Տեխնոլոգիայի փոխանցում

**Տեխնոլոգիայի փոխանցում** (Technology transfer, TT կամ Transfer of technology, TOT), գործընթաց, որի միջոցով տեխնոլոգիան փոխանցվում է այն անձից կամ կազմակերպությունից, որը տիրապետում կամ պահպանում է այն, մեկ այլ անձի կամ կազմակերպության՝ գյուտերն ու գիտական արդյունքները նոր ապրանքների և ծառայությունների վերածելու համար, որոնք օգտակար են հասարակության համար։ Այս հասկացությունը հաճախ դիտարկվում է որպես գիտելիքի փոխանցման ենթաբաժին։

Այսօր տեխնոլոգիաների փոխանցման համապարփակ սահմանումը ներառում է համագործակցային գործընթացի հասկացությունը, քանի որ պարզ է դարձել, որ գլոբալ մարտահրավերները կարող են լուծվել միայն գլոբալ լուծումների մշակման միջոցով: Գիտելիքների և տեխնոլոգիաների փոխանցումը կարևոր դեր է խաղում նորարարության շահագրգիռ կողմերին կապելու և գյուտերը ստեղծողներից պետական և մասնավոր օգտագործողներին փոխանցելու գործում:

Մտավոր սեփականությունը (Intellectual Property, IP) տեխնոլոգիայի փոխանցման կարևոր գործիք է, քանի որ այն ստեղծում է միջավայր, որտեղ հնարավոր է կիսվել հետազոտական արդյունքներով և տեխնոլոգիաներով։ 2003 թվականի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ փոխանցման մեթոդը կախված է յուրաքանչյուր կազմակերպության կոնտեքստից և շարժառիթներից։ Շարժառիթները հաճախ տարբեր են լինում կազմակերպության տարբեր մակարդակներում, հատկապես երբ համակցվում են կոմերցիոն և պետական շահերը։ Մտավոր սեփականության իրավունքների պաշտպանությունը հնարավորություն է տալիս բոլոր կողմերին, այդ թվում՝ համալսարաններին և հետազոտական հաստատություններին, ապահովել իրենց մտավոր գործունեության գիտական արդյունքների նկատմամբ սեփականության իրավունքը և վերահսկել մտավոր սեփականության օգտագործումը՝ համաձայն իրենց առաքելության և հիմնական արժեքների: Մտավոր սեփականության պաշտպանությունը ակադեմիական հաստատություններին հնարավորություն է տալիս շուկայավարել իրենց գյուտերը, ներգրավել ֆինանսավորում, փնտրել արդյունաբերական գործընկերներ և ապահովել նոր տեխնոլոգիաների տարածումը՝ այնպիսի միջոցներով, ինչպիսիք են լիցենզավորումը կամ ստարտափների ստեղծումը՝ հասարակության օգտին։

## Գործնականում
Տեխնոլոգիայի փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ համալսարանների, բիզնեսների (փոքր, միջին և մեծ), կառավարությունների, ինչպես նաև աշխարհագրական սահմանների միջև՝ պաշտոնապես և ոչ պաշտոնապես, բաց կամ գաղտնի ձևով։ Շատ հաճախ այն իրականացվում է մասնակիցների միջև հմտությունների, գիտելիքների, տեխնոլոգիաների, արտադրական մեթոդների, նմուշների և ենթակառուցվածքների կիսման նպատակով։

Թեև տեխնոլոգիայի փոխանցման գործընթացը կարող է ներկայացվել տարբեր փուլերով, իրականում այն դինամիկ և ճկուն է, հազվադեպ է ընթանում ուղիղ գծով։ Սովորաբար առանձնացվում են հետևյալ քայլերը՝

* Գիտելիքի ստեղծում
* Հայտարարում
* Գնահատում և վերլուծություն
* Մտավոր սեփականության (IP) պաշտպանություն
* Ֆինանսավորում և տեխնոլոգիայի զարգացում
* Մարքեթինգ
* Առևտրայնացում
* Ապրանքի զարգացում

* Ազդեցություն և ազդեցության գնահատում

Տեխնոլոգիաների փոխանցման նպատակն է ապահովել, որ գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումները հասանելի լինեն օգտատերերի ավելի լայն շրջանակի համար, որոնք այնուհետև կարող են զարգացնել և օգտագործել տեխնոլոգիան՝ ստեղծելով նոր ապրանքներ, գործընթացներ, կիրառություններ, նյութեր կամ ծառայություններ: Այն սերտորեն կապված է (և կարող է համարվել դրա ենթախումբ) գիտելիքների փոխանցման հետ: Հորիզոնական փոխանցումը տեխնոլոգիաների տեղափոխումն է մեկ ոլորտից մյուսը:

Տեխնոլոգիաների փոխանցումը հիմնականում հորիզոնական է։ Ուղղահայաց փոխանցումը տեղի է ունենում, երբ տեխնոլոգիաները տեղափոխվում են կիրառական հետազոտությունների կենտրոններից հետազոտությունների և զարգացման բաժիններ։

### Արտածին ընկերություններ
Արտածին ընկերությունները (spin-outs) կիրառվում են այն դեպքերում, երբ մայր (հյուրընկալող) կազմակերպությունը չունի բավարար կամք, ռեսուրսներ կամ մասնագիտական հմտություններ նոր տեխնոլոգիա զարգացնելու համար: Հաճախ այս մոտեցումները կապված են վենչուրային կապիտալ (VC) ներգրավելու հետ՝ որպես զարգացման գործընթացի ֆինանսավորման միջոց։ Այս պրակտիկան լայնորեն կիրառվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Եվրամիությունում։ Հետազոտական արտածին (spin-off) ընկերությունները Կանադայում առևտրայնացման առավել տարածված միջոցներից են, քանի որ Կանադայի համալսարանների հետազոտությունների արտոնագրման մակարդակը շարունակում է զգալիորեն զիջել ԱՄՆ-ի ցուցանիշներին։ Տեղական վենչուրային կապիտալի կազմակերպությունները, օրինակ՝ Mid-Atlantic Venture Association (MAVA), հովանավորում են կոնֆերանսներ, որոնց ընթացքում ներդրողները գնահատում են տեխնոլոգիայի առևտրայնացման ներուժը։

Տեխնոլոգիական միջնորդները (technology brokers) այն անձինք են, ովքեր կարողանում են կապել նոր ձևավորվող գիտական և տեխնոլոգիական աշխարհները և գիտական գաղափարներն ու գործընթացները կիրառել նոր իրավիճակներում կամ պայմաններում։ Նմանատիպ իմաստով, հատկապես Եվրոպայում, հաճախ կիրառվում է «տեխնոլոգիայի արժեքավորման» (technology valorisation) տերմինը։ Չնայած գաղափարային առումով այս գործելակերպը օգտագործվել է հնագույն ժամանակներից (օրինակ՝ Արքիմեդեսը հայտնի էր գիտական գիտելիքները գործնական խնդիրներին կիրառելով), ժամանակակից շրջանում հետազոտությունների մեծ ծավալը, համակցված Xerox PARC-ի և այլ հայտնի նախագծերի ձախողումների հետ, ուշադրությունը սևեռել են հենց գործընթացի վրա։

Եթե տեխնոլոգիայի փոխանցումը երբեմն ենթադրում է բարձր բարդության և մեծ կապիտալային ծախսերով տեխնոլոգիաների փոխանցում ցածր կապիտալ ունեցող ընդունողներին (ինչը կարող է հանգեցնել կախվածության և համակարգերի խոցելիության), ապա այն կարող է ներառել նաև հարմարեցված տեխնոլոգիաներ՝ ոչ պարտադիր բարձր տեխնոլոգիական կամ թանկարժեք, որոնք ավելի հեշտ են տարածվում և ապահովում են համակարգերի կայունություն ու ինքնավարություն։

### Ոչ պաշտոնական խթանում
Տեխնոլոգիայի փոխանցումն իրականացվում է նաև ոչ պաշտոնական եղանակներով (Informal promotion)՝ օրինակ՝ կոնֆերանսներում, որոնք կազմակերպվում են տարբեր կազմակերպությունների կողմից, այդ թվում՝ Ewing Marion Kauffman հիմնադրամի և Համալսարանական տեխնոլոգիայի մենեջերների ասոցիացիայի (Association of University Technology Managers, AUTM) նախաձեռնությամբ, ինչպես նաև «մրցույթ-մարտահրավերներում», որոնք անցկացվում են, օրինակ, Մերիլենդի տեխնոլոգիական նորարարությունների զարգացման կենտրոնի կողմից։ AUTM-ը ներկայացնում է ավելի քան 3,100 տեխնոլոգիական փոխանցման մասնագետների և ներառում է ավելի քան 800 համալսարաններ, հետազոտական կենտրոններ, հիվանդանոցներ, բիզնեսներ և պետական կառույցներ։

Տեխնոլոգիայի փոխանցման ամենատարածված ոչ պաշտոնական մեթոդներն են՝ կրթական ծրագրեր, ուսումնասիրություններ, մասնագիտական կարծիքների փոխանակում, մասնագետների շարժ, սեմինարներ և աշխատարաններ։

Գոյություն ունեն բազմաթիվ մասնագիտական ասոցիացիաներ և տեխնոլոգիայի փոխանցման գրասենյակների (Technology Transfer Office, TTO) ցանցեր, որոնք նպաստում են տեխնոլոգիայի մենեջերների միջև տարբեր ձևերի համագործակցության ընդլայնմանը և լավագույն փորձերի ու աշխատանքային մեթոդների փոխանակմանը։

AUTM-ից բացի, կան նաև այլ տարածաշրջանային և միջազգային միավորումներ, այդ թվում՝ Եվրոպական գիտության և տեխնոլոգիայի փոխանցման մասնագետների ասոցիացիա (ASTP), Տեխնոլոգիայի փոխանցման մասնագետների դաշինք (ATTP), Լիցենզավորման գործադիրների հասարակություն (LES), Praxis Auril և այլք։ Կան նաև ազգային տեխնոլոգիայի փոխանցման ասոցիացիաներ և ցանցեր, օրինակ՝ Մեքսիկայի տեխնոլոգիայի փոխանցման գրասենյակների ազգային ասոցիացիա (Red OTT Mexico), Բրազիլական նորարարության և տեխնոլոգիայի փոխանցման մենեջերների ֆորում (FORTEC), Ֆիլիպինների տեխնոլոգիայի փոխանցման մասնագետների դաշինք (AToP), Հարավաֆրիկյան հետազոտության և նորարարության կառավարման ասոցիացիա (SARIMA) և այլք։

Այս կառույցները խթանում են տեխնոլոգիայի փոխանցման ոլորտում միջազգային համագործակցությունը և մասնագիտական փորձի ու լավագույն մեթոդների փոխանակումը։ Ժամանակակից պայմաններում միջազգային տեխնոլոգիական փոխանցումը համարվում է մարդկանց համախմբելու ամենաարդյունավետ միջոցներից մեկը՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար, ինչպիսիք են COVID-19 համավարակը, կլիմայական փոփոխությունները կամ կիբերհարձակումները։

### Մտավոր սեփականության քաղաքականություններ
Համալսարանները և հետազոտական հաստատությունները, որոնք ձգտում են համագործակցել արդյունաբերության կամ այլ կազմակերպությունների հետ, կարող են ընդունել ինստիտուցիոնալ մտավոր սեփականության քաղաքականություն՝ մտավոր սեփականության (IP) արդյունավետ կառավարում և տեխնոլոգիայի փոխանցում ապահովելու համար։ Նման քաղաքականությունները ստեղծում են կառուցվածք, կանխատեսելիություն և միջավայր, որտեղ առևտրայնացման գործընկերները (արդյունաբերական հովանավորներ, խորհրդատուներ, ոչ առևտրային կազմակերպություններ, փոքր և միջին ձեռնարկություններ, կառավարական մարմիններ) և հետազոտական շահառուները (հետազոտողներ, տեխնիկներ, ուսանողներ, հրավիրյալ հետազոտողներ և այլն) կարող են մուտք գործել և կիսվել գիտելիքներով, տեխնոլոգիաներով և մտավոր սեփականությամբ։ Ազգային IP ռազմավարությունները այն միջոցներն են, որոնք ձեռնարկում է կառավարությունը՝ իր մտավոր սեփականության քաղաքականության նպատակներին հասնելու համար։

## Կազմակերպություններ
Հետազոտության արդյունքը կարող է ունենալ գիտական և առևտրային հետաքրքրություն, սակայն արտոնագրերը սովորաբար տրամադրվում են միայն գործնական գործընթացների համար, ուստի պետք է գտնվի որևէ կոնկրետ գործնական լուծում, որն առաջարկված է որևէ մեկի (պարտադիր չէ հենց հետազոտողների) կողմից։

Այլ կարևոր գործոն է առևտրային արժեքը։ Օրինակ՝ չնայած ջերմամիջուկային ռեակցիա իրականացնելու բազմաթիվ եղանակներ կան, դրանցից միայն այն տարբերակներն ունեն առևտրային արժեք, որոնք արտադրում են ավելի շատ էներգիա, քան պահանջում են գործարկման համար։ Հետազոտության արդյունքները առևտրայնացնելու գործընթացը կարող է տարբեր լինել․ այն կարող է ներառել լիցենզավորման պայմանագրեր կամ համատեղ ձեռնարկություններ և գործընկերություններ՝ նոր տեխնոլոգիան շուկա հանելու ռիսկերն ու շահույթները կիսելու համար։ Այլ կորպորատիվ մեխանիզմներ, օրինակ՝ արտածին ընկերություններ (spin-outs), կիրառվում են այն դեպքում, երբ հյուրընկալող կազմակերպությունը չունի բավարար կամք, ռեսուրսներ կամ հմտություններ նոր տեխնոլոգիա մշակելու համար։ Այս մոտեցումները հաճախ ուղեկցվում են վենչուրային կապիտալ ներգրավմամբ՝ որպես զարգացման գործընթացի ֆինանսավորման միջոց։ Հետազոտական արտածին ընկերությունները Կանադայում առևտրայնացման տարածված ձևերից են, քանի որ կանադական համալսարանների հետազոտությունների արտոնագրման մակարդակը զգալիորեն զիջում է ԱՄՆ-ի ցուցանիշներին։

Հետազոտողներ Ջեֆրի Սթոֆն ու Ալեքս Ջոսքեն պնդել են, որ Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության «միացյալ ճակատը» իր ազդեցության գործիքակազմով խաչմերուկում է կամ ուղղակիորեն աջակցում է դրա համաշխարհային տեխնոլոգիական փոխանցման համակարգին։

### Տեխնոլոգիական փոխանցման գրասենյակներ
Այսօր շատ համալսարաններ, հետազոտական հաստատություններ և պետական կառույցներ ունեն Տեխնոլոգիական փոխանցման գրասենյակներ (Technology Transfer Office, TTO), որոնք երբեմն անվանվում են նաև «Tech Transfer» կամ «TechXfer»։ Այս գրասենյակները նվիրված են այնպիսի հետազոտությունների հայտնաբերմանը, որոնք ունեն կոմերցիոն ներուժ, և դրանց գործնական կիրառման ռազմավարությունների մշակմանը։ Տեխնոլոգիաների փոխանցման գրասենյակները սովորաբար ստեղծվում են համալսարանի ներսում՝ համալսարանի մտավոր սեփականության ակտիվները կառավարելու և գիտելիքներն ու տեխնոլոգիաները արդյունաբերությանը փոխանցելու համար: Երբեմն նրանց լիազորությունները ներառում է մասնավոր հատվածի հետ ցանկացած փոխազդեցություն կամ պայմանագրային հարաբերություններ կամ այլ պարտականություններ՝ կախված հաստատությունների առաքելությունից: Նման գրասենյակների ընդհանուր անվանումները տարբեր են: Որոշ օրինակներ են՝ Տեխնոլոգիաների լիցենզավորման գրասենյակ (ՏԼԳ), Տեխնոլոգիաների կառավարման գրասենյակ, Հետազոտական պայմանագրերի և մտավոր սեփականության ծառայությունների գրասենյակ, Տեխնոլոգիաների փոխանցման միջերես, Արդյունաբերության կապերի գրասենյակ, Մտավոր սեփականության և տեխնոլոգիաների կառավարման գրասենյակ և Տեխնոլոգիական նորարարությունների միջուկ։

### Տեխնոլոգիաների և նորարարությունների աջակցության կենտրոններ
Տեխնոլոգիաների և նորարարությունների աջակցության կենտրոնները օգնում են նորարարներին մուտք գործել արտոնագրային տեղեկատվության, գիտական և տեխնիկական գրականության, որոնման գործիքների և տվյալների բազաների, ինչպես նաև ավելի արդյունավետ օգտագործել այդ ռեսուրսները՝ նորարարությունը, տեխնոլոգիաների փոխանցումը, առևտրայնացումը և օգտագործումը խթանելու համար: WIPO TISC ծրագիրը ներկայումս աջակցում է ավելի քան 80 երկրների: WIPO-ն աջակցում է իր անդամ պետություններին աշխարհի բազմաթիվ երկրների համալսարաններում և այլ հաստատություններում տեխնոլոգիաների և նորարարությունների աջակցության կենտրոններ ստեղծելու և զարգացնելու գործում: Վերջիններիս կողմից առաջարկվող ծառայությունները կարող են ներառել՝

* մատչելիություն առցանց արտոնագրային և ոչ արտոնագրային (գիտական և տեխնիկական) ռեսուրսներին և մտավոր սեփականության հետ կապված հրապարակումներին,
* օգնություն տեխնոլոգիական տեղեկատվության որոնման և վերականգնման հարցում,
* տվյալների բազաների որոնման վերաբերյալ ուսուցում,
* պահանջարկի վրա հիմնված որոնումներ (նորարարություն, արդիականություն և խախտում),
* տեխնոլոգիաների և մրցակիցների մոնիթորինգ,
* հիմնական տեղեկատվություն արդյունաբերական սեփականության օրենքների, կառավարման և ռազմավարության, ինչպես նաև տեխնոլոգիաների առևտրայնացման և մարքեթինգի վերաբերյալ:

### Գիտական և տեխնոլոգիական պարկեր
Գիտական և տեխնոլոգիական պարկերը (STP) տարածքային համալիրներ են, որոնք սովորաբար կապակցված են համալսարանների կամ հետազոտական հաստատությունների հետ և ապահովում են իրենց տարածքում գործող ընկերությունների աճն ու զարգացումը՝ տեխնոլոգիական փոխանցման և բաց նորարարության միջոցով։

### Տեխնոլոգիական ինկուբատորներ
Տեխնոլոգիական բիզնես ինկուբատորները (TBIs) այն կազմակերպություններն են, որոնք աջակցում են ստարտափ ընկերություններին և անհատ ձեռներեցներին իրենց բիզնեսի զարգացման գործում՝ տրամադրելով ծառայությունների լայն շրջանակ, այդ թվում՝ վերապատրաստում, միջնորդություն և ֆինանսավորում։

### Մտավոր սեփականության շուկաներ
Մտավոր սեփականության շուկաները ինտերնետային հարթակներ են, որոնք հնարավորություն են տալիս նորարարներին կապ հաստատել հնարավոր գործընկերների և/կամ հաճախորդների հետ։ Օրինակ՝ առցանց հարթակ WIPO GREEN-ը հնարավորություն է տալիս համագործակցել գիտելիքի փոխանցման որոշակի ոլորտներում և նպաստում է տեխնոլոգիայի մատակարարների և տեխնոլոգիայի որոնողների միջև փոխկապակցմանը։

## Կառավարության և մտավոր սեփականության աջակցություն
1980 թվականից ի վեր նկատվել է մասնագիտացված տեխնոլոգիական փոխանցման միջնորդների զգալի աճ, որը մեծապես խթանվել է Բեյ-Դոլի ակտի և այլ երկրների համանման օրենսդրության շնորհիվ։ Այս ակտերը հետազոտությունների կոմերցիոնացման համար ստեղծել են լրացուցիչ խթաններ։ Տեխնոլոգիական փոխանցման նկատմամբ աճող հետաքրքրության հետևանքով այս ոլորտում գործում են միջնորդական հաստատությունների տարբեր տեսակներ՝ սկսած Տեխնոլոգիական փոխանցման գրասենյակներից (TTO) մինչև այնպիսի IP «տրոլներ», որոնք գործում են Բեյ-Դոլի ակտի դրույթներից դուրս։ Տեխնոլոգիական փոխանցման շահագործման ռիսկերի պատճառով մտավոր սեփականության քաղաքականության, վերապատրաստման և համակարգային աջակցության ապահովումը պետական մարմինների, հետազոտական ինստիտուտների և համալսարանների կողմից իրականացվում է ինչպես միջազգային, այնպես էլ տարածաշրջանային կազմակերպությունների միջոցով, ինչպիսիք են Աշխարհային մտավոր սեփականության կազմակերպությունը (WIPO) և Եվրոպական միությունը:

### Գործընկերային միջնորդներ
ԱՄՆ կառավարության տարեկան բյուջեն ֆինանսավորում է ավելի քան 100 միլիարդ դոլարի գիտահետազոտական և փորձակոնստրուկտորական աշխատանքներ, որոնց արդյունքում պետական լաբորատորիաներից անընդհատ առաջանում են նոր հայտնագործություններ և տեխնոլոգիաներ։ Բեյ-Դոլի ակտը ներառող օրենսդրության միջոցով Կոնգրեսը խրախուսում է մասնավոր հատվածին օգտագործել առևտրային ներուժ ունեցող այդ տեխնոլոգիաները տեխնոլոգիաների փոխանցման մեխանիզմների միջոցով, ինչպիսիք են համագործակցային հետազոտությունների և զարգացման համաձայնագրերը, արտոնագրային լիցենզիայի համաձայնագրերը, կրթական գործընկերության համաձայնագրերը և նահանգային/տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործընկերությունները։

«Գործընկերության միջնորդ» տերմինը նշանակում է նահանգի կամ տեղական կառավարության գործակալություն, կամ պետական կառույցի կողմից հիմնադրված, վավերացված, ֆինանսավորվող կամ ղեկավարվող ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը աջակցում, խորհրդատվություն է տրամադրում, գնահատում կամ այլ կերպ համագործակցում փոքր բիզնես ձեռնարկությունների, բարձրագույն կրթական հաստատությունների (որոնց սահմանումը տրված է 1965 թվականի «Բարձրագույն կրթության մասին» օրենքի 201(a) բաժնում, 20 USC § 1141[a]) կամ այնպիսի կրթական հաստատությունների հետ, որոնք համապատասխանում են Միացյալ Նահանգների օրենսգրքի 10-րդ վերնագրի 2194 բաժնի սահմանումներին։ Նման աջակցությունը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ այդ կազմակերպությունները կարիք ունեն կամ կարող են արդյունավետ կերպով օգտագործել տեխնոլոգիայի հետ կապված աջակցությունը որևէ դաշնային լաբորատորիայից, այդ թվում՝ այն ծրագրերից, որոնք ֆինանսավորվում են 1988 թվականի «Ամբողջական առևտրի և մրցունակության մասին» օրենքի 5121-րդ բաժնի (15 USC § 2781) համաձայն կնքված համագործակցային համաձայնագրերով։

## COVID-19 համավարակի ժամանակ
Տեխնոլոգիական փոխանցումը կարևոր դեր խաղաց գլոբալ հանրային առողջության խնդիրների լուծման գործում՝ ապահովելով COVID-19 համավարակի պատվաստանյութերի համաշխարհային հասանելիությունը։ 2021 թվականին պատվաստանյութ մշակողները կնքեցին ավելի քան 200 տեխնոլոգիական փոխանցման համաձայնագիր։ Դրանցից մեկ օրինակ է AstraZeneca ընկերության կողմից Հնդկաստանի Սերումի ինստիտուտի և Ճապոնիայի Daiichi Sankyo ընկերության հետ կնքված լիցենզավորման և տեխնոլոգիական փոխանցման պայմանագրերը՝ COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութեր մատակարարելու համար, որոնք մշակվել էին Օքսֆորդի համալսարանի հետ համագործակցությամբ։ Այս գործընթացում մտավոր սեփականությունը հանդիսացավ լուծման մաս և կարևոր գործիք՝ COVID-19 բուժումների մատչելի գլոբալ հասանելիությունը ապահովելու համար։ Դրա օրինակ են Medicines Patent Pool (MPP) կազմակերպության և դեղագործական Մերք և Պֆայզեր ընկերությունների միջև կնքված երկու լիցենզավորման համաձայնագրերը։

## Թերություններ
Չնայած գիտահետազոտական արդյունքները արտադրության տեղափոխելու խթաններին՝ գործնական իրականացման գործընթացը երբեմն բարդ է։ Օրինակ՝ օգտագործելով Պաշտպանության նախարարության տեխնոլոգիական պատրաստության մակարդակների (DoD technology readiness levels, TRL) չափորոշիչները՝ հետազոտությունները սովորաբար կենտրոնանում են TRL 1–3 մակարդակների վրա, մինչդեռ արտադրության պատրաստվածությունը պահանջում է TRL 6–7 կամ ավելի բարձր մակարդակներ։ TRL-3-ից TRL-6 անցման կամուրջը որոշ կազմակերպություններում դժվար է իրականացվել։ Փորձերը՝ հետազոտական նախատիպերը արագորեն արտադրության տեղափոխելու (ամբողջովին փորձարկված տարբեր պայմաններում, հուսալի և սպասարկելի արտադրանք ստեղծելու) ուղղությամբ, սովորաբար սպասվածից ավելի ծախսատար և ժամանակատար են։

Տեխնոլոգիական փոխանցման քաղաքական և ռեալպոլիտիկ շահերը հաճախ ընկալվում են որպես բացասական գործոններ՝ տեխնոլոգիաների ոչ կառուցողական կիրառությունների մեջ։ Տեխնոլոգիաների փոխանցումը բռնապետական ռեժիմներին համարվում է գիտական նպատակների համար խաթարող հանգամանք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Special Report：Methodological and Technological issues in Technology Transfer  (IPCC)
* *[https://www.springer.com/business+%26+management/journal/10961 The Journal of Technology Transfer]*
* Technology Transfer Systems in the United States and Germany: Lessons and Perspectives (1997)
* 
* The WIPO IP Toolkit for Universities and research institutions
* European Union Database of Technology Transfer Country reports

Կատեգորիա:Գիտելիք
Կատեգորիա:Գիտություն
Կատեգորիա:Մտավոր սեփականության իրավունք
Կատեգորիա:Նորամուծություն
Կատեգորիա:Տեխնիկա
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա