open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վրաստան (թերթ)

**«Վրաստան»**, Վրաստանում լույս տեսնող հայալեզու հասարակական-քաղաքական հանրապետական շաբաթաթերթ։ Թերթը լուսաբանում  է Վրաստանում և նրա սահմաններից դուրս տեղի ունեցող հասարակական-քաղաքական իրադարձությունները։

## Պատմություն
Թերթը հիմնադրվել է 1920 թվականին «Կարմիր աստղ» անվանումով։ 1923 թվականին անվանափոխվել է «Մարտակոչ» անունով։ Խմբագիրներ՝ Ալեքսանդր Մյասնիկյան, Հարություն Սուրխաթյան, Աշոտ Խումարյան, Արամայիս Երզնկյան, Սարգիս Խանոյան։ Պրոպագանդել է խորհրդային գաղափարախոսություն, քննադատել մենշևիկյան և բոլշևիզմին դեմ արտահայտված այլ կուսակցությունների գաղափարախոսությունը։ Տպագրել է մարքսիզմ–լենինիզմի դասական համարվողների աշխատությունները։ Մեծ ուշադրություն է նվիրել Անդրկովկասի և միութենական մյուս հանրապետությունների արդյունաբերության և գյուղատնտեսության՝ խորհրդային ստանդարտներով զարգացման հարցերին, կարևորել աշխատավորության գեղագիտական դաստիարակությունն ու անգրագիտության վերացումը։ Ներկայացրել է երկրամասի մշակութային կյանքը, գրականության և արվեստի նորությունները։ Թերթում հոդվածներով և այլ նյութերով հանդես են եկել կուսակցական և պետական գործիչներ, գիտնականներ, աշխատավորության ներկայացուցիչներ։ Տպագրել է Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Եղիշե Չարենցի և ուրիշների ստեղծագործությունները։ «Մարտակոչ»-ին զուգահեռ՝ որպես գրական–գեղարվեստական հավելված, լույս է տեսել նույնանուն շաբաթական պատկերազարդ հանդեսը (խմբագիր՝ Հարություն Սուրխաթյան), ուր լուսաբանվել են գրականության ու արվեստի տեսական հարցեր, պարբերաբար տպագրվել հայ խորհրդային հեղինակների նոր գործերը, թարգմանություններ ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականությունից։

1927 թվականին թերթը անվանափոխվել է «Պրոլետար», 1939 թվականին՝ «Խորհրդային Վրաստան»։ 1940 թվականից այն կոչվում էր «Սովետական Վրաստան», իսկ 1990-ական թվականների սկզբից թերթը կոչվել է «Վրաստան»։

1970-ական թվականներին թերթը լույս էր տեսնում շաբաթական 3 անգամ՝ 40 հազար օրինակ տպաքանակով։ 1990-ական թվականներին տպաքանակը մոտ 2 000 օրինակ էր։

2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թերթը դարձել է 90 տարեկան։ Հոբելյանի առթիվ «Վրաստան» թերթի խմբագրակազմին շնորհավորել են Հայաստանի և Վրաստանի նախագահները, ովքեր բարձր են գնահատել խմբագրության և Վրաստանի հայալեզու թերթի լրագրողական կազմի աշխատանքը։

Միխեիլ Սաակաշվիլին իր շնորհավորական ուղերձում հայտարարել էր. 

Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ևս շնորհավորել է թերթի 90-ամյակի առթիվ և ընդգծել է, որ «Վրաստան» թերթի 90-ամյա պատմությունը երկու ժողովուրդների անկեղծ եղբայրական հարաբերությունների օրինակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական թերթեր
Տոտորի

, քաղաք Ճապոնիայում, Տոտորի պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոն։

2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 192 912 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 250 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 765,31 կմ2 տարածք։

Ճապոնիայում քաղաքը ճանաչված է իր ավազային դյուններով։ Դրանք առավելապես հայտնի են զբոսաշրջիկների շրջանակում։

## Պատմություն
1889 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Տոտորին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 10-ի ավերիչ երկրաշարժի հետևանքով փլատակների տակ է մնացել քաղաքի արվարձանը և զոհվել է շուրջ 1000 մարդ։

## Կլիմա
Տոտորիի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումները առատ են ողջ տարվա ընթացքում։





## Քույր քաղաքներ
*  Կուշիրո, Ճապոնիա, 1963 թվականի հոկտեմբերի 4-ից
*  Հիմեձի, Ճապոնիա, 1972 թվականի մարտի 8-ից
*  Իվակունի, Ճապոնիա, 1995 թվականի հոկտեմբերի 13-ից
*  Հանաու, Հեսսեն, Գերմանիա
*  Չհոնջու, Հյուսիսային Չունգչոնգ, Հարավային Կորեա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Tottori Sightseeing Association 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հատուկ քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հիրաչ Յագան

**Հիրաչ Յագան** (, ), հայկական ծագմամբ բելգիացի ֆուտբոլիստ, շվեյցարական  «Ստադ Նյոն (ֆուտբոլային ակումբի)» կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Դեռ երիտասարդ տարիներին խաղացել է  լյեժի « Ստանդարտ (ֆուտբոլային ակումբում»։ 2009 թվականից խաղերին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել, սակայն չեն շտապել նրան խաղադաշտ հանելու։  2010 թվականին Յագանին վարձավճարով  խաղալու են ուղարկել առաջին դիվիզիոնի «Տյուբիզ (ֆուտբոլային ակումբ)»։ Իր առաջնելույթը նշել է  22-րդ փուլում՝  «Տուրտունի» դեմ մրցախաղում։ Բայց այստեղ էլ խաղալով երեք խաղ, վերադարձել է հետ՝ «Ստանդարտ», որի հետ ստորագրել է մեկ տարվա պայմանագիր։ Ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնից  Լասլո Բյոլյոնի մեկնելուց հետո Յագանը երկար ժամանակ մնացել է պահեստայինների  նստարանին, քանի որ նոր  մարզչային թիմը նրա ծառայությունների կարիքը չի զգացել։

2012 թվականի գարնանը Յագանը ժամանել է Հայաստան՝ պատմական հայրենիք, որտեղ պայմանագիր է կնքել Կապանի Գանձասար ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Թիմի հետ աշխատելով մի քանի ամիս՝ չի կարողացել հիմնական կազմում տեղ զբաղեցնել, ինչի արդյունքում ակումբի ղեկավարությունը հրաժարվել է նրա ծառայություններից։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդիսանալով Բելգիայի քաղաքացի՝ Հիրաչը Հայաստանի Ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հրավերով ընդունել է Հայաստանի քաղաքացիություն և խաղացել է  Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում, երիտասարդականի կազմում իր առաջին գոլը  Յագանը խփել է 2011 (մինչև 21) թվականը Եվրոպայի առաջնության նախընտրական խաղում Շվեյցարիայի երիտասարդական հավաքականի դարպասին, այդ խաղն ավարտվել է 1:3 հաշվով՝ հայերի պարտությամբ։  Հայաստանի ազգային հավաքականում Յագանի առաջնելույթը տեղի է ունեցել 2009 թվականի  օգոստոսի  12-ին՝ Հայաստան-Մոլդովա ընկերական խաղի ժամանակ, հայկական թիմը այդ խաղում պարտվել է 1:4  հաշվով, քանի որ մարզիչ Վարդան Մինասյանի նպատակը եղել է նորեկների, այդ թվում նաև՝ Յագանի խաղին հետևելը։ Յագանը խոսում է անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներով, աստիճանաբար կատարելագործում է հայերենը։

2016 թվականի  ամռանը ConIFA  աշխարհի առաջնության ժամանակ խաղացել է Արևմտյան Հայաստանի հավաքականի կազմում։ Չագոս կղզու հետ կայացած խաղի ժամանակ  73-րդ րոպեին գոլ է խփել։

## Նվաճումներ
; «Ստանդարտ» (Լյեժ)
* Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնություն 2008/2009

## Անձնական կյանք
Հիրաչի զարմիկը Իվան Յագանը խաղում է Բելգիական «Էյփեն»  ֆուտբոլային ակումբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սերվետի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Տաթևիկ Ղազարյան

**Տաթևիկ Խաչատուրի Ղազարյան** (), հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Տաթևիկ Ղազարյանը ծնվել է 1983 թվականի փետրվարի 19-ին, Երևանում։ Սովորել և ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 2 դպրոցը, 1999-2003 թվականներին՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ 2000 թվականից Երևանի Սոս Սարգսյանի անվան պետական Համազգային թատրոնում աշխատում է որպես դերասանուհի։ 2001-2003 թվականներին Հայկական երկրորդ հեռուստաալիքում եղել է հաղորդավար։ 2003 թվականից մի շարք հեռուսաընկերություններում աշխատում է որպես ֆիլմերի կրկնօրինակող։ 2003-2004 թվականներին աշխատել է Երևանի Երիտասարադական փորձարարական թատրոնում։ 2006-2011 թվականներին եղել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնի դերասանուհի։ 2010 թվականից դասավանդում է տարածաշրջանային թիվ 1 պետական քոլեջում։ Մասնակցել է մի շարք միջազգային փառատոների` Իրանի «Իրանզամին», Ռուսաստանի «Մինիֆեստ» և այլն։

## Ներկայացումներ

## Մրցանակ
* «Կնոջ լավագույն դերակատարման» համար մրցանակ, 2003
* «Բազե» համահայկական երիտասարդական հավաքի «Լավագույն ազգային ստեղծագործող-կատարող» ՀՀ վարչապետի հատուկ մրցանակ, 2004
* ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր, 2011
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ, 2012
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ որպես «Լավագույն դերասանուհի» («Սովորական օր» ներկայացման համար)

## Ընտանիք
* Մայր՝ Արև Սանթրոսյան, դերասանուհի
* Քույր՝ Շուշան Ղազարյան, դերասանուհի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կարինե (օպերետ)

**Կարինե** (հայտնի է նաև **Լեբլեբիջի** անունով /*Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա*/), հայկական երաժշտության դասական Տիգրան Չուխաջյանի օպերետը։

## Ստեղծման պատմություն
thumb|left|100px|Կոմպոզիտոր Տիգրան Չուխաջյանը
thumb|right|100px|Լիբրետոյի հեղինակ Թագվոր Նալյանը
«Լեբլեբիջի» («Ոլոռ վաճառողը») օպերետը գրվել է 1875 թվականին։

Պրեմիերան կայացել է 1875 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Կոստանդնուպոլսում։
Ռուսական և խորհրդային բեմում օպերետը ներկայացվել է «Կարինե» անվամբ։

## Սյուժե
Երիտասարդ, աշխույժ Արմենը երազում է իր հայրենի Կոստանդնուպոլիսում ստեղծել առաջին մեծ թատրոնը։ Առաջին ներկայացումն սկսելուց առաջ գլխավոր դերակատարուհին անսպասելիորեն հեռանում է թատրոնից։ Արժանի փոխարինող գտնելը գրեթե անհնար է դառնում։ Փողոցային դերասան Մարգարը փորձում է օգնել լավագույն ընկերոջը` փողոցային ակրոբատների խմբից դերասանուհի առաջարկելով։ Ի վերջո Արմենն ու Մարգարը հայտնաբերում են գրավիչ ձայնով երիտասարդ ու չքնաղ մեկ այլ կնոջ` Կարինեին, որը նավակ էր քշում։ Պատմությունը բարդանում է Կարինեի հոր` ոլոռ վաճառող Հոր-հոր աղայի ստեղծած խոչընդոտներով. հայրն արգելում է աղջկան թատրոնով զբաղվել` խոսելով դերասանների «անբարոյականության» մասին։ Արմենը փորձում է համոզել Կարինեին, որ թատրոնը հրաշալի վայր է, որտեղ բեմի վրա մարմնավորվում են պոեզիան ու գեղեցիկ պատմությունները։ Երիտասարդները զուգերգ են կատարում, և այդպիսով սկսվում է նրանց սիրո պատմությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* G. Papasian. Garine ou Leblebidji Hor-Hor Agha 

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտություն
Կատեգորիա:Տիգրան Չուխաջյանի օպերետներ
ՌեԱնիմանիա

**ՌեԱնիմանիա** (), ամենամյա հայկական միջազգային կինոփառատոն՝ նվիրված անիմացիոն ֆիլմերին։

## Անվանակարգեր
* «Լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ»
* «Լավագույն կարճապետրաժ ֆիլմ»
* «Լավագույն փաստագրական աշխատանք»
* «»Լավագույն կրթական ֆիլմ (2010 թվականին միացել է «*Լավագույն հեռուստատեսային/գովազդային ֆիլմ*» անվանակարգին)
* «Լավագույն հեռուստատեսային/գովազդային ֆիլմ»(2010 թվականին միացել է *Լավագույն հեռուստաատեսային ծրագիր* անվանակարգին)
* «Լավագույն երաժշտական հոլովակ»
* «Երեխաների կարծիքով լավագույն ֆիլմ»

## Պատմություն
Հայկական միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնը ստեղծվել է Երևանում՝ 2009 թվականին, սակայն դրա գաղափարը ծնվել էր պաշտոնական բացումից դեռ երեք տարի առաջ։

*«ReAnimania»* փառատոնի հիմնական առաքելությունը կայանում էր անիմացիոն արվեստը զարգացնելու և նոր սերնդի միջազգային մակարդակի նկարիչ-անիմատորներ դաստիարակելու մեջ։ Նպատակ կար ստեղծելու մի հարթակ, որտեղ հնարավոր կլիներ ցուցադրել հայ անիմատորների աշխատանքները և ամբողջ աշխարհի լավագույն անիմացիոն ֆիլմերը։ Փառատոնի ընթացքում իրականացվում են ցուցադրություններ, սեմինարներ, վարպետական դասընթացեր և քննարկումներ։ Հետագայում պլանավորվում է բացել անիմացիային նվիրված թանգարան։ Մրցույթին ներկայացված ֆիլմերը ցուցադրվում են ոչ միայն Երևանում, այլ նաև Դիլիջան քաղաքում։ ՌեԱնիմանիան համագործակցում է «Անսի» միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնի, Շտուտգարտի կինոփառատոնի, *«Aardman Studio»*-ի, Գալուստ Գյուլբենկյան հիմնադրամի և «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հետ։

## Անցկացված և անցկացվող փառատոններ
* 2009 թվականի ամինացիոն կինոփառատոն (I) (հոկտեմբերի 3-ից 6-ը)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «ReAnimania» միջազգային կինոփառատոնի պաշտոնական կայք

## Տես նաև
* «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոն

Կատեգորիա:Հայաստանի կինոփառատոններ
Կատեգորիա:Կինոմրցանակներ
Կատեգորիա:Միջազգային կինոփառատոներ
Կատեգորիա:2009 թվականի հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ Հայաստանում
Ձորագյուղ փողոց

**Ձորագյուղ փողոց**, փողոց Երևանում, նախկին Ձորագյուղ թաղամասում։ Սկիզբ է առնում Պարոնյան փողոցից։ Փողոցն անցնում է Հրազդանի կիրճի երիզով։ Բնակելի թաղամասի արևելյան սահմանը Կենտրոն վարչական շրջանն է։ Փողոցը կրում է նախկինում այստեղ տեղակայված գյուղի անունը։

## Պատմություն
1988 թվականին Երևան ժամանած հանրահայտ կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը ընտրում է փողոցի այս վայրը՝ տուն կառուցելու և թանգարան հիմնելու նպատակով։ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների պատճառով թանգարանի բացումը հետաձգվել է մինչև 1991 թվականի հունիս, և այն տեղի է ունեցել արդեն Փարաջանովի մահվանից հետո։

## Տեսարժան վայրեր
* տ. 15/16 — Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան
* տ. 13/14 — Լիբանանի Հանրապետության դեսպանություն

## Հայտնի բնակիչներ
* տ. 15/16 — Սերգեյ Փարաջանով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Կատեգորիա:Կենտրոն վարչական շրջան
Մերտենսի տուն

մինի|Շենքի տեսքը Կոնյուշեննայա փողոցից
**Մերտենսի տուն** (), ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի Նևսկի պողոտայում։ Առևտրային տուն է, որի ոճը մոդեռնի և նեոդասականության խառնուրդ է։

*Մերտենսի տան հասցեն՝* ք. Սանկտ Պետերբուրգ, Նևսկի պողոտա, տուն 21։

## Պատմություն
Այս վայրում առաջին շենքը կառուցվել է 1740-ական թվականներին։

1911-1912 թվականներին ճարտարապետ Մարիան Լյալևիչի նախագծով այստեղ կառուցվել է առևտրային տուն՝ Ֆ. Լ. Մերտենսի մորթե իրերի ֆիրմայի համար։ Շենքի նախագծման ժամանակ կիրառվել են բացարձակ նոր ինժեներական և գեղարվեստական լուծումներ. շենքի մոնոլիտ բետոնե կրող կոնստրուկցիաները և երեք հսկայական ապակեպատ կամարները, որոնք զարդարում են նրա մոնումենտալ ճակատը։ Ճակատի վերին մասը ներառում է Վ. Վ. Կուզնեցովի հեղինակած քանդակագործական դեկորը։ Շենքն ունի քաղաքաշինական նշանակություն, քանի որ նրա ճակատի կամարաշարքը տպավորիչ կերպով փակել է Կոնյուշեննայա փողոցի հեռանկարը։

1944 թվականին շենքում բացվել է Լենինգրադում առաջին նորաձևության տունը՝ ի լրումն Մոսկվայի համամիութենական նորաձևության տան (Կուզնեցկի կամուրջ, բացվել է 1933 թվականին)։

2008 թվականի կեսին շենքը վերականգնվել է և տրվել վարձակալությամբ. այնտեղ բացվել է Zara ապանքանիշի գլխավոր խանութը Սանկտ Պետերբուրգում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տեսարժան վայրեր
Յուրի Մրակկադի

**Յուրի Մրակկադի** (), հայկական ծագումով լիբանանցի դերասան, երգիչ և կոմպոզիտոր։ *«Arabiyyun Ana»*` «Ես արաբ եմ», արաբական աշխարհում հայտնի հիթի հեղինակն է (2001)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հայկական ընտանիքում, Լիբանանի Բեյրութ քաղաքում։ Լոնդոնում սովորել է ռեժիսուրա և 1995 թվականին՝ ուսումն ավարտելուց հետո, կրկին վերադարձել է Լիբանան։ Այստեղ ութ տարի աշխատել է գովազդային բիզնեսում։ Երաժշտական կարիերան Յուրի Մրակկադին սկսել է 2001 թվականին։ Հայտնի է դարձել իր՝ «Ես արաբ եմ» երգով։ 2001-2005 թվականներին ձայնագրել է չորս սոլո ալբոմ։ 2011 թվականին գրել է սցենար, որի հիման վրա Էմադ Էլ Ռիֆայի հետ միասին նկարահանել է «Ների՛ր ինձ, մայրի՛կ» ֆիլմը։

## Սկավառակագրություն

### Ալբոմներ
* 2001: *Arabiyyon ana* () («Ես արաբ եմ»)
* 2003: *Habs el Nisaa* () («Կանանց բանտ»)
* *2004*: *Bahebk Moot* () («Ես սիրում եմ քեզ մինչև մահ»)
* 2005: *Ya Aasi* () («Օհ, անգութ»)

## Տեսագրություն
* "Shiftee Wsiltee" https://www.youtube.com/watch?v=by9v69UA07g 
* "Bahibbak Mot" https://www.youtube.com/watch?v=tXAuYZGve5E
* "Hada Mosh Ana" https://www.youtube.com/watch?v=NWrh-qOTlJM 
* "Ansak" https://www.youtube.com/watch?v=kj44JUvnAAg 
* "Arabiyyon Ana" https://www.youtube.com/watch?v=B0zMPMMh-l4 
* "Maza Aqool" https://www.youtube.com/watch?v=dX7Yw3uk5OE 
* "Khateera Antee" https://www.youtube.com/watch?v=G-UMzLMjhkk 
* "Al-Mar'a al-Arabiyyah" https://www.youtube.com/watch?v=inLhkChDaaA 
* "Allimeeni" https://www.youtube.com/watch?v=y4ySodGNxQo

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանցի երգիչներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիբանանցի բանաստեղծներ
Սամուել Մաոզ

**Շմուել Մաոզ** (առավել հայտնի է որպես **Սամուել Մաոզ**, , ), իսրայելցի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Շմուել Մաոզը ծնվել է 1962 թվականին Թել Ավիվում, ավտոբուսի վարորդի և բուժքրոջ ընտանիքում։ 13 տարեկանում բար-միցվայի կապակցությամբ նվեր է ստանում 8 միլիմետրանոց կինոխցիկ և չորս րոպե տևողությամբ ժապավեն, քանի որ ծնողները գիտեին կինոարվեստի հանդեպ նրա հետաքրքրության մասին։

1982 թվականին՝ Լիբանանյան պատերազմի ընթացքում, զորակոչիկ Մաոզը 45 օր գտնվել է մարտական գործողությունների գոտում (30 օր տանկի մեջ՝ որպես հրանոթի նշանառու)։ Պատերազմի առաջին օրը՝ հունիսի 6-ին, առավոտյան ժամը 6-ն անց 15, կատարելով հրաման՝ նա կրակ բացեց մոտեցող բեռնատար տանկի վրա և հետագայում այդ պահն իր կյանքում համարեց շրջադարձային։ Հարցազրույցում Մաոզը պատմում է 1982 թվականի պատերազմի և նախորդ իսրայելական պատերազմների միջև եղած հիմնական հոգեբանական տարբերությունների մասին, որտեղ միասնական զինվորական համազգեստով միմյանց դեմ էին դուրս եկել կանոնավոր բանակները։ Լիբանանում հաշվվում էին տասնյակ թշնամական խմբավորումներ, որոնք կրում էին քաղաքացիական արտահագուստ։ 1988 թվականին Մաոզն ավարտել է Բեյթ Ցվիի թատերական դպրոցը։ Սովորելով կինոարվեստ՝ փորձել է սցենար գրել իր վերապրած կյանքի մասին, սակայն հույզերին չտիրապետելով՝ անավարտ է թողել։ 2006 թվականին սկսվեց Երկրորդ լիբանանյան պատերազմը, որը ստիպեց Մաոզին խախտել լռությունը՝ իր փոքր բյուջեով նկարահանած «Լիբանան» ֆիլմով, որտեղ նա հանդես էր գալիս որպես սցենարիստ և ռեժիսոր։ Ֆիլմը սենսացիոն տպավորություն է թողել՝ 2009 թվականի Վենետիկյան կինոփառատոնում արժանանալով «Ոսկե առյուծ» մրցանակի, ինչպես նաև չորս իսրայելական Օֆիրի և Սաթյաջիտ Ռայի 14-րդ մրցանակի։

2017 թվականին ռեժիսորի «Ֆոկստրոտ» նոր ֆիլմը Վենետիկյան 74-րդ կինոփառատոնում արժանացել է ժյուրիի Գրան պրի «Արծաթե առյուծ» մրցանակին։ Կինոնկարն ընտանեկան ողբերգության մասին է, որի սյուժեն բաղկացած է երեք գործողություններից։ Առաջինում նորակոչիկ Ջոնաթան Ֆելդմանի ընտանիքը ստանում է նրա մահվան լուրը, որը, հավանաբար, սխալմունք է լինում. իրականում մահացած է լինում նրա անվանակիցն ու ազգանվանակիցը։ Երկրորդ գոծողության ժամանակ հանդիսատեսը տեսնում է չորս զինվորներից կազմված պարեկախումբ, որոնցից մեկը Ջոնաթան Ֆելդմանն է, բայց անհայտ է մնում՝ սա այն զինվորն է արդյոք, որի ծնողների մասին պատմվում էր առաջին նովելում։ Երրորդ մասում հեղինակը ընդհանրացնում է ցավի և ատելության զարգացումն իսրայելական հանրության գիտակցության մեջ, որը տանում է դեպի հոգևոր հոգնածության։ Իսրայելում ֆիլմը ոչ միանշանակ արձագանքներ ունեցավ, քանի որ բանակը այս երկրում համարվում է ամենահարգված հաստատություններից մեկը։ Ի պատասխան՝ Մաոզը հայտարարում է , որ չի կարող բարգավաճել այն երկիրը, որտեղ քննադատողներին դավաճան են համարում, և որ ինքն անձամբ մնում է դիրքորոշմանը, ցավում է իր հարենիքի համար և տոգորված է նրա հանդեպ սիրով։

## Ֆիլմագրություն
* «Լրիվ խավարում» (2000) - վավերագրական
* «Լիբանան» (2009)
* *«Manybuy»* (2013) - կարճամետրաժ
* «Վենետիկ-70։ Ապագայի ծանրաբեռնում» (2013) - վավերագրական 
* «Ֆոկստրոտ» (2017)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հրեա ռեժիսորներ
Պոր դե Պե

**Պոր դե Պե** (, ), քաղաք Հայիթիի հյուսիս-արևմուտքում՝ Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտում։

## Պատմություն
Պոր դե Պեն հիմնվել է 1665 թվականին ֆրանսիացի ծովահենների կողմից, որոնք բրիտանացիների բախումների պատճառով ստիպված էին լքել Տորտու կղզին։ 1676 թվականից մինչև 1711 թվականն այստեղ տեղակայված էր ֆրանսիական Սան Դոմինգո գաղութի մայրաքաղաքը, որն արդյունքում տեղափոխվեց Քափ Հայիտեն։ 1679 թվականին Պոր դե Պեում բռնկվեց Աֆրիկայից բերված ստրուկների առաջին ապստամբությունը։ 1902 թվականի հրդեհի պատճառով քաղաքը գրեթե հիմնովին ավերվեց։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի հյուսիսային հատվածում՝ Տորտու նեղուցի մերձափնյա շրջանում։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 0 մետր է։

## Բնակչություն
2013 թվականի տվյալների համաձայն՝ բնակչության թվաքանակ կազմում է 43 632 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի աճը՝ ըստ տարիների.*

## Տրանսպորտ
Պոր դե Պե քաղաքում գործում է համանուն օդանավակայանը, որը Պորտ-օ-Պրենսից և Քափ Հայիտենից ընդունում է տեղի մշտական չվերթները։ Քաղաքը լաստանավով գետանցով կապված է Տորտու կղզու հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայիթի
Ժովենել Մոիզ

**Ժովենել Մոիզ** (, ), հայիթիացի բիզնեսմեն և քաղաքական գործիչ, 2015 թվականի հոկտեմբերի նախագահական ընտրությունների թեկնածու և 2016 թվականին կայացած կրկնակի ընտրությունների թեկնածու։ 2017 թվականի փետրվարի 7-ին դարձել է Հայիթիի նախագահ։

## Կենսագրություն
Ժովենել Մոիզը ծնվել է Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Տրու-դյու-Նոր քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Էթյեն Մոիզը, վաճառական և ագարակատեր էր, իսկ մայրը՝ Լուսիա Բրունոն՝ դերձակուհի։ 1974 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Պորտ-օ-Պրենս, որտեղ նա կրթություն ստացավ։

1996 թվականին ամուսնացել է Մարտին Մարի Էթյեն Ջոզեֆի հետ, ով Ժովենելի դպրոցական տարիների ընկերուհին էր, և նրանք երեք երեխա ունեցան։ Այդ նույն տարում նա լքեց մայրաքաղաքը և բնակություն հաստատեց Պոր-դե-Պեում, որտեղ հիմնեց իր առաջին ընկերությունը՝ *«JOMAR Auto Parts»*-ը։ Նա նաև գյուղատնտեսական գործունեությամբ էր զբաղվում՝ հանդիսանալով Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի բանանի պլանտացիայի սեփականատերը։ 2001 թվականին նա լծվեց մի նոր գործի՝ ջրային տնտեսության բնագավառում՝ Հայիթիի Հյուսիսարևելյան և Հյուսիսարևմտյան դեպարտամենտներում կառուցելով հիդրոէլեկտրակայաններ և ջրատար ցանցեր։

2004 թվականին եղել է Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի *(CCINO)* անդամ, իսկ շուտով նաև պալատի ղեկավար ու Հայիթիի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի *(CCIH)* գլխավոր քարտուղար։ 2008 թվականին հիմնել *է Compagnie Haïtienne d’Energie S.A. (COMPHENER S. A.)* էներգետիկ ընկերությունը, որն զբաղվում էր Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենոի 10 մունիցիպալիտետներին արևային և քամու էներգիայի մատակարարմամբ։ 2012 թվականին հիմնել է *«Agritrans»* ընկերությունը, որը գործում էր գյուղատնտեսական բնագավառում՝ հենց դրանով նպաստելով Հայիթիում առաջին ազատ գյուղատնտեսական գոտու ստեղծմանը։

2015 թվականին Հայիթիի նախագահ Միշել Մարտեյին սեփական կուսակցությունից՝ Թեդ Կալեից *(PHTK)*, որպես 2015 թվականի նախագահական ընտրությունների թեկնածու՝ նշանակեց Ժովենել Մոիզին, քանի որ Մարտեյին չէր կարող դնել իր իսկ թեկնածությունը։ Ընտրությունների առաջին փուլում՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ժովենել Մոիզն զբաղեցրեց առաջին տեղը՝ ձայների 32,8 % արդյունքով՝ հաղթելով իր գլխավոր մրցակցին՝ Ժյուդա Սոլեստենին, ով հավաքել էր 25,2 % ձայն։ Ընտրությունների հաղթողը պետք է որոշվեր ընտրությունների երկրորդ փուլում, որն իսկզբանե նախատեսված էր անցկացնել 2015 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Սակայն Մոիզի հակառակորդը չընդունեց ընտրության արդյունքները՝ իշխանություններին մեղադրելով ընտրակեղծարարության մեջ։ Այդպիսի իրավիճակում Հայիթիի նախագահ Մարտեյին 2015 թվականի դեկտեմբերին հատուկ հանձնաժողով կազմեց՝ ընտրական օրենսդրության իրավախախտումների դեպքերի հետաքննության համար։ 2016 թվականի հունվարի սկզբին հանձնաժողովը հաստատեց քվեարկության ընթացքում տեղի ունեցած իրավախախտումները և որոշեց անցկացնել կրկնակի քվեարկություն։

2016 թվականի նոյեմբերին՝ կրկնակի ընտրությունների ժամանակ, Մոիզը հաղթեց առաջին փուլում՝ ստանալով ձայների 55,7 %-ը՝ առաջ անցնելով Ժյուդ Սոլեստենից, ով ստացել էր ձայների ընդամենը 19,5 %-ը։ Ժովենել Մոիզն իր պաշտոնն ստանձնեց 2017 թվականի փետրվարի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայիթիի նախագահներ
Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ
Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Լեկափենոսներ

մինի|Լեկափենոսների ընտանեկան դամբարանը
**Լեկափենոսներ**, հայկական տոհմ Բյուզանդիայում, որի հիմնադիրն է Թեոֆիլակտ Աբաստակտոսը։ Վերջինս 872 թվականին սարակինոսների դեմ մղած պատերազմում փրկում է Վասիլ Ա կայսեր կյանքը և որպես պարգև կալվածք ստանում։

## Ծագում
[մինի|Ռոմանոս I և [Կոստանդին Ծիրանածին]]
Տոհմական ազգանունն առաջացել է Լեկափե տեղանքի անունից, որը հավանաբար այն վայրն էր, որտեղ և գտնվում էր կալվածքը։ Ըստ ընդունված տարբերակի Թեոֆիլակտը եղել է հասարակ գյուղացի, սակայն ըստ Յ․ Լ․ վան Դիտենի, նա պատկանել է ազնվական ընտանիքի։ Նրա որդին՝ Ռոմանոս I-ը, 920 թվականին նստել է կայսերական գահին, իսկ դուստր Հելենան ամուսնացել է Վասիլ Ա-ի թոռան Կոստանդին VII կայսեր հետ։ Ռոմանոսի երեք որդիները՝ Քրիստափորը, Ստեփանն ու Կոնստանտինը կառավարել են Կոնստանդին VII-ի հետ համատեղ։ Մյուս որդին՝ Թեոֆիլակտը, 16 տարեկանում դարձել է Կոստանդնուպոլսի պատրիարք, իսկ թոռնուհին՝ Մարիա-Իրենեն, ամուսնացել է Բուլղարիայի կայսր Պետրոս I Բուլղարացու հետ։ Ռոմանոսի որդիներ Ստեփանն ու Կոնստանտինը 944 թվականի դեկտեմբերին իշխանությունից զրկում են արդեն իսկ ծերացած հորը, սակայն նրանց էլ գահընկեց է անում Կոստանդին Ծիրանածինը և վերականգնվում որպես միիշխան կայսր։ Նրանց հաջորդները շարունակում էին զբաղեցնել պալատական պաշտոններ հաջորդ տասնամյակներում, սակայն տոհմի ամենանշանավոր անդամը եղել է Ռոմանոսի ապօրինի որդին՝ Վասիլ Լեկափենոսը, որը եղել է պարակիմոմենոս և «ղեկավարել է» կայսերությունը մինչև 980-ական թվականները։

Այդուհետև ընտանիքի մասին վկայություններ առանձնապես չկան, միայն 11-րդ դարում ոմն Կոնստանտին Լեկափենոսի մասին հայտնի է դարձել իր կնիքի շնորհիվ, և տոհմի վերջին կարևոր անդամը եղել է Գևորգ Լեկափենոսը՝ 14-րդ դարի պաշտոնյա և գրող։

## Տոհմածառ
Ըստ Սթիվեն Ռանսիմենի «Ռոմանոս Լեկափենոս կայսրը և նրա գահակալությունը․ 10-րդ դարի Բյուզանդիայի ուսումնասիրություն» աշխատության, Հավելված IV․

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի հայկական տոհմեր
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի տոհմեր
Սթավանգեր 2016 (շախմատային մրցաշար)

**Սթավանգեր 2016**, միջազգային շախմատային մրցաշար, որն անցկացվել է 2016 թվականի ապրիլի 18-29-ը Սթավանգերում։

* Ժամանակը. տրվում է 100 րոպե՝ 40 քայլի համար, 50 րոպե՝ 20 քայլի համար, և ևս 15 րոպե՝ մինչև պարտիայի ավարտն ավելացվելով 30 վայրկյան՝ յուրաքանչյուր քայլի համար՝ սկսած 61-րդ քայլից։

## Մասնակիցներ

## Մրցափուլեր

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Գրականություն
* *Роджерс И.* Карлсен избавляется от сглаза // 64 — Шахматное обозрение. — 2016. — № 5. — С. 10—19.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Սթավանգեր 2016 մրցաշարը theweekinchess.com կայքում

Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Գոլենիշչև-Կուտուզովի տուն

**Գոլենիշչև-Կուտուզովի տուն** (), ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Այս առանձնատունը կառուցվել է 1822 թվականին անվանի ճարտարապետ Կարլ Ռոսսիի նախագծով՝ Սանկտ Պետերբուրգի ռազմական գեներալ-նահանգապետ Պավել Վասիլևիչ Գոլենիշչև-Կուտուզովի համար։

Գոլենիշչև-Կուտուզովի տան հասցեն՝ ք. Սանկտ Պետերբուրգ, Արվեստների հրապարակ, տուն 3։

## Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Շենքն ունի 3 հարկ, որոնց ճակատը ձևավորված է օրդերով։ Առաջին հարկը շարված է կոպտատատաշ քարով։ Վերին հարկին վերնակառուցված է ատտիկոս։

Շենքի ներսույթը մասամբ փոխվել է 1843 թվականին (ճարտարապետ՝ Գ. Յ. Բոսսե), ինչպես նաև 20-րդ դարի սկզբին, սակայն սկզբնական տեսքով մինչև մեր օրերը մեծ մասամբ չի պահպանվել։ Որոշ սենյակներ զարդարված են ծեփվածքով, տեղ-տեղ առկա են բուխարիներ։

## Պատմություն
1833-1835 թվականներին տունը պատկանել է անվանի պատմաբան, գրող, հրապարակախոս Նիկոլայ Կարամզինի կնոջը՝ Եկատերինա Անդրեևնա Կարամզինային։

1833-1837 թվականներին առանձնատանն ապրել են հայտնի երաժիշտներ Միխայիլ և Մատվեյ Վիելգորսկի եղբայրները։

Այդ տարիներին Ալեքսանդր Պուշկինը հաճախ էր հյուրընկալվում Վիելգորսկիների և Կարամզինայի տներում։

1924-1939 թվականներին տանն ապրում էր նկարիչ Իսահակ Իզրաիլևիչ Բրոդսկին, ինչի մասին հիշեցնում է տան պատին փակցված հուշատախտակը։ 1949 թվականին առանձնատանը կազմակերպվեց հայտնի նկարչի թանգարան-բնակարանը, որի ցուցադրության մի մասը հենց Իսահակ Իզրաիլևիչի գործերն են, մյուս մասը՝ ռուս այլ նկարիչների։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  
*  
* 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Նադավ Լապիդ

**Նադավ Լապիդ** (, ), իսրայելցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, գրող։

## Կենսագրություն
Նադավ Լապիդը ծնվել է կինեմատոգրաֆների ընտանիքում։ Սովորել է Թել Ավիվի համալսարանում և Երուսաղեմի՝ Սեմ Շպիգելի անվան կինոյի դպրոցում։ Լապիդի դեբյուտային լիամետրաժ ֆիլմը «Ոստիկան» ֆիլմն է, որը 2011 թվականին Լոկարնո կինոփառատոնում արժանացել է ժյուրիի հատուկ մրցանակի։

2019 թվականին «Հոմանիշներ» ֆիլմը դարձել է Բեռլինի 69-րդ միջազգային կինոփառատոնի «Ոսկե արջ» անվանակարգի մրցանակակիր։

## Ֆիլմագրություն
* Ընկերուհի Էմիլիա (2006)
* Ոստիկան (2011)
* Քայլերը Երուսաղեմում (2013)
* Դաստիարակչուհի (2014)
* Հոմանիշներ (2019)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* Նադավ Լապիդի «Հոմանիշներ ֆիլմը» դարձել է Բեռլինի 69-րդ միջազգային կինոփառատոնի «Արծաթե արջ» անվանակարգի մրցանակակիր

Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի գրողներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հրեա ռեժիսորներ
Նիկողայոս Հրաշագործ մատուռ (Յալթա)

**Սուրբ Նիկողայոս Հրաշագործ մատուռ** (), մատուռ Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Գտնվում է Սվերդլովի և Ռուզվելտի փողոցների խաչմերուկում։

## Պատմություն
Նիկողայոս Հրաշագործի մատուռը, ի հիշատակ կայսր Նիկոլայ II-ի և Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի ամուսնության, 1896 թվականին հիմնադրվել է այն տեղում, որտեղ 1837 թվականին կայսր Նիկոլայ I-ը հրապարակեց Յալթային քաղաքի կարգավիճակ շնորհվելու մասին հրամանը։

Մատուռի նախագծի հեղինակն էր յալթացի անվանի ճարտարապետ Նիկոլայ Պետրովիչ Կրասնովը։ Մատուռի օծման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 1896 թվականի դեկտեմբերի 6-ին արքեպիսկոպոս Մարտինիանի ներկայությամբ։ Արտաքին պատերին ներկառուցվել էին հուշատախտակներ, որոնց վրա գրված էր.
*«1837 թվականի [[սեպտեմբերի 17]]-ին Նորին Կայսերական Մեծություն [[Նիկոլայ I]]-ը, այս վայրից դիտելով իր առջև բացված տեսարանը, հրամայեց Յալթա գյուղը վերանվանել Յալթա քաղաք»։*

Մի քանի աստիճանները տանում էին կամարակապ, փորագրվածքով զարդարված մուտքի մոտ։ Մատուռի ներսում կար Ս. Ա. Կորովինի հեղինակած Սուրբ Նիկողայոս Հրաշագործի մեծ գեղեցիկ սրբապատկերը։

Խորհրդային իշխանության տարիներին` 1932 թվականին, մատուռն ավերվեց, իսկ 2001 թվականի մայիսին Յալթայի ծովափնյա հատվածում սկսվեց նրա վերականգնումը։ Նախագծի հեղինակն է ճարտարապետ Ա. Վ. Պետրովան։ Սուրբ Նիկողայոս Հրաշագործ մատուռի հիմնարկեքի արարողությանը և օծմանը մասնակցում էին Կիևի և համայն Ուկրաինայի մետրոպոլիտ Վլադիմիրը և Սիմֆերոպոլի ու Ղրիմի արքեպիսկոպոս Լազարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Յալթայի եկեղեցիներ
Գևորգ Պողոսյան (ֆուտբոլիստ)

** Գևորգ Վարդանի Պողոսյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության «Արարատ» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
2002 թվականին խաղացել է Առաջին լիգայի «Նորք Մարաշ» ակումբում, որում հանդես է եկել երկու լիարժեք մրցաշրջան։ 2004 թվականի մրցաշրջանի առաջին կեսն անցկացրել է «Նորք Մարաշում», հետո տեղափոխվել է Աշտարակի «Միկա» ֆուտբոլային ակումբ։ Սկզբում խաղացել է երկրորդ թիմում։ Իրեն ցուցադրելով լավագույն կողմից՝ շուտով ընդգրկվել է հիմնական թիմում։ Ակումբի հետ պայմանագիր է կնքել 2008 թվականի մարտի 1-ին, 3 տարի ժամկետով։ Թիմում խաղացել է պաշտպանի կարգավիճակով 13 համարի ներքո։ «Միկայի» կազմում իր նորամուտը կատարել է 2004 թվականի հուլիսի 1-ին՝ Հայաստանի գավաթի խաղարկության շրջանակներում մասնակցելով «Երևան Յունայթեդ» ակումբի դեմ տնային խաղին, որում աշտարակցիները, որ իրենց խաղերն անցկացնում էին Երևանում, հաղթել են 3:1 հաշվով։

## Ելույթների վիճակագրություն
*2011 թվականի նոյեմբերի 24-ի տվյալներով*

## Ձեռքբերումներ
*  **«Միկա»**
***[[Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն|Հայաստանի առաջնության]]* արծաթե մրցանակակիր –  2009
***Հայաստանի առաջնության* բրոնզե մրցանակակիր – 2007
** *[[Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ|Հայաստանի գավաթի]] դափնեկիր* – 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ՀՖՖ-ի պաշտոնական կայքում
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Միրզա Բաբաև

**Միրզաղա (Միրզա) Աբդուլջաբբար օղլի Բաբաև** (, ), խորհրդային ադրբեջանցի էստրադային երգիչ և դերասան, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ (1956), Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (1992), «Փառք» շքանշանի դափնեկիր (2002):

## Կենսագրություն
thumb|180px|ձախից|Միրզա Բաբաևի հուշատախտակ (Բաքու)
Ադրբեջանական էստրադային երաժշտության հիմնադիրներից մեկը՝ Միրզա Բաբաևը, ծնվել է 1913 թվականի հուլիսի 16-ին Բաքվում։ Բարձրագույն կրթությունն ստացել է Մ. Ազիզբեկովի անվան Արդյունաբերական ինստիտուտի ճարտարապետության ֆակուլտետում։ Միրզա Բաբաևը Բաքվում և Ադրբեջանի այլ քաղաքներում բազմաթիվ շենքերի և թանգարանների նախագծերի հեղինակն է։

Միրզա Բաբաևը 1940-ական թվականների սկզբին՝ պատերազմից վերադառնալուց հետո, սկսեց իր երգչային կարիերան՝ կոմպոզիտոր Թոֆիկ Կուլիևի ղեկավարած ջազ նվագախմբում։ 1948 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիա՝ հայտնի երգիչ Բյուլ-բյուլի դասարան և այն ավարտել է վոկալի մասնագետի որակավորմամբ։

Միրզա Բաբաևը նկարահանվել է ավելի քան 30 ֆիլմերում։ Տարիներ շարունակ աշխատել է Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում։

Մահացել է 2003 թվականի հունվարի 13-ին՝ 89 տարեկանում։

## Պարգևներ
1956 թվականին արժանացել է «Ադրբեջանի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ», 1992 թվականի մարտի 4-ին՝ Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի կոչման։ Երկու անգամ պարգևատրվել է «Հումայ» մրցանակով։

## Կինոարվեստում
### Դերերը կինոյում
* 1975- Խնձորը որպես խնձորի,
* 1960- Այգյուն,
* 2002- Բաժանումը ծովն է,
* 1985- Փեսանի առևանգումը,
* 1982- Դժվար ճանապարհներ,
* 1963- Ռոմեոն իմ հարևանն է,
* 1964- Ուլդուզ,
* 1981- Ուզեյիրի կյանքը;

## Տեսագրություններ
* Միրզա Բաբաև — «Ծաղիկ իմ պատուհանում»
* Միրզա Բաբաև — «Չես եկել»
* Միրզա Բաբաև — «Թիթեռ»
* Միրզա Բաբաև — «Գուրբան օլում»
* Միրզա Բաբաև — «Նավահանգստում»
* Միրզա Բաբաև — «Ով եկավ, ով գնաց»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Կատեգորիա:Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Որս (մուլտֆիլմ)

**Որս** (), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Էդուարդ Նազարովը 1979 թվականին։

Մուլտֆիլմում օգտագործվել է Յոհան Սեբաստիան Բախի երաժշտությունը։

## Սյուժե

Մեծ քաղաքի փողոց՝ բարձր տներ, լուսավորված ցուցափեղկեր, շտապող անցորդներ, ավտոմեքենաների հոսք․․․ Տղան մտնում է որսորդական խանութ, դիտում է պատից կախված նկարներն ու հաղթանշանները և պատկերացնում, թե ինքը աֆրիկյան սավաննայում է։ Վսեմ քայլում են փղերը, ընձուղտներն ակացիա են ուտում, կռունկները պարում են։ Հավալուսները ձկներ էր բռնում, իսկ ջրի մեջ նստած են գետաձիերը։ Սավաննայում վազում են զեբրերը, այծքաղները, ջայլամները։ Շրջապատում կյանքը եռում է։ Եվ հանկարծ տղան ծառի տակ առյուծ է տեսնում, իսկ կողքը` լիցքավորված հրացանով իսկական որսորդին։ Տղան հասցնում է կրակել առաջինը և կպչում է ուղիղ որսորդի ճակատին։ Առյուծը փախչում է․․․

«Տղա՜, խանութը փակվում է», արտաբերում է վաճառողը։ Երազանքները ցրվում են, և տղան նորից դուրս է գալիս քաղաքի աղմկոտ փողոց։

## Ստեղծում
* Սավաննայի տեսարանում օգտագործվում է Բախի երաժշտությունը, իսկ քաղաքային տեսարանում հնչյում է Ալեքսանդր Գրադսկու երաժշտությունը։
 
## Հեղինակներ
* Տնօրեն՝ Լյուբով Բուտիրինա
* Խմբագիր՝ Ելենա Միխայլովա
* Մոնտաժող՝ Նատալյա Ստեպանցևա
* Օգնականներ՝ Ե․ Կարավաևա, Ի․ Կուլակովա, Դ. Կուլիկով, Ե․ Կունակովա, Տ․ Լիտկո, Տ․ Սոկոլսկայա

## Փառատոներ և մրցանակներ
Մուլտֆիլմն արժանացել է մի շարք փառատոնների մրցանակների.

* 1979 - Համամիութենական կինոփառատոն Կիևում-Լավագույն ֆիլմ
* 1980 - Միջազգային կինոփառատոն Ուեսկայում (Իսպանիա)-Լավագույն ֆիլմ
* 1980 - Մուլտֆիլմերի երրորդ միջազգային կինոփառատոն Էշպինյուում (Պորտուգալիա)-«Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակ

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով «Masters of Russian Animation Volume 3» մուլտֆիլմերի ժողովածուում։ 
«Հեքիաթների հեքիաթ» (1979) Յուրի Նորշտեյն,
«Որս» (1979), Էդուարդ Նազարով,
«Վերջին որս» (1982), Վալենտին Կարավաև,  
«Կար-չկար, մի շուն կար» (1982) Էդուարդ Նազարով, 
«Մրջունի ճանապարհորդությունը» (1983) Էդուարդ Նազարով,
«Առյուծն ու ցուլը» (1983) Ֆյոդոր Խիտրուկ,
«Գայլն ու հորթը» (1984) Միխայիլ Կամենեեցկի,
«Զավեշտախաղ» (1981) Իդեյ Գառանին,
«Հին սանդուղքը» (1985) Ալեքսանդր Գորլենկո, 
«Թագավորական սենդվիչ» (1985) Անդրեյ Խրժանովսկի, 
«Սիդորով Վովայի մասին» (1985) Էդուարդ Նազարով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Dublin Super Cup 2011

**Dublin Super Cup 2011**, միջազգային ֆուտբոլային մրցաշար, որն անցկացվել է 2011 թվականի հուլիսի 30-ից 31-ը։ Մրցաշարի բոլոր հանդիպումներն անցկացվել են «Ավիվա» մարզադաշտում։ Մրցաշարին մասնակցել են «Սելտիկ»-ը, «Ինտեր»-ը, «Մանչեսթեր Սիթի»-ն և Իռլանդիայի բարձրագույն լիգայի հավաքականը։ Հաղթանակի համար տրվում էր 3 միավոր, ոչ ոքիի համար՝ 1, իսկ պարտության համար՝ 0։ Ակումբներին լրացուցիչ միավորներ էին տրվում յուրաքանչյուր խփած գոլի համար։
250px|thumb|right|«Ավիվա» մարզադաշտը

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Խաղերի արդյունքները

----

----

----

## Ռմբարկուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարը flashscore.com կայքում

Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում
Ճարճրուկ ցանովի

**Ճարճրուկ ցանովի** (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
30-80 սմ բարձրությամբ ճյուղավոր ցողունով միամյա խոտաբույս է։ Քնարաձև տերևները երկար են և փետրաձև մասնատված։ Խոշոր, սպիտակավուն կամ դեղնավուն, բաժակից կրկնակի երկար պսակաթերթերի վրա երևում են մանուշակագույն ջղերը։ Հաստ պտղակոթով, երկար, թրաձև կտուցով պտուղը երկարավուն ձվաձև պատիճ է։ Բաց դարչնագույն, պատիճներում երկու շարքով դասավորված սերմերը մանր են։

## Տարածվածություն
Որպես մոլախոտ աճում է լեռնային գոտիների այգիներում և ցանքսերում, աղբավայրերում։ Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Արարատի, Արմավիրի, Սյունիքի, Վայոց ձորի մարզերում և Արցախում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են կանաչ զանգվածը, ծաղիկներն ու սերմերը։ Բույսը թարմ վիճակում որպես բանջարեղենային ավելցուկ օգտագործվում է տարբեր կերակրատեսակներում և որպես համեմունք՝ աղցաններում, ապուրներում, իսկ սերմերից պատրաստում են մանանեխ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Օրեանդա (հյուրանոց, Յալթա)

309px|մինի|Հյուրանոցի նոր մասնաշենքերը
**«Օրեանդա» հյուրանոց** (), հյուրանոց Յալթայում (Ղրիմ), որը կառուցվել է 1907 թվականին ար-դեկո ոճով և քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկն է։ Այն գտնվում է Սև ծովի ափին` Յալթայի առափնյա փողոցում` շրջապատված Ղրիմի գեղատեսիլ լեռներով։

«Օրեանդա» հյուրանոցը Premier Hotels ցանցի մի մասն է։

## Պատմություն
«Օրեանդա» հյուրանոցը կառուցվել է 1907 թվականին հուսարական գնդի դանիական ծագումով հրամանատար, գլխավոր շտաբի ակադեմիայի ռազմական պատմության և մարտավարության պրոֆեսոր, գրող և երկրային գործիչ Ալեքսանդր Վիտմերի` հյուրանոցի առաջին սեփականատիրոջ կողմից։ Արդեն այն ժամանակ «Օրեանդան» ճանաչվել էր Յալթայի գավառի և ամբողջ Ղրիմի առաջին կարգի լավագույն հյուրանոցը։ Հյուրանոցի բացման և կառուցվածքի մասին գրում էին այն ժամանակի գրեթե բոլոր թերթերը։ Հյուրանոցի անվանումը ծագում է Օրեանդա տեղանունից։

Նախահեղափոխական ուղեցույցները նշում էին, որ հյուրանոցը հայտնի էր «*անթերի պարենով, հիասքանչ կահույքով, հայելային ապակիներով, մաքրությամբ, լավ կազմակերպված այգով»*։ Հյուրանոցի նախասրահներում սիգարի անզուգական հոտը խառնվում էր թարմ աղացած սուրճի և թանկարժեք օծանելիքի բույրերի հետ, գեղարվեստի սրահում ցուցադրվում էին Հովհաննես Այվազովսկու, Իվան Շիշկինի, Վլադիմիր Մակովսկու, Վասիլի Վերեշչագինի և «Օրեանդայի» մշակութային ավանդույթների հիմքը դրած այլ արվեստագետների կտավները։ 1918 թվականին, Յալթայում հեղափոխական իրադարձությունների շրջանում, հյուրանոցն օգտագործվել է որպես ապաստան և բոլշևիկյան կառավարության ղրիմյան հակառակորդների պաշտպանական կետ։ Հյուրանոցի շենքի տանիքին տեղադրված գնդացիրներից գնդակոծվում էին Առափնյա փողոցը և նրա շրջակայքը մինչև այն պահը, երբ հեղափոխական նավաստիները նավից կրակոցով դադարեցրին կրակը` վնասելով երրորդ հարկի հյուրանոցային համարներից երկուսը։

Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո «Օրեանդայի» համար սկսվեց նոր փուլ։ Հյուրանոցն ազգայնացվեց, այն դարձավ հյուրանոց-պանսիոնատ, առողջարան, ԽՍՀՄ ԿԳԿ փակ տիպի հանգստյան տուն և ՆԳԾԿ առողջարան։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում հյուրանոցում տեղակայված էր ռազմական հոսպիտալ։ Հետպատերազմյան շրջանում «Օրեանդա» հյուրանոցը վերափոխվեց առողջարանի, որտեղ շարունակեցին բուժումը պատերազմի տարիներին վիրավորված զինվորներն ու սպաները։ 1958 թվականին հյուրանոցը ենթարկվեց «Ինտուրիստի» Ղրիմի մասնաճյուղին։

1970-ական թվականների սկզբին, այնուհետև` 2001 թվականին, «Օրեանդան» երթարկվեց մի քանի խոշոր վերակառուցման։

Հյուրանոցում նկարահանվել է խորհրդային պաշտամունքային «Ասսա» ֆիլմը։

2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին հյուրանոցի դիմաց բացվել է գրող Յուլիան Սեմյոնովի հուշարձանը։ Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը։

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Сайт сети гостиниц Premier Hotels 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ար դեկո ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Գուրգեն Մելիքսեթյան

**Գուրգեն Հակոբի Մելիքսեթյան** (), հայ ֆուտբոլիստ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մոսկվայի «Լոկոմատիվի» դպրոցի սան է, որի երիտասարդական կազմում 2004 թվականին մասնակցել է Ռուսաստանի երիտասարդական առաջնությանը՝ անցկացնելով երեք խաղ։ 2005 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Նիկա» ակումբ, որի կազմում հանդես է եկել Երկրորդ դիվիզիոնի առաջնությունում։ 2007 թվականին տեղափոխվել է հայկական «Գանձասար» (Կապան) ակումբ, որի կազմում մասնակցել է Հայաստանի առաջնության 11 խաղի։ 2007 թվականից հետո նրա մասին այլևս տեղեկություններ չկան, և Հայաստանի պաշտոնական ակումբների կայքերում նրա խաղերը չեն հիշատակվել։

### Հավաքական
Գուրգեն Մելիքսեթյանը հրավիրվել է Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքական, որպեսզի նախապատրաստվի Եվրոպայի 2005 թվականի առաջնության խաղերին։ Պատանեկան հավաքականում իր նորամուտը կատարել է այդ առաջնությունում 2005 թվականի մայիսի 27-ին՝ մասնակցելով Իտալիայի հավաքականի դեմ խաղին։ Հրավիրվել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքական, որի կազմում անցկացրել է երեք խաղ։

## Տարկետում բանակից
2011 թվականի հունվարին 27-ին Հայաստանի կառավարությունը որոշում է ընդունել ազգային հավաքականի 3 ֆուտբոլիստների՝ Արթուր Ստեփանյանին, Գուրգեն Մելիքսեթյանին և Սերգեյ Հովհաննիսյանին տալ տարկետում բանակից։ Հետագայում պարզվել է, որ այդ մարդկանց մասին հիշատակված չէ Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում. այդ մարդիկ չէին հրավիրվել ֆուտբոլի ազգային հավաքական, և նրանց մասին ոչինչ հայտնի չէր։ Չնայած հասարակության հետ կապերի պատասխանատուի պաշտոնակատար Տիգրան Իսրայելյանը բացատրել է, թե ովքեր են այդ մարդիկ, ֆուտբոլիստներին գտնել չի հաջողվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Բարսեղ Կիրակոսյան

**Բարսեղ Կիրակոսյան** (), ռուսաստանաբնակ և հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել Հայաստանի հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
2009 թվականին հունվարին գնվել է «Խիմկի» ակումբի կողմից։ Օգոստոսի վերջին մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով տեղափոխվել է երկրորդ դիվիզիոնի «Մետալուրգ» ակումբ, իսկ հաջորդ մրցաշրջանում ակումբը գնել է նրա պայմանագիրը և ոչ առանց նրա օգնության անցել Առաջին դիվիզիոն։ «Մետալուրգ Ենիսեյն» զբաղեցրել է 4-րդ տեղը Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղարկությունում, որն անցկացվել է նոյեմբերի 9-15-ը Մոսկվայում։ Բարսեղ Կիրակոսյանը ճանաչվել է մրցաշրջանի լավագույն կիսապաշտպան։ Ամառային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ ավարտվել է պայմանագրի ժամկետը, և Կիրակոսյանը հեռացել է ակումբի կազմից։

### Հավաքականում
Բարսեղ Կիրակոսյանը եղել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի ավագ։ 2004 թվականի փետրվարի 18-ին կատարել է իր նորամուտը Հայաստանի ազգային հավաքականում՝ մասնակցելով Հունգարիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին։

## Ծանոթգրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը championat.ru կայքում  *(2005 թվականից)*
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում
* 

Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ավտոդորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մաշուկ-ԿՄՎ-ի ֆուտբոլիստներ
Skin (երգ, Rag'n'Bone Man)

«**Skin**», բրիտանացի երգիչ և երգահան Rag'n'Bone Man-ի երգը։ Երգը թողարկվել է 2017 թվականի հունվարի 26-ին՝ որպես թվային ներբեռնում՝ Columbia Records-ի միջոցով։ Այն երգչի դեբյուտային ալբոմ Human-ի (2017) երրորդ սինգլն է։ Երգի հեղինակներն են Ռորի Գրեհեմը (Rag'n'Bone Man), Ջոնի Քոֆերը, Ջեմի Սքոթը, Մայք Նիդլը և Դեն Բրայերը։

## Տեսահոլովակ
2017 թվականի մարտի 25-ին տեսահոլովակը վերբեռնվել է Rag'n'Bone Man Vevo յութուբյան ալիք։ Պրոդյուսերը հայտնի ուկրաինացի Twitter troll Գրեգ Դավենփորթն է։ Այն նկարագրում է մի երիտասարդ տղայի, որը քայլելով լքված գյուղում, ապաստան է փնտրում։

## Թրեք-ցուցակ

## Շքերթներ

### Շաբաթական շքերթներ

### Տարեվերջյան շքերթներ

## Սերտիֆիկացում

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Արենածաղիկ սովորական

**Արենածաղիկ սովորական** (), արենածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
30-150 սմ բարձրությամբ, հաստ փայտացող արմատով բազմամյա խոտաբույս է։ Սրտաձև հիմքով, նստադիր, մանր ատամնաեզր, նշտարաձև տերևները դասավորված են ուղղաձիգ կողավոր ցողունի վրա։ Վեց պսակաթերթիկներով գեղեցիկ ծիրանի ծաղիկները հավաքված են երկար հասկանման ծաղկաբույլերում։ Պտուղը քառանիստ երկփեղկանի տուփիկ է։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է գրեթե բոլոր մարզերում, խոնավ վայրերում, առուների և ճահիճների ափերին։ Մեղրատու և գեղազարդային բույս է։ Հարմար է առուներն ու լճակները կանաչազարդելու համար։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են տերևները, ցողունները, ծաղիկներն ու արմատները։ Ծաղիկներից ստանում են խմորեղենների պատրաստման մեջ կիրառվող սննդային ներկ։ Արմատներն օգտագործում են դաբաղելու և գործվածքները դարչնագույն ներկելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Արենածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Ավելուկ ալպիական

**Ավելուկ ալպիական** () մատիտեղազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Ուղիղ ակոսավոր, մուգ շագանակագույն ճյուղավոր ցողուններով, 30-200մ բարձրությամբ, բազմամյա խոտաբույս է։ Վերին ցողունային տերևները նստադիր են, իսկ լայն և սուր եռանկյունաձև տերևաթիթեղիկներով ստորինները՝ խոշոր, երկար կոթուններով, երկարավուն։ Ցողունի վրա օղակներով դասավորված են կանաչավուն ծաղիկներից կազմված հուրանաձև ծաղկաբույլերը։ Պտուղները մանր դարչնագույն ձվաձև և եռանիստ ընկուզիկներ են։

## Տարածվածություն
Աճում է թփուտներում, գետափերին, մարգագետիններում, ալպյան և մերձալպյան գոտիների խոնավ և պտղաբեր հողերում։ Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Արագածոտնի մարզերում և Արցախում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են արմատները և տերևները։ Տերևները թարմ և եփած վիճակում օգտագործում են  նաև որպես սնունդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Մանանեխ դաշտային

**Մանանեխ դաշտային** (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նակարագրություն
20-100 սմ բարձրությամբ, միամյա  խոտաբույս է, որն ունի բարակ արմատ և ճյուղավոր ցողուն։ Վերին նշտարաձև տերևները նշտարաձև տամնեզր են, իսկ ստորինները՝ փետրաձև կտրտված։ Ցողուների գագաթներին խմբված մանր ծաղիկները դեղին են և չորսանդամ։ Բաժակաթերթիկներն ու պսակաթերթիկները դասավորված են խաչաձև։ Գնդաձև սև սերմեր, որոնց երկարությունը 18-25 սմ է, ուղիղ պատիճներում տեղադրված են մեկ շարքով։

## Տարածվածություն
Որպես մոլախոտ աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների աղբավայրերում։ Հանդիպում է Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Արմավիրի, Արարատի, Արագածոտնի, Սյունիքի մարզերում։ Մեղրատու բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են սերմերը, որոնք պարունակում են լորձային նյութեր, սպիտակուցներ, եթերային և ճարպային յուղեր և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կուժկոտրուկ ամառային

**Կուժկոտրուկ ամառային** (), գորտնուկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Գորշ, հաստ կոճղարմատով, քուղանման արմատներով միամյա խոտաբույս է։ 10-50 սմ բարձրությամբ ուղիղ, վերին մասում ճյուղավոր ցողունները խիտ ծածկված են հերթադիր, բաց կանաչ, փետրաձև, գծային հատվածների մասնատված տերևներով։ 7-15 սմ երկարությամբ առանձին, խոշոր, աղյուսագույն-կարմիր ծաղիկները աճում են ցողունների գագաթներին։ Հնգանդամ բաժակը կանաչ է և թավոտ։ Ծաղիկն ունի բազմաթիվ առէջներ և վարսանդներ։ Պսակաթերթիկների հիմքային մասում կան սև պուտեր։ Պտուղները սերմնիկներ են։

## Տարածվածություն
Աճում է տափաստաններում, չոր լանջերին և ցանքսերում։ Հանդիպում է Տավուշի, Արագածոտնի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են ցողունները, տերևներն ու ծաղիկները։ Բույսի խոտային մասը պարունակում է ածխաջրեր, կարոտին, ցիմարին և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Գորտնուկազգիներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Բուն Աղվանքի հայերեն վիմագրերը (գիրք)

**«Բուն Աղվանքի հայերեն վիմագրերը»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 1997 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 1-ին գիրքը (Գիրք Ա)։ Այն հեղինակել և կազմել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Գիրքը ներկայացնում է Կուր գետի միջին հոսանքի ձախափնյա շրջաններում կամ պատմական Բուն Աղվանք երկրամասում պահպանված հայերեն արձանագրությունները, որոնք 1982-1986 թվականներին նշված տարածքից հավաքվել և վերծանվել է՝ թվով 516 վիմագիր։ Ներկայացված են նաև փաստաթղթերի լուսապատճեններ, պատմական և ժամանակակից լուսանկարներ, ինչպես նաև վիմագրերի արտատպումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Աղվանք
Կատեգորիա:1997 գրքեր