Կոմբինատոր աճուրդ

մինի|Կոմբինատոր ժամացույցների աճուրդ

**Կոմբինատոր աճուրդ**,  աճուրդի տեսակ է, որտեղ մասնակիցները կարող են հայտ ներկայացնել առանձին տարասեռ ապրանքների կամ փաթեթների համադրությունների վրա, ոչ թե առանձին ապրանքների տարբեր քանակությունների: Այս փաթեթները կարող են կոչվել նաև լոտեր, իսկ ամբողջ աճուրդը՝ բազմամակարդակ աճուրդ։  Կոմբինատոր աճուրդները կիրառվում են այն դեպքում, երբ հայտատուները կատարում են ապրանքների փաթեթների ոչ հավելումային գնահատականներ, այսինքն՝  նրանք գնահատում են ապրանքների համակցությունները ավելի կամ պակաս, քան համադրության առանձին տարրերի գնահատականների հանրագումարը:

Պարզ կոմբինատոր աճուրդները տարիներ շարունակ օգտագործվել են անշարժ գույքի աճուրդներում, որտեղ սովորական ընթացակարգ է ապրանքների փաթեթների հայտերի ընդունումը: Վերջին ժամանակներում կոմբինատոր աճուրդները օգտագործվում են բեռնափոխադրումների, ավտոբուսային երթուղիների, արդյունաբերական գնումների և անլար կապի համար ռադիոհաճախականության սպեկտրի բաշխման համար: Վերջին տարիներին գնումների բաժինները ապրանքներ և ծառայություններ գնելիս կիրառում են հակադարձ կոմբինատորային աճուրդներ: Այս կիրառումը հաճախ կոչվում է գնումների օպտիմիզացում: Քանի որ շինանյութերի գնումները հաճախ ներառում են բանակցություններ մի քանի բաղադրիչների շուրջ, այս արդյունաբերության մեջ ծախսերը նվազեցնելու համար առաջարկվում են կոմբինատոր աճուրդներ։

Կոմբինատոր աճուրդները թույլ են տալիս հայտատուներին ավելի արտահայտիչ լինել։  Կոմբինատոր աճուրդները ներառում են ինչպես հաշվարկային, այնպես էլ տեսական-խաղային դժվարություններ՝ համեմատած ավանդական աճուրդների հետ: Հաշվարկային խնդրի օրինակ է այն, թե ինչպես կարելի է արդյունավետորեն որոշել հայտերի բաշխումը աճուրդավարին ներկայացնելուց հետո: Կոմբինատոր աճուրդներում դա կոչվում է հաղթողին որոշելու խնդիր:

Հաղթողին որոշելու խնդիրը կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ՝ հաշվի առնելով կոմբինատոր աճուրդի հայտերի հավաքածուն, գտնել այնպիսի իրերի բաշխում աճուրդի մասնակիցների միջև, ներառյալ այն հնարավորությունը, որ աճուրդավարը կպահպանի որոշ իրեր, որոնք առավելագույնի կհասցնեն աճուրդավարի եկամուտը: Այս խնդիրը բարդ է խոշոր աճուրդների. Մասնավորապես, ենթադրվում է, որ գոյություն չունի ալգորիթմ, որը բազմանդամ ժամանակում գտնում է օպտիմալ բաշխում:  Կոմբինատոր աճուրդը բարդ է, քանի որ գոյություն չունի ալգորիթմ, որը կարող է գտնել օպտիմալ բաշխում: Կոմբինատոր աճուրդի խնդիրը կարող է մոդելավորվել որպես փաթեթի փաթեթավորման խնդիր: Հետևաբար, առաջարկվել են բազմաթիվ ալգորիթմներ՝ կոմբինատոր աճուրդի խնդրի մոտավոր լուծումները գտնելու համար: Օրինակ, 2010 թվականին առաջարկվել է Լագրանժի  մոտեցումը կոմբինատորային բարդ աճուրդի առաջադրանքների համար:

Կոմբինատոր աճուրդների այս ասպեկտներից շատերը, ներառյալ իրական կյանքի որոշ օրինակներ, քննարկվում են նաև Քրեմթոնի, Շոհամի և Սթայնբերգի 2006 թվականին խմբագրած ծավալուն գրքում:

## Պատմություն
Կոմբինատոր աճուրդներն առաջին անգամ առաջարկվել են  1982 թվականին օդանավակայաններում Ռասենտի, Սմիթ և Բուլֆին կողմից։  Իրենց հոդվածում ներկայացված էին շատ առանցքային գաղափարներ կոմբինատոր աճուրդների, այդ թվում՝ աճուրդի հաղթողին որոշելու  մաթեմատիկական ձևակերպման խնդիրների կապը փաթեթի, խնդրի հաշվողական բարդության, մեթոդների կիրառումը փորձարարական տնտեսության համար։  Փորձարկման կոմբինատոր աճուրդների և հարցերի քննարկումը   խրախուսում են համատեղելիություն, որ բացահայտում է կոմբինատոր աճուրդով:

## Կոմբինատոր ժամացույցների աճուրդ
Կոմբինատոր աճուրդի հատուկ տեսակ է կոմբինատոր ժամացույցի աճուրդը, որը համատեղում է ժամացույցի աճուրդները։ Կոմբինատոր ժամացույցի աճուրդի ընթացքում հայտատուները կարող են ներկայացնել իրենց հաստատումները՝ ի պատասխան գների բարձրացման, դրան հաջորդում է հայտերի փակ աճուրդը, որի ընթացքում հայտատուները ներկայացնում են փակ խմբաքանակի հայտեր: Կոմբինատոր ժամացույցի աճուրդն կարող է  ներկայացվել մեկ ժամ տևողությամբ աճուրդ,  կարող է իրականացվել մեկ ժամ տևողությամբ: Աճուրդավարը օգտագործում է վերջնական հայտերը՝ ծախսերի լավագույն բաշխումը և վճարումները հաշվարկելու համար։ Ապացուցվել է, որ  կոմբինատոր ժամացույցի աճուրդը հակված է գների հնարավոր բարձրացմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Peter Cramton, Yoav Shoham, and Richard Steinberg (2006). *Combinatorial Auctions*. MIT Press. . A contributed book with broad coverage of the topic.
*  A bit dated, but a classic survey.
*. A contributed book with a good introductory chapter on combinatorial auctions from a computer science theory perspective; see Chapter 11. 
*  Early work that popularized the idea of a combinatorial auction.
*  An influential early paper on computational considerations.
*  An application of combinatorial auctions for transportation services procurement.
* 
* Palacios-Huerta, Ignacio, David C. Parkes, and Richard Steinberg. 2024. "Combinatorial Auctions in Practice." *Journal of Economic Literature*, 62 (2): 517-53.
*  An overview in textbook form; see Section 11.3. Downloadable free online.

Կատեգորիա:Խաղերի տեսություն