Լևոն Մանվելյան

**Լևոն Գևորգի** **Մանվելյան** (), հայ գրող։

## Կենսագրություն
Լևոն Գևորգի Մանվելյանը ծնվել է 1864 թ. դեկտեմբերի 3ին Ներքին Ագուլիսում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում, որտեղ աշակերտել է Րաֆֆուն։ Այնուհետև սովորել և ավարտել է Թիֆլիսի գիմնազիան։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Մոսկվայի համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետում, ավարտելով այն 1889 թվականին։ Դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, պաշտոնավարել Բաքվի Հայոց մարդասիրական ընկերությունում։ Մանվելյանի ստեղծագործությունը, որ ամփոփված է «Բանաստեղծություններ և պոեմներ» խորագրով ժողովածուներում (գիրք 1-2, 1899-1907 թթ.), կապված է անցյալի առաջավոր-դեմոկրատական գրականության ավանդույթների հետ։ Մանվելյանը հայ գրականության մեջ դրամատիկական պոեմի սկզբնավորողն է («Գալիլե և Միլտոն», «Փոթորիկ», «Դեպի վեր», «Սասունցի Դավիթ և Մսրա Մելիք», հրատարակված 1940 թվականին)։ Նրա պիեսները նկատելի դեր են կատարել հայ ռեալիստական-հոգեբանական դրամայի զարգացման գործում («Նկարիչ Թաշճյան», «Դոկտոր Երվանդ Բոշայան», «Վերածնվածը», «Մագդա»)։ 1892 թվականին լույս է տեսել «Տիգրանուհի» պատմա-դիցաբանական ողբերգությունը։ «Խորտակված կյանք» վեպում ներկայացված է կապիտալիստական իրականության հետ անհատի բախումն ու կործանումը։ Մանվելյանն զբաղվել է թատերական և գրականագիտական հարցերով, գրել է «Ռուսահայ գրականության պատմություն» (1909-1912 թթ.) աշխատությունը։

## Ստեղծագործություններ
* «Միակ ճանապարհ» - բանաստեղծություն
* «Ասում են» - բանաստեղծություն
* «Մեր բանաստեղծներին» - բանաստեղծություն
* «Հելլադայի երգիչներին» - բանաստեղծություն
* «Մուսան և պոետը» - բանաստեղծություն
* «Իմ թշնամիներին» - բանաստեղծություն
* «Ցանկալի երգ» - բանաստեղծություն
* «Փոթորիկը» - դրամատիկական պոեմ
* «Գալիլե և Միլտոն» - դրամատիկական պոեմ
* «Սողոմոնի աղբյուրը» - դրամատիկական պոեմ
* «Դեպի վեր» - դրամատիկական պոեմ - 1902 թ.
* «Սասունցի Դավիթ և Մսրամելիք» - դրամատիկական պոեմ
* «Խորտակված կյանք» - վեպ - 1897 թ.
* «Չալաբինների արշավանքը» - պատմվածք
* «Օտարության մեջ» - պատմվածք
* «Տիգրանուհի» - պատմական դրամա
* «Նկարիչ Թաշճյան» - դրամա - 1903 թ.
* «Վերածնվածը» - դրամա - 1906 թ.
* «Մագդա» - դրամա - 1913 թ.
* «Դոկտոր Երվանդ Բոշայան» - դրամա - 1900 թ.
* «Ռուսահայ գրականության պատմություն» - պատմագիտական աշխատություն - 1909-1912 թթ.
* Ընտիր երկեր, Երևան, 1955 թ.

## Երկերի մատենագիտություն
* Խորտակուած կեանք, Թիֆլիս, 1899, 396 էջ։
* Դօկտօր Երուանդ Բօշայեան (կոմեդիա), Բագու, 1900, 84 էջ։
* Նկարիչ Թաշճեան, Թիֆլիս, 1903, 60 էջ։
* Սասունցի Դավիթ եւ Մսրա Մելիք (դրամատիկական պոեմ), Թիֆլիս, 1905։
* Բանաստեղծութիւններ եւ պոէմներ, Ալէքսանդրապօլ, 1907, 109 էջ։
* Ռուսահայ գրականութեան պատմութիւն, գիրք Ա, Ալէքսանդրապօլ, 1909, 96 էջ։
* Ռուսահայ գրականութեան պատմութիւն, գիրք Բ, Ալէքսանդրապօլ, 1910, 126 էջ։
* Ռուսահայ գրականութեան պատմութիւն, գիրք Գ, Ալէքսանդրապօլ, 1910, 192 էջ։
* Ռուսահայ գրականութեան պատմութիւն, գիրք Դ, Թիֆլիս, 1911, 140 էջ։
* Գրական նմուշներ, Թիֆլիս, 1912, 382 էջ։
* Սասունցի Դավիթ և Մսրա Մելիք, Երևան, 1940, 88 էջ։
* Ընտիր երկեր, Երևան, 1955, 612 էջ։

## Գրականություն
* Հայ գրականության պատմություն, երկրորդ գիրք, Երևան, 1950 թ., էջ 318-320։
* Հայ նոր գրականության պատմություն, հատ. 4, Երևան, 1972, էջ 651-667։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ