Ոստիկանության խռովություն Նյու Յորքում

**Ոստիկանության խռովություն Նյու Յորքում**, 1857 թվականի հունիսի 16-ին Նյու Յորքի՝ նոր ձևավորված մայրաքաղաքային ոստիկանության և քաղաքային ոստիկանության ստորաբաժանումների միջև տեղի ունեցած հակամարտություն։ Անկարգություններն սկսեցին, երբ Նյու Յորքի քաղաքապետի պաշտոնում նշանակվեց Չարլզ Դևլինը, որը, տարածված շշուկների համաձայն, այդ պաշտոնում նշանակվելու համար վճարել էր 50 հազար դոլար։

## Նախապատմություն
1855 թվականին Նյու Յորքի քաղաքապետ է դառնում Ֆերնանդո Վուդը։ Նրա կառավարման օրոք Նյու Յորքը դառնում է կոռումպացված ու անկազմակերպ, այդ իսկ պատճառով նահանգի օրենսդիր մարմինը որոշում է գործի անցնել ու 1857 թվականի գարնանը վերակազմավորում է քաղաքային ոստիկանությունը։ Տեղական ոստիկանության փոխարեն կազմավորվում է նոր՝ «մայրաքաղաքային ոստիկանական բաժանմունք», որի ղեկավարը նահանգապետն էր, և այդ բաժանմունքը ներառում է Մանհեթենը, Բրուքլինը, Սթաթեն Այլենդը և ժամանակակից Նյու յորքի այլ տարածքներ։ Նահանգապետը, իրեն տրված լիազորությունների համաձայն, իրավունք ուներ նշանակելու հինգ կոմիսարների, որոնք պետք է ընտրեին ոստիկանության փոխգնդապետին։ Առաջին կոմիսարներ նշանակվեցին Սիմոն Դրեյփերը, Ջեյմս Բաուենը, Ջեյմս Նայը, Ջեյքոփ Չոլվելլը, Ջեյմս Ստրանահանը։ Առաջին փոխգնդապետ ընտրվեց Ֆրեդերիկ Թալմաջը, որը հռչակավոր դարձավ Ասթոր Փլեյսի խռովության ժամանակ՝ 1849 թվականին, ինչպես նաև համարվում էր կոռւպցիայի դեմ տարվող պայքարի գաղափարական մարտիկ։

Փոխգնդապետը՝ Ֆրեդերիկ Թալմաջը, հրամայեց Նյու Յորքի քաղաքապետին՝ Ֆերնանդո Վուդին, ցրել քաղաքային ոստիկանությունը և վերջինիս ունեցվածքը փոխանցել մայրաքաղաքային ոստիկանությանը։ Սակայն Վուդը հրաժարվեց հրամանը կատարել և քաղաքային ոստիկանությանը խնդրեց իրեն սատարել, այդ իսկ պատճառով հարցը դրվեց քվեարկության։ Ոստիկանության 15 կապիտան և 800 ոստիկան՝ ոստիկանության փոխգնդապետ Ջորջ Մացելի գլխավորությամբ, հրաժարվեցին ենթարկվել շրջանի մայրաքաղաքային ոստիկանության նոր կառուցվածքին։ Մնացյալ ոստիկանները հավատարմության երդում տվեցին նորակազմ ոստիկանական բաժանմունքին, որն իր շտաբը բացեց Ուայթ-սթրիթում։

## Իրադարաձություններ
1857 թվականի հունիսին մահացավ կոմիսար Ջոզեֆ Թեյլորը։ Նրա մահվանից հետո Նյու Յորքի քաղաքապետ Ֆերնանդո Վուդը և նահանգապետ Ջոն Էլսոփ Քինգը ցանկացան այդ պաշտոնում նշանակել իրենց կողմից առաջարկվող կոմիսարին։ Նահանգային օրենքի համաձայն՝ նահանգապետն այդ պաշտոնում նշանակեց Դենիել Քոնովերին, իսկ քաղաքապետն ապօրինի կերպով նշանակեց Չարլզ Դևլինին, որը, տարածվածշշուկների համաձայն, 50 հազար դոլար կաշառք էր տվել այդ պաշտոնն ստանձնելու համար։ 1857 թվականի հունիսի 16-ին Քոնովերն ուղղություն վերցրեց դեպի Նյու Յորքի համայնքապետարան, որպեսզի փողոցների կոմիսարի պաշտոնն ստանձնի։ Երբ Քոնովերը մտավ քաղաքապետարանի շենք, որպեսզի իր աշխատասենյակն զբաղեցնի, քաղաքապետը քաղաքային ոստիկաններին հրամայեց Քոնովերին դուրս հանել շենքի տարածքից։ Ի պատասխան այս քայլի՝ Քոնովերն ստորագրեց երկու հրամանագիր՝ քաղաքապետ Ֆերնանդո Վուդին ձերբակալելու համար (մեկը՝ անկարգություն հրահրելու, մյուսը՝ անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելու համար)։ 

Մի հրամանագիրը, որը ձերբակալման համար էր, տրվեց մայրաքաղաքային ոստիկանության կապիտան Ջորջ Ուոլլինգին, որը միայնակ գնաց քաղաքապետարան և կարողացավ մտնել քաղաքապետի աշխատասենյակ։ Սակայն քաղաքապետը հրաժարվեց ենթարկվել պահանջին, և Ուոլինգը փորձեց ուժի գործադրմամբ ձերբակալել քաղաքապետին։ Քաղաքապետարանում կար 300 քաղաքային ոստիկան՝ տարատեսակ իրավիճակների առաջացման դեպքում արձագանքման համար, և վերջիններս Ուոլլինգին դեպի փողոց ուղեկցեցին։ Նա մի քանի անգամ փորձեց վերադառնալ քաղաքապետարան, բայց նրան թույլ չտվեցին։ Ջորջ Ուոլլինգը փողոցում վիճեց քաղաքային ոստիկանության կապիտան Աբրահամ Աքերմանի հետ, երբ քաղաքապետարանին մոտեցան մայրաքաղաքային ոստիկանության կապիտան Սեբրինգը և քննիչ Փերրին՝ մի խումբ ոստիկանների հետ (50 ոստիկան), որպեսզի իրագործեն ձերբակալման երկրորդ հրամանագիրը։

Քաղաքային ոստիկանության ոստիկանները դուրս վազեցին քաղաքապետարանից։ Քաղաքապետարանի աստիճաններին, ապա նաև միջանցքներում ոստիկանների միջև բախում սկսվեց, որը տևեց կես ժամ և ավարտվեց մայրաքաղաքային ոստիկանության ներկայացուցիչների պարտությամբ։ Բախման ժամանակ վիրավորվեց 52 մարդ, իսկ պարեկային աշխատակից Քրոֆութն այնչափ դաժանորեն էր ծեծվել, որ միջադեպից հետո հաշմանդամ մնաց։ Մայրաքաղաքային ոստիկանության վիրավորված աշխատակիցները տեղափոխվեցին քարտուղար Ջեյմս Սմիթի աշխատասենյակ, որտեղ նրանց առաջին բժշկական օգնություն ցուցաբերեցին, իսկ քաղաքապետն ու քաղաքային ոստիկանները տոնում էին իրենց հաղթանակը։

Բախման ժամանակ Դենիել Քոնովերը կանչեց ոստիկանապետ Ջեյքոբ Վեսթֆելդին, որպեսզի վերջինս քաղաքապետին բացատրի, որ նա պարտավոր է ենթարկվել ոստիկանների օրինական պահանջներին։ Ոստիկանապետ Վեսթֆելդն ուղևորվեց դեպի քաղաքապետարան, բայց քաղաքապետ Ֆերնանդո Վուդը հրաժարվեց ենթարկվել ձերբակալման հրամանագրին։ Այդ ժամանակ Բրոդվեյով անցնում էր ազգային գվարդիայի 7-րդ զորագունդը, որի ղեկավարը գեներալ Չարլզ Սենդֆորդն էր, ով մեկնում էր նավահանգիստ, որպեսզի ճանապարհ ընկնի դեպի Բոստոն։ Մայրաքաղաքային ոստիկանության ղեկավարությունը կանգնեցրեց զորագունդը և նրանց կանչեց՝ քաղաքապետին ձերբակալելու։ Սենդֆորդը համաձայնեց և զինվորներին հրամայեց շրջափակել քաղաքապետարանը։ Գեներալ Չարլզ Սենդֆորդը մտավ քաղաքապետարան և ձերբակալեց քաղաքապետին։

## Հետևանքներ
Ձերբակալությունից 1 ժամ անց Ֆերնանդո Վուդը գրավի դիմաց ազատ արձակվեց, նրա գործը այդպես էլ դատարանին չփոխանցվեց։ Ավելի ուշ դատարանը վճռեց, որ նահանգապետն իրավունք չունի միջամտելու քաղաքապետի կողմից քաղաքային չինովնիկների նշանակման գործընթացին։ Քրոֆութի ոստիկանական անկարգություններից մի քանի ամիս անց այն ոստիկանը, որն այս դեպքերի արդյունքում հաշմանդամություն էր ձեռք բերել, քաղաքապետի դեմ հայց ներկայացրեց և դատարանի որոշմամբ՝ պետք է ստանար 250 դոլար։ Բայց քաղաքապետը բողոքարկեց դատարանի որոշումը և չվճարեց տուգանքը, որը հետագայում վճարվեց համայնքային գանձարանից։

Քաղաքային և մայրաքաղաքային ոստիկանությունների միջև տեղի ունեցած հակամարտությունը շարունակվեց ողջ ամռան ընթացքում։ Երկու ոստիկանական ստորաբաժանումներն էլ միմյանց աշխատանքը խոչընդոտում էին։ Քաղաքային ոստիկանները միջամտում էին մայրաքաղաքային ոստիկանների՝ ձերբակալությունների իրականացմանը՝ հանցագործներին տանելով իրենց մոտ, բայց հենց հասցնում էին ոստիկանական բաժանմունք, չհեռանալու մասին ստորագրության հիման վրա ազատ էին արձակում։ Արդյունքում այս հակամարտությունը 1857 թվականի հուլիսին *«Dead Rabbits riot»*-ի («Սատկած ճագարների հակամարտության»․ զանգվածային բախումներ՝ նյույորքյան հանցագործ խմբավորումների միջև) պատճառներից մեկը։ Աշնան սկզբին Վերաքննիչ դատարանը հաստատեց նահանգապետի որոշման օրինականությունը, որը վերաբերում էր մայրաքաղաքային ոստիկանության ձևավորմանը, և քաղաքապետն ստիպված եղավ կազմացրել քաղաքային ոստիկանությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ոստիկաններ
Կատեգորիա:Խռովություններ
Կատեգորիա:Հակամարտություններ
Կատեգորիա:Հակամարտություններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Հակամարտություններ ըստ ժամանակի
Կատեգորիա:Ոստիկանության ծառայողներ
Կատեգորիա:Ոստիկանության կոչումներ
Կատեգորիա:Ոստիկանություն
Կատեգորիա:Ոստիկանություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ռազմական գործողություն