open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նեսլիհան Յիջիթ

**Նեսլիհան Յիջիթ** (, ), թուրք բադմիտոնիստուհի։ 178 սանտիմետր (5.84 ոտնաչափ) հասակ ունեցող մարզիկը խաղում է աջ ձեռքով, իսկ մարզվում է Չաղաթայ Թաշդեմիրի Անկարայի մայրաքաղաքային Էգոսբոր ակումբում։ Նա շահել է կանանց մենախաղի մրցանակը (տիտղոսը) 2013 թվականի Իսլամական համերաշխության խաղերում, 2013 և 2018 Միջերկրածովյան խաղերում, ինչպես նաև Միջերկրախովյան խաղերում արժանացել է 2013 թվականի կանանց զուգախաղի տիտղոսին։ Յիջիթը նաև բրոնզե մեդալներ է նվաճել 2015 թվականի Եվրոպական խաղերում և 2021 թվականի Եվրոպայի առաջնություններում։

## Կարիերա
2009-ին Սլովենիայի Մեդվոդե քաղաքում անցկացված  U17 Եվրոպայի առաջնությունում Նեսլիհան Յիշիտը դարձավ մենախաղի և զուգախաղի արծաթե մեդալակիր։ 2011-ի Իսպանիայի պատանեկան միջազգային մրցաշարի մենախաղում  հասավ կիսաեզրափակիչ փուլ, նվաճեց աղջիկների զուգախաղի տիտղոսը և զբաղեցրեց խառը զուգախաղերի երկրորդ տեղը։

Նա մրցել է տարբեր միջազգային մրցաշարերի մենախաղերում և զուգախաղում իր գործընկեր Օզգե Բայրակի հետ, և տիտղոսներ նվաճել 2011–2012 թվականներին։ Վերջին հաջողությունը նրան հնարավորություն տվեց Օզգե Բայրակի հետ 2015-ի օգոստոսի 20-ի դրությամբ կանանց զուգախաղերի աշխարհի վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցնել 28-րդ տեղը։ Մենախաղում նա 2019-ի հոկտեմբերի 1-ին հասավ համաշխարհային ցուցակի 34-րդ համարի համաշխարհային կարիերայի բարձր մակարդակին։ Յիգիթը 7-րդ տեղը զբաղեցրեց Համաշխարհային պատանիների ցուցակում։

Նա օլիմպիական խաղերում որակավորվեց որպես բադմինտոնի  առաջին թուրք խաղացող։

Ինդոնեզիայի Պալեմբանգ քաղաքում անցկացված Իսլամական համերաշխության 2013 թվականի խաղերում նվաճեց ոսկե մեդալ մենախաղում և բրոնզե մեդալ ազգային ընտրանու հետ։ 2013 թվականի հունիսին նա Մերսինի Միջերկրածովյան խաղերում նվաճեց կրկնակի ոսկե մեդալներ կանանց մենախաղի և զուգախաղի մրցումներում։

2021 թվականին նվաճեց բրոնզե մեդալ Եվրոպայի առաջնությունում՝ ուղիղ խաղերում կիսաեզրափակչում պարտվելով գործող չեմպիոն Կարոլինա Մարինին։

## Նվաճումներ
### Եվրոպական խաղեր
*Կանանց զուգախաղեր*

### Եվրոպական առաջնություններ
*Կանանց մենախաղեր*

### Իսլամական համերաշխության խաղեր
*Կանանց մենախաղեր*

### Միջերկրածովյան խաղեր
*Կանանց մենախաղեր*

*Կանանց զուգախաղեր* 

### Եվրոպական համալսարանական խաղեր
*Կանանց մենախաղեր*

### Եվրոպական համալսարանական առաջնություններ
*Կանանց մենախաղեր*

*Կանանց զուգախաղեր*

### Եվրոպական կրտսեր տարիքային առաջնություն
*Աղջիկների մենախաղեր*

### BWF Միջազգային մարտահրավերներ, շարքեր (25 տիտղոս, 27 փոխչեմպիոն)
*Կանանց մենախաղեր*

*Կանանց զուգախաղեր*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք մարզիկներ
Զրահագնացքի հուշարձան

**Զրահագնացքի հուշարձան** (), կուբայական հեղափոխությանը նվիրված ազգային հուշարձան, հիշատակային զբոսայգի և թանգարան։ Գտնվում է Կուբայի Սանտա Կլարա քաղաքում։ Այն ստեղծվել է ի հիշատակ 1958 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Սանտա Կլարայի ճակատամարտի ժամանակ տեղի ունեցած իրադարձութւոնների։ Հեղինակն է կուբացի քանդակագործ Խոսե Դելառան։

## Տեղադրություն
Հուշարձանը գտնվում է Լիբերասյոն պողոտայում ()՝ երկաթուղային գծանցի մոտ։ Հուշարձանի մոտակայքում կան այլ քանդակներ, ինչպես նաև Չե Գևարային նվիրված կոթողը և բուլդոզերի հուշարձանը, որը Չե Գևարան և նրա զինվորներն օգտագործել են գնացքը ռելսերից հանելու համար։

## Կինոյում
Հուշարձանին առնչվող իրադարձությունները պատկերված են առնվազն երկու խոշոր ստուդիական ֆիլմերում.

* «Կուբա»՝ 1979 թվականի ամերիկյան ֆիլմ։
* «Չե» (մաս 1. Արգենտինա)՝ 2008 թվականի ֆիլմ, որը ստեղծել են ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իսպանիայի մասնագետները։

## Պատկերասրահ

Cuba - Santa Clara - stèle du Che.JPG|Չե Գևարային նվիրված կոթողը
SantaClaraBataille 01.JPG|Հուշահամալիրը Հավանա-Սանտյագո երկաթուղու կողմից
Tren Blindado memorial in Santa Clara (Bulldozer).jpg|Բուլդոզերի հուշարձանը 
Tren blindado-Santa Clara (Cuba)-Che Guevara-Flikr-emeryjl-388610245 (CC-BY).jpg|Զրահագնացքի մուտքը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կուբայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Կուբայի պատմություն
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Աստղ (վիպակ)

**«Աստղ»** (), վիպակ, Էմանուել Կազակևիչի առաջին ստեղծագործությունը ռուսերեն լեզվով։ Վիպակը հեղինակին լայն ճանաչում է բերել, և դրա համար նա 1948 թվականին արժանացել է Ստալինյան մրցանակի։ Սյուժեի կենտրոնում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ խորհրդային հետախուզության դաժան առօրյան է։ Կառուցվածքային տեսանկյունից բաղկացած է 11 գլուխներից և վերջաբանից։

## Սյուժե
Վիպակի իրադարձությունները տեղի են ունենում Ուկրաինայի արևմուտքում 1944 թվականի ամռանը՝ «Բագրատիոն» օպերացիայից քիչ առաջ։

Հետախուզական վաշտի հրամանատար լեյտենանտ Տրավկինն ստանում է առաջադրանք՝ անցնել ճակատային գիծը և հետախուզություն իրականացնել թշնամու թիկունքում, որը, ենթադրաբար, վերադասավորում է ուժերը հարձակման համար։ Մի քանի շաբաթ տևած մանրակրկիտ նախապատրաստությունից և մարզումներից հետո, որոնք անհրաժեշտ էին նաև այն պատճառով, որ  հետախուզությունը համալրվել էր երիտասարդ մարտիկներով, Տրավկին ընտրում է մի խումբ, որի կոչի ազդանանն է՝ «Աստղ» (վաշտի ազդանշանն է՝ «Երկիր»)։

Խորը գիշերը խումբը անցնում է ճակատային գիծը և մոտ մեկուկես կիլոմետր հաջողությամբ շարժվում է անտառի միջով, որը խիտ լցված է գերմանացի զինվորներով։ Լուսաբացից առաջ խմբին նկատում է գերմանացի զինվորը, սական լինելով քնաթաթախ, չի հասկանում, որ նրանք թշնամի են, բայց արտասանում է՝ «կանաչ ուրվականներ»։ արտահայտությունը։

Արշավի ընթացքում խումբը մի քանի «լեզու» է վերցնում՝ հոսպիտալից քիչ առաջ դուրս գրված զինվորի ու ՍՍ սպայի։ Պարզվում է, որ ռազմաճակատի այդ հատվածում կենտրոնանում է ՍՍ «Վիկինգ» տանկային դիվիզիան։ Դիվիզիայի շտաբում այդ տեղեկությունները գնահատվում են որպես կարևոր և անսպասելի։ Երկաթուղային կայարանում գրեթե բազմաթիվ գերմանացի զինվորների աչքի առաջ խումբը գերեվարում է ՍՍ օբերստուրմֆյուրերի։ Սպանվածների մարմինները գտնվում են, գերմանացի զինվորների շրջանում սկսում են լուրեր շրջանառել «կանաչ ուրվականների» և «կանաչ սատանաների» մասին։

Հետախուզական խմբի ակտիվ գործունեությունը գերմանական ղեկավարությանը ստիպում է կազմակերպել կլոր սեղան։ Հետախույզներին հայտնաբերում են ցախատան ձեղնահարկում գիշերելու ժամանակ։ Թշնամու վրա նռնակներ նետելով՝ խումբը նահանջում է դեպի անտառ։ Մի քանի հետախույզներ զոհվում են, ռադիոկայանը վնասվում է գնդակից։

Դիվիզիայի շտաբում Տրավկինին սիրահարված ռադիստուհի Կատյան շարունակում է «Աստղ» կանչել, որն արդեն չի կարողանում պատասխանել։

## Հրատարակություններ
* Առաջին անգամ հրատարակվել է 1947 թվականին «Զնամյա» ամսագրի առաջին համարում։
* Նույն 1947 թվականին վիպակը լույս է տեսել առանձին հրատարակություններով «Օգոնյոկ» գրադարանում», «Московский рабочий» հրատարակչությունում և «Զինվորի և նավաստու գրադարան» () մատենաշարում։
* 1985 թվականին ստեղծագործությունը հրատարակվել է «Современник» հրատարակչության կողմից։
* 1986 թվականին նույնպես առանձին հրատարակությամբ վիպակն լույս է ընծայել Սիկտիվկարի «Կոմի» հրատարակչության կողմից (80 էջ, նկարիչ՝ Ս.Դոբրյակով, 150 հազար օրինակ տպաքանակով)։

## Էկրանավորում
Վիպակը երկու անգամ էկրանավորվել է։
* 1949 - ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իվանով, դերերում՝ Նիկոլայ Կրյուչկով, Վասիլի Մերկուրև և Լիդիա Սուխարևսկայա։
* 2002 - ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Լեբեդև, դերերում՝ Իգոր Պետրենկո, Արտյոմ Սեմակին և Ալեքսեյ Պանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրքեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Էմանուել Կազակևիչի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ուիլյամ Լինդսի Ուինդուս

**Ուիլյամ Լինդսի Ուինդուս** (, ), անգլիացի նկարիչ, եղել է լիվերպուլցի նկարիչների այն խմբում, որի վրա ազդեցություն է թողել պրեռաֆայելիտների ոճը։

## Կենսագրություն
Ուիլյամ Լինդսի Ուինդուսը ծնվել է Լիվերպուլում, սկզբում արվեստ է սովորել Ուիլյամ Դենիելսի (1813—1880) մոտ, այնուհետև շարունակել է կրթությունը Լիվերպուլի ակադեմիայում։ Նրա առաջին նկարը՝ «Սև տղան» անվանմամբ, ստեղծվել է 1844 թվականին կտավի վրա յուղաներկով։ 1850 թվականից սկսած՝ Լոնդոն այցից հետո նա սկսել է իր աշխատանքներում օգտագործել պրեռաֆայելիտների ոճը։ Գեղանկարչության իր նոր ոճը ցուցադրել է 1856 թվականին Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում «Բերդ Հելեն» աշխատանքում։ Նկարը գրավել է Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի և Ջոն Ռասկինի ուշադրությունը, որոնք օգնել են Ուինդուսին՝ դառնալու պատվարժան նկարիչ։

## Պատկերասրահ

Black boy windus.jpg| «Սև տղան», 1844
Burd helen-large.jpg| «Բերդ Հելեն», 1856
William_Lindsay_Windus_-_Too_Late_-_Google_Art_Project.jpg| «Չափազանց ուշ է», 1858


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուիլյամ Լինդսի Ուինդուս առցանց (Artcyclopedia)
* Ուիլյամ Լինդսի Ուինդուսի կենսագրություն  (2011 թվականի փետրվարի 2)
* ''Эскиз солдата из драгунской гвардии в ненастной погоде''

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Սոիտիրո Ֆուկուտակե

,  ճապոնացի միլիարդատեր, *Benesse Corporation* հրատարակչական ֆիրմայի և բուհ ընդունվել ցանկացողների համար բացված նախապատրաստական դպրոցների ցանցի՝ *juku* ընկերության  նախկին նախագահ։ Համբավվել է նաև որպես արվեստի հովանավոր։

## Գործունեությունը
Ֆուկուտակեն ժառանգել է *Benesse*-ն, որն իր հայրը հիմնադրել էր 1955 թվականին՝ տալով *Fukutake Publishing* անվանումը։ 1986 թվականին՝ հոր մահից հետո, նա ֆիրման վերանվանել է *Benesse*, որը լատիներենից թարգմանած՝ շանակում է «*բարեկեցություն*», ընդարձակել է ընկերությունը, որի բաժնետոմսերի 15%-ը պատկանել է իր ընտանիքին։ *Benesse*-ն հոգ է տանում Ճապոնիայի տարբեր ծայրերում գտնվող 275 ծերանոցի և լեզուներ դասավանդելու մեջ մասնագիտացած ուսումնական հաստատությունների ընդարձակ ցանցի մասին։

## Անձնական կյանք
Ֆուկուտակեն ամուսնացած է, ունի մեկ որդի, ընտանիքով ապրում են նորզելանդական Օքլենդ քաղաքում։

## Արվեստի սրբավայրեր
Սոիտիրո Ֆուկուտակեն արդեն հասցրել է արվեստի չորս սրբավայր՝ չորս թանգարան, ստեղծել Ճապոնիայի հարավում՝ Սետո ներքին ծովում գտնվող կղզեխմբի Նաոշիմա, Թեշիմա, Ինուջիմա կղզիներում։ Ընդ որում՝ Նաոշիմա կղզում է գտնվում նաև համբավավոր Չիչու գեղարվեստի թանգարանը։ Չորս թանգարանն էլ Սոիտիրո Ֆուկուտակեն կառուցել է՝ համագործակցելով անվանի ճարտարապետ Թադաո Անդոյի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Բարերարներ
Կատեգորիա:Թանգարանների հիմնադիրներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գործարարներ
Հայիթիի ազգային պանթեոնի թանգարան

**Հայիթիի ազգային պանթեոնի թանգարան** (), պատմության և արվեստի թանգարան Հայիթիի մայրաքաղաք Պորտ-օ-Պրենս քաղաքում։ բացվել է 1983 թվականի ապրիլի 7-ին և նվիրված է ինչպես Հաիթիի անկախության համար պայքարի հերոսներին (կոչված է հավերժացնելու և տարածելու «Ազգի հայրերի» հիշատակը), այնպես էլ երկրի մշակույթին։ 2010 թվականի երկրաշարժի հետևանքով թանգարանի շենքը միայն աննշան վնասվել է։

Թանգարանում անցկացվում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, այդ թվում՝ ներկայացվում են ժամանակակից արվեստի գործեր (նկարներ և քանդակներ), որոնք ստեղծվել են տեղի հեղինակների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1983 հիմնադրումներ Հաիթիում
Կատեգորիա:1983 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայիթիի թանգարաններ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Լեոնիդ Կրասնորեչև

**Լեոնիդ Եգորովիչ Կրասնորեչև** (, ), ռուս ճարտարապետ-ռեստավրատոր (բարձրագույն բկատեգորիայի), Նովգորոդի երկրամասի քարե և փայտե ճարտարապետության խոշորագույն գիտակներից մեկը, Մեծ Նովգորոդում «Վիտոսլավլիցի» փայտե ճարտարապետության թանգարանի հիմնադիր։

ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող, Մեծ Նովգորոդի պատվավոր քաղաքացի (1998), գրականության և արվեստի բնագավառում Ռուսաստանի Դաշնության երկու պետական մրցանակների դափնեկիր (1996 և 2004)։

## Կենսագրություն
Լեոնիդ Կրասնորեչևը ծնվել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ 1950 թվականին ավարտել է Լենինգրադի ճարտարապետական տեխնիկումը, որից հետո ապրել և աշխատել է Նովգորոդում։

1950 թվականից մինչև 1985 թվականն աշխատել է Նովգորոդ քաղաքում՝ Հատուկ գիտա-վերականգնողական արտադրական արհեստանոցում։ Սկսելով աշխատել որպես տեխնիկ-ճարտարապետ՝ Կրասնորեևչը արագ դարձել է առաջատար ճարտարապետ վերականգնման արհեստանոցում։

1985 թվականից մինչև 1998 թվականը եղել է Նովգորոդի պետական արգելոց-թանգարանի առաջատար գիտաշխատող։

Հետագայում դարձել է «Վիտոսլավլիցի» թանգարանի առաջատար գիտաշխատող։ Մահացել է 2013 թվականի մայիսի 4-ին։ Թաղված է Մեծ Նովգորոդի Արևմտյան գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործական նվաճումներ
Լեոնիդ Կրասնորեչևի նախագծով իրականացվել են Մեծ Նովգորոդի և Նովգորոդի մարզի ճարտարապետական հուշարձանների վերականգնումը, որոնց թվում են 12-17-րդ դարերի այնպիսի հայտնի հուշարձաններ, ինչպիսիք են․
* Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցին Պերին կղզում,
* Պոկրովսկի եկեղեցին և աշտարակը Նովգորոդի Կրեմլում,
* Տասներկու Առաքյալների, Հարության և Հովհաննես Ողորմածի եկեղեցիները Մյաչինում, Փրկչի եկեղեցին Կովալյովում, Տիրամոր Սուրբ Ծնունդի եկեղեցին Մոլոտկովում,
* Անտոնիևի և Կլոպսկի վանքերի տաճարները,
* Հարության տաճարը Հին Ռուսայում,
* Վյաժիշսկի վանքի անսամբլը Նովգորոդի մոտ և Իվերսկի վանքինը Վալդայում և այլն։

Զբաղվելով Պատմական հետազոտություններով, պեղումներով, ինժեներական հաշվարկներով, գրաֆիկայով՝ կատարել է 70 ճարտարապետական հուշարձանների հետազոտություն և վերականգնում։

## Հրապարակումներ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Лауреаты Государственных премий Российской Федерации 2004 года — Красноречьев Леонид Егорович, Кузьмина Нинель Николаевна
* Красноречьев Леонид Егорович 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Օլեգ Նաբոկով

**Օլեգ Նիկոլաևիչ Նաբոկով** (, ), խորհրդային և ռուս լրագրող, Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական համալսարանի Պոլիտեխնիկական թանգարանի տնօրեն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1942 թվականի հունվարի 9-ին։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է Տագանրոգի Ա․ Չեխովի անվան № 2 ավագ պիոներական դպրոցում աշխատելով։

1965 թվականին ավարտել է Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտը, որտեղ հետագայում աշխատել է որպես հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետի առաջին դեկաններից մեկը։ Նույն 1965 թվականին ավարտել է լրագրողների բարձրագույն դասընթացները Մոսկվայում և անմիջապես լիազորագրվել Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում։

Ավարտել է ԽՍՀՄ թատերական գործիչների միությանը կից զանգվածային թատերական ներկայացումների ռեժիսորների դասընթացները։ Առաջին պրակտիկան անցկացրել է որպես Օլիմպիադա-80-ի գլխավոր ռեժիսորի օգնական։

Աշխատել է ԽՄԿԿ ՇԿ-ում և ՔԿ-ում Տագանրոգում։ Կուսակցական կարիերայի փոխարեն նախընտրել է աշխատել Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտի «Միուս» ԿԲ-ի արտադրական բաժնի ավագ ինժեներ։

Ստեղծել է Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական համալսարանի պոլիտեխնիկական թանգարանը, որը հանդիսավորությամբ բացվել է 2002 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ համալսարանի 50-ամյակի տոնակատարության օրը։ Տագանրոգի պոլիտեխնիկական թանգարանն առաջիններից մեկն է հրավիրվել Ռուսաստանի ICOM կոմիտեի երկրի գիտական և տեխնիկական թանգարանների միություն, իսկ նրա ստեղծող և տնօրեն Օլեգ Նաբոկովը ընտրվել է այդ կազմակերպության ղեկավարության կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական համալսարանի Պոլիտեխնիկական թանգարանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Նատալյա Մետելիցա

**Նատալյա Իվանովնա Մետելիցա** (, ),  խորհրդային և ռուս թատերագետ, թանգարանային աշխատող, Սանկտ Պետերբուրգի թատերական և երաժշտական արվեստի թանգարանի տնօրեն, «Դյագիլև։ Հետգրություն» փառատոնի գեղարվստական ղեկավար։ Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր աշխատող (1993)։

## Կարիերա
1972 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի պատմության և թատերական քննադատության ֆակուլտետը։ 1973 թվականին աշխատանքի է ընդունվելԼենինգրադի թատերական թանգարանում։ Աշխատել է որպես գիտաշխատող, էքսկուրսավար, դասախոս, այնուհետև ղեկավարել է գիտա-լուսավորչական բաժինը, եղել է գիտական աշխատանքների գծով փոխտնօրեն։ 2006 թվականին դարձել է թանգարանի տնօրեն։

2009 թվականից «Դյագիլև։ Հետգրություն» փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարն է։ 2017 և 2018 թվականներին ներառվել է Սանկտ Պետերբուրգի ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում, որը կազմել է «Деловой Петербург» թերթը։

## Մրցանակներ
* Պատվո շքանշան (2017 թվականի հունվարի 25) – *հայրենական մշակույթի ևարվեստի զարգացման գործում ունեցած վաստակի, երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*
* Բարեկամության շքանշան (2009 թվականի մայիսի 15) – *հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ունեցած վաստակի ,երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*
* «Արժանիքների համար» շքանշանի ասպետ (2014 թվական, Ֆրանսիա)
* Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր աշխատող (15 հունվարի 1993 տարի) – մշակույթի բնագավառում ունեցած վաստակի և բազմամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան

**Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան** (), թանգարան Վրաստանի Վանի շրջանի Ճկղվիշի գյուղում։

## Տվյալներ
ձախից|150px|Գալակտիոն Տաբիձեի հուշատախտակը
ձախից|150px|Տիցիան Տաբիձեի հուշատախտակը
Թանգարանը տեղակայված է 3 հա տարածքի վրա։ Մշտական ցուցացուցադրություն՝ 450 մ², պարբերական ցուցահանդեսներ՝ 30 մ², նիստերի դահլիճ՝ 60 մ², պահոց՝ 30 մ²։

Թանգարանը բաց է ամեն օր, բացի երկուշաբթի օրերից, ժամը 10-ից մինչև 17-ը։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1966 թվականին։ Բացվել է 1983 թվականին։

## Ցուցադրություն
Թանգարանը ներառում է երկու ցուցահանդեսային շենք և Ճկղվիշի գյուղում ծնված վրացի բանաստեղծներ Գալակտիոն (1892-1959) և Տիցիան Տաբիձեների (1895-1937) պատմական տները։

Թանգարանում պահվում են Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների հիշատակային իրերը, հին տպագիր գրքեր Գալակտիոն հոր գրադարանից, խեցեղեն, ասեղնագործության նմուշներ, վրացի նկարիչների (Կ. Սանաձե, Կ. Իգնատով, Վ. Ջափարիձե և այլք) և քանդակագործների աշխատանքներ։

Թանգարանում ներկայացված են «Գալակտիոն և Տիցիան», «Թագավոր բանաստեղծ», «Ես ծնվել եմ ապրիլին», «Գալակտիոնի ակնարկները», «Տիցիանն ու Բորիս Պաստեռնակը» թեմաներով ցուցանմուշներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Իմերեթի թանգարանները
*Ճկղվիշիում բանաստեղծ Գալակտիոնի թանգարանի լուսանկարները
*Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան
*«ვანის მუნიციპალიტეტში სახალხო დღესასწაული «ვანელობა» მასშტაბურად აღინიშნა

Կատեգորիա:1983 հիմնադրումներ Վրաստանում
Կատեգորիա:1983 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Վանի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Ժինուս Նեմաթ Մահմուդի

**Ժինուս Նեմաթ Մահմուդի** () կամ **Ժինոուս Նի** (), իրանցի օդերևութաբան, որը Բահայի հավատքի հետևորդ էր ու Իրանի ազգային հոգևոր ժողովի անդամ։ Ղեկավարել է իրանական օդերևութաբանական ծառայությունը։ 1979 թվականի Իրանի իսլամական հեղափոխությունից հետո բահայիների նկատմամբ հետապնդումները սրվել են, որոնց արդյունքում 1980 թվականին նրա ամուսինը մահապատժի է ենթարկվել, իսկ Ժինուսին ձերբակալել ու մահապատժի են ենթարկել 1981 թվականին։

## Կյանք
thumb|left|Հոր ամսագրի տիտղոսաթերթը, 1979 թվական
Մահմուդին ծնվել է 1929 թվականին Թեհրանում։ Մայրն ուսուցչուհի էր, իսկ հայրն ամսագիր էր հրատարակում։ *Tehran Mosavar* կոչվող այդ ամսագիրը լավ հաստատված և սիրված էր Իրանի շահի օրոք։

Ժինուսին հետաքրքրում էին գիտությունն ու տեղեկատվությունը։ Նա ծրագիր է կազմել` փորձել և գիտելիքներ հավաքել պահպանության նպատակով։ Նա պլանավորել է միկրոֆիլմ օգտագործել, որպեսզի տեղեկատվությունը պահպանվի։

Համալսարանում սովորել է ֆիզիկա և օդերևութաբանություն, որի շնորհիվ աշխատել է եղանակի կանխատեսման բնագավառում։ Եղել է Իրանի առաջին կին օդերևութաբանը։ Ղեկավարել է Ազգային օդերևութաբանական կազմակերպությունը, որն իր երկրի պաշտպանության նախարարության մաս էր կազմում։ Ունեցել է գեներալի դե ֆակտո (փաստացի) կոչում։ Հետաքրքրվել է կանանց իրավունքներով ու ղեկավարել «Ատլաս» նախագիծը, որն ուսումնասիրում էր, թե ինչպես կարող է արևային էներգիան օգտագործվել։

Ամուսնացել է Հուշանգ Մահմուդիի հետ, որը ծրագրեր էր ներկայացնում երեխաների համար։ Բահայի հավատքի հետևորդներ էին ու ունեցել են երեք երեխա։

1979 թվականին տեղի է ունեցել հեղափոխություն, ու բահայի հավատքը և դրա հետևորդները դրա զոհն են դարձել։ Նրանք կորցրել են իրենց աշխատանքը և ապրել ու աշխատել են գաղտնի՝ կրթության համար իրենց երեխաներին արտերկիր ուղարկելով։ Եղել է բահայի հավատքի առաջնորդը, թեև մի քանի անդամներ սպանվել են։ Այցելել է մյուս հետևորդներին։ 1980 թվականի օգոստոսին նրա ամուսինն անհետացել է առանց պատճառի։ Ժինուսը ձերբակալվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հավատքի այլ առաջնորդների հետ ազգային հոգևոր ժողովում։ Մյուս ձերբակալվածները Սիրուս Ռոշանին, Քամրան Սամիմին, Մահմուդ Մաջնուբը, Ջալալ Ազիզին, Մեհդի Ամին Ամինն ու այլք էին։ Սպանվել են գնդակահարությամբ դեկտեմբերի 27-ին։

Նրա գերեզմանի գտնվելու վայրի մասին ընտանիքին տեղեկացրել են ավելի ուշ։ Իրանում մինչև 1998 թվականը մահապատժի է ենթարկվել 200 բահայի հետևորդ։

## Ժառանգություն
2018 թվականին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատին խնդրել են Պալատի բանաձև (HR274) ընդունել տիկին Ժինուս Մահմուդիի մահվան 36-րդ տարելիցի կապակցությամբ։  Բանաձևը «դատապարտում է Իրանի կառավարության կողմից հովանավորված հալածանքները Բահայի փոքրամասնության նկատմամբ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իրանցիներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված իրանցի կանայք
Շոշկա վանք

**Շոշկա վանք**, Հայ առաքելական եկեղեցի Ասկերանի շրջանի Խաչմաչ գյուղից հյուսիս–արևելք ընկած տարածքում, լեռնային բարձունքի վրա։ Վերջինիս բարձր դիրքը հնարավորություն է տալիս վանքը տեսնել մեծ հեռավորությունից։

## Պատմություն
Վանքը կառուցվել է 12-13-րդ դարերում։ Ունի միանավ դահլիճի հորինվածք։

Վանքը վերանորոգման ժամանակ ձևափոխությունների է ենթարկվել։ Հատակագիծն անհամաչափ է։ Եկեղեցում կա խորանային բեմ՝ զարդարված խաչաքանդակներով, գավթի հետ միացնող դուռ և երեք պատուհան։
Վանքը  տեղական քարից կառուցված եռանավ բազիլիկ է։ Հին ժամանակներում այստեղ պահվել են երկու ձեռագիր սաղմոսների ժողովածու և մագաղաթի վրա գրված Ավետարան։ Տեղանքի ուսումնասիրությունները վկայում են, որ վաղ միջնադարում այստեղ քրիստոնեական կառույց էր գտնվում։

Թուրք հրոսակախմբերը հիմնահատակ ավերել են վանքը։ 17-րդ դարում եկեղեցին վերակառուցվել է, իսկ վերջնական տեսքը ստացել է 1999 թվականի վերանորոգումների արդյունքում, որը ամբողջովին տարբերվում էր իր նախնական տեսքից։
Պատերի շարվածքում օգտագործված են հին կառույցների քարերը։ Շրջակայքում նկատելի են ավերված շենքերի հետքեր։
Ըստ տեղում կատարված ուսումնասիրությունների՝ նախկին եկեղեցին տարածաշրջանի գլխավոր սրբավայրերից է եղել, որը վերանորոգվելով ներկայումս հանդիսանում է Արցախի Հանրապետության ուշագրավ հուշարձաններից մեկը։

Շոշկա վանքից մի հրանալի տեսարան է բացվում Վարանդա և Ամարաս գետահովիտների վրա։ Հարկ է նշել, որ վանքից երևում է Շուշի քաղաքը, որն այժմ օկուպացված է Ադրբեջանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Լեզվի կենսունակության աստիճան

**Լեզվի կենսունակության աստիճան** () գնահատական՝ տրված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից՝ գրանցված «Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս»( )` լեզուների համապատասխան 9 չափանիշներով, որոնցից առավել կարևոր է համարվում լեզվի սերնդեսերունդ փոխանցումը։

## Վտանգի աստիճան

Ինչպես տեսնում եք, լեզուն կրողների թիվն այդքան էլ էական դեր չի կատարում, օրինակ՝ Փիթքերն կղզում տեղական կրեոլական լեզվի 100-ից քիչ կրողները դասակարգվում են խոցելի լեզուների շարքին, մինչ այդ դուրուա լեզուն, որը Հնդկաստանում ունի ավելի քան 50.000 կրող, դասակարգվում է վերացման սահմանին գտնվողների շարքում։ Առավել կարևոր է՝ որքան լավ է լեզուն փոխանցվում  հաջորդ սերունդներին, որը տեսանելի է դրանով խոսող երեխաների քանակից, ինչպես նաև միջին և նվազագույն տարիքի խոսողներից։

## Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս
«Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս»` հրատարակված 2010 թվականին, ներառում է շուրջ 2500 լեզու։ Այժմ մոլորակի կենդանի լեզուների ավելի քան մեկ երրորդ մասը կարող է դասվել մահացած լեզուների կարգավիճակին։ Օրինակ՝  էյակերենը դարձել է մահացած լեզու անմիջապես իր վերջին  կրողի՝ Մերի Սմիթ Ջոնս-ի (Ալյասկա), մահից հետո։ Նաև մոլորակի 1492 լեզուներով խոսում են առավել քան երկու հազար մարդ։

## Լեզուների պահպանման կարևորությունը
Բոլոր, ինչպես նաև հազվագյուտ լեզունեի պահպանումը, մի տեսանկյունից շատ կարևոր է ինչպես մարդկանց մշակույթների բազմազանության, այնպես էլ գիտության տեսանկյունից. դեռ կան վերացող լեզուներ, որոնք վատ են նկարագրված լեզվաբանների կողմից (հաճախ նաև ընդհանրապես նկարագրված չեն) և մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում  պատմահամեմատական լեզվաբանության, ազգագրության և ազգաբանության, մշակութային մարդաբանության համար։

Այսպիսի լեզվի օրինակ է ծառայում մահացած, բայց վերակենդանացած էյակերենը. լեզվաբան Մայքլ Կռաուսի կողմից նրա հնչյունաբանության ուսումնասիրությունը հանգեցրեց նա-դենե վարկածային լեզվական ընտանիքի առաջացմանը։

2012 թվականի հունիսի 21-ին Google Inc. կազմակերպությունը տեղեկացրեց մահացող լեզուների պահպանման ծրագրի մասին (Վտանգված լեզուների նախագիծ)։ Ծրագրի էությունը այն է, որ ստեղծվի կայք, որտեղ կենրոնականորեն  ներկայացված են  ոչնչացման եզրին գտնվող լեզուների մասին տեղեկություններ։ Ընդհանուր առմամբ, կայքի տվյալների բազայում 2012թ.  հունիսի 21-ի դրությամբ կար 3054 լեզու։ Լեզուն կրողների աշխարհագրական դիրքը կարելի է դիտել հատուկ ինտերակտիվ քարտեզի վրա։

Աշխատելով մահացած աքքադերենի վերականգնման վրա՝ 2018թ. Քեմբրիջի համալսարանի լեզվաբանները  նկարահանել են կարճամետրաժ ֆիլմ՝ «Աղքատ մարդը Նիպպուրից», որի հերոսները բացառապես խոսում են աքքադերեն՝ վաղ տարածված Միջագետքի երկրներում։ Աշխատելով ծրագրի վրա՝ համալսարանի գիտնականները վերականգնեցին լեզուն՝ ներառյալ դրա որոշ հնչյունների արտասանության առանձնահատկությունները։

Աշխարհի լեզուները պահպանելու կարևորության մասին է վկայում նաև այն փաստը, որ 2019 թվականը հայտարարվել է բնիկ ժողովուրդների լեզուների միջազգային տարի։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Անհետացող լեզուներ
* Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս

## Արտաքին հղումներ
* Եվրոպայի լեզուների Կարմիր գիրք
* Վտանգի տակ գտնվող լեզուների ինտերակտիվ ատլաս
* «Աշխարհի լեզուներ» հրատարակչության հոդվածների հեղինակների համար ձեռնարկ
Ֆրանսուազ Գաս

**Ֆրանսուազ Գաս** (, , ), ֆրանսիացի պալեոկենսաբան, պալեոկլիմայաբան և պալեոհիդրոլոգ։ Մասնագիտացել է բնապահպանական երևույթներում և ավելի կոնկրետ՝ Աֆրիկայի և ասիական շրջանների հնագույն լճերի լակաստրինային նստվածքների ուսումնասիրության մեջ։ Հատուկ ազդեցություն է ունեցել առաջին հետազոտական նախագծերն սկսելու գործում, որոնք նպատակ են ունեցել պալեոկլիմատիկ տատանումները և չորրորդական պալեմիջավայրերը տարբեր մարզերում, մասնավորապես՝ Սահարայում ու Սահելում, Արևելյան Աֆրիկայում ու Մադագասկարում, արևմտյան (կասպիական) ու հարավային (Տիբեթ), ինչպես նաև Միջին Արևելյան (Լիբանան) շրջաններում վերականգնելու։ Նա չափազանց ակտիվ է ինչպես ազգային, այնպես էլ միջազգային մակարդակում։ PAGES (անցյալ գլոբալ փոփոխություններ) կազմակերպության անդամ է, Միջազգային աշխարհոլորտ-կենսոլորտային ծրագրի անդամ։

## Գործունեություն
1975 թվականին Փարիզի համալսարանում ստացել է երկրաբանական գիտությունների թեկնածուի կոչում, որտեղ դիսերտացիա է պաշտպանել Աբբե լճի էվոլյուցիայի վերաբերյալ։ Նրա աշխատանքը դարձել է աֆրիկյան պլիոցենյան-պլեյստոցեն դիատոմային ջրիմուռների առաջին շարունակական ուսումնասիրությունը։ Ընդունվել է Գիտական հետազոտությունների Ֆրանսիայի ազգային կենտրոն (CNRS) ու 1986 թվականին միացել Փարիզի-Սուդ համալսարանի հիդրոլոգիայի և իզոտոպի երկրաքիմիայի լաբորատորիային, պրոֆեսոր Ժան-Շառլ Ֆոնտեի ղեկավարության ներքո։ 1998 թվականին տեղափոխվել է Բնապահպանական երկրագիտությունների հետազոտման և կրթության կենտրոն (CEREGE)։

2005 թվականին դարձել է Շվեդիայի մարդաբանության և աշխարհագրության ընկերության Վեգա մեդալ ստացած առաջին կինը։

2010 թվականին պարգևատրվել է Հանս Օշգերի մեդալով, որը շնորհվել է Եվրոպական գիտությունների միության կողմից՝ իր «մայրցամաքային արխիվներից Հոլոցենի ընթացքում կլիմայի փոփոխականության վերականգնման գործում ներդրման և այդ ժամանակահատվածում ներգրավված կլիմայական մեխանիզմների ավելի լավ ընկալման համար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնէաբաններ
Սուլոչանա Գաջիլ

**Սուլոչանա Գաջիլ** (, ), հնդիկ օդերևութաբան, որն աշխատում է Հնդկաստանի Բանգալոր քաղաքի մթնոլորտային և օվկիանոսային գիտությունների կենտրոնում (CAOS)։ Ուսումնասիրել է մուսսոնի առաջացման ձևն ու պատճառը, ինչպես նաև հողագործության ռազմավարությունները` անձրևի փոփոխականությունը հաղթահարելու համար, մոդելավորել բնապահպանական և էվոլյուցիոն երևույթներ։ Նրա հետազոտությունը հանգեցրել է մուսոնային ամպակույտերի ենթասեզոնային տատանումների հիմնական առանձնահատկության հայտնաբերմանը։ Նա ցույց է տվել, որ մուսոնը հսկայական ցամաքային-ծովային քամի չէ, ընդհակառակը, մոլորակային մասշտաբային համակարգի սեզոնային միգրացիայի դրսևորում է, ինչը նկատվում է նաև ոչ մուսոնային շրջանների վրա։ Ֆերմերների հետ համագործակցելով առաջ է քաշել գյուղատնտեսական ռազմավարություն, որը հարմարեցված է Հնդկաստանի տարբեր շրջանների անձրևային փոփոխականություններին։

## Վաղ կյանք ու կրթություն
Ծնվել է 1944 թվականին Հնդկաստանի Պունա քաղաքում։ Ունի հայտնի տոհմաբանական ծագում․ նրա նախապապը նախարար է եղել Տոնկ կայսրությունում, որտեղ հայտնի է եղել սաստիկ երաշտների ժամանակ ժողովրդին օգնելու հերոսական ջանքերով։ Նրա պապն ու հայրը իրենց ժամանակի հարգված բժիշկներն էին։ Միևնույն ժամանակ պապիկը պայքարել է ազատության համար ու իր տանը հյուրընկալել գաղութային կառավարման դեմ պայքարի մի քանի ակտիվ մասնակիցների։ Մայրը գրող էր․ գրում էր մարատհի լեզվով։

Վաղ կրթությունն ստացել է Պունայում, մարատհի միջավայրում։ Ավագ դպրոցի կրթությունն ստացել է անգլերենով Անդհրա-Պրադեշի գիշերօթիկ դպրոցներից մեկում։ Վերադարձել է Պունա ու Ֆերգյուսոն քոլեջում ստացել բակալավրի կոչում՝ ընտրելով բնական գիտությունները և մասնագիտանալով քիմիայի, ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի ոլորտներում։ Այս ժամանակահատվածում նշանվել է համակուրսեցի Մադհավ Գաջիլի հետ, ու միասին որոշել են շարունակել գիտական կարիերան։ Նրանք երկուսն էլ ընդունվել են Հարվարդ՝ կրթաթոշակով։

## Վերադարձ Հնդկաստան
1971 թվականին ամուսնու հետ վերադարձել է Հնդկաստան։ Երկու տարի աշխատել է Հնդկական արևադարձային օդերևութաբանության ինստիտուտում այնպիսի գիտնականների հետ, ինչպիսիք են՝ Ռ․ Անանտակրիշնանը և Դ․ Ռ․ Սիքան։ Որպես անդամ ընդունվել է տեսական հետազոտությունների կենտրոն (CTS): Ամուսինը նույնպես ընդունվել է այդ կենտրոն որպես մաթեմատիկական բնապահպան։ Այս կենտրոնից առաջացել է նոր հաստատություն՝ Մթնոլորտային և օվկիանոսային գիտությունների կենտրոնը (CAOS)։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է բնապահպան Մադհավ Գաջիլի հետ և ունի մեկ դուստր և մեկ որդի։

## Տես նաև
* Մադհավ Գաջիլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Հնդիկ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ օվկիանոսագետներ
Սինեմա Սթար

**«Սինեմա Սթար»** կինոթատրոնը հիմնադրվել է 2005 թվականին։ Այսօրվա դրությամբ ցանցի կինոթատրոնները տեղակայված են Ռուսաստանի և Հայաստանի 16 քաղաքներում։ Ցանցն իր մեջ ներառում է 26 կինոթատրոն, 138 թվային կիոդահլիճներ, որտեղ միաժամանակ կարող են ֆիլմ դիտել 16480 մարդ։ Ցանցի թվային կինոդահլիճներում տեղադրված են Christie ընկերության պրոյեկտորներ, Dolby Digital Surround EX ձայնային համակարգ, 3D համակարգ Master Image և լուսաէֆեկտիվ արծաթե էկրաններ։ Շատ դահլիճներում տեղադրված է Dolby Atmos ձայնային համակարգը, որը հնարավորություն է տալիս կենդանացնել էկրանին տեղի ունեցողը և ստեղծում է հզոր ու հագեցած ձայն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի կինոթատրոններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ
Էնն Հենդերսոն-Սելերս

**Էնն Հենդերսոն-Սելերս** (, ), Սիդնեյի Մաքուորի համալսարանի շրջակա միջավայրի և աշխարհագրության ամբիոնի պատվավոր պրոֆեսոր։ 2006 և 2007 թվականներին եղել է կլիմայի համաշխարհային հետազոտական ծրագրի համատեղ պլանավորման աշխատակազմի (JPS) տնօրենը, ինչպես նաև  1998-2005 թվականներին Ավստրալիայի միջուկային գիտության և տեխնոլոգիայի կազմակերպության (ANSTO) շրջակա միջավայրի բաժնի տնօրենը։ 1996-1998 թվականներին Մելբուռնի թագավորական տեխնոլոգիական ինստիտուտի փոխռեկտորի (հետազոտություն և մշակում) տեղակալն էր, որից առաջ հանդիսացել է Մաքուորի  համալսարանի Կլիմայական ազդեցությունների կենտրոնի հիմնադիր տնօրենը․ նույն համալսարանում շարունակում է զբաղեցնել ֆիզիկական աշխարհագրության պրոֆեսորի կոչում։

Նախկինում ղեկավարել է Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության Հողային մակերևույթի պարամետրացման սխեմաների համադրման նախագիծը, որը գործում է որպես միջազգային ինտերնետային «համագործակցություն»։ Վերջերս ղեկավարել է Կլիմայի գնահատման (MECCA) վերլուծության թիմի Մոդելային գնահատման կոնսորցիումը, նաև հանդես է գալիս որպես ՄԱԿ-ի համալսարանի խորհրդատու` կլիմայի ազդեցության տարբեր ասպեկտների վերաբերյալ։ 1995 թվականին Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի երկրորդ գնահատման հաշվետվության գլխավոր հեղինակն է եղել։

Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում պրոֆեսոր Հենդերսոն-Սելերսը եղել է Երկրային համակարգերի գիտնական, առաջ է տարել հողածածկույթի և հողօգտագործման փոփոխության ազդեցության նկարագրությունը և կանխատեսումը կլիմայի և մարդկային համակարգերի վրա։ Ունի մագիստրոսի կոչում մաթեմատիկայից, համագործակցելով Միացյալ Թագավորության օդերևութաբանական գրասենյակի հետ՝ զբաղվել է իր թեկնածուական ատենախոսությամբ ու 1999 թվականին ստացել կլիմայի վերաբերյալ գիտության դոկտորի գիտական կոչում։ Ավստրալիայի տեխնոլոգիական և ճարտարագիտական ակադեմիայի ընտրված անդամ է, 2003 թվականին օդերևութաբանության բնագավառում ավստրալիական հասարակությանը մատուցած ծառայության համար արժանացել է Ավստրալիայի հարյուրամյակի մեդալին։

Ավելի քան 500 հրատարակությունների հեղինակ է, այդ թվում՝ 14 գիրք, ինչպես նաև Ամերիկայի երկրաֆիզիկական միության ու Ամերիկյան օդերևութաբանական միության ընտրված անդամ։

«Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի զեկույց. Ի՞նչ են իրականում մտածում առաջատար հեղինակները» վերնագրով նրա էսսեն քննարկում  է առաջատար հեղինակների տեսակետները։

## Աշխատություններ
*"A Climate Modelling Primer" (first author Kendal McGuffie, 4th Edition, John Wiley and Sons, 2014).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիացիներ
Կատեգորիա:Բրիստոլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Պիկասոյի թանգարան (Մալագա)

**Պիկասոյի թանգարան** (իսպաներեն՝ **Museo Picasso Málaga**), թանգարան նշանավոր նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի ծննդավայրում՝ Իսպանիայի Անդալուսիա երկրամասի Մալագա քաղաքում՝ Բուենավիստա պալատում։ Բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2003 թվականին։ Ցուցադրությունում ունի 285 աշխատանք, որոնք թանգարանին են նվիրել Պիկասոյի ընտանիքի անդամները։ Հավաքածուի սեփականատերը հանդիսացող *Fundación Paul, Christine y Bernard Ruiz-Picasso* հիմնադրամը *2009 թվական*ին միավորվել է *Fundación Museo Picasso Málaga* հիմնադրամի հետ, որը կոչված էր ապահովելու թանգարանի բնականոն գործունեությունը և գործում էր Մալագայի Մերսեդ հրապարակի՝ *Plaza de la Merced*-ի վրա գտնվող հենց այն տանը, որտեղ ծնվել է աշխարհահռչակ նկարիչը։ Թանգարանը վերանվանվել է *Museo Casa Natal* («*Ծննդավայրի թանգարան*»)։ Միավորման արդյունքում ձևավորված նոր հիմնադրամը անվանումն է *Fundación Museo Picasso Málaga. Legado Paul, Christine y Bernard Ruiz-Picasso*:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Jiménez, Carmen, *Arquitectura del Museo Picasso Málaga desde el siglo VI a.c. hasta el siglo XXI*. Ed. Museo Picasso Málaga (Fundación Museo Picasso Málaga y Fundación Paul, Christine y Bernard Ruiz-Picasso); 2004.
* Escalera Pérez, R., *El Palacio Buenavista-Museo de Bellas Artes de Málaga*.

## Արտաքին հղումներ
*  Museo Picasso, official site. Includes images of most pieces in the collection
*  Canal Picasso, a very comprehensive series of articles about Picasso and the museum from *Diario Sur* Digital.

Կատեգորիա:2003 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Անդալուզիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասո
Եկատերինա Շերեմետևա

Կոմսուհի **Եկատերինա Պավլովնա Շերեմետևա** (ծնյալ՝ իշխանուհի **Վյազեմսկայա**, ), ֆրեյլին, ցարական արքունիքում կայսրուհու շքախմբի անդամ (фрейлина, статс-дама (1912): Հին գրականության սիրահարների ընկերության հիմնադիր անդամ էր, բացի այդ՝ մերձմոսկովյան Միխայլովսկոյե դաստակերտում հիմնել է բնագիտա-պատմական թանգարան։

## Կենսագրություն
Իշխանուհի Եկատերինա Պավլովնան ծնվել է 1849 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։ Իշխան Պավել Պետրովիչ Վյազեմսկու ավագ դուստրն էր, ռուս նշանավոր գրող Ալեքսանդր Պուշկինի մտերիմ ընկերոջ՝ բանաստեղծ Պյոտր Անդրեևիչ Վյազեմսկու թոռնուհին։

Եկատերինան լավ կրթություն է ստացել, հասուն տարիքում օգնել է հորը՝ հիմնելու հին գրականության սիրահարների ընկերություն, դարձել է այդ ընկերության «դասագրքերի և առանձին թղթերի» բաժնի վարիչը։ Ամուսնացել է կոմս Ս. Դ. Շերեմետևի հետ։ 1895 թվականին իր մերձմոսկովյան Միխայլովսկոյե դաստակերտում, զգալի ջանքեր գործադրելով, հիմնել է բնագիտա-պատմական թանգարան»:

Հավատարիմ մնալով իր մոր արմատավորած ավանդույթներին՝ Եկատերինա Պավլովնան եռանդուն կերպով զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա տրամադրած գումարներով Մոսկվայում՝ Ստրաննոպրիիմնի շենքում (Странноприимный дом) բացվել է գրադարան, կազմակերպվել են բնագիտական մի շարք գիտարշավներ, հրատարակվել գրքեր։ 1898 թվականին նա ամուսնու հետ գնել է Օստաֆևո դաստակերտը և այնտեղ հիմնադրել Ալեքսանդր Պուշկինի կյանքի ու ստեղծագործության լուսաբանմանը նվիրված թանգարան։ 1911 և 1913 թվականներին այդ դաստակերտի զբոսայգում կանգնեցվել են Նիկոլայ Կարամզինի, Պյոտր Վյազեմսկու, Ալեքսանդր Պուշկինի, Վասիլի Ժուկովսկու հուշարձանները։

## Պարգևներ
* Սուրբ Եկատերինայի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր խաչի կրծքանշան (ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ վիրավորներին օգնություն կազմակերպելու համար)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Шереметевы в судьбе России: Воспоминания. Дневники. Письма.//Авт.-сост. А. И. Алексеева, М. Д. Ковалёва. Издательский дом «Звонница». — 2001. — С.417.
* Краско А. Три века городской усадьбы Шереметевых

## Արտաքին հղումներ
* О Е. П. Шереметевой
Էստոնիայի անվտանգային գիտությունների ակադեմիա

**Էստոնիայի անվտանգային գիտությունների ակադեմիա** (էստ. ՝ Eesti Sisekaitseakadeemia) հանրային մասնագիտացված համալսարան է Էստոնիայում։ Այն ապահովում է Էստոնիայի ներքին գործերի նախարարության ենթակայության տակ գտնվող էստոնական քաղաքացիական ծառայողների մասնագիտական կրթությունը։ Դրա նպատակն է ապահով պետություն և կայուն զարգացում ապահովել և նպաստել Եվրամիության անվտանգությանը։ այն հիմնմադրվել է 1992 թվականի ապրիլի 15-ին և հաստատված է Տալլինում։ Այն ունի հաստատություներ Պյարնումաաում և Վեյք Մարջա Փերիշում։

## Պատմություն
Ակադեմիան հիմնադրվել է 1992 թվականի ապրիլի 15-ին Էստոնիայի կառավարության կողմից։ Ուսումնասիրությունները սկսվել են հոկտեմբերի 12-ին։ Դասընթացներ են անցկացվել ոստիկանության, հետաքննության, մաքսայինի, սահմանապահ և պաշտպանական ուժերի կուրսանտների համար։ 1993 թվականին դպրոցը վերանվանվեց Էստոնիայի ռազմական ակադեմիա։ 1999 թվականին պաշտպանական ուժերի սպաների ուսուցումը տեղափոխվեց Էստոնիայի ռազմական ակադեմիա։ 2004 թվականին ակադեմիային միացավ Väike-Maarja Rescue  դպրոցը և 2006 թվականին Paikuse ոստիկանական դպրոցը։ 2010- թվականին ոստիկանության և սահմանապահների համատեղ կոլեգիայի ձևավորման շնորհիվ, ակադեմիան բարեփոխվեց` միավորելով ոստիկանության և սահմանապահների քոլեջը։ Բացի այդ, ձևավորվեց Ներքին անվտանգության ինստիտուտ։ 2015 թվականին արտագաղթի ուսումնասիրությունները տեղափոխվել են Տալլինի համալսարան։

## Կառուցվածքը
Ակադեմիայի որոշումներ կայացնող բարձրագույն մարմինը խորհուրդն է։ Խորհուրդը բաղկացած է ռեկտորից, պրոռեկտորներից, տնօրեններից, ինստիտուտի ղեկավարից, գիտական անձնակազմի, ուսանողական մարմնի և ՆԳՆ ներկայացուցիչներից։ Խորհրդի ղեկավարը ռեկտորն է։ Գործում է նաև Խորհրդատվական մարմին, որն ակադեմիայի զարգացման վերաբերյալ առաջարկներ է ներկայացնում ռեկտորին, խորհրդին և ՆԳՆ նախարարությանը։ Ռեկտորի թեկնածությունն առաջարկում է նաև ռեկտորատը, որը բաղկացած է պրոռեկտորներից և քոլեջների տնօրեններից։ Ակադեմիան բաղկացած է քոլեջներից, ինստիտուտներից և կենտրոններից։ Կան չորս քոլեջներ և մեկ ինստիտուտ՝ Ֆինանսական քոլեջ, Արդարադատության քոլեջ, Ոստիկանության և սահմանապահ զորքերի քոլեջ, Փրկարարական քոլեջ և Ներքին անվտանգության ինստիտուտ։ Կենտրոնները ղեկավարում են պրոռեկտորները։ Գիտական գործերի գծով պրոռեկտորը ղեկավարում է Լեզվի կենտրոնը, Շարունակական կրթության կենտրոնը և Գործերի վարչությունը։ Զարգացման պրոռեկտորը ղեկավարում է IR և զարգացման դեպարտամենտն ու գրադարանը։ Բացի այդ, կան տարբեր վարչական բաժանմունքներ, ինչպիսիք են՝ Վարչության բաժինը, Ֆինանսական բաժինը, Գլխավոր վարչությունն ու Կապի վարչությունը։

## Տես նաև
* Էստոնիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ցանկ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով
Կինոպարկ

**Կինոպարկ** կինոթատրոնը բացվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։ Գտնվում է Երևան Մոլ առևտրի կենտրոնի 3-րդ հարկում։

Կինոթատրոնում գործում է 6 սրահ, որոնցից մեկը պրեմյում սրահ է, որը նածատեսված է 30 հանդիսատեսի համար։ Նոր սերնդի նորագույն տեխնիկայով ու տեխնոլոգիաներով հագեցած այս կինոթատրոնի նշված բոլոր կինոդահլիճներում ֆիլմերը ցուցադրվում են 3D ձևաչափով։ Այստեղ գործարկվում են 4K ULTRA HD որակի պրոյեկտորներ և մի շարք այլ գերժամանակակից կինոտեխնիկա։ Սրահներում մշտապես ապահովվում է DOLBY ATMOS բարձորակ հնչողություն, որի շնորհիվ ցանկացած ֆիլմի ցուցադրություն անմոռանալիորեն ու առավելագույնս է տպավորվում կինոդիտողի հիշողության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի կինոթատրոններ
Իգոր Զիդիչ

**Իգոր Զիդիչ** (, ), Խորվաթիայի արվեստի պատմաբան, գեղարվեստական քննադատ, բանաստեղծ և էսսեագիր։ Խորվաթիայի ժամանակակից արվեստի գիտակ, համարվում է Խորվաթիայի կերպարվեստի ոլորտի առաջատար փորձագետներից մեկը։

## Կենսագրություն
Իգոր Զիդիչը ծնվել է Սպլիտում և ավարտել տեղի դասական գիմնազիան։ 1964 թվականին ստացել է Զագրեբի համալսարանի արվեստի պատմության և համեմատական գրականագիտության դիպլոմ։

1971 թվականին դարձել է «Hrvatski tjednik» ամսագրի խմբագիր, բայց կորցրել է աշխատանքը, երբ ՀՍՖՀ կառավարության կողմից այդ հրատարակությունը փակվել է «Խորվաթական գարուն» («Hrvatski proljeć») ազգային-մշակութային շարժման ճնշումից հետո։

1986 թվականին ստացել է Թինա Ուևիչի պոեզիայի մրցանակ։

Զիդիչը Զագրեբի ժամանակակից պատկերասրահի տնօրենն էր 1989-2008 թվականներին։

2002 թվականից մինչև 2014 թվականը նա եղել է խորվաթ Մատիցայի նախագահը։

Իգոր Զիդիչի հինգ երգերը բանաստեղծ և քաղաքական գործիչ Դմիտրի Պավլիչկոյի կողմից թարգմանվել են ուկրաիներեն։

Զիդիչը 6 երեխաների հայր է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Igor Zidić 
* Igor Zidić — devetnaest opasnih godina karizmatičnog modernista 
* Igor Zidić predsjednički kandidat desnice 
* Igor Zidić — predsjednik Matice Hrvatske 

## Աղբյուրներ
*
*

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորվաթ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծներ
Շաքարի թանգարան

thumb|Թանգարանի շենքը
**Շաքարի թանգարան,** թանգարան Բեռլինում, Գերմանիա։ Նվիրված է շաքարի պատրաստման և արտադրության տեխնոլոգիայի պատմությանը։ Բացվել է 1904 թվականի մայիսի 8-ին՝ Շաքարի արդյունաբերության ինստիտուտի հետ միասին։ Ներկայումս գերմանական տեխնիկական թանգարանի մաս է կազմում։

Թանգարանի շինարարությունն իրականացվել է 1901-1903 թվականներին Անտոն Ադամսի ղեկավարությամբ։ Թանգարանի մուտքն անցնում է ասիմետրիկ տեղակայված, չորս հարկանի աշտարակի պորտալի միջոցով, որի բարձրությունը 33 մետր է։ Աշտարակի գագաթին արևային ժամացույց կա։ Շենքի ներսում հիմնական սանդուղքը զարդարված է մարմարով։ Գործում է բեռնատար վերելակ։ Ցուցահանդեսային էքսպոզիցիաների տարածքը մոտ 450 քառակուսի մետր է։

## Մշտական ցուցադրություններ
*Շաքարեղեգ՝ անցկացվում է ծանոթություն շաքարեղեգի ծագման և արտադրության հետ։
*Ստրկություն՝ ցուցադրվում է, թե ինչպես են ստրուկները շաքար արտադրել Եվրոպայի բնակիչների համար։
*Շաքարի արտադրություն՝ ծանոթություն շաքարի ճակնդեղի հետ։
*Առանց շաքարի ալկոհոլ չկա՝ այցելուները տեղեկանում են, որ շաքարավազը ալկոհոլի արտադրության ամենակարևոր բաղադրիչն է։
*Գաղութացման դարաշրջանի շաքար՝ ցուցադրվում են նկարներ, որոնք ներկայացնում են գաղութացված տարածքներում շաքարի արտադրությունը։
*Շաքարի ճակնդեղ Պրուսիայում՝ պատմում է այն մասին, թե ինչպես է շաքարը պերճանքի ապրանքից վերածվել հանրության համար մատչելի ապրանքի Պրուսիայում։ 
*Աշխարհն առանց շաքարի՝ ցույց է տալիս նկարներ «Աշխարհն առանց շաքարի. ի՞նչ է լինելու» թեմայի շուրջ։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Kristallisiertrichter Zypern Zucker-Museum.jpg|Ձագար և անոթ շաքարի բյուրեղացման համար, Կիպրոս (XV դար)
Պատկեր:Vom Einmachen in Zucker Zucker-Museum.jpg|Կնիք, որը ցույց է տալիս մրգերի պահածոյացումը շաքարի միջոցով (XVII դար)
Պատկեր:Anti-Saccharrites colored etching by James Gillray (1757 - 1815).png|Շաքարավազը բոյկոտող Գեորգ III թագավորի ծաղրանկարը
Պատկեր:Drei-Walzen-Zuckerrohrmühle Bolivien Zucker-Museum.jpg|Շաքարեղեգնի աղաց Բոլիվիայից
Պատկեր:Zuckerkorb um1810 Zucker-Museum.jpg|Շաքարավազը որպես շքեղ իր ցուցադրվում էր թանկարժեք ամանի մեջ
Պատկեր:Zuckerrohr-Kleinmühle Brasilien Zucker-Museum.jpg|Շաքարի գործարան Բրազիլիայում (XIX դարի երկրորդ կես)
Պատկեր:Zuckerindustrie Betriebslabor c1900 1 Zucker-Museum.jpg|Լաբորատորիա շաքարի գործարանում (1900 թվական)
Պատկեր:Zuckermodell Brandenburger Tor Zucker-Museum.jpg|Շաքարից պատրաստված Բրանդենբուրգի դարպասը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт музея 

Կատեգորիա:Բեռլինի թանգարաններ
Կոլումբոսի փարոս

**Կոլումբոսի փարոս,** ճարտարապետական հուշարձան, Դոմինիկյան Հանրապետության գլխավոր տեսարժան վայր։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Սանտո Դոմինգոյում։ Փարոսը անվանվել է իսպանացի ծովագնաց Քրիստափոր Կոլումբոսի անունով։

Կոլումբոսի փարոսը կառուցել են 6 տարի՝ շինարարության վրա ծախսելով շուրջ 70 միլիոն դոլար։ Շինարարությունն իրականացվել է 1986-1992 թվականներին։ Հուշարձանի նախագծի մասին առաջին հիշատակմանը հանդիպում ենք շոտլանդացի ճարտարապետ Ջ.Լ.Գլիվի աշխատություններում՝ թվագրված 1931 թվականով։

## Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Կառույցը կատարված է խաչի տեսքով և պատրաստված է երկաթբետոնից։ Չափերը՝ բարձրությունը 33 մետր է, լայնությունը՝ 44 մ, երկարությունը՝ 310 մ։ Կողքից այն կարծես բազմաստիճան հնդկական բուրգ լինի, վերևից՝ խաչի նման։ Փարոսի տանիքում տեղադրված են 157 լուսարձակ, որոնք ուղղված են վերև և պրոյեկտում են խաչ։ Լույսի հզոր սյունը տեսանելի է մի քանի տասնյակ կիլոմետր հեռավորության վրա։

Փարոսի պատերին կան մարմարե սալիկներ՝ մեծ ճանապարհորդների խոսքերով, ինչպես նաև մեջբերումներ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդից, որը բացել է Փարոսը 1992 թվականին՝ Ամերիկայի հայտնագործման 500-ամյակին։ Փարոսի տարածքում կա նաև պապամոբիլ, իսկ սրահներից մեկում պահվում է պապական կազուլան։ Փարոսի ներսում կա մարմարե դամբարան՝ ըստ հավատալիքի Քրիստափոր Կոլումբոսի աճյունով, որը հսկում է գեղեցիկ սպիտակ համազգեստով պահակախումբը։

Շենքում տեղակայված է նաև այն երկրների փոքր թանգարանը, որոնք ֆինանսական մասնակցություն են ունեցել փարոսի կառուցմանը։

## Պատկերասրահ

Маяк_Колумба_(Вид_с_улицы).JPG|Կոլումբուսի փարոս (տեսարան փողոցից)
Папамобиль (Маяк Колумба).JPG|Հովհաննես Պողոս Երկրորդի Պապոմոբիլը 
Барельеф_1_(Маяк_Колумба).JPG|Բարձրաքանդակ 1 (մարմարե դամբարան)
Барельеф_2_(Маяк_Колумба).JPG|Բարձրաքանդակ 2 (մարմարե դամբարան)
Барельеф_3_(Маяк_Колумба).JPG|Բարձրաքանդակ 3 (մարմարե դամբարան)
Барельеф_4_(Маяк_Колумба).JPG|Բարձրաքանդակ 4 (մարմարե դամբարան)
Казула (Маяк Колумба).JPG|Հովհաննես Պողոս Երկրորդի զգեստը
Маяк Колумба (Коридор).JPG|Միջանցք


## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Դոմինիկյան Հանրապետությունում
Կատեգորիա:Դամբարաններ
Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարոսներ
Կատեգորիա:Քրիստափոր Կոլումբոս
Թուլուզ-Լոտրեկի թանգարան

**Թուլուզ-Լոտրեկի թանգարան** (ֆրանսերեն՝ **Musée Toulouse-Lautrec**), ֆրանսիացի նշանավոր նկարիչ Անրի դը Թուլուզ-Լոտրեկի կյանքի ու ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային համբավավոր օջախ Ֆրանսիայի հարավում՝ Ալբի քաղաքում, որն այդ նկարչի ծննդավայրն է։ Թանգարանը տեղավորված է 13-րդ դարի ամրոցատիպ շինության մեջ, որն սկզբնապես եղել է արքեպիսկոպոսների պալատ (վերջիններիս նստավայրը Ալբիի տաճարն է)։ Թե՛ տաճարը և թե՛ եպիսկոպոսական պալատը, Ալբիի ամբողջ հին քաղաքամասի կազմում, ներառվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ 1905 թվականին եպիսկոպոսական պալատը պետականացվել է, երկու տարի անց հանձնվել Ալբիի համայնքապետարանի տնօրինմանը։ 2000 թվականից այստեղ վերանորոգման մեծածավալ աշխատանքներ են իրականացվել, որոնք տևել են տասներկու տարի։ 2012 թվականին թանգարանը կրկին բացել է իր դռները հանրության առջև։ Այն համարվում է մայրաքաղաք Փարիզի սահմաններից դուրս գտնվող ֆրանսիական լավագույն թանգարաններից մեկը, որն ամեն տարի ընդունում է շուրջ 160 հազար այցելու։

Այս թանգարանում է գտնվում Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն աշխարհում։ Հավաքածուն ներառում է նրա հազարից ավելի աշխատանքներ՝ գեղանկարներ, մատիտանկարներ, փորագրանկարներ, գրաֆիկական աշխատանքներ (դրանց թվում՝ 31 պլակատ), էսքիզներ։  Արվեստի այդ բարձրարժեք գործերի մեծ մասը թանգարանին է նվիրել նկարչի մայրը 1922 թվականին։ Դրանց թվում է Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի վերջին ստեղծագործությունը՝ «Քննություն բժշկական ֆակուլտետում» կտավը (1901 թվական): Թանգարանի ցուցադրությունում տեղ են գտել նաև նկարչի անձնական իրեր, որոնց շարքում է նրա նշանավոր գավազանը՝ ներսում թաքցված կոնյակի բաժակով։ Թուլուզ-Լոտրեկի աշխատանքներից զատ՝ առանձին մի սրահում ցուցադրվում են նրա ժամանակակից ֆրանսիացի այլ նկարիչների՝ Էդուար Վյուարի, Պիեռ Բոնարի, Մորիս Դենիի, Պոլ Սերյուզեի, ինչպես նաև՝ վրձնի հին վարպետների՝ Ֆրանչեսկո Գվարդիի, Ժորժ դը Լատուրի և այլոց մի շարք ստեղծագործություններ։

## Պատկերասրահ

(Albi) La tour Saint-Michel et la cour d'honneur du palais de la Berbie.jpg|Եպիսկոպոսական Բերբի պալատը, որտեղ գտնվում է թանգարանը
File:Albi, Palais de la Berbie.jpg|Եպիսկոպոսական Բերբի պալատը
File:Garden of the Palais de la Berbie 06.jpg|Եպիսկոպոսական Բերբի պալատի պարտեզը
File:Albi palais berbie.JPG|Եպիսկոպոսական Բերբի պալատը
(Albi) Au Salon de la rue des Moulins - Henri de Toulouse-Lautrec 1894 MTL.inv180 (small).jpg|Թուլուզ-Լոտրեկի «Սալոն Ռյու դը Մուլենում» գործը (1894)
(Albi) L'anglaise du STAR au Havre 1899 Toulouse-Lautrec - MTL.203.jpg|*L'anglaise du STAR au Havre*-ի Անժելիկան
(Albi) Un examen à la faculté de Médecine de Paris - Toulouse-Lautrec 1901 MTL.216.jpg|«Քննություն բժշկական ֆակուլտետում» կտավը  (1901)՝ Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի վերջին ստեղծագործությունը
Lautrec reine de joie (poster) 1892.jpg|Վայելքների թագուհին (պլակատ)
(Albi) Etude de nu. Femme assise sur un divan - Toulouse-Lautrec - 1882 - MTL.78.jpg|Բնորդուհի (էտյուդ)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*Official '''Musée Toulouse-Lautrec''' website

Կատեգորիա:1922 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում