open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
CGM

**CGM** (), բաց ձևաչափ և գրաֆիկական տվյալների պահպանման ու փոխանակման միջազգային ստանդարտ (2D վեկտորական և պատկերացանց գրաֆիկների ու տեքստերի համար)։ 
Ստանդարտն ընդունված է **[[International Organization for Standardization|ISO]]/[[International Electrotechnical Commission|IEC]] 8632**:

## Տեսություն
Բոլոր գրաֆիկական տարրերը կարելի է նկարագրել տեքստային աղբյուրի ֆայլում, որը կարող է կազմվել երկուական ֆայլում, կամ երկու տեքստային տարբերակներից մեկում։ CGM-ը ապահովում է գրաֆիկայի փոխանակման միջոցներ համակարգիչների համար, թույլ տալով ստեղծել երկչափ գրաֆիկներ, անկախ կոնկրետ ծրագրից, համակարգից, հավելվածից և սարքից։ Ինչպես մետաֆայլը (այլ ֆայլեր նկարագրող տեղեկություններ պարունակող ֆայլ), CGM ձևաչափը առանձնանում է համապատասխան բովանդակությունը ցուցադրելու գործառույթով, ներառում է գրաֆիկական տեղեկատվության և երկրաչափական նախնականների մեծ թվով օգնություն։ Հստակ գրաֆիկական ձևաչափը սահմանելու փոխարեն CGM-ը պարունակում է հրահանգներ և տվյալներ՝ գրաֆիկական բաղադրիչների վերափոխման և վերջնական պատկերը ստանալու համար՝ օգտագործելով օբյեկտի վրա հիմնված մոտեցում։

Չնայած CGM ձևաչափը չունի լայն տարածում համացանցում և արտացոլվում է գեղարվեստական տիրույթի այլ ձևաչափերով, սակայն գերակշռում է նախագծման, ավիացիայի և այլ տեխնիկական բնագավառներում։

CGM-ի ստեղծման համար հիմք է ծառայել Graphical Kernel System-ը։ Հետագայում ձևաչափը հարմարեցվել է ինժեներական գրաֆիկային և արդյունաբերական դիզայնին, սակայն փոխարինվել է այնպիսի ձևաչափերով, ինչպիսիք են SVG-ը և DXF-ը։

World Wide Web Consortium-ը մշակել է **WebCGM**, CGM ցանցի վրա CGM օգտագործման պրոֆիլը։

## Պատմություն
* 1986 — ANSI X3 122—1986 (ANSI X3 կոմիտե)
* 1987 — ISO 8632-1987 (ISO)
* 1991 — ANSI/ISO 8632-1987 (ANSI and ISO)
* 1992 — ISO 8632:1992, նույն CGM:1992 (ISO)
* 1999 — ISO/IEC 8632:1999, 2-րդ խմբագրում (ISO/IEC JTC1/SC24)
* 17 դեկտեմբերի, 2001 — WebCGM (W3C)
* 30 հունվարի, 2007 — WebCGM 2.0 (W3C)
* 01 մարտի, 2010 — WebCGM 2.1 (W3C Recommendation)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
### Հիմնական
* Overview of CGM Standards
* CGM File Format Summary
* Technology Reports: WebCGM

### Ստանդարտ
* WebCGM 1.0, W3C Recommendation, 17 December 2001
* WebCGM 2.0, W3C Recommendation, 30 January 2007
* WebCGM 2.1 , W3C Recommendation, 01 March 2010
* ISO/IEC 8632-1:1999/Cor.2:2007 Part 1: Functional specification
* [ISO/IEC 8632-3:1999](http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/c032380_ISO_IEC_8632-3_1999(E).zip) Part 3: Binary encoding
* [ISO/IEC 8632-4:1999](http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/c032381_ISO_IEC_8632-4_1999(E).zip) Part 4: Clear text encoding

### Այլ
* WebCGM and SVG: A Comparison 
* CGM Examples
* Անվճար առցանց վեկտորական դիտող (http://www.sharecad.org/)

Կատեգորիա:ISO ստանդարտներ
Կատեգորիա:Գրաֆիկական ձևաչափեր
Պարսկական թուման

**Թուման**, **թոման** (, , ՝ «տաս հազար» բառից), Պարսկաստանի պաշտոնական դրամական միավորը 17-րդ դարից մինչև 1932 թվականը։ Մեկ թումանը հավասար է եղել 10 հազար դինարի։

19-րդ դարի կեսերին 1 պարսկական թումանն արժեր 4 ռուբլի։

Թղթադրամները թողարկվել են Պարսկաստանի Կայսրական բանկի կողմից։

1932 թվականին անցկացվեց դրամական բարեփոխում, թումանը փոխարինվեց իրանական ռիալով՝ 1:10 կուրսով։ Թեպետ ներկայումս պետական արժույթը ռիալն է, բայց մանրածախ առևտրում գները, որպես կանոն, նշվում են թումանով։ Սա առավել հարմար է և հնարավորություն է տալիս հաշվարկների մեջ ավելորդ զրոն չկիրառել։

Երբեմն թուման ասելով հասկանում են 10 հազար ռիալ կամ 10 միլիոն ռիալ՝ նայած հանգամանքների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փողը Պարսկաստանում 
* Փողի պատմությունը Պարսկաստանում (ԲիԲիՍի) 

Կատեգորիա:Իրանի դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Իրանի բանկային համակարգ
Խորասան (պատմական երկրամաս)

right|200px|Остан Хоросан в Иране
**Խորասան** ( — *Խորասան* — որտեղից ծագում է արևը), Արևելյան Իրանում տեղակայված պատմական երկրամաս։ «Խորասան» անվանումը հայտնի է Սասանյանների ժամանակներից։ Խորասանը ամբողջ աշխարհում հայտնի է քրքումի և ծորենու արտադրությամբ, որոնք աճում են տարածաշրջանի հարավային շրջաններում (արտադրությունը` տարեկան ավելի քան 170 տոննա)։ Խորասանը հայտնի է նաև իր նշանավոր գորգերով և Ֆիրդուսու, Օմար Խայամի և Իմամ Ռեզայի դամբարաններով։

## Վարչական բաժանում
Խորասանը եղել է Իրանի ամենամեծ շրջանը՝ նախքան  2004 թվականի սեպտեմբերի 29-ին  երեք գավառների  բաժանվելը։ Խորհրդարանի (2004 թվականի մայիսի 18) և Հոգաբարձուների Խորհրդի (2004 թվականի մայիսի 29) կողմից հաստատված շրջաններն են՝
* Հյուսիսային Խորասան, կենտրոնը՝ Բոջնուրդ, այլ գավառներ՝ Շիրվան, Ջաջարմ, Մեյնխ և Սամլագան, Էսֆարեյեն։
* Հարավային խորասան, Կենտրոնը՝ Բիջենդ, այլ գավառներ՝ Սարայան, Նախբանդան, Սարբիշեխ
* Ռեզավի Խորասան, կենտրոնը՝ Մաշհադ, այլ գավառներ՝ Գոուչան, Դարգազ, Չենարան,Սարախս, Ֆարիման,Թորբաթե-Ջամ,Թեյբադ, Ֆիրդուս,Գեյեն, Հաֆ և Ռաշտխար,Քաշմաչ, Բարդասկան, Նիշապուր, Սեբզևար, Հոնաբադ,Կալատ, Բոշրուեխ և Խալիլ Աբադ։

## Խորասանի պատմություն
Մեծ Խորասան ներառել է տարածքներ, որոնք այսօր գտնվում են Իրանում, Տաջիկստանում, Աֆղանստանում, Ուզբեկստանում և Թուրքմենիայում։ Պարսկաստանի՝ պատմական գլխավոր քաղաքներից մի քանիսը՝ Նիշապուրը (այժմ՝ Իրանում), Մերվը և Սանջանը (այժմ՝ Թուրքմենիայում), Հերաթը,  գտնվել են Մեծ Խորասանում։ Խորասանը իր երկարընթաց պատմության մեջ շատ նվաճողներ և կայսրություններ է ճանաչել՝ հույներ, թուրքեր, արաբներ, ուզբեկներ, սելջուկներ, մոնղոլներ, սեֆյաններ և այլք։

XIV-XV դարերում Խորասանը եղել է գիտությունների և արվեստի կարևորագույն կենտրոն։ Այստեղ (մասնավորապես Հերաթ քաղաքում) ապրել և ստեղծագործել են բանաստեղծներ Լութֆին, Ջամին, Ալիշեր Նավոին, Բաբա Ֆեգանին, սուլթան Հուսեյն Բայկարան (ստեղծագործել է Հուսայնի մականվամբ), նկարիչ Բեհզադը։

## Էթնիկ խմբեր
Այս շրջանի էթնիկ գլխավոր խմբերը պարսիկներն են, բայց Խորասանը իր դժվարին պատմության արդյունքում բնակեցված է զանազան էթնիկ խմբերով՝ թուրքմեններով, հյուսիս-արևմուտքում՝ խորասանյան թուրքերով, քրդերով՝ Բոջնուրդի և Կաչանի մոտակայքում, թեյմուրներով և ջեմշիդներով (սրանք մտնում են չեհեր-այմակների միավորման մեջ)՝ արևելքում, դրանցից որոշները մինչ օրս համարվում են քոչվոր-վաչկատուններ, ավելի հեռու՝ դեպի հարավ-արևմուտք բնակվում են հեիդարիսները, իսկ հարավ-արևելքում՝ բելուջները։ Տարածաշրջանում կա նաև աֆղանական մեծ հանրություն, որը ձևավորվել է վերջին տարիներին Աֆղանստանից եկած փախստականներից։  Քաղաքներում հանդիպում են խորասանյան արաբներ, գնչուներ, հրեաներ։ Խորասանի լեզուներն են խորասանա-թուրքերենը, պարսկերենը և քրդերենը։

## Պատկերասարահ

Պատկեր:Kamal-al-molk-ghabr.jpg|Կամել ալ Մուլկի գերեզմանը Նիշապուրում:
Պատկեր:Attaar0.jpg|Աթարի գերեզմանը Նիշապուրում:


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Բեսս է Սենթ Անաստեզ

**Բեսս է Սենթ Անաստեզ** (), կոմունա Ֆրանսիայի կենտրոնական հատվածում՝ Օվերնի շրջանի Պյուի դը Դոմի դեպարտամենտում։

2008 թվականին Լա Բեսսի տարածքում գտնվող Սուպեր Բեսս լեռնադահուկային առողջարանը դարձել է Տուր դը Ֆրանս ամենամյա հեծանվային մրցաշարի լեռնային վազքուղի։

## Աշխարհագրություն
Բեսս է Սենթ Անաստեզ կոմունան գտնվում է Ֆրանսիայի կենտրոնական հատվածում։ Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով ավելի քան 72 կմ քառ․ տարածք։

Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակարդակից մինչև 1725 մետր բարձրության վրա և տեղանքը հիմնականում լեռնային է։ Գտնվում է Կլերմոն Ֆերան քաղաքից 53 կմ, իսկ մայրաքաղաք Փարիզից՝  469 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականին Ֆրանսիայի Հանրապետությունում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ Բեսս է Սենթ Անաստեզ կոմունայի բնակչությունը կազմում է 1501 մարդ։

Ստորև ներկայացված է Բեսս է Սենթ Անաստեզի բնակչության աճի ցուցանիշը․

## Տես նաև
* Պյուի դը Դոմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Քարդաշյան ինդեքս

**[[Քիմ Քարդաշյան|Քարդաշյան]] ինդեքսը (Ք–ինդեքս)** () սոցիալական մեդիայում գիտնականի հանդեպ հետաքրքրության և նրա գիտական հրապարակումների վիճակագրության միջև անհամապատասխանության ցուցիչ է։ 

2014 թ. առաջարկված այս ցուցիչը համեմատում է գիտնականի հետևորդների թիվը Twitter–ում նրա հրապարակած հոդվածներից մեջբերումների քանակի հետ։

Թվիթթերում հետևորդների թվի (F) և մեջբերումների քանակի (C) հարաբերակցությունը սահմանվում է հետևյալ կերպ՝ 

F = 43.3C^{0.32}։

Քարդաշյան ինդեքսը հաշվարկվում է այսպես՝

K-index = \frac{F(a)}{F(c)},

որտեղ F(a) գիտնականի հետևորդների քանակն է Թվիթթերում, իսկ F(c) հետևորդների այն քանակը, որ նա պետք է ունենար՝ ելնելով իր գիտական հրապարակումների մեջբերումների քանակից։

## Մեկնաբանություն
Բարձր Ք–ինդեքսը չափազանցված պոպուլյարության նշան է, իսկ ցածրը նշանակում է, որ գիտականը թերագնահատված է։ Ք–ինդեքսի հեղինակը համարում է, որ այն գիտնականները, որոնց Ք–ինդեքս–ը 5–ից բարձր է, «Գիտության Քարդաշյան» են ()։

## Քննադատություն
Քարդաշյան ինդեքսում ենթադրվում է, որ գիտական նշանակալիությունը կարելի է չափել գիտական հրապարակումների մեջբերումների քանակով, այնինչ այդ դրույթը բազմաթիվ քննադատներ ունի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Kardashian Index Calculator 
*
* 
* 
* 
*
* 

Կատեգորիա:2014 հայտնություններ
Կատեգորիա:Գիտաբանություն
Կատեգորիա:Լրատվամիջոցներ
Լասի (Կալվադոսի գավառ)

**Լասի** (), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։

Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 344 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.30 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.6 կմ² տարածք։

2017 թվականի հունվարից Սեն Ժան լը Բլան և Սեն Վիգոր դե Մեզրե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Տեր դը Դրուանս համայնքի մաս։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 218 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 158-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 60։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 158 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 134 անձ (73 տղամարդ և 61 կին)։ Գործազուրկ են եղել 24 անձ (12 տղամարդ և 12 կին)։ 60 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։

## Տես նաև
* Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տեր դը Դրուանս

**Տեր դը Դրուանս** (), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։

Բնակչությունը 2017 թվականի դրությամբ կազմում է 948 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 37.19 կմ² տարածք։

Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Լասի, Սեն Ժան լը Բլան և Սեն Վիգոր դե Մեզրե համայնքների միավորման արդյունքում։

## Վարչական բաժանում

## Տես նաև
* Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նոր Ակվիտանիա

**Նոր Ակվիտանիա** (), Ֆրանսիայի երկրամաս, ստեղծվել է 2014 թվականին Ֆրանսիայի մարզերի տարածքային բարեփոխումների համաձայն`Աքվիտանիայի, Լիմուզանի և Պուատու Շարանտաի շրջանների միավորման արդյունքում։ Նոր տարածաշրջանի ստեղծման ամսաթիվը համարվում է 2016 թվականի հունվարի 1-ը։

## Անվանում
Օրենքը սահմանում է տարածաշրջանի ժամանակավոր անունը, որը կազմված է **Աքվիտանիա** (), **Լիմուզան** () և **Պուատու Շարանտա** () երկրամասերի պատմական շրջանների համադրությունից, որոնք բաժանված են (ֆրանսերենով) տառերով։
2016 թվականի հուլիսին Աքվիտանիայի նախկին նախագահ, պատմաբան Անն-Մարի Կոկյուլայի () գլխավորած աշխատանքային խումբն առաջարկել է «Նոր Ակվիտանիա» անունը ():

2016 թվականի հունիսի 27-ին, վերջնաժամկետից՝ հուլիսի 1-ից ընդամենը մի քանի օր առաջ, տարածքային խորհուրդը գրեթե միաձայն ընդունեց «Նոր Ակվիտանիան» որպես տարածաշրջանի մշտական անուն։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Ֆրանսիայի Պետական խորհուրդը հաստատեց «Նոր Ակվիտանիա» () անունը, որը ուժի մեջ է մտել սեպտեմբերի 30-ից։

## Աշխարհագրություն
thumb|left
thumb|
thumb|left|Կորեզի բնորոշ լանդշաֆտը
Տարածաշրջանի ընդհանուր տարածքը 84,061 կմ² է, ամենամեծն է Ֆրանսիայի մետրոպոլիտենի տարածքում։ Այն գտնվում է երկրի հարավ-արևմուտքում, սահմանակից է Լուարայի երկրին, արևելքում գտնվող Օվերն-Ռոն-Ալպիին և հարավային Իսպանիայում գտնվող Օկսիտանիաին ։ Արևմուտքից տարածաշրջանը օղողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։

Տարածաշրջանի տարածքում հոսում է Ֆրանսիայի հինգ մեծ գետերից երկուսը` Գարոնը և Լուարը, ինչպես նաև Դորդոն գետը։ Արևելքից տարածաշրջանը սահմանափակվում է կենտրոնական ֆրանսիական զանգված բլուրներով, իսկ հարավից՝ Պիրենեյներով։

## Պատմություն
1790 թվականին Ֆրանսիայի պատմական նահանգները վերածվել են դեպարտամենտների։ 1919 թվականին՝ Երրորդ հանրապետության ընթացքում, Էթյեն Կլեմենտեն ստեղծեց «տնտեսական տարածքներ» և առաջին փորձը տվեց տնտեսական պլանավորմանը։

1941 թվականի հունիսի 30-ին Մարշալ Պետեյնայի կառավարությունը համախմբեց տարածքային ղեկավարության ներքո գտնվող բաժինները։ Նրանք գոյություն ունեին մինչև 1946 թվականը և կրկին ստեղծվեցին 1960 թվականին։ Նման կառուցվածքը անփոփոխ մնաց մինչև 2015 թվականը։

## Վարչական բաժանում
Տարածքն ընդգրկում է ավելի քան 84 061 կմ² տարածք՝ 5 844 177 բնակչությամբ։ Բնակչության խտությունը (2013 թվականին) կազմում է 69.52 մարդ / կմ²։ Ժամանակավոր վարչական կենտրոնը Բորդոն է, վերջնական վարչական կենտրոնի մասին որոշումը պետք է ընդունվի տարածաշրջանի խորհրդի կողմից մինչև 2016 թվականի հունիսի վերջը։

## Դեպարտամենտներ

## Ամենամեծ քաղաքներ
Տարածաշրջանի ամենամեծ քաղաքները (ավելի քան 30 հազար բնակչությամբ) հետևյալն են.

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Աքվիտանիա
* Լիմուզեն
* Պուատու Շարանտա

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Նախաճաշ

**Նախաճաշ**, սննդի առաջին ընդունումն է օրվա ընթացքում, ինչպես կարգն է՝ արթնանալուց մինչև կեսօր։ Որոշ փորձագետներ համարում են, որ նախաճաշն ամենակարևոր սննդընդունումն է, դրա բաց թողնելը կարող է լուրջ խնդիրներ առաջացնել։

## Նախաճաշ և առողջություն
ԱՄՆ-ում բժիշկների հետազոտությունները պարզել են, որ նրանք ովքեր նախաճաշել են ամեն օր, ավելորդ քաշի այնքան խնդիր չունեն, որքան նրանք, որ բաց են թողել առավոտյան սննդընդունումը։

## Նախաճաշի ավանդույթներ
Տարբեր երկրներում գոյություն ունեն նախաճաշի տարբեր ավանդույթներ.

### Հայկական նախաճաշ
Հայկական նախաճաշը տարբեր ժամանակներում և տարբեր տեղանքներում ներառել է տաք ըմպելիքներ՝ թեյ, սուրճ, կաթ, կակաո; սառը կաթնամթերք՝ պանիր, կարագ, կաթնաշոռ, մածուն, թթվասեր, որոնք ուտում են մեղրով, դոշաբով, ջեմերով քաղցրացրած և հացի հետ։ Հայկական նախաճաշի սեղանին հաճախ մատուցում են նաև թեթև տաք ուտեստներ՝ խաշած ձու կամ որևէ ձվածեղ, խաշած նրբերշիկ, խավիծ, փոխինդ, կաթնով, սպիտակաձավարի շիլա, հասուդա և այլն։  

### Եվրոպական նախաճաշ
Եվրոպական երկրներում նախաճաշին լինում են տաք ըմպելիքներ (ոչ ալկոհոլային) և թխվածքներ։ Ըմպելիքներից հիմնականը լինում է կաթը։
մինի|աջից|Մայրցամաքային նախաճաշ

#### Անգլիական նախաճաշ
Մեծ Բրիտանիայում դասական նախաճաշի մաս են կազմում խաշած կամ եփած ձվեր և այլ ուտեստներ, որոնց մեջ կա ձու։

### Հնդկական նախաճաշ
Հնդկական խոհանոցում հատուկ շեշտ է դրվում բուսական ուտեստների վրա՝ սաբջի։ Լոբով և բանջարեղեններով՝ համեմված ավանդական համեմունքներով, որոնց շարքում առաջնային տեղն է զբաղեցնում կերասի համեմունքները։

### Ճապոնական նախաճաշ
Ճապոնական նախաճաշը կազմված է թեթև սննդից, որը ճապոնական թեյի մշակույթում սեղաններին մատուցվում է ճապոնական պուեր թեյ, ինչպես կարգն է
ճաշից հետո։

### Ռուսական նախաճաշ
Այստեղ նախաճաշը շատ ժամանակ չի խլում։ Այստեղ միշտ նախաճաշին սեղանին դնում են ապուր տարբեր համեմունքներով և ձվեր։ Նախաճաշին խմում են սև թեյ կամ լինում է նաև սուրճ, թեյի հետ կարելի է ուտել մեղր, մուրաբա, խտացրած կաթ, թթվասեր կամ էլ չորաբլիթ։ Ամառային օրերին նախաճաշին կարող են ուտել նաև մրգեր։

## Նախաճաշ և գեղանկարչություն

Zinaida Serebryakova (1914) At Breakfast.jpg|
Édouard Manet - Le Déjeuner sur l'herbe.jpg|Էդուարդ ՄանեՆախաճաշ խոտի վրա (Մանե)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նախաճաշը՝ սննդակարգի ամենակարևոր բաղադրիչ 

Կատեգորիա:Սնունդ
Սեն Ժան լը Բլան (Կալվադոսի գավառ)

**Սեն Ժան լը Բլան** (), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։

Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 329 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.79 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.1 կմ² տարածք։

2017 թվականի հունվարից Լասի և Սեն Վիգոր դե Մեզրե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Տեր դը Դրուանս համայնքի մաս։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 35 կմ հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 213 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 151-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 62։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,9 %։ 151 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 143 անձ (75 տղամարդ և 68 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (2 տղամարդ և 6 կին)։ 62 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։

## Տես նաև
* Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ուդե

**Ուդե** (), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի երկրամասի Ադիգենի մունիցիպալիտետի կազմում, Ախալցխա քաղաքից ուղիղ գծով 17 կմ արևմուտք։ Զազալո գյուղի հետ միասին ընդգրկված է Ուդե համայնքի կազմում։

## Աշխարհագրություն
Բնակավայրը տեղակայված է Փոցխով գետի ձախ վտակ Քոբլիանի աջակողմում, ծովի մակերևույթից 1070-1260 մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Ներկայում գյուղի պատմության մասին քիչ տեղեկություններ են ուսումնասիրված։ Հայտնի է, որ դեռևս XIV-XVI դարերում գյուղում բնակվում էին առաքելադավան հայեր։ Հետագայում գրեթե ամբողջությամբ գյուղի հայերը դարձել են կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ։

Գյուղի հայ կաթողիկե քահանաներից հիշատակվում են 1842 թվականին Ուդեի հայ կաթողիկե համայնքի քահանա տեր Մխիթարը։ 1909 թվականին հիշվում է հայ կաթողիկե ծխատեր քահանա Ստանիսլավ Կաճկաճյանցը։ 1915 թվականին հիշվում է Թովմաս Իգիթխանյանը` որպես հայ կաթողիկ Սուրբ Աստվածամոր եկեղեցու քահանա։

1916 թվականին գյուղում գործել է նախարարարական դպրոց, որտեղ ուսանել են 45 աշակերտ (միայն տղաներ)։

## Բնակչություն
Համաձայն 1595 թվականի Օսմանյան կառավարության կազմած հարկացուցակի` Ուդեն ունեցել է հայ բնակչություն։ Այդ ցուցակից հիշվում են Սավի որդի Աստվածատուրը, Զատիկի որդի Գրիգորը, նրա որդի Ազարը, նրա եղբայր Անանիան, Շահմիրանի որդի Մանվելը, Ազարի որդի տեր Հակոբը, նրա եղբայր Անանիան, Էմանեթի որդի Աստվածատուրը, Աղդարի որդի Աստվածատուրը, նրա եղբայր Խաչատուրը, Ատոլի որդի Աստվածատուրը և այլն։

Գրավոր աղբյուրներում ուդեցի հայերի մասին առավել հաճախ հիշատակվում է 18-րդ դարից։

Արդեն 1879 թվականին Ուդեն հիշվում է որպես զուտ հայ կաթոլիկեներով բնակեցված գյուղ։

Համաձայն տարբեր ոլորտների հայ ուսումնասիրողների՝ Ուդեի բնակչությունը էթնիկ հայեր են, ովքեր նախկինում դավանել են հայ կաթոլիկություն։ Մի շարք բժիշկների պնդմամբ՝ Ուդե և Արալ գյուղերում տարածված հայերին բնորոշ երևանյան հիվանդությունը գենետիկ առումով ապացուցվել է, որ բնակիչները հայեր են, քանի որ հիվանդության այդ ձևը հանդիպում է միայն հայերի մոտ։

## Պատմական հուշարձաններ
Գյուղի տարածքում են գտնվում հայ կաթողիկե Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցին, վերջինիս կից Սուրբ Գևորգ մատուռը։ Որոշ աղբյուրներում հիշատակվում է նաև Սուրբ Սարգիս մատուռը։ Մի շարք այլ հուշարձաններ:

## Նշումներ

## Ծանոթագրություներ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր
Սին (այլ կիրառումներ)

**Սին**, կարող է վերաբերել.
* Սին - քաղաք Խորվաթիայի հարավային մասում։ Բնակչությունը կազմում է 11478 մարդ (2011):
* Սին - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Օրիանաբա լեռան հյուսիսարևելյան լանջին, Ալաշկերտ քաղաքից 36 կմ հարավ-արևմուտք։
Երկրների զինված ուժերի թվաքանակի և ռազմականացված կազմավորումների ցանկ

Նշված է երկրների զինված ուժերի պահեստազորի և ռազմականացված կազմավորումների թվաքանակը։
thumb|left|800px|Աշխարհի երկրների զինված ուժերի թվաքանակը (2009)



* *Մոտավոր թվեր*
* *Ինֆորմացիայի աղբյուր՝ [[Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոն]] ([[2014]])*
* *Բնակչության մասին ինֆորմացիայի աղբյուր՝ [[Աշխարհի երկրներն ըստ ազգաբնակչության]]*

24 ինքնիշխան պոտություններ չունեն զինված ուժեր

## ԽՍՀՄ և [[Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպություն|Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպության]] պետություններ (մինչև 1991 թվականը)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Զինված ուժեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կազմակերպությունների ցանկեր
Կատեգորիա:Ցամաքային զորքեր
Սամանտա Կրիստոֆորետտի

**Սամանտա Կրիստոֆորետտի** (, ), իտալացի տիեզերագնաց։ Եվրոպական տիեզերական գործակալության երրորդ և իտալական տիեզերական գործակալության առաջին կին տիեզերագնացը։ Կանանց միջև թռիչքի տևողության ռեկորդակիր՝ 199 օր 16 ժամ 42 րոպե, ինչպես նաև ԵՏԳ տիեզերագնացների միջև թռչքի տևողության ռեկորդակիր։ Այս ռեկորդը գերազանցել է ամերիկացի կին տիեզերագնաց Փեգի Ուիթսոնը, որը գտնվել է ուղեծրում 289 օր։

## Կենսագրություն
Սամանտա Կրիստոֆորետտին ծնվել է 1977 թվականի ապրիլի 26-ին Միլանում։ Մանկությունն անցկացրել է Տրենտոյի գավառի Մալե փոքրիկ բնակավայրում։ Երեք տարի սովորել է Բոլցանոյի լիցեում, որոշ ժամանակ անց՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և վերջապես միջնակարգ կրթությունն ավարտել է Տրենտոյում։

2001 թվականին ավարտել է Մյունխենի տեխնիկական գիտությունների համալսարանը, որտեղ ստացել է մագիստրոսի աստիճան՝ «հրթիռաշարժիչային համակարգերի և թեթև սարքավորումների» մասնագետի որակավորմամբ։

2005 թվականին բալերի ամենաբարձր քանակով ավարտել է Իտալիայի ռազմաօդային ուժերի ռազմական ավիացիայի դպրոցը () Պոցուոլի քաղաքում՝ օդաչուի մասնագիտացմամբ։ Այս տարիներին բազմիցս մասնակցել էր Եվրոպական Միության և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի նախաձեռնությամբ կազմակերպված օդային զորավարժություններին։ Ուսուցումը անցել է օդաչուների նախապատրաստման Euro-Nato Joint Jet Pilot Training ծրագրով Տեխաս նահանգի Ուիչիտո Ֆոլս քաղաքի Շեպարդ ավիացիոն բազայում, 2007-2009 թվականներին ծառայել է իտալական ավիացիոն մասերում։

2009 թվականի մայիսին չորրորդ հավաքագրման ժամանակ ընտրվել է Եվրոպական տիեզերական գործակալության տիեզերագնացների խմբի մեջ։ Ընդհանուր տիեզերական վերապատրաստման դասընթացները ավարտելուց հետո 2010 թվականի նոյեմբերին ստացել է ԵՏԳ տիեզերագնացի հավաստագիր։

2012 թվականի հուլիսի 3-ին հայտարարվել է ԵՏԳ-ով նրա թռիչքի մասին 6-7 ամիս ժամկետով։ Նշանակվել է Սոյուզ ՏՄԱ-15Մ տիեզերանավի փոխարինող կազմի ինժեներ, որի մեկնարկը Էքսպեդիցիա-40/Էքսպեդիցիա-41 ծրագրով իրականացվել է 2014 թվականի մայիսին։

2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին Սամանտա Կրիստոֆորետտին Սոյուզ ՏՄԱ-15Մ տիեզերանավով կատարել է իր առաջին թռիչքը դեպի բաց տիեզերք։ 2015 թվականի հունիսի 11-ին 10:20 UTC-ին տիեզերանավը անջատվել է կայանից: 13:44:02 UTC-ին ՏՊԿ «Սոյուզ ՏՄԱ-15Մ» տիեզերանավ բարեհաջող վայրէջք է կատարել Ղազախստանի հարավային շրջանում։

Ընդհանուր հաշվով՝ Սամանտան ուղեծրում անցկացրել է 199 օր՝ գերազանցելով ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց Սունիտա Ուիլյամսի (195 օր) գրանցած կանանց միջև ուղեծրում անդադար մնալու ռեկորդը։ Այս ռեկորդը գերազանցել է ամերիկացի կին տիեզերագնաց Փեգի Ուիթսոնը, որը գտնվել է ուղեծրում 289 օր։

**Վիճակագրություն**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սամանտա Կրիստոֆորետտին տիեզերական հանրագիտարանի կայքում
* Սամանտա Կրիստոֆորետտին ԵՏԳ-ի կայքում
* Սամանտա Կրիստոֆորետտիի Twitter
* 

Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Իտալացի օդաչուներ
Կատեգորիա:Կին տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Միլան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նեապոլի համալսարանի շրջանավարտներ
Դմիտրո Բելոուս

**Դմիտրո Բելոուս** (, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրական քննադատ, մանկագիր։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1948 թվականից։

## Կենսագրություն
Ավարտել է տեղի յոթնամյա դպրոցը։ 1934 թվականին աշխատել է էլեկտրագործարանում և միաժամանակ կրթությունը շարունակել Խարկովի մանկական աշխատանքային կոմունայում, որտեղ ուսումնական գործը ղեկավարում էր Անտոն Մակարենկոն։

1938 թվականին ընդունվել է Խարկովի պետական համալսարան։ Պատերազմի սկզբից մեկնել է ռազմաճակատ և ուսանողական գումարտակի կազմում մասնակցել մարտերին։ Ծանր վիրավորվելուց և ապաքինվելուց 1943 թվականի գարնանից սկսել է աշխատել «Խորհրդային Ուկրաինա» և «Պարտիզանկա» ռադիոկայաններում, որոնք հաղորդումներ էին կազմակերպում ուկրաինական պարտիզանների մասին։

1945 թվականին ավարտել է Կիևի պետական համալսարանը, իսկ ավելի ուշ՝ ասպիրանտուրան։ 1948 թվականին Պավլո Տիչինայի հետ միասին եղել է Հայաստանում և մասնակցել Խաչատուր Աբովյանին նվիրված հոբելյանական հանդեսներին։

Հրատարակել է բանաստեղծությունների և պոեմների ավելի քան 30 ժողովածու, որոնցից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն, բելոռուսերեն, բուլղարերեն։ Ուկրաիներեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Ավետիք Իսահակյանի, Յակուբ Կոլասի, Յանկա Կուպալայի, Մաքսիմ Տանկի և այլ գրողների ստեղծագործություններ։

Պարգևատրվել է բազմաթիվ շքանշաններով ու մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հասան Իբրահիմ Հաբիբի

**Հասան Իբրահիմ Հաբիբի** (,حسن حبیبی, ), իրանցի պետական գործիչ։

## Կենսագրություն և կարիերա
Սոցիոլոգիա է սովորել Ֆրանսիայում։ 2004 թվականի հոկտեմբերի 11-ից հանդիսանում էր պարսից լեզվի և գրականության ակադեմիայի նախագահ։ Իրանի մշակութային հեղափոխության խորհրդի անդամ։

1989-2001 թվականներին եղել է Իրանի առաջին փոխնախագահը։ 8 տարի աշխատել է նախագահ Ռաֆսանջանի հետ, հետագայում 4 տարի Խաթամի նախագահի հետ։ 2001 թվականին նրա պաշտոնը զբաղեցրեց Մոհամմադ Ռեզա Արեֆը։

Մինչ Իրանի փոխնախագահ դառնալը Հաբիբին զբաղեցրել է Իրանի արդարադատության նախարարի պաշտոնը։ 1979 թվականին Հասանը դարձավ Իրանի մշակութային հեղափոխության խորհրդի անդամ։ Հասան Հաբիբին մասնակցություն է ունեցել Իրանի Իսլամական հանրապետության սահմանադրության ստեղծման աշխատանքներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հասան Հաբիբիի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Իսլամական խորհրդակցական ժողովի 1-ին գումարման պատգամավորներ
Վալենտին Բիչկո

**Վալենտին Բիչկո** (, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1943 թվականից։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Խարկովի ժողովրդական կրթության ինստիտուտի գրական ֆակուլտետը։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես ուսուցիչ, իսկ հետո անցել է խմբագրական աշխատանքի։ Եղել է «Զիրկա» («Աստղ») թերթի պատասխանատու խմբագիր, «Պիոներիա» ամսագրի խմբագիր, «Մոլոդ» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր։

Վալենտին Բիչկոյի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1935 թվականին։ Հրատարակել է ավելի քան հարյուր գիրք՝ մեծ մասը մանուկների համար։ Դրանցից են՝ «Արևը մեր գլխավերևում» (1935), «Պերեկոպ» (1937), «Ծիածան» (1945), «Դիմավորում եմ արևը» (1948), «Խարույկ» (1950, 1957, 1964), «Հողի ուրախ ծաղկունքը» (1972), «Պոեմներ և հեքիաթներ» (1973), «Արծաթե հասակ» (1973) և այլն։

Նրա առանձին գրքեր թարգմանվել են ռուսերեն, բելառուսերեն, լիտվերեն, վրացերեն, լեհերեն, անգլերեն։

Բիչկոյի թարգմանությամբ ուկրաիներեն լույս են տեսել Էդուարդաս Մեժելայտիս «Մարդը» և «Ավիաէտյուդները», Յուստինաս Մարցինկյավիչյուսի երեք պոեմները («Արյուն և մոխիր», «Մինդագուաս», «Պատ»), Սալոմեա Ներիսի բանաստեղծությունների հատընտիրը, Կոստաս Կուբիլինսկասի բանաստեղծություններն ու հեքիաթները և լիտվացի բանաստեղծների բազմաթիվ այլ գործեր։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային Կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։ Նիկոլայ Օստրովսկու անվան կոմերիտական մրցանակի դափնեկիր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բելառուսերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լիտվերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նատալիա Վյորներ

Նատալյա Վյորներ (, ), գերմանացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն

### Կարիերա
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Նատալյա Վյորները տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սովորել է դպրոցում դերասանական վարպետություն Լի Ստրասբերգի հետ, որից հետո վերադարձել է Գերմանիա։ «Հաղթող» (գերմանական Die Sieger) գեղարվեստական ֆիլմի նկարահանման ժամանակ Նատալյա Վյորները հանդիպեց Հերբերտ Քնաուպոմի հետ, որի հետ նրանք միասին մասնակցել են ֆիլմերում մինչև 2001 թվականը։

### Անձնական կյանք

«Միսս Տեխաս»-ի նկարահանման ժամանակ (գերմաներեն Miss Texas) Նատալյա Վյորների գործընկերն էր կանադացի Ռոբերտ Զելիգերը, որի հետ Նատալյա Վյորները վերապրեց հեղեղը [սկզբնաղբյուրը չի նշվում 2605 օր], որը տեղի է ունեցել Սուրբ Ծննդյան օրը 2004 թվականին Կաո Լակ կղզու վրա (Թաիլանդ)։ Ռոբերտ Զելիգերը և Նատալյա Վյորներն ամուսնացել են 2006 թվականի հունվարին։ 2008 թվականի հունվարի սկզբին հայտնի դարձավ, որ նրանք ամուսնալուծվել են, և նախաձեռնողը Նատալյա Վյորներն էր [աղբյուրը նշված չէ 2605 օրվա]։

## Ֆիլմագրություն
* 1990-1992: Glück 1
* 1992: Thea und Nat
* 1993: Leni/Լենի
* 1994: Die Maschine; Frauen sind was Wunderbares; Die Sieger
* 1995: Erotic Tales: Der Elefant vergisst nie, Kinder der Nacht
* 1996: Irren ist männlich; Tatort Perfect Mind – Im Labyrinth'
* 1997: Zum Sterben schön; Zur Zeit zu zweit; Spiel um dein Leben
* 1998: Der Laden, mammamia
* 1999: Der Feuerteufel – Flammen des Todes; Das Tal der Schatten; Frauen lügen besser
* 2001: Suck My Dick; Verbotene Küsse
* 2002: Der Seerosenteich
* 2003: Wenn Weihnachten wahr wird
* 2003: Liebe und Verlangen
* 2004: Miss Texas; 20 Nächte und ein Regentag
* 2004: Experiment Bootcamp
* 2005: Das Geheimnis des Roten Hauses
* 2005: Durch Himmel und Hölle
* 2006: Die Sturmflut; Unter anderen Umständen
* 2007: Durch Himmel und Hölle
* 2008: Die Lüge
* 2010: Երկրի սյուները / The Pillars of the Earth.Էլլենի դերը։

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* 
* Ակտուալ տեղեկություններ Նատալիա Վերնյորի մասին  

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
SkyTeam

միջինpx|մինի|աջից|SkyTeam ալյանսի տարբերանշանը
**SkyTeam**, ավիացիոն ալյանս՝ հեղինակությամբ երկրորդը  Star Alliance-ից հետո, այն ստեղծվել է 2000 թվականի հունիսի 22-ին։ Ալյանսում բաժանված են 20 ավիաընկերություններ, 4 մայրցամաքներից։

2006 թվականի ապրիլի 14-ին SkyTeam է ընդգրկվում նաև Աերոֆլոտ ընկերությունը։ Դրանից հետո, SkyTeam-ը ճանաչվեց աշխարհում առաջին ալյանսը, որն իր ցանկում ընդգրկեց նաև ռուսական ավիաընկերություն։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Schiphol World Trade Center.JPG|մինի|Schiphol World Trade Center՝ SkyTeam-ի գրասենյակը

* 2000 թվականի հունիսի 22-ին՝ Aeroméxico-ն, Air France-ը, Delta Air Lines-ը, և Korean Air-ը ընդգրկվում են SkyTeam alliance:
* 2001 թվականի՝ CSA Czech Airlines-ը (մարտի 25-ին) և Alitalia-ն (հուլիսի 27-ին) միանում են ալիանսին։
* 2004 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ալյանսին միանում է Continental Airlines-ը, KLM Royal Dutch Airlines-ը և Northwest Airlines-ը։ Դրանց միաժամանակյա միացումը ալյանսին հանդիսացան պատմական իրողություն ալյանսի համար։ Այս դեպքից հետո SkyTeam-ը առաջ է անցնում Oneworld-ից և հանդիսանում է երկրորդ հեղինակավոր ալյանսն աշխարհում։
* 2005 թվականին՝ չնայած նրան, որ CSA-ն խոստացավ օգնել Malév Hungarian Airlines-ին դառնալ ալյանսի անդամ, Malév-ը որոշեց միանալ Oneworld-ին։
* 2006 թվականին՝ Աերոֆլոտ ավիաընկերությունը միացավ ալյանսին։ Middle East Airlines ավիաընկերությանը առաջարկվեց միանալ ալյանսին։
* 2007 թվականին՝ Air Europa-ն, Copa Airlines-ը, Kenya Airways-ը սեպտեմբերի 1-ին դառնում են ալյանսի գործընկերները։ Նոյեմբերի 15-ին China Southern Airlines-ը ընդգրկվում է SkyTeam և դառնում է տասնմեկերորդ լիիրավ անդամը և չինական մայրցամաքից առաջին փոխադրողը ալյանսում։ 
* 2008 թվականին՝ Continental Airlines-ը հայտարարում է Alliance տեղափոխվելու մտադրությունը։
* 2009 թվականին՝ Continental Airlines-ը և Copa Airlines-ը հոկտեմբերի 25-ին պաշտոնապես լքում են SkyTeam ալյանսը։
* 2010 թվականին՝ Vietnam Airlines-ը (հունիսի 10-ին) և TAROM-ը (հունիսի 25-ին) ընդգրկվում են ալյանս։
* 2010 թվականին՝ հայտարարվում է China Airlines-ի ընդգրկումը ալյանս (Թայվան)։
* 2011 թվականին՝ China Eastern Airlines-ը և նրա քույր ավիաընկերություն Shanghai Airlines-ը 2011 թվականի հունիսի 21-ին ընդգրկվեցին SkyTeam ալյանս։
* 2011 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ China Airlines-ը ընդգրկվում է SkyTeam ալյանս։
* 2012 թվականի մայիսի 29-ին՝ Saudi Arabian Airlines-ը ընդգրկվում է SkyTeam ալյանս։
* 2012 թվականի մայիսի 28-ին՝ Middle East Airlines-ը ընդգրկվում է SkyTeam ալյանս։
* 2012 թվականին՝ Aerolíneas Argentinas-ը սեպտեմբերի 3-ին ընդգրկվում է SkyTeam ալյանս։
* 2014 թվականին՝ Garuda Indonesia-ն մարտի 5-ին ընդգրկվում է SkyTeam ալյանս և հանդիսանում է քսաներորդ լիիրավ անդամը։
* 2024 թվականի սեպտեմբերի 1-ին SAS-ը պաշտոնապես միացավ Sky Team-ին՝ զուգահեռ իր անդամակցությունը դադարեցնելով Star Alliance-ի հետ:

## Ալյանսի անդամները
##### Լիիրավ և փոխկապակցված անդամներ

2015 թվականից SkyTeam ալյանսի անդամներն են հանդիսանում՝

##### Նախկին անդամներ

##### Ընդգրկման պոտենցիոնալ թեկնածու
*  Uzbekistan Airways՝ ընդգրկման բանակցությունները պլանավորվում է ավարտել 2017 թվականի վերջին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավիացիոն ալյանսներ
Ենոքյան

**Ենոքյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Անդրանիկ Հովհաննեսի Ենոքյան (1921-1965), հայ բժիշկ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
* Բագրատ Ջանիկի Ենոքյան (ծնվ. 1963), դեղագետ-քիմիկոս։
* Գոհար Աղաբեկի Ենոքյան (1942-2019), ինժեներ-տեխնոլոգ։
* Հարություն Ենոքյան (ծնվ. 1985), ազատ ոճի ըմբիշ։
* Մարիա Ռոմենի Ենոքյան (ծնվ. 1997), պարուհի, դերասանուհի, հաղորդավարուհի։
* Մհեր Ենոքյան (ծնվ. 1975), հայ իրավագետ, գրող, հրապարակախոս, դատապարտված է ցմահ բանտարկության սպանության մեղադրանքով։
* Սենեքերիմ Մկրտիչի Ենոքյան (1893-1971), զինվորական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Colors of the Wind

**Colors of the Wind**, երաժշտությունը գրվել է կոմպոզիտոր  Ալան Մենկինի և Սթիվեն Շվարցի կողմից  1995 թվականին «Պոկահոնտաս» մուլտֆիլմի համար և երգչուհի Վանեսա Ուիլյամսի կատարմամբ։

Երգը արժանացել է «Գրեմմի», «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների՝ լավագույն սաունդթրեք անվանակարգում։

## Երաժշտության հայտնություն
Colors of the Wind Վանեսա Ուիլյամսի կարիերայի ամենալավ նվաճումներից մեկն էր, վաճառվել է ավելի քան 500.000 օրինակ, ստացել է «Ոսկե» կարգավիճակ։ Երգը հայտնվեց Billboard Hot 100-ի 4-րդ հորիզոնականում, իսկ Ուիլյամսը ստացավ հերթական «Գրեմմի» «կանացի լավագույն փոփ-վոկալ» անվանակարգում։

Ժողովրդականության շնորհիվ, շատ արվեստագետներ ձայնագրել են երգի քավեր տարբերակը ինչպիսին են` Սառա Ռամիրեսը, Վանեսա Հուդգենսը, Էդիտա Գուրնիակը, Գեորգե Զամֆիրը և շատ ուրիշներ։

## Դիրքը չարթերում

## Դիրքը տարվա վերջում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Ֆրանկա Ռամե

**Ֆրանկա Ռամե** (, )՝ իտալական թատրոնի դերասանուհի, դրամատուրգ, հասարակական և քաղաքական գործիչ, Նոբելյան դափնեկիր Դարիո Ֆոյի կինը և ստեղծագործական կյանքի զուգընկերը։

## Կենսագրություն
Ֆրանկա Ռամեն ծնվել է 1929 թվականի հուլիսի 18-ին Պարաբյագոյում՝ Միլանի նահանգում, թատերական սովորույթներով հարուստ ընտանիքում։ Առաջին անգամ թատերական բեմում նա հայտնվել է 8 օրական հասակում՝  մոր ձեռքերում։ 18 տարեկանից նա սկսել է աշխատել Միլանի թատրոններում, շատ վաղ տարիքում հասնելով հաջողության այդ ասպարեզում։ Շուտով նա ծանոթացավ դրամատուրգ Դարիո Ֆոյի հետ, ում հետ 1954 թվականին ամուսնացավ։ Մեկ տարի անց նրանք ունեցան որդի՝ Յակոբոյին։ Ֆոն և Ռամեն նկարահանվել են որոշ ֆիլմերում, այդ թվում նաև ռեժիսոր Կառլո Լիդզանեի ֆիլմերում, բայց կինոասպարեզում հաջողություն չունեցան։ Այդ ժամանակ նրանք իրենց ողջ ուժերը կենտրոնացրեցին թատրոնի վրա։ 1958 թվականին նրանք ստեղծեցին իրենց սեփական թատրոնը, որը մեծ հաջողություն ունեցավ։ Ֆոն պիեսներ էր գրում, իսկ Ռամեն խաղում էր դրանց գլխավոր դերերում, ինչպես նաև նա եղել է մի քանի պիեսների համահեղինակ։ 1962 թվականին Ֆոն և Ռամեն փորձեցին իրենց ուժերը հեռուստատեսությունում, որտեղ խաղում էին երգիծական նախագծում, բայց մի քանի շաբաթ անց լքեցին նախագիծը անհամաձայնության պատճառով։ Հետագա 15 տարիներին նրանք ընդհանրապես չաշխատեցին հեռուստատեսությունում։

thumb|235px|Ֆրանկա Ռամեն 1952 թվականին

1960-ականների վերջերին Ռամեն դարձավ Իտալական կոմունիստական կուսակցության անդամ, բայց 1970 թվականին լքեց կուսակցության շարքերը։ Այդ շրջանում նրանք աշխատում էին «Լա Կոմմունա» թատրոնում, և հիմնականում հանդես էին գալիս աշխատողների և ուսանողների դիմաց։ 1970-ական թվականներին նա դարձավ հայտնի ֆեմինիստ, և իր սեփական էսքիզներն էր գրում այդ թեմայով։ 1973 թվականին նա գողացվեց, ծեծվեց և բռնաբարվեց աջ ծայրահեղականների կողմից։ Տաս տարի անց նա այդ մասին գրեց իր մենախոսության մեջ, որը հրապարակվեց Լոնդոնում և ազգային հեռուստատեսությունում։

1987 թվականին Ռամեն և Ֆոն հեռուստատեսությամբ հայտարարեցին, որ բաժանվում են, բայց հետագայում էլի միավորվեցին։ Իրենց քաղաքական հայացքների համար Ռամեին և Ֆոյին դժվարությամբ ԱՄՆ-ի վիզա տրամադրեցին, բայց ամեն դեպքում 1980-ական թվականների վերջին նրանց ընդունեցին ԱՄՆ-ի թատրոններում և համալսարաններում։

thumb|235px|Դարիո Ֆոն և Ֆրանկա Ռամեն իրենց որդու՝Յակոբոյի հետ (1962 թվական)

1990-ականներին և 2000-ականներին նա շարունակեց իր թատերական գործունեությունը, ներկայացել է սուր մենախոսություններով, որը իր որդին էր գրել, ինչպես նաև հանդես է եկել ամուսնու սկանդալային ներկայացման մեջ, որը ծաղրուծանակի էր ենթարկում Սիլվիո Բերլուսկոնիին։ 2006 թվականին Ռամեն մտավ քաղաքականություն։ Վերջին անգամ նա բեմ է դուրս եկել 2012 թվականի մարտին։

Ֆրանկա Ռամեն մահացել է 2013 թվականի մայիսի 29-ին Միլանում՝ 84 տարեկան հասակում երկարատև հիվանդությունից հետո, թաղված է Միլանի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իտալացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Լուսիկ Դեմուրյան

**Լուսիկ Ստեփանի Դեմուրյան** (1920, Թբիլիսի -), հայ բժիշկ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1945 թվականից։

## Կենսագրություն
Սովորել է Խ. Աբովյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և ուղարկվել աշխատելու Էջմիածնի տրոպիկական կայանում, որտեղ երկար չի մնացել։ Մասնագիտանալով ականջ-քիթ-կոկորդ հիվանդությունների գծով՝ տեղափոխվել է Երևան (1943) և օրդինատոր աշխատել № 3694 էվակուհոսպիտալում։ Նշված մասնագիտությամբ էլ նույն տեղում աշխատել է մինչև պատերազմի վերջը։

Բավականաչափ երկար (1945-1979) աշխատել է Երևանի երկրորդ կլինիկական հիվանդանոցում, ապա տեղափոխվել կենտրոնական ուսանողական պոլիկլինիկա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Անդրանիկ Ենոքյան

**Անդրանիկ Հովհաննեսի Ենոքյան** (1921, գ. Ոստան - 1965, սեպտեմբերի 7, Ալավերդի), հայ բժիշկ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

1942 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և մեկնել ռազմաճակատ։ Ծառայել է 31-րդ բանակի 352-րդ հրաձգային դիվիզիայի № 1162 գնդի սանիտաչական վաշտում որպես վաշտի հրամանատար։ Մասնակցել է Օրշայի, Մինսկի, Գրոդնոյի, Արևմտյան Պրուսիայի, Պրահայի ազատագրման համար մղված մարտերին, Քյոնիգսբերգի գրոհին։ 1944 թվականի նոյեմբերին վիրավորվել է։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մեդալներով։

Պատերազմից հետո աշխատանքի է անցնում Ալավերդիում։ Սկզբում հիվանդանոցում տրոպկայանի վարիչ էր, իսկ 1952 թվականից՝ ռենտգենաբան։ Միաժամանակ երկար տարիներ նաև պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկն էր և բուժմիավորման գլխավոր բժշկի տեղակալ։ Պարգևատրվել է «Առողջապահության գերազանցիկի» կրծքանշանով և պատվոգրերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Walt Disney Records

**Walt Disney Records****,** Դիսնեյ ընկերության ձայնագրման լեյբլ։

## Պատմություն
Walt Disney Records ստեղծվել է 1956 թվականին որպես Disneyland Records: Մինչ այդ, Դիսնեյի ձայնագրությունները կատարվել են մի շարք այլ լեյբլների համար, ինչպիսիք են RCA, Decca, Capitol և ABC-Paramount-ը։ Ուոլթ Դիսնեյի եղբայրը՝ Ռոյ Օ. Դիսնեյը, առաջարկեց Walt Disney Productions-ը կազմակերպել իր սեփական լեյբլը։ Ռոյը հանձնարարել է ընկերության նախկին աշխատակից Ջիմի Ջոնսոնին, որը ղեկավարում էր այս նոր բաժինը`Disneyland Records-ը։ Ջիմի Ջոնսոնը հրավիրեց Թութտի Քամարթին, որը ղեկավարում է այս նոր ձեռնարկության ստեղծագործական մեկնարկը։ Թութտիի աշխատանքը երաժշտական արդյունաբերության մեջ հաջողության հանգեցրեց այնպիսի արվեստագետների, ինչպիսիք են Մարի Մարտինը, Լուի Արմսթրոնգը, Լուի Պրիմա, Ջերի Կոլոննան և Ֆիլ Հարրիսը։

Անետիի համար  հարմար նյութ փնտրելու համար Թուտին և նրա թիմը հայտնաբերել են Ռիչարդ Շերմանի և Ռոբերտ Բ. Շերմանի երգերը ռադիոյում իրենց երգերից մեկը լսելուց հետո։ Երկրորդը ընդունվել է Բերբանկի Դիսնեյի ստուդիայում, որտեղ նրանք ի վերջո դարձել են Disney-ի առաջին երգահանները։ Նրանք ոչ միայն Անետի համար շատ երգեր են գրել, այլև պատասխանատու էին 1960-ականների Disney երգերի մեծ մասի համար։ 1989 թվականին Դիսնեյլենդի լեյբլը վերանվանվեց Ուոլտ Դիսնեյի ռեկորդ։

Այսօր Walt Disney Records-ի ընտրությունը տարբերվում է  ալբոմներից և ձայնագրություններից։ Walt Disney Records-ը երաժշտություն է արտադրում Walt Disney Pictures-ի համար, Disney-ի բնօրինակ ֆիլմերի համար, ինչպես նաև Disney-ի ներկայացումների համար։

## Արվեստագետների լեյբլը
### Ընթացիկ
* Ռոս Լինչ
* Լաուրա Մարանո
* Դավ Կամերոն
* Մարտինա Շտոսել
* Դեմի Լովատո
* Խորխե Բլանկո

### Նախկին
* They Might Be Giants
* Հիլարի Դաֆ
* The Cheetah Girls
* Հաննա Մոնտանա
* Սելենա Գոմես
* Միչել Մուսո
* Մաիլի Սաիրուս

## Սուբլեյբլ
* Hollywood Records

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Միկոլա Բրատան

**Միկոլա Բրատան** (, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, արձակագիր։ Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Խերսոնի մարզի Սեմյոնովկա գյուղում։ Մանկավարժական ուսումնարանն ավարտելուց հետո, ծառայել է խորհրդային բանակում։ Աշխատել է տարբեր թերթերի և հեռուստատեսության խմբագրություններում։ Ավարտել է Օդեսայի Ի. Ի. Մեչնիկովի անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

Հրատարակել է բազմաթիվ գրքեր, որոնցից են հետևյալ բանաստեղծությունների ժողովածուները՝ «Թխադեմ Տավրիդ» (1961), «Ծիածանը՝ մարդկանց» (1966), «Հացի ճշմարտությունը» (1973) և այլն։

## Միկոլա Բրատանը հայերեն
* Իսկ տղաս հարցնում է...; Եզնալեզու; Երեկո։ Ոսկե դարպասներ (ուկրաինական քնարերգություն), Ե., «Սովետական գրող», 1977 էջ 77-79։ Թարգմ.՝ Լևոն Միրիջանյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Օդեսայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Հակոբ Դեյվիս

**Հակոբ Դեյվիս** (ծնված **Հակոբ Յուֆես**, լատիներեն` Jākobs Jufess, ռուսերեն` Якоб Йофис, ), եղել է լատվիացի-հրեա դերձակ և ամերիկացի էմիգրանտ, ով հայտնաբերել է ժամանակակից ջինսերը։

## Վաղ կյանքը
Հակոբ Յուֆեսը ծնվել է 1831 թվականին Ռիգա քաղաքում՝ հրեայի ընտանիքում, ապա մեկնել է Ռուսական կայսրություն։ Այն ժամանակահատվածում, երբ նա գտնվում էր Ռիգա քաղաքում նա սկսեց աշխատել որպես դերձակ։

## Ներգաղթումը դեպի Ամերիկա
1854 թվականին, երբ նա 23 տարեկան էր, Ռուսաստանի դաշնությունից գաղթեց ԱՄՆ՝ Նյու Յորք, որտեղ էլ փոխեց իր անունը՝ Հակոբ Դեյվիս։ Հետո նա ունեցել է դերձակի խանութ մինչ Մեն գնալը, ապա 1856 թվականին տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկոից, իսկ դրանից հետո՝ Ուեթերվայլ։

## Կանադայում անցկացրած ժամանակը
Այդ թափառական ժամանակաշրջանից հետո, որը նա անցկացրեց Ամերիկայում, աշխատում էր դերձակի օգնական, 1858 թվականին Հակոբը լքում է Կալիֆորնյան  ուղևորվում է Արևմտյան Կանադա փնտրելու ավելի շահավետ աշխատանք։Այտեղ նա հանդիպում է գերմանացի պախստական Անյա Փարքշեռին։Վերջինիս հետ ամուսնանում և ունենում են 6 երեխա։ Կանադայում ապրելու ժամանակաշրջանում Դեյվիսը աշխատում է Ֆրեյզեր գետի ոսկու հանքում։

## Վերդարձը Ամերիկա
1867 թվականին Դեյվիսը ետ է վերադառնում Սան Ֆրանցիսկո Անյաի և իր ընտանիքի հետ միասին։ Նույն թվականին նրանք տեղափոխվում են Նևադա, որտեղ նա վաճառում է ծխախոտ և խոզի միս, մինչ իր հին աշխատանքին անցնելը։ 1868 թվականին ընտանիքը շատ տեղափոխություններ կատարեց այս անգամ Ռենո, Նեվադա, որը համարվում էր փոքրիկ երկաթուղային քաղաք և նա այնտեղ օգնում է Ֆրեդերիկ Հերցվեյնին գարեջրատուն կառուցելու հարցում։Ի վերջո 1869 թվականին Դեյվիսը անցում է իր մշտական գործին՝ բացելով հագուստի խանութ քաղաքի  գլխավոր փողոցներից մեկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերձակներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Ռոստիսլավ Բրատուն

**Ռոստիսլավ Բրատուն** (, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1954 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցչի ընտանիքում։ Ավարտել է Լվովի Ի. Ֆրանկոյի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հանրապետական թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում։ 1963-1966 թվականներին եղել է «Ժովտեն» («Հոկտեմբեր») ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ Եղել է Լվովի գրողների միության նախագահը։

Հրատարակել է բանաստեղծական մի շարք ժողովածուներ՝ «Սեպտեմբեր» (1949), «Երգ կամքի մասին» (1953), «Կրակ» (1956), «Ես Ուկրաինայի որդին եմ» (1958), «Սիրո ժամանակը» (1960), «Կանադական գիրք» (1963), «Խարույկ» (1966), «Խաչմերուկ» (1969) և այլն։

Բրատունը գրել է նաև հրապարակախոսական գրքեր և երգերի տեքստեր։

Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով։

## Ռոստիսլավ Բրատունը հայերեն
* «Թողնում են քաղաքն ու դաշտ եմ գնում...»; «Աստղեր են հանգում...»; «Երբ սեղմում ես ձեռքը բարեկամի...»: Ոսկե դարպասներ (ուկրաինական քնարերգություն), Ե., «Սովետական գրող», 1977 էջ 81-84։ Թարգմ.՝ Ն. Միքայելյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լվովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Մարմարե պալատ (Թեհրան)

**Մարմարե պալատ** (), Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում գտնվող պատմական շենքերից և թագավորական բնակավայրերից մեկը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։

## Պատմություն
մինի
Մարմարե պալատը կառուցվել է 1934-1937 թվականներին։ Նախագծվել է Ռեզա շահ Փահլավիի հրամանով ֆրանսիացի ճարտարագետ Ջոզեֆ Լեոնի և Իրանի ճարտարապետ Ֆաթ'հոլլահ Ֆիրդովսի կողմից։ Սկզբնականում պալատը կառուցվել է պաշտոնական գործառույթներ ու ընդունելություններ իրականացնելու համար։

Այնտեղ բնակվել է Ռեզա Շահ Փահլավին, ապա նրա որդին՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիին։ Մինչև 1941 թվականը՝ շահի աքսորումը, Ռեզա Փահլավին ու իր չորրորդ կինը՝ Էսմեթ Դովլաթշահին, իրենց հինգ երեխաների հետ ապրում էին Մարմարյա պալատում։ Ռեզա շահ Փահլավին 1941 թվականի սեպտեմբերին պալատում ստորագրել է իր հրաժարական նամակը։

Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի օրոք պալատում տեղի են ունեցել նշանակալի իրադարձություններ։ Մարմարե պալատը Գոլեսթանիի հետ միասին համարվում են նրա կարևոր պալատներից մեկը։ Պալատում տեղի են ունեցել Շահի երեք ամուսնության արարողությունները։ 1939 թվականին Պալատում կայացել է Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և նրա առաջին կնոջ՝ եգիպտացի արքայադուստր Ֆավզիա Ֆուադի  իրանական հարսանեկան արարողությունը։ Մինչև 1945 թվականը՝ նրանց ամուսնալուծությունը, նրանք բնակվում էին այնտեղ։

1950 թվականի հոկտեմբերին պալատում տեղի ունեցավ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Սորաիա Իսֆանդիյարի Բախտիարիի, նշանադրության արարողությունը, իսկ 1951 թվականին՝ հարսանեկան արարողությունը։ Պալատում է տեղի ունեցել նաև Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի և իր երրորդ կնոջ՝ Ֆարահ Դիբայի նշանադրությունն ու ամուսնությունը։ Բացի այդ, Մարմարյա պալատում է կազմակերպվել Մոհամմադ Ռեզայի 48-ամյակի խնջույքը։

Այս իրադարձություններից բացի, Մարմարյա պալատում 1965 թվականի ապրիլի 10-ին մի իրանացի զինվորի կողմից իրագործվել է Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի մահափորցը։ Այս իրադարձությունից հետո պալատն այլևս չէր գործածվում, և 1970 թվականին վերածվում է թանգարանի։

## Ոճ
մինի
Մարմարյա պալատի նախագծումը նախապես մշակվել է Օստադ Ջաֆար Խանի կողմից։ Սակայն վերջնական ուրվագիծը նախագծել է Օստադ Հայդար Խանը։ Պալատի ընդհանուր ճարտարապետական ոճը էկլեկտիկ է։ Դրանում միավորված են արևելյան, Ղաջարիների և արևմտյան ճարտարապետական առանձնահատկություններ։

Պալատը շրջապատված է պարտեզով։ Պալատի արտաքին մակերեսը պատված է սպիտակ մարմարով։ Պալատի քարե մուտքի մոտ կանգնեցրած են Աքեմենյան պետության երկու զինվորների արձանները, որոնք արտացոլում են էկլեկտիկ ճարտարապետական ոճը։ Այս արձանների հեղինակն է իրանական արվեստագետ Ջաֆար Խանը։ Պալատն ունի այլ դարպասներ, որոնք կառուցվել են տարբեր գավառների արհեստավորների կողմից։ Պալատը ծածկված է հսկայական գմբեթով, որը Սպահանում գտնվող Շեյխ Լոթֆոլայի մզկիթի կրկնօրինակն է։ Գմբեթը ծածկված է «արաբեսկյան» սալիկներով։

## Ներկայում
1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունից հետո, մինչև 1981 թվականը պալատ եղել է թանգարան։ Ապա այն տրվել է *Majma' Taškhīs Maṣlaḥat Nezām* վարչական կառույցի։ Այն բոլոր պատմական նմուշները, որոնք օգտագործվել են պալատում, ներառյալ՝ կահույքը, ցուցադրվում է Թեհրանի դեկորատիվ արվեստի թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1937 հիմնադրումներ Իրանում
Կատեգորիա:Թեհրանի պալատներ
Կատեգորիա:Թեհրանի տեսարժան վայրեր