Անահիլյացիոնիզմ

**Անահիլյացիոնիզմ** (նաև դեստրուկցիոնիզմ) աստվածաբանական տերմին, ուսմունք, համաձայն որի վերջին մեծ դատաստանից հետո բոլոր անիծված մարդիկ և ընկած հրեշտակները, այդ թվում՝ սատանան, լիովին կոչնչացվեն, իսկ նրանց գիտակցությունը՝ կմարվի։ Անահիլյացիոնիզմը հակադրվում է ինչպես հավերժական տանջանքների հավատալիքին, այնպես էլ ունիվերսալիստական համոզմունքին, համաձայն որի բոլորը կփրկվեն։ Մասնակի անահիլյացիոնիզմճ կամ մասնակի ոչնչացման տեսությունը պնդում է, որ չփրկված մարդիկ ոչնչանալու են, բայց դիվային էակները տառապելու են հավերժ։

Անահիլյացիոնիզմն ուղղակիորեն կապված է  պայմանական անմահության հետ, այն գաղափարի հետ, որ մարդկային հոգին անմահ չէ, եթե նրան հավիտենական կյանք չի տրվում։ Անահիլացիոնիզմը պնդում է, որ Աստված կոչնչացնի չարերին՝ թողնելով միայն արդարներին անմահության մեջ ապրելու համար։ Այսպիսով, նրանք, ովքեր չեն զղջում իրենց մեղքերի համար, ի վերջո կործանվում են մեղքի անհամատեղելիության պատճառով։ Յոթերորդ օրվա ադվենտիստները պնդում են, որ հավերժական դժոխքում ապրելը հեթանոսական ծագում ունեցող կեղծ ուսմունք է, քանի որ չարերը կկործանվեն կրակի լճում։ Նման ուսմունք ադվենտիստներից ավելի ուշ փոխառել են նաև Եհովայի վկաները։

Անահիլյացիոնիզմի հավատն ի հայտ է եկել քրիստոնեական պատմության ընթացքում և պաշտպանվել է մի քանի եկեղեցական հայրերի կողմից, սակայն այն հաճախ փոքրամասնություն է կազմել։ Տվյալ ուսմունքը կապում են նաև հին հուդայականության և Հին կտակարանի տեսանկյան հետ։ Այն վերածնունդ ապրեց 1980-ականներին, երբ մի շարք ականավոր աստվածաբաններ, այդ թվում՝ Ջոն Ստոտը  պնդեցին, որ այն կարող է համարվել Աստվածաշնչյան տեքստերի օրինական մեկնաբանություն նրանց կողմից, ովքեր գերագույն հեղինակություն են տալիս  Գրքին։ 20-րդ դարի սկզբին Քեմբրիջի համալսարանի որոշ աստվածաբաններ, այդ թվում ՝ Բազիլ Ատկինսոնը[անգլ.], պաշտպանում էին այս համոզմունքը։ Անահիլյացիոնիզմի կողմնակից հանդիսացող քսաներորդ դարի անգլիացի աստվածաբանների թվում են եպիսկոպոս Չարլզ Գորը (1916),  Ուիլյամ Թեմփլը՝ Քենթերբերիի 98-րդ արքեպիսկոպոսը (1924),  Օլիվեր Չեյս Քվիքը ՝ Քենթերբերիի արքեպիսկոպոսի կապելլան (1933),  Ուլրիխ Էռնստ Սայմոնը[անգլ.] (1964),  և Ջեյմս Քեյրդը[անգլ.] (1966):

Որոշ անահիլյացիոնալիստական քրիստոնեական ուղղություններ և հարանվանություններ ազդվել են 19-րդ դարի կեսերի միլլերական/ ադվենտիստական շարժումից։ Դրանց թվում են Յոթերորդ օրվա ադվենտիստները, Աստվածաշնչի ուսումնասիրողները (հետագայում՝  վկաներ), քրիստադելֆյանները և տարբեր ադվենտիստական քրիստոնեական եկեղեցիներ։ Բացի այդ, որոշ բողոքական և անգլիկան գրողներ նույնպես առաջարկել են անահիլյացիոնալիզմի վարդապետություններ։ Անգլիկան եկեղեցու դոկտրինների հանձնաժողովը 1995 թվականին հաղորդել է, որ դժոխքը կարող է լինել «լիակատար անէության» վիճակ, այլ ոչ թե հավերժական տանջանք։

Անահիլյացիոնալիստներն իրենց համոզմունքը հիմնում են  իրենց մեկնաբանության, վաղ եկեղեցական որոշ գրությունների, դժոխքի վարդապետության պատմական քննադատության և Աստծո՝ թեոդիցիայի գաղափարի վրա։ Վերջինի համաձայն՝ հավերժական տանջանքի ուսմունքը աղավաղում է գթասիրտ և սիրող Աստծու աստվածաշնչյան պատկերացումը։ Նրանք պնդում են, որ դժոխքի մասին տարածված պատկերացումները բխում են միջկտակարանյան ժամանակաշրջանի հրեական ենթադրություններից, անմահ հոգու հավատից, որը սկիզբ է առել հունական փիլիսոփայությունից և ազդեցություն է ունեցել քրիստոնյա աստվածաբանների վրա, հատկապես նեոպլատոնականության շնորհիվ, ինչպես նաև միջնադարյան երևակայական արվեստից և պոեզիայից։

## Տես նաև
*Ադվենտիզմ

## Արտաքին հղումներ

* Conditional immortality - Oxford Reference 
*Christian Apologetics and Research Ministry | Conditionalism and the anthropological monism, physicalism and Jesus problem 

## Ծանոթագրություններ