open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիա Ֆեոդորովա

**Մարիա Ալեքսեևնա Ֆեոդորովա** (, օրիորդական անւոնը՝ **Իոնովա**, , ), ռուս նկարչուհի, բնանկարիչ։ Կյանքի վերջին տարիներին ստեղծել է նաև սրբապատկերներ։

## Կենսագրություն
Մարիա Ալեքսեևնան ծնվել է 1859 թվականի մարտի 28 (ապրիլի 9)-ին Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում՝ հաշվապահի ընտանիքում։ 1878 թվականից սովորել է Սանկտ Պետերբուրգում արվեստի խթանման ընկերության նկարչական դպրոցում։ 1881 թվականից մասնակցել է Արվեստի ակադեմիայի դասերին որպես կամավոր, սակայն ակադեմիայի դասընթացը չի ավարտել։ 1890 թվականին ստացել է ակադեմիայի փոքր, 1891 թվականին՝ մեծ խրախուսական մեդալ։ Աշակերտել է Իվան Շիշկինին։ 1892 թվականին կանանց գիմնազիաներում դասավանդելու վկայական է ստացել։ Բազմիցս ճանապարհորդել է Ռուսաստանում, եղել է Վոլգայում։ Մասնակցել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության, Մոսկվայի արվեստասերների ընկերակցության և Արվեստի ակադեմիայի ցուցահանդեսներին։ 1898 թվականին Հովհաննես Այվազովսկին Գեղարվեստի ակադեմիայի խորհրդին միջնորդագիր է ներկայացրել Մարիա Ալեքսեևնային գեղանկարչության բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար պատվավոր կոչում տալու համար։ Հեղափոխությունից հետո արտագաղթել է Ֆինլանդիա։

1923 թվականին համատեղ ցուցահանդեսներ է ունեցել Գրիգորի Պրոկոֆևի (1882-1967 թթ.) հետ  Վիբորգում և Հելսինկիի Ստրինդբերգ սալոնում։ 1933 թվականին դարձել է Ֆինլանդիայի ռուս նկարիչների ընկերության անդամ, ներկայացրել է իր բնանկարները ընկերության 1-ին ցուցահանդեսում (1933 թ.): 1936 թվականին ընկերությունում կազմակերպված երեկույթի ժամանակ Վլադիմիր Շչեպանսկին հանդես է եկել նկարչուհու հիշատակին նվիրված «Ռուս բնանկարիչները» խորագրով ելույթով։

## Ստեղծագործություններ
Մարիա Ֆեոդորովայի «К ненастью» ամենահայտնի աշխատանքը 1891 թվականին իր պատկերասրահի համար ձեռք է բերել Պավել Մխայլովիչ Տրետյակովը։ Նկարչուհու հետաքրքիր աշխատանքներից մեկը`«Երեկո»-ն, 2013 թվականի հունվարին ցուցադրվել է Պոլտավայում «Դարերի ոգեշնչում» ցուցահանդեսում։ Ֆեդորովայի նկարները գտնվում են նաև Տագանրոգի և Ռյազանի թանգարաններում, Ռուսաստանի և Ֆինլանդիայի մասնավոր հավաքածուներում։

Հելսինկիի Սուրբ Նիկոլասի եկեղեցու համար (դստեր՝ Լյուդմիլայի հետ միասին) նկարել է սրբապատկերներ, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու համար «Գողգոթա» և «Плащаница» սրբապատկերները։

## Ընտանիք
* Դուստր՝ Լյուդմիլա Վ. Պլատան (օրիորդական անունը՝ Ֆեոդորովա), նկարչուհի (5.8.1885 թ. - 7.2.1944 թ.): Ամուսնացել է Վալդեմար Պլատանի () հետ (24.10.1890 թ.  - 7.2.1944 թ.), երեխաներ չեն ունեցել, մահացել են Հելսինկիի ռմբակոծության ժամանակ։

## Պատկերասրահ

Maria Feodorova (1859-1934) 02.jpg
Maria Feodorova (1859-1934) 06.jpg
Maria Feodorova (1859-1934) 07.jpg
Maria Feodorova (1859-1934) 03.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆինն նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Պատրասի կառնավալ

**Պատրասի կառնավալ** (), թատերականացված խաղերով և երթերով ժողովրդական մասսայական զբոսահանդես, որն ամեն տարի նշվում է Հունաստանի Պատրաս քաղաքում։ Պատրասի կառնավալը Հունաստանի և ամբողջ Եվրոպայի ամենանշանավոր զբոսահանդեսներից է։ Համահունական այս կառնավալն ունի ավելի քան 180 տարվա պատմություն։ Տոնախմբությունները սկսվում են հունվարի 17-ին և շարունակվում մինչև երկուշաբթի։

Պատրասի կառնավալը մի շարք դիմակահանդեսների և շքերթների համալիր համակարգ է։ Կառնավալի գլխավոր առանձնահատկություններն են ինքնաբերականությունը, իմպրովիզացիան, ոգեշնչումը և կամավորությունը։

## Պատմություն
Պատրասի կառնավալը, ինչպես և Միջերկրական ավազանի և Բալկանների երկրներում տարածված մյուս զբոսահանդեսային միջոցառումները, կապված են հնագույն հեթանոսական ծեսերի և ծիսակատարությունների հետ։ Որպես այդպիսին, Պատրասի կառնավալը նվիրված է հին հունական դիցարանի գինեգործության և հյուրասիրության աստծոն՝ Դիոնիսոսին։ Ըստ ավանդության՝ հեթանոս հույները ցրտաշունչ ձմռանը ծեսեր են կատարել աստվածների պատվին, որպեսզի նրանք վերստին գարուն բերեն երկրի վրա։ Այնուամենայնիվ, մարդկանց մեծամասնությունը Պատրասի կառնավալը կապում է վաճառող Մորետիսի անվան հետ։ 1820-ական թվականների վերջին թուրքերից Հունաստանի ազատագրումից հետո հույների երկրում մեծանում է ֆրանսիական մշակույթի ազդեցությունը։ Ունենալով իրենց ուրույն դիրքը Հունաստանում՝ ֆրանսիացիները կարողանում են այստեղ տարածել մշակութային բազմաթիվ տոնակատարություններ։ 1864 թվականին Հունաստանի մաս կազմող Հոնիական կղզիներում անցկացվում են երաժշտական, մշակութային և զվարճալիքների տոնակատարություններ։

Պատրասի մարաթոնի վերջնական ձևավորման գործում իր մեծ ներգործությունն են ունեցել ապենինյան ավտոմրցաշարերը, ինչպես նաև վենետիկյան կառնավալները։ 1870-ական թվականներին Պատրասում նշվում են առաջին կառնավալները։ 1872 թվականին քաղաքի հարուստ վաճառականներից մեկի նվիրատվությամբ Գեորգիոսի հրապարակում կառուցվում է «Ապոլոն» թատրոնը։ Այդ թվականից ի վեր քաղաքի խոշորագույն կառնավալային միջոցառումնեերը անցկացվում են այդ թատրոնում։ Սկզբնական շրջանում Պատրասի կառնավալի մասնակիցները այնպես էին քողարկվում, որպեսզի իրենց հարազատներն անգամ իրենց չճանաչեին։

Ներկայումս այդ ավանդույթը վերացել է։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին հունական բազմաթիվ ընտանիքների տղամարդիկ ուղարկվում են ռազմաճակատ։ Այսպիսով՝ պատերազմական տարիներին քաղաքը մշակութային առումով ենթարկվում է ամայացման։ Հետպատերազմյան առաջին տարիներին ևս իրավիճակը չի փոխվում։ Կառնավալները չեն անցկացվում նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և դրան հաջորդած Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։ 1950-ական թվականների սկզին առաջ են քաշվում Պատրասի կառնավալի վերստին անցկացման մտքեր։ Քաղաքային իշխանությունների բազմաթիվ ներկայացուցիչներ կարծում էին, որ գաղափարը կձախողվի և «ոչինչ չի լինի նախկինի պես»։ Սակայն կառնավալն իսկապես վերածվում է։

Ներկայումս Պատրասի կառնավալը քաղաքի ամենահայտնի միջոցառումներից է։ Այն մեծ հեղինակություն է վայելում ոչ միայն Հունաստանում, այլև ամբողջ Եվրոպայում։ Հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ հույն ուղղափառ եկեղեցին չի սատարում կառնավալի անցկացումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիմակահանդեսներ
Կատեգորիա:Հունաստանի փառատոներ
Կատեգորիա:Պատրաս
Թեթևաբարոների շքերթ

մինի|Թեթևաբարոների առաջին երթը Տորոնտոյում: 2011 թվական, ապրիլի 3|352x352փքս
**Թեթևբարոների շքերթ** (), միջազգային քայլերթ կանանց իրավունքների համար։ Առաջին անգամ կայացել է 2011 թվականի ապրիլի 3-ին կանադական Տորոնտո քաղաքում, Օնտարիո նահանգի մայրաքաղաքում, որից հետո մի քանի նմանատիպ երթեր տեղի են ունեցել աշխարհի այլ երկրներում։

## Նկարագրություն
Մասնակիցները (ճնշող մեծամասնությունը կանայք) բողոքում են կարծրատիպի դեմ, որը արդարացնում է բռնարարի վարքը, զոհի գրգռիչ կամ շատ գրավիչ արտաքին տեսք ունենալու հանգամանքով, և կոչ է անում վերջ տալ բռնաբարություններին։

Առաջին երթի պատճառ դարձավ տորոնտացի ոստիկան Մայքլ Սանգինետիի արտահայտությունը, նա ասում էր, եթե կանայք չեն ցանկանում, որ իրենց բռնաբարեն, ապա «պետք չէ հագնվել թեթևաբաոյի պես»։

Բողոքը երթի վերածվեց, որի մասնակիցները հիմնականում երիտասարդ կանայք էին, որոշները հատուկ հագել էին թեթևաբարոների «աշխատանքային հագուստ» հիշեցնող զգեստներ։

Աշխարհի տարբեր երկրներում անցկացվող թևաբարոների շքերթին սովորաբար սեմինարներ և ցույցեր են անցկացվում, հնչում է կենդանի երաժշտություն, կամավորները պաստառներ և թռուցիկներ են պատրաստում, բաց խոսափողների մոտ բանավեճեր են անցկացնում, երգեր են երգում, պարում են, մրցում են մարտական սպորտաձևերում, միջոցառումներ և երեկույթներ են կազմակերպում։ Հաճախ հավաքների ժամանակ բռնության զոհերը կիսվում են հիշողություններով։

Քննադատները գտնում են, որ նմանատիպ մոտեցումը  օրինակ է հանդիսանում, թե ինչպես են կանայք որոշում սեփական սեռականությունը տղամարդկանց մշակույթի ըմբռնումներում, և բողոքը վերածվում է պոռնկագրության։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կանադայի մշակույթ
Կատեգորիա:Բռնություն կանանց նկատմամբ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Վիշապը (ֆիլմ)

**«Վիշապը»** (), ռեժիսոր Նիկոս Կունդուրոսի 1956 թվականին թողարկված հունական արտադրության սևուսպիտակ ֆիլմը, որը 2006 թվականին կինոքննադատների կողմից ճանաչվել է հունական կինոյի պատմության լավագույն գլուխգործոցներից մեկը։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոս Թոմասը հասարակ պետական ծառայող է, որն աշխատում է բանկում։ Նա արտաքնուստ շատ նման է «Վիշապ» մականունը կրող ավազակին, ով ոստիկանության կողմից գտնվում է հետախուզման մեջ։ Այն բանից հետո, երբ «Վիշապ»-ի պատկերը հայտնվում է մամուլում՝ Թոմասը ևս սկսում է թաքնվել ոստիկանությունից։ Թոմասը ոստիկաններից խուսափելու բազմաթիվ փորձեր է անում և ի վերջո ապաստանում է Աթենքի գիշերային ակումբներից մեկում։ Կարծելով թե գտել են «Վիշապ»-ին՝ վերջինիս ավազակ հակառակորդները  առևանգում են Թոմասին։ Հենց այս միջադեպի ընթացքում էլ նույն գիշերային ակումբի գեղեցիկ աղջիկներից մեկը սիրահարվում է Թոմասին։

Շուտով Թոմասն ազատվում է առևանգիչներից և թվում է թե ամեն ինչ հարթվելու է, քանզի ոստիկանությանն արդեն պարզ է դառնում երկու անձանց բացառիկ արտաքին նմանության մասին։ Բանտից ազատվելուց հետո Թոմասը փորձում է վերադառնալ իր նախկին կյանքին, սակայն հասկանում է, որ այդ ամենն անցյակում է, իսկ իրեն առավել շատ դուր է գալիս «Վիշապ»-ի կյանքը։

## Դերերում
* Դինոս Իլիոպուլոսը՝ Թոմասի դերում 
* Մարգարիտա Պապագեորգիուն՝ Ռուլայի դերում 
* Յանիս Արգյուրիսը՝ Խանդրոսի դերում 
* Թանիսոս Վեգոսը՝ Սպաթիսի դերում 
* Մարիա Լեկակին՝ Կարմենի դերում 
* Անեստիս Վլախոսդդ
* Թոդորոս Անդրիկոպուլոս
* Ֆրիկսոս Նասսու 
* Անդրեաս Դուզոս

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1956 թվականին կինոնկարը հայտնվել է հունական թատրոններում։ Դրան հաջորդել է հույն պահպանողականների քննադատությունների և բողոքների տեղատարափ ալիքը։ Նրանք հեղինակներին մեղադրել են հունական քաղաքային կյանքը խեղաթյուրելու մեջ՝ ակնկալելով ներքին գործերի նախարարության միջամտությունը։
* «Վիշապը» դարձել է Սալոնիկի կինոփառատոնի առաջին հաղթանակած կինոնկարը։ Այդ հաղթանակից հետո այն արագորեն տարածվել է և անգամ ցուցադրվել Վենետիկի կինոփառատոնի ժամանակ։
* 2006 թվականի Սալոնիկի միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ ֆիլմը դարձել է բոլոր ժամանակների 10 լավագույն հունական արտադրության ֆիլմերից մեկը։ Քննադատների կարծիքով, այս ֆիլմը իտալական նեոռեալիզմի և գերմանական էքսպրեսիոնիզմի համադրություն է։
* Ֆիլմի հիման վրա գրվել է ամերիկացի հայտնի գրող Ջոնաթան Ֆրանզենի «Ազատություն» հայտնի վեպը։ Ստեղծագործությունում ֆիլմը հիշատակված է «Աթենքի թշնամին» անվանումով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունական ֆիլմեր
Մարշալ Սթոուն

**Մարշալ Հարի Սթոուն** (), ), անգլիացի մաթեմատիկոս։ ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1938)։ Գիտությունների դասավանդման Միջազգային հանձնաժողովի նախագահ (1961 թվականից), Միջազգային մաթեմատիկական միության նախագահ 1952—1954 թվականների ընթացքում,1943-1944 թվականների ընթացքում` ամերիկական մաթեմատիկական հասարակության նախագահ։ 1982 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ-ի Ազգային գիտական մեդալով։

Հիմնական աշխատությունները Մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, բուլյան հանրահաշվի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի (հատկապես քվանտային մեխանիկայում) բնագավառներում են։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նյու-Յորքում, ԱՄՆ-ի գերագույն դատարանի նախագահ Հառլան Ֆ. Սթոունի (1872—1946) ընտանիքում։ Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը (1922), մեկ տարի դասավանդել է այնտեղ, այնուհետև տեղափոխվեց Կոլումբիական համալսարան (1925—1927): Դիսերտացիան (դիֆերենցիալ հավասարումներից) պաշտպանեց Հարվարդում Ջորջ Դեիվիդի ղեկավարությամբ  1926 թվականին։ 1927-1931 թվականներին կրկին դասավանդում է Հարվարդի համալսարանում, 1931—1933 թվականներին Եյլի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել, 1933—1946 թվականներին` նորից Հարվարդի համալսարանում (1937 թվականից` հիմնական պրոֆեսոր)։
  
Պատերազմի տարիներին կատարել է զինվորական մինիստրության հանձնարարությունները։ 1946-1968 թվականներին դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում  (1952 թվականից ղեկավարել է այն)։ Դասավանդումը բարելավելու համար Սթոունը  ֆակուլտետ հրավիրեց հայտնի մաթեմատիկոսներ` Պաուլ Հալմոշին, Անդրե Վելին, Սաունդերս Մակլեինին, Չեռն Շենին։

1968 թվականից Սթոունը դասավանդել է Մասաչուսեթսի համալսարանում։ Ավարտել է 1989 թվականին։

## Գիտական գործունեությունը
Ուսումնասիրություններ ֆունկցիոնալ անալիզի (օպերատորների լուսապատկերային տեսություն), տոպոլոգիայի, բուլվեռյան հանրահաշվի շրջանակներում։  Ուսումնասիրել է գծային փոխակերպումները հիլբերտյան տարածությունում և իրենց անալիզում։ Իր կարևորագույն արդյունքներից է` մեկ պարամետրով ունիտար խմբերի ներկայացման թեորեմը, բուլյան հանրահաշվի ներկայացման համար թեորեմ և մոտարկման թեորեմ։  Կառուցել է աբստրակտ տարածության բուլյան օղակ։ Կոորդինատների և իմպուլսի միջև կանոնական կոմուտացիոն առնչության միակության մասին հայտնի Սթոն-ֆոն Նեյմանի թեորեմի հեղինակներից մեկն է (1930)։ Մասնակցություն է ունեցել ԱՄՆ-ում բարձրագույն մաթեմատիկայի ռեֆորմի մեջ։

## Հիմնական աշխատություններ
* 
* 
* 
* 
* 
*  (50 pages)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Стоун Маршалл Харви // Математический энциклопедический словарь. М., Сов. энциклопедия, 1988.
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* *Everett Pitcher.* History of the Second Fifty Years: American Mathematical Society, 1939-1988 (AMS, 1988).

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Բ. Ն. Շնաուբերտի եկամտաբեր տուն

**Բ. Ն. Շնաուբերտի եկամտաբեր տուն** (), ճարտարապետական հուշարձան Մոսկվայում։

## Պատմություն
170 px|thumb|left|Շենքի տեսքը Խոխլովսկի նրբանցքից
Քարե պալատները կառուցվել են 1757 թվականին իշխան Վլադիմիրի տաճարից ոչ հեռու, շենքը եկեղեցուց բաժանվել է այն ժամանակ գոյություն ունեցող, այժմ չպահպանված նրբանցքով։ 18-րդ դարի վերջում պալատները վերակառուցվել են Վենեդիկտովների ընտանիքի կողմից և դարձել քաղաքային վարչության մաս։

1820-ական թվականներին կամարակապ պալատների սեփականատերը բժիշկ Կառլ Շնաուբերտն էր, որի օրոք պալատը վերականգնվեց 1812 թվականի Մոսկվայի հրդեհի հետևանքներից և հիմնական շենքի մոտ մի քանի գրասենյակային շենքեր կառուցվեցին։

19-րդ դարի կեսերից՝ 1880-ական թվականներին, առանձնատունը բաժանվեց. առաջին մասը վաճառվեց  Բ. Շ. Մոնոսզոնին, երկրորդը մնաց Շնաուբեր եղբայրների` Վլադիմիրի և Բորիսի մոտ։ Վերջինս բավականին հարուստ ինժեներ-ճարտարապետ էր, մոսկովյան մոդեռնի վարպետներից մեկը, ով բարեգործական նվիրատվություններ էր կատարում։ Հետագայում նա դարձավ գույքի սեփականատերը։

1903 թվականին Բորիս Նիկոլաևիչ Շնաուբերտը կառուցել է չորսհարկանի եկամտաբեր տուն, որի ճակատները շատ լակոնիկ ձևով են զարդարված։ Շենքի հիմք են հանդիսանում 18-րդ դարի պալատները։ Նրա շրջանակում ընդգրկեցին նաև 1820-ական թվականների ծառայողական կողաշենքը։ Շենքը զարդարում է մետաղական ճաղավանդակով պատշգամբը և բազմանկյունանի կարկառամասը։ Մուտքի դեկորի աչքի ընկնող տարր է մոդեռն ոճով ջրաշուշանի տեսքով պատրաստված կերամիկական պաննոն։

1910 թվականին եկամտաբեր տունը վերակառուցվել է։

Բորիս Շնաուբերտը մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակ իր մահը եղել է գույքի սեփականատերը, որից հետո շենքը անցել էր իր անչափահաս երեխաներին, որոնք, սակայն, մնացել էին միայն առաջին հարկի երկու սենյակները։ Մնացած տարածքը զբաղեցրել են նոր կենվորները։

Ներկայումս շենքում կան  բնակելի տներ։ Բ. Ն. Շնաուբերտի եկամտաբեր տունը հանդիսանում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի եկամտաբեր տներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր
Արդո Հանսոն

**Արդո Հանսոն** (, ), էստոնացի տնտեսագետ և բանկիր։ Քաղաքական տնտեսության վերաբերյալ մի շարք հոդվածների հեղինակ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի հուլիսի 15-ին Չիկագոյում։

1976-1980 թվականներին սովորել է Բրիտանական Կոլումբիայի կանադական համալսարանում` ստանալով տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան։ 1982-1987 թվականներին սովորել է Հարվարդի համալսարանում` որպես մագիստրոս, տնտեսագիտության դոկտոր։ 1987-1909 թվականներին աշխատել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում որպես տնտեսական դեպարտամենտի պրոֆեսորի օգնական։

1990—1996 թվականներին Հանսոնը Լեհաստանի, Սլովենիայի, Մոնղոլիայի և Ուկրաինայի կենտրոնական բանկերի ղեկավարության տնտեսական խորհրդական է եղել։ Միաժամանակ 1992-1994 թվականներին աշխատել է տնտեսական հարցերով խորհրդատու էստոնիայի հանրապետության վարչապետի մոտ։ 1997 թվականին եղել է «Էստոնիայի երկաթուղիների» վարչության անդամ։ 1993-1998 թվականներին եղել է էստոնիայի բանկի դիտորդական խորհրդի անդամ։ 1998 թվականից մինչև 2010 թվականը աշխատել է Համաշխարհային բանկում՝ Բալթյան երկրներում, Լեհաստանում, Հարավսլավիայում, Սերբիայում, Չեռնոգորիայում և Չինաստանում։ 2012 թվականից ի վեր նա Էստոնիայի բանկի ղեկավարն է։

Արդո Հանսոնը ամուսնացած է բանկի աշխատակից Տրիյնու Տոմբակի (, ծնվել է 1971 թվականին)) հետ, նրանք ունեն երկու որդի։ Հանսոնը ազատ տիրապետում է Էստոներենի և անգլերենի, բառարանով՝ ֆրանսերենի և շվեդերենի։

## Մրցանակներ
* «Luup» («Խոշորացույց») էստոնական ամսագիր 1997 թվականին Արդո Հանսոնին ճանաչել է «Տարվա մարդ»։
* 1998 թվականին պարգևատրվել է Սպիտակ աստղ շքանշանի 3-րդ աստիճանով։
* 2013 թվականին պարգևատրվել է «Լիտվային մատուցած ծառայությունների համար» լիտվական շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երրորդ դասի Ազգային խորհրդանշանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատանիա (գավառ)

**Կատանիա** (), (), գավառ Իտալիայի հարավում, Սիցիլիա ինքնավար մարզում։ Մայրաքաղաքը եղել է Կատանիան։ 2015 թվականի օգոստոսի 4-ից նրան փոխարինել է Կատանիա մետրոպոլիտեն քաղաքը։

## Պատմություն
Կատանիա գավառը հիմնադրվել էր հույների կողմից մեր թվագրությունից առաջ 729 թվականին։ Ք.ա. 263 թվականին I Պունիկյան պատերազմում հռոմեացիները նվաճել են գավառը։ Այն ունեցել է շատ հրաբխային ժայթքումներ Էտնա գագաթից։ Առաջինը գրանցվել է Ք.ա 475 թվականին։ 1169 թվականին գավառում տեղի է ունեցել աղետալի երկրաշարժ, որի հետևանքով զոհվել է 15000 մարդ՝ միայն Կատանիա քաղաքից։ 1669 թվականին Էտնան կրկին ժայթքեց, որի պատճառով Կատանիա քաղաքում մահացավ 17000 մարդ։ 1693 թվականին կործանարար երկրաշարժ եղավ, որի արդյունքում մոտ 12000 մարդ մահացավ (բնակչության 63%-ը)։

## Աշխարհագրություն
Կատանիա գավառը այն ինը գավառներից է, որոնք գտնվում են Սիցիլիայում, ինչն էլ ամենամեծ կղզին է Միջերկրական ծովում։ Հյուսիս-արևելքում է տեղակայված Հոնիական ծովը։ Կալտանիսետա և էննա գավառները եզրագծում են արևմուտքից, իսկ Ռագուզան ու Սիրակուզան՝ հարավից, Մեսսինա գավառը սահմանակից է հյուսիսից։ Այստեղ է գտնվում Եվրոպայի ամենախոշոր ակտիվ հրաբուխը՝ Էտնան։ Կատանիա քաղաքը եղել է և՛ գավառի մայրաքաղաք, և՛ ամենամեծ կոմունան։

## Պատկերասրահ

Skiing Etna nord, Linguaglossa.JPG
Aci Castello, 1989 section.jpg
Carnival at Acireale.JPG
Mount Etna snow-toppd.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Գալիասկար Քամալի տուն

**Վաճառական Խայբուլլինի տուն (տունը, որտեղ ապրել է [[Գալիասկար Քամալ]]ը)**, գտնվում է Կազանի Վախիտովսկի շրջանի Հին թաթարական ազատաբնակների ավանի Նարիմանով փողոցում։

## Պատմություն
19-րդ դարի վերջում, 20-րդ դարի սկզբում Կազանում ապրում էր վաճառական Սադիկ Սախիպովիչ Խայբուլինը (1840-1915 թթ.), ով զբաղվում էր մորթե իրերի առևտրով։ Նա ցանկանում էր ամրապնդել իր ազդեցությունը քաղաքի մուսուլմանական համայնքում, ուստի որոշեց հին թաթարական գերեզմանատան տեղում փայտե մզկիթ կառուցել, և այնտեղ իմամ նշանակել իր մտերիմ մարդկանցից։ Վաճառականի հարազատների մեջ չկար մեկը, ով կարող էր մոլլա լինել, ուստի Ս. Ս. Խայբուլլինը որոշեց իր դստերն ամուսնացնել Գալիասկար Քամալետդինովի հետ, որը մուսուլմանական բարձրագույն մեդրեսի շրջանավարտ էր, լայն գիտելիքներ ուներ շարիաթի բնագավառում, ինչպես նաև հայտնի էր իր գրական փորձերով։

Համաձայնվելով ամուսնանալ Բիբիգայիսի հետ՝ Գալիասկար Քամալը կտրականապես հրաժարվեց դառնալ հոգևորական, քանի որ նա մտադիր էր աշխատել գրական դաշտում։ Գալիասկար Քամալը, նրա ծնողները և առևտրական Խայբուլլինը համաձայնեցին, որ Քամալը, գոնե կդառնա գրավաճառ։ Հարսանիքը տեղի ունեցավ 1900 թվականին, իսկ 1902 թվականին, դստեր և փեսայի համար վաճառականը Բոլշայա Մեշչանսկայա փողոցում (այժմ՝ Նարիմանովի փողոց) կառուցեց փայտյա տուն, որտեղ 1908 թվականին ծնվեց նրանց որդին` Անաս Քամալը։ Այդ տանը Գալիասկար Քամալն ապրեց մինչև իր մահը՝ 1933 թվական։
մինի
Տունը պահպանվել է մինչև այսօր։ Թաթարական ԽՍՀ-ի նախարարների խորհրդի 30.10.1959 թ. № 591 որոշման համաձայն` Գալիասկար Քամալի տունը ճանաչվել է որպես տեղական նշանակության պատմական հուշարձան։ Թաթարստանի Հանրապետության մշակույթի նախարար Ա. Մ. Սիբգատուլլինի 02.04.2012 թվականի № 220 հրամանով տունը հաստատվել է որպես մշակութային ժառանգության պաշտպանվող օբյեկտ։

2012 թվականին ավերվել են տան ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին հարդարանքները, և տան շատ մասերի բնօրինակ տեսքը հիմնականում կորել է։ 2012 թվականին Թաթարստանի Հանրապետության անտառտնտեսության նախարարության հրամանով «Թաթինվեստգրաժդանպրոեկտի» գլխավոր դիզայներն իրականացրել է պատմական արխիվային հետազոտություն և մշակել գիտական և նախագծային փաստաթղթեր, որոնց հիման վրա «Նուրլատլես» ընկերությունը իրականացրել է տան վերանորոգումը։

Առևտրական Խայբուլլինի տունը երկհարկանի կիսաքար շինություն է։ Բարձր ցոկոլային հարկը պատրաստված է աղյուսից և սվաղված է։ Ներքին հարդարանքները կատարված են թաթարական ավանդույթներին համաձայն. բնակելի տարածքները փողոցից պարսպապատված են, իսկ տան մուտքն անցնում է բակով։ Տանը կա հոլանդական վառարան։ Ավելի վաղ տան մուտքի դարպասները եղել են փայտե, այժմ՝ չկան։

Տան պատին ամրացված է տեղեկատվական հուշատախտակ, որտեղ նշված է, որ այդ տանն ապրել է  Գ. Գ. Քամալը, ինչպես նաև կա գրառում կատարված վերականգնման մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1902 հիմնադրումներ
The Beatles-ի հուշարձան (Եկատերինբուրգ)

**The Beatles խմբի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է անգլիական The Beatles քառյակին։ Տեղադրվել է 2009 թվականի մայիսի 23-ին։ Սա լիվերպուլյան հանրահայտ քառյակի առաջին հուշարձանն է Ռուսաստանում և երրորդը նախկին Խորհրդային Միության տարածքում։ Առաջինը բացվել է ուկրաինական Դոնեցկ քաղաքում, իսկ երկրորդը` ղազախական Ալմաթիում։

## Վայր
Եկատերինբուրգի հուշարձանը տեղադրվել է Գորկու փողոց, 8 հասցեում գտնվող շենքի մոտ, Իսետ գետի ափին, Մալիշևի փողոցի կամրջի հարևանությամբ։ Մոտակայքում է գտնվում Ստեղնաշարի հուշարձանը։

## Նկարագրություն
Թուջե հուշարձանը պատկերում է խմբի մասնակիցների ուրվագծերը աղյուսե պատի ֆոնին։ Ուրվագծերի չափսերը փոքր-ինչ գերազանցում են մարդու հասակը։ Հարևանությամբ` պատին գրված է The Beatles խմբի երգից մի հատված. 

## Պատմություն
Հուշարձանի ստեղծման համար քաղաքային բյուջեից գումար չի հատկացվել։ Ամբողջ գումարը ինքնուրույն հավաքել են նվիրյալները` Ուրալի «Բիթլզ ակումբի» անդամները։ Փողերը հավաքելու հետ կապված դժվարությունների պատճառով հուշարձանը չեն կարողացել բացել վեց տարի։ Միջոցներ հավաքագրելու համար նույնիսկ կազմակերպվել են երաժշտական մարաթոններ և աճուրդներ։ Ամբողջ նախագիծն իրականացնելու համար ընդհանուր առմամբ ծախսվել է 2,5 միլիոն ռուբլի։ Հուշարձանը ստեղծվել է Վադիմ Օկլադնիկովի մշակած «The Beatles-ը պատին» նախագծի հիման վրա։ Ըստ հուշարձանը ստեղծողների` Ուրալի «Բիթլզ ակումբի» մասնակիցների հուշարձանն ուրվագծային է ստեղծվել ոչ պատահականորեն։ 1960-1970-ական թվականների խորհրդային դեռահասների համար The Beatles խումբը եղել է անհասանելի երազ, ինչ-որ եթերային բան։ Ավելին, «Բիթլզի» երգերը լսելու համար խորհրդային տոտալիտար համակարգը պատժում էր նրանց։

Այս հուշարձանը կատարված երազանքի յուրատեսակ խորհրդանիշ է։ 2007 թվականին լեգենդար երաժիշտների ուրվագիծը թուջից ձուլեցին Սվերդլովսկի մարզի հարավային Միխայլովսկ քաղաքում գտնվող մի գործարանում, որի տնօրենը ևս The Beatles-ի մեծ երկրպագու է։ Դրանից հետո Իսետի ափին հատուկ հուշարձանի համար կառուցվել է աղյուսե պատ, իսկ հուշարձանի դիմացի հարթակը սալապատվել է փայլուն գրանիտով։

## Բացում
Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականի մայիսի 23-ին։ Հուշարձանը ծածկող սավանը բացել են պատվավոր հյուրերը` Ջոն Լենոնի հիմնադրած Quarrymen խմբի անդամները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Բիթլզ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի հուշարձաններ
Յադրանկա Ստոյակովիչ

**Յադրանկա Ստոյակովիչ** (, ), երգչուհի և կոմպոզիտոր։ Նրա ամենահայտնի հիթերն են  «Sve smo mogli mi», «Što te nema» և «Bistre vode Bosnom teku» կատարումները։

## Կենսագրություն
Յադրանկա Ստոյակովիչը ծնվել է Սարաևոյում, դպրոցի ուսուցիչների ընտանիքում։ Կյանքի վաղ տարիներն անց է կացրել Նովի Գրադ քաղաքից ոչ հեռու գտնվող փոքրիկ գյուղում, որտեղ դասավանդում էին նրա ծնողները։ Վերջիններս շուտով բաժանվում են, և Յադրանկան մոր հետ տեղափոխվում է Սարաևո։ Ավելի ուշ նրանք տեղափոխվել են Դուբրովնիկ, Գրադաց, Վարեշ, որտեղ նրա մայրն աշխատել է որպես տարրական դպրոցի ուսուցչուհի։ Դրանից հետո նրանք ապրել են Սարաևոյի մոտակայքում գտնվող մի քանի գյուղերում, որտեղ Ստոյակովիչն անց է կացրել իր մանկության մեծ մասը։
16 տարեկանում Ստոյակովիչը միացել է իր քեռի Վուկաշին Ռադուլովիչի ջազ խմբին ու դրա հետ համերգներ է ունեցել ինչպես իր հայրենիքում, այնպես էլ` արտասահմանում (հիմնականում` Գերմանիայում)։ 1981 թվականին նա բեք վոկալ է կատարել Իսմեթ Դերվոզի հետ երգիչ Վայթայի հետ, ով ներկայացնում էր Հարավսլավիան 1981 թվակակի Եվրատեսիլ երգի մրցույթին Իռլանդիայում։ 1984 թվականի Սարաևոյում անցկացվող Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ կատարել է խաղերի պաշտոնական երգը։
1988-2011 թվականներին ապրել է Ճապոնիայում։ 2009 թվականին համերգի ժամանակ նրա հետ դժբախտ դեպք է պատահել. համերգի ժամանակ նա բեմում առկա լարերի վրա սայթաքել է ու ընկել։ Նրա մոտ ախտորոշվել է ամետրոֆիկ սկլերոզ, ինչպես նաև` շարժական նեյրոնի հիվանդություն։ Վերականգնողական կարճ շրջանից հետո Ստոյակովիչը վերադարձել է Բոսնիա։ Չնայած հիվանդությանը` նա շարունակել է երաժշտություն գրել։
2011 թվականին Ճապոնիա վերադառնալուց հետո Ստոյակովիչը իրականացրել է ավելի շուտ ծրագրված մի քանի համերգներ։ Ապրել է Բանյա Լուկայում, աշխատել է որպես Սերբիական հեռուստառադիոընկերության երաժշտական ծրագրերի խմբագիր։
Վերջին տարիներն անց է կացրել Բանյա Լուկայի ծերանոցում, որտեղ նրա առողջական վիճակը շարունակաբար վատացել է։ Մահացել է 2016 թվականի մայիսի 3-ին և թաղվել է մայիսի 9-ին Բանյա Լուկայի արվարձան Վրաբնեում։

## Տեսաերիզներ
### Ալբոմներ
# *Svitanje* (Dawn), LP 8018, Diskoton Sarajevo, 1981,
# *Da odmoriš malo dušu* (Rest Your Soul a Little), LP 8052, Diskoton, Sarajevo, 1982,
# *Sve te više volim* (I love you more and more), LP 3149, Sarajevo disk, Sarajevo, 1985
# *Vjerujem* (I believe) LP 2122677, PGP RTB Belgrade, 1987,
# *Baby Universe*, Omagatoki Records, 1996:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սարաևոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սերբ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Սերբ երգիչներ
Կատեգորիա:Սերբ կոմպոզիտորներ
Նիկոլայ Օստրովսկու հուշարձան (Սոչի)

**Նիկոլայ Օստրովսկու հուշարձան** (), խորհրդային ռուս գրող Նիկոլայ Օստրովսկուն նվիրված հուշարձան։ Գտնվում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի  Կենտրոնական շրջանի Կուրորտային պողոտայի պուրակում։  Գրողի ստեղծագործական գործունեությունը կապված է եղել Սոչիի հետ։

## Պատմություն
Մինչև 1870-ական թթ. հուշարձանի տեղադրման վայրում եղել է Սոչիի ամրոցի գերեզմանոցը։  Հուշարձանը տեղադրվել է գրողի 75-ամյակի կապակցությամբ 1979 թվականին՝ լենինգրադցի քանդակագործներ Վ. Է. Գորևսկու, Ս. Ա. Կուբասովի և  ճարտարապետ Վ. Բ. Բուխաևի նախագծով։ Բրոնզե հուշարձանը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա, ունի 10 մետր բարձրություն։

մինի|ձախից|Հուշարձանը հետևի կողմից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* К доске! Памятник Николаю Островскому в Сочи

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Սոչիի հուշարձաններ
Կանադայի օրհներգ

**«Օ Կանադա»**  ( կամ ),Կանադայի հիմնը։ Քանի որ երկիրը ունի երկու պետական լեզու (անգլերեն և ֆրանսերեն), գոյություն ունի կանադական հիմնի երկու պաշտանական տարբերակ։

## Պատմություն
Կանադական հիմնը առաջին անգամ կատարել է Ժոզեֆ Վեզինի գլխավորած նվագախումբը, 1880 թվականի հունիսի 24-ին, Քվեբեկում։ Այդ ժամանակ այն ֆրանսերեն երգ էր, որը կոչվում էր «Ազգի երգ» (): Երգի օրիգինալ տարբերակը գրել են Քվեբեկի 2 բնակիչներ՝ Կ. Լավալլեն (երաժշտություն) և Ա-Բ. Ռուտ (բառեր)։ 1908 թվականին մոնրեալցի ուսուցիչ և իրավաբան Ռ. Ուիրը գրել է երգի անգլերեն օրիգինալ տեքստը, որը ֆրանսերեն տարբերակի թարգմանությունը չէր։

Այդ ժամանակից ի վեր անգլերեն տարբերակի տեքստը բազմիցս փոփոխության է ենթարկվել (այդ թվում նաև 2018 թվականին), այն դեպքում, երբ ֆրանսիական տարբերակը շարունակում են կատարել առանց փոփոխման։

Պաշտոնական մթնոլորտում երգը առաջին անգամ կատարել են 1927 թվականի հուլիսի 1-ին, կանադական միացյալ նահանգների 60-ամյա հոբելյանի առթիվ։ Փաստացի երգը երկրի հիմնն է դարձել 1939 թվականին, սակայն պաշտոնապես հիմնի կարգավիճակ է ստացել 1980 թվականի հուլիսի 1-ին, Կանադայի ազգային տոնի ժամանակ։ Մինչև այդ պաշտոնական հիմն էր համարվում բրիտանական հիմնը՝ «God Save the Queen»:

Որոշները նշում են, որ հիմնի սկզբնական թեման հնչողությամբ հիշեցնում էր 1791 թվականին  Մոցարտի «Կախարդական սրինգ» օպերայի «Քրմերի երթը»։

## Պաշտոնական անգլերեն տեքստ

### Պաշտոնական ֆրանսերեն տեքստը, պաշտոնական անգլերեն թարգմանությամբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումենր
* Anthems of Canada 
* Национальный гимн Канады: два несхожих текста, два различных географических восприятия страны
* Национальный гимн Канады 
* Неофициальный русский текст 

Կատեգորիա:Կանադայի պետական խորհրդանիշեր
Պետրոս I-ի հուշարձան (Սոչի)

**Պետրոս I-ի հուշարձան** (), ռուսական կայսր Պետրոս I-ին նվիրված հուշարձան, որը գտնվում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքի Կենտրոնական շրջանում։

## Պատմություն
Հուշարձանի տեղադրման գաղափարը պատկանում է Սոչիի նախկին քաղաքապետ Վիկտոր Կոլոդյաժնիին։ Հուշարձանը բացվել է 2008 թվականի մայիսի 1-ին՝ նավամատույցի հրապարակում։  

## Նկարագրություն
Բրոնզե հուշարձանի բարձրությունը 5,5 մետր է պատվանդանի հետ (ֆիգուրի բարձրությունը՝ 3,4 մետր)։ Ձուլվել է Մինսկի  (Բելառուս) գործարանում։ Քաշը 5 տոննա է։ Նախագիծը հովանավորել է Է. Կագոսյանը։

Հուշարձանի հեղինակներն են Սոչիից քանդակագործներ, Ռուսաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Ալեքսանդր Բուտաևը և Վյաչեսլավ Զվոնովը։ Նրանք հուշարձանի վրա աշխատել են չորս ամիս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Петру I в Сочи 

Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Սոչիի հուշարձաններ
Բանկային պլաստիկ քարտի հուշարձան

**Բանկային պլաստիկ քարտի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում։ Բանկային պլաստիկ քարտի` աշխարհում առաջին և միակ հուշարձանն է։ Այն բացվել է 2011 թվականի օգոստոսի 5-ին Եկատերինբուրգում։ Հուշարձանը տեղադրվել է Մալիշևի փողոցի և Բանկային նրբանցքի անկյունում և պատկերում է պլաստիկ քարտ բռնած ձեռքի տեսքով խորաքանդակ։

## Տվյալներ
Հուշարձանի չափսերն են. բարձրությունը` մոտ երկու մետր և լայնությունը` մեկ մետր, զանգվածը` 100 կիլոգրամ։ Պատրաստված է թուջից և ծածկված է բրոնզով։

Քարտի վրա, բացի բանկի անունից, գրված են թողարկման ամսաթիվը` 2011 թվականի օգոստոս, ինչպես նաև բանկային քարտի համարը 1234 5678 9010 1112 թվերի տեսքով։

## Պատմություն
Հուշարձանի ստեղծման նախաձեռնողը եղել է ՎՈՒԶ-բանկը, որը 2011 թվականին նշել է հիմնադրման 20-ամյակը։ Գաղափարը կյանքի է կոչել եկատերինբուրգցի քանդակագործ Սերգեյ Բելյաևը։ Հուշարձանի վրա փորագրված է Էդվարդ Բելամիի անունը։ Դա ֆանտաստ գրող է, որն իր «Հայացք դեպի անցյալ» վեպում 1888 թվականին առաջադրել է վարկային քարտերի գաղափարը։ Այդպիսով հավերժացվել է այն մարդու անունը, որը կարողացել է կանխատեսել հաշվարկային այսօր անփոխարինելի գործիքի հայտնվելը։

Համաձայն առասպելի` այս քարտը տրորողը կհարստանա, իսկ եթե տրորողը լինի չամուսնացած աղջիկ, նա կամուսնանա հարուստ տղամարդու հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник безналу
* В России поставили памятник банковской карте
* В Екатеринбурге появился памятник пластиковой карте
* Памятник банковской карте

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի հուշարձաններ
Սերժ Սարգսյանի նախագահություն

[thumb|աջից|280px|[Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյան]]
**Սերժ Սարգսյանի նախագահություն** (նաև՝ **Սերժ Սարգսյանի նախագահության 10 տարիներ**), Սերժ Սարգսյանի կողմից Հայաստանի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելու 10-ամյա ժամանակաշրջան, որը սկսել է 2008 թվականի փետրվարի 19–ին տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններում Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից որպես հաղթող ճանաչվելով և ավարտվել 2018 թվականի ապրիլի 9-ին։

Համաձայն քաղաքագետների ու հասարակական գործիչների, լրատվական հրապարակումների՝ Սերժ Սարգսյանի կողմից Հայաստանի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելու տարիներին երկիրը հայտնվել է աղետալի վիճակում։ Համաձայն Հայաստանի պետական վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ 2008-2018 թվականների ընթացքում Հայաստանը լքել են շուրջ 373.000 քաղաքացի։ 2008 թվականին Հայաստանի 1,9 միլիարդ դոլար արտաքին պարտքը նրա նախագահության տարիներին աճել է մինչև 7 միլիարդ դոլարի։

Սերժ Սարգսյանի նախագահության տարիները ուղեկցվել են նրա իշխանության դեմ, նրա վարած ներքին և արտաքին քաղաքականության դեմ բողոքի բազմաթիվ զանգվածային ցույցերով և զինված բախումներով, որոնց հետևանքով գրանցվել են բազմաթիվ զոհեր և վիրավորներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերժ Սարգսյան
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքականություն
Վիլյամ Թինդեյլ

**Վիլյամ Թինդեյլ** (, ), անգլիացի ուսումնասիրող։ Նա հայտնի է Աստվածաշնչի իր անգլերեն թարգմանությամբ, ինչպես նաև` իր հետագա դատական հետապնդումներով և մահապատժով։

Նա կրել է Ռոտերդամցու ազդեցությունը, ով Նոր կտակարանը հունարենով հասանելի է դարձրել Եվրոպայում։ Ազդվել է նաև Մարտին Լյութերից։ Վիլյամ Թինդեյլի ճանաչումը հանգեցնում է այն բանին, որ խիստ քայլեր են ձեռնարկվում թարգմանությունները կաթոլիկ եկեղեցու ձեռքում պահելու համար։ Մահվան սպառնալիք կար Սուրբ գրքի անգլերեն չարտոնված տարբերակը պահելու համար, չնայած որ թարգմանությունները եվրոպական մյուս լեզուներով թույլատրված էին :

Թինդեյլի թարգմանությունը Աստվածաշնչի անգլերեն առաջին թարգմանությունն էր, որի տեքստն անմիջապես վերցված էր եբրայերենից և հունարենից, և անգլերենով առաջին տարբերակն էր, որը հայտնվել է տպագիր մամուլում։

Սա դիտվել է որպես ուղղակի մարտահրավեր հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցուն։ 1530 թվականին Թինդեյլը նաև գրել է «*Բարձրաստիճան հոգևորականների վարքագծի մասին*» աշխատությունը` հակադրվելով Հենրի 8-րդի` Սուրբ գրքի կանոնները խախտելու հիմքով ամուսնալուծությանը։

Թինդեյլի «Քրիստոնյա մարդու հնազանդությունը» աշխատության կրկնօրինակն ընկել է Հենրի Ութերորդի ձեռքը։ Դա թագավորին օգնում է գտնել փաստարկված հիմնավորումներ, որոնք նա օգտագործել է 1534 թվականին անգլիական եկեղեցին հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցուց անջատելու համար : Միևնույն ժամանակ կանցլեր Թոմաս Մորի գործակալները Եվրոպայում փնտրում էին Թինդեյլին, ով այդ ժամանակ փախստական էր` հուսալով, որ եկեղեցին չի գտնի իրեն։

1535 թվականին նա պատահաբար ձերբակալվում և  1 տարով բանտարկվում է Բրյուսելում։ 1536 թվականին Թինդելը դատապարտվել է հերետիկոսության համար և մահապատժի է ենթարկվել, նրա մարմինը այրվել է խարույկի վրա։ Երկու տարի անց Հենրի Ութերորդը արտոնել է այսպես կոչված *մեծ Աստվածաշունչը* Անգլիայի եկեղեցու համար։ Դա հիմնականում Թինդելի սեփական աշխատանքն էր։ Այդ ժամանակից ի վեր Թինդեյլի Աստվածաշունչը կարևոր դեր է կատարել Ռեֆորմիստական գաղափարների տարածման գործում։

1611 թվականին 54 ուսումնասիրողներ, ովքեր ներկայացրել էն Հակոբ արքայի տարբերակը, օգտվել են հիմնականում Թինդեյլի աշխատանքից, ինչպես նաև` նրա ժառանգություն հանդիսացող թարգմանություններից։ Մի աշխատություն կարծում է, որ Հակոբ թագավորի Նոր Կտակարանի 83 և Հին Կտակարանի 76 տոկոսը վերցված են Թինդեյլի աշխատությունից :

2002 թվականին Թինդեյլը հայտնվել է BBC-ի 100 մեծագույն բրիտանացիների ցանկի 26-րդ տեղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ուսումնասիրողներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անգլիացիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մարդաբաններ
Իլ-76-ի ավիավթար Ալժիրում

**Իլ-76-ի ավիավթար Ալժիրում**, տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 11-ին Ալժիրում։ Ալժիրի ռազմաօդային ուժերին պատկանող Իլ-76 ինքնաթիռը ավիավթարի է ենթարկվել Ալժիրի Բլինդա նահանգի Բիֆարիկ ռազմաօդային բազայի մոտակայքում։ Զոհվել է 257 մարդ։

Այս աղետը 2003 թվականի Թամանրասեթի Բոինգ 737-ի ավիավթարից հետո երկրորդն է իր մեծությամբ։ Աշխարհում ամենախոշոր ավիավթարն է, որ հաջորդել է Դոնեցկի 2004 թվականի Բոինգ 777-ի աղետին, նաև 2003 թվականի իրանի Կերման քաղաքի մոտ տեղի ունեցած ավիավթարից հետո երկրորդն է գրավում ԻԼ-76-երի աղետների շարքում ։ Զոհերի քանակով աշխարհում 20-րդ ավիավթարն է։

## Ինքնաթիռ
Ինքնաթիռն արտադրվել է Տաշքենդի Չկալովի անվան ավիացիոն արտադրական միավորումում։ Շահագործման է հանվել 1994 թվականի դեկտեմբերի 11-ին գործարանային՝ 043419636 և սերիական՝ 91-09  համարներով։

2003 թվականին Ստարայա Ռուսա քաղաքի համար 123 ավիավերանորոգման գործարանում կապիտալ-վերականգնողական վերանորոգում է անցել։ Այդ պահին ունեցել է 2110 ժամ թռիչք և 1494 «թռիչք-վայրէջք»։

2014 թվականի նոյեմբերից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբեր կապիտալ վերանորոգվել է Մոսկվայի մարզի Ժուկովսկի քաղաքում։

Պատկանել է Ալժիրի ռազմաօդային ուժերին։

## Աղետը
Ինքնաթիռը աղետի է ենթարկվել տեղական ժամանակով 08:00-ին Բուֆարիկ օդանավակայանից օդ բարձրանալուց մի քանի րոպե անց։ Ընկել է Ալժիրի մայրաքաղաքից 30 կմ հեռու։

50 մետր բարձրանալուց հետո բռնկվել է ինքնաթիռի աջ թևը։ Անձնակազմը փորձել է օդանավը ետ շրջել և իջեցնել օդանավակայանում։ Բայց ինքնաթիռը վառվելով վայր է ընկել և հարվածելով գետնին լիովին ավերվել է։

## Անձնակազմ և ուղևորներ
Ինքնաթիռում գտնվել են անձնակազմի տասը անդամները և 247 ուղևոր, որոնց մեծ մասը ալժիրցի զինվորականներ են եղել։ Ուղևորների մեջ եղել են Պոլիսարիո ճակատի 26 անդամ։ Ինքնաթիռում գտնվող բոլոր անձինք զոհվել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 ապրիլի իրադարձություններ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:Իրադարձություններ Ալժիրում
Ռոբ Ռիգլ

**Ռոբերտ Ալեն «Ռոբ» Ռիգլ կրտսեր** (, ), ամերիկացի դերասան և կատակերգակ, որ հայտնի է *[[The Daily Show]]* և *[[Saturday Night Live]]* հեռուստաշոուներից, ինչպես նաև «Վաճառողը», «Տղաները Վեգասում», «Եկ լինենք ոստիկաններ», «21 Ջամփ փողոց» և «Հիմարը և ավելի հիմարը 2» ֆիլմերից։ ԱՄՆ ծովային հետևակազորի կորպուսի պահեստի փոխգնդապետ է։

## Կենսագրություն
Ռիգլը ծնվել է ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի Լուիսվիլ քաղաքում, Սանդրա Սյու (օրիորդական ազգանունը՝ Հարգիս) և Ռոբերտ Ալեն Ռիգլների ընտանիքում։ Մեծացել է Կանզաս նահագում՝ Օվերլենդ Պարկում, որտեղ ավարտել է Shawnee Mission South ավագ դպրոցը։ 1992 թվականին ավարտել է Կանզասի համալսարանը՝ ստանալով արվեստի բակալավրի աստիճան թատրոնի և կինոյի բնագավառում՝ միաժամանակ ստանալով օդաչուի արտոնագիր։ Եղել է Phi Gamma Delta եղբայրության անդամ։ 1997 թվականին ընդունվել է Վեբստեր համալսարան։

1990 թվականին Ռիգլն ընդունվել է ԱՄՆ ծովային հետևակազորի կորպուս։ Շուտով որոշել է կենտրոնանալ կատակերգակի կարիերայի վրա, թեև շարունակել է ծառայել։ Վերաորակավորվելով օդաչուից հասարակության հետ կապի սպայի՝ Ռոբ Ռիգլը եղել է մի քանի մարտական կետերում։ Ինը տարի ծառայելուց հետո ուղարկվել է կորպուսի պահեստային կազմ։ 2013 թվականի հունվարի 1-ին Ռիգլն անցել է թոշակի փոխգնդապետի աստիճանով։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
Լյումիեր եղբայրների հուշարձան (Եկատերինբուրգ)

**Լյումիեր եղբայրների հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է կինեմատոգրաֆիայի գյուտարարներ Լյումիեր եղբայրներին։ Տեղադրվել է «Կոսմոս» կինոհամերգային թատրոնի շենքի առջև, Քաղաքային լճակի ափին, քաղաքի Երկաթուղային շրջանում։

## Պատմություն
Լյումիեր եղբայրների հուշարձանի տեղադրումը նվիրված էր միանգամից մի քանի տարեթվերի. Եկատերինբուրգի Քաղաքի օրվան, Ռուսական կինոյի օրվան, Օգյուստ Լյումիերի 150-ամյակին և «Կոսմոս» կինոհամերգային թատրոնի բացման 45-ամյակին, որն էլ եղել է հուշարձանի պատվիրատուն։

Հուշարձանի հեղինակն է Դիանա Կոսիգինան, որի նախագիծը 2011 թվականի աշնանը երկրորդ տեղն է զբաղեցրել «Եկատերինբուրգ քաղաքի ճարտարապետական փոքր ձևեր. դեկորատիվ քանդակագործություն և ճարտարապետական ձևեր» մրցույթում, որն անցկացվել է ճարտարապետների, դիզայներների, ճարտարապետական և դիզայներական բյուրոների մասնագետների միջև։

Քանդակագործական հորինվածքը ձուլվել է բրոնզից գրեթե բնական չափսերով և տեղադրվել հենց մայթին առանց որևէ պատվանդանի։ Եղբայրների պատկերաքանդակների կողքին տեղադրված է նրանց գյուտը` կինոխցիկը, ինչպես նաև դրված է դատարկ աթոռ` լուսանկարվել ցանկացողների համար։

Հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի օգոստոսի 27-ին, որին մասնակցել են Եկատերինբուրգի վարչակազմի ղեկավար Ալեքսանդր Յակոբը, Եկատերինբուրգի մշակույթի վարչության պետ Տ. Յարոշևսկայան և Եկատերինբուրգում Ֆրանսիայի գլխավոր հյուպատոս Պիեռ Ֆիլատոֆֆը։

## Պատկերասրահ

Architecture of Ekaterinburg, Russia. - panoramio (223).jpg|Լյումիեր եղբայրների հուշարձանը, հետին պլանում «Կոսմոս» կինոհամերգային թատրոնի շենքն է


## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Սոչիի գեղարվեստի թանգարան

**Սոչիի գեղարվեստի թանգարան** (), մշակութային, կրթական հաստատություն  Սոչի քաղաքի Կենտրոնական շրջանում։

## Պատմություն
Շենքը կառուցվել է 1936 թվականին ճարտարապետության ակադեմիկոս Իվան Վլադիսլավովիչ Ժոլտովսկու նախագծով և նախատեսված է եղել վարչական հաստատության համար։ Գեղարվեստի թանգարանը դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։

1972 թվականից այստեղ է տեղավորվել Սոչիի ցուցասրահը, 1976 թվականից՝ Սոչիի գեղարվեստի թանգարանը։ Թանգարանում հավաքվել է մոտ 6000 անտիկ, ռուսական, խորհրդային, օտարերկրյա արվեստի ցուցանմուշներ  նկարչության, գրաֆիկայի, քանդակի, կիրառական արվեստի, գեղարվեստական արդյունաբերության բաժիններում։

Մշտական ցուցադրությունն ընդգրկում է մ.թ.ա. 1-ին դարից մինչև ժամանակակից արվեստի նմուշներ և ներկայացնում է Մզիմտինյան գանձը, ինչպես նաև Վլադիմիր Մակովսկու, Միխայիլ Կլոդտի, Լև Լագորիոյի, Պյոտր Կոնչալովսկու, Սերգեյ Գերասիմովի, Պյոտր Ուիլյամսի, Իլյա Մաշկովի, Սոլոմոն Նեկրիտինի, Նիկոլայ Անդրոնովի, Դմիտրի Ժիլինսկու ստեղծագործությունները։

Ցուցահանդեսային սրահներում կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ նվիրված անհատ նկարիչների արվեստին, պետական  և մասնավոր հավաքածուներ ներկայացնող ստեղծագործական միություններին։ Թանգարանն ունի գեղարվեստի սրահ, որտեղից կարելի է ձեռք բերել արվեստի ստեղծագործություններ, գեղարվեստական հնաոճ իրեր, վարպետների ստեղծած ոսկերչական իրեր, ժողովրդական վարպետների և Կալինինգրադի սաթի կոմբինատի  աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1976 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Սոչիի թանգարաններ
Վլադիմիր Կորոլենկոյի տուն-թանգարան

**Վլադիմիր Կորոլենկոյի տուն-թանգարան** (), Վլադիմիր Կորոլենկոյի թանգարանը գտնվում է Ի. Գ. Կորոլենկոյի (գրողի հարազատ եղբայրն է) առանձնատանը՝ Գելենջիկից 20 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ջանխոտ ավանում։ Առանձնատունը պատմա-ճարտարապետական հուշարձան է։

## Պատմություն
Առանձնատունը կառուցվել է 1901-1902 թթ. ըստ գրողի նկարների և գծագրերի, շինարարությունը կատարվել է նրա անմիջական մասնակցությամբ։ Գտնվում է Սուրբ Նինա լանջին, անտառային կիրճում, որտեղից տեսարան է բացվում ծով դեպի։

1889-1915 թթ. Վլադիմիր Կորոլենկոն ինն անգամ իր ընտանիքի հետ եկել է Ջանջուն։ Հենց այստեղ է գրողն աշխատել իր  բազմաթիվ ակնարկների և պատմությունների վրա։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո՝ 1930-ական թվականներին, առանձնատունը դարձել է անօթևան երեխաների հանգրվան, այնուհետև   ժամանակավոր հանգստի կենտրոն, պիոներական ճամբար։

Դեռևս Հայրենական պատերազմից առաջ երկրի գրական համայնքը բարձրացրել էր Ջանխոտում թանգարանի ստեղծման անհրաժեշտությունը, սակայն մինչև պատերազմը թանգարանը չի ստեղծվել։

1953 թվականին կողաշենքի փոքրիկ սենյակում բացվել է գրող Վլադիմիր Կորոլենկոյի անկյունը։ 1957 թվականի մայիսին շենքի վրա տեղադրվել է հուշատախտակ գրողի Ջանխոտ ժամանման մասին։ 1958 թվականին Ի. Գ. Կորոլենկոյի տունն անցնում է Կորնովսկի շաքարի գործարանի իրավասության տակ։

Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1964 թվականի մայիսի 21-ին։ Առանձնատան շենքը փոխանցվել է Գելենջիկի պատմական և տարածաշրջանային թանգարանի հաշվեկշռին։
	
1982-1991 թթ. թանգարանում կատարվել են վերականգնման աշխատանքներ, 1998-2003 թվականներին տեղի ունեցավ վերականգնման նոր փուլ։

Թանգարանի ցուցադրությունն այցելուներին պատմում է գրողի կյանքի ու աշխատանքի մասին, ինչպես նաև հնարավորություն է տալիս վայելելու 20-րդ դարի սկզբի հին առանձնատան յուրահատուկ մթնոլորտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի ծրագիր

**ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի ծրագիր (ՄԱ-ՄԲԾ)** (), Միավորված ազգերի կազմակերպության գործակալություն, որը խթանում է մարդկային բնակավայրերի կայուն զարգացմանը քաղաքականության ձևավորման, կառուցվածքների ստեղծման, գիտության և կառավարությունների, ինչպես նաև քաղաքացիական հասարակության միջև համագործակցության ամրապնդման միջոցով։

Այն հիմնադրվել է 1978 թվականին ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի և Կայուն քաղաքական զարգացման առաջին կոնֆերանսի արդյունքում, որը տեղի է ունեցել 1976 թվականին Վանկուվերում, Կանադա։ ՄԱ-ՄԲԾ-ի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Նայրոբիում (Քենիա) գտնվող ՄԱԿ-ի գրասենյակում։

Ծրագրի մանդատը հետևյալն է․ քաղաքային բնապահպանություն, քաղաքներում չքավորության նվազեցում, հետաղետային վերակառուցում, ջրամատակարարման և սանիտարահիգիենիկ պայմանների կանոնավորում, ապաստարանների տրամադրում։ Այն ՄԱԿ-ի Զարգացման խմբի անդամ է։

ՄԱ-ՄԲԾ-ն օգնում է աշխարհին ընդառաջ գնալ Հազարամյակի զարգացման նպատակին, այն է՝ մինչև 2020 թվականը բարելավել հետնախորշերում բնակվող առնվազն 100 միլիոն մարդու կյանք և կրճատել նրանց թիվը, ովքեր մշտապես չեն կարողանում օգտվել անվտանգ խմելու ջրից և զրկված են սանիտարահիգիենիկ պայմաններից։

2018 թվականի հունվարից Գործադիր տնօրենը Մայմունահ Մոհդ Շարիֆն է, ով հաջորդել է իսպանացի քաղաքական գործիչ Ջոան Քլոսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի ծրագրեր
Թլկատին

**Թլկատին**, ավան (գյուղաքաղաք, գյուղ) Մեծ Հայքի Չորրորդ Հայք աշխարհի Անձիտ գավառում, իսկ ապա ավան Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 10-12 կմ հարավ-արևմուտք՝ Արածանիի ձախակողմյան վտակ Ուլ գետի ափին։

## Անվան ստուգաբանություն
Գյուղի անվանումը ստուգաբանվում է որպես թիլ՝ բլուր և Կարին (անձնանուն) բառերի զուգորդմամբ։ Ըստ արևելագետ Ն. Մարտիրոսյանի անվանումն ունի ասորեստանյան ծագում և կապված է կատիշ բառի հետ, որը նշանակում է լեռնային քաջազգիներ։

## Պատմություն
Գյուղի գոյությունը վերագրվում է հնագույն խեթա-ասորական ժամանակներին։ Ժամանակակից Թլկատինը վերաբնակեցվել է 1700 թվականին։ XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբերին գյուղը մեծ բնակավայր էր՝ գյուղաքաղաք և ավան։ Թլկատինի հայերը զանգվածաբար կոտորվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Բռնագաղթի ենթարկված՝ Դեյր Էզ-Զոր և Ուրֆա աքսորված հայերից փրկվել է ընդամենը 100 մարդ։

## Բնակչություն
XX դարի վերջին ուներ 360 տուն՝ ավելի քան 3600 հայ բնակչով։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործություն և արհեստներն էր։ Գյուղւոմ հատկապես մշակում էին խաշխաշ, որից ստացված օփիումը վաճառում էին շահավետ գներով։ Արհեստներից տարածված էր կաշեգործությունը։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Թլկատինն ուներ մի հին և Ս. Ստեփանոս անունով (կառուցված 1860 թ.) եկեղեցիներ։

## Կրթություն
Բողոքական հայերն ունեին ժողովարան և վարժարան։ XX դարի սկզբներին ավանն ուներ 6 հայկական վարժարան։

## Անվանի մարդիկ
Թլկատինում է ծնվել արևմտահայ գրող-գրաքննադատ Թլկատինցին՝ Հովհաննես Հարությունյանը (1860-1915)։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սալոնիկի նավահանգիստ

**Սալոնիկի նավահանգիստ** (), Հունաստանի և Եգեյան ծովի խոշորագույն նավահանգիստներից մեկը, որը տարեկան կատարում է շուրջ 16 միլիոն տոննա ծավալով ծովային բեռնափոխադրումներ։ Որպես ազատ տնտեսական գոտի՝ Սալոնիկի նավահանգիստը հանդիսանում է միջանցիկ գոտի Բալկանների և Հարավային Եվրոպայի միջև։

Սալոնիկի նավահանգիստը երկրորդ խոշորագույն ծովային նավամատույցն է Հունաստանում։ Այսպիսով՝ Հունաստանի խոշորագույն նավահանգիստը շարունակում է մնալ Աթենքին հարակից Պիրեյոսի նավահանգիստը։

## Վիճակագրություն
2007 թվականին Սալոնիկի նավահանգսի կատարած բեռնափոխադրումների ընդհանուր ծավալը կազմում է 14,373,245 տոննա։ Այս ցուցանիշը Սալոնիկի նավահանգիստը դարձնում է երկրորդ խոշորագույն ծովային նավահանգիստն ամբողջ Հունաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ
Մեսրոպ Մաշտոցի քարայր

**Մեսրոպ Մաշտոցի քարայր**, տեղակայված է Մեսրոպավան գյուղից 5-6կմ արևելք՝ Կապուտջուղ լեռան Կռնակոչ լանջին՝ Գողթն գավառում։ Ըստ ավանդության՝ այս քարայրում իր 17 աշակերտների հետ ապրել է Մեսրոպ Մաշտոցը։ Մեսրոպավանի և շրջակա գյուղերի բնակիչները հաճախակի այցի են եկել և լսել նրանց քարոզները։ Չպետք է բացառել այն փաստը, որ Մաշտոցին նախապես հայտնի է եղել, որ Գողթնում կարող են պահպանված լինել հայ հին գրական երկերի գրավոր նմուշներ, և իր այդտեղ ապրելը պայմանավորված է եղել դրանց բացահայտմամբ և հետազոտմամբ, մանավանդ որ Կռնակոչի անձավից ոչ հեռու գտնվում են հնամենի ժայռապատկերները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քարայրեր այբբենական կարգով