Դելֆին Զանգա Ցոգո

**Դելֆին Զանգա Ցոգո** (ֆր՝. *Delphine Zanga Tsogo*, ամուսնական ազգանունը՝ **Ցանգա** (ֆր՝. *Tsanga*), ), կամերունցի գրող, ֆեմինիստ, քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Դելֆին Զանգա Ցոգոն ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 21-2020ին, Կամերունի Հանրապետության Լոմե քաղաքում։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Դուալայում, ապա ուսումը շարունակելու և մասնագիտություն ձեռք բերելու նպատակով մեկնել է ֆրանսիական Թուլուզ քաղաքը։ Այստեղ նա 1955-1960 թվականներին բուժքույրություն է սովորել և ստանալով համապատասխան որակավորում՝ վերադարձել է հայրենի երկիր, իր մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները գործի դրել՝ աշխատելով հաջորդաբար Յաունդեի, Գառուայի, Դշանգի (գործածվում են նաև այս քաղաքի Ջանգ, Չանգ անվանումները) բուժհաստատություններում։
 
1964 թվականին ընտրվել է կամերունցի կանանց ազգային խորհրդի նախագահ, հաջորդ տարում՝ Կամերունի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1970 թվականին նշանակվել է Կամերունի առողջապահության փոխնախարար, 1972 թ.-ին՝ հանրային բարեկեցության փոխնախարար, 1975 թ.-ին՝ սոցիալական հարցերի նախարար. ընդ որում՝ նախարարի պաշտոնը վարել է ուղիղ տասը տարի։

1966-1986 թվականներին համատեղությամբ պաշտոնավարել է նաև մի շարք միջազգային կազմակերպություններում (CIF, MULPOC, CEA, UNESCO և այլն), եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության կանանց առաջխաղացման միջազգային գիտահետազոտական և ուսումնավարժական ինստիտուտի կառավարման խորհրդի, ինչպես նաև Զարգացման ոլորտում կանանց ներգրավման համաաֆրիկյան տարածաշրջանային համակարգող կոմիտեի նախագահը, 
ընտրվել Կանանց միջազգային խորհրդի ցմահ նախագահ։
Նա մշտապես իր տեսադաշտում է պահում նաև հայրենի երկրի անտառների և ընդհանրապես շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնախնդիրները, իսկ 2011 թվականի մայիսից առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում ընտրությունների թափանցիկ ու արդարացի անցկացման հարցերին՝ լինելով Կամերունի՝ ընտրությունների կազմակերպման համար պատասխանատու բարձրագույն մարմնի անդամ։
 
Դելֆին Ցոգոն մեր դարաշրջանի աֆրիկացի կանանց շարքում առաջիններից մեկն է, ով քաղաքական բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել և զբաղեցնում։ 
 
Քաղաքական ակտիվ, եռանդուն գործունեության հետ մեկտեղ նա ժամանակ է գտնում զբաղվելու գրական աշխատանքով։ 1983 թվականին լույս է ընծայել իր առաջին վեպը՝ Vies de Femmes («Կանանց կյանքերը») խորագրով , իսկ հաջորդ տարում հրատարակել է L'Oiseau en cage («Թռչունը վանդակում») վեպը։
Դելֆին Ցոգոն ներկայացվել է Ֆրանսիայի ազգային «Վաստակի համար» շքանշանով պարգևատրման։

## Ստեղծագործություններ
* *Ekobo ou l’Oiseau en cage*, éditions Edicef, Paris, 1983  ;
* *Vie de femmes*, éditions Clé, Yaoundé, 1985.

## Պարգևներ
***Վաստակի համար** շքանշան (Ֆրանսիա)
***Isabelle la Catholique** շքանշան (Իսպանիա)
***Վաստակի համար** 1-ին աստիճանի շքանշան (Քաթար)
***Վաստակի համար** շքանշան (Կամերուն)
***Արիության համար** շքանշան (Կամերուն)
*Commandeur de la Valeur Camerounaise
*Officier de la Valeur Camerounaise

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Biographie de Delphine Zanga Tsogo
*Fiche biographique de l'Assemblée nationale camerounaise 
*Entretien avec Mme Delphine Zanga Tsogo
*Simon Gikandi, ''Encyclopedia of African Literature'', Delphine Zanga Tsogo, éditions Routledge, Londres, 2003, rééditions New York, 2005, pp.815/816

## Աղբյուրներ
* Site officiel de Elections Cameroon [archive]

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Կամերունցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կամերունցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ