Էլիզաբեթ Գասկել

**Էլիզաբեթ Գասկել** (, ), վիկտորյան ժամանակաշրջանի անգլիացի գրող։

## Կենսագրություն
Էլիզաբեթ Գասկելլը ծնվել է 1810 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լոնդոնում։ Նրա հայրը քահանա էր Ֆելզուորթ քաղաքում։ Վաղ հասակում զրկվել է մորից և նրա դաստիարակությունը ստանձնել է մորաքույրը։ 1823 թվականից սովորել է Սթրաթֆորդ-օն-Էյվոնի գիշերօթիկ դպրոցում։ 1832 թվականին ամուսնացել է Ուիլյամ Գասկելլի հետ, ով քահանա էր Մանչեստրում։ Այս ամուսնությունից ունեցել է չորս դուստր և մեկ որդի։ Վախճանվել է 1865 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ալթոնում։

## Ստեղծագործություններ
Էլիզաբեթ Գասկելլը գրել սկսել է իր միակ որդու ողբերգական մահվանից հետո, ով մանուկ հասակում վախաճանվել է քութեշից։ Այս հիվանդության հանդեպ հեղինակի վախն իր արտացոլումն է գտել նրա «Կանայք և դստրեր» անավարտ վեպում։ Գասկելլի առաջին լուրջ ստեղծագործությունը «Մերի Բարթոն» վեպն է, որտեղ գրողը պատկերել է Մանչեստր քաղաքի հասարակ բնակիչների կյանքը։ «Քրենֆորդ» վեպում վառ գույներով պատկերել է գավառական քաղաքի և նրա բնակիչների առօրյան, իսկ «Ռութ» վեպում հեղինակի կողմից անդրադարձ է կատարվել կնոջ սոցիալական և իրավական իրավիճակի մի շարք հարցերին։ Գասկելլի ստեղծագործական ժառանգության գագաթնակետն է համարվում «Հյուսիս և հարավ» վեպը, որում վառ կերպով արտահայտվել են գրողի կրոնական և զգայական հայացքները։ Էլիզաբեթ Գասկելլի գրչին է պատկանում Շառլոթ Բրոնտեի կենսագրությունը։

## Մատենագիտություն

### Վեպեր
* 1848 - «Մերի Բարթոն» (Mary Barton)
* 1853 - «Քրենֆորդ» (Cranford)
* 1853 - «Ռութ» (Ruth)
* 1854 - 1855 - «Հյուսիս և հարավ» (North and South)
* 1863 - «Սիլվիի երկրպագուները» (Sylvia's Lovers)
* 1865 - «Կանայք և դստրեր» (Wives and Daughters)

### Վիպակներ և պատմվածքներ
* 1850 - «» (The Moorland Cottage)
* 1851 - «» (Mr. Harrison's Confessions)
* 1852 - «» (The Old Nurse's Story)
* 1855 - «» (Lizzie Leigh)
* 1859 - «» (My Lady Ludlow)
* 1859 - «» (Round the Sofa)
* 1861 - «» (Lois the Witch)
* 1863 - «» (A Dark Night's Work)
* 1864 - «» (Cousin Phillis)

### Պատմվածքներ
* 1847 - Libbie Marsh's Three Eras
* 1847 - The Sexton's Hero
* 1848 - Christmas Storms and Sunshine
* 1849 - Hand and Heart
* 1850 - The Well of Pen-Morfa
* 1850 - The Heart of John Middleton
* 1851 - Disappearances
* 1852 - Bessy's Troubles at Home
* 1852 - The Old Nurse's Story
* 1853 - Cumberland Sheep-Shearers
* 1853 - Morton Hall
* 1853 - Traits and Stories of the Huguenots
* 1853 - My French Master
* 1853 - The Squire's Story
* 1855 - Half a Life-time Ago
* 1854 - Company Manners
* 1856 - The Poor Clare
* 1858 - The Doom of the Griffiths
* 1858 - Right at Last
* 1858 - The Manchester Marriage
* 1859 - The Haunted House
* 1859 - The Crooked Branch
* 1859 - The Half-brothers
* 1860 - Curious If True
* 1861 - The Grey Woman
* 1863 - The Cage at Cranford
* 1863 - Crowley Castle

### Չափածո երկեր
* 1837 - Sketches Among the Poor

### Վավերագրական երկեր
* 1855 - An Accursed Race
* 1857 - The Life of Charlotte Brontë
* 1854 - French Life

## Էկրանավորում
* 2004 - «Հյուսիս և հարավ» (հեռուստասերիալ), ռեժիսոր՝ Բրայան Պերսիվալ, ըստ համանուն վեպի
* 2007 - «Քրենֆորդ» (հեռուստասերիալ), ռեժիսորներ՝ Սայմոն Կյորտիս և Սթիվ Հարդսոն, ըստ «Կրենֆորդ», «Միլեդի Լադլոու» և «Պարոն Հարրիսոնի խոստովանությունը» վեպերի

## Գրականություն
* Alison Chapman (Hrsg.)։ *Elizabeth Gaskell. „North and South“; a reader's guide to essential criticism*. Palgrave Macmillan, Basingstoke 1999, ISBN 1-84046-037-7.
* Patsy Stoneman (Hrsg.)։ *North and South*. Wordsworth Edition, Ware, Hertfordshire 2002, ISBN 1-85326-093-2.
* Elizabeth Gaskell: *Norden und Süden. Illustrierte Sonderausgabe inkl. der Analyse "Wer war der echte John Thornton?"* Ins Deutsche übertragen von Roswitha Geyss. Tredition, Hamburg 2015, Hardcover : ISBN 978-3-7323-5651-5, Paperback : ISBN 978-3-7323-5650-8, E-Book : ISBN 978-3-7323-5652-2.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Կին կենսագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի կանայք