open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յուլի Թամիր

**Յուլի (Յաել) Թամիր** (, ), իսրայելցի քաղաքական և պետական գործիչ, փիլիսոփայության պրոֆեսոր և «Շենքար» քոլեջի նախագահ։ Զբաղեցրել է կրթության նախարարի և կլանման (ներգաղթի) նախարարի պաշտոնները։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Թել Ավիվում 1954 թվականին։ Ավարտել է Ալյանս դպրոցը Ռամաթ-Ավիվում։ Ծառայել է Իսրայելի բանակի ռազմական հետախուզության 848-րդ ստորաբաժանումում, Արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ որպես սպա ծառայել է Սինայի թերակղզում։ Զորացրվել է լեյտենանտի կոչումով։

Թամիրը Երուսաղեմի հրեական համալսարանից ստացել է կենսաբանության բակալավրի և քաղաքագիտության մագիստրոսի կոչումներ։ Նա Օքսֆորդում քաղաքական փիլիսոփայության բնագավառում ստացել է դոկտորական աստիճան։ 1989 -1999 թվականներին Յուլի Թամիրը Թել Ավիվի համալսարանում դասավանդել է փիլիսոփայություն, ինչպես նաև աշխատել է Երուսաղեմի «Շալոմ Հարտման» ինստիտուտում, Փրինսթոնի և Հարվարդի համալսարաններում, որպես գիտաշխատող։

## Քաղաքական գործունեություն
Յուլի Թամիրը եղել է «Շալոմ Ահշավ» շարժման հիմնադիրներից, իսկ 1980-1985 թվականներին նա եղել է «Ռաց» շարժման ակտիվիստներից։ 1998-1999 թվականներին Յուլին եղել է Իսրայելի քաղաքացիական իրավունքների ասոցիացիայի նախագահը։

1995 թվականից նա սկսեց ակտիվ քաղաքական գործունեություն ծավալել «Ավոդա» կուսակցությունում։ Չնայած Յուլի Թամիրին չհաջողվեց 1999 թվականի ընտրություններում դառնալ Քնեսեթի պատգամավոր, նա Էհուդ Բարաքի կառավարությունում նշանակվեց Կլանման նախարար։

Քնեսեթի 2003 թվականի ընտրություններում Թամիրն ընտրվել է պատգամավոր և մասնակցել խորհրդարանի ֆինանսական, սահմանադրական, օրենսդրական, հասարակայնության, սպորտի և մշակույթի կոմիտեների աշխատանքներին։ Աշխատել է նաև կառավարությունում կոռուպցիայի հետաքննության խորհրդարանական կոմիտեում։ 2006 թվականին նորից ընտրվել է Քնեսեթի պատգամավոր և մինչև 2009 թվականը Էհուդ Օլմերտի կառավարությունում զբաղեցրել կրթության նախարարի պաշտոնը։ 2006 թվականի նոյեմբերին Օֆիր Պինես-Պազի պաշտոնաթողությունից հետո, Թամիրը կատարել է նաև գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի պարտականությունները մինչև 2007 թվականի մարտը, երբ նրա փոխարեն նշանակվել է Ռալեբ Մաջադլեն։ Կուսակցության ցուցակում զբաղեցնելով իններորդ հորիզոնականը` նա պահպանեց իր տեղը 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում։

## Քաղաքական գործունեության ավարտ
2010 թվականի ապրիլի 11-ին Յուլի Թամիրը հայտարարեց քաղաքական ասպարեզից հեռանալու մասին և հրաժարական ներկայացրեց։ Նրա տեղը Քնեսեթում զբաղեցրեց  Ավոդա կուսակցությունից մեկ այլ ակտիվիստ`  Ռալեբ Մաջադլեն։

Քաղաքականությունից հեռանալուց հետո Յուլի Թամիրը պատրաստվում է զբաղվել ակադեմիական աշխատանքով։ «Շենքար» քոլեջը հայտարարում է, որ Յուլին համաձայնվել է զբաղեցնել քոլեջի նախագահի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելի նախարարներ
Կատեգորիա:Քնեսեթի կին անդամներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի գրողներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Վանդակով և վարդերով ձու

**«Վանդակով և վարդերով ձու»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1907 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։ Ձվի գինը կազմել է 8 300 ռուբլի։

Այսօր «Վանդակով և վարդերով ձու» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Ուոլթերսի գեղարվեստի թանգարանում (Բալթիմոր, Մերիլենդ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։

## Դիզայն
«Վանդակով և վարդերով ձու» ոսկե ձուն պատված է գունատ կանաչ էմալով։ Զարդարված է ադամանդակուռ շերտերով, որոնք միմյանց հետ հատվելով ցանց են ստեղծում։ Ամբողջությամբ պատված է վարդերի կոկոններով։ Պատված է փայլատ, մուգ և բաց կանաչ էմալով պատրաստված տերևներով։ Ձվի երկու գագաթներին տեղադրված են մեծ ադամանդներ։ Ստորին գագաթին տեղադրված ադամանդի տակ գրված է ստեղծման տարեթիվը՝ «1907»: Ենթադրվում է, որ վերևի ադամանդի տակ եղել է միացագիր, որն այսօր չի պահպանվել։

## Անակնկալ
Այս պահի դրությամբ ձվի անակնկալը կորսված է։ Ըստ հետազոտողների, այն եղել է ադամանդակուռ մեդալիոն՝ արքայազն Ալեքսեյի դիմանկարով, որն արվել է փղոսկրի վրա ջրաներկով։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային 1907 թվականի Զատկի տոնին է նվիրել՝ ի նշանավորումն իրենց որդու՝ Ալեքսեյի երեքամյակին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1920 թվականին ձուն վաճառում են Փարիզում բնակվող ռուս աստանդական Ալեքսանդր Պոլովցովին։ 1930 թվականին այն գնում է Հենրի Ուոլթերսը՝ Բալթիմորից, որից հետո տեղափոխվում Ուոլթերսի գեղարվեստի թանգարան։ 1952 թվականից մշտական ցուցադրության է ներկայացված այդ թանգարանում։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте музея
* Императорские пасхальные яйца Фаберже
* A detailed article on the Rose Trellis Egg from wintraecken.nl

Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:1907 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Մաքսիմ Լոպես

**Մաքսիմ Լոպես** (, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Օլիմպիկ Մարսելի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Օլիմպիկ Մարսել
Լոպեսը Օլիմպիկ Մարսելի ակադեմիայի սան է։ Առաջին պայմանագիրը կնքեց 2014 թվականի հուլիսի 12-ին։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ փոխարինելով Բունա Սարին Գենգանի դեմ խաղում և 17 րոպե անց գոլային փոխանցում տալով Ֆլորիան Թովենին։ Առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց հոկտեմբերի 26-ին՝ Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի Կլերմոն Ֆուտի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 20-ին՝ Կանի դեմ խաղում Լոպեսը 129 անգամ կպավ գնդակին՝ սահմանելով Մարսելի պատմության նոր ռեկորդ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց դեկտեմբերի 10-ին՝ Դիժոնի դեմ խաղում։ Դեկտեմբերին Լոպեսը ճանաչվեց Լիգա 1-ի ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ իր ելույթների համար։ 2017 թվականի ապրիլի 30-ին ֆրանսիացին դուբլ ձևակերպեց Կանի դեմ խաղում։ Իր առաջին մրցաշրջանում նա անցկացրեց 35 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 9 գոլային փոխանցման հեղինակ։

Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում Լոպեսը անցկացրեց 2017 թվականի հուլիսի 27-ին՝ Մարսելի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի երրորդ փուլի Օստենդեի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ։ Իր առաջին գոլը Եվրոպայի Լիգայում խփեց հոկտեմբերի 19-ին՝ խմբային փուլի Վիտորիա Գիմարայնշի դեմ խաղում։ 2018 թվականի մայիսի 16-ին ֆրանսիացին խաղադաշտ դուրս եկավ Եվրոպայի Լիգայի եզրափակչի Ատլետիկո Մադրիդի դեմ խաղում, սակայն այս խաղում Մարսելը պարտվեց 3-0 հաշվով։ 2017-18 մրցաշրջանում Լոպեսը անցկացրեց 45 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով 1 գոլի և 6 գոլային փոխանցման հեղինակ։

2018 թվականի նոյեմբերի 25-ին Լոպեսը գոլային փոխանցում տվեց Ամյենի դեմ խաղում՝ օգնելով Մարսելին հաղթել 3-1 հաշվով։

## Միջազգային կարիերա
Լոպեսը ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Անհատական

* Լիգա 1-ի ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ. դեկտեմբեր 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լոպեսի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Լոպեսի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Լոպեսի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Լոպեսը transfermarkt-ում
* Լոպեսը soccerbase.com-ում
* Լոպեսը WhoScored.com կայքում
* Լոպեսը Օլիմպիկ Մարսելի պաշտոնական կայքում 
* Լոպեսը Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում 
* Լոպեսը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Լոպեսը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ
Նոյս

**Նոյս** (), քաղաք, որը գտնվում է Գերմանիայի արևմուտքում՝ Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա երկրամասում։ Համարվում է Հռենոս Նոյս մարզի կենտրոնը և ամենախոշոր քաղաքը։ Այն տեղակայված է հին և նոր առևտրական ուղիների խաչման վայրում։ Նոյսը Գերմանիայի ամենահին քաղաքներից է։

## Պատմություն
Նոյսը հիմնադրվել է մ․թ․ա․ 16 թվականին հռոմեցիների կողմից՝ որպես XIX լեգեոնի ճամբար։ Որոշ ժամանակ անց հռոմեական զորքերը, հին գերմանական ցեղերի ազդեցության ներքո, լքել են այս տարածքը։ IX դարում Եվրոպայի հյուսիսից դեպի հարավ տեղաշարժվել են վիկինգները։ Եվրոպացի շատ տարեգիրներ իրենց տարեգրությունների մեջ հիշատակել են վիկինգներին և հին գերմանական Նոյս քաղաքը։

## Տեսարժան վայրեր
right|thumb|250px|Собор Святого Квиринуса

* Սուրբ Կվիրինուսի եկեղեցի,
* Հարավային դարպասներ,
* Արյունոտ աշտարակ,
* «Սև նժույգ»՝ քաղաքի ամենահին պանդոկը, որը բացվել է 1604 թվականին։
* Սուրբ Սեբաստյանի եկեղեցի,
* Քրիստոսի եկեղեցի,
* Գլոբուս թատրոն՝ Լոնդոնի հայտնի Գյոբուս թատրոնի կրկնօրինակը։

## Հայտնի անձիք
* Էսթեր Յոնաս, վհուկ (մահապատժի է ենթարկվել 1635 թվականին)։

## Քույր քաղաքներ
 Պսկով, Ռուսաստան Շալոն ալ Շամպայն, Ֆրանսիա Սենթ Պոլ, ԱՄՆ Ռիեկա, Խորվաթիա Նևշեհիր, Թուրքիա Բոլու, Թուրքիա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Blutturm 2 Neuss.jpg|Արյունոտ Աշտարակ 
Պատկեր:Quirinus Schrein.jpg|Քվիրինուսի քարադագաղ 
Պատկեր:St. Sebastianus Kirche Neuss 2.JPG|Սուրբ Սեբաստյան եկեղիցի
Պատկեր:NRW, Neuss - Obertor 02.jpg|Օբերտորի դարպաս


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Birgit Wilms «Neuss erleben». Discovering Neuss.

## Արտաքին հղումներ
https://web.archive.org/web/20110928045301/http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/amtlichebevoelkerungszahlen/index.html
http://www.neuss.de/

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Greatest Hits (ալբոմ, Queen)

**Greatest Hits** (), բրիտանական Քուին ռոք խմբի հավաքածուն, որը թողարկվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 2-ին։ Ալբոմը ընդգրկում է ամենաշահույթաբեր ստեղծագործությունները, թողարկված մինչև 1981 թվական։

## Ալբոմի մասին
«Greatest Hits»-ը համարվում է Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ ամենաշատ վաճառված ալբոմը (11 անգամ ստացել է պլատինե հավաստագիր)։ 2006 թվականի մայիսի 23-ին Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիան ութ անգամ ալբոմին արժանացրել է պլատինե հավաստագրի։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ
### Տարեվերջի Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ալբոմներ
Կատեգորիա:Քուին խմբի ալբոմներ
Գարեգին Շիշմանյան

**Գարեգին Շիշմանյան** (, ), բուլղարահայ հասարակական գործիչ, մանկավարժ և լուսավորական։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1850 թվականին Կոստանդնուպոլսում, քահանա Մագակիա Շիշմանյանի ընտանիքում։ Նրա ծննդից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Պլովդիվ։ 1864 թվականից նրա հայրը Վարդանյան նախակրթարանում մի քանի առարկա է դասավանդել։ Գարեգինը շարունակել է հոր մանկավարժական գործունեությունը Պլովդիվում և Բուլղարիայի այլ հայկական բնակավայրերում։ 1884-1898 թվականներին եղել է Վարդանյան նախակրթարանի տնօրեն։ Մահացել է 1901 թվականին Պլովդիվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ մանկավարժներ
Բոբ Լավ

**Ռոբերտ (Բոբ) Էռլ «Բատերբին» Լավ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։

## Կարիերա
Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Հարավային համալսարանում։ 1965 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ցինցինատի Ռոյալզ» ակումբի կողմից՝ 33-րդ համարի ներքո, սակայն այդ ակումբի կազմում սկսեց հանդես գալ հաջորդ տարվանից։ Հետագայում հանդես է եկել «Թրենթոն Քոլոնիալս», «Միլոուքի Բաքս», «Չիկագո Բուլս», «Նյու Յորք Նեթս» և «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 11 մրցաշրջան։ Երեք անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1971-1973)։ Երկու անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի մեջ (1971-1972)։ Երեք անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի մեջ (1972, 1974-1975)։ «Բուլս»-ում նրա կողմից անմահացված է 10-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 789 խաղ, որոնցում հավաքել է 13 895 միավոր (17,6 մ/խ), կատարել է 4653 անդրադարձ, 1123 փոխանցում, 232 խլում և 56 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում  
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սիեթլ Սուպերսոնիքսի բասկետբոլիստներ
Ալեքսանդրյան պալատ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Ալեքսանդրյան պալատ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1908 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։ Ձվի գինը կազմել է 12 հազար 300 ռուբլի։

Այսօր «Ալեքսանդրյան պալատ» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն) և համարվում է այն բացառիկ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Դիզայն
«Ալեքսանդրյան պալատ» ոսկերչական ձուն պատրաստված է նեֆրիտից։ Վարպետ ոսկերիչը Ֆաբերժեի ֆիրմայի ներկայացուցիչ Հենրիկ Վիգսթրյոմն է։ Ձուն բաժանվում է երկու հատվածի, որոն միմյանց են միացված ծխնիով, որը պատրաստված է ոսկուց և թանկարժեք քարերից։ Ձուն զարդարված է 5 մանրանկարով, որոնք ստեղծված են ջրաներկով փղոսկրի վրա, ինչպես նաև զարդանախշերով, որոնցում օգտագործվել է սուտակներ։ Դիմանկարներում Նիկոլայի և Ալեքսանդրայի հինգ զավակներն են։ Դիմանկարները շրջանակված է ադամանդներով։ Նկարների վերևում ադամանդներով գրված է երեխաների անունների սկզբնատառերը։ Ձվի երկու վերջավորություններին հարթ ադամանդներ են ագուցված, որոնց տակ՝ արծաթե նրբաթիթեղի վրա սևով գրված են ստեղծման տարեթիվը՝ «1908» և Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի միացագիրը։

Ձվի նոր տակդիրը պատրաստվել է 1989 թվականին Մոսկվայի փորձարարական ոսկու գործարանում. հին տակդիրը կորսված է։

## Անակնկալ
աջից|մինի|300x300փքս|Ձվի անակնկալ
«Ալեքսանդրյան պալատ» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը Ալեքսանդրյան պալատն է, որը գտնվելու Սանկտ Պետերբուրգի Ցարսկոյե Սելոյում։ Ալեքսանդրյան պալատի մանրակերտը պատրաստված է ոսկուց և արծաթից, պատուհանները՝ լեռային բյուրեղապակուց, կտուրը բաց կանաչ էմալով է երեսապատված։ Պալատը տեղադրված է ոսկե սեղանիկի վրա, որի վրա փորագրված է  «ЦАРСКОСЕЛЬСКИЙ ДВОРЕЦ» (Ցարսկոյե Սելոյի պալատ)։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Ալեքսանդրյան պալատ» ոսկերչական ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային նվիրել է 1908 թվականին՝ Զատկի տոնին։

1913-ից 1916 թվականը գտնվել է Ալեքսանդրյան պալատի կայսրուհու Մանուշակագույն հյուրասենյակում։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ օրվանից ցայսօր «Ալեքսանդրյան պալատ» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում և համարվում է այն հազվագյուտ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Faber, Toby. *Faberge's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire*. Random House (2008) 
* Forbes, Christopher and Johann Georg Prinz von Hohenzollern. *FABERGE; The Imperial Eggs*. Prestel (1990). ASIN B000YA9GOM
* Lowes, Will. *Fabergé Eggs: A Retrospective Encyclopedia*. Scarecrow Press (2001) 
* Snowman, A Kenneth. *Carl Faberge: Goldsmith to the Imperial Court of Russia*. Gramercy (1988) 

## Արտաքին հղումներ
* Музеи Московского Кремля пасхальные яйца Фаберже

Կատեգորիա:1908 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Ալեքսանդր III-ի հիշատակին

**«Ալեքսանդր III-ի հիշատակին»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1909 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այս պահին «Ալեքսանդր III-ի հիշատակին» ոսկերչական ձուն կորսված է, իսկ տեղակայման վայրը՝ անհայտ։

## Դիզայն
«Ալեքսանդր III-ի հիշատակին» ոսկերչական ձուն ամբողջությամբ պատրաստված է պլատինից։ Պատված է սպիտակ փայլատ էմալով և ոսկե ժապավեններով։ Ձվի զարդարանքի համար օգտագործվել են ադամանդներ։ Որպես զարդանախշ կիրառվել են ծաղիկներ, կողովներ, ժապավեններ։ Ձվի գագաթներին մեծ ադամանդներ են, որոնց տակ տեղադրված է ստեղծման տարեթիվը՝ «1909» և կայսրուհու միացագիրը։ Ձվի ներսում տեղադրված է Ալեքսանդր III կայսեր ոսկե կիսանդրին՝ զարդարված լազուրիտով։

## Անակնկալ
«Ալեքսանդր III-ի հիշատակին» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը Ալեքսանդր III կայսեր ոսկեձույլ կիսանդրին է՝ զարդարված լազուրիտով և ադամանդներով։ Այսօր ո՛չ ձվի, ո՛չ անակնկալի գտնվելու վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։

## Պատմություն
«Ալեքսանդր III-ի հիշատակին» ոսկերչական ձուն Նիկոլայ II կայսրը ձուն մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային է նվիրել 1909 թվականի  Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ պահից հետ ձվի մասին ոչ մի տեղեկություն չկա։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կայսերական ձվերի մասին Ֆորբսի անդրադարձը
* Տեղեկություններ «Ալեքսանդր III-ի հիշատակին» ոսկերչական ձվի մասին

Կատեգորիա:1909 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Կանզաս Սիթի Չիֆս

**Կանզաս Սիթի Չիֆս** (), ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի Կանզաս Սիթի քաղաքից, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1960 թվականին։

## Անվանում
* Դալաս Թեքսանս (1960—1962)
* Կանզաս Սիթի Չիֆս (1963—ներկա)

## Ձեռքբերումներ
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (3)
* ԱՖԼ առաջնության հաղթողներ (2)
**1962, 1966
* Սուպերբոլի հաղթողներ (1)
**1969 (IV)

Կոնֆերենցիայի հաղթողներ (0)

Դիվիզիոնի հաղթողներ (9)
* ԱՖԼ արևմուտք․ 1962, 1965, 1966
* ԱՖԿ արևմուտք․ 1971, 1993, 1995, 1997, 2003, 2010

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆուտբոլային ակումբներ
Սիրամարգ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Սիրամարգ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1908 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Սիրամարգ» ոսկերչական կայսերական ձուն գտնվում է Էդուարդ և Մորիս Սանդոզների ֆոնդում (Լոզան, Շվեյցարիա)։

## Դիզայն
Ձվի պերճաշուք տակդիրը պատրաստված է ռոկոկո ոճով՝ ոսկեջրած արծաթից։ Դրա վրա տեղադրված է թափանցիկ ձուն, որը պատրաստված է լեռնային բյուրեղապակուց։ Այն կիսվում է երկու հատվածի, որոնք բաժանվում են շրջանակով և ճարմանդով։ Երկու հատվածի վրա էլ կան փորագրություններ։ Մեկը ստեղծման տարեթիվն է՝ «1908», իսկ մյուսը կայսրուհու միացագիրը։ Ձվի ներսում տեղադրված է ոսկեձույլ ծառ, որի ճյուղերը պատրաստված են թանկագին քարերով և էմալով։ Ծառի ճյուղերի մեջ նստած է սիրամարգը՝ պատրաստված գունավոր էմալով։

## Անակնկալ
«Սիրամարգ» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը ոսկուց պատրաստած մեխանիկական սիրամարգն է։ Սիրամարգը այնպես է տեղադրված ծառի ճյուղերին, որ հնարավոր է հանել այդտեղից։ Լարելուց հետո սիրամարգը շարժում է գլուխը, դանդաղ քայլում է և բացում է պոչը։

## Պատմություն
«Սիրամարգ» ոսկերչական ձուն Նիկոլայ II կայսրը ձուն մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային 1908 թվականի ապրիլի 26-ին՝ Զատկի տոնին է նվիրել։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1927 թվականին ձուն վաճառվում է Էմանուել Սնոումանին, որը ներկայացնում էր Լոնդոնի «Վարտսկի» () պատկերասրահը։ 1935 թվականին այն ձեռք է բերում ոմն պարոն Հիրսթը։ 1949 թվականին ձուն ձեռք է բերում շվեյցարացի մագնատ Մորիս Սանդոզը։ 1995 թվականից ցայսօր ձուն պահվում է Էդուարդ և Մորիս Սանդոզների ֆոնդում։

## Ռեստավրացիա
2008 թվականին մեխանիկական սիրամարգը ենթարկում են ռեստավրացիայի։ Վարպետ ռեստավրատորը Միշել Պարմիջանին էր՝ «Parmigiani Fleurier» ընկերությունից։ Ռեստավրացիայի շնորհիվ սիրամարգը կրկին շարժվում է և բացում պոչը։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ձվի ռեստավրացիա
* Article on the prototype for this egg from Fabergé Research Site
* Տեսանյութ ձվի մասին

Կատեգորիա:1908 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Seven Seas of Rhye

**«Seven Seas Of Rhye»**, անգլիական Քուին ռոք խմբի «Queen» և «Queen II» ալբոմների եզրափակիչ երգը, գրված Ֆրեդի Մերկուրիի կողմից («Queen» ալբոմում այն ներառված է որպես գործիքային կորուստ)։ Թողարկվել է երկու անգամ՝ 1973 և 1974 թվականներին։ Երկրորդ տարբերակը երկրորդ ալբոմից դարձավ խմբի երրորդ սինգլը։

Թողարկվելով որպես սինգլ, խումբը երգը կատարել է Top of the Pops երաժշտական նախագծի ժամանակ, որից հետո այն անգլիական չարթերում հասել է յոթերորդ հորիզոնական։

«Queen II» ալբոմի տարբերակում արպեջոյով կատարումը դաշնամուրի վրա Ֆրեդին նվագում է երկու ձեռքերով և օկտավաներում ընդմիջումներով, մինչդեռ «Queen» ալբոմի տարբերակում և կենդանի ելույթների մեծամասնություններում Ֆրեդին նվագում է մեկ ձեռքով։ Այս թեման հիշատակվում է «It’s A Beautiful Day (Reprise)» երգի վերջում։

«Seven Seas of Rhye»-ը հիշատակվում է նաև «Lily Of The Valley» երգում՝ «Sheer Heart Attack» ալբոմից «Messenger from Seven Seas has flown/To tell the king of Rhye he’s lost his throne» խոսքերով։
Ձայնապնակի Բ-մասում ձայնագրված է եղել «See What A Fool I’ve Been» երգը, գրված Բրայան Մեյի կողմից։

## Հղումներ դեպի այլ աշխատանքներ
Հեփի Ռոուդսի «Nevermore» երգը, որը նվիրված է Ֆրեդի Մերկուրիին, վերաբերվում է այս և Քուինի այլ երգերին։

## Չարթեր
### [[Մեծ Բրիտանիա]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Խունիոր Ֆիրպո

**Խունիոր Ֆիրպո** (, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բարսելոնայի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ռեալ Բետիս
Խունիորը Ռեալ Բետիսի ակադեմիայի սան է։ 2017 թվականի օգոստոսի 1-ին նա 4 տարվա պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ՝ տեղափոխվելով Բետիսի առաջին թիմ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2018 թվականի փետրվարի 12-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Դեպորտիվո Լա Կորունյայի դեմ խաղում և գոլային փոխանցման հեղինակ դառնալով այս հանդիպման 54-րդ րոպեին։ Իր առաջին գոլը խփեց մարտի 17-ին՝ Էսպանյոլի դեմ խաղում։ Ապրիլի 19-ին Խունիորը խաղի ավելացված ժամանակում խփեց Լաս Պալմասի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Բետիսին։ Իր առաջին մրցաշրջանում իսպանացին անցկացրեց 14 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։

2018 թվականի օգոստոսի 19-ին Խունիորը երկարաձգեց իր պայմանագիրը Բետիսի հետ մինչև 2023 թվականը։ Իր առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում իսպանացին անցկացրեց հոկտեմբերի 25-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Միլանի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 11-ին Խունիորը գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Բարսելոնայի դեմ խաղում՝ օգնելով Բետիսին հաղթել 4-3 հաշվով։ Դեկտեմբերի 2-ին նա խփեց Ռեալ Սոսիեդադի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ Ռեալ Բետիսի կազմում Խունիորը անցկացրեց 43 հանդիպում՝ դառնալով 5 գոլի և 7 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Բարսելոնա
2018 թվականի օգոստոսի 4-ին Խունիորը 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Բարսելոնայի հետ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 18 միլիոն եվրո, և կպարտավորվի վճարել ևս 12 միլիոն եվրո բոնուսների դեպքում։

## Միջազգային կարիերա
Խունիորը իրավասու է ներկայացնել Իսպանիան և Դոմինիկյան Հանրապետությունը միջազգային ասպարեզում։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ին նա Դոմինիկյան Հանրապետության ազգային հավաքականի կազմում մասնակցեց Բրազիլիայի Մ23 հավաքականի դեմ ոչ պաշտոնական ընկերական խաղին։ 2018 թվականի օգոստոսի 31-ին Խունիորը հրավիրվեց Իսպանիայի մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքական։ Իր դեբյուտը երիտասարդական թիմի կազմում նշեց սեպտեմբերի 6-ին՝ Ալբանիայի դեմ խաղում։ 2019 թվականին Ֆիրպոն Մ21 հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում և օգնելով իր թիմին նվաճել գավաթը։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 5-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**Իսպանիա Մ21**

* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Մ21 առաջնություն. 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խունիորի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Խունիորի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Խունիորը transfermarkt-ում
* Խունիորը soccerbase.com-ում
* Խունիորը WhoScored.com կայքում
* Խունիորը Ռեալ Բետիսի պաշտոնական կայքում
* Խունիորը Լա Լիգայի պաշտոնական կայքում
* Խունիորը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Բետիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ալեքսանդր III-ի ձիարձան (Ֆաբերժեի ձու)

**«Ալեքսանդր III-ի ձիարձան»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1910 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Ալեքսանդր III-ի ձիարձան» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն) և համարվում է այն բացառիկ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Դիզայն
«Ալեքսանդր III-ի ձիարձան» կայսերական ոսկերչական ձուն պատրաստված է Վերածննդի ավանդույթներով։ Այն պատրաստված է լեռնային բյուրեղապակուց, որի վրա արված են փորագրություններ՝ ստեղծելով շրջանակի տեսք, որ արտահայտիչ դառնա ներսում տեղադրված անակնկալի դիտումը։ Ձվի վերին հատվածն իրենից ներկայացնում է ադամանդակուռ ցանցկեն ճաղավանդակ։ Գագաթին մեծ ադամանդ է, որի տակ գրված է ստեղծման տարեթիվը՝ «1910»: Ձվի կողային հատվածներում տեղադրված են երկու պլատինե նեցուկ՝ հերալդիկական երկգլխանիկ թագակիր արծիվներով, որոնք ադամանդակուռ են։ Հնգանկյուն տակդիրը փորագիր բյուրեղապակուց է, որի անկյուներում պլատինե հրեշտակներ են տեղադրված, որոնք իրենց վրա են պահում ձուն։

մինի|Ձվի գագաթային հատված

## Անակնկալ
«Ալեքսանդր III-ի ձիարձան» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը Ալեքսանդր III կայսեր ձիարձանն է՝ տեղադրված ուղղանկյուն պատվանդանին, որը պատրաստված է լազուրիտից և երկու շերտով եզրավորված է ադամանդե գոտիներով։ Ձիարձանը ոսկեձույլ է։ Այն Սանկտ Պետերբուրգում տեղադրված արձանի մանրակերտն է։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Ալեքսանդր III-ի ձիարձան» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1910 թվականին՝ Զատկի տոնին։ Ձվի արժեքը կազմել է 14700 ռուբլի։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ օրվանից ցայսօր «Ալեքսանդր III-ի ձիարձան» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում և համարվում է այն հազվագյուտ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

* 

* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1910 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Աստերոլինոն աստղաձև

**Աստերոլինոն աստղաձև** (), գնարբուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
1-5 (10) սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է։ Երկարավուն ձվաձև տերևները դասավորված են հակադիր։ Մազանման ծաղկակոթերը պտղի ժամանակ աղեղաձև կորացած են։ Բաժակի մասերը աստղաձև են և չռված։ Պսակը դեղնասպիտակավուն է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Ալդարա)։ Աճում է նաև Արևելյան Անդրկովկասում, Ղրիմում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում և Հարավարևմտյան Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 900-1100 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, քարքարոտ լանջերին և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է ապրիլ ամսին, պտղաբերում` ապրիլ-մայիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության  շրջաններով։ Տեսակին սպառնում է աճելավայրերի պայմանների փոփոխություն՝ կապված գյուղատնտեսական հանդակների ընդարձակման և ենթակառուցվածքի զարգացման հետ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Գնարբուկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գնարբուկ սովորական

**Գնարբուկ սովորական** (), նաև՝ **Կոմարովի** կամ **Վորոնցովի**, գնարբուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
6-10 սմ բարձրությամբ բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է։ Ծաղկասլաքը զարգացած չէ, 3-4 սմ տրամագծով միայնակ ծաղիկները սպիտակ են։ Բաժակը հավասար է պսակի խողովակին։ 10-15սմ բարձրությամբ ծածկասերմ ծաղկաբույս է, որի ծաղիկները վարդագույն են, իսկ չորանալիս ձեռք են բերում մանուշակագույն կամ կապտավուն գունավորում։ Ծաղկակիրները ուղղաձիգ են՝ 5—6 սմ երկարությամբ, խիտ մազմզուկապատ։ Ծաղկման շրջանում տերևները գրեթե երկու անգամ կարճ են ծաղկակիրաններից։ Հակառակ ձվաձև են, սեպաձև սեղմված հիմքով, եզրերից փոսիկաատամնավոր, վերևի կողմից ցրված մազմզուկապատ, ներքևի կողմից ծածկված ավելի խիտ մազմզուկներով։ Բույսին բնորոշ է նուրբ, դուրեկան բուրմունքը։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում («Շիկահող» պետական արգելոց, Ճակատեն գյուղի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևմտյան Կովկասում։ Հանդիպում է միայն վայրի վիճակում, սակայն մեծ հեռանկար ունի որպես վաղ ժամկետում ծաղկող դեկորատիվ ծաղկային կուլտուրա։ Արդեն փորձեր են արվում այս տեսակը մշակության մեջ մտցնելու ուղղությամբ։ Հայտնի է ու բավականին լուսասեր, խոնավասեր ու ջերմասեր, պահանջկոտ է հողի բերրիության և ստրուկտուրայի նկատմամբ։ Խորհուրդ է տրվում դաշտից հավաքած սերմերը մայիսին ցանել հատուկ արկղերի մեջ։ Երբ սերմնաբույսերը ունենում են 2—3 իսկական տերևներ, անհրաժեշտ է վերատնկել արկղերի մեջ։ Օգոստոսին բույսերը կարելի է բաց գրունտ տեղափոխել։

Հայաստանում հանդիպում է ներքին և միջին լեռնային գոտիներում, Զանգեզուրի անտառներում (Շիկահողի արգելանոցում, Ղափանի շրջանում)։ Հայկական ՍՍՀ–ից դուրս հանդիպում է Վրաստանում (Կախեթիա, Թելավի)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, անտառներում, ծովի մակարդակից 800-1600 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին, պտղաբերում՝ մայիս ամսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է և Կոավկասի էնդեմիկ։ Հայաստանում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության  շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։ 

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Գնարբուկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Հայաստանի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Շտանդարտ զբոսանավը (Ֆաբերժեի ձու)

**«Շտանդարտ զբոսանավը»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1909 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Շտանդարտ զբոսանավը» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն) և համարվում է այն բացառիկ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Դիզայն
«Շտանդարտ զբոսանավը» կայսերական ոսկերչական ձուն պատրաստված է լեռնային բյուրեղապակուց։ Այն երիզված է ոսկուց պատրաստված երիզով, որի վրա գրված է հետևյալ նախադասությունը՝  «Штандарт 1909» (Շտանդարտ 1909)։ Ոսկերչական ձուն ստեղծելու ժամանակ կիրառվել են հետևյալ նյութերը՝ կանաչ էմալ, մարգարիտ, ադամանդ, լազուրիտ, ոսկի, արծաթ, պլատին։ Ձուն տակդիրի վրա տեղադրված է հորիզոնական դիրքով։

## Անակնկալ
«Շտանդարտ զբոսանավը» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը «Շտանդարտ» զբոսանավն է՝ կառուցված 1895 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով։ Զբոսանավի մանրակերտը պատրաստված է ոսկուց և պլատինից։ Կրկնօրինակն արված է խիստ մանրամասնությամբ՝ ընդհուպ մինչև ղեկանիվը, թնդանոթները, խարիսխը, մակույկները, ճոպանները։

մինի|«Շտանդարտ զբոսանավը» կայսերական ձվի անակնկալը՝ Շտանդարտ զբոսանավի մանրակերտը

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Շտանդարտ զբոսանավը» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային՝ 1909 թվականին՝ Զատկի տոնին։ Այն ստեղծվել է որպես հիշատակ՝ զբոսանավում անցկացրած երջանիկ օրերի մասին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ օրվանից ցայսօր «Շտանդարտ զբոսանավը» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում և համարվում է այն հազվագյուտ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Faber, Toby. *Faberge's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire*. Random House (2008) 
* Forbes, Christopher and Johann Georg Prinz von Hohenzollern. *FABERGE; The Imperial Eggs*. Prestel (1990). ASIN B000YA9GOM
* Lowes, Will. *Fabergé Eggs: A Retrospective Encyclopedia*. Scarecrow Press (2001) 
* Snowman, A Kenneth. *Carl Faberge: Goldsmith to the Imperial Court of Russia*. Gramercy (1988) 

## Արտաքին հղումներ
* Яйцо пасхальное с моделью яхты «Штандарт» на kreml.ru
* Description at wintraecken.nl
* Կայսերական ձվերը Կրեմլում

Կատեգորիա:1909 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Սալի Ռայդ

**Սալի Քրիստեն Ռայդ**, (, ),   ամերիկացի տիեզերագնաց,  առաջին կինը Ամերիկայում, որը  1983 թվականին եղել է տիեզերքում։ Ռայդը  նաև հանդիսանում է աշխարհի երրորդ կին տիեզերագնացը և  ԱՄՆ-ի ամենաերիտասարդ կին տիեզերագնացը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականի մայիսի 26-ին, Լոս Անջելեսում։ 1973 թվականին ավարտել է Սթենֆորդի համալսարանը՝ ստանալով  ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան, 1957 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1978 թվականին՝  աստրոֆիզիկայի գիտությունների դոկտորի գիտական կոչում։

Ռայդը եղել է 8000 մարդկանցից մեկը, որը  արձագանքել է  թերթի հայտարարությանը՝  տիեզերական ծրագրի թեկնածուներ հավաքագրելու մասին։ 1978 թվականին  ՆԱՍԱ-ի կողմից ընտրվել է տիեզերագնաց։

Ռայդը ամերիկացի առաջին կին տիեզերագնացն է, որը 1983 թվականի հունիսի 18-ին «Չելենջեր» STS-7 անձնակազմի առաքելության ժամանակ  եղել է  տիեզերքում։

Երկրորդ թռիչքը տեղի է ունեցել 1984 թվականին, «Չելենջեր» STS-41G թռիչքի ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ նա  տիեզերքում եղել է  ավելի քան 343 ժամ։

Չելենջեր տիեզերանավի աղետի պատճառով Ռայդը դադարեցրել է իր ութամսյա ուսուցողական ծրագիրը՝  նախատեսված  երրորդ թռիչքի համար և ընդգրկվել  նախագահական հանձնաժողովի կողմից ստեղծված խմբի մեջ՝ վթարի պատճառներն ուսումնասիրելու համար։ Ռայդը  հանձնել է  հանձնաժողովի անդամ, գեներալ Կուտինին տեղեկություն՝  պինդ վառելիքային արձակման արագացուցիչների թերության հետ կապված, որն էլ իր հերթին այն հանձնել է  ֆիզիկոս Ռիչարդ Ֆեյնման, վերջինս  էլ հաստաստել է վթարի պատճառը։

Հետաքննությունն ավարտելուց հետո Ռայդը հրավիրվել է Վաշինգտոնի ՆԱՍՍԱ-ի գրասենյակ՝  ղեկավարելու  ռազմավարական պլանավորման կազմակերպության գործունեությունը, հեղինակել է զեկույց՝  «Ամերիկայի առաջնորդությունը և ապագան» տիեզերքում վերնագրով։
Սալի Ռայդը  տիեզերքի մասին մի շարք մանկական գրքերի հեղինակ է։

Սալի  Ռայդի անունն ընդգրկվել է   ԱՄՆ-ի տիեզերագնացների փառքի սրահում։

Մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 23֊ին Սան-Դիեգոյում՝ (Կալիֆոռնիա) իր տանը, կյանքի 62-րդ տարում՝ ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքից։

Նրա մահախոսականում առաջին անգամ  նշվել է այն մասին, որ նա եղել  է լեսբուհի և 27 տարի ապրել է իր կնոջ՝ Տեմ Օշոնեսսու հետ (միաժամանակ, 1982-1987 թվականներին նա պաշտոնապես ամուսնացած է եղել Սթիվեն Ալան Հոուլիի հետ, որը եղել է ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց)։

ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման ցավակցական հեռագիր է հղել Սալի Ռայդի մահվան կապակցությամբ, նրան անվանել է ազգային հերոս և  նշել, որ Սալիի կյանքը մեզ ցույց է տվել, որ մեր հնարավորություններն անսահման են։

2013 թվականի մայիսի 20-ին  Ջոն Քենեդու անվան կատարողական արվեստի կենտրոնում տեղի  է ունեցել ազգային արարողություն՝   Սալի Ռայդի պատվին։ Արարողության ժամանակ Օբաման Ռայդին շնորհել է Ազատության նախագահական մեդալ, որն ԱՄՆ-ի բարձրագույն քաղաքացիական պարգևներից մեկն է։ Մեդալը հանձնվել է Տեմ Օշոնեսսուին, նույն թվականի նոյեմբերի 20-ին, Սպիտակ տանը տեղի ունեցած արարողության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Первая американка в космосе
*Салли Райд

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Սյունաշար (Ֆաբերժեի ձու)

**«Սյունաշար»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1910 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։ Այն նվիրված է արքայազն Ալեքսեյի երկար սպասված ծննդյանը։

Այսօր «Սյունաշար» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Եղիսաբեթ II թագուհու Թագավորական հավաքածուում (Միացյալ Թագավորություն)։

## Դիզայն
«Սյունաշար» կայսերական ոսկերչական ձուն իրենից ներկայացնում է յուրօրինակ այլաբանություն՝ սիրո տաճար (սյունաշար), որտեղ աղավնիների զույգը խորհրդանշում է կայսերական զույգին, քերովբեները՝ կայսեր չորս աղջիկներին՝ Օլգա, Տատյանա, Մարիա և Անաստասիա, իսկ Էրոսը՝ նորածին Ալեքսեյին։ Ձուն պատրաստված է բովենիտից, ոսկուց, արծաթից, պլատինից, զարդարված է ադամանդներով և բաց վարդաճերմակ էմալով։ Ոսկերչական ձուն երեսապատված է շողշողուն վարդաճերմակ էմալի շերտով։ Վերին հատվածում տեղադրված է ժամացույցի օղակաձև թվատախտակը, որի թվերը ադամանդակուռ են։ Զատկական ձվի գագաթը պսակված է ոսկեձույլ Էրոսի արձանիկով։ Չորս քերովբեները պատրաստված են ոսկեջրած արծաթից, որոնք միմյանց են միացված ոսկուց պատրաստած ծաղկաշղթաներով։ Պլատինից պատրաստած երկու աղավնիները տեղադրված են սյունաշարի ներսում։ Ժամացույցի թվատախտակը պտտվում է, իսկ ժամանակը ցույց է տալիս անշարժ ամրացված սլաքը։

## Անակնկալ
Քանի որ «Սյունաշար» կայսերական ոսկերչական ձուն իրենից ներկայացնում է աշխատող մեխանիկական ժամացույց, չի պարունակում անակնկալ։ Անշարժ ադամանդակուռ սլաքը ցույց է տալիս ժամը, երբ պտտվում թվատախտակը։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային է նվիրել 1910 թվականի Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1927 թվականին ձուն վաճառում են Էմանուել Սնոումանին՝ Լոնդոնից։ 1929 թվականին ձուն ձեռք է բերում Միացյալ Թագավորության արքա Գեորգ V-ը և նվիրում կնոջը՝ Մարիա Թեքցի թագուհուն։ Վերջիններից ձուն ժառանգություն է հասնում Եղիսաբեթ II-ին։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Images of the Colonnade Egg, Buckingham Palace Royal Fabergé exhibition (Flickr).
*A detailed article on the 'Colonnade' egg from wintraecken.nl

Կատեգորիա:1910 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Աբրահամ Վան Հելսինգ

**Աբրահամ Վան Հելսինգ**, Բրեմ Սթոքերի «Դրակուլա» վեպի և դրա բազմաթիվ էկրանավորումների հերոս։ Բժիշկ, փիլիսոփա-մետաֆիզիկ, օկուլտականության փորձագետ։

Վեպի սկզբում (Ջոնաթան Հարքերի՝ Տրանսիլվանիայում լինելու ժամանակահատվածը) պրոֆեսոր Վան Հելսինգը գտնվում է Ամստերդամում։ Բժիշկ Սյուարդի խնդրանքով ժամանել է Լյուսի Վեստենրի հետազոտության համար, ներկայացվել է որպես «գաղտնի հիվանդությունների փորձագետ»։ Հենց Աբրահամ Վան Հելսինգն է Լյուսիի «հիվանդության» մեջ տեսնում վամպիրի խայթոցը։ Բժիշկն անում է ամեն ինչ խեղճ Լյուսիի մարմնի և հոգու փրկության համար։

Ամերիկացի կրոնագետ, «Վամպիրների հանրագիտարանի» հեղինակ Ջոն Գորդոն Մելթոնը որպես Վան Հելսինգի հնարավոր նախատիպ դիտարկում է հունգարացի պատմաբան Արմին Վամբերիին, որը ազդեցություն է ունեցել Սթոքերի վրա Հունգարիայի մասին պատմություններով և գրքով։

## Դերակատարներ
* Էդվարդ Վան Սլոուն – «Դրակուլա» (1931), «Դրակուլայի աղջիկը» (1936)
* Փիթեր Քուշինգ – «Դրակուլա» (1958), «Դրակուլայի հարսնացուները» (1960)
* Հերբերտ Լոմ – «Կոմս Դրակուլա» (1970)
* Նայջլ Դևենփորթ – «Դրակուլա» (1973)
* Ֆրենկ Ֆինլեյ – «Կոմս Դրակուլա» (հեռուստասերիալ, 1977)
* Լոուրենս Օլիվիե – «Դրակուլա» (1979)
* Էնթոնի Հոփքինս – «Դրակուլա» (1992)
* Մել Բրուքս – «Դրակուլա, մահացած և դրանից գոհ» (1995)
* Քրիստոֆեր Պլամմեր – «Դրակուլա 2000» (2000)
* Հյու Ջեքման – «Վան Հելսինգ» (2004)
* Կասպեր Վան Դին – «Դրակուլա 3000» (2004)
* Պիեռ Ֆլին – «Dracula: entre l’Amour et la Mort» (2005) –  բրունո Պելետյեի քվեբեկյան մյուզիքլը Բրեմ Սթոքերի վեպի մոտիվներով
* Դևիդ Սուշե – «Դրակուլա» (2006)
* Ուվե Կրյոգեր – «Dracula das musical» (2007)
* Էմերիկ Ռիբո – «Dracula. L`amour plus fort que la mort» (2011) – ֆրանսիական մյուզիքլ Բրեմ Սթոքերի վեպի մոտիվներով
* Ռութգեր Հաուեր – «Դրակուլա 3D» (2012)
* Թոմաս Քրեչման – «Դրակուլա» (հեռուստասերիալ, 2013)

## Այլ
* «Հելսինգ» () կազմակերպության անվանումը նույնանուն մանգայից ձևավորվել է վամպիրների որսորդի ազգանունի () և անգլերեն «Դժոխք» բառի () միաձուլմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական հերոսներ
Կատեգորիա:Հորինված հանճարներ
Taki Taki

**«Taki Taki»,** ֆրանսիացի երաժիշտ DJ Snake-ի երգը՝ ձայնագրված ամերիկացի երգչուհի Սելենա Գոմեսի, պուերտոռիկացի երգիչ Օսունայի և ամերիկացի հիփ-հոփ երգչուհի Քարդի Բիի մասնակցությամբ։ Սինգլը թողարկվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։ Երգի համար թողարկված տեսահոլովակը դարձել է այն տասը տեսահոլովակներից մեկը, որոնք հավաքել են 100 միլիոն դիտում ռեկորդային ժամանակահատվածում։

## Երգացանկ
* **Թվային ներբեռնում**
# «Taki Taki» — 3:32

* **CD սինգլ**
# «Taki Taki» — 3:33
# «Magenta Riddim» — 3:15

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատոմթյուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:Սելենա Գոմեսի երգեր
Կատեգորիա:Քարդի Բիի սինգլներ
Դափնի (Ֆաբերժեի ձու)

**«Դափնի»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1911 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։ Ձուն հայտնի է նաև «*Նարնջի ծառ*» անունով։

Այսօր «Դափնի» ոսկերչական կայսերական ձուն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆաբերժեի թանգարանում (Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան) և պատկանում է Վիկտոր Վեկսելբերգի ֆոնդին։

## Դիզայն
«Դափնի» կայսերական ոսկերչական ձուն պատրաստված է ոսկուց, պատված է կանաչաճերմակ էմալով։ Զարդարված է նեֆրիտով, ադամանդով, սուտակով, մեղեսիկով, մարգարիտով և սպիտակ օնիքսով։ Ոսկերչական ձուն իրենից ներկայացնում է նեֆրիտե ծառ՝ խճճված ճյուղերով, որոնք զարդարված է թանկագին քարերով, իսկ դրանք արված են, որ ստեղծվի պտուղների տպավորություն։

## Անակնկալ
«Դափնի» ոսկերչական կայսերական ձվի անակնկալը մեխանիկական երգեցիկ թռչունն է, որը կարողանում է շարժել գլուխը, բացել կտուցը, երգել և թափահարել թևերը։ Շարժումները ապահովում է հատուկ լարովի մեխանիզմը, որը տեղադրված է ծառի սաղարթի մեջ։ Ծառի գագաթին տեղադրված ցանցկեն կափարիչից տակից է հայտնվում  թռչնակը, երբ ճյուղերի արանքում թաքցրած հատուկ լծակն են սեղմում։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Դափնի» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1911 թվականին՝ Զատկի տոնին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1927 թվականին ձուն վաճառում են Էմանուել Սնոումանին՝ Լոնդոնից։ 1965 թվականին ձուն փոխելով մի շարք սեփականատերեր, հայտնվում է Ֆորբսի մոտ։

2004 թվականին Նյու Յորքի Սոթբիս աճուրդի տանը ձուն գնում է ռուս միլիարդատեր Վիկտոր Վեկսելբերգը և վերադարձնում հայրենիք։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте музея 

Կատեգորիա:1911 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Վեկսելբերգի հավաքածու
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Արջութաթ

**Արջութաթ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագածի լեռևահամակարգի հարավ-արևլյան մասում, Նիգատուն գյուղից 1,5 կմ արևմուտք։ Բարձրություն 2096 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Նախրատափ

**Նախրատափ**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հյուսիս-արևելք մասում, Սալվարդ գյուղից 3 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2512 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ավասիմա

thumb|250px|thumbtime=0:22|Ամառը կղզում
**Ավասիմա** (), ճապոնական կղզի, գտնվում է Ճապոնական ծովի արևելյան հատվածում։ Հանդիսանում է Նիիգաթա պրեֆեկտուրայի մի մասը։ Վարչականորեն այն պատկանում է Ավասիմաուրա գյուղին, որն էլ զբաղեցնում է կղզու ամբողջ մակերեսը։

2008 թվականի հունվարի 1-ին կղզու մակերեսը կազմում էր 9.68կմ², բնակչությունը՝ 412 մարդ, բնակչության միջին խտությունը՝ 41.785 մարդ/կմ²։

Կղզու ամենաբարձր կետը Կոսիբա լեռն է ), որի բարձրությունը 265.3 մետր է։

Բնակչությունը տեղակայված է կղզու արևելքում Ութիուրայի(ճապ.՝ 内浦) շրջանում և արևմուտքում՝ Կամատանիի(ճապ.՝ 釜谷) շրջանում։

Կղզում աճում են կաղնի, սոճի, սղոցի, լիաններ, հնդկեղեգ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Awashima Lighthouse - 粟島灯台 - panoramio.jpg
Պատկեր:Awaline Kirara 21-Apr-2018.jpg
Պատկեր:Wild Horse Statue (in Awashima) - 野生の馬（粟島浦村） - panoramio.jpg
Պատկեր:Uchiura.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կղզիներ
Աքլորաքար

**Աքլորաքար**, լեռ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Քասաղ գետի ձախափնյակում, Սաղմոսավան գյուղից 4,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2511 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Նապաստակ (լեռ)

**Նապաստակ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Սևանի լեռներում, Ծափաթաղ գյուղից 4,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2679 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Նավսալեռ

**Նավսալեռ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռնաշղթայում, Ծավ գյուղից 4,5 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2370 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Նավսաքար

**Նավսաքար**, *Նավսա լեռ*, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռների արևելյան ճյուղավորություններում, Ծավ գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 1949 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ֆիլ Չենյե

**Ֆիլիպ «Ֆիլ» Չենյե** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է խաղարկողի դիրքում։ Սովորել է Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1971 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Բալտիմոր Բուլեթս» ակումբի կողմից՝ 4-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Կեպիտալ / Վաշինգտոն Բուլեթս», «Ինդիանա Փեյսերս» և «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ 1977/1978 թվականների մրցաշրջանի ժամանակ Չենյեն Վաշինգտոնի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Երեք անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1974-1975, 1977)։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի մեջ (1975)։ 1972 թվականին ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի մեջ։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 578 խաղ, որոնցում հավաքել է 9931 միավոր (17,2 մ/խ), կատարել է 2063 անդրադարձ, 1742 փոխանցում, 345 խլում և 1023 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Նավիկ (լեռ)

**Նավիկ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնահամակարգում, Որոտան գետի աջափնյակում, Աղվանի գյուղից 1,5 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 1943 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Նավիկ (այլ կիրառումներ)

**Նավիկ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Նավիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում,
* Նավիկ, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնահամակարգում։
Նեղոցի լեռնաշղթա

**Նեղոցի լեռնաշղթա** կամ *Նեղոցի լեռներ*, լեռնաշղթա Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնահամակարգում, Աճանան գետի ձախափնյակում, Վերին Խոտանան գյուղից 4,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ամենաբարձր գագաթը՝ Աճանան (2393 մ), երկարությունը՝ 2 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Բարգուշատի լեռնաշղթա