Ընձուղտը (բանաստեղծություն)

**«Ընձուղտը» բանաստեղծություն**, գրվել է Նիկոլայ Գումիլյովի կողմից՝ 1907 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է «Ռոմանտիկ ծաղիկներ» գրքում (1908)։ Առաջին հրատարակությունը նվիրված է Աննա Անդրեևնա Գորենկոյին (Ախմատովա)։

## Պատմություն
[մինի|[Նիկոլայ Գումիլյովը Աֆրիկայում]]
Աֆրիկա գնալու գաղափարը Գումիլյովի մոտ ծագել է Աննա Ախմատովայի սիրտը գրավելու անհաջող փորձերից հետո. 1907 թվականին նա երկու անգամ ամուսնության առաջարկ է արել, և երկու դեպքում էլ մերժում է ստացել։ Այդ ճանապարհորդության մեջ շատ բան զարմացրեց բանաստեղծին. հանդիպումներ ուխտավորների հետ, ոստիկանության կողմից կալանավորումը Տրուվիլում՝ առանց տոմսի նավով ճանապարհորդելու համար, էկզոտիկ սնունդ։ Ինչ-որ պահի, կուշտ նոր տպավորություններից, Գումիլյովը խոստովանեց.

Այնուամենայնիվ, հայրենիք վերադառնալուց հետո, երբ հոգեկան ճգնաժամը մեծապես հաղթահարվեց, նշված «դեկորատիվ ընձուղտները» սկսեցին պարբերաբար հայտնվել Գումիլյովի բանաստեղծություններում. Միևնույն ժամանակ հայտնվեց մշտական ​​հերոսուհին՝ «տխուր, ինքնամփոփ, խորհրդավոր» կին։

Փարիզում հրատարակված «Ռոմանտիկ ծաղիկներ» ժողովածուում ասվում էր. «Նվիրված է Աննա Անդրեևնա Գորենկոյին»։ Աննա Գորենկոյին տրված այս գրքի օրինակի առաջին էջում պահպանվել էր Գումիլյովի գրությունը. *«Моей прелестной царице и невесте как предсвадебный подарок предлагаю эту книгу»*

## Գրական վերլուծություն
Գրականագետ Պավել Ֆոկինի խոսքով՝ հերոսն անկեղծորեն փորձում է ընկերուհուն շեղել տխուր մտքերից։ Այնուամենայնիվ, «նա սիրում է նրան ոչ ավելի, քան իր հեքիաթները»։ Նա պատմողի խոսքերում լսում է ոչ այնքան մխիթարություն, որքան նախատինք. Այս բանաստեղծությամբ Գումիլյովը մեծապես կանխորոշեց իր ապագա հարաբերությունները սիրելիի հետ, համոզված է Ֆոկինը. նա կշարունակի հեռու մնալ անհայտ երկրներում արկածների մասին իր պատմություններից։

Գրականագետ Իգոր Սուխիխը, ով ուշադրություն հրավիրեց հերոսուհու մանրամասն դիմանկարի բացակայության վրա (նշվում է միայն նրա ծնկները գրկած նիհար ձեռքերը), կռահում է թաքնված դրամա «Ընձուղտում». պատմողի բոլոր փորձերը՝ հասկանալու կնոջ տրամադրությունը, ապարդյուն են. հերոսն անօգնական է նրա արցունքների առաջ.

Բանաստեղծությունը կառուցված է հակադրության վրա. Հերոսուհու լակոնիկ կերպարը հակադրվում է «աֆրիկյան մասում» զուգահեռ զարգացող գործողությանը։ Այսպիսով, եթե նրա հայացքը «հատկապես տխուր է», ապա ի տարբերություն «ուրախ թռչնի թռիչքի» պատկեր է ստեղծվում։ Կնոջ ցանկությունը՝ «գրկել իր ծնկները» և մեկուսանալ, անցնել իր փորձառություններին, բախվում է «ընդլայնված հակասական շարքի»։ Միևնույն ժամանակ նրան բնորոշ է այն նրբագեղությունը, որը հեքիաթային ընձուղտի հիմնական հատկանիշն է։

Բանասեր Դարյա Սոկոլովան բանաստեղծության կառուցվածքը բաժանում է երկու մասի. դրանցից մեկը ներկայացված է հատուկ պատկերներով, այդ թվում՝ Չադ լիճը, մարմարե քարանձավը և սլացիկ արմավենիները. մյուսը՝ վերացականը, կապված է հերոսի և հերոսուհու բարդ փոխհարաբերությունների պատմվածքի հետ։

## Կարծիքներ և ակնարկներ
«Ռոմանտիկ ծաղիկներ» գրքի թողարկումից հետո առաջին տարիներին ժողովածուում ներառված բանաստեղծությունների ակնարկները խառն էին։ Եթե ​​Վալերի Բրյուսովը դրանք անվանել է «գեղեցիկ, էլեգանտ և հիմնականում ձևով հետաքրքիր» (նշելով, որ սա պարզապես «ուսանողական գիրք» է), ապա «Ցարսկոյե Սելո Դելո» թերթը և «Ռուսական միտք» ամսագիրը տվել են շատ կծու գնահատական ​​Գումիլյովի աշխատանքներին։

Այս ակնարկների հայտնվելը Ախմատովային թույլ տվեց հետագայում խոսել «Ցարսկոյեի դաժան գյուղացիների կողմից ակնհայտ հալածանքների մասին», գրականագետ Նիկոլայ Պունինի արխիվում կա գրառում, որ Գումիլյովը շատերին վախեցրել է էկզոտիկին իր ցանկությամբ՝ «ընձուղտներ, թութակներ, Չադ լիճ, տարօրինակ հանգեր, վայրի մտքեր».
[մինի|[Աննա Ախմատովա. Նատան Ալտմանի դիմանկարը]]

Քննադատ Անդրեյ Լևինսոնի (1909) ժողովածուի շատ մանրամասն վերլուծության մեջ նշվեց, որ հեղինակի «բանաստեղծական աշխարհը» արմատավորված է ֆրանսիական պոեզիայում, իսկ «Ընձուղտ» («Չադ լիճ») պոեմը ի վիճակի չէ. գրավելով ո՛չ ընթերցողին, ո՛չ նրա հերոսուհուն։

Բանաստեղծության հրապարակումից 12 տարի անց հրապարակախոս Իվանով-Ռազումնիկը չարությամբ նշեց, որ այն ժամանակ, երբ աշխարհը ցնցվում էր գլոբալ իրադարձություններից, «զտված ընձուղտ շրջում է ռուս գրականության այգիներով չափված քայլով»։ Այս բանաստեղծության և նրա հեղինակի հետ կապված որոշակի հեգնանքը բավականին երկար պահպանվեց. օրինակ, Կոռնեյ Չուկովսկու որդի Նիկոլայը հոր մասին հուշերի գրքում ասել է, որ «Համաշխարհային գրականության» խմբագրությունը Գումիլյովին կանչել է նրա հետևում. «նրբագեղ ընձուղտ»։

Գրող Յուրի Լիբեդինսկին հիշեց այն գնահատականը, որ Սերգեյ Եսենինը տվել է բանաստեղծությանը. «Իսկ ձեռքերը հատկապես բարակ են, ծնկները գրկած» տողը, ըստ Եսենինի, գրվել է «քերականության ուղղակի խախտմամբ», սակայն գրական նորմայից շեղումը չի քանդել չափածոյի կառուցվածքը, այլ. ընդհակառակը, դարձավ հեղինակի հմտության դրսևորում. «Ծնկները գրկելը» ոչինչ չի երևում, բայց «ծնկներդ գրկելով» անմիջապես տեսնում ես դիրքը»։

Բանաստեղծի աֆրիկյան ճանապարհորդությանը և նրա բանաստեղծական առաջարկին իր սիրելիին կարեկցող բանաստեղծական արձագանքը «Գումիլյովի բալլադն» էր, որը գրել է նրա աշակերտուհի Իրինա Օդոևցևան։ Նինա Կրասնովան խոստովանեց, որ Գումիլյովի երգերի հետ իր ծանոթությունը սկսվել է «Ընձուղտով». չափածոյի մեղեդին, նրա ռիթմը և նույնիսկ բարակ ձեռքերի մասին տողում անորոշ շարահյուսությունը հաճելի թվացին բանաստեղծուհուն.

Լրագրող Դմիտրի Շևարովը պատմել է, որ երբ ուսանողական տարիներին մի անգամ հնչել է «Ընձուղտ» երաժշտության ներքո, դահլիճում աննախադեպ լռություն է տիրել։ Երաժշտության, ընձուղտի և նրա կողքին նստած աղջկա այս համադրությունը երկար տարիներ դարձավ նրա ամենասիրելի հիշողությունը։ Ըստ Շևարովի, Գումիլյովի այս բանաստեղծությամբ սկսվեց մեր կյանքում շատ կարևոր մի բան։

## Երաժշտություն
Այս խոսքերի երգերն ու մեղեդային ասմունքները՝ տարբեր մեղեդիներով, ձայնագրել են «Կվարտալ» խումբը, Պյոտր Նալիչը, Վալերի Լեոնտևը, Ելենա Վաենգան, Վյաչեսլավ Խրիպկոն, Պավել Մորոզովը, Վալերի Աբարովը, Մաքս Ֆրիվինգը, Ուտոպիական բլյուզ նախագիծը, Ելենա Նեխաևան, Բրենդոն Սթոունը և շատ ուրիշներ։

## Տես նաև
* Ընձուղտը և ակնոցը
* Ընձուղտը (մուլտֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ սիրո մասին
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսերեն բանաստեղծություններ