Նոել Քաուարդ

**Սըր Նոել Փիրս Քաուարդ** (, ), անգլիացի դրամատուրգ, կոմպոզիտոր, ռեժիսոր, դերասան և երգիչ, որը հայտնի էր իր սրամտությամբ, արտահայտիչ վարքագծով և առանձնահատուկ անձնական ոճով, որը «Թայմ» ամսագիրը բնութագրել էր որպես «համարձակության և նրբագեղության, դիրքի ու կեցվածքի համադրություն»:

Մանկության տարիներին Քաուարդը հաճախել է Լոնդոնի պարարվեստի ակադեմիա և արդեն տասնմեկ տարեկանում հանդես եկել բեմում՝ կատարելով իր առաջին մասնագիտական քայլերը։ Պատանեկության շրջանում նա ներգրավվել է բարձր հասարակության շրջանակներում, որոնց միջավայրում էլ հետագայում ծավալվել են նրա պիեսների մեծ մասը։ Որպես դրամատուրգ՝ նա հասել է մեծ հաջողության՝ դեռ երիտասարդ տարիքից ստեղծելով և հրատարակելով ավելի քան 50 պիես։ Նրա հայտնի գործերից են «Հեյ Ֆիվըր», «Փրայվիթ Լայվզ», «Դիզայն ֆոր Լիվինգ», «Փրեզենթ Լաֆթըր» և «Բլայթ Սփիրիթ», որոնք մինչ օրս շարունակում են թատրոններում ներկայացնել։ 

Բացի այդ, Քաուարդը հեղինակել է հարյուրավոր երգեր և երաժշտական թատրոնի բազմաթիվ գործեր (ներառյալ «Բիթր Սվիթ» օպերետան և երգիծական ռևյուները), ինչպես նաև սցենարներ, բանաստեղծություններ, պատմվածքների մի քանի ժողովածուներ, «Փոմփ ընդ Սըրքամսթանս» վեպը և եռահատոր ինքնակենսագրություն։ Նրա բեմական ու կինեմատոգրաֆիկ գործունեությունը տևել է շուրջ վեց տասնամյակ, որի ընթացքում նա հանդես է եկել թե՛ սեփական, թե՛ այլ հեղինակների ստեղծագործություններում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո Քաուարդը կամավոր ներգրավվել է պատերազմական աշխատանքներում՝ ղեկավարելով բրիտանական քարոզչական գրասենյակը Փարիզում։ Նա նաև համագործակցել է գաղտնի ծառայությունների հետ՝ փորձելով իր ազդեցությամբ համոզել ամերիկյան հասարակությանը և կառավարությանը աջակցել Մեծ Բրիտանիային։ 1943 թվականին նա արժանացել է Պատվավոր «Օսկար» մրցանակի «Ին Ուիչ Վի Սըրվ» ռազմածովային դրամայի համար, իսկ 1970 թվականին ստացել է ասպետի կոչում։

1950-ականներին նա նոր հաջողությունների հասավ որպես կաբարե կատարող՝ ներկայացնելով իր հեղինակած երգերը, ինչպիսիք են «Մեդ Դոգզ ընդ Ինգլիշմեն», «Լոնդըն Փրայդ» և «Այ Ուենթ թու ը Մարվլս Փարթի»։

1960-70-ականներին Քաուարդի պիեսներն ու երգերը կրկին մեծ ճանաչում ստացան, իսկ նրա ստեղծագործություններն ու ոճը մինչ օրս ազդեցություն ունեն զանգվածային մշակույթի վրա։ Նա երբեք հրապարակայնորեն չի խոստովանել իր համասեռամոլությունը, սակայն նրա մահից հետո այդ թեման բացահայտորեն քննարկվել է կենսագիրների կողմից, այդ թվում՝ նրա երկարամյա գործընկեր Գրեհեմ, ինչպես նաև նրա օրագրերի և նամակների հիման վրա, որոնք հրատարակվել են հետմահու։ Լոնդոնի «Ալբերի թատրոնը» 2006 թվականին վերանվանվել է «Նոել Քաուարդի թատրոն»՝ նրա պատվին։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Քաուարդը ծնվել է 1899 թվականին Թեդինգթոնում, Միդլսեքս, Լոնդոնի հարավ-արևմտյան ծայրամասում։ Նրա ծնողները Արթուր Սեյբին Քաուարդը (1856–1937), դաշնամուրների վաճառական, և Վիյոլետ Ագնես Քաուարդը (1863–1954), Հենրի Գորդոն Վեյչիի , թագավորական նավատորմի կապիտանի դուստր, ով զբաղվում էր նավերի չափման ու քարտեզման գործերով։

Նոել Քաուարդը նրանց երեք որդիներից երկրորդն էր, իսկ ավագը մահացել էր 1898 թվականին՝ վեց տարեկանում։

Քաուարդի հայրը չուներ մեծ ձգտում և աշխատասիրություն, իսկ ընտանեկան միջոցները հաճախ սուղ էին։ Քաուարդը վաղ հասակից տարված էր այն, ինչ ինքն անվանել է «թատրոնի կիրք», և արդեն յոթ տարեկանում մասնակցել է փոքր միջոցառումների։ Մանկության տարիներին նա հաճախել է Chapel Royal Choir School-ը։ Պետական կրթություն քիչ էր ստացել, սակայն անչափ սիրում էր կարդալ և մեծ հետաքրքրությամբ ուսումնասիրում էր գրականությունը։

Նրա նպատակասլաց մոր խրախուսմամբ, ով նրան ուղարկել էր Լոնդոնի պարարվեստի ակադեմիա, Նոել Քաուարդի առաջին մասնագիտական ելույթը տեղի ունեցավ 1911 թվականի հունվարին՝ Թե Գոլդֆիշ մանկական պիեսում Պրինս Մասել դերով։ Նույն ժամանակ նա գրել է իր առաջին ինքնակենսագրական հատորը՝ Պրեզենթ Ինդիկատիվ։

Առաջատար դերասան-մենեջեր Չարլզ Հոութրին, ում երիտասարդ Նոել Քաուարդը պաշտում էր և ումից շատ բան սովորել էր թատրոնի մասին, նրան ընտրեց Ուեր դե Ռեյնբոու Էնդս մանկական պիեսի համար։ Քաուարդը խաղաց այդ ներկայացման մեջ 1911 և 1912 թվականներին Լոնդոնի Վեստ Էնդի Գարրիկ Թիեթրում։

1912 թվականին նա նաև հայտնվեց Սավոյ Թիեթրում Էն Օթամ Իդիլ պիեսում բալետի պարողի դերում և Լոնդոնի Կոլիզեում-ում Ա Լիթլ Ֆոուլ Պլեյ Հարոլդ Օուենի պիեսում, որտեղ գլխավոր դերակատարն էր Հոութրին։ Իտալիա Կոնտին հրավիրեց Քաուարդին 1913 թվականին Լիվերպուլի Ռեպերտորի Թիեթր-ում հանդես գալու համար, և նույն տարում նա ստացավ Պիթեր Փեն-ի Լոսթ Բոյ Սլայթլի դերը։ Հաջորդ տարի նա կրկին հայտնվեց Պիթեր Փենում, իսկ 1915 թվականին նորից խաղաց Ուեր դե Ռեյնբոու Էնդսում։

Այս շրջանում նա համագործակցել է նաև այլ մանկական դերասանների հետ, այդ թվում՝ Հերմիոն Գինգոլդի, որի մայրը սպառնացել էր «այն չարաճճի տղային» դռնից դուրս թողնել, Ֆաբիա Դրեյք, Էսմե Վայնը, ում հետ նա աշխատել է իր վաղ տարիների գրված պիեսների վրա, Ալֆրեդ Վիլմորը, հետագայում հայտնի որպես Միքեալ Մակ Լիամոռ, և Ջերտրուդ Լոուրենսը, ով, ինչպես Քաուարդը գրել է իր ինքնակենսագրականում, «թողեց ինձ նարինջ և պատմեց մի քանի թեթև պատմություններ, և ես սկսեցի սիրել նրան այդ պահից»։

1914 թվականին, երբ Նոել Քաուարդը 14 տարեկան էր, նա դարձավ Ֆիլիպ Սթրիթֆիլդի, հասարակական նկարիչի, պաշտպանյալը և, ամենայն հավանականությամբ, սիրելին։ Սթրիթֆիլդը ծանոթացրեց նրան Միսիս Ասթլի Կուպերի և նրա բարձր հասարակության ընկերների հետ։ Սթրիթֆիլդը մահացավ 1915 թվականին տուբերկուլյոզից, սակայն Միսիս Ասթլի Կուպերը շարունակեց խրախուսել իր մահացած ընկերոջ պաշտպանյալին, ով հաճախ հյուրընկալվում էր նրա նստավայրում՝ Համբլեթոն Հոլլում, Ռաթլենդում։

Քաուարդը շարունակեց խաղալ Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում՝ 1916 թվականին հանդես գալով Փրինս օֆ Ուելս Թիեթր ներկայացման մեջ՝ Դե Հեփի Ֆեմիլի և շրջագայություն կատարելով Ամի Բրենդոն Թոմաս ընկերության հետ՝ Չարլիի Հորաներ պիեսում։

1917 թվականին նա խաղաց Դե Սեյվինգ Գրեյս կատակերգությունում, որը պրոդյուս արեց Հոութրին։ Քաուարդը իր ինքնակենսագրականում նշել է. «Իմ դերը բավականին մեծ էր, և ես իսկապես լավ խաղացի, շնորհիվ Հոութրին ուղղորդման բարության և հոգատարության. նա անվերջ ջանքեր գործադրեց ինձ հետ և սովորեցրեց այդ երկու կարճ շաբաթների ընթացքում կատակերգական դերակատարության բազմաթիվ տեխնիկական մանրուքներ, որոնք օգտագործում եմ մինչ այսօր»։ Մինչդեռ Քաուարդը զբաղվում էր նաև երգեր գրելով։ Նրա հայտնի ամենահին ձայնագրությունը Բեսի Ջոնսի 1918 թվականի Պիթեր Փեն երգն է, որը համահեղինակել է Դորիս Ջոելը և որը ներառվել է Անդրե Շառլոյի Թեյլզ Ափ ռեվյուում։

1918 թվականին Քաուարդը զորակոչվեց Արտիստ Ռայֆլզ, բայց առողջական խնդիրների պատճառով՝ տուբերկուլյոզային հակվածության պատճառով, ճանաչվեց ծառայության ոչ պիտանի և ազատվեց ծառայությունից ութ ամիս անց։Նույն թվականին նա հայտնվեց Դ. Վ. Գրիֆիթի Հարթս օֆ դե Ուորլդ ֆիլմում անանուն դերում։ Նա սկսեց գրել պիեսներ՝ իր ընկեր Էսմե Վայնի հետ համագործակցելով առաջին երկու աշխատանքների վրա՝ Իդա Քոլաբորեյթս (1917) և Ուոմեն և Վիսկի (1918)։ Այս տարիներին նա հանդիպեց Լոռն ՄակՆոթանին, ով դարձավ նրա անձնական քարտուղարը և այդ պաշտոնը զբաղեցրեց ավելի քան քառասուն տարի՝ մինչև իր մահը։

### Պատերազմից հետո ունեցած հաջողություններ
1920 թվականին, երբ Նոել Քաուարդը ընդամենը 20 տարեկան էր, նա բեմ դուրս եկավ իր իսկ հեղինակած պիեսում՝ թեթև կատակերգություն Այլ Լիվ Իթ թու Յու։ Ներկայացումը սկզբում երեք շաբաթ ցուցադրվեց Մանչեսթերում, ապա տեղափոխվեց Լոնդոն (որը 2006 թվականին վերանվանվեց Նոել Քաուարդի թատրոն)՝ Նյու Թիեթր, դառնալով նրա առաջին ամբողջական պիեսը Վեստ Էնդու։ Նևիլ Քարդուսը Դը Մանչեսթեր Գարդիան թերթում բավական զուսպ գնահատական տվեց։Լոնդոնյան ներկայացման արձագանքները տարբեր էին, սակայն ընդհանուր առմամբ՝ հուսադրող։ Դը Օբսերվերը նկատել էր, որ «պարոն Քաուարդը ունի կատակերգական զգացում, և եթե կարողանա թաքցնել չափազանց սրամիտ լինելու հակումը, հավանաբար շուտով կստեղծի իսկապես հաջողված պիես»։ Իսկ Թայմսը հակառակը բարձր գնահատեց ստեղծագործությունը՝ այն անվանելով «զարմանալի գործ այսքան երիտասարդ մտքի համար՝ ինքնաբուխ, թեթև և մշտապես խելացի»։

Ներկայացումը բեմում մնաց մեկ ամիս և դարձավ Քաուարդի առաջին պիեսը, որը ցուցադրվեց նաև Ամերիկայում, որից հետո նա վերադարձավ դերասանական գործունեությանը՝ մասնակցելով այլ հեղինակների գործերին։ Նա հանդես եկավ Ռալֆի դերում Դը Նայթ օֆ դը Բըրնինգ Փեսթլ պիեսում՝ սկզբում Բիրմինգհեմում, ապա Լոնդոնում։

Ներկայացումը բեմում մնաց մեկ ամիս և դարձավ Քաուարդի առաջին պիեսը, որը ցուցադրվեց նաև Ամերիկայում, որից հետո նա վերադարձավ դերասանական գործունեությանը՝ մասնակցելով այլ հեղինակների գործերին։ Նա հանդես եկավ Ռալֆի դերում Դը Նայթ օֆ դը Բըրնինգ Փեսթլ պիեսում՝ սկզբում Բիրմինգհեմում, ապա Լոնդոնում։

Սակայն այդ դերը նրան հաճույք չէր պատճառում․ նա Ֆրենսիս Բոմոնթին և նրա երբեմն համագործակից Ջոն Ֆլեթչերին համարում էր «ամենաձանձրալի էլիզաբեթյան գրողներից երկուսը» և նշում էր, որ թեև իր դերը շատ մեծ էր, ինքը այն շատ վատ էր կատարում։ Այնուամենայնիվ, Դը Մանչեսթեր Գարդիան թերթը գտնում էր, որ Քաուարդը կարողացել է առավելագույնը քաղել այդ դերից, իսկ Թայմսը պիեսը անվանել էր «Լոնդոնի ամենազվարճալի ներկայացումը»։

Քաուարդը ավարտեց նաև մեկ գործողությամբ երգիծական պիես՝ Դը Բեթըր Հաֆ, որը պատմում էր մի տղամարդու և երկու կանանց միջև հարաբերությունների մասին։ Այն կարճ ժամանակով բեմադրվեց Լոնդոնի Լիթլ Թիեթրում 1922 թվականին։ Քննադատ Սենթ Ջոն Էրվինը գրել էր, որ «երբ պարոն Քաուարդը հասկանա, որ թեյի սեղանի շուրջ թեթև զրույցները ավելի լավ է թողնել կանանց, նա կգրի ավելի հետաքրքիր պիեսներ, քան այժմ թվում է հնարավոր»։ Պիեսը երկար ժամանակ համարվում էր կորած, մինչև 2007 թվականին դրա մեքենագիր օրինակը հայտնաբերվեց Լորդ Չեմբերլենի գրասենյակի արխիվում, որը մինչև 1968 թվականը Մեծ Բրիտանիայում բեմական պիեսների պաշտոնական գրաքննիչ մարմինն էր.

1921 թվականին Քաուարդը առաջին անգամ մեկնում է Ամերիկա՝ փորձելով այնտեղի պրոդյուսերներին հետաքրքրել իր պիեսներով։ Թեև Նյու Յորքում նա մեծ հաջողություն չունեցավ, Բրոդվեյի թատրոնը մեծ ազդեցություն թողեց նրա վրա։ Նա իր ստեղծագործություններում յուրացրեց այդ թատրոնի ճկունությունն ու արագությունը, ինչը նրան բերեց առաջին իրական հաջողությունը որպես դրամատուրգ՝ Դը Յանգ Այդիա պիեսով։ Ներկայացումը բացվեց Լոնդոնում 1923 թվականին՝ նախապես շրջագայությունից հետո, և Քաուարդը խաղում էր գլխավոր դերերից մեկը։ Արձագանքները դրական էին․ «Պարոն Նոել Քաուարդը իր փայլուն փոքրիկ ֆարսը անվանում է “երիտասարդության կատակերգություն” և հենց այդպիսին էլ այն կա։ Երիտասարդությունը լիովին տիրում էր երեկոյան Սավոյ Թիեթրում՝ բուռն ծափահարելով ամեն ինչ, այնպես որ մարդ զգում էր, թե գտնվում է իսկական խանդավառության կենտրոնում»։

Մի այլ քննադատ, ով նկատել էր Բեռնարդ Շոյի ազդեցությունը Քաուարդի գրելու ոճի վրա, պիեսը ավելի բարձր էր գնահատում, քան նրա նորահայտ երկրպագուներին՝ նշելով, որ «ցավոք, ես նստած էի նրա չափազանց ոգևորված ընկերների խմբի մեջ, որոնք նրա յուրաքանչյուր հումորային արտահայտությանը արձագանքում էին “Սա իսկական Նոելիզմ է” բացականչությամբ»։ Պիեսը Լոնդոնում բեմադրվում էր 1923 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև մարտի 24-ը, որից հետո Քաուարդը դիմեց ռևյուի ժանրին՝ հեղինակելով և հանդես գալով Շառլոյի Լոնդոն Քոլինգ ներկայացման մեջ։

1924 թվականին Նոել Քաուարդը իր առաջին մեծ քննադատական և ֆինանսական հաջողությանը հասավ որպես դրամատուրգ՝ Դը Վորտեքս պիեսով։ Պատմությունը պատմում է մի նիմֆոմանի բարձր հասարակության կնոջ և նրա կոկաինից կախված որդու մասին, որի դերը խաղում էր ինքը՝ Քաուարդը։ Որոշ մեկնաբաններ թմրանյութերի թեման ընկալում էին որպես համասեռամոլության քողարկված ներկայացում։ Հետագայում Քենեթ Թայնանը այն բնութագրել է որպես «թմրանյութերի դեմ ուղղված խիստ հանդիմանություն, որի երկխոսությունները այսօր ավելի շատ հնչում են ոչ թե անբնական, այլ՝ չափազանց շքեղ»։ Իր ժամանակի համար Դը Վորտեքսը ցնցող էր՝ բարձր խավերի շրջանում սեռական սնապարծության և թմրանյութերի չարաշահման պատկերումների պատճառով։ Նրա աղմկահարույց համբավն ու բուռն դերակատարումները մեծ թվով հանդիսատես էին գրավում, ինչի շնորհիվ ներկայացումը տեղափոխվեց փոքր արվարձանային թատրոնից դեպի ավելի մեծ բեմ՝ Վեստ Էնդում։ Քաուարդը, դեռևս դժվարանալով պրոդյուսերներ գտնել, ինքն էր միջոցներ հավաքել պիեսը բեմադրելու համար։ Պիեսի ցուցադրությունների ընթացքում նա ծանոթացավ ամերիկացի բրոքեր Ջեք Ուիլսոնի հետ, ով հետագայում դարձավ նրա գործերի կառավարիչը և սիրելին։ Սկզբում Ուիլսոնը լավ էր վարում Քաուարդի գործերը, սակայն հետագայում չարաշահեց իր դիրքը և գումարներ յուրացրեց նրանից։

Դը Վորտեքսի հաջողությունը թե՛ Լոնդոնում, թե՛ Ամերիկայում մեծ պահանջարկ ստեղծեց Քաուարդի նոր պիեսների նկատմամբ։ 1925 թվականին նա ներկայացրեց Ֆոլըն Էնջելզ երեք գործողությամբ կատակերգությունը, որը և՛ զվարճացրեց, և՛ ցնցեց հանդիսատեսին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երկու միջին տարիքի կանայք աստիճանաբար հարբում՝ սպասելով իրենց ընդհանուր սիրեցյալի գալուն։ Նույն թվականին բեմադրվեց նաև Հեյ Ֆիվըր պիեսը, որը դարձավ Քաուարդի առաջին գործերից մեկը, որ ամուր տեղ գտավ թատերական դասական խաղացանկում։ Այն պատմում է արվեստագետների ընտանիքի չորս ինքնասիրահարված անդամների մասին, որոնք շաբաթավերջին իրենց գյուղական տանը հյուրընկալում են ծանոթների և, անզգուշաբար, շփոթեցնում ու զայրացնում նրանց։ Որոշ հեղինակներ այդ կերպարների մեջ տեսնում են Քաուարդի նախկին հովանավոր Միսիս Ասթլի Կուպերի և նրա շրջապատի ազդեցությունը։ 1970-ականներին պիեսը արդեն համարվում էր դասական և Թայմսը բնութագրվում էր որպես «փայլուն ձեռքբերում․ ինչպես Դը Իմփորթենս օֆ Բիինգ Էռնեստ, սա մաքուր կատակերգություն է՝ առանց որևէ այլ նպատակի, քան հաճույք պատճառելը, և ամբողջությամբ հիմնված է կերպարների փոխազդեցության վրա, ոչ թե բարդ կատակերգական մեխանիզմների»։ 1925 թվականի հունիսին Քաուարդը արդեն ուներ միաժամանակ Վեստ Էնդում ընթացող չորս ներկայացում՝ Դը Վորտեքս, Ֆոլըն Էնջելզ, Հեյ Ֆիվըր և Օն Ուիթ դը Դանս։ Նա ստեղծում էր բազմաթիվ պիեսներ և միաժամանակ խաղում թե՛ իր, թե՛ այլ հեղինակների գործերում։ Սակայն այդ խիստ ծանրաբեռնված ռիթմը շուտով իր ազդեցությունը ունեցավ։ Դը Կոնստընթ Նիմֆ ներկայացման ընթացքում նա հանկարծակի վատացավ, և բժիշկները նրան պարտադրեցին մեկ ամիս հանգստանալ։ Քաուարդը անտեսեց նրանց խորհուրդը և մեկնում կատարեց Ամերիկա՝ սկսելու իր Դիս Ուոզ Մեն պիեսի փորձերը։ Նյու Յորքում նա կրկին վատացավ և ստիպված եղավ երկարատև հանգստի անցնել՝ վերականգնվելով Հավայան կղզիներում։

1920-ականների կեսերից մինչև վերջ ստեղծված Քաուարդի մյուս գործերից էին Իզի Վըրթյու (1926) պիեսը, որը պատմում է ամուսնալուծված կնոջ և նրա սնոբ բարեկամների բախման մասին, Դը Քուին Ուոզ ին դը Փարլըր, ռյուրիտանական սիրավեպը, Դիս Ուոզ Մեն (1926) կատակերգությունը՝ անհավատարիմ արիստոկրատների մասին, Դը Մարկիզ (1927) տասնութերորդ դարի տարազային դրաման, Հոում Չաթ (1927) կատակերգությունը՝ ամուսնացած կնոջ հավատարմության թեմայով, ինչպես նաև ռևյուները՝ Օն Ուիթ դը Դանս (1925) և Դիս Իյըր օֆ Գրեյս (1928)։

Այս ներկայացումներից ոչ մեկը չի դարձել մշտական թատերական խաղացանկի մաս, սակայն վերջինը ներկայացրեց Քաուարդի ամենահայտնի երգերից մեկը՝ «Է Ռում Ուիթ ը Վյու»։ Այս ժամանակաշրջանի նրա ամենամեծ անհաջողությունը Սիրոկո (1927) պիեսն էր, որը վերաբերում էր հարուստների շրջանում «ազատ սիրո» գաղափարին։ Գլխավոր դերակատարը Այվոր Նովելոն էր, որի մասին Քաուարդը կատակով ասել է. «Աշխարհի երկու ամենագեղեցիկ բաներն են Այվորի դիմագիծը և իմ միտքը»։ Հանդիսատեսը խիստ բացասաբար ընդունեց պիեսը՝ վարագույրի փակվելուց հետո բուռն դժգոհություն ցուցադրելով և անգամ թքելով Քաուարդի ուղղությամբ, երբ նա դուրս էր գալիս թատրոնից։ Ավելի ուշ նա այս անհաջողության մասին ասել է. «Իմ առաջին բնազդը Անգլիան անմիջապես լքելն էր, բայց դա չափազանց վախկոտ քայլ կթվար և, բացի այդ, չափազանց կուրախացներ իմ հակառակորդներին, որոնց թիվը մեր պատկերացումներում արդեն հասել էր գրեթե ամբողջ Բրիտանական կղզիների բնակչությանը»։

1929 թվականին Քաուարդը արդեն աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող գրողներից մեկն էր՝ տարեկան շուրջ 50,000 ֆունտ եկամուտով, ինչը 2020 թվականի արժեքով համարժեք է ավելի քան 3 միլիոն ֆունտի։ Նա հաջողությամբ ստեղծագործում էր նաև իր դեպրեսիայի տարիներին՝ գրելով մի շարք սիրված գործեր։ Դրանք ընդգրկում էին թե՛ մեծածավալ բեմադրություններ, թե՛ կամեռային կատակերգություններ։

Առաջինների թվում էին Բիթըր Սվիթ (1929) օպերետան, որը պատմում է մի կնոջ մասին, ով փախչում է իր երաժշտության ուսուցչի հետ, և Կավալքեյդ (1931) պատմական մեծածավալ ներկայացումը՝ բեմադրված Դրուրի Լեյն թատրոնում, որը ներկայացնում էր երկու ընտանիքների կյանքի շուրջ երեսուն տարին և պահանջում էր մեծ դերասանական կազմ, հսկայական դեկորներ ու բարդ բեմական մեխանիզմներ։ Այս պիեսի 1933 թվականի ֆիլմային տարբերակը արժանացավ «Օսկար» մրցանակի՝ լավագույն ֆիլմի համար։ Քաուարդի այս շրջանի հաջողված գործերից էին Փրայվիթ Լայվզ (1930) և Դիզայն ֆոր Լիվինգ (1932)։ Փրայվիթ Լայվզ-ում նա հանդես եկավ իր ամենահայտնի բեմական գործընկեր Ջերտրուդ Լոուրենսի հետ, ինչպես նաև երիտասարդ Լորենս Օլիվիեի մասնակցությամբ։ Այս ներկայացումը դարձավ թե՛ Քաուարդի, թե՛ Լոուրենսի կարիերայի գագաթնակետերից մեկը՝ մեծ հաջողություն ունենալով ինչպես Լոնդոնում, այնպես էլ Նյու Յորքում։ Քաուարդը չէր սիրում երկարատև բեմադրությունները և դրանից հետո սահմանեց կանոն՝ որևէ ներկայացման մեջ հանդես գալ ոչ ավելի, քան երեք ամիս նույն վայրում։ Դիզայն ֆոր Լիվինգ պիեսը, որը գրվել էր Ալֆրեդ Լանթի և Լին Ֆոնթանի համար, այնքան համարձակ էր իր թեմատիկայով՝ երկսեռության և երեք հոգուց բաղկացած սիրային հարաբերության մասին, որ Քաուարդը նախընտրեց դրա առաջնախաղը կազմակերպել Նյու Յորքում՝ գիտակցելով, որ Լոնդոնում այն չէր անցնի գրաքննությունը։
1933 թվականին Նոել Քաուարդը գրեց, բեմադրեց և համատեղ գլխավոր դերակատարությամբ հանդես եկավ ֆրանսիացի երգչուհի Իվոն Պրենտամպի հետ՝ թե՛ Լոնդոնում, թե՛ Նյու Յորքում բեմադրված Քոնվերսեյշն Փիս (1933) օպերետայում։ Այնուհետև նա գրեց, բեմադրեց և Ջերտրուդ Լոուրենսի հետ միասին խաղաց Թունայթ էթ Էյթ Թըրթի (1936) ներկայացման մեջ, որը տաս կարճ պիեսներից բաղկացած շարք էր և ներկայացվում էր երեք երեկոների ընթացքում՝ տարբեր համադրություններով։ Այդ պիեսներից մեկը՝ Սթիլ Լայֆ, հետագայում ընդլայնվեց և վերածվեց Դեյվիդ Լինի 1945 թվականի ֆիլմի՝ Բրիֆ Ինքաունթեր։ Թունայթ էթ Էյթ Թըրթի-ից հետո ստեղծվեց երաժշտական ներկայացում՝ Օպերետ (1938), որի ամենահայտնի համարներից մեկն է «Դը Սթեյթլի Հոումզ օֆ Ինգլենդ», ինչպես նաև ռևյուն՝ Սեթ թու Մյուզիք (1938), որը նրա 1932 թվականի լոնդոնյան Վըրդզ ընդ Մյուզիք ներկայացման բրոդվեյան տարբերակն էր։ Քաուարդի նախապատերազմյան վերջին պիեսներն էին Դիս Հեփի Բրիդ, աշխատավոր դասի ընտանիքի մասին դրաման, և Փրեզենթ Լաֆթըր, կատակերգական ինքնապատկերում՝ եսակենտրոն դերասանի կերպարով։ Թեև երկուսն էլ գրվել էին 1939 թվականին, դրանց առաջին բեմադրությունները տեղի ունեցան 1942 թվականին։

1929-ից մինչև 1936 թվականներին Քաուարդը ձայնագրեց իր ամենահայտնի երգերից շատերը Հիզ Մաստըրզ Վոյս ձայնագրման ընկերության համար, որոնք այսօր վերահրատարակված են նաև ձայնասկավառակներով։ Դրանց թվում են «Այլ Սի Յու Ըգեյն» ռոմանտիկ երգը Բիթըր Սվիթ օպերետայից, «Մեդ Դոգզ ընդ Ինգլիշմեն» երգիծական երգը Վըրդզ ընդ Մյուզիք-ից, ինչպես նաև «Միսիս Ուորթինգթոն» երգը։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկման ժամանակ Քաուարդը թողեց թատրոնը և սկսեց զբաղվել պաշտոնական պատերազմի աշխատանքներով։ Նա վարեց Բրիտանական քարոզչական գրասենյակը Փարիզում, որտեղ եզրակացրեց․ «Եթե Նրա Մեծության կառավարության քաղաքականությունը գերմանացիներին մահացու ձանձրացնելու մեջ է, կարծում եմ՝ մեզ ժամանակ չկա»։ Այնուհետև նա աշխատեց Բրիտանական հետախուզության համար։ Նրա խնդիրն էր օգտագործել իր հանրահայտությունը՝ ազդեցություն ունենալով Ամերիկայի հանրության և քաղաքականության վրա՝ Բրիտանիային աջակցելու համար։ Քաուարդը վրդովված էր բրիտանական մամուլի քննադատությունից, որը կապում էր իր արտասահմանյան ճամփորդությունները, մինչդեռ հայրենակիցները տառապում էին տանը, բայց նա չէր կարող բացահայտել, որ գործում է Գաղտնի ծառայության համար։ 1942 թվականին Ջորջ VI-ն ցանկանում էր Քաուարդին ասպետության կոչում շնորհել նրա ջանքերի համար, սակայն Վինսթոն Չերչիլը զսպեց այդ որոշումը։ Դիտարկելով Քաուարդի արտահայտիչ և շքեղ կենսակերպի նկատմամբ հանրության կարծիքը, Չերչիլը հիմնավորեց պատվից հրաժարվելը՝ Քաուարդի 1941 թվականի 200 ֆունտ տուգանքով՝ արժութային կանոնները խախտելու համար։

Եթե գերմանացիները ներխուժեին Բրիտանիա, Քաուարդը նախատեսված էր ձերբակալվել և սպանվել՝ ինչպես նշված է «The Black Book»-ում, այլ նշանավոր անձանց հետ միասին, ինչպիսիք են Վիրջինիա Վուլֆը, Փոլ Ռոբեսոնը, Բերտրանդ Ռասելը, C. P. Սնոուն և Հ. Գ. Ուելսը։ Երբ պատերազմից հետո սա հայտնի դարձավ, Քաուարդը գրել է․ «Եթե երբևէ ասեին ինձ, որ ես Նացիստների սև ցուցակում եմ, ես կհամարեի դա կատակ… Հիշում եմ Ռեբեկա Ուեսթին, ով նույնպես այս «պատվին» արժանացել էր, որ ուղարկեց ինձ հեռագր՝ գրելով․ ‘Իմ սիրելի՛ն, նրանք մարդիկ են, ում հետ մենք պետք է մեռնեինք’»։

Չերչիլի կարծիքով՝ Քաուարդը պատերազմի արդյունավետության համար ավելի շատ կանի՝ զվարճացնելով բանակի և բնակչության շարքերում գտնվողներին, քան հետախուզական աշխատանքի միջոցով. «Գնա՛ ու երգիր նրանց համար, երբ կրակոցներն արձակում են – դա քո գործն է»։ Քաուարդը, չնայած հիասթափվածությանը, հետևեց այս խորհրդին։ Նա անխոնջ շրջագայեց, խաղաց և երգեց Եվրոպայում, Աֆրիկայում, Ասիայում և Ամերիկայում։ Նա գրել և ձայնագրել է պատերազմի թեմայով ժողովրդական երգեր, այդ թվում՝ «London Pride» և «Don’t Let’s Be Beastly to the Germans»։

1941 թվականին նրա Լոնդոնի տունը ավերվեց գերմանական ռմբակոծության հետևանքով, և նա ժամանակավորապես բնակվեց Սավոյ հյուրանոցում։ Սավոյի շրջակայքում մեկ օդային հարձակման ժամանակ նա միացավ Քերոլ Գիբոնսին և Ջուդի Քեմփբելին՝ պատահական կաբարեի մեջ, որպեսզի հյուրերը շեղվեն իրենց վախերից։ Քաուարդի մյուս պատերազմական նախագծերից էր «In Which We Serve» ծովային ֆիլմը՝ որպես սցենարիստ, գլխավոր դերակատարը, կոմպոզիտոր և ռեժիսոր Դևիդ Լիանի հետ։ Ֆիլմը շատ հայտնի դարձավ Ատլանտյան երկու կողմերում, և նա արժանացավ պատվավոր սերտիֆիկատի 1943 թվականի Օսկարի մրցանակաբաշխությունում։ Ֆիլմում Քաուարդը խաղաց ծովային կապիտանի դերը, որը հիմնված էր իր ընկեր Լորդ Լուիս Մաունթբաթենի կերպարի վրա։ Դևիդ Լիան երեք անգամ հարմարեցրեց Քաուարդի պիեսների կինոնկարի տարբերակները։

Պատերազմական տարիների Քաուարդի ամենավիճակագրական հաջողությունը սև կատակերգությունն էր՝ «Blithe Spirit» (1941), որտեղ նկարագրվում է գրող, ով զբաղվում է հորոսկոպի ու գուշակության հետ և վարձում մեդիումի։ Սեսիան վերադարձնում է նրա առաջին կնոջ հոգին, ինչը խառնաշփոթ է ստեղծում գրողի և նրա երկրորդ կնոջ կյանքում։ 1,997 շարունակական ներկայացումներով այն խախտեց Բրիտանիայի Ուեսթ Էնդի կոմեդիայի տոմսային ռեկորդները, և այն ներկայացվեց նաև Բրոդվեյում՝ 650 ներկայացումով։ Ֆիլմի ադապտացիան 1945 թվականին գեղարվեստական ղեկավարությամբ կատարեց Դևիդ Լիան։ 1942 թվականին Քաուարդը շրջագայեց՝ ներկայացնելով «Blithe Spirit»-ը, «Present Laughter» կատակերգությունը և «This Happy Breed» աշխատավորական ընտանիքի դրաման։

«Միջին Արևելքի օրագիրը» Քաուարդը արեց մի քանի հայտարարություններ, որոնք վիրավորեցին շատ ամերիկացիների։ Մասնավորապես, նա նշեց, որ «մատչելի չէ, թե ինչպես մի քանի Բրուքլինի տխուր տղաներ լացակումած ընկած են օտար ցորենի մեջ, և իրենց ձեռք կամ ոտք ունի միայն գնդակի հարվածից կամ կոտրվածքից»։ «The New York Times» և «The Washington Post»–ի բողոքներից հետո, Բրիտանական Արտաքին Գործերի Վարչությունը հորդորեց Քաուարդին չայցելել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ 1945 թվականի հունվարին։ Նա պատերազմի ընթացքում այլևս չվերադարձավ Ամերիկա։ Պատերազմից հետո Քաուարդը գրել է այլընտրանքային իրականության պիես՝ «Peace in Our Time», որտեղ պատկերել է Նացիստական Գերմանիայի կողմից օկուպացված Անգլիան։

### Պատերազմից հետո Քաուարդի կարիերան
Պատերազմից հետո Քաուարդի նոր պիեսները միջին հաջողություն ունեցան, սակայն չհասան նրա նախապատերազմյան հիթերի հանրաճանաչության մակարդակին։ «Relative Values» (1951) պիեսը անդրադառնում է անգլիական արիստոկրատական ընտանիքի և հոլիվուդյան ամուսնության ամբիցիաներով տարված դերասանուհու մշակութային հակամարտությանը։ «South Sea Bubble» (1951)–ը քաղաքական կատակերգություն է, որի գործողությունը տեղի է ունենում Բրիտանական գաղութում։ «Quadrille» (1952)–ը վիկտորիական սիրո և փախուստի մասին դրամա է, իսկ «Nude with Violin» (1956, Լոնդոնում դերակատար Ջոն Ջիլգուդով, Նյու Յորքում՝ Քաուարդով) քննադատում է ժամանակակից արվեստն ու արվեստի քննադատական ամբիցիաները։ Կարճ ռևյուն՝ «Sigh No More» (1945), միջին հաջողություն ունեցավ, սակայն երկու երաժշտական ներկայացումներ՝ «Pacific 1860» (1946), շքեղ Հարավային ծովերի սիրավեպ, և «Ace of Clubs» (1950), որը տեղի էր ունենում գիշերային ակումբում, ֆինանսապես ձախողվեցին։ Այս շրջանում Քաուարդին ցավալի հարված հասցրին նաև իր ընկերների՝ Չարլզ Քոչրանի և Ջերտրուդ Լոուրենսի մահերը, 1951 և 1952 թվականներին համապատասխանաբար։ Չնայած անհաջողություններին, Քաուարդը պահպանեց բարձր հանրային դիրք։ 1953 թվականի թագադրության սեզոնին նա հանդես եկավ Շոուի «The Apple Cart»–ում՝ Մագնուս թագավորի դերում, համախաղելով Մարգարետ Լեյթոնի հետ, և այս ներկայացումը լայն արձագանք ստացավ մամուլում։ Նրա կաբարե–միջոցառումները, որոնք կատարելագործել էր պատերազմի տարիներին՝ զինվորներին զվարճացնելիս, մեծ հաջողություն ունեցան, նախ Լոնդոնում Café de Paris–ում, իսկ հետագայում Լաս Վեգասում։ Թատրոնի քննադատ Քենեթ Տինանը գրեց․

1955 թվականին Քաուարդի (Coward) կաբարեի համերգը Լաս Վեգասում, որը ձայնագրվել էր կենդանի ձևով գրամոֆոնի համար և թողարկվել որպես Նոել Քաուարդ at Las Vegas, մեծ հաջողություն ունեցավ։ «Variety»-ը հաղորդեց. «Լաս Վեգասը ծափահարում է, բղավում՝ ‘Ավելի՛’՝ երբ Նոել Քաուարդը զարմացնում է հյուրերին Café Turn-ում»։ CBS-ը նրան ներգրավեց գրելու և ռեժիսորելու երեք 90-րոպեանոց հեռուստածրագրերի շարքի համար 1955–56 սեզոնին։ Առաջին համերգը՝ Together With Music, զուգորդեց Քաուարդին Մերի Մարթինի հետ, ցուցադրելով նրա բազմաթիվ կատարումները Լաս Վեգասի համերգից։ Հաջորդում բեմադրվեցին Blithe Spirit, որտեղ նա հանդես եկավ Կլոդետ Կոլբերտի, Լորեն Բակալի և Միլդրեդ Նաթվիկի հետ, և This Happy Breed՝ Էդնա Բեստի ու Ռոջեր Մուրի մասնակցությամբ։ Չնայած բարձր գնահատականներին, հանդիսատեսի դիտողականությունը միջին էր։

1950–ականներին և 1960–ականների ընթացքում Քաուարդը շարունակեց գրել երաժշտական ներկայացումներ և պիեսներ։ After the Ball (1953), Լեդի Վինդերմերի Փողկատուի (Lady Windermere’s Fan) ադապտացիան, նրա վերջին երաժշտական ստեղծագործությունն էր, որը պրեմիերան անցավ Լոնդոնի Վեսթ Էնդում (West End)։ Նրա վերջին երկու երաժշտական ստեղծագործությունները նախ ներկայացվեցին Բրոդվեյում (Broadway)։ Sail Away (1961), որը տեղի էր ունենում շքեղ նավարկային նավակում, դարձավ Քաուարդի ամենահաջողած նվիրյալ-պատերազմյան երաժշտական ներկայացումը՝ ԱՄՆ-ում, Բրիտանիայում և Ավստրալիայում։ The Girl Who Came to Supper, որը երաժշտական ադապտացիա էր The Sleeping Prince-ից (1963), բեմադրվեց միայն երեք ամիս։ Նա նաև ռեժիսորեց Blithe Spirit-ի հաջողված Բրոդվեյի ադապտացիան՝ High Spirits (1964)։ Քաուարդի ուշ շրջանի պիեսներից են նաև ֆարսը Look After Lulu! (1959) և տարուբերակոմեդիան Waiting in the Wings (1960), որոնք հաջողություն ունեցան՝ չնայած քննադատների որոշակի հիասթափությանը։ Քաուարդը պնդում էր, որ պիեսի գլխավոր նպատակը հանդիսատեսին զվարճացնելն է և չէր փորձում կատարել մոդեռնիստական փորձեր, որոնք, ըստ նրա, զուրկ էին հանդիսատեսի համար հետաքրքրությունից, թեև հետաքրքրում էին քննադատներին։ Նրա կատակերգական վեպը՝ Pomp and Circumstance (1960), Թրոպիկական բրիտանական գաղութում կյանքի մասին, ստացավ ավելի բարձր քննադատական գնահատական։

Քաուարդի վերջին բեմական հաջողությունը ստացավ Suite in Three Keys (1966) եռերգությամբ, որը տեղի էր ունենում հյուրանոցի պենտհաուսում։ Նա այն գրել էր որպես իր բեմական կարիերայի վերջնական ստեղծագործություն. «Կուզեի մեկ անգամ էլ բեմ ելնել, մինչև իմ կտրված թևերը փակեմ»։ Եռերգությունը ստացավ բարձր գնահատականներ և հաջողություն տոմսերի վաճառքի առումով Մեծ Բրիտանիայում։ Երեք պիեսներից մեկում՝ A Song at Twilight, Քաուարդը միանշանակ բացահայտեց իր սեռական կողմնորոշումը, մարմնավորելով բացահայտ հոմոսեքսուալ կերպար։ Նորարարական ներկայացումը արժանացավ քննադատների բարձր գնահատականների։ Նա ծրագրում էր խաղալ եռերգության Բրոդվեյի ներկայացումներում, սակայն չափազանց հիվանդ էր ճանապարհորդելու համար։ Մեկից ավելի պիեսներ բեմադրվեցին միայն Նյու Յորքում՝ վերանվանվելով Noël Coward in Two Keys, գլխավոր դերում՝ Հյում Քրոունի (Hume Cronyn)։

Քաուարդը նոր հռչակ ստացավ նաև կինոյում՝ մասնակցելով մի շարք նշանավոր ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ Around the World in 80 Days (1956), Our Man in Havana (1959), Bunny Lake Is Missing (1965), Boom! (1968) և The Italian Job (1969։ 1950–ականներին նա մերժեց մի շարք բեմական և կինեմատոգրաֆիկ առաջարկներ, ներառյալ Pygmalion-ի երաժշտական ադապտացիայի հրավերը, The King and I-ի բեմական պրեմիերայի թագավորի դերը և The Bridge on the River Kwai-ի ֆիլմում կոլոնել Նիկոլսոնի դերը։ 1962-ին նա մերժեց նաև Dr. No ֆիլմում գլխավոր դերի առաջարկը՝ ասելով. «Ոչ, ոչ, ոչ, հազար անգամ ոչ»։ Նույն թվականին մերժեց Lolita-ի Հումբերտ Հումբերտի դերը՝ նշելով, որ այս տարիքում ֆիլմի սյուժեն ավելի հասկանալի կլիներ, եթե 12-ամյա հերոսուհին քնքուշ ծեր տիկին լիներ։

1960–ականների կեսերից և 1970–ականների սկզբին, նրա 1920–ականների և 1930–ականների պիեսների հաջող ներկայացումները, ինչպես նաև երաժշտությունը փառաբանող նոր ռևյուները՝ Oh, Coward! Բրոդվեյում և Cowardy Custard Լոնդոնում, վերականգնեցին Քաուարդի ժողովրդականությունը և քննադատական հեղինակությունը։ Նա այս վերածնունդը անվանեց «Դադայի վերածնունդ»։ Այն սկսվեց 1963 թվականին՝ Private Lives-ի հաջողված վերականգնումով Լոնդոնում, ապա Նյու Յորքում։ 1964-ին, հրավիրված ռեժիսորելու համար Hay Fever Էդիթ Էվենսի (Edith Evans) հետ Ազգային թատրոնում, Քաուարդը գրել է. «Ես հիացած և հիասթափված եմ, անկեղծորեն մի փոքր շփոթված, որ Ազգային թատրոնը բավական խելացի էր ընտրելու իմ վաղ շրջանի պիեսը և տալ այն դերասանական կազմ, որը կարող էր հանդես գալ Ալբանական հեռախոսային տեղեկատուով»։

«Դադայի վերածնունդ»-ի այլ օրինակներ են՝ 1968 թվականի Private Lives–ի Off-Broadway ներկայացումը Theatre de Lys-ում՝ Էլեյն Ստրիչ, Լի Բոուման և Բետսի վոն Ֆյուրստենբերգի մասնակցությամբ և ռեժիսոր Չարլզ Նելսոն Ռեյլիի (Charles Nelson Reilly) կողմից։ Չնայած նշանակալի դերասանական կազմին, Քաուարդի ժողովրդականությունը այնքան բարձր էր, որ ներկայացման պաստառում օգտագործվեց Ալ Հիրշֆելդի (Al Hirschfeld) կարիկատուրա՝ Քաուարդի կերպարով, ոչ թե ներկայացման կամ դերասանների նկարով։ Այս պատկերը ցույց է տալիս, թե ինչպես էր Քաուարդի կերպարը փոխվել 1960–ականներին. նա այլևս դիտվում չէր որպես 1930–ականների սմարթ ինտելիգենտը, այլ որպես թատրոնի հնագույն դոյենը։ The New Statesman-ը 1964-ին գրել է. «Ով կմտածեր, որ 60–ականների նշանային իրադարձությունները կներառեն Նոել Քաուարդի հայտնվելը բրիտանական դրամատուրգիայի մեծ ավագի կարգավիճակում։ Մի առավոտ նա զրույցում էր լրագրողների հետ “Դադայի վերածնունդ”-ի մասին, իսկ հաջորդ օրը… Ֆորսթերի, Տ. Ս. Էլիոթի և OMs-ի կողքին, անշուշտ, ամենամեծ կենդանի անգլիացի դրամատուրգը»։ Time ամսագիրը գրել է, որ «60–ականներին… նրա լավագույն աշխատանքը, իր ոգեշնչված աննշանությամբ, կարծես, չի միայն ժամանակաշրջանի հմայք հաղորդել, այլ նաև՝ իր խոհեմության հմայք»։

### Մահ և պարգևներ

1960-ականների վերջում Քաուարդի մոտ զարգացավ արթերոսկլերոզ, և Սյուիթ ին Թրի Քիզ (Suite in Three Keys) ներկայացման ընթացքում նա հաճախ տառապում էր հիշողության կորստի դրվագներից։ Սա ազդեց նաև նրա աշխատանքի վրա Դը Իթալիան Ջոբ ֆիլմում, և դրանից հետո նա անմիջապես հեռացավ դերասանական գործունեությունից։ 1970 թվականին Քաուարդը արժանացավ ասպետության կոչման և ընտրվեց Ռոյալ Սոսայթի օֆ Լիթրեչր ընկերության անդամ։ Նույն թվականին նա ստացավ կյանքի նվաճումների համար նախատեսված Թոնի մրցանակ։ 1972 թվականին նրան շնորհվեց պատվավոր Դոկտոր օֆ Լեթըրզ աստիճան՝ Սասեքսի համալսարանի կողմից։

73 տարեկանում Քաուարդը մահացավ 1973 թվականի մարտի 26-ին՝ սրտային անբավարարությունից, իր տանը՝ Ֆայըրֆլայ Էսթեյթ (Firefly Estate)՝ Ջամայկայում։ Երեք օր անց նրան հուղարկավորեցին Ֆայըրֆլայ Հիլ (Firefly Hill) բլրի վրա, որը նայում է կղզու հյուսիսային ափին։ 1973 թվականի մայիսի 29-ին Լոնդոնի Սենթ Մարտին ին դը Ֆիլդզ եկեղեցում տեղի ունեցավ հիշատակի արարողություն, որի համար բանաստեղծ-դափնեկիր Ջոն Բետջեմանը գրեց և արտասանեց Քաուարդին նվիրված բանաստեղծություն։ Ջոն Ջիլգուդը և Լորենս Օլիվիեն կարդացին բանաստեղծություններ, իսկ Եհուդի Մենուհինը կատարեց Բախի ստեղծագործություններից։

1984 թվականի մարտի 28-ին Ուեսթմինսթեր Աբբիի Poets’ Corner-ում բացվեց նրա հիշատակին նվիրված հուշարձան, որը բացեց Թագուհու մայրը։ Երբ Քաուարդի գործընկեր Գրեհեմ Փեյնը (Graham Payn) շնորհակալություն հայտնեց նրա ներկայության համար, Թագուհու մայրը պատասխանեց. «Ես եկել եմ, որովհետև նա իմ ընկերն էր»։

Լոնդոնի Նոել Քաուարդ թատրոնը, որը գտնվում է Սենթ Մարտինս Լեյնում և սկզբում բացվել էր 1903 թվականին որպես Նյու Թիեթը, իսկ հետո կոչվել էր Ալբերի թատրոն, վերանվանվեց նրա պատվին և վերաբացվեց 2006 թվականի հունիսի 1-ին՝ հիմնովին վերանորոգումից հետո Լոնդոնի Նոել Քաուարդ թատրոնը, որը գտնվում է Սենթ Մարտինս Լեյնում և սկզբում բացվել էր 1903 թվականին որպես Նյու Թիեթը, իսկ հետո կոչվել էր Ալբերի թատրոն, վերանվանվեց նրա պատվին և վերաբացվեց 2006 թվականի հունիսի 1-ին՝ հիմնովին վերանորոգումից հետո։ Քաուարդի արձանը, որը ստեղծել է Անջելա Քոնները, 1998 թվականին բացվեց Թագուհու մոր կողմից Թիեթըր Ռոյալ Դրուրի Լեյն թատրոնի նախասրահում։ Նրա քանդակներ կան նաև Նյու Յորքում և Ջամայկայում, իսկ նրա կիսանդրին տեղադրված է Թեդինգթոնի գրադարանում՝ նրա ծննդավայրի մոտ։ 2008 թվականին Լոնդոնի Նեշընըլ Թիեթըում կազմակերպվեց Քաուարդին նվիրված ցուցահանդես։ Հետագայում այն ներկայացվեց նաև Սան Ֆրանցիսկոյի Մյուզիում օֆ Փերֆորմանս ընդ Դիզայնում և Բևերլի Հիլզի Ակադեմի օֆ Մոշըն Փիքչըր Արթս ընդ Սայենսես հաստատությունում։ 2021 թվականի հունիսին Քաուարդին նվիրված ևս մեկ ցուցահանդես բացվեց Լոնդոնի Գիլդհոլ Արտ Գելերի պատկերասրահում։

### Անձնական կյանք
Քաուարդը համասեռամոլ էր, սակայն իր ժամանակների սովորության համաձայն՝ դա երբեք հրապարակայնորեն չէր նշվում։ Քննադատ Քենեթ Թայնանը 1953 թվականին գրեթե ակնարկեց Քաուարդի սեռական կողմնորոշման մասին՝ գրելով․ «Քառասուն տարի առաջ նա խաղում էր Սլայթլիի դերը Փիթըր Փեն ներկայացման մեջ, և կարելի է ասել, որ այդ ժամանակից ի վեր ամբողջությամբ մնացել է Փիթըր Փենի աշխարհում։ Ոչ մի անձնական հանգամանք չի շեղել նրա կարիերայի ընթացքը․ ինչպես Ջոն Ջիլգուդը և Թերենս Ռաթիգանը, ինչպես նաև հանգուցյալ Այվոր Նովելոն, նա բնածին ամուրի է»։ Քաուարդը համոզված էր, որ իր անձնական կյանքը հանրային քննարկման թեմա չէ, և կարծում էր, որ «ցանկացած սեռական վարքագիծ, եթե չափազանց հրապարակայնացվում է, դառնում է անհամ»։ Նույնիսկ 1960-ականներին նա հրաժարվում էր բացահայտել իր կողմնորոշումը՝ հումորով նշելով․ «Ուորթինգում դեռ կան մի քանի տարեց տիկիններ, ովքեր ոչինչ չգիտեն»։ Չնայած այդ զուսպ վերաբերմունքին՝ նա խրախուսեց իր քարտուղար Քոուլ Լեսլիին գրել անկեղծ կենսագրություն՝ միայն իր մահից հետո։

Քաուարդի ամենակարևոր հարաբերությունը, որը սկսվեց 1940-ականների կեսերին և շարունակվեց մինչև նրա մահը, Հարավային Աֆրիկայից բեմական և կինոդերասան Գրեհեմ Փեյնի հետ էր։ Քաուարդը նրան ներգրավեց իր մի շարք լոնդոնյան ներկայացումներում։ Հետագայում Փեյնը, Շերիդան Մորլիի հետ միասին, համախմբագրեց Քաուարդի օրագրերի ժողովածուն, որը հրապարակվեց 1982 թվականին։

Քաուարդի մյուս հարաբերություններից էին դրամատուրգ Քիթ Ուինթերը, դերասաններ Լուիս Հեյվարդը և Ալան Ուեբբը, նրա մենեջեր Ջեք Ուիլսոնը և կոմպոզիտոր Նեդ Ռորեմը, ով իր օրագրերում հրապարակեց նրանց հարաբերության մանրամասները։ Քաուարդը նաև 19-ամյա մտերմիկ հարաբերություն ուներ Քենթի դուքս Արքայազն Ջորջի հետ, սակայն կենսագիրները տարբեր կարծիքներ ունեն՝ այդ հարաբերությունը եղել է պլատոնական, թե ոչ։ Գրեհեմ Փեյնը կարծում էր, որ այո, թեև Քաուարդը, ըստ տեղեկությունների, պատմաբան Մայքլ Թորնթոնին խոստովանել էր, որ «որոշ չափով սիրային մոտեցում» եղել է։ Դյուքսի մահից հետո Քաուարդը ասել է․ «Հանկարծ հասկացա, որ նրան ավելի շատ էի սիրում, քան կարծում էի»։

Քաուարդը մտերիմ ընկերություն էր պահպանում բազմաթիվ կանանց հետ, այդ թվում՝ դերասանուհի և գրող Էսմե Ուին Թայսոնի հետ, ով նրա առաջին համագործակիցն էր, ինչպես նաև մշտական նամակագրության գործընկեր։ Գլեդիս Քալթրոփը ստեղծել է նրա բազմաթիվ ներկայացումների բեմադրական ձևավորումն ու հագուստները։ Նրա քարտուղար և վստահելի անձը Լորն Լորեյնն էր։ Նա ընկերություն էր անում նաև դերասանուհիներ Ջերտրուդ Լոուրենսի, Ջոյս Քերիի և Ջուդի Քեմփբելի հետ, ինչպես նաև Մարլեն Դիտրիխի հետ, ում հետ ուներ «հավատարիմ և ամբողջ կյանքի սիրային բարեկամություն։

Իր մասնագիտական միջավայրում Քաուարդը լայնորեն հարգված և սիրված էր իր առատաձեռնության և բարության համար, հատկապես նրանց նկատմամբ, ովքեր հայտնվել էին դժվարությունների մեջ։ Պատմություններ կան այն մասին, թե ինչպես նա աննկատ կերպով օգնում էր կամ մարում պարտքերը նախկին թատերական գործընկերների, որոնք ոչ մի պահանջ չունեին նրա նկատմամբ։ 1934-ից մինչև 1956 թվականը Քաուարդը եղել է Աքթըրզ Օրֆանիջ կազմակերպության նախագահը, որը աջակցվում էր թատերական ոլորտի կողմից։ Այդ ընթացքում նա ընկերացավ երիտասարդ Փիթըր Քոլինսոնի հետ, ով գտնվում էր այդ հաստատության խնամքի տակ։ Քաուարդը դարձավ նրա կնքահայրը և օգնեց նրան սկսել կարիերան շոու-բիզնեսում։ Ավելի ուշ, երբ Քոլինսոնը դարձավ հաջողակ ռեժիսոր, նա հրավիրեց Քաուարդին դեր խաղալ Դը Իթալիան Ջոբ ֆիլմում, որտեղ նաև փոքր դեր ուներ Գրեհեմ Փեյնը։

1926 թվականին Քաուարդը ձեռք բերեց Գոլդենհերսթ Ֆարմ կալվածքը՝ Քենթի Ալդինգթոն գյուղում, և այն դարձավ նրա հիմնական բնակավայրը մոտ երեսուն տարվա ընթացքում՝ բացառությամբ այն ժամանակահատվածի, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում այն օգտագործվում էր զինվորականների կողմից: Այն դասվում է Գրեյդ II պահպանվող շենքերի շարքին: 1950-ականներին հարկային պատճառներով Քաուարդը լքեց Միացյալ Թագավորությունը, ինչը մամուլում խիստ քննադատության արժանացավ: Սկզբում նա բնակություն հաստատեց Բերմուդայում, ապա տուն գնեց Ջամայկայում և Շվեյցարիայում՝ Շալե Քովար՝ Լե Ավան գյուղում, Մոնտրոյի մոտ։ Այս վայրերը մնացին նրա բնակավայրերը մինչև կյանքի վերջը: Նրա արտագաղթած հարևանների և ընկերների թվում էին Ջոան Սաթերլենդը, Դեյվիդ Նիվենը, Ռիչարդ Բարթոնը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, ինչպես նաև Ջուլի Էնդրյուսը և Բլեյք Էդվարդսը Շվեյցարիայում, և Յան Ֆլեմինգը ու նրա կինը՝ Էնն Ֆլեմինգը՝ Ջամայկայում: Նրա արտագաղթած հարևանների և ընկերների թվում էին Ջոան Սաթերլենդը, Դեյվիդ Նիվենը, Ռիչարդ Բարթոնը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, ինչպես նաև Ջուլի Էնդրյուսը և Բլեյք Էդվարդսը Շվեյցարիայում, և Յան Ֆլեմինգը ու նրա կինը՝ Էնն Ֆլեմինգը՝ Ջամայկայում:

Քաուարդի քաղաքական հայացքները պահպանողական էին, բայց ոչ կոշտ և անշեղ։ Նա քննադատում էր Նևիլ Չեմբերլենի կառավարությանը՝ նացիստական Գերմանիայի հանդեպ հաշտեցման քաղաքականության համար, և կտրուկ տարաձայնություններ ուներ Ուինսթոն Չերչիլի հետ 1936 թվականի գահից հրաժարման ճգնաժամի հարցում։ Մինչ Չերչիլը աջակցում էր Էդվարդ ութերորդի ցանկությանը ամուսնանալ Ուոլիս Սիմփսոնի հետ, Քաուարդը նրան համարում էր անպատասխանատու՝ ասելով․ «Անգլիային պետք չէ «քյուութի» թագուհի»: Քաուարդը չէր սիրում պիեսներում քարոզչությունը, սակայն նրա սեփական հայացքները երբեմն արտահայտվում էին ստեղծագործություններում։ Նրա Կավալքեյդ և Դիս Հեփի Բրիդ պիեսները, դրամատուրգ Դեյվիդ Էդգարի խոսքով, «բացահայտ պահպանողական քաղաքական պիեսներ են՝ գրված Բրեխտյան էպիկական ոճով»: Կրոնական հարցերում Քաուարդը ագնոստիկ էր։ Նա գրել է․ «Արդյո՞ք ես հավատում եմ Աստծուն։ Չեմ կարող ասել՝ ոչ, բայց չեմ կարող ասել նաև՝ այո։ Ինձ համար դա մնում է յուրաքանչյուրի ենթադրությանը»:

Քաուարդը իր անունը գրում էր երկկետով՝ Noël ձևով (նա նշել է․ «Ես չէ, որ դրեցի այդ երկու կետերը «ե»-ի վրա։ Լեզուն է այդպես պահանջում։ Հակառակ դեպքում դա Noël չէ, այլ Nool»): Սակայն մամուլը և շատ հրատարակիչներ դա չէին պահպանում, և նրա անունը հաճախ տպագրվում էր որպես «Noel»՝ Թայմս, Դը Օբզերվըր (The Observer) և այլ ժամանակակից հրատարակություններում:

## Հանրային կերպար
«Ինչո՞ւ,— հարցնում էր Քաուարդը,— ինձ միշտ սպասում են տեսնել խալաթով, երկար ծխախոտակալով ծխելիս և ասել՝ «սիրելի՛ս, ինչ հրաշալի է»։ Պատասխանը թաքնված էր այն բանում, որ նա շատ հետևողականորեն ձևավորել էր իր հատուկ, մշակված հանրային կերպարը։ Լինելով արվարձանային ծագմամբ երիտասարդ, որը շուտով ընդունվեց բարձր հասարակության մեջ, նա արագ ձեռք բերեց բարձրակարգ կյանքի ճաշակ․ «Ես վճռել եմ կյանքով անցնել առաջին կարգով»։ Նա առաջին անգամ բեմում խալաթ հագավ Դը Վորտեքս ներկայացման մեջ և այդ ոճը կիրառեց նաև իր մյուս հայտնի պիեսներում՝ Փրայվիթ Լայվզ և Փրեզենթ Լաֆթըր։ Ջորջ Ուոլդենը նրան բնութագրում է որպես ժամանակակից դենդի։ Լոնդոնի Նեշընըլ Թիեթըում 2008 թվականի ցուցահանդեսի առթիվ Դը Ինդիպենդենթ թերթը գրել էր․ «Նրա հայտնի մետաքսյա, կետավոր խալաթը և նրբագեղ ծխախոտակալը կարծես պատկանում են այլ դարաշրջանի։ Սակայն 2008 թվականը դառնում է այն տարին, երբ Բրիտանիան նորից սիրահարվում է Նոել Քաուարդին»։

Հենց որ նա հաջողության հասավ, սկսեց գիտակցաբար մշակել իր կերպարը։ Վաղ շրջանի մի լուսանկարում նա պատկերված էր անկողնում նստած՝ ծխախոտակալը ձեռքին․ «Ես նման էի թմրամոլության վերջին փուլերում գտնվող չինացի դեկադենտի»։ Շուտով, սակայն, նա ավելի զգուշավոր դարձավ և խորհուրդ տվեց Սեսիլ Բիթոնին չափավորել իր հագուստի արտահայտչականությունը՝ ասելով․ «Կարևոր է, որ հանրությանը չափազանց շատ առիթ չտաս քեզ ծաղրելու»։ Այդուհանդերձ, Քաուարդը հաճույքով օգտագործում էր իր ապրելակերպը՝ հանրային ուշադրություն գրավելու համար։ 1969 թվականին նա ասել է Թայմ ամսագրին․ «Ես միտումնավոր չափազանցնում էի ամեն ինչ։ Ես անում էի այն ամենը, ինչ սպասվում էր ինձանից։ Դա աշխատանքի մի մասն էր»։ Ամսագիրը եզրակացրել է․ «Քաուարդի ամենամեծ շնորհը ոչ թե գրելն է կամ կոմպոզիտոր լինելը, ոչ էլ դերասանությունն ու ռեժիսուրան, այլ իր անձնական ոճը փոխանցելու կարողությունը՝ համադրելով սրամտությունը և նրբագեղությունը, կեցվածքը և հավասարակշռությունը»։

Քաուարդի առանձնահատուկ, կտրուկ արտասանությունը ձևավորվել էր մանկության տարիներին․ նրա մայրը խուլ էր, և նա զարգացրել էր կարճ ու հստակ խոսքի ձև՝ նրան ավելի հեշտ լսելի լինելու համար։ Սա նաև օգնեց նրան հաղթահարել թեթև լեզվական թերությունը։ Նրա մականունը՝ «Դը Մասթըր», «սկզբում կատակ էր, բայց հետո դարձավ իրականություն», ինչպես ինքն էր ասում։ Այդպես նրան կոչում էին դեռ 1920-ականներից։ Ինքը՝ Քաուարդը, հումորով էր վերաբերվում դրան․ երբ լրագրողը հարցրել էր, թե ինչու են իրեն այդպես կոչում, նա պատասխանել էր․ «Դե գիտեք՝ ամեն ինչից մի քիչ, բայց ոչ մի բանի վարպետ»։ Սակայն նա կարողանում էր նաև կատակել սեփական ինքնավստահության մասին․ «Աշխարհի համար իմ կարևորության զգացումը բավական փոքր է։ Բայց իմ սեփական աչքում իմ կարևորությունը՝ ահռելի»։ Երբ Թայմի լրագրողը ներողություն էր խնդրել՝ հարցազրույցների երկար շարքի համար, նա պատասխանել էր․ «Բոլորովին չէ։ Ես պարզապես հիացած եմ թեմայով»։

## Գործեր և բեմական/կինո ներկայացումներ
Քաուարդը գրել է ավելի քան 65 պիես և երաժշտական ներկայացում (թեև ոչ բոլորը բեմադրվել կամ հրատարակվել են) և հանդես է եկել մոտ 70 բեմական ներկայացումներում։ Նրա պիեսների և մյուզիքլների հիման վրա նկարահանվել է ավելի քան 20 ֆիլմ՝ ինչպես իր, այնպես էլ այլ սցենարիստների կողմից, և նա խաղացել է 17 ֆիլմերում։

### Պիեսներ
2005 թվականի ուսումնասիրության մեջ Դեն Ռեբելատոն Քաուարդի պիեսները բաժանում է վաղ, միջին և ուշ շրջանների։ Օքսֆորդ հանրագիտարան Բրիտանական գրականությունում (2006) Ժան Չոթիան 1920–30-ականների պիեսները բնութագրում է որպես «Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակաշրջանի ամենաբնորոշ թատերական ստեղծագործություններ։ Ռեբելատոն Հեյ Ֆիվըր (Hay Fever, 1925) պիեսը համարում է վաղ շրջանի օրինակ՝ ներկայացնելով «չափազանց թատերական մի ընտանիք, որը խճճում է համեստ հյուրերի մի խմբի կյանքը»։ Իսկ Իզի Վըրթյու (1926) պիեսը, նրա կարծիքով, «դասական կառուցվածք ունեցող պիեսը տեղափոխում է 20-րդ դար»։ Չոթիան նշում է, որ Քաուարդի պիեսների «թեթևության տպավորությունը» և վառ, երբեմն անլուրջ կերպարները, թեև սիրված էին հանդիսատեսի կողմից, որոշ հեղինակների մոտ դժգոհություն էին առաջացնում, օրինակ՝ Շոն Օ’Քեյսիի մոտ, հավանաբար այն պատճառով, որ նրա սեռական երանգներով հագեցած գրությունը հեշտությամբ շրջանցում էր գրաքննությունը։ Ռեբելատոն Փրայվիթ Լայվզ (1930) պիեսը համարում է նրա վաղ շրջանի գագաթնակետը՝ ընդգծելով «բարոյական դատողություններից խուսափելը և պարադոքսների ու սրամտության միաձուլումը»։

1930-ականներին, երբ նա արդեն ճանաչված էր, Քաուարդը սկսեց փորձարկել թատերական ձևերը։ Պատմական էպոս Կավալքեյդ (1931)՝ մեծ դերասանական կազմով, և տասը կարճ պիեսներից կազմված ցիկլը՝ Թընայթ էթ Էյթ Թըրթի (1935), մեծ հաջողություն ունեցան, սակայն հազվադեպ են վերականգնվում՝ բեմադրության բարձր ծախսերի և բարդ կազմակերպման պատճառով։ Նա շարունակում էր ընդլայնել հասարակական ընդունելիության սահմանները․ Դիզայն ֆոր Լիվինգ (1932) պիեսը, իր բիսեքսուալ եռանկյունով, առաջին անգամ բեմադրվեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ շրջանցելով բրիտանական գրաքննությունը։ Չոթիան նշում է, որ այդ ժամանակաշրջանի պիեսներում կանայք «ոչ պակաս ինքնահաստատ են, քան տղամարդիկ», և սիրո ու սեռերի պայքարը ներկայացվում է լիովին հավասար պայմաններում։

Քաուարդի միջին շրջանի՝ 1930-ականների վերջի և 1940-ականների ամենահայտնի պիեսները՝ Փրեզենթ Լաֆթըր, Դիս Հեփի Բրիդ և Բլայթ Սփիրիթ, ավելի ավանդական կառուցվածք ունեն և բովանդակությամբ պակաս փորձարարական են։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա շրջագայեց դրանցով ամբողջ Բրիտանիայում, և առաջին ու երրորդ պիեսները մինչ օրս հաճախ բեմադրվում են Բրիտանիայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

Ուշ շրջանի՝ 1940-ականների վերջի և 1950-ականների պիեսները հաճախ գնահատվում են որպես նրա թատերական ուժի որոշակի անկում։ Շերիդան Մորլին նշում է, որ թեև թատրոնն ու քաղաքական միջավայրը փոխվել էին, Քաուարդը որպես «բացարձակապես անգլիական կերպար» գրեթե չէր փոխվել։ Չոթիան գրում է, որ զգացմունքայնությունն ու նոստալգիան, որոնք նախկինում զուսպ էին, այս շրջանի պիեսներում, օրինակ՝ Փիս ին Աուրչ Թայմ և Նյուդ վիթ Վայոլին, արդեն չափազանց ընդգծված են, թեև Ուեյթինգ ին դը Վինգզ պիեսում նրա գրական ուժը կրկին վերականգնվում է։ Նրա վերջին պիեսները՝ Սյուիթ ին Թրի Քիզ (1966), լավ ընդունվեցին, սակայն ամենից հաճախ բեմադրվող գործերը շարունակում են մնալ 1925–1940 թվականների պիեսները՝ Հեյ Ֆիվըր, Փրայվիթ Լայվզ, Դիզայն ֆոր Լիվինգ, Փրեզենթ Լաֆթըր և Բլայթ Սփիրիթ։

### Մյուզիքլներ և ռևյուներ
Քաուարդը 1928–1963 թվականներին գրել է ութ լիամետրաժ մյուզիքլների խոսքերն ու երաժշտությունը։ Ամենահաջողը, անկասկած, առաջինն էր՝ Բիթըր Սվիթ (1929), որը նա անվանում էր օպերետա։ Այն բեմադրվել է Ուեսթ Էնդում 697 ներկայացմամբ՝ 1929–1931 թվականներին։ Բիթըր Սվիթ-ը տեղի է ունենում 19-րդ դարի Վիեննայում և Լոնդոնում։ Իր հաջորդ մյուզիքլի՝ Քոնվերսեյշըն Փիս (1934) համար Քաուարդը կրկին ընտրեց պատմական միջավայր՝ Ռեջենսի շրջանի Բրայթոն։ Քննադատությունները շատ դրական էին, սակայն ներկայացումը ավարտվեց 177 բեմադրությունից հետո, երբ գլխավոր դերակատար Իվոն Պրինտեմփսը ստիպված եղավ հեռանալ՝ ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցելու համար։ Մյուզիքլը ունի ավելի քան հիսուն դերասան, և այն երբեք պրոֆեսիոնալ կերպով չի վերականգնվել Լոնդոնում։ Երրորդ պատմական մյուզիքլը՝ Օպերետ (1938), ցուցադրվեց 133 անգամ և փակվեց՝ տոմսերի ցածր վաճառքի պատճառով։ Հետագայում Քաուարդը այն բնութագրեց որպես «չափազանց ծանրաբեռնված տեքստով և թույլ երաժշտությամբ», այսինքն՝ շատ սյուժե, բայց քիչ հաջող համարներ։ Նա շարունակեց պատմական-ռոմանտիկ թեման Փասիֆիք 1860 (1860, 1946) մյուզիքլում, որը նույնպես ուներ մեծ դերասանական կազմ։ Այն ցուցադրվեց 129 անգամ, սակայն պարզ դարձավ, որ Քաուարդը չի կարողանում համընթաց քայլել հանդիսատեսի նոր ճաշակներին։ Դրա վառ օրինակն էր Ռոջերսի և Համերշթեյնի Օկլահոմա! մյուզիքլի մեծ հաջողությունը, որը նույն բեմում՝ Դրուրի Լեյնում, ունեցավ 1534 ներկայացում։

Նրա կենսագիր Քոուլ Լեսլին գրում է, որ թեև Քաուարդը շատ էր գնահատում Օկլահոմա!-ն, սակայն չհասկացավ դրա բերած փոփոխությունը՝ այն, որ երգերը պետք է նպաստեն սյուժեի զարգացմանը։ Փոխարենը նա հաճախ գրում էր մեկ երգ, որը բացարձակ կապ չուներ սյուժեի հետ, բայց դառնում էր հանդիսատեսի սիրելի «շոու-ստոփեր»։

Էյս օֆ Քլաբս (1949) մյուզիքլով Քաուարդը փորձեց լինել ժամանակակից՝ գործողությունը տեղափոխելով Սոհոյի գիշերային ակումբ։ Այն ավելի հաջող էր, քան նախորդ երեքը՝ ունենալով 211 ներկայացում, սակայն նա դժգոհ էր արդյունքից և գրել է․ «Ես զայրացած եմ, որ Ace of Clubs-ը մեծ հաջողություն չդարձավ… եթե նրանք չեն գնահատում բարձրակարգ երաժշտություն, բառեր և խաղ, թող գնան ու տեսնեն Այվոր Նովելոյի Քինգս Ռեփսոդի։ Հետագայում նա կրկին վերադարձավ պատմական թեմային՝ Աֆթըր դը Բոլ (1954), որը ունեցավ 188 ներկայացում, բայց մեծ հաջողություն չարձանագրեց։ Նրա վերջին երկու մյուզիքլները բեմադրվեցին Բրոդվեյում։ Սեյլ Էվեյ (1961), որը տեղի է ունենում ժամանակակից զբոսանավում, Նյու Յորքում ցուցադրվեց 167 անգամ, իսկ Լոնդոնում՝ 252։ Վերջին մյուզիքլը՝ Դը Գըրլ Հու Քեյմ թու Սափըր (1963), կրկին անդրադառնում էր Ռուրիտանիայի թագավորական թեմային, սակայն փակվեց 112 ներկայացումից հետո և երբեք չի բեմադրվել Լոնդոնում։

Քաուարդի առաջին մասնակցությունը ռևյուներին եղել է 1922 թվականին, երբ նա գրել է երգերի մեծ մասը և որոշ սքեթչներ Անդրե Շառլոյի Լոնդըն Քոլինգ ներկայացման համար։ Դա տեղի ունեցավ դեռ մինչև նրա մեծ հաջողությունը՝ Դը Վորտեքս (1924) պիեսով։ Այս ռևյունում միայն մեկ երգ է ընդգրկված նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունների ցանկում՝ «Փարիզյան Պիեռո», որը կատարում էր Ջերտրուդ Լոուրենսը։ Նրա մյուս վաղ ռևյուները՝ Օն Վիթ դը Դանս (1925) և Դիս Յիր օֆ Գրեյս (1928), մեծ հաջողություն ունեցան և ներառում էին մի շարք հայտնի երգեր, օրինակ՝ «Դանս, Լիթլ Լեյդի», «Փուոր Լիթլ Ռիչ Գըրլ» և «Ա Ռում Վիթ ը Վյու»։ Ուորդզ ընդ Մյուզիք (1932) և դրա բրոդվեյյան տարբերակը՝ Սեթ թու Մյուզիք (1939), ներառում էին հայտնի երգեր՝ «Մեդ Էբաութ դը Բոյ», «Մեդ Դոգզ ընդ Ինգլիշմեն», «Մարվըլըս Փարթի» և «Դը Փարթիզ Օվըր Նաու»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում Քաուարդը գրեց իր վերջին օրիգինալ ռևյուն՝ Սայ Նո Մոր (1945–46)։ Նա հիշում էր․ «Կարծում էի՝ լավ վերնագիր եմ գտել… բայց, ցավոք, դա դարձավ ամբողջ ռևյուի լավագույն մասը»։ Այն ունեցավ միջին հաջողություն՝ 213 ներկայացմամբ։ Այս ռևյուից հայտնի երգերից են «Այ Ուանդըր Ուոթ Հեփնդ թու Հիմ» (I Wonder What Happened to Him?), «Մատելո» և «Նինա»։

Կյանքի վերջում Քաուարդը մասնակցել է իր երգերի վրա հիմնված երկու ռևյուների գաղափարին, սակայն ինքն անձամբ չի կազմել դրանք։ Դրանք էին Քաուարդի Քասթրդ Լոնդոնում (վերնագիրը ընտրել էր հենց ինքը) և Օ, Քաուարդ! Նյու Յորքում, որի պրեմիերային նա կատարել է իր վերջին հրապարակային ելույթը։

### Երգեր
Քաուարդը գրել է շուրջ երեք հարյուր երգ։ Նոել Քաուարդ ընկերության կայքը, հիմնվելով հրատարակիչների և Պերֆորմինգ Ռայթս Սոսայթիի տվյալների վրա, որպես նրա ամենահայտնի երգ նշում է «Մեդ Էբաութ դը Բոյ» ստեղծագործությունը, որին հաջորդում են՝

* «Այլ Սի Յու Ըգեյն» 
* «Մեդ Դոգզ ընդ Ինգլիշմեն» 
* «Իֆ Լավ Ուըր Օլ» 
* «Սամդեյ Այլ Ֆայնդ Յու» 
* «Այլ Ֆոլոու Մայ Սիքրեթ Հարթ» 
* «Լոնդըն Փրայդ»
* «Ա Ռում Վիթ ը Վյու» 
* «Միսիզ Ուորթինգթըն»
* «Փուոր Լիթլ Ռիչ Գըրլ» 
* «Դը Սթեյթլի Հոմզ օֆ Ինգլընդ»

Քաուարդը մեծ երկրպագու չէր Գիլբերթի և Սալիվանի (Gilbert and Sullivan) ստեղծագործություններին, սակայն որպես երգահան՝ նրանցից զգալի ազդեցություն էր կրել։ Նա հիշում էր․ «Ես ծնվել եմ մի սերնդում, որը դեռ լուրջ էր վերաբերվում թեթև երաժշտությանը։ Գիլբերթի և Սալիվանի բառերն ու մեղեդիները վաղ տարիքից ներթափանցել էին իմ գիտակցության մեջ։ Հայրս երգում էր դրանք, մայրս նվագում… իսկ իմ բազմաթիվ մորաքույրերն ու հորեղբայրները երգում էին դրանք՝ թե առանձին, թե միասին, ամենափոքր առիթով»։ Նրա գործընկեր Թերենս Ռաթիգանը (Terence Rattigan) գրել է, որ որպես երգերի բառերի հեղինակ Քաուարդը «իր տեսակի մեջ լավագույնն էր՝ Ուիլյամ Շվենկ Գիլբերթից (W. S. Gilbert) հետո»։

## Քննադական գնահատական և ժառանգություն
Դրամատուրգ Ջոն Օզբորնը (John Osborne) ասել է․ «Պարոն Քաուարդը ինքն է իր ստեղծած երևույթը և իր ներդրումը այս դարում։ Ով չի կարող դա տեսնել, ավելի լավ է հեռու մնա թատրոնից»։ Քենեթ Թայնանը1964 թվականին գրել է․ «Նույնիսկ ամենաերիտասարդները հիսուն տարի անց հստակ կհասկանան, թե ինչ նկատի ունենք, երբ ասում ենք՝ «շատ նոել-քաուարդյան տիպի մարդ»։ 

Թայնանի սերունդն առաջինն էր քննադատներից, որ հասկացավ՝ Քաուարդի պիեսները կարող են ունենալ ոչ միայն անցողիկ հաջողություն։ 1930-ականներին Սիրիլ Քոնոլլին գրել էր, որ դրանք «գրված են հնարավորինս ժամանակային և արագ անցողիկ ձևով, և դրանցում եղած սերուցքը մեկ գիշերվա ընթացքում թթվում է»։ Այն, ինչը 1920-ականներին և 1930-ականներին թվում էր համարձակ, 1950-ականներին արդեն հնացած էր թվում, և Քաուարդը այլևս չկարողացավ կրկնել իր նախապատերազմյան պիեսների հաջողությունը։ Սակայն 1960-ականներին քննադատները սկսեցին նկատել, որ սրամիտ երկխոսությունների և միջպատերազմյան տարիների արտ դեկո շքեղության ներքո Քաուարդի լավագույն պիեսները ներկայացնում են ճանաչելի մարդկանց և ծանոթ հարաբերություններ՝ ունենալով զգացմունքային խորություն և տխուր նրբերանգ, որոնք նախկինում հաճախ անտեսվել էին։ Նրա մահվան պահին «Թայմս»-ը գրել էր․ «Անգլիական թատրոնի մեծ գործիչներից ոչ ոք նրանից ավելի բազմակողմանի չի եղել», և նրա պիեսները դասել էր Քոնգրիվի, Շերիդանի, Ուայլդի և Շոյի դասական ավանդույթի շարքում։ 1999 թվականի վերջում «Դը Սթեյջ»-ը անցկացրեց իր ընթերցողների «միլենիումի հարցումը», որտեղ պետք է որոշվեին այն մարդիկ, ովքեր ամենամեծ ազդեցությունն են ունեցել Բրիտանիայի արվեստի և ժամանցի վրա։ Առաջին տեղում էր Շեքսպիրը, իսկ երկրորդում՝ Քաուարդը։

Քաուարդի ծննդյան հարյուրամյակի առթիվ 1999 թվականին հրապարակված գիտաժողովի նյութերում նշվում էին նրա մի շարք կարևոր բեմադրություններ, որոնք նախատեսված էին այդ տարվա ընթացքում Մեծ Բրիտանիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում՝ «Էյս օֆ Քլաբս», «Աֆթեր դը Բոլ», «Բլայթ Սփիրիթ», «Քավալքեյդ», «Իզի Վըրթյու», «Հեյ Ֆիվըր», «Փրեզենթ Լաֆթեր», «Փրայվիթ Լայվզ», «Սեյլ Ըուեյ», «Ա Սոնգ ըթ Թվայլայթ», «Դը Յանգ Այդիա» և «Ուեյթինգ ին դը Ուինգզ»։ Այս բեմադրություններում ներգրավված էին այնպիսի դերասաններ, ինչպիսիք են Լորեն Բակալը, Ռոզմերի Հարիսը, Իան Մաքքելենը, Քորին Ռեդգրեյվը, Վանեսա Ռեդգրեյվը և Էլեյն Սթրիչը։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Սավոյ թատրոնում կազմակերպվեց հոբելյանական միջոցառում՝ Հյու Վուլդրիջի նախաձեռնությամբ, որտեղ մասնակցեցին ավելի քան 30 հայտնի կատարողներ, և որի ընթացքում միջոցներ հավաքվեցին դերասանների որբանոցին աջակցելու համար։ Թիմ Ռայսը Քաուարդի երգերի մասին ասել է․ «Նոել Քաուարդի բառերի սրամտությունն ու իմաստնությունը հարյուր տարի հետո էլ նույնքան կենդանի և արդիական կլինեն, որքան այսօր են»։ Նրա երգերը կատարել են բազմաթիվ արվեստագետներ՝ Դեյմոն Ալբարնը, Իան Բոսթրիջը, «Դը Դիվայն Քոմեդի» խումբը, Էլթոն Ջոնը, Վալերի Մաստերսոնը, Փոլ Մաքքարթնին, Մայքլ Նայմանը, «Փեթ Շոփ Բոյզ» խումբը, Վիկ Ռիվզը, Սթինգը, Ռոբի Ուիլյամսը, Ջոան Սաթերլենդը, Ադամ Լամբերտը, Ջուդի Գարլանդը և Ֆրենկ Սինատրան։ Քաուարդի երգերի ձայնագրությունները հնչել են նաև ֆիլմերում, տեսախաղերում և գովազդներում։

Քաուարդի երաժշտությունը, գրականությունը, բնորոշ ձայնը և ոճը հաճախ ծաղրվել և ընդօրինակվել են, օրինակ՝ «Մոնթի Փայթոն», «Ռաունդ դը Հորն» և «Փրայվիթս օն Փարեյդ»  նախագծերում։ Նա հաճախ ներկայացվել է նաև որպես կերպար տարբեր ստեղծագործություններում՝ թատրոնում, կինոյում, հեռուստատեսությունում և ռադիոյում։ Օրինակ՝ 1968 թվականի «Սթար!» ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերակատարն էր Ջուլի Էնդրյուսը, Քաուարդին մարմնավորել է նրա կնքահայրը՝ Դենիել Մեսսին։ Նա երևացել է նաև «Գուդնայթ Սվիթհարթ» հեռուստասերիալում և «ԲիԲիՍի Ռադիո 4»-ի նախագծերում, որտեղ Մարսի Քահան ստեղծել է դետեկտիվ կերպարով Քաուարդ՝ «Դիզայն ֆոր Մըրդըր», «Ա Բուլեթ ըթ Բալմեյնս» (2003), «Դեթ ըթ դը Դեզըրթ Ին» (2005), ինչպես նաև լրտեսական կերպարով՝ «Բլայթ Սփայ» (2002) և «Աուեր Մեն ին Ջամեյկա» (2007) ստեղծագործություններում, որտեղ Քաուարդի դերը խաղացել է Մալքոլմ Սինքլերը։ Բեմում Քաուարդից ներշնչված կերպարներից է Բևերլի Կարլթոնը՝ «Դը Մեն Հու Քեյմ Թու Դիներ» (1939) պիեսում։ Նրա և Մարլեն Դիտրիխի ընկերության մասին «Լանչ վիթ Մարլեն» պիեսը՝ Քրիս Բերջեսի հեղինակությամբ, բեմադրվել է 2008 թվականին «Նյու Էնդ Թիեթր»-ում։

Քաուարդը վաղ շրջանում բարձր էր գնահատում Հարոլդ Փինթերի պիեսները և նույնիսկ ֆինանսապես աջակցել է նրա «Դը Քեյրթեյքեր» ֆիլմին։ Որոշ քննադատներ նկատել են Քաուարդի ազդեցությունը Փինթերի ստեղծագործությունների վրա։ Թայնանը համեմատել է Փինթերի «էլիպսային խոսքը» Քաուարդի «ստիլիզացված երկխոսության» հետ։ Փինթերը իր հերթին վերադարձրել է այդ հարգանքը՝ 1976 թվականին բեմադրելով «Բլայթ Սփիրիթ»-ի նոր տարբերակը Ազգային թատրոնում։

## Հղումներ
### Նշումներ


### Ծանոթագրություններ

### Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Website of the representatives of the Noël Coward estate
* 
**Աշխատություններ**

* 
* 
* 

**Պորտալներ**

* The Noël Coward Society
* Coward timeline and photos of Coward
* Noel Coward plays on radio

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ գրողներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ