Մանուել Ակունյա

**Մանուել Ակունյա** (. ), մեքսիկացի բանաստեղծ և դրամատուրգ, ռոմանտիկ հոռետեսության հոսանքի ներկայացուցիչ:

## Կենսագրություն
Մանուել Ակունյան ծնվել է 1849 թվականի օգոստոսի 27-ին Մեքսիկայի  Կոաուիլա նահանգի Սալտիլյո քաղաքում։ Սովորել է Սալտիլյոյի *Colegio Josefino-* ում, մոտավորապես 1865 թվականին տեղափոխվել է Մեխիկոյի Սան Իլդեֆոնսոյի դպրոց, որտեղ ուսանել է մաթեմատիկա, լատիներեն, ֆրանսերեն և փիլիսոփայություն: 1868 թվականի հունվարից բժշկություն է ուսումնասիրել Մեքսիկայի Ազգային ինքնավար համալսարանում: Այնուհետև մուտք է գործել մեքսիկական գրական շրջանակներ։

Գրական իր գործունեությունն սկսել է 1868 թվականին: Առաջին հերթին ճանաչում է ձեռք բերել մտերիմ ընկերոջ՝ Էդուարդո Ալսուայի մահվան կապակցությամբ գրված տպավորիչ բանաստեղծության շնորհիվ: Նույն թվականին, հանրապետության հաղթանակից հետո սկսված մշակութային վերածննդի ազդեցությամբ, մեքսիկացի այլ գրողների հետ մասնակցել է *Նեսաուալկոյոտլի* գրական ընկերության ստեղծմանը, որտեղ ներկայացրել է իր առաջին բանաստեղծությունները։

Գրական այդ ընկերությունում ներկայացված ստեղծագործությունները տպագրվել են *«El Anáhuac»* ամսագրում (Մեքսիկա, 1869 թ.) և *«Լա Իբերիա»* թերթում, լույս են ընծայվել նաև այդ թերթի խմբագրության հրատարակած «Նեսաուալկոյոտլի ընկերության գրական ակնարկներ» վերնագրով բրոշյուրում։ Այդ գրքույկը, այլ գրողների ստեղծագործությունների հետ մեկտեղ, պարունակում էր Ակունյայի տասնմեկ բանաստեղծություն և նրա հոդվածներից մեկը։ 1871 թվականի մայիսի 9-ին լույս է տեսել նրա «El pasado» («Անցյալը») դրամատիկ ստեղծագործությունը, որն արժանացել է հանրության և գրաքննադատների բարձր գնահատականին։ Ակունյայի ամենահայտնի գործերից է «Nocturno a Rosario» սիրային բանաստեղծությունը՝ նվիրված Ռոզարիա դե լա Պենյային, և *Entonces y hoy*-ը, որը մոլեգին անարխիզմի արտացոլում է:

1873 թվականի դեկտեմբերի 6-ին՝ 24 տարեկան հասակում, Մանուել Ակունյան ինքնասպան է եղել։ Այդ ողբերգության պատճառը, շատերի կարծիքով, նրա անպատասխան սերն էր Ռոզարիա դելա Պենյայի հանդեպ, մի կնոջ, ում հետ կապված էր բանաստեղծի կյանքը վերջին մի քանի տարիների ընթացքում: Ոմանք էլ այն կարծիքն են հայտնել, որ ինքնասպանության պատճառը եղել է նրա պիեսներից մեկի քննադատվելն ու չընդունվելը հասարակության կողմից:

1890 թվականին բանաստեղծի աճյունը տեղափոխվել է Panteón de Dolores՝ ականավոր անձանց պանթեոն, որտեղ կանգնեցվել է նրա հուշարձանը: 1917 թվականին աճյունը վերահուղարկավորվել է հայրենի քաղաքի՝ Սալտիլյոյի՝ ականավոր կոաուիլացիների պանթեոնում:

## Դերը մեքսիկական գրականության մեջ
Մանուել Ակունյան հայտնի դեմք էր մեքսիկացի գրողների շրջանում, որոնցից շատերը նրա ընկերներն էին, իսկ ոմանց վրա էլ նա իր ստեղծագործությամբ զգալի ազդեցություն է գործել։ Ակունյայի մահից հետո կուբացի բանաստեղծ Խոսե Մարտին բանաստեղծական նամակ է նվիրել նրան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gispert, Carlos (1993) *Grandes biografías de México*. Ed. Océano.
* Sosa, Francisco (1985). «Manuel Acuña». Biografías de mexicanos distinguidos (1a. edición). Porrúa. ISBN 968-452-050-6. Consultado el 10 de agosto de 2016.https://archive.org/details/biografiasdemexi0000sosa_num472|fecha=1985|editorial=Porrúa|isbn=968-452-050-6|edición=1a.|fechaacceso=10 de agosto de 2016

## Արտաքին հղումներ
* "Nocturno a Rosario" por Manuel Acuña at www.rjgeib.com
* 

## Աղբյուրներ

* *[[:en:Manuel Acuña|Manuel Acuña]]* հոդվածը անգլերեն Վիքիպեդիայում:

Կատեգորիա:1849 ծնունդներ
Կատեգորիա:1873 մահեր
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 6 մահեր
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Մեխիկո քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Վիքիտվյալներից աղբյուրներով
Կատեգորիա:Օգոստոսի 27 ծնունդներ