open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տեքստիլի ազգային թանգարան

**Տեքստիլի ազգային թանգարան** (), թանգարան է Մալազիայի մայրաքաղաք Կուալա Լումպուրում։ Թանգարանը բաց է ամեն օր, ժամը 9-ից մինչև 6-ը, մուտքը ազատ է։ Այն հարակից է Սուլթան Աբդուլ Սամադ շինությանը։

## Պատմություն
thumb|left|Արտաքին տեսքը
Նախագծված լինելով Արթուր Բենիսոն Հուբաքի կողմից ինդո-սարասենիկ ճարտարապետական ոճով` շենքը 1905 թվականին սկզբնապես կառուցվել է որպես Մալազիայի դաշնային նահանգների երկաթուղու գլխամաս։ 1917 թվականին Մալազիայի Դաշնային Նահանգների Երկաթուղին Երկաթուղու Վարչական Շինություն տեղափոխելուց հետո շենքը հանձնվել է Սելանգորի հանրային աշխատանքների վարչությանը, և հետագայում այնտեղ տեղակայվել են տարբեր կառավարական և առևտրային կազմակերպություններ, այդ թվում` Սելանգորի ջրաամատակարարման վարչությունը, Մալազիայի կենտրոնական բանկը, Մալազիայի գյուղատնտեսական բանկը, Մալազիական ձեռագործությունը և Բարձր դատարանը` մինչ Տեքստիլի ազգային թանգարանի օգտագործման համար վերափոխվելը և հանրության համար բացվելը 2010 թվականի հունվարի 9-ին։

Շինությունը պաշտոնապես նշվում է Մալազիական հանրային աշխատանքների վարչության շենք, 26 հասցեում։ Այն ճանաչվել է որպես պատմական կառույց 1983 թվականին։

Թանգարանի շենքը երկուսուկես հարկանի կառույց է, որը զբաղեցնոիմ է 3145.3 մ² տարածք։

## Ցուցադրություններ
* Պոհոն Բուդի Պատկերասրահ
* Պելանգի Պատկերասրահ
* Տելուկ Բերանտաի Պատկերասրահ
* Ռատնա Սարի Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Մալայզիայում
Կատեգորիա:2010 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մալայզիայի թանգարաններ
Արա Արամյան

**Արա Հայկի Արամյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր:

## Կենսագրություն
Արա Արամյանը ծնվել է 1956 թվականի մարտի 11-ին Չարենցավանում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի  մեխանիկական ֆակուլտետը։ Ստացել է ճարտարագետ-մեխանիկի որակավորումը։ 1978-1985 թվականներին Չարենցավանի «Նիիխիտ» գործարանում աշխատել է ճարտարագետ-տեխնոլոգ, մեխանիկական արտադրամասի վարպետ, առաջին արտադրամասի պետ, ոչ ստանդարտ սարքավորումների արտադրամասի պետ, գլխավոր մեխանիկ, իսկ 1985-1993 թվականներին՝ փոխտնօրեն։ 1993 թվականին նշանակվել է «Կայծ» գործարանի տնօրեն, իսկ 1996 թվականին՝ «Կայծ» ՓԲԸ նախագահ։ 2003 թվականին Ազգային Ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Օրինաց երկիր» կուսակցությունից։ 2003-2004 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարար։ 2004-2006 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի նախագահի գլխավոր խորհրդական։ 2006-2012 թվականներին եղել է «Կայծ» ՓԲԸ խորհրդի նախագահ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային Ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Անձավներ

**Անձավներ** (**Այրք**), գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում։ Մտնում էր Վանք համայնքի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հյուսիսային հատվածում՝ Մարտակերտի շրջանում՝ նախկին Խաչեն գավառում։
Այն գտնվում է Խաչեն գետի վերին հոսանքում։

## Պատմություն
Բնակավայրում և շրջակա տարածքներում պատահաբար հայտնաբերված հնագիտական նյութերն ու քարանձավ բնակարանները խոսում են այն մասին, որ առաջ վերոհիշյալ տարածքում գյուղ է եղել։

Հին ժամանակներում գոյություն ունեցած հայկական բնակավայրը, գտտնվելով դեպի ալպյան մարգագետինները տանող ճանապարհի վրա, հարյուրամյակներ շարունակ քոչվոր անասնապահ ցեղերի, մասնավորապես թուրքերի և քրդերի շահերի կենտրոնում էր գտնվում։ Պատահական չէ, որ իրեն ենթարկած հայկական գյուղի բնակիչները դարեր շարունակ իրենց օջախն ու ունեցվածքը պաշտպանելու համար պայքարել են օտար ցեղերի դեմ։

18–րդ դարի 2–րդ կեսին, Ղարաբաղի Իբրահիմ խանի ճնշումներին այլևս չկարողանալով դիմադրել, Անձավների բնակիչները ստիպված հեռացել են հարևան հայկական գյուղեր և այլ երկրներ։

Շուրջ 150 տարի բնակավայրը անտերության էր մատնվել։ Դարերի ընթացքում մոռացության են մատնվել ոչ միայն գյուղի աղբյուրների, հանդամասերի անունները, նրա հետ կապված պատմական հիշողությունները, այլ նաև բնակավայրի անունը։

Դեպի ալպյան մարգագետինները տանող Ճանապարհները հսկելու նպատակով Ադրբեջանի իշխանությունները խորհրդային տարիներին մի քանի թաթար ընտանիքների բնակեցրել են հայկական բնակավայրում։ Նրանք գյուղը անվանակոչել էին Զաղալար։

Մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում և նրա շրջակայքում եղած պատմամշակութային հուշարձանները եկվորները ոչնչացրել են։

1993 թվականին հակամարտության խորացման պայմաններում գյուղում բնակվող ադրբեջանցիները հեռացել են բնակավայրից։

Պատերազմից անմիջապես հետո` 1995 թվականին գյուղում հաստատվել են Ադրբեջանից բռնագատեղահանված մի քանի հայ ընտանիքներ։ Գյուղը ստացել է Անձավներ անվանումը։

## Բնակչություն
Անձավներ գյուղում բնակվում է 8 մարդ, կա 4 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ
Արամազդ Զաքարյան

**Արամազդ Անուշավանի Զաքարյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Արամազդ Զաքարյանը ծնվել է 1957 թվականի փետրվարի 9-ին Տավուշի շրջանի Պառավաքար գյուղում։ Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը և Տարտուի պետական համալսարանը՝ բժիշկ մանկավարժի որակավորմամբ։ 1982-1986 թվականներին աշխատել է մանկավարժ, մեթոդիստ, մարզիչ, 1987-1990 թվականներին՝ վնասվածքաբույժ-մեթոդիստ, իսկ 1990 թվականից աշխատում է ԱԻՄ-ի կառույցներում։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է Ազգային Ժողովի ԱԻՄ խմբակցության անդամ, ԱԻՄ անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԱԻՄ անդամներ
Մուրադ Մենեշյան

**Մուրադ Մենեշյան** (, ), ամերիկահայ հետազոտող քիմիկոս, լրագրող, թարգմանիչ և հետազոտող։

## Կենսագրություն
Հայազգի Մուրադ Մենեշյանը ծնվել է Իրաքի մայրաքաղաք Բաղդադում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ է ներգաղթել 1957 թվականին։ Նա Իլինոյսի համալսարանի (BS) և Տեխասի քրիստոնեական համալսարանի (MS) շրջանավարտ էր։ Աշխատել է Abbott Laboratories-ում, Teletype Corporation-ում և AT&T/Lucent Technologies-ում (Bell Laboratories) որպես հետազոտող քիմիկոս և ունեցել է մի քանի գյուտերի արտոնագրեր գիտության ոլորտում։ Նրա հոդվածները հրապարակվել են *«Գիտության և տեխնոլոգիայի մեծամասշտաբ ինտեգրման երրորդ միջազգային սիմպոզիումի աշխատություններում»*։

Մուրադ Մենեշյանը զբաղվել է Հայաստանի և Միջագետքի բազմաթիվ ուսումնասիրություններով։ Նա հայերենից անգլերեն է թարգմանել Վահան Համբարձումյանի «Գյուղաշխարհը» և զբաղվել է հայ մեծանուն գրող Րաֆֆու կյանքի և ստեղծագործությունների ուսումնասիրությամբ։ Արդյունքում 2010 թվականին նա հրատարակել է «Րաֆֆի. փայաջուկցի մարգարեն» գիրքը։

Մուրադ Մենեշյանը երկար տարիներ պարբերաբար համագործակցել է «Արմինիըն Ուիքլի» շաբաթաթերթի հետ։

## Անձնական կյանք
Մուրադ Մենեշյանն ամուսնացած էր Քնարիկ Մենեշյանի հետ։ Նրանք ունեին երեք զավակ՝ Րաֆֆի, Հասմիկ և Սևան։

Մահացել է 2016 թվականին՝ Իլինոյս նահանգի Գլենվյու քաղաքում։

## Աշխատություններ
* Raffi: the prophet from Payajuk, 2010
* Village World (Kiughashkharh): An Historical and Cultural Study of Govdoon (translated)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քիմիկոսներ
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (Վերիշեն)

**Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի Հայաստանի Սյունիքի մարզի Վերիշեն գյուղում, գյուղապետարանի մոտ։

## Պատմություն
Եկեղեցին գտնվում է Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Հաբանդ գավառում։ Կառուցվել է 4-5-րդ դարերում։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին Հայաստանի միանավ ամենախոշոր եկեղեցին է։ Եկեղեցու երկարությունը 27,3 մ է, սրահի երկարությունը ներսից 23,65 մ է, լայնությունը՝ որմնախորշերից 5,65 մ, իսկ հենապատերից՝ 3,45 մ։ Ամբողջությամբ պահպանվել է եկեղեցին։ Խիստ ձգված համաչափություններով դահլիճի երկայնական պատերին հնգական կամարակապ որմնախորշեր են։ Արևելքում այն ավարտվում է ներսից և դրսից կիսաշրջանաձև խորանով։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ հարավային և արևմտյան։ Եկեղեցու հարավ-արևմտյան ճակատային պատի վրա պահպանվել է մի փոքր վնասված արևի ժամացույցը։

Վերիշենի կամ (Ձագաձորի) Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին համարվում է վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության կառույցներից մեկը, որը համարվում է Սյունիքի դպրոցի ուշագրավ հուշարձաններից է։
Այն կառուցված է կոպտատաշ բազալտով։ Պատերի շարվածքում օգտագործվել են նաև նախկին կառույցի՝ 4-5-րդ դարերի բեկորներ։
Ըստ արձանագրության պարզ է դառնում, որ եկեղեցին վերանորոգվել է 17-րդ դարում, հետևյալ արձանագրությունը կարելի է տեսնել եկեղեցու դռան ճակատակալ քարի վրա։

Եկեղեցու ամենամեծ թաղածածկ սրահի երկարությունը՝ 27,3 մետր է։ Աղոթասրահը արևելքից արևմուտք ձգված ուղղանկյուն սրահ է, որը արևելյան կողմում ավարտվում է դրսից և ներսից կիսաշրջանաձև խորանով։
Այս եկեղեցին բացառիկ է նրանով, որ պատկանում է այն սակավաթիվ հուշարձանների թվին, որոնց խորանը ոչ թե բազմանիստ է, այլ՝ կիսաշրջանաձև։
Իսկ ներքին տարածքը ունի հինգ զույգ որմնամույթեր, որոնք բաժանված են վեց մասի։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք, մեկը՝ արևմտյան կողմից, իսկ մյուսը հարավային կողմից։

Եկեղեցու բակում պահպանվել է 15-17-րդ դարերի արժեքավոր արձանագիր խաչքարեր և տապանաքարեր։ Այստեղ կա նաև հազվադեպ հանդիպող մի կոթող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սյունյաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Էդմունդ Ծատուրյան

**Էդմունդ Համբարձումի Ծատուրյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Էդմունդ Ծատուրյանը ծնվել է 1937 թվականի մարտի 18-ին Երևանում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-մեխանիկի որակավորումը։ Եղել է Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի իսկական անդամ, Միջազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի իսկական անդամ։ 1960-1964 թվականներին Երևանի էլեկտրաապարատների գործարանում աշխատել է ճարտարագետ-կոնստրուկտոր, եղել է խմբի ղեկավար, արտադրության գծով գլխավոր տնօրենի տեղակալ, 1964-1966 թվականներին Աբովյանի ռադիոդետալների գործարանում աշխատել է գլխավոր մեխանիկ, 1966-1969 թվականներին Սևանի գործադիր սարքերի գործարանում` գլխավոր ճարտարագետ։ 1969-1978 թվականներին եղել է Երևանի մեխանիկական գործարանի տնօրեն, քաղխորհրդի գործադիր կոմիտեի արդյունաբերության վարչության գլխավոր ճարտարագետ, քաղպլանի նախագահի տեղակալ, 1978-1982 թվականներին եղել է «Գառնի» գործարանի գլխավոր ճարտարագետ, իսկ 1982-1999 թվականներին՝ «Էլեկտրաճշգրիտսարք» գործարանի տնօրեն։

1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր («Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով)։ Եղել է Ազգային Ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության, ապա «Ժողովրդի ձայն» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր «Արդարություն» դաշինքիհամամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային Ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Արդարություն» խմբակցության անդամ, ՀԺԿ վարչության անդամ։ Մահացել է 2010 թվականի մայիսի 17-ին։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կռունկ Վանից

**Կռունկ Վանից'' կամ ''Ծովահայեաց Սուրբ Աստուածածնի վանք**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, որը գտնվում է Վան քաղաքից հարավ՝ մոտ 5 կմ հեռավորության վրա, մի բլուրի գագաթին, Ծվստան և Արտամետ գյուղերի միջև։

Վանքից դեպի Վանա լիճ մոտ 750 մետր հեռավորություն է, որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան։ Վանքը բաղկացած է՝ եկեղեցուց, գավիթից, վանականների և ուղտավորների համար նախատեսված մի քանի սենյակներից։
Եկեղեցին կառուցված էր անտաշ քարերից, մուտքը մեկն էր արևմտյան կողմից, ուներ 2 փոքրիկ պատուհաններ։

Վանքը առաքելաշեն էր, չնայաց ժամանակի ընթացքում լքվել էր, բայց վերահաստատվել էր Արտամետցի Դավիթ Եպիսկոպոս Նուրոյեանի և Պաղտասար Վարդապետ Զարիֆեանի կողմից  1720-1730-ական թվականներին, և որոնց կողմից էլ կառուցվել էր նոր եկեղեցին։
Վանքը պատկանում էր Աղթամարի կաթողիկոսությանը։ Այս վանքում տարին 2 անգամ տոնում էին Սուրբ Աստվածածինի տոները։

Ըստ ավանդության վանքի անվան ծագումը այսպես է եղել` 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ղուկաս Ուլիխանյան

**Ղուկաս Իշխանի Ուլիխանյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Ղուկաս Ուլիխանյանը ծնվել է 1970 թվականի փետրվարի 5-ին Երևանում։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Ստացել է դեղագետի որակավորումը։ 1987-1988 թվականներին Երևանի շտապօգնության քաղաքային հիվանդանոցում աշխատել է սանիտար։ 1991 թվականին եղել է Երևանի Մյասնիկյանի շրջխորհրդի պատգամավոր։ 1993-1996 թվականներին «Շտապօգնություն» ՍՊԸ-ում աշխատել է դեղագետ, 1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ ԶՈՒ-ի ռազմա-բժշկական վարչության բուժմատակարարման բաժանմունքի պետ, իսկ 1998-1999 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության ՊՆ ռազմաբժշկական վարչության պետ։

1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր թիվ 19 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության, ապա «Հայաստան» պատգամավորական խմբի անդամ։ Եղել է «Հանրապետություն» կուսակցության անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:«Հանրապետություն» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Համլետ Հարությունյան (քաղաքական գործիչ)

**Համլետ Միքայելի Հարությունյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Համլետ Հարությունյանը ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է պատմաբանի որակավորումը։ Եղել է պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ 1970-1996 թվականներին աշխատել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի ԽՍՀՄ պատմության, հետագայում՝ Ռուսաստանի պատմության ամբիոնում լաբորանտ, ստաժոր, դասախոս։ 1990-1998 թվականներին եղել է «Արցախ» հայրենակցական միության վարչության անդամ, նախագահի տեղակալ։ 1997-1999 թվականներին եղել է Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարի խորհրդական։ 2000 թվականին եղել է «Արցախ» հայրենակցական միության նախագահ։

1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, «Իրավունք և միաբանություն» դաշինք)։ Եղել է Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Իրավունք եւ միաբանություն» խմբակցության անդամ։ 2003-2007 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ)։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ)։ 2007-2009 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, իսկ 2009-2012 թվականներին՝ Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Իսիդա (Ամենհոտեպ III-ի դուստր)

**Իսիդա** կամ **Ասետ** (, ), եգիպտական արքայադուստր։

## Ընտանիք
Հանդիսացել է հին եգիպտական փարավոն Ամենհոտեպ III-ի  ու վերջինիս մեծ թագուհի Տիյայի դուստրերից մեկը։ Փարավոն Էխնաթոնի քույրն էր, որի մյուս եղբայրը թագաժատանգ Թութմոսն է եղել։ Թութանհամոնի հորաքույրն էր։

Անունն առաջացել է եգիպտական Իսիս աստվածուհու անունից։ Հնարավոր է, որ նա արքայական զույգի երկրորդ դուստրն է եղել Սիտամոնից հետո և իր հոր կառավարման 34-րդ տարում դարձել է վերջինիս կինը՝ երկրորդ  փառատոնի շրջանակներում։

Պատկերվել է Սոլեբի տաճարի վրա ծնողների ու քրոջ՝ Հենուտանեբի հետ, ինչպես նաև այժմ Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում գտնվող սերդոլիկե ափսեի վրա՝ նույն քրոջ հետ ծնողների դիմաց կանգնած։ Գուրոբում հայտնաբերված մի տուփ և մի զույգ սուրմայի ամանները հավանաբար պատկանել են նրան։

Հոր մահից հետո նրա մասին այլևս չի հիշատակվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ
Love Again (երգ, Դուա Լիպա)

**«Love Again»**՝ բրիտանացի երգչուհի Դուա Լիպայի երգն է։ Թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 11-ին՝ Ֆրանսիայի ռադիոյում, որպես երկրորդ «Future Nostalgia» ստուդիական ալբոմի վերահրատարակության վեցերորդ սինգլ, «Love Again» երգը Էլ Բոուլլիի «My Woman» (ձայնագրված 1932 թվականին) երգի նմուշն է, և ուստի Բինգ Քրոսբին, Մաքս Ուորտելլը և Իրվինգ Ուոլլմանը համարվում են հեղինակներ։ Երգը իրենից ներկայացնում է դանս փոփ, պատկանում է դիսկո ժանրին, էլեկտրո երգ է՝ դասական նվագակցությամբ և 21-րդ դարի նոր դիսկոյի տարրերով։ Լիրիկական առումով նա ուսումնասիրում է կոտրված սրտի և անձնական աճի թեման, երբ Լիպան նորից սիրահարվում է՝ ծանր բաժանումից հետո։ Մայիսի 31-ին նա հայտարարել է այս երգի տեսանյութի մասին՝ սոցիալական ցանցերում։ Տեսանյութը՝ նկարահանված *Nabil Elderkin*-ի կողմից, թողարկվել է հունիսի 4-ին։

## Պատմություն
«Love Again» դանս փոփ է, պատկանում է դիսկո ժանրին, էլեկտրո երգ է՝ դասական նվագակցությամբ։

## Տեսանյութ
Տեսանյութի պաշտոնական թողարկումը կայացել է 2021 թվականի հունիսի 4-ին՝ ՅուԹյուբում։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
Ըստ «Future Nostalgia» ալբոմի տվյալների՝

* *Dua Lipa*՝ վոկալ,
* *Koz*՝ պրոդյուսեր, բաս, հարվածային, կիթառահար, սինթեզահար,
* *Stuart Price*՝ լրացուցիչ պրոդյուսեր, բաս, ստեղնահար,
* *Clarence Coffee Jr.*՝ բեք վոկալ,
* *Alma Goodman*՝ բեք վոկալ,
* *Vanessa Luciano*՝ բեք վոկալ,
* *Drew Jurecka*՝ լարային գործիքների ինժեներ, ջութակահար, ալտ,
* *Ash Soan*՝ հարվածային (*Tom Toms drums*),
* *Matt Snell*՝ ձայնային ինժեներ,
* *Lorna Blackwood*՝ ծրագրավորող, վոկալային պրոդյուսեր,
* *Cameron Gower Poole*՝ ձայնային ինժեներ,
* *Matty Green*՝ միքսինգ,
* *Chris Gehringer*՝ մասթերինգ,
* *Will Quinnell*՝ մասթերինգի ասիստենտ։

## Հիթ-շքերթներ

### Weekly charts

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Certifications

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր
Կատեգորիա:Դուա Լիպայի երգեր
Մեծ Լուսավորիչ վանք

**Մեծ Լուսավորիչ վանք** նաև՝ (Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ վանք), Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Էրզինջանի մարզի Սեպուհ լեռան արևմտեան լանջին։ Կառուցվել է 4-րդ դարում։

Վանք գլխավոր եկեղեցին՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը բաղկացած էր երկու շինությունից ներքին և արտաքին տաճարների։ Եկեղեցում պահպանվում էր Գրիգոր Լուսավորչի ձախ բազկամասունքը և վզի խաչը։ Եկեղեցուց դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում էր Սուրբ  Ամենափրկիչ փոքր գմբեթավոր եկեղեցին։ Այս եկեղեցու անմիջապես կողք կար մի աղբյուր, որը կոչվում էր «Բարեհամ աղբյուր», քանի որ շատ անուշ և առատ ջուր էր գալիս, որը ըստ ավանդության սկսել է բխել Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի աղոթքով։ Բարեհամ աղբյուրի կողքին գտնվում էր Մանեայ Այր կոչվող քարանձավը, իսկ վանքից ներքև՝ «Տրդատի քար» անունով մի քար, այն կանգնեցվել էր այդ տեղ, որտեղ մկրտվել էր հայոց արքան։

Վանքը պարիսպապատ էր, պարիսպը կառուցված էր աղյուսով, իսկ մուտքը երկաթյա էր։ Նաև վանքը ուներ մշակելի հողատարածք, անտառ և 5-6 գյուղեր։ Ինչպես և ավագ վանքը, այնպես էլ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, գտնվում էր Բրոխորոնեան ընտանիքի վանապահության տակ։
Վանքի ուղտի օրը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գիվտի տոնն էր (Հոգեգալստի երրորդ շաբաթ օրը)։

Ուղտագնացության նկարագրություններից մեկում ասվում է՝

Վանք տուժել է  Համիդեան կոտորածների ժամանակ, երբ քրդական ցեղախմբերը հարձակվեցին, թալանեցին և ավերեցին վանքը և քանդեցին տնտեսական շինությունները։
1901 թվականին վանք է այցելում Երզնկայի թեմի առաջնորդ Դանիէլ վարդապետ Յակոբեանցը, և տեսնում է վանք լքված և ավերված, նա հայտնում է որ պետք է վանքը նորից վերականգնել և հանձնել վանապահներին, բայց դրա համար անհրաժեշտ է մօտ 250-300 օսմանեան ոսկի գումար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Մանվել Բադեյան

**Մանվել Հենրիկի Բադեյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Մանվել Բադեյանը ծնվել է 1957 թվականի հունիսի 29-ին Գավառում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Ստացել է տնտեսագետ, մաթեմատիկոսի որակավորումը։ 1979 թվականին եղել է ՀԽՍՀ պետպլանին առընթեր տնտեսագիտության և պլանավորման Գիտահետազոտական ինստիտուտում եղել է գիտաշխատող։ 1980-1981 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1981 թվականին Երևանի լուսատեխնիկական գործարանում աշխատել է տնտեսագետ։ 1982-1984 թվականներին սովորել է ԵԺՏԻ ասպիրանտուրայում։ 1984-1992 թվականներին ԵրԱԱԻ-ում աշխատել է ավագ դասախոս։ 1992-1995 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտում բաժնի վարիչ, փոխտնօրեն։ 1995-1999 թվականներին եղել է «Եվրոստան-Ույուտ» ձեռնարկության հիմնադիր տնօրեն։

1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր («Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով)։ Եղել է Ազգային Ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի հինգ երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Վահան Բաբայան

**Վահան Շոթայի Բաբայան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Վահան Բաբայանը ծնվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում։ 2003-2005 թվականներին ծառայել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։ 2003 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի (ՀՊՄՀ) պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը։ 1999-2001 թվականներին եղել է ՀՊՄՀ պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետի ուսանողական խորհրդի նախագահ, ապա ՀՊՄՀ ուսանողական խորհրդի փոխնախագահ։ 2010 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է «Երիտասարդական կառավարություն» և «Երիտասարդական քաղաքապետարան» նախագծերը։ 2011 թվականին ղեկավարել է ԱՊՀ երկրների «Ծաղկաձոր 2011» երիտասարդական միջազգային կրթական հավաքը։ 2006-2007 թվականներին եղել է Հայաստանի երիտասարդական կուսակցության (ՀԵԿ) փոխնախագահ, իսկ 2007-2011 թվականներին` ՀԵԿ նախագահ։

2011 թվականին ընտրվել է ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի անդամ (ԲՀԿ-ին ՀԵԿ-ի միավորվելուց հետո)։ 2014 թվականին եղել է ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի քարտուղար։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Բահայիների սուրբ տոներ

Ամբողջ տարվա ընթացքում տոնվում են ինը Սուրբ օրեր, որոնք նվիրված են Բահայի հավատքի պատմության մեջ հիշատակվող ամենակարևոր իրադարձություններին։ Այդ օրերին բահայիները հնարավորության սահմաններում պետք է խուսափեն աշխատելուց և ուսումնական հաստատություններ հաճախելուց։ Որոշ երկրներում Բահայի Սուրբ օրերը արդեն ճանաչվում են պետության կողմից `քրիստոնեական, հրեական, իսլամական և բուդդայական կրոնական տոների հետ մեկտեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բահայի
Շողակաթ Սուրբ Աստվածածին վանք

**Շողակաթ Սուրբ Աստվածածին վանք**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 10կմ դեպի արևմուտք՝ Սեպուհ լեռան ստորոտին։ Կառուցվել է 1-ին դարում։

Ըստ ավանդության հիմնադրել է  Թադեոս առաքյալը, որից հետո վանքը ենթարկվել է նորոգման  Ներսես Մեծ կաթողիկոսի կողմից 4-րդ դարում, իսկ վերջին անգամ նորոգվել է 1680-ական թվականներին Ավետիք Եվդոկացու օրոք։

Վանք բաղկացած է եղել եկեղեցուց, վանատնից և այլ շինություններից որոնից էին՝ (գոմ, ախոռ, մարագ և այլն)։ Վանքը պարսպապատ էր իսկ վանքին կից կար այգիներ։

14-դարի վերջում վանքի կառավարումը ստանձնում են Երզնկա քաղաքի վանապահները՝ Նշան էֆենդի Ստեփանյանին և նրա որդին՝ Սարգիս էֆենդիին։

## Նշանավոր անձինք
* Կոստանդին Երզնկացի
* Հովհաննես Երզնկացի
* Մարտիրոս Երզնկացի
* Ամիր Դավիթ - XV դարի հայ պատմիչ
* Ամիրոս Երզնկացի - տաղասաց

## Վարչական բաժանում
Էրզինջան իլը բաժանվում է 9 շրջանների՝
* Չայիրլի (Çayırlı)
* Էրզինջան (Erzincan)
* Իլիչ (İliç)
* Կամախ (Kemah)
* Քեմալիե (Kemaliye)
* Օտլուկբելի (Otlukbeli)
* Ռեֆահիե (Refahiye)
* Թերջան (Tercan)
* Ուզյումլյու (Üzümlü)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Մարտին Սուքիասյան

**Մարտին Հրաչի Սուքիասյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Մարտին Սուքիասյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 8-ին Գյումրիում։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղի շինարարական ֆակուլտետը, իսկ 1985 թվականին կարի արտադրության ֆակուլտետը։ Ստացել է ճարտարագետ-շինարարի որակավորումը։ Եղել է կարի արտադրության տեխնոլոգ։ 1980-1990 թվականներին եղել է երկաթգծի հանգույցի ԼԿԵՄ կոմիտեի քարտուղար, կուսկոմիտեի քարտուղար, 1990-1992 թվականներին՝ երկաթգծի հանգույցի արհմիության նախագահ, իսկ 1992-1999 թվականներին եղել է Գյումրիի հացաընդունման ձեռնարկության տնօրեն։

1998-1999 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 54 ընտրատարածք)։ Եղել է «Բարեփոխումներ» պատգամավորական խմբի անդամ։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 64 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իր ավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ։ Մահացել է 2011 թվականի հունվարի 11-ին, 55 տարեկան հասակում։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Սպարտակ (ֆիլմ-բալետ, 1975)

**«Սպարտակ»** (), խորհրդային գունավոր լայնէկրան ֆիլմ-բալետ, որը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, Մեծ թատրոնի համանուն ներկայացման էկրանավորումը Արամ Խաչատրյանի երաժշտության վրա (1968)։ Բեմադրվել է 1975 թվականին Վադիմ Դերբենյովի համահեղինակությամբ պարուսույց Յուրի Գրիգորովիչի հետ։ Առաջին անգամ վարձույթում հայտնվել է 1977 թվականի հունվարին։

## Պատմությունն
Կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի երաժշտությամբ և Սիմոն Վիրսալաձեի բեմադրությամբ Յուրի Գրիգորովիչի բալետի պրեմիերան տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնում 1968 թվականին, 1970 թվականին ներկայացման ստեղծողներն ու կատարողները արժանացել են Լենինյան մրցանակի։ 1975-1976 թվականներին ներկայացումը էկրանավորվել է բալետի արտիստների և Մեծ թատրոնի նվագախմբի մասնակցությամբ. կինոթատրոններում ֆիլմ-բալետի պրեմիերան կայացել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։ 2007 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է «Մոսֆիլմ» կինոընկերության կողմից։

## Սյուժե
Բալետի հիմքում Ռաֆաելո Ջովանոլիի «Սպարտակ» պատմական վեպի սյուժեն է, որը պատմում է մ. թ. ա. I դարում Հին Հռոմում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։ Գլադիատոր Սպարտակը դառնում է ստրուկների ապստամբության ղեկավարը, որը դաժանորեն ճնշում է հռոմեական զորավար և պետական գործիչ Մարկոս Կրասսոսը։ Ապստամբության ֆոնին զարգանում է Սպարտակի և նրա կնոջ՝ Ֆրիգիայի սիրային պատմությունը, որին հակադրվում է Կրասսոսի և կուրտիզանուհի Էգինայի սիրային ինտրիգը։

## Դերերում
* Վլադիմիր Վասիլև – *[[Սպարտակ]]
* Մարիս Լիեպա – *Կրասսոս
* Նատալյա Բեսսմերտնովա – *Ֆրիգիա
* Նինա Տիմոֆեևա – *Էգինա
* ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի մենակատարներ ու կորդեբալետ

## Երաժիշտներ
* ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի նվագախումբ
* Դիրիժոր՝ Ալգիս Ժյուրայտիս

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսորներ և սցենարի հեղինակներ՝ Վադիմ Դերբենյով, Յուրի Գրիգորովիչ
* Խորեոգրաֆիան՝ Յուրի Գրիգորովիչի
* Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Սիմոն Վիրսալաձե, Վալենտին Վիրվիչ
* Բեմադրող օպերատորներ՝ Վադիմ Դերբենյով, Վիկտոր Պիշչալնիկով
* Ռեժիսոր՝ Ի. Կուզնեցովա
* Օպերատոր՝ Վալենտին Պիգանով
* Կոստյումների նկարիչներ՝ Սիմոն Վիրսալաձե, Տ. Կասպարով
* Նկարիչ-գրիմարար՝ Օ․ Սերգեևա
* Հնչյունային ռեժիսորներ՝ Վլադիմիր Կուրգանսկի, Յու. Կոկժայան
* Մոնտաժող՝ Ալլա Աբրամովա
* Խմբագիր՝ Ն. Բոյարովա
* Լույսի վարպետ՝ Ա. Գոլովանով
* Ռեժիսորի օգնական՝ Եվգենի Վզորովա
* Օպերատորի օգնական՝ Ա. Սկորինին
* Բալետմայստերի օգնականներ՝ Նիկոլայ Սիմաչյով, Գ․ Սիտնիկովա, Լ. Գլյուստովա
* Համակցված նկարահանումներ․
** Օպերատոր՝ Վիկտոր Ժդանով
** Նկարիչ՝ Ալբերտ Ռուդաչենկո
* Տնօրեն՝ Ադոլֆ Ֆրադիս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Балет: энциклопедия. Гл. ред. Ю. Н. Григорович. М.: Советская энциклопедия, 1981.
* Русский балет. Энциклопедия. БРЭ, «Согласие», 1997.
* «Спартак» (фильм-балет, 1975) в Мегаэнциклопедии Кирилла и Мефодия
* «Спартак» на сайте онлайн-кинотеатра «Мосфильма»   
* «Спартак» на сайте www.ivi.ru
* «Спартак» на YouTube

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Մուրադ Մուրադյան (քաղաքական գործիչ)

**Մուրադ Սահակի Մուրադյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Մուրադ Մուրադյանը ծնվել է 1957 թվականի օգոստոսի 4-ին Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղում։ 1975-1977 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1994 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի առևտրի և հասարակական սննդի էկոնոմիկայի կառավարման ֆակուլտետը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1977-1979 թվականներին եղել է Մասիսի ստվարաթղթի կոմբինատի մեքենավար։ 1979-1982 թվականներին եղել է Դաշտավան գյուղի կոլտնտեսության բրիգադավար։ 1982-1989 թվականներին եղել է «Հայկոոպ»-ի շրջկոոպի շինանյութի խանութի տնօրեն, իսկ 1989-1993 թվականներին եղել է Մասիսի կոշտ վառելիքի բազայի պետ։ 1996-1998 թվականներին եղել է Հայաստանի Պաշտպանության Նախարարության զինվորական առևտրի վարչության պետ։ 2000-2001 թվականներին եղել է Հայաստանի բնապահպանության նախարար։  2003-2012 թվականներին եղել է «Արկամար» ՍՊԸ տնօրեն։ 1999-2000 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 29 ընտրատարածք)։

Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Կայունություն» խմբակցության անդամ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։ 2012-2017 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 16 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի գյուղատնտեսական և բնապահպանական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Հանրապետական» (ՀՀԿ) խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր ՀՀԿ թիվ 5 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ
Ռուսական հարց (ֆիլմ)

**«Ռուսական հարց»** (), 1947 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Միխայիլ Ռոմը Կոնստանտին Սիմոնովի համանուն պիեսի հիման վրա։ Թողարկվել է 1948 թվականի մարտի 8-ին։

## Սյուժե
Մաքֆերսոնն ու Գուլդը՝ ամերիկյան տասնյակ հետադիմական թերթերի տերերը, պարբերաբար զրպարտչական արշավ են վարում Խորհրդային Միության դեմ։ «Թարմ» նյութ ստանալու նպատակով նրանք լրագրող Հարի Սմիթին ուղարկում են Ռուսաստան։ Վերադառնալով Ռուսաստանից՝ Սմիթն զգում է, որ ի վիճակի չէ կատարել թերթերի տերերի հրամանը։ Ամեն ինչին հակառակ՝ Սմիթը որոշում է գրել ճշմարտությունը ռուս մարդկանց մասին։ Մաքֆերսոնը լայնորեն գովազդում է ապագա գիրքը, սակայն, կարդալով լրագրողի աշխատանքը, զայրանում է։ Հարրի Սմիթը զրկվում է ամեն ինչից՝ տնից ու վաստակից, իսկ կինը հեռանում է նրանից։ Չունենալով իր գիրքը հրատարակելու հնարավորություն՝ Սմիթը պատմում է խորհրդային երկրի մասին բազմաթիվ հավաքներում և հանրահավաքներում։ Հարրի Սմիթը դառնում է ամերիկյան քաղաքացիների առաջադեմ մասի մտքերի արտահայտիչը, որոնք պատրաստ են պայքարել մակֆերսոնների, գուլդերի և Ուոլ Սթրիթից նրանց տերերի դեմ։

## Դերերում
* Վսևոլոդ Ակսյոնով – *Հարրի Սմիթ
* Ելենա Կուզմինա – *Ջեսսի
* Միխայիլ Աստանգով – *Մակֆերսոն
* Միխայիլ Նազվանով – *Գուլդ
* Բորիս Տենին – *Բոբ Մըրֆի
* Մարիա Բարաբանովա – *Մեգ
* Արկադի Ցինման – *Պրեստոն
* Բորիս Պոստավսկի – *Հարդի
* Գենադի Յուդին – *Փարքեր
* Սերգեյ Անտիմոնով – *Կեսլեր
* Միխայիլ Տրոյանովսկի – *Վիլյամս
* [[Վիկտոր Դրագունսկի]] – *ռադիոհաղորդավար
* Գեորգի Գեորգիու – *վարսահարդար (լուսագրերում նշված չէ)
* Վալենտին Զուբկով – *վարորդ (լուսագրերում նշված չէ)
* Վլադիմիր Կիրիլին – ''լրագրող (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Միխայիլ Ռոմ
* Սցենարիստ՝ Միխայիլ Ռոմ
* Օպերատոր՝ Բորիս Վոլչեկ
* Նկարիչ՝ Սեմյոն Մանդել
* Կոստյումի նկարիչներ՝ Վալենտին Պերելյոտով, Մարիամ Բիկովսկայա, Յուրի Վոլչանեցկի
* Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան
** Ռոյալ-սոլո՝ Ալեքսանդր Ցֆասման
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Մաքս Գերշենգորին

## Փառատոններ և մրցանակներ
*  – Ստալինյան առաջին ատիճանի մրցանակ (ռեժիսոր Միխայիլ Ռոմ, օպերատոր Բորիս Վոլչեկ, դերասաններ Միխայիլ Աստանգով, Ելենա Կուզմինա, Միխայիլ Նազվանով և Բորիս Տենին)
* 1948 – Մարիանսկե Լազնեի միջազգային կինոփառատոն (խաղաղության միջազգային մրցանակ Միխայիլ Ռոմին)
* 1948 – Զլինի աշխատավորների միջազգային կինոփառատոն (ՉԽՍՀ, գլխավոր մրցանակ Միխայիլ Ռոմին)
* 1991 – Բեռլինի կինոփառատոն - մասնակցություն «Retrospective» ծրագրին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Советские художественные фильмы. Аннотированный каталог. Том 2. Звуковые фильмы (1930—1957). — : Искусство, 1961. — С. 394—395.

## Արտաքին հղումներ
* «Русский вопрос» на сайте «Кинотеатр Мосфильм» 
* Обзор DVD на сайте «vObzor.com» 

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1947 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1946 թվականին
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Արամ Խաչատրյանի
Գաղտնի առաքելություն (ֆիլմ)

«**Գաղտնի առաքելություն**» (), խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Միխայիլ Ռոմը 1950 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։ Վերականգնվել է 1969 թվականին։

## Սյուժե
1945, Գերմանիա։ Ռայխի կործանման նախօրյակին հիտլերականներն անգլո-ամերիկացիների հետ գաղտնի բանակցություններ են վարում Արևմուտքում գերմանական զորքերի կապիտուլյացիայի շուրջ։ Խորհրդային հետախույզներն ամեն ինչ անում են այդ բանակցությունները բացահայտելու և խափանելու համար։

## Դերերում
* Ելենա Կուզմինա – *Մարթա Շիրկե, նույն ինքը՝ Մաշա Գլուխովա, խորհրդային հետախույզ
* Միխայիլ Վիսոցկի – *Ուինսթոն Չերչիլ
* Նիկոլայ Կոմիսարով – *սենատոր Ալան
* Սերգեյ Վեչեսլով – *ամերիկյան հետախուզական ծառայության աշխատակից Հարվի
* Ալեքսանդր Անտոնով – *գեներալ Շիտտե
* Վլադիմիր Գարդին – *Դիլոն
* Նիկոլայ Ռիբնիկով – *Վանդերկորն
* Գեորգի Գեորգիու – *Բերգ
* Վասիլի Մակարով – *Ալեքսեյ Դեմենտև, նույն ինքը՝ Կուրտ Յունիուս
* Ալեքսեյ Գրիբով – *Պետր Վասիլևիչ, խորհրդային հետախուզության գեներալ
* Ալեքսանդր Չեբան – *խորհրդային հետախուզության գեներալ
* Վլադիմիր Ռենին – *գեներալ-ֆելդմարշալ Ռունդշտադտ (լուսագրերում նշված չէ)
* Վասիլի Բոկարև – *գեներալ-գնդապետ
* Նիկոլայ Տիմոֆեև – *ամերիկացի օդաչու
* Վլադիմիր Սավելև – *[[Ադոլֆ Հիտլեր|Հիտլեր]]
* Պյոտր Բերյոզով – *Հիմլեր
* Վլադիմիր Բելոկուրով – *[[Մարտին Բորման|Բորման]]
* Ալեքսանդր Պելևին – *Շելլենբերգ
* Մարկ Պերցովսկի – *Կալտենբրուններ
* [[Պավել Գայդեբուրով]] – *Ռոջերս
* Ալեքսանդր Խոխլով – *Կրուպ
* Լև Ֆենին – *Լյունես, Կրուպպի կամերդիները
* Նիկոլայ Սվետլովիդով – *գերմանական ռեզիդենտ
* Իվան Սոլովյով – *գերմանական ռեզիդենտ
* Գեորգի Բուդարով – *գերմանական ռեզիդենտ (լուսագրերում նշված չէ)
* Միխայիլ Յանշին – *Շուլց, գերմանացի արդյունաբերող
* Վլադիմիր Գոտովցև – *գերմանացի արդյունաբերող
* Բորիս Պետկեր – *գերմանացի արդյունաբերող
* Նիկոլայ Սվոբոդին – ''գերմանացի արդյունաբերող
* Նիկոլայ Տրոֆիմով
* Եվգենի Մորգունով
* Վլադիմիր Սոլովյով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Կոնստանտին Իսաև, Միխայիլ Մակլյարսկի
* Ռեժիսոր՝ Միխայիլ Ռոմ
* Օպերատորներ՝ Բորիս Վոլչեկ, Նիկոլայ Ռենկով (համակցված նկարահանումներ)
* Նկարիչներ՝ Աբրամ Ֆրեյդին, Պյոտր Կիսելյով
* Կոստյումների նկարիչ՝ Վալենտին Պերելյոտով
* Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Վալերի Պոպով

## Մրցանակներ
* Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1951) – շնորհվել է Միխայիլ Ռոմին, Կոնստանտին Իսաին, Իսիդոր Մակլյարսկուն, Ելենա Կուզմինային, Նիկոլայ Կոմիսարովին, Սերգեյ Վեդեսլովին, Մարկ Պերցովսկուն, Բորիս Վոլչեկին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1950 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Արամ Խաչատրյանի
Ծաղկունք (Մարտակերտի շրջան)

**Ծաղկունք**, գյուղ ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում։ Մտնում է Վանք համայնքի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Ծաղկունք գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր
Լույս Ռուսաստանի վրա

**«Լույս Ռուսաստանի վրա»** (), խորհրդային գեղարվեստական պատմահեղափոխական, քարոզչական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սերգեյ Յուտկևիչը 1947 թվականինի «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։

Ֆիլմը վարձույթում չի հայտնվել։

## Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է Նիկոլայ Պոգոդինի «Կրեմլյան կուրանտներ» պիեսի մոտիվներով։

Ֆիլմը կառուցվել է Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխության մասնակից նավաստի Ալեքսանդր Ռիբակովի հիշողությունների վրա, որը հսկել է Վ. Ի. Լենինին և պատերազմել ֆաշիստների դեմ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։

«Լույս Ռուսաստանի վրա» ֆիլմի առանցքային թեման ամբողջ երկրի էլեկտրաֆիկացման պլանի (ГОЭЛРО) կյանքի կոչումն է, որը Ռուսաստանում կատարվել է բոլշևիկյան կուսակցության ղեկավարության՝ Վ. Ի. Լենինի և Ի. Վ. Ստալինի կողմից 1920-1930-ական թվականներին։

Ֆիլմում արտացոլված է նաև Հերբերտ Ուելսի՝ Մոսկվա կատարած այցի և «կրեմլյան երազող» Վ. Ի. Լենինի հետ նրա հանդիպման պատմությունը, որը գրողին հրավիրել է Ռուսաստան գալ 10 տարի անց, որպեսզի իր աչքերով տեսնի ԳՈԵԼՐՈ-ի պլանի կատարումը։ Ուելսը, որը գրել է «Ռուսաստանը մթության մեջ» () ակնարկը, ԽՍՀՄ է եկել 1934 թվականին և ապշած է եղել նրանով, որ պլանը ոչ միայն կատարվել է, այլև գերակատարվել է մի շարք ցուցանիշներով։

## Դերերում
* Նիկոլայ Կոլեսնիկով – *[[Լենին Վլադիմիր|Լենին]]
* Միխայիլ Գելովանի – *Ստալին
* Վասիլի Մարկով – *[[Ֆելիքս Ձերժինսկի|Ձերժինսկի]]
* Բորիս Օլենին-Գիրշման – *Գլեբ Մաքսիմիլիանովիչ Կրժիժանովսկի
* Նիկոլայ Օխլոպկով – *ինժեներ Անտոն Իվանովիչ Զաբելին
* Կիրա Գոլովկո – *Մաշա Զաբելինա (Լուսագրերում՝ Կ. Իվանովա)
* Նիկոլայ Կրյուչկով – *Ալեքսանդր Ռիբակով, նավաստի
* Վենիամին Զուսկին – *ժամագործ
* Սերգեյ Ցենին – *[[Հերբերտ Ուելս]]
* [[Բորիս Լիվանով]] – *Մայակովսկի
* Վասիլի Վանին – *զինվոր
* Բորիս Տոլմազով – *կարմիրբանակային Լաստոչկին
* Վլադիմիր Մարև – *կարմիրբանակային
* Սերգեյ Ֆիլիպով – *սպեկուլյանտ
* Ելենա Ելինա – *Լիդիա Միխայլովնա, Զաբելինի կինը
* Մարիա Յարոցկայա – *Դաշա, Զաբելինների ծառան
* Լիդիա Սուխարևսկայա – *Ելենա Վյաչեսլավովնա, վախեցած տիկին
* Ելենա Տյապկինա – *գործվածքով տիկին
* Ռոստիսլավ Պլյատ – ''Լավատես

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Սերգեյ Յուտկևիչ
* Սցենարի հեղինակ՝ Նիկոլայ Պոգոդին
* Օպերատոր՝ Մարկ Մագիդսոն
* Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Свет над Россией на сайте Imdb

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1947 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սերգեյ Յուտկևիչի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Արամ Խաչատրյանի
Օթելլո (ֆիլմ, 1955)

**«Օթելլո»** (), խորհրդային ֆիլմ-ողբերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սերգեյ Յուտկևիչը  Ուիլյամ Շեքսպիրի համանուն ողբերգության հիման վրա (Բորիս Պաստեռնակի թարգմանությունը)։

## Սյուժե
Դեզդոմոնան հորից՝ վենետիկյան վաճառական Բրաբանցիոյից գաղտնի պսակադրվում է Վենետիկի հանրապետության գեներալ մավր Օթելլոյի հետ։ Միչման Յագոն, որը կուրորեն ատում է Օթելլոյին,  համոզում է նրան կնոջ անհավատարմության մեջ։ Խանդի պոռթկման պահին Օթելլոն խեղդում է Դեզդեմոնային, բայց իմանալով, որ դարձել է ինտրիգի զոհ, խոցում է իրեն դաշույնով։

## Դերերում
* Սերգեյ Բոնդարչուկ – *Օթելլո
* Անդրեյ Պոպով – *Յագո
* Իրինա Սկոբցևա – *Դեզդեմոնա
* Վլադիմիր Սոշալսկի – *Կասիո
* Եվգենի Վեսնիկ – *Ռոդրիգո
* Անտոնինա Մաքսիմովա – *Էմիլիա
* Եվգենի Տետերին – *Բրաբանցիո
* Միխայիլ Տրոյանովսկի – *Վենետիկի դոժ
* Ալեքսեյ Կելբերեր – *Մոնտանո
* Նիկոլայ Բրիլինգ – *Լոդովիկո
* Լեյլա Աշրաֆովա – ''Բիանկա, Կասիոյի ընկերուհին

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարը և բեմադրությունը՝ Սերգեյ Յուտկևիչի
* Գլխավոր օպերատոր՝ Եվգենի Անդրիկանիս
* Կոմպոզիտոր՝ Արամ Խաչատրյան
* Ռեժիսոր՝ Մ. Իտինա
* Օպերատոր՝ Ա. Ախմետովա
* Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Վոլսկի
* Դեկորիացիաների նկարիչ՝ Առնոլդ Վայսֆելդ, Վալերի Դորեր, Միխայիլ Կարյակին
* Կոստյումների նկարիչ՝ Օլգա Կրուչինինա

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1956 թվականին ֆիլմը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրին և արժանացել մրցանակի լավագույն ռեժիսուրայի համար,
* Դամասկոսի միջազգային կինոփառատոնի  ոսկե մեդալ (Սերգեյ Յուտկևիչ)

## Վիդեո
1990-ականների սկզբին ֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով «Крупный План» ընկերության կողմից։ 2000-ականներին ֆիլմը թողարկվել է նույն ընկերության DVD-ով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Օթելլո»  ֆիլմը «Մոսֆիլմի» օնլայն կինոթատրոնում
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Շեքսպիրի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Սերգեյ Յուտկևիչի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 16-րդ դարում
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Արամ Խաչատրյանի
Գրիգոր Հարությունի Հարությունյան

**Գրիգոր Հարությունի Հարությունյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Գրիգոր Հարությունյանը ծնվել է 1954 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Մեղրու շրջանի Շվանիձոր գյուղում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ Ստացել է անասնաբույծ-ճարտարագետի որակավորումը։ 1976 թվականին աշխատել է Մեղրու շրջանի Շվանիձոր գյուղի կոլտնտեսությունում՝ անասնաբույծ։ 1976-1977 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1977-1982 թվականներին Մեղրու գյուղվարչությունում աշխատել է գլխավոր անասնաբույծ, 1982-1985 թվականներին ՀԿԿ Մեղրու շրջկոմի գյուղատնտեսության բաժնի վարիչ, իսկ 1985-1987 թվականներին ՀԿԿ Կենտկոմում` հրահանգիչ։

1987-1990 թվականներին եղել է Մեղրու շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ, 1990-1991 թվականներին եղել է ՀԿԿ Մեղրու շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1994-1999 թվականներին՝ Մեղրու պանրի գործարանի տնօրեն, այնուհետեւ նույն ԲԲԸ նախագահ։ 1990-1995 թվականներին եղել է Գլխավոր Խորհրդի պատգամավոր (թիվ 228 ընտրատարածք)։ Եղել է ՀԿԿ խմբակցության անդամ։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 69 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, նախագահի տեղակալ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ, ՀԺԿ վարչության քարտուղար։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Արայիկ Ոսկանյան

**Արայիկ Անդրանիկի Ոսկանյան** (Հուլիսի 3, 1969, Երևան, Հայաստան), հայ բժիշկ-վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու (2003), դոցենտ։ «Աստղիկ» ԲԿ ընդհանուր վիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի հետբուհական և շարունակական կրթության ֆակուլտետի էնդոսկոպիկ և էնդոկրին վիրաբուժության ամբիոնի դասախոս։

## Կենսագրություն
Արայիկ Ոսկանյանը ծնվել է 1969 թվականի հուլիսի 3-ին Երևանում։ 1976-1986 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 90 միջնակարգ դպրոցում։ 1986 թվականին ընդունվել և 1994 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանը՝ գերազանցության դիպլոմով։ 1994-1997թթ. ԵՊԲՀ-ում անցել է կլինիկական օրդինատուրա՝ ընդհանուր վիրաբուժություն մասնագիտությամբ։

1997-1998թ. -«Մալաթիա» ԲԿ վիրաբույժ

1998-2003թթ. ԱԱԻ էնդոսկոպիկ վիրաբուժության ամբիոն, ավագ լաբորանտ

2003-2010թթ. ԱԱԻ էնդոսկոպիկ վիրաբուժության ամբիոն, ասիստենտ

2011թ-ից առ այսօր ԵՊԲՀ էնդոսկոպիկ և էնդոկրին վիրաբուժության ամբիոն, դոցենտ

2016թ-ից առ այսօր «Աստղիկ» ԲԿ ընդհանուր վիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ

2003թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան

2016թ. շնորհվել է Երևանի քաղաքապետարանի պատվոգիր

2017թ․ «Համազգային վստահություն» խորհուրդ 2017 մրցանակաբաշխությանը արժանացել է «Տարվա վիրաբույժ» պատվավոր կոչմանը

2000-2008թթ Եվրոպայի էնդոսկոպիկ վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ

2015թ.-ից Եվրոպայի վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ։

## Վերապատրաստումներ
2005թ- ԱԱԻ Երիտասարդ դասախոսների ուսուցում

2011թ- Համբուրգ, լյարդի վիրաբուժության կուրս

2011թ- ԱԱԻ լապարասկոպիկ վիրաբուժության կուրս

2015թ- ԱԱԻ լապարասկոպիկ վիրաբուժության կուրս

2016թ- ԵՊԲՀ էնդոկրին վիրաբուժության կուրս

2017թ- Թայվան, լյարդի տրանսպլանտացիա

2017թ- ՌԴ Կազան, հեպատոպանկրեատոբիլիառ լապարասկոպիկ վիրաբուժություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կարմիրավան

**Կարմիրավան**, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում, Մարտակերտ քաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք։ Ներկայումս գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր անասնապահությամբ, խաղողագործությամբ, հացահատիկների մշակությամբ և բանջարաբուծությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
1991 թվականի դրությամբ ուներ միջնակարգ դպրոց, ակումբ-գրադարան, բուժկայան և մանկապարտեզ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)

**Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի,  գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 7 կմ դեպի արևմուտք՝ Սեպուհ լեռան կողմերում, Թորդան գյուղի մեջ։ Կառուցվել է 1-ին դարում։

Վանքը կրել է նաև Սուրբ Խաչ, Սուրբ Նշան և Ինն Սրբոց Գերեզմանք անուններով։ Վերջին հիշատակված անվան ծագում եկել է այն բանից որ,  այնտեղ էին ամփոփված հայոց Տրդատ Գ Մեծ արքայի, նրա կնոջ Աշխենի և քրոջ Խոսրովիդուխտի, Գրիգոր Լուսավորչի, և Լուսավորչի տոհմի կաթողիկոսներ՝ Վրթանեսի, Յուսիկի և Գրիգորիսի (Աղուանքի եպիսկոպոս), Դանիել Ասորու և Խադի եկեղեցական գործիչների աճյունները։

Մեծ եղեռնի արդեն իսկ սկզբերին վանքից մնացել էր միայն գլխավոր տաճարի շենքը, որը Թորդանի բնակիչները այցելում էին որպես եկեղեցի, իրենց հոգևոր կարիքների համար։

Եկեղեցին բաժանված էր 2 մասի ներքի և արտաքին տաճարների։ Արտաքին տաճարը ուներ 3 սեղաններ, պատերը շաղախով ծեփված քարե շարվածքով, ձեղունը ատաղձներով ծածկուած։ Տաճարի ավագ սեղանի բեմի տակ գտնվում էր ներքին տաճարի մուտքը։

Ինչ վերաբերվում է ներքին տաճարին, այն  ամբողջութեամբ շաղախով ծեփված էր և խաչաձև էր, որի վրայ բարձրանում էր ութանիստ վեղարաձև գագաթ։ 
Աարևելյան  կամարի տակ ուներ ավագ սեղան, որը միակներ, իսկ բեմի տակ ամփոփված էին  Տրդատ Գ Մեծ արքայի և նրա կնոջ՝Աշխենի նշխարները, իսկ անմիջապես նրանց կողքին գտնվում էին 
Խոսրովիդուխտի և Դանիել Ասորուի գերեզմանները։

Հյուսիսային կամարի տակ էր գտնվում Վրթանեսի շիրիմը, իսկ հանդիպակաց հարավային կամարի տակ գտնվում էր Յուսիկի համանման շիրիմը։
Գրիգոր Լուսավորչի գերեզմանը գտնվում էր արևմտյան կամարի հարավային կողմում։ Ներքին տաճար մուտք գործելիս առաջինը հանդիպում էին Գրիգոր Լուսավորչի գերեզմանին։ Նոյն տեղում էր գտնվում նաև Գրիգորիսի շիրիմը։ Իսկ Խադի գերեզմանը գտնվում էր տաճարի հարավային կողմում՝ կողմնական ավանդատան մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1-ին դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Հայադ

**Հայադ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում, շրջանի հարավային մասում, Խաչեն գետի վերին հոսանքի ձախ կողմում, Շուշի քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Մտել է Երևանի նահանգի Ջևանշիրի գավառի կազմի մեջ։

Տարածքն անտառապատ էր։

## Անվանումներ
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Ախմախի գյուղ, Ախմախու գյուղ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղից հյուսիս գտնվում էր Արարատ ավերակ վանքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր
Հայկաջուր

**Հայկաջուր**, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում։ Ներկայումս գտնվում է Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։

1998 թվականի հունիսի 26-ին Հասանղայան վերանվանվել է Հայկաջուր անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր