Չեխիայի տեխնիկական համալսարան

**Չեխիայի տեխնիկական համալսարան**, համալսարան Պրահայում, Կենտրանական Եվրոպայի ամենահին տեխնիկական համալսարանը։ Հիմնադրվել է 1707 թվականին ավստրիացի կայսր Իոսիֆ 1-ինի կողմից։

Չեխիայի տեխնիկական համալսարանը համարվում է Չեխիայի ամենամեծ համալսարաներից մեկը։ 2008 թվականի փետրվարի 13-ի տվյալներով այդտեղ են սովորում 22 934 աշակերտներ։ Ուսուցումն իրականացվում է չեխերեն և անգլերեն։ Բուհի ավարտականները հանդիսանում են եվրոպացի հայտնի գիտնականներ՝ այդ թվում և Կրիստիան Դոպլերը, Վլադիմիր Պրելոգին և այլք։

Համալսարանի հիմնական շենքը Պրահայում է՝ Դեյվիցե շրջանում։ Այստեղ բուհ կառուցելու գաղափարն ընդունվել է 1920-ական թվականներին Չեխիայի առաջին հանրապետության ժամանակաշրջանում, ավելի ուշ գաղափարը կյանքի է կոչվել Անտոնինա Էնգելիի նախագծով։ 2009 թվականի սեպտեմբերին համալսարանի տարածքում բացվեց ազգային տեխնիկական գրադարան։

Բոլոր ֆակուլտետները ներկայացնում են ուսանողներին և աշխատակիցներին WiFi-ի հասանելիություն, համալսարանի տարածքում գործում է Eduroam նախագիծը։

Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի հովանավորնեից են Toyota, Skanska, Bosch, Siemens, Honeywell, GE, Rockwell, ABB Group, McKinsey, DaimlerChrysler, Škoda Auto, Ericsson, Vodafone և այլ ընկերություններ։

## Պատմություն
մինի|Ավանդական արարողություն համալսարանի բացման ժամանակ
Պրահան ավանդաբար եղել է ինժեներական գործերի կենտրոնը, Բոհեմիայում տեխնիկական կրթությունը երկար տարիների ավանդույթ ունի։ Պրահայի տեխնիկական համալսարանի պատմությունը սկսվում է 1707 թվականից։ Այդպիսով, այն համարվում է ամենահին քաղաքացիական տեխնիկական համալսարանն աշխարհում։

1707 թվականին Պրահայում հիմնադրվել է ինժեներության դպրոց։ Աստիճանաբար այն վերանվանվել է նախ տեխնիկական ուսումնարան, այնուհետև 1803 թվականին կոչվել պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Այս իրադարձությունը կախված է Պրահայի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրանտիշկ Յոզեֆ Գերստների անվան հետ։ Նրա համար օրինակ է հանդիսացել Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը։

Գերստները դարձել է նոր համալսարանի առաջին ղեկավարը, որտեղից դուրս են եկել հայտնի ինժեներներ՝ Ֆրանտիշեկ Անտոնինը, Յան Պերները։ Մեխանիկա էր դասավանդում Յան Բոժեկը։

1863 թվականին համալսարանը ստացավ բուհի կարգավիճակ, իսկ 2 տարուց բաժանվեց չեխական և գերմանական հատվածների։ 1870-ական թվականներին հիմնվեց նոր կառույց Կառլովոյի հրապարակում ճարտարապետ Իգնաց Ուլմանի կողմից։ 1879 թվականի օգոստոսին կատարվեցին փոփոխությունները՝ այդ թվում և փոխվեց անվանումը՝ դառնալով «Չեխական բարձր տեխնիկական դպրոց Պրահայում»։ 1901 թվականին ուսումնական հաստատությունը ստացավ իրավունք տալու տեխնիկական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Ներկայիս անվանումը հայտնվել է 1920 թվականին, երբ համալսարանը միավորում են ուսումնական 7 հաստատություններ. 1945 թվականից հետո դրանցից մի քանիսը դարձա ինքնուրույն։

image:CTU founding decree.jpg
image:CTU rector sceptre.jpg
image:CTU Rector chain.jpg
image:GerstnerSen Linz Budweis Railway.jpg|Ֆրանտիշեկ Գերստներ

Համալսարանում աշխատել են շատ հայտնի մարդիկ, ինչպիսիք են Կրիստիան Դոպլերը՝ մաթեմատիկայի և գործնական երկրաչափության պրոֆեսոր 1837-1847 թվականներին։ 1842 թվականի մայիսի 25-ին նա Պրահայում հրապարակեց մի հոդված՝ «Երկուական աստղերի գունային լույսի և մի քանի այլ աստղերի մասին երկնքում» անունով։ Նա այն ավելի հայյտնի դարձրեց՝ նկարագրելով տատանումների հաճախականության կախվածությունը։ Այդ երևույթն անվանվել է նրա անունով («Դոպլերի էֆֆեկտ»)։

Պրոֆեսոր Ֆրանտիշկ Գերցտների նախաձեռնության համաձայն՝ 1806 թվականին ուսումնական հաստատությունը վերափոխվեց Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի, որին օրինակ ծառայեց Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը։

## Փակուլտետներ
* Կառուցողական ֆակուլտետ (Fakulta stavební, FSv)
* Մեքենաշինական ֆակուլտետ (Fakulta strojní, FS)
* Էլէկտրոտեխնիկական ֆակուլտետ (Fakulta elektrotechnická, FEL)
* Միջուկային ֆիզիկայի ֆակուլտետ (Fakulta jaderná a fyzikálně inženýrská, FJFI)
* Ճարտարապետական ֆակուլտետ (Fakulta architektury, FA)
* Տրանսպորտային ֆակուլտետ (Fakulta dopravní, FD)
* Բիոբժշկական ինժեներության ֆակուլտետ (Fakulta biomedicínského inženýrství, FBMI)
* Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ (Fakulta informačních technologií, FIT)

### Համալսարանի այլ միավորներ
Համալսարաններ.
* Կլոկների անվան համալսարան (Kloknerův ústav, KÚ)
* Մարիկի անվան բարձր հետազոտական համալսարան (Masarykův ústav vyšších studií, MÚVS)
* Ֆիզիկական կրթության և սպորտի համալսարան (Ústav tělesné výchovy a sportu, ÚTVS)

Համալսարանի այլ ենթաբաժանումներ.
* Տեղեկատվական և հաշվողական կենտրոն (Výpočetní a informační centrum, VIC)
* Տեխնոլոգիաների և նորամուծությունների կենտրոն (Technologické a inovační centrum, TIC)
* Տեխնիկական և փորձարարական ֆիզիկայի համալսարան (Ústav technické a experimentální fyziky ČVUT, ÚTEF)
* Ներդրումների և կառուցողական գործունեության մաս (Útvar výstavby a investiční činnosti ČVUT, ÚVIČ)

## Կրթություն և որակավորում արտասահմանում
Համալսարանն ունի հայտնի բուհերի հետ մի շարք պայմանագրեր և մասնակցում է Erasmus և Leonardo միջազգային ծրագրերին։ Կրթական ծրագրերի մեծ մասը հասանելի է անգլերենով։

## Հանրակացարան
մինի|Հանրակացարանի շենքը
Համալսարանի գլխավոր շենքը գտնվում է Դեյվիցե շրջանում։ Հիմնական հանրակացարանները գտնվում են Ստրագով շրջանում, որին հասնելու համար անհրաժեշտ է համալսարանից երթևեկել 11 րոպե։ Կան հանրակացարեններ նաև այլ շրջաններում։ Հանրակացարաններում ապրող ուսանողների թիվը 8000-ից ավել է։

Բոլոր հանրակացարաններում հասանելի է ինտերներ կապ՝ 100 մեգաբիթ/վայրկյան արագությամբ՝ ըստ ուսանողական ակումբների, որոնցից ամենամեծը հանդիսանում է Silicon Hill-ը, որի անդամներ են հանդիսանում ավելի քան 4 հազար ուսանողներ։

## Հայտնի ուսանողներ
* Նիկոլայ Ավենարիուս, ինժեներ, հուշագրությունների հեղինակ
* Կառլ Բալլինգ, քիմիայի պրոֆեսոր, ռեկտոր
* Ֆրանտիշեկ Բեգօունեկ, չեխ նկարիչ
* Ֆրանց Գերստներ
* Վլաստիսլավ Գոֆման, չեխ նկարիչ
* Յուլիուշ Կոմարեկ
* Կառլ ֆոն Կորժիստկա
* Վոյտեխ Մերունկա
* Վլադիմիր Պրելոգ
* Էմիլ Շկոդա, Շկոդա ապրանքանիշի հիմնադիր

## Պատկերասրահ

image:National Technical Library.jpg|Միջազգային տեխնիկական լաբորատորիա
image:CVUT Karlovo namesti.jpg|Կառլովոյի մասնաշենք
image:CTU Dejvice campus.jpg|Շենքը
image:CzechTech Univ Campus, Prague Dejvice.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխիայի համալսարաններ