Զակ Կոստոպուլոս

**Զաքարիա** «**Զակ**» **Կոստոպուլոս** (, ), հույն-ամերիկացի ակտիվիստ, որը պաշտպանել է ԼԳԲՏ մարդկանց, ՄԻԱՎ վարակակիրների, սեքսուալ աշխատողների և փախստականների իրավունքները։ Աշխատել է որպես դրագ արտիստ **Զաքի Օհ** բեմական անունով։ Սպանվել է Աթենքի Օմոնոյա հրապարակի մոտակայքում գտնվող բանուկ փողոցում՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Սկզբում ծեծի ենթարկվելով քաղաքացիների, իսկ ավելի ուշ՝ ոստիկանների կողմից։ Մահացել է հիվանդանոցի ճանապարհին։ Նրա սպանության մեջ մեղավոր են ճանաչվել երկու տղամարդ։

## Կենսագրություն
### Ընտանեկան կյանք և կարիերա
Կոստոպուլոսը ծնվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում 1985 թվականին հույն ներգաղթյալների ընտանիքում։ Ընտանիքը վերադարձել է Հունաստան, երբ նա եղել է յոթ տարեկան։ Կոստոպուլոսը երիտասարդ ժամանակ կրկին մեկնել է արտերկիր և ի վերջո վերադարձել Հունաստան։ Դպրոցում սովորել է դերասանական վարպետություն և մարքեթինգ։

2014 թվականի մունիցիպալ ընտրություններում Կոստոպուլոսը առաջադրվել է Աթենքի մունիցիպալ խորհրդի ընտրություններում սակայն պարտվել է։ Ունեցել է ՄԻԱՎ-ի դրական պատասխան։

### Ակտիվիստական աշխատանք
Կոստոպուլոսն աշխատել է «Աթենքի ստուգման կետում» և կամավոր աշխատել Հունաստանի ՄԻԱՎ վարակակիրների ասոցիացիայի՝ *Positive Voice*-ում՝ հոդվածներ գրելով համացանցում և թերթերի համար։ Եղել է Հունաստանի համասեռամոլների և լեսբիների համայնքի կազմակերպության նախագահը։ Կոստոպուլոսը Աթենքում մասնակցել է «Զաքի Օհ» կեղծանունով դրագ ներկայացումներին։ 2017 թվականին ելույթ է ունեցել Disco Inferno Athens Pride-ում։

### Մահ
Կոստոպուլոսը սպանվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Աթենքի կենտրոնում գտնվող Գլադստոնոս փողոցում և թաղվել է Կիրրա քաղաքում, որտեղ նա մեծացել է։

Հայտնի չէ, թե ինչպես է Կոստոպուլոսը մտել Գլադստոնոս փողոցում գտնվող ոսկերչական խանութ, որտեղ կատարվել է նրա սպանությունը։ Մեկ այլ հույն ԼԳԲՏ ակտիվիստ Գրիգորիս Վալիանատոսը, ասել է, որ ինքը խանութ է մտել փողոցում տեղի ունեցած վիճաբանությունից խուսափելու համար։ Սպանության տեսանյութերը ցույց են տալիս, որ Կոստոպուլոսը անզեն է և փորձում է փախչել խանութից, քանի որ նրա վրա հարձակվում են խանութի սեփականատերը և մեկ այլ տղամարդ՝ անշարժ գույքի գործակալ, որը եղել է Ազգային ճակատի բարձրաստիճան անդամ։ Սեփականատիրոջ կողմից պատուհանը կոտրելուց հետո Կոստոպուլոսը դուրս է սողացել, տղամարդը ոտքով հարվածել է գլխին և Զաքը ընկել գետնին։ Երբ ոստիկանները ժամանել են դեպքի վայր, չնայած ստացած վնասվածքներին, Կոստոպուլոսին ձերբակալել են։ Ոստիկանները ևս ծեծել են Զակին, հիվանդանոց տեղափոխվելու ճանապարհին նա մահացել է։ Ականատեսներից մեկը՝ Ֆիլիպոս Կարագիորգիսը, սպանությունը որակել է որպես «լինչ» և քննադատել է ականատեսներին միջամտելու փոխարեն «...որպես ֆիլմ դիտելու համար...»։

Ոստիկանությունը անմիջապես չի ձերբակալել սպանության հեղինակներին, չեն հարցաքննվել ներկա բոլոր վկաները և չի փակվել հանցագործության վայրը։ Հունական ԶԼՄ-ները սկզբում հայտնել են, որ Կոստոպուլոսը թմրամոլ է եղել, որը կողոպտել է ոսկերչական խանութը։ Դատաբժշկական փորձաքննությունը, սակայն, նրա մոտ թմրանյութի հետքեր չի հայտնաբերել։ Դատախազը պարզել է, որ Զակը մահացել է բազմաթիվ վնասվածքներից՝ հատկապես գլխին։ Կոստոպուլոսի ընտանիքը հանձնարարել է Մեծ Բրիտանիայում գործող *Դատաբժշկական ճարտարապետություն* հետազոտական կենտրոնին հետաքննել նրա մահը։ Դատաբժշկական ճարտարապետությունը պարզել է, որ ոստիկանությունը անտեսել է տասներկու տեսախցիկ, որոնք ֆիքսում էին դեպքը և չեն հարցաքննել կադրերում հայտնված հիմնական վկային։ Դատաբժշկական ճարտարապետության հետաքննության արդյունքում 2019 թվականին գործը վերաբացվել է։

Վեց մարդ, այդ թվում՝ չորս ոստիկան, խանութի սեփականատերը և ևս մեկ տղամարդ, որը ևս ծեծի է ենթարկել Կոստոպուլոսին, մեղադրանք է առաջադրվել «մահացու մարմնական վնասվածք հասցնելու» համար՝ պատճառելով մահ։ Կոստոպուլոսի ընտանիքը ցանկացել է, որ նրա մահը գնահատվի որպես սպանություն։ Դատավարության նախագահող դատավոր Գիորգոս Կասիմիսը սպանությունը որակել է որպես «պատմական», ինչը ի սկզբանե նախատեսված է եղել 2020 թվականի հոկտեմբերին, սակայն հետաձգվել է Հունաստանում COVID-19 համաճարակի ազդեցության պատճառով։ Դատավարությունը սկսվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։ 2022 թվականի մայիսի 3-ին երկու տղամարդ մեղավոր են ճանաչվել, իսկ ոստիկանության աշխատակիցները՝ անմեղ։

### Արձագանք
2018, 2019 և 2021 թվականներին ակտիվիստները Աթենքում երթեր են կազմակերպել՝ ոգեկոչելու Կոստոպուլոսի մահը և արդարության կոչ անելու մարդասպանների դեմ։ «Զաքին ապրում է, ջարդիր նացիստներին» կարգախոսը վանկարկվել է ողջ երկրում միջոցառումների ժամանակ։

2019 թվականին Նասոս Իլիոպուլոսը, որը Աթենքի քաղաքային խորհրդի ներսում գտնվող Սիրիզա խմբակցության ղեկավարն է, առաջարկել է անվանափոխել Գլադստոնոս փողոցը () դեպի Զակ Կոստոպուլոսի փողոց ()։ Աթենքի քաղաքապետ Կոստաս Բակոյանիսը հանդես է եկել անհանդուրժողականության, ռասիզմի և ատելության դեմ հուշարձան ստեղծելու հակընդդեմ առաջարկով, որին կողմ է քվեարկել մեծամասնությունը։

2021 թվականին Սալոնիկի Արիստոտելի համալսարանի հետազոտողն անվանել է ցիանոբակտերիաների նոր հայտնաբերված տեսակը՝ *Iphianassa zackieohae*, Կոստոպուլոսի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

Կատեգորիա:2018 Հունաստանում
Կատեգորիա:2018 հանցագործություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ