open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բրյուսելի սկանդինավյան դպրոց

**Բրյուսելի սկանդինավյան դպրոց** կամ *ԲՍԴ* (, , ), միջազգային դպրոց Բելգիայի մայրաքաղաք Բրյուսելից 20 կմ հեռավորության վրա գտնվող Վաթեռլոոյի արվարձանում։

Ծառայում է 2-19 տարեկան աշակերտների համար։ Դպրոցում գործում է ինչպես նախադպրոցական, այնպես էլ Շվեդիային, Նորվեգիային, Դանիային և Ֆինլանդիային նվիրված ակադեմիական կրթություն։

Դպրոցը առաջարկում է նաև բակալավրիատ, որի կրթական ծրագիրը դասավանդվում է 140 երկրների 4000 դպրոցներում։

## Հիմնական շինություններ
Բրյուսելի սկանդինավյան դպրոցի կազի մեջ են մտնում հետևյալ շինությունները՝
* Բրյուսելի սկանդինավյան դպրոցի գլխավոր շենք, որի մեջ են մտնում գրադարանը, նախադպրոցական սրահը, ինչպես նաև 1-3-րդ դասարանի աշակերտների համար նախատեսված գիմնազիա։
* Պավիլյոնգ՝ դպրոցական սրահ, որտեղ կարելի է ժամանակն անցկացնել խաղեր խաղալով։
* «FS-2» սրահ, որը ներառում է երաժշտական սրահ, մարզադահլիճ և տարբեր մակարդակի դասասենյակներ։
* Գիշերօթիկի սրահ և ճաշարան՝ կարիքավոր աշակերտների համար։

## Սովորողներ
Բրյուսելի սկանդինավյան դպրոցի ուսանողների մեծ մասը եկել են Սկանդինավյան թերակղզու երկրներից։ Դրանք հիմնականում բելգիայաբնակ շվեդները, դանիացիները, ֆինները և նորվեգացիներն են։

Ըստ 2015 թվականի՝ նրանց թիվը կազմում էր գրեթե 300 սովորող։ Դպրոցը գտնվում է Բրյուսելի հարավային արվարձաններից Վաթեռլոոյում։

Հիմնական դասավանդվող լեզուներն են ֆրանսերենը, անգլերենը, շվեդերենը։ Այլընտրանքային լեզուներ են նորվեգերենը, դանիերենը, ֆիններենը և հոլանդերենը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի դպրոցներ
Սեսար Այրա

**Սեսար Այրա** (, , Արգենտինա), արգենտինացի գրող, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն

## Մատենագիտություն

* 1975 - Moreira
* 1981 - Ema, la cautiva
* 1983 - La luz argentina
* 1984 - Las ovejas
* 1984 - Canto Castrato
* 1987 - Una novela china
* 1990 - Los fantasmas
* 1991 - El bautismo
* 1991 - La liebre
* 1992 - Embalse
* 1992 - La guerra de los gimnasios
* 1992 - La prueba
* 1992 - El llanto
* 1993 - Madre e hijo
* 1993 - Cómo me hice monja
* 1994 - El infinito
* 1994 - La costurera y el viento
* 1994 - Los misterios de Rosario
* 1995 - Los dos payasos
* 1996 - Abeja
* 1998 - La trompeta de mimbre
* 1998 - La serpiente
* 1998 - El Sueño
* 1998 - Las curas milagrosas del Dr. Aria
* 1998 - La mendiga
* 1999 - El congreso de literatura
* 2000 - El juego de los mundos
* 2000 - Un episodio en la vida del pintor viajero
* 2000 - Cumpleaños
* 2002 - El mago
* 2002 - Varamo
* 2002 - Fragmentos de un diario en los Alpes
* 2004 - Las noches de Flores
* 2005 - Haikus
* 2005 - El cerebro musical
* 2006 - Parménides
* 2008 - Las aventuras de Barbaverde
* 2009 - La confesion
* 2010 - El error

## Գրականություն
* Carlos Alfieri: *Conversaciones. Entrevistas con César Aira, Guillermo Cabrera Infante, Roger Chartier, Antonio Muñoz Molina, Ricardo Piglia y Fernando Savater*. Katz, Madrid 2008, ISBN 978-84-96859-42-5.
* Sandra Contreras: *Las vueltas de César Aira*. Beatriz Viterbo Editora, Rosario 2002, ISBN 950-845-115-7 (zugl. Dissertation, Universität Buenos Aires).
* Leopold Federmair: *Clowns*. In: Ders: *Buenos Aires, Wort und Fleisch. Zwölf Essays*. Klever-Verlag 2010. ISBN 978-3-902665-22-5. S. 103–126. 
* Nancy Fernández: *Narraciones viajeras. César Aira y Juan José Saer*. Editorial Biblos, Buenos Aires 2000, ISBN 950-786-253-6.
* Michel Lafon (Hrsg.): *César Aira. Une révolution*. Grenoble 2005, ISBN 2-84310-075-5.
* Guillermo Saavedra: *La curiosidad impertinente. Entrevistas con narradores argentinos: Adolfo Bioy Casares, Tununa Mercado, Juan Martini, Carlos Feiling, Andrés Rivera, Héctor Libertellaya, Elvio Gandolfo, Marcelo Cohen, Nicolás Peyceré, Ricardo Piglia, Luis Chitarroni, Alberto Laiseca, Luis Gusmán, César Aira, Sergio Chejfec, Ana Basualdo, Héctor Tizón, Juan José Saer*. Editorial Viterbo, Rosario 1993, ISBN 950-845-010-X.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի գրողներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ
Ղրիմի լեռներում

**«Ղրիմի լեռներում»** (), ռուս գեղանկարիչ Ֆեոդոր Վասիլևի (1850-1873) վրձնին պատկանող նկար, որը ստեղծվել է 1873 թվականին։ Ստեղծագործությունն այժմ պահպանվում և ցուցադրվում է Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Կտավի չափերը կազմում են՝ 116×90&nbsp;սմ։

## Նկարագիր
Նախքան կտավը վրձնելը, Ֆեոդոր Վասիլևը նպատակադրվել էր, որ այն ունենա հորիզոնական տեսք, սակայն հետո մտափոխվեց։ Ուղղահայաց տեսքով ստեղծվեց նկարը լոկ այն բանի համար, որպեսզի առավել արտահայտիչ կտավին հանձնի լեռների բարձրությունը, որոնք պատված են ամպերով։ Լրացուցիչ բարձրության տպավորություն են հաղորդում լեռան լանջին աճած սոճիները, ինչպես նաև ճանապարհի վերևի մասում գտնվող զառիթափը, որի տակով անցնում է թաթարական սայլը՝ լծված ցլերով։

## Պատմություն
«Ղրիմի լեռներում» ստեղծագործությունը համարվում է Ֆեոդոր Վասիլևի վերջին ավարտուն նկարներից մեկը՝ նկարված 1873 թվականին՝ մահվանից որոշ ժամանակ առաջ (Ֆեոդոր Վասիլևը մահացել է 23 տարեկան հասակում տուբերկուլոզից)։

1873 թվականին «Ղրիմի լեռներում» նկարը մասնակցել է «Նկարիչների խրախուսման կայսերական ընկերության» կազմակերպած ցուցահանդեսինև ստանում է լանդշաֆտային ստեղծագործության առաջին մրցանակը։

Այդ ժամանակ նկարը հեղինակից գնել է Սերգեյ Տրետյակովը։ Վերջինիս մահվանից հետո, 1892 թվականին, նկարների անձնական հավաքածուն անցնում է եղբորը՝ Պավել Տրետյակովին։

Արդյունքում նկարը հայտնվեց Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։

## Գնահատումներ
Նկարիչ Իվան Կրամսկոյը «Ղրիմի լեռներում» ստեղծագործության մասին 1873 թվականի մարտի 28-ին Վասիլևին գրված նամակում գրում է.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ղրիմի լեռներում» նկարը  Տրետյակովյան պատկերասրայի տվյալների բազայում
* Художник Фёдор Васильев и его картина «В Крымских горах», Радиостанция «Эхо Москвы», www.echo.msk.ru

Կատեգորիա:1873 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆեոդոր Վասիլևի նկարներ
Տարտոն

**Տարտոն** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Բարրեմ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04214։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 140 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 94 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 60-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 34-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը  63,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,8 %)։ 60 աշխատունակ բնակիչներից 55-ը աշխատում էին (36 տղամարդ և 19 կին), անաշխատանք էին 5-ը (3 տղամարդ և 2 կին)։ 34 անգործ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 12-ը թոշակառու, 10-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Նոտր Դամ դ’Անտրեգ
** Զանգակատուն (1564 թվական)
** Նեֆ (XII դար)
** Ապսիդ (XIII դար)
** Երկու զանգ (XVI դար և 1771 թվական)
* Դղյակ Մալադրեշ (1644 թվական)
** Արևային ժամացույց (1642 թվական)
* Սուրբ Իոննա մկրտչի մատուռ (1787 թվական)
* Սուրբ Աննաի մատուռ (XVII թվական)

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մարիա Վիտներ

**Մարիա Վիտներ** (, ), հունգարացի հեղափոխական, քաղաքական գործիչ։ Մասնակցել է 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությանը։

## Կենսագրություն
Վիտները ծնվել է 1937 թվականին Բուդապեշտում։ Հորը չի ճանաչել, մայրը նրան հանձնել է ստնտուի։ Երկու տարեկան հասակում նրան ուղարկել են «Carmelite» մենաստան։ 1948 թվականին հանդիպել է մորը, ով, կարճ ժամանակ անց, նրան թողել է պետական հոգածության ներքո։ Ընդհատելով միջնակարգ դպրոցի դասերը՝ Մարիան «Szolnok»-ում աշխատել է որպես մեքենագրուհի և սղագրող Kiskunhegyes շրջանի խորհրդում։ 1955 թվականին ծնվել է Մարիայի որդին, և կես տարի հետո նա տեղափոխվել է Բուդապեշտ։

## 1956 թվականի հեղափոխություն և հետևանքներ
1956 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Վիտները մասնակցել է հանրահավաքի և միացել Բուդապեշտի ռադիոյի շենքը պաշարած հեղափոխականներին, որտեղ ծանոթացել է Կատալին Հավրիլայի հետ, և նրանք միասին օգնել են վիրավորներին։ Ավելի ուշ դարձել է «Vajdahunyad» փողոցային դիմադրության խմբի անդամ և իր գործընկերոջ հետ 1956 թվականի հոկտեմբերի 30-ին գրավել X թաղամասի ոստիկանական կենտրոնը՝ զենք գտնելու համար։ Նոյեմբերի 4-ին Üllői út (Դեպի Իլյո) ներխուժման ժամանակ վիրավորվել է։

Բուժվել է Պետեֆի Շանդոր պետական հիվանդանոցում։ Փորձել է փախչել երկրից, բայց ձերբակալվել է։ Հարցաքննությունից հետո ազատ է արձակվել և փորձել է փախչել երկրից ևս մեկ անգամ, մի քանի շաբաթ անցկացրել Ավստրիայում։ Այնուհետև վերադարձել է Հունգարիա և աշխատել որպես անվարժ բանվոր։ 1957 թվականի հուլիսի 16-ին  ձերբակալվել է, մահապատժի է դատապարտվել 1958 թվականի հուլիսի 23-ին։ 1959 թվականի փետրվարի 24-ին երկրորդ վերաքննիչ դատարանը պատիժը փոխարինել է ցմահ ազատազրկման։ 1970 թվականի մարտի 25-ին ազատ է արձակվել։

Վիտներն աշխատել է որպես դերձակ, հետագայում՝ հավաքարար։ 1980 թվականից ստացել է հաշմանդամության թոշակ։ Մինչև Հունգարիայում քաղաքական համակարգի փոփոխության ավարտ ակտիվորեն ներգրավված է եղել 1956 թվականի հեղափոխության վետերանական կազմակերպությունների տարբեր աշխատանքներում։

## Պարգև
1991 թվականին արժանացել է Հունգարիայի Հանրապետության Մեծ խաչ Պատվո շքանշանի։

## Քաղաքական գործունեություն
2006 և 2010 թվականների Հունգարիայի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ «Ֆիդես» Հունգարիայի քաղաքացիական միության ցուցակից ընտրվել է պատգամավոր։ 2006 թվականի մայիսի 30-ից մինչև 2010 թվականի մայիսի 13-ը եղել է Զբաղվածության և աշխատանքի խորհրդարանական կոմիտեի անդամ։ 2010 թվականի մայիսի 14-ին նշանակվել է Մարդու իրավունքների, ազգային փոքրամասնությունների, քաղաքացիական և կրոնական հարցերի կոմիտեի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Տեզ (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

**Տեզ** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Լա Մոտ դյու Կեր կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Ֆորկալկե։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04216։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 205 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 125 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 97-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 28-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 77,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,5 %)։ 97 աշխատունակ բնակիչներից 85-ը աշխատում էին (47 տղամարդ և 38 կին), անաշխատանք էին 12-ը (4 տղամարդ և 8 կին)։ 28 անգործ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 11-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեն Բլեզ ծխական եկեղեցի (վերակառուցվել է  XVII и XIX դարերում)
* Աղավնաբույն կլոր աշտարակում (XVIII դար)

## Կլիմա
Տեզի կլիման միջերկրածովային է

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Այմակ բարբառ

**Այմակ բարբառ** (), Աֆղանստանում խոսվող մոնղոլերենը, որն զգալի ազդեցություն է կրել պարսկերենից։ Այս լեզվով խոսում են կենտրոնական Աֆղանստանի հյուսիս-արևմուտքում, արևելյան Իրանում և Տաջիկստանում։ Այմակ ժողովրդի հիմնական խոսվածքն է։ Այն շատ նման է խորասանի և դարի բարբառներին։ Ենթադրաբար այմակներն ունեն 5-15 % գրաճանաչություն։

## Բարբառներ
Այմակի ենթաբարբառները.
* Չինգիզի
* Ֆիրոզկոհի
* Ջամշիդի
* Մալիկի
* Միզմաստ
* Թայմանի
* Թայմուրի
* Զայնալ
* Զոհրի

## Հնչյունաբանություն
Հնչյունաբանորեն՝ արևելյան պարսկերենի բարբառներից մեկն է և նման է դասական պարսկերենին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆղանստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Իրանի լեզուներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի լեզուներ
Այնու լեզու

**Այնու լեզու** (այնու՝  *Aynu=itak, մարդիկ*; ճապոներեն՝  *Ainu-go)*, Ճապոնիայի Հոկայդո կղզում, մասամբ նաև շրջակա վայրերում ապրող այնու ժողովրդի լեզուն։ Որևէ լեզվաընտանիքի մեջ չի մտնում։ Հաշվի առնելով կամ աշխարհագրական դիրքը, կամ առանձին հատկանիշները՝ հատկացնում են հիպերբորյան (պալեո-ասիական), որոշները նաև՝ մալայա-պոլինեզյան լեզուների շարքին։

Մինչև 20-րդ դարը այնու լեզուն տարածված էր նաև հարավային Սախալինում և Կուրիլյան կղզիներում։ Գոյություն ունեին առնվազն այնու լեզվի 19 բարբառներ, որից պահպանվել է միայն Հոկայդոյի տարբերակը։ Սախալինի խոսողներից վերջինները մահացել են 1994 թ.-ին։ Հոկայդոյի այնու լեզուն վտանգված է, փորձեր են արվում այն վերակենդանացնելու համար։

## Խոսողներ
մինի|Պիրկա Կոտան թանգարարանը, Սապորոյում այնու լեզվի և մշակույթի կենտրոնը:
Ըստ լեզուների դասակարգման համակարգի՝ այնուն համարվում է վտանգված կամ կրիտիկական վիճակում գտնվող լեզու։ 2016 թվականին *Ethnologue*-ը դասակարգել է այնուն 8բ կատեգորիայի տակ՝ «համարյա մեռած»։ Այն վտանգված էր դեռ 60-ականներից առաջ։ Ճապոնիայում ապրող մոտ 15000 էթնիկ այնու ժողովուրդը խոսում է միայն ճապոներեն։ 1980-ականներին Նիբուտանի քաղաքում դեռ ապրում էին այս լեզվի մոտ 100 լեզվակիրներ, որոնցից միայն 50-ն էին օգտագործում այն առօրյա խոսքում։

Այսօր, այնուի լեզվակիրների թիվը մոտ 10 է, որոնց տարիքը առնվազն 80 է։ Խոսողների մեծ մասն ապրում է հարավարևմտյան Հոկայդոյում։

## Վերակենդանացում
Հիմնականում Հոկայդոյում գոյություն ունի այնու լեզուն վերականգնելու ակտիվ շարժում։ Այնուի բանավոր գրականությունը գրի է առնվել մյուս սերունդների, ինչպես նաև հետագայում լեզուն ուսուցանելու համար։ 1987 թվականից սկսած, Հոկայդոյի այնուի միությունը սկսել է այնուի լեզվի դասեր տալ՝ օգտագործելով ուսուցման նյութեր, այդ թվում և դասագիրք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Մեռնող լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Տոար

**Տոար** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Արևմտյան Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Դին լե Բեն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04217։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 723մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 415 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 292-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 123-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը  70,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,3 %)։ 292 աշխատունակ բնակիչներից 257-ը աշխատում էին (131 տղամարդ և 126 կին), անաշխատանք էին 35-ը (14 տղամարդ և 21 կին)։ 123 անգործ մարդկանցից 47-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 43-ը թոշակառու, 33-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Դզյակ Բյուիսյոր (XVII դար)
* Դղյակ Բոկուզ (XVII դար)
* Կենդանիների դեմքերով շատրվան (XIV դար)
* Սեն Բլեզ ծխական եկեղեցի (XIII դար)
* Սուրբ Բլեզի զոհասեղան, պատրաստվել է 1677 թվականին ոսկեզօծ ծառից 
* Պղնձի թանգարան։ Պղնձի երաժշտական գործիքների պատմությունը, հնագույն ժամանակներից մինչ օրս։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լերթիկ (Օվաջիկի գավառ)

**Լերթիկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Օվաջիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տուժիկ լեռան արևելյան կողմում։

Եղել է Դերսիմի նշանավոր գյուղերից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Լերթիկը երեք կողմից շրջափակված է եղել լեռներով, իսկ մոտակայքով հոսել է գետակ։

## Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 350 տուն բնակիչ, որից 82-ը (820 անձ) քրդախոս հայեր էին, իսկ 268 տունը (1608 անձ) քրդեր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գետակից հարավ գտնվում էր **Փոսի** (Բոզ) վանքը։ Վանք տանող ճանապարհին գտնվում էին **Ս. Մինաս** և **Ս. Տիրամայր** անուններով եկեղեցիները։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խանզար (Սեբաստիայի գավառ)

**Խանզար**, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքի մոտակայքում, նրանից քիչ հյուսիս-արևելք։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թաքսիմ Գեզի

**Թաքսիմ Գեզի այգի** (), քաղաքային զբոսայգի Ստամբուլի Թաքսիմ հրապարակում։ Այգին գտնվում է Բեյօղլու թաղամասում։ Զբոսայգին քաղաքի ամենափոքր այգիներից մեկն է։ Նախկինում այգու տեղում եղել են զորանոցներ։ 2013 թվականին այգում տեղի են ունեցել բախումներ ցուցարարների և ոստիկանների միջև։ Բախման պատճառը Ստամբուլի քաղաքային իշխանությունների որոշումն էր հատել ծառերը և դրա փոխարեն կառուցել առևտրի կենտրոն։

## Պատմություն
Այն վայրում, որտեղ ներկայումս գտնվում է այգին, 1806 թվականին կառուցվել են զորանոցներ, որոնք առավել հայտնի էին Հալիլ փաշայի հրետանային զորանոցներ անվամբ (): Զորանոցները կառուցված էին օսմանյան, ռուսական և հնդկական ճարտարապետական ոճերով։ Դրանք մեծապես տուժել էին Մարտի 31-ի պատահարի ժամանակ 1909 թվականին։

Ժամանակի ընթացքում զորանոցների ներքին բակը վերակառուցվում է և դառնում Ստամբուլի առաջին մարզադաշտը։ Թաքսիմ մարզադաշտում 1923 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը անց է կացրել իր առաջին խաղը՝ խաղալով ոչ-ոքի Ռումինիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ։

1936 թվականին Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը հրավիրեց ֆրանսիացի ճարտարապետ և քաղաքային դիզայներ Անրի Պրոստին Ստամբուլ՝ քաղաքային զարգացման պլանի մշակման համար։ Այդ պլանի շրջանակներում 1940 թվականին, երբ Ստամբուլի քաղաքագլուխը Լութֆի Քըրդարն էր, զորանոցները հիմնահատակ վերացվեցին։

Պրոստի նախագծի համաձայն, առաջարկվում էր քաղաքի կենտրոնում կառուցել քաղաքային մեծ զբոսայգի, որը կտեղակայվեր Թաքսիմ հրապարակի, Նիշանթաշը փողոցի և Մաչքայի միջև՝ ձգվելով մինչև Բոսֆոր։ Զբոսայգու կառուցումն ավարտվել է 1943 թվականին, և սկզբնական շրջանում կոչվել է Ինյոնյուի այգի ()՝ ի պատիվ երկրորդ նախագահ Իսմեթ Ինյոնյուի։ Ժամանակի ընթացքում այգու տարածքը կրճատվել է՝ ի հաշիվ նորակառույց հյուրանոցների։

2013 թվականին երկրի կառավարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ վերականգնելու պատմական զորանոցները և վերացնելու այգին։ Դա հանգեցրեց ժողովրդական ցույցերի, որը վերածվեց այգու տարածքում վրանային քաղաքի ստեղծմանը։ Արդյունքում ցույցեր սկսվեցին Թաքսիմ հրապարակում, այնուհետև Ստամբուլի մնացած շրջաններում։ Ոստիկանների հետ բախումները սկսվեցին մայիսի 28-ին և միայն հունիսի 16-ին ոստիկանական ուժերը կարողացան ցուցարարներին հանել այգուց՝ միայն արցունքաբեր գազի օգնությամբ։

## Պատկերասրահ

İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r1.jpg|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)
İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r4.JPG|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)
İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r5.JPG|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)
İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r7.JPG|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)
İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r8.JPG|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)
İstanbul - Taksim Gezi Parkı - Mart 2013 - r3.JPG|Թաքսիմ Գեզի (մարտ 2013)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեյօղլու
Կատեգորիա:Ստամբուլի այգիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կանաչ կրիա

**Կանաչ կրիա** կամ **կանաչ ծովային կրիա**, հաճախ անվանում են նաև **ապուրի կրիա** (), կրիաների կարգի ծովային կրիաների ենթակարգին պատկանող ծովաբնակ սողուն՝ կրիա։

Շատ երկրների ազգային խոհանոցներում նրա միսը օգտագործվում է, որպես կարևոր բաղադրիչ։ Կանաչ կրիայից պատրաստում են նույնիսկ ապուր. դրանով է պայմանավորված նրա լրացուցիչ անվանումը։

Համարվում է ամենամեծ ծովային կրիան, որը կշռում է մինչև 400 կգ։ Վերջին տարիներին ապուրի կրիայի քանակը խիստ կրճատվել է և ներկայումս տեսակը գտնվում է կրիտիկական ոչնչացման վտանգի տակ։ Դասակարգվում է, որպես վտանգված տեսակ։

Նախկինում նավաստիների համար ծառայել է, որպես *«կենդանի պահածո»*, քանի որ կենդանին նավախցիկներում կարող է ապրել բավականին երկար՝ առանց կեր ընդունելու։

## Տարածվածություն և տեսակներ
### Տարածվածության արեալ
Համարվում է արևադարձային կրիայի տիպիկ օրինակ։ Կանաչ կրիայի տարածվածության արեալը ընդգրկում է Համաշխարհային օվկիանոսի արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիները (հետևաբար՝ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում առանձնյակը տարածված չէ)։

Ապրում են Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների տաք ջրերում։ Ցրտադիմացկուն չեն։ Հնդկական օվկիանոսում տարածված են քիչ քանակությամբ։

### Տեսակներ
* Ատլանտյան կանաչ կրիա — *Chelonia mydas mydas*, Ազորյան կղզիներից մինչև  Աֆրիկայի հարավը, հանդիպում են նաև Լա Մանշ և Պա դը Կալե նեղուցներում։
* Խաղաղօվկիանոսյան կանաչ կրիա — *Chelonia mydas agassizii*, Ավստրալիայի և Օվկիանիայի կղզիների ափերի երկայնքով։

## Նկարագրություն
Համարվում է ամենախոշոր ծովային կրիան։ Զրահի երկարությունը հասնում է 80-100 սմ-ի, նույնիսկ մինչև 140 սմ։ Կշռում է միջինում 200 կգ։ Կան առանձնյակներ, որոնք կշռում են մինչև 400 կգ։

Սեռական դիմորֆիզմը հստակ արտահայտված է, քանի որ ի տարբերություն էգի, արուները ունեն ավելի երկար պոչ և ավելի վառ գունավորում։

Արուի պոչի երկարությունը հասնում է մինչև 30 սմ-ի։ Գույնը դեղնականաչավուն է կամ դարչնագույն՝ կանաչ պուտերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծովային կենդանիներ
Կատեգորիա:Կրիաներ
Անանջատ գրություն

մինի|Անանջատ գրությամբ գրված երկաթագիր գրություն, Տաթևի վանքում:|330x330փքս
**Անանջատ գրություն** (, *շարունակական գիր*), գրության եղանակ, որով բառերը կամ բաղադրիչ տարրերը շարադրության, տեքստի մեջ չեն անջատվում բաց տարածությամբ կամ բառերը բաժանող այլ նշաններով, գրվում են միասին, կիպ։ Հայերենում գրության այս եղանակին էր հետևում երկաթագիրը։ Անանջատ գրության մեջ բացակայում են նաև կետադրական, դիակրիտիկ նշանները, մեծատառ-փոքրատառ տարբերակումը։ Արևմուտքում՝ հին լատինական և հունական ձեռագրերում բառերը բաժանելու համար օգտագործվում էին հատուկ նշաններ։ Սակայն, ավելի ուշ՝ դասական հունարենում և ուշ դասական լատիներենում տեքստերը սկսեցին գրվել անանջատ։

## Պատմություն
[մինի|[Վերգիլիոս|Վերգիլիոս Աուգուստեուս, Գեորգիկա 41ff, գրված է անանջատ լատիներեն գրով:]]
Չնայած որ անանջատ գրությունը հիմանականում հանդիպում է դասական հունարեն և լատիներեն ձեռագրերում, գրության այս ձևը ավելի հին պատմություն ունի։ Հնագույն դասական հունարենում կամ Ալեքսանդրիայում, գիրը ներկայացնում էին որպես մեծատառերի անանջատ շարք, որոնք շարվում էին աջից ձախ։ Հետագայում սա փոխակերպվեց՝ «բուստրոֆեդոնի», որը ներառում էր տարբեր ուղղությամբ շարված տողեր։ Դրանից ավելի ուշ հռոմեացիները լատիներենը գրելու համար սկսեցին կիրառել էտրուսկական այբուբենը, որում բառերը բաժանելու համար սկզբում օգտագործում էին կետեր, բայց հունական ազդեցությամբ՝ անցում կատարեցին անանջատ գրի։

Մինչև գրքի հայտնաբերումը, լատինական և հունական ձեռագրերը գրվում էին գալարների վրա՝ ստրկացված գրիչների կողմից։ Գրիչը պետք է ուղղակի գրի առներ այն ամենն, ինչ լսում էր։ Քանի որ խոսքը շարունակական էր, գրում բացատներ թողնելը անտրամաբանական էր։ Բացի այդ, այն ժամանակ պապիրուսը և թանաքը շատ թանկ էին և բացատներ չդնելը միջոցները խնայելու եղանակ էր։

Անջատ բառերի բացակայությունը ընթերցողին տալիս էր գրվածը մեկնաբանելու ավելի մեծ ազատություն, քանի որ նա ազատ էր դադարներ տալ և տոնայնությունը փոխել ինչպես ցանկանում է՝ ընթերցանության գործընթացը դարձնելով ավելի սուբյեկտիվ։ Բացատների բացակայությունը որոշ առումով բերում էր նաև երկիմաստության, քանի որ բառերի տարբեր բաժանումը կարող էր գրվածին տալ տարբեր նշանակություն։

## Մերժում
Ժամանակի հետ սկսեց օգտագործվել ընթերցանության ավելի դանդաղ, հին տարբերակը, որի ժամանակ կարդում էին բարձրաձայն. բաժանիչ և կետադրական նշանները դառնում են առավելություն։ Ընդունված է, որ բացատներն առաջին անգամ ի հայտ եկան 7-8-րդ դարերում՝ իռլանդական և անգլոսաքսոնյան աստվածաշնչերում ու կտակարաններում։ Ժամանակի հետ Եվրոպայի տարբեր հատվածներում սկսեցին օգտագործել անջատ գիրը և 13-14-րդ դարերում բոլոր եվրոպական գրերը դարձան այդպիսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիր
Յոսինորի Օսումի

, ճապոնացի գիտնական-մոլեկուլային կենսաբան։ Ուսումնասիրում է աուտոֆագիայի լիզոսոմային ճանապարհը։ EMBO կազմակերպության անդամ։

2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ստացել է Նոբելյան մրցանակ բժշկության բնագավառում՝ «աուտոֆագիայի մեխանիզմի բացահայտման համար»։

## Կենսագրություն
1974 թվականին Տոկիոյի համալսարանում ստացել է գիտության դոկտորի աստիճան։ 1974—1977 թվականներին աշխատել է Ռոկֆելլերի համալսարանում (Նյու Յորք), ապա վերադարձել է Տոկիոյի համալսարան, որտեղ 1998 թվականից ղեկավարել է հետազոտական խումբը։ 2009 թվականից Տոկիոյի տեխնոլոգիական համալսարանի պրոֆեսոր է։

## Մրցանակներ
* Ֆուձիհարի մրցանակ (2005)
* Ճապոնիայի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ (2006)
* Ճապոնիայի բուսաբանական միության մրցանակ (2007)
* Ասահիի մրցանակ (2008)
* Կիոտոյի մրցանակ (2012)
* Thomson Reuters Citation Laureates (2013)
* Գայդերների համաշխարհային մրցանակ (2015)
* Կենսաբանության համաշխարհային մրցանակ (2015)
* Ռոզենստիլի մրցանակ (2015)
* Կեյո մրցանակ (2015)
* Ճապոնիայի արժանավոր մշակութային գործիչ (2015)
* Ուալյի մրցանակ (2016)
* Պաուլ Ջանսնի մրցանակ (2016)
* Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ (2016)

## Աշխատություններ
* Takeshige, K., Baba, M., Tsuboi, S., Noda, T. and Ohsumi, Y. (1992). Autophagy in yeast demonstrated with proteinase-deficient mutants and conditions for its induction. Journal of Cell Biology 119, 301—311 PMID 1400575
* Tsukada, M. and Ohsumi, Y. (1993). Isolation and characterization of autophagy-defective mutants of Saccharomyces cervisiae. FEBS Letters 333, 169—174 PMID 8224160
* Mizushima, N., Noda, T., Yoshimori, T., Tanaka, Y., Ishii, T., George, M.D., Klionsky, D.J., Ohsumi, M. and Ohsumi, Y. (1998). A protein conjugation system essential for autophagy. Nature 395, 395—398 PMID 9759731
* Ichimura, Y., Kirisako T., Takao, T., Satomi, Y., Shimonishi, Y., Ishihara, N., Mizushima, N., Tanida, I., Kominami, E., Ohsumi, M., Noda, T. and Ohsumi, Y. (2000). A ubiquitin-like system mediates protein lipidation. Nature, 408, 488—492 PMID 11100732

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն  

Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Սև հրեշտակներ (ֆիլմ)

«**Սև հրեշտակներ**» (), Միտկա Գրիբչյովայի «Հանուն ժողովրդի» գրքի հիման վրա ռեժիսոր Վյալո Ռադևի նկարահանած ֆիլմը։ 1970 թվականին Կառլովի Վարիի 17-րդ կինոփառատոնի ժամանակ ֆիլմն արժանացել է «Գլխավոր մրցանակի»։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության մարտնչող խմբի անօրինական գործունեությունների մասին, որոնք ղեկավարում էր 30-ամյա բուլղարացի կոմունիստ Սլավչո Բոնչովան։

1942 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ռադոմիրի մարտնչող խումբը հրկիզում է Սոֆիայի կաշվե բաճկոնների գործարանի վերակուների պահեստը, որի արտադրանքը նախատեսված էր Բուլղարիայում արևելյան ճակատի զինված ուժերի համար։

Ըստ ֆիլմի խումբը վերացրել է գեներալ Հրստո Լուկովին և հիտլերյան ռեժիմի մի շարք այլ աշխատակիցների ու աջակիցների։

Մարտնչող խմբի 14 անդամներից զինված գործողությունների ընթացքում զոհվել կամ գերեվարվել, մահվան են դատապարտվել Միկո Պապոն, Վիոլետա Յակովան և ևս 5 մարդ։ Ռադիոինժեներ Կուլչո Յանակիևայի դեմ մահափորձի մեղսակցության համար անչափահաս Դոնկա Գանչևան դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։

## Դերեր
* Ստեֆան Դանիլով
* Դորոտեա Տոնչևա
* Վիոլետա Գինդևա
* Իոսիֆ Սուրչաձիև
* Դոբրինկա Ստանկովա
* Մարին Մլադենով
* Անդրեյ Չապրազով
* Սվետոզար Նեդելչև
* Սլավչո Միտև
* Վելյո Գորանով
## Արտաքին հղումներ
* 
*  «Черните ангели» на сайта bgmovies.net

Կատեգորիա:Բուլղարական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Բուլղարերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Արթիկի պետական թատրոն

**Արթիկի պետական թատրոն**, կազմակերպվել է 1936 թվականին, բացվել Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո» պիեսի ներկայացումով։ Փակվել է 1949 թվականին։

## Կազմ
Թատերախմբի կազմում են եղել ռեժիսորներ Սիանոս Հովհաննիսյանը, Արամ Խոսրովը, Հրանտ Մանվելյանը, Ցոլակ Ամերիկյանը, Գ․ Կոտովը, Բենիկ Բժշկյանը, նկարիչներ Սերգեյ Գասպարյանը, Սերոբ Անճարակյանը, դերասաններ Սամվել Բադալյանը, Սուսաննա Խալաթյանը, Անուշավան Խաչատրյանը, Գևորգ Հակոբյանը, Գևորգ Յաղջյանը, Սիրանուշ Յասամանյանը, Գարեգին Պետրոսյանը, Հրանուշ Սարոյանը, Ժաննա Թովմասյանը, Նվարդ Աբալյանը, Աշոտ Սայադյանը, Սերյոժա Գասպարյանը, Թամարա Գասպարյանը, Պարույր Հարությունյանը, Լենա Մարտիրոսյանը, Աշոտ Թանկյանը, Մ․ Գալոյանը և ուրիշներ։

Արթիկի պետական թատրոնում հանդես են եկել Սուրեն Սուրենյանը, Գուրգեն Ջանիբեկյանը։

## Խաղացանկ
Խաղացանկում էին Շիրվանզադեի «Պատվի համար», Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար», Սունդուկյանի «Քանդած օջախ», Շկվարկինի «Ուրիշի երեխան» և այլ ներկայացումներ։

## Բեմադրությունները
Սունդուկյան «Պեպո»
Սունդուկյանի «Խաթաբալա»,
Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»,
Կորնեյչուկ «Պլատոն Կրեչետ»,
Շկվարկին «Ուրիշի երեխան»,
Շիրվանզադե «Նամուս»,
Շիրվանզադե «Չար ոգի»,
Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար»,
Քոչարյան «Կույր երաժիշտ»,
Միրակյան «Իլիչի Լամպեր»,
Վարդան Աճեմյան «Դատավճիռ»,
Տուր եղբայրներ և Շեյնին «Առերեսում»,
Դերենիկ Դեմիրճյան|«Քաջ Նազար»

## Տես նաև
* Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն

## Ծանոթագրություններ

 [[Սարգիս Մելիքսեթյանի Ֆոնդ № 1100]]

Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ
թ
Ցանկությունների ծառ (Պետրոզավոդսկ)

մինի|Ցանկությունների ծառ Պետրոզավոդսկում
**Ցանկությունների ծառ** Պետրոզավոդսկում, քանդակ, որը գտնվում է Օնեժսկյան լճի ափին, ծառ է բնական չափերով, որին, ըստ հեղինակների մտահղացման, կարելի է խնդրել ցանկությունների կատարման համար։ Ճյուղերին գտնվող զանգակները այժմ կորել են։ Ծառի բնին ամրացված է մեծ ականջ, իսկ նրա վրա ամրացված է հետևյալ բառերով ցուցանակ. «Շշնջա մեկ ցանկություն»։

Քանդակը նվիրել են Պետրոզավոդսկի շվեդական քույր քաղաք Ումեոից։ 
thumb|left|Ականջը ծառի վրա և ցուցանակը

## Տես նաև
* Բարեկամության ծառ
* Սիրո ծառ

## Արտաքին հղումներ
* Фарутин А. Петрозаводск знаменит! // Независимая газета. 14.11.2000
* Гаврилина С. Шепните дереву на ухо… // Санкт-Петербургские ведомости. Выпуск № 057 от 30.03.2007
* Рыжакова С. Индийские боги живут в деревьях // vokrugsveta.com
* Дерево желаний в интернете Дерево желаний 

Կատեգորիա:Քանդակներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տեսարժան վայրեր
Իսլանդիայի ֆինանսական ճգնաժամ (2008)

մինի|աջից|318x318px|Իսլանդիայի վարչապետը 2008 թվականի իսլանդական ճգնաժամի վերաբերյալ հարցազրույցի ժամանակ
**2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամ Իսլանդիայի Հանրապետությունում** (), տնտեսական ճգնաժամ Իսլանդիայում, որը հանդիսանում է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամների սկիզբը, երեք խոշոր բանկերի փլուզումը երկրում, որը նպաստեց երկրում ֆինանսական դժվարությունների առաջացմանը։

2008-2009 թվականների Իսլանդիայի ֆինանսական ճգնաժամը համաշխարհային ֆինանսական պատմության մեջ գրանցված ամենամեծ տնտեսական աղետն է՝ մեկ պետության սահմանում։

## Պատմություն
Իսլանդիայի ֆինանսական ճգնաժամը սկսվել է 2008 թվականին և թեժացել 2009 թվականին։ Այն լուրջ ազդեցություն է ունեցել երկրի ազգային արժույթի փոխարժեքի մակարդակի վրա։ Ավելի քան մեկ շաբաթով դադարեցվել են ֆինանսական կազմակերպությունների և ֆոնդային բորսաների գործունեությունը, խնդիրներ առաջացան ֆինանսական ռեսուրսների հետ, անկում ապրեց ներդրումային ակտիվությունը, կրճատվեց պահանջարկը։ Բանկերի 90 %-ը հասել են սնանկացման եզրին։

Իսլանդիան մոտակա 30 տարիների ամենազարգացած երկիրն էր, որը դիմել էր Արժույթի միջազգային հիմնադրամին՝ օգնության ակնկալիքով։

Իսլանդիայի վարչապետ Գեյր Հաարդեն քաղաքացիներին ուղղված իր ուղերձում զգուշացնում է, որ երկիրը կարող է վերջնականապես սնանկանալ։ Ստեղծված տնտեսական իրավիճակը երկրում առաջացրեց համատարած դժգոհությունների և բողոքի ակցիաների, որի արդյունքում 2008 թվականի նոյեմբերի 23-ին Ռեյկյավիկում բռնկվեցին անկարգություններ։

Անկարգությունները ավելի թեժացրեցին խորացող ճգնաժամը, որի պատճառով 2009 թվականի հունվարի 25-ին Իսլանդիայի առևտրի և արտաքին կապերի նախարար Բյորգվին Սինգուրդսոնը, իսկ հունվարի 26-ին նաև վարչապետ Հաարդենը հրաժարական տվեցին։ 2009 թվականի փետրվարի 1-ին ժամանակավոր կառավարության ղեկավար ընտրվեց Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրը։ 2008 թվականին պաշտոնական Ռեյկյավիկը ստացել է զգալի թվով արտասահմանյան վարկեր։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը Իսլանդիային հատկացրեց 2,1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, իսկ Սկանդինավյան երկրները՝ ի դեմս Ֆինլանդիայի, Շվեդիայի, Նորվեգիայի և Դանիայի տրամադրեցին 2,5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար վարկ։

2010 թվականի հունվարի 3-ին Իսլանդիայի խորհրդարանը՝ ալտինգը, ընդունեց Մեծ Բրիտանիայի և Նիդերլանդների ավանդատներում վարկի մարման օրինագիծ, որը վետոյի միջոցով հաստատվեց Իսլանդիայի նախագահի կողմից։

2010 թվականին Իսլանդիայում տեղի ունեցավ հանրաքվե՝ վճարի փոխհատուցման ավանդատների օրինագծի վերաբերյալ։ Իսլանդացիների 90 %-ը դեմ քվեարկեց օրինագծին։ Փլուզումից վերակառուցում ուղղված առաջին քայլերը ձեռնարկվեցին 2010 թվականի վերջին։ Լուրջ քայլ է այն, որ Իսլանդիան հարկաբյուջետային պայմանագիր չկնքեց Նիդերլանդների և Մեծ Բրիտանիայի հետ։

2011 թվականը ընդունված է համարել ճգնաժամի ավարտի տարեթիվ։ Այս թվականին երկրի տնտեսությունը աճում է՝ դառնալով առաջիններից մեկը ամբողջ Եվրոպայում։ Ներկայումս այն վերադարձել է նախաճգնաժամային մակարդակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 տնտեսությունում
Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Տնտեսական ճգնաժամեր
Բեն Յագան

**Բեն Յագան** (), հայկական ծագմամբ բելգիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է գալիս Բելգիայի առաջին դիվիզիոնում։

## Ակումբային կարիերա
Յագանը «մեծացել» է «Կ. Դիգեմ» ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդական հավաքականում։ 16 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Բրյուսելի «Օուդ Հեվերլի» ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդական հավաքական։ Յագանը իր դեբյուտային խաղը անցկացրել է 2012-13 մրցաշրջանում։ Հիանալի դեբյուտ ունենալուց հետո, Յագանին թույլատրում են խաղալ 2012 թվականի նոյեմբերի 25-ի կարևոր հանդիպմանը, որտեղ Յագանի թիմը 1:1 հաշվով ավարտեց խաղը։

2014-15 մրցաշրջանում Յագանը պայմանագիր է կնքել «Լուվեն» ակումբի հետ։ Իսկ 2015 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվել «Հեյսթ» ֆուտբոլային ակումբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լուվեն ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հեյսթ ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բերենիկե (այլ կիրառումներ)

**Բերենիկե**, կարող է վերաբերել՝
* Բերենիկե - խլածաղկազգիների ընտանիքի միամյա, բազմամյա խոտաբույսերի կամ թփերի ցեղ
* Բերենիկե - ծոց Միջերկրական ծովի կիլիկյան ափին
Բերիեն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բերիեն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բերիեն շրջան - ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը
* Բերիեն շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Happy (երգ, Ֆարել Վիլյամս)

**«Happy»**, ամերիկացի երգիչ Ֆարել Վիլյամսի երկրորդ GIRL ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը՝ թողարկված 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ Ստեղծագործությունը գլխավորել է Ավստրալիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, Իռլանդիայի, Նոր Զելանդիայի, Ֆրանսիայի երաժշտական հիթ-շքերթները։ 2013 թվականի դեկտեմբերին այն դարձավ երգչի երրորդ հիթը UK Singles Chart-ում, որը գլխավորել է չարթը, իսկ հաջորդ տարվա փետրվարի վերջին երգը գլխավորում էր Billboard Hot 100 չարթը։ 2014 թվականին երգն արժանացավ «Գրեմմի» մրցանակի՝ «լավագույն սոլո փոփ կատարում» անվանակարգում։

## Պատմություն
Սինգլը թողարկվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին և երաժշտական քննադատների կողմից ստացել դրական արձագանքներ, օրինակ՝ Rolling Stone ամսագիրը։ 2014 թվականին «Happy» երգն արժանացել է Satellite Awards մրցանակի, «լավագույն ֆիլմի երաժշտություն» անվանակարգում (Անճոռնի ես 2)։ Այնուհետև արժանացել է «Օսկարի»՝ «ֆիլմի լավագույն երաժշտություն» անվանակարգում։

2013 թվականի երգը Մեծ Բրիտանիայի երաժշտական հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին տեղը, վաճառվելով ավելի քան 107 000 օրինակով։ Մեկ տարի անց «Happy» երգը բրիտանական հիթ-շքերթում երրորդն էր, զիջելով միայն Blurred Lines (4 շաբաթ առաջին տեղում, հուլիսին) և «Get Lucky» (4 շաբաթ առաջին տեղում, մայիսին) երգերին։ Երգը Հոլանդիայի հիթ-շքերթում եղել է առաջին հորիզոնականում։

2014 թվականին ԱՄՆ-ում երգը վաճառվել էր 6,45 միլիոն օրինակով, իսկ 2015 թվականի ապրիլին ավելի քան 6,9 միլիոն օրինակով։

## Չարթեր
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրեր

!scope="col" colspan="3"|Streaming
|-

|-	

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Բերեստովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Բերեստովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Բերեստովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպոդոլինսկի շրջանում
* Բերեստովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովսկի շրջանում
Պիրս Բրաուն

**Պիրս Էլլիոթթ Բրաուն** (,), ամերիկացի ֆանտաստ գրող և սցենարիստ։ Հռչակ է ձեռք բերել իր «Կարմիր ապստամբություն» եռագրությամբ, որի մաս կազմող երեք վեպերն էլ տեղ են գտել Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելլերների ցուցակում։

## Կենսագրություն
Պիրս Բրաունը ծնվել է 1988 թվականի հունվարի 28-ին ԱՄՆ-ի Կոլորադո նահանգի Դենվեր քաղաքում։ 2010 թվականին ավարտել է Պեպպերդինյան համալսարանը ()՝ տնտեսագետի և քաղաքագետի մասնագիտությամբ։ Որոշ ժամանակ աշխատել է NBC և ABC Studios հեռուստաընկերություններում։

2014 թվականին լույս է տեսնում նրա «Կարմիր ապստամբություն» եռագրության առաջին մասը կազմող համանուն վեպը։ Այս ստեղծագործությունը ջերմ ընդունելություն գտավ գրական հասարակության կողմից և արժանացավ դրական գնահատականների։ Վեպում հեղինակը ներկայացնում է մարդկանց կողմից գաղութացված Մարս մոլորակում սոցիալական անհավասարության հետևանքով տեղի ունեցող ապստամբությունը։

## Ստեղծագործություններ
* **«Կարմիր ապստամբություն» եռագրություն**
** 2014 - «Կարմիր ապստամբություն» ()
** 2015 - «Ոսկե երազ» ()
** 2016 - «Առավոտյան աստղ» ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ
Բերխեն (այլ կիրառումներ)

**Բերխեն**, կարող է վերաբերել՝
* Բերխեն - համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում
* Բերխեն - համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում
Բերխտեսգադեն (այլ կիրառումներ)

**Բերխտեսգադեն**, կարող է վերաբերել՝
* Բերխտեսգադեն - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
* Բերխտեսգադեն - շրջան է Գերմանիայում
Բերկլի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բերկլի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բերկլի շրջան - ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը
* Բերկլի շրջան - ԱՄՆ Հարավային Կարոլինա նահանգի 46 վարչական միավորներից մեկը
Բերկրի (այլ կիրառումներ)

**Բերկրի**, կարող է վերաբերել՝
* Բերկրի - քաղաք Վասպուրական նահանգի Առբերանի գավառում
* Բերկրի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
* Բերկրի - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճի ավազանում
* Բերկրի - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռներում, Դերսիմի շրջանում
Պավել Ավետիսյան

**Պավել Սեդրակի Ավետիսյան** (), հայ պատմաբան, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2014 թ.): ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2014 թ.): ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն (2006 թվականից)։

## Կենսագրություն
Պավել Ավետիսյանը ծնվել է Թբիլիսիում 1957 թվականին։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1993 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։ 2006 թվականից զբաղեցնում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնը։ Հայաստանի միջգերատեսչական հնագիտական հանձնաժողովի փոխնախագահն է, Հայաստանի մշակույթի նախարարության գիտամեթոդական խորհրդի և փորձագիտական խորհրդի անդամ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության մասնագիտական խորհրդի նախագահ (2010 թ.):

2004 թվականից Հայ-ֆրանսիական հնագիտական արշավախմբի ղեկավարն է (NRS, Lion, Maison de l’Orient et de la Mediterranee), 2009 թվականից՝ Հայ-ֆրանսիական միջազգային համատեղ լաբորատորիայի ղեկավար (LIA, CNRS), 2012 թվականից ղեկավարում է հայ-ամերիկյան հնագիտական արշավախումբը։

Հիմնական աշխատությունները նվիրված են Հայկական լեռնաշխարհի, Առաջավոր Ասիայի հնագիտական ուսումնասիրության հարցերին, լեռնաշխարհի հնագիտական մշակույթների փուլաբաժանման համակարգի մշակմանը, սոցիալական էվոլյուցիայի առանձնահատկություններին։ Հեղինակ է գիտական հոդվածների, մենագրությունների։

## Պարգևներ
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2011 թ.

## Զեկույցներ
* "Ceramics in Transitions. Chalcolithic Though Iron Age in the Highlands", New York (2003)
* "Archaeology, Ethnology and Folklore of the Caucasus", Yerevan, (2003)
* "Mythical Landscapes Then and Now", Yerevan, (2005)
* "Von Majkop bis Trialeti"` Բեռլին, (2006)
* "Archaeology of Armenia in regional context", Yerevan, (2009)
* Հայագիտական միջազգային երկրորդ համաժողով, Երևան (2013)
* Environment and Societies in the Southern Caucasus during the Holocene, Լիոն (2013)
* "Current Practices in Armenian Studies: The Creation and Visibility of New Knowledge", Los Angeles (2014)
* Religious interactions in Ancient Armenia 8th c. BC - 5th c. AD VIIIe siècle av. J.-C. – V siècle ap. J-.C., Փարիզ, (2015)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ հնագետներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Իվան Լոպուխին

**Իվան Լոպուխին** (, ), ռուս փիլիսոփա, հրապարակախոս, հուշավիպագիր, հրատարակիչ, ռուս մասոնականության հայտնի ներկայացուցիչներից։

## Կենսագրություն
Լոպուխինն ունի ազնվական ծագում։ Հայրը՝ գեներալ-լեյտենանտ Վլադիմիր Իվանովիչ Լոպուխին(1703-1797), մայրը՝ Եվդոկիա Իսաևան (1717-1774)։
1756 թվականին գրանցվել է գվարդիայում որպես ենթասպա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1756 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ
Հյուսիսլոնդոնյան դերբի

300px|thumb|right|Հյուսիսլոնդոնյան դերբի 2007 թվականի ապրիլի 21-ին
**Հյուսիսլոնդոնյան դերբի** (), Լոնդոնի հյուսիսային մասի «Արսենալ» և «Տոտենհեմ Հոթսփուր» ֆուտբոլային ակումբների միջև ֆուտբոլային դերբիի անվանում։

## Պատմություն
Այս ակումբների միջև առաջին հանդիպումը կայացել է 1887 թվականի նոյեմբերի 19-ին և կրել է ընկերական բնույթ։ Հանդիպումը չի շարունակվել մթության պատճառով։ Մինչև խաղի ավարտը մնացել էր 15 րոպե։ Այդ խաղում «Տոտենհեմ Հոթսփուրը» հաղթում էր 2:1 հաշվով։ Առաջին խաղը թիմերի միջև Առաջին դիվիզիոնում կայացավ 1909 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ «Արսենալը» հաղթեց 1:0 հաշվով։

Ներկային հակամարտությունը այդ երկու թիմերի միջև չի սկսվել մինչև 1913 թվականը, երբ «Արսենալը» տեղափոխվեց նոր մարզադաշտ, որը «Ուայթ Հարթ Լեյնից» գտնվում էր 4 մղոն հեռավորության վրա, ինչից հետո ակումբները դարձան մոտ հարևաններ, և, այդկերպ, սկսվեց իսկական հակամարտությունը։

Հակամարտությունը սրվել է 1919 թվականին, երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Առաջին դիվիզիոնը ընդլայնվեց երկու թիմով։

## Ակումբների միջև հանդիպումների վիճակագրություն
:*2014 թվականի մարտի 16-ի դրությամբ*

## Երկու ակումբների նվաճումների համեմատություն

## Արտաքին հղումներ
*  «Արսենալի» պաշտոնական կայք 
* «Տոտենհեմի» պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ֆուտբոլն Անգլիայում
Թբիլիսիի քաղաքապետարան

**Թբիլիսիի քաղաքապետարան** (, *Թբիլիսիս մերիա*), ժամացույց-աշտարականման շինություն, որը գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի ազատության հրապարակից հարավ։

Թբիլիսիի քաղաքապետարանը համայնքային ծառայություն իրականացնող պետական մարմին, որի նպատակն ու խնդիրն ավագանու և քաղաքապետի՝ Վրաստանի օրենքներով, այլ իրավական ակտերով վերապահված լիազորությունների լիարժեք և արդյունավետ իրականացման, ինչպես նաև քաղաքացիական իրավահարաբերություններին ավագանու և քաղաքապետի մասնակցության ապահովումն է։

Թբիլիսիի քաղաքապետարանը մայրաքաղաքի քաղաքապետի բնակավայրը և աշխատատեղն է։

## Պատմություն
Թբիլիսիի քաղաքապետարանի հիմնական շենքը կառուցվել է 1830-ական թվականներին՝ Ռուսական կայսրության կազմում։ Երկու դարերի ընթացքում վերակառուցվել է՝ հասնելով ներկայիս տեսքին։

Մինչև 1879 թվականը այն ծառայել է, որպես ոստիկանական ծառայության կենտրոնական գրասենյակ։ Այն ստացել է քաղաքապետարանի կարգավիճակ միայն 1878 թվականին։

1910 թվականին ավելացվել է աշտարակը, իսկ 1912 թվականին շենքի տարածքը ընդլայնվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի շենքեր և կառույցներ
Սանտա Մոնիկա

**Սանտա Մոնիկա** (), քաղաք ԱՄՆ-ում, որը գտնվում է Լոս Անջելես շրջանի արևմուտքում (Կալիֆոռնիա նահանգ)։

Քաղաքն իր անվանումը ստացել է քրիստոնյա սուրբ, Ավրելիոս Օգոստինիոսի մոր` Սուրբ Մոնիկայի պատվին։ Անվան ծագումնաբանությունը բացատրվում է քրիստոնեական տոնի ժամանակ այս քաղաքի` իսպանացիների կողմից այցելությամբ։

Սահմանակցում է Սանտա Մոնիկա ծոցի հետ (Խաղաղ օվկիանոսի մի մասը) արևմուտքում և Լոս Անջելեսի հետևյալ շրջանների հետ` Փեսիֆիք Փելիսեյդս (Pacific Palisades) և Բրենտվուդ` հյուսիսում, Արևմտյան Լոս Անջելես և Մար Վիստա` արևելքում և Վենետիկ (Venice)` հարավում։ Այսպիսով, բացառությամբ արևմուտքում Խաղաղ օվկիանոսի, Սանտա Մոնիկան ամբողջությամբ շրջապատված է Լոս Անջելեսով։

2010 թվականի մարդահամարի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 89 736 մարդ։

## Պատմություն
Սանտա Մոնիկան եղել է ամերիկյան հնդկացիական տոնգվա ցեղերի տարածքի մի մասը։

Սանտա Մոնիկան հայտնի է 1769 թվականից։ Այստեղ է ափ իջել իսպանացի հայտնագործող Գասպար դե Պորտոլան։

## Աշխարհագրություն
Սանտա Մոնիկայի աշխարհագրական կոորդինատներն են` հս.լ. 34°1’19", արմ.ե. 118°28’53":

ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն (United States Census Bureau), Սանտա Մոնիկայի ընդհանուր տարածքը կազմում է 41,2 կմ², որից 21,4 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը և 19,8 կմ²-ն` ջրային տարածությունները (48,08 %)։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 32 մ։

### Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է մերձարևադարձային միջերկրածովյան կլիմայական գոտում, ինչպես և բազմաթիվ քաղաքներ, որոնք գտնվում են Կալիֆոռնիայի հարավային առափնյայի մոտ, ինչի շնորհիվ տարածաշրջանին բնորոշ է մեղմ, բավականին խոնավ ձմեռ և տաք, նույնիսկ շոգ, առավել հաճախ չոր ամառ։

Արևոտ օրերի քանակությունը տարվա ընթացքում կազմում է 325 օր։

Սանտա Մոնիկայի աշխարհագրական դիրքի արդյունքում առավոտյան մառախուղերը հաճախակի են լինում մայիսին, հունիսին և հուլիսի սկզբին։

Հունիսին հաճախ լինում է ամպամած և զով, մինչդեռ Լոս Անջելեսում կարող է լինել տաք և արևոտ։

Գարնանը (ապրիլին) ցերեկային ջերմաստիճանը կազմում է +20&nbsp;°C: Ամռանը տրափնյայի մոտ ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև +30&nbsp;°C: Անձրևների սեզոնը կարող է տևել հոկտեմբերի վերջից մինչև մարտի կեսերը։ Ձմռանը ցերեկը առավելագույն միջին ջերմաստիճանը կազմում է +17&nbsp;°C:

Խաղաղ օվկիանոսից փչող բրիզները Սանտա Մոնիկայի օդը դարձնում են ավելի թարմ և մաքուր Լոս Անջելեսի մայրցամաքային շրջանների հետ համեմատած։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1769 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1886 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ
Էնդրյու Վայնա

**Էնդրյու Ջորջ Վայնա** (, , ), հունգարացի կինոպրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Էնդրյու Վայնան ծնվել է 1944 թվականի օգոստոսի 1-ին Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության պատճառով 12 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Նրա առաջին մասնագիտությունը եղել է վարսավիրությունը։ Մարիո Կասարի հետ նա հիմնում է *Carolco Pictures* ընկերությունը, որ զբաղվում էր բլոկբաստերների արտադրությամբ (Ռեմբոյի մասին կինոշարքը, Պինդ ընկույզ, ինչպես նաև մի քանի ֆիլմեր Տերմինատորի մասին և այլն), սակայն սնանկացել է այն բանից հետո, երբ վարձույթում կատարելապես ձախողվել են «Շոուգրլզ» () և «Մարդասպանների կղզին» () ֆիլմերը։

1989 թվականին Էնդրյու Վայնան հիմնադրել է Ինտերկոմը՝ ամենամեծ կինո- և DVD տարածողը Հունգարիայում, և զբաղեցրել ընկերության գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։

2011 թվականի հունվարի 15-ին Հունգարիայի կառավարությունը Էնդրյու Վայնային նշանակել է կառավարական կոմիսար, ով պատասխանատու է հունգարական կինեմատոգրաֆի պահպանության ու զարգացման ռազմավարության համար։

Էնդրյու Վայնան Հունգարիայում ունի երկու խաղատուն։

2013 թվականի օգոստոսին Էնդրյու Վայնան ամուսնացել է հունգարացի մոդել Տիմեա Պալաչիկի հետ, ով 38 տարով փոքր է իրենից։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Govt appoints Andy Vajna film industry commissioner
* Kormánybiztosnak nevezik ki Vajnát
* Andy Vajna lap.hu
* Mario Kassar
* Korda Filmstúdió
* Carolco logo
* C2 Pictures logo
* Cinergi Pictures logo
* Cinergi Interactive
* http://fn.hir24.hu/csucsfogyaszto/2011/01/14/andy_vajna_kormanybiztos_lesz  Andy Vajna kormánybiztos lesz] (FN.hu, 2011. január 14.)
* Meghosszabították Vajna kormánybiztosi kinevezését (NOL.hu, 2011. december 30.)
* Andrew Vajna na filmweb.pl

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հունգարացի պրոդյուսերներ
Աբդուլքերիմ փաշա

**Աբդուլքերիմ փաշա** (, ), հայտնի է նաև, որպես **Աբդուլքերիմ Օպելիմի** (, 1872 — հունվարի 16, 1923, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), օսմանյան ռազմական գործիչ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ Ղեկավարել է թուրքական բանակը Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականին Օսմանյան կայսրությունում։ Փաշան 1914 թվականին նշանակվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատի ռազմահրամանատար։

Աբդուլքերիմ փաշայի ղեկավարությամբ առաջին ճակատամարտը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ 1915 թվականին ռուս գեներալ Օհանովսկին հարձակվեց Մանազկերտ քաղաքի վրա։

Աբդուլքերիմի ձեռնարկած հակագրոհի արդյունքում ռուսները պարտություն կրեցին, սակայն Օհանովսկուն փոխարինած Նիկոլայ Յուդենիչը Մանազկերտի ճակատամարտում հաղթանակ տարավ Աբդուլքերիմի բանակի նկատմամբ։

Աբդուլքերիմիբանակը պարտության է մատնվեր նաև Ալաշկերտի ճակատամարտում։ Աբդուլքերիմ փաշան վերջնականապես լքեց Մանազկերտը։

1916 թվականին Աբդուլքերիմ փաշան վճռական դարձած Էրզրումի ճակատամարտում պարտության մատնվեց ևազատվեց հրամանատարությունից։ Պատերազմից հետո Աբդուլքերիմը նշանակվեց Վրաստանում Օսմանյան կայսրության դեսպան։

Մուդրոսի զինադադարից հետո վերադարձել է Ստամբուլ և մի կարճ ժամանակ դարձել ռազմական նավատորմի անդամ։ Մահացել է 1923 թվականին Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Փաշաներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բալկանյան պատերազմներում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսմանյան բանակի գեներալներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրք-իտալական պատերազմի օսմանյան ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք Սալոնիկից
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ
Կատեգորիա:Օսմանյան գեներալներ