Բերիո թեմ

**Բերիո թեմ** (), հայ կաթողիկե եկեղեցու՝ Մերձավոր Արևելքի տարածքում գտնվող, Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության պատկանող թեմերից մեկը, որը ներկայացնում է Սիրիայի խոշորագույն՝ Հալեպ քաղաքի կաթողիկե հայության և երկրի հյուսիսարևմտյան մարզերի հոգևոր կյանքը։ Առաջնորդանիստը՝ Հալեպի Մայր ամենայն գթությանց տաճարն է։ Թեմի առաջնորդն է Բուտրոս Մարայաթին։

## Պատմություն
Թեմի պատմությունն անմիջականորեն կապված է Աբրահամ Արծիվյանի հետ, որը Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Ղուկաս Ա Աջապահյանի կողմից ձեռնադրվել է Հայ առաքելական եկեղեցու եպիսկոպոս։ Աբրահամ Արծիվյանի ձեռնադրությունը տեղի է ունեցել Հալեպի Քառասուն մանկանց եկեղեցում։ Նա հետագայում հաղորդության մեջ է մտել Սուրբ Աթոռի հետ և 1740 թվականին դարձել Հայ Կաթողիկե եկեղեցու առաջին պատրիարքը։

1840 թվականին Հալեպում կառուցվել է Մայր ամենայն գթությանց եկեղեցին (հայտնի է նաև որպես Սուրբ Ռիտա եկեղեցի)։ 19-րդ դարի վերջում այն դարձել է արքեպիսկոպոսության տաճար։ 1710 թվականին Կղեմես XI պապը այս քաղաքում բնակվող հայ հավատացյալների համար հիմնել է Հալեպի թեմը։ 1899 թվականի փետրվարի 3-ին Լեո XIII պապը հիմնել է Հալեպի արքեպիսկոպոսությունը։ 1992 թվականից Հալեպի արքեպիսկոպոսը նաև Կամիշլիի թեմի կառավարիչն է։ Ներկայումս Հալեպի արքեպիսկոպոսությունը գտնվում է Կիլիկիո Հայոց պատրիարքի անմիջական հսկողության ներքո և մտնում է Հայոց Կիլիկիո Պատրիարքարանի եկեղեցական նահանգի մեջ։

2015 թվականի հունվարի 9-ին, քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, Սուրբ Աստվածածնի տաճարը վնասվել է ահաբեկչությունից։

Արքեպիսկոպոսությունը  ֆրանսերեն ամսագիր է հրատարակում *l'Evêché Arménien Catholique* վերնագրով*։* Այն 1953 թվականից ի վեր լույս է տեսնում տարին երեք անգամ։ Այս ամսագրի 2000 օրինակ հրատարակվում է արաբերենով։

Հալեպում կա Մխիթարյան մեկ վանք (Աշրաֆիե թաղամաս), Սուրբ Կույս Մարիամի Անարատ Հղության քույրերի երկու վանական տուն (Ջեբել էլ-Նահր և Մեյդան շրջաններում) և Անարատ Հղության հայ քույրերի մեկ վանական տուն։ Մարիամ Աստվածածնի (Ազիզիե շրջանում): Արքեպիսկոպոսությունը Հալեպում՝ Մեյդան թաղամասում, ունի իր սեփական առաջնային ճեմարանը՝ Զմմառի Աստվածածնի անունով։

## Եկեղեցիներ և վանքեր
Թեմի իրավասության տարածքում 21-րդ դարի սկզբին գործում էր 6 ծխական համայնք (հինգ ծխական համայնք Հալեպում, մեկը ՝ Ալ-Ռակկա քաղաքում)։ Ըստ Վատիկանի Annuario Pontificio 2013 թվականի տեղեկատուի արքեպիսկոպոսության թիվը 1959 թվականին կազմել է 12.900 մարդ, իսկ 2012 թվականի վերջին՝ 18․000։ 2012 թվականին արքեպիսկոպոսությունում ծառայել են տասը թեմական քահանաներ, երկու վանական քահանաներ, երկու վանական և յոթ միանձնուհի։ 2012 թվականին մեկ քահանայի հաշվով եղել է 1500 ծխական:

# Հալեպում գտնվող Մայր ամենայն գթությանց տաճար։ Կառուցվել է 1840 թվականին։
# Սուրբ Փրկիչ կամ Սուրբ Բարբարա եկեղեցի Հալեպի Սուլմանիա թաղամասում: Կառուցվել է 1925 թվականին։ Սկզբում այն եղել է ճիզվիտական եկեղեցի, սակայն 1937 թվականին անցել է թեմական հսկողության տակ։
# Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի Հալեպ քաղաքում, Մեյդան թաղամասում։ Օծվել է 1965 թվականի հունիսի 13-ին։
# Սուրբ Խաչ եկեղեցի Հալեպ քաղաքում, Ուրուբա թաղամասում: Օծվել է 1993 թվականի ապրիլի 24-ին։
# Ավետման եկեղեցի Հալեպ քաղաքի Շեյխ Մահսուդ թաղամասում։ Կառուցվել է 1942 թվականին։ Այն ի սկզբանե օծվել է Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի անարատ Հղության անունով: 2000 թվականին օծվել է Տիրոջ Ավետման անունով։
# Տիրոջ Հարության մատուռը Շեյխ Մահսուդ գերեզմանատանը: Կառուցվել է 1934 թվականին։
# Քեսաբ քաղաքի Սուրբ Միքայել եկեղեցի։ Կառուցվել է Ֆրանցիսկների կողմից 1890 թվականին։
# Ռաքքա քաղաքի սրբոց Նահատակաց եկեղեցի։ Կառուցվել է 1978 թվական։

# Մարիամ Աստվածածնի Անարատ Հղության հայ քույրերի երկու միաբանություն Հալեպ քաղաքում։
# Սուրբ Վարդանանց Մխիթարյան վանքը, որը կառուցվել է 1935 թվականին ճիզվիտների կողմից։

## Արքեպիսկոպոսներ
* Աբրահամ Արծիվյանը (1701-1740), նշանակվել է Կիլիկիո պատրիարք,
* Յակոբ Յովսէփեան (1740-1749), նշանակվել է Կիլիկիո Պատրիարք,
* Միքայել Գասպարյանը (- 1753), նշանակվել է Կիլիկիո Պատրիարք,
* Կապրիել Գադրուլ-Ավդիկյան (1870 - 17.11.1810),
* Կապրիել Հուդեյդ (01/10/1823 - 1823),
* Աբրահամ Կուպելյան (20.07.1823 - 15.07.1832),
* Բարսեղ Այվազյան (02/04/1838 - 01/2/1860),
* Գրիգոր Բալիտյան (02.02.1861 - 26.12.1897),
* Ավետիս Թուրքյան (03/02/1899 - 08/20/1900),
* Ավգուստին Սայեջյան (07/06/1902 - 10/1/1926),
* Գեորգի Կորտիկյան (31.01.1928 - 01.08.1933),
* Գրիգոր Խինդիյե (08/10/1933 - 05/10/1952),
* Լյուդովիկ Բաթանյան (12/6/1952 - 25/04/1959),
* Գեորգի Լայեկ (08/13/1959 - 04/15/1983),
* Հովսեփ Բասմադյան (07/04/1984 - 12/11/1988),
* Բուտրոս Մարայաթի (21 օգոստոսի 1989 թ. մինչ օրս)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն կաթոլիկ հիերարխիայի կայքում
* Արքեպիսկոպոսության պատմություն

Կատեգորիա:1710 հիմնադրումներ Սիրիայում
Կատեգորիա:Բերիո թեմ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2