Սասկվոչ. Բիգֆութի լեգենդը

**«Սասկվոչ. Բիգֆութի լեգենդը»** (), 1976 թվականի ամերիկյան կեղծ-վավերագրական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Էդ Ռագոցինոն։ Ֆիլմը պատմում է մի խումբ հետազոտողների մասին, որոնք ճանապարհ են ընկնում Բիգֆութին գտնելու համար։ Ֆիլմը թողարկվել է North American Film Productions-ի կողմից՝ հանրության շրջանում Բիգֆութի տեսարանների նկատմամբ հետաքրքրության գագաթնակետին։

Չնայած ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Բրիտանական Կոլումբիայում (Կանադա), այն նկարահանվել է Կասկադյան լեռներում՝ Բենդի մոտ, Օրեգոն։ Ֆիլմը երբեմն համեմատվում է այդ դարաշրջանի այլ Բիգֆութի մասին մուկ-վավերագրական ֆիլմերի հետ, ինչպիսիք են «Բոգի Քրիքի լեգենդը» (1972) և «Բիգֆութի լեգենդը» (1976) ֆիլմերը։

## Սյուժե
Օրեգոնում գործող Հյուսիսային Ամերիկայի վայրի բնության հետազոտությունների հորինված կազմակերպության պատմողը պատմում է Բիգֆութի պատմական ապացույցները, այդ թվում՝ հայտնի Պատերսոն-Գիմլին ֆիլմը, և հայտարարում է կազմակերպության կողմից առաջիկա արշավախմբի մասին: Ժամանակակից համակարգիչների միջոցով վիճակագրությունը մշակելուց հետո կազմակերպությունը որոշել է Բրիտանական Կոլումբիայի հյուսիսում գտնվող մի վայր, որը, ամենայն հավանականությամբ, կարող է պահպանել Բիգֆութի անխափան պոպուլյացիան: Արշավախումբը կազմակերպվում է՝ հույս ունենալով հաստատել արարածի գոյությունը և ապահովել երևույթի հետագա հետազոտությունների համար ֆինանսավորում:

Թիմի կազմում են Չակ Էվանսը՝ արշավախմբի ղեկավարը, Բարնի Սնայփը՝ խոհարարը, Ջոշ Բիգսբին՝ փորձառու հետևորդ, որն իր ամբողջ կյանքն անցկացրել է խորը անտառներում, բժիշկ Փոլ Մարկհեմը՝ հարգված մարդաբան և Բիգֆութի փորձագետ, Թեհկա Բլեքհոքը՝ բնիկ ամերիկացի ուղեկցորդ, որը արժեքավոր գիտելիքներ է տրամադրում այն ​​մասին, թե որ նշաններին փնտրել Բիգֆութին փնտրելիս, և Բոբ Վերնոնը՝ ցինիկ նյույորքցի լուսանկարիչ, որը մասնակցում է արշավախմբին միայն այն պատճառով, որ նրան վճարում է լուսանկարներ անելու համար արշավախումբը ֆինանսավորող թերթը։

Ֆիլմի ընթացքում նախորդ հետազոտողների Բիգֆութի հետ հանդիպումների պատմությունները միահյուսվում են ներկայիս արշավախմբի արկածների հետ, որոնք պատմվում են որպես խարույկի պատմություններ: Կերպարների կողմից պատմվող տեսարաններից են հանքագործների հանդիպումը Բիգֆութի խմբի հետ Ափ կիրճում 1924 թվականին, և վաղ շրջանի հետազոտողներ Բաումանի և Ջեսափի հանդիպումը Բիգֆութի հետ: Արշավախումբը սկսվում է որպես սովորական ճամբարային արշավ, բայց երբ թիմը բարձրանում է լեռան լանջը, այն ստանում է ավելի չարագուշակ տեսք: Երբ վերևից քարեր են սկսում ընկնել նրանց վրա, Թեհկան ժամանակին կանգնեցնում է խմբին՝ վնասվածքներից խուսափելու համար, բայց փլուզման պատճառը մնում է անհայտ: Այս միջադեպից հետո թիմը զգում է, որ «ինչ-որ մեկը կամ ինչ-որ բան» հետևում է իրենց, և բոլորը հերթով պահպանում են ճամբարը գիշերը: Մի երեկո արջը հարձակվում է քնած խմբի վրա, բայց ոչ ոք լուրջ վնասվածքներ չի ստանում: Հաջորդ երեկոյան ճամբարը կրկին հարձակման է ենթարկվում, բայց այս անգամ պահակը կարողանում է վախեցնել հարձակվողին կրակոցներով: Հաջորդ օրը ճամբարի մոտակայքում հայտնաբերվում են մեծ հետքեր, և ուղարկվում են որոնողական շներ:

Երբ արշավախումբը մոտենում է իր նպատակակետին, նրանք հայտնաբերում են կիսով չափ կոտրված բարձրահասակ ծառեր, որոնց բարձրությունը գերազանցում է մարդու հասակը։ Թեհկան բացատրում է, որ սա նշան է, որն օգտագործում է Բիգֆութը իր տարածքը նշելու համար, և հովիտ մտնելուն պես թիմը գտնում է ավելի շատ հետքեր և ճամբար է խփում։ Գիշերը նրանց ճամբարը հարձակվում է Բիգֆութի վրա, բայց լուսաբացին մոտենում է, տղամարդկանց հաջողվում է վանել հարձակվողներին։ Ցերեկը նրանք ճամբարի շուրջը գտնում են բազմաթիվ մեծ հետքեր և որոշում են վերադառնալ տուն։

## Գլխավոր դերում
* Ջորջ Լորիս - *Չակ Էվանս*
* Սթիվ Բորգադին - *Հենք Պարշալ*
* Ջիմ Բրեդֆորդ - *Բարնի Սնայփ*
* Քեն Քենզլ - *Ջոշ Բիգսբի*
* Ուիլյամ Էմոնս - *բժիշկ Փոլ Մարկհեմ*
* Ջոել Մորելլո - *Թեհկա Բլեքհոք*
* Լու Սալերնի - *Բոբ Վերնոն*
* Գուստավ Ջոնսոն - *<small>(տիտրերում նշված չէ)</small>*

## Արտադրություն
Ֆիլմը նկարահանվել է 1975 թվականին Օրեգոն նահանգի Բենդ և Սիստերս քաղաքի մոտակայքում, 300,000 բյուջեով: Ֆիլմի պրոդյուսեր Ռոնալդ Դ. Օլսոնը իրական կյանքում Բիգֆութի հետազոտող էր, որը հիմնադրել է Հյուսիսամերիկյան վայրի բնության հետազոտական ​​ընկերությունը Յուջինում: Օլսոնի հայրը «American National Enterprises»-ի հիմնադիրն էր, որը Սոլթ Լեյք Սիթիում գործող կինոարտադրական ընկերություն էր, որը մասնագիտացած էր բնության մասին վավերագրական ֆիլմերի ստեղծման մեջ: Էդ Ռագոցինոն հայտնի գովազդային հաղորդավար և բեմադրիչ էր Հյուսիսարևմտյան շրջանի տարածաշրջանային կինոթատրոններում և իր կյանքի ընթացքում նկարահանել է միայն մեկ ֆիլմ՝ «Սասքուաչ. Բիգֆութի լեգենդը»: Ռոգացինոն մահացել է 2010 թվականին:

Ֆիլմը սկսվում է Փաթերսոնի և Գիմլինի կողմից նկարահանված կադրերով, որոնք ենթադրաբար ցույց են տալիս Բիգֆութին։ Ֆիլմի ստեղծողները ստիպված էին իրենց ողջ սարքավորումները քարշ տալ լեռներով և վտանգավոր կիրճերի միջով՝ ջորիներով, առանց որևէ աջակցության: Կենդանիներին տրամադրել էր Դիկ Ռոբինսոնը, ով ֆիլմի համապրոդյուսեր և մոնտաժող Ջոն Ֆաբիանի հետ միասին շարունակելու էր աշխատել «Բուֆֆալո Ջոնսի կյանքը և լեգենդը»  ֆիլմի վրա, որը հիմնված էր Գրիզլի Ադամսի սցենարի վրա։ Ֆիլմի համառեժիսորը նաև «Սասքուոթչ. Բիգֆութի լեգենդը» ֆիլմի սցենարիստ Ջորջ Լորիսն է, և ներառում է Ալ Քեփսի և Լեյն Քոդելի երաժշտությունը, ովքեր գրել են «Սասքուոթչ. Բիգֆութի լեգենդը» ֆիլմի երաժշտությունը։ «Բուֆֆալո հեծյալ» (1978)։ Քեփսը երաժիշտ և պրոդյուսեր էր, որը աշխատել է ցածր բյուջեով ֆիլմերի վրա, այդ թվում՝ «Շարկիի անձնակազմը» (1981), «Թնդանոթի գնդակ» (1981) և «Շոյող մրցարշավորդը» (1983): Նա նաև համահեղինակել է (Մերի Դինի հետ) Շերի համար գրված «Half-Breed» երգը և պրոդյուսերավորել է նրա Half-Breed» ալբոմը:

Ֆիլմի սաունդթրեքը 1970-ականների մեղմ ֆոլկի և քանթրիի համադրություն է՝ նվագախմբային երաժշտության հետ միասին: Սաունդթրեքը վաճառվել է կինոթատրոնների նախասրահներում: Այս այժմ հազվագյուտ հավաքորդական իրը պարունակում է A կողմի երաժշտական ​​​​թրեքերը և B կողմի ենթադրյալ Bigfoot-ի հնչյունները:

## Թողարկում
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1976 թվականի հունվարի 28-ին և հանրությանը ներկայացվել է 1976 թվականի փետրվարի 13-ին՝ North American Film Enterprises Inc.-ի կողմից, որը սնանկացել է ֆիլմի թողարկումից հետո:

Պրոդյուսերները կազմակերպեցին անսովոր գովազդային արշավ։ Ֆիլմը պետք է ցուցադրվեր մեկ տարածաշրջանում, իսկ էժան հեռուստատեսային և ռադիո գովազդը կհայտարարեր դրա սահմանափակ հասանելիության մասին («Միայն երկու օր»), ապա կինոթատրոնների փոքր քանակություն կուղարկվեր հաջորդ տարածաշրջան։ Պրոդյուսերները անձամբ վարձակալում էին կինոթատրոնի էկրաններ իրենց ֆիլմի համար, այլ ոչ թե պատճեններ ուղարկում կինոթատրոնների սեփականատերերին, ինչպես սովորաբար լինում էր։ Սա թույլ էր տալիս պրոդյուսերներին առավելագույնի հասցնել իրենց շահույթը, իսկ կինոթատրոնների սեփականատերերին ստանալ երաշխավորված վճար և տոմսերի վաճառքի որոշակի տոկոս։ Բացի նախասրահում գովազդային իրեր վաճառելուց, ինչպիսիք են ֆիլմի սաունդթրեքով ձայնագրությունները, պրոդյուսերները գրավում էին հաճախորդներին խոստումներով, որ ստացված եկամուտը կուղղվի Բիգֆութին որոնելու ապագա արշավախմբերի ֆինանսավորմանը:

Ֆիլմը տարբեր ժամանակներում թողարկվել է DVD-ով RetroMedia, RetroFlix, Image Entertainment և VCI Home Video ընկերությունների կողմից: 2016 թվականի վերջին Code Red-ը թողարկեց ֆիլմի վերամշակված տարբերակը Blu-Ray-ով՝ լրացուցիչ վեց րոպեանոց նախաբանով: Այն ներառում է կինոթատրոններում ցուցադրված բնօրինակ տարբերակի մի տեսարան, որտեղ Բիգֆութը հետապնդում է մի երիտասարդ բնիկ ամերիկացու: Երկար տարիներ այս տեսարանը համարվում էր կորած:

## Քննադատություն
Հեղինակ Դեյվիդ Քոլեմանը գրել է, որ ֆիլմը աչքի է ընկնում իր «տարօրինակ, բայց հետաքրքրաշարժ տոնային համադրությամբ», որը միաժամանակ և՛ դասական ընտանեկան բնության ֆիլմ է, և՛ մուկումենտար՝ Schick Sunn Classics International-ի ոճով, որը մասնագիտացած է պարանորմալ վավերագրական ֆիլմերի վրա։ Չնայած ժանրի հիմնարար «Բոգի Քրիքի լեգենդը» (1972) ֆիլմին նման լինելուն, «Սասքուաչ. Բիգֆութի լեգենդը» զգալիորեն տարբերվում է իր արկածային պատմողականությամբ և «մարդն ընդդեմ բնության» պատմությունների նմանությամբ։ Ռեժիսոր Էդ Ռագոցինոն վարպետորեն միահյուսում է տարբեր վավերագրական կադրեր, գեղարվեստական ​​պատմողական և բնության ֆիլմերի տարրեր՝ ստեղծելու համար գրավիչ տեսարան։ Դերասանական խաղը, ըստ Քոլեմանի, «իրական չի թվում»։ Ֆիլմի գլխավոր առանձնահատկությունը Բիգֆութի հետ պատմական գրառումներից վերստեղծված հանդիպումներն են։ Սա պայմանավորված է ոչ միայն ռեժիսորով, ով գաղտնի պատկերները, այլև կոմպոզիտոր Էլա Քեփսով, որի «Jaws-ից ոգեշնչված բասային երաժշտությունը իսկապես ավելացնում է ֆիլմի սարսափի զգացումը»։ Քոուլմանը գրել է, որ ֆիլմն ունի «գաղտնի ֆիլմի համար երբևէ գրված ամենաարդյունավետ երաժշտություններից մեկը»։

*Morbidlybeautiful.com* կայքի գրախոսը 2020 թվականի դեկտեմբերի 23-ին գրել է, որ մեր ժամանակներում «Մեծոտնուկի որսը հիմնականում կատարում են մարդիկ, որոնց հասարակության մեծ մասը կարող է խելագար համարել։ Սակայն 70-ականներին Մեծոտնուկի որսը դարձավ լուրջ մարդկանց կողմից իրական հետաքննությունների առարկա»։ Եվ այս ֆիլմը նման հետազոտողների մասին է, բայց միևնույն ժամանակ, գրախոսը նշում է, որ ֆիլմում ամենահավանականն այն է, որ որսորդները «շատ ժամանակ են անցկացնում անտառում և ոչինչ չեն գտնում»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր