Ռուսական բանակի կողմից Ուկրաինա ներխուժման ժամանակ կատարված դիակապտություն

**Ռուսական բանակի [[Դիակապտություն|դիակապտությունը]]՝ [[Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա (2022-այժմ)|2022 թվականի Ուկրաինա ներխուժման]] ժամանակ, հ**աղորդվել է Ուկրաինայի օկուպացված տարածքներում ռուս զինվորների կողմից կատարված զանգվածային թալանների և գողությունների մասին, որոնք փաստաթղթավորվել են միջազգային դիտորդների և տեղի բնակիչների կողմից: Մարտի սկզբից լրատվամիջոցները հրապարակել են Ուկրաինայում ռազմական գործողությունների ականատեսների վկայություններ, որոնք մանրամասն նկարագրում են ռուս զինվորների կողմից լայնածավալ թալան: Միջազգային կազմակերպությունները, ինչպիսիք են Human Rights Watch-ը, ինչպես նաև ուկրաինական, եվրոպական և ռուսական անկախ լրատվամիջոցներն ու ՀԿ-ները, փաստաթղթավորում և հետաքննում են թալանման և գողացված անձնական իրերի ու արդյունաբերական սարքավորումների Ռուսաստան և Բելառուս տեղափոխման դեպքերը: Ռուսաստանի պաշտոնական դիրքորոշումը հիմնված է ցանկացած մեղադրանքի հերքման վրա:

## Խրոնիկա
Ներխուժման արդեն երրորդ օրը Կոնոտոպի սննդամթերքի խանութները թալանվել են։ Համացանցում տեսանյութ է հրապարակվել, որտեղ երևում է, թե ինչպես են ռուս զինվորները Խերսոնի մարզի բանկի մասնաճյուղից դուրս հանում սեյֆը։

Մարտին Խերսոնի, Չերկասիի և Կիևի մարզերի գյուղացիները վկայել են, որ իրենց տրանսպորտային միջոցներն ու բերքը բռնագրավվել են։ Գրավված Մելիտոպոլի ծայրամասից գողացվել է John Deere մակնիշի քսանյոթ գյուղատնտեսական սարքավորում՝ տրակտորներ, սերմնացաններ և կոմբայններ, որոնցից յուրաքանչյուրը արժե առնվազն 300,000 դոլար: Քանի որ բոլոր սարքավորումները հագեցած էին GPS նավիգացիոն համակարգերով, սեփականատերերը կարողացել են հետևել դրանց տեղաշարժին: Ապրիլի վերջին մեքենաները հայտնվել են չեչենական Զական-Յուրտ գյուղում, սակայն անգործունակ էին, քանի որ գողության դեմ պաշտպանիչ համակարգը թույլ է տվել հեռակառավարվող արգելափակում: CNN-ի տվյալներով՝ ռուսական զորքերը բեռնատարներով ցորեն են տեղափոխել Զապորոժիեի և Մելիտոպոլի պահեստներից Ղրիմ։

Հունիսի սկզբին The Washington Post-ը, հղում անելով Ուկրաինայի Բացառված գոտու կառավարման պետական ​​գործակալության ղեկավար Եվգենի Կրամարենկոյին, հաղորդել է, որ ռուսական ռազմական ուժերը Չեռնոբիլի ատոմակայանին պատճառել են ավելի քան 135 միլիոն դոլարի վնաս։ Գողացվել կամ ոչնչացվել է 698 համակարգիչ, 344 մեքենա, 1500 դոզիմետր և գրեթե բոլոր հրշեջ սարքավորումները, որոնք անհրաժեշտ էին բացառված գոտում անտառային հրդեհների դեմ պայքարի համար։ GPS հետևման համակարգը սարքավորումների մի մասը տեղադրել է Բելառուսում։

Չեռնիգովի մարզի Նովի Բիկով գյուղի բնակիչները, վերադառնալով իրենց տները, հայտնաբերել են, որ իրենց բնակարանները թալանվել են, գողացել են կենցաղային տեխնիկա, կանացի օծանելիք, էլեկտրոնիկա և փափուկ կահույք: Օկուպացիայի ժամանակ գյուղում մնացած բնակիչները ականատես են եղել, թե ինչպես են իրենց իրերը բեռնում Ուրալի բանակային բեռնատարների վրա: Գյուղի դպրոցից անհետացել են համակարգիչներ և պրոյեկտորներ: Ստարի Բիկով գյուղում ևս թալանների մասին հաղորդագրություններ են եղել։ Իրպենում գրանցվել են զանգվածային կողոպուտներ: Տեղացի մի ընտանիք The Guardian-ին ասել է, որ իրենց տնից գողացել են իրենց ողջ հագուստն ու կոշիկները, այդ թվում՝ կանացի ներքնազգեստն ու զգեստները: Հրեբելկի, Վելիկայա Դիմերկա և Վիլխիվկի գյուղերի բնակիչները նույնպես ցուցմունքներ են տվել իրենց տներից կանխիկ գումարի, զարդերի և պարզ կենցաղային իրերի գողության մասին։ Human Rights Watch-ի հետազոտողները նաև փաստաթղթավորել են ուկրաինացիների կողմից թալանի դեպքեր, օրինակ՝ Կիևի մարզի Դիմեր քաղաքում։ The Guardian թերթի լրագրողը Տրոստյանեց քաղաքի տեղի բնակիչներից բազմաթիվ վկայություններ է ստացել ռուսական ռազմական վերահսկողության ժամանակաշրջանում կատարված սպանությունների և կողոպուտների մասին: Օրինակ՝ գեղեցկության սրահի սեփականատեր Դարյա Սասինան հայտնել է, որ իր սրահը թալանվել է, պատերից գողացվել են բոլոր կոսմետիկ միջոցները, կահույքը և նկարները։ Չեռնիգովի մարզի մի բնակչուհի հարցազրույցում ասել է, որ ռուս զինվորները նահանջի ժամանակ իր տնից զուգարանակոնք են տարել։

Ուկրաինական կողմը հրապարակել է ռուս զինվորների և նրանց ընտանիքների միջև գաղտնալսված հեռախոսազրույցների ձայնագրություններ, որոնցում քննարկվում են խանութներից և լքված բնակարաններից գողությունները: Մի ձայնագրությունում զինվորը նկարագրում է իր զինակիցներին, որոնք «տեղափոխում են գողացված ապրանքներով լի պայուսակներ», իսկ մեկ այլ ձայնագրությունում նա ստանում է այն իրերի ցանկը, որոնք նրան խնդրում են վերադարձնել: Լրատվամիջոցները նշում են, որ ձայնագրությունների իսկությունը անհնար է ստուգել պատերազմի ժամանակ, սակայն դրանց աշխարհագրական դիրքը համընկնում է ռուսական օկուպացիայի տակ գտնվող գոտիների հետ։

Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի խոսքով՝ Բելառուսի Նարովլյա քաղաքում բացվել է շուկա, որտեղ վաճառվում են Ուկրաինայից գողացված իրեր. վաճառվում են մոտոցիկլետներ և հեծանիվներ, կենցաղային տեխնիկա, խաղալիքներ, կահույք, գորգեր և այլ իրեր: Բուրինից բեռնատարների շարասյուները շարժվել են Նարովլյա։ Սարքերի տեղաշարժի տվյալները նույնպես ցույց են տվել կողոպուտները. այս գործառույթը հասանելի է Apple-ի գաջեթների և աքսեսուարների մեծ մասի համար: Դրանց ուկրաինացի սեփականատերերը, օգտագործելով աշխարհագրական դիրքի տվյալները, տեսել են, որ իրենց բնակարաններում գտնվող իրերը գտնվում են Ռուսաստանում։ Այլ դեպքերում, գողացված AirPods-ների աշխարհագրական դիրքը օգտագործվել է ռուսական բանակի ստորաբաժանումների տեղաշարժերը հետևելու համար։ 2022 թվականի ապրիլի 18-ին Յուրի Զվերև օգտատերը VKontakte-ում հարց է հրապարակել՝ հարցնելով, թե ինչպես օրինականացնել Ուկրաինայից Տվերի մարզ ներմուծված BMW SUV-ը։ Ապրիլի 20-ին խումբը արգելափակվել է Ռուսաստանի գլխավոր դատախազության պահանջով։ Ավելի ուշ առցանց հայտնվել են Զվերևի ընտանիքի անդամների հերքումները, որոնցում պնդվում էր, որ նրա հաշիվը կոտրվել է, և որ ինքը չի հրապարակել հաղորդագրությունը։

Մայիսի 1-ին Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ Ստարոբիլսկի հիվանդանոցից հանվել են միջազգային դոնորների և Ուկրաինայի կառավարության կողմից 2014 թվականից ի վեր տրամադրված արհեստական ​​շնչառության սարքերը և այլ սարքավորումները։

2022 թվականի մայիսին ուկրաինացի փախստական ​​Ալինա Կորեյնյուկը նույնականացրել է իր իրերը Պոպասնայաի մոտ գտնվող քաղաքացիական իրերով լի տանկի լուսանկարում, որը տարածվում էր առցանց։ Կորեյնյուկի խոսքով՝ լուսանկարը արվել է իր տնից հինգ րոպե հեռավորության վրա մեքենայով, և տանկում կային վերջերս գնված Disney-ի տպագրությամբ մանկական սավաններ, իր ամառանոցից վերմակ և սփռոց, ինչպես նաև փակ ջեռուցման բաք, որը նա վերջերս էր գնել, բայց ժամանակ չէր ունեցել տեղադրել իր բնակարանում։

## Ռուսաստանի տարածքում
2024 թվականի օգոստոսի 15-ի դրությամբ Ուկրաինան բռնագրավել է Ռուսաստանի Կուրսկի մարզի մոտ 1000 քառակուսի կիլոմետր տարածք, այդ թվում՝ Սուջա քաղաքը։ 2024 թվականի օգոստոսի վերջին և սեպտեմբերի սկզբին BBC-ի ռուսական ծառայությունը զրուցել է Գլուշկովսկի շրջանի բնակիչների հետ, որը փաստացի կտրվել էր Ռուսաստանի մնացած մասից Սեյմ գետի վրայով անցնող երեք կամուրջների ոչնչացումից հետո: Բնակիչները բողոքել են ռուսական զորքերի կողմից դիակապտության բազմաթիվ դեպքերից։ Օրինակ՝ ռուսական զինվորական համազգեստով երկու տղամարդ թալանել են Կուրսկի մարզի Գլուշկովո գյուղում գտնվող բջջային հեռախոսների խանութը, իսկ մի քանի այլ ռուս զինվորներ թալանել են Wildberries-ի պահեստը Գլուշկովսկի շրջանի Զվաննոյե գյուղում։ Բացի այդ, ռուս զինվորները թալանել են Կորենևո գյուղի խանութը։ Չնայած Ուկրաինայի զինված ուժերի կողմից տարածքը գրավելու վտանգին, շատ բնակիչներ չեն շտապել լքել տարածքը, քանի որ վախեցել են, որ իրենց բացակայության դեպքում իրենց տները թալանվելու են։

## Հետաքննական լրագրություն
«Մեդիազոնա» նախագիծը հրապարակել է հետաքննություն, որը հետևում է Ուկրաինայի սահմանամերձ Արմյանսկ, Բոգուչար, Վալույկի, Ջանկոյ, Ժելեզնոգորսկ, Կլիմովո, Կլինցի, Մոզիր, Նովոզիբկով, Պոկրովսկոե, Ռոսոշ, Ռիլսկ և Ունեչա քաղաքներից CDEK առաքման ծառայության միջոցով Ռուսաստան ուղարկվող ծանրոցների անսովոր աճին, որը համընկել է պատերազմի սկսվելու հետ։ Հրատարակության տվյալներով՝ երեք ամսվա ընթացքում զինծառայողները, հնարավոր է, այս կերպ վերահասցեագրել են 58 տոննա իրեր։ Առաքման կետերից բազմաթիվ տեսախցիկների տեսագրություններ են արտահոսել առցանց, որոնցում երևում է, թե ինչպես են զինվորական համազգեստով մարդիկ իրերով լի պայուսակներ տեղափոխում գրասենյակներ և դրանք փաթաթում պլաստիկի մեջ։ Ծանրոցների ամենամեծ քանակն ուղարկվել է Ռուսաստանի Ռուբցովսկ, Յուրգա, Չեբարկուլ, Միաս, Կզըլ, Չիտա, Բիյսկ և Բորզյա քաղաքներ։ 2022 թվականի ապրիլի 29-ին հրապարակվել է տեսանյութ, որտեղ երևում է, թե ինչպես է ռուս սպան Վալույկիի CDEK կետից ուղարկում ռուսական բանակի կողմից սպառազինության մեջ գտնվող Օռլան-10 անօդաչու թռչող սարքը։ Բելառուսական «Беларускi Гаюн» պորտալը հաղորդել է, որ ռուս զինվորները բազմաթիվ ապրանքներ են գնել բելառուսական Մոզիր քաղաքի խանութներից և դրանք ուղարկել Ռուսաստան՝ օգտագործելով CDEK ծառայությունը, սակայն դա կարող է բացատրել միայն որոշ ծանրոցներ։ Սկանդալի ֆոնին CDEK-ը դադարեցրել է հեռարձակումները Ուկրաինայի հետ սահմանին գտնվող իր մասնաճյուղերից։

## Քրեական հետապնդում
Հունիսի 2-ին Ուկրաինայի ոստիկանությունը հայտարարել է, որ Ռուբցովսկում տեղակայված Ազգային գվարդիայի № 6720 ստորաբաժանման տասը ռուս զինվորների դեմ հարուցվել են քրեական գործեր՝ թալանելու հատկանիշներով: Մեղադրանքները նախատեսում են մինչև 12 տարվա ազատազրկում։

## Ռուսաստանի հայտարարություններ
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչները բազմիցս մեղադրել են ուկրաինական կողմին ռուս զինվորների թալանի կադրեր պարունակող բեմադրված տեսանյութեր նկարահանելու մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2022 Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ընթացիկ իրադարձություններ