open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սումատրա

**Սումատրա** (Sumatra), կղզի Մալայան կղզեխմբի արևմտյան մասում, Մեծ Զոնդյան կղզեխմբում։ Գտնվում է հասարակածի երկու կողմերում։ Պատկանում է Ինդոնեզիային։ Տարածությունը մոտ 435 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ ։ Ափագծերը կտրտված են թույլ, դրանց երկարությամբ հանդիպում են կորալային խութեր, հարավարևմտյան․ ափի երկարությամբ ձգվում է Բարիսան լեռնահամակարգը։ Կան բազմաթիվ հրաբուխներ, այդ թվում՝ Կերինչի գործող ամենաբարձր հրաբուխը (3805 մ)։ Հանդիպում են ցեխային հրաբուխներ, կարստային սարահարթեր։ Կղզու արևելքում տարածված է ալյուվիալ հարթավայր (մեծ մասամբ ճահճապատ)։

## Կլիմա
Կլիման հասարակածային է, խոնավ։ Գետային ցանցը խիտ է։ Տարածքի 2/3-ը գրավում են անտառները։

## Կենդանական և բուսական աշխարհ
Կենդանիներից կան երկեղջյուրավոր ռնգեղջյուր, հնդկական փիղ, գետակինճ, մալայան արջ, գոմեշ, խոզապոչ մակակ, օրանգուտան, գիբոն, սողուններից՝ խոշոր օձեր, «թռչող վիշապ» մողես, բազմատեսակ թռչուններ, միջատներ։ Ֆլորան և ֆաունան պահպանվում են 7 ազգային պարկերում։ Կան նաև բնական գազի, ածխի հանքավայրեր։ Հիմնականում մշակում են բրինձ։ Կան կաուչուկատուների, կոկոսյան արմավենու, սուրճի, համեմունքների պլանտացիաներ։

## Բնակչություն
Զբաղվում են ձկնորսությամբ։ Հիմնական քաղաքներն են Մեդանը, Պալեմբանգը, Պադանգը։ Սումատրայի գեղարվեստական մշակույթը նշանակալի դեր է ունեցել ինդոնեզական արվեստի զարգացման գործում։ Սումատրայի ժողովրդի․ բնակելի տների բնորոշ տիպեր են․ բարձր երկլանջ թամբաձև տանիքով (տոբա-բատակ ժողովուրդ), քառալանջ տանիքով և ճակտոններով դեկորատիվ վերնակառույցով (կարո-բատակ ժողովուրդ), մի քանի բարձր թամբաձև տանիքներով և զարդապատկերներով հարդարված (մինանգկաբաու ժողովուրդ) հաստաբեստ սյուների վրա կառուցված տները։ Պահպանվել են բուդդայական ոչ մեծ աղյուսաշեն տաճարներ («բիարո», 11-14-րդ դարեր)։ Դեկորատիվ կիրառական արվեստի ավանդական տեսակներ են հյուսումը, ջուլհակությունը, ոսկերչությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Սուկուլենտներ

մինի|Սոկուլենտ
**Սուկուլենտներ** ( — հյութալի), հյութալի, մսոտ տերևներով (հալվե, ագավաներ) կամ ցողուններով (կակտուսներ, որոշ իշակաթնուկներ) բազմամյա բույսեր։ Քսերոֆիաների հատուկ տիպ են։ Աճում են Հյուսիսային Կենտրոնական և Հարավային․ Ամերիկայի անապատներում և մասամբ Հարավային Աֆրիկայում։

Սուկուլենտների յուրահատուկ արտաքին ձևը մշակվել է ուժեղ զարգացած ջրատար պարենքիմ ունեցող տերևներում կամ ցողուններում ջուր կուտակելու և երկարատև երաշտների ժամանակ այն խնայողաբար օգտագործելու հատկության շնորհիվ։ Ջրի դանդաղ ծախսին նպաստում են սուկուլենտնեի հաստ կուտինացված էպիդերմիսը, մազիկները, հերձանցքների փոքրաթիվությունը և խորը դասավորությունը, բջջահյութի ցածր օսմոտիկ ճնշումը։ Սուկուլենտները դանդաղ աճող, լուսասեր բույսեր են։ Լայնորեն մշակվում են որպես դեկորատիվ (հալվե, կռզի), մանածագործական (ագավա) և դեղաբույսեր։ Որոշ սուկուլենտներ (օրինակ, ամերիկյան օպունցիաները) կեր են անասունների համար։ Սուկուլենտներին բնորոշ ցողուններ և տերևներ ունեն մի շարք աղուտային բույսեր (հալոսուկուլենտներ), որոնք զուրկ են տրանսպիրացումը նվազեցնող հարմարանքներից։

### Պատկերասրահ

Պատկեր:Split_Aloe.jpg|մինի|400x400փքս|Հալվեյի նման, սուկուլենտները պահեստավորում են ջուրը իրենց մսոտ տերևներում
Պատկեր:Bottle-tree.jpg|մինի|165x165փքս|Apocynaceae: *[[Pachypodium lealii]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Haworthia arachnoidea - cobweb aloe.jpg|մինի|150x150փքս|Asphodelaceae: *[[Haworthia arachnoidea]]*, տերևային սուկուլենտ
Պատկեր:Rebutia_muscula.JPG|մինի|150x150փքս|Cactaceae: *[[Rebutia muscula]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Crassula_ovata_+_Florero.jpg|մինի|190x190փքս|Crassulaceae: *[[Crassula ovata]]*, ցողունային և տերևային սուկուլենտ
Պատկեր:E_obesa_symmetrica_ies.jpg|մինի|150x150փքս|Euphorbiaceae: ''Euphorbia obesa'' ssp. ''symmetrica'', ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Treecholla.jpg|մինի|150x150փքս|*[[Cylindropuntia imbricata]]*: ցողունային, փայտով սուկուլենտ
Պատկեր:Baobob_tree.jpg|մինի|224x224փքս|Malvaceae: *[[Adansonia digitata]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Moringa-ovalifolia.jpg|մինի|200x200փքս|Moringaceae: *[[Moringa ovalifolia]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Pataelefante.jpg|մինի|200x200փքս|Asparagaceae: *[[Beaucarnea recurvata]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Dragon_tree_2.jpg|մինի|150x150փքս|Asparagaceae: *[[Dracaena draco]]*, ցողունային սուկուլենտ
Պատկեր:Succulents_in_a_CT_Greenhouse.jpg|մինի]][մինի|Սուկուլենտ բույսերի հավաքածու, որը ներառում է կակտուսներ
</gallery>

=== Գրականություն ===
* 
* 
*  (publication date also given as 1930s or 1940s)
* 
* 
* 
* 
* 
* 

[Կատեգորիա:Սուկուլենտներ
Կատեգորիա:Բույսերի էկոլոգիա
Նիկոլա Ժան դը Դյո Սուլտ

**Նիկոլա Ժան դը Դյո Սուլտ** (, ), ֆրանսիացի պետական և զինվորական գործիչ, Ֆրանսիայի մարշալ (1804), Դալմատիայի դուքս (1807)։

## Կենսագրություն
Աչքի է ընկել հեղափոխական պատերազմներում։ 1805-1813 թվականներին մասնակցել է Ավստրիայի, Ռուսաստանի և Պրուսիայի դեմ նապոլեոնյան պատերազմներին, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Հարավային Ֆրանսիայում մղվող ռազմական գործողություններին։ Լինելով ընդունակ զորահրամանատար, Սուլտը, միաժամանակ, փառասեր էր և անսկզբունքային։ Նապոլեոնի հրաժարականից հետո դարձել է մոլի ռոյալիստ և ծառայության մտել Լյուդովիկոս XVI-ի մոտ (ռազմական մինիստր՝ 1814-1815 թվականներին)։ «Հարյուր օրվա» ժամանակ եղել է Նապոլեոն I-ի շտաբի պետը։ Բուրբոնների երկրորդ վերականգնումից հետո 1815-1819 թվականներին եղել է տարագրության մեջ։ 1830 թվականի հուլիսյան հեղափոխությունից հետո դարձել է ռազմական մինիստր (1830-1832), մինիստրների խորհրդի նախագահ (1832-1834, 1839-1840, 1840-1847), ճնշել է Լիոնի 1831 թվականի ապստամբությունը։ 1847 թվականին ստացել է Ֆրանսիայի մարշալ-գեներալի բարձրագույն կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարշալներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գեներալներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարություն
Սիրվենտա

**Սիրվենտա, Սիրվենտես** (հին ), ռոմանական միջնադարյան գրականությունների ժանր, տներից կազմված երգ՝ փոխառնված մեղեդիով։ 12-13-րդ դարերում պրովանսային գրականության (տրուբադուրներ) մեջ սիրվենտան հակադրվում էր սիրային քնարերգությանը՝ որպես քաղաքական, ուսուցողական և ռազմական քնարերգության ժանր։ 14-16-րդ դարերում Ֆրանսիայում սիրվենտան կրոնական քնարերգության ժանր էր։ Իտալիայում 13-14-րդ դարերում սիրվենտան պահպանել է քաղաքական քնարերգության ժանրի հատկանիշները։

## Գրականություն
* Найман, Анатолий Генрихович. О поэзии трубадуров // Песни трубадуров. -М.: Наука, 1979. 
* Audiau, Jean (1923). La pastourelle dans la poésie occitane du Moyen Âge. Paris: E. De Boccard. p.&nbsp;6.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Տրուբադուրներ
Կատեգորիա:Քնարական սեռի ժանրեր
Պրեմիերա 1 (հեռուստանախագիծ)

Պրեմիերան Շանթ հեռուստաընկերության սեփական արտադրության մրցույթներից է։ Առաջին եթերաշրջանի հաղթողը Սոնա Ռուբենյանն է, իր «Աշնան սերենադ» երգով։
## Մասնակիցներ
#Սոնա Ռուբենյան
#Վրեժ Կիրակոսյան
#Սրբուհի Սարգսյան
#Նարե Գևորգյան
#Արաքսյա Ամիրխանյան
#Արմինե Քոչարյան
#Լուսինե Աղաբեկյան
## Երգեր

## Արդյունք
### Ռադիո Վան

### Դար 21

### Յու Թուբ

## Տես նաև
*Հայաստանի ձայնը 2
*Իքս-Ֆակտոր
*Իքս-Ֆակտոր (Հայաստան)
*Հայ Սուպերսթար

Կատեգորիա:Երաժշտական մրցույթներ
Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Շանթ հեռուստաընկերության նախագծեր
Կատեգորիա:2010-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստահաղորդումներ
Մագնիտոֆոն

մինի|Մագնիտոֆոն
**Մագնիտոֆոն** (մագնիս և ֆոն), մագնիսական ժապավենի կամ լարի վրա ձայնային ազդանշանների գրառման (Մագնիսական ձայնագրում) և վերարտադրման սարք։

Մագնիտոֆոնում մագնիսական ժապավենի շարժման ստանդարտ արագություններն են՝ 38,1, 19,05, 9,5, 4,75, 2,4 սմ/վրկ։ Որքան մեծ է ժապավենի շարժման արագությունը, այնքան բարձր են մագնիտոֆոնի որակական ցուցանիշները։

## Մագնիտոֆոնի տեսակները

Լինում են միաշավիղ և բազմաշավիղ (մինչև 8 շավիղ) մագնիտոֆոններ, որոնք կիրառվում են մոնոֆոնիկ և ստերեոֆոնիկ գրառման և վերարտադրման համար։ 
Տարբերում են մագնիտոֆոնի հետևյալ տեսակները՝

*մասնագիտական՝ մագնիսական ծակոտաժապավենի վրա ձայնը և պատկերը համաժամանակ գրի առնելու համար (հնչյունային կինո)
*ստուդիական՝ չծակռտված մագնիսական ժապավենի վրա բարձրորակ ձայնագրություններ կատարելու համար (ռադիոհաղորդում, կինո և այլն)
*կիսամասնագիտական՝ դիսպետչերական խոսակցությունների գրառման համար
*կենցաղային (սիրողական ձայնագրում)

Գոյություն ունեն դիկտոֆոններ, ռեպորտյորական (ինքնուրույն էլեկտրասնուցումով թեթև փոխադրական սարքեր), ուսումնական մագնիտոֆոններ, մագնիտոֆոնային կցուրդներ, ինչպես նաև մագնիտոֆոնի և այլ սարքերի զուգորդումներ (մագնիտոլա, մագնիտոռադիոլա)։ Սովորաբար մագնիսական ժապավենը փաթաթվում է միջնաձողի (մասնագիտական մագնիտոֆոնում) կամ կոճի (կիսամասնագիտական և կենցաղային մագնիտոֆոնում) վրա։ Կասետային մագնիտոֆոնում ժապավենը տեղավորվում է մագնիտոֆոնային փակ կասետում, որը պահպանում է ժապավենը կեղտոտումից և հեշտացնում շահագործումը։

Կատեգորիա:Մագնիտոֆոններ
Կատեգորիա:Կենցաղային իրեր
Վերդենի պայմանագիր

**Վերդենի պայմանագիր 843 թ.**, կնքվել է Վերդենում, Կառլոս Մեծի թոռների՝ Լուի I Բարեպաշտի որդիներ Լոթար I-ի, Լյուդովիկոս Գերմանացու և Կառլ Ճաղատի միջև՝ Կարլոս Մեծի կայսրությունը բաժանելու վերաբերյալ։ Լոթար I-ը պահպանել է կայսերական տիտղոսը, ստացել Իտալիան և հողեր Հռենոսի ու Ռոնի երկայնքով, Կարլոս Ճաղատը՝ Հռենոսից արևմուտք ընկած հողերը (Արևմտյան ֆրանկական թագավորությունը, Ֆրանսիայի տարածքը), Լյուդովիկոս Գերմանացին՝ Հռենոսից արևելք ընկած հողերը (Արևելյան ֆրանկական թագավորությունը, Գերմանիայի տարածքը)։ Վերդենի պայմանագրով, փաստորեն, ստեղծվեցին երեք մեծ պետություններ՝ Իտալիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան։

Կատեգորիա:843
Կատեգորիա:Կարոլինգյան կայսրություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի իրավունքի պատմություն
Կատեգորիա:9-րդ դարի պայմանագրեր
Աուգուստ Վիյրա

**Աուգուստ Պետերովիչ Վիյրա** (, ), էստոնացի թատերական գործիչ, ռեժիսոր, դիրիժոր։

## Կենսագրություն
1878 թվականից 1903 թվականին գլխավորել է «Վանեմույնե» թատրոնը (Տարտու)։ Վիյրայի ղեկավարությամբ բեմադրվել է առաջին էստոներեն երաժշտական ներկայացումը՝ Վեբերի «Պրեցիոզա» (1883 թվականին)։ Բեմադրել է օպերաներ և օպերետներ՝ Պլանկետի «Կոռնևիլյան զանգակներ» (1885 թվականին), Շտրաուսի «Գնչուների բարոն» (1889 թվականին), էստոնական դրամատուրգիայից՝ Կունդերի «Մուրու Միկուի խելագարությունը» (1880 թվականին), «Պաշտոնաթող զինվորը» (1886 թվականին), Կոյդուլայի «Այդ Մուլկը» (1884 թվականին), ինչպես և դասական խաղացանկի պիեսներ (Մոլիեր, Շեքսպիր)։ Վիյրայի 1880 թվականից 1890-ական թվականների գործունեությունը նպաստել է ազգային թատերական մշակույթի ձևավորմանը։ Նա զարգացրել է Լ․ Կոյդուլայի դեմոկրատական ավանդույթները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնացի թատերական գործիչներ
Կատեգորիա:Էստոնացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Սուլֆանիլամիդներ

**Սուլֆանիլամիդներ**, սուլֆանիլամիդային պատրաստուկներ, հակամանրէային դեղամիջոցների խումբ, սուլֆանիլաթթվի ածանցյալները։ Հակամանրէային հատկությունը հայտնաբերել է գերմանացի գիտնական Գերհարդ Դոմագկը, 1934-1935 թվականներին Գերմանիայի Bayer քիմիական ընկերությունում։ Քիմիական կառուցվածքով նման են պարաամինաբենզոյական թթվին (ՊԱԲԹ), որը մանրէների աճման և բազմացման անհրաժեշտ գործոն է։ Սուլֆանիլամիդների ազդեցության հիմնական մեխանիզմը ՊԱԲԹ-ի հետ մրցակցությունն է՝ մանրէային բջջի որոշակի ֆերմենտների հետ կապվելը, որի հետևանքով բակտերիաները կորցնում են իրենց կենսագործունեության համար անհրաժեշտ վիտամին Вс (ֆոլաթթու) սինթեզելու և նյութերի այլ փոխարկումներն իրականացնելու հատկությունը (նշված փոխարկումներն ընթանում են ՊԱԲԹ-ի ներկայությամբ)։

Սուլֆանիլամիդները ազդում են ստրեպտակոկերի, պնևմոկոկերի, ստաֆիլակոկերի, գոնոկոկերի, մենինգոկոկերի, որոշ խոշոր վիրուսների և այլնի վրա։ Տարբերվում են կարճատև (ստրեպտոցիդ, էթազոլ, սուլֆադիմեզին) և երկարատև (սուլֆապիրիդազին, սուլֆադիմետոքսին) ազդեցություն ունեցող սուլֆանիլամիդներ։ Սուլֆանիլամիդների մեծ մասը լավ է ներծծվում ստամոքսաաղիքային համակարգում և արագ է կուտակվում արյան մեջ ու օրգաններում։ Օգտագործում են անգինայի, կարմիր քամու, միզապարկի բորբոքումների և այլ դեպքերում։ Որոշ սուլֆանիլամիդները (ֆթալազոլ, սուլգին և այլն) ստամոքսաաղիքային համակարգում վատ են ներծծվում, բարձր կոնցենտրացիաներով երկար են մնում աղիքներում և կիրառվում են աղիքային վարակիչ հիվանդությունների (օրինակ, դիզենտերիա) դեպքում։ Որոշ սուլֆանիլամիդները (օրինակ, բութամիդ) օժտված են արյան մեջ շաքարի քանակությունն իջեցնող հատկությամբ և օգտագործվում են շաքարային հիվանդության բուժման նպատակով։ Սուլֆանիլամիդները կարող են առաջացնել կողմնակի երևույթներ, ալերգիական ռեակցիաներ, սրտխառնոց, փսխում, լեյկոցիտաքչացում, նյարդաբորբեր, երիկամների գործունեության խանգարումներ և այլն։ Օգտագործվում են միայն բժշկի նշանակմամբ։

## Սուլֆանիլամիդների ներծծումը օրգանիզմում
Սուլֆանիլամիդների ներծծման համար անհրաժեշտ է աղաթթու, այդ պատճառով այն պետք է ընդունել ուտելուց մեկից երկու ժամ հետո, երբ ստամոքսն արդեն դատարկ է, սակայն դեռևս արտադրվում է աղաթթու։ Սուլֆանիլամիդների մեծ մասը օրգանիզմից հեռանում է ացետիլացված արգասիքների տեսքով, որոնք ջրում փոքր լուծելիության պատճառով կարող են բյուրեղների վերածվել մեզում և երիկամային քարերի առաջացման պատճառ դառնալ։ Այդ պատճառով սուլֆանիլամիդային թերապիայի ժամանակ պետք է մեծ քանակությամբ հեղուկ օգտագործել, հատկապես հիմնային բնույթի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սուլֆանիլամիդներ
Կատեգորիա:Հակաբիոտիկներ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Վի ուվրիեր

մինի
«**Վի Ուվրիեր**» («La Vie ouvrière», «Բանվորական կյանք»), ֆրանսիական շաբաթաթերթ։ Աշխատանքի համընդհանուր կոնֆեդերացիայի (ԱՀԿ) օրգան։ Հրատարակվում է 1909 թվականից, Փարիզում։ Պայքարում է «աշխատավորության Կյանքի բարելավման, նրանց իրավունքներիի պաշտպանության, խաղաղության և Եվրոպայի անվտանգության համար»։

Կատեգորիա:1909 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շաբաթաթերթեր
Սարամերիկ

**Սարամերիկ**, գյուղ Պարսկահայք նահանգի Սալմաստ գավառում։ XX դարի սկզբին ուներ 586 հայ բնակիչ (81 տուն)։ Զբաղվում էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, հացահատիկի տարբեր տեսակների մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Հայ բնակիչները մասամբ զոհվել են 1918 թվականին՝ թուրք, ներխուժումների ժամանակ, իսկ մնացածները հեռացել են Իրանի խորքերը։ 1920-ական թվականներին զգալի թվով հայեր վերադարձել են Սարամերիկ։

Կատեգորիա:Իրանի հայաբնակ գյուղեր
Կատեգորիա:Սալմաստ գավառի բնակավայրեր
Գրիգորի Վերմիշև

**Գրիգորի Խրիստաֆորովիչ Վերմիշև** (Գրիգոր Քրիստափորի, ), որոշ աղբյուրներում`  **Գրիգոր Վերմիշյանց**, հայազգի խորհրդային պատմական գրող, ռազմական ինժեներ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
### Ծագում
Գրիգորի Վերմիշևը ծնվել է Թիֆլիսում, Անդրկովկասի կադետական կուսակցության առաջնորդներից Քրիստաֆոր Ավակովումովիչ Վերմիշևի ընտանիքում, որը եղել է Բաքվի առաջատար թերթերի՝ «Բաքու» և «Բիրժևիե Վեդոմոստի» (Биржевые ведомости) հրատարակիչ, իսկ 1905 թվականին ծառայել է որպես Թիֆլիսի քաղաքապետ և Հայաստանի Առաջին հանրապետությունում եղել է Ֆինանսների նախարար։ Գրիգորի Խրիստոֆորովիչի մայրը՝ Վարվառա Ալեքսանդրովնա Արղությանը, ծագում էր Արղության-Երկայնաբազուկներ իշխանների տոհմից։

### Կրթություն
Գրիգորի Վերմիշևն ավարտել է Ֆրայբերգի (Գերմանիա) լեռնային ակադեմիան (1916), սովորել Պետրոգրադի ռազմա-ծովային ինժեներական ուսումնարանում (1916-1917)։

## Գործունեություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1914-1918) մասնակցել է Կովկասյան ռազմաճակատի կռիվներին։ 1920 թվականին եղել է թուրքական զավթիչների դեմ մարտնչող հայկական հեծելազորային ջոկատի հրամանատար։

### Քաղաքական գործունեություն
Սովետական իշխանության հաստատումից հետո ապրել է Մոսկվայում։ 1923-1956 թվականներին զբաղեցրել է մի շարք ղեկավար պաշտոններ (ԽՍՀՄ պետպլանի բաժնի վարիչ, ԽՍՀՄ արտաքին առևտրի ժողկոմատի բաժնի վարիչ և այլն), մասնակցել Հայաստանի մի շարք կարևոր տնտեսական խնդիրների մշակմանը։

Ստալինյան ռեժիմի ժամանակ երկու անգամ ենթարկվել է բռնաճնշումների։ Վերջին կալանքի վայրից վերադառնալուց հետո նա զրկվել է բնակության իրավունքից ինչպես Մոսկվայում, այնպես էլ Միութենական հանրապետությունների այլ մայրաքաղաքներում։ Օրջոնիկիձե քաղաքը դարձել է Գրիգորի Վերմիշևի բնակության վայրը, որտեղ նա ծառայել է որպես քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ, և թոշակի անցնելուց հետո ամբողջությամբ նվիրվել գրական գործունեությանը։

### Գրական գործունեություն
1958 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ Հավաքել է Հայաստանի և Վրաստանի 12-13-րդ դարերի պատմության վերաբերյալ նյութեր, որոնք հիմք են ծառայել իր «Ամիրսպասալար» (1968, 65 հազար տպաքանակով), «Թագավորության մայրամուտը», «Տամտա» և «Հրաձիգ ժողովուրդը» (վերջին երեքը անտիպ) քառահատոր վիպաշարի համար։ Դրանցում Վերմիշևը ներկայացրել է Զաքարյան իշխանների ճակատագիրը, պատկերել հայ և վրաց ժողովուրդների համատեղ պայքարը հանուն ազատության ու անկախության։

Գրիգորի Վերմիշյևը մահացել է 1973 թվականին, Ռուսաստանի Օրջոնիկիձե (ներկայիս՝ Վլադիկավկազ) քաղաքում։ Նա չի հասցրել տեսնել «Ամիրսպալասար» պատմա-փաստագրական վեպի հայերեն թարգմանության լույս տեսնելը։ Թարգմանության ձեռագրի, ինչպես նաև դրա հեղինակի ճակատագիրը նույնքան ողբերգական է։

## Գրականություն
### Մամուլ
* Միքայել Շաթիրյան, Արժեքավոր վեպ ժողովուրդների բարեկամության մասին։ «Գրական թերթ», 1969, № 5:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրիգորի Վերմիշև «Хайазг» կայքում

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսագիր հայ արձակագիրներ
Առաձգականության մոդուլներ

**Առաձգականության մոդուլներ**, նյութի առաձգական հատկությունները բնութագրող մեծություններ են։ Առաձգական մարմնի փոքր դեֆորմացիաների դեպքում, երբ կիրառելի է *[[Հուկի օրենք]]ը*, լարումների և դեֆորմացիաների միջև կախումը գծային է։ Առաձգականության մոդուլները համեմատականության գործակիցներ են այդ առնչություններում։ Առաձգականության մոդուլների ֆիզիկական իմաստը բացահայտվում է առաձգական մարմնի լարված վիճակների հիմնական տարրական տեսակների (միակողմանի նորմալ լարում, մաքուր սահք, համակողմանի նորմալ լարումներ) ուսումնասիրմամբ։

## Յունգի մոդուլը
Պարզ ձգման (սեղման) ժամանակ առաջացող \sigma  միակողմանի նորմալ լարմանը համապատասխանում է ձգման ուղղությամբ երկայնական առաձգականության մոդուլը՝ E (*Յունգի մոդուլ*)։ Այն հավասար է \sigma  նորմալ լարման և լարման գործադրման ուղղությամբ վերջինիս հետևանքով առաջացող \varepsilon  հարաբերական երկարացման հարաբերությանը՝ E=\frac{\sigma} {\varepsilon}, և բնութագրում է ձգման դեֆորմացիային դիմադրելու նյութերի ունակությունը։ Մաքուր սահքի լարվածային վիճակին, որի դեպքում երկու փոխուղղահայաց հարթակներով ազդում են միայն \tau շոշափող լարումները, համապատասխանում է G սահքի մոդուլը։ Այն հավասար է \tau շոշափող լարման և հարթությունների միջև ուղիղ անկյան աղավաղման չափը որոշող \gamma  սահքի անկյան հարաբերությանը՝
G=\frac{\tau} {\gamma} և արտահայտում է ձևի փոփոխությանը դիմադրելու նյութի ունակությունը (ծավալի պահպանումով)։

Հիդրոստատիկական ճնշման ժամանակ առաջացող \sigma  նորմալ համակողմանի լարմանը համապատասխանում է ծավալային սեղման մոդուլը։ Այն հավասար է նորմալ լարման և հարաբերական ծավալային սեղման հարաբերությանը․
 K=\frac{\sigma} {\triangle } և բնութագրում է ձևի փոփոխությամբ չուղեկցվող ծավալի փոփոխությանը դիմադրելու նյութի ունակությունը։

## Պուասոնի գործակից
Նյութի առաձգական հատկությունները բնութագրող հաստատուն մեծություններից Է Պուասոնի գործակիցը՝ v-ն, որը հավասար է \varepsilon '  հարաբերական լայնական սեղմման բացարձակ արժեքի և \varepsilon  հարաբերական երկայնական երկարացման հարաբերությանը, այսինքն՝
v = \frac{|\varepsilon|' }{\varepsilon}։

## Առաձգականության մոդուլները համասեռ մարմինների համար
Համասեռ իզոտրոպ մարմնի համար առաձգականության մոդուլները միևնույնն են բոլոր ուղղություններով։ E, G, K և v հաստատունները կապված են միմյանց հետ հետևյալ առնչություններով․
G= \frac {E} {2(1+v)}, \quad K= \frac  {E} { 3(1-2v)}

## Առաձգականության մոդուլները անհամասեռ մարմինների համար
Անիզոտրոպ նյութի առաձգականության մոդուլների թիվը կախված է նյութի կառուցվածքից։ Առաձգական հատկությունների տեսակետից սիմետրիայից զուրկ անիզոտրոպ մարմնի առաձգականության մոդուլները 21-ն են։ Սիմետրիայի առկայության դեպքում դրանց թիվը կրճատվում է։ Առաձգականության մոդուլները որոշում են փորձնականորեն։ Դրանք խիստ հաստատուն մեծություններ չեն, այլ կախված են նյութի քիմիական բաղադրությունից, նախնական մշակումից և ջերմաստիճանից։

Կատեգորիա:Նյութագիտություն
Կատեգորիա:Նյութերի դիմադրություն
Իլյա Վեկուա

265px|մինի|Ակադեմիկոսներ Մուսխելիշվիլու և Վեկուայի շիրիմները Թբիլիսիում
**Իլյա Նեստորի Վեկուա** (), խորհրդային մաթեմատիկոս և մեխանիկ։ ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) և Վրացական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի համալսարանը (1930), աշխատել է ՄՄՀՄ ԳԱ-ում, Վրացական ԽՍՀ ԳԱ-ում, Թբիլիսիի, Մոսկվայի, Նովոսիբիրսկի բուհերում, Թբիլիսիի (1940 թվականից) և Մոսկվայի համալսարանների (1952 թվականից) պրոֆեսոր։ 1959-1964 թվականներին Նովոսիբիրսկի, իսկ 1965-1972 թվականներին՝ Թբիլիսիի համալսարանների ռեկտոր։ 1972 թվականից՝ Վրացական ԽՍՀ ԳԱ նախագահ։

Իլյա Վեկուայի հիմնական աշխատանքները վերաբերում են սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումներին և անալիտիկ ֆունկցիաների տեսության եզրային հարցերին, էլիպսական տիպի մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների եզրային խնդիրներին, ընդհանրացյալ անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությանը և դրա կիրառումներին մեխանիկայում, երկրաչափությունում և թաղանթների տեսությունում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1950), լենինյան մրցանակ (1963)։ Եղել է արտասահմանյան մի քանի ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի 5 և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Գարեգին Միրզոյան

**Գարեգին Հովհաննեսի Միրզոյան** (), հայ խորհրդային նյարդախտաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։

## Կենսագրություն
1923 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1931-1938 թվականներին աշխատել է բժշկական ինստիտուտի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնում, 1961-1976 թվականներին՝ ամբիոնի վարիչ, 1976 թվականից՝ գիտական խորհրդատու։ 1958-1960 թվականներին եղել է Բժշկական ինստիտուտի կատարելագործման դասընթացների նյարդախտաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Միրզոյանը Երևանի էվակոհոսպիտալի նյարդային հիվանդությունների բաժանմունքի վարիչն էր և ՀԽՍՀ էվակոհոսպիտալների գլխավոր նյարդախտաբանը։ 1945 թվականին 2-րդ կլինիկական հիվանդանոցում Միրզոյանը կազմակերպել է նյարդային հիվանդությունների բաժանմունք։ Միրզոյանը հեղինակ է «Ծայրամասային նյարդային համակարգի վնասվածքային ախտահարումը և բուժումը» (1948, ռուսերեն), «Ներվային հիվանդությունների համառոտ դասընթաց» (1965), «Նյարդային համակարգության ախտահարման և տեղադրական ախտորոշումը» (1973) և «Նյարդային հիվանդություններ» (1976) գրքերի։

Միրզոյանը եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գլխավոր նյարդախտաբանը, նյարդախտաբանների և հոգեբույժների համամիութենական ընկերության վարչության անդամ։

* Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Երկեր
* Նյարդային համակարգության ախտահարման տեղագրական ախտորոշումը, Երևան, 1973։
* Նյարդային հիվանդություններ, Երևան, 1978։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ
Վիբրատոր (այլ կիրառումներ)

մինի
**Վիբրատոր** ( — տատանել, ճոճել, տատանվել),
# Մեխանիկական վիբրատոր, թրթռիչ
# Էլեկտրական (տատանակ), էլեկտրամագնիսական տատանումների գրգռիչ (աղբյուր) հանդիսացող մետաղալարի կտոր, հոսանքահաղորդիչ նյութից կամ դիէլեկտրիկից պատրաստված ձող։ Կիրառում են որպես պարզագույն անտենա կամ բարդ անտենաների տարր։
#Սեռական խաղալիք
Վեներական չորրորդ հիվանդություն

**Վեներական չորրորդ հիվանդություն**, վեներական լիմֆոգրանուլեմատոզ (Վն), աճուկային լիմֆոգրանուլեմատոզ, վեներական լիմֆոպաթիա, նիկոլաֆավրիի հիվանդություն, արևադարձային բուբոն և այլն, քրոնիկական վարակիչ հիվանդություն․ փոխանցվում է սեռական ճանապարհով։

Առաջին անգամ նկարագրել է Ժ․ Ռոստը, 1912 թվականին և անվանել վեներական չորրորդ հիվանդություն (սիֆիլիսից, սուսանակից և փափուկ շանկրից հետո)։ Ֆրանսիացի գիտնականներ Ժ․ Նիկոլան, Մ․ Ֆավրը և Ժ․ Դյուրանը 1913 թվականին տվել են հիվանդության կլինիկական և հյուսվածաբանական առավել մանրամասն նկարագրությունը, ընդգծել նրա հպավարակելիությունը և առաջարկել հիվանդությունն անվանել «աճուկային լիմֆոգրանուլեմատոզ» (հյուսվածաբանական պատկերը նման է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությանը)։ Վեներական չորրորդ հիվանդությունն առավել հաճախ հանդիպում է արևադարձային և մերձարևադարձային երկրներում։ ԽՍՀՄ-ում 1930-ական թվականներին այն վերացվել է, սակայն վարակի ներմուծման հնարավորությունը չի բացառվում։ Հիվանդության հարուցիչները խլամիդիաներն են։ 
## Հիվանդության շրջանները
Ընթացքը սուր է կամ քրոնիկական՝ երեք շրջաններով, առաջնային շրջանը բնորոշվում է վարակի ներթափանցման տեղում՝ գերազանցապես սեռական օրգաններում, բշտիկների առաջացմամբ։ Վերջիններս շուտով պատռվում են, վերածվում մակերեսային խոցերի, որոնք մի քանի օրվա ընթացքում ապաքինվում են, տեղում թողնելով սպիներ։ Առաջին շրջանը տևում է մի քանի օրից մինչև 2-3 շաբաթ։ Երկրորդային շրջանում զարգանում են ամենաբնորոշ ախտանշանները, ընդհանուր երևույթների (սարսուռ, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում, ընդհանուր թուլություն, ախորժակի անկում, հոդացավեր) ֆոնի վրա առաջնային խոցերի մոտակա ավշահանգույցները մեծանում են, կոշտանում ու միաձուլվում, կպումներ են տալիս նաև շուրջհանգուցային հյուսվածքի հետ, դառնում զանգվածային ուռուցք։ Հանգույցները սկզբում ցավոտ չեն, հետո դառնում են ցավոտ։ Քայքայման պրոցեսների առկայության դեպքում դրանք փափկում են, թարախակալվում։ Ավշահանգույցները ծածկող մաշկը կարմրում է, բարակում, ծակվում, բացվում են դժվար ապաքինվող վերքային խուղակներ՝ պարբերաբար թարախային արտադրությամբ։ Վերոհիշյալ երևույթներն ուղեկցվում են հոդացավերի ուժեղացմամբ, լյարդի և փայծաղի մեծացմամբ։ Երբեմն առաջանում են նաև միզապարկի, մակամորձու, փոքր կոնքի շճաթաղանթի, աչքերի, երակների և ավշային անոթների բորբոքումներ։ Նշված շրջանը տևում է 2-3 ամսից մինչև մի քանի տարի։ Երրորդ շրջանն անկայուն է, ոչ պարտադիր, զարգանում է միայն հիվանդության քրոնիկական ընթացքի դեպքում, 1-2 տարի անց և ուղեկցվում փոքր կոնքի արյան շրջանառության խանգարումներով։ Դրա հետևանքով խանգարվում է սեռական օրգանների, հետանցքի, շեքի ավշային շրջանառությունը, առաջանում են գորտնուկանման գոյացություններ։ Ախտորոշումը հաստատվում է մանրադիտակային քննությամբ, ինչպես նաև շիճուկաբանական հետազոտման եղանակներով։ 
## Բուժումը
Բուժումը․ առավել արդյունավետ են անտիբիոտիկները, ինչպես նաև էրիթրոմիցինը, օլեանդոմիցինը, լևոմիցետինը, սուլֆանիլամիդները։ Կիրառվում են նաև բուժման օժանդակ միջոցներ (վիրաբուժական միջամտություն, աուտոհեմոթերապիա, պիրոգենալ, վիտամիններ և այլն)։ Վեներական չորրորդ հիվանդությունով կրկնակի դեպքեր չեն նկատվել։
## Կանխարգելումը
Կանխարգելումը․ հակավեներական ընդհանուր և անհատական միջոցառումների անցկացում։

Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Վեստ Ինդիա

**Վեստ Ինդիա** (, բառացի՝ Արևմտյան Հնդկաստան), Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիների ընդհանուր անվանումը Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկա մայրցամաքների միջև։ Ձգվում է աղեղնաձև մոտ 3 հազար կմ երկարությամբ։ Ընդգրկում է Բահամյան, Մեծ Անտիլյան և Փոքր Անտիլյան կղզիները, որոնք պատկանում են Հյուսիսային Ամերիկային։ Կղզիների ընդհանուր տարածությունը մոտ 240 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ 29 միլիոն (1980 թ.)։ Կղզիների մեծ մասը հայտնագործել է Քրիստափոր Կոլումբոսը իր նավարկությունների ժամանակ (1492-1502 թթ.) և սխալմամբ դրանք ընդունել որպես Հնդկաստանի մի մասը։ Ի տարբերություն Հնդկաստանի (Օստ Ինդիա), այդ կղզիներն ավելի ուշ սկսեցին անվանել Վեստ Ինդիա։ Կղզիների ռելիեֆը լեռնային է, մասնատված։ Առավելագույն բարձրությունը 3176 մ է (Դուարտե լեռ, Հայիթի կղզում)։ Կան բազմաթիվ գործող և հանգած հրաբուխներ։ Հաճախակի են երկրաշարժերը։

## Օգտակար հանածոները

Տարածված է կարստը։ Հայտնի են մանգանի, քրոմիտների, նիկել պարունակող երկաթի հանքանյութերի (Կուբայում), ասֆալտի, նավթի (Տրինիդադ կղզում), բոքսիտների (Ճամայկայում), ֆոսֆորիտների (Արուբա և Կյուրասաո կղզիներում) հանքավայրեր։

## Կլիման

Կլիման արևադարձային պասսատային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 21-26&nbsp;°C է, հուլիսինը՝ մոտ 28&nbsp;°C։ Տեղումների տարեկան քանակը տարածքի մեծ մասում 1000-1500 մմ է։ Վեստ Ինդիան արևադարձային փոթորիկների (80% ը օգոստոս-հոկտեմբերին) սաղմնավորման մարզ է։

## Հողածածկույթը

Հողածածկույթում գերակշռում են բարձրախոտային սավաննաների կարմրահողերը (գլխավորապես Կուբայում) և արևադարձային տերևաթափ չոր անտառների կարմրադարչնագույն հողերը (գլխավորապես Հայիթիում)։ Դաշտավայրերում գերակշռում է կուլտուրական բուսականությունը։ Լեռները հիմնականում ծածկված են դափնու և փշատերև անտառներով։

## Բնակչություն

Վեստ Ինդիայի ժամանակակից բնակչության հիմնական զանգվածը կազմում են նեգրերը (Հայիթիում՝ 90%, Բարբադոսում՝ մոտ 90%, Ճամայկայում՝ 80%) և մուլատները ՝(Դոմինիկյան Հանրապետությունում՝ 75%)։ Եվրոպացիների (գլխավորապես իսպանացիների) հետնորդները շատ են Պուերտո Ռիկոյում (73%), Կուբայում (մոտ 50%)։ Գաղութացման ժամանակ գրեթե ամբողջապես բնաջնջված հնդկացի բնիկ բնակչության սակավաթիվ հետնորդներ պահպանվել են միայն Դոմինիկա, Կուբա, Տրինիդադ կղզիներում։ Վեստ Ինդիայում են գտնվում Կուբա, Բահամյան կղզիներ, Հայիթի, Դոմինիկյան Հանրապետություն, Գրենադա, Տրինիդադ և Տոբագո, Բարբադոս, Ճամայկա, Դոմինիկա, Սենտ Վինսենտ և Գրենադիններ, Սենտ Լյուսիա, Անտիգուա և Բարբուդա պետությունները, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի, Նիդերլանդների, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի մի շարք տիրույթները։

Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ավազան
Վիբրիոններ

250px|մինի
**Վիբրիոներ** (ֆրանսերեն vibrion, լատիներեն vibrare — տատանվել, ճոճվել), կարճ(1-5 մկմ երկարությամբ), 0,3—0,6 մկմ հաստությամբ, ոլորված, ստորակետանման, մտրակավոր բակտերիաներ։ Ընդգրկվումեն vibrio ցեղում։ Սպորներ չեն առաջացնում։ Արագ, տատանողական շարժումներ են կատարում (այստեղից՝ անվանումը)։ Ապրում են հողում, ջրում, մարդու և կենդանիների աղիքներում։ Հայտնի է Վիբրիոների ավելի քան 100 տեսակ, որոնց մեջ կան մարդու և կենդանիների բազմաթիվ հիվանդություններ (օրինակ՝ խոլերա) հարուցիչներ։

Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Վետո

**Վետո** (լատիներեն veto — արգելում եմ), Հին Հռոմում հռոմեացի մագիստրատի՝ մյուս մագիստրատների որոշումների վրա արգելք դնելու իրավունքը։ Հատուկ նշանակություն է ունեցել ժողովրդական տրիբունների վետո Լեհաստանում, 17-րդ դարում գործում էր, այսպես կոչված, վետո լիբերում սովորույթը, ըստ որի սեյմում որոշում ընդունելու համար պարտադիր էր ողջ կազմի համաձայնությունը։ Բուրժուական պետություններում վետո օրենսդիր մարմնի ընդունած օրինագիծը գործողության մեջ մտցնելուց հրաժարվելու պետության գլխի իրավունքն է։ Ձևավորվել է միապետություններում, գործադիր իշխանության (ներկայացնում էր թագավորը) և պառլամենտի միջև ստեղծված հավասարակշռության շրջանում։ Միապետների վետոյի իրավունքը բացարձակ էր․ օրինագիծը վերջնականապես մերժվում էր և հետագա քննարկման չէր դրվում։ Պառլամենտարիզմի և կառավարության լիիշխանության հաստատմամբ թագավորը գործնականորեն կորցրեց վետոյի իրավունքը (Անգլիայում, օրինակ, վերջին անգամ կիրառվել է 1707 թվականին), թեև ձևականորեն մինչև այժմ պահպանվում է։ Ժամանակակից բուրժուական երկրների մեծ մասում վետոյի իրավունքը վերապահված է պետության գլխին։ Վերջինս պառլամենտի ընդունած օրինագիծը մերժելիս այն վերադարձնում է նոր քննարկման այսպես կոչված, հետաձգված (սուսպենզ) վետո։ Եթե օրինագիծը երկրորդ անգամ է ընդունվում, ապա այն առանց պետության գլխի սանկցիայի մտնում է ուժի մեջ։ Մի շարք երկրներում, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում, մերժված օրինագիծը որոշակի ժամանակահատվածում պառլամենտում նոր քննարկման չդրվելու դեպքում համարվում է վերացված, եթե այդ ընթացքում պառլամենտի պալատները նիստ չեն հրավիրում (այսպես կոչված վետոն գրպանում է, այսինքն ապահովված է)։ Սոցիալիստական երկրների սահմանադրություններով պետության ղեկավարին վետոյի իրավունք չի տրվում։ Միջազգային իրավունքում վետո է համարվում Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամների միասնականության բացակայությունը (միաձայնության սկզբունք)։

Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Վերելք (ամսագիր, Երևան)

**«Վերելք»**, խորհրդային շրջանի գրական-գեղարվեստական, գիտական-հասարակական պատկերազարդ հանրամատչելի ամսագիր, գրական հանդես։

Ի սկզբանե եղել է Հայաստանի կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցություն ԿԿ հրատարակություն, լույս տեսել 1924–1926 թվականներին Երևանում։ Պատասխանատու խմբագիր՝ Եղիա Չուբար։ Ունեցել է «Գեղարվեստական», «Կյանք և գեղարվեստ», «Տնտեսական կյանք», «Գրախոսության» և այլ բաժիններ։ Տպագրել է Ստեփան Զորյանի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններից։

Անդրադարձել է նաև հանրապետության տնտեսությանը, զետեղել հակակրոնական բնույթի նյութեր ու զրույցներ, գիտության, տեխնիկայի նորություններին նվիրված համառոտ տեղեկատվություններ։

1933-1934 թվականներին արդեն հանդիսացել է Հայաստանի գրողների միության օրգանը, լույս տեսել Երևանում (ընդամենը 7 համար)։ Պատասխանատու խմբագիր Ե․ Չուբար։ Ունեցել է «Գեղարվեստական», «Տնտեսական կյանք», «Կյանք և գեղարվեստ», «Գրախոսություն» և այլ բաժիններ։ Անդրադարձել է հանրապետության տնտեսական շինարարությանը, զետեղել հակակրոնական բնույթի նյութեր ու զրույցներ, գիտության, տեխնիկայի նորություններին նվիրված համառոտ հաղորդումներ։

Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Runnin' Blue

**Runnin' Blue**-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Երգը ընդգրկվել է խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[The Soft Parade]]*-ում 1969 թվականին։ Թողարկվել է որպես ալբոմի չորրորդ և վերջին սինգլ նույն թվականին և սինգլի Բ կողմը եղել է *[[Do It]]* երգը։ Երգը զբաղեցրել է 64-րդ հորիզոնականը Ամերիկայի չարթերում։

Ռոբի Կրիգերի կրկներգի ժամանակ ձայնակցում է Ջիմ Մորիսոնին, և սա այն քիչ երգերից որտեղ Ռոբի Կրիգերը կատարում է վոկալային հատվածը։

Երգը նաև հայտնի Ջիմ Մորիսոնի նախաբանով, որը նվիրված է այն ժամանակ դեռ նոր մահացած Օթիս Ռեդինգին։


*Poor Otis, dead and gone*
*Left me here to sing his song*
*Pretty little girl with the red dress on*
*Poor Otis, dead and gone*


Այս բառերը կատարվում են ակապելա տարբերակով, և վերցված են Լիդ Բելլիի «Po' Howard» (կամ «Poor Howard» որոշ հավաքածու ալբոմներում) որտեղ Մորիսոնը Հովարդ անունը փոխում է Օթիսով։ Երբեմն այս երգի նախաբանը համերգների ժամանակ կատարվել է «When the Music's Over» երգի վերջնամասում։ Երգը նաև որոշ բառաևին փոխառումներ է ունեցել Օթիս Ռեդինգի «(Sittin' On) The Dock of the Bay» երգից։

Ջեսսի Մքռեյնոլդս նվագում է մանդոլինը երգի ժամանակ։

## Անձնակազմ
* Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
* Ռեյ Մանզարեկ - ստեղնաշարային գործիքներ
* Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
* Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:The Doors
Վերին Պրովանսի աստղադիտարան

**Վերին Պրովանսի աստղադիտարան** (), Ֆրանսիայի գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի աստղագիտական հիմնարկ։ Գտնվում է Սեն Միշելում, Մարսելից 100 կիլոմետր հյուսիս, ծովի մակերևույթից 700 մետր բարձրության վրա։ Հիմնվել է 1944 թ.։ Հիմնական գործիքներն են 193, 152 և 120 սանտիմետր տրամագծով հայելավոր ռեֆլեկտորները և օբյեկտիվ պրիզմայով Շմիդի 60 սանտիմետրանոց դիտակը։ Ի տարբերություն մյուս աստղադիտարանների՝ Վերին Պրովանսի աստղադիտարանը մշտական գիտական անձնակազմ գրեթե չունի, գործում են հիմնականում աստղադիտակները սպասարկող ծառայությունները։ Տարվում են աստղերի, աստղակույտերի, միջաստղային միջավայրի, միգամածությունների և մոլորակների ուսումնասիրման աշխատանքներ։ Վերին Պրովանսի աստղադիտարանը գործնական կապեր ունի Բյուրականի աստղադիտարանի հետ, հայ և ֆրանսիացի աստղագետները 193 սանտիմետրանոց աստղադիտակի և ֆրանսիացի գիտնական Դանիել Շալոնժի (1895-1977) սպեկտրոգրաֆի օգնությամբ համատեղ հետագոտել են անկայուն աստղերի սպեկտրները։

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ֆրանսիայում
Ալեքսեյ Վենեցիանով

**Ալեքսեյ Գավրիլովիչ Վենեցիանով** (, ), ռուս նկարիչ, Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (1811)։ Համարվում է ռուս գեղանկարչությունում կենցաղային ժանրի հիմնադիրներից։

1807 թվականից եղել է աստիճանավոր Պետերբուրգում, սովորել Վլադիմիր Բորովիկովսկու մոտ։ Վաղ շրջանում ստեղծել է ռոմանտիզմին մոտ քնարական դիմանկարներ («Ա․ Ի․ Բիբիկով», 1805-1808, Ռուսական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ, «Մ․ Ա․ Ֆոնվիզին», կավճաներկ, 1812, Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ)։ 1812 թվականի Ռուս-ֆրանսիական պատերազմի (*«Հայրենական պատերազմ»*) շրջանում հանդես է եկել ֆրանսիացիների և ֆրանսակենտրոն ազնվականների ծաղրանկարներով։ 1819 թվականից, թողնելով ծառայությունը, հաստատվել է Տվերի նահանգի Սաֆոնկովո գյուղում, ուր սկսել է նկարել գյուղական կենցաղի պատկերներ և գյուղացիների դիմանկարներ («Ճակնդեղի մաքրումը», կավճաներկ, մինչև 1822, «Կալ», մոտ 1821-1923, «Կալվածատիրուհու առավոտը», 1823, երեքն էլ՝ Ռուսական թանգարանում, «Վարատեղում։ Գարուն», «Հունձք։ Ամառ», «Տերեփուկով գեղջկուհին», երեքն էլ՝ 1820-ական թվականներին, «Զախարկա», 1825, բոլորը՝ Տրետյակովյան պատկերասրահում, Մոսկվա)։ Վենեցիանովի ժանրային նկարները տոգորված են գյուղացու նկատմամբ ջերմ համակրանքով, անկեղծ ճշմարտությամբ, քնարականությամբ։ Հատկապես սիրով է պատկերել երիտասարդ գեղջկուհիներին, երեխաներին, գյուղական բնությունը։ Նորարարական ռեալիստ, սկզբունքները Վենեցիանովը կիրառել է նաև մանկավարժական աշխատանքում՝ Պետերբուրգի և Սաֆոնկովոյի իր գեղարվեստի դպրոցում։ Հայաստանի պետերազմի պատկերասրահում են Վի «Սուրհանդակ» (1809), «Գեղջկուհի», «Ա․ Ա․ Վորոնովի դիմանկարը» աշխատանքները։

## Պատկերասրահ

Venetsianov Threashing Floor.jpg|Շտեմարան, 1821
Venetsianov Spyaschiy pastushok.jpg|Քնած հովիվ տղան, 1823—24
Aleksey Venetsianov - На пашне. Весна - Google Art Project.jpg|Վար անելիս, 1820-е
Venetsianov Zakharka.jpg|Զախարկան, 1825
Nikolay Karamzin by Alexey Venezianov (1828, National Pushkin Museum).jpg|Ն. Կարամզինի դիմանկարը, 1828
Fortunetelling by A.Venetsianov (1842, Russian museum).jpg|Գուշակություն, 1842
Girl with accordion by Venetsianov.jpeg|Հարմոնով աղջիկը, 1840
Meeting at the well by Venetsianov.jpeg|«Հանդիպում ջրհորի մոտ». 1843
Venetsianov Girl In Shaul.jpg|Գլխաշորով աղջիկը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:Ռուսներ հունական սերմամբ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Վինիլացետատ

**Վինիլացետատ**, CH_3COOCH=CH_2, քացախաթթվի և վինիլսպիրտի էսթերը։ Անգույն, թույլ արցունքաբեր հեղուկ է։ Ստանում են քացախաթթվի և էթիլենի (O_2-ի մասնակցությամբ) կամ ացետիլենի և քացախաթթվի փոխազդեցությամբ։

Եռման ջերմաստիճանը՝ 73 °С, հալմանը՝ –100,2 °С, խտությունը՝ 934,2 կգ/մ³։ 380 °С-ում ինքնաբոցավառվում է օդում։ Լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, ջրում՝ սահմանափակ (2,5%)։ Հեշտությամբ պոլիմերվում և սոպոլիմերվում է։  Օգտագործվում է պոլիվինիլացետատ և սոպոլիմերներ (ստիրոլի, էթիլենի, վինիլքլորիդի և այլ մոնոմերների հետ) ստանալու համար։ Թույլատրելի առավելագույն պարունակությունն օդում՝ 10 մգ/մ³։ 

Կատեգորիա:Ացետատներ (եթերներ)
Կատեգորիա:Մոնոմերներ
Սուլֆատազներ

**Սուլֆատազներ**, սուլֆահիդրոլազներ, հիդրուազների դասի ֆերմենտներ։ Կատալիզում են ծծմբական թթվի էսթերների ճեղքումը, անջատելով ազատ սուլֆատ։ Պարունակվում են կենդանական, բուսական օրգանիզմներում, միկրոօրգանիզմներում։ Հայտնի են արիլ-սուլֆատազներ (հիդրոլիզում են ծծմբական թթվի արոմատիկ էսթերները), գլիկո-սուլֆատազներ (հիդրոլիզում են միա և երկշաքարների ծծմբական էսթերները) և այլն։ Առավել ուսումնասիրված է արիլսուլֆատազը, որի ակտիվությունը հատկապես բարձր է փափկամորթների մարսողական խողովակում։

Կատեգորիա:ՖՀ 3.1.6
Վեստգոթեր

260px|մինի|Վեստգոթերի տեղաշարժը
**Վեստգոթեր**, վիզիգոթեր, տերվինգներ, գերմանական հնագույն ցեղ, գոթերի արևմտյան ճյուղը։ 3-4-րդ դարերում բնակվել են Դնեստր գետից հյուսիս։ 370-ական թվականներից մասնակցել են ժողովուրդների մեծ գաղթին։ 418 թվականին Հարավային Գալլիայում հիմնել են առաջին բարբարոսական թագավորությունը Արևմտյան Հռոմեական կայսրության տարածքում՝ Թուլուզ կենտրոնով։ 5-րդ դարի 2-րդ կեսին նվաճել են Իսպանիայի մեծ մասը, որը Հարավային Գալլիայի կորստից (507) հետո դարձել է վեստգոթերի թագավորության հիմնական տարածքը (6-րդ դարի կեսից կենտրոնն էր Տոլեդո քաղաքը)։ Վեստգոթերը տեղական հողատերերի մի մասից բռնագրավել են վարելահողերի 2/3-ը։ Հռոմեական կարգերի հեա սերա շփումը նպասաել է վեստգոթերի անցմանը տոհմացեղային կարգից վաղ ֆեոդալականին։ Աստիճանաբար խաոնվելով տեղի իսպանա-հոոմեական բնակչությանը՝ վեստգեթերը ձուլվել են նրանց։ 711-718 թվականներին վեստգոթերի թագավորությունը նվաճել են արաբները։

Կատեգորիա:Ցեղեր
Կատեգորիա:Գերմանական ցեղեր
Սեդրիկ Ժերվե

**Սեդրիկ Ժերվե** (, ), ֆրանսիացի դիջեյ և հաուս երաժշտության պրոդյուսեր։

## Երաժշտական կարիերա
Դեռ վաղ տարիքում ոգեշնչված լինելով դիջեյներ Լորան Գարնեի և Կարլ Կոքսի երաժշտությամբ՝ նա Փարիզի Le Queen ակումբում սկսում է աշխատել որպես դիջեյ։ 1998 թվականին նա հեռանում է Փարիզից և տեղափոխվում է Մայամի Բիչ, Ֆլորիդա։ Սկզբնական շրջանում նա այնտեղ աշխատում է մի քանի ակումբներում, իսկ 2004 թվականին տեղի հայտնի ակումբներից մեկում դառնում է դիջեյ։ 2006 թվականին նա թողարկում է իր դեբյուտային «Experiment» ստուդիական ալբոմը, որի «Spirit in My Life» երգը ունենում է որոշակի հաջողություններ։ 2008 թվականին նա համագործակցում է Deep Dish խմբի անդամ Շարամի հետ, ում հետ թողարկում է «U Don't Even Know Us» և «Love Is the Answer» երգերը։

2012 թվականի մարտին նա ներկայացնում է իր «Miamication» կոչվող երկրորդ ստուդիական ալբոմը։ Նույն տարվա ապրիլին նա թողարկում է իր «Molly» երգը, որը նրան բերում է ավելի մեծ ճանաչում և դառնում է նրա ամենամեծ հաջողություն ունեցած սինգլներից մեկը։ Հաջորդ տարի այդ երգի հիման վրա ամերիկացի ռեփեր Թայգան ներկայացնում է իր երրորդ ստուդիական ալբոմի «Molly» երգը, համագործակցությամբ Սեդրիկի, Վիզ Խալիֆայի և Մալի Մոլի հետ։

2013 թվականին նա ներկայացնում է մի քանի հայտնի երգերի իր ռեմիքս տարբերակները։ Ամերիկացի երգչուհի Լանա Դել Ռեյի «Summertime Sadness» երգի համար կատարած նրա ռեմիքսը ընդգրկվում է մի քանի հիթ շքերթներում, իսկ հաջորդ տարի այդ ռեմիքսի համար նա ստանում է Գրեմմի մրցանակ։

2014 թվականի փետրվարին նա ներկայացրեց իր ռեմիքս տարբերակը ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի «Adore You» երգի համար։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիջեյներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ակումբային դիջեյներ
Վերելք (թերթ)

**«Վերելք»**, խորհրդային շրջանի հայկական երկօրյա թերթ։ Հանդիսացել է ՀԿԿ Եղեգնաձորի շրջկոմի և ժողովրդական դեպուտատների շրջանային սովետի օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1931 թվականից (մինչև 1962 թվականը՝ տարբեր անուններով)։

Թերթի գործունեության հիմնական ոլորտը գյուղատնտեսական և անասնապահական մթերքների ավելացման, ԽՄԿԿ պարենային ծրագրի կենսագործման, տնտեսության վարման բրիգադային, կապալային ձևերի քարոզումն էր։ «Վերելք»-ի ուշադրության կենտրոնում են եղել աշխատավորության (հատկապես երիտասարդության) կոմունիստական ագիտացիոն դաստիարակության, ինտերնացիոնալիզմի և ժողովուրդների բարեկամության հարցերը։

Պարբերաբար նյութեր է տպագրել հանրապետության տնտեսական և մշակութային կյանքի, միութենական հանրապետությունների, սոցիալիզմի երկրների մասին։

Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Անխելո Էնրիկես

**Ա՛նխելո Խոսե Էնրի՛կես Իտո՛ւրա** (, ), չիլիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի և Չիլիի ազգային հավաքականի հարձակվող։

## Ֆուտբոլային կարիերա
Կարիերան սկսել է 13 տարեկանում 2007 թ. «Ունիվերսիդադ դե Չիլի» ակումբում։ Մինչ այդ նա խաղում էր թենիս։ 2009 թ. «Մանչեսթեր Յունայթեդը» և «Ունիվերսիդադ դե Չիլին» կնքեցին համաձայնագիր Էնրիկեսի՝ 2014 թ. €4 միլիոնով անգլիական ակումբ տեղափոխվելու մասին։ Էնրիկեսը «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ուշադրությունը գրավել էր 2011 թ. Հարավային Ամերիկայի մինչև 17 տարեկանների ֆուտբոլի առաջնության ժամանակ ցուցաբերած հիանալի խաղով։

## Նվաճումներ
 **Ուիգան Ատլետիկ**
* Անգլիայի գավաթ։ 2012/13

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Վերադաշնակում

**Վերադաշնակում**, բառը գործածվում է որպես հայերեն թարգմանություն արանժիրովկա հասկացության, որ երաժշտության մեջ նշանակում է որևէ նվագարանի կամ անսամբլի համար հորինված ստեղծագործության հարմարեցումը մի այլ նվագարանով կամ անսամբլով կատարելու համար, օրինակ, սիմֆոնիկ գործի հարմարեցումը դաշնամուրով, լարային նվագարանի ստեղծագործության հարմարեցումը փողայինով կատարելու համար և այլն։ Այլ կերպ կոչվում է փոխադրություն։ Որպես կանոն, վերադաշնակման դեպքում երկի հիմնական բովանդակությունը չի փոխվում։

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ
Վինիլացետիլեն

**Վինիլացետիլեն**, CH_2=CH-C=CH, չհագեցած ածխաջրածին։ Անգույն գազ է, հեշտ է հեղուկանում (եռման ջերմաստիճանը՝ 5,5 °С)։ Լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ Խիստ ռեակցիոնունակ է։ Հեշտությամբ օքսիդանում է, տալիս է միացման, տեղակալման, պոլիմերման ռեակցիաներ։ Ենթարկվում է կատալիտիկ հիդրման, միանում է քլորաջրածնի հետ՝ առաջացնելով քլորոպրեն։ Ստացվում է ացետիլենի դիմերմամբ (NH_4Cl ջրային լուծույթ, պղնձի քլորիդներ 50–100 °С)։ Օգտագործվում է քլորոպրենի արտադրության համար։ Թույլատրելի առավելագույն պարունակությունն օդում՝ 20 մգ/մ³։

Կատեգորիա:Ալկիններ
Կատեգորիա:Գազեր
Սուխոնա

**Սուխոնա**, ամենաերկար ու խոշոր գետը ՌԴ Վոլոգդայի մարզում։ Հյուսիսային Դվինայի ձախ կազմարարը։ Երկարությունը 558 կմ է, ավազանը՝ 50,3 հզ. կմ2։ Սկիզբ է առնում Կուբենսկոյե լճից։ Սնումը առավելապես ձնային է։ Հորդանում է ապրիլից հուլիս, սառցապատվում՝ հոկտեմբերից մայիս։ Գետաբերանից 39 կմ հեռու ջրի միջին ծախսը 456 մ3/վրկ Էհ Շեկսնա գետով Հյուսիս-Դվինյան համակարգով միանում է Վոլգային։ Նավարկելի է։ Կա լաստառաքում։ Սուխոնայի ափերին են Մոկոլ, Տոտմա, Վելիկի Ուստյուգ քաղաքները։ Զարգացած է տուրիզմը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վերելք (ամսագիր, Փարիզ)

**«Վերելք»**, քաղաքական-տեսական ամսագիր, ապա՝ երկշաբաթաթերթ։ Ֆրանսիայի կոմկուսի հայկական մասնաճյուղի օրգան։ Լույս է տեսել 1926-1927 թթ., Փարիզում։ Փաստացի խմբագիր՝ Ե․ Չուբար։ Զգալի աշխատանք է կատարել ֆրանսահայ և սփյուռքի այլ գաղթավայրերի բանվորական շրջաններում կոմունիստական գաղափարների տարածման, աշխատավորության համախմբման և հասարակական մտքի մարքսիստական ձևավորման ասպարեզներում։ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Վերլուծական լեզուներ

**Վերլուծական լեզուներ**՝ տիպաբանորեն միևնույն խմբին պատկանող լեզուներ, որոնց մեջ քերականական հարաբերություններն արտահայտվում են ոչ թե բառափոխությամբ (վերջավորությամբ, քերականական հերթագայությամբ), այլ սպասարկու բառերով, բառերի կարգով, հնչերանգով են։ Վերլուծական լեզուներ են անգլերենը, ֆրանսերենը, ժամանակակից պարսկերենը։ Իրականում գոյություն չունեն «մաքուր» վերլուծական և «մաքուր» համադրական լեզուներ, մի կողմից Վերլուծական լեզուներում կարելի է գտնել համադրական լեզուներին հատուկ երևույթներ (ինչպես հերթագայության երևույթը բառի սահմաններում՝ թեքման ժամանակ), մյուս կողմից՝ համադրական լեզուներում տարածված են նաև վերլուծականության երևույթներ։ Լեզուների զարգացման ընթացքում նկատելի է, որ համադրական լեզուներում երբեմն առաջանում են վերլուծական կառույցներ (ինչպես հայերենում) և վերլուծական լեզուներում՝ թեքականության երևույթներ (ինչպես ֆրանսերենում)։ Ըստ այդմ՝ լեզուների դասակարգումը վերլուծական և համադրական խմբերի կատարվում է նրանց ձևաբանական կառուցվածքին բնորոշ լեզվական գերակշռող միջոցների հիման վրա։

Կատեգորիա:Լեզուներ
Կատեգորիա:Լեզուներ ըստ լեզվաբանական բնութագրման
Կատեգորիա:Լեզվաբանական տիպաբանություն
Վեստա

մինի|Վեստայի տաճարը
**Վեստա** (), քաղաքային համայնքի, կուրիայի, տան սրբազան կրակարանի և ընտանեկան կյանքի մաքրության աստվածուհին հին հռոմեական դիցաբանության մեջ։ Համապատասխանում է հին հունական Հեստիա դիցուհուն։ Վեստայի պաշտամունքը ծագել է հնդեվրոպական հնագույն ավանդույթներից։ Հռոմ քաղաքի Վեստայի տաճարում ընտրյալ քրմուհիները՝ վեստալուհիները, որպես պետական հուսալիության և կայունության խորհրդանշան՝ մշտավառ են պահել սրբազան կրակը։ Այդ կրակի մարելը համարվել է դժբախտության նշան։ Սակայն յուրաքանչյուր տարվա վերջին օրը հանգցրել են հին կրակն ու նոր տարվա առաջին օրը (հնում մարտի 1-ին) սրբազան համարվող ծառերի փայտերի շփմամբ վառել նորը, դրանից էլ՝ կուրիայի անդամների կրակարանները։ Վեստաի տաճարի կրակից են վառել նաև հռոմեական նոր գաղութներում կամ բնակավայրերում հիմնված կրակարանները։ Սովորաբար Վեստային են նվիրաբերվել մասնավոր տների նախասրահները (vestibulum)։ Վեստային նվիրված տոնը (Վեստալիա) նշվել է ամեն տարի հունիսի 9-ին․ երևելի հռոմեացիները բոկոտն այցելել են Վեստայի տաճարը և իրենց տների բարօրության համար Վեստայից աղերսել օրհնություն։ Վեստան պատկերվել է քողածածկ դեմքով, ձեռքին՝ թաս, գայիսոն, ջահ և պալադիում (զինավառ աստվածուհու անդրի)։

Կատեգորիա:Կույս աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Հռոմեական դիցարանի աստվածուհիներ
Հենրիկ Վենյավսկի

**Հենրիկ Վենյավսկի** (Wieniawski) (), լեհ ջութակահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։

Ավարտել է Փարիզի կոնսերվատորիան, 1846 թվականին՝ Ժ․ Լ․ Մասսարի ջութակի, 1850 թվականին՝ Ի․ Կոլլետի կոմպոզիցիայի դասարանները։ 1848 թվականից հանդես է եկել եվրոպական շատ երկրներում, 1872-1874 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում (Ա․ Գ․ Ռուբինշտեյնի հետ)։ 1860-1872 թվականներին՝ պալատական մենակատար Պետերբուրգում։ 1862-1868 թվականներին՝ Պետերբուրգի, 1875-1877 թվականներին՝ Բրյոաելի կոնսերվատորիաների պրոֆեսոր։ Վենյավսկի ռոմանտիկական կատարողական ոճի խոշորագույն ներկայացուցիչներից էր։ Նրա նվագում վիրտուոզ թափը, ռիթմական ուժը, երևակայության թռիչքը զուգակցվում էին ջերմ երգայնության հետ։ Իր երկերով Վենյավսկին հարստացրել է ջութակի նվագացանկը, նպաստել հատկապես ջութակի ժանրային պիեսների և գեղարվեստական էտյուդի զարգացմանը։ Մահացել է Ռուսաստանում համերգային շրջագայության ժամանակ։ Վենյավսկիի անունն են կրում երաժշտական մրցույթներ (ջութակահարների՝ Վարշավայում 1935 թվականից, վերականգնված են 1952 թվականից Պոզնանում, իսկ 1957 թվականից՝ նաև կոմպոզիտորների և ջութակի վարպետների)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ