Միջկրոնական ամուսնություն

**Միջկրոնական ամուսնություն** կամ **«խառը ամուսնություն»**, ամուսնություն է տարբեր կրոններ դավանող ամուսինների միջև։ Թեև միջկրոնական ամուսնությունը հաճախ կնքվում է որպես քաղաքացիական ամուսնություն, որոշ դեպքերում  կարող է կնքվել նաև որպես կրոնական ամուսնություն։ Սա կախված է երկու կողմերից յուրաքանչյուրի  կրոնական ուսմունքից. որոշները արգելում են միջկրոնական ամուսնությունը, որոշներում էլ կան թույլատրելիության տարբեր աստիճաններ։

Մի քանի հիմնական կրոններ լռում են այս հարցի շուրջ, իսկ մյուսները թույլատրում ՝ սահմանելով պահանջներ արարողության և սովորույթների վերաբերյալ։ Էթնո-կրոնական խմբերի համար միջկրոնական ամուսնություններին դիմադրելը կարող է լինել ինքնալուծման ձև։

Միջկրոնական ամուսնության մեջ զուգընկերները սովորաբար հավատարիմ են մնում իրենց կրոնին։ Նման միություններում խնդիր է առաջանում երեխայի կրոնական դաստիարակության ձևի ընտրության հարցում։

## Իրավական կարգավիճակ
### Մարդու Իրավունքներ
Համաձայն Մարդու իրավունքների հա,մընդհանուր հռչակագրի 16-րդ հոդվածի՝ չափահաս տարիքի հասած տղամարդիկ և կանայք իրավունք ունեն ամուսնանալու «առանց ռասայական, ազգության կամ կրոնական սահմանափակման»։ Թեև 16-րդ հոդվածի մեծ մասը բառացիորեն ներառված է Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 23-րդ հոդվածում, կրոնական և ռասայական սահմանափակումներին հղումները բաց են թողնվել։ Մարդու իրավունքների ամերիկյան կոնվենցիայի 17-րդ հոդվածի երկրորդ կետն ասում է, որ բոլոր տղամարդիկ և կանայք իրավունք ունեն ամուսնանալու՝ ներքին օրենսդրության պայմաններին համապատասխան, «այնքանով, որ նման պայմանները չեն ազդում սույն Կոնվենցիայով սահմանված խտրականության սկզբունքի վրա»։

### Միացյալ Նահանգներ
Ըստ Pew Research Center-ի կրոնական լանդշաֆտի ուսումնասիրության, միջկրոնական ամուսնությունները գնալով ավելի տարածված են դառնում Միացյալ Նահանգներում ՝ 2010 թվականից ի վեր կազմելով ամուսնությունների 39%-ը։

Եպիսկոպոսական եկեղեցու բրիտանա-ամերիկյան դերասանուհի Ջոան Բուկոկ Լին մինչ իր մահը ամուսնացած է եղել հրեա-ամերիկյան  ծագմամբ կոմիքսների ստեղծող Սթեն Լիի հետ, հայտարարել է, որ 20-րդ դարի կեսերին ԱՄՆ-ում  հանդիպել է երեխա որդեգրելու դժվարությունների։

### Հնդկաստան
Միջկրոնական ամուսնությունները որոշ ոլորտներում վիճելի են, հատկապես հինդուների և մուսուլմանականների միջև հարաբերությունների անհամաձայնությունը։ Հինդու-Մուսուլմանական հարաբերությունները պատկերող գովազդներն ու ֆիլմերը դատապարտման և դատական հայցերի պատճառ են դառնում : Հինդու-մուսուլմանական զույգերը ենթարկվել են ոտնձգությունների, այդ թվում՝ սոցիալական ցանցերում անձնական տվյալների հրապարակում։ 2020 և 2021 թվականներին Հնդկաստանի մի քանի նահանգներ Հնդկաստանի ազգային կուսակցության կառավարության օրոք ընդունեցին օրենքներ, որոնք արգելում էին բռնի դավանափոխությունը և պահանջում էին ամուսնության մտադրության մասին ծանուցում և սպասման ժամկետ, և թույլատվություն այլոց՝ առարկելու միությունը։ Միջկրոնական ամուսնությունները ընկալվում են որպես հարկադիր դավանափոխության բնորոշ նշան, չնայած այն հանգամանքին, որ որոշ մարդիկ պնդում են, որ ամուսնանալու համար դավանափոխ չեն լինի։ Այս օրենքներն օգտագործվում էին Հինդու կանանց հետ ամուսնացած մուսուլմանական տղամարդկանց ձերբակալելու և որոշ դեպքերում խոշտանգելու համար։ Ուստի խուսափելու համար սպառնացող բռնությունից, ձգձգումներից և    չհամագործակցող իրավաբանների ու պետական պաշտոնյաների հետ հանդիպելուց, որոշ զույգեր փախել են այլ նահանգներ՝ ամուսնանալու համար՝ հաճախ կորցնելով իրենց աշխատանքը։ 2021 թվականի օգոստոսին Գուջարաթի Գերագույն դատարանը սահմանափակեց այդ նահանգի օրենքի շրջանակը՝ կրոնի ազատության հիման վրա։

### Սաուդիան Արաբիա
Սաուդյան Արաբիայում կրոնը խիստ սահմանափակված է՝ վահաբական իսլամը որպես պետական կրոն։ Հանրային տոնակատարությունները կամ որևէ այլ կրոնի քարոզչությունն ընդհանրապես արգելված է։

### Իսրայել
Իսրայելում ամուսնությունները կատարվում են լիազորված կրոնական իշխանությունների կողմից, և մարդիկ պետք է ամուսնանան նույն կրոնի մարդկանց հետ։ Երկրի ներսում միջկրոնական ամուսնություններն արգելված են, բայց այլ երկրներում կնքված միջկրոնական ամուսնությունները ճանաչվում են։ Hitbolelut -ը նվաստացուցիչ տերմին է, որն օգտագործվում է հիմնականում հրեա միջկրոնական զույգերի նկատմամբ կողմնակալ վերաբերմունքի համար, որոնք կարող են քննադատվել որպես հակասիոնիստական կամ հակաիսրայելական, հատկապես, երբ զուգընկերը մուսուլմանական է կամ նույնացվում է որպես պաղեստինցի կամ արաբ։ Hitbolelut-ը կարող է օգտագործվել նաև որպես հակասիոնիստական կամ հակաիսրայելական զույգեր։

## Ըստ կրոնի
### Բահայի հավատք
Բահայի հավատքի համաձայն ՝ բոլոր կրոնները ոգեշնչված են Աստծուց, և միջկրոնական ամուսնությունները թույլատրվում են։ Բահայի արարողությունը պետք է իրականացվի ոչ Բահայի ծեսով (կամ արարողությամբ)։ Եթե երկու արարողություններն էլ տեղի են ունենում, ոչ բահայի արարողությունը չպետք է չեղյալ հայտարարի Բահայի արարողությունը.բահայի զուգընկերը մնում է բահայի և  արարողության ընթացքում չի ընդունում մեկ այլ  բահայի կրոնը։ Բահայի զուգընկերը նույնպես պետք է ձեռնպահ մնա երդումներից (կամ հայտարարություններից), որոնք պարտավորեցնում են նրան հավատք քարոզել մեկ այլ կրոնի նկատմամբ կամ հակասում են Բահայի հավատքի սկզբունքներին։ Երկու արարողությունները պետք է տեղի ունենան նույն օրը. արարողակարգը էական չէ։ Բահայի արարողությունը կարող է անցկացվել մեկ այլ կրոնի պաշտամունքի վայրում, քանի դեռ դրան տրվում է նույն հարգանքը, Ինչ ոչ բահայի արարողությանը, և այն հստակ տարբերվում է ոչ բահայի արարողությունից։

### Քրիստոնեություն
մինի|300x300փքս|Գերմանիայում Լյութերական հովիվը երիտասարդ զույգին պսակադրում է եկեղեցում։
Քրիստոնեության մեջ միջկրոնական ամուսնությունը քրիստոնյայի և ոչ քրիստոնյայի միջև ամուսնությունն է (օրինակ ՝ քրիստոնյա տղամարդու և հրեա կնոջ կամ քրիստոնյա կնոջ և մուսուլմանական տղամարդու միջև հարսանիքը), դրանից պետք է տարբերակել միջկրոնական ամուսնությունը, որով ամուսնանում են երկու մկրտված քրիստոնյաներ, որոնք պատկանում են երկու տարբեր քրիստոնյական դավանանքներին (օրինակ ՝ Լյութերական քրիստոնյայի և կաթոլիկ քրիստոնյայի միջև հարսանիքը)։ Գրեթե բոլոր քրիստոնյական դավանանքները թույլ են տալիս միջկրոնական ամուսնություններ, չնայած միջկրոնական ամուսնությունների վերաբերյալ շատ քրիստոնյական դավանանքներ նախազգուշացնում են՝ վկայակոչելով քրիստոնյական Աստվածաշնչի համարները, որոնք արգելում են դրանք, մինչդեռ որոշ քրիստոնյական դավանանքներ թույլ են տալիս միջկրոնական ամուսնություններ։ Վաղ եկեղեցու հայրերը միաձայն հավատում էին, որ «միջկրոնական ամուսնությունները խաթարում են քրիստոնյական համայնքի եկեղեցաբանական ամբողջականությունը», չնայած քրիստոնեության արագ տարածմանը ոչ քրիստոնյական զույգերի միջև եղել են դեպքեր, երբ նրանցից մեկը դարձել է քրիստոնյա։ Վաղ քրիստոնյական եկեղեցական կարգը, նշում է նման միջկրոնական զույգին իր պատվիրաններում ՝ սահմանված յոթ ժամվա ընթացքում քրիստոնյական աղոթքի և դրանց նախորդող լվացումների վերաբերյալ, որոնք ասում են, որ քրիստոնյական։

Էլվիրայի վաղ քրիստոնյական ժողովն արգելեց միջկրոնական ամուսնությունները, «...որքան էլ հարմար տղամարդիկ քիչ լինեն, քանի որ նման ամուսնությունները հանգեցնում են հոգու շնության» : Սելևկյան-Կտեսիֆոնի տաճարի Արևելքի եկեղեցին Մ.թ 410 թվականին որոշում կայացրեց, որ «քրիստոնյա կանայք չպետք է ամուսնանան կրոնական սահմաններից դուրս», թեև դա թույլ էր տալիս քրիստոնյա տղամարդկանց ամուսնանալ «բոլոր ազգերի կանանց» հետ (Նեշե Մեն կուլ ամմին), որպեսզի քրիստոնյա տղամարդիկ «առաջնորդեն նրանց քրիստոնեության ճանապարհին»։ Այն ժամանակահատվածի մշակութային ենթատեքստն այն էր, որ ամուսնացած զույգի երեխաները պետք է հետևեին իրենց հոր կրոնին։  Էլվիրայի սինոդն արգելել է քրիստոնյա ծնողներին Սուրբ Հաղորդություն ստանալ «նույնիսկ մահվան պահին» որոնք թույլ են տվել իրենց դուստրերին ամուսնանալ անհավատների հետ։

Պրեսբիտերական եկեղեցում (ԱՄՆ) տեղի եկեղեցական ժողովը խնդիր ունի աջակցել և ներգրավել միջկրոնական զույգին Եկեղեցու կյանքում, «օգնել ծնողներին ստանձնել իրենց երեխաների հոգևոր դաստիարակության պարտավորությունները և ապրել դրանց համաձայն», ինչպես նաև ներառական լինել միջկրոնական զույգի երեխաների նկատմամբ։ Հովիվը պետք է պատրաստ լինի օգնել և խորհուրդ տալ միջկրոնական զույգին իրենց կյանքի ճանապարհին։

Կաթոլիկ եկեղեցին ընդունում է որպես հաղորդություն (1) ամուսնությունները երկու մկրտված բողոքականների կամ երկու մկրտված ուղղափառ քրիստոնյաների միջև, ինչպես նաև (2) ամուսնությունները մկրտված ոչ կաթոլիկ քրիստոնյաների և կաթոլիկ քրիստոնյաների միջև, չնայած վերջին դեպքում անհրաժեշտ է ձեռք բերել թեմական եպիսկոպոսի համաձայնությունը, որը կոչվում է «խառը ամուսնության թույլտվություն»։ Կաթոլիկ եկեղեցին նաև ընդունում է, որ երկու մկրտված բողոքականների կամ երկու մկրտված ուղղափառ քրիստոնյաների միջև ամուսնությունները նկարազարդման համար (1) Օրինակ ՝ «եթե երկու լյութերականներ ամուսնանում են Լյութերական եկեղեցում ՝ Լյութերական քահանայի ներկայությամբ, կաթոլիկ եկեղեցին դա ճանաչում է որպես ամուսնության վավեր հաղորդություն»։  Մյուս կողմից, չնայած կաթոլիկ եկեղեցին ճանաչում է երկու ոչ քրիստոնյաների ամուսնությունները կամ կաթոլիկ քրիստոնյայի և ոչ քրիստոնյայի միջև ամուսնությունները, դրանք սուրբ չեն համարվում, և վերջին դեպքում կաթոլիկ քրիստոնյան պետք է թույլտվություն ստանա իր եպիսկոպոսից ամուսնանալու համար։ Այս թույլտվությունը հայտնի է որպես «պաշտամունքի անհամապատասխանությունից ազատում»:

«
Մեթոդիստական քրիստոնեության մեջ «խրատի գիրքը», որը հրատարակվել է 2014 թվականին Allegheny Wesleyan Methodist Connection կազմակերպության կողմից, չի խրախուսում միջկրոնական ամուսնությունները ՝ պնդելով՝ դա հանգեցնում է վատ հետևանքների. դրանք կամ դառնում էին կյանքի խոչընդոտ, կամ հանգում էին կործանման»։  Չնայած Միացյալ մեթոդիստական եկեղեցին թույլ է տալիս իր հոգևորականներին նախագահել միջկրոնական ամուսնությունները, այն մեկնաբանվել է «գոնե որպես կատարյալ, եթե ոչ բացարձակ արգելք այդպիսի [միջկրոնական] ամուսնությունների համար ՝ որպես սուրբ գրություններին հավատարմության հարց, եթե ոչ որպես քրիստոնյաների գոյատևման հարց»։ Միևնույն ժամանակ, նրանց համար, ովքեր արդեն միջկրոնական ամուսնության մեջ են (ներառյալ այն դեպքերը, երբ զույգը ոչ քրիստոնյա է, և ամուսնությունից հետո կողմերից մեկը քրիստոնեություն է ընդունում), եկեղեցին նշում է, որ Սուրբ Պողոսը «դիմում է անհավատների հետ ամուսնացած մարդկանց և խրախուսում նրանց մնալ ամուսնացած»։ Սրբության եկեղեցիների Ուեսլեյան ասոցիացիան սովորեցնում է, որ «քրիստոնյայի համար անհավատի հետ ամուսնանալը չգրված է։  Եթե մարդն ամուսնանում է չդավանափոխված կողմի հետ, և դրանից հետո դժբախտություն է պատահում, նա չի կարող մեղադրել Աստծուն իր սխալ լինելու համար, այլ պետք է պատժի սպասի, քանի որ ամուսնական ուխտը բարոյապես պարտավորեցնում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ երկուսն էլ կենդանի են»։

### Հինդուիզմ
Հինդուիզմում վեդաների նման տեքստերը չունեն որևէ տեսակետ միջկրոնական ամուսնությունների վերաբերյալ՝ տարբերելով տարբեր կրոնների մարդկանց միջև։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ դրանց ստեղծման ժամանակ անտիկ ժամանակաշրջանում այլ հայտնի կրոն չի եղել։ Օրենքի գրքերը, ինչպիսիք են Մանուսմրիտին, Յաջնավալկյա Սմրիտին և Պարաշարա Սմրիտին, խոսում են տարբեր կուլաների և գոտրաների միջև ամուսնության կանոնների մասին, այսինքն՝ Վառնայից դուրս ամուսնության մասին։ Համաձայն Վառնայի համակարգի ՝ Ամուսնությունը սովորաբար տեղի է ունենում նույն Վառնայի երկու մարդկանց միջև։  Ավելի բարձր ծագում ունեցող տղամարդկանց և ցածր ծագում ունեցող կանանց (անուլոմա) ամուսնությունները թույլատրվել են, բայց ցածր ծագում ունեցող տղամարդկանց և ավելի բարձր ծագում ունեցող կանանց (պրատիլոմա) ամուսնությունները հավանության չեն արժանացել։ Հին հինդուական գրականությունը առանձնացնում էր չորս Վառնա ՝ բրահմաններ, քշատրիաներ, վայշաներ և շուդրաներ։  Այնուամենայնիվ, հինդուական ամուսնության մասին օրենքը պահանջում է, որ և հարսնացուն, և փեսան պատկանեն միայն հինդուիզմին, սիկհիզմին, ջայնիզմին, բուդդիզմին, բացառությամբ ոչ հնդկական կրոնների, և եթե երկու կողմերից որևէ մեկը անցնում է ոչ հնդկական և ոչ հնդկական կրոնի, ամուսնությունն ինքնաբերաբար անվավեր է դառնում։

### Իսլամ

Միջկրոնական ամուսնությունները ճանաչվում են մուսուլմանների և Գրքի ոչ մուսուլման մարդկանց միջև (սովորաբար թվարկվում են որպես հրեաներ, քրիստոնյաներ և սաբիներ)։ Պատմականորեն իսլամական մշակույթում և ավանդական իսլամական օրենսդրության մեջ մուսուլման կանանց արգելված է ամուսնանալ քրիստոնյա կամ հրեա տղամարդկանց հետ, մինչդեռ մուսուլմանական տղամարդկանց թույլատրվել է ամուսնանալ քրիստոնյա կամ հրեա կանանց հետ։ Մուսուլման տղամարդկանց թույլատրվում է ամուսնանալ հրեա կամ քրիստոնյա կանանց հետ, բայց ոչ բազմաստվածների (Ղուրան 5։ 5)։ Մուսուլմանական-քրիստոնեական ամուսնության դեպքում, որը պետք է կնքվի միայն քրիստոնեական կողմի թույլտվությունից հետո, քրիստոնյա ամուսնուն չպետք է արգելվի եկեղեցի հաճախել աղոթքի և երկրպագության համար, համաձայն Աշտինամ Մուհամմադի, մուսուլմանականների և քրիստոնյաների միջև կնքված պայմանագրի, որը կնքվել է Մուհամմադի և Սուրբ Եկատերինայի վանքի միջև։

Մյուս կողմից, իսլամում միջկրոնական ամուսնության ավանդական ըմբռնման համաձայն, մուսուլմանական կանանց արգելվում է խառնամուսնանալ ոչ մուսուլմանական տղամարդկանց հետ՝ հիմնվելով իսլամական օրենքի վրա։ Ղուրանը նշում է.

Ավանդական դար ալ-իսլամից դուրս որոշ հասարակություններում մուսուլմանականների և ոչ մուսուլմանների միջև միջկրոնական ամուսնությունները հազվադեպ չեն, ներառյալ ամուսնությունները, որոնք հակասում են ijmāʿ-ի (ֆուկահաների համաձայնությունը) պատմական ըմբռնմանը օրինականության սահմանների վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, բարեփոխիչ և առաջադեմ իսլամի ավանդույթը թույլ է տալիս ամուսնանալ մուսուլմանական կանանց և ոչ մուսուլմանական տղամարդկանց միջև։ Իսլամական գիտնականները, ովքեր այս տեսակետն են արտահայտում, ներառյալ Խալիլ Մոհամմեդը, Դաայի Աբդուլլահը և Հասան Ալ-Թուրաբին, ի թիվս այլոց։ Իսլամական իրավագիտության ամենահայտնի դպրոցների վաղ մուսուլմանական իրավաբանները ֆիկհում որոշում են կայացրել, որ մուսուլմանական տղամարդու ամուսնությունը քրիստոնյա կամ հրեա կնոջ հետ մակրուհ է (հավանություն չի տրվում), եթե նրանք ապրում են ոչ մուսուլմանական երկրում։ ալ-Խաթթաբը (634–644) մերժել է մուսուլման տղամարդկանց հետ միջկրոնական ամուսնությունը ումմայի վրա իր հրամանատարության ժամանակ։

Մուսուլմանական մեծամասնություն ունեցող շատ երկրներ թույլատրում են միջկրոնական ամուսնությունները քրիստոնյա կամ հրեա կանանց հետ, բայց ոչ քրիստոնյա կամ հրեա տղամարդկանց։ Օրինակ, Լիբանանում չկա քաղաքացիական անձի կարգավիճակի մասին օրենք։ Պայմանականորեն ամուսնությունները կատարվում են ըստ այն հավատքի որին պատկանում են ամուսինները։ Թուրքիան թույլատրում է մուսուլմանական կանանց և ոչ մուսուլմանական տղամարդկանց ամուսնությունները աշխարհիկ օրենքներով։ Թունիսում 2017 թվականի սեպտեմբերի 16-ից մուսուլմանական կանայք կարող են օրինականորեն ամուսնանալ ցանկացած հավատքի կամ աթեիստ տղամարդու հետ։ Մալայզիայում ոչ մուսուլմանականը պետք է մուսուլմանականություն ընդունի, որպեսզի ամուսնանա մուսուլմանի հետ, և նման միությունների զավակները ինքնաբերաբար մուսուլմաններ են։

### Հուդայականություն
Պատմականորեն հրեական առաջնորդները հուդայականության մեջ միջկրոնական ամուսնություններին վերաբերվում էին հակակրանքով, և դա մնում է վիճելի։ Թալմուդը և պոսկիմը արգելում են ոչ հրեաներին ամուսնանալ հրեաների հետ և բանավիճում են, թե երբ է այդ արգելքը գալիս Թորայից, և երբ ՝ ռաբբիներից: 1236 թվականին Մովսես Կուսիացին քրիստոնյա կամ մուսուլմանական կանանց հետ ամուսնացող հրեա տղամարդկանց կոչ արեց բաժանվել նրանցից։ 1844 թվականին Բրաունշվեյգի ռաբբիների ռեֆորմիստական համաժողովը հրեաներին թույլ տվեց ամուսնանալ «միաստվածական կրոնի ցանկացած հետևորդի հետ, քանի դեռ այդ ամուսնությունից երեխաները դաստիարակվել էին հրեաների կողմից»: Այս համաժողովը հակասություններ առաջացրեց՝ համաժողովի բանաձևերից մեկը կոչ էր անում անդամներին չեղարկել Կոլ Նիդրեի աղոթքը, որով սկսվում է ծառայությունը Յոմ Կիպուրում։ Համաժողովի մասնակիցներից մեկը հետագայում փոխեց իր կարծիքը՝ դառնալով խառնամուսնությունների հակառակորդ։

Ավանդական հուդայականությունը ծագումով հրեայի և դավանափոխի ամուսնությունը չի տեսնում որպես խառը ամուսնություն . աստվածաշնչյան հատվածները, որոնք, ըստ երևույթին, աջակցում են խառն ամուսնություններին, ինչպիսիք են Հովսեփի ամուսնությունը Ասենատի հետ և Հռութի ամուսնությունը Բոոսի հետ, դասական ռաբբիների կողմից դիտվում էին որպես տեղի ունեցած ոչ հրեա ամուսնու դավանափոխությունից հետո։ Ոմանք դեռ հավատում էին, որ քանանացիներին արգելվում է ամուսնանալ նույնիսկ դավանափոխվելուց հետո, չնայած դա պարտադիր չէ, որ վերաբերում էր իրենց երեխաներին։

Ուղղափառ հուդայականությունը հրաժարվում է ճանաչել խառը ամուսնությունները և փորձում է չխրախուսել դրանք։ Պահպանողական հուդայականությունը հավանություն չի տալիս խառն ամուսնություններին, բայց խրախուսում է ոչ հրեա ամուսնու ընտանիքի ընդունումը ՝ հուսալով, որ նման ընդունումը կհանգեցնի ամուսնու հուդայականության ընդունմանը։ 2014-ի դեկտեմբերին պահպանողական հուդայականության Միացյալ սինագոգի երիտասարդական կազմակերպությունը հակասական կերպով փոխեց պարտադիր կանոնը, որ իր ղեկավարները չհանդիպեն ոչ հրեաներին ՝ այն փոխարինելով «հրեական համայնքի ներսում ժամադրության կարևորության ճանաչմամբ»։

Բարեփոխումը և վերականգնողական հուդայականությունը հիմնականում չեն վերաբերվում դասական ռաբբիների հեղինակությանը. Այս հարանվանությունների շատ ռաբբիներ պատրաստ են պաշտոնավարել միջկրոնական ամուսնությունների ժամանակ, չնայած ոմանք փորձում են համոզել խառնամուսնացած զույգերին իրենց երեխաներին հրեաների դաստիարակել։ 1870 թվականին որոշ ռեֆորմ հրեաներ հրապարակեցին այն կարծիքը, որ խառնամուսնություններն արգելված են։

2015-ին Վերակառուցողական ռաբինական քոլեջը քվեարկեց միջկրոնական հարաբերություններում ռաբինական ուսանողների ընդունելու օգտին, ինչը վերակառուցողական հուդայիզմը դարձրեց առաջին խոշոր շարժումը հուդայականության մեջ, որը թույլ տվեց ռաբբիներին հարաբերություններ ունենալ ոչ հրեա զուհընկերների հետ։ Հումանիստական հուդայականությունը ոչ աստվածապաշտական այլընտրանք է ժամանակակից հրեական կյանքում, որը սահմանում է հուդայականությունը որպես հրեա ժողովրդի մշակութային և պատմական փորձ։ Հումանիստական հուդայականության ընկերությունը պատասխանում է հարցին՝ «Արդյո՞ք խառնամուսնությունները նպաստում են հուդայականության անկմանը» իր կայքում. «Խառնամուսնությունները ազատ և բաց հասարակության դրական հետևանքն է։ Եթե հրեական համայնքը բաց է, ողջունելի, ընդունելի և բազմակարծիք, մենք կխրախուսենք ավելի շատ մարդկանց նույնանալ հրեա ժողովրդի հետ, այլ ոչ թե ավելի քիչ թվով մարդկանց։ Խառը ամուսնությունները կարող են նպաստել հրեա ժողովրդի շարունակականությանը»։

19-րդ դարի սկզբին խառնամուսնությունները համեմատաբար հազվադեպ էին։ Օրինակ, Ալժիրի հրեաների մեկ տասներորդից պակասը զբաղվում էր էկզոգամիայով: 20-րդ դարի սկզբից հրեաների շրջանում խառնամուսնությունների թիվն աճել է։ Միացյալ Նահանգներում 1996-ից 2001 թվականներին հրեաների մասնակցությամբ ամուսնությունների գրեթե կեսը (47 տոկոսը) խառն ամուսնություններ էին ոչ հրեա զուգընկերների հետ (նմանատիպ համամասնությունը ՝ 44 տոկոս, ինչպես 20-րդ դարի սկզբին Նոր Հարավային Ուելսում)։

Իսրայելում կրոնական իշխանությունները միակ կազմակերպություններն են, որոնք իրավասու են հարսանիքներ անցկացնել Իսրայելում և նրանց արգելված է ամուսնացնել այլակրոն զույգերին։ Այսպիսով, միջկրոնական զույգերը կարող են օրինականորեն ամուսնանալ Իսրայելում միայն այն դեպքում, եթե զուգընկերներից մեկը անցնի մյուսի կրոնին։ Իսրայելից և Լիբանանից միջկրոնական զույգերը հաճախ են գնում Կիպրոս՝ ամուսնանալու։

### Սիկհիզմ
Չնայած այն հանգամանքին, որ որոշ գուրդվարներ թույլ են տալիս հարսանիքներ սիխի և ոչ սիխի միջև, ճնշող մեծամասնությունը դեմ է դրան։ Համաձայն սիխի Rehat Maryada-ի (վարքականոն) 1945 թվականին, միջկրոնական Անանդ քարաջը չի թույլատրվում սիխի հավատքում։ 10-րդ սիկհ գուրուն Գուրու Գոբինդ Սինգհի 52 հուկամներում նշել է, որ «սիկհերի դուստրը պետք է ամուսնանա սիկհերի հետ»։ 2014 թվականինՄեծ Բրիտանիայի սիկհերի խորհուրդը հետևողական մոտեցում մշակեց Գուրդվարում ամուսնությունների վերաբերյալ, որտեղ զուգընկերներից մեկը ծագումով սիկհ չէ, գուրդվար Սահիբի հանձնաժողովների, սիկհ կազմակերպությունների և անհատների հետ երկամյա խորհրդակցություններից հետո։ Վերջնական ուղեցույցները հաստատվել են Մեծ Բրիտանիայի սիկհերի Խորհրդի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, և Դրանցում ասվում է, որ Գուրդվարներին խորհուրդ է տրվում ապահովել, որ Անանդ Քարաջի հարսանիքի երկու կողմերն էլ սիկհեր լինեն, բայց եթե զույգը որոշի քաղաքացիական ամուսնություն կնքել, նրանց պետք է հնարավորություն տրվի հյուրընկալել Արդասը, Սուխմանի Սահիբի ուղին, Աքհանդի ուղին կամ այլ ծառայություն ՝ նշելու իրենց ամուսնությունը ընտանիքի և ընկերների ներկայությամբ։ Որոշ գուրդվարներ թույլատրում են խառնամուսնությունները, ինչը հանգեցրել է հակասությունների։

### Զրադաշտականություն
Հնդկաստանում որոշ ավանդական զրադաշտականներ հավանություն չեն տալիս միջկրոնական ամուսնություններին և խոչընդոտում են դրանց կնքմանը, իսկ իգական սեռի հետևորդները, ովքեր ամուսնանում են հավատքից դուրս, հաճախ համարվում են վտարված։ Երբ հմուտ կինն ամուսնանում է մեկ այլ կրոնի զուգընկերոջ հետ, նա ռիսկի է ենթարկվում, որ չկարողանա մուտք գործել Ագյարի և Աթաշ Բեհրամի տաճարներ։ Նախկինում նրանց զուգընկերոջը և երեխաներին արգելվում էր մտնել զրադաշտական կրոնական շենքեր.դա հաճախ նկատվում է մինչ օրս։ Պարսիկ տղամարդկանց և ոչ Պարսիկ կանանց սերունդները (հատկապես ամուսնությունից դուրս ծնվածները) հաճախ "որդեգրվում" էին Պարսիկ Հոր կողմից և լուռ ընդունվում էին կրոն։ Որպես այլընտրանք, մի քանի դեպքերում, ինչպիսին է Սյուզան Ռ. Դ. Թաթայի դեպքը, ոչ զրադաշտական ամուսնուն թույլատրվեց ընդունել զրադաշտականությունը ՝ անցնելով նավջոտեի ծեսը։ Միջկրոնական ամուսնությունները կարող են խեղաթյուրել զրադաշտացիների ժողովրդագրությունը, քանի որ հետևորդների թիվը փոքր է։

Հնդկական օրենսդրության համաձայն (որտեղ ապրում են պարսիկների մեծ մասը), միայն երեխայի հայրը պետք է զրադաշտական լինի, որպեսզի երեխան (կամ երեխաները) հավատքով ընդունվեն։ Սա քննարկվել է, քանի որ կրոնը խրախուսում է գենդերային հավասարությունը (որը խախտում է օրենքը)։ Հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրոպայում զրադաշտականները մարտահրավեր են նետում այս կանոնին, և ոչ զրադաշտական հոր երեխաները ընդունվում են որպես զրադաշտականներ։

## Աղբյուրներ

## Գրականության ցանկ
* *Interfaith Marriage: Share and Respect with Equality,* Dr. Dilip Amin, Mount Meru publishing
* *This is My Friend, This is My Beloved: A Pastoral Letter on Human Sexuality* (Jewish) Elliot N. Dorff, The Rabbinical Assembly
* *It All Begins with a Date: Jewish Concerns about Intermarriage: Jewish Concerns about Intermarriage*, Alan Silverstein, Jason Aronson, 1995, 
* Leadership Council of Conservative Judaism, Statement on Intermarriage. Adopted on March 7, 1995
* 'Why Marry Jewish: Surprising Reasons for Jews to Marry Jews', Doron Kornbluth, [Targum/Feldheim], 2003, 
* 'Dear Rabbi, Why Can't I Marry Her?', Eliezer Shemtov, [Targum/Feldheim], 2006, 
* Strange Wives: Intermarriage in the biblical world, Stanley Ned Rosenbaum and Allen Secher, 2014, 
* *Intimate Diversity: an Anglican Practical Theology of Interreligious Marriage,* Paul Aidan Smith, [Brill], 2021, 
* *Being Both: Embracing Two Religions in One Interfaith Family*, Susan Katz Miller, 2013, 

## Արտաքին հղումներ
* Catholic Encyclopedia: Mixed Marriage
* Jewish Encyclopedia: Intermarriage
* More on the Jewish view on Intermarriage
* The Marriage Imbroglio
* Resources for Interfaith Families where one partner is Jewish Interfaithfamily.com-ից

Կատեգորիա:Ամուսնության տեսակներ
Կատեգորիա:Ամուսնություն
Կատեգորիա:Ընտանիք
Կատեգորիա:Կրոն և հասարակություն
Կատեգորիա:Սեռական կարգադրությունները կրոնում