open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գյուղատնտեսական կենդանիների բոնիտավորում

**Գյուղատնտեսական կենդանիների բոնիտավորում**, կենդանիների տոհմային և մթերատվության հատկանիշների համալիր գնահատում։

## Նկարագրություն
Նպատակն է տոհմային վերարտադրության համար լավագույն կենդանիների ընտրությունը՝ ապահովելով տվյալ ցեղի հետագա կատարելագործումն ընդունված ուղղությամբ։ Հայաստանում գյուղատնտեսական կենդանիներիների բոնիտավորումը կիրառվել է 1934 թվականից ինչպես տոհմային, այնպես էլ ապրանքային տնտեսություններում։ Գնահատումն անցկացնում են տնտեսության անասնաբույծներն ու գիտական աշխատակիցները՝ ամեն տարի՝ սահմանված ժամկետներում։ Բոնիտավորում են կենդանիների բոլոր սեռահասակային խմբերը, դրանց գնահատում են ըստ ծագման, արտակազմվածքի, կենդանի զանգվածի, մթերատվության, վերարտադրողականության, դրանցից ստացված սերնդի արժեքավորության, իսկ մատղաշները՝ հիմնականում ըստ ծագման, արտակազմվածքի և կենդանի զանգվածի։ Առաջին փուլում որոշվում է կենդանու ցեղն ու ցեղային աստիճանը, երկրորդ փուլում՝ կենդանիներին բաժանում են դասերի։ Դասերի համար սահմանված են կենդանու տոհմային և մթերատվության հատկանիշների նվազագույն ցուցանիշներ։ Վերջին փուլում կենդանիներին բաժանում են տոհմային, արտադրական և խոտանվող խմբերի։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Ֆիլիպ Դիբվիգ

**Ֆիլիպ Հ. Դիբվիգ** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ։ Նա հանդիսանում է Սենթ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանի Օլինի բիզնես դպրոցի բանկային և ֆինանսների պրոֆեսոր։ Դիբվիգը Բեն Բերնանկեի և Դուգլաս Դայմոնդի հետ միասին արժանացել է 2022 թվականի Ալֆրեդ Նոբելի հիշատակի տնտեսագիտության մրցանակին՝ «Բանկերի և ֆինանսական ճգնաժամերի հետազոտությունների համար»։

Ստացել է մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան Ինդիանայի համալսարանում (1976)։ Եյլի համալսարանում ստացել է տնտեսագիտության մագիստրոսի (1978) և դոկտորի (1979) աստիճաններ։

Դիբվիգը մասնագիտանում է ակտիվների գնահատման, ներդրումների և կորպորատիվ կառավարման մեջ։ Նա նախկինում եղել է Եյլի համալսարանի պրոֆեսոր և Փրինսթոնի համալսարանի դոցենտ։ Դիբվիգը 2002-2003 թվականներին եղել է Արևմտյան ֆինանսական ասոցիացիայի նախագահ և եղել է մի քանի ամսագրերի խմբագիր կամ խմբագրի օգնական, ներառյալ *Review of Financial Studies*, *Journal of Economic Theory, Finance and Stochastics*, *Journal of Finance*, *Journal of Financial Intermediation*, *Journal of Financial and Quantitative Analysis* и *Review of Financial Studies*։

Դիբվիգը հայտնի է Դուգլաս Դայմոնդի հետ իր աշխատանքով՝ *Դայմոնդ-Դիբվիգ խուճապ* բանկային մոդելով։

## Ծանոթագրություններ

*  Faculty webpage at the Olin Business School, Washington University

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Սյույ Կայ

**Սյույ Կայ** (չին. պարզ. 许凯, փինյին՝ *Xǔ Kǎi*, ), չինացի դերասան և մոդել։ Նա առավել հայտնի է Ֆուչա Ֆու Հենգի դերերով «Յանսի պալատի նվաճումը» (2018) և Լի Չեն Լան «Լեգենդ Չժաո Յաոյի» (2019) ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
### Կարերիայի սկիզբ
Սյու Կայը ծնվել է 1995 թվականի մարտի 5-ին Չինաստանի Գուանդուն նահանգի Շենժեն քաղաքում։

2013 թվականին նա հաղթել է Գուանչժոուում կայացած Չինաստանի մոդելավորման միջազգային մրցույթի ազգային եզրափակիչում։ 2016 թվականին նա պայմանագիր է կնքում *Huanyu Film* ժամանցային ընկերության հետ, որը պատկանում է Յու Ժենին և մուտք է գործում ժամանցային արդյունաբերություն։ 2016 թվականին նա իր դեբյուտը կատարեց *Zhao Ge* հեռուստասերիալում, որտեղ նա մարմնավորեց Յան Ցզյանին։

### 2018–ներկա։ Հանրաճանաչության աճ
2018 թվականին Կայը նկարահանվել է պատմական ռոմանտիկ «Անհասանելի սիրահարները» սերիալում, որին հաջորդել է «Յանսի պալատի նվաճումը*»* և լայն ճանաչում ձեռք բերեց Ֆուչա Հենգի դերի շնորհիվ, որը հսկայական հաջողություն ունեցավ Չինաստանում և ամբողջ Ասիայում։

2019 թվականին Կայը իր դեբյուտը կատարեց մեծ էկրանին «Աշնանային հեքիաթ» ռոմանտիկ ֆիլմում։ Նույն թվականին Կայը խաղաց իր առաջին գլխավոր դերը «Լեգենդներ» դրամայում։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է Ռազմական ակադեմիայի «Արսենալ» երիտասարդական ռազմական դորամայում։ Դորամայում նրա դերը նրան բերեց չինական Հենդիանի կինոյի և հեռուստատեսության փառատոնի լավագույն դերասան մրցանակը։ Կայը նաև նկարահանվել է  «*Թրի լեռնային ոգի*» դորամայում, որը հիմնված է մանհուա *Congqian Youzuo Lingjianshan*-ի վրա։ *Forbes China* ընդգրկել է Կային մինչև 30 տարեկան 30 չինացիների 2019 թվականի ցուցակում, որը դասակարգում է մինչև 30 տարեկան 30 ազդեցիկ մարդկանց, ովքեր նշանակալի ազդեցություն են ունեցել իրենց ոլորտներում։

2020 թվականին Կայը նկարահանվել է «Կայսրության պարը» պատմական ֆանտաստիկ դորամայում։

2021 թվականին Սյու Կայը նկարահանվել է էսպորտային ռոմանտիկ կատակերգական «Կիբերվթար» հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

## Սկավառակագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի մոդելներ
Բույսերի սևագունություն

**Բույսերի սևագունություն**, որի հարուցիչները տարբեր սնկերն են (սապրոֆիտներ և կիսամակաբույծներ)։ Ախտահարում է հացահատիկային (հատկապես վտանգավոր է հասկերի և սերմնապտուղների վրա), պտղատու, հատապտղատու մշակաբույսերը, ցիտրուսայինները, խաղողենին, թթենին, գայլուկը, գեղազարդիչ բույսերը, անտառային որոշ ցեղեր և այլն։ Բույսի ախտահարված օրգանների վրա ի հայտ են գալիս սև կամ մուգ դարչնավուն թաղանթներ (միցելիումներ և սնկերի սպորակրություն), նվազում է բույսերի լուսասինթեզը, դժվարանում օդի թափանցումը դեպի հյուսվածքներ։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Ամառային օլիմպիական խաղեր 1916

**VI [[Ամառային օլիմպիական խաղեր]]**, ՄՕԿ-ի որոշմամբ, որն ընդունվել է 1912 թվականի մայիսի 27-ին, նախատեսվել է անցկացնել 1916 թվականին Բեռլինում։ Գերմանական կայսրության մայրաքաղաքը (երկրորդ Ռայխ) իրավունք ստացավ անցկացնել խաղերը՝ հետևում թողնելով Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքը, Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամը, Բելգիայի մայրաքաղաք Բրյուսելը, Ավստրո-Հունգարական կայսրության Երկրորդ մայրաքաղաք Բուդապեշտը և ԱՄՆ արդյունաբերական քաղաքը՝ Քլիվլենդը։ Կապված Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետ, խաղերը չեղարկվել են։ Այդ խաղերի համար արդեն պատրաստ էր Բեռլինում գտնվող նոր  ստադիոնը։ Հաշվի չառնելով, որ այդ վեց խաղերը չեղարկել էին հաջորդ խաղերին, 1920 թվականին որոշված էր հաջորդ համարը՝ 7։

Ամենակարևորը ձմեռային Օլիմպիական շաբաթն անցկացնելու առաջարկն էր։ Այս լուրջ մտադրությունները նախատեսվում էր իրականացնել 1916 թվականին Բադեն-Վյուրթեմբերգում։ Առաջարկվում էր ներառել գեղասահք, հոկեյ, լեռնային և դահուկային վազք, հյուսիսային երկամարտ և արագ վազք չմուշկներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղեր ըստ տարեթվի
Կատեգորիա:Բեռլինի պատմություն
Կապույտ մերկեր

**«Կապույտ մերկեր»** (), Անրի Մատիսի գունավոր վիմագրերի շարք, որ պատրաստված է թղթի կտրվածքներից և պատկերում է կանացի մերկ ֆիգուրներ տարբեր դիրքերում։ Աղիքային բարդ վիրահատությունից հետո շարժողական սահմանափակում ունեցող Մատիսը ստեղծել է արվեստի գործեր՝ ձեռքով կտրելով և ներկելով թղթի թերթերը և վերահսկել է վիմագրերի արտադրությունը մինչև իր մահը՝ 1954 թվականը։

«Կապույտ մերկ IV»-ը՝ շարքի չորս նկարներից առաջինը ստեղծելու համար, Մատիսը նոթատետրում բազմաթիվ էսքիզներ և երկու շաբաթ ծախսել է դրանք կտրելու և կազմելու համար, մինչև որ գոհացել է արդյունքից։ Արդյունքում Մատիսը վերջապես հասել է իր սիրելի դիրքին բոլոր չորս մերկների համար՝ միահյուսված ոտքերով և պարանոցի հետևում ձգված ձեռքով։ Կնոջ մերկ այս կեցվածքը նման է 1920-ականների սկզբին արված նրա մի շարք նստած մերկների դիրքերին, որոնք իրենց հերթին բխում են նրա «Ապրելու ուրախությունը» նկարի կերպարներից։ «Կապույտ մերկ II», այս շարքի երկրորդ աշխատանքը, ավարտվել է 1952 թվականին։

Չնայած թղթի հարթությանը, «Կապույտ մերկները» արտացոլում են Մատիսի վաղ շրջանի քանդակների ազդեցությունը նրանք ունեն շոշափելի, ռելիեֆանման որակ, հատկապես այն ծավալի իմաստով, որը ստեղծվել է թղթի կտորները միմյանց վրա դնելով։ Հատկապես «Կապույտ մերկ I»-ը կարելի է համեմատել Մատիսի1909 թվականի  *La Serpentine-*ի քանդակի հետ։ Մատիսի համար կապույտ գույնը խորհրդանշում էր հեռավորությունն ու ծավալը։ Հիասթափված լինելով գերիշխող և հակապատկեր երանգները հաջողությամբ համադրելու փորձերից՝ նկարիչը իր կարիերայի սկզբում որոշեց օգտագործել միագույն կտորներ, տեխնիկա, որը հայտնի դարձավ որպես ֆովիզմ։ Գուաշով ներկված թղթի կտորները, որոնցից կազմված են «Կապույտ մերկերը», ոգեշնչվել են Մատիսի աֆրիկյան քանդակների հավաքածուից, ինչպես նաև 1930 թվականին նրա այցից Թաիթի։ Նրանից պահանջվեց ևս 20 տարի և անաշխատունակության հետվիրահատական շրջան, մինչև նա կարողացավ սինթեզել այս աֆրիկյան և պոլինեզական տպավորությունները այս բնօրինակ շարքի մեջ։

Նրա մահից հետո ստեղծագործությունները տպագրվել են 1956 թվականին Verve*-*ի հատուկ համարում «Les Dernières Oeuvres de Matisse» վերնագրով, թեև նրա ստորագրությունը կրում են միայն մահից առաջ ավարտված աշխատանքները։ Շարքը հետագայում ցուցադրվել է Ժամանակակից արվեստի թանգարանում (MoMA) 2014 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2015 թվականի փետրվարը՝ «Անրի Մատիս․ կտրածոներ» վերնագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 նկարներ
Կատեգորիա:Անրի Մատիսի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Ճանապարհորդ Դորան

**«Ճանապարհորդ Դորան»** () ամերիկյան կրթական մանկական շարք է։  Բնօրինակը երկլեզու է՝ անգլերեն և իսպաներեն (կախված շոուի հանդիսատեսից՝ դրանցից մեկն օգտագործվում է որպես հիմնական, մյուսը՝ լրացուցիչ)։ Բնօրինակ անվանումը անգլերենով։ «Dora the Explorer» կամ իսպաներեն. «Dora, la exploradora»։ Հայաստանում այն ​​հեռարձակվել է Հայկական երկրորդ հեռուստաալիք։ Այդ ժամանակվանից ստեղծվել է սպին-օֆֆ հեռուստասերիալ (Առաջ, Դիեգո, առաջ), շարունակական հեռուստասերիալ (Դորա և ընկերներ. Քաղաքում!) և կենդանի գեղարվեստական ​​ֆիլմ, Դորան և կորուսյալ քաղաքը։ Այն տևեց 2000 թվականի օգոստոսի 14-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 5-ը, իսկ վերջին վեց չհեռարձակված դրվագները հետագայում ցուցադրվեցին 2019 թվականի հուլիսի 7-ից օգոստոսի 9-ը։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմերը երեխաներին սովորեցնում են թվեր, անգլերեն և վարքի կանոններ խաղային ձևով։ Այս մուլտֆիլմի առանձնահատուկ առանձնահատկությունը Դաշայի շփումն է հանդիսատեսի հետ։ Նա անընդհատ խնդրում է նրան ինչ-որ բան ասել, ցատկել կամ նայել և գտնել էկրանին ինչ-որ բան։

Մուլտֆիլմի պլանը միշտ նույնն է. Աղջիկ Դաշան տարբեր պատրվակներով արշավի է գնում։ Քարտեզը ցույց է տալիս նրան ճանապարհը, նա միշտ պետք է անցնի 3 (երբեմն 4) հիմնական կետերը, որոնցից վերջինը ճանապարհորդության վերջնական նպատակն է, իսկ մյուսները կարող են խոչընդոտներ կամ հաջորդական կետեր լինել խնդրի լուծման համար։ Ճանապարհին նրան օգնում են ընկերները՝ կապիկը՝ կոշիկը, ուսապարկը, քարտեզը։ Երբեմն օգնության են հասնում փոքրիկ սկյուռիկ Տիկոն, ցուլը՝ Բորկան, իգուանա Իսան, պարոն Տուկանը և Փոքրիկ Շարժիչը։ Դաշային անհանգստացնում է աղվեսի ձագը Rogue-ը, ով փորձում է ինչ-որ բան գողանալ և դեն նետել։ Երբեմն դա նրան հաջողվում է, իսկ հետո Դաշան պետք է փնտրի բացակայող իրը։

Տիկոն և պարոն Տուկանը խոսում են միայն անգլերեն։ Դաշան միշտ բացատրում է, թե ինչ պետք է ասեք ձեր անգլիախոս ընկերներին, որպեսզի նրանք կարողանան օգնել։ Այսպես են դասավանդվում որոշ անգլերեն բառեր։

Երբեմն Դաշային օգնության է հասնում նրա ութամյա զարմիկը` Դիեգոն, նրա մասին առանձին անիմացիոն շարք կա, որը կոչվում է «Առաջ, Դիեգո, առաջ»։ Դիեգոն ունի համակարգիչ, որը պարունակում է տեղեկատվություն կենդանիների մասին։

## Անձնավորություններ
* **Դաշա Մարկես** () 7-ամյա իսպանախոս աղջիկ է։ Նա շատ կենսուրախ է և ցանկացած իրավիճակից ելք կգտնի։ Հագած վարդագույն շապիկ և նարնջագույն շորտեր։ Միշտ քայլում է ուսապարկով։ 2011-2014 թվականներին Դաշայի դերը հնչյունավորել է Ֆաթիմա Պտաչեկը։
* **Բաշմաչոկ** () է, Դաշայի լավագույն ընկերը։ Միշտ կարմիր կոշիկներ է հագնում։ Չարաճճի և ուրախ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արկածային հեռուստասերիալներ
Էդվարդ Միրզոյան փողոց (Երևան)

**Էդվարդ Միրզոյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է հայ կոմպոզիտոր, մանկավարժ, Հայաստանի և ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, մշակութային, հասարակական գործիչ Էդվարդ Միրզոյանի պատվին։

## Տվյալներ
Փողոցն սկսվում է Լեոնիդ Ազգալդյան փողոցից, ձգվում հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ և ավարտվում Վերին Անտառային փողոցի թիվ 150/17 տան մոտ։ Հատող փողոցներ չունի։ Փողոցի երկարությունը 176 մետր է։

Փողոցն անվանակոչվել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի հունիսի 21-ի թիվ 607-Ն որոշմամբ։

## Որոշման հիմնավորում
Հաշվի առնելով երաժշտի մեծ ավանդը և ղեկավարվելով «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 23-րդ կետի դրույթներով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 29-ի N2387-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 4-րդ կետով՝ Երևանի ավագանին քննարկել է փողոցն անվանափոխելու որոշման նախագիծը և հաստատել։

## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Character.ai

**Character.ai** (նաև հայտնի է որպես **c.ai** կամ **Character AI**) արհեստական նեյրոնային ցանցով լեզվի մոդելով չատբոտ ծառայություն է, որը կարող է ստեղծել մարդու նման տեքստային պատասխաններ և մասնակցել համատեքստային խոսակցությանը։ Google-ի LaMDA-ի նախորդ մշակողների՝ Նոամ Շազիրի և Դանիել Դե Ֆրեյտասի կողմից կառուցված բետա մոդելը հասանելի է դարձել հանրությանը 2022 թվականի սեպտեմբերին օգտագործելու համար։

Օգտատերերը կարող են ստեղծել «կերպարներ», ստեղծել իրենց «անձնավորությունները», սահմանել հատուկ պարամետրեր և այնուհետև դրանք հրապարակել համայնքում, որպեսզի ուրիշները զրուցեն իրենց հետ։ Շատ կերպարներ կարող են հիմնված լինել գեղարվեստական լրատվամիջոցների աղբյուրների կամ հայտնիների վրա, մինչդեռ մյուսները լիովին օրիգինալ են, որոշները ստեղծվել են որոշակի նպատակներով, օրինակ՝ աջակցելու ստեղծագործական գրելությանը կամ լինելու տեքստի վրա հիմնված արկածային խաղի մաս։

2023 թվականի մայիսին ծառայությունն ավելացրել է ամսական բաժանորդագրության տարբերակ և բջջային հավելվածը թողարկվել է և՛ App Store-ի, և՛ Play Store-ի համար, որն իր առաջին շաբաթվա ընթացքում ունեցել է ավելի քան 1,7 միլիոն ներբեռնում։

## Ծրագրային ապահովում
Կառուցված առաջադեմ խորը ուսուցման և ընդարձակ լեզու մոդելների հիման վրա՝ ծրագրաշարը ներկայումս գտնվում է բետա փուլում և շարունակաբար կատարելագործվում է. 2022 թվականի նոյեմբերի 5-ին խոսակցության հիշողությունը կրկնապատկվել է նախկին հզորությունից, որպեսզի արհեստական ինտելեկտը կարողանա «հիշել» հաղորդագրությունները ավելի հին ժամանակվանից։

Կերպարների «անձնավորությունները» ձևավորվում են նկարագրությունների միջոցով՝ կերպարի և նրա ողջույնի հաղորդագրության տեսանկյունից, և հետագայում ձևավորվում են զրույցներից, որոնք վերածվում են օրինակների՝ տալով իր հաղորդագրություններին աստղային վարկանիշ և փոփոխում՝ հարմարեցնելով օգտվողի ուզած ճշգրիտ բարբառին և ինքնությանը։

Երբ կերպարը պատասխան է ուղարկում, օգտվողները կարող են գնահատել պատասխանը 1-ից 4 աստղ։ Բացի այդ, օգտվողները կարող են պատճառաբանել, թե ինչու են որոշակի քանակությամբ աստղեր ընտրվել՝ սեղմելով 4-ից 6 կոճակներից մեկի վրա։ Վարկանիշը հիմնականում ազդում է կոնկրետ բնույթի վրա, բայց նաև ազդում է վարքագծային ընտրության վրա, որպես ամբողջություն։ Օգտագործողը կարող է նաև սեղմել աջ սլաքը/սահեցնել ձախ՝ արհեստական ինտելեկտի համար՝ նոր պատասխան ստեղծելու համար, իսկ ավելի ուշ դիտել ստեղծված հաղորդագրությունները՝ սեղմելով ձախ սլաքի վրա։

Character.ai-ի ստեղծողները չեն խրախուսում «պոռնոգրաֆիկ բովանդակության» ստեղծումը վեբ հավելվածի հետ աշխատելիս, որն արտահայտվում է հերոսների վրա shadow blocking ավտոմատ պարտադրմամբ, որոնց ստեղծման ժամանակ օգտագործվել է համապատասխան բառապաշար։ Այս քաղաքականությունը առաջացրել է օգտատերերի բացասական արձագանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Արհեստական բանականության հավելվածներ
Կատեգորիա:Բնական լեզվի մշակում
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մեքենայական ուսուցում
Պավել Պավլիկովսկի

**Պավել Ալեքսանդր Պավլիկովսկի** ( , ), լեհ և բրիտանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Երբ ապագա ռեժիսորը տասնչորս տարեկան էր, նրա ընտանիքը գաղթեց Մեծ Բրիտանիա։

Պավլիկովսկին գրականություն ու փիլիսոփայություն է սովորել Վարշավայի համալսարանում, ուսումը շարունակել Օքսֆորդում (մայրը, որ իր կարիերան սկսել էր որպես բալետի պարուհի, հետագայում դարձել է անգլիական գրականության պրոֆեսոր, դասախոսել Վարշավայի համալսարանում )։

Ավելի քան տասը տարի Պավլիկովսկին վավերագրական ֆիլմեր է նկարահանել, իսկ 1998 թվականից հիմնականում նկարահանում է խաղարկային, գեղարվեստական ֆիլմեր, առավել հաճախ՝ դրամատիկական ժանրի։ Նա հաճախ է համագործակցում ռուս կինոգործիչների հետ։ Բազմիցս արժանացել է տարբեր մրցանակների, այդ թվում՝ Օսկարի, ԲԱՖՏԱ-ի։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Վավերագրական աշխատանքներ
**Հեռուստատեսությունում**

**Կինոյում**

## Մրցանակներ և պարգևներ
**Ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակներ**

**Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակներ / British Academy Film Awards**

**Ոսկե գլոբուս / Golden Globe Awards**

**Եվրոպական կինոմրցանակներ / European Film Awards**

**Լեհական կինոմրցանակներ**

**Բրիտանական անկախ կինոմրցանակներ / British Independent Film Awards**

**Կինոփառատոնային և այլ մրցանակներ**

**Քննադատների շրջանակի մրցանակներ**

2019 թվականի Պավլիկովսկուն շնորհվել է Վարշավայի պատվավոր քաղաքացու կոչում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Павел Павликовский и его документальные фильмы ''From Moscow to Pietushki'', ''Dostoevsky’s Travels'', ''Serbian Epics'' и ''Tripping with Zhirinovski'' на сайте vimeo Архивная копия от 20 ноября 2020 на Wayback Machine

Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Լավագույն ռեժիսոր Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Լեհ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Լեհ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Արա Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Արա Վարդանյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Արա Վարդանի Վարդանյան (ծնվ․ 1977), հասարակական գործիչ։
* Արա Վարդանյան (ծնվ․ 1975), ոսկերիչ։
Չոն Ջե Իլ

**Չոն Ջե Իլ** (, ), հարավկորեացիկոմպոզիտոր։ Նա առավել հայտնի է Բոնգ Ջուն Հոյի դերով, որպես «Մակաբույծ» ֆիլմի սաունդթրեքերի և Հվան Դոն Հյոկի «Կաղամարի խաղ» վեբ սերիալի սաունդթրեքերի հեղինակ։ «Մակաբույծ» ֆիլմի երաժշտության համար նա արժանացել է Buil Film Awards և Մեծ զանգակի, իսկ «Կաղամարի խաղը» սերիալի համար՝ *Baeksang Arts Awards* և *Hollywood Music in Media Awards*։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի մարտի 7-ին Սեուլում։ Երեք տարեկանում նա առաջին անգամ նստեց դաշնամուրի մոտ, ինը տարեկանում սկսեց կիթառ նվագել, իսկ 13 տարեկանում հայտարարություն տեղադրեց *«Hot music»* երաժշտական ​​ամսագրում՝ փնտրելով բասիստ, թմբկահար և վոկալիստ, որը նվագում է բրիտանական ծանր մետալ *«Carcass»* խմբի ոճով։ Ավարտել է Սեուլի ջազ ակադեմիան։ Նա առաջին անգամ հանդես  է եկել որպես բաս նվագող Gigs խմբի համար (որում ներառված էին նաև Յունգ Վոն Յանգը, վոկալիստ Լի Ջուկը և կիթառահար Հան Սանգ-վոնը) 1999 թվականի նոյեմբերին։ 2003 թվականին նա թողարկել է իր առաջին սոլո ալբոմը՝ *Tear Flower*։ 29 տարեկանում ծառայել է բանակում։ 2018 թվականի ապրիլին նա դաշնամուր է նվագել միջկորեական կառավարական հանդիպմանը։

## Սկավառակագրություն
### Ֆիլմերի երաժշտություններ

### Սերիալների երաժշտություններ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Հովհաննես Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Վարդանյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Հովհաննես Հովսեփի Վարդանյան (1914-անհայտ), մանկավարժ։
* Հովհաննես (Օննիկ) Տիգրանի Վարդանյան (1901-անհայտ), գեղանկարիչ։
Եղիշե Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Եղիշե Վարդանյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Եղիշե Գևորգի Վարդանյան (1905-1958), կուսակցական և պետական աշխատող։
* Եղիշե Վարդանյան (ծնվ․ 1992), ֆուտբոլիստ։
Հակոբ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Հակոբ Վարդանյան** անուն-ազգանունը վերաբերում է՝

* Հակոբ Մինասի Վարդանյան (ծնվ․ 1944), գեղանկարիչ։
* Հակոբ Վարդանյան (1928-1981), ջութակահար։
Glimpse of Us

«**Glimpse of Us»,** ճապոնացի երգիչ Joji-ի երգը, որը թողարկել են 8rising և Warner Records լեյբլները որպես Joji-ի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ *«Smithereens»*-ի առաջատար սինգլ 2022 թվականի հունիսի 10-ին։ Այն գրել է Ալեքսիս Քեսելմանը, Քասլը, Ռայլի Մակդոնոն, պրոդյուսերը Քոնոր Մակդոնոն է։ Երգը դարձել է Joji-ի մինչ օրս ամենահաջողված հիթ-սինգլը՝ հասնելով հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականին Ավստրալիայում, Ինդոնեզիայում, Լիտվայում, Մալայզիայում, Նոր Զելանդիայում, Ֆիլիպիններում և Սինգապուրում, երկրորդ տեղը Global 200-ում և ընդգրկվել լավագույն տասնյակում Կանադայում, Իռլանդիայում, Նորվեգիայում, Միացյալ Նահանգներում և Վիետնամում։

Թողարկումից հետո «Glimpse of Us»-ը գերազանցել է մի շարք ռեկորդներ։ Սա ասիացի կատարողի առաջին երգն է, որը զբաղեցրել է առաջին տեղը Spotify-ի համաշխարհային հիթ-շքերթում՝ այնտեղ մնալով 10 օր անընդմեջ։ Billboard Hot 100-ի տասներորդ հորիզոնականում հայտնվելով՝ երգը դարձել է ճապոնացի կատարողի երկրորդ երգը, որը 1963 թվականին Կյու Սակամոտոյի «Sukiyaki» երգից հետո հայտնվել է լավագույն տասնյակում։ Երգը գլխավորել է նաև նորզելանդական և ավստրալիական սինգլները՝ դառնալով Joji-ի առաջին #1 սինգլը։  Երգը Ավստրալիայում՝ ARIA Awards 2022 մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Տարվա երգ» անվանակարգին՝ Joji-ի հայրական կողմից կիսով չափ ավստրալացի լինելու շնորհիվ։

Երգի ստեղծումն ու վերնագիրը ոգեշնչվել են Քրիստինա Գրիմիի մահից, ինչպես հայտարարել է Ռայլի Մակդոնոն հայտարարել է սոցիալական ցանցերում։

Երգն առաջինը առաջարկվել է Չարլի Փութին, բայց նա հրաժարվել է։

## Քննադատողական ընդունելություն
Երգը լայն ճանաչում է ստացել, քննադատները բարձր են գնահատել դրա պարզությունը, բառերը և Joji-ի զգացմունքային վոկալը։ *Complex*-ից Բրենթոն Բլանշեթը երգը նկարագրել է որպես «ցնցող դաշնամուրային բալլադ», մինչդեռ *[[New York Times]]*-ից Ջոն Կարամանիկան այն անվանել է «հոյակապ և ապշեցուցիչ»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգն ուղեկցվել է ռեժիսոր Դեն Սթրեյթի նկարահանած երաժշտական տեսահոլովակով։ Տեսանյութը պարունակում է «անանուն գլխավոր հերոսների» տարբեր դեստրուկտիվ վարքագծի տեսարաններ, այդ թվում՝ մրցարշավային մեքենաներում։ Տեսահոլովակի հատվածները հայտնի են դարձել ՏիկՏոկում, որի շնորհիվ երաժշտական տեսահոլովակը տասնյակ միլիոնավոր դիտումներ է հավաքել։ Տեսանյութը նկարահանվել է Sony DCR-HC32 miniDV-ով և նախքան խմբագրումը բաղկացած է եղել 15 ժամ չմշակված նյութից։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է հիմնականում Ատլանտայում, իսկ հավելլյալ տեսարանները նկարահանվել են Թենեսիում, Ալաբամայում, Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում։

## Commercial performance
«Glimpse of Us» երգը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը տարբեր երկրների հիթ-շքերթներում, այդ թվում Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Ֆիլիպիններում և Մեծ Բրիտանիայում իր դեբյուտից հետո։ Երգը դեբյուտել է ամերիկյան Billboard Hot 100-ի տասներորդ հորիզոնականում՝ դառնալով Joji-ի առաջին սինգլը, որը հայտնվել է երկրի լավագույն տասնյակում։ 2022 թվականի հուլիսի 2-ի հիթ-շքերթում երգը հասել է ութերորդ հորիզոնականին։

«Glimpse of Us»-ի շնորհիվ Joji-ին դարձել է երկրորդ ճապոնացի արտիստը, որի սինգլը գրավել է առաջին տեղը Ավստրալիայի սինգլների հիթ-շքերթներում, Կյու Սակամոտոյի «Sukiyaki»-ից հետո 1963 թվականին։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2022 սինգլներ
Էդգար Հովհաննիսյան փողոց (Երևան)

**Էդգար Հովհաննիսյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է հայ կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ և ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Էդգար Հովհաննիսյանի պատվին։

## Տվյալներ
Փողոցն սկսվում է Լեոնիդ Ազգալդյան փողոցից, ձգվում հարավարևելյան ուղղությամբ և ավարտվում Գոհար Գասպարյան փողոցին հատվելով։ Հատող փողոցներ չունի։ Փողոցի երկարությունը 215 մետր է։

Փողոցն անվանակոչվել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի հունիսի 21-ի թիվ 607-Ն որոշմամբ։

## Որոշման հիմնավորում
Հաշվի առնելով երաժշտի մեծ ավանդը և ղեկավարվելով «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» օրենքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 23-րդ կետի դրույթներով, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի դեկտեմբերի 29-ի N2387-Ն որոշմամբ հաստատված կարգի 4-րդ կետով՝ Երևանի ավագանին քննարկել է փողոցն անվանափոխելու որոշման նախագիծը և հաստատել։

## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ալիսա Բաղդասարյան

**Ալիսա Յուրիի Բաղդասարյան** (), հայ բանաստեղծ, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (2015), Արցախի գրողների միության (2005), ՀԳՄ անդամ (2007)։ ԱՄՆՀԳՄ անդամ (2024): 

## Կենսագրություն
2002 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի Ավ. Իսահակյանի անվան թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը։
2002-2007 թվականներին սովորել է «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի լրագրություն բաժնում։ 2009-2015 թվականներին եղել է ԱրՊՀ գրականության և ժուռնալիստիկայի ամբիոնի հայցորդ։ 2015 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Մաքսիմ Հովհաննիսյանը գրող և հրապարակախոս» թեմայով, և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

2007-2020 թվականներին աշխատել է «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնում որպես դասախոս։ 2008 թվականից նշանակվել է նույն համալսարանի
ժուռնալիստիկայի ամբիոնի վարիչ։ 2019-2020 թվականներին աշխատել է Արցախի հանրային հեռուստատեսությունում որպես լրագրող-խմբագիր։ 2020 թվականի սեպտեմբերին նշանակվել է «Մեսրոպ Մաշտոց» համալսարանի Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչ։ 2021-2023 թվականներին եղել է «Մեսրոպ Մաշտոց» համալսարանի պրոռեկտորը։

## Մատենագիտություն
### Բանաստեղծական ժողովածուներ
* Խոտի աղերսանք, Ե., Վաչագան Բարեպաշտ, 2005, 31 էջ։
* Թիթեռախաղ, Ե., Վաչագան Բարեպաշտ, 2007, 64 էջ։
* Հայացքի մերկություն, Ստեփանակերտ, Դիզակ պլյուս, 2010, 127 էջ։
* Գրիչս երազ է տեսնում, Ստեփանակերտ, «Վաչագան Բարեպաշտ» հրտ․, 2014, 240 էջ։
* Պատերազմից հետո, Ե., ՎՄՎ-Պրինտ, 2021, 128 էջ։
* Տունդարձի ճանապարհին (2022)

### Մենագրություն
* Մաքսիմ Հովհաննիսյան. գրող և հրապարակախոս, «Սոնա» հրատարակչություն, Ստեփանակերտ, 2017, 224 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Իվան Ֆրանկոյի հուշարձան (Օդեսա)

**[[Իվան Ֆրանկո]]յի հուշարձան** (), որը կանգնեցվել է ուկրաինացի գրող, գիտնական և հրապարակախոս Իվան Ֆրանկո պատվին Ուկրաինայի Օդեսա քաղաքում։

## Պատմություն
Տեղադրվել է 2006 թվականի դեկտեմբերին Ալեքսանդրովսկի պողոտայի և Ուսպենսկայա փողոցի կանաչ գոտու վերջում․ Իվան Ֆրանկոն մի քանի անգամ այցելել է Օդեսա, այստեղ 1900 թվականին բուժվել է։ Հուշարձանը բացվել է ի պատիվ գրողի 150-ամյակի։

Քանդակագործը Բորիս Ռումյանցևն է, ճարտարապետը՝ Նիկիտա Ռումյանցևը։ Բրոնզե հուշարձանը ձուլել է Կիևի «Նկարիչ» ստեղծագործական և արտադրական գործարանը։ Առանց պատվանդանի հուշարձանի բարձրությունը 3,02 մ է։

Օդեսայում հուշարձանի բացման հանդիսավոր միջոցառմանը մասնակցել են քաղաքային խորհրդի և շրջանային պետական կառավարման, կրթական և հասարակական կազմակերպությունների, ազգային մշակութային ընկերությունների ներկայացուցիչներ։

Բացման արարողության պատվավոր հյուրը Ուկրաինայի գրողների ազգային միության անդամ, բանաստեղծ Դմիտրի Պավլիչկոնն էր։Շատ բարձր եմ գնահատում այս պահը։ Ես հավատում եմ, որ Ֆրանկոյի՝ Օդեսա ժամանման հետ այստեղ անպայման եվրոպական քամու կփչի։ Սա ոչ միայն ուկրաինական, այլև եվրոպական մեծ նշան է այս քաղաքի համար։Հանդիսավոր միջոցառումների ժամանակ պաշտոնապես նշվեց․Օդեսայում Իվան Ֆրանկոյի հուշարձանի կառուցումը մեծ նշանակություն ունի ամբողջ Ուկրաինայի համար։ Կամենյարի նման գեղեցիկ հուշարձան նույնիսկ Կիևում չկա, այն կառուցվել է մի քաղաքում, որտեղ ապրել և ստեղծագործել են նաև Պուշկինը, Իվան Վազովը, Խրիստո Բոտևը, Ադամ Միցկևիչը և շատ ժողովուրդների այլ նշանավոր ստեղծագործողներ։ Մեզ համար Իվան Ֆրանկոն ամբողջ Եվրոպայի նշանավոր քաղաքացի է, ուկրաինացի գրական և քաղաքական ականավոր հանճար, ով ճանապարհ հարթեց դեպի սոցիալական արդարություն, իր ժողովրդին առաջնորդեց դեպի պետականության վերածնունդ։ Այն, ինչ այժմ տեղի է ունենում Օդեսայում, անշուշտ, օգնում է բոլոր ուկրաինացիներին զգալ իրենց ազգի մեծությունըՀուշարձանը Ուկրաինայի հարավում առաջինն է ուկրաինացի հայտնի գրող և գործիչ Իվան Ֆրանկոյի համար, մինչ Օդեսայում հուշարձանի բացումը նրա պատվին անվանակոչվել է քաղաքի փողոցներից մեկը և գրադարանը։ Հուշարձանը հանդիսավոր կերպով բացել են Օդեսայի մարզային պետական վարչակազմի ղեկավար Իվան Պլաչկովը, Օդեսայի քաղաքի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Անատոլի Վորոխաևը և բանաստեղծ Դմիտրի Պավլիչկոն։ Հանդիսավոր միջոցառումների ժամանակ ծաղիկներ են դրվել իշխանությունների ներկայացուցիչների, Օդեսայի և Իզմայիլի ՄԵՏՀ ՄՏԿ-ի, քահանաների վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:2006 քանդակներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օդեսայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Օդեսայի տեսարժան վայրեր
Զվարճանքներ ռադիոյի հետ

**«Զվարճանքներ ռադիոյի հետ»** անգլիացի գրող և ռադիոսիրող Գիլբերտ Դեյվիի գիրքը։ Գիրքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1957 թվականին Լոնդոնի Edmund Ward Ltd հրատարակչության կողմից։

## Պատմություն
1950-ականներին տան ռադիոները դեռ շատ թանկ էին և ծավալուն, իսկ շարժական ռադիոները դեռ հազվադեպ էին, քանի որ տրանզիստորները նոր էին հայտնագործվել։ Ուստի գրքի հեղինակը որոշել է շատ երիտասարդներին՝ հիմնականում տղաներին ծանոթացնել սիրողական ռադիոյի հետաքրքրաշարժ աշխարհին։

Դեյվին իր գրքում խոսում է նաև ռադիոյի կամ էլեկտրոնիկայի ոլորտում կարիերայի մասին:Սիրողական ռադիոն հեռարձակման առաջին տարիներին տղաների շրջանում շատ տարածված հոբբի էր։ Այն ժամանակ, երբ նա հրատարակեց, Դեյվին արդեն մեծ հետևորդներ ուներ երիտասարդ ընթերցողների շրջանում։ Մինչ գրքի հրատարակումը, նա թերթերի հոդվածներում ներմուծեց սիրողական ռադիոն և իր ընթերցողների շրջանում գործնական թեմաներով ամենատարածված հեղինակն էր։ Այնուհետև Դեյվին հեռուստատեսային հեռարձակումներ կատարեց BBC- ով, որից հետո գրողը ստացավ ավելի քան 26 հազար նամակ առաջին հեռարձակումից մի քանի օրվա ընթացքում։ «Ժամանց ռադիոյի հետ» գրքի հիմքում ընկած են թերթի հոդվածները և հեռուստահաղորդումների զրույցները։

Ինքը՝ Գիլբերտ Դեյվին, ռադիոյի աշխատող չէր, նա աշխատում էր որպես ապահովագրական գործակալ և ռադիոսիրող էր։ Չնայած դրան, նրա ոգևորությունն ու ռադիոյի աշխարհի տաղանդավոր պատմությունը ոգեշնչեցին շատ երիտասարդների։

Ընդհանուր առմամբ հրատարակվել է գրքի վեց հրատարակություն, վերջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1978 թվականին։ Գիլբերտ Դեյվին նաև գրել է «Զվարճանք կարճ ալիքով ռադիոյով», «Զվարճանք տրանզիստորներով», «Զվարճանք Hi-Fi-ով» և «Զվարճանք սիլիկոնային չիպերով ժամանակակից ռադիոյում» (1981 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

# *Gilbert Davey’s Radio Sets — Gilbert Davey page. Архивная копия от 8 ноября 2022 на Wayback Machine
# ↑ *List of titles by Gilbert Davey Архивная копия от 8 ноября 2022 на Wayback Machine

Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տեղեկագրքեր
Պետրուշկայի արկածները

**«Պետրուշկայի արկածները»** (), Մարգարիտա Սմիռնովայի (Ֆադեևա) և Անատոլի Սմիռնովի հեքիաթը, որի գործողությունները տեղի են ունենում Ֆորմալայսկ քաղաքի տիկնիկների թագավորությունում։

## Գրքի մասին
Գրքի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1963 թվականին Յոշկար Օլայում, այնուհետև այն թարգմանվել է այլ լեզուներով և հրատարակվել Մոլդովայում, Ուզբեկստանում և Գերմանիայում։ 1971 թվականին գիրքը լույս է տեսել հայտնի նկարիչ Լ.Վլադիմիրսկու նկարազարդումներով։

2013 թվականին «Պետրուշկայի արկածները» լույս է տեսել «Հենց այդ գիրքը» նախագծի շրջանակներում, որը «հնարավորություն է տվել ծնողներին իրենց երեխաներին ցույց տալ այն գրքերը, որոնց հետ նրանք մեծացել են»։ Գիրքն օգտագործվում է որպես օժանդակ նյութ դպրոցականների և ուսանողների ուսուցման գործում։

## Սյուժե
Կենսուրախ և չարաճճի Պետրուշկան, որին պատրաստել է վարպետ Տրոֆիմը, իր ընկերների՝ Ալյոնկայի, Մատրյոշկայի և Տուզիկ շան հետ պայքարում է չար ու ագահ թագավոր Ֆորմալայ Մեծի, գեներալ Ատդվայի, դատավոր Նաշիմ-Վաշի և տիկնիկների թագավորության այլ տիրակալների հետ։ Բայց ամեն ինչ լավ է ավարտվում՝ բարին հաղթում է, չարը պատժվում է, և բոլոր տիկնիկները նոր երջանիկ կյանք են վայելում իրենց հիասքանչ երկրում։

### Գրքի հերոսներ
#### Դրական

* Պետրուշկա
* Վարպետ Տրոֆիմ՝ Պետրուշկայի հայրը
* Ալյոնկա
* Տուզիկ, շնիկ
* Դարբին Իգնատը՝ Ալյոնկայի հայրը
* Վանկա-Վստանկա
* Մատրյոշկա՝ Վանկա-Վստանկայի կինը
* Մատրյոշկայի 5 դուստրերը
* Փոթեր Կրինկա
* Այգեպան Տերենտի
* Ծխնելույզ մաքրող Յաշա
* Տկաչ Սիդոր

### Բացասական
* Ֆորմալայ Մեծ, թագավոր
* Մեր-ձեր, դատավոր
* Կիրյա, դատավորի որդի
* Ատդվա, գեներալ
* Խոզուկ, հողատեր
* Հրաշք Յուդո, ծովի արքա

Պատմության մեջ կան նաև կերպարներ, որոնց չի կարելի հստակ բացասական անվանել։ Սրանք Ֆորմալայի վախկոտ ու նեղմիտ կամակատարներն են, որոնք պարտաճանաչ կատարում են թագավորի ու գեներալի հրամանները, բայց վերջում վտանգ զգալով՝ փախչում են պալատից։

* Թագավորական հիշողության պահապան
* Մեսսենջեր Սկորոխոդ
* Միջոցառումների և ընդունելության մենեջեր
* Արքայական զգեստի պահապան
* Այգեգործ
* Եփել
* Փողոց մաքրող
* Լոգանքի սպասավոր
* Վարսահարդար

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսական ստեղծագործություն
Կատյա Սանթոս

**Կատյա Սանթոս** (Katya Santos, ),  ֆիլիպինցի դերասանուհի և մոդել։ Իր կարիերան սկսել է 13 տարեկանում, նկարահանվելով նախ՝  ֆիլիպինյան *Ang TV* հեռուստասերիալում, իսկ հետո՝ *Oki Doki Doc-* ում։ Հետագայում ֆիլիպինյան կինոյում դարձել է սեքս-խորհրդանիշ, անդամագրվել է Viva Hot Babes երաժշտախմբին, որում ընդգրկված էին նաև այլ դերասանուհիներ, ինչպես՝ Մաուի Թեյլորը, Գվեն Գարսին և Անդրեա դել Ռոսարիոն։ Կատյան թերևս առավել հայտնի է Կառլայի դերով *«Աննա Կարենինա»* դրամատիկ սերիալում, որը ցուցադրվել է 1996-2002 թվականներին, և GMA Network- ով հեռարձակված հետկեսօրյա « *Դանգալ* » դրամատիկ սերիալում Իյաննա Սալվեի կերպարի մարմնավորմամբ։

Սանթոսը ծնվել է Մանիլայում։ Ստացել է բիզնեսի կառավարման բնագավառի մասնագետի որակավորում She used to work as a sales consultant for a security systems corporation.:  Նախկինում աշխատել է որպես անվտանգության համակարգերի կորպորացիայի վաճառքի խորհրդատու։

Սանթոսը նաև երկար ժամանակ եղել է Viva-ի պայմանագրային արտիստ՝  Viva Hot Babes-ի մյուս անդամների՝ Անդրեա դել Ռոսարիոյի և Մաուի Թեյլորի հետ։ 2011 թվականին նրանք վերամիավորվել են *[[FHM|FHM-ի]]* ֆոտոշարքը գլուխ բերելու համար։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսություն

### Ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Katya Santos at Rotten Tomatoes

Կատեգորիա:1980-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ֆիլիպինցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինցի մոդելներ
Վատ մայր (հեռուստասերիալ)

«**Վատ մայր**» (, ), հարավկորեական հեռուստասերիալ (դորամա)։ Գլխավոր դերերում են Ռա Մի Րանը, Լի Դո Հյոնը, Ան Ըն Ջինը և Յու Ին-Սուն։ Հեռարձակվել է 2023 թվականի ապրիլի 26-ից հունիսի 8-ը,JTBC հեռուստաալիքով՝ յուրաքանչյուր չորեքշաբթի և հինգշաբթի։ Հեռուստասերիալը հասանելի է նաև Նեթֆլիքսի պլատֆորմում։

## Սյուժե
Դժբախտ պատահարի պատճառով ամբիցիոզ դատախազ Չհվե Կան Հոյի մոտ ախտորոշվում է ամնեզիա, ինչի պատճառով նա սկսում է ապրել մոր հետ։ Ժամանակի ընթացքում նրանք բարելավվում են իրենց հարաբերությունները։

## Դերերում
### Գլխավոր դերեր
* Ռա մի Րան — *Չին Յոն Սուն* (), միայնակ մայր, ով վարում է խոզաբւծական ֆերմա և փորձում հոգ տանել իր երեխայի մասին։ 
* Լի Դո Հյոն — *Չհվե Կան Հո* (), Յոն Սունի որդին, դատախազ, ով շատ սառնասիրտ է։ Դժբախտ պատահարի արդյունքում տառապում է ամնեզիայով և «վերադառնում մանկություն»։ 
* Ան Ըն Ջին — *Լի Մի Ջու* (), մատնահարդար, Կան Հոյի մանկության ընկերն ու նախկին սիրեցյալը։ 
* Յու Ին-Սու — *Պան Սամ Շիկ* (), Կան Հոյի համագյուղացին, ով մանկությունից սիրահարված է Մի Ջուին։

### Երկրորդական դերեր
* Չհվե Մու Սոն — *Սոն Ու Բյոկ*, Woobyeok Group-ի գլխավոր տնօրեն։
* Ջոն Վուն Ին — *Օ Թե Սու*, նախկին դատախազ ու Ազգային ժողովի անդամ։
* Հոն Բի Ռա — *Օ Հա Յոն*, Օ Թե Սուի միակ դուստրն ու Կան Հոյի հարսնացուն։
* Քիմ Վոն Հե — *Սոն Յուն Րակ*, գյուղապետ։
* Փաք Բո Կյոն — գյուղապետի կինը։
* Կան Մալ Գըմ — *Ջոն Գում Ջա*, Մի Ջուի մայրը։

### Հրավիրված դերասաններ
* Չո Ջին Ուն — *Չհվե Հե Սիկ*, Յոն Սունի մահացած ամուսինը։

## Վարկանիշներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* HanCinema կայքում հեռուստասերիալի պաշտոնական էջը
* Նեթֆլիքսի կայքում հեռուստասերիալի պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա հեռուստասերիալներ
El Préstamo

«**El Préstamo»**, կոլումբիացի երգիչ Մալումայի երգը։ Թողարկվել է 2018 թվականի մարտի 9-ին որպես Մալումայի «F.A.M.E.» երրորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ (2018)։ Երգը գրել են Մալուման, Բրայան Լեզկանոն, Քևին Խիմենեսը և Էդգար Բարրան, իսկ պրոդյուսերներն են The Rude Boyz-ը և Edge-ը։

## Տեսահոլովակ
«El Préstamo»  երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի մարտի 9-ին Մալումայի Vevo ՅուԹյուբյան էջում։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը Ջեսի Տերերոն է, իսկ գլխավոր դերը կատարել է ամերիկացի մոդել Ջենի Ուոթվուդը։ Տեսանյութը սկսվում է նրանով, որ Մալուման և նրա ընկերուհին (Ուոթվուդ) գտնվում են մոթելի սենյակում, որտեղ ինքը զանգ է կատարում, իսկ հետո Ուոթվուդին ասում է, որ վաղը պատրաստ լինի։ Այնուհետև Մալուման և Ուոթվուդը հարուստ զույգի անվան տակ մտնում են բանկ՝ բանկային սեյֆին հասանելիություն ունենալու համար։ Իր ծրագիրը գործի դնելով՝ նա և Ուոթվուդը այդ գիշեր ներխուժում են բանկ՝ օգտագործելով կարմիր գազային ռումբ, և շարունակում են գողանալ մեծ գումարներ։ Երբ Մալուման և Ուոթվուդը փախչում են, նրանց են մոտենում երկու ոստիկանական մեքենա, և Ուոթվուդը ատրճանակով ճնշում է նրանց։ Տեսանյութն ավարտվում է Ուոթվուդի դավաճանությամբ․ Մալումային հանձնում է ոստիկանությանը՝ փողը թողնելով իրեն, և տեսանյութը անցնում է սև գույնի՝ «Շարունակելի» արտահայտությամբ, հենց այն պահին, երբ նա ծնկի է գալիս երկու ատրճանակով և հրամայվում է դուրս գալ ձեռքերը բարձրացրած՝ այդպիսով անհայտ թողնելով նրա ճակատագիրը։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն երգեր
Felices los 4

**«Felices los 4»**, կոլումբիացի երգիչ Մալումայի երգը իր *[[F.A.M.E. (ալբոմ, Մալումա)|«F. A. M. E.»]]* երրորդ ստուդիական ալբոմից (2018)։ Այն թողարկվել է Sony Music Latin-ը 2017 թվականի ապրիլի 21-ին։ Երգը գրել են Մալուման, Սերվանդո Պրիմերան, Մարիո Կասերեսը և Միկի Լա Սենսան, իսկ պրոդյուսերը Rude Boyz-ն է։ Երգի սալսա տարբերակը ամերիկացի երգիչ Մարկ Էնթոնիի մասնակցությամբ, թողարկվել է 2017 թվականի հուլիսի 7-ին։ «Felices los 4» երգը դարձել է Մալումայի առաջին սինգլը որպես առաջատար կատարող, որը հայտնվել է ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում, որտեղ այն մնացել է 20 շաբաթ և հասել 48-րդ հորիզոնականին։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Ռեժիսոր Ջեսի Տերերոյի երաժշտական տեսահոլովակը պատմում է Մալումայի և ամուսնացած կնոջ սիրային եռանկյունու մասին․ կնոջը մարմնավորում է դերասանուհի ու մոդել Նատալյա Բարուլիչը, և նրա ամուսնու դերը՝ Վիլմեր Վալդերաման։ 2017 թվականի մայիսի 5-ին երգչուհին ստացել է Vevo հավաստագրում, քանի որ տեսահոլովակը դարձել է ամենաշատ դիտված լատինաամերիկյան տեսահոլովակն ամբողջ աշխարհում առաջին 24 ժամվա ընթացքում։

2024 թվականի հունվարի դրությամբ տեսանյութը դիտվել է ավելի քան 1,8 միլիարդ անգամ։

### Սալսա տարբերակ
Ամերիկացի երգիչ Մարկ Էնթոնիի մասնակցությամբ երգի սալսա տարբերակի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 11-ին և նկարահանվել Մայամիի էլ Տուկանում և Մարիոնայում։ Ռեժիսորը նույնպես եղել է Տերերոն, և տեսահոլովակը շարունակում է օրիգինալ տարբերակի երաժշտական տեսահոլովակի սյուժեն՝ Վիլմեր Վալդերամայի և մոդել ու դերասանուհի Պրիսցիլա Հագինսի մասնակցությամբ։

## Երգացանկ
***Թվային ներբեռնում**
#«Felices los 4» – 3:49

***Թվային ներբեռնում –  մինի ալբոմ**
#«Felices los 4» – 3:49
#«Felices los 4»  – 3:34
#«Felices los 4»  – 3:44
#«Felices los 4»  – 3:50

***Թվային ներբեռնում – Սալսա տարբերակ**
#«Felices los 4»  – 4:02

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ–շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ
### Օրիգինալ տարբերակ

### Սալսա տարբերակ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*
*

Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն երգեր
Կենդանիների գույն

**Կենդանիների գույն**, կենդանիների թույր, գունավորումը պայմանավորված է մաշկի և մաշկածածկույթի (ծածկող մազերի, բրդի, խոզամազի) գունավորմամբ։ Վայրի կենդանիների գունավորումն ունի հարմարվողական բնույթ և տեսակի սահմաններում, սովորաբար, միևնույնն է՝ մասնակի շեղումներով, այդ պատճառով «գույն» եզրույթը վայրի կենդանիների համար չի օգտագործվում։ Ընտանի կենդանիների համար գույնի հարմարվողական բնույթը հիմնականում կորցրել է իր նշանակությունը՝ արհեստական ընտրության և զույգընտրության հետևանքով։ Գյուղատնտեսական կենդանիների շատ ցեղեր ունեն իրենց բնորոշ գույները, քանի որ երկարատև տոհմային աշխատանքների ընթացքում ընտրությունը և զույգընտրությունը կատարվել է նաև ըստ գույնի, և այն դարձել է ցեղային հատկանիշ։ Կենդանիներին բնորոշ գույները ձևավորվում են զարգացման ընթացքում և տարիքի հետ որոշ չափով փոփոխվում են։ Գույնի երանգները կարող են տարբերվել՝ կախված կլիմայական պայմաններից, տարվա սեզոնայնությունից, կերակրման ու պահվածքի պայմաններից, առողջական վիճակից։ Գույնը հաճախ ժառանգվում է իր երանգներով ու նշաններով։ Կենդանիների յուրաքանչյուր ցեղին բնորոշ են որոշակի, գերակշռող գույներ։ Կենդանիների անասնաբուծության փաստաթղթերը կազմելիս կարևոր է ճիշտ ճանաչել և նկարագրել գույնը։ Անասնաբուծության յուրաքանչյուր բնագավառում մշակված է գույնի որոշակի տերմինաբանություն։ Առավել բազմազան են ձիերի գույները (տարբերում են 14 հիմնական թույրեր՝ ավելի քան 40 երանգներով)։ Սևաթույր ձի՝ ամբողջ մաշկածածկը սև է, մուգ շագանակագույն՝ նույն սևաթույրն է, սակայն աչքերի շուրջը, դնչի ծայրին ու աճուկների շրջանում՝ շագանակագույն բծերով, աշխետ՝ գլուխը և մարմինը դարչնագույն են, բաշը, պոչը սև են։ Ոչխարաբուծության, ճագարաբուծության և գազանաբուծության բնագավառներում գույնն ունի տնտեսական նշանակություն, քանի որ այլ հատկանիշներից բացի, բրդի, գառնենու և մուշտակամորթու արժեքը պայմանավորված է նաև դրանով։ Ճագարաբուծության, գազանաբուծության և շնաբուծության մեջ «գույն»-ի փոխարեն օգտագործում են գունավորում եզրույթը։ Սև գույնի խեկների ամբողջ մազածածկը համասեռ սև է, սպիտակ գույնը՝ լրիվ սպիտակ, կարմիր գույնը՝ բաց կարմրից մուգ բալագույն, շիկակարմիր գույնը՝ բաց շիկավունից (ավազագույն, մարմնագույն) մուգ շիկակարմիր։ Խայտաբղետ (սև, կարմիր,ավազագույն խայտաբղետ) գույնի դեպքում իրանը սպիտակ մազածածկով է՝ վրան վերոհիշյալ գույների բծեր, կամ հակառակը՝ մուգ իրանի վրա՝ սպիտակ բծեր։ Մոխրագույն գույնը բնորոշ է ամբողջ մարմնին՝ մուգ և բաց մազերի համաչափ խառը բաշխվածությամբ։ Կենդանու մազի անհամաչափ գունավորումը, երբ մազարմատի մոտ գույնը մուգ է, իսկ ծայրերն ավելի բաց, հանդիպում է գորշ գույնի անասունների մոտ։ Չալ գույնի կենդանիներն ունենում են խառը սև (կամ կարմիր) և սպիտակ գույնի մազածածկույթ, ընդ որում՝ հաճախ գլուխը, վիզն ու վերջույթներն ավելի մուգ գույնի են։

Կատեգորիա:Կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիների անատոմիա
Խորենյան

**Խորենյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Սուրեն Վահանի Խորենյան (ծնվ․ 1951), նկարիչ։
* Վահան Սուրենի Խորենյան (1928-2004), նկարիչ։

## Հաստատություններ
* Ազգային Խորենյան վարժարան

## Գրական հերոսներ
* *Խորենյան (վիրաբույժ)*, Վարդգես Պետրոսյանի «Ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը» դրամայի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Երվանդյան

**Երվանդյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* **[[Երվանդ Երվանդյան (այլ կիրառումներ)|Երվանդ Երվանդյան]]**
* Զուխրա Երվանդյան (ծնվ․ 1951), գրականագետ, բանաստեղծ, արձակագիր։
* Վահագն Երվանդյան, արքա Երվանդյան Հայաստանում Երվանդունիների տոհմից, որը կառավարել է մ.թ.ա. 530-մ.թ.ա. 515 թթ.։
* Տիգրան Երվանդյան, Հայոց թագավոր մ.թ.ա. մոտ 560-525 թվականներին։

## Գրական հերոսներ
* *Հռիփսիմե Երվանդյան*, Վարդգես Պետրոսյանի «Ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը» դրամայի հերոսներից։

## Տես նաև
* Երվանդունի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պահլավերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Mia (երգ, Բեդ Բաննի)

**«Mia»,** հայտնի է նաև որպես **«Mía»**, պուերտոռիկացի ռեփեր Բեդ Բաննիի երգն է կանադացի ռեփեր Դրեյքի հետ միասին։ Երգը թողարկել են OVO Sound, Rimas Entertainment և Warner Bros. Records լեյբլները 2018 թվականի հոկտեմբերի 11-ին որպես նրա դեբյուտային *[[X 100pre|«X 100pre»]]* (2018) ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Այն գրել են Բենիտո Մարտինեսը, Օբրի Գրեհեմը, Էդգար Սեմփեր Վարգասը, Էլվին Պենան, Ֆրենսիս Դիասը, Հենրի Պուլմանը, Լուիան Մալավե Նիևեսը, Ջոզեֆ Նեգրոն Վելեսը, Նոա Ասադը և Քսավիեր Սեմփեր Վարգասը, իսկ պրոդյուսերներն են DJ Luian-ը և Mambo Kings-ը։

«Mia»-ն հասել է հինգերորդ հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ–շքերթում՝ դառնալով Բեդ Բաննիի առաջին սինգլը հիթ-շքերթի լավագույն տասնյակում որպես առաջատար կատարող և 26-րդը Դրեյքի համար։ Երգը նաև գլխավորել Է Իսպանիայի հիթ-շքերթները և ընդգրկվել Արգենտինայի, Կանադայի, Կոլումբիայի, Սալվադորի, Հունաստանի, Պանամայի, Պորտուգալիայի, Ռումինիայի, Շվեյցարիայի և Վենեսուելայի լավագույն տասնյակում, ինչպես նաև Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Շվեդիայի և Միացյալ Թագավորության լավագույն 20-յակում։ 2020 թվականի մարտի 21-ին երաժշտական տեսահոլովակը գերազանցել է մեկ միլիարդ դիտումը։

## Պատմություն
2018 թվականի հունվարի 25-ին Բեդ Բաննին մի հատված հրապարակել է Ինստագրամում։ Երգի թողարկումից քիչ առաջ Դրեյքը հրապարակել է իր լուսանկարը, որում նա տեսահոլովակի նկարահանման հրապարակում է։ Սա առաջին երգն է, որտեղ Դրեյքը երգում է ամբողջությամբ իսպաներեն։

## Կոմպոզիցիա
Ըստ Musicnotes.com կայքում հրապարակված գրառումների, «Mia»-ն գրված է F-դիեզ մինոր հնչյունաշարով և տեղադրված է  չափում՝ րոպեում 80 հարված տեմպով։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, ռեժիսոր՝ Ֆերնանդո Լուգո։

## Հիթ–շքերթներ

### Շաբաթական հորիզոնական

### Տարեկան հիթ–շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ–շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ–շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Կատեգորիա:Դրեյքի երգեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն երգեր
ԽՍՀՄ շախմատի առաջնություն 1989

**ԽՍՀՄ շախմատի 56-րդ առաջնությունը** տեղի է ունեցել 1989 թվականի սեպտեմբերի 23-ից հոկտեմբերի 15-ը Օդեսայում։ Առաջնության հաղթող է դարձել հայազգի Ռաֆայել Վահանյանը։

Մրցաշարի կիսաեզրափակիչները տեղի են ունեցել Բառնաուլում, Բլագովեշչենսկում և Ուժգորոդում։ Առաջին տուրի երկու մրցաշար տեղի են ունեցել Կլայպեդայում և Սիմֆերոպոլում։

## Որակավորում
### Կիսաեզրափակիչներ
կիսաեզրափակիչները տեղի են ունեցել Բառնաուլում, Բլագովեշչենսկում և Ուժգորոդում։

### Առաջին խումբ

## Եզրափակիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Շախմատի լեգենդար գրոսմայստեր Ռաֆայել Վահանյանը 65 տարեկան է

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ շախմատի առաջնություններ
Խտրականությունից զերծ մնալու իրավունք

**Խտրականությունից զերծ մնալու իրավունք**, միջազգայնորեն ճանաչված է որպես մարդու իրավունք և ամրագրում է էգալիտարիզմի սկզբունքը։ Խտրականությունից պաշտպանելու իրավունքը ճանաչված էՄարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում և ամրագրված է մարդու իրավունքների միջազգային օրենսդրության մեջ՝ ընդգրկելով այն Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրում և Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավուքների միջազգային դաշնագրում։

Խտրականությունից զերծ մնակու իրավունքը հատկապես կարևոր է պատմականորեն խտրականության ենթարկված և խոցելի խմբերի համար։ Այս առումով, խտրականությունից զերծ մնալու իրավունքը  մշակվել է Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին միջազգային կոնվենցիայում, կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման և Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավուքների մասին կոնվենցիաներում։

## Մարդու իրավունքներ
Խտրականությունից զերծ մնալու իրավունքը մարդու իրավունքների գաղափար է, քանի որ մարդու իրավունքները բոլորի իրավունքներն են։ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր (ՄԻՀՀ), որն ընդունվել է 1948 թվականին, սկսվում է նախաբանով՝ «Մարդկանց արժանապատվության ճանաչումը աշխարհի ազատության, արդարության և խաղաության հիմքն է»։

Մարդու իրավուքների համըդհանուր հռչակագրի առաջին հոդվածը հավաստում է՝

«Բոլոր մարդիկ ծնվում են ազատ ու հավասար՝ իրենց արժանապատվությամբ և իրավուքնենրով։ Նրանք օժտված են բանականությամբ և խղճով, եվ պարտավոր են վերաբերվել միմյանց եղբայրության ոգով»։ 


Հոդված 2․ 

«Յուրաքանչյուր ոք ունի սույն Հռչակագրում ամարագրված բոլոր իրավուքներն ուն ազատությունները՝ առանց որևէ տարբերակման այնպիսի հիմքերով, ինչպիսիք են ռասան, մաշկի գույնը, սեռը, լեզուն, կրոնը, քաղաքական կամ այլ համոզմունքը, ազգային կամ սոցիալական ծագումը, ունեցվածքը, ծնունդը կամ այլ կարգավիճակը։ Ավելին, չպետք է կատարվի այլ տարբերակում՝ հիմվելով այդ երկրի կամ տարածքի քաղաքական, իրավական կամ միջազգային կարգավիճակից, որին պատկանում է անձը, լինի այն անկախ, խնամարկյալ, ոչ ինքնավար կամ ինքնիշխանության որևէ այլ սահմանափակման ներքո»


## Տես նաև

* Խտրականություն
* Ռասիզմ
* Սեքսիզմ
* Հոմոֆոբիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ խնդրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ