Ֆեոդոր Կրյուկով

**Ֆեոդոր Դմիտրիևիչ Կրյուկով** (, ), ռուս գրող, կազակ, Սպիտակ շարժման մասնակից։

## Կենսագրություն
Ֆեոդոր Կրյուկովը ծնվել է 1870 թվականին Վոյսկա Դոնի մարզի Գլազունովսկայա կայանում։ Հայրը եղել է ատաման, մայրը սերել է Դոնի ազնվականներից։ Ընտանիքում եղել է երեք երեխա։ 1918 թվականին նրա կրտսեր եղբորը, որն անտառապահ էր, Կարմիր գվարդիականները ինտելիգենտ տեսքի համար իջեցրել են գնացքից և սպանել։

Ֆեոդորը Ուստ-Մեդվեդիցսկու գիմնազիայում (ավարտել է արծաթե մեդալով) սովորել է  Ֆիլիպ Միրոնովի (2-րդ հեծելազորային բանակի ապագա հրամանատար), Ալեքսանդր Պոպովի (ապագա գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ) և  Պյոտր Գրոմոսլավսկու   (Միխայիլ Շոլոխովի աները) հետ։ 1892 թվականին ավարտել է  Պետերբուրգի պատմա-բանասիրական ինստիտուտը։

Եղել է պետական խորհրդատու։ 1893-1905 թվականներին աշխատել է Օռլովի արական գիմնազիայում որպես պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչ, դասավանդել գիշերօթիկ դպրոցում։ 1906 թվականին Վոյսկա Դոնի մարզից ընտրվել է Պետդումայի առաջին գումարման պատգամավոր։ Եղել է աշխատանքային խմբի անդամ։ 1906 թվականի հուլիսի 10-ին Վիբորգում առաջին գումարման Պետական դումայի ճնշումներից հետո ստորագրել է «Վիբորգի կոչը», որի համար դատապարտվել է 129-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական օրենսգրքի 51-րդ և 3-րդ կետերով, երեք ամսվա ազատազրկման է դատապարտվել Սանկտ Պետերբուրգի Կրեստի բանտում։ 1906 թվականի վերջում և 1907 թվականին եղել է Ժողովրդական սոցիալիստների կուսակցության կազմակերպիչներից և հայտնի գաղափարախոսներից։

Եղել է «Ռուսական հարստություն» ամսագրի գրականության և արվեստի բաժնի ղեկավար (խմբագիր և համահեղինակ Վլադիմիր Կորոլենկո)։ Օրլովի և Նիժնի Նովգորոդի ուսումնարանում դասավանդել է ռուս գրականություն և պատմություն։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին իշխան Վառլամ Գելովանի ենթակայության ներքո եղել է դասակի սանիտար և գրել է մի շարք ակնարկներ ռազմական հիվանդանոցի և զինվորական սանիտարների մասին։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ աջակցել է Վոյսկա Դոնի կառավարությանը։ Եղել է Սպիտակ շարժման գաղափարախոսներից մեկը, ռազմական շրջանի քարտուղար։

## Գրականություն
* Русские писатели, 1800—1917: Биографический словарь. М., 1994. Т. 3. С. 187—189. ISBN 5-85270-112-2.
* «Памяти Ф. Д. Крюкова». — «Сполох», Мелитополь, 5 (18) сентября 1920 года. Перепечатано в: «Родимый край», Париж, 1963, № 45, с. 22.
* Государственная дума Российской империи, 1906—1917 : Энциклопедия. Москва : Российская политическая энциклопедия, 2008. ISBN 978-5-8243-1031-3.
* Астапенко М. П. Его называли автором «Тихого Дона». — Ростов-на-Дону: Единство, 1991. — 112 с.
* Горнфельд А. Г. Рассказы Крюкова. // Критика начала XX века. — М.: АСТ, Олимп, 2002. — С. 49—57.
* Федору Крюкову, певцу Тихого Дона. Переиздание сборника «Родимый край» (Усть—Медведицкая, 1918), посвящённого 25-летию литературной деятельности русского писателя Ф. Д. Крюкова (1893—1918). Сост. А. Г. Макаров и С. Э. Макарова. — М.: АИРО-XX, 2003. — 88 с. ISBN 5-88735-091-1
* Смирнова Е. А. Проза Ф. Д. Крюкова в публицистическом контексте «Русского богатства». Диссертация … канд. филол. наук: 10.01.10. — Волгоград, 2004.
* Малюкова Л. Н. «И покатился с грохотом обвал…» Судьба и творчество Ф. Д. Крюкова. — Ростов-на-Дону: Дониздат, 2007. — 254 с. ISBN 5-85216-074-1

## Ընտրված հրատարակություններ
* В родных местах: Рассказ. — Ростов н/Д: [1905]. — 39 с.
* Казацкие мотивы: Очерки и рассказы. — СПб: 1907. — 439 с.
* Рассказы. Т. I. — М.: Книгоиздательство писателей в Москве, 1914.
* Офицерша: Повести и рассказы. / Кубанская библиотека — Краснодар: Кн. изд-во, 1990. — 362 с. — ISBN 5-7561-0482-8.
* Рассказы. Публицистика. — М.: Советская Россия, 1990. — 571 с. — ISBN 5-268-01132-4.
* Казацкие мотивы: Повесть, рассказы, очерки, воспоминания, стихотворение в прозе. / Забытая книга — М.: Художественная литература, 1993. — 444 с. — ISBN 5-280-02217-9.
* Булавинский бунт (1707—1708 г.). Этюд из истории отношений Петра Великого к Донским казакам. Неизвестная рукопись Федора Крюкова из Донского архива писателя. М.: АИРО-ХХI; СПб.: Дмитрий Буланин, 2004. — 208 с. — ISBN 5-88735-124-1.
* Казачьи повести : [повести, рассказы]. Москва : Вече, 2005. — 384 с. — ISBN 5-9533-0787-X
* Родимый край: Рассказы, очерки. / Ф. Д. Крюков. — М.: МГГУ им. М. А. Шолохова, 2007. — 550 с. (Донская литература) — ISBN 978-5-8288-1014-7
* Обвал. Смута 1917 года глазами русского писателя. — М.: АИРО-ХХI, 2009. — 368 с. — ISBN 978-5-91022-087-8
* Федор Крюков. Православный мир старой России. — М.: АИРО-XXI, 2012. — 200 с. — ISBN 978-5-91022-077-9
* Федор Крюков. Эпоха Столыпина. Революция 1905 года в России и на Дону / Предисловие и составление А.Г. Макарова. — М.: АИРО-XXI, 2012. — 362 с. — ISBN 978-591022-123-3
* Федор Крюков. Картинки школьной жизни старой России. — М.: АИРО-XXI, 2012. — 328 с. — ISBN 978-5-91022-133-2
* Фёдор Крюков. На Германской войне. На фронте и в тылу. — М.: АИРО-ХХI, 2013. — 548 с. — ISBN 978-591022-177-6

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ