Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայեր

**Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայեր** (, ), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։ Երիտասարդ Լեհաստան շարժման անդամ։

## Կենսագրություն
Կազիմեժ Պշերվա-Տետմայերը ծնվել է Լյուդսմեժում։ Հայրը մասնակցել է 1831 և 1863 թվականների ապստամբությանը։ Կրտսեր եղբայրը՝ Վլոդզիմիեժ Տետմայերը, եղել է նկարիչ։ 1883 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Կրակով և ավարտել տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1884-1889 թվականներին սովորել է Կրակովի համալսարանի փիլիսոփայության բաժնում։ Բարեկամական հարաբերություններ է ունեցել Լյուցիան Ռիդելի և Ստանիսլավ Էստրայհերի հետ։ Համագործակցել է թերթերի և ամսագրերի հետ՝ «Tygodnik Ilustrowany» (1888 թ.), «Kurier Warszawski» (1889 թ.), «Czas» (1893 թ.)։

1895 թվականին ապրել է Հելդերբերգում, եղել է Ադամ Կրասինսկու քարտուղարը։ Ճանապարհորդել է Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ապրել է Կրակովում, ապա հաստատվել է Վարշավայում։ 1921 թվականին ընտրվել է Լեհ գրողների և ժուռլանիստների ընկերության նախագահ (Towarzystwo Literatów i Dziennikarzy Polskich)։ 1934 թվականին դարձել է Լեհաստանի գրականության ակադեմիայի (Polska Akademia Literatury) պատվավոր անդամ։

Գրական և հասարակական գործունեության ընդհատման պատճառ են եղել տեսողության կորուստն ու ծանր հոգեկան հիվանդությունը։ 1940 թվականին գերմանացիները նրան դուրս են նետել «Hotel Europejski», հյուրանոցից, որտեղ մշտապես բնակվում էր։ Մահացել է Վարշավայի «Մանուկ Հիսուս» հիվանդանոցում։

Թաղված է Զակոպանեի գերեզմանոցում։
մինի

## Գրական գործունեություն
Գրական գործունեությունն սկսել է 1886 թվականին, մեծ հռչակ է ձեռք բերել 1891 թվականին լույս ընծայած իմպրեսիոնիսական բանաստեղծությունների ժողովածուով։ Տետմայերի ստեղծագործություններում լայն տեղ են գրավում սոցիալական սուր թեմաները, լեհ լեռնականների կյանքի և սովորությունների, ինչպես նաև լեռնային բնության հրաշալի նկարագրությունները։

Նրա երկերից հայերեն առանձին գրքույկով լույս է տեսել «Հաղթանակ» պատմվածքը (1912):

## Ստեղծագործություններ
**Էսքիզներ**
* *O żołnierzu polskim lata 1795–1915*,
* *Notatki literackie*,
* *Aforyzmy*,
* *Bajeczny świat Tatr*,
* *Na śmierć Henryka Sienkiewicza*.

**Պատմվածքներ, վիպակներ**
* cykl opowieści *Na skalnym Podhalu*
* *Ksiądz Piotr* (nowela nagrodzona w konkursie „Czasu”, Kraków, 1895),
* *Rzeźbiarz Merten*,
* *Pan*,
* *Tryumf*,
* *U krawca Baczakiewicza w kuchni* (z cyklu *W czas wojny*),
* *Pan Kopciuszyński* (z cyklu *W czas wojny*).

**Վեպեր**
* *Anioł śmierci*,
* *Panna Mery*,
* *Otchłań*,
* *Zatracenie*,
* *Król Andrzej* (również znane jako *Księżniczka Metella*),
* *Gra fal*,
* *Legenda Tatr*,
* *Romans panny Opolskiej z panem Główniakiem*,
* *Koniec epopei* (cykl).

**Դրամա**
* *Sfinks*,
* *Zawisza Czarny*,
* *Mąż-poeta*,
* *Rewolucja*,
* *Judasz*.

**Բանաստեղծություններ** (ընտրանի)
* *Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej* (z *Poezje. Seria druga*),
* *Melodia mgieł nocnych* (z *Poezje. Seria druga*),
* *Anioł Pański* (z *Poezje. Seria trzecia*),
* *Lubię, kiedy kobieta* (z *Poezje. Seria druga*),
* *Hej Krywaniu Krywaniu wysoki!* (z tomu *Na Skalnym Podhalu*),
* *Mów do mnie jeszcze* (dwie wersje: jedna z cyklu *Preludia* – *Poezje. Seria druga*, druga z cyklu *Gra słów* – *Poezje. Seria trzecia*),
* *W warszawskim salonie* (z tomu *Z wielkiego domu*, Warszawa, 1908),
* *Zdanie sobie sprawy* (z tomu *Z wielkiego domu*),
* *Prometeusz* (z *Poezje. Seria druga*),
* *Zacisza* (z *Poezje. Seria druga*),
* *[[:s:Koniec wieku (Przerwa-Tetmajer)|Koniec wieku XIX]]*,
* *Fragment wiersza dla mego synka* (z *Poezje. Seria szósta*),
* *Patryota* (pod pseudonimem Szylkret)
* *Wyspa umarłych (ilustracja do „Die Todteninsel” Bocklina)*,
* *Na sprowadzenie zwłok Słowackiego* (ogłoszony w roku 1927 w „Wiadomościach literackich” jest ostatnim znanym badaczom literatury wierszem K. Tetmajera).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Собрание сочинений Казимежа Тетмайера В основном, издание В. М. Саблина, Москва, 1907-1910.
* Биография и тексты (на польском и английском)

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ