Գորշ վզիկ

**«Գորշ վզիկը»** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի համանուն հեքիաթի հիման վրա 1948 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ռեժիսորներ Լեոնիդ Ամալրիկն ու Վլադիմիր Պոլկովնիկովը, որոնց միավորում էին ստեղծագործական միանման ձգտումները, մուլտֆիլմի վրա աշխատելիս գտել են սեփական ոճը։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, թե կյանքում ինչքան կարևոր է ընկերությունը։

Մի անգամ Գորշ վզիկ անունով բադիկը փրկում է նապաստակին, որի վրա հարձակվել էր աղվեսը։ Նապաստակը մնում է ողջ ու անվնաս, բայց աղվեսը ջարդում է բադի թևը, և վերջինս չի կարողանում մյուս թռչունների հետ չվել հարավ։ Գորշ վզիկը մնում է ձմեռելու սառցահալատեղում, որն օրեցօր սառչում էր ու փոքրանում։ Աղվեսը հաճախ էր գնում այնտեղ՝ սպասելով ջրի վերջնական սառչելուն, որպեսզի բռնի բադին։ Գորշ վզիկն ստիպված է լինում պայքարել իր կայնքի համար՝ փրկվելով չարամիտ աղվեսից, սակայն նապաստակի ու խլահավի հետ իր ընկերության շնորհիվ նրան հաջողվում է խուսափել գիշատչի կեր դառնալուց։

## Տարբերություններ գրքից
* Ի տարբերություն Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի գրքի՝ մուլտֆիլմում բացակայում են մարդիկ։
* Մուլտֆիլմում Գորշ վզիկի թևը կոտրվում է աղվեսի թաթի հարվածից, իսկ գրքում աղվեսը կծում է բադի թևն ու կոտրում այն։
* Մուլտֆիլմում ավելացված են Գորշ վզիկի ապաքինումն ու աղվեսի հետ հաշվեհարդարը ներկայացնող էպիզոդներ։

## Ստեղծողներ

## Դերերը հնչյունավորել են

## Մրցանակներ
«Գորշ վզիկը» մուլտֆիլմն արժանացել է մրցանակների մի շարք փառատոններում.
* 1949 – Մարիանսկե Լազնեի IV միջազգային կինոփառատոն (Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն) – Մրցանակ երեխաների համար նախատեսված լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար,
* 1949 – Չեխոսլովակիայի քաղաքներում աշխատողների II միջազգային կինոփառատոն – Մրցանակ լավագույն մանկական ֆիլմի համար,
* 1952 – Բոմբեյի միջազգային կինոփառատոն – «Մարմարե սկահակ» մրցանակ։

## Քննադատական արձագանքներ
«Խորհրդային կինոյի պատմության ուրվագծերում» (հատոր 3) նշված է, որ մուլտֆիլմը որոշիչ է եղել մուլտիպլիկացիայի ժանրի զարգացման հարցում մի քանի տարվա ընթացքում։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին տնօրեն Նիկոլայ Կիվան ֆիլմը գնահատել է որպես «սրտառուչ, ոճի տեսանկյունից խիստ զուսպ, մեղմ, քնարական, հոգեբանորեն ստույգ»։ Քննադատ Լարիսա Մալյուկովան 2013 թվականի իր գրքում նշել է.

«Պոլկովնիկովի ու Ամալրիկի «Գորշ վզիկը» (1948) մինչ այժմ հիացնում է ապշեցուցիչ գրաֆիկայով, մեղմ գունապնակով, որում անհավատալի կերպով փոխանցվել է տրամադրությունների նուրբ գամման... Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի ամենաապշեցուցիչ, մարդկային ու դրամատիկ ֆիլմերից մեկն աչքի է ընկնում ...կերպարների հոգեբանական նուրբ մշակմամբ»։

## Թողարկումներ
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում.
* «Սիրելի հեքիաթ։ Գորշ վզիկ» , «Սոյուզմուլտֆիլմ»),
* «Անտառային հեքիաթներ» (, «Սոյուզմուլտֆիլմ»)։

## Վերականգնում և վերահնչյունավորում
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է ու նորից հնչյունավորվել «Студия АС» և «Детский сеанс 1» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրաման, հնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ (Իրինա Մալիկովա, Տատյանա Կանաևա, Վիտալի Օվանեսով, Յուլիեն Բալմուսով)։ Վերահնչյունավորումը խիստ բացասական  է գնահատվել հեռուստադիտողների մեծ մասի, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ միության անդամների կողմից։ Վերականգնման որակը նույնպես երբեմն քննադատության է արժանացել։ Այդ տարբերակը թողարկվել է DVD-ով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Г. Берёзко «Серая шейка» с. 137-156.
*  Книжная серия: «„Союзмультфильм“ представляет»: впервые легендарные мультфильмы в книгах!

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* «Գորշ վզիկը» մուլտֆիլմը Յութուբում
* *Елена Кузнецова*. «„Серая шейка“: две судьбы одной утки».  // nashfilm.ru

Կատեգորիա:1948 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պոլկովնիկովի մուլտֆիլմեր