Կլոդիուս Բոմբառնակ

**Կլոդիուս Բոմբառնակ** (), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային վեպը, որը գրվել է 1892 թվականին և մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Առաջին անգամ վեպը հրատարակվել է «Le Soleli» թերթում 1892 թվականի հոկտեմբերի 10-ից (№284) մինչև դեկտեմբերի 7-ը (№342)։ Առաջին գրքային հրատարակությունը լույս է տեսել Էտցելի կողմից՝ 1892 թվականի նոյեմբերի 21-ին և հրատարակվել է «Ամրոցը Կարպատներում» վեպի հետ միևնույն գրքով։ Պատկերազարդ հրատարակությունը լույս է տեսել Լեոն Բենետտի նկարազարդումներով։

## Սյուժե
Կլոդիուս Բոմբառնակը «Քսաներորոդ դար» թերթի թղթակիցն է, որը հանձնարարություն է ստանում նկարագրել Տրանսասիական մայրուղով (երկաթգծային) ճանապարհորդությունը, որը սկսվում է Ուզուն Ադաից, անցնում է ռուսական և չինական Թուրքեստանի տարածքով և ավարտվում է Պեկին քաղաքում։ Կլադիուս Բոմբառնակը գնացքով ճանապարհվում է Բաքու և շոգեքարշով հատում է Կասպից ծովը։ Այս ճանապարհորդության ընթացքում նա հանդիպում է ամերիկացի Ֆուլկ Էֆրինելին որը ուղևորվում է Պեկին, որպեսզի վաճառի ատամների պրոթեզներ և անգլուհի Հորացիա Բլուետտին, որն ուղևորվում է Պեկին, որպեսզի այնտեղից գնի արհեստական մազեր։ Կասպից ծովում նավարկելու ընթացքում Կլոդիուս Բոմբառնակը նավի վրա նկատում է մեծ արկղ, որն ուղարկում են Պեկին՝ Զինկա Կլորկի համար։ Արկղից խռմփոցի ձայն է լսվում։ Արկղում հայտնաբերվում է անտոմս ուղևոր, ռումինացի Կինկոն, որը մեկնում է Պեկին, որպեսզի հանդիպի իր սիրեցյալի հետ։

Ուզուն Ադայում Կլոդիուս Բոմբառնակը ծանոթանում է այլ ճանապարհորդների հետ՝ ռուս ռազմական բժիշկ, մայոր Նոլտիցի, ամբարտավան անգլիացի, սէր Ֆրենսիս Թրավելյանի, ֆրանսիացի երգիծական դերասաններ, ամուսիններ Կատերնի և գերմանացի բարոն Վեյսշնիտցերդյորֆերի հետ, որը ցանկանում է գերազանցել աշխարհի շուրջ ճանապարհորդության համաշխարհային ռեկորդը և շրջանցել այն 39 օրում, որի պատճառով նա միշտ շտապում է։

225px|մինի|Նկարազարդում գրքից
Աշխաբադում գնացքին ամրացնում են նոր վագոն։ Կլոդիուս Բոմբառնակը իմանում է, որ այդ վագոնով տեղափոխում են մանդարինի (չինական ազնվական) մարմնով սարկոֆագը (քարադագաղ) և այդ մասին հայտնում է իր խմբագիրներին։ Գնացք են նստում երկու խորհրդավոր ուղևոր՝ Ֆարուսկիարը, որը, պարզվում է, բարձրաստիճան պաշտոնյա է և նրա օգնական Գանգիրը։ Խմբագրությունից Բոմբառնակին հայտնում են, որ դա ոչ թե դիակ է, այլ կայսերական գանձեր են։

Կլոդիուս Բոմբառնակը նորից հանդիպում է Կինկոյին, որը, այժմ, ճանապարհորդում է բեռնատար վագոնում։ Նա խոստանում է թաքցնել նրա գաղտնիքը և նրան ապահովել սննդով։

Ճանապարհորդության ընթացքում Էֆրինելը և Բլուետը որոշում են ամուսնանալ։ Ծիսակատարության ժամանակ գնացքը հանկարծակի կանգ է առնում։ Ուղևորները դուրս են գալիս և նկատում են, որ երկաթգծի ռելսերը՝ մոտ 100 մետր երկարությամբ, հավաքված են։ Հանկարծ գնացքը հարձակման է ենթարկվում ավազակախմբի կողմից, որոնց ղեկավարում է հանրահայտ ավազակ Գի Ցանգը։ Նրանք մարտի են բռնվում ավազակների հետ։ Մարտի ժամանակ Ֆարուսկիարը սպանում է Գի Ցանգին և ավազակները փախուստի են դիմում։ Ճանապարհորդները վերանորոգում են երկաթգիծը, ամուսնության ծիսակատարությունը շարունակվում է և գնացքը հաջորդ կանգառին հասնում է 30 ժամ ուշացումով։

Ճանապարհորդության վերջին գիշերը Կլոդիուս Բոմբառնակին նորից այցելում է Կինկոն։ Նա պատմում է, որ պատահականորեն ներկա է գտնվել և ականջ է դրել Ֆարուսկիարի և Գանգիրի միջև տեղի ունեցած խոսակցությանը և իմացել, որ նրանք ցանկանում են սպանել գնացքի գնացքավարին, գողանալ կայսերական գանձերը և գնացքը կործանել՝ նրա ուղին շեղելով և անավարտ կամրջից այն վայր գցելով։ Կլադիուս Բոմբառնակը և Կինկոն չեն կարողանում կանխել գնացքավարի սպանությունը, բայց հասցնում են կանգնեցնել գնացքը։ Ֆարուսկիարը և Գանգիրը անհետանում են գնացքից։

Վեպը ավարտվում է Պեկինում՝ Կինկոյի և նրա սիրեցյալ Զինկա Կլորկի ամուսնությամբ։ Հարսանիքին ներկա է գտնվում նաև բարոն Վեյսշնիտցերդյորֆերը։ Ըստ նախնական հաշվարկների, նրա աշխարհի շուրջ ճանապարհորդությունը կարող է տևել 147 օր։

## Վեպի ստեղծումը
Անդրկասպյան երկաթգծին նվիրված վեպի գրմանը Ժյուլ Վեռնին ոգեշնչել են ֆրանսիացի լուսանկարիչ Պոլ Նադարի լուսանկարները և պատմությունները։
300px|մինի
Մեծ Տրանսասիական մայրուղին (երկաթգիծը) հեղինակի կողմից մտացածին էին, քանի որ վեպի գրման ժամանակ ռուսական Անդրկասպյան երկաթգիծը չէր հասնում մինչև Կոկանդ (այն ժամանակ միացված էր Ռուսաստանին) և կապված չէր Չինաստանի երկաթգծի ցանցին։ Այդպիսի կապ գոյություն չունի ցայսօր, սակայն նրա իրագործումը նախատեսված է Չինաստան-Ղրղզստան-Ուզբեկստան Երկաթգծային մայրուղու շինարարության նախագծում՝ 2020 թվականին։

## Կերպարներ
* *Կլոդիուս Բոմբառնակ*, «Քսաներորդ դար» թերթի ֆրանսիացի թղթակից, որի անունից արվում է պատմությունը։ 
* *Կինկո*, 25-26 տարեկան, ռումինացի, որն անօրինական ճանապարհով ճամփորդում էր գնացքում, որպեսզի Պեկինում հանդիպի իր սիրեցյալին։
* *Ֆուլկ Էֆրինել*, 32-35 տարեկան, ամերիկացի, ուղևորվում է Պեկին, որպեսզի վաճառի ատամների պրոթեզներ՝ «Սթրոնգ Բուլբուլ և К°» ձեռնարկության համար։
300px|մինի
* *Հորացիա Բլուետ*, անգլուհի, ուղևորվում է Պեկին, որպեսզի գնի արհեստական մազեր։ Գնացքում ամուսնանում է Էֆրինելի հետ։
* *Բարոն Վեյսշնիտցերդյորֆեր*, գերմանացի, որը փորձում է գերազանցել աշխարհի շուրջ ճանապարհորդելու արագությունը։
* *Մայոր Նոլտից*, ռուս ռազմական բժիշկ, Բոմբառնակի ուղեկիցը։
* *Պարոն Ադոլֆ* և տիկին *Քերոլայն Կատերնա*, 30-35 և 25-30 տարեկան, ֆրանսիացի երգիծական ընտանեկան զույգ։
* *Պոպով*, ռուս, գնացքի գնացքավար։
* *Ֆարուսկիար*, 40 տարեկան, մոնղոլացի, բարձրաստիճան պաշտոնյա, որը կազմակերպում է գնացքի կործանումը։
* *Գանգիր*, 40 տարեկան, Ֆարուսկիարի ուղեկիցը։
* *Պան Շաո* և *դոկտոր Թիոկին*, երկու չինացի, որոնք վերադառնում էին Եվրոպայում ճանապարհորդելուց։
* *Զինկա Կլորկ*, 22-23 տարպեկան, Կինկոյի սիրեցյալը։
* *Նաթանիել Մորզ*, հոգևորական, որը գնացքում կատարում է Բլուէտտի և Էֆրինելի ամուսնության ծիսակատարությունը։
* *Սէր Ֆրենսիս Թրավելյան*, 50 տարեկան, մշտապես ամեն ինչից դժգոհ անգլիացի։
* *Գի Ցանգ*, չինացի հանրահայտ ավազակ։
* *Յեն Պու*, չինացի մեծահարուստ մանդարին, որի դիակն էին տեղափոխում գնացքով։

## Նկարազարդումներ գրքից

'Claudius Bombarnac' by Léon Benett 21.jpg|
'Claudius Bombarnac' by Léon Benett 28.jpg|
'Claudius Bombarnac' by Léon Benett 33.jpg|
'Claudius Bombarnac' by Léon Benett 44.jpg|


## Արտաքին հղումներ
* - վեպի ֆրանսերեն տարբերակը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վեպեր լրագրողների մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Կատեգորիա:1893 թվականի ֆրանսիական վեպեր