open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձան (Կիսլովոդսկ)

**Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Տեղադրված է Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռան վրա, որտեղից բացվում է Էլբրուս լեռան տեսարանը։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2006 թվականի մայիսին։ Հեղինակն է Օսիայի ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Նիկոլայ Խոդովը։

## Պատմություն
Քանդակագործ Նիկոլայ Խոդովը երկար տարիներ ցանկացել է Կիսլովոդսկի Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռան մի ժայռին, որտեղից  բացվում է Էլբրուս լեռան հրաշագեղ տեսարանը, կանգնեցնել ռուս մեծանուն բանաստեղծ Միխայիլ Լերմոնտովի հուշարձանը։ Լերմոնտովը բազմիցս եղել է Կիսլովոդսկում, իր ստեղծագործություններում գովերգել Էլբրուսը։ Վերջապես Նիկոլայ Խոդովին հաջողվել է իրականացնել մտահղացումը։ 2006 թվականին նա սեփական միջոցներով պատրաստել է բրոնզե քանդակը, շինարարների բրիգադի օգնությամբ ամրացրել ժայռը, և մայիսին արձանը բացվել է։

Սակայն որոշ ժամանակ անց Լերմոնտովի հուշարձանը տեղափոխվել է Ստորին զբոսայգի` Լերմոնտովի առափ, և բանաստեղծը երկար ժամանակ հիանում էր Օլխովկա գետով։ Այս տեղափոխությունը հիմնավորվում էր նրանով, իբր Լերմոնտովը, լինելով Կիսլովոդսկում, զբոսնել է միայն Ստորին զբոսայգում և երբեք չի բարձրացել Վերին։

Բանաստեղծի հուշարձանի ճիշտ տեղի մասին բուռն վեճերը չէին դադարում մի քանի տարի։ Եվ վերջապես 2017 թվականի մայիսի առաջին օրերին հուշարձանը նորից տեղափոխվեց նախկին տեղը` Կրասնոյե Սոլնիշկո լեռ։

## Նկարագրություն
Միխայիլ Լերմոնտովը պատկերված է երկարոտն բեղավոր երիտասարդի տեսքով` զինվորական համազգեստով և կոկարդով գլխարկով։ Նստած բանաստեղծը մտահոգ հայացքով նայում է Էլբրուսին, և տպավորություն է, թե նա ուր որ է կնետվի լեռան ուղղությամբ։

Բրոնզաձույլ քանդակի բարձրությունը 2 մետր 30 սանտիմետր է, քաշը` 700 կիլոգրամ։

Քանդակի 10 անգամ փոքր հեղինակային պատճենը պահվում է Պյատիգորսկի «Լերմոնտովի տնակում»։

## Պատկերասրահ

Lermontov monument, Kislovodsk.JPG|Հուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2016 թվական
Кисловодск Памятник Лермонтову 21.08.2014 (1).jpg|Հուշարձանը Օլխովկա գետի ափին, 2014 թվական


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի հուշարձաններ
Շերլ

**Շերլ**, ( ), կամ սև տուրմալին, նաև շերլիտ, բորոսիլիկատների դասի հանքանյութ, տուրմալինի տարատեսակ, որը բնութագրվում է բյուրեղավանդակում նատրիումի և երկվալենտ երկաթի առկայությամբ։ Ի տարբերություն տուրմալինի այլ տարատեսակների այն թափանցիկ չէ։ Ունի հարուստ սև գույն, որը պայմանավորված է երկաթի ատոմների առկայությամբ։ Օգտագործվում է արդյունաբերության մեջ հիմնականում որպես պիրոէլեկտրիկ և պիեզոէլեկտրիկ, սահմանափակ չափով՝ ոսկերչական իրերի պատրաստման ոլորտում, և օպտիկայում՝ բևեռացնող ֆիլտրերի արտադրության համար։ 250px|մինի|ձախից|Շերլի և բերիլի բյուրեղներ

19-րդ դարում և դրանից առաջ «շերլ» էին անվանում ընդհանրապես բոլոր տուրմալինները, շատ սովորական էին «կանաչավուն շերլեր», կամ «դեղին շերլ», և միայն 20-րդ դարի կեսերին տերմինը վերջնականապես սկսեց օգտագործվել ժամանակակից նշանակությամբ։ Այսպիսով հիմա «շերլ» անվանումը տալիս են միայն այն տարատեսակին, որին հնում անվանում էին «սև շերլ»։

## Նկարագրություն, տարածվածություն
Միներալի քիմիական բանաձևը՝ NaFe2+3Al6Si6O18(BO3)3(OH)4: Երկվալենտ երկաթի փոխարեն խառնուրդների ձևով կարող են հանդես գալ մագնեզիումը, մանգանը և եռավալենտ երկաթը։

[thumb|left|upright=0.8|Տուրմալինային քվարց (շերլի ասեղնաձև բյուրեղներով) [Բրազիլիա]]Բյուրեղանում է սյունաձև պրիզմաների տեսքով, որոնց նիստերի համար բնորոշ են բյուրեղի երկարությանը զուգահեռ խորը նրբագծերը։ Լայնակի կտրվածքում պրիզման ունենում է սֆերիկ եռանկյունու ձև։ [thumb|upright=0.8|Շերլի բյուրեղ [Հարավային Ավստրալիա]]
Շերլը երկրակեղևում լայնորեն տարածված միներալ է։ Նրա խոշոր հանքավայրեր գտնվում են ԱՄՆ-ում, Բրազիլիայում, Գերմանիայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Երբեմն այս միներալը հանդիպում է ոչ թե պրիզմայի ձևով, այլ ասեղնաձև բյուրեղներով ագրեգատների տեսքով։

Նորվեգիայի Կրագերիո հանքավայրի շերլի տարատեսակն ուժեղ տաքացնելիս փրփրելու հատկություն ունի և անվանվում է աֆրիցիտ ( «փրփրել»)։

Սև տուրմալինի բարակ ասեղնաձև բյուրեղներ պարունակող անգույն թափանցիկ քվարցի բյուրեղներին անվանում են տուրմալինային քվարց։ Լինում են դեպքեր, երբ տուրմալինի սև ասեղները քվարցի ներսում առաջացնում են զվարճալի պատկերներ։

## Կիրառում
Արդյունաբերության մեջ կիրառումը պայմանավորված է միներալի պիրոէլեկտրիկ և պիեզոէլեկտրիկ հատկություններով։ Օգտագործվում է գերճշգրիտ փականներ, ջերմաստիճանի ու ճնշման տվիչներ պատրաստելիս։

Ոսկերչության մոջ շերլը չեն երեսակում, բայց հղկում են բիժուտերիայում օգտագործելու համար։ Մեծ Բրիտանիայում և որոշ այլ երկրներում շերլն օգտագործվում է սգի համար նախատեսված զարդեր պատրաստելու համար՝ ուլունքներ, բրոշկաներ, ականջօղեր։ Բացի այդ շերլից, ինչպես նաև տուրմալինային քվարցից պատրաստում են գրենական պիտույքներ, օրինակ՝ պրեսպապյե և այլ դեկարատիվ առարկաներ։

Օպտիկայում օգտագործվում է բևեռացնող ֆիլտրերի պատրաստման համար։ Տուրմալինի բյուրեղները հանդիսանում են լավ բևեռացնողներ, տուրմալինի բյուրեղի արդեն 1մմ հաստության դեպքում սովորական լույսը նրա կողմից ամբողջությամբ կլանվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Шерл // Каталог Минералов.ру

Կատեգորիա:Միներալներ
Գազ տարօրինակ

**Գազ տարօրինակ** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա համարյա մերկ բույս է։ Ցողունները խիստ կարճացած են, ստորգետնյա, խիտ փաթաթված մահացած տերևների թելանման մնացորդներով։ Տերևների երկարությունը 4-20 սմ է, տերևիկները 5-6-ական զույգ են, ծաղկակիրները շատ կարճ են, 2-3 ծաղիկներով։ Պսակը սպիտակավուն է՝ մանուշակագույն երանգով, նավակը՝ ավելի մուգ։ Դրոշը ունի 20-52 մմ երկարություն։ Ունդերը ձվագնդաձև են։ Նավակը և թիակները մինչև երկարության կեսը միաձուլված են առէջի խողովակի հետ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Գոռավան, Ենգիջա, Զվարթնոց, Երախ)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, ավազոտ տեղերում՝ անապատում և կիսաանապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Խիստ մասնատված արեալով վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Աճելավայրերից մեկը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի «Գոռավանի արգելավայրի ավազուտային անապատի» տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
New Year’s Day

**New Year’s Day**, U2 խմբի երգը։ Այն ընդգրկվել է 1983 թվականի War ալբոմի մեջ, ինչպես նաև դարձել ալբոմի առաջատար սինգլ` թողարկվելով 1983 թվականի հունվարի 1-ին։

Բասային պարտիայի միտքը Ադամ Քլեյթոնի մոտ ծնվել է այն ժամանակ, երբ նա փորձում էր սովորել սինտիփոփ Visage խմբի «Fade to Grey» երգի բասային պարտիան.:

## Երգերի ցանկ

## Դիրքը չարտերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:U2 Խմբի երգեր
Գազ Բիլովայի

**Գազ Բիլովայի** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա բույս է, որը ծածկված է երկծայր մազկիներով։ 20-40 սմ բարձրությամբ ցողունը ճյուղավորված է։ Տերևների երկարությունը հասնում է 3-6 սմ-ի։ Տերևիկները 7-12-ական են, վերևից մերկ են, իսկ տակից՝ առսեղմ խավոտ։ Պսակը կարմրավուն է, 12-15 մմ երկարությամբ։ Ունդերը գլանաձև են, գծային, կախված և ունեն 20-30 մմ երկարություն, 2 մմ լայնություն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Տեղ գյուղի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Բույսը աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1350 մ բարձրության վրա, տափաստաններում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է հողերի ինտենսիվ յուրացվող գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Անդրեաս Նախիջևանցի

**Անդրեաս Նախիջևանցի** (16-րդ դար, Նախիջևան-1617, նոյեմբերի 18), հայ քահանա և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Անդրեաս Նախիջևանցին փոքր հասակում՝ Շահ Աբասի ավերումներից խուսափելու համար ծնողների հետ տեղափողվում է Նախիջևանից Ագուլիս քաղաք։ Այստեղ հետագայում Անդրեասը ձեռնադրվել է որպես Ագուլիսի դպրոցի դպրապետ, մանկավարժ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:16-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:1617 մահեր
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 18 մահեր
Կատեգորիա:Հայ առաքելական քահանաներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Գազ կարակուշի

**Գազ կարակուշի** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5-10 սմ բարձրությամբ, ստորգետնյա փայտացող ընձյուղներով, խիտ ծածկված կարճ ցցված պարզ մազիկներով բազմամյա բույս է։ Տերևները լինում են 1,5-3 սմ երկարության։ Տերևիկները 8-10-ական զույգ են, էլիպսաձև։ Ծաղկակիրները ունեն 3-5 սմ երկարություն։ Ծաղկաբույլը նոսր է, ունի 5-8 ծաղիկներ։ Բաժակը ծաղկելիս փքվող է, ծիրանագույն, ջղավորված։ Պսակը սկզբում բաց գույնի է, հետո կարմրող։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի (գյուղ Չաթմա) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ, Գնիշիկ, Մոզրով գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում` ծովի մակարդակից 1600-2700 մ բարձրությունների վրա, կրաքարային քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս ամսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է հողերի ինտենսիվ յուրացման գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ռոլանդու (ֆուտբոլիստ)

**Ռոլանդու Ժորժե Պիրեշ դա Ֆոնսեկա** (, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Օլիմպիկ Մարսել» ակումբի պաշտպան։ Հանդես է գալիս Պորտուգալիայի ազգային հավաքականում։

## Գործունեություն
Ռոլանդուն իր գործունեությունն սկսել է երիտասարդական  «Կամպոմայորենշե» ակումբում, որտեղից տեղափոխվել է «Բելենենսիշ»։ 2004 թվականի օգոստոսի 28-ին նա առաջին անգամ հանդես է եկել Պորտուգալիայի առաջնությունում «Մարիտիմու» ակումբի կազմում, որտեղ նա անմիջապես գոլ է խփել, և նրա թիմը 3:0 հաշվով հաղթել է։ Դրան հաջորդող մրցաշրջաններում նա դարձել է հիմնական կազմի խաղացող և այնտեղ անցկացրել է 4 տարի։

2008 թվականի ապրիլի 15-ին Ռոլանդուն ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է «Պորտու» ակումբ՝ պայմանագիր կնքելով 4 տարով։ Առաջին մրցաշրջանում նա կարողացել է հիմնական կազմից հանել Պեդան Էմանուելին՝ դառնալով հիմնական կազմի խաղացող և նվաճելով Պորտուգալիայի գավաթը և դառնալով առաջնության հաղթող։ 2011 թվականին պաշտպանը նշել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում տարած հաղթանակը։

2011 և 2012 թվականներին Ռոլանդուով հետաքրքրվել են իտալական «Ռոմա» և «Միլան» ակումբները։ Սակայն 2013 թվականին Ռոլանդուն ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է «Նապոլի», ապա վարձույթով տեղափոխվել է «Ինտեր»։

## Միջազգային գործունեություն
Չնայած նրան, որ Ռոլանդուն ծնվել է Կաբո Վերդեում, նա 14 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Պորտուգալիա։ 2006 թվականին նա ստացել է Պորտուգալիայի քաղաքացիություն և սկսել է հանդես գալ այդ երկրի երիտասարդական հավաքականում։ 2006 և 2007 թվականներին Ռոլանդուն խաղացել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություններում։

2009 թվականից նա առաջին անգամ սկսել է խաղալ Պորտուգալիայի հավաքականի առաջին կազմում։

## Նվաճումներ
;«Պորտու»
* Պորտուգալիայի չեմպիոն (3)՝ 2008/09, 2010/11, 2011/12
* Պորտուգալիայի գավաթակիր (4)՝ 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12
* Պորտուգալիայի Սուպերգավաթակիր (3)՝ 2009, 2010, 2011
* Եվրոպայի Լիգայի հաղթող (1)՝ 2010/11

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Գազ բծավոր

**Գազ բծավոր** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
8-20 սմ բարձրությամբ, միամյա մերկ բույս է։ Տերևների երկարությունը 2,5-5,5 սմ է։ Տերևիկները 4-9-ական զույգ են։ Ծաղկաբույլի ծաղիկները 1-3-ն են։ Պսակը բաց գույնի է, դրոշը՝ մանուշակագույն ջղերով, 6-9 մմ երկարությամբ։ Ունդերը ոտիկով են, կիսալուսնաձև, 12-22 մմ երկարությամբ, 4-5 մմ լայնությամբ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում («Էրեբունի» պետական արգելոց, Ջրվեժի անտառպուրակ, Երախի լեռնաշղթայի արևմտյան ծայրամաս)։ Աճում է նաև Դաղստանում, Արևելյան Անդրկովկասում, Ղրիմում, Անատոլիայում, Հարավարևմտյան և Միջին Ասիայում, Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային տեղերում, տափաստանային բուսականության կազմում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ 500 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Արեալը մասնատված է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Անտառային ճանապարհորդներ

**Անտառային ճանապարհորդներ** (), գեղարվեստական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1951 թվականին՝ ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Մստիսլավ Պաշենկոյի կողմից։

## Սյուժե
Անտառում բերքի բացակայությունն ու գիշատիչ կզաքիսի հետապնդումները ստիպում են սկյուռիկների ընտանիքին նոր բնակավայր փնտրել։ Մոտակայքով թռչող ճայը պատմում է, որ գետի հետևում անտառ կա` հատապտուղներով, սնկերով և կոներով հարուստ։ Սպիտակաքթիկ սկյուռիկը գնում է հետախուզության։ Այնտեղ նա մի շարք դժվարությունների է հանդիպում, որոնք հաղթահարում է և վերադառնում իր սիրելի ընտանիքի մոտ։ Նրանք միասին գնում են ապրելու այդ անտառում։

## Հեղինակներ

## Ստեղծման պատմություն
Սցենարի վերաբերյալ պայմանագիրը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի և Վերա Չապլինայի ու Գեորգի Սկրեբիցկու միջև ստորագրվել է 1950 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Մուլտֆիլմի նախնական անվանումը եղել է «Անտառային հեքիաթ»։ Այնուհետև սցենարիստներն առաջարկել են նոր` «Անտառային ճանապարհորդներ» անվանումը, որն էլ դարձել է վերջնական։
Ֆիլմում օգտագործվել է Եվգենի Միգունովի կողմից առաջարկված գեղարվեստական նոր` յուղաներկերով ֆոնի գույներ ստանալու մեթոդը.

## Տպագիր հրատարակություններ և թարգմանություններ այլ լեզուներով
Ըստ «Անտառային ճանապարհորդները» մուլտֆիլմի նկար-գիրքը Վ. Չապլինայի տեքստով և Ե. Միգունովի նկարներով 1970-ական թվականներին վերահրատարկվել է մի շարք տարբեր լեզուներով.

* V. Chaplina. Forest travelers. A film story (անգլերեն թարգմանությունը` Ֆաինա Գլագոլևայի). М., Union of Soviet film workers, 1972.
* V. Chaplina. Viajeros forestales. Film-quento. М., Unión de cineastas de la URSS, 1972.
* V. Tšaplina. Seiklused metsas (էստոներեն թարգմանությունը` Aime Leis). Տալլին, Perioodika, 1975.
* V. Tjaplina. Kurre vitnos (շվեդերեն թարգմանությունը` Ի. Սաֆոնովի). Ստոկհոլմ, Carlsen if, 1975.
* V. Tšaplina. Oravat muuttavat (ֆիններեն թարգմանությունը` A. Ronkainene). Տալլին, Perioodika, 1978.
* V. Chaplina. Prik pa eventyr (դանիերեն թարգմանությունը` V. Simonsen). Կոպենհագեն, Nyt Dansk Forlag, 1979 (рисунки А. Дегтярева).
* V. Chaplina. Voyage dans la forêt (ֆրանսերեն թարգմանությունը` Ի. Պանովի). Տալլին, Perioodika, 1979.
* W. Czaplina. Leśni podróżnicy. М., ԽՍՀՄ Կինեմատոգրաֆիստների միության խորհրդային կինոարվեստի քարոզչության բյուրո, 1980.

## Մուլտֆիլմի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* «Անտառային ճանապարհորդներ» մուլտֆիլմի ամերիկյան և ֆրանսիական տարբերակները (վիդեո)

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1951 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Santa Claus Is Coming to Town

**Սանտա Կլաուսը գնում է քաղաք** (), Ֆրեդ Կուտսի ամանորյա երգ, բառերը՝ Հեյվեն Գիլլեսպի, գրված 1934 թվականին։ Ամենատարածված ամանորյա հիթերից մեկը ԱՄՆ-ում։

## Բովանդակություն
Երգի լիրիկական հերոսը պատմում է, որ վերադառնալով Կաթնային Ճանապարհից, լինում է Սանտա-Կլաուսի արհեստանոցում, և նա ասում է իր սեփական ծրագրերի մասին։ Պարզվում է, որ նա գիտի մեզանից յուրաքանչյուրի մասին, և հիմա, երբ նա շուտով կհայտնվի քաղաքում բազում երեխաների համար լիքը խաղալիքներով ու նվերներով, ավելի լավ է չլացեք և չնեղանաք, այլ լինեք լավը և շտապեք իրեն նամակ ուղարկել։

## Ստեղծման պատմությունը
Երգի բառերի հեղինակը բանաստեղծ Հեյվեն Գիլլեսպին է։ Ըստ Գիլլեսպիի զարմիկի հիշողությունների՝ 1934 թվականին, նրան է դիմում հրատատարակիչ Լեո Հեյստը, և պահանջում Գիլլեսպիին, որպեսզի գրի ամանորյա երգ։ Գիլլեսպին հենց նոր էր թաղել իր եղբայր Իրվինին և ընդհանրապես տրամադրված չէր գրելու մանկական երգեր, բայց Հեյստը ավելի քան հաստատակամ էր, ինչպես ինքն էր կարծում, Հեյվենն ուներ «լավ լեքսիկոն» մանկական երգերի համար։ Գիլլեսպին շարադրեց երգի խոսքերը մետրոյի վագոնում 15 րոպե հետո այն բանից, երբ դուրս եկավ Հեյստի գրասենյակից։ Նրա խոսքերին երաժշտությունն ավելացրեց կոմպոզիտոր Ֆրեդ Կոուտսը, ավելի ուշ միասին ստեղծեցին ևս մեկ հիթ՝ *You Go to My Head։*

Santa Claus Is Coming to Town երգը ձայնագրվել է Ջորջ Հոլլի նվագախումբի կողմից (Սոննա Շույլերի մենակատարմամբ) և թողարկվել է Bluebird Records -ի պիտակով։ Այն առաջին անգամ հնչեց «Էդդի Կանտորի ամանորյա շոու» ռադիոհաղորդման եթերում և անմիջապես ստացավ մեծ հանրաճանաչություն։ Մեկ օրում նրա նոտաներից վաճառվում էր 25 հազար հավաքածու։

## Հետագա կատարումը
Santa Claus Is Coming to Town երգը կատարել են շատ հայտնի երգիչներ և երաժիշտներ։ Գոյություն ունի երգի ավելի քան 150 տարբեր կատարումներ, այդ թվում նաև  The Beach Boys, Lynyrd Skynyrd, The Jackson 5, Destiny's Child, Green Day խմբերի և այնպիսի երգիչների, ինչպիսիք են Ջասթին Բիբերը և Անդրեա Բոչելլին։ Առավել հաջողվածներից են․ The Four Seasons (1962, 23-րդ տեղը  The Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում) խմբի, Բրյուս Սպրինգստինի (1985, գլխավորեց այդ տարվա ամանորյա երաժշտական վաճառքները) և Լուիս Միգելի (2006, Santa Claus Llego a La Ciudad զբաղեցրեց 26-րդ տեղը  Latin Pop Airplay հիթ-շքերթում) վերադաշնակումները։ Ամերիկական կոմպոզիտորների, պոետների և հրատարակիչների միության հրատարակված  XXI դարի առաջին 5 տարիների վիճակագրության ընթացքում Santa Claus Is Coming to Town զբաղենում է թվով ընդհանուր 4-րդ տեղը՝ ԱՄՆ-ում ձմեռվա տոների հեռարձակումներից.

Որպես հայտնի ամանորյա երաժշտություն Santa Claus Is Coming to Town-ը հաճախ է լսվում ֆիլմերում և սերիալների դրվագներում՝ ամանորին և այդպիսի թեմաներում, որոնցից են․ «Տանը մենակ», «Սանտա կլաուսի պայմանագիր», «Հրաշք 34-րդ փողոցում», «Բևեռային ճեպընթաց», «Դիմանալ Սուրբ Ծննդին», «Ֆրեդ Կլաուս», «Չորս Սուրբ Ծնունդ» և «Սանտա Կլաուսի գաղտնի ծառայությունը»։ Նա անվանում տվեց 1970 թվականի համանուն մուլտֆիլմին (ձայնագրված Ֆրեդ Ասթերի և Միկի Ռունիի կողմից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1934 երգեր
Կատեգորիա:Մայքլ Բուբլեի երգեր
Գազ բեկված

**	Գազ բեկված** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա անցողուն, ծածկված երկծայր մազիկներով բույս է։ 20-40 սմ բարձրությամբ ծաղկակիրները դուրս են գալիս տերևների արմատամերձ կենտրոնից, կանգնած են ամուր և ուղիղ։ Ծաղկաբույլը կազմված է 20-30 ծաղիկներից, որոնք խիտ են, իսկ պտղի ժամանակ ծատ երկարացած են։ Պսակը դեղին է, իսկ ունդերը կախված են և գծային։

## Տարածվածություն
Հայտնի է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանից (Աշոտավան գյուղ շրջակայք, ջրվեժ Շաքի)։ Աճում է նաև Արևելյան Անդրկովկասում, Թալիշում և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1500-1700 մ բարձրությունների վրա, միջին լեռնայի գոտում չոր մարգագետիններում և մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին, պտղաբերում է հունիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող հազվագյուտ տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականցվում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Առաքել Շոռոթեցի

**Առաքել Շոռոթեցի** (), հայ արքեպիսկոպոս, կրոնական և հասարակական գործիչ, տաղերգու։

## Կենսագրություն
Առաքել Շոռոթեցին ծնվել է 1613 թվականին, Երնջակ գավառի Շոռոթ գյուղաքաղաքում։ 1648 թվականին ձեռնադրվել է Ֆահրապատի եպիսկոպոս, իսկ 1659 թվականին Փիլիպոս կաթողիկոսի կողմից նշանակվել է հայրենի Երնջակ գավառի Սուրբ Կարապետ վանքի արքեպիսկոպոս և  առաջնորդ։ Սրբակրոն անձ էր և անվանի քարոզիչ, բոբիկ շրջելու համար ստացել է Բոբիկ մականունը, իսկ իրեն նվեր տված դրամներն աղքատներին բաժանելու համար կոչվել է «անարծաթ վարդապետ»։ Մի քանի տաղերի հեղինակ է։ Մահացել է Հռոմում՝ 1680 թվականի օգոստոսի 6-ին։ Թաղված է Հռոմի ս․ Մարիամ Եգիպտացի եկեղեցում։

## Աշխատանքային գործունեություն
1679 թվականին Հակոբ Ջուղայեցու հանձնարարությամբ մեկնել է Հռոմ՝ բանակցություններ վարելու։ Առաքել Շոռոթեցին հայրենի գավառում կատարել է մի շարք բարեգործական աշխատանքներ, կազմակերպել եկեղեցիների ու վանքերի նորոգման աշխատանքները։ Դասավանդել է Երնջակի ս․ Կարապետ վանքի դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Առաքել Շոռոթեցին հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարանում

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ տաղերգուներ
Կեղծափուչիկ մատնաձև

**Կեղծափուչիկ մատնաձև** (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Երկամյա թխակապույտ մերկ բույս է, որի բարձրությունը 5-10 (20) սմ է։ Տերևները մսալի են և վերին մասում ունեն 3-5 կլորացած բլթակ։ Ծաղկաբույլը խիտ ողկույզ է։ Ծաղիկները քառատիպ են, պսակաթերթերը՝ սպիտակ ու ամբողջական։ Պտուղը փքված, էլիպսաձև կամ հակաձվաձև պատիճակ է, որը ունի 7-10 (15-25) մմ երկարություն, պտղի բները 2-4 (6) սերմերով են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Արագածի ֆլորիստիկական շրջանում (խառնարանում՝ հյուսիսային լեռնագագաթի ստորոտին և հյուսիսային ու արևմտյան լեռնագագաթների միջև գտնվող լեռնաթմբի վրա)։ Աճում է Կովկասում՝ ընդգրկելով Մեծ Կովկասը և Հարավային Անդրկովկասը։

## Էկոլոգիա
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 3600-3900 մ բարձրությունների վրա, քարաթափվածքներում և քարափլուզումներում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղակալում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Կովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է միայն Արագած լեռնազանգվածից։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված հազվագյուտության և կլիմայի գլոբալ փոփոխության հետ, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում բացակայում է։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Լարավոր կամուրջ

**Լարավոր կամուրջ** (, *Gesher HaMeitarim*), հայտնի է որպես **Լարերի կամուրջ** կամ **Երուսաղեմի թեթևաքաշ փոխադրամիջոցի կամուրջ**, Դավթի տավիղ, երկաթուղային-հետիոտնային կայմապարաններով կամուրջ Երուսաղեմում։ Կառույցը նախագծել է իսպանացի ճարտարապետ և ինժեներ Սանտիագո Կալատրավան։ Կամրջով է անցնում Երուսաղեմի թեթևաքաշ փոխադրամիջոցի կարմիր գիծը, որը ծառայություն սկսել է մատուցել 2011 թվականի օգոստոսի 19-ից։ Կամրջի մեջ ներառված է ապակեպատ հետիոտնային կամուրջ, որը հնարավորություն է տալիս հետիոտնին անցնել Կիրյաթ մոշեից դեպի Երուսաղեմի կենտրոնական ավտոբուսային կայարան։ Շուրջ 70 միլիոն ԱՄՆ դոլար (246 միլիոն շեքել) արժողությամբ  կամուրջը բացվել է 2008 թվականի հունիսի 25-ին։

## Պատմություն
Կալատրավան առաջին անգամ Իսրայել այցելել է 1997 թվականին Հայֆայում անցկացվելիք իր աշխատանքների ցուցահանդեսի բացման համար։ Այդ այցի ընթացքում նրան հրավիրել են նախագծելու Պետախ Տիկվայի հետիոտնային կամուրջը, որը բացվել է 2005 թվականին։ Կալատրավային  Երուսաղեմ հրավիրել է քաղաքային ինժեներ Ուրի Շեթրիթը և նախկին քաղաքապետ Էհուդ Օլմերթը, որը, ըստ Կալատրավայի, կոչ է արել իրեն ստեղծելու «ամենագեղեցիկ ժամանակակից կամուրջը»։

thumb|Կամրջի օդային տեսքը գիշերով
Լարավոր կամրջի կառուցումը սկսվել է 2005 թվականին՝ 129 միլիոն շեքել գնահատման արժեքով, որը գերազանցել է 80 միլիոն շեքելի նախնական կանխատեսումը։

## Դիզայն և խորհրդանիշ
Կամուրջը նախատեսվել է Երուսաղեմի տեսանելի հորիզոնին քաղաքի մուտքի մոտ վիզուալ տարր ավելացնելու և թեթևաքաշ փոխադրամիջոցի համակարգ իրականացնելու համար՝ որոշակի ճանապարհային երթևեկության խնդիրների լուծման ակնկալիքով։

Իսպանիայի Սևիլյա քաղաքում գտնվող Կալատրավայի կառուցած Ալամիլյոյի նմանությամբ կամուրջն օգտագործում է անկյունագծային բարձակային աշտարակը կլանելու ծանրությունը և նվազեցնելու անհրաժեշտ նեցուկ ճոպանների թիվը։ Կամուրջը բաղկացած է մեկ հենասյունից, որը հակակշռում է 160 մետր երկարությամբ մալուխներին։ Թեև սա Կալատրավայի 40-րդ կամուրջն է, նա առաջին անգամ է նախագծել ինչպես երկաթուղային, այնպես էլ հետիոտների երթևեկության համար։

Կամրջի զարմանալի առանձնահատկությունը 118 մետր բարձրությամբ կայմ է, որն աջակցում է խճուղուն 66 պողպատե մալուխների միջոցով՝ եռանկյունաձև դասավորությամբ՝ այն դարձնելով կառուցման պահին Երուսաղեմի ամենաբարձր շինությունը։ Կամուրջն արտաքինից պատված է Երուսաղեմի քարով՝ պողպատե, ապակե և բետոնե տարրերով։ Time ամսագիրը տպագրել է «Երուսաղեմի ժամանակակից դիզայնով առաջին սրբարանը» հոդված, և կամուրջը դարձել է զբոսաշրջային գրավչության վայր։

Կամրջի տեսքը հիշեցնում է վրան անապատում կամ տավիղ, մալուխները՝ որպես լարեր, որոնք խորհրդանշում են Դավիթ թագավորի տավիղը, ըստ Կալատրավայի, ոմանք նշմարվող կայմը մեկնաբանում են որպես երկարավիզ թռչուն, մարդու ձեռք կամ աղեղի մեջ գտնվող նետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bridges, string art and Bézier curves &mdash; mathematical analysis of the shape.

Կատեգորիա:Երուսաղեմի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Իսրայելի կամուրջներ
Կատեգորիա:Իսրայելի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Նեոֆուտուրիստական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Սանտիագո Կալատրավայի կառույցներ
Ռիչարդ Դավիթ Պրեխթ

**Ռիչարդ Դավիթ Պրեխթ** (, ): Գերմանացի փիլիսոփա և փիլիսոփայական հարցերի մասին հաջողված գիտական գրքերի հեղինակ։ Փիլիսոփայության պրոֆեսոր է Լյունեբուրգի և Բեռլինի երաժշտական համալսարաններում։ Գերմանական հեռուստատեսության (ZDF) "Precht" հեռուստաշոուի հաղորդավարն է։

## Կյանք

Ռիչարդ Դավիթ Պրեխթը Հանս-Յուրգեն Պրեխթի որդին է։ Նա մեծացել է այլընտրանքային և ոչ ավանդական բուրժուական ընտանիքում, որտեղ հասակ էին առնում ևս 5 երեխաներ։ Նրանցից երկուսը Վիետնամի պատերազմի ժամանակ 1969 և 1972 թթ.-ին նրա ծնողների կողմից որդեգրաված վիետնամցիներ էին։ Հայրը սովորական արդյունաբերական գծագրիչ էր, ով հետաքրքրված էր գրականությանմբ և պահում էր բավականին մեծ անձնական գրադարան։ Մայրը տնային տնտեսուհի էր, ով ընդգրկված էր “Terre des hommes” երեխաների իրավունքներին վերաբերող կազմակերպության մեջ։ Schwertstraße գիմնազիայում միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո, անում է իր “Alternative civilian service”-ը ։ Ապա սովորում է փիլիսոփայություն, գերմանական բանասիրություն, նաև` արվեստի պատմություն Քյոլնի համալսարանում։  1994 թվ.-ին պաշտպանում է դոկտորական աշխատանք գերմանական բանասիրության մեջ։ 1991-1995 թթ.-ին աշխատում է ճանաչողական գիտությունների հետազոտական նախագծի գիտաշխատող։ 
Որպես էսսեիստ Պրեխթի նյութերը տեղադրվել են գերմանական թերթերում և ամսագրերում։ 2002-2004 թթ.-ին եղել է գրականության տեսաբան, իսկ 2005-2008 թթ.-ին “Westdeutscher Rundfunk” հեռուստաընկերության արտահաստիքային մոդերատոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Richard David Precht:  Natural Sciences and Humanities: Genesis of two Worlds, Webvideo, ZAKlessons 2013

Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Առյուծ և ցուլ

**«Առյուծ և ցուլ»**, այլաբանական ժանրով նկարված սովետական մուլտֆիլմ։ Թեման երկու հսկաների հակամարտությունն է, բնավորությունների հոգեբանությունը, իսկ իրադարձությունների դրամատիզմի նուրբ թափանցելիությունը այդ նկարում ստանձնել է համամարդկային բովանդակություն։

Ֆեոդոր Խիտրուկի վերջին ռեժիսորական աշխատանքն է։

## Սյուժե
Առյուծը կենդանիների արքան էր, իսկ բորենին՝ նրա «աջ ձեռքը» Բայց մի անգամ առյուծի տարածք ներխուժեց ցուլը, որը փախել էր տիրոջից։ Բորենին փորձում էր առյուծին տրամադրել ցլի դեմ, ինչպես անընդունելի հյուրի (հավանաբար հույս ուներ, որ կսպանեն միմյանց), բայց առյուծը ավելի խելացի գտնվեց, քան բորենին։ Առյուծն ու ցուլն ընկերացան, ինչն այդքան էլ դուր չեկավ բորենուն։ Եվ նա որոշեց նրանց կռվեցնել։

Մի անգամ բորենին ասաց ցուլին, որ առյուծը պատրաստվում է հարձակվել իր վրա։ Ֆլեգմատիկ ցուլը չհավատաց նրա խոսքերին և շարունակեց հանգիստ պոկել խոտերը։ Հետո նույն խոսքերը բորենին ասաց առյուծին։ Նա սկզբից բարկացավ և գնաց ցլի մոտ։ Բայց, տեսնելով ցլին, նա փոխեց իր որոշումը։

Այդպես շարունակվեց ևս մի քանի անգամ։ Եվ մի անգամ բորենու զրպարտությունները մթացրեցին առյուծի միտքը, նա հարձակվեց ցլի վրա։ Վերջինս, իհարկե, ինքնապաշտպանվեց։

Երբ նրանց կռիվն ավարտվեց, մահացու վիրավոր առյուծը հասկացավ, որ մահացած ընկերը ընդհանրապես իր վատը չէր ուզում, վերջին ուժերը օգտագործելով՝ բորենուն մի լավ հարված հասցրեց, ով հեռվից հետևելով ճակատամարտին մոտեցել էր, որպեսզի ուտի դիակները։

## Ֆիլմի վրա աշխատել են
* Տնօրեն՝ Լիլիանա Մոնախովա
* Խմբագրիչ՝  Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
* Մոնտաժող՝ Ի.Գերասիմովա

## Նվերներ և պարգևներ
* 1983 թվական՝ 3-ից 12 րոպե տևողությամբ ֆիլմերի կատեգորիայում պատավավոր վկայական, Էշպինյուի անիմացիոն ֆիլմերի 7-րդ փառատոն (Պորտուգալիա)։
* 1983 թվական՝ ֆիլմը ճանաչվեց տարվա լավագույն անիմացիոն ֆիլմ Տամպերեում, «Դասական անիմացիայի ոճին հմտորեն տիրապետելու» անվանակարգում (Ֆինլանդիա)։

## DVD վերահրատարակում
* Մուլտֆիլմի DVD տարբերակը «Masters of Russian Animation Volume 3» հավաքածուով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Хитрук Фёдор Воспоминания Киноведческие записки № 73, 2005

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր առյուծների մասին
Կատեգորիա:Ֆեոդոր Խիտրուկի մուլտֆիլմեր
Առաքել Նախիջևանցի

**Առաքել Նախիջևանցի** (17-րդ դար, Նախիջևան-18-րդ դար), հայ տաղերգու, եպիսկոպոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նախիջևան քաղաքում։ Նա ապրել ու գործել է Կոստանդնուպոլսում 17-րդ դարի վերջերին  և 18-րդ դարի սկզբին։

## Գործունեություն
Վենետիկում 1678 թվականին եղել է Հակոբ Ջուղայեցու պատվիրակը։ Նախիջևանցու հայկական տոմարին նվիրված բանաստեղծությունը պահպանել է «Ծաղկաքաղ» ժողովածուում։ Հայ վաճառականներին և Թոմաս Հայրապետին 1678 թվականին նամակներ է գրել՝ ի պաշտպանություն Մարսիլիայի հայկական տպարանի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Նախիջևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի մահեր
Կատեգորիա:Հայ տաղերգուներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ
Գազ Ղարաբաղի

**Գազ Ղարաբաղի** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Փշոտ թուփ է, բարձանման ճյուղավորված, որի բարձրությունը հասնում է 20-30 սմ-ի։ Տերևների երկարությունը 4-6 սմ է։ Տերևիկները համարյա մերկ են, 6-9-ական զույգերով։ Ծաղիկները փնջերով հավաքված են խիստ մոտեցած տերևների անութներում և առաջացնում են 2,5-3 սմ տրամագծով գլխիկանման ծաղկաբույլ։ Բաժակը խավոտ է, ատամիկները՝ խոզանաձև, երկար թարթիչավոր, խողովակից բավականին երկար։ Պսակը բաժակին չգերազանցող է, վառ վարդագույն, դրոշի թիթեղը առանց ականջուկների է։

## Տարածվածություն
Աճում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Այարի կիրճ, Խաչիկ և Գնիշիկ գյուղերի միջև)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Արցախում, Արևմտյան Հայաստանում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800-2300 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ կավային լանջերին, տափաստանում և մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է հուլիս–օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս–սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Այարի կիրճում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Երաժշտական խեցի (Կիսլովոդսկ)

**Երաժշտական խեցի** (), խեցու տեսքով համերգային հարթակ Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքի առողջարանային հավաքասրահում։ Կառուցվել է 1896 թվականին։

## Պատմություն
Երաժշտական խեցին կառուցվել է 1896 թվականին՝ Կիսլովոդսկ քաղաքի առողջարանային հավաքասրահի բոլոր շենքերի հետ միաժամանակ։ Շենքը կառուցվել է Եվրոպայի ամենահայտնի մշակութային կենտրոնների օրինակով։ Ճարտարապետ Եվգենի Դեսկուբեսն օգտագործել է էկլեկտիկ ոճը և ֆրանսիական նեոռենեսանսին բնորոշ ձևերը բազմաթիվ նրբագեղ դեկորատիվ տարրերով։

Երկար տարիներ Խեցին ծառայել է որպես ամառային համերգային հարթակ և քաղաքի երաժշտական կյանքի կենտրոնն էր։ Այս բեմում ելույթ են ունեցել խորհրդային էստրադայի շատ աստղեր, նաև` արտասահմանցի կատարողներ։

Բեմն ունեցել է շատ լավ հնչականություն, որը ստեղծվել էր ակուստիկ տանիքի եզակի կառուցվածքի և գոգավոր հետին պատի շնորհիվ, որն ուժեղացնում էր ռեզոնանսը։ Խեցու շուրջ հանդիսատեսի նստատեղերն էին, որոնք միաժամանակ տեղավորում էին մեկուկես հազար մարդ։ Բաց երկնքի տակ տեղի էին ունենում սիմֆոնիկ, էստրադային համերգներ։

Երաժշտական խեցին ամբողջ Կովկասյան հանքային ջրերի հպարտությունն էր։ 1990-ական թվականներին այդ մշակութային օբյեկտն անկում ապրեց։ Գրեթե 20 տարի վերականգնման հույս չկար։ Միայն 2018 թվականի հուլիսի 6-ին, վերականգնման աշխատանքների ավարտից հետո, Երաժշտական խեցին դարձյալ հավաքեց հանդիսատեսին։

Նախատեսվում է, որ այնտեղ տեղի կունենան ֆիլմերի ցուցադրություններ, օպերաների և մյուզիքլների բեմադրություններ, ապագայում նաև` հայտնի DJ-ների մասնակցությամբ երիտասարդական երեկույթներ, դիսկոտեկներ։

Երաժշտական խեցին հանդիսատեսի համար բաց է ապրիլից հոկտեմբեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1896 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի շենքեր և կառույցներ
Գայանե Աթայան

**Գայանե Արմենի Աթայան** (), ուկրաինացի նկարչուհի, նկարչուհի Տատյանա Յաբլոնսկայայի և Արմեն Աթայանի դուստրը։

## Կենսագրություն
Գայանե Աթայանը ծնվել է 1959 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Կիևում, նկարիչներ Տատյանա Յաբլոնսկայայի և Արմեն Աթայանի ընտանիքում։ 1983 թվականին ավարտել է Կիևի պետական գեղարվեստի ինստիտուտը (մանկավարժ-մասնագետ` Վիկտոր &#x20;Շատալին)։ Նկարիչն իր հիմնական ուսուցիչ համարում է մորը։

1982 թվականից մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների, 1986 թվականից  Ուկրաինայի նկարիչների միության անդամ է։ Գայանե Աթայանի աշխատանքները ցուցադրվում են Կիևի ազգային պատկերասրահում, Զապորոժիեի, Խմելինսկի կերպարվեստի թանգարաններում, Թայվան կղզու «Դրակոն» թանգարանում, Ուկրաինայի բազմաթիվ պատկերասրահներում։ Շատ գործեր դարձել են Ուկրաինայի մշակույթի նախարարության հիմնական ցուցադրության գործեր, որոշներն էլ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի մշակույթի, ինչպես նաև Ուկրաինայի ազգային բանկի և Գրադոբանկի հիմնական ցուցադրման նմուշներ։

## Ստեղծագործություններ
Գայանե Աթայանը հայտնի բնանկարիչ է, աշխատում է ավանդական ուղղություններով։ Սիրած ժանրը բնանկարն է։

Հիմնական ստեղծագործություններն են`

* «Օլվիայի սկզբնաղբյուրը» (1983)
* «Իռան ամանորյա հանդերձով» (աղջկա դիմանկարը) (1985)
* «Աշունը Պոդոլում» (1989)
* «Վարդագույն երեկո» (1993)
* «Ռոմանտիկ բնապատկեր» (1994)
* «Երեկոն Կիևում» (1994)
* «Մառախուղ» (1995)
* «Մթնշաղ» (1999)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Работы Атаян Гаянэ Բոյկոյի պրոդյուսերական կենտրոնի կայքում

Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության անդամներ
Թևան Խաչյան

**Թևան Կարապետի Խաչյան**, Խաչատրյան (), հայ բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1911 թվականի մայիսի 15-ին, Նախիջևանի Ազնաբերդ (Ըզնաբերդ) գյուղում։ Ութամյա կրթությունն ստացել է ծննդավայրի դպրոցում, ապա ավարտել է Նախիջևանի Աստապատ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1932 թվականին մեկնել է Բաքու, երկու տարի աշխատել տեղի նավթարդյունաբերական կոմբինատում։ 1933 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը։ 1934 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, որը բարձր առաջադիմությամբ ավարտելով 1938 թվականին, նույն տարում ընդունվում է համալսարանի ասպիրանտուրայի գրականագիտության բաժինը։ Միաժամանակ աշխատանքի է անցնում «Ավանգարդ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես պատասխանատու քարտուղար։  Համալսարանում ուսանելու տարիներին եղել է բանասիրական ֆակուլտետի կոմերիտական կազմակերպության քարտուղարը։ 1939 թվականի աշնանը զորակոչվում է Խորհրդային բանակ։ 1941 թվականին, երբ արդեն պետք է զորացրվեր,  սկսվում է երկրորդ աշխարհամարտը, և հայրենիքի պաշտպանությանը առաջինը զինվորագրվածների շարքերին միացած մարտիկ-մտավորականը պատերազմի առաջին իսկ օրերից մասնակցում է ֆաշիզմի դեմ մղվող թեժ մարտերին։ Զոհվել է 1944 թվականին՝ Ուկրաինայի ազատագրման համար մղվող մարտերից մեկում։

## Երկեր
* «Առօրյան» բանաստեղծությունների ժողովածու, Երևան, 1938
* «Ցայգածաղիկ» (կազմեց և հրատ. պատրաստեց Արտակ Վարդանյանը), Երևան, 2001

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Ցայգածաղիկ» (կազմեց և հրատ. պատրաստեց Արտակ Վարդանյանը), Երևան, 2001

Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Նոր աշխարհ

**Նոր աշխարհ**, Ամերիկային տրվող անվանում, որ 15-րդ դարի վերջին տվել են այն եվրոպացիները, ովքեր բացահայտել են Ամերիկան և այն հակադրել Հին աշխարհին` Եվրոպային, Ասիային և Աֆրիկային։ Դա կատարվել է հավանաբար այն պատճառով, որ եվրոպացիներին հայտնի է եղել Հին աշխարհի աշխարհագրությունը, բայց ոչ Նոր աշխարհի։

## Հայտնագործման պատմություն
Ավանդության համաձայն` Քրիստափոր Կոլումբոսը մինչև իր կյանքի վերջին օրը հավատացած է եղել, որ բացահայտել է Հնդկաստան տանող նոր ճանապարհ։ Սակայն շուտով տարածվել է կարծիք, որ հայտնաբերվել է ոչ թե Հնդկաստան տանող նոր ճանապարհ, այլ նոր աշխարհամաս։ Այս տեսակետի առաջին տարածողներից մեկը Ամերիգո Վեսպուչին է եղել, ում անունով էլ անվանակոչվել է նոր աշխարհամասը։ Համարվում է, որ *Նոր աշխարհ* եզրույթը ևս նա է առաջարկել 1503 թվականին, սակայն այդ տեսակետը չի հաստատվել։

Մի շարք սկզբնաղբյուրներ այս ծառայությունը վերագրում են իտալա-իսպանական պատմագիր Պիետրո Մարտիրե դե Անգիերային (, ), ով Կոլումբոսի առաջին նավարկության մասին պատմող մի նամակում (այն թվագրվում է 1492 թվականի նոյեմբերի 1-ին) արդեն կիրառել է անվանման լատիներեն տարբերակը` «novi orbis», իսկ մեկ տարի անց մեկ այլ նամակում այն փոփոխել` «orbis novus»: 1516 թվականին նա հրատարակել է մի աշխատություն, որը սկսվում է «Նոր աշխարհի մասին...» («De orbe novo…») բառակապակցությամբ։

1524 թվականին այս եզրն օգտագործել է Ջովանի դա Վերացանոն արդեն ներկայիս Հյուսիսային Ամերիկայի (ԱՄՆ և Կանադա) ափամերձ հատվածներ նավարկությունը բնորոշելիս։ Ամեն դեպքում, նոր բացահայտումների հետ *Նոր աշխարհ* արտահայտությունը սկսում են ավելի շատ կիրառել հարավային ամբողջ մայրցամաքը բնորոշելու համար, իսկ 1541 թվականից *Ամերիկա* անվան հետ այն տարածվել է հյուսիսաին աշխարհամասի վրա` նշելով չորրորդ մայրցամաքը Եվրոպայից, Ասիայից և Աֆրիկայից հետո։

Ներկայումս *Նոր աշխարհ* արտահայտությունը ավելի քիչ են կիրառում` կիրառելիս էլ ավելի շատ ենթադրվում է ոչ միայն Ամերիկան, այլև Ավստրալիան և Անտարկտիդան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկաներ
Կատեգորիա:Ամերիկաների մշակույթ
Կատեգորիա:Արևմտյան կիսագունդ
Կատեգորիա:Մարդաաշխարհագրություն
Կատեգորիա:Մշակութային տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Մշակույթի պատմություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Օվկիանիա
Կատեգորիա:Օվկիանիայի մշակույթ
Հան վան Մեգերեն

**Հենրիկուս Անտոնիուս (Հան) վան Մեգերեն ** (, ), հոլանդացի գեղանկարիչ, դիմանկարիչ, 20-րդ դարի ամենահայտնի կեղծարարներից մեկը, ով հայտնի է դարձել 17-րդ դարի նկարիչներ Յան Վերմեերի ու Պիտեր դե Հոոխի կտավների կեղծմամբ։ Վան Մեգերենի նկարները եվրոպացի արվեստաբաններն ընդունել են որպես դասական ստեղծագործությունների եզակի օրինակներ։ Իր կեղծարարության արդյունքում նա աշխատել է ավելի քան 8 միլիոն գուլդեն (այսօրվա արժեքով` 25-30 մլն ամերիկյան դոլար)։

## Կենսագրություն
thumb|250px|Թիավարման երկրպագուների ակումբի շենքը, որ նախագծվել է վան Մեգերենի կողմից Դելֆտում ուսանելու տարիներին: Պետության կողմից պահպանվում է որպես ճարտարապետության արժեքավոր հուշարձան:

### Ծնունդ, վաղ տարիներ
Մեգերենը ծնվել է 1889 թվականին, Դեյվենտերում, ընտանիքի երրորդ երեխան էր։ Նրա ծնողները կաթոլիկներ էին։ Մանկության տարիներին վան Մեգերենը հետաքրքրվել է գեղանկարչությամբ, հիացել է հոլանդական ոսկեդարի գեղանկարիչների կտավների գույների խաղով և ինքն էլ երազել է նկարիչ դառնալու մասին։ Ուսուցիչները նրա աշխատանքները ձգձգված ու նմանակող են համարել, սակայն դա միայն ավելացրել է նրա ջանքերը։

### Կրթություն
Չնայած հայրը չէր կիսում արվեստ հանդեպ որդու սերը, սակայն այնուամենայնիվ Հանին ուղարկում է Դելֆտի տեխնիկական համալսարան` ճարտարապետի մասնագիտություն սովորելու։ Շուտով վան Մեգերենը հետաքրքրություն է ցուցաբերում կերպարվեստի հանդեպ և այնքան է տարվում դասերով, որ դառնում է արվեստի ու ճարտարապետության բաժնի դասավանդողի օգնական։ 17-րդ դարին հատուկ ոճով ոճավորված եկեղեցու ներսում նկարած հիանալի ջրանկարի համաչ նա արժանանում է բարձրագույն պարգևի` Ոսկե մեդալի։
Վան Մեգերենը հիանալի նկարիչ-անիմալիստ էր, ինչի մասին են վկայում նրա բազմաթիվ նկարներ, օրինակ, «Եղնիկը», որը մինչև այժմ վերապատկերվում է նկարչության մի շարք դասագրքերում։ Նա պարբերաբար հոդվածներ էր գրում 1928 թվականի հիմնված De Kemphaan ամսագրի համար։ Ամսագիրը նվիրված էր ժամանակակից արվեստի քննադադությանն ու գոյություն է ունեցել ընդամենը երկու տարի։ Այս ամսագրի շապիկները ևս մշակվում էին վան Մեգերենի կողմից։

## Ընտանիք
Աննա դե Վոգտի հետ ամուսնանալուց հետո, ումից նա երկու երեխա է ունեցել` Ժակն ու Պաուլինան, վան Մեգերենն սկսել է ցուցադրել իր աշխատանքները ցուցահանդեսներում։ Նկարիչն ընտանեկան խնդիրներ է ունեցել, նա սկսել է խմել։ 1921 թվականին նա երեք ամիս անց է կացրել Իտալիայում` ուսումնասիրելով իտալացի վարպետներին ու 1922 թվականին աստվածաշնչյան թեմատիկայով նկարների ցուցահանդես է ունեցել. բոլոր նկարները վաճառվել են։ 1923 թվականին բաժանվել է Աննայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Ռեբրովի պուրակ (Կիսլովոդսկ)

**Ռեբրովի պուրակ** (), պուրակ Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Բացվել է 2017 թվականին՝ առողջարանային քաղաքի պատմական կենտրոնում, Կոմինտերնի փողոցում։ Անվանակոչվել է անվանի շերամաբույծ և գործարար, պետական խորհրդական և Կովկասի մարզային ազնվականության առաջնորդ Ալեքսեյ Ֆեոդորովիչ Ռեբրովի պատվին։

## Պատմություն
Ալեքսեյ Ռեբրովը որպես ձեռնարկատեր շատ բան է արել ողջ տարածաշրջանի զարգացման համար. հենց նա է սկսել զարգացնել շերամագործությունը, Ստավրոպոլի երկրամասում և Դաղստանում խաղողի այգիներ է հիմնադրել, իսկ նրա արտադրած շամպայնը չէր զիջում ֆրանսիականին։ Ռեբրովը նաև Կովկասյան հանքային ջրերի առաջին պատմագիրն է, նա մեծ ջանքեր է գործադրել Կիսլովոդսկի զբոսայգու և Պյատիգորսկի Կիրովի անվան զբոսայգու զարգացման գործում։ Ռեբրովը պարգևատրվել է Սուրբ Վլադիմիրի, Սուրբ Աննայի և Սուրբ Ստանիսլավի շքանշաններով։

## Պուրակի նկարագրություն
Ռեբրովի պուրակը բացվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին` Կիսլովոդսկի պատմական կենտրոնում, Կոմինտերնի փողոցում։ Այստեղ ստեղծվել են մարգագետիններ և ծաղկանոցներ, տեղադրվել են նստարաններ, անցկացվել է ժամանակակից լուսավորություն։ Պուրակի կենտրոնում գտնվում է Ալեքսեյ Ֆեոդորովիչ Ռեբրովի հուշարձանը։ 2,7 մետր բարձրությամբ բրոնզե քանդակը ձուլվել է մերձմոսկովյան Ժուկովսկիում` Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Սալավատ Շչերբակովի արվեստանոցում։

Պուրակի հարևանությամբ շարունակվում են մատուռի վերակառուցման աշխատանքները։

## Բացման արարողություն
2017 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած Քաղաքի օրվան հարմարեցված արարողությանը մասնակցել է Ստավրոպոլի երկրամասի նահանգապետ Վլադիմիր Վլադիմիրովը։ Պատվավոր հյուրերի թվում էր Ստավրոպոլի երկրամասի պատվավոր քաղաքացի, մշակույթի վաստակավոր գործիչ Բորիս Ռոզենֆելդը։ Նա հույս է հայտնել, որ, բացի այս պուրակից, Կիսլովոդսկում կվերականգնվի նաև հայտնի Ռեբրովի տունը։

Ռեբրովի տունն առողջարանային քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրերից էր։ Այնտեղ սիրել են կանգ առնել Պուշկինը, Լերմոնտովը, Տոլստոյը, արվեստագետներ, զինվորականներ։ Նրանց թվում է եղել նաև ապագա կայսր Ալեքսանդր II-ը։

Միխայիլ Լերմոնտովը Ռեբրովի տանն է «բնակեցրել» «Մեր ժամանակի հերոսը» վեպի գլխավոր հերոսներին։

Բացման արարողության ժամանակ նաև օծվել է Ռեբրովի հուշարձանը։ Արարողության ավարտին քաղաքի բնակիչներն ու հյուրերը ծաղիկներ են դրել հուշարձանի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի զբոսայգիներ
Ջասթին Բեյլո

**Ջասթին Բեյլո** (, ), հոլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ֆեյենորդի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ֆեյենորդ
Բեյլոն Ֆեյենորդի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Տվենտեի դեմ խաղում։ 2018 թվականի օգոստոսի 4-ին Բեյլոն խաղադաշտ դուրս եկավ Նիդերլանդների սուպերգավաթի ՊՍՎ Էյնդհովենի դեմ խաղում՝ այս հանդիպման հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում հետ մղելով երկու 11-մետրանոց և օգնելով Ֆեյենորդին նվաճել գավաթը։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում հոլանդացին անցկացրեց օգոստոսի 9-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման 3-րդ փուլի Տրենչինի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Բեյլոն ներկայացրել է Նիդերլանդները բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2015 թվականին նա Մ17 հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ խաղադաշտ դուրս գալով իր թիմի բոլոր 3 խաղերում, իսկ Նիդերլանդները դուրս մնաց խմբային փուլից։ 2017 թվականին Բեյլոն որպես թիմի ավագ մասնակցեց Եվրոպայի Մ19 առաջնությանը՝ անցկացնելով 4 հանդիպում։ Նիդերլանդները դուրս մնաց մրցաշարի կիսաեզրափակչից՝ 1-0 հաշվով պարտվելով Պորտուգալիային, իսկ Բեյլոն ընդգրկվեց առաջնության խորհրդանշական հավաքականում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի դեկտեմբերի 13-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային

; Ֆեյենորդ

* Նիդերլանդների առաջնություն. 2016–17
* Նիդերլանդների գավաթ. 2015–16, 2017–18
* Նիդերլանդների սուպերգավաթ. 2017, 2018
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Մ19 առաջնության խորհրդանշական հավաքական. 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեյլոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Բեյլոն transfermarkt-ում
* Բեյլոն soccerbase.com-ում
* Բեյլոն WhoScored.com կայքում
* Բեյլոն Ֆեյենորդի պաշտոնական կայքում
* Բեյլոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ
Աղավնո (լեռ)

**Աղավնո**, լեռ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում՝ Թեղենյաց լեռների հարավարևմտյան ճյուղավորություններում, Ջրամբար գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2309  մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Նագատա-տյո

**Նագատա-տյո** (), Տոկիոյի թաղամասերից մեկը՝ տեղակայված Թիյոդա հատուկ շրջանում։ Տեղակայված է Կայսերական պալատից դեպի հարավ՝ Ուտիբորի և Սոտոբորի փողոցների միջև։ Ճապոնիայի քաղաքական կյանքի գլխավոր կենտրոնն է։ Մակերեսը մոտ 683 600 մ²։ 2010 թվականին բնակչության թիվը կազմել է մոտ 388 000 մարդ է։ Էդոյի ժամանակաշրջանի ընթացքում նրա նախնիներն ապրում էին այս շրջանում։ Մեյձիի հեղափոխությունից հետո՝ 1868 թվականին, նրանց մասնավոր տներն անցան կառավարական հսկողության ներքո և տրեցին զինված ուժերին։

1936 թվականին Նագատա-տյոյում կառուցվեց Ճապոնիայի խորհրդարանի շենքը։ Այսպիսով թաղամասը վերածեց երկրի կարևորագույն քաղաքական կենտրոնի։
Բացի խորհրդարանից՝ Նագատա-տյոյում նաև կառուցվեցին Ճապոնիայի վարչապետի նստավայրը, խորհրդարանի 2 պալատնեերի պատգամավորական տները, Ճապոնիայի ազգային խորհրդարանական գրադարանը, Ճապոնիայի նախարարների կաբինետի կառավարական շենքերը, ինչպես նաև և Խիե ձինձյան։ Արդարադատության նախարարության նախկին շենքը կառուցված էր կարմիր տուֆից և ներառվել է Ճապոնիայի մշակութային արժեքների ցանկի մեջ։

Նագատա-տյոյով են անցնում Տոկիոյի մետրոյի հիմնական գծերը՝ Մարուոնոտին և Նամբոկուն։ Թաղամասի հյուսիսով և արևելքով է անցնում Տոկիոյի ներքին շրջանաձև արագընթաց ավտոճանապարհը։ Նագատա-տյոյի ողջ տարածքը կանաչապատ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թիյոդա շրջանի պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Տոկիոյի թաղամասեր
Ազնվացսար

**Ազնվացսար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռնաշղթայում, Մասրուց գետի աջափնյակում, Շիշկերտ գյուղից 4 կմ հարավ–արևելք, Կապան—Մեղրի ճանապարհին։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Բարձրություն 2259 մ։ Գտնվում է Շիկահողի արգելոցի տարածքում, Շեփորասար լեռից մոտ հյուսիս-արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեղրու լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ