Ուկրաինա-էստոնական հարաբերություններ

**Ուկրաինա-էստոնական հարաբերություններ**, երկկողմանի դիվանագիտական ​​հարաբերություններ Ուկրաինայի և Էստոնիայի միջև։ Դիվանագիտական ​​հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի հունվարի 4-ին։ Երկու երկրների միջև հարաբերությունները մնացել են մշտապես սերտ, մեծ մասամբ՝ Ռուսաստանի ցանկացած ձգտումների վերաբերյալ ընդհանուր մտահոգությունների պատճառով։ Էստոնիան Եվրամիության անդամ է, որին Ուկրաինան դիմել է 2022 թվականին։ Երկու երկրներն էլ Եվրոպայի խորհրդի լիիրավ անդամներ են։ Էստոնիան աջակցում է Ուկրաինայի՝ Եվրամիության և ՆԱՏՕ-ի հետ անդամակցության բանակցություններին։ Էստոնիան ունի դեսպանատուն Կիևում, իսկ Ուկրաինան՝ Տալլինում։

## Պատմություն

Էստոնիան և Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը ճանաչել են միմյանց 1921 թվականի նոյեմբերի 25-ին ստորագրված համաձայնագրով։

Խորհրդային Միության փլուզումից հետո երկու երկրները վերաճանաչել են միմյանց 1991 թվականի օգոստոսի 26-ին։ Երկու երկրների միջև երկկողմ դիվանագիտական ​​հարաբերությունները վերականգնվել են 1992 թվականի հունվարի 4-ին։ Ուկրաինայի և Էստոնիայի միջև համագործակցության մասին համաձայնագիր է ստորագրվել 1992 թվականի մայիսի 26-ին։

2022 թվականին Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժման սկսվելուց հետո Էստոնիան, որպես ԵՄ երկրներից մեկը, պատժամիջոցներ կիրառեց Ռուսաստանի նկատմամբ, և Ռուսաստանը բոլոր ԵՄ երկրները ներառեց «անբարյացակամ երկրների» ցանկում։ Էստոնիան միացավ այլ երկրների 2022 թվականի գարնանը՝ մի շարք ռուս դիվանագետների հայտարարելով «պերսոնա նոն գրատա»: Էստոնիան նաև արգելք մտցրեց ռուսալեզու լրատվամիջոցների վրա։

2022 թվականի սեպտեմբերին Լեհաստանը, Լիտվան, Լատվիան և Էստոնիան որոշեցին փակել մուտքը Շենգենյան վիզաներ ունեցող Ռուսաստանի քաղաքացիների համար, այդ թվում՝ երրորդ երկրների կողմից տրվածների համար։

2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Էստոնիայի խորհրդարանը քվեարկեց Ռուսաստանը պաշտոնապես որպես ահաբեկչական պետություն ճանաչելու օգտին: Ռիիգիկոգուն նաև կոչ արեց միջազգային հանրությանը նմանատիպ դիրքորոշում ընդունել։

2022 թվականի դեկտեմբերի 6-ին սահմանին ձերբակալվեց FSB-ի ենթադրյալ սպա Վադիմ Կոնոշչենոկը՝ ԱՄՆ-ից ձեռք բերված բարձր տեխնոլոգիական էլեկտրոնային իրերով և զինամթերքով, լրացուցիչ ապրանքներ հայտնաբերվեցին Կոնոշչենոկի վարձակալած պահեստում: ԱՄՆ-ն պահանջեց նրա արտահանձնումը, որը բավարարվեց և իրականացվեց 2023 թվականի հուլիսին։

2023 թվականի հունվարին Էստոնիայի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Միհկել Թամմը հայտարարեց Էստոնիայի մտադրության մասին՝ առգրավել Էստոնիայում գտնվող 21.4 միլիոն դոլարի ռուսական ակտիվները և դրանք հանձնել Ուկրաինային: Էստոնիան Եվրոպական հանձնաժողովի հետ համագործակցում է Եվրամիությունում սառեցված ռուսական ակտիվները առգրավելու ծրագրերի շուրջ, որոնք գնահատվում են հարյուրավոր միլիարդավոր դոլարներ։

Էստոնիան հայտարարեց 21 ռուս դիվանագետների և տեխնիկական անձնակազմի արտաքսման մասին 2023 թվականի հունվարին և խրախուսեց Եվրամիության մյուս երկրներին հետևել օրինակին։ Ի պատասխան՝ Ռուսաստանը պատասխանեց՝ իջեցնելով Էստոնիայի հետ իր հարաբերությունները և արտաքսելով Էստոնիայի դեսպան Մարգուս Լայդրեին. Էստոնիան նույն կերպ արձագանքեց։

Վարչապետ Կայա Կալլասը Ռուսաստանին անվանել է «սպառնալիք ամբողջ Եվրոպայի համար»։ Էստոնիայի խորհրդարանը՝ Ռիիգիկոգուն, նույնպես երկու հայտարարություն է ընդունել Ռուսաստանի նախագրոհային ուժերի մոբիլիզացիայի և 2022 թվականին Ուկրաինայի դեմ հարձակման մեկնարկի վերաբերյալ, որոնցում աջակցություն է հայտնել Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը և դատապարտել Ռուսաստանի Դաշնության կողմից սկսված պատերազմը։

Էստոնիան քվեարկել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ES-11/1 բանաձևի օգտին։ Բանաձևում դատապարտվել է Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումը և պահանջվել է ռուսական ուժերի լիակատար դուրսբերում և չեղարկել Դոնեցկի և Լուգանսկի ինքնահռչակ ժողովրդական հանրապետությունները ճանաչելու որոշումը։

2023 թվականի մայիսի դրությամբ, 2022 թվականին Ուկրաինայի ներխուժման հետևանքով Էստոնիա է մտել 130,000 ուկրաինացի, որոնցից 71,000-ը ներկայումս բնակվում են Էստոնիայում։ Շաբաթական մոտ 200-300 ուկրաինացի է դիմում Էստոնիայում ապաստան ստանալու համար։

Էստոնիան մեկ շնչի հաշվով Ուկրաինային ուղարկել է ամենաշատ օգնությունը՝ Էստոնիայի ՀՆԱ-ի մոտ 0.8%-ը 2 ամսվա ընթացքում, և ՀՆԱ-ի 1.5%-ը՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 14-ի դրությամբ։

2024 թվականի հունվարի 11-ին Վլադիմիր Զելենսկին այցելեց Էստոնիայի Տալլին քաղաք, Բալթյան երկրներ կատարած շրջագայությունից հետո։ Զելենսկին հանդիպեց Էստոնիայի քաղաքական առաջնորդների հետ և ելույթ ունեցավ Էստոնիայի խորհրդարանում՝ երախտագիտություն հայտնելով Էստոնիայի կառավարության և ժողովրդի կողմից Ուկրաինային ցուցաբերված աջակցության և օգնության համար։ Զելենսկիի այցից հետո Էստոնիայի նախագահ Ալար Կարիսը խոստացավ մինչև 2027 թվականը Ուկրաինային հատկացնել 1.2 միլիարդ եվրո (1.3 միլիարդ դոլար) օգնություն։

## Տես նաև
* Ուկրաինա-ֆիննական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնիայի երկկողմ հարաբերություններ
է