«Վրիժառուներ։ Անվերջության պատերազմ» և «Վրիժառուներ։ Վերջնախաղ» ֆիլմերի ստեղծում

«Վրիժառուները։ Անվերջության պատերազմ» և «Վրիժառուները 4», ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմեր՝ նկարահանված ռեժիսորներ Էնթոնի և Ջո Ռուսոների կողմից և հիմնված Marvel Comics հրատարակչության՝ սուպերհերոսներ Վրիժառուների արկածների մասին պատմող կոմիքսների վրա։ Ֆիլմերը նախորդ՝ 2012 և 2015 թվականների էկրանավորումների սիքվելներն են և Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի 19-րդ և 22-րդ ֆիլմերը համապատասխանաբար։

Նախորդ ֆիլմերի ստեղծման ժամանակ Marvel Studios-ն սկսել է աշխատել այդ երկերգության վրա՝ ներառելով Անվերջության քարերը և ձեռնոցը։ Քասթինգն սկսվել է 2013 թվականի սկզբին, երբ Ռոբերտ Դաունի կրտսերը (Թոնի Սթարք/ Երկաթե մարդ) պայմանագիր է ստորագրել ստուդիայի հետ։ Մեկ տարի անց ֆիլմերը ներկայացվել են «Վրիժառուները․ Անվերջության պատերազմ՝ Մաս 1» և «Վրիժառուները․ Անվերջության պատերազմ՝ Մաս 2» խորագրերով։ Ռուսո եղբայրները, Մարկուսը և Մաքֆիլին նախագծին միացել են 2015 թվականի սկզբին։ 2016 թվականի հուլիսին Marvel-ն առաջին ֆիլմը վերանվանել է «Վրիժառուները․ Անվերջության պատերազմ», նշվել է, որ երկրորդ մասի անունը կհրապարակվի ավելի ուշ։

Ֆիլմերը զուգահեռաբար նկարահանել են Pinewood Studios-ում, որը գտնվում է Ջորջիա նահանգի Ֆեյետ շրջանում։ «Անվերջության պատերազմ»-ի արտադրությունն սկսվել է 2017 թվականի հունվարի 23-ին և ավարտվել հուլիսի 14-ին։ Չորրորդ մասի նկարահանումներն անցկացվել են 2017 թվականի օգոստոսի 10-ից մինչև 2018 թվականի հուլիսի 14-ը։ Տեսարաններն ամբողջությամբ նկարահանվել են IMAX 2D թվային տեսախցիկներով, որ ստեղծվել են Arri-ի հետ համատեղ։ Industrial Light & Magic, Framestore, Method Studios, Weta Digital, Double Negative (VFX), Cinesite, Digital Domain, Rise, Lola VFX և Perception ընկերությունները մասնացել են ունեցել ֆիլմի վիզուալ էֆեկտների ստեղծմանը։

«Վրիժառուները․ Անվերջության պատերազմ» ֆիլմը թողարկվել է 2018 թվականի ապրիլի 27-ին, իսկ սիքվելի՝ «Վրիժառուները 4» ֆիլմի պրեմիերան նշանակված է 2019 թվականի մայիսի 3-ին։

## Մտահղացում
Սկսած վաղ էկրանավորումներից՝ Marvel Studios-ն սկսել է նախապատրաստել Վրիժառուների մասին նոր ֆիլմի ստեղծումը Ջիմ Սթարլինի The Infinity Gauntlet կոմիքսների շարքի հիման վրա՝ ներմուծելով հզոր Անվերջության քարերը՝ որպես Մաքգաֆիններ, Տիեզերքի քարը (Տեսարաքտ)՝ «Կապիտան Ամերիկա․ Առաջին վրիժառուն» ֆիլմում, Խելքի քարը (Վիժենի ճակատին, որը նախկինում եղել է Լոկիի գավազանի մեջ) «Վրիժառուները» ֆիլմում, Իրականության քարը (Եթեր) «Թոր։ Մռայլ աշխարհը» ֆիմում, Ուժի քարը (Ոլորտ) «Գալակտիկայի պահապանները» ֆիլմում և Ժամանակի քարը (Ագամոթոյի աչք) «Բժիշկ Սթրենջ (ֆիլմ)Բժիշկ Սթրենջ» ֆիլմում։ Դրանից բացի, Անվերջության ձեռնոցը, որը նախատեսված է քարերը մեկտեղելու համար, կարճ ժամանակով նկատվել է «Վրիժառուները․ Ալտրոնի դարաշրջանը» ֆիլմում․ ձեռնոցը գտնվում է Թանոսի ձեռքին, որը կոմիքսներում փորձում էր ձեռք բերել այն։ Նկատվել է ևս մեկ Ձեռնոց «Թոր» և «Թոր։ Ռագնարյոկ» ֆիլմերում, բայց պարզվել է, որ այն կեղծ է։ Շատ երկրպագուներ սպասում էին, որ Թանոսը կդառնա անտագոնիստ «Վրիժառուների» երկրորդ մասում, որովհետև նա կարճ ժամանակով հայտնվել էր առաջին մասի վերջում, բայց առաջին երկու մասերի սցենարիստ և ռեժիսոր Ջոս Ուիդոնը բացատրել է, որ «*Թանոսը շատ հզոր է, նրան չի կարելի պարզապես ներկայացնել և միանգամից հաղթել։ Ինչպես կոմիքսներում, նա էլի պետք է ինտրիգներ հյուսի ամբողջ տիեզերքում, որոնք տանում են դեպի մեծ եզրափակում*»։

Marvel Studios-ի նախագահ և պրոդյուսեր Քևին Ֆայգին ասել է, որ «Սև Հովազ» ֆիլմի իրադարձությունները ազդեցություն կունենան «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմի վրա Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի երրորդ շրջանում, ինչպես և «Թոր։ Ռագնարյոկ»։ Երկերգությունը բնութագրվել է որպես այն ամենի հանգուցալուծում, ինչը տեղի էր ունեցել Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքում առաջին «Երկաթե մարդուց» սկսած և կհանգեցնի որոշ սյուժետային գծերի ավարտի, իսկ որոշ առումով՝ նոր իրադարձությունների սկզբի։

[thumb|left|[Ջոշ Բրոլինն Անվերջության ձեռնոցով San Diego Comic-Con-ում 2014 թվականին]]
2013 թվականի հունիսին Ռոբերտ Դաունի կրտսերը՝ Թոնի Սթարքի/Երկաթե մարդուն մարմնավորող դերասանը, պայմանագիր է ստորագրել Վիրժառուների մասին պատմող երրորդ ֆիլմում նկարահանվելու համար, իսկ Ջոշ Բրոլինը պայմանագիր է կնքել ստուդիայի հետ Թանոսի դերի համար հաջորդ տարվա մայիսին։ 2014 թվականի հուլիսին Ֆայգին հայտարարել է, որ կան որոշ պատկերացումներ այն մասին, թե ինչ է Marvel-ը ցանկացել տեսնել «Վրիժառուները 3»-ում, և որ Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի նախորդ ֆիլմերի դերասաններն ունեն պայմանագրեր նկարահանումների համար։ 2014 թվականի սեպտեմբերին Ջերեմի Ռեները, որ մարմնավորում է Քլինթ Բարտոն / Բազեի աչք կերպարին, հաստատել է, որ պայմանագիր է կնքել «Վրիժառուները 3» ֆիլմում նկարահանվելու համար։

2014 թվականի հոկտեմբերին Marvel-ը հայտարարել է, որ «Ալտրոնի դարաշրջանը» ֆիլմի երկու մասանոց սիքվելի՝ «Վրիժառուները. Անվերջության պատերազմ՝ Մաս 1»-ը կթողարկվի 2018 թվականի մայիսի 4-ին, իսկ «Մաս 2»-ը՝ 2019 թվականի մայիսի 3-ին։ Ֆայգին նշել է, որ Մարկ Ռուֆալոն, ով Բրյուս Բեններ / Հալք կերպարի դերակատարն է, պայմանագիր է ստորագրել «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմում նկարահանվելու համար։ Նոյեմբերին Թոմ Հիդլսթոնը, ով Լոքիի դերակատարն է, պայմանագիր է ստորագրել երկու մասերում նկարահանվելու համար, իսկ երկերգության զուգահեռ նկարահանումները ծրագրվել են սկսել 2015 թվականի վերջին։

2015 թվականի հունվարին Ուիդոնը հայտարարել է, որ կասկածում, թե կմասնակցի «Անվերջության պատերազմի» երկու մասերի նկարահանումներին։ Ապրիլին «Անվերջության պատերազմի» երկու մասերի ռեժիսորների պաշտոնում հաստատել են Էնթոնի և Ջո Ռուսոներին, իսկ արտադրությունը նախատեսվել է սկսել 2016 թվականին։ *«Ցանկացած ֆիլմ, որը ես երբևէ նկարահանել եմ, եղել է ահռելի մաստշտաբներ ունեցող խմբային մեծ նախագիծ։ Միաժամանակ պետք է հավասարակշռել մի քանի տարրեր, իսկ «Անվերջության պատերազմում» նրանք ավելի շատ կլինեն։ Ես չեմ կարող ներդրում ունենալ այն աստիճանի, որքան պետք է»*,- ասել է Ուիդոնը, երբ մերժել է վերադառնալ երկերգության նկարահանումներին։ Ֆայգիի խոսքերով՝ ֆիլմերում կան նման տարրեր, ինչի պատճառով ստեղծողներին տեղին է թվացել է դրանք զետեղել մեկ պատմության մեջ։ Դա այն ֆիլմերից մեկը չէ, որ կարելի է ուղղակի բաժանել երկու մասի։ Նրանցից յուրաքանչյուրը կարելի է անվանել ինքնուրույն գեղարվեստական ստեղծագործություն։ Էնթոնի Ռուսոն նորից նշել է, որ երկերգության երկու մասերը զգալիորեն կտարբերվեն մեկը մյուսից․ «*Մենք որոշել ենք հրաժարվել արդեն սովորական դարձած կառուցվածքից՝ մաս մեկ, մաս երկու։ Դրանք երկու լրիվ տարբեր ֆիլմեր են։ Կարծում եմ, որ սխալ տպավորությունն ստեղծվել է այն պատճառով, որ մենք պատրաստվում ենք նկարահանել երկու մասերը միաժամանակ»*: «Ալտրոնի դարաշրջանը» ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ Քրիս Հեմսվորթը, որ կատարում է Թորի դերը, և Քրիս Էվանսը, որ կատարում է Կապիտան Ամերիկայի դերը, պատմել են, որ նրանք երկուսն էլ կնքել են պայմանագիր «Անվերջության պատերազմ» երկերգության երկու մասերում նկարահանվելու վերաբերյալ։ Սքարլեթ Յոհանսոնը, որ մարմնավորել է Նատաշա Ռոմանոֆ / Սև այրի կերպարին, ասել է, որ դեռ շուտ է դրա մասին խոսել, սակայն նշել է, որ հնարավոր է՝ ինքը նկարահանվի ծայրահեղ դեպքում ֆիլմերից մեկում։ Ապրիլի վերջին Էվանսը հայտնել է, որ նկարահանումները նշանակված են 2016 թվականի վերջին և կտևեն համարյա ինը ամիս։

2015 թվականի մայիսին Քրիստոֆեր Մարկուսը և Սթիվեն ՄաքՖիլին պայմանագիր են կնքել երկերգության սցենարը գրելու համար։ Դուետն սկսել է աշխատել «Կապիտան Ամերիկա։ Քաղաքացիական պատերազմ» ֆիլմի արտադրության ժամանակ. *«Մենք «Քաղաքացիական պատերազմ»-ի նկարահանումներին էինք, չգիտեինք՝ ինչով զբաղվել առաջիկա վեց ժամերի ընթացքում»*,-  ասել է Մաքֆիլին։ *«Մենք ուղևորվեցինք գրասենյակ, կարդացինք կոմիքսներ, գրի առանք մտքեր, տեղադրեցինք այդ ամենը պատին և այսպես «Այսպես, սրանք բոլորը հերոսներ են, որոնք մենք կարող ենք օգտագործել»։ Մարկուսն ավելացրել է*. *«Մենք ներկայացրել ենք իրար հետ կապ չունեցող մտքերի բառացիորեն 60 էջ։ Երբ մենք վերադառնում էինք Ատլանտայից, բոլորն ունեին այդ սևագրության օրինակը, և մենք սկսեցինք այն նորից աչքի անցկացնել. «Այսպես, դա զիլ է, դա խենթ է, իսկ դա մեզ թույլ չեն տա անել», և կամաց-կամաց սկսեցինք միացնել բոլոր հատվածները»*։ Այդ ամսում Ուիլյամ Հյորթը հետաքրքրություն է ցուցաբերել նորից կատարելու Թադեուս «Շանթարձակ» Ռոսի դերը «Անվերջության պատերազմում»։

## Նախապատրաստում
Մայիսի սկզբին Ռուսո եղբայրները հայտարարել են ֆիլմերի անունները փոխելու մտադրության մասին, բայց ռեժիսորները դեռ չէին մտածել դրանք։ Մեկ ամիս անց կոմպոզիտոր Ալան Սիլվեսթրին, ով «Վրիժառուները» առաջին ֆիլմերի երաժշտության հեղինակն է, պայմանագիր է կնքել երկերգության համար օրիգինալ երգեր ստեղծելու վերաբերյալ։ Հուլիսի վերջին Marvel-ը հրաժարվել է երկերգությունից և առաջին մասը վերանվանել «Վրիժառուները։ Անվերջության պատերազմ», իսկ երկրորդը՝ «Անանուն ֆիլմ Վրիժառուների մասին»։ Էնթոնի Ռուսոն հայտարարել է, որ երկրորդ ժապավենի անունը չեն բացահայտի բավական երկար ժամանակ։ Ֆայգին և Ռուսո եղբայրները թաքցնում են կինոնկարի անվանումը, որպեսզի չբացահայտեն «Անվերջության պատերազմի» և սիքվելի սյուժեի դետալները։ Նույն ամսում Մարկուսը և Մաքֆիլին ասել են, որ գրում են սցենարի երրորդ սևագրությունը «Անվերջության պատերազմ» և երկրորդը «Վրիժառուները 4» ֆիլմերի համար. *«Յուրաքանչյուր օր մենք աշխատում ենք միայն մեկ ֆիլմի վրա, բայց դա չի նշանակում, թե հաջորդ շաբաթ մենք պետք է աշխատենք մյուսի վրա»*։ 2016 թվականի հոկտեմերին Ֆայգին հայտնել է, որ արտադրությունը կսկսվի 2017 թվականի հունվարին։

2016 թվականի ապրիլից 2017 թվականի հունվարն իրենց մասնակցությունը ֆիլմի նկարահանումներին հաստատել են հետևյալ դերասանները՝ Քրիս Փրեթը (Փիթեր Քվիլ / Սթար-Լորդ), Էլիզաբեթ Օլսեն (Վանդա Մաքսիմոֆֆ / Ալ կախարդուհի), Բենեդիկտ Քամբերբեչ (Սթիվեն Սթրենջ / Բժիշկ Սթրենջ), Փոլ Բեթանի (Վիժեն), Սեբաստիան Սթեն (Բաքի Բարնս / Ձմռան զինվոր), Վին Դիզել (Գրութ), Էվանջելին Լիլլի (Հոուփ վան Դայն / Կրետ) միայն սիքվելում, որպեսզի պահպանի իր դեբյուտը «Մրջյուն-Մարդը և Կրետը» ֆիլմում; Քոբի Սմալդերս (Մարիա Հիլ), Բենեդիկտ Վոնգ (Վոնգ), Ջերեմի Ռեներ (Քլինթ Բարտոն / Բազեի աչք), Զոի Սալդանա (Գամորա), Դեյվ Բատիստա (Դրաքս Ոչնչացնող) և Քերեն Գիլան  (Նեբուլա)։ Դիզելը հաստատել է «Գալակտիկայի պահապանների» մնացած անդամների մասնակցությունը։

Ռուսո եղբայրները հույս ունեին, որ «Համայնք» հեռուստասերիալի դերասաններից մեկը կկատարի էպիզոդիկ դեր այն բանից հետո, երբ Դենի Փուդին և Ջի Ռաշը համապատասխանաբար մասնակցել են «Կապիտան Ամերիկա. Ձմռան զինվոր»  և «Քաղաքացիական պատերազմ» ֆիլմերի նկարահանումներին։ Ստելան Սկարսգորդը, ով Էրիկ Սելվիգի կերպարի դերակատարն է Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքում, ենթադրել է, որ կմասնակցի «Անվերջության պատերազմին», քանի որ իրեն մնացել է ևս մեկ ֆիլմ ըստ պայմանագրի և դերասանը հրաժարվել է «Թոր. Ռագնարյոկ» ֆիլմում նկարահանվելուց, իսկ Քրիստեն Ռիթերը, ով Ջեսիկա Ջոնսի դերակատարն է Netflix-ի նույնանուն հեռուստասերիալում, նույնպես հետաքրքրվել է ֆիլմում նկարահանվելու վերաբերյալ։ Ռուսո եղբայրները 2016 թվականի ապրիլի նշել են, որ Քերոլ Դենվերս / Կապիտան Մարվել կերպարը կմասնակցի ֆիլմին, բայց Ֆայգին նշել է, որ կերպարը պետք է ավարտի դեբյուտը իր սոլո ֆիլմում, որը կթողարկվի «Անվերջության պատերազմի» և  սիքվելի թողարկումների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Թոմ Հոլանդը, ով Սարդ-մարդ կերպարի դերասանն է Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական աշխարհում, նշել է, որ դերասանի հաջորդ գործարքը ենթադրում է նրա մասնակցությունը ֆիլմերում, քանի որ Sony Pictures Entertainment-ը մինչ օրս ունի իրավունք կերպարի մասնակցությամբ ֆիլմերի համար։

2017 թվականի հունվարին Փիթեր Դինքլեյջը սկսել է բանակցություններ երկերգության մեջ նկարահանվելու համար։ Արտադրությունից մեկ օր առաջ Ռեները, Օլսենը և Բատիստան նշել են, որ իրենց թույլ չեն տվել կարդալ սցենարը։

### Սցենար
Քանի որ Ռուսո եղբայրները միշտ ելնում են նրանից, թե երբ է թողարկվել վերջին ֆիլմը, «Անվերջության պատերազմի» գործողությունը տեղի է ունենում «Քաղաքացիական պատերազմից» երկու տարի անց։ Մարկուսը և Մաքֆիլին ոգեշնչվել են Սթարլինի՝ «Անվերջության ձեռնոցը» (1991) և Ջոնաթան Հիքմանի «Անվերջություն» (2013) կոմիքսներից։ Մաքֆիլին «Քաղաքացիական պատերազմի» սցենարն անվանել է *«համեմատաբար ինչ-որ նախավարժանք»* երկերգությունից առաջ՝ նշելով այն փաստ, որ նրանք գրում են տեսարաններ կերպարների համար, որոնք դեռ չունեն կատարողներ։ Բացի այդ, Ջո և Էնթոնի Ռուսոները ցանկացել են, որպեսզի «Ձմռան զինվորը», «Քաղաքացիական պատերազմը» և «Անվերջության պատերազմի» երկու մասերը լինեն մի մեծ սյուժետային գիծ, և ասել են. *«Մենք կարծում ենք, որ «Քաղաքացիական պատերազմն» առաջնային հրապարակ է «Անվերջության պատերազմի» համար, ինչպես է այն սկսվում և ինչպիսի դրության մեջ կլինեն մեր կերպարները»*։ Ջո Ռուսոն նաև պատմել է ֆիլմի սյուժեի ստեղծման վերաբերյալ, որտեղ կան շատ կերպարներ։ Ռեժիսորները հույս են ունեցել կենտրոնանալ մի քանի կերպարների վրա, որոնցից շատերը կատարում են օժանդակ դերեր, որպեսզի իրադարձությունը կառուցվի կերպարների զգացմունքների շուրջ։ Ռեժիսորը նաև ավելացրել է, որ կերպարների քանակով «Քաղաքացիական պատերազմ» ֆիլմն իր տեսակի մեջ կլինի նախապատրաստություն, քանի որ նրանք, հնարավոր է, երեք անգամ ավելի շատ լինեն «Անվերջության պատերազմում»։ Ջո Ռուսոն ասել է, որ հանդիսատեսները հիասթափված չեն մնա կերպարների քանակից, որոնք ցուցադրվում են ֆիլմերում, ռեժիսորը նաև հավելել է, որ ֆիլմի նկարահանումներին կմասնակցեն 67 կերպարներ։ Սցենարիստներ Մարկուսը և Մաքֆիլին պարզաբանել են, որ այդպիսի քանակի կերպարների առկայությունը չի նշանակում, որ բոլորը կհայտնվեն ֆիլմերում կամ կկատարեն գլխավոր դերեր։ Սցենարիստները նաև նշել են, որ ոչ մի նոր հնարավոր կերպար չի եղել։ Ջոն ավելացրել է, որ ֆիլմերում ներկայացնում են շատ անսպասելի տեսարաններ՝ ներառյալ նրանք, որոնք նախկինում ունեցել են փոքր էկրանային ժամանակ, և որոնք կստանան հնարավորություն իրենց ցուցադրելու համար։

Ջո Ռուսոյի խոսքերով՝ «Անվերջության պատերազմի» հայեցակարգն այն է, որ Marvel-ի տիեզերքի կերպարները միանում են ընդդեմ երկրի վրա կախված վտանգի։ Ռեժիսորը նշել է, որ նրանց մոտեցումը տիեզերական «Անվերջության պատերազմի» բնույթին կնպաստի նույնպիսի եռանդով, ինչպես և նախորդ ֆիլմերում, որոնց ազդեցությունները կատարվում են Երկիր մոլորակում։ Բացի դրանից, հետազոտելով տիեզերական կողմը, ստեղծողները կօգտագործեն այն նույն կանոնները, որոնցով նկարահանել են վերջին երկու ֆիլմերը՝ «Ձմռան զինվորը» և «Քաղաքացիական պատերազմը»։ *«Մեր աշխատանքը հոգեպես շատ դժվար է և մենք, իհարկե, չենք կարող ֆիլմի մեջ նատուրալիզմ մտցնել թեկուզ նրա համար, որ նա գոյություն ունի գիտաֆանտաստիկայի սահմանից այն կողմ։ Բայց մենք կհասցնենք այդ հոգեբանական ռեալիզմը հերոսներին, որոնք կհայտնվեն մեր ուշադրության կենտրոնում»*,- հայտարարել է Ջոն։ Էնթոնին ավելացրել է, որ «Անվերջության պատերազմը» նվիրված է ճակատագրին և այն թեմային, թե ինչ է նշանակում լինել հերոս։ Ռուսո եղբայրները նշել են, որ երկու ֆիլմերի համար կարևոր է լինել կատարելապես տարբեր։ Նրանց համար կարևոր է ունենալ տարբեր տոնայնություններ, պատմություններ և անակնկալներ հեռուստադիտողների համար։ Ռեժիսորները երկար ժամանակ աշխատել են Մարկուսի և Մաքֆիլիի հետ այն բանի վրա, որ ֆիլմերը հիմնովին տարբերվեն իրարից։ Էնթոնին բնութագրել է ֆիլմի տոնայնությունը որպես ինքնատիպ, քանի որ նա միավորել է կերպարների մասին բոլոր առանձին ֆրանշիզների երանգները, որոնք եղել են ֆիլմից առաջ։ «Անվերջության պատերազմը» նման է 90-ականների ֆիլմ-թալանի։ Ռեժիսորները նայել են այդ ժանրի մի քանի ֆիլմեր և ոգեշնչվել դրանից։ Ֆիլմի սյուժեի ընթացքում կուտակվում է էներգետիկա, երբ Թանոսը միշտ հայտնվում է հերոսներից մի քայլ առաջ և ստեղծում է ավազակային կողոպուտ, որպեսզի տիրանա Անվերջության քարերին։ Եղբայրների համար ոգեշնչման աղբյուր են հանդիսացել «Երկու օր հովտում» և «Տեսադաշտից դուրս» ֆիլմերը։ Ջո Ռուսոն սիքվելը բնութագրել է հետևյալ կերպ. *«Ֆիլմը նման է էպիկական արկածի դասական իմաստով՝ էմոցիոնալ մեծ դրույքներով»*։

Ռուսո եղբայրները, Մարկուսը և Մաքֆիլին համարյա ամեն շաբաթ խոսել են երրորդ փուլի այլ ֆիլմերի ռեժիսորների և սցենարիստների հետ՝ համոզվելու համար, որ սյուժետային գիծը ճիշտ է կառուցված։ Գալակտիկայի պահապանների մասին ֆիլմերի սցենարիստ և ռեժիսոր Ջեյմս Գաննը, ով նկարահանումներին մասնակցել է  գործադիր պրոդյուսեր, հայտարարել է, որ Ռուսո եղբայրների, Marvel-ի և Ֆայգիի հետ աշխատում է նրա համար, որպեսզի համոզվի, որ «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմում յուրաքանչյուր կերպարի մասին հոգ կտանեն այնպես, ինչպես հարկն է, նրանք կմնան այդքան ծիծաղաշարժ, ազնիվ և իրական, ինչպիսին որ պետք է լինեն։

*«Դուք կտեսնեք կատարվող դեպքերը տարբեր կերպարների տեսակետից։ Դա ասես «Նեշվիլ» լինի սուպերհերոսների համար»*։  Ջոն ավելացրել է, որ կերպարները, որոնց հատկացվում է հատուկ ուշադրություն, պետք է տեղափոխվեն երկու ֆիլմերի միջև։ «Մենք պարտավոր ենք տալ նրան իրական իրադարձություն, իրական դրույքներ, իրական անձնավորություն և իրական տեսակետեր»,- ավելացրել է Մաքֆիլին*։ Բեմադրիչ Չարլզ Վուդը նշել է, որ ֆիլմերում կներկայացվեն շատ նոր աշխարհներ, որոնք դուրս են Երկիր մոլորակի սահմաններից և ուրիշներ, որոնք նախկինում ստեղծվել են նախորդ ֆիլմերում։

== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2017 թվականի [[Հունվարի 23|հունվարի 23-ին]] Pinewood Atlanta Studios-ում [[Ֆեյետ շրջան (Ջորջիա)|Ֆեյետ շրջանում]] ([[Ջորջիա|Ջորջիա նահանգում]]) «Մերի Լու» աշխատանքային վերնագրով։ Թրենտ Օպալոկը ներգրավվել է որպես կինոօպերատոր։ Լրացուցիչ նկարահանումներն անցկացվել են Շոտլանդիայում, նաև Էդինբուրգում, Գլազգոյում և  Հյուսիսշոտլանդական լեռնազանգվածում։ Ստուդիական աշխատանքն անցել է Wardpark Studios-ում, որը գտնվում է Քամբերնոլդում։ Շոտլանդիայում նկարահանումներն սկսվել են փետրվարի 28-ին։ Մարտի 18-ից մինչև ապրիլի 21-ը նկարահանումներն անցկացվել են Հին Քաղաքում, Էդինբուրգում և [[Թագավորական Մղոն]]ի շրջանում, ներառյալ՝ Հայ սթրիթը, Պառլամենտական հրապարակը, Քոքբերն սթրիթը և Էդինբուրգ-Ուեվրլիի կայարանը։ Նկարահանումներն անցկացվել են Անգլիայի Դարեմի Դարեմյան տաճարում 2017 թվականի մայիսի 17-ին և Սենթ Աբբս գյուղում։ Disney ընկերությունը ծախսել է մոտավորապես $ 353 միլիոն դոլար Մեծ Բրիտանիայում անցկացված արտադրության ժամանակ։ Լրացուցիչ նկարահանումները նաև անցել են Սուրբ Էգիդիայի տաճարում և Ինվերնեսսայի ամրոցում։ 2017 թվականի հունիսի վերջին նկարահանումները անցկացվել են Ատլանտայի կենտրոնում, նաև  Ատլանտայի կենտրոնական զբոսայգում հուլիսի սկզբին, իսկ հետո տեղափոխվել Քուինս (Նյու Յորք) ամսվա կեսերին։ Քանի որ «Անվերջության պատերազմը» և «Սև հովազը» նկարահանվել են միաժամանակ Ատլանտայի հրապարակներում, երկու ֆիլմերի նկարահանող խմբերն աշխատել են միահամուռ ուժերով, որպեսզի Վականդայի պետության տարբերակը չտարբերվի երկու ֆիլմերում ներկայացված տարբերակներից։

Ըստ Pinewood Atlanta-ի համասեփականատեր Քեթի Դենի՝ ֆիլմի արտադրական բյուջեն կազմել է $ 1 միլիարդ, բայց Ֆայգին հերքել է այդ թիվը։ *«Պահապանները հանդիսանում են Թանոսի վերաբերյալ պատմության մի մասը, այդ իսկ պատճառով նրանք ունեն իրենց դերը ֆիլմում՝ փոքր, բայց այնուամենայնիվ շատ կարևոր»*,- ասել է Գաննը «Վրիժառուները 3»-ում Պահապանների դերի վերաբերյալ։ Պրոդյուսերը նաև նշել է, որ «Վրիժառուները 4»-ի նկարահանումները կսկսվեն 2017 թվականի օգոստոսին։ 2017 թվականի հունիսին Յոհանսոնը մեկնաբանել է կերպարների քանակը և ասել, որ ֆիլմերում կխաղան ավելի քան 60 կերպար, ծայրահեղ դեպքում՝ 30-ը, որոնք միաժամանակ կհայտնվեն մեկ դրվագում։

Արտադրության ժամանակ որոշ դերասաններ պայմանագիր են կնքել նկարահանման համար։ «Անվերջության պատերազմում»՝ [[Փոմ Քլեմենթիեֆ]] ([[Մանթիս]]), Սքարլեթ Յոհանսոն (Նատաշա Ռոմանոֆ / Սև այրի), [[Բենիսիո Դել Տորո]] ([[Կոլեկցիոներ (Marvel Comics)|Տանելիր Տիվան / Կոլեկցիոներ]]), Իզաբելա Ամարա (Սալլին «[[Սարդ-մարդ. Տունդարձ]]» ֆիլմից), [[Չեդվիկ Բոուզման]] ([[Սև Հովազ (Marvel Comics)|Տ'Չալա / Սև Հովազ]]), [[Փոլ Ռադ]] ([[Մրջյուն-մարդ (Սքոթ Լենգ)|Սքոթ Լենգ / Մրջյուն-Մարդ]]) և [[Դանայ Գուրիրա]] (Օկոյի)։ Տերի Նոտարին լրացրել է դերասանական կազմը՝ կատարելով Թանոսի ծառաներից մեկի դերը։ Երկու ֆիլմերին մասնակցել է Շոն Գանը՝ որպես փոխարինող և Ռակետայի շարժման հեղինակ։ Հոլանդը հանդես է գալիս Փիթեր Փարքեր / Սարդ-մարդ կերպարի, իսկ Էնթոնի Մաքին՝ [[Բազե (Marvel Comics)|Սեմ Ուիլսոն / Բազեի]] դերում։ Սալդանան նույնպես հաստատել է իր վերադարձը մյուս Պահապանների հետ։ Ջիմ Սթարլինը՝ Թանոսի, Գամորայի և Դրաքսի համահեղինակը, հետաքրքրություն է հայտնել ֆիլմերում էպիզոդիկ դեր կատարելու համար։

«Անվերջության պատերազմի» նկարահանումները ավարտվել են 2017 թվականի հուլիսի 14-ին։ Այդ ժամանակ Բատիստան պայմանագիր է ստորագրել սիքվելում նկարահանվելու համար, իսկ Ֆավրոն՝ [[Հեփի Հոգան|Հարոլդ "Հեփի" Հոգանի]] դերակատարը, ակնարկել է ֆիլմերում իր մասնակցության մասին։ Նա հետագայում պայմանագիր է կնքել երկու ֆիլմերում նկարահանվելու համար։ 

Սիքվելի նկարահանումերը սկսվել են 2017 թվականի օգոստոսի 10-ին նույնպես Pinewood Atlanta Studios-ում «Մերի Լու 2» աշխատանքային անվանումով։ Դրանից քիչ անց Բեթանին և Յոհանսոնը հաստատել են իրենց մասնակցությունը սիքվելի նկարահանումներին, իսկ Գվինեթ Փելթրոուն Փեփեր Փոթսի դերում։ Օգոստոսին անցկացվել են  լրացուցիչ նկարահանումներ Ատլանտայի կենտրոնի Գալչի շրջանում, Five Points կայարանից ոչ հեռու՝ Ատլանտայի մետրոպոլիտենում և Փիդմոնթ պարկում։ Մեկ ամիս անց Սթենը, [[Դոն Չիդլը]] և Կլեմենտիեֆը հաստատել են իրենց մասնակցությունը սիքվելում, և հայտնի է դարձել, որ Հիրոյուկի Սանադան համալրել է դերասանական կազմը։ Ռադը, Բոուզմանը և Լետիշիա Ռայթը պայմանագիր կնքեցին 2017 թվականի հոկտեմբերին, նաև Բրի Լարսոնը միացել է դերասանական կազմին՝ ստանձնելով Քերոլ Դենվերս / Կապիտան Մարվելի դերը նոյեմբերին, իսկ Սթենը հաստատել է Ջեքսոնի, Հյորթի, [[Միշել Պֆայֆեր]]ի (Ջանեթ վան Դայնի) և Ջեֆ Գոլդմլյուբան ([[Գրանդմասթեր (Marvel Comics)|Գրանդմասթեր]]) մասնակցությունը սիքվելի նկարահանումներում։ Սիքվելի արտադրությունը ավարտվել է 2018 թվականի հունվարի 11-ին, սակայն նույն տարվա հուլիսին ծրագրում են անցկացնել լրացուցիչ նկարահանումներ Շոտլանդիայի Էդինբուրգում և Գլազգոյում։

Երկու ֆիլմերն էլ նկարահանել են IMAX/Arri 2D թվային տեսախցիկներով։  Նկարահանված տարբերակը փոփոխել են թվային ֆորմատով և թողարկել են կողմերի ընդլայնված հարաբերությամբ բացառապես IMAX կինոթատրոններում։ «*Ֆիլմում կան մի քանի իսկապես էքզոտիկ բնապատկերներ, և դա միայն հնարավոր է ցուցադրել IMAX էկրաններով, կողմերի այդ հարաբերությունն օգտագործելն իսկապես անհավատալի գործիք է ռեժիսորների համար»*։ Նկարահանող խումբն օգտագործել է 12 տեսախցիկ, իսկ Arri-ն աշխատել է լրացուցիչ կենտրոնացման  հեռավորություն ունեցող օբյեկտիվների վրա այն հույսով, որ նրանք պատրաստ կլինեն նկարահանման սկզբին, քանի որ արտադրության համար անհրաժեշտ են բոլոր սարքավորումները։

== Հետարտադրություն ==
D23 Expo ցուցահանդեսում Marvel-ը հաստատել է Չիդլի ([[Պատերազմող|Ջեյմս Ռոուդս / Պատերազմող]]) մասնակցությունը «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմում։ Ցուցադրված հատվածը հաստատել է Բրեդլի Քուփերի մասնակցությունը որպես Ռակետի հնչյունավորող։ Ստուդիան նաև հայտարարել Սև Միաբանության, Թանոսի զավակների, Կորվուս Գլեյվի, Պրոքսիմա Միդնայթի, Էբոնի Մոյի և Կուլա Օբսիդիանի մասնակցության մասին։ *«Մենք այնքան շատ կերպարներ ունենք, որ Թանոսը պետք է նրանց ծաղրեր։ Երկրի վրա նրա յուրաքանչյուր քայլում։ Մեզ պետք էին կերպարներ, որոնց հետ հերոսները պետք է բախվեին, նախքան հենց Թանոսին հասնելը։ Սև Միաբանությունը շատ հրաշալի տարբերակ է»,*— ասել է Ջո Ռուսոն՝ խոսելով ֆիլմում Սև Միաբանության դերի մասին։ Ավելի ուշ՝ 2017 թվականի հուլիսին, Ջո Ռուսսոն հայտարարել է, որ կան մի քանի չմշակված տեսարաններ «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմում, որոնք կվերանկարահանեն առաջիկա մի քանի ամսում։

2017 թվականի օգոստոսին Թոմ Վոն-Լոլորը հաստատել է իր մասնակցությունը «Անվերջության պատերազմում» Եբենոսյան Զոբի դերում, իսկ Լետիշա Ռայթը կմարմնավորի [[Շուրի (Marvel Comics)|Շուրիի]]ն։ 2017 թվականի հոկտեմբերին Ջեյքոբ Բատալոնը հաստատել է իր մասնակցությունը  «Անվերջության պատերազմում» Նեդի դերում, որը հայտնի է «Սարդ-մարդ. Տունդարձ» ֆիլմից։ Մեկ ամիս անց ֆիլմի դեբյուտային թրեյլերը հաստատել է Ուինսթոն Դյուքի ([[Մարդ-կապիկ (Marvel Comics)|Մ՛Բակուի]]) և Ֆլորենս Կասումբայի (Այո) մասնակցությունը։ Թրեյլերը բացահայտել է Հեծյալների այլմոլորակային ռասսայի հայտնվելը Infinity կոմիքսների ցանկից։ 2018 թվականի փետրվարին Տեսա Թոմփսոնը (Վալկիրիա) պայմանագիր է կնքել «Անվերջության պատերազմում» նկարահանվելու համար, իսկ Ֆայգին հայտարարել է, որ Սև Միաբանությանը կկրկնօրինակեն հետաքրքիր մարդիկ, բայց նշել է, որ նրանց չեն իմանա մինչ այն պահը, երբ հեռուստադիտողները կլսեն նրանց ձայները ֆիլմում։ Մարտի սկզբին Disney ընկերությունը տեղափոխել է «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում 2018 թվականի ապրիլի 27-ին, որպեսզի ֆիլմը դուրս գա նույն հանգստյան օրերին, ինչպես մնացած երկրներում։ Մարտի կեսերին հաստատվել է Դինքլեյջի և Իդրիս Էլբայի (Հեյմդալ) մասնակցությունը «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմում։ Վիզուալ էֆեկտների վրա աշխատել են [[Industrial Light & Magic]],Framestore, Method Studios, [[Weta Digital]], Double Negative (VFX), Cinesite, [[Digital Domain]], Rise, Lola VFX և Perception ընկերությունները։

Սիքվելի փոսթ-փրոդաքշնը սկսվել է «Անվերջության պատերազմ» ֆիլմի թողարկումից հետո։ Ֆայգին նշել է, որ ֆիլմը մի քիչ երկար կգտնվի փոսթ-փրոդաքշնի փուլում, քան մյուս ֆիլմերը։ Մոնտաժն սկսվել է «Մրջյուն-մարդը և մեղուն» ֆիլմի պրեմիերայից մի քանի շաբաթ անց՝ 2018 թվականի հուլիսին։ Երկրորդ ֆիլմի նկարահանումները նախատեսվել էին 2018 թվականի կեսերից մինչև 2018 թվականի սեպտեմբերը Ատլանտայում և Նյու Յորքում։ Վերջում Ջո Ռուսոն ասել է, որ նկարահանումները կսկսվեն ուղիղ մեկ շաբաթ անց։ 2018 թվականի հունիսին Ֆայգին հայտնել է, որ սիքվելի անվանումը կհրապարակեն 2018 թվականի վերջին։

Ջո Ռուսոն կարծում է, որ Վրիժառուների մասին պատմող չորրորդ ֆիլմը պետք է լինի Marvel-ի լավագույն աշխատանքը՝ *«Ես մտածում եմ, որ մենք աճում ենք յուրաքանչյուր ֆիլմի հետ, որը մենք այստեղ պատրաստում ենք։ Մենք մեծացել ենք կերպարների հետ։ Մենք մեծացել ենք դերասանական կազմի հետ։ Մենք՝ կինոռեժիսորներս, շատ ուրախ ու երջանիկ ենք այս ֆիլմի համար»*։ Նա նաև նշել է, թե քանի որ ֆիլմի մեծ մասը նկարահանել են նախքան «Անվերջության պատերազմ»-ի պրեմիերա, «Վրիժառուները 4»-ը *«Մնացել է մաքուր... առանց որևէ փակ կողմնակի աղմուկների, որոնք վերաբերում են սյուժեին»''։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերք
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսո եղբայրների ֆիլմեր