open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սենատորների պալատ

**Սենատորների պալատ** (), վերածննդյան ժամանակաշրջանի հասարակական շենք, որը կառուցվել է 1573-1605-ական թվականներին Հռոմում՝ Կապիտոլիում բլրի վրա՝ Միքելանջելոյի նախագծով։ Այժմ այնտեղ տեղակայված է Հռոմի քաղաքապետարանը։

## Պատմություն

Մ.թ.ա. 78 թվականին Սենատը դեսպան Կվինտ Լուտացի Կատուլին հանձնարարել էր Կապիտոլիումի բլրին պետական արխիվ կառուցել՝ Տաբուլարիում։ Շինարարությունը գլխավորում էր ճարտարապետ Լուցիոս Կորնելիոսը։ Միջնադարի ընթացքում արխիվի շենքը դատարկվել է, ինչպես քաղաքի այլ անտիկ շինություններ։  Ազնվական Կորսի ընտանիքը,  օգտվելով վերջինիս տեղակայման դիրքից, այնտեղ դղյակ է կառուցել։

16-րդ դարի կեսին Հռոմի պապը հանձնարարել է Միքելանջելոյին վերակառուցել ամբողջ Կապիտոլիումը, գագաթին հրապարակ կառուցել՝ Պյացա դել Կամպիդոլյու անվամբ։ Ճարտարապետի մտահղացմամբ հրապարակի ծայրերը պետք է երեք պալատ կազմեին, որոնցից գլխավորը պետք է դառնար սենատորների պալատը։

1538 թվականին Կամպիդոլո հրապարակի կենտրոնում տեղադրել են Մարկոս Ավրելիանոսի արձանը։

Միքելանջելոյի վեհակերտ նախագիծը իրականացվել է նրա մահից հետո, աշակերտների՝ Ջակոմո դելլա Պորտի և Ջիրոլամո Ռայնալդի (մինիմալիզմի ներկայացուցիչներ) կողմից։ Նոր շենքում պահպանվել է անտիկ Տաբուլարիումի ներքևի հատվածը։ Կողքի երկու աշտարակները ևս մնացել են Կորսի ամրության  ժամանակաշրջանից։ Այս ամենը կանցնի ամրոցին, չնայած դրա վերածննդյան ճակատին։

Քաղաքապտարանի աշտարակը կառուցվել է 1575-1582 թվականներին ճարտարապետ Մարտինո Լոնգիի կողմից։

1871 թվականից պալատներից մեկը ծառայում է որպես Հռոմի քաղաքապետի նստավայր և քաղաքային այլ պաշտոնյաների կացավայրը, այդ իսկ պատճառով շինության մեծ մասը փակ է զբոսաշրջիկների համար։ 1957 թվականի մարտի 25-ին կնքվել է Հռոմեական պայմանագիրը։ Շենքի ներքևի մասում (անտիկ) ցուցադրվում են Կապիտոլիական թանգարանների որոշ ցուցադրանմուշներ։

## Պատկերասրահ


Victor Emanuel II Rome 2011 14.jpg|Տեսարան Վիտտորիանոյից
Campidoglio - pal senatorio Protomoteca PC080065.JPG|Պալատի դահլիճներից մեկը
Senatorenpalast 7.jpg|Տեսարան Հռոմեական հրապարակից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջ    
* Կապիտոլիական թանգարանների ցուցանմուշների լուսանկարները 

Կատեգորիա:Միքելանջելո
Կատեգորիա:Հռոմի պալատներ
Իտալա-ալժիրական հարաբերություններ

**Իտալա-ալժիրական հարաբերություններ**, դիվանագիտական հարաբերություններն Ալժիրի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետության և Իտալիայի Խորհրդարանական Հանրապետության միջև։ Այս պետությունների միջև երկկողմ հարաբերություններն ունեն խոր պատմական ակունքներ։ Ալժիրի հյուսիսային հատվածը նախկինում ներառված է եղել Հռոմեական կայսրության մեջ՝ համարվելով իտալական պետականության անբաժանելի մաս։ Ժամանակակից Ալժիրի տարածքում գտնվող Ջեմիլա և Տիպասա հռոմեական հնավայրերը ներառված են Ալժիրում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։ Իտալիայի և Ալժիրի բնակիչների միջև հնուց ի վեր գոյություն են ունեցել առևտրային հարաբերություններ։

Ներկայումս Իտալիան և Ալժիրը բարեկամական պետություններ են։ Ալժիրը հավատարմագրել է իր դեսպանին Հռոմում, իսկ Իտալիան՝ քաղաքամայր Ալժիրում։ Ե՛վ Իտալիան․ և՛ Ալժիրը Միջերկրածովյան միության լիիրավ անդամներ են։

## Պատմական առնչություններ
Հռոմեական կայսրության կողմից Հյուսիսային Աֆրիկայում մեծ ազդեցություն ունեցող Կարթագենի նվաճումից հետո, հռոմեացիների վարչակարգը տարածվում է ժամանակակակից Ալժիրի տարածքում ևս։ Այդ ժամանակներից ի վեր Իտալիան կարողացել է Ալժիրի հյուսիսում տարածել իտալերեն լեզուն և իտալական մշակույթը։

## Ժամանակակից հարաբերություններ
Ալժիրի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Իտալիան վերջինիս ցույց է տալիս աջակցություն՝ ձգտելով տարածաշրջանում կայունության և համերաշխության հաստատմանը։ Իտալիան մեծ զինակցություն է ցույց տվել Ալժիրի կառավարությանը հատկապես իսլամիստների ահաբեկչական խմբավորումների դեմ պայքարի ժամանակ։

Իտալիայի նախկին վարչապետ Մատտեո Ռենզիի խոսքերով Ալժիրի և Իտալիայի հարաբերությունները «ռազմավարական» են։ Իտալիան և Ալժիրը ձգտում են խորացնելու երկու երկրների միջեւ կապը, մասնավորապես՝ տնտեսական և էներգետիկ համագործակցությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հռոմում Ալժիրի դեսպանատուն  
*Ալժիրում Իտալիայի դեսպանատուն 

Կատեգորիա:Ալժիրի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Իտալիայի արտաքին քաղաքականություն
Սառա Բիալա

**Սառա Բիալա** (, ), Լեհաստանում ծնված ամերիկացի դերասանուհի, ով ակտիվ գործունեություն է ծավալել Բրոդվեյում։

## Կենսագրություն
Սառա Դ. Բլոտկին ծնվել է Լեհաստանում, Յակոբ Բլոտկիի և Մարիամ (Մերի) Վերբլոֆսկի Բլոտկիի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ։ Սառան մեծացել է Այովայում,  պերճախոսություն է ուսանել Դրեյք համալսարանում, Չիկագոյում ուսումնասիրել է երաժշտություն։

## Գործունեություն
Նախքան Նյու Յորք տեղափոխվելը, Սառա Բիալան հանդես է եկել որպես թատերական ասմունքող։ Նրա առաջին բրոդվեյյան ներկայացումը եղել է «Քաղաքացու տունը» (1909)։ Բրոդվեյում հանդես է եկել նաև «Բեյբի մայն» (1910), «Ամպերը» (1911), «Ուրվականներին խանգարողը» (1913), «Պիղատոսի դուստրը» (1914), «Մի քանի երեխա» (1915), «Պագանինի» (1916), «Լապտերներ» (1917), և «Կոտրված շղթա» (1929) պիեսներում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խաղացել է երկու թեմատիկ դրամաներում՝ «Պատերազմի հարսնացուներ» (1916) և  «Տկարը» (1918)։ Նյու Յորքի Հաքեթ թատրոնում խաղացել է նաև «Մարիամ Մագդալենացի» և «Ձյունահողմ» ներկայացումներում, 1915 թվականին Լոնդոնում՝ «Երեք գդալ» պիեսում։ Սառա Բիալան նկարահանվել է նաև համր ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Գնչուի սիրտը» (1919), «Վախի շուկա» (1920), «Յուկոնի օրենքը» (1920)։

Բիալային նկարագրել են որպես «խորը, ողբերգական աչքեր ունեցողի»։ 1910 թվականին Սառա Բիալային չեն ընդունել Երեք արվեստի ակումբի անդամ, քանի որ նա հրեա էր։ 1934 թվականին Բիալան վերադարձել է Նյու Յորք՝ դերասանական խաղ սովորելու Ֆրենսիս Դաֆ-Ռոբինսոնի մոտ։

## Անձնական կյանք
1920 թվականին Չիկագոյում ամուսնացել է Հարի Դ Կոենի հետ։ Նրանք ապրել են Այովայում, որտեղ Սառան երբեմն գեղարվեստական ընթերացանությամբ է զբաղվել։ Սառա Բիալան մահացել է 1963 թվականին 82 տարեկան հասակում։ Նրա մասունքներն ամփոփված են Այովայի Դե Մոյն հրեական գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sara Biala's listing on IBDB.
* Sara Biala Cohen's gravesite on Find a Grave.
The Crystal Method

**The Crystal Method**, ամերիկյան էլեկտրոնային երաժշտական դուետ` Կեն Ջորդանի և Սքոտ Քիրքլենդի մասնկացությամբ։ The Prodigy, Fatboy Slim, The Chemical Brothers և այլ երաժիշտների հետ հանդիսանում են ԲիգԲիթ ժանրի պիոներները։ Առավել հայտնի են դարձել Legion of Boom ալբոմի թողարկումից հետո, որը առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվել է 25,000 օրինակով։ The Crystal Method-ի կատարումներն ակտիվորեն օգտագործվել են մի շարք հայտնի հոլիվուդյան ֆիլմերում և համակարգչային խաղերում։

## Կենսագրությունը
Չնայած Կենը և Սքոթը ծննդով Նևադայից են, այնուհանդերձ խումբը ստեղծվել է Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիայում։ Խումբը իր ստեղծագործությունների մեծ մասը ստեղծել է վարձակալված տան ռումբապաստանում, որից հետո տեղափոխել են իրենց ստուդիան ավտոտնակ։

### [[Սկավառակագրություն]]
## [[Ստուդիական ալբոմ|Ստուդիային ալբոմներ]]
* *Vegas*
* *Tweekend*
* *Legion of Boom*
* *Divided by Night*

## Ռեմիքսներ
* *Community Service*
* *Community Service II*
* *Drive: Nike + Original Run*

## Օգտագործվող երաժշտական գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 
* YouTube ալիք

Կատեգորիա:1993 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ակումբային դիջեյներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր Կալիֆոռնիայից
Նիլ Ֆիլատովի հուշարձան (Մոսկվա)

**Նիլ Ֆիլատովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1960 թվականին Դևիչյե դաշտի պուրակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Վ. Ե. Ցիգալը, ճարտարապետներ Գ. Ի. Գավրիլովը, Ե. Ի. Կուտիրևը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր Նիլ Ֆեոդորովիչ Ֆիլատովը (1847-1902) հայտնի է որպես ռուսական մանկաբուժության դպրոցի հիմնադիր։ Այդ իսկ պատճառով որոշվել է նրա հուշարձանը տեղադրել Դևիչյե դաշտի պուրակում, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտից ոչ հեռու։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1960 թվականի մայիսի 26-ին։

## Նկարագրություն
Սև գրանիտից պատրաստված 2,5 մ բարձրությամբ պատվանդանի վրա  տեղադրված է 3,5 մ բարձրությամբ  բրոնզե քանդակը։ Ֆիլատովը պատկերված է աշխատելիս, իր մասնագիտության բոլոր պարագաներով։ Նա կանգնած է ամբողջ հասակով, իսկ ձախից, սեղմվելով նրա ձեռքին, նստած է մերկ փոքրիկ տղան։ Բժիշկը կարծես հենց նոր է ավարտել հիվանդ երեխայի զննումը և խոր մտածմունքի մեջ է։ Նրա դեմքը լուրջ է, հանգիստ և մի քիչ թախծոտ։ Հայացքն ուղղված է դեպի երեխան, սակայն, թվում է, անցնում է նրա կողքով։

Հուշարձանի տեղադրման վայրն անհնար է դարձնում նրա դիտումը հեռվից։ Շրջակա ծառերի պատճառով դիտողը միշտ գտնվում է բավական մոտ, որպես կանոն, արձանի ճակատային կողմից։ Այս առանձնահատկությունը հաշվի է առել քանդակագործը։ Նա փորձել է լուծել Ֆիլատովի գլխի և դեմքի լավագույն ընկալման խնդիրը։

Այս հուշարձանի ընդհանուր մարդասիրությունն արտացոլվում է նաև պատվանդանի մակագրությամբ. *«Երեխաների ընկեր Նիլ Ֆեոդորովիչ Ֆիլատովին։ 1847-1902»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ռոստովի պետական բժշկական համալսարան

**Ռոստովի պետական բժշկական համալսարան** (), Դոնի Ռոստով քաղաքում գտնվող բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, Ռուսաստանի հարավի խոշորագույն ուսումնական, գիտական և բուժական բազային կենտրոն։

## Պատմություն
1915 թվականին Վարշավայի ռուսական համալսարանի հիման վրա ստեղծվել է բժշկական ֆակուլտետը։ 1920 թվականին ֆակուլտետն առաջին անգամ ավարտել է 295 բժիշկ։ Հետագայում Հյուսիսկովկասյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը միավորվել է Ռոստովի կանանց բժշկական ինստիտուտի հետ։ ՌԽՖՍՀ լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատի կարգադրությամբ և ԽՍՀՄ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի ու Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի որոշմամբ 1930 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ստեղծվել է բժշական ինստիտուտը։

1980 թվականին բժշկական ինստիտուտը պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» շքանշանով Աֆրիկայի, Ասիայի և Լատինական Ամերիկայի ավելի քան 60 երկրների համար կադրեր պատրաստելու համար։ 1994 թվականին բժշկական ինստիտուտը վերափոխվել է Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանի։

Համալսարանի անվանումներն են՝

* 1915—1930՝ Վարշավայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ,
* 1930—1980՝ Ռոստովի պետական բժշկական ինստիտուտ (Ռոստովի բժշկական համալսարան),
* 1980—1994՝ Ռոստովի Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի բժշական ինստիտուտ,
* 1994-այժմ՝ Ռոստովի պետական բժշկական համալսարան (ՌոստՊԲՀ)։

## Կառուցվածք
Համալսարանն ունի 11 ֆակուլտետ և բժշկական քոլեջ, որոնք ուսանողներ են պատրաստում միջին և բարձրագույն մասնագիտական կրթության ծրագրով, բազմապրոֆիլ կլինիկա, գիտահետազոտական ինստիտուտներ, գիտական կենտրոններ և պրոբլեմային լաբորատորիաներ։

Բուհում ամեն տարի կրթություն են ստանում մոտ 7 000 ուսանող։ Որակավորման բարձրացման և մասնագետների վերապատրաստման ֆակուլտետն ունի 7000 ունկնդիր։ Ամեն տարի ավելի քանի 650 մարդ կրթություն է ստանում ինտերնատուրայում, օրդինատուրայում և ասպիրանտուրայում։

Համալսարանում կա 91 ամբիոն, որտեղ պրոֆեսորադասախոսական կազմից աշխատում են ավելի քան 800 մարդ, որից 130-ը գիտությունների դոկտոր են, պրոֆեսոր, մոտ 500-ը՝ գիտությունների թեկնածու։ Համալսարանն ունի սեփական բժշկական կլինիկա։

Համալսարանի մի շարք շինություններ ունեն մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ՝ Ռոստովի (Վարշավայի) համալսարանի վարչական առանձնաշենքը և Նիկոլաևի քաղաքային հիվանդանոցի համալիրը։

## Ռեկտորատ
Ռոստովի պետական բժշկական համալսարանը տարբեր ժամանակներում գլխավորել են.
* Ալեքսեյ Լիխաչյով (1930—1935),
* Մկրտիչ Գարդաշյան (1935—1937),
* Նիկոլայ Կորգանով (1937—1938, 1944—1945),
* Ալեքսանդր Միրոնով (1938-1942),
* Լեոնիդ Կուլիկով (1945—1950),
* Գրիգորի Իվախնենկո (1950—1956),
* Եվգենի Գուբարև (1956—1959),
* Պյոտր Կովալենկո (1959—1963),
* Յուրի Ռիժկով (1963—1980),
* Նիկոլայ Կարկիշչենկո (1980—1986),
* Վիկտոր Չերնիշով (1986—2009),
* Ալեքսեյ Սավիսկո (2009—2010),
* Սերգեյ Շլիկ (2012-ից այժմ)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Официальный сайт Рост ГМУ 
* Николай Николаевич Корганов . История кафедры психиатрии Ростовского государственного медицинского университета » ( Бухановский А.О., Солдаткин В.А.)
* РОСТГМУ — история создания РостГМУ 2010 
* Ростовский государственный медицинский университет, кафедра социальной гигиены .

Կատեգորիա:1915 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1915 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի համալսարաններ
Բրուսկետա

thumb|Ձիթայուղով բրուսկետա
**Բրուսկետա** (), իտալական խոհանոցի անտիպաստո  (նախուտեստ), բաղկացած ձիթապտղի յուղով բոված հացի կտորներից՝ համեմված սխտորով և աղով։
Տարատեսակները կարող են պարունակել լոլիկ, բանջարեղեն, լոբի, պահածոյացված միս կամ պանիր, որոնցով ծածկում են հացի շերտերը։ Ամենատարածված տեսակը լոլիկով բրուսկետան է, իսկ Իտալիայի սահմաններից դուրս ամենահայտնի բաղադրատոմսը ընդգրկում է ռեհան, թարմ լոլիկ, սխտոր և սոխ կամ մոցարելա։ Բրուսկետան սովորաբար մատուցվում է որպես թեթև նախաճաշիկ։ Որոշ երկրներում հացի վրա դրված խավարտը վաճառվում է որպես բրուսկետա։ Իտալիայում բրուսկետան պատրաստվում է բրուստոլինա ջեռոցում։ Իտալիայի Աբրուցո շրջանում մատուցվում է սալյամիի *վենտրիչինա* տեսակով պատրաստված բրուսկետա։ Խոզի հում միսը մշակում, համեմում և թողնում են մեկ օր, ապա եփում, դնում հացի բաց, երբեմն բոված շերտերի վրա։ Բրուսկետան նաև հացի իրացման ձև է, որպեսզի կանխվի դրա հնանալը և փչանալը։ Տոսկանայում նախուտեստը կոչվում է *ֆետունտա* և սովորաբար մատուցվում է առանց վերին շերտի, հատկապես նոյեմբերին, տարվա առաջին ձիթայուղը համտես անելու համար։

## Պատմություն
Բրուսկետոն առաջին անգամ պատրաստվել է Իտալիայում՝ 16-րդ դարի ընթացքում։ Այնուհանդերձ, ուտեստի արմատները հասնում են մինչև Հին Հռոմ, երբ ձիթապտուղ մշակողները տարվա առաջին բերքը տանում էին ձիթհան և թարմ ձիթայուղը փորձում՝ քսելով հացի շերտերին։

## Արտասանություն
Իտալիայում *բրուսկետա* բառը արտասանվում է : Անգլիախոս երկրներում բառը երբեմն անգլիականացվում է՝ *բրուշետա* (): Բրուսկետա գոյականը առաջացել է Հռոմի բարբառի *bruscare* բայից, որ նշանակում է «բովել ածխի վրա»։ Հացը բովելու և ապա թարմ, նոր մզված ձիթայուղով ցողելու արարողությունը կարելի է ասել այնքան հին է, որքան Հռոմը ինքը։ Միացյալ Նահանգներում բրուսկետա կոչում են պատրաստի խճողակին՝ առանց հացի, որը վաճառվում է առանձին։

## Պատկերասրահ

Bruschetta ingredients.png|Բրուսկետայի բաղադրիչները
Tomato Bruschetta ingredients.png|Լոլիկով բրուսկետայի բաղադրիչները
Bruschetta alla Romana ingredients.png|Բրուսկետա ալա Ռոմանայի բաղադրիչները
Bruschetta alla Caprese ingredients.png|Բրուսկետա ալա Կապրեզեի բաղադրիչները


## Տես նաև
* Կրոստինի
* Անտիպաստո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Սննդի ժամանակացույց։ Բրուսկետա և սխտորով հաց

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Գագարինի փողոց (Սովետսկ)

**Գագարինի փողոց** (), Սովետսկ քաղաքի ամենալայն և հին փողոցը։ Անվանվել է ի պատիվ առաջին տիեզերագնաց Յուրի Գագարինի։ Այս փողոցով է անցնում քաղաքի հասարակական տրանսպորտի հիմնական ուղևորատար երթևեկությունը. փողոցը քաղաքի հիմնական տրանսպորտային զարկերակներից մեկն է։ Երկարությունը կազմում է մոտ 800 մետր (արևմուտքից արևելք)։

## Պատմություն
մինի|230px|left|Գերմանական փողոցը մինչև պատերազմը
Փողոցը ծագել է հին ճանապարհից, որը 14-րդ դարում միավորել է Տիլզիտ և Շպլիտտեր ամրոցները։ Աստիճանաբար այս փողոցում սկսել են կառուցել քարե տներ։ 1540 թվականին փողոցը կոչվել է Երկար նրբանցք (Lange Gasse), հերցոգ Ալբրեխտի կողմից Տիլզիտի քաղաքային կարգավիճակ ստանալուց հետո 1552 թվականին փողոցը կոչվել է  Գերմանական նրբանցք (Deutsche Gasse), որը հետագայում դարձել է Գերմանական փողոց (Deutsche Strasse): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ մաքրել են կուտակված անպետք ապրանքները, փողոցը հայտնի է դարձել որպես Լայն, և միայն չորս և հինգհարկանի շենքերի կառուցումից հետո՝Գագարինի փողոց։

Փողոցի հին տեսքը զգալիորեն փոփոխվել է, և այժմ քիչ բան կա, որ կարող է պատմել նրա եզակի միջնադարյան ուրվագծի մասին։

Քաղաքի շենքերից և կառույցներից շատերը կորել են. Գերմանական (կարգի) եկեղեցին, քաղաքապետարանի շենքը, Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի հուշարձանը, Ֆալկեն դեղատունը, Բլաուրոկի տունը, «Կայզերհոֆ» հյուրանոցը, մուտքի մոտ երկու առյուծի քանդակներ ունեցող տունը (կառուցված է եղել հին ֆրանցիսկան վանքի հիմքերի վրա), Նապոլեոնի տունը։
## Տեսարժանություններ
* Լուիզա թագուհու կամուրջ
* Զինվոր-ինտերնացիոնալիստների հուշատախտակ
* Ռազմական տեխնիկայի թանգարան
* Տունը, որտեղ կանգ է առել Ալեքսանդր I-ը
* Վաճառականների ընկերության պահեստներ
* Տիլզիտ թատրոն
* Ռեֆորմատական եկեղեցու աշտարակ
* Քաղաքային վարչության շենք
* Ֆրանկո-պրուսական պատերազմում հաղթանակի հուշաքար և կաղնի

## Փողոցի դիրքը
Փողոցը սկսվում է Ժուկովի հրապարակից, անցնում Նևսկու փողոցով՝ շարժվելով արևելքից դեպի արևմուտք։

## Հատվող փողոցներ
* Շևչենկոյի փողոց
* Գերցենի փողոց
* Յանտարնի նրբանցք
* Բարեկամության փողոց
* Մամին-Սիբիրյակի փողոց
* Գոնչարովի փողոց
* Կոմսոմոլսկայա փողոց

## Տրանսպորտ
Ավտոբուսի երթուղիներ՝  №2, №5, №6

## Պատկերասրահ

Мост королевы луизы 2.jpg|Լուիզա թագուհու կամուրջ
Тильзит-театр.jpg|Տիլզիտ թատրոնի շենք
Фахверк в советске.jpg|Վաճառականների ընկերության պահեստներ
Башня Реформатской кирхи в Советске.jpg|Ռեֆորմատական եկեղեցու աշտարակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Россия, Калининградская область, Советск, улица Гагарина
* улица Гагарина

Կատեգորիա:Սովետսկի փողոցներ
Յակոբսրուե այգի (Սովետսկ)

**«Յակոբսրուե»** (),  Սովետսկի ամենահին զբոսայգին, որը գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնի մոտ և համարվում է տեսարժանություն։

## Պատմություն
Այգին հիմնվել է արոտավայրում, որը 1823 թվականին Տիլզիտի անտառային միության կողմից վերածվել է անտառի։ Անվանումը («Յակոբի հանգիստ») գալիս է հովիվ Յակոբի անունից։ 1891 և 1905 թվականներին այգում տեղի են ունեցել խոշոր արդյունաբերական ցուցահանդեսներ։ 1930 թվականին այգում կառուցվել է «Հինդենբուրգ» մարզադաշտը, 1935 թվականին՝ «Թինգպլացը» (այժմ՝ «Կանաչ թատրոն»)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո շատ հազվադեպ ծառեր անհետացան այգուց, և այն աստիճանաբար դարձավ ամայի տեղ։ 2014 թվականին այգին նոր շունչ է ստացել, վերականգնվել են հին ծառուղիները, տեղադրվել են լապտերներ և նստարաններ, վերականգնվել է  Կարարայի սպիտակ մարմարից պատրաստված 1900 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Պրուսիայի կայսր Վիլհելմ II-ի ներկայությամբ բացված  Լուիզա թագուհու հուշարձանը, որը համարվում է Սովետսկ քաղաքի խորհրդանիշերից մեկը։ Հուշարձանի հանդիսավոր վերաբացումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հուլիսի 6-ին։

## Տեսարժան վայրեր
* Լուիզա թագուհու հուշարձան
* Մուտքի կամար
* Ճարտարապետ Հայդենրիայխի հուշարձանի մնացորդները
* Թինգլպլաց («Կանաչ թատրոն»)
* Միխայիլ Գլինկայի հուշարձան
* Լյուդվիգ Յանի կաղնի

## Պատկերասրահ

Восстановленный памятник королеве Луизе в парке Якобсруэ.jpg|Լուիզա թագուհու հուշարձան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Информационный портал Советск, Калининградская область 
*  Парки, заповедники и природные объекты города Советска

Կատեգորիա:Կալինինգրադի մարզի տեսարժան վայրեր
Պիստոյա (գավառ)

**Պիստոյա** (), գավառ Իտալիայի Տոսկանա շրջանում։ Վարչական կենտրոնը Պիստոյան է։ Գավառը դեպի ծով ելք չունի։ Ընդգրկում է 964.12 քառ. կմ տարածք, իսկ ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 291788 մարդ (ըստ` 2015 թվականի տվյալների)։ Գավառում կա 22 կոմունա։

Պրովինցիան ձևավորվել է դեռ 1927 թվականին, երբ գտնվում էր Մուսոլինիի ենթակայության տակ։ 1966 թվականին Տոսկանայում գրանցվել է մեկ շնչին հասնող ամենացածր եկամուտը, ինչն էլ պայմանավորված էր աղքատության բարձր մակարդակով։ Սա էր պատճառը, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո գավառում հիմնականում մարդիկ զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ։ Այնուամենայնիվ նրանք ստիպված էին կտրուկ կերպով առաջ շարժվել դեպի արդյունաբերական կապիտալիզմ՝ հրաժարվելով գյուղատնտեսական «արմատներից»։ Գավառի բնակչության թիվը վերջերս է աճել. 2011 թվականին կազմում էր 268437 մարդ, իսկ 2015-ին հասավ մոտ 292000-ի։

Պիստոյա գավառի լեռները և Աբետոնեի առողջարանները, Վալ դի Լուչեն զբոսաշրջային վայրեր են լեռնադահուկորդների համար։ Գավառն ունի տարածքների բաշխման ճիշտ համադրություն, ինչպիսիք են Օմբրոնեի հովիտը, նրա միջով անցնող գետը և լեռնային հատվածը։ Պիստոիա քաղաքը 40 կմ հեռավորության վրա է գտնվում երկու քաղաքներից՝ Լուկայից և Ֆլորենցիայից։ Պիստոիա և Պեշա քաղաքները շրջապատող տարածքներում մշակվում են ծաղիկներ և բույսեր։ Կուարատա քաղաք-կոմունան հայտնի է փայտե կահույքի արտադրությամբ։

## Պատկերասրահ

Serra Pistoiese.jpg
Villa gargani a cantagrillo.JPG
Lago Piatto.JPG
Massa (massa e cozzile), monastero della visitazione, cappella (suore salesiane) 01.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պիստոիա գավառի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Ալեքսանդր Պոկրիշկինի հուշարձան (Կրասնոդար)

**Ալեքսանդր Պոկրիշկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է կործանիչ օդաչու, խորհրդային զորահրամանատար, ավիացիայի մարշալ, Խորհրդային Միության եռակի հերոս Ալեքսանդր Պոկրիշկինին։

Հուշարձանը գտնվում է Կրասնոդարի Ձերժինսկու փողոցում, Ժուկովի միկրոշրջանում։

## Պատմություն
Ալեքսանդր Իվանովիչ Պոկրիշկինը Կրասնոդար է ուղարկվել Պերմի ավիատեխնիկների ուսումնարանն ավարտելուց հետո, այստեղից նա մեկնել է սովորելու Կաչինսկի օդաչուների ուսումնարան։

1943 թվականի ապրիլին Կուբանում ծավալվեց կատաղի օդային ճակատամարտ, որին մասնակցեց Պոկրիշկինը։ Կուբանում խորհրդային օդաչուները մշակեցին ռազմական գործողությունների նոր մարտավարություն։ Կուբանի երկնքում Պոկրիշկինը կործանել է գերմանական մոտ երեսուն ինքնաթիռ և արժանացել է Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսի կոչման։

Ալեքսանդր Պոկրիշկինի հուշարձանը Կրասնոդարում բացվել է 2005 թվականի ապրիլի 28-ին։ Բացմանը ներկա են եղել օդաչուի որդին, համագնդեցիները, ընկերներն ու գործընկերները։ Հուշարձանի հեղինակն են կրասնոդարցի վարպետներ քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։ 

Քանդակը տեղադրված է պատվանդանի վրա, որին փակցված է տախտակ հետևյալ գրությամբ. *«ՊՈԿՐԻՇԿԻՆ Ալեքսանդր Իվանովիչ։ Կործանիչ օդաչու, Խորհրդային Միության առաջին եռակի հերոս, ավիացիայի մարշալ»։* 

Ալեքսանդր Պոկրիշկինը պատկերված է ձեռքերը կանթած, օդաչուական համազգեստով, սաղավարտով, ճտքակոշիկներով և ատրճանակի պատյանով։

Սկզբնապես հուշարձանը տեղադրվել էր Պոստովայա և Սեդինի փողոցների խաչմերուկի մոտ, Քաղաքային այգու կենտրոնական մուտքի առջև, որտեղ 1930-ական թվականների վերջին ապրել է օդաչուն։ Ներկայիս վայր տեղափոխվել է 2008 թվականին։

## Տեխնիկական տվյալներ
Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։ Հուշարձանի բարձրությունը մոտ վեց մետր է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Александру Покрышкину // Консультант семьи. Вып. 3: Краснодар : путеводитель : [сб.] / гл. ред. Г. И. Иноземцева. – Краснодар : [б. и.], 2013. – С. 44.
* Бельчинский, К. Покрышкин ожил в бронзе / К. Бельчинский // Краснодар. – 2005. – 29 апр. – С. 1.
* Бронзовый Покрышкин взошел на постамент // Краснодар. изв. – 2005. – 27 апр. – С. 1.
* Иванова, Н. Ему не было равных / Н. Иванова // Кубань сегодня. – 2005. – 29 апр. – С. 3.
* Ковалевская, Е. Александр Покрышкин вернулся. Теперь в бронзе / Е. Ковалевская // Вольная Кубань. – 2005. – 29 апр. – С. 1.
* Кондаурова, Е. Памятник Александру Покрышкину : путеводитель / Е. Кондаурова // Краснодар. изв. – 2012. – 14 сент. – С. 6. – (Краснодар достоин звания города воинской славы).
* Куропатченко, А. Покрышкин с улицы Покрышкина / А. Куропатченко // Краснодар. изв. – 2010. – 27 апр. – С. 3.
* Памятник Покрышкину на улице Покрышкина // Краснодар. изв. – 2008. – 16 июля. – С. 2.
* Памятник трижды Герою Советского Союза А. И. Покрышкину перенесут в микрорайон им. Жукова.
* Триандофилова, О. Страж неба Родины увековечен в бронзе / О. Триандофилова // Краснодар. изв. – 2005. – 29 апр. – С. 3.

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Покрышкину
* Памятник Покрышкину
* Памятники Краснодара

Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Ավրորա (հուշարձան, Կրասնոդար)

**«Ավրորա» հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, ապագայի հանդեպ լուսավոր հավատի խորհրդանիշ։

Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 169 հասցեով։

## Պատմություն
«Ավրորա» հուշարձանը Կրասնոդարում տեղադրված է նույնանուն կինոթատրոնի շենքի մոտ։ Ավելի վաղ այդ տեղում եղել է հինավուրց գերեզմանաբլուր։ Քանդակը բացվել է 1967 թվականին, պատրաստվել է Կրասնոդարի գեղարվեստաստեղծագործական արտադրական միավորման վարպետների կողմից՝ Խորհրդային իշխանության 50-ամյակի պատվին։ Քանդակը պատրաստել են քանդակագործ Իվան Շմագունը, ճարտարապետ Եվգենի Լաշուկը, քանդակը դրոշմել է Ա. Մորովը։ Համալիրի նախագծի հեղինակն է Յուժգիպրոկոմունստրոյ ինստիտուտի Սոչիի մասնաճյուղի ճարտարապետ Ե. Սերդյուկովը։

Խորհրդային իշխանության տարիներին հուշարձանի պատվանդանի վրա արված էր մինչև մեր օրերը չպահպանված հետևյալ գրությունը. *«Իշխանությունը՝ խորհուրդներին, խաղաղությունը՝ ժողովուրդներին»։* Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը կայացել է 1967 թվականի մայիսի 7-ին։

Հուշարձանը պատկերում է կարմիրբանակային մարտիկ աղջկա, որի հագին գոտին կապած շինել է, իսկ մեջքին՝ հրացան։ Դեպի վեր բարձր պարզած աջ ձեռքում Ավրորան պահում է աստղը, որը համարվում է երկրի ապագայի հանդեպ լուսավոր հավատի խորհրդանիշ։ Աղջկա մազերը քամուց երերվում են։ Արձանի հարևանությամբ կառուցված է շատրվան։

Երկրամասի գործադիր կոմիտեի 1975 թվականի թիվ 63В որոշմամբ հուշարձանը դասվել է արվեստի հուշարձանների թվին։

## Տեխնիկական տվյալներ
Կռածո ալյումինից պատրաստված «Ավրորայի» բարձրությունը 14 մետր է, իսկ պատվանդանի հետ արձանի ընդհանուր բարձրությունը՝ 16,8 մետր։

## Պատկերասրահ

Кинотеатр Аврора.jpg|«Ավրորա» հուշարձանը և «Ավրորա» կինոթատրոնը
Здание кинотеатра Аврора.JPG|Համալիրի և կինոթատրոնի տեսքը հեռվից
Скульптура "Аврора".jpg|Հուշարձանի դրվագ
Звезда Авроры у одноименного кинотеатра в Краснодаре.jpg|Հուշարձանի դրվագ. Ավրորայի ձեռքի աստղը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник «Аврора»
* Монумент «Аврора»
* Памятники Краснодара
* История памятника

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Սալուա ալ-Նուայմե

**Սալուա ալ-Նուայմե** (է, ), սիրիացի գրող, բանաստեղծ և լրագրող, ով ապրում է Ֆրանսիայում։ Ծնունդով Դամասկոսից է։ Նա հայտնի է իսլամական աշխարհում տաբու համարվող թեմաների լուսաբանման համար, որոնցից մեկը կնոջ սեռականությունն է։ 2007 թվականին նա հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ *Մեղրի ապացույցը* (), որը նշանակալի է կանանց սեռական ազատականացման համար։

## Կենսագրություն
Ալ Նեյմին 1975 թվականին սովորել է Դամասկոսի համալսարանում և հետագայում Փարիզի Սորբոնյան համալսարանում, որտեղից ստացել է արաբերեն գրականության ոլորտում հետ-մագիստրոսի աստիճան։ Նա սկսեց աշխատել որպես լրագրող, և մի շարք արաբ և արևմտյան հեղինակների հետ նրա հարցազրույցները տպագրվել արաբերեն ամսագրերում, ինչպիսիք են Ալ-Կարմելը, Մաշարեֆը և Կուլլ ալ-Արաբը։ 1997 թվականին նշանակվել է Փարիզի Արաբական Համաշխարհային ինստիտուտի մամուլի գլխավոր քարտուղար։

## Ստեղծագործություններ
Նշանավոր ստեղծագործությունները ներառում են 1999 թվականին տպագրված «Dhahaba alladhīna uḥibbuhum», և 2001 թվականին հրատարակված «Ajdādī al-qatalah» (Ում սիրում էի՝ վախճանվեցին) պոեզիայի հավաքածուները, որոնցից երկուսն էլ ուսումնասիրում են իսլամական աշխարհում կանանց պայքարը։ 2007 թվականին նա հրապարակեց իր առաջին վեպը՝ «Burhān al-ʿasal» (Մեղրի ապացույցը), որը ամբողջ աշխարհում վաճառվել է շնորհիվ իգական սեռականության և էրոտիկ լեզվի ազատականացման քննարկման արդյունքում ։ Ալ Նեյմին 2009 թվականիի հարցազրույցում հայտարարել է, որ հեղինակի սեռական ազատությունը «արաբական և իսլամական ժառանգության ոգեկոչման արդյունքն է»։ Դրան հետևեց 2012 թվականին հրատարակած Shibh al-Jazīrah al-ʿArabiyyah (Արաբական թերակղզի) կիսաինքնակենսագրական պատմվածքը, որտեղ պատմում է իր քրիստոնյա մոր ու մուսուլման հոր հետ ապրած վաղ տարիների մասին։ Ալ Նեյմին հրատարակվել է նաև պատմվածքների ժողովածու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Salwa Al Neimi on global britannica
* LA PREUVE PAR LE MIEL

Կատեգորիա:Դամասկոսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Սիրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սիրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Սիրիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Գրիգորի Պոնոմարենկոյի հուշարձան

**Գրիգորի Պոնոմարենկոյի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1990) Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։

Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 55 հասցեով։

## Պատմություն
Կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոն (1921-1996) 1972 թվականից ապրել է Կրասնոդար քաղաքի Կրասնայա փողոց, տուն 204, բն. 80. հասցեում։ Կոմպոզիտորը գրել է հինգ օպերետ, «Գիշերային հսկում» հոգևոր երաժշտությունը, համերգներ բայանի և նվագախմբի համար, բազմաթիվ երգեր («Օրենբուրգյան փետուրե գլխաշոր», «Ուռենին», «Չեմ զղջում, չեմ կանչում, չեմ լալիս») և այլն. ընդամենը մոտ 970 ստեղծագործություն։

1996 թվականի հունվարի 7-ին Գրիգորի Ֆեոդորովիչը զոհվել է ավտովթարից։ Թաղված է Կրասնոդարի Սլավոնական գերեզմանատանը։

Կրասնոդարում որոշվել է տեղադրել կոմպոզիտորի հուշարձանը։ Հայտարարվել է բաց մրցույթ, որին մասնակցել է 12 ստեղծագործական կոլեկտիվ։ Հաղթող են դարձել կրասնոդարցի վարպետներ քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։

Հուշարձանը գիպսից քանդակվել է մոտ երկու տարի, իսկ հաստատումից հետո ձուլվել է բրոնզից Մինսկում։

2002 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Կրասնայա փողոցի պուրակում, որտեղ ապրել է կոմպոզիտորը, տեղի է ունեցել հուշարձանի բացումը։ Բացմանը ներկա են եղել Պոնոմարենկոյի ընկերները, հարազատներն ու ստեղծագործության երկրպագուները։ Հուշարձանը բացել են նրա երգերի կատարող երգչուհի Լյուդմիլա Զիկինան և կոմպոզիտորի կինը՝ Վերոնիկա Ժուրավլյովան։

## Տեխնիկական տվյալներ
Հուշարձանը պատկերում է քարի վրա կոստյումով նստած կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։ Քարի վրա արված է հետևյալ գրությունը. *«ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Պոնոմարենկո Գրիգորի Ֆեոդորովիչ»*։

Նրա կողքին բայան է, որի վրա կոմպոզիտորը դրել է իր ձախ ձեռքը։ Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։

2005 թվականին քաղաքի օրվա առթիվ Պոնոմարենկոյի հուշարձանը տեղափոխվել է Կրասնոդարի Գրիգորի Պոնոմարենկոյի անվան ֆիլհարմոնիայի մուտքի մոտ։ Հուշարձանը գտնվում է փողոցի հետիոտնային մասում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятники Краснодара
* Памятник Г. Ф. Пономаренко

Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձան (Կրասնոդար)

**Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է բուլղարացի պետական և քաղաքական գործիչ, բուլղարական և միջազգային կոմունիստական շարժման գործիչ Գեորգի Դիմիտրովին։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մ. Գեորգիևը և ճարտարապետ Վ. Տ. Գոլովերովը։ Կրասնոդարի երկրամասի «Կրասնոդարի երկրամասի տարածքում գտնվող մշակութային ժառանգության օբյեկտների (պատմության և մշակույթի հուշարձանների) ցանկի» մասին 2000 թվականի օգոստոսի 17-ի թիվ 313-КЗ օրենքի համաձայն՝ դասվել է տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների շարքին։

## Պատմություն
Կուբանը երկար տարիներ սերտ հարաբերություններ է պահպանել Բուրգասի օկրուգի հետ, իսկ Կրասնոդարը և Բուրգասը քույր քաղաքներ էին։ Բուլղարացի պետական և քաղաքական գործիչ Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձանը բացելու մասին որոշումը կայացվել է Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեում և ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդում։ Հուշարձանը բացվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ Բուլղարիայի ազատագրման 36-ամյակի առթիվ։ Հուշարձանի բացմանը ներկա է եղել բուլղարական պատվիրակությունը։

## Տեխնիկական տվյալներ
Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մ. Գեորգիևը և ճարտարապետ Վ. Տ. Գոլովերովը։

Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից, տեղադրված է մարմարե սալիկներով ոչ բարձր պատվանդանի վրա։

Դիմիտրովը պատկերված է տարեց հասակում, վերնազգեստով՝ կոճակներն արձակած թիկնոցով, կոստյումով և շալվարի փողքերը ներքևից ծալած։

Հուշարձանը տեղադրվել է Կրասնոդարի «Կոսմոս» կինոթատրոնի մոտի հրապարակում։ Կինոթատրոնն այդ պահից ստացավ «Բուլղարիա» անվանումը, իսկ հրապարակը կոչվեց Գեորգի Դիմիտրովի անունով։ Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Георгию Димитрову
* Памятники Краснодара
* ПАМЯТНИК Г. ДИМИТРОВУ

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Մեծ վառ ցուցափեղկ (նկար)

**«Մեծ վառ ցուցափեղկ»** (), գերմանացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ, նկարիչների «Կապույտ հեծյալ» միավորման անդամ Ավգուստ Մակեի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1912 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 106,8 × 82,8 սմ։

Այսօր «Մեծ վառ ցուցափեղկ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շպրենգելի թանգարանում (Հաննովեր, Գերմանիա)։

## Ստեղծման պատմություն
Ամենայն հավանականությամբ «Մեծ վառ ցուցափեղկ» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1912 թվականի նոյեմբերին։ Այն ստեղծվել է որպես արձագանք այն բանի, երբ հեղինակն առաջին անգամ Հռենոսի սալոնում տեսավ իտալացի ֆուտուրիստների ստեղծագործությունների բնօրինակները։ Հռենոսի սալոնում բերված ֆուտուրիստական աշխատանքները ցուցադրվել էին Փարիզում, Լոնդոնում և Բեռլինում։ Քյոլնում այդ ցուցադրոթյանը հեղինակը գնացել է Ֆրանց Մարկի հետ։

Մեծ քաղաքի ֆուտուրիստական հայացքները հոգեհարազատ դարձան Մակեին։ Նրա մոտ նոր մոտիվ ծնվեց՝ կինը, որը կանգնած է ցուցափեղկի մոտ։ Ավելի ուշ, 1913 թվականին նկարիչն աշխատում է այս թեմայով և բազմաթիվ տարբերակներ մշակում։ 1914 թվականին Հիլտերֆինգենում ստեղծում է  «Նորաձև հագուստի խանութ» կտավը։

## Նկարագիր
«Մեծ վառ ցուցափեղկ» ստեղծագործության կոմպոզիցիայի կենտրոնը համարվում է կնոջ ֆիգուրը։ Կոմպոզիցիայի մաս են կազմում նաև կրկնվող և միմյանց ձուլվող տներն ու անցորդները, որոնք, ասես մրրիկ, շրջապատում են կանգնած կնոջը և արտացոլվում են մեծ ու վառ ցուցափեղկին։ Արևի լույսով ողողված ցուցափեղկին երևում են հատվող գծեր, ինչպես նաև մեգապոլիսի փայլուն և ունայն կյանքի արտացոլումը։ Յուղաներկի վրձնահարվածները քաոսային կերպով միաձուլված են, որոնք այլաբանորեն ներկայացնում են փողոցային աղմուկը։

Մակեն կտավի ոճին նաև կուբիստական մոտեցումներ է տվել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 

Կատեգորիա:1912 նկարներ
Կատեգորիա:Ավգուստ Մակեի նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Շպրենգելի թանգարանի նկարներ
Գայոս Մանիլիոս

**Գայոս Մանիլիոս** (հնարավոր է՝ ունեցել է *Կրիսպոս* կոգնոմենը, , ), հին հռոմեացի քաղաքական գործիչ, մ․թ․ա․ 66 թվականի պլեբեյական տրիբուն։

Մ․թ․ա․ 67 թվականի դեկտեմբերին առաջարկել և անցկացրել է օրենք, որով ազատարձակներին թույլ էր տրվում քվեարկել այն քաղաքացիների տրիբաներում, որոնք նրանց ազատություն են շնորհել, թեև նախկինում նրանք քվեարկում էին միայն չորս քաղաքային տրիբաներում։ Սակայն շատ շուտով օրենքը չեղարկվել է սենատի կողմից։ Հավանաբար սենատը հիմնվել է օրենքի ընդունման ժամանակ թույլ տրված խախտումների վրա։

Մ․թ․ա․ 66 թվականի սկզբում Մանիլիոսն առաջարկել է օրինագիծ, ըստ որի՝ հատուկ Գնեոս Պոմպեոս Մեծի համար ստեղծվել է հատուկ լիազորություններով արտակարգ պաշտոն՝ նպատակ ունենալով արագ ավարտին հասցնել Միհրդատյան երրորդ պատերազմը։ Օրինագծի համաձայն՝ Պոմպեոսն ստացել է Լյուցիոս Լուկուլլոսի զորքերի և արևելք ուղարկված օժանդակ ուժերի հրամանատարությունը, ինչպես նաև ընդունել կուսակալի իշխանությունը երկու պրովինցիաներում՝ Բյութանիայում ու Պոնտոսում, ինչպես նաև Կիլիկիայում։ Գնեոսը նաև իրավունք է ստացել ինքնուրույն հայտարարել պատերազմ և կնքել հաշտություն։ Մանիլիոսի առաջարկն ընդունվել է ոչ միանշանակ։ Ի վերջո, օրենքն ընդունվել է ժողովրդական ժողովի կողմից։

Մ․թ․ա․ 66 թվականի դեկտեմբերի վերջին՝ տրիբունոսի պարտականությունների ժամկետի ավարտից հետո, Մանիլիոսը կանգնել է դատարանի առաջ՝ մեղադրվելով պաշտոնն զբաղեցնելու ժամանակ յուրացումների կատարման համար (*res repetundae*)։ Գործը պետք է քններ պրետոր  Մարկոս Ցիցերոնը։ Ցիցերոնը, որ լիազորությունները վայր է դրել մի քանի օր անց (պրետորներն իրենց լիազորությունները վայր էին դնում դեկտեմբերի 31-ին), այդ գործի քննմանը նվիրել է մի քանի օր, ապա ստանձնել Մանիլիոսի պաշտպանությունը։ Ամենայն հավանականությամբ, Ցիցերոնը Մանիլիոսին պաշտպանելու համար հրաժարվել է դատարանի նախագահությունից։ Մանիլիոսն արդարացվել է. ըստ այլ տարբերակի՝ նիստն ձախողվել է։ Հաջորդ տարի Մանիլիոսը դատի է տրվել հռոմեական ժողովրդի մեծությունը վիրավորելու համար (*maiestas*)։  Այդ գործը քննել է մեկ այլ պրետոր, և Գայոս Մանիլիոսը մեղավոր է ճանաչվել։ Նրա հետագա ճակատագրի մասին ոչինչ հայտնի չէ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Broughton T. R. S.* The Magistrates of the Roman Republic. — Vol. II. — : American Philological Association, 1952. — 647 p.
* *Хрусталёв В. К.* Уголовные процессы над народным трибуном Гаем Манилием в 66-65 гг. до н. э.: политический аспект // Мнемон. Исследования и публикации по истории античного мира. — Вып. 13. — , 2013. — С. 239—252

Կատեգորիա:Ժողովրդական տրիբուններ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ
Մարիա Տերեսա Ռուի

**Մարիա Տերեսա Ռուի** (, ), չիլիացի աստղագետ։  Նա առաջին կինն է, որն արժանացել է Չիլիի ճշգրիտ գիտությունների ազգային մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ռուին ծնվել է 1946 թվականին Սանտյագոյում։  Նա առաջին կինն է, ով հաջողությամբ աստղագիտություն է սովորել Չիլիի համալսարանում, առաջին կին գիտնականը, որն աստղագիտության թեկնածուի կոչում է ստացել Պրինստոն համալսարանից և առաջին կինը, որը 1997 թվականին ստացել է Չիլիի ճշգրիտ գիտությունների ազգային մրցանակ։ Ռուին դոկտորանտական պաշտոններ է ստացել Տրիեստի աստղադիտարանում, երկու տարի աշխատել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում, Մեքսիկայի աստղագիտության ինստիտուտում։

Նախքան Գուգենհայմի կրթաթոշակի արժանանալը, Ռուին հետազոտական աշխատանքներ է կատարել Տրիեստում, Մեխիկոյում և Նյու Յորքում։ Նա հայտնաբերել է  Kelu-1 դարչնագույն թզուկ քիմիական աստղերը։

2016 թվականի մայիսից Ռուին Չիլիի գիտությունների ակադեմիայի անդամ է և Չիլիի համալսարանի պրոֆեսոր, որտեղ դասավանդում է աստղագիտություն։ Նա նաև Աստղաֆիզիկոսների  CATA կենտրոնի անդամ է (Centro de Astrofísica CATA):

## Մրցանակներ
*Նախագահական ամբիոն գիտության բնագավառում, 1996 թ.
*Կանցլերի մեդալ, Չիլիի համալսարան, 1996 թ.
*Գիտության ազգային մրցանակ, 1997 թ.
*Կանցլերի մեդալ, Չիլիի համալսարան, 1998 թ.
*Գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1998 թ.
*Լաբարկա մրցանակ, 2000 թ.
*«Կանայք գիտության բնագավառում» Լ՛Օրել-ՅՈՒՆԵՍԿՕ մրցանակ, 2017 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չիլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Սարաֆան

[250 px|thumb|XIX դարի վերջի [Կուրսկի մարզի սարաֆան]]
**Սարաֆան** (, կարող է փոխարինվել պարսկերեն *sarāрā* բառով),  կանացի թեթև՝ առանց թևքերի ամառային զգեստ։ Սարաֆանները տարբերվում են իրենց գործվածքով և կտրվածքով։ Զգեստները, որոնք նման են սարիֆանների ոճին, հագել են Հյուսիսային, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում, ինչպես նաև Սկանդինավիայում։

## Սարաֆանն աշխարհի երկրներում
20-րդ դարի սկզբին Լեհաստանում և եվրոպական բոլոր հյուսիսային գյուղերում բնակվող կանայք հագնում էին սարաֆաններ։ Այս զգեստը կոչվում է հագուստ-վերնաշապիկ։ Մեր ժամանակներում այս զգեստները բոլոր այդ երկրներում կանանց «ազգային» հագուստի անբաժանելի մասն են կազմում։ Գերմանիայում, օրինակ՝ Բավարիայում, գոյություն ունի այս ավանդական ազգային զգեստի դիրնդլ () տարբերակը, ինչպես նաև Tragerkleid ոճի զգեստների ժամանակակից տարբերակները։

## Սարաֆանի պատմությունը Ռուսաստանում
Առաջին հիշատակումը ռուսական գրականության մեջ սարաֆանի մասին, որպես հագուստի ձև, կարելի է գտնել 1376 թվականի Նիկոնյան տարեգրությունում։

Սարաֆանի ձևերն ու ոճերը դարեդար փոփոխության են ենթարկվել։

Պետրոս I-ի տիրապետության ժամանակ ավանդական ռուսական սարիֆանը սկսեց համարվել հասարակ և վաճառական մարդկանց դուստրերի հագուստ։

## Ռուսաստանի սարաֆանների տեսակներ
Սարաֆանների տեսակներն են՝

* ամբողջությամբ կոճկած, համեստ սարաֆան,
* կոճակների կամ առջևի հատվածում կարով սարաֆան,
* շքեղ, ծալովի թևերով սարաֆան,
* ուղիղ, ուսկապերով սարաֆան։

## Ռուսական սարաֆան
Ռուսական սարիֆանները բաղկացած էին բազմաթիվ տարրերից, ուստի շատ ծանր էին, հատկապես տոնականները։ Մինչև կրունկը հասնող սարիֆանները կարում էին մշակված ոչխարի  բրդից, որը գունավորած էր կաղնու և լաստենու խառնուրդից պատրաստված սև գույնով։ Կան տոնական և «աշխատանքային» սարիֆաններ։ Տոնական յուրաքանչյուր օրվա համար հագուստի փեշերը զարդարված են բարակ՝ 1 սանտիմետր հաստությամբ տնական կարմիր բրդով։ Վերևը զարդարված է թավշյա շերտով։ Այնուամենայնիվ, ամեն օր չէին հագնում բրդյա սարիֆաններ։ Հագնում էին նաև տնային հագուստներ` «սայան»` սատինից պատրաստված ուղիղ սարաֆան, մեջքի և առջևի հատվածում ծալքերով հավաքված։ Երիտասարդները հագնում են կարմիր կամ մուգ կարմրագույն սայաններ, իսկ տարեցները՝ կապույտ և սև։ Թեև պետք է հիշել, որ Ռուսաստանում գյուղացի կնոջ գունավոր սարիֆանները սկսում են կարել միայն XIX դարի սկզբին, երբ արտադրության գունավոր գործվածքները սկսեցին վաճառվել ամենուր։ Դրանից առաջ գյուղացիական բոլոր հագուստները պատրաստված էին անգույն գործվածքից, բնական գույնից։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Դուբաս՝ հին հավատացյալների սարաֆան
* Ռուսական ազգային հագուստ
* Բելգորոդի ազգային հագուստ

## Գրականություն
* Куфтин Б. А. Материальная культура Русской Мещёры. Часть 1. Женская одежда: рубаха, понёва, сарафан. — М.: 1926.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Ռուսական տարազ
Սերգեյ Ստեպանով

**Սերգեյ Ստեպանով** (, , ), մոլդովացի երաժիշտ և կոմպոզիտոր, «SunStroke Project» խմբի անդամ։

## Կենսագրություն
Մանկության տարիներին նա նվագում էր դպրոցի երաժշտական խմբերում և երազում էր դառնալ հայտնի սաքսոֆոնահար։ 2005 թվականին Սերգեյ Ստեպանովը ավարտել է Տիրասպոլի Պրինդեստրյան բարձրագույն երաժշտական քոլեջը։ Քոլեջը ավարտելուց հետո պարտադիր զինվորական ծառայության է անցնում Պրիդնեստրովում, որտեղ հանդիպում է Անտոն Ռագոզային։ Նրանք ստեղծեցինք «Sunstroke» խումբը, որն այսօր հայտնի է որպես «SunStroke Project»:

### SunStroke Project
Խմբի շրջանակներում նա հանդես է եկել Օսլոյում կայացած «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթում, որտեղ նա զբաղեցրեց 22-րդ տեղը SunStroke Project խմբի հետ։ «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթից հետո Սերգեյ Ստեպանովը, իր արտառոց տեսք ու բեմի շարժման շնորհիվ, հայտնի դարձավ համացանցում Epic Sax Guy կեղծանվամբ։ ՅուԹյուբում տեղադրվել են բազմաթիվ հոլովակներ, որտեղ Սերգեյը պարում է կամ հանդես է գալիս ծաղրական նմանակումներով տեսահոլովակներում։

2014 թվականին Սերգեյի Եվրատեսիլ 2010 թվականի մրցույթի ելույթը հայտնվել է Եվրատեսիլ ռեկորդների գրքում, որպես այդ երգի մրցույթում տարբեր տարիների շատ զվարճալի պահեր պարգևած ելույթ։ 2017 թվականին խումբը կրկին ելույթ է ունեցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթում`«Hey Mamma» երգով, որը զբաղեցնում է 3-րդ տեղը։ Աշխարհի շատ թերթեր գրել են՝ «Epic Sax Guy-ն ետ է վերադարձել», համացանցում հայտնվել են նրա պարերից հատվածներ։ Մրցույթից վերադառնալուց հետո Մոլդովայի նախագահը պարգևատրել է բարձրագույն պետական պարգևով` Պատվո շքանշանով։

### Epic Sax-off
2015 թվականի ապրիլին հեռարձակվել է Angry Birds Toons ֆիլմի 26-րդ սերիան, որը կոչվում էր Epic Sax-off: Հերոսներից մեկը կերտում էր Սերգեյ Ստեպանովի կերպարը «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթից։

### Ընտանիք
* Կին - Օլգա Դելեյ
* Որդի - Միխայիլ

## Պարգևներ
* 2017 թվականի մայիս - Պատվո շքանշան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունն՝ խմբի պաշտոնական կայքում 
* 

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Մոլդովացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի կոմպոզիտորներ
Անտոն Ռագոզա

**Անտոն Ռագոզա** (մոլդ. Anton Ragoza, ), մոլդովացի երաժիշտ, պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր, SunStroke Project խմբի անդամ։

## Կենսագրություն
Անտոնը ծնվել է Տիրասպոլում, որտեղ ավարտել է երաժշտական դպրոցը, այնուհետև՝ 2005 թվականին ավարտել է Պրինսեստրյան բարձրագույն երաժշտական քոլեջի ջութակի բաժինը։ Քոլեջը ավարտելուց հետո նա պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել Պրիդնեստրովում։ Այնտեղ առաջարկեց Սերգեյ Ստեփանովին ստեղծել «Sunstroke» խումբն, որն այսօր հայտնի է որպես «SunStroke Project»: Անտոնը իր առաջին երգը գրեց 14 տարեկան հասակում, այնուհետև գրել է երաժշտություն «SpeX» խմբի համար, կատարելով տրանս-գործիքային երաժշտություն։

## SunStroke Project
Խմբի շրջանակներում նա հանդես է եկել Օսլոյում կայացած «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթում, որտեղ նրանք զբաղեցրեցին 22-րդ տեղը։ 2015 թվականի օգոստոսին նա բացեց իր «Ragoza Music» երաժշտական լեյբլը, դառնալով պրոդյուսեր։ 2017 թվականին խումբը կրկին ելույթ է ունեցել «Եվրատեսիլ 2017» երգի մրցույթում`«Hey, Mamma!» երգով, զբաղեցնելով 3-րդ տեղը։ Մոլդովայում կայացած մրցույթից վերադառնալիս երկրի նախագահը պարգևատրել է բարձրագույն պետական պարգևով` Պատվո շքանշանով։

## Ընտանիք
* Մայրը՝ Նատալյա
* Կինը՝ Ելենա Բարդո
* Դուստրը՝ Էմիլի

## Մրցանակներ
* 2017 թվականի մայիս՝ Պատվո շքանշան (Մոլդովա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте группы 
* Официальная страница в социальной сети Facebook
* Сюжет телеканала ТСВ о группе Sunstroke project

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոլդովացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի կոմպոզիտորներ
Toy (երգ)

**"Toy"** (Եբրայերեն թարգմանությունч טוי), իսրաելացի երգչուհի Նետայի երգն է և Եվրատեսիլ 2018 թվականի մրցույթի Իսրայելի ներկայցուցիչը։ Երգը գրվել է Դորոն Մեդլայի և Սթավ Բիջերի կողմից ։ Երգը թողարկվել է 2018 թվականի մարտի 11-ին իր երաժշտական տեսահոլովակով,  որի ռեժիսորը Կարեն Հոչմանն էր։ Երգը համացանցում հայտնի է դարձել պաշտոնական հրապարակումից մեկ օր առաջ։ Երգը հաղթել է Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթում 529 միավորով։ Այն դարձել է Եվրատեսիլում  Իսրայելի չորրորդ հաղթանակած երգը 1978, 1979 և 1998 թվականներից հետո։ Ըստ պաշտոնական տվյալների երգը գրավել է Իսրայելի հիթ շքերթների գլխավոր հորիզոնականները։ Երգը 2018 թվականի մայիսի 27-ին դարձել է ամենից շատ դիտումներ ունեցող տեսահոլովակը Եվրատեսիլյան ՅուԹուբ ալիքում։

## Բառեր
Երգի բառերը հիմնականում գրված է անգլերեն լեզվով և եբրայերեն արտահայտություններով  אני לא בובה‎ (ani lo buba, «Ես քո տիկնիկը չեմ» ("I am not a doll")։ Օգտագործվել է նաև Ճապոներեն բակա (baka, バカ «հիմար» "stupid") բառը, որը լայնորեն օգտագործվում էր։

## Եվրատեսիլ երգի մրցույթ
«Toy» առաջին երգերից էր, որն անցավ  Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթի առաջին կիսաեզրափակիչ փուլ,  տասնինը երգից այն կատարվեց յորթերորդը և զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը, մնալով չորրորդ հորիզոնականում՝ հանրության և առաջին ժուրիի քվեարկության համակցությամբ։ Այդպիսով այն միշտ առաջատար էր մրցույթի բոլոր փուլերում։ Եզրափակչում երգը ներկայացվեել է քսաներկուերորդ համարի ներքո և հաղթեց՝ վաստակելով 212  միավոր ժուրիի կողմից և 317 միավոր հեռուստադիտողի կողմից, այդպիսով այն ընդհանուր վաստակել է 529 միավոր և զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը։

## Ստեղծումը և անձնակազմ
Ձայնագրվել է Սթիվ Բեգերի ստուդիայում (Թել-Ավիվ(Tel Aviv)) Հրատարակվածել է Tedy Productions և Unicell-ի կողմից։
### Անձնակազմ
* Նետտա- վոկալիս
* Դորոն Մեդալի - կոմպոզտոր
* Սթիվ Բեգեր- կոմպոզիտոր, ձայնագրող
* Ավշալոն Արիել-  պայմանագրային հանգույց
* Ամի Բեն Աբու- թարգմանող
* Սիմոն Յիհե - գիտար
* Դանիել Ռուբին, Մայան Բուկրիս և Լիրոն Ծարակուլի- ֆոնային վոկալ

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Toy" երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2018 երգեր
Բուլղարները Ղազախստանում

**Բուլղարացիները Ղազախստանում** (, , ), էթնիկ փոքրամասնություններից մեկը Ղազախստանում։ Կազմում են երկրի բնակչության փոքր տոկոսը։

## Թվաքանակ
### Մարդահամարներ

Բուլղարացիների թվաքանակն ու բաժինը ըստ մարզերի և ըստ տարբերի տարիների մարդահամարների.

## Ղազախստանում ծնված հայտնի բուլղարացիներ
*Օլեգ Դիմով  (ծնվել է 1946 թվականին), քաղաքական գործիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի ազգեր
Չապաևի փողոց (Սովետսկ)

**Չապաևի փողոց** (), փողոց Սովետսկ քաղաքի  հյուսիսարևմտյան մասում, Շպլիտտեր պատմական շրջանում։ Անվանվել է Քաղաքացիական պատերազմի հերոս Վասիլի Չապաևի անունով։

## Պատմություն
Փողոցը կազմավորվել է 15-րդ դարում, Շպլիտտեր ամրոցի մոտ, որը կարելի է գերմանականից թարգմանել որպես ապակու կտոր կամ փուշ։ Ամրոցը հայտնվեց այն ժամանակ, երբ միաբանությունը իր համար հուսալի ուղի ստեղծեց, որի միջոցով կապ կհաստատվեր արտաքին աշխարհի հետ։ Մինչև 1930-ական թվականների կեսը Շպլիտերտրասեն ծածկված էր գետաքարով։ Մոտավորապես 1937 թվականից այն ընդլայնվել է, սալիկապատվել և ժամանակակից տեսք ստացել։ Փողոցի աջ կողմում, ջրաղացի հետևում, եղել են հինգ փայտասղոցման գործարաններ՝ ձևավորելով թաղամասի խոշոր արդյունաբերական մասը։

## Տեսարժանություն
* Անտառանյութի վաճառականի առանձնատուն
* Բրուդերի ցորենի գործարանի ավերակներ (19-րդ դարի սկիզբ)
## Փողոցի դիրք
Փողոցը սկսվում է Նևսկի փողոցի խաչմերուկից և ավարտվում է Ռժևսկոե ավանի անցատեղով։ Փողոցը շարժվում է արևելքից դեպի արևմուտք։ Գետի երկայնքով կա լիճ։ Չապաևի փողոցի տարածքում են գտնվում Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ ռուս և գերմանացի զինվորների անտառային գերեզմանատները։

## Հատվող փողոցներ
* Ռերնայա փողոց
* Գուրևսկայա փողոց
* Հերոսների փողոց
* Չապաևի նրբանցք

## Տրանսպորտ
* Ավտոբուսային երթուղի՝ №1, №6 
## Նշանակալի կառույցներ
* Մանկան տուն
* Տարեցների տուն
* Ինֆեկցիոն հիվանդանոց

## Պատկերասրահ

Чапаевское озеро.jpg|Լիճ Չապաևի փողոցում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Чапаева улица на карте Советска

Կատեգորիա:Սովետսկի փողոցներ