open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սավո-կարելյան աճուրդային բանկ

**Սավո-կարելական բաժնետիրական բանկ** (), վարկային կազմակերպություն, որը տեղակայված է Վիբորգի կենտրոնում` Լենինգրադյան պողոտայի վրա գտնվող հյուսիսեվրոպական նեոկլասիցիզմի ոճով կառուցված վեց հարկանի բանկային շենքում, որն ընդգրկված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Սավո-կարելյան աճուրդային բանկը հիմնադրվել է 1916 թվականին և ունեցել է մասնաճյուղերի լայն ցանց Արևելյան և Հարավարևելյան Ֆինլանդիայում։ Սկզբնապես, նրա գլխամասային գրասենյակի շենքի նախագծումն իրականացրել է Վիբորգի գլխավոր ճարտարապետ Պաավո Ուոտիլան։ Նա մշակել է հատակագծեր ըստ հարկերի, որոնք հիմք են հանդիսացել ճակատային լավագույն ձևավորման համար մրցույթի համար։ Հաղթող է ճանաչվել ճարտարապետ Յուհան Վիիստեի նախագիծը, որը նման է եղել հարևան «Կնուտ Պոսսե» հյուրանոցի ճակատային մասին պաճուճանքի մանրամասներով, կարմիր աղյուսից պատրաստված հարդարանքով։

1930 թվականին կառուցված շենքի հարևանությամբ է գտնվել Բելվեդեր հյուրանոցի շենքը` բաղկացած երեք մասից։ Կենտրոնական վեց հարկանի մասը աշտարակի տեսք ունի, ճակատային մասն ուղղված է դեպի պողոտա և նախատեսված է բանկային տարածքների համար ներքին հարկերում, իսկ վերին հարկերը զբաղեցնում են բնակարանները։ Վերին հարկերը կառուցված են աղյուսից, ստորին հարկերը սվաղված են` որմնախորշերում մեծ պատուհաններով։ Ապակե տանիքով դեպի համալիրի խորքը ձգվող երկհարկանի մասնաշենքը զբաղեցնում է գործառնական սրահը սենյակը, որը տեսքով նման է բազիլիկայի։ Համալիրի ներսում է գտնվում երրորդ քառահարկ մասնաշենքը, որտեղ տեղակայված են բնակարանները։

Շինության գեղարվեստական ձևավորման աշխատանքներին մասնակցել է նաև ճարտարապետի եղբայրը՝ Տոյվո Վիկստեդտը, ինչպես նաև Լաուրի Վյալկեն և Կարլ Վիլհելմսը։

Սավո-կարելյան աճուրդային բանկի գործունեությունը դադարեցվել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմի պատճառով (1939-1944)։ Պատերազմի ընթացքում աննշան վնասներ կրած նրա շինությունները հատկացվել էին բնակարանների համար և ցանցագործական  գործարանի  աշխատողների ակումբին։ 1980-ականներին ակումբի տարածքը զբաղեցրել է ԽՍՀՄ Վնեշտորգբանկը, 1990-ականներից ի վեր գործառնական սրահը չի օգտագործվել բանկային նպատակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Акт по результатам государственной историко-культурной экспертизы выявленного объекта культурного наследия «Саво-Карельский акционерный банк» 

Կատեգորիա:1930 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Վիբորգի բանկեր
Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի բանկեր
Պիրենեյան լեռնային շուն

**Պիրենեյան լեռնային շուն** (), այս շների ցեղատեսակը կոչվում է **մեծ պիրենեյ**։

## Ծագումը
«Պիրենեյան լեռնային շուն» ցեղատեսակը ստացվել է բերվել Ֆրանսիայում։ Նրա նախնիները եղել են մեծ շներ, որոնք ապրել են Ասիայում։ Այս ցեղատեսակը գոյություն ունի արդեն երկար դարեր և ճշգրիտ սահմանել, թե երբ է նա առաջացել, չի հաջողվել, սակայն հայտնի է, որ դեռևս հին ժամանակներում այս ցեղատեսակի ներկայացուցիչները պահպանում էին մեծ հոտեր, իսկ ավելի ուշ ֆրանսիական արիստոկրատիան սկսեց այդ ցեղատեսակն օգտագործել որպես պալատների պահապաններ։ Ներկա պահին ցեղատեսակը բավականին հայտնի է Եվրոպայում, Ամերիկայում և Ճապոնիայում։ Ռուսաստանում այդ շները դեռևս հազվադեպ հանդիպող են։

200px|thumb|left|Պիրենեյան լեռնային շներ

## Արտաքին տեսքը
Պիրենեյան լեռնային շները հանդիսանում են իրենց ցեղատեսակի խոշոր ներկայացուցիչներ. նրանց հասակը էգերի մոտ հասնում է 75 սմ-ի, իսկ արուների մոտ` 80 սմ-ի։ Միջինում մարմնի քաշը կազմում է 55 կգ։ Նա մեծ և ներդաշնակորեն բարդ և պնդակազմ շուն է։ Արտաքնապես թողնում է հզոր և միաժամանակ էներգիայով լի տպավորություն։ Բուրդը երկար է ու հաստ, գույնը մաքուր սպիտակ է կամ սպիտակ` մոխրագույնի երանգով կամ դեղնավուն։ Գլուխը հեզաճկուն է, սեպաձև առանց կոպիտ հատկությունների և խոնավության։ Աչքերը մուգ-շագանակագույն են, նշաձև, հատուկ-փափուկ, խելացի և խոհուն արտահայտությամբ (այսպես կոչված «Պիրենեյան հայացք»)։

## Բնութագիրը
Պիրենեյան լեռնային շները տարբերվում են խելքով և խելամտությամբ, գերազանց վարժեցվում են, բայց պահանջում են որոշակի հաստատակամություն դաստիարակության ժամանակ։ Բանն այն է, սրանք մտածող, նախաձեռնող շներ են, որոնք նախատեսված են եղել ինքնուրույն աշխատանքի և ինքնուրույն որոշում կայացնելու համար։ Պիրենեյան լեռնային շներին հարկավոր է ուշադրություն, քաղաքում նրանց ապրելը ցանկալի չէ։ Այս ցեղատեսակի ներկայացուցիչները բարյացակամ են վերաբերվում երեխաներին և ընտանի կենդանիներին, նվիրված են ընտանիքին, որի հետ ապրում են, ունեն սեփական տարածքի սուր զգացողություն և շատ լավ զարգացած պահակային հատկանիշներ։ Սրանք խիստ, բայց ոչ չար շներ են։ Ավելորդ ագրեսիվությունը համարվում է արատ։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*https://blognews.am/arm/news/71985/ashkharhi-10-amenakhoshor-shan-cexatesaknery.html
*https://russia.tv/video/show/brand_id/22145/episode_id/989964/video_id/1003879

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շներ
Գիյոմ Մյուսսո

**Գիյոմ Մյուսսո** (, ), ֆրանսիացի ժամանակակից գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1974 թվականին Ֆրանսիայի Անթիբ քաղաքում։ Մանկությունն անցկացրել է գրքեր կարդալով և վեպեր գրելով։

19 տարեկանում՝ ֆրանսիական դպրոցն ավարտելուց հետո, տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ։ Մի քանի ամիս բնակվել է Նյու Յորքում՝ աշխատելով պաղպաղակ վաճառող։

Վերադառնալով Ֆրանսիա՝ ստացել է տնտեսագետի մասնագիտացում և բարձրագույն դպրոցում սկսել է դասավանդել տնտեսագիտություն։ «Skidamarink»-ը նրա անդրանիկ գիրքն է (ժանրը՝ թրիլեր)՝ հրատարակված 2001 թվականին։ Այն պատմում է Լուվրից Ջոկոնդայի կտավի գողության մասին։

Ըստ գրքերի վաճառքի՝ նա Ֆրանսիայում երկրորդն է։ Այսօր նրա գրքերից վաճառվել է ավելի քան 32 միլիոն օրինակ, որոնք թարգմանվել են 40 լեզվով։ Դրանցից երկուսի հիման վրա նկարահանվել են ֆիլմեր, ևս երկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներն ընթացքի մեջ են։

Գիյոմ Մյուսսոյի կրտսեր եղբայրը՝ Վալենտին Մյուսսոն (, ծնված 1977 թվականին), նույնպես գրող է, որը հիմնականում գրում է դետեկտիվներ և թրիլերներ։

## Մատենագիտություն
thumb|աջից|240px|Գիյոմ Մյուսսո (2014)

## Մրցանակներ
* 2005՝  «Լավագույն սիրավեպ» գրական մրցանակ՝ *Et après*, Վերոնա։
* 2004՝  Մրցանակ լավագույն սցենարի համար՝ *Et après*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մոնպելիեի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նիսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Ջոն Կոլիսոն

**Ջոն Կոլիսոն** (, ), ամերիկացի և իռլանդացի ձեռնարկատեր։ 2011 թվականին եղբոր՝ Պատրիկ Կոլիսոնի հետ հիմնադրել է «Stripe» ընկերությունը։ Ըստ Ֆորբսի տվյալների՝ 2016 թվականին նրա կարողությունը գնահատվել է 1,1 միլիարդ դոլար։

## Կենսագրություն
2007 թվականին Ջոնն ավագ եղբոր՝ Պատրիկ Կոլիսոնի հետ հիմնադրել է «Shuppa» ընկերությունը։ Ավելի ուշ այն միավորվել է «Auctomatic»-ի հետ, որն իր հերթին հիմնել է «Y Combinator» վենչուրային հիմնադրամը, և եղբայրները տեղափոխվել են Սիլիկոնային հովիտ։

«Auctomatic»-ը ծրագրային ընկերություն էր, որը գործիքներ էր պատրաստում eBay հարթակի համար։ Այն ձեռք է բերվել 5 միլիոն դոլարով 2008 թվականի մարտին, երբ Ջոնն ընդամենը 17 տարեկան էր։

2009 թվականին Ջոնը, վերադառնալով Իռլանդիա, ավարտել է քոլեջը, իսկ նույն տարվա սեպտեմբերին՝ ընդունվել Հարվարդի համալսարան։ Ջոնը զբաղվում է ինքնաթիռներ վարելով և դաշնամուր է նվագում։

2010 թվականին եղբոր հետ բացել է «Stripe» ընկերությունը՝ Փիթեր Թիլի, Իլոն Մասկի, Մաքս Լևչինի և «Sequoia Capital»-ի աջակցությամբ։

2016 թվականի նոյեմբերին Կոլիսոն եղբայրները՝ յուրաքանչյուրը 1,1 միլիարդ դոլար կարողությամբ, դարձել են աշխարհում ամենաերիտասարդ դոլարային միլիարդատերերը նրանց թվում, ովքեր ինքնուրույն են ստացել իրենց կապիտալը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Լեսոթոյի օրհներգ

**Լեսոթո, մեր հայրերի երկիր** (сесото *Lesōthō, fatše la bo ntata rōna*, )Լեսոթոյի պետական օրհներգը, որը գրվել և  հաստատվել է  1967 թվականին։ Բառերի հեղինակն  է  ֆրանսիացի միսիոներ (քարոզիչ) Ֆրանսուա Կուայառը, որը ապրել է 19-րդ դարում։ Երաժշտությունը գրել է Ֆերդինանդ–Սամյուել Լոռան և  հրապարակվել է 1823 թվականին։ Այն առաջին անգամ կատարվել է 1869 թվականին։
thumb|upright|Ֆրանսուա Կուայառ, օրհներգի բառերի հեղինակ
thumb|upright|Ֆերդինանդ–Սամյուել Լոռա, օրհներգի երաժշտության հեղինակ

## Սեսոտո տեքստ
Lesōthō, fatše la bo ntata rōna,
Ha ra mafatše le letle ke lona.
Ke moo re hlahileng,
ke moo re hōlileng,
rea le rata.
Mōlimō, aku bōlōke Lesōthō,
u felise lintoa le matšoenyeho!
Oho, fatše lena
la bo ntata rōna,
le be le khotso.


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница гимна на сайте nationalanthems.info

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լեսոթոյի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Մոնակոյի օրհներգ

**Մոնակոյի օրհներգ** (Hymne Monégasque), Մոնակոյի ազգային օրհներգը, որն ի սկզբանե գրվել է Թեոֆիլ Բելանդո դե Կաստրոյի կողմից 1841 թվականին։ Ժամանակակից երաժշտության  տարբերակը գրել է Շառլ Ալբրեխտը 1896 թվականին, մոնակերեն տեքստը՝ Լուի Նոտարին 1931 թվականին։

Արքայազնի (Իշխանի) հրամանով միայն մոնակերեն տեքստն է համարվում պաշտոնական օրհներգը։ Այն բաղկացած է միայն մեկ (առաջին) քառատողից։ Սովորաբար կատարվում է հիմնի միայն երաժշտությունը, բացառությամբ պաշտոնական արարողությունների, երբ հիմնը նաև երգում են։

## Տեքստը բնօրինակ լեզվով
Despoei tugiù, sciü d’u nostru paise
Se ride aù ventu, u meme pavayun
Despoei tugiù a curù russa e gianca
E stà r’emblèma d’a nostra libertà
Grandi e piciui, r’an tugiù respeta.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный гимн Монако - текст, перевод, слушать онлайн
* Hymne monégasque
* The Prince's Palace - The official website of the Prince's Palace has an extensive article about the National Anthem, featuring the complete lyrics and an instrumental sound file.
* Gare de Monaco  - The  official website for the Rail transport in Monaco features a page of videos of the inauguration ceremony for its 1999 reopening, including a choral version of the national anthem.
* Streaming audio, lyrics and information for Monaco's national anthem

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Մոնակոյի պետական խորհրդանիշեր
Հմայակ Հարոյան

**Հմայակ Վարազդատի Հարոյան**  (), հայ ռազմական գործիչ, պահեստազորի գեներալ-մայոր։

## Կենսագրություն
Հմայակ Հարոյանը ծնվել է 1949 թվականի հունվարի 9-ին Արագածոտնի Արեգ գյուղում, մտավորականներ Վարազդատ և Մանուշակ Հարոյանների ընտանիքում, որոնք ունեցել են 6 երեխա։ 1973 թվականին ավարտել է Խարկովի ռազմական բարձրագույն ուսումնարանը, եղել է Խարկովի ինժեներա-հրամանատարական ռազմական ուսումնարանի կուրսանտ, ուսանել հրթիռաձիգի մասնագիտություն։ 1973-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ տարբեր զորամասերում, 1991 թվականից՝ ՀՀ ԶՈՒ-ում։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է  Տավուշի, ԼՂՀ Մարտունու ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1992-1993 թվականներին եղել է Արևելյան զորախմբի հրամանատար, 1993-1994 թվականներին՝ Հարավային զորախմբի հրամանատար։ 1993 թվականին վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել է մարտադաշտ։

1994-1998 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ սպառազինության հարցերով։ 1998-2001 թվականներին ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանության ռազմական կցորդ, 2001-2004 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների վարչության պետ։

## Պարգևներ
* ԼՂՀ Մարտական խաչ 1-ին աստիճանի շքանշան
* «Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան, 2009

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նվիրյալները. Հմայակ Հարոյան

Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Լավլեյս (ֆիլմ)

**«Լավլեյս»** (), ռեժիսորներ Ռոբ Էփշթեյնի և Ջեֆրի Ֆրիդմանի ամերիկյան կենսագրական դրաման, որը պատմում է պոռնոդերասանուհի Լինդա Լավլեյսի մասին։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հունվարի 22-ին՝ «Սանդենս» կինոփառատոնի ժամանակ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ամենահայտնի պոռնոդերասանուհիներից մեկի՝ Լինդա Լավլեյսի կյանքի պատմությունը, որին ճանաչում են բերել «Խորը կոկորդը» ֆիլմի երեք մասերը։ Ֆիլմից հետո նա իր ամբողջ կյանքը նվիրել է կանանց իրավունքների համար պայքարին։

Ֆիլմը բաղկացած է երկու մասից, որոնք ժամանակագրական կերպով կրկնում են միմյանց։ Առաջինը գրեթե փայլուն պատմություն է համակրելի աղջկա մասին, որը «սիրում էր սեքս» և առանց մեծ ջանքերի դարձել է կուլտային պոռնոաստղ։ Երկրորդ՝ այն, ինչ առաջին մասում մնացել էր «կադրից դուրս»՝ սեռական բռնությունն ու ծեծը Լինդայի ամուսնու կողմից, որը կարողանում էր «գիշերն» իր կնոջը վաճառել նույնիսկ «Խորը կոկորդի» մեծ հաջողությունից հետո, ալկոհոլի և թմրանյութերի հետ կապված խնդիրները, մեդիամագնատների, քաղաքական գործիչների և պոռնոինդուստրիայի աշխատակիցների սեռական ոտնձգությունները։

## Դերերում

Նախքան վերջնական համաձայնեցումը Լինդա Լավլեյսի դերի համար ենթադրվում էին Լինդսի Լոհանը և Քեյթ Հադսոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Լավլեյսը» ''Cinemagia'' կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆլորիդայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1980-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1970-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 20-րդ դարում
Արքայազն Ռանդիան

**Արքայազն Ռանդիան** (երբեմն սխալմամբ անվանվել է **Ռարդիոն** կամ **Ռանդիոն**, ), ունեցել է նաև **Օձաձև մարդ**, **Մարդկային իրան**, **Մարդ-թրթուր**  և տարբեր այլ կեղծանուններ, գայանական ծագմամբ ամերիկացի դերասան՝ , որը 1900-ականների սկզբի շրջիկ կրկեսների հայտնի դերասան էր, առավել հայտնի իր՝ շուրթերով ծխախոտ վառելու ունակությամբ։ Ասում են, որ նրան 1889 թվականին, 18 տարեկան հասակում ԱՄՆ է բերել շոումեն Ֆ․ Տ․ Բարնումը և 45 տարի շարունակ նա եղել է Քոնի կղզու կառնավալի և կրկեսի դերասան։ Արքայազն Ռանդիանը նկարահանվել է 1932 թվականի «Տձևներ» կինոնկարում․ նրա միակ կինոնկարը, որում լուցկիով ծխախոտ է վառում։

## Անձնական կյանք
Ռանդիանը (որի իսկական անունն անհայտ է) ծնվել է առանց ձեռքերի և ոտքերի՝ Բրիտանական Գվիանայի Դամերարա նահանգում։ Նա հինդու էր և գիտեր հինդի, անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Ըստ 1917 թվականի ապրիլի 14-ի ճամփորդական տվյալների՝ նա բնակվում էր ԱՄՆ-ի Վիրջինյան կղզիների Սուրբ Թոմաս նահանգի Շարլոտտա Ամալիա քաղաքում։ Իր կնոջ հետ, որը հայտնի էր արքայադուստր Սառա անունով (1872 թվականին ծնված հինդու կին), ունեցել է երեք աղջիկ և մեկ տղա։ Նրանց երեխաներն էին՝ Մարի Ռանդիանը (ծնված 1893 թվականին), Ռիչարդ Ռնդիանը (ծնված 1901 թվականին), Էլիզաբեթ Ռանդիանը (ծնված 1904 թվականին), և Վիլհելմինա Ռանդիանը (ծնված 1904 թվականին)։ 1920-ական թվականներին նա աշխատում էր «Krause Amusement» ընկերությունում և ապրում էր Նյու Ջերսի նահանգի Պլեյնֆիլդ քաղաքում։ Նա և իր կինը մինչև Ռանդիանի մահն ապրել են Նյու Ջերսի նահանգի Պետերսոն քաղաքի 174 Վոթեր փողոցում։

## Առօրյա
Իր դերակատարումների ժամանակ Ռանդիանը կրում էր բրդյա հագուստ, որը նրա մարմնին տալիս էր թրթուրի, օձի կամ կարտոֆիլի տեսք և բեմի վրա տեղաշարժվում էր իր ազդրերի ու ուսերի արագ շարժումներով։ Նրա ամենահայտնի կատարումը միայն շուրթերով ծխախոտ վառելն ու գլորելն էր, բայց նա նաև ունակ էր նկարել և գրել, շրթունքներով խոզանակ կամ ստիլոս պահել և ինքնուրույն սափրվել՝ ապահովության համար օգտագործելով փայտե բլոկով ածելի։ Իր համարներում օգտագործված բոլոր նյութերը պահում էր փայտե տուփի մեջ, որը ինքն էր պատրաստել, ներկել ու կողպել։

Նրա ծխախոտը վառելու կարողությունը ցուցադրվել է Մետրո-Գոլդուին-Մայերի «Տձևներ» ֆիլմում։

## Մահ
Ռանդիանը մահացել է 1934 թվականի դեկտեմբերի 19-ին երեկոյան ժամը 7:00-ին՝ 63 տարեկան հասակում, սրտի կաթվածից՝ Նյու Յորքի 14-րդ փողոցի Սեմ Վագների թանգարանում իր վերջին ելույթից անմիջապես հետո։

## Հանրաճանաչ մշակույթում
Արքայազն Ռանդիանը հիշատակվում է Թոմ Ուեյթսի «Lucky Day*» (Overture)*  երգում, որը ներառված է վերջինիս «*The Black Rider»* ալբոմում և կրկեսի դերասանների մասին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Video clip "Prince Randian Lights a Smoke"

Կատեգորիա:Կառուցվածքային շեղումներ
Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ
Կատեգորիա:Հաշմանդամություն ունեցող անձինք
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Կարիճ X-1

**Կարիճ X-1** (), Կարիճ համաստեղության աստղ, ռենտգենյան ճառագայթման աղբյուր, որը գտնվում է Երկրից մոտ 9000 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Կարիճ X-1 աստղը, Արեգակից հետո, ռենտգենյան ճառագայթման ամենաուժեղ աղբյուրն է, որն երևում է Երկրից։ Նրա հզորությունը ռենտգենյան տիրույթում հավասար է 2.3×1031 Վտ կամ այն մոտավորապես 60 000 անգամ գերազանցում է Արեգակի ընդհանուր լուսավորությանը (L_2/L_1): Ռենտգենյան ճառագայթների փնջերը օրըստօրե  և ճառագում են Կարիճ համաստեղության V818 աստղի տեսանելի լույսի նույն կետից, որի տեսանելի աստղային մեծությունը տատանվում է 12<math>m</math> — 13<math>m</math>:

## Բացահայտում և ուսումնասիրություն
1962 թվականին Կարիճի համաստեղությունում գրանցվել է տիեզերական առաջին ռենտգենյան աղբյուրը, որը կոչվել է Կարիճ X-1։ Դրա ռենտգենյան ճառագայթումը 10000 անգամ հզոր է եղել օպտիկականից, մինչդեռ սովորական աղբյուրներում այն շատ ավելի թույլ է։

Կարիճ X-1-ը հայտնագործել է Ռիկարդո Ջակոնին, ով Կարիճ X-1-ի և այլ հայտնագործությունների համար 2002 թվականին արժանացել է ֆիզիկայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի։

Այժմ հայտնի է, որ Կարիճ X-1-ի նման աղբյուրները կոմպակտ աստղեր են, ինչպիսիք են նեյտրոնային աստղերը և սև խոռոչները։

## Տես նաև
* Աստղեր 
* Համաստեղություններ 
* Անտարես
* Նեյտրոնային աստղ
* List of X-ray pulsars

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Нейтронные звезды: Скорпион Х-1 (Scorpius X-1) – самый мощный рентгеновский источник
* 
* Աստղերի ռենտգենյան ճառագայթումը և դրանց ձևավորման մեխանիզմները

Կատեգորիա:Աստղեր
Կատեգորիա:Կարիճի համաստեղություն
Կատեգորիա:Տիեզերք
Գարեջրային որովայն

**Գարեջրային որովայն** տղամարդկանց որովայնի ճարպակալման ընդհանուր անվանումն է, որն  առաջանում է գարեջրի չարաշահման հետևանքով։
thumb|240px|Գարեջրային որովայն

## Տերմինի տարածումը
Հետազոտողների  մի խումբ (ոչ գիտական) և առողջ ապրելակերպով ապրողները  գտնում են, որ գարեջուրը վտանգ է ներկայացնում առողջության համար։ Ռիսկերի շարքին են դասում այն փաստը, որ գարեջուրն ունի բարձր կալորիականություն և բերում է  ենթադրյալ հորմոնալ ազդեցության, որն առաջանում է  գարեջրում պարունակվող լուպուլուսի պատճառով։ Վարկածի կողմնակիցները պնդում են, որ հենց այս հանգամանքներն են առաջացնում որովայնի ճարպակալում։ «Գարեջրային որովայն» տերմինը և բերվող փաստարկներն առաջացնում  են քարոզչություն՝ ընդդեմ գարեջրի իրացման և համարվում  «գարեջրի առասպել»։Տղամարդու համար գարեջուր խմելու հետևանքներն այնքան էլ վարդագույն չեն, քանի որ այս  ըմպելիքը խմելուց հետո տղամարդկանց մարմնում ավելանում է էստրոգենի (կանացի հորմոնի) պարունակությունը, որն առկա է լուպուլուսի մեջ․ այն նպաստում է ենթամաշկում ճարպի առաջացմանը, որի արդյունքում ձևավորվում է այսպես կոչված «գարեջրային որովայնը»։

## Գիտական հետազոտությունները
Ընդհանուր առմամբ, գարեջուրն ունի ցածր կալորիականություն (թույլ տեսակների մոտ 40 կկալ / 100 մլ, ինչը զիջում է ըմպելիքներին, որոնց սովորաբար չեն կապում  ճարպակալման հետ, օրինակ ՝ կաթը)։ Չափավոր սպառման դեպքում ածխաջրերի այդպիսի դեղաչափերը չեն կարող առաջացնել ճարպակալում։ Ֆիտոէստրոգենների հարցը բազմիցս բարձրացվել է տարբեր հետազոտողների կողմից, սակայն ճշգրիտ փաստեր չկան, որ  այն չի բերում տեստոստերոնի և էստրոդիոլի ավելացմանն արյան շիճուկում։ Գարեջրային որովայնի խնդիրն ուսումնասիրվել է նաև  քաղցկեղի և սննդի ուսումնասիրությամբ զբաղվող եվրոպական  առաջադեմ  կազմակերպության կողմից(EPIC)։ Ուսումնասիրությունների  շրջանակներում հետազոտվել է 7876 տղամարդ և 12.749 կին։ Հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ գարեջրի չարաշահման ժամանակ կարող է ավելանա մարդու քաշը (այդպիսի վտանգ ի հայտ եկավ հետազոտված տղամարդկանց 17 տոկոսի մոտ, ովքեր խմում էին օրական մեկ լիտրից ավել գարեջուր), սակայն գարեջրային որովայն չի առաջանում։  Քաշի ավելացման հիմնական պատճառն այն է, որ ոգելիչ խմիչքները բարձրացնում եմ մարդու ախորժակը և  գիրացնում։

## Տես նաև
* Հարբեցողություն
* Գարեջրատուն
* Աշխարհի երկրների ցանկը ըստ մեկ անձի կողմից սպառվող ալկոհոլի ծավալի
* Գարեջուր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գարեջուր
Կատեգորիա:Ճարպակալում
Կատեգորիա:Որովայնի խոռոչ
Ջորջետտո Ջուջարո

**Ջորջետտո Ջուջարո** (, ), ավտոմեքենաների իտալացի դիզայներ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Գարեսիո քաղաքում, Կունեո գավառում (Պիեմոնտ)։

1999 թվականին Ջուջարոն ստացավ Դարի ավտոմոբիլային դիզայներ մրցանակը, իսկ 2002 թվականին ընդունվեց Ավտոմոբիլային փառքի սրահ։ Բացի ավտոմոբիլներից, Ջուջարոն նախագծել է նաև Nikon ֆիրմայի տեսախցիկների, Telit բջջային հեռախոսներ պատյանները, նախագծել է Տոսկանայում Լունգոմարե դի Պորտո Սանտո Ստեֆանո, Apple-ի համակարգչային նախատիպերը և ստեղծեց «Marille» մածուկի նոր ձև ։

## Դիզայնի ստուդիաներ
* Bertone (1960—/1965)
* Ghia (1966—1968)
* ItalDesign Giugiaro (1969—2015)

## Դիզայն




## Աշխատանքների պատկերասրահ

Պատկեր:1972alfaromeo1300gtfront.jpg|Alfa Romeo Giulia Sprint GT
Պատկեր:VW Golf I Bj.1974 Heck.jpg|VW Golf I
Պատկեր:Back left.JPG|DeLorean DMC-12
Պատկեր:Lotus Esprit S1 1977 Fed.jpg|Lotus Esprit S1
Պատկեր:Eagle Premier.jpg|1988 AMC/Eagle Premier Ջուջժարոի նշանով
Պատկեր:Alfa Romeo 159 sedan.jpg|Alfa Romeo 159
Պատկեր:2006 Ford Mustang Giugiaro.jpg|2008 Ford Mustang Giugiaro Concept
Պատկեր:Subaru_SVX_in_parkland_in_the_British_West_Midlands_first_registered_February_1997_3317cc.JPG|Subaru Alcyone SVX
|Giugiaro logo of Lotus Esprit


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bontempi Minstrel
* Italdesign, Giugiaro’s industrial дизайн группа

Կատեգորիա:Իտալացի դիզայներներ
Փոլ Լանդովսկի

**Փոլ Մաքսիմիլիան Լանդովսկի**, (, ), ազգությամբ լեհ, ֆրանսիացի քանդակագործ։

Նրա լավագույն աշխատանքը Հիսուս Քրիստոսի արձանն է Բրազիլիայում, Ռիո դե Ժանեյրո։

## Կենսագրություն
Լանդովսկին ծնվել է Փարիզում։ Հայրը լեհ վտարանդի էր, որը մասնակցել էր հունվարյան ապստամբությանը, իսկ մայրը` Ջուլի Վիյոտանն է` Անրի Վիյոտանի դուստրը։ Նախքան Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցն ավարտելը սովորել է Ժյուլիանի ակադեմիայում։ 1900 թվականին նա իր` Դավիթ արձանի համար շահեց *Prix de Rome* կրթաթոշակ և շարունակեց իր գործունեությունը ևս հիսունհինգ տարի։ Նա Փարիզում ստեղծել է շուրջ երեսունհինգ հուշարձան և ավելի քան տասներկու հուշարձան` Փարիզի շրջակայքում։ 
Դրանցից է Ար-դեկո արվեստի դասին պատկանող Սբ. Ջենովայի արձանը (1928 թվական), որը գտնվում է *Pont de la Tournelle*  կամրջի վրա։
Նա նաև ստեղծել է *Les Fantomes* հուշարձանը։ Այն ֆրանսիական հուշասյուն է` նվիրված Մարնեի Երկրորդ ճակատամարտին, որը գտնվում է Բաթթե դը Շալմոնթում (Հյուսիսային Ֆրանսիա)։

Լանդովսկին ավելի շատ հայտնի է 1931 թվականին իր կերտած Հիսուս Քրիստոսի արձանը քանդակով, որը գտնվում է Բրազիլիայում` Ռիո դե Ժանեյրոյում։ Արձանը կերտելիս համագործակցել է քաղաքացիական ինժեներ Հեյթոր դա Սիլվա Կոստայի և ճարտարապետ, քանդակագործ Ջորջ Լեոնիդայի հետ։ 
Որոշ աղբյուրներ նշում են, որ Լանդովսկին նախագծել է Քրիստոսի գլուխը և ձեռքերը, բայց իրականում դա եղել է Լեոնիդան, որը ստեղծել էր գլուխը դեռ այն ժամանակ, երբ Լանդովսկին դիմել էր նրան։

1928 թվականին Ամառային օլիմպիադայում անցկացված արվեստի մրցույթում նա իր քանդակի համար ստացավ ոսկե մեդալ։ Դա մի միջոցառում էր, որը անցկացվում էր 1912 թվականից սկսած մինչև 1952 թվականը։ Լանդովսկին 1933 թվականից մինչև 1937 թվականը եղել է Ֆրանսիական ակադեմիայի տնօրեն։ 
Նա նաև ծառայել է որպես արվեստի գիտակ` Ֆլորենս Մեյեր Բլյումենթալից ստանալով նվեր Բլյումենտալ մրցանակը. դա մեծ մրցանանակ էր, որը 1919-1954 թվականներին  տրվում էր ֆրանսիացի երիտասարդ նկարիչներին, քանդակագործներին, դեկորատորներին, փորագրողներին, գրողներին և երաժիշտներին։

Լանդովսկին նկարիչ Նադին Լանդովսկու (1908–1943), երգահան Մարսել Լանդովսկու (1915–1999) և դաշնակահար և նկարիչ Ֆրանսուիս Լանդովսկի-Քայլլեթի  (1917–2007) հայրն է։ Փոլ Լանդովսկին վախճանվել է Փարիզի արվարձանում` Բուլոյն Բիյանկուրուրում, որտեղ գտնվում է նրա աշխատանքներին նվիրված թանգարանը, ուր ցուցադրված են քանդակագործի շուրջ 100 աշխատանքներ։

## Պատկերասրահ

File:Cristo Redentor Rio de Janeiro 2.jpg|''Հիսուս Քրիստոսի արձան (Ռիո դե Ժանեյրո)
File:D-Nordfriedhof-15.jpg|Գերեզմանի հուշարձան Նորդֆրիդոֆում, Դյուսելդորֆ
File:ReformationsdenkmalGenf1.jpg|Վիլյամ Ֆարելը, Ջոն Քելվինը, Թեոդոր Բեզան և Ջոն Նոքսը Հեղափոխության պատին քանդակը, Ժնև


## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

  

* պաշտոնական կայք
* Փոլ Լանդովսկիի քանդակների հավաքածուն Գուգլի մշակութային բաժնում
* Փոլ Լանդովսկին` որպես 20-րդ դարի քանդակագործ

Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:1961 մահեր
Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հունիսի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
WV22

**WV22** (), ինչպես նաև **KV22**, հին եգիպտական դամբարան Արքաների հովտում, որը կառուցվել է XVIII արքայատոհմի փարավոն Ամենհոտեպ III-ի համար։

## Պատմություն
Դամբարանը գտնվել է 1905 թվականին Թեոդոր Դևիսի կողմից և 1915 թվականին մասնակի պեղվել է Հովարդ Քարթերի ու կոմս Քարնարվոնի կողմից։ Քարթերը գտավ փարավոն Թութմոս IV-ի զարդատախտակը և ամբողջությամբ մաքրեց E հորը (խորությունը 7,5 մ) և Ea սրահը։ Իրականացվել են դամբարանի և նրա ինտերիերի փաստագրումն ու քարտեզագրումը։ Նախագիծը նման է Ամենհոտեպ II (KV35) և Թութմոս IV (KV43) փարավոնների դամբարանի կառուցվածքին։ Դամբարանը ի սկզբանե կառուցվել է Թութմոս IV-ի համար, բայց թե ինչ պատճառով է այն փոխել Արքաների հովտի մեկ ուրիշ դամբարանի հետ՝ հայտնի չէ։ Ենթադրաբար Թութմոսը դադարեցրել է KV43-ի շինարարությունը և հանձնարարել է կառուցել WV22-ը, սակայն մահացել է մինչ աշխատանքների ավարտը։

## Նկարագրություն
[ձախից|մինի|[Ամենհոտեպ III-ի պատկերը դամբարանից: Լուվր, Փարիզ
]]
Ստացված տվյալների համաձայն WV22-ը հատվել է ծովի մակարդակից 172 մ բարձրության վրա գտնվող լանջին, J թաղման սրահը՝ ծովի մակարդակից 145 մ բարձրության վրա։ №1 սրահում հատակը ծածկված էր 50 սմ հաստությամբ քարե փշրանքները և ավազը, որոնց մաքրման ժամանակ հայտնաբերվեցին խեցեղենի և որմնանկարների բեկորներ։ Նաև հայտնաբերվել են այդ դարաշրջանի շատ ավելի մեծ և նշանակալի իրեր։ Մուտքի դիմաց՝ հատակին հայտնաբելվել են հորթի ոսկորներ, ճոպանից հանգույց, մանրագեղ կավե սկահակներ և փայտե նավակի մակետ, որոնք դրված են եղել 25 սմ տրամագծով  շամբե զամբյուղի մեջ։ Jc և Jd սրահներում հայտնաբերվել են երկու հախճապակյա ուշեբտի (3,2х2,8 սմ), հավանաբար Թիա թագուհու դեմքով։ Բոլոր J սրահների պատերն ու առաստաղները (որտեղ գտնվում էր սարկոֆագը), I և E հորը պատված են որմնանկարներով, որոնք ժամանակի ընթացքում զգալիորեն գունաթափվել են։ Զարդարված շերտը պատից պոկվել է, իսկ սյուների ճաքերը քանդում են նկարները։ 1990 թվականից գիտնականները՝ Եգիպտոսի ղեկավարության հետ միասին, որմնանկարների կոնսերվացման միջոցառումներ են անցկացնում։ 19-րդ դարում որմնանկարների մի մասը ապամոնտաժվել են և այսօր ցուցադրվում են Լուվրում։ Վասեդայի համալսարանի ճապոնական արշավախմբի մասնակից Յիրո Կոնդոն ենթադրել է, որ նկարները կարող են վերաբերել Էխնատոնի կառավարման ժամանակաշրջանին, իսկ դամբարանը նախատեսված է եղել Ամենհոտեպ III-ի կանանցից մեկի՝ Թիայի կամ Սիտամոնի համար (Jd-ում և Je-ում)։ Հորում փայտե սարկոֆագի մնացորդները ցույց են տալիս Առաջին անցումային շրջանում դամբարանի օգտագործման փորձերը։

Կարմիր գրանիտից պատրաստված սարկոֆագը բաժանված է 2 մասի, ինչպես նաև այլ փոքր բեկորների։ Ամբողջական ժամանակ այն ուներ 300 սմ երկարություն և 134 սմ լայնություն՝ տեքստի մեկ կենտրոնական (փարավոն Ամենհոտեպ III-ի աղոթքը Նուտ աստվածուհուն) և ութ փոքր հորիզոնական (ութ աստվածների՝ Նեղոսին, Անուբիսին-khenty-seh-netjer, հոր համար վրեժ լուծող Հորին, Հորին, Իամեթին, Անուբիսին-imy-wet, Դուամետուֆին և Գեբին) սյուներով։ Սեմենդեսի կառավարման ժամանակ փարավոնի մումիան տեղափոխվել է KV35:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 14-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կորին Տելյադո

**Կորին Տելյադո** (իսկական անունը՝ Մարիա դել Սոկորո Տելյադո Լոպես  (, ), իսպանացի կին գրող, ամենաբեղմնավոր գրողը և ամենաշատ ընթերցված իսպանացի հեղինակը Սերվանտեսից հետո։

## Կենսագրություն
Մեծացել է բազմազավակ ընտանիքում, ունեցել է հինգ եղբայր, հայրը եղել է նավի մեխանիկ, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Մարիան մանկությունից անհագ կարդացել է Դյումայի և Բալզակի ստեղծագործությունները։ 1945 թվականին մահացել է հայրը, և ընտանիքի համար սկսվել են տնտեսական դժվարությունները։ 1946 թվականին «*Bruguera* » հրատարակչությունը գնել է նրանից առաջին վեպը՝ «Համարձակ գրազ» (այդ ժամանակից ի վեր ունեցել է 36 հրատարակություն), և պայմանագիր է կնքել, որի համաձայն գրողը պարտավորվել է հրատարակչությանը ամեն շաբաթ ներկայացնել մոտ 100 էջանոց մեկ փոքր վեպ։ 1964 թվականին Տելյադոն խզել է պայմանագիրը հրատարակչության հետ։ 1966 թվականի վերջից սկսել են լույս ընծայվել և լուսանկարչական վեպի ժանրի նրա ստեղծագործությունները։

Նա հրատարակել է մոտ 4 հազար վեպ, որոնք վաճառվել են ընդհանուր 400 միլիոն օրինակով։ Թարգմանվել է աշխարհի տարբեր լեզուներով, նրա մի շարք գրքեր էկրանավորվել են, դարձել հեռուստատեսային ֆիլմեր։ 1994 թվականին նրա անունն ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։

Մահացել է 2009 թվականի ապրիլի 11-ին Իսպանիայի հյուսիսում գտնվող Խիխոն քաղաքում։

## Ստեղծագործություն
Նրա հիմնական ժանրը սիրավեպն է՝ սիրային-քնարական պատմություններ։ Բացի դրանից՝ կեղծանուններով (Ադա Միլեր և այլն) հրատարակել է մի քանի տասնյակ էրոտիկ վեպեր։

## Հետաքրքիր փաստեր
1950-ական թվականներին Կորին Տելյադոյի գրքերի սրբագրիչը որոշ ժամանակ եղել է Գիլերմո Կաբրերա Ինֆանտեն։ Ավելի ուշ նա Տելյադոյին անվանել է  *անմեղ պորնոգրաֆ* և խոստովանել, որ նրա վեպերի ընթերցումը մեծապես ազդել է գրող դառնալու իր որոշման վրա. Տելյադոյի գրքերի մասին էսսեն ընդգրկվել է Կաբրերա Ինֆանտեի ժողովածուում (1975 թվական)։  Իսպանացի նշանավոր գրաքննադատ և սոցիոլոգ Անդրես Ամորասի գիրքը՝ «Վարդագույն վեպի սոցիոլոգիան» (1968 թվական), ստեղծվել է Տելյադոյի 10 ամենահայտնի ստեղծագործությունների վերլուծության հիման վրա։ Նրա գրքերը՝ որպես ընդհանուր ռոմանտիզմի խորհրդանիշ և դարաշրջանի յուրօրինակ նշան, հիշատակվում են Մարկեսի, Վարգաս Լյոսայի, Մ. Պուիգի գործերում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Amorós A. Sociología de una novela rosa. Madrid: Taurus, 1968
* González García M.T. Corín Tellado: medio siglo de novela de amor, 1946—1996. Oviedo: Pentalfa Ediciones, 1998
* Carmona González A. Corín Tellado: el erotismo rosa. Madrid: Espasa Calpe, 2002

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Корин Тельядо на сайте издательства ''Арлекин''

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Աթենս (Ջորջիա)

**Աթենս** (), քաղաք ամերիկյան Ջորջիա նահանգի Քլարք շրջանում։ 1991 թվականին  Քլարք շրջանի և Աթենս քաղաքի իշխանությունները միավորվել են, ստեղծել այդ երկու վարչական միավորի համար մեկ ընդհանուր կառավարող մարմին։ Այդպիսով՝ ստեղծվել է վարչական մեկ միասնական միավոր, որի պաշտոնական անվանումն է **Athens-Clarke County**: 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 116.714: Աթենսը մեծությամբ վեցերորդ բնակավայրն է Ջորջիա նահանգում և խոշորագույնը *Athens-Clarke County* մետրոպոլիսային տարածքում, որն այդ նույն տարում՝ 2010 թվականին ունեցել է 192.541 բնակիչ։

Աթենսում են գտնվում Ջորջիայի համալսարանի գլխավոր մասնաշենքերը, ինչպես նաև պետական բուսաբանական այգին։ Նահանգի գլխավոր բարձրագույն ուսումնական հաստատության առկայությունն են թերևս հաշվի առել, երբ քաղաքին տվել են Հունաստանի մայրաքաղաքի՝ Աթենքի անունը, որտեղ անտիկ ժամանակներում գործել են մեծահամբավ այնպիսի կրթօջախներ, ինչպես՝ Պլատոնի ու Արիստոտելի ակադեմիաները։

## Քույր քաղաքներ
*  Աթենք, Հունաստան
*  Կորտոնա, Իտալիա
*  Յաշ, Ռումինիա

## Կլիմա
Աթենսին բնորոշ է խոնավ մերձարևադարձային կլիման։

## Անվանի անձինք
250px|մինի|աջից|Քիմ Բեյսինգերը
* Քիմ Բեյսինգեր — դերասանուհի
* Բիլլ Բերրի — թմբկահար, ամերիկյան *[[R.E.M.]]* երաժշտախմբի հիմնադիրներից մեկը
* Լեյլա Դենմարք — կապույտ հազի դեմ վակցինի մշակողներից մեկը։ Եղել է գործող ամենածեր մանկաբույժն աշխարհում և ընդհանրապես՝ ամենածեր մարդկանցից մեկը
* Ջեֆ Դենիելս — դերասան, երաժիշտ, թատերագիր
* Ալեքս Քենդրիք — դերասան, բեմադրիչ, սցենարիստ, պրոդյուսեր
* Ռայան Քի — *Yellowcard* երաժշտախմբի վոկալիստ ու կիթառահար
* Ֆրեդ Միլս — փողհար, երաժշտության դասատու
* Մադլեն Պեյրու — ջազ երգչուհի, երգերի հեղինակ, կիթառահար

## Գրականություն

* 
* 
* 
*  (Reprinted in 1978 with additions)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* James K. Reap, Athens: A Pictorial History (Virginia Beach, Va.: Donning Communications, 1982).
*  1996-
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Պատկերասրահ

UGASLC.jpg|Համալսարանը
Georgia Theater, Athens.JPG|«Ջորջիա» թատրոնի շենքը
ArchUGA1.jpg|Կամար՝ քաղաքի գործարար թաղամասում
State Botanical Garden of Georgia 001.jpg|Տեսարան բուսաբանական այգուց
Athens, Georgia - Clayton Street Intersection.jpg|Փողոց գործարար թաղամասում
AthensGeorgiaStreetScene2008 05 s 03.jpg|
City Hall, Athens, Southeast view 20160630 1.jpg|Քաղաքապետարանը
Franklin House (Athens, Georgia) 1936 Historic American Buildings Survey.jpg|Պատմական շինություններից մեկը
Doublebarreledcannonathensgeorgia-I.jpg|Երկփողանի թնդանոթ
UGAArtBuilding.jpg|Արվեստի դպրոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Athens-Clarke city/county պաշտոնական կայքէջը
* Athens profile, Georgia Encyclopedia
* Antebellum Athens and Clarke County, Georgia by Ernest C. Hynds in the Digital Library of Georgia
* Athens Historical Society 
* 
* 

* Athens-Clarke County Guide 
* Athens-Clarke city/county sine myndigheters offisielle nettside
* OnlineAthens – ''Athens Banner-Herald''
* Athens Historic Newspapers Archive i Digital Library of Georgia
* Athens-Clarke County Library

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ջորջիայի քաղաքներ
Ջոն Իրվին

**Ջոն Իրվին** (, ), բրիտանացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Կարիերան սկսել է որպես վավերագրական և հեռուստատեսային ֆիլմերի ռեժիսոր։ 1980-ական թվականներին նա սկսել է ֆիլմեր նկարահանել Հոլիվուդում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մայիսի 7-ին Նյուքասլում։ 1958 թվականին ավարտել է Լոնդոնի կինոյի դպրոցը։ Նա սկսել է աշխատել որպես ռեժիսորի օգնական մի կազմակերպությունում, որը նկարահանում է British Transport Films վավերագրական ֆիլմերը, և մինչև 1980 թվականը նրա աշխատանքները ներառել են վավերագրական և կարճամետրաժ ֆիլմեր։ 1969 թվականին Վիետնամի պատերազմի մասին վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել։

1980 թվականին Ջոն Իրվինը մեծ էկրանների համար նկարահանել է իր առաջին ֆիլմը՝ «Պատերազմի շները»։ Քննադատների կարծիքով Իրվինի ամենահաջողակ ֆիլմերն են` «Լեռան այրիները», որը արժանացել է 15-ից 15 դրական գնահատական, իսկ «Համբուրգեր բլուր»-ը`11-ից 11 դրական գնահատական, ինչպես նաև բարձր գնահատական են ստացել` «Կրիայի օրագրերը», «Մի ամիս լճի մոտ» և «Պատերազմի շները» ֆիլմերը։ «Եդեմի պարտեզ» ֆիլմը ստացել է ամենավատ գնահատականը. 23 քննադատներից այն հավանել է միայն մեկը.:

## Ռեժիսորական ֆիլմագրություն
1979 - Լրտես, դուրս գնա։

1981 - Պատերազմի շները

1981 - Ուրվականների պատմություն

1983 - Չեմպիոններ

1985 - Կրիայի օրագիրը

1986 - Առանց փոխզիջման

1987 - Համբուրգեր բլուր

1989 -Մոտիկ բարեկամ

1990 - Բացարձակ իշխանություն

1991 - Ռոբին Հուդ

1994 - Ազատ անկում

1994 - Լեռան այրիները

1995 - Մի ամիս լճի ափին

1996 - Կատաղած ձին

1997 - Հանցավորության գոտի

1998 - Երբ լռում են շեփորները

1999 - Նոյի տապան

2000 - Բիլի Ֆինգալ

2001 - Չորրորդ հրեշտակ

2002 - Կլեր կոմսության տղաները

2005 թ. - Մահ առցանց

2005 թ. - Սիրո նուրբ արվեստը

2006 - Աստղերը լուսնի տակ

2008 - Եդեմի պարտեզ

2015 - Մանդելայի զենքը

## Պարգևներ և անվանակարգեր
* 1995 — Օսթին կինոփառատոնի մրցանակ` «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում («Լեռան այրիները»)։
* 1999 — Բիարիցի կինոփառատոնի մրցանակ` «Երբ լռում են շատրվանները» ֆիլմի համար
* 1968, 1978 և 1980 թվականներ- առաջադրվել է «BAFTA» մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Ջորջ Ուոլդ

**Ջորջ Ուոլդ**  (, ), ամերիկացի կենսաքիմիկոս և ֆիզիոլոգ։ 1967 թվականին  Ռագնար Գրանիտի և Հոլդեն Հարթլինի հետ  արժանացել է Նոբելյան մրցանակի` ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում։

ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1950)։

## Կենսագրություն
Ջորջ Ուոլդը ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 18-ին Նյու Յորքում։ 1922 թվականին ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարան ՝ ավարտելով 1927 թվականին։ Ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան, որը նույնպես հաջողությամբ ավարտել է։ Աշխատել է Ցյուրիխի, Չիկագոյի և Հարվարդի համալսարաններում։

Ջորջ Ուոլդը մահացել է 1997 թվականի ապրիլի 12-ին Քեմբրիջում։

## Գիտական աշխատանքներ
Հիմնական գիտական աշխատությունները նվիրված են տեսողության ֆիզիոլոգիային։

## Անդամակցություն ընկերություններին
* 1954–1956 - ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային հիմնադրամի կենսաբանության և բժշկական գիտությունների բաժնի նախագահ։
* 1963-1964 թթ. - Դ և Ֆ. Գուգենհեյմերի ընկերության անդամ

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 1939 - Էլի Լիլի մրցանակ կենսաբանական քիմիայի ոլորտում 
* 1953 - Ալբերտ Լասկերի մրցանակ՝ հիմնարար բժշկական հետազոտությունների համար։
* 1959 - Ռումֆորդի մրցանակ ՝ «Տեսողության կենսաքիմիական հիմքը որոշելու համար»։
* 1963 - Գուգենհայմի անվան կրթաթոշակ
* 1966 - Ֆրեդերիկ Իվեսի մեդալ
* 1967 - Վեյցման հիշատակի դասախոսություններ
* 1967 - Նոբելյան մրցանակ ֆիզիոլոգիայի կամ
* բժշկության ոլորտում

## Սոցիալական աշխատանք
Նա ակտիվորեն քննադատել է ԱՄՆ ղեկավարությանը Վիետնամի պատերազմի և սպառազինությունների մրցավազքի համար։

1992 թվականին նա ստորագրել է` «Զգուշացում մարդկությանը»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Биологи. Биографический справочник.— Киев.: Наукова думка, 1984.— 816 с.: ил

## Արտաքին հղումներ
* Ջորջ Ուոլդի կենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում.
* Ջորջ Ուոլդի Նոբելյան դասախոսությունը.
* Ջորջ Ուոլդի մահախոսականը  на сайте .

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Հին աշխարհ (Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա)

thumb|300px |Հին աշխարհը քարտեզի վրա

**Հին աշխարհ**, Եվրոպա, Ասիա և Աֆրիկա աշխարհամասերը, որոնք հայտնի էին հին ժողովուրդներին մինչև Ամերիկայի հայտնագործումը 1492 թվականին, իսկ վերջինս ընդունված է անվանել Նոր աշխարհ։ Այլ կերպ ասած, Հին աշխարը Աֆրոեվրասիան է։

## Նկարագրություն
Հին աշխարհը կազմված է Երկրի այն մասերից, որոնք հայտնի էին եվրոպացիներին նախքան Քրիստափոր Կոլումբոսի ճանապարհորդությունը՝ Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա և շրջապատող կղզիներ։ Այս տերմինի հակառակը Նոր Աշխարհն է՝ Ամերիկա և Օվկիանիա։

Թեպետ այն ժամանակ եվրոպացիները ակտիվ չէին ուսամնասիրում Ասիայի և Աֆրիկայի ներքին շրջանները, սակայն դրանց մասին գիտեին նույնիսկ Ճապոնիայում ու Հարավային Աֆրիկայում, այսպիսով՝ դրանք նույնպես համարվում էին Հին աշխարհ։ Անտարկտիդան չի համարվում ո՛չ Հին, ո՛չ էլ Նոր աշխարհ, քանի որ տերմինները առաջացել են նախքան  եվրոպացիների կողմից դրա հայտնագործումը։

Կենսաբանական տեսանկյունից Հին աշխարհի օրգանիզմները հանդիպում են Եվրասիայում ու Աֆրիկայում, իսկ Նոր աշխարհի օրգանիզմները՝ Ամերիկայում։ Տարբերությունը Հին ու Նոր աշխարհների միջև վերաբերվում է նաև գինիներին, համապատասխանաբար` եվրոպական գինիները դասվում են Հին աշխարհի գինիներին, իսկ Ամերիկայում ու Օվկիանիայում արտադրվածները՝ Նոր աշխարհի գինիներին։

Հնագիտության և համաշխարհային պատմության համատեքստում «Հին աշխարհ» տերմինը ներառում է աշխարհի այն մասերը, որոնք մշակութային կապի մեջ են եղել (անուղղակի) բրոնզի դարից սկսած, ինչը բերեց առաջին քաղաքակրթությունների զուգահեռ զարգացմանը հիմնականում Միջերկրական ծովի, Միջագետքի, Իրանական սարահարթի, Հնդկական ենթաաշխարհամասի ու Չինաստանի շրջանում։

Այդ շրջանները միացած էին Մետաքսի ճանապարհով, բրոնզի դարից հետո անցում կատարեցին վառ արտահայտված երկաթի դարի ժամանակաշրջան։ Մշակութային առումով երկաթի դարը ուղեկցվում էր մշակութային, փիլիսոփայական, կրոնական իրադարձություններով, ինչն էլ վերջին հաշվով հանգեցրեց պատմական հելլենիզմի առաջացմանը Հին աշխարհի արևմուտքում։ Մոտավորապես այդ նույն ժամանակ Հին աշխարհի արևելքում այդ գործընթացներն ընկած էին զրադաշտականության, աբրահամյան կրոնների, հինդուիզմի, բուդդայականության, ջեյնիզմի, կոնֆուցիականության, դաոսականության առաջացման հիմքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աշխարհամասեր
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Բեմիջի

**Բեմիջի** (), քաղաք ամերիկյան Մինեսոտա նահանգում, Բեմիջի լճի և Միսիսիպի գետի ափերին։ Բելթրեմի շրջանի վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև հնդկացիական երեք ռեզերվացիաների (Կարմիր լճի, Սպիտակ երկրի և Տզրուկոտ լճի ռեզերվացիաների) կենտրոնը։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 15.404: Համարվում է Միսիսիպիի ափերին կառուցված առաջին քաղաքը, քըրլինգ մարզաձևի բնօրրանը, ավանդազրույցների հերոս, հսկա փայտահատ Փոլ Բանյանի, ինչպես նաև դերասանուհի, 1940-1950-ական թվականների ամերիկյան սեքս-խորհրդանիշ Ջեյն Ռասելի (*Jane Russell*) ծննդավայրը։

Քաղաքում գործող համբավավոր ուսումնական հաստատություններից են Բեմիջիի պետական համալսարանը (*Bemidji State University*), հյուսիսարևմտյան տեխնիկական քոլեջը (*Northwest Technical College*), Օուք Հիլզի քրիստոնեական քոլեջը (*Oak Hills Christian College*):

Բեմիջիի *FIPS* կոդը (տեղեկատվության մշակման դաշնային չափորոշիչների նիշը) 27-05068-ն է, *GNIS* ցուցիչը (աշխարհագրական անվանումների տեղեկատվական համակարգի ցուցիչը)՝ 0655325-ը։

## Ստուգաբանություն
Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ բնակավայրի անվանումն առաջացել է հնդկացիական օջիբվե ցեղի լեզվի  *Buh-mid-ji-ga-maug* (*bemijigamaag*) բառից, որը նշանակում է «*հատվող ջրերով լիճ*»։ Ոմանք էլ այն կարծիքն են հայտնել, որ Բեմիջին օջիբվե ցեղի առաջնորդներից մեկի անունն է։

## Տնտեսություն
Քաղաքը զարգացող տնտեսություն ունի, որը գլխավորապես հիմնված է փայտամշակման արդյունաբերության, առողջապահական, հանրային, գիտատեխնիկական, ֆինանսական, ապահովագրական ծառայությունների մատուցման և առևտրի վրա։

## Կառավարում
Բեմիջիի ղեկավար մարմինը բաղկացած է համայնքապետից և ավագանու (խորհրդի) հինգ անդամներից, որոնք մեկական շրջանի կամ թեմի ընտրովի ներկայացուցիչ են։

## Զանգվածային մշակույթում
2014 թվականին *FX* հեռուստաալիքով հեռարձակված «*Fargo*» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի դրվագներում, որոնցում գլխավոր դերերի կատարմամբ հանդես են գալիս Բիլլի Բոբ Թորնտոնն ու Մարտին Ֆրիմանը, գործողությունները ծավալվում են Բեմիջիում։

## Կլիմա
Բեմիջիին բնորոշ է խոնավ մայրցամաքային կլիման, որը, ըստ *Köppen climate classification*-ի դասակարգման, կլիմայական քարտեզներում նշվում է  *Dfb* համառոտագրությամբ։ Ամառները տաք են ու կարճատև, ձմեռները՝ երկար ու ցրտաշունչ։ Եղանակի ազգային ծառայության (*National Weather Service*) իրականացրած օդերևութաբանական դիտումների վերլուծությունը բերել է այն եզրահանգման, որ 21-րդ դարում, 1930–1999 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանի համեմատությամբ, ձյան տեղումների քանակն ավելացել է մոտավորապես 5%-ով։

|source 4 = wrcc.dri.edu
|source 5 = Intellicast (For Record Lows and Highs)-->
}}

## Պատկերասրահ

Bemidji Courthouse.jpg|Համայնքապետարանը
LakeBemidji.jpg|Բեմիջի լիճը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
* Bemidji Area Chamber of Commerce
* ''The Bemidji Pioneer'', newspaper
* Sanford Bemidji Medical Center
* Best of Bemidji Quarterly Magazine 
* 360 Degree Virtual Tour of 2011 Beltrami County Fair
* First National Bank of Bemidji

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի քաղաքներ
Կոշարի (ուտեստ)

**Կոշարի**, կոչվում է նաև **կուշարի**, **կոշերի** (, ), եգիպտական ազգային ուտեստ, որը պատրաստում են բրնձով, մակարոնեղենով և ոսպով, որոնք խառնում, իսկ հետո համեմում լոլիկաքացախային  սոուսով։ Երբեմն կերակրատեսակին ավելացնում են սպագետտիի կարճ կտորներ, սիսեռ և տապակում մինչև գլուխ սոխը կեղևապատվի։  Ցանկության դեպքում ուտեստին կարելի է ավելացնել սխտորի հյութ կամ սոուս, ինչպես նաև կծու սոուսի տեսակներ։

## Պատմություն և նկարագրություն
Ճաշատեսակը ծագել է 19-րդ դարի կեսերից՝ Եգիպտոսի բազմամշակութայնության օրոք, որն այդ ժամանակ Օսմանյան կայսրության մաս էր կազմում, իսկ հետո՝ Մեծ Բրիտանիայի գաղութ։ Այդ ժամանակ երկրի տնտեսությունն արագորեն աճում էր, աճում էին նաև վաճառքները, վարձու աշխատանքը, նկատվում էր պահանջարկի կայուն աճ։ Այս ամենը վկայում էր այն մասին, որ երկրի բնակչությունը կտրուկ ավելացել էր, ինչի արդյունքում ի հայտ եկավ այնպիսի կերակրատեսակ, որն արագորեն կարող էր հագեցնել մարդկանց։

Համաձայն մեկ այլ վարկածի՝ կերակրատեսակն իր արտաքին տեսքի համար պարտական է հնդկական և իտալական ավանդական խոհանոցների խառնուրդին, որը ծագել է կրկին շնորհիվ այդ ժամանակվա Եգիպտոսի բազմամշակութայնության։ Սկզբում եգիպտացի զինվորները, իսկ հետո քաղաքացիական բնակչությունը, սիրել են նոր ուտեստը, որը դարձել է ազգային։ Սկզբում կոշարին վաճառել են միայն շուկաներում և փողոցներում, այն վաճառողները, որոնք սնունդը բերում էին սայլերով, և միայն ավելի ավելի ուշ շրջանում ուտեստն իր տեղն է գրավել ռեստորանների ճաշացանկում։

Ներկայումս ուտեստը բավականին տարածված է Եգիպտոսի և հարևան երկրների ամբողջ բնակչության շրջանում։ Հիմնականում այն համարվում է հասարակ մարդկանց, աշխատողների և գյուղացիների ուտեստ։ Այն առկա է ինչպես բացառապես այս կերակրատեսակի պատրաստման մեջ մասնագիտացած ռեստորաններում, այնպես էլ ընդհանուր եգիպտական խոհանոցի ռեստորաններում։ Քանի որ այն չի պարունակում կենդանական որևէ ճարպ, այն կարելի է համարել բուսակերական կերակուր, մանավանդ որ տապակելիս բուսական յուղ է օգտագործվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոշարիի բաղադրատոմս (կուշարի, կոշերի)

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց
Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց
Կատեգորիա:Բրնձով ուտեստներ
Կատեգորիա:Եգիպտական խոհանոց
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Ֆրանսիսկո Տառեգա

**Ֆրանսիսկո Տառեգա** (, ), ամբողջական անունը՝ Ֆրանսիսկո Տառեգա-ի-էիշեա (,  իսպանացի դասական կիթառահար և երգահան, այս գործիքի ժամանակակից կատարման հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
1862 թվականին Տառեգան սկսեց սովորել կիթառ նվագել Հուլիան Արկասի հետ և դրան զուգահեռ ՝ դաշնամուր՝ հոր պնդմամբ։ Որոշակի հաջողությունների հասնելով՝ 1869 թվականին Տառեգան կարողացավ  ձեռք բերել վարպետ Անտոնիո դե Տորեսի կողմից պատրաստված կիթառ, իսկ 1874 թվականինընդունվեց Մադրիդի կոնսերվատորիա՝ դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասընթացների (կոնսերվատորիայում կիթառ չէր ուսուցանվում)։ 1880 թվականին նա ավարտեց կոնսերվատորիան և սկսեց իր կարիերան՝ որպես համերգային կիթառահար։ Մեկնարկը եղավ Մադրիդի Ալհամբրա թատրոնում տրված մենահամերգը, ինչը հսկայական հաջողություն ունեցավ։ Լոնդոնում, Փարիզում, Լիոնում, որտեղ անցկացվում էին հոբելյանական տոնակատարություններ՝  ի հիշատակ Պեդրո Կալդերոնի,  Տառեգայի համերգներից հետո երաժշտական քննադատները նրան անվանեցին «Կիթառի Սարասատե»։

1882 թվականին՝ ամուսնությունից հետո,  Տառեգան հաստատվում է Բարսելոնայում, որտեղ զբաղվում էր մանկավարժական, համերգային և կոմպոզիտորական գործունեությամբ:Նրա երգացանկում ներառված էին ինչպես իր ինքնատիպ կոմպոզիցիաները, այնպես էլ Մենդելսոնի, Գյոթչալքի, Թալբերգի և այլ կոմպոզիտորների երաժշտական գործիքավորումները:Բարսելոնայում ձևավորվեցին  Տառեգայի ստեղծագործական համագործակցությունները  Էնրիկե Գրանադոսի և Իսահակ Ալբենիզի հետ։ Տառեգան նրանց շատ ստեղծագործություններ առաջին անգամ գործիքավորեց կիթառի համար։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կիթառահարը բազմաթիվ համերգներ տվեց Իսպանիայում, բայց 1906 թվականին, կաթված ստանալով, նա սկսեց տառապել մարմնի աջ կեսի թուլացումից, և չնայած այն բանին, որ նա վերադարձավ համերգային գործունեության, այնուամենայնիվ նրան այդպես էլ չհաջողվեց լիովին կազդուրվել։ 
Տառեգան մահացել է 1909 թվականին Բարսելոնայում, թաղված է Կաստելյոն դը լա Պլանա քաղաքում։

## Ստեղծագործություն
Տառեգան 19-րդ դարավերջի  և 20-րդ դարասկզբի կիթառահարների և կիթառի մեծագույն երգահաններից մեկն է։ Նրան են պատկանում  78 հեղինակային գործեր և կիթառի շուրջ 120 կոմպոզիցիաներ, որոնցից ամենահայտնիներն են ՝ «Memories of the Alhambra», «Moorish Dance», «Arabian Capriccio», «Variations on the Aragonese Jota Theme», մազուրկաներ, նախերգանքներ, էտյուդներ և այլն։ Նրա ուսանողների և հետևորդների թվում են Միգել Լյոբեթը, Էմիլիո Պուհոլը, Դանիել Ֆորտեն և այլ հայտնի կիթառահարներ։ Տառեգայի վարպետությունը բարձր գնահատեց Անդրես Սեգովիան, որը հաճախ էր կատարում  նրա  կոմպոզիցիաները և իր աշխատանքում կիրառում էր  նրա մանկավարժական մեթոդները։ Հենց Տառեգայի ստեղծագործությունից է, որ Nokia- ն իր «կորպորատիվ» մեղեդին վերցրեց բջջային հեռախոսազանգի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография Тарреги 
* Биография Тарреги 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Վիլյարեալում ծնվածներ