Նիկոլաս Մադուրոյի և Սիլիա Ֆլորեսի դեմ դատավարություն

**Նիկոլաս Մադուրոյի և Սիլիա Ֆլորեսի դեմ դատավարություն,** Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի և նրա կնոջ՝ Սիլիա Ֆլորեսի դատավարությունը Միացյալ Նահանգներում, որը, ըստ ԱՄՆ պաշտոնյաների, սկսվելու է 2026 թվականի հունվարի 3-ին՝ Վենեսուելայում ԱՄՆ ռազմական գործողությունից և Մադուրոյի բռնի ձերբակալությունից հետո: Մադուրոն տեղափոխվել է Բրուքլինի կալանավայր՝ Նյու Յորքի Հարավային շրջանի դաշնային շրջանային դատարանում թմրանյութերի և զենքի մաքսանենգության մեղադրանքով դատավարությանը սպասելու համար։

## Նախապատմություն

2015 թվականին Բարաք Օբամայի վարչակազմը Վենեսուելան հայտարարել է ազգային անվտանգության սպառնալիք և առաջին պատժամիջոցները կիրառել է նրա պաշտոնյաների դեմ՝ սկսելով Նիկոլաս Մադուրոյի կառավարության վրա ճնշման քաղաքականություն։ Այդ քաղաքականությունը աստիճանաբար խստացվել է, պատժամիջոցների ռեժիմը՝ ընդլայնվել, և 2019 թվականին ԱՄՆ-ն հրաժարվել է ճանաչել Մադուրոյի լեգիտիմությունը ընտրություններից հետո՝ փոխարենը աջակցելով ընդդիմության առաջնորդ Խուան Գուայդոյին։ 2020 թվականին Մադուրոն ինքը մեղադրվել է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ։ 2024 թվականին վերընտրվելուց հետո Վաշինգտոնը կրկին հրաժարվել է ճանաչել արդյունքները՝ շարունակելով ռեժիմի քաղաքական և տնտեսական մեկուսացման իր քաղաքականությունը։ Ամենախիստ միջոցառումները ընդունվել են 2025 թվականին, երբ Դոնալդ Թրամփը վերադարձել է Սպիտակ տուն, ով զգալիորեն խստացրել է պատժամիջոցները և ռազմական ճնշումը Մադուրոյի նկատմամբ։ Այդ քարոզարշավի շրջանակներում Թրամփի վարչակազմը լատինաամերիկյան թմրամիջոցների կարտելները (ներառյալ Վենեսուելայի ղեկավարության հետ կապված «Արևների կարտելը») ճանաչել է որպես ահաբեկչական կազմակերպություններ, բացահայտորեն մեղադրել է Մադուրոյին թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունը ղեկավարելու մեջ և նրա ձերբակալմանը օժանդակելու համար պարգևատրումը բարձրացրել է մինչև 50 միլիոն դոլար։ Կարտելների դեմ պայքարի պատրվակով Վենեսուելայի ափերին տեղակայվել է նշանակալի ռազմածովային ուժեր, այդ թվում՝ էսկադրիլային նավեր, միջուկային սուզանավ, կառավարվող հրթիռային հածանավ և դեսանտային նավեր։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ն սկսել է հարվածել միջազգային ջրերում գտնվող «նարկոտեռորիստական» համարվող նավերին։ 2026 թվականի հունվարի 3-ին Դոնալդ Թրամփը հայտարարել  Վենեսուելայում գործողության և Մադուրոյի ու նրա կնոջ ձերբակալության մասին։

## Կալանավորում և հայտարարություններ առաջիկա դատավարության վերաբերյալ
2026 թվականի հունվարի 3-ին՝ ԱՄՆ ռազմական գործողության մեկնարկից հետո, նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Նիկոլաս Մադուրոն և նրա կինը «ձերբակալվել և երկրից դուրս են բերվել» ԱՄՆ հետախուզական գործակալությունների կողմից։

Դրան հաջորդել են բարձրաստիճան ամերիկացի քաղաքական գործիչների հայտարարությունները սպասվող դատավարության վերաբերյալ.

* Սենատոր Մայք Լին սոցիալական ցանցերում հայտարարել է, որ, ըստ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի, «Նիկոլաս Մադուրոն ձերբակալվել է ԱՄՆ զինված ուժերի կողմից՝ Միացյալ Նահանգներում քրեական մեղադրանքներ առաջադրելու համար»։
* Պետքարտուղարի տեղակալ Քրիստոֆեր Լանդաուն ասել է. «Հիմա նա վերջապես կկանգնի արդարադատության առջև իր հանցագործությունների համար»։
* ԱՄՆ գլխավոր դատախազ Պեմ Բոնդին սոցիալական ցանցերում հայտարարության մեջ հայտարարել է, որ Նիկոլաս Մադուրոյին և նրա կնոջը՝ Սիլիա Ֆլորեսին, պաշտոնապես մեղադրանք է առաջադրվել այս գործով, որը կլսվի Նյու Յորքի Հարավային շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարանում։ Նրանք մեղադրվում են «նարկոտեռորիզմ կատարելու դավադրության, կոկաին ներմուծելու դավադրության, գնդացիրների և պայթուցիկ սարքերի պահման, ինչպես նաև գնդացիրներ և պայթուցիկ սարքեր պահելու դավադրության մեջ՝ ընդդեմ Միացյալ Նահանգների»։ Բոնդին հայտարարել է, որ նրանք «շուտով ամերիկյան դատարաններում կբախվեն ամերիկյան արդարադատության ողջ ուժին ամերիկյան հողի վրա» և շնորհակալություն է հայտնել նախագահ Թրամփին և զինվորականներին գործողությունն իրականացնելու համար։

Սենատոր Լին նաև պարզաբանել է, որ, ըստ Ռուբիոյի, Մադուրոյի կալանավորմամբ «(Վենեսուելայում) որևէ հետագա գործողություն չի ձեռնարկվելու»։

Հունվարի 3-ի երեկոյան մամուլի ասուլիսում Դոնալդ Թրամփը պնդել է, որ Մադուրոն անձամբ է ղեկավարել «վտանգավոր կարտել դե լոս Սոլեսը»։

## Մեղադրական եզրակացություն
Նիկոլաս Մադուրոյի և մյուս մեղադրյալների դեմ մեղադրանքը հրապարակվել է ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության կայքում։ Այնտեղ նշվում է, որ վերջին 25 տարիների ընթացքում Վենեսուելան միտումնավոր վերածվել է «նարկոպետության» և դարձել է Կոլումբիայից Միացյալ Նահանգներ կոկաինի ապօրինի շրջանառության խոշոր կենտրոն։ «Նիկոլաս Մադուրո Մորոսը և նրա մերձավոր շրջապատը ավելի քան 25 տարի համակարգված կերպով Վենեսուելան վերածել են նարկոպետության և համագործակցել են աշխարհի ամենադաժան թմրավաճառական կարտելներից և ահաբեկչական կազմակերպություններից մի քանիսի հետ», - ասվում է մեղադրական եզրակացության մեջ։ «Նիկոլաս Մադուրո Մորոսը և նրա մերձավոր շրջապատը ավելի քան 25 տարի համակարգված կերպով Վենեսուելան վերածել են նարկոպետության և համագործակցել են աշխարհի ամենադաժան թմրավաճառական կարտելներից և ահաբեկչական կազմակերպություններից մի քանիսի հետ», - ասվում է մեղադրական եզրակացության մեջ: Փաստաթղթում նշվում է, որ տարեկան 200-250 տոննա կոկաին է անցել Վենեսուելայով, և որ դավադրության ընթացքում տեղափոխվել են հազարավոր տոննա թմրանյութ: Մեղադրանքի կողմի պնդմամբ՝ դրան մասնակցել են ինքը՝ Մադուրոն, նրա նախարարները, Մադուրոյի կինն ու որդին: Նրանք, իբր, օգտագործել են բանակը, ոստիկանությունը, կառավարական գործակալությունները, դիվանագիտական ​​անձնագրերը և հատուկ նախագահական անգարները, այդ թվում՝ Մայկետիա օդանավակայանում, թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունը թաքցնելու և կազմակերպելու համար: Ենթադրվում է, որ երբ Նիկոլաս Մադուրոն արտաքին գործերի նախարար էր, նա օգնել է թմրանյութերի առևտրով զբաղվողներին դիվանագիտական ​​անձնագրեր տրամադրել և կազմակերպել «դիվանագիտական ​​թռիչքներ»՝ Մեքսիկայից կանխիկ գումար դուրս բերելու համար: Նրա որդին, ըստ մեղադրանքի, ստացել է հատուկ կառավարական պաշտոն և օգտագործել է PDVSA պետական ​​նավթային ընկերությանը պատկանող ինքնաթիռները կոկաին տեղափոխելու համար՝ պնդելով, որ այդ ինքնաթիռները «կարող են թռչել ամենուր, նույնիսկ դեպի Միացյալ Նահանգներ»։ Մասնավորապես, ենթադրվում է, որ 2006 թվականին Վենեսուելայի զինված ուժերի օգնությամբ ավելի քան 5,5 տոննա կոկաին է բեռնվել նախագահական անգար և ուղարկվել Մեքսիկա։ Նաև ենթադրվում է, որ Նիկոլաս Մադուրոյի կինը՝ Սիլիա Ֆլորեսը, հարյուր հազարավոր դոլարների կաշառք է ստացել նման չվերթները կազմակերպելու համար։ Մեղադրյալների ցուցակում, բացի Նիկոլաս Մադուրոյից և նրա կնոջից, ընդգրկված են նրա որդին՝ Նիկոլաս Մադուրո Գուերան, ինչպես նաև Վենեսուելայի Ներքին գործերի ներկայիս նախարար Դիոսդադո Կաբելլո Ռոնդոնը, նրա նախորդը՝ Ռամոն Ռոդրիգես Չաչինը և Հեկտոր Ռուստենֆորդ Գերերո Ֆլորեսը, որը գլխավորում է «Տրեն դը Արագուա» խումբը։ Նրանք բոլորն էլ մեղադրվում են չորս քրեական գործով, այդ թվում՝ «նարկոտեռորիզմի դավադրության» կազմակերպման և Միացյալ Նահանգներ կոկաինի մաքսանենգության մեջ։ Նրանք նաև մեղադրվում են թմրանյութերի սինդիկատների գործունեությունը սատարելու համար զենք և պայթուցիկ սարքեր անօրինական կերպով պահելու և օգտագործելու մեջ։.

## Նախնական դատական ​​նիստ

2026 թվականի հունվարի 5-ին, երկուշաբթի օրը, Նյու Յորքի Հարավային շրջանի դաշնային շրջանային դատարանում տեղի ունեցավ առաջին դատական ​​նիստը։ Վենեսուելայի առաջնորդը չընդունեց իր մեղքը բոլոր չորս կետերով, իսկ նրա կինը՝ Սիլիա Ֆլորեսը, նույնպես չի ընդունել  իր մեղքը իրենց առաջադրված մեղադրանքներով։ Նիկոլաս Մադուրոն հայտարարել է. «Ես անմեղ եմ։ Ես պարկեշտ մարդ եմ։ Ես դեռևս իմ երկրի նախագահն եմ... Ես Վենեսուելայի նախագահն եմ և ինձ համարում եմ ռազմագերի։ Ինձ գերի են վերցրել Կարակասում գտնվող իմ տանը»։ Նրա կինը նույնպես մեղավոր չի ճանաչվել։ Դատավորը համաձայնվել է թույլատրել Մադուրոյին այցելել Վենեսուելայի հյուպատոսական պաշտոնյաներին։ Պաշտպանությունը նշել է, որ Սիլվիա Ֆլորեսը, հնարավոր է, կողոսկրերի կոտրվածք է ստացել ամերիկյան ուժերի կողմից գերի վերցնելու ժամանակ, և որ Մադուրոն ունի առողջական խնդիրներ, որոնք պահանջում են ուշադրություն։ Դատավորը հաջորդ դատական ​​նիստը նշանակել է 2026 թվականի մարտի 17-ին և մեղադրյալներին կալանավորել է, ինչը Մադուրոն և նրա կինը չեն վիճարկել։

## Մասնագետների ​​​​գնահատականներ
Տեխասի տեխնոլոգիական համալսարանի ռազմական իրավունքի և քաղաքականության կենտրոնի ղեկավար և ԱՄՆ բանակի նախկին ավագ իրավական խորհրդատու Ջեֆրի Քորնն ասել է, որ չնայած նա կարծում է, որ ռազմական գործողությունը «հավանական իրավական արդարացում» չունի, Մադուրոն չի կարողանա խուսափել ԱՄՆ-ում դատավարությունից՝ հղում անելով իր գերեվարման փաստին։ Նա նշել է, որ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի մի շարք որոշումներ, որոնք թվագրվում են 19-րդ դարի վերջերին, հստակեցնում են. «Դուք չեք կարող պնդել, որ ձեզ առևանգել են, ուստի դատարանը չպետք է որևէ իշխանություն ունենա ձեր նկատմամբ»։ Հարվարդի իրավաբանական դպրոցի պրոֆեսոր և Ջորջ Բուշ կրտսերի վարչակազմի օրոք Արդարադատության նախարարության իրավաբանական խորհրդատուի գրասենյակի նախկին ղեկավար Ջեք Գոլդսթոունը մատնանշել է 1990 թվականին գերի վերցված Պանամայի առաջնորդ Մանուել Նորյեգայի նախադեպը և նշել է, որ դատարանները պաշտպանել են կառավարության իրավունքը՝ նրան դատելու, չնայած առգրավման օրինականության վերաբերյալ նմանատիպ վեճերին։

Ատլանտյան խորհրդի ռազմավարական դատավարության նախագծի ավագ իրավաբան Սելեստե Կմիոտեկը բացահայտ հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի կողմից Վենեսուելայի վրա կատարված հարվածները միջազգային իրավունքի համաձայն անօրինական էին։ Նա պնդել է, որ գործողությունը չի համապատասխանում ինքնապաշտպանության չափանիշներին և համապատասխանում է ագրեսիայի ակտի սահմանմանը։ Նա նաև նշել է, որ որպես պետության գործող ղեկավար՝ Մադուրոն ունի լիակատար անձնական անձեռնմխելիություն օտարերկրյա դատարանների իրավասությունից, և այդ անձեռնմխելիությունը պետք է կիրառվի անկախ այլ երկրների կողմից նրա լեգիտիմության ճանաչումից։

Ջիմի Գուրուլեն, նախկին դաշնային դատախազ և այժմ Նոթր Դամի համալսարանի իրավագիտության պրոֆեսոր, կանխատեսել է, որ Մադուրոյի դատավարությունը կարող է սկսվել միայն 2027 թվականին: Նա ակնկալում է, որ պաշտպանությունը կվիճարկի դատարանի իրավասությունը՝ հղում անելով միջազգային իրավունքի խախտումներին, և կբարձրացնի պետության ղեկավարի քրեական հետապնդումից անձեռնմխելիության հարցը, ինչը կհանգեցնի երկարատև նախնական լսումների և ապելյացիաների։

## Տես նաև
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2026 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2026 Վենեսուելայում
Կատեգորիա:2026 իրավունքում