Ֆենիա Չերտկոֆ

**Ֆենիա Չերտկոֆ դե Ռեպետտո** (, ),  ֆեմինիստ, մտավորական, մանկավարժ, քաղաքական գործիչ և քանդակագործ։ Ծնվել է Ռուսաստանում, հետագայում դարձել Արգենտինայի քաղաքացի։ Ամուսնացել է արգենտինացի ֆիզիկոս, Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ Նիկոլաս Ռեպետտոյի հետ։

## Կենսագրություն
Չերտկոֆը ծնվել է Ռուսական կայսրության Խերսոնի նահանգի (ներկայիս Ուկրաինա) Օդեսա քաղաքում, 1869 թվականին։ Նրա քույրը՝ Մարիանան, Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության հիմնադիր Խուան Բաուտիստա Խուստոյի կինն էր և Ադելան, որ ամուսնացավ սոցիալիստական տեսաբան Ադոլֆո Դիքմանի հետ։ 1887 թվականին հայրենի քաղաքում ստացել է ուսուցչի որակավորւմ, սովորել է երաժշտություն, թատրոն և պար։ Քաղաքական ներգրավվածության պատճառով նա ստիպված էր աքսորվել ընտանիքի հետ։ Չերտկոֆին հրավիրվել են Լոզանի համալսարան, Շվեյցարիա, որտեղ 1897-1898 թվականներին մասնագիտացել է մանկավարժության մեջ, մեկ տարի անց ավարտելով իր ուսումնասիրությունները Սորբոնում։ Ամուսնացել է սոցիալիստ Գաբրիել Գուկովսկու հետ, որի հետ ունեցել է դուստր՝ Վիկտորյա Գուկովսկին։ Ամուսինը մահացել է Եվրոպայում։

Արգենտինայում ապրել է Սանտա Կլարայում, Արևելյան Եվրոպայի հրեաների կողմից հիմնադրված մի գաղութում, որտեղ նա հիմնել է դպրոց և զարգացրել է գրադարանը։ Չերտկոֆը և նրա քույրերը դարձել են Արգենտինայի քաղաքացիներ։ Ֆենիա Չերտկոֆը տեղափոխվել է Բուենոս Այրես, որտեղ ապրել է Դիքմանի տանը, նախքան Սոցիալիստական կուսակցության անդամ Նիկոլա Ռեպետտոյի հետ ամուսնանալը։ 1903 թվականին, որպես Սոցիալիստական կուսակցության պատվիրակ, մասնակցել է Կոնգրեսի քննարկումներին, որտեղ ի թիվս այլ հարցերի, առաջարկել է գենդերային հավասարություն, օրենքի հավասարություն օրինական և անօրինական երեխաների համար, ամուսնալուծության օրենքի վավերացում և հայրության քննություն։ 

Ֆենիա Չերտկոֆը մասնակցել է տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ կապի, տեքստիլ, մանրածախ առևտրի և արդյունաբերության, աշխատողների և արհմիությունների առաջին գործադուլներին՝ նպաստելով կիրակի օրը ոչ աշխատանքային օր սահմանող օրենքների ընդունմանը, դատապարտել է նաև անչափահասների շահագործումը, գործարաններում վատ սանիտարական պայմանները և չնորմավորված աշխատանքային ժամերը: 1912 թվականին ստեղծել է Կանանց և երեխաների աշխատանքի կարգավորման կոմիտե, «La Vanguardia» սոցիալիստական թերթում վարել է «Կանանց և երեխաների աշխատանքը» վերնագրով սյունակ, որտեղ հրապարակել է իր սեփական հոդվածները (օրինակ՝ 1906 թվականի «Կանայք ռուսական հեղափոխության մեջ» հոդվածը) և թարգմանել է մանկական պատմվածքներ: Մասնակցել է CSF-ում անվճար բժշկական կլինիկայի, Ազատ աշխատավորների դպրոցի և Լա Բոկայի ու Մորոնայի աշխարհիկ դպրոցների ստեղծմանը։

1913 թվականին հիմնադրել է Մանկական գրադարանների և ժամանցի ասոցիացիան՝ «պրոլետարիատի երեխաներին մանկություն տալու» համար։ Երբ նրա դուստր Վիկտորիան 1918 թվականին հիվանդացել է տուբերկուլոզով, Չերտկովան երկու տարով տեղափոխվել է Տիո Պուխիո (Կորդոբայի գավառ), որտեղ հիմնադրել է «Juventud Agraria» գրադարանը, ստեղծել «Agricultores Unidos» սպառողական կոոպերատիվը և կազմակերպել դասախոսություններ՝ երեխաների խնամքի,  գյուղատնտեսական և անասնաբուժական թեմաներով։ 

Որպես սոցիալիստ՝ 1920 թվականին հիմնադրել է Կանանց սոցիալիստական կենտրոնը և Կանանց արհեստակցական միությունը, քույրերի և Գաբրիելա Լապերրիերի և Ռաքել Մեսինայի հետ։ 

Վերադառնալով Բուենոս Այրես՝ դադարել է զբաղվել  քաղաքական գործունեությամբ՝ նվիրվելով նկարչությանը և քանդակագործությանը։ Վերջին 20 տարիների ընթացքում վատ առողջական վիճակի պատճառով մահացել է Բուենոս Այրեսում 1927 թվականին, 59 տարեկան հասակում։

## Գրականություն
*Luis O. Cortese & Nora Capaccioli. *La mujer en las calles de Puerto Madero* 
**Recorrido histórico por colonias judías del centro de Entre Ríos*. *Diario El Día* (20 January 2008) 
*Partido Socialista Auténtico. *Fenia Chertkoff - Datos biográficos* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ
Կատեգորիա:Հրեա կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի հասարակական գործիչներ