open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քսիլոֆոն

**Քսիլոֆոն** (անգլերեն և ֆրանսերեն՝ xylophone, գերմաներեն՝ xylophon, իտալերեն՝ xilofono), հարվածային երաժշտական գործիք, որը պատկանում է հարվածայինների իդիոֆոնների կարգին։ Այն կազմված է խրոմատիկ կերպով դասավորված փայտյա կամ մետաղյա թիթեղներից (ինչպես դաշնամուրը) և նվագվում է փայտյա կամ կաուչուկե փայտիկներով։ Գործիքը դնում են հատուկ հենակների վրա։

## Նկարագիր և համառոտ պատմություն
Քսիլոֆոնը շատ հին երաժշտական գործիք է։ Որոշ տվյալներով առաջին քսիլոֆոնները հանդիպել են Աֆրիկայում և Ինդոնեզիայում՝ 14-րդ դարում։ Իսկ այլ վկայությունների համաձայն քսիլոֆոնը կարելի է գտնել նաև 9-րդ դարի մանրապատկերներում։ Հին ժողովուրդները, պատահաբար հարվածելով որոշ ծառերի, լսել են երաժշտական հնչյուններ. նրանք կտրել և մշակել են այդ ծառերի փայտերը և դրանցից պատրաստել երաժշտական գործիքներ։

Եվրոպայում առաջին քսիլոֆոնները հանդիպել են 15-րդ դարում, բայց սկզբնական շ̕րջանում այս գործիքը հանդիպել է միայն տոնակատարություններում և սգո երաժշտություններում։ Քսիլոֆոնը օգտագործում են նաև տարբեր երկրների ազգային երաժշտությունների մեջ։ Դասական երաժշտության մեջ քսիլոֆոնը մտել է միայն 19-րդ դարի վերջում։ Արդեն նույն դարասկզբում լավ քսիլոֆոնահարներ էին հանդիպում։ Այս գործիքով զմայլվել են Ֆրեդերիկ Շոպենը, Ֆելիքս Մենդելսոնը, Ֆերենց Լիստը և այլ կոմպոզիտորներ։ Բայց առաջին անգամ այն նվագախմբում օգտագործել է Քամիլ Սեն-Սանսը իր "Մահվան Պար" ստեղծագործությունում։ Այնուհետև նույն կոմպոզիտորը քսիլոֆոն օգտագործել է «Կենդանիների Պարահանդես»-ում։ Սեն-Սանսից հետո քսիլոֆոնը օգտագործել են Գուստավ Մալերը (6-րդ սիմֆոնիա), Ջակոմո Պուչչինին, Ռիխարդ Շտրաուսը, Կլոդ Դեբյուսին, Բելա Բարտոկը, Իգոր Ստրավինսկին, Օլիվիե Մեսսիան և այլ կոմպոզիտորներ։ Քսիլոֆոն ամենաշատը օգտագործել է Դմիտրի Շոստակովիչը (համարյա բոլոր սիմֆոնիաներում և թավջութակի կոնցերտում)։

Մինչ այսօր կարելի է հանդիպել տարբեր տեսակի և մեծության քսիլոֆոններ։ Աֆրիկայի տարբեր երկրների ազգային երաժշտություններում քսիլոֆոնը գրավում է շատ կարևոր տեղ։ Քսիլոֆոնի տարատեսակներից են բալաֆոնը, մարիմբան, զանգակը, լիտոֆոնը և այլ հարվածային գործիքներ։

Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Բուսսի Սեն Ժորժ

**Բուսսի Սեն Ժորժ** (), քաղաք Ֆրանսիայում։ Այն գտնվում է Փարիզից 30&nbsp;կմ արևելք։ Քաղաքը տեղակայված է Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Սեն-է-Մարն դեպարտմենտի Տորքի կանտոնում։

INSEE կոդ՝ *77058*:

## Բնակչություն
Բուսսի Սեն Ժորժ քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 25,135 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,900 մարդ/կմ²։

## Քույր քաղաքներ
*  Արարատ (Հայաստան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ջրաբերդ (այլ կիրառումներ)

**Ջրաբերդ** տեղանունը կարող է վերաբերել.

* Ջրաբերդ (գավառ), պատմական Արցախի գավառներից։
* Ջրաբերդ (մելիքություն), Ղարաբաղի մելիքություններից։
* Ջրաբերդ (ամրոց),  հայկական միջնադարյան պաշտպանական կառույց Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի համանուն գյուղում՝ Թառթառ գետի ափին։
* Ջրաբերդ (Մարտակերտի շրջան), գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում։
* Ջրաբերդ (Հադրութի շրջան), գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։
Աստրախանի պետական երաժշտական թատրոն

**Աստրախանի պետական երաժշտական թատրոն** (ռուս.՝ Астраханский государственный музыкальный театр), քաղաքի ամենահին թատրոններից մեկը, որը հիմնադրվել է 1899 թ։

## Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնի առաջին շենքը կառուցվել է փայտից՝ ճարտարապետ Ա. Մալախովսկու նախագծով 1899 թվականին։ Թատրոնում տարբեր ժամանակներ հանդես են եկել Ֆեոդոր Շալյապինը, Լեոնիդ Սոբինովը, Անտոնինա Նեժդանովան։

1976 թվականի նոյեմբերի 13-ին թատրոնի փայտե շենքը հրդեհվեց։ 1996 թվականի մայիսի 4-ին թատրոնը կրկին բացվեց նոր շենքում։

## Խաղացանկը
* Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո», «Տրավիատա»
* Մոդեստ Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով»
* Ջակոմո Պուչչինիի «Տոսկա»
* Կլինիչևի «Գնչուն»
* «Եգիպտական գիշերներ»
* «Շոպենիանա»
* «Ժիզել»
* «Շելկունչիկ»

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Թատրոնի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Երաժշտական թատրոններ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ
Gillan

**Gillan** (*Գիլլան*), բրիտանական ռոք-խումբ, որը 1978 թվականին ստեղծել է Deep Purple երաժշտախմբի նշանավոր վոկալիստ Յան Գիլանը *Ian Gillan Band*-ի նախկին անդամ Քոլին Թաունսի (*Colin Towns*) և Ջոն Մաքքոյի (*John McCoy*) հետ։ Հենց այդ իսկ տարում երաժշտախումբը Ճապոնիայում թողարկել է իր առաջին ալբոմը՝ վերնագրելով պարզապես «Gillan»: Դրանից հետո խմբին միացել են կիթառահար Բեռնի Տորմեն ու թմբկահար Միք Անդերվուդը (*Mick Underwood*), և այդ նոր կազմով ձայնագրել են ևս երեք ալբոմ՝ «Mr. Universe»-ը, «Glory Road»-ը և «Future Shock»-ը։ Հետագայում Տորմեն լքել է *Gillan*-ը և միացել *Top of the Pops*-ին, նրան փոխարինել է Յանիկ Գերսը (*Janick Gers*), որը մասնակցել է *Gillan*-ի վերջին երկու ալբոմների՝ «Double Trouble»-ի և «Magic»-ի ձայնագրմանը։

Gillan-ը 1980-ական թվականներին նկատելի ազդեցություն է գործել հարդ ռոքի ասպարեզում, հասել առևտրային հաջողությունների. նրա թողարկած վեց ալբոմներից հինգը որակավորվել են որպես արծաթե, աշխարհի տարբեր վայրերում դրանցից վաճառվել է տասը միլիոնից ավելի օրինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Child in Time, the life story of the singer from Deep Purple, 1993
* Black Sabbath, i padrini dell'heavy metal, 1993
* Highway Star, a journey in rock, 2007
* Deep Purple: Smoke on the Water, կենսագրական, 2008 
* Ian Gillan, the autobiography of Deep Purple's lead singer, 2016
* Classic Rock, April 2006, Gillan: "The band had collapsed ...", 2006

## Արտաքին հղումներ
*Music Might: Gillan
*Gillan på allmusic.com
*Diskografi på Discogs
* Music Might biography

Կատեգորիա:1978 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտական խմբեր
Ժուան Կաբրալ ջի Մելու Նիտու

**Ժուան Կաբրալ ջի Մելու Նիտու** (, ), բրազիլացի պոետ, դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել և կրթությունն ստացել է Ռեսիֆում (Պեռնամբուկո նահանգում)։

1940 թ. հարում է մայրաքաղաքային պոետ-ավանգարդիստների խմբին (Ժորժի դը Լիմա, Կառլոս Դրումմոնդ ջի Անդրադե)։ Բանաստեղծությունների առաջին՝ Երազաքար ժողովածուն, որ լույս տեսավ 1942 թ., նշանակալիորեն ազդված էր Մուրիլո Մենդեսի և Կառլոս Դրումմոնդա ջի Անդրեադի ստեղծագործությունների կողմից։ 1946 թվականին դիվանագիտական ծառայության է անցնում, որով զբաղվում է ողջ կյանքում. դիվանագիտական ծառայության մեջ է գտնվել Իսպանիայում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում։ 1940-ական թթ. վերջին ապրում և աշխատում էր Բարսելոնայում, մտերմանում է Խոան Միրոյի, Ժոան Բրոսսայի և *Dau al Set* (Անտոնի Տապիես, Մոդեստ Կուշարտ) խմբի այլ անդամների հետ։

Ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին կնոջից՝ Ստելլա Մարիա Բարբոազա ջի Օլիվեյրայից (Stella Maria Barbosa de Oliveira), ունեցել է հինգ զավակ։ 1986 թ. երկրորդ անգամ ամուսնանում է բանաստեղծուհի Մարլի ջի Օլիվեյրայի (Marly de Oliveira) հետ։

1999 թ.՝ մահվանից հետո, շատ-շատերը համոզմունք էին արտահայտում, որ նա կարող էր լինել գրականության բնագավառում Նոբելյան դափնեկրի հաղթող թեկնածուն։

## Ստեղծագործությունը
Բանաստեղծությունների մեջ հակված է օբյեկտիվիստական, ոչ անձնական պոեզիային (Մալլարմե, Վալերի) և խիստ ձևերը, ինչը քննադատներին տեղիք տվեց խոսել նրա ինքնօրինակ կոնստրուկտիվիզմի մասին

### Բանաստեղծություններ
* Pedra do Sono (1942)
* Os Três Mal-Amados (1943)
* O Engenheiro (1945)
* Psicologia da Composição com a Fábula de Anfion e Antiode (1947)
* O Cão Sem Plumas (1950)
* O Rio ou Relação da Viagem que Faz o Capibaribe de Sua Nascente à Cidade do Recife (1954)
* Dois Parlamentos (1960)
* Quaderna (1960)
* A Educação pela Pedra (1966)
* Museu de Tudo (1975)
* A Escola das Facas (1980)
* Auto do Frade (1984)
* Agrestes (1985)
* Crime na Calle Relator (1987)
* Primeiros Poemas (1990)
* Sevilha Andando (1990)

### Էսսեներ
* Consideração sobre o Poeta Dormido (1941)
* Prática de Mallarmé (1942)
* Joan Miró (1942)
* Poesia e Composição (1952)
* Carta a Murilo Mendes (1972)
* Prosa (1998)

## Ճանաչում
Նրա *Morte e Vida Severina* պոեմը անգլերենով թարգմանում է Էլիզաբեթ Բիշոփը, որի հիման վրա երաժշտական դրամա է գրում Շիկո Բուարկեն։

Բրազիլիական գրական ակադեմիայի անդամ (1968). Մամոենսի մրցանակ (1990), Նեյշտադյան գրական մրցանակ (1992), Իբերոամերիկյան պոեզիայի մրցանակ՝ թագուհի Սոֆիի կողմից (1994).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.releituras.com/joaocabral_bio.asp  

Կատեգորիա:Բրազիլացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Անդրանիկ Հակոբյան (բռնցքամարտիկ)

**Անդրանիկ Հակոբյան** (), հայ միջին քաշային բռնցքամարտիկ է, Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, 2008 թ. աշխարհի գավաթակիր (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն), 2009 թ. աշխարհի առաջնության փոխչեմպիոն (Միլան, Իտալիա)։ Մասնակցել է 29-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերին (2008 թ., Պեկին, Չինաստան)։ Միակ բռնցքամարտիկը, ով կներկայացնի Հայաստանը 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերին։ Անհատական մարզիչն է Պավել Կարսլյանը։

Անդրանիկը ամուսնացած է, ունի մեկ աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# Անդրանիկ Հակոբյանի էջը 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերի կայքում։
# panarmenian.net կայքի "Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը. բարձրացում դեպի Օլիմպոս" ֆոտոշարք

Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Աստրախանի պետական տիկնիկային թատրոն

**Աստրախանի պետական տիկնիկային թատրոն** (ռուս.՝ Астраханский государственный театр кукол), թատրոն Աստրախան քաղաքում, ՌԴ։

## Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնը հիմնադրվել է 1986 թվականի դեկտեմբերին։ Առաջին թատերաշրջանը բացվել է 1987 թվականի նոյեմբերին Պ. Վիսոցկու «Հաղթողները» ներկայացմամբ։

Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է եղել ՌԴ վաստակավոր արվեստագետ Վլադիմիր Դոլգոպոլովը։ Սկզբնական շրջանում ներկայացումները բեմադրվել են Աստրախանի կայազորային սպաների տանը։ 1992 թվականին թատրոնը տեղափոխվեց նորակառույց շենք։

Թատրոնն իր գործունեության ընթացքում բեմադրել է ավելի քան 60 ներկայացում երեխաների և մեծահասակների համար։

## Խաղացանկը
* Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ոսկե բանալին կամ Բուրատինոյի արկածները»
* Ն. Գերնետի «Արքայադուստր գորտը»
* Սամուիլ Մարշակի «Կատվի տունը»
* Ա.Վեսելովի «Արեգակը ձնե մարդուկները»
* Մ. Սուպոնինի «Շան ուրախությունը»
* Կոռնեյ Չուկովսկու և Անդրեյ Ուսաչյովի «Բժիշկ Այբոլիտ»
* Տ. Պոպովայի «Որտեղից են հայտնվում երեխաները»
* Կ. Կրստովի «Համարձակ Ժոժոն» (Բուլղարիա)
* Լ. Դվորսկու «Ցատկող արքայադուստրը» (Չեխիա)

## Թատրոնի մրցանակները
* Վինիցայի «Պոդոլսկյան տիկնիկ» տիկնիկային թատրոնների 4-րդ միջազգային փառատոնի դափնեկիր

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Վիրտուալ շրջագայություն տիկնիկային թատրոնում

Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ
Կատեգորիա:Տիկնիկային թատրոններ
Հագատնա

**Հագատնան** ( , հնում **Ագանյա** անգլ. և իսպ. *Agaña* /əˈɡɑːnjə/), Գուամ կղզու վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքը գտնվում է կղզու արևմտյան ափին։ Բնակչությունը 1100&nbsp;մարդ է (2000 թ-ի տվյալներով)։ Մոտավորապես 500 թ-ին այստեղ եկան չամորրո ցեղի առաջին բնակիչները։ 1668 թ-ի տեղանքը գրավվեց իսպանացիների կողմից, և այստեղ հիմնվեց առաջին կաթոլիկ եկեղեցին։ 1898 թ-ից սկսած պատկանում է ԱՄՆ-ին։ Քաղաքում խոսում են իսպաներեն և անգլերեն լեզուներով։

## Քույր քաղաքներ
*  Գվադալախարա

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Վիրտուալ Հագատնա 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գուամ
Ադելի երկիր

**Ադելի երկիր** (), անմարդաբնակ տարածք Անտարկտիդայում։ Պատկանում է Ֆրանսիային։ Հյուսիսում Ադելի երկրի ափերը ողողվում են Դյուրվիլի ծովի ջրերով։ Հայտնագործել է ֆրանսիացի ծովագնաց Ժյուլ Դյումոն դ'Յուրվիլը (Դյուրվիլ) 1837 թվականին և իր կնոջ պատվին անվանել **Terre Adelie** (ֆրանս. terre «երկիր»)։ Տեղանքում մշտապես գործում են ֆրանսիական հետազոտական կայանները։ Ադելի երկրի ափագծերի ընդհանուր երկարությունը 350 կմ է, իսկ ընդհանուր տարածքը՝ 432.000 կմ2։ Տարածքի 95%-ը սառցապատ է։ Այստեղ տարածված է պինգվինների մի տարատեսակ, որին տրվել է *Ադելի պինգվին* անվանումը։

Ադելի երկրում ֆրանսիական առաջին հետազոտական կայանն ստեղծվել է 1950 թվականի ապրիլի 9-ին և անվանվել Պորտ Մարտին (): 1950-1951 տարեշրջանում այդտեղ ապրել ու աշխատել է 11, 1951-1952 տարեշրջանում՝ 17 հետազոտող գիտնականներից բաղկացած անձնակազմ։ 1952 թվականի հունվարի 22-23-ին այն դարձել է հրո ճարակ։

Ադելի երկրում գործող հետազոտական կայանների մասին է պատմում 2005 թվականին նկարահանված «Պինգվինների քայլերթը» («*March of the Penguins*») վավերագրական կինոնկարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Discover France - French Colonies - TERRE ADÉLIE

Կատեգորիա:Անտարկտիդայի տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Սուպրեմատիզմ

[մինի|[Կազիմիր Մալևիչ, Ատլետներ (1932)]]
**Սուպրեմատիզմ** (<  - բարձրագույն), ավանգարդիստական արվեստի ուղղություն։ Ծագել է 1910-ական թվականների առաջին կեսին Ռուսաստանում։ Հիմնադիրն է Կազիմիր Մալևիչը։ Լինելով աբստրակտ արվեստի տարատեսակ՝ սուպրեմատիզմը արտահայտվել է երկրաչափական պարզագույն ուրվագծերով, տարբեր գույնի հարթությունների (քառակուսի, շրջան, ուղղանկյուն) կերպարային իմաստից զուրկ համադրումներով։

Սկզբնական շրջանում *սուպրեմատիզմ* եզրը, որը ծագում էր ՝ *բարձրագույն* արմատից, նշանակում էր գույնի գերազանցությունը, առավելությունը գեղարվեստական գործի այլ հատկանիշների նկատմամբ։ Նախադեպը չունեցող կտավներում, ըստ Մալևիչի մտահղացման, գույնն ազատվել էր օգնականի, այլ նպատակների ծառայելու դերից, սուպրեմատիկական նկարները «մաքուր ստեղծագործության» առաջին քայլն էին, որտեղ հավասարվել էին մարդու և բնության (Աստծո) ստեղծարար ուժերը։

Սուպրեմատիզմը ռուսական ավանգարդի կենտրոնական երևույթներից մեկն էր։ Սկսած 1915 թվականից սկսեցին ցուցադրվել Կազիմիր Մալևիչի աբստրակտ ստեղծագործությունները, այդ թվում նաև «Սև քառակուսին»։ 1919 թվականի Մալևիչի և իր աշակերտների ուժերով ստեղծվեց *ՈՒՆՈՎԻՍ* (Նոր արվեստի հիմնադիրներ) ()) խումբը, որը տարածում էր սուպրեմատիզմի գաղափարները։

Կատեգորիա:Աբստրակցիոնիզմ
Ռիչարդ Գիր

**Ռիչարդ Թիֆանի Գիր** (, ), իռլանդական ծագումով ամերիկացի դերասան։ Նրան մեծ ճանաչում են բերել «Սիրունիկը» և «Փախչող հարսնացուն» ֆիլմերը, որոնցում, ի դեպ, դերասանը նկարահանվել է ստիպված՝ իր պարտքերից ազատվելու համար։

Ռիչարդ Գիրի ստեղծագործական հաջողություններից են համարվում նրա տպավորիչ դերակատարումները «Միստր Գուդբարին փնտրելիս» (1977), «Երկնային օրեր» (1978), «Ամերիկյան ժիգոլո» (1980), «Սպա և ջենտլմեն» (1982), «*Քոթթոն* ակումբը» (1984), «Սիրունիկը» (1990), «Նախասկզբնական ահ» (1996), «Չիկագո» (2002), «Այնտեղ չեմ» (2007), «Հաչիկո՝ մի շան պատմություն» (2009) և մի շարք այլ կինոնկարներում։ Դեռ 1980 թվականից, երբ էկրան բարձրացավ «Ամերիկյան ժիգոլո» ֆիլմը, նա ձեռք է բերել սեքս սիմվոլի համբավ։

«Չիկագո» ֆիլմում Բիլլի Ֆլինի դերը մեծ վարպետությամբ կատարելու համար Գիրն արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։ Այդ հեղինակավոր կինոմրցանակով պարգևատրվելու է առաջադրվել «Սպա և ջենտլմեն», «Սիրունիկը» և «Արատավոր կիրք» (2012) ֆիլմերում գլխավոր հերոսների կերպարները մարմնավորելու համար, իսկ «Ձգձգված երաժշտություն» ֆիլմում նրա դերակատարումը ներկայացվել է «Էմմի» մրցանակի (1994)։

## Անձնական կյանք
1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ից մինչև 1995 թվականի դեկտեմբերի 1-ը Ռիչարդ Գիրն ամուսնացած է եղել դերասանուհի և մոդել Սինդի Քրոուֆորդի հետ։

2002 թվականի նոյեմբերի 9-ից մինչև 2016 թվականի հոկտեմբերի 18-ը ամուսնացած է եղել դերասանուհի և մոդել Քերի Լոուելի հետ, ումից ունեցել է մեկ որդի՝ Հոմեր Ջեյմս Ջիգմի Գիրին (ծնվ.06.02.2000):

2018 թվականի ապրիլից ամուսնացած է հրապարակագրուհի Ալեխանդրա Սիլվայի հետ, ումից ունի մեկ որդի՝ Ալեքսանդր Գիրին (ծնվ.11.02.2019):

Ռիչարդ Գիրը «Հանուն Կովկասում խաղաղության» ամերիկյան կոմիտեի անդամ է։ Դավանում է բուդդայականություն։ 2004 թվականին Մոսկվայում անցկացվող «Տիբեթ. ավանդույթներ, արվեստ, փիլիսոփայություն» փառատոնի շրջանակներում ներկայացրել է իր լուսանկարչական աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսը՝ «Ուխտավորը» խորագրով, որն անձամբ էլ բացել է։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Սիմֆոնիա № 9 (Շոստակովիչ)

**9-րդ սիմֆոնիա,** Դմիտրի Շոստակովիչի 9-րդ և վերջին սիմֆոնիան է՝ նվիրված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 4-ին Լենինգրադում` Լենինգրադի ֆիլհարմինիկ նվագախմբի և Եվգենի Մրավինսկու կատարմամբ։

## Բնութագիր
1943 թ.-ին Շոստակովիչը հայտարարել է, որ այս սիմֆոնիան պետք է խորհրդանշի ռուսական Կարմիր բանակի հաղթանակը Գերմանիայի նկատմամբ։ Կոմպոզիտորը նշել է, որ սիմֆոնիան պետք է լինի շատ մեծ և հզոր ստեղծագործություն մեծ նվագախմբի, երգչախմբի և մեներգիչների համար։ 1943 թ.-ին նա հաստատել է այդ փաստը` նշելով, որ ինչպես յուրաքանչյուր խորհրդային արտիստ, նա իր պարտքն է համարում ներկայացնել իր հարգանքը ռուս ժողովրդին։ 1945 թվականի հունվարի 16-ին Շոստակովիչը հանդիպել է իր աշակերտների հետ և նրանց տեղեկացրել սիմֆոնիայի վրա աշխատանքները սկսելու մասին։ Մեկ շաբաթ նա հասել է առաջին մասի զարգացման կեսին։ Իսահակ Գլիքմանը լսել է սիմֆոնիայի առաջին 10 րոպեները և այն բնութագրել է որպես «մեծ զգացմունք ներշնչող երաժշտություն, պաթոսով լի»։

Բայց Շոստակովիչը համարյա երեք ամիս ընդհանրապես չի աշխատել սիմֆոնիայի վրա։ Նա վերսկսում է աշխատանքը հուլիսի 26-ին և վերջացնում օգոստոսի 30-ին։ Կոմպոզիտորի մի քանի ամիս կատարած հայտարարությանը հակառակ սիմֆոնիայում գոյոթյուն չունեին ոչ երգչախումբը և ոչ էլ մեներգիչները։ Սիմֆոնիան իր երկարությամբ և բնավորությամբ շատ տարբերվում էր իր երկու նախորդներից՝ 7-րդից և 8-րդից։ Հակառակ այս երկուսի, որոնք տևում էին ավելի քան մեկ ժամ, իններորդ սիմֆոնիան տևում է ընդամենը 25 րոպե։ Իր ներքին բնավորությամբ այն շատ ավելի թեթև է։

## Կառուցվածք
Սիմֆոնիան ունի 5 մաս՝
# Ալլեգրո
# Մոդերատո
# Պրեստո
# Լարգո
# Ալլեգրետտո-Ալլեգրո

Օգտագործվող գործիքները հետևյալներն են՝ պիկոլո, 2 ֆլեյտա, 2 կլարնետ, 2 հոբոյ, 2 ֆագոտ, 4 գալարափող, 2 շեփոր, 3 տրոմբոն, տուբա, ցիմբալ, մեծ և փոքր թմբուկ, լիտավր, եռանկյունի, տամբուրին և լարայիններ։

Իր կառուցվածքով և հնչողությամբ սիմֆոնիան ունի դասական դարաշրջանի ոգի։ Կոմպոզիտորը ինքը դա չէր բացառում՝ ասելով, որ այն ուրախ և փոքր երաժշտական ստեղծագործություն է։ 1946 թ. սիմֆոնիան ներկայացվել է Ստալինի անվան մրցանակին, սակայն դրան չի արժանացել։

## Կատարումը

Շոստակովիչը և Սվյատոսլավ Ռիխտերը սիմֆոնիան երաժիշտներին և քննադատներին ներկայացրել են չորս ձեռքով։ Այն այնուհետև կատարել է Լենինգադի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբը Լենինգրադում՝ Եվգենի Մրավինսկու գլխավորությամբ։ Նույն օրը նրանք նաև կատարել են Չայկովսկու հինգերորդ սիմֆոնիան։ Այս համերգը ձայնագրվել և ներկայացվել է ռադիոյում։ Առաջին կատարման ժամանակ Իոսիֆ Ստալինը ներկա է գտնվել դահլիճում և շատ զայրացել է սիմֆոնիան լսելու ժամանակ։ Նա ցանկանում էր լսել մի սիմֆոնիա, որը կլիներ Բեթհովենի իններորդ սիմֆոնիայի ոճով։

Մոսկվայում սիմֆոնիան կատարվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 20-ին Եվգենի Մրավինսկու և Խորհրդային Միության սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ։ Սիմֆոնիան արժանացել է քննադատների գովասանքին։

9
Մելիք Ջանոյան

**Մելիք Ջանոյան** (ծն. 1985 թ. մարտի 24-ին, Լենինական, ՀԽՍՀ), հայ թեթևատլետ, նիզականետորդ, միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի գավաթի խաղարկության կրկնակի հաղթող (2007 թ., ?թ.), կրկնակի երկրորդ մրցանակակիր, 2008 թ. 29-րդ Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից (Պեկին, Չինաստան)։

Անձնական առավելագույն արդյունքն է 79 մ 71 սմ է, որը ցուցաբերել է 2012 թ. Սոչի քաղաքում (Ռուսաստանի Դաշնություն) անցկացված մրցաշարում։ Այս մրցաշարի արդյունքում Ջանոյանը հնարավորություն ստացավ մասնակցել 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերին (Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա)։

Անհատական մարզիչը հայրն է Սիրեկան Ջանոյանը։

## Աղբյուրներ

## Հղումներ
# panarmenian.net կայքի "Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը. բարձրացում դեպի Օլիմպոս" ֆոտոշարք

Կատեգորիա:Հայ թեթևատլետներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի մարզիկներ Հայաստանից
Վարդան Փահլևանյան

**Վարդան Փահլևանյան** (), հայ թեթևատլետ է, հեռացատկորդ, միջազգային սպորտի վարպետ, Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի 3-րդ դիվիզիոնի թիմային առաջնության չեմպիոն (2009 թ., Սարաևո, Բոսնիա և Հերցեգովինա արդյունքը՝ 7մ 82սմ; 2011 թ., Ռեյկյավիկ, Իսլանդիա, արդյունքը՝ 7մ 90սմ), Եվրոպայի չեմպիոն (2011 թ.), 5-րդ Համահայկական խաղերի հաղթող (արդյունքը՝ 8,0մ), 2012 թ. Թբիլիսիում (Վրաստան) կայացած բաց առաջնության չեմպիոն (արդյունքը՝ 8մ 12սմ), 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

Անձնական մարզիչն է Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ Զաուր Սարգսյանը։

## Աղբյուրներ

## Հղումներ
# Վարդան Փահլևանյանի էջը 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայքում
# panarmenian.net կայքի "Հայաստանի օլիմպիական հավաքականը. բարձրացում դեպի Օլիմպոս" ֆոտոշարք

Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ թեթևատլետներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ
Օուեն Ուիլսոն

**Օուեն Կանինգեմ Ուիլսոն** (, )՝ ամերիկացի կատակերգակ դերասան։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Շանհայան կեսօր», «Շանհայան ասպետները», «Անկոչ հյուրերը», «Ես լրտես եմ» և «Գիշերը թանգարանում» ֆիլմերից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տեխասի նահանգի Դալլաս քաղաքում։ Օուենի հայրը Ռոբերտ Ուիլսոնն է (ծնվ․ 1941), մայրը՝ Լաուրա Ուիլսոնը (ծնվ․ 1939)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Ռենե Զելվեգեր

**Ռենե Քեթլին Զելվեգեր** (, ), ամերիկյան դերասանուհի, Օսկարի դափնեկիր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ամուրին», «Բրիջիտ Ջոնսոնի օրագիրը», «Ես, կրկին ես և Իրենը», «Չիկագո» և «Ցրտահարվածը Մայամիից» ֆիլմերից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Աթոս

**Սուրբ Աթոս լեռ** (, պաշտոնապես՝  - «Սուրբ լեռ»), լեռ և թերակղզի արևելյան Հունաստանի Քաղկեդոնի շրջանում (Մակեդոնիա), որն իրենից ներկայացում է ծովի մակերևութից 2033 մետր բարձրությամբ լեռ։ Ընդհանուր տարածությունը՝ 335,637 կմ² է։

Վարչականորեն հանդիսանում է Հունաստանի Հանրապետության հատուկ միավոր։
Ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

Թերակղզու նկատմամբ Հունաստանի ինքնիշխանությունը ամրագրվել է Լոզանի 1923 թվականի պայմանագրով, ինքնակառավարման կարգը հիմնված է Սուրբ լեռան Կանոնադրությունով («Տրագոս»), որը հաստատվել է 972 թվականին կայսր Հովհաննես Կուրկուասի կողմից Խրիսովուլլի կնիքով։

Թերակղզու կառավարումը հանձնված է 20 ուղղափառ եկեղեցիների տնօրինությանը։ 676 թվականին բյուզանդական կայսր Կոնստանդին Դ-ն թերակղզին հանձնեց այդտեղ բնակվող հոգևորականներին։ 1312 թվականից գտնվում է Կոնստանդնոպոլի Պատրիարքի իրավասության տակ։

Ի տարբերություն Կոնստանդնապոլյան Պատրիարքատի այլ մասերի, Աթոսում գործածման մեջ է միայն Հուլյան օրացույցը։

## Պատկերասրահ


պատկեր:Prodromos-1.jpg|Հայացք Աֆոսին ռումինական Պրոդրոմոսից
պատկեր:Prodromos-5.jpg|Ռումինական Պրոդրոմոսը
պատկեր:Prodromos-9.jpg|Գանգագերեզման ռումինական Պրոդրոմոսում
պատկեր:IMG 1552-20070425-great-lavra-a.JPG|Ուղղափառ եկեղեցի



## Արտաքին հղումներ
*  Աֆոնի նշանակությունը
*  Սուրբ Աֆոն

Կատեգորիա:Թերակղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի թերակղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի լեռներ
Կատեգորիա:Հունաստանի վարչական բաժանում
Անթիբ

**Անթիբը** (, ), քաղաք Ֆրանսիայի հարավարևելյան մասում, Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ երկրամասում։ Քաղաքը հայտնի է իր առողջարաններով և գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Տարածքը 26,48&nbsp;կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 72&nbsp;300 (2005 թ.-ի տվյալներով)։ Գտնվում է Կանն և Նիցցա քաղաքների միջև։ Քաղաքում կան օծանելիքի գործարաններ։ Հենց Անթիբում են տեղի ունենում Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի «Գիշերն անուշ է» վեպի տեսարանները։
thumb|left|Antibes, ժամանակակից քանդակ

## Քույր քաղաքներ
*  Օլբորգ, Դանիա
*  Կինսեյլ, Իռլանդիա
*  Նյուպորտ Բիչ, ԱՄՆ
*  Շվեբիշ-Գմյունդ, Գերմանիա
*  Էյլաթ, Իսրայել
*  Դեզենցանո-դել-Գարդա, Իտալիա
*  Օլիմպիա, Հունաստան
*  Կրասնոգորսկ, Ռուսաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անթիբի պաշտոնական կայք էջը
* Անթիբի լուսանկարները 

Կատեգորիա:Ծովափնյա Ալպեր գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ազնավուր կենտրոն

**«Ազնավուր» կենտրոն** (մամուլում հաճախ սխալմամբ շրջանառվում է «*Շառլ Ազնավուրի տուն-թանգարան»* տարբերակը), Ազնավուր հիմնադրամի առաջին մշակութային նախագիծը։

«Ազնավուր» կենտրոնի նախագծի ներկայացմանը ներկա էին Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը և Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը։

## Տեղակայում
«Ազնավուր» կենտրոնը տեղակայված է Երևանում՝ Կասկադի բարձունքի վերին հատվածում։

## Գործունեություն
Ազնավուր կենտրոնում կազմակերպվում են կրթական և մշակութային միջոցառումներ՝ համերգներ, ցուցահանդեսներ, կոնֆերանսներ։

### Ինտերակտիվ թանգարան
Ազնավուր կենտրոնում նախատեսվում է 2021 թվականին ստեղծել ինտերակտիվ թանգարան, որի 10 սրահներում ներկայացվելու են Շառլ Ազնավուրի կյանքի ամենաէական փուլերը՝ ընտանիքի պատմությունից մինչև համաշխարհային ճանաչում։ Բաժինները ներկայացվելու են աուդիոգիդի միջոցով՝ հենց Ազնավուրի ձայնի ուղեկցությամբ, ինչպես նաև տրամադրվելու են բազմապիսի ֆունկցիոնալ հնարավորություններ նոր երգեր ստեղծելու և մշակելու համար։

### Կրթամշակութային կենտրոն
Ազնավուր կենտրոնում կգործի նաև կրթական և մշակութային կենտրոն՝ կենտրոնանալով երեք ոլորտների՝ կինոարվեստի, երաժշտության և ֆրանսերենի վրա։

#### Ֆրանսերենի ուսուցանում
Ազնավուր կենտրոնում անցկացվելու է ֆրանսերենի ուսուցում, որտեղ դասավանդման դասական եղանակին զուգահեռ կկիրառվի նաև ֆրանսերենի յուրացման նոր մեթոդ՝ Ազնավուրի երգերի տեքստերի և երաժշտության օգնությամբ։ Ֆրանսիական ինստիտուտի հետ համագործակցության շնորհիվ ստեղծվելու է արդի հարուստ մեդիադարան։

## Պատկերասրահ

Museum of Aznavur in Armenia.jpg|Ազնավուր կենտրոնի շենքը երեկոյան
Image d'Arménie en juillet 2017 - 68.JPG|Ազնավուր կենտրոնի շենքը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Շառլ Ազնավուր
Բուրանովո (Ուդմուրտիա)

**Բուրանովո** (, ), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մալոպուրգինսկի շրջանի կազմում։ 2011 թվականի հունվարի 1-ի մարդահամարի տվյալներով գյուղը ունի 658 բնակիչ, որոնցից 123-ը ունեն կրթություն։

## Հայտնի մարդիկ
Գյուղն հատկապես ճանաչում ձեռք բերեց տեղի Բուրանովսկիե Բաբուշկի տատիկների խմբի շնորհիվ, ովքեր ներկայացրեցին Ռուսաստանը Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում Party For Everybody երգով և զբաղեցրեցին երկրորդ հորիզոնականը։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում 

Կատեգորիա:1710 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մալոպուրգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Բյուդելսդորֆ

**Բյուդելսդորֆը** (, ), քաղաք է Գերմանիայի հյուսիսային մասում, Շլեզվիգ-Գոլշթեյն երկրամասում։ 2010 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 10&nbsp;080 մարդ, իսկ տարածքը՝ 6,24&nbsp;կմ²։

### Քույր քաղաքներ
*  Օլբորգ, Դանիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ֆրեդրիկստադ

**Ֆրեդրիկստադ** (), նավահանգստային քաղաք և մունիցիպալիտետ Նորվեգիայի հարավարևելյան մասում։ Քաղաքը գտնվում է Գլոմմա գետի վրա։ Տարածքը 288.15 կմ² է, իսկ բնակչությունը 84444 մարդ (2023 թվականի տվյալներով)։ Իր բնակչության թվով Ֆրեդրիկստադը 5-րդն է Նորվեգիայում։ Քաղաքը՝ որպես ամրոց, հիմնադրվել է 1567 թ-ին։ Այստեղ երկար տարիներ բնակվել է հայտնի նորվեգացի բևեռախույզ Ռուալ Ամունդսենը։

## Քույր քաղաքներ
* Օլբորգ, Դանիա

## Պատկերասրահ

պատկեր:Fredrikstad Cathedral01.JPG|Ֆրեդրիկստադի տաճարը
պատկեր:Fredrikstad BridgeacrossGlomma01.JPG|Ֆրեդրիկստադի կամուրջը Գլոմմա գետի վրա
պատկեր:Fredrikstad StJosephsHospital01.JPG|Սուրբ Հովսեփի հիվանդանոցը
պատկեր:OFK09.jpg|Սուրբ Միքայելի եկեղեցին



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1567 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Սադիզմ

մինի|'''Մարկիզ դը Սադ'''
**Սադիզմ** (անվանվել է այն նկարագրողի՝ Մարկիզ դը Սադի անունով ) լայն իմաստով ՝ բռնության հակում, հաճույք ստանալ ուրիշի  նվաստացումից և տանջանքից։"Սադիզմ" հասկացությունն առաջին անգամ գիտական շրջանառության մեջ է դրվել Կրաֆտ-Էբինգի կողմից 1886 թվականին հրատարակված "սեռական հոգեբանություն" () մենագրության մեջ ։

**Սադիստ**՝ սադիզմի հակված մարդ։

### Սադիզմի տեսակները
Ժան Պոլ Սարտրի փիլիսոփայության մեջ սադիզմը ուրիշի նկատմամբ վերաբերմունքի ձև է, որի դեպքում էքզիստենցիան ցավի միջոցով փորձում են նույնացնել մարմնի հետ։

### Հոգեբանական սադիզմ
**Հոգեբանական սադիզմ** (**բարոյական սադիզմ**, **հոգեբանական սադիզմ**) — սադիզմի մի ձև, որի դեպքում զոհին պատճառվում են ոչ թե ֆիզիկական, այլ հոգեբանական, բարոյական տառապանքներ (նվաստացման, վիրավորանքի, սպառնալիքների և այլն)։

### Սեռական սադիզմ
**Սեռական սադիզմը** սեռական վարքի մի ձև է, որի դեպքում գրգռվածություն և հաճույք ստանալու միջոց է զուգընկերոջը տառապանք պատճառելը։ Լանգևինը և համահեղինակները (1988) նշել են, որ սադիզմը ագրեսիայի տեղաշարժ է սեռական ձգտումներով։

## Կապը ուղեղի պաթոլոգիայի հետ
Կովարսկին և համահեղինակները (1967) սադիստ հիվանդների 40%-ի մոտ հայտնաբերել են քունքային բլթակում նախատեսվող պաթոլոգիաների նշաններ։

## Կապը մազոխիզմի հետ
Քերնբերգը և համահեղինակները միավորում են սադիզմը և մազոխիզմը սադոմազոխիզմի հայեցակարգի շրջանակներում ՝ հիմնվելով ընդհանրությունների վրա։ Այնուամենայնիվ, նման ասոցիացիան գիտական կոնսենսուս չէ, Օրինակ, Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիան DSM-5 ուղեցույցում տարբերակում է սեռական սադիզմը և մազոխիզմը ՝ դրանք համարելով առանձին ախտորոշումներ։

## Սադիզմ
Այս տեսակը բնութագրվում է ագրեսիվ վարքի մշտական հակումով ՝ դիմացինին նվաստացնելու նպատակով ։ Առաջին դրսևորումները նկատվում են  ավագ պատանեկության շրջանում և կարող են լինել այնպիսի նշաններ, ինչպիսիք են ֆիզիկական բռնության կիրառումը հարաբերություններում գերիշխանության համար, բռնության և զենքի թեմաներով տարվելը, այլ մարդկանց նվաստացնելը, կախյալ մարդկանց նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը, այլ մարդկանց ազատությունը սահմանափակելու ցանկությունը, տանջանքի տեսքից հաճույք ստանալը և այլն։

Սադիզմն առաջարկվել է, սակայն որպես պաշտոնական ախտորոշում չի ներառվել հիվանդությունների միջազգային դասակարգման մեջ ։Ամերիկացի բժիշկ-հոգեբույժները նույնպես որոշել են այդ ախտորոշումը չմտցնել հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում։

Սադիզմի հակառակ երևույթն է մազոխիզմը, ինչը հաճախ համարվում է սադիստական մղումների ուղղումը սեփական անձին։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Քրեաբանություն
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Կատեգորիա:Անձի խանգարում
Կատեգորիա:Իրավաբանական հոգեբանություն
Ադաջիո

[մինի|[Լյուդվիգ վան Բեթհովեն, «Պրոմեթևսի արարածները» - օպ. 43/14, *Solo della signora Casentini*՝ հոբոյ, բասեթ շչակ, դաշնամուր։ Բեմադրվել է Մինի թատրոնում 1986 թվականի ապրիլի 21-ին, ժամը 20:00-ին]]
**Ադաջիո** (անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իտալերեն՝ adagio), տեմպի միավոր դասական երաժշտության մեջ։

Այն գտնվում է լենտոյի և անդանտեի մեջտեղում։ Մետրոնոմի վրա այն ունի 57-76 հարված րոպեում։ Եթե այն օգտագործվում է սոնատայի, կոնցերտի կամ այլ նման ստեղծագործության մեջ, ապա այն հնչում է երկրորդ մասում։ Կան կոմպոզիտորներ որոնք ադաջիոն օգտագործում են 3-րդ մասում։ Ադաջիոն կարող է նաև օգտագործվել որպես առանձին ստեղծագործություն։ Որպես առանձին մաս ադաջիոյի կառուցվածքն է A B A, բայց նաև կարող են լինել ավելի բարդ կառուցվածք ունեցող ադաջիոներ, ինչպիսին է Բեթհովենի իններորդ սիմֆոնիայի ադաջիոն։

Երաժշտության մեջ՝ 1-ին դանդաղ տեմպ, 2-րդ նույն տեմպով կատարվող երաժշտական պիես կամ սիմֆոնիայի, կվարտետի, սոնատի միջին մասերից մեկը։

Բալետում՝ դասական պարի դանդաղ մասը՝ երգային-քնարական բնույթի երաժշտության ուղեկցությամբ։ Երբեմն՝ ինքնուրույն պարային դրվագ, պա-դե-դե, պա-դե-տրուա, պա-դ՚ակսիոն, գրան պա (տես Պա)։

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Մարսել Մարսո

աջից|200 px|thumb|Մարսել Մարսո, 1977 թ, լուսանկար
**Մարսել Մարսո** (, իսկական անուն ազգանունը՝ Մարսել Մանժել (Marcel Mangel), , Թաղված է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը), ֆրանսիացի դերասան և մնջախաղաց, համարվում է փարիզյան մնջախաղացների դպրոցի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Մարսել Մարսոն ծնվել է 1923 թ, մարտի 22-ին, հույների ընտանիքում։ Դերասանական արվեստի նկատմամբ հետաքրքրությունը նրա մեջ ծագել է Չարլի Չապլինի ֆիլմերին ծանոթանալիս։ Լիմոժում հաճախել է դեկորատիվ արվեստի դպրոց, հետո սովորել է Փարիզի Սառա Բերնարի թատրոնում՝ ռեժիսոր Շառլ Դյուլլենի և դերասան Էթյեն Դեկրյուի մոտ։ 
Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին մահացել են նրա հարազատները, այդ թվում նաև ծնողները։ Մարսել Մարսոն հիմնւմ է իր Փարիզյան Միջազգային Մնջախաղի դպրոցը։ 1966 թ. հյուրախաղեր է ունեցել Երևանում։

Նրա դպրոցում կրթվել են այժմեան լավագույն մնջախաղացները, այդ թվում ֆրանսիացի ժամանակակից մնջախաղաց պարող ռեժիսոր և խորեգրաֆ Վահրամ Զարյանը` ծագումով հայ։ Նա Մարսել Մարսոյի վերջին աշակերտն է նրա արվեստի արժանի ժառանգորդն ու նորովի շարունակողը։ Մարսել Մարսոի ստեղծած "Բիպ" կերպարը Ունենում է համաշխարհային հաջողություն։ Հենց այս կերպարով է, որ Մարսոն Ճանաչվում է ամբողջ աշխարհւմ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Бояджиев Г., Театральный Париж сегодня, М., 1960;
* Юткевич, Сергей. Глазами кинематографиста. [О творчестве франц. мим. актера М. Марсо]. Искусство кино, 1960, № 5, с. 133 - 142.
* Муравьева, Е. и Кунин, В. Марсель Марсо в жилете. [По материалам беседы сотрудников ред. журн. «Сов. цирк» с франц. актером]. Сов. цирк, 1961, № 9, с. 28 - 29.
* Румнев, Александр. О мастерстве Марселя Марсо. [Франц. мим. актер]. Илл։ А. Зверев. Искусство кино, 1962, № 3, с. 108 - 116.
* Суриц, Е. Молчаливый чародей. [Об искусстве франц. мимического актера М. Марсо]. Искусство эстрады, 3, 1962, с. 66 - 70.
* Бейлин, А. Марсель Марсо, мим. [О творчестве франц. актера]. Нева, 1965, № 8, с. 203 - 206.
* Маркова Е. Марселю Марсо - 50 лет. [Франц. мим. актер].  - Театр, 1973, № 4, с. 132 - 135
* Марсель Марсо / Е. Маркова. - Ленинград ։ Искусство, Ленингр. отд-ние, 1975.  - 143 с.,  - (Мастера современного зарубежного театра).
* Современная зарубежная пантомима / Елена Маркова.  - Москва ։ «Искусство», 1985.  - 190, [2] п.

## Արտաքին հղումներ
* ՄԱՐՍԵԼ ՄԱՐՍՈՅԻ ԱՐՎԵՍՏԻ ՀՍՏԱԿՈՒԹՅԱՆ ԱՌԵՂԾՎԱԾԸ:ՎԱՀՐԱՄ ԶԱՐՅԱՆ
* Մ. Մարսոյի դպրոց
* Marcel Marceau Foundation for the Advancement of the Art of Mime
* The World of Mime Theatre Library: Marcel Marceau
* Մ. Մարսոյի մասին ya-kloun.ru կայքում

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ծաղրածուներ
Կատեգորիա:Մնջախաղացներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բարի կամքի դեսպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի զինվորական սպաներ
Ռոջեր Գլովեր

**Ռոջեր Դեյվիդ Գլովեր** (, ), ուելսցի երաժիշտ է, երգահան և պրոդյուսեր, առավել հայտնի է որպես հանրահայտ Դիփ Փարփլ խմբի բաս կիթառահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ուելսում, հետագայում ընտանիքի հետ հաստատվել է Լոնդոնում։ 13 տարեկանից սկսել է նվագել կիթառ։ Հարրոուի արական դպրոցում նա ստեղծեց իր առաջին խումբը՝ Madisons, որը հետագայում վերանվանվեց Episode Six և խմբին միացավ Յան Գիլլանը։ 1969 թ. Գլովերն ու Գիլլանը միացան Դիփ Փարփլ խմբին և ձայնագրեցին խմբի ամենահայտնի ալբոմները՝ In Rock, Fireball և Machine Head։

1970-ականներին նա Judas Priest, Nazareth, Elf, Ian Gillan Band խմբերի և Դեյվիդ Քովերդեյլի պրոդյուսերն էր։

1979-1984 թթ. նվագում էր Rainbow խմբում, թողարկեց նաև հաջող սոլո ալբոմներ (Butterfly Ball, Elements Mask)։

1984 թ. կրկին միացավ վերստեղծված Դիփ Փարփլ խմբին։ 1988-ին Գիլլանի հետ թողարկեց Accidentally on Purpose ալբոմը, 2002-ին՝ Snapshot-ը՝ Roger Glover & The Guilty Party անվամբ, իսկ 2011-ին՝ If Life Was Easy սոլո ալբոմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բաս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Երևանի վավերագրական ֆիլմերի ստուդիա

**Երևանի վավերագրական ֆիլմերի ստուդիա**, վավերագրական ֆիլմերի կինոստուդիա Երևանում։ Ստեղծվել է «Հայֆիլմ» ստուդիաի կինոխրոնիկաի և հեռուստաֆիլմերի բաժնի հիմքի վրա 1959 թ։ Առաջին Գլխավոր խմբագիրն էր ՍՈՒՐԵՆ ՀԱԿՈԲԻ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԸ, որը մեծ եռանդով կազմակերպեց գործընթացը և նպաստեց պրոֆեսիոնալ հիմքերով «Սովետական Հայաստան» կինոժուռնալների ամեն շաբաթ էկրան բարձրանալուն, ինչպես նաև 1959-1964 թթ. ստեղված բոլոր կինոօչերկների, վավերագրական ֆիլմերի ստեղծմանը, որոնց շատ-շատերի նաև դիկտորական տեքստերի և սցենարների հեղինակն էր։ 1964 թ.-ից մինչև 2003 թ. իր ստեղծագործական ներուժը ի նպաստ դրեց իր  ֆիլմերի ստեղծմանը, արդեն որպես կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Ունեցել է անվանումներ «Երևանի վավերագրական և գիտա-մատչելի ֆիլմերի ստուդիա», «Երևանի փաստա-վավերագրական և գիտա-մատչելի ֆիլմերի ստուդիա», «Երևանի փաստավավերագրական ֆիլմերի ստուդիա»։ Նորից միացել է Հայֆիլմի հետ 1982 թ և նորից բաժանվել։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոընկերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կինոընկերություններ
Live in Anaheim

**Live in Anaheim** - Յան Գիլլանի կրկնակի ալբոմն է։ Թողարկվել է 2008 թվականին. կենդանի ձայնագրություն է՝ արված 2006 թ. սեպտեմբերին՝ Անահեյմում, Կալիֆոռնիա։ Թողարկվել է նաև DVD տարբերակով։

## Երգեր

Դիսկ 1
# "Second Sight" (Towns)
# "No Laughing In Heaven" (Gillan/McCoy/Torme/Towns/Underwood)
# "Into The Fire" (Blackmore/Gillan/Glover/Lord/Paice)
# "Hang Me Out To Dry" (Gillan/Morris/West)
# "Have Love Will Travel" (Berry)
# "Wasted Sunsets" (Blackmore/Gillan/Glover)
# "Not Responsible" (Blackmore/Gillan/Glover)
# "No Worries" (Gillan/Jackson)
# "Rivers Of Chocolate" (aka "The G Jam") (Jackson)
# "Unchain Your Brain" (Gillan/McCoy/Torme)

Դիսկ 2
# "Bluesy Blue Sea" (Gillan/Gers)
# "Moonshine" (Gillan/Morris/Buckle)
# "Texas State Of Mind" (Jackson)
# "Sugar Plum" (Bloomfield/Gillan/Haze/Howard)
# "When A Blind Man Cries" (Blackmore/Gillan/Glover/Lord/Paice)
# "Men Of War" (Gillan/McCoy)
# "Drum Solo"
# "Smoke On The Water" (Blackmore/Gillan/Glover/Lord/Paice)
# "Trouble" (Leiber/Stoller)
# "Knocking At Your Back Door" (Blackmore/Gillan/Glover)

## Անձնակազմ
* Յան Գիլլան։ վոկալ/շրթհարմոն
* Ռոդնի Էփլբի։ բաս
* Ռենդի Քուկ։ հարվ.
* Մայքլ Լի Ջեքսոն։ կիթ.
* Դին Հովարդ։ կիթ.
* Ջո Մենոնա։ ստեղն./սաքսոֆոն/վոկ.

## Արտաքին հղումներ
* Gillan.com

Կատեգորիա:2008 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Յան Փեյս

**Յան Անդերսոն Փեյս** (, ), անգլիացի երաժիշտ է, առանձնապես հայտնի որպես Դիփ Փարփլ-ի հարվածող։ Խմբի միակ անդամն է որ նվագել է բոլոր կազմերում և ալբոմներում։

Նվագել սկսել է 15 տարեկանից։ Առաջին խումբը, որտեղ նա նվագում էր, կոչվում էր Georgie & the Rave-Ons։ 1968-ին նա դառնում է Դիփ Փարփլի համահիմնադիր անդամ։ Փեյսը նաև հանդես է գալիս որպես հրավիրյալ երաժիշտ այնպիսի նշանավոր անձանց հետ, ինչպես Փոլ Մաքքարթնին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թմբկահարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Դոն Էյրի

**Դոնալդ Էյրի** (*Donald Smith (Don) Airey*, ), անգլիացի ռոք-երաժիշտ, Դիփ Փարփլ-ի ստեղնահար և անդամ 2002 թվականից։ Նվագել է նաև Գերի Մուրի, Օզզի Օսբորնի հետ, Judas Priest, Black Sabbath, Jethro Tull, Whitesnake, Rainbow խմբերում։

Նա է նվագում Դիփ Փարփլի Bananas, և Rapture of the Deep ալբոմներում, ինչպես նաև բազմաթիվ համերգային շրջագայությունների ժամանակ, այդ թվում՝ 2010 թվականին Երևանում։

## Արտաքին հղումներ
* Դիփ Փարփլի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռոք ստեղնահարներ
Ռիչի Բլեքմոր

**Ռիչի Բլեքմոր** (*Richard Hugh "Ritchie" Blackmore*,  ), անգլիացի ռոք-երաժիշտ, կիթառահար և հեղինակ, հայտնի որպես Դիփ Փարփլ-ի համահիմնադիր, նախկին կիթառահար և անդամ։ Գլխավորել է նաև Rainbow և Blackmore's Night խմբերը։

Նա է նվագում Դիփ Փարփլի մի շարք դասական ալբոմներում, այդ թվում In Rock-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Blackmore's Night, պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Տեմպ (երաժշտություն)

[մինի|Էլեկտրոնային [մետրոնոմ]]
**Տեմպ** (,  — ժամանակ), երաժշտության մեջ՝ ստեղծագործության կատարման արագության աստիճանը, փաստորեն՝ մետրի մասերի հաջորդման հաճախականությունը։ Որևէ ստեղծագործության բնույթն ու տրամադրությունը հաղորդելիս, Տեմպին, ինչպես և դրա բացահայտ (հաճախ՝ կոնտրաստային) փոփոխումներին ու նրբին, «աննկատ» տարբերակումներին նշանակալից դեր է վերապահվում։ Ուստի լադաինտոնացիայի և ռիթմի հետ միաժամանակ, տեմպ ևս արտահայտչականության գործուն միջոց է։ Երաժշտական ստեղծագործություններում տեմպ խոսքբերով նշվում է սկսած XVII դարից։ Այդ նպատակով գործածվում են գլխավորապես իտալական տերմիններ՝ ադաջո, աչեգրո, անդանտե, մոդերատո և այլն, որոնք ցույց են տալիս կատարման մոտավոր արագությունը (երբեմն՝ միաժամանակ նաև ընդհանուր բնույթը)։ Տեմպի արագացումը նշվում է accelerando, դանդաղեցումը՝ ritardando, տեմպ վերականգնելը կամ սկզբնական տեմպին վերադառնալը՝ a tempo կամ tempo primo, տեմպը խստիվ չպահպանելը (ազատ տեմպով կատարելիս)՝ tempo rubato («գողացված» տեմպ) կամ a piacere (ըստ ցանկության)։ Տեմպ նշել են նաև այլ լեզուներով, օրինակ, Ռ․ Շումանը՝ գերմաներեն, Կ․ Դեբյուսին՝ ֆրանսերեն, Կոմիտասը՝ հայերեն և այլն։ Հայկական խազագրության մեջ մեղեդիի կատարման անհրաժեշտ արագությունը հասկացվել է բուն խազագրերից ու դրանց հաջորդականությունից։ XIX դարի նոր հայկական ձայնագրության մեջ սահմանված էին՝ Հույժ ծանր, Ծանր, Չափավոր, Միջակ և Հորդոր նշումները և դրանց զուգորդումները, ժողովրդական և հոգևոր շատ երգեր, անկախ արագության նշումից, կատարվում են ագատ տեմպով։ Երբեմն տեմպային նշումն օգտագործվել է որպես ստեղծագործության կամ նրա մասի խորագիր, ինչպես, օրինակ, Բ․ Բարտոկի դաշնամուրային «Ալեգրո բարբարո» պիեսը կամ Ա․ Խաչատրյանի «Սպարտակ» բալետից «Ադաջոն»։ Տեմպ ճշգրիտ նշելու և վերարտադրելու համար օգտագործվում է մեւորոնոմը։ 

Կատեգորիա:Ռիթմ
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Ռավի Շանկար

**Ռավի Շանկար** (*Ravi Shankar*, ), հնդիկ երաժիշտ, սիթառահար և հեղինակ, հայտնի էր նաև Բիթլզի հետ իր համագործակցությամբ։ Համարվում էր հնդիկ ժամանակակից ամենահայտնի երաժիշտը։ Եղել է հինդուիստ, բուսակեր։

Ծնվել է Վարանասիում։ Արժանացել է երեք Գրեմմիի, հանդես է եկել դստեր՝ Անուշկայի հետ։ Մահացել է Կալիֆորնիայում, 92 տարեկան հասակում, սրտի փականի վիրահատությունից հետո։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Հնդիկ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
De vogels van Holland

**«De vogels van Holland»** (*Հոլանդիայի թռչունները*), Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթում Նիդերլանդները ներկայացրած հոլանդացի երգչուհի Եթի Փերլի երգը, որի հեղինակներն են Կոր Լեմայրը և Աննի Մ. Գ. Շմիդտը։ Համարվում է Եվրատեսիլում ընդհանրապես հնչած առաջին երգը և այդ մրցույթում կատարված հայրենասիրական բազմաթիվ երգերից առաջինը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Конкурс песни «Евровидение-1956» на официальном сайте
*

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Նիդերլանդների երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ալիքի երկարություն

մինի|աջից|Սինուսոիդային ալիքի երկարությունը հեռավորությունն է միևնույն փուլն ունեցող երկու ամենամոտիկ կետերի միջև։
**Ալիքի երկարությունը** ֆիզիկական մեծություն է, ցույց է տալիս միևնույն փուլով տատանվող երկու ամենամոտ կետերի միջև եղած հեռավորությունը։ Այլ կերպ ասած՝ դա այն հեռավորությունն է, որից հետո պարբերական ալիքի ձևը նույնությամբ կրկնվում է։

Ալիքի երկարությամբ են բնութագրվում ինչպես տարածվող ալիքները, այնպես էլ՝ կանգուն ալիքները և ալիքային փաթեթները։

Սովորաբար ալիքի երկարությունը նշանակվում է հունարեն *λ* (լամբդա) տառով։
ՄՄ համակարգում ալիքի երկարությունը չափվում է մետրով։

Ալիքի երկարությունը հակադարձ համեմատական է հաճախությանը։

## Սահմանում
Ըստ սահմանման, ալիքի երկարությունը ալիքի տարածական պարբերությունն է, այսինքն՝ հեռավորությունը, որը հաստատուն փուլով կետը անցնում է T տատանումների պարբերությանը հավասար ժամանակահատվածում։ Ուստի ալիքի երկարությունը կարելի է գրել որպես

:\lambda = vT = \frac{v}{\nu} = \frac{2\pi v}{\omega},

որտեղ v-ն ալիքի փուլային արագությունն, իսկ \nu-ն՝ հաճախությունը, \omega-ն՝ անկյունային հաճախությունը։

Տարբեր միջավայրերում ալիքները տարածվում են տարբեր արագություններով։ Եթե λ0-ն ալիքի տարածման արագությունն է վակուումում, ապա *n* բեկման ցուցիչով միջավայրում ալիքը կտարածվի

:\lambda^\prime = \frac{\lambda_0}{n}
արագությամբ։

Դը Բրոյլի ալիքին նույնպես համապատասխանում է որոշակի երկարություն։ Քանի որ *Е* էներգիա և *p* իմպուլս ունեցող մասնիկի հաճախությունը՝ \nu = \frac{E}{h}, ապա ալիքի երկարությունը կլինի՝

\lambda = \frac{h}{p} =  \frac {h}{mv} \sqrt{1 - \frac{v^2}{c^2}},

որտեղ *h*-ը Պլանկի հաստատունն է, m-ը՝ մասնիկի զանգվածը, c-ն՝ լույսի արագությունը։

Ալիքի երկարությանը հակադարձ համեմատական մեծությունը կոչվում է ալիքային թիվ և ունի տարածական հաճախության իմաստ՝
k=\frac{2\pi}{\lambda}:

## Օրինակներ

Ինչպես նշվեց, նույն հաճախությամբ ալիքը տարբեր միջավայրերում տարածվում է տարբեր արագություններով։ Որպես օրինակ վերցնենք 100&nbsp;ՄՀց հաճախությամբ էլեկտրամագնիսական ալիք (լույս)։ Քանի որ լույսի տարածման արագությունը վակուումում մոտավորապես 3×108 մ/վ է, այսպիսի ալիքի երկարությունը վակուումում կլինի 3×108&nbsp;մ/վ բաժանած 100×106&nbsp;Հց = 3 մետր։ 80&nbsp;ԳՀց հաճախությամբ ալիքի երկարությունը համապատասխանաբար կլինի 3,75 մետր, 89&nbsp;ՄՀց՝ 3,37 մետր։

Փոփոխական էլեկտրամագնիսական դաշտի ալիքի երկարությունը վակուումում ավելի ճշգրիտ կարելի է հաշվել հետևյալ բանաձևով՝
* \lambda = \frac{299 792 458}{\nu}:
Համարիչում լույսի արագությունն է վակուումում (արտահայտված մ/վ-ով), հայտարարում՝ հաճախությունը։

Կատեգորիա:Ալիքներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
New Apricot

**New Apricot**, Արտո Թունջբոյաջյանի կողմից ղեկավարվող **Armenian Navy Band** խմբի երկրորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2001 թվականին Universal Music ձայնագրման ընկերության կողմից։

## Երգացանկ
* They Love Me From 15 Feet Away - 7:18	
* Rooster Run - 3:22	
* My Aunt Mari Doesn't Care About My Jacket - 4:23	
* Shadows Of Clean Spirits - 5:22	
* Can Money Buy Royalty? - 5:54	
* Love, Respect, Truth - 4:26	
* Blue Chestnuts - 3:18	
* Kudumda - 4:49	
* Don't Go Far Away From Yourself - 3:56	
* A.N.B Sailing Song - 0:59	
* One Up, One Down, Sometimes Make A Left Turn - 2:39	
* New Apricot - 9:53	
* Let's Have Fun At The Border - 4:45

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Կատեգորիա:Արտո Թունջբոյաջյանի ալբոմներ
Լա Մանշ

**Անգլիական նեղուց** կամ **Լա Մանշ** (, , ), հաճախ այն անվանում են պարզապես *նեղուց*, որը բաժանում է Անգլիան Ֆրանսիայից և Ատլանտյան օվկիանոսը Հյուսիսային ծովից։ Այն ունի մոտ 560 կմ երկարություն և 240 կմ-ից 34 կմ լայնություն, ամենանեղ հատվածը Դուվերյան միջանցքն է։ Դա Եվրոպան շրջապատող ամենափոքր ջրային տարածքն է, որի մակերեսն է 75000 կմ2։

## Անվանում
Անվանումը ֆրանսերեն է․ La Manche ― «բազուկ»։ Անգլերեն կոչվում է English Channel՝ «Անգլիական ջրանցք» կամ ուղղակի Channel՝ «ջրանցք»։

## Աշխարհագրական դիրք
Պա դե Կալեի հետ միացնում է Հյուսիսային ծովը Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։ Երկարությունը 578 կմ է, լայնությունը արևմուտքում՝ 250 կմ, արևելքում՝ 32 կմ, նավարկուղու ամենափոքր խորությունը՝ 23.5 մ։ Պա դե Կալեի տակ (Դուվրի նեղուց, Dover Strait), որը համարվում է Լա-Մանշ նեղուցի մի մասը, Դուվրի և Կալեի միջև տեղակայված է թունել (ընդհանուր երկարությունը ՝ 52.5 կմ, այդ թվում 38 կմ նեղուցի հատակին)։ Հիմնական նավահանգիստներն են Պորտսմութը, Սաութհեմփթոնը, Հավրը, Շերբուրը։ Նեղուցի ամենամեծ կղզիներն են Ուայթ կղզին Բրիտանիայի ափերին և Նորմանդյան կղզիները Ֆրանսիայի ափերին։

## Երկրաբանություն
Նեղուցը համեմատաբար վերջերս է ձևավորվել՝ պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում՝ լճից ջրերի ահռելի հոսքից երկու ջրհեղեղների (425 հազար տարի և 200 հազար տարի առաջ) արդյունքում, սառցակտորով սահմանափակված, ժամանակակից Հյուսիսային ծովի շրջակայքում։ Բացթողնված ջուրը քշեց պարանոցը (Ուիլդ Արթուա լեռնաշղթա),որն այդ ժամանակ միավորում էր Բրիտանիան մայրցամաքի հետ և ձևավորվել է Պա դե Կալեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Լա Մանշ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նեղուցներ
Ֆունտ

**Ֆունտ** զանգվածի միավոր։

* անգլիական ֆունտը հավասար է 0,45359237 կգ.
* ավստրիական ֆունտը հավասար է 0,56001 կգ.
* ամստերդամյան ֆունտը հավասար է 0,4941 կգ.
* վենետիկյան ֆունտը հավասար է 0,477 կգ.
* դանիական ֆունտը հավասար է 0,496 կգ.
* իսպանական ֆունտը հավասար է 0,451 կգ.
* պորտուգալական ֆունտը հավասար է 0,459 կգ.
* ֆրանսիական ֆունտը հավասար է 0,489505 կգ.
* շվեդական ֆունտը հավասար է 0,425076 կգ.

Կատեգորիա:Զանգվածի միավորներ
Ուիլյամ Զ. Ֆոստեր

**Ուիլյամ Զ. Ֆոստեր** (, ), ամերիկյան բանվորական և կոմունիստական շարժման գործիչ։ 1924 - 1957 թվականներին գլխավորել է ԱՄՆ կոմունիստական կուսակցությունը։ Երեք անգամ եղել է ԱՄՆ նախագահի թեկնածու (1924, 1928, 1932)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ