Վենեսուելայի բողոքի ցույցեր (2024)

**Վենեսուելայի բողոքի ցույցեր,** 2024 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո՝ հուլիսի 28-ին սկսված ցույցեր՝ ի պատասխան ընտրախախտումների և ընտրակեղծիքների մասին երկկողմանի պնդումների: Ընտրություններն ու անկարգությունները տեղի են ունեցել Վենեսուելայի շարունակվող ճգնաժամի համատեքստում։

Ընտրությունների հաջորդ գիշերը Ազգային ընտրական խորհուրդը  հրապարակել է նախնական արդյունքները, որում ասվում էր, որ Նիկոլաս Մադուրո Մորոսը հաղթել է ընտրություններում՝ հավաքելով ձայների 51,2%-ը, իսկ առաջատար ընդդիմադիր թեկնածու Էդմունդո Գոնսալես Ուրուտիան զիջում է 44,2%-ով: Հուլիսի 30-ին Ժողովրդավարական միասնական պլատֆորմը, որը ստեղծվել է ընդդիմության կողմից, որը պատասխանատու էր ընդդիմության նախնական ընտրությունների համար, հրապարակել է իրենց սեփական արդյունքները, ըստ ինչի Գոնսալեսը ստացել է ձայների 67%-ը, մինչդեռ Մադուրոն ստացել է 30%-ը: Երկու թեկնածուներն էլ պնդել են ընտրություններում հաղթանակի մասին։ Մադուրոն և կառավարությունը մեղադրել են Վենեսուելայի ընդդիմությանը՝ ի դեմս Մարիա Կորինա Մաչադոյի, նրան «ֆաշիստ և հանցագործ» են անվանել։

Թեև ցույցերի մեծ մասը խաղաղ է եղել և տեղի է ունեցել առանց միջադեպերի, բայց եղել են նաև հաղորդումներ համատարած բռնությունների և անկարգությունների մասին։

## Նախապատմություն
Հուլիսի 29-ի վաղ առավոտյան Նիկոլաս Մադուրոյի հաղթանակի մասին Էլվիս Ամորոսոյի հայտարարություններից հետո, մեծամասնական ընդդիմությունը, որը համախմբվել էր Մարիա Կորինա Մաչադոյի և Դեմոկրատական միասնական պլատֆորմի թեկնածու Էդմունդո Գոնսալեսի շուրջ, դատապարտել է ընտրակեղծիքները: Մի քանի երկրներ թերահավատորեն են վերաբերվել արդյունքներին՝ կոչ անելով աուդիտ անցկացնել։ Մադուրոն երրորդ ժամկետով նախագահ է հռչակվել իշխանափոխությունից ամիսներ առաջ և մինչև քվեարկության ընդհանուր արդյունքների հրապարակումը։  Մաչադոն հայտարարել է, որ իր կուսակցությունը ձեռք է բերել ընտրողների հաշվառման թերթիկները, որոնք ցույց են տալիս, որ Գոնսալեսը հաղթում է մեծ առավելությամբ: 

Ո՛չ Մաչադոն, ո՛չ Գոնսալեսը բողոքի ակցիաների կոչ չեն արել, փոխարենը խնդրել են մարդկանց ներկա գտնվել քվեարկության կենտրոններում, քանի դեռ չեն ստացել ձայների հաշվարկները: 

Մադուրոն բռնության համար մեղադրել է Գոնսալեսին և Մաչադոյին։

## Ժամանակագրություն
### Հուլիսի 28
2024 թվականի հուլիսի 28-ին՝ ընտրությունների օրը, Տաչիրայի քաղաքացի Խուլիո Վալերիո Գարսիան սպանվել է մոտոցիկլետների խմբի կողմից։ Այդ օրը եղել է նաեւ չորս վիրավոր։

Նույն օրը վենեսուելացիները բրազիլական Պակարաիմայում, Բոա Վիստայում և Սան Պաուլոյում ցույց են անցկացրել ընդդեմ Մադուրոյի։ Սան Պաուլոյում հարյուրավոր վենեսուելացի միգրանտներ մասնակցել են ցույցի՝ ի պաշտպանություն ժողովրդավարության և ազատության կոչերի։ 

### Հուլիսի 29
Հուլիսի 29-ին Կարակասի արևելքից արևմուտք և հարավ-արևմուտք կար դատարկ կաթսաների երթեր են սկսել։ Բողոքի ցույցերը սկսվել են կեսօրին մոտ։ Կարակասում ցույցեր են գրանցվել Կատիայի Իսաիաս Մեդինա Անգարիտայում, Ռուպերտո Լուգոյում և Ռուիս Պինեդայում, ինչպես նաև Կարակաս-Լա Գուայրա մայրուղու վրա։ Ֆալկոն նահանգի մի հատվածում նույնպես մարդիկ դուրս են եկել փողոց։ Բողոքի ցույցեր են գրանցվել մայրաքաղաքի տարբեր հանրաճանաչ վայրերում, հատկապես Պետարեի մի քանի հատվածներում ինչպիսիք են Սան Բլաս կամ Լա Դոլորիտա թաղամասերը։ Ոստիկանության մեծ ներկայություն է գրանցվել նաև մայրաքաղաքում։

Ամբողջ երկրում ցուցարարները պատռել են Մադուրոյի նախընտրական պաստառները։ Վենեսուելայի կառավարության դեմ հրապարակային ցույցեր են գրանցվել նաև մի քանի արտասահմանյան քաղաքներում, որտեղ վենեսուելական սփյուռքի մեծ ներկայություն կա։ 

Մարգարիտա կղզում հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ գրավել են Պորլամարի դե Մայո պողոտան՝ քանդելով Մադուրոյի քաղաքական պաստառները: Կորո քաղաքում ցուցարարները քանդել են հանգուցյալ նախագահ Ուգո Չավեսի արձանը։ Արձանների ապամոնտաժումը հետագայում դարձել է համազգային միտում, երբ սոցիալական ցանցերի որոշ օգտատերեր հայտնել են, որ քանդվել են արձանները, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ քաղաքներում և ավաններում բազմաթիվ բոլիվարական քարոզչական պաստառների և որմնանկարների ոչնչացման մասին։ Ոստիկանությունը կրակել և արցունքաբեր գազ է արձակել, ինչի հետևանքով ցուցարարները պատասխանել են քարերով, փայտերով և Մոլոտովի կոկտեյլներով։ Ցուցարարներին ցրելու համար ոստիկանությանը օգնել են Մադուրոյի իշխանությանը աջակցող կիսառազմական կազմակերպությունների անդամները****։

Հուլիսի 29-ի ցույցերի ժամանակ զոհվել է 2 մարդ (այդ թվում՝ 15-ամյա դեռահաս), 7 ցուցարար վիրավորվել է, 3 չհաստատված մահ՝ հրազենային վնասվածքներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 բողոքի ցույցեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի նախագահական ընտրություններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի պատմություն
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքականություն