Նիլ Քասադի

**Նիլ Լեոն Քասադի** (, ), 1950-ականների Բիթ սերնդի և 1960-ականների փսիխոդելիայի և հակամշակութային շարժումների գլխավոր գործիչ։

Քասադին իր կենդանության օրոք հրատարակել է արձակի միայն երկու կարճ պատառիկ, բայց զգալի ինտելեկտուալ և ոճական ազդեցություն է գործել իր ակտիվ խոսակցությունների և նամակագրության միջոցով։ Նրա մահից հետո տպագրվել են նամակներ, բանաստեղծություններ, մեկ անավարտ ինքնակենսագրական վեպ։

Նա ընդգծված կերպով առկա է Ջեք Քերուակի երկրորդ և ամենահայտնի *[[Ճանապարհին]]*» վեպի «թղթագլանի» (առաջին սևագիր) տարբերակում և 1957 թվականի այդ գրքի տարբերակում Դին Մորիարտիի կերպարի մոդել է ծառայել։ Քերուակի հետագա գրքերից շատերում Քասադին ներկայացված է Քոդի Պոմերեյի կերպարով։ 

Քասադին իր ուրույն տեղն ունի նաև Ալեն Գինսբերգի բանաստեղծություններում և բազմաթիվ այլ գրողների մի շարք այլ գրական ստեղծագործություններում: Նաև բազմաթիվ երգեր, գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր անդրադարձել են նրա կերպարին։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Քասադին ծնվել է Մոդ Ժանի (Շոյեր) և Նիլ Մարշալ Քասադիի ընտանիքում Սոլթ Լեյք Սիթիում (Յուտա): Մայրը մահացել է, երբ նա 10 տարեկան էր, և նրան մեծացրել է հարբեցող հայրը Դենվերում (Կոլորադո): Քասադին իր պատանեկության մեծ մասն անցկացրել է կամ ապրելով աղքատ ետնախորշ (*Skid row*) փողոցներում, հոր հետ, կամ անչափահասների համար նախատեսված ուղղիչ դպրոցում (*Reform school*):

Երիտասարդ տարիքում Քասադին բազմիցս մասնակցել է մանր հանցագործությունների: Նա ձերբակալվել է 14 տարեկանում ավտոմեքենա գողանալու, 15 տարեկանում՝ խանութ թալանելու և ավտոմեքենա գողանալու համար, իսկ 16 տարեկանում՝ ավտոմեքենա գողանալու և գողունը թաքցնելու (*fence*) համար:

1941 թվականին 15-ամյա Քասադին հանդիպել է Ջասթին Վ. Բրիերլիին (1905-1985), որը Դենվերի նշանավոր մանկավարժ, իրավաբան էր և հայտնի էր ուսանողներին նշանավոր համալսարաններում տեղավորելու ջանքերով: Բրիերլին հայտնի էր որպես խոստումնալից երիտասարդների դաստիարակ: Եվ նրա վրա տպավորիչ ազդեցություն է գործել Քասադիի ինտելեկտը: Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում Բրիերլին ակտիվ դեր է ունեցել Քասադիի կյանքում։ Նա օգնել է Քասադիին ընդունվել Դենվերի պետական դպրոց (*East High School* ), որտեղ ինքը դասավանդում էր: Դպրոցում նա դասավանդել, խրախուսել և վերահսկել է երիտասարդի ընթերցանությունը և աշխատանք է գտել Քասադիի համար:

Այնուամենայնիվ, Քասադին շարունակել է իր հանցավոր գործունեությունը և բազմիցս ձերբակալվել է 1942-1944 թվականների ընթացքում: Այդ դեպքերից առնվազն մեկում նա ազատ է արձակվել Բրիերլիի ապահով պահպանության ներքո: 1944 թվականի հունիսին Քասադին ձերբակալվել է գողունը յուրացնելու համար, ազատազրկվել մեկ տարով, որը և պատիժը կրել է 11 ամիս։ Բրիերլին և Քասադին ակտիվ նամակագրական կապի մեջ են եղել այդ ընթացքում, նույնիսկ Քասադիի ընդհատվող բանտարկությունների ժամանակ. ընդ որում, այդ նամակագրությունը Քասադիի պահպանված ամենավաղ նամակներըն են: Որոշ տեսակետ կա, որ Բրիերլին կարող էր նաև պատասխանատու լինել Քասադիի առաջին համասեռական փորձի համար:

### Անձնական կյանք
alt=See caption|մինի|1944 թվականին Քասադիի նկարը որպես Դենվերի բանտարկյալ
1945 թվականի հոկտեմբերին, բանտից ազատվելուց հետո, Քասադին ամուսնացել է 16-ամյա Լու Անն Հենդերսոնի հետ: 1946 թվականին զույգը մեկնել է Նյու Յորք՝ այցելելու իրենց ընկերոջը՝ Բրիերլիի մեկ այլ հովանավորյալ Հալ Չեյզին: Կոլումբիայի համալսարանում Չեյզին այցելելիս Քասադին ծանոթացել է Ջեք Քերուակին և Ալեն Գինսբերգին: Թեև Քասադին Կոլումբիայի համալսարանում չի սովորել, բայց շուտով ընկերացել է նրանց և նրանց ծանոթների հետ, որոնցից ոմանք հետագայում դարձել են Բիթ սերնդի անդամներ։

Նյու Յորքում գտնվելու ժամանակ Քասադին Քերուակին համոզել է, որ իրեն սովորեցնի գեղարվեստական գրականություն գրել։

Քերոլին Ռոբինսոնը ծանոթացել է Քասադիի հետ 1947 թվականին, երբ նա սովորում էր Դենվերի համալսարանի թատերական արվեստի մագիստրատուրայում: Լու Աննայի հեռանալուց հինգ շաբաթ անց` անվավեր ճանաչելով Լու Աննի հետ ամուսնությունը, Քասադին ամուսնացել է Քերոլինի հետ 1948 թվականի ապրիլի 1-ին:

Քերոլինն իր «*Ճանապարհից դուրս. Քսան տարի Քասադիի, Քերուակի և Գինսբերգի հետ»* (1990) գրքում մանրամասնել է իր ամուսնությունը Քասադիի հետ, և նրան անվանել է «ամերիկացու արխետիպ»: Քասադիի սեռական հարաբերությունները Գինսբերգի հետ ընդհատումներով շարունակվել են հետագա 20 տարիներին:

Այս ժամանակահատվածում Քասադին աշխատել է Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղում և կապ է պահպանում իր «Beat» ծանոթների հետ, նույնիսկ երբ նրանք սկսել են ավելի ու ավելի տարբերվել փիլիսոփայական առումով: Այնտեղ աշխատելու ընթացքում նա ապրել է Սան Ֆրանցիսկոյում՝ Ռասել փողոց 29 հասցեում:

Զույգն, ի վերջո, ունեցել է երեք երեխա և հաստատվել Մոնտե Սերենո քաղաքում (Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա) գտնվող ռանչոյում, Սան Ֆրանցիսկոյից 50 մղոն հարավ, ուր երբեմն այցելում էին Քերուակը և Գինսբերգը: Այդ տունը, որը կառուցվել էր 1954 թվականին և Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղուց ստացած փոխհատուցումն էր գնացքի հետ կապված վթարի համար, քանդվել է 1997 թվականի օգոստոսին:

1950 թվականին Քասադին ամուսնացել է երիտասարդ մոդել Դիանա Հանսենի հետ, ով հղի էր նրանից: Ծնված երեխային անվանել են Քերթիս:

Քասադին բազմիցս ճանապարհորդել է ինչպես Քերուակի, այնպես էլ Գինսբերգի հետ, ներառյալ Քերուակի *«[[Ճանապարհին]]»* գրքում արձանագրված ճանապարհորդությունները:

### Թմրանյութեր
1958 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի գիշերային ակումբներից մեկում գաղտնի գործակալի հետ փոքր չափաբաժիններով մարիխուանա բաժանելու առաջարկի համար ձերբակալվելուց հետո Քասադին երկու տարվա ազատազրկման է դատապարտվել, որը կրել է Կալիֆորնիայի Սան Քվենտին նահանգային վերականգնողական բանտում:

1960 թվականի հունիսին ազատ արձակվելուց հետո նրա համար խիստ դժվար է եղել ընտանեկան պարտավորությունները կատարել: Քերոլինը բաժանվել է նրանից` նրա պայմանական վաղաժամկետ ազատման ժամկետը լրանալուն պես, 1963 թվականին: Քերոլինը հայտարարել է, որ նա ցանկանում է ազատել Քասադիին ընտանիք պահելու բեռից, բայց «սա սխալ էր և ոչնչացրեց նրա ինքնագնահատականի վերջին սյունը»:

Ամուսնալուծությունից հետո՝ 1963 թվականին, Քասադին Ալեն Գինսբերգի և Բիթ բանաստեղծ Չարլզ Պլիմելի հետ ապրել է համատեղ, նույն բնակարանում, Սան Ֆրանցիսկոյի Գաֆ փողոցի 1403 հասցեում։

Քասադին առաջին անգամ հանդիպել է հեղինակ Քեն Քիզիին 1962 թվականի ամռանը: Նա ի վերջո դարձել է Քեն Քիզիի գլխավորած «Ուրախ օյինբազներ» (կամ զվարթ, կոնծած խեղկատակներ, ) ենթամշակութային խմբի անդամներից մեկը, մի խումբ, որը ձևավորվել էր Քիզիի շուրջ 1964 թվականին, որոնք հոգեներգործող թմրանյութերի օգտագործման բարձրաձայն ջատագովներն էին:

### Ճանապարհորդություններ և մահ
1964 թվականի ընթացքում Քասադին ծառայել է *Ֆուրթուր* անունով ավտոբուսի գլխավոր վարորդ Սան Ֆրանցիսկոյից Նյու Յորք ճանապարհորդության խորհրդանշական առաջին կեսին, որն անմահացրել է Թոմ Վուլֆը *«Էլեկտրական Քուլ-Աիդ Թթվային Թեստ»* գրքում (*The Electric Kool-Aid Acid Test*, 1968): Քասադին երկար ժամանակ եղել է *Ուրախ* *օյինբազների* շարքերում և հայտնվել է նրանց միջքաղաքային ճանապարհորդության մասին պատմող վավերագրական ֆիլմում՝ «Կախարդական ուղևորություն» (Magic Trip, 2011, ռեժիսոր Ալեքս Գիբնի):

1967 թվականի հունվարին Քասադին ճանապարհորդել է Մեքսիկա խմբի ընկերակիցներից կատակասեր Ջորջ «հազիվ նկատելի» Ուոքերի և իր երկարամյա ընկերուհու՝ Էնն Մերֆիի հետ: Խալիսկո նահանգի Պուերտո Վալարտա քաղաքից հարավ գտնվող լողափնյա տանը նրանց է միացել Բարբարա Ուիլսոնը և Ուոլթեր Քոքսը:

Հաջորդ տարվա ընթացքում Քասադիի կյանքն ավելի անկայուն է դարձել, իսկ նրա ճանապարհորդությունների տեմպերն՝ ավելի կատաղի։ Նա լքել է Մեքսիկան մայիսին՝ մեկնելով Սան Ֆրանցիսկո, Դենվեր, Նյու Յորք Սիթի` լինելով դրանց միջև ընկած վայրերում: Այնուհետև Քասադին սեպտեմբերին և հոկտեմբերին վերադարձել է Մեքսիկա (ճանապարհին կանգնելով Սան Անտոնիոյում՝ իր ավագ դստեր մոտ, ով նոր էր ծննդաբերել` այցելելու իր առաջին թոռնիկին): Որից հետո, դեկտեմբերին այցելել է Քեն Քիզիի Օրեգոնի ագարակը և անցկացրեց Նոր տարին Քերոլինի հետ Սան Ֆրանցիսկոյի մոտ գտնվող ընկերոջ տանը: Ի վերջո, 1968 թվականի հունվարի վերջին Քասադին կրկին վերադարձել է Մեքսիկա:

1968 թվականի փետրվարի 3-ին Քասադին մասնակցել է հարսանեկան խնջույքին Սան Միգել դե Ալյենդեում (Գուանախուատո, Մեքսիկա): Խնջույքից հետո նա քայլել է երկաթգծի երկայնքով դեպի հաջորդ քաղաք, բայց ցուրտ ու անձրևոտ գիշերին ուշաթափվել է: Առավոտյան նրա հետքերով գնացել են և նրան գտել կոմայի մեջ` ինչպես հաղորդել է Անտոն Բլեքը (որը հետագայում դառնալու էր Էլ Պասոյի Համայնքային քոլեջի պրոֆեսոր), ով Քասադիին իր ուսերի վրա տարել է տեղական փոստի շենք: Քասադիին այնուհետև տեղափոխել են մոտակա հիվանդանոց, որտեղ նա մահացել է մի քանի ժամ անց՝ փետրվարի 4-ին, 41 տարեկան հասակում:

Քասադիի մահվան ստույգ պատճառը մնում է անորոշ։ Նրանք, ովքեր ներկա են եղել հարսանեկան խնջույքին, հաստատում են, որ նա ընդունել է անհայտ քանակի սեկոբարբիտալ, ուժեղ բարբիթուրատ, որը վաճառվում է *Seconal* ապրանքանիշով: Դիահերձումն իրականացրած բժիշկը գրել է պարզապես «ընդհանուր արյունախռնում բոլոր համակարգերում» (general congestion in all systems): Ավելի ուշ հարցազրույցի ժամանակ բժիշկը հայտարարել է, որ ինքը չէր կարող ճշգրիտ հաշվետվություն տալ` պատճառաբանելով Քասադիի օտարերկրացի լինելը և թմրանյութերի առկայությունը: Որպես նրա մահվան պատճառ սովորաբար նշվում է «ազդեցությունը», թեև նրա այրին կարծում է, որ նա կարող է մահացած լինել երիկամային անբավարարությունից:

### Երեխաներ
Քասադիի հինգ երեխաներից հայտնիներ են՝ Ռոբերտ Ուիլյամ Հայաթ կրտսերը (1945), Քեթլին Ջոան Քասադի (1948), Ջեյմի Քասադի Ռատտոն (1949), Քերթիս Վ. Հանսենը (1950) և Ջոն Ալեն Քասադին (1951): Ռոբերտը՝ Քասադիի և Մաքսին Բիմի որդին, նկարիչ է, որն աշխատում է Կոլորադոյի Արվադա քաղաքում։ 2017 թվականի փետրվարին նա տպագրվել է *Westword* ամսագրում: Քեթլինը, որը հայտնի է Քեթի անունով, միակ թոռնիկի մայրն է, ում հետ Քասադին հանդիպել է: Քեթին, Ջեմին և Ջոնը վարում են վեբկայք, որը նվիրված է իրենց ծնողների և ծնողների «բիթ» ընկերների հիշատակին:

Քերթը, որը ծնվել է Դիանա Հանսենի հետ Քասադիի ամուսնությունից, մահացել է 2014 թվականի ապրիլի 30-ին, 63 տարեկան հասակում։ Նա եղել է WEBE 108 ռադիոկայանի համահիմնադիրներից մեկը Բրիջփորթում (Կոնեկտիկուտ):

## Գրելու ոճ և ազդեցություն
Քասադին օգնել է Քերուակին կոտրել այն սենտիմենտալ ոճը, որը նա որդեգրել էր Թոմաս Վուլֆի ազդեցությամբ, ինչպես Քերուակի ինքնակենսագրան *«Ավանը և քաղաքը*» (The Town and the City*,* 1950) գիրքն էր (նույնիսկ  վերնագիրը, որը հիշեցնում է Վուլֆի վերնագրերը, ինչպիսներից է «Վեբը և ժայռը» - *The Web and the Rock*): Քասադիի նամակները կարդալուց հետո Քերուակը ոգեշնչվել է գրել իր պատմությունը Քասադիի հաղորդակցման ոճով. «...խելագար էքստազի պոռթկումով, առանց ինքնագիտակցության կամ մտավոր վարանումի»:

Այդ հեղհեղուկ գրելու ոճը, որն ավելի շատ նման է գիտակցության հոսքի կամ հիպերմանիկ սրընթաց խոսակցության, քան գրավոր արձակի, լավագույնս դրսևորվել է Քասադիի նամակներում՝ ուղղված ընտանիքին և ընկերներին: Դրա վառ օրինակ է 1953 թվականին Քերուակին ուղղված նամակի սկզիզբը, որտեղ Քասադին մի երկար ու ձիգ և ջերմեռանդ նախադասությամբ է ձևակերպել իր զգացմունքները:

*Ճանապարհին* վեպը սենսացիա է դարձել: Քասադիի խոսքի ոճի շնորհից Քերուակը հայտնաբերել է իր յուրահատուկ ոճը, որը նա անվանել է «ինքնաբուխ արձակ»՝ գիտակցության արձակ ձևի հոսք:

Քասադիի սեփական ձեռագրերը երբեք պաշտոնապես չեն հրապարակվել իր կյանքի ընթացքում, և նա թողել է միայն կիսատ գրված ձեռագրեր և մի շարք անձնական նամակներ։ Քասադին 1948 թվականի նամակում Քերուակին խոստովանել է. «Իմ արձակը, որպես այդպիսին, անհատական ոճ չունի, այլ ավելի շուտ չասված և դեռևս չարտահայտված հառաչանք է ուղղված անձնականիս: Կա մի բան, որը ցանկանում է դուրս գալ, ինչ-որ իմ սեփականը, որը պետք է ասեմ: Այնուամենայնիվ, գուցե բառերն ինձ համար ճանապարհ չեն»:

## Ժողովրդական մշակույթում
### Ֆիլմագրությունում
[մինի|[Կեն Կիզի|Քեն Քիզիի *Further* բնօրինակ ավտոբուսը, որով Ամերիկայով մեկ ճանապարհորդել է Քասադին իր «Ուրախ օյինբազներ» (Merry Prankster) ենթամշակութային կոմունայի ընկերների հետ]]

#### Արխիվային էջեր
* «Գեղեցկությանն ուղղված հիմն» (*Anthem to Beauty,* 1997), երաժշտական ​​վավերագրական ֆիլմ Grateful Dead, Anthem of the Sun և American Beauty ալբոմների ստեղծման մասին: Այն ի սկզբանե հեռարձակվել է փոքր-ինչ կրճատված տարբերակով 1997 թվականին՝ որպես *Classic Albums* բրիտանական վավերագրական հեռուստասերիալի մի մաս, որը կենտրոնանում է փոփ, ռոք և հևի մետալ ալբոմների վրա, որոնք համարվում են լավագույնը կամ ամենակարևորը հայտնի երաժշտական ​​արտիստի դիսկոգրաֆիայում կամ որպես ամբողջություն երաժշտական ​​արդյունաբերության համար կարևոր/առանցքային։
* «Միշտ սիրիր, Քերոլինին. Ֆիլմ Քերուակի, Քասադիի և իմ մասին» (*Love Always, Carolyn,* 2011), անգլալեզու շվեդական վավերագրական ֆիլմ, որը պատմում է Քերոլին Քասադիի կյանքը ամուսնու` Նիլ Քասադիի և Ջեք Քերուակի հետ: Այն պարունակում է հարցազրույցներ Քերոլին Քասադիի և նրա երեխաների հետ, ինչպես նաև արխիվային կադրեր:
* «Կախարդական ուղևորություն» (*Magic Trip*, 2011), Ալեքս Գիբնիի վավերագրական ֆիլմ՝ օգտագործելով Քեն Քիզիի և *Ուրախ օյինբազներ* խմբի նկարահանված կադրերը *Ֆարդեր* ավտոբուսով Ամերիկայով մեկ ճանապարհորդության ժամանակ: Հիպերկինետիկ Քասադին հաճախ երևում է ավտոբուսը վարելիս, անդադար խոսելով և «Նիլը գործերը մինչև վերջ է հասցնում» գրությամբ պաստառի կողքին պարծենկոտ տեսքով նստած:
* «Մեկ ուրիշը. Բոբ Ուեյրի երկար տարօրինակ ճանապարհորդությունը» (*The Other One: The Long Strange Trip of Bob Weir,* 2015) վավերագրական ֆիլմ Բոբ Ուեյրի մասին:

#### Դրամաներ
* «Ով կդադարեցնի անձրևը» (*Who'll Stop the Rain,* 1978), հոգեբանական դրամա, որը թողարկել է *United Artists*-ը։ Ֆիլմը հիմնված է Ռոբերտ Սթոունի *Dog Soldiers* վեպի վրա (1974), և Նիկ Նոլթին խաղում է Ռեյ Հիքսի դերը։ Սթոունը հիմնել է Հիքսի կերպարը ըստ Beat սերնդի գրող Նիլ Քասադիի։ Սթոունը Քասադիի հետ ծանոթացել է վիպասան Քեն Քիզիի միջոցով, որը Սթոունի դասընկերն էր Սթենֆորդի համալսարանի ասպիրանտուրայում: Հիքսի մահվան տեսարանը երկաթգծի վրա ֆիլմի վերջում ուղղակիորեն հիմնված է 1968 թվականին Մեքսիկայի Սան Միգել դե Ալյենդե քաղաքից դուրս գտնվող երկաթուղու երկայնքով Քասադիի մահվան վրա:
* «Սրտի բիթ» (*Heart Beat,* 1980), որը ներկայացնում է Նիլ Քասադիի բարեկամությունը Ջեք Քերուակի հետ, Նիկ Նոլթին խաղում է Քասադիի դերում, իսկ Ջոն Հերդը՝ Քերուակի դերում։ Ֆիլմը հիմնված է Քերոլին Քասադիի համանուն հուշերի վրա (մարմնավորել է Սիսսի Սփեյչեկը): Թոք-շոուի հաղորդավար Սթիվ Ալենը, ով եղել է *On The Road-* ի մեծ աջակիցը, մի փոքր հատվածում հանդես է ելել որպես ինքը: Ֆիլմը թողարկվել է անմիջապես այն բանից հետո, երբ Warner Bros.-ը ձեռք է բերել *Orion Pictures-ը:* Ֆիլմը քիչ է ցուցադրվել ստուդիայի քաղաքականության և հանրային հետաքրքրության պակասի պատճառով: Ֆիլմն արագ հեռացվել է էկրաններից։
* «Ինչ է պատահել Քերուակի հետ» (*What Happened to Kerouac*, 1986), վավերագրական ֆիլմ:
* «Վերջին անգամ ես ինքնասպան եղա» (*The Last Time I Committed Suicide,* 1997), ամերիկյան դրամա ֆիլմ, որտեղ  Քասադիի դերում Թոմաս Ջեյնն է, հիմնված է «Ջոան Անդերսոնի նամակի» վրա, որը Քասադին գրել է Ջեք Քերուակին 1950 թվականի դեկտեմբերին։ Մինչև 2014 թվականը ենթադրվում էր, որ այս նամակի մեծ մասը կորել է, թեև մի հատված տպագրվել էր Ջոն Բրայանի *«Notes from Underground»* ամսագրի 1964 թվականի համարում:
* «Աշխարհի լույսը» (*Luz Del Mundo,* 2007), կարճամետրաժ ֆիլմ, վերաբերում է Քասադիի ընկերությանը և արկածներին Ջեք Քերուակի հետ։ Քասադիի դերը կատարում է Օսթին Նիկոլսը, իսկ Քերուակի դերը` Ուիլ Էստեսը:
* «Տիեզերքի միջով» (*Across the Universe,* 2007), երաժշտական դրամա ֆիլմ, որտեղ բժիշկ Ռոբերտի կերպարը, որին մարմնավորում է Բոնոն, ոգեշնչվել է Նիլ Քասադիից:
* «Նիլ Քասադի» (*Neal Cassady,* 2007), կենսագրական ֆիլմ, որը հիմնականում կենտրոնացած է «Ուրախ օյինբազներ» (*Merry Prankster*) ենթամշակութային կոմունայի հետ շփման տարիների վրա. Թեյթ Դոնովանը Նիլի դերում, Էմի Ռայանը ՝ Քերոլին Քասադիի դերում, Քրիս Բաուերը՝ վիպասան Քեն Քիզիի դերում և Գլեն Ֆիցջերալդը  Քերուակի դերում: Նոա Բուշելը ռեժիսորն է ֆիլմի: Ֆիլը հիմնականում այն մասին է, թե ինչպես է Նիլը հայտնվել իր հորինված ալտեր-էգոյի՝ Դին Մորիարտիի թակարդում։ Քասադի ընտանիքը քննադատել է այս ֆիլմը՝ որպես խիստ անճշտություն:
* «Ողբ» (*Howl,* 2010), Ջոն Փրեսքոթ, պատմում է Ալեն Գինսբերգի «Ողբալ» պոեմի ստեղծումը և դրա հրապարակման շուրջ անպարկեշտ դատավարությունը. Ջոն Պրեսկոտը մարմնավորում է Քասադիին:
* *[[Ճանապարհին (ֆիլմ, 2010)|«Ճանապարհին»]]* (2012), գեղարվեստական ֆիլմ, Ջեք Քերուակի ''համանուն գրքի'' դրամատիկ ադապտացիա, որտեղ Նիլ Քասադի/Դին Մորիարտիի դերում է Գարեթ Հեդլունդը: Ֆիլմը ներկայացվել է Ոսկե արմավենու ճյուղ բարձրագույն մրցանակի։
* «Բիգ Սուր» (*Big Sur,* 2013), Մայքլ Փոլիշի համանուն վեպի էկրանավորում բիթնիկներից Քերուակի մասին, որն իր երկրպագուներից թաքնվում է Կալիֆորնիայի Բիգ Սուր նոսր բնակեցված բնակավայրում: Երեք շաբաթ անց մեկնում է Սան Ֆրանցիսկո, որտեղ անհամբերությամբ սպասում է Քասադիի և նրա կնոջ հետ երկար սպասված հանդիպմանը: Ֆիլմում Ջոշ Լուկասն է մարմնավորում Քասադիին։

### Գրականությունում
* Դավիթ Վերներ Ամրամ. «Բիթից դուրս. համագործակցություն Քերուակի հետ» (*OFFBEAT: Collaborating with Kerouac,* 2002) գիրք:
* Չարլզ Բուկովսկի. «Կեղտոտ ծերունու գրառումները» (*Notes of a Dirty Old Man,* 1969*),* որտեղ Քասադին ներկայանում է որպես Քերուակի որդի՝ *Նիլ Սին* կեղծանունով:
* Ալեն Գինսբերգ.
** «Կանաչ մեքենան» (*The Green Automobile*, 1953), Քասադին ներկայացված է` որպես *իմ հին ընկերը*
** «Ոռնոց» (*Howl*, 1956) պոեմ, որտեղ Քասադին ներկայացված է իր անվան սկզբնատառերով` N.C., այս բանաստեղծությունների գաղտնի հերոսն է
** «Շատ սեր» (*Many Loves*, 1956)
** «Նիլի աճյունի վրա» (*On Neal's Ashes*, 1968)
** «Ամերիկայի անկումը» (*The Fall of America*, 1968)
** «Էլեգիաներ Նիլ Քասիդիի համար» (*Elegies for Neal Cassady*, 1968)
* Ջոն Քլելոն Հոլմս.
** «Առաջ» (*Go*, 1952) նովելում Հարթ Քենեդին է
** «Եղջյուրը» (*The Horn,* 1958) նովելում վարորդ է:
* Ջեք Քերուակ.
** «Ճանապարհին» (*On the Road,* 1957) վեպում Քասադին մոդել է ծառայել *Դին Մորիարտիի* կերպարի համար,  նաև *Քոդի Պոմերայի* կերպարը Քերուակի շատ այլ վեպերում: «Ճանապարհին» վեպի պահպանված առաջին տարբերակում գլխավոր հերոսի անունը «Նիլ Քասադի» է: Այնուամենայնիվ, վերջին հրատարակության մեջ Քերուակը կերպարը վերանվանել է *Դին Մորիարտի*։ Վեպում պատմող Սալ Փարադայզը (որը Ջեք Քերուակինի կերպարն է) ասում է. «Նա պարզապես երիտասարդ էր, ով խելագարորեն տարված էր կյանքով, և թեև նա խաբեբա էր, նա դա անում էր միայն այն պատճառով, որ ցանկանում էր ապրել և շփվել այն մարդկանց հետ, ովքեր այլ կերպ ուշադրություն չէին դարձնի նրան։ .. Ես գիտեի, որ ճանապարհին ինչ-որ տեղ կլինեն աղջիկներ, տեսիլքներ, մնացած ամեն ինչ. ճանապարհին ինչ-որ տեղ մարգարիտը կհասնի ինձ»:
** «*Subterraneans»* (*The Subterraneans,* 1958) վեպում Քերուակի ալտեր էգոն կոչվում է Լեո Պերսեպիեդ, իսկ նրա վաղեմի ընկեր Նիլ Քասադին նշվում է միայն անցողիկ` որպես Լերոյ։
** «Դհարմայի թափառաշրջիկները» (*The Dharma Bums,* 1958) վեպում Քասադին Քոդի Պոմերայն է:
** «Երազների գիրք» (*Book of Dreams*, 1960) փորձարարական նովելում Քասադին Քոդի Պոմերայն է
** «Քոդիի տեսլականները» (*Visions of Cody*, 1960) փորձարարական նովելում - Քոդի Պոմերայ 
** «Բիգ Սուր» (*Big Sur*, 1962) նովելում` Քոդի Պոմերայ:
** «Հուսահատության հրեշտակները» (*Desolation Angels*, 1965) վեպում` Քոդի Պոմերայ:
* Քեն Քիզի:
** «Սահմանի վրայով» (*Over the Border*, 1973) ֆիլմում Հուլիհանի նախակերպարն է:
** Քիզին նաև հորինված պատմություն է գրել Քասադիի մահվան մասին «Սուպերմենի մահվան հաջորդ օրը» (1979) պատմվածքում, որտեղ Քասադին հիշատակվում է որպես *Հուլիհան*, որտեղ Քասադին մահից առաջ քրթմնջում է երկաթուղային կոճափայտերի քանակի մասին, որը նա հաշվել էր (64,928): Տպագրվել է *Քիզիի* «Դևերի տուփ» (Demon Box, 1986) ժողովածուում:
** «Կախարդական ճանապարհորդություն» (Magic Trip, 2011) ֆիլմում հարցվածներից մեկը պնդում է, որ Քեն Քիզիի *[[Թռիչք կկվի բնի վրայով (վեպ)|«Թռիչք կկվի բնի վրայով»]]* (1962) վեպում Քասադին է գլխավոր հերոս Ռենդլ Պատրիկ Մաքմերֆիի նախատիպը:
* Ֆիլ Լեշի: «Ձայնի որոնում. իմ կյանքը *Grateful Dead* խմբի հետ» (*[https://www.goodreads.com/book/show/279410.Searching_for_the_Sound Searching for the Sound: My Life with the Grateful Dead],* 2005) ինքնակենսագրական գրքում:
* Նիկ Մամատաս. «Քայլ գետնի տակ» (*Move Under Ground*, 2004)
* Չակ Ռոզենթալ. «Ջեք Քերուակի «Ավատար հրեշտակ. Նրա վերջին վեպը» (*Jack Kerouac's Avatar Angel: His Last Novel,* 2001) - Քոդի Պոմերայ
* Ռոբերտ Սթոն:
** «Որովհետև նա չունի, որովհետև նա ինչ-որ բանի կարիք ունի» (*իսպ.` Porque No Tiene, Porque Le Falta,* 1969) վեպում Վիլլի Ուինգս կերպար:
** «Շուն զինվորներ» (*Dog Soldiers*, 1974) վեպում Ռեյ Հիքսի կերպարում:
** «Կարևոր կանաչ. հիշելով վաթսունականները» (*Prime Green: Remembering the Sixties*, 2007)
* Հանթեր Ս. Թոմփսոն. «Դժոխքի հրեշտակներ» (*Hell's Angels: The Strange and Terrible Saga of the Outlaw Motorcycle Gangs*, 1966), Քասադին նկարագրվում է որպես «ոգեշնչման աղբյուր վերջին երկու վեպերի գլխավոր հերոսի համար», որը հարբած վիճակում բղավում էր ոստիկանության վրա Դժոխքի հրեշտակներ հայտնի երեկույթների ժամանակ` Քեն Քիզիի նստավայրում Լա Հոնդայում (Կալիֆոռնիա): Թեև Քասադիի անունը հանվել է գրքից հրատարակիչ Թոմփսոնի պնդմամբ, նկարագրությունը հստակ հղում է Քասադիի վրա հիմնված այն կերպարին, որն առկա է Քերուակի *Ճանապարհին* և *Կոդիի* *տեսլականները* (1951-1952) ստեղծագործություններում առկա է:
* Թոմ Վուլֆը նույնպես նկարագրել է, թե ինչպես է Քասադին հարբած բղավում ոստիկանության վրա «Դժոխքի հրեշտակներ» երեկույթների ժամանակ «Թթվային թեստ» (*The Electric Kool-Aid Acid Test,* 1968) գրքում:

### Երաժշտությունում
* Թոմ Ուեյթսը ձայնագրել է *«Jack & Neal /California, Here I Come»*, 1977 թվականի իր *Foreign Affairs* ալբոմում։
* Նյու Յորքում բնակվող *Aztec Two Step* դուետը 1972 թվականի իրենց դեբյուտային ալբոմում հիշատակել են Քասադիին *«The Persecution & Restoration of Dean Moriarty (On The Road)»* երգում։
* *Death Cab for Cutie* ռոք խմբի «*Styrofoam Plates*» երգը *The Photo Album* ալբոմից (2001 թ.)՝ հիմնված է Քասադիի կյանքի իրադարձությունների վրա, որոնք պատկերված են *«[[Ճանապարհին]]»*  գրքում:
* The *Doobie Brothers* ռոք խմբի կիթառահար և երգահան Պատրիկ Սիմոնսն իր «Neal's Fandango» երգում Քասադիին իր ճանապարհորդելու խթանն է եղել:
* Քասադին կարճ ժամանակ ապրել է *Grateful Dead* ռոք խմբի հետ և հավերժացել է խմբի մեկ այլ` *The Other One* անվամբ թողարկած «Սա «The Other One»-ի համար»  (That's It for the *Other One*) երգում, որպես ավտոբուսի վարորդ *Կովբոյ Նիլ* («Cowboy Neal»):
* Երկրորդ *Grateful Dead* երգը` «Քասիդի» (*Cassidy*) անվամբ, որի խոսքերի հեղինակն է Ջոն Փերի Բարլոուն, կարող է թվալ, որ Քասադիի անվան սխալ գրություն է: Այնուամենայնիվ, իրականում երգը հիմնականում նշում է 1970 թվականին փոքրիկ աղջիկ Քեսսի Լոուի ծնունդը *Grateful Dead* ընտանիքում, թեև բառերը ներառում են նաև հղումներ հենց Նիլ Քասադիին: 
* Բոցեֆուս Քինգը երգում է մի երգ, որը կոչվում է «Կովբոյ Նիլ»։
* ''King Crimson'' պրոգրեսիվ ռոք խումբը թողարկել է «Neal and Jack and Me» երգն իրենց *Beat* (1982) ալբոմում։
* Մորիսիի *«World Peace Is None of Your Business»* (2014) ալբոմում կա մի թրեք, որը կոչվում է *«Neal Cassady Drops Dead»*:
* Ֆրանկո-ամերիկյան *Moriarty* խումբն անվանվել է հորինված կերպար Դին Մորիարտիի անունով, որը Քերուակի հորինած Նիլ Քասադիի կերպարի անունն է:
* Ջազ կիթառահար Ջոն Սքոֆիլդը գրել է երգ, որը կոչվում է «*Cassidae*», թողարկված նրա *Who's who* ալբոմում*։* (1979):
* Ամերիկացի երգիչ-երգահան Էրիկ Թեյլորի «Դին Մորիարտի» (1995) երգը նկարագրում է Նիլ Քասադիի օրինակով կերպարը` ըստ Քերուակի։
* Ֆեթբոյ Սլիմը թողարկել է *«Neal Cassady Starts Here»* թրեքը, որը հայտնվել է որպես *«Santa Cruz»* և «*Everybody Needs A 303*» (1996) սինգլների ձայնապնակի «B-կողմում»:
* Բիթնիկներից ոգեշնչված ժողովրդական վերածննդի *Washington Squares* ֆոլք, փոփ, ալտռոք խումբը թողարկել է *«Neal Cassady»* անունով երգ իրենց *Fair and Square* (1989) ալբոմում։

## Հրատարակված աշխատություններ
* «Ջոան Անդերսոնի նամակը», որը գրել է Քասադին Ջեք Քերուակին (դեկտեմբեր 1950): Այն մինչև 2014 թվականը համարվել է կորած, թեև մի հատված տպագրվել էր Ջոն Բրայանի *«Notes from Underground»* ամսագրի 1964 թվականի համարում: *[[Associated Press]]* լրատվական գործակալությունը հայտնել է 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին, որ նամակն ամբողջությամբ հայտնաբերվել է։ 18 էջանոց նամակը, որը, ինչպես ասվում է, էապես ոգեշնչել է Քերուակի հետագա գրելու ոճը, պետք է աճուրդի հանվեր 2014 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, սակայն սեփականության վերաբերյալ դատական վեճը խոչընդոտել է աճուրդի ընթացքին: Նամակի բնօրինակը աճուրդի է հանվել *Heritage Auctions* աճուրդում` որպես Լոտ 45378 2017 թվականի մարտի 8-ին:
* «Քաղիր իմ մարգարտածաղիկը» (*Pull My Daisy*, 1951), Ալեն Գինսբերգի, Ջեք Քերուակի և Նիլ Քասադիի համատեղ գրված բանաստեղծություն։ Գրվել է 1940-ականների վերջին՝ սյուրռեալիստական ​​«նրբաճաշակ դիակ» (exquisite corpse) խաղի նման ձևով, որտեղ մեկը գրում է առաջին տողը, մյուսը գրում է երկրորդը, և այսպես շարունակ, ընդ որում ամեն մեկը տեսնում է միայն նախորդի գրած տողը🐣:
* «Քարտեզ Քիզիին» (*Map to Kesey's*, 1965), ձեռագիր ակնարկ վերարտադրված ֆաքսիմիլով, *Genesis West 7* :
* «Երիզների առաջին գիշերը» (*First Night of the Tapes*, դեկտեմբեր 1969) Ջեք Քերուակի հետ։ *Անդրատլանտյան ակնարկ**:*
* «Առաջին երրորդը» (*The First Third,* 1971), ինքնակենսագրական վեպ, հրատարակվել է Քասադիի մահից երեք տարի անց
* «Ինչպես երբևէ. Ալեն Գինսբերգի և Նիլ Քասադիի նամակագրության հավաքածու» (1977):
* «Գրեյսը հաղթում է կարմայային: Նամակներ բանտից» (*1993*), պոեզիայի և նամակների ժողովածու:
* «Նիլ Քասադի: Նամակների հավաքածու, 1944–1967» (*Neal Cassady: Collected Letters, 1944–1967,* 2004), նամակներ:

## Կենսագրականներ
* Ուիլյամ Փլամեր, «Սուրբ խաբեբա. Նիլ Քասադիի կենսագրությունը» (1981)
* Թոմ Քրիստոֆեր, *«Նիլ Քասադի, Առաջին հատոր, 1926–1940»* (1995)
* Թոմ Քրիստոֆեր, «*Նիլ Քասադի, Երկրորդ հատոր, 1941–1946»* (1998)
* Դեյվիդ Սանդիսոն և Գրեհեմ Վիկերս, *«Նիլ Քասադի. [[Բիթ սերունդ|Բիթ]] հերոսի արագ կյանքը»* (2006)
* Քերոլին Քասադի, *«Ճանապարհից դուրս. Քսան տարի Քասադիի, Քերուակի և Գինսբերգի հետ»* (1990), որը համընկել է Ջեկ Քերուակի «Ճանապարհին» գրքի հիսունամյակի հետ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* .
* 

### Արխիվային աղբյուրներ
* ''Allen Ginsberg film and video archive, 1983–1996''. [Ալեն Գինսբերգի կինո և տեսաարխիվ, 1983–1996] (154 տեսաերիզ) պահվում են Սթենֆորդի համալսարանի գրադարաններում
* ''Allen Ginsberg papers, 1937–1994''. [Ալեն Գինսբերգի թղթերը, 1937–1994] (մոտ 1000 ֆուտ) պահվում են Սթենֆորդի համալսարանի գրադարաններում
* *Allen Ginsberg papers*, 1944–1991. [Ալեն Գինսբերգի թղթերը, 1944–1991] (10 ֆուտ) պահվում են Կոլումբիայի համալսարանի գրադարանում
* *Jack Kerouac Papers, 1920–1977* (bulk 1935–1969) (22.5 ֆուտ) պահվում են Նյու Յորքի հանրային գրադարանում
* ''Neal Cassady Collection, 1947–1965.'' (83 ֆուտ) պահվում է Օսթինի Տեխասի համալսարանի Հարրի Ռանսոմ կենտրոնում
* ''Finding aid to Beat poets and poetry collection at Columbia University. Rare Book & Manuscript Library.'' [Կոլումբիայի համալսարանում Բիթ բանաստեղծների և բանաստեղծությունների ժողովածուի օգնության որոնում] Հազվագյուտ գրքերի և ձեռագրերի գրադարանում:

## Արտաքին հղումներ
* ''Neal Cassady Official site of Neal Cassady's estate, with stories and photos contributed by the family; Carolyn Cassady, Cathy Cassady Sylvia, Jami Cassady Ratto and John Allen Cassady'' [Նիլ Քասադիի ունեցվածքի պաշտոնական կայք՝ ընտանիքի կողմից ներկայացված պատմություններով և լուսանկարներով. Քերոլին Քասադի, Քեթի Քասադի Սիլվիա, Ջեյմի Քասադի Ռատտո և Ջոն Ալեն Քասադի]
* Photos, Neal Cassady Sr. Gravesite. [Լուսանկարներ, Նիլ Քասադի ավագի գերեզմանոց]
* Denver Colorado, Neal Cassady, and the Beat Generation. [Դենվեր Կոլորադոն, Նիլ Քասադին և Բիթ սերունդը]
* Neal's Denver at Literary Kicks
* Neal Cassady at Literary Kicks
* Cassady Pages at Art and Leisure
* Neal Cassady at rotten.com
* Neal Cassady at IntrepidTrips.com
* Kerouac Alley – Neal Cassady directory 
* Denver Beat Photo Tour, Cassady Haunts and Homes, More
* A gallery of Neal Cassady and related book covers. [Նիլ Քասադիի և հարակից գրքերի շապիկների պատկերասրահ]
* Victoria Mixon's Interviews with Carolyn Cassady. [Վիկտորիա Միքսոնի հարցազրույցները Քերոլին Քասադիի հետ]
* Bono Plays Doctor in 'Across the Universe' . [Բոնոն բժիշկ է խաղում «Տիեզերքի միջով» ֆիլմում]
* Neal Cassady: The Denver Years. [Նիլ Քասադի. Դենվերի տարիները]

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հանցագործներ
Կատեգորիա:Բիթ սերունդ
Կատեգորիա:Գրական հերոսների նախատիպեր
Կատեգորիա:Դեղերի չարաշահումից մահացածներ
Կատեգորիա:Մշակութային սերունդներ