open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չարենցավանի քաղաքային մարզադաշտ

**Չարենցավանի քաղաքային մարզադաշտ**, բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում, որը հիմնականում օգտագործվում է ֆուտբոլային խաղերի, ինչպես նաև աթլետիկայի տեղական միջոցառումների համար։ Մարզադաշտը հանդիսանում է Վան ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտը։

## Պատմություն
Այն բացվել է 1970 թվականին և ունի 5000 հանդիսականի տարողություն։ Մարզադաշտը ծառայել է որպես Չարենցավանի «Մուշ» ֆուտբոլային ակումբի սեփական դաշտը 1990-1994 թվականներին, երբ ակումբը լուծարվեց և հեռացավ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլից։

*2017 թվականի Չարենցավանի՝ Հայաստանի երիտասարդական մայրաքաղաք* հռչակվելու կապակցությամբ 2016 թվականի սեպտեմբերին մարզադաշտի խոտածածկը փոխարինվել է արհեստականի։ Վերանորոգման գործընթացը ֆինանսավորվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան։

Ներկայումս մարզադաշտից օգտվում են Կոտայքի մարզի մի քանի մանկապատանեկան ֆուտբոլային դպրոցներ և Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի ակումբներից` Վան ՖԱ-ն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Նոյեմբերյանի քաղաքային մարզադաշտ

**Նոյեմբերյանի քաղաքային մարզադաշտ,** ֆուտբոլային մարզադաշտ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան քաղաքում։

## Պատմություն
Խորհրդային տարիներին Նոյեմբերյանի «Կենտրոնական» անունով հայտնի ֆուտբոլային դաշտը վերանորոգվել է 2008-2013 թվականներին։ Նոյեմբերյանի քաղաքային նոր մարզադաշտը բացվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ին՝ ընդամենը 100 նստատեղով։ Նախատեսվում է խաղադաշտի հյուսիսային մասում տեղադրել  մինչև 1500 նստատեղերի տարողությամբ մշտական տրիբունա։

Մարզադաշտի ընդհանուր արժեքը կազմում 165 մլն դրամ։

Խաղադաշտը Նոյեմբերյանի «Ազնավուր» ֆուտբոլային ակումբի սեփական դաշտն էր։ Ակումբը 1981-1997 թվականներին մարզադաշտն օգտագործել է ներքին մրցումների համար, երբ այն լուծարվեց ֆինանսական դժվարությունների պատճառով։

Մարզադաշտը ներկայումս օգտագործվում է մարզի ֆուտբոլի երիտասարդական թիմերի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի շենքեր և կառույցներ
Արփա ՖԱ

**Արփա ՖԱ** (Արփա Ֆուտբոլային Ակումբ), գործունեությունը դադարեցրած հայկական ֆուտբոլային ակումբ Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում։

Ակումբը 1992 թվականին հիմնադրվել է «Մոմիկ» ՖԱ անունով։ Ֆինանսական խնդիրների պատճառով ակումբը լուծարվել է 2003 թվականի սկզբին և ակտիվ չէ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում։

## Ցուցանիշները լիգայում

Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Հայաստանում
Վեստ Արմենիա ՖԱ

**Վեստ Արմենիա Ֆուտբոլային ակումբ**, հայկական ֆուտբոլային ակումբ Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։

## Պատմություն
2019 թվականի հունիսի 13-ին Վահե Ստեփանյանը Երևանում պաշտոնապես հիմնադրվեց Վեստ Արմենիա ֆուտբոլային ակումբը։ Վեստ Արմենիան իր հիմնադրման առաջին տարում մասնակցել է Հայաստանի Առաջին լիգային։ «Միկա» մարզադաշտը Վեստ Արմենիայի տնային մարզադաշտն էր։ 2021 թվականի մայիսի 31-ին ակումբը հայտարարեց, որ ֆինանսական դժվարությունների պատճառով այլևս չի մասնակցի որևէ մրցույթի։

2022 թվականի հուլիսին Միկա ՍԱ-ի, Սյունիք ՖԱ-ի և «Լեռնային Արցախ-2»-ի հետ միասին Վեստ Արմենիային արտոնագիր տրվեց մասնակցելու Հայաստանի Առաջին լիգայի 2022-23 մրցաշրջանին։ Մրցաշրջանի ավարտին առաջին հորիզոնական գրավելով, ինչպես նաև լիցենզիա ստանալով Վեստ Արմենիան իրավունք ստացավ մասնակցելու Հայաստանի Բարձրագույն խմբի 2023-24 մրցաշրջանին, փոխարինելով 10-րդ և վերջին տեղը զբաղեցրած Լեռնային Արցախ-ին։

### Լիգա և գավաթ

## Ներկա կազմ
 

## Մարզիչներ
*  Արմեն Շահգելդյան (13 հունիս 2019 – 8 օգոստոս 2020)
*  Հայկ Հովհաննիսյան (1 դեկտեմբեր 2020 – 31 մայիս 2021)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Երևանի ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ
Ինես Ռամիրես Պերես

**Ինես Ռամիրես Պերես** (, ), մեքսիկացի գյուղացի կին, որն ինքն իրեն արել է կեսարյան հատում և առողջ երեխա է լույս աշխարհ բերել։

## Կենսագրություն
Ինես Ռամիրես Պերեսը ծնվել է 1960 թվականին Մեքսիկայի Օախակա նահանգում, գյուղացիների ընտանիքում, խոսում է սապոտեկ լեզվով և մի քիչ իսպաներեն։ Նա աշխարհում հայտնի է դարձել այն բանից հետո, երբ 2000 թվականին խոհանոցային դանակով կեսարյան հատում է կատարել ինքն իրեն, ընդ որում՝ ինքը ողջ է մնացել և պահպանել է իր որդու՝ Օռլանդո Ռուիս Ռամիրեսի կյանքը։

## Կեսարյան հատում
40-ամյա Ինես Ռամիրեսը միայնակ է եղել Ռիո Տալեայի (Հարավային Մեքսիկա) իր տանը, երբ սկսվել են ծննդյան ցավերը։ Մոտակա մանկաբարձուհին եղել է շատ հեռու՝ գյուղից ավելի քան 80 կմ հեռավորության վրա։ Ինես Ռամիրեսի ամուսինը, որը նրան օգնել էր նախորդ վեց երեխաների լույս աշխարհ գալու ժամանակ, գտնվում էր հարևան գյուղում։ Կնոջ ցավերն ուժեղանում էին, բայց ծննդաբերությունը տեղի չէր ունենում։ Կինը հասկացել է, որ ինչ-որ բան այն չէ, և որոշել է ինքնուրույն կեսարյան հատում կատարել։ 2000 թվականի մարտի 5-ի գիշերը, չդիմանալով ուժեղ ցավին, նա կատարել է այդ վիրահատությունը․ անզգայացման համար խմել է թունդ ոգելից խմիչք, 15-սանտիմետրանոց խոհանոցային դանակով կտրվածք է արել, ինչը հաջողվել է միայն երրորդ փորձից։ 15-սանտիմետրանոց ուղղահայաց կտրվածքի միջով նա ձեռքերով հանել է երեխային՝ ողջ տղայի։ Նա մկրատով կտրել է երեխայի պորտալարը, իսկ հետո կորցրել է գիտակցությունը։ Այս ամենը տևել է մոտ մեկ ժամ։ Մեր օրերում կեսարյան հատման ժամանակ բացում են միայն որովայնի ստորին հատվածը, մինչդեռ Ինեսը ստիպված էր կտրել ամբողջ որովայնը՝ մինչև կողոսկրերը։

Ուշքի գալլով՝ կինը վիրակապել է վերքը և երեխաներից մեկին ուղարկել օգնություն կանչելու։ 16 ժամ անց նրան տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ նա ենթարկվել է մի քանի վիրահատության և տասը օր անց դուրս է գրվել իր առողջ նորածին որդու հետ։

## Արձագանքներ
Հարցազրույցներից մեկում Ինես Ռամիրեսը այսպես է  մեկնաբանել իր արարքը. *«Ես այլևս չէի դիմանում ցավին։ Ես որոշեցի, որ եթե երեխաս մահանա, ուրեմն ես էլ ապրելու պատճառ չունեմ։ Բայց եթե նրան վիճակված էր ողջ մնալ, ես պատրաստ էի ամեն ինչի, որպեսզի տեսնեմ, թե ինչպես է նա մեծանում։ Այլ ելք չունեի։ Հույսս Աստծու վրա էր, և հույս ունեի, որ նա կփրկի երկուսիս էլ»*։

Ինես Ռամիրես Պերեսը միակ կինն է, որ հաջողությամբ վերապրել է իր վրա կատարած կեսարյան հատումից հետո։ Նրա դեպքը նկարագրվել է «Գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության միջազգային ամսագրի» () 2004 թվականի մարտի համարում։ Ըստ մասնագետների՝ Ինես Ռամիրեսին օգնել է հանգամանքների համադրությունը. նա ճիշտ է ընտրել կտրվածքի տեղը՝ արգանդի դիմաց՝ առանց աղիքները վնասելու, ոչ ստերիլ պայմաններում կատարված վիրահատությունից վերքի վարակում տեղի չի ունեցել, մինչև վիրահատության ավարտը նա չի կորցրել գիտակցությունը ցավային շոկից կամ արյան կորստից։

## Տես նաև
* Լեոնիդ Ռոգոզով, Նովոլազարևսկայա անտարկտիկական կայանի բժիշկ, որը հեռացրել է սեփական կույր աղիքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Woman describes self-Caesarean ***'
* [http://listverse.com/2008/12/09/top-10-incredible-self-surgeries/ Top 10 Incredible Self Surgeries] ***'
* Инес Рамирес Перес — женщина, которая сама себе сделала кесарево сечение

Կատեգորիա:Կեսարյան հատում
Ալբերտ Խաչումյան

**Ալբերտ Խաչումյան** (), հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, «Արարատ-Արմենիա» ֆուտբոլային ակումբի կենտրոնական պաշտպան։

## Միջազգային կարիերա
Ալբերտ Խաչումյանը Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում  իր նորամուտը նշել է 2021 թվականի հունիսի 5-ին՝ Շվեդիայի դեմ ընկերական խաղում։ Նա խաղի 74-րդ րոպեին փոխարինել է Անդրե Կալիսիրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1999 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Արարատ-Արմենիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Արմեն Մանուչարյան

**Արմեն Մանուչարյան** (), հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Արմեն Մանուչայնաը ծնվել է Երևանում։ Ակումբային ֆուտբոլ է խաղացել Բանանց և Փյունիկ ակումբներում։

2020 թվականի օգոստոսի 10-ին նա պայմանագիր կնքեց Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում հանդես եկող «Ռոտոր Վոլգոգրադ» ակումբի հետ։

2021 թվականի փետրվարի 27-ին Մանուչարյանը տեղափոխվել է Ղազախստանի «Ակտոբե»։ 2021 թվականի հունիսի 23-ին «Ակտոբեի» կազմում անցկացրած 11 խաղից հետո Մանուչարյանը փոխադարձ համաձայնությամբ լքել է ակումբը։

2021 թվականի օգոստոսի 18-ին Մանուչարյանը վերադարձավ Հայաստանի Բարձրագույն խմբի առաջնություն՝ պայմանագիր կնքելով «Ուրարտուի» հետ։ 2022 թվականի հունիսի 2-ին Մանուչարյանը փոխադարձ համաձայնությամբ խզեց պայմանագիրը։

## Միջազգային կարիերա
Նա Հայաստանի հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 2017 թվականին։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբ

### Միջազգային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Զառիթափ (համայնք)

**Զառիթափ համայնք**, գյուղական խոշորացված համայնք և վարչական ստորաբաժանում Վայոց ձորի մարզի հարավ-արևելքում։ Համայնքը բաղկացած է մի քանի բնակավայրերից, իսկ վարչական կենտրոնը Զառիթափ գյուղն է։

## Ներառված բնակավայրեր

## Տես նաև
* Վայոց ձորի մարզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Հայաստանում
Պանդուխտ Մանուկյան

**Պանդուխտ Հմայակի Մանուկյան,** (), հայ քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր, Վայոց ձորի նախկին մարզպետ։

## Կենսագրություն
Պանդուխտ Մանուկյանը 1968-1973 թվականներին սովորել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանում՝ ստանալով ինժեներ-շինարարի մասնագիտությունը։ Այնուհետև 1973-1994 թվականներին աշխատել է որպես վարպետ և ինժեներ։ Եղել է Հայոց համազգային շարժման անդամ։ Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել 1995 թվականին։ Այնուհետև դարձել է Վայոց ձորի մարզպետ՝ պաշտոնավարելով 1997-2003 թվականներին։

Պանդուխտ Մանուկյանը մահացել է 2021 թվականի հունիսի 21-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:2021 մահեր
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀՇ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ջերմուկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ապրելու երկիր կուսակցություն

**Ապրելու երկիրը** («Ապրելու երկիր» կուսակցություն), քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում, որը հիմնադրվել է 2021 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ նախաձեռնող խմբի գումարած համաժողովի ժամանակ։

## Պատմություն
Կուսակցության հիմնադիրներն են Հայաստանի Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար, ՀՀ 7-րդ գումարման Ազգային Ժողովի «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԼՀԿ նախկին քարտուղար Մանե Թանդիլյանը և Հայաստանի Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար Մեսրոպ Առաքելյանը։

Կուսակցությունը ներկայացված չէ Ազգային ժողովում և ներկայումս հանդես է գալիս որպես արտախորհրդարանական ուժ։

## Կուսակցության կազմ
«Ապրելու երկիր» կուսակցությունն ունի քաղաքական խորհուրդ և վերահսկիչ հանձնաժողով։ Վերջիններիս գործունեությունն իրականացվում և կանոնակարգվում է «Ապրելու Երկիր» կուսակցության Կանոնադրությամբ։

## Կուսակցության խորհրդանիշ
«Ապրելու երկիր» կուսակցության խորհրդանիշի տարրերն են ջրի կաթիլը, որը սփռվում է դեպի աջ և վերև՝ մատնահետքի տեսքով վերածվելով Հայաստանի և Արցախի քարտեզի։ Ձախ, ներքևի հատվածում գրված է՝ ԱՊՐԵԼՈՒ ԵՐԿԻՐ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ։
Կուսակցության խորհրդանիշի տարրերն ունեն հետևյալ խորհուրդը՝
* Ջրի կաթիլը խորհրդանշում է կյանքը, ապրելը։
* Սփռումը նշանակում է համայն հայության միավորումը։
* Մատնահետքը խորհրդանշում է մարդու անհատական պատասխանատվության ստանձնումը։

## Մասնակցություն ընտրական գործընթացներում
Կուսակցությունը հիմնադրումից ամիսներ անց մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի ունեցած ՏԻՄ ընտրություններին։
* 2021 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ-ի 6 համայնքներում կայացած ՏԻՄ ընտրություններում «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը գրանցել է բարձր ցուցանիշներ․ մասնակցության հայտ է ներկայացրել 5-ում և արդյունքում ներկայացվածություն ունի դրանցից յուրաքանչյուրում։ Մասնավորապես Սյունիքի մարզի Տաթև համայնքում ընտրությունների արդյունքում «Ապրելու երկիր» խմբակցության ղեկավար Մարատ Գերասիմյանը ստանձնել  է համայնքի ղեկավարի առաջին տեղակալի պաշտոնը, իրականացնում է համայնքի մասնակի կառավարում։
* 2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին տեղի ունեցած ՏԻՄ ընտրություններում 36 համայնքից 10-ում  «Ապրելու երկիր» կուսացությունը առաջադրել է համայնքի ղեկավարի և ավագանու թեկնածուներ։ 10-ից 8-ում ապահովել է ներկայացվածություն։ Դեկտեմբերին կայացած ընտրությունների արդյունքում կուսակցությունը հաղթել է Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքում, ունի 6 մանդատ։ Համայնքը ղեկավարում է «Ապրելու երկիր» խմբակցության ղեկավար Արսեն Աղաբաբյանը։
* 2022 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ-ում կայացած ՏԻՄ ընտրություններում ևս «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը գրանցել է բարձր ցուցանիշներ՝ ներկայացված լինելով 6 համայնքներում 32 ավագանու անդամներով։ Կուսակցությունը հաղթել է Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում։ Համայնքը ղեկավարում է «Ապրելու երկիր» խմբակցության ղեկավար Արկադի Թամազյանը։
Ստացած ձայների և ավագանու անդամների թվով՝ «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը արձանագրել է լավագույն արդյունքը իշխող կուսակցությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Aspyr

**Aspyr**, ամերիկյան ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ և հրատարակչությամբ։ Տեղակայված է Տեխաս նահանգի Օստին քաղաքում։ Ստուդիան հիմնականում զբաղվում է Microsoft Windows-ի համար նախատեսված խաղերը macOS, Linux, Android և iOS օպերացիոն համակարգերի համար վերամշակմամբ։

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1996 թվականին։

Aspyr ընկերությունը համագործակցել է այնպիսի ընկերությունների հետ ինչպիսիք են Universal, Paramount, Warner Bros., LucasArts, Electronic Arts, Activision և Eidos-ը, որի արդյունքում վերամշակել է մի շարք խաղեր՝ Harry Potter, SimCity 4, The Sims, The Sims 2 и Sims Life Stories, Madden NFL Football, Star Wars, Tony Hawk, Battlefield 1942, Command & Conquer: Generals, Command & Conquer: Generals — Zero Hour, Doom 3, Deus Ex, Call of Duty, Call of Duty 2, James Bond 007: Nightfire, Quake 4 և Tomb Raider։

Վերջին շրջանում ընկերությունը սկսել է վերամշակել Game Boy Advance-ի խաղերը Windows օպերացիոն համակարգի համար։

2014 թվականին ընկերությունը թողարկեց Call of Duty: Modern Warfare 2 և Call of Duty: Modern Warfare 3 խաղերը macOS օպերացիոն համակարգի համար։ 2014 թվականից սկսած ընկերությունը զբաղվում է Linux/SteamOS-ի համար նախատեսված խաղերի մշակմամբ և հրապարակել է Civilization V, Sid Meier’s Civilization: Beyond Earth, Borderlands 2, Fahrenheit խաղերը։ Նույն թվականի դեկտեմբերին ընկերությունը ավարտեց իր առաջին խաղի մշակումը՝ Star Wars: Knights of the Old Republic, որը նախատեսված էր Android օպերացիոն համակարգի համար։

2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ընկերությունը հրապարակեց Civilization VI խաղի Mac և iOS-ի համար նախատեսված տարբերակը։

Բացի սա, Aspyr-ը մշակել և թողարկել է մի քանի երաժշտական ալբոմներ և փաստավավերագրական ֆիլմեր։ Ընկերությունը նաև վերամշակել է Tony Hawk խաղի PocketPC-ի համար նախատեսված տարբերակը։

2020 թվականի դեկտեմբերի 18-ին թողարկվեց  iOS և Android օպերացիոն համակարգերի համար նախատեսված Star Wars: Knights of the Old Republic II - The Sith Lords խաղը։

2021 թվականի փետրվարի 3-ին Aspyr-ընկերությունը գնվեց Embracer Group-ի կողմից 100 միլլիոն դոլարով։

2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Aspyr ընկերությունը Lucasfilm Games և PlayStation Studios ընկերությունների աջակցությամբ, թողարկեց Star Wars: Knights of the Old Republic խաղի տարբերակը նախատեսված PlayStation 5 խաղային համակարգի և Windows օպերացիոն համակարգի համար։ Ավելի թողարկվեց նաև Xbox-ի համար նախատեսված տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Քարկոփի երկրաշարժ (906)

**Քարկոփի երկրաշարժը** տեղի է ունեցել  906 թվականին Վայոց ձորի մարզի Քարկոփ վանքի տարածքում։ Վանքը հայտնի է նաև որպես Խոտակերաց վանք։ Երկրաշարժը տեղի է ունեցել 735 թվականի Վայոց ձորի երկրաշարժից մոտավորապես 150 տարի անց և ազդել է նույն տարածաշրջանի վրա։

Պատմաբան Ստեփանոս Օրբելյանը (13-րդ դար) հիշատակում է Քարկոփի եկեղեցու և վանքի ամբողջ շինությունների ավերումը, որը նա թվագրում է «բարեպաշտ» իշխան Աշոտի (հավանաբար Աշոտ Ա-ի, ով մահացել է 890 թվականին) մահվանից հետո։

910 թվականին վանքը վերակառուցելու շարունակական ջանքերի մասին նամակագրություն է եղել հայոց Շուշանիկ թագուհու և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Հովհաննես Դրասխանակերտցու միջև։ Վերակառուցումն ավարտվել է 911 թվականին։

Վանքը գտնվում է Խաչիկ գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:906
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզ
Հայկական երաժշտական համաժողով

**Հայկական երաժշտական համաժողով**, հիմնադրվել է 1994 թվականին Երևանում։ Հիմնադիր-նախագահը եղել է Լևոն Չաուշյանը, հիմադիր-անդամեր՝ Վահրամ Բաբայանը, Մարտին Վարդազարյանը, Երվանդ Երկանյանը, Ռուբեն Սարգսյանը, Մարգարիտա Ռուխկյան։ Միավորում է հայ պրոֆեսիոնալ կոմպոզիտորներին, երաժշտագետներին և կատարողներին, նպատակն է նպաստել հայ արդի դասական երաժշտության զարգացմանն ու տարածմանը։

Հայկական երաժշտական համաժողովը համերգներ  է կասմակերպել Հայաստանում, Բելգիայում (1999), Վրաստանում (2001), ԱՄՆ-ում (2003), Հունգարիայում (2004), Բուլղարիայում (2009), Ռուսաստանում։

Համաժողովի նախաձեռնությամբ (Բելգիայի «Ամադեուս» հայկական կազմակերպության հետ) տեղի են ունեցել Ա. Խաչատրյանի անվան պատանի կոմպոզիտորների հանրապետական (1996), Ա. Բաբաջանյանի անվան երիտասարդ կոմպոզիտորների և Ա. Խաչատրյանի ծննդյան 95-ամյակին նվիրված «Ամադեուս-98» (1998), Լ. Չիլինկիրյանի անվան ջութակահարների 1-ին՝ հանրապետական (2000), և 2-րդ՝ համահայկական (2001), Ա. Խաչատրյանի անվան միջազգային (2001), Երիտասարդ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործությունների (2013), Երիտասարդ կոմպոզիտորների խմբերգային ստեղծագործությունների համահայկական (2016) և այլ մրցույթներ։

Կազմակերպել է նաև փառատոներ՝ նվիրված Ա. Խաչատրյանի ծննդյան 100-ամյակին (2003), ՀՀ անկախության 20-ամյակին (2011)։

Հրատարակել է Մ. Ռուխ­կյանի «Հայ կոմպոզիտորների դիմանկարներ» (ռուս., 2009) մենագրությունը, որտեղ ընդգրկված են կազմակերպության հիմնադիր-անդամերի ստեղծագործական դիմանկարներ, 30-ից ավելի ժողովածուներ։ Թողարկել է հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների երկերի ձայնագրությունների 9 խտասալիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական կազմակերպություններ
Վայոց ձորի երկրաշարժ (735)

**735 թվականի Վայոց ձորի երկրաշարժից** տուժել է ներկայիս Վայոց ձորի մարզի մեծ մասը։

Հաղորդվում է, որ երկրաշարժն ավերել է մի ամբողջ հովիտ։ Զոհերի թիվը եղել է առնվազն 10,000 մարդ։ Հայկական աղբյուրները հայտնում են, որ երկրաշարժն առաջացրել է շենքերի փլուզումներ, մի քանի սողանքներ, և տեղի է ունեցել տարածքի ջրամատակարարման ցանցի փոփոխություններ։ Երկրաշարժի մասին պահպանված ամենավաղ սկզբնաղբյուրը Մովսես Կաղանկատվացու տարեգրությունն է (X դար)։ Նա հայտնում է, որ երկրաշարժն ուղեկցվել է Մոզ քաղաքի սահմանների վրա «անթափանց խավարով»։ Նրա պատմության համաձայն՝ երկիրը 40 օր շարունակ ցնցվել է, որին զոհ է գնացել մոտ 10000 մարդ։ Կաղանկատվացու խոսքով՝ հենց այս երկրաշարժի պատճառով է տարածքը կոչվել «Վայոց ձոր», որը նա թարգմանում է որպես «վայերի ձոր» (վշտերի ձոր)։

Երկրաշարժի մասին ավելի մանրամասն ներկայացնում է պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանը (13-րդ դար)։ Նա երկրաշարժը դիտում էր որպես աստվածային պատիժ։ Նա հայտնում է թանձր խավարի մասին, որը 40 օր շարունակ ծածկել էր տարածաշրջանը, բայց հայտնում է մեկ, հզոր և ավերիչ երկրաշարժի մասին։ Հաղորդվում է, որ երկրագնդի ցնցումները մեծ վնաս են հասցրել տարածաշրջանին՝ սկսած անդունդների խորքից մինչև մեծ բարձունքները։ Նա երկրակեղևի տատանումները համեմատում է ծովի ալիքների հետ։ Պատմիչը հայտնում է լեռների փլուզման, ժայռերի ամբողջական փլուզման մասին։ Ընդհանուր տները և գեղեցիկ պալատներն իրենց բնակիչների համար դարձան գերեզմաններ։ Աղբյուրներն ու գետերը չորացան։ Խորքից լսվում էին մարդկային ձայների նման ձայներ, որոնք, ըստ տեղեկությունների, խոսում էին վայ հովտի մասին։ Նրա գնահատմամբ՝ հայտնի 10000 զոհերը եղել են գրանցված հարկատուներ։ Ստույգ ոչ ոք չգիտի, թե քանի մարդ է զոհվել երկրաշարժից։

Կիրակոս Գանձակեցին (13-րդ դար) տալիս է Օրբելյանի պատմության համառոտ շարադրանքը։ 767-769 թվականներին հայկական սինաքսարում հակիրճ հիշատակվում է երկրաշարժը։

Խորհրդային աղբյուրները հայտնում են, որ երկրաշարժի հետքերը հաստատվել են գեոմորֆոլոգիական վերլուծություններով և տարածաշրջանի օդային լուսանկարչությամբ։ Վայոց ձորի հովիտը ներառում է մի շարք վանական բնակավայրեր, որոնցից ոչ մեկը չի թվագրվում 9-րդ դարով։ Տարածաշրջանում հնագիտական պեղումներ չեն իրականացվել։ Ենթադրվում է, որ երկրաշարժը ավերել է տեղի կրոնական կենտրոնները, որոնք հետագայում վերակառուցվել են։ Չկան կոնկրետ հիշատակումներ ավերված գյուղերի մասին։

Մինչ հայկական աղբյուրները Վայոց ձոր անվանումը վերագրում են այս երկրաշարժին, տեղանունն արդեն հանդիպում է 7-րդ դարի աշխարհագրական տեքստում։ Անհասկանալի է, թե արդյոք այս վաղ հիշատակումը տեքստի ավելի ուշ լրացումն է, թե եղել է բնօրինակ աշխատանքի մաս։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:735
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզ
Հայհամերգ

«**Հայհամերգ**», Արվեստի միջազգային կենտրոն, համերգ-հյուրախաղային միավորում։ Գործել է 1976-1989 թվականներին Երևանում՝ ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարության համակարգում։ Գլխավոր տնօրենը և ռեժիսորը եղել է Գ. Ասատրյանը։

Նպատակն է եղել միավորել հանրապետության պրոֆեսիոնալ երաժշտական կոլեկտիվերը, համերգները ծրագրված և ծավալուն դարձնելը։

Բացի համերգային գործունեությունից՝ կազմակերպել է համերգ-ներկայացումեր, թատերականացված տոնահանդեսներ, որտեղ ելույթ են ունեցել կինոյի, թատրոնի և էստրադայի նշանավոր մենակատարներ ու խմբեր (նաև արտերկրից)։

Միավորումն ընդգրկել է Հայկական ժողովրդական երգի-պարի անսամբլը, Հայաստանի սիմֆոնիկ նվագախումբը (այժմ՝ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ), Կոմիտասի անվան քառյակը, Հայաստանի կամերային նվագախումբը, վոկալ-գործիքային և այլ անսամբլներ։

Կատեգորիա:Հայկական կազմակերպություններ
Ջերմուկ համայնք

**Ջերմուկ համայնք**, քաղաքային համայնք և վարչատարածքային միավոր Վայոց ձորի մարզի հարավարևելյան ծայրամասում։ Բաղկացած է մի շ բարքնակավայրերից, որոնց վարչական կենտրոնը Ջերմուկ քաղաքն է։

## Ներառված բնակավայրեր

## Տես նաև
* Վայոց ձորի մարզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ջերմուկ համայնք
Հայ երգ (ընկերություն)

«**Հայ երգ**», իրանահայ երաժշտական ընկերություն, որը գործել է 1961-1965 թվականներին Թեհրանում։ Հիմնադիրներն են եղել Լյուդվիգ Բազիլը (նաև երգչախմբի ղեկավար), Ա. Աղաբեկյանը, Վ. Խոջայանը։

Ընկերության նպատակն է եղել տարածել հայ ժողովրդական և դասական երաժշտությունը, երիտասարդ երաժիշտներ պատրաստել ու հովանավորել նրանց։

Կազմակերպել են երաժշտական դասընթացներ (երգ, ջութակ, դաշնամուր, կոմպոզիցիա, հայ երաժշտության տեսություն), համերգներ (մասնակցել են ընկերության երաժիշտ անդամերը, մեներգիչներն ու երգչախումբը)՝ նվիրված Կոմիտասին, Սայաթ-Նովային, Մ. Եկմալյանին, հրատարակել հանրամատչելի գրականություն («Հայ դասական երաժշտություն», 1961, «Հայոց եկեղեցական եղանակներ», 1962, և այլն)։

Կատեգորիա:Հայկական ընկերություններ
Հայ երգ (երգչախումբ)

«**Հայ երգ**», ամերիկահայ երաժշտական միություն, երգչախումբ։ Հիմադրել և ղեկավարել է Միհրան Թումաճանը 1925 թվականին Նյու Յորքում։ Երգչախումբը նպաստել է ազգապահպանմանն ամերիկահայ գաղթավայրում, հայ երգարվեստի զարգացմանն ու նրա փոխանցմանը երիտասարդ սերնդին։

Երգացանկում ընդգրկված են եղել Կոմիտասի, Մ. Եկմալյանի, Էդգար Մանասի, Բարսեղ Կանաչյանի, Վաղարշակ Սրվանձտյանի, Մ. Թումաճանի հայ հոգևոր և ժողովրդական երգերի մշակումերից և այլ գործեր։

Երգչախումբն ընդմիջումերով գործել է մինչև 1934 թվականը։

Կատեգորիա:Հայկական երգչախմբեր
You Suffer

**You Suffer** (), *[[Napalm Death]]* գրայնդքոր խմբի երգը *Scum* դեբյուտային ալբոմից։ Երգը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես ամենակարճը երաժշտության պատմության մեջ։ Նրա ճշգրիտ տևողությունը 1,316 վայրկյան է։

## Պատմություն
Երգը գրել են խմբի անդամներ Նիկոլաս Բուլենը և Ջասթին Բրոդրիկը՝ 1986 թվականի «From Enslavement to Obliteration» ցուցադրական տարբերակի վրա աշխատելիս (չշփոթել 1988 թվականի համանուն ստուդիական ալբոմի հետ)։ Ներառված է *Scum* ալբոմի առաջին մասում, թողարկվել է 1987 թվականին։

Երգը գրելու պատմությունը հետևյալն է.

Նիկոլաս Բուլենը հայտարարել է, որ երգի նախատիպը եղել է *[[Wehrmacht]]* մետալ խմբի «E» երգը։ Զաք Սմիթը հայտարարել է, որ երգի բառերը կարելի է բնութագրել որպես «աշխարհի ամենակարճ պանկ երգը»։ 1989 թվականին խումբը թողարկել է սինգլ՝ որն այդպիսով դարձել է աշխարհի ամենակարճ սինգլը։ 2007 թվականին այս երգի տեսահոլովակը նկարահանել է *Earache Records* լեյբլը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «You Suffer» երգը YouTube-ում

Կատեգորիա:1989 սինգլներ
Կատեգորիա:Napalm Death
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Ֆլավիա դե Օլիվեյրա

**Ֆլավիա դե Օլիվեյրա** (, ), բրազիլացի մոդել։

Մոդելային բիզնեսում է 2001 թվականից։ Առաջին գործարքը կնքել է Ford Model Management գործակալության հետ։ Այդ իսկ տարվանից մասնակցել է Yigal Azrouel-ի, Giorgio Armani-ի Nina Ricci-ի ցուցադրություններին Փարիզում, Նյու Յորքում, Միլանում։ Հաջորդած քառամյա ընդմիջումից հետո՝ 2005 թվականի դեկտեմբերին վերսկսել է մոդելային կարիերան․ նրա լուսանկարները հայտնվել են Vogue ամսագրի իտալական հրատարակոթյան շապիկին։ Հեղինակավոր style.com կայքի հրապարակած վարկանիշի համաձայն՝ 2006 թվականի վերջերից տեղ է գրավել աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող մոդելների տասնյակում։

Տարբեր ժամանակներում Ֆլավիան մասնակցել է Armani-ի, Blumarine-ի, Borbonese-ի, Cesare Paciotti-ի, Դոլչե և Գաբանա-ի, El Corte Inglés-ի, Elie Tahari-ի, Gant-ի, GAP-ի, Goldenpoint-ի, H&M-ի, Iceberg-ի, Laura Biagiotti-ի, Kenneth Cole-ի, Nina Ricci-ի, Oscar de la Renta-ի, Ralph Lauren-ի, Ona Saez-ի, Priscila Darlot-ի, Rapsodiaի, Richmond-ի, Russell & Bromley]]-ի, Salvatore Ferragamo-ի, Schutz-ի, Tommy Hilfiger-ի, Dior-ի, Valentino-ի, Missoni-ի, Elie Saab-ի, Chanel-ի և նորաձևության այլ տների դիզայներների կազմակերպած ցուցադրություններին։

2006, 2007, 2008, 2010 և 2011 թվականներին հրավիրվել է մասնակցելու «Victoria’s Secret» ընկերության կազմակերպած տարեվերջյան ամփոփոիչ ցուցադրություններին։

рост                 = 175 см<r

## Անձնական տվյալներ
Հասակը՝ 175 սմ,

կուրծքը՝ 86,5 սմ,

գոտկատեղը՝ 61 սմ,

կոնքերը՝ 89 սմ,

մազերի գույնը՝ սև,

աչքերի գույնը՝ կանաչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը Fashion Model Directory կայքում 
* Պրոֆիլը models.com կայքում 

Կատեգորիա:Մոդելներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ
Ռաֆայել Բաղդասարյան

**Ռաֆայել Հովհաննեսի Բաղդասարյան** (), հայ  կլառնետահար, դիրիժոր, մանկավարժ, Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1979), Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2003), Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (1997)։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Բաղդասարյանը ծնվել է 1937 թվականի հունվարի 24-ին Սառնաղբյուր գյուղում (ներկայում՝ ՀՀ Շիրակի մարզում)։ 1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանի կլառնետի բաժինը, 1962 թվականին՝ Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի կլառնետի, իսկ 1978 թվականին՝ դիրիժորության բաժինները։ 1965 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։

1963-1985 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիային կից Երաժշտական ուսումնարանում, 1985 թվականից՝ Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայում։ Վարպետության դասեր է վարել Մոսկվայում, Երևանում, Լոս Անջելեսում, Ֆիլադելֆիայում և այլուր։

1968 թվականին դարձել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնի նվագախմբի մենակատար. երկացանկում ընդգրկված են եղել Վ. Ա. Մոցարտի, Լ. վան Բեթհովենի, Յ. Բրամսի, Ֆ. Շուբերտի, Կ. Դեբյուսիի, Մ. Ռավելի, Ա. Բերգի, Օ. Մեսսիանի, Ի. Ֆ. Ստրավինսկու, Ս. Ս. Պրոկոֆևի, Ռ. Կ. Շչեդրինի, Ա. Խաչատրյանի և ուրիշների կլառնետի մենանվագ և նվագախմբային ստեղծագործություններից։

Ի. Ֆ. Ստրավինսկու «Էվոնի-կոնցերտի», Բ. Բարտոկի «Կոնտրաստներ» տրիոյի (Գ. Յ. Ֆեյգինի և Վ. Դ. Աշկենազիի հետ), Տ. Օլախի մենանվագ սոնատների, Լ. Կ. Կնիպպերի, Է. Խաղագործյանի, Ա. Ս. Լեմանի կոնցերտների (երեքն էլ՝ նվիրված Բաղդասարյանին) և այլ երկերի առաջին կատարողն է Մոսկվայում։

Հեղինակել է «Ժամանակակից կլառնետահարի տեխնիկան» գիրքը։

Ռաֆայել Բաղդասարյանը մահացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Վվեդենյան գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
1957 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ երիտասարդության միութենական փառատոնի դափնեկիր (Մոսկվա)։ Հետագայում եղել է մի շարք մրցույթների (2-րդ մրցանակ, 1963, Լենինգրադ, և այլն) դափնեկիր։

Արժանավել է ՌԴ «Պատվո նշան» շքանանի։

1979 թվականին արժանացել է Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի, 2003 թվականին՝ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստի կոչման։

## Մատենագիտություն
* Инструментальные духовые ансамбли Бетховена, М., 1989.
* Бетховен. Квинтет для фортепиано и четырех духовых (Анализ исполнительских прօблем), М., 1995.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кларнетисты – виртуозы сегодня, Лондон, 1990.
* Болотин С. В. Энциклопедический биографический словарь музыкантов-исполнителей на духовых инструментах. — 2-е изд., доп. и перераб. — М.: Радуница, 1995. — С. 23. — 4000 экз. — ISBN 5-88123-007-8.

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ կլառնետահարներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Պոլիկարպո Սկալիարինի

**Պոլիկարպո Սկալիարինի** (, ), 1922 թվականի սեպտեմբերին Քեմալ Աթաթուրքի հրամանատարությամբ քեմալական զորքերի կողմից քաղաքի քրիստոնյա բնակչության կոտորածների ժամանակ սեփական կյանքը վտանգելով հայերին և հույներին փրկող իտալացի կաթոլիկ քահանա։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Զմյուռնիայում (Իզմիր) 1884 թվականի ապրիլի 21-ին Տրանիից եկած ընտանիքում։ Դոն Պոլիակրպո Սկագլիարինին 1922 թվականի սեպտեմբերին Քեմալ Աթաթուրքի հրամանատարությամբ քեմալական զորքերի կողմից քաղաքի քրիստոնյա բնակչության կոտորածների ժամանակ սեփական կյանքը վտանգելով հայերին և հույներին փրկող իտալացի կաթոլիկ քահանա էր։

1922 սեպտեմբերի 8-ին հունական զորքը՝ նահանջելով լքել է Զմյուռնիան՝ անպաշտպան թողնելով Զմյուռնիայի քրիստոնյա բնակիչներին և այստեղ ապաստանած գաղթականներին քեմալական վերահաս հարձակումից։  1922թ․ սեպտեմբերի 9-ին Զմյուռնիան(Իզմիրը) շրջափակվել է քեմալական զորքերի կողմից, որոնք սկսեցին ավերել և թալանել քաղաքը՝ կոտորելով քրիստոնյա բնակիչներին, հատկապես հայերին և հույներին։ Աղետը շարունակվեց մի քանի օր, իսկ սեպտեմբերի 12-ին քաղաքը հրկիզվեց։

Պոլիկարպո Սկալիարինին, սեփական անձը վտանգելով, Զմյուռնիայի թուրք զիվորականներից մեկին կարողանում է համոզել, որ Սանտա Մարիա եկեղեցում ապաստանած մարդիկ կաթոլիկներ են և պատկանում են իր թեմին։ Այդպիսով նա շուրջ 4000 հայերի և հույների օգնում է օտարերկրյա նավերով հեռանալ հրկիզված Զմյուռնիայից։

Որպեսզի հայերին և հույներին անվնաս տեղափոխեն նավերի մեջ, դոն Պոլիկարպոն սովորեցնում է ուղղափառ հույներին և առաքելական հայերին խաչակնքվել կաթոլիկների պես՝ նրանց անվանակոչելով իտալական անուններով։ Քեմալականները բացահայտում են խաբեությունը և փորձում ձերբակալել Սկալիարինին։ Զմյուռնիայում իտալական հյուպատոսարանի պահանջով հոգևորականի ձերբակալությունը կասեցվում է։ Այրվող քաղաքից իտալական նավերով էվակուացվում է մոտ 7 հազար մարդ՝ 3000 իտալացիներ, 4000 հայեր և հույներ։
Իտալիա մեկնելու պահին՝ հասնելով Հունաստանի Պիրեուսի նավահանգստում, նրան ցնծությամբ ողջունում են հույն փախստականներ, որոնք փրկվել էին քեմալականների կոտորածներից։

Հոգևորականի սխրագործությունները ներկայացվել են Աքիլլե Բելտրամմեի կողմից 1922 թվականի հոկտեմբերի 1-8 Դոմենիկա դել Կորրիեր իտալական պարբերականում։ Վերադառնալով Իտալիա՝ Սկալիարինին դարձավ ծխական հոգևորական Գուարդիագրելում, որտեղ էլ նա վախճանվեց 1946 թվականին։

## Հիշատակ
2008 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Բարի համայնքը Տրիեստե գյուղի ներքին ճանապարհային համակարգը, Համաշխարհային II պատերազմի փախստականներին հյուրընկալող տարածքը, անվանեց Դոն Պոլիկարպոյ Սկագլիարինիի անունով ի պատիվ Զմյուռնիայում կատարած նրա սխրանքի։ Նրա քաջագործությունների մասին հիշատակում կա նաև Գայլզ Միլթոնի «Կորուսյալ դրախտ» գրքում, ինչպես նաև հունարեն շատ գրքերում և պարբերականներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացիներ
Կատեգորիա:Իտալացի հոգևորականներ
Զամկա վանական համալիր

**Զամկա վանական համալիր** (), հայկական վանական համալիր, որը գտնվում է Ռումինիայի Հարավային Բուկովինա մարզի Սուչավա քաղաքի արևմտյան հատվածում։
## Պատմություն
Վանական համալիրը կառուցվել է 1606 թվականին հայ փախստականների կողմից, որոնք դեռևս 14-րդ դարում հաստատվել էին Մոլդովական իշխանությունում՝ հոսպոդար Ալեքսանդր Բարեպաշտի կառավարման ժամանակ։ Վանական համալիրի գլխավոր վանքի՝ Սուրբ Ավքսենտիոսի կենտրոնում է գտնվում Հագոպշի Վարդանի գերեզմանը հետևյալ գրառությամբ. «Սա Ամիրի որդի Հագոպշիի գերեզմանն է։ Նա համարվում է սուրբ եկեղեցու հիմնադիրը։ Մահացել է 1051 թվականին (Գրիգորյան օրացույցով՝ 1602)»։

Վանական զանգակատունը կառուցվել է հենց նույն տարում՝ 1606 թվականին։ Այդ տարին նշված է նաև այն քարի վրա, որը զարդարված է ծաղիկներով ու գտնվում է աշտարակի արևելյան կամարի ամենաբարձր կետում։

17-րդ դարում վանական բակի արևմտյան հատվածում գտնվող շինությունում գտնվել է Մոլդովայում հայկական եպիսկոպոսի նստավայրը։

Զամկա վանական համալիրը գտնվում է ռազմավարական կարևոր տեղանքում։ Այն շրջափակված է պատերով, որոնք ձևավորում են անհամաչափ քառանկյուն՝ ամրացված ներքին և արտքին կոնտրֆորսներով, առանց պաշտպանական աշտարակների։

1690-1691 թվականներին լեհ-թուրքական պատերազմի ժամանակ լեհ Յան III Սոբեսկին հերթական անգամ ներխուժեց Մոլդովա։ 1691 թվականի աշնանը, արշավանքից վերադառնալու ճանապարհին, պլանավորելով մոլդովական գահին նստեցնել իր որդուն՝ Յակուբին, նա լեհական կայազորները թողնում է ամրաշինական մի շարք համալիրներում, այդ թվում Նյամցի ու Սուչավայի ամրոցներում և Ագապիայի, Սեկուի ու Զամկայի վանքերում։ Լեհերն այդ ժամանակ վանքի հյուսիսային, արևելյան ու հարավային հատվածներում հողաթմբեր կառուցեցին, իսկ հողաթմբերի ու քարե արգելապատնեշների միջև խրամատներ փորեցին։ Այդ ժամանակ, հավանաբար, ի հայտ եկավ նաև վանական համալիրի Զամկա անվանումը, որն առաջացել է լեհերեն «zamek» բառից, ինչը նշանակում է «ամրոց», «ամրաշինական կառույց», «ամրաշինական վայր»։

Ճարտարապետական համալիրը բաղկացած է երեք կառույցներից՝ Սուրբ Ավքսենտիոսի հայ կաթողիկե եկեղեցուց (1551 թվական), արևելյան հատվածում գտնվող շուրջ 26 մետր բարձրություն ունեցող զանգակատնից (1606 թվական) և արևմտյան հատվածում գտնվող, սուրբ Գրիգոր զանգակատնով շինությունից (1606 թվական), որտեղ գտնվում է վանական համալիրի մուտքը։ 18-րդ դարում եկեղեցու ներքին հատվածն զարդարվել է ֆրեսկոներով։

Զամկա վանական համալիրը 2004 թվականին ներառվել է Սուչավա ժուդեցի պատմական հուշարձանների ցանկում։

## Պատկերասրահ

Zamca Monastery, Suceava, Romania.jpg
Mănăstirea Zamca32.jpg
Mănăstirea Zamca - Turn clopotniță (iarna).jpg
Mănăstirea Zamca.jpg
Mănăstirea Zamca31.jpg
Сучавський замок 1915 р.jpg|Սուչավայի վանական համալիրը 1915 թվականին


## Տես նաև
*Հայերը Ռումինիայում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* I. Popovici - „Zămcile Sucevii. Contribuțiuni istorico-arheologice”, în „Crainicul cetății”, 1933, nr. 5-6, p.&nbsp;82-83.
* Leon Șimanschi - „Mănăstirea Zamca” (Ed. Meridiane, București, 1967)
## Արտաքին հղումներ
*Manastirea Zamca

Կատեգորիա:Ռումինիայի վանքեր
Կատեգորիա:Ռումինիայի հայկական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սուչավայի եկեղեցիներ
Զանգեզուրի երկրաշարժ (1931)

**1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժը** տեղի է ունեցել ապրիլի 27-ին, տեղական ժամանակով 20։50։45-ին՝ 6,5 մագնիտուդ ուժգնությամբ։ Երկրաշարժը տեղի է ունեցել Զանգեզուրի լեռներում՝ Հայաստանի հարավարևմտյան մասի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանային հատվածում։ Երկու տարածքներն էլ այդ ժամանակ Խորհրդային Միության կազմում էին։

## Տեկտոնիկա
Փամբակ-Սևան-Սյունիք խզվածքը տարածվում է Հայաստանի  հյուսիս-հարավ ուղղությամբ։ Խզվածքը ձգվում է մոտ 400 կմ և բաղկացած է չորս հիմնական հատվածներից։ 1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժը տեղի է ունեցել Սյունիք-Զանգեզուր հատվածում, որի երկարությունը մոտ 120 կմ է։ Խզվածքը եղել է նաև Գանձակի 1139 թվականի երկրաշարժի աղբյուրը, որը Կովկասի ամենամեծ և ամենաավերիչ սեյսմիկ աղետն է։

## Երկրաշարժ
Երկրաշարժը տեղի է ունեցել Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանի մոտ։ Զոհերի թիվը հասել է 2890-ի։ Հայաստանում Սիսիան-Գորիս տարածքում ավերվել կամ մեծ վնաս է կրել 57 գյուղ, իսկ Նախիջևանում՝ Օրդուբադի տարածքում 46 գյուղ ավերվել կամ լուրջ վնասվել է։ Մեկ այլ աղբյուրում հաղորդվում է, որ երկրաշարժը ավերել է 254 գյուղ։ Հայաստանի հարավ-արևելքում տուժել է Տաթևի վանքը։ ՄՍԿ-64-ի ինտենսիվությունը Շամբում եղել է IX (*կործանարար*), իսկ Ջուղայում՝ VIII (*վնասող*) մակարդակի։ Սիսիանի պատմության թանգարանում կան լուսանկարներ, որտեղ պատկերված է քաղաքը երկրաշարժից հետո։

## Նախկին սեյսմիկություն
1911-1956 թվականներին Հայաստանում և նրա հարևան երկրներում եղել է երկրաշարժերի ակտիվության ժամանակաշրջան, իսկ 1931 թվականի երկրաշարժն ամենաուժեղներից մեկն էր։ Այն արձակեց այդ ժամանակահատվածում Կովկասյան տարածաշրջանում տեղի ունեցած բոլոր երկրաշարժերի ընդհանուր էներգիայի մոտ կեսը։

## Տես նաև
* Հայաստանի երկրաշարժերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1930-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Ադրբեջանում
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Ալին Գութան

**Ալին Գութան**  (**Ալին Բենիամինի Քայմակչյան**, ), կանադահայ օպերային երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ալին Գութանը ծնվել է 1969 թվականի մայիսի 29-ին՝ Ստամբուլում։ 1979 թվականին տեղափոխվել է Վանկուվեր։ 10 տարեկանում սովորել է հայտնի տենոր Դեյվիդ Միքի մոտ։ Երաժշտական կրթություն է ստացել Մոնրեալի «Բրիթիշ Քոլոմբիա», ապա՝ Քվեբեքի «Լավալ» համալսարաններում։ 1995 թվականին եղել է Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն» օպերայի «Ազգային ունկնդիր» խորհրդի ընտրած հաղթողներից, ապա՝ Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախմբի վոկալիստների մրցույթի երկրորդ և Վանկուվերի օպերային ընկերության մրցույթի առաջին մրցանակակիր։ Արիզոնայի օպերայում հաջողությամբ հանդես է եկել Լակմեի (Լեո Դելիբի «Լակմե») և Սիլվիայի (Անտոնիո Վիվալդիի «Սիլվիա») դերերգերով Նյու Յորքի «Լինքոլն» կենտրոնում։ Ֆրանսիայում հանդես է եկել Աննա Ստրավինսկու «Ռեյքս Պրոգրեսում», ապա Օնտարիոյի օպերայում՝ Գիշերվա թագուհու դերերգով (Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Կախարդական սրինգ»)։ Վերջին դերերգով հանդես է եկել նաև Ավինյոնի օպերայում։

Երգել է բազմաթիվ հանրահայտ օպերային ներկայացումներում՝ կրտսեր Շտրաուսի «Չղջիկը» (Ադել), Մոցարտի «Կոսի ֆան տուդդե», «Այդպես են վարվում բոլորը», «Առևանգում հարեմից» (Կոնստանցա), Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա» (Վիոլետտա), Հոֆմանի «Օլիմպիա» (Օլիմպիա) և այլն։

Շուրջ երկու տարի շրջագայել է Կանադայում՝ հանդես գալով Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերի «Օպերայի ուրվականում»։ Կատարել է Գլիերի «Կոնցերտ կոլորատուրային սոպրանոյի համար», Կառլ Օրֆի «Կարմինա Բուրանա» ստեղծագործությունները, մի շարք մեներգեր։ Հանդես է եկել Մոնրեալի, Վանկուվերի CBS, Վանկուվերի սիմֆոնիկ, Համիլթոնի ֆիլհարմոնիկ, «Մետրոպոլիտեն» օպերայի և այլ նվագախմբերի հետ՝ դիրիժորներ Շառլ Դիուտուայի, Մարիո Բերնարդիի, Գրժեգորժ Նովակի, Ժակ Լակոմբի, Դանիել Լիպտոնի, Նուրհան Արմանիի, Ջուլիոս Ուդելի և այլոց ղեկավարությամբ։

Դասավանդում է Մոնրեալի կոնսերվատորիայում և տեղի երաժշտական դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ալին Գութանի եւ Նարէ Արղամանեանի համերգը ի նպաստ Հայաստանի «Զարթօնք» ամառնային երաժշտանոցի սաներուն
*Ալին Գութանը Անուշ կերգի
*Մոնթրէալի Բարեգործական Համերգին Հասոյթը՝ Հայաստանի Մանուկներու Երաժշտական Ծրագիրներուն
*ԵՐԵՒԱՆԻ ԱԹԳԷՆ ԱՐՄԵՆԵԱՆԻ ՀԻՄՆԱՐԿԸ ՈՐՈՒՆ Ի ՆՊԱՍՏ ՄՈՆԹՐԷԱԼԻ ՄԷՋ ԵՐԳԵՑԻՆ ԵՐԿՈՒ ՏԻՏԱՆՆԵՐ ԱԼԻՆ ԳՈՒԹԱՆ ԵՒ ՅԱՍՄԻԿ ՊԱՊԵԱՆ

Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Ցեղասպանության մեծ խաղը

***«Ցեղասպանության մեծ խաղը. իմպերիալիզմը, ազգայնականությունը և օսմանյան հայերի ոչնչացումը»,*** 2005 թվականին տպագրված ոչ գեղարվեստական գիրք, որի հեղինակը Դոնալդ Բլոքսամն է։ Գիրքը հրատարակվել է Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչության կողմից (OUP), այն հայոց ցեղասպանության մասին է։ Գրքում Բլոքսամը եզրահանգում է, որ հայոց ցեղասպանությունը ծրագրված էր Օսմանյան կառավարության կողմից։

Այն կենտրոնանում է առաջին համաշխարհային պատերազմի և հայոց ցեղասպանության տերությունների աշխարհաքաղաքական հարաբերությունների վրա, և ինչպես են որոշ երկրներ աշխարհաքաղաքական պատճառներով աջակցել հայերին, սակայն հետագայում դադարեցրել են աջակցությունը կայսրության և ապա իրավահաջորդ Թուրքիայի Հանրապետության նկատմամբ նոր աշխարհաքաղաքական գործոնների պատճառով։ Գիրքը ներառում է օսմանյան հայերի և օսմանյան թուրքերի հարաբերությունների ակնարկ, մինչդեռ ցեղասպանության վերաբերյալ շատ այլ աշխատություններ կենտրոնանում են բացառապես եղեռնի վրա։

Վերջին գլուխը քննարկում է Միացյալ Նահանգների կառավարության ու ժողովրդի արձագանքը Հայոց ցեղասպանությանը։

Ջեյ Ուինթերն իր գրախոսության մեջ ասել է, որ քանի որ Բլոքսամը հաստատում է ցեղասպանությունը, գրքի «վերնագրի դառը հեգնանքը» ցեղասպանության ժխտում չէ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *[https://global.oup.com/academic/product/the-great-game-of-genocide-9780199226887 Ցեղասպանության մեծ խաղը]* - Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչություն
* *[https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199273560.001.0001/acprof-9780199273560 Ցեղասպանության մեծ խաղը]* հասանելի է առցանց Օքսֆորդի կրթաթոշակում
*  - First published online on 13 September 2006, issue published on 01 October 2006.
* 

Կատեգորիա:2005 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության մասին գրքեր
Պաուլ Կլեեի կենտրոն

**Պաուլ Կլեեի կենտրոն** (), թանգարան և ցուցահանդեսային կենտրոն, որի հիմնական ցուցադրությունը կազմում են Պաուլ Կլեեի ստեղծագործությունները։ Թանգարանը գտնվում է Բեռնում, Կլեեի թաղման տեղից ոչ հեռու։

## Պատմություն
Ի սկզբանե թանգարան ստեղծելու գաղափարը պատկանել է նկարչի թոռանը՝ Ալեքսանդր Կլեեին։ 1997 թվականին Պաուլ Կլեեի հարսը՝ Լիվիա Կլեե-Մայերը Բեռն քաղաքին է նվիրել նկարչի մոտ 700 աշխատանքներ։ Ծրագիրը հնարավոր է դարձել Մորիս Էդմոն Մյուլերի և նրա կնոջ՝ Մարթա Մյուլերի նվիրատվությունների շնորհիվ։

Կենտրոնի արտասովոր շենքը նախագծել է իտալացի ճարտարապետ Ռենցո Պիանոն։ Նրա մտահղացմամբ շենքը իրենից ներկայացնում է «լանդշաֆտային քանդակ»․ նրա հարթ գծերը կրկնում են անտառապատ բլուրների ուրվագծերը հետին ֆոնին և ներդաշնակորեն միախառնվում շրջակա բնապատկերին։ Քանի, որ Կլեեի նկարները զգայուն են լույսի նկատմամբ, համալիրի հիմնական մասը գտնվում է գետնի տակ։ Շենքի կառուցման ընթացքում տեղանքից հանվել է 180000 խմ հող և բերվել մոտ երկու հազար պողպատե կոնստրուկցիաներ և 10000 խմ բետոն։

Կենտրոնի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հունիսի 20-ին։ Կենտրոնում ցուցադրվում են Պաուլ Կլեեի մոտ 4000 կտավներ, ջրաներկ և գծանկարային աշխատանքներ։ Դրանցից մի քանիսը նախկինում ցուցադրվել են Բեռնի պատկերասրահում, սակայն Կենտրոնի բացումից հետո հնարավոր է դարձել այցելուներին ներկայացնել անհամեմատ մեծ թվով աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ, Կենտրոնի ցուցահանդեսային տարածքը թույլ չի տալիս միաժամանակ ցուցադրել ամբողջ հավաքածուն, ուստի ցուցահանդեսը մշտապես թարմացվում է թեմատիկ ցուցահանդեսների շրջանակներում։

Պաուլ Կլեեի կենտրոնը այցելուներին առաջարկում է լայնածավալ մշակութային ծրագիր։ Բացի թանգարանում կազմակերպվող ընդհանրացնող և թեմատիկ էքսկուրսիաներից, դրանք ներառում են նաև գրական և երաժշտական տարբեր միջոցառումներ։ Կենտրոնի ստեղծողները հաշվի են առել Կլեեի ստեղծագործության երկու կարևոր ասպեկտները՝ նրա կապը մանկական արվեստի և երաժշտության հետ և արտացոլել այդ ասպեկտները Կենտրոնի հայեցակարգում։ Այսպես՝ կենտրոնին կից ստեղծվել է *Creaviva* մանկական թանգարանը, որը կազմակերպում է տարբեր միջոցառումներ երիտասարդ այցելուների համար։ Բացի այդ, թանգարանն ունի իր երաժշտական խումբը՝ «Կլեեի անսամբլ»։

## Գրականություն
* Renzo Piano. Zentrum Paul Klee, Bern: the architecture. — Hatje Cantz Publishers, 2006. — 159 p.
* Петрикова С. Центр Пауля Клее в Берне. — Третьяковская галерея : журнал. — 2007. — № 1 (14).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաուլ Կլեեի կենտրոնի կայքը,,
* Picture Database of the artist Paul Klee
* Zentrum Paul Klee Virtual Tour
* Панорама Центра на сайте города Берн
* Софья Петрикова. Центр Пауля Клее в Берне. Журнал «Третьяковская галерея». Специальный выпуск «Швейцария — Россия: на перекрестках культур».

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Շվեյցարիայում
Կատեգորիա:Կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Բեռնի թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Սնեք

մինի|Պատրաստի ուտելիքով լի ստենդ Մեքսիկայում
**Սնեք** կամ **սնեքներ** ( — «թեթև խորտիկ»), անգլիախոս երկրներում թեթև ուտելիքների ընդհանուր անվանում, որը նախատեսված է «ընդմիջելու», հիմնական կերակուրների միջև քաղցը հագեցնելու համար։

## Անվան ծագումնաբանություն
Սնեք,  - թեթև խորտիկ։ Թարգմանության ամենամոտ, բայց ոչ գրական տարբերակը «միջուտեստն» է։ Անգլերեն բառարաններում տրված են բառի հետևյալ իմաստները։

* *A light meal, food eaten between regular meals* — *Թեթև սնունդ,* հիմնական կերակուրների միջև ընդունած սնունդ։
* *A small quantity of food eaten between meals or in place of a meal* — Քիչ քանակությամբ ուտելիք, որն ընդունվում է հիմնական կերակուրների միջև ընկած ժամանակահատվածում կամ դրանց *փոխարեն*։
* *A small amount of food that is eaten between meals, or a very small meal* — *Քիչ քանակությամբ ուտելիք, որն ուտում են կերակուրների միջև*, կամ փոքրիկ ուտելիք։

## Տարատեսակներ
Ավանդական ամերիկյան նախուտեստները սովորաբար նախատեսված են արագ, "ոտքի վրա" ուտելու համար և ունենում են պահպանելիության երկար ժամկետ։ Դրանցից են շոկոլադե սալիկները, տարատեսակ չիպսերը, ադիբուդին և եգիպտացորենի ձողիկները, շաքարով կամ աղով պնդուկները, կրեկեր-խորտիկները, գրանոլան։

Բարձր կալորիականություն ունեցող նման մթերքները, որոնք թույլ են տալիս արագ հագեցնել քաղցը, պարունակում են նվազագույն քանակությամբ վիտամիններ և հանքանյութեր և, համապատասխանաբար, հաճախ համարվում են անառողջ և անպիտան ''սնունդ''։

Ֆրանսիայում խորտիկին համատասխանող բառը *hors d'oeuvre-ն* է՝ փոքրիկ ուտեստներ, որոնք ուտում են ձեռքերով, առանց դանակ-պատառաքաղի, հիմնական կերակուրների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ տեսակի ուտելիք է Կանապեն։

Ռուսաստանում և Արևելյան Եվրոպայի երկրներում որպես «խորտիկ» ավանդաբար տարածված են արևածաղկի և դդմի սերմերը, որոնք, չնայած բարձր կալորիականության, հարուստ են տարբեր օգտակար նյութերով։

## Տես նաև

* Դատարկ կալորիաներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սննդի և ըմպելիքի մշակույթ
Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Բենիամին Պետրոսյան

**Բենիամին (Բենիկ) Հովհաննեսի Պետրոսյան** (), հայ գեղանկարիչ։

## Կենսագրություն
Բենիամին Պետրոսյանը ծնվել է Հյուսիսային Կովկասում, Արմավիր քաղաքում 1924 թվականին։ Նրա նախնիները եղել են պատմական Հայաստանի Գողթն գավառի Ագուլիս քաղաքից։ Այդ մեծ ազգատոհմի ծնունդ է եղել նաև հայ թատրոնի ականավոր դերասան և ռեժիսոր Գևորգ Տեր-Պետրոսյանը։

1918 թվականին Բենիամին Պետրոսյանի ընտանիքը ողբերգական իրադարձությունների զոհ է դարձել, փրկվել են միայն երկու երիտասարդ, որոնք մեկնել են ուսումնառության Արմավիր։ Նրանցից մեկը եղել նկարչի հայրը` Հովհաննեսը։ Հետագայում, երբ Բենիամինը երեք տարեկան էր, ընտանիքը Արմավիրից տեղափոխվել է մշտական բնակության Հայաստան։

1941 թվին տասնյոթ տարեկանում Պետրոսյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, որտեղ ինը անգամ վիրավորում է ստացել։

Բենիամին Պետրոսյանը մահացել է 1993 թվին` Երևանում։ Այսօր նկարչի աշխատանքների մեծ մասը գտնվում են արտասահմանում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Պատերազմական շրջանում՝ հոսպիտալում արված ճեպանկարներն ու գծանկարները կազմել են ստեղծագործական կյանքի առաջին փուլը։ Պատերազմից հետո, 1946 թվականին Բենիամին Պետրոսյանը ընդունվել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան։

1952 թվականին Արա Սարգսյանի (այդ ժամանակ ինստիտուտի ռեկտոր) առաջարկով Բենիամին Պետրոսյանը հրավիրվել է Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ` ուսանելու, և միանգամից ընդունվել երկրորդ կուրս։ Նրա ուսուցիչներն են եղել Մկրտիչ Քամալյանը, Վահրամ Գայֆեճյանը։  

Ունենալով մեծ ընտանիք և լինելով միակ աշխատող ուժը` նա սկսել է մեծածավալ պատվերներ ընդունել։ ՀՍԽՀ կառավարության կողմից ստացել է  առաջարկ` Խ.Աբովյանի տուն-թանգարանի համար նկարել մի շարք պորտրետներ։ Բենիամին Պետրոսյանը նկարել է մեծ գրողի հետ առնչություն ունեցող հայտնի մտավորականների, գրողների` Լ.Ֆոն Մայդելի, Ա.Պուշկինի, Ի.Կռիլովի և այլոց դիմանկարները։

Այնուհետև գործունեություն է ծավալել «Մայր Հայաստան» ռազմական պատմության թանգարանում (նախկինում «Սովետական Հայաստանը Հայրենական Մեծ պատերազմում 1941-1945 թվականներին») և նկարել Խորհրդային Միության հայ հերոսների, գեներալների դիմանկարներ։ Այսօր այդ թանգարանում են գտնվում Բենիամին Պետրոսյանի շուրջ չորս տասնյակ յուղաներկ պորտրետներ։

### Ստեղծագործությունների ընդհանուր բնութագիր
Բենիամին Պետրոսյանի ստեղծագործությունները օժտված են պատկերի գունային կառուցվածքի ճշգրիտ զգացողությամբ, տեսարանի գեղանկարչական էությունն արտահայտելու ունակությամբ։ Շնորհիվ սուր աչքի ու վարպետության` նա որսում է պատկերվող օբյեկտի հատկանշական գծերը և հասնում ամբողջականության։ Կառուցվածքային հետաքրքիր մտահղացմամբ են կատարված հինավուրց եկեղեցիներ պատկերող բնանկարները և դիմանկարները։

## Հետմահու ցուցահանդեսներ, հիշատակ
2004 թվականին հրատարակվել է «Բենիամին Պետրոսյան»  ստեղծագործությունների ալբոմը, իսկ 2007 թվականին, Փարիզում «Հայկական մշակութային օրերը Ֆրանսիայում» միջոցառումների շրջանակներում կազմակերպվել է «Երեք սերունդ» խորագրով ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացվել են վարպետի` Բենիամին Պետրոսյանի, նրա որդու` Դավիթ Պետրոսյանի և թոռան` Էդուարդ Պետրոսյանի աշխատանքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ