Պետեր ֆոն Կոռնելիուս

**Պետեր Յոզեֆ ֆոն Կոռնելիուս** (, ), գերմանացի նկարիչ և մանկավարժ։ Կոմպոզիտոր  Պետեր Կորնելիուսի հորեղբայրը։

## Կենսագրության
Դյուսելդորֆյան պատկերասրահի պահապանի որդին՝ Կորնելիուսը, 15 տարեկանում որբանում է և գտնվում չափազանց ճնշված վիճակում։ Դրանք հաղթահարելով՝ նա սկսեց աշխատել տեղական եկեղեցիների նկարազարդումների վրա (հատուկ հետաքրքրություն էր ներկայացնում Նոյսի սուրբ Կվիրինի եկեղեցու նկարազարդումները)։

Կորնելիուսի համար հանգրվանային դարձավ Հռոմ կատարած ուղևորությունը 1811 թվականին նա միացավ գերմանական նկարիչների ընկերակցությանը, որում ընդգրկված էին Յոհան Ֆրիդրիխ Օվերբեկը, Ֆրանց Պֆորը և մյուսները։  Այս ընկերակցությունը ստացավ  «Սուրբ Լուկայի միություն» անվանումը, իսկ գերմանական գեղանկարչության մեջ մտավ «նազարեթցիներ» կեսկատակ կեղծանունով։ Կորնելիուսը իր հռոմյան ժամանակաշրջանում այլ նազարեթցիների հետ մասնակցեց Հռոմում պրուսական դեսպան Բարտոլդի   (1816-1819) տան նկարազարդմանը, ինչպես նաև  (Սամուել Ամսլերի հետ համատեղ) աշխատեց  «Նիբելունգների երգը» ստեղծագործության պատկերազարդման վրա։

1820-ական  թվականներին  Կորնելիուսը Լյուդվիգ I Բավարացու հրավերով հիմնականում բնակվել է Մյունխենում և նկարել պալատականների դիմանկարներ, իսկ 1819 թվականից մինչև 1824 թվականը եղել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիայի առաջին տնօրենը։ Նա նկարազարդում է մյունխենյան մի քանի եկեղեցիներ, ինչպես նաև Գլիպտոտեկայի և Պինակոտեկի շենքերը։

1840 թվականին  Կորնելիուսը տեղափոխվում է Բեռլին։  1840-ական թվականներին է վերաբերվում նրա վերջին աշխատանքները, որոնք կատարվել են պալատական գերեզմանոցում Ալբրեխտ Դյուրերի մոտիվներով։  Նրա կողմից Գլիպտոտեկայում անտիկ սյուժեներով կատարված որմնանկարները (1820-1830) և «Դաժան դատաստանը» սուրբ Լյուդվիգի եկեղեցում (1836-1840) համարվում են այդ ժամանակաշրջանի գերմանական ակադեմիական  արվեստի առավել բնութագրիչ ստեղծագործություններ և երկար ժամանակ ծառայում էին որպես նմուշներ, որոնցով դաստիարակվել են  Գերմանիայի երիտասարդ սերնդի նկարիչները։

Կորնելիուսի աշակերտներից են եղել գեղանկարիչներ Հենրիխ Գեսրգ Բրանդեսը, Յակոբ Գյոտցենբերգերը և Գոտլիբ Հասենը։

## Ոճ և դպրոց
Պիտեր ֆոն Կոռնելիուսը և նրա նազովրեցի համախոհները ձգտել են իրենց ստեղծագործություններում ընդօրինակել իտալացի նկարիչների ոգուն: Սակայն, նրանց «իտալական ոճը» մեծապես միջնորդավորվել է Դյուրերի ժառանգությունից և «ձևի գերմանական զգացողությունից»՝ գոթական արվեստի մնացուկներով՝ խիստ ուրվագծեր և տեղայնացված գունային հարաբերություններ: Կոռնելիուսը 19-րդ դարի գերմանական նկարչական դպրոցի ճանաչված առաջնորդներից է, իսկ նրա սիրելի կարգախոսը՝ «Գերմանիան ամենից ավելի բարձր է» (Deutschland uber alles), ցույց է տալիս նրա հայրենասիրության ուժը: Կոռնելիուսը հաճախ է ապավինել իր աշակերտներին և օգնականներին իր նախագծերն իրականացնելու, իսկ երբեմն նույնիսկ զարգացնելու համար:

1855 թվականին Թեոֆիլ Գոթիեն գրել է, որ Կոռնելիուսը «այնպիսի հռչակ էր վայելում, որը քիչ նկարիչներ են վայելում իրենց կենդանության օրոք», ավելացնելով, որ նրանով հիանում էին «կարծես արդեն մահացած լիներ»։ Գերմանիայի համար Կոռնելիուսի աշխատանքի մասշտաբները լիովին հասկանալու և գնահատելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ 19-րդ դարի սկզբին Գերմանիայում դեռ չէր ձևավորվել բավականաչափ ուժեղ ազգային արվեստի դպրոց։ Գեղանկարչության և քանդակագործության զարգացման գործում Գերմանիան հետ էր մնում Եվրոպայի մնացած երկրներից։ Սակայն, կես դարից էլ պակաս ժամանակահատվածում Կոռնելիուսը հիմնադրեց դպրոց, վերածնեց որմնանկարչությունը և Մյունխենը դարձրեց Եվրոպայի գլխավոր արվեստի մայրաքաղաքներից մեկը։ Գերմանական որմնանկարչության վերածնունդը իր ազդեցությունն է ունեցել եվրոպական այլ երկրների, այդ թվում՝ Անգլիայի վրա, ինչը, մասնավորապես  նպաստել է Վեստմինստեր հոլում անցկացվող հայտնի որմնանկարների ուրվագծերի մրցույթներին։ 1841 թվականի նոյեմբերին Պիտեր ֆոն Կոռնելիուսը այցելել է Անգլիա։

## Պատկերասրահ

Peter von Cornelius - The Parable of Wise and Foolish Virgins (unfinished) - Google Art Project.jpg|Տասը կույսերի առակ, մոտ. 1813, Կունստպալաստ թանգարան, Դյուսելդորֆ
Peter von Cornelius Hagen versenkt den Nibelungenhort 1859.jpg|Հագենը խորտակում է Նիբելունգի գանձը, 1859, կտավ, յուղաներկ, Ազգային հին պատկերասրահ, Բեռլին
Peter von Cornelius 002.jpg|Հովսեփը մեկնաբանում է փարավոնի երազները, որմնանկար Հռոմի Բարթոլդիի տանը, 1816-1819 թվականներ, Ազգային հին պատկերասրահ, Բեռլին
Peter von Cornelius - Joseph gibt sich seinen Brüdern zu erkennen - Google Art Project.jpg|Հովսեփը հայտնվում է եղբայրներին, որմնանկար Հռոմի Բարթոլդիի տանը, 1816-1819 թվականներ, Ազգային հին պատկերասրահ, Բեռլին
Peter von Cornelius 006.jpg|Պանդոկ, մոտ. 1820, կտավ, յուղաներկ, Սիլեզիայի արվեստի թանգարան, Վրոցլավ
Ludwigskirche-München-Altar.jpg|Սուրբ Լյուդվիգի եկեղեցի, Մյունխեն, գլխավոր խորան
Peter von Cornelius - The Last Judgment - WGA05273.jpg|Ահեղ դատաստան, 1836-1840, որմնանկար, Սուրբ Լյուդվիգի եկեղեցի, Մյունխեն
Peter von Cornelius 007.jpg|Զիգֆրիդի հրաժեշտը, մոտ․ 1816


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Корнелиус Петер фон // Конда — Кун. — М. : Советская энциклопедия, 1973. — С. 188. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 13).
* Власов В. Г. Корнелиус Петер фон // Стили в искусстве : Архитектура, графика. Декоративно-прикладное искусство. Живопись, скульптура : словарь : в 3 т. / В. Г. Власов. — СПб. : Кольна, 1996. — Т. 2 : Словарь имён : А—Л. — С. 438. — 543 с., [8] л. ил. — ISBN 5-88737-005-X. — OCLC 605179863.
* Камчатова А. В., Котломанов А. О., Кроллау Н. Е. Германия. Англия. XV–XIX века : биографический словарь / А. В. Камчатова, А. О. Котломанов, Н. Е. Кроллау. — СПб. : Азбука-Классика, 2008. — С. 30, 96, 111–113, 201, 203, 204. — 480 с. : ил., цв. ил. — (Художники Западной Европы). — ISBN 978-5-91181-907-1. — OCLC 701476987.

## Արտաքին հղումներ
* Энциклопедия Кольера

Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ