Պայթյուններ Շրի Լանկայում (2019)

**2019 թվականի Սուրբ Զատիկին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյուններ** (), 2019 թվականի ապրիլի 21-ին, երբ քրիստոնյա աշխարհը նշում էր Հիսուս Քրիստոսի Հարության տոնը, հայտնի դարձավ, որ պայթյուններ են տեղի ունեցել Շրի Լանկայի մի քանի քաղաքների երեք եկեղեցիներում և չորս հյուրանոցներում, այդ թվում՝ խոշորագույն քաղաք, գործարար մայրաքաղաք Կոլոմբոյում։ Պայթյունների արդյունքում զոհվել են նվազագույնը 253 շրիլանկացիներ և օտարերկրյա քաղաքացիներ, ավելի քան 500 վիրավոր կա։ Եկեղեցիներում պայթյունները տեղի են ունեցել Նեգոմբոյում, Բատտիկալոայում և Կոլոմբոյում՝ Սուրբ Զատիկին մատուցվող պատարագների ժամանակ։ Այդ պայթյուններին զուգահեռ պայթյուններ են տեղի են ունեցել նաև Կոլոմբոյի երեք հյուրանոցներում՝ *Shangri-La Colombo*-ում, *Kingsbury Hotel*-ում և *Cinnamon Grand Colombo*-ում։ Զոհերի և վիրավորների մեջ կա առնվազն 46 երկրի քաղաքացի։

Կառավարության տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ բոլոր 7 մահապարտ ահաբեկիչները Շրի Լանկայի քաղաքացիներ են, ովքեր հանցավոր համագործակցության մեջ են գտնվում *National Thowheeth Jama'ath* խմբավորման իսլամականների հետ. այս խմբավորումը կասկածվում էր նաև բուդդայականների վրա հարձակման մեջ։

2019 թվականի ապրիլի 22-ին ևս մեկ պայթյուն է տեղի ունեցել Կոլոմբոյի Սուրբ Էնթոնի եկեղեցու մոտ. պայթուցիկներով լցված ֆուրգոնը պայթել է այն պահին, երբ հատուկ ուժայինների և ռազմաօդային ուժերի սակրավորները վնասազերծման աշխատանքներ էին կատարում նախորդ օրը տեղի ունեցած պայթյուններից մեկի վայրում։ Շրի Լանկայում հայտարարվել են սգո օրեր, նաև երկարաձգվել է արտակարգ իրավիճակը՝ մինչև ապրիլի 23-ը։

Ապրիլի 24-ին, երբ Շրի Լանկայի ոստիկանության աշխատակիցներն ու սպաները Կոլոմբոյի *«Savoy 3D Cinema»* կինոթատրոնում հետախուզական աշխատանքներ էին իրականացնում, այդ ընթացքում ևս մեկ պայթյուն է որոտացել։

2019 թվականի ապրիլի 23-ին «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն»-ը (ԻԼԻՊ, ), որն Իրաքի Դաշնակցային Հանրապետության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքներում գործող ծայրահեղ իսլամիստական խմբավորում է, ստանձնեց ապրիլի 21-ին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած ողբերգությունների պատասխանատվությունը։
330px|մինի|Շրի Լանկայում արտակարգ իրավիճակ հայտարարելու մասին հրամանագիր

## Նախապատմություն
Շրի Լանկայի բնակչության 7,4 %-ը կազմում են քրիստոնյաները, որոնց 82 %-ը կազմում են կաթոլիկները։ Վերջիններս իրենց կրոնական ծեսերը և պատարագներն իրականացնում են պորտուգալացիների հետ միասին։ Քրիստոնյաների մի մասը բողոքականներն են։ 2009 թվականից ի վեր և Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո Շրի Լանկան առաջին անգամ է ենթարկվում այսպիսի հարձակման։

Սուրբզատիկյան կիրակին քրիստոնյա աշխարհի ամենասուրբ տոներից մեկն է, քանի որ այս տոնի ժամանակ քրիստոնյաները տոնում են Հիսուս Քրիստոսի հարությունը։ Այս տոնի ժամանակ Շրի Լանկայի եկեղեցիներում և այլ վայրերում մեծ է թե՛ տեղացի բնակիչների, թե՛ օտարերկրյա զբոսաշրջիկների հոսքը։

«Նյու Յորք Թայմս»-ի և Ֆրանսպրեսի հաղորդմամբ՝ ապրիլի 21-ին տեղի ունեցած ողբերգությունից դեռևս տասն օր առաջ Շրի Լանկայի ոստիկանության սպան ազգային անվտանգության վերնախավին նախազգուշացրել էր, որ երկրի եկեղեցիներն ու հյուրանոցները պայթյունների և ահաբեկչական գործողությունների թիրախ դառնալու սպառնալիքի ներքո են գտնվում, ինչը կարող է տեղի ունենալ *National Thowheeth Jama'ath* իսլամական խմբավորման մահապարտ ահաբեկիչների կողմից։ Սակայն սրա մասին վերջիններս ոչ մի տեղեկատվություն չեն հաղորդել երկրի ղեկավար այրերին։ Շրի Լանկայի ոստիկանապետ Հարին Ֆերնանդոն Թվիթերի իր մկիրոբլոգում լուսանկար է տեղադրել և գրել է, որ ըստ շրիլանկացի ոստիկանի հայտնած տեղեկատվության՝ Շրի Լանկայում որոտացած 8 պայթյունները կապված են *National Thowheeth Jama'ath* իսլամական խմբավորման առաջնորդ Մոհամմադ Զահրանի հետ։

## Գրոհներ
Քրիստոնյաները Շրի Լանկայում մասնակցում էին Սուրբ Զատիկի համար մատուցվող պատարագի արարողությանը, երբ տեղի ունեցան պայթյունները։ Վերջիններս ուղղված էին Շրի Լանկայի այն բոլոր եկեղեցիներին և հյուրանոցներին, որտեղ քրիստոնյաներ կային։ Համարվում է, որ նվազագույնը երկու պայթյունն իրականացվել է մահապարտ ահաբեկիչների կողմից։ Զոհերի թվում կան 39 օտարերկրացիներ, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Հոլանդիայի քաղաքացիներ։

Պայթյունների արդյունքում Շրի Լանկայի կառավարությունը փակեց Կոլոմբոյի միջազգային օդանավակայանը՝ բարձրացնելով վերջինիս անվտանգությունը։

### Պայթյունների ժամանակագրություն

### Կոլոմբո
Կոլոմբոն, հանդիսանալով Շրի Լանկայի խոշորագույն քաղաքը և գործարար մայրաքաղաքը, գրոհների առաջին թիրախը դարձավ։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել Սուրբ Էնթոնի եկեղեցում։

Պայթյուններ տեղի ունեցան նաև Կոլոմբոյի երեք հինգաստղանի հյուրանոցներում՝ *[[Shangri-La Hotel]]*-ում, *[[Cinnamon Grand Hotel]]*-ում և *[[The Kingsbury Hotel]]*-ում։

### Նեգոմբո
Շրի Լանկայում առաջին պայթյուններից մեկը տեղի ունեցավ երկրի հյուսիսային մայրաքաղաք Նեգոմբոյի Սուրբ Սեբաստիան եկեղեցում։ Շրի Լանկայի զանգվածային լրատվության միջոցները հաղորոդում են, որ Նեգոմբո քաղաքում պայթյունների արդյունքում առնվազն 93 մարդ է զոհվել։

### Բատտիկալոա
Բատտիկալոա քաղաքի Սիոնա եկեղեցին այն եկեղեցիներից մեկն է, որտեղ 2019 թվականի ապրիլի 21-ին տեղի է ունեցել պայթյուն։ Բատտիկալոայի քաղաքային հիվանդանոցի աշխատակիցը պատմել է , որ այդ պայթյունից հետո իրենց է դիմել ավելի քան 300 մարդ, որոնք ունեին տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Շրի Լանկայի ԶԼՄ-ները հայտնել են, որ առնվազն 40 մարդ զոհվել է Կոլոմբոյում, 93-ը՝ Նեգոմբոյում, 27-ը՝ Բատտիկալոայում։ Ոստիկաններից մեկի հաղորդմամբ՝ զոհերի թվում կա 9 օտարերկրացի զբոսաշրջիկ։

### Դեհիվալա
Դեհիվալա քաղաքի *The Tropical Inn Hotel* հյուրանոցի հանդիսությունների սրահը ևս գրոհի թիրախ դարձավ։ Դեպքի վայրում հայտնաբերվել է 2 դիակ։

### Դեմատագոդա
Շրի Լանկայում ևս մեկ պայթյուն տեղի ունեցավ՝ Դեմատագոդա քաղաքի Մահավիլա Ուդյանա փողոցում գտնվող բնակելի համալիրում, ինչի արդյունքում զոհվեցին 3 ոստիկան և 1 ոստիկանական տեսուչ։

## Հետևանքներ
Կառավարությունը, անվտանգության նկատառումներից ելնելով, փակեց բոլոր հաստատությունները, Պաշտպանության նախարարությունն արտակարգ իրավիճակ հայտարարեց, որը պետք է մեկնարկեր պայթյունների օրը՝ երեկոյան 18:00-ից, ինչպես նաև արգելվեց սոցիալական մեդիայի օգտագործումը։ Միևնույն ժամանակ, Շրի Լանկայի կրթության և գիտության նախարար Ակիլա Վիրայ Կարիյավասամի որոշմամբ՝ պայթյուններին հաջորդող երկու օրերի ընթացքում երկրի ողջ տարածքում փակ էին բոլոր դպրոցները։ Շրի Լանկայի ֆոնդային բորսայի կողմից տարածված հայտարարության համաձայն՝ բորսան ժամանակավորապես պետք է դադարեցներ աշխատանքերը, ինչպես և նախատեսվել էր ապրիլի 22-ին։

Ավելի վաղ տեղեկատվություն էր ստացվել, որ Շրի Լանկայի ռազմաօդային ուժերի զինծառայողներն ինքնաշեն պայթուցիկ սարք են հայտնաբերել եւ վնասազերծել կղզու խոշորագույն Բանդարանաիկե միջազգային օդանավակայանից ոչ շատ հեռու։

2019 թվականի ապրիլի 22-ին ևս մեկ պայթյուն է տեղի ունեցել Կոլոմբոյի Սուրբ Էնթոնի եկեղեցու մոտ. պայթուցիկներով լցված ֆուրգոնը պայթել է այն պահին, երբ Շրի Լանկայի ոստիկանությանն առընթեր հակաահաբեկչական ջոկատը, որի մեջ ընդգրկված էին հատուկ ուժայինների և ռազմաօդային ուժերի սակրավորները, վնասազերծման աշխատանքներ էր կատարում նախորդ օրը տեղի ունեցած պայթյուններից մեկի վայրում։ Հետախուզական աշխատանքների արդյունքում մեքենայում հայտնաբերել են երեք պայթուցիկներ, որոնք վնասազերծման անհաջող փորձի ժամանակ պայթել են։ Տեղական ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ պայթյունի վայրից ոչ շատ հեռու գտնվող ավտոբուսի կանգառում ոստիկանները գտել են ևս 87 պայթուցիկ։

Ապրիլի 26-ին, երբ Շրի Լանկայի բանակն ու ոստիկանությանն առընթեր հակաահաբեկչական ջոկատը որոնողական աշխատանքներ էին իրականացնում Սեյնթամարութուում, որոտաց ևս երեք պայթյուն, որին հաջորդած հրաձգության ժամանակ զոհվեց 15 մարդ, այդ թվում՝ առնվազն 6-ը՝ երեխա։

Սեյնամարութուում ևս մեկ անգամ իրականացվեցին հետախուզական աշխատանքներ, ինչը հիմնված էր Շրի Լանկայի հետախուզական գործակալության տրամադրած տեղեկության վրա։ Հետախուզական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվեց մի տուն, որտեղից հետախուզական գործակալության աշխատակիցներն առգրավեցին 150 փամփուշտներ, 100 հազարի հասնող մետաղե գնդակներ, անօդաչու սարքեր, պայթուցիկներով պատված գոտի։ Հաղորդվում է, որ հատուկ գործողությունների արդյունքում այստեղ զենքի արտադրության ստորգետնյա գործարան է հայտնաբերվել։ Ոստիկանները գտել են նաև հատուկ համազգեստ, դրոշներ, որոնք կապ են ունեցել «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հետ։ Ապրիլի 27-ին Կամունայում, Չավալակադեում և Սեյնամարութուում ոստիկանությունը պարետային ժամ հայտարարեց (2019 թվականի ապրիլի 27-ի ժամը 22:00-ից մինչև ապրիլի 28-ի ժամը 04:00-ը):

Ապրիլի 27-ին կազմակերպված ոստիկանական շուրջկալների ժամանակ ձեռք բերվեցին ապացույցներ երեք կասկածյալների մասին, ովքեր կապ ունեին 2018 թվականի նոյեմբերի 29-ին Վավուանատիվիում սպանված ոստիկանության 2 աշխատակիցների մահվան հետ։ Արդյունքում բոլոր երեք կասկածյալներն էլ ձերբակալվեցին։ *Dailymirror* լրատվականի հաղորդմամբ՝ այդ երեք կասկածյալները «ռադիկալ իսլամական» խմբավորման անդամներ էին։

Այդ նույն օրը ոստիկանության պաշտոնական ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ Կատանկուդիում ձերբակալվել է հարձակումների հիմնական կասկածյալի՝ Մոհամմադ Սահրանի վարորդը։ Բատտիկալոայի ծայրամասային շրջանները ոստիկանության կողմից հսկողության տակ վերցվեցին։ Ավելի ուշ ոստիկանության կողմից ուժեղացված հսկողության տակ վերցվեց Նեգոմբոյի քաղաքապետի տեղակալ Մոհամմադ Անզարը։

### Զոհեր և կորածներ

Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյունների արդյունքում զոհերի թիվը կազմում է 253, վիրավորների թիվը գերազանցում է 500-ը։ Սկզբնական շրջանում հաղորդվում էր, որ 2019 թվականի ապրիլի 21-ին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած 8 պայթյունների արդյունքում զոհվել է առնվազն 359 մարդ, վիրավորվել է ավելի քան 500 մարդ, որոնց մեծ մասը ստացել է ծանր վնասվածքներ և գտնվում է ծայրահեղ ծանր վիճակում, սակայն, ավելի ուշ Շրի Լանկայի առողջապահության նախարարության կողմից ներկայացվեցին նոր տվյալներ, որոնց արդյունքում պարզ դարձավ, որ թվային անճշտության պատճառը բժիշկների կողմից ուռճացված տվյալների մատուցումն էր ԶԼՄ-ներին։ Մահացածների թվում կան նաև 46 երկրների  զբոսաշրջիկներ, 
այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի 8 քաղաքացիներ (որոնցից երկուսը ունեին նաև ԱՄՆ քաղաքացիություն), 8 քաղաքացիներ Հնդկաստանից, 4-ը՝ ԱՄՆ-ից, 3-ը՝ Դանիայից, 2-ը՝ Ավստրալիայից, 2-ը՝ Թուրքիայից, 2-ը՝ Իսպանիայից, 1-ը՝ Չինաստանից, 1-ը՝ Բանգլադեշից, 1-ը՝ Ֆրանսիայից, 1-ը՝ Հոլանդիայից, 1-ը՝ Ճապոնիայից, և 1 քաղաքացի Պորտուգալիայից։

Զոհվել են նաև Դանիայի ամենահարուստ մարդու՝ Անդերս Հոլ Փոուլսենի երեխաները (4 երեխաներից 3-ը պայթյունների զոհ են դարձել)։

Շրի Լանկայի ԶԼՄ-ների տարածած հաղորդագրությունների համաձայն՝ զոհվել է նաև Բանգլադեշի խորհրդարանի պատգամավոր, քաղաքական գործիչ Շեյխ Ֆազուլ Կարիմ Սելիմի թոռը։

Զոհերի թվում են նաև Հնդկաստանի *«Janata Dal»* կուսակցության 4 անդամներ, քաղաքական գործիչներ։

Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյունների հետևանքով զոհված օտարերկրացիներից առնվազն 45-ը երեխաներ են։

Հինգ չինացիներ և երկու հոգի Սաուդյան Արաբիայից համարվում են անհետ կորած։

Զոհերի թվում է նաև Շրի Լանկայի հանրային հեռուստատեսության հայտնի շեֆ խոհարար Շանթա Մայադունը։

Շրի Լանկայի պետական հիվանդանոցի տնօրեն Անիլ Յասինգհը հայտնել է, որ զոհերի թվում կան 11 օտարերկրացիներ Լեհաստանից, Դանիայից, Չինաստանից, Ճապոնիայից, Պակիստանից, ԱՄՆ-ից, Հնդկաստանից, Մարոկկոյից և Բանգլադեշից։

Ապրիլի 23-ին Շրի Լանկայում տեղի է ունեցել ապրիլի 21-ի պայթյունների հետևանքով զոհվածների առաջին զանգվածային հուղարկավորությունը։

### Կասկածյալներ
Ոչ մի խմբավորում չշտապեց ստանձնել Շրի Լանկայում տեղ ունեցած ահաբեկչական գործողությունների պատասխանատվությունը։ Պայթյուններից հետո տեղի ոստիկանությունը ձերբակալեց 7 մարդու, որոնք ապրում էին Դեմատագոդա արվարձանում և կասկածվում էին ահաբեկչական գործողությունների կատարման մեջ։ The Guardian (Մեծ Բրիտանիա) պարբերականի հաղորդմամբ՝ Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարը հայտնել է, որ պայթյուններն իրականացնողները կրոնական ծայրահեղականներ են եղել։

### Հետաքննություն
Շրի Լանկայի հեռահաղորդակցության նախարար Հարին Ֆերնանդոյի ներկայացրած տեղեկատվության համաձայն՝ ոստիկանության սպա Փուջիթ Ջայասունդարան 2019 թվականի ապրիլի 11-ին իր տեղակալի կողմից ծանուցում էր ստացել, որտեղ ներկայացվում էին հնդկական կողմի հետախուզական գործակալության աշխատանքների արդյունքները, որոնք իրականացվել էին 2019 թվականի ապրիլի 4-ից. այդ տվյալների համաձայն՝ *National Thowheeth Jama'ath*-ի մահապարտ ահաբեկիչները ծրագրել էին գրոհներ, որոնք ուղղված էին Շրի Լանկայի եկեղեցիներին և Հնդկաստանի՝ Կոլոմբոյում տեղակայված դեսպանատանը։ Հնդկաստանի հետախուզական գործակալությունը հետախուզական աշխատանքների արդյունքում հավաքագրված տեղեկությունների մասին նախազգուշացումը հրապարակել է գրոհներից 2 օր և 2 ժամ առաջ։ Ապրիլի 21-ի 8 պայթյուններից հետո՝ «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» խմբավորման անդամներից մեկը, ով ձերբակալվեց Դելիի ոստիկանության կողմից, բացահայտեց գրոհների կազմակերպչի անունը՝ նշելով, որ Շրի Լանկայում գրոհների իրականացումը ղեկավարել է *National Thowheeth Jama'ath*-ի պարագլուխ Զահրան Հաշիմը։

Պայթյուններից հետո վարչապետ Ռանիլ Վիկրեմեսինգհեն պայթյուններից հետո հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ նշելով, որ իր ղեկավարած կառավարությունը պետք է ուսումնասիրի, թե ինչու պատկան մարմինները չեն դրսևորել համապատասխան հետևողականություն՝ ունենալով նախապատրաստվող գրոհների մասին նախազգուշացում։ Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարն ավելի ուշ հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ կոչով դիմելով Շրի Լանկայի զանգվածային լրատվության միջոցներին և հորդորելով նրանց, որպեսզի նրանք առայժմ չհանրայնացնեն հանցագործների անունները, ինչպես նաև նշեց, որ իրենց ունեցած տեղեկությունների համաձայն՝ պայթյուններն իրագրոծվել են կրոնական ծայրահեղականների կողմից։

*Cinnamon Grand Hotel* հյուրանոցում պայթյունն իրականացրած անձը հյուրանոցում գրանցվել էր որպես հյուր՝ ներկայանալով «Մոհամմադ Ազամ Մոհամմադ» կեղծ տվյալներով։ *Shangri-La Hotel* հյուրանոցի պայթյունի հեղինակը ոստիկանության կողմից նույնականացվեց որպես գործարանի սեփականատեր Ինսան Սեելավան, ում գործարանում աշխատողներից 9 հոգի ձերբակալվեց։

2019 թվականի ապրիլի 23-ին Շրի Լանկայի կառավարական և ռազմական 3 աղբյուրներ Reuters-ին հայտնեցին, որ ձերբակալվել է Սիրիայի քաղաքացի, ով կասկածվում է գրոհների կազմակերպման և իրականացման մեջ։

Ավելի ուշ՝ ապրիլի 23-ին, Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարար Ռուվեն Վիյեվարդենեն հանդես եկավ հայտարարությամբ, որում ասում էր, որ «պայթյուններն իրականացվել են իսլամիստ ծայրահեղականների կողմից, և այդ ամենն արվել է այն պատճառաբանությամբ, թե վրեժխնդիր են լինում Նոր Զելանդիայի մզկիթում տեղի ունեցած հրաձգության համար»։ Սակայն Նոր Զելանդիայի վարչապետ Ժասինդա Արդերնը և վերլուծաբանները կասկածներ հայտնեցին Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարի հայտարարության առնչությամբ՝ նշելով, որ ավելի հավանական է այն վարկածը, որ գրոհները կազմակերպվել են Քրայստչերչի մզկիթի հրաձգությունից ավելի շուտ՝ մինչև մարտի 15-ը։ Տեղական *Amaq* լրատվական գործակալությունը շուտով հանդես է գալիս հայտարարությամբ՝ նշելով, որ ահաբեկչությունները նախաձեռնել է «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» խմբավորումը։ Լրատվական գործակալությունը հրապարակեց լուսանկար և տեսանյութ, որտեղ 8 մահապարտ ահաբեկիչները հավատարմության երդում էին տալիս «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» (ԻԼԻՊ) սուննի իսլամիստական ահաբեկչական խմբավորման առաջնորդին՝ Աբու Բաքր ալ-Բաղդադիին։

Հետաքննության ընթացքում ձեռքբերված տվյալների համաձայն՝ հնարավոր է՝ պայթուցիկները պատրաստված լինեին ացետոնի գերօքսիդից։

## Արձագանք
### Երկրի ներսում
#### Գործողություններ
Կոլոմբոյի արքեպիսկոպոսական նստավայրը հայտարարեց, որ ապրիլի 21-ի երեկոյան ժամերին նախատեսված սուրբզատիկյան բոլոր պատարագները չեղյալ են հայտարարվել։

Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարությունը 8-րդ պայթյունից հետո արտակարգ իրավիճակ հայտարարեց ողջ երկրի տարածքում։ *News 1st* լրատվականի հաղորդմամբ՝ կառավարությունն արտակարգ իրավիճակ է հայտարարել, որը կշարունակվի ապրիլի 21-ի ժամը 18:00-ից մինչև ապրիլի 22-ի առավոտյան ժամը 6:00, ինչպես նաև ողջ երկրի տարածքում արգելափակել է սոցիալական ցանցերի օգտագործումը։ Սոցիալական բոլոր կայքերն ու զրուցարանները՝ WhatsApp, Վայբեր և Ֆեյսբուք, արգելափակվել են։

Շրի Լանկայի կառավարության որոշմամբ՝ փակվել են նաև բոլոր գործարանները։

Շրի Լանկայի կրթության և գիտության նախարար Ակիլա Վիրայ Կարիյավասամի որոշման համաձայն՝ առաջիկա երկու օրերի ընթացքում երկրի ողջ տարածքում փակ կլինեն բոլոր դպրոցները։

#### Սոցիալական մեդիայի արգելափակում
Շրի Լանկայի կառավարությունը պայթյուններից ընդամենը հաշված ժամեր անց արգելափակեց խոշոր սոցիալական ցանցերի՝ Facebook-ի, Ինստագրամի, WhatsApp-ի, Viber-ի, Snapchat-ի և YouTube-ի հասանելիությունը, ինչպես նաև ժամանակավորապես կասեցրեց հաղորդագրությունների փոխանակման ծառայությունը։ Արգելափակումից հետո կառավարության կողմից տարածված հաղորդագրության համաձայն՝ «չեն կարող վստահել *Facebook*-ին և *WhatsApp*-ին, որպեսզի զտեն սուրբզատիկյան պայթյունների մասին կեղծ տեղեկատվությունն իրականությունից»։ Արգելափակումը ներառեց նաև VPN ծառայությունների մատուցումը։

Մի շարք մեկնաբաններ ողջունեցին կառավարության այս քայլը՝ նշելով, որ սոցիալական մեդիայի արգելափակման շնորհիվ հնարավոր կլինի խուսափել ապատեղեկատվության տարածումից։ Մեկնաբանների մի այլ խումբ քննադատեց կառավարության կողմից սոցիալական մեդիայի արգելափակման մասին որոշումը՝ մեկնաբանելով, որ արգելափակման պատճառով շրիլանկացիները և օտարերկրյա զբոսաշրջիկները ողբերգությունից հետո այլևս հնարավորություն չունեին կապ հաստատելու իրենց հարազատների հետ, ինչպես նաև նշում էին, որ արգելափակումը կհանգեցնի հակառակ արդյունքի. ապատեղեկատվության տարածման վտանգն ավելանալու է, քանի որ հնարավորություն չեն ունենա ստուգել լուրերի հավաստիությունը։

#### Հայտարարություններ
Շրի Լանկայի նախագահ Պալլեուատտե Գամարալագե Մայտրիպքալա Յապա Սիրիսենան հայտարարեց, որ «հրամայել է խիստ միջոցներ կիրառել այն անձանց դեմ, որոնք պատասխանատու են այս հանցավոր համագործակցության համար», և հավելեց, որ կառավարության կողմից  ձեռնարկվել են անհրաժեշտ բոլոր քայլերը։ Նախագահ Սիրիսենան նաև կոչ արեց ժողովրդին՝ գործելու առավելագույնս զուսպ և համբերատար, որպեսզի իրեն շփոթության մեջ չգցեն ոչ հավաստի աղբյուրներից վերցված տեղեկությունները և կեղծ պատմությունները։

Շրի Լանկայի վարչապետ Ռանիլ Վիկրեմեսինգհեն ասաց. «Ես կտրականապես քննադատում եմ այսօր մեր ժողովրդի վրա կատարված վեհերոտ հարձակումները։ Կոչ եմ անում Շրի Լանկայի բոլոր բնակիչներին այս ողբերգական պահին մնալ միասնական և անկոտրում։ Խնդրում եմ՝ խուսափե՛ք չստուգված տեղեկատվության, ենթադրությունների և վարկածների տարածումից։ Կառավարությունը կատարում է անհրաժեշտ բոլոր քայլերն ու միջոցառումները՝ իրադրությունը վերահսկողության ներքո պահելու համար»։

Ընդդիմության առաջնորդ և Շրի Լանկայի նախկին նախագահ Մահինդա Ռաջապաքսան այս հարձակումներն անվանեց «ծայրահեղ բարբարոսական» և հայտարարեց, որ ժողովուրդը կհամախմբվի «ահաբեկչական գործողությունների» դեմ։

#### Հրաժարականներ
Ապրիլի 23-ին ԶԼՄ-ներին տված բացառիկ հարցազրույցի ժամանակ նախագահ Սիրիսենան հայտարարեց, որ պատրաստվում է Շրի Լանկայի ուժային կառույցներում կադրային փոփոխություններ իրականացնել։

2019 թվականի ապրիլի 24-ին Շրի Լանկայի նախագահ Պալլեուատտե Գամարալագե Մայտրիպքալա Յապա Սիրիսենան խոստացավ հայտարարությանը հաջորդող 24 ժամերի ընթացքում լուրջ և խստագույն փոփոխություններ իրականացնել Շրի Լանկայի անվտանգության ուժերում, ինչպես նաև խոստացավ երկրի ոստիկանության և կառավարությանն առընթեր Ազգային անվտանգության ծառայության համակարգերի «արմատական փոփոխություններ», ինչը կուղեկցվի կադրային ջարդով։ Այսպիսի ռազմավարության պատճառը նախագահի և վարչապետի գործնական հարաբերություններում առկա անջրպետն է, ինչի պատճառով էլ հնարավոր չի եղել արդյունավետ կերպով արձագանքելու ահաբեկչությունների մասին նախազգուշացումներին։ Այս միջադեպը լարվածություն է առաջացրել նաև իշխանության և այլ կուսակցությունների միջև, ու դա այն դեպքում, որ 2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Շրի Լանկայում պետք է տեղի ունենան նախագահական ընտրություններ։

Ապրիլի 25-ին՝ նախագահի հայտարարությունից հետո, Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարար Հեմասիրի Ֆերնանդոն ազատման դիմում է ներկայացրել, ինչի պատճառը հասարակության և երկրի ղեկավարության կողմից իր հասցեին հնչած քննադատություններն են։

### Միջազգային արձագանք
Ցավակցական հեռագրեր են հղել և տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունների հետ կապված քննադատական նկատառումներ են արտահայտել Հայաստանի, ԱՄՆ-ի, Ավստրալիայի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Աֆղանստանի, Բանգլադեշի, Բրազիլիայի, Բուլղարիայի, Դանիայի, Թաիլանդի, Ինդոնեզիայի, Իսրայելի, Իտալիայի, Իրանի, Լեհաստանի, Լիբանանի, Կանադայի, Հարավային Կորեայի Հնդկաստանի, Հունգարիայի, Ճապոնիայի, Մալայզիայի, Մարոկկոյի, Միացյալ Թագավորության, Նոր Զելանդիայի, Շվեդիայի, Չինաստանի, Պակիստանի, Պաղեստինի, Պապական նստավայրի, Պորտուգալիայի, Ռուսաստանի Դաշնության, Ռումինիայի, Սերբիայի, Սինգապուրի, Սլովակիայի, Վենեսուելայի, Վիետնամի, Վրաստանի և Ֆինլանդիայի առաջնորդները։

## Տես նաև
* Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրի Լանկայի պայթյունների ժամանակագրություն, ''Roar Media''
* Շրի Լանկայում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձությունների ժամանակագրություն, The Guardian

Կատեգորիա:2019 Շրի Լանկայում
Կատեգորիա:2019 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:2019 զանգվածային սպանություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Շրի Լանկայում
Կատեգորիա:Ահաբեկչություն
Կատեգորիա:Քրիստոնյաների ջարդեր