Անդրաշ Կովաչ

**Անդրաշ Կովաչ** (, ), հունգարացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։ Կոշութի մրցանակի դափնեկիր (1970), Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1980)։

## Կենսագրություն
Անդրաշ Կովաչը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 20-ին Ռումինիայի Կիդյա գյուղում։ 1950 թվականին ավարտել է Թատրոնի և կինոյի բարձրագույն դպրոցը։ Եղել է «Հուննիա» կինոստուդիայի գլխավոր խմբագիր։ 1960 թվականին կատարել է իր դեբյուտը որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով «Տեղատարափ» ֆիլմը։ 1969-1981 թվականներին եղել է Հունգարիայի կինոյի ու հեռուստատեսության բնագավառի աշխատողների միության քարտուղար, 1981 թվականից հետո՝ նույն միության նախագահը։ 1948 թվականից անդամակցել է Հունգարիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցությանը։

Անդրաշ Կովաչը 1961-1996 թվականներին նկարահանել է 30 ֆիլմ։ 1968 թվականին նրա «Կորուսյալ սերունդ» ֆիլմը ներակայացվել է Մոսկվայի վեցերորդ կինոփառատոնում, 1978 թվականին նրա «Ձիաբուծարանի տերը» () ֆիլմը ներկայացվել է Բեռլինի 29-րդ կինոփառատոնում։ 1981 թվականին «Ժամանակավոր դրախտ» ֆիլմն արժանացել է Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակի։ 1985 թվականին «Կարմիր կոմսուհին» ֆիլմը ներկայացվել է Մոսկվայի 14-րդ կինոփառատոնում։

Անդրաշ Կովաչը 1967 թվականին եղել է Մոսկվայի 5-րդ կինոփառատոնի, իսկ 1976 թվականին՝ Կաննի 29-րդ կինոփառատոն ժյուրիի անդամ։

Անդրաշ Կովաչը մահացել է 2017 թվականի մարտի 11-ին Բուդապեշտում։

Անդրաշ Կովաչի որդին է հայտնի կինոքննադատ Անդրաշ Բալինտ Կովաչը (, ծնվել է 1959 թվականին)։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1960 – Տեղատարափ / *Zápor*
* 1961 – Բուդապեշտի տանիքները / *Pesti háztetök*
* 1963 – Աշնան աստծո աստղը / *Isten öszi csillaga*
* 1964 – Դժվար մարդիկ / *Nehéz emberek*
* 1965 – Երկու դիմանկար / (վավերագրական ֆիլմ)
* 1965 – Այսօր կամ վաղը / (վավերագրական ֆիլմ)
* 1967 – Պատեր / *Falak* (ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Լասլո Ամբրուշի գործը» վերնագրով)
* 1968 – Ցուրտ օրեր / *Hideg napok* (ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Շուրջկալ հունվարին» վերնագրով)
* 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / *Extázis 7-töl 10-ig* (հեռուստատեսային)
* 1970 – Էստաֆետ / *Staféta*
* 1970 – Ժառանգները / *Örökösök*
* 1972 – Հունգարական հարթավայրում / *A magyar ugaron*
* 1972 – Հանդիպում Դյորդ Լուկաչի հետ / *Találkozás Lukács Györggyel* (հեռուստատեսային)
* 1973 – Միխայ Կարոյի հետ միասին / *Együtt Károlyi Mihállyal* (հեռուստատեսային)
* 1974 – Կապված աչքերով / *Bekötött szemmel*
* 1975 – Ու՞մ արվեստն է / *Kié a müvészet*
* 1976 – Լաբիրինթոս / *Labirintus*
* 1978 – Ձիաբուծարանի տերը / *A ménesgazda*
* 1979 – Հոկտեմբերյան կիրակի / *Októberi vasárnap* (ԳԴՀ հետ)
* 1981 – Ժամանակավոր դրախտ / *Ideiglenes paradicsom*
* 1983 – Սիրահարները / *Szeretök*
* 1985 – Կարմիր կոմսուհին / *A vörös grófnö*
* 1987 – Ինչ-որ տեղ Հունգարիայում / *Valahol Magyarországon*
* 1994 – Երազների մենեջեր / *Az álommenedzser*

### Սցենարիստ
* 1952 – Զեմելվայս / *Semmelweis*
* 1964 – Դժվար մարդիկ / *Nehéz emberek*
* 1967 – Պատեր / *Falak*
* 1968 – Ցուրտ օրեր / *Hideg napok* (ըստ Տիբոր Չերեշի, ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվել է «Շուրջկալ հունվարին» վերնագրով)
* 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / *Extázis 7-töl 10-ig* հեռուստատեսային
* 1970 – Էստաֆետ / *Staféta*
* 1972 – Հունգարական հարթավայրում / *A magyar ugaron*
* 1974 – Կապված աչքերով / *Bekötött szemmel*
* 1978 – Ձիաբուծարանի տերը / *A ménesgazda* (по роману Иштвана Галля)
* 1979 – Հոկտեմբերյան կիրակի / *Októberi vasárnap*
* 1981 – Ժամանակավոր դրախտ / *Ideiglenes paradicsom*
* 1983 – Սիրահարները / *Szeretök*
* 1985 – Կարմիր կոմսուհի / *A vörös grófnö*
* 1987 – Ինչ-որ տեղ Հունգարիայում / *Valahol Magyarországon*
* 1994 – Երազների մենեջեր / *Az álommenedzser*

### Актёр
* 1969 – Էքստազ 7-ից մինչև 10-ը / *Extázis 7-töl 10-ig* հեռուստատեսային – *ռեպորտյոր*
* 1972 – Ներկա ժամանակ / *Jelenidö* – *Կալոչա*
* 2005 – Իսկական կրկես / *Kész cirkusz*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 1962 – Բալաժի անվան մրցանակ
* 1965 – Բալաժի անվան մրցանակ
* 1966 – Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի (FIPRESCI) մրցանակ, Կառլովի Վարիի փառատոն («*Ցուրտ օրեր*»)
* 1967 – Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության վաստակավոր արտիստ
* 1970 – Կոշութի մրցանակ
* 1975 – Սան Սեբաստյանի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ («*Կապված աչքերով*»)
* 1976 – Բեռլինի 26-րդ կինոփառատոնի միջազգային ավետարանական ժյուրիի մրցանակ («*Լաբիրինթոս*»)
* 1979 – ներկայացվել է «Ոսկե արջ» մրցանակի Բեռլինի 29-րդ կինոփառատոնում («*Ձիաբուծարանի տերը*»)
* 1979 – Լոկառնոյի կինոփառատոնի մրցանակ («*Ձիաբուծարանի տերը*»)
* 1980 – Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
* 1981 – ներկայացվել է Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի ոսկե մրցանակի («*Ժամանակավոր դրախտ*»)
* 1981 – Մոսկվայի 12-րդ կինոփառատոնի արծաթե մրցանակ («*Ժամանակավոր դրախտ*»)
* 1985 – ներկայացվել է Մոսկվայի 14-րդ կինոփառատոնի ոսկե մրցանակի («*Կարմիր կոմսուհին*»)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич Москва, Советская энциклопедия, 1987. — с. 203—204
* Трошин, А., Ковач Андраш // Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с.88—89 — ISBN 5-85646-077-4
* Ковач Андраш. «Прямое кино» в Венгрии. // Вопросы киноискусства. Вып. 10. — М., 1967.
* Погожева Л. Будапештские тетради. — М., 1972.
* Трошин А. С. Кинорежиссёр Андраш Ковач. — М., 1979.
* Трошин, А., «Трудные люди» Андраша Ковача. // Трошин А. С. Кино Венгрии. — М., 1985.
* Kovacs Andras (Filmek es alko-t6k). Bdpst., 1974.
* Kovacs Andras. Controversis surrounding Hungarian filmmaking. // New Orleans Review, 1984.
* Veress Jozsef. Kovacs Andras. — Bdpst., 1980.
* Giuricin Giuliano. Andras Kovacs. — Firence, 1981.
* Jeancolas Jean-Pierre. Miklos, Istvan, Zoltan et les autres. Bdpst., 1989.
* Kovacs Andras: «Feher foltok a toninelemben». — Kovacs Andras: «Jelentes egy utovedharcrol». // Zsugdn Istvan. Szubjektiv magyar filmtortenet. 1964— 1994. — Bdpst., 1994, old. 375-377, 591-596.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Անդրաշ Կովաչը ԿինոՊոիսկ կայքում 

Կատեգորիա:Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հունգարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վաստակավոր արտիստներ