open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ադել Թադևոսյան

**Ադել Սիմոնի Թադևոսյան** (), հայ հոգեբույժ։ Բժշկագիտության թեկնածու (1969), պրոֆեսոր (1998)։ Էկոլոգիայի և անվտանգության միջազգային գիտական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

## Կենսագրություն
Ադել Թադևոսյանը ծնվել է 1937 թվականին Թբիլիսիում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Մոսկվայում, Լենինգրադում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի Վլադիմիր Մայակովսկու անվան դպրոցը։ 1955-1961 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում։ 1961-1963 թվականներին եղել է Իջևանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցի վարիչ, 1963-1989 թվականներին Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում հաջորդաբար աշխատել է որպես ավագ լաբորանտ, ասպիրանտ, ասիստենտ, ավագ գիտաշխատող, 1985 թվականից՝ դոցենտ։ 1969 թվականին ԵրԲԻ-ում պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Հիշողության խանգարումները էպիլեպսիայի ժամանակ» թեմայով և ստացել բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1975-1982 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարությունում՝ որպես նախարարին առընթեր բուժկանխարգելիչ օգնության տեսչության տեսուչ։ 1989-2000 թվականներին եղել է Հայաստանի սոցապ նախարարության «Սթրես» հոգեկան առողջության ինստիտուտի տնօրենը։ 1992 թվականին նրա ղեկավարած ինստիտուտը պարգևատրվել է Լոմոնոսովի անվան ոսկե մեդալով։ 1995 թվականից համատեղությամբ աշխատել է Հայկական բժշկական ինստիտուտում՝ որպես հոգեբուժության ամբիոնի վարիչ։ 1998 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ Բազմիցս մասնակցել է հանրապետական, միութենական ու միջազգային գիտաժողովների՝ Հայաստանում, Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում, Իսպանիայում, ԱՄՆ-ում։ 1999 թվականին Համբուրգում կայացած Հոգեբույժների համաշխարհային 11-րդ կոնգրեսում եղել է «Հայաստանի երկրաշարժի հոգեախտաբանական ասպեկտները» սեկցիայի կազմակերպիչն ու նախագահը։ Հանդիսանում է Հոգեբուժության բնագավառում բարեփոխումների ժնևյան նախաձեռնող խմբի անդամ, ՄԱԿ-ի սոցիալ-հոգեբանական ծրագրերի բլոկի աշխատակից։ Ընտրվել է Էկոլոգիայի և անվտանգության միջազգային գիտական ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Աշխատել է «Սթրես» ՀԱԻ-ում՝ որպես խորհրդատու-փորձագետ։ Հայկական հոգեբուժական ասոցիացիայի անդամ է։

Գիտական ուսումնասիրություններն նվիրված են էպիլեպսիայի, սուիցիդոլոգիայի, սթրեսոլոգիայի, արտակարգ իրավիճակների հոգեբուժության խնդիրներին։ Հեղինակ է շուրջ 70 գիտական հոդվածների։ Ադել Թադևոսյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Սթրեսոլոգիա՝ գիտություն տառապանքի մասին» ժողովածուն (Երևան, 1996)։

## Պարգևներ
Հունգարիայի քաղաքացիական պաշտպանության հուշամեդալ, 1998

## Երկեր
* «Սթրեսոլոգիա՝ գիտություն տառապանքի մասին» ժողովածու, Երևան, 1996։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Թորուն Էրիքսեն

**Թորուն Էրիքսեն** (, ), նորվեգացի ջազ երգիչ. կոմպոզիտոր և երաժիշտ :

## Կենսագրություն և կարիերա
Թորուն Էրիքսենը ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 8-ին նորվեգական Տելեմարք ֆյուլքեի Լունդե բնակավայրում։ Նրա մոտ երաժշտական տաղանդը ի հայտ է եկել դեռևս մանուկ հասակում ու սկսել է վեց տարեկան հասակում երգել։ Ելույթներ է ունեցել զանազան երաժշտական խմբերում։ Երբ Թորուն Էրիքսենը տասնինը տարեկան էր, արդեն հայտնի էր հայրենիքում որպես սոլո երգչուհի։

Թորուն Էրիքսենը հիմնականում երգում է սոուլ, ջազ, խմբերգային երգեր, ինչպես նաև փոփ ժանրի երգեր։ Այդ հարուստ փորձն ունենալով երգչուհին սկսում է անձամբ ստեղծագործել ու նոր երգեր գրել։

1997 թվականին Թորուն Էրիքսենը տեղափոխվում է մայրաքաղաք Օսլո։ Այստեղ ընդունվում է Նորվեգիայի սցենարային ինստիտուտ () և հաջողությամբ ավարտում այն։

Երգչուհին դրանից հետո սկսում է ակտիվորեն հյուրախաղերի մեկնել ու բազմաթիվ հայտնի երաժիշտների ու երաժշտական խմբերի հետ համագործակցել։ Մասնակցում է բազմաթիվ ջազային փառատոների ինչպես հայրենի Նորվեգիայում, այնպես էլ արտասահմանում։

Թորուն Էրիքսենը ոչ միայն վոկալիստ է, այլև բազմաթիվ երգերի հեղինակ։

Նրա առաջին դեբյուտային ալբոմը լույս է ընծայվում 2004 թվականին, որը կոչվում է «*Glittercard»*: 

«*Prayers & Observations»* ալբոմի համար, որը ներկայացվել է նորվեգական Jazzland Recordings լեյբլում 2006 թվականին, բոլոր երգերը գրում է անձամբ Թորուն Էրիքսենը։ Նրա շատ երգեր (իսկ դրանք բոլորը մայրենի բուքմոլով չեն, այլ անգլերենով) ծնվել են անհատական հույզերի և տպավորությունների ներքո։ Ալբոմում տեղ գտած «*Song Of Sadness»* երգը նվիրված է ընկերոջ՝ սաքսաֆոնահար Սիգրուդ Կոնի վառ հիշատակի, ով մահկանացուն կնքում է 2004 թվականին Թայլանդում տեղի ունացած ավերիչ ցունամիի ժամանակ։ Սա միակ ստեղծագործությունն է, որտեղ Թորուն Էրիքսենը դուետով է հանդես գալիս. նրա հետ երգում է Պաալ Ֆլլաթոյը։

Թորուն Էրիքսենը միշտ հանդես է գալիս ջազային խմբով։

## Երաժիշտներ
* Kjetil Dalland (բաս կիթառ)
* Torstein Lofthus (հարվածային գործիքներ)
* David Wallumrød (ստեղնաշարային գործիքներ)
* Frøydis Grorud (սաքսոֆոն և ֆլեյտա)

## Սկավառակագրություն
*Glittercard (Emarcy Records) 2004
*Prayers & Observations (Emarcy Records) 2006
*Passage (Jazzland) 2010
*Visits (Jazzland) 2014
*Grand White Silk (Jazzland) 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Торун Эриксен
* Torun Eriksen «Glittercard» (2003)
*Offizielle Webseite
*Biografie, Diskografie und News bei JazzEcho

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ջազ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Հերսիր

250px|մինի|Հաակոն յարլի մասին սագայի նկարազարդումից
**Հերսիր** (, ), հին նորվեգական ազնվականական տիտղոս, որ փոխանցվել է ժառանգաբար։ Տարածում է ունեցել միայն Նորվեգիայի արևմտյան ափերին։ Քաղաքացիական և ռազմական կարգավիճակն ու գործառույթները բացահայտված չեն։

Հետագայում փոխարինվել է *լենդրման* (), ապա` *սյուսլուման* () տիտղոսներով։

## Անվան ծագումնաբանություն
Անվան ծագումնաբանությունը բացահայտված չէ։ Վարկածներից մեկի համաձայն` այն ծագում է հին գերմաներեն *harisja* բառից և նշանակում է «բանակի գլխավոր զորավար»։ Մեկ այլ տարբերակի համաձայն` բառը ծագում է հին սկանդինավերեն *herr* բառի սեռական հոլովից, որ նշանակում է զորք, իսկ հերսիրը հոգնակի թվով` այդ զորքի հրամանատար։

Մեկ ուրիշ տարբերակի համաձայն էլ բառը ծագում է հին սկանդինավերեն härad կամ herred բառից, որը ռազմական ստորաբաժանման միավոր է։ Այս իմաստով «հերսիր» անվանումը համընկնում է ավելի ուշ գործածության մեջ մտած մյուս անվանումների` լենդրմանի և սյուսլումանի հետ, որոնք կապված են «հող», «երկիր», «սյուսլա» () հասկացությունների հետ` միացված «մարդ» բառին։

## Քենինգներ
Քենինգներում (սկալդերի կիրառած փոխաբերության տեսակ է) յարլերին, հերսիրներին և հիրդմաններին անվանում են կոնունգի ընկերներ, զրուցակիցներ, սեղանակիցներ ():

Իսլանդացի սկալդ, պատմագիր Սնորրի Սթուրլուսոնը հերսիրին բնորոշելու համար ավելի ճիշտ է համարում օգտագործել հենց այն նույն քենինգները, ինչ գործածել են կոնունգի համար` ոսկի բաժանող (), առատաձեռն (), տիտղոսակիր (), ժողովրդի առաջնորդ (), զորքի ղեկավար ():

## Սոցիալական դիրք
Պարզաբանված չէ, թե ինչ գործառույթներ է ունեցել հերսիրը։ Անվան ծագման տարբերակներից ելնելով` այն նշանակել է կա'մ զորքի հրամանատար, կա'մ ցեղի իշխան` այդտեղից բխող ռազմական, օրենսդրական գործառույթներով։ Հավանական է, որ հյոդվինգի նման հրսիրն էլ միաժամանակ և' քաղաքական, և' ռազմական ու կրոնական առաջնորդ է իր ներկայացրած բնագավառում։

Այն հանգամանքը, որ հերսիրի տիտղոսը կրել են Նորվեգիայի արևմտյան մասերում, հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ նրանք սերտորեն առնչվում են վիկինգների մշակույթին։ Հետագայում` ռեյդերի դարաշրջանի անկման հետ, փոխվել է նաև վերնախավը։ Իշխող նոր խավի հիմքը կազմել է ֆերմերային հարուստ ազնվականությունը, իսկ իշխանությունը կենտրոնացվել է խոշոր հողատերերի շուրջ։ Այդ երևույթը առավել վառ դրսևորվել է երկրի արևելքում, մասնավորապես` Թրյոնդելագում։ Նորվեգիան նվաճելու իր նկրտումներում Օլաֆ II-ը հենվում էր խոշոր հողատերերի աջակցության վրա։ Սկսած XI դարից «հերսիր» եզրը սկսել է միաձուլվել «լենդրման» և «սյուսլուման» եզրերին։ Ահա ինչպես է Սնորրի Սթուրլուսոնը նկարագրել հերսիրների ուշ շրջանը.

## Աղբյուրներ
Այս եզրի հիմնական սկզբնաղբյուրները հին իսլանդերեն տեքստերն են։ Ահա ինչպես են մեջբերվում Հարալդ I Գեղավարսի խոսքերը.

«Ռիգայի մասին երգում» հերսիրը ակնածանքի արժանի տիտղոս է։ Ինգվար ճանապարհորդի մասին սագայում հյոդվինգի մասին խոսելիս նշվում է, որ վերջինս ձգտում էր կնության առնել կիսալեգենդար Էրիկ Հաղթանակող արքայի դստերը, սակայն արքան ստորացուցիչ էր համարում իր դստերը ցածր տիտղոս ունեցող հյոդվինգի հետ ամուսնացնելը։

Հերսիրը հիշատակվում է նաև իտալական ավերված Ասպ քաղաքի Sö136 քարի վրա թողած գրությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Կատեգորիա:Տիտղոսներ
Մանուկ Էքսերջյան

**Մանուկ Էսերջյան** (), ամերիկահայ ճարտարապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ստամբուլում։ Ավարտել է Ստամբուլի Թագավորական դպրոցի Ճարտարապետության բաժինը 1914 թվականին։ Նրա նախագծերով են կառուցվել «Manhasset», Նյու Յորքի բժշկական կենտրոնը և հիվանդանոցը։ Նա հայտնի դարձավ իր առաջին մրցանակը ստանալուց հետո, $750, Բրոդվեյի (Manhattan) լավագույն դիզայնի համար։

## Կարիերան որպես դիզայներ
1927 թվականին Էքսերջյանին պատկանող և նրա նախագծով կառուցված չորս տները գտնվում են Cannon Place-ում, Բրոնխի 288-րդ փողոցի վրա։ Նա սեփականացրեց մի քանի հողակտորներ Lexington Avenue (Manhattan)-ում, որոնք նրանից գնվել էին 1929 թվականի փետրվարին։

1934 թվականի մարտին Մանուկ Էքսերջյանը տեղեկացավ, որ Միացյալ Նահանգների դաշնային կառավարության միջոցներից հատկացված $25,000,000 նախատեսված է «East Side» ցածրադիր շրջանների բնակարանների համար։ Նա ընդգծեց, որ այդ նույն գումարը, որն օգտագործվում է նոր տների թաղամասեր կառուցելու համար, կարող է երկարաձգել աղքատ թաղամասերի գոյությունը։ Դա կարող էր տեղի ունենալ, քանի որ մասնավոր կապիտալը ընդունակ չէր լինի մրցակցելու հարկերից ազատված բնակարանների հետ։

Էքսերջյանը ձևավորեց երեք խումբ առանձնատներ Queens Boulevard-ում, որը գտնվում է Նյու Յորքի անտառապատ բլրի 66-րդ և 67-րդ ավենյուի միջև։ Նախագծված է վեց հարկանի պարտեզի ոճով, 1937 թվականին։ 212 բնակարան և 14 խանութ նախատեսվում է կառուցել այդ տարածքում։

Որպես Ժամանակակից Տների Ձևավորման նախագահ Էքսերջյանը 1940 թվականի նոյեմբերին վերականգնեց և վաճառեց քսանչորս հողատարածք, երեք թաղամասեր 8-րդ Ավենյուի մետրոյի համար։ Հիմնականում զարգացան «Austin» փողոցի հարավային մասը, «Yellowstone Boulevard»-ի արևելյան մասը։ Ավելի վաղ նա կառուցեց և վաճառեց մի քանի մասնավոր տներ։

## Մահը
Մանուկ Էքսերջյանը մահացել է 1974 թվականին 86 տարեկան հասակում, Մանհասեթի Բոնի Հեիթս Ռոդի իր տանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Փիթեր Ֆինչ

**Ֆրեդերիկ Ջորջ Փիթեր Ինգլ Ֆինչ** (, ), ավստրալիացի դերասան, այն երկու դերասաններից մեկը, որ արժանացել է «Օսկար» մրցանակի հետմահու («Հեռացանց» ֆիլմի համար)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Peter Finch’s Gravesite
* Փիթեր Ֆինչը National Film and Sound Archive-ում

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Հորդալան

**Հորդալան** (),  ֆյուլքե Նորվեգիայի կենտրոնական հատվածում (Արևմտյան Նորվեգիա), Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Վարչական կենտրոնն է Բերգենը։ Սահմանակցում Սոգն օգ Ֆյուրանե, Բուսկերուդ, Տելեմարկ և Ռուգլան ֆյուլքնեներին։

## Աշխարհագրույթուն
Հորդալանն իրենից ներկայացնում է կիսաշրջանաձև տարածք։ Տեղակայված է Նորվեգիայի արևմտյան ափին։ Ֆյուլքեում է գտնվում Հարդանգեր ֆյորդ ազգային պարկի տարածքի գրեթե կեսը։ Տարածաշրջանը հայտնի է իր ջրվեժներով և սառցադաշտերով։ Ամենահայտնի Վյորինգսֆոսսենն է։

Հորդալան ֆյուլքեի բնակչության շուրջ 60 %-ը բնակվում են Բերգենում։

## Պատմություն
Հորդալան շրջանը գոյություն ունի արդեն հազար տարի։ 7-րդ դարից այդ տարածքը կազմված էր փոքր կոմսություններից։ 16-րդ դարի սկզբին Նորվեգիան բաժանվում է չորս լեների *(վարչատարևածքային բաժանման ձև Սկանդինավիայում)*։ Բերգենի լենը, որի վարչական կենտրոնը Բերգեն քաղաքն էր, ընդգրկում էր Նորվեգիայի հյուսիսային և արևմտյան հատվածների մեծ մասը։

1662 թվականին լեները փոխարինվեցին ամտերով։ Բերգենի ամտն կազմված էր Հորդալանդայից, Սոգն օգ Ֆյուրանեից, Թրոմսից և Նուրլանից։ 1763 թվականին ամտն բաժանվեց հյուսիսային և հարավային մասի։ 1919 թվականին սկսեց գործածվել Հորլանդ անվանումը։
1831-1972 թվականներին Բերգեն քաղաքն ուներ քաղաք-կոմսության կարգավիճակ։ 1915 թվականին Օրսթադ շրջանը միացվեց Բերգենին։ 1972 թվականին քաղաքին միացվեցին նաև Արնա, Ֆանա, Լաքսերվագ և Օսանե շրջանները։ Ավելի ուշ Բերգենը կորցրեց իր կարգավիճակը և միացվեց Հորլանդին։

## Հորդալանի վարչատարածքային բաժանում
Հորդալան ֆյուլքեն կազմված է 33 կոմունաներից

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Manger 29 To Bergen (5672350914).jpg
Պատկեր:Halsnoey-19-k6.jpg
Պատկեր:Bergen City Center - Flickr - GregTheBusker.jpg
Պատկեր:Algroyna Hordaland Norway 2009 5.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Brekke, Nils Georg (red): Kulturhistorisk vegbok Hordaland, Bergen 1993.
* Norseng, Per G. «Gulating». Besøkt 19. mai 2016.
* Folkemengd 1. januar. Heile landet, fylke og kommunar.
* Historisk statistikk: Befolkning.
* Folkemengde i kommunene 1. januar. Registrert første år. Framskrevet i tre alternativer i 2040.

## Արտաքին հղումներ
* Ֆյուլքեի պաշտոնական կայք: 
* Հորլանդի քարտեզը: 

Կատեգորիա:Հորդալան
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կոմսություններ
Վիշապանավակների տոն

մինի
**Վիշապանավակների տոն** (Duānwǔ jié (端午节), Չինաստանի ավանդական տոներից մեկը։ Այն կոչվում է նաև «Կրկնակի հնգյակ», քանզի, համաձայն լուսնային օրացույցի, տոնը նշվում է հինգերորդ ամսվա հինգերորդ օրը։ Այն լի է բազմաթիվ մրցութային ծրագրերով, որից ամենակարևորը վիշապանավակների թիավարության մրցույթն է։

Վիշապաձև նավակների տոնը նշվում է ի հիշատակ հայտնի լիրիկական պոետ Ցու Յուանի, ով իր ժողովրդի համար հետագայում դարձավ հայրենասիրության կերպար։ Օրվա ընթացքում հիմնականում ուշադրության կենտրոնում են երեխաները։ Նրանց համար ծնողները պատրաստում են ապարանջաններ և փոքրիկների ճակատին նկարում են «Արքա» իմաստ արտահայտող 王 (վան) հիերոգլիֆը։ «Ձախորդություններից խուսափելու» համար երեխաներին սովորեցնում են ինքնուրույն պատրաստել նետ ու աղեղ։ Տոնը նախանշում է ամառվա տապի սկիզբը և դրա հետ կապված հիվանդությունները։ Ուստի, տոնի կարևոր ավանդույթներից մեկն է համարվում «Չարը վանող» օշինդրից հմայլների պատրաստումը։
մինի
Չինական նավավարության մրցույթն իր տարածումը գտավ Հոնկոնգից և Թայվանից մինչև Ամերիկա` դառնալով ամենատարածված սպորտաձևերից մեկը։ 2006 թվականին տոնը ստացավ «Ազգային մշակութային ժառանգության» կոչում և 2007 թվականին իր տեղը գտավ Չինաստանի պաշտոնական տոների ցանկում։ Մինչ այդ, Վիշապանավակների տոնի ժողովրդական ավանդույթները դիտվում էին որպես սնահավատություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի տոներ
Մարինե Մխիթարյան

**Մարինե Համլետի Մխիթարյան** (), թատրոնի և կինոյի հայ դերասանուհի, ասմունքող, ռեժիսոր, սցենարիստ, լրագրող, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Մարինե Մխիթարյանը ծնվել է Կիրովականում։ Հաճախում էր դպրոցականների պիոներ-պալատի թատերական, ասմունքի, նկարչական, հմուտ ձեռքերի խմբակները և երաժշտական դպրոց՝ քանոնի դասարան։ Հետագայում դրանք իրենց անջնջելի հետքը թողեցին արվեստագետի կերպարի ձևավորմանը։
մինի
Առաջին բեմելը չհաշված դպրոցական տարիները, 1982 թ. կայացավ Կիրովականի համամիութենական և հանրապետական փառատոնների դափնեկիր երկաթուղայինների կուլտուրայի տան ժող. թատրոնի բեմում, Ժորա Հարությունյանի «Հիվանդ համար 199» կատակերգությունում բուժքրոջ դերակատարմամբ։ 1983-1985 թթ. սովորել է Հայկական թատերական ընկերության դրամատիկական ստուդիայում, 1995-2000 թթ. Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական-ռեժիսորական բաժնում և գերազանց ավարտել։ 1984-2000 թթ. որպես դերասանուհի աշխատել է երեք թատրոններում ՝ Կիրովականի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում, Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում և Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում, զուգահեռաբար դասավանդել և մինչ օրս դասավանդում է տարբեր բուհերում և ուսումնական հաստատություններում։ Նկարահանվել է հինգ տասնյակից ավել ֆիլմերում։ Ասմունքում է հայ դասականների գործերը։ Թղթակցում է մի շարք թերթերի, գրում սցենարներ։ Քաղաքացիական պարտքի զգացումն ու կամավորական աշխատանքով զբաղվելու ցանկությունը նրան բերեց կանաց հասարակական կազմակերպություն՝ ՀՕՄ (1992 թ.): Ազատ ժամերին ասեղնագործում է մանրանկարչությունից, մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների։ 1984 թվականից ՀԹԳՄ -ն անդամ է, 2007 թվականից ժողովրդական վարպետ (?), 2012 թվականից՝ CIOFF-ի (ավանդական արվեստների և փառատոների միջազգային կազմակերպության) անդամ է։

## Կրթություն

* 1977-1982 թթ. Կիրովականի Է. Կզարթումյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցի Ժողովրդական գործիքների բաժին (քանոն)
* 1983-1985 թթ. Հայաստանի թատերական ընկերության դրամատիկական ստուդիա
* 1995-2000 թթ. Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ (ԵԹԿՊԻ) դերասանական-ռեժիսորական բաժին
* 2008 թ. Գեղարվեստական դիզայնի դասընթաց
* 2012 թ. Կանաց լիդերության դպրոց, ստացել «Հասարակական-քաղաքական գործունեության կազմակերպիչ» որակավորումը
* 2012- 2016 թթ. մասնակցել է բազմաբնույթ մի շարք սեմինար - դասընթացների և ստացել վկայականներ
 
## Ընտանիք
Պետական, քաղաքական, ռազմական ականավոր գործիչ Խաչիկ Մանուկի Մխիթարյանի թոռնուհին է։

## Աղբյուրներ
* «Վերածնունդ» նոյ. 30 1991 թ. - «Երկունք»
* «Եթեր» շաբաթաթերթ համար 12 / 410/ 21.03.02 թ. - «Նա սիրում է բեմը»
* «Լոռու Մարզ» թերթ   թիվ 17 /9797/  6 մարտի 2004 թ - «Նրա կոչումն ու էությունը բեմն է»
* «Վանաձորյան խճանկար» 19 նոյ. 2008 թ. - Նոր մարտաֆիլմ էկրաններին «Վրիժառու»
* «Առավոտ» 19.03.2009 թ. - «Ներկայացնում են կանայք»
* «Եթեր» թիվ 25 /791/ 18.06.09 - «Գլխարկները վեր՝ Ազնավուրն է երգում»
* «Եթեր» շաբաթաթերթ համար 14/931/ 05.04.2012 -«Բազմաշնորհ, բազմազբաղ Մարինե Մխիթարյանը»
* «Մաշտոց» հասարակական, կրթամշակութային, հայագիտական հանդես գիրք «37» - «Մարինե Մխիթարյան»
* «Շողակն Արարատյան» թիվ 9/288/, մայիս 2012 թ. - «Աստծունն է փառքը»

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Թոմաս Արն

**Թոմաս Արն** (, ), ամբողջական անունը՝ Թոմաս Ավգուստին Արն, անգլիացի կոմպոզիտոր։ Արնը «Աստված, պահպանիր թագավորին/թագուհուն» () բրիտանական ազգային օրհներգի հեղինակն է։

## Կենսագրություն
Թոմաս Արնը ծնվել և մանկությունը անցկացրել է Լոնդոնի Քովենթ Գարդեն շրջանի Քինգ Սթրիթ փողոցում։ Նրա հայրը պաստառագործ էր։ Նա սովորել է Էտոնի հայտնի քոլեջում՝ իրավաբան դառնալու հեռանկարով։ Ծնողներից գաղտնի պարապել և հմտացել է ջութակի և ստեղնաշարային գործիքների բնագավառներում։ Հաշվի առնելով Թոմասի եռանդը և ձեռք բերված նոր գիտելիքները, նրա հայրը համաձայնվում է, որ որդին իր գործունեությունը շարունակի երաժշտական ասպարեզում։

## Երաժշտական գործունեություն
Կարճ ժամանակ ուսուցանել է Մայքլ Ֆեսթինգի մոտ, ով Իտալական Օպերայի երաժշտախմբի ղեկավարն էր։ Հիմնական հմտությունները ձեռք է բերել ինքնուրույն և այդ նպատակով աշխատանքի է ընդունվել Օպերայում որպես սպասավոր։ Սովորեցրել է քրոջը (հետագայում հայտնի դերասանուհի Միսիս Սայբերին) և կրտսեր եղբորը երգել և ընդգրկել է նրանց իր Ռոզամունդ (1733)() առաջին բեմադրված օպերայում։ Օպերան հիմնված էր Ջոզեֆ Էդիսոնի 1707 թվականի լիբրետոյի վրա և գրված էր «իտալական ոճով»։
մինի|ձախից|Թոմաս Արնի հուշատախտակը Քովենթ Գարդենի Սուրբ Պողոսի եկեղեցում
Շուտով Արնը սկսում է համգործակցել Դրուլի Լեյն թատրոնի () հետ և երաժշտություն է գրում Միլթոնի «Կոմուս» () դիմակային ներկայացման համար։ Արնը հետզհետե ձեռք է բերում անգլիական առաջատար լիրիկական կոմպոզիտորի համբավ։ Նրա թեթև, մեղեդիկական ոճը հստակ արտահայտվում են իր հետագա «Ալֆրեդ»() և «Փարիզի Դատը»() ստեղծագործություններում, որոնք երկուսն էլ գրվում են 1740 թվականինին Վելսի Արքայազնի Քյայվդեն նստավայրում։ Իր «Տիրիր, Բրիտանիա» () հանրահայտ ստեղծագործությունը լայն ճանաչում է ստանում և հաճախ օգտագործվում է որպես կայսրության ոչ պաշտոնական օրհներգ։ Այն նաև հնչում է անգլիական նավատորմի և բանակի հետ առնչվող միջոցառումների ընթացքում։

Ընտանեկան խնդիրների պատճառով երկու տարի Դուբլինում անցկացնելուց հետո, 1744 թվականին նա վերադառնում է Լոնդոն և նշանակվում է Դրուլի Լեյն թատրոնի և Վոքսոլ Գարդենսի կոմպոզիտոր։ Հաջորդող տասնամյակների ընթացքում Արնը հրատարակում է իր երաժշտական մի քանի ժողովածուներ։ 1759 թվականին նա դառնում է Օքսֆորդի երաժշտական գիտությունների դոկտոր։ 1961 թվականին նա հրապարակում է իր Հուդիթ () օրատորիան և Արտարքսես () օպերան, որոնք շարունակում են բեմադրվել մինչև 19-րդ դարի սկիզբը։

Իր կյանքի վերջին տասնամյակում,  Արնը Ստրատֆորդում բեմադրում է Գարիկի գովերգը (), նվիրված Շեքսպիրի 1769 թվականի հոբելյանին։ 1771-1776 թվականների ընթացքում Արնը երաժշտություն է գրում «Կախարդական արքայազնը» (), «Էլֆրիդա»()  և «Կարակտիկուս»()   ստեղծագործությունների համար։

## Մահը
1778 թվականին  Թոմաս Արնը մահանում է։ Նրա մարմինը հուղարկավորվում է Քովենթ Գարդենի Սուրբ Պողոսի տաճարում, որտեղ 68 տարի առաջ նրան կնքել էին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Անժելա Շահնաբաթյան

**Անժելա Թադևոսի Շահնաբաթյան** (), հայ պարուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1959)։

## Կենսագրություն
Անժելա Շահնաբաթյանը ծնվել է Օշական գյուղում։ Նրա կատարողական վարպետությունը ձևավորվել է Թաթուլ Ալթունյանի, Իլյա Արբատովի և Էդվարդ Մանուկյանի ղեկավարությամբ։ 1941-1970 թվականներին եղել է Հայկական ժողովրդական երգի-պարի համույթի, 1970-1978 թվականներին` Հայֆիլհարմոնիայի առաջատար մենապարուհի։ Շահնաբաթյանի պարարվեստն առանձնացել է հայկական ժողովրդական պարի պլաստիկ, յուրօրինակ մարմնավորմամբ, ազգային վառ շեշտվածությամբ։ Կատարել է «Ուզունդարա», «Նազելի», «Նազպար», «Նաիրի» և այլ պարեր։ Ելույթ է ունեցել աշխարհի ավելի քան 30 երկրներում։

1980-1985 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1959,
* Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային 6-րդ փառատոնի դափնեկիր, Մոսկվա, 1957։

## Հիշատակ
Անժելա Շահնաբաթյանի անունով է կոչվում Օշականի Մշակույթի պալատի ժողովրդական պարերի համույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ
Վիսոչինա երկրամաս

**Վիսոչինա երկրամասը** (չեխ․ Kraj Vysočina), Չեխիայի հանրապետության վարչական միավորում, որը գտնվում է պատմական Բոհեմիա շրջանի հարավ-արևելքում և Մորավիայի հարավ-արևմուտքում, մինչև 2001 թվականի մայիսին կրում էր Յիգլավական երկրամաս, իսկ 2001 թվականի կայիսից՝ ուղղակի Վիսոչինա։ Երկրամասի վարչական կենտրոնը Յիգլավա քաղաքն է։

## Վարչական բաժանում
Վիսոչինա երկրամասը կազմված է 5 շրջանից, որոնք իրենց հերթին բաժանվում են ընդլայնված լիազորմամբ 15 մունիցիպալիտետի և 25 մունիցիպալիտետների։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներովերկրամասում են ապրում 505 565 մարդ, մյուս չեխական շրջաններում այն զբաղեցնում է 14-ից 12-րդ հորիզոնականը։ Երկրամասում կա 704 բնակեցված կետ, այդ թվում նաև 34 քաղաք։ Միջին խտությունը 732 մարդ/բնակեցված կետ է, բնակեցված կետերից մեծ մասը ունի 500 բնակիչ։

## Բնակեցված կետեր
մինի|Վիսոչին երկրամասի շրջանները․<br />1) Գավլիչկուբ-Բրոդ<br />2) Ժդյար Սազավոուի վրա<br />3) Պելգրժիմով<br />4) Յիգլավա<br />5) Տրշեբիչ

### Քաղաքներ

### Գյուղեր
* Բենետիցե
* Ժդյար Սազավոուի վրա

## Արտաքին հղումներ
* Bernard — տեղական գարեջրի ապրանքանիշը

## Ծանոթագրություններ

## Ссылки
* Երկրամասի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Չեխիայի վարչական բաժանում
Սանտորինի (հրաբուխ)

**Սանտորինի** (), վահանային հրաբուխ, որը գտնվում է Հունաստանի Թիրա կղզու վրա՝ Եգեյան ծովի ափին։

Համարվում է Սանտորինի կղզու ամենաբարձր կետը, որն ունի ծովի մակարդակից մինչև 130 մետր բարձրություն։ Մեզ հայտնի է, որ Սանտորինի կղզին առաջացել է մեզանից դեռևս 880 հազար տառի առաջ։

Առաջին ժայթքումն եղել է 1645-1600 տարի առաջ։ Դրա հետևանքով վերացել է կղզու վրա գտնվող ամբողջ քաղաքակրթություն՝ Կիկլադյան քաղաքակրթությունը։ Ժայթքումն ունեցել է բազմաթիվ աշխարհագրական հետևանքներ։

Ներկայումս Սանտորինի հրաբխի վրա կառուցված են համանուն կղզու բազմաթիվ տեսարժան վայրերը։ Այն համարվում է Հունաստանի ամենից այցելվող լեռներից մեկը։

Հրաբխի վերջին ժայթքումը եղել է 1950 թվականին։

## Տես նաև
* Սանտորինի
* Հունաստանի հրաբուխների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի լեռներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Ավետիք Գևորգյան

**Ավետիք (Ավրորա, Ավետ) Աշոտի Գևորգյան** (), հայ դերասան։

Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Արամոյի հայրը, կինոդերասանուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստուհի Լաուրա Գևորգյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Ավետիք Գևորգյանը ծնվել է Երևանում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան թիվ 19 միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Երևանի թեթև արդյունաբերության տեխնիկումի կոշիկի տեխնոլոգիայի բաժինը։ 1960 թվականից աշխատել է «Նաիրի» կոշիկի ֆաբրիկայում, եղել է ձևավորող, 1971 թվականից միաժամանակ աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում և նկարահանվել է ֆիլմերում։ Եղել է բազմաթիվ հայկական ֆիլմերի տնօրենը։

## Մահ
1980 թվականին հիվանդացել է ծանր հիվանդությամբ։ Մահացել է Երևանում 1984 թվականին։

## Ֆիլմեր
* «Տղամարդիկ», 1971
* «Համագյուղացիներ», 1974
* «Երբ գալիս է սեպտեմբերը», 1974
* «Հուսո աստղ», 1978
* «Լեգենդ ծաղրածուի մասին», 1979

### Ռեժիսորի ասիստենտ
* Լքված հեքիաթների կիրճը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Ֆլեքեֆյորդ

**Ֆլեքեֆյորդը** կոմունա է Նորվեգիայի Վեստ Ագդեր ֆյուլքեում։ Այն գտնվում Լիստեր ավանդական շրջանում։ Կոմունայի ադմինիստրատիվ կենտրոնը Ֆլեքեֆյորդ քաղաքն է։ Ֆլեքեֆյորդում են գտնվում Սիրա, Գյուլանդ, Ռասվագ, Կիրկեհավն և Անա-Սիրա գյուղերը։

Ֆլեքեֆյորդը Սորլանդետ աշխարհագրական շրջանի ամենաարևմտյան կոմունան է։ Այն գտնվում է Ստավանգեր և Քրիստիանստադ քաղաքների գրեթե ճշգրիտ մեջտեղում։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
ձախից|մինի|Ֆլեքեֆյորդ քաղաքի տեսարան
ձախից|մինի|Սելուրա լիճ
ձախից|մինի|Սիրայի Բակկե եկեղեցու տեսարան
Ֆլեքեֆյորդ փոքր քաղաքը դարձել է կոմունա 1838 թ․ հունվարի 1-ին։ 1942 թ․, որպես Նես կոմունայի մի մասը (բնակչությունը՝ 377), փոխանցվել է Ֆլեքեֆյորդ քաղաքին։ 1965 թ․ հունվարի 1-ին, եղել է խոշոր քաղաքային միավորում Շեյի Կոմիտեի աշխատանքի պատճառով։ Այդ օրը, Բակկե (առանց Օքսենդալի շրջանի), Գյուլանդ, Հիդրա և Նես կոմունաները միավորվել են Ֆլեքեֆյորդ քաղաքի հետ՝ ստեղծելով նոր, ավելի խոշոր Ֆլեքեֆյորդի կոմունան 8,800 բնակչով։ 1987 թ․ հունվարի 1-ին հյուսիսային Ֆլեքեֆյորդի Վիրակ և Էսպեվեիտ շրջանները (բնակչությունը՝ 41), փոխանցվել են Սիրդալի կոմունային։

### Անվանումը
Կոմունան (և քաղաքը) անվանվել են տեղեկան *Flekkefjorden* ֆյորդի անունով։ Ֆյորդը անվանվել է հին *Flikka* ֆերմայի անունով, որը տեղակայված է եղել ֆյորդի մոտ։ Անվան նշանակությունն անհայտ է։

### Եկեղեցիներ
Նորվեգիայի եկեղեցին ունի չորս ծխական համայնք (sokn) Ֆլեքեֆյորդի կոմունայում։

## Քույր քաղաքներ
Ֆլեքեֆյորդը քույր քաղաք է հետևյալ վայրերի հետ։
*  Բերնտիսլենդ, Ֆայֆ, Շոտլանդիա (1946-ից)
*  Էլբոու լեյք, Գրանտի շրջան, Մինեսոտա, ԱՄՆ (1973-ից)
*  Բոլնաս, Եվլեբորգ, Շվեդիա (1950-ից)
*  Մորսո, Հյուսիսային Յուտլանդիա, Դանիա (1950-ից)
*  Կանկաանպյաա, Սատակունտա, Ֆինլանդիա (1950-ից)
*  Միսբուրգ-Անդերտեն, Հանովեր, Գերմանիա (1971-ից)

Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Բաքվի կենդանաբանական այգի

**Բաքվի կենդանաբանական այգի** (), պետական կենդանաբանական այգի Բաքվում։ Ամենահինը Ադրբեջանում։ Բացվել է 1928 թվականին։ Գտնվում է Ադրբեջանի տուրիզմի և մշակույթի նախարարությունների և Բաքվի քաղաքային իշխանության ենթակայության տակ։ Այգու ընդհանուր տարածքը կազմում է 4,25 հա։

## Պատմություն
[thumb|left|200 px|[Առյուծ|Աֆրիկյան առյուծ]]
thumb|right|200 px
[thumb|left|200 px|[Ազնիվ եղջերու]]
[thumb|right|200 px|[Ջայլամ]]
Բաքվի կենդանաբանական այգին բացվել է 1928 թվականին Անատոլի Լունաչարսկու անվան այգում։

1942 թվականին Ռոստովի տարհանված կենդանաբանական այգու հիմքի վրա ստեղծվեց նոր կենդանաբանական այգի, որի բացումը կայացավ երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1945 թվականին։ Մինչև 1958 թվականը կենդանական այգին տեղակայված էր ոչ մեծ զբոսայգում, երկաթգծերի կայարանի հարևանությամբ, որը հետագայում կրեց Իլիչի անունը։

1958 թվականին այն տեղափոխվեց Բաքվի շրջանի Բաիլովո բնակավայր, որտեղ մնաց մինչև 70-ական թվականների կեսը, երբ տեղի ունեցավ Բաիլովի հայտնի սողանքը, որի պատճառով սատկեցին առյուծը և արջը։ Այս դեպքը քաղաքային իշխանություններին ստիպեց գազանանոցը նոր, ավելի անվտանգ վայր տեղափոխել։ Մինչ 1985 թվականը այն գտնվեց Ռազինո բնակավայրում։

Այդ ժամանակ կենդանաբանների, կենսաբանների և այլ մասնագետների փորձագիտական խումբը որոշեց, որ գազանանոցի համար ավելի հարմար է Նարիմանովի շրջանը։ Բաքվի մանկական երկաթուղու հարևանությամբ սկսվեց նոր կենդանաբանական այգու շինարարությունը։

## Կենդանիների թիվը
thumb|left|200 px|Ուղտայծ
thumb|right|200 px|Երկսապատ ուղտ
Այս պահին Բաքվի կենդանաբանական այգում պահվում է 160 տեսակի կենդանի՝ ընդհանուր մոտ 1200 գլուխ կենդանի։

* 2010 - 160 տեսակի 1200 կենդանի։

## Կենդանիների տեսակներ

## Խորհրդանիշ
Բաքվի կենդաբանական այգու խորհրդանիշը վարդագույն ֆլամինգոն է, որն առաջին անգամ Բաքու բերվել է 90-ական թվականների սկզբին։ Այժմ այգում կա 28 ֆլամինգո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջագայություն Բաքվում, Կենդանաբանական այգի 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Բաքվի տեսարժան վայրեր
Հակաամերիկանիզմ

[245px|մինի|Իրանցի ցուցարարներն այրում են [ԱՄՆ դրոշ|ամերիկյան դրոշը]]
**Հակաամերիկանիզմ**,  **հակաամերիկանություն**, **ամերիկաֆոբիա** (), Միացյալ Նահանգների դաշնային կառավարության քաղաքականության, հատկապես՝ արտաքին քաղաքական գործունեությունների կամ ամերիկացի ժողովրդի, ամերիկյան մշակույթի և այլ տարրերի հանդեպ ուղղված որոշակի համընդանուր հակակրանք, քաղաքական համոզմունք։

Տվյալ երևույթի առկայությունը կարող է բացատրվել որպես ամերիկացիների կամ ԱՄՆ-ի հասցեին ուղղված կարծրատիպերի, նախախնամության և քննադատությունների բաղադրյալ կառուցվածք, առավել լայն նշանակություն հատկացնելով քաղաքական քննադատությանը։

Հակաամերիկյան դերսևորումները հիմնականում ուժեղ են արտահայտված Մերձավոր Արևելքի երկրներում, Եվրոպայում և Ռուսաստանում, և համեմատաբար ավելի թույլ՝ Արևադարձային Աֆրիկայի Երկրներում։

## Տես նաև
* Հակառուսականություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խտրականություն
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Ելենա Աքսելրոդ

**Ելենա Մեերովնա Աքսելրոդ** (, , ), ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1968)։ Խորհրդային նկարիչ Մեեր Աքսելրոդի դուստրը, իդիշերեն գրող խորհրդային հրեա բանաստեղծ Զելիկ Աքսելրոդի եղբոր դուստրը։ Հոր մասին  գրել է մենագրություն։

## Կենսագրություն
Ելենա Աքսելրոդը ծնվել է նկարիչ Մեեր Աքսելրոդի և գրող Ռիվա Ռուբինայի ընտանիքում։ 1954 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտը։ Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 1955 թվականին որպես թարգմանիչ, 1961 թվականից՝ որպես մանկագիր։ Հեղինակ է բանաստեղծական ժողովածուների, մանկական գրքերի, հոր մասին գիրք-ալբոմի՝ «Двор на Баррикадной» («Բարիկադների փողոցի բակը») հուշագրության։ Թարգմանել է պոեզիա և արձակ իդիշերենից, եբրայերենից, գերմաներենից, անգլերենից, նորվեգերենից, հոլանդերենից, ռումիներենից և այլ լեզուներից։ ԽՍՀՄ-ում տպագրվել է որպես մանկական բանաստեղծությունների հեղինակ և թարգմանիչ։

1991 թվականից ապրում է Իսրայելում։ Տպագրվում է ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում։ Իսրայելի ռուսալեզու գրողների գրական մրցանակի դափնեկիր է (ռուսերեն լավագույն բանաստեղծական գրքի համար, 1995), ՊԵՆ ակումբի անդամ։  Մոսկվայում հրատարակել է հուշերի ու նամակների «Двор на Баррикадной» (2008) գիրքը։

Ելենայի որդին՝ Միխայել Յախիլևչը, նկարիչ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ելենա Աքսելրոդի պաշտոնական կայք
* Публикации Елены Аксельрод в журнале «Кукумбер» и статья Ольги Корф о писательнице
* Елена Марковна Аксельрод, ЖУРНАЛЬНЫЙ ЗАЛ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Բելառուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բուդդայականությունը Նորվեգիայում

[մինի|[Թրոնհեյմի պագոդան, որը միակն է իր տեսակի մեջ ամբողջ Նորվեգիայում]]
[thumb|275px|[Վիետնամական պագոդա՝ «Khuông Việt»: Գտնվում է Օսլոյից ոչ հեռու: Իր տեսակի մեջ միակն է ամբողջ Նորվեգիայում: ]]
**Բուդդայականությունը Նորվեգիայում** տարածում է գտել 1970-ական թվականներին։ Այդ կրոնի տարածումը Նորվեգիայի Թագավորությունում կատարվեց զանգվածային ներգաղթի պայմաններում, երբ մասնավորապես Վիետնամից բազմաթիվ բուդդայականներ եկան աշխատելու։ Արդյունքում, 1979 թվականին երկրում ստեղծվեց Նորվեգիայի բուդդայական ֆեդերացիան (*Buddhistforbundet*) որպես առանձին կրոնական համայնք։ Այն բաղկացած է երկու բուդդայական խմբերից՝ *Rinzai Zen Senter*и*Karma* և*Tashi Ling buddhistsenter*:

Այսօր Նորվեգիայում պաշտոնապես գրանցված են քսան հազար անձինք, ովքեր դավանում են բուդդայականությունը. այս թիվը կազմում է ամբողջ Նորվեգիայի բնակչության 0,4%-ը։

Նրանցից գրեթե հազարը կամ 5%-ը նորվեգացիներ են։
մինի|Նորվեգիայի բուդդայական ֆեդերացիայի մասնաշենքը՝ «''Karma Tashi Ling»,'' որը գտնվում է Բյորնդալում, Օսլո
մինի|Բուդդայական տաճարի ներսում

## Բնակչություն
### Ըստ կոմսությունների

### Ըստ տարածաշրջանների

## Տես նաև
* Կրոնը նորվեգիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Буддизм в Норвегии 
* BUDDHISTFORBUNDET
* Буддизм Сегодня - Буддизм в Норвегии, by Haavard Lorentzen

Կատեգորիա:Կրոնը Նորվեգիայում
Արմֆոն

**Արմֆոն**, Թի-Էս-Դի ընկերության արտադրության սմարթֆոնների շարք, որոնք աշխատում են Անդրոիդ օպերացիոն համակարգով։

Արմֆոնը 2013 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Հայաստանի վարչապետի հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացրել է Վահագն Շաքարյանը։ Արմֆոն անվանման հիմքում  (հեռախոս) և  (հայ) բառերն են։ Ներկայացման ժամանակ Շաքարյանը հայտարարեց, որ «իրենց որակով հեռախոսները ոչնչով չեն զիջում համաշխարհային ապրանքանիշներին, իսկ գնային առումով ավելի մատչելի են»։

Երևանում հեռախոսները վաճառքի են հանվել 2016 թվականի հունիսի 6-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ նույն թվականի դեկտեմբերի սկզբին։

## Պատմություն
### Արտադրություն
Հայաստանում կատարվում է հեռախոսների հավաքումը, դիզայնը, ծրագրային ապահովումը, մոնտաժը և վերջնական թեստավորումը, սակայն անհրաժեշտ բոլոր դետալները ներկրվում են Չինաստանից՝ Հոնկոնգից, Շենժենից և Թայվանից։

#### Վաճառք
Վաճառքի առաջին օրը Երևանում վաճառվել է 100 սմարթֆոն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արմֆոն
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Էնդրյու Սթիվեն Գրոուվ

**Էնդրյու Սթիվեն Գրոուվ** (, իսկական անունը՝ Անդրաշ Իշտվան Գրոֆ, , ), *Intel* կազմակերպության համահիմնադիրը։

Ցուցաբերել է լավ մենեջերի հատկանիշներ՝ կարողանալով դուրս բերել ճգնաժամից *Intel*-ը։

## Կենսագրություն
Էնդրյու Գրոուվը ծնվել է Բուդապեշտում (Հունգարիա) 1936 թվականին հրեական ընտանիքում։ 4 տարեկանում քութեշից հետո ունեցել է վատ լսողություն։ Հունգարական հրեաներին համակենտրոնացման ճամբարներ տանելիս մոր հետ խուսափել է դրանից կեղծ փաստաթղթերի շնորհիվ։ Հայրը ուղարկվեց հարկադիր աշխատանքի և ընտանիքը վերամիավորվեց պատերազմից հետո։

Փրկվելով 1956 թվականի հուզումների ալիքից՝ արտագաղթեց ԱՄՆ։ Հասնելով ԱՄՆ՝ Գրոուվը բնակվում էր իր հորեղբոր մոտ՝ Բրոնքսում ընդունվեց նյույորքյան  *City College* քիմիական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ, իսկ որպեսզի վճարի ուսման համար աշխատում էր մատուցող։ Նա ավարտեց քոլեջը 1960 թվականին՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։

1963 թվականին Գրոուվը Բերկլիի Կալիֆորնիական համալսարանում ստացավ դոկտորի գիտական աստիճան։ Համալսարանն ավարտելով՝ աշխատել է *Fairchild Semiconductor* ընկերության հետազոտական լաբորատորիայում, որտեղ 1967 թվականին զբաղեցնում էր հետազոտությունների տնօրենի օգնականի պաշտոնը։

1968 թվականին Ռոբերտ Նայսի, Գորդունոմ Մուռի և վեց նախկին *Fairchild Semiconductor* աշխատակիցների հետ համատեղ ստեղծեց *Intel* կազմակերպությունը։ 1979 թվականին դարձավ դրա նախագահը, 1987 թվականին՝ գործադիր տնօրենը, իսկ 1997 թվականին՝ գործադիր տնօրեն և տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 1998 թվականի մայիսին Գրոուվը թողեց տնօրենի պարտականությունները՝ մնալով որպես տնօրենների խորհրդի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Նորվեգիայի փոստի և փոստային նամականիշների պատմություն

**Նորվեգիայի փոստի և փոստային նամականիշերի պատմությունը**, բաժանվում է մի քանի շրջանի, որոնք համապատասխանում են այն երկրների փոստային կարգին, որոնց կազմի մեջ է եղել Նորվեգիան (Դանիա, Շվեդիա), նաև Երրորդ Ռայխի կողմից գրավված լինելու տարիները (1940-1945) և անկախ Նորվեգիայի շրջանը (1905-1940, և 1945 թվականից սկսած). Նորվեգական փոստային նամականիշերի թողարկումները սկսում են 1855 թվականից։

### Վաղ պատմություն
Նորվեգիայի փոստի պատմությունը սկիզբ է առնում 17-րդ դարից։ 1642 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Դանիայի թագավոր Քրիստիան IV-ը Նորվեգիա նամակ է ուղարկել իր շտատհալթերին (փոխարքա)՝ Հանիբալ Սեխեսդետին, որտեղ նշել է Օսլոյի և Կոպենհագենի միջև կապերը ամրապնդելու մասին։ Սրա արդյունքում 1647 թվականի հունվարի 17-ին ստեղծվել է Նորվեգիայի փոստային ծառայությունը։ Սկզբում սա մասնավոր կազմակերպություն է եղել, որը ղեկավարել է Հենրիկ Մարիանը ()։ Հողատերերի վրա պարտադրանք կար փոստի տեղափողման համար տրամադրել ձիեր և կառքեր։ Փոստ տեղափոխելու համար վստահելի անձինք էին ընտրված՝ լավ կազմվածքով և առողջ գյուղացիներ, որոնք չէին վարձատրվում, բայց ազատված էին զինվորական ծառայությունից։

1719 թվականին Նորվեգիայի փոստ անցել է դանիա-նորվեգական միության ենթակայության տակ, այդ պահից ազգային փոստային ծառայությունը դաևձել է պետական մենաշնորհ։ Տեղական փոստերը մնացել են սեփական.։ 1758 թվականին փոստը վերակազմվել է և փոստային գյուղացիները սկսել են վճարվե։

1814 թվականին կնքվել է շվեդա-նորվեգական միությունը, բայց Նորվեգիայի անկախ փոստային վարչակազմը պահպանվել է։ Երկրի փոստային կենտրոնը դարձել է մայրաքաղաք՝ Քրիստիանիան։

1827 թվականին փոստային ծառայությունը բարելավելու նպատակով ձեռք են բերվել երկու շքգենավ՝ |SS Constitutionen-ը և |*«Prinds Carl»*-ը։

1874 թվականի հոկտեմբերի 9-ին ստորագրվել է համաշխարհային փոստային համաձայնագիրը, և դրանից հետո Նորվեգիան դարձել է Համաշխարհային փոստային միության անդամ, իսկ հետո միացել է փոստային հանձնարարությունների (1885) և թերթերի գործողության (1891) համաձայնագրերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի փոստ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի փոստային նամականիշներ
Նրբաթիթեղ

մինի|Նրբաթիթեղի հաստության չափումը մանրաչափով
մինի|Սաունայի կառուցման ընթացքում գոլորշամեկուսացման նպատակով օգտագործվող ալյումինե նրբաթիթեղ
**Նրբաթիթեղ**, մետաղյա «թուղթ», բարակ (հաստությունը 0,0001-ից մինչև 0,5 մմ; երկրների մեծ մասում մինչև 0,2 մմ) և ճկուն մետաղյա թիթեղ, օրինակ, ալյումինից, պողպատից, անագից, արծաթից կամ ոսկուց։

* «Նրբաթիթեղ» բառը սովորաբար չի օգտագործվում երկաթի և դրա համաձուլվածքների վերաբերյալ, սրանց հետ՝ 0,14-0,36 մմ հաստության դեպքում օգտագործվում է «թիթեղ» բառը։
* Անագից պատրաստված նրբաթիթեղը օգտագործում են անագաթիթեղ բառը։
* Շատ բարակ ոսկե նրբաթիթեղը կոչվում է թերթոսկի։

## Կիրառություն
* Փայլաթիթեղի հաճախ օգտագործվում է էլեկտրոտեխնիկայում
* Ալյումինե և պողպատե նրբաթիթեղները օգտագործվում են դեղագործության մեջ (ուրվագծային բջջային փաթեթավորումը արտադրելու համար) և սննդի արդյունաբերության մեջ փաթեթավորման համար
* Շինարարության մեջ նրբաթիթեղը օգտագործվում է ջերմամեկուսացման և գոլորշամեկուսացման համար
* Տպագրության մեջ օգտագործվում է դրոշմատպման նպատակով կամ գրքի բլոկի ոսկեպատման համար

## Հետաքրքիր փաստեր
մինի|Թերթոսկի
Առավել բարակ նրբաթիթեղը ստացվում է ոսկուց։ Նրա հաստությունը կարող է կազմել 0,00001 մմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյութեր
Հալդիս Մուրեն Վեսոսի մրցանակ

**Հալդիս Մուրեն Վեսոսի մրցանակ** (), նորվեգական գրական մրցանակ, որն ամեն տարի շնորհվում է նորվեգացի բանաստեղծներին քնարական ստեղծագործություններ և/կամ բանաստեղծական վերապատումների, գրական արժանիքների և ընդգրկման մասշտաբայնության համար, որոնցով նրանք ուրույն տեղ ունեն նորվեգական բանաստեղծության մեջ։ Մրցանակը հիմնել է Օլաֆ Նորլիս Բոխանդել հրատարակչությունը, այժմ հանձնում է «Նորլի» () խումբը՝ ի հիշատակ նորվեգացի բանաստեղծուհի Հալդիս Մուրեն Վեսոսի, 1995 թվականի նրա մահից հետո։ Հանձնաժողովի կազմում են «Նորլի»-ից կառավարիչ, հրատարակչության գրական տնօրենը և Նորվեգիայի գրողների միության գործող նախագահը։ Մրցանակի ֆոնդը կազմում է 25 000 նորվեգական կրոն։

## Դափնեկիրներ
[thumb|[Թուրիլ Վարդեներն ստացել է մրցանակը 1998 թվականին]]
* 1995 — Արվիդ Թուրգեյր Լի
* 1996 — Ռունի Քրիստիանսեն
* 1997 — Բյորն Օմոդթ
* 1998 — Թուրիլ Վարդեներ
* 1999 — Գեորգ Յուհանեսեն
* 2000 — Էյվին Բերգ
* 2001 — Հոկոն Դալեն
* 2002 — Թուրգեյր Սկյերվեն
* 2003 — Էսպեն Սթուելան
* 2004 — Մորթեն Էեն
* 2007 — Էլդրիդ Լունդեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bærum bilbliotek: «Halldis Moren Vesaas-prisen»

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նորվեգական գրական մրցանակներ
Cup of China 2009

«**Cup of China 2009**», 2009-2010 թվականներին կայացած գեղասահքի առաջնություն (Գրան պրի)։ Անցկացվել է Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում, 2009 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Կազմակերպիչները եղել են Չինաստանի չմշկասահքի ասոցիացիայի անդամները։

Առաջնությունը կայացել է մի քանի կատեգորիաներով՝ տղամարդկանց, կանանց, զույգերով և պար սառույցի վրա։

Պարտադիր պար՝ «Ոսկե Վալս»։

## Ժամանակացույց
* Հոկտեմբերի 30, Ուրբաթ
** 14:00 — Արարողությունը բացված է
** 14:30 — Պար սառույցի վրա (Պարտադիր պար);
** 15:50 — Կանանց (Կարճ ծրագիր);
** 17:45 — Տղամարդկանց (Կարճ ծրագիր);
** 19:45 — Զույգեր (Կամայական ծրագիր);
** 21:15 — Պար սառույցի վրա (Օրիգինալ պար).
* Հոկտեմբերի 31, Շաբաթ
** 14:00 — Կանանց (Կամայական ծրագիր);
** 16:10 — Տղամարդկանց (Կամայական ծրագիր);
** 18:25 — Պար սառույցի վրա (Կամայական պար);
** 20:15 — Զույգեր (Կամայական ծրագիր);
** 21:40 — Պարգևատրման արարողություն
* Նոյեմբերի 1, Կիրակի
** 14:30 — Ցուցադրական ելույթները։

## Արդյունքներ
### Տղամարդկան
thumb|

### Կանանց
thumb|

### Զույգեր
thumb

### Պարեր
thumb|

## Արտաքին հղումներ
* Расписание и результаты
* Турнир на сайте Chinese Skating Association  ,

Կատեգորիա:Cup of China ըստ տարվա
Էրվին Սաբոյի անվան քաղաքային գրադարան

**Էրվին Սաբոյի անվան քաղաքային գրադարան** (), գրադարանների խոշոր հանրային ցանց Բուդապեշտում։ Գլխավոր շենքը գտնվում է Բուդապեշտի Յորժեֆվարշոն պատմական շրջանում՝ Էրվին Սաբոյի անվան հրապարակում, Կալվին տեր մետրոյի հրապարակին կից։

## Պատմություն
Գրադարանը հիմնադրվել է 1904 թվականին։ 1927 թվականին գրադարանի համար տարածք է հատկացվել Վենկհեյմ (Wenckheim) ընտանիքի պալատից, որը 19-րդ դարի Յորժեֆվարշոն պատմական շրջանի ճարտարապետական հուշարձաններից է։ Չորս տարի վերանորոգումից հետո գրադարանը նոր շենքում բացվել է 1931 թվականին։ Գրադարանի ֆոնդերի ավելացմանը զուգընթաց՝ Վենկհեյմյան պալատին կից կառուցվեցին մի քանի ժամանակակից կառույցներ, որոնք պատմական կառույցի հետ միասին դարձան մեկ ընդհանուր համալիր։ Բացի գլխավոր շենքը, քաղաքային գրադարանի ցանցի կազմի մեջ են մտնում նաև շուրջ 50 ոչ մեծ գրադարաններ, որոնք գտնվում են Բուդապեշտի տարբեր շրջաններում։

Յորժեֆվարշոն շրջանում են գտնվում մեծ թվով ուսումնական հաստատություններ, այդ թվում՝  Բուդապեշտի համալսարանը, Զեմելվայսի անվան համալսարանը,  Գասպար Կարոլիի անվան բողոքական համալսարանը, Պյոտր Պազմանի անվան կաթոլիկ համալսարանը և մի շարք այլ հաստատություններ։ Այս հաստատությունների ուսանողները լայնորեն օգտվում են գրադարանի գլխավոր մասնաշենքից։

Գրադարանն անվանվել է հունգար սոցիալ-դեմոկրատական գործիչ Էրվին Սաբոյի անունով, ով եղել է գրադարանի առաջին տնօրենը։ 2010 թվականին աջակողմյան ուժերն առաջարկել են գրադարանը անվանափոխել՝ Սաբոյին համարելով «կոմունիստական գաղափարախոս» և «տոտալիտար ձախակողմյան մտավորական», սակայն Հունգարիայի մշակույթի և արվեստի մի խումբ գործիչներ դեմ են արտահայտվել անվանափոխմանը, և գրադարանը շարունակել է կոչվել Էրվին Սաբոյի անունով։

1904 թվականին գրադարանի գրացուցակում եղել է 33 000 գիրք, 2010 թվականին գրադարանի հավաքածուն կազմել է 3 217 759 փաստաթուղթ, որից 2 372 540 գիրք՝ և պարբերական, 6 437 քարտեզներ, 53 389 պարտիտուրաներ, 147 861 աուդիո նյութեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրադարանի պաշտոնական կայք
* Գրացուցակներ

Կատեգորիա:Հունգարիայի գրադարաններ
Ալետես (Հիպոտոսի որդին)

**Ալետես** (): Հիպոտոսի որդին՝ Հերակլեսի հետնորդը։ Կորնթոսի թագավոր։ Ըստ Պաֆսանիայի Սիսիֆ Դորիդի և Հիանֆիդի հետնորդները կայսերական իշխանությունը Ալետեսին։ Հերակլեսիայի տարածքների բաժանման ժամանակ դիմում են Ալետեսին, առաջարկով, որ նրան փոխանցեն այդ սեփականությունը։ Նա կառավարել է 38 տարի և հաստատել է արքայատոհմ։ Քաղաքի տարբեր թաղամասներում ապրողների բաժանել է 8 ֆիլի։ Ըստ Էֆորի Կորնթոսի հիմնադիր։ Ըստ Դուրիդի վտարվել է Կորնթոսից, ստանալով մի կտոր հող և օգտվել է դրանից, որպեսզի վերադառնա։ Կորնթոսը անվանել են «որդիք Ալետեսի»։ Նրա հետնորդ Ֆալիյը հիմնադրել է Էպիդամնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Սառցե դղյակ

**Սառցե դղյակ** (), նորվեգացի գրող Թարյե Վեսոսի վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1963 թվականին։ Վեպի բնօրինակը գրված է նոր նորվեգերենով և համարվում է նորվեգական գրականության դասականներից մեկը։ 1964 թվականին Թարյե Վեսոսն այս վեպի համար արժանացել է Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակին։

## Դիպաշար
Տասնմեկամյա Սիսսն ապրում է Նորվեգիայի խորքում գտնվող մի գյուղում։ Նրա կյանքը կտրուկ փոխվում է, երբ նրանց գյուղ է տեղափոխվում Ուննը՝ լռակյաց մի աղջնակ, որի մայրը մահացել էր առանց ամուսնանալու, և Ուննը պիտի ապրեր իր մորաքրոջ հետ։ Սիսսն ու Ուննը սովորում են նույն դպրոցում, բայց նրանց շփումն անմիջապես ու արագ չի ստացվում։ Ուննը երբեք չէր խաղում այլ երեխաների հետ։ Ուննի գալուց կես տարի անց նրանք վերջապես որոշում են ընկերանալ, և մի ձմեռային երեկո Սիսսը Ուննին հյուր է գալիս։ Ուննի սենյակում զրուցելիս Ուննը Սիսսին ցույց է տալիս իր հոր լուսանկարը, իսկ հետո Ուննը համոզում է Սիսսին, որ իրենք պետք է հանվեն խաղալու համար։ Նրանք հանվում են և զննում մեկմեկու, որից հետո աղջիկներն ամաչում են և հագնվում։ Ուննը հարցնում է Սիսսին՝ նկատե՞ց նա ինչ-որ տարբերություն իրենց մարմիններում, Սիսսը պատասխանում է՝ ոչ։ Ուննն ասում է, որ ինքը գաղտնիք ունի և վախենում է, որ դրախտ չի ընկնի։ Երկու աղջիկներն էլ շփոթություն և անհարմարություն են զգում, և Սիսսը թողնում է Ուննին և փախչում տուն՝ խեղդվելով մթության ահից։ Հաջորդ օրը Ուննը, չցանկանալով վատ զգալ Սիսսի հետ հանդիպումից, չի գնում դպրոց։ Դրա փոխարեն նա գնում է դիտելու այսպես կոչված «Սառցե դղյակը», որն իրենից ներկայացնում էր սառած ջրվեժ։ Ուննը սողոսկում է սառցե դղյակի ներսը։ Նա կորչում է դղյակի ներսում, չի կարողանում գտնել ելքը և ցրտահարությունից մահանում է։ Նրա վերջին բառը լինում է «Սիսս» անունը։

Ուննին սկսում են փնտրել, բայց՝ ապարդյուն։ Մարդիկ սկսում են մտածել, որ Սիսսը գիտի Ուննի անհետացման մասին ավելին, քան ասում է։ Բոլորը գուշակում են, թե ինչ է պատահել նրանց միջև այն երեկո։ Սիսսը, կորստի ցավ զգալով, տխրության ու միայնության գիրկն է ընկնում։ Նա խոստում է տալիս, որ երբեք չի մոռանա Ուննին։ Սիսսը իր վրա է վերցնում Ուննի դերը. հրաժարվում է խաղալ կամ շփվել այլ երեխաների հետ։ Այդ ձևով նա փակվում է իր սեփական զգացմունքների սառցե դղյակի մեջ։

## Կինոտարբերակ
Ֆիլմում նկարահանվել են 12-ամյա Լինե Սթորեսունդը (Սիսսի դերում) և Հիլդե Նիեգեն Մարտինսենը (Ուննի դերում)։ Ֆիլմը նկարահանել է Պեր Բլոմը 1987 թվականին, այն 1988 թվականին արժանացել է Ֆլանդրիական միջազգային կինոփառատոնի մրցանակին։ Ֆիլմում ավելի շատ է պատմվում Ուննի գաղտնի զգացմունքների մասին, քան բնօրինակ գրքում, բայց մնացած դեպքերում ֆիլմը շատ մոտ է գրքին։ Ֆիլմը *VHS (PAL)* ձևաչափով թողարկվել է 1991 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սառցե դղյակը» norden.org կայքում

Կատեգորիա:1963 վեպեր
Կատեգորիա:Նորվեգերեն վեպեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի գրականություն
Խոլեստերիկ հեղուկ բյուրեղներ

right|thumb|Դիրեկտորի պտույտը 180° ՝p/2
**Խոլեստերիկ հեղուկ բյուրեղներ** (ԽՀԲ, Խոլեստերիկներ) - դրանք օրգանական նյութեր են, որոնց մոլեկուլներում բացակայում է հայելային սիմետրիան։ Հայելային սիմետրիայի բացակայության պատճառով ԽՀԲ-ներում ձևավորվում է պարուրաձև պարբերական կառուցվածք։

Խոլեստերիկ փուլը կարող է գոյություն ունենալ միայն այն նյութերում, որոնց մոլեկուլները զուրկ են հայելային սիմետրայից(քիրալությունից), այդ պատճառով ԽՀԲ-ն ջերմաստիճանից կախված չի կարող դառնալ նեմատիկ կամ սմեկտիկ հեղուկ բյուրեղ։

## Ֆիզիկական հատկություններ
ԽՀԲ թաղանթի միամոլեկուլյար շերտերում մոլեկուլները կողմնորոշված են իրար զուգահեռ և այդպիսի շերտերում ԽՀԲ-ն ունի նույն կառուցվածքը ինչ նեմատիկը։ Միամոլեկուլյար շերտում ԽՀԲ մոլեկուլների երկար առանցքները միջինում նույն ուղղությամբ են դասավորված՝ տնօրենի ուղղությամբ։ ԽՀԲ տնօրենը չունի նույն մշտական ուղղություն, ԽՀԲ մեկ շերտից մյուսին անցնելիս ԽՀԲ տնօրենը պտտվում է ՝ ստեղծելով պարուրաձև կառուցվածք։ Այն տարածությունը որի ընթացքում տնօրենը կատարում է 360° պտույտ կոչվում է խոլեստերիկ հեղում բյուրեղի քայլ՝ P:

Մոլեկուլների անիզոտրոպիայի հետևանքով ԽՀԲ թաղանթում առաջանում է բեկման ցուցչի տարածական մոդուլյացիա, և երբ ԽՀԲ պարույրի քայլը համեմատական է տեսանելի լույսի ալիքի երկարությանը` այն անդրադարձնում է պարույրի պտույտին հակառակ ուղղությամբ շրջանային բևեռացված լույսը, այնինչ պարույրի պտույտի ուղղությամբ շրջանային բևեռացված լույսը թափանցում է գրեթե առանց կորուստների:Այս երևույթն անվանում են լույսի ընտրողաբար անդրադարձում, իսկ օպտիկական տիրույթը, որի համար տեղի ունի այն անվանում են Ֆոտոնային արգելված գոտի (ՖԱԳ)։ Սա թույլ է տալիս ԽՀԲ-ները դասել միաչափ Ֆոտոնային բյուրեղների դասին, որոնց հաճախ ուղղակի անվանում են խիրալ ՖԲ-ներ։

Կատեգորիա:Հեղուկ բյուրեղներ
Բլիստեր

մինի|Դեղամիջոցը անթափանցիկ բլիստերի մեջ
մինի|Խաղալիք մեքենա բլիստերի մեջ
**Բլիստերային փաթեթավորում** կամ **ուրվագծային բջջային փաթեթավորում՝ ՈՒԲՓ**, տերմին է, որը վերաբերում է նախապես ձևավորած պլաստիկ փաթեթավորմանը։ Այն օգտագործվում է սպառողական ապրանքների, սննդի և դեղորայքի փաթեթավորման համար։ Բլիստեր է կոչվում այդպիսի փաթեթի եզակի նմուշը։

Բլիստերի հիմնական բաղադրիչը իրենից ներկայացնում է փաթեթավորվող ապրանքի ուրվագծի չափսով և ձևով պատրաստված բջիջը / բջիջները, որը սովորաբար ստանում են ջերմաձևավորման եղանակով։ Ետևի կողմից այն պատված է լինում նրբաթիթեղով, պլաստմասե թաղանթով կամ ստվարաթղթով։

Բլիստերային փաթեթավորումը արդյունավետ պաշտպանում է ապրանքը արտաքին ազդեցությունից, խոնավությունից, կեղտի ներթափանցումից։ Անթափանցիկ բլիստերները պաշտպանում են լույսի նկատմամբ զգայուն ապրանքները նաև ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից։

Կատեգորիա:Փաթեթավորում