open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կալիումի սուլֆիդ

**Կալիումի սուլֆիդ**, անօրգանական քիմիական միացություն՝ կալիումի և ծծմբի միջև։ Իրենից ներկայացնում է միացություն՝ K2S քիմիական բանաձևով։
 
## Ֆիզիկական հատկություններ
Կալիումի սուլֆիդը իրենից ներկայացնում է խորանարդաձև բյուրեղացանց ունեցող անգույն բյուրեղ (a=0,739 նմ, Z=4)։ Լավ լուծվում է ջրում՝ հիդրոլիզի միջոցով։ Լուծվում է նաև սպիրտներում և գլիցերինում։ Առաջացնում է դի- և պետնահիդրատներ։

## Ստացումը
* Առաջանում է ծծմբի և կալիումի անմիջական փոխազդեցությունից.
: ~\mathsf{2K+S \xrightarrow{100-200^oC} K_2S}
* Առաջանում է կալիումի սուլֆատից՝ ջրածնով վերականգնելով.
: ~\mathsf{K_2SO_4+4H_2 \xrightarrow{600^oC, Fe_2O_3} K_2S+ 4H_2O}
* կամ ածխածնով.
: ~\mathsf{K_2SO_4+4C\xrightarrow{900^oC} \ K_2S+4CO}
* Առաջանում է կալիումի սուլֆիտի ջերմային քայքայումից.
: ~\mathsf{4K_2SO_3 \xrightarrow{600^oC} \ K_2S+3K_2SO_4}
## Քիմիական հատկություններ
* Օդում դանդաղ օքսիդանում է.
: ~\mathsf{2K_2S+2O_2+H_2O \longrightarrow \ K_2S_2O_3+2KOH}
* Այրվում է.
: ~\mathsf{2K_2S+2O_2 \xrightarrow{>500^oC} \ K_2SO_4}
* Փոխազդում է թթուների հետ.
: ~\mathsf{K_2S+2HCl \longrightarrow \ 2KCl+H_2S\uparrow}
* Փոխազդում է կոնցենտրիկ թթուների հետ.
: ~\mathsf{K_2S+3H_2SO_4 \longrightarrow \ 2KHSO_4+SO_2\uparrow+S\downarrow +2H_2O}
* Փոխազդում է ծծմբի հետ՝ պոլիսուլֆիդներ առաջացնելով.
: ~\mathsf{K_2S+(n-1)S \longrightarrow \ K_2(S)_n}
կալիումի համար n=6։
* Փոխազդում է ծծմբաջրածնի հետ.
: ~\mathsf{K_2S+H_2S \longrightarrow \ 2KHS}

## Կիրառությունը
Կալիումի սուլֆինդը կիրառվում է լուսազգայուն էմուլսիայի արտադրության մեջ։ Կիրառվում է որպես հայտանյութ մետաղների սուլֆիդները հայտնաբերելու համար։

### Պիրոտեխնիկական գործում
Կալիումի սուլֆիդը առաջանում է վառոդի փոշին այրելով, որը օգտագործում են պիրոտեխնիկական էֆեկտներ ստանալու համար։

## Գրականություն
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կալիումի սուլֆիդներ
Կատեգորիա:Անօրգանական միացություններ
Սան Կարլոս դե լա Ռապիտա

**Սան Կարլոս դե լա Ռապիտա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտսիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 53,69 կմ²։ Բնակչությունը՝ 15583 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña
* Información general 
* web de servicios de la comarca y actualidad 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Pablo Honey

**Pablo Honey**, Radiohead ռոք խմբի դեբյուտային ալբոմը։ Pablo Honey ալբոմը լույս է տեսել 1993 թվականին։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգը՝ «Creep»-ը, ձայնագրվել է դեռևս 1992 թվականի սեպտեմբերին։ Ալբոմի դուրս գալուն պես, «Creep» երգը դարձավ հիթ։ Այն UK Singles Chart հիթ-շքերթի ժամանակ զբաղեցրել է 71-րդ հորիզոնականը, բայց հետո զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես հայտնություն են ձեռք բերել, դրանք են՝ «Thinking About You» և «Anyone Can Play Guitar» երգերը։

## Ալբոմի մասին
Չնայած «Creep» ալբոմի հայտնության հաջողությանը՝ այս ալբոմը մարդկանց կողմից շատ սառը գնահատվեց։

Ալբոմի անվանումը իրենից ներկայացնում է հեռախոսային ոճաբանական ակնարկ՝ Jerky Boys խմբի տղաների միջև։

## Երգացանկ

## Արտաքին հղումներ
* Melody Maker (September 1993) 

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Վիլանովա դե լա Բարկա

**Վիլանովա դե լա Բարկա** ( մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Լեյդա նահանգի մեջ, Կատալոնիայի ինքնավար համայնքում։ Վարչատարածքային միավորը գտնվում է Սեգրիյա շրջանում։ Զբաղեցնում է 21,15 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 1235 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pàgina oficial de l'Ajuntament
* Informació de la Generalitat de Catalunya 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կուրագան (Կատունի վտակ)

**Կուրագան** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կատուն գետի ձախ ափից 442 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 51 կմ, ավազանի տարածքը 648 կմ2 է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կատուն, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետն է, գետի գետային ավազանը 
Իրտիշ։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 13010100312115100004066
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 115100406
* Ավազանի կոդը — 13.01.01.003
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 15
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վիլամակոլում

**Վիլամակոլում** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ։ Գտնվում է Իսպանիայում, Ժիրոնա նահանգի ինքնավար համայնք՝ Կատալոնիայում։
Մունիցիպալիտետը մտնում է Ալտ Էմպորդա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 6 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 328 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento de Vilamacolum 
* Información de la ''Generalitat de Catalunya'' 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանաուժա

**Սանաուժա ** ( Sanahuja) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սեգառա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 33 կմ2, բնակչությունը՝ 458 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del municipio 
* Información sobre Sanaüja de la Diputación de Barcelona
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բաստիեն և Բաստիենա

**«Բաստիեն և Բաստիենա»** (KV 50/46b, ), Մոցարտի մեկ գործողությամբ զինգշպիլ։ Գերմաներեն լիբրետտոյի հեղինակներն են Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Վայսկերնն ու Յոհան Անդրեաս Շախտները։ Առաջնախաղը կայացել է 1768 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Վիեննայում։

## Ստեղծման պատմություն

1768 թվականին տասներկուամյա Մոցարտը հոր հետ գնում է Վիեննա։ Այստեղ, ոգեշնչվելով Ժան Ժակ Ռուսոյի «Գյուղական կախարդ» օպերայի բեմադրությունից, ստեղծում է «Բաստիեն և Բաստիենա» օպերան, որը կատարում են վիեննացի բժիշկ և հարուստ մեկենաս Ֆրանց Անտոն Մեսմերի այգում (ավելի ուշ Մոցարտը ծաղրերգել է նրան իր «Այդպես են վարվում բոլորը» օպերայում։ Գրեթե ոչ մի տեղեկություն ներկայացման մասին չի պահպանվել։ Հաջորդ բեմադրությունը կայացել է կոմպոզիտորի մահից հարյուր տարի անց, 1890 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Բեռլինում։

## Գործող անձինք
* *Բաստիեն* - հովիվ (առաջին տարբերակում՝ տենոր, երկրորդում՝ դիսկանտ)
* *Բաստիենա* - հովվուհի (սոպրանո)
* *Կոլաս* - գյուղական կախարդ-խաբեբա (առաջին տարբերակում՝ բաս, երկրորդում՝ ալտ)

## Հետաքրքիր փաստեր
* Օպերայի լիբրետոն հագեցած է ռամկական հումորով, և շատ բառեր ու արտահայտություններ, որոնք առաջին հայացքից անմեղ են թվում, ունեն երկրորդ, հաճախ բավականին կոպիտ իմաստ։
* Ռուսոյի «Գյուղական կախարդ» օպերան եղել է ոչ միայն Մոցարտի օպերայի ստեղծման ոգեշնչման աղբյուր, այլև կոմպոզիտոր Միխայիլ Սոկոլովսկու և դրամատուրգ Ալեքսանդր Աբլեսիմովի համար՝ ստեղծելու «Կախարդ, խաբեբա և խնամախոս ջրաղացպանը» օպերան։
* Նախերգանքի գլխավոր եղանակը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում է Բեթհովենի «Հերոսական» սիմֆոնիայի առաջին մասին գլխավոր եղանակին։ Քիչ է հավանական, որ Բեթհովենը ծանոթ լիներ «Բաստիեն և Բաստիենա» օպերային, ավելի շուտ դա հավանաբար պարզապես համընկնում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմաներեն օպերաներ
Կատեգորիա:1768 բեմադրվածներ
Պորկերես

**Պորկերես** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Գտնվում է Ժիրոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պլա դե Էստան շրջանում։ Զբաղեցնում է 33,6 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 4400 մարդ (2010 թվական)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լիերս (Իսպանիա)

**Լիերս** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի կազմի մեջ։ Համայնքը գտնվում է Ալտ-Էմպորդ վարչական շրջանի տարածքում։ Զբաղեցնում է 21.25 կմ²։ Բնակչությունը կազմում է 1172 մարդ (2010 թ. տվյալներ)։ Նահանգի կենտրոնից հեռավորությունը կազմում է 53 կմ։
## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* կայք
* de la Generalitat de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էլ Պերելո

**Էլ Պերելո** (, , ), մունիցիպալիտետ է Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Տառագոնա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Էբրե շրջանում։ Զբաղեցնում է 100,7 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով՝ 3303 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Datos generales 
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օգասա

**Օգասա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիպոլյես շրջանում։ Նրա տարածքը զբաղեցնում է 45,2 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 256 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Веб мэрии 
* Информация Правительства Каталонии 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Վիլանովա դե լ'Ագուդա

**Վիլանովա-դե-լագուդա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լյեդ նահանգում, Կատալոնիա ինքնակախ համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգեր շրջանում։ Զբաղեցնում է 53.48 կմ²։ Բնակչությունը՝ 235 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Հեռավորությունը մինչև համայնքի կենտրոնը - 132 կմ։
Քաղաքի հովանավորներն են համարվում Սանտ Անդրեուն և Մարե դե Դեու դել Ռոսերը։

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información de l’Institut d’Estadística de Catalunya
* Mapa de Vilanova de l’Aguda en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանտա Կոլոմա դե Ֆարներս

**Սանտա Կոլոմա դե Ֆարներս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 70,68 կմ²։ Բնակչությունը՝ 11948 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությւոնը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 18 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Ayuntamiento de Santa Coloma de Farners 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կառլ III (այլ կիրառումներ)

**Կառլ III** անունով անձինք անունով Եվրոպայում թագավորել են՝

* Կառլ III - Ակվիտանիայի թագավոր (855-566)
* Կառլ III - Գերմանիայի թագավոր (881-888)
* Կառլ III - Ֆրանսիայի թագավոր (898-923)
* Կառլ III - Շվեդիայի թագավոր (1604–1611)
* Կառլ III - Հունգարիայի և Խորվաթիայի թագավոր (1685-1740)
* Կառլ III - Իսպանիայի թագավոր (1759-1788)
* Կառլ III - Անգլիայի, Իռլանդիայի և Շոտլանդիայի թագավոր (1766-1788)
* Կառլ III - Նորվեգիայի թագավոր (1818–1844)
* Կառլ III - Չեխիայի թագավոր (1916-1918)
* Կառլ III - Մեծ Բրիտանիայի թագավոր (2022-)

## Տես նաև

* Կառլ I (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ II (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ IV (այլ կիրառումներ)
* Կառլ V (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VI (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VIII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ IX (այլ կիրառումներ)
* Կառլ X (այլ կիրառումներ)
Արատյա

**Արատյա** (), բառացի «կոշտ թեյ» - ունի կանաչ թեյի տեսք, արտադրվում է Ճապոնիայում, ինչպես նաև հայտնի է որպես անմշակ կամ կոպիտ թեյ, ինչը նշանակում է, որ թեյն արտադրվում է հետագա վերամշակման համար։ Արտադրության համար օգտագործվում են ամբողջ թեյի տերևները, բացառում են ցողունները։ Այս թեյը ունի հարուստ կանաչ գույն և ավելի կոշտ համ։

## Արտադրություն
Արատյա հազվադեպ են արտադրում միայնակ ֆերմերները, տերևների մեծ մասը մշակվում է գործարաններում։ Թեյը առաքվում է գործարանում, որտեղ շոգեխաշում են, հավաքվում է գլանաձև ֆորմայի վրա, չորացվում է տաք օդով և փաթեթավորվում է վակումային մեթոդով։ Փաթեթավորված թեյը վաճառվում է մեծ թեյի ընկերություններում, որտեղ թեյը մատակարարվում է կլոր տարին։ Արատյան հազվադեպ են վաճառում բնական ձևով, դա հաճախ է խառնվում այլ տեսակի թեյերին։

## Տես նաև
* Կանաչ թեյ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանաչ թեյ
Կատեգորիա:Ճապոնական թեյ
Et cetera

**Et cetera** (լատիներեն կարդացվում է՝ [**<small>էտ կետերա</small>**], անգլերեն՝ [**<small>էթ սէթըրա</small>**]), լատիներեն արտահայտություն է, թարգմանաբար նշանակում է` «և այդպես շարունակ»։ Կրճատ **etc.** կամ **&c.** ձևերով գործածվում է մի շարք եվրոպական լեզուներում, այն նույն իմաստով, ինչ հայերենի «և այլն» արտահայտությունը։

Հայերենում նույն իմաստն է արտահայտում նաև կախման կետեր (...) կետադրական նշանը։

* Լեզուներ, որոնցում գործածվում է **etc.** կամ **&c.** ձևը՝
** անգլերեն
** իսպաներեն
** կատալոներեն
** պորտուգալերեն
** ֆրանսերեն

## Մի քանի այլ լեզուներում հանդիպող համարժեքներ
:

## Տես նաև
* Վերջաբան
* Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ «E»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կուրտակա

**Կուրտակա** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։ Տեղակայված է Ստատոս-Այոս Ֆուտիոս գյուղից 8 կմ դեպի արևմուտք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kourtaka, Paphos 

Կատեգորիա:Լքված գյուղեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Կրիտու Մարոտու

**Կրիտու Մարոտու** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 61 մարդ։ Տեղակայված է Ֆիտի քաղաքից 2 կմ դեպի արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Մեքսիկական դիպլոմատներ

**Մեքսիկական դիպլոմատներ**, 1931 թվականին «Հայկինո» ստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու վարսավիրների արկածները, որոնք վարչապետի կարգադրությամբ որոշ ժամանակ հանդես են գալիս արտասահմանյան դիվանագետների դերում։

2004 թվականին ֆիլմը ցուցադրվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի հետահայաց ֆիմերի ցուցադրության ծրագրում։

## Դերերում
* Խաչան - Համբարձում Խաչանյան
* Արամ - Արամ Ամիրբեկյան
* Սաքո - Հրաչյա Ներսիսյան
* սպա - Մ. Լինևիչ
* վարչապետ - Արմեն Հասան-Ջալալյան
* վարչապետի կինը - Ռ. Գրիգորյան
* պառլամենտի քվեստոր - Լ.Դայրեջյան
* սպաներ - Խաչատուր Աբրահամյան, Սուրեն Քոչարյան
* լրագրող - Գրիգոր Չախիրյան
* մինիստրի կինը - Երանուհի Ադամյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեքսիկական դիպլոմատներ (1931)

Կատեգորիա:1931 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամասի Մարտիրոսյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լևոն Քալանթարի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Լապիտու

**Լապիտու** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 300 մարդ։ Տեղակայված է Պանայա գյուղից 3 կմ դեպի հարավ։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Lapithiou 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Վրետսիա

**Վրետսիա**, (, ) լքված գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Գտնվում է Կիլինիա գյուղից 4 կմ դեպի արևելք։ Գյուղը եղել է թուրք կիպրոսցիներով բնակեցված գյուղ մինչ 1974 թվականը։

## Հայտնի բնակիչներ
* Օզկեր Օզկուր՝ կիպրա-թուրքական պետական քաղաքական գործիչ։ Կիպրական պառլամենտի (խորհրդարանի) նախկին անդամ։
* Իհսան Ալի՝ կիպրա-թուրքական քաղաքագետ և միևնույն ժամանակ նաև դիվանագետ։
* Ումիթ Իլհամ՝ թուրք գիտնական, Ստամբուլի համալսարանի պրոֆեսոր։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լքված գյուղեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Նիկոկլիա

**Նիկոկլիա**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 105 մարդ։ Տեղակայված է Կուկլիա գյուղից 3 կմ դեպի հյուսիս։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Լեմոնա

**Լեմոնա** ()՝ գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 60 մարդ։ Տեղակայված է Պաֆոս քաղաքից 25 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Լեմպա

**Լեմպա** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմել է մոտավորապես 100 մարդ։ Տեղակայված է Պաֆոս քաղաքից 4 կմ դեպի հյուսիս։ Հարևան գյուղերն են Էբան, Կիսոներգան, Խլորական։ Գյուղը հարուստ է բերրի հողերով։ Աճեցնում են լոլիկ, ձիթապտուղ, ցիտրուսներ և բանջարեղեններ, և մեկն է այն քիչ վայրերից, որտեղ առևտրային բանանի արտադրությունը հնարավոր է։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Lempa, Cyprus 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Բենվենուտո Չելլինի (օպերա)

**«Բենվենուտո Չելլինի»** () opus 23, ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Հեկտոր Բեռլիոզի օպերա 3 գործողությամբ։ Լիբրետոյի հեղինակները Լեոն դը Վային և Օգյուստ Բարբյեն են։ Առաջնախաղը կայացել է 1838 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Փարիզում։ Երկրորդ տարբերակի առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1852 թվականի նոյեմբերի 17-ին Վայմարում։

## Ստեղծման պատմություն

1834 թվականին Բեռլիոզը, դը Վային և Բարբյեն խոսակցական երկխոսություններով երգիծական ոճի օպերա առաջարկեցին Փարիզի Օպերա-կոմիկին։ Սակայն տնօրինությունը մերժեց այն։ Այդ ժամանակ հեղինակները երկխոսությունները փոխարինեցին ռեչիտատիվով։ Սկզբնապես օպերան ուներ երկու գործողություն։ Ընդ որում օպերայի նորարարությունը, համեմատած բեմում գերիշխող ոճի հետ, 1838 թվականի սեպտեմբերի առաջնախաղը անհաջողության մատնեց։ Օպերան որոշ ժամանակ մոռացվեց։ 1851 թվականին Ֆերենց Լիստը, համաձայնելով Բեռլիոզի փոփոխությունների հետ, նոր ձևակերպմամբ ներկայացրեց օպերան, արդեն երեք գործողությամբ Վեյմարի օպերային թատրոնում։ Դրա համար էլ կա օպերայի երեք տարատեսակ՝ 1834, 1838 և 1851 թվականների։ Բեմում վերջնականապես հաստատվեց 1851 թվականի տարբերակը, չնայած որ վերջին բեմադրություններում այն կայացել է երկու մասով (առաջին և երկրորդ գործողությունների միջև առանց դադարի)։
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Оперные либретто. — М., 1954.
## Արտաքին հղումներ
* Օպերայի լիբրետո 

Կատեգորիա:1838 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Բեռլիոզի օպերաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Կառլ V (այլ կիրառումներ)

**Կառլ V**, կարող է վերաբերել՝

* Կառլ V - Ֆրանսիայի թագավոր (1338-1380)
* Կառլ V - Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր (1519-1556)

## Տես նաև

* Կառլ I (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ II (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ III (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ IV (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VI (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VIII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ IX (այլ կիրառումներ)
* Կառլ X (այլ կիրառումներ)
Աշնան արև (ֆիլմ, 2006)

**Աշնան արև**, 2006 թվականին Հայֆիլմի և Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի նկարահանած հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Տոնինո Գուերայի «Ռուս պարուհին» պատմվածքի հիման վրա։

## Սյուժե
Տարեց պարուհին հուզված տուն է գալիս, քանի որ իրենով հետաքրքրվող ինչ-որ երիտասարդ մինչև տուն հետևել էր իրեն և կանգնել պատուհանի տակ, սակայն պատուհանից նայող զարմուհին քամուց քշվող մի թուղթ է միայն տեսնում մայթեզրին։

## Գլխավոր դերերում
* Ելենա Պավլիդի
* Մարիա Դիվանյան

## Դերերում
* Ռուբեն Մուրադյան
* Ինգա Դեմեդրա
* Արշալույս Մարգարյան
* Լյուբով Առաքելյան
* Սոնա Վարդանյան
* Անի Ահարոնյան
* Աննա Կոստանյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ուրվանկար (Անուրջներ)

**Ուրվանկար (Անուրջներ)**, 1999 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է մի տղամարդու մասին, որն անելանելի վիճակում հայտնվելով և ընտանեկան պրոբլեմները լուծելու ելք չգտնելով՝ ընդունում է վարձու մարդասպան դառնալու առաջարկը։

## Դերերում
* Գևորգ - Անդրեյ Շուգարով
* Աննա - Աննա Էլբակյան
* Ժան - Սիմոն Տերյան
* ծերունի - Նիկոլայ Գևորգյան
* Տինա - Օլգա Լավրենենկո

### Դրվագներում
Հ. Ռուբինյան, Ս. Սարգսյան, Մ. Հովհաննիսյան, Մ. Մամաջանյան, Ռ. Առաքելյան, Է. Գրիգորյան, Ա. Ակնունի, Ա. Սահակյան։

Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Գնողունակության համարժեքություն

thumb|300px
**Գնողունակության համարժեքություն,** ձգտում է մեկ գնի օրենքը տարածել մեկ ապրանքից ապրանքային զամբյուղի վրա, որը ձևավորում է երկրում գների միջին մակարդակը։

## Պատմություն
Գնողունակության համարժեքության գաղափարը նոր չի առաջացել։ Գնողունակության համարժեքությունը լայն տարածում է ստացել 20-րդ դարի 20-ական թվականներին, երբ շվեդ տնտեսագետ Գուստավ Կասսելը սահմանել է գնողունակության համարժեքության տեսությունը և լայնորեն քարոզել դրա կիրառումը։

## Տեսություն
Ըստ գնողունակության համարժեքության տեսության՝ եթե մեկ գնի օրենքը կիրառելի է բոլոր ապրանքների նկատմամբ, այն կգործի նաև ապրանքային ամբողջ զամբյուղի համար։ Այս դեպքում *P* և *P** գները ապրանքային զամբյուղների կշռված գնային ինդեքսներ են։ Գնողունակության համարժեքության տեսությունը կիրառվում է նաև այն դեպքում, երբ մեկ գնի օրենքը չի գործում յուրաքանչյուր ապրանքի համար, գները և փոխարժեքները չեն կարող էապես տարբերվել բանաձևով հաշվարկվող մակարդակներից։ Երբ մի երկրում ապրանքների և ծառայությունների գները ժամանակավորապես բարձրանում են, այդ երկրի ապրանքների և արժույթի նկատմամբ պահանջարկը նվազում է, գները և փոխարժեքը ճշգրտվում են՝ գնողունակության համարժեքության տեսությանը համապատասխան, և ընդհակառակը։ Ըստ գնողունակության համարժեքության, եթե նույնիսկ մեկ գնի օրենքը չի գործում տվյալ պահին, դրա հիմքում ընկած տնտեսական ուժերը հանգեցնում են բոլոր երկրների արժույթների գնողունակության հավասարեցման։ Գնողունակության համարժեքության տեսությունը ենթադրում է, որ երկրների միջև առևտրի բնական կամ արհեստական խոչընդոտներ չկան։

## Գրականություն
* Rudiger Dornbusch, “Purchasing Power Parity”, in The New Palgrave։ A Dictionary of Economics (New York։ Stockton Press, 1988)։
* Gustav Cassel, “The Present Situation of Foreign Exchanges”, Economic Journal, march 1916, P. 62-65 and “Abnormal Deviations from International Exchanges”, Economic Journal, December 1918, P. 413-415.

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Մոնտելյա ի Մարտինետ

**Մոնտելյա ի Մարտինետ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա Սերդանիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 36,99 կմ²։ Բնակչությունը՝ 671 (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento  
* Pàgina web de l'Ajuntament 
* Informació de la Generalitat de Catalunya  
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Անտառի արքա (քանդակ, Դիլիջան)

**«Անտառի արքա»**, քանդակ Դիլիջանում՝ Աղասի Խանջյանի ամառանոցի տարածքում։

## Պատմություն
1966 թվականին Արա Սարգսյանն ընտանիքով հանգստանում էր Դիլիջան քաղաքի անտառապատ լեռան լանջին՝ Աղասի Խանջյանի կառուցած կառավարական ամառանոցում։ Տարածքում շրջելիս քանդակագործը ճյուղերը տարածած մի հսկա ծառ է նկատել և նրա մոտ միտք է հղացել ծառին շունչ տալ։ 1923 թվականին Արա Սարգսյանն արդեն ստեղծել էր «Այծեմարդ» փայտե դիմաքանդակը (որն ըստ հին հունական դիցաբանության համարվում է անտառի աստվածային կերպար)։ 1967 թվականին Արա Սարգսյանն այն ձևափոխում է, նոր տեսք տալիս և անվանում «Անտառի արքա»։

## Նկարագրություն
Արքայի թագով գլուխը կերտված է թևերը լայն բացած սոճու վրա։

## Վանդալիզմ
2013 թվականին «Անտառի արքան» գլխատվել է։ Դիլիջանի Օրհուս կենտրոնը վերականգնել է քանդակը։

## Հեղինակ
Քանդակագործ՝ Արա Սարգսյան

## Պատկերասրահ

A. Sargsyan.jpg|մինի|Արա Սարգսյանը «Անտառի արքայի» մոտ, 1968 թ.
DSC Անտառի արքա.jpg|«Անտառի արքայի» կավե դիմաքանդակը Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում
King of Forest, Dilijan (1).jpg
King of Forest, Dilijan (3).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Դիլիջանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձաններ
Միմինո (հուշարձան, Դիլիջան)

**«Միմինո»**, հուշարձան Դիլիջան քաղաքում՝ նվիրված «Միմինո» կինոկատակերգության հերոսներին։

## Պատմություն
Քանդակում անմահացել են ֆիլմի 3 գլխավոր հերոսները՝ Ֆրունզիկ Մկրտչյանը (Ռուբիկ Խաչիկյան), Եվգենի Լեոնովը (Իվան Վոլոխով) և Վախթանգ Կիկաբիձեն (Վալիկո Միզանդարի)։ Դիլիջան քաղաքը ընտրվել է արձանի տեղադրման վայր, քանի որ, ըստ «Միմինո» կինոնկարի սցենարի, ծնունդով այդտեղից էր ֆիլմի հերոս վարորդ Ռուբիկը։

Հուշարձանի բացմանը մասնակցել են Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Վյաչեսլավ Կովալենկոն, ՀՀ փոխվարչապետ, տարածքային կառավարման նախարար Արմեն Գևորգյանը, հյուրեր Ռուսաստանի Դաշնությունից և Վրաստանից։ Դիլիջանում «Միմինո» ֆիլմի հերոսներին նվիրված հուշարձանի բացման գաղափարը պատկանում է ՌԴ Վլադիմիրի երկրամասի հայ համայնքի ներկայացուցիչներին և ռուս բարերարներին, որոնց միջոցներով էլ կանգնեցվել է հուշարձանը։

«Միմինոյի» հերոսներին նվիրված հուշարձան կա նաև Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում (Վախթանգ Կիկաբիձե, Ֆրունզիկ Մկրտչյան, Եվգենի Լեոնով և ֆիլմի ռեժիսոր Գեորգի Դանելիա)։

## Հեղինակ
Քանդակագործ՝ Արմենակ Վարդանյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Արմենակ Վարդանյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Դիլիջանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:2011 քանդակներ
1918 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
*Գրականության Նոբելյան մրցանակ - չի շնորհվել
*Պուլիտցերյան մրցանակ դրամատիկական ստեղծագործության համար - Ջեսի Լինք Ուիլիամս, «Ինչու՞, Մերի»
*Պուլիտցերյան մրցանակ չափածո ստեղծագործության համար - Սառա Թիսդեյլ, «Սիրային երգեր»
*Պուլիտցերյան մրցանակ արձակ ստեղծագործության համար - Էռնեստ Պուլ, «Նրա ընտանիքը»

## Գրքեր
### Վեպեր
* «Մարսի աստվածներ» — Էդգար Ռայս Բերոուզի վեպ (գրքային հրատարակություն)
* «Իննի և իննի միջև» — Լեո Պերուցի վեպ

### Պատմվածքներ
* «Պոլյարիս» — Հովարդ Լավկրաֆտի պատմվածք 
* «Տխուր մարդիկ», Ստեփան Զորյանի պատմվածքների ժողովածուն։

### Պոեզիա
* «Սոմա», Եղիշե Չարենցի պոեմը։
* «Ամբոխները խելագարված», Եղիշե Չարենցի պոեմը։
* «Տասներկու» — Ալեքսանդր Բլոկի պոեմ 
## Մահեր
* Նոյեմբերի 9 - Գիյոմ Ապոլիներ, ֆրանսիացի բանաստեղծ (ծ.1880)
* Դեկտեմբերի 2 - Էդմոն Ռոստան, ֆրանսիացի պոետ, դրամատուրգ (ծ. 1868)

Կատեգորիա:1918
Լա Ալեշար

**Լա Ալեշար** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնցում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 26,08 կմ²։ Բնակչությունը՝ 815 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Información general 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թուրքական ավիաուղիների 634 չվերթ

**Turkish Airlines-ի 634 չվերթ**, Ստամբուլից դեպի Դիարբեքիր ուղղված չվերթը, որն իրականացնող օդանավը վթարի ենթարկվեց 2003 թվականի հունվարի 8-ին։

## Նկարագրություն
Չվերթը կատարող TC-THG գրանցահամարի BAe 146|Avro RJ100 օդանավը վթարի ենթարկվեց թռիչքի ավարտին մոտենալիս թանձր մառախուղի պատճառով։

Օդանավը Ստամբուլի Աթաթյուրքի անվան օդակայանից օդ էր բարձրացել Արևելաեվրոպական ժամանակով (EET) 18:35-ին (UTC 16:35-ին) և Թուրքիայի հարավ-արևելյան Դիարբեքիր հասնելու համար պետք է թռչեր մոտ երկու ժամ։

### Վթար
Քաղաքին մոտենալով, օդանավն իջավ մինչեւ 2800 մ բարձրություն։ Երկու օդաչուները նշեցին, որ տեսնում են օդակայանի վազքուղին։ Օդակայանն օժտված չէր վայրէջքի համակարգով։ Օդանավը  թանձր մառախուղի մեջ վազքուղու վրա իջավ արևելաեվրոպական ժամանակով 20:19-ին (18:19 UTC): Գետնին զարկվելով օդանավը բաժանվեց երեք մեծ կտորների, որոնք բռնկվելով տարածվեցին 800 մ2 տարածքի վրա։ Հետևեց պայթյուն և բռնկվեցին նաև մարմիններից շատերը։

### Զոհեր
Զոհվեցին երկու օդաչուները, երեք ուղեկցորդները վաթսունինն ուղևոր։ Մի երեխա մահացավ հաջորդ օրը, հիվանդանոցում։ Այս վթարն ամենածանրն էր BAe-146-ի մասնակցությամբ և ծանրությամբ երրորդը` մինչ այդ Թուրքիայում պատահած ավիավթարներից։

## Ծանոթագրություններ
1920 թվականը գրականության մեջ

## Գրքեր
### Վեպեր
* «Դրախտի այս կողմը» () Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի վեպը
* «Անուրջների շրջան» () - Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպը 
* «Երեք սրտերը» () - Ջեկ Լոնդոնի վեպը
* «Մենք» - Եվգենի Զամյատինի վեպը

### Պատմվածքներ
* «Պալյառիս» - Հովարդ Լավկրաֆտի պատմվածքը

### Պոեզիա
* «Անցած օրերի եզրին» - Ալեքսանդր Բլոկի բանաստեղծությունները
* «Էմալե պրոֆիլը Ձեր» (Գալանտ երգեր) - Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների շարքը
* «Փողոցային պչրուհուն» - Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների շարքը
*«Մահվան տեսիլ», Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունը։
*«Ամենապոեմ», Եղիշե Չարենցի պոեմը։
*«Գարուն», Դերենիկ Դեմիրճյանի քառյակների ժողովածուն։
## Ծնունդներ
* Հունվարի 2 - Այզեկ Ազիմով, ամերիկյան գրող, կենսաքիմիկոս (մահացել է 1992 թվականին)
* Փետրվարի 29 - Ֆյոդոր Ալեքսանդրվիչ Աբրամով, ռուս խորհրդային գրող, գրականագետ, հրապարակախոս (մահացել է 1983 թվականին) 
* Օգոստոսի 22 - Ռեյ Բրեդբերի, ամերիկյան գրող (մահացել է 2012 թվականին)
* Նոյեմբերի 12 - Անդրեյ Եգորովիչ Մակայոնոկ, բելառուս դրամատուրգ և գրող (մահացել է 1982 թվականին)

## Մահեր
* Հունվարի 7 - Վահան Տերյան, բանաստեղծ ու հասարակական գործիչ (ծ.1885)
* Ապրիլի 26 - Վրթանես Փափազյան, հայ գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրաքննադատ (ծ. 1866)

Կատեգորիա:1920
Կաբրա դել Կամպ

**Կաբրա դել Կամպ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալտ Կամպ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 27,03 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1146 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya
*  Informació sobre el municipio 
*  Página personal de David Gavaldà i Guivernau 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Acilius duvergeri

**Acilius duvergeri**, *Acilius* ցեղի, *Dytiscidae* բզեզների և *Dytiscinae* ենթաընտանիքի ներկայացուցիչ։

## Տարածվածություն
Տարածված է Ալժիրում, Իտալիայում, Մարոկկոյում, Պորտուգալիայում և Իսպանիայում։

## Պահպանություն
Այս տեսակը գրանցված է Բնության պահպանության միջազգային միության կարմիր ցանկում, որպես խոցելի տաքսոն։

## Արտաքին հղումներ
* Foster, G. 1996. ''Acilius duvergeri''. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 9 August 2007.

Կատեգորիա:Միջատներ
1891 թվականը գրականության մեջ

## Իրադարձություններ
* Մոսկվայում ստեղծվեց Նիկիֆոր վարդապետի աստվածաշնչյան հանրագիտարանը։

## Գրքեր
* «Վհուկներ» - Չեխովի պատմվածքը
* «Անհատակ» - ֆրանսիացի գրող Ժորիս Կառլ Հյուիսմանսի վեպը
* «Սպիտակ ջոկատ» - Արթուր Կոնան Դոյլի վեպը
* «Մենամարտ» - Անտոն Չեխովի պատմվածքը
* «Միսիս Բրանիկան» - Ժյուլ Վեռնի ստեղծագործությունը
* «Ռաֆլզ Հոուի բացահայտումը» - Արթուր Կոնան Դոյլի վեպը
* «Վիրավորված Նետետան» - Նիկոլայ Լեսկովի պատմվածքը
* «Սալոմե» - Օսկար Ուայլդի պիեսը
* «Տեսսը Դէրբերվիլների տոհմից» - Թոմաս Հարդիի պատմվածքը

## Ծնվել են
* հունվարի 15 - Օսիպ Մանդելշտամ, ռուս պոետ, թարգմանիչ և գրականագետ
* հունվարի 27 - Իլյա Էրենբուրգ, ռուս պոետ, գրող, թարգմանիչ
* մայիսի 15 - Միխայիլ Բուլգակով, ռուս գրող
* մայիսի 22 - Յոհանես Բեխեր, գերմանացի գրող
* հուլիսի 5 - Բորիս Լավրենյով, ռուս խորհրդային արձակագիր, պոետ, դրամատուրգ, լրագրող
* օգոստոսի 2 - Վիկտոր Ժիրմունսկի, ռուս լեզվաբան
* դեկտեմբերի 26 - Հենրի Միլլեր, ամերիկացի գրող

## Մահացել են
* սեպտեմբերի 28 - Հերման Մելվիլ, ամերիկացի գրող
* նոյեմբերի 24 - Կոնստանտին Լեոնտև, ռուս փիլիսոփա, գրող
* դեկտեմբերի 11 - Ալեքսանդր Պոտեբնյա, ուկրաինացի և ռուս թարգմանիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1891
Լա Ֆիգերա

**Լա Ֆիգերա** ( La Figuera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Պրիորատ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 18․7 կմ2, բնակչությունը՝ 135 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Página web del ayuntamiento (catalán)
* Información de la "Generalitat de Catalunya" (catalán) 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña (catalán)
* La Figuera On Line (catalán) 
* Información general 
* Priorat.org (catalán)
* Riberabike.com (catalán) 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Aporus

**Aporus** (լատիներեն բառ է), ճանապարհային կրետների ցեղ։

## Տարածում
ԽՍՀՄ-ում եղել է 3 տեսակ ճանապարհային կրետներ, իսկ Եվրոպայում՝ 5։

## Նկարագրում
Այս միջատները որսի են դուրս գալիս հիմնականում սարդերի վրա։ Սրանք պարալիզացնում են սարդի ձվերը։ Սրանք ուտում են սարդերի ձվեր։ Մաշկը պատված է շատ մանր 1-5 փշիկներով։

## Դասակարգում
* Ենթացեղ 
** 
** 
** 
** 
* Ենթացեղ 
** 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Harris, A. C. 1987. Pompilidae (Insecta։ Hymenoptera). Fauna of New Zealand. DSIR Science Information Publishing Centre. 12։1-154.

## Արտաքին հղումներ
* Список видов рода 
* Pompilidae

Կատեգորիա:Ճանապարհային կրետներ
Լիադուրս

**Լիադուրս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սոլսոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 128 կմ2։ Բնակչությունը՝ 193 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
1984 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
*Գրականության Նոբելյան մրցանակ - Յարոսլավ Սեյֆերտ, «պոեզիայի համար, որ աչքի է ընկնում թարմությամբ, զգացմունքայնությամբ ու հարուստ երևակայությամբ և վկայում է հոգու անկախության ու մարդու բազմակողմանիության մասին»։

### Իսրայել
*Իսրայելի պետական մրցանակ մանկական գրականության համար - Յամիմա Ավիդար-Չերնովից
*Բյալիկի անվան գրական մրցանակ - Դավիդ Շախար

### ԱՄՆ
*Համաշխարհային ֆենտեզի մրցանակ լավագույն վեպի համար, տրվել է Ջոն Մ. Ֆորդին «The Dragon Waiting» վեպի համար։

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ- Մարգերիտ Դյուրաս, «Սիրեկանը»։
*Դալի անվան մրցանակ- Վադիմ Դելոնե, «Դիմանկարներ փշոտ շրջանակում» (հետմահու)։

## Գրքեր
### Վեպեր
*«Առասպելական անձնավորություններ»- Ռոբերտ Ասպրինի վեպը
*«Նյուռոմանտ»- Ուիլյամ Գիբսոնի վեպը
*«Կրետի գործարանը»- շոտլանդացի գրող Իեն Բենսկի վեպը

### Վիպակներ
*«Հեռավոր նավարկության կապիտան» — Ալեքսանդր Կրոնի վիպակը։

### Պոեզիա
*«Իբերյան լույս» - Անդրեյ Վոզենեսենկու բանաստեղծությունների ժողովածուն։
*«Լույս առավոտի», Վահագն Դավթյան

### Պիեսներ
*«Ինչպե՞ս ձեռք բերել երկու տոմս «Կարապի լճի» համար» - Նիկոլայ Կոլյադայի պիեսը
*«Մեղավորները» - Ալեքսեյ Արբուզովի պիեսը։

## Մահեր
* Հունվարի 21 - Ալան Մարշալ, ավստրալիացի գրող
* Հունվարի 29- Բրոնե Բույվիդայտե (ծնվել է 1895)
* Փետրվարի 21 - Միխայիլ Շոլոխով, ռուս արձակագիր, հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (ծ, 1905)
* Մարտի 14 - Հովհաննես Շիրազ, հայ մեծանուն բանաստեղծ (ծ. 1915)
* Օգոստոսի 25- Տուրման Կապոտե, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1924)։
* Օգոստոսի 3 - Վլադիմիր Տենդրյակով, ռուս խորհրդային գրող
*Հոկտեմբերի 17- Էմիլիան Նեստերովիչ Բուկով, մոլդովացի խորհրդային գրող և պոետ (ծնվել է 1909)
* Հոկտեմբերի 28 - Զարզանդ Դարյան - հայ արձակագիր, դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (ծ. 1912)
Լիանարս

**Լիանարս ** ( Llanás) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ռիպոլիես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 24․7 կմ2, բնակչությունը՝ 571 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Веб мэрии 
* Информация Правительства Каталонии 
* Informació de l’Institut d’Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լա Ֆատարելյա

**Լա Ֆատարելյա** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնցում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 56,5 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1130 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լա Սելվա դե Մար

**Լա Սելվա դե Մար ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալտ Էմպորդա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 7,2 կմ²։ Բնակչությունը՝ 220 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de La Selva de Mar 
* Instituto de Estadística de Cataluña

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լա Բարոնիա դե Ռիալբ

**Լա Բարոնիա դե Ռիալբ** (, , ) մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Լիեդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգեռա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 142,68 կմ2։ Բնակչությունը՝ 261 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Agapanthia annularis

**Agapanthia annularis**, բեղիկավոր միջատների ընտանիքի կարծրաթևավոր տեսակ։

## Տարածում
Տարածված է Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։

## Նկարագիր
Բզեզի երկարությունը հասնում է յոթից տասնհինգ միլիմետրի։ Հանդիպում է ապրիլից հունիս ամիսներին։

## զարգացում
Կենսական ցիկլը ձգվում է տարիներ։ Բզեզի այս տեսակը սնվում է տարբեր բույսերով, խոտերով, խոտաբույսերով։

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz *Agapanthia annularis* (Olivier, 1795)

Կատեգորիա:Միջատներ
Կալոնժե

**Կալոնժե** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 33,57 կմ2։ Բնակչությունը՝ 10761 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 44 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի մունիցիպալիտետներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լա Ռիբա

**Լա Ռիբա** (կատ․՝ La Riba), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալիտ Կամպ* շրջանում։ Բնակչությունը՝ 705 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* https://es.wikipedia.org/wiki/La_Riba

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նատրիումի դիհիդրոարսենատ

**Նատրիումի դիհիդրոարսենատ**, NaHAsO քիմիական բանաձևով նատրիումի և արսենաթթվի թթու աղ։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ, լավ է լուծվում ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

## Ստացում
* Արսենաթթվի լուծույթը չեզոքացվում է նատրիումի հիդրօքսիդով։
::\mathsf{ H_3AsO_4 + NaOH \ \xrightarrow{}\ NaH_2AsO_4\cdot H_2O }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիհիդրոարսենատը առաջացնում է NaHAsO•HO քիմիական բանաձևով բյուրեղահիդրատներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են մոնոկլինային սինգոնիայի և ***P 2*** տարածական խմբի անգույն բյուրեղներ։ Բյուրեղացանցի տարրական բջջի պարամետրերն են՝ *a* = 0,8452 նմ, *b* = 1,0360 նմ, *c* = 0,5166 նմ, β = 90,02°, Z = 4։

Լավ է լուծվում ջրում։

## Քիմիական հատկություններ
* Նատրիումի դիհիդրոարսենատը տաքացնելուց առաջացնում է նատրիումի մետաարսենատ։
::\mathsf{ NaH_2AsO_4 \ \xrightarrow{230^oC}\ NaAsO_3 + H_2O }

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Руководство по неорганическому синтезу։ В 6-ти т., Брауэр Г., 1985

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Արսենաթներ
1939 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
* Նոբելյան մրցանակ գրականությունից - Ֆրանս Էմիլ Սիլլանպյայա, «ֆինն գյուղացիների կյանքի մեջ խոր թափանցելու և նրանց սովորույթների և բնության հետ ունեցած կապի գերազանց նկարագրության համար»։

## Ֆրանսիա
* Գոնկուրյան մրցանակ - Ֆիլիպ Էրիա, «Փչացած երեխաներ»
* Ռենոդո մրցանակ - Ժան Մալակե, «Ճավայցիներ»
* Ֆեմինա մրցանակ - Պոլ Վիալար, «Ծովային վարդ»

## Գրքեր
* «Իմ սիրտը լեռներում է» - Վիլյամ Սարոյանի թատերգությունը
* «Հայրենասեր» - Պեռլ Բակ
* «Հիանալի Տարզան» - Էդգար Ռայս Բառոուզ
* Ջոն Դիկսոն Կառի դետեկտիվ վեպերը՝
** «Մութ ակնոց» 
** «Վանդակ միամիտի համար»
* Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ ստեղծագործությունները՝ 
** «10 սևամորթներ» 
** «Սպանելը հեշտ է»
** «Առագաստանավերի մրցության գաղտնիքը»
* «Հարցրու աճյունին» - Ջոն Ֆանտեի վեպը
* «Վայրի արմավենիներ» - Ուիլյամ Ֆոլքների վեպը
* «Կլիմանջարոյի ձյուները» - Էռնեստ Հեմինգուեյի պատմվածքը
* «Շատ տարիներ անց» - Օլդոս Հաքսլիի գիրքը
* «Մնաս բարով, Բեռլին» - Կրիստոֆեր Իշերվուդի վեպը
* «Հոգեհանգիստ Ֆիննեգանում» - Ջեյմս Ջոյսի վեպը
* «Գլադիատորներ» - Արթուր Կյոստլերի վեպը
* «Աննան Ինգլասայդից» - Լյուսի Մոդ Մոնտգոմերիի վեպը
* «Ջրային թռչուններ» - Ֆլան Օ'Բրայենի վեպը
* «Թարմ օդի համար» - Ջորջ Օրուելի վեպը
* «Վիշապի ատամները» - Էլլերի Կուինի վեպը
* «Գունատ ձի, գունատ հեծյալ» - Կետրին Էնն Պորտերի վիպակը
* «Ցասումի ողկույզներ» - Ջոն Ստեյնբեկի վեպը
* «Ջոնին վերցրեց ատրճանակը» - Դալտոն Տրամբոյի վեպը
* «Սիցիլիական զրույցներ» - Էլիո Վիտտորինիի գիրքը
* «Սառանչիի օրը» - Նաթանայել Ուեստի վեպը
* «Զմրուխտե քաղաքի հրաշագործը», Ալեքսանդր Վոլկովի հեքիաթ-վիպակը

## Ծնունդներ
* 29 հունվարի - Ժերմեն Գրիր, գրող, ֆեմինիստուհի
* 12 ապրիլի - Ալան Էյկբորն, դրամատուրգ
* 13 ապրիլի - Շեյմաս Հինի, իռլանդացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
* 5 մայիսի - Ռուբեն Հովսեփյան, հայ գրող
* 5 հունիսի - Մարգարետ Դրեբլ, անգլիացի գրող
* 9 հոկտեմբերի - Ջոն Պիլջեր, լրագրող
* 18 նոյեմբերի - Մարգարետ Էտվուտ, կանադացի գրող
* 18 դեկտեմբերի - Մայքլ Մուրկոկ, գրող - ֆանտաստ

## Մահ
* 28 հունվարի - Ուիլյամ Բաթլեր Յեյստ, իռլանդացի պոետ
* 22 ֆետրվարի - Անտոնիո Մաչադո, իսպանացի պոետ և դրամատոլգ 
* 27 մայիսի - Յոզեֆ Ռոտ, ավստրիացի գրող
* 6 սեպտեմբերի - Արթուր Ռեկհեմ, նկարիչ-ձևավորող
* 23 հոկտեմբերի - Զեյն Գրեյ, ամերիկացի գրող
Կամարասա

**Կամարասա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 157,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 979 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նատրիումի օկտաֆտորնեպտունատ

**Նատրիումի օկտաֆտորնեպտունատ**, անօրգանական միացություն, նատրիումական աղի կոմպլեքս միացություն կազմված նատրիումից, նեպտունից և պլավիկյան թթվից։ Դրանց ընդհանուր բանաձևն է՝ Na[NpF], ունի բաց մանուշակագույն բյուրեղիկների տեսք։

## Ստացում
Նեպտունի (VI) ֆտորիդի և մետաղական նատրիումի տաքացումով։
::\mathsf{6NaF + 2NpF_6 \ \xrightarrow{250-400^oC}\ 2Na_3[NpF_8] + F_2}

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի օկտաֆտորնեպտունատը ձևավորում է մանուշակագույն բյուրեղների ամբողջություն, որի պարամետրերն են a=0.5410 նմ, С=1.089 նմ։

## Քիմիական հատկություններ
Ֆոսֆորիլացման ժամանակ առաջանում է նեպտունի (VI) ֆտորիդ։
::\mathsf{2Na_3[NpF_8] + F_2 \ \xrightarrow{}\ 6NaF + 2NpF_6}

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
* *Бекман И. Н. Нептуний*. Учебное пособие

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Նեպտունիումի կոմպլեքսային միացություններ
Կատեգորիա:Կոմպլեքսային ֆտորիդներ
Լա Ռիերա դե Գայա

**Լա Ռիերա դե Գայա** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։
Տարածքը կազմում է 8,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1661 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Castillo de Santa Margarita 
* Información general
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կանեժան

**Կանեժան** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լիեիդան պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Վալ դը Արան* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 48,31 կմ²։ Բնակչությունը՝ 103 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատկերասրահ

Canejan casa consistorial.jpg
Campespín.JPG


## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Agapanthia asphodeli

**Agapanthia asphodeli**  բզեզը պատկանում է խայթող տեսակին, գտնվում է լամին ենթաընտանիքի շարքում։ Տարածված է Եվրոպայում, Հյուսիասային Աֆրիկայում (Մարոկո, Թունիս, Ալժիր) և Մոսկվայում։ Սնվում է թրթուրներով, հանդիսանում է asfodelus սպիտակ, Asphodelus albus subsp, Villars, Asphodel fistulosus և Asphodel aestivus տեսակներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Լիանսա

**Լիանսա** ( Llansá) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալիտ Էմպորդա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 27․98 կմ2, բնակչությունը՝ 5214 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Página del ayuntamiento de Llansá
* Información de la ''Generalitat de Catalunya'' 
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գոլմես

**Գոլմես** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեիդա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պլա դ Ուրժել շրջանում։ Զբաղեցնում է 16,6կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 1685 մարդ (2010 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լա Բիսբալ դե Ֆալսետ

**Լա Բիսբալ դե Ֆալսետ** (իսպ.` La Bisbal de Falset), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Պրիոռատ շրջանում։ Զբաղեցնում է 15.4 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 237 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Página oficial del Ayuntamiento 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya
* Información general 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
1998 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ

### Միջազգային
* Նոբելյան մրցանակ գրականությունից — պորտուգալացի գրող և բանաստեղծ Ժոզե Սարամագո
* Ագատայի պրեմիա — Լաուրա Լիպպան (Laura Lippman), վեպ «Butchers Hill»

### Մեծ Բրիտանիա
* Բուքերյան մրցանակ — Իէն Մակյուեն, «Ամստերդամ»

### Իսրայել
* Իսրայելի ազգային մրցանակաբաշխություն
** գրականության համար — Օզ Ամոս
** բանաստեղծությունների համար — Դալիյա Ռավիկովիչ

### Ռուսաստան
* ռուսական բուկեր — Ալեքսանդր Գրիգորի Մառոզով «Чужие письма».
* Անտիբուկեր, անվանակարգ՝ «Луч Света» (գրական քննադատություն) — Օլեգ Վիկտորի Դավիդով, «Демон Солженицына» հոդված

### ԱՄՆ
* Պուլիցերովյան մրցանակաբաշխություն  ստեղծագործական կերտվածք անվանակարգում, գրված՝ ամերիկացի գրողով, — Ֆիլիպ Ռոտ, («Ամերիկյան պաստորալ»)
* Ֆանտաստիկայի ժանրի միջազգային միցանակ՝ լավագույն ստեղծագործություն ստացել է Ֆորդ Ջեֆֆին «Ֆիզիոթզուկուհի» ստեղծագործություն

### Ֆրանսիա
* Գոնկուրյան մրցանակաբաշխություն — Պոլ Կոնստան, « Թափանցիկությանը՝ թափանցկություն»

## Տարեդարձեր

* հունիսի 22 — 20-րդ դարի ամենակարդացվող գրողներից մեկի՝ Էրիխ Մարիա Ռեմարկի ծննդյան 100 ամյակը

## Գրքեր և ստեղծագործություններ

### Վեպեր
* Ռուսաստանում լույս են տեսնում Գրիգոր Չխաշվիլիի միանգամից չորս արկածային գրքեր (պսեվդոնիմ — Բորիս Ակունին)։ «Ազազել», «Թուրքական գամբիտ», «Լեվիքֆան», «Աքիլեսի մահը»
* «Անգլիա, Անգլիա» () — Բառրնս Ջուլիանի գիտական ֆանաստիկա ժանրի վեպը
* «You Belong to Me», «All Through The Night» — ամերիկուհի գրող Մերի Հիգենս Քլարկի վեպերը
* «Գարպիի», «Ոսկե ճանճ» — Յոհաննա Խմելեվսկայի դետեկտիվ վեպերը
* « Պոնդեվեդրա անտառի վերջին վայրի խոզը» — Դինա Իլինիչի Ռուբինի վեպը

### Պոեզիա
* ««Վիրտուալ քամու վրա»» — Անդրեա Վոզնենսկայի անաստեղծությունների ժողովածուն

## Մահեր
* փետրվարի 6 — ռուս խորհրդային գրող Նիկոլայ Ստռաշնիկով, 
* փետրվարի 8 — խա;;դոր Կիլյան Լակնեսս, իսլանդական դրող, 1955 թվականի Նոբելյան գրականության համար մրցանակների լաուրեատ 
* փետրվարի 17 — գերմանացի գրող և մտավարական՝ Էռնեստ Հյուգեր
* ապրիլի 19 — Օկտավիո Պաս, Մեքսիկացի գրող, էսսեիստ-մշակույթաբան, թարգմանիչ, քաղաքական ակտիվիստ, լաուրեատ Նոբելյան մրցանակ գրականության համար (1990 թվական)
* ապրիլի 21 — Ժան-Ֆրանսուա Լիոտար, ֆրանսիացի փիլիսոփա և թեորոլոգ գրականության
* ապրիլի 27 — Կառլոս Կաստանեդա, ամերիկացի գրող և հնէաբան, էթնոգրաֆ, մտավորական-Էզոթերիկ
* մայիսի 26 — Էմիլ Բռագինսկի, խորհրդային, ռուս գրող-սոցեալիստ сценарист
* մայիսի 29 — Վլադիմիր Ֆյոդորով, գրող, պոետ և դրամատուրգ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից
* հունիսի 7 — Տոմա Նարսեժակ, ֆրանսիացի գրող և սցենարիստ, ստեղծագործում էր անհատապես ինչպես նաև Պյեռ Բյալոյի հետ համահունջ
* հունիսի 22 — Վլադիմիր Դուդւնցեվ, ռուս խորհրդային գրող
* սեպտեմբերի 7 — Վալերի Ֆրիդ, ռուս դրամատուրգ և սցենարիստ
* հոկտեմբերի 28 — Թեդ Խյուզ, անգլիացի բանաստեղծ և մանկական գրող
Դինատրիումկալիում

**Դինատրիումկալիում**, KNa քիմիական բանաձևով նատրիումի և կալիումի բինար անօրգանական միացություն։

## Ստացում
* Դինատրիումկալիում ստանում են մաքուր մետաղների ձուլմամբ։
::\mathsf{ K + 2Na \ \xrightarrow{25^oC}\ KNa_2 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Դինատրիումկալիումը առաջացնում է հեքսագոնալ սինգոնիայի և ***P 6/mmc*** տարածական խմբով բյուրեղներ։ Բյուրեղացանցի տարրական բջջի պարամետրերն են՝ *a* = 0,750 նմ, *c* = 1,230 նմ։

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия, Кнунянц И.Л.,Советская энциклопедия, 1990
* Диаграммы состояния двойных металлических систем, Н. П. Лякишев, 2001

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Կալիումի միացություններ
Agriphila inquinatella

***Agriphila inquinatella*** , թեփուկաթևավորների տեսակ Crambidae ընտանիքից։ Տարածված է Եվրոպայում, Հորդանանում, Անդրկովկասում և Թուրքմենսատանում։ Թեևերի չափերը 21-27 մմ է։ Թիթեռները ակտիվ են սեմին. թռչում են գիշերային արհեստական լույսի ժամանակ։

## Տես նաև
* Agriphila aeneociliella
* Agriphila biarmica
* Agriphila deliella
* Agriphila poliella
* Agriphila selasella
* Agriphila straminella
* Agriphila tristella

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիթեռներ
Լիավորսի

**Լիավորսի ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 69 կմ²։ Բնակչությունը՝ 380 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Agapanthia cynarae

**Agapanthia cynarae**, երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող բզեզ։
## Տարածում
Տարածված է Հարավային և Կենտրոնական Եվրոպայում, ինչպես նաև Եվրոպայի հարավ-արևելքում։

## Նկարագրություն
Բզեզն ունի 14-23 մմ երկարություն։ Թռիչքի ժամանակը մայիսից հունիսն է։

## Զարգացում
Այս տեսակի կյանքի ցիլկը տևում է տարի։ Սնունդ հանդիսանում են խոտային տարբեր բույսեր։

## Ենթատեսակներ
* Agapanthia cynarae cynarae
* Agapanthia cynarae michaeli - տարածված են Կրետեում

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz
* biolib.cz

Կատեգորիա:Երկարաբեղիկներ