Իզմիրի մարզ

**Իզմիրի մարզ** (, վարչական միավոր Թուրքիայի արևմուտքում՝ Եգեյան տարածաշրջանում։

## Աշխարհագրություն
Իզմիրի մարզը գտնվում է Փոքր Ասիայի արևմուտքում, սահմանակցում է հետևյալ մարզերով. Բալըքեսիր (հյուսիս), Մանիսա (արևելք), Այդըն (հարավ)։ Արևմուտքում Եգեյան ծովն է։ Տարածքում են Փոքր Մենդերես, Քոջաչայ, Բաքըրչայ գետերը։

## Պատմություն
Իզմիրի մարզի տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Այստեղ առաջին բնակավայրերը կառուցվել են մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի ընթացքում՝ լիդիացիների կողմից։ Մինչ այդ այստեղ բնակություն են հաստատել հին հույները, հիմնել Հոնիա քաղաք-պետությունը, Եփեսոսը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո այստեղ շարունակվել է հունականության, ապա բյուզանդական դարաշրջանը՝ ընդհուպ մինչև 14-րդ դար։ Հելլենիզմի շրջանում հիմնվել են Զմյուռնիա (Իզմիր), Պերգամոն  (Բերգամա) և այլ քաղաքները։ Իկոնիայի սուլթանության թուլացումից հետո մարզի տարածքը երբեմն ենթարկվել է Այդընիների թյուրքական (1300-1425) իշխանությանը։ Այնուհետև այստեղ հաստատվել է Օսմանյան պետության գերիշխանությունը. տարածքը մտել է Անատոլիայի կուսակալության (1393-1864) մեջ։ 19-րդ դարի թանզիմաթի դարաշրջանում մտնում է Այդընի վիլայեթի կազմ։

Դարեր շարունակ մարզը ղեկավարվել է թուրքերի կողմից։ Բացառություն է կազմել հույն-թուրքական պատերազմում (1919-1922) մարզի նվաճումը, որը կարճ ժամանակ է տևել։ Թուրքիայի անկախության պատերազմում քեմալական զորքերն իրենց իշխանությունը հաստատել են ինչպես Իզմիրում, այնպես էլ ամբողջ Փոքր Ասիայում։ 1920-ական թվականներին ձևավորվել են ժամանակակից մարզերը, այդ թվում՝ Իզմիրը։

## Վարչական բաժանում

Մարզի տարածքը 11,973 կմ² է, բաժանվում է 31 շրջանների։ Դրանք են՝

# **[[Իզմիր]]**, 
# Ալիաղա, 
# Բալչովա, 
# Բայընդըր, 
# Բայրաքլը, 
# Բեյդաղ, 
# Բերգամա, 
# Բորնովա, 
# Բուջա, 
# Գազիեմիր, 
# Գյուզելբահչե, 
# Դիքիլի, 
# Թիրե, 
# Թորբալը, 
# Մենեմեն, 
# Մենդերես, 
# Նարլըդերե, 
# Չեշմե, 
# Չիղլի, 
# Սելջուք, 
# Սեֆերիհիսար, 
# Ուռլա, 
# Քարաբաղլար, 
# Քարաբուրուն, 
# Քարշըյաքա, 
# Քեմալփաշա, 
# Քընըք, 
# Քիրազ, 
# Քոնաք, 
# Օդեմիշ, 
# Ֆոչա, 

Բնակչությունը հասել է 4,320,519 մարդու (2018 թվականի տվյալներով)։ Կենտրոնը Իզմիր քաղաքն է։ Այստեղ գործում են մի քանի համալսարաններ՝ Էգե (1955), Դոքուզ Էյլուլ (1982), Տեխնոլոգիական (1992), Տնտեսագիտության (2001), Յաշար (2001), Քաթիփ Չելեբի (2010), Բաքըրչայ (2016), Դեմոկրատական (2016)։

## Տնտեսություն
Մարզի եկամտի հիմնական աղբյուրներն են զբոսաշրջությունը, կապի ու տրանսպորտի վրա հիմնված առևտուրը։ Որոշակի տոկոս է ապահովում նաև մեքենաշինությունը. Իզմիր քաղաքում գտնվում է BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş. ընկերությունը, որն արտադրում է ավտոբուսներ և բեռնատար մեքենաներ։ Օդային դարպասը Իզմիրի օդանավակայանն է. 2018 թվականին այն սպասարկել է մոտ 13 միլիոն ուղևոր։ Երկաթուղով և ավտոխճուղով կապված է հարևան և հեռավոր մարզերի հետ։

## Պատկերասրահ

PergamonAthene1.jpg|Աթենասի տաճարի մնացորդները Պերգամոնում
Ephesus Theater.jpg|Ամֆիթատրոն Եփեսոսում
Agora of Smyrna, built during the Hellenistic era at the base of Pagos Hill and totally rebuilt under Marcus Aurelius after the destructive 178 AD earthquake, Izmir, Turkey (18699693425).jpg|Սյունաշար Զմյուռնիայում
Belevi 7.jpg|Բելևի պանթեոնի ավերակներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* İzmir governor's official website
* İzmir metropolitan municipality's official website 
* Directorate of Culture and Tourism in İzmir
* İzmir weather forecast information 

Կատեգորիա:Իզմիրի մարզ