Կորրադո Սեգրե

**Կորրադո Սեգրե** (, ), իտալացի մաթեմատիկոս, ով մեր օրերում հայտնի է որպես հանրահաշվական երկրաչափության վաղ զարգացմանը նպաստած մարդկանցից մեկը։

## Կենսագրություն
Սեգրեի կարիերան սկսվել է Թուրինի համալսարանում։ Սկզբնական շրջանում եղել է **Էնրիկո Դ'Օվիդիոյի** ուսանողը։ 1883 թվականին, մինչ իր քսան ամյակի լրանալը, Սեգրեն հրատարակել է պրոյեկցիոն տարածությունում կվադրիկաների վերաբերյալ դիսերտացիա և ստացել է հանրահաշվի և անալիտիկ երկրաչափությամբ զբաղվող պրոֆեսորների ասիստենտի պաշտոնը։ 1885 թվականին սկսել է դասավանդել պրոյեկտիվ երկրաչափություն՝ որպես Ջուզեպպե Բրունոյի տեղակալ։ Դրանից հետո՝ 1888 թվականից սկսած մինչ իր մահը, նա ղեկավարել է բարձրագույն երկրաչափության բաժինը։

Սեգրեն նաև ընդարձակել է հանրահաշվական երկրաչափությունը՝ լինելով առաջինը, ով ուսումնասիրել է մուլտիկոմպլեքս թվերը (մասնավորապես, երկկոմպլեքս թվերը)։ Սեգրեի աշխատանքը կարծես Ուիլյամ Համիլտոնի և Քլիֆորդի բիքվատերիոնների վերաբերյալ ավելի վաղ գրված աշխատանքների շարունակությունն է։ Այնուամենայնիվ, Սեգրեին հայտնի չի եղել Ջեյմս Կուկլի գրված աշխատությունը «տեսարինների» վերաբերյալ, որի գաղափարը համընկնում է երկկոմպլեքս թվերի գաղափարի հետ։

Սեգրեն «բազմաչափ տարածք» վերնագրով հոդված է գրել Encyklopädie der mathematischen Wissenschaften-ի համար (հայտնի է նաև որպես Կլեյնի հանրագիտարան), որը ծավալվել է 200 էջի սահմաններում։

Սեգրեն մահացել է 1924 թվականին՝ վիրահատությունից հետո։ Մինչ այդ նա հրատարակել էր 128 մաթեմատիկական հոդված։ 1926 թվականին գրված մահախոսականում Բեյքերը գրել է, որ Սեգրեին կարող են անվանել հանրահաշվական երկրաչափության իտալական դպրոցի «հայր»։

## Հայտնիները Սեգրեի մասին
Սեգրեի և Ջուզեպպե Պեանոյի շնորհիվ Թուրինի համալսարանը հայտնի է դարձել երկրաչափությունն ուսումնասիրողների շարքերում։ 2002 թվականին Ավելլոնը նրանց մասին գրում է հետևյալ կերպ.

…1880-ականների կեսերին երկու շատ երիտասարդ հետազոտողներ՝ Սերգեն ու Պեանոն, երկուսն էլ քսան տարեկանից մի փոքր բարձր և երկուսն էլ Թուրինի համալսարանում աշխատելով, զարգացրել են շատ առաջատար տեսակետներ հիմնարար երկրաչափական խնդիրների վերաբերյալ։ Համալսարանում նրանց պաշտոնները շատ տարբեր էին, բայց ինչ-որ առումով լրացրել են միմյանց։ Զարմանալի չէ, որ Թուրինը դարձել է այս ոլորտի որոշ ամենահետաքրքիր հետազոտությունների բնօրրանը։

Ֆելիքս Կլայնի Էրլանգենյան ծրագիրը արագորեն մեծ ազդեցություն է թողել Սեգրեի վրա, և նա օգնել է այն տարածել։ 1885 թվականին նա հրատարակել է հոդված հարթության վրա կոնական հատույթի մասին, որում ցույց է տվել, թե ինչպես է խմբերի տեսությունը հեշտացնում նրանց ուսումնասիրությունը։ Ինչպես գրել է Հոկինգսը՝ հարթության վրա կոնական հատույթի ամբողջությունը նույնացվել է P5(C)-ի հետ։ Հետևաբար, այս տարածության պրոյեկտիվ փոխակերպումների խումբը կոնական փոխարկման խումբ է։ Սեգրեի մասին Հոկինգսը գրել է.

…1888 թվականին՝ պաշտոնն ստանձնելուց անմիջապես հետո, նա որոշել է, որ լավ կլինի ունենալ **Erlangen Program**-ի իտալերեն թարգմանությունը։ Սերգեն նկատել է, որ դրա բովանդակությունը լավ հայտնի չէ իտալացի երիտասարդ երկրաչափերին։ Իր ուսանողներից մեկին՝ Ջինո Ֆանոյին, Սեգրեն համոզել է թարգմանել այն, որը 1890 թվականին լույս է տեսել **Annali di Mathematische**-ում։ Ֆանոյի թարգմանությունը Erlangen Program-ի բազմաթիվ թարգմանություններից առաջինն էր։


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Coolidge, J. L. Corrado Segre, Bulletin of the American Mathematical Society 33 (3): 352—357, doi:10.1090/S0002-9904-1927-04373-7.
*Corrado Segre (англ.). MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews. Дата обращения 1 августа 2013.

Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ