Հավով պարմիջանա

**Պարմիջանա հավ** (, ), ուտեստ, որը պատրաստվում է եփած հավի կրծքամսից՝ վրան ավելացնելով լոլիկի սոուս և մոցարելա, պարմեզան կամ պրովոլոնե պանիր։ Երբեմն ավելացվում է նաև մի քիչ խոզապուխտ կամ բեկոն։

Ուտեստը ծագել է 20-րդ դարում իտալական սփյուռքում։ Ենթադրվում է, որ այն հիմնված է իտալական *parmigiana di melanzane*-ի համադրության վրա (ուտեստ, որի մեջ օգտագործվում է սմբուկի տապակած կտորներ, տոմատի մածուկ, հորթի մսից իտալական կոտլետ․ Իտալիայում սովորաբար մատուցվում է առանց սոուսի կամ պանրի)։

Հավով պարմիջանան ընդգրկված է բազմաթիվ ճաշանտեսակերի, այդ թվում՝ սենդվիչների և կարկանդակների մեջ։

## Հյուսիսային Ամերիկա
Ճաշատեսակը հայտնի է նաև որպես «chicken parm», ծագել է ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում իտալացի ներգաղթյալների շրջանում։ Ամերիկա ժամանելուն պես իտալացի ներգաղթյալները սկսել են օգտվել մատչելի միսից՝ համադրելով հավի միսը պարմեզանի հետ։ Ուտեստը իտալա-ամերիկյան ռեստորաններում հայտնի է դարձել1950-ական թվականներին։ Տնական տարբերակների ժողովրդականությունը նույնպես աճել է։ «New York Herald Tribune»-ի 1953 թվականի թողարկումը հրապարակել է բաղադրատոմս, որն այլ նախապես եփած մթերքների հետ օգտագործում էր սառեցված տապակած հավի կոտլետներ կամ ֆիլեներ ճաշատեսակի տնական տարբերակը պատրաստելու համար։ Հավով պարմեջանայի բաղադրատոմսը «The New York Times»-ում հրապարակվել է 1962 թվականին։

Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում հավով պարմեջանան հաճախ մատուցում են որպես հիմնական ուտեստ, երբեմն էլ մակարոնեղենի հետ։ Շատ ռեստորաններ առաջարկում են նաև հավով սենդվիչներ։

## Ավստրալիա
աջից|մինի|Հավով պարմիջանան տապակած կարտոֆիլով և աղցանով, սովորական մատուցում Ավստրալիայում
Հավով պարմիջանան հայտնի էր Ավստրալիայում 1950-ական թվականներից։ Ուտեստը Ադելաիդայի ռեստորաններում առաջարկվել է դեռևս 1953 թվականին։ Այն որպես հիմնական կերակրատեսակ մատուցում են ողջ Ավստրալիայում, որտեղ այն համարվում է փաբերում սնվելու հիմնական ուտեստ։ 2019 թվականի հարցազրույցում, որը հեռարձակվել է *ABC Radio Hobart*-ով, սննդի պատմաբան Յան Օ'Քոնելը կարծում է, որ հավով պարմիջանան մինչև 1980-ականները տարածված չի եղել փաբերում. մինչ այդ մատուցվում էր հիմնականում ռեստորաններում։ Հավով պարմիջանան Ավստրալիայում սովորաբար մատուցում են տապակած կարտոֆիլով և աղցանով, թեև որոշ տարաձայնություններ կան դրա մատուցման հետ կապված։ Ուտեստի հանրաճանաչությունը հանգեցրել է այն բանին, որ Մելբուռնում բացվել է հավով պարմիջիանայի մասնագիտացված ռեստորան, այն մասնագիտացված կայքերի ակնարկների առարկա է, որոնք համեմատում են տարածաշրջանի տարբեր փաբերից գնված սնունդը։ Ճաշատեսակի խոսակցական անվանումը տարբերվում է ըստ տարածաշրջանների․ ամենահայտնի տարբերակներն են «parmy», «parmi» և «parma»։

## Իտալիա
Սմբուկով պարմիջանայից բացի, որում հավի մսի փոխարեն օգտագործում է պաքսիմատի մեջ թաթախված սմբուկի կտորներ, Իտալիայում կան նաև այլ նմանատիպ ուտեստներ, որտեղ օգտագործվում է միս։

Կարնե պիցայոլան նեապոլիտանական խոհարարական ավանդույթներով պատրաստաված ուտեստ է, որը բաղկացած է պանրով պատված մսից և սովորաբար պատրաստվում է լոլիկով, ձիթապտղի յուղով, սխտորով և սպիտակ գինով։ Առավել հաճախ օգտագործվում է տավարի միս, բայց այն կարելի է պատրաստել նաև հավի և խոզի մսով։ Հորթի մսով պատրաստված ուտեստը իտալերենում հայտնի է որպես *cotoletta alla Bolognese*, որը չի պարունակում լոլիկի մածուկ, բայց ներառում է հալված պարմեզան պանիր և պրոշուտո։

## Արգենտինա
Արգենտինայում նապոլիտանական միլանեզի մի տեսակ (հաց կոտլետ) սովորական տավարի մսի փոխարեն պատրաստում են հավի մսով, ինչպես նաև հավով պարմիջանան։ Այն երբեմն զարդարում են խոզապուխտով, բեկոնով կամ տապակած ձվով և սովորաբար մատուցում են կարտոֆիլի ֆրիով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հավով պարմիջանա 
* Չիկեն պարմեզան

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց