Անդրեաս Ստամատիադիս

**Անդրեաս Ստամատիադիս** (, ), հույն պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է «ԱԵԿ Աթենք»-ում որպես հարձակվող, իսկ ավելի ուշ դարձել է մարզիչ։  1960-1969 թվականներին նա ամենաերկար խաղացած ավագն էր ակումբում:

## Վաղ կյանք
Ստամատիադիսը ծնվել է 1935 թվականի օգոստոսի 16-ին Պետրալոնայի փախստականների թաղամասում: Աղքատ ընտանիքի մի երեխա, որն ուներ Մանիի Անատոլիայից էմիգրանտ հայր և մայր, հանդիպել և վերապրել է գերմանական օկուպացիան և դրա հետևանքները փոքր տարիքում: Ինչպես իր սերնդի շատ երեխաներ, նա նույնպես ելք է գտել առօրյա խնդիրներից՝ ֆուտբոլ խաղալով հարևանությամբ գտնվող բազմաթիվ խաղահրապարակներում:

## Ակումբային կարիերա
Ստամատիադիսը ֆուտբոլ խաղալ սկսել է 1947 թվականին՝ AE Մելանդիաս թիմում: 1950 թվականին 15 տարեկանում նա պայմանագիր է կնքել «Սպարտա Պետրալոնայի» հետ, սակայն քարտի ձևակերպման սխալի պատճառով այն չեղարկվել է: Նրա հայրը՝ Դիմիտրիսը, և թիմի այն ժամանակվա մարզիչ Միմիս Սելցիկասը Ստամատիադիսին տարդել են փորձակման «ԱԵԿ Աթենքի» ենթակառուցվածքային բաժիններում Նեա-Ֆիլադելֆիայում: Հոր խրախուսանքով Ստամատիադիսը դարձել էր ԱԵԿ-ի երկրպագու, ընդունվեց թիմի ակադեմիա: Թիմի գլխավոր մարզիչ Ջեք Բեբիի փորձառու աչքը անմիջապես նկատեց երիտասարդ հարձակվողի տաղանդն ու հմտությունները՝ նրան դարձնելով ձախ եզրային հարձակվող, որտեղ նա մեծ հաջողություններ ունեցավ՝ ստանալով «Նետ» մականունը։ 1952 թվականին Մարիո Մանիոզցիի գլխավորությամբ նա իր դեբյուտը կատարեց «Օլիմպիակոսի» դեմ: Ստամատիադիսը հասցրեց խաղալ իր մանկության կուռք Կլեանցիս Մարոպուլոսի հետ, որը շուտով ավարտեց իր կարիերան։

Հաջորդ 15 տարիների ընթացքում Ստամատիադիսը դարձավ ԱԵԿ-ի հենասյուներից մեկը և երկար տարիներ թիմի ավագը: Նրա առաջնորդության տաղանդը վկայվում էր խաղընկերների հարգանքով և մարզիչների ու ղեկավարության վստահությամբ: Թիմի ավագ լինելով՝ նա նվաճել է 2 Հունաստանի սուպերլիգան և 1966 թվականին Հունաստանի գավաթը, ինչպես նաև 1956 թվականի գավաթը։ 1967 թվականին նա թիմի հիմնական խաղացողներից էր, երբ ԱԵԿ-ն Բալկանների գավաթի եզրափակչում երկրորդ տեղը զբաղեցրեց՝ պարտվելով Ֆեներբահչեին: Վերջին մրցաշրջանում թիմը հասավ Եվրոպայի գավաթի քառորդ եզրափակիչ։ 1967 թվականին նա թիմի հիմնական խաղացողներից էր, երբ ԱԵԿ-ն Բալկանների գավաթի եզրափակչում երկրորդ տեղը զբաղեցրեց՝ պարտվելով Ֆեներբահչեին: Վերջին մրցաշրջանում թիմը հասավ Եվրոպայի գավաթի քառորդ եզրափակիչ։ 1969 թվականին, թիմի վերակազմավորման շրջանակներում, Ստամատիադիսը ավարտեց իր ֆուտբոլային կարիերան՝ 34 տարեկան հասակում: Նա երբեք չի խաղացել այլ թիմի կազմում: 1969 թվականի մայիսի 18-ին, վերջին խաղում Վերիայի դեմ հաղթանակի (2-1) ժամանակ, նա անգամ վրիպեց 11 մետրանոցից՝ հուզական պահի ազդեցության տակ։

## Միջազգային կարիերա
Ստամատիադիսն ընդհանուր առմամբ 8 հանդիպում է անցկացրել Հունաստանի հավաքականի կազմում։ Իր նորամուտը նշել է 19 տարեկանում ՝ 1954 թվականի մարտի 8-ին՝ 1954 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի խաղում, երբ Իսրայելի հավաքականը արտագնա խաղում 2:0 հաշվով հաղթանակ տարավ Իսրայելի նկատմամբ։ Վերջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել 1963 թվականի նոյեմբերի 27-ին Կիպրոսի դեմ արտագնա ընկերական խաղում:

## Մարզչական կարիերա
Ստամատիադիսի նախկին մարզիչը՝ ԱԵԿ-ի Ջենյո Չակնադին, որի հետ նա փոխադարձ հարգանքի և ընտանեկան բարեկամության կապեր ուներ, ճանաչել էր նրա ունակություններն ու բարձր ընկալունակությունը և խրախուսել նրան զբաղվել մարզչական գործունեությամբ՝ օգնելով հաճախել մարզչական դպրոցներ և ստանալ մարզչական դիպլոմ։ Ստամատիադիսի առաջին թիմը, որը նա գլխավորել է, եղել է Ռոդոսը՝ 1969 թվականին։ Նա հեռացել է ակումբից մրցաշրջանի ավարտից հետո, իսկ 1974 թվականի ամռանը նշանակվել է ԱԵԿ-ում օգնական մարզիչ՝ աշխատելով Ֆրանտիշեկ Ֆադրոնցի, Զլատկո Չայկովսկու և Ֆերենց Պուշկաշի կողքին՝ միևնույն ժամանակ երկու անգամ ստանձնելով ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ Սկզբում նա գլխավորել է թիմը 1977 թվականին՝ երկու խաղի համար, իսկ հետո՝ 1978–79 մրցաշրջանի ավարտից առաջ՝ 11 խաղի ընթացքում՝ փոխարինելով Պուշկաշին ակումբի տեխնիկական ղեկավարման հարցում։ Նա կարողացել է թիմը պահել առաջնության առաջատարների թվում՝ միևնույն ժամանակ հասնելով գավաթի եզրափակիչ։

1979 թվականի ամռանը, երբ ավարտվել է նրա պաշտոնավարումը ԱԵԿ-ում, Ստամատիադիսը գլխավորել է Ատրոմիտոսը, որտեղ նա նվաճել է երկրորդ դիվիզիոնի առաջնությունը, իսկ 1980 թվականին նա առաջին անգամ կանգնել է Եգալեոյի մարզչական նստարանին երկրորդ դիվիզիոնում՝ թիմը պահպանելով այդ կարգում։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա պայքարել է առաջին դիվիզիոն բարձրանալու համար, սակայն չի կարողացել ապահովել առաջխաղացումը, քանի որ պարտվել է Ռոդոսին Միխալիս Բելիսի գլխավորությամբ Հերակլիոնի մարզադաշտում կայացած խաղում՝ լրացուցիչ ժամանակում 1–0 հաշվով։ 1981 թվականին Ստամատիադիսը եղել է Դիագորասի մարզիչ, սակայն 1982 թվականի ամռանը վերադարձել է Եգալեո։ Արևմտյան արվարձանների թիմը հաղթել է Հարավային դիվիզիոնի վերջին առաջնությունը և բարձրացել է առաջին դիվիզիոն։ Ստամատիադիսը մարզել է նաև Ռոդոսը, Տրիկալան, Լամիան, ԱՆագեննիսի Կարդիցան, Խալկիդան և Ախառնայիկոսը։

1986 թվականին նա մարզել է Հունաստանի Մ21 հավաքականը վեց տարի շարունակ, որտեղ 1988 թվականին հասցրել է թիմին Եվրոպայի Մ21 առաջնության եզրափակիչ՝ Ֆրանսիայի դեմ։ 1992 թվականից ի վեր նա ժամանակ առ ժամանակ աշխատել է ԱԵԿ-ի ենթակառուցվածքների բաժիններում, իսկ մի քանի տարի եղել է այդ բաժինների տնօրեն, մի պաշտոն, որից նա հեռացել է 2013 թվականին՝ Ակիս Զիկոսին փոխարինելուց հետո։

## Ֆուտբոլից հետո
Ստամատիադիսը շարունակ մասնակցում էր ԱԵԿ Աթենքի Վետերանների միության միջոցառումներին, որտեղ նաև եղել է նրանց նախագահը՝ իր սերը թիմի հանդեպ փոխանցելով իր երկու որդիներին՝ Դիմիտրիսին և Կոստասին, ովքեր ակտիվորեն մասնակցում են ԱԵԿ-ի սիրողական բաժինների գործունեությանը՝ ակումբին իրենց ծառայություններն առաջարկելով վարչական պաշտոններում։ 2024 թվականի փետրվարի 28-ին «Ագիա Սոֆիա» մարզադաշտում՝ ԱԵԿ-ի և ՊԱՍ Ջիանինայի միջև հանդիպումից առաջ նա արժանացավ «ոսկե երկգլխանի արծիվով» պատվոգրին Դիմիտրիս Մելիսսանիդիսի կողմից՝ ակումբին մատուցած ծառայությունների համար։

## Անձնական կանք և մահ
Ստամատիադիսը ամուսնացած է և ունեցել է երկու որդի։ Նա մահացել է Աթենքում 2025 թվականի հունվարի 23-ին 89 տարեկան հասակում։

## Խաղաոճ
Արագ և բարձրակարգ տեխնիկական պատրաստվածությամբ՝ Ստամատիադիսը մրցում էր եզրագծի մոտ՝ կարողանալով ներթափանցել և երբեմն սպառնալ հակառակորդի դարպասին հզոր հարվածներով։ Ստամատիադիսը ԱԵԿ Աթենքի հիմնական «օգնողների» շարքում էր, քանի որ թիմի աստղերի՝ Միմիս Պապայոանուի, Կոստաս Նեստորիդիսի, Միլտոս Պապապոստոլուի և Յանիս Մարդիցիսի խփած բազմաթիվ գոլերը գալիս էին նրա փոխանցումներից։ Նա իսկական առաջնորդ էր, միշտ հանգիստ ու տրամաբանված՝ նույնիսկ բարդ իրավիճակներում։ Նա վստահություն էր ներշնչում իր թիմակիցներին ու հարգանք վայելում մրցակիցների մոտ։ Սուր աչքով նա անմիջապես նկատում էր խաղի սխալները և դաշտում՝ մարզչի պես, ուղղորդում իր թիմակիցներին։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբ

### Միջազգային

## Պարգևներ
### Որպես խաղացող

**ԱԵԿ Աթենք**
*Հունաստանի սուպերլիգա 1962–63 թվականներ, 1967–68 թվականներ
*Հունաստանի գավաթ 1955–56 թվականներ, 1963–64 թվականներ, 1965–66 թվականներ

**Անհատական նվաճումներ**
*Հունաստանի գավաթ 1956–57 թվականներ

### Որպես մարզիչ
**ԱԵԿ Աթենք**
*Ալֆա Էթնիկի 1978–79 թվականներ

**Ատրոմիտոս**
*Բետա Էթնիկի 1979–80 թվականներ

**Էգալեո**
*Բետա Էթնիկի 1982–83 թվականներ

**Հունաստան U21**
*Մ21 Եվրոպայի առաջնության երկրորդ տեղ 1998 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ