Զորա Հրստոն

thumb|right|220 px|1938 թվականի նկար

**Զորա Նիլ Հրստոն** (, ), ամերիկացի գրող, աֆրոամերիկացի (չորս վեպերի և հիսուն հրատարակված պատմվածքների հեղինակ), բանահավաք և մարդաբան, հայտնի է որպես «Նրանց աչքերը տեսել են Աստծուն» (1937) վեպի հեղինակ։ Մասնակցել է այսպես կոչված հարլեմական ռենեսանսի շարժմանը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է բապտիստ հոգևորականի և դպրոցի ուսուցչուհու ընտանիքում։ 1918 թվականին ընդունվել է Հովարդի համալսարան, որտեղ անցել է իսպաներեն, անգլերեն և հունարեն լեզուների, ինչպես նաև հանրային ելույթի կուրսեր։ 1920 թվականին ստացել է քոլեջն ավարտելու դիպլոմ։ 1927 թվականին ավարտել է Նյու Յորքի Բարնարդ քոլեջը մարդաբանի մասնագիտությամբ։ Եղել է քոլեջի միակ սևամորթ ուսանողը՝ մասնագիտացված աֆրոամերիկական ֆոլկլորի և ղայթանական վուդուի ուսումնասիրմամբ։

Առաջնորդվել է աջերի հայացքներով։ 1948 թվականին վեպի հրապարակումից հետո, որում գլխավոր հերոսները աղքատ սպիտակներն էին, տարբեր հասարակական ուժերի կողմից ենթարկվել է ճնշման, և մնացած կյանքն անցկացրել է Ֆլորիդա նահանգի փոքրիկ քաղաքում, որտեղ աշխատել է դպրոցում և գրադարանում։

## Հիշողություն և գնահատականներ
Երկար տարիներ եղել է փաստացի մոռացված, նրա ստեղծագործության հանդեպ հետաքրքրությունը սկսել է վերածնվել միայն 1975 թվականից սկսած։

2013-2019 թվականներին նրա ստեղծագործությունները վերահրատարակվել են, 2014 թվականին նրա 123-ամյա տոնախմբությունը նշվել է Google Doodle-ում։

## Մատենագրություն
* «Journey’s End» (*[[:en:Negro World]]*, 1922), poetry
* «Night» (*Negro World*, 1922), poetry
* «Passion» (*Negro World*, 1922), poetry
* *[[:en:Color Struck]]* (*[[:en:Opportunity: A Journal of Negro Life]]*, 1925), play
* Muttsy (Opportunity: A Journal of Negro Life) 1926, short story
* «Sweat» (1926), short story
* «How It Feels to Be Colored Me» (1928), essay
* «Hoodoo in America» (1931) in *[[:en:The Journal of American Folklore]]*
* «The Gilded Six-Bits» (1933), short story
* *[[:en:Jonah's Gourd Vine]]* (1934), novel
* *[[:en:Mules and Men]]* (1935), non-fiction
* *[[:en:Their Eyes Were Watching God]]* (1937), novel
* *[[:en:Tell My Horse]]* (1938), non-fiction
* *[[:en:Moses, Man of the Mountain]]* (1939), novel
* *[[:en:Dust Tracks on a Road]]* (1942), autobiography
* *[[:en:Seraph on the Suwanee]]* (1948), novel
* «What White Publishers Won’t Print» (*[[:en:Negro Digest]]*, 1950)
* *I Love Myself When I Am Laughing … and Then Again When I Am Looking Mean and Impressive: A Zora Neale Hurston Reader* (:en:Alice Walker, ed.) (1979)
* *The Sanctified Church* (1981)
* *Spunk: Selected Stories* (1985)
* *[[:en:Mule Bone|Mule Bone: A Comedy of Negro Life]]* (երգ Լենգսթոն Հյուզի հետ՝ խմբագրված և ներկայացված George Houston Bass-ի և Գեյթս, Հենրի Լուիսի կողմից) (1991)
* *The Complete Stories* (Գեյթս, Հենրի Լուիսի և Sieglinde Lemke-ի ներկայացում) (1995)
* *Novels & Stories: Jonah’s Gourd Vine, Their Eyes Were Watching God, Moses, Man of the Mountain, Seraph on the Suwanee, Selected Stories* (Cheryl A. Wall, ed.) (Library of America, 1995) 
* *Folklore, Memoirs, & Other Writings: Mules and Men, Tell My Horse, Dust Tracks on a Road, Selected Articles* (Cheryl A. Wall, ed.) (Library of America, 1995) 
* *Every Tongue Got to Confess: Negro Folk-tales from the Gulf States* (2001)
* *Zora Neale Hurston: A Life in Letters*, collected and edited by Carla Kaplan (2003)
* *Collected Plays* (2008)
* *Barracoon: The Story of the Last "Black Cargo"* (2018)
* *Hitting a Straight Lick with a Crooked Stick: Stories from the Harlem Renaissance* (2020)

## Ֆիլմեր
* 1935 և 1936 թվականներին Զորա Նիել Հյորսթոնը նկարահանել է փաստագրական բեմադրություններ Ֆլորիդայում և Գայթայում իր դաշտային աշխատանքների շրջանակում։ Այդ նկարահանումները դարձել են հազվագյուտ և արժեքավոր էթնոգրաֆիկական վկայություններ ԱՄՆ-ում և Գայթայում հուդու և վուդու կրոնների համար։
* 1937 թվականի *Their Eyes Were Watching God* վիպակն էկրանավորել է Օփրա Ուինֆրիին 2005 թվականին։

## Մշակույթում
* 1989 թվականին PBS-ի եթեր է հեռարձակվել Հյորսթոնի կյանքի մոտիվներով «Զորան իմ անունն է» դրաման։
* 1992-1995 թվականներին հեռարձակվել է PBS «Ghostwriter» մանկական հեռուստասերիալը, որում մեծ ուշադրություն է հատկացվել կարդալու և գրելու հմտություններին։ Նրա գլխավոր հերոսները հաճախել են Զորա Նիլ Հյորսթոնի մտացածին դպրոցը։
* 2004 թվականի «Ինչպես եղբայրը եղբորը» ֆիլմում, որի գործողությունները մասամբ կատարվել են հարլեմական ռենեսանսի ժամանակ, նրա դերը խաղացել է Օնժանյու Էլիսը։
* 2008 թվականի ապրիլի 9-ին PBS-ը հեռարձակել է 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմ *Zora Neale Hurston: Jump at the Sun*՝ ստեղծված Քրիստի Անդերսենի կողմից, որը *American Masters* սերիալի մասն է։
* 2009 թվականին Հյորսթոնը ցուցադրվել է WPA Writers' Project մասին պատմող 90-րոպեանոց փաստագրական ֆիլմում՝ վերնագրված *Soul of a People: Writing America’s Story*, which premiered on the Smithsonian Channel. Her work in Florida during the 1930s is highlighted in the companion book, *Soul of a People: The WPA Writers' Project Uncovers Depression America*.:
* 2017 թվականին Ջեկի Քեյը ներկայացրել է 30-րոպեանոց ռադիոհաղորդում *A Woman Half in Shadow* BBC Radio-ով Զորա Հյորսթոն մասին։ Առաջին հաղորդումը ապրիլի 17-ին էր, իսկ հետագայում՝ փոդքասթը։
* Ռոզոնդա Թոմասը խաղացել է Հյորսթոնի դերը 2017 թվականի *Մարշալ* ֆիլմում։

## Տես նաև
* Հավերժ կանացի

## Գրականություն
* Abcarian, Richard and Marvin Klotz. «Zora Neale Hurston.» In *Literature: The Human Experience*, 9th edition. New York: Bedford/St. Martin’s, 2006: 1562-3.
* Baym, Nina (ed.), «Zora Neale Hurston.» In *The Norton Anthology of American Literature*, 6th edition, Vol. D. New York, W. W. Norton & Co., 2003: 1506—1507.
* Beito, David T. "Zora Neale Hurston, " American Enterprise 6 (September/October 1995), 61-3.
* Boyd, Valerie (2003). *Wrapped in Rainbows: The Life of Zora Neale Hurston*. New York: Scribner. ISBN 0-684-84230-0.
* Ellis, C. Arthur *Zora Hurston And The Strange Case Of Ruby McCollum*, 1st edition. Lutz, FL: Gadfly Publishing, 2009. ISBN 978-0-9820940-0-6.
* Hemenway, Robert E. *Zora Neale Hurston: A Literary Biography*. Urbana, Ill: University of Illinois Press, 1977. ISBN 0-252-00807-3.
* Hemenway, Robert E. «Zora Neale Hurston.» In *The Heath Anthology of American Literature*, 5th edition, Vol. D. Paul Lauter and Richard Yarborough (eds.). New York: Houghton Mifflin Co., 2006: 1577—1578.
* Jones, Sharon L. *A Critical Companion to Zora Neale Hurston: A Literary Reference to her Life and Work* (New York: Facts on File, 2009)
* Kaplan, Carla (ed.). *Zora Neale Hurston: A Life in Letters*. New York: Random House, 2003.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հովարդի համալսարանի շրջանավարտներ