Ստեպան Կալինին

**Ստեպան Անդրիանովիչ Կալինին** (), խորհրդային ռազմական գործիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եղել է 24-րդ բանակի և մի շարք ռազմական շրջանների հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ (04.06.1940)։ Խորհրդային Միության հերոս, առաջին աստիճանի կապիտան Մ. Ս. Կալինինի հայրն է։

## Երիտասարդություն, Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Ծնվել է 1890 թվականի դեկտեմբերի 15-ին (27-ին) Մոսկվայի գուբեռնիայի Պանկրատովսկայա գյուղում։ Բանվորական ընտանիքից էր․ հայրը եղել է անհատ արհեստավոր։ 15 տարեկանից աշխատել է Մոսկվայի գուբեռնիայի Բոգորոդսկի և Եգորևսկի շրջանների մանագործական գործարաններում։

Ռուսական կայսերական բանակում է 1912 թվականի նոյեմբերից։ 1913 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ռազմական շրջանի 3-րդ գվարդիական դիվիզիայի կազմում գտնվող Մոսկվայի 12-րդ աստրախանական գվարդիական գնդի ուսումնական դասակը, այնուհետև ծառայել է այդ գնդում որպես եֆրեյտոր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին տեղափոխվել է Սկոպինի 220-րդ հետևակային գունդ, որը մտել է 55-րդ հետևակային դիվիզիայի և Հյուսիս-Արևմտյան ճակատի 1-ին բանակի կազմի մեջ։ 1914 թվականի վերջում ծանր վիրավորվել է պայթուցիկ գնդակով, գունդ վերադարձել է միայն 1915 թվականի աշնանը։ 1916 թվականի ամռանը՝ Արևմտյան ճակատում, կրկին ծանր վիրավորվել է և ստացել կոնտուզիա։ Բուժվել է Բրյանսկի զինվորական հոսպիտալում, այդ ընթացքում էքստեռն ավարտել է Բրյանսկի տղաների գիմնազիան։ Բուժումից հետո՝ 1916 թվականի նոյեմբերին, ընդունվել է Բրյանսկում տեղակայված 11-րդ պահեստային հետևակային գունդ։ 1917 թվականի հունվարին վերադարձել է 220-րդ հետևակային գունդ։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո, 1917 թվականի մարտին, ընտրվել է գնդի զինվորական կոմիտեի անդամ։ Դիվիզիայի կողմից որպես զինվորական պատվիրակ՝ 1917 թվականի ապրիլին այցելել է Պետրոգրադ, որտեղ հանդիպել է Ն. Ս. Չխեիձեի, Մ. Ի. Սկոբելևի, Ա. Ի. Կերենսկու, Ն. Վ. Կռիլենկոյի և Վ. Ի. Լենինի հետ։

## Հեղափոխություն և Քաղաքացիական պատերազմ
1917 թվականի մայիսին ուղարկվել է ուսման Արևմտյան ճակատի պրապորշչիկների դպրոց (Պսկով)։ Նույն թվականին Պսկովում անդամագրվել է ՌՍԴԲԿ(բ)-ին, եղել է Պսկովի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։ Դպրոցն ավարտել է սեպտեմբերին, ստացել է պրապորշչիկի կոչում և ուղարկվել է որպես վաշտի հրամանատարի պաշտոնակատար 12-րդ պահեստային գունդ (Քարաչև քաղաք, Օրյոլի նահանգ)։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո նշանակվել է քաղաքի կոմենդանտ և Քարաչևի ռազմական հեղափոխական ջոկատի հրամանատար։

1918 թվականի հունվարից եղել է Բրյանսկում գտնվող Հյուսիսային ռազմական հեղափոխական ջոկատների շտաբի պետ։ 1918 թվականի մարտից հեղափոխական զինվորների ջոկատի հետ գտնվել է Սամարայում՝ Վ․Վ․ Կույբիշևի ենթակայության տակ՝ կազմակերպելով Պովոլժիեից Պետրոգրադ պարենային էշելոնների ուղարկումը։ Երբ մայիս-հունիսին սկսվել է չեխոսլովակյան կորպուսի ապստամբությունը, հրամանատարել է Սամարայի պաշտպանությունը՝ լինելով հրետանային մարտկոցի հրամանատար։ Սամարայից նահանջելիս հիվանդացել է տիֆով։

Կարմիր բանակում էր 1918 թվականի հոկտեմբերից՝ ապաքինումից հետո։ Մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին։ Սկզբում նշանակվել է ՌՍՖՍՀ ժողովրդական սննդի կոմիսարիատի պարենահավաքային բանակի գլխավոր շտաբի (կառավարման) ռազմահրամանատար։ 1919 թվականի օգոստոսին նշանակվել է ՀՆՊ (Հանրապետական Ներքին Պահպանության) զորքերի 19-րդ առանձին բրիգադի հրամանատար (Պենզա), նոյեմբերին՝ ՀՆՊ զորքերի Սարատովի սեկտորի պետ։ Մասնակցել է Պենզայի և Տամբովի նահանգներում ավազակային խմբավորումների դեմ պայքարին, 1920 թվականի Բուգուլմայի ապստամբության և Ալեքսանդր Սապոժկովի ապստամբության ճնշմանը։ 1920 թվականի սեպտեմբերից՝ Զավոլժյան ռազմական շրջանի Ներքին պահպանության զորքերի հրամանատար։ 1920 թվականի նոյեմբերին Ներքին պահպանության զորքերը միացվել են Կարմիր բանակին, ինչից հետո նա նշանակվել է Զավոլժյան ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատարի տեղակալ (շրջանը 1921 թվականի սեպտեմբերին վերանվանվել է Մերձվոլգյան ռազմական շրջան)։

## Միջպատերազմական ժամանակաշրջան
1922 թվականին ավարտել է ԲԳԿԲ Ռազմական ակադեմիայի բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները։ Սեպտեմբերին նշանակվել է Պրիվոլժսկի ռազմական շրջանի (Սամարա) 33-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, սակայն դեկտեմբերին հեռացվել է պաշտոնից՝ ծառայողական լիազորությունները գերազանցելու համար («պետական միջոցների վատնում»՝ իր դիվիզիայում մի քանի հանդիսավոր ընդունելություններ կազմակերպելու նպատակով, 1923 թվականին դրա համար պայմանական դատապարտվել է 3 տարվա ազատազրկման)։ 1923 թվականի փետրվարից եղել է կազմալուծվող 18-րդ հրաձգային կորպուսի ժամանակավոր հրամանատար Պրիվոլժսկի ռազմական շրջանում։ 1923 թվականի ապրիլից՝ 1-ին Կազանյան հրաձգային դիվիզիայի հրամանատարի օգնական, իսկ օգոստոսից՝ այդ դիվիզիայի հրամանատար։ Այնուհետ ծառայել է Ուրալի ռազմական շրջանի շտաբում՝ 1926 թվականի մարտից եղել է վարչության պետ, իսկ նույն տարվա հոկտեմբերից՝ շրջանի շտաբի պետի տեղակալ։ 1928 թվականին ավարտել է ԲԳԿԲ բարձրագույն հրամայական կազմի կատարելագործման դասընթացները և նույն թվականի նոյեմբերին նշանակվել է Մոսկվայի ռազմական շրջանի (Տուլա) 84-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար (1929 թվականի հունիսից՝ նաև կոմիսար)։

Հրամանատարել է այդ դիվիզիային գրեթե ութ տարի։ 1930 թվականի ապրիլին ավարտել է ԲԳԿԲ Ն. Գ. Տոլմաչյովի անվան Ռազմաքաղաքական ակադեմիայի հրամանատարների միանձնյա ղեկավարության դասընթացները։ 1936 թվականի փետրվարից՝ Մոսկվայի ռազմական շրջանի շտաբի պետի տեղակալ։ 1937 թվականի փետրվարից՝ Սիբիրյան ռազմական շրջանի (Օմսկ) 73-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար և կոմիսար։ 1937 թվականի հունիսից՝ 12-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար, իսկ նույն տարվա դեկտեմբերից՝ Սիբիրյան ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատարի տեղակալ։ 1938 թվականի ապրիլին նշանակվել է նույն պաշտոնին Կիևի ռազմական շրջանում, սակայն երեք ամիս անց՝ հուլիսի 15-ին, վերադարձվել է Սիբիր և նշանակվել Սիբիրյան ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատար։ 1938 թվականի հոկտեմբերի 7-ին հաստատվել է որպես ԽՍՀՄ Պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի ռազմական խորհրդի անդամ։

Ընտրվել է Ուկրաինայի ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 1-ին գումարման պատգամավոր (26.06.1938)։

1941 թվականի մարտի 16-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր Լենինսկ-Կուզնեցկիի թիվ 189 ընտրատարածքից (փոխարինելով 1939 թվականին ռեպրեսիայի ենթարկված Գ. Ֆ. Գորբաչին)։

## Հայրենական Մեծ պատերազմ
Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում նշանակվել է 24-րդ բանակի հրամանատար։ Բանակը ձևավորվում էր 1941 թվականի հունիսի 28-ից՝ շրջանի զորքերի հիման վրա։ Հուլիսի առաջին օրերին բանակը էշելոններով շարժվեց դեպի ռազմաճակատ և ընդգրկվեց ԲԳԿԲ Գերագույն գլխավոր հրամանատարության շտաբի պահուստային կազմում։ Հուլիսի 14-ին այն մտցվեց Պահուստային բանակների ճակատի կազմի մեջ։ Սակայն արդեն հուլիսի 15-ին Կալինինը հեռացվեց բանակի հրամանատարի պաշտոնից՝ նրան փոխարինեց գեներալ-մայոր Կ. Ի. Ռակուտինը (Ս․ Ա․ Կալինինի հուշերում ակնարկվում է Լ․ Պ․ Բերիայի դերը այդ որոշման կայացման մեջ)։

1941 թվականի հուլիսի 22-ից Կալինինը  ռազմագործող խմբի զորքերին հրամանատարն էր Սմոլենսկից հյուսիս-արևելք գտնվող շրջանում (հայտնի որպես «գեներալ Ռակուտինի խումբ»)՝ կազմված երեք հրաձգային դիվիզիայից։ Իրականում, փաստացի, նրա ղեկավարության ներքո եղել են միայն երկու դիվիզիա, քանի որ երրորդը մարտի մեջ է մտել մինչև նրա հրամանատարությանը ենթարկվելը։ Մասնակցել է Սմոլենսկի ճակատամարտին. նրա օպերատիվ խումբը, ինչպես նաև գեներալներ Ի․ Ի․ Մասլեննիկովի, Վ․ Ա․ Խոմենկոյի, Կ․ Կ․ Ռոկոսովսկու և Վ․ Յ․ Կաչալովի խմբերը, համատեղ կոնցենտրիկ հարված են հասցրել Սմոլենսկի ուղղությամբ՝ նպատակ ունենալով դեբլոկավորել քաղաքի շրջակայքում մարտնչող 16-րդ և 20-րդ բանակների զորքերը և ազատագրել Սմոլենսկը։ Սակայն հարվածը հաջողություն չի ունեցել՝ խմբերի թուլության, նախապատրաստման ժամանակի պակասի, հարվածների անհամաժամանակայնության և գերմանական ավիացիայի գերակայության պատճառով։

1941 թվականի օգոստոսի 3-ին նշանակվել է Արևմտյան ռազմաճակատի պահեստային մասերի պետ և ռազմաճակատի հրամանատարի օգնական։ Այդ ժամանակաշրջանում Արևմտյան ռազմաճակատի Ռազմական խորհրդի հանձնարարությամբ պատրաստել է զեկույց՝ նվիրված պատերազմի առաջին ամիսներին խորհրդային զորքերի գործողությունների թերություններին։ Գերմանական զորքերի Մոսկվայի դեմ սկսած կարևոր հարձակման սկզբում (1941 թվականի հոկտեմբեր) գտնվել է զորքերի տեղակայման վայրում և ինքնուրույն հրամանատարել մի քանի դիվիզիաներ, որոնք կորցրել էին կապը բանակային և ռազմաճակատային շտաբների հետ։ Նա կարողացել է կազմակերպել այդ զորամիավորումների ճեղքումը և դուրսբերումը դեպի խորհրդային դիրքեր, թեև զգալի կորուստներով։ Հոկտեմբերի կեսին հետ է կանչվել և անցել ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի տնօրինության ներքո։ Շտապ կերպով գործուղվել է Նովոսիբիրսկ առաջադրանքով՝ հնարավորինս կարճ ժամկետում Մոսկվայի ուղղությամբ ուղարկել մի քանի սիբիրյան դիվիզիաներ։

1941 թվականի դեկտեմբերի 1-ից ստանձնել է Պրավոլժսկի ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատարի պաշտոնը։ Իրականացրել է մեծածավալ աշխատանքներ՝ ռազմաճակատի համար նոր ստորաբաժանումների և միավորումների կազմավորման ու պատրաստման ուղղությամբ, ինչպես նաև շրջանի բազմաթիվ ռազմական ուսումնական հաստատությունների արդյունավետ գործունեության կազմակերպման համար։ 1942 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին այդ շրջանում կազմավորել է 8-րդ պահեստային բանակը, իսկ նույն թվականի օգոստոսի 15-ին նշանակվել է նրա հիման վրա ձևավորված 66-րդ բանակի հրամանատար և այդ բանակի հետ ուղարկվել է Ստալինգրադյան ռազմաճակատ։ Սակայն ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի տեղակալ, Կարմիր բանակի զորքերի կազմավորման և համալրման գլխավոր վարչության պետ Ե. Ա. Շադենկոյի պահանջով այդ նշանակումը չեղարկվել է․ օգոստոսի 27-ին Ս․Ա․Կալինինը բանակը հանձնել է նոր հրամանատար գեներալ Ռ. Յա. Մալինովսկուն և վերադարձել Պրավոլժսկի ռազմական շրջանի հրամանատարի պաշտոնին։

1944 թվականի մարտի 23-ից Ստեպան Անդրիանովիչ Կալինինը նշանակվել է Խարկովի ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատար։ Սակայն նույն տարվա մայիսի 18-ին Կրասնոարմեյսկայա կայարանում տեղի են ունեցել անկարգություններ՝ վերապատրաստման համար ուղարկվող զինակոչիկներով համալրված էշելոնում, որում եղել են նաև 444 նախկինում քրեական հանցագործությունների համար դատապարտվածներ։ Տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ արձանագրվել են զոհեր, թալան և սպայական կազմի ծեծ ու նվաստացում։ 1944 թվականի հունիսի 9-ին ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսար Ի. Վ. Ստալինի թիվ 229 հրամանով գեներալ Ս. Ա. Կալինինը մեղադրվել է ռազմական շրջանում աշխատանքի քայքայման, անգործության և անբարեխիղճ վերաբերմունքի համար, ազատվել է Խարկովի ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատարի պաշտոնից և դատական պատասխանատվության է ենթարկվել։

## Հալածանքներ և արդարացում
ԽՍՀՄ ՆԳԺԿ մարմինների կողմից հավաքված նյութերում գեներալ-լեյտենանտ Ս. Ա. Կալինինի վերաբերյալ նշված էր․ «Իր ծառայակիցների հետ զրույցներում և հրապարակային ելույթներում նա արտահայտվել է կոլտնտեսությունների ոչ շահութաբերության և ցածր արտադրողականության մասին, պաշտպանել է հալածանքների ենթարկված կուլակներին, դժգոհություն է հայտնել խորհրդային կառավարության պատժիչ քաղաքականությունից։ Հայրենական պատերազմի ընթացքում կասկածի տակ է առել պատերազմի վարման ճշմարտացիությունը՝ մեղադրելով Կարմիր բանակի Գերագույն հրամանատարությանը, որ բավարար քայլեր չի ձեռնարկում՝ պաշտպանելու մարդկային ռեսուրսները պատերազմական գործողությունների ժամանակ և որոշ ռազմական գործողություններում մեծ կորուստներ թույլ տալու մեջ»։ 

1944 թվականի հունիսի 13-ին նա ձերբակալվեց։ Հետաքննության ընթացքում նախապես հավաքված նյութերին ավելացվեցին նաև այլ փաստեր՝ «հակախորհրդային ագիտացիայի» վերաբերյալ, մասնավորապես՝ բանտային խցում այլ կալանավորների հետ ունեցած զրույցներից, ինչպես նաև «ժողովրդի թշնամի» համարվող Ի. Ս. Կուտյակովի հետ սերտ կապը, որի հետ նա «հանցավոր զրույցներ էր վարել» դեռևս 1932 թվականից։ Կալանավորված էր Մոսկվայում։ 1945–1950 թվականների ընթացքում նրան գեթ մեկ անգամ նույնիսկ չեն հարցաքննել։ Կալինինի բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ հայտնաբերվեցին նրա օրագրերը, որոնցում կային սուր քննադատություններ խորհրդային ղեկավարության հասցեին։ 1946 թվականի դեկտեմբերին նա հեռացվեց Զինված ուժերից։

Միայն 1950 թվականին վերսկսվեցին հարցաքննությունները, և մեղադրանքը խստացվեց։ Ձերբակալությունից յոթ տարի անց՝ 1951 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի Ռազմական կոլեգիայի վճռով Ստեպան Անդրիանովիչ Կալինինը ճանաչվեց մեղավոր ՌԽՖՍՀ քրեական օրենսգրքի 58-10 հոդվածի 2-րդ մասով և 193-17 հոդվածի «ա» կետով։ Նա դատապարտվեց 25 տարվա ազատազրկման՝ 5 տարով քաղաքացիական իրավունքներից զրկմամբ, ունեցվածքի բռնագրավմամբ, ինչպես նաև գեներալ-լեյտենանտ զինվորական կոչումից և պետական պարգևներից զրկմամբ։ Պատժի հաշվարկը սկսվում էր 1944 թվականի հունիսի 14-ից։ «Գեներալ-լեյտենանտ» կոչումից նա զրկվեց ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի 1952 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ։

Պատժի կրումը կազմակերպելու նպատակով Ս. Ա. Կալինինը ուղարկվեց ԽՍՀՄ ՆԳՆ Մարիինսկ քաղաքի «ԱԳ» ուղղիչ-աշխատանքային ճամբար (ՈՒԱՃ), Կեմերովոյի մարզում։ Ճամբարում պատիժը կրելու ընթացքում՝ 1953 թվականի մարտի 11-ին, նույն «ԱԳ» ՈՒԱՃ-ի ճամբարային դատարանի կողմից Կալինինը նորից դատապարտվեց՝ ՌԽՖՍՀ քրեական օրենսգրքի 58-10 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար, և նրան ավելացվեց ևս 10 տարի ազատազրկում՝ ճամբարում պահման պայմաններով ու 5 տարով քաղաքացիական իրավունքներից զրկմամբ։ Մեղադրանքն այն էր, որ «պատիժը կրելու ընթացքում նա հակախորհրդային ագիտացիա է իրականացրել կալանավորների շրջանում, զպարտել է խորհրդային կառավարության և Կոմունիստական կուսակցության ղեկավարներին»։

Իոսիֆ Ստալինի մահից հետո, ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի Ռազմական կոլեգիայի 1953 թվականի հուլիսի 28-ի որոշմամբ չեղարկվեց 1951 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դատավճիռը, գործը վերանայվեց, և Ս. Ա. Կալինինին նշանակված 25 տարվա ազատազրկումը փոխարինվեց փաստացի կրելիս եղած ժամկետով՝ 9 տարի 1 ամիս, առանց քաղաքացիական իրավունքների սահմանափակման։ Քանի որ պատիժը համարվում էր ավարտված, Ս. Ա. Կալինինը պետք է ազատ արձակվեր, սակայն նրան ճամբարում պահեցին՝ շարունակելու 1953 թվականի դատավճռով նշանակված պատժի կրումը։ Միայն այդ վճռի չեղարկումից հետո՝ ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի կողմից 1953 թվականի նոյեմբերի 13-ին, Ս. Ա. Կալինինը նոյեմբերի 17-ին ազատ արձակվեց։

1954 թվականի հունվարին նրան վերականգնում են զինվորական կոչման մեջ, նույն թվականին՝ նաև Խորհրդային բանակում, որից անմիջապես հետո նա պահեստազոր է ուղարկվում տարիքային սահմանափակման հիմքով՝ սահմանված գեներալական թոշակով։

Ամբողջությամբ արդարացվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 2-ին, երբ ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի պլենումի որոշմամբ նրա դեմ կայացված բոլոր դատական որոշումները չեղարկվել են, իսկ քրեական գործը՝ կարճվել՝ նրա արարքներում հանցակազմի բացակայության պատճառով։

Ապրել է Մոսկվայում։ Հուշագրությունների գիրք է գրել, սակայն գրաքննության պատճառով այնտեղ որևէ անդրադարձ չի եղել նրա ձերբակալության և բանտարկության մասին։ Մահացել է 1975 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Խիմկիի գերեզմանատանը։

## Զինվորական կոչումները
* եֆրեյտոր (1914 թվականի մայիս)
* կրտսեր ենթասպա (1914 թվականի հոկտեմբեր)
* ավագ ենթասպա (1915 թվականի դեկտեմբեր)
* ենթասպա (1917 թվականի հոկտեմբերի 1)
* դիվիզիայի հրամանատար (1935 թվականի նոյեմբերի 26)
* կորպուսի հրամանատար (1938 թվականի փետրվարի 22)
* բանակի հրամանատար 2-րդ կարգի (1939 թվականի փետրվարի 8)
* գեներալ-լեյտենանտ (1940 թվականի հունիսի 4)

## Պարգևներ
* Լենինի 2 շքանշան (1943 թվականի նոյեմբերի 12, 1954 թվականի նոյեմբերի 5)
* Կարմիր Դրոշի 2 շքանշան (1941 թվականի փետրվարի 22, 1943 թվականի հունվարի 22)
* մեդալներ

## Հուշագրություններ
* *Калинин С. А.* Размышляя о минувшем. — М.։ Воениздат, 1963. — 224 с. (Военные мемуары).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Коллектив авторов. «Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь» — М.; Жуковский։ Кучково поле, 2005. — ISBN 5-86090-113-5.
* Сборник. Командный и начальствующий состав Красной Армии в 1940—1941 гг. Структура и кадры центрального аппарата НКО СССР, военных округов и общевойсковых армий. Документы и материалы. М.;СПб.։Летний сад, 2005.
* 
* *Христофоров В. С.* «Снять с должности… и отдать под суд». // «Военно-исторический журнал». — 2010. — № 11. — С. 48—53.
* *Степанов В.* Судьба генерала Калинина. // «Подмосковный летописец». — 2011. — № 4. — С.40—47.

## Արտաքին հղումներ
* Калинин Степан Андрианович  Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարության կայքում
* Выступление С. А. Калинина на совещании высшего командного состава Красной Армии в декабре 1940 года
* Статья о С. А. Калинине «Судьба командарма-24»
* Калинин Степан Андрианович
* Фото С. А. Калинина.
 
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ