Ֆիքսված եկամուտ

**Ֆիքսված եկամուտ** (), ֆիքսված ժամանակացույցի համաձայն վարկառուի կամ թողարկողի կողմից վճարվելիք ֆիքսված գումարի վճարումները։ Օրինակ, հաստատագրված եկամտով արժեթղթերը (ավելի հաճախ հայտնի են որպես պարտատոմսեր) կարող են հակադրվել բաժնետիրական արժեթղթերին (հաճախ կոչվում են բաժնետոմսեր), որոնք չեն ստեղծում շահաբաժիններ կամ եկամտի որևէ այլ ձև վճարելու պարտավորություն:  
 
Պարտատոմսերը ներդրողների համար ունեն իրավական պաշտպանության այնպիսի մակարդակ, որը չունեն բաժնետոմսային արժեթղթերը, օրինակ սնանկության դեպքում պարտատոմսերի սեփականատերերին ունեցած պարտավորություններ կմարվեն ակտիվների լուծարումից հետո, մինչդեռ բաժնետոմս ունեցող բաժնետերերը հաճախ ոչինչ չեն ստանում: 

Բիզնեսի զարգացման համար անհրաժեշտ է գումարի առկայություն ձեռքբերումները ֆինանսավորելու համար (սարքավորումների կամ հողատարածքների գնում, նոր արտադրանքի մշակման գործընթացում ներդրումների կատարում)։ Այն պայմանները, որոնցով ներդրողները կֆինանսավորեն ընկերությանը, կախված կլինեն ընկերության ռիսկային պրոֆիլից: Ընկերությունը կարող է հրաժարվել սեփական կապիտալից՝ թողարկելով բաժնետոմսեր կամ կարող է խոստանալ կանոնավոր տոկոսներ վճարել և մարել վարկի մայր գումարը (պարտատոմսեր կամ բանկային վարկեր): Ֆիքսված եկամտով արժեթղթերը նույնպես տարբեր կերպ են շրջանառվում, քան բաժնետոմսերը:

«Հաստատուն եկամտի» մեջ «ֆիքսված» տերմինը վերաբերում է ինչպես պարտադիր վճարումների ժամանակացույցին, այնպես էլ չափին։ «Հաստատագրված եկամտով արժեթղթերը» կարելի է տարբերել գնաճով ինդեքսավորված պարտատոմսերից, փոփոխական տոկոսադրույքով արժեթղթերից և այլն։ Եթե ​​թողարկողը բաց թողնի ֆիքսված եկամտով արժեթղթի վճարումը, թողարկողը պարտազանց է, և կախված օրենքից և արժեթղթի տեսակից, վճարողները կարող են թողարկողին սնանկ ճանաչել: Ի հակադրություն, եթե ընկերությունը բաց է թողնում բաժնետոմսերի (ոչ ֆիքսված եկամուտով) բաժնետերերին տրվող եռամսյակային շահաբաժինները, չկա վճարման որևէ պայմանագրի խախտում և չկատարում:

«Հաստատագրված եկամուտ» տերմինը կիրառվում է նաև այն եկամուտների նկատմամբ, որոնք ժամանակի ընթացքում էականորեն չեն տատանվում: Սա կարող է ներառել եկամտի այն տեսակները, որոնք ստացվում են կա՛մ հաստատուն եկամտով ներդրումներից, ինչպիսիք են պարտատոմսերը և արտոնյալ բաժնետոմսերը, կա՛մ կենսաթոշակներից: Երբ կենսաթոշակառուները կամ թոշակառուները կախված են իրենց կենսաթոշակից (լինի մասնավոր հատվածը, պետական ​​հատվածը կամ երկուսն էլ) որպես իրենց գերիշխող եկամտի աղբյուր, «ֆիքսված եկամուտ» տերմինը կարող է նաև ենթադրել, որ նրանք ունեն համեմատաբար սահմանափակ եկամուտ կամ ունեն փոքր ֆինանսական ազատություն խոշոր ծախսեր կատարելու համար:

## Վարկառուների տեսակները
Կառավարությունները թողարկում են պետական ​​պարտատոմսեր պետական արժույթով: Պետական ​​և տեղական ինքնակառավարման մարմինները թողարկում են մունիցիպալ պարտատոմսեր՝ ծրագրեր կամ այլ խոշոր ծախսային նախաձեռնություններ ֆինանսավորելու համար: Կառավարության կողմից աջակցվող գործակալությունների կողմից թողարկված պարտքը կոչվում է գործակալության պարտատոմս:

Ընկերությունները կարող են կորպորատիվ պարտատոմս թողարկել կամ կորպորատիվ վարկ ստանալ բանկից: Արտոնյալ բաժնետոմսերը ներառում են ֆիքսված տոկոսադրույքով պարտատոմսերի որոշ բնութագրեր: Արժեթղթավորված բանկային վարկավորումը (օրինակ՝ վարկային քարտի պարտքը, ավտոմեքենայի վարկերը կամ հիփոթեքը) կարող են ներառել ֆիքսված եկամտի այլ տեսակներ, ինչպիսիք են՝ ակտիվներով ապահովված արժեթղթեր, կորպորատիվ և պետական ​​պարտատոմսեր:

## Տերմինաբանություն
Ներդրումային ոլորտում օգտագործվող հիմնական տերմիններից են.

***Թողարկողն** այն կողմն է (ընկերություն կամ կառավարություն), որը պարտատոմսերի թողարկման միջոցով գումար է վերցնում և պարտավոր է ժամանակին վճարել տոկոսները և մարել կապիտալը:
***Պարտատոմսի մայր գումարը**, որը նաև հայտնի է որպես մարման կամ անվանական արժեք, այն գումարն է, որը թողարկողը պարտք է վերցնում, որը պետք է մարվի փոխատուին:
***Արժեկտրոնը** (պարտատոմսի) տարեկան տոկոսն է, որը թողարկողը պետք է վճարի` արտահայտված որպես մայր գումարի տոկոս:
***Մարման ժամկետը** պարտատոմսի ավարտն է, այն ամսաթիվը, երբ թողարկողը պետք է վերադարձնի մայր գումարը:

## Ներդրողներ
Ֆիքսված եկամուտով արժեթղթերում ներդրողները սովորաբար փնտրում են իրենց ներդրումների մշտական ​​և ապահով վերադարձ: Օրինակ, թոշակառու անձը կարող է ցանկանալ ստանալ կանոնավոր վստահելի վճար, որպեսզի ունենա հավելավճար, բայց չօգտագործի մայր գումարը: Այս անձը կարող է իր փողերով պարտատոմս գնել և օգտագործել արժեկտրոնային վճարումը (տոկոսները) որպես կանոնավոր վստահելի վճար: Երբ պարտատոմսը հասունանա կամ վերաֆինանսավորվի, անձին կվերադարձնեն իր գումարը: Ֆիքսված եկամտով արժեթղթերի հիմնական ներդրողները ինստիտուցիոնալ ներդրողներն են, ինչպիսիք են կենսաթոշակային ծրագրերը, հեջավորող հիմնադրամները, հիմնադրամները, ապահովագրական ընկերությունները և այլն:

## Գնաճի հետ կապված պարտատոմսեր
Կան գնաճով ինդեքսավորված պարտատոմսեր՝ ֆիքսված եկամտով արժեթղթեր, որոնք կապված են որոշակի գների ինդեքսի հետ: Ամենատարածված օրինակներն են ԱՄՆ գանձապետարանի գնաճից պաշտպանված արժեթղթերը () և Մեծ Բրիտանիայում գործող Index Linked Gilts: Այս տեսակի պարտատոմսերի տոկոսագումարները և մայր գումարի մարումները ճշգրտվում են սպառողական գների ինդեքսին համապատասխան: Սա թույլ է տալիս բոլոր տեսակի ներդրողներին պահպանել իրենց փողի գնողունակությունը նույնիսկ բարձր գնաճի ժամանակ: Օրինակ՝ ենթադրելով 3,88% գնաճ մեկ տարվա ընթացքում (ընդամենը 56 տարվա միջին գնաճի մակարդակ, 2006թ. մեծ մասի ընթացքում) և իրական եկամտաբերությունը 2,61% (ԱՄՆ գանձապետարանի ֆիքսված իրական եկամտաբերությունը 2006թ. հոկտեմբերի 19-ին), ֆիքսված եկամտի ճշգրտված մայր գումարը կբարձրանա 100-ից մինչև 103.88 և այնուհետև իրական եկամտաբերությունը կկիրառվի ճշգրտված մայր գումարի վրա, որը նշանակում է 103.88 x 1.0261, որը հավասար է 106.5913` տալով 6,5913% ընդհանուր եկամտաբերություն:

## Ածանցյալներ
Ֆիքսված եկամտով ածանցյալ գործիքները ներառում են տոկոսադրույքով ածանցյալ և վարկային ածանցյալ գործիքներ: Հաճախ գնաճի ածանցյալ գործիքները նույնպես ներառված են այս սահմանման մեջ: Կա ֆիքսված եկամտով ածանցյալների բազմաթիվ տեսակներ՝ օպցիոններ, սվոպներ, ֆյուչերսային պայմանագրեր, ֆորվարդային պայմանագրեր: Լայնորեն կիրառվող տեսակներ են.

* Վարկային դեֆոլտի սվոպներ
* Տոկոսադրույքի սվոպներ
* Գնաճի սվոպներ
* 2/10/30 տարվա պետական պարտատոմսային ֆյուչերսներ ​
* 90-օրյա միջբանկային տոկոսադրույքով ֆյուչերսներ

## Ռիսկեր
Ֆիքսված եկամտով արժեթղթերն ունեն ռիսկեր, որոնք կարող են ներառել հետևյալները.
* **գնաճի ռիսկ** – արժեթղթի ժամկետի ընթացքում մայր գումարի և տոկոսների վճարումների գնողունակությունը նվազում,
* **արժութային ռիսկ** – այլ արժույթների հետ փոխարժեքների փոփոխություններ արժեթղթի գործողության ընթացքում,
* **[[վարկային ռիսկ]]** – ֆինանսական դժվարությունների կամ այլ պատճառներով թողարկողի՝ պլանավորված տոկոսագումարների կամ մայր գումարի չվճարում,
* **վերաներդրման ռիսկ** – ընթացիկ արժեթղթի ժամկետի ավարտից հետո նույնատիպ այլ արժեթղթերի գնման անհնարինություն,
* **իրացվելիության ռիսկ** – մինչև արժեթղթի ժամկետի ավարտը գնորդը կարճ ծանուցմամբ հիմնական միջոցների պահանջ այլ նպատակի համար,
* **արժեթղթի կանչի ռիսկ** () - արժեթղթը մինչև դրա մարման ժամկետը մարում կամ հետ կանչ, ինչը կարող է հանգեցնել նրան, որ ներդրողը մայր գումարը ստանա սպասվածից շուտ և հնարավոր է ավելի ցածր տոկոսադրույքով կամ գնով,
* **վարկային որակի ռիսկ,**
* **հարկերի ճշգրտման ռիսկ**,
* **շուկայական ռիսկ** - արժեթղթի արժեքի վրա ազդող շուկայական փոփոխությունների ռիսկ
* **արտաքին իրադարձության ռիսկ** – արտաքին ռիսկերի ազդեցությամբ արժեթղթի սեփականատիրոջ՝ արժեթղթի առավելությունների կորուստ։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

*UK Debt Management Office
*Fixed Income

Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ