Սիմֆոնիա № 1 ռե մաժոր (Մալեր)

«**Սիմֆոնիա № 1 ռե մաժոր»**, ավստրիացի կոմպոզիտոր Գուստավ Մալերի ստեղծագործություն, որն իր վերջնական տեսքն ստացել է 1888 թվականին. առաջին անգամ կատարվել է հեղինակի ղեկավարությամբ 1889 թվականին և էապես վերանայվել 1894 թվականին։ Հեղինակի մահից կես դար անց ժամանակակիցների կողմից չընդունվելով` սիմֆոնիան դարձավ նրա ամենաշատ կատարված ստեղծագործություններից մեկը։

## Ստեղծման պատմություն
Մալերը փորձեր է արել սիմֆոնիա գրել վիեննական դասական դպրոցում սովորելու շրջանում, սակայն այդ փորձերը, ինչպես ուսանողական տարիներին գրած շատ այլ ստեղծագործություններ, նա ոչնչացրել է: 1884-85 թվականներին Մալերի՝ Կասելի թագավորական թատրոնում աշխատելու ժամանակ, երբ ծնվել է «Ճանապարհորդի երգերը», որոնք ոգեշնչված էին երգչուհի Յոհաննա Ռիխտերի հանդեպ նրա սիրով, սկիզբ է առել նրա առաջին ավարտուն սիմֆոնիան: Աշխատանքի մեծ մասը, տեղի է ունեցել 1888 թվականի առաջին ամիսներին, երբ Մալերը եղել է Լայպցիգի Նոր թատրոնի երկրորդ դիրիժորը: 1887 թվականի ամռանն ու աշնանը, երբ նա աշխատում էր Չ. Մ. Վեբերի անավարտ «Երեք պինտոները» օպերայի վրա, Մալերը հաճախ էր այցելում կոմպոզիտորի թոռան՝ Կարլ ֆոն Վեբերի տուն։ Նրա կինը՝ չորս երեխաների մայր Մարիոնը, դարձել է Մալերի նոր անհույս սերը, և սերը նրա մեջ կրկին արթնացրել է ստեղծագործական էներգիա: Ինչպես կոմպոզիտորն է ասում, սիմֆոնիան ծնվել է «անդիմադրելիորեն, ինչպես լեռնային առվակը», կարծես «բոլոր ջրհեղեղի դարպասները հանկարծակի բացվել էին»։ 1896 թվականի մարտին Մալերը գրել է կոմպոզիտոր և երաժշտական ​​քննադատ Մաքս Մարշալկին. «...Ես կցանկանայի, որ դուք ընդգծեք, որ սիմֆոնիան ծնվել է սիրային դրվագից. այն ընկած է դրա հիմքում, ավելի ճիշտ՝ նախորդել է դրան իր ստեղծողի հուզական կյանքում։ Սակայն արտաքին իրադարձությունը ծառայել է միայն որպես պատրվակ և չի դարձել ստեղծագործության բովանդակություն»:

200px|thumb|left|Գուստավ Մալերը 1892 թվականին Թատրոնում աշխատելը Մալերին քիչ ժամանակ էր թողնում ստեղծագործելու համար, սակայն 1888 թվականի մարտի 9-ին կայսր Վիլհելմ I-ի մահը, Գերմանիայում սգի հայտարարում, և թատրոնի` տասը օրով փակվելը, ըստ էության,  կոմպոզիտորին օգնեցին նույն մարտին ավարտել սիմֆոնիան` իր բնօրինակ տարբերակով:

Առաջին տարբերակը իրականում բաղկացած էր հինգ մասից՝ 1) *Introduction* և *Allegro comodo*, 2) *Andante*, 3) *[[Սկերցո|Scherzo]]*, 4) *A la pompes funèbres*, 5) *Molto appassionato,* որոնք Մալերը միավորել է երկու մասի, որոնք էլ առանձին վերնագրեր չունեին. առաջինում նա ներառել է *Allegro, Andante և Scherzoո*, երկրորդում՝ համապատասխանաբար՝ A la pompes funèbres և *Molto appassionato*: Կոմպոզիտորը անմիջապես չի որոշել իր ստեղծագործության ժանրը. առաջին տարբերակը ստեղծվել է 1889 թվականին Բուդապեշտում՝ «Երկու մասով սիմֆոնիկ պոեմ» վերնագրով ():

### Երկրորդ տարբերակ
Առաջին ներկայացումը հաջողություն չունեցավ, նույնիսկ Մալերի մտերիմ ընկերները շփոթված էին «Սիմֆոնիկ պոեմից», իսկ ավելի ուշ ստեղծագործությունն ամբողջությամբ և դրա առանձին մասերը ստացան ծրագրային վերնագրեր: «...Մի ժամանակ,- գրել է Մալերը Մարշալին,- ընկերներս ինձ համոզում էին, որ Ռե մաժոր սիմֆոնիայի ըմբռնումը հեշտացնելու համար այն ապահովեմ մի տեսակ ծրագրով։ Այսպիսով, ես այս վերնագիրը և բացատրությունները հորինեցի հետագայում»: Նա իր ստեղծագործությանը տվել է «Տիտան» վերնագիրը՝ ի պատիվ Ժան Պոլի հայտնի վեպի: Այդ ժամանակ դա արդեն սիմֆոնիա էր՝ երկու հատվածով ու հինգ մասով։ Առաջին բաժինը կոչվում էր «*Aus den Tagen der Jugend*» («Երիտասարդության օրերից»), Ժան Պոլի ոճով ենթավերնագրով՝ «Ծաղիկներ, մրգեր և փշեր»,և դրա մեջ ներառված մասերն են՝ «Frühling und kein Ende» («Գարուն առանց վերջի», Ներածություն և Allegro comodo), «Blumine» (Andante) և «Mit vollen Segeln» («Բոլոր առագաստներով», Scherzo): Մալերը երկրորդ բաժինը վերնագրել է «Commedia humana» («Մարդկային կատակերգություն»)։ Դրա մեջ ներառված չորրորդ մասը դարձել է «Totenmarsch in Callots Manier» («Հուղարկավորության երթ Կալոյի ձևով»)։ Մալերը նկատի ուներ Ժակ Կալլոյին, ով անմիջականորեն ոգեշնչվել էր Էռնեստ Հոֆմանի «Ֆանտազիաներ Կալոյի ձևով»),ստեղծագործությունից, իսկ Molto appassionato-ն՝ «Dall' Inferno al Paradiso» («Դժոխքից դրախտ»):

Ըստ Բրունո Վալտերի 1893 թվականի հոկտեմբերին Համբուրգում և 1894 թվականին Վայմարում, «Գերմանական ընդհանուր երաժշտական ​​միության» փառատոնում, Մալերը կատարել է այս ստեղծագործությունը «Տիտան. բանաստեղծություն սիմֆոնիկ ձևով» (գերմ.՝ Titan, eine Tondichtung in Symphonie-form) վերնագրով:

### Երրորդ տարբերակ
Ինչպես պարզվել է, հայտարարված ծրագիրը ունկնդիրների համար սիմֆոնիայի ընկալումը ավելի հեշտ չի դարձրել: Համբուրգում նրան մի փոքր ավելի ջերմ ընդունելության արժանացրին, քան Բուդապեշտում. Վայմարում կայացած ելույթին, ինչպես հիշում էր Բրունո Վալտերը, ամբողջ երաժշտական ​​մամուլը արձագանքեց «վրդովմունքի ճիչով»:

Վայմարից հետո Մալերը հեռացրել է Անդանտեն («Բլումին»), հեռացրել է ստեղծագործության ընդհանուր վերնագիրը և շարժումների ծրագրային վերնագրերը փոխարինել է գերմաներեն տեմպային նշաններով: Մալերը սա արել է, ինչպես նա է բացատրել Մարշալկին, ոչ միայն այն պատճառով, որ ծրագրային վերնագրերը «սպառիչ և նույնիսկ շատ ճշգրիտ չեն բնութագրում ստեղծագործությունը, այլև այն պատճառով, որ նա ինքն է զգացել, թե ինչ կեղծ ուղու վրա է հայտնվում լսարանը դրանց պատճառով»: 1896 թվականի մարտի 6-ին Բեռլինում, կոմպոզիտորի համերգին, «Ճանապարհորդի երգերի» և Երկրորդ սիմֆոնիայի առաջին մասի հետ միասին, ստեղծագործությունը կատարվել է որպես Ռե մաժոր սիմֆոնիա՝ 4 մասից:

1898 թվականին Վիեննայում Յոզեֆ Վայնբերգերը  հրատարակել է սիմֆոնիայի պարտիտուրը: Մալերը շարունակել է կատարելագործել սիմֆոնիան մինչև 1906 թվականը, և գիտականորեն հաստատված ստեղծագործությունը Գուստավ Մալերի անվան միջազգային ընկերությունը հրատարակել է 1967 թվականին՝ Էրվին Ռացի խմբագրությամբ:

## Ծրագիր
Չնայած Մալերը Մարշալին ուղղված նամակում հերքել է սիմֆոնիայի ծրագրային անվանումը, այն ուներ ծրագիր. Մալերը, ընդհանուր առմամբ, կարծում էր, որ սկսած առնվազն Լ. վան Բեթհովենից, «չկա նոր երաժշտություն, որը չունի ներքին ծրագիր»Իր ստեղծագործությունը Ժան Պոլի «Տիտան» վեպի հետ կապելով՝ կոմպոզիտորը իսկապես մոլորեցրել է ունկնդիրներին. սիմֆոնիայի և վեպի միջև սյուժետային կապ չկա, և Մալերի հերոսը հեռու է տիտան լինելուց: Միևնույն ժամանակ, սիմֆոնիան մարմնավորում էր մի շարք գաղափարներ, որոնք զարգացել էին Մալերի մոտ ՜ և հատկապես նրանց նախորդի՝ Ժան Պոլի՝ այդ տարիներին նրա սիրելի գրողի ազդեցության ներքո, և կապը Տիտանի հետ՝ իր պանթեիզմով, բնության հետ միաձուլվելու ցանկությամբ, իսկապես առկա է Մալերի ստեղծագործություններում: Մալերը մտերիմ էր նաև Ժան Պոլի սիրելի հերոսի՝ միամիտ և ինքնաբուխ երիտասարդի, իդեալիստի և երազողի հետ, որը ցավալիորեն ապրում էր իրական կյանքի հետ բախումները: Իր պատանեկության տարիներին նա նույնիսկ իր նամակներում արտահայտվել է Ժան Պոլի հերոսների լեզվով: [thumb|upright=2.5|[Մորից ֆոն Շվինդ|Մ. ֆոն Շվինդ, «Ինչպես կենդանիները թաղեցին որսորդին» (փայտի փորագրություն)]]Սիմֆոնիան ունի «սյուժե». հերոսի և շրջապատի գռեհկության ու երեսպաշտության միջև բնորոշ ռոմանտիկ հակամարտություն։ Իրեն զգալով արթնացող բնության մի մասը՝ երիտասարդ հերոսը շտապում է դեպի մարդիկ. նրանց ընկերակցությունից խորը հիասթափություն ապրելուց հետո, որը մարմնավորվել է Մալերի երրորդ մասում՝ գրոտեսկային հուղարկավորության երթում, նա վերադառնում է բնություն և վերագտնում իրեն: «...Երրորդ մասի (marcia funebre) հետ կապված,- գրել է Մալերը Մարշալին,- իրավիճակն այնպիսին է, որ ես իսկապես դրա ստեղծման խթան ստացա դրսից՝ հայտնի մանկական նկարից («Որսորդի հուղարկավորությունը»): Սակայն սիմֆոնիայի այս պահին կարևոր չէ, թե ինչ է պատկերված. կարևոր է միայն ընդհանուր տրամադրությունը, որը պետք է արտահայտվի, և որից հետո հանկարծ, ինչպես կայծակը մութ ամպերից, բռնկվում է չորրորդ մասը: Այս վերջին մասը պարզապես սրտի խորքում վիրավորված մարդու ճիչն է, ճիչ, որին նախորդում է հուղարկավորության երթի սարսափելի, իրոնիկ, ճնշող մելամաղձությունը»:

## Երաժշտություն
Ն. Բաուեր-Լեխների խոսքերով՝ Մալերն ինքն է ասել, որ իր առաջին չորս սիմֆոնիաները կազմում են ամբողջական տետրալոգիա. նա գրել է Մարշալկին, որ Երկրորդ սիմֆոնիան «անմիջապես հարում է» Առաջինին, և մասնավորապես՝ Երկրորդ սիմֆոնիայի առաջին մասի վերաբերյալ. «Ես առաջին մասը անվանել եմ «Հուղարկավորություն», և, եթե ուզում եք իմանալ, դրանում ես թաղում եմ հենց իմ Ռե մաժոր սիմֆոնիայի հերոսին, որի կյանքը ես հիմա խորհում եմ բարձրությունից և կարծես արտացոլվում է պարզ հայելու մեջ»: Այնուամենայնիվ, որոշ հետազոտողներ, այդ թվում՝ Ի. Ի. Սոլլերտինսկին, կարծում են, որ Առաջին սիմֆոնիան առանձնանում է և, ավելի շուտ, Մալերի ամբողջ սիմֆոնիկ էպոսի նախաբանն է՝ մատնանշելով հետևյալ հանգամանքները. Առաջին սիմֆոնիան զուտ գործիքային է, մինչդեռ հաջորդ երեքում Մալերը դիմում է բառերին և, համապատասխանաբար, վոկալի։ Առաջին սիմֆոնիան հիմնված է «Ճանապարհորդի երգերի» նյութի վրա, երկրորդը, երրորդը և չորրորդը թեմատիկորեն կապված են «Տղայի կախարդական եղջյուրը» վոկալ ցիկլի հետ: Իննա Բարսովան այս տարբերությունները համարում է բավականին արտաքին:

Առաջին սիմֆոնիայի և Մալերի ամենառոմանտիկ ստեղծագործության՝ «Ճանապարհորդի երգերի» միջև կապը բոլորի համար ակնհայտ է։ Դա միայն թեմատիկ նյութի օգտագործման մեջ չէ՝ սիմֆոնիայի առաջին մասում «Ես այսօր առավոտյան քայլեցի դաշտով» երգը () և «Իմ գանձի կապույտ աչքերը» ցիկլի եզրափակիչ երգը () երրորդ մասում. այս կոմպոզիցիաներն ունեն նաև նմանատիպ սյուժեներ. «Թափառող աշակերտը, որը բռնվել է չար ճակատագրով, դուրս է գալիս լայն աշխարհ և թափառում այնտեղ, որտեղ նայում են նրա աչքերը» - այսպես է Մալերը նկարագրել իր վոկալ ցիկլի բովանդակությունը:

**Առաջին մաս**,  («Դանդաղ, ձգված։ Ինչպես բնության ձայնը։ Սկզբում շատ հանգիստ»), սկսվում է Ռե մաժորով, ավարտվում է Ռե մինորով։ Այս մասի նախաբանը բնության առավոտյան զարթոնքն է. որսորդական եղջյուրի ֆանֆարները, թռչունների ձայները, լուսաբացից առաջ ծնված այլ ձայներ միաձուլվում են աճող բզզոցի հետ։ «... Թրթռացող, զրնգացող ֆոնը, որի վրա հայտնվում են բծեր-ձայները,- գրում է Ի. Բարսովան,- իսկապես հանճարեղ հայտնագործություն էր բնության պատկեր ստեղծելու համար»: Սիմֆոնիայի առաջին մասը կառուցված է «Այսօր առավոտյան ես քայլեցի դաշտով» երգի թեմայով, բայց քանի որ հետազոտողները միշտ նմանություններ են գտել «Ճանապարհորդի երգերի» և Ֆրանց Շուբերտի («Չքնաղ ջրաղացպանուհին» և «Ձմեռային ճանապարհ») երգերի ցիկլերի միջև, Մալերի մոտ այս թեման, որը պարունակում է և՛ միամտություն, և՛ անասնապահություն, տարբերվում է Շուբերտի թեմայից շարժման իր ուրախությամբ: Առաջին մասի «հերոսական իդիլիան» հիշեցնում է նաև Անտոն Բրուքներին, որին Շուբերտի «երգային» սիմֆոնիզմը ոչ պակաս մոտ էր, քան Մալերինը: Ռեպրիզի տեմպը փոխվում է  («արագ մինչև վերջ»):

**Երկրորդ մաս**,  («Էներգետիկ և կենսուրախ, բայց ոչ շատ արագ») սկերցո է, որը գրված է լյա մաժորում: «Երիտասարդը քայլում է աշխարհով՝ արդեն դառնալով ավելի ուժեղ, ավելի կոպիտ, ավելի կենսունակ» - այսպես է կոմպոզիտորն ինքը սահմանել այս մասի բնույթը: Այստեղ Մալերը ստեղծում է ժողովրդի կերպարը, և նրա համար ժողովուրդը հոմանիշ է հոգեկան առողջությանը: Այս մասում միամտությունն ու կյանքի սերը համակեցության մեջ են կոպիտ կատակի հետ. Լենդլերը՝ սկերցոյում հնչող ինքնավստահ, երբեմն վայրի (կա հեղինակի դիտողություն. «*wild*») գյուղական պարը, հիշեցնում է Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներում գյուղացիական տոնակատարությունները: Սկերցոյի գլխավոր թեմայում հեշտ է լսել «Հանս և Գրետա» երգի մոտիվը, որը Մալերը գրել է դեռևս 1880 թվականին, կարծես այս երգի հերոսը՝ «հիմար Հանսը», եկել էր գյուղական փառատոնի և, աղմկոտությունից լցված, հեռացել՝ «դուռը շրխկացնելով» ռեպրիզի վերջին ակորդում: Լենդլերի թեման, որը գործիքավորվում է առանց տրոմբոնների և շեփորների, վերածվում է բոլորովին այլ բնույթի պարի՝ նրբագեղ և ազդեցիկ:

Սկերցոյում իրականության հետ հակամարտությունը բացակայում է. այն սկսվում է երրորդ մասից:

**Երրորդ մաս**,  («Հանդիսավոր և չափավոր, առանց ձգվելու»), գրված է Ռե մինոր տոնայնությամբ և պարոդիկ հուղարկավորության քայլերգ է, որը նախատեսված է երաժշտության մեջ վերստեղծելու ստի և կեղծավորության տարրերը: Ի. Բարսովան գրում է, որ հին ժողովրդական տպագրությունը Մալերի մոտ վերածվել է «մարդկային կատակերգության» ընդհանուր առմամբ նշանակալի խորհրդանիշի. «Առաջին սիմֆոնիայում ժողովրդի աշխարհայացքից եկող ճառագայթները հատվել են ժամանակակից նկարիչ-մտածողի ողբերգական իրոնիայի ճառագայթների հետ՝ ստեղծելով ողբերգության այդ ժամանակի համար բոլորովին նոր կողմ, որում բախվել են իդեալների ցինիկ և ծաղրական պղծումը և այդ պղծումը դիտող դիտորդի վիշտը»: «Եղբայր Մարտին» ուսանողական երգը, որը վարում է Մալերը` մինոր բանալիով և թաղման երթի ռիթմով, հանկարծ ընդհատվում է բացահայտ ծաղրող կլեզմերի կողմից պարային և չափազանցված գնչուական մեղեդիով: Կարծես պատահաբար, պանդոկային ուրախությունը, որը բացվել է, կրկին փոխարինվում է երեսպաշտորեն տխուր հուղարկավորության երթով: Սակայն այս կառնավալի մեջտեղում ի հայտ է գալիս մի իդիլիա. մեջտեղում օգտագործված «Իմ գանձի կապույտ աչքերը» երգի կոդայի թեման հնչում է որպես բնության գրկում ռոմանտիկ երազների տխուր հիշողություն:

1909 թվականի վերջին Մալերը Նյու Յորքից, որտեղ այդ ժամանակ աշխատում էր, Բրունո Վալտերին գրում է. «Երեկ չէ մյուս օրը ես կատարեցի իմ Առաջին օպերան։ Թվում է, թե այն որևէ հատուկ արձագանք չի ունեցել։ Ընդհակառակը, ես գոհ էի իմ երիտասարդության մտքից։ […] Հուղարկավորության երթի և դրանից հետո բռնկվող փոթորկի նման վայրերը ինձ թվում են ստեղծագործողի ծանր մեղադրանք։ Եվ իմ յուրաքանչյուր նոր աշխատանքում (գոնե մինչև որոշակի ժամանակահատված) նույն ճիչը կրկին հնչում է. «...Դու տիեզերքի հայրը չես, այլ... թագավորը»»:

**Ավարտ**,  («Բուռնո»), այս մասում, որը գրված է սոնատային ձևով, կարճ նախաբանով, Ֆա մինորը վերածվում է Ռե մաժորի, այն տոնայնության, որով սկսվում է առաջին մասը: Սիմֆոնիայի դրամատիկ կենտրոնը եզրափակիչն է. «սրտի խորքում վիրավորվածի ճիչը», ըստ Մալերի, «ճնշող խեղդվածության մեջ կայծակը», ըստ Ի. Բարսովայի (ինչը նույնպես չի հակասում կոմպոզիտորի մեկնաբանություններին), վերջին մասում դառնում է բուռն լարվածությամբ լի պայքարի սկիզբ, որը ստիպում է հիշել Գ. Բեռլիոզին և Ֆ. Լիստին, այլ ոչ թե Ռ. Վագներին և Ա. Բրուքներին, որոնց Մալերը երկրպագում էր իր սովորելու շրջանում: Այս պայքարը լուծվում է բնության թեմայի վեհաշուք հնչողությամբ. դրա հետ միասնության մեջ Մալերի հերոսը գտնում է հոգևոր ներդաշնակություն:

## Կատարողներ
Սիմֆոնիկ պարտիտուրը ենթադրում է մեծ սիմֆոնիկ նվագախմբի ընդլայնված կազմ, բացի լարայինների սովորական խմբից, 4 ֆլեյտա, 2 պիկոլո ֆլեյտա, 4 հոբոյ, անգլիական գալարափող, 3 կլառնետ, բաս կլառնետ, պիկոլո կլառնետ, 3 ֆագոտ, կոնտրաֆագոտ, 7 ֆրանսիական գալարափող, 4 շեփոր, 3 տրոմբոն, տուբա և հարվածային գործիքների խումբ՝ լիտավրներ, ծնծղա, եռանկյունի, բաս թմբուկ, տամտամ:

## Հետագա ճակատագիր
Շատ տարիներ անց Բրունո Վալտերը հիշում էր սիմֆոնիայի Վայմարյան կատարման վերաբերյալ արձագանքները. «Դատելով քննադատական ​​​​գրախոսություններից՝ այս ստեղծագործությունը՝ իր դատարկությամբ, բանականությամբ և անհամաչափությունների կուտակմամբ, առաջացրել է արդարացված վրդովմունք. նրանք հատկապես դյուրագրգիռ և ծաղրականորեն խոսում էին «Կալոյի ոճով հուղարկավորության երթի» մասին: Հիշում եմ, թե ինչպիսի ոգևորությամբ էի կուլ տալիս այս համերգի մասին թերթերի հաղորդագրությունները. Ես հիանում էի ինձ համար անհայտ համարձակ հեղինակով նման տարօրինակ թաղման երթի և մեծ ցանկություն ունեի ծանոթանալ այս արտասովոր մարդուն և նրա արտասովոր կազմին»: Շուտով նրանք ծանոթացան, Բրունո Վալտերը դարձավ Մալերի նվիրված երկրպագուն, իսկ Առաջին սիմֆոնիան մի քանի տասնամյակ անց դարձավ կոմպոզիտորի ամենակատարված ստեղծագործությունը: Թեև երկար ժամանակ, գրում է Ա.-Լ. դե Լա Գրանժը, թվում էր, թե ինչ-որ անեծք է կախված դրա վրա. Մալերի կենդանության օրոք սիմֆոնիան շարունակում էր հիասթափեցնել և ցնցել նույնիսկ այն հանդիսատեսին, որին նա սովոր էր իր երաժշտական ​​լեզվին: Միայն 1920-ական և 1930-ական թվականներին է այն ձեռք բերել համեմատական ​​ժողովրդականություն, հիմնականում՝ իր չափավոր (որոշ այլ սիմֆոնիաների համեմատ) տևողության և կատարողների համեմատաբար համեստ կազմի շնորհիվ:

Սիմֆոնիայի առաջին ձայնագրությունը, որը համերգային ձայնագրություն էր, Բրունո Վալտերը կատարել է 1939 թվականին Նյու Յորքի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի (NBC) հետ։ Նա նաև կատարել է երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ ձայնագրությունները (երկրորդը կատարել է Դիմիտրիոս Միտրոպուլոսը)։ 1942-1961 թվականներին Բրունո Վալտերը կատարել է ընդհանուր առմամբ յոթ ձայնագրություն: Առաջին սիմֆոնիան իրական ժողովրդականություն վայելեց 1950-ականների վերջին. 1960-ականներին արդեն կար 28 ձայնագրություն, և դրանց թիվը կայուն աճում էր յուրաքանչյուր տասնամյակի ընթացքում:Ընդհանուր առմամբ, 2014 թվականի դրությամբ, եղել է 273 ձայնագրություն (ռեկորդային թիվ Մալերի ստեղծագործությունների համար), որոնք պատկանում էին 166 դիրիժորների. միայն Լեոնարդ Բերնսթայյնը սիմֆոնիան ձայնագրել է վեց անգամ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Դասական երաժշտություն
Կատեգորիա:Սիմֆոնիաներ