Մաջիդ Ալ Ալավի

**Մաջիդ Մոհսեն Ալ Ալավի** (), Բահրեյնի աշխատանքի հարցերով նախկին նախարարը։ Կարճ ժամանակ նա նաև բնակարանային շինարարության նախարար էր։ Նրա ղեկավարությամբ երկիրը իրականացրեց լայնածավալ աշխատանքային բարեփոխումներ, որոնք կարող էին խորը հետևանքներ ունենալ տնտեսության և հասարակության համար։ Բարեփոխումները զերծ չէին հակասություններից, և Ալ Ալավին հաճախ բախվում էր կոշտ դիմադրության։ 2011 թվականի մարտի 17-ի լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները ցույց են տվել, որ առողջապահության նախարարի հետ միասին, Ալ Ալավին հրաժարական է տվել Բահրեյնի կառավարությունից՝ Բահրեյնում բողոքի ցույցերի դեմ կառավարության կողմից ձեռնարկված ճնշումներից հետո։ Այս հաղորդագրությունները հաստատվեցին 2011 թվականի մարտի 24-ին, երբ նշանակվեց բնակարանաշինության նոր նախարար։

Ալ Ալավին Բահրեյն վերադարձավ միայն 2002 թվականին։ Մինչ այդ նա Լոնդոնում գործող ընդդիմադիր շարժման՝ Բահրեյնի ազատության շարժման աքսորված առաջնորդներից մեկն էր, որը 1990-ականներին ստանձնեց 1990-ականների ապստամբության պահանջները ձևակերպելու պատասխանատվությունը։ Բահրեյնի Բահրեյնի այլ առաջնորդների՝ շեյխ Ալի Սալմանի և դոկտոր Մանսուր Ալ-Ջամրիի հետ միասին, Ալ Ալավին վերադարձավ Բահրեյն՝ մասնակցելու քաղաքական գործընթացներին, այն բանից հետո, երբ թագավոր Համադը սկսեց հաշտեցման և ժողովրդավարացման գործընթացը։ Ակադեմիկոս լինելով՝ նա Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի անդամ է։

2007 թվականի դեկտեմբերին նա կարճ կարծիքներ փոխանակեց ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Ռոբերտ Գեյթսի հետ՝ Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի «Մանամայի երկխոսության» անվտանգության գագաթնաժողովում՝ Իսրայելի միջուկային զինանոցի նկատմամբ ԱՄՆ վերաբերմունքի վերաբերյալ, և Գեյթսին հարցրեց, թե արդյոք նա կարծում է, որ «սիոնիստական (իսրայելական) միջուկային զենքը սպառնալիք է տարածաշրջանի համար» Գեյթսը պատասխանեց, որ ոչ, և փոխարենը առաջարկեց, որ սպառնալիքը Իրանն է, այլ ոչ թե Իսրայելը, ինչին, ըստ «Վաշինգտոն Փոստ»-ի, արժանացավ «ծիծաղի և ծաղրի»։

## Բարեփոխումներ
Ալ Ալավիի մոտեցումը աշխատանքային բարեփոխումների հարցում կայանում էր թագաժառանգ շեյխ Սալման բին Համադ Ալ Խալիֆայի, Տնտեսական զարգացման խորհրդի  և, 2006 թվականին դրա ստեղծումից ի վեր, Աշխատանքի շուկայի կարգավորման մարմնի հետ սերտ համագործակցելու մեջ։ Բարեփոխումների նախագիծը ներկայացվել է 2004 թվականին McKinsey and Company գլոբալ կառավարման խորհրդատվական ընկերության կողմից կազմված կարևորագույն զեկույցում, և իրականացման գործընթացում Աշխատանքի նախարարությունը սերտորեն համագործակցել է Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության, ԱՄՆ Աշխատանքի նախարարության, տեղական նորաստեղծ արհմիությունների և Բահրեյնի առևտրաարդյունաբերական պալատի հետ։

### Արհմիությունները օրինականացվեցին
2002 թվականին կառավարությունն ընդունեց «Աշխատողների արհմիությունների մասին» օրենքը, որը առաջին անգամ թույլ տվեց մասնավոր հատվածում ստեղծել ազատ արհմիություններ։ Բահրեյնի մեծ թվով արտասահմանցի աշխատուժը նույնպես իրավունք ունի միանալ արհմիություններին բարեփոխումների շրջանակներում:

Հիմնական արհմիութենական մարմինը Բահրեյնի աշխատավորների արհմիությունների ընդհանուր ֆեդերացիան է, որը Ազատ արհմիությունների միջազգային կոնֆեդերացիայի անդամ է։

Ազատ արհմիությունների միջազգային կոնֆեդերացիայի 2005 թվականի տարեկան հարցումը ընդգծել է. «Բահրեյնը՝ լուսավոր կետ Մերձավոր Արևելքում աշխատանքային իրավունքների շարունակական խախտումների այլապես մռայլ լանդշաֆտում»: Ըստ ICFTU-ի՝Աշխատակիցների աշխատանքից ազատման բոլոր դեպքերը ներկայացվում են դատարան, ասել է Ալ Ալավին 2008 թվականի հունվարին խորհրդարանին, իսկ նախորդ դեպքերում Ալ Ալավին ասել է. «Երեք արհմիութենականներ հաղթել են դատարանում, վեցը վերականգնվել են, իսկ ինը սպասում են դատավճռի»: Նա նաև քննադատել է Բահրեյնի հեռահաղորդակցության Batelco ընկերությանը՝ արդյունաբերական վեճի մեջ ներգրավված երկու արհմիութենականների աշխատանքից ազատելու համար: Ալ Ալավին ասել է. «Բատելկոն խախտել է օրենքը՝ աշխատանքից ազատելով արհմիութենականներին, որոնք գործադուլ չէին անում, բայց բողոքի ակցիա էին անցկացնում աշխատանքային ժամերից դուրս։ Այն պետք է վերականգնի այս արհմիութենականներին, այլ ոչ թե նրանց փոխարինի իր կողմից բերված արտասահմանցիներով»։

### Գործազրկության նպաստի ներդրում
Աշխատանքի նախարարությունը 2007 թվականին խորհրդարանում օրենսդրություն ընդունեց գործազրկության նպաստ ներդնելու համար, որը սահմանվել էր նախկին աշխատավարձի 60%-ի չափով։  Առաջին անգամ աշխատանք փնտրողները ստանում են ամսական 120 բահրեյնական դինար (320 ԱՄՆ դոլար)՝ բակալավրիատի ուսանողների դեպքում, կամ 150 բադիկյան դինար (400 դոլար)՝ շրջանավարտների դեպքում։ Այս թվերը մշակվել են 2005 և 2006 թվականներին Բահրեյնի Աշխատավորների արհմիությունների ընդհանուր ֆեդերացիայի, Բահրեյնի առևտրի և արդյունաբերության պալատի և Աշխատանքի նախարարության միջև խորհրդակցությունների արդյունքում, որոնք միջնորդվել են Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության կողմից։ Ծրագիրը ֆինանսավորվում է աշխատավարձի 3%-ի չափով վճարով, որը հավասարապես բաշխվում է գործատուների, աշխատողների և կառավարության միջև, և որից ստացված միջոցները պահվում են անաշխատունակության նպաստի նպատակների համար։ Այս սոցիալական ապահովագրության վճարը լրացում է Բահրեյնում կենսաթոշակների և աշխատանքային վնասվածքի համար նախատեսված այլ նմանատիպ վճարներին։

Թեև գործազրկության նպաստների ներդրումը ընդհանուր առմամբ լավ ընդունվեց, դրա ֆինանսավորումը որոշների կողմից (սխալմամբ) եկամտային հարկի միջոցով վիճահարույց էր։ Դա հանգեցրեց կառավարության և որոշ կրոնական գիտնականների միջև լուրջ քաղաքական բախման, ովքեր աստվածաբանական պատճառներով դեմ էին աշխատավարձի հարկմանը։ Այնուամենայնիվ, օրենսդրությունն ընդունվեց, և շատ գործատուներ համաձայնեցին վճարել աշխատողների 1% վճարը։

Ազգային նվազագույն աշխատավարձը 2006 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում «Ալ Վեֆաք»-ի նախընտրական ծրագրի հիմնական հիմնասյուներից էր և աջակցվում էր մի շարք այլ թեկնածուների կողմից։ Այնուամենայնիվ, Աշխատանքի նախարարությունը նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում հայտարարեց, որ արդեն մշակել է աշխատանքի տեղավորման մասին օրենսդրության նախագիծ, որը կներկայացնի խորհրդարանի քննարկմանը առաջիկա նստաշրջանում: Քննադատները շտապեցին կառավարության քայլը որակել որպես ընդդիմության քաղաքականությունը «գողանալու» և այդպիսով շահառուների հեղինակությունը շահելու փորձ։ Սակայն կառավարության օրենսդրությունը զգալիորեն տարբերվում էր «Ալ Վեֆաք»-ի օրենսդրությունից նրանով, որ այն առաջարկում էր, որ նպաստը ֆինանսավորվի աշխատավարձից ստացված վճարումներից, մինչդեռ «Ալ Վեֆաք»-ը ցանկանում էր, որ այն ֆինանսավորվի հարստության հարկից։

Ալ-Վեֆակը սկզբում աջակցեց կառավարության վերանայված օրենսդրությանը, սակայն նրա հետևորդների և կրոնական գիտնականների դիմադրությունը ստիպեց վերանայել այն։ Շիական ականավոր գիտնական Շեյխ Հուսեյն Ալ Նաջաթին բացատրեց ուլեմայի առարկությունները. «Մեկ տոկոսի պահումը հարամ է [արգելված], և նույնիսկ ֆոնդից օգտվող գործազուրկները կանեն ինչ-որ բան, որը հարամ է։ Ֆոնդն ունի դրական կողմեր, բայց ուշադիր քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և կրոնական գնահատումից հետո մենք հստակորեն նշում ենք, որ այն բազմաթիվ թերություններ ունի»։ Օրենսդրության խորհրդարանում քննարկումը կանխելու փորձի շրջանակներում «Ալ Վեֆաք»-ի առաջնորդ Շեյխ Ալի Սալմանը հանդիպեց վարչապետ Շեյխ Խալիֆա բին Սալման Ալ Խալիֆայի հետ։ Թեև կառավարությունը հայտարարեց նոր հարկը ներդնելու իր վճռականության մասին, այն համաձայնվեց «Ալ Վեֆաք»-ի պահանջին՝ պետական հատվածի աշխատավարձերը 15%-ով բարձրացնելու վերաբերյալ։

Արտահայտելով իր հիասթափությունը ընդդիմության նկատմամբ՝ Ալ Ալավին ասաց. «Երկիրը չի կառավարվում կրոնական ֆաթվաներով [հրամանագրերով], և կառավարությունը, իհարկե, չի կարող խորհրդակցել յուրաքանչյուր քաղաքացու հետ։ Մենք ունենք խորհրդարան, որը հաստատել է ծրագիրը, և յուրաքանչյուր ոք, ով դեմ է դրան, պետք է հետևի սահմանադրական ընթացակարգերին։ Նախագիծը նպատակ ունի օգնել հազարավոր մարդկանց, երբ նրանք պայքարում են դժվարին իրավիճակների դեմ, և մարդիկ պետք է բարձրացնեն համերաշխության իսլամական պարտականության շրջանակը»։

### Քաղաքացիների համար նվազագույն աշխատավարձի ներդրում
2007 թվականին ներդրվեց առաջին նվազագույն աշխատավարձը, սկզբում այն կամավոր էր և կազմում էր 200 բադ։ 2007 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ, դոկտոր Ալ Ալավին հայտարարել է. «Այսօր մենք ունենք 460 մասնավոր հատվածի հաստատություններ, որոնք միացել են BD200 նվազագույն աշխատավարձի ծրագրին, և մենք հույս ունենք, որ շուտով այլ հաստատություններ էլ կմասնակցեն դրան»:  Ալ Վեֆակի մեջլիսում կայացած սիմպոզիումում ելույթ ունենալով՝ Աշխատանքի նախարարության փոխնախարար Ջամիլ Հումեյդանը հայտարարեց, որ Բահրեյնի մասնավոր հատվածի մոտ 16,000 աշխատակիցներ, ըստ որոշ տեղեկությունների, օգտվել են դրանից։

Սակայն, օտարերկրյա աշխատողները չեն ընդգրկվում նվազագույն աշխատավարձով, չնայած քայլեր են սկսվել ոչ տեղաբնիկ աշխատուժին ընդգրկելու ուղղությամբ։ 2007 թվականի հուլիսին Հնդկաստանի դեսպանատունը խորհրդակցություններ սկսեց Բահրեյնի կառավարության հետ՝ հնդիկ արտասահմանցի շինարարների համար ամսական 265 ԱՄՆ դոլար (100 բահրեյն) վճար սահմանելու վերաբերյալ։

### Գործազրկություն
Ալ Ալավիի օրոք գործազրկության մակարդակը 2002 թվականի 13-16 տոկոսից նվազել է (ամերիկյան McKinsey & Company խորհրդատվական ընկերության տվյալների համաձայն՝ 2007 թվականին կազմել է 3.6%։ Բահրեյնում բնակվող հարյուր հազարավոր օտարերկրյա աշխատողներից բացի, Ալ Ալավին ասել է, որ կառավարությունը խնդիր ունի նաև որակավորված աշխատողներ գտնելու հետ կապված. «Տարբեր նախարարություններում կա 6700 թափուր աշխատատեղ, և ապագայում կստեղծվեն ավելի շատերը»։

2007 թվականի հոկտեմբերին խոսելով գործազրկության դեմ պայքարի նախարարության ջանքերի մասին՝ Ալ Ալավին ասել է.Գործազուրկների ժողովրդագրական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ կանայք մեծապես գերներկայացված են Թագավորության գրանցված գործազուրկների շրջանում։

### Արգելվում է ամառային բացօթյա աշխատանքը կեսօրվա շոգի ժամանակ
Աշխատանքի նախարարությունը արգելք է մտցրել ամառային ժամանակահատվածում կեսօրվա շոգին բացօթյա աշխատելը, երբ ջերմաստիճանը կարող է հասնել 50&nbsp;°C-ի: Մամուլի հայտարարության մեջ դոկտոր Մաջիդ Ալ Ալավին այս քայլը բացատրել է «ներգաղթյալ աշխատողների, մասնավորապես՝ ցածր վարձատրվող աշխատանքների մեջ գտնվողների իրավունքները պաշտպանելու անկեղծ ցանկությամբ»։

2007 թվականին դատախազները մեղադրանքներ առաջադրեցին 160 շինարարական ընկերությունների դեմ՝ օրվա ամենատաք ժամանակահատվածում աշխատողներին դրսում աշխատելու ամառային արգելքը խախտելու համար։ Դեպքերը Գլխավոր դատախազությանը հաղորդվել են Աշխատանքի նախարարության կողմից՝ արգելքի ընթացքում անցկացված ստուգումներից հետո։ Ընկերությունները կտուգանվեն 50-ից մինչև 300 բադալյան ստրատեգիական ֆրանկով՝ շոգի մեջ աշխատող յուրաքանչյուր աշխատողի համար։

### Համաներում անօրինական ներգաղթյալների համար
2007 թվականին Ալ Ալավին վերահսկեց Թագավորությունում անօրինական օտարերկրյա աշխատողների համար համաներման կիրառումը։ Նախաձեռնության շրջանակներում Ալ Ալավին արշավը տարավ Թագավորությունում գտնվող հնդիկ արտագաղթած համայնքային խմբերի մոտ՝ կոչ անելով նրանց ներգրավվել աշխատողներին շահագործող գործատուներից պաշտպանելու գործում։ Արտասահմանցի աշխատողներին իրենց իրավունքների մասին տեղեկացնելու համար Աշխատանքի նախարարությունը, Աշխատանքի շուկայի կարգավորման մարմնի և օտարերկրյա դեսպանատների հետ համատեղ, 2007 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպեց խոշոր փառատոն օտարերկրյա աշխատողների համար։ Բահրեյնի համաժողովների կենտրոնում անցկացված տոնակատարությունների նպատակն էր աշխատողներին տեղեկացնել իրենց իրավունքների մասին և նրանց համոզել մասնակցել համաներմանը, որպեսզի նրանք կարողանան օրինականացնել իրենց կարգավիճակը։ Մասնակցել է մոտ 100,000 մարդ։

### Հովանավորության ավարտ
Աշխատանքային ոլորտի մեկ այլ կարևոր բարեփոխում 2007 թվականի հայտարարությունն էր, որով պաշտոնապես արգելվեց գործատուների կողմից օտարերկրյա աշխատողների այսպես կոչված «հովանավորությունը»։ Գործատուները, որոնք պնդում են օտարերկրյա աշխատողների օրինական իրավունքները կամ ունեն օտարերկրյա աշխատողների անձնագրեր, կարող են ենթարկվել քրեական հետապնդման, իսկ Ներքին գործերի նախարարության փոխնախարար Շեյխ Ռաշիդ բին Խալիֆա Ալ Խալիֆան հայտարարել է, որ կառավարությունը վճռական է այս պրակտիկան վերացնելու հարցում։ Շեյխ Ռաշիդը մեղադրեց անբարեխիղճ գործատուներին «Բահրեյնի անունը արատավորելու» մեջ։

## Բանավեճ Պարսից ծոցի ապագայի շուրջ
2007 թվականին Ալ Ալավին փորձեց հանրային քննարկում սկսել Պարսից ծոցում՝ թերթերում մի շարք հարցազրույցների և հրապարակային ելույթների միջոցով պնդելով, որ Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի երկրները պետք է հասկանան զանգվածային ներգաղթի և դրա հետևանքով ժողովրդագրական փոփոխությունների հետևանքները։ Բանավեճի ընթացքում նա հստակեցրեց, որ իր ելակետն այն է, որ Պարսից ծոցի երկրները չունեն այլընտրանք, քան միանալ միջազգային աշխատանքային չափորոշիչներին, եթե ցանկանում են լինել միջազգային մրցունակ, և դա անելը նշանակում է օտարերկրյա աշխատողներին և նրանց ընտանիքներին տալ քաղաքացիների հետ հավասար իրավունքներ. քայլ, որը կարող է խորը հետևանքներ ունենալ Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի երկրների համար ոչ միայն տնտեսապես և սոցիալապես, այլև քաղաքականապես։ Պարսից ծոցի պետությունների կողմից մոտ ապագայում անխուսափելիորեն ստորագրվելիք համաշխարհային կոնվենցիաների համաձայն՝ արտագաղթած աշխատողները և նրանց ընտանիքները կունենան բնակարանի, կրթության և առողջապահական ծառայությունների, ինչպես նաև քաղաքացիության իրավունք հինգ տարվա բնակությունից հետո։ Նրա փաստարկն այն է, որ, հետևաբար, անհրաժեշտություն կա, որ Պարսից ծոցի երկրները վերանայեն իրենց ներգաղթային քաղաքականությունը և դիտարկեն աշխատուժի ներմուծման երկարաժամկետ կենսունակությունը։

Այնուամենայնիվ, նա բողոքել է, որ Պարսից ծոցում կա իրավիճակին դիմակայելու դժկամություն, 2007 թվականի հոկտեմբերին ասելով. «[Պարսից] ծոցի իշխանությունների առջև ծառացած գլխավոր մարտահրավերը ավանդական հովանավորչական համակարգի վերացումն է և արդյունավետ կառավարական մարմնի ստեղծումը, որը կստանձնի զարգացման համար անհրաժեշտ աշխատուժի ներմուծման պատասխանատվությունը: Մենք նաև պետք է բարելավենք այդ [ներգաղթյալ] աշխատողների աշխատանքային պայմանները: Կառավարությունները պետք է երաշխավորեն նրանց իրավունքները և այն, որ նրանք ստանան այն օգուտները, որոնք նրանց խոստացվել էին աշխատանքի ընդունվելիս»։

Ալ Ալավիի լուծումը որակավորում չունեցող և կիսաորակավորվող օտարերկրյա աշխատուժի համար Պարսից ծոցի ամբողջ տարածքում վեց տարվա բնակության սահմանափակում է, սակայն սա քննադատության փոթորիկ է առաջացրել բիզնես առաջնորդների և ներգաղթյալ խմբերի կողմից։ Բահրեյնի առևտրի և արդյունաբերության պալատը «խիստ նախազգուշացում» է տարածել, որ այս քայլը անիրագործելի կլինի։ Պալատը փորձել է լոբբինգ իրականացնել պատգամավորների շրջանում՝ նրանց մոբիլիզացնելու այն բանի դեմ, ինչը նրանք անվանում են Ալ Ալավիի «անհիմն վարքագիծ»։ Ալ Ալավին իր պատասխանում կտրուկ էր. «Նրանք, ովքեր դեմ են արտահայտվել առաջարկին, գործարար մարդիկ են, ովքեր նախընտրում են իրենց ընկերության շահերի պաշտպանությունը ազգի պաշտպանությանը: Նրանք այնքան են հոգ տանում իրենց սեփական շահերի մասին, որ իրականում չեն մտահոգվում, որ տեղացիները փոքրամասնություն կլինեն իրենց սեփական երկրում, իսկ արտագաղթածները՝ մեծամասնություն»:

Արձագանքը չի սահմանափակվել միայն Բահրեյնով, Պարսից ծոցի գործարար առաջնորդները հրապարակավ քննադատել են Ալ Ալավիի կոչը՝ սահմանափակելու օտարերկրյա աշխատուժի վրա ճնշումները։ ԱՄԷ-ում «Գալադարի» ներդրումային գրասենյակի նախագահ Ռաշիդ Ա.Վ. Գալադարին արձագանքեց այն պնդմանը, որ աշխատավորները քայքայում են մշակույթի կառուցվածքը. «Այս հայտարարությունը լավագույն դեպքում օքսիմորոն է, իսկ վատագույն դեպքում՝ երեսպաշտություն. ստատուս քվոն այնպիսին է, որ որակավորում չունեցող աշխատուժի խումբը ոչ մի դիրքում չէ, նույնիսկ եթե ցանկանա, որպեսզի քայքայի երկրի ազգային բնույթը։ Այն հնարավորինս հեռու է պահվում հիմնական կյանքից»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բահրեյնի տնտեսություն