Մոլդովայի ազգային բանկ

**Մոլդովայի Ազգային բանկ** () Մոլդովայի Հանրապետության կենտրոնական բանկը։

Մոլդովայի Ազգային բանկը ինքնավար պետական իրավաբանական մարմին է և պատասխանատու է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի առջև։ Մոլդովայի ազգային բանկի առաջնային նպատակը գների կայունության ապահովումն ու պահպանումն է։ Չխախտելով իր առաջնային նպատակը՝ Մոլդովայի Ազգային բանկը խթանում և պահպանում է շուկայական սկզբունքների վրա հիմնված ֆինանսական համակարգ և աջակցում է պետության ընդհանուր տնտեսական քաղաքականությանը։

Ազգային բանկը համագործակցում է կառավարության հետ՝ իր նպատակներին հասնելու նպատակով և, ըստ օրենքի, ձեռնարկում է անհրաժեշտ միջոցներ՝ այդ համագործակցությունն իրականացնելու համար։ ԱԿԲ-ն պարբերաբար տեղեկացնում է հանրությանը մակրոտնտեսական վերլուծության, ֆինանսական շուկայի էվոլյուցիայի և վիճակագրական տվյալների մասին, այդ թվում՝ փողի զանգվածի, վարկերի տրամադրման, վճարային հաշվեկշռի և արտարժույթի շուկայի վերաբերյալ։

Որպես Մոլդովայի կենտրոնական բանկ՝ բանկը հանդիսանում է արդյունաբերության առաջնային կարգավորող մարմինը, որն իրավասու է տրամադրել և հետ կանչել բանկային լիցենզիաները, կարգավորել և վերահսկել բանկային հատվածը։

ԱՄՀ-ի աջակցությունը և Մոլդովայում բանկային գործունեության տարբեր փոփոխությունները հանգեցրին ոլորտում լուրջ բարելավումների։ ԱՄՀ-ն 2023 թվականին զեկուցել է, որ բանկերը մնում են համապատասխան կապիտալացված, պահպանում են համապատասխան իրացվելիության ծածկույթ և ակտիվների առողջ որակ։

Մոլդովայի Ազգային բանկը, որպես կենտրոնական բանկ, նույնպես վերահսկում է տոկոսադրույքները և մոլդովական լեյի փոխարժեքը։

Խորհրդարանի կողմից ընդունված օրենքները լրացվում են երկրորդային օրենսդրությամբ, որը բաղկացած է Մոլդովայի Ազգային բանկի կողմից ընդունված կանոնակարգերից և որոշումներից։

## Պատմություն
1991 թվականին օրենսդրության ընդունումից հետո ձևավորվել է երկաստիճան բանկային համակարգ, որով Մոլդովայի Ազգային բանկը հանդես էր գալիս որպես կենտրոնական բանկ և արգելվում էր առևտրային բանկային գործունեություն իրականացնել։ Լեոնիդ Թալմաչին նշանակվել է կառավարիչ, պաշտոնավարել 18 տարի։

Խորհրդային Միության փլուզումից և 1991 թվականին Մոլդովայի Անկախության հռչակագրից հետո, 1992 թվականի հունվարին Մոլդովան սկսեց շուկայական տնտեսություն, սակայն գնային սահմանափակումների ազատումը հանգեցրել է արագ գնաճի և մի քանի տարի տնտեսությունը գտնվել է ճգնաժամի մեջ։ Երկիրը միացել է ԱՄՀ-ին 1992 թվականի օգոստոսի 12-ին և 1993 թվականի նոյեմբերի 29-ին ներդրվել է նոր արժույթ՝ մոլդովական լեյը։

2001 թվականին տնտեսության մեջ բարելավվել է մի քանի տարի շարունակ կայուն տարեկան աճով։

Մոլդովայում 2014 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից քիչ առաջ կանխամտածված գործողությունների արդյունքում բանկային խարդախություն է տեղի ունեցել երեք բանկերի մասնակցությամբ։ Երեք օրվա ընթացքում 1 միլիարդ դոլար արժողությամբ միջոցները փոխանցվել են Մեծ Բրիտանիա և Հոնկոնգյան կեղծ ընկերություններ, որոնք օգտագործվել են ակտիվների իրական սեփականատերերին թաքցնելու համար, այնուհետև փոխանցվել են լատվիական բանկերի հաշիվներին ՝ տարբեր օտարերկրացիների անուններով։ Մոլդովայի Ազգային բանկի կողմից նշանակված անկախ հետաքննությունը եզրակացրել է, որ երեք բանկերը փոխանցել են առնվազն 13,5 միլիարդ լեյ հինգ մոլդովական ընկերություններին, որոնք փոխկապակցված են Իլան Շորի կողմից վերահսկվող «Շոր» խմբի հետ։ Խարդախությունը գրեթե սնանկացրել է Մոլդովան։ 2023 թվականի ապրիլի 13-ին դատարանը հեռակա կարգով Շորին դատապարտել է 15 տարվա ազատազրկման՝ կաշառակերության մեղադրանքով և սառեցրել է նրա ողջ ունեցվածքը։

2023 թվականի դեկտեմբերին կառավարիչ Օկտավիան Արմաշուն, որը խորհրդարանում քննադատվել էր գողացված ֆինանսական ակտիվները չվերադարձնելու և բանկային խարդախության գործով մեղադրվող բանկի աշխատակիցներին աշխատավայրում պահելու համար, պաշտոնանկ արվեց։

## Տես նաև
* Կենտրոնական բանկերի ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Մոլդովայում
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված բանկեր
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Մոլդովա