open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արմավաշուշան հալեատերև

**Արմավաշուշան հալեատերև** (), շուշանազգիներ ընտանիքի, արմավաշուշան ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
Մշտադալար թուփ է, որը հասուն տարիքում առաջացնում է չճյուղավորվող մի քանի բներ՝ մինչև 8 մետր բարձրությամբ և մինչև 30 սմ բնի տրամագծով։ Բունը ներքևի մասում մերկ է, վերևի մասում՝ տերևածածկ։ Ստորին, չոր և ավելի ծեր, կանաչ տերևները դեպի ցած են կախված, իսկ գագաթայինները ուղղված են դեպի վեր։ Տերևները հարթ են, ամուր, մսալի, ուղղաձիգ, գծանման, 33-57 սմ երկարությամբ և 2,5-4,5 սմ լայնությամբ, ներքևի կողմից անփայլ են, ամռանը մուգ կանաչավուն, կարմրերանգ եզրերով, (ձմռանը տերևների ծայրերն են կարմրավուն), մանր ատամնաեզր, ոլորված հիմքից դեպի գագաթը, վերևի կողմից փայլուն են։ Գագաթում տերևները աստիճանաբար սրանում են և ավարտվում փշով։ Հուրանները խիտ են, կոմպակտ, 30-ից մինչև 75 սմ երկարությամբ և 20-30 սմ լայնությամբ։ Ծաղիկները մոմասպիտակ են, ծաղկապատի արտաքին կողմի վրա կարմրագորշավուն բծերով և շերտիկներով։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, 1 ամիս տևողությամբ։ Տուփիկը մսալի է, 6 անկյունանի, մանուշակագույն պտղամսով, կպչուն և տհաճ հոտով։ Ունի մի շարք պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի են ընկնում խայտաբղետ տերևներով (եզրերին դեղին շերտերով, տերևների վերին եզրերը դեղին են, ներքևում բաց դեղնավուն շերտիկներով) և տարբեր լայնության ու ձևի տերևներով։ Էկոլոգիական խումբը՝ II: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9, 20ա, 32։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավարևելյան նահանգներում (Ատլանտյան օվկիանոսի և Մեքսիկական ծոցի ափերում), Բերմուդյան կղզիներում, Յամայկայում, մեծ մասամբ ցածրավայրերում։ Հայաստանի պայմաններում հաջողությամբ է աճում Իջևանում։ 1957-1962 թվականներին փորձեր են եղել մշակել նաև Երևանի պայմաններում, սակայն մի քանի տարի մեղմ ձմռան պայմաններում աճելով, առաջին իսկ խիստ և երկարատև ձմռանը (1962-1963 թվականներ) իսպառ ոչնչացել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Անդրիա Դելիբաշիչ

**Անդրիա Դելիբաշիր** (, ), չեռնոգորցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
### Ակումբային
Դելիբաշիչը իր ֆուտբոլային կրթությունը ստացել է «Պարտիզան ՖԱ» դպրոցում։ Այնտեղ խաղալով երեք ու կես մրցաշրջան, 2004 թվականին տեղափոխվեց «Մալորկա» ակումբ, բայց չի ամրապնդվել նրա կազմում։ Մինչև 2008 թվականը նա վարձավճարով խաղացել է տարբեր ակումբներում․ պորտուգալական «Բրագա»֊յում, «Բենֆիկա»֊յում, «Բեյրա Մար»֊ում, իսպանական «Ռեալ Սոսյեդադ» և հունական АЕК։ 2008 թվականին տեղափոխվեց «Էրկուլես», սկսած 2010 թվականից ելույթ է ունենում «Ռայո Վալեկանո»֊յում։

### Հավաքականում
Ելույթ է ունեցել Սերբիա և Չեռնոգորիայի երիտասարդական հավաքականում, որը 2004 թվականին մասնակցել է Աֆինայում Օլիմպիական խաղերին, որտեղ հայտնվել էր ի շնորհիվ Եվրոպայի առաջնությունում վաստակած արծաթե մեդալի։

Սերբիա և Չեռնոգորիա միության անկումից հետո Դելիբաշիչը որոշեց խաղալ նորաստեղծ Չեռնոգորիայի հավաքականում, սակայն 2007 թվականի մարտի 24֊ին կայացած թիմի առաջին խաղում նա չխաղաց, այնպես, ինչպես նաև չհայտնվեց նույնիսկ հրավիրված ֆուտբոլիստների ցանկում։ Նա չկարողացավ կապվել Չեռնոգորիական ֆուտբոլային միության ներկայացուցիչների հետ մինչև հանդիպումը և հարցնել հավաքականում հանդես գալու իրավունքի մասին։ Դելիբաշիչը սպառնացել է մերժել հավաքականի մյուս հրավերները, եթե նրան չհրավիրեին հաջորդ մարզական հավաքին։

2009 թվականի հոկտեմբերի 10֊ին Դելիբաշիչը հավաքականում նշեց իր դեբյուտային հանդիպումը, խաղալով Վրաստանի հավաքականի դեմ։ Դեբյուտը մեծ հաջողությամբ պսակվեց․ Դելիբաշիչը, 71֊րդ րոպեին դուրս գալով փոխարինման, ընամենը 7 րոպե անց խփեց իր առաջին գոլը, իսկ Չեռնոգորիան հաղթեց 2֊1 հաշվով, հենց ի շնորհիվ Անդրեի։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 7֊ին Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղում Դելիբաշիչը դարձավ իսկական հերոս․ 80֊րդ րոպեին դուրս գալով խաղադաշտ, երկրորդ խաղակեսի առաջին ավելացված րոպեին գրավեց անգլիացիների դարպասը և չեռնոգորիացիներին բերեց սենսացիոն ոչ֊ոքի արդյունք, որը թույլ տվեց թիմին դուրս գալ Եվրո 2012։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Միլիցա անունով աղջկա հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բարտոշ Սալամոն

**Բարտոշ Սալամոն** (, ), լեհ ֆուտբոլիստ, իտալական «Կալյարի» ակումբի և Լեհաստանի ազգային հավաքականի կենտրոնական պաշտպան։ Եվրո 2016-ի մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Լեհական «Լեխ» ակումբի սան։ 2008 թվականին տեղափոխվել է իտալական «Բրեշիա» ակումբի երիտասարդական թիմ։ Մայիսի 3-ին «Մոդեն» ակումբի դեմ խաղում նա 17 տարեկան հասակում դեբյուտն անցկացրեց Սերիա Բ-ում, խաղի ընթացքում մտնելով փոխարինման։ 2009 թվականի հունվարի 17-ին «Պիզայի» դեմ խաղում Բարտոշը առաջին անգամ խաղադաշտում անցկացրեց բոլոր 90-րոպեները։

2010 թվականի ամռանը Սալամոնը վարձավճարով հանձնվեց «Ֆոջու» ակումբին։ Օգոստոսի 22-ին «Կավեզե» ակումբի դեմ խաղում նա նշեց իր նորամուտը նոր ակումբում։ Նոյեմբերի 21-ին «Նոչերինա» ակումբի դեմ խաղում Բարտոշը ակումբում խփեց իր առաջին գոլը։ 2011 թվականի ամռանը Սալամոնը վերադարձավ «Բրեշիա»։ Հոկտեմբերի 5-ին «Գուբբիոյի» դեմ խաղում Բարտոշը ակումբում խփեց իր առաջին գոլը։

2013 թվականի հունվարի 31-ին Սալամոնը «Միլանի» հետ կնքեց քառամյա պայմանագիր։ Տրանֆերի արժեքը կազմեց 3,5 միլիոն եվրո։ «Ռոսոների» կազմում չխաղալով ոչ մի խաղ՝ նա տեղափոխվեց «Սամպոդորիա»։ 2014 թվականի մարտի 23-ին «Էլլաս Վերոնա» ակումբի դեմ խաղում դեբյուտեց նոր ակումբում։ Ամռանը խաղային պրակտիկա ձեռք բերելու նպատակով Սալամոնը վարձակալության հանձնվեց «Պեսկարա» ակումբին։ Սեպտեմբերի 7-ին «Տերնանա» ակումբի դեմ խաղում նա դեբյուտեց նորմ ակումբում։ Սեպտեմբերի 12-ին «Բոլոնյայի» դեմ խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը նոր ակումբում։ Վարձակալությունից հետո վերադարձավ «Սամպոդորիա»։

2015 թվականի ամռանը Սալամոնը տեղափոխվեց «Կալյարի», կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Տրանֆերի արժեքը կազմեց 1 միլիոն եվրո։ Սեպտեմբերի 7-ին «Կրոտոնե» ակումբի դեմ խաղում նա դեբյուտն նշեց նոր ակումբում։ Դեկտեմբերի 9-ին «Վիրտուս Լանչանոյի» դեմ խաղում Բարտոշը նոր ակումբում խփեց իր առաջին գոլը։

## Միջազգային կարիերա
Սալամոնը խաղացել է Լեհաստանի տարբեր պատանեկան հավաքականներում։ 2013 թվականի մարտի 26-ին ԱԱ-2014-ի որակավորման փուլի Սան Մարինոյի դեմ խաղում նորամուտը նշել է հավաքականում, խաղալով խաղի սկզբից։

2016 թվականի ամռանը Բարտոշը մասնակցել է Ֆրանսիայի Եվրո 2016-ին։ Նա եղել է փոխարինող և խաղադաշտ երբեք չի մտել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bartosz Salamon profile at acmilan.com
* Bartosz Salamon Italian league stats at aic.football.it
* Bartosz Salamon international caps at uefa.com
* 
* Statistiche su 90minut.pl

Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կալյարիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Բրեշիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Օրեի ճակատամարտ

**Օրեյի ճակատամարտ** (, ), Հարյուրամյա պատերազմի հիմնական ճակատամարտերից մեկը Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև՝ Օրե քաղաքի մոտ, 1364 թվականի սեպտեմբերի 29֊ին։

Ճակատամարտին նախորդել էր քաղաքի պաշարումն անգլիական զորքերի կողմից՝ Բրետոնի դուքս Ժան V Անվեհերի գլխավորությամբ՝ 1364 թվականի խաղաղ բանակցությունների տապալումից հետո։ Անգլիական զորքերը մտան քաղաք և պաշարեցին ամրոցը, որը ծովից արգելափակված էր անգլիական նավատորմով։ Պարենամթերքից զրկված պաշարվածներն արդեն պատրաստ էին կապիտուլյացիայի սեպտեմբերի 29ին՝ այն պայմանով, որ այդ ժամանակն ամրոցի պաշտպանների մոտ չպետք է օժանդակություն գնար։

Սեպտեմբերի 27֊ին Կարլ դը Բլուայի զորքերը գտնվում էին քաղաքից ոչ հեռու աբբայության տարածքում։ Սեպտեմբերի 28֊ին ֆրանսիական զորքերն ափհանում իրականացրին գետի ձախ ափին՝ զբաղեցնելով ամրոցի հակառակ դիրքերը։ Զգուշանալով շրջափակումից՝ Ժանը զորքերի հետ լքեց քաղաքը և տեղակայվեց գետի աջ ափի բարձունքների վրա։ Սեպտեմբերի 29֊ին անօգուտ բանակցություններից հետո ֆրանսիական զորքերը անցան գետը և կանգնեցին հարավային ճակատում՝ զբաղեցնելով անհաջող դիրք՝ ամրոցից հյուսիս գտնվող ճահճոտ հարթավայրում։ Անգլիական զորքերը հակառակ դիրքավորվեցին՝ սպասելով ֆրանսիացիների գրոհին։

Ճակատամարտը սկսվեց անգլիացի նետաձիգների և ֆրանսիացի արբալետավորների կարճատև փոխհրաձգությամբ։ Մարտի մեջ մտան նաև զորքի գլխավոր ուժերը։ Ֆրանսիացիները բավականաչափ դիմադրեցին անգլիացիների հարվածներին, սակայն Յոհանի կողմից պահված պահուստային զորքերը փրկեցին իրադրությունը։ Ճակատամարտը բավականին դաժան էր։ Ոչ մի կողմից գերիներ չէին վերցվում։ Ֆրանսիացիների աջ թևը արագ հակագրոհի ենթարկվեց և փախուստի դիմեց։ Ֆրանսիացի հրամանատար Կարլ դը Բլուան, ով վիրավորված էր նիզակի հարվածից՝ սպանվեց անգլիացի զինվորի կողմից։ Անգլիացիները վստահորեն տարան  հաղթանակ։

Ճակատամարտում հաղթանակը վերջ դրեց Բրետոնի ժառանգության համար մղվող պատերազմին, որն ավարտվեց 1365 թվականին՝ բանակցությունների արդյունքում։

Կատեգորիա:1364
Կատեգորիա:Անգլիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ճակատամարտեր
Ֆիլիպ Փուլման

**Ֆիլիպ Պուլլման** (, ), անգլիացի գրող, ով ստեղծագործում է ֆենթեզիի ժանրում։

## Կենսագրություն
## Մատենագիտություն
### Անշարք երկեր
* 1972 *The Haunted Storm*
* 1976 *Galatea (novel)|Galatea*
* 1982 *Count Karlstein*
* 1987 *How to be Cool*
* 1989 *Spring-Heeled Jack*
* 1990 *The Broken Bridge*
* 1992 *The White Mercedes*
* 1993 *The Wonderful Story of Aladdin and the Enchanted Lamp*
* 1995 *Clockwork, or, All Wound Up*
* 1995 *The Firework-Maker's Daughter*
* 1998 *Mossycoat*
* 1998 *The Butterfly Tattoo*
* 1999 *I was a Rat! or The Scarlet Slippers*
* 2000 *Puss in Boots: The Adventures of That Most Enterprising Feline*
* 2004 *The Scarecrow and his Servant*
* 2010 *The Good Man Jesus and the Scoundrel Christ*
* 2012 *Fairy Tales From The Brothers Grimm*

### «Մութ նյութեր» (His Dark Materials) եռագրոթյուն
#### Բուն եռագրություն
# 1995 - «Հյուսիսափայլ» (*Northern Lights*)
# 1997 - «Կախարդական դանակը» (*The Subtle Knife*)
# 2000 - «Սաթե աստղադիտակը» (*The Amber Spyglass*)

#### Եռագրության շարունակություն
* 2003 - «Օքսֆորդյան քնար» (*Lyra's Oxford*)
* 2008 - «Մի անգամ հյուսիսում» (*Once Upon a Time in the North*)
* 2014 - «Կոլեկցիոներները» (*The Collectors*)
* «Փոշու գիրքը» (*The Book of Dust*), դեռևս չի հրատարակվել

### «Սալլի Լոքհարթ» (Sally Lockhart) շարքը
* 1985 - «Սուտակը մեգում» (*The Ruby in the Smoke*)
* 1986 - «Հյուսիսի փայլը» (*The Shadow in the North*)
* 1990 - «Վագրը ջրհորում» (*The Tiger in the Well*)
* 1994 - «Անագե արքայադուստրը» (*The Tin Princess*)

### «The New-Cut Gang» շարքը
* 1994 - «Մոմե արձանների ցուցասրահը» (*Thunderbolt's Waxwork*)	
* 1995 - «Գազամուղագործների պարահանդեսը» (*The Gasfitter's Ball*)

### Թատերգություններ
* 1990 *Frankenstein*
* 1992 *Sherlock Holmes and the Limehouse Horror*

### Վավերագրական բնույթի երկեր
* 1978 *Ancient Civilizations*
* 1978 *Using the Oxford Junior Dictionary*

### Կոմիքսներ
* 2008 *The Adventures of John Blake*

## Գրականություն
* Hugh Rayment-Pickard, *The Devil’s Account: Philip Pullman and Christianity* (London, Darton, Longman and Todd, 2004).
*
* Wheat, Leonard F. *Philip Pullman's His Dark Materials – A Multiple Allegory: Attacking Religious Superstition in The Lion, the Witch and the Wardrobe and Paradise Lost*.
* Robert Darby: *Intercision-Circumcision: His Dark Materials, a disturbing allegory of genital mutilation* http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=com_content&task=view&id=82&Itemid=0.
* Gerald O’Collins SJ., *Philip Pullman's Jesus* (London, Darton, Longman and Todd, 2010).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Բրյուս Դերն

**Բրյուս Դերն** (, ), ամերիկացի դերասան։ Առաջադրվել է «Օսկար» (1979, 2014), «Ոսկե Գլոբուս» (1975, 1979, 2014), *[[BAFTA]]* (2014) և «Էմմի» (2011) մրցանակների, իսկ մրցանակակիր դարձել է Բեռլինի և Կաննի կինոփառատոներին։

## Կենսագրություն
Բրյուս Մաքլիշ Դերնը ծնվել է ամերիկացի արիստոկրատների ապահովված ընտանիքում։ Նրա հարազատ հորեղբայրը հայտնի բանաստեղծ և դրամատուրգ Արչիբալդ Մաքլիշն է։

Նա ստացել է հիանալի կրթություն․ ավարտել է երկու հեղինակավոր դպրոց և ընդունվել է Փենսիլվանիայի Համալսարանը։ Սակայն անսպասելիորեն նա որոշում է դադարեցնել իր հետագա կրթությունը և ընդունվում է Լի Ստրասբերգի դերասանական ստուդիա։ Շուտով Բրյուսին սկսում են վստահել առաջնակարգ դերեր։ 1958 թվականին դերասանը խաղաց առաջին դերը Բրոդվեյում։ Մի քանի տարի անց նա նկարահանվեց Էլիա Կազանի ֆիլմում։ Այնտեղ նրան նկատեց Ալֆրեդ Հիչքոքը, ով Դերնին հրավիրեց նկարահանվելու իր «Մարնի» ֆիլմում, որտեղ նկարահանման հրապարակում իր գործընկերները դարձան Շոն Քոններին և Թիփփի Հեդրենը։

Ջեք Նիկոլսոնի հետ ընկերության շնորհիվ Դերնը խաղաց մի քանի փոքր դեր համաշխարհային անուն ունեցող ռեժիսորների ֆիլմերում։ Խաղաց նաև շատ հեռուստասերիալներում, որոնք հաջողություն ունեցան։ Սակայն ժամանակի հետ նա հեռացավ հեռուստատեսային աշխատանքներից՝ որոշելով կենտրոնանալ կինոկարիերայի վրա։ 70-ական թվականներին Դերնը հաջողություններ ունեցավ․ Թոմ Բյուքենենի դերի համար «Մեծ Գեթսբի» ֆիլմում և կապիտան Բոբ Հայդի դերի համար «Վերադարձ տուն» ֆիլմում նա առաջադրվեց «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի։ Երկրորդ աշխատանքի համար առաջադրվեց նաև «Օսկար»-ի։

1982 թվականին Դերնը «Դաջվածք» ֆիլմում գլխավոր դերի համար դարձավ «Ոսկե ազնվամորի» հակամրցանակին առաջադրված մասնակիցներից մեկը։ Բայց արդեն մեկ տարի անց դերասանը հաջողություն ունեցավ Բեռլինի կինոփառատոնում, որտեղ նա ստացավ մրցանակ լավագույն տղամարդու դերի համար՝ հիանալի կատարելով Ջորջ Սիտկովսկիի դերը ռեժիսոր Ջեյսոն Միլլերի «Հենց այն առաջնությունը» ֆիլմում։
 
Հետագայում Բրյուս Դերնը սկսեց ստաբիլ նկարահանվել էր կինոյում, սակայն նրա դերերը ոչ միշտ էին խոշոր և վառ։ Բացառություն է Ջո Դանթեի «Արվարձան» սև կատակերգությունը, որտեղ Դերնը խաղաց Թոմ Հենքս, ով հետագայում երկու անգամ առաջադրվեց Օսկարի։

2011 թվականին էկրան դուրս եկավ Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի «Միջև» ֆիլմը, որտեղ Դերնը խաղաց բոբբի Լագրանժի դերը։

### Անձնական կյանք
Բրյուսը երեք անգամ ամուսնացած է եղել։ Երկրորդ կինը եղել է դերասանուհի Դայան Լեդդը։ Զույգը երկու դուստր է ունեցել․ Դայանը, ով փոքր հասակում մահացել է և Լոռան, ով գնացել է ծնողների հետքերով։ 1969 թվականին զույգը բաժանվել է։ Երրորդ ամուսնությունը հաջող է եղել․ Բրյուս Դերնը և իր կինը՝ Անդրեան մինչ այժմ ապրում են միասին։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
Իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում Դերնը խաղացել է ավելի քան 140 դեր կինոյում և հեռուստատեսությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bruce Dern — IMDb
* Բրյուս Դերն-ը AllMovie կայքում
* Բրյուս Դերն-ը КиноПоиск.ру կայքում
* What happened on January 01, 2010
* Cinema Retro’s Evening with Bruce Dern at The Players, New York City

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Արմեն Սանթրոսյան

**Արմեն Պարույրի Սանթրոսյան** (), հայ դերասան, դրամատուրգ։ Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2004)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2009)։

Պարույր Սանթրոսյանի որդին է և Արև Սանթրոսյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Արմեն Սանթրոսյանը ծնվել է 1947 թվականին, Երևանում՝ դերասան Պարույր Սանթրոսյանի ընտանիքում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը, 1968 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը, 1972 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1965-1967 թվականներին եղել է «Արշալույս», 1967 թվականից, միաժամանակ, Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնի և «Նորք» թատրոնների դերասան։

1997 թվականից բեմական խոսք է դասավանդում Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետում, 2006 թվականից՝ դոցենտ։

Գրել է «Ճառ ասեք, թե…», «Դալար շիվեր», «Հույս, հավատ, սեր», «Անհաղթ աքլորը», «Սարդոստայն», «Ախ, այդ փշերը», «Ռուբեն Սևակ», «Հրաշագործ սրինգը» և այլ պիեսներ, որոնք բեմադրվել են երևանյան թատրոններում, ինչպես նաև՝ Հալեպում։ Բազմաթիվ թերթերում, ամսագրերում հանդես է եկել թատերական արվեստին վերաբերող հոդվածներով։ «Լիր արքա», «Մի քաղաքի պատմություն» մոնոներկայացումներով մասնակցել է եվրոպական տարբեր երկրներում կազմակերպված փառատոների, արժանացել տարբեր մրցանակների։

## Ներկայացումներ
* «Հեյ, քեզ հետ եմ, բարև»
* «Սկապենի արարքները»
* «Պատվի համար»
* «Հացի խնդիր»
* «Համլետ»
* «Ոչնչից մեծ աղմուկ»
* «Քաջ Նազար»
* «Ամպեր»
* Տարոն «Գնա մեռի, արի սիրեմ»

## Ֆիլմեր
* «Հեղկոմի նախագահը»
* «Երկնագույն առյուծ»
* «Մեր պապերի քայլերգը»
* «Կապիտան Առաքել»
* «Հեծյալը, որին սպասում էին»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 1982 թվականին Սալտիկով-Շչեդրինի «Մի քաղաքի պատմություն» ներկայացման մեջ մարմնավորելով իրարից տարբեր վեց քաղաքապետերի կերպարներ՝ արժանացել է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության «Տղամարդու դերի լավագույն կատարման համար» հատուկ դիպլոմի
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1980
* Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, 2004
* Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ
* Հայաստանի թատերական գործիչների միության ոսկե մեդալ
* Երևանի քաղաքապետարանի ոսկե մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արմեն Սանթրոսյան - Գրական Թերթ
* Մեր մեջ ասած. Արմեն Սանթրոսյան

Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Դեսյատիխատկա

**Դեսյատիխատկա** (), գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կավկազսկայայի շրջանի կազմում։

Ընդգրկված է Լոսևոյի գյուղական համայնքում։

Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 215 մարդ։

## Փողոցները
* Արևելյան փողոց ()
* Արևմտյան փողոց ()
* Երիտասարտադակա  փողոց ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում 

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Կավկազսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Դեղին թզուկը (ֆիլմ)

**«Դեղին թզուկը»** (), ռուսական կատակերգական մելոդրամա, որի ռեժիսորն է Դմիտրի Աստրախանը, սցենարի հեղինակը՝ Օլեգ Դանիլովը։ Ֆիլմը նկարահանվել է 2001 թվականին։

## Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում մեր օրերում՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ Գլխավոր հերոսը հայտնի գրող Վլադիմիր Ժառովսկին է։ Նա գրում է սիրավեպեր, որոնք սիրված են ընթերցողների որոշակի զանգվածի համար։ Վլադիմիրը հարուստ է և հայտնի։ Ինքը գրողը իրեն համարում է անհաջողակ, քանի որ մի ժամանակ առաջ գրած «Դեղին թզուկը» վեպը իրեն փառք էր ապահովել, իսկ այժմ գումար աշխատելու նպատակով սկսում է պատճենել անարվեստ գործեր․ արդյունքում թողնում է արվեստը․․․

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Օլեգ Դանիլով
* Ռեժիսոր՝ Դմիտրի Աստրախան 
* Գործադիր պրոդյուսերներ՝ Ալեքսանդր Վասիլկով, Վլադիմիր Խրապունով
* Օպերատոր՝ Եժի Գոսցիկ
* Նկարիչ՝ Իգոր Շչոլկովիչ

## Տեխնիկական տվյալներ
* Արտադրություն՝ GP (կինոընկերություն), ООО «Կինոարտադրություն»
* Գեղարվեստական ֆիլմ, գունավոր
* Պատկերի ձևաչափ՝ 16:9, (1.78:1)
* Բնօրինակ լեզու՝ ռուսերեն
* Նկարահանված է «Eastman Kodak» ժապավենի վրա
* Տևողությունը՝ 102 րոպե, (1 ժամ, 42 րոպե)

## Լրացուցիչ տեղեկություններ
* ՌԴ-ում պրեմիերան տեղի է ունեցել 2002 թվականի հունվարի 11-ին 
* Ֆիլմում մասնակցել են Ռազմածովային ինժեներական ինստիտուտի զորահանդեսային գունդը
* Ֆիլմում օգտագործվել են Իսահակ Դունաևսկու և Օսկար Ստրոկի երաժշտությունները։ 
* Ֆիլմում հնչում են Պյոտր Լեշչենկոյի «Սև աչքեր» և Ալլա Պուգաչովայի «Զգույշ, տերևաթափ է» երգերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Օմինե

**Օմինե** (, մյուս անվանումը՝ Սանձյոգադակե (), սյուգենդո ուսմունքի սրբազան լեռ Ճապոնիայում (Նարա պրեֆեկտուրա), համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

## Պատմություն
thumb|Կանանց՝ Օմինե լեռ բարձրանալն արգելող հայտարարություն
Յամաբուսիները Օմինե էին բարձրանում 9-րդ դարից սկսած։ Նրանց կրոնական պատկերացումները ենթադրում են, որ լեռ բարձրանալը թույլ է տալիս վեր բարձրանալ իրենց երկրային խնդիրներից և մոտենալ հոգևոր աշխարհին։ Ըստ լեգենդի՝ հենց այս վայրում էր սյուգենդոյի հիմնադիր Էն նո Գյոձյան գոնգեն և բոդհիսատվա Ձաո կանչում․ էՆ նո Գյոձյան էլ հիմնեց Օմինեսան ձի մենաստանը։

Լինելով սյուգենդոյի հետևորդների պաշտամունքի հատուկ օբյեկտ, ինչպես նաև հաշվի առնելով Օմինեսան ձի տաճարի տեղադրությունը՝ լեռը միակ վայրն է Ճապոնիայում, որը փակ է կանանց համար՝ ելնելով կրոնական պատճառներից՝ չնայած 1872 թվականին ընդունված օրենքի, որը չեղարկում էր բոլոր արգելքները։ Արգելքը գործում է բոլոր 13 դարերի ընթացքում, ինչ լեռը համարվում է պաշտամունքի առարկա․ լեռ տանող բոլոր դարպասների վրա համապատասխան ցուցանակներ են կախված։ Վանականներն այդուհանդերձ պնդում են, որ արգելքի նպատակը կանանց խտրականության մեջ չէ, այլ բազմադարյա ավանդույթը պահպանելու։

1872 թվականի օրենքը՝ որպես Մեյձի վերականգնման քաղաքականության մաս, արգելում էր որևէ ծես իրականացնել լեռներում, և յամաբուսիները օրենքի ընդունումից հետո սկսեցին իրենց ծեսերն իրականացնել գաղտնի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո վանականները վերադարձան Օմինե և «վերակենդանացրին» մենաստանը։

2004 թվականից Կիի լեռներում գտնվող կրոնական օբյեկտների համալիրը՝ ներառյալ Օմինե լեռը, ներառվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

## Աշխարհագրություն
Օմինեի բարձրությունը կազմում է 1719 մ։ Լեռը տեղակայված է Նարա պրեֆեկտուրայի հարավում և հանդիսանում է Կիի լեռնազանգվածի մի մասը, որը գտնվում է Հոնսյու կղզու Կիի թերակղզում։

## Օմինեսան ձի
Օմինեսան ձի տաճարը Օմինե լեռան գլխավոր կրոնական օբյեկտն է և ամենակարևորներից մեկը սյուգենդոյում։ Լեռան շուրջ տեղադրված 4 դարպասների նպատակն աշխարհը պաշտամունքի վայրից առանձնացնելն է, որտեղ կատարվում են մահվան և վերածնման ծեսեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The sacred meets the scared in Japan's Kii Mountains
* Ascetic practice in mountains makes many feel better 
* Zones restricting women's entry narrowing 
* heritage and holy places

Կատեգորիա:Ճապոնիայի լեռներ
Հեղինակի՜ն, հեղինակի՜ն (ֆիլմ)

**«Հեղինակի՜ն, հեղինակի՜ն»** (), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանված է 1982 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Արթուր Հիլլերը։ Գլխավոր դերակատարներն են Ալ Պաչինոն, Ուելդ Թյուեսդին և Դայան Քենոնը։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1982 թվականի հուլիսի 18-ին։ Ֆիլմը կարող են դիտել 13 տարեկանից բարձր երեխաները՝ ծնողների հետ միասին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը հայազգի դրամատուրգ Այվեն Տրավալյանն է։ Նա աշխատում է Բրոդվեյի թատրոնում։ Գրում է պիեսներ ներկայացումների համար։ Շատ շուտով պետք է կայանա նրա նոր պիեսի պրեմիերան, որի վրա աշխատել է շուրջ երկու տարի։ Սակայն պրոդյուսերը անընդհատ հետաձգում է ամեն ինչ, պրեմիերան նույնպես հետաձգվում է։

Այվենին նոր անհաջողություն էլ է սպասվում․ նրան լքում է կինը՝ Գլորիան։ Դրամատուրգն իր հինգ երեխաների հետ մնում է միայնակ՝ իր հարազատ որդու և Գլորիայի նախկին երեք ամուսնություններից լույս աշխարհ եկած չորս երեխաների հետ։ Սցենարիստի կյանքի այս ծանր հատվածը ամոքում է դերասանուհի Էլիս Դեթրոյտը։ Վերջինս խաղում է Այվենի նոր ներկայացման գլխավոր դերը։

## Դերերում

## Նկարահանող անձնակազմ
* Սցենարի հեղինակ՝ Իսրայել Խորովից
* Ռեժիսոր՝ Արթուր Հիլլեր 
* Պրոդյուսեր՝ Իրվին Ուինկլեր
* Օպերատոր՝ Վիկտոր Ջեյ Քեմպեր
* Կոմպոզիտոր՝ Դեյվ Գրուզին
* Նկարիչ՝ Ջին Ռուդոլֆ
* Մոնտաժ՝ Ուիլյամ Ռեյնոլդս

## Հետաքրքիր փաստեր
* Իսրայել Խորովիցը գրել է սցենարը իր իսկ կյանքից․ նա միայնակ դաստիարակել է երեք երեխաներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Автора! Автора!» на сайте Все звёзды 
* «Автора! Автора!» на сайте Видеогид 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թատրոնի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսում նկարահանված ֆիլմեր
Հարալդ V

**Հարալդ V** (, ), Նորվեգիայի թագավորը՝ 1991 թվականի հունվարի 17-ից։ Հաջորդել է իր հորը՝ Նորվեգիայի նախկին թագավոր Ուլաֆ V-ին։ 12-րդ դարից սկսած Նորվեգիայի առաջին արքան է՝ Հարալդ անունով։

## Կենսագրություն
Հարալդը ծնվել է Ասքերի Սկաուգում նստավայրում 1937 թվականի փետրվարի 21-ին՝ արքայազն Ուլաֆ V-ի ընտանիքում։ Հետագայում Ուլաֆը դարձավ Նորվեգիայի թագավոր։ Հարալդն ընտանիքի երրորդ զավակն էր։ Ուներ երկու ավագ քույր։ 1940 թվականին թագավորական ընտանիքը, Երրորդ Ռայխի` Նորվեգիայի վրա հարձակվելուց հետո, լքեց Նորվեգիան։ Նրանք բնակվում էին Վաշինգտոնում։ 1945 թվականին արքայազնը վերադարձավ հայրենիք և սկսեց սովորել Օսլոյի համալսարանում և ռազմական ակադեմիայում։ 1960 թվականին սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում։

1968 թվականին ամուսնացել է ոչ ազնվական Սոնյա Հարալդսենի հետ։ Նրանք ունեն երկու զավակ՝ արքայադուստր Մարթա Լուիզան և արքայազն՝ Հոքոնը, ով գահաժառանգն է։

Հարալդը հետաքրքրվում է առագաստային սպորտով և մեկ անգամ չէ՝ իր հոր` Ուլաֆի նման, մասնակցել աշխարհի առաջնությանը։ 1987 թվականին Նորվեգիայի թագավորության հավաքականի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալ, 1964, 1968, 1972 թվականներին Օլիմպիական խաղերի և Եվրոպայի առաջնության հաղթող։ 1964 թվականին նա է տարել Նորվեգիայի դրոշը Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում։ Ի տարբերություն իր հորը, ով 1928 թվականին Ամստերդամում դարձել է չեմպիոն, Հարալդի լավագույն ցուցանիշը 8-րդ հորիզոնականն էր։ Արդեն 2005 թվականին 68 տարեկան հասակում իր ազգային հավաքականի հետ Շվեդիայում կայացած եվրոպական առաջնությունում հաղթանակ է տարել։

2003-2004 և 2005 թվականներին Հարալդ արքան ծանր հիվանդ էր։ Մի քանի անգամ ենթարկվել է քաղցկեղի վիրահատությունների։ Այդ ընթացքում միապետի պարտականությունները իրականացրել է արքայազն, թագաժառանգ Հոքոնը։

Հարալդը Նորվեգիայի բողոքական եկեղեցու առաջնորդն է։ Լինելով Նորվեգիայի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը՝ ունի գեներալի և ծովակալի կոչումներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նորվեգիայի թագավորական ընտանիքի պաշտոնական կայք էջ
* Թագավորի կենսագրությունը 
* Նորություններ թագավորական ընտանիքի վերաբերյալ
* Հարալդ թագավոր
* The Decorations of HM The King 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ
Վեներայի ձյուն

մինի|300x300փքս|Մաքսվելի լեռները, ծածկված «ձյունով»։
**Վեներայի ձյուն, **անհայտ բնույթի սուբստանցիա՝ բարձր ալբեդոյով այն ռադիոդիապազոնում, որով պատված են Վեներա մոլորակի շատ լեռնագագաթներ։

## Հայտնաբերում և գտնվելու վայր
Վեներայի «ձյան» մասին առաջին տվյալները  ստացվել են 1991 թվականին, «Պիոներ-Վեներա» ապարատի կողմից։ Հետագայում «Մեգելան» ապարատը վեներական ձյունը հայտնաբերել է մոլորակի գրեթե բոլոր լեռնագագաթներում։ Շատ քիչ բացառություններից մեկը Մաատ հրաբուխն է․ «ձյան» բացակայությունը, ի դեպ, կարող է կապված լինել վերջին ժայթքումով, որից հետո ձյան նոր ծածկույթը չի ձևավորվել։

## Կառուցվածի տեսություն և ծագում
Այն ժամանակ, երբ «Պիոներ Վեներան» հայտնաբերեց այս երևույթը, տեսություն առաջ քաշվեց այն մասին, որ Վեներայի լեռները պարունակում են մեծ քանակությամբ պիրիտ, որը մերկացել է էրոզիայի հետևանքով։

Այնուամենայնիվ, 1995 թվականից սկսած, «Մագելան»-ի աշխատանքի ավարտից հետո այս տեսությունը մոռացվեց։ Համաձայն ավելի նոր, ճշմարտացի և ավելի հետաքրքիր տեսության՝ որոշակի նյութեր, գոլորշանալով մակերեսում, բարձրանում են վերև և բյուրեղանում՝ հիշեցնելով ամպանման շերտ։ Վեներայի մակերեսին հայտնված նյութերը նորից կցնդեն, եթե չհասնեն լեռնագագաթներին․ այնտեղ ցածր ջերմաստիճանի պատճառով դրանք կրկին չեն ցնդում։

Որպես կանոն, թեկնածուներ են համարվում տելուրը, պիրիտը, հեմատիտ, պերովսկիթը կամ կապարի սուլֆիդները և բիսմութը։ Այս «ձյունը», ըստ ամենայնի, օժտված է բարձր հաղորդականությամբ։

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Սրտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Վեներայի երկրաբանություն
Կատեգորիա:Վեներայի մակերես
Ռոնդանինի պիետա

**Ռոնդանինի պիետա** (), մարմարե քանդակ, որի վրա Միքելանջելոն աշխատել է 1550-ական թվականներից մինչև իր կյանքի վերջ՝ 1564 թվական։ Գտնվում է Միլանի Սֆորցա ամրոցի Ռոնդանինի պիետա թանգարանում։

## Պատմություն
Այս վերջնական քանդակը կրկին անդրադառնում է մահացած Քրիստոսի վրա Սուրբ Մարիամի ողբի թեմային, որին Միքելանջելոն առաջին անգամ իր ստեղծագործություններում անդրադարձել էր 1499 թվականին՝ կերտելով Պիետա քանդակը։
Խաչելության թեմայով նկարների շարքի և իր շիրիմի համար նախատեսված Պիետա Ֆլորենցիա () քանդակի նմանությամբ այս քանդակը ևս ստեղծվել է այն ժամանակ, երբ Միքելանջելոյի մոտ աճում էր մահի զգացումը։

Ռոնդանինի պիետա քանդակի վրա Միքելանջելոն սկսել է աշխատել նախքան Պիետա Ֆլորենցիա քանդակը։ Մարիամի և Քրիստոսի տեսիլային, անօթևան պատկերները Միքելանջելոն կերտել է պարզունակ ձևով, ինչը բնորոշ է նրա վաղ շրջանի ոճին, և առավել նկատելի կրում է գոթիկա քանդակների քան Վերածննդի ազդեցությունը։

Քանդակն անավարտ չի համարվում, այլ գտնվում է շարունակական գործընթացում, որը դիտողի համար տեսանելի է այն բազմաթիվ անկյուններից նայելիս։

Թիկունքի կողմից նայելիս կարծես Քրիստոսն իր մեջքով սատարում է Մարիամին։ Միքելանջելոն այս կերպով ներկայացրել է՝ ինչպես Քրիստոսը կմխիթարի Մարիամին իր մահից հետո։

Հարավաֆրիկացի նկարիչ Մառլեն Դյուման «Ռոնդանինի պիետա» քանդակի հիման վրա 2012 թվականին ստեղծել է Homage to Michelangelo (Ի պատիվ Միքելանջելոյի)  կտավը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միքելանջելոյի ստեղծագործություններ
Խազարնուխ (Աղբակի գավառ)

**Խազարնուխ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն 
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կալամբուրային հանգ

**Կալամբուրային հանգ** (), բանատողերի համահնչուն վերջավորություն` հանգի տեսակներից մեկը, որը կազմվում է հնչյուններով նման, բայց իմաստով տարբեր բառերից։ Հնչում է իբրև նախորդ տողի վերջավորության յուրօրինակ արձագանք։ Մեծ մասամբ կազմվում է ոչ թե մեկ, այլ երկու կամ ավելի հնչյուններից` դառնալով բարդ կամ բաղադրյալ հանգ։ Այդպիսի հանգի օրինակ է տալիս Թումանյանի  հետևյալ տողերը.

Այսպիսի շատ հանգեր են ստեղծել Պետրոս Դուրյանը (հար ազատ-հարազատ, իմացավ-հիմա ցավ, ազգասեր-ազգ ա'ս էր), Ա. Վշտունին (վարսերը նրա-վառ սերը նրա, պարգանք-հարգանք, մութե թև-ու թեթև)։ Կալամբուրային հանգի օրինակ է նաև Պարույր Սևակի հետևյալ տողը. «Գիտի կործանել, բայց և... գործ անել»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաղաչափություն
Լուի Գարրել

**Լուի Գարրել** (), ֆրանսիացի դերասան և կինոռեժիսոր։ Առավել հայտնի է «Երազողները» ֆիլմում խաղացած գլխավոր դերով։ Նա սովորաբար հայտնվում է ֆրանսիացի կինոռեժիսոր Քրիստոֆ Հոնորեի ֆիլմերում՝ ներառյալ Ma mère, Dans Paris, Les Chansons d'amour, La Belle Personne և Non ma fille, tu n'iras pas danser:

## Վաղ տարիներ
Լուի Գարրելը ռեժիսոր Ֆիլիպ Գարրելի և դերասանուհի Բրիջիթ Սիի որդին է։ Նրա պապիկը՝ Մորիս Գարրելը, և կնքահայրը՝ Ժան-Պիեր Լիդը, նույնպես հանրահայտ դերասաններ են։ Լուի Գարրելն ավարտել է Փարիզի կոնսերվատորիան։

## Կարիերա
Գարրելը վեց տարեկան էր, երբ առաջին անգամ նկարահանվել է կինոյում (*Le baisers de secours*): Տասներկու տարի անց նա հայտնվեց երկրորդ ֆիլմում՝ *Ceci est mon corps*:

2002 թվականին Գարրելը ձեռք բերեց միջազգային ճանաչում՝ խաղալով Եվա Գրինի երկվորյակ եղբոր դերը Երազողները ֆիմում։ Բերնարդո Բերտոլուչչին նկատել է նրան Փարիզում անցկացրած առաջին քաստինգի ժամանակ։ Գարրելը հետագայում նկարահանվեց ֆրանսիական բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնցից մեկն էր իր հոր՝ Ֆիլիպ Գարրելի կողմից նկարահանված *Les Amants réguliers (2005)* ֆիլմը։ Նա ստացել է Ցեզար մրցանակը *Ամենախոստումնալից դերասան* անվանակարգում։

Երիտասարդ Գարրելը փորձում է իր ուժերը տարբեր բնագավառներում. նա ցուցադրում է իր երգելու կարողությունը Հոնորեի *Les Chansons d'amour* ֆիլմում։ 2008 թվականին Գարրելը գրեց և նկարահանեց *Mes copains* կարճամետրաժ ֆիլմը։

## Անձնական կյանք
Իր մայրենի ֆրանսերենից բացը Գարրելը խոսում է նաև անգլերեն ու իտալերեն։

Գարրելը սիրային կապի մեջ էր Վալերիա Բրունի Թեդեսչիի հետ 2007 թվականից մինչև 2012 թվական։ Վերջինս Քլարա Բրունիի՝ Ֆրանսիայի նախկին Առաջին տիկնոջ ավագ քույրն է։ 2009 թվականին զույգը Սենեգալից երեխա է որդեգրել, որին կոչել են Սելին։

Գարրելը հանդիպում էր դերասանուհի Գոլշիֆթեհ Ֆարահանիի հետ 2012 թվականից մինչև 2014 թվական։
2015 թվականի ապրիլից Գարրելը հանդիպում է Լաետիտիա Քաստայի հետ։

## Ֆիլմագրություն
##### Դերասան

##### Ռեժիսոր

## Անվանակարգեր և մրցանակներ
##### Ցեզար մրցանակ

### Étoiles d'Or

### Lumières մրցանակ

### Prix Patrick Dewaere

### Prix Jean Vigo

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Փարիզի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Մադագասկարյան ձկնկուլ

**Մադագասկարյան ձկնկուլ** (), ձկնկուլների ընտանիքի հազվագյուտ թռչուն։ Տեսակի անվանումը տրվել է ի պատիվ ֆրանսիացի բուսաբան Լեոն Ումբլոյի։

## Նկարագրություն
Մադագասկարյան ձկնկուլի մարմնի երկարությունը հասնում է 90 սմ-ի։ Փետուրները առավելապես ունեն մոխրագույն գունավորում։

## Տարածվածություն
Տեսակը տարածված է Մադագասկարում, առավելապես կղզու հյուսիսում և արևմուտքում, ինչպես նաև Ալաուտա լճի ափին։ Բացի այդ, թռչուններին կարելի է տեսնել նաև Կոմարյան կղզիներում, Մայոտտեում և Ալդաբրա ատոլում։ Մադագասկարյան ձկնկուլները տարածված են խոնավ շրջաններում։

Տեսակի պոպուլյացիան հաշվվում է 1 000-ից 3 000 թռչուն, որն էլ ենթադրում է, որ կենդանիները գտնվում են բնաջնջման սպառնալիքի տակ։ Դրան նպաստում են մի կողմից որսորդները, մյուս կողմից կենսատարածքների հատումները և ճահիճների չորացումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադագասկարի էնդեմիկ կենդանիներ
Պիեռ Բուվիե

**Պիեռ Շառլ Բուվիե** (, ) ֆրանկո-կանադացի երաժիշտ, ավելի հայտնի է որպես Simple Plan փոփ-փանք խմբի վոկալիստ։

## Մանկություն
Երգչի ծնողներն են Ռեալ և Լուիզա Բուվիեները։ Նա ունի երկու մեծ եղբայր՝ Ջեյը և Ջոնաթանը։ Պիեռը սովորել է Քվեբեկում Ջեֆ Ստինկոյի, Սեբաստիան Լեֆևրի և Չակ Կոմոյի հետ։Մինչև խմբի անդամ դառնալ Բուվիեն աշխատել է Մոնրեալում որպես սպասք լվացող։

13 տարեկան հասակում նա իր լավագույն ընկեր Չակ Կոմոյի հետ հիմնել է Reset փանք-ռոք խումբը, որտեղ նա բաս կիթառահար և վոկալիստ էր։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Լակել Ֆառարի (Բուվիե) հետ։ Ամուսնության տարեթիվը և վայրը անհայտ են։ Պիեռը Լակելին ամուսնության առաջարկություն է արել 2012-2013 թվականներին, սակայն նրանք հարաբերությունների մեջ են եղել շատ երկար ժամանակ։ Նրանց համատեղ նկարը սոցիալական ցանցերում է հայտնվել դեռ 2004 թվականին։ Ինչպես ասում է Պիեռը նրանք ճանաչել են իրար «կյանքի գրեթե ողջ ընթացքում»։ Նրանք ունեն երկու աղջիկ՝  Լենոն-Ռոուզը և Սորեն Բուվիեն, որոնց ծննդյան հստակ տարեթիվը ևս հայտնի չէ։

## Հագուստի արտադրույուն
Պիեռը Չակ Կոմոյի և Պատրիկ Լանգլուայի հետ համատեղ համարվում է Role Model Clothing-ի սեփականատեր։Ներկայումս արտադրությունը դադարեցված է, բայց շապիկներ հնարավոր է ձեռք բերել Ebay-ի միջոցով։

## Ֆիլմերի ցանկը

## Պատմություն
### Reset խմբում
* *No Worries* (1997)
* *No Limits* (1999)

### Simple Plan  խմբում
* *No Pads, No Helmets... Just Balls* (2002)
* *Still Not Getting Any...* (2004)
* *Simple Plan* (2008)
* *Get Your Heart On!* (2011)
* Taking One For The Team (2016)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ Бувье, Պիեռ (անգլ.) կայքում Myspace
* 
* Պաշտոնական կայք Simple Plan 

Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ
Ժողովածու (2768)

**Ժողովածու** (2768), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում։ Ձեռագիրը գրվել է 1818 թվականին Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Ստեփանոս Ենօրեան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,7×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 159 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգիր, բոլորգիրով։ Կազմը՝ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 4ա, 2աO:

## Բովանդակություն
*Յովհ․ Բերիացոյ Վեպ Կարթագինեայ։
*Տաղ։
*Ստ․ Ենոքեան Դրվածք ի վերայ Եփրեմայ կաթողիկոսի։
*Յովսեփայ Արղութեան Վասն վախճանման Յովսեփի կայսերն Նեմեցու։
*Պետ․ Բերթումեան Բարող։
*Կերակուր քահանայից։
*Յաղագս Թերութեանց որք Հանդիպին ի մատուցման պատարագին։
*Յաղագս կենդանակերպից։
*Համառոտ խնդիր ծայրաքաղ արարեալ ի պես պես Հեղինակաց յաղագս դատաստանոց։
*Թուղթ յումեմնե առ ծնողս Յերուսաղեմայ։
*Ան․ Շիրակացոյ Վասն կենաց խրոց։
*Լուսնացույց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սեն Պիեռ (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

**Սեն Պիեռ** (, ), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Անտրևո կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Կաստելան։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04194։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 111 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 76 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 43-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 33-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 56,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,1 %)։ 43աշխատունակ բնակիչներից 40-ը աշխատում էին (22 տղամարդ և 18 կին), անաշխատանք էին 3-ը (կին)։ 33 անգործ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 16-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Դոնժոն (XII դար)
* Սենտ Էթիեն եկեղեցի (XIX դար)
* Դուանիե աշտարակի ավերակներ
* Ժամատներ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Chapelle du village (façade).JPG|Ժամատան ճակատը


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ձայնացրիչ շերտ

[thumb|right|400px|Պատկերը ստացվել է 2013 թվականին գիտահետազոտական  «Okeanos Explorer» նավով [Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային մասում ջրային սյան սկանավորման արդյունքում, կանաչ գոտի ծովի հատակում, հանդիսանում է ձայնացրիչ շերտ։]]
**Ձայնացրիչ շերտ**, ծովային բազմատեսակ կենդանիներից բաղկացած շերտ օվկիանոսի հատակին։

## Պատմություն
Ձայնացրիչ շերտը բացվել է հիդրոտեղորոշիչ սարքի օգնությամբ, երբ  գտան ձայն ցրող շերտ, որը երբեմն սխալմամբ ծովի հատակի տեղ էին ընդունում։  Այդ պատճառով էլ այն երբեմն անվանում են  «տեսիլային հատակ»։ Հիդրոտեղորոշիչ սարքերի օպերատորները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, օգտագործելով հիդրոտեղորոշիչ սարքերի նոր տեխնոլոգիաներ, մտահոգված էին նրանով, որը ցերեկը երևում էր ծովի հատակին 300-500մ խորությամբ, գիշերը՝ ավելի քիչ։ Այդպես ձայնացրիչ շերտ բացվեց Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի ափերին 1942 թվականի ամռանը։ Առաջին տարիներին այդ խորհրդավոր երևույթը ստացավ «ECR շերտ» անվանումը՝ հիմնական հետազոտողների անվան սկզբնատառերով (Eyring, Christensen, Raitt): Պարզվեց, որ այն ձևավորված է միլիոնավոր ծովային օրգանիզմներից, հիմնականում փոքր ձկներից, որոնց լողափամփուշտները ձայն էին արձակում։ Այդ օրգանիզմները հատակից վեր էին բարձրանում պլանկտոնով սնվելու համար։

## Նկարագրություն
Շերտը տարածվում է երկու մայրցամաքային թեքությունների միջև։ Ցերեկային ժամերին գտնվում է 300-1300մ խորության վրա։ Ամեն օր այն բարձրանում և իջնում է օրգանիզմների ուղղահայաց միգրացիային համապատասխան։ Գիշերը, եթե երկնքում լուսին կա, շերտը գտնվում է ավելի խորքում և կարող է բարձրանալ, եթե ամպամած գիշեր է։ Համաշխարհային օվկիանոսի ձայնացրիչ շերտի բիոզանգվածի մեծ մասը կազմում են լուսարձակող խամսիները։ Հիդրոտեղորոշիչ սարքի ազդանշանն անցնում է այդ ձկների լողափամփուշտներով՝ ստեղծելով «տեսիլային հատակի» էֆֆեկտ։

Ծովի հատակին մոտ օրգանիզմների, այդ թվում նաև ձկների (կաղամարներ, սիֆոններ) մեծամասնությունը իրականացնում են ամենօրյա ուղղահայաց միգրացիաներ ։ Այդ ուղղահայաց միգրացիաներն իրականացվում են աննշան տարածությամբ։ Դրա համար ձկներն օգտագործում են իրենց լողափամփուշտները։ Երբ ձուկը տեղաշարժվում է վեր, լողափամփուշտը  փքվում է և, հաշվի առնելով, որ այդ տարածքում ճնշումը բարձր է, այդ գործողության համար օգտագործվում է զգալի էներգիա։ Եվ հակառակը, երբ ձկներն իջնում են, լողափամփուշտը գալիս է սկզբնական դիրքին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Ծովային կենդանիներ
Կատեգորիա:Հիդրոակուստիկա
Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն
Eyes Open

**«Eyes Open»**, ամերիկացի քանթրի և փոփ երգչուհի և երգերի հեղինակ Թեյլոր Սվիֆթի երգը, որ թողարկվել է 2012 թվականի մարտի 27-ին «Սոված խաղեր» ֆիլմի (2012) սաունդթրեքների *The Hunger Games: Songs from District 12 and Beyond* հավաքածուում։ Երգը գրվել է ԹԵյլոր Սվիֆթի կողմից, իսկ որպես համապրոդյուսեր հանդես է եկել Նեթան Չապմանը։ Երգը ներառում է ալտերնատիվ ռոքի և քանթրի ռոքի տարրեր։ 2012 թվականի *Teen Choice Awards* մրցանակաբաշխության ժամանակ երգն արժանացել է *Teen Choice Awards* մրցանակի Choice Single by a Female Artist անվանակարգում։

## Պատմություն
Երգը եղել է Թեյլոր Սվիֆթի կողմից «Սոված խաղեր» ֆիլմի համար գրված երկու ստեղծագործություններից մեկը։ Մյուսը եղել է Safe & Sound: «Eyes Open» երգը Թեյլոր Սվիֆթն առաջին անգամ կատարել է Speak Now World Tour համերգային շրջագայության ժամանակ Օքլենդում։ Տեսահոլովակը, որ լիրիկական մուլտֆիլմ է երգի տեքստով, հանրությանն է ներկայացվել 2012 թվականի մայիսի 17-ին երգչուհու էջում Vevo ալիքով։
Սինգլը թողարկվել է 2012 թվականի մարտի 27-ին և Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում ընդգրկվելու առաջին շաբաթում զբաղեցրել 19-րդ հորիզոնականը (վաճառքը՝ 176 հազար օրինակ), իսկ ռադիոեթերային *Billboard* Pop Songs chart հիթ-շքերթում՝ 28-րդ, իսկ *Billboard* Adult Pop Songs հիթ-շքերթում՝ 24-րդ հորիզոնականները (ավելի ուշ՝ 2012 թվականի մայիսին, այն բարձրացել է 11-րդ հորիզոնական)։ Երգը դարձել է Թեյլոր Սվիֆթի 16-րդ սինգլը, որը վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով, և երկրորդը *The Hunger Games*-ի սաունդթրեքներից։ Մինչ 2014 թվականի նոյեմբերը ԱՄՆ-ում վաճառվել է երգի շուրջ 1,3 միլիոն օրինակ։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Текст «Eyes Open» երգը amalgama-lab.com կայքում

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:2012 սինգլներ
Կատեգորիա:Թեյլոր Սվիֆթի երգեր
Տորչիկ

**Տորչիկ** (` ամյատո, ),  պոկեմոն, *[[Nintendo]]* և *Game Freak* ընկերություններին պատկանող Պոկեմոն խաղերի, մանգայի և անիմե սերիաների արարած։ Տորչիկը առաջին անգամ հայտնվել է *Pokémon Ruby* և *Sapphire* խաղերում, այնուհետև` տարբեր ապրանքների գովազդներում, սփին-օֆֆներում, ֆրանշիզի անիմացիոն և տպագիր ադապտացիաներում։

*Ruby* և *Sapphire* խաղերում, որոնք դուրս են եկել 2003 թվականին, Տորչիկը հանդիսանում է այն 3 սպորտային պոկեմոններից մեկը, որոնց խաղացողը կարող է ընտրել խաղի ամենասկզբում։

## Արձագանք և կարծիքներ
GameSpot-ից Գրեգ Կասավինը գրել է, որ Տորչիկը մտել է այն «դասական պոկեմոնների» շարքին, որտեղ են նաև Պիկաչուն, Պսադիկը և Կոֆինգը։ GameSpy-ից Ջերալդ Վիլլորիան Տորչիկին անվանել է «երկրպագուների սիրելի»։ IGN-ի խմբագիրը գրել է. «Բոլոր նրանք, ովքեր Տորչիկին ըննտրել են որպես իրենց պոկեմոն, շատ ուրախ են, իսկ նրանք, ովքեր չեն ընտրել, փոշմանում են դրա համար»։ Մեկ այլ հոդվածում գրված է, որ ընտրելով Մադկիպին` այժմ նրան շատ մարդիկ հարցնում են, թե ինչու է նա ընտրել հենց Տորչիկին : Նա նաև ավելացրել է, որ եթե խաղացողները չեն ընտրում Տորչիկին, ապա հետագայում նրանք պոկեմոնների հրե տեսակներ ունենալու շատ քիչ տարբերակներ են ունենում։ IGN-ից Լուկաս Թոմասը գրել է, որ Չիմչար պոկեմոնը հարմար է նաև Տորչիկի երկրպագուների համար։ Official Nintendo Magazine-ից Թոմաս Իստը նշել է, որ բավականին տարօրինակ է հետևելը, որ Բլեյզիկենը էվոլյուցիա է ապրել Տորչիկից։

Ճապոնիայում պոկեմոնների կենտրոնում վաճառվում էր Game Boy Advance SP-ի հատուկ տարբերակ, որի ձևավորումը կապված էր Տորչիկի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Տորչիկը Bulbapedia.net կայքում](http://bulbapedia.bulbagarden.net/wiki/Torchic_(Pokémon)) 

Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով
Չակ Կոմո

**Շառլ-Անդրե (Չակ) Կոմո** (, ), ֆրանկո-կանադացի երաժիշտ, Simple Plan փոփ-փանք խմբի թմբկահար։

## Մանկություն
Չակը սկսել է իր երաժշտական կարիերան Reset խմբում Պիեռ Բուվյեի հետ։ Առաջին ձայնասկավառակի թողարկումից հետ Կոմոն լքում է խումբը և գնում Մակգիլայի համալսարան, որպեսզի իր հոր նման դառնա փաստաբան։

Բուվյեի հետ համերգին հանդիպելուց հետո նա թողնում է կրթությունը և օգնում է Պիեռին Simple Plan խմբի ստեղծման հարցում։ Չակը և Բուվյեն հանդիսանում են Simple Plan-ի երգերի մեծ մասի հեղինակը։

Չակը օգտագործում Promark american hickory 5B տեսակի փայտիկներ, Evand drumheads պլաստիկներ, DrumWoekShop հարվածային սարք և Zildjain cymbals ֆիրմայի սկավառակներ։

## Հագուստի գիծ
Չակը Պյեռը Բուվյեի և Պատրիկ Լանգուլայի հետ Role Model Clothing-ի հիմնադիրն է։

## Ֆիլմագրություն

## Պատմություն
### Reset խմբում
* No Worries (1997)

### Simple Plan խմբում
* No Բարձիկներ, No Helmets... Just Balls (2002)
* Still Not Getting Any... (2004)
* Simple Plan (2008)
* Get Your Heart On! (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին hղումներ
* Պաշտոնական էջ Como, Չակ (անգլ.) կայքում Myspace
* 
* Պաշտոնական կայք Simple Plan 

Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:ՄաքԳիլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռոք թմբկահարներ
Սենեզ

**Սենեզ** (, ), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Բարեմ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04204։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 186 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 94 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 66-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 28-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 70,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,8 %)։ 66 աշխատունակ բնակիչներից 58-ը աշխատում էին (34 տղամարդ և 24 կին), անաշխատանք էին 8-ը (5 տղամարդ և 3 կին)։ 28 անգործ մարդկանցից 17-ը թոշակառու, 11-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Աս գետի կամուրջը (1770 թվական)
* Լամպիեր շատրվան (1642 թվական), պատմական հուշարձան
* Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման նախկին տաճար՝ պրովանսյան ռոմանական ոճով
* Ճեմարան (1644 թվական)
* Սեն Լորան եկեղեցի
* Նոտր Դամ դը Կլո ժամատուն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Senez -975.jpg|Քաղաքապետարան
Պատկեր:Senez -961.jpg|Լամպիեր շատրվան
Պատկեր:Senez - Cathédrale Notre-Dame-de-l'Assomption -190.jpg|Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման տաճար
Պատկեր:Senez - Cathédrale Notre-Dame-de-l'Assomption -185.jpg|Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման տաճար


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հարավային մոա

**Հարավային մոա** (), հարթակուրծք թռչունների ենթակարգին պատկանող անհետացած թռչուն։

Հարավային մոան ապրել է Նոր Զելանդիայի Հյուսիսային և Հարավային կղզիներում և առանձնացված Ստյուարտ կղզում։ Բնակվել են Նոր Զելանդիայի անտառներում և մարգագետիններում։ Ինչպես մյուս մոա թռչունները, այնպես էլ նորզելանդական կամ հարավային մոան սնվել է տերևներով, ընձյուղներով և պտուղներով։

2009 թվականի գենետիկական հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ *Euryapteryx curtus* և *Euryapteryx gravis* կենդանիները պատկանում են միևնույն տեսակին։

2010 թվականի հետազոտությունների արդյունքում բացատրվեց կենդանիների չափսերի ակնհայտ տարբերությունը և սեռական երկձևության արտահայտված լինելը։

## Դասակարգում
Համաձայն 2009 թվականի հետազոտությունների, ստորև ներկայացված է կենդանու դասակարգումը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Անհետացած կենդանիներ
Կատեգորիա:Անհետացած տեսակներ
Հենդրիկ Ավերկամպ

**Հենդրիկ Ավերկամպ** (, մականունը՝ «Համրը Կամպենից», *De Stomme van Campen*) (), նիդերլանդացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծննդյան օրվանից եղել է խուլ ու համր, այդ պատճառով ստացել է «Կամպենցի համր» մականունը։ Սովորել է Ամստերդամում՝ դիմանկարիչ Պիտեր Իսահակի մոտ, սակայն հետագայում հետաքրքրվել է բնանկարով։ Նրա գեղանկարչական ոճը ձևավորվել է Գիլլիս վան Կոնինգսլոյի և Դավիդ Վինկբոնսի ազդեցությամբ։

Ավերկամպը եղել է Նիդերլանդների բնանկարչական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։ Նկարել է ձմեռային պեյզաժներ լուսավոր արծաթափայլ երանգով, չմշկորդների կերպարներով։

## Գրականություն
* *Тарасов Ю. А.* Голландский пейзаж XVII века. М., 1983.
* Frozen Silence: paintings of H. Avercamp and B. Avercamp: (Cat.). Amsterdam, 1982.
* 

## Պատկերասրահ

SCENEONICE.jpg|Զվարճանք սառույցի վրա
Hendrick Avercamp - Winter Landscape - WGA1082.jpg|Ձմեռային տեսարան
Hendrick Avercamp - Winterlandschap met ijsvermaak.jpg|Ձմեռային տեսարան չմշկորդներով
A Scene on the Ice near a Town.jpg|Սառույցի վրա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Avercamp at the WebMuseum
*Avercamp at Museum Syndicate 
*Avercamp at Rijksmuseum Amsterdam
*master pieces from Hendrick Avercamp - Online Exhibition at Owlstand
 

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Տօնապատճառ (2771, Հովհաննես Գանձակեցի)

**Ժողովածու** (2771), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 1703 թվականին Գրիգոր գրիչի կողմից Բաղեշում։ Ստացողը եղել է Վարդան վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 549 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝12ա, 544բ O:

## Բովանդակություն
*Պատճառ թղթին առ Կորնթացիս։
*Պատճառ թղթին առ գաղատացիս։
*Ներս․ Շնորհալոյ հավատոյ խոստովանութին։
*Գր․ Երուսաղեմացոյ Սահմանք զանազանք։
*Սահմանք փիլիսոփայականք։
*Մասունք մարմնոյ։
*Յաղագս շրջագայութեան երկնից։
*Յաղագս կենդանակերպից։
*Տաղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր