open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ավազակների հետապնդման մասին Ղազախի գավառում

**«О преследовании разбойников в Казахском уезде»** (), Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1898 թվականի օգոստոսի 27-ին։

## Պատմություն
Հոդվածն առաջին անգամ հրատարակվել է 1898 թվականի օգոստոսի 27-ին «Новое Обозрение» օրաթերթի № 5031-ում։ Այնուհետև տպագրվել է Երևանում 1983 թվականին Թումանյանի «Ուսումնասիրություններ և հրատարակումներ» գրքի 3-րդ հատորի 328-330-րդ էջերում։ Հրատարակել է Էդուարդ Ջրբաշյանը՝ շարքի համար մեկ ընդհանուր առաջաբանով։ Ջրբաշյանի հրատարակած գրքի մեջ գրված են Թումանյանի՝ հեղինակ լինելու փաստը հաստատող հետևյալ տողերը, որը մեջբերված է 1898 թվականին Փիլիպոս Վարդազարյանին ուղղված նամակից. «Ես այստեղ շատ լավ եմ անցկացնում օրերս- քեֆեր ենք անում, կոնցերտներ ենք տալիս- ոտանավորներ ենք գրում և, վերջապես, ավազակների մասին լուրեր եմ գրում «Новое Обозрение»-ին»։

Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 6-րդ հատորում արտատպվել է 1983 թվականին Թումանյանի «Ուսումնասիրություններ և հրատարակումներ» գրքի 3-րդ հատորից։

## Տես նաև
* Թիֆլիսի գավառ, հուլիսի 25

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Ֆլորենս Նայթինգելի թանգարան

**Ֆլորենս Նայթինգեյլի թանգարան**, տեղակայված  Սուրբ Թոմաս հիվանդանոցի մոտ։ Այն գտնվում է Վեստմինստերյան պալատի դիմաց՝ Թեմզա գետի հարավային ափին, որը գտնվում է Անգլիայում, Լոնդոնի կենտրոնում։ Շաբաթը յոթ օր այն բաց է հանրության առաջ։ Այն վերաբացվել է 2010 թվականի մայիսի 12-ին 1,4 մլն ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ վերակահավորումից հետո։

Թանգարանում ներկայացվում է Ֆլորենս Նայթինգեյլի կյանքի իրական պատմությունը։ Նկարագրվում է «ջահով կնոջ» կյանքը մանկությունից մինչ Ղրիմ  և առողջության վերաբերյալ բարեփոխումների ակտիվ մասնակցության տարիներ։ Նա համարվում է Միացյալ Թագավորության բուժքույրության հիմնադիրը։ Թանգարանը մեկնաբանում է նրա ժառանգությունը և փառաբանում բուժքույրի աշխատանքը նաև այսօր։ Այն ընդգրկված է Լոնդոնի Առողջություն և Բժշկություն Թանգարանների կազմի մեջ։

thumb|upright|նայթինգեյլի ապակենկարը թանգարանի պատուհանինՂրիմի Պատերազմին չորս տարի մասնակցելուց հետո, 1860 թվականին, Նայթինգեյլը Սուրբ Թոմաս հիվանդանոցի մետ հիմնադրում է Նայթինգեյլյան Փորձարարական Դպրոցը բուժքույրների համար, որտեղ և գտնվում է թանգարանը։

Նոր թանգարանը կազմված է երեք տաղավարներից, որտեղ և ներկայացված է նրա պատմությունը։ Ոսկե Վանդակ սրահում պատմվում է նրա մանկության և հասարակական հեղձուցիչ  բարքերի դեմ նրա պայքարի մասին։  Սոխակի Երգը սրահում ներկայացվում է Նայթինգեյլի և  նրա խմբակիցների պայքարը զինվորական հիվանդանոցներում տիրող ճգնաժամի դեմ։ Այստեղ էլ ծնվել է ջահով կնոջ մասին լեգենդը։ Բարեփոխում և Ոգեշնչում տաղավարում ներկայացվում է Նայթինգեյլը մեկ այլ կողմից,  ով տքնաջան մասնակցեց առողջության վերաբերյալ բարեփոխումներին հայրենիքում և արտասահմանում։

Հավաքածուից հատկապես առանձնանում են Նայթինգեյլի քարե գրիչը, որ նա օգտագործել է, երբ երեխա էր։ Աթենա բուն, ում նա փրկել էր Աթենքում։ Այն դարձել էր Նայթինգեյլի հավատարիմ ուղեկիցը և նրա հետ էր ամենուր, ուր որ ճանապարհորդում էր։  Ուշագրավ  է նաև Նայթինգեյլի դեղարկղը, որը նա իր հետ տարել էր Ղրիմ։ Այն պարունակում է բուսական դեղամիջոցների խառնուրդ, նատրիումի հիդրոկարբոնատից մինչև խավարծիլի փոշի։  Թանգարանում կա նաև բացառիկ Տեղեկագիրք, որտեղ գրված են այն բոլոր բուժքույրների անունները, ովքեր Նայթինգեյլի հետ միասին ծառայել են Թուրքիայի և Ղրիմի  զինվորական հիվանդանոցներում։

Աուդիո տուրերի մուտքը անվճար է և ստետոսկոպերով է։ Ինտերակրիվ ցուցահանդեսներ են ստեղծվել,որոնք առաջարկում են  Ֆլորենսի պատմության և ազդեցության  ուսումնասիրման տարբեր ուղիներ։  Երեխաների համար անվճար ստեղծագործական ծառայություններ են առաջարկվում  արձակուրդների ժամանակ։

Կա նաև ուսանողական միջոցառումների համար նախատեսված սրահ, որտեղ ակադեմիկոսները և այլ հետազոտողներ կարող են օգտագործել թանգարանի հավաքածուները, գրքեր և փաստաթղթեր, որոնք վերաբերվում են Ֆլորենս Նայթինգեյլին։ Թանգարանը ընդգրկված է Լոնդոնի Առողջություն և Բժշկություն Թանգարանների  կազմում։

## Տես նաև
*Ֆլորենս Նայթինգեյլ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website



Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:1987 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Էրիկ Քարլ

**Էրիկ Քարլ** (, ), մոդելավորող, նկարազարդող և գրող, բազմաթիվ մանկական գրքերի հեղինակ, այդ թվում՝ «Շատ քաղցած թրթուրը» նկարազարդ գրքի հեղինակ, որը թարգմանվել է ավելի քան 66 լեզուներով։

## Կենսագրություն
Էրիկ Քարլը ծնվել է 1929 թվականին Սիրակուզայում, Նյու Յորք նահանգում։ Տղան վեց տարեկան է եղել, երբ ընտանիքը տեղափոխվել է Գերմանիա, քանի որ մայրը կարոտում էր հայրենիքը։ 1939 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհայինի սկզբում, հայրը զորակոչվել է գերմանական բանակ և գերեվարվել Խորհրդային զորքերում, որտեղից ընկճված վերադարձել է 1947 թվականին։ Շտուտգարտի պապական տունը քանդվել էր ռումբից։ Քարլի ընտանիքն այդ պատճառով տարհանվել էր։ Տղան ստիպված է եղել խրամատներ փորել Զիգֆրիդի գծում։ Նա երազում էր վերադառնալ ԱՄՆ, որն էլ կարողացավ անել 1952 թվականին՝ ունենալով ընդամենը 40 դոլլար։

Էրիկ Քարլը ԱՄՆ-ում աշխատանքի է անցել Նյու Յորք Թայմսում՝ որպես գրաֆիկական մոդելավորող։ Հետագայում ծառայել է ԱՄՆ բանակում։ Կորեական պատերազմի ժամանակ եղել է Գերմանիայում։ Պատերազմից հետո վերադարձել է իր նախկին աշխատանքին։

### Ընտանիք
Էրիկ Քարլն ամուսնացել է երկու անգամ, ունի որդի և դուստր։ Երկրորդ կնոջ՝ Բարբարա Մորիսի հետ 30 տարուց ավելի ապրել է Մասաչուսեթսում։ 2019 թվականին ապրել է Ֆլորիդայում։

## Ստեղծագործություն
Քարլի կարիերայի թռիչքը որպես նկարազարդող սկսվել է «Գորշ արջ, գորշ արջ, ինչ ես դու տեսնում» մանկական գրքի նկարազարդում կատարելուց։

Նկարազարդել է ավելի քան 70 գիրք (որոնց մեծ մասը հենց ինքն էլ գրել է), ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 145 միլիոնից ավելի օրինակ։

## Մրցանակներ
* 2003 թվականին Ամերիկայի գրադարանների միավորումը Քարլին պարգևատրել է Լորա Ինգլզ ՈՒայլդերի անվան մեդալով (այժմ այդ մրցանակը հայտնի է որպես 
* Մանկական գրականության Ժառանգության մրցանակ)։ 
* 2010 թվականին ԱՄՆ-ի կողմից առաջադրվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան մրցանակի։
* 2019 թվականին գրողի պատվին անվանվել է ցատկող սարդերի նոր տեսակ։

## Թարգմանություններ
Էրիկ Քարլի ամենահանրահայտ «Շատ քաղցած թրթուրը» գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 66 լեզուներով և վաճառվել է ավելի քան 50 միլիոն օրինակ․ 1969 թվականի առաջին հրատարակումից հետո յուրաքանչյուր րոպեում վաճառվել է 1,8 օրինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Eric Carle Museum of Picture book Art
*  Bates College (2007)
* Google logo design reported by ''The Daily Telegraph''
* Eric Carle․ Կոնգրեսի գրադարան․

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ
Ջաբիր իբն Զեյդ

**Աբու աշ-Շա’սա Ջաբիր իբն Զեյդ ալ-Ազդի** (, ), մուսուլման աստվածաբան, տաբուին` Մուհամմադ մարգարեի հետևորդներից, իսլամի երրորդ ուղղության՝ Իբադիսի հիմնադիրներից։ Իբադիտների հիմնադիր Աբդալլահ իբն Իբադի մահից հետո աղանդն առաջնորդել է Ջաբիրը։

## Կենսագրություն
Ջաբիր իբն Զեյդը ծնվել է ժամանակակից Նազվա քաղաքի (Օման) մոտակայքում գտնվող Ֆիրակ գյուղում։ Ջաբիրը մուսուլման աստվածաբան Իբն Աբբասի աշակերտներից մեկն էր։ Նրա հադիսները մեզ են հասել աստվածաբաններ Ամր իբն Դինարին, Այուբ աս-Սահտիյանիին, Կատադա իբն Դիամային և այլոց շնորհիվ։ Բասրայի Մեծ մզկիթում Ջաբիրն ունեցել է իր խումբը, որտեղ նա ուսուցչություն է արել և դասավանդել է ֆաթվաներ։

8-րդ դարի սկզբին իբադիտների ակտիվ գործունեությունից հետո, շատ առաջնորդներ, այդ թվում և Ջաբիրը, արտաքսվեցին Օման, որտեղ նրա հադիսների հիման վրա սուննիների և շիաների օրենքներից զատ ձևավորվել են իբադիտների օրենքները։ Ջաբիր իբն Զեյդի մասին լեգենդներն առավել հաճախ հիշատակվում են Ջամի աս-Սահիհ-ում։

Համաձայն Ահմադ իբն Հանբալի և ալ-Բուխարու, Ջաբիր իբն Զեյդը մահացել է 712 թվականին։

## Ծանոթագրություններ
Էլի Վոնգ

**Ալեքսանդրա «Էլի» Վոնգ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, կատակերգու և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Էլի Վոնգը ծնվել է Կալիֆոռնիայի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքին մոտ գտնվող Պասիֆիկ Հայթս շրջանում։ Նրա հայրը՝ Ադոլֆ Վոնգը, չինական ծագմամբ ամերիկացի է, անեստեզիոլոգ, իսկ մայրը՝ Թեմ «Թեմի» Վոնգը (Նգուենի բնիկ), վիետնամացի է, որը 1960 թվականին երիտասարդ հասակում Հյուեից տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Էլին դաստիարակվել է չինական ավանդույթներով և եղել է չորս երեխաներից կրտսերը։

2000 թվականին Վոնգը ավարտել է *San Francisco University High School-ը*, որտեղ եղել է դասարանի ավագը։ Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, որտեղ Վոնգը մասնագիտացել է ասիա-ամերիկյան հետազոտություններում, լինելով «LCC» համալսարանական թատրոնի՝ Միացյալ Նահանգներում Ասիա-ամերիկյան ծերացող թատրոնի անդամ՝ նա հայտնաբերել է ելույթներ ունենալու իր կիրքը։ Քոլեջում սովորելու երրորդ տարում Վոնգը մեկնել է Հանոյ։

## Կարիերա
2005 թվականին՝ քոլեջն ավարտելուց հետո, 23 տարեկան հասակում Վոնգն առաջին անգամ իրեն փորձել է ստենդ-ափում (Brainwash Cafe-ում), իսկ հետո տեղափոխվել է Նյու Յորք հետագայում էլ կատակերգությամբ զբաղվելու համար։ Նյու Յորքում մեկ գիշերվա ընթացքում ելույթ է ունեցել մինչև ինը անգամ։

2011 թվականին ''Variety'' շաբաթաթերթը Վոնգին անվանել է «Դիտելու համար 10 կատակերգուներից» («10 Comics to Watch») մեկը։ Հետո նա դեր է ստացել NBC ալիքի «Որտե՞ղ ես դու, Չելսի» սիթքոմում և նկարահանվել է *Chelsea Lately* կատակերգական թոք-շոուում։ Դրանից հետո վարել է VH1 ալիքի «Best Week Ever»-ը, իսկ 2013 թվականին՝ MTV-ի «Hey Girl»-ը։ Բացի այդ, նա նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում՝ Օլիվեր Սթոունի «Առանձնապես վտանգավոր»-ը և Ջեֆ Գարլինի ու Ջինա Գերշոնի հետ միասին «Գործ ապուշների հետ» ֆիլմում։

2014 թվականին Վոնգը Քելի Ռայլիի հետ միասին նկարահանվել է ABC ալիքի «Սև արկղ» բժշկական դրմատիկական սերիալում՝ կատարելով բժիշկ Լինա Լարկի դերը։

Ներկայումս Վոնգն ապրում է Լոս Անջելեսում և «Նավից» սիթքոմի հաստիքային հեղինակն է։ 2016 թվականին՝ Մայրերի օրը, Netflix-ը հեռարձակել է «Baby Cobra» անվամբ հատուկ ստենդ-ափ թողարկումը, որը նկարահանվել է 2015 թվականի սեպտեմբերին, երբ Վոնգը 7 ամսական հղի էր (Սիեթլի Neptune Theater):

## Անձնական կյանք
2014 թվականին Վոնգը ամուսնացել է Ջասթին Հակութի հետ։ 2015 թվականի նոյեմբերին զույգն ունեցել է աղջիկ՝ Մարին (կոչվել է ի պատիվ «*The Life-Changing Magic of Tidying Up*» գրքի հեղինակ և բանաստեղծ Մարի Կոնդոյի)։ 2017 թվականի դեկտեմբերին զույգն ունեցել է երկրորդ երեխան։ Վոնգն ամուսնու հետ ապրում է Լոս Անջելեսում։ Նրա ամուսինը կիսով չափ ֆիլիպինցի է, կիսով չափ՝ ճապոնացի։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրիլի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ջոզեֆ Շուստեր

**Ջոզեֆ «Ջո» Շուստեր** (; ), կանադա-ամերիկյան կոմիքսների ստեղծող։ Գրող Ջերի Սիգել հետ միասին հեղինակն է ամենաճանաչված և էկրանավորված հերոսների մեկի՝ Գերմարդու։
Այս հերոսը զբաղեցնում է առաջին տեղը IGNի ցանկում 2011 թվականի մայիսի՝ «Կոմիքսների 100 մեծագույն հերոսների»շարքում։

## Կենսագրություն
Ջոզեֆ Շուստերը ծնվել է Տորոնտոյում, հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Յուլին, Ներգաղթել է Ռոթերդամից, իսկ մայրը՝ Իդան, ծնունդով ուկրաինացի է։

## Մահ
Շուստերը մահացել է 1982 թվականի հուլիսի 30-ին Արևմտյան Լոս Անջելեսում՝ սրտի անբավարարության և հիպերտոնիայի պատճառով։
Նա 78 տարեկան էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Comic Art & Graffix Gallery – Artist Biography
* Additional, Aug 13, 2008.

Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Կոմիքսների նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Լեսբիական ֆեմինիզմ

thumb|right|210px|1970-ականների վերջին լեսբիական և ֆեմինիստական շարժման խորհրդանիշ:
thumb|right|210px|Լեսբիական ֆեմինիզմի հպարտության դրոշ:
**[[լեսբուհի|Լեսբիական]] [[ֆեմինիզմ]]**, մշակութային շարժում և քննադատական հեռանկար, որն ամենաազդեցիկն է եղել 1960-ականներին։ Դա եղել է առավել տարածված 1970-ականներին և վաղ 1980-ականներին (հիմնականում Հյուսիսային Ամերիկայում և Արևմտյան Եվրոպայում), որը քննարկում է լեսբուհիների հարցը հասարակության մեջ։ Այն մերժում է հետերոնորմատիվությունը։ Այս շարժման ամենանշանակալի ակտիվիստուհիներն են՝ Օդրի Լորդը, Շարլոտա Բանչը, Ռիտա Մեյ Բրաունը, Ադրիեն Ռիչը, Մերիլին Ֆրայը, Մերի Դեյլին, Շեյլա Ջեֆրիսը և Մոնիկ Վիտտիգը։

Լեսբիական ֆեմինիզմը ծագել է 1970-ականների սկզբին, ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի և գեյ ազատագրական շարժման պատճառով։

## Հիմնական գաղափարներ
Շեյլա Ջեֆրիսը առանձնացնում է լեսբիական ֆեմինիզմի յոթ գլխավոր նպատակներ.

* Շեշտը դրվում է լեսբիական սիրո վրա
* Անջատողական կազմակերպությունների ստեղծում
* Հասարակություն և գաղափարներ
* Լեսբիականությունն ընտրության հարց է
* Անձնականը քաղաքական է 
* Սոցիալական ստրատիֆիկացումից հրաժարվելը
* Տղամարդկանց գերազանցության քննադատությունը

## Լեսբիական ֆեմինիզմը ոչ սպիտակամորթների շրջանում
Լեսբիական ֆեմինիզմը ոչ սպիտակամորթների շրջանում առաջացել է 1970-ականների վերջին, որպես պատասխան սպիտակամորթ լեսբիական ֆեմինիստ հեղինակների ստեղծած տեքստերին։ Որպես կանոն, լեսբիական ֆեմինիզմն այդ ժամանակ չէր ընդունում ռասայի, գենդերի և խավի հետ կապված խնդիրները։ Ամենաազդեցիկ ոչ սպիտակամորթ լեսբիական ֆեմինիստուհիների թվում են Օդրի Լորդը, Գլորիա Անզալդուան, Չերի Մորագան, Բարբարա Սմիթը, Փեթ Փարքերը, Քեյթ Ռաշինը, Մարգարետ Սլոան Հանթերը, Շերիլ Քլարկը և Օչի Կյուրիելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեսբիական ֆեմինիզմ  GLBTQ հանրագիտարանում՝ գեյերի, լեսբուհիների, բիսեքսուալների, տրանսգենդերների և քվիրների մասին
* 1970-ականների լեսբիական ֆեմինիզմ։ Տեսություն, պատմություն, մատենագիտություն և ուղեցույց

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների շարժում
Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում և հասարակություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Էյլին Վուդս

**Ժակլին Ռութ «Էյլին» Վուդս** (, ), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի, հայտնի է Դիսնեյի «Մոխրոտիկ» մուլտֆիլմում Մոխրոտիկի դերի հնչյունավորմամբ։

## Կենսագրություն
Ժակլին Ռութ Վուդսը ծնվել է 1929 թվականի մայիսի 5-ին Նյու Հեմփշիր նահանգի Պորտսմութ քաղաքում։ Մանուկ հասակում ուզում էր դառնալ դպրոցի ուսուչուհի, բայց նրա մայրը ցանկանում էր, որ նա դառնա երգչուհի։ Արդյունքում նա արդեն 11 տարեկանում իր սեփական հաղորդմամբ ելույթ է ունեցել Պորտսմուտի տեղական ռադիոյում։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ընթացքում շատ է ճանապարհորդել՝ ելույթ ունենալով ԱՄՆ-ի ռազմաօդային նվագախմբի և հոլիվուդյան աստղերի հետ։

Պատերազմից հետո Ուոլթ Դիսնեյը ավելի քան 400 հավակնորդներից Մոխրոտին հնչյունավորելու համար ընտրել է Էյլին Վուդսին։ Հետագայում Ուոլթ Դիսնեյը խոստովանել է, որ Վուդսի կատարմամբ Մոխրոտը եղել է նրա ամենասիրելի կանացի կերպարը։

Հետագայում նա մասնակցել է բազմաթիվ հեռուստատեսային հաղորդումների, մասնավորապես՝ «Սթիվ Ալենի շոու»-ին։

2003 թվականին արժանացել է Դիսնեյի լեգենդները մրցանակին։

Էյլին Վուդսը մահացել է 2010 թվականի հուլիսի 1-ին ծերանոցում, Ալցհայմերի հիվանդությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1929 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 1 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 5 ծնունդներ
Երջանկության համաշխարհային զեկույց

[thumb|419x419px|right|2017 թվականի «Երջանկության համաշխարհային զեկույցն» աշխարհի քարտեզի վրա: Երկրի մուգ կանաչ գույնը նշանակում է [Երջանկություն|երջանկության առավելագույն մակարդակ, իսկ մուգ կարմիր գույնը նշանակում է երջանկության նվազագույն մակարդակ:]]
**Երջանկության համաշխարհային զեկույց** (), ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման լուծումների որոնման հանձնաժողովի () կողմից հրապարակվող ամենամյա զեկույց։

2011 թվականի հուլիսին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան բանաձև է ընդունել, որը ՄԱԿ-ի անդամ երկրներին կոչ է անում գնահատել իրենց ժողովրդի երջանկությունը և այն օգտագործել որպես կողմնորոշիչ պետության քաղաքականության մեջ։ Դրան հաջորդել է 2012 թվականի ապրիլի 2-ին կայացած ՄԱԿ-ի «Երջանկություն և բարեկեցություն։ Նոր տնտեսական պարադիգմայի սահմանում» բարձր մակարդակի առաջին նիստը, որը վարել է Բութանի վարչապետ Ջիգմե Թինլեյը։ Բութանն աշխարհում առաջին և առայժմ միակ երկիրն է, որը պաշտոնապես ընդունել է համախառն ազգային երջանկությունը (ՀԱԵ) համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) փոխարեն՝ որպես զարգացման հիմնական ցուցանիշ։

Երջանկության առաջին համաշխարհային զեկույցը հրապարակվել է 2012 թվականի ապրիլի 1-ին՝ որպես հանդիպման հիմնարար տեքստ։ Այն միջազգային հանրության ուշադրությունը գրավել է որպես աշխարհում երջանկության առաջին համընդհանուր հետազոտություն։ Զեկույցում շարադրվել են համաշխարհային երջանկության սկզբունքները, երջանկության և աղքատության պատճառները, ինչպես նաև թեմատիկ հետազոտություններում լուսաբանված հետևանքները։ 2013 թվականի սեպտեմբերին երջանկության երկրորդ համաշխարհային զեկույցում առաջարկվել է առաջին միջազգային տեսությունը, և այդ պահից ի վեր՝ զեկույցը հրապարակվում է ամեն տարի։ Զեկույցում օգտագործվում են Գելապի ինստիտուտի հարցումների տվյալները։ Զեկույցները կարելի է տեսնել «World Happiness Report» կայքէջում։

2018, 2019, 2020 թվականներին վարկանիշում առաջին տեղն զբաղեցրել է Ֆինլանդիան։

## Երկրների վարկանիշ
Ազգային երջանկության գնահատման համար օգտագործվում է 6 գործոն՝ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ, սոցիալական աջակցություն, կյանքի միջին տևողություն, քաղաքացիների ազատությունն ինքնուրույն կենսականորեն կարևոր որոշումներ կայացնելու, առատաձեռնությունն ու վերաբերմունքը կոռուպցիայի նկատմամբ։ Յուրաքանչյուր գործոն գնահատվում է 10 բալանոց սանդղակով։ Յուրաքանչյուր երկիր նույնպես համեմատվում է հիպոթետիկ երկրի հետ, որը կոչվում է «Հակաուտոպիա»։ Հակաուտոպիան ներկայացնում է ամենացածր ազգային միջին արժեքները յուրաքանչյուր առանցքային փոփոխականի համար և մնացորդային սխալի հետ օգտագործվում որպես ռեգրեսիայի էտալոն։

### 2017

### 2018


### 2020
2020 թվականի զեկույցում երրորդ անգամ անընդմեջ առավել երջանիկ երկիր է ճանաչվել Ֆինլանդիան։ Վարկանիշում հաջորդ տեղերը զբաղեցրել են Դանիան, Շվեյցարիան, Իսլանդիան և Նորվեգիան։ Միացյալ Նահանգներն զբաղեցրել է 11-րդ տեղը, Ռուսաստանը՝ 73-րդ, Հայաստանը՝ 116-րդ։ Վերջին տեղում Աֆղանստանն էր։ Ընդհանուր առմամբ՝ վարկանիշում 156 երկիր է եղել։

## Տես նաև
* Համախառն ներքին երջանկություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  

## Արտաքին հղումներ
* «World Happiness Report»-ի պաշտոնական էջ
* Sustainable Development Solutions Network
* Տեղեկապատկեր

Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Երջանկություն
Կատեգորիա:Թոփ ցանկեր
Կատեգորիա:Կայուն զարգացում
Կատեգորիա:Կյանքի որակ
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:Վարկանիշներ
Էվելին Վենեյբլ

**Էվելին Վենեյբլ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ցինցինատիում։ Անգլերենի ուսուցիչներ Էմերսոն Վենեյբլի և նրա կնոջ՝ Դոլորեսի միակ երեխան էր։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Նյու Յորք նահանգի Վասար քոլեջում, իսկ հետո ընդունվել է Ցինցինատիի համալսարան։ Դերասանական կարիերան սկսել է դեռևս դպրոցական տարիներից՝ խաղալով «Ռոմեոն և Ջուլիետ» և «Ինչպես կցանկանաք» բեմադրություններում։ Դեռևս համալսարանի ուսանող եղած ժամանակ մասնակցել է Ուոլտեր Համպդենի «Սիրանո դե Բորժերակ» և «Համլետ» հյուրախաղային ներկայացումներին։

Հյուրախաղերի ընթացքում Լոս Անջելեսում ֆիլմերում նկարահանվելու մի քանի առաջարկություն է ստացել և 1932 թվականին պայմանագիր է կնքել «Paramount Pictures»-ի հետ։ Իր կինոկարիերայի հետագա տաս տարիների ընթացքում դերասանուհին նկարահանվել է 23 ֆիլմում, որոնց թվում են՝ «Մահը հանգստյան օր է վերցնում» (1934), «Փոքրիկ գնդապետը» (1935) և «Էլիս Ադամսը» (1935)։ Էվելինը նաև «Columbia Pictures»-ի պատկերանշի համար դարձել է ջահը ձեռքին կնոջ մոդելը։ 1940 թվականին Վենեյբլը հնչյունավորել է «Walt Disney» ստուդիայի «Պինոկիո» մուլտֆիլմի Կապույտ Փերուն։

1934 թվականին ֆիլմերից մեկի նկարահանումների ժամանակ ծանոթացել է օպերատոր Հել Մորի հետ և նույն տարում էլ ամուսնացել։ Զույգն ունի 2 դուստր՝ Դոլորեսը և Ռոզալիան։ 1943 թվականին Վենեյբլը հեռացել է կինոյից՝ նվիրվելով ընտանիքին և երեխաների դաստիարակությանը։ Հետագայում նա ավարտել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանը, որտեղ հետագայում սկսել է դասավանդել դասական հունական պիեսներ։ Էվելին Վենեյբլը մահացել է 1993 թվականին 80 տարեկան հասակում քաղցկեղից, Քեռ դ՚Ալեն քաղաքում՝ Այդահո նահանգում։ Ամերիկյան կինոարտադրության մեջ նրա ավանդը Հոլուվուդյան փառքի ծառուղում նշվում է աստղով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1913 ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 մահեր
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Անրի դը Մոնտերլան

**Անրի դը Մոնտերլան** (, ), ֆրանսիացի գրող, դրամատուրգ, էսսեների և նովելների հեղինակ։ 1960 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Մոնտերլանի մայրը ազնվական ծագում է ունեցել։

### Պատանեկություն
Անրի դը Մոնտերլանը ծնվել է 1895 թվականին, Փարիզում։ Դեռ մանկուց Մոնտերլանը եղել է չափազանց գրքասեր, իր համար բացահայտել է Պլուտարքոսին, Նիցշեին, Դ Աննունցիոյին։

1916 թվականին Մոնտերլանը զորակոչվել է բանակ, չնայած չի մասնակցել պատերազմին, բայց վիրավորվել է։ Պատերազմից հետո տարվել է սպորտով, հատկապես ֆուտբոլով, կորիդայով։

## Ստեղծագործություն
Մոնտերլանը հրապարակել է մի շարք վեպեր. 
* «Ալբան դե Բրիկուլյայի երիտասարդությունը» եռագրությունը 1922-1969 թվականներին
* «Ամուրիներ» 1934 թվականին
* «Աղջիկների տետրոլոգիա» 1936-1939 թվականներին
* «Օլիմպիականները» գիրք-էսսե 1924 թվականին։

1940 թվականից Մոնտերլանը անդրադարձել է դրամատուրգիային՝ գրելով պատմական և առասպելական թեմաներով. 
* «Մեռած թագուհին» 1942 թվականին
* «Պասիֆայա» 1949 թվականին
* «Պոր-Ռոյալ» 1954 թվականին
* «Իսպանիայի կարդինալը» 1960 թվականին։

## Գործունեություն
1960 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական Ակադեմիայի անդամ։

## Մահ
Մոնտերլանը թաքցրել է իր համասեռական լինելը։ Ըստ իր խնդրանքի, այդ փաստին առնչվող նրա ստեղծագործությունների հատվածները լույս են տեսել նրա հետմահու հրապարակումներում։ Դժբախտ պատահարի հետևանքով կուրանալով՝ ինքնասպանություն է գործել՝ ընդունելով կալիումի ցիանիդ և ինքն իրեն գնդակահարել է։

## Ֆիլմագրություն
Անրի դե Մոնտերլանի մի շարք  ստեղծագործություններ էկրանավորվել են։ Դրանցից է՝ «Մեռած թագուհին» (Պիեր Բուտրոն, Ֆրանսիա, 2009 թվականին)։ Նրա պիեսներով նկարահանվված ֆիլմերից է Ֆրանսուա Օզոնի «Նախերգանք» կարճամետրաժ ֆիլմը ( 2006 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Henry de Montherlant site

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Մարիա Մանասեինա

**Մարիա Միխայլովնա Մանասեինա** (, աղջկական ազգանունը՝ **Կորկունովա**, առաջին ամուսնության՝ **Պոնյատովսկայա**, ),  ռուս բժշկուհի, սոմնոլոգիայի և կենսաքիմիայի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1841 թվականին Պետերբուրգում,  եղել է ակադեմիկոս Միխայիլ Կորկունովի աղջիկը։ Մարիայի եղբայրը եղել է փաստաբան, փիլիսոփա Նիկոլայ Կորկունովը, իսկ ամուսինը` բժշկական գիտությունների դոկտորն, պրոֆեսոր Վյաչեսլավ Մանասեինը։

Ստաժավորվել  է Վիենայի պոլիտեխնիկ ինստիտուտում, բուսաբան Յուլիուսա Վիզների մոտ։ Կիրովի անվան ռազմական բժշկական ակադեմիայում՝  Իվան Թարխանովի լաբորատորիաներում սահմանել է նորարարական փորձեր քնի և ալկոհոլի ոլորտում։ Առաջինը եկել է այն եզրակացության, որ խմորիչ բջիջները պայմանավորված չեն ալկոհոլային խմորումով։ Հետագայում այդ հայտնագործության համար Էդուարդ Բուխները ստացել է Նոբելյան մրցանակ։ Մարիան աշխարհում  բժշկական տեսանկյունից քնի խնդիրներների մասին պատմող առաջին գրքի հեղինակն է, որը թարգմանվել է եվրոպական մի քանի լեզուներով։

1860-ական թվականների սկզբներին ակտիվորեն համագործակցել է  է Պետերբուրգի ռադիկալների կուսակցությանը։ Վերջին տարիներին Պետերբուրգում  քանի անգամ ելույթ է ունեցել իր հրապարակային ընթերցումներով, որոնք հետագայում հրապարակվել են։

Մահացել է 1903 թվականին, թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգի Նովոդեվիչե գերեզմանատանը։

## Աշխատություններ
* *«О воспитании детей в первые годы жизни» (СПб., 1870; 2 изд., 1874)*,
* *«К учению об алкогольном брожении» (СПб., 1871),*
* *«Заметка по поводу забытого случая Вардрона» (СПб., 1882),*
* *«О письме вообще, о зеркальном письме в частности и о роли обоих полушарий большого мозга» (СПб., 1883),*
* *«О ненормальности мозговой деятельности современного культурного человека» (СПб., 1886),*
* *«Об усталости» (СПб., 1892),*
* *«Сон как треть жизни человека, или физиология, патология, гигиена и психология сна» (М., 1888,1892),
* *«Основы воспитания с первых лет жизни и до полного окончания университетского образования. Вып. I. Воспитание религиозное» (СПб., 1895).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
** Венгеров, Источники. — Его же, Список. — Нов. энц. словарь. — Петерб. некрополь. — Л. Пантелеев, Из воспоминаний, I, 135, 338—339.
* В. М. Ковальзон. Забытый основатель биохимии и сомнологии. //  "Природа", 2012, №5, с.35-39.

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կենսաքիմիկոսներ
Անդրանիկ զորավարի հեծյալ արձանը

**Անդրանիկ զորավարի հեծյալ արձանը**, Լևոն Մուրադովի կերտած արձանը, որը դրված է Փարիզի Պեր Լաշեզի գերեզմանոցում` նրա գերեզմանին։ Իր բովանդակությամբ ու լուծումով դա ավելի համապատասխանում է կամերային քանդակի պահանջներին։ Ըստ երևույթին, ավելի հարմար քանդակ չունենալով, սփյուռքահայերը Անդրանիկի հիշատակը հավերժացնելու համար, գերադասել են այդ գործը։

## Նկարագրություն
Արձանը ներկայացնում է Անդրանիկին` ձիու վրա նստած, գրոհի պատրաստ վիճակում, մի ժայռաբեկորի բարձունքին։ Նա մի պահ սանձել է անհանգիստ ձիուն և դիտում է մարտադաշտը` կողմնորոշելու իր անելիքը։ Պատվանդանին հարթաքանդակի ձևով պատկերված են նրա կամավորական ջոկատները` պատրաստ գրսհելու։

## Մտահղացում
Արտասահմանյան պայմաններում Անդրանիկի հուշարձանի ստեղծումը սփյուռքահայության երախտագիտության տուրք է` փառաբանված զորավարի հիշատակը հավերժացնելու, որն իր ամբողջ կորովը ներդրեց արևմտահայության ողբերգության տարիներին թուրքական բռնակալներից ազատագրելով հայ ժողովրդի մի նշանակալի մասը։

## Կերպարի մշակման ոճ
Անկախ իր նշանակությունից` այս գործն հայկական արվեստում փոքրաթիվ ստեղծագործություններից մեկն է։ Այն բավական ճշմարտացիորեն, առանց գունազարդելու ներկայացնում է Անդրանիկին իր էությամբ որպես խիզախ ազգային հերոսի հայ ազատագրական պայքարում ցուցաբերած իր գործունեությամբ։ Արձանը կոմպոզիցիայով իմաստավորվել է` համապատասխանելով իր գաղափարին։ Պատվանդանի դեր կատարող ժայռի թեքությունը արձանին հաղորդում է սլացիկ շարժում` միաժամանակ նպաստելով ամբողջությամբ ուրվագծվելու երկնքի ֆոնին, տպավորիչ դարձնելով նրա արտահայտչականությունը։ Գեղեցիկ շարժման մեջ է նրա ձիու ֆիգուրը` իր պրկված մկաններով ստեղծելով բնական իրավիճակ
։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լևոն Մուրադովի քանդակներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Օսկարի 93-րդ մրցանակաբաշխություն

**Օսկարի 93-րդ մրցանակաբաշխությունը**, Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի ամենամյա ազգային մրցանակի հանձնման արարողությունը՝ 2021 թվականի առաջին երկու ամիսներին կպարգևատրի 2020 թվականի լավագույն ֆիլմերին։ Ակադեմիայի 6-րդ մրցանակաբաշխությունից հետո առաջին անգամ արարողությունը կընդգրկի երկու տարբեր օրացուցային տարիների ընթացքում թողարկված ֆիլմերը։ Մրցանակաբաշխությունը նախատեսվում է անցկացնել 2021 թվականի ապրիլի 25-ին, Հոլիվուդի Լոս Անջելես քաղաքի Դոլբի թատրոնում։ Սկզբնապես արարողությունը նախատեսված էր անցկացնել 2021 թ. Փետրվարի 28-ին բայց այն երկու ամսով հետ է մղվել՝ COVID-19 համավարակի պատճառով։

## Տեղեկություն արարողության մասին
COVID-19 համավարակը և դրա ազդեցությունը կինոարդյունաբերության վրա` ներառյալ կինոարտադրության դադարեցումները, կինոթատրոնների համապետական փակումը` առևտրի և հասարակական հավաքույթների համար սահմանափակումների պատճառով. այս ամենը ազդել է Ակադեմիայի որոշման վրա։ Մասնավորապես, Ակադեմիայի կանոնակարգով պահանջվում է, որ ֆիլմերը առնվազն մեկ շաբաթ թատերական թողարկում ստանան Լոս Անջելեսում, որպեսզի նրանք իրավասու լինեն հավակնելու։ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակաբաշխությունը փոխեց իր չափանիշները` ըստ դրա պրոդյուսերները և ստուդիաները պետք է ապացուցեն, որ «իրական կինոթատրոնային թողարկումն», այնուամենայնիվ պլանավորվում էր 2020 թվականի մարտի 15-ից մինչև ապրիլի 30-ը։ Ինչ վերաբերում է «Օսկարին», Ակադեմիան հայտարարեց, որ «ընթացքի մեջ է գնահատելու այս անորոշ լանդշաֆտի բոլոր ասպեկտները և ինչ փոփոխություններ կարող են անհրաժեշտ լինել»։

AMPAS-ը հետաձգել է իր կառավարման խորհրդի նիստը մինչև ապրիլի 28-ը։ Հանդիպման ընթացքում Ակադեմիան քվեարկեց փոփոխել իր 93-րդ միջոցառման չափանիշները։ Որոշում է կայացվել թույլատրել COVID-19 համաճարակի պատճառով միայն առցանց ցուցադրված և ԱՄՆ-ի կինոթատրոնային վարձույթում հայտնվել չկարողացած նկարները մրցութային ընտրություն անցնել։ Ստեղծողները ֆիլմը դիտելու համար կինոակադեմիայի անդամներին պետք է տրամադրեն այն առցանց թողարկումից հետո 60 օրվա ընթացքում։ Յոթօրյա թատերական թողարկման նախորդ պահանջը կվերականգնվի այն բանից հետո, երբ կինոթատրոնները վերսկսեն աշխատանքը։

Կան նաև մի քանի փոփոխություններ, որոնք կապված չեն կորոնավիրուսի հետ։ Այս տարվանից սկսած երկու անվանակարգ՝ «Լավագույն ձայնի մոնտաժ» (sound editing) և «Լավագույն հնչունավորում» (sound mixing) միավորվել են «Լավագույն ձայնը» անվանակարգում։

Բացի այդ, «Լավագույն երաժշտություն» անվանակարգին մասնակցելու համար ֆիլմն անհրաժեշտ է ունենալ օրիգինալ երաժշտության առնվազն 60%-ը, իսկ սիքվելներն ու ֆրանշիզաները՝ առնվազն 80%-ը։

Լավագույն միջազգային ֆիլմ անվանակարգում նախնական փուլում կարող են քվեարկել Կինոակադեմիայի բոլոր անդամները։ Պատմության մեջ առաջին անգամ երկրների առաջադրված ֆիլմերը հասանելի կլինեն Կինոակադեմիայի հատուկ բացառիկ հարթակում։ Ընդ որում, Կինոակադեմիայի անդամները պետք է ֆիլմերի որոշակի նվազագույն քանակություն դիտեն, որպեսզի նրանց ձայնը հաշվի առնվի։

Հուլիսի 15-ին որոշում կայացվեց «Օսկարի» 93-րդ մրցանակաբաշխությունը հետաձգել երկու ամսով և փետրվարի 28-ի փոխարեն անցկացնել այն ապրիլի 25-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
* «Օսկար» հեռուստաընկերություն YouTube- ում (վարում է շարժապատկերների նկարների և գիտությունների ակադեմիան )

Կատեգորիա:Կինոմրցանակներ
Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
Ամառային կայսերական պալատ

thumb|250px|17 թռիչքանի կամուրջ
thumb|250px|Կայսր Ցյանլունի մարմարյա նավը
**Ամառային կայսերական պալատ**, Ցին դինաստիայի կայսրերի ամառային նստավայրը, որ գտնվում է Պեկինի ծայրամասում։ Ավելի քան 3000 շինություն ունեցող այգին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Արևմուտքում մինչև 1860 թվականը եղել են Կայսերական ընդարձակ այգիները։

«Մաքուր ծփանքի պարտեզի» ստեղծումը սկսվել է  1750 թվականին՝ Ցյանլուն կայսեր հրամանով և Կունմին արհեստական լճի կառուցմաբ (նախատիպը՝ Դյանչի)։ Լճի կառուցման ժամանակ փորված հողից կառուցվել է Երկարակեցության բլուրը, որի գագաթին են կառուցվել մի քանի բուդդայական տաճարներ։

Ափի երկայնքով ձգվում է Երկար միջանցքը, որը Գինեսի ռեկորդների գրքում գրանցվել է որպես «աշխարհի նկարներով զարդարված ամենաերկար միջանցք» (երկարւթյունը կազմում է 728 մետր)։ Պատերին կախված է մոտ 8000 նկար։ Շուրջը առյուծների և վիշապների բրոնզե արձաններ են, որոնք խորհրդանշում են կայսերական իշխանությունը։ Ափին վեր է խոյանում հանրահայատ Մարմարյա նավը, որտեղ սիրում էր ճաշել Ցի Սի կայսրուհին, որն Ամառային պալատի կառուցման համար ծախսել է Չինաստանի  ռազմածովային նավատորմի կառուցման համար հավաքված գումարը՝ 30 միլիոն արծաթ լյան (937,500 կգ)։

Այգին բազմիցս վերակառուցվել է, դրա ընդհանուր մակերեսը մոտ 290 հեկտար է։ Զբոսայգու հյուսիսային մասում գտնվող Վանշոուշան լեռը («Երկարակեցության լեռ») զբաղեցնում է այդ տարածքի մեկ քառորդ մասը, իսկ լեռան հարավում գտնվող Կունմինհու լիճը՝ երեք քառորդ մասը։

## Այգու ճարտարապետական տեսքը
* հիմնական մուտք - Դունգունմեն («Դարպաս դեպի արևելյան պալատներ»)
* Ժենշոուդյան պալատ («Մարդասիրության և երկարակեցության պալատ»)
* Դեհեյուան պալատ («Առաքինությունների և ներդաշնակության պալատ»)
* Լեշոութան տաղավար («Ուրախության և երկարակեցության սրահ»)
* Յույլանթան տաղավար («Խոլորձների տաղավար»)
* Չանլան պատկերասրահ (նկարներով զարդարված ամենաերկար միջանցքն աշխարհում)
* Պայյունդյան պալատ («Երկնքի բարձունքների պալատ»)
* Դեհոյդյան տաճար («Առաքինության պայծառության տաճար»)
* Ֆոսյանգե տաճար («Բուդդայի պատվին վառվող անուշահոտությունների պայատ»)
* Չիհոյհայ տաճար («Իմաստության և բանականության ծով»)
* Բաոյունգեի տաղավար («Թանկարժեք ամպի պալատը»)
* Ցինյանֆան քարե նավ (Մարմարե նավ)
* Շիցիկունցյաո («Կամուրջ՝ 17 թռիչքներով»)
* Լունվանմյաո տաղավար («Վիշապների թագավորի տաճար»)
* Հանսյութան տաղավար («Համեստության սրահ»)
* Յույդայցյաո կամուրջ («Նեֆերտե գոտի»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Парк Ихэюань (Летний дворец) 
* Императорский дворец на WikiMAPIA
* Пекинский Парк Ихэюань (Летний императорский дворец)

Կատեգորիա:Ամառային պալատներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Չինաստանում
Կատեգորիա:Չինաստանի պալատներ
Կատեգորիա:Չինաստանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Պեկինի թանգարաններ
Ռոում Ֆլին

**Ռոում Թրումեյն Ֆլին** (, ), ամերիկացի դերասան, մոդել և երաժիշտ։ Նա հայտնի է դարձել CBS-ի «Համարձակ և գեղեցիկ» դրամայում Զենդե Ֆորեսթեր Դոմինգեզի դերը կերտելուց հետո, որի համար արժանացել է Daytime Emmy Award մրցանակին «Լավագույն երիտասարդ դերասան դրամա սերիալում» անվանակարգում։ Նա նաև պատկերում է իրավաբան ուսանող Գաբրիել Մեդոքսին ABC-ի «Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից» դրամայում։

## Վաղ տարիներ և կրթություն
Ռոում Թրումեյն Ֆլինը ծնվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 25-ին Իլինոյս նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաքում։ Նա աֆրոկուբայական և իռլանդական արմատներ ունի։ Ֆլինը 6 քույր և եղբայր ունի։ 2010 թվականին նա ավարտել է Լանֆյերի ավագ դպրոցը։

Ֆլինը բասկետբոլ է խաղացել ավագ դպրոցում, ինչի համար կրթաթոշակ է ստացել քոլեջի համար։ Լոս Անջելես տեղափոխվելուց առաջ նա աշխատել է Չիկագոյում՝ որպես բարձր նորաձևության մոդել։ Ֆլինը նաև երգում է և կիթառ նվագում։ Բասկետբոլի շնորհիվ ստացած կրթաթոշակով նա հաճախել է Բենեդեդիքթայնի համալսարանը, մինչև որ նրան չի բացահայտել է տաղանդների հետախույզը։

## Կարիերա
Ֆլինը կարողացել է հայտնվել քասթինգի տնօրենների տեսադաշտում՝ ստեղծելով իր սոցիալական ցանցերը։ 2014 թվականի գարնանը Ֆլինն ընդգրկվել է 2020 թվականի «Դրամլայն» ֆիլմի սիքվելի՝ «Դրամլայն։ Նոր բիթ» հեռուստաֆիլմի դերասանական կազմում։ Դերասանը նկարահանումների էր մասնակցում, երբ ծնվել է նրա դուստրը։

2015 թվականի մայիսին Ֆլինը միացել է CBS-ի «Համարձակ և գեղեցիկ» օճառային դերասանական կազմին Զենդեի դերում։ 2016 թվականի նոյեմբերին նա հայտարարել է, որ Չայնա Էն Մաքքլեյնի հետ միասին նկարահանվել է Գրեթչեն ՄաքՆիլի «TEN» վեպի էկրանավորմանը։

2017 թվականին Ֆլինը դրվագային դերերով հանդես է եկել CBS-ի «Ծովային ոստիկանություն։ Նոր Օռլեան» և «ՄաքԳայվեր» քրեական դրամա հեռուստասերիալներում։ Ավելի ուշ նա միացել է նաև OWN-ի «Ունեևորները և չունևորները» հեռուստասերիալի դերասանական խմբին։ 2017 թվականի օգոստոսի 17-ին Ֆլինը հայտարարել է իր սոցիալական ցանցերում, որ որոշել է լքել «Համարձակ և գեղեցիկ» նախագիծը երկու տարի նկարահանվելուց հետո։

2018 թվականին՝ ABC-ի «Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից» դրամա հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանում Գեբրիել Մեդոքսի դերում նկարահանվելուց հետո, Ֆլինի մասնակցությունը հաստատվել է նաև հինգերորդ եթերաշրջանում։ Սերիալում Մեդոքսը ուսանող է պրոֆեսոր Անալիզ Քիթինգի դասարանում, որին պատկերել է Վիոլա Դևիսը։

## Անձնական կյանք
Ֆլինը Քիմիկո անունով դուստր ունի, որը ծնվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ 2015 թվականին Քիմիկոն Ֆլինի հետ միասին մասնակցել է «CBS Soaps In Depth» սուրբծննդյան թեմայով ֆոտոսեսիային։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և պարգևներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Աննա Սալստրյոմ

**Աննա Մարիա Սալստրյոմ** (, ), շվեդ նկարիչ և գծանկարիչ։

## Կենսագրություն
Աննա Սալստրյոմը ծնվել է 1876 թվականին։ Նրա հայրը անտառապահ էր և սղոցարանի սեփականատեր։ Ընտանիքն ուներ ութ երեխա։ Հայրը համաձայն չէր, որ նրանցից որևէ մեկը գեղարվեստական կրթություն ստանա, բայց երեխաներից երեքը, այդ թվում՝ Աննան, գնացին այդ ճանապարհով։ Բրոր Սալստրյոմը՝ Աննայի եղբայրը, դարձավ քանդակագործ և կահույքի արհեստագործ վարպետ, իսկ նրա քույրը՝ Իդա Նիլսոնը դարձավ տեքստիլի վրա նկարիչ և ջուլհակուհի։

Մանկական տարիներին Աննան հիվանդոտ երեխա էր, ուստի նրան չառարկեցին զբաղվել իր նախընտրած նկարչությամբ։ Սովորել է գյուղական դպրոցում, այնուհետև Կարլստադի աղջիկների դպրոցում։ Աննային թույլ չտվեցին հաճախել գեղարվեստի դպրոց, բայց Բրոր Սալստրյոմը, ով կապեր ուներ արիստոկրատական շրջանակների հետ, իրենց ֆերմա հրավիրեց նկարիչ Կառլ Վիլհելմսոնին։ Վիլհելմսոնը նրանց հետ ապրեց 1900 և 1902 թվականների ամռանը և, ի թիվս այլ բաների, նկարեց Սալստրյոմ քույրերի դիմանկարները, այդ թվում Աննայինը։ Աննան ինքն էլ է շատ բան նկարել և իր հերթին ստեղծել է Վիլհելմսոնի դիմանկարը։

Բրորերի շնորհիվ Աննան 1905 թվականին հրավեր ստացավ հաճախելու Նկարիչների ընկերության գեղարվեստի դպրոցի (*Konstnärsförbundet*)՝ Ռիչարդ Բերգի գեղանկարչական դասարան։ Նրա ուսուցիչների թվում էին Կարլ Նորդստրյոմը և Տեկլա Նորդստրյոմը, որոնց ղեկավարությամբ Աննան ուսումնասիրում է փայտափորագրության արվեստը։ Իր հետագա կարիերայի ընթացքում Աննա Սալստրյոմը զբաղվում էր ինչպես գեղանկարչությամբ, այնպես էլ փորագրությամբ։ Նրա ամենասիրելի ժանրերը բնանկարներն ու դիմանկարներն էին։

1909-1910 թվականների ձմեռն Աննան անցկացնում է Փարիզում, որտեղ այդ ժամանակ ապրում և սովորում էին սկանդինավցի շատ նկարիչներ։ Հայտնի չէ, արդյոք Աննան հաճախել է Փարիզի որևէ գեղանկարչական դպրոց, բայց նա ծանոթացել է ֆրանսիացի նկարիչների գործերին, այդ թվում  Սեզաննի և Մատիսի, և շփվել Շվեդիայի այլ նկարիչների հետ, այդ թվում՝ Մայ Բրինգի և Մոլլի Ֆաուստմանի։ Երկրորդ անգամ Աննա Սալստրյոմը նկարիչ Նաննա Յուհանսենի հետ միասին այցելեց Փարիզ 1924-1925 թվականների ձմռանը, և նրանք այցելեցին նաև Հռոմ։

Աննա Սալստրյոմը պարբերաբար մասնակցում էր ցուցահանդեսների՝ հիմնականում ցուցադրելով իր փորագրությունները։ Այսպես, 1911-1912 թվականներին նա մասնակցել է Գծանկարիչ նկարիչների ընկերության (*Grafiska Sällskapet*) Արվեստի թագավորական ակադեմիայում կազմակերպած խոշոր ցուցահանդեսին։ Ինչ վերաբերում է գեղանկարչությանը, ապա այն աստիճանաբար թեքվում էր աբստրակցիայի և ստիլիզացիայի ուղղությամբ  կողմնորոշվելով Վասիլի Կանդինսկու և Պոլ Գոգենի ստեղծագործությունների ուղղությամբ։ 1912 թվականին նա դառնում է Փորագրողների ընկերության (*Föreningen Original-Träsnitt*) անդամ, որը նրան թույլ է տալիս  պարբերաբար ցուցադրել իր աշխատանքները ինչպես Շվեդիայում, այնպես էլ արտերկրում։

Աննա Սալստրյոմը մահացել է 1956 թվականին։ Նրա մահից երեք տարի անց Կարլստադում անցկացվեց նրա փորագրությունների և նկարների ցուցահանդեսը։ Ներկայումս նկարչի գործերը գտնվում են Ստոկհոլմի ազգային թանգարանում, Վիեննայի Ալբերտինայում և Բրյուսելի և Չիկագոյի թանգարաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Ջոյս Էյկեն

**Ջոյս Էյկեն**, (, ), ամերիկացի արվեստաբան ֆեմինիստ, նկարիչ և մանկավարժ։ Էյկենը 20 տարի դասավանդել է Ֆրեզնոյի Կալիֆոռնիական պետական համալսարանում և աջակցել իր ուսանողներին բացել ֆեմինիստական արվեստի պատկերասրահ։ Սա օգնեց, որ Ֆրեզնոն իր հաստատուն տեղը զբաղեցնի Միացյալ Նահանգների ֆեմինիստական արվեստի շարժման քարտեզի վրա։ Մինչև վերջերս նա Ֆրեզնոյի քաղաքային խորհրդի արվեստի բաժնի նախագահն էր։

## Կյանք և աշխատանք
Էյկենը իր թե՛ բակալավրի և թե՛ մագիստոսի աստիճանը ստացել է Ֆրեզնոյի Կալիֆոռնիական պետական համալսարանում։ 1973 թվականին Էյկենը սկսել է ֆեմինիստական արվեստ դասավանդել նույն համալսարանում, ստանձնելով գործընկերոջ՝ նկարիչ Ջուդի Չիկագոյի գործը, որը դասընթացը սկսել էր 1970 թվականին։ Դասավանդել է մինչև իր թոշակի անցնելը՝ 1992 թվականը։ 1974 թվականին նրա ուսանողները Ֆրեզնոյում հիմնադրեցին «Gallery 25» անվամբ այլընտրանքային պատկերասրահը կանանց համար։ Պատկերասրահը Էյկենի դասընթացի հետ մեկտեղ, օգնեց Ֆրեզնոն դարձնելու ֆեմինիստական արվեստի կենտրոն և շարունակում է մնալ Միացյալ Նահանգների ամենաերկար գործող պատկերասրահներից մեկը։ 1978 թվականին էյկենը ընտրվում է «Կանանց արվեստի կոալիցիայի» նախագահ և իր պաշտոնավարման ընթացքում մեկ տարով տեղափոխվում Վաշինգտոն։ Կազմակերպությունը ակտիվորեն պաշտպանում էր կին արվեստագետների իրավունքները։  Նրա ծավալած գործունեությունը կոալիցիայում բերեց նրան, որ «Ms.» ամսագիրը նրան ներառի իր 80-ականների 80 կանանց ցանկում։
1986 թվականին նա Ֆրեզնոյի արվեստի և գիտության մետրոպոլիտեն թանգարանում կազմակերպեց մեկ տարի տևողությամբ ցուցահանդես՝ նվիրված Կալիֆոռնիայի 1945-1965 թվականներին ստեղծագործած կին նկարիչներին։ Ցուցահանդեսը իր տեսակի մեջ առաջինն էր Միացյալ Նահանգներում։ 2004 թվականին նա Ֆրեզնոյի արվեստի թանգարանին առընթեր գործող կազմակերպության՝ «100-ի խորհրդի» համանախագահն էր, որը յուրաքանչյուր տարի մեկ նկարչուհու համար ցուցահանդես էր կազմակերպում։ Նույն 2004-ին նա ընտրվեց նաև Ֆրեզնոյի քաղաքային խորհրդի արվեստի բաժնի նախագահ before retiring in 2010.։

## Հավաքածուներ և ցուցադրություններ
* Խճանկար-նստարաններ Ֆրեզնոյի Ֆուլտոն մոլում, Կալիֆոռնիա

## Ցուցահանդեսներ
Էյկենի մի շարք ցուցահանդեսներից են
* 2010 - խմբային ցուցադրություն «Այժմ՝ 39» Խաղաղօվկիանոսյան դիզայնի կենտրոն պատկերասրահում, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա.
* 2012 - երկու նկարչի ցուցահանդես «Տեսնելով դրա միջով և դրանով տեսնելը» Օկոպոլիս պատկերասրահ Օքլենդ, Կալիֆոռնիա.

## Հրատարակված գործեր
Ջին Ռեյ Լորիի հետ համահեղինակած գրքեր
* «Ստեղծելով Մարմնի ծածկոցներ», Նյու Յորք (1974). 
* «Ձեռագործ գորգեր գործնականորեն ամեն ինչի համար» (1971). 
* «Միանգամայն պայուսակի գիրք» Նյու Յորք (1977). 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ջոյս էյկենը Ֆրեզնոյի արվեստի կայքէջում

Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Շիրետոկո

, թերակղզի Ճապոնիայի Հոկայդո կղզու արևելքում։ Թերակղզու անունը ծագում է այնու ժողովրդի լեզվից և նշանակում է «երկրի ծայր» ():

Թերակղզու արևելյան ծայրամասից լավ երևում է Կունաշիր կղզին, որը Ճապոնիայի ամենաքիչ բնակեցված և մշակովի տարածքներից մեկն է։ Թերակղզու տարածքում գտնվում են Մենասի և Շյարի գավառները։

## Թերակղզու կլիմա
Կուրիլյան հոսանքն ուժեղ ազդեցություն է ունենում թերակղզու կլիմայի ձևավորման վրա։ Շիրետոկո թերակղզուն բնորոշ են կարճ ամառները և երկար ձմեռները։ Ձյունը սարերը ծածկում է սեպտեմբերից մինչև հունիս ընկած ժամանակահատվածում, բացառությամբ ամենաբարձր լեռների գագաթների, որոնց վրա ողջ ամառը ձյուն է։

## Շիրետոկոյի լեռներ և հրաբուխներ
thumb|left|Մինամի լեռ
thumb|left|Շյարի հրաբուխ
* Իոդձան ()
* Մինամի ()
* Օկաբակե ()
* Օբբեբեցո ()
* Պորոմոյ ()
* Ռաուսու ()
* Ռուսյա ()
* Սամակե նուպուրի ()
* Սասիրույ ()
* Սիբեցու ()
* Շիրետոկո ()
* Շյարի ()
* Տինիսիբեցու ()
* Տիմեբեցու ()
* Տոկարիմույ ()
* Ունաբեցու ()
* Հիգասի ()

## Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ

Շիրետոկո ազգային պարկում վայրի բնության լավ պահպանությունը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին թույլ է տվել 2005 թվականին այն ներառել Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Դրանից բացի ցանկություն է առաջացել պահպանվող օբյեկտի տարածքի ընդլայնման մասին՝ Կուրիլյան մի շարք կղզիների տարածքի ավելացման և օբյեկտի համատեղ ռուս-ճապոնական «խաղաղության զբոսայգի» վերափոխման հաշվին։
800px|Տեսարան դեպի թերակղզին Օխոտի ծովից|center|thumb

## Հետաքրքիր փաստեր
Թերակղզու պատվին անվանվել է Շիրետոկո գլխավոր գոտու աստերոիդը (3867), որը 1988 թվականին բացվել է Կիտամիի աստղադիտարանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Полуостров Сиретоко на сайте Всемирного наследия ЮНЕСКО

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ճապոնիայում
Կատեգորիա:Հոկայդո նահանգապետություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի թերակղզիներ
Կորվեյ

250px|thumb
**Կորվեյ իշխանություն-աբբայություն** (), սուրբ Բենեդիկտյան միաբանության նախկին կայսերական աբբայություն Գերմանիայում, Վեզեր գետի վրա, Հոքսթեր քաղաքից 2 կմ հյուսիս-արևելք։

Լյուդովիկոս Բարեպաշտի հովանավորությամբ Կառլոս Մարտելի Վալա և Ադելարդ անուններով երկու թոռները, որոնք Պիկարդիա էին ժամանել Կորբիական աբբայությունից՝ կառուցված Բաթիլդա թագուհու կողմից, 815 թվականին հիմնել են վանքը։ Փոքրսաքսոնական վանքն առաջին ժամանակներում անվանում էին «նոր Կորբիա», հետո այդ անվանումը ձևափոխվել է «Կորվեյի»։ 822 թվականին վանքը տեղափոխվել է ներկայիս վայր։

Կորվեյը դարձել է ամենաբազմամարդ ճանապարհներից մեկը միջնադարյան Գերմանիայում, Հելվեգում, և այդ պատճառով հաճախ իր պատերի ներսում տեսնում էր գերմանական միապետների, ովքեր նրան տալիս էին արտոնություններ։ Տեղանքով նա առաջինն է Հռենոսից արևելք և Ֆրիսիայից հարավ սկսել հատել մետաղադրամներ։ Սուրբ Պետրոսի վանական եկեղեցին, պատկանելով վերջին Կարոլինգների ժամանակին, կառուցվել է Վիբալդ վանահոր կողմից, 13-րդ դարի կեսերին։ Սա վանական ճարտարապետության հնագույն հուշարձաններից է Կենտրոնական Եվրոպայի տարածքում։

Միջին դարերում Կորվեյը վերածվել է խոշոր մշակութային կենտրոնի, որտեղ կրթություն են ստացել սակսոնացի պատմիչ Վիդուքինդ Կորվեացին և քրիստոնյա սկանդինավացիների Անսգար քարոզիչը։ Այստեղ եղել է սկրիպտորիա, անցկացվում էր տարեգրություն (Կորվեական տարեգրություն)։ Վանական գրադարանը պահպանել է անգին ձեռագրեր, ներառել Տակիտոսի «Տարեգրության» առաջին հինգ գրքերը։

15-րդ դարից սկսվել է աբբայության անկումը։ Այնուամենայնիվ 1792 թվականին Կորվեյ կայսերական աբբայության կարգավիճակը բարձրացվել է եպիսկոպոսների-թագավորության պապի կողմից, որը լուծարվել է նապոլեոնական սեկուլյարիզացիայի կողմից (1803)։ Նապոլեոնական պատերազմներից հետո Կորվեյը և իր հողատիրությունը հայտնվել են Հեսսեն-Ռոտենբուրգի լանդգրաֆների ձեռքերում, ովքեր վերակառուցել են աբբայության կառույցը թագավորության աթոռանիստ վայրում։ 1840 թվականին Կորվեյական թագավորի և Ռատիբորսական դուքսի տիտղոսները ստացել է Վիկտոր Հոհենե-Շիլինգսֆյուրստ արքայազնը՝ Խլոդվիգ Հոհենլոեի, Գերմանական կայսրության ապագա կանցլերի ավագ եղբայրը։

Աբբայության գրադարանը ցրվել է թագավորական ժողովի արքայական ընտանիքի միջև։ Այժմ նախկին աբբայությունում պահպանվում է 67000 հատոր, հիմնականում գերմաներենով, ֆրանսերենով և անգլերենով։ Հավաքածուի նշանավոր առանձնահատկություններից են անգլիական վեպերի մեծ քանակը, և դրանցից որոշները եզակի օրինակներ են։


File:Corvey-abt.PNG|Հերալդական գույներ
File:Kaisersaal of Corvey abbey.jpg|Կայսերական դահլիճ
File:Corvey 2.png|Կորվեյն այսօր


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Joachim Poeschke (Hg.): Sinopien und Stuck im Westwerk der karolingischen Klosterkirche von Corvey . Рема-Verlag, Мюнстер 2002, ISBN 978-3-930454-34-1 Rhema-Verlag, Münster 2002, ISBN 978-3-930454-34-1

## Աղբյուրներ
* http://dw.de/p/1CHUm
* Fürstabtei Corvey

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Ջասթին Հեմիլթոն

**Ջասթին Էնթոնի Հեմիլթոն** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղում է կենտրոնական դիրքում։

## Կենսագրություն
2008-2010 թվականների ընթացքում համալսարանական բասկետբոլ է խաղացել «Այովա Ստեյթ Սայքլոնս» թիմի կազմում Գրեգ ՄքԴերմոտի ղեկավարությամբ, իսկ 2011-2012 մրցաշրջանում՝ Թրենթ Ջոնսոնի ղեկավարությամբ Լուիզիանայի պետական համալսարանների թիմերի կազմում։  «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս» բասկետբոլային ակումբի կողմից 2012 թ. NBA դրաֆթում ընտրվել է 45-րդ համարի ներքո, բայց անմիջապես փոխանակվել է «Մայամի Հիթ» ակումբի հետ 2013 թ. NBA դրաֆթի առաջին փուլի ընտրության իրավունք ստանալու համար։

2015 թվականի փետրվարի 19-ին եռակողմ փոխանակման արդյունքում Հեմիլթոնը հայտնվել է «Նյու Օռլեան Պելիկանս» ակումբում։

Հուլիսի 27-ին դարձել է իսպանական «Վալենսիա» թիմի անդամ։

2016 թվականի հուլիսի 11-ին Հեմիլթոնը բազմամյա պայմանագիր է ստորագրել ամերիկյան «Բրուքլին Նեթս» թիմի հետ։

2017 թվականի հուլիսի 22-ին պայմանագիր է ստորագրել Չինաստանի բասկետբոլի ասոցիացիայի «Բեյջինգ Դաքս» ակումբի հետ
։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на NBA.com

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայամի Հիթի բասկետբոլիստներ
Լորշի վանք

**Կայսերական աբբայություն Լորշում**(), Վորմսի իշխանության տակ պատմության մեջ հայտնի է որպես Կարոլինգյան վերածննդի գլխավոր կենտրոններից մեկը։

## Պատմություն
Սուրբ Պետրոսի Բենեդիկտյան վանքը հիմնադրվել է Լորշում 764 թվականին՝ Քանքոր կոմսի կողմից (հավանաբար Ռոբերտիններից մեկը)։ Առաջին երկու տարիներին նոր վանքը կառավարել է էր կոմսի զարմիկը՝ մեցցի եպիսկոպոս Քրոդեգանգը։ Հետո կառավարումը փոխանցվել է նրա եղբորը։ Ի նշան առանձնահատուկ բարեհաճության՝ Հռոմի պապն աբբայություն ուէ ուղարկել Սուրբ Նազարիայի մասունքները, որոնք դեպի Լորշ պետք է գրավեին ուխտագնացներին։ Ի պատիվ Սուրբ Նազարիայի՝ 774 թվականին օծվել է գլխավոր տաճարը․ ծիսակարգին ներկա է եղել Կառլոս Մեծը։

Մինչև 1231 թվականը, երբ Ֆրիդրիխ II Լորշը հանձնել է Մայցի արքեպիսկոպոսին, կայսերական աբբայությունն իրենից ներկայացնում էր ինքնուրույն իշխանություն Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում։ Հենց այստեղ են թաղվել Կառլոս Մեծի Ժառանգները՝ Լյուդովիկոս Գերմանացին և Լյուիդովիկոս III Կրտսերը։ Լայն հռչակ են ձեռք բերել վանական սկրիպտորիան․ գրադարանը պարունակել է հին հեղինակների ձեռագրերի մեծամասնությունը։ 1248 թվականին վանքը հանձնվել է պրեմոնստրատների կառավարմանը։

Վերածննդի դարաշրջանում միաբանությունը վերացվել է, իսկ վանքի ձեռագրերի անգին հավաքածուն միապետ Օտո Հենրին բերել է Հայդելբերգի համալսարան։ Հազվագյուտ իրերի շարքում են Ոսկե օրենսգիրքը Լորշից, Կառլոս Մեծի ժամանակի մանրանկարներով և Լորշական տարեգրությամբ, հասցված տեղի քրիստոնյաների կողմից մինչև 1170-ական թվականները։ Վանական կառույցների մեծ մասը ոչնչացել է 17-րդ դարում, Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ և Լյուդովիկոս XIV-ի բանակի ներխուժման ժամանակ։ «Մարզպանական գրադարանը» Հայդելբերգից տարվել է Վատիկան։

Լորշում պահպանված կառույցներից ավելի մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում դարպասային մատուռը (*Torhalle*)՝ կառուցված Լյուդովիկոս III-ի կողմից։ Պահպանման աստիճանով սա կարոլինգյան ճարտարապետության առավել ամբողջական ստեղծագործություն է։ 1991 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

## Տես նաև
* Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լորշի աբբայության կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի տաճարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով