Ներքին ֆինանսավորում

Կապիտալի կառուցվածքի տեսության մեջ **ներքին ֆինանսավորումը** կամ **ինքնաֆինանսավորումը** ընկերության կամ կազմակերպության շահույթի կամ ակտիվների օգտագործումն է որպես կապիտալի աղբյուր՝ նոր նախագիծ կամ ներդրում ֆինանսավորելու համար։ Ներքին ֆինանսավորման աղբյուրները հակադրվում են արտաքին ֆինանսավորման աղբյուրներին։ Երկուսի միջև հիմնական տարբերությունն այն է, որ ներքին ֆինանսավորումը վերաբերում է բիզնեսին, որը միջոցներ է գեներացնում ընկերությունում արդեն իսկ գոյություն ունեցող գործունեությունից և ակտիվներից, մինչդեռ արտաքին ֆինանսավորումը պահանջում է երրորդ կողմի ներգրավում: Ներքին ֆինանսավորումը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է ընկերության համար ավելի էժան, քան արտաքին ֆինանսավորումը, քանի որ ընկերությունը պարտավոր չէ գործարքային ծախսեր կատարել այն ստանալու համար, և ոչ էլ պարտավոր է վճարել դիվիդենտների վճարման հետ կապված հարկերը։ Շատ տնտեսագետներ վիճում են այն մասին, թե արդյոք ներքին ֆինանսավորման մատչելիությունը ընկերության ներդրումների կարևոր որոշիչ գործոն է, թե ոչ։ Առնչվող վիճահարույց հարց է այն, թե արդյոք այն փաստը, որ ներքին ֆինանսավորումը փորձարարորեն կապված է ներդրումների հետ, ենթադրում է, որ ընկերությունները սահմանափակված են վարկային ռեսուրսներով և, հետևաբար, կախված են ներքին ֆինանսավորումից ներդրումների համար։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ընկերության ներսում միջոցների առկայությունը ներդրումային որոշումների կայացման հիմնական շարժիչ ուժն է։ Այնուամենայնիվ, ընկերության հաջողությունն ու աճը գրեթե ամբողջությամբ կախված են ֆինանսական կառավարումից, և ներքին ֆինանսավորման օգտագործումը չի նշանակում ընկերության հաջողություն կամ աճ։ Ֆինանսական մենեջերը կարող է օգտագործել մի շարք աղբյուրներ, ներառյալ, բայց չսահմանափակվելով դրանով, պահպանված շահույթը, ակտիվների վաճառքը և շրջանառու կապիտալի կրճատումն ու վերահսկումը՝ ընդլայնումը խթանելու և միջոցներն ավելի լավ օգտագործելու համար։ Ներքին ֆինանսավորման հասանելիությունը մեծ ազդեցություն չունի ընկերության աճի վրա։

## Ներքին ֆինանսները գործնականում
Ֆինանսական մենեջերի կողմից օգտագործվող ներքին ֆինանսավորման կոնկրետ աղբյուրը կախված է այն ոլորտից, որտեղ ընկերությունը գործում է, ընկերության նպատակներից և ընկերության վրա դրված սահմանափակումներից (ֆինանսական կամ ֆիզիկական): Վերոնշյալ ներքին ֆինանսավորման աղբյուրները կարող են օգտագործվել միմյանց հետ համատեղ կամ անհատապես։ Ֆինանսական մենեջերի կողմից ընտրվող մեթոդների համադրությունը կախված է նաև մի շարք գործոններից, այդ թվում՝ ընկերության նպատակներից, նրանց սահմանափակումներից և ոլորտից։ Օրինակ, սպառողական ապրանքների մեջ մասնագիտացած մանրածախ առևտրի ընկերությունը, որպես կանոն, այնքան ակտիվներ չի ունենա, որքան ավտոմեքենաների արտադրողը։ Հետևաբար, երկու ընկերությունները կտարբերվեն նրանով, որ մանրածախ առևտրով զբաղվող ընկերությունն ավելի շատ կհիմնվի շրջանառու կապիտալի և պահպանված շահույթի կրճատման և վերահսկողության վրա, մինչդեռ ավտոմեքենաների արտադրողը ավելի շատ միջոցներ կստեղծի ակտիվների (այսինքն՝ գործարանների և սարքավորումների) վաճառքի միջոցով։

Ներքին ֆինանսավորման մեծ անկումը կապված է ֆինանսական մենեջերի և նրա դրդապատճառների հետ։ Ֆինանսական մենեջերները, որոնք վերահսկում են ֆինանսավորման խոշոր ներքին աղբյուրներ, ավելի հակված են փնտրելու ներդրումային հնարավորություններ, որոնք ապահովում են ավելի ցածր եկամտաբերություն, քան բաժնետերերը կարող են ստանալ իրենց համար՝ ընկերության աճի նպատակով։ Այլընտրանքորեն, արտաքին միջոցներ հայթայթող մենեջերները ուշադիր հետևում են ֆինանսական շուկային և, հետևաբար, հակված են գործել բաժնետերերի շահերից ելնելով։

## Առավելություններ
* Ներքին ֆինանսավորման աղբյուրներն օգտագործելով՝ ֆինանսական մենեջերը օգնում է ընկերությանը պահպանել սեփականության իրավունքը և վերահսկողությունը։ Եթե ընկերությունը այլընտրանքորեն թողարկեր նոր բաժնետոմսեր ՝ միջոցներ ներգրավելու համար, նրանք կկորցնեին վերահսկողության որոշակի մասը իրենց բաժնետերերին։
* Ներքին ֆինանսավորման օգտագործումը նշանակում է ընկերության նկատմամբ իրավական պարտավորությունների բացակայություն և ավելի ցածր ծախսեր։ Ներքին ֆինանսավորման օգտագործման դեպքում իրավական պարտավորությունները նշանակություն չունեն, քանի որ ընկերությունը պարտավորություն չունի վճարել կամ խորհրդակցել որևէ երրորդ կողմի հետ։ Ծախսերը պակաս են, քանի որ վերացվում են պարտքային ֆինանսավորման միջոցով միջոցներ հայթայթելու համար փոխառության ծախսերը։
* Ներքին ֆինանսավորումը նպաստում է ընկերության պարտքի և սեփական կապիտալի հարաբերակցության բարելավմանը (նվազեցմանը), ինչը գրավիչ է դարձնում ներդրումները ընկերությունում։
* Կապիտալը անմիջապես հասանելի է
* Վարկային արժանահավատության վերաբերյալ վերահսկողության ընթացակարգեր չկան
* Երրորդ կողմերի ազդեցություն չկա
* Ավելի շատ ճկունություն

## Թերություններ
* Ներքին ֆինանսավորումը իդեալական չէ երկարաժամկետ նախագծերի կամ արագացված աճի համար։ Ներքին ֆինանսավորումը սահմանափակում է ընկերության փոխառություններ կատարելու կարողությունը, ուստի նրանց աճը սահմանափակվում է շահույթ ստանալու նրանց կարողության տեմպերով։
* Պարտքային ֆինանսավորումը, որը արտաքին ֆինանսավորման մի ձև է, գալիս է ընկերության կողմից կատարված տոկոսային վճարումների հարկային զեղչերի առավելությունով։ Ներքին ֆինանսավորում ընտրելով՝ ընկերությունը որևէ հարկային արտոնություն չի ստանում։
* Ներքին ֆինանսավորման օգտագործումը սահմանափակում է ընկերության ցանցը ընդլայնելու կարողությունը։ Սահմանափակելով ընկերության ցանցի հնարավոր ընդլայնումը, նրանք զրկվում են հնարավոր օգուտներից և արտաքին փորձագիտությունից։
* Կապիտալի ավելացում չկա
* Կորուստները (կապիտալի կրճատումը) չեն հարկային նվազեցման ենթակա
* Սահմանափակ ծավալով (արտաքին ֆինանսավորման ծավալը նույնպես սահմանափակ է, բայց դրսում՝ շուկաներում, ավելի շատ կապիտալ կա, քան ընկերության ներսում):

## Պահպանված եկամուտ
Պահպանված շահույթը ընկերության ներքին ֆինանսավորման ամենատարածված աղբյուրն է։ Պահպանված շահույթը ընկերության այն շահույթն է, որը չի բաշխվում բաժնետերերին դիվիդենտների տեսքով, այլ վերաներդրվում է նոր նախագծերի կամ ձեռնարկությունների ֆինանսավորման համար։ Քանի որ չբաշխված շահույթը վերաներդրվում է, այլ ոչ թե բաշխվում է դիվիդենտների տեսքով, ընկերությունը պետք է ապահովի, որ իր կողմից կատարված ներդրումները կամ իր կողմից ստացված շահույթի միջոցով ֆինանսավորվող նախագծերը ապահովեն եկամտաբերություն, որը համարժեք է կամ ավելի բարձր է այն եկամտաբերությունից, որը ներդրողները կարող են ստանալ՝ վերաներդրելով այն դիվիդենտները, որոնք կարող էին ստանալ՝ պահպանելով նույն ռիսկի մակարդակը։ Դա չանելու դեպքում ֆինանսական կառավարիչը կարող է բախվել բացասական հետևանքների և ռիսկի դիմել կորցնելու բաժնետերերին, ինչը կհանգեցնի ընկերության արժեքի նվազմանը։

Եկամտի վերաներդրումը օգնում է ներկայիս բաժնետերերին, քանի որ այն թույլ է տալիս նրանց պահպանել իրենց բաժնետոմսերի արժեքը։ Միջոցները ներքին աղբյուրներով հայթայթելով՝ ընկերությունը կարիք չի ունենա նոր բաժնետոմսեր թողարկել՝ IPO-ի միջոցով կապիտալ ներգրավելու համար, այդպիսով կանխելով ներկայիս բաժնետերերի բաժնետոմսերի արժեքի նոսրացումը։ Քանի որ պահպանված շահույթը ընկերությունում արդեն իսկ հոսող միջոցներ են, ընկերությունը կարիք չունի սպասելու այդ միջոցները ստանալուն, ինչը նշանակում է, որ դրանք հեշտությամբ հասանելի են օգտագործման համար։ Կարևոր է նշել, որ ընկերությունները կարող են անել ավելին, քան պարզապես վերաինվեստիցիաներ կատարել իրենց եկամուտների համար կամ վճարել դրանք որպես դիվիդենտներ։ Երբ ընկերությունները որոշում են վճարել դիվիդենտներ, նրանք օգտագործում են իրենց եկամտի միայն 50%-ից 70%-ը, մնացածը կարող է օգտագործվել այլուր։

Սովորաբար, ընկերությունների մեծ մասը մեծապես կախված է ներքին ֆինանսավորումից, և պահպանված շահույթը մնում է ընկերության համար ֆինանսավորման ամենատարածված ձևը։ Ընկերության բաժնետերերը, որպես կանոն, գոհ են, որ չբաշխված շահույթը վերաներդրվի բիզնեսում, քանի դեռ այն նախագծերը, որոնցում ներդրվում են միջոցները, ստեղծում են դրական զուտ ներկայիս արժեք (NPV): Սրա պատճառն այն է, որ ցանկացած նախագիծ, որի մեջ ներդրումներ են կատարվում և որն ապահովում է դրական զուտ ներկայիս արժեք, հետագայում կմեծացնի բաժնետերերի հարստությունը։ Եթե ներքին միջոցները չպահպանված շահույթի տեսքով բավարար չեն ներդրման արժեքը ծածկելու համար, ապա ընկերությունը բախվում է ֆինանսական դեֆիցիտի։ Այս դեֆիցիտը հաղթահարելու համար ընկերությունը պետք է կրճատի դիվիդենտների վճարումը՝ իր չբաշխված շահույթը մեծացնելու կամ այլընտրանքորեն իր միջոցները արտաքին աղբյուրներից ներգրավելու համար։ Այս դեֆիցիտը հաղթահարելու համար ընկերությունը պետք է կրճատի դիվիդենտների վճարումը՝ իր չբաշխված շահույթը մեծացնելու կամ այլընտրանքորեն իր միջոցները արտաքին աղբյուրներից ներգրավելու համար։ Օրինակ՝ կապիտալ ներգրավելու համար նոր բաժնետոմսեր թողարկելով՝ ֆինանսական կառավարիչը կենթարկվի ֆինանսական շուկայի մանրակրկիտ ուսումնասիրությանը և կարող է բախվել պոտենցիալ ներդրողների կողմից անհարմար հարցերի։
մինի|316x316փքս|Ներքին ֆինանսավորման հիմնական գործընթացը՝ պահպանված շահույթի և կապիտալ ստեղծելու համար ակտիվների վաճառքի միջոցով։

## Ակտիվների վաճառք
Ակտիվների վաճառքը վերաբերում է ընկերության կողմից իր ակտիվների մի մասի կամ ամբողջության վաճառքին՝ ֆինանսական կամ ֆիզիկական շահույթի դիմաց։ Այս ակտիվները կարող են լինել նյութական (ֆիզիկական), ոչ նյութական (ֆինանսական) կամ երկուսի համադրություն։ Ակտիվների վաճառքը ներքին ֆինանսավորման էական կողմ է և ընկերության համար ֆինանսավորման ամենատարածված աղբյուրներից մեկը։ Ընկերության կողմից վաճառվող ակտիվների քանակը սահմանափակ չէ։ Ֆինանսական մենեջերի պարտականությունն է մշակել ռազմավարություն և որոշել, թե որ ակտիվներն են վաճառվելու՝ ֆիզիկական թե ֆինանսական, և որոշումը հիմնված է կա՛մ ընկերության աճի, կա՛մ կրճատման վրա։

Ակտիվների վաճառքը, տեսական տեսանկյունից, դիտվում է որպես ակտիվների արդյունավետությունը բարձրացնելու կամ կապիտալ ներգրավելու միջոց։ Ակտիվների վերաբաշխման միջոցով ակտիվների արդյունավետությունը բարձրացնելով՝ ընկերությունները կարող են օգտվել տնտեսական փոփոխություններից և բարձրացնել իրենց արժեքը։ Սա տարբերվում է ակտիվների վաճառքից, որը ծառայում է կապիտալ ստեղծելու նպատակին։ Երկուսն էլ վավեր մոտեցումներ են, որոնց միջոցով ընկերությունը կարող է սկսել աճը։

Քանի որ բիզնեսն ինքնին ակտիվ է, դրա մի մասը կարող է վաճառվել ներդրողին կանխիկի դիմաց։ Ընկերության բաժնետոմսերը կարող են վաճառվել ֆոնդային շուկայում։ Փոքր բիզնեսների համար սա կարող է իրականացվել բիզնես գործընկերոջ ավելացման միջոցով, որտեղ անհատը բիզնեսի սեփականատիրոջը վճարում է որոշակի գումար՝ բիզնեսի ներսում որոշակի աստիճանի վերահսկողության դիմաց։

Ակտիվների վաճառքը կարող է ապահովել կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ֆինանսավորում՝ կախված վաճառվող ակտիվի տեսակից։ Հնացած կամ հնացած սարքավորումների վաճառքը կարճաժամկետ ներքին ֆինանսավորման աղբյուր է։ Հիմնական միջոցների գրանցամատյանի կանոնավոր ստուգումը նպաստում է այն ակտիվների հայտնաբերմանը, որոնք այլևս չեն օգտագործվում և կարող են վաճառվել, սովորաբար վնասով, ֆինանսական կարիքները բավարարելու համար։ Ավելի էական ակտիվների, ինչպիսիք են շենքերը, հողը և մեքենաները, վաճառքը կարող է օգտագործվել որպես երկարաժամկետ ներքին ֆինանսավորման աղբյուր, քանի որ այդ ակտիվները հաճախ ապահովում են ֆինանսական շահույթի աճ։ Եթե բիզնեսը վաճառում է օգտակար ակտիվներ կամ դեռևս իրենց օգտակար ծառայության ժամկետում գտնվող ակտիվներ, նրանք կարող են վնասի տակ ընկնել, քանի որ այլևս որևէ օգուտ չեն ստանա այդ ակտիվից։

## Շրջանառու կապիտալի կրճատում և վերահսկում
Շրջանառու կապիտալի կրճատումը և վերահսկումը երկուսն էլ ընկնում են շրջանառու կապիտալի կառավարման ներքո։ Սագների կարծիքով՝ «Շրջանառու կապիտալի կառավարումը ենթադրում է ընկերության կարճաժամկետ ռեսուրսների կազմակերպում ՝ ընթացիկ գործունեությունը պահպանելու, միջոցները մոբիլիզացնելու և իրացվելիությունը օպտիմալացնելու համար»։ Շրջանառու կապիտալը բարդ հասկացություն է, որը կարելի է նկարագրել որպես ընկերության ընթացիկ ակտիվների և դրանց ընթացիկ պարտավորությունների միջև տարբերություն։ Շրջանառու կապիտալը կառավարելով և վերահսկելով՝ ֆինանսական մենեջերը կարող է վերաբաշխել և վերակառուցել միջոցները՝ ներքին աղբյուրից ընկերությանը անհրաժեշտ կապիտալը ապահովելու համար։

Շրջանառու կապիտալը ընկերության կարճաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունները կատարելու ունակության, ընկերության գործունեության արդյունավետության կամ անհաջողության և կարճաժամկետ ֆինանսական կայունության չափանիշ է։ Եթե շրջանառու ակտիվները գերազանցում են շրջանառու պարտավորությունները, ապա ընկերությունն ունի դրական շրջանառու կապիտալ, և նրա ներդրումներ կատարելու ու աճելու կարողությունը մեծանում է։ Եթե ընթացիկ պարտավորությունները գերազանցում են ընթացիկ ակտիվներին, ապա ընկերությունն ունի բացասական շրջանառու կապիտալ, և ներդրումներ կատարելու ու աճելու կարողությունը նվազում է, ինչպես նաև նվազում է չմարված պարտքերը մարելու կարողությունը։

Բիզնեսը կարող է կրճատել իր շրջանառու կապիտալը՝ բարելավելով դեբիտորական և կրեդիտորական պարտքերի հաշիվները։ Դեբիտորական պարտքերի շրջանառության արագացումը նշանակում է, որ ընկերությունը կարող է արագ դրամական միջոցներ ստանալ՝ ձեռք բերելով այն դրամական հոսքերը և շահույթը, որոնք նրանք պետք է ստանան, նախքան դրանց հավաքագրումը սպասվում է։ Վճարման ենթակա հաշիվների ժամկետի երկարաձգումը կարող է նպաստել շրջանառու կապիտալի կրճատմանը՝ վճարումների ուշացման միջոցով։ Սա նշանակում է, որ բիզնեսը կարող է ազատել շրջանառու կապիտալ, որը կարող է օգտագործվել որպես ներքին ֆինանսավորման աղբյուր՝ հետաձգելով բիզնեսի կողմից վճարման ենթակա հաշիվներից առաջացող պարտքի կրճատման հետ կապված վճարումները։

## Տես նաև
* Կապիտալի կառուցվածքը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Ներդրողի բառերի սահմանումը։ 

Կատեգորիա:Արտադրության տեսություն
Կատեգորիա:Միկրոէկոնոմիկա
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ