open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեղրաբլիթ

**Մեղրաբլիթ** (, , ), ավանդական քաղցր հրուշակեղենի տեսակ է Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում և հարևան երկրներում, ինչպիսիք են Լեհաստանը () և Լիտվան (): Այն նաև հայտնի է Չեխիայում և Սլովակիայում։

Ավանդաբար մեղրաբլիթը պատրաստվում է ալյուրից և մեղրից։ Չնայած որոշ ռուս-անգլիական բառարաններ «պրյանիկ» բառը թարգմանում են որպես «կոճապղպեղով հաց» (*gingerbread*), կոճապղպեղը մեղրաբլիթի արտադրության մեջ ընտրովի բաղադրիչ է, ի տարբերություն մեղրի։ Արդյունաբերական արտադրությունում և ժամանակակից տնային խոհանոցում շաքարավազը հաճախ փոխարինում է մեղրին։ Պրյանիկի հետ կապված է նաև *կովրիժկան* (), որը արևմտյան երկրներում հայտնի է որպես «ֆաջ»՝ քաղցր հաց՝ նման բաղադրիչներով։

«Պրյանիկ» բառը ծագել է հին արևելասլավոներեն *пьпьрянъ* ածականից, որն իր հերթին կապված է հին արևելասլավոներեն *пьпьрь* («բիբար») բառի հետ։ Այս արմատական կապը նման է գերմանական *Pfefferkuchen* (պղպեղով հաց) բառի հետ։ Գերմանիայում կոճապղպեղը ավելացվում էր Սուրբ Ծննդյան կամ Զատկի հրուշակեղենին՝ այսպես առաջացավ առաջին կոճապղպեղով հացը կամ Նյուրնբերգի քաղցրաբլիթ (*lebkuchen*)։ Ֆրանսիայում կոճապղպեղով հացի գյուտարը համարվում է Գրիգոր Նիկոպոլացին (ծն.՝ Հայաստան), ով  ըստ լեգենդի, 992 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա և սովորեցրել տեղի վանականներին այս բաղադրատոմսը։

## Տես նաև
* Նյուրնբերգի քաղցրաբլիթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Բելառուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Լեհական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Ուկրաինական խոհանոց
Կատեգորիա:Չեխական խոհանոց
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Պետի գատո

**Պետի գատո**, ֆրանսիական շոկոլադե աղանդեր։ Ֆրանկոֆոն երկրներում շոկոլադով պետի գատոն համարվում է հիմնական աղանդերը։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում պետի գատո կոչվող աղանդերը հայտնի է եղել Նյու Յորքի որոշ ռեստորաններում 1990-ականներից: Պետի գատոն բաղկացած է փոքրիկ շոկոլադե տորթից՝ խրթխրթան ընդերքով և յուղալի միջուկով։ Պետի գատոն ավանդաբար մատուցվում է տաք վիճակում՝  որպես կողմնակի ճաշատեսակ վանիլային պաղպաղակով: Ի հայտ են եկել պետի գատոյի տարբերակներ, որոնք ներառում են մրգեր և նույնիսկ ալկոհոլային խմիչքներ, ինչպիսիք են վիսկին։ 

## Ծագում
Խոհարար Օլիվյե Անկյեն մի անգամ ասաց, որ ոչ ոք չգիտի, թե ինչպես է պետի գատոն ստեղծվել: Չնայած որոշ պատմություններ ասում են, որ պետի գատոն ծնվել է Ֆրանսիայում, կան նաև այնպիսիք, ովքեր պնդում են, որ այն պատահաբար ստեղծվել է Նյու Յորքում բնակվող Ֆրանսիացի շեֆ-խոհարար Ժան-Ժորժ Վոնգերիխտենի կողմից, երբ նա սխալվեց ալյուրի քանակի հետ: Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ խրթխրթան ընդերքով և յուղալի միջուկով այս շոկոլադե թխվածքաբլիթները ստեղծվել են Միացյալ Նահանգներում, երբ խոհարարի աշակերտը գերտաքացրել է ջեռոցը: Գնորդներին դուր եկավ այն և հայտնի դարձավ 1990-ականներին, իսկ Բրազիլիայում հայտնվեց մոտավորապես 1996 թվականին: Մյուսներն ասում են, որ պետի գատոն ստեղծվել է ֆրանսիացի խոհարար Միշել Բրասի կողմից Ֆրանսիայի մի փոքրիկ մեկուսացված ռեստորանում և հարմարեցվել և Բրազիլիա է բերվել ֆրանսիացի խոհարար Էրիկ Ջակինի կողմից, ով բնակություն է հաստատել Սան Պաուլոյում։

## Տես նաև

* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Տորթեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Գերմանական շոկոլադե տորթ

**Գերմանական շոկոլադե տորթ**, հայնտի է նաև Գերմանի շոկոլադե տորթ, շերտավոր շոկոլադե տորթ է, որը պատված է կոկոսի և պեկանի քերուկով։ Ծագումով Միացյալ Նահանգներից՝ այն անվանվել է ի պատիվ անգլիա-ամերիկյան շոկոլադագործ Սամուել Գերմանի, որը թխման համար կիրառել է սև շոկոլադ՝ օգտագործելով տորթի բաղադրատոմսում։ Ավանդաբար տորթի համի համար օգտագործվում է քաղցր թխվածքային շոկոլադ, սակայն այսօր քիչ բաղադրատոմսեր են այն պահանջում: Լցոնը կամ վերևի շերտը կաստարդ է՝ պատրաստված ձվի դեղնուցով և խտացված կաթով. կաստարդը եփելուց հետո ավելացվում են կոկոս և պեկանի ընկույզներ:։ Կրեմը պատրաստելուց հետո կոկոսն ու պեկանը խառնում են։ Երբեմն տորթի կողքերին շոկոլադե քերուկ են լցնում և ավելացնում միջուկում։ Կոկտեյլային բալը երբեմն ավելացվում է որպես խավարտ։

## Պատմություն
1957 թվականին «Գերմանի շոկոլադե տորթի» բաղադրատոմսը The Dallas Morning News-ում հայտնվեց որպես «Օրվա բաղադրատոմս»։ Այն ստեղծվել է Տեխաս նահանգի Դալլաս քաղաքի տնային տնտեսուհի միսիս Ջորջ Քլեյի կողմից և օգտագործել է «Գերմանի քաղցր շոկոլադի» պատրաստման եղանակը, որը ներմուծվել է ավելի քան մեկ դար առաջ՝ 1853 թվականին, ամերիկացի հացթուխ Սամուել Գերմանի կողմից՝ Բոստոնի, Մասաչուսեթս նահանգի Baker's Chocolate Company-ի համար։ Սննդի պահպանության մասնագետ Ջեքի Հաֆինսի նմանատիպ բաղադրատոմսը նախկինում ցուցադրել էր հեռուստատեսությամբ։

General Foods-ը, որն այն ժամանակ պատկանում էր Baker's ապրանքանիշին, ուշադրություն դարձրեց և տորթի բաղադրատոմսը բաժանեց երկրի այլ թերթերին: Նշվում է, որ Baker's Chocolate-ի վաճառքն աճել է 73%-ով, և տորթը դարձել է ազգային ապրանք: Գերմանի տիրական ձևը հանվեց հետագա հրապարակումներում՝ ձևավորելով «Գերման շոկոլադե տորթի» ինքնությունը և ստեղծելով գերմանական ծագման կեղծ տպավորություն։

## Հավայի

Ամբողջ Հավայիում տարածված է Շանտիլի տորթը, որը փոփոխված Գերման շոկոլադե տորթն է՝ առանց կոկոսի կամ ընկույզի քերուկի, թեև երբեմն այն պատված է մակադամիայի ընկույզով, այլապես Գերման շոկոլադե տորթի և Շանտիլի տորթի բաղադրատոմսերը գրեթե նույնն են։ Չնայած իր անվանը, այն չի պարունակում հարած սերուցք։

## Տես նաև
* Շվարցվալդ (տորթ)
* Շերտավոր տորթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան տորթեր
Կատեգորիա:Շերտավոր տորթեր
Կատեգորիա:Շոկոլադե աղանդերներ
Գիդո Պիսառո

**Գիդո Էռնան Պիսառո Դեմեստրի** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, «ՈՒԱՆԼ Տիգրես» ակումբի և Արգենտինայի հավաքականի կենտրոնական կիսապաշտպան:

Գիդոյի մայրական նախապապը Կատանիայից է, ուստի Պիսարոն երկքաղաքացիություն ունի։ 2015 թվականին նա ստացել է Մեքսիկայի քաղաքացիություն։

## Ակումբային կարիերա
thumb|left|190px|Պիսառոն ՈՒԱՆԼ Տիգրեսի կազմում

Պիսառոն «Լանուս» ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է։  2009 թվականի նոյեմբերի 1-ին «Ռիվեր Փլեյթի» դեմ խաղում իր նորամուտը նշեց արգենտինական Պրիմերայում։ 2010 թվականի ապրիլի 20-ին «Կոլոնի» դեմ խաղում Գիդոն խփեց իր առաջին գոլը։ 2012 թվականի հունվարի 29-ին իտալական «Ֆիորենտինան" Պիսառոյին գնելու առաջարկ արեց «Լանուսին», սակայն բանակցությունները ձախողվեցին։ Կիսապաշտպանի նկատմամբ հետաքրքրություն են ցուցաբերել նաև Կիևի «Դինամոն « և Թուրինի» Յուվենտուսը»։ 2012 թվականին կիսապաշտպանը նվաճել է «Լանուսի"կազմում անցկացրած 100 խաղերի ցուցանիշը։

2013 թվականի ամռանը Պիսառոն տեղափոխվեց Մեքսիկական «ՈՒԱՆԼ Տիգրես»: Օգոստոսի 1-ին «Մոնարկաս Մորելիայի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց Պրիմերայում։ Նոյեմբերի 25-ին «Ամերիկայի» դեմ խաղում Գիդոն խփեց իր առաջին գոլը «վագրերի» կազմում։ 2015 թվականին Պիսառոն դարձավ Մեքսիկայի չեմպիոն և օգնեց ակումբին դուրս գալ Լիբերտադորեսի Գավաթի եզրափակիչ։ 2015/2016 մրցաշրջանում Գիդոն դիտարկվել է որպես Մեքսիկայի առաջնության լավագույն խաղացողի կոչման թեկնածուներից մեկը, ինչպես նաև ընդգրկվել է 2015 թվականի Ապերտուրայի խորհրդանշական հավաքականում։ 2016 թվականին Պիսառոն երկրորդ անգամ դարձավ Մեքսիկայի չեմպիոն:

2017 թվականի հուլիսի 10-ին Պիսարոն հաջողությամբ անցավ բուժզննում և պայմանագիր կնքեց իսպանական «Սևիլյայի» հետ: Պայմանագիրը նախատեսված է մինչև 2021 թվականը: Տրանսֆերմարկտ-ի տվյալներով՝ գործարքի գումարը կազմել է 6 մլն եվրո։ «Էսպանյոլի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Լա Լիգայում: Նոյեմբերի 4-ին «Բարսելոնայի» դեմ խաղում Գիդոն իր առաջին գոլը խփեց «Սևիլյայի» կազմում։ 2018 թվականի ամռանը Պիսառոն վերադարձավ ՈՒԱՆԼ Տիգրես։

## Միջազգային կարիերա
Պիսառոն Արգենտինայի պատանեկան հավաքականի կազմում երրորդ տեղն Է զբաղեցրել 2007 թվականին Ամերիկայի պատանեկան գավաթի խաղարկությունում: Նույն թվականին նա հանդես է եկել Արգենտինայի Օլիմպիական հավաքականում Պանամերիկյան խաղերում։

2016 թվականի մայիսին Պիսառոն ընդգրկվել էր Արգենտինայի ազգային հավաքականի ընդլայնված կազմում՝ նախապատրաստվելու Ամերիկայի Գավաթին, սակայն մրցաշարի վերջնական հայտացուցակում չէր հայտնվել։

2017 թվականի մարտի 28-ին Բոլիվիայի հավաքականի դեմ Աշխարհի 2018 թվականի առաջնության ընտրական խաղում Պիսառոն իր նորամուտը նշեց Արգենտինայի հավաքականում։

2019 թվականի ամռանը Պիսառոն Բրազիլիայում մասնակցեց Ամերիկայի գավաթ 2019-ին: Մրցաշարում նա խաղացել է Կոլումբիայի հավաքականի դեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԱՆԼ Տիգրեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Պանոն

***Պանոն*** (իտալերեն՝ panone, բոլոնյան բարբառով՝ *panón*), Իտալիայի Էմիլիա-Ռոմանիա տարածաշրջանի Բոլոնիայի տարածքին բնորոշ սուրբծննդյան տորթ: Առանձնապես հատուկ է Մոլինելլա համայնքին (*panone di Molinella*): 

Բաղկացած է թանձր քաղցրահացից, որը լցոնված է բազում բաղադրիչներով՝ ներառյալ կակաոն, շաքարած մրգերը և չամիչը: Ավանդաբար թխվում է Սուրբծննդյան տոների ժամանակաշրջանում, քառակուսի կամ ուղղանկյունաձև շերտերի տեսքով:

## Տես նաև
* Իտալական աղանդերների և թխվածքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Շոկոլադե թխվածքներ
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Բաթիք

Բաթիք, մալայզիական աղանդեր է։ Բաթիք աղանդերը պատրաստվում է սառնարանում՝ առանց թխելու։ Բաթիք աղանդեր տորթը սկզբում պատրաստվել է «Թիֆին» ուտեստից, որը երկիր է բերվել Բրիտանական Մալայայի օրոք և պատրաստվել Է մալայզիական բաղադրիչներով։ Բաթիք տորթը պատրաստվում է առանց թխելու, և այն կարող է օգտագործվել նաև որպես աղանդեր։ Այս տորթը պատրաստվում է կտրտված  թխվածքաբլիթները շոկոլադե սոուսով կամ հեղուկ կրեմով խառնելով։ Բաթիք աղանդերը պատրաստվում է  ձվով, կարագով կամ մարգարինով, խտացրած կաթով, մայոնեզով և շոկոլադե փոշով։ Բաթիք տորթը մատուցվում է հատուկ առիթներով, ինչպիսիք են Ամանորն ու Սուրբ Ծնունդը։

## Պատմություն
Բաթիք  տորթը մալայզիական մի քանի ուտեստներից մեկն է, որի պատրաստման մեջ չեն օգտագործվում արևադարձային բաղադրիչներ։ Բաթիք աղանդեր տորթը նաև նման է ոզնի կտորին և արքայազն Ուիլյամի շոկոլադե թխվածքաբլիթ տորթին, չնայած մի քանի այլ բաղադրիչներով։ Բրունեյում Բաթիք աղանդեր տորթը պատված է կանաչ ջնարակով։

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Տորթեր
Սկոչըրուզ

**Սկոչըրուզ** (), քաղցրավենիքի տեսակ՝ պատրաստված շոկոլադից, բաթերսքոթչից, գետնանուշի կարագից և Ռայս Քրիսփիսից։ Բաղադրատոմսը սկզբնապես տպագրվել է Ռայս Քրիսփիսի տուփի վրա 1960-ականների կեսերին։ Դրանք հատկապես տարածված են ԱՄՆ Միջին Արևմուտքում, մասնավորապես՝ Նեբրասկայում, Մինեսոտայում, Վիսկոնսինում, Այովայում և Հյուսիսային Դակոտայում։

## Տես նաև
* Գետնանուշի ուտեստների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սկոչըրուզի պատրաստման տարբերակ Allrecipes կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդերներ
Կատեգորիա:Վերմոնտի մշակույթ
Կատեգորիա:Շոկոլադե աղանդերներ
Կատեգորիա:Գետնանուշի կարագով հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Սնունդ և ըմպելիք Այովայում
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Սևահատակ թխվածք

**Սևտակ թխվածք**  (անգլերեն՝ *Black bottom pie*), թխվածքի տեսակ, որը ծագում է Միացյալ Նահանգներից: Պարունակում է շոկոլադե քաստարդի կամ պուդինգի շերտ՝ «սև տակ», որի վրա բարձրանում է հարած սերուցքը կամ բեզեն: Միակ կեղևը թխված է լինում նախապես և ունենում է փոփոխական բաղադրություն. ընդ որում՝ առավել տարածված, սովորական է գրեհեմ կրեկերի կեղևը:

## Ծագում
Որոշ մասնագետներ կարծում են, որ սևատակ թխվածքը հարավային ծագում ունի, ընդսմին՝ «սև տակը» ներկայացնում է Միսիսիպի գետի երկայնքով ձգվող մուգ, ճահճային հարթավայրերը: Այլ աղբյուրներ որպես ծագման վայր նշում են Լուիզիանան կամ Օկլահոմա Սիթին, ժամանակը՝ 1940-ական թվականների սկիզբը: Ուշագրավ է, որ իբրև գյուտի հեղինակ հանդես է գալիս լոսանջելեսցի Մոնրո Բոստոն Շտրաուզը: Այդ հրուշակագործը, որ հայտնի է որպես «թխվածքի արքա», համարվում է նաև շիֆոնով թխվածքի և գրեհեմ կրեկերի կեղևի գյուտարարը:

## Տես նաև
* թխվածքների, տորթերի և ֆլանների ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Weidmann's Black Bottom Pie բաղադրատոմսը - Mississippi Magazine

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Շոկոլադե թխվածքներ
Խորդուբորդ տորթ

**Խորդուբորդ տորթը** ստեղծվել է *Sanders Confectionery* ընկերության կողմից Դեթրոյթում, Միչիգան, 1900-ականների սկզբին և հայտնի է եղել որպես «**The Sanders Devil's Food Buttercream Cake**»։ Այն պատրաստվում է շոկոլադե *Devil’s Food* տորթից, որի շերտերի միջև ավելացվում է հարուստ յուղալի կրեմ, իսկ վերևից պատվում է շոկոլադե գանաշով։ Արդեն ավելի քան մեկ դար այն մնացել է դասական և սիրված հրուշակեղեն։

*Sanders Confectionery* ընկերությունն արտադրում է բնօրինակ և գրանցված խորդուբորդ (**Bumpy Cake)** տորթը, սակայն ավելի քան 100 տարվա ընթացքում բազմաթիվ այլ ընկերություններ բազմիցս փորձել են օգտագործել այս անվանումը։

Տնային պայմաններում պատրաստվող տարբերակներում տորթը կարելի է ձևավորել՝ կարագային կրեմը խողովակաձև ձևով քսելով մոտ կես դյույմ հաստությամբ շերտերով, որոնք պետք է լինեն մոտ մեկ դյույմ հեռավորության վրա։ Այնուհետև տորթը մոտ երկու րոպե դնում են սառցարան՝ կրեմը պնդացնելու համար։ Տաք շոկոլադե գլազուրը լցնում են տորթի վրա՝ ծածկելով կարագային կրեմի ուռուցիկ մասերը։ Վերջում գլազուրը պնդանում է սառնարանում։

Տորթը սովորաբար թխում են 8 դյույմանոց քառակուսի ձևամանում, որը նախապես պատում են թխումի թղթով։ Խմորը պատրաստելու առաջին քայլը կարագը, շաքարավազը և յուղը միասին հարելն է, ապա ավելացնում են ձվերը և ձվի սպիտակուցները։ Չոր բաղադրիչները՝ տորթի ալյուրը, կակաոյի փոշին, էսպրեսսոյի փոշին, փխրեցուցիչը և աղը, նախապես խառնում են առանձին ամանում, այնուհետև աստիճանաբար ավելացնում են հարած խառնուրդին, հերթափոխելով թանով։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Շոկոլադե թխվածքներ
Ժայռոտ ճանապարհ (թխվածք)

**Ժայռոտ ճանապարհը** թխվող կտորի տեսակ է, որը կազմված է կաթնային շոկոլադից և մարշմալոյից, ինչպես նաև այլ բաղադրիչներից, որոնք հակված են տարբեր լինել ըստ երկրների: Բրիտանական ազդեցության տարածքներում այն ավանդաբար կոչվում է «տիֆին», սակայն ավստրալիական/ամերիկյան անվանումը դառնում է ավելի տարածված: Այն սովորաբար մատուցվում է առանձին չափաբաժիններով՝ որպես բրաունիի համ, կամ ամերիկյան խոհանոցում՝ որպես պաղպաղակի համ:

Այն պատրաստվում է հալեցրած շոկոլադը խառնելով այլ բաղադրիչների հետ՝ նախքան սառնարանում դնելը, որպեսզի ամրացվի: Այնուհետև այն կարելի է կտրել բարերի կամ քառակուսի կտորների մեջ:

## Պատմություն
Դեսերտի ծագումը քննարկվում է. Ամերիկյան շատ ընկերություններ պնդում են, քարքարոտ ճանապարհը 19-րդ դարում  են հորինել:

## Միջազգային տարբերակներ
### Ավստրալիա
Ավստրալական ավանդական քարքարոտ ճանապարհի հիմնական բաղադրիչներն են.

* Շաքարապատ բալեր կամ ազնվամորի
* կաթնային շոկոլադ (երբեմն օգտագործվում է մուգ կամ սպիտակ շոկոլադ)
* չորացրած կամ մանրացված կոկոս
* ընկույզ, մասնավորապես գետնանուշ
* մարշմելո

Ավստրալիայում քարքարոտ ճանապարհի ամենահայտնի կոմերցիոն ապրանքանիշը Դարել Լիա-ի «օրիգինալ բաղադրատոմս» տարբերակն է, որը վաճառվում է որպես «Ռոքլի ճանապարհ»: Այս տարբերակում չկա կեռաս կամ ազնվամորի, փոխարենն ունի ավելի մեծ մարշմելոուի կտորներ և ավելի շատ կոկոս:Առկա է նաև ազնվամորու տարբերակը։

### Միացյալ Թագավորություն
Ավանդական բրիտանական Ժայռոտ ճանապարհի հիմնական բաղադրիչներն են.

* չոր մրգեր
* թխվածքաբլիթ (սովորաբար մարսողական)
* կաթնային շոկոլադ (երբեմն օգտագործվում է մուգ կամ սպիտակ շոկոլադ)
* մի թեթև շաքարի փոշի վերևում (ըստ ցանկության)

### Միացյալ Նահանգներ
մինի|Ամերիկյան քարքարոտ ճանապարհային բրաունիներ
Ավանդական ամերիկյան քարքարոտ ճանապարհի հիմնական բաղադրիչներն են.

* կաթնային շոկոլադ
* մարշմելո
* ընկույզ կամ նուշ

ԱՄՆ-ում քարքարոտ ճանապարհի ամենահայտնի տարբերակը պաղպաղակի ձևն է, որը բաղկացած է շոկոլադե պաղպաղակից, մարշմալոուից (կամ երբեմն «մարշմալու պտույտից») և ընկույզից: Չնայած ոչ այնքան տարածված, քարքարոտ ճանապարհի կտորները կարելի է գտնել նաև հրուշակեղենի խանութներում:

## Հղումներ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Բրիտանական աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Ստելլա Գրեկա

**Ստելլա Գրեկա** (), հույն երգչուհի, որը երբեմն հանդես է եկել կինոյում որպես դերասանուհի։

## Վաղ տարիներ
Գրեկան ծնվել է Աթենքի, Ատտիկե մարզում, 1922 թվականի ապրիլի 1-ին, աղքատ ընտանիքի ինը երեխաներից ամենափոքրն է։ Ավագը ծնվել է 1899 թվականին։ Ծննդյան անունը Լագադա էր։ Նրա հայրը ծնվել է Պլակայում, 1868 թվականին։ Նա բեմի ձևավորող  էր և աշխատում էր Եվանգելիա Պարասկևոպոուլուի հետ, ինչպես նաև ուներ լավ հարաբերություններ այլ կարևոր մարդկանց հետ, ինչպիսին է Պանտելիս Հորնը: Տանը նրանք լսում էին օպերաներ և լավ երաժշտություն։ Նա շատ երիտասարդ էր երբ հայտնվեց մայրաքաղաքի երաժշտական ասպարեզում, և 8 տարեկանից Աթենքի մամուլը նշում էր նրա մասին։ 1942 թվականին նա ամուսնացել է բանաստեղծ և ռեժիսոր Օրեստիս Լասկոսի հետ, ով արտիստորեն նրան անվանեց Գրեկա Ստելլա, քանի որ չէր ուզում երգել Ստելլա Լասկոյի անվան ներքո։ Նա ձայնագրել է մի շարք հայտնի ստեղծագործողների հիթեր, ինչպիսիք են՝ «Գնանք դեպի անհայտ», «Անցած գիշեր», «Շրջվիր», «Ինչ էլ կորցնես» և «Մարինայի երգ»։

## Կարիերա
Լասկոսը համոզել է նրան խաղալ իր «Կոտրված սրտեր» ֆիլմում  (1945)։ Ի սկզբանե Գրեկան պատրաստվում էր նկարահանվել Գ. Ծավելլայի «Ապշեցող» ֆիլմում, որտեղ իր գործընկերներն էին Աթիկուսը և Դիմիտրիս Հոռանը, բայց նրա ամուսինը նրան մերժել է, որպեսզի մասնակցի իր սեփական ֆիլմում։ Այնուհետև, նա խաղաց Գ. Ծավելլայի «Մոռացված դեմքեր» ֆիլմում (1946), որտեղ նրա գործընկերները էին Էմիլիոս Վեյակիսը, Գիորգոս Պափասը և Լամբրոս Կոնստանդարասը։ Նկարահանող ռեժիսորը, որը ֆիլմի մի տեսարանում հայտնվել էր որպես ավտոմեքենայի վարորդ, մեղադրեց իր ստեղծագործությունը որպես իր ամենամեծ ձախողումը։ Նա շարունակեց իր կինոկարիերան ևս մեկ ֆիլմով՝ «Մարինա», որտեղ կրկին ստանձնեց գլխավոր դերը։ Ֆիլմը, գրել է Սակելարիու-Ջաննակոպուլոսը, իսկ ռեժիսորն է նրա լավագույն տղամարդ Ֆիլոպոյմեն Ֆինոն և նկարահանվել է 1947 թվականի մարտին: Գրեկային ուղեկցում էին Դիմիտրիս Միրատը և Լամբրոս Կոնստանդարան: Դա պարզ սիրավեպ էր, որը մեծ հաջողություն ունեցավ՝ շնորհիվ Սակելլարիոյի ռեժիսուրայի և Գրեկայի կատարած երգերի։

## Հետագա կյանք
Գրեկան ամուսնալուծվել էր Լասկոսից, 1947 թվականի աշնանը և մեկնել էր ԱՄՆ, որտեղ ապրում էր իր եղբոր՝ Ագելոսի մոտ Նյու Յորքում: 1950 թվականին նա ամուսնացավ հույն-ամերիկացի Ջոն Ավգերիոսի հետ, ով զբաղվում էր նավաշինությամբ: Նա ամբողջությամբ նվիրվեց ընտանիքին և թողեց իր կարիերայի հարցերը ետևում, հետևաբար նրա մասնակցությունը երգացանկում Ամերիկայում սահմանափակվեց։ Գրեկան հայտնվել է հունական հեռուստատեսությամբ որպես պրոդյուսեր Գիորգոս Պապաստեֆանուի հյուրը։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Աթենքում կազմակերպվեց հարգանքի տուրք համերգ Գրեկային, որը ձևավորել էր Միխալիս Կուբիոսը: Համերգին մասնակցում էին տարբեր երգիչներ, ինչպես նաև 92-ամյա Գրեկան ինքը։ Գրեկան վերադարձավ Հունաստան 1987 թվականին և բնակվեց Դիոնիսոսում։ Նա 2022 թվականի ապրիլի 1-ին դարձավ  100 տարեկան։ Գրեկան մահացավ հունվարի 6-ին 2025 թվականին,102 տարեկանում։

## Ֆիլմագրություն
* 1945 թվական՝ «Կոտրված սրտեր» - Լուիզա Հրիսանի
* 1946 թվական՝ «Մոռացված դեմքեր» - Մերի (երգող ձայն)
* 1947 թվական՝ «Մարինա» - Մարինա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ
Կովբոյի թխվածքաբլիթ

**Կովբոյի թխվածքաբլիթ,** թխվածքաբլիթների տեսակ՝ պատրաստված վարսակով, շոկոլադե չիպսերի, պեկանով և կոկոսով։

## Պատմություն
Կովբոյի թխվածքաբլիթների ծագումն անհայտ է, թեև դրանք տարբեր կերպ վերագրվում են Տեխասին կամ Հին Արևմուտքին։ Պատմությունը, որը նկարագրում է դրանց ծագումը Հին Արևմուտքում, պնդում է, որ կովբոյները դրանք ուտում էին որպես բարձր էներգետիկ նախուտեստ, որը հեշտ էր տեղափոխել։ Այս աղանդերը կապված է նաև Վայոմինգ նահանգի հետ։Կովբոյի թխվածքաբլիթներն ավելի մեծ ճանաչում ձեռք բերեցին, երբ Առաջին տիկին Լորա Բուշը իր ամուսնու՝ Ջորջ Ու. Բուշի 2000 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրարշավի ժամանակ, Առաջին տիկնոջ թխվածքաբլիթների մրցույթի համար թխեց «Տեխասի նահանգապետի առանձնատան կովբոյի թխվածքաբլիթները»։ Մրցույթի շրջանակներում բաղադրատոմսը տպագրվել է Family Circle-ում՝ մրցույթն անցկացնող հրատարակությունում։ Ի վերջո դրանք հաղթեցին Թիփեր Գորի Պիպարկուկաս թխվածքաբլիթների բաղադրատոմսին։ New York Times-ում Մարիան Բուրոսի հոդվածում նշվում էր, որ Family Circle-ը բաղադրատոմսում փոփոխություններ էր արել, ավելացնելով թխելու ժամանակը՝ Լորա Բուշի առաջարկած 10-12 րոպեից դարձնելով 17-20 րոպե, ինչի պատճառով դրանք այրվում էին։ Բուրոսը նաև նկարագրել է Գորի թխվածքաբլիթները որպես ավելի լավը և նշել, որ դրանք պարտվեցին միայն այն պատճառով, որ շոկոլադ չունեին և այնքան «շքեղ» չէին։ Բուշը կրկին ներկայացրեց իր կովբոյի թխվածքաբլիթների բաղադրատոմսը 2004 թվականի մրցույթին և հաղթեց Թերեզա Քերիի դդմի համեմունքով թխվածքաբլիթներին։

## Նկարագրություն
Կովբոյի թխվածքաբլիթները սովորաբար ներառում են հարուստ բաղադրիչների բազմազանություն, այդ թվում՝ վարսակ, շոկոլադ, պեկան և քերած կոկոս։ Խմորը սովորաբար պարունակում է ալյուր, շաքար, ձու, կարագ և վանիլ։ Որոշ տարբերակներում ավելացվում են կարծր բրեցելների կտորներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան թխվածքներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայնտագործություններ
Կատեգորիա:Թեխասի մշակույթ
Կատեգորիա:Շոկոլադե աղանդերներ
Կատեգորիա:Վյոմինգի մշակույթ
Թունա աղցան

**Թունա աղցանը** պատրաստվում է թունա ձկից և մայոնեզից։ Թունան սովորաբար կոնսերվացված է և պահվում է ջրի կամ յուղի մեջ։ Թթու վարունգը, նեխուրը, ախորժակը և սոխը հայտնի բաղադրիչներն են, որոնք կարելի է ավելացնել։ Թունա աղցան օգտագործվում է թունա ձկան սենդվիչներ պատրաստելու համար։ Այն կարելի է մատուցել նաև կրեկերի, հազարի, լոլիկի կամ ավոկադոյի վրա (կամ այլ կերպ մատուցել ինքնուրույն)։

## Պատմություն
Թունայի աղցանը կերել են ավելի քան 100 տարի: Ռուսաստանում թունա աղցանի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը հայտնվել է 1876 թվականին, իսկ մինչև 1893 թվականը հրատարակվել են տասնյակ բաղադրատոմսեր։ Թունա աղցանը, հատկապես նեխուրով, նման է հավի աղցանին։

Թունա աղցանի բարձր սննդային պարունակության պատճառով այն 1960-ականներին ձոռք է բերել դիետիկ սննդի համբավ։

## Ուտեստներ
մինի|''Pêches au thon'' (դեղձ թունաով)
Միացյալ Նահանգներում թունա աղցանը հաճախ համարվում է սեփական ճաշատեսակ: Այնուամենայնիվ, այն կարելի է ավելացնել լապշային իր ստանդարտ բաղադրիչներով (սոխ, մայոնեզ և նեխուր)՝ թունա մակարոնի աղցան պատրաստելու համար: Թունայի աղցանը սովորաբար հանդիպում է նաև ամերիկյան աղցանների բարերում:

Բելգիայում *pêches au thon* / *perziken met tonijn* («դեղձ թունաով») ուտեստը պատրաստվում է կիսով չափ պահածոյացված կամ թարմ դեղձից ՝ լցոնված թունա աղցանով։

## Տես նաև
* Ձվի աղցան
* Niçoise աղցան

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Աղցաններ
Կատեգորիա:Ուտեստներ
Լարս Ահլին

**Լարս Ահլին** () շվեդ գրող և գեղագետ։

աջից|մինի|376x376փքս|Լարս Ահլին
մինի|Լարս Ահլինը կնոջ՝ Գյունելի հետ, 1960թ.

## Կենսագրություն
Ահլինը թողել է դպրոցը 13 տարեկանում՝ ընտանիքը պահելու համար, թեև հետագայում հաճախել է մի քանի ժողովրդական ավագ դպրոցներ: 18 տարեկանում նա առեղծվածային փորձառություն է ունեցել։ Ի վերջո, նա տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, որտեղ նա գրել է երկու չհրապարակված վեպեր՝ նախքան առաջին անգամ հաջողության կհասներ իր *Tåbb med manifestet* (*Tåbb with the Manifesto*) վեպով 1943 թվականին։

Պատմությունը կենտրոնանում է մի երիտասարդ պրոլետարի շուրջ, որը մերժում է կոմունիստական ​​արժեքները՝ ի օգուտ աշխարհիկ լյութերական աստվածաբանության, որտեղ անհատները դատվում են իրենց արարքներով՝ առանց կանխակալ ​​կարծիքների: Այս թեման հիմք է հանդիսացել Ահլինի հետագա ստեղծագործությունների համար։ Քննադատները Ահլինին համեմատել են Ֆեոդոր Դոստոևսկու և Թոմաս Մանի հետ: Նա ստացել է մի քանի մրցանակներ, այդ թվում՝ 1960 թվականին Իննյակի մրցանակը, 1962 թվականին՝ Մեծ վեպի մրցանակը և 1966 թվականին՝ Փոքր Նոբելյան մրցանակը։ 1995 թվականին նա արժանացել է Շվեդիայի ակադեմիայի սկանդինավյան մրցանակին, որը նաև հայտնի է որպես «փոքր Նոբել»։

## Նշանավոր գործեր
* *Tåbb med manifestet*, 1943
* *No Eyes Await Me* (պատմվածքների հավաքածու), 1944
* *Min död är min* (*Իմ մահն իմն է*), 1945
* *Om* (*Եթե*), 1946
* *Kanelbiten* (*Դարչին աղջիկը*), 1953
* *The Great Amnesia*, 1954
* *Natt i marknadstältet* (*Գիշերը շուկայի վրանում*), 1957
* *Կեղև և տերևներ*, 1961
* *Sjätte munnen* (*Վեցերորդ բերանը*), 1985
* *De sotarna! De sotarna!* (*Ծխնելույզ մաքրողները, Ծխնելույզ մաքրողները*), 1991

## Ծանոթագրություններ
* "Ahlin, Lars", *Academic American Encyclopedia*, 1991 հրատարակություն, էջ.&nbsp;198.
* "Ahlin, Lars".  Encyclopædia Britannica.  *Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite*.  Chicago: Encyclopædia Britannica, 2007.

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ վիպասաններ
Շշմած բրաունի

**Շշմած բրաունի** (), Հնդկաստանին բնորոշ աղանդեր, որը հանրաճանաչ է դարձել Մումբայի, Կերալայի և Բիհարի սրճարաններում և ռեստորաններում։ Այն շոկոլադե բրաունի է՝ վրան պաղպաղակի գնդիկով, որի վրա առատորեն լցվում է հալեցված շոկոլադ։ Այն մատուցվում է տաք ափսեների վրա՝ անմիջապես տաք վիճակում ուտելու համար։

## Պատրաստման եղանակ
Սովորաբար, սովորական կամ ընկույզով շոկոլադե բրաունին, պաղպաղակի գնդիկը (հիմնականում վանիլային) և հալեցված մուգ շոկոլադը օգտագործվել են որպես հիմնական բաղադրիչներ այս աղանդերի պատրաստման մեջ։ Բաղադրիչները շարվել են մեկը մյուսի վրա՝ չափազանց տաք ափսեի կամ թավայի վրա, որպեսզի բրաունին ստանա բնորոշ «շշմած» էֆեկտը։ Վերջնական զարդարանքը ընտրովի է. և ներառում է կա՛մ շոկոլադե կտորներ, կա՛մ ընկույզներ։ Որոշ սննդի կետերում օգտագործվում են նաև ընկույզային այլ բրաունիներ և պաղպաղակի տարբեր համեր։ Փափուկ շոկոլադե բրաունիները նույնպես օգտագործվել են սեզոնային մրգերի հետ՝ շշմած բրաունիների տարբերակներ ստեղծելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Օբլաատ

alt=Swallowing Herbal Powder with Edible Wafer Film|մինի|
**Օբլաատ,** որոշ կոնֆետներ և դեղագործական արտադրանքներ փաթաթելու համար օգտագործվող օսլայի բարակ, ուտելի շերտ Ճապոնիայում, նման է պարկուճների։

## Նկարագրություն
Ճապոնական որոշ կոնֆետներ փաթաթված են օբլատե թաղանթով, որը բրնձի օսլայից պատրաստված ցելոֆան է։ Այն թափանցիկ է,  չունի համ և հոտ։ Այն օգտակար է դոնդողանման քաղցրավենիքներ փաթաթելու համար, քանի որ խոնավություն է կլանում։ ԱՄՆ-ում այդ թաղանթները կոչվում են օբլատե սկավառակներ, բլեյթ թղթեր և ուտելի թաղանթներ։ Դրանք առավել հաճախ օգտագործվում են փոշիացված խոտաբույսեր, հավելումներ և դեղամիջոցներ ընդունելու համար:

## Ստուգաբանություն
Անունը ծագում է հոլանդերեն ** բառից, նկատի ունենալով *հաղորդության հացը* (լատիներեն՝ *oblātum*, «առաջարկված»):

## Պատմություն
Օբլաատը Ճապոնիա են բերել հոլանդական դեղագործական ընկերությունները 19-րդ դարի վերջին։ Ներմուծման նպատակն էր վատ համով դեղամիջոցները փաթաթելը, որպեսզի հիվանդներն այն կուլ տան առանց դառը համ զգալու։ Օբլաատի խոնավություն կլանող հատկությունները հիմք են տվել այն բանին, որ այն օգտագործեն կոնֆետ փաթաթելու համար, որ կոնֆետի կտորները միմյանց չկպչեն։

## Տես նաև
* Պարկուճ (դեղահաբ)
* Հրուշակեղեն
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Դոմինիկ Ֆեռնանդես

**Դոմինիկ Ֆեռնանդես** () վեպերի, էսսեների և ճանապարհորդական գրքերի ֆրանսիացի հեղինակ։ Նրա աշխատանքների զգալի մասը վերաբերում է համասեռամոլական փորձառությանը և ստեղծագործական թեմաներին։ 1982 թվականին Պիեր Պաոլո Պազոլինիի մասին վեպի համար նա արժանացել է Գոնկուրյան մրցանակի, իսկ 2007 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիաի անդամ։

## Կենսագրություն
Դոմինիկ Ֆեռնանդեսը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 25-ին Նյոյի սյուր Սենում, Օ դը Սեն, Փարիզի մերձակայքում, Ֆրանսիա։ Նա Ռամոն Ֆեռնանդեսի որդին է, գրականագետ, որի համբավը արատավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ նա ծառայել է *Parti Populaire Français*-ի գործադիր կոմիտեում՝ համագործակցելով Ֆրանսիայի նացիստական ​​օկուպանտների հետ։ Ռամոն Ֆեռնանդեսը մահացել է 1944 թվականին։ 2007 թվականին Ֆրանսիական ակադեմիայում իր երդմնակալության ելույթի ժամանակ Դոմինիկ Ֆեռնանդեսը պաշտպանել է հորը։ Ֆեռնանդեսը կրթություն է ստացել *École Normale Supérieure*-ում և ստացել իտալական գրականության դոկտորի կոչում։

1957 և 1958 թվականներին դասավանդել է Նեապոլի Ֆրանսիական ինստիտուտում։ Ֆեռնանդեսի գրական կարիերան սկսվել է 1958 թվականին՝ ժամանակակից իտալական վեպի ուսումնասիրությամբ։ Հետագայում նա աշխատել է որպես գրականագետ *L'Express* շաբաթաթերթում և որպես ընթերցող *Grasset* հրատարակիչների համար։ Նա նաև կանոնավոր սյունակ է պահում շվեյցարական արվեստի և մշակույթի *Artpassions* ամսագրում։

1961 թվականին նա ամուսնացել է Դայան դե Մարժերիի հետ, որից ունեցել է որդի՝ Ռամոն Ֆեռնանդեսը և դուստր՝ Լաետիտիա Ֆեռնանդեսը։ Զույգը ամուսնալուծվել է 1971 թվականին։ 1966-1989 թվականներին Դոմինիկ Ֆեռնանդեսն իտալական գրականություն է դասավանդել Ռենի *Université Rennes-II Haute-Bretagne* համալսարանում։ Ավելի ուշ նա աշխատել է որպես քննադատ *Le Nouvel Observateur*-ում և օպերային պարբերականում։ 2007 թվականին Ֆրանսիական ակադեմիային միանալուց հետո նա իր ծիսական թրի երախակալի համար ընտրել է Գանիմեդեսի կերպարը։

## Հետագա ընթերցում
* L. Cairns, *Privileged Pariahdom: homosexuality in the novels of Dominique Fernandez* (1996)

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Համասեռականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Ռումբ գլյասե

**Ռումբ գլյասե** կամ պարզապես **ռումբ (****),** ֆրանսիական պաղպաղակով աղանդեր, որը պատրաստվում է սառեցված գնդաձև կաղապարի մեջ, որպեսզի նմանվի թնդանոթի գնդակի և այստեղից էլ ստացել է պաղպաղակ ռումբ անվանումը։ Escoffier-ը *Le Guide culinaire-ում* տալիս է ռումբերի ավելի քան վաթսուն բաղադրատոմս։ Դեսերտը հայտնվել է ռեստորանային ճաշացանկում դեռ 1882 թվականին։

Տերմինն օգտագործվում է նաև այնպիսի պաղպաղակների համար, որոնք ձևավորվում են ձուլման միջոցով և պարտադիր չէ, որ կիսագնդաձև լինեն։ Այն նաև վերաբերում է այլ սառեցված աղանդերներին, ինչպիսիք են շերբետը, սորբեթը կամ մուսը։

## Նախապատմություն
Այս աղանդերը ծագել է Ֆրանսիայում 18-րդ դարում։ Ագնես Բլեքվել Հերրիքի թղթերում եղել է Փարիզի դեսպանատան ընթրիքի ձայնագրության պատճեն՝ 1921-1922 թվականներից։ Բաղադրատոմսերի հավաքածուում եղել են 16 տարբեր ռումբեր, որոնցից շատերը աշխարհագրական անուններով, ինչպիսիք են Ալհամբրա, Մուսկովիտ և Կլեոպատրա։

Այն եղել է Եղիսաբեթ թագուհու և արքայազն Ֆիլիպի հարսանիքի ճաշացանկի մի մասը։ Մատուցվել է Սպիտակ տան պետական ընթրիքի ժամանակ, որը կազմակերպած են եղել Ժակլին Քենեդի Օնասիսը և նախագահ Քենեդին Սուդանի նախագահ Իբրահիմ Աբաուդի համար, իսկ Էլիզաբեթ թագուհին՝ Լաուրայի և նախագահ Բուշի համար։

## Նախապատրաստում
Ռումբի կաղապարը պատված է պաղպաղակով և լցված խառնուրդով, որը կոչվում է *pâte à bombe*, այնպես որ պաղպաղակը ձևավորում է աղանդերի արտաքին կեղևը։ Միջուկը կարող է համեմվել մրգային կուլիսով, ինչպիսին ազնվամորին է։

## Տեսակենր
* Baked Alaska-ն ռումբ է, որը թխված է սառեցված։
* Իտալական աղանդերի սփումոնին ձևավորվում է որպես ռումբ, կիսաֆրեդո կամ պարֆեի միջուկով և կրեմի պաղպաղակով, որը կազմում է արտաքին շերտը։
* Ձմերուկի ռումբը դրսից եռաշերտ է կանաչ գույնի պաղպաղակով, սպիտակ պաղպաղակի բարակ շերտով և շոկոլադե չիպսերով։
* Nesselrode պուդինգը թանձր կրեմ է, որը մատուցվում է որպես ռումբ մարաշչինո կրեմի սոուսով: Կրեմը պատրաստվում է շագանակի քաղցրացված խյուսով, չորացրած մրգերով, բալի լիկյորով և հարած սերուցքով։
* Վիկտորիանական խոհանոցում *Creme à la Moscovite-ը* մասամբ սառեցված սառույց է, որը լցված է բավարուայով (կամ ժելատինով)։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Բրիտանական աղանդեր
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Դոբաշ տորթ

**Դոբաշ տորթ** (կամ **Dobosh** ), շերտավոր շոկոլադե տորթ, որը լցված և բարձրացած է շոկոլադե պուդինգի նման՝ խիտ շաքարահյութի պաղեցված զանգվածով: Ծագում է Հավայան կղզիներից. տեղացի հացթուխ Ռոբերտ Թաիրան այն հարմարեցրել-ստեղծել է հունգարական Dobos torte- ից: Պատրաստվում է երկու-երեք շերտանոց շոկոլադե շիֆոն տորթից, որը կարող է փոխարինվել աղանդերային պուդինգով, երբեմն էլ պատվել փշրանքներով:

## Պատմություն
Ըստ Honolulu Advertiser- ի՝ Ռոբերտ Թաիրան Dobos տորթն իր համար բացահայտել է  Եվրոպա կատարած ճանապարհորդության ժամանակ: Լինելով հացաբուլկեղենի արտադրության սեփականատեր և *King's Bakery*-ի հիմնադիրը՝ Թաիրան հարմարեցրել է բաղադրատոմսը և ստեղծել իր հավանած թխվածքի նոր տարբերակը: Դոբաշ տորթը պատրաստվում է շիֆոն տորթով՝ ժենուազի փոխարեն, և շոկոլադե պուդինգով՝ շոկոլադա-կարագային կրեմի փոխարեն: Բացի այդ, դոբաշ տորթի շերտերը նկատելիորեն քիչ են. յոթի փոխարեն սովորաբար ունենում է երեք շերտ:

Դոբաշի տնային շատ բաղադրատոմսեր տորթի խառնուրդում որպես բաղադրամաս առաջարկում են սատանայի սննդի տորթ, ակնթարթային պուդինգ և կիտրոնի-լայմի սոդա: Իսկ պաղեցված խիտ շաքարահյութով տարբերակը եգիպտացորենի օսլայի վրա հիմնված պուդինգ է՝ կակաոյի փոշու օգտագործմամբ:

## Տես նաև
* Dobos torte – Hungarian sponge cake

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Շոկոլադե թխվածքներ
Պին թոնգ

***Փին թոն*** կամ ***պյան թանգ*** և ***վոնգ թոնգ***,  չինական շագանակագույն շաքարավազի կոնֆետ, որն օգտագործվում է չինական տարբեր աղանդերի պատրաստման մեջ, ինչպես նաև օգտագործվում է առանձին՝ որպես խորտիկ: Չինաստանում այն վաճառվում է սալաքարի կամ աղյուսի տեսքով՝ մեկ ֆունտանոց փաթեթներում, իսկ երբեմն՝ որպես մեծաքանակ սննդամթերք:

## Ուտեստներ
*Փին թոնը* օգտագործվում է որպես աղանդերի, սոուսների և քաղցր ապուրների բաղադրիչ:  *Այն* երբեմն օգտագործվում է որպես *nian gao-*ի բաղադրիչ, որի արդյունքում *Փին թոնի* սալիկը քերվում է, իսկ արդյունքում ստացված բեկորներն օգտագործվում են ճաշատեսակի մեջ: Այն օգտագործվում է որպես բաղադրիչ *jiandui* (քունջութի գնդիկ), որը պատրաստվում է սոսինձ բրնձի ալյուրով։ *Փին թոնը* նույնպես օգտագործվում է չինական քաղցր ընկույզով ապուրում։

## Տես նաև
* Պանելա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Քրիստոֆեր Մայքլ

**Մայքլ Քրիստոֆեր** (, ), ամերիկացի դրամատուրգ, սցենարիստ, դերասան և կինոռեժիսոր:

## Անձնական կյանք
Քրիստոֆերը ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Թրենթոնի Չեմբերսբերգում իտալաամերիկյան ընտանիքում: Ունի երկու քույր: Քրիստոֆերն ամուսնացած է Լուի Դիրինգի հետ:

## Կարիերա
Քրիստոֆերը էկրան է բարձրացել 1974 թվականին՝ խաղալով «Կախարդը» և «Լինքոլն» սերիալներում, ինչպես նաև Արթուր Հիլլերի «Ջուլիուս Վրուդերի խելահեղ աշխարհը» ֆիլմում, որից հետո էպիզոդիկ դերեր է ունեցել «Նորակոչիկները», «Կոջեք» և «Հիվանդանոցի բժիշկները» սերիալներում:

1977 թվականին Քրիստոֆերն արժանացել Է Պուլիտցերյան մրցանակի՝ «Լավագույն դրամայի համար» և «Թոնի» մրցանակի՝ «Ապակեպատ ցուցափեղկ» պիեսի համար: Նա նաև գրել է նրա հեռուստատեսային ադապտացիայի սցենարը, որը նկարահանվել է 1980 թվականին ռեժիսոր Փոլ Նյումանի կողմից և արժանացել Է «Էմմի» մրցանակի՝ մինի սերիալի, ֆիլմի կամ դրամատիկական ծրագրի լավագույն սցենարի համար: 1982 թվականին Քրիստոֆերն իր դեբյուտը կատարեց ռեժիսուրայում՝ համանուն պիեսի հիման վրա բեմադրելով «Քենդիդա» հեռուստաֆիլմը՝ Ջոան Վուդվարդի գլխավոր դերակատարմամբ: Նա նաև հեղինակել է այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Սիրահարները» (1984 թվական), «Իսթվիքյան վհուկներ» (1987 թվական), «Ունայնության խարույկը» (1990 թվական), «Միստր Ջոնսը» (1993 թվական), «Խզման եզրին» (1997 թվական), «Ջորջիա Օ'Քիֆը» (2009 թվական) և «Իրական Ռոքի» (2016 թվական): «Ջորջիա Օ' Քիֆը» գրելու համար նա արժանացել է ԱՄՆ սցենարիստների գիլդիայի մրցանակին:

1998 թվականին Քրիստոֆերը բեմադրեց իր երկրորդ ռեժիսորական նախագիծը՝ մոդել Ջիա Քարանջայի կյանքի մասին «Ջիա» հեռուստաֆիլմը, որը նրան բերեց Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի մրցանակ, ինչպես նաև երկրորդ պրայմ թայմի «Էմմի» անվանակարգը: 1999 թվականին նկարահանել է «Մերկ մարմիններ» ֆիլմը, իսկ 2001 թվականին բեմադրել է «Հրապուրանք» ֆիլմը՝ Քորնելլ Վուլրիչի «Վալսը մթության մեջ» վեպի էկրանավորումը: 2020 թվականին նախատեսված է «Գիշերային բեռնակիր» քրեական ֆիլմի պրեմիերան, որը նկարահանվել է Քրիստոֆերի սեփական սցենարով:

Քրիստոֆերը կրկնվող դերեր է ունեցել «Ռուբիկոն» (2010 թվական), «Սմեշ» (2012-2013 թվականներ), «Ռեյ Դոնովան» (2013-2016 թվականներ) և «Ամերիկյան սարսափ պատմություն: Կախարդների գիշերաժողով» (2013—2014 թվականներ): 2015-2019 թվականներին նա խաղացել է Ֆիլիպ Փրայսի դերը USA Network-ի «Միստեր Ռոբոտ» սերիալում: Ի սկզբանե հայտնվելով շոուում հյուրի դերով, նա երկրորդ սեզոնից ի վեր բարձրացվել է հիմնական դերասանական կազմի:

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Սետևելի

***Սետևելի*** ( lit. ***Torta setteveli***), շոկոլադով և պնդուկով յոթնաշերտ տորթ: Ավանդաբար մատուցվում է ծննդյան տարեդարձերի ժամանակ: Սկզբնապես թխվել է Սիցիլիայի Պալերմո քաղաքում:

Այս տորթը բաղկացած է բիսկվիթի հիմքից (առանց ալյուրի), ապուլյան նուշից, պիեմոնտյան պնդուկի մուսից, մադագասկարյան շոկոլադից և հացահատիկով պատրաստված խրթխրթան *[[Ջանդույա|ջանդուջայի]]* հիմքից:

*Սևետելի տորթը* մտահղացել է հրուշակեղենի վարպետներ Լուիջի Բիազետոյից (Պադուա), Քրիստիան Բեդուսկիից (Բելլունո) և Ջանլուկա Մաննորիից (Պրատո) բաղկացած իտալական թիմը, որի պատրաստած տորթը 1997 թվականին Լիոնում արժանացել է Coupe du Monde de la Pâtisserie միջազգային մրցանակին:

Աղանդերը պատրաստվում է փափուկ սավոյարդ շոկոլադի հիմքից, ձավարեղենով ջանդուջայից, մուգ շոկոլադե մուսից, բավարական պրալինե պնդուկից և շոկոլադե թերթերից:

Այս տորթի որոշ կրկնօրինակներ ձևակերպվել են տարածաշրջանային այլ համատեքստերում, ներառյալ Սիցիլիան, որտեղ այն ունեցել է լայն շրջանառություն, չնայած բնօրինակ բաղադրատոմսը օրինականորեն պաշտպանված է և  պահպանվում է ընկերության կողմից՝ որպես գաղտնիք: Վերոնշյալ համատեքստերում անվանումը նույնպես տարբերվում է, քանի որ *Setteveli* ապրանքանիշը պատշաճ կերպով գրանցված է բաղադրատոմսը ստեղծողների կողմից:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր
Իրիս Յասմին Բարիոս Ագիլար

**Իրիս Յասմին Բարիոս Ագիլար** (), դատավոր և Գվատեմալայի երկու բարձր ռիսկային տրիբունալներից մեկի նախագահ: Եղել է նախագահող դատավորը Գվատեմալայի նախկին դիկտատոր Էֆրաին Ռիոս Մոնտի գործով։ Այս դատավարության ժամանակ Մոնթին մեղավոր ճանաչեցին բնիկ ժողովուրդների դեմ ցեղասպանության համար։ Պատիժը կայացվել է 2013 թվականին: Դատավարությունը առաջին անգամն էր, երբ ազգային արդարադատությունը դատում է պետության նախկին ղեկավարին իր հայրենի երկրում ցեղասպանության համար: 2013 թվականի մայիսի 20-ին Գվատեմալայի Սահմանադրական դատարանը չեղյալ է հայտարարել դատավճիռը՝ դատավարությունը «վերսկսելու» կարգադրությամբ։ Ռիոս Մոնտի դատավարությունը վերսկսվել է 2015 թվականի հունվարին, իսկ ամբաստանյալը մահացել է սրտի կաթվածից 2018 թվականին։

Բարիոսը 2014 թվականին ստացել է «Խիզախ կանանց միջազգային մրցանակ»։

2014 թվականի ապրիլի դրությամբ Բարիոսի դատական լիազորությունները կասեցվել են մեկ տարով՝ նախագահ և ռազմական հանցագործ Էֆրաին Ռիոս Մոնտի դատավարությանը մասնակցած փաստաբանի բողոքի պատճառով։

Գլորիա Պորրասի և Էրիկա Այֆանի հետ մեկն է այն երեք դատավորներից, ովքեր աջակցություն են ստացել Մարդու իրավունքների միջամերիկյան դատարանից: Դատարանը որոշել է նրանց հատուկ պաշտպանություն տրամադրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Գվատեմալացիներ
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին դատավորներ
Կատեգորիա:Կին իրավագետներ
Հապալասի թանձրուկ

**Հապալասի սոուս,** թանձրուկի տեսակ է, որը պատրաստվում է  հիմնական բաղադրիչից՝ հապալասից: Այն սովորաբար պատրաստվում է որպես նվազեցնող սոուս և կարող է օգտագործվել որպես աղանդերի պարտրաստման համար կամ որպես համային երանգներ պարունակող սոուս՝ կախված պատրաստությունից: Այն կարող է օգտագործվել նաև հապալասից Մարտինի պատրաստելու համար:

## Պատրաստություն
Օգտագործվում են թարմ կամ սառեցված հապալաս, երբեմն՝ վայրի հապալաս։ Սոուսը կարելի է պատրաստել հարթ կամ հաստ հյուսվածք ունենալու համար: Սոուսը մաղով քամելուց և մասնիկները հեռացնելուց հետո ստեղծվում է հարթ խառնուրդ: Հետագայում օգտագործելու համար այն կարելի է պահպանել՝ սառեցման միջոցով։ Կան սոուսի քաղցր և այլ համեղ տարբերակներ։

### Կծու նախուտեստ
Հապալասի կծու սոուսները կարելի է պատրաստել առանց քաղցրացուցիչի, կամ փոքր քանակությամբ, և օգտագործվող լրացուցիչ բաղադրիչները կարող են ներառել խնձորօղի քացախ, հավի արգանակ, կիտրոնի հյութ, աղ, պղպեղ և եգիպտացորենի օսլա: Սոուսն օգտագործվում է տարբեր կծու ախորժակային կերակուրների համար, ինչպիսիք են տապակած խոզի, հավի, գառան միսը և բադը: Երբեմն այն մատուցվում է առանձին, այլ ոչ թե ճաշատեսակների վրա:

### Քաղցր տեսակ
Հապալասի քաղցր սոուսը, որը նաև կոչվում է **հապալասի կոմպոտ**, կարող է օգտագործվել որպես աղանդերի թանձրուկ:  Հապալասը և ջուրը հիմքն են կազմում սոուսին, իսկ դրանից բացի բաղադրատոմսերը տարբեր են: Սովորաբար օգտագործվում է այնպիսի քաղցրացուցիչ, ինչպիսին է շաքարը, և երբեմն ավելացվում են կիտրոնի հյութ, նարնջի հյութ, կարագ և եգիպտացորենի օսլա: Համեմված տարբերակը կարելի է պատրաստել մեխակով, դարչինով և հիլով ****:  Քաղցր հապալաս սոուսը կարող է օգտագործվել աղանդերի պատրաստման համար, ինչպիսիք են շոռակարկանդակը, տորթը և պաղպաղակը, ինչպես նաև նախաճաշի ուտեստների վրա, ինչպիսիք են նրբաբլիթները, վաֆլիները և ֆրանսիական տոստերը: Այն կարող է օգտագործվել նաև հապալասի «ֆուլ» (blueberry fool) պատրաստելու համար:

## Այլ կիրառություններ
Հապալասի սոուսը կարելի է օգտագործել Մարտինի կոկտեյլի բաղադրության մեջ: Այն կարող է օգտագործվել նաև հապալասի «ֆուլ» (blueberry fool) պատրաստելու համար:

## Պատկերասրահ

File:Wild blueberry sauce.jpg|Վայրի հապալասից պատրաստված սոուս՝ ամբողջապես հապալասից
File:Ábrystir.JPG|Colostrum պուդինգ, իսլանդական աղանդեր, դարչին շաքարով և հապալասի խյուս սոուսով
File:Blueberry Stuffed French Toast.jpg|Հապալասով լցոնված ֆրանսիական տոստ՝ վայրի հապալասի սոուսով և ամբողջական հապալասով
File:Goats Curd Cheese Cake - Giant Steps Winery AUD11 - photo by Julia.jpg|Շոռակարկանդակ վրան հապալասի սոուսով
File:Blueberry Martini.jpg|Հապալասից Մարտինի


## Տես նաև

* Աղանդերի սոուսների ցանկ 
* List of sauces

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Blueberries
Կատեգորիա:Dessert sauces
Կատեգորիա:Fruit diseases
Կատեգորիա:Sauces
Կատեգորիա:Սոուսներ
Բարոցցի

***Բարոցցի տորթ*** (իտալերեն՝ Torta Barozzi), իտալական աղանդեր:
 
Իտալացի հրուշակագործ Էուջենիո Գոլլինին տորթը ստեղծել է 1897 թվականին Վինյոլայում գտնվող իր հրուշակեղենի խանութում և այն անվանել ի պատիվ իտալական Վերածննդի ճարտարապետ Ջակոմո Բարոցցի դա Վինյոլայի: Դա շոկոլադե տորթ է՝ համեմված սուրճով, նուշով և գետնանուշով: Այն առանց ալյուրի է և առանց գլյուտենի: Տորթը կտրվում և մատուցվում է բարակ կտորներով։ *TԲարոցցի տորթը* հաղորդում է խոնավ, թանձր հյուսվածքի յուրաքանչյուր համ՝ ընդգծված աղացած նուշի համով և բեզեի նման կեղևով: 

Ասում են, որ այս տորթի գյուտարար Գոլինին սիրում էր փորձեր կատարել բարդ աղանդերի հետ՝ օրեցօր կատարելագործելով իր ստեղծագործությունը։ Վերջապես կանգ է առել ներկայիս բաղադրատոմսի վրա: Բարոցցի տորթը կարճ ժամանակում դարձել է Վինյոլայի խորհրդանիշներից մեկը:

1948 թվականին գյուտարարի նույնանուն եղբորորդին գրանցել է ապրանքանիշը և գրանցումը կանոնավոր կերպով թարմացվում է քսան տարին մեկ։ 

Տորթի անունը շատ արագ տարածվել է Մոդենայի նահանգում. այստեղ կան բազմաթիվ ընտանիքներ, որոնք պարծենում են, թե տիրապետում են նույնիսկ խիստ «գաղտնի» բաղադրատոմսերի: Իսկ նահանգում գործող հրուշակեղենի խանութները նույնիսկ շատ նման պատրաստուկները սովորաբար վաճառվում են որպես «Barozzi TYPE տորթ», անշուշտ՝ բրենդային պատճառներով: Այդ նույնը տեղի է ունենում ռեստորաններում:

Վերջերս պաղպաղակի որոշ խանութներ սկսել են առաջարկել «Բարոցցի տորթի համով պաղպաղակ»:

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Թիֆին (հրուշակեղեն)

**Թիֆին** (), տորթանման հրուշակեղեն, որը բաղկացած է ջարդված բիսկվիթներից (առավել հաճախ մարսողական թխվածքաբլիթներից), շաքարից, օշարակից, չամիչից, շոկոլադից և կակաոյի փոշուց, հաճախ պատված հալեցված գծավոր շոկոլադի շերտով։ Ի տարբերություն սովորական տորթերի, Թիֆինը թխելու կարիք չի ունեցել։ Փոխարենը, խառնուրդը պատրաստելուց հետո, հրուշակեղենը սառեցվել է մինչև պնդանալը։ Հետևաբար, արտադրանքը կարող է նաև հայտնի լինել որպես «սառնարանային տորթ» կամ նմանատիպ այլ անվանումով։

## Արտադրանքներ
*Cadbury* հրուշակեղենի արտադրողը թողարկել է *Թիֆին* անվանումով շոկոլադե սալիկ, որը բաղկացած է թխվածքաբլիթի կտորներից և չամիչից շոկոլադի մեջ, որպես իր *Dairy Milk* տեսականու մաս։

## Տես նաև
* Սառը շուն
* Սառցե տուփ (տորթ)
* Ժայռոտ ճանապարհ (թխվածք)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր
Ֆլամըրի

**Ֆլամըրի** (), օսլայի հիմքով, քաղցր, փափուկ աղանդերային պուդինգ՝ տարածված Մեծ Բրիտանիայում: Այս բառը օգտագործվում է նաև այլ կիսապատրաստվածքային աղանդերների համար։

## Պատմություն և ստուգաբանություն
Անունն առաջին անգամ հայտնի է 1623 թվականի Գերվեյս Մարկհամի Countrey Contentments կամ English Huswife-ում:

Անունը ծագել է թթու վարսակի ալյուրից և կեղևից պատրաստված նմանատիպ ուտեստի ուելսերեն անվանումից, որն անհայտ ծագում ունի։

1840-ական թվականներին իռլանդական աշխատատեղերում հիվանդ բանտարկյալների ընթրիքի համար առաջարկվել է մեկ պինտա ֆլամըրի՝ որպես այլընտրանք 4 ունցիա (110 գ) հացին և 0,5 կայսերական պինտա (0,28 լ) կաթին:

## Ավստրալիական «ֆլամըրի»
Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, ֆլամըրի օգտագործվում էր բոլորովին այլ ուտեստ՝ մուս աղանդերի համար, որը պատրաստված էր հարած գոլորշիացված կաթով, շաքարով և ժելատինով: Նաև պատրաստված դոնդող բյուրեղների միջոցով, մուս ֆլամըրին դարձել է որպես ավանդական կրեմի վրա հիմնված մուսի էժան այլընտրանք: Քուինսլենդ Լոնգրեյչ քաղաքում այն ​​1970-ականներին հիմնական սննդամթերք էր, իսկ Նոր Հարավային Ուելսի Ֆորբս քաղաքում՝ 1950-ականների շատ օգտագործվող նախատեսված աղանդեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական խոհանոց
Կատեգորիա:Բրիտանական աղանդեր
Կատեգորիա:Իռլանդական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Արքայական գլազուր

**Արքայական գլազուր** (), պինդ սպիտակ գլազուր՝ պատրաստված մեղմորեն հարած ձվի սպիտակուցից, շաքարի փոշուց և երբեմն կիտրոնի կամ լայմի հյութից։  

Այն օգտագործվում է Ամանորյա տորթերը, հարսանեկան տորթերը, թխվածքաբլիթները և բազմաթիվ այլ թխվածքներ ու բլիթներ զարդարելու համար։ Հաճախ ավելացվում է գլիցերին, որպեսզի կանխի գլազուրի չափազանց կարծրանալը։ Երբ գլազուրը քսում են տորթին, դրա տակ սովորաբար դնում են մարցիպան՝ գլազուրի գունափոխումը կանխելու համար։ 

Հիմնական համամասնությունն է՝ 2 ձվի սպիտակուց՝ 1 թեյի գդալ կիտրոնի հյութի, 1 թեյի գդալ գլիցերինի և մոտ 1 ֆունտ (450 գ) շաքարի համար՝ կախված կիրառությունից։

Բացի տորթերն ու բլիթները պատելուց, արքայական գլազուրը կիրառվում է նաև զարդարանքներ պատրաստելու համար, ինչպիսիք են ծաղիկներ ու ֆիգուրներ, որոնք դասավորվում են տորթի վրա՝ ուտելի դեկորատիվ էֆեկտներ ստեղծելու համար։

## Վտանգ առողջության վրա
Արքայական գլազուրն ավանդաբար պատրաստվում է հում ձվի սպիտակուցով, որը սալմոնելոզների թունավորում փոխանցելու շատ փոքր հնարավորություն ունի: Բեզեի փոշի կամ պատրաստի, պաստերիզացված, սառնարանում պահած ձվի սպիտակուցը կարող է օգտագործվել նմանատիպ արդյունքներով:

## Պատմություն
Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը առաջին անգամ հիշատակում է «արքայական սառույց» տերմինը *Court and Country Confectioner* գրքում: 

Այն ձևավորվել է 18-րդ դարի սկզբում՝ փոխարինելով գլազուրի ավելի վաղ տեսակները։ Էլիզաբեթ Ռաֆալդը (1769) ընդհանուր առմամբ համարվում է այն անձը, որը հավելել է մարցիպանի շերտ՝ այն տորթից բաժանելու համար։

Արքայական գլազուրով զարդարումն ի հայտ է եկել մի փոքր ավելի ուշ՝ 1840-ականներին, գերմանացի խոհարարական նորարարների ջանքերով։

Գոյություն ունի մի առասպել, որ «արքայական» անվանումը ստացել է այն բանից հետո, երբ Վիկտորիա թագուհու և Ալբերտի հարսանեկան տորթի պատկերները լայն տարածում են գտել, սակայն սա ճշմարիտ չէ։ Նախ՝ իրական ճանաչում է ստացվել այն ժամանակ, երբ նրանց ավագ դստեր հարսանեկան տորթի պատկերներն են հրապարակվել թերթերում, օրինակ՝ *The Illustrated London News*-ում (որը հիմնադրվել է միայն 1842-ին)։ Այդ ժամանակ տերմինը արդեն ավելի քան 80 տարի օգտագործվում էր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:AustenTeapotCookies.jpg|Սև և սպիտակ արքայական սառցե թխվածքաբլիթներ
Պատկեր:Making Royal icing.jpg|Արքայական գլազուր պատրաստելը
Պատկեր:Buckley gingerbread men.jpg|Մեղրաբլիթի զարդարումը արքայական գլազուրով
Պատկեր:Snowflake Christmas sugar cookies (2), December 2008.jpg|Կապույտ արքայական սառցե թխվածքաբլիթներ


## Տես նաև
*Խմոր
*Գանաշ
*Գլազուր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Կիսակոպտաբուրդ ոչխարի ցեղեր

**Կիսակոպտաբուրդ ոչխարի ցեղեր**, կիսանրբագեղմ ոչ միատարր բրդով ոչխարի ցեղեր։ 

## Ընդհանուր բնութագիր
Գեղմն ունի ծամիկի կառուցվածք։ Բուրդը կազմված է աղվամազից, անցողիկ մազից և կոպիտ քստամազից (50-70 մկմ)։ Կոպտաբուրդ ոչխարների համեմատ աղվամազի պարունակությունը և նրա երկարությունը (7-8 սմ) դրանց բրդի մեջ ավելի է, իսկ անցողիկ և քստամազերը՝ քիչ, վերջին երկուսի մազերը բարակ և նուրբ են։ Կիսակոպիտ բուրդն օգտագործում են գորգեր, արհեստական մորթի, ծածկոցներ, իսկ բրդի լավագույն տեսականին գործվածքներ պատրաստելու համար։ Բուծում են սարաջինյան, տաջկական, ալայան, հայկական և այլ կիսապտաբուրդ ոչխարի ցեղերը։ Կիսակոպիտ բուրդ ստանում են նաև կոպտաբուրդ մաքիների և նրբագեղմ խոյերի տրամախաչումից ստացված 1-ին և 2-րդ սերնդի խառնածիններից։

Կատեգորիա:Ոչխարի ցեղեր