Կոսովոյի խոհանոց

**Կոսովոյի խոհանոց** (, ), Կոսովոյի Հանրապետության ազգային խոհանոցը, որը ներառում է Չեռնոգորիայի, Հարավային Սերբիայի, Ալբանիայի և Մակեդոնիայի Հանրապետության ազգային խոհանոցների ընդհանրությունը։ Խոհանոցը մեծ ազդեցություն է կրել թուրքական և ալբանական խոհանոցներից։ Այս բոլոր խոհանոցների համար ընդհանուր կերակուրներից են համարվում բյորեկը, խորովածը, սուջուխը, երշիկները, լցոնաց տաքդեղը, գառան միսը, լոբին, սարման, փիդեն և այլն։

Հացը և կաթնամթերքը համարվում են Կոսովոյի խոհանոցի անբաժան մասը։ Կերակուրներում լայնորեն օգտագործում են կաթ, մածուն, այրան, սպրեդ, պանիր և կայմակ։ Միսը (տավարի միս, հավի միս, ոչխարի միս), լոբին, բրինձն ու տաքդեղը համարվում են Կոսովայի հիմնական դիետիկ սննդատեսակներից։ Բանջարեղենն օգտագործվում է ըստ եղանակային պայմանների։ Որպես կանոն, Կոսովոյի բնակիչներն անպայման պատրաստում են  վարունգի, պոմիդորի և կաղամբի թթու։ Մեծ կարևորություն ունեն խոտաբույսերը, սև և կարմիր պղպեղները։

Խոհանոցը փոփոխման է ենթարկվում ըստ տարվա եղանակների։ Ձմռանն ամենաշատը տարածված են բանջարեղենային թթուներն ու խավիարը։

## Նախաճաշ
Նախաճաշը Կոսովոյում պարզ է. այն բաղկացած է հացից ու պանրից, այվարից կամ կաթով օմլետից։

## Կարկանդակներ
Կոսովոյի խոհանոցին բնորոշ կարկանդակներից են. 
[աջից|մինի|[Ֆլիա]]
* կուլփիդե (Kullpite)՝ մածունով կարկանդակ,
* բյորեկ՝ շերտավոր խմորից, որը լցոնում են մսով, պանրով, սպանախով,
* բակլասարմ (Bakllasarm)՝ աղի կարկանդակ մածունով և սխտորի սոուսով
* դդումով կարկանդակ,
* սպանախով կարկանդակ։

## Աղցաններ
[մինի|[Տարատոր]]
Կոսովոյի խոհանոցին բնորոշ աղցանները հիմնականում պարզ են ու արագ պատրաստվող։ Աղցանի հիմնական բաղադրիչներից են՝ լոլիկ, սոխ, սխտոր, պղպեղ, վարունգ, կարտոֆիլ, կաղամբ, հազար, գազար և լոբի։ Աղցանների տեսակներից են. 
* կարտոֆիլով աղցան,
* տարատոր՝ պատրաստված վարունգով, սխտորով և մածունով,
* վարունգով և լոլիկով աղցան,
* չորացրած եղինջով աղցան,
* լոբով աղցան,
* շոպական աղցան։

## Երկրորդ կերակուր
մինի|Թավա
[մինի|Կաղամբի տերևով [տոլմա]]
մինի|Սարմա
* Տոլմա՝ հաճախ հրամցնում են ճաշին։ Հիմնականում պատրաստում են կաղամբի և խաղողի տերևներով ու գառան մսով։
* Լցոնած պղպեղ՝ մսով, բրնձով և բանջարեղենով։ 
* Սուջուխ՝ ապխտած մսային երշիկներ։ 
* Թավե գոր՝ գառան մսով ավանդական կերակուր։
* Թավ կոզի՝ գառան մսով և մածունով կերակուր։ 
* Բուրիան ձվերով՝ բրնձով, սպանախով և ձվերով կերակուր։
* Խորոված։

## Ձկնեղեն
Ամենաշատը տարածված է տապակած ձուկը։ Հատկապես հարգի են ծածանն ու շիղաձուկը։ Խավարտը բաղկացած է սխտորից, դափնու տերևից, լոլիկից և մաղադանոսից։ Ծածանի գլուխը հիմնականում հրամցնում են գլխավոր հյուրին։

## Աղանդեր
աջից|մինի|Հալվա
Ավանդական աղանդերի տեսակները շատ հաճախ պատրաստում են շաքարաջրով՝ շաքար, կիտրոնի հյութ և վանիլինի բուրմունք։ Կոսովոյի խոհանոցի հայտնի աղանդերներից են. 
* Փախլավա
* Սյութլաչ՝ բրինձ, կաթ, դարչին, չամիչ։
* Քնաֆե՝ շաքար, ընդեղեն, կտրատած խմոր, հունական ընկույզ։
* Թուլումբա։
* Հալվա։

## Ըմպելիքներ
[մինի|[Բուզա]]
[մինի|[Այրան]]
Կոսովոյում խիստ մեծ ճանաչում ունի ածիկային քաղցր ըմպելիքը՝ պատրաստված ցորենից և եգիպտացորենով։ Հայտնի է նաև խաղողի ռաքըն։ Տարածված խմիչքներից են.
* Ռաքը՝ ոգելից ալկոհոլային խմիչք զանազան մրգերից և խաղողից։ 
* Բուզա 
* Այրան 
* Գարեջուր 
* Թուրքական սուրճ
* Դեղաբույսերով թեյ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Կատեգորիա:Բալկանյան խոհանոց
Կատեգորիա:Կոսովոյի Հանրապետություն