Վալենտինա Բրումբերգ

**Վալենտինա Սեմյոնովնա Բրումբերգ** (, ), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի խորհրդային ռեժիսոր և նկարիչ, ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1968)։ Երկար տարիներ կրտսեր քրոջ՝ Զինաիդա Բրումբերգի հետ աշխատել է մուլտֆիլմերի ստեղծման վրա, որոնցից շատերը դարձել են խորհրդային մուլտիպլիկացիայի դասական նմուշներ։

## Կենսագրություն
Վալենտինա Բրումբերգը ծնվել է 1899 թվականի օգոստոսի 2-ին Մոսկվայում։

1924 թվականին Վալենտինա Բրումբերգը, ավարտելով Վխուտեմաս, խոստումնալից երիտասարդ նկարիչների հետ միասին սկսել է աշխատել Կինեմատոգրաֆիայի պետական տեխնիկումին կից փորձարարական մուլտիպլիկացիայի առաջին արվեստանոցում։

Մոսկվայի երեխաների թատրոնի բեմում 1927 թվականին ռեժիսոր Նատալյա Սացի կողմից առաջին անգամ ներմուծվել է մուլտիպլիկացիան՝ որպես ներկայացման տարրերից մեկը։ Բրումբերգ քույրերն աշխատել են «Փոքրիկ սևամորթն ու կապիկը» և «Ձյուբայի մասին» ներկայացումների վրա։

Ստեղծագործության առաջին շրջանի համար բնութագրական է անիմացիայի ռեալիստական բնույթը։ 1960-ական թվականներին սկսվել են որոնումներ ու փորձարկումներ, որոնք հանգեցնում են սովորականից տարբերվող աշխատանքների ստեղծմանը։ Օրինակ՝ 1961 թվականին թողարկվել է «Մեծ անախորժություններ» մուլտֆիլմը, որը նկարվել է մանկական նկարի ոճով։ Չնայած աշխատանքների տարբեր պլանայնությանը՝ դրանցից յուրաքանչյուրում ճանաչելի է վարպետի ոճը։

Ֆեոդոր Խիտրուկը Բրումբերգ քույրերի մասին ասել է.

Կա այսպիսի արտահայտություն՝ «լուսավոր հիշատակ»։ Ես կարծում եմ, որ Բրումբերգ քույրերին ամենաշատն է սազում «լուսավոր ու ուրախ հիշատակը»։ Ես նրանց հիշում եմ հենց այդպիսին՝ աշխույժ, անհավատալիորեն եռանդուն, ինչ-որ չափով թեթևամիտ ու անլուրջ աշխատանքում։ Թեև ես գիտեմ, որ նրանք շատ ու խնամքով էին նախապատրաստվում իրենց ֆիլմերին։ Իսկ ընդհանրապես ինձ համար հաճելի է նրանց հիշել, որովհետև ես ինքս եմ դառնում ավելի երիտասարդ, ուրախ ու եռանդուն։ Վերադառնում է կորցրած ինչ-որ բան...

## Պարգևներ և կոչումներ
* «Պատվո նշան» շքանշան (14 ապրիլի, 1944)
* ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1968)

## Մրցանակներ փառատոններում
* «Ցանկությունների իրականացում» մուլտֆիլմ – Անիմացիոն ֆիլմերի III միջազգային փառատոն Անսիում (Ֆրանսիա), 1960 – Դիպլոմ
* «Ծննդյան օր» – Կարճամետրաժ ֆիլմերի II միջազգային փառատոն Մոնտեվիդեոյում (Ուրուգվայ), 1960 – արժանացել է հիշատակման

## Մուլտֆիլմեր

*1927 – «Даёшь хороший лавком!»
*1928 – «Սամոյեդ տղան» ()
*1930 – «Գարնանային ցանք» ()
*1931 – «Ավտոդորեց» ()
* 1931 – «Լու» ()
*1932 – «Շոգեքարշ, սլացիր առաջ» ()
*1932 – «Ուրախ կյանք» ()
*1934 – «Թագավոր Դուրանդայ» ()
*1935 – «Ճպուռն ու մրջյունը» ()
*1937 – «Դերձակ-նապաստակը» ()
*1937 – «Կարմիր գլխարկ» ()
*1938 – «Իվաշկոն ու Բաբա Յագան» ()
*1938 – «Կոշկավոր կատուն» ()
*1941 – «Քաղերգիծանքի ամսագիր №2» ()
*1943 – «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» ()
*1944 – «Սինդբադ ծովագնաց» ()
*1945 – «Կորած հավատարմագիրը» ()
*1948 – «Հեքիաթ զինվորի մասին» ()
*1948 – «Ֆեդյա Զայցև» ()
*1949 – «Կախարդական զանգակ» ()
*1950 – «Աղջիկը կրկեսում» ()
*1951 – «Սուրբ ծննդյան նախորդ գիշերը» ()
*1953 – «Թռիչք դեպի Լուսին» ()
*1955 – «Սխալների կղզի» ()
*1955 – «Նավաստի Ստյոպան» ()
*1956 – «Палка выручалка»
*1957 – «Ցանկությունների իրականացում» ()
*1958 – «Հեռավոր կղզու գաղտնիքը» ()
*1959 – «Ծննդյան օր» ()
*1960 – «Մարդուկին ես եմ նկարել» ()
*1961 – «Մեծ անախորժություններ» ()
*1963 – «Երեք հաստլիկ» ()
*1964 – «Քաջ դերձակը» ()
*1965 – «Ժամադրությունից մեկ ժամ առաջ» ()
*1966 – «Չար խորթ մոր մասին» ()
*1967 – «Ժամանակի մեքենա» ()
*1968 – «Կոշկավոր կատուն» ()
*1969 – «Կամակոր արքայադուստրը» ()
*1970 – «Քենթերվիլյան ուրվականը» ()
*1971 – «Կրակ» ()
*1972 – «Կախարդական փայտիկը» ()
*1973 – «Նոր մեծ անախորժություններ» ()
*1974 – «С бору по сосенке»

## Տես նաև
* Զինաիդա Բրումբերգ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
**Абольник О.* Валентина и Зинаида Брумберг // Мастера советской мультипликации: сборник статей / составитель Д. Н. Бабиченко — М., «Искусство», 1972.
*КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с. 60.
*Азарх Лана. Каляевская, 23а. Кинограф. М., 1999, № 7.
**Капков Сергей*. Интервью с Ланой Азарх // «Газета», 25.07.2004.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Վալենտինա Բրումբերգը Аниматор.ру կայքում 
* Брумберг Валентина Семёновна — Энциклопедия отечественного кино
* Статья С. Капкова «Сёстры Брумберг» из книги «Наши мультфильмы»

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ