open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Եկատերինայի առեղծվածային նշանադրությունը (Վերոնեզե)

«**Սուրբ Եկատերինայի առեղծվածային նշանադրությունը**» (), Վենետիկի դպրոցի ներկայացուցիչ, իտալացի գեղանկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի (1528-1588) նկարը։ Ստեղծվել է շուրջ 1575 թվականին։ Պահվում է Վենետիկի հավաքածուի ակադեմիայի պատկերասրահում։

## Պատմություն
Կտավը վրձնել է Վենետիկի Սուրբ Եկատերինա եկեղեցու գլխավոր խորանի համար։ 1918 թվականին Վենետիկի հավաքածուի ակադեմիայի պատկերասրահում։ Եղել է նկարչի գործերի շարքում, որոնք ամենից շատ հիացրել են ժամանակակիցներին՝ քանդակագործ Յակոպո Սանսովինոյից սկսած, լայն ճանաչում են ձեռք բերել 1582 թվականին՝ Ագոստինո Կարաչիի փորագյուրեի շնորհիվ։ Այս մասին են վկայում նաև Մարկո Բոսկինիի բանաստեղծությունները՝ «Վենետիկի գեղանկարչության հարուստ գանձերը» գրքի հեղինակի գովաբանական պոեմից, որը տպագրվել է 1660 թվականին։

1980-ական թվականներին կատարված վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ բացվել է հիանալի քրոմատիզմ, որն այնքան էին գովում տարբեր աղբյուրներում, բայց ոսկեզօծ շերտով թաքնվել էր XIX դարի վերջին նախորդ վերականգնման ժամանակ։

## Նկարագրություն
left|thumb|157x157px|Դետալ
Վերոնեզեի կտավը առավել ամբողջական ստեղծագործություններից մեկն է, որտեղ ներդաշնակորեն համադրվում են նրա ոճին բնորոշ բոլոր տարրերը։ Կտավի վրա պատկերված է Սուրբ Եկատերինայի առեղծվածային նշանադրության սյուժեն։ Նկարիչը Սուրբ դրվագը վերածեց XVI դար դար փարթամ տոնակատարության, որտեղ Սուրբ Եկատերինան՝ նշանավոր շքախմբի և թանգարանային հրեշտակների խմբի ուղեկցությամբ ընդունում է արիստոկրատուհու կերպարը, այն պատկերված է ոչ այնքան կրոնական միջավայրում, որքան տիպիկ վենետիկյան անթուրաժում։ Նկարչի գույնի հարստության հակումը՝ վառ լուսային շողերով, հանգեցնում է հանդիսավոր ճոխության, որը բավական հեռու է կրոնական գեղանկարչության զսպվածությունից, որը կոչված է խոնարհ զգացմունքներ առաջացնելու, ինչպես պահանջում էին Հակառեֆորմացիայի պահանջը։

Իր կառուցվածքով Պեզարոյի (1519-1526) ամենահաջողակ խորանի փոփոխություններից մեկն է՝ Տիցիան Սանտա-Մարիա-Գլորիոզա-դեի-Ֆրարի եկեղեցին, որը գտնվում է Վենետիկում. նույն անկյունագծային, ասիմետրիկ կոմպոզիցիան շնորհիվ աստիճանների տանող գահին՝ Տիրամայրը պատկերված է ձախ կողմում։ Կորնթոսի մի քանի սյուներ, ինչպես հավատքի սյուները, աջակցում են տաճարի գավիթների գահին։ Վերոնեզեի կոլորիտի պայծառությունն ու հագեցվածությունն այստեղ հասնում է իր գագաթնակետին, հարուստ կարմիր, կապույտ, դեղին և ոսկե գույները կարծես ներսից փայլում են։

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1575 նկարներ
Կատեգորիա:Պաոլո Վերոնեզեի նկարներ
Կատեգորիա:Վենետիկի ակադեմիայի պատկերասրահի նկարներ
Պարանոցի և գլխի պաշտպանության համակարգ

մինի|1 - HANS, 2 - ամրացնող պաշտպանիչ գոտի, 3 - սաղավարտի ամրակապ, 4 - գլխի կողային պաշտպանական  համակարգ
**Պարանոցի և գլխի պաշտպանության համակարգ** (, HANS), հատուկ տեխնիկական սարք է, որն օգտագործվում է ավտոարշավների ժամանակ, ինչը զգալիորեն նվազեցնում է վթարների և պատահարների ժամանակ պարանոցի ծանրաբեռնվածությունը և վնասը։ Ուժեղ արգելակման ժամանակ, հարվածի պահին պարանոցը սարքի շնորհիվ զգալիորեն ավելի քիչ է ծանրաբեռնվում, քան առանց սարքի և ավտոարշավորդը լուրջ վնասվածք չի ստանում (մինչ սարքի օգտագործելը մրցարշավորդները հարվածի պահին գլխի արագ առաջ թեքվելու պատճառով կարող էին գանգի կոտրվածքի ծանր վնասվածքներ ստանալ, կամ ամբողջական կանգառից հետո մեծ արագությամբ հետ վերադառնար)։

մինի|2005, 2006 և 2007 թվականների WTCC չեմպիոն Էնդի Պրիաուլսը HANS սարքով
Սարքը մշակվել է 1987 թվականին Միչիգանի պետական համալսարանի (ԱՄՆ) կիրառական կենսամեխանիկայի պրոֆեսոր Ռոբերտ Հաբարդի (1944-2019) կողմից։

Սարքն օգտագործվում է NASCAR և Ֆորմուլա 1 մրցաշարերում 2003 թվականից ի վեր, իսկ 2008 թվականից՝ FIA վերահսկողության տակ գտնվող բոլոր մշցարշավներում պետք է օգտագործեին գլխի և պարանոցի պաշտպանության միջոցներ։

Գլխի կողային պաշտպանական  համակարգը, Halo սարքը, սաղավարտի և անվտանգության պաշտպանիչ շերտի հետ մեկ տեղ կազմում է HANS գլխի պաշտպանության ամբողջական համակարգը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* նկարագրությունը Formula1.com կայքում 
* https://web.archive.org/web/20080618002907/http://www.f1-live.ru/F1/X_EncyclopediaF1/techF1/HANS.htm

Կատեգորիա:Անհատական պաշտպանության միջոցներ
Կատեգորիա:Անվտանգության սարքեր
Կատեգորիա:Ավտոմոբիլային անվտանգություն
Կատեգորիա:Սպորտային բժշկագիտություն
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Լևոն Ղազարյան (մանկավարժ)

**Լևոն Մակարի Ղազարյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

## Կենսագրություն
Լևոն Ղազարյանը ծնվել է 1918 թվականին, Շամշադինի շրջանի Պառավաքար գյուղում։

1941 թվականի սեպտեմբերի 8-ին մեկնել է բանակ։ 409-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի զենիթային հրետանու մարտկոցի կազմում հիտլերականների դեմ կռվել է Կովկասի պաշտպանության, այնուհետև՝ ազատագրման համար։ Մասնակցել է Պրոխլադնիի, Միներալնիե Վոդիի, Ստավրոպոլի, Արմավիրի, Կրասնոդարի ազատագրման կռիվներին։ Ստավրոպոլի մոտ մարտական առաջադրանքը կատարելու համար Ղազարյանն ստացել է ավագ սերժանտի կոչում և նշանակվել է հրանոթի հրամանատար։ 1943 թվականի մայիսին Ղազարյանը մարտնչել է Վորոնեժի, Խարկովի ազատագրման համար, Կուրսկ-Օրյոլի աղեղից մարտերով հասել է Դնեպրի ափը, մասնակցել աջափնյա Ուկրաինայի, Մոլդավիայի ազատագրմանը, անցել Ռումինիայի սահմանը։ 1944 թվականի նոյեմբերին նրանց զորամասը ռումինա-հունգարական սահմանում ճեղքել է գերմանացիների պաշտպանության գիծը, առաջ է շարժվել դեպի Դեբրեցեն և, Դանուբյան հարթավայրում պլացդարմ գրավելով, պայմաններ ստեղծել Կարպատներով միանալու 2-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատում, գրավել են Դեբրեցեն քաղաքը, շարժվել են դեպի Բուդապեշտ։ 1945 թվականի մարտի 13-ին Հունգարիան դուրս եկավ պատերազմից, այնուհետև Ղազարյանին ռազմի ճամփաները տարել են Չեխոսլովակիա, Ավստրիա, ուր և դիմավորել է մեծ Հաղթանակի օրը։

1943 թվականին Ղազարյանն ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Արիության համար» և մարտական ուրիշ մեդալներով։

Բանակից զորացրվել է 1947 թվականի և մանկավարժական աշխատանքի անցել հայրենի Շամշադինում։

## Պարգևներ
*Կարմիր աստղի շքանշան
*«Արիության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Աշոտ Մարտիրոսյան (ֆիզիկոս)

**Աշոտ Նավասարդի Մարտիրոսյան** (), ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Գորիսի պետական համալսարանի ինֆորմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի  իսկական անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականին, Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ Ավարտել է ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը և Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1970), Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրան (1977)։ Որպես ասիստենտ աշխատել է Գորիսի մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ամբիոնում։   1978 թվականին թեկնածուի գիտական աստիճան է ստացել, պաշտպանելով «Առաձգականության տեսության մի քանի ոչ ստացիոնար եզրային խնդիրների լուծումը» թեզը։

1992 թվականից ղեկավարել է ՀՊՃՀ Գորիսի կրթահամալիրի ֆիզմաթ ամբիոնը։

Մանկավարժական գործունեությանը և երիտասարդ գիտական կադրերի պատրաստման աշխատանքներին զուգահեռ զբաղվել է նաև առաձգականության տեսության և կիրառական մեխանիկայի գիտական հետազոտություններով։

50-ից ավելի գիտական հոդվածների հեղինակ է, որոնք տպագրվել են  Խորհրդային Հայաստանի և արտասահմանյան թերթերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Математические исследования нестационарных линейных граничных задач для сплошных сред : Учебник для студ. физ. и мех.-мат. спец. вузов / А.Н. Мартиросян

Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Սեյտի Մորիմուրա

**Սեյտի Մորիմուրա** (, ), ճապոնացի գրող։ Սեյտի Մորիմուրան ծնվել է Սայտամա նահանգի Կումագայա քաղաքում։ Ավարտել է Աոյամայի Մետրոպոլիտեն համալսարանը։

Գրական ճանաչում է ձեռք  բերել 1969 թվականին, երբ նրա «Մեռած տարածությունը բարձրության վրա» վեպը շահեց Էդոգավա Ռամպոյի մրցանակը տարվա լավագույն դետեկտիվի համար։ Նրա շատ ստեղծագործությունները օգտագործվել են հեռուստատեսության և կինոնկարների համար։ Մորիմուրայի ստեղծագործությունների ճնշող մեծամասնությունը հասարակական-քաղաքական գործողություններով լի դետեկտիվ վեպերն են, օրինակ ՝ « Թավշե Արջուկը» (1975)։

## «Սատանայի շատակերությունը» ([[1981]])
Խորհրդային Միությունում նա հայտնի դարձավ «Սատանայի խոհանոց» վավերագրական գրքի տպագրությունից հետո (М.: Прогресс, 1983. Оригинал: Morimura S. Akuma no Hoshoku (悪魔の飽食), ).

Սեյտի Մորիմուրայի այս գիրքը ճապոնական զինված ուժերի հատուկ նշանակության ջոկատների մասին է. «ջոկատ 731», որում 1940-ական թվականների սկզբից մինչև 1945 թվականի օգոստոսը մշակվել, արտադրվել և օգտագործվել են մանրէաբանական զենքեր։ Այդ նպատակով ջոկատը բազմաթիվ փորձեր է իրականացրել կենդանի մարդկանց վրա։

## «Մահվան արկղեր» ([[1981]])
Փորձելով բացահայտել քրեական հանցագործությունը, լրագրող Հիրանոն թափանցում է հանցագործ աշխարհ. որտեղ կոռուպցիա էր տիրում բարձր խավում, ռազմական և քաղաքական առաջնորդների գաղտնի մեքենայություններ էին, ձգտելով հակառակ կանոնադրությանը Ճապոնիայի ինքնապաշտպանական ուժերը վերազինել նորագույն ռազմական սարքավորումներով, միջուկային և մանրէաբանական զենքերով։

## Հրապարակումներ Ռուսաստանում
* «Թավշե արջուկ» (1979)
* «Սատանայի շատակերությունը» (1983)
* «Մահվան արկղեր» (1984)
* «Գազանի փորձարկումներ» (1989)
* «Ձնե լուսատտիկ» (1990)
* «Կոմանդո» (1993)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [lib.ru|http://www.lib.ru/MEMUARY/1939-1945/MORIMURA/]
* С. Моримура «Սատանայի խոհանոց», М., Прогресс, 1983. գրքի տեքստը «Ռազմական գրականություն» նախագծում։

## Գրականություն
* Бавин Сергей Зарубежный детектив XX века (в русских переводах). Популярная библиографическая энциклопедия. М., 1991. С.117-120.

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Մարկո Ձոպո

**Մարկո Ձոպո** (իտալ. *Marco Zoppo*, իրական անունը՝ Մարկ Ռուջերի (նկարիչը ստացել է «Լո Ձոպո» մականունը, այսինքն՝ «կաղ» իր ֆիզիկական արատի համար) ), իտալացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Չենտոյում, որը տեղակայված է Ֆերարայի և Բոլոնիայի միջև։ Նկարչի մասին առաջին փաստագրական վկայությունը վերաբերում է 1452 թվականին՝ կապված Պիևե դի Չենտոյում 14-րդ դարի Տիրամոր և մանկան փայտե արձանի վերականգնման հետ։ 1454 թվականին սովորել է Պադովայում՝ Ֆրանչեսկո Սկվարչոնեի արվեստանոցում։ Ձոպոյի հետ է սովորել ապագայում հայտնի խորվաթ նկարիչ Ջորջիո Սկյավոնեն։ Վաղ շրջանի ստեղծագործություններն ստեղծվել են Սկվարչոնեի նմանակման միջոցով և արտացոլում են նաև Պադովայի այլ վարպետների, մասնավորապես` Դոնատելլոյի և Անդրեա Մանտենյայի (որոնք նույնպես եղել են Սկվարչոնեի աշակերտներից) ազդեցությունը։

1461-1462 թվականներին աշխատել է Բոլոնիայում և հավանաբար Ֆերարայում։ Այս շրջանի նրա աշխատանքների վրա ազդել է Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի և Կոզիմո Տուրայի նկարչական ոճը։

Շուրջ 1466 թվականին նկարիչը տեղափոխվել է Վենետիկ։ Վենետիկյան շրջանի աշխատանքների վրա զգալի է Անդրեա դել Կաստանյոն և Բարտոլոմեո Վիվարինին, ինչպես նաև Բելլինի ընտանիքի նկարչական արվեստանոցի ազդեցությունը։ Ձոպոյի վերջին աշխատանքը ցույց է տալիս նրա ծանոթությունը Անտոնելլո դա Մեսինայի աշխատանքին, որը 1474-1476 թվականներին այցելել էր Վենետիկ։

Ձոպոն չի ստեղծել իր անհատական ոճը։ Նրա ստեղծագործությունն իր բոլոր փուլերում եղել է իմիտացիոն, բայց առանձնացել է գեղարվեստական բարձր որակով։

1471 թվականին Ձոպոն ստացել է Վենետիկի քաղաքացիություն։ Նա չի լքել այս քաղաքը մինչ իր մահը՝ 1478 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мировое искусство (Мастера итальянского Возрождения) / Сост. И. Г. Мосин. — : ООО «СЗКЭО „Кристалл“», 2006. — 160 с. ил.

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Ֆրանչեսկո Վեչելիո

**Ֆրանչեսկո Վեչելիո** (, ), իտալական վաղ վերածննդի նկարիչ։

Ավելի հայտնի է որպես Տիցիանի ավագ եղբայր։

## Կենսագրություն
Երիտասարդության տարիներին Ֆրանչեսկոն զինվոր էր։ Որպես նկարիչ նա ակտիվ գործունեություն է ծավալել 1520-1530-ական թվականներին Վենետիկում և հիմնականում Կադորում։ Ոճով նա իր եղբոր համեստ հետևորդն էր։ 1524 թվականին Վեչելիոն նկարել է ժամանակակից Սան Վիտո Կադորե համայնքի եկեղեցիներից մեկի խորանը։ 1530 թվականից նա զբաղվում էր ընտանեկան գործերով, որոնք ընդհատում էին նրա գեղարվեստական գործունեությունը։

1540-ական թվականներին Կանդիդայում ստեղծել է պոլիպտիխ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ նա նկարել է Վենետիկի Սան Սալվադոր եկեղեցու երգեհոնի մի մասը։ Իսկ Սան Նիկոլա դի Բարիի եկեղեցու համար նկարել է «Ավետում» կտավը, որն այժմ գտնվում է Վենետիկյան ակադեմիայի պատկերասրահում։

## Մշակույթի մեջ
Ֆրանչեսկո Վեչելյոն հայտնվել է Assassin's Creed: Project Legacy ֆեյսբուքյան խաղում։ Ըստ սյուժեի՝ նա ոչ միայն նկարիչ էր, այլ նաև ասսասիններ եղբայրության անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Bryan Michael*, *Armstrong Walter*, *Graves Robert Edmund* Dictionary of Painters and Engravers, Biographical and Critical. — Лондон: George Bell and Sons, 1889 — С. 639.
* *Freedberg Sydney J.* Painting in Italy, 1500—1600. — Penguin Books, 1993. — С. 345—346. — ISBN 84-376-0153-3.
* *Hope C.* La famiglia di Tiziano e la dispersione del suo patrimonio//L’ultimo Tiziano e la sensualità della pittura. — Венеция, 2008. С. 28-41.
* *Tagliaferro G.*, *Aikema B.* Le botteghe di Tiziano. — Флоренция, 2009.
* *D’Incà E.*, *Matino G.* VI—VII//Regesto per Francesco Vecellio//Studi Tizianeschi. — Флоренция, 2011. — С. 20-46.

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Տիցիան
Rush (Monsta X-ի մինի ալբոմ)

***Rush***, հարավկորեական բոյ բենդ Monsta X-ի երկրորդ մինի ալբոմը։ Ալբոմը թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին` Starship Entertainment ընկերության կողմից։ Ալբոմը բաղկացած է վեց երգից, ներառյալ գլխավոր «Rush» երգը։ Ավելի ուշ ալբոմը վերահրատարակվել է «Hero (Broadcasting ver.)»-ի հետ` որպես գլխավոր սինգլ։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Ալբոմը Հարավային Կորեայում վաճառվել է 69 773 օրինակով։ Այն հասել է 3-րդ հորիզոնական ամենշաբաթյա 6-րդ հորիզոնական ամենամսյա և 46-րդ հորիզոնական տարեվերջյան Gaon ալոմային չարթում։ «Rush»-ը հասել է 139-րդ հորիզոնական շաբաթական Gaon թվային չարթում։

## Թրեք-լիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն մինիալբոմներ
Վերջին ընթրիք (Ռոսսելիի որմնանկար)

**«Վերջին ընթրիք»** (), Կոսիմո Ռոսսելիի և Բիաջիո դ'Անտոնիոյի աշխատանքի որմնանկարը, որը նկարվել է 1480-1482 թվականներին։ Գտնվում է Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայում:

## Պատմություն
thumb|left|191x191px|«Հիսուս Քրիստոսի ձերբակալությունը»1480 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ռոսելլին, Ֆլորենցիայի այլ նկարիչների հետ միասին, այդ թվում՝ Դոմենիկո Գիրլանդայոի և Սանդրո Բոտիչելլի, ժամանեց Հռոմ, որտեղ նրանց հրավիրված էին մասնակցելու Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի կառավարիչ Լորենցո դե Մեդիչիի և Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ի հաշտեցման նախագծին։

1481 թվականի գարնանը ֆլորենտացիները սկսեցին աշխատել Սիքստինյան մատուռում՝ Պիետրո Պերուջինոյի հետ միասին, որն ավելի վաղ էր սկսել աշխատանքը։

Նկարի թեման զուգահեռ էր Մովսեսի և Հիսուս Քրիստոսի պատմությունների միջև՝ որպես Հին և Նոր Կտակարանների, ինչպես նաև Մովսեսին տրված օրենքի և Հիսուսի ուղերձի միջև շարունակականության խորհրդանիշ, որն իր հերթին իր իրավահաջորդ էր ընտրել Սուրբ Պետրոսին (Հռոմի առաջին եպիսկոպոս)։

Աշխատանքի մեծ ծավալի պատճառով նկարիչները բերել էին բազմաթիվ օգնականների։ Ռոսելլին իր հետ տարել էր իր աշակերտ Պիերո դի Կոզիմոյին։ Արվեստի պատմաբան Ջորջ Վազարիի կարծիքով Ռոսելլին համարվում էր պակաս շնորհալի, քան իր գործընկերները, և նրա աշխատանքները դառնում էին նրանց հեգնանքի առարկա։ Այնուամենայնիվ, Պապը բարձր էր գնահատում գույների հետ նրա աշխատանքը, որն ակնհայտորեն նկարչության մասնագետ չէր։

## Նկարագրություն
thumb|213x213px|Որմնանկարի դետալ՝ նկարիչների ինքնադիմանկար ձախ կողմում
Որմնանկարը *Հիսուսի պատմության* մի մասն է և, ինչպես մատուռի մյուս որմնանկարները, այն պատկերում է Ավետարանից մի քանի դրվագ։ Որմնանկարի վրա կա մակագրություն՝ «REPLICATIOLEGISEVANGELICAEACHRISTO»: Ընթրիքը տեղի է ունենում կիսաշրջանաձեւ աբսիդում՝ սեղանի մոտ։ Հիսուսը գտնվում է կենտրոնում, կողքին առաքյալներն են։ Հուդան, ինչպես միշտ, պատկերված է խմբից անջատ՝ մեջքով դեպի դիտողը։ Կողքին կռվող շունն ու կատուն ընդգծում են նրա կերպարի բացասական երանգը։ Որմնանկարը ցույց է տալիս այն պահը, երբ Հիսուսը հայտարարում է, որ աշակերտներից մեկը կդավաճանի իրեն։ Մյուսները ձեռքերը սեղմում են կրծքին կամ խոսում միմյանց հետ։

Սեղանը դատարկ է՝ բացառությամբ Հիսուսի առջև դրված թասի, մի քանի սպասք հատակին է։ Որմնանկարի կողմերում կա երկու զույգ կերպար՝ շքեղ հագուստով։ Ձախ կողմում գտնվում են Կոսիմո Ռոսելլին և Բիաջիո դ'Անտոնիոն։

Հավաքվածների հետևում՝ երեք պատուհանում, պատկերված է ևս երեք տեսարան՝ Գեթսեմանական աղոթք գավաթի համար, Հիսուս Քրիստոսի ձերբակալություն և Խաչելություն։ Այս երեք տեսարանները պատկանում են Բիաջիո դ'Անտոնիոյի վրձնին։ Հետագայում նմանատիպ «նկար-նկարում» տեխնիկա կիրառել է Պերուջինոն իր «Վերջին ընթրիքը» որմնանկարում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ
Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ
Կրակը (նկար)

**Կրակը** (), իտալացի գեղանկարիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի (, 1527-1593 թվականներ) նկարը, որն ստեղծվել է 1566 թվականին։ Գտնվում է Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանում։ Նկարն արվել է փայտի վրա` յուղաներկով։ Չափսը` 66,5×51 սմ։

## Նկարագրություն
«Կրակը»` «Չորս տարրերը» շարքի նկարներից մեկն է, որի մեջ մտնում են նաև «Ջուրը», «Երկիրը» ու «Օդը» կտավները։ Միջնադարում չորս տարրերը համարվում էին աշխարհաստեղծման հիմքերը։ Արչիմբոլդոյի մարդակերպ դիմանկարները կարծես բարդ գլուխկոտրուկներ լինեն՝ պատրաստված մրգերից, բանջարեղենից, ծաղիկներից և այլ առարկաներից։ Այդ կոմպոզիցիաներից մի քանիսը բնութագրվում են տեսողական խաբկանքով, ինչը նայողին ստիպում է աշխատանքն ընկալել տարբեր ձևերով՝ կախված այն հեռավորությունից, որից դիտվում է։ «Կրակը» հզոր անսպառ էներգիա է, որն ունակ է ստեղծելու ու ոչնչացնելու։ «Կրակը» առավել պատկերավոր կերպով ցույց է տալիս Մաքսիմիլիան Երկրորդի և Հաբսբուրգների տոհմի ռազմական հզորությունը։

Ի տարբերություն ցիկլի մյուս նկարների, «Կրակը» կազմված է առարկաներից, որոնք ինչ-որ կերպ կապված են դրա հետ։ Խոշոր կայծքարը կազմում է այտը։ Խոշոր մոմն ու յուղային լամպը` պարանոցն ու կզակը։ Երկու կայծքարով պատկերված են ականջն ու քիթը։ Բեղերն ու ճակատը կազմված են աբեթից։ Աչքը` մոմի մնձուր է։ Մազերը հրդեհով վառվող ածուխներ են։ Մարմինը կազմված է թնդանոթներից ու ատրճանակներից։ Պարանոցի շուրջը գտնվում է ոսկե շղթա` շքանշանով և կայսերական երկգլխանի արծիվով՝ Սրբազան Հռոմեական կայսրության խորհրդանիշով։ Այդ ամենը ներկայացնում է կրակը, որպես պատերազմի կործանարար գործիք։ Սա հստակ ցույց է տալիս կայսր Մաքսիմիլիան Երկրորդի ռազմական անցյալը, ով 1544 թվականին մասնակցել է Ֆրանսիայի դեմ պատերազմին։ Այդպիսով` «Կրակը» ցիկլի թերևս ամենաբացահայտ գովերգող պատկերն է։ Առարկաների միջոցով Արչիմբոլդոն կարողացել է ցույց տալ կրակի բոլոր տեսակները` փոքր անվնաս մոմի մնձուրից ու յուղի լամպից մինչև թնդանոթի փողեր և գլխից դուրս եկող մաքուր, գրեթե անվերահսկելի կրակը։

## Նկարներ «Չորս տարրեր» շարքից

Պատկեր:Джузеппе Арчимбольдо. Вода (1566).jpg|Ջուրը: 1566 թվական, Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարան:
Պատկեր:Земля. Джузеппе Арчимбольдо.jpg|Հողը: 1566 թվական: Լիխտենշթայնների հավաքածու: Վիեննա
Պատկեր:Giuseppe Arcimboldo Air.jpg|Օդը: 1566 թվական: Պատճեն: Մասնավոր հավաքածու: Շվեյցարիա: 


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1566 նկարներ
Կատեգորիա:Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Այգեպան (նկար)

**«Այգեպան»** (), Ջուզենպե Արչիմբոլդոյի ()  նկարը այսպես կոչված շրջունների շարքից, որն ստեղծվել է 1587  և 1590 թվականների միջև։ Պահվում է Ալա Պոնցոնեի թանգարանում (Իտալիա)։ Նկարվել է յուղաներկով փայտի վրա։ Նկարի չափերը՝  36 × 24 սմ։

## Պատմություն և նկարագրություն
աջից|մինի|300x3000px|Ալա Պոնցոնեի թանգարանը նկարը ցուցադրում է ներքևում հայելի ունեցող ապակե արկղում, որպեսզի հանդիսատեսը կարողանա արտացոլման մեջ տեսնել Այգեպանի դիմանկարը
Ջուզեպպե Արչիմբոլդոն ծնվել է Միլանում՝ նկարիչ Բյաջո Արչիմբոլդոյի ընտանիքում։ Ջուզեպպեն երկար ժամանակ աշխատել է հոր հետ՝ զբաղվելով որմնանկարների և վիտրաժների ստեղծմամբ։ Նրա հոր ընկերն է եղել գեղանկարիչ Բեռնարդինո Լուինին, որը եղել է Լեոնարդո դա Վինչիի աշակերտը։ Մի օր Լուինիի որդին երիտասարդ Ջուզեպպեին ցույց է տվել Լեոնարդոյի նշումներով և ուրվանկարներով մի քանի տետրեր։ Այս էսքիզները, որոնցում առկա էին բնության դիտարկումների հիման վրա պատկերված ֆանտաստիկ դեմքեր և ֆիգուրներ, ուժեղ տպավորություն են թողել երիտասարդ նկարչի վրա։ Այդ ժամանակից ի վեր Արչիմբոլդոն սկսել է նկարել Լեոնարդոյի սկզբունքով՝ ուսումնասիրելով և վերլուծելով բնությունը։

Արչիմբոլդոյի անունը կապված է փոխաբերական և ֆանտաստիկ նկարների հետ, որոնք ներառում են բնական այլաբանություններ, որոնք նման են դիմանկարների, եթե դրանք դիտում են որոշակի հեռավորությունից։ Սակայն, ավելի սերտ քննության ժամանակ, նրանք ներկայացնում են կենդանի արարածների, գույների կամ օբյեկտների արտակարգ բազմազանության տարօրինակ համադրություն։ Արչիմբոլդոն հորինել է նկարչության ավելի ու ավելի խորամանկ մեթոդներ։ «Այգեպան», «Գլուխ և մրգի զամբյուղ» և «Խոհարար», որոնց ընկալումը կախված է շրջադարձի անկյունից։

«Այգեպանը» փոքր չափի նկար է։ Նկարում պատկերված է մետաղե աման՝ լի բանջարեղենով, սնկով և կանաչով։ Սակայն եթե նկարը շրջվի 180 աստիճանով, ապա սովորական դասական նատյուրմորտը կվերածվի ժպտացող դեմքով բարեհեգոի այգեպանի դիմանկարի։ Մեծ սողը դառնում է այտ, սունկը՝ հաստ շուրթերի։ Քիթը պատրաստված է սպիտակ բողկից։ Արմատապտուղների փունջը պատկերում է մազերը և մորուքը։ Այգեպանի աչքերը կիսամաքրված ընկույզներ են։ Իսկ մետաղական ամանը դառնում է գլխարկ։ Հագուստի վրայի անանուխի թերթիկները ծառայում են որպես զարդարանք։ Դիմանկարում շատ պարզ կարդացվում է կերպարի արտաքինն ու բնավորությունը, ինչը նրան ճանաչելի է դարձնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի նկարներ
Ամառ (նկար)

**«Ամառ»** (), իտալացի նկարիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի (, 1527—1593) նկարը, որն ստեղծվել է 1573 թվականին։ Նկարվել է յուղաներկով կտավի վրա։ Գտնվում է Լուվրի թանգարանում։ Չափերը՝ 76 × 64 սմ։

## Նակարագրություն
«Ամառը» «Տարվա եղանակներ» («Գարուն», «Ամառ», «Աշուն», «Ձմեռ») շարքի չորս նկարներից մեկն է։ Չորս դիմանկարները մարմնավորում են մարդկային կյանքի փուլերը՝ պատանեկություն, երիտասարդություն, հասունություն և ծերություն։  Ամառվա այլաբանական դիմանկարը խորհրդանշում է երիտասարդությունը։ Նկարի կոլորիտը տաք է կարմիր, նարնջագույն, վարդագույն և բաց դեղին մրգերի առատության շնորհիվ։ Նկարում պատկերված է ցորենի ծղոտից պատրաստված բլուզով մի կին։ Նրա դեմքը պատկերված է կիսադեով մութ ֆոնի վրա։ Բլուզը զարդարված է ցորենի հասկերով ու արտիճուկով։ Բլուզ ասեղնագործության մեջ նկարիչը գրել է իր անունը՝ «GIUSEPPE ARCIMBOLDO • F», որտեղ «F» նշանակում է իտա. *Fecit* - կատարել է։ Ուսի վրա գրված է տարեթիվը՝ 1573: Այսպես Արչիմբոլդոն նշել է հետագա իր պատճենները։ Կնոջ դեմքը, ինչպես տարօրինակ խճանկար, հավաքվել է բանջարեղենից և մրգերից։ Քթի փոխարեն կանաչ վարունգ է, այտերի փոխարեն՝ սերկևիլ, դեղձ և սխտոր, ականջի փոխարեն՝ եգիպտացորեն, կարմիր կեռասը և խաղողը վերածվել են շուրթերին, աչքը սև բալ է, հոնքի փոխարեն՝ հասունացած հասկ, իսկ սիսեռը պատկերում է ատամները։ Բարձր սանրվածքի մեջ կարելի է տեսնել սալոր, տանձ, սմբուկ, ծառերի տերևներ, ազնվամորու և մոշի հատապտուղներ։ Ծաղիկներով շրջանակը, ամենայն հավանականության, այլ նկարչի կողմից ավելացվել է XVII դարում։

## Պատմություն
«Տարվա եղանակներ» նկարների շարքն ունեցել է անհավատալի ժողովրդականություն։ Կայսր Մաքսիմիլիան II-ի խնդրանքով ստեղծվել է մի քանի տարբերակ։ Յուրաքանչյուր աշխատանք մեկ անգամ չէ, որ կրկնվել է նկարչի ողջ կյանքի ընթացքում։ Հաբսբուրգների պալատում Արչիմբոլդոն ունեցել է պալատական ականավոր դիմանկարիչի համբավ։ Սակայն 1593 թվականին նկարչի մահից հետո նրա մասին երկար դարեր մոռացել են։ Միայն 20-րդ դարի 30-ական թվականներին Արչիմբոլդոյի ժողովրդականության նոր ալիք է սկսվել։ Իր փոխաբերական մտածողության շնորհիվ նա դարձել է ոգեշնչող 20-րդ դարի շատ սյուրռեալիստների համար։ Հատկապես նրա նկարները գնահատել է Սալվադոր Դալին իրենց արտասովոր ֆանտաստիկ և փոխաբերական բնույթի համար։ Նկարի տարբերակները գտնվում են Բավարիայի նկարների պետական հավաքածուում, Լուվրի թանգարանում, Դենվերի արվեստի թանգարանում։

## Նկարներ «Տարվա եղանակներ» շարքից

Պատկեր:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|Գարուն, 1573 թվական, Լուվր
Պատկեր:Arcimboldo - Les saisons - L'automne.jpg|Աշուն, 1573 թվական, Լուվր
Պատկեր:Arcimboldo - Les saisons - L'hiver.jpg|Ձմեռ, 1573 թվական, Լուվր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Կատեգորիա:Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի նկարներ
Նաինյան այրու որդու հարությունը

«**Նաինյան այրու որդու հարությունը**» (), իտալացի գեղանկարիչ, Վենետիկի դպրոցի ներկայացուցիչ Պաոլո Վերոնեզեի (1528-1588) նկարը։ Ստեղծվել է 1565-1570 թվականներին։ Պահվում է Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանհավաքածուում (ինվ. №GG 52)։

## Պատմություն
Սկզբում կտավը գտնվել է Բարտոլոմեո դելլա Նավեի հավաքածուում։ 1659 թվականից պահպանվել է էրցհերցոգ Լեոպոլդ Վիլհելմի Ավստրիացու հավաքածուում]] (1614-1662)։

## Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է Նաինից երիտասարդ այրու հետ Հիսուս Քրիստոսի հանդիպման տեսարանը, որը դրանից կարճ ժամանակ առաջ կորցրել էր որդուն։ Քրիստոսը վերակենդանացնում է երիտասարդին, և կինը ծնկի է իջնում նրա առաջ, ի նշան երախտագիտության։ Հիմնական տեսարանը տեղի է ունենում տպավորիչ սյունաշար ունեցող ինտերիերում, որտեղ կերպարները հետևում են հուզիչ իրադարձություններին։ Այրին և նրա ընկերուհիները հագել են շքեղ զգեստներ, ինչը առաջացնում է տոնի ու անակնկալի զգացում, ինչը կտրուկ հակապատկեր է հետին պլանում պատկերված գիշերային, սգալի երկնքին։ Նկարի ստորին ձախ անկյունում պատկերված է մի երիտասարդ մարդ, որը հենց նոր է հարություն առել, բայց դեռ ընկղմված է այդ մռայլ լույսի մեջ։

Նկարիչը իր նկարում փառաբանում է իդեալներն ու Վենետիկի արիստոկրատիայի աշխարհը՝ իր կերպարներին հագցնելով այնպես և նրանց ներկայացնելով այնպիսի տեսարաններում, որոնք շատ նմանություններ ունեն թատերական ներկայացումների հետ։ Այնպիսի հնարքի միջոցով,  ինչպիսին է ճաղաշարի միայն մի մասը պատկերումը, որտեղ մարդիկ հավաքվել են Քրիստոսի մոտ, և ներքևի կերպարների մասնակի կերպարների պատկերումը մեջքից, Վերոնեզեն հասել է հաջողության դիտողին գործողության մեջ ներգրավվածության պատրանքի ստեղծման հարցում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1570 նկարներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Պաոլո Վերոնեզեի նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Regina Cordium

**«Regina Cordium»** (թարգմանաբար՝ «Սրտերի թագուհի»), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1860 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Յոհանեսբուրգի գեղարվեստական պատկերասրահի հավաքածուում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
«Regina Cordium» կտավը Ռոսսետտին նկարել է Էլիզաբեթ Սիդալի հետ ամուսնությունից հետո՝ որպես ամուսնական դիմանկար։ Անվանումը, որը թարգմանվում է որպես «Սրտերի թագուհի», նաև զուգորդում է առաջացնում խաղաթղթերից ագռավի թագուհու հետ, ինչն ընդգծել է նաև հենց Ռոսսետտին՝ նկարագրելով կտավը իր նամակներից մեկում։

thumb|left|120px|Միսիս Հիթոնի համանուն դիմանկարը
thumb|left|120px|«Regina Cordium», 1866
Նկարում մինչև ուսերը, ոսկեզօծ ֆոնին պատկերված է Էլիզաբեթ Սիդալը, որի ձեռքին ծաղիկ կա։ Դիմանկարը ձեռք է բերել քննադատ Ջոն Ռասկինը, որին որոշ ժամանակ անց սկսել են դուր չգալ «կարմիր մազերը և մարջանե ուլունքները», և նա վաճառել է կտավը իր ընկերոջը։ Արվեստաբան Ալիսթեր Գրիվը նկարն անվանել է «դիտավորյալ պարզամիտ» և նշել խաղաթղթին հատուկ դեկորատիվ տարրեր։

1861 թվականին Ռոսսետտին պատվերով ստեղծել է իր ընկեր Ջոն Էլդոմ Հիթոնի կնոջ դիմանկարը բացարձակապես նույն կոմպոզիցիայով և ֆոնով, կրկնվել են նաև դետալները՝ արդուզարդը և ձեռքի ծաղիկը։ Այս նկարը ևս կոչվել է «Regina Cordium»: Դիմանկարի ստեղծման համար նա հրավիրվել է Յորքշիրում գտնվող Հիթոնի առանձնատունը, որտեղ աշխատանքի համար անցկացրել է ամսից ավելի։

1866 թվականին Ռոսսետտին ստեղծել է ևս մեկ «Սրտերի թագուհի», բայց այս անգամ արդեն բոլորովին այլ կոմպոզիցիայով և հերոսուհու կերպարով։ Բնորդուհին եղել է Ալեքսա Ուայլդինգը։ Այս կտավում հերոսուհին ոսկեգույն ֆոնին պատկերված է բալի ծառի հետ։ Նկարի ոճը հիշեցնում է Միջնադարի նկարչությունը։ Նկարն առատ է խորհրդանշական դետալներով, որոնց մեծ մասը կապված է սիրո կամ սրտային խորհրդանշանների հետ. պարանոցին սրտաձև մանյակ, մեդալիոն կապված աչքերով Ամուրի պատկերով, հերոսուհու ձեռքին հիրիկ, իսկ առաջին պլանում՝ վարդեր։

Նկարը ներկայումս գտնվում է Քելվինգրոուվ գեղարվեստական պատկերասրահի հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1860 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Բառաշերտեր

**Բառաշերտեր**, տարբերակվում են ըստ այն բանի, թե բառերը մարդկային գործունեության, բնության ու հասարակական կյանքի ո՞ր բնագավառին է սպասարկում։

Բառաշերտը կարող է արտահայտել բնության իրեր, առարկաներ, երևույթներ, օրինակ, հող, գառ, առյուծ, թռչուն, ագռավ, անձեր՝ մարզ, ուսուցիչ, Արամ, Հայկ,  բուսական աշխարհ՝ ծաղիկ, վարդ, շուշան, ազգակցական կապեր, հարաբերություններ՝ հայր, մայր, պապ, տատ, հարս, զոքանչ, սկեսուր, մարմնի մասեր՝ գլուխ, ձեռք, աչք, ոտք, աշխատանքային, արտադրական գործիքներ՝ սղոց, կացին, տրակտոր, արհեստներ, մասնագիտացում, զբաղմունք (բանվոր, ծառայող, ուսուցիչ, հյուսն, բժիշկ, ֆիզիկոս), կենցաղային իրեր ու երևույթներ (եփել, լվանալ, խոհանոց), տարածք, աշխարհագրական վայր (Երևան, Արաքս, Մասիս) և այլն։ Բառախմբերի այս բազմազանությունը պայմանավորված է բառերի իմաստային  դաշտի անմիատարրությամբ։

Լեզվի բառապաշարը գտնվում է անընդհատ փոփոխությունների մեջ, այն ավելի հեշտ է ենթարկվում արտաքին գործոնների ազդեցության, զգայուն է բնության մեջ ու հասարակական կյանքում կատարվող տեղաշարժերի նկատմամբ, դրանց ուղեկցում է բառեր կորցնելով, դուրս մղելով և նորերը ստեղծելով։ Որոշ հաշվումներով հիմնական բառաֆոնդից յուրաքանչյուր հազարամյակում դուրս է ընկնում 15 տոկոսը։ Կան մասնավոր դեպքեր բառապաշարային տեղաշարժերում։

## Բառապաշարային տեղաշարժերի մասնավոր դեպքեր
Ա․ Բառը փոխում է իր իմաստը, ինչպիսին տեղի է ունեցել վաճառել, մորթել, մարտկոց բառերի հետ տեղի է ունեցել։ Այսպիսի բառերին կարելի է հատկացնել առհասարակ բառիմաստի ընդլայնման, նեղացման, շրջման երևույթները, փոխաբերական իմաստներ ձեռք բերելը, մենիմաստութնուն, բազմիմաստություն և հակառակ անվանումները։

Բ.Բառը կարող է փոխել իր արտասանությունը՝ հնչյունափոխությամբ պայմանավորված, ինչպես, օրինակ, տեսանել > տեսնել, աւր > օր, սիւն > սյուն։

Գ.Բառը փոխվում է և՛ իմաստով և՛ արտասանությամբ, օրինակ, սեպուհական> սեփական։

Դ․ Բառը փոխում է անցում է կատարում ժողովրդախոսակցականից գրական լեզվի չեզոք բառաշերտին (ալրաթաթախ, բարալիկ, ձնհալ, լուսնահաչ), ոչ գործունը դառնում է գործուն (ծիծաղախիտ, դաստակերտ), գործականը հնանում է (լիկկայան, կուլակ), մուտք են գործում նորաբանություններ (տիեզերագնաց, մայրուղի), նորաբանությունները դառնում են համագործածական։

Ե․ Բառարգելում, երբ մերժվում է բառի գործածությունը տվյալ հանրության մեջ։

Զ․Մեղմասություն, երբ գռեհիկ կոպիտ կամ այդպիսին համարվող բառերը փոխարինվում են ավելի մեղմ բառերով ու արտահայտություններով (հղի–պատճառավոր, փսխել–սիրտը ետ տալ)։
Է․ Մաքրամոլություն, երբ լեզվի բառերը մաքրվում են օտար, անհարկի տարրերից։

Ը․ Բառափոխարինումներ, օրինակ, կայուն բառակապակցությունը փոխարինվում է բարդությամբ և հակառակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառեր
Կատեգորիա:Հնաբանություններ
Կատեգորիա:Նորաբանություններ
Մովսեսի որդու թլպատումը

**«Մովսեսի որդու թլփատումը»**, Պիետրո Պերուջինոյի հեղինակած որմնանկարը, որը ստեղծվել է շուրջ 1482 թվականին։ Գտնվում է Հռոմի Սիքստինյան կապելլայում։

## Պատմություն
1480 թվականին Պերուջինոն զբաղվել  է Հռոմի Սուրբ Պետրոսի հին բազիլիկայի որմնանկարով։ Հռոմի Պապ Սիքստոս IV-ը գոհ է եղել նրա աշխատանքից և որոշել է նրան մասնակից դարձնել Վատիկանի պալատում նոր կապելլայի որմնանկարների ստեղծման աշխատանքներին։ Աշխատանքների մեծ ծավալի պատճառով հետագայում Պերուջինոյին միացել են Ֆլորենցիայից մի խումբ նկարիչներ, այդ թվում՝ Սանդրո Բոտիչելլին, Դոմենիկո Գիրլանդայոն և այլք։

Որպես օգնականներ Պերուջինոյի հետ Սիքստիյան կապելլայում աշխատել են Պինտուրիկիոն, Անդրեա դ'Ասիզին, Ռոկո Ցոպոն կամ, որ պակաս հավանական է, Լո Սպանյան  կամ Բարտոմեո դելլա Գատտան, բայց դետալների՝ նրանց պատկանելու հարցը վիճելի է։

## Նկարագրություն
left|thumb|200px|Որմնանկարի հատված
Որմնանկարը բացում է Մովսեսի պատմությունը և գտնվում է զոհասեղանի ձախ կողմում՝ «Քրիստոսի մկրտության» դիմաց, որը նույնպես  Պերուջինոյի աշխատանքն է։

Կենտրոնում պատկերված է Մովսեսը (հագած է դեղին և կանաչ հագուստ, ինչպես շարքի մյուս որմնանկարներում) այն պահին, երբ հրեշտակը նրան պատվիրում է կատարել իր որդի Եղիազարի թլպատումը՝ ի նշան Յահվեի և հրեաների միջև միության կնքման։ Որմնանկարի՝ «Քրիստոսի մկրտության» դիմաց գտնվելը պատահական չէ․ Օգոստինոս Երանելի, այլ վաղ քրիստոնեական հեղինակների հետ միասին, մկրտությունը դիտարկում է որպես ինչ-որ «հոգևոր թլփատության» տեսակ։ Արարողությունը պատկերված է աջից, ներկաների մեջ է գտնվում Մովսեսի կինը՝ Սեպֆորան։

Հետին պլանում Մովսեսն ու Սեպֆորան հրաժեշտ են տալիս Հոֆորին Եգիպտոս մեկնելուց առաջ։ Ֆոնային լանդշաֆտի տարրերը ներառում են բարակ ծառերով ծածկված բլուրներ(այդ թվում, արմավեի՝ հոգու նկատմամբ մարմնի հաղթանակի քրիստոնեական խորհրդանիշ)։ Մի զույգ թռչունների  ներկայացնում են բնության նորացման ցիկլի ակնարկ։ Որմնանկարի ձախ եզրին հետին պլանում պատկերված է հովիվների մի խումբ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
* 

Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Շահին Մուստաֆաև

**Շահին Աբդուլլա օկլի Մուստաֆաև** (, ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարար (2008-2019), Ադրբեջանի Հարապետության փոխվարչապետ (2019 թվականից), Սակագնային խորհրդի նախագահ, Ադրբեջանի սեղանի թենիսի ֆեդերացիայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Շահին Մուստաֆաևը ծնվել է 1965 թվականին Հայաստանի Նոյեմբերյանի շրջանի Ջուջևան գյուղում։ 1989 թվականին ավարտել է Վոզնեսենսկու ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտի Բաքվի մասնաճյուղը։

1990-1991 թվականներին աշխատել է Բաքվի գլխավոր շինարարական վարչությունում որպես գլխավոր հաշվապահ։ Եղել է 1991-1992 թվականներին գլխավոր հաշվապահ «Սպեկտր» ձեռնարկությունում, 1992-1999 թվականներին ՝ պետական հարկային տեսուչ, պետական հարկային ավագ տեսուչ և բաժնի պետ Պետական հարկային տեսչությունում։

2000-2003 թվականներին եղել է ԱՀ հարկերի նախարարության տնտեսական վերլուծության վարչության պետի տեղակալ, պետ։ 2003-2005 թվականներին եղել է Ադրբեջանի Հանրապետության պետական նավթային ընկերության կենտրոնական հաշվապահության վարչության գլխավոր հաշվապահ։

2006-2008 թվականներին նա աշխատել է որպես ԱՀ հարկերի նախարարի առաջին տեղակալ։ Եղել է 2008-2013 թվականներին ԱՀ տնտեսական զարգացման նախարարը, 2013-2016 թվականներին ՝ ԱՀ էկոնոմիկայի և արդյունաբերության նախարարը։

ԱՀ Նախագահի 2016 թվականի հունվարի 15-ի հրամանագրով նա նշանակվել է ԱՀ էկոնոմիկայի նախարար։ ԱՀ նախագահի 2019 թվականի հոկտեմբերի 23-ի հրամանագրով ՝ նա նշանակվել է ԱՀ փոխվարչապետ։ 2020 թվականին նա պարգևատրվել է Փառքի շքանշանով ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության տնտեսական զարգացմանը մատուցած հատուկ ծառայությունների համար։։։

## Ծանոթագրություններ
Արևելյան Թուրքստանի իսլամական շարժում

**Արևելյան Թուրքստանի իսլամական շարժում** *(ինչպես նաև *'Ալ-Կաիդան Չինաստանում*', որը քիչ հավանական է, քանի որ Ալ-Կաիդան սալաֆիական խմբավորում է, իսկ Արևելյան Թուրքստանի իսլամական շարժումը՝ սուֆիական,* Թյուրքստանի իսլամական կուսակցություն, թուրքմենական իսլամական շարժում), Ույղուրական անօրինական զինված կազմավորում, որի նպատակն է ստեղծել անկախ իսլամական (շարիաթական) պետություն Արևելյան Թուրքմենստանում և ամբողջ չին ժողովրդի վերաբերմունքը դեպի իսլամ։ Արևելյան Թուրքստանի իսլամական շարժումն իր վրա է վերցրել ահաբեկչության ավելի քան 200 գործողությունների պատասխանատվությունը, որոնց հետևանքով զոհվել է առնվազն 162 մարդ և ավելի քան 440-ը վիրավորվել է։

Արևելյան Թուրքեստանի իսլամական շարժումը ստեղծվել է 1993 թվականին Խոտանի երկու փախստականի կողմից։ 1997 թվականին վերակազմավորվել է և գոյություն ունի այդ տեսքով մինչ օրս։

Կասկածվում է Թալիբանի և Ալ-Կաիդայի հետ կապերի մեջ։ 2002 թվականին Հասան Մախսումը հերքել է դա։

2008 թվականի հոկտեմբերին Սինհուան հրապարակել էր հասարակական անվտանգության նախարարության կազմած Ույգուրական ահաբեկիչների ցուցակը, որում Աբդուլ Հաքի անունը չի հիշատակվել։

ՄԱԿ-ը, Եվրամիությունը, ՉԺՀ-ն, Ղազախստանը, Ղրղզստանը և Աֆղանստանը Արևելյան Թուրքստանի իսլամական շարժումն ահաբեկչական կազմակերպություն են ճանաչում։

ԱՄՆ պետքարտուղարությունը չեղարկել է ահաբեկչական կարգավիճակը 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ին։

## Մասնակցություն կոնֆլիկտներին
* Արևելյան Թուրքստանի անկախության համար պայքարը պարտիզանական պատերազմ է մղում Չինաստանի դեմ Սուար տարածքում։
* Աֆղանստանում քաղաքացիական պատերազմը (1992-2001) Թալիբանի կողմից է։
* Պատերազմը Աֆղանստանում (2001 թվականից) Թալիբանի կողմից է։
* Վազիրիստանի պատերազմ՝ Վազիրիստանի կողմում։
* Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմը Ֆրոնտ ան Նուսրայի կողմն է։

## Գործունեություն Սուար/Արևելյան Թուրքեստանում
* Ահաբեկչական գործողություն Ուրումչիում՝ պահեստի պայթյուն երկաթուղային կայարանում 1998 թվականի մայիսի 23-ին։
* Կողոպուտ Ուրումչիում՝ 1999 թվականի փետրվարի 4-ին 247.000 յուանի ավազակային առևանգում։
* Ահաբեկչական գործողություն Խոտանում՝ պայթյուն 1999 թվականի մարտի 25-ին։
* Հատուկ գործողություն Սինխե գավառում՝ չինական ոստիկանության հակաահաբեկչական գործողություն 1999 թվականի հունիսի 18-ին։
* Գործողություն Ակտո գավառում՝ 2007 թվականի հունվարի 6-ին, չինական ոստիկանության հակաահաբեկչական օպերացիան։
* Ահաբեկչական գործողություն Քաշգարում՝ հարձակում 2008 թվականի օգոստոսի 4-ին։
* Ահաբեկչական գործողություն Աքսու քաղաքում՝ 2010 թվականի օգոստոսի 19-ի պայթյուն։
* Ահաբեկչական գործողություն Խոտանում՝ 2011 թվականի հուլիսի 18-ին հարձակում է տեղի ունեցել։
* Ահաբեկչական գործողություն Քաշգարում՝ 2011 թվականի հուլիսի 30-31-ին հարձակում է տեղի ունեցել։
* Գումում պատանդների առևանգում՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։
* Ահաբեկչական գործողություն Քաշգարում՝ 2012 թվականի փետրվարի 28-ին հարձակում է տեղի ունեցել։
* Խոտանում (2012) չինական օդանավի առևանգման փորձը ձախողվել է 2012 թվականի հունիսի 29-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1993 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Իսլամական ահաբեկչական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային ահաբեկչական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժումներ
Կատեգորիա:Ռազմական կազմակերպություններ
Ռոսո Ֆիորենտինո

**Ռոսո Ֆիորենտինո** (իրական անուն , մականուն  կամ ուղղակի , ), ֆլորենտական դպրոցի իտալացի նկարիչ, աշխատել է Իտալիայում և Ֆրանսիայում։

## Կենսագրություն
200 px|thumb|left|Ռոսո Ֆիորենտինո ''Սուրբ ընտանիք'', 1520
Յակոպո Պոնտորմոյի հետ սովորել է Անդրեա դել Սարտոյի արվեստանոցում։ 1523 թվականից աշխատել է Հռոմում, որտեղ ուսումնասիրել է Միքելանջելոյի, Ռաֆայելի և Վերածննդի դարաշրջանի այլ նկարիչների գործերը։ Կառլ V-ի զորքերի կողմից քաղաքը թալանելուց հետո (1527) նա տեղափոխվել է Ֆրանսիա՝ տեղ ստանալով Ֆրանցիսկ I-ի արքունիքում։ Վերջինս նրան, Ֆրանչեսկո Պրիմատիչոյի հետ միասին, հանձնարարել է նկարել Ֆոնտենբլոյի թագավորական կալվածքը (այդ պալատում իտալացի վարպետների գործերը անվանել են «Ֆոնտենբլոյի դպրոց»)։ Հակառակ Վազարիի պնդումներին՝ Ռոսո Ֆիորենտինոյի մահը ինքնասպանություն չի եղել։

Նկարչի աշխատակիցների և աշակերտների թվում է եղել ֆրանսիացի դիմանկարիչ, փորագրող, մանրանկարիչ Ժոֆրուա Դյումուստիեն։

## Ստեղծագործություն
thumb|Ռոսո Ֆիորենտինո: «Խաչից իջնելը»: 1521
Լավագույն աշխատանքն ու մանյերիզմի գեղանկարչության գլուխգործոցը համարվում է «Խաչից իջնելը» Վոլտերայից խորանի համար (1521, այժմ՝ Վոլտերայի քաղաքային պատկերասրահում)։ Այդ ստեղծագործության մեջ նկարիչը ձեռք է բերում ստեղծագործական անկախություն՝ խզելով կապը անցյալի հետ։ Նկարում պատկերված մարդկանց ողջ դինամիկայի և նրա կոմպոզիցիայի բարդության պայմաններում նկարիչը կերպարներին մեկնաբանել է անճաշակ, դեֆորմացնելով նրանց ֆիգուրները, կառուցելով «քարացած թատերականացված գործողություն» (Դզուֆի) և լայնորեն օգտագործել է դեկորատիվ հնարքներ։ Ինչպես նշել է Վազարին, կերպարների դեմքերն արտահայտել են «դաժանություն և հուսահատություն»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kusenberg K. Le Rosso. Paris: A. Michel, 1931
* Barocchi P. Il Rosso Fiorentino. Roma: Gismondi, 1950
* Billy A. Fontainebleau. Paris: Le Temps, 1967
* Franklin D. Rosso in Italy: the Italian career of Rosso Fiorentino. New Haven: Yale UP, 1994
* Falciani C. Il Rosso Fiorentino. Firenze: Leo S. Olschki, 1996
* Natali A. Rosso Fiorentino: leggiadra maniera e terribilità di cose stravaganti. Cinisello Balsamo: Silvana, 2006

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Web Gallery of Art կայքում
*Աշխատանքներ աշխարհի թանգարաններում

*Ֆոնտենբլոյի պալատի կայքը

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Լեռան քարոզ (նկար)

**Լեռան քարոզը և բորոտի բժշկումը** (), Կոզիմո Ռոսելլիի հեղինակած որմնանկարը, որը ստեղծել է 1480-1482 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Գտնվում է Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայում։

## Պատմություն
1480 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ռոսելլին, Ֆլորենցիայից այլ նկարիչների հետ միասին, որոնք թվում էին Դոմենիկո Գիրլանդայոն և Սանդրո Բոտիչելլին, ժամանել է Հռոմ, ուր նրանք հրավիրվել էին մասնակցելու  Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի կառավարիչ Լորենցո դե Մեդիչիի և Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ի հաշտեցման ծրագրին։ 1481 թվականի գարնանը Ֆլորենցիայից եկած նկարիչներն սկսել են աշխատել Սիքստինյան կապելլայում Պիետրո Պերուջինոյի հետ միասին, որն ավելի վաղ էր սկսել աշխատանքը։

Նկարի թեման զուգահեռ է Մովսեսի և Հիսուս Քրիստոսի պատմությունների միջև, որպես Հին և Նոր Կտակարանների շարունակականության խորհրդանիշ, ինչպես նաև Մովսեսին տրված օրենքի և Հիսուսի ուղերձի շարունակականություն, որն իր հերթին ընտրել է Սուրբ Պետրոսին (առաջին Հռոմի պապ)՝ որպես իր իրավահաջորդ․ այն պետք է ծառայեր Սուրբ Պետրոսի ժառանգների՝ պապերի օրինականության հռչակմանը։

Աշխատանքի մեծ ծավալի պատճառով նկարիչները բերել բազմաթիվ օգնականներ, Ռոսելլին, մասնավորապես, իր հետ վերցրել  է իր աշակերտ Պիեռո դի Կոզիմոյին։

## Նկարագրություն
Որմնանկարը Հիսուսի պատմության մի մասն է և նրանում, ինչպես և կապելլայի մյուս որմնանկարներում, պատկերված է Ավետարանից միանգամից մի քանի դրվագ։ Գտնվում է կապելլայի հարավային պատին՝ «Վայէջք Սինա լեռից» նկարի դիմաց, որը նույնպես պատկանում է Ռոսելիի վրձնին։ Առկա է մի տեսակ զուգահեռ լեռան պատկերում՝ որպես վայր, որտեղ Աստված մարդկանց հայտնում է իր կամքը։ Կենտրոնում Հիսուսը, շրջապատված առաքյալներով, ժողովրդի առաջ քարոզում է իր վարդապետության էթիկական սկզբունքները։ Աջ կողմում Հիսուսը, շրջապատված առաքյալներով և այլ մարդկանցով, բուժում է բորոտին։ Բազմության մեջ շատ են նկարչի ժամանակակիցների դիմանկարները, իսկ ձախ կողմից սև գլխարկով մարդը, հավանաբար, Ռոսսելին է։

Ջորջո Վազարիի կարծիքով, այդ որմնանկարի վրա հատկապես հաջողվել է ֆոնային բնանկարը՝ քաղաքով և անտառով գերաճած բլուրներով, որը պատկանում է Ռոսսելիի աշակերտ Պիեռո դի Կոզիմոյի վրձնին.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Կոզիմո Ռոսելլիի նկարներ
Ապստամբների պատիժը

**Ապստամբների պատիժը** (), Սանդրո Բոտիչելլիի հեղինակած որմնանկարը, որը ստեղծել է 1480-1482 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Գտնվում է Վատիկանի Սիքստինյան կապելլայում։

## Կենսագրությու
1480 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Բոտիչելլին, Ֆլորենցիայից այլ նկարիչների հետ միասին, որոնք թվում էին Դոմենիկո Գիրլանդայոն և Կոզիմո Ռոսելլին, ժամանել է Հռոմ, ուր նրանք հրավիրվել էին մասնակցելու  Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի կառավարիչ Լորենցո դե Մեդիչիի և Հռոմի պապ Սիքստոս IV-ի հաշտեցման ծրագրին։ 1481 թվականի գարնանը Ֆլորենցիայից եկած նկարիչներն սկսել են աշխատել Սիքստինյան կապելլայում Պիետրո Պերուջինոյի հետ միասին, որն ավելի վաղ էր սկսել աշխատանքը։

Նկարի թեման զուգահեռ է Մովսեսի և Հիսուս Քրիստոսի պատմությունների միջև, որպես Հին և Նոր Կտակարանների շարունակականության խորհրդանիշ, ինչպես նաև Մովսեսին տրված օրենքի և Հիսուսի ուղերձի շարունակականություն, որն իր հերթին ընտրել է Սուրբ Պետրոսին (առաջին Հռոմի պապ)՝ որպես իր իրավահաջորդ․ այն պետք է ծառայեր Սուրբ Պետրոսի ժառանգների՝ պապերի օրինականության հռչակմանը։

Բոտիչելին օգնականների մասնակցությամբ զարդարել է կապելլայի պատերը երեք որմնանկարներով։ Բացի այդ, նա, պապի հանձնարարությամբ, իրականացրել է աշխատանքների ընդհանուր ղեկավարումը, և որոշել է որմնանկարների ամբողջ շարքի գաղափարախոսությունը։

## Նկարագրություն
Որմնանկարը մտնում է «Մովսեսի պատմության» մեջ և նրանում, ինչպես մյուս որմնանկարներում, պատկերված են Ավետարանից մի քանի դրվագներ։ Այն գտնվում է կապելլայի հարավային պատին՝ խորանից ձախ։

Որմնանկարի հիմնական բովանդակությունը ղևտականների ապստամբությունն է Մովսեսի և Ահարոնի իշխանության դեմ։ Առաջին պլանում աջ կողմում պատկերված են Մովսեսը, ապստամբները, որոնք փորձում են քարկոծել նրան, և Նավեի օրդի Օսեսը, որը փակում է նրանց ճանապարհը։ Կենտրոնում Մովսեսը Գերագույն քահանայի և պապական տիարի կերպարով վտարում Կորխին և այլ դավադիրների։ Ձախ կողմում հողը բացվում է ու կլանում դավադրության ղեկավարներին։ Կենտրոնի կամարի վրայի գրությունը ասում է՝ *Nemo sibi assumat honorem nisi vocatus a Deo tamquam Aaron* (ոչ ոք չի համարձակվում զոհաբերության պատիվը վերցնել, եթե նա կանչված չէ Աստծո կողմից ինչպես Ահարոնը)։

Որմնանկարը գտնվում է «Բանալիների հանձնումը Սուրբ Պետրոսին» որմնանկարի դիմաց,  որը խորհրդանշում է պապական իշխանության լեգիտիմությունը, և պետք է, իր հերթին, նախազգուշացում ծառայեր այլախոհներին, որոնք ոտնձգություն են կատարում քահանայական իշխանության դեմ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1482 նկարներ
Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ
Կատեգորիա:Սանդրո Բոտիչելլիի նկարներ
Սան Նիկոլա դա Տոլենտինո եկեղեցի

**Սան Նիկոլա դա Տոլենտինո եկեղեցի** առավել հայտնի է, որպես **Տոլենտինի**, եկեղեցի հյուսիսային Իտալիայում գտնվող Վենետիկի Սանտա Կրոչե գավառում։ Այն գտնվում է համանուն Կամպոյում, Ռիո դեի Տոլենտինիի երկայնքով՝ Ջիարդինո Պապադոպոլիի մոտ։

## Պատմություն
Վենետիկը Թեատինների միաբանության տունն էր։ Թեատինները Վենետիկ են ժամանել 1527 թվականին՝ Հռոմի կողոպուտից հետո։ Եկեղեցին նվիրվել է Սուրբ Նիկոլաս Տոլենտինոյին, կառուցումն սկսվել է 1590 թվականին Վինչենցո Սկամոցիի կողմից։ Սկամոցիի և նրա հովանավորների միջև հարաբերությունները բարդ էին, այդ իսկ պատճառով եկեղեցին վերջնական տեսքի է բերվել միայն 1714 թվականին։ Այն մեծ եկեղեցի է, կորնթյան հսկայական սյունազարդ նախասրահներով, միակը Վենետիկում, որը նախագծել է Անդրեա Տիրալին։

Տոլենտինին ծխական եկեղեցի է, այն գտնվում է Սան Պոլո Սանտա Կրոչե Դորսոդուրոյում։ Եկեղեցում են գտնվում դուքս Ջովանի I Կորների, Ֆրանցիսկո Կորների, Ջովանի II Կորների և Պաոլո Ռենիերի դամբարնները։ Վենետիկի պատրիարք Ջիովան Ֆրանչեսկո Մորոզինիի (մահացել է 1678 թվականին) գերեզմանատան հուշարձանը ամբողջական տեսքի է բերել ջենովացի քանդակագործ Ֆիլիպո Պարոդին։ Բարոկկո երգեհոնը ստեղծել է Պիետրո Նաչինին 1754 թվականին։

## Պատկերասրահ

San Nicola da Tolentino (Venice) Interno.jpg|Սան Նիկոլա լա Տոլենտինո
San Nicola da Tolentino (Venice) - Gloria di San Gaetano di M. Bortoloni.jpg|Առաստաղը՝ Մատիա Բորտոնոլիի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Վենետիկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Բեյքըրի բազեն

**Հացթուխի բազեն** 1976 թվականի Ամերիկյան վեստերն արկածային ֆիլմ է, որը նկարահանվել է Լուման Դ․ Դայթոնի գլխավորությամբ, Ջեք Բիքհամի համանուն նովելի հիման վրա։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն են Քլինթ Ուոլքերը, Բյորլ Այվզը, Դայանե Բեյքըրը, Լի Մոնտգոմերին և Ալան Յոնգը։

## Սյուժեի ամփոփում
1876 թվականի ամռանը, 12-ամյա Բիլի Բեյքըրը գտնում է վիրավոր բազեի ձագ և, հետագայում, ընկերանում է մի ծեր ճգնավորի հետ, հույս ունենալով, որ վերջինս միգուցե կարողանա բուժել վիրավոր թռչունին։ Քանի որ ծերունին լեռնային գոտում գտնվող իր կալվածքները հաճախ էր «կիսում» վիրավոր կամ ուշադրության կարիք ունեցող կենդանիների հետ, մարդիկ նրան երբեմն «խենթ» էին անվանում։ Երբ մարդիկ սկսում են ենթադրել, որ ծերունին և նրա աշակերտները վտանգ են ներկայացնում համայնքի համար, նրանք փորձեր են անում վերջիններիս վտարել շրջանից։

Փորձելով խանգարել բողոքող մարդկանց՝ Բիլիի հայրը՝ Դան Դան Բեյքըրը խնդրում է տեղի շերիֆին կամավոր հիմունքներով օգնել Բիլիին որոշ կարևոր բացահայտոմներ կատարել նախապաշարմունքների, պատասխանատվության, խիզախության և բարեկամության մասին։

## Դերերում
* Քլինթ Ուոլքերը՝ Դան Բեյքըրի դերում
* Բյորլ Այվզը՝ Միստր ՄըքԳրաուի դերում  
* Դայանե Բեյքըրը՝ Ջեննի Բեյքըրի դերում
* Լի Մոնտգոմերին՝ Բիլի Բեյքըրի դերում 
* Ալան Յոնգը՝ Միստր Պաուլ Քարսոնի դերում 
* Բըրս Մ․ Ֆիցշերը՝ Բլեքսմիթի դերում
* Քամ Քլարկ՝ Մորիե Քարսոնի դերում
* Դանի Բոնադուսը՝ Ռոբերտսոնի դերում

## Ֆիլմարտադրություն
«*Հացթուխի բազեն*» ֆիլմը ցուցադրվել է նկարահանումներից 4 շաբաթ անց։ Իսկ նկարահանումները սկսել են 1976 թվականի հուլիսիս 19-ին Ուտահում՝ Պրովոյի լեռներում, սակայն շարունակվել են Կալիֆոռնիայում՝ Բըրբանքում։

Ֆիլմը թողարկվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի ողջ տարածքում գտնվող 300 կինոթատրոններում 1976 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։

Ֆիլմի թողարկումից 20 տարի անց, ԱՄՆ-ի առևտրի դաշնային հանձնաժողովը մեղադրել է Ջ․ Ջ․ Դայթոնին, նրա գործընկերներին *«Հացթուխի բազեն»* և ընկերության այլ ֆիլմերը խեղաթյուրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
* AFI CATALOG OF FEATURE FILMS THE FIRST 100 YEARS 1893–1993 

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընկերության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:1970-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1876 թվականին
Կատեգորիա:Յուտայում նկարահանված ֆիլմեր