Սառնաղբյուր (Շիրակի մարզ)

**Սառնաղբյուր**, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի հարավարևելյան մասում, Արագած լեռան արևմտյան լանջին, մարզկենտրոնից 34 կմ հարավ։

Նախկինում՝ Ուռենուտ, Սոգյուտլի։ Սառնաղբյուր է վերանվանվել 1940 թ.-ին։

Գյուղն ունի արհեստական ջրամբար, որը ոռոգում է Անիի տարածքի 1000 հեկտար հողատարածությունը։

## Պատմություն
Գյուղում կա նաև հնավայր, Կալաչի կամ Ղալաչի կոչվող բլրի վրա առկա են բազմաթիվ վկայություններ հնավայրի գոյությունը ապացուցող, սակայն առայժմ այն ոչ մի հնագիտական ուսումնասիրությունների չի ենթարկվել։ Գյուղի անվանացանկում կարելի է թվարկել նաև Գյոդիքենդի և Սյոգութլի կամ Սոգթլու անունները, որոնք տրվել են թուրքերի կողմից 1918 թվականի մայիսյան հերոսամարտերի ժամանակ, ի դեպ պետք է փաստել, որ գյուղը բավականին լուրջ դիմադրություն է ցույց տվել թուրքական ջարդարարներին 1918 թվականի մայիսի 18–23 կամ 24–ը ընկած ժամանակահատվածում։ Այս դեպքերի վերաբերյալ կան բազմաթիվ վկայություններ։ Գյուղը բավականին մեծ տարածք ունի։

## Բնակչություն
Նախնիները 1828-1829 թթ.-ին գաղթել են Ալաշկերտից, Կարսից, Բասենից և Մուշից։

Սառնաղբյուրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

## Օգտակար հանածոներ
Սառնաղբյուրում գտնվում է նաև քարհանք, որտեղ կա վարդագույն տուֆ և ավազի հանք «Բողթլու» անունով։ Տարածքում կան տուֆի և պեմզայի հարուստ պաշարներ։

## Կրթություն
Գյուղն ունի մեկ դպրոց։

## Աղբյուրները
Սառնաղբյուրում են գտնվում մի շարք սառնորակ աղբյուրներ։ Դրանցից հիշարժան են «Կաթնով աղբյուր», «Թմոյի աղբյուր», «Ձորի Աղբյուր», «Կանալ», «Բռդի աղբյուր» և այլ աղբյուրները։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղը ունի մի շարք պատմական կոթողներ, որոնք հավանաբար վկայում են, որ գյուղի տարածքը նախկինում բնակեցված է եղել։

Գյուղի կենտրոնում են գտնվում սուրբ Թադևոս (1883 թ.), սուրբ Հակոբ (V-VI դարեր) և Սուրբ Կարապետ (1205 թ.) եկեղեցիները։ Գյուղի մոտ են գտնվում V-XIII դարերի Հոգեվանքը, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ուխտատեղին, իսկ 6 կմ արևելք՝ Սուրբ Ղազար եկեղեցին (V-VI դարեր), «Գնդաքար» (մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակ) և «Բերդիկ» (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակ) ամրոցները։ 1883 թվականին կառուցվել է Թադևոս Առաքյալ եկեղեցին, որը այժմ գործող է։

Սառնաղբյուրում է եղել է Լենինականի կարի ֆաբրիկայի արտադրամասերից մեկը։ Սառնաղբյուրում են ծնվել ՀՀ ԳԱ ակադեմիկոս Գ. Սահակյանը, բանաստեղծ Ա. Սարոյանը։

## Տես նաև
* Սառնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


Պատկեր:Սառնաղբյուր.JPG|Կարմիր վանք
Պատկեր:Սառնաղբյուր 03.jpg|Թադևոս Առաքյալ եկեղեցի
Պատկեր:Սառնաղբյուր եկեղեցի 02.JPG|Սուրբ Հակոբ վանք
Արիդ կլիման Սառնաղբյուրում.jpg|Արիդ կլիման Սառնաղբյուրում
Անապատակիսաանապատային տարածք.jpg|Անապատակիսաանապատային տարածք
Սառնաղբյուրի աղբյուր.jpg|Սառնաղբյուրի աղբյուր
Սառնաղբյուրի ջրամբարը.jpg|Սառնաղբյուրի ջրամբարը
Սառնաղբյուրի հուշաղբյուրը.jpg|Սառնաղբյուրի հուշաղբյուրը


## Հայտնի անձինք
* Հայկարամ Մխիթարյան, Նախկին ԱԺ պատգամավոր, «Հայմամուլ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն, ՀՀ կառավարության աշխատակազմի գործերի կառավարիչ, ՀՀ նախագահի աշխատակազմի գործերի կառավարիչ, ներկայումս՝ ՀՀ ԱԻՆ փոխնախարար
* Արշալույս Սարոյան
* Գուրգեն Սահակյան
* Սամվել Նիկոյան (ծ. 1958), ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին նախագահ, քաղաքական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սառնաղբյուր գյուղի մասին Armeniapedia.org կայքում

Կատեգորիա:Անիի շրջան
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր