Ջամշեդի Թաթա

**Ջամշեդի Նասարվանդի Թաթա** (, , , ), հնդիկ արդյունաբերող և գործարար, Հնդկաստանի արդյունաբերականացման հայրերից մեկը։ Ջամշեդի Թաթան Tata Group-ի հիմնադիրն է եղել, որը ներկայումս Հնդկաստանի ամենամեծ կորպորացիան է։

## Կենսագրություն
Ջամշեդի Թաթան ծնվել է հարավային Գուջարաթի մի փոքրիկ քաղաքում՝ պարսիկ ծնողների՝ Նուսերվանջիի և Ջիվանբայ Թաթայի ընտանիքում: Նրա հայրը՝ Նուսերվանջի Թաթան, դարձել է Հնդկաստանի առաջին գործարարը պարսիկ ընտանիքից: Նա ընտրել է Մումբայը՝ առևտրի ոլորտում իր հետաքրքրությունները հետապնդելու համար, որտեղ էլ տեղափոխվել է իր ընտանիքի հետ միասին: 

Այդ ժամանակ Ջամշեդի Թաթան 14 տարեկան էր և ընդունվել էր Բոմբեյի Էլֆինսթոուն քոլեջ։ Դեռևս այնտեղ ուսանող լինելով՝ նա ամուսնացել է Հիրաբայ Դաբուի հետ։ 1858 թվականին նա ավարտել է քոլեջը և միացել հոր առևտրային ընկերությանը։ 1868 թվականին Ջ. Թաթան անջատվել է հոր բիզնեսից և հիմնադրել է իր սեփական առևտրային ընկերությունը՝ 21,000 ռուփի սկզբնական կապիտալով։ 

Հաջորդ տարի նա Չինչպոկլիում գնել է սնանկացած ձիթհան, այն վերածել է բամբակագործարանի, ապա 1871 թվականին այն վաճառել է մեծ շահույթով։ 1874 թվականին նա Նագպուրում կառուցել է մեկ այլ բամբակագործարան և 1877 թվականի հունվարին այն անվանել է «Կայսրուհի գործարան»՝ ի պատիվ Վիկտորյա թագուհու՝ այդ տարի Հնդկաստանի կայսրուհու տիտղոսին արժանանալու։ Այս ձեռնարկության հիմնադրմամբ Ջ. Թատան հիմք է դրել Հնդկաստանում ժամանակակից տեքստիլ արտադրությանը։

«Իմպրեսիա» ջրաղացի կառուցմամբ սկսված ժամանակահատվածը Ջ. Թաթայի կարիերայի ամենահաջողակն էր։ Հենց այդ ժամանակ և հաջորդ 30 տարիների ընթացքում նա դրել է իր ապագա արդյունաբերական կայսրության՝ «Թաթա Գրուպի» հիմքերը։ Գործարարը իր կյանքի նպատակը դրել է Հնդկաստանում երեք կարևոր նպատակների հասնելը.
* խոշոր պողպատաձուլական ձեռնարկության հիմնադրումը,
*բարձրագույն ուսումնական հաստատության ստեղծումը, որը համեմատելի կլինի արևմտյան լավագույն համալսարանների հետ,
*հիդրոէլեկտրակայանի կառուցումը։

Ջ. Թաթան ինքը չի կարողացել հասնել բոլոր երեք նպատակներին, սակայն իր համառության և քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ երեքին էլ հասել են նրա ժառանգները և իրավահաջորդները «Թաթա» արդյունաբերական խմբում։
* Tata Steel-ը Ասիայի ամենամեծ և Հնդկաստանի ամենամեծ մասնավոր երկաթի և պողպատի կորպորացիան է, որը տարեկան արտադրել է 4 միլիոն տոննա պողպատ։
*Հնդկաստանի գիտության ինստիտուտը (IISc) Բանգալորում գործող կրթական և հետազոտական ​​ինստիտուտ է, որն աշխատանքի է վերցնում 2000 մասնագետի 48 հետազոտական ​​բաժիններում և լաբորատորիաներում։
*Tata Power-ը Հնդկաստանի ամենամեծ մասնավոր էլեկտրաէներգիա արտադրող ընկերությունն է, որի ընդհանուր արտադրական հզորությունը կազմում է ավելի քան 2300 ՄՎտ։

Ջ. Թաթայի ամենանշանակալի նախագծերից մեկը 1903 թվականին Բոմբեյում (այժմ՝ Մումբայ) գտնվող պատմական Taj Mahal Palace & Tower հյուրանոցի կառուցումն է։ Հյուրանոցը բացվել է 1903 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ մոտավորապես 421 միլիոն ռուփի արժեքով։

Ջ. Թատան իր երկրի հայրենասեր էր։ Նա սերտ կապեր էր պահպանում անկախության համար պայքարող ակտիվիստների հետ, ինչպիսիք են Դադաբհայ Նաորոջին և Ֆերոզշահ Մեհտան։ Նա Հնդկաստանի անկախությունը կապում էր ուժեղ ազգային արդյունաբերության և տնտեսական անկախության ստեղծման հետ։

Ջամշեդի Թատան առաջին էթնիկ հնդիկն էր, որը անձնական ավտոմեքենա է ունեցել (1901 թվականին)։ Հնդկաստանով իր շրջագայության ժամանակ Մարկ Տվենը այցելել է Բոմբեյի Ջամշեդի Թաթա քաղաքը։ Ջամշեդպուր քաղաքը անվանակոչվել է Ջամշեդի Թաթայի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* R. M. Lala: For the Love of India: The Life and Times of Jamsetji Tata (ISBN 0-670-05782-7)

Կատեգորիա:1880-ականներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:1870-ականներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:1900-ականներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Հնդկաստանի տնտեսություն