Իսսեր Բեերի

**Իսսեր Բեերի** (, ), Իսրայելի ռազմական հետախուզության հիմնադիր և առաջին ղեկավար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1901 թվականին Բենձինում, Վիստուլայի մարզ, Ռուսական կայսրություն (այժմ՝ Լեհաստան): 1921 թվականին տեղափոխվել է Պաղեստին։ Հայտնի է եղել որպես «Բենձինի վեցյակի»՝ Միգդալ բնակավայրը հիմնադրած երիտասարդ սիոնիստների անդամներից մեկը։

Ապրել և աշխատել է կիբուցում, ապա տեղափոխվել է Հայֆա, որտեղ փորձել է զբաղվել շինարարական կապալառուի գործունեությամբ, սակայն սնանկացել է։ Մի քանի տարի նույնիսկ մեկնել է Լեհաստան, բայց հետո վերջապես վերադարձել է Պաղեստին և 1938 թվականից մասնակցել է հրեական «Հագանա» կիսառազմական կազմակերպության՝ ապագա իսրայելական բանակի հիմքի շարքերում մղվող գաղտնի պայքարին։ 1944-1947 թվականներին Հայֆայի «Նիման» գործարանում եղել է վարպետ։

1947 թվականից աշխատել է «Շայ»՝ Հագանայի անվտանգության ծառայությունում, իսկ 1948 թվականի փետրվարին ղեկավարել է այս ամբողջ ծառայությունը՝ փոխարինելով Դավիթ Շալթիելին։ «Շայ»֊ում ստացել է «Մեծ Իսեր» մականունը իր հասակի համար, ինչպես նաև՝ «Փոքր Իսերից»՝ Հարելից տարբերվելու համար, որը Բեերիից մեկ գլուխ ցածրահասակ էր և նույնպես աշխատում էր «Շայ»֊ում։ Նա իրեն դրսևորել է որպես ձախակողմյան հայացքների կողմնակից և կոռուպցիայի դեմ կոշտ պայքարող։ 1948 թվականին Բեերին ստացել էր փոխգնդապետի կոչում։

1948 թվականի մայիսի 30-ին Բեերին Թել Ավիվում հանդիպել է «Շայ»-ի վեց ավագ առաջնորդների հետ, որտեղ հայտարարել է, որ Իսրայելի վարչապետ Դավիթ բեն Գուրիոնի հրամանով «Շայը» լուծարվում է և դրա փոխարեն ստեղծվում են չորս անկախ ծառայություններ՝ Ռազմական հետախուզություն («Շերութ Մոդիին»), որը հետագայում  է դարձել որպես «ԱՄԱՆ»՝ Ներքին անվտանգության ծառայություն, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես «Շին Բեթ» կամ «Շաբակ», Արտաքին հետախուզություն (հետագայում հայտնի է դարձել որպես «Մոսադ») և «Մոսադ լե Ալիյա Բեթ» (հրեաների Իսրայել անօրինական ներգաղթի կազմակերպություն): Բեերին ինքը ղեկավարել է ռազմական հետախուզությունը, որն այդ ժամանակ գերիշխող դիրք է զբաղեցրել նորաստեղծ հետախուզական ծառայությունների համագործակցության մեջ։

Պաշտոնեական լիազորությունների զգալի չարաշահման պատճառով Բեերին 1948 թվականի դեկտեմբերին ազատվել է բանակից, ձերբակալվել է 1949 թվականի հունիսին և նոյեմբերին դատարանի կողմից դատապարտվել է «բարի մտադրություններով լիազորությունների չարաշահման» համար՝ կապիտան Մեիր Տուվիանսկու գործում։

Իսսեր Բեերին մահացել է 1958 թվականի հունվարի 30-ին՝ սրտի կաթվածից։

## Գործունեության գնահատականներ
Բիրին ունեցել է հատուկ հեղինակություն։ Նա միշտ կրում էր խակի գույնի վերնաշապիկ և կիսատաբատներ՝ առանց տարբերանշանների, և մարդկանց նայում էր ինչպես ինկվիզիցիայի ժամանակաշրջանի ճիզվիտ»։ Ամենուրեք թշնամու անընդհատ որոնումները հետագայում նրան հասցրել են աղետի։ Բեերիի աշխատանքի մեթոդները վրդովմունք են առաջացրել նրա ղեկավարության և գործընկերների շրջանում: Այսպես, Իսսեր Հարելը, որը գլխավորում էր «Շաբակի» անվտանգության ծառայությունը, ասել է՝Հանկարծ պարզվեց, որ նրա գործելաոճը բարոյազրկված է և խիստ վտանգավոր։  Երկիրը կռվում էր, իսկ ռազմական հետախուզության պետ Բեերին ժամանակ էր գտնում զբաղվել դավաճաններով, լրտեսներով, Սև շուկայով, սպեկուլյանտներով, միայն թե ոչ իր անմիջական պարտականություններով։
1948 թվականի մայիսի 15-ին Բեերիի աշխատակիցները լրտեսության մեղադրանքով ձերբակալել են Յեհուդա Ամսթերին՝ Հայֆայի քաղաքապետ Աբբա Խուշիի ազգականին և օգնականին և 76 օր խոշտանգել են նրան՝ հասնելով Խուշիի վերապահմանը։ Ամսթերը ազատ է արձակվել օգոստոսի 1-ին՝ առանց մեղադրանքի։ Հետագայում պարզվել է, որ Բեերին կեղծել է ապացույցներն այն մասին, որ Խուշին լրտեսությամբ է զբաղվել անգլիացիների օգտին։

1948 թվականի հունիսի 30-ին Բեերին, Բենիամին Գիբլիի հետ միասին, ձերբակալել է մայոր Մեիր Տուվիանսկուն՝ դավաճանության կասկածանքով։ Բեերին, Գիբլին և երկու այլ սպաներ Տուվիանսկուն դատել են ռազմական դատարանում և մահապատժի դատապարտել նրան դավաճանության համար։ Դատավճիռը անմիջապես ի կատար է ածվել և Տուվիանսկուն հնարավորություն չի տրվել պաշտպանվել կամ բողոքարկել դատավճիռը։ Տուվիանսկին հետագայում հետմահու արդարացվել է և թաղվել է զինվորական պատիվներով։

1948 թվականի ամռանը Բեերին հրամայել է սպանել իր սեփական գործակալ Ալի Կասսեմին, որն արաբ է եղել և որին կասկածել է «կրկնակի խաղի» մեջ։

Կասսեմի սպանությունից հետո Դավիթ բեն Գուրիոնի հանձնարարությամբ ստեղծվել է քննչական կոմիտե, որը Բեերիի գործունեությունը հետաքննելուց հետո, առաջարկել է նրան հեռացնել պաշտոնից։ Բեերին ազատվել է բանակից։ Տուվիանսկու մահվան հետաքննությունից հետո արդարադատության նախարարը կոչ է արել Բեերիին դատարանի առաջ կանգնեցնել։ 1949 թվականի հունիսի 10-ին Բեերին ձերբակալվել է։

1949 թվականի նոյեմբերի 22-ին դատարանը Իսսեր Բեերիին մեղավոր է ճանաչել Մեիր Տուվիանսկու գործում «բարի մտադրություններով» լիազորությունները չարաշահելու մեջ, սակայն հաշվի առնելով հանգամանքները և Բեերիի արժանիքները՝ նրան դատապարտել է մեկ օրվա ազատազրկման (արևածագից մինչև մայրամուտ): Սակայն նույնիսկ այս պատիժը չի իրականացվել, քանի որ Բեերին ներում է ստացել Իսրայելի առաջին նախագահ Խայիմ Վեյցմանից։

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Անվտանգության հետ կապված գործը, որը ցնցել է «Հագանայի» հրամանատարությունը Թել Ավիվում Անկախության պատերազմի ժամանակ

Կատեգորիա:Իսրայելի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ