Թիվ 967 չվերթի աղետ

**Թիվ 967 չվերթ**, 2006 թվականի մայիսի 3-ին Արմավիա ընկերության՝ Երևանից դեպի Սոչի կատարվող չվերթ՝ աղետալի ավիավթարով ավարտված։
250px|մինի|Վթարի զոհերին նվիրված խաչքար Երևանում (Նորքի 8-րդ զանգված)
Airbus A320 ինքնաթիռը Սոչիի օդանավակայանին չհաջողված մոտեցումից հետո փորձել է երկրորդ շրջանը կատարել, սակայն ընկել է ծովը։ Զոհվել են ինքնաթիռում բոլոր գտնվողները՝ 105 ուղևոր և անձնակազմի 8 անդամ։

Միջպետական ավիացիոն կոմիտեի (ՄԱԿ) եզրակացության համաձայն՝ վթարի պատճառը անձնակազմի անհամաձայնեցվածությունն է եղել և այդ տեսակի ինքնաթիռների թռիչքի շահագործման ձեռնարկին չհամապատասխանող գործողությունները երկրորդ շրջանը կատարելու կարգավարի հրահանգը ստանալուց հետո բարձրությունը ավելացնելիս («բարձրություն հավաքելու» ընթացքում)։

## Ինքնաթիռ
Airbus A320-211 ինքնաթիռը արտադրվել է 1995 թվականին։ Առաջին չվերթն իրականացրել է հունիսի 28-ին, F-WWIU գրանցման համարով։ Նույն թվականի օգոստոսի 30-ին ինքնաթիռը փոխանցվել է Ansett Australia ավիաընկերությանը։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին այն վաճառվել է Armavia ավիաընկերությանը և ստացել *EK-32009* գրանցման համարը։

Շահագործման ընթացքում այս ինքնաթիռն իրականացրել է ավելի քան 14 376 չվերթ (մեկնում-ժամանում) և օդում է գտնվել ավելի քան 28 234 ժամ։ Այն ուներ CFM Inernational 56-5A1 արտադրության երկու շարժիչ։

## Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ
* Ինքնաթիռի հրամանատար - 40-ամյա Գրիգոր Գրիգորյան՝ փորձառու օդաչու։ Armavia ավիաընկերությունում է աշխատել 2 տարի։ Airbus A320 ինքնաթիռի հրամանատար է նշանակվել 2005 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Ունեցել է ավելի քան 5458 ժամ թռիչքի փորձ։
* Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 29-ամյա Արման Դավթյան՝ փորձառու օդաչու։ Armavia ավիաընկերությունում է աշխատել 4 տարի։ Airbus A320 ինքնաթիռի հրամանատար է նշանակվել 2005 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Ունեցել է ավելի քան 2185 ժամ թռիչքի փորձ։

## Աղետ
Երևան-Սոչի RNV 967 չվերթն իրականացնող ինքնաթիռը լքել է Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանը Երևանի ժամանակով ժամը 23:47-ին (Մոսկվայի ժամանակով ժամը 00։47-ին)։ Թռիչքից առաջ, անձնակազմի անդամները ստացել են եղանակի մասին տվյալները։ Անձնակազմի անդամներն ունեցել են տվյալ չվերթն իրականացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր փաստաթղթերը։ Առաջին հրամանատարը կապվել է Սոչիի դիսպետչերական անձնակազմի հետ և տեղեկացել, որ եղանակի փոփոխություն չկա։ Ժամը 01։20-ին (Մոսկվայի ժամանակով) անձնակազմի անդամները վատ եղանակի պատճառով որոշել են վերադառնալ Երևան, սակայն ինքնաթիռի հրամանատարը որոշել է շարունակել թռիչքը դեպի Սոչի։ Ժամը 02։00-ին դիսպետչերը կրկին կապվել է թիվ 967 չվերթի հետ։ Այդ պահին ինքնաթիռը գտնվել է 3600 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվել է Սոչիի ռադարների ծածկույթի տակ։ Դիսպետչերը անձնակազմի անդամներին ևս 1800 մետր բարձրանալու թույլտվություն է տվել։

Ժամը 02։10-ին անձնակազմի անդամները հաղորդել են դիսպետչերին, որ պատրաստ են վայրէջք կատարել։ Վերահսկիչ դիսպետչերը անձնակազմի անդամներին հայտնել է, որ ինքնաթիռը Սոչիի օդանավակայանից 10 կմ հեռավորության վրա է գտնվում։ Ժամը 02։13-ին ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել և 4000 մետր բարձրությունից ընկել Սև ծովը, ինչի հետևանքով ամբողջությամբ ոչնչացվել է։ Ինքնաթիռի բեկորները սուզվել են 700 մետր խորությամբ։ Զոհվել են ինքնաթիռի բոլոր ուղևորներն ու անձնակազմի անդամները։

## Մշակութային ասպեկտներ
* 2015 թվականի փետրվարի 20-ին Հայաստանում կայացավ «Անավարտ թռիչք» Ֆիլմի պրեմիերան, որն աղետի մասին է։

## Տես նաև
* Արմավիա
* Անավարտ թռիչք (ֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Final accident report- Միջպետական ավիացիոն կոմիտե  - English translation done by and hosted by the *Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile* (BEA) ( ) - Includes comments by the BEA on the investigation, and the IAC's response to the BEA's comments
* Investigation and Report( ) - Միջպետական ավիացիոն կոմիտե  - The Russian version is the version of record
* Armeniapedia.org article on the crash 
* BBC – Hunt for Armenia air crash bodies 
* AirDisaster.com - Armenian A320 crashes into Black Sea  
* ARMAVIA FLIGHT RNV 967 ACCIDENT IN SOCHI, RUSSIA - *[[Airbus]]* 

Կատեգորիա:Ավիաաղետներ Ռուսաստանում