Քըրք Դուգլաս

**Քըրք Դուգլաս** (, այլ թարգմանությամբ՝ Քիրք Դուգլաս, իսկական անուն ազգանունը՝ **Իսուր Գերշելևիչ Դանիելևիչ**, ), ամերիկացի հանրահայտ դերասան, Հոլիվուդյան լեգենդներից մեկը։

Ճանաչված դերասան Մայքլ Դուգլասի հայրը։

Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 17-րդ տեղում, 1996 թվականին նա ստացել է Օսկար մրցանակ կինեմատոգրաֆում ունեցած բացառիկ նվաճումների համար։

## Կենսագրություն
Քըրք Դուգլասը (Իսեր Դանիելովիչ) ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Ամստերդամ քաղաքում։ Նա ընտանիքի 4-րդ երեխան էր։ Ծնողները հրեա էին և ԱՄՆ էին գաղթել իրենց ամուսնությունից հետո՝ 1908 թվականին Ռուսական կայսրության Չաուսի քաղաքից, ներկայիս Բելառուս, նրանք խոսում էին Իդիշ լեզվով : Հայրը՝ Գերշլ Դանիելովիչը և մայրը Բրայնա Սանգլելը ապրում էին աղքատ պայմաններում։ Հայրը առևտրական էր, Քըրքը նրանց միակ տղա երեխան էր և ուներ վեց քույր։ Մինչև դերասանի կարիերան սկսելը նա գումար էր վաստակում թերթեր վաճառելով, փոխելով շուրջ քառասուն աշխատանք։ Ծնողները ԱՄՆ-ում բնակվելու ժամանակ փոխեցին անուն ազգանունները՝ Հարրի և Բերտ Դեմսկի։

Երիտասարդ տարիքում զբաղվում է ըմբշամարտով, մասնակցում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին ծառայելով ռազմածովային ուժերում։ 1943 թվականին ամուսնանում է դերասանուհի Դայան Դիլլի հետ, ով ծնունդով Բերմուդյան կղզիներից էր։ Սկսած 1945 թվականից հանդես է գալիս Բրոդվեյում Իզի Դեմսկի կեղծանունով, իսկ նրա համադասարանցի Հոլիվուդյան աստղ Լորեն Բեքոլը օգնում է նրան հասնել Հոլիվուդ։

Դուգլասը ունի սեփական բլոգ Myspace կայքում և 94 տարեկան հասակում ճանաչվել էր աշխարհի ամենատարեց բլոգերը։

1996 թվականին նա լուրջ կաթված տարավ։

2014 թ. նոյեմբեր ամսին People ամսագիրը պատահաբար հրապարակել էր դերասան Քըրք Դուգլասի՝ նախօրոք գրված մահախոսականը։

Մահացել է 2020 թվականի փետրվարի 5-ին։

## Կարիերա
Դուգլասի համար առաջին աստղային դերը 1949 թվականի «Չեմպիոն» ֆիլմն էր, որտեղ նա խաղում էր բռնցքամարտիկ Միջ Քելլի դերը, որին հաջորդեցին «Չարերը և գեղեցիկները», «Կյանքի ծարավ» ֆիլմը, որտեղ նա մարմնավորում էր հոլանդացի հայտնի նկարիչ Վինսենթ Վան Գոգին, «Վիկինգները», ապա Կուբրիկի «Փառքի արահետներ» և վերջապես իր թերևս ամենաստղային ֆիլմը՝ «Սպարտակը», որից հետո նա հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհում։ Այդ ֆիլմի համար նա հանդես եկավ նաև որպես պրոդյուսեր և ֆիլմի բյուջեն ավելացրեց մոտ 12 միլիոն ԱՄՆ դոլարով, ֆիլմը այդպիսով դարձնելով այդ ժամանակների ամենաթանկ նախագծերից մեկը։

1980-ական թթ. Դուգլասը գրեթե չէր նկարահանվում է զբաղվում էր քաղաքականությամբ և բարեգործական աշխատանքներով։ Գրել է երկու վեպ և հիշողությունների ինքնակենսագրական «Let’s face it: 90 years of living, loving, and learning» գիրքը, որտեղ նկարագրում է իր դերասանական կարիերայի մասին։ Երկար ժամանակ նա ցանկանում էր նկարահանել «Թռիչք կկվի բնի վրայով» ֆիլմը, որի նկարահանման հեղինակային իրավունքը պատկանում էր իրեն։ Վերջիվերջո այն հանձնում է որդուն՝ Մայքլ Դուգլասին։

2011 թվականի փետրվարի 27-ին 94-ամյա Քիրք Դուգլասը մասնակցեց Օսկարի 83-րդ մրցանակաբաշխությանը։

9-ական ֆիլմի պրոդյուսեր և երաժշտության հեղինակ է, 2 ֆիլմի ռեժիսոր։

## Ֆիլմագրություն
Խաղացել է ընդհանուր թվով 90-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում ու սերիալներում։

աջից|thumb|250 px|Լորեն Բեքոլի հետ «Շեփորահարը» ֆիլմում
աջից|thumb|250 px|կադր «Փառքի արահետներ» ֆիլմից
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են՝ 

## Անձնական կյանք
Քըրք Դուգլասը երկու անգամ է ամուսնացել։ Առաջին կինը Դայան Բիլլն էր, նրանք ամուսնացել են 1943 թ. նոյեմբերին և ամուսնալուծվել 1951 թ., ունեցել են 2 որդի՝ դերասան Մայքլ Դուգլասը և պրոդյուսեր Ջոել Դուգլասը։

Ամուսնալուծվելուց հետո նա Փարիզում «Կյանքի ծարավ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ հանդիպում է ծագումով գերմանացի ամերիկյան պրոդյուսեր Էննի Բայդենսի հետ։ Նա աշխատում էր ստուդիայում զբաղվելով ֆիլմերի թարգմանությամբ։ Նրանք ամուսնացան 1954 թ. մայիսի 29-ին, իսկ 2014 թ. Բևեռլի Հիլզում նշեցին իրենց ամուսնության 60 ամյակը։

Էննի Բայդենից նա ունեցել է 2 որդի, պրոդյուսեր Պիտեր Դուգլաս և դերասան Էրիկ Դուգլաս, ով մահացել է 2004 թ. հուլիսի 6-ին թմրանյութի չարաշահումից։

## Մրցանակներ
280px|մինի|աջից|կնոջ Էննի Բայդենսի հետ ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի հետ հանդիպման ժամանակ,<br /> 1987 թվականի լուսանկար
Ընդհանուր թվով ստացել է 27 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 16-ի, որոնց թվում
* 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար, մրցանակը նրան հանձնել է Սթիվեն Սփիլբերգը
* 3 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 2-ը
* 1 անգամ ներկայացվել է BAFTA-ի
* 3 անգամ ներկայացվել է Էմմիի
* մեկական անգամ ստացել է Սեզար և Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակ

1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։ Աստղը գողացվել էր այնտեղից, ապա շուտով հայտնաբերվել ոստիկանների կողմից Հոլիվուդի մոտակա քաղաքներից մեկում։

Դուգլասը ստացել է նաև մի շարք երկրների պետական մրցանակներ ու շքանշաններ, մասնավորապես ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Գերմանիայի, Պորտուգալիայի և Իսրայելի։

1981 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Կարտերը նրան շնորհել է Նախագահի Ազատության շքանշան, որը ԱՄՆ ամենաբարձր պետական պարգևներից մեկն է, 1990 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանակիր։

1994 թվականին Քըրք Դուգլասի կատարողական արվեստում ունեցած հաջողությունների համար նրան շնորհվել է Kennedy Center Honors մրցանակ։ 2002 թ. ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ ավագից ստացել է ԱՄՆ-ի արվեստի շքանշան արվեստի ոլորտում ունեցած ներդրումների համար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Douglas-graduation.jpg|1939 թվականի լուսանկար
Պատկեր:Kirk Douglas - Vincent van Gogh.jpg|Վան Գոգի դերում, «Կյանքի ծարավ» ֆիլմում
Պատկեր:Kirk Douglas 1955c.jpg|նույն ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ
Պատկեր:Kirk Douglas 1963.JPG|1963 թվականի Բրոդվեյում «Թռիչք կկվի բնի վրայով» ներկայացման մեջ
Պատկեր:Kirk Douglas (1987).jpg|1987 թվականի լուսանկար
Պատկեր:KirkDouglasMar11.jpg|2011 թվականի լուսանկար


## Գրքեր
* *Wisdom of the Elders*. 1986.
* ''The Ragman's Son''. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
* ''Dance With the Devil''. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
* *The Gift*. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
* ''Last Tango in Brooklyn''. Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
* ''The Broken Mirror: A Novella''. Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
* ''Young Heroes of the Bible''. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
* ''Climbing The Mountain: My Search For Meaning''. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
* ''My Stroke of Luck''. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
* ''Let's Face It: 90 Years of Living, Loving, and Learning''. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.
* ''I Am Spartacus!: Making a Film, Breaking the Blacklist''. Open Road Media, 2012. ISBN 1453239375.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kress, Michael. ''Rabbis: Observations of 100 Leading and Influential Rabbis of the 21st Century'' . Foreword by Kirk Douglas. Universe, 2002. ISBN 978-0-7893-0804-7.
* Joseph McBride. ''Kirk Douglas''. Pyramid Publications, 1976. ISBN 0-515-04084-3.
* Michael Munn. ''Kirk Douglas''. St. Martin's Press, 1985. ISBN 0-312-45681-6.
* Press, Skip. ''Michael and Kirk Douglas''. Silver Burdett Press, 1995. ISBN 0-382-24941-0.
* Wise, James. *Stars in Blue: Movie Actors in America's Sea Services*. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1997. ISBN 1557509379. Entry on Kirk Douglas.
* The Ragman's Son. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
* Dance With the Devil. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
* The Gift. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
* Last Tango in Brooklyn. Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
* The Broken Mirror: A Novella. Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
* Young Heroes of the Bible. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
* Climbing The Mountain: My Search For Meaning. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
* My Stroke of Luck. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
* Let's Face It – 90 Years of Living, Loving, and Learning. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.

## Արտաքին հղումներ

* Internet Broadway Database կայքում
* movies.yahoo կայքում
* Turner Classic Movies կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ