Արվեստի և մշակույթի պատմության թանգարան (Դորտմունդ)

thumb|Արվեստի և մշակույթի պատմության թանգարանի մուտքը
[thumb|[Ֆրիդրիխ Կասպար Դավիթ. Ձմեռային տեսարան։ 1811]]
[thumb|[Կապպենբերգ ամրոցը,  որտեղ նախկինում գտնվում էր թանգարանը]]
**Արվեստի և մշակույթի պատմության թանգարան** () կամ Դորտմունդի (Գերմանիա) քաղաքային թանգարան։ Ներկայումս այն գտնվում է դեկորատիվ արվեստի ոճով մի շենքում, որտեղ նախկինում տեղակայված էր Դորտմունդի Խնայողությունների բանկը։

Թանգարանի հավաքածուն իր մեջ ներառում է նկարներ, քանդակներ, կահույք և կիրառական արվեստի պարագաներ, որոնք պատկերում են Դորտմունդի մշակութային պատմությունը սկսած վաղ ժամանակներից մինչև 20-րդ դարը։ Պարբերաբար անցկացվում են արվեստի և մշակույթի ժամանակավոր ցուցադրություններ, թանգարանում գործում է նաև հազվադեպ գեոդեզիական գործիքներով գեոդեզիայի պատմության վերաբերյալ մշտական ցուցադրություն։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1883 թվականին որպես պատմագեղարվեստական իրերի հավաքածու։ Առաջին տարիներին այն մի քանի անգամ փոխել է իր տեղը և համալրվել հնագիտական գտածոներով, դեկորատիվ աշխատանքներով և տեղական պատմական արտեֆակտներով։ Այն 1930-ական թվականներին վերածվել է Կերպարվեստի թանգարանի, մասնավորապես ձեռք բերելով ռոմանտիզմի ոճով նկարներ։

Թանգարանի հավաքածուն տարհանվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և մնացել է գրեթե անվնաս։ Սակայն թանգարանի շենքը ավերվել է, ուստի հավաքածուն 1946 թվականին տեղափոխվել է Կապպենբերգ ամրոց։ Հին թանգարանի ավերակները օգտագործվել են Օստվալլի թանգարանի կառուցման ժամանակ։.Միևնույն ժամանակ Արվեստի և մշակույթի պատմության թանգարանին են անցել վեստֆալյան տարբեր քանդված եկեղեցիներից տարհանված արվեստի գործեր, ներառյալ Կոնրադ ֆոն Զոստայի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի խորանը Դորտմունդի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցուց։ 
1960-ական թվականներին թանգարանը ձեռք բերեց վեստֆալյան կահույքի նմուշներ, որոնք ներկայացնում են կահույքի պատմությունը սկսած գոթական ժամանակաշրջանից մինչև ժամանակակից։ 1983 թվականին թանգարանը տեղափոխվեց իր ներկայիս վայրը՝ նախկին բանկի շենքը, որը կառուցվել է 1924 թվականին դեկորատիվ արվեստի ոճով։ 1982-ից մինչև 1986 թվականը թանգարանի տնօրենը եղել է Գերհարդ Լանգեմայերը, որը հետագայում դարձավ Դորտմունդի քաղաքապետը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում  ներկայացված  են «Մշակույթի պատմությունը ժամանակի ընթացքում», «Փոքրի Ազգային պատկերասրահը»() և գեոդեզիայի պատմության ցուցահանդեսները։ Բաժինները ներկայացված են ըստ ժամանակագրության՝ սկսած «Նազադից մինչև քարի դար» և «Անտիկից» մինչև «Նոր քաղաքը»։

19-րդ դարի գեղանկարչության մշտական ցուցադրությունը ներկայացված է Կասպար Դավիթ Ֆրիդրիխի, Մաքս Սլեֆգոտի, Լովիս Կորինտի և Անտոն ֆոն Վերների աշխատանքներով։

## Պատկերասրահ

Dortmund Verkaufsurkunde 80750.jpg|Դորտմունդի վաճառքի փաստաթուղթ
Taschenbarometer-5162.jpg|Գրպանի բարոմետր
Dortmund Turmsiegel 80762.jpg|Դորտմունդի աշտարակի կնիք
Petschaft des kleinen Stadtsiegels - gespiegelt80765.jpg|Փոքր քաղաքի կնիք
Reisenecessaire-5166.jpg|Ճամփորդական հավաքածու
Schwarzkopf-Jerome und Katharina-5155.jpg|Շվարցկոպֆ. Երոմ և Կատարինա
Spielautomat-Bajazzo-5206.jpg|Խաղային ավտոմատ Bajazzo
Stuck Wandtäfelung-51763.jpg|Պար
Thonet-Stuhl-5120.jpg|Thonet GmbH. աթոռ
Paradesofa-5147.jpg|Շքաբազմոց
Lovis Corinth - Porträt Henry B. Simms.jpg|Լովիս Քորինթ. Հենրի Բ. Սիմսի դիմանկարը
Luise of Hesse-Darmstadt, grand duchess of Saxe-Weimar-Eisenach.jpg|Գեորգ Կրաուս. Լուիզ Հեսսեն-Դարմշտադցի՝ Սաքսեն-Վայմար-Այզենախի մեծ դքսուհի
Carl Hasenpflug - Kirchenruine im Schnee -1853.jpeg|Կառլ Հազենպֆլուգ. Եկեղեցու ավերակները ձյան մեջ
Caspar David Friedrich - Winterlandschaft mit Kirche (Dortmund).jpg|Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ. Ձմեռային բնապատկեր եկեղեցու հետ
Dortmund - Beichling - Vehmlinde-51632.jpg|Դորտմունդ - Բայխլինգ - Վեմլինդե
Dortmunder Goldschatz-5077.jpg|Դորտմունդի ոսկյա գանձերը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Home page 

Կատեգորիա:1883 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:1883 հիմնադրված արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի պատկերասրահներ