open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պրիե (Էն)

**Պրիե** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Պոն դ’Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01314։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 45 կմ է և 23 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հարավարևելյան մասում հոսում է Էն գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1488 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 948 մարդկանցից 734-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 214-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,4% է, 1999 թվականին՝ 71,0%)։ 734 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 675-ը (355 տղամարդ, 320 կին), գործազուրկ է եղել 59 մարդ (25 տղամարդ և 34 կին)։ 214 պասիվներից 82 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 86-ը՝ թոշակառու, 46 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պրեսիա

**Պրեսիա** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Տրեֆֆոր Կյուիզյա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01312։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 18 կմ հյուսիս-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 224 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 150 մարդկանցից 122-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 28-ը` պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 81,3% է, 1999 թվականին՝ 71,7%)։ 122 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 112-ը (65 տղամարդ, 47 կին), գործազուրկ է եղել 10 մարդ (2 տղամարդ և 8 կին)։ 28 պասիվներից 11 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 9-ը՝ թոշակառու, 8 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնրեալ լա Կլյուզ

**Մոնրեալ լա Կլյուզ** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Նատյուա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Նատյուան է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01265։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 75 կմ է և 27 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 3457 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 2266 մարդկանցից 1664-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 602-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 73,4% է, 1999 թվականին՝ 74,5%)։ 1664 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 1465-ը (824 տղամարդ, 641 կին), գործազուրկ է եղել 199 մարդ (99 տղամարդ և 100 կին)։ 602 պասիվներից 183 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 184-ը՝ թոշակառու, 235 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Gare_de_Brion_150510.JPG
Gare_La_Cluse.jpg
Map_commune_FR_insee_code_01265.png


## Վարչակազմ

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* 
* 
* Site de la mairie

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արկար

**Արկար**, **արկալ**, **արխար** (Ovis vrientalisarcar), տափաստանային վայրի ոչխար, ասիական մուֆլոնների ենթատեսակ։ Տարածված է Կասպից և Արալյան ծովերի միջև ընկած տափաստաններում և կիսաանապատներում, ավելի քիչ՝ Ղազախստանի, Միջին Ասիայի և Աֆղանստանի ենթալեռնային շրջաններում (մինչև 200 մ բարձրության վրա)։ Արկարները ապրում են հոտերով (5-20, երբեմն՝ 60-100 գլուխ)։

Սնվում են խոտաբույսերով։ Սեռահասուն են դառնում երեք տարեկանից, հղիությունը տևում է 5 ամիս, ծնում են 1-2 գառ։ Ենթադրում են, որ արկարը ընտանի, երկար՝ նիհար պոչավոր և ճարպապոչավոր ոչխարների նախահայրերից է։ ՍՍՀՄ-ում այս կենդանու որսն արգելված է։

Կատեգորիա:Կենդանիներ
Վերգինե Արծրունի

**Վերգինե Բագրատի Արծրունի ** (), հայ երգչուհի (դրամատիկական սոպրանո), մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Երաժշտական կրթությունն ստացել է Պետերբուրգում։ 1908-1911 թվականներին համերգներ է տվել Պետերբուրգում, Սարատովում, Սամարայում։ 1911-1914 թվականներին կատարելագործվել է Փարիզում և Ցյուրիխում։ 1914 թվականին Ցյուրիխի օպերային թատրոնում կատարել է Բրունհիլդայի դերերգը (Վագների «Վալկիրիա»)։ 1914-1916 թվականներին համերգներ է տվել Փարիզում, Ցյուրիխում։ 1916-1922 թվականներին Պետերբուրգի, Սարատովի, Թիֆլիսի օպերային թատրոններում հանդես է եկել Տոսկայի (Պուչչինիի «Տոսկա»), Ռախիլի (Հալևիի «Կարդինալի դուստրը»), Աիդայի (Վերդիի «Աիդա»), Բրունհիլդայի դերերգերով։ 1922 թվականից անցել է մանկավարժական աշխատանքի (Լենինգրադ), մենահամերգներով պրոպագանդել հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները, տպագրել է վոկալ արվեստի տեսության հարցերին նվիրված հոդվածներ։ 1942-1946 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում և երաժշտական ուսումնարանում, 1948-1954 թվականներին՝ Լենինգրադի թատերական ինստիտուտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Արծնապակի

**Արծնապակի**, **էմալ**, սպիտակ կամ գունավոր, ապակեկերպ դյուրահալ ծածկույթ, որով պատում են մետաղները կոռոզիայից պաշտպանելու և գեղեցիկ տեսք տալու համար։ Քիմիապես կայուն է, կարծր, ջերմության և էլեկտրականության լավ հաղորդիչ։ Գույնը կախված է բաղադրությունից։ Սովորաբար պարունակում է սիլիցիումի, բորի, ալյումինի, ալկալիական և հոդալկալիական մետաղների, կապարի և այլ տարրերի օքսիդներ, նաև որոշ ֆտորիդներ։

Արծնապատելու համար հումքը՝ դաշտային սպաթի, քվարցի, պլավիկյան սպաթի, բորաքսի, բորաթթվի, սոդայի, կրիոլիտի և այլնի խառնուրդը միահալում են (1150-1300&nbsp;°C)։ Միահալույթը սառեցնում են, մանրում և պատրաստում ջրային կախույթ, որով ծածկում են արծնապատվող իրի մակերեսը։ Ջերմամշակման ենթարկվելիս (750-1050&nbsp;°C) փոշին հալվում է՝ առաջացնելով արծնապակին բարակ շերտ, որը ամուր կպչում է մետաղին։ Արծնապատիրերը օգտագործվում են կենցաղում, սննդի, քիմիական, դեղանյութերի, էլեկտրատեխնիկական և այլ արտադրության մեջ։ Բարձր ջերմադիմացկունություն ունեցող արծնապակիները օգտագործվում են հրթիռային շարժիչներում։ Որոշ ներկեր, որոնց ծածկույթը նման է արծնապակին, հաճախ անվանվում են արծնային։

Գեղարվեստական արծնապատմամբ պատրաստում են զարդարանքի իրեր, անոթներ, տուփեր, գոտիներ և դեկորատիվկի բառական արվեստի առարկաներ։ Արծնապատումը ըստ կատարմանև ամրացման տեխնիկայի լինում է․ ակոսավոր (կիտվում է մետաղի մակերեսին արված փորվածքներում), միջնորմավոր կամ ցանցավոր (կիտվում է մի եզրով մետաղի մակերեսին զոդված մետաղական միջնորմիկների արանքում), մանրարուրքի վրա (պատվում է ցանցկենի տեխնիկայով կատարված նախշը), թափանցիկ (որի միջով երևում են մետաղի մակերեսին փորագրված պատկերները), գեղանկարչական (գունավոր արծներով, ինչպես և հրակայուն ներկերով գեղանկարչություն՝ արծնապատված մակերեսի վրա) և այլն։ Նշանավոր են բյուզանդական, ֆրանսիական, ռուսական, վրացական, չինական, ճապոնական և այլ ժողովուրդների գեղարվեստական արծնապակիով պատված առարկաները։

Ինչպես ցույց են տալիս պահպանված նմուշները, արծնապատման տեխնիկան Հայաստանում առանձնապես զարգացել է XVII դ․ սկսած։ Հնագույն օրինակներից են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի N: 7789 Խորհրդատետրի (1675, Ղարասու) , N: 6767 Ավետարանի (1471, Առեստ գյուղ, կազմը՝ 1725 թիվ) և N: 5580 Ավետարանի (1622-23, Բաղեշ, կազմը՝ 1739-ի, վարպետը՝ Զիրաք ուստա) արծաթյա կազմերը։ XVIII - XIX դդ․Ա-ի կիրառմամբ հատկապես աչքի են ընկել Շուշիի և Ախալցխայի ոսկերիչները։ Նրանք այդ տեխնիկայով զարդարում էին գոտիներ, բաժակներ, ափսեներ, տուփեր, դաշույնի դաստակներ, ապարանջաններ, կրծքազարդեր։ Շուշիում արծնապատումով զբաղվել են մինչև XIX դ․ վերջը, հին վարպետներից հայտնի էր վարպետ Բադամը, որի պատրաստած բաժակները, ափսեները, գոտին, դաշույնը պահպանվում են Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում։

## Գրականություն
* Աբրահամյան Վ․ Ա․, Արհեստները Հայաստանում IV-XVIII դդ․, Ե․, 1956։

Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ
Կատեգորիա:Նկարչական նյութեր
Արծկեի գրչության կենտրոն

**Արծկեի գրչության կենտրոն**, գործել է XIV-XVI դարերում, Արծկեում։ Դեռևս 884-ին Գրիգոր Մաշկևոր Քաջբերունյաց վարդապետը Արծկե քաղաքից դուրս գտնվող Սքանչելագործ (Երաշխավոր) վանքում սկսել և Լիմ անապատում ավարտել է մի Ավետարան, որի մասին միայն տեղեկություն է պահպանվել։ Գրչական կյանքը Արծկեում աշխուժացել է XIV դարի վերջին և հատկապես XV դարում՝ կապված Մեծոփավանքի դպրոցն ավարտած գրիչների և մանրանկարիչների գործունեության հետ։ Մեզ են հասել XIV դարի գրիչ Հովհաննեսի 1317, 1319, 1338 թվականներին ընդօրինակած 3 Ավետարան, 1415 թվականին՝ մեկ Հարցմունք, իսկ Աբրահամից՝ 1428-ի մեկ Ճառընտիր։ Գրիչներից հայտնի են նաև Թովմա Մեծոփեցու աշակերտ Հովհաննեսը (որի ձեռագրերից պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում) և Հակոբ Նետրարենցը։ Արծկեի գրչության կենտրոնի ընդօրինակություններից մեզ են հասել 1459, 1463, 1486, 1501, 1590, 1652 թվականի մեկական, 1264 թվականի երեք Ավետարան, 1475, 1480-ի մեկական Հայսմավուրք և 1502-ի մեկ Ճառընտիր։ XVI դարին Արծկեում են աշխատել Գրիգոր Արծկեցի Գանձասացը և Վարդան ծաղկողը։

Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ
Արծաքշու

**Արծաքշու** կամ **Արզաշկու**, քաղաք Ուրարտու երկրում։ Առաջին անգամ հիշատակվում է Ասորեստանի թագավոր Սալմանասար III-ի արձանագրություններում՝ որպես Արամե ուրարտացու «արքայական քաղաք»։ Գահակալման 3-րդ տարում (մ. թ. ա. 857 կամ 856) Սալմանասար III արշավել է Ալզի (Աղձնիք) և Էնզիտե (Հանձիտ) «երկրները», անցնելով Արծանիա (Արածանի) գետը՝ մտել է Սուխմի և Դայաենի (Տայք) «երկրները», շարժվել է Ուրարտու և պաշարել Ա. Արամե թագավորը խուսափել է ճակատամարտից և հեռացել Ադդուրի լեռները։ Սալմանասար III-ի զորքերը գրավել են Արծաքշուի բնակչությանը ոչնչացրել, կողոպտել և հրի մատնել քաղաքը։ Արծաքշուի գրավման տեսարանը Սալմանասար III քանդակել է Բալավաթյան դարպասներին։ Արծաքշուի տեղադրության հարցում ուսումնասիրողները տարակարծիք են։ Ա. Աեյսը և Գ. Մասպերոն տեղադրում են Վանա լճի և Մանազկերտի միջև, Բ. Պիոտրովսկին այնտեղ որոշում է այժմյան Դիադինի շրջանում, ոմանք նույնացնում են Արծկե կամ Արճեշ քաղաքների հետ։

Կատեգորիա:Վանի թագավորության քաղաքներ
Արհեստ ճարտասանութեան

**Արհեստ ճարտասանութեան** կամ «Յաղագս արհեստի ճարտասանութեան», հռետորական, անտիպ դասագիրք, որ պատրաստված է XVII դարի առաջին կեսից ոչ ուշ (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ․ N: 8333)։ Հեղինակն անհայտ է։ Բաղկացած է 6 գրքից։ XVII դարի կեսերին այս երկից է համառոտվել, վերամշակվել ու վերաշարադրվել Հովհաննես Հոլովի «Համառօտութիւն ճարտասանականի արհեստի» գիրքը (հրտ․ 1674)։ XVIII դարի սկզբներին Խաչատուր Էրզրումցին, իր «ճարտասանութիւն» երկը (հրտ․ 1713) հորինելիս, օգտագործել է այս նույն դասագիրքը՝ գրեթե ամբողջությամբ որդեգրելով նաև նրա տերմինաբանությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Օրբելիների կոդը

**«Օրբելիների կոդը»**, հայ-ռուսական վավերագրական ֆիլմ հայտնի գիտնականների տոհմի, հայկական Օրբելիների ընտանիքի մասին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի մարտի 12-ին։

## Պատմություն
Ֆիլմը նկարահանել են Աշոտ Ջազոյանը և Վիկտորյա Գրուդինսկայան` Հայաստանի մշակույթի նախարարության, Realjet կինոընկերության և «4 формата» պրոդյուսերական կենտրոնի աջակցությամբ։ Ֆիլմը նկարահանվել է 7 ամսում։ Նկարահանվել է Վրաստանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի տարածքում։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի մարտի 12-ին Մոսկվայում, «Ռոլան» կինոթատրոնում։

## Սյուժե
Ֆիլմը Օրբելի հայտնի եղբայրների մասին է, որոնք գիտության և մշակույթի նշանավոր գործիչներ էին, որոնցից ամեն մեկն ընտրել է գիտության իր ճյուղը։ Ֆիլմը պատմում է նաև գիտության և մշակույթի ոլորտում հայ-ռուսական համագորցակցությանն ուղղված նրանց ավանդի մասին։ Ավագ եղբայրը՝ Ռուբեն Օրբելին, եղել է պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ-ում ստորջրյա հնագիտության հիմնադիրը։ Միջնեկը՝ Լևոն Օրբելին, եղել է էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ուսմունքի ստեղծողներից մեկը, ակադեմիկոս, Խորհրդային Միության գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ։ Կրտսեր եղբայրը՝ Հովսեփ Օրբելին, մոտ քսան տարի եղել է Էրմիտաժի ղեկավարը, հիմնադրել է Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիան և եղել նրա առաջին նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական վավերագրական ֆիլմեր
Պրեմիյո

**Պրեմիյո** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Օտվիլ Լոնես կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բելլեն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01311։

## Աշխարհագրություն
200px|մինի|ձախից|Կոմունայի քարտեզը
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, դեպի արևելք՝ Լիոն քաղաք, 60 կմ է և 50 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքի մեծ մասը ծածկված է անտառներով։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 36 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 16 մարդկանցից 15-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, միայն 1 մարդ է պասիվ եղել (ակտիվության ցուցանիշը՝ 93,8% է, 1999 թվականին՝ 62,5%)։ 15 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 14-ը (6 տղամարդ, 8 կին), գործազուրկ է եղել 1 տղամարդ։ 1 պասիվը եղել է աշակերտ կամ ուսանող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնրակոլ

**Մոնրակոլ** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Պերոննա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01264։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 55 կմ է և 9 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 967 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 614 մարդկանցից 492-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 122-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 80,1% է, 1999 թվականին՝ 78,1%)։ 492 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 473-ը (250 տղամարդ, 223 կին), գործազուրկ է եղել 19 մարդ (8 տղամարդ և 11 կին)։ 122 պասիվներից 39 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 65-ը՝ թոշակառու, 18 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Դազիդերիայի եկեղեցի (XI դար)։ 1927 թվականի պատմական հուշարձաններ
* Լա Պերուզի ամրոց

## Վարչակազմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շանել Իման

**Շանել Իման Ռոբինսոն** (, ), ամերիկացի մոդել, ավելի հայտնի **Շանել Իման** անունով։ Հայտնի է որպես Victoria's Secret-ի հրեշտակ։

## Վաղ տարիներ
Շանել Իմանը ծնվել է 1990 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Ջորջիա նահանգի Ատլանտա քաղաքում։ Նրա մայրը ունի կորեական և աֆրոամերիկյան արմատներ, իսկ հայրը՝ աֆրոամերիկացի է։

## Գործունեություն
### Մոդելային
մինի|ձախից|170px
Իմանը սկսել է աշխատել մոդել 13 տարեկան հասակից՝ ստորագրելով պայմանագիր Ford Models մոդելային գործակալության հետ Լոս Անջելեսում։ 2006 թվականին մեկնեց Նյու Յորք՝ մասնակցելու Ford Models-ի «Աշխարհի սուպերմոդելը» մրցույթին և զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը։ 2007 թվականի փետրվարին հայտնվեց «Teen Vogue» ամսագրի շապիկին, Կարլի Քլոսի և Ալի Մայքլի հետ միասին, նկարահանված Պատրիկ Դեմանշելիեի կողմից։ 2009 թվականի նոյեմբերին նա կրկին հայտնվեց այդ ամսագրի շապիկին՝ այս անգամ Ջորդան Դանի հետ։ Հայտնվել է նաև իտալական «Elle», «i-D», Դուբայի և Ուկրաինայի «Harper's Bazaar», «Lula», կորեական, ամերիկյան և մանկական «Vogue» ամսագրերի շապիկներին։ Աշխատել է Բալենսիագայի, Մաքս Մարայի, Վերսաչեի, Yves Saint Laurent-ի և Ստելա Մակքարթնեի համար։ Նկարահանվել է նաև Allure, Դուբայի, Ամերիկայի և Ուկրաինայի «Harpers Bazaar», «V», «i-D», «Pop», Իտալիայի, Բրիտանիայի և Ինդոնեզիայի «Elle», Իտալիայի «Vanity Fair» և մի շարք այլ միջազգային «Vogue» ամսագրերի էջերում։ Գովազդել է Բոտեգա Վենետայի, GAP-ի, Ռալֆ Լոուրենի, Էքսպրեսի և Դոնա Կարանի հավաքածուները։ Քայլել է 2009, 2010 և 2011 թվականների Victoria's Secret նորաձևության շոուների ժամանակ, իսկ 2010 թվականին դարձել այդ բրենդի հրեշտակ։

2012 թվականին ներկա գտնվեց Met Gala ցուցահանդեսին, դիզայներ Թոմ Ֆորդի հետ միասին։ Իմանը Amazon Fashion 2012 թվականի մոդելներից էր։

2010 թվականի սկզբին նա և իր մայրը բացեցին իրենց «The Red Bag» հագուստի բուտիկը Կալիֆորնիայում։

### Դերասանական
#### Ֆիլմ
2015 թվականին նկարահանվեց «Թմրանյութ» ֆիլմում, որի պրեմիերան տեղի ունեցավ Սանդենս կինոփառատոնի ժամանակ։
#### Հեռուստատեսություն
2007 թվականի հոկտեմբերին Շանել Իմանն ու իր մայրը ներկա էին Թայրա Բենքսի հեռուստաշոուին։ 2009 թվականի մարտի 21-ին նկարահանվեց MTV-ի «*House of Style*» հեռուսատահաղորդման համար։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 9-ին նա հանդես եկավ որպես ժյուրի Ամերիկայի հաջորդ թոփ մոդելը հեռուստաշոուի 13-րդ սեզոնի պրեմիերայի ժամանակ։
#### Տեսահոլովակներ
Հայտնվել է Բեյոնսեի «Yonce» տեսահոլովակում։ Խաղացել է նաև Աշերի «Dive» և The Weeknd-ի «Can't Feel My Face» տեսահոլովակներում։

## Անձնական կյանք
2013 թվականի ապրիլ ամսից նա սկսեց ժամադրվել ռեփեր ASAP Rocky-ի հետ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին նրանք դադարեցին իրենց կապերը։ Նրանց բաժանության պատճառը համերգային շրջագայությունների խիտ օրացույցն էր։ Այժմ Իմանը հանդիպում է Լոս Անջելես Լեյքերսի անդամ Ջորդան Քլարկսոնի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* The Internet Fashion Database 
* Chanel Iman at Models.com
* Chanel Iman  at Vogue.com
* 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Մայա (Էն)

**Մոնրակոլ** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Պերոննա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Նանտուան է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01228։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաքից 70 կմ հեռավորության վրա, իսկ Բուրկ ան Բրեսից 26 կմով։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 668 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 442 մարդկանցից 492-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 103 -ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 80,1% է, 1999 թվականին՝ 76,2%)։ 339 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 317-ը (181 տղամարդ, 136 կին), գործազուրկ է եղել 22 մարդ (9 տղամարդ և 13 կին)։ 103 պասիվներից 38 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 38-ը՝ թոշակառու, 28 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Դազիդերիայի եկեղեցի (XI դար)։ 1927 թվականի պատմական հուշարձաններ
* Մայայի ամրոց (XIII դար)։

## Պատկերասրահ

Chapelle_Sainte-Claire_de_Maillat_2013.JPG|Սուրբ Կլարայի եկեղեցի
Maillat_-_%C3%A9glise.jpg|Եկեղեցի 
Maillot_-_monument_aux_morts.jpg|Զինվորական հուշարձան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սվանտե Արենիուս

**Սվանտե Ավգուստ Արենիուս** (, ), շվեդ քիմիկոս, ֆիզիկական քիմիայի հիմնադիրներից։ Շվեդական ԳԱ անդամ (1901), մի շարք երկրների (նախկին ԽՍՀՄ, Անգլիա, ԱՄՆ, Ֆրանսիա և այլն) ԳԱ պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Ուփսալայի (1876-1881) և Ստոկհոլմի (1881-1884) համալսարաններում։ 1895 թվականից Ստոկհոլմի համալսարանի պրոֆեսոր, 1905 թվականից Նոբելյան ինստիտուտի տնօրեն։ 1887-1902 թվականներին Արենիուսը միաժամանակ վարել է Ստոկհոլմի համալսարանի ռեկտորի պաշտոնը։ 1882 թվականից զբաղվել է էլեկտրոլիտների նոսր լուծույթների էլեկտրահաղորդականության ուսումնասիրությամբ։ «էլեկտրոլիտների գալվանական հաղորդականության հետազոտություն» (1884) և հետագա աշխատանքներում (մինչև 1887) Արենիուսը մշակել է էլեկտրոլիտային դիսոցման տեսությունը (նոբելյան մրցանակ, 1903), որը 19-րդ դարում քիմիայի խոշորագույն ընդհանրացումներից էր։ Ուսումնասիրել է քիմիական ռեակցիաների արագությունները և արել կարևոր հետևություններ։ Քիմիական ռեակցիայի արագության և ջերմաստիճանի կապը արտահայտող հավասարումը (1889) հայտնի է Արենիուսի հավասարում անվամբ։ Արենիուսը զբաղվել է նաև կոսմոգոնիայի և կենսաքիմիայի խնդիրներով։ Ֆիզիկաքիմիական օրենքները կենսաբանական երևույթների վրա կիրառելու միջոցով Արենիուսը փորձում էր վերականգնել գիտության կողմից մերժված պանսպերմային տեսությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Շվեդ նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Վասիլի Աժաև

**Վասիլի Նիկոլաևիչ Աժաև**, (, ), ռուս խորհրդային գրող։ Հայտնի է «Մոսկվայից հեռու» վեպով (1948 թ., ԽՍՀՄ պետական մրցանակ), որտեղ պատկերված են խորհրդային մարդկանց աշխատանքային սխրագործությունները Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։

## Կենսագրություն
Վասիլի Աժաևը ծնվել է 1915 թվականի հունվարի 30-ին Սոտսկոե գյուղում (ներկայումս Մոսկվայի մարզի Տալդոմսկի շրջան) մուշտակակարի ընտանիքում։

Սկսել է տպագրվել 1934 թվականին։ 1935 թվականից Աժաևը մոտ 15 տարի աշխատել է Հեռավոր Արևելքում նախ որպես բանտարկյալ, այնուհետև որպես ազատ վարձու։ 1937 թվականին սկսել է պատմվածքներ գրել։ 1939-1944 թվականներին սովորել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի հեռակա բաժնում։ 1948 թվականին հրատարակվել է «Ոսկի» պատմվածքների ժողովածուն։ «Հեռու Մոսկվայից» վեպը էկրանավորվել է 1950 թվականին, իսկ 1954 թվականին վեպի հիման վրա Իվան Ձերժինսկին օպերա է գրել։ 1947 թվականից ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ 1954 թվականից մինչև մահը Աժաևը ԽՍՀՄ գրողների միության ղեկավար մարմինների շարքում էր։ «Սովետական գրականություն» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր։

Միայն բարեփոխությունների ժամանակ հրատարակված «Վագոն» վեպում Աժաևը, սեփական փորձից եկնելով, պատմում է երիտասարդ, անօրինական դատապարտված քաղբանտարկյալի ճակատագրի մասին։
 
Կինը՝ Ի․ Լյուբիմովա-Աժաևան էր։

Վասիլի Աժաևը մահացել է 1968 թվականի ապրիլի 27-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Նովոդևիչիե գերեզմանոցում (հողակտոր № 7)։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Առաջին աստիճանի Ստալինի մրցանակ (1949 թ.)՝ «Հեռու Մոսկվայից» վեպի համար (1948 թ.)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1965 թ.)

## Գրքեր
* «Հեռու Մոսկվայից», 1948 թ.
* «Անվերջ ժամադրություն», 1971 թ.
* «Կյանքի նախաբան», 1972 թ.
* «Վագոն», 1988 թ. («Ժողովուրդների ընկերություն» ամսագիր, 1988 թ., № 6-8)

## Վասիլի Աժաևը հայերեն
* Մոսկվայից հեռու (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1950, 839 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Հարություն Հարությունյան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.

## Արտաքին հղումներ
* Василий Ажаев в библиотеке Александра Белоусенко

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Մալաֆրետա

**Մալաֆրետա** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Պերոննա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսնն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01229։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաքից 70 կմ հեռավորության վրա, իսկ Բուրկ ան Բրեսից 15 կմ-ով։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Պատմություն
Կոմունան առաջին անգամ հիշատակվել է XIII դարում։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 952 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 610 մարդկանցից 489-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 121-ը` պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 80,1% է, 1999 թվականին՝ 76,2%)։ 489 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 470-ը (263 տղամարդ, 207 կին), գործազուրկ է եղել 19 մարդ (5 տղամարդ և 14 կին)։ 121 պասիվներից 40 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 51-ը՝ թոշակառու, 30 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Վարչակազմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անտոն Արենսկի

**Անտոն Ստեպանովիչ Արենսկի** (), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր, մանկավարժ։

1882 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի Ռիմսկի-Կորսակովի դասարանը և դարձել Մոսկվայի կոնսերվատորիայի դասատու (1889 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1888-1895 թվականներին ղեկավարել է Ռուսական երգչախմբային ընկերության (Մոսկվա) համերգները, 1895-1901 թվականներին եղել է Պալատական երգչախմբի տնօրենը։ Գրել է «Երազ Վոլգայի վրա» (1890 թ.), «Ռաֆայել» (1894 թ.), «Նալ և Գամայանտի» (1904 թ.) օպերաները, «Գիշերը Եգիպտոսում» բալետը (1900 թ.) և այլ ստեղծագործություններ։ Ժամանակին մեծ տարածում գտան հարմոնիայի նրա դասագրքերը, որոնցից մասամբ օգտվել է Կոմիտասը երիտասարդ տարիներին։ Արենսկին ստեղծագործական սերտ բարեկամությամբ կապված էր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության դաշնակահարներ
Լը Պլանտե

**ԼըՊլանտե** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր մարզի Էնի գավառում։ Մտնում է Շալամոնի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բելլեն է։

INSEE կոդը՝ 01299։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է 380 կիլոմետր հարավ-արևելք Փարիզից, 35 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Լիոնից, 23 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման փոփոխական է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի՝ համայնքում ապրում է 540 մարդ։

## Վարչակազմ

## Տնտեսություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով 370 մարդ աշխատունակ է (15-64 տարեկան), 267 մարդ տնտեսապես ակտիվ էին, 103 մարդ աշխատունակ էին։ 267 աշխատունակ մարդկանցից աշխատում էին միայն 248-ը (133 տղամարդ, 115 կին), գործազուրկ էին 13 մարդ (8 տղամարդ, 11 կին)։ 103 չաշխատող մարդկանցից 45-ը աշակերտներ և ուսանողներ էին, 23-ը ոչ աշխատունակ այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Պյոտրի եկեղեցի (18-րդ դար)
* Նորտր Դամ դե Դոմբի աբբայություն
* Պլանտի պալատ (14-րդ դար)

## Պատկերասրահ

%C3%89glise_Saint-Pierre_du_Plantay_-_portail_-_facade_Est.JPG|
%C3%89glise_Saint-Pierre_du_Plantay_-_fa%C3%A7ade_Sud.jpg|
Ch%C3%A2teau_du_Plantay_en_septembre_2013.JPG|
Abbaye_Notre-Dame_des_Dombes.jpg|
Biblioth%C3%A8que_du_Plantay.JPG|


## Արտաքին հղումներ
* վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Проверено 12 мая 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արևելյան Գաթեր

**Արևելյան Գաթեր**, *Արևելյան Գհաթներ*, Դեկանի սարահարթի (Հնդկաստան) արևելյան ծայրամասի լեռների ընդհանուր անվանումը։ Արևելյան Գաթերն ընդգրկում են տարբեր կառուցվածք և ծագում ունեցող լեռնախմբերը՝ Արևելյան լեռները, Նալամալա, Վելիկոնդա, Պալկոնդա, Շևարոյ լեռնաշղթաները։

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեռնահամակարգեր
Լեոնիդ Անդրեև

**Լեոնիդ Նիկոլաևիչ Անդրեև** (), ռուս գրող։

Ծնվել է օգոստոսի 9(21)–ին, Օրյոլում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1895 թվականից՝ ֆելիետոններով։ Վաղ շրջանի պատմվածքներում («Բերգամոտը և Գարասկան», 1898, «Շտաբսկապիտան Կաբլուկովի կյանքից», 1898 և այլն) արտահայտել է ժողովրդավարական հայացքներ, հետագայում հարել է դեկադենտական դպրոցին, մարդկային կյանքը համարել անիմաստ, բանականությունը՝ անզոր («Պատ», 1901, «Միտք», 1902, «Վասիլի Թեբեացու կյանքը», 1904)։

«Նահանգապետը» (1906), «Ցոթ կախվածների պատմությունը» (1908), «Իվան Իվանովիչ» (1908) պատմվածքներում քննադատել է բուրժուական հասարակության հիվանդոտ կողմերը, միաժամանակ արտահայտելով համակրանք հեղափոխության (1905—1907) նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ, Անդրեևը հեռացել է ռուս գրականության առաջադեմ ավանդույթներից։

Կյանքից դժգոհությունը  նրա հերոսների մոտ արտահայտվում է անարխո-նիհիլիստական խռովարարությամբ («Խավար», 1907, «Արքա Սովը», 1908, պատմվածքները ե «Սև դիմակներ», 1908, «Նզովք», 1910, փիլիսոփայական դրամաները)։ Անդրեևի ստեղծագործությունը մոտ էր էքսպրեսիոնիզմին։  Լեոնիդ Նիկոլաևիչ Անդրեևը մահացել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Նեյվալայում (Ֆինլանդիա)։

## Հայերեն հրապարակումները
### Մամուլ
* Ձին սենատում։ «Գարուն», 1992, թիվ 11, էջ 52։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Молодые годы Леонида Андреева / Николай Николаевич Фатов; [предисл. и подгот. текста О. В. Вологиной]. — Орёл: Изд. Александр Воробьёв: Дом-Музей Леонида Андреева, 2010—271 c. (переиздание книги 1924 г.) ISBN 978-5-91468-059-3
* Леонид Андреев. Далёкие. Близкие. Сборник: [к 140-летию со дня рождения Л. Н. Андреева / составитель, авт. вступ. ст. и коммент. И. Г. Андреева] Москва: Минувшее, 2011—476 с. — ISBN 978-5-902073-86-4
* Леонид Андреев: материалы и исследования: [Сборник] / Рос. акад. наук. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького; [Ред. В. А. Келдыш, М. В. Козьменко] М.: Наследие, 2000—415 с. — ISBN 5-9208-0006-2
* Леонид Андреев и традиции русского реализма / В. Беззубов. Таллинн: Ээсти раамат, 1984—335 с.
* Сумерки русской литературы: Максим Горький. Леонид Андреев. Чириков. Юшкевич : Очерки / Бэн (Б. Назаревский). — Москва: т-во скоропечатни А. А. Левенсон, 1912. — 103 с.
* Патологическое творчество: (Леонид Андреев) / Д-р Ткачёв Т. Я. — Харьков: тип. «Мирн. труд», 1913 — 32 с.
* О смысле жизни: Фёдор Сологуб, Леонид Андреев, Лев Шестов / Иванов-Разумник. — Санкт-Петербург: тип. М. М. Стасюлевича, 1908—312 с.
* Жизнь Леонида Андреева, рассказанная им самим и его современниками / Людмила Кен, Леонид Рогов. — Санкт-Петербург: Изд.-полиграфическая компания «КОСТА», 2010—432 с.
* Андреев В. Л. Детство. М.: Советский писатель, 1966. — 276 с.

## Արտաքին հղումներ

* Լեոնիդ Անդրեևը գրապահարանում 
* Լեոնիդ Անդրեևը standardebooks.org-ում

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիստ դրամատուրգներ
Շաֆթսբերի պողոտա

**Շաֆթսբերի պողոտա** () Լոնդոնի կենտրոնական փողոցներից է, հայտնի է նաև «Լոնդոնյան Բրոդվեյ» անվանումով, քանի որ այստեղ կան շատ թատրոններ։ Փողոցը տանում է դեպի հյուսիս-արևմուտք և ճանապարհին հատում է Չարինգ-Քրոսս-Ռոուդ փողոցը։
 
Շաֆթսբերի պողոտան ստեղծվել է 1877 թվականից 1886 թվականը։ Փողոցը կոչվել է Էնտոնի Էշլի Կուպերի, Շաֆթսբերիի յոթերորդ կոմսի անունով, որը աշխատում էր փողոցի բարելավման վրա։ Ներկայումս Շաֆթսբերի պողոտան Լոնդոնի թատրոնային փողոցն է։ Այս փողոցի վրա են գտնվում այնպիսի թատրոններ ինչպիսիք են՝ «Լիրիկ», «Ապոլո», Հիլհուդ-թատրոն և այլն։
 
Շաֆթսբերի պողոտայի վրա սկսվում է նաև լոնդոնյան Չայնա-Թաունը, ինչով պայմանավորված են փողոցի վրա գտնվող չինական խանութների և ռեստորանների մեծամասնությունը։

## Հետաքրքիր փաստեր
«Հարի Փոթերը և Մահվան Պարգևները՝ մաս 1» ֆիլմում, հերոսների փախչելու պահը նկարահանված է Շաֆթսբերի պողոտայի վրա, սակայն գրքում նկարագրվում է Թոթնեմ-Քորթ-Ռոուդ փողոցը։

Կատեգորիա:Լոնդոնի փողոցներ
Արևելյան երաժշտական ընկերություն

**«Արևելյան երաժշտական ընկերություն»**, կազմակերպվել է Թիֆլիսում, 1907 թվականի սկզբներին, Վ․ Քեշիշյանի նախաձեռնությամբ։ Ընկերության նվագախումբը (թառ, քամանչա, շվի, դարիա, դուդուկ, ջութակ, ֆլեյտա և այլ գործիքներ) կազմված է եղել 30 հոգուց։ Երգացանկում ընդգրկվել են հայկական, վրացական, պարսկական, քրդական և այլ եղանակներ՝ նվագախմբի համար Վ․ Քեշիշյանի մշակումներով։ Առաջին համերգները, որոնք արևելյան երաժշտության բազմաձայն կատարման լուրջ փորձերից էին, կայացել են նույն թվի ապրիլի 2-ին և ապրիլի 8-ին։ Թիֆլիսից բացի, նվագախումբը նույն թվի ամռանը ելույթներ է ունեցել Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի), բայց նյութական վնաս կրելով դադարել է գործելուց։

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական ընկերություններ
Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ Ռուսական կայսրությունում
Կատեգորիա:Հայերը Թբիլիսիում
Արևելյան ծանուցմունք

**«Արևելյան ծանուցմունք»**, շաբաթաթերթ՝ արևելյան առաջին պարբերականը։ Լույս է տեսել 1816 թվականին, Աստրախանում։ Հրատարակման նախաձեռնողներին էին Աստրախանի գիմնազիայի գերմաներենի ուսուցչուհի Ի. ֆոն Վեյսքհովենը և Կ. Շահվերդյանը։ Թերթը տպագրել է գավառագիտական, գիտամատչելի և գրական նյութեր, օդերևութաբանական տեղեկություններ։ Հրապարակվել են տեղեկություններ Կասպից ծովում նավագնացության մասին, առևտրական հայտարարություններ, որոնք հետաքրքրություն են ներկայացրել գլխավորապես վաճառականների համար։ Թերթը զգալի տեղ է տվել հայ ժողովրդի պատմությանը և ազգագրությանը։ «Արևելյան ծանուցմունքը» լույս է տեսել նախ ռուսերեն («», 1813 թվականից) տարբերակով, ապա իսկ 1816 թ.-ին՝ միաժամանակ ռուսերեն և հայերեն լեզուներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայերն Աստրախանում
Բիտի (գետակ)

**Բիտի**, գետակ Ճորոխի ավազանում, Արդվինի շրջանում։ Ոռոգելով համանուն հանդամասերը՝ ձախից միանում է Ճորոխին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Ազոներկանյութեր

**Ազոներկանյութեր**, մոլեկուլում մեկ կամ մի քանի ազոխումբ (-N=N-) պարունակող օրգանական ներկեր՝ ազոմիացություններ։ Լինում են ամենատարբեր գույների և երանգների (դեղին, կարմիր, կապույտ, սև և այլն)։ Գույնը, լուծելիությունը և գործվածքաթելերի հետ փոխազդելու բնույթը կախված են նրանց մոլեկուլի կառուցվածքից։ Ազոներկանյութերը՝ թթվային, հիմնային, ուղղակի, արծնիչային, պիգմենտներ, լաքեր են։ Ստացվում են դիազոմիացությունների ազոհամակցումով։ էժանության և օգտագործման պարզության պատճառով շատ տարածված են (օրինակ, թթվային նարնջագույնը, խրիզոիդինը, կոնգո կարմիրը, ճարպային նարնջագույնը, մեթիլօրանժը և այլն)։ Կիրառվում են գործվածքաթելեր, կաշի, թուղթ և որոշ պլաստմասսաներ ներկելու համար։

Կատեգորիա:Օրգանական ներկեր
Կատեգորիա:Ազոմիացություններ
Կատեգորիա:Ներկանյութեր
Կատեգորիա:Ազոտային միացություններ
Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Բուլամա լիճ

**Բուլամա լիճ**, լիճ Թուրքիայի Մուշի մարզում, Բուլանըղի շրջանում, Մանազկերտ քաղաքից հարավ-արևմուքտ։ Ծովի մակերևույթից բարևր է մոտ 1800 մետր։ Լճի մեջ թափվում են մի քանի գետակներ, դուրս է հոսում Արածանիի վտակ Կոփ գետակը։ Ջուրը քաղցրահամ է, պղտոր և կարմրավուն։ Շատ հարուս է ձկներով և ջրային այլ կենդանիներով։ Ջրերը ծառայում են ոռոգման համար և Վերին Բուլանղին Նեղոս է կոչվում։ Լճում կա երկու փոքրիկ կղզի։ Ձմռանը սառչում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Հագի (Ճապոնիա)

**Հագի**, քաղաք Ճապոնիայում` Յամագատի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1932 թվականի հունիս 1-ին։ Նախկինում մտել է Աբուի կոմսության մեջ։

## Բնակչություն
Բնակչության թիվը։

## Հայտնի քաղաքացիները
* Իտո Հիրոբումի, առաջին նախագահը Ճապոնիայի, ծնվել է Հագիում և սովորել է Սեկա Սոնձյուկո դպրոցում, որն էլ գտնվում է հենց քաղաքում։ 
* Ինոուէ Մասարու, հայտնի է որպես «Ճապոնիայի երկաթուղիների հայր»։
* Ինոուէ Կաորու, Ճապոնիայի արտաքին գործերի առաջին նախարար։
* Կացուրա Տարո, Ճապոնիայի նախկին վարչապետ։
* Կիդո Տակայոսի
* Օմուրա Մասուձիրո
* Տակասուգի Սինսակու
* Տանակա Գիիտի, Ճապոնիայի նախկին վարչապետ։
* Յամագատա Արիտոմո, Ճապոնիայի նախկին վարչապետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Անդրեյ Անդրեև

**Անդրեյ Անդրեևիչ Անդրեև** (, ), ռուս բոլշևիկ հեղափոխական («հին բոլշևիկ»), խորհրդային քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սմոլենշինայում՝ գյուղացու ընտանիքում։ 2 տարի սովորել է գյուղական դպրոցում։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ 13 տարեկանից աշխատել է պանդոկում որպես սպասք լվացող և ինքնաեռ մաքրող։

1914 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ անդամ։ Մասնակցել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը։ 1926-1930 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու, 1932–1952 թվականներին՝ անդամ, 1924-1925 թվականներին և 1935-1946 թվականներին՝ Կենտկոմի քարտուղար, 1939-1952 թվականներին՝ Կենտկոմին կից կուսակցական վերահսկողության հանձնաժողովի նախագահ։

1931–1935 թվականներին աշխատել է որպես ԽՍՀՄ հաղորդակցության ճանապարհների Ժողկոմ, 1943-1946 թվականներին՝ ԽՍՀՄ գյուղատնտեսության մինիստր, 1946-1953 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Մինիստրների սովետի նախագահի տեղակալ։

Ամուսնացած է եղել Դորա Խազան-Անդրեևնայի (1894-1961) հետ։ Որդին՝ Վլադիմիրը, եղել է ավիացիայի ղեկապետ, դուստրը՝ Նատալյան՝ կենսաբանական գիտությունների դոկտոր։

Երկրորդ կինը Զինաիդա Իվանովնան է, ում հետ ամուսնացել է ծերության տարիներին։ Նրանց երեխաներն են՝ Տատյանա, Վալենտինա, թոռները՝ Իլյա, Իվան և Քսենյա։

Անդրեևը մահացել է 1971 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Մոսկվայում։

Պարգևատրվել է Լենինի 4 և Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Դանիելա Պեշտովա

**Դանիելա Պեշտովա** (, ), չեխ մոդել։ Նրան հայտնաբերել է Madison Modeling Agency–ի տնօրենը։ Պեշտովան ցանկանում էր սովորել քոլեջում, սակայն մոդելային մրցույթին մասնակցելուց և հաղթելուց հետո նա մեկնում է Փարիզ և ստորագրում պայմանագիր *Madison*–ի հետ, որից հետո մեկնում է Նյու Յորք, որտեղ էլ սկսվում է նրա մոդելային գործունեությունը։ Հայտնի դարձավ, երբ Victoria's Secret–ը նրան ճանաչեց իր առաջին հրեշտակներից մեկը (1997–2002)։

## Գործունեություն
Իր մոդելային գործունեության ընթացքում նա հայտնվել է այնպիսի հայտնի ամսագրերի շապիկներին, ինչպիսիք են՝ GQ, Marie Claire, Cosmopolitan, Glamour, Elle և այլն։ Աշխատել է նաև Sports Illustrated–ի համար և հայտնել է ամսագրի շապիկին երեք անգամ՝ 1995, 2000 և 2006 թվականներին։ Եղել է L'Oréal–ի և Victoria's Secret–ի մոդել։

## Անձնական կյանք
Պեշտովան ամուսնացավ Տոմասո Բուտիի հետ 1995 թվականին։ Սակայն նրանք բաժանվեցին 1998 թվականին։ Նրանց ամուսնության ընթացքում ունեցել են մեկ տղա՝ Յանիկ Ֆաուստոյին (ծնվել է 1996 թվականին)։

Նա ունի աղջիկ՝ Էլլան (ծնվել է հուլիսի 21–ին, 2002) և տղա՝ Փոլը (ծնվել է 2009 թվականին)՝ նրա այժմյան ամուսնուց՝ սլովակ երգիչ Պավոլ Հաբերայի հետ։

Պեշտովային կոչում են «քամելեոն», քանի որ հաճախակի փոխում է իր տեսքը։ Կարողանում է ազատ խոսել ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և իտալերեն, ինչպես նաև իր մայրենի լեզվով՝ չեխերենով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխ մոդելներ
Գյավուրարխ

**Գյավուրարխ**, Գյաու-արխ, ջրանցք։ Սկիզբ է առնում Կուրի աջակողմյան վտակ Հասանսուի միջին հոսանքից։ Ոռոգում էր Թաթլու, Գյոգջալու, Բայազետլու, Կիրլու գյուղերիհողատարածությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ջրանցքներ
Օդնոկլասնիկի.ռու՝ սեղմիր հաջողության կոճակը

**«Օդնոկլասնիկի.ռու՝ սեղմիր հաջողության կոճակը»**, ռեժիսոր Պավել Խուդյակովի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմը, արտադրված «Խուդյակով Փրոդաքշն» կինոընկերություն կողմից։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։

## Ֆիլմի սյուժեն
Լյոշան որոշում է նվաճել մայրաքաղաքը և աշխատանք է փնտրում, այդ առումով նրա ծնողները հովանավորում են նրան, իսկ վարձակալած տան տիրուհին պահանջում է վճարել վարձը։ Ինչպես երևաց ամեն ինչ իր հունով չէր շարժվում ինչպես պլանավորված էր սկզբից, բայց Լյոշան չի վհատվում և գնում է քասթինգի գովազդային գործակալությունում։ Պրեզենտացիայի հենց առաջին րոպեներից կինոնկարի հերոսը ինքն իր վրա թողում է ոչ լավ տպավորություն։ Նա լավ հագնված չէ, իրեն անվստահ է պահում, և դեռ հանդես է գալիս կոտրված նոթբուքով, որը ընդունված է համարել յուրաքանչյուր հաջողակ գովազդողի հիմնական գործիքը։

Եվ հենց այստեղ ամեն ինչ սկսում է անհաջողության մատնվել, սկզբում նրան տուգանում են նրան ոչ ճիշտ տեղում մեքենան կայանելու համար, ապա նրան վտարում են վարձակալած տնից, լավ է որ ընկերը կողքին է մնում։ Հենց նա էլ օգնում է Լյոշային որ միասին բազմոցը տեղափոխեն մոտակա այգին։ Այնտեղ նրանք հարմար տեղավորվում են և սկսում են երազել։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը երազում է որ, բոլոր խնդիրները, հարցերը ու ցանկություները կատարվեն մեկ կոճակի միջոցով, սեղմեցիր և ամեն ինչ պատրաստ է։ Բայց առավոտյան Լյոշան արթնանում է մի քաշված տեղ, որտեղ նրան դիմավորում է Սնուփ Դոգը, շնորհելով հենց այն ինչը, այդպես երազում էր մեր հերոսը։ Նա պարտավորվում է փոխել Լյոշայի կըանքը, հիմա բավական է սոց ցանցում հրապարակել ցանկությունը, և սեղմել համակարգչի բաղձալի կոճակը և ամեն ինչ կկատարվի։ Այդպես Լյոշան ստանում է լուրջ գումարներ, թանկ ավտոմեքենա, նոր հագուստ և այդ նույն գրասենյակի տնօրենը որը չէր ուզում նրան գործի վերձներ։ Ամեն ինչ հրաշալի է, Լյոշան ինքն իրեն համոզում էր որ նրան տրվել է կյանքը փոխելու հնարավորություն, հնարավոր է, որ դա այդպես է, բայց ամեն ինչի համար նա պետք է վճարի։

## Դերերում

## Քննադատություն
Կինոաֆիշա․ռու կայքի գլխավոր խմբագիր Միքայել Իվանովը ֆիլմը համեմատել է Ձկնորսի և նրա կնոջ մասին հեքիաթի հետ, միայն ժամանակակից երիտասարդության համար։

Афиша@mail.ru խմբագրությունը համարում է, որ ֆիլմը կարող է ստիպել մտածելու առիթ տալ ժամանակակից վիրտուալ կյանքի խնդրի վերաբերյալ., վիրտուալ կարգավիճակների տարբերությամբ և իրական գործի վիճակով, ինչպես նաև ֆիլմը հավասարեցրել են, սյուժետային գծերով Ամենակարող Բրյուսը, Դիմակը և Երկաթե դռան գաղտնիքը կինոնկարներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սոցիալական մեդիայի մասին
Է-Կառավարում

**Էլեկտրոնային կառավարում** կամ **Է-Կառավարում**, տեղեկատվական և հեռահաղորդակցային տեխնոլոգիաների կիրառումն է պետական ծառայությունների իրականացման տարբեր տեղեկատվական-հեռահաղորդակցական համակարգերի՝ կառավարություն-այցելու, կառավարություն-կառավարություն և ներքին գրասենյակային գործընթացների կառավարում,  գործարքների փոխանակումն և կառավարական կառույցների գործընթացի ինտեգրման ապահովումն է։ Էլեկտրոնային կառավարման միջոցով քաղաքացիների սպասարկման ծառայությունները դառնում են մատչելի, հարմար և թափանցիկ։

Ընդհանուր առմամբ հիմնական մոդելները հասանելի են՝ կառավարություն-քաղաքացի այցելու կառավարություն-աշխատողներ, կառավարություն-կառավարություն, կառավարություն-գործարար։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Գյումուշխանեի լեռնաշղթա

**Գյումուշխանե**, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Պոնտական լեռներում, նրա արևմտյան հատվածում։ Լեռնաշղթայի հարավային լանջերից սկիզբ է առնում Գայլ գետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Գառնո լեռ (լեռներ)

**Գառնո լեռ**, լեռներ Գեղամա լեռնաշղթաում, Ազատ գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Ոմանք նույնացնում են ամբողջ Գեղամա լեռների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնաշղթաներ
Բուլղար լեռներ

**Բուլղար լեռներ**, *Բոլկար, Բուլգար, Բուլղարդաղ, Բուղադաղ, Բուղլարդաղ, Պուլկարտաղ, Պուլղար լերինք, Պուղլարտաղ, Տորոսի պար*, լեռներ Կիլիկիայում, նրա լեռնային մասում։ Կազմում է Կիլիկյան Տավրոսի համակարգի երեք գլխավոր գոտիներից մեկը և տարածվում է Լարանտայի ու Էրեկլիի միջև, Տարսոնի շրջանի հյուսիսարևմտյան մասում։ Գագաթներից մեկը կոչվում է Բուլղար։ Անվանումն ստացել է միջին դարերում բյուզանդացիների կողմից այստեղ բռնագաղթված բուլղարներից։ Պարունակում է արծաթի և կապարի պաշարներ։ Հայտնի է Ակդաղ լեռը արևելքում, Հաճնի հյուսիսային մասում, Գեչի Բելի լեռը և Սարոս գետի հովտում գտնվող *Արփա-Ուչուրումու* անունով վայրը, որտեղ կան կապարի հանքավայրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնաշղթաներ
Գառնակեր (լեռ)

** Գառնակեր**, լեռ Ադրբեջանի Շամքորի շրջանում, Գանձակի լեռնահամակարգում, լքած Բարսում գյուղի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Շամքորի շրջան
Գեչուտ Դաշ

**Գեչուտ Դաշ**, լեռ Պոնտական լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Ճորոխ գետի աջ կողմում, Արտանուջ քաղաքից մոտ 14 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Բարձրությունը 2650 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Բիրակլեն

** Բիրակլեն**, կիրճ Հայկական լեռնաշխարհում, Խարբերդի շրջանում։ Հիշատակվում է ասորեստանյան Սալմանասար III թագավորի սեպագիր արձանագրություններում։ Այս կիրճով ճանապարհը գնում է դեպի Արածանիի հովիտը։ Ն. Ադոնցըհնարավոր է համարում նույնացնելհայ դասական հեղինակների հիշատակած Օլոռի՝ ասորական հեղինակների ՝ Հալուրասի և, նույնիսկ, ասորեստանյան արձանագրությունների՝ Սիլուրինինի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի կիրճեր
Կատեգորիա:Կիրճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Ալյասկյան մալամուտ

**Ալյասկյան մալամուտ** (անգլ. Alaskan Malamute), ընտանի շների հինավուրց, խոշոր, լծկան և ծանրաքարշ ցեղատեսակ։ 2010 թվականից համարվում է Ալյասկայի խորհրդանիշը։

## Ցեղատեսակի պատմությունը
Ցեղատեսակի պատմությունն սկսվում է դարերի խորքից, երբ այն ապրում էր Ալյասկայի էսկիմոսների ինուպիատ ցեղի մալեմյուտ ցեղախմբի ներկայացուցիչների հետ կողք-կողքի։ Այս ցեղատեսակի շները մեծ նշանակություն ունեին բնիկների համար։ Նրանց համագործակցությունը շահավետ էր երկուստեք։ Բացի սահնակին լծված ծանր բեռներ տեղափոխելուց, ալյասկյան մալամուտները կարողանում էին որսորդություն անել և վարժեցվում էին նույնիսկ արջի վրա հարձակվելուն։

1896 թվականին Կլոնդայքում սկսված ոսկու տենդի ժամանակներում, մալամուտների ծառայությունը առավել անգնահատելի դարձավ։ Հաճախ նրանց խաչասերում էին այլ ցեղատեսակների հետ, առավել արդյունավետ ցեղատեսակներ ստանալու նպատակով։

2004 թվականին ժամանակակից ալյասկյան մալամուտի ԴՆԹ-ի անալիզը ցույց է տվել, որ նրանք աշխարհի հինավուրց ցեղատեսակներից մեկն են և գենետիկորեն տարբերվում են մյուս ցեղատեսակներից։ 2013 թվականի հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ ալյասկյան մալամուտները ծագում են արևելյան Ասիայից։

Հիմնականում որպես ցեղատեսակ հայտնի է դարձել 1935 թվականին։

## Ընդհանուր բնութագիրը
Ցեղատեսակն ունի ամուր մարմնակազմվածք, երկար ու խիտ կոպիտ մազածածկ։ Իրեն հիանալի է զգում ձնառատ վայրերում։

Խելացի է, մարդամոտ, սակայն այնքան էլ հակված չէ ենթարկվելուն և հաճախ դրսևորում է համառություն։ Ունի ուժեղ բնավորություն և ցանկացած իրադրությունում ի հայտ են գալիս լիդեր լինելու հավակնությունները։ Մալամուտներին պետք է վարժեցնել և դաստիարակել դեռ վաղ հասակից՝ ապացուցելով թե ով է տերը։ Մի քանի ցեղատեսակների շների խմբի մեջ հաստատ համոզված եղեք, որ ալյասկյան մալամուտը կստանձնի ոհմակի առաջնորդի դերը։

Ընդհանուր առմամբ լինելով ագրեսիվ, մարդկանց նկատմամբ ագրեսիվ չեն, այդ իսկ պատճառով, որպես պահապան նրանից դուրս չի գա։

Ունեն նշաձև, շագանակագույնի երանգներով աչքեր։ Հաճախ հանդիպում են երկնագույն աչքերով, որոնք համարվում են թերություն։

Ցանկալի են ալյասկյան մալամուտների հետևյալ մարմնական տվյալները. մնդավի բարձրությունը՝ 63,5 սմ (արու), 58,5 սմ (էգ), քաշը՝ 39 կգ (արու), 34 կգ (էգ)։ Գունավորումը տարաբնույթ է։ Հիմնականում բաց գորշի կամ սևի համադրությունը սպիտակի հետ։ Միատարր գույների մեջ գերադասելի է ամբողջովին սպիտակը։

## Ծանոթագրություններ
Բազարջուղ (քարավանատուն)

**Բազարջուղ**, քարավանատուն Երևանի նահանգի, Էջմիածնի գավառի Արագյուղի մոտ։ Հնում կոչվել է Արայի քարավանատուն, Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Նիգ գավառում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի քարավանատներ
Գետ չունեցող երկրների ցանկ

Այս ցանկում ընդգրկված է գետ չունեցող 20 անկախ պետություն և 22 կախյալ տարածք։ Այն երկրները, որոնք հիմնականում անապատային են կամ ունեն հատկապես չոր կլիմա, գետեր չունեն կամ  գետերը ամբողջ տարվա ընթացքում չեն պահպանվում։ Այդ երկրներից տարածքով ամենամեծը Սաուդյան Արաբիան է։ Առանց գետերի ամենափոքր երկրներն են՝ Վատիկանը և Մոնակոն։

կենտրոն|frameless|747x747փքս|Գետ չունեցող երկրների ցանկ

## Ինքնիշխան պետություններ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 

## Կախյալ և այլ տարածքներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* GEOnet Names Server 

Կատեգորիա:Գետերի ցանկեր
Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Բաշիրաովա

**Բաշիրաովա**, հարթավայր Հայկական լեռնաշխարհում, Բիթլիս գետի ստորին հոսանքի աջափնյակում, շրջապատված հյուսիսից՝ Կյավյանդաղ, իսկ հարավից՝ Աշիտադաղ լեռներով։ Այստեղով անցնում են մի քանի ճանապարհներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հարթավայրեր
Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2015

**2015 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունը** թվով 12-րդ Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունն էր, որը կայացավ սեպտեմբերի 7-ից 12-ը Լաս Վեգասում, ԱՄՆ։

## Մեդալների աղյուսակ

## Երկրների դասակարգում

### Տղամարդիկ
#### Հունահռոմեական ըմբշամարտ

## Մասնակից երկրներ
Առաջանությանը մասնակցել է 821 մարզիկ 95 երկրից։

* (3)
* (2)
* (5)
* (2)
* (15)
* (3)
* (12)
* (23)
* (23)
* (1)
* (17)
* (22)
* (2)
* (18)
* (4)
* (24)
* (2)
* (10)
* (1)
* (6)
* (11)
* (10)
* (2)
* (3)
* (9)
* (1)
* (6)
* (8)
* (7)
* (16) 
* (20)
* (1)

* (11)
* (1)
* (1)
* (1)
* (1)
* (3)
* (21)
* (23)
* (16)
* (1)
* (1)
* (7)
* (12)
* (24)
* (24)
* (2)
* (16)
* (4)
* (7)
* (5)
* (3)
* (13)
* (16)
* (2)
* (16)
* (5)
* (3)
* (1)
* (1)
* (1)
* (1)
* (7)

* (6)
* (1)
* (3)
* (1)
* (1)
* (4)
* (16)
* (3)
* (10)
* (12)
* (23)
* (2)
* (7)
* (8)
* (2)
* (5)
* (22)
* (9)
* (4)
* (9)
* (7)
* (9)
* (1)
* (1)
* (24)
* (6)
* (24)
* (24)
* (15)
* (18)
* (5)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 սպորտում
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություններ