open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մոխակար

** Մոխակար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 72 կմ2։ Բնակչությունը՝ 7745 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 90 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Mojácar — Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Mojácar — Diputación Provincial de Almería
* Oficina Municipal de Turismo
* Mojácar y alrededores — Mojacar Turistic S.L. 
* Oficina Municipal de Turismo

Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գեղիի ջրամբար

**Գեղի ջրամբարը** գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Գեղի գյուղի մոտ, Ողջի գետի ձախափնյա Գեղիի վտակի վրա։ Ջրամբարի պատվարը ճալաքարակոպճային է, ավազակավային միջուկով, ունի 70 մետր բարձրություն և 244 մետր երկարություն, կատարային մասում` 10 մետր։ Պատվարի շրջանում ֆիլտրացիոն երևույթների կանխման նպատակով 20-60 մետր խորության սահմաններում կատարվել են ցեմենտացման աշխատանքներ։ Ջրամբարի ընդհանուր ծավալը 15 միլիոն խորանարդ մետր է, իսկ օգտակար ծավալը՝ 12 միլիոն խորանարդ մետր, ջրի հայելին զբաղեցնում է 50 հեկտար տարածություն։ Ջրի հայելին գտնվում է 1402 մետր բարձրության վրա։{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          46.219474618847016,
          39.21981963127603
        ]
      }
    }
  ]
}

Ջրամբարը նախագծվել է «Հայհիդրոէներգանախագիծ» ինստիտուտում 1980 թվականին և կառուցվել է 1989 թվականին։ Նախատեսվել է որպես  էներգետիկ նշանակության ջրամբար, սակայն հետագայում սկսել է շահագորշվել մելիորատիվ նպատակներով։ Ջրամբարի ջրով ոռոգվում են Կապանի տարածաշրջանի հողերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրամբարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրամբարներ
Իրավասություն

**Իրավասություն**, որևէ մարմնի պաշտոնատար անձի օրենքով սահմանված լիազորությունների (իրավունքների, պարտականությունների) ամբողջություն է։ Ձեռնարկության իրավասությունը նրա կանոնադրությամբ սահմանված իրավունքների և պարտականությունների շրջանակն է։ Հասարակական կազմակերպությունների և պաշտոնատար անձանց իրավասությունը որոշվում է կանոնադրություններով կամ կանոնագրքերով։ Դատախազական, դատական մարմինների իրավասությունը որոշվում է սահմանադրությամբ, իսկ մանրամասն՝ դատախազական հսկողության մասին կանոնադրությամբ, գերագույն դատարանի կանոնադրությամբ, զինվորական տրիբունալների կանոնադրությամբ և այլ ակտերով։ Պետական մարմինների իրավասությունների ընդլայնում կամ նեղացում կարող է կատարվել օրենքի, հրամանագրի կամ իրավասությունը կատարումն դրանց՝ կառավարման ակտերի հիման վրա։ Իրավասության ինքնակամ ընդլայնումը պաշտոնատար անձի նկատմամբ առաջ է բերում քրեական կամ կարգապահական պատասխանատվություն։

Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Դատական համակարգ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Խիմերա դե Լիբար

** Խիմերա դե Լիբար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 27 կմ2։ Բնակչությունը՝ 473 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 137 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր
Հոֆ (շրջան)

**Հոֆ** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Հոֆ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 892,55 կմ2։ Բնակչությունը՝ 106 142 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 119 մարդ/կմ2։

Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 09 4 75։ Շրջանում 27 համայնք կա։

## Ծանոթագրություններ
 
մինի|ձախից|Շրջանը մարզի քարտեզին

Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Անտիգուա և Բարբուդայի դրոշ

**[[Անտիգուա և Բարբուդա]]յի ազգային դրոշը** Անտիգուա և Բարբուդայի պաշտոնական պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1967 թվականին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։ Անտիգուա և Բարբուդայի դրոշի վրա պատկերված է արև, սև
, կապույտ և սպիտակ հորիզոնական շերտ և երկու կողմից կարմիր դաշտ։ Արևը խորհրդանշում է նոր դարաշրջանի հավատալիք, սևը` սևամորթ ժողովուրդը, կապույտը` հույսը և Կարիբյան ծովը, սպիտակը` ավազը, կարմիրը կազմում է V տառը, որը խորհրդանշում է հաղթանակը (անգլերեն` victory), իսկ կարմիրը խորհրդանշում է ժողովրդի ուժը։

Կատեգորիա:1967 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Անտիգուա և Բարբուդայի պետական խորհրդանիշեր
Հենրի Իրվինգ

**Հենրի Իրվինգ** (), (իսկական անունը և ազգանունը՝ Ջոն Հենրի Բրոդրիբ, Brodrebb, ), անգլիացի դերասան, ռեժիսոր, թատերական գործիչ։

1856 թվականից խաղացել է Էդինբուրգի, Մանչեստրի, Լիվերպուլի թատրոններում, հետագայում հիմնականում հանդես է եկել Լոնդոնի «Լիցեում» թատրոնում։ Ընդ որում՝ ոչ միայն գլխավոր դերեր է կատարել, այլև զբաղվել է բեմականացման, դերասանների ընտրության, բեմի ու դահլիճի լուսավորության և  բեմադրությանն առնչվող այլ գործերով։ Իրվինգն անգլիական բեմում վերահաստատել է Շեքսպիրի դրամատուրգիան, թեև մեկնաբանել է սենտիմենտալիզմի ոգով։ Շեքսպիրյան դերերի տաղանդավոր կատարողի համբավի հիմքը դրել է 1874 թվականին:Համլետի (Շեքսպիրի «Համլետ») դերակատարումով Իրվինգը դասվել է Մեծ Բրիտանիայի լավագույն դերասանների շարքը։ Խաղացել է նաև Մակբեթ, Օթելլո, Ռիչարդ (Շեքսպիրի «Մակբեթ»,«Օթելլո», «Ռիչարդ III»)։ Անգլիայի առաջին դերասանն է, որ ստացել է ազնվականի տիտղոս (1895)։

1883-1884 թվականներին Հենրի Իրվինգն իր թատերախմբով հյուրախաղեր է տվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և ամենուրեք արժանացել ջերմ, ոգեշունչ ընդունելության։ Մաքսիմ Կովալևսկու վկայությամբ՝ Իրվինգ դերասանի վարպետ խաղից խորապես տպավորված է եղել նաև Կարլ Մարքսը՝ արժանացնելով հիացական գնահատականի։

Լոնդոնում՝ դիմանկարի ազգային պատկերասրահի մոտ, կանգնեցվել է տաղանդաշատ դերասանի արձանը՝ ողջ հասակով մեկ։

thumb|left|Հենրի Իրվինգի արձանը Լոնդոնում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*Stoker, Bram. ''Personal Reminiscences of Henry Irving: Volume 1'' and ''Volume 2''. London : W. Heinemann, 1906. Scanned books via Internet Archive.
*Archer, William 1885. Henry Irving, Actor and Manager: A Critical Study, London:Field & Tuer.
*Beerbohm, Max. 1928. 'Henry Irving' in *A Variety of Things.* New York, Knopf.
*Holroyd, Michael. 2008. *A Strange Eventful History*, Farrar Straus Giroux, 
*Irving, Laurence. 1989. *Henry Irving: The Actor and His World*. Lively Arts. 
* 
*

## Արտաքին հղումներ
*The Irving Society 
*The Henry Irving Foundation 
*Information about Irving at the PeoplePlay UK website
*NY Times article that includes information about Irving's American tour and the lease of the Lyceum to the American company at the same time
*My First "Reading" by Henry Irving, an article written by Irving about a personal experience
*Henry Irving ''North American Theatre Online'' with bio and pics
* Henry Irving-Ellen Terry tour correspondence, 1884-1896, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Թատերական գործիչներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Վեստմինստերյան աբբայությունում թաղվածներ
Բահամների դրոշ

**[[Բահամյան կղզիներ]]ի դրոշը**, Բահամների պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1973 թվականի հուլիսի 10-ին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 1։2 է։ Կապույտը խորհրդանշում է Կարիբյան ծովը, դեղինը` ոսկեգույն ավազը, ռեսուրսները, սևը` Բահամյան ժողովրդի ուժը, եռանդը։

Կատեգորիա:1973 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Բահամյան Կղզիների պետական խորհրդանիշեր
Բարբադոսի դրոշ

**Բարբադոսի դրոշը**, Բարբադոսի պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։

Կապույտ գույնը խորհրդանշում է ծովը և երկինքը, դեղինը՝ ծովափի ավազ, եռաժանին` երեք գավառները։

Կատեգորիա:1966 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Բարբադոսի պետական խորհրդանիշեր
Ամբերգ-Զուլցբախ (շրջան)

**Ամբերգ-Զուլցբախ ** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Ամբերգ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 1.255 կմ²։ Բնակչությունը՝ 107 794 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 86 մարդ/կմ²։

Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 09 3 71։ Շրջանում 27 համայնք կա։

## Ծանոթագրություններ

մինի|ձախից|Շրջանը մարզի քարտեզին

Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Էնիքս (Ալմերիա)

** Էնիքս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 67 կմ2։ Բնակչությունը՝ 469 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 25 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Web oficial
* Enix 

Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կրոնախ (շրջան)

**Կրոնախ ** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Կրոնախ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 651,5 կմ2։ Բնակչությունը 74 079 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 114 մարդ/կմ2։

Շրջանի պաշտոնական կոդը 09 4 76 է։ Շրջանում 18 համայնք կա։

## Ծանոթագրություններ
 
մինի|ձախից|Շրջանը մարզի քարտեզին

Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Հայաստանի բժշկության պատմության թանգարան

**Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Հայաստանի բժշկության պատմության թանգարան**, բժշկության պատմության թանգարան Հայաստանում, հիմնադրվել է 1978 թվականին։

## Պատմություն
Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Հայաստանի բժշկության պատմության թանգարանը հիմնադրվել է ակադեմիկոս Լևոն Հովհաննիսյանի հավաքածուի մի մասի և թանգարանի հիմնադիր, երկարամյա տնօրեն, բժշկապատմաբան Վլադիմիր Մարտիրոսյանի անձնական հավաքածուի հիման վրա։

1985 թվականին Հայաստանի առողջապահության նախարարության նախաձեռնությամբ թանգարանի նյութերը հանձնվել են Սարդարապատի ազգագրության թանգարանին՝ բժշկության պատմության ենթաբաժին ստեղծելու համար։ Մտահղացումը չիրականանալու պատճառով՝ ՀՀ առողջապահության նախարարի 1990 թվականի թիվ 2147 հրամանի համաձայն, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թանգարանը վերաբացվել է։ 1998 թվականին՝ համաձայն ՀՀ առողջապահության նախարարի սեպտեմբերի 24-ի թիվ 550 հրամանի, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թանգարանի հիման վրա ստեղծվել է Հայաստանի բժշկության պատմության հանրապետական թանգարանը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանն ունի 8000 ցուցանմուշ, որոնք ներկայացնում են բժշկության զարգացման փուլերը Հայաստանում՝ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Այստեղ կան անվանի գիտնականների ձեռագրեր, փաստաթղթեր, անձնական իրեր, շքանշաններ, տպագրված աշխատություններ, բժշկական գործիքներ, ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվող նյութեր և իրեր, ինչպես նաև՝ գեղարվեստական ստեղծագործություններ՝ քանդակներ, յուղաներկ դիմանկարներ հուշանվերներ, ներկայացված են Հայաստանի գիտաբժշկական կենտրոնները՝ իրենց գործունեությունն արտացոլող ցուցանմուշներով, Հայրենական մեծ պատերազմին հայ բժիշկների մասնակցության, 1988 թվականի աղետալի երկրաշարժի հետևանքների վերացման, արցախյան ազատամարտի տարիներին մեր բժիշկների անձնվեր գործունեության մասին նյութեր, ինչպես նաև բժշկական համալսարանի ստեղծման, անցած ճանապարհի, նշանակալի իրադարձությունների մասին հավաստող բազմաթիվ նյութեր ու փաստաթղթեր։

Ցուցանմուշները ներկայացված են ըստ ժամանակաշրջանների՝ 
* հնագույն
* հեթանոսական
* հին
* միջնադարյան
* 19-րդ դար
* 20-րդ դար

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շենքում, Կորյունի 2 հասցեում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բժշկության թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի թանգարաններ
Գեներալկա (Յարովկայի վտակ)

**Գեներալկա՝** գետ է Ռուսաստանում, տարածված է Ալթայի տարածքում։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։ Գեներալկա վտակի գետաբերանը գտնվում է Յարովկա գետի ափից 14 կմ դեպի աջ։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝.
* Գետի ջրային պետական տվյալների կոդ՝ **13010200312115100009556**
* Հիդրոլոգիական ստուգումների կոդ՝ **115100955**
* Ավազանի կոդ՝ **13.01.02.003**
* Հիդրոլոգիական ստուգումների ծավալի համար՝ **15**
* Հիդրոլոգիական ստուգումների թողարկում՝ **1**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բելիզի դրոշ

**[[Բելիզ]]ի դրոշը**, Բելիզի պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։

Կատեգորիա:1981 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Բելիզի պետական խորհրդանիշեր
Լիխտենֆելս (շրջան)

**Լիխտենֆելս ** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Լիխտենֆելս քաղաքը։ Զբաղեցնում է 521,83 կմ2։ Բնակչությունը  է։ Բնակչության խտությունը 135 մարդ/կմ2։

Շրջանի պաշտոնական կոդը 09 4 78 է։ Շրջանում 11 համայնք կա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Դոնաու-Ռիս

**Դոնաու-Ռիս** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Դոնաուվյորտ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 1274,92 կմ2։ Բնակչությունը՝ 131 141 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 103 մարդ/կմ2։

Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 09 7 79։ Շրջանում 44 համայնք կա։

## Ծանոթագրություններ
 
մինի|ձախից|Շրջանը մարզի քարտեզին

Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Էբհաուզեն

**Էբհաուզեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։

Ենթարկվում է Կարլսրուե շրջանին։ Մտնում է *Կալվ* կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է՝ 4755 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է՝ 24,56 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 2 35 020։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Լարախաղաց

**Լարախաղաց**, կրկեսի արտիստ, որը ձգած լարի վրա ցուցադրում է հավասարակշռման (էկվիլիբրիստիկա) ուշագրավ ու զվարճալի խաղհնարքներ։

## Պատմություն
300px|right|thumb|Լարախաղաց, 1688 թ. ձեռագիր
Լարախաղացները հայտնի էին դեռևս Հին Հռոմում, Չինաստանում, Պարսկաստանում։ Միջնադարում նրանց արվեստը տարածվել է Միջին Ասիայում, Կովկասում, եվրոպական երկրներում, ավելի ուշ՝ Հարավային Ամերիկայում։ 19-րդ դարում կանեփե պարանը փոխարինվել է պողպատե ճոպանով, որի վրա միաժամանակ ելույթ են ունենում մի քանի արտիստներ։ 20-րդ դարի ռուս լարախաղացներից հայտնի են Տարասովները, Վոլժսկիները, Միջին Ասիայից՝ Տաշկենբաևները, Դաղստանից՝ «Ցովկրա» կոլեկտիվը, և ուրիշներ։

Միջնադարյան Հայաստանում լարախաղացությունը (վկայված է դեռևս 5-րդ դարում) թատերական ժանրերից էր։ Նոր ժամանակներում այն պահպանվել է իբրև ժողովրդական արվեստ։ Լարախաղացը ելույթ է ունենում հրապարակներում և բակերում՝ երաժիշտների նվագակցությամբ, իսկ նրա խաղակից ծաղրածուն հանդիսականներից դրամ է հավաքում, լարի տակ կատակային շարժումներով ընդօրինակումով լարախաղացի շարժումները, երբեմն էլ ծաղրում նրան։ Հայ նշանավոր լարախաղացներից են Հովհաննես Գասպարյանը և Վաղարշակ Արզումանյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրկես
Արտաշես Հայ-Արտյան

**Արտաշես Հայ-Արտյան** (*Արտաշես Հարությունյան*), ()), հայ դերասան և ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1966)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1956)։

## Կենսագրություն
Արտաշես Հայ-Արտյանը ծնվել է 1899 թվականին հոկտեմբերի 27-ին՝ Նախիջևանում։ Աշխատել է որպես բատրակ, այնուհետև Ղարսի հեռագրատանը որպես ցրիչ։ 1919 թվականին գալիս է Երևան և աշխատում է որպես զինվորական գրագիր։

### Կրթություն
* 1921 թվականին ավարտում է Երևանի Վարդան Միրզոյանի դրամատիկական ստուդիան։ 1922-1923 թվականներին սովորում է Մոսկվայի Ռուբեն Սիմոնովի ղեկավարած հայկական թատերական ստուդիայում։ Այնուհետև՝ 1923 թվականին սովորում է Պետական կինեմատոգրաֆիական տեխնիկումի դերասանական ֆակուլտետում։
* 1927 թվականին ավարտում է կինոինստիտուտը և շարունակում է աշխատել Մոսկվայի կինոստուդիայում, որտեղ և բեմադրում է «Պյոտր Իվանովիչ», «Ես փոքր չեմ» և «Հոտաղ» ֆիլմերը։
* 1931 թվականին ավարտում է ВГИК-ի երկամյա բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացները (Ղեկավարներ՝ Սերգեյ Էյզենշտեյն և Աբրահամ Ռոմ)։

### Աշխատանք
* 1935 թվականին Հայ-Արտյանը աշխատանքի է հրավիրվում Հայկինո։ 1937 թվականին նա թողարկում է իր առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Կարո»-ն, որի սցենարը գրել էր ինքը՝ դրամատուրգ Ս. Տայցի հետ՝ Ա. Գայդարի «Դպրոցը» վիպակի մոտիվներով։
* 1940 թվականին էկրան է բարձրանում Հայ-Արտյանի երկրորդ գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Մեր կոլխոզի մարդիկ»։ Այնուհետև երկար տարիներ Հայ-Արտյանը ստիպված է լինում զբաղվել կրկնօրինակումներով։ Եվ միայն 1955 թվականին նրան հնարավորություն է տրվում նկարահանել «Պատվի համար» գեղարվեստական ֆիլմը, որը ցուցադրվում է Մոսկվայում՝ 1956 թվականին Հայ արվեստի և գրականության տասնօրյակի օրերին։

## Ներդրումները կինոյի ասպարեզում
Հայկինոյում բեմադրած հենց առաջին՝ «Կարո» ֆիլմում, Հայ-Արտյանը ցույց տվեց իր ռեժիսորական ունակությունները։
Իր երկրորդ՝ «Մեր կոլխոզի մարդիկ», ֆիլմում Հայ-Արտյանը խորացնում է հեղինակի նպատակը՝ ցույց տալով կոլտնտեսական երիտասարդության ձգտումը դեպի գիտությունն ու տեխնիկան։ Ընտրելով կինոկոմեդիայի ժանրը՝ ռեժիսորին հաջողվում է ստեղծել կենսուրախ և աշխույժ մի ֆիլմ, պատկերել գյուղի հին ու նոր մարդկանց՝ իրենց համագործակցության մեջ։

«Պատվի համար»-ում Հայ-Արտյանը հանդես է գալիս որպես կլասիկ երկի հաջող էկրանավորող։ Օգտագործելով կինոյի հնարավորությունները, նա կարողացել է բացահայտել դրամատուրգի մտահղացումները, ավելի բազմակողմանիորեն տալ միջավայրը, ավելի ցայտուն կերպով բնորոշել ֆիլմի հերոսներին։ Անշուշտ, ռեժիսորական վարժ աշխատանքի արդյունք են այն դրվագների նկարահանումները, ուր ցույց է տրված նավթի շատրվանը, Սուրենի զեխ կյանքը, փաստաթղթերը և այլն։
Հայ-Արտյանը մահացել է 1978 թվականի ապրիլի 13-ին Հայաստանում։

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Վիլհելմ

**Վիլհելմ** (գերմաներեն` Wilhelm, նորվեգերեն` Wilhjalmr), գերմանական անուն, նշանակում է, wil` կամք և helm՝ սաղավարտ։

## Կրողները
:
:
* Վիլհելմ II (Wilhelm II, 1859-1941 թթ.)` Գերմանիայի կայսր և Պրուսիայի թագավոր
* Վիլհելմ Դիլթայ (Wilhelm Dilthey, 1833-1911 թթ.)` փիլիսոփա
* Վիլհելմ Հաուֆ (Wilhelm Hauff, 1802-27 թթ.)` վիպասան
* Վիլհելմ Մաուզեր (Wilhelm Mauser, 1834-81 թթ.)` զինագործ
* Վիլհելմ Վինդելբանդ (Wilhelm Windelband 1848-1915 թթ.)` փիլիսոփա
* Վիլհելմ Վին `[[Նոբելյան մրցանակ|ՆՄ]][[1911]]` (Wilhelm Wien 1864-1928 թթ.)` ֆիզիկոս
* Վիլհելմ Ֆիդլեր (Wilhelm Fiedler 1832-1911 թթ.)` մաթեմատիկոս
* Վիլհելմ ֆոն Գլյոդեն (Wilhelm Baron von Gloeden 1832-1911 թթ.)` լուսանկարիչ
* Վիլհելմ Ֆյորսթեր (Wilhelm Julius Foerster 1832-1921 թթ.)` աստղագետ
** Վիլհելմը որպես գերմանացի որոշ փիլիսոփաների միջին անուն`
*** Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգել (Georg Wilhelm Friedrich Hegel, 1770-1831 թթ.)
*** Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնից (Gottfried Wilhelm von Leibniz, 1646-1716 թթ.)
*** Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Նիցշե (Friedrich Wilhelm Nietzsche, 1844-1900 թթ.)

## Այլ լեզուներով
*Gulielm (ալբաներեն)
*William (անգլերեն)` **[[Ուիլյամ]]**, **Վիլյամ**
*(արաբերեն)` **Մելհեմ**
*Gilen, Guilen (բասկերեն)` **Գիլեն**
*Wilhelm (գերմաներենից բացի նաև` լեհերեն և շվեդերեն)` **Վիլհելմ**
*Vilhelm (դանիերեն, նորվեգերեն, շվեդերեն, ռումիներեն)` **Վիլհելմ**
*ויליאם (եբրայերեն)` **Վիլյամ**
*Villem, Villu (էստոներեն)
*Guillermo (իսպաներեն)` Գիլյերմո
*Guglielmo (իտալերեն)` **Գուլիելմո**
*Uilliam, Liam (իրլանդերեն)
*Gulielmus, Vilhelmus (Լատիներեն)` **Գուլիելմոս**, **Վիլհելմուս**
*Vilim (խորվաթերեն)
*Guillem (կատալոներեն)` **Գիլեմ**
*윌리엄 (կորեերեն) **Վիլիամ**
*Γουλιέλμος (հունարեն) **Գուլիելմոս**
*Vilmos (հունգարերեն)
*Γουλιελμάκης (հունարեն)` **Գուլիելմակիս**
*ウィリアム (ճապոներեն)` **Վիրիամու**
*Willem (նիդերլանդերեն)` **Վիլեմ**
*Вільгельм (ուկրաիներեն)` **Վիլհելմ**
*Vilém (չեխերեն)
*(պարսկերեն)` **Վալաամ**
*Guilherme (պորտուգալերեն)
*Уильям, Вильям (ռուսերեն)` **[[Ուիլյամ]]**, **Վիլյամ**
*Viliam (սլովակերեն)
*Viljem (սլովեներեն)
*Guillaume (ֆրանսերեն)` **[[Գիյոմ]]**

## Ծանոթագրություններ
Տոտալան

**Տոտալան** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ակսարկիա Կոստա դել Սոլ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 9 կմ2։ Բնակչությունը՝ 737 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 22 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
*Գլխավոր կայք 
* Ayuntamiento de Totalán 
* Patrimonio cultural de Totalán en la Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía. IAPH

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր
Դիվան հայ վիմագրության (ժողովածու)

**Դիվան հայ վիմագրության**, միջնադարյան ճարտարապետական ու կոթողային հուշարձաններից քաղված բնագրերի ժողովածու։ Լույս է տեսել 10 պրակ (1960-2017)։ Առաջինը կազմել է Հ․ Օրբելին, մյուսները՝ Ս․ Բարխուդարյանը։ Առաջինում ամփոփված են Անիի վիմագիր հիշատակարանները, երկրորդում՝ Ղափանի, Գորիսի, Սիսիանի շրջանների, երրորդում՝ Վայոց Ձորի, չորրորդում՝ Սևանի ավազանի հուշարձանների արձանագրությունները։ ժամանակագրական առումով այդ բնագրերն ընդգրկում են 5-18-րդ դարերում և կարևոր տեղեկություններ են բովանդակում պատմության, տնտեսության, իրավունքի, բանասիրության, ազգագրության և այլ հարցերի վերաբերյալ։ Վիմագիր աղբյուրներից օգտվել են հայ պատմիչները, մասնավորապես՝ Ստեփանոս Օրբելյանն ու Զաքարիա Սարկավագը։ 19-20-րդ դարերում դրանց անդրադարձել են Տ․ Շահխաթունյանցը, Մ․ Բժշկյանը, Ղ․ Ալիշանը, Ե․ Լալայանը և ուրիշներ։ Առաջին վիմագրական ժողովածուն հրատարակել է Կ․ Կոստանյանցը՝ 1913-ին, Պետերբուրգում։ Հայկական արձանագրությունների գիտական հրատարակման հիմքը դրել են Նիկողայոս Մառը և Տ․ Օրբելին, Ա․ Մանուչարյանը։

Կատեգորիա:Բանասիրություն
Կատեգորիա:Պատմություն
Արգիրեա

**Ագիրեա** (), պատատուկազգիների (*Convolvulaceae* ) ընտանիքին պատկանող բույս։ Լատիներեն անվանումը ծագել է  բառից, որը նշակում է արծաթ (ինչը վերաբերում է այս ցեղի որոշ տեսակների տերևների եզրերի արծաթե գունավորմանը)։

## Կենսաբանական նկարագիր
Տեսակի ներկայացուցիչները բազմամյա լիաններ են կամ խոտաբույսեր։ Տերևները հարթ կամ թավոտ են, տարբեր ձևավորումով, հարթ եզրով և դասավորված են կոթունի վրա։
Ծաղկաբույլերը հովանոցանման են և գտնվում են ընձյուղների գագաթներին,  պարունակում են քիչ կամ բավականին շատ ծաղիկներ։ Աշնանը ծաղիկը արագ թափվում է կամ չի թափվում ընդհանրապես։ Բաժակը բաղկացած է հինգ կաշենման կամ փափուկ, կարմրավուն, դրսից խավավոր բաժակաթերթիկներից։ Ծաղկապսակը հինգտերևանի է, խողովակաձև, զանգակաձև և կարող է լինել կարմիր, սպիտակ կամ վարդագույն։ Առէջները թելանման են, վարսանդը՝ նույնպես։ Պտուղը գնդաձև կամ էլիպսաձև հատապտուղ է՝ կարմրի և դեղինի տարբեր երանգներով ներկված և սովորաբար ունի չորս սերմ։

## Շրջան
Ագիրեայի տեսակները տարածված են Ասիայում, մեկ տեսակը հայտնի է Ավստրալիայում։

## Դասակարգում
##### Տաքսոնոմիա

## Տեսակներ
Հայտնի 25 տեսակ։
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ''Argyreia'' Loureiro. Flora of China **16**։ 313—321.

## Արտաքին հղումներ
* List of hallucinogenic Argyreia species 

Կատեգորիա:Պատատուկազգիներ
Բադ Բրյուքենաու

**Բադ Բրյուքենաու** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
 
Ենթարկվում է *Ստորին Ֆրանկոնիա* շրջանին։ Մտնում է Բադ Կիսինգենի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6756 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 23,73 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 113։
Քաղաքը բաժանված է 5 քաղաքային շրջանների։
Առողջարանային քաղաքի հյուրանոց՝ «Bellevue-ում 1908-1920 թվականներին եղել է ռուսական ուղղափառ տուն-եկեղեցի, որի անունն է եղել *Մարիի Մագդալի*, այստեղ ապրել են` Բադ Բրյուկենայի Անդրեյ Անդրեյվիչ Բուդբերգը և նրա կինը՝ Մարիա Ալեքսանդորվա Բուդբերգը և եղել է Սուրբ իշխան Վլադիմիր եղբայրություն խնամակալության տակ։

## Միջազգային հարավերություններ
*  Անցենիս (մինչև 1980)

## Պատկերասրահ

Bad_Br%C3%BCckenau_Stadt.jpg
Kurpark_Bad_Br%C3%BCckenau_Wandelgang.jpg
Laubengang_Bad_Br%C3%BCckenau.JPG
Kurpark_Bad_Br%C3%BCckenau.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Статья о 100-летии русской церкви в Бад-Брюккенау в 2008 г.

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալտերտհայմ

** Ալտերտհայմ ** (), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2068 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 19,16 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 6 79 165*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գիյոմ

**Գիյոմ** (), գերմանական Վիլհելմ անվան ֆրանսիական տարբերակը։

## Կրողներ
* Գիյոմ Ապոլիներ (Guillaume Apollinaire, 1880-1918 թթ.)` լեհական ծագումով ֆրանսիացի բանաստեղծ
* Գիյոմ Բիգուրդան (Guillaume Bigourdan, 1851-1932 թթ.)` աստղագետ, գիտության պատմաբան և օդերևութաբան
* Գիյոմ դը Մաշո (Guillaume de Machault, 1300-77 թթ.)` բանաստեղծ և երգահան
* Շառլ Էդուար Գիյոմ (Charles Éduard Guillaume, 1861-1938 թթ.)` շվեյցարացի ֆիզիկոս և չափագետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Գալուստ Գյուլբենկյանի հուշարձան (Լիսաբոն)

**Գալուստ Գյուլբենկյանի հուշարձան**, հայ գործարար և բարեգործ Գալուստ Գյուլբենկյանի հուշարձանը գտնվում է Լիսաբոնի համանուն թանգարանի բակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է Գալուստ Գյուլբենկյանի մահվան 10-րդ տարելիցի առթիվ։ Պորտուգալացի քանդակագործ Լեոպոլդո դե Ալմեիդան Գալուստ Գյուլբենկյանի հուշարձանը կերտել է նրա լուսանկարի հիման վրա, որտեղ Գյուլբենկյանը Էդֆու տաճարում կանգնած է եգիպտական Գոր աստծո առջև։ Արձանի հետևում քանդակված թռչունը խորհրդանշում է Գյուլբենկյանի «բարձր թռիչքներն» ու լայնածավալ տեսլականը, որը նա դրսևորել է ամբողջ կյանքի ընթացքում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Լեոպոլդո դե Ալմեիդա

## Տես նաև
* Գալուստ Գյուլբենկյանի կիսանդրի (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հուշարձաններ
Լունգո

**Լունգո** () իտալական սուրճ։

## Պատրաստում
Օգտագործելով սրճեփ պատրաստել էսսպրեսսո, սակայն լունգոյի համար շատ ավելի մեծ քանակությամբ ջուր է հարկավոր։ Նորմալ էսսպրեսոն պարրաստվում է 18–ից մինչև 30 վայրկյանում և ունի ծավալ 25-ից 30 մմ, իսկ լունգոյի պատրաստումը տևում է մինչև մեկ րոպե և ունի մոտ 50 մմ ծավալ

Լունգոն ավելի ինտենսիվ է, բայց ավելի դառն է, քան էսպրեսսոն Սա պայմանավորված է նրանով, որ հավելյալ գումարվում է տաք ջուր։ Լունգոն նաև պարունակում է ավելի կոֆեին, քան էսպրեսո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Վիլեմ

**Վիլեմ** (նիդերլանդերեն` Willem)` գերմանական Վիլհելմ անվան նիդերլանդական տարբերակն է։
## Կրողները
* Վիլեմ Բարենց (Willem Barentsz, 1550-97 թթ.)` հոլանդացի ծովագնաց և բնախույզ
* Վիլեմ-Ալեքսանդր (Willem-Alexander, *1967 թ.)` 2013 թ.-ից Նիդերլանդների թագավոր
Գիլյերմո

**Գիլյերմո** (իսպաներեն` Guillermo)` գերմանական Վիլհելմ անվան իսպանական տարբերակն է։

## Կրողներ
* Գիլյերմո դել Թորո (Guillermo del Toro Gómez, *1964 թ.)` մեքսիկացի կինոռեժիսոր
* Գիլյերմո Վարելա (Guillermo Varela Olivera, *1993 թ.)` ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ
* Գիլյերմո Օրտիս Կամարգո (Guillermo Ortiz Camargo, 1939-2009)՝ մեքսիկացի նախկին ֆուտբոլային հարձակվող

Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Դեղնաչ պինգվին

**Դեղնաչ պինգվին**(), պինգվինների ընտանիքին պատկանող թռչունների տեսակ, Megadyptes ցեղի միակ պահպանված տեսակը։ Հայտնի է նայև անտիպոդի պինգվիններ և Հոյհո։

## Արտաքին տեսքը
Իրենց կառուցվածքով հենց Megadyptes antipodes-ն է ավելի շատ նման պինգվիններին մոտ տեսակին։ Դեռ գոյատևող պինգվիններից նրանք ավելի հարազատ են կատարազարդ պինգվիններին։ Մեծ թռչունների երկարությունը 70-75 սանտիմետր է, քաշը՝ 6-7 կիլոգրամ։ Կյանքի տևողությունը հիմնականում 10-12 տարի, որոշ տեսակներ՝ մինչև 20 տարի։ Սրանց մեծ մասն արդեն 2 տարեկանում կարող են ձվադրել։

Գլուխը ծածկված է ոսկեգույնով, ինչպես նաև սև փետուրներով, կզակը և կոկորդը՝ շագանակագույն ստվերով։ Պինգվինի մեջքը սև է, կուրծքը՝ սպիտակ, ոտքերը և կտուցը՝ կարմիր։ «Դեղնաաչք» անունը ստացել է աչքի մոտով անցնող դեղին գծի շնորհիվ։

## Տարածվածություն
Հիմնականում տարածված են Հարավային կղզուց Կեմբել կղզիախումբ։ Ինչպես նաև մի քանի տեսակներ տարածվում են Բաունտի կղզով և Անտիպոդից արևելք և Մակուորի կղզուց հարավ։ Այն վայրերում, որտեղ գտնվում են պինգվինները կլիման չափավոր է, նրանք հիմնականում հանդիպում են բույսերի կողքին՝ օվկիանոսից ոչ այնքան հետո։ 
178px|մինի|ձախից
Սովորաբար էգ պինգվինը ձվադրում է մեկ կամ երկու ձու։
Պինգվինների այս տեսակը պատկանում է հազվադեպ հանդիպողներին, չնայած մեծ տարածվածությանը, նրանց թիվը չի անցնում չորս հազարը։ Դեղաաչք պինգվինը շատ լավ է լողում, բայց նրա համար վտանգավոր են շնաձկները և ծովային առյուծները։ Նրա համար մեկ այլ վտանգ են նաև մկները, խոզերը և այլն։

## 2004 թվականի համաճարակը
Թվաքանակի խնդիր առաջացրեց 2004 թվականի համաճարակը, երբ սատկում էին գրեթե նրանց երկու երրորդը։ Հիվանդությունը հայտնաբերվեց Օտագո կղզում, ինչպես նաև Ստյուարտ կղզում։

## Դեղնաչ պինգվինները և մարդիկ
Պինգվինների այս տիպը գտնվում է վերացման վտանգի առջև։ Կատլինսի ափին՝ Հարավային կղզում հայտնաբերվել է 12 կիլոմետրանոց պահպանվող տարածք, որտեղ պինգվինների համար նախատեսվել են ամենահարմար պայմանները։ Այնտեղ 50 հա տարածքում գտնվում է աշխարհի պոպուլյացիայի 10%-ը։ Հարավային կղզու հարավ-արևելքում կազմակերպվում են այցեր զբոսաշրջիկների համար։

## Պատկերներ

Yellow-eyed Penguin.jpg|Դեղնաչ պինգվինը Օտագոյում
Yellow-eyed Penguin moulting.jpg|Դեղնաչ պինգվինը
Yellow-eyed Penguin Mike Goren.jpg|Դեղնաչ պինգվինը
Yellow-eyed Penguin 3.jpg
Yellow-eyed Penguin distribution map.png|Դեղնաչ պինգվինի տարածվածությունը
Megadyptes antipodes -Otago Peninsula, Dunedin, New Zealand -family-8.jpg
Yellow-eyed Penguin (Megadyptes antipodes).jpg
Molting yellow-eyed penguin IMG 6073.jpg
Yellow-eyed Penguin MC.jpg


## Աղբյուրներ
* Պինգվինների աշխարհ
* Նոր Զելանդիա 
* Դեղնաաչքերի մասին 
* Դեղնաաչք պինգվինները 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Թմրառաքիչ

thumb|250px|Առաքիչի ռենտգենային պատկեր. աստղիկներով նշված են կուլ տված 38 փաթեթներից մի քանիսը
**Նարկոկուրյեր (թմրառաքիչ)**, անգլերեն՝ *mule*, ռուսերեն՝ *наркокурьер*, *мул*, **մուլ**, պետական սահմաններով մաքսանենգորեն թմրամիջոցներ տեղափոխող անձ, որը դա կատարում է վճարի դիմաց, ստիպողաբար կամ խաբեության արդյունքում։ Մաքսանենգ ճանապարհով թմրամիջոցներ տեղափոխողները օգտագործում են թմրառաքիչներին, որպեսզի մեղմեն սեփական՝ հանցագործության համար բռնվելու ռիսկերը։

Մաքսանենգության կիրառվող տարբերակներից են՝ տրանսպորտային միջոցում, ուղեբեռում կամ հագուստի մեջ թաքցնելը, թմրամիջոցի փաթեթների կապում մարմնին կամ տեղադրում մարդու օրգանիզմում։ Երբեմն թմրամիջոցները տեղադրում են այնպիսի մարդկանց իրերում և մեքենաներում, ովքեր անգամ չեն կասկածում դրա մասին («կույր» թմրառաքիչ, անգլ.՝ *blind mule*), չնայած կա կարծիք, որ դա պարզապես մեղադրյալների արդարացման միջոց է։
    
Սահմաններով հերոինի տեղափոխման տարածված ձև է հանդիսանում տեղափոխումը նարկոկուրյերների (թմրառաքիչ) միջոցով։ Առավել հասանելի և տարածված է հերոինի տեղափոխումը ստամոքսում և աղիներում, հատկապես թանկարժեք թմրամիջոցների դեպքում (հերոին, կոկաին)։ Ստեղծվում են 10-15 գրամանոց փաթեթներ։ Փաթեթը տեղադրվում է հերմետիկ տարրայում (հաճախ օգտագործվում է պահպանակ), որն այնուհետև կուլ են տալիս։ Առաքիչը կարող է տեղափոխել այդպիսի 60-80 փաթեթներ։ Եթե փաթեթը պատռվում է կամ կորցնում հերմետիկությունը, առաքիչը, որպես կանոն, մահանում է թմրամիջոցի գերդոզավորումից։ 2-3 օրից փաթեթները դուրս են գալիս բնական ճանապարհով՝ կղանքի միջոցով։ Փաթեթների արագ դուրսբերման անհրաժեշտության դեպքում առաքիչին տրվում են ուժեղ ցավազրկողներ։

Առաքիչների դրամական պարգևատրումները միջինում չեն գերազանցում տեղափոխվող թմրամիջոցի արժեքի տասնորդական տոկոսը։ Միջինում առաքիչը հնարավոր դատապարտման ռիսկի յուրաքանչյուր տարվա համար ստանում է մոտավորապես 250 դոլար։

## Գրականություն
* http://www.ofdt.fr/BDD/publications/docs/OEDTdrugMules.pdf Lisbon։ European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction — 2012 — 45 pp. ISBN 978-92-9168-498-4 (англ.)
* http://www.claremontmckenna.edu/pages/faculty/dbjerk/Mules%2018.pdf

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անօրինական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Թմրավաճառություն
Կատեգորիա:Մաքսանենգություն
Փոխարինման էֆեկտ

**Փոխարինման էֆեկտ**, էֆեկտ միկրոէկոնոմիկայում, երբ երկու սպառվող ապրանքները հավաքածուում տնտեսվարող սուբյեկտներ են, ապրանքներից մեկը դառնում է ավելի էժան, և դա ուղեկցվում է այդ ապրանքի պահանջարկի համամասնական աճով։

Տնտեսվարող սուբյեկտի բյուջեյի սահմանափակությունը նշանակում է, որ նա փոխարինելով որոշակի քանակությամբ էժանացված բարիքով այն սպառում է, , անփոփոխ թողնելով բարիքի գինը։ Եթե բարիքներից մեկի գնի անկումը առաջացնում է երկու բարիքների սպառման աճին, ապա խոսում ենք եկամտի էֆեկտի մասին։

## Օրինակ
Որևէ մեկը սնվում է մսով և ձկով։ Մսի գնի անկումից հետո՝ նա որոշում է, որ զոհելով որոշակի քանակությամբ ձուկ նա կարող է գնել ավելի շատ միս։ Արդյունքում ձկան սպառումը նվազում է, իսկ մսի սպառումը ավելանում է գնի անկման համամասնությամբ։

Կատեգորիա:Սպառման տեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Ջասթին

**Ջասթին** (անգլերեն` Justin)` լատինական Յուսթինոս (լատիներեն` Justinus) անվան անգլերենացված ձևն է։
## Կրողները
* Ջասթին Թիմբերլեյք (Justin Timberlake, *1981 թ.)` ամերիկացի երգիչ, երգահան և դերասան
* Ջասթին Բիբեր (Justin Bieber, *1994 թ.)` կանադացի երգիչ
* Ջասթին Գեբրիել (Justin Gabriel, *1981 թ.)` ըմբշամարտիկ Փոլ Լլոյդի րինգային անունը
Լովատ

**Լովատ** (, ), գետ Ռուսաստանի Պսկովի և Նովգորոդի մարզերում։ Սկիզբ է առնում Լովատեց լճից և թափվում Իլմեն լիճը։ Երկարությունը 530 կմ է։ Առանձին հատվածներում նավարկելի է։

Լովատի ափին է Վելիկիե Լուկի, Խոլմ քաղաքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուսի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լոֆոտենյան կղզիներ

**Լոֆոտենյան կղզիներ** (), կղզեխումբ Նորվեգական ծովում, Սկանդինավյան թերակղզու հյուսիսարևմտյան ափի մոտ։ Նորվեգիայի տարածք է։ Տարածությունը 1.2 հզ կմ² է, բարձրությունը մինչև՝ 1161 մ է։ Նավահանգիստն է Սվոլվեր քաղաքը։

## Կլիմա

## Տես նաև
* Ռեյնե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Կատեգորիա:Նորվեգական ծովի կղզեխմբեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կղզիներ
Վիոլետա Գևորգյան

**Վիոլետա Գևորգյան** (), հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1987)։

## Կենսագրություն
Վիոլետա Գևորգյանը ծնվել է Թբիլիսիում՝ զինվորականի ընտանիքում։ Մանկությունն ու պատանկությունն անցել է Թբիլիսիում։ 1966 թվականին հաստատվել են Երևանում, որտեղ ընդունվել է նորաբաց թատրոն-ստուդիա և Երևանի դրամատիկական թատրոն։ Վիոլետա Գևորգյանն ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 24 տարեկանում։ Շուրջ 20 դերեր է խաղացել Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։ Առաջին գլխավոր դերը եղել է «Աննա Ֆրանկի օրագիրը» պիեսում։ Գևորգյանին ճանաչում է բերել Աղունի դերակատարումը Հրանտ Մաթևոսյանի «Աշնան արև» պիեսում։ 1980 թվականին առաջին անգամ բեմադրված այս ներկայացման մեջ խաղացել է շուրջ 700 անգամ։
1988 թվականին մասնակցել է Բաքվի կինոփառատոնին և արժանացել արվեստագետ գործընկերների խիստ քննադատությանը։ Ըստ նրա՝ Բաքու էր մեկնել Սումգայիթում տեղի ունեցած վայրագությունների ու ջարդերի մասին այլ ազգերի ներկայացուցիչներին պատմելու համար, սակայն դերասանուհուն Հայաստանում համարեցին դավաճան, և նա 1991 թվականին տեղափոխվեց և բնակություն հաստատեց ԱՄՆ-ում։ Խաղացել է Տաթևիկ Ղափլանյանի բեմադրած «Իմ քաղցր տղան» ներկայացման մեջ՝ նվիրված Ղափլանյանի վաղամեռ որդուն։

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի համույթ

**Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի համույթ**, Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի պետական համույթը կազմակերպվել է 1983 թվականին, Երևանում (հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար՝ Ռուբեն Ալթունյան)։

Կազմը՝ 11 նվագողներ, 14 երգիչ-երգչուհիներ, 6 պարող-պարուհիներ։ Համերգացանկն ընդգրկում է Սայաթ-Նովայի, Շերամի, Ջիվանու, Հավասու, Շիրինի, ինչպես և Հայաստանի ազգագրական տարբեր գոտիների երգերի մշակումներ, ազգային ծեսերի բեմադրություններ («Թագավորագովք», «Նավասարդ») և այլն։ Համերգներով հանդես է եկել ՀՀ, ԱՊՀ քաղաքներում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Լիբանանում, Սիրիայում։

## Արտաքին հղումներ
*Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի պետական անսամբլ

Կատեգորիա:Հայաստանի նվագախմբեր
Կատեգորիա:Հայկական երաժշտություն
Հայագիտական համազգային ընկերություն

**Հայագիտական համազգային ընկերություն**, Հայագիտական ուսմանց և հետազոտությունների համազգային ընկերություն, հիմնվել է 1955 թվականին՝ Բոստոնի (ԱՄՆ) մի խումբ հայ մտավորականների և Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորների նախաձեռնությամբ։ Կենտրոնը՝ Քեմբրիջ (ԱՄՆ)։

Նպատակն է ուսումնասիրել հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը և դրանք ծանոթացնել միջազգային հասարակայնությանը։ ԱՄՆ-ի մի շարք համալսարաններում (Բոստոն, Նյու Յորք, Լոս Անջելես, Դետրոյտ, Ֆիլադելֆիա, Ֆրեզնո) օժանդակում է հայագիտական ամբիոններին ու դասընթացներին, պարբերաբար կազմակերպում հայ ժողովրդի պատմությանն ու մշակույթին նվիրված միջազգային գիտաժողովներ։ Ընկերությունը հայագիտական կարևոր աշխատությունները հրատարակում է անգլերեն և տարածում ԱՄՆ-ում, քաջալերում ամերիկյան և եվրոպական գիտնականների հայագիտական ուսումնասիրությունների հրատարակումը։

Հիմնել է «Հայկական ժառանգության հրատարակություն» («Armenian Heritage Press») տպարանը։ 1975 թվականից հրատարակում է «Ջոռնըլ օֆ Արմինիըն սթադիզ» («Journal of Armenian Studies») հայագիտական հանդեսը։

Կատեգորիա:Հայագիտական ընկերություններ
Կատեգորիա:Հայագիտություն
Լուսոն

**Լուսոն** (), Ֆիլիպինյան կղզեխմբի ամենամեծ կղզին՝ նրա հյուսիսային մասում։ Տարածությունը 105.6 հզ կմ² է։ Մակերևույթը լեռնային է, բարձրությունը մինչև՝ 2934 մ (Պոլոգ լեռը՝ Կենտրոնական Կորդիլերներիում)։ Կան գործող հրաբուխներ։ Լուսոնում է Ֆիլիպինների մայրաքաղաք Մանիլան։

## Անվանում
Ենթադրում են, որ անվանումն առաջացել է Losong բառից՝ բրինձ ծեծելու տաշտաձև փայտյա մեծ աման։

16-րդ դարում իսպանացի ծովագնացները զարմացել էին բնիկների տան դռներին դրած այդ խոշոր ամանները և նրանք կղզին անվանել են Islas de los losones՝ «տաշտերի կղզի»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավչինական ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների կղզիներ
Լաֆֆերի կոր

Լաֆֆերի կորը ցույց է տալիս հարկման դրույքաչափերի և պետական բյուջեի հարկային մուտքերի միջև եղած կապը։ Սա գիտականորեն ուսումնասիրել է ամերիկացի տնտեսագետ Արթուր Լաֆֆերը։
Պետության հարկաμյուջետային քաղաքականությունը խթանում է արտադրության աճը, մեծացնում բյուջեի հարկային մուտքերը։ Այդ քաղաքականությունը հաջողությամμ կարող է իրականացվել, եթե հարկային արտոնություններն ու հարկման դրույքաչափերը հիմնավորված են։ Եթե հարկման դրույքաչափերը μարձրացվում են չհիմնավորված ձևով, ապա պայմաններ են ստեղծվում արտադրության ծավալների կրճատման և հարկերի վճարումից խուսափելու համար։ Լաֆֆերի կորն ունի հետևյալ տեսքը.
մինի|աջից|Լաֆֆերի կորը
 
Գծապատկերում հարկային մուտքերը տեղադրված են x–ի առանցքի վրա, իսկ հարկման դրույքաչափերը՝ y–ի առանցքի վրա։ Հարկման դրույքաչափի աճին զուգընթաց՝ պետական μյուջեի եկամուտներն աճում են 0–100%։ Ենթադրենք 50%-ի դեպքում (M կետ) μյուջեի մուտքերն առավելագույնն են, իսկ եթե աճը շարունակվի, ապա բյուջեի մուտքերը կսկսեն կրճատվել, 100%-ի դեպքում դրանք կհավասարվեն զրոյի։ Այսպիսով, զրոյական դրույքաչափի և 100%-ի դեպքում փաստորեն հարկային մուտքերը μացակայում են։ Լաֆֆերը գտնում է, որ հարկման ցածր դրույքաչափերը կխթանեն արտադրության զարգացմանը, հետևաμար՝ գործազրկության կրճատմանը։ Արդյունքում՝ կընդլայնվի հարկային μազան, իսկ հարկման դրույքաչափերի անընդհատ բարձրացումը կհանգեցնի արտադրողների շահագրգռվածության նվազմանը, ուստի և՝ արտադրության չափերի կրճատմանը։ Դրանից, հարկավ, կտուժի պետական բյուջեն։ Այսպիսով, թվում է, թե հարկման դրույքաչափերի անընդհատ բարձրացումը կհանգեցնի պետական բյուջեի եկամուտների ավելացմանը, մինչդեռ իրականում հակառակ պատկերն է ստացվում։ 
Սակայն Ա. Լաֆֆերի գաղափարները մասնագետների կողմից միանշանակ չընդունվեցին. քննադատները հետևյալ վարկածներն են առաջ քաշում. 
#Արդյոք աշխատանքի առաջարկը այդքան առաձգակա±ն է, որ հարկերի իջեցման արձագանքը առաջ μերի գործարար ակտիվության աճ։ Կան մարդկանց խմμեր, որոնք μավականին հարուստ են և գերադասում են շատ ժամանակ հատկացնել խրախճանքներին ու զվարճություններին, քան աշխատանքին։ 
#Հարկադրույքի իջեցումը բավականին տևական միջոցառում է. ամμողջական առաջարկի մեծացումը հնարավոր է ոչ թե անմիջապես, այլ բավականին հեռու ապագայում, ուստի կարճաժամկետում կարող է վտանգ սպառնալ գանձարանի եկամուտների կրճատմանը։ 
#Ո±վ կարող է պնդել, թե գոյություն ունեցող հարկային համակարգը համապատասխանում է Լաֆֆերի կորի այն հատվածին, որը գտնվում է M կետից ներքև։ Չէ± որ այդ դեպքում հարկադրույքների իջեցումը անխուսափելիորեն կհանգեցնի բյուջեի հարկային մուտքերի կրճատմանը։

Սակայն Լաֆֆերտի կորը բնորոշ է կարճաժամկետին, իսկ երկարաժամկետում ձևավորվում են այնպիսի պայմաններ, որոնք խթանում են աշխատանքային և ձեռնարկատիրական գործունեության ակտիվացմանը, և ստվերային տնտեսությունը կանցնի օրինական տնտեսության, արդյունքում կմեծանան բյուջեի եկամուտները։ 
Այնուամենայնիվ, պետական բյուջեի եկամուտները կարող են առավելագույն չափերի հասնել միայն հարկման դրույքաչափերի որոշակի բարենպաստ մակարդակի դեպքում։ Սակայն հիմնական դժվարությունն այն կետի μացահայտման մեջ է, որտեղ իրականում կգտնվի տնտեսությունը և, հետևաբար, հարկման դրույքաչափի լավագույն մակարդակը։

## Գրականություն
*«Տնտեսագիտության տեսություն», Գ. Ե. Կիրակոսյան, Երևան 2009
*«Միկրոէկոնոմիկա», Մ. Ս. Մելքումյան, Երևան 2013
*«Տնտեսագիտություն», Փ. Սամուելսոն, 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն
Ջոն Կոմոնս

**Ջոն Ռոջերս Կոմոնս** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ, ինստիտուցիոնալիզմի տեսության կողմնակից։

Հայրը եղել է գործարար և մի քանի անգամ վաճառել է իր բիզնեսը։ Որպեսզի իր ընտանիքը կարողանա ապահովել, մայրը ստիպված էր աշխատեցնել հյուրատուն։

Կոմոնսը դպրոցն ավարտելուց հետո փորձել է աշխատել ուսուցիչ, սակայն առաջին իր փորձը առաջացրել է ուժեղ հակակրանք դեպի ուսուցչական աշխատանքը։ Մոր խորհրդով 1882 թ. ընդունվել է Օբերլինի քոլեջը։ Ավարտելուց հետո Կոմոնսը սովորել է Մերիլենդ նահանգում՝ Ջոն Հոպկինսի համալսարանում։

Հետագայում նա աշխատել է մի շարք ամերիկյան համալսարաններում։

1904 թ-ից եղել է Վիսկոնսինյան համալսարանի պրոֆեսոր։ 1917 թ. դարձել է Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։

1919 թ. Կոմոնսը գրել է «Արտադրական բարեհաճություն» աշխատությունը։ Այստեղ կար աշխատողների և գործատուների միջև համաձայնության գաղափար «փոխզիջումների» միջոցով։

«Ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության տեսություն» (Institutional Economics, 1934) աշխատության մեջ գիտնականը հետազոտության է ենթարկել «խմբային գործողությունները» և «գործարքները»։ Խմբային գործողությունները հսկում են անհատների գործողությունները։ Նրանք նախընտրում են որոշակի իրավական դաշտ։ Ջ. Կոմոնսը հետևում է բաժնետիրական ընկերությունների, արհմիությունների և քաղաքական կուսակցությունների դերին անհատների համակարգված գործողությունների ստեղծման գործում։ Նա նաև առանձնացնում է գործարքների 3 հիմնական տեսակ՝ առևտրային, կառավարման և ռացիոնալացման։ Յուրաքանչյուր գործարք ներառում է բանակցություններ, պարտավորությունների ընդունում և կատարում։ Ամերիկացի գիտնականը նաև ներկայացրել է «խմբային ճնշում» կատեգորիայի տնտեսական հետազոտություն (այդպիսի խմբերի մեջ նա ընդգրկում էր աշխատողներին և գործատուներին, գնորդներին և վաճառողներին, ֆերմերներին և գյուղացիներին, վարկատուներին և վարկառուներին և այլն)։

Կոմոնսի վերջին ախատանքներից է «Կոլեկտիվ գործողությունների տնտեսագիտություն» աշխատությունը։

Ջ. Կոմոնսը առաջարկել է «Սոցիալական կոնֆլիկտների տեսություն»։ Ըստ դրա՝ հասարակությունը մասնագիտացված խմբերի ամբողջությունն է (աշխատողներ, կապիտալիստներ)։ Օրենսդրական կանոնները կարգավորում են հավասար գործարքները։ Հաճախ են հասարակության մեջ առաջանում կոնֆիլկտներ։ Գործարքի մասնակիցները ոչ թե անհատներն են, այլ արհմիություները և գործարար միավորումները։ Պետությունը երաշխավորում է պարտավորությունների կատարում պայմանագրով։

Ջ. Կոմոնսին է պատկանում «սեփականության տիտղոս» կատեգորիան։ Ամենից առաջ այն վերաբերում է ոչ նյութական սեփականությանը (օրինակ, արժեթղթերի վաճառքի գործողությունները)։

Կապիտալիստական հասարակության փուլերն ըստ Կոմոնսի. 
* առևտրային կապիտալիզմ,
* փեռնարկատիրական փուլ,
* բանկային կապիտալիզմ, 
* վարչական կապիտալիզմ։

1935 թ. ընդունվեց «Սոցիալական պաշտպանության ակտը»։ Դրանում մեծ ներդրում ունի Կոմոնսը։ Այդ ակտը արտացոլում էր կենսաթոշակային համակարգի ապահովումը ԱՄՆ-ում։

## Հիմնական աշխատանքները
* «Հարստության բաշխում» (, 1893),
* «Աշխատանքի պատմությունը Միացյալ նահանգներում» (, 1918)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջ.Ռ Կոմոնսի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:19-րդ դարի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ինստիտուցիոնալիստ տնտեսագետներ
Հայ ճարտարապետության վավերագրեր

**Հայ ճարտարապետության վավերագրեր** («Documenti di architettura Armena»), հայկական միջնադարյան ճարտարապետությանը նվիրված մատենաշար։

## Պատմություն
«Հայ ճարտարապետության վավերագրեր» մատենաշարը հրատարակվում է (Միլանում՝ 1968 թվականից, Վենետիկում՝ 1992 թվականից) Ա․ Մանուկյանի, Ա․ Ալպագո Նովելլոյի, Ա․ Զարյանի մտահղացմամբ, Հ․ և Ա․ Մանուկյանների նյութական օժանդակությամբ՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի և Միլանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մասնաճյուղի համագործակցությամբ։ Նպատակն է օտար հասարակությանը ծանոթացնել հայկական ճարտարապետությանը։ Ընդգրկում են պատմական ճարտարապետական հակիրճ տեղեկություններ, լուսանկարներ, չափագրություններ։ Տեքստերը հեղինակել են Ս․ Տեր-Ներսեսյանը, Ն․ Տոկարսկին, Ա․ Յակոբսոնը, Վ․ Կլայսը, Հ․ Սեյհունը, Ա․ Մանուկյանը, Ա․ Ալպագո Նովելլոն, Պ․Կունեոն, Ա․Զարյանը, Վ․Հարությունյանը, Ս․ Մնացականյանը, Մ․ Հասրաթյանը, Լ․ Ազարյանը, Հ․ Խալփախչյանը և ուրիշներ։

«Հայ ճարտարապետության վավերագրերի» շարքն են կազմում՝ «Հաղպատ» (1968), «Խաչքար» (1969), «Սանահին» (1970), «Սուրբ Թադեի վանք» (1971), «Ամբերդ» (1972), «Գեղարդ» (1973), «Գոշավանք» (1974), «Աղթամար» (1974), «Երերույք» (1977), «Ս․Ստեփանոս» (1980), «Կեչառիս» (1982), «Անի» (1984), «Հաղարծին» (1984), «Ամաղու Նորավանք» (1985), «Քասաղի վանքեր» (1986), «Պտղնի-Արուճ» (1986), «Գանձասար» (1987), «Սևան» (1987), «Ղարաբաղ» (1988), «Սորհուլ» (1988), «Նոր Ջուլֆա» (1992), «Մակարավանք» (1994), «Վաղարշապատ» (1998)։

Մինչև 1999 թվականը լույս է տեսել 23 պրակ։

Կատեգորիա:Գրքեր
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կաստարաս

** Կաստարաս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 28 կմ2։ Բնակչությունը՝ 282 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 100 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Situación de Cástaras
* Datos socioeconómicos del municipio
* Recuerdos de Cástaras
* Página web sobre las fiestas 2003 de Cástaras 
* Página sobre Nieles, localidad perteneciente al municipio

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Պինիել դե Աբախո

** Պինիել դե Աբախո ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյդոլիդ պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 21,20 կմ2։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո-դե-Պենյաֆյել շրջանում։ Բնակչությունը՝ 186 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 56 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սպանված աղավնի (այլ կիրառումներ)

**Սպանված աղավնի**, կարող է վերաբերել՝
* Սպանված աղավնի, Նար-Դոսի վիպակը, որ նա գրել է 1889 թվականին։
* Սպանված աղավնի, 2009 թվականին նկարահանված գեղարվեստական կինոնկար։
Խանգայ

**Խանգայ** (), բարձրավանդակ Մոնղոլիայի կենտրոնական մասում։ Երկարությունը շուրջ 700 կմ է, լայնությունը՝ մինչև 200 կմ, բարձրությունը՝ 2000֊3000 մ (առավելագույնը՝ 3905 մ, Օտխոն Տենգրի լեռը)։

## Անվանում
Անվանումը մոնղոլերեն է. նշանակում է «զով կլիմա, բերրի հող, փարթամ բուսականություն, անտառապատ լեռներ, բազմաթիվ գետակներ ու լճեր ունեցող տեղանք», բառացի՝ ցանկություն կատարող, հագեցնող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի լեռներ
Վիլյանուևա դե լոս Ինֆանտես (Վալյադոլիդ)

**Վիլյանուևա դե լոս Ինֆանտես** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում ( Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Պարամոս-դե-Էցգեվա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 19,2 կմ2։ Բնակչությունը՝ 129 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լաս Նավաս դե լա Կոնսեպսյոն

**Լաս Նավաս դե լա Կոնսեպսյոն** (իսպ.՝ Las Navas de la Concepción), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա Նորտե դե Սևիլյա շրջանում։ Զբաղեցնում է 63 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 1743 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 99 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Las Navas de la Concepción
* Las Navas de la Concepción — Pablo Rodríguez Díaz 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Խանտայկայի լիճ

**Խանտայկա**, լիճ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Թայմիրի Ինքնավար Հանարապետությունում, Պուտորա սարավանդի հարավ֊արևմուտքում։ Մակերեսը 822 կմ2 է։

Ջրուղով միացված է Փոքր Խանտայկայի լճին (մակերեսը 58 կմ2), որի արտահոսող Ենիսեյի աջ վտակի՝ Խանտայկայի գետի ստորին հոսանքում կառուցված Ուստ Խանտայկայի հէկ֊ն առաջացրել է Խանտայկայի ջրամբարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լճեր
Կասարաբոնելա

** Կասարաբոնելա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 113 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2723 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 45 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Web oficial de la Reserva de la Biosfera Sierra de las Nieves creada por la Mancomunidad de Municipios de la Sierra de las Nieves

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր
Սան Սեբրիան դե Մասոտե

**Սան Սեբրիան դե Մասոտե** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տերրա-դե-Կամպոս* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 35,43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 172 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 62 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր