Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում

**Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում** (), իռլանդացի հանրահայտ գրող Ջեյմս Ջոյսի մասամբ ինքնակենսագրական, դաստիարակչական վեպը, որը գրվել է 1907-1914 թթ. և 1914-1915 թթ. մաս առ մաս լույս ընծայվել *The Egoist* ամսագրում, 1916 թվականին էլ հրատարակվել է առանձին գրքով։ Երկում արտացոլված են երիտասարդ նկարիչ Սթիվեն Դեդալուսի հասունանալու, կայանալու տարիները (հետագայում նա հանդես է եկել նաև Ջոյսի գլուխգործոցը համարվող «Ուլիսես» վեպում)։ Սթիվենը փաստորեն հեղինակի երկրորդ *ես*-ն է, և վեպում տեղ են գտել Ջոյսի կյանքի բազմաթիվ իրական դրվագներ։

Գլխավոր հերոսի ազգանունը առնչվում է հին հունական առասպելներից մեկի հայտնի արհեստագործ, ճարտարապետ Դեդալուսի անվանը, իսկ Սթիվեն անունը՝ առաջին քրիստոնյա նահատակ սուրբ Ստեփանոսի անվանը։ Վեպում պատկերված է զգայուն երիտասարդի պայքարն իր ժամանակի բուրժուական հասարակության սին պայմանականությունների, կաթոլիկական «անառարկելի» պոստուլատների, ազգային կեղծ արժեքների դեմ, ցույց է տրված նրա զարգացումը, մտավոր և կրոնա-փիլիսոփայական առումներով հասունացումը և նվիրումը արվեստին՝ որպես միակ բարձրագույն արժեքի։ Ընդ որում՝ Ջոյսը վեպը գրել է ոճերի միահյուսման եղանակով, մի գրելաոճ, որը հետագայում կատարելությամբ կիրառել է «Ուլիսես»-ում։ Գրականագետներից շատերի կարծիքով «*Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում*» վեպն էլ իր հերթին հանդիսանում է Ջոյսի ավելի վաղ գրած «*Սթիվեն Հերոսը*» ստեղծագործության վերամշակման արդյունքը (այդ ձեռագիրը առաջին անգամ հրատարակվել է 1944 թվականին՝ հեղինակի մահից հետո)։

Բրիտանական հանրագիտարանը տվյալներ է հավաքում *Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում* վեպի մասին, որը շատերի կարծիքով «պատմական ընթացքում անգլերենի ուսումնասիրման մասին պատմող լավագույն գրական-գեղարվեստական երկն է»։

## Տես նաև
*Արվեստագետի դիմանկարը պատանության հասակում*. վեպ, *Անտարես* հրատարակչություն, Երևան, 2017 թ.- 300 էջ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Atkins, G. Douglas. *Swift, Joyce, and the Flight from Home: Quests of Transcendence and the Sin of Separation*. New York։ Palgrave Macmillan, 2014. .  
* Attridge, Derek, ed. *The Cambridge Companion to James Joyce*, 2nd edition, Cambridge UP, 2004.  .
* Harold Bloom.  *James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  New York։ Chelsea House, 1988.  .
* Brady, Philip and James F. Carens, eds.  *Critical Essays on James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  New York։ G. K. Hall, 1998.  .
* Doherty, Gerald.  *Pathologies of Desire: The Vicissitudes of the Self in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  New York։ Peter Lang, 2008.  .
* Empric, Julienne H.  *The Woman in the Portrait: The Transforming Female in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  San Bernardino, CA։ Borgo Press, 1997.  .
* Epstein, Edmund L.  *The Ordeal of Stephen Dedalus: The Conflict of Generations in James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  Carbondale։ Southern Illinois UP, 1971.   .
* Gottfried, Roy K.  *Joyce's Comic Portrait*. Gainesville։ University Press of Florida, 2000.  .
* Hancock, Leslie.  *Word Index to James Joyce's Portrait of the Artist*.  Carbondale։ Southern Illinois UP, 1967. 
* Harkness, Marguerite.  *Portrait of the Artist as a Young Man: Voices of the Text*.  Boston։ Twayne, 1989.  .
* Morris, William E. and Clifford A. Nault, eds.  *Portraits of an Artist: A Casebook on James Joyce's Portrait*.  New York։ Odyssey, 1962.
* Scholes, Robert and Richard M. Kain, eds. *The Workshop of Daedalus: James Joyce and the Raw Materials for A Portrait of the Artist as a Young Man*. Evanston, IL։ Northwestern University Press, 1965. 
* Seed, David.  *James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  New York։ St. Martin's Press, 1992.  .
* Staley, Thomas F. and Bernard Benstock, ed.  *Approaches to Joyce's Portrait: Ten Essays*.  Pittsburgh։ University of Pittsburgh Press, 1976.  . 
* Thornton, Weldon.  *The Antimodernism of Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man*.  Syracuse, NY։ Syracuse UP, 1994.  .
* 
* Wollaeger, Mark A., ed.  *James Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man: A Casebook*.  Oxford and New York։ Oxford UP, 2003.  .
* Yoshida, Hiromi.  *Joyce & Jung: The "Four Stages of Eroticism" in A Portrait of the Artist as a Young Man*.  New York։ Peter Lang, 2006 and 2021.  .

## Արտաքին հղումներ

* https://standardebooks.org/ebooks/james-joyce/a-portrait-of-the-artist-as-a-young-man
* 
* Digitized copy of the first edition from Internet Archive
* Study guide from SparkNotes
* ''A Portrait of the Artist as a Young Man''  at the British Library

Կատեգորիա:1916 վեպեր