open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պավել Դավիդովիչ

**Պավել Մարեկ Դավիդովիչ** (լեհ.՝ Paweł Marek Dawidowicz; մայիսի 20, 1995, Օլշտին, Լեհաստան), լեհ ֆուտբոլիստ, ով ներկայումս խաղում է իտալական Պալերմո ակումբում և Լեհաստանի ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
Դավիդովիչը Գդանսկ քաղաքի Լեխիա ակումբի սանն է։ 2013 թ․ մայիսի 30֊ին իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացրել Լեխիայի կազմում, երբ թիմը ֆուտբոլի Լեհաստանի առաջնության շրջանակներում մրցում էր Լյուբլին քաղաքի Զագլեմբե ակումբի հետ։ Սեպտեմբերի 30-ին Պավելը Լեխիայի կազմում խփում է իր առաջին գնդակը, երբ թիմը մրցում էր Կորոնա ակումբի հետ։

2014 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը 5 տարվա պայմանագիր է կնքում Լիսաբոնի Բենֆիկա ակումբի հետ։ Խաղային պրակտիկա ստանալու համար նրան ուղարկում են խաղալու Բենֆիկայի երկրորդ թիմ։ Օգոստոսի 9-ին նա իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացնում Պորտուգալիայի երկրորդ լիգայում, երբ թիմը մրցում էր Տրոֆենսե ակումբի հետ։ Այդ խաղում Պավելը դուրս եկավ խաղադաշտ փոխարինելով Գոնսալու Գեդեշին։ 2015 թ․ մարտի 15-ին Պավելը կարողանում է հեղինակել իր առաջին գոլը Բենֆիկա Բ֊ի կազմում գրավելով Ֆարենսե ակումբի դարպասը։

2016 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը վարձավճարով տեղափոխվում է գերմանական Բոխում։ Սեպտեմբերի 9-ին նա իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացնում Երկրորդ Բունդեսլիգայում, երբ թիմը մրցում էր Վյուրցբուրգեր Կիկկերսի հետ։

2017 թ․ ամռանը Դավիդովիչը վարձավճարով տեղափոխվում է իտալական Պալերմո։

### Կարիերան հավաքականում
2015 թ․ նոյեմբերի 17֊ին Պավելն իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացնում Լեհաստանի հավաքականի կազմում, երբ թիմը ընկերական հանդիպում էր անցկացնում Չեխիայի հավաքականի հետ։ Այդ խաղում նա դուրս եկավ խաղադաշտ փոխարինելով Միխալ Պազդանին։

2017 թ․ Լեհաստանի Երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում ֆուտբոլիստը մասնակցել է Սլովակիայի և Շվեդիայի հավաքականների դեմ խաղերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на sports.ru
* 
* 

Կատեգորիա:1995 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վերոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոխումի ֆուտբոլիստներ
Սեստրա (հուշահամալիր)

**«Սեստրա» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզում, Սեստրայի գետաբերանում, Սեստրորեցկ քաղաքից ոչ հեռու (Ծովափնյա խճուղու 38-րդ կիլոմետր)։

Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 781510209050006) համաձայն Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 2001 թվականի հուլիսի 10-ի թիվ 527 որոշման։

## Պատմություն
Հուշահամալիրը կառուցվել է 1966 թվականին։ Ճարտարապետներն են Մ. Ե. Կոլոսովսկին, Լ. Մ. Բեռլիներբլաուն, նկարիչը՝ Գ. Ա. Պեյսիսը։

Երբ 1969 թվականին Լենինգրադի շուրջը սկսվեց ստեղծվել «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրը, Սեստրորեցկում նրա մեջ ընդգրկվեցին արդեն գոյություն ունեցող երկու հուշարձանները՝ «Սեստրան» և «Սպիտակ կղզին» (այնտեղ, որտեղ թեժ մարտեր են ընթացել Ծովափնյա խճուղու 38-րդ և 39-րդ կիլոմետրում), ինչպես նաև կեչիների ծառուղին, որը ճշգրիտ անցնում էր պաշտպանության գծով։

## Նկարագրություն
«Սեստրա» հուշահամալիրը կառուցվել է ոչ մեծ բնական բարձունքի վրա, ինչի շնորհիվ երևում է հեռվից։ Անմիջապես խճուղուց դեպի պատվանդան բետոնե սալիկներով ուղյակ է շարված։ Հուշարձանը ստելա է, որը պատկերում է ձեռքը վեր տնկած խորհրդային զինվորի և Խորհրդային Միության խորհրդանշանը` մուրճն ու մանգաղը։ Այնուհետև քարե հորինվածքն ասես ծածանվում է ժապավենի նման, որի վրա գրված է. *«Անմահ է սխրանքը ձեր, Լենինգրադի պաշտպանության հերոսներ, 1941-1944»։* Ձախից տեղադրված է երեք դրոշաձող։ Հորինվածքն ավարտում են ասես ցիրուցան արված բետոնե կողճապատնեշները, որոնք խորհրդանշում են ավիացիոն ռումբերը։

## Պատկերասրահ

Sestroretsk 5.jpg|Հուշահամալիրը հեռվից
Sestroretsk 6.jpg|Հուշահամալիրի ընդհանուր տեսքը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Հովսեփ Հովակիմի Օրբելի

**Հովսեփ Հովակիմի Օրբելի** (), հայ հոգևորական գործիչ։

Աբգար, Դավիթ և Համազասպ Օրբելիների հայրը, Ռուբեն, Լևոն և Հովսեփ Օրբելի եղբայրների պապը, Օրբելյանների իշխանական տոհմից։

## Կենսագրություն
Հովսեփ Օրբելին ծնվել է 1810 թվականին։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան Ճեմարանում, որն ավարտելուց հետո անցել է հոգևոր գործունեության։ Մահացել է 1891 թվականին։ Թաղված է Թիֆլիսի Խոջիվանքի հայկական եկեղեցու բակում։

## Ընտանիքը
Հովսեփ Օրբելին ունեցել է հինգ երեխա՝ երեք որդի և երկու դուստր։
* Աբգար Օրբելի (1849-1912) - Իրավաբան, դատավոր, դատախազի օգնական, Օրբելի եղբայրների հայրը. 
* Դավիթ Օրբելի - հոգեբույժ-ջղախտաբան.
* Համազասպ Օրբելի - բժիշկ-ատամնաբույժ։

## Պատկերասրահ
 
Հովսեփ Հովակիմի Օրբելի - Hovsep Hovakimi Orbeli (02).png|Հովսեփ Հովակիմի Օրբելի
Վարվառա Արղության-Երկայնաբազուկ և Աբգար Հովսեփի Օրբելի (Varvara and Argam Orbeli).png|Հովսեփ Հովակիմի Օրբելու որդին՝ Աբգար Օրբելին իր կնոջ՝ Վառվառա Արղության Երկայնաբազուկի հետ
Леон Абгарович Орбели.jpg|Հովսեփ Հովակիմի Օրբելու թոռը՝ Լևոն Օրբելին
Iosif Orbeli ArmenianStamps 2012.jpg|Հովսեփ Հովակիմի Օրբելու թոռը՝ Հովսեփ Օրբելին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օրբելի եղբայրներ 

Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Օրբելիներ
Աբգար Օրբելի

**Աբգար Հովսեփի Օրբելի** (), հայ իրավաբանական գործիչ, դատավոր, փաստաբան։

Հովսեփ Օրբելու ավագ որդին, Վարվառա Արղության-Երկայնաբազուկի ամուսինը, Ռուբեն, Լևոն և Հովսեփ Օրբելի եղբայրների հայրը, Օրբելիների իշխանական տոհմից։

## Կենսագրություն
Աբգար Օրբելին ծնվել է 1849 թվականին Հովսեփ Օրբելու ընտանիքում։ Սովորել և ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Ուսումը ավարտելուց հետո, հոր պահանջով վերադարձել է հայրենիք և որպես հաշտարար դատավոր, պաշտոնավարել է Նախիջևան քաղաքում, Նոր Բայազետում, ապա՝ Քութայիսում։ Հետագայում, տեղափոխվելով Թիֆլիս, աշխատել է որպես դատախազի օգնական, այնուհետև զբաղվել է մասնավոր փաստաբանական գործունեությամբ։

Մահացել է 1912 թվականին։

## Ընտանիքը
մինի|ձախից|Աբգար Օրբելին կնոջ՝ Վառվառա Արղության Երկայնաբազուկի հետ, 03.09.1879թ․
Աբգար Օրբելին ամուսնացել էր իշխանուհի Վարվառա Արղության-Երկայնաբազուկի հետ։ Ունեցել են երեք որդի՝
* Ռուբեն Օրբելի (փետրվարի 26, 1880 - մայիսի 9, 1943), հայ խորհրդային հնագետ, ստորջրյա հնագիտության հիմնադիրը ԽՍՀՄ-ում. 
* Լևոն Օրբելի - (հուլիսի 7 1882 - դեկտեմբերի 9, 1958), հայ ֆիզիոլոգ, էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ուսմունքի ստեղծողներից, բժշկական ծառայության գեներալ-գնդապետ.
* Հովսեփ Օրբելի - (մարտի 20, 1887 - փետրվարի 2, 1961), հայ արևելագետ, հնագետ, հասարակական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օրբելի եղբայրներ 

Կատեգորիա:Օրբելյաններ
Կատեգորիա:Օրբելիներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Հուգո Կապե

**Հուգո Կապե** (, ), ֆրանկների արքան, ով կառավարել է 987 թվականից մինչ իր մահը` 996 թվական։ Հարստությունը, որը նա հիմնադրել է, անընդմեջ ղեկավարել է Ֆրանսիան 300 տարի։

## Վաղ կարիերա
Հուգոն ծնվել է 941 թվականի ձմռանը և եղել է Հուգո Մեծի և Հեդվիգ Սաքսոնուհու որդին։ Նրա պապն արքա Ռոբերտ Առաջինն էր։ Նրա տատը Հերբերտ Առաջինի դուստր Բեատրիսն էր։ Այդպիսով նա Կառլոս Մեծի հինգերորդ ծոռն էր` Պիպին Իտալացու գծով։

Երբ նա երիտասարդ էր, նա ստացել է «Կապե» () մականունը` իր կրած ուսաթիկնոցի անվանումից։ Դրանք նրա գրաված աբբայությունների տարբերանշաններն էին։

## Ֆրանսիայի արքա
Երբ անժառանգ Լուի Հինգերորդը մահանում է, Ադալբերո Ռեյմսացին առաջարկում է Հուգո Կապեի թեկնածությունը։ Նա առաջարկում է, որ գահը չպետք է լինի ժառանգական իրավունքով, այլ` արքա պետք է լինի այն մարդը, ով լավագույնս կկատարի այդ աշխատանքը։ Սենլիսի վեհաժողովը համաձայնում է և ընտրում է Հուգոյին Ֆրանսիայի արքա։ Կապեն թաղված է Սեն Դենիի դամբարանում։

## Ընտանիք
Հուգո Կապեի կինը Վիլյամ III Աքվիտանացու դուստր Ադելաիդան էր։ Նրանց զավակներն էին.

* Հեդվիգ, ամուսնացել է Ռեժինար IV Էյնոտացու հետ։
* Ժիզել, ամուսնացել է Հուգո Առաջին Պոնտյոացուի հետ։
* Ռոբերտ Երկրորդ. նա ժառանգել է գահը։
* Ադելաիդա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Աղաբաջի Ռզաևա

**Աղաբաջի Իսնայըլ կըզը Ռզաևա** (, ), Ադրբեջանում առաջին կին կոմպոզիտորը, Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի վաստակավոր արվեստի գործիչ(1960):

## Կենսագրություն
Աղաբաջի Իսնայըլ կըզը Ռզաևան ծնվել է 1912 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Բաքվում։ Աղաբաջի Ռզաևան ավարտել է մանկավարժական քոլեջը 1929 թվականին։ Նա մի քանի տարի աշխատել է որպես ուսուցիչ Սարայի, Քյուրդախանիի և Մաշտաղայի գյուղերում։ Աղաբաջի Ռզաևայի ուսուցիչը կոմպոզիտոր Սեիդ Ռուսթամովն էր։ Նա սովորել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայում Ուզեյիր Հաջիբեկովի դասական դասարանում 1934 թվականին։ Միևնույն ժամանակ, Ա.Բադալբեյլին և Ջ.Հաջիևը դարձան նրա ուսուցիչները։ Մեկ տարի անց նա ընդունվել է Ուզեյիր Հաջիբեկովի ստեղծած «Ժողովրդական նվագարանների նվագախումբը»։ 1938-ին նա մասնակցել է Մոսկվայում ադրբեջանական արվեստի տասնամյակի։ Նա առաջին կին կոմպոզիտորն է, որը պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթություն է ստացել ինչպես Ադրբեջանում, այնպես էլ Արևելքում։ Նրա առաջին աշխատանքը «Երիտասարդ հայրենասերի օրհներգը» էր։ Աղաբաջի Ռզաևան բազմաթիվ երգեր ու ռոմանսներ է գրել։ Աղաբաջի Ռզաևան նաև 1 երաժշտական կոմեդիայի, Ժողովրդական նվագարանների նվագախմբի և լարային կվարտետի համար պիեսների, սիմֆոնիկ ստեղծագործությունների և 7 ռոմանսների հեղինակ է։ Անավարտ աշխատանքները պահվում են Արվեստի Արխիվում։

Աղաբաջի Ռզաևան նույնպես ակտիվորեն մասնակցել է Ադրբեջանի հասարակական կյանքին։ Մի քանի անգամ եղել է Ադրբեջանի ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։ Պարգևատրվել է 2 անգամ  Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, Պատվո նշանով և տարբեր մեդալներով։ Աղաբաջի Ռզաևան մահացավ 1975 թվականի հուլիսի 5-ին Բաքվում։

## Երգերը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աղաբաջի Ռզաևա-100
* Ադրբեջանի առաջին կին կոմպոզիտորը 

### Վիդեո
* Աղաբաջի Ռզաևայի մանկական երգերը
* Рзаева, Агабаджи Исмаил кызы
* Ադրբեջանի նշանավոր կանայք

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Շումաննիոֆիթոն պրոբլեմատիկում

**Շումաննիոֆիթոն պրոբլեմատիկում** (Schumanniophyton problematicum): Պատկանում է տորոնազգիների ընտանիքին։ Հայտնաբերել է բուսաբան Ֆրենսիս Ալլենը Աֆրիկայի Փղոսկրե ափ (ներկայումս կոչվում է Կոտ դ'Իվուար) կոչվող վայրում։ Ունենում է 6-12 մետր բարձրություն, ունի չափազանց լայն ու խոշոր տերևներ, որոնք դասավորված են մաթեմատիկական ճշտությամբ։ Տերևները դասավորված են այնպես, որ յուրաքանչյուր ճյուղին բաժին է հասնում երեքական տերև։ Ծառն այլ կերպ անվանում են նաև մաթեմատիկական ծառ։

Այս զարմանահրաշ ծառի աճման առանձնահատկությունները կարելի է արտահայտել հետևյալ բանաձևով. N=(y*12)+ 4: Բանաձևը ճշտությամբ ցույց է տալիս ծառի տերևների թիվը։ y-ը ցույց է տալիս ծառի տարիքը։ Ծառի վրա յուրաքանչյուր տերևահանգույցից դուրս են գալիս 4 ընձյուղ, յուրաքանչյուրը ունի 1 մետր բարձրություն։ Հետևաբար ամեն հանգույցի 4 ընձյուղները միասին կրում են 12 տերև։ Բանաձևի վերջում 4 թվանշանն ավելացվում է, քանի որ ծառի գագաթնային ընձյուղը իր վրա է կրում 4 տերև։ 1 տարի հետո այդ տերևները վերափոխվում են 4 ընձյուղների և գագաթնային մասում կրկին առաջանում են 4 նոր տերևներ։

## Ծանոթագրություններ
Մուզակիի ճակատամարտ

**Մուզակիի ճակատամարտ** ()՝ տեղի է ունեցել 1878 թվականի հունիսի 4-ին հունական և Օսմանյան կայսրության զորքերի միջև։ Այն 1877-1878 թվականներին ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ հիմնական հունական ապստամբական իրադարձություն է, որը ծագել է՝ Թեսալիայում և Էպիրում։

## Նախապատմություն
Անկախ Հունաստանի թագավորության ստեղծումը հանգեցրեց նրան, որ Օսմանյան կայսրության այլ շրջաններում բնակվող հույները նույնպես ցանկացան լինել անկախ։ Անկախության գաղափարը սկսեց տարածվել Մակեդոնիայում, Թեսալիայում և Էպիրոսում։

Արևմտյան Թեսալայի շրջանում խռովությունները սկսվել էին առանց Հունաստանի բանակի պաշտոնական ներգրավվածության, սակայն այս շրջան էին ուղարկվել հունական սպաների գաղտնի կոմիտե, որոնք պետք է համակարգեին տեղի պարտիզանական խմբավորումների հետ նահանջող օսմանյան զոքերի վրա հարձակումնները։

Ընդհանուր շտաբ բնակարանը տեղակայվեց Լոուտրո Կարդիտեսում, որի հրամանատարն էր հրետանու գնդապետ Կոնստանտինոս Իսխոնոմախոսը, որին օգնում էին կապիտաններ Գեորգիոս Ֆիլարթոսը և Իոաննիս Իգգլեսիսասը։

## Իրադարձություններ
Պարտիզանական պատերազմները արդեն իսկ բնորոշ էին թուքերի և ալբանացիների դեմ։ 1878 թվականի մարտի սկզբին տեղի առաջնորդ Թանասսիս Զիակասը և նրա խումբը ապստամբեց Վոունիստա, Գրանիստա և Մեսենիկոլա գյուղերում։

Ստիլիանոս Տզավարասը, որն հունական բանակի ավագ սերժանտ էր նույնպես ձաևավորեց Կարակաչաններից և Առումիններից կլեֆտների () խմբեր։

Երկու խմբերը հավաքվեցին և հարձակում գործեցին Մուզակի գյուղի վրա, որը ուներ մեծ ռազմավարական նշանակություն տարածաշրջանում, և այդպիսով խմբավորումները ստանում էին հագուստի և ուտելքի բանալին։ Եվ բացի այդ, դա հնարավորություն էր օսմանյան զոքերին դուրս բերել մեծ քաղաքներից։

## Ճակատամարտ
Հարձակումից հետո բազում թուրքեր և ալբանացիներ փախան դեպի Տրիկալա, որտեղ իշխանությունները ուղարկել էին զոքեր Մուսսա Հեքաքի գլխավորությամբ, որպեսզի հետ նվաճեն գյուղը և ճնշեն ապստամբությունը։

Հույների համար սա կենսական հնարավորություն էր հաղթել գլխավոր թշնամուն, այդ պատճառով էլ հունական կանոնավոր բանակի զորքերը տեղակայվաեցին, որպեսզի օգնեն ոչ կանոնավոր խմբավորումներին։ Օսմանյան զորքերը չէին սպսում բախվել որևէ լուրջ ուժի հետ, քան կլեֆտերի, որոնց հետ պայքարում էին երկար տարիներ, ուստի նրանց ուժը կրճատվել էր մինչև թեթև հետիոտնային և հեծելազորային ուժերի։

Արդյունքում, 1878 թվականի մայիսի 4-ին օսմանյան զոքերը անակնակլի եկան առավել լավ պատրաստված հունական ուժերի կողմից և ամբողջովին ջախջախվեցին հունական ուժերի կողմից։

## Արդյունքներ
Մուզակի ճակատամարտում տարած հաղթանակը մեծ նշանակություն ունեցավ պարտիզանական խմբավորումների համար, սակայն շուտով օսմանյան զորքերը կարողացան վերակազմավորվել և ճնշել ապստամբությունը։ Մինչ այդ Հունաստանը շարունակում էր ճնշում գործադրել Մեծ տերությունների վրա, որպեսզի օգնություն ցուցաբերեն պարտիզաններին։ Վերջ ի վերջո, Թեսալիան 1881 թվականին հայտնվում է հունական թագավորության կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1878 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ռուս-թուրքական պատերազմ (1877-1878)
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Աթաբասկա (սառցադաշտ)

**Աթաբասկա,** սառցադաշտը Կոլումբիական սառցադաշտի ութ սառցադաշտերից մեկը, որը գտնվում է Կանադական ժայռոտ լեռներում (Ջասպեր ազգային պարկում)։ Ներկայումս սառույցը նահանջում է տարեկան մոտ 5 մետր արագությամբ և վերջին 125 տարիների ընթացքում կորցրել է իր ծավալի կեսից ավելին։ Հեշտությամբ մատչելի է և Հյուսիսային Ամերիկայում առավել հաճախ այցելվող սառցադաշտն է։ Խորհուրդ չի տրվում ուղևորություն կատարել դեպի սառցադաշտ, եթե պատշաճ կերպով պատրաստված չեն։ Թաքնված ճեղքերը դարձել են անպատրաստ զբոսաշրջիկների մահվան պատճառ։

## Ուսումնական կենտրոն
Icefield հետազոտական կենտրոնը, որը փակ է ձմռանը (հոկտեմբերի կեսերից մինչև ապրիլի կեսը), գտնվում է սառույցի դիմաց։ Այն օգտագործվում է որպես տնակ և տոմսերի վաճառակետ՝ սառցադաշտի տեսարժան վայրերը այցելելու համար։ Ավտոբուսները զբոսաշրջիկներին տեղափոխում են սառցադաշտի եզր, որտեղ նրանք առաջ են շարժվում հատուկ մշակված վագոններով։

Սառցադաշտի երկարությունը կազմում է մոտ 6 կմ, տարածքը`6 կմ քառ․։

## Պատկերասրահ

Foggy mountains (Unsplash).jpg
Athabasca Glacier - panoramio (2).jpg
Athabasca Glacier, Canada (Unsplash).jpg
Canada - Alberta, Athabasca Glacier - panoramio (14).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աթաբասկա

Կատեգորիա:Կանադայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սառցադաշտեր
Ֆերրարիի թանգարան

**Ֆերրարիի թանգարան** (նախկինում հայտնի էր որպես ), սպորտային ավտոմեքենաների Ֆերրարի մակնիշի Ֆերրարի ընկերության թանգարանը։ Թանգարանը բացառապես ավտոմեքենաների համար չէ, այնտեղ ցուցադրվում են նաև իտալական ավտոմրցարշավային արդյունաբերությանը վերաբերվող  ռազմավարներ, պարգևներ, լուսանկարներ և այլ պատմական ցուցանմուշներ։ Ցուցադրության են ներկայացված նաև տեխնոլոգիական նորամուծություններ, որոնցից որոշները մրցարշավային մեքենաները դարձրել են ճանապարհային ավտոմեքենաներ։

Թանգարանը գտնվում է Ֆերրարի ավտոգործարանից մոտ 300 մ հեռավորության վրա, Իտալիայի Մոդենա քաղաքի մոտակա Մարանելո ավանում, որը համարվում է Ֆերրարի մակնիշի հեղինակի և ստեղծողի՝ էնցո Ֆերրարիի հայրենի քաղաքը։ Թանգարանը բացվել է 1990 թվականի փետրվարին, իսկ նոր մասնաշենքը կառույցին ավելացվել է 2004 թվականի հոկտեմբերին։ Որպես թանգարան գործարկվում է 1995 թվականից ի վեր։ Թանգարանի ընդհանուր մակերեսը ներկայումս կազմում է 2.500 քառ. մետր։ Ամեն տարի թանգարան են այցելում շուրջ 180.000 այցելու։ Ցուցադրվում են հիմնականում Ֆերրարի մակնիշի մրցարշավային և ճանապարհային ավտոմեքենաների համադրություններ։ Թանգարանում ներկայացված են նաև Ֆերրարիի ամբողջ պատմության ընթացքում աչքի ընկած ամենախորհրդանշային ավտոմեքենաները։

## Պատկերասրահ

enzos_office.jpg| էնցո Ֆերրարիի գրասենյակի ծաղրանկարը 
galleria_first_floor.jpg|Առաջին հարկի մի քանի մեքենաներ
Collection of Ferrari Formula One racing cars at the Ferrari Museum in Maranello, Italy.jpg|Միխայել Շումախերի «era F1» մեքենաները
Old F1 race cars.jpg|Լեգենդար F1 մեքենաներ


## Տես նաև
* Էնցո Ֆերրարիի տուն-թանգարան
* Էնցո Ֆերրարի
* Ֆերրարի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆերրարիի թանգարանի պաշտոնական կայքէջ
* seeitalia.com – Գալերիա Ֆերրարի 

Կատեգորիա:1990 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների թանգարաններ
Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:Իտալիայի ավտոմեքենաների թանգարաններ
Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոդենա
Պողպատե ուղի (հուշարձան)

**«Պողպատե ուղի» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանում։

Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471410280300706) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի թիվ 624 որոշման։

## Պատմություն
1943 թվականին Լենինգրադի շրջափակման ճեղքումը հնարավորություն տվեց քաղաք հասցնել անհրաժեշտ մթերքները և տարհանել բնակիչներին։ Շինարարները սեղմ ժամկետներում` 12 օրում, կառուցեցին առաջին երկաթուղին։ 36-կիլոմետրանոց ուղին միացնում էր Պոլյանա կայարանը և Մորոզովի անվան ավանը։ Կառուցվել էր նաև 1300 մետր երկարությամբ ցցաշեն կամուրջ։

Կառուցվել է 1973 թվականին Պետրոկրեպոստ երկաթուղային կայարանում` Մորոզովի անվան քաղաքատիպ ավանի մոտ։ Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետ Ի. Գ. Յավեյնը և քանդակագործ Գ. Դ. Գլիկմանը։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը բաղկացած է 8 մետր բարձրությամբ ստելայից, որի վրա գտնվում են երկաթուղայինների խորաքանդակներ և հիշատակային գրություն, որը պատմում է 1941-1944 թվականներին Լենինգրադի շրջափակման տարիներին նրանց գործած սխրանքի մասին. *«Հերոս երկաթուղայիններին` Լենինգրադի պաշտպանության խստաշունչ տարիներին անձնվեր աշխատանքի և Կյանքի ճանապարհին գործած սխրանքի համար»*։ Ստելայի կողքին մշտական կայանատեղում տեղադրված է 1933 թվականի թողարկման ЭМ-721-83 շոգեքարշը։

## Պատկերասրահ

Steel Way (monument).jpg|Ստելան
Locomotive at Petrokrepost station (monument).jpg|ЭМ-721-83 շոգեքարշը
Мемориал в память обороны города в 1941-1944 гг.jpg|Հիշատակային գրություն շոգեքարշի վրա


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Բարիի ամրոց

**Բարիի ամրոց**, կամ **Կաստելո Նորմանո-Սվեվո**, () ամրոց Իտալիայի Ապուլիա մարզի Բարի քաղաքում։ Կառուցվել է մոտավորապես 1132 թվականին նորմանդական Ռոժեր II թագավորի կողմից։ Ներկայումս օգտագործվում է ցուցահանդեսների համար։
## Պատմություն
Ամրոցը հավանաբար կառուցել է նորմանդական Ռոժեր II արքան 1132 թվականին։ 1156 թվականին ամրոցը ավերվում է Վիլհելմ Սիցիլիացու կողմից, իսկ 1233 թվականին վերականգնվում և ամրացվում Հռոմեական Սրբազան կայսրության արքա Ֆրիդրիխ II-ի կողմից։ Անժույի Կապետյան արքայատոհմի գերիշխանության ընթացքում ամրոցը զանազան փոփոխությունների է ենթարկվում և ի վերջո հայտնվում է Արագոնի դուքս Ֆերդինանդի ձեռքում, որը ամրոցը նվիրում է Սֆորցա ընտանիքին և Լեհաստանի թագուհի Բոնա Սֆորցային։ Բոնայի մահից հետո ամրոցի սեփականության իրավունքը վերադարձվում է Նեապոլի արքաներին, որից հետո այն փոխակերպվում է և սկսում օգտագործվել որպես բանտ։ 
Ամրոցը բոլոր կողմերից շրջապատված է խրամով, բացի հյուսիսային հատվածից, որը սահմանակցում է ծովին և կամրջի միջոցով կապվում է նրա հետ։ ամրոցի դարպասը հարավային մասում է։ Ամրոցը հիմնականում բաղկացած է արագոնյան ժամանակաշրջանի պատերից և հոհենշտաուֆենյան գլխավոր աշտարակից։ Ներկայումս օգտագործվում է որպես ցուցադրությունների սրահ։

## Ֆրանցիսկը և կայսրը
Ավանդության համաձայն, 1221 թվականին կայսր Ֆրիդրիխ II-ը Բարիի ամրոցում հանդիպում է Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու հետ։ Ըստ այդ նույն ավանդության, կայսրը մի պոռնիկ է ուղարկում Ֆրանցիսկի սենյակ, իսկ ինքը դիտանցքից հետևում է, թե ինչ կպատահի։ Երբ Ֆրանցիսկը մերժելով հետ է ուղարկում կնոջը, Ֆրիդրիխը շատ է տպավորվում նրա բարոյական սկզբունքներով։ Գիշերվա մնացած մասը այդ երկուսն անցկացնում են զրուցելով։ Թեև այս պատմության ճշմարտացիությունը չի ապացուցվել, սակայն այն հավանական է համարվում։

## Պատկերասրահ

File:Bari-Citadel00.jpg
File:Castello di Bari.jpg
File:Bari 014.JPG
File:Cortile interno del castello.jpg|Բակը
File:Bari, castello 03.jpg|Հին քաղաքը
File:Bari seaside.jpg|Ծովափը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի ամրոցներ
Վինթերլյուդիա

**Վինթերլյուդիա** (, ), ամենամյա ձմեռային փառատոն, որն անցկացվում է Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայում (Օնտարիա նահանգ) և Գատինո քաղաքում (Քվեբեկ գավառ)։

Վինթերլյուդիան անցկացվում է 1979 թվականից ցայսօր Կանադայի մայրաքաղաքային ծառայությունների կողմից։ Այն Օտտավայի գլխավոր տեսարժան վայրերից է, որն ամեն տարի գրավում է հարյուր հազարավոր զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

## Արարողություն
մինի|Սառցե քանդակներ
Վինթերլյուդիան հսկայական բազմակողմանի միջոցառում է, որը ներառում է չմշկասահք, շոու սառույցի վրա, ձյունե և սառցե քանդակների մրցույթներ տարբեր մարզերից եկած մասնակիցների միջև, համերգներ, սառցե տներ և այլն։

Վինթերլյուդիան հատկապես հայտնի է հսկայական սառցադաշտով (Երկարությունը 7 կմ), որը գտնվում է Ռիդո ջրանցքի վրա։ Այն մաքրվում է և հարմարեցվում չմշկասահքի և երաժշտական համերգների համար։ Երկար տարիներ Ռիդո ջրանցքի սահադաշտը համարվում էր աշխարհում ամենաերկարը և միայն վերջերս զիջել է այդ տիտղոսը Վինիպեգի Ֆորքս շրջանին։

Վինթերլյուդիայի անցկացման հիմնական վայրերից են՝
* Գատինոյում Ժակ Կարտիեի զբոսայգին, որը փոխակերպվում է ձմեռային զբոսայգու, սահարաններով և այլ հարմաություններով, որտեղ իրականացվում են արարողություններ երեխաների համար և սառցե քանդակների ցուցադրություն
* Կոնֆեդերացիայի այգին, որտեղ տեղի են ունենում սառցե քանդակների մրցույթներ և համերգներ։
* Դոու լիճը, որն իրենից ներկայացնում է մեծ սահադաշտ

Փառատոնի այլ իրադարձություններից են Օտտավայի թանգարանների հատուկ ցուցահանդեսները, Բայուորդ շուկայում տեղի ունեցած իրադարձությունները, լեռնադահուկային մրցաշարերը Գատինո այգիում։

## Տևողություն
Վինթերլյուդիան սովորաբար անցկացվում է փետրվարի առաջին հանգստյան օրերին։ Որոշ փոքր միջոցառումներ անցկացվում են երկուշաբթիից հինգշաբթի, առաջին և երկրորդ շաբաթվա ընթացքում։ Այս ընթացքում սահադաշտը համեմատաբար ավելի ազատ է, հանգստյան օրերին այստեղ լինում են մոտ հարյուր հազար այցելու։ Սահադաշտի հարակից հանդերձարանները և խորտկարանները բաց են ողջ շաբաթվա ընթացքում։

## Կլիմա
Օտտավայում եղանակը շատ դժվար է կանխագուշակել, և հաճախ տաք եղանակը ձախողում է Վինթերլյուդիայի ընթացքը։ Սահադաշտի նորմալ շահագործման համար պահանջվում է մինուս 10&nbsp;°C-ից ոչ բարձր ջերմաստիճան։ Ջրանցքի վրա սահադաշտը ավելի երկար է գործում, քան Վինթերլյուդիա փառատոնը` մեկ կամ երկու և ավելի ամիսներ։

## Պատկերասրահ

Winterlude violin snow scultpture.jpg|Ձյունե քանդակներ
Winterlude Ottawa Gatineau (36985017323).jpg|Ձյունե քանդակներ Գատինո այգում
Winterlude Ottawa Gatineau (37623576102).jpg|Սահարաններ Գատինո այգում
Winterlude ice sculpture museum.jpg|Վինթերլյուդիայի սառցե քանդակների թանգարան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վինթերլյուդիա 

Կատեգորիա:Կանադայի փառատոներ
Կատեգորիա:Ձմեռային տոներ
Վալենտինոյի ամրոց

**Վալենտինոյի ամրոց** (), պատմական կառույց Իտալիայի Թուրին քաղաքի հյուսիս-արևմուտքում։ Ամրոցը գտնվում է  Պարկո դել Վալենտինո հանրային զբոսայգու տարածքում։ Ամրոցում տեղակայված է Թուրինի պոլիտեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետը։ Այն Սավոյների արքայական պալատներից մեկն է և 1997 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
Հնագույն ամրոցը գնում է Սավոյների արքայատոհմի դուքս Էմանուել Ֆիլիբերտը՝ Անդրեա Պալադիոյի խորհրդով։ «Վալենտինո» անունը, որն առաջին անգամ հիշատակվել է 1275 թվականին ծագել է Ս. Վալենտինի անունից, որի մասունքները երկրպագվում էին մոտակա եկեղեցում։
Ներկայիս ամրոցի շենքը այդ տեսքն է ստացել շնորհիվ արքայադուստր Քրիստինա Ֆրանսիացու, (1606–1663) դուքս Վիկտոր Ամադեո I Սավոյացու կնոջ, որն ամրոցում բնակվել է 1630 թվականից։ Ճարտարապետ Կարլո դի Կաստելամոնտեն էականորեն վերանորոգել է ամրոցը իր որդու՝ Ամեդեոյի օգնությամբ։ աշխատանքները սկսվել են մոտավորապես 1633 թվականին և շարունակվել մինչև 1660 թվականը։ Ամրոցն ունի պայտաձև հատակագիծ, չորս ուղղանկյունաձև աշտարակներով, յուրաքաքանչյուրը մի անկյունում և մարմարե սալահատակով լայն, ներքին բակ։ Վերին կեղծ հարկերի առաստաղները կառուցված են բացառապես «տրանսալպինո» ֆրանսիական ոճով։ Ամրոցը մեծ մասամբ կրում է բարոկկո ոճին յուրահատուկ հատկանիշներ։ Ճակատամասին պատկերված է Սավոյների մեծամասշտաբ զինանշանը։
19-րդ դարի սկզբներին ամրոցում փոքրածավալ փոփոխություններ արվեցին, այս անգամ ևս 17-րդ դարի կահույքի մեծ մասը փոխարինվեց ֆրանսիականով։ Հաջորդ կես դարի ընթացքում ամրոցը հիմնականում անտեսվեց և հայտնվեց աղետալի վիճակում։ 1860 թվականին, երբ որոշվեց այնտեղ տեղավորել Թուրինի համալսարանի ինժեներական ֆակուլտետը, ամրոցում վերանորոգման աշխատանքներ կատարվեցին և գործի դրվեցին դրա պահպանմանն ուղղված քայլեր։ Այսօր այն Թուրինի Պոլիտեխնիկական Համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետի կենտրոնական շենքն է։
Ամրոցի շրջակայքում պահպանվել է Թուրինի պատմական բուսաբանական այգին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրինի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Թուրինի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թուրինի պալատներ
Կատեգորիա:Թուրինի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Վահրամ Խորխոռունի

**Վահրամ Վահրեսի Խորխոռունի** (), ՀՀ ներքին զորքերի գնդապետ (1994), ԼՂՀ ներքին գործերի փոխնախարար (1993-1994), ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչության պետ (1994-1997), ՀՀ պաշտպանության փոխնախարար (1997-1998)։

## Կենսագրություն
Վահրամ Խորխոռունին ծնվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Գորկիի միլիցիայի բարձրագույն դպրոցը (1978) և ՌԴ ՆԳՆ ակադեմիան (1993)։ 1973-1978 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ ՆԳ զորախմբում։ 1978-1994 թվականներին ղեկավար պաշտոններ է վարել ՀՍՍՀ և ՀՀ ՆԳՆ համակարգում. 1993-1994 թվականներին եղել է ԼՂՀ ներքին գործերի փոխնախարար, 1994-1997 թվականներին՝ ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչության պետ, 1997-1998 թվականներին՝ ՀՀ պաշտպանության փոխնախարար։

Վահրամ Խորխոռունին գործուն մասնակցություն է ունեցել կամավորական ջոկատների կազմավորման, բանակաշինության, ՀՀ ԶՈՒ սպառազինության աշխատանքներին։

Սպանվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, Երևանում՝ իր բնակարանի շքամուտքում, հրազենից։ Թաղված է Երևանի «Եռաբլուր» պանթեոնում։

## Արտաքին հղումներ
* Խորխոռունի Վահրամ Վահրեսի

## Աղբյուրներ
* «Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ 1988-1994 թթ.», հանրագիտարան, Երևան, 2004 թ.

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանում հրազենից մահացածներ
Գրոհ (հուշահամալիր)

**«Գրոհ» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզում։ Հուշահամալիրը ներառում է Յամ-Իժորա գյուղում գտնվող ստելան (տեղադրվել է 1944 թվականին, ճարտարապետ` Յ. Մ. Զելյոնի) և Մոսկովյան խճուղու 29-րդ կիլոմետրին գտնվող կոթողը (տեղադրվել է 1957 թվականին, ճարտարապետ` Մ. Կ. Մելիկովա)։

Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471510280300746) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի թիվ 624 որոշման։

## Պատմություն
Ստելան կառուցվել է 268-րդ հրաձգային դիվիզիայի 55-րդ բանակի կազմի մեջ մտնող մարտիկների սխրանքի հիշատակին (դիվիզիայի հրամանատար` գնդապետ Ս. Ի. Դոնսկով), որոնք 1942 թվականի հուլիսին մարտնչել են Լենինգրադյան ճակատում` Կոլպինոյի և Յամ-Իժորայի միջև։

Հուշարձանի վրա արված է հետևյալ գրությունը. *«Այստեղ 1942 թվականի հուլիսի 23-ին Լենինգրադյան ճակատի քաջարի մարտիկները գրոհով նվաճեցին թշնամու հզոր ամրությունները»։* Գրությունից վերև պատկերված է Հայրենական պատերազմի շքանշանը։

Կոթողը տեղադրվել է այն սահմանագծին, որտեղ 1941 թվականի սեպտեմբերին կասեցվել է գերմանական զորքերի առաջխաղացումը դեպի Լենինգրադ։ Կոթողի վրա արված է հետևյալ գրությունը. *«Լենինգրադի պաշտպանության առաջնագիծ, 1941-1944 թվականներ»։* Համալիրը ներառում է նաև խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզման։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

## Արտաքին հղումներ
* Мемориал «Штурм»

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Իտալիայի պետական խորհրդանիշներ

**Իտալիայի պետական խորհրդանիշներ**, խորհրդանիշներն են, որոնք ներկայացնում են իտալացի ազգի յուրահատկությունը,  արտացոլելով մշակութային կյանքի և պատմության տարբեր ասպեկտները։

## Խորհրդանիշներ

## Տես նաև
* Իտալիայի զինանշան
* Իտալիայի օրհներգ
* Իտալիայի դրոշ
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի պետական խորհրդանիշեր
Սուշչյովոյի ոստիկանության բաժին

**Սուշչյովոյի ոստիկանության բաժին**(), Մոսկվայի Սելեզնյովսկայա փողոցի 11-րդ շենքի 1-ին կառույց, դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Պատմություն
18-րդ դարի վերջին այստեղ էր գտնվում պետական խորհրդական  Դ. Ի. Կիսիլյովի առանձնատունը, որը բաղկացած էր գլխավոր մասնաշենքից և մի քանի ծառայողական շինություններից։ Մոսկովյան հրդեհից մի քանի տարի անց,  1817 թվականին պետությունը Լիսելյովից գնեց նրա կալվածքը Սուշչյովսկի ոստիկանական բաժնի և հրշեջ դեպոի կազմակերպման նպատակով։  19-րդ դարի կեսերին գլխավոր մասնաշենքը վերակառուցվեց, նախագիծը իրականացրեց Միխայիլ Դորիմեդոնտովիչ Բիկովսկին։  Միաժամանակ մոտակայքում կառուցվեցին  ոստիկանական և հրշեջ ծառայությունները և կալանատունը։ Գլխավոր մասնաշենքի վրա կառուցվեց  հրդեհադիտանոցը, որը հետագայում մի քանի անգամ աննշան վերակառուցվեց։ Դիտապահը հրդեհադիտանոցից հետևում է քաղաքում ծագող հրդեհներին,  գնդերի, դրոշների, իսկ գիշերը լամպերի միջոցով, որոնցով  ցույց  է տրվում հրդեհի տեղը և ուժգնությունը։

Ոստիկանական բաժնի կալանատանը տարբեր ժամանակներում պահվել են նշանավոր կալանավորներ։ 1870-ական թվականներին այստեղ է գտնվել մայրապետ  Միտրոֆանիան (Ռոզեն)։ 1909 թվականին  Նովինսկի բանտից քաղբանտարկյալ կանանց փախուստի գործով մեղսակցության կասկածանքով կարճ ժամանակով այստեղ տեղափոխվեց բանաստեղծ  Վլադիմիր Մայակովսկին։  Խցում նստած նա գրում էր քրոջը. «Թանկագին Լյուդա … Դարձյալ նստած եմ Սուշչյովոյում, խցում երեք հոգով ենք,  նրանք մեզ շատ լավ են կերակրում», ինչպես նաև խնդրում էր նրան ուղարկել գրքեր և նկարչական պիտույքներ։ Թերթերից մեկում հաղորդվում էր բանտարկյալների փախուստի մասին. «Փետրվարի 24-ին Սուշչյովկայի կալանատանը երեք բանտարկյալներ՝ գյուղացիներ Ալեքսեյ Ռումյանցևը, Կոնստանտին Մոնախովը և Վասիլի Սվետցովը,  կոտրելով խորդանոցի հատակը, իջել են բացված անցքից և փոսի միջով դուրս են եկել բակ ու անհետացել»։

Սուշչյովոյի  ոստիկանական բաժնում այրում էին գրաքննության կողմից արգելված գրքերը։  1888 թվականի հունվարին  այստեղ այրեցին Վլադիմիր Գիլյարովսկու  «Ետնախորշերի մարդիկ» գրքի տպաքանակը։  Պահպանվել են հեղինակի հիշողությունները այս դրվագի մասին. «Մի քանի րոպե անց  ես արդեն Սուշչյովկայի բաժնում էի։  Այգու մոտ գտնվող մեծ բակում կանգնած էին մի քանի մարդիկ  հրշեջներ և երեխաներ։ Ձյունը ծածկված էր այրված թղթի կտորներով։ Ես տեսա բարձր ցանցավոր վառարանը, որտեղ բոցկլտում էր կրակը»։ Գիլյարովսկու գիրքը դարձավ վերջին այրվածը, հետագայում արգելված գրքերը ուղարկվում էին վերամշակման։

1898 թվականին Մոսկվայում բացվեցին «Շտապ օգնության» առաջին երկու կայանները, այստեղ և Սրետենսկի ոստիկանական բաժնում։

Նախկին  Սուշչյովոյի  ոստիկանական բաժնի շենքը պահպանվել է  մինչև մեր ժամանակները, այն  վերականգնվել է, գլխավոր մասնաշենքում տեղակայված է Ռուսաստանի ՆԳՆ-ի  կենտրոնական թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կյանքի ծաղիկ (հուշահամալիր)

**«Կյանքի ծաղիկ» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանում։ Ստեղծվել է շրջափակված Լենինգրադում զոհված երեխաների հիշատակին։

Գտնվում է Կյանքի ճանապարհի 3 կիլոմետրին։ Բացվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։

Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471420280300646) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի թիվ 624 որոշման։

## Նկարագրություն
Հուշահամալիրի կազմի մեջ մտնում են «Կյանքի ծաղիկ» հուշարձանը (1968, բարձրությունը` 15 մ, ճարտարապետ` Պ. Ի. Մելնիկով), Բարեկամության ծառուղին (1970, ճարտարապետ` Ա. Դ. Լևենկով) և  «Տանյա Սավիչևայի օրագիր» սգո բլուրը, որը բաղկացած է ութ ստելայից` շրջափակման օրագրի էջերի քանակով (1975, ճարտարապետներ` Ա. Դ. Լևենկով, Գ. Գ. Ֆետիսով, ինժեներ` Մ. Վ. Կոման)։

Ծաղկի թերթիկներին պատկերված է ժպտացող տղայի դեմք և երգահան Արկադի Օստրովսկու ու բանաստեղծ Լև Օշանինի հանրահայտ երգի «Թող լինի միշտ արևը» բառերը։

Հարևանության տեղադրված է սալիկ, որի վրա հետևյալ մակագրությունն է. *«Հանուն կյանքի և ընդդեմ պատերազմի։ Երեխաներին` Լենինգրադի 1941-1944 թվականների պատանի հերոսներին»։*

Հուշահամալիրի մոտ է գտնվում միջազգային ամենամյա ձմեռային «Կյանքի ճանապարհ» մարաթոնի վերջնագիծը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

## Արտաքին հղումներ
* Сферическая панорама мемориала «Цветок жизни» 

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Հունվարյան որոտ (հուշահամալիր)

**«Հունվարյան որոտ» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանում։ Տեղադրվել է 1968 թվականին, Գոստիլիցկոյե խճուղու 19 կիլոմետրին, այն տեղում, որտեղ 1941 թվականին անցել է Օրանիենբամի հենակետի սահմանը, իսկ 1944 թվականի հունվարի 14-ին սկսվել է խորհրդային հարձակողական «Հունվարյան որոտ» գործողությունը։

Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471410280300626) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի թիվ 624 որոշման։

## Հեղինակներ
Հուշահամալիրի հեղինակներն են քանդակագործ Գ. Վ. Բելյաևը, ճարտարապետներ Ն. Վ. Ուստինովիչը և Ա. Ե. Ռիվկինը։

## Նկարագրություն
8 մետր բարձրությամբ, հուշատախտակով և Լենինգրադի պաշտպանների խորաքանդակներով բետոնե մույթը տեղադրվել է բնական բլրի վրա, որից տևական հրետանային պատրաստությունից հետո 131-րդ դիվիզիայի զորքերը գնդապետ Ռոմանենկոյի հրամանատարությամբ ճեղքեցին հակառակորդի պաշտպանությունը և գրավեցին Պորոժկին՝ դրանով իսկ 90-րդ դիվիզիային հնարավորություն ընձեռելով շարժվելու դեպի Գոստիլիցի։

## Թաղումներ
Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելու օրը՝ հունիսի 22-ին, ամեն տարի հուշահամալիրի մոտ անցկացվում է որոնողական ջոկատների հայտնաբերած զինվորների մասունքների հանդիսավոր վերաթաղում։

* 2006 թվական՝ 106 զինվոր,
* 2007 թվական՝ 45 զինվոր,
* 2008 թվական՝ 54 զինվոր,
* 2012 թվական՝ 54 զինվոր,
* 2014 թվական՝ 37 զինվոր,
* 2015 թվական՝ 12 զինվոր,
* 2017 թվական՝ 29 զինվոր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

## Արտաքին հղումներ
* «Январский гром», мемориал в составе «Зелёного пояса Славы» : Санкт-Петербург, История Петербурга 
* Е.  Орешкова «По кольцу обороны ораниенбаумского плацдарма.» Газета Вести, Ленинградская область 

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Արթուր Վանեցյան

**Արթուր Գագիկի Վանեցյան** (), հայ ռազմական և պետական գործիչ, Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն։

Զինվորական կոչումը՝ գեներալ-մայոր։

2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2019 թվականի նոյեմբերի 21-ը Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահն էր։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
* 1995 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։
* 1999 թ. ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան։
* 2002 թ. վերապատրաստվել է ՌԴ ԱԴԾ ակադեմիայում։
* 2003 թ. ավարտել է Սանկտ-Պետերբուրգի արտաքին տնտեսական կապերի, տնտեսագիտության և իրավունքի ինստիտուտը։

### Աշխատանքային գործունեություն
* 1997-1999 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
* Արթուր Վանեցյանը ՀՀ ԱԱԾ-ում աշխատում է 2000 թվականից։ Զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։
* 2000-2003 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԱԱԾ Արարատի մարզային վարչությունում որպես Մասիսի բաժնի օպերլիազոր։
* 2003-2009 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԱԱԾ հակահետախուզության գլխավոր վարչությունում՝ սկզբում որպես ավագ օպերլիազոր, այնուհետև՝ որպես գլխավոր վարչության պետի օգնական, բաժանմունքի պետ։
* 2009 – 2016 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղաքային վարչությունում որպես  Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների բաժնի պետ։
* 2016-2018 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը։ 
* 2018 թվականի մայիսի 10-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։
* 2019 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ազատվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնից։

### Քաղաքական գործունեություն
2020 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանը ակնարկել է այն մասին, որ միգուցե վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արթուր Վանեցյանի ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնի հեռացնելու պատճառը նրա օտարերկրա հատուկ ծառայությունների կողմից հավաքագրված լինելն էր, որի մասին «փաստերի ճնշման ներքո» Վանեցյանը ստիպված է եղել խոստովանել վարչապետին։

### Զինվորական կոչումներ
Ստորև ներկայացված են Արթուր Վանցյանի կոչումներն ըստ թվականները՝
* լեյտենանտ՝ 2000 թվական
* ավագ լեյտենանտ՝ 2001 թվական
* կապիտան՝ 2003 թվական
* մայոր՝ 2006 թվական
* փոխգնդապետ՝ 2009 թվական
* գնդապետ՝ 2017 թվական
* գեներալ-մայոր՝ 2019 թվական

### Պարգևներ
Արթուր Վանեցյանը ՀՀ ԱԱԾ-ի տնօրենի կողմից բազմիցս պարգևատրվել է։ ՀՀ պաշտպանության նախարարի կողմից արժանացել է Վազգեն Սարգսյան մեդալի։ ՀՀ նախագահի հրամանով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։

## Ընտանիք
Արթուր Վանեցյանն ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի անվտանգության մարմինների ղեկավարներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահներ
Վասիլի Սուրոշնիկովի առանձնատուն

**Վասիլի Միխայլովիչ Սուրոշնիկովի առանձնատուն** (), ճարտարապետական հուշարձան Սամարայում։ Կառուցվել է 1910-1914 թվականներին նշանավոր ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով, շինարարությունը ղեկավարել է  Ալեքսանդր Շչերբաչյովը։  Շենքը գտնվում  է Պիոներական և Ալեքսեյ Տոլստոյի փողոցների անկյունում (հասցեն` Պիոներական փողոց 22/41): Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբեկտ է։

## Պատմություն
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ սամարացի առաջին գիլդիայի վաճառական Վասիլի Միխայլովիչ Սուրոշնիկվի առանձնատան միակ հեղինակը եղել է Ա. Ա. Շչերբաչյովը և այն կառուցվել է 1907 թվականին։ Սակայն հետագայում  Ֆ. О. Շեխտելի արխիվներում հայտնաբերվում է առանձնատան  նախնական նախագիծը, որը  թվագրված է 1909 թվականով։ Շչերբաչյովը միայն որոշակի փոփոխություններով  իրականացրել է այդ նախագիծը։

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ առանձնատունը զբաղեցրել է 24-րդ Սամարո-Սիմբիրսկյան Երկաթյա դիվիզիայի շտաբը, իսկ 1918 թվականի նոյեմբերին հանձնվել է Սամարյան Պրոլետկուլտին կից  կերպարվեստի բաժնին։ Ստուդիան փակվում է 1921 թվականին, որից հետո առանձնատանը տեղակայվում է Կույբիշևի գավառագիտական թանգարանը։ Հայրենական Մեծ պատերազմի սկզբում կառավարական հաստատությունների էվակուացիայի ժամանակ առանձնատունը նախատեսվում էր տրամադրել ԱՄՆ դեսպանատանը, թանգարանը փոխադրվեց Ֆրունզեի փողոցի վրա գտնվող եկեղեցու շենքը։ Սակայն պլանները չիրականացան, դրանց փոխարեն առանձնատանը բնակվում է Ստալինի դուստրը` Սվետլանա Ալիլուևան։ Պատերազմից հետո առանձնատանը գտնվում էր Կույբիշևի Բժշկական ինստիտուտի ռազմա-բժշկական ֆակուլտետը։ Ներկայումս առանձնատունը զբաղեցնում է ՌԴ Պաշտպանության նախարարության Ֆինանսական ապահովման վարչությունը։ 
      
2010-ական թվականներին շենքը գտնվում էր անմխիթար վիճակում, դանդաղորեն փլուզվում էր ճակատային մասը։ 2017 թվականին սկսվեց առանձնատան  վերականգնումը, որն անմջապես նշանավորվեց սկանդալով, երբ բանվորները սկսեցին կոտրել ճակատային մասի պահպանված սալիկները։

## Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով։  Նրա համար բնութագրական են նաև օգտագործված նյութերը, բնական քարը, կապույտ կերամիկական սալիկները և հատիկավոր սվաղը։ Շեխտելի նախագծում  նշմարվում են նաև վենետիկյան  ապարանքի տարրեր։  Նախագծի համեմատ փոփոխվել են սալիկների անկյունագծային շարվածքը  ուղղանկյունաձևի և կենտրոնական մուտքի դիրքը։  Տան անկյունում գտնվող յուրահատուկ պատշգամբը հիշեցնում է Մոսկվայի Յարոսլավյան կայարանի աշտարակը, որի հեղինակը նույնպես եղել է Շեխտելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1914 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Սամարայի շենքեր և կառույցներ
Մարկուշինայի տուն

**Պատվավոր քաղաքացուհի Ե. Պ. Մարկուշինայի տուն** (Մարկուշինայի տուն) (), 19-րդ դարի վերջի մեկ հարկանի փայտյա տուն մոդեռն ոճի տարրերով։ Գտնվում է Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Սիզրան քաղաքի Խորհրդային փողոցի թիվ 87 հասցեում։ Համարվում է Ռուսաստանի ժողովուրդների տեղական մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Պատմություն
Տեղական վանքի մինչհեղափոխական արխիվների նյութերից պարզվում է, որ տան տերը համարվել է պատվավոր քաղաքացուհի Եկատերինա Պետրովնա Մարկուշինան։ Գոյություն ունեցող արխիվային փաստաթղթերից պարզվում է, այն իր անվանումը հավանաբար ստացել է իր նախնիներից ժառանգաբար։

1919-1925 թվականներին ազգայնացված շինությունների ցուցակի «Նախկին  սեփականատերեր » սյունակից պարզվում է, որ  Եկատերինա Պետրովնան, ինչպես նաև սիզրանցի շատ  ունևորներ, ստիպված են եղել թողնել իրենց ունեցվածքը և հեռանալ անհայտ ուղղությամբ։

Հեղափոխությունից հետո ազգայնացված տանը կազմակերպվել է լատիշ կոմունիստների ակումբ։ Այդ մասին է վկայում պատի ցուցատախտակը, «Այս շենքում 1919-1920 թվականներին  տեղակայված է եղել լատիշ կոմունիստների ակումբը»։ 
Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ շենքում տեղակայվել է բուժական-մանկաբարձական դպրոցը, իսկ 1946 թվականին  սանիտարա-մանրեաբանական լաբորատորիան։ Այնուհետև այստեղ երկար ժամանակ գտնվել է ԴՕՍԱԱՖ-ի սպորտային տեխնիկական ակումբը։ 1990-ական թվականներից տանը գործում է մասնավոր գովազդային գործակալություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Սամարայի շենքեր և կառույցներ
Սոն Սընգ Ուն

**Սոն Սընգ Ուն** (), հարավկորեացի դերասան։ Նա առավել ակտիվ է երաժշտական թատրոնում և ամենաերիտասարդ կորեացի դերասանն է, ով 2013 թվականին նկարահանվել է առաջատար «Hedwig and the Angry Inch» կորեական մյուզիքլում։
Նա նաև հայտնի է իր դերով` «Բարև իմ քսաներորդ» հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

### Ֆիլմ

### Երաժշտական թատրոն

## Ծանոթագրություններ

* Son Seung-won  at Blossom Entertainment 
* https://www.hancinema.net/korean_Son_Seung-won.php

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Ամազոնյան վիկտորիա

**Ամազոնյան վիկտորիա**ն () մեծ, ջրային տրոպիկական խոտաբույս է։ Հանդիպում է աշխարհի ամենաջրառատ գետի՝ Ամազոնի ծանծաղուտներում։ Այն բավականին տարօրինակ և զարմանահրաշ բույս է, որը բաղկացած է ջրի մակերեսին լողացող 1,5-ից մինչև 2,0 մետր տրամագիծ ունեցող 1-2 հսկայական տերևներից, մինչև 2 մետր երկարությամբ տերևակոթունից և հսկայական ծաղիկներից։

## Հայտնագործում
thumb|222x222px|Ամազոնյան վիկտորիայի ծաղիկը 1851 թվական
thumb|247x247px|Ամազոնյան վիկտորիայի ծաղիկը 1851 թվական
Բույսը հայտնաբերել է անգլիացի ճանապարհորդ Ռիչարդ Շոմբբուրգը 1837 թվականին և ի պատիվ Անգլիայի թագուհու այն անվանել է վիկտորիա։ Հետագայում այն անվանվել է արքայական կամ ամազոնյան վիկտորիա։

## Բնութագիր
thumb|250px|Ամազոնյան վիկտորիայի տերևները
Վիկտորիայի կլոր և տաշտականման տերևները ներքևից ծածկված են ուժեղ զարգացած ջլերի ցանցով։ Այն տերևին մեծ ամրություն է տալիս և ունի օդով լցված ամուր հյուսվածքներ, որոնց շնորհիվ տերևը ոչ միայն մնում է ջրի մակերեսին, այլև հեշտությամբ կարող է պահել մինչև 50 կիլոգրամ ծանրություն։ Այսինքն՝ նա իր վրա հեշտությամբ կարող է պահել 14-15 տարեկան երեխա։ Ինչպես պատմում են ճանապարհորդները վիկտորիայի վրա հավաքված ջրում, ինչպես տարրայում, լողանում են զանազան թռչուններ։ Զարմանահրաշ են նրա հսկայական ծաղիկները, դրանց տրամագիծը անցնում է 25-40 սանտիմետրից։ Ծաղկումը տևում է ուղիղ 2 ցերեկ և 2 գիշեր։ Ծաղիկները խիստ բուրումնավետ են, երեկոյան փակվում են և առավոտյան բացվում։ Սպիտակ են՝ կարմրավարդագույն միջնամասով, սակայն ծաղկման հաջորդ օրը բազմազան գունավորում են ստանում՝ մոռագույն կարմիրից մինչև մուգ բոսորագույն։ Երբ միջատների միջոցով տեղի է ունենում ծաղիկների փոշոտումը, դրանք անմիջապես խոնարհվում են, սուզվում ջրի մեջ և այստեղ կազմավորում պտուղը՝ ոլոռի մեծությամբ սև, չափազանց համեղ սերմերով։ Այս հրաշալի բույսի տերևակոթունները, տերևների ներքին մակերեսը, ծաղկակիր ցողունները և ծաղկի բաժակաթերթիկները ծածկված են սուր և խիտ փշերով, որպեսզի գետում վխտացող ագահ, բուսակեր ձկները չհոշոտեն դրանք։ Արքայական վիկտորիան խիստ քմահաճ բույս է։ Նա աճում է միայն այնպիսի ջրերում, որոնց ջերմաստիճանը 25-ից չի իջնում 30-ից չի բարձրանում։ Ահա թե ինչու մեր պայմաններում հնարավոր է այս հրաշալի բույսն աճեցնել միայն հատուկ ջերմատներում, որտեղ ջրի ջերմաստիճանը մշտապես պահպանվում է այդ սահմաններում։ Սերմերի հասունացումը տևում է մինչև երկու ամիս։ Վայրի բնության պայմաններում բույսը կարող է ապրել մինչև հինգ տարի։

## Տարածում
Ամազոնյան վիկտորիան հանդիպում է Ամազոն գետի ափում, Բրազիլիայում և Բոլիվիայում, ինչպես նաև Գայանա գետում, որը թափվում է Կարիբյան ծովը։ Պարոն Վիլիամ Ջեքսոն Հուկերը կարծում էր,  Հարավային Ամերիկայի խաղաղօվկիանոսյան գետի առափնյա շրջանները չեն համապատասխանում բույսի բնական աճման համար, որի պատճառը գետի փոքր-ինչ արագ հոսքն է։

## Այլ տեսակ
Հայտնի է վիկտորիայի մեկ այլ տեսակ՝ խաչանման վիկտորիան (Victoria cruciana), որը տարածված է նույնպես Հարավային Ամերիկայում՝ Պարանա գետի ծանծաղուտներում։ Վիկտորիայի այս տեսակը, իհարկե, իր չափերով և շքեղությամբ զիջում է արքայական վիկտորիային։ Այնուամենայնիվ, սա ևս համարվում է բուսական աշխարհի հրաշալիքներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Ալբերտո Գրանադո Ռոմերո

**Ալբերտո Գրանադո Ռոմերո** (, ), արգենտինացի բժիշկ, գրող, և գիտնական։ Մասնակցել է լատինական Ամերիկայի հեղափոխությանը։ Եղել է հեղափոխական Չե Գևարայի ընկերը, նրանք միասին ճանապարհորդել են ամբողջ Լատինական Ամերիկայով։ Ինչպես նաև նա համարվում էՙ «Սանտյագո» հիվանդանոցի հիմնադիրը Կուբայում։ «Ճանապարհորդություն Չե Գևարայի հետ. հեղափոխականի ստեղծումը» գրքի հեղինակն է (): Այդ գիրքը հետագայում հիմք է հանդիսացել «Չե Գևարա։ Մոտոցիկլիստի օրագիրը» ֆիլմի ստեղծման համար, որը նկարահանվել է 2004 թվականին։ Ֆիլմում երիտասարդ Ալբերտոյի դերը խաղում է դերասան Ռոդրիգո դե լա Սերնան, իսկ Չե Գևարային Գաել Գարսիա Բեռնալը։ Ծերացող Ալբերտոն ֆիլմի վերջում հայտնվում է։

Ալբերտոն մահացել է իր բնական մահով 2011 թվականի մարտի 5-ին Հավայում ութսունութ տարեկան հասակում (Կուբա)։ Կուբայի հեռուստատեսությամբ հրապարակվեց, թե ինչպես է Ալբերտո Գրանադո Ռոմերոյի աճյունը տեղափոխվում Հավայ, Վենեսուելա, այնուհետեւ Արգենտինա։ Նա մահացավ անսպասելիորեն այն ժամանակ, երբ նայում էր Չէ Գևարայի հայտնի նկարը, որը նկարվել էր Ալբերտո Կորդայի կողմից հեղափոխության տարիներին։

## Ընտանիք
Ալբերտո Գրանադոն ամուսնացել է 1955 թվականին Դելիա Մարիա Դուքե Դուքեի հետ։ Նրանց ամուսնական կյանքի ընթացքում ծնվել է երեք երեխա՝ Ալբերտոն, Դելիտան և Ռոքսանան։ Նրա երեխաներից մեկը՝ Ալբերտո Գրանադոն, ներկայումս Կուբայում Աֆրիկայի դեսպանատան աշխատակից է (աշխատում է տանը), նա Հավանայում ներկայացնում է Աֆրիկայի մշակույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գրողներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի հեղափոխականներ
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Փլեյ-օֆֆ

**[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018]] Փլեյ օֆֆ փուլը** առաջնության եզրափակիչ փուլն է, որը հաջորդելու է խմբային փուլին։ Այն կսկսվի հունիսի 30-ին 1/8-րդ եզրափակչից և կավարտվի հուլիսի 15-ին եզրափակիչ հանդիպումով, որը կկայանա Մոսկվայի Լուժնիկի մարզադաշտում։ Լավագույն երկու հավաքականները ամեն խմբից (ընդհանուր 16 հավաքական) դուրս կգան փլեյ-օֆֆ փուլ, որից հետո յուրաքանչյուր պարտված հավաքական կլքի պայքարը։ Կիսաեզրափակչի երկու պարտված հավաքականները կվիճարկեն երրորդ տեղը միմյանց միջև։

Բոլոր ժամանակները տեղի ժամանակով են։

## Ձևաչափ
Փլեյ-օֆֆ փուլում հանդիպումների հիմնական ժամանակը կտևի 90 րոպե, ոչ ոքիի դեպքում կանցկացվի ավելացված ժամանակ (երկու խաղակես, յուրաքանչյուրը 15 րոպե), որտեղ յուրաքանչյու հավաքական կարող է կատարել չորրորդ փոփոխությունը։ Եթե ավելացված ժամանակից հետո նույնպես լինի ոչ ոքի, հաղթողը կորոշվի հետխաղյա 11 մետրանոցների արդյունքով։

## Որակավորված հավաքականներ
Յուրաքանչյուր խմբի լավագույն երկու հավաքականները կորակավորվեն փլեյ-օֆֆ փուլ։

## Զամբյուղ


## 1/8 եզրափակիչ
### Ֆրանսիա - Արգենտինա


### Ուրուգվայ - Պորտուգալիա


### Իսպանիա - Ռուսաստան


### Խորվաթիա - Դանիա


### Բրազիլիա - Մեքսիկա


### Բելգիա - Ճապոնիա


### Շվեդիա - Շվեյցարիա


### Կոլումբիա - Անգլիա


## Քառորդ եզրափակիչ
### Ուրուգվայ - Ֆրանսիա


### Բրազիլիա - Բելգիա


### Շվեդիա - Անգլիա


### Ռուսաստան - Խորվաթիա


## Կիսաեզրափակիչներ
Առաջին անգամ 1966 թվականից հետո աշխարհի բազմակի բոլոր չեմպիոնները դուրս մնացին կիսաեզրափակչից առաջ։ Նաև առաջին անգամ կիսաեզրափակիչներին չեն մասիակցում Բրազիլիայի, Գերմանիայի և Արգենտինայի հավաքականներից որևէ մեկը։ Երբ դուրս մնացին Ուրուգվայը և Բրազիլիան քառորդ եզրափակչում, «եվրոպական» կիսաեզրափակիչ կլինի հինգերորդ անգամ (նախորդ անգամները 1934, 1966, 1982 և 2006 թվականների առաջնություններում)։ Սա նշանակում է, որ եվրոպական հավաքականը կդառնա աշխարհի չեմպիոն չորրորդ անգամ անընդմեջ։

### Ֆրանսիա - Բերլգիա


### Խորվաթիա - Անգլիա


## Երրորդ տեղի հանդիպում


## Եզրափակիչ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պաշտոնական փաստաթղթեր 

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018