Սիրիզա

**Ձախերի արմատական կոալիցիա** (, առավել հայտնի է վանկային հապավումով՝ **Սիրիզա** (հունարենից թարգմանաբար նշանակում է «արմատապես», որպես հապավում՝ ՍԻՐԻԶԱ (), Հունաստանում գործող ձախակողմյան քաղաքական կուսակցություն։

Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2004 թվականին՝ որպես ձախերի կոալիցիա և արմատական միություն։ 2012 թվականից Հունաստանում պաշտոնապես գործում է որպես քաղաքական կուսակցություն։

Սիրիզան համարվում է Հունաստանի խորհրդարանի գերակշռող կուսակցությունը, որի առաջնորդն է Հունաստանի ներկայիս վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը։ Վերջինս վարչապետի պաշտոնում է դեռևս 2015 թվականի սեպտեմբերի 21-ից։

Կուսակցության խորհրդանշական գույներն են կարմիրը (ձախակողմյան քաղաքականություն), կանաչը (կանաչ քաղաքականություն) և մանուշակագույնը (սոցիալական շարժում)
:

## Պատմություն
Սիրիզա ձախակողմյան կուսակցության նախատիպի ստեղծումը պայմանավորված էր նրանով, որ 2004 թվականին Հունաստանի Հանրապետությունում ձախակողմյան ծայրահեղականնրը կատարեցին հեղափոխություն։

Հունաստանում գործող ստալինյան կոմունիստական կուսակցությունը գնալով թուլանում էր և այլևս չէր կարողանում ամրապնդել իր դիրքերը Հունաստանում։ 1991 թվականին Հունաստանի ձախերի կոալիցիան և բնապահպանական կանաչների շարժումը (Սինասպիսմոս կամ ԻՆՍ) միասին դաշինք են կնքում և սկսում են քաղաքական ասպարեզում հանդես գալ որպես մեկ կուսակցություն։ Այս կուսակցությունը դառնում է հիմք հետագայում Սիրիզա կուսակցության ստեղծման համար։

2000 թվականին երկու կուսակցությունների միավորման հետևանքով ստեղծվում է նաև Նորացված էկոլոգիական և կոմունիստական ձախերի կուսակցությունը, որը կոմկուսի իրավահաջորդն էր Հունաստանում։ Այս կուսակցությունը ուներ առավելապես ռուսամետ մտքեր և գաղափարներ։

Մի շարք գաղափարներով տարբեր երկու կոալիցիաների հիմնական վեճի առիթն էր սոցիալական ծառայությունների սեփականաշնորհման մերժումը, ազգայնացրել ձեռնարկությունների ստեղծումը, սոցիալական ապահովվածությունը, Կոսովոյի պատերազմի դատապարտումը, կենսաթոշակային բարեփոխումները և ընդդիմությունը նոր «հակաահաբեկչական» օրենքների։

Կարևոր վեճի առիթ էր այն, թե կոալիցիաներից որի ներկայացուցիչը կմասնակցեր մեծ ութնյակի երկրների դեմ գագաթնաժողովին։

## Տես նաև
* Հունաստանի Հանրապետություն
* Հունաստանի խորհրդարան
* Ալեքսիս Ցիպրաս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ecological Intervention 
* Internationalist Workers Left
* The Greek crisis is not just about Greece. Greece, Financialization and the EU: The Political Economy of Debt and Destruction.
* Xekinima 
* SYRIZA MPs - Vouliwatch.gr
* Only Syriza Can Save Greece. James K. Galbraith and [Yanis Varoufakis. ''The New York Times'', 23 June 2013.
* [http://www.ladocumentationfrancaise.fr/pages-europe/d000562-grece.-le-synaspismos-tiraille-entre-social-democratie-et-anarchisme-par-Dimitri Kitsikis/article ''Grèce. Le Synaspismos tiraillé entre social-démocratie et anarchisme'', Grande Europe, no.16, janvier 2010, La Documentation Française. Read on Line]
* [https://www.jacobinmag.com/2015/01/phase-one/ Greece: Phase One]. ''Jacobin.'' 22 January 2015.
* [http://www.theguardian.com/commentisfree/2015/feb/17/the-pro-worker-pro-growth-experiment-in-greece-is-under-threat The pro-worker, pro-growth experiment in Greece is under threat]. Senator [Bernie Sanders for *The Guardian.* 17 February 2015.
* Indebted yes, but not Guilty  by Slavoj Žižek, Potemkin Review, 22 February 2015.

Կատեգորիա:Հունաստանի կուսակցություններ
Կատեգորիա:Սոցիալիզմը Հունաստանում