Ցանգժոու

**Ցանգժոու** (, pinyin՝ Cāngzhōu), քաղաք Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Հեբեյ նահանգի արևելքում՝ պրեֆեկտուրային մակարդակի։ 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Ցանցժոուի մեգապոլիսային տարածքը, որը ներառում է Յունհե և Սինհուա շրջանները, ինչպես նաև Ցան գավառը, ունեցել է 1,421,843 բնակիչ, մինչդեռ ամբողջ պրեֆեկտուրային վարչական միավորը՝ 7,300,783 բնակիչ։ Քաղաքը գտնվում է մոտավորապես 90 կիլոմետր (56 մղոն) հեռավորության վրա Թիենծինի խոշոր նավահանգիստից և 180 կմ (110 մղոն) Պեկինից։

## Պատմություն
Ցանգժոուն հիմնադրվել է Հարավային և Հյուսիսային դինաստիաների օրոք (մ.թ. 420-589 թվականներ):

## Վարչական բաժանում
Ցանգժոու քաղաքը բաղկացած է 2 շրջաններից, 4 շրջանային մակարդակի քաղաքներից, 9 գավառներից և 1 ինքնավար գավառից։

## Տնտեսություն
Կենտրոնական Ցանգժոուն խոշոր արդյունաբերական քաղաք է, բայց քաղաքի վարչական տարածքը ներառում է նաև գյուղատնտեսական տարածքներ: Այն Չինաստանում հայտնի է իր չինական սովորական ունաբով, խնձորով և տանձով (լայնորեն հայտնի է «Tianjin Ya Pear» արտահանման անվան տակ): Հյուսիսային Չինաստանի նավթային դաշտը գտնվում է Ցանգժոու քաղաքի իրավասության ներքո: Ցանգժոուի տարածքի մեջ է մտնում նաև խոշոր ձկնորսական նավահանգիստ և Հուանգհուայի ածխաարտահանող նավահանգիստը:

## Աշխարհագրություն և տրանսպորտային համակարգ
ձախից|մինի|Մեծ ջրանցքի քարտեզ
Ցանգժոուն գտնվում է Հեբեյ նահանգի արևելյան մասում, Թիենծինից անմիջապես հարավ, Խաղաղ օվկիանոսին պատկանող Բոհայ ծովի ափին: Պրեֆեկտուրայի մակարդակում գտնվող քաղաքները հարավ-արևմուտքում սահմանակից են Հենշույին, Արևմուտքում ՝ Բաոդինին, իսկ հյուսիսում ՝ Լանֆանգին։  Այն գտնվում է Պեկին-Շանհայ երկաթուղու վրա։

G1811 Հուանհուա–Շիջիաժուանգ արագընթացը Ցանգժոուն կապում է նահանգի մայրաքաղաք Շիջիաժուանգի հետ: G2 Պեկին–Շանհայ արագընթացը և G3 Պեկին-Թայբեյ արագընթացը Ցանգժոուն կապում է Պեկինի հետ: Ցանգժոուի Հուանհուայի նավահանգիստը Չինաստանի հիմնական ածուխի փոխադրմաներկաթգծի վերջնակետն է: Ցանգժոու քաղաքային թաղամասը սպասարկող խոշոր մայրուղիներն են՝ Չինաստանի ազգային մայրուղիներ N104 և N 307:

Ցանգժոուի ամենամոտ գտնվող ամենամեծ օդանավակայաններն են Պեկինի մայրաքաղաքային օդանավակայանը և Թիենծինի օդանավակայանը:

Մեծ ջրանցքն անցնում է անմիջապես Ցանգժոուով, և դրա անունով էլ հենց կոչվում է Ցանգժոուի թաղամասը (Յունհեյի մարզ):

### Կլիմա
Ցանգժոու քաղաքն ունի չորս եղանակով մուսսոնային ազդեցությամբ խոնավ մայրցամաքային/կիսաանապատային կլիմա (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում), որտեղ ձմեռները սառը և չոր են, իսկ ամառները՝ շոգ և խոնավ։ Ամսական միջին 24-ժամյա ջերմաստիճանը հունվար ամսին լինում է -3.2 °C (26.2 °F), իսկ հուլիսին՝ 27.2 °C (81.0 °F), իսկ տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 13.25 °C (55.8 °F)։ Տեղումների ամենաբարձր մակարդակը հուլիս և օգոստոս ամիսներին է։ Արևային լուսավորության հնարավոր ամսական առկայությունը տատանվում է 49%-ից (հուլիս) մինչև 65% (հոկտեմբեր): Քաղաքում պայծառ արև լինում է տարեկան 2,663 ժամ:

## Մշակույթ
աջից|մինի|300x300փքս|Չուգունե առյուծ
Քաղաքը պատմականորեն հայտնի է եղել Չինաստանում իր «քունգ ֆու»-ով (չինական մարտարվեստ) և ակրոբատիկայով։ Ցանցժոուն նաև մեծ ճանաչում է ձեռք բերել իր հազարամյա 40-տոննանոց պատմական քանդակով՝ «Չուգունե առյուծով»։ Այս քանդակը, որը ձուլվել է 953 թվականին 5 դինաստիաների և 10 թագավորությունների շրջանում, համարվում է աշխարհի ամենամեծ չուգունե քանդակը։ Հռչակավոր առյուծը նույնիսկ իր անունն է տվել տեղական պատրաստվող գարեջրին (Երկաթե Առյուծ գարեջուր, 铁狮啤酒) և դարձել քաղաքի խորհրդանիշ։

Ցանցժոուն հանդիսանում է չինական ավանդական երաժշտական կատարողական արվեստի՝ Կուայբան Դագուի կենտրոն։

Քաղաքում կա յոթ մզկիթ մուսուլման հավատացյալների (հիմնականում հույ ժողովրդի) համար։ Նրանցից մեկում՝ Արևմտյան մզկիթում է պահվում Չինաստանի լավագույն իսլամական ձեռագրերի և արտեֆակտների հավաքածուներից մեկը։

## Ժողովրդագրություն և հասարակություն
Ցանգժոուում գերակշռում է հան չինացիների մեծամասնությունը, Փոքրամասնություն է կազմում հուի իսլամադավան մասը: Երբեմն խառնամուսնություններ են տեղի ունենում հան և հուի ազգերի մեծամասնության միջև: Սինցզյանի իսլամադավան փոքրամասնությունների (հիմնականում էթնիկ ույղուրների) միգրացիան աճում է Հեբեյ և Քանգժոու շրջաններում:

### Լեզու
Ցանգժոուի բնակչության հիմնական մայրենի լեզուն հյուսիսարևելյան մանդարինական բարբառային տարբերակն է, որը կոչվել է Ցանգժոուի բարբառ, և այն հանդիսացել է «Ji Lu» մանդարինի ենթախումբ։ Այն որոշակի նմանություններ է ունեցել Թիենծինի և Բաոդինի մանդարինական բարբառների հետ, սակայն երկուսն էլ դիտարկվել են որպես Ցանգժոուի բարբառից առանձին խմբերhttp://www.glossika.com/en/dict/classification/mandarin/jilu/canghui/huangle/index.php։ Ցանգժոուի շրջանի բարբառները տարբեր համայնքներում և մարզերում տարբերակվել են, սակայն ընդհանուր առմամբ նրանք հասկանալի են միմյանց համար։

## Քաղաքային կառավարում
Քաղաքը, ինչպես բոլոր մյուս չինական վարչական միավորները, ունեցել է կուսակցական կոմիտե, ժողովրդական կառավարություն, ժողովրդական կոնգրես և քաղաքական խորհրդակցական համաժողով։

## Բանակ
Ցանցժոուում է գտնվում Չինաստանի Ժողովրդա-ազատագրական բանակի Ռազմաօդային ուժերի Ցանցժոուի ավիաբազան։

## Սպորտ
«Shijiazhuang Ever Bright» ակումբը տեղափոխվել է Ցանգժոու և փոխել է իր անունը՝ դառնալով «Cangzhou Mighty Lions»։ Նրանք իրենց խաղերն անցկացնում են Ցանգժոուի մարզադաշտում։

## Կրթություն
Ցանգժոուի համալսարանի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը այժմ կազմում է 871 հոգի։ Համալսարանի կարգախոսն է՝ «Գիտելիք, բարոյականություն, իմացություն, վարք, նորարարություն» Քաղաքում կա մեկ միջազգային դպրոց՝ Ցանգժոուի կորեական միջազգային դպրոցը:

## Հայտնի բնակիչներ
* Սան Յու (1985), Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 5-րդ չինացի խաղացող:
* Վան Ցզի-Պին (1881–1973) – չինական մարտարվեստի մեծ վարպետ։
* Ցզյա Ցինլին (1940 թվական) – Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության Քաղաքական բյուրոյի մշտական կոմիտեի նախկին անդամ և Չինաստանի Ժողովրդական քաղաքական խորհրդաժողովի նախագահ։
* Չժան Լիչան (1939–2008) – Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության Քաղաքական բյուրոյի նախկին անդամ և Թիենծինի կուսակցության քարտուղար։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Article about the Cangzhou Lion (in Chinese)
* "Chinese 'serial killer' arrested". BBC World Service. 15 November 2003. (Incident in Cangzhou)
* https://www.hyundai.news/eu/articles/press-releases/hyundai-motor-company-opens-new-plant-in-cangzhou-china.html 
* https://www.hagetek.de/

Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ