Մորիս Բառես

**Մորիս Բառես** (, ), ֆրանսիացի վիպասան, էսսեիստ, ազգայնականության (նացիոնալիզմի) տեսաբան, քաղաքական գործիչ; Ստացել է իրավաբանական կրթություն։ Ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ Հեղինակն է «Ես-ի պաշտամունքը» (*Le Culte du moi*) եռագրության, որ բաղկացած է հետևյալ գրքերից. «Բարբարոսների հայացքի ներքո» (*Sous l’oeil des Barbares* (1888), «Ազատ մարդ» (*Un Homme libre* (1889) և «Բերենիսի պարտեզը» (*Jardin de Bérénice* (1891)։  Հիշարժան երկերից են նաև  *Du Sang, du volupté et de la mort*-ը (1894), *Greco ou le secret de Tolède*-ն (1911) և *Jardin sur l'Oronte*-ը (1923); Հանրահայտ Դրեյֆուսի գործի դատաքննության ժամանակ արտահայտվել է ընդդեմ հրեա զինվորական Ալֆրեդ Դրեյֆուսի, որ մեղադրվում էր լրտեսության մեջ։ Քարոզչական եռանդուն աշխատանք է կատարել Ժաննա դ՛Արկի պաշտամունքը արմատավորելու և տարածելու նպատակով։

Որոշ պատմաբանների կարծիքով՝ առաջինը Մորիս Բառեսն է գործածել «նացիոնալ սոցիալիզմ» («նացիզմ») եզրույթը։

## Կենսագրություն
Մորիս Բառեսը ծնվել է 1862 թվականի օգոստոսի 19-ին Շարմ սյուր Մոզելում։ Մանկությունն անցել է Լոթարինգիայում, որը 1870-1871 թվականների պատերազմում ֆրանսիացիների կրած պարտության հետևանքով, Էլզասի հետ մեկտեղ, հանձնվել է գերմանացիներյն։ Պատմական այդ իրադարձությունը խոր ու անջնջելի դրոշմ է թողել Բառասի ներաշխարհի ու ստեղծագործության վրա։ 27 տարեկանում ընտրվել է պատգամավոր և իր տևական քաղաքական գործունեության ընթացքում ջանացել է, ձախաթևյան շրջանակների հետ համագործակցելով, կերտել նացիոնալ (ազգայնական) սոցիալիզմ։ Ձգտելով պաշտպանել ֆրանսիացի աշխատավորների շահերը՝ դեմ է եղել ներգաղթյալներին և արտասահմանից ապրանքների ներմուծմանը։ Դրեյֆուսի դատի շուրջ ծավալված թեժ բանավեճերն ու քաղաքական-գաղափարական պայքարը նրան հեռացրել են սոցիալիզմից ու սոցիալիստներից և նրա մեջ բյուրեղացրել նացիոնալիզմը՝ ազգայնականությունը, որը, սակայն, էքսպանսիոնիստական չէր, այլ՝ պաշտպանողական։ Նա ուզում էր, որ Ֆրանսիան կարողանա իրեն վերադարձնել 1871 թվականի ֆրանս-պրուսական պատերազմի հետևանքով կորցրածը։ Թշնամաբար էր տրամադրված գերմանացիների նկատմամբ։ Փառաբանում էր ռազմատենչությունն ու ավանդապաշտությունը՝ շեշտելով անցյալի դերն ու ազդեցությունը ազգի կյանքում։

Իր գրական գործերում նա լիարժեքորեն ի հայտ է բերել թե՛ նուրբ վերլուծական միտք և թե՛ բարձր քնարական ոգի, դրսևորել է նաև խորհրդապաշտությանը բնորոշ արտահայտչաձևեր և, իհարկե, խոր ազգայնականություն։ Միաժամանակ խորամուխ է եղել իսպանական մշակույթի ուսումնասիրման մեջ, սիրել է ու բարձր գնահատել այն։
Կյանքի որոշ շրջանում եղել է ռազմատենչ, մոլեռանդ հակասեմական (թեև, Յուջին Վեբերի կարծիքով, այդ հարցում նրա հայացքներն ու վերաբերմունքն ավելի չափավոր ու մեղմ էին, քան բլանկիստներից շատ-շատերինը)։

## Երկեր
### Վեպեր
* *Le Culte du moi. Examen des trois idéologies* (ինքնակենսագրական եռագրություն)
** *Sous l'oeil des barbares*.&nbsp;- Paris։ Lemerre, 1888 Gallica
** *Un homme libre*.&nbsp;- Paris։ Perrin, 1889 Gallica
** *Le Jardin de Bérénice*.&nbsp;- Paris։ Perrin, 1891 Gallica
* *L'Ennemi des Lois*.&nbsp;- Paris։ Perrin, 1893 Gallica
* *Le Roman de l'énergie nationale* (трилогія)
** *Les Déracinés*.&nbsp;- Paris։ Fasquelle, 1897 Gallica
** *L'Appel au soldat*.&nbsp;- Paris։ Fasquelle, 1897
** *Leurs figures*.&nbsp;- Paris։ Juven, 1902
* *Les Bastions de l'Est* (եռագրություն)
** * Au service de l'Allemagne*.&nbsp;- Paris։ A. Fayard, 1905
** *Colette Baudoche*.&nbsp;- Paris։ Juven, 1909
** *La Colline inspirée*.&nbsp;- Paris։ Émile Paul, 1913 Archive.org
* *Un jardin sur l'Oronte*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1922

### Վիպակ
* *La vierge assassinée, avec une lettre-préface de l'Auteur*. Paris։ E. Sansot & Cie, 1904

### Թատերգություն
* *Une journée parlementaire*, comédie de moeurs en 3 actes.&nbsp;- Paris։ Charpentier et Fasquelle, 1894 Gallica

### Ուղեգրություններ
* *Du sang, de la volupté, de la mort: Un amateur d'âmes. Voyage en Espagne, Voyage en Italie, etc.*.&nbsp;- Paris։ Charpentier et Fasquelle, 1894 Gallica
* *Amori et Dolori sacrum. La mort de Venise*.&nbsp;- Paris։ Juven, 1903 Gallica
* *Le Voyage de Sparte*.&nbsp;- Paris։ Juven, 1906 Archive.org
* *Le Gréco ou le Secret de Tolède*.&nbsp;- Paris։ Émile-Paul, 1911
* *Une enquête aux pays du Levant*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1923.

### Քաղաքագիտական աշխատություններ
* *Étude pour la protection des ouvriers français*.&nbsp;- Paris։ Grande impr. parisienne, 1893 Gallica
* *Scènes et doctrines du nationalisme*&nbsp;- Paris։ Juven, 1902 Gallica
* *Les amitiés françaises*.&nbsp;- Paris։ Juven, 1903
* *La grande pitié des Eglises de France*.&nbsp;- Paris։ Émile-Paul, 1914
* *Une visite à l'armée anglaise*.&nbsp;- Paris։ Berger-Levrault, 1915 Gallica
* *Les Diverses Familles spirituelles de la France*.&nbsp;- Paris։ Émile-Paul, 1917 Gallica
* *L'Ame française et la Guerre (chroniques)*.&nbsp;- Paris։ Émile-Paul, 1915–1920
* *Le Génie du Rhin*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1921
* *Faut-il autoriser les congrégations? Les Frères des écoles chrétiennes*.&nbsp;- Paris։ Plon-Nourrit, 1923 Gallica
* *Souvenirs d'un officier de la Grande armée, par [Jean-Baptiste-Auguste Barrès]; publiés par Maurice Barrès, son petit-fils.*&nbsp;- Paris։ Plon-Nourrit, 1923

### Անթոլոգիա
* *Quelques cadences*.&nbsp;- Paris։ Sansot, 1904 Gallica

### Հետմահու հրատարակություններ
* *Le Mystère en pleine lumière*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1926
* *Les Maîtres*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1927
* *Mes cahiers*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1929–1957 (14 томів)

### Նորագույն հրատարակություններ
* *Scènes et doctrines du nationalisme*.&nbsp;- Paris։ Editions du Trident, 1987
* *Mes cahiers: 1896–1923*.&nbsp;- Paris։ Plon, 1994; herausgegeben von Guy Dupré
* *Journal de ma vie extérieure*.&nbsp;- Paris։ Julliard, 1994; ISBN 2-260-01111-X
* *Romans et voyages*.&nbsp;- Paris։ Editions Robert Laffont, 1999 (2 томи)
* *Un jardin sur l'Oronte*.&nbsp;- Transbordeurs, 2005; ISBN 2-84957-006-0
* *La Colline inspirée*.&nbsp;- Paris։ Rocher, 2005; ISBN 2-268-05249-4
* *Sparte: Paysage d'un mythe*.&nbsp;- Magellan & Cie, 2004; ISBN 2-914330-63-4

## Գրականություն
* https://web.archive.org/web/20150127000047/http://etheses.dur.ac.uk/2779/1/2779_856.pdf%7Cfechaarchivo%3D27 de enero de 2015
* https://web.archive.org/web/20150126234739/http://revista-hc.com/includes/pdf/34_09.pdf%7Cfechaarchivo%3D26 de enero de 2015}}
* https://books.google.es/books?id=JU3th4LnKvsC}}
* https://archive.org/details/historyoffascism00payn}}
* https://books.google.es/books?id=94H61cGGGQ8C}}
* National Socialism and Antisemitism։ The Case of Maurice Barres (autor - Zeev Sternhell, publicación=Journal of Contemporary History, volumen=8|número=4|año=1973|páginas=47-66|issn=0022-0094
* Inheritance and Dilettantism։ the Politics of Maurice Barrès, (autor - Eugen Weber, publicación - Historical Reflections / Réflexions Historiques|volumen=2|número=1|año=1975|páginas=109-131|issn=0315-7997
* Albert Thibaudet, *La vie de Maurice Barrès*, Nouvelle Revue Française, Paris, 1924
* François Mauriac, *La rencontre avec Barrès*, 1945, Paris (Nouvelle édition։ La Table ronde, 1993. ISBN 2-7103-0609-3
* Jean-Marie Domenach, *Barrès par lui-même*, Éditions du Seuil, Paris, (1962)
* Zeev Sternhell, *Maurice Barrès et le nationalisme français*, Éditions Complexe, Bruxelles, 1985
* Emmanuel Godo, *Ego scriptor : Maurice Barrès et l'écriture de soi*, Éditions Kimé, Paris, 1998. ISBN 2-84174-099-4
* Sarah Vajda, *Maurice Barrès*, Flammarion, Paris, 2000; ISBN 2-08-067770-5
* Joseph Desaymard, *Bourget, Barrès et l'Auvergne. Notes et souvenirs*, en "L'Auvergne Littéraire" pp.&nbsp;11–19, nº 115, 1946.
* Marcel Laurent, *Pascal et Barrès*, in "L'Auvergne Littéraire", pp.&nbsp;1–21, nº 187, 4ème trim. 1965.
* Jean Godfrin, *Barrès Mystique*, Éd. La Baconière, Neuchâtel, 1962, 290p.
* François Broche, *Maurice Barrès*, Lattès, 1987
* Yves Chiron, *Barrès et la terre*, Sang de la Terre, 1987
* Jean-Michel Wittmann, *Maurice Barrès romancier.* *Une nosographie de la décadence*, Champion, 2000.
* Textes de Maurice Barrès,'Blaise Pascal et l'Auvergne',préface d'Emmanuel Godo,Au Signe de la Licorne,1999,240p*'.
* Jean Pierre Colin, "Maurice Barrès, le prince oublié", infolio, 2009, 249p.
* Paul Bourget, *La leçon de Barrès*, A la cité des livres, Paris 1924.
*http://rodin.uca.es/xmlui/bitstream/handle/10498/9542/17216837.pdf|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20150126235222/http://rodin.uca.es/xmlui/bitstream/handle/10498/9542/17216837.pdf|fechaarchivo=26 
* http://escholarship.org/uc/item/8p45g78n#page-2|volumen=23|número=1|año=2007|apellido

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

* [http://www.ebooksgratuits.com/ebooks.php?auteur=Barr%E8s_Մորիս Բառեսի երկերը Ebooksgratuits կայքում]
* [http://mistraletnoroit.free.fr/spip.php?article32 Maurice Barrès en el "Jardin de Bérénice" en Camargue] , paseo literario por el [http://mistraletnoroit.free.fr sitio Mistral et noroît] 
* Philippe Zard, [http://www.revue-silene.com/f/index.php?sp=liv&livre_id=133 L'arbre et le philosophe. Du platane de Barrès au marronnier de Sartre]  (2009) en la publicación online *Silène*
* [http://www.causeur.fr/la-visite-chez-barres,3503 La visite chez Barrès - Portrait de l’antidreyfusard en philosémite]  (enero de 2010); artículo de François Miclo en *Causeur''

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ