Աշոտ Բեգլարյան (գրող)

**Աշոտ Էռնեստի Բեգլարյան** (), հայ գրող, լրագրող, թարգմանիչ։

Բանաստեղծ Էռնեստ Բեգլարյանի որդին է։

## Կենսագրություն
Աշոտ Բեգլարյանը ծնվել է 1968 թվականին, Ստեփանակերտում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետում։ Տպագրվում է 19 տարեկանից։ Ստեղծագործում է հիմնականում ռուսերեն։

Բեգլարյանի պատմվածքներն ու ակնարկները հրապարակվել են գրական, հասարակական-քաղաքական հրատարակչություններում Ստեփանակերտում, Երևանում, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Դոնի Ռոստովում, Նովոչերկասկում, Նիժնի Նովգորոդում, Տոմսկում, Կալինինգրադում, Աբխազիայում, Վրաստանում, Իրանում, Ղազախստանում, Ուկրաինայում, Բելառուսիայում, Բուլղարիայում, Սլովակիայում, Գերմանիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և այլն։

Աշոտ Բեգլարյանի «Տունը, որը կրակում էր» պատմվածքի մոտիվներով 2009 թվականին նկարահանվել է ԼՂՀ-ում առաջին խաղային կինոնկարը։

Որպես լրագրող աշխատել է երևանյան «Գոլոս Արմենիի», «Նովոյե վրեմյա» թերթերում, ՍՆԱՐՔ և ԱրմԻնֆո հայկական լրատվական գործակալություններում, բրիտանական «Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտում», եղել է ՌԴ Պետդումայի պատգամավորների համար «Կավկազսկի էքսպերտ» հանդեսի, Ռուսաստանի դաշնային REGNUM լրատվական գործակալության, Interfax լրատվական գործակալության թղթակիցը Ստեփանակերտում և այլն։

1998 թվականից միաժամանակ աշխատել է նաև ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարարության լրատվական-վերլուծական վարչությունում։ Ունի խորհրդականի դիվանագիտական կոչում։ 2013 թվականի հոկտեմբերից զբաղեցնում է ԼՂՀ նախագահի օգնականի պաշտոնը։

## Ստեղծագործություններ
2004 թվականին «Անտարես» հրատարակչությունում (Երևան) լույս է տեսել պատմվածքների և վիպակների «Ուրիշի հաշիվը» ժողովածուն, որի մեջ են մտել հիմնականում պատերազմական թեմայով ստեղծագործությունները, 2007 թվականին՝ նույն հրատարակչությունում հումորիստական, սատիրիկ և պատերազմական պատմվածքների «Ապտակ» ժողովածուն, 2010 թվականին՝ վիպակների և պատմվածքների «Աստղային Տղան» ժողովածուն։

2011-2013 թվականներին Աշոտ Բեգլարյանի հումորիստական և պատերազմական պատմվածքները, նաև թարգմանությունները տպագրվել են «Հարավային Կովկաս» տարածաշրջանային ալմանախի հրատարակված բոլոր երեք համարներում։

2013 թվականին «Վսեսվիտ» («Все́світ») ուկրաինական գրական-գեղարվեստական հանդեսը թարգմանել և հրատարակել է հատուկ համարներում Աշոտ Բեգլարյանի արցախյան պատերազմի մասին պատմվածքները և վիպակները։ 2015 թվականին «Վսեսվիտը» վերահրատարակել է «Աստղային տղան» և «Սովորական հերոսներ» վիպակները։

2014 թվականին Ստեփանակերտի «Սոնա» հրատարակչությունում տպագրվել է հեղինակի «Սովորական հերոսներ» նոր ստեղծագործությունների գիրքը։ 2014 թվականին սլովակյան «Revue Svetovej Literatury» հանդեսը թարգմանել և հրատարակել է հեղինակի «Ձմեռ պապ» պատմվածքը։

2015 թվականին Տորոնտոյի Altaspera հրատարակչությունում լույս է տեսել «Պատերազմը ազգանուններ չի հարցնում» վերնագրով ժողովածուն, որում տեղ են գտել հեղինակի տարբեր տարիների գրված վիպակները և պատմվածքները։

2015 թվականին Մոսկվայի «Տպարան» հրատարակչությունում լույս է տեսել «Ղարաբաղյան օրագիր» ժողովածուն (նկարիչ՝ Գագիկ Սիրավյան)։

2015 թվականին Պլովդիվ քաղաքում բուլղարերեն լույս տեսնող համազգային «Վահան» շաբաթաթերթը սեպտեմբերյան համարում հրատարակել է Աշոտ Բեգլարյանի «Արծիվ» պատմվածքը։

2016 թվականին Մոսկվայում լույս է տեսել Աշոտ Բեգլարյանի գեղարվեստական-վավերագրական գիրքը տաղանդավոր պատանի երգիչ Ֆելիքս Քարամյանի մասին։
Աշոտ Բեգլարյանը հանդիսանում է տասնյակ գրքերի թարգմանիչ և խմբագիր։

2017 թվականին Կիևում լույս տեսած «Կենցաղի ստվերները» տարբեր երկրների ռուսալեզու հայ գրողների ստեղծագործությունների ժողովածուում տպագրվել է Աշոտ Բեգլարյանի «Կենարար ծիծաղը» պատմվածքը։

2017 թվականին Գերմանիայում գործող «Այլ որոշում» հրատարակչությունը տպագրել է Աշոտ Բեգլարյանի «Կյանքի ծարավը» գիրքը։

2018 թվականին Ստեփանակերտում լույս է տեսել Աշոտ Բեգլարյանի «Հաղթահարում» ստեղծագործությունների ընտրանին՝ նվիրված արձակագրի 50-ամյակին և նրա ստեղծագործական գործունեության 30-ամյակին։

Աշոտ Բեգլարյանի «Մայրը» պատմվածքը ներառվել է 2019 թվականին վերահրատարակած «Ռուսաց լեզու։ Մշակույթների երկխոսություն» Հայաստանի ավագ դպրոցների 12-րդ հումանիտար թեքումով դասարանների համար դասագրքում։

2020 թվականին Երևանում լույս տեսած «Գիրք մարտիկների և պատերազմների մասին» պատմական և պատերազմական արձակի անթոլոգիայում ներառվել է նաև Աշոտ Բեգլարյանի «Փրկված մեղեդին» պատմվածքը։

«Կորցրած արևի նարինջը» վեպի հեղինակն է (2019-2021 թթ.)։

2021 թվականին Երևանի «Արցախ» հրատարակչական տանը լույս է տեսել Աշոտ Բեգլարյանի վավերագրական-գեղարվեստական «Արցախի դեմքերը» ժողովածուն։

2022 թվականին գերմանական «Այլ որոշում» հրատարակչությունը տպագրել է Աշոտ Բեգլարյանի փիլիսոփա-հոգեբանական, պատերազմական և հումորիստական պատմվածքների «Միամիտ իմաստություն կամ Կյանքի ճշմարտությունը» ժողովածուն։

2023 թվականին Մոսկվայի «Գրքերի աշխարհ» հրատարակչությունում, ԴԻԱԼՈԳ գրքաշարի շրջանակում, լույս է տեսել Աշոտ Բեգլարյանի «Կորցրած արևի նարինջը» ժողովածուն, որում տեղ են գտել համանուն վեպը Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որին մասնակցել է հեղինակի պապը, և մի քանի պատմվածք ղարաբաղյան վերջին պատերազմների մասին, որոնց մասնակիցն, ականատեսն ու տարեգիրն է հանդիսանում գրողը։ Հեղինակը խորը փիլիսոփայությամբ և նուրբ հոգեբանությամբ մտորում է պատերազմի և խաղաղության հիմնախնդիրների մասին հարավկովկասյան անհանգիստ տարածաշրջանի և ավելի լայն՝ մոլորակի մասշտաբով։

2026 թվականին ԴԻԱԼՈԳ գրքաշարի շրջանակում, Մոսկվայի «Գրքերի աշխարհ» հրատարակչությունում, լույս է տեսել Աշոտ Բեգլարյանի «Պատերազմի երախում» վիպակների և պատմվածքների ժողովածուն։

Աշոտ Բեգլարյանի ստեղծագործությունները արժանացել են հայտնի գրական քննադատ Սոլոմոն Վոլոժինի, գրականագետ Սվետլանա Լոսի, բանաստեղծ և հասարական գործիչ Վիկտոր Կոնոպլյովի, լրագրող Սվետլանա Կուլչիցկայայի և ուրիշների ուշադրությանը։

## Մասնակցություն Արցախյան ազատամարտին
Մասնակցել է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանությանը, ադրբեջանա-ղարաբաղյան պատերազմում ծանր վիրավորվել է։

## Անդամակցություն
* ԼՂՀ ժուռնալիստների միության անդամ (1996)
* Ստեփանակերտի մամլո ակումբի անդամ  (1998)
* «Հարավային Կովկաս» միջազգային ասոցիացիայի անդամ  (1999)
* Ռազմաճակատային լրագրողների լիգայի անդամ  (1999)
* Արցախի գրողների միության անդամ (2007)
* Հայաստանի գրողների միության  անդամ (2007)
* Ռուսաստանյան գրողների միության անդամ (2015)
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հայ գրողների և լրագրողների միության անդամ (2025)

## Պարգևներ
* «Մեծ Ուխտավորը՝ Երիտասարդներին» միջազգային հիմնադրամի երկրորդ մրցանակակիր, 2006, 2011 (կրկնակի)
* «Մեծ Ուխտավորը՝ Երիտասարդներին» միջազգային հիմնադրամի մագիստրոսի կոչում, 2006 
* Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» մեդալ, 2006 
* Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» մեդալ, 2006 
* «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» մեդալ, 2007 
* ԶԼՄ-ների միջև «Կարմադ, Ամիգո, Շուրավի» համաուկրաինական բաց մրցույթի հատուկ դիպլոմ, 2008 
* 2014 թվականին հաղթող է ճանաչվել Նիժնի Նովգորոդում անցկացված Վիտալի Գուզանովի անվան մրցույթի «Ժամանակի ողբերգությունը։ Հակամարտություններ։ Մարդիկ» թեմայով լավագույն լրագրողական նյութ անվանակարգում։ Պարգևատրվել է դիպլոմով և մեդալով
* «Մարտական եղբայրություն» համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպության «Խորհրդային Միության հերոս, գվարդիայի լեյտենանտ Ալեքսանդր Դեմակով» հուշամեդալ, 2015 
* Հայաստանի Հանրապետության «Երկրապահ Կամավորականների Միություն» հասարակական կազմակերպության «5-րդ բրիգադ 20 տարի» հոբելյանական մեդալ և պատվոգիր, 2015 
* Մի շարք արցախյան, հայաստանյան, ռուսաստանյան պատվոգրեր և գերատեսչական մեդալներ
* Մասնակից է երիտասարդության և ուսանողության համաշխարհային երկու փառատոնների՝ Կուբայում (1997) և Ալժիրում (2001, որպես պատվիրակության ղեկավար)
* Համառուսաստանյան Լերմոնտովյան կոմիտեի հոբելյանական մեդալ՝ նվիրված Մ. Յու. Լերմոնտովի ծննդյան 200-ամյակին (2015)
* Ռուսաստանյան ազգային գրական «Տարվա գրող» 2015, 2016, 2017 թվականների մրցանակի նոմինանտ
* Հայոց Եղեռնի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումները համակարգող Համառուսաստանյան հանձնաժողովի հոբելյանական մեդալ՝ «Հայոց Եղեռնի 100-ամյակ», 2015 
* 2016 թվականին Աշոտ Բեգլարյանը անցել է «Բաց Եվրասիա» 5-րդ միջազգային մրցույթի «Գրական ստեղծագործություն» կատեգորիայի եզրափակիչ փուլ
* «Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի 25 տարի» հոբելյանական մեդալ, 2017 
*«Մավլանա Ռումի» Ռուս-Իրանական ընկերության հուշամեդալ, 2018 
*2018 թվականին ԼՂՀ նախագահի հրամագրով Աշոտ Բեգլարյանին շնորհվել է Արցախի Հանրապետության վաստակավոր լրագրողի պատվավոր կոչում Արցախի տեղեկատվական դաշտում երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար և ծննդյան 50-ամյակի կապակցությամբ
*Ռուսաստանի խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարից «Լեռնային Ղարաբաղի խաղաղապահ առաքելությանը մասնակցելու համար» մեդալ, 2022
*2023 թվականի փետրվար ամսում Աշոտ Բեգլարյանը դարձել է «Մեծ Ուխտավորը՝ Երիտասարդներին» միջազգային հիմնադրամի Փառքի ակումբի դափնեկիր։ Նրա «Թողնված գնդակը» պատմվածքը գրավել է Փառքի ակումբի 27 համարային մրցույթի երկրորդ տեղը։
*Աշոտ Բեգլարյանի ակնարկներն ու պատմվածքները ավանդաբար առաջատար տեղեր են  զբաղեցնում «Վերջին պատերազմի վետերանների ստեղծագործությունները» ArtOfWar  կայքում:
*2025 թվականի փետրվարին Ա.Բեգլարյանի «Շարասյուն կյանքի տևողությամբ» պատմվածքը դարձել է «Մեծ Ուխտավորը՝ Երիտասարդներին» Միջազգային հիմնադրամի «Դափնեկիր-77» մրցույթի հաղթողներից մեկը։
*2025 թվականի ապրիլին «Դափնեկիր 80 հոբելյանական» մրցույթի արդյունքներով, Լեռնային Ղարաբաղից Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, ռազմական վարորդ Ալեքսանդր Օսիպովի մասին գրված նրա «Ալեքսանդր Օսիպովի կրակե երթերը» ակնարկը դարձել է երեք հաղթողներից մեկը 41 ստեղծագործությունների միջև։

## Ծանոթագրություններ

## Տեսանյութեր
* Презентация книги Ашота Бегларяна "Карабахский дневник"
* Ашот Бегларян
* Ашот Бегларян - Затравленная птица
* Ашот Бегларян: Абсурдно решать судьбу страны без его прямого участия
* Азербайджанцы принимают в штыки мероприятия, проводимые НКР
* Ашот Бегларян. Вехи независимости: взгляд писателя и гражданина...
* Бегларян писатель и журналист
* Взгляд изнутри: Известный карабахский писатель, публицист и общественный деятель Ашот Бегларян. Видео
* Աշոտ Բեգլարյանի հարցազրույցը՝ «100 տուն Արցախում» ծրագրին
*Творческий вечер Ашота Бегларяна на телеканале "Еркир Наирян" https://www.youtube.com/watch?v=RrYwgowKe5A
*«Բարի լույսի»-ի տաղավարում է գրող, հրապարակախոս, թարգմանիչ, ԼՂՀ վաստակավոր լրագրող Աշոտ Բեգլարյանը https://www.youtube.com/watch?v=VqhHjqLwgOo
*Интервью Ашота Бегларяна передаче "Книга, чай, кофе, иногда - вино" https://www.youtube.com/watch?v=rq0UJE5Z_sk

## Արտաքին հղումներ

* Բացվող ծրարներ․ Աշոտ Բեգլարյան
* «Русская община» НКР провела встречу с писателем Ашотом Бегларяном
* Новая литература, Ашот Бегларян
* ArtOfWar: Карабах,Бегларян Ашот Эрнестович
* Карабахский писатель на Украине на украинском языке
* Виктор Коноплев: «В людях Арцаха меня поразили открытость и радушие»
* Писатель Ашот Бегларян побеседовал со школьниками о войне и мире
* ՄԵՐ ՏՈՒՆ ՈՒ ՏԵՂ /ԱՇՈՏ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ/ 15.12.2016
* Ашот Бегларян - Затравленная птица
* В связи с Днем журналиста корреспондент ИА REGNUM в Степанакерте получил сразу 3 награды
* 50 и 30 лет Ашота Бегларяна
* Գրիգոր Նարեկացի համալսարանում նշվել է արձակագիր Աշոտ Բեգլարյանի գրական գործունեության 30 և ծննդյան 50-ամյակները 
* ԳԻՐ /ԱՇՈՏ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ/ 17.11.2018 
* Գրող, թարգմանիչ, լրագրող Աշոտ Բեգլարյանը նշում է ծննդյան 50-ամյակը
* Սովորական հերոսներ 
* Повести и рассказы
* Иметь друга – великое благо
* СТАТУС РУССКОГО ЯЗЫКА В АРЦАХЕ: ПЕРСПЕКТИВЫ И ОПАСЕНИЯ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ