open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SHINee

**SHINee** (, , արտասանությունը ― ), հարավկորեական այդոլ֊խումբ, բաղկացած է 5 անդամից։ Կատարում են երգեր անգլերեն, ճապոներեն և կորեերեն լեզուներով։

Հիմնվել է 2008 թվականին Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլում՝ SM Entertainment գործակալության կողմից։ Դեբյուտի պաշտոնական ամսաթիվը 2008 թվականի մայիսի 25֊ն է, երբ տղաները SBS հեռուստաալիքի Inkigayo երաժշտական շոուի եթերում ներկայացան («누난 너무 예뻐 (Replay)») երգով։

## Անդամներ

## Սկավառակագրություն

**Ալբոմներ**
* 2008։ *Replay (1st Mini-Album)
* 2008: *The Shinee World
* 2008։ Amigo (1st Repackage Album)
* 2009։ *Romeo (Mini-album)
* 2009: *2009, Year of Us (Mini-Album)
* 2010։ Lucifer
* 2010։ Hello (2nd Repackage Album)
* 2011։ The First (ճապոնական ալբոմ)
* 2012։ Sherlock (մինի ալբոմ)
* 2013։ Dream Girl
* 2013։ Why So Serious?
* 2013։ Boys Meet U
* 2013։ The Misconceptions Of Us
* 2013։ Everybody (5֊րդ մինի ալբոմ)
* 2014։ I'm Your Boy (3֊րդ ճապոնական ալբոմ)

**Սինգլներ**
* 2008։ Nunan Neomu Yeppeo (Replay)
* 2008։ Sanso Gateun Neo (You’re Like Oxygen)
* 2008։ A.Mi.Go. (Amigo)
* 2009։ Juliette
* 2009։ Ring Ding Dong
* 2010։ Jojo
* 2010։ Lucifer
* 2010։ Hello
* 2012։ Sherlock
* 2012։ Dazzling Girl
* 2012։ 1000 years always by your side
* 2013։ Fire
* 2013։ 3-2-1
* 2014։ Lucky Star

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:S.M. Entertainment
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Ինքնադիտում

**Ինքնադիտում**, սեփական ներհոգեկան վիճակները, գիտակցության ոլորտի բովանդակություններն ու գործողությունները դիտելու և ներքին ուշադրության միջոցով արտացոլելու երևույթը։ Ինքնադիտումը զարգանում է օնտոգենեզում, սկզբում ունենալով տարտամ և ոչ խոսքային, ապա՝ խոսքային, ավելի տարբերակված, հստակ, առարկայական և իմաստավորված բնույթ։ Առանձնացվում է երկու կողմ՝ ինտրոսպեկցիա (ներհայեցողություն) և օբյեկտիվ ինքնադիտում։ Ներհայեցողությունը միջնորդված օբյեկտիվ իմացություն է և ոչ սեփական սուբյեկտիվ վիճակների անմիջական կամ հետհայաց ռեֆլեքսիա, իսկ Ինքնադիտումը օբյեկտիվ աշխարհի և միաժամանակ ներհոգեկան վիճակների իմացության բարդ պրոցես։ Ինքնադիտում կարող է կատարել գիտակցական հոգեվիճակում գտնվող անձը։ Ինքնադիտման տվյալները չի կարելի ճշգրիտ և վերջնական համարել։ Ինքնադիտումը թույլ է տալիս վարկածներ, որոնք ստուգվում և լրացվում են այլ մեթոդներով (հատկապես էքսպերիմենտներով), վերլուծվում և մեկնաբանվում։ Օբյեկտիվ դիտման համար մատչելի վարքի ձևերը ներհոգեկան պրոցեսների ցուցանիշներ կամ դրսևորումներ են, որոնց մեկնաբանումը խորացնում է ներհոգեկան երևույթների իմացությունը՝ ոչ մի չափով չվերացնելով ներհայեցողությունից օգտվելու անհրաժեշտությունը։ Ինքնադիտման օբյեկտիվ բովանդակության առկայության շնորհիվ այդ մեխանիզմի միջոցով ստացված տվյալները (օրինակ՝ ձայնը, գույնը, ջերմության զգայությունները, զգայական ընկալումներն ընդհանրապես) օգտագործվում են նաև ֆիզիկա-քիմիական գիտություններում որպես մարմինների ներքին հատկություններն ուսումնասիրելու անհրաժեշտ տվյալներ։ Առանց ինքնադիտան հոգեկան պրոցեսների ուսումնասիրությունն անհնար է։

Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
Ինքնակենսագրություն

**Ինքնակենսագրություն**, գրական ժանր, մոտ է հուշագրությանը, որից տարբերվում է առավելապես անձնական կյանքի նկարագրությամբ։ Նոր ժամանակների գրականության մեջ Ժ. Ժ. Ռուսոն և Ա. Գերցենը համարվում են գեղարվեստական ինքնակենսագրության խոստովանության ստեղծողներ։ Ինքնակենսագրական երկեր են գրել Լ. Տոլստոյը, Մ. Գորկին, Գ. Մահարին, Ս. Զորյանը, Վահ. Փափազյանը և ուրիշներ։ Ինքնակենսագրություն է կոչվում նաև անձնական կյանքի տեղեկատու հակիրճ շարադրանքը։

Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրություններ
Սոպրանո

**Սոպրանո** (, 
File:Soprano voice range on keyboard.svg
File:Mezzo-soprano voice range on keyboard.svg
File:Contralto voice range on keyboard.svg
File:Countertenor voice range on keyboard.svg
File:Tenor voice range on keyboard.svg
File:Baritone voice range on keyboard.svg

## Տարատեսակներ
Ավանդական ռուսական երաժշտություններում ընդունված են սոպրանո ձայների դասակարգումներ. օպերայում, կամերային երաժշտությունում, երգչախմբի համար։ Սակայն օպերային երաժշտության մեջ հաճախ է կիրառվում այլ, ավելի մանրամասն նկարագրություն *(ամնենացածր ձայնասահմանից, ռեգիստրից վերին ռեգիստր)*

Արևմտյան ավանդույթներում կա ավելի «մասնակի» դասակարգում։ Մասնավորապես, կոլորանտուրային սոպրանոն ներկայացվում է 2 ենթատիպով` դրամատիկական և քնարական։
## Դասական օպերայի սոպրանո հատվածներ

* Վինչենցո Բելլինի։ Ամինա («Լուսնոտը»), Իմոջենե («Ծովահեն»), Նորմա («Նորմա»)
* Ժորժ Բիզե:Միքայելա («Կարմեն»)
* Ալեքսանդր Բորոդին։ Յարոսլավնա («Իշխան Իգոր»)
* Ռիխարդ Վագներ:Իզոլդա («Տրիստան և Իզոլդա»), Զիգլինդա և Բրունգիլդա (Վալկիրիա), Էլզա (Լոհենգրին)
* Ջուզեպպե Վերդի։ Ջիլդա (Ռիգոլետտո (օպերա)), Վիոլետա (Տրավիատա), Աիդա (Աիդա (օպերա)), Դեզդեմոնա (Օթելլո (Վերդիի օպերա)), Լեոնորա (Տրուբադուր (օպերա)), լեդի Մակբետ (Մակբեթ (օպերա)), Աբիգայիլ (Նաբուկկո)
* Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել։ Կլեոպատրա (Հուլիոս Կեսարը Եգիպտոսում)
* Միխայիլ Գլինկա։ Անտոնիդա (Կյանքը հանուն ցարի, Լյուդմիլա (Ռուսլան և Լյուդմիլա (օպերա))
* Շառլ Գունո։ Մարգարիտա (Ֆաուստ (օպերա)), Ջուլետա (Ռոմեո և Ջուլիետ (օպերա))
* Ալեքսանդր Դարգոմիժսկի։ Նատաշա («Ջրահարս»)
* Անտոնին Դվորժակ։ Ջրահարս («Ջրահարս»)

## Գրականություն

* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ
Ինվեստիտուրա

**Ինվեստիտուրա** (,  - հանդերձավորում եմ, շնորհում եմ), միջնադարում (Արևմտյան Եվրոպայում) վասալային կախվածությունն ամրապնդող ֆեոդի (ավատ), պաշտոնի, աստիճանի հանձնման իրավաբանական ակտ, որն ուղեկցվել է արարողությամբ, վասալին սենիորը հանձնել է իշխանություն խորհրդանշող մի ափ հող, ձեռնոց, սուսեր, գայիսոն, դրոշ և ալյն։ Հատուկ էր եկեղեցական ինվեստիտուրան (շնորհվում էր եկեղեցական պաշտոն կամ աստիճան)։ Մինչև 11-րդ դարի ինվեստիտուրայի իրավունքը փաստորեն պատկանել է աշխարհիկ իշխանություններին։ Հետագայում ինվեստիտուրայի հոգևոր և աշխարհիկ իշխանությունների միջև ծավալվել է պայքար և, ի վերջո, ավարտվել փոխզիջմամբ։

Կատեգորիա:Միջնադար
Կատեգորիա:Պապության պատմություն
Կատեգորիա:Արարողություններ
Իտալական ֆոնդային բորսա

**Իտալական ֆոնդային բորսա (Borsa Italiana S.p. A., ISE)**, հիմնական իտալական բորսան է, տեղակայված է Միլանում։ Բացվել է 1808 թվականին, մտնում է Borsa Italiana Group կորպորացիայի կազմի մեջ, որի բաժնետերերի շարքում են միջազգային և խոշորագույն իտալական բանկեր։ Հիմնական ինդեքսը՝ FTSE/MIB -ն, արտացոլում է բորսայում վաճառվող խոշորագույն 40 ընկերությունների բաժնետոմսերի արժեքը։ Այդ ցուցակը պարբերաբար վերանայվում է, և նրանց ընդհանուր կապիտալիզացիան կազմում է ամբողջ բորսայի 80%-ը։ Ցերեկային առևտրի ընդհանուր ծավալի ռեկորդը բորսայում հաստատվել է 2000 թ. մարտի 17-ին՝ 8,03 մլրդ. եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բորսայի պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Իտալիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ
Լատինական փոխառությունները հայերենում

**Լատինական փոխառություններ**, հայերենի` լատիներենից փոխառյալ բառերը։

Լատիներենի ազդեցությունը հայերենի վրա Հրաչյա Աճառյանը երկու շրջանների է բաժանում` հին և նոր։

Հայերենի բառապաշարի վրա հռոմեական ազդեցության հին շրջանն ընկնում է մ.թ.ա. 2-րդ դարից մինչ մ.թ. 2-3-րդ դարերը։ Այդ շրջանում գրաբարը փոխառել է 10 բառ, որից *արկղ, սկուտեղ, կառք, մարգարիտ, ղենջակ (գոգնոց)* բառերը գործածվում են նաև ժամանակակից հայերենում։

Հին շրջանին են վերաբերում նաև գրաբարում հունարենի միջոցով կատարված լատինական միջնորդավորված փոխառությունները, որոնցից ժամանակակից հայերենում գործածական են կյանքի ու կենցաղի առտնին հարաբերություններին, կրոնական-եկեղեցական, պետական-պաշտոնական, ռազմական և վարչական մարզերի մոտ երեք տասնյակ բառեր, օրինակ՝ *[[հունվար]], [[փետրվար]], [[մարտ]], [[ապրիլ]], [[մայիս]], [[հունիս]], [[հուլիս]], [[օգոստոս]], [[սեպտեմբեր]], [[հոկտեմբեր]], [[նոյեմբեր]], [[դեկտեմբեր]]* ամիսների անունները, կամ *դինար (դրամական միավոր), թուղթ, լեգիոն, կաղանդ, կանթեղ, կարդինալ, [[կիտրոն]], կնգուղ, կուրապաղատ, [[կրկես]], մագիստրոս, մանկլավիկ, [[նոտար]], [[պալատ]], սապոն, սենատոր, վեղար, [[տիտղոս]], տորդիկ (թռչուն), ունկի (չափի միավոր), ուրուր (եկեղեցական սքեմ), փոս, փուռ և այլն*։

Հիշյալ բառերը փոխառության միջնորդ լեզուն հունարենն է համարվում, քանզի հայերենը լատինական բառերը փոխառել է հունարենի տառադարձությամբ։ Օրինակ՝ *կիտրոն* - , , *մագիստրոս* - , , *տիտղոս* - ,  և այլն։

Հունարենի միջոցով հին շրջանում գրաբարի փոխառյալ լատինական որոշ բառեր հետագայում ժամանակակից հայերենը կրկին փոխառել է եվրոպական լեզուներից և առաջին հերթին՝ ռուսերենի միջոցով, օրինակ՝ *դիկտատոր, կուրատոր, ռեկտոր, սենատոր* և այլն։

Նոր շրջանում հայերենի լատինական բոլոր փոխառությունները միջնորդավորված են։

## Տես նաև
*Լատինաբան հայերեն
## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հր. Աճառյան, Հայերեն արմատական բառարան, Երևան, 1926։
*Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008, էջ 199-202։

Կատեգորիա:Հայերենի բառապաշար
Վիտալի Աբալակով

**Վիտալի Աբալակով** (), խորհրդային լեռնագնաց, լեռնագնացության վաստակավոր վարպետ (1934), սպորտի վաստակավոր վարպետ (1940), ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1961), ինժեներ-կոնստրուկտոր։

Սպորտսմենների մարզավիճակի օբյեկտիվ գնահատման համար օգտագործվող շուրջ 100 սարքերի հեղինակ է։ Լենինի պիկ (Պամիր, 7134 մ) 1934 թվականի և Հաղթանակի պիկ (Տյան Շան, 7439 մ) 1956 թվականի գագաթների առաջին վերելքների ղեկավար։

Նրա ղեկավարած «Սպարտակ» (Մոսկվա) թիմը 12 անգամ դարձել է լեռնագնացության ԽՍՀՄ չեմպիոն, ինչպես նաև լեռնադահուկային սպորտում բրոնզե մեդալակիր։

Նրա եղբայր՝ Եվգենի Աբալակովը հանրահայտ ալպինիստ էր։

## Կենսագրություն
1938 թ Վիտալի Աբալակովը ձերբակալվում է Ներքին գործերի ժողկոմիսարիատի կողմից։ Լենինի պիկի հերոս, I խմբի հաշմանդամ (Խան-Տենգրի էքսպեդիցիայի ժամանակ 1936 թվականի հուլիսին կորցրեց ձեռքերի և ձախ ոտքի 3 մատները) Վիտալի Աբալակովը 1938 - 1940 թթ որպես «գերմանացի լրտես» բանտ նստեց, որտեղ նրա ատամները ջարդեցին։ Նրա հետ բանտ ընկած ալպինիստների մեծ մասը գնդակահարվեցին։

Աբալակովի հեղինակած «Ալպինիզմի հիմունքները» դասագիրքը հրատարակվել է բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ հայերեն (1950)։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (1957)
* Орден «Знак Почёта» (1972)
* Կրասնոյարսկի պատվավոր քաղաքացի

## Հիշատակ
Կրասնոյարսկում Աբալակով եղբայրների անվան փողոց կա։ Ինչպես նաև պահպանվել է տունը, որտեղ ապրել է Վիտալի Աբալակովը։

## Գրականություն
* ''Абалаков В. М.'' Автобиография
* ''Абалаков В. М.'' Неправильное восхождение
* *Абалаков В. М.* «Основы альпинизма» — М.։ ФиС, 1941, 1950, 1958.
* *Абалаков В. М., Гетье А.Ф, Гущин Д. И.* «Высокогорные учебные походы и экспедиции» — М-Л.։ ФиТ, 1937.
* *Абалаков В. М.* «Организация дальних высотных экспедиций» — М.։ ФиТ, 1937.
* *Абалаков В. М., Я. Г. Аркин* «Спортивный инвентарь» — М.։ ФиС, 1949.
* *Абалаков В. М., Я. Г. Аркин* «О длительных технически сложных траверсах» — М.։ ФиС, 1952.
* *Абалаков В. М., А. Овчинников* «Тренировка и восхождения высшей категории трудности» Спутник альпиниста. — М.։ ФиС, 1970.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս լեռնագնացներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Ալեքսանդր II-ի դատավարչական բարենորոգում

[thumb|250px|[Ալեքսանդր II ]]
**[[Ալեքսանդր II]]-ի դատավարչական բարենորոգում**, դատավարչական բարենորոգում Ռուսական կայսրությունում։ Ընդհանուր առմամբ, համարվել է տվյալ ժամանակահատվածի բոլոր բարեփոխումներից ամենահաջողներից և հետևողականներից մեկը (ռազմական բարեփոխումների հետ միասին)։ Դատական կանոնադրությունների համաձայն ստևղծվեցին տեղական (տեղամասային ու հաշտարար) և ընդհանուր դատական պալատներ (օկրուգային) ու դատարաններ։ Առավել կարևոր գործերի քննությունը կատարվում էր դատավորների և 12 երդվյալ ատենակալների կազմով։

Հաստատվեց բոլորովին նոր դատական համակարգ և դատական գործընթացների կարգ։ Հիմնական արդյունքներն էին` դատարանների կալվածքների ծանր փաթեթի փոխարեն միասնական դատական համակարգի կազմակերպումը և քրեական դատավարությունների հիմնարար փոփոխությունները։ Վերջինս ներառում էր ներգրավված կողմերի իրավահավասարության սկզբունքի հաստատում, հանրային լսումների ստեղծում, երդվյալ ատենակալների դատավարություն, առաջացավ պրոֆեսիոնալ փաստաբանի աշխատանքը, որը Ռուսաստանում երբևէ գոյություն չէր ունեցել։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Ռոբլեդո դե Չավելա

**Ռոբլեդո դե Չավելա** ( Robledo de Chavela), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սեռա Օեստե դել Մադրիդ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 94.1 կմ2, բնակչությունը՝ 3876 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 63 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում դե Նավաոնդա աստվածամայրը։

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Զուգատերև

**Զուգատերև** (), զուգատերևազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա թփերի, կիսաթփերի, հազվադեպ՝ ծառերի և խոտաբույսերի ցեղ։ Տարածված է Արմավիրի, Արագածոտնի, Գեղարքունիքի մարզ, Սյունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է քարքարոտ, ժայռոտ, հաճախ՝ գրեթե անմատչելի վայրերում, աղահողերում և կավահողերում, Աֆրիկայի անապատներում, Պաղեստինում, Արաբիայում, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում և Ավստրալիայում։

## Նկարագրություն
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ 40–200 սմ։ Տերևները մսալի են, երկարավուն-ձվաձև, տերևակոթունի վրա զույգերով կամ դեպի հիմքը աստիճանաբար Նեղանալով՝ վերածվում են կոթունի։ Ծաղիկները մեկական են, պսակաթերթիկները՝ սպիտակավուն, հիմքում՝ նարնջագույն, դեղին։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը երկարավուն, կլոր, թևավոր կամ անթև տուփիկ է։

## Տարածվածություն
Որպես մոլախոտ աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների աղբավայրերում, հարթավայրերում, աղուտներում, կավային հողերում։ Տարածված է Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի մարզ, Սյունիքի մարզ, Կոտայքի, Արմավիրի մարզերում, Երևանում և Արցախում։ Թունավոր բույս է։

## Նշանակություն
Սապոնիններ, աղաղանյութեր պարունակող դեղաբույս է։ Տերևների պատրաստուկն օգտագործում են որպես վերքերն ապաքինող, անոթալայնիչ, հակաճիճվային միջոց։ Բուժական նպատակով օգտագործում են արմատները, ցողունները, տերևները, ծաղիկներն ու բողբոջները։

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 250 (այլ տվյալներով՝ 100), Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ զուգատերև սովորական (Z. fabago) և զուգատերև թալանման (Z. atriplicoides)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Զուգատերևազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Սոլֆեջո

245px|frameless|աջից
**Սոլֆեջո** (, սոլ և ֆա հնչյունների անվանումից), երաժշտատեսական և գործնական առարկա, որ կոչված է զարգացնելու սովորողների մեղեդիական ներդաշնակային, բազմաձայնային և տեմբրային լսողությունը, ռիթմի զգացումն ու երաժշտական հիշողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին լսողության՝ նոտային տեքստը սոսկ նայելով՝ երաժշտությունը ներքուստ լսելու և ըմբռնելու ունակության զարգացմանը։ Ուսուցումը տարվում է երգեցողության, թելադրության և վերլուծական ունկընդրության միջոցով, նյութ են ծառայում նպատակային վարժությունները և երաժշտական գրականությունից ընտրված հատվածները։ Խորհրդային երաժշտական հաստատություններում ընդունված է սոլֆեջոյի լադային հիմքով ուսուցման մեթոդը (ի տարբերություն ինտերվալային)։

Հայաստանում երգիչների լսողական կարողության դաստիարակումը տեղ է գտել դեռևս միջնադարյան երաժշտակրթական համակարգում (հատկապես Ներսես Շնորհալու ժամանակաշրջանում)։ Այդ նպատակով օգտագործել են «մանրուսման» ժողովածուների որոշ բաժինները, սոլֆեջոյի ուսուցումը համատեղելով մոնոդիկ երաժշտության լադամեղեդիական հատկանիշների յուրացման հետ։ Ներկայում գոյություն ունեն հայկական ժողովրդական և կոմպոզիտորական երաժշտության հիման վրա գիտամեթոդական ժամանակակից սկզբունքներով կազմված՝ Ռ․ Աթայանի և Մ․ Տերյանի, Ց․ Բեքարյանի և Յու․ Գևորգյանի ու այլոց մասնագիտական ձեռնարկները։ Հնում սոլֆեջոն է կոչվել նաև սոլմիզացիան։ Սոլֆեջոյի ասպարեզում մեծ դեր է խաղում ութակորդը, ինտերվալները և գամման։ Դրանք սոլֆեջոյի հիմքն են։   
 

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտական կրթություն
Կատեգորիա:Կրթական տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Արհեստական լեզուներ
Պոջո Սան Լորենցո

**Պոջո Սան Լորենցո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 576 մարդ (2008 թվականի տվյալներով) խտություննը կազմում է 66 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2030։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության գծապատկերը

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:750
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:511
  bar:1871 from:0 till:645
  bar:1881 from:0 till:668
  bar:1901 from:0 till:636
  bar:1911 from:0 till:675
  bar:1921 from:0 till:711
  bar:1931 from:0 till:670
  bar:1936 from:0 till:720
  bar:1951 from:0 till:703
  bar:1961 from:0 till:601
  bar:1971 from:0 till:463
  bar:1981 from:0 till:446
  bar:1991 from:0 till:516
  bar:2001 from:0 till:523
PlotData=
  bar:1861 at: 511 fontsize:S text:511 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 645 fontsize:S text:645 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 668 fontsize:S text:668 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 636 fontsize:S text:636 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 675 fontsize:S text:675 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 711 fontsize:S text:711 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 670 fontsize:S text:670 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 720 fontsize:S text:720 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 703 fontsize:S text:703 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 601 fontsize:S text:601 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 463 fontsize:S text:463 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 446 fontsize:S text:446 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 516 fontsize:S text:516 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 523 fontsize:S text:523 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  

## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։ 0765 880312
*Էլ-փոստ։ անհայտ
*Պաշտոնական կայք։

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ինքնահարմարվող համակարգ

**Ինքնահարմարվող համակարգ**, ինքնուսուցվող համակարգ, որի գործարկման ալգորիթմը մշակվում և կատարելագործվում է ինքնուսուցման պրոցեսում։ Այդ պրոցեսը հանգեցնում է «փորձերի» և «սխալների»։ Համակարգը կատարում է ալգորիթմների փորձնական փոփոխություններ և միաժամանակ հսկում այդ փոփոխությունների արդյունքները։ Եթե արդյունքները հարմար են կառավարման առումով, ապա փոփոխությունները շարունակվում են մինչև լավագույն արդյունքի հասնելը կամ էլ մինչև կառավարման պրոցեսի վատացումը։

Կատեգորիա:Ալգորիթմներ
Պեսուելա դե լաս Տոռես

**Պեսուելա դե լաս Տոռես** ( Pezuela de las Torres), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կամզմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կուենկա դել Էնարես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 41.44 կմ2, բնակչությունը՝ 813 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Զեյդլիցիա

**Զեյդլիցիա** (), թելուկազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը հիմքից փռվող-ճյուղավորվող է, սպիտակ, երկարությունը ՝ 10-50 սմ։ Մերկ բույս է։ Տերևները մսալի են, հակադիր, թխակապույտ (աշնանը՝ կարմրավուն), գլանաձև, աղեղնաձև կորացած։ Վերին տերևները հիմքի մասում լայնացած են, տերևածոցերում՝ կարճ մազափնջով և մեկական ծաղկով։ Ծաղիկները երկսեռ են, ծաղկապատը՝ թաղանթավոր, կարմրավուն։ Ծաղկում է հուլիսի երկրորդ կեսին։ Պտուղը հորիզոնական է՝ հարթ պտղապատյանով։ Զեյդլիցիան հողի թույլ աղիության ցուցիչ է։

## Տեսակներ
Հայտնի է 2, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ զեյդլիցիա ծաղկավետ (Տ. florida)։ Տարածված է Սյունիքի և Արարատյան դաշտի բոլոր մարզերում։ Աճում է թեթևակի աղուտ ավազակավային հողերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Գարեգին Սիմոնյան

**Գարեգին Հարությունի Սիմոնյան** (), հայ խորհրդային փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1965)։

Ավարտել է Մոսկվայի Վ․ Ի․ Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի փիլիսոփայության ֆակուլտետը (1932)։ Եղել է Ադրբեջանի կոմկուսի ԿԿ դասախոսական խմբի ղեկավար (1944-1946)։ 1943-1946 թվականներին և 1950-1966 թվականներին՝ Բաքվի Վ․ Ի․ Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի, 1946-1950 թվականներին Բաքվի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ 1949-1952 թվականներին Ադրբեջանի ԽՍՀ լուսավորության մինիստրի տեղակալ։ 1970-1974 թվականներին Երևանի Կ․ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ 1974 թվականից դասավանդում է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ Զբաղվել է մտավոր և ֆիզիկական, աշխատանքի փոխհարաբերության, անձի բազմակողմանի զարգացման պրոբլեմներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Սուրեն Կարայան

**Սուրեն Համլետի Կարայան** (), ՀՀ պետական գործիչ, Հայաստանի տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախկին նախարար։

Ֆիզիկոս, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Համլետ Կարայանի որդին և Խաժակ Կարայանի եղբայրը։
Ծնվել է Իջևանի Աչաջուր գյուղում 1973 թվականին։

## Կրթություն
* 1990-1995 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզմաթ ֆակուլտետը։
* 1995-1998 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզմաթ ֆակուլտետի ասպիրանտուրան։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1997-1998 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության հարկային քաղաքականության վարչության առաջատար մասնագետ։
* 1998-1999 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության հարկային քաղաքականության վարչության հարկերի մեթոդաբանության բաժնի պետ։
* 1999-2000 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության հարկային քաղաքականության վարչության պետ։
* 2000-2001 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետի տեղակալ-վարչության պետ։
* 2001-2002 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետ։
* 2002-2006 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի պետական եկամուտների քաղաքականության վարչության պետ։
* 2006 թ. փետրվարի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ։
* 2006-2008 թթ. - Աղքատության հաղթահարման ռազմավարության ծրագրի ղեկավար։
* 2008 թ. մայիսի 19-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ՝ ազատվելով Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
* 2008 թ. հոկտեմբերի 30-ից համակարգել է Կայուն զարգացման ծրագրի մշակման գործընթացը։
* 2015 թ. հունվարի 12-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ։
* 2015 թ. հունվարի 12-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային տնտեսական ինտեգրման և բարեփոխումների նախարարի առաջին տեղակալ։
* Իրանի Հանրապետության, Բելառուսի Հանրապետության, Թուրքմենստանի, Ղրղզստանի Հանրապետության, Տաջիկստանի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության, Մոլդովայի Հանրապետության հետ միջկառավարական հանձնաժողովների հայկական կողմի անդամ։
* Գերմանահայկական հիմ­նադ­րամի վերահսկիչ խորհր­դի անդամ։
* ԱՊՀ տիպային հարկային օրենսգրքի մշակման աշխատանքային խմբի անդամ։
*2016 թին ՀՀ նախագահի որոշմամբ դարձել է Էկոնոմիկայի նախարար

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2014)։
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2008)։
* ՀՀ ՊՆ պատվոգիր (2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ տնտեսագիտական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ
Սելչի

**Սելչի** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 1094 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 141 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է՝ 8 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 2040, հեռախոսային կոդը՝ 0765։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1068
  bar:1871 from:0 till:1103
  bar:1881 from:0 till:1088
  bar:1901 from:0 till:1193
  bar:1911 from:0 till:1086
  bar:1921 from:0 till:1076
  bar:1931 from:0 till:1268
  bar:1936 from:0 till:1332
  bar:1951 from:0 till:1301
  bar:1961 from:0 till:1147
  bar:1971 from:0 till:969
  bar:1981 from:0 till:972
  bar:1991 from:0 till:937
  bar:2001 from:0 till:1000
PlotData=
  bar:1861 at: 1068 fontsize:S text:1.068 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1103 fontsize:S text:1.103 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1088 fontsize:S text:1.088 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1193 fontsize:S text:1.193 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1086 fontsize:S text:1.086 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1076 fontsize:S text:1.076 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1268 fontsize:S text:1.268 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1332 fontsize:S text:1.332 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1301 fontsize:S text:1.301 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1147 fontsize:S text:1.147 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 969 fontsize:S text:969 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 972 fontsize:S text:972 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 937 fontsize:S text:937 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1000 fontsize:S text:1.000 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոս. 0765 519138
* Էլեկտրոնային փոստ. հայտնի չէ
* Պաշտոնական կայք. http://selci.comunelazio.net/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://selci.comunelazio.net/ 
* Միջազգային վիճակագրական ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Ֆրեսնեդիլյաս դե լա Օլիվա

**Ֆրեսնեդիլյաս դե լա Օլիվա** ( Fresnedillas de la Oliva), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սեռա Օստե դե Մադրիդ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 28.2 կմ2, բնակչությունը՝ 1507 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 55 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Շախմատային օլիմպիադա 2000

thumb
**Շախմատային 34-րդ օլիմպիադան** կայացել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 28-ից մինչև նոյեմբերի 12-ը, Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում։

Օլիմպիադայում հանդես է եկել 126 թիմ (Թուրքիան հանդես է եկել 2 թիմով, Նիկարագուայի, Մավրիտանիայի և Ջիբութիի հավաքականները դուրս են մնացել պայքարից)։ Մրցաշարում հանդես է եկել 765 շախմատիստ, որոնցից 197-ը գրոսմայստեր, իսկ 155-ը միջազգային վարպետ։

Խաղացվել է 3528 պարտիա (14 պարտիա չեղյալ է հայտարարվել) շվեյցարական մրցակարգով 14 փուլով։

Հայաստանի հավաքականը հանդես է եկել ոչ այնքան հաջող՝ զբաղեցնելով 17-րդ տեղը, սակայն անհատական պայքարում 4-րդ խաղատախտակի վրա ոսկե մեդալ է նվաճել գրոսմայստեր Աշոտ Անաստասյանը։

Տեղերը բաշխվել են.
# Միավորների ընդհանուր քանակով։
# Բուխհոլցի գործակցով
# Թիմային միավորների քանակով

## Ժամակարգ
40 քայլին՝ 100 րոպե, այնուհետև 50 րոպե հաջորդ 20 քայլին և 10 րոպե մինչև պարտիայի ավարտը։ Եթե պարտիան շարունակվում էր, հետագա յուրաքանչյուր քայլին տրվում էր 30 վայրկյան։

## Մրցաշարային աղյուսակ
* **Տ** - տեղը մրցաշարային աղյուսակում
* **Բ** - Բուխհոլցի գործակից
* **Միավոր** - բոլոր վաստակած միավորները (1- շախմատիստի հաղթանակ, ½- ոչ ոքի, 0- շախմատիստի պարտություն)
* **ԹՄ** - ոչ պաշտոնական թիմային միավոր (2- հաղթանակ թիմին, 1- ոչ-ոքի, 0- պարտություն)
* **Թավ տառատեսակով** մրցակից թիմի զբաղեցրած տեղն է
* ( ) - մրցախաղում բոլոր շախմատիստների վաստական միավորների ընդհանուր քանակը
* **Լ** - տանտեր երկրի լրացուցիչ հավաքականներ

## Անհատական մեդալներ
* Պերֆոմանս-վարկանիշ՝  **[[Ալեքսանդր Մորոզևիչ]] 2804**
* Խաղատախտակ 1՝  Ադիանտո Ուտուտ 7½ / 9 = 83,3 %
* Խաղատախտակ 2՝  Ռուսլան Պոնոմարյով 8½ / 11 = 77,3 %
* Խաղատախտակ 3՝  Դրագոլյուբ Յացիմովիչ 7 / 9 = 77,8 %
* Խաղատախտակ 4՝  Աշոտ Անաստասյան 9 / 12 = 75,0 %
* 1-ին պահեստային՝  Թալեբ Մուսա 6 / 7 = 85,7 %
* 2-րդ պահեստային՝  Ալեքսեյ Բարսով 5½ / 7 = 78,6 %

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* OlimpBase

Կատեգորիա:2000 սպորտում
Աբրաքսաս

250px|մինի|Աբրաքսաս
**Աբրաքսաս** կամ (առավել հին ձև) **Աբրասաքս** (), գնոստիկ կոսմոլոգիական աստվածություն, Երկնքի ու էոնների բարձրագույն ղեկավարը, ով իրենից ներկայացնում է Երկրային ժամանակի ու տարածության կապի մարմնավորումը։

## Թվային առեղծված
Վասիլիդի համակարգում Աբրաքսաս անունն առեղծվածային նշանակություն ունի, քանի որ յոթ հունական տառերի թվային արժեքների գումարը 365 է՝ տարվա օրերի թիվը.

* \Alpha = 1
* \Beta = 2
* \Rho = 100
* \Alpha = 1
* \Sigma = 200
* \Alpha = 1
* \Xi = 60

## Մշակույթում
* *Marvel Comics* ամերիկյան կոմիկսային ընկերությունում կա Աբրաքսաս անունով հերոս (տիեզերական էակ, որն իրենցի ներկայացնում է մաքուր ոչնչացման մարմնավորումը).
* *Sacrifice* համակարգչային խաղում կա Աբրաքսուս () անունով հերոս։
* Թոմաս Մորի մոտ Աբրաքսասը Ուտոպիայի հին կղզու անվանումն է։
* «Աբրաքսաս» անվանումը օգտագործվում է նաև Միխայիլ Կուզմինի կողմից իր 1920-ականների ալմանախի անվանման համար (այդ շրջանում Կուզմինն ակտիվորեն հետաքրքրվում էր գնոստիցիզմով ու անգամ բանաստեղծություն էր գրել Վասիլիդի մասին)։
* Աբրաքսասի կերպարը հանդիպում է նաև Հերման Հեսսեի մոտ («Դեմիան» վեպում), ժամանակակից փոփ- ու ռոքմշակույթներում և այլ նմանատիպ նախագծերում
* Շվեդական *Therion* սիմֆո-մետալ խումբը իր 2004 թվականին թողարկված *Lemuria* ալբոմում ձայնագրել է նաև *«Abraxas»* երգը։

## Աղբյուրներ
* Աբրաքսաս // Բրոքհաուսի ու Էֆրոնի հանրագիտարանային բառարան։ 86 հատորով (82 հատոր և 4 լրացուցիչ). — 1890—1907.

## Արտաքին հղումներ
* Աբրաքսաս, գնոստիկ աստվածություն 

Կատեգորիա:Գնոստիցիզմ
Կատեգորիա:Օկուլտականություն
Կատեգորիա:Դևեր
Ինքնակարգավորում

**Ինքնակարգավորում** (ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաների), օրգանիզմի կենսական կարևոր ֆունկցիաների հարաբերական կայունությունը ավտոմատորեն պահպանելու ունակություն։ Օրգանիզմի հարմարումը արտաքին միջավայրի անընդհատ փոփոխվող պայմաններին իրականանում է ինքնակարգավորման մեխանիզմներով։ Շնորհիվ տարբեր օրգան-համակարգերի միջև գոյություն ունեցող փոխադարձ կապերի, կենսական որևէ ցուցանիշի շեղումը բնականոն վիճակից գործի է դնում մի շարք մեխանիզմներ, որոնք ի վերջո նորմալացնում են տվյալ ցուցանիշը։ Օրինակ՝ օրգանիզմի ներքին միջավայրի օսմոտիկական ճնշման հաստատունությունը (7,6 մլն) բջիջների բնականոն գործունեության հիմնական պայմաններից մեկն է։ Եթե որևէ պատճառով այդ ճնշումը բարձրանում է, ապա գրգռվում են գլխուղեղի ենթատեսաթմբի բջիջները, որոնք նյարդային ազդակներ են ուղարկում ջրաաղային փոխանակությանը մասնակցող օրգաններին, ինչպես նաև ներզատիչ որոշ գեղձերին։ Վերջիններիս աշխատանքը փոխվում է այնպես, որ օրգանիզմից ավելի շատ աղեր և քիչ ջուր է հեռանում և կարգավորվում է օսմոտիկական ճնշումը։ Նման ձևով շաքարի քանակի ավելացումը արյան մեջ ուժեղացնում է ենթաստամոքսային գեղձի կղզյակների β-Լանգերհանսյան բջիջների կողմից ինսուլին հորմոնի արտադրությունը, որը հանգեցնում է շաքարի տոկոսի նորմալացման։ Ինքնակարգավորման կոնկրետ ապարատը օրգանիզմում, ըստ ակադեմիկոս Պ. Անոխինի, ֆունկցիոնալ համակարգ է, որը անատոմիական տարբեր համակարգերին պատկանող օրգանների և հյուսվածքների այնպիսի միասնություն և փոխաջակցություն է, որոնք ապահովում են վերջնական դրական (հարմարողական) արդյունքի ստացումը։ Օրգանիզմում գոյություն ունեն ֆունկցիաների ինքնակարգավորուման բազմաթիվ համակարգեր։ Միևնույն օրգանը կարող է ներգրավվել մի քանի ֆունկցիոնալ համակարգերում։ Ինքնակարգավորման սկզբունքը օրգանիզմի գոյության հիմքն է, որը նկատի ունենալով Ի. Պավլովը օրգանիզմը բնորոշել է որպես խիստ ինքնակարգավորվող, ինքն իրեն պահպանող, վերականգնող, շտկող և նույնիսկ կատարելագործող համակարգ։

## Տես նաև
* Հոմեոստազ

Կատեգորիա:Հոմեոստազ
Սկզբնաթերթ

**Սկզբնաթերթ**, ձեռագիր բնագրի առաջին թերթը։ Հաճախ սկզբնաթերթից առաջ լինում են գրված կամ նկարազարդ թերթեր, որոնք, սակայն, սկզբնաթերթ չեն կոչվում։ Օրինակ՝ ավետարանները սկսվում են խորաններով, տերունական նկարներով, ավետարանիչների նկարներով, որոնցից ոչ մեկը սկզբնաթերթ չէ։ Կոչվում է նաև ավետարանառաջ։ Ավետարանն ունի չորս սկզբնաթերթ՝ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի, Հովհաննեսի ավետարանների առաջին թերթերը։ Սկզբում դրանք ունեին միայն մանրատառ խորագրեր՝ «Աւետարան ըստ Մատթեոսի» և այլն։ Հետագայում ավետարանառաջները նկարազարդվել են կիսախորաններով, լուսանցազարդերով, զարդագրով, հաճախ՝ բնագրի սկզբի մեկ, մի քանի, կամ ամբողջ էջի տողերը նույնպես զարդագրվել են կամ գունավոր երկաթագրվել։ Մյուս ձեռագրերում ևս (ճաշոց, Տոնական, մեկնություններ, Հայսմավուրք, պատմագրքեր և այլն) սկզբնաթերթեր են կոչվում բնագրերի առաջին թերթերը, որոնց կարող են նախորդել ցուցակներ։

Կատեգորիա:Մատենագիտություն
Իոսիֆ Իսայան

**Իոսիֆ Գեորգիի Իսայան** (, ք. Թեթրի-ծղարո, Վրացական ԽՍՀ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի տեղակալ։

## Կրթություն
*1966-1969 թթ. և 1973-1976 թթ. սովորել, 1976 թ. ավարտել է Մոսկվայի Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ «նյութատեխնիկական մատակարարման պլանավորում և տնտեսագիտություն» մասնագիտությամբ, տնտեսագետի։
*1981 թ. ավարտել է Մոսկվայի Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1969-1971 թթ. - Կրասնոդարի երկրամասի «Դինսկոյ» սովխոզի բանվոր։
*1971-1973 թթ. - Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 
*1976-1978 թթ. - ՀԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նյութատեխնիկական մատակարարման գլխավոր վարչության ավագ ճարտարագետ։
*1982-1992 թթ. - ՀԽՍՀ Նյութատեխնիկական մատակարարման պետական կոմիտեում աշխատել է որպես վարչության պետ, ապա՝ նախագահի տեղակալ։
*1982-1990 թթ. - Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի դասախոս, ապա դոցենտ։
*1992-1993 թթ. - ՀՀ կառավարության տնտեսագիտական վարչության գլխավոր մասնագետ, ապա բաժնի պետ։
*1993-1994 թթ. - Մոսկվայի «Միրաժ» շինարարական կազմակերպություն տնօրենի տեղակալ։
*1994-1996 թթ. - Մոսկվայի «Անահիտ» ֆիրմայի տնօրեն։
*1996-1999 թթ. - «Հայէներգո» ՊՓԲԸ վարչության պետ, ապա գործադիր տնօրենի տեղակալ։
*1999-2008 թթ. - ՀՀ էներգետիկայի նախարարության ֆինանսատնտեսագիտական գլխավոր վարչության պետ, ապա նախարարի տեղակալ։
*2008 թ. հուլիսի 17-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի տեղակալ՝ ազատվելով Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
*2009 թ. հունիսի 3-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Եվրասիական զարգացման բանկի խորհրդում Հայաստանի Հանրապետության լիազոր ներկայացուցչի տեղակալ։

## Պարգևներ և աստիճաններ
*Անանիա Շիրակացու մեդալ (2008)։
*ՀՀ Վարչապետի շնորհակալագիր։
*ՀՀ Վարչապետի հուշամեդալ։
*Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածու։
*Պահեստազորի լեյտենանտ։

Անկուսակցական է։ Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Սենուսերտ

**Սենուսերտ**, Եգիպտոսի փարավոններ 12-րդ դինաստիայից (Միջին թագավորություն)։
* Սենուսերտ առաջին, դինաստիայի երկրորդ թագավորը, կառավարել է մ․ թ․ ա․ 1970-1934 թվականներին։ Նվաճողական քաղաքականություն է վարել հարավում, Հյուսիսային Նուբիայում։ Արշավել է դեպի Լիբիական անապատի մեծ օազիսը։ Սենուսերտ առաջինի օրոք վերսկսվել են աշխատանքները Սինայի թերակղզու պղնձահանքերում, առևտրական և դիվանագիտական կապեր են հաստատվել Ասորիքի և Պաղեստինի հետ։ Սենուսերտ առաջինը ձգտել է ուժեղացնել երկրի կենտրոնացումը, սակայն, միևնույն ժամանակ, պահպանել է իրեն աջակցող նոմարքոսների արտոնությունները։
* Սենուսերտ երկրորդը, դինաստիայի չորրորդ թագավորը, կառավարել է մ․ թ․ ա․ 1896-1884 թվականներին։
* Սենուսերտ 3-րդը, դինաստիայի հինգերորդ թագավորը, Սենուսերտ 2-րդի որդին, կառավարել է մ․ թ․ ա․ 1884-մոտ 1849 թվականներին։ Ամրապնդել է Եգիպտոսի տիրապետությունը Հյուսիսային Նուբիայում և Եգիպտոսի սահմանը հասցրել մինչև Նեղոսի երկրորդ սահանքը, որտեղ, արևելյան և արևմտյան ափերին, կառուցել է հզոր ամրոցներ։ Միացված տարածքների հետ կապն ապահովելու նպատակով Սենուսերտ 3-րդի օրոք փորվել է ջրանցք, որով նավերն հնարավորություն են ունեցել շրջանցել առաջին սահանքը։ Արշավել է մինչև Նեղոսի երրորդ սահանքը։

Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի դինաստիաներ
Պասախես

**Պասախես** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Գիպուսկո նահանգի մեջ, ինչպես նաև Բասկերի երկրի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սան Սեբաստիան շրջանում։ Բնակչությունը 15977 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը 11,34 կմ² է։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 11 կմ։

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1805 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Ayuntamiento de Pasaia/Pasaiko Udala (en construcción) 
* Pasai Donibane-San Juan
* Pasaiabai. Lugar de encuentro de los pasaitarras 
* Autoridad Portuaria de Pasajes 
* Pasajes en Google Maps

## Պատկերասրահ

Pasai_Donibane_txalupak.JPG
Pasaia-Spain-Christoph-Abele-2004.jpg
Pasaiako portua.jpg
Pasajes_de_San_Juan_-_Zuloaga.jpg


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1805 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օրեխա

**Օրեխա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Գիպուսկո նահանգի մեջ, ինչպես նաև Բասկերի երկրի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տալասանդեա շրջանում։ Բնակչությունը 123 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը 5,85 կմ² է։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 36 կմ։


Gipuzkoa municipalities Orexa.JPG


## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1845 թվականին։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Ayuntamiento de Orexa

Կատեգորիա:1845 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Խաչվառ

**Խաչվառ**, կտավի կամ վահանի վրա նկարված խաչ է Քրիստոսի կամ Աստվածածնի պատկերով։ Լինում են նաև եկեղեցու անունը կրող սրբի պատկերով խաչվառներ։

## Կիրառում
Խաչվառի օգտագործումը Հայ Առաքելական Եկեղեցում շատ տարածված է։ Այն պահում են թափորի առջևում, իբրև ուղորդող։

## Խորհուրդ
Հաղթանակի խորհրդանիշ է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
«Նայիրի» հայերէնի ուղղագրիչ բառարան
Masis.tv

Կատեգորիա:Եկեղեցական իրեր
Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու խորհրդանիշներ
Սալիզանո

**Սալիզանո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 565 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտություննը կազմում է 32 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 17 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2040։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։

Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Յուլյան Կորսիկացին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի երրորդ կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը։

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:616
  bar:1871 from:0 till:627
  bar:1881 from:0 till:640
  bar:1901 from:0 till:651
  bar:1911 from:0 till:695
  bar:1921 from:0 till:677
  bar:1931 from:0 till:706
  bar:1936 from:0 till:735
  bar:1951 from:0 till:884
  bar:1961 from:0 till:681
  bar:1971 from:0 till:505
  bar:1981 from:0 till:542
  bar:1991 from:0 till:541
  bar:2001 from:0 till:552
PlotData=
  bar:1861 at: 616 fontsize:S text:616 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 627 fontsize:S text:627 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 640 fontsize:S text:640 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 651 fontsize:S text:651 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 695 fontsize:S text:695 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 677 fontsize:S text:677 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 706 fontsize:S text:706 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 735 fontsize:S text:735 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 884 fontsize:S text:884 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 681 fontsize:S text:681 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 505 fontsize:S text:505 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 542 fontsize:S text:542 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 541 fontsize:S text:541 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 552 fontsize:S text:552 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0765 465029
* Էլ-փոստ։ անհայտ
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunesalisano.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunesalisano.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ալեքսանդր Իշլինսկի

**Ալեքսանդր Յուլիի Իշլինսկի** (, ), խորհրդային մեխանիկ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1960), Ինժեներական կազմակերպությունների միջազգային ֆեդերացիայի փոխնախագահ (1971)։

Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1935 թվականին), որի պրոֆեսորն էր 1944 թվականից։ 1948—1955 թվականներին Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտի, 1964 թվականից մեխանիկայի պրոբլեմների ինստիտուտի տնօրեն։ Մշակել է դինամիկական կայունության յուրօրինակ տեսությունը (1949)։ Կատարել է իներցիալ նավագնացության և ավտոմատ կառավարման ընդհանուր տեսության բնագավառի կարևոր ուսումնասիրություններ։

Արժանացել է լենինյան մրցանակի 1960 թվականին։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աերոտիեզերական ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Շաոլինի արվեստը՝ օձ և արագիլ

**«Շաոլինի արվեստը՝ օձ և արագիլ»** (չինարեն 蛇鶴八步, պինին *She hao ba bu*, անգլերեն *Snake & Crane Arts of Shaolin*), գեղարվեստական ֆիլմ Ջեքի Չանի մասնակցությամբ՝ նկարահանված 1978 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորը Չեն Չի Հուան է։ Ֆիլմը հայտնի է նաև այլ անվանումներով․ «Օձ և արագիլ՝ շաոլինի արվեստ», «Շաոլինի արագիլի և օձի տեխնիկան»։

## Սյուժե
Ամեն տարի քունգ–ֆուի ութ վարպետ Շաոլինի վանքերից միասին հավաքվում էին։ Մի անգամ՝ երկար քննարկումներից հետո, քունգ–ֆուի բոլոր հայտնի ձևերը ուսումնասիրելով՝ նրանք միացրին բոլոր այդ ձևերի լավագույն տեսակները։ Այդպես առաջացավ նոր տեխնիկա «Շաոլինի արագիլի և օձի տեխնիկան» անվամբ։ Այդ տեխնիկայի բոլոր գաղտնիքները գրի էին առնվում գրքում։
Ինչ–որ պահի բոլոր այդ վանականները անհետացան, նրանց հետ միասին անհետացավ և գիրքը։ Այժմ նա, ով իրեն համարում է քունգ–ֆուի վարպետ, ցանկանում է գնել այդ գիրքը և իմանալ «օձի և արագիլի» տեխնիկայի բոլոր գաղտնիքները։ Շուտով քաղաքում հայտարարում են, որ մի մարտիկ՝ Սու Ինֆեն (Ջեքի Չան) անունով, չի թաքցնում, որ այդ գիրքն իր մոտ է։

## Դերակազմը
* Ջեքի Չան - *Սու Ինֆեն*
* Մյաո Կեսյու - *Տան Պին–էր*
* Ցզին Գան - *Սև վիշապ ավազակախմբի վարպետ Ցզինը*
* Լի Յունգո - *Սու Ինֆեն*
* Լյու Յաին - *տիկին Արև*
* Մյաո Տյան - *գլխավոր Գու*
* Լի Վենտայ - *ծեր աղքատը*

## Նկարահանման խումբը և տեխնիկական տվյալները
* Կինոընկերություն․ Lo Wei Motion Picture Co., Ltd.
* Պրոդյուսեր․ Լո Վեյ
* Ռեժիսոր․ Չեն Չի Հուա
* Ռեժիսորական խումբ․ Չեն Չի Հուա, Ջեքի Չան, Դու Վեյհե, Ցզոու Չժիլյան, Չեն Ժուլյան, Սուն Բենշու
* Օպերատոր․ Չեն Չժունյուան
* Դիմահարդար․ Չեն Շի
* Մոնտաժը․ Հուան Չժիսյուն
* Լեզու․ չինարեն
* Տևողություն․ 96 րոպե
* Ֆիլմի ֆորմատը․ գունավոր, ֆորմատ՝ 2,35։1, ձայնը՝ մոնո։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմի նկարահանման ընթացքում Ջեքի Չանը ստացել էի ձեռքի խորը բացվածք։
* Նկարահանումները անցկացվել են Հարավային Կորեայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմէջը IMDb կայքում
* Ֆիլմի էջը HKMDB կայքում
* Ֆիլմի էջը Hong Kong Cinemagic կայքում 

Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեն Չի Հուաjի ֆիլմեր
Իբառա (Գիպուսկոա)

**Իբառա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բասկերի երկրի Գիպուսկոա նահանգի Տոլոսալդեա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 4345 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը՝ 5,03 կմ²։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 26 կմ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1802 թվականին։

## Պատկերասրահ

Ibarra_Guipuzcoa_Pais_Vasco_España.jpg|
Ibarra 21.jpg|
Ibarra-general view.JPG|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զինովի Սոլովյով

**Զինովի Պետրովիչ Սոլովյով** (, ), խորհրդային առողջապահության և կարմիր բանակի ռազմասանիտարական ծառայության կազմակերպիչներից։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։

1904 թ. ավարտել է Կազանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Եղել է «Օբշչեստվեննի վրաչ» («Общественный врач») և «Վրաչեբնայա ժիզն» («Врачебная жизнь») ամսագրերի խմբագիր, մասնակցել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը (Մոսկվա)։ Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համառուսաստանյան լիգայի քարտուղար։ 1918 թվականին՝ ներքին գործերի ժողկոմատի բժիշկների մասի վարիչ և բժիշկների կոլեգիաների խորհրդի անդամ, ՌՍՖՍՀ առժողկոմատի կազմակերպման նախագծի հեղինակ։ Միաժամանակ (1920 թվականից)՝ ԲԳԿԲ-ի Ռազմաանիտարական գլխավոր վարչության պետ և կարմիր խաչի Ռուսաստանյան ընկերության գործկոմի նախագահ։ Սոլովյովի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է ( 1925 թ.) «Արտեկ» պիոներական համամիութենական ճամբարը։ 1923 թվականից՝ Մոսկվայի 2–րդ համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի սոցիալական հիգիենայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են խորհրդային առողջապահության տեսական հիմունքների, խորհրդային բժշկագիտության կանխարգելիչ ուղղության, ռազմասանիտարական ծառայության կազմակերպման հարցերի մշակմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Don't Think They Know

«**Don't Think They Know**», ամերիկացի երգիչ Քրիս Բրաունի երգն է, որում իր մասնակցությունն ունի ամերիկացի մահացած երգչուհի Ալիան։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի հունիսի 17-ին, որպես Քրիս Բրաունի «X» անվանումը կրող թվով վեցերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Դիջիթալ Բլեքի, Վերս Սիմոնդսի, Թիմ Քելլիի, Բոբ Ռոբինսոնի և Ջոն Բիի կողմից։ Երգը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 81-րդ հորիզոնականը։

## Նախապատմություն և թողարկում
Երգի Ալիայի հատվածը ձայնագրվել է 2001 թվականին և ի սկզբանե նախատեսված է եղել թողարկել այն համագործակցությամբ Playa խմբի անդամ Դիջիթալ Բլեքի հետ։ Ալիայի մահվանից (1979-2001) մի քանի տարի անց՝ 2005 թվականին, այն թողարկվել է Դիջիթալ Բլեքի «Memoirs of a R&B Thug» ալբոմի համար։ 2013-ին Քրիս Բրաունը որոշում է թողարկել երգի իր տարբերակը և ձայնագրում է իր հատվածը։ Քրիս Բրաունի թողարկումում ոչ միայն օգտագործվել է նախկին տարբերակում հնչած Ալիայի հատվածը, այլ նաև նոր հատվածներ, որոնք Ալիան ձայնագրել էր մինչև իր մահը, սակայն դրանք չէին օգտագործվել Դիջիթալ Բլեքի հետ դուետում։

2013 թվականի հուլիսի 17-ին «Don't Think They Know» երգը պաշտոնապես թողարկվում է որպես Քրիս Բրաունի «X» անվանումը կրող թվով վեցերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քրիս Բրաունը, նկարահանվել է Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հունիսի 17-ին։ Տեսահոլովակում ցուցադրվում են կադրեր Ալիայի «Try Again» (2000) և «If Your Girl Only Knew» (1996) երգերի տեսահոլովակներից։

### Սյուժե
Տեսահոլովակը նկարահանվել է սև-սպիտակ գույների մեջ, սակայն տարբեր կադրերում որոշ բաներ երևում են վառ գույներով։ Տեսահոլովակի սկզբում Քրիս Բրաունը 3 այլ տղամարդկանց հետ գտնվում է մեքենայի մեջ, ապա կանգնեցնում է այն և միայնակ իջնելով մեքենայից սկսում է քայլել։ Այնուհետև երբ երգը սկսվում է, Քրիս Բրաունը քայլում է սևամորթ մարդկանց խմբի հետ, ովքեր տեսահոլովակի տարբեր կադրերում նրա կողքին են։ Մեկ այլ կադրում Քրիսը պարում է սև ֆոնի առջև, իսկ նրա ետևում ցուցադրվում է Ալիայի տեսահոլովակներից կադրեր։ Տեսահոլովակի ավարտին կադրում հայտնվում է «Հանգիր խաղաղությամբ» (R.I.P.) գրությունը ռեփեր Լիլ Ֆրոգի համար, ում սպանել էին 2013-ին։ Այնուհետև սև ֆոնի վրա հայտնվում են հետևյալ տողերը․

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում

## Հիթ շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր