Մոհամմադ Ռեզա Զահեդի

**Մոհամմադ Ռեզա Զահեդի** (, ), իրանցի զինվորական սպա։ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) բարձրաստիճան անձ, նախկինում հրամանատարել է ԻՀՊԿ ավիատիեզերական ուժերը և ԻՀՊԿ ցամաքային ուժերը, իսկ մահվան պահին հրամանատարել է Լիբանանում և Սիրիայում գտնվող «Ղոդս» ուժերի 18000 ստորաբաժանումը:

2024 թվականին Զահեդին սպանվել է Դամասկոսում Իրանի հյուպատոսության վրա Իսրայելի կողմից հասցված ավիահարվածի հետևանքով։ Կանադական հեռարձակող կորպորացիայի տվյալներով եղել է միակ իրանցին, որը նստած եղել է Հեզբոլլահի *Շուրայի* կամ առաջնորդող խորհրդի կազմում։ Ըստ *[[The Guardian|The Guardian-ի]]*, ամենայն հավանականությամբ, կարևոր դեր է խաղացել Իրանի և Լիբանանում «Հեզբոլլահ»-ի, ինչպես նաև Սիրիայի Ասադի կառավարության միջև հարաբերությունների համակարգման գործում:

## Ռազմական կարիերա
Զահեդին միացել է ԻՀՊԿ-ին 19 տարեկանում և ծառայել է որպես միջին մակարդակի սպա Իրան-իրաքյան պատերազմի ժամանակ։ 1983-ից 1986 թվականներին ղեկավարել է 44-րդ «Քամար Բենի Հաշեմ» դիվիզիան, իսկ ավելի ուշ՝ 1986-ից 1991 թվականներին՝ 14-րդ *«Իմամ Հոսեյն»* դիվիզիան։ Եղել է Թեհրանում գտնվող «Սար-Ալլահ» շտաբի հրամանատարն  Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի գործողությունների տեղակալը։ Կարճ ժամանակով եղել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարը 2005 թվականին։ 2006 թվականի հունվարի 21-ին նշանակվել է ԻՀՊԿ ցամաքային ուժերի հրամանատար։ 2007-ից 2015 թվականներին ղեկավարել է «Ղուդս» ուժերը Սիրիայում և Լիբանանում։ 

### Ղոդս ուժեր
2008 թվականին Սոլեյմանին Զահեդիին երկրորդ անգամ նշանակել է «Ղոդս» ուժերի Լիբանանի կորպուսի հրամանատարի պաշտոնում։ Այս պաշտոնավարումը տևել է մինչև նրա սպանությունը։ Իրանի մասնակցությունը Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմին Բաշար ալ-Ասադի կառավարության կողմից վիճաբանության աղբյուր է եղել Իսրայելի համար։ Իրանցի խորհրդականներն ու Իրանի կողմից աջակցվող զինյալները նպաստել են Ասադի կառավարության օգտին հավասարակշռության փոփոխությանը։ Ըստ «Ալ Ջազիրա»-ի, իսրայելական լրատվամիջոցները հաճախակի հրապարակել են նրա լուսանկարները Սաիդ Իզադիի հետ միասին, որը Իրանի ռազմական կապի բարձրաստիճան ներկայացուցիչ էր պաղեստինցիների հետ և որի մասին սկզբում լուրեր էին շրջանառվում, որ նա սպանվել է նույն հարվածի ժամանակ, ինչպես նաև երկրի կողմից որոնվող ԻՀՊԿ-«Ղուդս» ուժերի գլխավոր պաշտոնյաները:

## Մահ
2024 թվականի ապրիլի 1-ին Զահեդին սպանվել է Իսրայելի ավիահարվածի հետևանքով, որը թիրախավորել է Սիրիայի Դամասկոսում Իրանի դեսպանատանը կից հյուպատոսության շենքը։ Ավիահարվածի ժամանակ սպանվել է ևս տասնհինգ մարդ։ Հարվածը «մեծածավալ ավերածություններ» է պատճառել հյուպատոսության շենքին, ինչպես նաև վնաս հասցրեց հարևան շենքերին, այդ թվում՝ Կանադայի դեսպանատանը։  Նրա մահից հետո Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը դատապարտել է հարձակումները և ասել է, որ երկիրը իրավունք ունի «վճռական պատասխան» տալ ավիահարվածի հետևում կանգնած «ագրեսորներին», չնայած Իսրայելի կառավարությունը խուսափել է պատասխանատվություն ստանձնելու վերաբերյալ որևէ հայտարարություն անելուց։

### Հակադարձ գործողություն
2024 թվականի ապրիլի 13-ին Իրանը հարյուրավոր անօդաչու թռչող սարքեր և բալիստիկ հրթիռներ արձակեց Իսրայելի ուղղությամբ։ Իսրայելի կառավարությունը հայտարարել է, որ որսացել է իրանական արկերի 99%-ը, սակայն հարձակման արդյունքում մեկ երեխա ծանր վիրավորվել է։ 2024 թվականի ապրիլի 19-ին Իսրայելը հարձակվել է իրանական հակաօդային պաշտպանության համակարգի վրա՝ ի պատասխան մեկ շաբաթ առաջ իրականացված անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների հարձակման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիգադի գեներալներ
Կատեգորիա:Իրանի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Իրանցի գեներալներ
Կատեգորիա:Իրանցի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցիներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սպանված հայտնի իրանցիներ