Ալեքսանդր Նյոբոտով

**Ալեքսանդր Անդրեևիչ Նյոբոտով** (, ), խորհրդային կուսակցական գործիչ և գիտնական-պատմաբան, իրավաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու (1948): 1920-ական թվականների վերջից մինչև 1950 թվականը զբաղեցրել է տարբեր ղեկավար կուսակցական պաշտոններ Ուկրաինական և Ղազախական ԽՍՀ-ներում: 1950-1961 թվականներին եղել է Խարկովի իրավաբանական ինստիտուտի տնօրեն և ռեկտոր, ապա՝ դոցենտ:

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Նյոբոտովը ծնվել է 1907 թվականի մարտի 14-ին (մարտի 27-ին) (այլ աղբյուրների համաձայն՝ 1906 թվականին) Եկատերինոսլավի մարզի շրջանի Ավդեևկա գյուղում  հանքագործի ընտանիքում։ Նա սկսել է աշխատել 17 տարեկանից և եղել է հանքագործ, գրասենյակային ցրիչ, բանվոր և վարպետ թիվ 8/9 հանքում (հանք, այժմ՝ Դոնեցկի մարզ )։ 1922 թվականից եղել է կոմերիտմիության անդամ, իսկ 1925 թվականի նոյեմբերից՝ Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկներ) անդամ։

23 տարի՝ 1927-ից 1950 թվականներին, նա զբաղվել է կուսակցական և արհմիութենական գործունեությամբ։ Նախապատերազմյան շրջանում Նյոբոտովը պատասխանատու պաշտոններ է զբաղեցրել հանքագործների արհմիություններում, եղել է Ուկրաինայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի քարոզչության և ագիտացիայի բաժնի պետի տեղակալ և Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկներ) Կիրովոգրադի մարզային կոմիտեի քարտուղար: Միաժամանակ ստացել է կրթություն։ 1927-ից 1929 թվականներին սովորել է շրջանային խորհրդային-կուսակցական դպրոցում, 1930-1932 թվականներին եղել է Համամիութենական արհմիությունների կենտրոնական խորհրդի արհմիութենական շարժման Մոսկվայի բարձրագույն դպրոցի ունկնդիր, սովորել է Կիևի (այլ աղբյուրների համաձայն՝ Մոսկվայի) Կարմիր պրոֆեսորների ինստիտուտում, որն ավարտել է 1936 թվականին: 1938 թվականին նա սկսեց աշխատել Ուկրաինայի Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկների) Կենտրոնական կոմիտեում, որտեղ 1938 թվականի հունվարի վերջին եղել է հրահանգիչ, նույն թվականի մարտից՝ պատասխանատու կազմակերպիչ, իսկ օգոստոսից մինչև 1941 թվականի սկիզբը՝ քարոզչության և ագիտացիայի բաժնի պետի տեղակալ:

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Ալեքսանդր Անդրեևիչը աշխատել է Ղազախստանի կոմունիստական կուսակցության մարմիններում, իսկ Ուկրաինական ԽՍՀ Ստալինի շրջանի ազատագրումից հետո դարձել է Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկներ) տեղական շրջանային կոմիտեի քարոզչության և ագիտացիայի քարտուղարի պաշտոնակատար, ապա վերադարձել է նմանատիպ պաշտոնի Կիրովոգրադի շրջանային կոմիտեում: 1947/48 թվականներին, Կիրովոգրադի շրջանային կուսակցական կոմիտեում աշխատանքի հետ միաժամանակ, նա վերապատրաստվել է Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկներ) Կենտրոնական կոմիտեին կից Հասարակական գիտությունների ակադեմիայում , որը կազմակերպվել էր մարքսիզմ-լենինիզմի հիմունքների ուսուցիչների համար: 1947 թվականին պաշտպանել է իր ատենախոսությունը պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար, և 1948 թվականի հունվարի 30-ին նրան շնորհվել է այդ գիտական աստիճանը:

1950 թվականի գարնանը նա ստանձնեց Խարկովի իրավաբանական ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնը, որտեղ մնաց մինչև 1961 թվականը, երբ դարձավ այս համալսարանի առաջին ռեկտորը, սակայն շուտով ազատվեց պաշտոնից առողջական պատճառներով, իսկ նույն թվականի հունիսին տեղափոխվեց դոցենտի պաշտոնին  մարքսիզմ-լենինիզմի ամբիոնում: Ալեքսանդր Նյոբոտովի տնօրենության/ռեկտորության ընթացքում Խարկովի իրավաբանական ինստիտուտում սկսեցին զարգանալ ասպիրանտուրան և ամբիոնների աշխատանքը, և բարելավվեց կրթության որակը: 1953 թվականի հունիսի 27-ին նա ստացավ դոցենտի ակադեմիական կոչում:

Ալեքսանդր Անդրեևիչ Նյոբոտովը մահացել է 1962 թվականի մարտի 7-ին Խարկովում: Խարկովի իրավաբանական ինստիտուտի ռեկտորատը, կուսակցական կոմիտեն և հասարակական կազմակերպությունները ցավակցություն են հայտնել մահացածի ընտանիքին: Նախկին ռեկտորին հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել մարտի 10-ին Խարկովի իրավաբանական ինստիտուտի շենքում:

Նա պարգևատրվել է Պատվո նշան շքանշանով, «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար» և «Դոնբասի ածխահանքերի վերականգնման համար» մեդալներով։

Նա 34 գիտական և հրապարակախոսական աշխատանքների հեղինակ էր: 1938-ից 1951 թվականներին նա որպես հեղինակ հրատարակել է քսան հոդված, որոնք գրանցվել են Համամիութենական գրքային պալատի կողմից: Նրա աշխատանքների մի շարքը վերաբերում էր իրավական և պատմական թեմաների: Նրա աշխատանքների թվում էին նաև «Պրոլետարական Դոնբասը խորհրդային իշխանության համար պայքարում (1919-1920)» (1959) գիրքը և «Իրավաբանական կրթությունը կյանքի կարիքներին մոտեցնելը» (ուկրաիներեն՝ Наблесити юрядические проблемы до цеп жентья *) հոդվածը «* Радянське прав» ամսագրում, 1959, թիվ 3:

Խորհրդային և ուկրաինական պետական և քաղաքական գործիչ Գ.Կ. Կրյուչկովը իր ինստիտուտի մենթորներին, ովքեր իր համար օրինակելի էին, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Անդրեևիչին, նկարագրել է որպես սկզբունքային մարդիկ, ովքեր չեն տրվել ստեղծված իրավիճակին, այլ ապրել են օրենքի և խղճի համաձայն:

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Խորհրդային իրավաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ