open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յունոնայի ընտանիք

**Յունոնայի ընտանիք**, S դասի սիլիկատային աստերոիդների խումբ աստերոիդների հիմնական գոտում, Մարս և Յուպիտեր մոլորակների ուղեծրերի միջև։

ձախից|մինի|350px|Յունոնայի ընտանիքի տեղաբաշխումը և կազմվածքը

Ընտանիքը անվանվել է ընտանիքի ամենամեծ անդամի (3) Յունոնայի պատվին, նրա տրամագիծն է 235 կմ։ Ընտանիքի բոլոր մյուս անդամները զիջում են նրան չափերով մի քանի անգամ։ Օրինակ,  աստերոիդի տրամագիծը կազմում է ընդամենը 6 կմ, ընդ որում նրա ալբեդոն մոտավորապես հավասար է Յունոնայի արտացոլման հատկությանը։ Յունոնայի մեծ չափը այլ ընտանիքի անդամների փոքր չափերի ֆոնին, ինչպես նաև նման ալբեդոյի մեծությունները և հետևաբար կազմությունը, խոսում են այն մասին, որ այս ընտանիքը հանդիսանում է Յունոնայի հետ այլ մարմնի բախման արդյունք, ինչպես և Վեստայի ընտանիքի դեպքում է։

Այս ընտանիքի անդամների ուղեծրային էլեմենտները ընկած են հետևյալ միջակայքերում՝

Սակայն, այս պահի աստղագիտական էպոխայում իրական ուղեծրի էլեմենտների միջակայքը ավելի լայն է`

## Տես նաև
* Աստերոիդների ընտանիքներ
* Երկրին մոտեցող աստերոիդներ
* Տրոյացի աստերոիդներ
* Դամոկլոիդներ
* Կենտավրոսներ
* Ապոլոնի աստերոիդներ
* Ամուրի աստերոիդներ
* Ատենի աստերոիդներ

## Գրականություն
* Վ. Զապալլա, Ֆ. Բենջոյա, Ալբերտո Սելինո, Պաոլո Ֆարինելլա և Քլոդ Ֆրոշլ, *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WGF-45NJHPF-3C&_coverDate=08%2F31%2F1995&_alid=267428521&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_qd=1&_cdi=6821&_sort=d&view=c&_acct=C000056973&_version=1&_urlVersion=0&_userid=2337731&md5=6a0ee5be29f8c0489e922cb06868ae45 Աստերոիդների ընտանիքներ] *, Իկարուս, հատոր 116, (Օգոստոս 1995), էջեր՝ 291-314

Կատեգորիա:Աստերոիդների ընտանիքներ
Սեգովիա (քաղաք)

**Սեգովիա** (), քաղաք Իսպանիայի կենտրոնական մասում` Կաստիլիա և Լեոն երկրամասում։ Համանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ մոտ 55.000 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը գտնվում է Մադրիդից 90 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք` Էրեսմա և Կլամորես գետերի միջև ընկած ժայռուտ բարձունքին։ Տոլեդոյի ու Ավիլայի հետ երեք քաղաք-թանգարաններից է, որոնք գտնվում են Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի  հարևանությամբ։ 1985 թ-ին քաղաքը դասվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության շարքում։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է մ. թ. ա. 80 թվականին հռոմեացիների կողմից։ 714-1085 թվականներին գտնվել է մավրերի տիրապետության տակ, մինչև այն գրավել է Ալֆոնսո VI Կաստիլացին։ Հետագա երկու դարերում քաղաքը դարձել է թագավորական նստավայր։ 1474 թվականի դեկտեմբերի 13-ին այստեղ Իզաբելլա I-ը հռչակվել է Կաստիլիայի թագուհի։ 1475 թվականի հունվարի 15-ին Իզաբելլա Կաստիլացու և Ֆերդինանդ II-ի միջև ստորագրվել է Սեգովիայի հռչակագիրը, որով իշխանությունը բաժանվում էր երկուսի միջև։ Ինչպես Կաստիլիայի տեքստիլ շատ կենտրոններից մեկը, Սեգովիան միացել է Կոմուներոս ապստամբությանը (1520-1522)։ 1764 թվականին այստեղ բացվել է Սեգովիայի հրետանային ակադեմիան, որը հնագույնն է ներկայումս գոյություն ունեցող համանման հաստատութուններից։

## Տեսարժան վայրեր
* Ուշ գոթական տաճար` Սեգովիայի տաճարը։ Հիմնադրվել է 1525 թվականին Կառլոս V կայսեր հրամանով։
* Սեգովիայի հռոմեական ջրանցույց։ Ունի 728 մ երկարություն և 28 մ բարձրություն, խոյանում է քաղաքի ու նրա շրջակայքի վրա։
* Սեգովիայի ալկասար։ Իսպանացի միապետների ամենահայտնի նստավայրերից մեկն է։
* Լա Վերա Կրուս եկեղեցի։ 1208 թվականից Տամպլիերների օրդենի նստավայրերից մեկն է եղել մինչև նրանց կազմալուծումը։
* Սանտա Կրուս լա Ռեալ եկեղեցի
* Էլ Պարալ եկեղեցի
* Սեգովիայի թանգարան
* Էստեբան Վիսենտեի անվան ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Սոլոագայի թանգարան
* Անտոնիո Մաչադոյի տուն-թանգարան

## Քույր քաղաքներ

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իսպանիայում
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Թիֆլիսի բանկի կողոպուտ (1907)

մինի|Թիֆլիս, Երևան հրապարակ
**1907 Թիֆլիսի բանկի կողոպուտ**, հայտնի նաև **կողոպուտ Երևանի հրապարակում**, զինված կողոպուտ Ռուսական կայսրության Կովկասի փոխարքայության Թիֆլիսի նահանգի Թիֆլիս քաղաքում  (այժմ Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսի) 1907 թվականի հունիսի 26-ին։ Բանկի կանխիկ գումարները գողացան Բոլշևիկները, որպեսզի ֆինանսավորեն հեղափոխական գործունեությունը։ Կողոպտիչները հարձակվեցին բանկի վրա դիլիժանսով և շրջափակվեցին ոստիկանության և զինվորական ուժերի կողմից, օգտագործվեցին ռուբեր և թնդանոթներ, մինչդեռ դիլիժանսը տեղափոխեց գումարը Երևանի հրապարակով (այժմ Ազատության հրապարակ) փոստային բաժանմունք։ Հարձակման ժամանակ սպանվեց 40 մարդ և վիրավորվեց 50-ը, համաձայն պաշտոնական փաստաթղթերի։ Կողոպտիչները կարողացան հեռանալ 341,000&nbsp;ռուբլիով (2017 թվականի դրությամբ համարժեք էր 3.86&nbsp;միլիոն ԱՄՆ դոլարի)։

Կողոպուտը կազմակերպել էին Բոլշևիկների մեծ թվով առաջնորդներ, այդ թվում Վլադիմիր Լենինը, Իոսիֆ Ստալինը, Մաքսիմ Լիտվինովը, Լեոնիդ Կրասինն ու Ալեքսանդր Բոգդանովը, և իրագործվել էր Ստալինի մտերիմ հայազգի Տեր-Պետրոսյանը (Կամոն)։ Քանի որ այսպիսի գործողությունը արգելված էր Ռուսաստանի Սոցյալ Դեմոկրատական Բանվորական կուսակցության 5-րդ համաժողովով, կողոպուտը Բոլշևիկների դեմ հանեց կուսակցության մյուս անդամներին։ Արդյունքում Ստալինը և Լենինը փոձեցին իրենց հեռու պահել կողոպտիչներից։

Պատահարի շուրջ իրադարձությունները և նմանատիպ այլ կողոպուտները Բոլշևիկների ղեկավարության շրջանում պառակտման արդյունք դարձան, որի շրջանակներում Լենինի դեմ դուրս եկան Բոգդանովը և Կրասինը։ Չնայած կողոպուտի հաջողությանը և մեծ գումարին, Բոլշևիկները չկարողացան օգտագործել գողացված գումարի մեծ մասը, քանի որ շատ թղթադրամների սերիական համարները հայտնի էր ոստիկանությանը։ Լենինը նախատեսում էր իրացնել Եվրոպայում մեծ թվով թղթադրամներ միաժամանակ տարբեր վայրերում, սակայն անհաջող։ Արդյունքում տեղի ունեցան մեծ թվով ձերբակալություններ և քննադատական արձագանք Եվրոպայի սոցյալ դեմոկրատներից։

Կամոն բռնվեց Գերմանիայում կողոպուտից շատ չանցած, սական հաջողությամբ խոսափեց դատից` ձևանալով հոգեկան հիվան ավելի քան երեք տարի։ Նա կարողացավ փախչել իր հոգեբուժական կենտրոնից, սակայն երկու տարի անց ձերբակալվեց մեկ այլ կողոպուտ նախագծելիս։ Կամոն դատապարտվեց մահապատժի իր հանցագործությունների համար ներառյալ 1907 թվականի կողոպուտի, սակայն դատավճիռը փոխարինվեց ցմահ ազատազրկման։ Նա արդարացվեց 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո։ Կողոպուտի մյուս մասնակիցներից և կազմակերպիչներից ոչ ոք երբեք չկանգնեց դատարանի առաջ։ Կամոյի մահից հետո նրա գերեզմանը և հուշարձանը տեղադրվեց Երևանի հրապարակի մոտ Պուշկինի այգիներում։ Այս հուշարձանը հետագայում քանդվեց, իսկ Կամոյի մասունքները տեղափոխվեցին այլ վայր։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկի կողոպուտներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատմություն
Կատեգորիա:1907 իրադարձություններ
ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ 1908

մինի|աջից|300px|ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների արդյունքներ.<span style="color:#C20;">'''կարմիր'''</span> նշված են այն նահանգները, որտեղ հաղթել են Տաֆտը և Շերմանը,
<span style="color:darkblue;">'''կապույտ'''</span> այն նահանգները, որտեղ հաղթել են Բրայանը և Կերնը։

**ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ 1908**, ԱՄՆ 31-րդ նախագահական ընտրություններն են, տեղի են ունեցել 1908 թ. նոյեմբերի 3-ին։ Գործող նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտը չառաջադրվեց երրորդ անգամ և ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությանը առաջադրեց Ուիլյամ Հովարդ Տաֆտի թեկնածությունը։ ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցությունը առաջադրեց Ուիլյամ Բրայանին, ով մինչ այդ արդեն երկու անգամ (1896 և 1900 թվականներին) մասնակցել էր ընտրություններին։

Ընտրությունների արդյունքում Ուիլյամ Բրայանը երրորդ անգամ պարտություն կրեց և Տաֆտը, հաղթելով մեծ առավելությամբ, դարձավ նախագահ։

## Արդյունքներ
մինի|1908 թվականի ընտրություններում Ուիլյամ Տաֆտը ընտրվեց ԱՄՆ 27-րդ նախագահ։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններ
Պարսկական կատու

**Պարսկական կատուն** երկարամազ տեսակ է՝ բնորոշ կլոր դեմքով ու կարճ դնչով։ 19-րդ դարի վերջից սկսած տարածվում է կատուների սիրահարների մոտ, և հիմնականում բուծվում է անգլիացի, հետո նաև ամերիկացի բուծողների կողմից։ Բրիտանիայում կատվին անվանում են *Երկարամազ* կամ *Պարսկական երկարամազ*:Երկար ժամանակ ամենահանրաճանաչ կատուն էր Միացյալ Նահանգներում, և տարածվածությունը նախկինում մեծ լինելով՝ Բրիտանիայում և Ֆրանսիայում նվազել է։

## Բնավորություն
Պարսկական կատուները չեն կարող ապրել տանից դուրս։ Այդ տեսակի կատուները տարբերվում են իրենց քնքուշ բնավորությամբ և մարդկանց հանդեպ հավատարմությամբ։
Ընտանիքում հաճախ ընտրում են տիրոջ ում էլ սիրում և հարգում են։

Շատ հանգիստ են։ Իրենց ձայնը հազվադեպ է լսվում։ Պարսկական կատուները շատ հանգիստ են և խնդրում են, որպեսզի իրենց վրա ուշադրություն դարձնեն դրա համար էլ նստում են տիրոջ կողքին և աչքերը ճառած նայում են նրա դեմքին։ Նրանք բոլոր տան անդամներին ուղեկցում են սենյակից սենյակ, չեն վախենում երեխաներից։

Չնայած նրան, որ այդ տեսակի կատուները համարվում են մշտապես պառկած, բայց նրանք կարող են լինել շատ շարժուն երբ նրանց հետ խաղում են։ Նույնիսկ ծեր կատուները հաճույքով վազում են գնդակի հետևից։ Ինչպես նաև սիրում են բռնել միջատներ որոնք պատահաբար ներս են մտնում։
 
Պարսկական կատուները բնությունից հետաքրքրասեր են և սիրում են ուսումնասիրել բոլոր նոր և անծանոթ սենյակի անկյունները։

## Արտաքին տեսք
Ցեղատեսակը տարբերվում է իր փոքրիկ, լայն և վեր ցցված քթով։ Շատ փոքր, վեր ցցված քթով կատուներին անվանում են «ծայրահեղներ»,իսկ երկար և մի քիչ վեր ցցված քթովներին «դասական»:Ինչպես նաև տարբերվում են կարճ և մկանային թաթերով։ Ծայրահեղները հիմնականում են բազմանում ԱՄՆ-ում, իսկ դասականները Եվրոպայում։

Մեծ կատվի քաշը կարող է հասնել մինչև 7 կիլոգրամ։
Եգիպտական մաու

**Եգիպտական մաուն** միջին չափի, կարճամազ կատվի տեսակ է, ընտելացված ցեղատեսակների մեջ ամենահներից է։ Մաուն բնական բծավորությամբ եզակի տեսակներից է, բծերը հայտնվում միայն կատվի մորթու վրա, մաշկի վրա դրանք բացակայում են։ Ընտանի կատուներից ամենաարագն է, կարող է վազել ավելի քան 58կմ/ժ արագությամբ։ Հետին ոտքերն ավելի երկար են, մաշկը ծածանվում է կողերից մինչև հետին ծնկները։ Մաուները մկանուտ են, ձիգ, հնարավոր է, որ ժամանակակից ընտանի կատուների նախորդներից են։
Գեֆյոնի ընտանիք

**Գեֆյոնի ընտանիք**, S դասի սիլիկատային աստերոիդների խումբ է աստերոիդների հիմնական գոտում։
աջից|մինի|350px|Գեֆյոնի ընտանիքի տեղաբաշխումը և կառուցվածքը

## Ընտանիքի առանձնահատկությունները
Այս ընտանիքը ստացել է իր անվանումը (1272) Գեֆյոն աստերոիդի անունից, որի հերթական համարը ամենափոքրն է։ Ընտանիքը բավականին մեծաքանակ է։ 1995 թվականին վիճակագրական վերլուծության միջոցով Վինչենցո Զապալայի կողմից գտնվել են մոտ հարյուր այս ընտանիքի աստերոիդներ։ Ավելի ուշ հետազոտությունների արդյունքում նրանց քանակը ավելացել է մինչև 766։

Գեֆյոնի ընտանիքի ուղեծրային էլեմենտների հիմնական միջակայքը բերված է հետևյալ աղյուսակում՝

Այս աստղագիտական էպոխայում ուղեծրի էլեմենտների միջակայքը ընտանիքի աստերոիդների օսկուլացնող ուղեծրերի համար բերված է ստորև՝

Աստերոիդների ընտանիքում առանձնացվում է (2631) Չժեցզյան աստերոիդը, որի տրամագիծն է 34 կմ և հանդիսանում է ընտանիքի խոշոր աստերոիդներից մեկը, որի տրամագծը բավականին ճշգրիտ է որոշված։ Մյուս խոշոր աստերոիդն է (2911) Մյահելենան, չափազանց մոգ աստերոիդ է (ալբեդոն՝ 0,025) 47 կմ տրամագծով։

## Բացառությունները
Մինչև վերջին ժամանակներս այս ընտանիքը հայտնի էր, որպես **Սերեսի ընտանիք** կամ **Միներվայի ընտանիք** Սերես (ամենախոշոր աստերոիդը, հետագայում ճանաչվել է գաճաճ մոլորակ) կամ (93) Միներվա աստերոիդների անուններից։ Սակայն սպեկտրոսկոպիկ հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ այս աստերոիդները ոչ մի առնչություն չունեն այս ընտանիքին, քանի որ ունեն բոլորովին այլ սպեկտրալ դաս աստերոիդների ընտանիքի համեմատ։ Այլ խոշոր աստերոիդներ, որոնք ունեն նման ուղեծրեր, սակայն չեն մտնում այս ընտանիքի կազմի մեջ՝ (255) Օպավիա, (374) Բուրգունդիա, (2507) Բոբոն, և (2559) Սվաբոդա։

## Այս ընտանիքի ամենամեծ աստերոիդները
Ստերև, աղյուսակում բերված են ընտանիքի ամենախոշոր աստերոիդները, որոշված HCM մեթոդով Վ. Զապալայի կողմից։

## Տես նաև
* Աստերոիդների ընտանիքներ
* Երկրին մոտեցող աստերոիդներ
* Տրոյացի աստերոիդներ
* Դամոկլոիդներ
* Կենտավրոսներ
* Ապոլոնի աստերոիդներ
* Ամուրի աստերոիդներ
* Ատենի աստերոիդներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստերոիդների ընտանիքներ
Կոորդինացիոն վայրկյան

[thumb|right|250px|[Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակ|UTC ժամացույցի էկրանապատկեր time.gov  կայքից՝ կոորդինացիոն վայրկյանի ավելացումով, 2012 թվականի հունիսի, 23:59:60:]]
**Կոորդինացիոն վայրկյան** (, ), լրացուցիչ մեկ վայրկյան, որն ավելացվում է Համաշխարհային կոորդինացված ժամանակին միջին արևային ժամանակին համաձայնեցվելու համար։ Առաջին անգամ կիրառվել է 1972 թ. հունիսի 30-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* How to watсh a Leap Second (Ինչպես «տեսնել» թռիչքային վայրկյանը

Կատեգորիա:Ժամանակ
(7896) Շվեյկ

**(7896) Շվեյկ** (), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերել է 1995 թ. մարտի 1-ին Զդենեկ Մորավեցը Կլետում։ Անունն ստացել է Յարոսլավ Հաշեկի Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները վեպի հերոս Յոզեֆ Շվեյկի պատվին։

Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,140077&nbsp;ա.&nbsp;մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7112&nbsp;ա.&nbsp;մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,569&nbsp;ա.&nbsp;մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2032,4&nbsp;երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177131&nbsp;աստիճան/օր արագությամբ։ 
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում է 1.91°&nbsp;անկյուն։

## Տես նաև
* Աստերոիդների ցանկ (7801-7900)
* Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
* Աստերոիդների ընտանիքներ
* Աստերոիդների խմբեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* (7896) Շվեյկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) 

Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Անվանված փոքր մոլորակներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կատեգորիա:Զդենեկ Մորավեցի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Կատեգորիա:Ֆեմիսի ընտանիքի աստերոիդներ
Շարթրու

**Շարթրուն** () ընտանի կատվի ֆրանսիական ցեղատեսակ է։ Չի ճանաչվում Բրիտանիայում բրիտանական կարճամազ կատվին շատ նման լինելու պատճառով, սակայն աշխարհում լայնորեն ճանաչված է։ Շարթրուն խոշոր է, ուժեղ, վերջույթները կարճ են։ Հայտնի է բնորոշ կապույտ մորթով և նարնջագույն աչքերով։ Շարթրուները տիրապետում են որսորդական բարձր ունակությունների և լավ ռեակցիայի։
Ջեքսոն (Միսսիսիպի)

**Ջեքսոն** (), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևելյան մասում, Միսիսիպի նահանգում։ Ջեքսոնը Միսիսիպիի նահանգակենտրոնն է։ Քաղաքի բնակչությունը 173&nbsp;861 է, իսկ տարածքը՝ 276.7 քառ. կմ։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1822 թվականին ֆրանկոկանադացի Լուի Լեֆլյորոմի կողմից։ Սպասուհին ֆիլմի տեսարանները կատարվում են հենց Ջեքսոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի քաղաքներ
Կատեգորիա:1822 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Ջեֆերսոն Սիթի

**Ջեֆերսոն Սիթին** (), քաղաք է ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում, Միսսուրի նահանգում։ Ջեֆերսոն Սիթին Միսսուրիի նահանգակենտրոնն է։ Քաղաքը գտնվում է Միսսուրի գետի վրա։ 2000 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 39 636 մարդ։ Ջեֆերսոն Սիթին նաև Քոուլ շրջանի կենտրոնն է։ Քաղաքը անվանվել է ի պատիվ ԱՄՆ-ի 3-րդ նախագահ Թոմաս Ջեֆերսոնի։

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միսսուրիի քաղաքներ
Կատեգորիա:1821 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Դրաժեն Պետրովիչ

**Դրաժեն Պետրովիչ** (խոր.` *Dražen Petrović*, ), հարավսլավացի և խորվաթ նշանավոր բասկետբոլիստ։ Խաղացել է որպես ռմբարկու։ Մեծ հաջողություններ է ունեցել 1980-ականներին` Եվրոպայում հանդես գալու տարիներին։ 1989 թ.-ին միանում է NBA-ին՝ մինչև կյանքի վերջը խաղալով «Պորտլենդ Թրեյլբլեյզերսի» և «Նյու Ջերսի Նեթսի» կազմում։ Պետրովիչը մահացել է ավտովթարից՝ ընդամենը 28 տարեկան հասակում։ Արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների ու տիտղոսների։

Իր ճանաչումն ու փառքն ավելի հավերժացնելու համար Պետրովիչը 1989 թ.-ին հաստատվում է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)` միանալով «Պորտլենդ Թրեյլբլեյզերսին», որի կազմում, սակայն, Պետրովիչն ավելի շատ հանդես էր գալիս որպես պահեստային։ Սակայն 1991 թ.-ին փոխանակվում և տեղափոխվում է «Նյու Ջերսի Նեթս», որի կազմում արդեն դառնում է մեկնարկային խաղացող և նույնիսկ ճանաչվում լիգայի լավագույն ռմբարկուներից մեկը։

Պետրովիչն իր մեծ ավանդն ունի մեր օրերում սովորական դարձած եվրոպացի բասկետբոլիստների՝ NBA տեղափոխվելու և իրենց կարիերաներն այնտեղ շարունակելու մեջ։ 1999 թվականին «Նյու Ջերսի Նեթսը» հավերժացնում է նրա 3-րդ համարի խաղաշապիկը։ 2002 թվականին Պետրովիչին հետմահու ընդունում են Բասկետբոլի փառքի սրահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դրաժեն Պետրովիչի պաշտոնական կայքը 
* NBA.com պատմական խաղացողի էջ
* Էջ բասկետբոլի փառքի սրահի կայքում 
* Euroleague.net 50 մեծագույն խաղացողները
* basketball-reference.com էջ 

Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բասկետբոլիստներ
Լիպնիցե Սազավայի վրա

**Լիպնիցե Սազավայի վրա** () գյուղ է Չեխիայի Հանրապետության Վիսոչինայի մարզում, Սազավա գետի վրա։ Ըստ 2006 թվականի մարդահամարի ունի մոտ 662 բնակիչ։

Այստեղ է չեխ գրող Յարոսլավ Հաշեկը մինչև իր մահը (1923) թելադրել «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» վեպի երկրորդ, երրորդ և չորրորդ (անավարտ) մասեր։ Հաշեկը թաղված է Լիպնիցեի Հին գերեզմանատանը։

Լիպնիցեում կա 14-րդ դարի ուշագրավ ամրոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխիայի գյուղեր
Լենսինգ (Միչիգան)

**Լենսինգը** ( ), քաղաք է ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում, Միչիգան նահանգում։ Լենսինգը Միչիգանի նահանգակենտրոնն է։ Տարածքը 91,3&nbsp;կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 119&nbsp;128&nbsp;մարդ (2000 թ-ի տվյալներով)։ Լենսինգում է գտնվում Միչիգանի համալսարանը։ Լենսինգում են ծնվել Մեջիք Ջոնսոնը, Սթիվեն Սիգալը, Սթիվի Ուանդերը, Լարրի Փեյջը, Բերթ Ռեյնոլդսը։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
*  Սալտիլո, Մեքսիկա
*  Գվադալախարա, Մեքսիկա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1835 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Միչիգանի քաղաքներ
Գալապագոսյան կրիա

**Գալապագոսյան կրիա** () կամ **փղային կրիա** (), ցամաքային կրիաների տեսակ։ Համարվում է Գալապագոսյան կղզիների էնդեմիկ։ Գտնվում է ոչնչացման եզրին։ Ներկայումս ապրող ամենամեծ կրիան է և իր մեծությամբ տասներորդ սողունը։ Երկարությունը հասնում է մինչև 2 մետրի, իսկ քաշը՝ 400 կիլոգրամի։ Ազատ պայմաններում ապրելով 100 տարի գալապագոսյան կրիան ամենաերկարակյաց կրիաներից է։ Անազատության մեջ գալապագոսյան կրիան կարող է ապրել մինչև 170 տարի։

Կրիայի այս տեսակի բնակության տարածքը սահմանափակվում է Գալապագոսյան յոթ հրաբխային կղզիներով, որոնք գտնվում են Էկվադորի ափից 1000 կմ արևմուտք։ Այդ կղզիները 16-րդ դարում հայտնաբերած իսպանացի կոնկիստադորները անվանեցին դրանք իսպաներեն բառով՝ «galápago», որը նշանակում է «կրիա»։
200px|մինի
մինի|Գալապագոսյան կրիա (լատ.՝ Chelonoidis nigra) կամ փղային կրիա (լատ.՝ Chelonoidis elephantopus)
մինի|Գալապագոսյան կղզիների քարտեզը
աջից|մինի|250px| Գալապագոսյան կղզիների քարտեզը
աջից|մինի|250px|Եռաչափ անիմացիոն ուղևորություն դեպի Գալապագոս

Կատեգորիա:Սողուններ
Քարսոն Սիթի

**Քարսոն Սիթի**, (), քաղաք ԱՄՆ-ի արևմտյան մասում, Նևադա նահանգում։ Քարսոն Սիթին Նևադայի նահանգակենտրոնն է։ 2002 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 52 457 մարդ։ Քարսոն Սիթին ինքնուրույն քաղաք է, այսինքն՝ չի մտնում ոչ մի շրջանի մեջ։ Քաղաքն անվանվել է ի պատիվ արծաթամոլ Քիթ Քարսոնի։ Քաղաքին ամենամոտ մեծ քաղաքը Ռինոն է։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քարսոն Սիթիի պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:1858 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նևադայի քաղաքներ
Ալանիս Մորիսեթ

**Ալանիս Մորիսեթ** (, ), կանադացի երգչուհի, երգահան ու երաժիշտ։ Ստացել է 16 Ջունո մրցանակ, 7 Գրեմմի, առաջադրվել է 2 Ոսկե գլոբուսի։ Կարիերան սկսել է Կանադայում։ Մինչև հիմա ստուդիայում թողարկել է 7 ալբոմ։ Նրա ալբոմները վաճառվել են աշխարհում ավելի քան 60 միլիոն օրինակով։ Մորիսեթի ձայնը մեցո-սոպրանո է։

Ծնվել է 1974 թվականի հունիսի 1-ին Օնտարիոյում՝ Օտտավայում։ Մորիսեթի մայրը՝ Ջորջիա Մորիսեթը հունգարական ծագում ունի, իսկ հայրը՝ Ալան Մորիսեթը, ֆրանսականադացի է։ Ունի երկու եղբայր՝ ավագ Չադը և երկվորյակ Ուեյդը։

Առաջին երգը գրել է 9 տարեկանում։ Այն կոչվում է Fate Stay With Me («Ճակատագիր, մնա ինձ հետ»)։ Միջազգային հաջողության հասել է Jagged Little Pill («Սրածայր փոքրիկ դեղահաբ») ալբոմով, որն ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 33 միլիոն օրինակով։

## Սկավառակագրություն

* *Alanis* (1991)
* *Now Is the Time* (1992)
* *Jagged Little Pill* (1995)
* *Supposed Former Infatuation Junkie* (1998)
* *Under Rug Swept* (2002)
* *So-Called Chaos* (2004)
* *Flavors of Entanglement* (2008)
* *Havoc and Bright Lights* (2012)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի պարային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կիպրոսը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Կիպրոսը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝2003 թվականից։
2005 թվականին Կիպրոսը դուրս եկավ մրցույթից, այն պատճառով, որ նրանց երգը նման էր մեկ այլ երգի, սակայն կիպրոսցիները կարողացան դիտել մրցույթը և քվեարկել։
2010 թվականին նրանք հրաժարվեցին մասնակացել մրցույթին։ 4 տարի չմասնացկցելուց հետո՝ 2014 թվականին Կիպրոսը վերադարձավ մրցույթ։
Բայց վերադարձավ մրցույթ 
2016-ին,իսկ 2018-ին հրաժարվեց մասնակցելուց։Բայց կրկին վերադարձավ մրցույթ 2024-ին։

## Մասնակցումներ

## Մանկական Եվրատեսիլը Կիպրոսում

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ահարոնով-Բոհմի էֆեկտ

**Ահարոնով-Բոհմի էֆեկտ**, քվանտային ֆիզիկայի երևույթ, երբ լիցքավորված մասնիկը կրում է էլեկտրամագնիսական (**E**, **B**) դաշտի ազդեցությունը՝ լինելով այն սահմանի վրա, երբ և՛ մագնիսական **B**, և՛ էլեկտրական դաշտերը **E** զրո են, բայց զրոյից տարբեր են սկալյար և/կամ վեկտորական էլեկտրամագնիսական դաշտի պոտենցիալները։

Երևույթը կանխատեսել է Էրենբերգը և Սիդայը 1949 թվականին։ 1959 թվականին Ահարոնովը և Բոհմը ևս կանխատեսեցին նման երևույթ։ Երևույթը դիտվում է և՛ մագնիսական, և՛ էլեկտրական դաշտերի ազդեցության տակ, բայց մագնիսական դաշտի ազդեցությունը գրանցելը ավելի հեշտ է։ Այդ պատճառով երևույթ առաջին անգամ դիտվել է 1960 թվականին մագնիսական դաշտի համար։ Նախնական փորձերի արդյունքները հավատ չէին ներշնչում, քանի որ չէր հաջողվում այնպիսի պայմաններ ստեղծել, որ մասնիկը չանցնի զրոյից տարբեր մագնիսական դաշտի տիրույթներով։ 1986 թվականին հաջողվեց փորձ դնել գերհաղորդիչ նյութերով, որոնք էկրանավորում են մագնիսական դաշտը։

Ահարոնով-Բոհմի երևույթը կարելի է մեկնաբանվել որպես ապացույց, էլեկտրամագնիսական դաշտի պոտենցիալները ոչ միայն մաթեմատիկական վերացական հասկացողություններ են, որ օգտակար են հաշվարկների համար, այլ նաև անկախ դիտարկվող մեծություններ, որոնք ունեն ֆիզիկական իմաստ։

## Գրականություն
### Գիտական աշխատանքներ
* Bachtold, A., C. Strunk, J. P. Salvetat, J. M. Bonard, L. Forro, T. Nussbaumer and C. Schonenberger , «Aharonov-Bohm oscillations in carbon nanotubes», *Nature* **397**, 673 (1999).
* Imry, Y. and R. A. Webb, «Quantum Interference and the Aharonov-Bohm Effect», *Scientific American*, **260**(4), April 1989.
* Kong, J., L. Kouwenhoven, and C. Dekker, «Quantum change for nanotubes», *[http://physicsweb.org/articles/world/17/7/3/1 Physics Web] * (July 2004).
* London, F. «On the problem of the molecular theory of superconductivity», *Phys. Rev.* **74**, 562 - 573 (1948).
* Murray, M. *[http://www.maths.adelaide.edu.au/people/mmurray/dg99/line_bundles.pdf Line Bundles]*, (2002).
* Olariu, S. and I. Iovitzu Popèscu, «The quantum effects of electromagnetic fluxes», *Rev. Mod. Phys.* **57**, 339 - 436 (1985).
* Peat, F. David, *Infinite Potential: The Life and Times of David Bohm* (Addison-Wesley։ Reading, MA, 1997). ISBN 0-201-40635-7.
* Peshkin, M.  and Tonomura, A., *The Aharonov-Bohm effect* (Springer-Verlag։ Berlin, 1989). ISBN 3-540-51567-4.
* Schwarzschild, B. «Currents in Normal-Metal Rings Exhibit Aharonov-Bohm Effect». *Phys. Today* **39**, 17 - 20, Jan. 1986.
* Sjöqvist, E. «Locality and topology in the molecular Aharonov-Bohm effect», *Phys. Rev. Lett.* **89** (21), 210401/1 - 3 (2002).
* van Oudenaarden, A., M. H. Devoret, Yu. V. Nazarov, and J. E. Mooij, «Magneto-electric Aharonov-Bohm effect in metal rings», *Nature* **391**, 768 - 770 (1998).
* Webb, R., S. Washburn, C. Umbach, and R. Laibowitz. *Phys. Rev. Lett.* **54**, 2696 (1985).

## Արտաքին հղումներ
* Ааронова — Бома эффект // Գիտական ցանց Nature.web.ru 

Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսական երևույթներ
Կատեգորիա:Քվանտային երևույթներ
Լեհաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Լեհաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցել է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝ 2003 թվականից։
2005 թվականին Լեհաստանը հրաժարվեց մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։
2016 թվականին կրկին վերադարձավ մրցույթ։ 2018 թվականին Լեհաստանը հաղթեց Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթը, և ստացավ մրցույթն անցկացնելու իրավունք, որտեղ էլ հաղթեց երկրորդ անգամ։

## Մասնակցումներ

|
|1
|278

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Պորտուգալիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Պորտուգալիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2006 թվականին, իսկ 2008 թվականից սկսած այլևս չի մասնակցում մրցույթին։ 2014 թվականի Հունիսին Պորտուգալիան վերադարձավ մրցույթ, սակայն սեպտեմբերի 4-ին հանեց մասնակցության հայտը։ Պորտուգալաիան վերադարձավ մրցույթ 2017-ին "Youtuber" երգով։ Երկիրը իր լավագույն արդյունքը զբաղեցրել է 2024-ին, զբաղեցնելով 2-րդ հորիզոնականը։

## Մասնակցումներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Թրենթոն (Նյու Ջերսի)

**Թրենթոնը** (), քաղաք է ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Նյու Ջերսի նահանգում։ Թրենթոնը Նյու Ջերսիի նահանգակենտրոնն է։ 1776 թ-ի դեկտեմբերի 26-ին հենց այստեղ է տեղի ունեցել հանրահայտ Թրենթոնի ճակատամարտը՝ Ջորջ Վաշինգտոնի գլխավորությամբ։ Թրենթոնում է ծնվել հայտնի բասկետբոլիստ Դենիս Ռոդմանը, Ինչպես նաև ռեփեր և բիզնեսմեն Ջեյ Զին և այլք։ Թրենթոնի բնակչությունը 84 913 է (2010 թ-ի տվյալներով), իսկ տարածքը՝ 21,1&nbsp;կմ²։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թրենթոնի պաշտոնական կայք էջը 
* Թրենթոնի տեղական նորություններ 
* Թրենթոնի պետական դպրոցների ցանկ 

Կատեգորիա:1719 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի քաղաքներ
Իսպանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Իսպանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2003 թվականից։ Նրանք հաղթել են 1 անգամ՝ 2004 թվականին։
2007 թվականին Իսպանիան հրաժարվեց մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։2019 թվականին երկար բացակայությունից հետո, Իսպանիան վերադարձավ մրցույթ։
2024-ին անցկացնում է մրցույթը իր մայրաքաղաք` Մադրիդում ,Նոյեմբերի 16-ին։

## Մասնակցումներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հունաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Հունաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2003 թվականից։

2009 թվականին Հունաստանը հրաժարվեց մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։ 2014 թվականին Հունաստանը հաստատեց իր մասնակցությունը, սակայն հետ վերցրեց մասնակցության հայտը։

## Մասնակցումներ

{| class="wikitable"

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Շվեյցարիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Շվեյցարիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2004 թվականին, և այդ թվականից սկսած այլևս չի մասնակցում։

## Մասնակցումներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Մոնտպիլիեր (Վերմոնտ)

**Մոնտպիլիերը** (, ), քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում, Վերմոնտ նահանգում։ Մոնտպիլիերը Վերմոնտի նահանգակենտրոնն է։ Ամերիկյան նահանգների մայրաքաղաքներից այն ամենափոքրն է։ 2000 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 8035&nbsp;մարդ։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1781 թ-ին և անվանվել է ի պատիվ ֆրանսիական Մոնպելիե քաղաքի։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Montpelier with state capitol in distance.jpg|Նահանգակենտրոնի գործարար մասը
Պատկեր:MainStMontpelier.JPG|Քաղաքի գլխավոր փողոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:1787 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վերմոնտի քաղաքներ
Սերբիա և Չեռնոգորիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Սերբիա և Չեռնոգորիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցել է միայն 2005 թ.-ին։ 2006 թ.-ին երբ փլուզվեց պետությունը, Սերբիան առաջնելույթ կատարեց, որպես անկախ պետություն, իսկ Չեռնոգորիան առաջնելույթ կատարեց 2014 թ.-ին։

## Մասնակցումներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ամիստադ (ֆիլմ)

**Ամիստադ** (), 1997 թվականին ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգի նկարահանած ամերիկյան ֆիլմ։ Հիմնված է իրական դեպքերի վրա։

Ֆիլմում նկարահանվել են Մորգան Ֆրիմանը, Էնթոնի Հոփքինսը, Մեթյու Մակքոնահին, Փիթ Փոսթլեթուեյթը և այլք։ Ներկայացված է եղել 4 Օսկարի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ռասիզմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կոնեկտիկուտում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորք նահանգում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1839 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1841 թվականին
Կատեգորիա:Ռոդ Այլենդում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1840 թվականին
Միլիտարիզմ

**Միլիտարիզմ** (, <  - ռազմական, զինվորական), պետական գաղափարախոսական համակարգ, պետության ռազմական հզորությունը մեծացնելու քաղաքականություն, ինչպես զավթողական պատերազմներ նախապատրաստելու և երկրի ներսում իր դիրքերը ամրապնդելու նպատակով։

«Միլիտարիզմ» եզրը առաջին անգամ օգտագործվել է Ֆրանսիայում 19-րդ դարում՝ Նապոլեոն III-ի վարչակարգը բնութագրելու համար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ցայտուն կերպով արտահայտվել է Գերմանիայում, երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ Գերմանիայում, նաև Իտալիայում և Ճապոնիայում։

Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Կատեգորիա:Գաղափարախոսություններ
Հանքավան-Մարմարիկի տեկտոնական բեկվածք

**Հանքավան-Մարմարիկի տեկտոնական բեկվածք**, երկրակեղևի խոշոր խզվածքային խախտում Հայաստանի Հանքավան-Զանգեզուրի խորքային բեկվածքային զոնայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Մերձզուգահեռականի ուղղությամբ ձգվում է Մարմարիկ գետի հովտով մինչև Սպիտակի լեռնանցքը։ Սահման է Ծաղկունյաց կամարածալքի և Սևան-Շիրակի գոգածալքի միջև։ Խզվածքային խախտման երկայնքով իրար են հպվում վերին պրոտերոզոյան փոխակերպային և էոցենի հրաբխածին-նստվածքային ապարները։ Հանքավան-Մարմարիկի տեկտոնական բեկվածքը մեծ մասամբ լցված է գրանիտոիդային ներժայթուքներով։ Բեկվածքի հետ են կապված Հրազդանի երկաթի, Մարմարիկի ավազանի պղինձ-մոլիբդենային, ոսկի-բիսմութի և երկաթի հանքայնացումները։ Ծանրաչափական քարտեզներում բեկվածքին համապատասխանում է կտրուկ արտահայտված ծանրահակ սանդղավանդ։

Կատեգորիա:Հայաստանի գոգավորություններ
Պամելա Անդերսոն

**Պամելա Դենիզ Անդերսոն** (, ), կանադացի դերասանուհի, մոդել, հեռուստատեսային դեմք, պրոդյուսեր, գրքերի հեղինակ և նախկին շոուգըրլ, ով առավել հայտնի է մի շարք այնպիսի հեռուստասերիլաներում հանդես գալով, ինչպիսիք են «Մեծ վերանորոգումը», «Մալիբուի փրկարարները» և «V.I.P.»-ն։ 1990 թվականի փետրվարին «Փլեյբոյ» ամսագրի կողմից ճանաչվել է *ամսվա փլեյմեյթ* (*Playmate of the Month*), որից հետո մեծացրել է կուրծքը։ Անդերսոնը «Մալիբուի փրկարարները» հեռուստասերիալից հետո համարվել է ԱՄՆ-ի սեքս-խորհրդանիշերից մեկը։

## Կենսագրություն
Պամելա Անդերսոնը ծնվել է Լեյդիսմիթ քաղաքում (Բրիտանական Կոլումբիա նահանգ, Կանադա)` վառարաններ վերանորոգող Բարի Անդերսոնի և մատուցողուհի Քերոլ Անդերսոնի ընտանիքում։ Նախապապը` Ուհո Հիիթյանեն անունով, եղել է բնիկ ֆիննացի, ով 1908 թվականին լքել է Ֆինլանդիայի դքսությունը, որն այն ժամանակ Ռուսական Կայսրության մասն էր կազմում։ Փախստականի կարգավիճակում հասնելով Ամերիկա՝ Հիիթյանենն ազգանունն անվանափոխում է Անդերսոն։ Բացի այդ մայրական կողմով Պամելա Անդերսոնն ունի նաև ռուսական ծագում։

1985 թվականին ավարտելով Հայլենդի միջնակարգ դպրոցը՝ Անդերսոնը տեղափոխվում է Վանկուվեր, որտեղ աշխատում է որպես ֆիթնես-ուսուցչուհի։ 1989 թվականի ամռանը Անդերսոնը ընկերների հետ որոշում է գնալ BC Place մարզաստադիոն՝ դիտելու կանադական ֆուտբոլի ակումբ «ԲՍ Լայոնսի» խաղը։ Անսպասելիորեն ստադիոնի մեծ էկրանի վրա ցուցադրում են նստարաններից մեկում տեղավորված 21-ամյա Անդերսոնին, ով հագին կրում էր կանադական *Labatt's* գարեջրի լոգոտիպով շապիկ, որից հետո նույն տարվա հոկտեմբերին նա արդեն ինքն է հայտնվում աշխարհահռչակ «Փլեյբոյ» ամսագրի շապիկին։ Համագործակցությունը խորանում է, և Անդերսոնը սկսում է մերկ նկարահանվել ամսագրի և «Playboy TV»-ի համար (1990-2000)։ 1992 թվականին մեկնարկում է «Մալիբուի փրկարարները», որի գլխավոր կերպարներից մեկին՝ ափամերձ փրկարարուհի Սի Ջեյ Փարքերին մարմնավորում է Անդերսոնը։ Սերիալի հաջողությունը հիմնականում պայմանավորված էր նրա անվան հետ, ով արդեն դարձել էր սեքս-խորհրդանիշ։

1995 թվականին Պամելա Անդերսոնն ամուսնանում է ռոք երաժիշտ Թոմի Լիի հետ, ովքեր իրենց համատեղ կյանքում ունենում են 2 որդի՝ Բրենդոն և Դիլան անուններով։ Անդերսոնը նաև կարճ սիրավեպ է ունենում շվեդ մոդել և կինոդերասան Մարկուս Շենկենբերգի հետ։ 2006 թվականին Անդերսոնն ամուսնանում է մեկ այլ ռոք երաժիշտի՝ Քիդ Ռոքի հետ։ Զույգի հարսանյաց արարողությունը կայանում է զբոսանավի վրա (ֆրանսիական Սեն Տրոպե ափամերձ քաղաքում), չնայած զույգի համատեղ կյանքը տևել է ընդամենը 4 ամիս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կանադացի բուսակերներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի մոդելներ
Կատեգորիա:Կանադացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Բոգդան Պետրիչեյկու Հաշդեու

**Բոգդան Պետրիչեյկու Ալեքսանդրուի Հաշդեու** (, 1836,  (26), գ. Կրիստինեշտի, Բեսարաբիա) - 1907,  (25), Կիմպինա), ռումինական և մոլդովական գրող, բանասեր, պատմաբան, հայագետ, Բուխարեստի համալսարանի պրոֆեսոր (1874-1900)։ Եղել է Ռումինիայի ԳԱ ակադեմիայի, Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Սերբիայի, Բուլղարիայի և այլ երկրների ակադեմիական ընկերությունների անդամ։

## Կենսագրություն, աշխատություններ
Սովորել է Խարկովի համալսարանում (1855-1856)։

Գրել է (ռումիներեն) գրական-գեղարվեստական, լեզվաբանասիրական, պատմագիտական երկեր։

Յաշում և Բուխարեստում հրատարակել է (1858—1895) գրական թերթեր ու հանդեսներ։ Գրել է (ռումիներեն) գրական տարբեր ժանրի գործեր. «Երեք մոգեր Արևելքից» (1875) դրաման, լեզվաբանական-բանասիրական. «Սկզբունքներ արիական-եվրոպական համեմատական բանասիրության» (1875), «Հատվածներ ռումին լեզվի պատմության մասին» (1876), «Խոսքեր ծերերից» (հ. 1—3, 1878—1881), և պատմագիտական. «Ռումինիայի կրոնական հանդուրժողության պատմություն» (1865), «Ռումինիայի պատմական արխիվը» (հ. 1—4, 1865—1867), «Ռումինացիների քննական պատմությունը» (հ. 1—2, 1873—1875) արժեքավոր երկերը։

Հաշեդուի ստեղծագործությունը համակված է դեմոկրատական, հակաբոյարական տրամադրությամբ։

Ուսումնասիրություններում մեծ տեղ է հատկացրել Ռումինիայի և Տրանսիլվանիայի հայերի պատմությանը, երկրի տնտեսական ու մշակութային կյանքում նրանց կատարած դերին։ Նրանց է նվիրված «Հայերը» (1852, ռուս.) բանաստեղծությունը, «8ոան իշխան Ահարկու» (հայտնի է նաև «Հայը» անունով, ռում., 1865) մենագրությունը, «Հայերը Մոլդովայում 1669 թ.» [«Տրայան» («Traian»), 1869, №1], «Արճեշի վանքը» [«Ռևիստա նոուը» («Revista Noua»), 1888], «Հայերը Ռումինիայում», նույն տեղում (1890) հոդվածները։

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանասերներ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինացի հայագետներ
Կատեգորիա:Ռումինացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռումինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Հանքավան (հանքային ջուր)

**Հանքավան**, ածխաթթվային հիդրոկարբոնատ-քլորիդ-նատրիում-կալցիում-մագնեզիումական հանքային ջուր։ Ելքերը՝ Հայաստանի Հանքավան առողջավայրի շրջակայքում։ Ծագումնաբանորեն կապված է պալեոզոյան և երկրորդական գրանիտոիդային ներժայթուքներով ներարկված մինչպալեոզոյան փոխակերպային հաստվածքներին։ Հանքավայրը խաչաձև տեկտոնական խախտումների հանգույցի ճեղքաերակային բնույթի ճնշումային համակարգ է։ Հորատանցքերից ստացված ջուրը հատկություններով նման է «Եսենտուկի» ջրին։

## Քիմիական կազմ
Հանքավան հանքային ջրի քիմիական կազմն է՝

CO23.5 M 8.3 \tfrac{HCO_3 49 Cl 47}{(Na+K) 63Ca26} T32°C

Ջրում ոչ մեծ քանակությամբ առկա են Cl-, Na+, Ca++, Mg++, CO3—իոններ, զգալի է Fe++-ի (15-25 մգ/լ), ինչպես նաև F, Cu, Zi, J, Br միկրոտարրերի պարունակությունը։ Ընդհանուր հանքայնացումը 8, 2-8, 7 մգ/լ է, CO2-ի պարունակությունը՝ 1, 5-2 մգ/լ։ Ներկայումս գործող երեք հանքաղբյուրների ջրերն իրենց քիմիական կազմով համարյա միատիպ են, տարբեր են միայն նրանց ջերմաստիճանները (առավելագույնը՝ 42, 6&nbsp;°C, նվազագույնը՝ 27&nbsp;°C)։ Շահագործման ենթակա ջրաքանակը 4000 մ³/օր, որի մոտ 3%-ը օգտագործվում է բուժման և շշալցման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հանքային ջրեր
Ռումինիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ռումինիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝ 2003 թվականից։2006 թվականին Ռումինիան իրավունք ստացավ հյուրընկալելու Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթը Բուխարեստում։
2010 թվականից Ռումինիան հրաժարվել է մասնակցությունից։

## Մասնակցումներ

## Մանկական Եվրատեսիլը Ռումինիայում

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Եվրատեսիլ 1969 երգի մրցույթ

**Եվրատեսիլ 1969**-ը 14-րդն է եղել մրցույթի պատմության մեջ։ Մրցույթում այդ տարի հաղթեցին միանգամից 4 երկիր, և այդ պատճառով առաջացավ խառնաշփոթ քանի որ մրցույթի կանոնակարգում գրված չէր թե այդպիսի դեպքերում ինչ պետք է անել, բայց քվեարկության վերջում հաղորդավարը ուղղակի հայտարարեց որ հաղթել են 4 երկիր։

Ֆրանսիան մրցույթում հաղթեց չորրորդ անգամ և դարձավ ամենաշատ հաղթանակած երկիրը։ Նիդերլանդների հաղթանակը դարձավ երրորդը իսկ Իսպանիան և Մեծ Բրիտանիան մրցույթում հաղթեցին երկրորդ անգամ։ Մրցույթում նաև առաջին անգամն էր, երբ նախորդ տարվա հաղթողը հաղթում է նաև հաջորդ անգամ (տվյալ դեպքում դա Իսպանիան էր)։

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1969 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:1969 Իսպանիայում
Հանքավան (այլ կիրառումներ)

**Հանքավան** կարող է վերաբերել՝

* Հանքավան - քաղաք Կոտայքի մարզում։
* Հանքավան - գետ Կոտայքի մարզում։
* Հանքավան - Հանքավան քաղաքում գտնվող հանքային ջրերի աղբյուրը։
* Հանքավան - Հանքավանի պղնձամոլիբդենային հանքավայր
Հանքային ջուր

[մինի|[Ջերմուկ (հանքային ջուր)|Ջերմուկ հանքային ջուրը]]
**Հանքային ջուր**, ստորգետնյա ջրեր, ձևավորվում է տարբեր հորիզոնների ստորերկրյա ջրերի խառնման, հանքային մթնոլորտի ու հանքափորվածքներով բացված ապարների հետ նրանց փոխազդեցության միջոցով։ Պարունակում են մեծ քանակությամբ կենսաբանորեն ակտիվ անօրգանական (սակավ՝ օրգանական) նյութեր և օժտված են յուրօրինակ ֆիզիկաքիմիական հատկություններով (բաղադրություն, ջերմաստիճան, ռադիոակտիվություն), որոնց շնորհիվ բուժիչ ազդեցություն են գործում մարդու օրգանիզմի վրա։ Օգտագործվում են որպես արտաքին ու ներքին բուժամիջոցներ։ Հանքային ջրի բաղադրությունը կախված է տարածքի երկրաբանական զարգացումից, տեկտոնական կառուցվածքի բնույթից, երկրաջերմային պայմաններից և այլն, իսկ գազային բաղադրությունը՝ փոխակերպային և հրաբխային պրոցեսներից։

Հայաստանի տարածքը հարուստ է քիմիական տարբեր բաղադրության հանքային ջրերով՝ «Արարատ», «Արզնի», «Բջնի», «Դիլիջան», «Լիճք», «Սևան», «Ջերմուկ» (ավելի քան 400 բնական ելքեր)։ Նշված ջրերի զգալի մասն առաջանում է փոքր և միջին խորություններում, երբեմն օժտված են թույլ ռադիոակտիվությամբ, ունեն 3-8 գ/լ միջին հանքայնացում։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 4&nbsp;°C-ից (Գռիձոր), 64&nbsp;°C (Ջերմուկ) սահմաններում։ Հանքային ջուրն օգտագործվում են խմելու, լոգանքների, բոլոր տեսակի ցնցուղների, ինհալացիաների, ողողումների նպատակով, ստամոքսաղիքային ուղու, նյարդային համակարգի, երիկամների, միզուղիների և մի շարք այլ հիվանդությունների դեպքում։ Որոշ հանքային ջրերը զովացուցիչ, ծարավը հագեցնող և ախորժակը լավացնող միջոց են։

Հայաստանում հանքային ջրերի հիմքի վրա ստեղծվել են բազմաթիվ առողջարաններ, շշալցման գործարաններ։

Կատեգորիա:Հանքային ջրեր
Ամերիկյան կարճամազ

**Ամերիկյան կարճամազը** ընտանի կատվի տեսակ է, որի նախորդները Միացյալ Նահանգներ են տարվել եվրոպացի ներգաղթողների հետ։ Այդ կատուների դերը նավերը մկներից պաշտպանելն էր։ Նախկինում կոչվել են *ընտանի կարճամազ*, և 1966 թ. վերանվանվել են ներկա անվամբ։

Հիմնականում միջին չափի են, հանդիպում են նաև խոշոր կատուներ։ Ուժեղ են, հավասարակշռված, մկանուտ, բնավորությամբ մեղմ են և հեշտ են խնամվում։
Փիքսի բոբ

**Փիքսի բոբ**, ընտանի կատու, արտաքին տեսքով շատ նման է հյուսիսամերիկյան կարմիր լուսանին։ Կան փիքսիբոբի *երկարամազ* ու *կարճամազ* ենթատեսակներ։ Բնորոշ են խորադիր աչքերով, մսեղ կզակով, կարճ պոչով՝ նվազագույնը՝ 2 մատնաչափ, մորթին բծավոր է։ Հիմնականում առջևի թաթերին 5 մատ է, ետևինին՝ 4:

Բնավորությամբ հավատարիմ են, ինչպես շները, շփվող են, ակտիվ։

## Արտաքին հղումներ

* International Pixie-bob pedigree database
Սավաննա (կատու)

**Սավաննան** ընտանի կատու է, առաջացել է Սերվալի և ընտանի կատվի խաչասերումից, նույնպես ընտանի է։ Առաջին հայտնի սավաննան ծնվել է 1986-ին, և ստացել նույն անունը։ Բնորոշվում են երկար, մեծ ականջներով, խորը աչքերով, մարմինը, վիզը, վերջույթները երկար են, ընդհանուր չափը՝ խոշոր։ Բնավորության գծերից են ինքնավստահությունը, հավատարմությունը։ Ակտիվ են, շատ կատուներ սիրում են ջրում խաղալ։

Կատեգորիա:Կատվի ցեղատեսակներ
Կալիֆոռնիական ցոլցլուն

**Կալիֆորնիական ցոլցլունը** ընտանի կատվի տեսակ է, որ բուծվել է առավելապես վայրի կատվի նմանությամբ, ինչպիսին են օցելոտը և ընձառյուծը։ Արտաքինից մեծ կատվի տպավորություն է ստեղծում, գլուխը միջին չափի է, ճակատը՝ կլորավուն, ականջների հիմքը և բարձրությունը գրեթե հավասար են, աչքերն ունենում են բաց սաթե գույնից մինչև մուգ պղնձի գույն։ Արուները լինում են մինև 7 կգ, էգերը՝ 5 կգ։ Բնավորությամբ հեշտ հաղորդակցվող են, ակտիվ, ագրեսիվություն չեն դրսևորում։
Կարեն Ջանիբեկյան

**Կարեն Գուրգենի Ջանիբեկյան** (), հայ դերասան։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2010)։

## Կենսագրություն
1966 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1966-1967 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի հայկական դրամատիկական թատրոնում, 1967-1969 թվականներին՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։

Նկարահանվել է ավելի քան 50 ֆիլմերում՝ «Հատուկ հանձնարարություն», «Սովի ժամանակներից», «Չախ-չախ թագավորը», «Մորգանի խնամին», «Քաոս», «Աշնան արև», «Արևիկ», «Խոշոր շահում», «Մեզանից երեքը», «Դեմքով պատին», «Արյուն», «Ընկեր Փանջունի», «Լաբիրինթոս», «Երևան ջան», «Լովեմբեր», «Արահետ», «Անառակ որդու վերադարձը» և այլ ֆիլմերում։

1970-ականներին բազմաթիվ դերերով հանդես է եկել հեռուստաթատրոնում։

Կարեն Ջանիբեկյանն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, պատվոգրերի, պետական կոչումների, այդ թվում Մովսես Խորենացու մեդալի։ 
2004 թ. արժանացել է ՀՀ վաստակավոր, 2010 թ՝ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ 
Կարեն Ջանիբեկյանի հայրը դերասան Գուրգեն Ջանիբեկյանն է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կարեն Ջանիբեկյան 
*Կարեն Ջանիբեկյան

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2015 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 22 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Ֆրեդ Ասթեր

**Ֆրեդ Ասթեր** (, իսկական անուն ազգանունը՝ **Ֆրեդերիկ Աուստեռլից**, ), արմատներով ավստրիացի, ամերիկացի դերասան, պարող, երգիչ։

Անցյալի Հոլիվուդի ամենաճանաչված աստղերից մեկը, խաղացել է 40-ից ավելի ֆիլմերում, նրա ձայնը հնչում է մոտ 80 ֆիլմում, համարվում է մյուզիքլ ժանրերի մեծագույն դերասաներից մեկը։ Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից կազմված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 5-րդ տեղում։ Ֆրեդ Ասթերը և Ջինջեր Ռոջերսը համատեղ նկարահանվել են 10 ֆիլմում, որոնք համարվում են դասական մյուզիքլներ։

Ջորջ Բալանչինը և Ռուդոլֆ Նուրիևը նրան անվանել են 20-րդ դարի մեծագույն պարող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fred Astaire tribute site 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Պարուսույցներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Նավակատիք

**Նավակատիք** կամ **Նավակատիկ**, կրոնական իմաստով՝ նորաշեն տաճարի, եկեղեցու, ավելի լայն իմաստով՝ տան, ամեն նորի բացման, տարեդարձի ու նվիրագործության հանդես։ Նավակատիք է նոր ավարտված եկեղեցու առաջին նվիրագործությունը, ինչպես նաև՝ նվիրագործության տարեդարձը։ Հայ եկեղեցին նավակատիքները սկսել է կատարել կամ հիշատակել մեծահանդես տոների նախընթաց օրերին, շաբաթապասի վերջին։ Նավակատիքով պահքի խստությունը մեղմացվում է՝ առանց այն ամբողջովին վերացնելու, այսինքն՝ մսեղենը խստիվ արգելելով՝ ներվում է ձկնեղենի ու կաթնեղենի կիրառությունը Պատարագի մատուցումից հետո։ Դրանից ելնելով էլ՝ մեղմացված պահքի կերակուրը նույնպես նավակատիք է կոչվում։ Այդպես է նաև Հայ եկեղեցու հինգ տաղավար տոների նախընթաց օրերին։ Այսինքն՝ Վարդավառի, Աստվածածնի Վերափոխման ու Խաչվերացի նախընթաց շաբաթ օրերին, առավոտյան Պատարագից հետո, իսկ Ս. Ծննդյան ու ս. Զատկի ճրագալույցներին, երեկոյան Պատարագից հետո կաթնեղեն ու ձկնեղեն գործածելը նույնպես Նավակատիք է նշանակում։ Նավակատիքը իբրև առանձին տոն նշվում է Խաչվերացի տոնի նախընթաց շաբաթ օրը, IV դ. բյուզանդական կայսրուհի Հեղինեի նախաձեռնությամբ Երուսաղեմի Սուրբ Հարություն մեծ տաճարը շինվելուց հետո այն նվիրագործելու և օծելու տարեդարձի օրը, որն ամբողջ քրիստոնյա աշխարհի համար կարևոր հիշատակ է։

Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական տոներ
Վախի հրվանդան (ֆիլմ, 1991)

**Վախի հրվանդան** (), 1991 թվականին ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեի նկարահանած թրիլեր ժանրի ֆիլմ։

Հանդիսանում է 1962 թ. նկարահանված համանուն ֆիլմի ռիմեյքը, հիմնված է Ջոն Դան Մակդոնալդի «Դահիճներ» վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Հանցագործ Մաքս Քեյդին դուրս է գալիս բանտից, որտեղ գտնվում էր բռնաբարության համար։ Մաքսը չարությամբ լցված փնտրում է իր փաստաբան Սեմ Բոուդենին, ով իր փասատաբանն էր եղել դատի ժամանակ։ Սեմը իր մոտ ունեցել էր կարևոր փաստեր, որոնց հրապարակումից հետո Մաքսին ավելի կարճ ժամկետով պետք է ազատազրկման ենթարկեին, սակայն դատավարության ժամանակ Սեմը թաքցրել էր և այդ փաստերը։

Բանտում անցկացրած տարիներին Մաքսը դաժան վրեժի ծրագիր էր կազմել և գտնելով Սեմին նա ցանկանում է վնասել նրան, նրա կնոջը և 15-ամյա աղջկան ...

## Դերակատարներ
* Ռոբերտ Դե Նիրո  - Մաքս Քեյդի
* Նիկ Նոլթի  - Սեմ Բոուդեն
* Ջեսիկա Լենգ  - Լի Բոուդեն
* Ջուլիետ Լյուիս  - Դանիել Բոուդեն
* Ջոն Դոն Բեյքեր  - Կլեդ Կերսեկ, անձնական դետեկտիվ
* Ռոբերտ Միտչեմ  - լեյտենանտ Էլգարտ
* Գրեգորի Պեք  - Լի Հելլեր
* Մարտին Բոլսամ  - դատավոր
* Իլեանա Դուգլաս  - Լորի Դևիս, Սեմի ընկերուհի
* Բարրի Չեյզ  - Դիանա Թեյլոր

## Մրցանակներ
Ֆիլմը ներկայացվել է 2 Օսկարի, լավագույն դերասան (Ռոբերտ Դե Նիրո) և երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի (Ջուլիետ Լյուիս), 2 BAFTA-ի, 2 Ոսկե Գլոբուսի, Բեռլինի կինոփառատոնի 1 մրցանակի, 1 Դավիթ դի Դոնատելլո մրցանակի և այլն։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գրեգորի Պեքը, Ռոբերտ Միտչեմը և Մարտին Բոլսամը խաղում են ֆիլմի երկու տարբերակում էլ 
* Առաջին ֆիլմում հնչող երաժշտությունը հնչում է նաև ռիմեյքում
* Ֆիլմը ցանկացել է նկարահանել նաև Սթիվեն Սփիլբերգը։
* Սեմ Բոուդենի դերի համար Մարտին Սկորսեզեն սկզբում ցանկանում էր նկարահանել Հարիսոն Ֆորդին։ Այդ առիթով նա նույնիսկ խնդրել էր Դե Նիրոյին զանգահարել և հրավիրել նրան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հյուսիսային Կարոլինայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1991 թվականին