Մեյ Զիադա

**Մեյ Զիադա** (, ), քրիստոնյա, լիբանանա-պաղեստինցի բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ։

Արաբերեն գրել է թերթերում և ամսագրերում, մի շարք բանաստեղծությունների և արձակ գրքերի հեղինակ է։ Եղել է 20-րդ դարի սկզբի արաբական գրական ասպարեզի Նահդա մշակութային վերածննդի առանցքային գործիչ։ Հայտնի է եղել որպես «Արևելյան ֆեմինիզմի պիոներ»։

## Կենսագրություն
Զիադան ծնվել է 1886 թվականին Նազարեթում՝ լիբանանցի մարոնիկի (հայրական կողմից) և պաղեստինցի (մայրական կողմից) ծնողների ընտանիքում։ Հայրը եղել է «Аль-Mahrūsah» թերթի խմբագիրը։ Տարրական դպրոց հաճախել է Նազարեթում։ 14 տարեկանում նրան ուղրակել է Այնթուրա՝ սովորելու տեղի մենաստանում։ Այնթուրայում ուսանելու տարիներին նրա մոտ հետաքրքրություն է առաջացել ֆրանսիական գրականության նկատմամբ։ Լիբանանում հաճախել է մի քանի կաթոլիկ դպրոցներ, 1904 թվականին վերադարձել է Նազարեթ՝ ծնողների մոտ։ Զիադաի առաջին հոդվածները տպագրվել են, երբ նա 16 տարեկան է եղել։

Զիադան չի ամուսնացել։ Մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել 20-րդ դարի լիբանանա-ամերիկացի գրող Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանի հետ։ Թեև նրանք երբեք չեն հանդիպել, բայց պահպանել են գրավոր նամակագրությունը մինչև 1931 թվականին Ջուբրանի մահը։

1928-1932 թվականներին ունեցել է անձնական կորուստներ. մահացել են ծնողները և ընկերը՝ Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանը։ Հայտնվելով խորը դեպրեսիայի մեջ՝ վերադարձել է Լիբանան, որտեղ հարազատները նրան տեղափոխել են հոգեբուժարան, որպեսզի հսկողություն ունենան նրա սեփականության նկատմամբ։ Նավալ Էլ Սադավին պնդում է, որ Զիադաին հոգեբուժարան են տեղափոխել ֆեմինիստական հայացքների համար։ Ապաքինվելուց հետո հոգեբուժարանից դուրս է գրվել. բժշկական եզրակացությունը ցույց է տվել, որ նա առողջ է։ Զիադան վերադարձել է Կահիրե, որտեղ մահացել է 1941 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

## Լրագրություն և լեզվաբանություն
150 px|right|thumb|Էլիաս Զիադա՝ Մեյ Զիադաի հայրը
1908 թվականին Մեյ Զիադան և նրա ընտանիքը գաղթել են Եգիպտոս։ Եգիպտոսում գտնվելու տարիներին նրա հայրը հիմնադրել է «Al Mahroussah» թերթը, որտեղ հետագայում Զիադան գրել է մի շարք հոդվածներ։

Զիադաին հետաքրքրել է լեզուներ սովորելը։ Մասնավոր սովորել է տանը ֆրանսիական կաթոլիկ կրթության հետ համատեղ, ինչպես նաև սովորել է տեղի ժամանակակից լեզուների համալսարանում։ Խոսել է արաբերեն, ֆրանսերեն, տիրապետել է անգլերենի, իտալերենի, գերմաներենի, իսպաներենի, լատիներենի և ժամանակակից հունարենի։ 1917 թվականին ավարտել է համալսարանը։

### Արաբ գրական գործիչ
Զիադան հայտնի է եղել արաբական գրական շրջանակներում, որտեղ կային բազմաթիվ գրողներ։ 1912 թվականին նա ստեղծում է գրական սալոն, ուր այցելում էին Տահա Հուսեյնը, Խալիլ Մուտրանը, Ահմեդ Լուտֆի Էլ-Սայեդը, Անտուն Ժմայելյան, Վալեդին Յական, Աբբաս ալ-Ակկադ
և Յակուբ Սարուֆը

## Ֆիլիսոփայական հայացքներ
### Ֆեմինիզմ
Ի տարբերություն իր ժամանակակիցների՝ Զայնաբ Նազլի Խանումի և Խուդա Շաարավիի, Զիադան ավելի շատ եղել գրող է, քան սոցիալական բարեփոխիչ։ Այնուամենայնիվ, նա նաև ներգրավված է եղել կանանց ազատության շարժման գործում։ Զիադան խորապես մտահոգված էր արաբ կանանց ազատության հարցով. ըստ նրա՝ առաջին հերթին պետք էր վերացնել տգիտությունը, այնուհետև՝ ժամանակավրեպ ավանդույթները։ Նա կնոջը համարում էր յուրաքանչյուր մարդկային հասարակության հիմնական տարրը և գրում է, որ ստրկության մեջ կինը չի կարող կերակրել իր երեխաներին, քանի որ կաթից սերվիտուտի հոտ է գալիս։

1921 թվականին Զիադաի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց «Le but de la vie» («Կյանքի նպատակը») համաժողովը, որտեղ նա կոչ արեց արաբ կանանց ձգտել ազատության և բաց լինել դեպի Արևմուտք՝ չմոռանալով իրենց արևելյան ավանդույթները։

### Ռոմանտիզմ
Գործունեության ռոմանտիկ ժամանակաշրջանում Զիադան եղել է Ալֆոնս դը Լամարթինի, Ջորջ Բայրոնի, Պերսի Բիշի Շելլիի, Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանի ազդեցության ներքո։ Այս հեղինակները մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա ստեղծագործությունների վրա, որոնցում ներկայացված է նրա լիբանանյան կարոտախտը։

## Երկեր
* *Al Bâhithat el-Bâdiya* باحثة الباديةة ;
* *Sawâneh fatât* سوانح فتاة ;
* *Zulumât ва Ichâ'ât* ظلمات وأشعة ;
* *Kalimât ва Ichârât* كلمات وأشارات ;
* *[http://alsaha.com.ua Al Saha]'ef* الصحائفائف ;
* *Ghayat Аль-Hayât* غاية الحياة ;
* *Al-Musâwât* المساوا ة ;
* *Байна л-Jazri ва л-Мэдд* بين الجزر والمد .

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Արաբ գրողներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ