Բայրաքթար ՏԲ2

**Բայրաքթար ՏԲ2** (, թարգմանաբար՝ դրոշակակիր), թուրքական արտադրության հարվածային տակտիկական միջին բարձրության,  երկար թռիչքի տևողությամբ անօդաչու թռչող սարք (ԱԹՍ)։ Նախագծում և արտադրում է  «Baykar Makina» ընկերությունը։

## Պատմություն
Անօդաչու թռչող սարքի նախագծումը սկսվել է 2000-ականներին՝ «Baykar Makina» ընկերության կողմից։ ՏԲ2-ը հիմնված է ավելի վաղ արտադրված Բայրաքթար ՏԲ1 տարբերակի վրա, որն առաջին անգամ գործարկվել է 2009 թվականին։

Առաջին թռիչքը տեղի է ունեցել 2014 թվականին։ 2014 թվականի հունիսին և օգոստոսին «Բայրաքթար ՏԲ2»-ը տակտիկական միջին բարձրության դասի անօդաչու թռչող սարքերի թռիչքի տևողության համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել՝ 8 կմ բարձրության վրա մնալով 24 ժամ 34 րոպե։

«Բայրաքթար ՏԲ2» անօդաչու թռչող սարքն իր մարտական մկրտությունը ստացել է 2014 թվականին Թուրքիայի արևելքում իրականացված մարտական գործողությունների ժամանակ։

## Տեխնիկական բնութագիր

* Երկարություն՝ 6.5 մ
* Թևերի բացվածք՝ 12 մ
* Թռիչքի առավելագույն քաշ՝ 650 կգ
* Օգտակար բեռնատարողություն՝ 55 կգ
* Առավելագույն արագություն՝ 222 կմ / ժամ
* Նորմալ արագություն՝ 130 կմ / ժ
* Գործողության շառավիղ՝ 150 կմ
* Թռիչքի առավելագույն բարձրություն՝ 8200 մ
* Ինքնավարության ժամանակ՝ 24 ժամ։

«Բայրաքթար ՏԲ2»-ը հանդերձված է Rotax 912 ներքին այրման շարժիչով, կորպուսը պատրաստված է կոմպոզիտային նյութերից և հագեցած է ավտոմատ թռիչքի և վայրէջքի համակարգով։

Taktikplatfomr.JPG|thumb|Բայրաքթար ՏԲ2
Baykar UAV Team.jpg|thumb|Դրոնը նախագծողների խումբը
Bayraktar GCS Cutaway.jpg|Դրոնի ղեկավարման կենտրոն. մոդելի կտրվածք
Roketsan display in Kyiv 01.jpg|UMTAS հրթիռներ «Զենք և անվտանգություն» զենքի ցուցահանդեսում։ Կիև, 2017


## Սպառազինություն
«Բայրաքթար ՏԲ2»-ը կարող է կրել կառավարվող հակատանկային հրթիռներ և օդային ռումբեր։ 2015 թվականի դեկտեմբերին տեղի են ունեցել UMTAS հրթիռների փորձարկումները։

«Բայրաքթար ՏԲ2»-ը չորս կախոցներով, կարող է օդում մնալ ավելի քան 12 ժամ։ Սա թույլ է տալիս իրականացնել մշտական օդային հերթապահություն և թիրախները որոշելուց հետո արագորեն շարժվել դեպի առաջնագիծ՝ հրթիռներ արձակելու համար։ Արձագանքի ժամանակը շատ ավելի կարճ է, քան ավիացիայինը, ինչը հնարավորություն է տալիս արդյունավետ խոցել այն թիրախներ, որոնք հասանելի են միայն կարճ ժամանակային հատվածում։

## Մարտական օգտագործում
* 2016 թվականին պաշտոնական տեղեկատվություն է հայտնվել քրդական ստորաբաժանումների դեմ ATGM UMTAS-ով անօդաչու թռչող սարքի հաջող մարտական օգտագործման մասին։
* 2019 թվականին Լիբիայում «Բայրաքթար ՏԲ2»-ը օգտագործվել է Հաֆթարի բանակի դեմ։
* «Բայրաքթար ՏԲ2» անօդաչու թռչող սարքերը լայնորեն օգտագործվել են 2020 թվականի փետրվարին Սիրիայի Իդլիբ նահանգում  Սիրիայի Հանրապետության կառավարական ուժերի և կառավարությանը հավատարիմ այլ ռազմական կազմավորումների դեմ։
* «Բայրաքթար ՏԲ2» անօդաչու թռչող սարքերը օգտագործել է Ադրբեջանը 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սկսված հայ-ադրբեջանական պատերազմում՝ Հայաստանի և Արցախի սահմաններում։
* «Բայրաքթար ՏԲ2» անօդաչու թռչող սարքերը ներկայումս օգտագործվում են Ուկրաինայի ԶՈւ կողմից ռուս-ուկրաինական հակամարտության շրջանակներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոր Բայրաքթարներն արդեն Ուկրաինայում են. Ռեզնիկով
* Военные новости: Турция стремительно развивает индустрию военных беспилотников  
* The Intercept (США): вторая эра дронов  
* Турция превратилась в секретную державу беспилотников 
* Review

Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Մարտական ռոբոտներ