Կոնգոյի կենտրոնական բանկ

**Կոնգոյի կենտրոնական բանկ** (ֆրանսերեն՝ *Banque Centrale du Congo*), խոսակցական լեզվով հայտնի է իր **BCC** հապավումով, Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետության կենտրոնական բանկն է։ Նրա գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Գոմբեի (Կինշասա) «Կոլոնել Չշատի» բուլվարում, շրջապատված նշանակալի հաստատություններով, այդ թվում՝  Palais de la Nation-ով, Ազգային գրադարանով և մի շարք կառավարական նախարարություններով։

Հիմնադրվելով 2002 թվականի մայիսի 7-ին թիվ 005/2002 օրենքի համաձայն՝ Կոնգոյի Կենտրոնական բանկը գործում է որպես անկախ կազմակերպություն՝ պայմանագրեր կնքելու, գույք ձեռք բերելու և օտարելու, ինչպես նաև դատական ​​​​գործընթացներին մասնակցելու իրավական կարողությամբ։ Դրա կապիտալն ամբողջությամբ պատկանում է Կոնգոյի պետությանը, ինչպես նշված է օրենքի 5-րդ հոդվածում։ Բանկի հիմնական մանդատը երկրի դրամավարկային քաղաքականության սահմանումն ու իրականացումն է՝ գների կայունությունն ապահովելու համար, ինչպես նշված է 3-րդ հոդվածում: Այս պարտականությունը ներառում է ապրանքների և ծառայությունների գների տատանումների մոնիթորինգը ամբողջ շուկայում։

Բանկը նաև զբաղվում է ֆինանսական ներառականության խթանման քաղաքականության մշակմամբ և Ֆինանսական ներառականության դաշինքի անդամ է։ 2012 թվականի մայիսի 5-ին Կոնգոյի Կենտրոնական բանկը հայտարարեց, որ Մայաների հռչակագրի շրջանակներում ստանձնելու է ֆինանսական ներառականության վերաբերյալ հատուկ պարտավորություններ։

## Պատմություն
Կոնգոյի Կենտրոնական բանկը պաշտոնապես ստեղծվել է 1951 թվականի հուլիսի 30-ին որպես Բելգիայի Կոնգոյի և Ռուանդա-Ուրունդիի Կենտրոնական բանկ (*Banque Centrale du Congo Belge et du Ruanda-Urundi*; BCCBRU)։ Այս հաստատությունը ծառայում էր որպես Բելգիական Կոնգոյի և Ռուանդա-Ուրունդիի թղթադրամների թողարկող մարմին, որոնք այն ժամանակ Բելգիայի գաղութներ էին: 1960 թվականին Կոնգոյի Հանրապետության անկախությունից հետո, նույն տարվա վերջին Ժնևում կնքված համաձայնագիրը հիմք դրեց BCCBRU-ի լուծարմանը և երկու առանձին կենտրոնական բանկերի ստեղծմանը՝ մեկը նորանկախ Կոնգոյի, իսկ մյուսը՝ Ռուանդա-Ուրունդիի համար։ 1960 թվականի հոկտեմբերի 3-ին օրենսդրական հրամանագրով ստեղծվեց Կոնգոյի Հանրապետության Արժութային խորհուրդը (Conseil Monétaire de la République du Congo), որը պետք է մշակեր նոր կենտրոնական բանկի և ֆինանսական համակարգի առաջարկներ՝ երկրի անկախությունից հետո ձևավորված կարիքներին համապատասխան։

1961 թվականի փետրվարի 16-ին Բրազավիլում վավերացվեց Բելգո-Կոնգոյի կոնվենցիան BCCBRU-ի լուծարման վերաբերյալ, և կարճ ժամանակ անց՝ 1961 թվականի փետրվարի 23-ին, օրենքի հրամանագրով պաշտոնապես ստեղծվեց Կոնգոյի Ազգային բանկը (Banque Nationale du Congo; BNC)։ Սակայն, Արժույթի խորհուրդը ժամանակավորապես ստանձնեց բանկի պարտականությունները մինչև 1964 թվականի հունիսի 22-ը, երբ Ազգային արժույթի խորհուրդը պաշտոնապես սկսեց գործունեությունը։ 1971 թվականին երկրի անվանափոխությունից հետո՝ Զաիր, 1971 թվականի նոյեմբերի 4-ի թիվ 218 ծառայողական հրամանով BNC-ն վերանվանվեց Զաիրի Ազգային բանկ (Banque Nationale du Zaïre; BNZ): Այն արագ անվանափոխվեց 1971 թվականի նոյեմբերի 25-ի թիվ 219 ծառայողական հրամանով՝ հաստատությունը վերանվանելով Զաիրի բանկ (Banque du Zaïre; BZ)։

1997 թվականին, քաղաքական տեղաշարժերից հետո, որոնք հանգեցրին Մաբուտու Սեսե Սեկոյի ռեժիմի տապալմանը և երկրի վերանվանմանը Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետություն, Զաիրի բանկը կրկին վերափոխվեց Կոնգոյի Ազգային բանկի (Banque Nationale du Congo; BNC)։ Վերջապես, 2002 թվականին հաստատությունը վերակառուցվեց և վերանվանվեց Կոնգոյի Կենտրոնական բանկ (Banque Centrale du Congo; BCC)։ Այս անցումային շրջանների ընթացքում երկրի արժույթը մի քանի փոփոխությունների է ենթարկվել՝ գաղութային շրջանից ժառանգված Կոնգոյի ֆրանկից մինչև 1967 թվականի Զաիրը, որին 1993 թվականին հաջորդել է նոր Զաիրը, և 1998 թվականին վերջնականապես վերադարձել է Կոնգոյի ֆրանկը։

## Կազմակերպություն
BCC-ի կառուցվածքը հիմնված է օրենքի 3-րդ հոդվածում նշված երկրի դրամավարկային քաղաքականության սահմանման և իրականացման կատարելու համար իր մանդատով՝ միաժամանակ ապահովելով ընդհանուր գների մակարդակի կայունությունը։ Կենտրոնական բանկի պարտականությունները ներառում են կենտրոնական բանկի բոլոր հիմնական գործառույթները, այդ թվում նաև արժույթի թողարկումը, բանկային ոլորտի կարգավորումը, պետական ​​ֆինանսների կառավարումը և կառավարությանը տնտեսական խորհրդատվության տրամադրումը։

### Հիմնական գործառույթները
#### Թողարկող հաստատություն
Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունում օրինական վճարամիջոց համարվող թղթադրամներ և մետաղադրամներ թողարկելու բացառիկ լիազորությունը պատկանում է BCC-ին, որը արտահայտված է Կոնգոյի ֆրանկով կամ դրա ենթամասերով։ It ensures the internal and external stability of the national currency. Դա ապահովում է ազգային արժույթի ներքին և արտաքին կայունությունը։

#### Բանկերի բանկ
Բանկային հանձնաժողովը կարգավորում է բանկային ոլորտը՝ վերահսկելով բանկային և ոչ բանկային ֆինանսական հաստատությունների գործունեությունը և կառավարելով վարկերի բաշխումը տնտեսության մեջ։

#### Պետական ​​գանձապահ
Գործելով որպես կառավարության բանկիր՝ BCC-ն պետության անունից մշակում է վճարումները, սպասարկում է պետական ​​պարտքը և կառավարում է հատուկ հաշիվներ՝ համապատասխան նախարարությունների հետ համակարգված։ Այն կարող է այս դերը հանձնարարել լիազորված վարկային հաստատություններին այն ոլորտներում, որտեղ այն ներկայացուցչություն չունի։

#### Պետական ​​խորհրդական
BCC-ն ուղեցույց է տրամադրում կառավարությանը տնտեսական, դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականության վերաբերյալ։ Այն խորհրդատվական ծառայություն է տրամադրում՝  նախատեսված միջոցառումների կամ քաղաքականության վերաբերյալ, իր նախաձեռնությամբ կամ կառավարության պահանջով։

#### Պահուստների կառավարիչ
Ինչպես նշված է գործող օրենսդրությունում, բանկը պատասխանատու է երկրի ոսկու և արտարժույթի պաշտոնական պահուստների պահպանման և կառավարման համար։

### Կառավարման կառուցվածքը
BCC-ն կառավարում են մի քանի կազմակերպչական մարմիններ, որոնք նշված են դրա հիմնադիր օրենքի 17-րդ հոդվածում.

* **Բանկի խորհուրդ**
** Վերահսկում է ընդհանուր գործունեությունը (ներկայումս ոչ գործառնական)։

* **Կառավարիչ**
** Կառավարում է բանկը և հանդես է գալիս որպես նրա իրավական և վարչական ներկայացուցիչ։
** Ստորագրում է գրություններ և արժեթղթեր, պաշտոնական զեկույցներ, պայմանագրեր և անձնակազմին վերաբերող ակտեր:
** Ներկայացնում է բանկը դատական ​​​​գործընթացներում։

* **Փոխկառավարիչ**
** Օգնում է մարզպետին և ստանձնում է պատվիրակված պարտականությունները։
** Բացակայության կամ խոչընդոտման դեպքերում կատարում է կառավարչի պարտականությունները։

* **Աուդիտորների խորհուրդ**
** Հիմնադրվել է վերահսկողություն ապահովելու համար (ներկայումս չի գործում)։

### Գործառնական կառուցվածքը
BCC-ի գործառնական շրջանակը ներառում է հետևյալ բաղադրիչները.

* **Ավագ կառավարման գրասենյակ**
** Կազմված է նահանգապետի խորհրդականներից և փոխնահանգապետից։

* **Տնօրինություններ**
** Կինշասայում գտնվող գլխավոր գրասենյակը կազմակերպված է 10 վարչությունների մեջ՝
*** Վարկային և ֆինանսական շուկաներ
*** Գանձապետարան
*** Ազգային արժույթով և պետական ​​միջոցներով ընթացիկ հաշիվներ
*** Ֆինանսական միջնորդների վերահսկողություն
*** Արտաքին ծառայություններ
*** Մարդկային ռեսուրսներ
*** Հաշվապահական հաշվառում և բյուջետային վերահսկողություն
*** Գլխավոր վարչություն
*** Ուսումնասիրություններ
*** Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և գործառնական հետազոտությունների բաժին։ Բացի այդ, ներքին աուդիտի ստորաբաժանումը գործում է տնօրինության կարգավիճակով։

* **Մարզային տնօրինություններ**
** Բանկն ունի ութ նահանգային գրասենյակ Գոմայում, Բանդունդուում, Բոմայում, Բուկավուում, Կանանգայում, Կիսանգանիում, Լուբումբաշիում, Մբանդակայում և Մբուժի-Մայիում։ Այն քաղաքներում, որտեղ կենտրոնական բանկ չկա, այն ներկայացնելու համար կարող է նշանակվել առևտրային բանկ. Լիկասիում և Կոլվեզիում նման դեր է կատարում Trust Merchant Bank-ը։

* **Ինքնավար գործակալություններ**
** Անկախ գործակալությունները գտնվում են Կիկվիտում, Մատադիում, Իլեբոյում, Չիկապայում, Կամինայում և Կասումբալեայում։

* **Անկախ միավորներ**
** Որոշակի ստորաբաժանումներ գործում են վարչություններից դուրս, այդ թվում՝
*** Անվտանգության ենթաբաժին
*** Ֆինանսական ակտիվների ներդրման կոմիտե
*** Միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցության քարտուղարություն
*** Բրյուսելի ներկայացուցչություն
*** Մարզային համակարգման աջակցության քարտուղարություն
*** Հիվանդանոցային կենտրոն
*** Ազգային դրամահատարան

## Տես նաև
* Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության տնտեսություն
* Կենտրոնական բանկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ


## Աղբյուրներ
* Banque du Congo belge. 1959. *Banque du Congo belge, 1909-1959*. Bruxelles, Editions L. Cuypers

## Արտաքին հղումներ
*  Official site of Banque Centrale du Congo 

Կատեգորիա:1909 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1951 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1990-ականների հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված բանկեր
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր