Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա գագաթնաժողով (2023)

thumb|230px|Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա գագաթնաժողովի լոգոն
**Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա գագաթնաժողով** (, ), դիվանագիտական գագաթնաժողով, որը կայացել է Չինաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի և Ուզբեկստանի առաջնորդների մասնակցությամբ։ «Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա» I գագաթնաժողովը տեղի է ունեցել 2023 թվականի մայիսի 18-19-ը Չինաստանի Շենսի նահանգի Սիան քաղաքում։ Գագաթնաժողովը նախագահել է Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Սի Ծինփինը։ Կենտրոնական Ասիայի երկրները ներկայացված են եղել նախագահների մակարդակով։

## Նախապատրաստական աշխատանքներ
2023 թվականի մայիսի 8-ին Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի խոսնակ Հուա Չունյինը հայտարարեց, որ Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Սի Ծինփինը մայիսի 18-ին և 19-ին Շանսի նահանգի Սիան քաղաքում կհյուրընկալի «Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա» գագաթնաժողովը։ Ընդ որում, չինական կողմի փոխանցմամբ, Կենտրոնական Ասիայի չորս առաջնորդները՝ Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը, Ղրղզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովը, Տաջիկստանի նախագահ Էմոմալի Ռահմոնը և Ուզբեկստանի նախագահ Շավկաթ Միրզիյոևը Չինաստան կայցելեն մայիսի 16-20-ը, իսկ արդեն Թուրքմենստանի նախագահ Սերդար Բերդիմուհամեդովը մյուս նախագահներին կմիանա մայիսի 18-ին, երբ բոլոր նախագահները կմասնակցեն արդեն գագաթնաժողովին։

## Մասնակից երկրների առաջնորդներ

պատկեր:Xi_Jinping_2019_(49060546152)_2.jpg| **[[Չինաստան]]ի** կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար և նախագահՍի Ծինփին 
պատկեր:Kassym-Jomart_Tokayev_(2019-11-07)_01.jpg| **[[Ղազախստան]]ի** նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաև 
պատկեր:President_of_Kyrgyzstan_Sadyr_Japarov.jpg| **[[Ղրղզստան]]ի** նախագահ Սադիր Ժապարով 
պատկեր:Emomali_Rahmon-1.jpg| **[[Տաջիկստան]]ի**  նախագահ Էմոմալի Ռահմոն
պատկեր:Serdar_Berdimuhamedow_(2022-06-10).jpg| **[[Թուրքմենստան]]ի** նախագահ Սերդար Բերդիմուհամեդով
պատկեր:Shavkat_Mirziyoyev_official_portrait.jpg| **[[Ուզբեկստան]]ի** նախագահ Շավկաթ Միրզիյոև


## Հանդիպում
Մայիսի 18-ի երեկոյան Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Սի Ծինփինն ու նրա կինը՝ Պենգ Լիյուանը Շենսի նահանգի Սիան քաղաքի Թենգ Փերեդայս թեմատիկ զբոսայգում պաշտոնական ընթրիք մատուցեցից Կենտրոնական Ասիայի երկրների առաջնորդների և նրանց կանանց համար, որոնք չինական այդ քաղաք էին ժամանել «Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա» գագաթնաժողովին մասնակցելու համար։
աջից|մինի|230x230փքս|«Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա» I գագաթնաժողովը կայացել է 2023 թվականի մայիսի 19-ին։
Մայիսի 19-ի առավոտյան վեց երկրների առաջնորդների հանդիպման ժամանակ Չինաստանը հայտարարեց, որ, որպես ֆինանսական աջակցություն, անհատույց կարգով ընդհանուր 26 միլիարդ յուան կհատկացնի Կենտրոնական Ասիայի երկրներին, ինչպես նաև կհայտարարվի առևտրային նոր նախաձեռնությունների մասին։ Բացի այդ, Չինաստանի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների միջև կկնքվեն երկկողմ ներդրումային համաձայնագրեր ու կարագացվի Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա գազատարի D գծի կառուցումը։

Հանդիպումից հետո վեց առաջնորդները մասնակցեցին փաստաթղթերի ստորագրման արարողությանը ու հանդիպեցին լրագրողների հետ։ Կեսօրին երկրների առաջնորդները համատեղ մասնակցեցին նաև վեց նռնենիների տնկման արարողությանը։

Գագաթնաժողովի արդյունքում կողմերը համաձայնություն ձեռքբերեցին 54 խոշոր նախաձեռնությունների ուղղությամբ, այդ թվում որոշվեց, որ կստեղծվեն բազմակողմ համագործակցության 19 հարթակ։ Գագաթնաժողովի շրջանակներում ստորագրվեց նաև բազմակողմ համագործակցության վերաբերյալ 9 փաստաթուղթ։

Պետությունների ղեկավարները պայմանավորվածություն ձեռքբերեցին նաև գագաթնաժողովի այս ձևաչափն օգտագործել որպես հնարավորություն՝ Չինաստանի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների առաջնորդների միջև հանդիպումների մեխանիզմ ստեղծելու համար, որը կկազմակերպվի երկու տարին մեկ՝ հերթականությամբ մեկ Չինաստանում, մյուս անգամ Կենտրոնական Ասիայի երկրներից մեկում։ Երկրորդ գագաթնաժողովը կայացավ 2025 թվականին Ղազախստանի մայրաքաղաք Աստանայում։ Բացի այդ, առաջին գագաթնաժողովի ժամանակ պետությունների ղեկավարները որոշեցին ստեղծել Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա ձևաչափի մշտական քարտուղարություն, որը գործում է Չինաստանում։

## Գագաթնաժողովների ցանկ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ղազախստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Չինաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի արտաքին քաղաքականություն