Ժոզե Տրինդադե Կոելյու

**Ժոզե Տրինդադե Կոելյու** (, ), Պորտուգալացի գրող. Գյուղական պատմվածքի ժանրի լավագույն ներկայացուցիչը 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի պորտուգալական գրականության մեջ։

## Կենսագրություն
Նա հակիրճ նկարագրել է իր կյանքը հետմահու հրատարակված ինքնակենսագրականում (Auto biographia, Diário de Notícias, 1908): Նա գրել է իր առաջին պատմվածքները, երբ դեռ սովորում էր Պորտոյի քոլեջում (O Engeitado, Uma Trovoada): Հոր հետ լարված հարաբերությունների պատճառով նա սովորել է իր միջոցներով և ստանձնել ցանկացած ցածր վարձատրվող աշխատանք։ Այդ ժամանակ նա հանդիպեց Կամիլո Կաստելո Բրանկոյին, ով սկսեց հովանավորել երիտասարդին։ 1885 թվականին ավարտել է Կոիմբրա համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Համալսարանում նա գրում էր պարբերականների համար՝ ստորագրելով Բելիզարիո և Պորտա Ֆերրեա կեղծանուններով, իսկ ավելի ուշ հայտնի դարձավ իր անունով՝ Տրինդադ Կոելյո։

Աշխատել է դատական ​​համակարգում և 4 տարի անցկացրել Պորտալեգրեում, որտեղ հիմնել է երկու տեղական թերթ (Gazeta de Portalegre և Comercio de Portalegre) և դարձել նրանց գրական խմբագիրը։ 1891 թվականին նա տեղափոխվել է Լիսաբոն, որտեղ հիմնել է երեք օրաթերթ (Պորտուգալիա, Նովիդադես և Ռիփորթեր)։ Նա երեք ամիս անցկացրեց Աֆրիկայում, որտեղ ապահովեց 30 անմեղ մարդկանց ազատ արձակումը: Իր կյանքի վերջին տարիները՝ 1895 թվականից մինչև ինքնասպանությունն անցկացրել է Լիսաբոնում, որտեղ վարել է դատավորի պաշտոնը։

1906 թվականին ընդունվել է Լիսաբոնի մասոնական «Սոլիդարիթի» (Solidariedade) օթյակը, որը գտնվում էր Պորտուգալիայի Մեծ Արևելքի իրավասության ներքո։ Ընդունել է «Վերանորոգիչ» խորհրդանշական անունը։ Ունեցել է հանրապետական ​​քաղաքական հայացքներ։

Տրինդադ Կոելյոն իր ժամանակակիցների կողմից համարվում էր գրականության մեծ հեղինակություն և իրավաբանության մասնագետ։ Նա մասնակցել է իր ժամանակի օրենքների մշակմանը և Լիսաբոնի Միջազգային իրավական կոնգրեսում հանդես եկել մամուլի ազատության օգտին։ Այնուամենայնիվ, նա զգաց հիասթափություն և դառնություն, հոգնածություն իր ջանքերի ապարդյունությունից։ Երբ վերջապես հուսահատությունն ու ավերածությունը տիրեցին, նա ինքնասպան եղավ։

## Գրական ստեղծագործություն
Իր իրավաբանական և լրագրողական գործունեությանը զուգահեռ՝ Տրինադ Կոելյոն հայտնի դարձավ որպես գրող։ Հատկապես հայտնի են In Illo Tempore հուշերի գիրքը (1902, 1985-ին հրատարակված 7 հրատարակություն) և Os Meus Amores գյուղական պատմվածքների ժողովածուն (1891, 16-րդ հրատարակություն 1978)։ Գյուղի պատմությունը (conto rústico) համարվում է 19-րդ դարի վերջի պորտուգալական գրականության առանձին ժանր։ Ազգային ակունքներին վերադառնալու իրենց կոչում այս ստեղծագործությունները կրում են սաուդոզիզմի և նեոգարետիզմի դրոշմը: Հաջողված այլ հայտնի ստեղծագործություններից են À Lareira և Abyssus-Abyssum:

Խոսե Ֆրանցիսկո Տրինդադ Կոելյոն հայտնի է որպես գյուղական պատմության ժանրի ամենատիպիկ ներկայացուցիչ։ Այս ժանրին նախկինում անդրադարձել են Ալեքսանդր Հերկուլանոն O Pároco da Aldeia-ում, Ռոդրիգո Պագանինոն Contos do Tio Joaquim-ում և Teixeira de Queirós-ը Arvoredes-ում (1895): Ժուլիո Դինիսը իր հաջողության մի մասը պարտական ​​էր նրանով, որ նա փորձեց գտնել իր ընթերցողներին քաղաքում, քանի որ պորտուգալացի մտավորականները սերում էին գյուղական հողատեր ընտանիքներից, բայց համալսարանից հետո բնակություն հաստատեցին քաղաքներում: Սա ծնեց գյուղական ուղղվածություն ունեցող պատմվածքների և վեպերի նորաձևություն, որոնք ներկայացնում են հարազատ գյուղի մանկության հիշողությունները, լեռների լանջերին խաղողի այգիները, ժողովրդական փառատոները և սոցիալապես սուր վերլուծության բացակայությունը:

Os Meus Amores պատմվածքների գիրքը «գյուղական կյանքի տխուր ու նոստալգիկ ակնարկ է, ընդմիջված մանկության հուշերով, որը հոգնած քաղաքի բնակչին թվում է մի տեսակ կորած դրախտ»։ Ժողովածուի պատմվածքները ներկայացնում են իրականության ուտոպիստական ​​ընկալում. դրանցից մեկի վերնագիրը մատնանշող է՝ «Գյուղական իդիլիա» (Idílio Rústico), որտեղ հերոսներից մեկն այնքան տոգորված է սիրով և համակրանքով իրեն շրջապատող ամեն ինչի հանդեպ հոգով։ Ֆրանցիսկոս Ասիզացու, որ պատրաստ է եղբայրանալ սեփական էշի հետ։ Ըստ A. J. Saraiva-ի և O. Lopes-ի, Os Meus Amores ժողովածուի վերլուծությունը հանգեցնում է գյուղական պատմվածքի ժանրի հիմնական ուշադրության, սոցիալական նշանակության և արդիականության բացատրությանը: Ժամանակագրական առումով, անթոլոգիայի պատմությունները գրվել են այն բանից հետո, երբ պորտուգալացիներն ընդունել են 1890 թվականի նվաստացուցիչ բրիտանական վերջնագիրը։ A. J. Saraiva-ն և O. Lopes-ը հենց այդ ամսաթվով են նշում ժամանակակից պորտուգալական գրականության սկիզբը: Գրողը ստորագրել է նաև գրական ազգայնականության առաջին մանիֆեստը՝ Revista Nova-ում (1893 թ.) հոդվածը, որն ուղղված է 1870-ականների սերնդի (Geração de 70) և այլ խմբերի, այդ թվում՝ սիմվոլիստների ստեղծագործություններում օտար ամեն ինչի դեմ։ Այս փաստը վկայում է գրողի մոտ 1890-ականների սերնդի պորտուգալական գրական ազգայնականության հետ (Geração de 90): Բացի այդ, Տրինադ Կոելյոյի պատմվածքների հովվերգական թեման կրում է որոշակի նատուրալիստական ​​երանգավորում՝ մարդու մեջ թաքնված կենդանական բնազդների վեհացումով։ Այսպիսով, A. J. Saraiva-ն և O. Lopes-ը Տրինդադ Կոելյոյին դասում են բնագետների շարքին:

Գրողն անցավ տասնամյա գրական հանգստության միջով, որն ընդհատվեց 1900-ականների հենց սկզբին։ 1906 թվականին նա հրատարակեց Պորտուգալիայի քաղաքացու քաղաքական ձեռնարկը (Manual Político do Cidadão Português)՝ ուղղված պլուտոկրատական ​​բռնապետությունների դեմ։ Աշխատությունը հետագայում լրացվել և վերախմբագրվել է։ Դրանում հեղինակը շոշափել է այն ասպեկտները, որոնք չեն լուսաբանվել «Os Meus Amores» գյուղական պատմվածքների ժողովածուում, սակայն պահպանել են ոճի հստակությունն ու ազատությունը:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Պորտուգալացի գրողներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի լրագրողներ