Ֆրանսուազ Արդի

**Ֆրանսուազ Մադլեն Արդի** ( , ), ֆրանսիացի երգչուհի, դերասանուհի և աստղագուշակ։ Արդին նորաձևության և երաժշտության ոլորտում նշանակալի դեմք էր, հատկապես՝ ֆրանսախոս երկրներում։

## Կենսագրություն
Նրա մայրն աշխատում էր որպես հաշվապահի օգնական, իսկ հայրը`գործարանի ղեկավարը, որը արտադրում է հաշվիչ մեքենաներ։ Ֆրանսուազը և նրա կրտսեր քույրը՝ Միշելը (տասնութ ամիս փոքր), մեծացրել էին իրենց մայրը միայնակ, քանի որ նրանց հայրն արդեն ամուսնացած էր և իր երկու դստրերին գաղտնի էր պահում հիմնական ընտանիքից, նա քիչ ֆինանսական օգնություն էր ցուցաբերում և հազվադեպ էր այցելում նրանց։ Աղջիկը մեծացել է Փարիզի 9-րդ զանգվածում, որտեղ գտնվում էր մոր բնակարանը, Դ'Օմալ փողոցում։ Ֆրանսուիզան ստացավ իր դաստիարակությունը խիստ կրոնական քոլեջում աղջիկների համար Լա Բրույերում, որտեղ նրան ուղարկեցին հոր հոր պնդմամբ։ Ֆրանսուիզան մեծացավ չափազանց աշխատասեր, բարեպաշտ և ամաչկոտ ուսանող։ Երիտասարդ սենտիմենտալ աղջկա վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ այն երաժշտությունը, որը նա լսում էր ռադիոյով. Ֆրանսիական շանսոն և ամերիկյան ռոք-ռոլ (Շարլզ Տրենեթ, Փոլ Անկա, The Everly Brothers, Քլիֆ Ռիչարդ, Քոնի Ֆրանցիս)։ Ըստ իր մոր, հայրը Ֆրանսուազին կիթառ է նվիրել՝ 1961 թվականի հունիսին ավարտական քննությունները հանձնելու համար։ Դրանից առաջ Ֆրանսուազը փորձեց ստեղծագործել երգեր իր և երաժշտական միջավայրի հետ կապված մասնագիտության որոնման մեջ, աղջիկը մտավ մասնավոր երաժշտական դպրոց Petit Conservatoire: Իր մոր պնդմամբ՝ միևնույն ժամանակ նա այցելել է կոնսերվատորիա, Ֆրանսուան ընդունվել է Փարիզի համալսարան քաղաքագիտության ֆակուլտետում (հետագայում տեղափոխվել է բանասիրության ֆակուլտետ)։ Ֆրանսուազի՝ համալսարանում ուսումնառության առաջին կուրսից հետո նա եկել է ձայնագրման ընկերությանը՝  France Soir թերթում գովազդի միջոցով երիտասարդ երգիչներին լսելու և անցել ընտրությունը։ 1961-ի նոյեմբերին Vogue-ն առաջարկել է նրան պայմանագիր կնքել իր դեբյուտային սինգլի վրա, որը վաճառվել է երկու միլիոն օրինակով։

1963 թվականին ներկայացրել է Մոնակոն երգի մրցույթում` Եվրատեսիլում, *L’amour s’en vaբ* երգով և զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը։ Նույն թվականին արժանացել է Շառլ Կրոյի Ակադեմիայի և ֆրանսիական հեռուստատեսության մրցանակներին։ Բացի մայրենի լեզվից, երգեր է կատարել անգլերեն, իսպաներեն, իտալերեն և գերմաներեն լեզուներով։

Երկար ժամանակ եղել է «Պակո Ռաբան»,«Իվ Սեն Լորեն», «Կուրեժ» նորաձևության տների «դեմքը» և եղել է 1960-ական թվականների գեղեցկության գլխավոր չափանիշներից մեկը։ «Մեծ մրցանակ» ֆիլմում հաջող դերակատարումից հետո պայմանագիր է կնքել ձայնագրման Warner Bros. ընկերության հետ

1974 թվականին հայտնի աստղաբան ժան Պիեռ Նիկոլան առաջարկել է նրան աշխատել իր հետ միասին, և նա դառնում է փորձագետ-աստղագետ, «Ռադիո Մոնտե Կառլո»-ում 8 տարվա ընթացքում աստղաբանական թեմաներով հաղորդումներ տալով։ 1981 թվականին նա ամուսնացավ իր վաղեմի զուգընկերոջ՝ Ժակ Դուտրոնի հետ, նրանց որդին, Տոմա Դյուտրոն (ծնվ. 1973թ.-ին), գնաց ծնողների հետքերով և դարձավ երաժիշտ։

1988 թվականին հայտարարել է, որ դադարեցնում է երգչուհու կարիերան, սակայն հինգ տարի անց նորից սկսել է աշխատել՝ ձայնագրելով *Le Danger* ալբոմը, որը թողարկվել է 1996 թվականին։

2000-2012 թվականներին ձայնագրել է հինգ մենակատար ալբոմ, դրանց թվում, 2006 թվականի դուետների ալբոմը, ֆրանսիացի հայտնի կատարողների հետ։

2006 թվականին նա պարգևատրվել է ֆրանսիական շանսոնի մեծ մեդալով, որը հիմնադրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի կողմից։

2008 թվականին հրատարակել է «Le Désespoir des singes... et autres bagatelles» ինքնակենսագրությունը։ «L' Amour fou» ալբոմի և համանուն վեպի թողարկումից հետո 2012-ին հայտարարել է իր երգարվեստն ավարտելու մասին։ Այնուհետև, երեք տարվա լռությունից հետո, Ֆրանսուազը կրկին հայտնվեց հանրության առջև, ներկայացնելով «Avis non autorisés» գիրքը, որտեղ նա գրում է ծերության, հիվանդությունների, իր մարմնի փոփոխությունների, բժիշկների և շառլատանների, քաղաքական գործիչների, աստղագուշակության և բարեկամության մասին։ Գիրքը վաճառվել է ավելի քան 62000 օրինակով։

Ֆրանսուազը 2004 թվականից պայքարում էր լիմֆոմայի դեմ, 2015-ի գարնանը նա ստիպված էր ընդհատել իր նոր գրքի պրոմոն հիվանդության սրման պատճառով, նա երկու շաբաթ անցկացրեց կոմայի մեջ և երկարատև բուժումից և վերականգնումից հետո վերադարձավ տուն։ 

Մահացել է 2024 թվականի հունիսի 11-ին։

## Առավել հայտնի երգեր
* «Tous les garçons et les filles» (1962)
* «J’suis d’accord» (1962)
* «Le Temps de l’amour» (1962)
* «Le Premier Bonheur du jour» (1963)
* «L’amour s’en va» (1963)
* «Only friends / Ton meilleur ami» (1964)
* «Mon amie la rose» (1964, «Моя подруга роза»)
* «L’Amitié» (1965)
* «Voilà» (1967)
* «Comment te dire adieu?» (1968, խոսքերի հեղինակ` Սերժ Հենսբուր 
* «Message personnel» (1973)
* «J'écoute de la musique saoûle» (1978)

## Սկավառակագրություն
* *Tous les garçons et les filles* (1962)
* *Le Premier Bonheur du jour* (1963)
* *Mon amie la rose* (1964)
* *In Deutschland* (1965)
* *L’Amitié* (1965)
* *Françoise Hardy Sings in English* (1966)
* *La maison où j’ai grandi* (1966)
* *Ma jeunesse fout le camp* (1967)
* *Comment te dire adieu ?* (1968)
* *En Anglais* (1969)
* *One-Nine-Seven-Zero* (1969)
* *Alone* (1970)
* *Träume* (1970)
* *Françoise* (1970)
* *Soleil* (1970)
* *La Question* (1971)
* *Et si je m’en vais avant toi* (1972)
* *If You Listen* (1972)
* *Message Personnel* (1973)
* *Entr’acte* (1974)
* *Star* (1977)
* *Musique saoûle* (1978)
* *Gin Tonic* (1980)
* *À Suivre…* (1981)
* *Quelqu’un qui s’en va* (1982)
* *Décalages* (1988)
* *Le Danger* (1996)
* *Clair-obscur* (2000)
* *Tant de belles choses* (2004)
* *(Parenthèses…)* (2006)
* *La Pluie sans parapluie* (2010)
* *L’Amour fou* (2012)
* *Personne d’autre* (2018)

## Ֆիլմագրություն
* 1963 - Ամրոց Շվեցարիայում / *Château en Suède*
* 1965 - Ի՞նչ նորություն կա, կատվիկ / *What’s New Pussycat?*
* 1965 - *Une Balle au Cœur*
* 1966 - Մեծ մրցանակ / *Grand Prix*
*1966 - Տղամարդու-կանացի / *Masculin féminin*
*1966 - Գնդակը սրտում / *Une balle au cœur*
*1968 - Մոնտե-Կարլո. դա Վարդն է / *Monte Carlo: C'est La Rose*
*1972 - Աղավնիներ / *Les Colombes*
*1976 - Եթե պետք լինի սկսել սկզբից / *Si c'était à refaire*

## Վավերագրական ֆիլմեր
* 2013 - Անբաժան Արդի և Դյուտրոն / Hardy - Dutronc, les inséparables (ռեժիսոր` Գիյոմ Ֆլյորե / Guillaume Fleuret, Ժան-Բատիստ Արնո / Jean-Baptiste Arnaud)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* website 
*  Biography of Françoise Hardy , from Radio France Internationale
* Innocence in Amber: Wes Anderson’s Moonrise Kingdom на Gawker.com (2012-05-26)
* Ֆրանսուա Արդի(Françoise Hardy) — Կենսագրություն և հետաքրքիր փաստեր 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ