open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թխվածքաբլիթների ցանկ

Սա հայտնի **[[թխվածքաբլիթ]]ների ցանկ**ն է (ամերիկյան անգլերենով), որոնք կոչվում են նաև բիսկվիթներ (բրիտանական անգլերենով): Թխվածքաբլիթները սովորաբար պատրաստվում են ալյուրից, ձվից, շաքարից և որոշ հավելումներից, ինչպիսիք են կարագը կամ յուղը, և թխվում են փոքր, հարթ ձևով:

## Թխվածքներ

### Չտեսակավորված
* Հաճի Բադա
* Լենգուա դե գատո
* Գետնանուշի կարագի ծաղկած թխվածքաբլիթ
* Պիզուկի
* Սենդիս
* Լցոնած թխվածքաբլիթ

## Տես նաև
* Կոնֆետների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Արտիճուկով դիփ

**Արտիճուկի թաթախուկը** (dip) թաթախուկի տեսակ է, որի հիմնական բաղադրիչը արտիճուկն է։ Որոշ տարբերակներ պատրաստվում են խոշոր կտորներով, մինչդեռ մյուսները լինում են խյուսի պես, հարթ կառուցվածքով։ Այն կարող է մատուցվել որպես նախուտեստ՝ կրեկերների կամ չիպսերի հետ։ Արտադրական տարբերակները նաև վաճառվում են սպառողների համար։ Այն նկարագրվել է որպես «բոլոր ժամանակների ամենահայտնի նախուտեստներից մեկը»։

## Բաղադրիչներ և պատրաստում
thumb|Արտիճուկի թաթախուկ

Արտիճուկի թաթախուկի պատրաստման համար կարելի է օգտագործել թարմ (եփված) կամ պահածոյացված/պահաջրված արտիճուկ։ Բաղադրիչների մեջ կարող են լինել կիտրոնի հյութ, ձիթայուղ, աղ, պղպեղ, մայոնեզ, հացի փշրանքներ, սխտոր, ռեհան և պարմեզան պանիր։ Երբեմն այն պատրաստվում է նաև սպանախով՝ որպես հավելյալ հիմնական բաղադրիչ։ Որոշ տարբերակներ թխվում են ջեռոցում, ինչը նրանց մակերեսին կարող է տալ ոսկեգույն կեղև։ Երբեմն այն մատուցվում է հանած միջուկով հացի մեջ։

## Պատմություն
Սպանախով և արտիճուկով թաթախուկը հայտնի դարձավ 1950-ականներին, երբ հեռուստացույցի առջև ուտելը ավելի տարածված դարձավ։ Այն լայն տարածում գտավ, քանի որ այն ուտելու համար գործիքներ անհրաժեշտ չէին։ Սպառողական փաթեթավորված ապրանքների (CPG) ընկերություններն, ինչպիսիք են Lays, Hellman's և Lipton's, նպաստեցին այս թրենդի տարածմանը։

## Ծանոթագրություններ
Ուսամա Տարգալին

**Ուսամա Տարգալին** (; ), մարոկկացի ֆուտբոլիստ, նիդերլանդական «Ֆեյենորդ» ակումբի և Մարոկկոյի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան: Փարիզի 2024 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից:

## Ակումբային կարիերա
Տարգալինը Մուհամեդ VI-ի Մարոկկոյի ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է։ 2020 թվականին Ուսաման պայմանագիր է կնքել Մարսելի «Օլիմպիկի» հետ։ 2021 թվականին Ֆրանսիայի գավաթի խաղարկությունում «Կաննե Ռոշվիլի» դեմ խաղում Տարգալինը նորամուտը նշեց հիմնական կազմում։ 2022 թվականի հունվարի 7-ին «Բորդոյի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Լիգա 1-ում։ 2022 թվականի ամռանը Տարգալինը վարձավճարով տեղափոխվել է թուրքական «Ալանյասպոր»։ Օգոստոսի 7-ին «Ֆաթիհ Կարագյումրյուկի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց թուրքական Սուպերլիգայում։

2023 թվականի սկզբին Տարգալինը տեղափոխվել է «Հավր»։ Փետրվարի 11-ին «Սոշոյի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Լիգա 2-ում։ Ապրիլի 29-ին «Կան»-ի դեմ խաղում Ուսաման խփեց իր առաջին գոլը «Հավր»-ի կազմում։

2025 թվականի փետրվարի 5-ին տեղափոխվել է հոլանդական «Ֆեյենորդ»՝ կնքելով 3 տարվա պայմանագիր մինչև 2028 թվականի կեսը։

## Միջազգային կարիերա
2019 թվականին Մարոկկոյի պատանեկան հավաքականի կազմում Տարգալինը Տանզանիայում մասնակցել է Աֆրիկայի պատանեկան գավաթին։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Սենեգալի, Գվինեայի և Կամերունի հավաքականների դեմ խաղերին։

2021 թվականին Մարոկկոյի երիտասարդական հավաքականի կազմում Տարգալինը Մավրիտանիայում մասնակցել է Աֆրիկայի երիտասարդական գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարում նա պահեստային էր և խաղադաշտ դուրս չեկավ։

2023 թվականին Մարոկկոյի օլիմպիական հավաքականի կազմում Տարգալինը դարձել Է Աֆրիկայի տնային երիտասարդական առաջնության (մինչև 23 տարեկան) հաղթող։  Մրցաշարում նա մասնակցել է Գվինեայի, Կոնգոյի, Մալիի և Եգիպտոսի թիմերի դեմ խաղերին։ Եգիպտացիների դեմ խաղում Ուսաման դարձել է գոլի հեղինակ։

2024 թվականին Տարգալինը ընդգրկվել է Մարոկկոյի օլիմպիական հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Փարիզի Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Արգենտինայի, Ուկրաինայի, Իրաքի, ԱՄՆ-ի, Իսպանիայի և Եգիպտոսի թիմերի դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Մարոկկո (մինչև 23 տարեկան)**
* Աֆրիկայի երիտասարդական առաջնության հաղթող (մինչև 23 տարեկան)՝ 2023

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ալանյասպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հավրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարոկկոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կիվի սոխի թաթախուկ

**Կիվի սոխի թաթախուկը** Նոր Զելանդիայում տարածված թաթախուկի տեսակ է։ Հաճախ այն կոչում են «kiwi dip», «onion dip» կամ «original kiwi dip»։ Այն պատրաստվում է՝ փաթեթավորված սոխով ապուրի փոշին խառնելով յուղազրկված սերուցքի տարայի բովանդակության հետ, երբեմն ավելացնում են նաև կիտրոնի հյութ կամ գարեջրի քացախ։ Այնուհետև խառնուրդը սառնարանում պահում են, որպեսզի թանձրանա։

Այստեղ «Kiwi» բառը վերաբերում է նրան, որ սա Նոր Զելանդիայում պատրաստվող ուտեստ է, այլ ոչ թե այն պարունակում է կիվի մրգի կամ կիվի թռչնի որևէ բաղադրիչ։ Այն մատուցվում է կարտոֆիլի չիպսերի, կրեկերների կամ մանր կտրված բանջարեղենի հետ և հայտնի նախուտեստ է խնջույքների, խորովածների և այլ սոցիալական միջոցառումների ժամանակ։

## Ստեղծագործություն
Կիվի սոխի թաթախուկի ստեղծումը վերագրվում է Ռոզմերի Դեմփսիին, ով 1950-60-ականներին Nestlé New Zealand-ի տնային տնտեսության մասնագետն էր։ Դեմփսիին հանձնարարված էր գտնել նոր կիրառություններ այն ապրանքների համար, որոնց վաճառքը նվազում էր, այս դեպքում՝ սոխով ապուրի խառնուրդի։ Նա փորձարկել է Nestlé-ի մի շարք այլ ապրանքներ, մինչև որ հաջողությամբ համադրել է այն յուղազրկված սերուցքի հետ։ Դեմփսին հետագայում դարձավ New Zealand Herald-ի առաջին սննդային խմբագիրը։

## Ժողովրդական մշակույթում
Կիվի սոխի թաթախուկը Նոր Զելանդիայի խոհանոցում ստացել է կուլտային կարգավիճակ։ 2019 թվականի փետրվարին Nestlé-ն սկսեց "Kiwi as" քարոզարշավը, համադրելով այս թաթախուկը Նոր Զելանդիայի հայտնի մշակութային պահերի հետ։

Գրող Լորեն Ջեյքոբսը այն նկարագրել է որպես «բոլոր ժամանակների դասական»՝ «Մայրս պատրաստում էր այն։ Իմ որդին ու նրա կինը նույնպես պատրաստում են այն և իրենց խելացի են համարում։ Այսպիսով, այն արդեն սիրելի է դարձել ևս մեկ սերնդի համար»։

Նոր Զելանդիայից դուրս ապրող նորզելանդացիները հաճախ կարոտում են այս թաթախուկը, քանի որ դրա պատրաստման հիմնական բաղադրիչներից մեկը՝ յուղազրկված սերուցքը, լայնորեն հասանելի չէ այլ երկրներում։ 2019-ին հաղորդվել է, որ արտերկիր ճամփորդող նորզելանդացիների ճամպրուկներում հաճախ կարելի է գտնել յուղազրկված սերուցքի պահածոներ։

2019 թվականի ապրիլին Countdown սուպերմարկետը հայտարարեց «NZ Onion Dip Ice Cream»-ի թողարկման մասին՝ սոխի կարամելիզացված տարբերակով և յուղազրկված սերուցքով պատրաստված պաղպաղակ (2 լիտրանոց տարայով)։ Ավելի ուշ սուպերմարկետը հայտարարեց, որ դա ապրիլի 1-ի կատակ էր։ 

2022 թվականին Snackmasters NZ հեռուստաշոուի առաջին եթերաշրջանի վեցերորդ էպիզոդում Kiwi սոխով թաթախուկը Eta's Salt and Vinegar Ripple Chips-ի հետ դարձավ մրցութային վերարտադրության առաջադրանք։

## Ծանոթագրություններ
Անար Ալիև

**Անար Ռահիմ օկլի Ալիև** (, ), Ադրբեջանի պետական ​​գործիչ, Ադրբեջանի աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարար (2025 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1980 թվականին Բաքվում։ 2000 թվականին ավարտել է Բաքվի պետական ​​համալսարանի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետը։

2002 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում։ 2006 թվականին ստացել է իրավագիտության թեկնածուի գիտական ​​աստիճան։

2000-2006 թվականներին եղել է Բաքվի թիվ 1 տնտեսական դատարանի դատական ​​նիստի քարտուղար։

2006-2008 թվականներին եղել է ավագ խորհրդական, իսկ 2008-2018 թվականներին՝ Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարության իրավաբանական բաժնի ղեկավարը։

2016 թվականի փետրվարի 3-ից մինչև 2018 թվականը եղել է Ադրբեջանի նախագահին առընթեր բողոքարկման խորհրդի անդամ։

2018 թվականին եղել է Աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարի խորհրդական, նախարարության աշխատակազմի ղեկավար:

2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 7-ը՝ Ադրբեջանի աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության փոխնախարար:

2025 թվականի փետրվարի 7-ից՝ Ադրբեջանի աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարար։

## Մրցանակներ
* «Հանրային ծառայության մեջ տարբերվելու համար» մեդալ (2012թ. հունիսի 19, Ադրբեջանի տնտեսության զարգացմանն ուղղված ծառայությունների համար):

## Ծանոթագրություններ
Ալեխանդրո Ալֆարո

**Ալեխանդրո Ալֆարո Լիհերո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան:

## Կարիերա
«Սևիլյայի» երիտասարդական ակադեմիայի սան է, որտեղ համարվում էր հեռանկարային ֆուտբոլիստ: 2005 թվականին տեղափոխվել է «Սևիլյա Ատլետիկո» («Սևիլյա» ֆարմ ակումբ): 2006 թվականի ապրիլի 30-ին «Ռեալ Սոսյեդադի» դեմ Իսպանիայի առաջնության խաղում նորամուտն է նշել «Սևիլյայի» հիմնական կազմում: Սակայն չի կարողացել ամրապնդվել ակումբի գլխավոր թիմում և հաջորդ մի քանի մրցաշրջաններում շարունակել է խաղալ երկրորդ կազմում, որտեղ առաջատարներից մեկն էր: 2008 թվականի ամռանը մեկ տարով վարձակալության է տրվել «Տեներիֆեին»։ Նոր թիմում դարձել է առանցքային խաղացողներից մեկը, 2008/2009 մրցաշրջանում Սեգունդայում խփել է 20 գոլ և օգնել է «Տեներիֆեին» դուրս գալ Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնություն, որտեղ վարձավճարը ևս մեկ տարով երկարաձգելուց հետո նույնպես իրեն լավ է դրսևորել: 2010 թվականի ամռանը Ալֆարոն վերադարձել է «Սևիլյա»։ Բավական հաճախ էր խաղադաշտ դուրս գալիս՝ մրցաշրջանի սկզբում փոխարինելով վնասվածք ստացած Խեսուս Նավասին, սակայն կայուն տեղ հիմնական կազմում այդպես էլ չի ստացել:

2011 թվականի օգոստոսի 8-ին տեղափոխվել է «Մալյորկա», որը նրա համար վճարել է 700 հազար եվրո: Ֆուտբոլիստի հետ պայմանագիրը կնքվել է հինգ տարի ժամկետով։ Երեք տարվա ընթացքում «Մալյորկայում» ավելի քան հարյուր հանդիպում է անցկացրել, մնացել է թիմում նաև 2013 թվականին Սեգունդա մեկնելուց հետո:

2014 թվականի ամռանը պետք է կայանար Ալֆարոյի տեղափոխությունը հունական «Պանատինաիկոս», սակայն բուժզննման ժամանակ ֆուտբոլիստի մոտ առողջական խնդիրներ են հայտնաբերվել։ 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին Ալեխանդրոն երկամյա պայմանագիր է կնքել «Ռեալ Վալյադոլիդ» ակումբի հետ։ «Վալդոլիդում» անկանոն է խաղացել՝ երկու մրցաշրջաններում բոլոր մրցաշարերում անցկացնելով ընդամենը 20 հանդիպում։

2016 թվականի հուլիսին ազատ գործակալ է դարձել և Կորդովայի հետ մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Էրկուլեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորդովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Վալյադոլիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Լիմոնով բեզե

**Լիմոնով բեզե**, հրուշակեղենի յուղից պատրաստված հիմքով աղանդեր է, որը լցոնված է կիտրոնային կրեմով և պատված բեզեով։

## Պատմություն
Մրգային աղանդերները, որոնք պատված են բեզեով, հանդիպել են դեռևս 18-րդ դարում Ֆրանսիայում։ Մենոնի 1739 թվականին հրատարակված խոհարարական գրքում "pommes meringuées"-ը խիտ խնձորապուր կամ խնձորի կարագ է, որը պատված է թխված բեզեով։ Կրեմով բեզեն, որը համեմված էր ծիտրոնով, և պատված թխված բեզեով, հրատարակվել է 1769 թվականին անգլերենով, ինչը, ըստ երևույթին, Մենոնի ավելի վաղ՝ 1755 թվականի հրատարակության թարգմանությունն էր։ Նմանատիպ բաղադրատոմսեր, որոնք պատրաստվում էին խմորե հիմքով, հայտնվել են 19-րդ դարի Ամերիկայում․ խնձորով կարկանդակ՝ պատված բեզեով, որը կոչվել է «թուրքական խնձոր» (1832 թ․) և «խնձորի բեզե» (1846 թ․)։ 1860 թվականին գրանցվել է «Բեզեով կարկանդակ» անվանումը, որը կիրառվել է տարբեր կարկանդակների համար։ Լիմոնով բեզե անվանումը հայտնվել է 1869 թվականին, սակայն լիմոնային կրեմով և բեզեով պատված կարկանդակները հաճախ պարզապես կոչվել են լիմոնային կրեմով կարկանդակ։ Գրականության մեջ այս աղանդերի առաջին հիշատակումներից մեկը կարելի է գտնել Ռոդա Է․ Ուայթի 1868 թվականին հրատարակված Memoir and Letters of Jenny C. White Del Bal գրքում։ Գոյություն ունի նաև շոկոլադե բեզեով տարբերակ։

## Պատրաստման եղանակը

Լիմոնի բեզեով քաստարդը պատրաստվում է ձվի դեղնուցով, ցիտրուսակեղևով և հյութով, շաքարավազով, երբեմն նաև օսլայով, ապա լցվում կարկանդակի խմորի մեջ։ Վրան տարածվում է չեփված բեզեն, որը սովորաբար ձևավորվում է գագաթների տեսքով, երբեմն նաև շաքարով պատված, ապա կարճ ժամանակով թխվում։

## Տես նաև
* Լայմով կարկանդակ
* Կիտրոնի տարտ

## Ծանոթագրություններ
Մակարդված կաթ

**Մակարդված կաթ,** թթված կաթի տեսակ է։ Այն ստացվում է չպաստերացված կաթը որոշակի խոնավության և ջերմաստիճանի պայմաններում թթվելու (ֆերմենտացվելու) արդյունքում։ Ժամանակի ընթացքում կաթը խտանում կամ թթվում է՝ ստանալով յոգուրտի նման հետևողականություն և ուժեղ, թթու համ։ Joy of Cooking գրքում այն նկարագրվում է որպես «Մակարդված կաթ… կաթ է, որը թթվել է այնքան, որ ստացել է ամուր կոշտուկներ, սակայն դեռ չի առանձնացել շիճուկը»։

Մինչև թխման փոշու (baking powder) տարածված օգտագործումը, մակարդված կաթը հաճախ օգտագործվել է որպես արագ թթխմոր (leavener) թխվածքներում։ Իր կայունության շնորհիվ այն լայնորեն կիրառվել է այն վայրերում, որտեղ կայուն սառնարանային պայմաններ չեն եղել։

Կաթի համատարած պաստերացման և հում կաթի վաճառքի կանոնակարգման հետ՝ մակարդված կաթի պատրաստումը գրեթե դադարել է, քանի որ պաստերացման գործընթացում ոչնչացվում են այն բակտերիաները, որոնք անհրաժեշտ են կաթը մակարդված կաթի վերածելու համար։ Առևտրային պայմաններում ամենամոտ պաստերացված արտադրանքը կաթնաշոռային մածունն (buttermilk) է։ Նմանատիպ մթերք կարելի է ստանալ նաև պաստերացված կաթին քացախ կամ կիտրոնի հյութ ավելացնելով, ինչը հանգեցնում է դրա թթվելուն։

Մակարդված կաթը երբեմն միջանկյալ փուլ է պանրի պատրաստման գործընթացում, օրինակ՝ Ուզբեկստանի կուրտի, լեհական տվարոգի և որոշ կուլտուրացված պանիրների համար։

## Պատմություն
Մակարդված կաթը Ամերիկայի հարավ են բերել Ուլստեր սկոտները, ովքեր բնակություն են հաստատել Ապալաչյան լեռներում։ Մակարդված կաթը դեռ երբեմն անվանում են «բոնի մակարդված կաթ» (սկզբնական անվանումը՝ "bainne clábair", որն առաջացել է գաելական "bainne"՝ կաթ, և "clábair"՝ թթված կաթ կամ կարագահանիչի կաթ բառերից)։

Մակարդված կաթ բառը շոտլանդական և իռլանդա-անգլիական բարբառներում ստացել է «խոնավ, կպչուն ցեխ» իմաստը, չնայած այժմ հիմնականում օգտագործվում է որպես գոյական՝ սննդի այս տեսակը նշելու համար կամ որպես բայ՝ «թթվել» իմաստով։

Ամերիկայի հարավային գյուղական շրջաններում այն հաճախ օգտագործվել է որպես նախաճաշ՝ ավելացնելով շագանակագույն շաքար, մշկընկույզ, դարչին կամ մելասսա։ Որոշ մարդիկ այն ուտում էին նաև մրգերով կամ սև պղպեղով և սերուցքով։

Մակարդված կաթը երբեմն մատուցվել է հատուկ գդալով։ Այդ գդալի բռնակը տեղադրված էր 90-աստիճան անկյան տակ գդալի բաժնի նկատմամբ՝ հարմարեցված այն եղանակին, որով մակարդված կաթը պետք է դուրս բերվեր այն տարայից, որտեղ ձևավորվել էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաթնաթթվային մթերք
Կատեգորիա:Պատմական խոհանոցներ
Ալեքս Սանդրո Մենդոսա

**Ալեքս Սանդրո Մենդոնսա դոս Սանտոս** (, ), առավել հայտնի որպես **Սիսինյո** (), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, աջ պաշտպան: Եղբայրը Բրազիլիայի մինի ֆուտբոլի «Կաբրեուվայի» հավաքականի խաղացող է:

## Կարիերա
[ձախից|մինի|306x306փքս|<center>[Սևիլյա ՖԱ|«Սևիլիայի» կազմում կարիերա]]
Սիսինյոն կարիերան սկսել է «Կապիվարիանո» ակումբում։ Այնտեղից 2004 թվականին տեղափոխվել է նոր ստեղծված «Օզվալդու Կրուս» ակումբ, որը իր ելույթները սկսել է Սան Պաուլոյի նահանգի առաջնության B1-B։ Մեկ տարի անց պաշտպանը Արարակուարայից տեղափոխվել է «Ֆերովիարիա», որտեղ ևս անցկացրել է ընդամենը մեկ մրցաշրջան: 2007 թվականին Սիսինյոն դարձել է «Իտուանոյի» խաղացող, որտեղ միայն կես տարի անցկացնելուց հետո տեղափոխվել է «Օեստե»: Այս ակումբի հետ ֆուտբոլիստը երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել Սան Պաուլոյի 2-րդ առաջնության Սերիա A2-ում: Մրցաշրջանի ավարտից հետո պաշտպանին վարձակալել է «Սանտո Անդրե» ակումբը և հենց առաջին մրցաշրջանում օգնել է իր թիմին դուրս գալ Բրազիլիայի առաջնության Առաջին դիվիզիոն:

2011 հունվար 13-ին ֆուտբոլիստին վարձակալել է «Պալմեյրաս» ակումբը: Հունվարի 20-ին նորամուտն է նշել թիմի կազմում՝ նախկին ակումբի՝ «Իտուանոյի» դեմ խաղում: Հանդիպման ընթացքում ֆուտբոլիստը փոխարինվել է և ակումբի երկրպագուները ջերմորեն ողջունել են պաշտպանին՝ վանկարկելով նրա անունը: Արդեն 10 օր անց՝ հունվարի 30-ին, խփել Է առաջին գոլը ակումբի կազմում՝ գրավելով «պորտուգալական» դարպասը: 2011 թվականի հուլիսին «Պալմեյրասը» գնել է ֆուտբոլիստի իրավունքների 50%-ը և նրա հետ պայմանագիր կնքել մինչև 2015 թվականի հուլիսի 31-ը: Հաջորդ տարի պաշտպանը, չնայած կորցրել է տեղը մեկնարկային կազմում, օգնել է իր թիմին նվաճել Բրազիլիայի գավաթը: Այս տիտղոսը «Պալմեյրասի» համար առաջինն էր վերջին 12 տարվա ընթացքում:

2012 թվականի հունիսի 30-ին տեղափոխվել է իսպանական «Սևիլյա»՝ կնքելով պայմանագիր մինչև 2016 թվականը: Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2 միլիոն եվրո: Հոկտեմբերի 23-ին առաջին գոլն է խփել է Իսպանիայում՝ գրավելով «Մալյորկայի» դարպասը և հաղթանակ պարգևելով իր թիմին 3:2 հաշվով:

2015 թվականի հունվարի 28-ին կես տարվա վարձավճարով տեղափոխվել է «Նումանսիա»: 2015 թվականի հունիսին «Սևիլյան» խզել է պայմանագիրը Սիսինյոյի հետ.

## Ձեռքբերումներ
* Բրազիլիայի գավաթակիր՝ 2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на palmeiras.com.br
* 

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտուանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նումանսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալմեյրասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Մոտե դե կեսո

**Մոտե դե կեսո,** Կոլումբիայի Կարիբյան տարածաշրջանին բնորոշ ավանդական ապուր է, որը ծագել է Montes de María ենթաշրջանից և Sabanas del Bolívar Grande տարածքից (Կորդովա և Սուկրե նահանգներ)։ Այս ճաշատեսակի հիմնական բաղադրիչը ñame-ն է (հատուկ տեսակի յամ), նախընտրելի է espino կամ, եթե չկա, ապա criollo տեսակը։ Այն պատրաստվում է կոշտ, աղի ափամերձ պանիրով (թարախաձև կտրված), սխտորով, սոխով, կիտրոնի կաթիլներով, ինչպես նաև bleo de chupa բույսի բուրավետ տերևներով։

Բնօրինակ բաղադրատոմսը բաղկացած է խիտ արգանակի հիմքից, որը եփում է մածուկով, սխտորով, աղով և սոխով, որը հետագայում խառնվում է costeño պանրի հետ: Որոշ այլ հարմարեցումներ կարող են ներառել նաև լոլիկ, սմբուկ և տերևի մի տեսակ, որը կոչվում է «bleo» (իսպաներեն): 

Այն մատուցվում է սպիտակ բրնձի, սխտորի և սոխի սոֆրիտոյի և "suero atollabuey" (մածունանման սոուսի) ուղեկցությամբ։ Ըստ ցանկության, մատուցման պահին կարելի է ավելացնել կիտրոնի հյութ։ Այս ուտեստը համարվում է Կոլումբիայի ափամերձ գոտու խոհանոցի հատկանշական ուտեստներից մեկը և հայտնի է ողջ երկրում։ Sinuanan տարբերակը պատրաստվում է կոկոսի կաթով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապուրներ
Կատեգորիա:Կարիբյան խոհանոց
Մուրադ Հուսեյնով

**Մուրադ Ֆարիդ օկլի Հուսեյնով** (, ), Ադրբեջանցի դաշնակահար, միջազգային մրցույթների դափնեկիր, ԱՀ ժողովրդական արտիստ (2011), Մուղամի միջազգային կենտրոնի տնօրեն (2011–2023 թթ.), ԱՀ մշակույթի փոխնախարար (2023 թվականից):

## Կենսագրություն
Մուրադ Հուսեյնովը ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Բաքվում։ Ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է Բյուլբուլի միջնակարգ հատուկ երաժշտական ​​դպրոցում։ 1991-1996 թվականներին սովորել է Բաքվի երաժշտական ​​ակադեմիայում։ 1996-1999 թվականներին սովորել է Բաքվի երաժշտական ​​ակադեմիայի ասպիրանտուրայում։ Մ.Հուսեյնովը Ֆրանսիայի կառավարության կողմից ստացել է կրթաթոշակ և 2000-2002 թվականներին շարունակել իր մասնագիտական ​​երաժշտական ​​կրթությունը Փարիզի Ա.Կորտոյի անվան բարձրագույն երաժշտական ​​ակադեմիայի լիցեյում, իսկ 2004-2006 թվականներին՝ Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական ​​կոնսերվատորիայում:

Մուրադ Հուսեյնովը դաշնամուրի միջազգային մրցույթների դափնեկիր (Ֆրանսիա, 1998թ.) և մրցանակակիր (Թբիլիսի, Վրաստան, 1997թ.) է: Լիմոժում (Ֆրանսիա, 2002 թ.) կայացած Ֆրենսիս Պուլենկի դաշնամուրների 3-րդ միջազգային մրցույթի հաղթողն է։

Մուրադ Հուսեյնովը զբաղվել է նաև  մանկավարժական գործունեությամբ Բաքվի երաժշտական ​​ակադեմիայում։ Նա 2011 թվականի նոյեմբերին նշանակվել է Մուղամի միջազգային կենտրոնի տնօրեն։ 

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 2023 թվականի մարտի 1-ի հրամանագրով Մուրադ Հուսեյնովը նշանակվել է ԱՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ։

## Մրցանակներ
* Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ - 2005
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ - 2011
* Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ - 2009, 2010, 2011

## Ծանոթագրություններ
Ադրիան Բեռնաբե

**Ադրիան Բեռնաբե Գարսիա** (; ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Պարմա» ակումբի կիսապաշտպան: Փարիզի 2024 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից:

## Ակումբային կարիերա
Բեռնաբեն «Էսպանյոլ» և «Բարսելոնա» ակումբների սան է: 2018 թվականին ֆուտբոլիստը պայմանագիր է կնքել անգլիական «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ: Սեպտեմբերի 25-ին «Օքսֆորդ Յունայթեդի» դեմ Անգլիական լիգայի գավաթի խաղում նա իր նորամուտը նշեց հիմնական կազմում։ 2021 թվականի ամռանը Բեռնաբեն տեղափոխվեց իտալական «Պարմա»։  2022 թվականի փետրվարի 5-ին «Բենևենտոյի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց իտալական Սերիա B-ում։ Փետրվարի 26-ին ՍՊԱԼ-ի դեմ խաղում Ադրիանը «Պարմայի» կազմում խփեց իր առաջին գոլը։ 2024 թվականին ֆուտբոլիստն օգնեց ակումբին։ Օգոստոսի 17-ին «Ֆիորենտինայի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց իտալական A Սերիայում։

## Միջազգային կարիերա
2018 թվականին Իսպանիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Բեռնաբեն մասնակցել է Անգլիայում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը: Մրցաշարում նա մասնակցել Է Սերբիայի, Նիդերլանդների և Բելգիայի թիմերի դեմ խաղերին։

2023 թվականին Բեռնաբեն Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում դարձել է Ռումինիայում և Վրաստանում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության եզրափակիչի մասնակից: Մրցաշարում խաղացել է Շվեյցարիայի և երկու անգամ Ուկրաինայի հավաքականների դեմ խաղերում։

2024 թվականին Բեռնաբեն ընդգրկվել է Իսպանիայի օլիմպիական հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Փարիզի Օլիմպիական խաղերին: Մրցաշարում նա մասնակցել է Ուզբեկստանի, Դոմինիկյան Հանրապետության, Եգիպտոսի, Ճապոնիայի, Մարոկկոյի և Ֆրանսիայի թիմերի դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Իսպանիա (օլիմպ.)**
* Օլիմպիական խաղերի հաղթող՝ 2024

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացիներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Խուրմայով պուդինգ

**Խուրմայով պուդինգ,** դեսերտի պուդինգ, որը պատրաստվում է խուրմաներով: Պատրաստվում է բազմաթիվ տարբերակներով, որոշներում օգտագործվում են ձու, որոշներում ավելացնում են քաղցր կարտոֆիլ կամ դդում: Չկա մի քանի հստակ բաղադրատոմս, բայց ընդհանուր բաղադրիչները ներառում են մաքուր հացահատիկ կամ ալյուր, շաքարավազ կամ մելասա և համեմունքներ, ինչպիսիք են դարչինը, մուսկատը և կոճապղպեղը: Քանի որ դաշտային ամերիկյան  խուրմաների պտուղը պատրաստելը դժվար է, խուրմայով պուդինգը հիմնականում տարածաշրջանային հատուկ է Ամերիկայի Միջին արևմուտքի խոհանոցում:

Պուդինգը կարելի է եփել մարի թափող բեյն մեգի (բուսնի բուրմունքով) կամ առանց դրա՝ եփել ցածր ջերմաստիճաններում: Ամերիկյան խոհանոցին հատուկ բաղադրատոմսը թխվում կամ եփվում է դանդաղ երկար ժամանակ՝ մի փոքր բեյքինգ սոդայով: Բեյքինգ սոդան հեշտացնում է շաքարների և սպիտակուցների փոխազդեցությունը, ինչը փոխում է գույնը և դարձնում պուդինգը մուգ ու ավելի համեղ: Բեյքինգ սոդան փոխարինելով բեյքինգ փաուդերով կամ պատրաստման ժամանակը կրճատելով՝ պուդինգը ստանում է ավելի թեթև նարնջագույն գույն:

Կլասիկ ամերիկյան խուրմայով պուդինգի հյուսվածքը բնութագրվում է որպես լարված և նման է խիտ Կոճապղպեղաբլիթ թխվածքին:

Պուդինգը հաճախ մատուցվում է պաղպաղակով, անգլիական կրեմով, հարած սերուցքով, խնձորապուրով կամ հարդ սոուսով, որը նաև կոչվում է բրենդի սոուս: Այն ավանդաբար մատուցվում է տաք, սակայն կարող է մատուցվել նաև սառը: Խուրմայով պուդինգը բավականին երկար պահվում է սառնարանում և կարող է պատրաստվել մեծ քանակով՝ մի քանի օրերի ընթացքում մատուցելու համար: Երբ պուդինգը պահվում է, տարբեր համերն աստիճանաբար խառնվում և մեղմանում են: Ամեն տարի Միչելի քաղաքում անցկացվող  խուրմայով փառատոնում խուրմայով պուդինգը մատուցվում է սերուցքահանքի հետ:

Այն համարվում է Ինդիանա նահանգի երկու բնորոշ տեղական ուտեստներից մեկը, մյուսը՝ շաքարավազային քաղցրավենիքը: Դա եղել է ամենաշատ որոնվածը ԱՄՆ-ի Շնորհակալության բաղադրատոմսերից 2014 թվականին:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*persimmonpudding.com - dedicated to growing, education, and use of Diospyros virginiana L., the common, or American persimmon
* Persimmon pudding recipe 

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Դրիմ ուիփ

**Դրիմ ուիփ** հարած խառնուրդ, որը պատրաստվում է վանիլիով և հարած սերուցքով`աղանդերի վերևի շերտի համար: Ներկայումս պատկանում է «Kraft Heinz» ընկերությանը:

«General Foods Corporation»-ը մշակել և ներկայացրել է Դրիմ ուիփը 1957 թվականին, որպես հեշտ պատրաստվող սնունդ, որն արագ տարածվեց շուկայում:

Հետագայում «General Foods»-ը գնել է «Philip Morris USA» ընկերությունը 1985 թվականին և հետագայում այն ամբողջությամբ միանում է «Kraft Foods Inc.»-ին:

## Տես նաև
* Քուլ Ուիփ
*Հարած սերուցք
* Աղանդերի թանձրուկների ցանկ

## Գրականություն
* Sweet Endings from Dream Whip Whipped Topping Mix - Google Books

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1957 հայտնված արտադրանքներ
Գաբորո

**Նինոս Մոզես Խուրի** (, ),  առավել հայտնի է **Գաբորո** կեղծանվամբ, շվեդ ռեփեր և երգերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Նինոս Մոզես Խուրին ծնվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Նորչյոպինգ քաղաքի Հագեբյու շրջանում։ Զբաղվել է երաժշտությամբ, բայց պաշտոնական կարիերայի մեկնարկը սկսվել է 2022 թվականին՝ «Bogota» երգով, որը Spotify հոսքային մուլտիմեդիայում լսվել է ավելի քան 8 միլիոն անգամ։ ՏիկՏոկ սոցիալական ցանցի միջոցով նրա «BROWSKI» և «SUAVEMENTE» երգերը ակտիվորեն դարձել են ամենահայտնիներից մեկը։

Ռեփերը թաքցրել է իր անձնական կյանքը, այդ թվում՝ իր դեմքը, կրել է արևային ակնոցներ և սև դիմակ։ Ըստ որոշ աղբյուրների համարվել է Շվեդիայում հիպ-հոփ մշակույթի վերելք ունեցող արտիստ։ «TV4» հեռուստաալիքի տվյալներով, երաժշտական կատարողի յուրահատուկ ոճը նրան հավելյալ ժողովրդականություն է բերել։ 

Նա մի հարցազրույցում նշել է, որ չի սիրում ուշադրությունը և նախընտրում է առանձնացնել իր կյանքը և երաժշտական գործունեությունը, ինչպես նաև խոսել է իր հագուստի ոճի և իր արմատների մասին։

2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, իր ծննդյան օրից մեկ օր առաջ սպանվել է Ստոկհոլմի մերձակայքում գտնվող մի ավտոկայանատեղում։ Սպանողը նկարահանել է դաժան միջադեպը կրծքավանդակին տեղադրված տեսախցիկով։ Տեսանյութը համացանցում հայտնվելուց հետո այն լայն արձագանք է գտել երկրպագուների և տարբեր երկրների բնակիչների շրջանում։

## Երաժշտական կարիերա
Երաժշտական կարիերան երգիչը սկսվել երգերի թողարկմամբ։ Հետո սկսել հրապարակել իր ալբոմները։ 2022 թվականին նա թողարկել է իր առաջին EP ալբոմը՝ «WLAK»֊ը, որը հասել է 7-րդ տեղը Շվեդիայի «Sverigetopplistan» ազգային չարթում։ 2023 թվականին թողարկվել է երկրորդ և միակ ամբողջական ալբոմը՝ «WLAK 2», որը նույնպես հայտնվել է երկրի չարթերում։ 2024 թվականին լույս է տեսել երրորդ և վերջին ալբոմը՝ «RUSH HOUR»֊ը, որը նույնպես հայտնվել է շվեդական չարթերում։

## Սկավառակագրություն
* 2022-WLAK (EP)
* 2023-WLAK 2 (ալբոմ)
* 2024-RUSH HOUR (EP)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Uppgifter: Rapparen Gaboro ihjälskjuten i parkeringshus i Norrköping  
*swedishcharts.com - Gaboro - Rush Hour”

Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ
Կատեգորիա:Սպանվածներ
Էյնար

**Նիլս Կուրտ Էրիկ Էյնար Գրինբերգ** (, ), առավել հայտնի որպես **Էյնար** կեղծանվամբ, շվեդ ռեփեր, թողարկել է չորս ալբոմ, որոնցից երկուսը գլխավորել են Շվեդիայի «Sverigetopplistan» ազգային չարթում։ 2019 թվականին նա շահել է «Musikförläggarnas» մրցանակը «Տարվա նորահայտ» անվանակարգում, իսկ 2020 թվականին ստացել է երկու «Գրեմմիս» մրցանակ՝ Շվեդիայում պոպ-երաժշտության ոլորտում ամենահին մրցանակը։ Նրա երկու երգերը զբաղեցրել են առաջին տեղերը սինգլների չարթերում, իսկ չորսը արժանացել են Շվեդիայի ձայնագրման ընկերությունների ասոցիացիայի կողմից պլատինե հավաստագրերի։ Նույն թվականին P3 Guld գալա-համերգում, որը հեռարձակվել է «SVT» պետական հեռուստաալիքով, Էյնարն հաղթել է «Տարվա երգ» անվանակարգում՝ «Katten i trakten» երգով։

## Կենսագրություն
Էյնար ծնվել է 2002 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Ստոկհոլմում, ստեղծագործողների ընտանիքում։ 17 տարեկանում նա ձերբակալվել է՝ հակասոցիալական վարքագծ դրսևորելու պատճառով։ Մի քանի ամիս կալանք է կրել անչափահասների համար նախատեսված կենտրոնում։ 

Նրա առաջին սոլո երգը՝ «Gucci / Duckar Popo»-ն, Spotify-ում հավաքել է ավելի քան մեկ միլիոն լսում, երկրորդ երաժշտական սինգլը՝ «Katten i trakten», զբաղեցրել է առաջին տեղը շվեդական սինգլների չարթում 2019 թվականի փետրվարին, հաջորդ սինգլը՝ «Rör mig», 2019 թվականի մայիսին տեղ է գտել «Sverigetopplistan» չարթում և առաջին շաբաթվա ընթացքում զբաղեցնել 3-րդ տեղը։

Թողարկել է երեք ստուդիական ալբոմ՝ «Första klass», «Nummer 1» և «Welcome to Sweden»։ Առաջին երկու ալբոմները թողարկվել են 2019 թվականին, իսկ երրորդը՝ 2020 թվականի մայիսի 15-ին։ «Första klass» և «Nummer 1» ալբոմները շվեդական ալբոմների չարթում եղել են առաջին տեղերում։

Էյնարին գնդակահարել են 2021 թվականի հոկտեմբերի 21-ի երեկոյան Ստոկհոլմ։ Ոստիկանությունը նրա սպանությունը որակել է դիտավորյալ սպանություն, քանի որ նա գնդակահարվել է 1,5 մետր հեռավորությունից։

Էյնարի հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ստոկհոլմի Կատարինա Կիրկի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nils Grönberg i Dramatens rollbok.
* Drill, världens farligaste musik.
* Gangsterrap i GP. Läst 5 jan 2022.

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հիփ հոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ
Կատեգորիա:Շվեդական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ռեփերներ
Կատեգորիա:Սպանվածներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում մահացածներ
Եգիպտացորենով պուդինգ

**Եգիպտացորենով պուդինգ,** յուղալի ուտեստ, որը պատրաստվում է շոգեխաշած եգիպտացորենից, ջրից, տարբեր խտացնող նյութերից և լրացուցիչ հավելյալ բուրավետիչ բաղադրիչներից։ Այն սովորաբար օգտագործվում է որպես սննդամթերք Միացյալ Նահանգների հարավային նահանգների գյուղական համայնքներում, հատկապես՝ Ապալաչիայում:

## Պատրաստում
Եգիպտացորենով պուդինգը երբեմն պատրաստվում է՝ օգտագործելով «կանաչ եգիպտացորեն», այսինքն՝  եգիպտացորենի չհասունացած հասկեր, որոնք ամբողջությամբ չեն չորացել: Կանաչ եգիպտացորենը պարտադիր չէ, որ կանաչ գույն լինի: Կերակուրը եփելիս եգիպտացորենի միջուկի օգտագործումը կարող է նպաստել դրա  խտացմանը։

Եգիպտացորենով պուդինգը երբեմն մատուցվում է որպես Գոհաբանության օրվա ճաշատեսակ:

Եգիպտացորենի պուդինգը կարող է լինել քաղցր կամ աղի:
Պատկեր:Sweet_Vegan_Corn_Tomatillo_Pudding_(4276798329).jpg|Քաղցր եգիպտացորենով տոմատիլո վեգան պուդինգ


## Նմանատիպ ուտեստներ
Եգիպտացորենով պուդինգը չպետք է շփոթել հապճեպ պուդինգի հետ, որը սովորաբար պատրաստվում է աղացած եգիպտացորենից, այլ ոչ թե ամբողջական հատիկավոր եգիպտացորենից:

## Տես նաև
* Եգիպտացորենի հաց
* Ուգալի

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Փառաբանված բրինձ

**Փառավորված բրինձն** աղանդերային աղցանի տեսակ է, որը տարածված է Միջին Արևմուտքի խոհանոցում և մատուցվում է Մինեսոտայում և Միջին Արևմուտքի այլ նահանգներում։ Այն հայտնի է նաև այլ գավառական շրջաններում, որտեղ կան զգալի լյութերական բնակչություն սկանդինավյան ծագմամբ։ Այն պատրաստվում է բրնձից, մանրացված անանասից և շփած սերուցքից։ Այն հաճախ զարդարում են մարասկինո բալով։

Սահմանված բաղադրատոմսերը քննարկվել են թերթերի հոդվածներում։ 1995 թվականին Ջանեթ Լետնես Մարտինը և Սուզան Նելսոնը գրել են հումորային գիրք, որը համեմատում է լյութերական և կաթոլիկական ավանդույթները՝ վերնագրված They Glorified Mary ... We Glorified Rice: A Catholic-Lutheran Lexicon։ Գրքում ներառված է նաև բրնձի այս հայտնի աղանդերի բաղադրատոմսը։

Այս ուտեստը նշվում է նաև Քերի Յանգի «Prairie Cooks: Glorified Rice, Three-Day Buns, and Other Recipes and Reminiscences» գրքում։ Glorified rice-ը հաճախ հանդիպում է եկեղեցական ընթրիքների և պիկնիկների ժամանակ։

## Պատմություն
Glorified rice-ի արմատները գնում են դեպի 19-րդ դարի կեսեր՝ սկանդինավյան խոհանոցի և Օջիբվեների (Ojibway) խոհարարական ավանդույթների խառնուրդից։ Սկանդինավյան խոհանոցը, որը բնորոշվում է ժելեով հարուստ ուտեստներով, Միջին Արևմուտքում տարածվել է Հյուսիսային Եվրոպայից ներգաղթյալների միջոցով, մինչդեռ Օջիբվե (Ojibway) ժողովուրդը վաղուց բնակվում էր այս տարածքում։

Այս ուտեստը ներկայումս համարվում է «դասական» ճաշատեսակ, որը մատուցվում է պոտլաքների (potluck) ընթացքում, որոնք հաճախ կազմակերպվում են Միջին Արեւմուտքի եկեղեցիներում։ Ըստ խոհարարական գրող Էմի Թիլենի (Amy Thielen), նման ճաշկերույթների ժամանակ glorified rice-ը պետք է ուտել աղի ուտեստներից հետո, բայց նախքան աղանդերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Բրնձով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Սպանախով դիփ

մինի|240x240փքս|Սպանախով դիփը փորված հացի մեջ
**Սպանախով դիփ կամ սպին դիփ,** դիփ է, որում սպանախն օգտագործվում է որպես հիմնական բաղադրիչ, հիմնականում՝ սառեցված վիճակով: Սպանախով դիփը կարող է մատուցվել տաք վիճակում, կամ եփման գործընթացն առհասարակ կարո է բաց թոնվել։ Լրացուցիչ բաղադրիչներից են մայոնեզը, սերուցքային պանիրը, թթվասերը և պանիրը: Սպանախով դիփը մատուցվում է հացի, կրեկերների և չիփսերի հետ:

Դիփը սովորաբար ուտում են որպես նախուտեստ: Շատ հանրաճանաչ ռեստորանային ցանցեր իրենց ճաշացանկում ընդգրկում են սպանախով դիփ: Առևտրային նպատակով պատրաստված, զանգվածային արտադրության համար նախատեսված մի քանի սպանախով դիփեր վաճառվում են մթերային խանութներում և սուպերմարկետներում։ Որոշ փոշի խառնուրդներ, ինչպիսիք են *Knorr-ը*, հասանելի են այս դիփը համեմելու համար:

## Մատուցում
Դիփը մատուցվում է փոքր ամանի կամ մեծ ռամեկինի մեջ: Մեկ այլ մատուցման եղանակ է փորված հացի դիփով լցոնումը։ Սպանախի դիփը երբեմն մատուցվում է տաք վիճակում:

## Տարատեսակներ
Սպանախ-արտիշոկով դիփը տարածված տարատեսակ է, որում արտիշոկի միջուկներն օգտագործվում են որպես հիմնական բաղադրիչ: Մեկ այլ հավելյալ բաղադրիչ կարող է հանդիսանալ լոբին: Որոշ բաղադրատոմսերում սպանախի դիփն օգտագործվում է որպես հացի գլանիկների միջուկ:

## Տես նաև

* Արտիճուկով դիփ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հումներ

* Village Tavern in Birmingham reveals recipe for spinach dip | AL.com
* Heart-Healthy Artichoke and Spinach Dip | Recipe - ABC News

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Ֆրոսթի

**Ֆրոսթին** ամերիկյան Wendy's արագ սննդի ցանցի սառեցված կաթնային աղանդեր է։ Այն առաջին հինգ ուտեստներից էր, որոնք ներառվեցին Wendy's-ի մենյուում։

Wendy's-ի հիմնադիր Դեյվ Թոմասը (Dave Thomas) ինքն է ստեղծել բնօրինակ «թեթև շոկոլադե» Ֆրոսթին՝ խառնելով շոկոլադի և վանիլի համերը, քանի որ կարծում էր, որ մաքուր շոկոլադե համը չափազանց ինտենսիվ կլիներ ռեստորանի համբուրգերների համի համար։

Թոմասը Ֆրոսթին հիմնել է այն միլքշեյքերի վրա, որոնք երիտասարդ տարիքում խմել էր Դետրոյթում, և այն պատրաստել է այնքան թանձր, որ ուտելու համար գդալ պահանջվի։ Ֆրոսթիի խտությունը համարվում է միջին ինչ-որ տեղ միլքշեյքի և սոֆթ սերվի պաղպաղակի միջև։

## Հատուկ համային տեսական
Տարիների ընթացքում Wendy's-ը պարբերաբար ներկայացրել է Ֆրոսթիի նոր համեր։

* 2006 թվականի օգոստոս – հաճախորդների բազմաթիվ խնդրանքներից հետո ներկայացվեց վանիլային Ֆրոսթին։
* Ամառ 2022 և Ամառ 2023 – վանիլային Ֆրոսթին ժամանակավորապես փոխարինվեց ելակով Ֆրոսթիով։
* 2022 թվականի նոյեմբեր – տոնական սեզոնի համար ներկայացվեց նոր պղպեղի (peppermint) համով Frosty, որը դարձավ այս աղանդերի երրորդ նոր համը և ժամանակավորապես փոխարինեց վանիլային Ֆրոսթին։
* 2023 թվականի սեպտեմբեր – ներկայացվեց դդմի և դարչինի համով pumpkin spice Ֆրոսթին։
* 2024 թվականի ձմեռ – վանիլային Ֆրոսթին վերականգնվեց, քանի որ այն անընդմեջ փոխարինվել էր այլ համերով երկու տարի շարունակ։ Wendy's-ը սովորաբար հանում է վանիլային համը, երբ ներկայացնում է հատուկ համեր, սակայն միշտ պահպանում է բնօրինակ շոկոլադե Ֆրոսթին։
* 2024 թվականի գարուն – ներկայացվեց նարինջի ու սերուցքի համով orange dreamsicle Ֆրոսթին։
* 2024 թվականի ամառ – ներկայացվեց triple berry Ֆրոսթին, որը պատրաստված է երեք տեսակի հատապտուղներից։
* 2024 թվականի աշուն – "Pineapple Under the Sea" անունով Ֆրոսթին թողարկվեց SpongeBob SquarePants մուլտսերիալի 25-ամյակի պատվին։
* 2024 թվականի նոյեմբեր – ներկայացվեց նոր աղի կարամելի (salted caramel) Ֆրոսթին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Թուիլ

**Թուիլ**ը փխրուն վաֆլի է, որը ֆրանսիական ծագում ունի և սովորաբար հարթ կամ ծռված ձև ունի: Այն հիմնականում պատրաստվում է խմորից (բայց կարող է նաև պատրաստվել պանիրից), հաճախ մատուցվում է որպես այլ ուտեստների համեմունք: Թուիլը ֆրանսերեն բառ է, որը նշանակում է «սալիկ», քանի որ այս թխվածքը հաճախ հիշեցնում է կղմինդրի ձևը: Թուիլները հաճախ օգտագործվում են որպես  խավարտ դեկորացիայի համար, ինչպես պաննա կոտտայի, կամ շերբեթ պաղպաղակի համար:

## Պատրաստում
Թուիլները բարակ թխվածքաբլիթներ են, որոնք անվանվել են ֆրանսիական տանիքի շթուկների անունով, որոնք ծածկում են ֆրանսիական գյուղական տների տանիքները, հատկապես Պրովանսում։ Հաշվի առնելով, որ դրանք տանիքի շթուկներին նման են, թուիլները ունեն ծռված ձև։ Հենց այդ ձևը ստանալու համար դրանք սովորաբար պատրաստվում են ծռված մակերևույթի վրա, օրինակ՝ գինու շշի կամ գրտնակի։ Ֆրանսիայում նաև վաճառում են հատուկ թուիլ ձևերը։ Թուիլները պետք է ծռված լինեն, երբ դրանք դեռ տաք են, որովհետև սառը վիճակում ծռելիս նրանք կպոկվեն և կպատռվեն։ Թուիլները կարող են նաև թողնել հարթ՝ թխելուց հետո։ Պատրաստման ավանդական խառնուրդը ներառում է սպիտակ շաքար, ալյուր, հալեցված կարագ և երբեմն ձվի սպիտակուց։ Ժամանակակից տարբերակները ներառում են շատ տարբեր հիմքեր և համեր, ինչպիսիք են վանիլը, կակաոն, նուշը, նարինջը կամ մեղրը։

## Նկարներ

Պատկեր:Fois gras with tuile (7074475925).jpg|Պարզ հացի թուիլ, որը մատուցվում է ֆուա գրայի հետ:
Պատկեր:French toast with bacon ice cream.jpg|Սինամոն թուիլ` բոված հացի քաղցր կտորների և բեկոնով պաղպաղակի վրա:


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Հարած ձվով տոստ

**Հարած ձվով տոստ,** բաղկացած են տոստերից կամ բլիթներից, որոնք պատված են սոուսով, որը պատրաստված է բեշամելից և մանր կտրատած խաշած ձվերից։ Սոուսը հաճախ համեմվում է տարբեր հավելումներով, օրինակ՝ սև պղպեղ, մշկընկույզ, սխտորի փոշի, նեխուրի աղ, Վուստեր սոուս, խերես, մանր կտրատած մաղադանոս և/կամ սիբեխ։ ** գիրքը խորհուրդ է տալիս պատրաստել բեշամելը՝ խառնելով ¹⁄₂  քանակությամբ սերուցք և ¹⁄₂  քանակությամբ հավի բուլյոն, ինչպես նաև ավելացնել կապար կամ մանր կտրատած թթու վարունգ։ Շատ այլ ուտեստների նման, որոնք պատված են բաց գույնի սոուսով, հաճախ ավելացվում է մի պտղունց պղպեղ կամ Կայենյան պղպեղ՝ զարդարելու նպատակով։

Այս ուտեստը երբեմն օգտագործվում է որպես մնացած մթերքները վերամշակելու միջոց։ Հաճախ ավելացվում են լորամիս, հորթի միս, հավի միս, օմար, խաշած ծաղկակաղամբ և կանաչ ոլոռ։

Տարբերակներից են *Goldenrod ձվերը*, որոնք պատրաստվում են՝ առանձնացնելով դեղնուցները և ցանելով դրանք ուտեստի վրա՝ սերուցքային սոուսը տոստերի վրա լցնելուց հետո, ինչպես նաև *ձվերը բեշամել սոուսով*, որտեղ տոստերը փոխարինվում են կարագով տապակած կրուտոններով, իսկ խաշած ձվերը՝ պուչած ձվերով կամ փափուկ խաշած ձվերով։ Այս դեպքում խաշած ձվերը տեղադրվում են կրուտոնների վրա, և սոուսը լցվում է երկուսի վրա։

Մեկ այլ տարբերակ է *Eggs à la tripe*-ը, որտեղ ձվերը պատված են բեշամել սոուսով և մատուցվում են տապակած կրուտոններով՝ որպես զարդարանք։

Շատ ընտանիքներում այս ուտեստը դարձել է ավանդական Զատիկի նախաճաշի ուտեստ։ 1896 թվականին հրատարակված *Fanny Farmer's Boston Cooking-School Cook Book*-ում առկա է կրեմային ձվերի և տոստի բաղադրատոմս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Ծաղկակաղամբով պանիր

***Ծաղկակաղամբով պանիր***, երբեմն ծաղկակաղամբ և պանիր (հայերեն՝ «ծաղկակաղամբ և պանիր»), բրիտանական բաղադրատոմս է, որը սովորաբար մատուցվում է որպես հիմնական ուտեստ ճաշի կամ ընթրիքի համար։ Այն նման է պանրով մակարոնի, սակայն մակարոնի փոխարեն օգտագործվում է ծաղկակաղամբ։ Այն կարող է նաև մատուցվել որպես բանջարեղեն՝ ուղեկցելով բրիտանական ավանդական «միս և բանջարեղեն» տեսակի ուտեստները, որոնցից ամենահայտնին է *roast beef*-ը։

Ծաղկակաղամբով պանիրը բաղկացած է թեթևակի խաշած ծաղկակաղամբի կտորներից, որոնք պատված են պանրային սոուսով՝ պատրաստված կաթի հիմքով։ Այս սոուսի համար սովորաբար նախընտրում են կարծր և ուժեղ համով պանիր (օրինակ՝ չեդդար): Կարելի է նաև օգտագործել ավելի մշակված բեշամել սոուս, որն համեմված է պանրով, անգլիական մանանեխով և մշկընկույզով։ Վերջնական պատրաստման համար ուտեստը ծածկում են հալած պանրով (երբեմն խառնված հացի փշրանքների հետ) և թեթևակի թխում։

Երբեմն, եթե մատուցվում է որպես հիմնական ուտեստ, ավելացվում է մակարոն և այլ բաղադրիչներ, օրինակ՝ թունա։

## Պատմություն
Քանի որ ծաղկակաղամբը Միացյալ Թագավորություն է ներմուծվել 17-րդ դարում, ծաղկակաղամբով պանիրը, հավանաբար, ստեղծվել է այդ ժամանակաշրջանում, թեև այս ուտեստի պատմությունը հստակ հայտնի չէ։ Հավանական է, որ այն նախապես օգտագործվել է որպես սնունդ աղքատների համար, երբ միս հասանելի չէր, ինչը տարածված էր այդ ժամանակներում։ Պարմեզան պանիրով ծաղկակաղամբի բաղադրատոմսը հանդիպում է *Mrs Beeton's Book of Household Management* գրքում, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1861 թվականին։

19-20-րդ դարերում այս ուտեստը հաճախ մատուցվում էր որպես խորոված միսի և կարտոֆիլի կողքին *Sunday roast* ավանդական կիրակնօրյա ճաշի ժամանակ, հիմնականում ձմեռային ամիսներին։

Միացյալ Թագավորությունում ծաղկակաղամբով պանիրը լայնորեն արտադրվում է որպես պատրաստի ուտեստ բուսակերների համար և բավականին տարածված է նաև որպես մանկական սնունդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանջարեղենով ուտեստներ
Կատեգորիա:Բրիտանական խոհանոց
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Խաջա

**Խաջա** կամ **խաջուրի,** հնդկական տապակած խմորի տեսակ, որը հիմնականում լցոնվում է մրգերով և թաթախվում քաղցր օշարակի մեջ։

## Պատմություն
Խաջան պատրաստվում է ցորենի ալյուրից և տապակվում գհի յուղի մեջ, տեսքով նման է չանդրակալային՝ շերտավոր խմոր հարավային Հնդկաստանից։ Ենթադրվում է, որ խաջան առաջացել է նախկին Մագադ նահանգում: Սիլաոն, Բիհարի Նալանդա շրջանները,  և Մագադ նահանգը հայտնի են իրենց խաջաներով, ինչպես նաև այնպիսի շրջաններ, ինչպիսիք են Կուտչը և Անդհրա Պրադեշը և Կարնատական։ Զտված ցորենի ալյուրը և շաքարավազը խառնելով ստանում են շերտավոր խմոր՝ լցոնված չոր մրգերով կամ այլ միջուկով կամ առանց դրա, և թույլ տապակում ձեթի մեջ՝ խաջա պատրաստելու համար։

1872–1873 թվականներին Սիլաո կատարած իր արշավում բրիտանացի հայտնի հնագետ Ջոզեֆ Դեյվիդ Բեգլարը խոսել է քաղցրավենիքի մասին, որը ծագել է Վիկրամադիտյա թագավորի ժամանակներից: Հայտնի ժողովրդական հեքիաթ կա, ըստ որի Տեր Բուդդային առաջարկել են Սիլաոյի խաջա, երբ նա ճանապարհորդել է Սիլաոյի միջով՝ Ռաջգիրից Նալանդա գնալիս: Սիլաոյի մոտակայքում կան բուդդայական բազմաթիվ կրոնատեղիներ։

## Տարածաշրջան
Խաջան Սիլաոյի հայտնի քաղցրավենիքներից է։ Այն նաև համարվում է Մագադի միջազգային քաղցրավենիքը։

Բիհարում գտնվող Ռաջգիրի և Սիլաոյի խաջաները համարյա նման են փախլավային, մինչդեռ Օդիշայի և Անդհրա Պրադեշի խաջաները պատրաստվում են ավելի հաստ խմորի շերտերով և ընդհանուր առմամբ ավելի պինդ են:

## Պատրաստում
Խմորը պատրաստվում է ցորենի ալյուրից, մավայից և ձեթից։ Այնուհետև այն տապակվում է մինչև խրթխրթան դառնալը, այնուհետև թաթախվում է քաղցր օշարակի մեջ, որը հայտնի է որպես *պագա*: Խաջան, որը մատուցվում է Կակինադայում՝ Անդհրա Պրադեշի ափամերձ քաղաքում, մատուցվում է դրսից չոր, ներսից՝ օշարակով թրջված վիճակով:

Այս քաղցրավենիքը չաթ պուջայի մի մասն է, տրվում է որպես նվեր՝ դստեր հարսանիքին Մագադ Բիհարում:

## Աշխարհագրական նշագրման (GI) պիտակ
2018 թվականի դեկտեմբերին Բիհարի Նալանդա թաղամասից հայտնի Սիլաոյի խաջա անվանումով դելիկատեսը, Չեննայում գտնվող աշխարհագրական ցուցումների ռեգիստրի կողմից գրանցվել է աշխարհագրական ցուցումների գրանցամատյանում (GI)։ Զբոսաշրջիկները, որոնք այցելում են Ռաջգիրի և Նալանդայի բուդդայական սրբատեղիներ, նույնպես վայելում են Սիլաոյի խաջան:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Խմոր
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Ամբրոզիա (մրգային աղցան)

jmpl|մինի|Ամբրոզիայի աղցանի տեսանյութ

**Ամբրոզիա,** ամերիկյան մրգային աղցանի տարբերակներից մեկն է։ Սովորաբար ամբրոզիայի բաղադրատոմսերը պարունակում են պահածոյացված (հաճախ քաղցրացված) կամ թարմ անանաս, պահածոյացված մանդարինի շերտեր կամ նարնջի կտորներ, մանր մարշմելոու: և Կոկոս:

Այլ բաղադրիչներ կարող են ներառել տարբեր մրգեր և ընկույզներ, օրինակ՝ մարասկինո բալ, բանան, ելակ, մաքրված խաղող, կամ մանրացված պեկան:

Ամբրոզիայի աղցանի մեջ հաճախ ներառվում են նաև կաթնամթերքային բաղադրիչներ, ինչպիսիք են մայոնեզը կամ կաթը, օրինակ՝ հարած սերուցք (կամ հարած սերուցքի վերին շերտ), թթվասեր, կրեմ պանիր, պուդինգ, յոգուրտ կամ կաթնաշոռ: Բոլոր բաղադրիչները խառնվում են և սառեցվում մի քանի ժամ կամ ամբողջ գիշեր՝ համերի լավագույն խառնման համար։

Նոր Զելանդիայում ամբրոզիան վերաբերում է հարած սերուցքով, յոգուրտով, թարմ, պահածոյացված կամ սառեցված հատապտուղներով և շոկոլադե չիպսերով կամ մարշմալոով պատրաստված նմանատիպ ուտեստին, որոնք թույլ համակցված են պուդինգի մեջ:

## Պատմություն
Այս աղանդերի ծագումը վերաբերում է 19-րդ դարի վերջերին, ԱՄՆ-ում։ Կոկոսի օգտագործումը խոհարարության մեջ մեծ տարածում գտավ 20-րդ դարի սկզբին, սակայն արդեն 19-րդ դարի 30-ական թվականներին չորացրած կոկոսը բավական տարածված մթերք էր, ուստի այս մրգային աղցանը չի կարող ավելի վաղ հայտնված լինել։

Ամբրոզիայի աղցանը առաջին անգամ հիշատակվել է 1877 թվականին հրատարակված «Buckeye Cookery» խոհարարական գրքում (հրատարակված Մինեապոլիսում)։ Այն ներառված է նաև 1904 թվականին Յուջին Քրիստիանի կողմից գրված «Անխաշ կերակուրներ» (Uncooked Foods) և 1905 թվականին Սառա Փոլի «Տնտեսական խոհարարական գիրքը» (Economical Cook Book) խոհարարական գրքերում։

1930 թվականին Մերի Փարթելոյի «Հին հարավային բաղադրատոմսեր» (Old Southern Recipes) գրքում նշվում է, որ պետք է օգտագործել հավասար քանակությամբ քերած կոկոս և նարնջի շերտեր, և որ չի կարելի օգտագործել պահածոյացված կոկոս։

Այս աղցանի բաղադրատոմսը ներառված է նաև Ֆլորենս Քրեյսլեր Գրինբաումի 1931 թվականին հրատարակված «Եվրոպական հրեական խոհանոց» (The Jewish Cook Book) գրքում։

Ամբրոզիա աղցանի անունը առաջին անգամ հայտնվել է 1949 թվականին Ջեյմս Բիրդի «Խոհարարություն բուխարու կողքին» (Fireside Cook Book) գրքում։

## Բաղադրիչներ
Չնայած բաղադրատոմսը կարող է զգալիորեն տարբերվել, ահա թե ինչ կարելի է սովորաբար գտնել ամբրոզիայի աղցանի մեջ՝

պահածոյացված մանդարին

հարած սերուցք

մարասկինո բալ

մանրացված անանաս

փոքր մարշմելոու

վանիլային յոգուրտ

շաքարավազ

քերած կոկոս

անանուխ (ըստ ցանկության)։

Բոլոր բաղադրիչները պարզապես պետք է խառնել և շաղ տալ շաքարավազը՝ ըստ ճաշակի։ Աղանդերը պետք է մնա սառնարանում 2-ից 4 ժամ և մատուցվի սառը։ Անանուխը կարելի է ավելացնել վերջում։

Ամբրոզիայի աղցանը կարելի է պատրաստել նաև ավանդական ձևաչափից դուրս՝ ավելացնելով մի շարք այլ բաղադրիչներ, օրինակ՝ ելակ, կիվի, բանան, թթվասեր, շոկոլադ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Աղցաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Մրգեր
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Մասա (խմոր)

***Մասա,*** աղացած եգիպտացորենից պատրաստված խմոր, որը ենթարկում են ջերմային մշակման: Այն պատրաստվում է եգիպտացորենի տորտիլլաներ, գորտիդա, տամալե, պուպուսա և այլ լատինամերկյան ուտեստներ պատրաստելու համար։

Այն չորացվում և փոշիացվում է մինչև ալյուրի կոնսիստենցիայի, որը կոչվում է *մասա հարինա*: Մասան պատրաստվում է այս ալյուրից՝ խառնելով այն ջրի հետ, նախքան ուտեսը պատրաստելը: Իսպաներեն *մասա հարինան* թարգմանվում է պարզապես «խմորի ալյուր» և կարող է վերաբերել խմորի շատ այլ տեսակների:

## Պատրաստում
[ձախից|մինի|[Տորտիլլաների համար պատրաստված մասա]]
Դաշտային եգիպտացորենի հատիկը չորացվում է, այնուհետև մշակվում՝ եփելով հասուն, պինդ հատիկը կալցիումի հիդրօքսիդի կամ փայտի մոխրի նոսրացված լուծույթում, այնուհետև թողնելով այն ժամերով թրմվելու: Թրջված եգիպտացորենն այնուհետև մանրակրկիտ ողողում են՝ հեռացնելու ալկալիական տհաճ համը: Այս գործընթացը կոչվում է նիքստամալիզացիա, դրանից ստացվում է հոմինի, որը մանրացվում է մինչև չոր ալյուրանման զանգված՝ թարմ մասա ստանալու համար: Մասան կարող է վաճառվել թարմ վիճակով կամ նորից փոշիացվել**՝** հարինա ստանալու համար:

Կրաքարը և մոխիրը ալկալային են. ալկալայնությունը օգնում է քայքայել կիսցելյուլոզը՝ եգիպտացորենի բջիջների պատերի հիմնական սոսնձանման բաղադրիչը, առանձնացնում է կեղևը միջուկից և փափկեցնում եգիպտացորենը: Եգիպտացորենի ձեթի մի մասը տրոհվում է էմուլգացնող նյութերի (մոնոգլիցերիդներ և դիգլիցերիդներ)։ Կրաքարի երկվալենտ կալցիումը հանդես է գալիս որպես սպիտակուցի և պոլիսախարիդային թթվային կողմնային շղթաների խաչաձև կապող նյութ:

Մասայի քիմիական փոփոխությունները հանգեցնում են խմորի ձևավորմանը, ինչպես նաև թույլ են տալիս սննդարար վիտամին B3-ին ներծծվել մարսողական ուղիում: Ի հակադրություն, չմշակված եգիպտացորենի ալյուրից հնարավոր չէ ջրի ավելացումով խմոր ստանալ, և դրա չափից շատ օգտագործում կարող է ռիսկի գործոն հանդիսանալ պելագրայի առաջացման համար:

## Այլ կիրառումներ
Աղացած արտադրանքն անվանում են *մասա նիքստամալերա*: Կենտրոնական Ամերիկայի և մեքսիկական խոհանոցում մասա նիքստամալերան եփում են ջրով և կաթով, որպեսզի ստացվի թանձր, գրուելին նմանվող ըմպելիք, որը կոչվում է *ատոլ*: Շոկոլադով և շաքարովպատրաստելու դեպքում այն դառնում է *ատոլ դե շոկոլադ*: Այս խառնուրդին ավելացնելով անիսոն և *[[Պանելա|պիլոնցիլո,]]* ստացվում է չամպուրադո, որը հայտնի նախաճաշային ըմպելիք է:

## Տես նաև
* Եգիպտացորենի ալյուր
* Տորտիլլա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալյուր
Կատեգորիա:Լատինամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Խմոր
Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց
Կարտոֆիլով պանիր

**Կարտոֆիլով պանիր** կամ Ավստրիայում սովորաբար Erdäpfelkäse (բառացի՝ «կարտոֆիլային պանիր») տարածվող պատրաստուկ է, որը ծագել է Բավարիայում և Ավստրիայում։ Նրա բաղադրիչները ներառում են կարտոֆիլ, սոխ և թթվասեր։

## Ծագում
Չնայած անվանումը պարունակում է «պանիր» բառը, այս ուտեստի մեջ իրականում պանիր չի օգտագործվում (տես նաև Leberkäse)։ Իրականում, անունը ծագում է ուտեստի մեղմ կաթնային համից, որը թեթևակի քաղցր է։

Կարտոֆիլով պանիրը հանդիսանում է պատրաստուկ՝ տարածվող հացի վրա, և պատրաստվում է, ինչպես անունն է հուշում, կարտոֆիլից։ Սկզբում այն օգտագործվում էր հիմնականում որպես եղանակ՝ բերքահավաքից հետո ոչ կատարյալ վիճակում մնացած կարտոֆիլները սպառելու համար։ Այս ուտեստը սկզբնապես պատրաստվում էր սեզոնային աշխատողների համար, ովքեր օգնում էին կարտոֆիլի հավաքման գործընթացում, և մատուցվում էր որպես երկրորդ նախաճաշ կամ թեթև սնունդ՝ ուղեկցվելով կաթով, գարեջուրով կամ խմորման հյութով (mosto)։

Կարտոֆիլից բացի, բաղադրիչները ներառում են գինեխոտ (alcaravia), սոխ, սերուցք և մաղադանոս։ Որոշ բաղադրատոմսերում օգտագործվում է նաև խաշած ձու։

## Պատրաստում
Կարտոֆիլները եփում են, ապա տրորում և խառնում մանր կտրատած սոխի հետ (3:1 հարաբերակցությամբ)։ Այնուհետև խառնուրդը համակցվում է թթվասերի հետ, մինչև ստացվի տարածվող զանգված։ Այնուհետև այն համեմում են աղով, պղպեղով, գինեխոտով (alcaravia), մաղադանոսով, իսկ երբեմն՝ սխտորով և կանաչ սոխով։ Որոշ բաղադրատոմսերում առաջարկվում է ավելացնել խաշած ձու, սակայն այս բաղադրիչը զգալիորեն կրճատում է ուտեստի պահպանման ժամկետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիական խոհանոց
Կատեգորիա:Բավարիայի խոհանոց
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Գերմանական պանիրներ
Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ
Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով