Մասնավոր կապիտալի ֆոնդ

**Մասնավոր կապիտալի ֆոնդ** (կրճատ՝ **PE ֆոնդ**) կոլեկտիվ ներդրումային սխեմա, որն օգտագործվում է տարբեր բաժնետիրական (և ավելի փոքր չափով՝ պարտքային) արժեթղթերում ներդրումներ կատարելու համար՝ համաձայն մասնավոր կապիտալի հետ կապված ներդրումային ռազմավարություններից մեկի։ Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերը սովորաբար սահմանափակ գործընկերություններ են՝ 10 տարի ֆիքսված ժամկետով (հաճախ մեկ կամ երկու տարի երկարաձգմամբ): Հիմնադրման պահին ինստիտուցիոնալ ներդրողները չֆինանսավորվող պարտավորություն են ստանձնում սահմանափակ գործընկերության նկատմամբ, որը այնուհետև օգտագործվում է ֆոնդի գործողության ժամկետի ընթացքում: Ներդրողների տեսանկյունից ֆոնդերը կարող են լինել ավանդական (որտեղ բոլոր ներդրողները ներդրումներ են կատարում հավասար պայմաններով) կամ ասիմետրիկ (որտեղ տարբեր ներդրողներ ունեն տարբեր պայմաններ):

Մասնավոր կապիտալի ֆոնդը ձևավորվում և կառավարվում է որոշակի մասնավոր կապիտալի ընկերության ներդրումային մասնագետների (գլխավոր գործընկեր և ներդրումային խորհրդատու) կողմից։ Սովորաբար, մեկ մասնավոր կապիտալի ընկերությունը կկառավարի մի շարք առանձին մասնավոր կապիտալի ֆոնդեր և կփորձի յուրաքանչյուր 3-5 տարին մեկ ներգրավել նոր ֆոնդ, քանի որ նախորդ ֆոնդն ամբողջությամբ ներդրված է:

## Իրավական կառուցվածք և պայմաններ
աջից|մինի|350x350փքս|Ընդհանուր մասնավոր կապիտալի ֆոնդի կառուցվածքի դիագրամ
Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերի մեծ մասը կառուցված է որպես սահմանափակ գործընկերություններ և կարգավորվում է սահմանափակ գործընկերության պայմանագրում (LPA) նշված պայմաններով: Նման ֆոնդերն ունեն գլխավոր գործընկեր, որը կապիտալ է ներգրավում կանխիկով հարուստ ինստիտուցիոնալ ներդրողներից, ինչպիսիք են կենսաթոշակային ծրագրերը, համալսարանները, ապահովագրական ընկերությունները, հիմնադրամները, նվիրատվությունների հիմնադրամները և բարձր զուտ կարողություն ունեցող անհատները, որոնք ներդրումներ են կատարում ֆոնդում որպես սահմանափակ գործընկերներ (LP): Սահմանափակ գործընկերության պայմանագրում նշված պայմաններից են հետևյալը`

; Գործընկերության ժամկետը
: Գործընկերությունը սովորաբար ֆիքսված ժամկետով ներդրումային գործիք է, որը սովորաբար 10 տարի է՝ գումարած որոշակի երկարաձգումների հնարավորություններ։
; Կառավարման վճարներ
: Ֆոնդի ներդրողների կողմից ֆոնդի կառավարչին կատարվող տարեկան վճարում՝ մասնավոր կապիտալի ընկերության ներդրումային գործառնությունները վճարելու համար (սովորաբար ֆոնդի պարտավորված կապիտալի 1-2%-ը):
; Բաշխման ջրվեժ
: Գործընթացը, որի միջոցով վերադարձված կապիտալը կբաշխվի ներդրողին և կբաշխվի սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության և գլխավոր գործընկերների միջև։ Այս ջրվեժը ներառում է նախընտրելի վերադարձը եկամտաբերության նվազագույն մակարդակ (օրինակ՝ 8%), որը պետք է ապահովվի, նախքան գլխավոր գործընկերը կարողանա ստանալ որևէ կրելի բաժնեմաս, իսկ կրելի բաժնեմասը ՝ գլխավոր գործընկերոջը վճարվող շահույթի այն մասը, որը գերազանցում է նախընտրելի եկամտաբերությունը (օրինակ՝ 20%):
; Ֆոնդում մասնակցության փոխանցում
: Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերը նախատեսված չեն փոխանցելու կամ առևտրելու համար, սակայն դրանք կարող են փոխանցվել մեկ այլ ներդրողի։ Սովորաբար, նման փոխանցումը պետք է ստանա ֆոնդի կառավարչի համաձայնությունը և կատարվի նրա հայեցողությամբ:
; Գլխավոր գործընկերոջ նկատմամբ սահմանափակումներ
: Ֆոնդի կառավարիչն ունի զգալի հայեցողություն ներդրումներ կատարելու և ֆոնդի գործունեությունը վերահսկելու հարցում։ Այնուամենայնիվ, LPA-ն ունի որոշակի սահմանափակումներ և վերահսկողություն և հաճախ սահմանափակվում է թույլատրելի ներդրումների տեսակով, չափերով կամ աշխարհագրական կենտրոնացմամբ, ինչպես նաև կառավարչին նոր ներդրումներ կատարելու թույլատրելի ժամկետով:

Հետևյալը մասնավոր կապիտալի ֆոնդի և մասնավոր կապիտալի ընկերության միջև եղած տարբերության օրինակ է`

## Ներդրումներ և ֆինանսավորում
Մասնավոր կապիտալի ֆոնդը սովորաբար ներդրումներ է կատարում ընկերություններում (հայտնի են որպես պորտֆելային ընկերություններ): Այս պորտֆելային ընկերությունների ներդրումները ֆինանսավորվում են սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններից ստացված կապիտալով և կարող են մասամբ կամ էապես ֆինանսավորվել պարտքով։ Որոշ մասնավոր կապիտալի ներդրումային գործարքներ կարող են բարձր լծակավորված լինել պարտքային ֆինանսավորմամբ, այստեղից էլ առաջացել է LBO հապավումը, որը նշանակում է «լծակավորված գնում»։ Պորտֆելային ընկերությունից ստացված դրամական հոսքը սովորաբար ծառայում է նման պարտքի մարման աղբյուրին։ Մինչ միլիարդավոր դոլարների մասնավոր կապիտալի ներդրումները լրահոսի վերնագրերում են, մասնավոր կապիտալի ֆոնդերը նույնպես մեծ դեր են խաղում միջին շուկայի բիզնեսներում:

Նման LBO ֆինանսավորումը ամենից հաճախ գալիս է առևտրային բանկերից, չնայած այլ ֆինանսական հաստատություններ, ինչպիսիք են հեջ ֆոնդերը և մեզանին ֆոնդերը, նույնպես կարող են ֆինանսավորում տրամադրել։ 2007 թվականի կեսերից ի վեր, մասնավոր կապիտալի ֆոնդերի համար պարտքային ֆինանսավորումը շատ ավելի դժվար է դարձել, քան նախորդ տարիներին:

LBO ֆոնդերը սովորաբար ձեռք են բերում պորտֆելային ընկերության բաժնեմասերի կամ ակտիվների մեծ մասը ֆոնդի կողմից վերահսկվող նորաստեղծ հատուկ նպատակի ձեռքբերման դուստր ձեռնարկության միջոցով, իսկ երբեմն՝ որպես մի քանի նմանատիպ մտածողությամբ ֆոնդերի կոնսորցիում:

### Բազմակի տարբերակներ և գներ
Պորտֆելային ընկերության ձեռքբերման գինը սովորաբար հիմնված է ընկերության պատմական եկամտի բազմապատիկի վրա, ամենից հաճախ՝ տոկոսներից, հարկերից, ամորտիզացիայից և ամորտիզացիայից առաջ ստացված շահույթի չափման վրա։ Մասնավոր կապիտալի բազմապատիկները մեծապես կախված են պորտֆելային ընկերության ոլորտից, ընկերության չափից և LBO ֆինանսավորման հասանելիությունից:

### Պորտֆելի ընկերությունների վաճառքներ (''ելքեր'')
Մասնավոր կապիտալի ֆոնդի վերջնական նպատակն է վաճառել կամ *դուրս գալ* պորտֆելային ընկերություններում իր ներդրումներից՝ վճարված գնից բարձր եկամտաբերությամբ, որը հայտնի է որպես ներքին եկամտաբերության մակարդակ (IRR): Այս ելքի սցենարները պատմականորեն եղել են պորտֆելային ընկերության նախնական հրապարակային առաջարկ կամ ընկերության վաճառք ռազմավարական ձեռքբերողին՝ միաձուլման կամ ձեռքբերման միջոցով, որը հայտնի է նաև որպես առևտրային վաճառք: Պորտֆելային ընկերության վաճառքը մեկ այլ մասնավոր կապիտալի ընկերությանը, որը հայտնի է նաև որպես երկրորդային, դարձել է զարգացած մասնավոր կապիտալի շուկաների տարածված առանձնահատկություն:

Նախորդ տարիներին, մեկ այլ ելքի ռազմավարություն եղել է պորտֆելային ընկերության կողմից մասնավոր կապիտալի ֆոնդին նախընտրելի դիվիդենդի վճարումը՝ կապիտալի ներդրումը մարելու համար, որը երբեմն ֆինանսավորվում էր լրացուցիչ պարտքով:

## Ներդրումային առանձնահատկություններ և նկատառումներ
Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերում ներդրումներ կատարելու նկատառումները՝ համեմատած ներդրումների այլ ձևերի հետ, ներառում են`

; Մուտքի լուրջ պահանջներ
: Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերի մեծ մասը պահանջում է զգալի նախնական ներդրում (սովորաբար մինչև 1,000,000 դոլար), որը կարող է օգտագործվել կառավարչի հայեցողությամբ ֆոնդի առաջին մի քանի տարիների ընթացքում:
; Սահմանափակ իրացվելիություն
: Սահմանափակ գործընկերության բաժնեմասերում (մասնավոր կապիտալի ներդրումների գերիշխող իրավական ձևը) ներդրումները կոչվում են *ոչ լիկվիդ ներդրումներ*, որոնք պետք է ավելի բարձր գին վաստակեն ավանդական արժեթղթերի, ինչպիսիք են բաժնետոմսերը և պարտատոմսերը, համեմատած դրանց հետ։ Ներդրումից հետո ներդրված միջոցների իրացվելիությունը կարող է շատ դժվար լինել ապահովել, մինչև կառավարիչը չկարողանա իրականացնել պորտֆելում ներդրումները, քանի որ ներդրողի կապիտալը կարող է երկարաժամկետ ներդրումներում ֆիքսված լինել մինչև տասներկու տարի։ Բաշխումները կարող են կատարվել միայն այն դեպքում, երբ ներդրումները վերածվում են կանխիկի, ընդ որում՝ սահմանափակ գործընկերները սովորաբար իրավունք չունեն պահանջելու վաճառքների իրականացում:
; Ներդրումային վերահսկողություն
: Մասնավոր կապիտալի գրեթե բոլոր ներդրողները պասիվ են և ապավինում են կառավարչին՝ ներդրումներ կատարելու և այդ ներդրումներից իրացվելիություն ստանալու համար։ Սովորաբար, մասնավոր կապիտալի ֆոնդերում սահմանափակ գործընկերների կառավարման իրավունքները նվազագույն են: Սակայն, որոշ դեպքերում, զգալի ներդրումներ ունեցող սահմանափակ գործընկերները օգտվում են հատուկ իրավունքներից և ներդրումների պայմաններից:
; Չֆինանսավորված պարտավորություններ
: Ներդրողի պարտավորությունը մասնավոր կապիտալի ֆոնդի նկատմամբ բավարարվում է ժամանակի ընթացքում, քանի որ գլխավոր գործընկերը կապիտալի պահանջներ է ներկայացնում ներդրողին։ Եթե մասնավոր կապիտալի ընկերությունը չի կարողանում գտնել համապատասխան ներդրումային հնարավորություններ, այն չի օգտվի ներդրողի պարտավորությունից և ներդրողը կարող է ներդնել ավելի քիչ, քան սպասվում էր կամ ստանձնել էր:
; Ներդրումային ռիսկեր
: Հաշվի առնելով մասնավոր կապիտալի ներդրումների հետ կապված ռիսկերը, ներդրողը կարող է կորցնել իր ամբողջ ներդրումը։ Կապիտալի կորստի ռիսկը սովորաբար ավելի բարձր է ռիսկային կապիտալի ֆոնդերում, որոնք ներդրումներ են կատարում ընկերություններում իրենց զարգացման վաղ փուլերում կամ ֆինանսական լծակի բարձր մակարդակ ունեցող ընկերություններում։ Իրենց բնույթով, մասնավոր ընկերություններում ներդրումները հակված են ավելի ռիսկային լինել, քան հրապարակային առևտրով զբաղվող ընկերություններում ներդրումները:
; Բարձր եկամտաբերություն
: Վերը նշված ռիսկերին համապատասխան, մասնավոր կապիտալը կարող է ապահովել բարձր եկամտաբերություն, որտեղ լավագույն մասնավոր կապիտալի կառավարիչները զգալիորեն գերազանցում են հանրային շուկաներին:

Վերոնշյալ պատճառներով մասնավոր կապիտալի ֆոնդերում ներդրումները նախատեսված են այն ներդրողների համար, ովքեր կարող են իրենց թույլ տալ երկար ժամանակահատվածում կապիտալը փակել և կարող են ռիսկի դիմել զգալի գումարներ կորցնելու։ Այս թերությունները փոխհատուցվում են տարեկան եկամտաբերության հնարավոր օգուտներով, որոնք հաջողակ ֆոնդերի դեպքում կարող են հասնել տարեկան մինչև 30%-ի:

## Տես նաև
* Մասնավոր կապիտալ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kim Phillips-Fein, "Conspicuous Destruction" (review of Brendan Ballou, Plunder: Private Equity's Plan to Pillage America, PublicAffairs, 2023, 353 pp.; and Gretchen Morgenson and Joshua Rosner, T*hese Are the Plunderers: How Private Equity Runs – and Wrecks – America*, Simon and Schuster, 2023, 383 pp.), *[[The New York Review of Books]]*, vol. LXX, no. 16 (19 October 2023), pp.&nbsp;33–35. "[P]rivate equity firms create nothing and provide no meaningful services – on the contrary, they actively undermine functional companies." (p.&nbsp;34.) "Tax law plays a critical part in making [private equity] funds profitable. The 'carried interest' provision, for example, which allows most of the profits of private equity partners to be taxed at the lower capital gains rate rather than as earnings, is crucial to their self-enrichment." (p.&nbsp;35.)
*
*Krüger Andersen, Thomas.  "Legal Structure of Private Equity Funds".  Private Equity and Hedge Funds 2007.
*Prowse, Stephen D. "The Economics of the Private Equity Market".  Federal Reserve Bank of Dallas, 1998.

## Արտաքին հղումներ
* «Մասնավոր կապիտալի ֆոնդերի տնտեսագիտություն» (Փենսիլվանիայի համալսարան, Ուորթոնի դպրոց, ֆինանսների ֆակուլտետ)
* CalPERS «Մասնավոր կապիտալի արդյունաբերության բառարան»
* VC փորձագետների բառարան (մասնավոր կապիտալի տերմինների բառարան)
* «Մասնավոր կապիտալի և ձեռնարկատերերի համար նախատեսված ռիսկային կապիտալի ուղեցույց» (Եվրոպական ռիսկային կապիտալի ասոցիացիա, 2007)
* «Մեծ Բրիտանիայի ռիսկային կապիտալը և մասնավոր կապիտալը որպես ակտիվների դաս» (Բրիտանական ռիսկային կապիտալի ասոցիացիա)
* «Սահմանափակ գործընկերության համաձայնագրերի վերաբերյալ նշում» (Դարթմութի Թաքի բիզնեսի դպրոց, 2003)
* «Մասնավոր կապիտալ՝ ուղեցույց կենսաթոշակային ֆոնդերի հոգաբարձուների համար»։ Կենսաթոշակային ներդրումների հետազոտական խորհրդատուներ արհմիությունների կոնգրեսի համար։

Կատեգորիա:Ներդրումային ֆոնդեր
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ