Ջոն Գալտ

thumb|«Ո՞վ է Ջոն Գալտը»
**Ջոն Գալտ**, Այն Ռանդի «Ատլանտը պարզեց թևերը» (1957) վեպի կերպար։ Թեև նրա անունը չի տրվում մինչև վեպի երրորդ մասը, այնուամենայնիվ, միշտ հարց է ծագում․ «Ո՞վ է Ջոն Գալտը»։ Բացի այդ, հետագայում պարզ է դառնում, որ Գալտը ողջ ընթացքում ներկա է եղել ՝ խաղալով մի քանի կարևոր դերեր, թեև անուններով հայտնի չէ։ Գալտը հանդես է գալիս որպես փիլիսոփա և գյուտարար. նա հավատում է մարդկային մտքի զորությանը և փառքին, ինչպես նաև անհատների իրավունքներին՝ օգտագործելու իրենց միտքը բացառապես իրենց համար։ Նա հանդես է գալիս վեպում որպես ընդգծված կոլեկտիվիստական սոցիալական և տնտեսական կառուցվածքի խիստ ինդիվիդուալիստական հակակշիռ, որտեղ հասարակությունը հիմնված է ճնշող բյուրոկրատական ֆունկցիոներների և մի մշակույթի վրա, որն ընդունում է միջակությունը՝ հանուն հավասարության, ինչը Ռենդը պնդում է, որ կոլեկտիվիստական փիլիսոփայության արդյունք է։

## Կերպարի կենսագրությունը
Վեպը ներկայացնում է Գալտի պատմությունը։ Գալտը, Օհայոյի ավտոտնակի մեխանիկի որդին, տասներկու տարեկանում թողնում է տունը և տասնվեց տարեկանում հաճախում է քոլեջը Պատրիկ Հենրի գեղարվեստի համալսարան։ Այնտեղ նա հանդիպում է Ֆրանցիսկո դ’Անկոնիային և Ռագնար Դաննեսկյոլդին, որոնք դառնում են նրա երկու ամենամտերիմ ընկերները։ Գալտը երկրորդ մասնագիտությունը ձեռք է բերում ֆիզիկայի և փիլիսոփայութան ասպարեզում և ավարտելուց հետո նա դառնում է ինժեներ Քսաներորդ դարի ավտոմոբիլային ընկերությունում, որտեղ նա նախագծում է հեղափոխական նոր շարժիչ, որն աշխատում է շրջակա միջավայրի ստատիկ էլեկտրականությամբ։ Երբ ընկերության սեփականատերը մահանում է, և նրա ժառանգները որոշում են գործարանը ղեկավարել կոլեկտիվիստական սկզբունքով՝ «Յուրաքանչյուրից՝ ըստ իր կարողության, յուրաքանչյուրին՝ ըստ իր կարիքի», Գալտը հրաժարվում է աշխատել այնտեղ ևանավարտ է թողնում իր նախագիծը։ 
Գրքի սյուժեի հիմանական հատվածում նկարագրվում է թե Գալտը ինչպես է գաղտնի գործադուլ կազմակերպում աշխարհի ստեղծագործ առաջնորդների, այդ թվում՝ գյուտարարների, արվեստագետների և գործարարների կողմից՝ փորձելով «կասեցնել աշխարհի շարժիչը» և բերել բյուրոկրատական հասարակության փլուզմանը։ Տագգարտ Տրանսմայրցամաքային երկաթուղու համար ինկոգնիտո աշխատելու ժամանակ նա ճանապարհորդում է այցելելու հիմնական դեմքերին, որոնց դեռ չի հավաքագրել՝ համակարգված կերպով համոզելով նրանց միանալ գործադուլին։ Այս հատվածը անմիջապես չի բացահայտվում պատմության մեջ, այլ կազմում է վեպի ֆոնը որպես առեղծված, որը գլխավոր հերոս Դագնի Թագգարտը փորձում է բացահայտել՝ Գալտին որպես իր հակառակորդ։ Նա նրան անվանում է «Կործանիչ» և նրան համարում է իր ոխերիմ թշնամին, մի անգամ տեսնելով մի դուռ, որը պարզապես փակվել է և հասկանալով, որ նա եղել է իր առջև գտնվող սենյակում։ Գործադուլ անողները ստեղծում են իրենց գաղտնի անկլավը, որը հայտնի է որպես «Գալտի Գուլչ», քաղաք, որը մեկուսի է Կոլորադոյի լեռնային հովտում, որը հիմնված է Կոլորադոյի Ուրա քաղաքում։ 
Գալտը տարիներ շարունակ խորապես սիրահարված էր Դագնիին, բայց գիտեր, որ նա չէր կարողինքն իրեն բացահայտել, քանի դեռ նա պատրաստ չէր միանալ նրա գործադուլին։ Մի գիշեր նականգնած էր նրա դռան առջև և հազիվ էր զսպում իրեն, որ չթակի դուռը, բայց զսպեց իրեն, և Դագնին տեսավ նրա ստվերը, ոչ իրեն։ Ինքը՝ Դագնին, միշտ ուներ իր համար իդեալական տղամարդու գաղափարը, իսկ նրա մյուս սիրեկանները՝ Ֆրանցիսկո Դ'Անկոնիան և Հենք Ռեարդենը, չէին համապատասխանում այս կերպարին, որքան էլ նա սիրում և հարգում էր երկուսին էլ։

Հովտում գտնվելու ժամանակ Դագնին և Գալտը ռոմանտիկ հարաբերություններ են ունենում, թեև դրանք այդպես էլ անավարտ են մնում, քանի, որ նա հրաժարվում է միանալ գործադուլին։ Այն բանից հետո, երբ նա վերադառնում է Նյու Յորք, Գալտը ստանձնում է եթերը՝ հանդես գալով երկարատև ելույթով, որի ընթացքում նա բացատրում է, թե ինչն է նա համարում կոլեկտիվիզմի իռացիոնալությունը և որպես այլընտրանք առաջարկում է իր սեփական փիլիսոփայությունը (Այն Ռանդի օբյեկտիվիզմը)։ Գալտը խոսում է կոլեկտիվիզմի չարիքի և այն գաղափարի դեմ, որ անհատները պետք է պատասխանատու լինեն միմյանց համար, և ասում է, որ դա պետք է փոխարինվի կամավոր ընկերակցությամբ և ունենալով ռացիոնալ սեփական շահեր։ Ելույթից հետո Գալտին փնտրելով՝ Դագնին պատահաբար իշխանություններին տանում է դեպի իրեն, և նա ձերբակալվում է։ Նա և գործադուլ անողները փրկում են Գալտին, քանի որ կառավարությունը խոշտանգում է նրան։ Նրանք վերադառնում են « Գալտի Գուլչը » և պատրաստվում են վերակառուցել այն ինչ մնացել է, քանի որ մոտենում էր անգործունակ կառավարության փլուզումը։

## Ծագումը
Գրականության պրոֆեսոր Շոշանա Միլգրեմը ներկայացնում է, որ հերոսի ծագումը անմիջականորեն կապված է արկածային պատմությունների հետ, որոնք Ռանդը կարդացել է մանուկ հասակում, ներառյալ ֆրանսիական « La Vallée Mysterieuse և Le Petit Roi d'Ys » վեպերը։ Ռանդը նաև ուներ 1940 թվականի վեպի կրկնօրինակ՝ Ջեդ և Ջոն Փիթեր Գալտ անուններով հանդես եկող կերպարներով։ Կար 19-րդ դարի շոտլանդացի նույնանուն վիպասան, սակայն Միլգրեմն ասում է, որ կերպարի հետ որևէ կապ գրեթե չկա։ Միլգրեմը նաև նշում է, որ Ռանդը անունը ի սկզբանե ընտրել է իր կերպարի համար՝ Իլս Գալտ.։
Գալտի համար որպես մասնակի ոգեշնչում առաջարկվել են Ռանդի ծանոթ առնվազն երկու իրական մարդիկ։ Ռանդը հերքեց որևէ կապ իր ընկերոջ՝ Ջոն Գալի հետ, որը պահպանողական փաստաբան էր, բայց պնդեց, որ ոգեշնչվում էր իր ամուսնուց՝ Ֆրենկ Օ'Քոնորից.։
Հեղինակ Ջասթին Ռայմոնդոն զուգահեռներ է գտել «Ատլանտը պարզեց թևերը» և Գարեթ Գարեթի 1922 թվականի վեպի «Վարորդ»-ի միջև.: Գարեթի վեպն ունի գլխավոր հերոս՝ Հենրի Մ. Գալտ անունով։ Այս Գալտը ձեռներեց է, ով իր ձեռքն է վերցնում ձախողված երկաթուղին՝ այն դարձնելով արդյունավետ և եկամտաբեր ակտիվ՝ ի շահ իր և մնացած ազգի։ Բնակչությունն ու կառավարությունը նրան դեմ են դուրս գալիս՝ նրա հաջողությունը տոնելու փոխարեն։ Ռայմոնդոն նաև նշում է, որ «Վարորդը» ֆիլմում որոշ կերպարներ հարցնում են՝ «Ո՞վ է Հենրի Մ. Գալտը», ինչպես «Ո՞վ է Ջոն Գալտը», որը կարևոր դեր է խաղում «Ատլանտը պարզեց թևերը ».: Ռանդը միակ հայտնի հեղինակը չէ, ով հորինել է այս անունով կերպար։ «Pulp » գեղարվեստական գրող Ռոբերտ Է. Հովարդը, այնպիսի հերոսների ստեղծող, ինչպիսին է Կոնան բարբարոսը, 1933 թվականին «Սև թալիսմաններ» հեքիաթում օգտագործեց Ջոն Գալտ անունով չարագործին։

## Այլ մեկնաբանություններ
Գալտի կերպարը համեմատվել է գրականության և պատմության տարբեր խորհրդանշական գործիչների հետ։ Բուն վեպում նրան համեմատում են հունական առասպելներից Պրոմեթևսի հետ.]։ Անգլերեն գրականագետ Միմի Ռեյզել Գլադշտեյնը նմանություններ է տեսնում Արթուրի և Գալահադի կերպարների հետ. : Զուգահեռներ են անցկացվել նաև կապիտան Նեմոյի՝ Ժյուլ Վեռնի 20000 լիգա ծովի տակի հակահերոսի հետ, ով նույնպես երես է թեքել «քաղաքակրթությունից»՝ մի շարք ընտրված դաշնակիցների հետ ինքնապարտադրված աքսորում, հրաժարվելով գտնվել հասարակության միջավայրում։ Նա համարում է այն անհաշտ չար ու ճնշող.: 
 
Գալտը պարտադիր չէ, որ նախատեսված լինի իրատեսական կերպար. նրան անվանել են «ավելի շատ խորհրդանիշ, քան մարդ» and "two-dimensional". Mimi Reisel Gladstein describes Galt as "more icon than character"և «երկչափ »։ Միմի Ռեյզել Գլադշտեյնը Գալտին նկարագրում է որպես «ավելի շատ խորհրդանիշ, քան կերպար»։ Ռանդի սեփական գրառումները ցույց են տալիս, որ նա ակնկալում էր, որ կերպարը կունենա «[n]o առաջընթաց» և «ոչ ներքին կոնֆլիկտ», քանի որ նա «ինտեգրված (անբաժանելի) և կատարյալ էր. Rand's own notes indicate that she expected the character to have "[n]o progression" and "no inner conflict" because he was "integrated (indivisible) and perfect".
։

### Ո՞վ է Ջոն Գալտը
Գրքի առաջին տողը՝ «Ո՞վ է Ջոն Գալտը», դառնում է անօգնականության և հուսահատության արտահայտություն՝ կապված վեպի գեղարվեստական աշխարհի ներկա վիճակի հետ։ Գրքի գլխավոր հերոսը՝ Դագնի Թագգարտը, մինչ նրան գտնելը լսում է Գալտի մասին մի շարք լեգենդներ։ Մի լեգենդում Գալտը փնտրում է կորած Ատլանտիս կղզին, մյուսում նա հայտնաբերում է Երիտասարդության շատրվանը։ Գալտի գործին միանալուց հետո Թագգարտն իմանում է, որ բոլոր պատմություններն իրենց մեջ ճշմարտության տարր ունեն։ Նա իր երկաթուղային գծի Կոլորադոյի ճյուղն անվանում է «Ջոն Գալտ գիծ», որը զարմացնում է շատերին։ Հարցին, թե «Ո՞վ է Ջոն Գալտը», նա պատասխանում է՝ «Մենք ենք»։

## Մշակութային նշանակություն
«Գրքի հերոսը՝ Ջոն Գալտը, նույնպես շարունակում է ապրել», - գրել է լրագրող Հարիետ Ռուբինը 2007 թվականի սեպտեմբերին «Ատլանտը պարզեց թևերը» գրքի ազդեցության մասին հոդվածում։ Ռուբինը նշում է John Galt Solutions-ը (ծրագրային ապահովման ընկերություն) և John Galt Corporation-ը (քանդող ընկերություն), որպես կերպարի անունով ընկերությունների օրինակներ.։
Գալտի՝ որպես խորհրդանիշի օգտագործումը քաղաքական կամ սոցիալական բողոքի համատեքստում որոշ տեղերում արմատավորվել է։ «Ո՞վ է Ջոն Գալտը»արտահայտությունը հնչել է ԱՄՆ-ում անցկացված Tea Party-ի և 2009 թվականի ապրիլին Լոնդոնում բանկային բողոքի ցույցերի ժամանակ.: Տեխասի հանրապետական կոնգրեսական Ռոն Փոլի 2008 թվականի նախագահական նախնական քարոզարշավը ներառել է «Ո՞վ է Ռոն Փոլը» արտահայտությունը քարոզչական շապիկների վրա։ Նրա վեբ կայքում գրված է նույն վերնագիրը.:

1988 թվականի օգոստոսին Լուիզիանայի բիզնես լոբբիստ և սյունակագիր Էդվարդ Ջ. Սթայմելը հիշատակեց Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսին և 1986 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Վ. Ռեյգանի վարչակազմի վերջին երկու տարիներին ընտրված լիբերալ մեծամասնությանը որպես «Ջոն Գալտ Կոնգրես»։ Շտայմելը դեմ էր նվազագույն աշխատավարձի բարձրացմանը, մի միջոց, որը, ըստ նրա, «կործանումներ կստեղծի հենց այն անհատների հետ, որոնք նախատեսված են մեծամասնությանը օգնելու համար։ Սթայմելը հանրությանը նկարագրեց որպես անտեղյակ մարդիկ, ովքեր պարզապես թոթվում են իրենց ուսերը և հարցնում. «Ո՞վ է Ջոն Գալտը» երբ նրանց հարցաքննում են իրենց կյանքի և ազատության վրա ընդլայնված կառավարության ազդեցության մասին.
:
2011 թվականի մայիսին հրատարակվել է « Ես Ջոն Գալտն եմ այսօրվա հերոսական նորարարները, որոնք կառուցում են աշխարհը և չարագործ մակաբույծները, որոնք ոչնչացնում են այն », ազատատենչ սյունակագիր և բիզնես խորհրդատու Դոնալդ Լուսկինի և գործարար Էնդրյու Գրետայի կողմից՝ նկարագրելով Այն Ռանդի խորհրդանշական հերոսների և չարագործների ժամանակակից օրինակները.:

[thumb|right|upright|alt=Color photograph of a white man with brown hair sitting in front of a ComicCon poster.|[Kristoffer Polaha played Galt in *[[Atlas Shrugged: Part III]]*.]]

## Այլ լրատվամիջոցներ
2009 թվականին «Սկսնակների համար» ՍՊԸ-ն թողարկեց «Այն Ռանդը սկսնակների համար» հեղինակը՝ Էնդրյու Բերնշտեյնը, որպես իր՝ սկսնակների համար գրաֆիկական ոչ գեղարվեստական կոմիքսների շարքի մի մաս։ Օուն Բրոզմանի նկարազարդումները ներառում էին Գալտի մի շարք նկարներ ֆիլմում, որտեղ քննարկվում էր Ատլանտը պարզեց թևերը։ 
2011-ից 2014 թվականներին թողարկվել է Atlas Shrugged-ի կինոդիտումը երեք մասից։ Յուրաքանչյուր ֆիլմում Գալտին մարմնավորել է տարբեր դերասաններ։ Atlas Shrugged; Part I-ում ռեժիսոր Փոլ Յոհանսոնը խաղաց դերը, թեև էկրանին սահմանափակ ժամանակով և ստվերում։ Դերասան Դ. Բ. Սուինին ստանձնեց դերը Atlas Shrugged; Part II ֆիլմում, որը թողարկվել է 2012 թվականին։ 2014 թվականի երրորդ մասի թողարկման համար դերը կրկին վերափոխվեց, այս անգամ Քրիստոֆեր Պոլահայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն