open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Զուգապար

մինի

**Զուգապար՝** պար, որը կատարվում է երկու գործընկերների հետ, որպես կանոն, տղամարդու և կնոջ կողմից, ի տարբերություն միայնակ և խմբակային պարի։ Որպես կանոն, գործընկերները միասին են մնում պարի ժամանակ և, եթե պարում միաժամանակ մասնակցում են մի քանի զույգեր, յուրաքանչյուր զույգ պարում է մյուսնեից անկախ։

Հայկական պարերի մեջ որպես տեսակ լայնորեն ընդունված է։ Շարժումները ընթանում են երբեմն որպես երկխոսություն, երբեմն կրկնում են իրար, երբեմն շարունակում մեկը մյուսին։ Պարաձևը հնագույն ծագում ունի։ Կատարում են միևնույն և տարբեր սեռերի ներկայացուցիչները միասին։

Բնութագրվում է գործընկերների միջև դերերի հստակ տարանջատմամբ։ Գործընկերներից մեկը (որպես կանոն, տղամարդը) առաջատար է, մյուսը հետևող։

Սպորտային պարահանդեսային պարեր՝
մինի
# Ջայվ
# Ռումբա
# Սամբա
# Չա-չա-չա
# Պասադոբլ
# Կվիկստեպ
# Դանդաղ Ֆոկստրոտ
# Դանդաղ վալս
# Վիենսկի վալս
# Տանգո

Սոցիալական պարեր՝
մինի
* Խաստլ
* Սալսա
* Բաչատա
* Կիզոմբա
* Արգենտինական տանգո
* Մատչիշ
* Սամբա դե Գաֆիերա
* Ֆորրո
* Լինդի-հոպ
* Սվինգ
* Ռիթմ Արևմտյան ափին

## Խմբային պար
Պարային զույգ կարող է հիմք դառնալ ձևավորման պար, շուրջպար և պար։ Այդ տեսակի խմբային պար է, որտեղ պարողներ ձևավորվում են զույգ և պարում, կամ հարկերի վերաբերյալ, որոնք վերահսկում են, քանի որ յուրաքանչյուր զույգ պարում են միասին, և ինչպես յուրաքանչյուր զույգ շարժվում են համաձայնությամբ այլ զույգերի։

## Կրկնակի պարային գործընկեր
Այս տեսակի պարի ներառում է պար երեք մարդ միասին։ Մի տղամարդ երկու կին կամ մի կին երկու տղամարդու հետ։ Սոցիալական պարեր, խորը գործընկերությունն առավել հայտնի ժամանակներում, երբ զգալի ժողովրդագրական սեռական անհամամասնությունը տեղի է ունենում երկու սեռերի Օրինակ, դա տեղի է ունենում պատերազմների ժամանակ։ բանակում զգացվում է կանանց, իսկ քաղաքացիական անձանց շրջանում կարող է պարողներ հիմնականում կանայք։

1980-ականներին, կրկնակի կրկնապատկվում պարը հաճախ կատարվում է Հյուսիսային Չիկագոյում, Սալսա և ռիթմ դանս հանրության, փորձառու առաջնորդների երկու հետևորդների։

Կան մի շարք ժողովրդական պարերի, որ առանձնահատկությունն է տեղադրել։ Նրանց թվում են «ռուսական Եռյակը» և լեհերեն ժողովրդական պարեր, որտեղ տղամարդը պարում է երկու կամ ավելի կանանց հետ։ Մարդաշատ պարը կոչվում է «Եռյակը», նույնպես հայտնի չէ։

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт ФТСР (Федерация танцевального спорта России)
* Русский танцевальный союз
* 2dance.tv  Парный танец. Видео со всего мира

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարեր
Կատեգորիա:Հայկական պարեր
Շոլոմ Ալեյխեմ

**Շոլոմ Ալեյխեմ** (Շոլոմ Նոխումովիչ Ռաբինովիչ, ), հրեա գրող։

## Գործունեություն
Գրել է իվրիտով, իդիշով, ռուսերենով։ Հետևել է հրեական և ռուս գրականությունների դեմոկրատական ու լուսավորական ավանդույթներին։ «Շոմերի դատը․․․» (1888) պամֆլետում, «Աղքատության թեման հրեական գրականության մեջ» հոդվածաշարում Շոլոմ-Ալեյխեմը պայքարել է ընդդեմ բուլվարային գրականության ու հովվերգական ռոմանտիկայի, հանուն ռեալիստական ժողովրդական գրականության։ «Մենդեր Բլանկը և նրա փոքրիկ ընտանիքը» (1887) վեպում Շոլոմ-Ալեյխեմը ծաղրի է ենթարկել բուրժուային, իսկ «Ստեմպենյու» (1888) և «Իոսելե-Սոխակ» (1889) վեպերում ստեղծել ժողովրդի ծոցից դուրս եկած տաղանդավոր մարդկանց ռոմանտիկական կերպարներ։ 1892 թվականից հրատարակել է «Մենախեմ-Մենդըլ», 1894 թվականից՝ «Տեվյեն կաթնավաճառ» վիպակների առանձին գլուխներ, որոնցում նրա հումորը հասել է կատարելության։ Շոլոմ-Ալեյխեմի ստեղծագործության մի զգալի շրջանն անցել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության նշանաբանով։ 1900-ական թվականների սկզբներին գրողը կապեր է հաստատել Լ․ Տոլստոյի, Ա․ Չեխովի, Մ․ Գորկու, Վ․ Կորոլենկոյի հետ, իր ստեղծագործություններն ընթերցել մտավորականների և աշխատավոր երիտասարդության անլեգալ ու կիսալեգալ ժողովներում՝ Լեհաստանում, Լիտվայում, Լատվիայում, ստեղծել երգիծական պամֆլետներ ընդդեմ ինքնակալության։ «Ջրհեղեղ» (1906) վեպում Շոլոմ-Ալեյխեմը փորձել է տալ դարաշրջանի ընդարձակ պատկերը, ստեղծել հեղափոխականների կերպարներ։ Ռեակցիայի սկսվելուց հետո մեկնել է Ամերիկա, այնուհետև՝ Շվեյցարիա։ Հեղինակի հակակապիտալիստական միտումներն են արտացոլված «Թափառող աստղեր» (1909-1911) վեպում, պատմվածքներում և հատկապես «Մանուկ Մոտլը» (մսա-1, 1907, հայ․ հրտ․ 1937) վիպակում։ 1908 թվականին Շոլոմ-Ալեյխեմը վերադարձել է Ռուսաստան։ 1914 թվականին Գերմանիայից, որտեղ բուժվում էր, անցել է ԱՄՆ։ Կյանքի վերջին տարիներին Շոլոմ-Ալեյխեմը հրատարակել է «Արյունոտ կատակ» (1912) վեպը, աշխատել դրամատիկ ստեղծագործությունների («Խոշոր շահում», 1915) և ինքնակենսագրական «Տոնավաճառից» (անավարտ) վեպի վրա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմն իր ցասումնալից արձագանքն է գտել նրա «Հազար ու մեկ գիշերվա հեքիաթներ» (1914) պատմվածաշարում։ Շոլոմ-Ալեյխեմի ստեղծագործությունը թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով։

## Ստեղծագործություններ
* Այդ երկու հակասեմիտը

## Գրականություն
* Ռիվա Ռուբինա, Շոլոմ Ալեյխեմ

## Արտաքին հղումներ
* Շոլոմ-Ալեյխեմի ստեղծագործությունները Գրքասերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Հուսիկ Զոհրաբյան

**Հուսիկ Զոհրաբյան** (), արքեպիսկոպոս, եկեղեցական-հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
1916 թվականին առաջին կարգի դիպլոմով ավարտել է Մոսկվայի Համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Հուսիկ սրբազանը 1941 թվականի ապրիլի 12-ին Սուրբ Էջմիածնում գումարված Ազգային-եկեղեցական ժողովի կողմից միաձայն ընտրվել է Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ։

## Գործունեություն
Խրիմյան Հայրիկը 1900 թվականին նրան նշանակել է Ս․Սինոդի (1900-1904), ապա՝ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի քարտուղար (1900-1907) և Մայր Աթոռի դիվանապետ։ 1905-1912 թվականներին պաշտոնավարել է Գևորգյան ճեմարանում, դասավանդել հայ և ընդհանուր եկեղեցու պատմություն։ 1909-1910 թվականներին եղել է Մատթեոս Բ Կոստանդնուպոլսեցի Իզմիրյանի անձնական քարտուղարը։ Այնուհետև ծառայության բերումով տեղափոխվել է Ռուսաստան։ Գևորգ Ե Սուրենյանց կաթողիկոսի բարձր կարգադրությամբ Հուսիկ վարդապետը նշանակվել է Սանկտ Պետերբուրգի և Մոսկվայի հայկական եկեղեցիների հոգևոր հովիվ։1913-1917 թվականներին Լազարյան ճեմարանի հայագիտության բաժնում դասվանդել է՝ հայոց պատմության և հայ եկեղեցու պատմության առարկանները։ 1920-1922 թվականներին եղել է Ռումինիայի հայոց հոգևոր հովիվ։ 1924 թվականին նա օծվել է եպիսկոպոս։ Հուսիկ սրբազանը զբաղվել է նաև գիտական աշխատանքներով։

Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանն ավարտելուց հետո, 1896 թվականին մեկնել է Գերմանիա, սովորել Բեռլինի, Հալլեի, Լայպցիգի համալսարաններում, ավարտել վերջինիս պատմափիլիսոփայության ֆակուլտետը, հետագայում՝ նաև Մոսկվայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը (1916, հեռակա)։ Դասախոսել է Գևորգյան (1905-1912), Լազարյան (1913-1917) ճեմարաններում, եղել Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ և թեմական դպրոցի տեսուչ (1918-1920), Ռումինիայի հայկական թեմի առաջնորդ (1920-1942)։ Պայքարել է Ռումինիայից հայերին արտաքսելու ֆաշիստական հրամանի դեմ՝ օժանդակելով դրա չեղյալ համարելուն։ Աշխատակցել է ռումինահայ մամուլին, գրել «Հայ եկեղեցու պատմությունը քրիստոնեության մուտքից մինչև մեր օրերը» գիրքը (1934, ռում.)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ առաքելական արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Վանդլից

**Վանդլից** (), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բրանդենբուրգի տարածքում։

Մտնում է Բարնիմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 21704 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը կազմում է 164,13 կմ2։ Պաշտոնական կոդը՝ 12060269։

Համայնքը բաժանվում է 9 գյուղական շրջանների։

## Պատկերասրահ

08-07 Wandlitz Holzkunst2.JPG
2008 0510 wandlitzsee 0053.JPG
Bahnbrücke B273 über NEB-Strecke Wandlitz 2010-06-25 AMA fec (3).jpg
Bahnbrücke B273 über NEB-Strecke Wandlitz 2010-06-25 AMA fec (2).JPG
2010-04-23 Wandlitz Waldhotel fec AMA.B 768.JPG
2010-05-23 Kl'felde - AMA.B fec - 174.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Շերեփավոր հիդրոտուրբին

[մինի|Պելտոնի տուրբինը Վալխենզեի հիդրոէլեկտրակայանում ([Գերմանիա)]]

**Շերեփավոր հիդրոտուրբին**, **Պելտոնի տուրբին**, (, ամերիկացի ինժեներ Լեստեր Ալան Պելտոնի անունով), ջրի հոսքի կինետիկ էներգիան օգտագործող ակտիվ հիդրավլիկական տուրբինների առավել տարածված տեսակ։ Շերեփավոր հիդրոտուրբինի հոսային մասը բաղկացած է ծայրափողակից, աշխատանքային անվից և կողմնատար կանալից։ Ճնշման խողովակաշարից ջուրը ծայրափողակի միջով մատուցվում է աշխատող անվի թիակներին (շերեփներին)՝ շերեփի մեջտեղով անցնող շրջանագծի շոշափողի ուղղությամբ։ Շերեփավոր հիդրոտուրբինների մեծ մասն ունի 18-26 թիակ։ Տարբերում են հորիզոնական և ուղղաձիգ լիսեռով շերեփավոր հիդրոտուրբիններ։ Շերեփավոր հիդրոտուրբինների հզորությունը հասնում է մինչև 110 Մվտ․ դրանք սովորաբար կիրառում են 500-600 ֊մետրից ավելի էջքի դեպքում։ Տաթևի ՀԷԿ-ում գործում են 54,6 Մվտ հզորության շերեփավոր հիդրոտուրբիններ։

Կատեգորիա:Տուրբիններ
Կատեգորիա:Տեխնիկական սարքեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Զինվորների Ալեքսանդրապոլի սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպություն

**Զինվորների Ալեքսանդրապոլի սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպություն**, ձևավորվել է 1901-1902 թվականներին։ Խնդիր էր դրել ձեռք բերել «խոսքի, միությունների, ժողովների, մամուլի ազատություն»։ Կապ է պաշտպանել Երևանի, Կարսի, Սարիղամիշի կայազորների սոցիալ-դեմոկրատների հետ։

Կազմակերպությունը մասնակցել է Ստեփան Շահումյանին ՌՍԴԲԿ IV համագումարի պատգամավոր ընտրելուն։ Ռուսաստանում 1905 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերյան շարժումների ժամանակ սոցիալ-դեմոկրատները զորամասերի հրամանատարներից պահանջել են ժողովրդի վրա կրակելու հրամաններ չտալ, զորքը ոճրագործության նպատակով չօգտագործել և այլն։ 1905 թվականի նոյեմբերին Ալեքսանդրապոլի երկաթուղային բանվորների հետ ցույցի են դուրս եկել 153-րդ (Բաքվի), 229-րդ, հրետանային 150-րդ և այլ գնդերի զինվորները։

Բանվորների դեպուտատների սովետների օրինակով Ալեքսանդրապոլի զորամասերում ստեղծվել են զինվորական հեղափոխական խորհուրդներ, որտեղ մեծամասնություն են կազմել բոլշևիկներր։ 1905 թվականին կազմակերպությունում եղել է 150 անդամ, այն ունեցել է անլեգալ սոցիալ-դեմոկրատական գրադարան, ուր պահվել են կուսակցական ընդհատակյա հրատարակությունները («Իսկրա», «Պրոլետարի», «Պրոլետարիատի կռիվը», «Կավկազսկի ռաբոչի լիստոկ»)։

Կատեգորիա:Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (ՀԽՍՀ)
Միսակ Տեր-Գևորգյան

**Միսակ Կարապետի Տեր-Գևորգյան** (), Հարավային Կովկասում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։

17 տարեկանում մեկնել է Բաքու և որպես խառատ աշխատել Բալախանիի արհեստանոցներից մեկում։ 1903 թվականին հեղափոխական գործունեության համար հեռացվել է աշխատանքից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է գործող բանակում, քաղաքական աշխատանք տարել զինվորների շրջանում։ 1919 թվականին Տեր-Գևորգյանի մասնակցությամբ Հաջիղարայում ստեղծվել է կոմունիստական բջիջ։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո եղել է Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) գավգործկոմի նախագահի, Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) տեքստիլ կոմբինատի տնօրենի տեղակալ, 1933 թվականից՝ Լենինականի ԲԳՏ-յան նախագահ, հանրապետության արդկոոպերացիայի ապահովագրության վարչության նախագահ և այլն։ 1944 թվականին անցել է կենսաթոշակի։ Ընտրվել է ՀԽՍՀ ԿԳԿ-ի, Հայաստանի արհեստակցական միությունների կենտրոնական խորհրդի անդամ։

Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Մանլեու (քաղաք)

**Մանլյեու** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 17,2 կմ²։ Բնակչությունը՝ 20450 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 79 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Անվանի անձինք
*Ֆրանկի Սարբո (1904-1976) –ավազակ
*Ջերարդ Օտետ–ֆուտբոլիստ
*Մերսե Մոլիստ–լրագրող
*Խուան Անտոնիո Սամարանչ (1920-2010)–գործարար և քաղաքական գործիչ, Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի 7-րդ նախագահ (1980-2001)։ Համարվում է 20-րդ դարի օլիմպական շարժման ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը։ Եղել է ՄՕԿ-ի ցմահ պատվավոր նախագահ։
* Խոսեպ Վիլյադոմատ (1899-1989) - քանդակագործ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Manlleu-santamaria-4-2-07_004.jpg
Պատկեր:Manlleu-vilacetrú-4-2-07_002.jpg
Պատկեր:Manlleu-ermita_de_Sant_Jaume-20-1-07_010.jpg
Պատկեր:Manlleu-plaza-4-2-07_003.jpg
Պատկեր:Manlleu-santpau-4-2-07_001.jpg
Պատկեր:Manlleu-puigagut-23-1-07_014.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Página del Ayuntamiento 
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña 
*  El Manlleu d'ahir: fotos antiguas e información histórica 
*   Vídeo de El Manlleu d'ahir 
* Fotos comparativas de Manlleu 
* Manlleu en el Diccionario de Pascual Madoz (1850) 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կորին

**Կորին** (գերմաներեն՝ Chorin) — կոմունա Գերմանիայում, համայնքային կենտրոն, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Ենթարկվում է Բրից-Կորինի ղեկավարմանը։ Բնակչությունը 2381 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 121,62 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 045.

Կոմունան ստորոբաժանվում է 7 գյուղական շրջանի։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հիմար մատ

**Հիմար մատ**, շախմատային պարտիայում երկրորդ քայլին արված մատ (ամենաարագ մատը դասական շախմատում)։

Ավելի լայն իմաստով՝ հիմար մատը պարտիայի սկզբնական փուլում h4-e1 կամ h5-e8 անպաշտպան անկյունագծերից մեկով թագուհով կամ (որն ավելի քիչ է հանդիպում) փղով արվող մատ։

## Պարտիայի քայլերը
**1.f2-f3 e7-e6**

**2.g2-g4 Թd8-h4#**

Կա հիմար մատի ութ տարատեսակ։ Այսպես, սպիտակները կարող են խաղալ ոչ թե f3, այլ f4։ Կամ սկզբում քայլել ոչ թե «f», այլ «g» զինվորով։ Ինչպես նաև սևերը կարող են տեղափոխել ոչ թե e6, այլ e5։

## Նմանատիպ գաղափարներ
* Հիմար մատի գաղափարներ կարելի է նկատել Հոլանդական պաշտպանությունում կիրառվող հետևյալ հայտնի ծուղակում.
**1.d4 f5 2.Փg5 h6 3.Փh4 g5 4.Փg3 f4** Վերջին քայլով սևերը ցանկանում են շահել փիղը։ **5.е3** 6.Фh5× գաղափարով, հիմար մատի հիմնական գաղափարը։ **5…h5 6.Փd3?!**. ավելի լավ է՝ 6.Փе2, սակայն վերջին քայլով սպիտակները ծուղակ են նախապատրաստում։ **6…Նh6**` պաշտպանվելով 7.Сg6×-ից, սակայն… **7.Թxh5+! Նxh5 8.Փg6×**.
* Նման գաղափար է հանդիպում նաև Օուենի պաշտպանությունում. 
**1.e4 b6 2. d4 Փb7 3.Փd3 f5 4.exf5 Փxg2 5.Թh5+ g6 6.fxg6 Ձf6?? 7.gxh7 Ձxh5. 8.Փg6×**

## Հիմար մատը գործնական շախմատում
Նորվեգիայի Տրոմսյո քաղաքում 2014 թվականին կայացած շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայի 4-րդ տուրում կանանց պայքարում գրանցվել է օլիմպիադայի ամենակարճ` 3 քայլից «հիմար մատով» ավարտված պարտիան։ Այն տեղի է ունեցել Տոգոյի և Զիմբաբվեի կանանց հավաքականների 2-րդ տախտակի վրա խաղացող Ռհոդու Մասիյազիի և Ակուա Էսսե Կոսիֆեի միջև։ Տոգոյի հավաքականի ներկայացուցիչը կարողացել է սպիտակ խաղաքարերով 3 քայլից (1.e4 g4 2.d4 f6 3.Թh5#) մատ անել։

## Տես նաև
* Մատ
* Մանկական մատ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շախմատի դպրոց

Կատեգորիա:Շախմատային եզրույթներ
Կատեգորիա:Շախմատային մատեր
Վերնոյխեն

**Վերնոյխեն** (գերմ. Werneuchen) — քաղաք Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 7920 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 116,33 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 280։

Քաղաքը բաղկացած է 9 քաղաքային համայնքներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Զոման

**Զոման**, նյարդալուծանքային թունավոր նյութ, մեթիլֆոսֆոնաթթվի պինակոլինային էսթեր։ Անգույն, քիչ ցնդող հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը՝ 42&nbsp;°C (0,2 մմ սնդ․ սյուն), խտությունը՝ 1040 կգ/մ³։ Զոման սահմանափակ է լուծվում ջրում, օրգանական լուծիչներում՝ անսահմանափակ։ Հիդրոլիզվում է ջրով (շատ դանդաղ), թթուների, հիմքերի և ամինների ջրային լուծույթներով (զգալիորեն արագ)՝ առաջացնելով ոչ թունավոր նյութեր։ Մաշկի վրա ընկնելիս առաջացնում է ընդհանուր թունավորում։ Մահացու քանակությունը օդում՝ 0,02 մգհ ազդեցության մեկ րոպեի ընթացքում։ Պաշտպանվում են հակագազով և պաշտպանական հագուստով։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծայրահեղ վնասակար նյութեր
Կատեգորիա:Քիմիական զենք
Զիդովեր Ֆլիս

**Զիդովեր Ֆլիս** (գերմ. Sydower Fließ) — կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Գտնվում է Բիզենտալ-Բարնիմի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 866 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 32,31 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 250։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 2 գյուղական համայնքի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալտյունտենդորֆ

**Ալտյունտենդորֆ** (), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Գտնվում է Յոչիմստալի (Շորֆհայդե) ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 749 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 13,09 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 012։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Զինվոր

մինի|ՀՀ ԶՈՒ օդադեսանտային զորքերի զինծառայողները զորահանդեսի ժամանակ, Երևան, Հանրապետության հրապարակ
**Զինվոր** (; սկսած *զէնոււոր, զէն +‎ -ւոր), զինված ուժերի անձնակազմի հիմնական մասը կազմող զինծառայողների կատեգորիա։ Զինվորը կարող է լինել զորակոչիկ կամ կամավոր, ենթասպա կամ սպա։ Մեկ այլ սահմանման համաձայն՝ զինվորները զինծառայողներ են, որոնք ներգրավված են ցամաքային, ծովային կամ օդային ուժերում, որոնք սովորաբար հայտնի են որպես բանակ, ռազմածովային և ռազմաօդային ուժեր համապատասխանաբար։

Հին Հայաստանում կոչվել են զենուվոր, զինավոր, զինակիր։  Փոխաբերական իմաստով՝ զինվոր կոչվում է որևէ կազմակերպության կամ հասարակական շարժման կարգապահ, նվիրված, կայուն մասնակիցը։

## Մշակույթում
### Գեղարվեստական ֆիլմեր
* «Բալլադ զինվորի մասին», 1959 թվականի խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գրիգորի Չուխրայը։ Այն պատմում է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից շարքայինի՝ 1942 թվականին արձակուրդի մեկնելու մասին, որն օգնելով պատահական ճանապարհորդներին, հասցնում է տուն գնալ միայն մի պահ, որպեսզի խոստանա. «Ես կվերադառնամ, մա՛մ»։ Ֆիլմը առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի (1962), ստացել Կաննի կինոփառատոնի մրցանակ որպես երիտասարդների համար լավագույն ֆիլմ (1960), արժանացել այլ կինոմրցանակների,
* «Զինվոր Իվան Բրովկինը», 1955 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը պատմում է ԽՍՀՄ զինված ուժերում ծառայության մասին,
* «Զինվորներ», 1956 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է Վիկտոր Նեկրասովի «Ստալինգրադի խրամատներում» (ռուս․՝ «В окопах Сталинграда») գրքի մոտիվներով,
* «Զինվորի հայրը», 1964 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված ֆիլմ, 
* «Զինվորն ու փիղը», 1977 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է Դմիտրի Կեսայանցը «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում,
* «Ազատության զինվորներ», գեղարվեստական բազմասերիանոց ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուրի Օզերովը։

### Գեղարվեստական գրականության կերպարներ
* *Զինվոր Շվեյկ*, սատիրական կերպար, որ հորինել է չեխ գրող Յարոսլավ Հաշեկը, «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» վեպի գլխավոր հերոսը։ Շվեյկի արկածների մասին պատմություններից շատերն ունեն ինքնակենսագրական բնույթ։
* Վասիլի Տյորկին, գրական կերպար, Ալեքսանդր Տվարդովսկու «Վասիլի Տյորկին» (1941-1945) և «Տյորկինը այն աշխարհում» (, 1954) պոեմների գլխավոր հերոս։ Համարձակ, ուրախ, հնարամիտ, երբեք չտրտնջացող զինվորի կերպար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:British soldier with L85.jpg|Բրիտանական զինվոր L85-ով
Պատկեր:French Army FAMAS + Aimpoint.jpg|Ֆրանսիայի բանակի զինվոր
Պատկեր:Romanian troops.jpg|Ռումինիայի զինվորներ
Պատկեր:Chinese soldier on Tienanmen Square.jpg|Չինացի զինվոր (Շանդենբին) Տյանանմեն հրապարակում
Պատկեր:India Para2.jpg|Հնդկական բանակի զինվոր
Պատկեր:WomDay10 (6966402963).jpg|Կոնգոլեզական կին զինվորներ
Պատկեր:BandSergeantMajor RoyalRegimentofScotland.jpg|Շոտլանդիայի թագավորական գնդի զինվորներ
Պատկեր:Israeli female soldier.jpg|Իսրայելցի կին զինվոր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ
Կատեգորիա:Զինվորական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Զինվորներ
Բիզենտալ

**Բիզենտալ** (), քաղաք Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Բիզենտալը գտնվում է Բիզենտալ-Բարնիմի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 5543 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 60,48 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 024։

Քաղաքը ստորաբաժանվում է 1 քաղաքային շրջանի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Տոռալբա դե Կալատրավա (քաղաք)

**Տոռալբա դե Կալատրավա** ( Torralba de Calatrava)՝ քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սիուդադ Ռեալ պրովինցիայի *Կաստիլիյա Լա Մանչա* ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կամպո դե Կալատրավ*ա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 101.58 կմ2, բնակչությունը՝ 3104 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 17 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սերեսինոս դել Կառիսալ (քաղաք)

**Սերեսինոս դել Կառիսալ** ( **Cerecinos del Carrizal**), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝  *Կաստիլիյա և Լեոն* ինքնավար համայնքի Սամորա պրովինցիայի *Տեռա դել Պան* շրջանում։ Տարածքը՝ 17.34 կմ2, բնակչությունը՝ 137 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Թարթան

250px|մինի|Երեք տարբեր թարթան
**Թարթան**, նախշ, որն առաջանում է նախապես տարբեր գույներ ներկած թելերի սարժե միահյուսումից։ Արդյունքում ուղղահայաց և հորիզոնական գծերով առաջանում են քառակուսի նախշեր, նաև քառակուսի տարածքներ, որոնք լցված են անկյունագծերով։ Թարթանը, կախված նախշից, կարող է խորհրդանշել Շոտլանդիայի տարբեր շրջաններ, կլաններ կամ կազմակերպություններ։ Առանձնապես հայտնի են թարթանով շոտլանդական քիլթերը։

## Թարթանի գույները
Թարթանն արժեքավորվում է ելնելով գույներից և թելերի քանակից։ 

## Գրանցում
Թարթանի համաշխարհային Scottish Tartans World Register գրանցման մատյանում նկարագրված են կտորի ավելի քան 3300 նկար, նոր տեսակները այլևս չեն գրանցվում։ Մեկ այլ՝ Scottish Register of Tartans մատյանում 2010 թվականի դրությամբ ավելի քան 6000 թարթանի տեսակ էր գրանցված և նորերի գրանցումը շարունակվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Scottish Register of Tartans
* Scottish Tartans World Register 
* Попасть в клетку 

Կատեգորիա:Տրիկոտաժ
Կատեգորիա:Շոտլանդական ազգային հագուստ
Չիզբուրգեր

**Չիզբուրգեր**, համբուրգերի տեսակ, որի մեջ պարտադիր ավելացնում են նաև պանիր։ Բացի մսից չիզբուրգերը կարող է ունենալ համեմունքներ, օրինակ՝ կետչուպ և մայոնեզ։ Չիզբուրգերը հաճախ մատուցվում է կարտոֆիլի ֆրիով, ձվի կամ աղցանների հետ։ Չիզբուրգերն ավելի թանկ է, քան համբուրգերը։ Պանրի պատճառով չիզբուրգերը համբուրգերից 20%-ով կալորիական է։ Չիզբուրգերը վաճառվում է ցանցային շատ ընկերություններում, օրինակ՝ Մակդոնալդսում։

Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Մորիս դը Վլամինկ

**Մորիս դը Վլամինկ** (Maurice de Vlaminck, 4 ապրիլի, 1876- 11 հոկտեմբերի, 1958), ֆրանսիացի նկարիչ։ Ֆովիզմի ներկայացուցիչ։ Ինքնուս։

Ազդվել է Վինսենթ վան Գոգից, Պոլ Սեզանից։ Լարված-հակադիր, աչք ծակող վառ գույներով վաղ շրջանի Վլամինկի բնանկարները («Կարմիր ծառեր», 1906, ժամանակակից արվեստի ազգ․ թանգարան, Փարիզ, «Բեռնատար նավերը Սենի վրա», 1907, Պուշկինի անվան Կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)), ինչպես և դրամատիկ արաահայտչականությամբ, մռայլ ծանր կոլորիտով աչքի ընկնող ուշ շրջանի գործերը («Ռյուեյ-լա Գադելիեր», 1930-ական թթ․ սկիզբ, մասնավոր հավաքածու) կոմպոզիցիայով դինամիկ են։ Վլամինկը ստեղծել է նաև դիմանկարներ, նատյուրմորտներ, հաստոցային և գրքի գրաֆիկական աշխատանքներ։

## Կենսագրություն
Մորիս դը Վլամինկը ծնվել է 1876 թվականի ապրիլի 4-ին Պարիզում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ Նվագել է ջութակ, զբաղվել հեծանվասպորտով։ 1878 թվականին տեղափոխվել է Վեզին։ 1894 թվականին Վլամինկն ամուսնացել է Սուզանա Բեռլիի հետ (ամուսնալուծվել են 1905 թվականին, երկրորդ անգամ ամուսնացել է Բերտ Կոմբեի հետ)։ 1901 թվականին այցելել է Վան Գոգի ցուցահանդեսը։ 1906 թվականին Վլամինկի նկարները գնում է նկարիչ Վոլարը, իսկ 1907 թվականին Վոլարի պատկերասրահում Վլամինկը կազմակերպում է իր առաջին ցուցահանդեսը։ 1936 թվականին Քարնեգիի ինստիտուտը Նյու Յորքում կազմակերպում Վլամինկի նկարների ցուցահանդես։ Գերմանական զորքերի կողմից Ֆրանսիայի գրավումից հետո (1940) նկարիչը տեղափոխվել է Նորմանդիա, սակայն շուտով վերադարձել է գյուղում գտնվող իր տունը։ 1941 թվականին Վլամինկը միացել է Հակաֆաշիստական լիգային։ 1954 թվականին ներկայացրել է իր երկիրը Վենետիկում տեղի ունեցած ցուցահանդեսին։

Մորիս դը Վլամինկը մահացել է 1958 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Ալան թագավոր

**Ալան թագավոր**, վանք Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղից 7 կմ արևմուտք, Հարժիս գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք, Որոտան գետի ձախափնյա ձորալանջին, Քրոնք գյուղատեղիի արևմտյան եզրին։ Կառուցված է սրբատաշ քարերով, ունեցել է կամարներ։ Պահպանվել է արևի ժամացույցը։ Կիսավեր վիճակում է։

Հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառի մեջ։ Շինությունը հատակագծային և ճարտարապետական առանձնահատկություններով հիշեցնում է դամբարան-եկեղեցի։ Եկեղեցին փոքրիկ կիսավեր շինություն է, կառուցված սրբատաշ բազալտից, արևմուտքից կից է բաց կամարաշարով գավիթը, արևելյան կողմում խորանն է, հարավային ճակատին բացվում է փոքր պատուհան։ Գավիթում կան 13-14-րդ դարերի չորս խաչքար, որսի տեսարանով սեղանաձև՝ երկթեք ավարտով մի տապանաքար, որը Օրբելյաններից մեկի տապանաքարն է (1326 թ.): Արձանագրություններից երևում է, որ վախճանվածը երիտասարդ էր։ Անունը կարդացվել է «Ալն»։ Ըստ ավանդության՝ «Ալան թագավոր»։

## Ծանոթագրություններ

ա
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ալեքսանդրի բագին

**Ալեքսանդրի բագին**, հեթանոսական տաճար Կիլիկյան Հայաստանում, Ամանոս լեռների ստորոտում, Ալեքսանդր Մակեդոնացու պարսիկների դեմ տված Իսոսի ճակատամարտի վայրի (մ.թ.ա. 331) մերձակայքում։ Հիշատակում է Կիկերոնը, որն անձամբ եղել է այստեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հեթանոսական մեհյաններ
Պանկետալ

**Պանկետալ** (գերմ. Panketal)՝ կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։

Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 19 132 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 25,82 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 181։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 2 գյուղական համայնքի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ադելի անօրինակ արկածները

**Ադելի անօրինակ արկածները** (), Լյուկ Բեսոնի ֆիլմը, որ էկրան է բարձրացել 2010 թվականին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ժակ Տարդիի կոմիքսի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2010 թվականի ապրիլի 9-ին Բրյուսելի՝ ֆանտաստիկ ֆիլմերի կինոփառատոնի շրջանակներում։

## Սյուժե
1912 թվական։ Խիզախ լրագրող Ադել Բլան-Սեկը պատրաստ է դիմել ամեն քայլի, որպեսզի բացահայտի ճշմարտությունն ու իր ընթերցողին ներկայացնի հերթական ցնցող լուրը։ Այս անգամ նա ուղևորվում է Եգիպտոս՝ նպատակ ունենալով գտնել Ռամզես II փարավոնի բժշկի մումիան։ Նա հույս ունի պրոֆեսոր Էսպերանդեի օգնությամբ կենդանացնել բժշկին, որ չափազանց խելացի էր և անգամ կարողացել էր պտերոդակտիլի ճուտին ստիպել դուրս գալ հնագույն ժամանակներից մնացած ձվից։ Ադելը ցանկանում է, որ փարավոնի բժիշկն օգնի բուժել իր քրոջը՝ Ագաթային, որ երկար ժամանակ կաթվածահար է։ Սակայն պարզվում է, որ նրա գտած մումիան բժիշկը չէ։

## Դերերում
* Լուիզա Բուրգուեն – *Ադել Բլան-Սեկ*
* Մաթյե Ամալրիկ– *Դելևե*
* Ժիլ Լելուշ – *տեսուչ Ալբերտ Կապոնի*
* Ժան-Պոլ Ռուվ – *Ժյուստեն դե Սեն-Յուբեր*
* Ջեքի Ներսեսյան – *Մարի-Ժոզեֆ Էսպերանդե*
* Ֆիլիպ Նաոն – *պրոֆեսոր Մենար*
* Նիկոլյա Ժիրո – *Անժի Զբորովսկի*
* Լերա դե Կլերմոն-Տոներ – *Ագաթա Բլան-Սեկ*
* Ժերար Շայլու – *Ֆրանսիայի նախագահ Արման Ֆալիեր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
*  
* 
* 

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր գիտնականների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դինոզավրերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մումիաների մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1912 թվականին
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կարդոնա (քաղաք)

**Կարդոնա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաժեց շրջանում։ Տարածքը՝ 66,70 կմ²։ Բնակաչությունը 5182 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքում տիրում է Կարդոնա ամրոցը, որը մի շատ կարևոր դեր է խաղացել Կատալոնիայի պատմության մեջ։ Կառուցվել է 886 թվականին Վիֆլեդ Վելոսսոյի կողմից։ Միջնադարում Վիկոմտե դե Կարդոնա պատկանում էր ամենաբարձր արիստոկրատիայի թագավորության Արագոն արիստրոտական թագավորությանը։ Ամրոցը ընդլայնվել և դարձավ ամենամեծ ամրոցը Կատալոնիայում։ 
17–րդ դարում Կարդոնան դարձել Կատալոնյան անջատողականության կենտրոններից մեկը։ 
Պատերազմի ժամանակ քաղաքը ընկավ Ֆրանսիացիների ձեռքը և ոչնչացվեց, պահպանվեց միայն մի զգալի մաս, այդ թվում ՝ 15 մետր բանտ, որը պահպանվել է և հասել է 21–րդ դար։

## Տեսարժան վայրեր
*Կաստլե Կարդոնա 
*14-րդ դարի Վինսենթ եկեղեցին

## Քույր քաղաքներ
*  Կարդոնա, Ուրուգվայ

## Ճանաչված մարդիկ
*Վալենտին Ֆուստեր
*Ռոմերո Բերտո
*Սիլվիա Ռովիրա
*Խավիեր Օրրիտ

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:CastellCardona.jpg
Պատկեր:Parador de Cardona 2.jpg
Պատկեր:Verge_del_patrocinio_Cardona2_peq.jpg
Պատկեր:Sat_miquel_de_Cardonapeq.jpg
Պատկեր:RockSaltCardona.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Associació Cultural El Mercat del Blat  (Cultural Association of Cardona)
* Associació Cultural 18 de Setembre  (Cultural Association of Cardona)

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էնտոմոպաթոգեն սնկեր

**Էնտոմոպաթոգեն սնկեր**՝ (), ներառում են տեսակներ սնկերի բոլոր դասերից։ Միջատների և տզերի հիվանդությունների հարուցիչներ են։ Հայտնի է մոտ 530 տեսակ, հիմնականում պատկանում են էնտոմոֆտորայինների (*Entomophthorales*) մոնիլինայինների (*Moniliales*) կարգերին։

## Տարածում
մինի|ձախից|Մակաբույծի հարուցիչը
Բնության մեջ ճնշում են միջատների բազմացումը։ Ախտածին սնկերը թափանցում են միջատի մարմնի մեջ, 32-48 ժամ հետո նրա խոռոչը լցնում միցելիումի միաբջիջ հատվածներով՝ շրջափակելով արյան և ավշի շրջանառությունը։ Սնկից արտազատվող թունավոր նյութերը մահացու են միջատների համար։ Այդ հատկությունն օգտագործվում է որպես վնասակար միջատների դեմ կենսավանական պայքարի միջոց։ Թթենու շերամի թրթուրների, կոլորադյան բզեզի, կարտոֆիլի զատիկի, մարգագետնային և եգիպտացորենային թիթեռների մակաբույծներ են։

## Տեսակներ
Առավել տարածված են բովերիա (*Beauveria*) ցեղի մակաբույծ տեսակները՝ մուսկարիդների հարուցիչները։ Էնտոմոֆտորա ճանճի (*Entomophthora muscae*) տեսակը սենյակային ճանճերի աշնանային հիվանդության հարուցիչ է։ Կենդանի հյուսվածքների վրա կարող են զարգանալ և սպորներ առաջացնել նաև ասպերգիլ ցեղի թույներ առաջացնող տեսակները։ Հայաստանում էնտոմոպաթոգեն սնկերը ուսումնասիրված են մասնակի։
* *[[Basidiobolus ranarum]]*,
* *[[Conidiobolus coronatus]]*,
* *[[Entomophaga maimaiga]]*, 
* *[[Entomophthora muscae]]*,
* *[[Massospora]]*:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Ячевский А. А., Энтомофторовые // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Արտաքին հղումներ
* G. Benny. Entomophthorales section of Zygomycetes.org

Կատեգորիա:Զիգոմիցետներ
Ջրային մողես

**Ջրային մողես**, կամ **ջրային լեգուան** (), մողեսների տեսակ, որը պատկանում է Agamidae ընտանիքին։ Տեսակային անվանումը ստացել են ֆրանսիացի ճանապարհորդ Շառլ Ալեքսանդր Լեսյորի (1778-1846 թվականներ) պատվին։

## Նկարագրությունը
Հանդիպում են Ավստրալիայի արևելյան մարզերում։ Ապրում են ջրերի շրջակայքում։ Հեշտությամբ հարմարվում են մարդկանց ներկայությանը։ Արուներն ունեն իրենց տարածքները։

Մեջքը և պոչը ունեն բաց կանաչ գունավորում՝ մուգ կանաչ բծերով։ Արուի մարմնի ստորին հատվածն ունի կարմիր գունավորում, ինչը տեսանելի է դառնում տարածքային կռիվների ժամանակ, երբ կենդանին բարձրացնում է գլուխը։ Կարող են սուզվել և մնալ ջրում մինչև 90 րոպե։

Բեղմնավորման շրջանը ձմռանն է։ Գարնանը էգը բույն է դնում 10-15 սմ խորությամբ փափկահողում, որը արևի ճառագայթների ներթափանցման տիրույթում է և այնտեղ դնում է 6-18 ձու։ Խաչասերման շրջանում էգերը դառնում են շատ ագրեսիվ, որպեսզի պաշտպանեն ձագերին գիշատիչներից։ Երիտասարդ մողեսները հավաքվում են 3-8 առանձնյակ ունեցող խմբերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*The Reptile Database: Istiurus lesueurii

Կատեգորիա:Մողեսներ
Եզնակող

**Եզնակող** (), նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 150, Հայաստանում՝ 9 տեսակ՝ 
* Եզնակող կլորատերև (Bupleurum rotundifolium), 
* Եզնակող բազմատերև (Bupleurum polyphyllum), 
* Եզնակող բարձր (Bupleurum exaltatum) և այլն։ 
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է անտառի բացատներում, թփուտներում, չոր, քարքարոտ լանջերին և այլն։ Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 10-100 սմ։ Տերևներն ամբողջական են, ամբողջաեզր, տարբեր ձևերի։ Ծաղկաբույլը բարդ հովանոց է, ծաղիկները՝ դեղին, կարմրավուն, կանաչավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը կողքերից թեթևակի սեղմված է, նեղ կողերով, հարթ կամ կնճռոտ, գոգավորություններում՝ 1 կամ 3-5 յուղանցքերով։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են ածխաջրեր, սապոնիններ, ֆենոլային միացություններ, կումարիններ, ֆլասվոնիդներ և այլն։ Արմատների եփուկն օգտագործում են որպես լեղամուղ, ջերմիջեցնող, վերքերն ապաքինող միջոց։ 
մինի|Կլորատերև Եզնակող

## Տեսակների տարածվածությունը Հայաստանում
*Եզնակող Կոզո-Պոլյանսկին (Bupleurum kosopoljanskyi) բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Լոռու և Տավուշի մարզերի անտառներում ու մացառուտներում, 
*Եզնակող սակավաճաճանչը-(Bupleurum pauciradiatum)՝ Տավուշի և Սյունիքի մարզերի անտառների բացատներում և թփուտներում, 
*Եզնակող Սոսնովսկուն (Bupleurum sosnowskyi)՝ Շիրակի և Գեղարքունիքի մարզերի լեռնատափաստաններում և անտառի բացատներում։ Նշված տեսակները գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Գարսևան Վարշամյան

**Գարսևան Արամի Վարշամյան** (), Հարավային Կովկասում հեղափոխական շարժումների մասնակից։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1907 թվականից։

Սովորել է ծխական դպրոցում, Թիֆլիսում։ Աշխատել է տպարանում, որտեղ և ծանոթացել է հեղափոխական բանվորների հետ, կատարել նրանց հանձնարարությունները։ Ձերբակալվել և արտաքսվել է քաղաքից։ 1906 թվականին տեղափոխվել է Բաքու։ 1909 թվականին ընտրվել Է ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեի անդամ։ 1910 թվականին ձերբակալվել է և դատապարտվել 4 տարվա տաժանակրության, որը փոխարինվել է ցմահ բնակությամբ Սիբիրում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակից հետո եղել է Տուրուխանյան երկրամասի մատակարարման գծով լիազոր, այնուհետև՝ Ենիսեյի նահանգմիության վարչության անդամ։ 1923 թվականին տեղափոխվել է Երևան և տնտեսական պատասխանատու աշխատանք վարել զանազան ձեռնարկություններում։

Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ռուբիո

**Ռուբիո** (, ), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անոյա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 38, 75 կմ²։ Բնակչությունը՝ 218 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 72 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Página web del Ayuntamiento de Rubió 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya
* Información de Rubió en la Diputación de Barcelona
* Mapa de Rubió en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ադամակերտի վանք

**Ադամակերտի վանք**, հայկական վանք Թուրքիայի Ադամակերտ քաղաքում։ Ըստ Թովմա Արծրունու, այստեղ է թաղված V դարի եկեղեցական գործիչ և գիտնական, սպարապետ Վահան Մամիկոնյանի մորեղբայր Աղան Արծրունին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ջրային եղջերու

**Ջրային եղջերու** ()՝ պատկանում է անեղջյուր եղջերուների ցեղին և հանդիսանում է եղնիկանմանների (*Cervidae*) ընտանիքի **ջրային եղջերուներ** (*Hydropotes*) ցեղի միակ ներկայացուցիչը։

## Արտաքին տեսքը
Մարմնի երկարությունը կազմում է 75-100 սմ, բարձրությունը՝ 45-55 սմ, քաշը՝ 9-15 կգ։ Եղջյուրները բացակայում են, արուների մոտ առկա են արտահայտված փքումներ գլխի վերին հատվածում, որոնք դուրս են գալիս այդ հարթությունից 5-6 սմ։ Փոքր պոչը (5-8 սմ) դժվար նկատելի է, վերին ծնոտը և աչքերը պարփակող շրջանակները սպիտակ են։ Ընդհանուր գունավորումը շագանակագույն է։ Ամառային մորթին կարճ է, ձմեռայինը՝ փափուկ, սակայն ենթամորթին հաճախ բացակայում է։

## Կենսակերպը
Կենսակերպը լիովին ուսումնասիրված չէ։ Ապրում են միայնակ կամ զույգերով։ Վարում է ցերեկային կենսակերպ և չափազանց զգույշ է։

## Բնակության պայմանները
Բնակեցնում է խոտով առատ ափային մացառուտները։

## Սննդակարգը
Հիմնականում սնվում է խոտով, ինչպես նաև տերևներով և երիտասարդ որթերով։

## Բազմացումը
Բեղմնավորումը տեղի է ունենում դեկտեմբերին, այդ ժամանակ արուների միջև կռիվներ են սկսվում։ Բեղմնավորման շրջանից հետո հանդիպում են սպիներով արուներ։ Կռվի ժամանակ արուները արձակում են բարձր կերկերուն ձայներ։ Հղիությունը տևում է մոտ 6 ամիս, հունիս-հուլիս շրջանում ծնվում են մեկ կամ երկու, երբեմն երեք ձագեր։

## Տարածվածություն
Տարածված են Յանցզիի հովիտից հյուսիս ընկած Արևելյան Չինաստանում (*Hydropotes inermis inermis* ենթատեսակը), և Կորեայում (*Hydropotes inermis argyropus* ենթատեսակը)։

Հարմարվում են Ֆրանսիայում և Մեծ Բրիտանիայում։

Բուծվում են աշխարհի բազմաթիվ արգելոցներում։

## Պատկերասրահ

Hydropotes inermis stuffed.JPG
Sumphjort.jpg
Shammy.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The IUCN Red List of Threatened Species: Hydropotes inermis
* Ջրային եղջերու։ animalzone.ru 
* Ջրային եղջերու։ animaldiversity.edu
* Ջրային եղջերու։ paradoxusik.livejournal.com

Կատեգորիա:Որոճողներ
Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ
Թալ (բույս)

**Թալ** (), թաղթ, մոխրաթելուկ, թելուկազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի, կիսաթփերի կամ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 200 (այլ տվյալներով՝ 225), Հայաստանում՝ 12 տեսակ՝ 
*Թալ թուրքմենական (Atriplex turcomanica), 
*Թալ շողուն (Atriplex nitens), 
*Թալ տարասերմ (Atriplex micrantha), 
*Թալ թաթարական (Atriplex tatarica), 
*Թալ փռված (Atriplex patula) և այլն։ 
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, խճոտ լանջերին, գետերի հովիտներում, լճափերին, աղուտներում, բանջարանոցներում և այլն։ Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 10-150 սմ։ Տերևները հերթադիր կամ հակադիր են, եռանկյունաձև, նշտարաձև, ձվաձև, նիզակաձև՝ հաճախ պատված մոխրագույն ալրանման փառով։ Ծաղկաբույլը հասկանման կամ հուրանանման է, ծաղիկները՝ մանր, հիմնականում՝ միասեռ։ Իգական ծաղիկները պատված են ծածկոցով, որը գերաճում է պտղի հասունացման ժամանակ։ Ծաղկում է հուլիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը միասերմ, չբացվող ընկուզիկ է։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են սապոնիններ (սերմերը), պոտաշ (մոխիրը) և այլն։ Ուտելի են (եփած)։

Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Շենոնի թեորեմներ

**Շենոնի թեորեմներ** (Կլոդ Շենոնի անունով), ինֆորմացիայի տեսության հիմնական թեորեմներ, որոնք վերաբերում են այնպիսի կապի գծերով ինֆորմացիայի հաղորդմանը, որտեղ առկա են աղմուկներ։ Կապի գծերով հաղորդվող ազդանշաններն աղմուկների պատճառով աղավաղվում են։ Հաղորդման հուսալիության բարձրացման պարզագույն միջոցը յուրաքանչյուր ազդանշանը մի քանի անգամ կրկնելն է։ Սակայն, այդպիսի կրկնումները հանգեցնում են հաղորդման արագության (**V**) Փոքրացմանը։ Մշակված են հաղորդումը հուսալի կազմակերպելու՝ կրկնումների համեմատ ավելի արդյունավետ մեթոդներ, կապված են կապի գծի մուտքում հաղորդագրության կոդավորման և ելքում ապա կոդավորման բարդացման, այսպես կոչված, սխալներ ուղղող կոդերի օգտագործման հետ։ Վերանշված բոլոր դեպքերում կարևոր է պարզել արված կապի գծում հաղորդման այն ամենամեծ արագությունը, երբ դեռևս հնարավոր է ապահովել հաղորդման հուսալիությունը։ Շենոնի թեորեմները տալիս են այդպիսի արագության վերին սահմանի գոյությունը և հաշվման ուղղին։ Կապի գիծը կարելի է բնութագրել այնպիսի С թվով (այն անվանում են կապի գծի ունակություն), որ եթե հաղորդման արագությունը փոքր է C-ից (**V<C**), ապա հաղորդման հուսալի եղանակ գոյություն ունի, իսկ եթե **V>C**, ապա հաղորդման հուսալի եղանակ գոյություն չունի։ C-ն արտահայտվում է ինֆորմացիայի քանակի և էնտրոպիայի միջոցով, որոնցում հաշվի են առնվում ազդանշանների աղավաղման հավանականությունները։

Կատեգորիա:Թեորեմներ
Կատեգորիա:Ինֆորմացիայի տեսություն
Օտուռի վանք

**Օտուռի վանք**, հայկական վանք Փոքր Հայքի Սեբաստիայի նահանգում, Տևրիկի գավառակի Օտուռ (Ուտուռ) գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիվասի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ամազոններ

**Ամազոններ** () թութակների ցեղ է։

## Արտաքին տեսքը
Սրանք բավականին մեծ թութակներ են։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 25-40 սմ։ Փետուրների գունավորումը կանաչ է, որոշների մոտ առկա են կարմիր բծեր մարմնի տարբեր մասերում։ Այս տեսակի առանձնահատկությունն է մեծ և հզոր կտուցը։ Թևերը միջին չափի են, մինչև պոչի ծայրը չեն հասնում։

## Տարածվածություն
Բնակվում են Կենտրոնական Ամերիկայում, Հարավային Ամերիկայում և Անտլանտյան կղզիներում։

## Կենսակերպը
Բնակեցնում են Ամազոնի ավազանի անտառները։

## Պահպանությունը
Որոշ ենթատեսակներ ներառված են միջազգային Կարմիր գրքում։

## Անազատության մեջ պահելու պայմանները
Անազատության մեջ, ինչպես մնացած մեծ թութակները շատ խստապահանջ են։ Ապրում են մոտ 70 տարի։ Որոշ տեսակներ ենթարկվում են վարժեցման և կարող են արտասանել մի քանի տասնյակ բառեր։

## Դասակարգում
Ցեղը ներառում է 32 տեսակ, որոնցից երկուսը վերացած են՝

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Վերացած* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Վերացած* 
* 
* 
* 

Դասկարգման աղյուսակից կախված՝ ենթատեսակների թիվը տատանվում է 26-32 միջակայքում։

Ներկայումս ցեղի մեջ մտնում է նաև՝
* 

## Պատկերասրահ

Buberel green parrot.jpg|*Amazona oratrix*
Stavenn Amazona leucocephala 00.jpg|*Amazona leucocephala*
Amazona autumnalis -side -Belize Zoo-8-3c.jpg|*Amazona autumnalis*
Stavenn Amazona guildingii 01.jpg|*Amazona guildingii*
Charlie White-fronted Amazon Parrot Redvers.jpg|*Amazona albifrons*
Amazona viridigenalis -pet-8a.jpg|*Amazona viridigenalis*
Lilac-crowned Amazon.jpg|*Amazona finschi*
Amazona vittata.jpg|*Amazona vittata*



Extinctbirds1907 P18 Amazona martinicana0317.png|*Amazona martinica*
Extinctbirds1907 P17 Amazona violaceus0315.png|*Amazona violacea*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Иерусалимский И.* Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. - Ростов-на-Дону։ Владис, 2001. - 320 с. - ISBN 5-94194-073-4
* *Попугаи - содержание, кормление, дрессировка*/Сост. В.Е. Козлитин. Попугаи ։ М.։ Издательство «Проект – Ф», 2006.

Կատեգորիա:Ամազոններ
Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր
Կատեգորիա:Խոսող թռչուններ
Իվան Դիբիչ-Զաբալկանսկի

**Իվան Իվանովիչ Դիբիչ Զաբալկանսի** (), ռուսական գեներալ-ֆելդմարշալ (1829), կոմս (1827)։

Ռուսաստանում ծառայության անցած (1798) պրուսական սպայի որդի։ Ծառայել է գվարդիայում, մասնակցել Ֆրանսիայի դեմ 1805—1807 թվականների պատերազմին։ 1815 թվականից եղել է առաջին բանակի շտաբի պետ, 1823 թվականից՝ Գլխավոր շտաբի պետ և կվարտիրմայստերային մասի կառավարիչ (1824)։ Շերվուդի մատնության հիման վրա Նիկոլայ I-ին հայտնել է դեկաբրիստների՝ նախապատրաստվող ապստամբության մասին և անձամբ ղեկավարել նրանց ձերբակալությունը երկրորդ բանակում։ 1828—1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ փաստորեն ղեկավարել է Բալկանյան ճակատի ռազմ, գործողություննևրը, իսկ 1829 թվականի փետրվարի 9-ից գլխավոր հրամանատարն էր (Վիտգենշտեյնի փոխարեն)։ Դեմ էր Բալկաններում ազգային-ազատագրական պատերազմ սկսելուն։ Եղել է 1830—1831 թվականների Լեհական ապստամբությունը ճնշող զորքերի գլխավոր հրամանատար։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել Երևանի մարզի գաղութային կառավարման կանոնները կազմելուն։ Դիբիչը վայելել է Ալեքսանդր I և Նիկոլայ I կայսրերի վստահությունը ապաշնորհ, կաբինետային ստրատեգ էր, պրուսական ռազմական դպրոցի սան, փառամոլ և բանսարկու։ Մահացել է խոլերայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գեներալներ
Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Տեռասա

**Տեռասա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալյես Օքսիդենտալ շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 74,65 կմ²։ Բնակչությունը՝ 202136 մարդ (ըստ 2007 թվականի)։ Բնակչությունն 2010 թվականի՝ 12.724 մարդ։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։

## Հայտնի բնիկներ
Չավի - իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան «Բարսելոնայում» և Իսպանիայի հավաքականում։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* terrassa.net - Portal de la ciutat: agenda, directori, notícies..
* Informació de la Generalitat de Catalunya 
* Información de l'Institut d'Estadística de Catalunya
* Infoterrassa
* E-newsterrassa, notícies de la ciutat 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սան Գրեգորիո

**Սան Գրեգորիո** (, , ), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Խիրոնես շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 52,68 կմ²։ Բնակչությունը՝ 3243 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լա Ադրադա

**Լա Ադրադա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, որը մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ և հանդիսանում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի մի մաս։ Բնակչությունը կազմում է 2702 մարդ (2010), խտությունը` 37,2 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 58 կմ² տարածք։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ավիլա պրովինցիայում
thumb|left|200px|Դղյակ

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք
* Predicción meteorológica a 7 días para el municipio 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Լա Կոլիլյա

**Լա Կոլիլյա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի մի մաս։ Բնակչությունը կազմում է 325 մարդ (2010), խտությունը կազմում է 24,78 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 11,26 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 05192։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ավիլա պրովինցիայում

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սան Պեդրո Պեսկադոր

**Սան Պեդրո Պեսկադոր** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոն պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կատալոնիա ինքնավար մարզի մի մաս։ Բնակչությունը կազմում է 2033 մարդ (2010), խտությունը կազմում է 110 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 18,5 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 17470։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ժիրոն պրովինցիայում

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Estadística de Cataluña Ինստիտուտ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աֆրիկյան փղեր

**Աֆրիկյան փղեր** (), աֆրիկական կաթնասուններ են, որոնք պատկանում են կնճիթավորների կարգին։ Ներառում են երկու տեսակ. սավաննային փիղ () և անտառային փիղ ()։ Այս տեսակների ԴՆԹ-ի վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նրանք ձևավորվել են համապատասխանաբար 1.9 և 7.1 միլիոն տարի առաջ։ Մինչ այդ նրանք դիտվում էին որպես ենթատեսակներ (*Loxodonta africana africana* և *L. africana cyclotis*)։

Խմբի դասակարգումը կփոխվի այն ժամանակ, երբ հետազոտությունները կհաստատվեն փորձագետների (African Elephant Specialist Group (AfESG)) կողմից։

Ըստ վերջին գնահատումների՝ ազատ բնությունում մնացել են 500-600 հազար աֆրիկական փղեր։

Ցեղի բոլոր տեսակները ներառված են Կարմիր գրքում։
250px|մինի|ձախից|Սավաննային փիղ

Հասուն փղերին որսում են միայն մարդիկ (հիմնականում ժանիքների համար)։

Փղերի վրա կարող են հարձակվել ցամաքային տզրուկները։ Փիղը տզրուկներից ազատվելու համար, կնճիթով բռնում է փայտ և քսում այն հատվածներին, որտեղ ներթափանցել են տզրուկները։ Այն դեպքում, երբ փիղը չի կարողանում տզրուկներից ազատվել, նրան օգնում է մեկ այլ փիղ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Genomic DNA Sequences from Mastodon and Woolly Mammoth Reveal Deep Speciation of Forest and Savanna Elephants  Nadin Rohland, David Reich, Swapan Mallick, Matthias Meyer, Richard E. Green, Nicholas J. Georgiadis, Alfred L. Roca, Michael Hofreiter
* В Камеруне слоны поставлены на грань исчезновения

Կատեգորիա:Փղեր