Բելյով

**Բելյով** (), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում, Տուլայի մարզի Բելյաևսկի շրջանի վարչական կենտրոն։ Կազմում է համանուն Բելյաև մունիցիպալիտետը։

2018 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն` քաղաքի բնակչությունը կազմում է 13 180 մարդ։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Օկա գետի ձախ ափին։ Գտնվում է Տուլա քաղաքից 114 կմ հեռավորության վրա, Կալուգայից` 105 կմ և Օրյոլից 101 կմ հեռավորության վրա` *P-92* և *P-139* ճանապարհային ուղիների խաչման վայրում։

## Բնակչություն

## Քաղաքի զինանշան

Պատկեր:Belyov COA (Tula Governorate) (1778).png|Զինանշան (1778)
Պատկեր:Coat_of_Arms_of_Belyov_(Tula_oblast)_(1990).png|Զինանշան (1990)


## Կապ
### Համացանց
* «Ռոստելեկոմ» ԲԲԸ-ն տրամադրում է *ADSL* ծառայություններ՝ հեռախոսային կապի միջոցով և *FFTx*` օպտիկամանրաթելային մալուխի միջոցով։
    
### Բջջային կապ և հեռախոսային ինտերնետ
* «Բիլայն» *(2G, 3G, 4G)*
* «ՄՏՍ» (ընկերություն) *(2G, 3G, 4G)*
* «Tele 2» *(2G, 3G, 4G)*
* «YOTA» *(2G, 3G)*
* «Մեգաֆոն» *(2G, 3G)*
* «Ռոստելեկոմ» *(2G, 3G, 4G)*

## Տեսարժան վայրեր
Բելյովի տեսարժան վայրերից են՝ ճարտարապետական անսամբլ՝ տղամարդկանց համար նախատեսված Բելյովի տաճարը (17-19-րդ դարեր)։ Մոտակայքում՝ կանանց համար նախատեսված Բելյաևսկի Սուրբ Խաչ։
Այսօր այդ տաճարները վերանորոգվում են։ Գործում է գավառագիտ-րդական-գեղարվեստական թանգարանը։ Բելյով քաղաքի կենտրոնական մասը գրավում են 18-19 դարերի կառույցները։

Քաղաքից 7 կմ հեռավորության վրա տեղակայված է մինչ օրս աշխատող, տղամարդկանց համար նախատեսված Մակարիա Ժաբինսկու Սուրբ Վվեդենսկու վանքը։

Զբոսաշրջիկները կարող են կանգ առնել «Հին Քաղաք» հյուրանոցում։

## Հետաքրքիր փաստեր
2013 թվականի օգոստոսին Միջազգային աստղագիտական միությունը Մարսի վրա գտնվող 180 մետրանոց խառնարանը կոչվեց «Բելյով», որից ոչ հեռու հայտնաբերվել էին Մարսի վրա իջեցվելիք Մարս-3 սարքավորման մասեր։

## Հայտնի բնակիչներ
* Ալբերտ Չառկին (1937-2017)՝ Սովետական միության և ՌԴ հայտնի քանդակագործ, ակադեմիկոս, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահության անդամ, ՌԴ նկարիչների Միության Սանկտ Պետերբուրգի վարչության նախագահ (1997), մանկավարժ։
*Վասիլի Ժուկովսկի (1783-1852)՝ ականավոր ռուս բանաստեղծ, ծնվել է Միշենսկոյե գյուղում։

## Տրանսպորտ
### Երկաթուղային կայարաններ
Բեռնափոխադրման երկաթուղային կայարան (2016 թվականի հունվարի 1-ից ուղևորափոխադրումները ամբողջությամբ փակվել են)։ Մոտակա ուղևորատար երկաթուղային կայարանը գտնվում է Կոզյոլս(Կալուգայի մարզ) քաղաքում։

### Ավտոբուսային կայաններ
Ավտոբուսային կապ ունի Մոսկվայի, Տուլայի և Օրյոլ քաղաքների հետ։

## Հեռավորությունը խոշոր քաղաքներից(ավտոճանապարհներով)
* Օրյոլ - 101 կմ
* Կալուգա- 103 կմ
* Տուլա— 119 կմ
* Կուրսկ — 258 կմ
* Մոսկվա — 293 կմ

## Բելյով քաղաքի հետ կապված մարդիկ
1437 թվականին Բելյով քաղաքում կանգ էր առել Կազանի խանության ապագա հիմնադիրը Ուլու Մուհամմեդը։

1558թվականից մինչև 1561 թվականները Բելյով քաղաքի տերը Կազակ գետման Դմիտրի Վիշնեվեցկին (Բայդա) էր։

1783 թվականի հունվարի 29-ին(փետրվարի 9) Բելյովի գավառի Միշենսկո գյուղում է ծնվել ռուս հայտնի պոետ Վասիլի Ժուկովսկին։

1794 թվականի օգոստոսի 15-ին Բելյաևսկի գավառի Սալյնիցա գյուղակում ծնվել է հայտնի Տուլացի պատմաբան Իվան Աֆրեմովը։

1808 թվականի փետրվարի 11-ին (կամ 23-ին) Բելյով քաղաքի մերձակայքում գտնվող Դոլբինո գյուղում ծնվել է Պետրոս Կիրեևսկին՝ հայտնի բանահավաք, հնէաբան, գրականագետ, առաջին ազգային ժողովրդական բանահյուսության ժողովածուի ստեղծող։

1814 թվականին Բելյով քաղաքում ծնվել է ռուս հայտնի բանաստեղծուհի Տատյանա Աստրակովան։

1828 թվականին Բելյովում՝ մանր-բուրժուական ընտանիքում, ծնվեց Պ.Մ. Մարտինովը (մանկավարժ, գավառագետ, Տուլայի երկրամասի պատմության և մշակույթի մասին գրված ակնարկների և հոդվածների հեղինակ)։

1829 թվականի մայիսի 4-ին դեպի Կովկաս ճանապարհորդության ժամանակ Բելյով քաղաքով է անցել Ալեքսանդր Պուշկինը։

1837 թվականի հուլիսի 19-20-ին Ռուսաստանով ճանապարհորդելիս Բելյով քաղաքում կանգ է առել գահաժառանգ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչը՝ ապագա կայսր Ալեքսանդր II «Ազատարարը»։

1869 թվականի նոյեմբերի 8(20)-ին Բելյով քաղաքում է ծնվել բանաստեղծուհի Զինայդա Գիպպիուսը։

1874 թվականին Բելյաև քաղաքում, մանր-բուրժուական ընտանիքում է ծնվել Պ.Գ. Իգնատովը՝ աշխարհագրագետ-հետազոտող, Արևմտյան Սիբիրի, Ղազախստանի և Ալթայի լճերն ուսումնասիրող արշավախմբի ղեկավար։

1883 թվականի ապրիլի 16(28)-ին Բելյով քաղաքում է ծնվել Վլադիմիր Կապպելը՝ ռուս զորապետ, Սիբիրում տեղի ունեցած Սպիտակ շարժման առաջնորդներից մեկը, 1919 թվականին Արևելյան ճակատի գլխավոր հրամանատար։

1888 թվականին Բելյով քաղաքում ծնվել է Արոն Տրեյվասը՝ տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր

1889 թվականին Բելյով քաղաքում է ծնվել Նիկոլայ Պետրունիչևը՝ 1937-1938 թվականներին Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի գործերի ղեկավար։

1902 թվականին ծնվել և մինչև 1922 թվականը ապրել է Սերգեյ Բորոդինը՝ ԽՍՀՄ հայտնի գրող, մի քանի պատմական վեպերի հեղինակ։

1905 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ծնվել է Օլեգ Տոլստիկովը՝ սովետական ռազմական օդաչու և զորապետ, Մեծ հայրենական պատերազմի մասնակից. ղեկավարել է 9-րդ խառը, որը հետագայում դարձավ 10-րդ գրոհիչ ավիացիոն կորպուսը, Ավիացիայի գեներալ-գնդապետ։

1937 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Բելյովում է ծնվել հայտնի քանդակագործ, Ռուսաստանի արվեստի ակադեմիայի նախագահության անդամ Ալբերտ Չառկինը։

1938 թվականի մարտի 31-ին Բելյով քաղաքում է ծնվել ռուս աստվածաբան, մանկավարժ և հրապարակախոս Ալեքսեյ Օսիպովը։

1953 թվականի մարտի 14-ն Բելյով քաղաքում է ծնվել հայտնի գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Ֆեդուխինը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *[[Бурцев, Михаил Фёдорович|Бурцев М.]]* О древности существования города Белёва  / М. Бурцев. — [Тула : тип. Н. И. Соколова], 1895. — 30 с.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Город Белёв на сайте, посвящённом П. И. Петрову
* город Белёв Тульской области  — авторский сайт со справочными и историческими данными

Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Տուլայի մարզ