open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ելենա Միտինա

**Ելենա Միտինա** (, ), ռուս պրոֆմիութենական և քաղաքական գործիչ, Պետական դումայի VI և VII գումարման պատգամավոր, «Միասնական Ռուսաստան» խմբակցության անդամ, Պետդումայի կրթության և գիտության կոմիտեի անդամ։

## Կենսագրություն
1988 թվականին ավարտելով Ռյազանի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտը։ 2003 թվականին վերապատրաստվել է Ռյազանի պետական մանկավարժական համալսարանում՝ իրավագիտության ֆակուլտետում։ 2013 թվականին ավարտել է Ռյազանի պետական համալսարանի մագիստրատուրան՝ «հոգեբանամանկավարժական կրթություն» մասնագիտությամբ։ 1988 թվականին, բուհն ավարտելուց հետո, աշխատել է Ռյազանի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտի գիտահետազոտական լաբորատորիայում։ 1988 թվականին զբաղվել է պրոֆմիութենական գործունեությամբ, աշխատել է Ռյազանի պետական ռադիոտեխնիկական ակադեմիայի ուսանողների արհմիութենական կոմիտեի նախագահի տեղակալ, հետագայում դարձել է պրոֆկոմի նախագահ, զբաղեցրել է այդ պաշտոնը մինչև 1999 թվականը։ 1999-2001 թվականներին աշխատել է ժողովրդական կրթության և գիտության աշխատողների արհմիության մարզային կոմիտեում՝ որպես աշխատակազմի գլխավոր մասնագետ։ 2002-2010 թվականներին աշխատել է ժողովրդական կրթության և գիտության աշխատողների արհմիության Ռյազանի մարզային կազմակերպությունում՝ որպես նախագահի տեղակալ, 2010 թվականին ընտրվել է նախագահ, 2014 թվականին վերընտրվել կազմակերպության նախագահ։

2011 թվականի դեկտեմբերին «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունից առաջադրվել էր 6-րդ գումարման Պետդումայի պատգամավորության մանդատների բաշխման արդյունքներով չի անցել։ 2015 թվականի սեպտեմբերին ընտրվել է Ռյազանի VI գումարման մարզային դումայի պատգամավոր։ Ռյազանի շրջանային դումայի պատգամավորի ընտրություններից մեկ ամիս անց վաղաժամկետ վայր է դրել պատգամավորական լիազորությունները, Նիկոլայ Բուլաևի թափուր մանդատը նրան հանձնելու կապակցությամբ դարձել է 6-րդ գումարման Պետդումայի պատգամավոր։

2016 թվականի սեպտեմբերին «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունից առաջադրվել է VII գումարման Պետդումա, ընտրությունների արդյունքներով ընտրվել է VII գումարման Պետական դումայի պատգամավոր՝ № 157 միամանդատ ընտրատարածքով։

## Օրինաստեղծ գործունեություն
2011-2019 թվականներին Պետական Դումայի VI և VII գումարման պատգամավորի լիազորությունների կատարման ընթացքում համահեղինակել է դաշնային օրենքների նախագծերի 107 օրենսդրական նախաձեռնություն և ուղղումներ։

## Պարգևներ
* ՀԱՄՀ-ի նշան «Արհմիություններում ակտիվ աշխատանքի համար»
* Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարարության պատվոգիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Ադա Նիլսոն

**Ադա Նիլսոն** (շվեդ.՝ Ada Nilsson,սեպտեմբերի 21, 1872, Södra Säm, Ulricehamn Municipality, Älvsborg County, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն - մայիսի 23, 1964, Julita, Շվեդիա լրիվ անվանումը ՝ *Ադա Կոնստանտիա Նիլսոն),* շվեդ բժիշկ և հասարակական գործիչ, Ֆոգելստադ խմբի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Էլվսբորգում։ Նա Հանս Պետեր Նիլսոնի և նրա կին`Ալբերտինա Ջուլիանա Հուլանդերի երեք դուստրերից մեկն էր։

Դեռահաս տարիքում Ադան որբացել է, բայց նրա խնամակալները հոգ տարան նրա լավ կրթության մասին և նրան ուղղարկեցին Ստոկհոլմում գտնվող աղջիկների դպրոց։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1891 թվականից, վերապատրաստվել է Քերոլայնի համալսարանում որպես բժիշկ։ Համալսարանն ավարտելուց հետո դարձել է *Serafimerlasarettet*  հիվանդանոցի գինեկոլոգիական բաժանմունքի օգնական։ Այնուհետև նա մի քանի տարի աշխատել է Ստոկհոլմի հիվանդանոցում`*Էրսթա սյուխուսում*, որը պատկանում էր մանկատանը։

1907 թվականին Ադա Նիլսոնը մասնակցել է կանանց բանավեճային ակումբի ստեղծմանը, իսկ 1914 թվականին նա և *Ջուլիա Կինբերգը* նախաձեռնել են *Svenska Kvinnors Vänsterförbund կուսակցության ստեղծումը*։ Այնուհետև նա մասնավոր պրակտիկա է անցել Սոդերմալմում (Ստոկհոլմում) և մեծ ուշադրություն է դարձրել մարմնավաճառների բուժմանը։ Դա էլ հետագայում հանգեցնում է Նիլսոնի հետաքրքրությանը սոցիալական հարցերում և սեռական դաստիարակության անհրաժեշտությանը։ 1910 ականներից սկսած նա սկսեց դասախոսել այս թեմայով։

Երբ 1923 թվականին Շվեդիայում Tidevarvet *շաբաթաթերթը* սկսել է լույս տեսնել, Ադա Նիլսոնը դարձել է նրա գլխավոր խմբագիրը, ինչպես նաև թերթում բազմաթիվ հոդվածներ է գրել սեռական կրթության մասին՝ անգամ նպաստելով հակաբեղմնավորիչների օգտագործմանը, ինչն անօրինական էր մինչև 1938 թվականը։ Նա բազմաթիվ դասախոսություններ է կարդացել *Vogelstad* կանանց քաղաքացիական դպրոցում։

Ադա Նիլսոնը բնակվել է *Triewaldsgrä 2-*ում՝ *Apoteket Ängeln* դեղատանը։ Տանը նա ընդունել է հիվանդների։ Նրա հյուրերի թվում էին Սելմա Լագերլիֆը և սովետական դեսպան Ալեքսանդրա Կոլոնտայը ։

Կյանքի վերջին տարիներին նա համեստորեն ապրել է Ֆոգելստադեում` ուսուցիչ Հոնորինա Հերմելինի հետ միասին :

Նա մահացել է 1964 թվականի մայիսի 23-ին*,* նույն շրջանի Ջուլիտա ծխական քաղաքում։

Ստոկհոլմում կա Ադա Նիլսոնի անունով փողոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:1964 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 23 մահեր
Կատեգորիա:Շվեդիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:1872 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Ռուզաննա Առաքելյան

**Ռուզաննա Հակոբի Առաքելյան** (), 	բանասեր,  հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ռուզաննա Առաքելյանը ծնվել է 1959 թվականի փետրվարի 15-ին, Երևանում։ 1982 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։
1982-1991 թվականներին աշխատել է «Ավանգարդ» թերթի թղթակից, այնուհետև եղել է բաժնի վարիչ, 1991-1994 թվականներին` «Երկիր» օրաթերթի բաժնի վարիչ։ 1998 թվականից աշխատել է ՀՀ հանրային ռադիոյում։ 2007-2012 թվականներին եղել է ԱԺ պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՅԴ), ԱԺ եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն» խմբակցության անդամ։

2018 թվականի մայիսի 16-ին ՀՀ ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել ՀՅԴ համապետական ընտրական ցուցակով։

## Պարգևներ
* «Մխիթար Գոշ» մեդալ (2011)
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2016)
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Մայրենիի դեսպան» մեդալ (2016)

## Գրքեր
Երկու գրքի՝ «Ծուխ» և «Հավատամք», և բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է։

## Անդամակցություն
* ՀՅԴ կուսակցության անդամ, 1989
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ, 1989

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Գլեդիս Փայլ

**Գլեդիս Փայլ** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Հարավային Դակոտայի պետական քարտուղար (1927-1931), ԱՄՆ սենատոր Հարավային Դակոտայից (1938-1939)։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Գլեդիսը ծնվել Է Ջոնի և Մեմի Փայլի ընտանիքում, եղել է նրանց չորս երեխաներից ամենափոքրը։ Նրա հայրը իրավաբան էր, նախկինում զբաղեցնում էր Հարավային Դակոտայի գլխավոր դատախազի պաշտոնը, մայրը քաղաքացիական ակտիվիստ էր և սուֆրաժիստ։

Ջոն Փայլը մահացել է 1902 թվականին որովայնային տիֆից։ Նրա մահից հետո ընտանիքը ստիպված էր աշխատել։

Գլեդիսն այցելել է համալսարանին կից Հյուսոնյան քոլեջ, որն ավարտել է 1911 թվականին։

Փայլը դասավանդում էր Միլլերի, Ուեսինգթոնի և Հուրոնի հանրակրթական դպրոցներում 1912 թվականից մինչև 1920 թվականը։

### Քաղաքական կարիերա
1923 թվականին Գլեդիսը դարձավ առաջին կինը, որը ծառայում էր նահանգի Ներկայացուցիչների պալատում։ Նա 1923-1927 թվականներին եղել է Հարավային Դակոտայի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ 1927 թվականին դարձել Է Հարավային Դակոտայի պետական քարտուղար և մինչև 1931 թվականը մնացել է պաշտոնում։

1930 թվականին առաջադրել է իր թեկնածությունը հանրապետական կուսակցության նահանգապետի պաշտոնում, սակայն պարտվել է փրայմերիզը։

#### ԱՄՆ սենատոր
1936 թվականի դեկտեմբերին մահացել է Հարավային Դակոտայից սենատոր Պիտեր Նորբեկը, ինչի պատճառով նահանգի նահանգապետը ստիպված է եղել նրա փոխարեն փոխարինող նշանակել։ Նրա ընտրությունը կանգ է առել դեմոկրատ Հերբերտ Հիչկոկի վրա։ Հիչքոքը պարտվել է իր կուսակցության փրայմերիզը՝ իր ժամկետը շարունակելու համար, իսկ հիմնական ընտրություններում հաղթել է հանրապետական Ջոն Գառնին։

### Սենատից հետո
1939 թվականի հունվարին Սենատից հեռանալով՝ Փայլը վերադարձավ ապահովագրական բիզնեսին, զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ։ Ավելի ուշ նա դարձել Է Հարավային Դակոտա նահանգի բարեգործության և ուղղիչ հաստատությունների խորհրդի անդամ 1943-1957 թվականներին և 1950-1986 թվականներին հյուսիս-արևմուտքում կյանքի ապահովագրության գործակալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Շուշան Սարդարյան

**Շուշան Ալբերտի Սարդարյան** (), հայ բանասեր, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Շուշան Սարդարյանը ծնվել է 1968 թվականի փետրվարի 5-ին, Աշտարակում։ 1991 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

1991-1994 թվականներին աշխատել է Երևանի թիվ 114 դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի, 1996-1997 թվականներին՝ «Արմենպրես» լրատվական գործակալության հասարակական-քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական լրատվության բաժնի թղթակից, 1998-2001 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի հասարակայնության և տեղեկատվության միջոցների հետ կապերի վարչության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար, 2001-2017 թվականներին՝ «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ հասարակայնության և զանգվածային լրատվության միջոցների հետ կապերի ծառայության պետ, 2010-2013 թվականներին միաժամանակ՝ Երևանի քաղաքապետի մամուլի քարտուղար, 2016-2017 թվականներին` ՀՀ վարչապետի խորհրդական։

2017 թվականին դարձել է ՀՀԿ անդամ։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել ՀՀԿ համապետական ընտրական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ջումա մզկիթ (Ակնա)

**Ակնայի ջումա մզկիթ**, մզկիթ Արցախի Հանրապետության Ակնա քաղաքում։ Մզկիթը քաղաքի եզակի կառույցներից է, որը չի ոչնչացվել Ակնայի ազատագրման ժամանակ։

## Պատմություն
Մզկիթը կառուցել է Քերբալայի Սաֆիխան Ղարաբաղին 1868-1870 թվականներին։ Մզկիթը ներքին տարածության կառուցվածքը տիպիկ է տարածաշրջանի իսլամական կառույցների համար՝ երկհարկանի սրահների բաժանումը քարե սյուներով և գմբեթավոր ծածկի կիրառմամբ։ Նման ոճով են կառուցված նաև Պարտավի (1860), Աշաղը մզկիթը (1874-1875), Ջումա մզկիթը (1768), Շուշիի Գյովհար Աղայի վերին մզկիթը, Վարանդայի մզկիթը (1889) և Հորադիզի մզկիթը։

## Պատկերասրահ

File:Agdam Mosque2018-1.jpg|
File:Agdam Mosque2018-9.jpg|Ներսակողմը
File:Agdam Mosque2018-6.jpg|Տանիքը
File:Agdam Mosque2018-3.jpg|Մուտքը
File:Agdam Mosque2018-15.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1870 կառուցումն ավարտված մզկիթներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի մզկիթներ
Կատեգորիա:Ակնայի մզկիթներ
Վերա Բուշֆիլդ

**Վերա Բուշֆիլդ** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Հարավային Դակոտայի առաջին տիկինը 1939-1943 թվականներին, Հարավային Դակոտայից ԱՄՆ-ի սենատորը 1948 թվականի հոկտեմբերի 6-ից մինչև դեկտեմբերի 26-ը։ Նա նշանակվել է սենատոր, որպես իր մահացած ամուսնու փոխարինող։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Վերա Կալահանը ծնվել է 1889 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Միլլերում՝ Հարավային Դակոտայում (նույն թվականին Հարավային Դակոտան պաշտոնապես ստացել է նահանգի կարգավիճակ)։ Նրա ծնողները՝ Մորիս Կալահան և Մարի Կալահան, եղել են ֆերմերներ, ովքեր վերջերս տեղափոխվել են Այովա, բացի Վերայից, նրանք դաստիարակել են նրա երկու քույրերին ու եղբորը։

1912 թվականին ավարտել է Մենոմինի, Վիսկոնսինի նահանգի Ստաուտի ինստիտուտի հայրենական գիտության ֆակուլտետը։ Ավելի ուշ նա սովորել է Մինեսոտայի համալսարանում։ 1912 թվականի ապրիլի 15-ին Վերա Կահալանն ամուսնացել է Հարլան Բուշֆիլդի՝ Միլլերում ծնված և մեծացած փաստաբանի հետ։ Ամուսնությունից հետո, Վերան ստացավ ամուսնու ազգանունը։ Բուշֆիլդներն ունեցել են երեք երեխա՝ Մերի, Ջոն և Հարլան կրտսերը։

### Քաղաքական գործունեություն
Վերայի ամուսինը, Հարլանը, ներգրավվել է պետական քաղաքականության մեջ և, ի վերջո, գլխավորել Է Հարավային Դակոտայի Հանրապետական կուսակցությունը։ Ավելի ուշ 1939-1943 թվականներին նա զբաղեցրել է Հարավային Դակոտայի նահանգապետի պաշտոնը։ Նույն ժամանակ Վերան դարձավ այդ նահանգի առաջին տիկինը։ Երբ 1942 թվականի նոյեմբերին Հարլանին ԱՄՆ Սենատ ընտրեցին, նա աշխատում էր կանոնների և ֆինանսների կոմիտեներում, ինչպես նաև Կոլումբիայի շրջանում, գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության և հնդկացիների հարցերով կոմիտեներում։ Բուշֆիլդը վաստակել է Ռուզվելտի նոր կուրսի ծրագրերի առաջատար իզոլյացիոնիստի և բացահայտ հակառակորդի հեղինակությունը։

Հոկտեմբերի 6-ին Հարավային Դակոտայի նահանգապետ Ջորջ Նիքսոնը Վերա Բուշ Ֆիլդին նշանակել է իր պաշտոնում, որպեսզի լրացնի ամուսնու պաշտոնավարման ժամկետը։

1948 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Բուշֆիլդը հրաժարական տվեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ալփերեն Դույմազ

**Ալփերեն Դույմազ** (, ), թուրք դերասան և մոդել։

## Կյանք և կարիերա
Դույմազը դեռ դպրոցական տարիքից հետաքրքրված է եղել երաժշտությամբ և մոդելային կարիերայով։ Ավելի ուշ, ավարտել է Հաջեթեփեի համալսարանի Անկարայի պետական կոնսերվատորիայի թատերական բաժինը։ Դույմազն իր հեռուստատեսային կարիերան սկսել է «Փոքրիկ հմայիչ խաբեբաներ» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Ջեսուրի դերը։ Դրանից հետո նկարահանվել է «Դառը սեր» և «Բոդրումի հեքիաթ» հեռուստասերիալներում։ 2018 թվականին իր նորամուտն է ունեցել մեծ ֆիլմերում՝ նկարահանվելով «Անպարտելի Քարաթայ» ֆիլմում, որտեղ մարմնավորել է Քութայի դերը։ Նույն տարում «Փոս» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Էմրահի կերպարը։ 2018 թվականի վերջին և 2019 թվականի սկզբին նկարահանվել է «Բախում» հեռուստասերիալում, որտեղ էլ մարմնավորել է Քերեմ Քորքմազի դերը։ 2020 թվականի սկզբից նկարահանվում է «Սառնամանիք» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվում է Show TV հեռուստաընկերությամբ։ Հեռուստասերիալում նա մարմնավորում է Այազի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Լիզա Մարկլունդ

**Լիզա Մարկլունդ** (, ), շվեդ գրող, դետեկտիվ վեպերի հեղինակ։ Նրա գրքերի մեծ մասը միավորված է շվեդ լրագրուհի Անիկե Բենգցտոնի մասին պատմող շարքում։ Գրքերը հրատարակվել են 30 լեզուներով և վաճառվել միլիոնավոր օրինակներով ամբողջ աշխարհում։ 2010 թվականին ամերիկացի հեղինակ Ջեյմս Պատերսոնի հետ դարձել է «Բացիկներով մարդասպանները» (The Postcard Killers) վեպի համահեղինակը։ Գիրքը 12-րդն է գրողի գրական կարիերայում։ Այս գրքի շնորհիվ Մարկլունդը Ստիգ Լարսոնից հետո դարձել է շվեդ երկրորդ հեղինակը, որի ստեղծագործությունները գլխավորել են Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելերների ցանկը։

Շվեդիայում մեծությամբ երրորդ հրատարակչության (Piratförlaget) համասեփականատերն է։

Մարկլունդը ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպան է։ Ամուսնու՝ Միքայելի հետ ապրում է Իսպանիայում։

## Կենսագրություն
Գրողն իր կարիերան սկսել է 1995 թվականին։ Այդ պահից գրել է դետեկտիվ ութ վեպ, Մարիա Էրիքսոնի համահեղինակությամբ փաստագրական երկու և Լոտա Սնիկերի համահեղինակությամբ «նոն ֆիքշն» ժանրի մեկ գործ։ Լրագրուհի Անիկե Բենգցտոնի մասին պատմող շարքը բեսթսելեր է դարձել ողջ աշխարհում։

Գրական գործունեութանան ընթացքում Մարկլունդն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։ 2003 և 2004 թվականներին նա Շվեդիայի ամենահայտնի կանանց ցուցակում զբաղեցրել է համապատասխանաբար 14-րդ և 4-րդ հորիզոնականները։

Նրա գրքերի մոտիվներով նկարահանվել են շվեդական արտադրության «Կարմիր ժամկետ» և «Դրախտ» ֆիլմերը։ Դրանք էկրան են բարձրացել 2001 և 2003 թվականներին։ 2009 թվականին «Դեղին թռչուն» (Yellow Bird) ընկերությունը Մարկլունդից գնել է նրա վեց վեպերի էկրանավորման իրավունքը՝ «Ստուդիա 69», «Փրայմ թայմ», «Կարմիր էգ գայլը», «Նոբելի վերջին կտակը», «Ցմահ ժամկետ» և «Տեղ արևի տակ»։ Արդեն այս ֆիլմերում գլխավոր դերակատարը եղել է Մալին Կրեպինը։

2004 թվականին Մարկլունդը նշանակվել է ՅՈւՆԻՍԵՖ-ի դեսպան։ Դրա պատճառն այն է եղել, որ գրողին հետաքրքրել է մարդու, մասնավորապես՝ երեխաների իրավունքը։ Այս կազմակերպության շրջանակներում նա շատ է ճամփորդել, զբաղվել մանկական ստրկության և երրորդ աշխարհի երկրներում ՄԻԱՎ վարակ ունեցող երեխաների հարցերով։

## Ստեղծագործություններ
### «Աննա Բենգցտոն շարք»
# Sprängaren (1998)
# Studio sex (1999)
# Paradiset (2000)
# Prime Time (2002)
# Den Röda Vargen (2003) «Կարմիր էգ գայլը»
# Nobels testamente (2006) «Նոբելի վերջին կտակը»
# Livstid (2007) «Ցմահ ժամկետ»
# En plats i solen (2008) «Տեղ արևի տակ»
# Du gamla, du fria (2011) «Աղմկալից գործ»
# Lyckliga gatan (2013)
# Järnblod (2015)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին վիպասաններ
Ջումա մզկիթ

[thumb|right|250px|[Ջումա մզկիթ (Դելի)|Ջումա մզկիթ, Դելի, Հնդկաստան]]
[thumb|right|250px|[Ջումա մզկիթ (Հերաթ)|Ջումա մզկիթ, Հերաթ, Աֆղանստան]]
**Ջումա մզկիթ** ( մասջիդ ալ-ջումա), **մայր մզկիթ** կամ **ժողովական մզկիթ**, ուրբաթ կեսօրին կատարվող կոլեկտիվ աղոթքի համար նախատեսված մզկիթ։ Նամազից առաջ խատիբը (որը սովորաբար իմամն է) կարդում է ուրբաթյա աղոթքը (խուտբա)։ Որպես կանոն ջումա մզկիթը բնակավայրի ամենամեծ մզկիթն է, որի բակում կարող են հավաքվել հարյուրավոր կամ հազարավոր հավատացյալներ։ Շատ ջումա մզկիթներ ունեն նաև կարևոր ճարտարապետական նշանակություն։

Իսլամում ուրբաթը համարվում է ժողովների և աղոթքների համար հիմնական օրը (համապատասխանաբար, քրիստոնեությունում դա կիրակին է, իսկ հուդայականությունում՝ շաբաթը)։ Հենց ուրբաթ օրվա կարևորության պատճառով են մզկիթները կրում այս անվանումը։ Մուսուլմանական հասարակություններում ջումա մզկիթները անջատված են շրջանի այլ մզկիթներից քանի որ կառավարվում են անմիջապես կենտրոնական կրոնական նստավայրից, ինչպես նաև որբաթյա մզկիթները տարածքով ամենամեծ մզկիթներն են։

Ի սկզբանե ջումա մզկիթները կառուցվում էին միայն խոշոր բնակավայրերում, այնուհետև քաղաքի ամեն թաղամասում սկսեցին կառուցել ջումա մզկիթներ, որոնք տեղավորում էին առնվազն 40 մարդ։ Թուրքիայում և Գերմանիայում ուրբաթյա քարոզը իրականացվում է գրեթե բոլոր մզկիթներում։ Այդ պատճառով, օրինակ, թուրքերենում նման մզկիթները անվանում են *ջամի*, իսկ իջևանատների, ԱԳԼՃԿ-ների, օդանավակայաններին կից փոքր մզկիթները, որոնք չունեն մինբարներ, անվանում են *մեսջիդ*։

Հնդկական ենթամայրցամաքում կախված տարածաշրջանից և լեզվից ջումա մզկիթները անվանում են Ջամա, Ջամի կամ Ջումա մասջիդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլամական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մզկիթներ
Կոնեստաբիլեի տիրամայր

**«Կոնեստաբիլեի տիրամայր»** (), 20-ամյա Ռաֆայելի վրձնին պատկանող մանրանկար, որտեղ պատկերվել են Կույս Մարիամը և մանուկ Հիսուսը։ Այն, հավանաբար, մնացել է անավարտ։ Կարծիք կա, որ մանրանկարը նկարչի՝ Ումբրիայում ստեղծած վերջին նկարներից է, որն, ամենայն հավանականությամբ, անավարտ է մնացել Ռաֆայելի՝ Ֆլորենցիա տեղափոխվելու պատճառով։

Նկարը, որը հին ժամանակներում անվանվել է «Տիրամայրը գրքով» (), պատկանել է Պերուջայի իշխան Կոնեստաբիլեի ընտանիքին, մինչև որ 1871 թվականին այն գնել է Ալեքսանդր II-ը։ Կայսրը նկարը նվիրել է կնոջը՝ Մարիա Ալեքսանդրովնային։ Այդ օրվանից նկարը ցուցադրվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Էրմիտաժի հավաքածուում։

Հին վարպետների՝ Էմիտաժում գտնվող աշխատանքները խիստ վնասվել են կտավի վրա փոխադրելու ժամանակ։ Այս մեթոդը XIX դարի թանգարաններում սովորական երևույթ էր։ Ճիշտ է, այս գործողության արդյունքում շատ նկարներ վնասվեցին, սակայն եղան նաև ուշագրավ բացահայտումներ։ Այժմ նկարում պատկերված է Տիրամայրը, որը, հավանաբար, ընթերցում է Սուրբ Գիրքը։ 1881 թվականին, երբ նկարը փոխադրվել է կտավի վրա, պարզվել է, որ սկզբնապես տիրամոր ձեռքին եղել է ոչ թե գիրք, այլ՝ նուռ, որը հանուն քրիստոնեական հավատի հեղված արյան խորհրդանիշն է։ Նկարի փոխադրման գործընթացն ամենայն մանրամասնությամբ իր «Գեղարվեստական վիրաբուժություն» ակնարկում նկարագրել է Վ. Ստասովը։

Խորհրդային շրջանում, երբ էրմիտաժյան հավաքածուից որոշ նկարներ վաճառքի են հանվել, այս նկարը «Ալբայի տիրամոր» հետ միասին ուղարկվել է Եվրոպա։ Չնայած նկարի համար պահանջվող համեստ գնին, այս «կասկածելի» աշխատանքի համար այդպես էլ գնորդ չի հայտնվում։ Ինչի շնորհիվ «Կոնեստաբիլեի տիրամայրը» Ռաֆայելի վրձնին պատկանող միակ աշխատանքն է, որը պահպանվում է ռուսական հավաքածուներում։

Մինչ կտավի վրա փոխադրվելը աշխատանքն ամբողջանում էր գրոտեսկային շքեղ շրջանակով, որը, հավանաբար, նկարի հետ միաժամանկ ստեղծվել էր անձամբ Ռաֆայելի կողմից։ Այժմ էլ «Կոնեստաբիլեի տիրամայրը» այդ շրջանակով ցուցադրվում է այն սրահի հարևանությամբ, որտեղ ցուցադրված են Վերածննդի դարաշրջանի այնպիսի կտավներ, ինչպիսիք են Լեոնարդո դա Վինչիի «Տիրամայր Բենուան» և «Տիրամայր Լիտտան»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոնեստաբիլեի տիրամայր Էրմիտաժի կայքէջում


Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:1504 նկարներ
Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ
Աննի Կազենավ

**Աննի Կազենավ** (, ծննդյամբ՝ *Boistay*, ), գեոդեզիայի և օվկիանոսագիտության բնագավառի ֆրանսիացի գիտնական։ Ֆրանսիայի տիեզերական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի *Laboratoire d'études en géophysique et océanographie spatiales*-ի գիտաշխատող, որտեղ 1996-2007 թվականներին աշխատել է տնօրենի տեղակալ, իսկ 2013 թվականից՝ Երկրագիտության *International Space Science Institute*–ի ինստիտուտի տնօրեն։ Հանդիսանում է Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի (2004), ԱՄՆ–ի ԳԱԱ-ի (2008) և Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի (2012) անդամ։

1975 թվականին ստացել է երկրաֆիզիկայի դոկտորի աստիճան Թուլուզի համալսարանում՝ Երկրի պտույտի գծով աշխատանքների համար։ 1981-2000 թվականներին դասախոսել է նույն համալսարանում, ինչպես նաև 1983-1988 թվականներին Պիեռ և Մարի Կուրի համալսարանում և 1975-1983 թվականներին՝ Առաջավոր տեխնոլոգիաների բարձրագույն ազգային դպրոցում։ Ավելի քան 220 հոդվածների հեղինակ է, որոնք տպագրվել են հիմնականում  միջազգային ամսագրերում,  մասնավորապես *Nature Climate Change*-ում։

Եվրոպական Ակադեմիայի (1990) և Բելգիայի թագավորական ակադեմիայի (2014) անդամ է։ Մասնակցում է նաև Ամերիկայի երկրաֆիզիկական միության (1996) և Գիտության առաջընթացի աջակցման ամերիկյան ասոցիացիայի (2012) գործունեոությանը։

## Պարգևներ
* Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի *Doisteau-Blutet* մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1979, 1990)
* Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի բրոնզե մեդալակիր (1980)
* Ազգային արժանիքների ասպետ (1981)
* Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի *Kodak-Pathé-Landucci* մրցանակ (1996)
* Ամերիկյան երկրաֆիզիկոսների միության անդամ (AGU) (1996)
* Ազգային արժանիքների սպա (1997)
* *Vening Meinesz Medal* մեդալ (1999)
* Եպրոպացի երկրաֆիզիկոսների միության *Vening Meinesz* մեդալ (1999)
* Պատվո լեգիոնի ասպետ (2000)
* Արթուր Հոլմս մեդալ և պատվավոր անդամ (2005)
* Ազգային արժանիքների ասպետ (2007)
* Մենլի Բենդալի մրցանակ, Մոնկոյի ԱԼբերտ արքայազնի առաջին մեդալ, Օվկիանոսագիտության ինստիտուտ (2008)
* ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ (2008)
* Վիլյամ Բաուի մեդալ (2012), Ամերիկյան երկրաֆիզիկական միության բարձրագույն պարգև
* Պատվո լեգեոնի սպա (2010)
* Էմիլ Ժիրարդյո ծովային ակադեմիայի մրցանակ (2010)
* Ընտրվել է Հնդկաստանի Գիտության ազգային ակադեմիայի անդամ (2011)
* Ամերիկյան երկրաֆիզիկական միության Բոուի մեդալ (2012)
* Ազգային արժանիքների պատվերի ավագ սպա (2015)
*Լուվայնի կաթոլիկ համալսարանի *Georges Lemaitre* մրցանակ (2015)
* *BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award*-ի մրցանակակիր (2018)
* «Վաստակի համար» ավագ սպա շքանշանակիր (2015, կոմանդոր  2007, սպա 1997, ասպետ 1981)։
* Պատվո լեգեոնի շքանշանակիր, սպա (2010, ասպետ 2000)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կին երկրաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երկրաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օվկիանոսագետներ
Բանո Կուդգիա

**Բանո Կուդսիա** հայտնի է նաև որպես **Բանո Աապա** (‎, ), 21-րդ դարի պակիստանցի գրող, դրամատուրգ, փիլիսոփա։ Գրել է ուրդու և փենջաբի լեզուներով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետի ընտանիքում։ Լահորում քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Լահորի պետական համալսարական քոլեջը, որտեղ 1951 թվականին սովորել է ուրդու գրականություն։

Հայտնի գրող, դրամատուրգ և հեռուստահաղորդավար Աշֆակ Ահմեդի կինն է։

## Ստեղծագործություն
Պակիստանցի առաջատար ռոմանտիկ գրողներից և կարճ պատմվածքների հեղինակներից մեկն է։

Նրա գրչին են պատկանում մի շարք վեպեր, պատմվածքներ, վիպակներ, կենսագրականներ։ Գրել է նաև հեռուստատեսության և թատրոնի համար։

Կուդգիայի «Ռաջա Գիդխ» ((), «Գիշերակեր արքան», 1981) վեպը համարվում է ուրդու լեզվով ժամանակակից դասական վեպերից մեկը։

Բանո Կուդգիայի գրքերի մի մասը նվիրված են փիլիսոփայության, հոգեբանության, սոցիոլոգիայի և սպիրիտիզմի հարցերին։

## Ընտրված ստեղծագործություններ

;Դրամաներ
* Chota Shehar Baray Log ISBN 9-69351-998-1
* Phir Achanak Youn Hua ISBN 9-69351-823-3
* Lagan Apni Apni ISBN 9-69351-533-1
* Aadhee Baat ISBN 9-69351-139-5
* Foot Paath Ki Ghaas ISBN 9-69351-086-0
* Aasay Paasay
* Tamaseel
* Hawa kay Naam
* Dusra Qadam
* Sidhran
* Suraj Mukhi
* Piya Nam ka Diya[1]
;Վեպեր
* Raja Gidh ISBN 9-69350-514-X
* Aik Din ISBN 9-69350-508-5
* Haasil Ghaat ISBN 9-69351-496-3
* Shehr-e-la’zawaal — Abaad Weeranay ISBN 9-69352-441-1
* Purwa
* Moom ki Galiyan
* Shehr-e-Bemisaal
* Tauba Shikan
;Պատմվածքներ
* Hijraton Kay Darmiyan ISBN 9-69352-366-0
* Dast Bastaa ISBN 9-69351-324-X
* Aatish e Zeer Pa
* Amar Bail
* Dusra Darwaza
* Baz Gasht
* Na Qabil e Zikr
* Samaan e Wajood
* Tawaja ki Taalib
* Kuch Aur Nahi
;Կենսագրություններ
* Rah-e-Rawaan ISBN 9-69352-315-6
* Mard-e-Abresham

## Պարգևներ
* *Sitaaraayi Imtiyaaz* (Կատարելության աստղ) (1983)
* *Hilal-i-Imtiaz* (Կատարելության կիսամիս) (2010)
* Պակիստանի գրականության ակադեմիայի *Kamal-e-Fun* մրցանակ, պակիստանյան գրականության զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար (2012)

Մահացել է երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Renowned novelist, short story writer Bano Qudsia dies at 88 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Պակիստանցի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ
Բրանկա դե Գոնտա Կոլասու

**Բրանկա դե Գոնտա Սիդրե Ռիբեյրո Կոլասու** (, , առավել հայտնի է որպես Բրանկա դե Գոնտա Կոլասո), պորտուգալացի գրող, գիտնական, տիրապետել է մի շարք լեզուների, լայնորեն հայտնի է եղել նաև որպես բանաստեղծ, դրամատուրգ և հռետոր։ Անգլուհի Էնն Շառլոտ Սայդերի և պորտուգալացի քաղաքական գործիչ Թոմաշ Ռիբեյրոյի դուստրն է։ Ամուսնացել է հայտնի խեցեգործ Ռեյ Ջորջ Կոլասուի հետ և հրապարակել իր առաջին ստեղծագործությունը «Բրանկա դե Գոնգ Կոլասու» անվան տակ։ Համագործակցել է տարբեր թերթերի հետ` *The Day (Portugal)*, *The Thalassa* (1913–1915), *Fireside*-ի (1901–1911), *Illustração portugueza*-ի (1903–1980) and *Illustration*-ի (1926–1975):

## Հրապարակված աշխատանքներ
Բրանկա դե Գոնգա Կոլասուն թողել է գրական մեծ ժառանգություն, որի զգալի մասը տպագրվել է ամսագրերում։
* Կամիլա Կաստել Բրանկոյի և Թոմաս Ռիբեյրոյի Նամակները, Բրանկա դե Գոնգի Կոլասի նախաբանով, Portugália, Լիսաբոն, 1922 աշխատանքը վերահրատարակվել է 2001 թվականին։
* Մարկես դե Ռիո Մայորի հուշերը, Լիսաբոն, 1930։
* Կաշկայշի հիշողությունները, Մերի Արչերի համահեղինակությամբ (1899-1982), Անտոնիո Մարիա Պերեյրա Գործընկերություն, Լիսաբոն, 1943 վերահրատարակվել է  քաղաքապետարանի *fac* տարբերակով ..., 1999 (ISBN 972-637-066-3):
* Ահաբեկչական հարձակման արձագանք (բանաստեղծություններ) in Վասիլի-Պորտուգալիա, թիվ 219, Լիսաբոն, 1908։
* Ձերդ մեծություն թագաժառանգ (բանաստեղծություն ՝ նվիրված արքայազն Լուի-Ֆիլիպի հիշատակին), Վասիլի-Պորտուգալիա, թիվ 219, Լիսաբոն, 1908։
* Մարկեզ դե Ռիո  Մայորի հուշերը. *Bemposta-Subserra*, Մարիա Ֆիլոմենա «Մոնիկա», Անտոնիո Մարիա Պերեյրա Գործընկերություն, Լիսաբոն, 2005 (ISBN 972-8645-25-2):
* Առավոտյան ժամերգություն, 1907 (գրականություն)
* Կեսօրյա երգ, 1912 (գրականություն)
* Սիեստայի ժամանակը, 1918 (գրականություն)
* Վերջին երգերը, 1926 (գրականություն)
* Մեքենաներ faroleiros- ից, 1921 (Ազգային թատրոնի բեմում անցկացվող «թատրոն»)
* Կյանքի կատակերգություն (թատրոն՝ *Aura Abranches*-ի հետ համագործակցությամբ)
* Այո, որովհետև ... (թատրոն)
* Բանաստեղծներ Երեկ ՝ 1915 (արձակ)
* Տարեգրություն կուլուարներում, 1917 (արձակ)
* Վերջին երգերը, 1926
* Օրհնյալ է ժամանակը, երբ ես ծնվեցի (հրատարակվել է հետմահու), Անտոնիո Մարիա Պերեյրայի հետ համատեղ, Լիսաբոն, 1945

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի գիտնականներ
Աննա Նարինսկայա

**Աննա Նարինսկայա** (, ), ռուս լրագրող, գրական քննադատ, ցուցահանդեսների համադրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1966 թվականի ապրիլի 13-ին բանաստեղծի ընտանիքում։ Մայրը՝ Գալինա Միխայլովնա Նարինսկայան (ծնված 1936), հայրը՝ Եվգենի Ռեյն։

1990 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1993-1998 թվականներին աշխատել է BBC հեռուստաընկերության մոսկովյան գրասենյակում՝ որպես նորությունների և վավերագրական ֆիլմերի պրոդյուսեր։ 1997 թվականի «Էքսպերտ» ամսագրի մշակույթի բաժնի հեղինակ և խմբագիր։

2016 թվականին Corpus հրատարակչությունում լույս է տեսել «Պատմեք Ձեր մասին նշումներում և մեկնաբանություններում» ժողովածուն։

Աննա Նարինսկու հոդվածները տարբեր ժամանակներում հրապարակվել են ռուսական և արտասահմանյան պարբերականներում՝ «Աֆիշա», «Սնոբ», «Շաբաթական ամսագիր», Citizen K, Vogue, Gala, Forbes, Vanity Fair, Atlantic Monthly և այլն։

2016 թվականին նա հանդես է եկել գրական թանգարանի համատեղ ցուցահանդեսին, որը նվիրված է գրամեքենային ՝ որպես 20-րդ դարի գրականության գլխավոր գործիք։ 2018 թվականին նա դարձել է Լյուդմիլա Պետրուշևսկայայի ութսունամյակին նվիրված «Ճանապարհորդություն» ցուցահանդեսի մասնակից։

Ակադեմիայի և Ռուսաստանի Ազգային «Մեծ գիրք» մրցանակի անդամ, Պյատիգորսկի մրցանակի ժյուրիի անդամ։

2018 թվականից նա դասավանդում է դիզայնի դպրոցում։

## Հասարակական գործունեություն
Տատյանա Լազարևայի, Յանա Տրոյանովայի, Վարվա Հորնոստաևայի և Տատյանա Մալկինայի հետ համատեղ կազմակերպել և 2018 թվականի օգոստոսի 15-ին իշխանությունների հետ չհամաձայնեցված ակցիա է անցկացրել՝ ի պաշտպանություն Աննա Պավլիկովայի և Մարիա Դուբովիկի «նոր մեծության» գործի ֆիգուրանտների, որը հայտնի է դարձել որպես «մայրերի քայլերթ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
McAfee

**McAfee, Incorporated** (), ամերիկյան «Intel Security» ընկերության ստորաբաժանումը, McAfee ապրանքանիշով հակավիրուսային ծրագրային ապահովման մշակողը։

Հիմնադրվել է 1987 թվականին նրա հիմնադիր Ջոն Մաքաֆիի անունով։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա Կլարա քաղաքում։ *OPSWAT*-ի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերին իրականացրած հետազոտության համաձայն՝ *«McAfee»*-ն հակավիրուսային խոշորագույն արտադրողների հնգյակում է, նրան բաժին է ընկնում համաշխարհային շուկայի 5,7 տոկոսը։

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է շոտլանդական ծագմամբ ամերիկացի ծրագրավորող Ջոն Մաքաֆիի կողմից 1987 թվականին՝ «McAfee Associates» անվամբ։

1992 թվականին ընկերությունը գրանցվել է Դելավեր նահանգում։ 1994 թվականին Ջոն Մաքաֆին լքել է ընկերությունը։ 1997 թվականին «McAfee» և «Network General» ընկերությունների միաձուլման արդյունքում ստեղծվել է «Network Associates» անվանումով նոր ընկերություն։ 2004 թվականին ընկերությունը վերականգնել է հին կրճատ անվանումը՝ «McAfee»։

2010 թվականին՝ 1,5 տարի տևած բանակցություններից հետո, «Intel» ընկերությունը գնել է այն ժամանակ դեռևս հանրային «McAfee» ընկերության բաժնետոմսերը (ցուցակը Նյու Յորքի բորսայում՝ MFE) 7,68 միլիարդ դոլարով։

2014 թվականին «Intel»-ն անվանափոխեց «McAfee»-ն՝ դարձնելով «Intel Security»։ Նոր ընկերության ապրանքանիշը դարձավ նախկինում «McAfee»-ի կողմից օգտագործվող կարմիր վահանը։ Փոխեցին միայն անվանումը։ Ընկերության ապրանքները անվան մեջ պահպանեցին «McAfee» հատվածը։

2016 թվականի սեպտեմբերին «Intel» ընկերությունը վաճառեց «Intel Security» ստորաբաժանման բաժնետոմսերի 51 %-ը, որի կազմում մտնում էր «McAfee»-ն։ Ընկերության նոր համասեփականատեր դարձավ «TPG» ներդրումային հիմնադրամը։ Գործարքի գումարը կազմել է 3,1 միլիարդ դոլար և ամբողջությամբ վճարվել 2017 թվականի երկրորդ եռամսյակում։

## Արտադրանքներ
### Տնային օգտատերերի համար
* *McAfee AntiVirus Plus* - սահմանափակ գործառույթներով պարզ հակավիրուսային ծրագիր։
* *McAfee Internet Security* - ստանդարտ անվտանգության համակարգ։
* *McAfee Total Protection* - անվտանգության համակարգ` ֆիշինգի և անլար ցանցի դեմ պաշտպանության հավելումով։
* *McAfee LiveSafe* - անվտանգության համակարգ՝ ֆիշինգից, անլար ցանցից պաշտպանությամբ, ամպային պահեստով և գաղտնաբառերի կառավարիչով, տեղադրվում է օգտագործողի բոլոր սարքերի վրա մեկ բաժանորդագրության միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1987 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական անվտանգություն
Այծեմնիկ Օհանյան

**Այծեմնիկ Օհանյան** (), հայ բժիշկ, ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Այծեմնիկ Օհանյանը ծնվել է 1957 թվականի օգոստոսի 8-ին Վանաձորում (նախկինում՝ Կիրովական)։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետը, իսկ 1981 թվականին՝ նույն ֆակուլտետի կլինիկական ինտերնատուրան (բուժական գործ)։

### Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Աշխատանքային գործունեություն
1981 թվականից մինչև 1989 թվականն աշխատել է Կիրովականի առաջին բուժմիավորման թերապևտ, 1989-1998 թվականներին՝ Վանաձորի առաջին պոլիկլինիկայի գերձայնային ախտորոշման բաժանմունքի վարիչ։ 1998-ից մինչև 2002 թվականը աշխատել է «Վանաձորի 2-րդ հիվանդանոց» ՊՓԲԸ-ում՝ որպես բժիշկ-սոնոգրաֆիստ։ 2002-2007 թվականներին եղել է «Վանաձորի թիվ 1 հիվանդանոցային համալիր» ՓԲԸ ախտորոշիչ բաշանմունքի վարիչ, 2007-2008 թվականներին՝ Վանաձորի «թիվ 1 հիվանդանոցային համալիր» ՓԲԸ բժիշկ-սոնոգրաֆիստ։ 2008 թվականից մինչև 2012 թվականը եղել է «Վանաձորի թիվ 2 հիվանդանոց» ՊՓԲԸ ախտորոշիչ բաժանմունքի վարիչ, 2012-2014 թվականներին՝ «Վանաձորի թիվ 1 պոլիկլինիկա» ՊՓԲԸ բժիշկ-սոնոգրաֆիստ, 2014-ից մինչև 2018 թվականը՝ «Վանաձորի ԲԿ» ՓԲԸ բժիշկ-սոնոգրաֆիստ։ 2000-2018 թվականներին զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ՝ մատուցելով բժշկական ծառայություն։

2005 թվականից մինչև 2008 թվականը եղել է Վանաձոր համայնքի ավագանու անդամ։ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համամասնական ցուցակով 2016 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է Վանաձոր համայնքի ավագանու անդամ։

2011 թվականից «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ է։

2018 թվականի օգոստոսի 14-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Ծառուկյան» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

## Մրցանակներ
* «Մխիթար Հերացի» մեդալ (2011)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այծեմնիկ Օհանյանի կենսագրությունը Հայաստանի Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Նաիրա Կարապետյան

**Նաիրա Կարապետյան** (), հայ արևելագետ, ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավոր, Միացյալ Ազատական ազգային կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Նաիրա Կարապետյանը ծնվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Գյումրիում։ 1999 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժինը՝ արևելագետ-դիվանագետ որակավորմամբ։ 2002 թվականին ավարտել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 2003 թվականից մինչև 2011 թվականը «Քաղաքական հմտությունների զարգացում» թեմայով մասնակցել է մի շարք ուսուցողական ծրագրերի, այդ թվում՝ Միջազգային ռազմավարական հետազոտությունների հիմնադրամ (2005, Վրաստան), «Կոնրադ Ադենաուեր» հիմնադրամի ուսուցողական կենտրոն (2009, Գերմանիա), Քենտի արքայազն Մայքլի հիմնադրամ (2011, Մեծ Բրիտանիա)։

### Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։

## Աշխատանքային գործունեություն
2003-ից մինչև 2005 թվականը եղել է ՀՀ ԱԺ պատգամավորի օգնական։ 2005 թվականից մինչև 2008 թվականն աշխատել է ՀՀ սոցիալական ապահովագրության պետական հիմնադրամի (2008 թվականի հունվարից` ՀՀ ԱՍՀՆ սոցիալական ապահովության պետական ծառայություն) միջազգային համագործակցության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության միջազգային ծրագրերի զարգացման և հանրային կապերի (PR) պատասխանատու։ 2010-2012 թվականներին եղել է ՀՀ ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ազգային խորհրդի քարտուղարության հանրային կապերի (PR) պատասխանատու։

2010 թվականից «Կանանց ակումբ»-ի համահիմնադիր է։

2008 թվականից Միացյալ Ազատական Ազգային Կուսակցության (ՄԻԱԿ) անդամ է, իսկ 2009 թվականից՝ կուսակցության խորհրդի և քարտուղարության անդամ։

2012 թվականի մայիսի 6-ին համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից ընտրվել է ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավոր։

Գիտական մի շարք աշխատությունների հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց Նաիրա Կարապետյանի հետ. «Ժպտա կյանքին, և կյանքն էլ կժպտա քեզ»

Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Դորիա Տիլիե

**Դորիա Տիլիե** (, ), ֆրանսիացի ֆոտոմոդել, դերասանուհի։ Համաշխարհային ճանաչում է ստացել «Տեր և տիկին Ադելմաններ» կինոնկարի թողարկումից հետո։

## Կենսագրություն
Դորիա Տիլիեն սովորել է ֆրանսիական ամենահին և ամենահեղինակավոր ուսումնական հաստատություններից մեկում` Կոնդորսե լիցեյում։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես մատուցող։ 2008-2010 թվականներին սովորել է «Laboratoire De L'acteur-Hélène Zidi» թատերական ուսումնարանում։ Երիտասարդ հասակում Տիլիեն որոշ ժամանակ զբաղվել է պրոֆեսիոնալ մոդելինգով, ինչպես նաև նկարահանվել է կարճամետրաժ ֆիլմերում և գովազդային հոլովակներում, այդ թվում` «*Mademoiselle Ricci*» օծանելիքի գովազդում։ 2012 թվականի օգոստոսի 27-ից մինչև 2014 թվականի հունիսը Canal+ հեռուստաալիքի «Le Grand Journal» հաղորդման մեջ վարել է եղանակի տեսության հատվածը` փոխարինելով հեռացած Սոլվեյգ Ռեդիգեր-Լիզլովին։

Տիլիեն նկարահանվել է «Մաքսային հատուկ ծառայություն» սերիալում (), որը ցուցադրվել է France 2 հեռուստաալիքով։ Նաև Ամանդա Լիրի հետ նկարահանվել է ռեժիսոր Ռիչարդ Թոմսոնի «Արյունոտ վարդեր» () թրիլլերում։

2017 թվականին Դորիա Տիլիեն «Տեր և տիկին Ադելմաններ» տրագիկոմեդիայում խաղացել է գլխավոր կնոջ դերը։ Ֆիլմն ամուսնու` Նիկոլաս Բեդոսի ռեժիսորական առաջնելույթն է, որտեղ խաղացել է նաև նա։

2019 թվականին նկարահանվել է ամուսնու «Հրաշալի դարաշրջան» դրամատիկական կատակերգությունում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը գնում է դեպի անցյալ՝ կրկին վերապրելու այն օրը, երբ հանդիպել էր իր ողջ կյանքի սիրուն։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2014 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում Ուկրաինայի և Ֆրանսիայի միջև խաղից հետո, որն ավարտվել է ֆրանսիացիների 0:2 հաշվով պարտությամբ, Դորիան հայտարարել է, որ պատրաստ է մերկ անցկացնել եղանակի կանխատեսումների թողարկումներից մեկը, եթե արդյունքում Ֆրանսիան դուրս գա աշխարհի առաջնության եզրափակիչ։ Պատասխան խաղի ժամանակ Դորիան իր թվիթերյան էջում ֆրանսիացիների` հաշիվը հավասարեցնելուց հետո անպարկեշտ ձևով գրառում է կատարել խաղադրույքի մասին։ Իր խոստումը Դորիան պահել է՝ թողարկումներից մեկի ժամանակ Պուալ գյուղի դաշտերում հայտնվելով երկարաճիտ կոշիկներով։ Վարողը նկարահանվել է փոքր պլանով, այնպես, որ դերասանուհու մարմնի բարեմասնությունները չեն երևում և հանդիսատեսը մոդելին չի տեսնում, բայց, վերջին հաշվով, խոստումը կատարվել է։
* Դերասանուհու հասակը 180 սմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Էլզա Լաուլա Ռենբերգ

**Էլզա Լաուլա Ռենբերգ** (, ), սաամի հասարակական և քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1877 թվականի նոյեմբերի 29-ին եղջերվաբույծներ Լարս Թոմասոն Լաուլի և Քրիստինա Ժոզեֆինա Լարսդոթերի ընտանիքում։ Մեծացել է Դիկանես ավանի մոտակա տարածքում։ Ստոկհոլմում մանկաբարձուհու մասնագիտացում ստանալուց հետո վերադարձել է հայրենի ավան։

1908 թվականին ամուսնացել է եղջերվաբույծ Թոմաս Ռենբերգի հետ, որի հետ տեղափոխվել է Նորվեգիայի Նուռլան կոմսության Վեֆսն կոմունա։ Ունեցել են վեց երեխա։

## Գործունեություն
1904 թվականին գրել և հրատարակել է «Infor lif eller död? Sanningsord i de Lappska förhållandena» () շվեդերեն պարսավագիրը, ինչը նրան դարձրել է սաամի առաջին կինը, որը հրատարակել է սեփական ստեղծագործությունը։ Երկում շոշափվել են սաամների համար արդիական կրթական, ձայնի իրավունքի, հողի տիրապետման հարցերը, ինչն արթնացրել է սաամական բնակչության քաղաքական և սոցիալական ակտիվությունը։

Էլզա Լաուլա Ռենբերգը նախաձեռնել է մեծ սաամական հանդիպում, որը տեղի է ունեցել Թրոնհեյմում 1917 թվականի փետրվարի 6-ին։ Այդ օրը ներկայումս նշվում է Սաամների միջազգային օրը։

Սաամի 19-րդ խորհրդաժողովը մեկնարկել է Էլզա Լաուլա Ռենբերգի ծննդյան օրը Սաամի դրոշի օր դարձնելու առաջարկով և հարց է ուղղվել սաամների ազգային խորհրդանիշների հարցերով զբաղվող կոմիտեին։ 2015 թվականի հունիսին կոմիտեն վերանայել է այդ հարցը (§18)` վճռելով. *«Կոմիտեն որոշել է Սաամի խորհրդարանական խորհրդին և Սաամների միությանն առաջարկել Էլզա Լաուլա Ռենբերգի ծննդյան օրը նշանակել Սաամների դրոշի պաշտոնական օր։ Այդ կապակցությամբ կոմիտեն հարց կպատրաստի, որպեսզի որոշման առաջարկը ներկայացվի Սաամների միությանը և Սաամի խորհրդարանական խորհրդին»։* 2017 թվականի փետրվարի 11-ին գումարված Սաամի 21-րդ խորհրդաժողովում ընդունվել է որոշում, ըստ որի` Էլզա Լաուլա Ռենբերգի ծննդյան օրը` նոյեմբերի 29-ը, կնշվի Սաամների դրոշի պաշտոնական օրը։ 2017 թվականից սկսած` այդ օրը պետք է բարձրացվեն սաամի դրոշներ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Նորվեգացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Լեդի Բյորդ Ջոնսոն

**Լեդի Բյորդ Ջոնսոն** (, ), Միացյալ Նահանգների առաջին տիկինը 1963 թվականից մինչև 1969 թվականը իր ամուսնու՝ նախագահ Լինդոն Ջոնսոնի օրոք։

Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա պաշտպանում Էր քաղաքների բարեկարգումը, մայրուղիների և բնական ռեսուրսների պահպանումը, դրանք նրա հիմնական զբաղմունքներն էին որպես առաջին տիկին։ 1969 թվականին Սպիտակ տնից հեռանալուց հետո, 1973 թվականին ամուսնու մահից հետո նա դարձել է ձեռնարկատեր՝ ստեղծելով «LBJ Holdings Company» կորպորացիան և վաստակելով ավելի քան 150 միլիոն դոլար։ Իր նվաճումների համար նա ստացել է Ազատության նախագահական մեդալ և ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ։

## Լեդի Ջոնսոնն արվեստում
[thumb|left|300px|Ջոնսոնի երդումը Air Force One-ի վրա Քենեդիի սպանության օրը: Նախագահին շրջապատում են երեք կանայք. աջից՝ այրիացած [Ժակլին Քենեդին, ձախից՝ նրա կինը՝ Լեդի Բյորդը և դատավոր Սառա Հյուզը]]
[thumb|220px|Առաջին տիկին Ժաքլին Քենեդին, նախագահ [Ջոն Ֆ. Քենեդին, Անդրե Մալրոն, Մարի-Մադլեն Լիու Մալրոն, փոխնախագահ Լինդոն Ջոնսոնը և երկրորդ տիկին Լեդի Բյորդ Ջոնսոնը, իջնելով Սպիտակ տան մեծ աստիճաններով, ուղևորվում են ճաշի: 1962 թվականի ապրիլ]]

### Ֆիլմեր
* 2002 թվականին HBO ալիքում թողարկվել է «Ճանապարհ դեպի պատերազմ» ֆիլմը, որտեղ Լեդի Բյորդին մարմնավորել Է դերասանուհի Ֆելիսիթի Հաֆմանը
* «Ջեքի» (2016), Լեդի Բյորդին մարմնավորել է Բեթ Գրանտը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալաբամայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Ադա Կոլաու

**Ադա Կոլաու** (, ), իսպանացի քաղաքական և հասարակական գործիչ, 2015 թվականի հունիսի 13-ից՝ Բարսելոնայի քաղաքապետ և այս պաշտոնը զբաղեցրած առաջին կինը։ Եղել է *Plataforma de Afectados por la Hipoteca* (*PAH*) («Հիփոթեքային վարկերից տուժածների համար հարթակ») կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը, որը ստեղծվել է 2009 թվականին Բարսելոնայում բնակիչների վտարման թվի աճի հետ կապված, որոնք ժամանակին չէին կարողացել վճարել հիփոթեքային վարկերը։

## Կենսագրություն
Ադա Կոլաուն ծնվել է 1974 թվականի մարտի 3-ին Բարսելոնայում, մեծացել է Գինարդո շրջանում։ Փիլիսոփայություն է ուսանել Բարսելոնայի համալսարանում, բայց ընտանիքում ֆինանսական խնդիրների պատճառով ստիպված է եղել թողնել ուսումը։

2009 թվականին եղել է *Plataforma de Afectados por la Hipoteca* (*PAH*) («Հիփոթեքային վարկերից տուժածների համար հարթակ») կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը և մինչև 2014 թվականը հանդես է եկել որպես այդ կազմակերպության գլխավոր քարտուղար։ 2013 թվականին ներկայացնելով կազմակերպությունը բնակարանային ճգնաժամի հարցերով խորհրդարանական լսումների ժամանակ՝ բանկային ասոցիացիայի իսպանուհի ներկայացուցչուհուն անվանել է «հանցագործ», որից հետո հայտնի է դարձել համազգային մասշտաբով։

## Քաղաքական գործունեություն
մինի|Ադա Կոլաու - Բարսելոնայի քաղաքապետ
2014 թվականի մայիսի 7-ին Ադա Կոլաուն հայտարարել է Հիփոթեքային վարկերից տուժածների համար հարթակի ներկայացուցչի պաշտոնից հեռանալու մասին, որից հետո սկսել է զբաղվել քաղաքական գործունեությամբ։ 2014 թվականի հունիսից եղել է քաղաքացիական *Barcelona en Comú* հարթակի հասարակայնության հետ կապերի ներկայացուցիչ։

## Մրցանակներ
* 2013 թվական - *Award for Human Rights*, Մարդու իրավունքների համար Բարսելոնայի կինոփառատոն
* 2013 թվական - *Award for Defenders of Social Right*, Ռաֆայել Մայորալի հետ միասին
* 2013 թվական - *European Citizens' Prize*
* 2013 թվական - *United Women Prize Artistas Intérpretes, Sociedad de Gestión (AISGE)* կազմակերպությունից։

## Հրատարակումներ
### Գրքեր
* 2012 - Ada Colau and Adria Alemany,  ''Mortgaged Lives''։ Անգլերեն թարգմանություն՝ Միշել Տերան։
* 2013 - Ada Colau and Adria Alemany, *Yes you can! Chronicle of a small great victory*. Editorial Destino, Collection Imago Mundi, 19 April 2013, , 96 pp.

### Հոդվածներ
* 2011 - Ada Colau, ''How to stop an eviction'', Platform for People Affected by Mortgages (PAH), July 2011.
* 2014 - Ada Colau, ''Making the democratic revolution happen'', Diario Público, 5 December 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի քաղաքական գործիչներ
Չանգ

**Չանգ** (, բառացիորեն՝ «Փիղ»), Թաիլանդի խոշոր կղզիներից։ Վարչականորեն պատկանում է Տրատ գավառին։ Կղզու մեջ մտնում է նաև Վայ կղզին։

## Աշխարհագրություն
Չանգն ընդգրկված է նույնանուն կղզիախումբ։ Կղզու մակերեսը 215 կմ² է, Թաիլանդի կղզներից մեծությամբ երրորդն է, Պխուկետից և Սամույից հետո։

Չանգայի բարձր կետը Սալակպխետ լեռն է, որի բարձրությունը ծովի մակարդակից 743 մետր է։

Բնակչությունը կազմում է 5365 մարդ (2008), ովքեր ապրում են 8 գյուղերում։

Կղզին Մու-Կո-Չանգ ազգային պարկի մի մասն է կազմում։

Բանգկոկից գտնվում է 310 կմ-ի վրա, Կամբոջայի սահմանի մոտ։

## Պատմություն
1941 թվականի հունվարի 17-ին կղզում տեղի ունեցավ ֆրանսիա-թաիլանդական պատերազմը։ Չանգ կղզում պատերազմում էին ֆրանսիայի և թաիլանդի ծովային ուժերը։ Պատերազմը վերջացավ ֆրանսիական բանակի հաղթանակով։

## Տեսարժան վայրեր
* Կլոնգ Պլու ջրվեժ (*Klong Plu*)
* Տան Մայոմ ջրվեժ (*Than Mayom Waterfall*)
* Կլոնգ Նուանգ ջրվեժ (*Klong Plu Waterfall*), կղզու ամենաբարձր ջրվեժը
* Սերգիյա Ռադոնեժսկի անվան ռուսական ուղղափառ եկեղեցի։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:KohChang01.JPG|Կղզու ափ
Պատկեր:Lonely.JPG|Lonely Beach ափ
Պատկեր:Sunset on Koh Chang, Thailand.jpg|Չանգ կղզու մայրամուտը
Պատկեր:Klong Plu waterfall - panoramio.jpg|Կլոնգ Պլու ջրվեժ
Պատկեր:Ban Kwan - Prairie.JPG|Փղերի ձիավարություն


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Ագդա Օստլունդ

**Ագդա Օստլունդ** (, ամբողջական անունը՝ *Ագդա Մարիա Օստլունդ*, ի ծնե՝ *Լունդգրեն*, ), շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Ագդա Օստլունդը ծնվել է 1870 թվականի ապրիլի 3-ին Կյոպինգում, Շվեդիա, բանվորի ընտանիքում։

Հմտացել է դերձակի մասնագիտության մեջ, որի շնորհիվ էլ վաստակել է ապրուստը։ Հետագայում մի քանի աշխատակիցների հետ ստեղծել է կարի իր սեփական արհեստանոցը։ Ամուսնանալով Անդերս Օստլունդի () հետ՝ 1896 թվականին տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։

1903 թվականին Ագդան ընդգրկվել է ստոկհոլմյան կանանց ակումբի () շարքերը, որտեղ հետագայում դարձել է նախագահ։ Նա քարոզչական շատ ուղղևորություններ է կատարել երկրում՝ հանդես գալով կանանց ձայնի իրավունքի համար։ Նաև աշխատել է Կանանց սոցիալ-դեմոկրատական դաշնությունում () և 1911 թվականից մինչև 1917 թվականը եղել է նրա գործադիր կոմիտեի նախագահը։

1921 թվականին Ագդան դարձել է առաջին հինգ կանանցից մեկը, որոնք ընտրվել են Շվեդիայի խորհրդարան այն բանից հետո, երբ կանայք ստացել էին ընտրական իրավունք։ Նրանց թվում եղել են Նելլի Տյուրինգ, Էլիզաբեթ Տամը և Բերտա Վելլինը ստորին պալատում, ինչպես նաև Քերստին Հեսսելգրենը վերին պալատում։ Աշխատել է խորհրդարանում մինչև 1940 թվականը։ Ռիկսդագում դարձել է առաջին կինը, որը հանդես է եկել ստորին պալատի ամբիոնից, ինչպես նաև առաջին կինը, որը սոցիալ-դեմոկրատներից ընտրվել է խորհրդարանի կոմիտեի անդամ։

Ագդա Էստլունդը զբաղվել է ընտանեկան բռնության, կանանց կենսաթոշակային ապահովման, ինչպես նաև կանանց և երեխաների բուժսպասարկման հարցերով։ Նա համարվել է բանվորական դասի ներկայացուցիչը։

Ագդա Օստլունդը մահացել է 1942 թվականի հունիսի 26-ին Ստոկհոլմում՝ 72 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Flood, Hulda*. Agda Östlund: pionjär i genombrottstid. Skrifter / utgivna av Arbetarnas kulturhistoriska sällskap, 99-0560030-2 ; N.F., 16. Stockholm: Kooperativa förbundets bokförlag. Libris 1179637.

## Արտաքին հղումներ
* Agda Maria Östlund
* Agda Östlund
* Профиль на сайте ''libris''

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ դերձակներ
Կատեգորիա:Շվեդ սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ