Ռազմադաշտային սիրավեպ

«**Ռազմադաշտային սիրավեպ**» (), ռեժիսոր և սցենարիստ Պյոտր Տոդորովսկու խորհրդային մելոդրաման, որի հիմնական իրադարձությունները տեղի են ունենում հետպատերազմյան տարիներին։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1984 թվականին Բեռլինի 34-րդ կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրում, որտեղ Իննա Չուրիկովան պարգևատրվել է «Արծաթե արջ» կնոջ լավագույն դերակատարման համար։ 1985 թվականին «Ռազմադաշտային սիրավեպը» ներկայացվել է «Օսկարի» *Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ* անվանակարգում։

## Սյուժե
Պատերազմի ժամանակ երիտասարդ զինվոր Սաշա Նետուժիլինը սիրահարվում է բուժքույր Լյուբային, որն ապրում է իր հրամանատարի հետ։ Նրանց ճանապարհները արագ բաժանվում են, որպեսզի նորից հատվեն պատերազմից մի քանի տարի անց։

Այժմ Սաշան ամուսնացած է, աշխատում է որպես կինոմեխանիկ և սովորում է մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում, մինչդեռ Լյուբան կարկանդակներ է վաճառում Մոսկվայի Սվերդլովի հրապարակում։ Սաշան իմանում է, որ Լյուբան դուստր ունի պատերազմում զոհված հրամանատարից։ Գլխավոր հերոսի հարաբերությունները կոպիտ բնավորության տեր փողոցային վաճառողուհու և մանկավարժ կնոջ հետ աստիճանաբար վերածվում են դասական սիրային եռանկյունու։

## Դերերում
* Նիկոլայ Բուրլյաև – *Ալեքսանդր Նետուժիլին, կինոմեխանիկ
* [[Նատալյա Անդրեյչենկո]] – *Լյուբով Իվանովնա Անտիպովա, կարկանդակ վաճառող
* Իննա Չուրիկովա – *Վերա Նիկոլաևնա, Նետուժիլինի կինը, մանկավարժ
* Վիկտոր Պրոսկուրին – *Նովիկով, գործկոմի նախագահի տեղակալ
* Վսեվոլոդ Շիլովսկի – *Գրիշա, Լյուբայի նախկին ընկերը
* Ալեքսանդր Մարտինով – *մայոր Միրոնով, գումարտակի հրամանատար
* Զինովի Գերդտ – *կինոթատրոնի ադմինիստրատոր
* Ելենա Կոզելկովա – *Սոնյա, կինոթատրոնի ադմինիստրատորի կինը
* Նատալյա Չենչիկ – *Նյուրա, պաղպաղակ վաճառող
* Կատյա Յուդինա – *Կատյա Միրոնովա, Լյուբայի դուստրը
* Օլգա Անոխինա – *հարևան
* Յուրի Դուբրովին – *Տերյոխին

## Ստեղծման պատմություն
### Սյուժե
Սյուժեն ոգեշնչված է ռեժիսորի հետպատերազմյան առաջին տարիների հիշողություններով։

### Դերակատարների ընտրություն
Սկզբում Պ. Տոդորովսկին գլխավոր դերում նախատեսել է Սվետլանա Կրյուչկովային, բայց նա հրաժարվել է իր փոքր երեխայի հիվանդության պատճառով։ Երիտասարդ մայր Նատալյա Անդրեյչենկոն որոշ ժամանակ հրաժարվել է ֆիլմում նկարահանվելուց, ինչի պատճառով ռեժիսորը ստիպված է եղել լրացուցիչ փորձեր կատարել Անաստասիա Վերտինսկայայի համար։

Գլխավոր հերոս Սաշայի կերպարում շատ բան հենց ռեժիսորից է՝ սկսած կարկանդակների իրական դրվագից մինչև անձնական պատերազմական հիշողություններ։ Հետևաբար, Պյոտր Եֆիմովիչը ինքը պետք է խաղար այս դերը։ Էական խոչընդոտ է դարձել նրա տարիքը, այդ պատճառով կինոփորձերին մասնակցել է Վիկտոր Պրոսկուրին (Լյուբայի դերի համար փորձերի մասնակցող Վերտինսկայայի հետ), իսկ ավելի ուշ՝ Նիկոլայ Բուրլյաևը։

Նիկոլայ Բուրլյաևը ֆիլմի նկարահանումներից առաջ Պյոտր Տոդորովսկու հետ ծանոթ չի եղել։ Նրանց առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել կինոփորձերի ժամանակ, երբ դերասանը հենց «Մոսֆիլմի» միջանցքում գրկել ու երեք անգամ համբուրել է նրան, որից հետո հայտարարել է. «Վերջ տվեք կինոփորձերին։ Այդ դերը ես ոչ մեկին չեմ տա»։

«Քո ցանկացած ֆիլմում ես կխաղամ ցանկացած բան։ Կասես մարմնավորիր ձիու, ես կխաղամ։ Բայց հաշվի առ՝ նա կկաղա հետևի ձախ ոտքից»,— ասել է կաղացող դերասան Զինովի Գերդտն իր վաղեմի ընկերոջը՝ ռեժիսոր Պյոտր Տոդորովսկուն։ Արդյունքում «Ռազմադաշտային սիրավեպում» հայտնվել է կինոթատրոնի ադմինիստրատորի փոքր, բայց հուզիչ դերը։

Շատ դերասանների կողմից պարզունակ համարվող քեռի Գրիշայի կերպարը Վսեվոլոդ Շիլովսկին ինքնուրույն է ընտրել.

### Երաժշտություն
Բացի հատուկ ֆիլմի համար գրված հեղինակային երաժշտությունից (կոմպոզիտորներ Իգոր Կանտյուկով և Պյոտր Տոդորովսկի), ֆիլմում հնչում են ռազմական և նախապատերազմական տարիների բազմաթիվ մեղեդիներ։ Այսպես, ռազմական բլինդաժից լսվում է Վադիմ Կոզինի կատարմամբ «Осень»  («*Не уходи, тебя я умоляю, слова любви сто крат я повторю. Пусть осень у дверей, я это твёрдо знаю, но всё ж «не уходи» тебе я говорю*») երգը։ Երեխաների կատարմամբ հնչում է «Утомлённое солнце», իսկ խնջույքի ժամանակ՝ «Ой, цветёт калина»: Բացի այդ, ֆիլմում օգտագործվել է Դմիտրի Շոստակովիչի № 7 սիմֆոնիայի մի հատված։

Որպես լեյտմոտիվով հնչող «Рио-рита» երգը գրել է կոմպոզիտոր Իգոր Կանտյուկովը Գենադի Շպալիկովի տեքստօ հիման վրա՝ հատուկ այս ֆիլմի համար։ Նրա տեքստն ու մեղեդին կապված են 1930-ական թվականների համանուն հայտնի պասոդոբլի հետ։ Տարիներ անց Պյոտր Տոդորովսկին այդ անունը տվել է կինոյի բնագավառում իր վերջին աշխատանքին։

### Նկարահանման վայրեր
Ֆիլմի հիմնական մասը նկարահանվել է մոսկովյան տաղավարներում։ Օդեսայի մոտ կատարվել են նատուրային նկարահանումներ՝ գետաբերանի ծովախորշերում՝ ռազմական տեսարանները, խրամատներում՝ Սաշայի հանդիպումը Լյուբայի հետ։

## Ակնարկներ
Ֆիլմի ավարտը, երբ գլխավոր հերոսը ոտքով հարվածում է ջրատար խողովակներին, որտեղից դղրդյունով ժայթքում են կոտրված սառույցի կտորներ, կինոքննադատների կողմից ընկալվել է որպես մոտեցող ձնհալի փոխաբերական պատկեր։ Յուրի Բոգոմոլովը այս տեսարանի իմաստն այլ կերպ է բացատրել.

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1984 – «Արծաթե արջ» մրցանակ *կնոջ լավագույն դերակատարման համար* (Իննա Չուրիկովա)
* 1984 – 17-րդ համամիութենական կինոփառատոնի (Կիև) գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագրի գլխավոր մրցանակ և դիպլոմ
* 1985 – «Օսկար» մրցանակի անվանակարգ *Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ* անվանակարգում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ռազմադաշտային սիրավեպ ֆիլմը» «Энциклопедия отечественного кино» կայքում 
* *Милосердова Н.* «Ռազմադաշտային սիրավեպ» // *russkoekino*.*ru* 
*  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական էջում 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր