Քաշմիրի բուրդ

մինի|քաշմիրի շարֆեր
**Քաշմիրի բուրդ**, սովորաբար պարզապես հայտնի է որպես **քաշմիր**, մանրաթել, որը ստացվում է քաշմիրե այծերից, պաշմինա այծերից և այծերի որոշ այլ ցեղատեսակներից։ Այն օգտագործվել է մանվածք, տեքստիլ և հագուստ պատրաստելու համար հարյուրավոր տարիներ։ Քաշմիրը սերտորեն կապված է Քաշմիրի շալերի հետ, «քաշմիր» բառը, որը բխում է *[[Քաշմիր]]ի* անգլիականացումից, երբ Քաշմիրի շալը հասել է Եվրոպա 19-րդ դարում։ Կարող են օգտագործվել և՛ փափուկ ներքնազգեստը, և՛ պաշտպանիչ մազերը, ավելի փափուկ մազերը վերապահված են տեքստիլի համար, մինչդեռ կոպիտ պաշտպանիչ մազերը օգտագործվում են խոզանակների և այլ ոչ հագուստի նպատակներով։ Քաշմիրը հիգրոսկոպիկ մանրաթել է, որն ըստ էության նշանակում է, որ այն կլանում է ջուրը օդից։ Սա օգնում է կարգավորել մարմինը ինչպես տաք, այնպես էլ սառը ջերմաստիճաններում՝ կլանելով և ազատելով խոնավությունը՝ հիմնվելով շրջակա միջավայրի վրա։

Մի շարք երկրներ արտադրում են քաշմիր և բարելավում են մշակման տեխնիկան տարիների ընթացքում, սակայն Չինաստանը և Մոնղոլիան 2019 թվականի դրությամբ առաջատար արտադրողներից երկուսն են։ Երրորդ տեղում Աֆղանստանն է։

Պարզվել է, որ որոշ մանվածքներ և հագուստ, որոնք շուկայահանվում են որպես քաշմիր պարունակող, պարունակում են քիչ կամ բացակայող քաշմիրի մանրաթել, ուստի պահանջվել է ավելի խիստ փորձարկում՝ համոզվելու համար, որ ապրանքները ներկայացված են արդարացիորեն։ Հողի վատ կառավարումը և արժեքավոր մանրաթելերի արտադրությունը մեծացնելու համար գերարածեցումը հանգեցրել է Ասիայում խոտհարքների ոչնչացմանը և վերածվելով անապատների՝ բարձրացնելով տեղական ջերմաստիճանը և առաջացնելով օդի աղտոտվածություն, որը հասել է մինչև Կանադա և Միացյալ Նահանգներ։

## Աղբյուր
մինի|Փաշմին այծեր, Լադախ, Հնդկաստան
Պատմականորեն բարակ մազերով քաշմիրե այծերը կոչվում էին Capra hircus, դրանք եղել են ընտանի այծի *Capra hircus-* ի ենթատեսակ։ Այնուամենայնիվ, նրանք այժմ ավելի հաճախ համարվում են ընտանի այծի *Capra aegagrus hircus*: Քաշմիրե այծերը արտադրում են կրկնակի բուրդ, որը բաղկացած է նուրբ, փափուկ աղվամազից կամ մազերի ստորին շերտից՝ խառնված ավելի ուղիղ և շատ ավելի կոպիտ արտաքին ծածկույթի հետ, որը կոչվում է պահակային մազ։ Այս աղվամազը աճեցվում է ձմռանը որպես այծը տաքացնելու միջոց ցուրտ ամիսներին։ Որպեսզի աղվամազը վաճառվի և հետագայում վերամշակվի, այն պետք է մազազրկվի։ Մազահեռացումը մեխանիկական գործընթաց է, որը բաժանում է կոպիտ մազերը բարակ մազերից։ Մազահեռացումից հետո ստացված քաշմիրը պատրաստ է ներկելու և վերածելու տեքստիլ մանվածքի, գործվածքների և հագուստի։ Մազահեռացումը մի փոքր ավելի հեշտ է դառնում՝ ձեռքով հանելով աղվամազը, այլ ոչ թե ամբողջ բուրդը սափրելով։ քաշմիրի հեռացման այս գործընթացը շատ ավելի երկար է տևում, բայց թույլ է տալիս ձեռք բերել շատ ավելի բարակ և որակյալ մանրաթել։

## Հավաքում
աջից|մինի
Քաշմիրի բուրդը հավաքվում է գարնանային բրդաթողի սեզոնի ժամանակ, երբ այծերը բնականորեն թափում են իրենց ձմեռային բուրդը։ Հյուսիսային կիսագնդում այծերը իրենց բուրդը թափում են մարտի սկզբին և մայիսի վերջին։

Որոշ շրջաններում ցողունի և կոշտ մազերի խառնված զանգվածը ձեռքով հանվում է կոպիտ սանրով, որը կենդանուց քաշում է մանրաթելեր, երբ սանրը խրվում է բուրդի միջով։ Այնուհետև հավաքված մանրաթելը մաքուր քաշմիրի ավելի բարձր ելք է ունենում մանրաթելը լվանալուց և մազազրկվելուց հետո, քան ստացվել է կտրելու արդյունքում։ Այնուհետև երկար, կոպիտ պաշտպանիչ մազերը կտրվում են կենդանուց և հաճախ օգտագործվում են խոզանակների, միջերեսների և այլ ոչ հագուստի օգտագործման համար։ Իրանում, Աֆղանստանում, Նոր Զելանդիայում և Ավստրալիայում կենդանիներին սովորաբար խուզում են, ինչը հանգեցնում է կոպիտ մազերի ավելի բարձր պարունակության և մաքուր քաշմիրի ցածր բերքատվության։ Ամերիկայում ամենատարածված մեթոդը սանրումն է։ Գործընթացը տևում է մինչև երկու շաբաթ, բայց «մարզված աչքով», երբ մանրաթելն ազատվում է, հնարավոր է մանրաթելերը սանրել մոտ մեկ շաբաթվա ընթացքում։ «Մանկական քաշմիր» տերմինը օգտագործվում է երիտասարդ այծերից հավաքված մանրաթելերի համար և ունի ավելի փափուկ տեսք։

## Արտադրություն
աջից|մինի|Ուիլյամ Սիմփսոնի 1867 թվականի նկարը որում պատկերված են տղամարդիկ, ովքեր շալեր են պատրաստում փաշմայի բուրդից
մինի|քաշմիրի գործարան Ուլան Բատորում
Չինաստանը դարձել է քաշմիրի հումքի խոշորագույն արտադրողը, որը գնահատվում է տարեկան 19200 մետրիկ տոննա (մազերով) (2016 թվական)։ Մոնղոլիան հաջորդում է 8900 տոննա (մազերով) 2016 թվականի դրությամբ, մինչդեռ Աֆղանստանը, Իրանը, Թուրքիան, Ղրղզստանը և Կենտրոնական Ասիայի այլ հանրապետություններ արտադրում են ավելի քիչ քանակությամբ։ Համաշխարհային հումքի տարեկան արտադրությունը գնահատվում է 15,000-ից մինչև 20,000 տոննա (13,605 և 18,140 տոննա) (մազերով)։ Մաքուր քաշմիրը, որը ստացվում է կենդանական ճարպից, կեղտից և կոպիտ մազերից բուրդից հեռացնելուց, գնահատվում է 6500 տոննա (5895 տոննա)։ Նուրբ քաշմիրը կամ փաշմինան դեռևս արտադրվում է Քաշմիրի համայնքների կողմից, սակայն դրա հազվադեպությունն ու բարձր գինը, տարածաշրջանում քաղաքական անկայունության հետ մեկտեղ, շատ դժվարացնում են աղբյուրը և որակը կարգավորելը։ Ենթադրվում է, որ մեկ այծի միջին տարեկան արտադրությունը կազմում է 150 գրամ։

Մաքուր քաշմիրը կարելի է ներկել և մանել մանվածքի մեջ և հյուսել՝ դարձնելով ջեմպեր (սվիտերներ), գլխարկներ, ձեռնոցներ, գուլպաներ և այլ հագուստ, կամ հյուսել գործվածքների մեջ, այնուհետև կտրել և հավաքել հագուստի մեջ, ինչպիսիք են վերարկուները, բաճկոնները, տաբատները (շալվարը), գիշերազգեստը, շարֆեր, վերմակներ և այլ իրեր։ Գործվածքների և հագուստի արտադրողները Շոտլանդիայում, Իտալիայում և Ճապոնիայում վաղուց հայտնի են որպես շուկայի առաջատարներ։ Քաշմիրը կարող է նաև խառնվել այլ մանրաթելերի հետ՝ հագուստի արժեքը նվազեցնելու կամ դրանց հատկությունները ձեռք բերելու համար, ինչպիսիք են բրդից առաձգականությունը կամ մետաքսի փայլը։

ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Ուքսբրիջ քաղաքը քաշմիրի բրդի արդյունաբերության ինկուբատոր էր։ Ունեցել է բրդյա իրերի առաջին ուժային ջուլհակները և առաջին անգամ արտադրվել է «սատինետներ»։ Կապրոն Միլն ունեցել է առաջին ուժային ջուլհակները,  այն այրվել է 2007 թվականի հուլիսի 21-ին Բերնատի ջրաղացի հրդեհում։

Միացյալ Նահանգներում, 1939 թվականի ԱՄՆ բրդե արտադրանքի մակնշման մասին օրենքի համաձայն, փոփոխված (15 ԱՄՆ օրենսգրքի 68բ(ա)(6) բաժին), բուրդը կամ տեքստիլ արտադրանքը կարող է պիտակավորվել որպես քաշմիր պարունակող միայն այն դեպքում, եթե բավարարված են հետևյալ չափանիշները.

* Այդպիսի բրդյա արտադրանքը քաշմիրե այծի (*Capra hircus laniger*) կողմից արտադրված նուրբ (մազաթափված) մանրաթելերն են,
* Նման բրդյա արտադրանքի մանրաթելի միջին տրամագիծը չի գերազանցում 19 միկրոնը,
* Նման բրդյա արտադրանքը չի պարունակում ավելի քան 3 տոկոս (ըստ կշռի) քաշմիրի մանրաթելեր, որոնց միջին տրամագծերը գերազանցում են 30 միկրոնը,
* մանրաթելի միջին տրամագիծը կարող է ենթարկվել միջինի շուրջ տատանումների, որը չպետք է գերազանցի 24 տոկոսը։

## Մանրաթելերի տեսակներ
* Անմշակ՝ մանրաթել, որը չի մշակվել և, ըստ էության, ուղիղ կենդանուց է
* Մշակված՝ մանրաթել, որն անցել է մազաթափության, լվացման, քսելու գործընթացների միջով և պատրաստ է կամ մանելու կամ հյուսելուն։
* Մաքուր՝ նոր մանրաթել, որն առաջին անգամ պատրաստվում է մանվածքների, գործվածքների կամ հագուստի մեջ
* Վերամշակված՝ մանրաթելեր, որոնք վերականգնվել են ջարդոններից կամ գործվածքներից, որոնք նախկինում հյուսված կամ թելադրված են եղել, և կարող են կամ չօգտագործվել սպառողների կողմից աշխարհի տարբեր մասերից։

## Քաշմիրի համաշխարհային արդյունաբերություն
Մոնղոլիան տարեկան 9600 տոննա անմշակ քաշմիր է մատակարարում աշխարհին։ Մոնղոլիայի կողմից մատակարարվող ընդհանուր հումքի քաշմիրի 15%-ն օգտագործվում է պատրաստի արտադրանքի արտադրության համար, մինչդեռ մնացած 85%-ն արտահանվում է կիսամշակված տեսքով։ Մոնղոլիայում պատրաստի հագուստի արտադրության համար օգտագործվող ընդհանուր հումքի 70%-ը գնում է Gobi Corporation-ը, իսկ մնացած 30%-ը օգտագործվում է Մոնղոլիայի այլ արտադրողների կողմից։

Նորաձևության շքեղ քաշմիրի հագուստի համաշխարհային շուկան ակնկալվում է հասնել 4,2 ԱՄՆ դոլարի&nbsp;միլիարդը 2025 թվականին՝ տարեկան 3,86% աճով 2018-ից 2025 թվականներին։

## Պատմություն
աջից|մինի|Տղայի զգեստ, որը պատրաստվել է մոտ 1855 թվականին Քաշմիրում:
Քաշմիրը հազարավոր տարիներ շարունակ արտադրվել է Մոնղոլիայում, Նեպալում և Քաշմիրում։ Մանրաթելը հայտնի է նաև որպես *պաշմ* (պարսկերեն նշանակում է *բուրդ*) կամ *պաշմինա* (պարսկերեն/ուրդու բառ, որը ծագում է Փաշմից)՝ Քաշմիրի ձեռագործ շալերի մեջ օգտագործման համար։ Բրդյա շալերի մասին հիշատակումներ կան մ.թ.ա. 3-րդ դարից մինչև մ.թ. 11-րդ դարերը պահպանված տեքստերում։ Այնուամենայնիվ, Քաշմիրում տարածված կարծիքն այն է, որ դա Քաշմիրի 15-րդ դարի կառավարիչ Զեյն-ուլ-Աբիդինն էր, որը հիմնել է տեղական բրդի արդյունաբերությունը՝ բերելով ջուլհակներ Թուրքեստանից։ Տեղական մեկ այլ ավանդույթի համաձայն ՝ Քաշմիրի բոլոր արհեստների հիմնադիրը 14-րդ դարի հայտնի Սուրբ Միր Սայիդ Ալի Համադանին է, ով, ըստ ավանդության, Քաշմիր է բերել 700 վարպետ Պարսկաստանից։ Երբ Ալի Համադանին այցելել է Լադախ, նա պատմության մեջ առաջին անգամ բացահայտել է Լադախի այծի բուրդի ջերմությունն ու նրբությունը։ Նա սանրել է այծի բուրդ և իր ձեռքով մի զույգ գուլպաներ է պատրաստել։ Այնուհետև նա այդ գուլպաները նվիրել է Քաշմիրի թագավոր Սուլթան Քութուբդինին (մ.թ. 1374-89): Սուլթանը զարմացած է եղել նրանց դիմացկունությամբ և նրբությամբ։ Ալի Համադանին Լադախից բերել է մի քիչ անմշակ այծի բուրդ և թագավորին առաջարկել է Շալագործություն սկսել Քաշմիրում։ Դա քաշմիրի բրդի օգտագործման մեկնարկային կետն էր։

Անմշակ քաշմիրի առևտրային առևտուրը Ասիայի և Եվրոպայի միջև սկսել է Valerie Audresset SA-ը, որը հավակնում էր լինել առաջին եվրոպական ընկերությունը, որը առևտրային կերպով քաշմիր է արտադրում։ Թուխը բերվել է Տիբեթից Կազանի միջոցով, որը Վոլգայի Ռուսաստանի նահանգի մայրաքաղաքն է, և օգտագործվել է Ֆրանսիայում՝ հյուսված շալերի իմիտացիաներ ստեղծելու համար։ Ի տարբերություն Քաշմիրի շալերի, ֆրանսիական շալերը յուրաքանչյուր կողմում տարբեր նախշեր են ունեցել։ Ներմուծված քաշմիրը փռում էին մեծ մաղերի վրա և փայտերով ծեծում, որպեսզի բացեին մանրաթելերը և մաքրեին կեղտը։ Բացելուց հետո քաշմիրը լվանում էին, իսկ երեխաները հեռացնում էին կոպիտ մազերը։ Այնուհետև ներքևը քաղում և սանրում էին՝ օգտագործելով նույն մեթոդները, որոնք օգտագործվում էին պտտվող մանվածքի համար։

18-րդ և 19-րդ դարերի սկզբին Քաշմիրը (այն ժամանակ բրիտանացիները կոչում էին քաշմիր) ուներ ծաղկող արդյունաբերություն, որն արտադրում էր շալեր այծից, որոնք ներկրվում էին Տիբեթից և Թարթարիից Լադախով։ Անցած առևտուրը վերահսկվում էր նախորդ պատերազմների արդյունքում ստորագրված պայմանագրերով։ Շալերը մտցվել են Արևմտյան Եվրոպա, երբ գեներալ Նապոլեոն Բոնապարտը Օսմանյան Եգիպտոսում իր արշավանքից մեկն ուղարկել է Փարիզ։ Շալի հայտնվելը անմիջապես սենսացիա է առաջացրել, և պլաններ են մշակվել արտադրանքի արտադրությունը Ֆրանսիայում սկսելու համար։

1799 թվականին Ռեյմսի իր գործարանում Ուիլյամ-Լուի Տերնոն՝ Նապոլեոնի օրոք Ֆրանսիայում բրդի առաջատար արտադրողը, սկսել է արտադրել հնդկական նմանակ շալեր (*քաշեմիրներ*)՝ օգտագործելով իսպանական մերինո ոչխարների բուրդ։ 1811 թվականին, կառավարության աջակցությամբ, Տերնոն սկսել է նաև փորձարկել իրական հնդկական շալերի արտադրությունը՝ օգտագործելով այն, ինչ նա անվանում էր *laine de Perse*, այսինքն՝ տիբեթական քաշմիրե այծերի *աղվամազը*։ 1818 թվականին Տերնոն որոշել է օգնել Ֆրանսիայում քաշմիրե այծերի նախիրներ ստեղծել։ Կազմակերպվել է հայտնի արշավախումբ դեպի Պարսկաստան՝ արևելագետ և դիվանագետ Պիեռ Ամեդե Ժոբերի գլխավորությամբ, որը մասամբ ֆինանսավորվում էր ֆրանսիական կառավարության կողմից։ 1500 կենդանիներից բաղկացած երամակից միայն 256-ն ապահով հասել է 1819 թվականի գարնանը Մարսել և Թուլոն Ղրիմով։ Այնուհետև քաշմիրից մոտ 100 այծեր գնվեցին ֆրանսիական կառավարության կողմից (յուրաքանչյուրը 2000 ֆրանկ) և ուղարկվեցին Պերպինյանի թագավորական ոչխարաբուծարան։ Մնացածը, մոտ 180-ը, ներառյալ նորածինները, գնացին Տերնոյի սեփականությունը Փարիզից դուրս գտնվող Սեն-Ուենում։ Թեև Տերնոն քիչ հաջողություն ունեցավ՝ ստիպելով փոքր ֆերմերներին քաշմիրներ ավելացնել իրենց ոչխարների հոտերին, մի քանի հարուստ հողատերեր պատրաստ էին փորձեր կատարել այծերի հետ։ Տերնոն գնել է երկու էգ և երկու արու այծ և նրանց տարավ Անգլիա, որտեղ 1828 թվականին Արվեստների, արտադրությունների և առևտրի խրախուսման միության կողմից նրան շնորհվել է ոսկե մեդալ՝ քաշմիրների երամակ աճեցնելու համար։ Նաև Տերնոյի այծերից մի քանիսը գնվել են Վերսալի մոտ գտնվող Գրինյոնում գտնվող մոդելային ֆերմայում, որը ղեկավարում էր Մ. Պոլոնսոն։ Պոլոնսոն քաշմիրները խաչասերել է Անգորայի այծերի հետ՝ մանելու և հյուսելու համար նախատեսված փունջը բարելավելու համար։ Տերնոյի նախիրը Սենտ Ուենում եղել է 150 հատ, երբ հայտնի արդյունաբերողը մահացավ 1833 թվականին։ Պերպինյանում նախիրը վերացել է 1829 թվականին։

1830 թվականին ֆրանսիական արտադրության մանվածքով քաշմիրե շալեր հյուսելը դարձել է շոտլանդական կարևոր արդյունաբերություն։ Արվեստների և արտադրությունների խրախուսման շոտլանդական հոգաբարձուների խորհուրդը 300 ֆունտ ստեռլինգ պարգև է առաջարկել առաջին անձին, ով կարող է Շոտլանդիայում քաշմիր մանել ֆրանսիական համակարգի հիման վրա։ Կապիտան Չարլզ Ստյուարտ Կոքրեյնը հավաքել է պահանջվող տեղեկատվությունը Փարիզում գտնվելու ժամանակ և ստացել է շոտլանդական արտոնագիր այդ գործընթացի համար 1831 թվականին։ 1831 թվականի աշնանը նա վաճառել է արտոնագիրը Հենրի Հուլդսվորտին և Գլազգոյի որդիներին։ 1832 թվականին Հենրի Հուլդսվորթը և նրա որդիները սկսել են մանվածքի արտադրությունը, իսկ 1833 թվականին ստացան պարգևը։

Dawson International-ը պնդում է, որ 1890 թվականին հորինել է առաջին կոմերցիոն մազազրկող մեքենան, իսկ 1906 թվականից նրանք քաշմիր են գնել Չինաստանից, սակայն մինչև 1978 թվականը սահմանափակվել է մանրաթել գնելով Պեկինից և Տյանցզինից։ 1978 թվականին առևտուրն ազատականացվեց, և Dawson International-ը սկսել է քաշմիր գնել բազմաթիվ նահանգներից։

Շատ վաղ տեքստիլ կենտրոններ զարգացել են որպես ամերիկյան արդյունաբերական հեղափոխության մաս։ Դրանց թվում Բլեքսթոուն հովիտը դարձավ ամերիկյան արդյունաբերական հեղափոխության հիմնական ներդրումը։ Մասաչուսեթս նահանգի Ուքսբրիջ քաղաքը դարձավ վաղ տեքստիլ կենտրոն Բլեքսթոուն հովտում, որը հայտնի էր քաշմիրի բրդի և սատինների արտադրությամբ։

Ավստրիական տեքստիլ արտադրող Բերնհարդ Ալտմանը վերագրվում է 1947 թվականից սկսած զանգվածային մասշտաբով քաշմիրը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ բերելու համար։

2010-ականներին իտալական այծերի ներկրմամբ Աֆղանստանի քաշմիրի արդյունաբերությունը բարելավելու փորձերը քննադատության են ենթարկվել որպես վատնման։

## Արդյունաբերության քննադատություն
Քաշմիրի բրդի արտադրությունը քննադատության է ենթարկվել նախիրների աճեցման հետևանքով անմիջականորեն առաջացած շրջակա միջավայրի վնասակար հետևանքների համար։ Քաշմիրի մեծ պահանջարկը հանգեցնում է նրան, որ Չինաստանում և Մոնղոլիայում խոտհարքները անհետանում են, օդի աղտոտվածությունը մեծանում է, իսկ հոտերը սովամահ են լինում։ Ալաշանում գործարանները ստիպված են լինում փակել շաբաթական մի քանի օր ջրի չափաբաժինների պատճառով, քանի որ այնտեղ անապատներն ընդարձակվում են տարեկան 400 քառակուսի մղոնով։ 2016 թվականի դրությամբ այդ տարածքում խոտհարքների 65%-ի դեգրադացումը կապված է Մոնղոլիայում ջերմաստիճանի չորս աստիճան Ֆարենհայթի բարձրացման հետ, որը երեք աստիճանով ավելի բարձր է, քան աշխարհի այլ տարածքներում։ Պատշաճ կառավարման դեպքում խոտհարքները կարող են վերականգնվել տասը տարվա ընթացքում։ Մեղմացման ջանքերը ներառում են արհեստների փոփոխություն, արածեցման արգելքներ, այծերին ձեռքով կերակրելը և մոնղոլ հովիվներին համոզելու փորձը, որ այծերի փոխարեն կամ ի լրումն ավելի քիչ այծերի աճեցնեն յակեր կամ ուղտեր, քանի որ այս կենդանիների մազերը նույնպես արժեքավոր են, և նրանց ազդեցությունը խոտհարքների վրա՝ ավելի քիչ։

Օդի աղտոտվածությունը, որն առաջանում է ածխի արդյունաբերական ուժեղ այրման համակցությամբ, որը ստեղծում է մթնոլորտային մասնիկներ, և անապատային փոշու փոթորիկները, որոնք առաջացել են Չինաստանում և Մոնղոլիայում անհետացող խոտածածկ տարածքներից, անցնում է Խաղաղ օվկիանոսով դեպի Ամերիկա, Կանադայի, Չինաստանի, Մոնղոլիայի և ԱՄՆ-ի առողջապահական պաշտոնյաները ստիպված են եղել օդի որակի նախազգուշացումներ տրամադրել հանրությանը։

Մանրաթելերի պահանջարկը ստիպել է որոշ վաճառողներին, գիտակցաբար և ոչ, վաճառել մանվածքներ կամ տեքստիլներ, որոնք պարունակում են քիչ կամ առանց քաշմիրի որոնք իրենց ներկայացնում են որպես քաշմիրից պատրաստված։ Բուրդը և այլ մանրաթելերը խառնվել են արտադրողների կողմից՝ դիտավորյալ սխալ պիտակավորված իրեր վաճառելով հայտնի հանրախանութներին։ Քաշմիրի պարունակության փորձարկումից հետո սխալ պիտակավորման վերաբերյալ բողոքները Cashmere and Camel Hair Manufacturers Institute-ի կողմից զեկուցվել են Առևտրի դաշնային հանձնաժողովին, ինչը հանգեցրել է քաշմիրի արտադրանքի ավելի խիստ փորձաքննության։

Որպես իր հագուստի Cradle to Cradle «ոսկե» հավաստագրման մի մաս, 2023 թվականի հունվարին Ռալֆ Լորենի նորաձևության ապրանքանիշը հայտարարել է, որ կտրամադրի առաքման պիտակներ ցանկացած ապրանքանիշի քաշմիրից հագուստը վերադարձնելու համար, որը վերամշակվելու է Re-Verso-ի կողմից Տոսկանայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* քաշմիրը շոտլանդական ձևով (1973) (1973), արխիվային ֆիլմ Ջոաննա Լամլիի մասնակցությամբ։ ↑ Շոտլանդիայի ազգային գրադարանի շոտլանդական կինոարխիվ

Կատեգորիա:Այծեր
Կատեգորիա:Բնական նյութեր
Կատեգորիա:Գործվածքներ
Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Հարավային Ասիա
Կատեգորիա:Հիմալայներ
Կատեգորիա:Ջամմու և Քաշմիր
Կատեգորիա:Քաշմիր