Տելեգոնոս

**Տելեգոնոս** (հին հունարեն՝ Τηλέγονος, «ծնված հեռու վայրում»), հունական դիցաբանության կերպար, Ոդիսևսի և Կիրկեի որդին։ Նա սպանել է իր հորը՝ չճանաչելով նրան ճակատամարտում, ապա ամուսնացել է նրա այրի Պենելոպեի հետ։ Տելեգոնիա ցիկլիկ պոեմի գլխավոր հերոսն է։

## Դիցաբանությունում
Ըստ առասպելի դասական տարբերակի՝ Տելեգոնոսի մայրը՝ կախարդուհի Կիրկեան (արևի աստված Հելիոսի դուստրը), ապրել է Էեա կղզում։ Իթաքայի թագավոր Ոդիսևսը, Տրոյայի գրավումից հետո տուն վերադառնալով, մեկ տարի անցկացրել է Էեայում։ Դրանից հետո Կիրկեոնը որդի է ունեցել, որին անվանել են *Տելեգոնոս* («ծնված հեռու վայրում»). այլընտրանքային տարբերակի համաձայն՝ այս հերոսը ծնվել է Կալիպսոյից։  Մեծահասակ դառնալով՝ Տելեգոնոսը, մոր խորհրդով, ծովային ճանապարհորդության է մեկնել՝ հորը գտնելու։  Իթաքան շփոթելով հարևան Կերկիրայի հետ, նա ափ է իջել և սկսել է ավերել կղզին։ Ոդիսևսը և նրա ավագ որդի Տելեմաքոսը զենքերը ձեռքներին դուրս են եկել ծովահենների դեմ պայքարելու։ Տելեգոնոսը չի ճանաչել հորը և կռվի ժամանակ մահացու վիրավորել է նրան ցայտաղբյուրի ողնաշարով, որը փոխարինել է նրա նիզակի ծայրին։ Ոդիսևսի համար կանխատեսվում էր, որ նա կմահանա որդու ձեռքով, բայց նա կարծում էր, որ խոսքը Տելեմաքոսի մասին է, և մահից առաջ նա հասցրել է ուրախանալ, որ իրեն սպանել է մեկ այլ որդին։

Գիտակցելով, թե ինչ էր պատահել, Տելեգոնոսը սգաց հորը և տարավ նրա մարմինը մոր մոտ։ Ավելի ուշ, աքսորը կրելուց հետո, նա ամուսնացավ Ոդիսևսի այրի Պենելոպեի հետ, և Կիրկեսը երկու կանանց էլ ուղարկեց Երանելիների կղզիներ։ Պենելոպեն Տելեգոնոսից որդի ծնեց՝ Իտալոսին,որը Իտալիայի համանունն էր։ Կլենիասը պնդում է, որ Լատինոսը՝ լատինական ժողովրդի համանունը, նույնպես Տելեգոնոսի որդին էր (հիմնական տարբերակի համաձայն՝ Լատինոսը Ոդիսևսի որդին էր)։

## Մշակույթում
Տելեգոնոսի մասին չի հիշատակվում ո՛չ «Իլիականում», ո՛չ էլ «Ոդիսականում»։ Նա դարձել է ցիկլային պոեմներից մեկի՝ Եվգամոն Կյուրենացու «Տելեգոնիայի» գլխավոր հերոսը, որը եզրափակում էր գրեթե հոմերոսյան սյուժեներով ստեղծագործությունների շրջանակը։ Եվգամոնի ներկայացրած նյութը հիմք է հանդիսացել աթենացի դրամատուրգների մի քանի պիեսների՝ Էսքիլոսի («Հոգեբաններ», «Ոդիսևսը փշով հարվածվեց») և Լիկոֆրոնի («Տելեգոնոս») ողբերգությունների համար։ Սոֆոկլեսի պիեսի լատինական տարբերակը ստեղծվել է մ.թ.ա. 2-րդ դարում Մարկոս ​​Պակուվիոսի կողմից։ Այս բոլոր ստեղծագործությունների տեքստերը գրեթե ամբողջությամբ կորել են, և սյուժեի մանրամասների մասին քիչ բան է հայտնի։ Հին Իտալիայում Տելեգոնոսը համարվում էր Տուսկուլում և Պրենեստե քաղաքների հիմնադիրը և Մամիլիների հռոմեական արիստոկրատական ​​ընտանիքի նախնին։ Ըստ Ֆեստոսի, այս հերոսն ուներ Մամիլիա անունով դուստր, որը ծնվել էր Տուսկուլում։

Տելեգոնոսի միայն մեկ հին պատկեր է պահպանվել։ Դա կարմիր ֆիգուրով նկարազարդված անոթի մի բեկոր է, որի վրա Կիրկեսը որդուն նիզակ է տալիս։

Դասականագետները նշում են, որ Տելեգոնոսի կողմից Ոդիսևսի սպանությունը տարածված բանահյուսական մոտիվի դրսևորում է, ըստ որի՝ երիտասարդ հերոսը փնտրում է իր հորը, որին երբեք չի տեսել, և երբ հանդիպում է նրան, չի ճանաչում նրան և մենամարտի է բռնվում նրա հետ։ Ամեն ինչ ավարտվում է ողբերգականորեն, և, որպես կանոն, որդին սպանում է հորը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
# 
# 
# 

## Գրականություն
# 
# 
# 
# 
# 
# 

Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հունական հերոսներ
Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
Կատեգորիա:Ոդիսական