Ժան Տիրոլ

**Ժան Մարսել Տիրոլ** (, ), ֆրանսիացի տնտեսագետ, բազմաթիվ գիտական աշխատանքների հեղինակ, Թուլուզի Տնտեսագիտության ինստիտուտի և Սոցիալական գիտությունների համալսարանի գիտական ղեկավար, Նոբելյան մրցանակակիր տնտեսագիտության ոլորտում՝ կարտելների և մենաշնորհների գերակայություն ունեցող շուկաների վերլուծության և դրանց կարգավորման աշխատության համար (2014)։

## Ուսումնասիրության թեմաներ
Հրատարակել է տնտեսագիտության հարյուրից ավելի հոդված և վեց գիրք հետևյալ թեմաներով՝
* շուկաների կառուցվածքի տեսություններ (industrial organisation), այսօր այդ առարկայի համընդհանուր ընդունված ստանդարտ համալսարանական դասագիրք է,
* խաղերի տեսություն,
* մատակարարման և կարգավորման խթանման տեսություններ,
* բանկերի պրուդենցիալ կարգավորում (Prudental regulation of banks),
* մրցակցությունը հեռուստահաղորդակցության ասպարեզում,
* ֆինանսների տեսություն։

Մեծ ներդրում ունի միկրոտնտեսագիտական վերլուծությունների զարգացման գործում։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
1973 թվականին ավարտել է Պոլիտեխնիկ դպրոցը, 1978 թվականին ավարտել է Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցի մագիստրատուրան և պաշտպանել դոկտորական աստիճան Փարիզ-Դոֆին համալսարանում։ 1981 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական թեզը։

### Գիտական գործունեություն
1981-1984 թվականներին աշխատել է Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցում որպես գիտաշխատող, 1984-1991 թվականներին՝ տնտեսագիտության պրոֆեսոր Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

1992 թվականից Տուլուզի Արդյունաբերության տնտեսագիտության ինստիտուտի և Տուլուզի Սոցիալական գիտությունների համալսարանի գիտական ղեկավար, միաժամանակ մնալով հրավիվող պրոֆեսոր () Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

### Վարչական գործունեություն
* 1995 թվականից Ֆրանսիայի սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի համատեղության կարգով տնօրեն,
* 2007 թվականից Տուլուզի տնտեսագիտության դպրոցի տնօրեն (*Toulouse School of Economics*)։

### Հասարակական գործունեություն
* 1998 - էկոնոմետրիայի ընկերության նախագահ,
* 2001 - Եվրոպական տնտեսագիտական կազմակերպության նախագահ,
* 1999-2006 թվականներին և սկսած 2008-ից - Ֆրանսիայի վարչապետի տնտեսական խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ
Տարբեր համալսարանների և տնտեսագիտական կազմակերպությունների մրցանակակիր՝ 
* Ամերիկյան արվեստի և գիտության ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1993),
* Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի պատվավոր արտասահմանյան անդամ (1993),
* Եվրոպական տնտեսագիտական ասոցիացիայի մրցանակակիր (1993),
* Մյունխենի տնտեսագիտական հետազոտությունների կենտրոնի պատվավոր անդամ (1996),
* Ֆրանսիայի գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի ոսկե մեդալ։

## Մատենագրություն
### Դասագրքեր
* Tirole J. *The Theory of Industrial Organization*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1988. 
: *Рус.пер.*: *Тироль Ж.* Рынки и рыночная власть: теория организации промышленности. в 2 тт. — СПб.: Экономическая школа, 2000 (Т. 1. — 334 с. — ISBN 5-900428-54-0; Т. 2. — 455 с. — ISBN 5-900428-55-9).
* Fudenberg D., Tirole J. *Game Theory*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1991. 
* Laffont J.-J., Tirole J. *A Theory of Incentives in Regulation and Procurement*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1993. 
* Dewatripont M., Tirole J. *The Prudential Regulation of Banks*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1994. 
* Laffont J.-J., Tirole J. *Competition in Telecommunications*. — Cambridge, MA։ MIT Press, 1999. 
* Tirole J. *The Theory of Corporate Finance*. Princeton, Oxford։ Princeton University Press, 2006. 

### Մենագրություններ
* Tirole J. *Financial Crises, Liquidity and the International Monetary System*. — Princeton։ Princeton University Press, 2002. 

### Հոդվածներ
* Tirole J. (1996) A Theory of Collective Reputations (with applications to the persistence of corruption and to firm quality // *Review of Economic Studies*. — №&nbsp;1. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական էջ և curriculum vitae
* Ժան Տիրոլի կենսագրություն 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ