Ընտրական տոմս

**Ընտրական տոմս,** քաղաքական տերմին, երևույթ։ Օրինակ, Գայանայում նախագահի և խորհրդարանի թեկնածուները հանդես են գալիս նույն «տոմսով» (ticket), քանի որ նրանք ընտրվում են միասին՝ մեկ քվեաթերթիկով։ Այսպիսով, Խորհրդարանի ընտրություններում որևէ կուսակցության օգտին տրված ձայնը համարվում է նաև այդ կուսակցությանը համապատասխանող նախագահի թեկնածուի օգտին տրված ձայն։ Այս դեպքում, տվյալ կուսակցության թեկնածուները համարվում են, որ առաջադրվել են կուսակցական «տոմսով»։

«Ուղիղ քվեարկություն»-ը (ամենատարածված երևույթը ԱՄՆ-ում) ամբողջ կուսակցության օգտին քվեարկելն է, ներառյալ՝ յուրաքանչյուր պաշտոնի թեկնածուի, ում առաջադրել է տվյալ կուսակցությունը։ Մասնավորապես մեխանիկական քվեարկող մեքենաների դարաշրջանում, շատ վայրերում հնարավոր էր դա անել՝ օգտագործելով կուսակցական լծակները, արդյունքում ավտոմատ կերպով ձայն էր ստանում կուսակցության յուրաքանչյուր անդամ։

Ընտրական պառակտիչները () այն մարդիկ են, ովքեր քվեարկում են մեկից ավելի քաղաքական կուսակցությունների օգտին, քվեարկելով ոչ թե կուսակցական գաղափարախոսության, այլ առանձին անհատների անձնական հատկանիշների և գործունեության հիման վրա։[ձախից|մինի|1865 թվականի [Մասաչուսեթս|Մասաչուսեթսի նահանգապետի ընտրություններում Հանրապետական կուսակցության ընտրական տոմսը։ Հանրապետական թեկնածու Ալեքսանդր Հ. Բուլոքը հաղթեց իր մրցակից, Դեմոկրատական կուսակցությունից Դարիուս Ն. Քաուչին։]]Չնայած որ «տոմս» տերմինը սովորաբար վերաբերում է քաղաքական կուսակցությանը, դրանք միշտ չէ, որ նույնն են։ Հազվադեպ դեպքերում, կուսակցության անդամները կարող են առաջադրվել իրենց կուսակցության պաշտոնական թեկնածուի դեմ՝ հանդես գալով մրցակից կուսակցության տոմսով կամ ստեղծելով նոր ընտրական տոմս՝ անկախ կամ հատուկ կազմակերպված կուսակցության անվան տակ՝ կախված տվյալ պետության ընտրական օրենքներից։
Կուսակցության կանոնադրությունից կախված, այս անդամները կարող են պահպանել իրենց անդամակցությունը կուսակցությանը։ Այսպիսով, մեկ քաղաքական կուսակցության երկու անհատներ կարող են հակադրվել միմյանց՝ տարբեր ընտրական տոմսերով։ Սա տեղի ունեցավ թայվանցի քաղաքական գործիչ Ջեյմս Սունգի դեպքում, ով դուրս եկավ Գոմինդայնից և առաջադրվեց նրա պաշտոնական թեկնածու Լիեն Չանի դեմ՝ 2000 թվականի նախագահական ընտրություններում։ Հետագա 2004 թվականի ընտրություններում Սունգն առաջադրվեց որպես Լիենի փոխնախագահի թեկնածու։

Քաղաքական կուսակցությունները կարող են նաև ընտրական տոմսերի հովանավորում կատարել նախնական ընտրություններում (primary elections)։ Երբ դա տեղի է ունենում, մի քանի թեկնածուներ (սովորաբար մեկը յուրաքանչյուր պաշտոնի համար, որի կուսակցական առաջադրման համար մրցակցություն է ընթանում նախնական ընտրություններում) փոխադարձաբար աջակցում են միմյանց և կարող են համատեղ հանդիպումներ անել և գովազդներ տարածել՝ նպատակ ունենալով ապահովել իրենց կուսակցության առաջադրումը յուրաքանչյուր պաշտոնի համար։

Այս համակարգը հաճախ էր նկատվում ԱՄՆ հարավային նահանգներում «Ամուր Հարավ» (Solid South) դարաշրջանում, երբ արդյունավետ երկկուսակցական համակարգ գոյություն չուներ և Դեմոկրատական կուսակցության նախնական ընտրություններում հաղթանակը համարվում էր «հավասար ընտրության արդյունք»։

Նաև Ավստրալիայում, Համագործակցության և նահանգային վերին պալատների համար օգտագործվող միասնական քվեարկության տարբերակը թույլ է տալիս ընտրողներին նշել իրենց նախապատվությունը կուսակցության ընտրական տոմսի օգտին և կարիք չունեն նշել նախապատվությունները առանձին թեկնածուների համար։ Կուսակցական տոմսին տրված ձայնը կիրառվում է միայն կուսակցության մեկ թեկնածու ընտրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընտրություններ