Հայկ Սարգսյան (ֆիզիկոս)

**Հայկ Արայի Սարգսյան**, (), հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկայի բնագավառում կիսահաղորդիչների և ցածրաչափ համակարգերի գիտնական։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2005), պրոֆեսոր (2010)։ Հայ-ռուսական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի վարիչ, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2022)։

## Կենսագրություն
Հայկ Արայի Սարգսյանը ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 2-ին Երևանում։ 1989 թվականին ավարտել է Երևանի №147 դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետ։
1994 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։

1997 թվականին պաշտպանել է թեզ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար «Էքսիտոնային վիճակների տեսական ուսումնասիրություն և կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական հատկություններ» թեմայով։

1997-2002 թվականներին եղել է գիտաշխատող, 2002 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի պինդ մարմնի ֆիզիկայի ամբիոնի ավագ գիտաշխատող։

2001-2006 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ (այժմ՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան)։

2005 թվականին պաշտպանել է թեզ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան ստանալու «Էլեկտրոնային տեսության որոշ հարցեր և քվանտային ցածրաչափ կիսահաղորդչային կառույցների օպտիկական հատկություններ» թեմայով։

2006 թվականից Հայ-ռուսական (սլավոնական) պետական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի պրոֆեսոր է։

2008-2012 թվականներին եղել է Հայ-ռուսական (սլավոնական) պետական համալսարանի ֆիզիկատեխնիկական ֆակուլտետի դեկան։

2010 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։

2012 թվականից Հայ-ռուսական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի վարիչ է։

2015 թվականից հանդիսանում է Սանկտ-Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական համալսարանի կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի և նանոէլեկտրոնիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։

2022 թվականին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով Հայկ Սարգսյանին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործչի կոչում։

## Մրցանակներ
* Պողոսյան մրցանակ (2008)
* Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակ (2011)։
* Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ, 2022։

## Հետազոտության ոլորտ
Հետազոտության հիմնական ուղղություններն են՝ պինդ մարմնի ֆիզիկա, կիսահաղորդիչների օպտիկական հատկություններ, էքսիտոնային ֆիզիկայի հարցեր, ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի ֆիզիկա (նանոկառուցվածքներ)։

## Հրապարակումներ
Հայկ Սարգսյանը բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ է։

### Հոդվածներ ամսագրերում
# A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A.Sarkisyan, «Relativistic two-dimensional hydrogenatom», Journal of Contemporary Physics, vol. 29, pp.&nbsp;27–31 (1994).
# A.A. Kirakosyan, M.K.Koumashyan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Light absorptionin a semiconductor, containing dislocations, in indirect interband transitions», Journal of Contemporary Physics, vol. 30, pp.&nbsp;14–20 (1995).
# K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Function of dielectric susceptibility of size-quantizet semiconductor film», Sci. Lett. of YSU, vol. 2, pp.&nbsp;37–41 (1996).
# E.M. Kazaryan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Indirect transitions caused by electrondislocation interaction in size-quantized semiconductor film», Thin Solid Films, vol. 302, pp.&nbsp;54–57 (1997).
# E.M. Kazaryan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Indirect transitions in thin films due toCoulomb interactions between electrons», Thin Solid Films, vol. 338, pp.&nbsp;185–187 (1999).
# A.A. Avetisyan, A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «Relativistic hydrogenatom in a high magnetic field», Journal of Contemporary Physics, vol. 34, pp.&nbsp;24–28 (1999).
# A.A. Avetisyan, A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «Impurity states innarrow band semiconductor in a high magnetic field», Physica Status Solidi B, vol. 214, pp.&nbsp;91–95 (1999).
# H.A. Sarkisyan, « Dielectric susceptibility of electron gas with nonparabolic dispersionlaw», Reports of National Academy of Sciences Republic of Armenia, vol.100, pp.&nbsp;143–146(2000).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Energy levels of an electron withKane’s law of dispersion in a spherical microcrystal», Physica E, vol.8, pp.&nbsp;19–23 (2000).
# A.A. Avetisyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «The hydrogen-like impurity states inA3B5 semiconductor microcrystals», Journal of Contemporary Physics, vol.35, pp.&nbsp;21–24(2000).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Electronic states in narrow band gapsemiconductor microcrystal with parabolic confinement in magnetic field», Physica E,vol.11, pp.&nbsp;362–367 (2001).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Impurity states in a parabolic quantumdot under action of a high magnetic field», International Journal of Modern Physics B,vol.15, pp.&nbsp;4103–4110 (2001).
# H.A. Sarkisyan, «To the problem of violation of Kohn’s theorem in quantum dots», Journalof Contemporary Physics, vol.37, pp.&nbsp;233–236 (2002).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan «Influence of semiconductor-dielectrictransition border on the electronic states in spherical quantum dots», Journal of Contemporary Physics, vol.37, pp.&nbsp;120–128, (2002).
# H.A. Sarkisyan, «Electronic states in cylindrical quantum dot in the presence of parallelelectrical and magnetic fields», Modern Physics Letters B, vol.16, pp.&nbsp;835–841 (2002).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Electronic states in parabolic quantum dottaking into account boundary conditions», Physics of Particles and Nuclei, vol.34, pp.S39-S42 (2003).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states in a narrow band gapsemiconductor quantum dot with parabolic confinement potential», Physica E, vol.16, pp.&nbsp;174–178 (2003).
# L.G. Mardoyan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «The charge-dyon bound system in thespherical quantum well», Physical Review A, vol.68, id 014103 (2003).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states in truncated parabolicquantum dot», Reports of National Academy of Sciences Republic of Armenia, vol.104,pp.&nbsp;302–307 (2003).
# H.A. Sarkisyan, «Direct optical absorption in cylindrical quantum dot», Modern PhysicsLetters B, vol.18, pp.&nbsp;443–452 (2004).
# M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Direct interband light absorption in acylindrical quantum dot in quantizing magnetic field», Physica E, vol.22, pp.&nbsp;860–866(2004).
# M.S. Atoyan, H.A. Sarkisyan, «Absorption coefficient of size-quantized 53 BAsemiconductor film with dislocations», Physica B, vol. 352, pp.&nbsp;241–246 (2004).
# M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Interband light absorption in a cylindricalquantum dots in the presence of electrical field», Reports of National Academy of SciencesRepublic of Armenia, vol.104, pp.&nbsp;314–320 (2004).
# E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity optical absorption in parabolicquantum well», Physica E, vol.28, pp.&nbsp;423–430 (2005).
# M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Optical transitions in parabolic quantumdot», Physics of Atomic Nuclei, vol.68, pp.&nbsp;1726–1729 (2005).
# M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Interband light absorption in parabolicquantum dot in the presence of electrical and magnetic fields», Physica E, vol.31, pp.&nbsp;83–85(2006).
# E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states of narrow-gap semiconductor parabolic quantum dot in the presence of extremely strongmagnetic field», Physica E, vol.31, pp.&nbsp;228–231 (2006).
# K.G. Dvoyan, H.A. Sarkisyan, A.A. Chanchapanyan, «Electronic states in quantum wire withthe modified parabolic confinement potential», Russian-Armenian University ScienceLetters, N1, pp.&nbsp;54–60 (2006).
# H.A.Sarkisyan, «On the criteria of the applicability of the single-particle transitions in multi-particle system», Physics of Part. and Nucl. Letters, vol. 4, pp.&nbsp;51–54 (2007).
# V.A. Harutyunyan, E. М. Кazaryan, А. А. Кostanyan, H. A. Sarkisyan, «Interband transitionsin cylindrical layer quantum dot: influence of magnetic and electric fields», Physica E, vol.36, pp.&nbsp;114–116 (2007).
# E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Optical absorption in GaAs quantumwells caused by donor-acceptor pair transitions», Journal of Physics: Condensed Matter, vol. 19, id 046212 (9pp) (2007).
# E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in a sphericalquantum layer in the presence of an electric field: spherical rotator model», Journal of Contemporary Physics, vol. 42, pp.&nbsp;145–150 (2007).
# L.G. Mardoyan, A.P. Nersessian, H.A. Sarkisyan, V.R. Yeghikyan, «Dipole transitions andStark effect in the charge-dyon system», Journal of Physics A: Mathematical andTheoretical, vol. 40, pp.&nbsp;5973–5980 (2007).
# E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in a InSb narrow-gap cylindrical quantum dot», Technical Physics Letters, vol. 33, pp.&nbsp;49–56 (2007).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Hidden symmetry and excitonic transitionsin the quantum well», Physica E, vol. 40, pp.&nbsp;536–541 (2008).
# M. Zoheir, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Electronic states and Stark shift in narrowband InSb quantum spherical layer», Physica E, vol. 40, pp.&nbsp;2945–2949 (2008).
# A.K. Atayan, E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Magneto-absorption incylindrical quantum dots», European Physical Journal B, vol. 63, pp.&nbsp;485–492 (2008).
# M. Zuhair, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in narrow gap InSbspherical layer quantum dot in the presence of electric field», Journal of Physics:Conference Series, vol. 129, id 012017 (4pp) (2008).
# M. Zuhair, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Magneto- and electroabsorption in narrow-gap InSb cylindrical layer quantum dot», Physica E, vol. 41, pp.&nbsp;1583–1590 (2009).
# A.A. Gusev, O. Chuluunbaatar, S.I. Vinitsky, V.L. Derbov, E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan,H.A. Sarkisyan, «Adiabatic approach to the problem of a quantum well with a hydrogen-likeimpurity», Physics of Atomic Nuclei, vol.73, pp.&nbsp;331–338 (2010).
# E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interband absorption in a InSb narrow-band cylindrical quantum dot in presence of the magnetic field», Journal of Computationaland Theoretical Nanoscience, vol. 7, N2, pp.&nbsp;486–491 (2010).
# A.K. Atayan, E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interbandmagnetoabsorption in cylindrical quantum layer with Smorodinsky-Winternitz confinementpotential», Journal of Computational and Theoretical Nanoscience, vol. 7, N6, (2010).

### Զեկույցներ կոնֆերանսներում
# A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A.Sarkisyan, «The binding energy of excitons in thinsemiconductor films», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the First NationalConference, pp.&nbsp;6–8, Dilijan, Armenia (1997).
# H.A. Sarkisyan, «Electronic states in impermeable microcrystals with parabolicpotential», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the Second National Conference, pp.&nbsp;71–73, Dilijan, Armenia (1999).
# M.S. Atoyan, H.A. Sarkisyan «Dislocation mechanism of light absorption in a narrowband semiconductor», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the Third NationalConference, pp.&nbsp;82–85, Sevan, Armenia (2001).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «One-particle states in parabolicquantum dot with regard to boundary conditions», Proc. of 23 International Colloquiumon Group Theoretical Methods in Physics, Dubna, Eds A.N. Sissakian, G.S. Pogosyan, L.G. Mardoyan, vol.2, pp.&nbsp;542–546, Dubna, Russia (2002).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «To the problem of energy spectrum andStark splitting behavior in quantum wells», Semiconductor Micro- and nanoelectronics,Proc. of the Fifth International Conference, pp.&nbsp;141–144, Agveran, Armenia (2005).
# E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Modeling of the electronic states inquantum ring with the Smorodinsky — Winternitz confining potential», PEM — 2006, vol.2 pp.&nbsp;9–11, Divnomorskoe, Russia (2006).
# A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Magnetoexciton in a quantum disc», SemiconductorMicro- and Nanoelectronics, Proc. of the Sixth International Conference, pp.&nbsp;58–60,Tsakhcadzor, Armenia (2007).
# K.G. Dvoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «One-, two-electronic and excitonic statesin a quantum dots with nontrivial geometries: adiabatic description», Modern Problem of Optics and Photonics — 2009, Proc. Of International Conf., World Science Publishing, pp.&nbsp;1–17 (2010).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ