Ամրոց III (Բրեստ-Լիտովսկ)

**Ամրոց III** (), Բրեստ-Լիտովսկի ամրոց, որը կառուցվել է 1879-1880 թվականներին՝ ամրոցների առաջին օղակի ստեղծման շրջանակներում։ Այն գտնվել է Բրեստի ամրոցից մոտավորապես երեք կիլոմետր արևելք, նախկին Տրիշին գյուղի մոտ, որն էլ այժմ քաղաքի շրջան է։

Պատկանել է Բրեստ-Լիտովսկի ամրոցի Կոբրինի ինժեներական բաժնին։

### Շինարարություն
Տարածքում հետախուզական աշխատանքները սկսվել են 1876 թվականին, շինարարությունը սկսվել է 1879 թվականին և տևել է մեկ տարի։ Ամրոցը կառուցվել է «Ամրոց II» պարզեցված ստանդարտ նախագծի համաձայն։ Դրանից անմիջապես հետո ամրոցի մասնակի արդիականացում է իրականացվել է «կրկնակի լիսեռ» նախագծի համաձայն։ Արդիականացման ընթացքում կառուցվել է առջևի պատնեշ կամ ֆոսոբեյա: Հնգանկյուն հատակագծով ամրոցը կիսամշտական ամրություն է՝ երկու կողմերով, երկու ճակատներով և կիրճով, ամրացված քարե կազեմատ շինություններով: Ամրոցն ունեցել է երկու պատնեշ, որոնք բաժանված են եղել չոր խրամատով (քարե հակադարձ ժայռ չկար): Ներքին պատնեշը, որն ավելի բարձր է եղել՝ նախատեսված է տարբեր տրամաչափի հրետանային զենքերի տեղադրման համար: Արտաքին կամ ստորին պատնեշը և ֆոսոբեյան նախատեսված է եղել հետևակի կրակային դիրքերի համար: Ամրոցի կիրճում (հետևի մասում) կառուցվել է նաև պատնեշ, որի մեջ կառուցվել են չորս անցումներ՝ հետևի մասի հետ կապ հաստատելու համար:

Ներքին պարսպի հաստությունը հատվում է երեք աղյուսե նկուղային անցումներով, որոնք ամրոցի բակը միացնում են չոր խրամատին։ Յուրաքանչյուր նկուղային անցումի կողքերից միացված է վառոդի պահեստատուփերով, իսկ յուրաքանչյուրում կա երկուական նկուղային անցում։ Վեց պահեստատուփերից չորսը նախատեսված են եղել 480 տակառ վառոդ պահելու համար, երկուսը՝ արկերի համար։ Յուրաքանչյուր պահեստատուփի ծայրում կա հատուկ սենյակ՝ կերոսինային լամպ տեղադրելու համար։ Այս միջանցքը նկուղի սենյակին միացված է եղել ապակե պատուհանով։ Այս կերպ նկուղները լուսավորվել են առանց լամպի կրակից պայթյունի վտանգի։ Կենտրոնական նկուղային անցումի մասի նկուղներից վերև են դուրս եկել երկու լիսեռ, իսկ կողայիններից՝ մեկը նախատեսված է եղել լիսեռի վրա լիցքեր և արկեր բարձրացնելու համար։ Յուրաքանչյուր լիսեռի վերևում եղել է կեռիկ, որի վրայով նետել են պարան, որն օգտագործվել է արկերը բարձրացնելու համար։ Վառոդի տակառները պահվել են փայտե դարակների վրա։ Մետաղին հարվածելիս կարող է առաջանալ կայծ, իսկ այդ պայթյունի վտանգը կանխելու համար նկուղի դռների բոլոր մետաղական մասերը ձուլված են եղել կարմիր պղնձից։ Նկուղի մուտքը փակված է եղել փայտե երկփեղկ դռներով, որոնք ծածկված են եղել տանիքի երկաթե թերթերով, իսկ դրանց ետևում տեղադրվել են միափեղկ ցանցկեն դռներ՝ տաք եղանակին նկուղի օդափոխությունն ապահովելու համար:

մինի|400px|Ամրոցի երկրային պրոֆիլ (1877)

Ներքին պարսպապատն ունի 8 աղյուսե ապաստարան՝ 3-ը ճակատային մասում և մեկը՝ կողքերին։ Յուրաքանչյուր ապաստարան միահարկ կազեմատ է՝ 36 քառակուսի մետր մակերեսով կամարակապ առաստաղով, որը կարող էր ծառայել որպես ապաստարան 5-9 հրանոթային անձնակազմի համար։ Կազեմատների հատակները պատրաստված են ասֆալտից, իսկ ցուրտ եղանակին տաքացնելու համար տեղադրվել են Ուտերմարկի վառարաններ։ Կազեմատները փակվել են կրկնակի թերթիկով փայտե դռներով, որոնց երկու կողմերում էլ պատուհան է եղել լուսավորության համար:

Ամրոցի կիրճին հարակից են երեք մեծ հողե անցումներ (մեկը՝ մեջտեղում և երկուսը՝ կողքերում՝ կողքերին զուգահեռ), որոնք հատում են ամրոցի բակը և ծածկում այն կողային կրակոցներից: Ընդհանուր առմամբ, ամրոցը կարող էր տեղավորել 250 մարդուց բաղկացած կայազոր և մոտ 20 զենք:

Ամրոցի կառուցման և դրա վրա դրված սալահատակի արժեքը կազմել է 211,527 ռուբլի և 49 կոպեկ։ Համաձայն 1895 թվականի «Բրեստ-Լիտովսկի ամրոցի սովորական սպառազինության աղյուսակի»՝ Ամրոց II-ը զինված է եղել չորս 8 դյույմանոց (200 մմ) թնդանոթով, տասնմեկ 6 դյույմանոց (150 մմ) թնդանոթով՝ 190 ֆունտ (3.11 տոննա) քաշով, երեքը՝ 12 ֆունտ (5.4 կգ) քաշով, երեքը՝ 24 ֆունտ (11 կգ) քաշով և չորս կիսաֆունտանոց (81.9 կգ) ականանետներով:

Շինարարության ավարտից գրեթե անմիջապես հետո առաջացել է ամրոցի արդիականացման հարցը: Մեկ տարի անց (1881 թվականին) այդ նպատակով մշակվել է նախագիծ, որը նախատեսված է գլխի և երկու ուսի կիսակապոնիերի կառուցում, լանջերին և ճակատներին աղյուսե հակակարկտի կառուցում, կիրճում աղյուսե թեք պատի կառուցում, ինչպես նաև կիրճի զորանոցի կառուցում՝ 10 կազեմատներով: Նախատեսված աշխատանքների գնահատված արժեքը կազմել է 192,500 ռուբլի: Սակայն II ամրոցը (և հարևան III ամրոցը) արդիականացնելու փոխարեն որոշվել է կառուցել երկու նորը, ինչը հնարավորություն է տվել կիսով չափ կրճատել ամրոցների միջև եղած բացերը հյուսիսային ուղղությամբ, որը համարվում է ամրոցի համար ամենակարևորը:

Ամրոցը հնարավորություն է տվել կրակել առջևի տեղանքում, բայց իրականում Կոբրինի ամրոցի առջևում գտնվող հրետանային մարտկոցն է եղել։ Ամրոցի թերությունը կիրճի զորանոցի բացակայությունն է եղել, ինչը նշանակել է, որ խաղաղ ժամանակ այնտեղ մշտական կայազոր չէր կարող տեղավորվել։ Սա նաև պաշարման ժամանակ անվտանգ ապաստարանների պակասի պատճառ է դարձել:

### Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներ
1915 թվականի ամռանը այստեղ տեղակայված են եղել Բրեստ-Լիտովսկի ամրոցի հրետանու 12-րդ և 19-րդ վաշտերի ստորաբաժանումները: Պետական աշխարհազորի 87-րդ բրիգադի 642-րդ հետևակային Վոլինի ջոկատի 2-րդ վաշտը տեղակայված է եղել ամրոցի մոտակայքում գտնվող խրամատներում: Ռուսական ստորաբաժանումները նահանջել են, երբ գերմանացիները մոտեցել են՝ խլելով ամրոցի զենքերը և թողնելով ամրությունները անվնաս:

1941-1944 թվականների օկուպացիայի ժամանակ այն դարձել է Բրեստի բնակիչների զանգվածային մահապատժի վայր նացիստների կողմից։ Ավելի ուշ պարիսպների միջև ընկած գերեզմաններում հայտնաբերվել են գրեթե 1000 մարդու մնացորդներ:

### Ամրոցն այսօր
1963 թվականին այն հայտնվել է արդյունաբերական զարգացման փուլում (Բրեստի էլեկտրամեխանիկական գործարան) և ապամոնտաժվել։ Մասամբ պահպանվել են միայն երեք աղյուսե կազեմատներ, որոնք այժմ գտնվում են ձեռնարկության տարածքում և օգտագործվում են որպես գործարանային պահեստներ:
Պատկեր:Форт III. Каземат 1.jpg|Առաջին գոյատևող կազեմատը
Պատկեր:Форт III. Каземат 1. Тыл.jpg|Սա հետևի կողմից է
Պատկեր:Форт III. Каземат 2.jpg|Հետևի կողմից է
Պատկեր:Форт III. Каземат 3.jpg|Երրորդ գոյատևող կազեմատը


## Տես նաև
* Բրեստի ամրոց

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1880 հիմնադրումներ