Ելենա Ձամաշվիլի

**Ելենա Ձամաշվիլի** (, ), վրացի դաշնակահարուհի, դաշնամուրի և կամերային երաժշտության պրոֆեսոր։

## Կյանք և գործունեություն
Ելենա Ձամաշվիլին ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 16-ին Թբիլիսիում։

Մայրը՝ Նինո Ձամաշվիլին, աշխատել է Պետական ռադիոյում՝ որպես երգիչների նվագակցող։ Այս փաստը վճռորոշ ազդեցություն ունեցավ Ելենայի համար։ Ինչպես նշել է եգիպտական «Ալ-Ահրամ» շաբաթաթերթին տված հարցազրույցում, մանուկ հասակում լսում էր ռադիո, այնուհետև դաշնամուրին էր փոխանցում իր սիրելի երգերը՝ անկախ նրանից, թե որքան դժվար էր մեղեդին։

Ձամաշվիլին ընդունվել է Երկրորդ հիմնական երաժշտական դպրոցը` սովորելով Լուսիա Եսայանի դասարանում, ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Երկրորդ երաժշտական քոլեջում։ 1961 թվականին ընդունվել Թբիլիսիի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել հայտնի երաժիշտներ Տատյանա Գոլդֆարբը և Թենգիզ Ամիրեջիբին։

14 տարեկանում Ձամաշվիլին առաջին մենահամերգն է ունեցել Կոնսերվատորիայում, որտեղ հետագայում՝ 1971-1990 թվականներին, աշխատել է որպես նվագակցող և դարձել վոկալ անսամբլի դասարանի հիմնադիր։ Նա կանոնավոր կերպով ելույթ է ունեցել սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, ինչպես նաև 1978-1991 թվականներին աշխատել է վրացական ռադիո և հեռուստաընկերությունում, որտեղ կատարել է ավելի քան 600 ձայնագրություն։

1990 թվականի հուլիսի 23-ին կառավարության որոշմամբ Ձամաշվիլիին շնորհվել է Վրաստանի վաստակավոր արտիստի կոչում։

Եգիպտոսի և Վրաստանի կոնսերվատորիաների միջև համագործակցության զարգացման արդյունքում 1991 թվականի սեպտեմբերին Ձամաշվիլին հրավիրվեց Կահիրե՝ որպես դաշնամուրի նվագակցող, կարճ ժամանակ անց նա սկսեց դասավանդել դաշնամուր և կամերային երաժշտություն դաշնակահարների, լարային նվագողների և վոկալիստների համար։ Այդ ժամանակից ի վեր նա ամեն տարի ունենում էր մենահամերգներ և ելույթներ տեղի, ինչպես նաև այցելու երաժիշտների համար։ Ձամաշվիլին երաժշտական դուետ է կազմել հայտնի ջութակահար Հասան Շարարայի հետ և պարբերաբար դաշնամուրային քառյակում նվագել եգիպտացի դաշնակահարներ Իման Սամիի, Դինա Էլ Լեյթիի և Իման Ամինի հետ։ Նա նաև նվագել է Եհյա քույրերի հետ։

Ձամաշվիլին աշխատել է Կահիրեի Ամերիկյան համալսարանում և Օպերային թատրոնում ստեղծված «Տաղանդների զարգացման կենտրոնում» (*TDC*): Նրան աշակերտել են բազմաթիվ նշանավոր երաժիշտների, որոնց թվում են միջազգային ճանաչում ունեցող Մոհամեդ Շամսը և Վաել Ֆարուկը։

Նա սերտ համագործակցում էր Ալեքսանդրիայի օպերայի հետ՝ մասնակցելով տարբեր երաժշտական միջոցառումների, որոնք նման էին 2017 թվականին տեղի ունեցած համերգին, երբ Օպերայի լարային նվագախումբը նշում էր իր 14-ամյակը։

Ֆրեդերիկ Շոպենը Ձամաշվիլիի կատարումների ցանկում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել դեռևս վաղ տարիներից։ 2010 թվականին կազմակերպել է միջոցառումներ՝ նվիրված կոմպոզիտորի ծննդյան 200-ամյակին։ Չորս տարի անց նրա երկու ուսանողները Շոպենի դաշնամուրային մրցույթի երեք հաղթողների թվում էին։ Առաջին տեղին արժանացած Ձամաշվիլիի աշակերտներից Աբդել-Ռահման Բահելդինը հարգանքի տուրք մատուցեց ուսուցչուհուն՝ հարցազրույցում ասելով.

Իր հայրենի երկրից հեռու լինելով՝ Ձամաշվիլին կազմակերպեց դասական երաժշտության մի քանի համերգներ վրացի և եգիպտացի կոմպոզիտորների մասնակցությամբ՝ այս կերպ նպաստելով երկու երկրների միջև մշակութային կապերի ամրապնդմանը։

Ձամաշվիլին մահացել է Կահիրեում 2020 թվականի հուլիսի 21-ին։ Թաղվել է Մար Գիրգիս պատմական տարածքում գտնվող հունական ուղղափառ գերեզմանատանը՝ Սուրբ Գեորգ եկեղեցու մոտ։

## Արտաքին հղումներ
*Ելենա Ձամաշվիլիի հարցազրույցը Վրաստանի Հանրային ռադիո, 2017 (վրացերեն)
* ლეკა ძამაშვილი
* Elena Dzamashvili: If I’m born ten times, each time I’ll be a pianist

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Վրացի դաշնակահարներ