է որպես Համիլի աշխատանքի երկրպագու: Կա նաև մեկ այլ կերպար՝ վարպետ Քսեհանորթը, որի ձայնը սկզբնապես կերպավորել է «*Աստղային ուղևորություն*» հայտնի սերիալի Լեոնարդ Նիմոյը (նա խաղացել է Սփոքին): Նոմուրան նշել է, որ նրանք ցանկացել են այդ դերերի համար ներկայացնել և՛ Համիլին, և՛ Նիմոյին, քանի որ երկու կերպարները մրցակիցներ են, ինչը հանգեցնում է «*Աստղային պատերազմներ*» և «*Աստղային ուղևորություն*» սերիալների երկրպագուների մրցակցությանը: Նիմոյի մահից հետո նրան փոխարինել է Ռութգեր Հաուերը «*Թագավորության սրտեր 3*»-ում, ով իր հերթին փոխարինվել է Քրիստոֆեր Լոյդով իր մահվանից հետո «*Վերհիշեցնե*լ» ներբեռնվող բովանդակության համար. Լոյդը նույնպես հայտնվել էր «*Աստղային ուղևորություն*»-ում որպես հրամանատար Կրուգե:

Համիլը հանդես է գալիս որպես պատմիչ «*Հնագույն ձայներ*» (1999) դոկումենտալ սերիալում, որը նվիրված է հնագիտությանը և հին պատմությանը, և համատեղ արտադրվել է BBC-ի և The Learning Channel-ի կողմից և հրապարակվել Time-Life-ի կողմից որպես DVD սերիա: Նա նաև պատմել է Տիբոր Ռուբինի, Ռալֆ Է. Պոմերոյի, Ջոն Ֆինիգանի և Միչել Ռեդ Քլաուդ Կրտսերի Պատվո մեդալի և Արծաթե աստղի մեջբերումները 2013 թվականի Կորեայի պատերազմի մասին «Ֆինիգանի պատերազմը» վավերագրական ֆիլմում (ռեժիսոր՝ Կոնոր Թիմմիս):

Համիլը կերպավորել է Թոդ Ուեյնիոյի կերպարը «Համաշխարհային պատերազմ Զ»-ում, քննադատների կողմից բարձր գնահատված աուդիոգրքում, որը հիմնված է Մաքս Բրուքսի նույնանուն վեպի վրա: Նա ձայներ է տրամադրել 1983 թվականի «*[[Պինոկիո (հեռուստասերիալ)|Պինոկիո]]*» աուդիոգրքի ամբողջ դերասանական կազմի համար և կերպավորել է Հոլլի Բլեքի և Թոնի Դի Տերլիցցիի «''Սպայդերվիկի ժամանակագրություններ''» գրքաշարի I-III հատորների կերպարները:

2007 թվականին Համիլը կերպավորել է ավագ Օրինին «*Պայքար հանուն Տերայի*» ֆիլմում: Նա պատմել է 2017 թվականի գիտաֆանտաստիկ հեռուստասերիալ «*Չափողականություն 404*»-ը: 2019 թվականին Համիլը կերպավորել է Չակիին «Մանկական խաղ» ֆիլմի վերանկարահանման մեջ, ինչպես նաև Սկեկսիս գիտնական սկեկտեկին «*Մութ բյուրեղ. Դիմադրության դարաշրջան*» սերիալում Նեթֆլիքսի տասը մասից բաղկացած նախապատմություն՝ 1982 թվականի Ջիմ Հենսոնի «*Մութ բյուրեղ*» ֆիլմի համար): 2021 թվականին Համիլը կերպավորել է դերձակ Արթ Ռոզենբաումին Ռոբերտ Քըրքմանի «*Անպարտելի*» սերիալի անիմացիոն տարբերակում և Սկելետորին «*Տիեզերքի տիրակալներ. Հայտնություն*» սերիալում: Նա նաև պատրաստվում է կրկնել այդ դերը «Հայտնության» շարունակության՝ «Տիեզերքի տիրակալներ. Հեղափոխություն» սերիալում:

### Գրառումներ
Համիլը «Սև Մարգարիտ» կոմիքսների մինի-սերիալի համահեղինակն է, որը հրատարակվում է Dark Horse Comics հրատարակչության կողմից։ Նա գրել է «*Բեթմեն.Երկդեմանի Ռիդլեր»* գրքի նախաբանը, որը վերատպում է Ռիդլերի և Երկդեմանի մասնակցությամբ տարբեր պատմություններ ՝ դրանք ընդմիշտ կապելու Բեթմենի հետ։ Նա նաև գրել է մի քանի պատմվածքներ *Սիմփսոնների կոմիքսների* համար, այդ թվում ՝ «աղետ Springfield-ի փոխարինողի վրա», որը պարոդիզացնում է «DC ճգնաժամը անսահման երկրների վրա», ինչպես նաև հղում է կատարում մի քանի այլ դասական կոմիքսների։

## Անձնական կյանք
Ըստ 1981 թվականի «*Մարդիկ*»-ի հոդվածի, Համիլի «առաջին լուրջ սերը» եղել է դերասանուհի Էն Վինդհեմը, ով նրա քրոջ դերն էր խաղում «*Ընդհանուր հիվանդանոց*» սերիալում, և ում հետ նա հարաբերություններ է ունեցել նկարահանումներից դուրս: Ավելի ուշ նա նկարագրել է, թե ինչպես է զգացել անհարմարություն նկարահանման հրապարակում նրա հետ աշխատելիս, երբ իրենց հարաբերություններն ավարտվել էին: 2017 թվականի հարցազրույցում նա իր երկար և երջանիկ ամուսնությունը ոչ դերասանի հետ բացատրել է նրանով, որ Վինդհեմի հետ հարաբերությունների միջոցով սովորել է դերասանի հետ հարաբերությունների վտանգները:

1978 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Համիլն ամուսնացել է ատամնաբույժ հիգիենիստ Մերիլու Յորքի հետ մասնավոր քաղաքացիական արարողությամբ: Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Նաթան Էլիաս, Գրիֆին Տոբիաս և Չելսի Էլիզաբեթ: Նաթանը ծնվել է «Կայսրության հակահարվածը» ֆիլմի արտադրության ժամանակ և կամեո դեր է ունեցել որպես Նաբուի թագավորական պահակներից մեկը «*Աստղային պատերազմներ. Մաս I - Թաքնված սպառնալիք*» ֆիլմում: Չելսին լուսանկարչական հայտնություն է ունեցել որպես մանուկ Աքսել Վոքեր 1990 թվականի «*Ֆլեշ*» հեռուստասերիալում. նույն լուսանկարն օգտագործվել է 2014 թվականի սերիալում: Բոլոր երեքն էլ կամեո դերեր ունեն որպես Դիմադրության զինվորներ «*Վերջին ջեդայում*»: Բացի իր երեք երեխաներից, Մարկ Համիլն ունի թոռնուհի՝ Աթըմն, իր ավագ որդի Նաթանի միջոցով:

1977 թվականի հունվարի 11-ին, «*Աստղային պատերազմներում*» իր տեսարաններից մեկը նկարահանելուց առաջ, Համիլը ավտովթարի է ենթարկվել, որի ժամանակ կոտրել է քիթը և ձախ այտոսկրը: Արդյունքում կրկնօրինակ է օգտագործվել հողային սահնակի որոշ կադրերի համար:

Համիլը Դեմոկրատական կուսակցության բացահայտ կողմնակից է և աջակցել է նրա թեկնածուներին: 2012 թվականի նախագահական ընտրություններից առաջ նա Միթ Ռոմնիին անվանել է «օձի յուղ վաճառող»: Նա աջակցել է Փ.Գ. Սիթենֆելդին 2016 թվականի Օհայոյի Սենատի ընտրություններում: Նա նաև քննադատել է Դոնալդ Թրամփի թվիթները՝ դրանք բարձրաձայն կարդալով իր Ջոկերի ձայնով:

Համիլը նաև Դեյվիդ Լեթերմանի վաղ երկրպագուներից էր՝ երբեմն հայտնվելով «*Ուշ գիշեր Դեյվիդ Լեթերմանի հետ*» հաղորդման մեջ, ինչպես նաև ձայնագրելով յուրաքանչյուր սերիան և վարելով օրագիր՝ հաղորդումը փաստագրելու համար: Գրող Քրիս Էլիոթի հետ հանդիպելուց հետո Համիլից խնդրել են օգնել որոշել 1000-րդ Դիտողի նամակը, որին Լեթերմանը պատասխանել էր: Նրա այս սովորությունը շարունակվել է նաև Լեթերմանի նոր շոուի ժամանակ CBS-ում, բայց ի վերջո դադարել է։

2023 թվականի հոկտեմբերին Համիլը, ավելի քան 700 այլ հոլիվուդյան մասնագետների հետ միասին, ստորագրել է բաց նամակ՝ դատապարտելով պաղեստինյան զինյալ խմբավորում Համասին, պահանջելով ազատ արձակել Գազայում պահվող պատանդներին և աջակցություն հայտնելով Իսրայելին 2023 թվականի Իսրայել-Համաս պատերազմում:

## Բարեգործություն
2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Համիլը դարձել է United24 դրամահավաք հարթակի դեսպանը, որը միջոցներ է հավաքում Ռուսաստանի դեմ պատերազմում Ուկրաինային աջակցելու համար։ 2023 թվականի մարտի 25-ին տեղի է ունեցել Մարկ Համիլի ստորագրությամբ պաստառների խաղարկությունը։ Այն հավաքել է ավելի քան $ 300,000 RQ-35 Heidrun հետախուզական անօդաչու թռչող սարքերի համար։

## Գրավոր աշխատանքներ
### Նախաբաններ
* 

### Կոմիքսներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Նշումներ

## Ծանոթագություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*
*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի