open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էնդի Վուդվորդ

**Էնդի Օսթին Վուդվորդ** (, ), ամերիկացի շախմատիստ և հրաշամանուկ։ 2024 թվականից՝ գրոսմայստեր։

## Շախմատային կարիերա
Էնդի Վուդվորդը միջազգային վարպետի առաջին երկու նորմերը լրացրել է Նովի Սադում, Սերբիա։ 2022 թվականի հոկտեմբերին նա լրացրել է միջազգային վարպետի վերջին նորման՝ հաղթելով Կոստյա Կավուցկիին 2022 թվականի *Hollywood Chess Classic* մրցաշարում։

2023 թվականի հունվարին Վուդվորդն ընդգրկվել է մինչև 11 տարեկանների Համաամերիկյան շախմատային հավաքականի կազմում։

2023 թվականի սեպտեմբերին Վուդվորդը պատանիների աշխարհի առաջնությունում հաղթել է գրոսմայստեր Հանս Նիմանին։

2023 թվականի դեկտեմբերին Վուդվորդը հաղթել է 17-րդ ամենամյա SPICE (Սյուզեն Պոլգարի շախմատային վարպետության ինստիտուտ) գավաթը՝ առաջ անցնելով Արամ Հակոբյանից, Յասեր Կեսադայից և Սաֆալ Բորայից։

2024 թվականի հունվարին Վուդվորդը դուրս է եկել Գլուխկոտրուկների աշխարհի առաջնության եզրափակիչ, բայց պարտվել է գործող չեմպիոն Ռեյ Ռոբսոնին։ Նույն ամսին նա Ջիդայի միջազգային շախմատային փառատոնում լրացրել է գրոսմայստերի իր վերջին նորման։ Դրանով նա դարձել է պատմության ամենաերիտասարդ գրոսմայստերներից մեկը՝ կատարելով կոչման համար նախատեսված պահանջները 13 տարեկան, 8 ամսական, 28 օրականում։ Նա նաև ԱՄՆ-ի պատմության մեջ երկրորդ ամենաերիտասարդ գրոսմայստերն է՝ զիջելով միայն Աբհիմանյու Միշրային։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հրաշամանուկներ
Արշո

**«Արշո»** (), 2014 թվականի հնդկական փենջաբի լեզվով ռոմանտիկ ֆիլմ, որը նկարահանվել է Շապինդեր Պալ Սինգհի և պրոդյուսեր Դաքշ Աջիթ Սինգհի կողմից։ Ֆիլմը թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 13-ին, դերասանական կազմում են եղել Մաննաթ Սինգհը, Դակշ Աջիթ Սինգհը, Սոնյա Գիլը, Շաքտի Անանդը և Կոմալը, իսկ նկարահանումները անցկացվել են Չանդիգարում և շրջակա տարածքներում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երաժշտական դուետի անդամներ Արշի (Մաննաթ Սինգհ) և Դիփի (Դաքշ Աջիթ Սինգհ) սիրավեպի և արտիստների հետ հանդիպող նմանատիպ առօրյա պայքարի մասին։

## Դերասանական կազմ

* Մանաթ Սինգհ՝ Արշ
* Դաքշ Աջիթ Սինգհ՝ Դիփ
* Սոնյա Գիլ՝ Ռաավի
* Շաքթի Անանդ՝ Գամմի
* Կոմալ
* Ռազիա Սուհբիր՝ Արշոյի մայրը
* Հարջեթ Բուլլար
* Մանիշ Բիսլա
* Մեջիք Մաթուր
* Ջասվանթ Ջաս
* Գարինդեր Մաքնա
* Սաթուանթ Բալ

## Ընդունելություն
Ֆիլմի թրեյլերի թողարկվելուց հետո այն լավ չի ընդունվել, քանի որ նրա գլխավոր կին կերպարը՝ Արշոն երևացել է էկրանին հոր աչքի առաջ բացահայտ խմիչք օգտագործելիս։ Դերասանուհի Մաննաթ Սինգհը տեսարանի մասին ասել է, որ իրականում խնձորի հյութ է խմել։

Ֆիլմը գովաբանելով՝ Ժասմին Սինգհը *Tribune India-*ից գրել է, որ ֆիլմը չի պահանջում «բարձրակարգ դերասանների և կատակերգուների մարտկոց, անվերջ անհեթեթ և կրկնվող խենթեր կամ շքեղ հագնված չարագործներ՝ լավ կամ ավելի ճիշտ դիտման արժանի ֆիլմ հավաքելու համար», և առաջարկել է, որ *Արշոն* հանդես է գալիս որպես օրինակ, թե ինչպես լավ սցենարը կարող է ճանապարհ հարթել լավ ֆիլմի համար, այնուհետև նշել է, որ հաջողությամբ միավորելով պրոդյուսերավորումը, դերասանությունը և երգը՝ ֆիլմի ռեժիսոր «Դաքշը կոտրում է ամեն կարծրատիպ» այն մասին, որ մեկ մարդ չի կարող մի քանի առաջադրանք կատարել ֆիլմում, ավելի ճիշտ՝ փենջաբի ֆիլմում»։

## Մրցանակներ
PTC Punjabi Film Awards 2015
*PTC Punjabi Film մրցանակ լավագույն պատմվածքի համար՝ Շափինդեր Փալ Սինգհ և Դաքշ Աջիթ Սինգհ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Արշո'' ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Ալիք (նկար, Այվազովսկի)

**«Ալիք»** (), հայազգի նկարիչ, Ռուսական կայսրության պատվավոր ծովակալ, Ռուսաստանի կայսերական ակադեմիայի անդամ, ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1889 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 304 × 505 սմ։

Այսօր «Ալիք» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ռուսական պետական թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԴ)։

## Նկարագիր
«Ալիք» ստեղծագործությունում Հովհաննես Այվազովսկին պատկերել է ծովն ու նավաբեկության ենթարկված մարդկանց սաստիկ փոթորկի պահին։ Ալիքը ծածկել է նավը գրեթե ամբողջությամբ և պատրաստվում է փլվել կայմին ապաստանած մարդկանց վրա։

Չնայած, որ նկարի գույները մռայլ են և սառը, այնտեղ պատկերված մարդիկ շարունակում են պայքարել կյանքի համար, իսկ լույսի թափանցող ճառագայթները փրկության հույս են ներշնչում։

Նկարը հեղինակի ուշ շրջանի գործերից է և «Իններոդ ալիքի» յուրատեսակ շարունակությունը։

Սա հայազգի ծովանկարչի ամենամեծ կտավն է, որի ստեղծման վրա հեղինակը ծախսել է տասը օր։

Ռուսական պետական թանգարան նկարը տեղափոխվել է 1897 թվականին Էրմիտաժից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Волна» на портале «Виртуальный Русский музей»
* [Интерактивный вид зала с картиной «Девятый вал» в «Виртуальном туре по Русскому музею»](https://virtual.rusmuseumvrm.ru/mikh_palace/pano.php?onstart=loadpano(hotspots/14_2.xml);st_pos(-11);?lang=ru)

Կատեգորիա:1889 նկարներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Այվազովսկու նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարան
MBC

**MBC**, կարող է վերաբերել՝
* MBC - ռադիոհաղորդիչ Ֆիլիպիններում
* MBC - հանրային հեռարձակող Մավրիկիոսում
* MBC Group - Մերձավոր Արևելքի մեդիա կոնգլոմերատ, որը հիմնված է Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում
* MBC - Հարավային Կորեայի ռադիո և հեռուստատեսային հեռարձակող
Բայան (նկար, Վասնեցով)

**«Բայան»** (), ռուս նկարիչ-գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պատմական և ժողովրդական բանահյուսության գեղանկարչության վարպետ Վիկտոր Վասնեցովի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1910 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 303 × 408 սմ։

Այսօր «Բայան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ռուսական պետական թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԴ)։

## Նկարագիր
«Բայան» ստեղծագործությունում հեղինակը պատկերել է ռուս ռազմիկների խմբի։ Այդ զորականները նստած են բարձր բլրի նեղ գագաթին և լսում են կույր տավղահարի երգը։ Աջ կողմում երևում են այլ ռազմիկների գլուխներ, որոնք կանգնած են լանջին։ Դատելով տավղահարի գզգզված մազերից՝ ուժգին քամի է փչում։ Հետին պլանում՝ աջից երևում է անտառը, իսկ ձախից՝ գետը, որտեղից բացվում է լայնարձակ տարածություն։ Բլրի վրա կախվել են ամպրոպային ամպեր։

## Պատմություն
Այս ստեղծագործությունը Վասնեցովը նկարել է 1910 թվականին։ Այստեղ հեղինակն ավարտում է իր արվեստի բիլինային թեման։ Հայտնի է, որ նկարի գուսանի կերպարը ստեղծելիս հեղինակը «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» ստեղծագործությունից։

«Բայան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ռուսական պետական թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1910 նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Վասնեցովի նկարներ
Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 5Լ

**Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 5Լ** (, կամ *Зонд 1967Б*), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված էր Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։

## Արձակում
Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 4Լ-ը արձակվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ Հրթիռի երկրորդ աստիճանի շարժիչներից մեկը չմեկնարկեց, ինչի պատճառով աշխատեց վթարային փրկության համակարգը։ Հրթիռը անջատվեց մասերի, վայրէջքի սարքը իջավ մոտ 285 կմ հեռավորության վրա։ Արգելակող շարժիչների վաղաժամ գործարկման պատճառով վայրէջքը փափուկ չստացվեց, և  պարաշյուտները քաշեցին սարքը գետնի վրա 550 մ։ Հետագայում սարքը տեղափոխվեց Բայկոնուր Մի-4 ուղղաթիռով։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Կոսմոս-154

**Կոսմոս-154** (, կամ *Լ-1 համար 3Պ*), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։

7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված է եղել Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։

Արձակված տիեզերանավը պարզեցված կառուցվածք ուներ, քանի որ առաքելության հիմնական նպատակը Պրոտոն հրթիռի չորրորդ աստիճանի՝ Բլոկի Դ-ի փորձարկումն էր։ Կառավարման համակարգի խափանման պատճառով Բլոկ Դ-ի հիմնական շարժիչ համակարգը չի բռնկվել։

## Արձակում
Կոսմոս-146-ը արձակվել է 1967 թվականի ապրիլի 8-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։

Տիեզերանավը մնացել է Երկրի ուղեծրում, 183 կմ պերիգեյով, 223 կիլոմետր ապոգեյով, 51,6° ուղեծրի թեքումով և 88,5 րոպե պարբերությամբ։ Կոսմոս 154-ի երկու օր անց մտել է մթնոլորտի խիտ հատվածներ և այրվել։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Կատեգորիա:Կոսմոս արբանյակներ
Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 4Լ

**Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 4Լ** (, կամ *Зонд 1967A*), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված էր Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։

## Արձակում
Սոյուզ 7Կ-Լ1 համար 4Լ-ը արձակվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ Մեկնարկի ժամանակ հիմնական շարժիչի սնուցման համակարգում անսարքության պատճառով այն անջատվեց, և հրթիռը կորցրեց քարշի ուժը։ Արդյունքում հրթիռը կորցրեց դիրքի վերահսկումը և սկսեց շեղվել հետագծից, հետևաբար Երկրի վրա գտնվող կառավարման կենտրոնից ուղարկվեց ինքնաոջնջացման հրաման, մեկնարից 97 վայրկյան անց։ Տիեզերանավը վթարային փրկության համակարգի միջոցով անջատվեց հրթիռից պայթյունից առաջ և վայրէջք կատարեց 50-ից 60 կմ հեռավորության վրա։ Հաջորդ առավոտյան վերականգնման վայրէջքի սարքը հայտնաբերվել է, սակայն դրան մոտենալը դժվար է եղել՝ տարածքում թափված շարժիչի և դեռևս այրվող հրթիռի բեկորների պատճառով։ Այն տեղափոխվել է Բայկոնուր Մի-6 ուղղաթիռով հաջորդ առավոտյան։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Իվայլո Ենչև

**Իվայլո Ենչև** (, ), բուլղարացի շախմատիստ և մարզիչ, գրոսմայստեր (2018)։ Հանդես է գաս է եկել «Աբրիտուս» շախմատային ակումբում։

Բուլղարիայի չեմպիոն թիմում (2013, 2014, 2015), արագ շախմատում (2017, 2019) և բլիցում (2015, 2016, 2019)։

Շախմատ սովորել է նախ հոր՝ Ենչո Ենչևի, ապա վարպետ Ռոսեն Ռուսևի մոտ։ Ավարտել է մաթեմատիկական վարժարանը և ազգային մարզական ակադեմիան՝ «ֆիզկուլտուրայի և սպորտի մարզիչ» մասնագիտությամբ։ Բազմիցս ընդգրկվել է Ռազգրադ քաղաքի լավագույն մարզիկների տասնյակում։

## Սպորտային արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Գունդ (Նյու Յորք)

**Գունդ** (), գերմանացի քանդակագործ Ֆրից Քյոնիգի մետաղյա քանդակը, որը գտնվում է Նյու Յորքում։ Նախկինում այն տեղակայված էր Օսթին Ժոզեֆ Տոբինի անվան հրապարակում՝ Մանհեթենի Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի (ՀԱԿ) աշտարակների կողքին։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո այն դուրս է բերվել փլատակների տակից և ժամանակավոր պահպանման է ուղարկվել Ջոն Քենեդու անվան միջազգային օդանավակայանի մոտ գտնվող պահեստ։

Հարձակումից վեց ամիս անց, երբ ցուցադրվել է քանդակի մասին վավերագրական ֆիլմը, «Գունդը» ժամանակավորապես ուղարկվել է Բեթերի պարկ՝ առանց վերանորոգման։ Շուտով նրա ստորոտը լուսավորել է հավերժական կրակը՝ որպես 9/11 զոհերի հուշահամալիր։ «Գունդը» դարձել է գլխավոր զբոսաշրջային գրավչություն, մասամբ այն պատճառով, որ ահաբեկչությունը վերապրել է միայն փոքր փոս ընկած հատվածով և կորպուսի վրա անցքով։

## Նկարագրություն
«Գունդը» 762 սմ բարձրությամբ մետաղական քանդակ է, որը բաղկացած է 52 բրոնզե հատվածներից*:* Այն ստեղծվել է Գերմանիայի Բրեմեն քաղաքում և ուղարկվել ստորին Մանհեթեն։ Գեղարվեստական ձևավորումը նպատակ ուներ խորհրդանշելու աշխարհը համաշխարհային առևտրի միջոցով։ Գունդը տեղադրված էր օղակի վրա՝ շատրվանի կենտրոնում, և ճարտարապետ Մինորու Յամասակիի մշակված դեկորատիվ տարրերի հետ պետք է ընդօրինակեր Մեքքայի մեծ մզկիթը՝ Մասջիդ Ալ-Հարամը, որտեղ քանդակը կանգնած էր Քաաբի տեղում։ Գունդն ինքնին 24 ժամվա ընթացքում մեկ ամբողջական պտույտ էր կատարում։ Լավ եղանակին շատրվանի մոտ գտնվող վայրերը հայտնի ճաշի վայր էին «WTC»-ի աշխատակիցների համար։

## Սեպտեմբերի 11-ից հետո
Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո քանդակը դուրս է բերվել փլատակների տակից և ժամանակավոր պահպանման ուղարկվել Ջոն Քենեդու անվան միջազգային օդանավակայանի մոտ գտնվող պահեստ։ Նրա դուրս բերումը լայնորեն լուսաբանվել է Նյու Յորքի ԶԼՄ-ներում, քանի որ «Գունդը» վերապրել է երկու աշտարակների անկումը գրեթե անվնաս։

Գերմանացի ռեժիսոր Պերսի Ադլոնը ֆիլմ է նվիրել «Գնդին», որտեղ պատմողն այցելում է Գրաունդ-Զիրո ահաբեկչությունից հինգ շաբաթ անց և պատմում քանդակի ստեղծման պատմությունը։ Ինքը՝ Քյոնիգը, սկզբում դեմ էր «Գունդի» վերատեղադրմանը՝ հուշարձանը համարելով «գեղեցիկ դիակ»։

Ի վերջո, քանդակը վերադարձել է Մանհեթեն, իսկ 2002 թվականի մարտի 11-ին տեղադրվել է «Battery Park»-ում, իր նախկին գտնվելու վայրից չորս թաղամաս այն կողմ։

Աշխատանքը ղեկավարել է ինքը՝ «Գունդի» ստեղծողը։

2017 թվականի սեպտեմբերին «Գունդը» կրկին տեղափոխվել է՝ այս անգամ նորաստեղծ Լիբերթի այգի, որն ավելի մոտ է իր սկզբնական դիրքին։ 2021 թվականի հունիսին հրատարակվել է «The SPHERE - From Artwork to Memorial» գրքի սահմանափակ հրատարակությունը՝ քանդակի տեղադրման 50-ամյակի կապակցությամբ։

## Պատկերասրահ

The_Sphere_-_WTC.jpg|Գունդը 1998 թվականին
Austin Tobin Plaza 1WTC Sphere (cropped).jpg|Գունդն իր սկզբնական տեղում՝ Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի շենքերի միջև
FEMA - 4060 - Photograph by Michael Rieger taken on 09-21-2001 in New York.jpg|Գունդը ՀԱԿ-ի բեկորների ֆոնին
Battery Park - The Sphere (4506818334).jpg|Բաթթերի պարկում, 2010 թվական
The Sphere in Liberty Park 2 vc.jpg|Ազատության հրապարակում, 2017


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ
Զոնդ-4

**Զոնդ-4** (, կամ *Soyuz 7K-L1 s/n 6*), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված էր Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։ Սա առաջին խորհրդային տիեզերանավն էր, որն ուներ համակարգիչ՝ 34 կգ զանգվածով Արգոն 11։

## Արձակում
Զոնդ-4-ը արձակվել է 1968 թվականի մարտի 2-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ Տիեզերանավը արձակվել է Լուսնից 180 աստիճանով շեղված, իսկ նրա ուղեծրի ապոկենտրոնը կազմում էր 400000 կմ։ Սա արվել էր Լուսնի ձգողական ուժի հետ կապված բարդություններից խուսափելու համար։ Այնուամենայնիվ, տիեզերանավի վերադարձի ժամանակ, մթնոլորտ մուտք գործելիս տիեզերանավի ուղղորդման համակարգը խափանվեց։ Զոնդ-4 մտավ մթնոլորտ ճշգրիտ հաշվարկված ժամանակին, սակայն մթնոլորտից արգելակելու փոխարեն բալիստիկ հետագծով սկսեց անումը։ Քանի որ այն ընկնում էր ոչ խորհրդային տարածքում, գործի դրվեց ինքնաոչնչացման համակարգը որը աշխատեց 10-15 կմ բարձրության վրա՝ Գվինեայի աֆրիկյան ափից 180-200 կմ հեռավորության վրա։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Թայ Դայ Վան Նգուեն

**Թայ Դայ Վան Նգուեն** (, ), չեխ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2018)։

## Կենսագրություն և կարիերա
Թայ Դայ Վան Նգուենի հայրը վիետնամցի գործարար է։

2011 թվականին Թայ Դայ Վան Նգուենը հաղթել է Չեխիայի շախմատի պատանեկան առաջնությունում մինչև 10 տարեկան տարիքային խմբում։ Հաջորդը նա երկու անգամ անընդմեջ հաղթել է Չեխիայի շախմատի պատանեկան առաջնությունում մինչև 12 տարեկան տարիքային խմբում (2012, 2013)։

Մասնակցել է Եվրոպայի պատանեկան և աշխարհի տարբեր տարիքային խմբերի առաջնություններին։ Լավագույն արդյունք՝ 2019 թվականին Բրատիսլավայում Վան Նգուենը հաղթել է Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում։

2017 թվականին մասնակցել է Բուդապեշտի «First Saturday» շախմատի միջազգային մրցաշարին, որտեղ երկու անգամ հաղթել է։

2016 թվականին Վան Նգուենն արժանացել է ՖԻԴԵ-ի միջազգային վարպետի կոչման և երկու տարի անց ստացել է գրոսմայստերի կոչում։ 16 տարեկանում Վան Նգուենը դարձել է Չեխիայի ամենաերիտասարդ շախմատային գրոսմայստերը։

Եվրոպայի 2018 թվականի անհատական առաջնության մասնակից է՝ զբաղեցրել է 44-րդ տեղը։

## Սպորտային արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Անտոնի (ֆուտբոլիստ)

**Անտոնի Մատեուս դոս Սանթոս** (,), առավել հայտնի որպես **Անտոնիո** (), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի և Բրազիլիայի հավաքականի հարձակվող։ Տոկիո 2020 Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

## Ակումբային կարիերա
Օզասկուում ծնված Անտոնին 2010 թվականին սկսել է մարզվել «Սան Պաուլու» ակումբի ֆուտբոլի ակադեմիայում։ 2018 թվականին Սան Պաուլոյի մինչև 17 տարեկանների թիմի կազմում հաղթել է Ճապոնիայում կայացած Ջեյ լիգայի ամառային ընկերական մրցաշարում և ճանաչվել մրցաշարի լավագույն խաղացող։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Անտոնին, Էլինյոն և Իգոր Գոմիսը տեղափոխվել են «Սան Պաուլոյի» առաջին թիմ։ Այդ ժամանակ Անտոնին պրոֆեսիոնալ պայմանագիր է կնքել «Սան Պաուլոյի» հետ մինչև 2023 թվականը։ 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին նա իր նորամուտը նշել է «Եռագույնների» հիմնական կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Էլինյոյին Բրազիլիայի առաջնության Ա Սերիայի «Գրեմիոյի» դեմ խաղում։ 2019 թվականի փետրվարի 13-ին իր նորամուտը նշել է Լիբերտադորեսի գավաթում՝ փոխարինման դուրս գալով արգենտինական «Տալյերեսի» դեմ որակավորման երկրորդ փուլի պատասխան խաղի վերջնամասում։ 
2020 թվականի փետրվարի 22-ին հինգ տարվա պայմանագիր է կնքել «Այաքսի» հետ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 15,75 միլիոն եվրո և կարող է ավելանալ՝ հաշվի առնելով բոնուսները։
2022 թվականի օգոստոսի 30-ին անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հայտարարել է Անտոնիի տրանսֆերի շուրջ համաձայնության հասնելու մասին։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 95 միլիոն եվրո (82 միլիոն ֆունտ), սակայն որոշակի բոնուսների հասնելու դեպքում կարող է աճել ևս 5 միլիոն եվրոյով (4,3 միլիոն ֆունտ)։ Անտոնին անգլիական ակումբի հետ պայմանագիր է կնքել մինչև 2027 թվականը՝ ևս մեկ տարով երկարաձգելու տարբերակով։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային նվաճումներ
«**[[Այաքս]]»**
* Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն (2)՝  2020/21, 2021/22
* Նիդերլանդների ֆուտբոլի գավաթի գավաթակիր՝ 2020/21 
«**Մանչեսթեր Յունայթեդ»**
* Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի գավաթակիր՝ 2022/23 
**Բրազիլիայի հավաքական (Մ-23)** 
* Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն՝ 2020 
### Անձնական նվաճումներ
* Ամսվա խաղացողը Էրեդիվիզիում՝ դեկտեմբեր 2020 
* Ամսվա տաղանդ Էրեդիվիզիում՝ դեկտեմբեր 2021

## Ելույթների վիճակագրություն
*2023 թվականի մայիսի 25-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на официальном сайте ФК «Манчестер Юнайтед»
* Профиль футболиста на официальном сайте Премьер-лиги

Կատեգորիա:Բրազիլացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Չորս ծառ

**«Չորս ծառ»** (), ավստրիացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ, ավստրիական էքսպրեսիոնիզմի ամենավառ ներկայացուցիչներից Էգոն Շիլեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1917 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 110,5 × 141 սմ։

Այսօր «Չորս ծառ» ստեղծագործությունը գտնվում է մասնավոր հավաքածուում, իսկ մինչ այդ պահպանվել է Բելվեդեր պատկերասրահում (Վիեննա, Ավստրիա)։

## Պատմություն
Նկարը հայտնի է նաև հետևյալ անուններով՝ «*Չորս շագանակ*», «*Շագանակենիների ծառուղին աշնանը*», «*Աշնանային ծառուղին*», «*Բնանկար չորս ծառով*», «*Աշնանային բնանկար չորս ծառով*»։

Նկարն Ավստրիայի հասարակության ուշադրությունը գրավեց այն բանից հետո, երբ 2020 թվականին, ըստ երկրում գործող ռեստիտուցիայի (ապօրինի գրավված գույքի) մասին օրենքի, Բելվեդեր պատկերասրահից փոխանցվեց սեփականատիրոջ ժառանգներին, որոնցից նկարը խլվել էր Հիտլերյան ռեժիմի ընթացքում՝ անշլյուսի ժամանակ։

Նկարի պրովենանսի մասին տեղեկություն կար հնուց, սակայն ստեղծագործության պատմության հետազոտումը սկսվել է Բելվեդերում ցուցադրումից հետո, երբ 2018 թվականին, հեղինակի հարյուրամյակին, կազմակերպվել էր ցուցադրություն։

«Չորս ծառ» ստեղծագործության վերջին հայտնի սեփականատերը մինչև 1930 թվականը, առևտրական գործակալ և իրավաբան Յոզեֆ Մորգենշտերն էր, որը նկարը գնել է Գուստավ Նեբեհեյի պատկերասրահից։ Վիեննական Վիդեն թաղամասի իր տանը, որի ճարտարապետն էր Օտտո Բաուերը, նկարը փակցված էր երաժշտական սենյակում, բուխարու վերևում․ այդ մասին հայտնի է 1924 թվականին «*Innen-Dekoration*» ամսագրում լույս տեսած լուսանկարից, որտեղ ներկայացված էին ինտերիերի ձևեր։ 1938 թվականի օգոստոսին, անշլյուսից հետո, Մորգենշտերնը հետապնդվել է որպես հրեա, կորցրել աշխատանքը և կնոջ՝ Ալիսի հետ փախչել երկրից։ «Չորս ծառ» բնանկարը, փախուստից առաջ, նրանք ի պահ են տալիս դատավոր Ռոբերտ Ռյոլյուին։ Բելգիայի գրավումից հետո, 1940 թվականի մայիսին, Յոզեֆ Մորգենշտերնը, ով ապրում էր Բրյուսելում, կալանավորվում է տեղի ոստիկանության կողմից ու տեղափոխվում Ֆրանսիայի հարավ՝ տարբեր համակենտրոնացման ճամբարներ։ 1942 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Դրանսի տարանցիկ համակենտրոնացման ճամբարով տեղափոխվում է Օսվենցիմ, որտեղ էլ մահանում է։ 1943 թվականին Բելվեդերի պատկերասրահի տնօրեն Բրունո Գրիմշիցը նկարը գնում է 8 հազար ռայխսմարկով  Լ․ Տ․ Նոյմանի պատկերասրահից, որը երկրից փախած հրեաների թողած, կամ չնչին գումարով վաճառած արվեստի գործերի վերավաճառքով էր զբաղվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Beschluss

Կատեգորիա:1917 նկարներ
Կատեգորիա:Բելվեդերի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Էգոն Շիլեի նկարներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Բեզնոիտիոզ

**Բեզնոիտիոզ,** հիմնականում խոշոր եղջերավոր կենդանիների պրոտոզոոային հիվանդություն։ Հարուցիչները *Besnoitia* սեռի միաբջիջ օրգանիզմներն են։ Հաճախ հիվանդանում են հորթերը (6 ամսականից սկսած)։ Հարուցիչը փոխանցում են պիծակները, շնաճանճերը։ Նկատվում են մաշկի հաստացում, առաձգականության կորուստ, մազաթափություն, արյունահոսություն և աչքի սպիտակապատյանի, եղջրաթաղանթի բորբոքումներ, կուրություն։

## Ախտորոշում
Կլինիկային նշանների, հյուսվածաբանական, մակաբուծաբանական և շճաբանական հետազոտությունների տվյալների հիման վրա։

## Բուժում
Մշակված չէ։

## Կանխարգելում և պայքարի միջոցառումներ
Հիվանդ կենդանիների մեկուսացում և խոտանում, բեզնոիտիոզի հարուցիչների ոչնչացում միջատասպաններով (ցիֆլուտրին), գոմաղբի կենսաջերմային վարակազերծում, անասնապահական շենքերի դեզինվազացում։ Մսի և սպանդային մյուս մթերքների վրա հարուցիչների բշտերի հայտնաբերման դեպքում դրանք վերամշակվում են որպես կերալյուր։
Քուշիմ (Ուրուկի ժամանակաշրջան)

մինի|Նախասեպագիր «Քուշիմ» անունը
**Քուշիմ** (շումերերեն՝ , ), ենթադրաբար ամենավաղ գրավոր գրանցված մարդու անունը։ «Քուշիմ» անունը հանդիպում է Ուրուկի ժամանակաշրջանի (մ.թ.ա. մոտ 3400–3000) կավե սալիկների վրա, որոնք օգտագործվում էին գարու գործարքները գրանցելու համար։ Անորոշ է, թե արդյոք անունը վերաբերում է անհատին կամ պաշտոնատար անձի ընդհանուր կոչմանը կամ հաստատությանը։

## Ուրուկի շրջանի սալիկներ
Հին շումերերեն գրելը քչերին հայտնի և ժամանակատար գործունեություն էր։ Այս պատճառով գրավորը հիմնականում օգտագործվել է անհրաժեշտ տնտեսական գրառումներ պահելու համար։ Գրագիտությունը Ուրուկում նույնպես, հավանաբար, այդ ժամանակ սահմանափակ է եղել։ Առևտրային գործարքը մանրամասնող կավե սալիկը պարունակում է ռեբուս գրելու առաջին օրինակներից մեկը։ Կավե սալիկին գրված է «29,086 չափում գարի 37 ամիս Քուշիմ»։ Սա կարելի է մեկնաբանել որպես «Քուշիմի» ստորագրությամբ հաստատված փաստաթուղթ։ Մինչև 1993 թվականը հայտնի են եղել Քուշիմի անունը պարունակող, այդ ժամանակաշրջանի 18 առանձին նախասեպագիր կավե սալիկներ։

Ուրուկի ժամանակաշրջանի մեկ այլ կավե սալիկ, որը թվագրվում է մոտ մ.թ.ա 3100 թվականով. ներառում է ստրկատերի՝ Գալ-Սալի և նրա երկու ստրուկների՝ Էն-պապ X-ի և կնոջ՝ Սուկկալգիրի անունները։ Այս սալիկը,հավանաբար գրվել է Քուշիմի սալիկից մեկ կամ երկու սերունդ հետո։
մինի|Շումերական կավե սալիկ, որի վերին ձախ անկյունում Քուշիմի անունն է գրված։ Հայտնի է որպես «Քուշիմի սալիկ»։

## Ինքնություն
Ենթադրվում է, որ Քուշիմը անհատի անուն կամ պաշտոնատար անձի ընդհանուր կոչում է եղել։ «KU» և «ŠIM» սեպագիր նիշերը չեն ներկայացվել մեծ համատեքստով, և, հետևաբար, դժվար է որոշել, թե արդյոք նման նշանների համակցությունները նշանակում են անձ, անձի գրասենյակ կամ մի ամբողջ հաստատություն։ Քուշիմը պատասխանատու է եղել գարու արտադրության և պահպանման համար։ Որոշ սալիկներ մի քանի պաշտոնյաների գարու բաշխումը գանձել են են որպես տարբեր դեբետներ, իսկ հակառակ կողմի գումարը փաստել է Քուշիմի պարտավորությունը մարելու մասին։ Համեմատաբար պարզ հաշիվներից մեկը ցույց է տալիս, որ սալիկի դիմերեսում նշված երեք պաշտոնյաներից տարբեր քանակությամբ գարի են ստացվելլ, մինչդեռ Քուշիմը «ստորագրել է» հակառակ կողմում գտնվող պաշտոնյաներին բաշխված ընդհանուր գումարի համար։ Այնուամենայնիվ, հակառակ երեսը կարող է մեկնաբանվել նաև որպես Քուշիմի հաշվապահական գրառում։ Մյուս սալիկները ավելի բարդ են՝ դիմերեսին գրված են տարբեր ապրանքներ (ածիկ, խուրմա և այլն), մինչդեռ հակառակ կողմում գրանցված են դրանցից ստացված տարբեր տեսակի գարեջուրներ։ Մեկ սալիկում երևում է, որ Քուշիմը 14712 լիտր գարի է տրամադրում չորս պաշտոնյաների, ինչի համար նրանք պատշաճ կերպով դուրս են գրվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* MS 1717: Beer production at the Inanna Temple in Uruk in the Schøyen Collection
* MSVO 3, 29 at the Cuneiform Digital Library Initiative
* Tablets containing Kushim at the Cuneiform Digital Library Initiative
* What was the first (known) maths mistake?, video by Matt Parker
* A photograph of a tablet containing Kushim 

Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի մարդիկ
Կատեգորիա:Գրության պատմություն
Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտություն
Կատեգորիա:Հնագիտությունն Ասիայում
Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Զոնդ-7

**Զոնդ-7** (), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված էր Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։ Զոնդ-7-ը արձակվել է 1969 թվականի օգոստոսի 7-ին Լուսնի շուրջ թռիչք կատարելու առաքելությամբ։ Տիեզերանավի վրա որպես օգտակար բեռ տեղաբաշխված էին չորս կրիա։

Երկրի լուսանկարները ստացվել են 1969 թվականի օգոստոսի 9-ին։ 1969 թվականի օգոստոսի 11-ին տիեզերանավը թռավ Լուսնի կողքով 1984,6 կմ հեռավորության վրա և երկու լուսանկարման փաթեթներ իրականացրեց։ Լուսնից վերադառնալու ճանապարհին տիեզերանավը փորձարկեց իր ռադիոհամակարգերը՝ փոխանցելով ձայնագրված ձայներ։

Տիեզերանավի վրա տեղադրվել էր մարդու հյուսվածքին համարժեք մանեկեն՝ ճառագայթման չափումների համար։ Մանեկենի տարբեր հատվածներում տեղադրված էին 20 ճառագայթային դետեկտորներ (ջերմոլյումինեսցենտ ակնոցներ և միջուկային ֆոտոէմուլսիաներ), դրանք բաշխված էին ամբողջ մարմնով՝ տարբեր օրգաններում ստացված ռադիացիայի չափաբաժինները չափելու համար։ Ստացված ռադիացիայի չափաբաժինները ճառագայթային գոտիներով և Լուսնի շուրջ թռիչքի ընթացքում տարբեր կետերում ընդհանուր առմամբ կազմում էին 0,2-ից 0,7 ռադ՝ մարմնի մակերեսից 3 գ/սմ² խորության վրա։

Զոնդ-7-ի պարագայում օգտագործվեց համեմատաբար հազվադեպ կիրառվող վայրէջքի տեսակ, որը կոչվում է «ոչ-բալիստիկ վերադարձ»՝ Երկիր վերադառնալուց առաջ արագությունը նվազեցնելու համար։ Խորհրդային Զոնդ տիեզերանավերի բոլոր արձակումներից, Զոնդ-7-ը առաջինն էր, որ եթե լիներ անձնակազմով թռիչք, ապա տիեզերագնացները անվտանգ կվերադառնային Երկիր։

Զոնդ-7-ը մտավ Երկրի մթնոլորտ 1969 թվականի օգոստոսի 14-ին և կատարեց փափուկ վայրէջք Ղազախստանի Կուստանայից քաղաքից հարավ գտնվող պլանավորված շրջանում։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Soviet Lunar Images
* NASA page on Zond 7 NSSDC ID: 1969-067A 

Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Վիկտոր Գուսման

**Վիկտոր Ալֆոնսո Գուսման Գուսման** (, ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, «Պաչուկա» ակումբի և Մեքսիկայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Գուսմանը Գվադալախարա ակումբի շրջանավարտ է։ 2015 թվականին խաղային փորձ ձեռք բերելու համար վարձավճարով տեղափոխվել է «Պաչուկա»։ Հուլիսի 29-ին Մեքսիկայի գավաթի Ատլանտայի դեմ խաղում Վիկտորը նորամուտն է նշել նոր թիմում։ Օգոստոսի 12-ին «Մոնտերեյի» դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Մեքսիկայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2016 թվականին մայրաքաղաքային «Ամերիկա» ակումբի դեմ խաղում Գուսմանը խփել է իր առաջին գոլը «Պաչուկայի» կազմում։ Նույն տարվա ամռանը ակումբը գնել է խաղացողի տրանսֆերը «Գվադալախարայից»։ 2017 թվականին Վիկտորն օգնել է «Պաչուկային» հաղթել ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Չեմպիոնների լիգայում։

## Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Գուսմանը ընդգրկվել է Մեքսիկայի երիտասարդական հավաքականի կազմում՝ մասնակցելու Ջամայկայում կայանալիք ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պատանեկան գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարում հանդիպումներ է անցկացրել Կուբայի, Կանադայի, Հոնդուրասի, Հաիթիի և Պանամայի երիտասարդական հավաքականների դեմ։ Հոնդուրասցիների դեմ խաղում Վիկտորը դարձել է գոլի հեղինակ։

Նույն թվականի ամռանը Գուսմանը մասնակցել է Նոր Զելանդիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում մասնակցել է Ուրուգվայի, Սերբիայի և Մալիի դեմ խաղերին։

2016 թվականի ամռանը Մեքսիկայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարում նա խաղում էր Գերմանիայի հավաքականի դեմ։

2018 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ուրուգվայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Գուսմանը իր նորամուտն է նշել Մեքսիկայի հավաքականի կազմում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Էրիկ Գուտերեսին։ Հոկտեմբերի 11-ին Կոստա Ռիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում։

### Գոլեր Մեքսիկայի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**

 **«Պաչուկա»**
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Չեմպիոնների լիգայի հաղթող՝ 2016/2017

**Միջազգային**

 **(մինչև 20)**
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի երիտասարդական գավաթ՝ 2015

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պաչուկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Թատրոնի դիմակներ (Ստեփանակերտ)

**«Թատրոնի դիմակներ»** (նաև՝ **«Երեք աղբյուր»**), աղբյուր-հուշարձան Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։ Գտնվում է Ստեփանակերտի հայկական դրամատիկական թատրոնի պուրակում։ Հուշարձանը կառուցվել է 1975 թվականին, քանդակագործն է՝ Յուրի Ավետիսյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուր-հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտի հուշարձաններ
Կուկի (կակադու)

**Կուկի** (, ), արու ինկա կակադու, որը ապրել է Բրուքֆիլդի կենդանաբանական այգում։ Ապրել է 83 տարի՝ սահմանելով երկարակեցության ռեկորդ իր տեսակի համար։

## Կենսագրություն
Կուկին եղել է Բրուքֆիլդի կենդանաբանական այգու ամենատարեց բնակիչը։ Կուկին եղել է կենդանաբանական այգու հենց առաջին «թիմի» մի մասը, կենդանաբանական այգին բացվել է 1934 թվականին։ Կուկին այն ժամանակ եղել է մոտավորապես մեկ տարեկան։

2007 թվականին Կուկիի վիճակը վատացել է, և նրան նշանակել են շարունակական դեղամիջոցներ և սննդային հավելումներ՝ օստեոարթրոզի և օստեոպորոզի բուժման համար, որոնք սովորական են ծեր կենդանիների և մարդկանց համար։

Կենդանաբանական այգու աշխատակիցները 2009 թվականին Կուկիին տեղափոխել են և այգու այցելուները այլևս չեն տեսել նրան՝ նրա առողջությունը պահպանելու համար։ Անձնակազմը նկատել է, որ դրանից հետո նրա ախորժակը, վարքը և ընդհանուր վիճակը զգալիորեն բարելավվել են, սակայն կակադուն երբեմն մասնակցել է հատուկ միջոցառումների։ Կուկին սատկել է 2016 թվականի օգոստոսի 27-ին 83 տարեկան հասակում։ Նրա հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը կենդանաբանական այգում բացվել է 2017 թվականի սեպտեմբերին։

Կուկին զգալիորեն գերազանցել է իր տեսակի կյանքի միջին տևողությունը։ Եղել է պատմության ամենաերկարակյաց թռչուններից մեկը, Գինեսի ռեկորդների գրքում ճանաչվել է որպես աշխարհի ամենածեր կենդանի թութակը։ Ենթադրվում է, որ կակադու ցեղատեսակի կյանքի տևողությունը, որին պատկանել է Կուկին, անազատության մեջ միջինը 40-60 տարի է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԱՄՆ-ում սատկել է աշխարհի ամենածեր վարդագույն կակադուն

Կատեգորիա:Հայտնի թռչուններ
Պոլուկս

**Պոլուկս** (**β Gem**, **Երկվորյակների** **β**, **Երկվորյակների** '''բետա'''), Երկվորյակների համաստեղության ամենապայծառ աստղ։ Այն նաև համարվում է Երկրից դիտվող գիշերային երկնքի 17–րդ աստղը՝ ըստ իր պայծառության։ Պոլուկսը ավելի պայծառ է, քան Երկվորյակների α–ը (Կաստոր), այնուամենայնիվ Բայերյան անվանակարգությունում այն նշված է որպես «β»։

Պոլուկսը գտնվում է Արեգակից 34 լուսային տարի հեռավորության վրա և համարվում է մեզ ամենամոտ հսկա աստղը։ Այս աստղի սպեկտրը բավականին լավ ուսումնասիրված է։ 1943 թվականին այն նկարագրվել է և այդ պահից ի վեր հաճախ ծառայում է համեմատության սպեկտր։  [ձախից|մինի|[Տեղական պղպջակ կամ տեղական խոռոչ|Տեղական խոռոչի կառուցվածքը։ Ցույց է տրված Պոլուկսի, Արեգակի և այլ աստղերի դիրքը։ Պատկերն այնպես է ներկայացված, որպեսզի գալակտիկայի կենտրոնին իրար ամենամոտ աստղերը գտնվում են նրա վերևում։]]

## Ֆիզիկական բնութագրեր
ձախից|մինի|199x199փքս|Արեգակի (աջից) և Պոլուկսի (ձախից) համեմատական չափերը։
Պոլուկսի տեսանելի աստղային մեծությունը 1,15m է։ Ենթադրվում է, որ Պոլուկսը փոփոխական աստղ է, այսինքն՝ նրա պայծառությունը տատանվում է 1,10m–ից մինչև 1,17m։

Պոլուկսը գտնվում է խավարածրից 6,7 աստիճան դեպի հյուսիս, սակայն այս պահին այն չափազանց հեռավոր հյուսիսում է, որպեսզի ծածկվի Լուսինով։ Լուսնի կողմից Պոլուկսի վերջին անգամ ծածկվելը, որը երևացել է Երկրից, տեղի է ունեցել մ․թ․ա․ 117 թվականի սեպտեմբերի 30–ին։

Պոլուկսը համարվում է K0 IIIb սպեկտրային դասակարգման նարնջագույն հսկա։ Նրա զանգվածը երկու անգամ ավելին է, քան Արեգակինը, իսկ շառավիղը՝ ինը անգամ։ Մակերևույթի ջերմաստիճանը 4700-4900 Կ է, իսկ մետաղականությունը տատանվում է 85%–ից մինչև 155% արևային։

Նախկինում Պոլուկսը եղել է A սպեկտրային դասի աստղ, սակայն այն արդեն սպառել է իր միջուկի ջրածնի պաշարները և շեղվել է հիմնական հաջորդականությունից։

Hipparcos աստղաչափական արբանյակի կատարած պարալաքսի չափումները ցույց են տալիս, որ Պոլուկսը գտնվում է Արեգակից մոտ 33,78 լուսային տարի (10,36 պարսեկ) հեռավորության վրա։

Հայտնի է, որ աստղը ունի թույլ մագնիսական դաշտ․ աստղի ռենտգենյան պայծառությունը մոտ 1027 էրգ/վ և մոտավորապես հավասար է Արեգակի պայծառությանը։ Նրա մակերևույթի վրա մագնիսական դաշտը ունի մոտ 1 գաուսի արժեք, որը աստղերի համար ամենափոքր արժեքներից է։ Նաև ենթադրվում է, որ նախկինում Պոլուկսը եղել է Ap–աստղ և նրա մագնիսական դաշտը ավելի ու–եղ է եղել։

## Անվանման ծագում
Պոլուկսը  անվանվել է առասպելական երկվորյակներ Դիոսկուրոսների պատվին, որոնց մայրը եղել է գեղեցկուհի Լեդան, իսկ հայրը՝ Զևսը։

Հին արաբները աստղը անվանել են «*Al-Ras al-Taum al-Mu’ahar*», որը նշանակում է երկրորդ երկվորյակի գլուխ։

## Մոլորակային համակարգ
Պոլուկսի շուրջ մոլորակի առկայության մասին ենթադրվում է դեռ 1996 թվականից, քանի որ աստղի մոտ նկատվել էին ճառագայթային արագության տատանումներ։ 2006 աստղագետների մի խումբ հաստատել է Պոլուկսի մոտ էկզոմոլորակի առկայությունը։ Այն ունի Ֆեստի անունը՝ հունական դիցաբանության կերպարներից մեկի պատվին։ Հաշվարկներից ենթադրվում է, որ մոլորակի զանգվածը Յուպիտերի զանգվածից առնվազն 2,3 անգամ մեծ է։ Մոլորակը Պոլուկսի շուրջ պտտվում է 590 օրվա ընթացքում։

**b մոլորակ**

## Տես նաև
* Ամենապայծառ աստղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Աստղեր
Կատեգորիա:Փոփոխական աստղեր
Կարոլինա Շիինո

**Կարոլինա Շիինո** (, , ), ուկրաինական ծագումով ճապոնացի մոդել։ 2024 թվականին ճանաչվել է Ճապոնիայի գեղեցկության մրցույթի հաղթող, սակայն հետագայում հրաժարվել է տիտղոսից, քանի որ բացահայտվել է, որ նա սիրային կապի մեջ է եղել ամուսնացած տղամարդու հետ։

## Վաղ կյանք
Շիինոն ծնվել է Տերնոպոլում (Ուկրաինա) 1997 թվականին ուկրաինացի ծնողներից և հինգ տարեկանում տեղափոխվել է Նագոյա (Ճապոնիա), երբ նրա մայրը՝ Սվետլանան, ամուսնացել է ճապոնացու հետ։ Շիինոն ասել է, որ իրեն ճապոնացի է զգում «թե՛ խոսքում և թե՛ մտքում», բայց նաև նշել է, որ երբ մեծանում էր, ստիպված է եղել մշտապես դիմանալ մյուսներից տարբեր լինելու վերաբերյալ մեկնաբանություններին։ Կարոլինա Շիինոն մոդել է և բազմաթիվ մրցույթների հաղթող։

## 2024 Miss Nippon Grand Prix
2024 թվականի հունվարին Շիինոն ճանաչվել է 2024 թվականի Ճապոնիայի *Miss Nippon Grand Prix* գեղեցկության մրցույթի հաղթող։ Նա Ճապոնիայի՝ քաղաքացիությունը փոխած առաջին քաղաքացին է, ով հաղթել է այդ մրցույթում։ Մրցատյանի անդամներին գրավել է Շիինոյի վստահությունը։ 

Մրցույթի կազմակերպիչն ասել է, որ Կարոլինան նվաճել է տիտղոսը, քանի որ աշխատասեր և խոնարհ ճապոնուհի է, որը հարգանքի զգացում ունի ուրիշների հանդեպ։ 

Նրա հաղթանակը բանավեճեր էր առաջացրել «ճապոնականության» և Ճապոնիայի ժողովրդագրական վիճակի փոփոխության շուրջ։ 

Մրցույթում հաղթելուց հետո Շիինոն հայտարարել է, որ երախտապարտ է իրեն որպես ճապոնացի ընդունելու համար և ասել է. *«Հուսով եմ, որ կնպաստեմ այն հասարակության կառուցմանը, որը հարգում է բազմազանությունը և չի դատապարտում մարդկանց տեսքի համար»*։

### Միսս Ճապոնիա 2024 տիտղոսի չեղարկում
2024 թվականի հունվարի 31-ին «Շուկան Բունշուն» թերթը հայտնել է, որ Շիինոն սիրավեպ ունի ամուսնացած տղամարդու հետ։ *Miss Nippon Grand Prix*-ի կազմակերպիչները սկզբում հերքեցին այդ լուրը՝ որպես իրականությանը չհամապատասխանող, բայց փետրվարի 5-ին Շիինոն ընդունեց մեղադրանքը, հրաժարվեց *Miss Nippon* տիտղոսից և առաջարկեց խզել իր պայմանագիրը զվարճանքի գործակալության հետ։ 

Ի պատասխան՝ *Miss Nippon Grand Prix*-ի կազմակերպիչները չեղարկել են Շիինոյի *Միսս Ճապոնիա* տիտղոսը և 2024 թվականի այդ տիտղոսը հայտարարել են թափուր։ Ինստագրամում Շիինոն ներողություն է խնդրել այն բժշկի կնոջից և նրա ընտանիքից, որի հետ սիրավեպ է ունեցել, ինչպես նաև *Miss Nippon Grand Prix*-ի պաշտոնյաներից և նրանցից, ովքեր աջակցել են իրեն *Miss Nippon* տիտղոսը նվաճելու հարցում։

## Անձնական կյանք
Շիինոն Ճապոնիայի քաղաքացիություն է ստացել 2022 թվականին։ Նրա մոր՝ Սվետլանայի մայրը՝ Մարիան, միացել է դստերն ու թոռնուհուն Ճապոնիայում 2022 թվականի գարնանը որպես ուկրաինացի փախստական՝ Ուկրաինա ռուսական ներխուժումից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ճապոնացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մոդելներ
Վեներայի գոտի

[մինի|300x300փքս|[Լուսինը Վեներայի գոտում:]]
**Վեներայի գոտի**, մթնոլորտային օպտիկական երևույթ, որը անվանվել է հին հունական դիցաբանությունից Աֆրոդիտեյի գոտու պատվին։

## Նկարագրություն
Վեներայի գոտին կարծես գիշերային մութ երկնքի ներքևում և կապույտ երկնքի վերևում տարածված շերտագիծ լինի՝ վարդագույնի և նարնջագույնի երանգներով։

Վեներայի գոտին հայտնվում է արևածագից առաջ կամ մայրամուտից հետո և անցնում է հորիզոնին զուգահեռ՝ 10—20° բարձրության վրա՝ Արեգակի հակառակ մասում։

Անամպ մթնշաղի ժամանակ՝ մինչև արևածագը կամ Արեգակի մայր մտնելուց հետո, երկինքը հորիզոնի վերևից և արևի հակառակ կողմից վարդագույն է։ Վեներայի գոտին ամենից լավ տեսանելի է Արեգակի հակառակ կողմի ուղղությունից։ Այն կարելի է դիտել յուրաքանչյուր վայրից, սակայն միայն եթե հորիզոնում մաքուր երկինք է։

Վեներայի գոտում մթնոլորտը ցրում է մայր մտնող (կամ ծագող) արևի լույսը, որը ավելի կարմիր է, հենց այդ պատճառով էլ երկինքը դառնում է վարդագույն և ոչ երկնագույն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Galveston_beach_sunset.JPG
Պատկեր:Teide.jpg
Պատկեր:Moon_and_red_blue_haze.jpg
Պատկեր:SALT_and_the_Belt_of_Venus.jpg


## Տես նաև
* Հալո
* Ծիածան
* Ալպիական փայլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղագիտական երևույթներ
Կատեգորիա:Աստղաչափություն
Կատեգորիա:Բնության երևույթներ
Կատեգորիա:Դիտողական աստղագիտություն
Կատեգորիա:Երկրի մթնոլորտ
Կատեգորիա:Մթնոլորտային օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Մթոլորտի սեփական փայլ

[մինի|400x400փքս|Երկնքի փայլը հորիզոնի վերևում՝ նկարահանված [Միջազգային տիեզերական կայան|ՄՏԿ–ի կողմից։]]

**Մթոլորտի սեփական փայլ**, մոլորակի մթնոլորտի շատ թույլ փայլի արձակում։ Երկիր մոլորակի մթնոլորտի դեպքում այս օպտիկական երևույթը հանգեցնում է այն մտքին, որ գիշերային երկինքը երբեք ամբողջովին մութ չի լինում, նույնիսկ եթե բացառվի աստղերի լույսը և ցերեկային կողմից Արեգակի ցրված լույսը։

Երկնքի փայլը 1000 անգամ ավելի ինտենսիվ է ցերեկվա ժամերին, սակայն մթնոլորտի ցերեկային փայլի ֆենոմենի ուսումնասիրությունը բարդացված է այն պատճառով, որ այն կորչում է Արեգակի պայծառ լույսից։

## Բացահայտում
Մթնոլորտի փայլի ֆենոմենը բացահայտվել է1868 թվականին շվեդացի աշակերտ Անդերս Անգստրեմի կողմից։ Այդ ժամանակից ի վեր իրականացվել են նրա հետազոտական և լաբորատոր աշխատանքները։ Բացահայտվել են տարատեսակ քիմիական ռեակցիաներ, որոնց ընթացքում հնարավոր է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացում։ Բացահայտվել են նաև այն գործընթացները, որոնք կարող են տեղի ունենալ Երկիր մոլորակի մթնոլորտում։

Այս երևույթի գոյությունը հաստատվել է մի շարք աստղագիտական ուսումնասիրություններով։

## Նկարագրություն
[մինի|245x245փքս|[Լավջոյի գիսաստղը 2011 թվականի 22–ին, որը անցնում է Երկրի փայլի հետևից։ ]]
Երկնքի փայլը պայմանավորված է մթնոլորտի վերին մասում տեղի ունեցող տարբեր գործընթացներով, հատկապես ցերեկվա ժամերին արեգակնային ճառագայթման ազդեցության տակ ֆոտոիոնացման գործընթացում առաջացած իոնների վերահամակցմամբ, նաև՝ լյումինեսցենցմամբ, որը առաջանում է մթնոլորտի վերին հատվածով տիեզերական ճառագայթների անցումից և քիմիլյումինեսցենցմամբ, որը կապված է հիմնականում այնպիսի նյութերի միջև տեղի ունեցող քիմիական ռեակցիաներին, ինչպիսիք են թթվածինը, ազոտը և հիդրօքսիլ խմբերը՝ մի քանի հարյուր կիլոմետր բարձրության վրա։

Մթնոլորտի գիշերային փայլը կարող է այնքան պայծառ լինել, որ նկատելի լինի դիտողի կողմից, և այն սովորաբար ունի կապույտ գունավորում։ Չնայած մթնոլորտի փայլը գրեթե միատեսակ է բոլոր հեռավորություններից, երկրից դիտողին այն ամենից պայծառ թվալու է հորիզոնից 10 աստիճան հեռավորությունից։

Ավելի պայծառ նատրիումային փայլող շերտը՝ 10–20 կիլոմետր հաստությամբ, գտնվում է մոտ 100 կիլոմետր բարձրության վրա։ Նատրիումի իոնացված ատոմները, որոնք այստեղ չնչին քանակությամբ են, դեղին փայլ են արձակում։

Մթնոլորտի փայլելու մեխանիզմներից է նաև ազոտի ատոմի միացումն է թթվածնի ատոմի հետ՝ ազոտի երկվալենտ օքսիդի մոլեկուլ ձևավորելու համար (NO)։ Այս ռեակցիայի ընթացքում արտանետվում է ֆոտոն։ Կան նաև այլ նյութեր, որոնք իրենց ներդրումն ունեն երկնքի փայլելու գործընթացում, որոնցից են հիդրօքսիլ խումբը (OH), մոլեկուլային թթվածինը, նատրիումը և լիթիումը։

Ըստ իր պայծառության՝ գիշերային փայլը կայուն չէ։ Հավանաբար նրա ինտենսիվությունը կախված է գեոմագնիսական ակտիվության։

## Տես նաև
* Բևեռափայլ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Описание и изображения

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Դիտողական աստղագիտություն
Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա
Կատեգորիա:Էլեկտրական երևույթներ
Կատեգորիա:Լույս
Կատեգորիա:Լույսի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մթնոլորտ
Կատեգորիա:Մթնոլորտային օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն
Կատեգորիա:Պլազմա
Կատեգորիա:Պլազմայի ֆիզիկա
Կատեգորիա:Տիեզերական տարածություն
Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Նոդիրբեկ Յակուբբոև

**Նոդիրբեկ Յակուբբոև** (, ), ուզբեկ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2019)։ Ուզբեկստանի շախմատի առաջնությունների հաղթող (2016, 2018, 2020)։

## Կենսագրություն
Նոդիրբեկ Յակուբբոևը բրոնզե մեդալ է նվաճել շախմատի աշխարհի մինչև 14 տարեկանների առաջնությունում և առաջին անգամ հաղթել է Ուզբեկստանի շախմատի առաջնությունում։ 2017 թվականին նա հաղթել է մինչև 16 տարեկանների շախմատի Ասիայի պատանեկան առաջնությունը։ Նոդիրբեկ Յակուբբոևը երկրորդ անգամ հաղթել է Ուզբեկստանի շախմատի առաջնությունում, իսկ 2020 թվականին երրորդ անգամ կրկնել է այդ հաջողությունը։ 2021 թվականին Նոդիրբեկ Յակուբբոևը Կենտրոնական Ասիայի երկրների համար ՖԻԴԵ-ի զոնալ մրցաշարում գրավել է երկրորդ տեղը և նվաճել ՖԻԴԵ-ի շախմատի Աշխարհի գավաթին մասնակցելու իրավունք։ 2021 թվականին Սոչիում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկությունում հասել է երկրորդ փուլ, որում 0,5:1,5 հաշվով պարտվել է չեխ գրոսմայստեր Դավիդ Նավարային։

2018 թվականին շախմատի օլիմպիադայում ներկայացրել է Ուզբեկստանի հավաքականը։

2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում Նոդիրբեկ Յակուբբոևը ՖԻԴԵ-ի շվեյցարական մեծ մրցաշարում գրավել է 54-րդ տեղը։

Մրցաշարերում հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն Նոդիրբեկ Յակուբբոևին շնորհել է միջազգային վարպետի կոչում (IM) 2017 թվականին և միջազգային գրոսմայստեր՝ (GM) 2019 թվականին։

## Ընտանիք
Նոդիրբեկ Յակուբբոևն ունի ավագ քույր՝ Նիլուֆար Յակուբովան, որը հաղթել է Ուզբեկստանի շախմատի կանանց առաջնություններում։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Нодирбека Якуббоева на Всемирных юношеских олимпиадах
* Выступления Нодирбека Якуббоева на чемпионатах мира среди юниоров
* Выступления Нодирбека Якуббоева в личных чемпионатах Азии

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուզբեկ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Թուրքմենական ալաբայ

**Հուշարձան «Թուրքմենական ալաբայ»**, աշխարհի առաջին ալաբայ ցեղատեսակի շան հուշարձանը, տեղադրվել է 2020 թվականին Թուրքմենստանի մայրաքաղաք Աշխաբադում։ Հուշարձանի հեղինակն է թուրքմենստանցի քանդակագործ, Թուրքմենստանի ժողովրդական նկարիչ Սարագտ Բաբաևը։

## Նկարագրություն
մինի|280px|Ալաբայի հուշարձանի բարձրության համեմատությունը հայտնի հուշարձանների հետ
Հուշարձանը տեղադրված է Մահթումկուլի պողոտայում՝ Աշխաբադի Թասլամի և Թեհրանի փողոցների միջև ընկած ընդարձակ տարածքում։ Շան ոսկեզօծ քանդակի բարձրությունը 6 մետր է, այն տեղադրված է 9 մետր բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ 15 մետրանոց հուշարձանը գտնվում է 36 մետր տրամագծով հրապարակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրելու գաղափարը ծագել է 2017 թվականին, հուշարձանի մի քանի նախագծեր ներկայացվել են հոկտեմբերին։ Շինարարությունը սկսվել է 2019 թվականին և ավարտվել է 2020 թվականի աշնանը։ «Թուրքմենական ալաբայ» հուշարձանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2020 թվականի նոյեմբերին՝ բնակելի համալիրի հարևանությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фоторепортаж с открытия в Ашхабаде монумента «Туркменский алабай»

Կատեգորիա:2020 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ
Բրունո Գիմարայնս

**Բրունո Գիմարայնս Ռոդրիգես Մոուրա** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Նյուքասլ Յունայթեդ» ակումբի և Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հենակետային կիսապաշտպան։ 2020 թվականի Տոկիոյի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

## Ակումբային կարիերա
Գիմարայնսը «Աուդաքս Ռիո» և «Աուդաքս Օզասկու» ակումբների սան է։ 2015 թվականի ապրիլի 9-ին Պաուլիստա լիգայի «Բրագանտինոյի» դեմ խաղում իր նորամուտն է նշել վերջինիս կազմում։ 2017 թվականին Գիմարայնսը վարձավճարով տեղափոխվել է «Աթլետիկո Պարանաենսե»։ Հունիսի 17-ին «Ատլետիկո Գոյանիենսեի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Բրազիլիայի Սերիա A-ում։ 2018 թվականին ակումբը գնել է նրա տրանսֆերը «Օսասկո Աուդաքսից»։ Մարտի 10-ին Պարանաենսեի լիգայի «Ռիո Բրանկոյի» դեմ խաղում Բրունոն իր առաջին գոլն է խփել «Ատլետիկո Պարանաենսեի» կազմում։ Նույն թվականին Հարավային Ամերիկայի գավաթի խաղերում «Ֆլումինենսեի» և Ուրուգվայի «Պենյարոլի» դեմ խաղերում Գիմարայնսը երկու գոլ է խփել և օգնել է «կարմիր-սևերին» դուրս գալ մրցաշարի եզրափակիչ, որն, ի վերջո, նրանք հաղթել են իրենց պատմության մեջ առաջին անգամ։

2020 թվականի սկզբին Գիմարայնսը դարձել է ֆրանսիական «Օլիմպիկ Լիոնի» խաղացող։ Ըստ ֆրանսիական ԶԼՄ-ների տեղեկությունների՝ 22-ամյա կենտրոնական կիսապաշտպանի տրանսֆերի համար «Լիոնը» 20 միլիոն եվրո է վճարել «Աթլետիկո Պարանաենսեին»։ Փետրվարի 21-ին «Մեցի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել  Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Փետրվարի 26-ին Գիմարայնսը Չեմպիոնների լիգայում իր կարիերայի առաջին հանդիպումն է անցկացրել Թուրինի «Յուվենտուսի» հետ՝ խաղալով ամբողջական խաղ, որն ավարտվել է «Լիոնի» հաղթանակով՝ 1:0 հաշվով։ Նոյեմբերի 29-ին «Ռեյմսի» դեմ խաղում Բրունոն խփել է իր առաջին գոլը «Լիոնի» կազմում։

## Կարիերա հավաքականում
2020 թվականի նոյեմբերի 18-ին Ուրուգվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ Աշխարհի 2022 թվականի առաջնության ընտրական խաղում Գիմարայնսը իր նորամուտն է նշել  Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

2021 թվականին Գիմարայնսը Բրազիլիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում դարձել է Տոկիոյի 2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող։ Նա մասնակցել է Գերմանիայի հավաքականի, Կոտ դ'Իվուարի, Սաուդյան Արաբիայի, Եգիպտոսի, Մեքսիկայի և Իսպանիայի դեմ խաղերին։

## Վիճակագրություն
### Ակումբ

## Ձեռքբերումներ
;Ակումբային

; «Ատլետիկո Պարանաենսե»

* Պարանա նահանգի չեմպիոն՝ 2018
* Հարավամերիկյան գավաթի գավաթակիր՝ 2018

;Միջազգային

; Բրազիլիա

* Օլիմպիական խաղերի հաղթող՝ 2020

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աուդաքս Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Պարանաենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետե

**«Նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետե»** (), իսպանացի նկարիչ, Իսպանիայում իմպրեսիոնիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչ Խոակին Սորոլյայի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1902 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 115,5 × 110,5 սմ։

Այսօր «Նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետե» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

## Պատմություն
Խոակին Սորոլյան ավելի հայտնի է իր լողափային նկարներով ու լուսավոր գործերով։ Սակայն հաճախ դժգոհում էր, որ հույժ անհրաժեշտ է նկարել դիմանկարներ։ Նրա դիմանկարները համարվել են այդ ժամանակի եվրոպական լավագույն դիմանկարի օրինակներ։

## Նկարագիր
«Նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետե» ստեղծագործությունում Խոակին Սորոլյան նկարել է իր ընկերոջ՝ նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետեի դիմանկարը։

Սորոլյան Բերուետեին նկարել է ազնվական դիրքով՝ կիսախավարում նստած՝ իր բնանկարներից մեկի ֆոնին (այդ նկարում պատկերված է Սուրբ Մարտինի կամուրջը Տոլեդոյում)։ Դիմանկարի հերոսի դեմքն առանձնանում է մոխրագույնի, շագանակագույնի և հյութեղ սևի երանգներով։ Դեմքի արտահայտությունից երևում է, որ բնորդն ունի խորը հասկացություն գեղանկարչությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «'''«Նկարիչ Աուրելիանո դե Բերուետե»'''» նկարը Պրադոյի թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1902 նկարներ
Կատեգորիա:Դիմանկարներ
Կատեգորիա:Խոակին Սորոլյայի նկարներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ