open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սպիտակուցի ֆոլդինգ

Կենսաքիմիայում և մոլեկուլային կենսաբանության մեջ **սպիտակուցի ֆոլդինգ** են անվանում այն գործընթացը, որի ժամանակ պոլիպեպտիդները ինքնաբուխ, շղթայի յուրահատուկ տարածական կառուցվածք են ձեռք բերում (երրորդային կառուցվածք)։

մինի|300x300փքս|Պոլիպեպտիդի առաջնային կառուցվածքից (ձախից) ձևափոխում երրորդային կառուցվածք (աջից).
 
Յուրաքանչյուր սպիտակուցի մոլեկուլ սկսում է ձևավորվել որպես պոլիպեպտիդ, որը ձևավորվում է տրանսլյացիայի արդյունքում՝ իՌՆԹ-ի գծային շղթայի հիման վրա։ Պոլիպեպտիդը չունի եռաչափ կառուցվածք (օրինակը ներկայացված է աջ կողմում գտվող պատկերում)։ Սակայն շղթայում բոլոր ամինաթթուներն ունեն որոշակի քիմիական հատկություններ․ հիդրոֆոբություն, հիդրոֆիլություն և էլեկտրական լիցք։ Ամինաթթուների միմյանց հետ փոխազդեցությունը բերում է եռաչափ կառուցվածքի առաջացմանը (կոնֆորմացիա)։ Սպիտակուցի արտաքին մակերեսին ձևավորվում են ակտիվ կենտրոններ։ Արդյունքում՝ սպիտակուցի գլուբուլայի արտաքին մակերեսին ձևավորվում են ակտիվ կենտրոններ և մուլտիմերային սպիտակուցների ենթամիավորների ու կենսաբանական թաղանթների հետ միացման հատվածները

Շատ հազվադեպ սպիտակուցը կարող է միանգամից ենթարկվել երկու կոնֆորմացիա ունենալ։ Այդպիսի սպիտակուցները կարող են շատ տարբեր լինել՝ կատարելով տարբեր ֆունկցիաներ։ Դրա համար անհրաժեշտ է, որ սպիտակուցի մոլեկուլի ֆազային միջավայրի տարբեր հատվածներում գոյություն ունենան էներգիայով համարյա համընկնող երկու վիճակներ։

Սպիտակուցի երրորդային կառուցվածքը կայունացնելու համար սպիտակուցները ենթարկվում են հետտրանսլացիոն ձևափոխման։ Հաճախ պոլիպեպտիդային շղթաների տարածական մոտ տեղամասերում հանդիպում են դիսուլֆիդային կամրջակներ։ Ֆոլդինգին մասնակցում են սպիտակուց-շապերոնները։ Չնայած նոր սինթեզված սպիտակուցների մեծամասնությունը կարող են ֆոլդինգի ենթարկվել առանց շապերոնների, քիչ քանակով սպիտակուցների համար շապերոնների առկայությունը ֆոլդինգի ժամանակ պարտադիր է։

Սպիտակուցների պարուրման մեխանիզմը ամբողջությամբ չի հետազոտվել։ Սպիտակուցի եռաչափ կառուցվածքի փորձնական հետազոտությունը շատ բարդ է և ծախսատար։ Սակայն սպիտակուցի ամինաթթուների հաջորդականությունը հայտնի է։ Ուստի գիտնականները փորձում են օգտագործել տարբեր կենսաֆիզիկական մեթոդներ, որպեսզի ամինաթթվային հաջորդականության միջոցով կանխատեսեն սպիտակուցի տարածական կառուցվածքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Նաթան (անձնանուն)

**Նաթան** (), հրեական ծագման տղամարդու Աստվածաշնչյան անուն։

Նշանակում է «նվեր», «պարգև», հայերի մեջ գործածվել է դեռ նախաքրիստոնեական ժամանակներից, բայց հետզհետե մոռացվել է։

Ռուսերեն թարգմանությամբ Աստվածաշնչում ավանդաբար գրվում և ընթերցվում է «Նաֆան»։

## Հայտնի կրողներ
* Նաթան (Նաֆան), աստվածաշնչյան մարգարե։
* Նաթան, բրազիլացի ֆուտբոլիստ։
* Նաթան Վավիլոնսկի, II  դարի թաննա (ուսուցիչ)։
* 
*Նաթան Ադլեր (1741—1800),  խոշորագույն ռաբբի և կաբալիստ, Գերմանիայում ուղղափառ հուդայականության առաջնորդներից մեկը։
*Նաթան իզ Գազի (1644—1680), կաբալիստ, հայտնվել է Սաբաթայ Զևին և աստվածաբար հիմնավորել Սաբբատյան շարժումը։
*Նաթան բեն Եհիել (1035—1106/1110), միջնադարյան լեզվաբան, փիլիսոփա և բառարանագրող։

## Ազգանուններ
*Նաթան Ժակ,  բուլղարացի պատմաբան և տնտեսագետ, Բուլղարիայի Գիտությունների Ակադեմիայի ակադեմիկոս, գիտության ժողովրդական գործիչ, ԲԺՀ սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։
* Նաթան շուլի, իսրայելցի կոմպոզիտոր և երգչուհի։
* Նաթան Էյբի, իսրայելական հասարակական գործիչ, ակտիվիստ։ 
* Նաթան էռնեստո, իտալացի քաղաքագետ, Հռոմի քաղաքապետ (1907—1913)։

## Ուրիշ
«Իմաստուն Նաթան», Գոտհոլդ Լեսսինգի պոեմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան անուններ
Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Կատեգորիա:Եբրայական անձնանուններ
Աքիլլեսն ու կրիան (ֆիլմ)

**Աքիլլեսն ու կրիան**, 2008 թվականի ճապոնական ֆիլմ, որի ռեժիսորը Տակեշի Կիտանոն է։

Աքիլլեսը և կրիան անվանումը վերաբերում է հույն փիլիսոփա Զենոն Էլեացու շարժման պարադոքսին։

## Սյուժե
Կիտանոն մարմնավորում է Մաչիսուին, որը ծնվել է հարուստ ընտանիքում, բայց փոքր հասակում կորցրել է ծնողներին։ Երբ նրա հայրը՝ Ակիրա Նակաոն ինքնասպան է լինում բիզնեսի ձախողումից պատճառով, նրա խորթ մայրը՝ Մարիկո Ցուցուին ուղարկում Մաչիսուին հորաքրոջ և հորեղբոր հետ ապրելու, որոնք սակայն վատ են վերաբերվում իրեն և  ուղարկում որբանոց։ Երիտասարդ Մաչիսուն՝ Յուրեի Յանագին, ընդունվում է արվեստի դպրոց և գտնում է իր ոճը դասընկերների մարտահրավերների շնորհիվ։ Մաչիսուն ընդունվում է աշխատանքի արվեստի դպրոցի վարձը վճարելու համար, և մտերմանում է բարեկամ և գործընկեր Սաչիկոյի հետ, որը կարծես թե հասկանում է իր արվեստի տեսլականը։ Նրանք ամուսնանում են և ունենում մեկ աղջիկ։ Ժամանակակից արվեստի հանդեպ ունեցած Մաչիսուի մոլուցքը զբաղեցնում է իր ամբողջ կյանքը, դարձնելով նրան անտարբեր շրջապատող ամեն ինչի, այդ թվում դստեր (Էրի Տոկունագայի) և կնոջ հանդեպ։ Նա փորձում է գոհացնել արվեստի քննադատներին՝  անտեսելով գումարի պակասությունը։ Հրդեհի պատճառով քիչ է մնում զոհվի։ Կորցնելով իր նախորդ աշխատանքները՝ նրա մոտ մնում է միայն  կիսատ այրված տարա, որը ցանկանում է վաճառել 200 000 յենով։ Այս ամենն ավարտվում է այն բանով, որ կինն իրեն փողոցից տուն է բերում։ Նրանք զբոսնում են միասին, կարծես՝ վերջապես ազատվելով արվեստի հանդեպ ունեցած մոլուցքից։

## Դերերում
* Բետ Տակեշի Մաչիսուի դերում
* Կանակո Հիգուչի as Sachiko
* Յուրեյ Յանագի երիտասարդ Մաչիսուի դերում 
* Կումիկո Ասո երիտասարդ Սաչիկոյի դերում 
* Ակիրա Նակաո Մաշիսուի հոր դերում
* Մարիկո Ցիցուցի Մաչիսուի խորթ մոր դերում
* Ռեն Օսուգի Մաչիսուի հորեղբոր դերում 
* Սուսումա Տերաժիմա  Յակուզա կավատի դերում
* Էրի Տոկունագա Մաչիսուի աղջկա դերում 
* Նաո Օմորի արվեստի գործերի առևտրականի դերում
* Մասատո Իբու արվեստի գործերի առևտրականի դերում

## Հողարկում
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի են ունեցել 2008 թվականի օգոստոսի 28-ին Վենեցիայի ֆիլմերի 65-րդ փառատոնի ժամանակ։

## Արձագանքներ
Մարկ Շիլինգը «Ճապոնական ժամանակ» ամսագրից ֆիլմը 5 աստղից գնահատել է 2։

## Հավելյան ընթերցանություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ճապոներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր
Արեոպոլիս

**Արեոպոլիս** (), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 249 մ բարձրության վրա, Մանիի թերակղզում, Լիմենիոն () ծովափնյա գյուղից 1.5 կմ հեռավորության վրա, Մեսինիայի արևմտյան ափին։ Քաղաքը գտնվում է Պելոպոնես թերակղզու հարավային մասում, Յիթիոնից 21 կմ հարավ-արևմուտք, Աթենքից՝ 189 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, Կալամատայից 48 կմ դեպի հարավ-արևելք և 52 կմ դեպի հարավ-արևելք «Կապիտան-Վասիլիս-Կոնստանտակոպուլոս» օդանավակայանից։ Քաղաքը համարվում է Պելոպոնեսի ծայրամասում գտնվող Անատոլիկի Մանի համայնքի պատմական կենտրոնը։ 2011 թվականի մարդահամարի համաձայն քաղաքն ունի 888 բնակիչ։

Քաղաքի անունը ծագել է պատերազմի աստված Արեսի անունից։ 1821 թվականի մարտի 17-ին Արեոպոլիսում սկսվեց հունական հեղափոխությունը՝ Պետրոս Մավրոմիխալիսի ղեկավարությամբ։ Այժմ Արեոպոլիսը բարգավաճող քաղաք է։

Ամեն շաբաթ գլխավոր հրապարակում գործում է աշխույժ, բացօդյա շուկա, որտեղ մեծ քանակությամբ տեղական ապրանքներ են վաճառվում։ Այնտեղ գտնվում է «Պիկուլակիս աշտարակ» թանգարանը։

Հունաստանի նախկին վարչապետ Ստիլիանոս Մավրոմիխալիսը (1899-1981), ծնվել է Արեոպոլիսում։

## Արեոպոլիսի համայնքներ
Արեոպոլիսի տեղական համայնքը ներառում է վեց բնակավայրեր։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչությունը կազմել է 1014 մարդ։ Տարածքը կազմում է 15,169 քառակուսի կիլոմետր։

## Население

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Տայո Էդուն

**Ադետայո Օլուվատոսին Օլուսեգուն Էդուն** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Ներկայումս վարձավճարով հանդես է գալիս «*Իսպվիչ Թաուն*»-ի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Ֆուլհեմ»
Տայոն հանդիսանում է «Ֆուլհեմ» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի սան։ Թիմի հիմնական կազմում իր դեբյուտը նշել է թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Լեյտոն Օրիենտ»-ի դեմ խաղում։

### «Իսպվիչ Թաուն»
2018 թվականի օգոստոսի 3-ին Տայո Էդուն մեկ տարի վարձակալության ժամկետով տեղափոխվել է Չեմպիոնշիպում հանդես եկող «*Իսպվիչ Թաուն*»։

## Միջազգային կարիերա
Անգլիա Մ17 հավաքականի կազմում Էդուն մասնակցել է 2015 թվականի Եվրոպայի և Աշխարհի առաջնություններին։ 2016 թվականին ֆուտբոլիստն առաջին անգամ հրավիրվել է Անգլիա Մ19 հավաքական, որի կազմում մասնակցել է 2017 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։ Եզրափակչում, որը տեղի ունեցել Պորտուգալիայի հավաքականի դեմ Էդուն երկու դեղին քարտ է ստացել և հեռացվել խաղադաշտից։

Ներկայումս Տայո Էդուն հանդես է գալիս Անգլիա Մ20 հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
### Միջազգային
* Եվրոպայի չեմպիոն (Մ19) - 2017

### Անձնական
* Եվրոպայի առաջնության խորհրդանշական հավաքական (Մ19) - 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը «Ֆուլհեմ»-ի պաշտոնական կայքում
* Էջը thefa.com կայքում
 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իպսվիչ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Ռենատո Տապիա

**Ռենատո Տապիա Կարտիխո** (; ), պերուացի ֆուտբոլիստ, «Ֆեյենորդ» ակումբի և Պերուի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Ռենատոն նիդերլանդական «Տվենտե» ակումբի սան է։ 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին «Կոմբյուրա»  ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Էրեդիվիզիայի շրջանակներում։ 2015 թվականի հունվարի 31-ին  «Կոմբյուաա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Ռենատեն խփել է իր առաջին գոլը «Տվենտե» ակումբի կազմում։

2016 թվականի սկզբին Ռենատոն տեղափոխվել է «Ֆեյենորդ» ակումբի կազմ։ Տրանսվերի արժեքը կազմում էր 2.4 մլն եվրո։  Փետրվարի 7-ին ամստերդամի «Այաքս» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Ռենատոն կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։  2017 թվականին նա իր թիմին օգնել է 18 տարվա մեջ առաջին անգամ հաղթել առաջնությանը։

## Միջազգային կարիերա
2011 թվականին Ռենատոն ընդգրկվել է Պերուի պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցելում Հարավային Ամերիկայի առաջնությանը, որը անցկացվում էր Էկվադորում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Արգենտինայի, Էվադորի, Բոլիվիայի և Ուրուգվայի հավաքականների դեմ խաղերում։

2013 թվականին Ռենատոն ընդգրկվել է Պերուի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցելու  Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական  առաջնությանը, որը անցկացվում էր Արգենտինայում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Վենեսուելայի, Պարագվայի, երկու անգամ Ուրուգվայի և Էկվադորի հավաքականների դեմ խաղերում։

2015 թվականին Վենեսուելայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ Ռենատոն  կատրել է իր նորամուտը Պերուի ազգային հավաքականի կազմում։

2016 թվականի ամռանը Ռենատոն ընդգրկվել է իր թիմի կազմում մասնակցելու ԱՄՆ-ում անցկացվող Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում մասնակցել է Հայիթիի, Էկվադորի, Բրազիլիաի և Կոլումբիայի հավաքականների դեմ խաղերում։

Նույն թվականի սեպտեմբերի 7-ին 2018 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի՝ Էկվադորի հավաքականի դեմ խաղում Ռենատոն խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում։

2018 թվականին Ռենատոն ընդգրկվել է իր թիմի կազմում մասնակցելու 2018 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որը անցկացվում էր Ռուսաստանում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Դանիայի և Ավստրալիայի հավաքականների դեմ խաղերում։

### Գոլերը Պերուի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
** Թիմանյի **

 **«[[Ֆեյենորդ]]»**
*  Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնություն — 2016/17
* Նիդերլանդների գավաթի դարփնեկիր — 2015/16, 2017/18
* Նիդերլանդների սուպերգավաթի դարփներիկ — 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տապիայի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Տապիայի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Տապիայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Տապիան transfermarkt-ում
* Տապիան soccerbase.com-ում
* Տապիան WhoScored.com կայքում
* Տապիան Ֆեյենորդի պաշտոնական կայքում 
* Տապիան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքը
* Տապիան ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պերուացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պերուի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Վիլեմ II-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սելտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Էնս (գետ)

**Էնս** (), գետ Կենտրոնական Եվրոպայում, Դանուբ գետի աջ վտակը։ Գետի երկարությունը 320 կմ է։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում 210 մ³/վրկ է։

Էնս գետի ակունքը գտնվում է Ստորին Տաուերն լեռներում, ավստրիական ֆեդերալական Զալցբուրգ նահանգի տարածքում։ Հետո գետը հոսում է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ՝ Շտիրիա նահանգի տարածքով, Արևելյան Ալպեր լեռնաշղթայի հովտի միջով։

Շտայրից հյուսիս Էնսը սահման է ձևավորում Վերին և Ստորին Ավստրիաների միջև, որոնք միջնադարում հայտնի էին որպես *Ավստրիա Էնսից վերև* և Ավստրիա Էնսից ներքև։ Գետը թափվում է Դանուբի մեջ Մաուտհաուզեն և Էնս քաղաքների մոտ։

Ներկայումս Էնսում կա 15 հիդրոէլեկտրակայան։

## Պատկերասրահ

Ennsradweg bei Radstadt.jpg|Էնս գետի վերին հոսքը Ռադշտադի մոտ
Ennstal.jpg|Էնս գետը Շտայրում
Enns in Steyr.jpg|Էնս գետը Շտայրում


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* ''Էնս''  Գեզոյզե ազգային պարկ 
* ''Ennskraftwerke AG'' 

Կատեգորիա:Ավստրիայի գետեր
Կատեգորիա:Դանուբ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Հիլաս (դիցաբանություն)

**Հիլաս** (, «անտառային»), հին հունական դիցաբանական կերպար։ Եղել է շատ գեղեցիկ։ Ֆեոդամանտի և Մենոդիկի որդին՝ ծագումով Էխալիայից կամ Արգոսից («Արգոսի որդին»)։ Համարվել է նաև Դրիոփի որդի  կամ Կեիկի որդին։ Հին հունական դիցաբանության մեջ Դիոփները եղել են ցեղ, հայտնի մարդկանցից է եղել Հիլասի հայրը՝ Ֆեոդամանտը։
մինի|Ասկանի գետի հավերժահարսերը և Հիլասը
Արգոնավորդ։ Պատանին սիրահարված է եղել Հերակլեսին։ Ճակատամարտում սպանել է Սագեսին։

Գնալով ջրի, սեքսուալ զվարճանքների համար առևանգվել է հավերժահարսերի կողմից։ Այս դեպքը տեղի է ունեցել Միզիում, Կիոսի մոտակայքում՝ Ասկանի գետում։ Ասկանի գետի հավերժահարսերը Հիլասին վերածեցին արձագանքի։ Ըստ Ստրաբոնի, դեպքը տեղի էունեցլ Արգանֆոնի լեռան վրա՝ Կիոս քաղաքում։ Բնակիչները դեպքը վերածել են տոնակատարության։ Տոնակատարության ժամանակ դիցաբանական այս կերպարին զոհեր են մատուցում։

Հռոմեացի բանաստեղծ Սեքստոս Պրոպերցիոսը Հիլասին համեմատում է իր ընկերոջ՝ Գալայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Вергилий. Буколики VI 43-44; Георгики III 6; Овидий. Наука любви II 110; Нонн. Деяния Диониса XI 228; Орфическая аргонавтика 646.

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Կատեգորիա:Արգոնավորդներ
Ճառընտիր (4716)

**Ճառընտիր** (4716), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4716 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1581 թվականին Սարգիս գրչի, Ներսես գրչի, Վարդան գրչի, Հովհաննս գրչի կողմից՝ Խլաթում։ Ստացողը եղել է Ասաուածատուր քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 42x28 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 443 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1բ, 219բ, 271բ, 342ա, 370ա և այլուր, հետագայի՝ 3ա, 6ա և այլուր (17-րդ դար), 235բ, 236ա (1868 թ.):
## Բովանդակություն
* Ճառք, Խրատք (Եփրեմ, Պետ. Սիւնեցի, Ոսկեբերան, Գր. Աստուածարան, Յովհ. Մանդակունի, Նեքտառիոս, Սարգիս Շնորհալի, Յակ. Սրճեցի, Թէոփիլոս, Զաքարիա կաթողիկոս, Եւոեբիոս Կեսարացի, Յովհ. Երզնկացի, Եղիշե), 
* Ներբողանք (Պրոկղ, Եփրեմ, Յակ. Սրճեցի, անանուն),
* Տեսիլք Գէորգայ Զօրավարի, Սահակայ, Յովհ. Կոզեռնի, Յովհ. Գառնեցւոյ, Մարիամու,
* Պատմութիւնք Գալրստեանն մոգուց լերկրպագութիւն Քրիստոսի Պատկերին, Չարչարանացն Քրիստոսի, Վերափոխմանն Աստուածածնի, Գիւտի խաչին, Բևեռաց խաչին, Խաչվեացին, Գալստեանն Մահմետին ի Հայս,
* Ի ղուկասու, Մատթէոսի մեկութեանց Ոսկեբերանի,
* Եպիփանու Կիպրացւոյ Յաղագս վարուց Յովհ. Երուսաղեմացւոյ,
* Վարգ. Այդեկցւոյ Վասն անքուն որդանցն,
* Կտակ Աւագ ուրբաթս,
* Գրիգորի վարդապետի Ողբ մեռելոց,
* Վարք և վկայաբանութիւնք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Maybelline

**Maybelline New York** («Մայբելլին Նյու Յորք»), կոսմետիկայի բրենդ, այժմ պատկանում է L’Oréal-ին։

## Պատմություն
«Maybelline» ընկերությունը ստեղծվել է 1915 թվականին նյույորքցի դեղագործ Թ. Լ. Ուիլյամսի կողմից։ Երկրորդ տասնամյակում Ուիլյամսը նկատեց, թե ինչպես է իր կրտսեր քույրը՝ Մայբելլը կիրառել վազելինի և ածխի փոշու խառնուրդում իր թարթիչները ավելի մուգ դարձնելու համար։ Նա վերարտադրեց այդ խառնուրդը իր փոքրիկ լաբորատորիայում և վաճառեց այն «Lash-Brow-Ine» անունով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ապրանքը դարձել էր տեղական բրենդ, անգրավիչ անվանումը վախեցրեց նոր գնորդին, որից հետո Ուիլյամսը «Lash-Brow-Ine» վերանվանեց «Մայբելլին» (): Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ Ուիլյամսն առաջին սևաներկը ստեղծել է հատուկ Մայբելլի համար և հենց նա էլ օգնել է աղջկան գերել իր փեսացուին։ 1917 թվականին ընկերությունը թողարկում է ստվերաներկ, «Ամենօրյա ժամանակակից դիմահարդարում աչքերի համար» (), իսկ 1960 թվականին՝ «Ultra Lash», ջրակայուն սևաներկը ապլիկատոր խոզանակով։

1967 թվականին Թ.Լ. Ուիլյամսը ընկերության գույքը վաճառում է «Plough, Inc.»-ին (այժմ՝ Schering-Plough), որը գտնվում է Մեմֆիսում։ Այնուհետև գործարանը տեղափոխվել է Չիկագո, որից հետո Նյու Յորք։ 1975 թվականին գործարանը տեղափոխվեց  Արկանզաս նահանգի Լիթլ Ռոք քաղաք, որտեղ էլ այն գտնվում է մինչ օրս։ 1990 թվականին «Schering-Plough»-ը վաճառում է «Maybelline»-ը նյույորքյան «Wasserstein Perella» ներդրումային ընկերությանը։ «Maybelline»-ի գործարանը Մեմֆիսում մնում է մինչև 1996 թվականը, մինչ ընկերությունը հերթական անգամ կտեղափոխվեր Նյու Յորք։

Ընկերության համար մեծ առավելություն էր ընդունել նորաձևության պաշտոնում համակարգող () հայտնի ամերիկյան հեռուստատեսային աստղ Լինդա Կարտերին, որը հայտնի է դարձել «Հրաշք կին»-ը հեռուստասերիալով, նաև նկարահանվել է «Maybelline»-ի մի քանի հեռուստատեսային ու տպագիր գովազդներում։ Այնպիսի մարդիկ, ինչպիսիք են Քրիստի Տարլինգտոն, Ջոզի Մարան, Ադրիանա Լիման, Միրանդա Քերը, Սառա Միշել Գելարը, Մելինա Քանաքարեդը, Չժան Ցզիին, Ֆաշա Սանդխան և Քրիստեն Դեյվիսը աջակցել են «Maybelline»-ի արտադրանքին։ Այժմ ընկերության դեմքերն են Քրիստի Տարլինգտոն, Յուլյա Շտեգները, Ջեսիկա Ուայտը, Էրին Ուոսսոն, Էմիլի Դա Դոնատոն, Ադրիանա Լիման։

1991 թվականին ընկերությունը ընդունեց ժամանակակից կարգախոս՝ «Maybe She’s Born With It. Maybe It’s Maybelline»  («Գուցե նա ծնվել է հենց այդպես։ Գուցե դա Մայբելլնն է»)։

1996 թվականին գործարանը գնել է L'Oréal- ը, վերջինս էլ ամբողջ շուկային ապահովում է կոսմետիկայով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Официальный сайт на русском языке 

Կատեգորիա:1915 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Մայլս Կենլոք

**Մայլս Լևիս Ջորջ Կենլոք** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Ներկայումս հանդես է գալիս Չեմպիոնշիպը ներկայացնող «*Իսպվիչ Թաուն*»-ում։

## Ակումբային կարիերա
Կենլոքը «Քրիսթալ Փելաս»-ի ակադեմիայի սան է։ Նա միացել է «Իսպվիչ Թաուն»-ի ակադեմիային 2014 թվականի ապրիլին։ Թիմի հիմնական կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2015 թվականի օգոստոսի 11-ին՝ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «*Ստիվենիջ ՖԱ*»-ի դեմ խաղում։

2015 թվականի օգոստոսի 24-ին Մայլս Կենլոքը 2 տարվա պայմանագիր է կնքել «Իսպվիչ Թաուն»-ի հետ, հետագայում 12 ամիս երկարաձգելու հնարավորությամբ։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իպսվիչ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Քեթրին Ուոթերսթոն

**Քեթրին Բոյեր Ուոթերսթոն** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կյանք և կարիերա
Ուեթորսթոնը ծնվել է Լոնդոնի Վեստմինստեր քաղաքում, դերասան Սեմ Ուոթերսթոնի և նախկին մոդել Լին Լուիզա Վուդրաֆի ընտանիքում։ Նյու Յորքի համալսարանի Տիշ արվեստի դպրոցում դերասանական կրթություն ստանալուց հետո նա սկսել է իր կարիերան կինոյում և հետագայում նկարահանվել է մի շարք  անկախ ֆիլմերում։

2000-ականների վերջերին Ուոթերսոնը տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ նա հանդես է եկել թատերական բեմում, ինչպես նաև փոքր դերեր է խաղացել «Գրոհելով Վուդսթոքը» և «Լինելով Ֆլին» ֆիլմերում։ 2012 թվականին նա նկարահանվել է HBO-ի «Ընդհատակյա կայսրության» սերիալի մի քանի էպիզոդներում։ Նրա կարիերայում բեկումնային էր 2014 թվականին «Ի ծնե արատ» ֆիլմում կատարած երկրորդ պլանի դերը, որի համար նա առաջադրվել է «Արբանյակ» մրցանակի։ Դրանից հետո նա ստացել է գլխավոր դեր՝ Էլիզաբեթ Մոսսի հետ նկարահանվելով «Երկրի թագուհի» ֆիլմի, ինչպես նաև գլխավոր հերոսի նախկին կնոջ դերը «Սթիվ Ջոբս» կենսագրական ֆիլմում։

2016 թվականին Ուեթորսոնը կատարել է կնոջ գլխավոր դերը «Ֆանտաստիկ գազաններ ու որտեղ գտնել դրանց» ֆիլմում, որը Հարրի Փոթերի մասին պատմող ֆիլմերի սփին-օֆն է։ Կինոնկարը թողարկվել է 2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ Եվս մեկ գլխավոր դեր նա կատարել է Ռիդլի Սքոթի «Օտարը։ Պատգամ» ֆիլմում, որը «Պրոմեթևս» ֆիլմի սիքվելն է։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Դենիել Քադմոր

**Դենիել Քադմոր** (, ), կանադացի դերասան։ Իր ամենահայտնի դերը եղել է Պիտեր Ռասպուտին / Քոլոսի դերը « Իքս մարդիկ» ֆիլմում, և Ֆելիքսի դերը «Մթնշաղ» ֆիլմում։

## Անձնական կյանք
Քոդմորը ծնվել և մեծացել է բրիտանացի ծնողների ընտանիքում, Բրիտանական Կոլումբիայի Սյու Բեյլիին քաղաքում, ծնողներից Սյու Բեյլին աշխատում է Բրիտանական Կոլումբիայի կինոկենտրոնում, իսկ հայրը` Ռիչարդ Քադմորը բժիշկ է։ Քադմորը երեք եղբայրներից ամենաբարձրահասակն է 6.5 ֆուտ (198 սմ)։ Քադմորը սովորել է Գեննոնի համալսարանում, բացի այդ եղել է նաև ֆուտբոլի հավաքականի անդամ 2000 թվականից մինչև 2002 թվականները։ Եղել է «Կապիլանո» ռեգբի ակումբի նախկին հարձակվողը։ Նրա ավագ եղբայրը Ջեյմի Քադմորը Կանադական ռեգբիի հավաքականի անդամ է։ Նրա փոքր եղբայր Լյուկը նույնպես խաղում է «Կապիլանո» ռեգբի ակումբում։

## Կարիերա
Քադմորի առաջին մեծ դերը եղել է 2003 թվականին, երբ նա հայտնվել է որպես Պիտեր Ռասպուտին / Կոլոսս  «Իքս մարդիկ» ֆիլմաշարի երկրորդ ֆիլմում։ Նա այդ դերը խաղացել է նաև ֆիլմի շարունակության «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը»-ի մեջ։ Նա ստացել էր գլխավոր դեր «Գերմարդի վերադարձը» ֆիլմում, սակայն այդ դերը խաղաց Բրանդոն Ռութին.: Քադմորը ֆելիքսի դերը խաղացել է չորս ֆիլմերից «Մթնշաղ», «Մթնշաղ. Նորալուսին», «Մթնշաղ։ Խավարում», «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1», «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2» ֆիլմերում։ Քադմորը խաղացել է վեբ-սերիալ «Halo 4 : Գնալ դեպի լուսաբաց»-ում։ Դերասանի կերպարը գրեթե ամբողջովին համապատասխանում է Ջոնին, ինչպես նկարագրված է գրքերում և կոմիքսներում, նրանք երկուսն էլ ունեն  մաշկի նույն գույնը և սանրվածքը, և նույնիսկ մարմնի կառուցվածքը (հատկապես աճի առումով `198 սմ)։

2013 թ. մարտին հայտարարվեց, որ Քադմորը «Իքս մարդիկ։ Անցած ապագայի օրերը» ֆիլմում կվերադառնան Կոլոսսի դերին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ատամնաքչփորիկ

thumb|Փայտե ատամնաքչփորիկ
**Ատամնաքչփորիկ**, սուր ձողիկ (փայտե, բամբուկե կամ պլաստմասսե), ստեղծված է ատամների արանքում սնունդի մնացորդները հեռացնելու համար։ Հաճախ տրվում են ռեստորաններում սննունդը ուտելուց հետո։ Լնդերը չվնասելու նպատակով ատամնաքչփորիկը պետք է կիրառել զգուշությամբ։ Ատամնաբուժները խորհուրդ են տալիս ատամնաքչփորիկը օգտագործելիս պահել այն 45°-ի անկյան տակ և չչարաշահել ատամների քչփորումը։

## Պատմություն
Առաջ ատամնաքչփորիկները պատրաստված են եղել նաև արծաթից և անգամ քարից։ Օրինակ՝ «Սատիրիկոն» հին հռոմեական վեպում Տրիմալխիոնը հացից հետո քչփորում է ատամները արծաթե ատամնաքչփորիկով, իսկ իսլամական երկրներում ատամնաքչփորիկները պատրաստվում են խալցեդոնաքարերից։

1872 թվականին Սիլաս Նոբլեն և Ջ. Պ. Կուլին հայտնագործում են առաջին ատամնաքչփորիկ արտադրող մեքենան։ Ատամնաքչփորիկները ունեին 2х2х65 միլիմետր չափ։

## Այլ կիրառություններ
150px|մինի|Ատամնաքչփորիների պլաստիկ տուփ
Բացի ուղիղ կիրառությունից ատամնաքչփորիկները օգտագործվում են նաև խոհարարության մեջ՝ ռուլետների, կանապեների և նմանատիպ ուտեստենրի ամրեցման համար։ Ինչպես նաև օգտագործվում է, որպես գործիք լատտե-արտում և խմորից զարդարանքների պատրաստության մեջ։

Ատամնաքչփորիկները օգտագործվում են նաև *[[ռեյնստիկ]]* երաժշտական գործիքը պատրաստելու համար։

Ժամանակակից ընկերությունները ստեղծում են յուրահատուկ ոճի ատամնաքչփորիկներ՝ տալով նրանց ոչ սովորական տեսք։ Ինչպես նաև ատամնաքչփորիները բուրահաղորդում են անանուխով, դարչինով կամ էլ մեխակի ձեթով, ինչը տալիս է նրանց ոչ միայն հաճելի բույր, այլ նաև հականեխային հատկություն։

Ռուս դիրիժոր Վալերի Գերգիևը օգտագործում է ատամնաքչփորիկը դիրիժորական փայտիկի փոխարեն։

## Այլ լուր
2012 թվականի սեպտեմբերին Էդ Քեհիլը Իռլանդիայում սահմանում է համաշխարհային ռեկորդ՝ երեք ժամից պակաս ժամանակահատվածում իր բերանի մեջ տեղավորելով 3107 ատամնաքչփորիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ատամների խնամքի պատմությունը
* Ատամնաքչփորիկ// Գիտություն և կյանք։

Կատեգորիա:Անձնական հիգիենա
Կատեգորիա:Ատամնաբուժություն
Վարվառա Ստեպանովա

**Վարվառա Ֆյոդրովնա Ստեպանովա** (), խորհրդային նկարչուհի-ավանգարդիստ, Կոնստրուկտիվիզմի ներկայացուցիչ, դիզայներ և պոետ, Ալեքսանդր Ռոդչենկոյի կինը։

## Կենսագրություն
Վարվառա Ֆյոդրովնա Ստեպանովան ծնվել է պաշտոնյայի ընտանիքում։ 1910-1913 թվականներին սովորել է Կազանի գեղարվեստի դպրոցում, սակայն չավարտելով այն տեղափոխվել է Մոսկվա։ Հենց այդ ժամանակ նա ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու և մարտակցի` Ալեքսանդր Ռոդչենկոյի հետ։ 1915-1917 թվականներին սովորել է Կոնստանտին Յուոնի ստուդիայում։ 1921 թվականին մասնակցել է «5 × 5 = 25» կոնստրուկտիվիստների ցուցահանդեսին։ 1919-1922 թվականներին աշխատել է Լուսժողկոմի կերպարվեստի գծով Կոլեգիայում, 1920-1923 թվականներին համագործակցել է Գեղարվեստի համալսարանի հետ, 1920-1925 դասավանդել է Ն.Կ Կրուպսկոյի անվան Կոմունիստական դաստիարակության ակադեմիայի «ԻԶՈ» ստուդիայում, իսկ 1924-1925 թվականներին՝ Վխուտեմասում։
250px|մինի|«Ժամանակակից ճարտարապետություն» (№ 5, 1929 թվական) ամսագրի կազմը ձևավորված Վարվառա Ստեպանովայի կողմից
1924 թվականից մինչև 1925 թվականը համագործակցել է Առաջին չթադաջման արտադրությունում՝ դիզայների աստիճանով։ Մասնակցել է (Ա.Ե. Կրուչենեխի «ԳլյաԳլյա», 1919) գրքերի պատկերազարդմանը, թատրոնի ( Վսևոլոդ Մեյերխոլդի «Տարելկինի մահը», 1922) և կինոյի («Բաժանում», 1926) դեկորների ձևավորմանը, քաղաքական-ագիտացիոն ամսագրերի ստեղծմանը։

Աշխատել է գեղարվեստական խմբագիր՝ «Կինոնկար» (1922), «ԼԵՖ», «Նոր ԼԵՖ» (1923—1927), «Խորհրդային ֆիլմ», «Ժամանակակից ճարտարապետություն», «Փոխարինում», «Գիրք և հեղափոխություն», (1926—1932), «Խորհրդային կանայք» (1945—1946), 1933-1934 թվականներին Պարտիզդատում։
[մինի|[Ալեքսանդր Ռոդչենկոն և Վարվառա Ստեպանովան]]
Եղել է Ժամանակակից ճարտարապետների միավորման անդամ (ՕՍԱ)։ 1925 թվականին, Ալեքսանդր Ռոդչենկոյի հետ միասին, ձևավորել է Մասելպրոմի Տունը։ Թաղված է Նոր Դոնսկյան գերեզմանոցում՝ ամուսնու հետ միասին։

## Մասնակցությունը ցուցահանդեսներին
##### Մինչավանգարդիստական շրջան
* 1915 — «Նկարիչ-ձևավորողները հօգուտ վիրավորների»։ Մոսկվա Լեմերսի պատկերասրահ, նկարչուհին ներկայացնում է երկու դեկորատիվ պանոյի էսքիզ։

##### Ավանգարդիստների ցուցահանդեսներ
* 1918 — Նկարիչ-գեղանկարիչների պրոֆմիության նկարների առաջին ցուցահանդես, Մոսկվա։
* 1918 — Հինգերորդ Պետական ցուցահանդես։ Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Մոսկվա։
* 1919 — Տասերորդ Պետական ցուցահանդես «Անառարկայական ստեղծագործություն և սուպրեմատիզմ», Մոսկվա։
* 1920 — XIX դարի Պետական ցուցահանդես, Ցուցադրված Բ.Դմիտրովկե սրահում, 11, Մոսկվա։
* 1921 — «5 × 5 = 25» ցուցահանդես, Մոսկվա։

## Հիշողություն
* Վարվառա Ստեպանովայի անվան փողոց Մոսկվայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վարվառա Ստեպանովան staratel.com կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դիզայներներ
Կատեգորիա:Ռուս բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստագետներ
Ուրոշ Ռաչիչ

**Ուրոշ Ռաչիչ** (, ), սերբ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս Վալենսիայից վարձավճարով հանդես է գալիս Ֆամալիկանի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ցրվենա Զվեզդա
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան Ռաչիչը սկսել է ՕՖԿ Բեոգրադում։ 2016 թվականի մարտի 13-ին նա 3 տարվա պայմանագիր կնքեց Ցրվենա Զվեզդայի հետ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի մայիսի 14-ին՝ փոխարինման մտնելով Ռադնիկ Սուրդուլիցայի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Ցրվենա Զվեզդայի մեկնարկային կազմում անցկացրեց նոյեմբերի 26-ին՝ Մետալաց Գոռնի Միլանովացի դեմ խաղում։ Եվրոպական առաջնություններում իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց 2017 թվականի հուլիսի 6-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման առաջին փուլի Ֆլորիանայի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց օգոստոսի 13-ին՝ Բաչկայի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 31-ին Ռաչիչը երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2021 թվականը։ 2018 թվականի մայիսի 19-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Վոժդովացի դեմ խաղում։ Ցրվենա Զվեզդայի կազմում Ռաչիչը անցկացրեց 45 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Վալենսիա
2018 թվականի հունիսի 13-ին Ռաչիչը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Վալենսիայի հետ։ Իր դեբյուտը նշեց դեկտեմբերի 4-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Իսպանիայի գավաթի Էբրոյի դեմ խաղում։ 2019 թվականի հունվարի 14-ին Ռաչիչը մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ Տեներիֆեին։ Իր դեբյուտը նշեց հունվարի 20-ին՝ Խիմնաստիկ Տառագոնայի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ։ Իր առաջին գոլը խփեց փետրվարի 22-ին՝ Մալյորկայի դեմ խաղում։ Տեներիֆեի կազմում Ռաչիչը անցկացրեց 16 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։

2019 թվականի օգոստոսի 8-ին Ռաչիչը 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Ֆամալիկան։ Իր դեբյուտը Պորտուգալիայի առաջնությունում նշեց օգոստոսի 16-ին՝ փոխարինման մտնելով Ռիու Ավիի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Ռաչիչը ներկայացրել է Սերբիան մինչև 18, մինչև 19 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ Իր դեբյուտը Մ21 հավաքականի կազմում նշեց 2017 թվականի դեկտեմբերի 17-ին՝ Կատարի Մ23 հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**Ցրվենա Զվեզդա**

* Սերբիայի առաջնություն․ 2015–16, 2017–18

**Վալենսիա**

* Իսպանիայի գավաթ. 2018–19

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռաչիչի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Ռաչիչը transfermarkt-ում
* Ռաչիչը soccerbase.com-ում
* Ռաչիչը WhoScored.com կայքում
* Ռաչիչը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ցրվենա Զվեզդայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՕՖԿ Բեոգրադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆամալիկանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Վեներա (ֆիլմ)

**Վեներա** (), բրիտանական գեղարվեստական ֆիլմը նկարահանվել է 2006 թվականին, ամերկացի ռեժիսոր Ռոջեր Միչելի կողմից։ Գլխավոր դերերում խաղում  էին Պիտեր Օ'Թուլը, ութ անգամ առաջադրված  «Օսկար» մրցանակի և տասնմեկ՝ «Ոսկե գլոբուսի», ինչպես նաև Ռեսլի Ֆիլիպսը։ Դա Օ'Թուլի վերջին գլխավոր դերն էր։

## Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն պտտվում է տարեց Մորիսի շուրջը (Պիտեր Օ'Թուլ), ով իր օրերը անցկացնում է նախկին գործընկեր Յանի (Լեսլի Ֆիլիպս) հետ։ Ջեսին (Ջոդի Ուիտաքեր) հանկարծակի այցելում է Յանի զարմուհուն՝ խաթարելով թատերական կյանքի երկու վետերանների անդորրը։ Մորիսը հասկանում է, որ Ջեսին նրան դուր է գալիս։ Նա Ջեսիին հրավիրում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ, վերջին անգամ տեսնելու «Հայելիով Վեներան» (Դիեգո Վելասկեսի կտավը)։ Մինչ ուղևորվելը Մորիսի մոտ հայտնաբերում են շագանակագեղձի քաղցկեղ վերջին փուլով...

## Դերերում

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ֆիլմը մեծ ուշադրություն գրավեց համաշխարհային կինոքննադատների կողմից և ստացավ մրցանակների շարք.

* 2006 թվական՝ հինգ անվանակարգային մրցանակ բրիտանական անկախ ֆիլմ. լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ), երկրորդ պլանի լավագույն տղամարդկային դեր (Լեսլի Ֆիլիպս. միակ մրցանակ), երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր (Վանեսա Ռեդգրեյվ), հեռանկարային նորեկ (Ջոդի Ուիտաքեր), լավագույն սցենարիստ (Խանիվ Կուրեյշի)։
* 2006 թվական՝ երեք անվանակարգային մրցանակ «Սպուտնիկ» (). լավագույն ֆիլմ, լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ), լավագույն կանացի դեր (Ջոդի Ուիտաքեր)։
* 2007 թվական՝ անվանակարգային մրցանակ «Ոսկե գլոբուս». լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ)։
* 2007 թվական՝ անվանակարգային մրցանակ ԱՄՆ-ի կինեդերասանների գիլդիա. լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ)։
* 2007 թվական՝ երկու անվանակարգային մրցանակ BAFTA. լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ), երկրորդ պլանի լավագույն տղամարդկային դեր (Լեսլի Ֆիլիպս)
* 2007 թվական՝ անվանակարգային մրցանակ «Օսկար». լավագույն տղամարդկային դեր (Պիտեր Օ’Թուլ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ''Venus'' director talks of talent and O'Toole

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դերասանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Ասպրոպիրգոս

**Ասպրոպիրգոս**(), Աթենքի արվարձան և համայնք (դիմ), Արևմտյան Ատտիկայի ծայրամասային միավոր։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 30251 մարդ։ Համայնքի մակերեսը 101,983 կմ² է
է։ Ասպրոպիրգոս անվանումը կազմված է երկու հունական բառերից , որը նշանակում է սպիտակ և ՝ աշտարակ։ 

2010 թվականի տեղական ընտրությունների ժամանակ համայնքապետ է ընտրվել Նիկոս Մելետիուն (), որը վերընտրվել է նաև 2014 թվականին։

## Աշխարհագրություն
Ասպրոպիգոսը գտնվում է Աթենքի կենտրոնից 15 կմ հյուսիս-արևելելք՝ Տրիասիան հարթավայրում։ Քաղաքից 5կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է Էլեֆսիս քաղաքը և Սարոնիկոս ծովածոցը։ Հյուսիսից քաղաքն շրջապատված է Պառնիս սարով, իսկ Էգալեո սարը կազմում է համայնքի հարավարևելյան սահմանը։ Քաղաքից հարավ տեղակայված է Էլեֆսիսի ռազմական ավիաբազան։

Քաղաքի գլխավոր փողոցը կրում է Դիմոկրատիասի պողոտա անվանումը (Ժողովրդավարության պողոտա)։ Քաղաքի միջով են անցնում երկու ավտոճանապարհներ՝ ավտոմայրուղի 6 (Էլեֆսիս-Աթենք) և ավտոմայրուղի 65 (Անո-Լիոսիա - Ասպրոպիրգոս)։ Արդյունաբերական գոտին տեղակայված է քաղաքի հարավարևելյան ծայրում։ Ասպրոպիրգոսի երկաթուղային կայանով են անցնում Պրոստիակոսի քաղաքամերձ գնացքները, հաջորդը գնում է Էլեֆտերիոս Վենիզելոս ավտոկայանից Կիատո քաղաք։
 
Հյուսիսում սահմանամերձ է Տանագրա համայնքի, արևելքից՝ Ախարնեի, հարավ-արևելքից՝ Պետրուպոլիսի, հարավում Հայդարիոնի, հարավ-արևմուտքից՝ Սարոնիկոս ծովածոցի և  արևմուտքում՝ Էլեֆսիսի հետ ։

## Պատմություն
1912 թվականի վարչական բարեփոխումներին առընթեր, երբ խոշոր համայնքները փոխվում են ավելի փոքրերով, ստեղծվում է Ասպրոպիրգոսի միությունը։ Ասպրոպիրգոսի միությունը որպես համայնք (դիմա) է ճանաչվել 1949 թվականին։

## Արտադրություն
Նավթարտադրական գործարան Aspropyrgos Refinery․ գտնվում է համայնքի հարավում, երկար տարիներ զբաղվում է Մերձավոր Արևելքի և Ռուսաստանի երկրներից ներկրված նավթի մշակմամբ և հանդիսանում է Հունաստանի նավթարդյունաբերական խոշորագույն գործարանը։ 
Նմանատիպ խոշորածավալ արտադրությունը հանգեցնում է տարածքի աղտոտվածությանը։ Գործարանն ունի պահոստային և արտադրական տարածքներ քաղաքի հարավային և արևելյան շրջաններում, մասամբ՝ նաև արևմտյան մասում։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթենքի արվարձաններ
Կատեգորիա:Հունաստանի համայնքներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Եվան Նահարոնից

[thumb|Եվայի դեմքի վերականգնման փուլերը, հեղ․՝ [Սիսեռո Մոռայիս, 2018]]

**Եվան Նահարոնից** (), 25-ամյա կնոջ կմախք է, որը գտնվել է Մեքսիկայի Տուլում քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Նարանխա ստորջրյա քարանձավի Նահարոն հատվածում։  Գտնվում է Կանկունից մոտավորապես 80 մղոն հարավ-արևմուտք։ Քարանձավը կապված է ավելի մեծ Սակ Ակտուն քարանձավային համակարգին։ Կմախքի ածխածնային անալիզը պարզել է, որ կմախքը 13600 տարեկան է, ինչի արդյունքում այժմ նա Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաների ամենահին կմախքն է համարվում։

Քարանձավում հայտնաբերված մյուս կմախքները 11000-14000 տարեկան են։

## Հայտնաբերում
Եվայի կմախքը հայտնաբերել է Արտուրո Գոնսալեսի արշավախումբը 2004-2008 թվականների պեղումների ժամանակ։ Գոնսալեսի և նրա արշավախմբի չորսամյա պեղումների արդյունքները փոխել են առաջին ամերիկացիների ծագման մասին կարծիքները։ Գոնսալեսը, ով Սալտիլոյի Անապատի թանգարանի տնօրենն է ասում է, որ իրենք չեն պարզել, թե որտեղից են եկել այս քարանձավի բնակիչները, բայց իրենք կարծում են, որ նրանք Ամերիկայի ամենահին բնակիչներն են։

## Նշանակություն
Ըստ Արտուրո Գոնսալեսի Եվայի կմախքը կազմաբանությամբ ավելի նման է Հարավային քան Հյուսիսային Ասիայի բնակիչների կմախքին։
Ընդունված կարծիք է, որ մարդը Ասիայից Ամերիկա է անցել Բերինգի նեղուցի հատվածով, որը հետո անցել է ջրի տակ։ Այս գտածոն և նրա ուսումնասիրությունը կասկածի տակ է դնում այդ տեսակետը։

Որոշ գիտնականներ գտնում են, որ աղաջուրը, որը ծածկել է քարանձավի այդ հատվածը, ազդել է կմախքի վրա, և այդ պատճառով կմախքը սխալ է թվագրվել։

## Գրականություն
* Careaga Viliesid, Lorena; Higuera Bonfil, Antonio (2011). Quintana Roo. Historia breve. México: Fondo de Cultura Económica, El Colegio de México y el Fideicomiso Historia de las Américas. ISBN 978-607-16-0639-6. 
* Rojas Sandoval, Carmen (2010). «En los cenotes de Quintana Roo: tras la historia más antigua. Parte 3». Espacio Profundo (México) (98): 10-14. ISSN 1405-034X. Consultado el 14 de diciembre de 2012. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Río, Octavio del; Avilés, Jerónimo (2008). «El esqueleto humano prehistórico de la cueva de Naharon. Quintana Roo». Instituto Nacional de Antropología e Historia. Subdirección de Arqueología Subacuática. Consultado el 13 de diciembre de 2012. 
* Rojas Sandoval, Carmen (2010). «En los cenotes de Quintana Roo: tras la historia más antigua». Espacio Profundo (México) (98). ISSN 1405-034X. Consultado el 14 de diciembre de 2012. 

Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Կատեգորիա:Մարդկային էվոլյուցիա
Մարդն առաջին անգամ ոտք դրեց Անտարկտիդա

**Մարդն առաջին անգամ ոտք դրեց Անտարկտիդա**, 1819-1821թթ. ռուսական արշավախումբը «Միրնի» և «Վոստոկ» նավերով և Ֆադեյ Բելինսհաուզենի ու Միխայիլ Լազարևի գլխավորությամբ պտտվեց անհայտ մայրցամաքի շուրջը և, 1820թ.-ի հունվարի 23-ին առաջին անգամ մոտենալով Անտարկտիդայի ափերին, ոտք դրեց մայրցամաքի վրա։ Այդ օրը մտել է պատմության մեջ որպես Անտարկտիդայի բացահայտման տարեթիվ։

մինի|Մարդն առաջին անգամ ոտք դրեց Անտարկտիդա

Անտարկտիդայի մակերեսը կազմում է շուրջ 14 մլն. կմ²։ Անտարկտիդան համարվում է ամենացուրտ, ամենաչոր մայրցամաքը՝ ամենաուժեղ քամիներով։ Անտարկտիդան համարվում է անապատ, քանի որ առափնյա խորությունը տարեկան ավելանում է ընդամենը 200 միլիմետրով, որը տարածքի համեմատ նվազ է։
մինի|առանց|Անտարկտիդան աշխարհի քարտեզին

Այստեղ գոյատևում են միայն ցրտակայուն օրգանիզմներ, որոնց թվում են բազմաթիվ բույսերի և կենդանիների տեսակներ (պինգվիններ, ծովահորթեր և այլն), բակտերիաներ, սնկեր, բույսեր և պրոտիստաներ։ Նմանատիպ բուսականությունը բնորոշ է տունդրային։
մինի|Անտարկտիկայի ափին մոտ

## Հայտնաբերում
Անտարկտիդան բավական ուշ է հայտնաբերվել։ 1772թ. անգլիացի Ջ.Կուկի արշավախումբը շարժվեց հարավ, մոտեցավ Անտարկտիդային, բայց չնկատեց այն։
մինի|Ջեյմս Կուկի կազմած քարտեզը

Սառույցները ճեղքել հնարավոր չէր և վերադառնալուց հայտարարեց, որ հարավային մայրցամաք գոյություն չունի, իսկ եթե լինի էլ, ապա դա հնարավոր է միայն բուն բևեռի մոտերքում, որին հասնելը նավարկության համար անմատչելի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտարկտիդա
Կատեգորիա:Աշխարհագրական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:1895
Լետիցիա Մորատտի

**Լետիցիա Բրիկետտո Արնաբոլդի** (, ամուսնական ազգանունը՝ **Մորատտի** (), ), իտալացի կին քաղաքական գործիչ, կրթության, համալսարանների և գիտական հետազոտությունների նախարար Սիլվիո Բերլուսկոնիի կառավարության երկրորդ և երրորդ շրջաններում (2001-2006)։

## Կենսագրություն
Լետիցիա Մորատտին ծնվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 26-ին Միլանում։ Ապահովագրական բիզնեսի խոշոր գործարար Պաոլո Բրիկետտո Արնաբոլդի (Paolo Brichetto Arnaboldi) և Պաոլա Գվիդայի (Paola Guida) դուստրն է։ Քաղաքագիտություն սովորել է Միլանի համալսարանում, այն ավարտելիս որոշ ժամանակ այնտեղ աշխատել է որպես պրոֆեսոր Ֆաուստո Պոկարի ասիստենտ։ 1992 թվականին դարձել է առաջին կինը Banca Commerciale Italiana տնօրենների խորհրդում, 1994-1996 թվականներին եղել է RAI ռադիոհեռուստատեսային կորպորացիայի նախագահ։ 1996 թվականին գնել է Nicols խումբը, 1998 թվականին դարձել News Corp Europe ընկերության նախագահ, որը վերահսկում էր ավստրալիացի գործարար Ռուպերտ Մերդոքը։

2001 թվականի հունիսի 10-ից մինչև 2005 թվականի ապրիլի 23-ը՝ Բերլուսկոնիի կառավարության առաջին շրջանում, Լետիցիա Մորատտին եղել է կրթության, համալսարանների ու գիտական հետազոտությունների նախարար, 2005 թվականի ապրիլի 23-ից մինչև 2006 թվականի մայիսի 17-ը՝ Բերլուսկոնիի կառավարության երրորդ շրջանում, նորից մնացել է նույն պաշտոնին։ Կրթության բնագավառում Մորատտիի առավել հայտնի միջոցառումը, այսպես կոչված, Մորատտիի դպրոցական բարեփոխումն է, որ ձևակերպված է 2003 թվականի մարտի 28-ի № 53 օրենքով։

Միալանի քաղաքապետի՝ 2006 թվականի մայիսի 28-ի ընտրություններում Լետիցիա Մորատտին առաջին փուլում հաղթել է ձայների 52 %-ով։ Միլանի քաղաքապետի՝ 2011 թվականի մայիսի 15-16-ի քվեարկության առաջին փուլում Մորատտին ստացել է ձայների 41,58 %-ը՝ զիջելով ձախակենտրոն կոալիցիայի առաջնորդ Ջուլիանո Պիզապիային (48,04 %): Քվեարկության երկրորդ փուլում Պիզապիան հաղթել է ձայների 55,10 %-ով (Մորատտին ստացել է քվեարկողների 44,89 %-ի աջակցությունը):Քաղաքապետի պաշտոնում Մորատտին որոշում է ընդունել 2015 թվականին Միլանում Համաշխարհային ցուցահանդես կազմակերպելու մասին և սկսել Ecopass ծրագիրը, որ նախատեսում էր հավելյալ հարկ սահմանել ոչ էկոլոգիական շարժիչով ավտոմեքենաների համար։ Միլանի ցուցահանդեսին նախապատրաստվելիս մեծ աշխատանքներ են կատարվել։ Մասնավորապես, քաղաքային տոնավաճառն արդիականացվել է ճարտարապետ Մասիմիլիանո Ֆուկասի մասնակցությամբ (այդ աշխատանքների իրականացման անհրաժեշտությունը քննարկվել է 1980-ական թվականներին)։ Նաև նոր խթան է ստացել քաղաքային տրանսպորտի ենթակառուցվածքի զարգացումը։

## Անձնական կյանք
1973 թվականին Լետիցիան ամուսնացել է ձեռնարկատեր Ջան Մարկո Մորատտիի հետ (ծնված 1939 թվականի նոյեմբերի 29-ին), որը Ինտեր ֆուտբոլայի ակումբի սեփականատեր, 60-ական թվականներին հիանալի ակումբ ստեղծած Անջելո Մորատտիի որդին է, «Ինտերի» նոր սեփականատեր Մասիմո Մորատտիի եղբայրը։ Ջան Մորատին մինչ այդ ամուսնացած է եղել լրագրող և գրող Լինա Սոտիսի հետ, վերջիններս ունեին 2 որդի՝ Անջելոն և Ֆրանչեսկոն։ Լետիցիան և Ջանն ունեն 2 երեխա՝ Գիլդան և Գաբրիելեն.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Միլանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Միլանի քաղաքապետներ
Ճառընտիր (4717)

**Ճառընտիր** (4717), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4717 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1592 թվականին Աբրահամ երեց գրչի կողմից՝  Գինեկաց գյուղում։ Ստացողը եղել է Կարապետ քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 39x30 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 353 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 15բ, 130բ, 177ա, 282բ, 352ա և այլուր, հետագայի՝ 1ա (1722թ.), կնիք՝ 2բ, 3ա (1904թ., Մեսրոպ քահանա)։
## Բովանդակություն
* Ճառք, Խրատք (Մովսես Երզնկացի, Սարգիս Շնորհալի, Յակոբ Սրճեցի, Եփրեմ, Յովհաննես Երզնկացի, Ոսկեբերան, Թէոփիլոս, Գէորգ վարդապետ, Յովհաննես Գառնեցի, Եղիշէ, Եւսերիոս Կեսարեցի, Անանիա Նարեկացի),
* Ներբողեանք (Եփրեմ, Ոսկեբերան, Յակ. Սրճեցի),
* Պատմութիւնք Գալստեանն մոգուց, Յայտնուեան, Ծննդեանն, Պատկերին, Տղայութեան Քրիստոսի, Գետարգել Սուրբ Նշանին, Խաչին, որ եդև ի ձեռն Մեծին Ներսիսի, խաչվերացին, Հացունեաց խաչին, Գալստեանն Մահմետին ի Հայս Վերափոխմանն Աստուածածնի,
* Տեսիլք Աթանասի, Յովհ. Կզեռնի, Գրիգոր Լուսաւրչի, Մարիամու,
* Ի Հարանց վարուց,
* Կանոնք,
* Ողբ,
* Հարցմունք և պատասխանիք,
* Ներսես Շնորհալւոյ Վասն դատաստանին (չափ), Դաւանութիւն հաւատոյ, Վասն կատարածի աշխարհի,
* Ի Մատթէոսի Մեկնութենէն Ոսկեբերանի,
* Վարդ. Այգեկցւոյ Վասն անքուն որդացն,
* Հիպոդիտայ Բոստրացւոյ Վասն կատարածի աշխարհի,
* ՅԱրարածոց մեկնութենէն Վարդ. Արևաելցւոյ,
* Հարցմունք Աթանասի և պատասշանիք Կիւրդի,
* Վարք և վկայաբանութիւնք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Քաղաքացիական մահ

**Քաղաքացիական մահ** (), քրեական հանցանքի կամ այլ հանգամանքների արդյունքում դատարանի վճռի հիման վրա քաղաքացուն օբյեկտիվ իրավունքի նորմերով ճանաչված սուբյեկտի ունակությունից՝ գործունակությունից զրկելու ընթացակարգը։ Քաղաքացիական մահվան ինստիտուտն առաջին անգամ ի հայտ է եկել հռոմեական մասնավոր իրավունքում և պահպանվել մի շարք եվրոպական պետությունների ազգային օրենսդրություններում։

Հռոմեական իրավունքի համաձայն՝ «capitis deminutio maxima»-ն (լատիներենից բառացի թարգմանությամբ՝ իրավաբանական կարողությունների նվազում) մի գործընթաց է, որի արդյունքում քաղաքացին զրկվում է բոլոր իրավունքներից։ Ի սկզբանե այս ինստիտուտը կիրառվել է պատերազմների ժամանակ գերեվարված թշնամական ժողովուրդների և ստրուկների նկատմամբ։ Ժամանակի ընթացքում ի հայտ են եկել այլ հիմքեր, որի արդյունքում քաղաքացիական մահը տարածվել է նաև հասարակության այլ շրջանակներ՝ մինչև պարտատերեր և անգործունակներ։

Միջնադարում քաղաքացիական մահվան անալոգը արգելքն էր։ Կանխամտածված կամ ոչ դիտավորյալ սպանությունը կամ այլ հանցավոր գործողությունը, որը կատարվել է օրենքի խախտման նախադեպով, պատժվել է, սակայն որոշ պարագաներում այն որակվել է որպես օգտակար և Աստծուն հաճելի՝ քաղաքացուն ազատելով ազատազրկումից կամ այլ պատժամիջոցից։

## Նախադեպերի պատմություն
Ռուսական իրականության և օրենսդրական պատմության մեջ քաղաքացիական մահվան նախադեպերը հայտնի են եղել որպես կողոպուտի արդիական կարգավորման առարկա։ Պետրոս I-ի ընդունած զինվորական կանոնները նախատեսել են այնպիսի պատժամիջոցներ, որոնց անարգել իրականացումը հանգեցնում է քաղաքացիական մահվան անալոգին։ Պատճառահետևանքային կապի արդյունքում քաղաքացիական մահը խորհրդային ժամանակաշրջաններում հանգեցրել է մարդու ազատ տեղաշարժման իրավունքի կոպիտ սահմանափակմանը՝ աքսորի կարգավիճակով։ Վերջինս օրենսդրական կարգավորման հիման վրա կոչված էր սահմանափակելու մարդու որոշակի իրավունքներն ու հիմնարար ազատությունները։ 1766 թվականին Ռուսական կայսրությունում ընդունվել է նոր սահմանադրություն, որը մեղմացրել է «Քաղաքացիական մահվան դատապարտելու մասին» քրեասահմանադրական օրենքի իրավակիրառությունը։

Շարունակականության առումով քաղաքացիական մահվան ինստիտուտը ամենաերկարը պահպանվել է Ֆրանսիայում։ Հակաիրավական և ոչ կառուցողական այս օրենքը Ֆրանսիայում արգելվել է միայն 1854 թվականին՝ ազգային օրենսդրության ժողովրդականացման և արդիականացման գործընթացների արդյունքում։ Այդ տարում տվյալ հոդվածով դատապարտված քաղաքացիներն արժանանում են համաներման, և դատարանի վճիռը բեկանվելով հայտարարվում է առ ոչինչ։ Հարկ է նշել, որ չնայած այն հանգամանքին, որ քաղաքացիական մահվան ինստիտուտը Ֆրանսիայի իրավական համակարգից հեռացվել է, այնուամենայնիվ, Նապոլեոն Բոնապարտի կառավարությունը բովանդակել է վերջինիս մասնավոր դեպքերը Ֆրանսիայի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 617-րդ հոդվածում։ Վերջինս չէր նախատեսում քաղաքացիական մահվան դատապարտվելու ընթացակարգը, սակայն նշում էր, որ հատուկ դեպքերում քաղաքացին կարող է զրկվել «բնական և քաղաքացիական իրավունքներից»։ Վերջինիս բովանդակության փոփոխված և մեղմացված տարբերակը մինչ օրս պահպանվում է Ֆրանսիայի Հանրապետության սահմանադրական օրենքներում։

## Տես նաև
* Պրոսկրիպցիաներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Կատեգորիա:Քրեական իրավունք
Քսանտեն

**Քսանտեն** (, ), քաղաք Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա նահանգում։

Ենթակա է Դյուսելդորֆի վարչական օկրուգին։ Մտնում է Վեզել շրջանի կազմի մեջ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմում է 21 572 մարդ։ Տարածքը՝ 72,39 կմ²։ Հեռախոսային կոդը՝ *05 1 70 052*:

Քսանտենը բաժանված է վեց քաղաքային շրջանների։

## Տեսարժան վայրեր
* Քսանտենի մայր տաճար
* Կլեվյան դարպասներ
* Kriemhildmühle-ի ջրաղաց
* Քսանտենի հնագիտական այգի
* Քարտեզիանի տաճար

## Լուսանկարներ

Պատկեր:Harbor temple (1) (archaeological park Xanten, Germany, 2005-04-23).jpg|Քսանտենի հնագիտական այգու նավահանգստային տաճար
Պատկեր:Map of Colonia Ulpia Traiana and Tricensimae in Xanten archeology park.png|Քսանտենի հնագիտական այգու հատակագիծ
Պատկեր:XantenerDomTürme.JPG|Քսանտենի մայր տաճար
Պատկեր:Stadium (2) (archaeological park Xanten, Germany, 2005-04-23).jpg|Քսանտենի հնագիտական այգու ամֆիթատրոն
Պատկեր:NRW. Xanten, Altstadt - Kartauserkloster.jpg|Քարտեզիանի տաճար


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայսմավուրք (4723)

**Հայսմավուրք** (4723), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4723 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1684 թվականին Սահակ գրչի, Վարդան գրչի, Վարադեցի գրչի, Տեր Նազար գրչի գրիչի կողմից՝  Վարադայ վանքում։ Ծաղկողները եղել են՝ Սահակ վարպետը և Սարգիս խալիֆայը։ Ստացողը եղել է Սարխոշ Ղասապն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 39x25 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 388 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։  Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 5ա, 96ա, 124բ, 274ա, 289բ, 386բ, 387ա և այլուր, ծածկագիր գրչի՝ 279բ, 283բ, 284ա, 284բ, 293բ, 293բ, 294ա, 385բ, ծաղկողի և կազմողի՝ 387բ, հետագայի՝ 85բ (1868թ.):

## Բովանդակություն
* Գր. Վարադեցւոյ ժամանակագրութիւն (611-1682թթ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր