open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բերլեվոգ

աջից|մինի|200px|Բերլեվոգ կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Բերլեվոգ** ,  կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Սահմանակից է Բոցֆորդ, Տանա, Վադսյո կոմունաներին։

## Պատմություն
### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
thumb|right|Բերլեվոգը 1942 թվականին
Բերլեվոգը Ֆինմարքի մյուս կոմունաների պես բռնազավթվեց ֆաշիստագերմանական ուժերի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Այդ ժամանակ գերմանացիների կողմից առաջին անգամ գործարկվեց համայնքի օդանավակայանը, որը կառուցել էին հարյուրավոր սովետական գերիներ։ 1943-1944 թվականների ընթացքում օդանավակայանը հաճախակի ԽՍՀՄ զինված ուժերի կողմից ենթարկվում էր ռմբահարման։

1944 թվականին գերմանաֆաշիստական ուժերի նահանջը կազմակերպելիս բնակավայրը ամբողջությամբ ոչնչացվեց, իսկ բնակչությունը հարկադիր տեղափոխման ենթարկվեց։ Նորվեգիայի ազատագրումից հետո կառավարությունը ցանկանում էր բնակչությանը տեղափոխել հարևան բնակավայրեր, սակայն մերժում ստացավ և վերականգնեց այն։

## Անվանում
Կոմունայի անվանումը կազմված է երկու մասից։ «Բեռլ» նորվեգերենից թարգմանած նշանակում է «մարգարիտ», իսկ «Վոգ» նշանակում է «ծոց»։

## Բնություն
Բերլեվոգի ծովափնյա ափերը հանդիսանում են հազարավոր ծովային թռչունների բնակության վայր։ Կոմունայում կան նաև բնության այնպիսի վայրեր, որտեղ մարդը ոտք չի դրել։ Այդպիսի վայրերը հիմնականում լեռներում են, անծայրածիր ճահճային դաշտերը։ Այն հնարավորություն է տալիս բնությամբ հետաքրքրվողներին կազմակերպել գիտարշավներ և սիրողական ուսումնասիրություններ։

## Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Solakrossen.jpg
Պատկեր:Vikevåg.jpg
Պատկեր:Kanalen.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.kulturnett.no/geografisknavigering/geografisknavigering_visning.jsp?fylke=T953230&kommune=T911432 
* http://www.berlevag.kommune.no/
* http://www.berlevaagnytt.com/
* http://www.sangfest.no/ 

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Կատեգորիա:Բարենցի ծովի նավահանգիստներ
Բոցֆորդ

աջից|մինի|200px|Ֆինյո կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Բոցֆորդ** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Բոցֆորդ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 1433,37 կմ² տարածք։

## Բոցֆորդի զինանշանը
Բոցֆորդ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնական մասում պատկերված է սպիտակ գույնի ձկան կարթ:Կարթը խորհրդանշում է համայնքում ձևավորված դարավոր ձկնորսական ավանդույթները։

## Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բոցֆորդ կոմունայում բնակվում է 2090 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի որոշակի տատանումներ են գրանցվել։ Վերջին տասնամյակում բնակչության թվաքանակը նվազել է։

## Տնտեսություն
Բոցֆորդ կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Batsfjord-1.jpg
Պատկեր:Hamningberg.jpg
Պատկեր:Weg hamningberg 1.jpg
Պատկեր:Båtsfjord Bfj311205 (600 x 376).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Բերտ Լար

**Բերտ Լար** ( ), ամերիկացի դերասան և կատակերգու, առավել հայտնի է Լ. Ֆրենք Բաումի «Օզ երկրի հրաշագործը» հեքիաթի հոլիվուդյան նշանավոր էկրանավորման (1939) մեջ Վախկոտ Առյուծի դերով։

## Կենսագրություն
Բերտ Լարը ծնվել է Նյու Յորքում Գերմանիայից ներգաղթած հրեայի ընտանիքում։ 15 տարեկանում նա թողնում է դպրոցը, որպեսզի իրեն նվիրի վոդևիլներում ելույթներ ունենալուն։ 1927 թվականին կայացավ նրա բրոդվեյյան դեբյուտը, իսկ 1930-ական թվականներին նա արդեն բավականին հայտնի էր Նյու Յորքի թատերական շրջանակներում՝ շնորհիվ այնպիսի մյուզիքլներում իր խաղացած դերերի, ինչպիսիք են «Դիմացեք բոլորդ» (1928-29), «Բարձր թռիչք» (1930) և «Դյուբարրին լեդի էր» (1939)։ Բացի թատրոնից Լարը պարբերաբար հայտնվում էր մեծ էկրանին, որտեղ նրա համար հաղթական եղավ 1939 թվականը, երբ դերասանը խաղաց Վախկոտ Առյուծի դերը Վիկտոր Ֆլեմինգի «Օզ երկրի հրաշագործը» նշանավոր մյուզիքլում։ Այս դերը մթագնեց նրա մյուս բոլոր դերասանական աշխատանքները, և հաջորդող տարիներին Բերտ Լարը բավարարվեց միայն կինոէկրաններին ոչ մեծ դերերով հանդես գալով։ Չնայած սրան, դերասանը շարունակեց իր հաջող ելույթները Բրոդվեյում՝ 1964 թվականին դառնալով թատերական «Թոնի» մրցանակաբաշխության դափնեկիր, իսկ 1950-ական թվականների սկզբներին՝ հեռուստատեսության հաճախակի հյուր։

Դերասանը երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին կնոջ՝ Մերսեդես Դելպինոյի հետ ամուսնալուծվել է 1940 թվականին այն բանից հետո, երբ ստիպված է եղել կնոջը ծանր նյարդային լարվածությամն պատճառով տեղավորել հոգեբուժական կլինիկայում։ Այդ նույն տարում դերասանն ամուսնացել է Միլդրեդ Շրյոդերի՝ իր երկու երեխաների մոր հետ. այս կնոջ հետ նա մնաց մինչ իր՝ 1967 թվականի դեկտեմբերի 4-ին քաղցկեղից վրա հասած մահը։ 1969 թվականին նրա որդին ՝ «The New Yorker»-ի թատերական քննադատ Ջոն Լարը հրապարակեց նրա կենսագրականը՝ *«Վախկոտ Առյուծի գրառումները՝ Բերտ Լարի կենսագրությունը»*։

## Պարգևներ
* Թոնի 1964՝ «Տղամարդու լավագույն դեր մյուզիքլում» («Ֆոքսի»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ
Խաումե Դոմենեկ

**Խաումե Դոմենեկ Սանչես** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս իսպանական «Վալենսիա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Վիլյառեալ»
Դոմենեկը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան «Վիլյառեալ» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի կազմում։ Թիմի երիտասարդական կազմում անցկացրել է եկել 3 մրցաշրջան և մասնակցել 15 հանդիպման։

### «Վալենսիա»
2013 թվականին Խաումե Դոմենեկը տեղափոխվել է «Վալենսիա»։ 2013-2015 թվականներին Դոմենեկը հանդես է եկել «Վալենսիա Մեստալիա»-ի կազմում։

2015-16 մրցաշրջանում Խաումեն տեղափոխվել է թիմի հիմնական կազմ։ «Վալենսիա»-ի կազմում Դոմենեկը իր նորամուտը նշել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ «Սպորտինգ Խիխոն»-ի դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը «Վալենսիա»-ի պաշտոնական կայքում 
* 
 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Հասվիկ

աջից|մինի|200px|Հասվիկ կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Հասվիկ** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Բրեյվիկբոտն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է  Բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 556.18 կմ² տարածք։

## Հասվիկի զինանշանը
Հասվիկ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնական մասում պատկերված է սպիտակ գույնի սագ թռչելիս։

## Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հասվիկ կոմունայում բնակվում է 998 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

## Տնտեսություն
Հասվիկ կոմունայի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնարդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sørvær 2 (2015).jpg
Պատկեր:Hasvik Church (2015).jpg
Պատկեր:Sørvær, Sørøya, Nórsko, 2013.jpg
Պատկեր:Hasvik Airport (2015).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Իյանյա

**Իյանյա Մբուկ** (, ), նիգերիացի երգիչ և երգերի հեղինակ։

## Կարիերա
Երաժշտական կարիերան սկսել է 2008 թվականին՝ մասնակցելով Project Fame West Africa մրցույթին, որի հաղթողն է դարձել։ 2009 թվականին թողարկել է «My Story» անվանումը կրող իր առաջին ալբոմը։ 2013 թվականին վաճառքի է դուրս եկել նրա երկրորդ՝ «Desire» ալբոմը, որի երգացանկում ընդգրկված են «Kukere», «Ur Waist», «Flavour», «Sexy Mama» և «Jombolo» հիթային երգերը։ 2013 թվականին Իյանյան նաև ստացել է «Տարվա արտիստ» մրցանակը The Headies մրցանակաբաշխությունում։ 2015 թվականին թողարկվել է նրա «Applaudise» կոչվող երրորդ ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
;Ալբոմներ
* «My Story» (2009)
* «Desire» (2013)
* «Applaudise» (2015)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իյանյայի էջը Allmusic կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Կալաբարի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի կոմպոզիտորներ
Մյոսա

**Մյոսա** (), Նորվեգիայի խոշորագույն լիճը։ Տեղակայված է երկրի հարավային մասում՝ մայրաքաղաք Օսլոյից մոտ 100 կմ հյուսիս։ Հիմնական գետը, որը թափվում է այս լիճ, Գուդբրանսդալսլոգենն է հյուսիսում, իսկ դուրս եկացողը՝ Վորման (Գլոմմայի վտակ)՝ հարավում։

## Անվանում
Մյոսա () անվանումը բավական հին ծագում ունի։ Այն նշանակում է փայլուն, պսպղուն։

## Տվյալներ
Մյոսան գտնվում է ծովի մակարդակից 123 մ բարձրության վրա, խորությունը տատանվում է 195-468 մ սահմաններում։ Այսինքն՝ լճի առավել խոր հատվածները գտնվում են ծովի մակարդակից մի քանի հարյուր մետր ցածր։ Գեղեցիկ են լճի ափերը, որոնք բուսածածկ են և երբեմն ժայռոտ։

Հարավային Մինոսուն հրվանդանից հյուսիսային Լիլեհամեր կազմում է 117 կմ։ Ամենալայն հատվածում՝ Խամարի մոտ, հասնում է 15 կմ-ի։ Լճի տարածքը 365 կմ² է, ջրահավաք ավազանը՝ 16420 կմ²։ Լճի ջրային պաշարի ծավալը գնահատվում է 56 կմ³։ Լճի ափի առավելագույն երկարությունը 273 կմ է։

Պատնեշները, որոնք գտնվում են Վորմա գետի վրա, կառուցվել են 1858, 1911, 1947 և 1965 թվականներին։ Դրանք բարձրացրել են լճի մակարդակը մոտ 3,6 մետրով։ Վերջին 200 տարում գրանցվել է 20 ջրհեղեղ, որոնք բարձրացրել են լճի մակարդակը ևս 7 մետրով։ Դրանցից մի քանիսը խորտակել են Համար քաղաքը։

Լիլեհամեր, Յովիկ և Համար քաղաքները հիմնադրվել են լճի ափին։ Լիճը ունի երկարաձիգ տեսք, ծայրերում հավաքված է, և իրենից ներկայացնում է լայնացած գետահուն կամ գետահովիտ, ինչը բնորոշ է Նորվեգիայի լճերի համար։ Ունի մի քանի կղզիներ, որոնցից առավել բերքատուն ու միակ խոշորը Խելգյոյա (սուրբ) կղզին։ Մնացած կղզիները միասին չեն զբաղեցնում այնքան տարածք, որքան այս մեկը։

## Արդյունաբերություն
Բացի ոչ մեծ զբոսանավերից ու մոտորանավակներից, ինչպես նաև PS Skibladner շոգենավից, լճում նավարկությունը բացակայում է։ Լճի ափերը հիմնականում երկրագործական կենտրոններ են, որոնք համարվում են առավել բերքատուները ամբողջ Նորվեգիայի տարածքում։

Գլխավոր երկաթուղային ճյուղը Օսլոյի ու Տրոնհեյմի միջով անցնում է լճի արևելյան ափով՝ Համարին ու Լիլեհամերին կից փոքր կղզիներով։

## Ձկնորսություն
Մինչ 1789 թվականը ձկնորսությունը մեծ տեղ էր զբաղեցնում լճում։ Նոր ժամանակներում դարձյալ թափ է առել ձկնորսությունը, շատ է հանդիպում կարմրախայտը։

Մյոսա լճում հանդիպում են 20 տեսակի ձկներ։ Դրանցից առավել տարածված են գայլաձուկ, թառափ, մանրածածան, ձամբռիկ, շագանակագույն կարմրախայտ։ Վերջինս կարող է կշռել մինչև 20 կգ։ Տարածված են նաև ձողաձուկազգիները և տարատեսակ մանրաձկներ։

## Գրականություն
* Seppälä, Matti (2005), The Physical Geography of Fennoscandia, Oxford University Press, p.&nbsp;145, ISBN 978-0-19-924590-1

Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Harrow & Wealdstone կայարանի մոտ գնացքների վթար

**Harrow & Wealdstone կայարանի մոտ գնացքների վթար**, երեք գնացքների բախում Լոնդոնի Harrow and Wealdstone կայարանում, որը տեղի է ունեցել 1952 թվականի հոկտեմբերի 8-ին առավոտյան պիկ ժամին։ Բախումից մահացել է 112 մարդ, ևս 340-ը վնասվածքներ են ստացել (նրանցից 88-ը հոսպիտալացվել են)։

Պերտի գիշերային էքսպրես գնացքը մեծ արագությամբ մխրճվել է մերձքաղաքային գնացքին, որը գտնվում էր ետին հատվածում, կայարանի պլատֆորմում։ Վագոնների մի մասը նետվել է հարևան ուղի, և արդեն մի քանի վայրկյան անց դրան է հարվածել մեկ այլ գնացք, որը հյուսիս էր շարժվում գրեթե 100 կմ/ժ արագությամբ։

Տրանսպորտի նախարարության վթարի մասին զեկույցում հաստատվել է, որ Պերտից եկող գնացքի վարորդը անցել է անվտանգության ազդանշանը (դեղին) և վտանգության երկու ազդանշանները (կարմիր), միհնչև հատվել է մերձքաղաքային գնացքի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Արխիվացված է այստեղ. railwaysarchive.co.uk.
* 
* 
* 
*  (или последующие издания, опубликованные David & Charles: 1966 (2-е), 1976 (3-е), 1982 (4-е — ISBN 0-7153-8362-0))
* 

## Արտաքին հղումներ
* [Http://britishrailways.tripod.com/harrow.html Պատկերներ] * britishrailways.tripod.com *
* [Http://www.britishpathe.com/record.php?id=30399 Վթարի մասին հաշվետվություն] 
* [Http://www.britishpathe.com/record.php?id=30412 Հաշվետվությունը բացահայտել է գաղտնիքը] 
* [Https://www.youtube.com/watch?v=CrrRLHHZUYI Հաշվետությունը վթարի մասին] *youtube.com* կայքում

Կատեգորիա:Երկաթուղային աղետներ
Նորդկապ

**Նորդկապ** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Հոնինգսվոգ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 924.97 կմ² տարածք։

## Նորդկապի զինանշանը
Նորդկապ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր և դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր։ Գույները բաժանված են վահանի մեջտեղով անցնող գծով, որը հիշեցնում է աստիճան։ Վերին հատվածը դեղին է, իսկ ներքևին՝ կարմիր։

## Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Նորդկապ կոմունայում բնակվում է 3219 մարդ։ Վերջին 50 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

## Տնտեսություն
Նորդկապ կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Gjesværstappan.JPG
Պատկեր:CATrophy15.jpg
Պատկեր:Nortdkapp&Knivskjellodden.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Բերգենի հանրային գրադարան

**Բերգենի հանրային գրադարան** (), հանրային գրադարան Բերգենում, Նորվեգիա։ Հիմնադրվել է 1872 թվականին։ Նորվեգիայի երկրորդ խոշորագույն հանրային գրադարանն է։ Ի լրումն Բերգենի կենտրոնում գտնվող հիմնական շենքի, Բերգենի հանրային գրադարանն ունի վեց մասնաճյուղեր և գրադարանային ծառայություն Բերգենի երկու բանտերում։

## Պատմություն
մինի|Գլխավոր սրահի ինտերիերը
Միջնադարում Բերգենը և Տրոնհեյմը Նորվեգիայում գրականության հիմնական կենտրոններն էին, որտեղ վանքերն ու եկեղեցիներն ունեին մեծ թվով գրքեր ու գրադարաններ։ Բերգենի սուրբ Մարիամ եկեղեցին ուներ հանրությանը հասանելի գրքերի մեծ հավաքածու։ 1766 թվականին առաջնորդական փոխանորդ Դավիթ Շչյոնֆելդթը եկեղեցու հավաքածուն համալրել է մեծ քանակությամբ գրքերով, գումար է հատկացրել հավաքածուի համար, և եկեղեցին կառուցել է առանձին շինություն գրադարանի համար։ Գրադարանն ամեն օր բաց էր լինում երկու ժամ։ 1876 թվականին եկեղեցու հավաքածուն հանձնվել է Բերգենի հանրային գրադարանին, որտեղ այն պահվել է Բերգենի համալսարանի գրադարանում մոտ մեկ դար անց։

1869 թվականին համալսարանի գրադարանավար Պոլ Բոտեն Հանսենը 12000 կտորից բաղկացած իր հավաքածուն հանել է վաճառքի։ Նոր հիմնադրված մի ընկերակցություն որոշել է Բոտեն Հանսենի հավաքածուի հիման վրա Բերգենում ստեղծել հանրային գրադարան։ 1871 թվականին հավաքածուն գնելուց հետո ընկերակցությունը Բերգենի քաղաքապետարանին առաջարկել է ստանձնել գործող գրադարանի ծախսերը։ Գրադարանի առաջին շենքը գտնվել է Torgallmenningen-ում՝ նախկին գարեջրատան շենքում։ Այս շենքը, սակայն, շատ փոքր էր, և գրադարանը տեղափոխվեց Վոգեն ծովածոցի նավահանգստի մսի շուկայի տարածք։ 1910 թվականին Արնե Քիլդալը դարձել է գլխավոր գրադարանավար։

Ներկայիս նեոդասական ոճով կառուցված շենքը նախագծել է ճարտարապետ Օլաֆ Նորդհանգեն։ 1906 թվականին նա շահել է շենքը կառուցելու մրցույթը, 1917 թվականին ավարտել է շենքի կառուցումը։

## Պատկերասրահ

Bergen bibliotek 2015-09-20 distorted panorama cropped.JPG
Bergen offentlige bibliotek RK 87122 IMG 5405.jpg
Offentligebibliotekbergen.2.JPG
Bergens offentlige Bibliotheks Læsesal for Barn og Ungdom (16912508289).jpg
Bergen ofentlige bibliotek inside fra galleri.jpg


## Աղբյուրներ
* Om biblioteket
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Bergen Offentlige Bibliotek - Nettbiblioteket 
* Information in English

Կատեգորիա:Բերգենի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի գրադարաններ
Չաուս Մարտոն Կրիշտոֆ

**Չաուս Մարտոն Կրիշտոֆ** (), հունգարացի բժիշկ։ Բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Մարտոն Կրիշտոֆը ծնվել է 1797 թվականին Տրանսիլվանիայի Սատմարի մարզի Ֆելշյո-Բանյե քաղաքում։ 1820 թվականին ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Պեշտում զբաղվել է բժշկական գործունեությամբ, դասավանդել է Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, 1831-1848 թվականներին եղել է Հունգարիայի թագավորական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան, 1848-1860 թվականներին՝ պրոռեկտոր։

Հեղինակ է «Ներքին օրգաններում արյան մարմնիկների շարժման առեղծվածային գործոնները» աշխատության։ Զբաղվել է հունգարական անատոմիայի տերմինաբանության հարցերով։ Մասնակցել է Հունգարիայի հայկական գաղութի հասարակական կյանքին, նյութական օգնություն է ցույց տվել կարիքավոր ուսանողներին, սեփական միջոցներով գնել լաբորատոր սարքեր։ Չաուսի գրքերի մեծ հավաքածուի հիման վրա ստեղծվել է Բուդապեշտի պետական բժշկական գրադարանը։

## Պարգևներ
1859 թվականին Չաուսին շնորհվել է «թագավորական խորհրդատու» տիտղոսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունգարացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Հունգարացի պրոֆեսորներ
Անդրեա դի Նիկոլո

**Անդրեա դի Նիկոլո** նաև Անդրեա դի Նիկոլո դի Գիասոմո (), իտալացի նկարիչ, Սիենայի դպրոց:

## Կենսագրություն
Անդրեա դի Նիկոլոն ծնվել է Սիենայում։ Արխիվային փաստաթղթերը բացահայտել են, որ նա 1469 թվականին ամուսնացել է Անժելիկա դի Ֆրանցիսկո դի Միշելի հետ։ 1470 թվականին համագործակցելով Ջիովաննի դի Պաոլոյի հետ Սանտա Մարիա դելլա Սկալայում կատարել է որոշ աշխատանքներ։ Այդ նույն տարում ստեղծել է Սան Բերնանդինոյի դելլա Կամպանիա Օրատորիայի խորանը։ 1477 թվականին նա ստեղծել է Օրատորիայի պատերի որմնանկարները Սանտա Լուչիայի կյանքի տեսարաններով։ Անդրեա դի Նիկոլոն աշխատել է հիմնականում Սիենայում և նրա հարակից քաղաքներում։ Արվեստաբան Բերնարդ Բերենսոնը նշել է, որ Անդրեան եղել է Վեկետտայի աշակերտը և կրել է Մատեո դի Ջովաննիի, Պինտուրիկիոյի և Պիետրո Պերուջինոյի ազդեցությունները։

## Ստեղծագործություններ
Սիենայի ազգային թանգարանի պատկերասրահում պահպանվում է նրա «Մադոննան և մանուկը չորս հրեշտակների հետ» նկարը, որն ունի ստորագրություն և ամսաթիվ (մոտ 1500 թ)։ Նրա վրձնին են վերագրվում ևս մի քանի տիպիկ սիենական «Մադոննան հրեշտակների հետ» ստեղծագործություններ, որոնք պահպանվում են մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից մեկը գտնվում է Սանտա Մարիա Ասունտա ծխական եկեղեցում, որը գտնվում է Սիենայի մոտակայքում՝ Կազոլ դ՛ Էլզա փոքրիկ գյուղում։ Այդ խորանը, որն ունի կամարաձև բարավոր և հարթակ, նկարիչը պատկերել է 1498 թվականին, դա է վկայում նկարի վերևում արված հեղինակի ստորագրությունը։ Խորանի վերին հատվածում նա պատկերել է «Մանուկների կոտորածը»՝ ակնհայտորեն ոգեշնչված Մատեո դի Ջովաննիի ստեղծագործություններով։ Միջին հատվածում պատկերել է «Մադոննան և մանուկը սուրբ Պետրոսի, Բերնարդինի, Սիգիզմունդի և Սեբաստիանի հետ»։ Անդրեա դի Նիկոլոյի ստեղծագործությունների թեմատիկան ամբողջովին կրոնական է։ «Խաչելություն» (1502 Սիենա, Պինակոտեկա), «Կույսը և մանուկը սուրբ Իերոնիմի և սուրբ Պյոտրի մեջտեղում» (1500, Ֆիցուիլյամի թանգարան, Անգլիա) «Մադոննան և մանուկը Հովհաննես Մկրտչի և սուրբ Իերոնիմի հետ» (Սիենա Կրոնական արվեստի թանգարան) «Մադոննան և մանուկը հրեշտակների և սրբերի հետ» (1504, արվեստի թանգարան, Ցինցինատի, ԱՄՆ) «Գրիգորի ծառայությունը» (Փարիզ, Բոննի հավաքածու)։ Նա նաև նկարել է աշխատանքներ, որտեղ ներկայացրել է Հավատքը և Ողորմությունը այլաբանական կերպարներով։ Դա ստեղծագործությունների շարք է, որը բաղկացած է երեք մասից (երրորդ մասը՝ գեղանկարչությունը «Հույսի», պահվում է մասնավոր հավաքածույում, Անգլիայում)։ Նմանատիպ շարքը պատկերող մարդկային արժեքները խորհրդանշող կտավը 15-րդ դարի երկրորդ կեսին դարձել է հանրաճանաչ։ Նկարների այս շարքի նպատակը լիովին պարզ չէ, փորձագետները ենթադրում են, որ այն կարող է ստեղծված լինել եկեղեցու ավանդատունը զարդարելու համար։ Նկարչի վերջին որմնանկարները զարդարում են Սիենայի Կաշյանո դի Մուրո փոքրիկ քաղաքի Սանտա Մարիա և Պյանտասալա եկեղեցու պատերը։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Andrea di niccolò, pietà, da duomo di grosseto, 1490 circa.JPG|150px|Pieta, c. 1490
Պատկեր:Andrea di niccolò, madonna col bambino e santi 02.JPG|150px|Madonna and Child with Saints


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Վարդյո

աջից|մինի|200px|Վարդյո կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Վարդյո** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Վարդյո քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն Բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 600.47 կմ² տարածք։

## Բնակչություն
Համաձայն Նորվեգիայի վիճակագրության վարչության՝ 2008 թվականի հունվարի 1-ին դրությամբ կոմունայի բնակչության թվաքանակը կազմում է 1930 մարդ։ Բնակչության մեծ մասը նորվեգացիներ են։

## Տրանսպորտ
Կոմունայի գլխավոր բնակավայրը գտնվում է համանորվեգական գլխավոր ճանապարհի ցանցում։ Մայրցամաքի և կղզու միջև գործում է ավտոմոբիլային թունել։ Կղզում գործում է նաև փոքր օդանավակայան, գործում է նաև նավահանգիստ։

## Globus II (AN/FPS-129 «Have Stare»)
1998 թվականից կոմունայի տարածքում գործում է Globus II ռադարը, որը նախատեսված է մերձերկրյան տարածքներում տիեզերական աղբին հետևելու համար։ Լինելով Ռուսաստանի սահմանին մոտ՝ ռադարը գործարկման օրվանից հանդիսանում է դիվանագիտական կռվախնձոր երկու երկրների միջև, քանի որ ռուսական կողմը մտավախություն ունի, որ այն օգտագործվում է ամերիկյան զինվորականների կողմից ընդդեմ Ռուսաստանի։

## Վարդյոյի ամրոց
Վարդյոյում է գտնվում Վարդյոյի ամրոցը, որի պատմությունը սկսվում է 13-14 դարերից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այն օգտագործվել է որպես բանտ։ Ներկայումս ամրոցը հանդիսանում է զբոսաշրջային վայր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Vardo Kirche-1.jpg|Վարդյոյի տաճար
Պատկեր:Gamle Vardoe kyrkje Wilse.jpeg|Վարդյոյի տաճար, 1933 թ.
Պատկեր:Under radarene.jpg|Globus II ռադար
Պատկեր:Vardøhus Fortress, North Norway.jpg|Վարդյոյի ամրոցի ներքին բակը
Պատկեր:Street of Strandgaten, Vardø.jpg|Վորդյոյի Ստրանդգաթեն փողոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամենահյուսիսային ամրոցը աշխարհում: (ռուսերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Մուշյոեն

**Մուշյոեն** () — Վեֆսն համայնքի վարչական կենտրոնը, Նուրլան մարզում (ֆյուլքե), Նորվեգիայում։

Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 9629 մարդ (2009թ.):

Մուշյոենը առանձնացված է եղել որպես քաղաք և 1876թ.-ին առանձին համայնք, սակայն հետագայում՝ 1962 թվականի հունվարի 1-ին վերադարձավ Վեֆսնի կազմ։ Համարվում է Հելգելաննի հնագույն քաղաքը և Նուրլանում երկրորդ հնագույն քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է հովտի ստորին մասում, որտեղ Վեֆսնա և Շերվա գետերը թափվում են Վեֆսնֆորդի մեջ։ Քաղաքի կենտրոնը գտնվում է այդ երկու գետերի միջև։ Վեֆսնա գետը Նուրլանի ամենահզորը ջրատարողությամբ։ Բացի գետից և քաղաքի խութածոցից, նաև շրջապատված է լեռներով, կանաչ բլուրներով և անտառներով։ Էուֆելլետ լեռը՝ 814 մ բարձրությամբ, գտնվում է քաղաքի արևմտյան կողմում, համարվում է տարածքի բավականին հայտնի օբյեկտը։

## Պատմություն
Մուշյոենը հիմնադրվել է 17-րդ կամ 18-րդ դարում որպես տեղի ֆերմերների առևտրի համար հանդիպման վայր։ 1866 թվականին Բրիտանական կազմակերպությունը այնտեղ կառուցեց սղոցարաններ և 1875 թվականին Մուշյոենը ստացավ ինքնավարության իրավունք։ Ամերիկյան մետաղագործական Alcoa ընկերությունը Մուշյոենում ուներ իր ալյումինի գործարանը։

## Արդյունաբերություն
Քաղաքում է գտնվում ալյումինի գործարանը, որը պատկանում է Alcoa ընկերությանը։

## Տրանսպորտ
Քաղաքին է սպասարկում Մուշյոենի օդանավակայանը, որը գտնվում է Հերստադում։ Օդանավակայանը սկսել է գործել 1987 թ.-ին։ E6 ուղին և Նուրլանի երկաթուղային գիծը անցնում են Մուշյոենի տարածքով։ Մուշյոենը գտնվում է Տրոնհեյմի տրասսայից 390 կմ հեռավորության վրա դեպի հյուսիս և Մու-ի-Րանա քաղաքից 90 կմ դեպի հարավ։

## Քաղաք-բարեկամներ
* Լեռնային Միլանովաց, Սերբիա
* Լյուկսելե, Շվեդիա
* Վոլխով, Ռուսաստան
* Սինոպ, Թուրքիա

## Ծանոթագրություններ
# Statistics Norway (2009). «http://www.ssb.no/a/english/kortnavn/beftett_en/arkiv/tab-2009-06-16-01-en.html ».

## Արտաքին հղումներ
* Մուշյոենի էջը. http://www.mosjoen.com/
* Վեֆսն. (ծագումնաբանություն) http://www.vefsnslektshistorielag.com/

Կատեգորիա:1998 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տանա

**Տանա** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Սահմանակից է Ֆինլանդիային։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Տանա-բրու քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը և Հյուսիսսաամերենը։ Զբաղեցնում է 4049,71 կմ² տարածք։ Բնակչության մեծ մասը սաամներ են։

## Պատմություն
Տանայի տարածքը նախկինում եղել է Լապլանդիայի կազմում։ 1864 թվականի հունվարի 1-ին Տանա կումունան առանձնացվեց Նեսեբյու կոմունայից և ստեղծվեց առանձին համայնք, որը ներառում էր նաև Գամվիկ կոմունայի տարածքը։ 1913 թվականի հուլիսի 1-ին Տանայի կազմից հանվեցին և առանձին կոմունաներ դարձան Գամվիկը և Բերլեվոգը։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին Տանային միացվեց Պոլմակ կոմունան։

## Անվանում
Տանա կոմունան իր անվանումը ստացել է Տանա գետից։ Հյուսիսսաամերեն *Deatnu* նշանակում է «մեծ գետ», ինչից էլ առաջացել է նորվեգերեն «Տանա» անվանումը։

Մինչև 1918 թվականը կոմունայի անվանումը գրվում էր «Tanen»: 1992 թվականին այն վերանվանվում է Դեատնու-Տանա (Deatnu-Tana), սակայն 2005 թվականին վերանվանվեց։ Այժմ պաշտոնապես Տանա և Դեատնու անվանումներ իրավահավասար են։

## Զինանշանը
Տանա կոմունայի զինանշանը ստեղծվել է 20-րդ դարում և հաստատվել 1984 թվականի մայիսի 11-ին։ Կարմիր գույնի վահանի վրա պատկերված է գետի ջրերի համար նախատեսված երեք դեղին գույնի նավակ, որոնք օգտագործել են սաամենրը, նորվեգացիները, ֆինները։

## Աշխարհագրություն
Տանա կոմունայի տարածքը գտնվում է Տանա գետի ավազանում, ինչպես նաև Տանա ֆյորդի ափերին։ Սահմանակից է Ֆիլիանդիայի Ուտսիոկի նահանգին։

Հիմնական բնակավայրերը տեղակայված են Սիրմա, Պոլմակ, Ռուստեֆյելբմա, Սեյդա, Սկիպագուրա, Աուստերտանա, Տանաբարու գետերի ափերին։ Տանա-բրու քաղաքը հանդիսանում է կոմունայի վարչական կենտրոնը։ Վարչական կենտրոնով է անցնում E6 մայրուղին։

Տանա գետը հայտնի է իր սաղմոն ձկան պաշարներով։

## Ծնունդով Տանայից հայտնի մարդիկ
* Մարտին Սկանշե (Martin Schanche), ավտոարշավորդ
* Քրիստին Ստեյրա (Kristin Størmer Steira), դահուկորդ

## Քույր քաղաքներ
*  Տերսկի շրջան

## Պատկերասրահ

Պատկեր:River boats Tana.jpg
Պատկեր:Tanafjorden-2012-07-09-12-30-022.jpg
Պատկեր:Sirbma kapell.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Angling in Tana river (անգլերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Դեբորա Ֆրանսուա

**Դեբորա Ֆրանսուա** (, ), բելգիացի դերասանուհի։ 2009 թվականին ստացել է Սեզար կինոմրցանակ՝ «ամենախոստումնալից դերասանուհի» անվանակարգում։

## Կարիերա
Մարմնավորելով Սոնյայի դերը «Երեխա» ֆիլմում՝ Կաննի կինոփառատոնի ընթացքում Դեբորան ստացել է «Ոսկե արմավենի» կինոմրցանակ։ Այն դերասանուհու առաջին կինոմրցանակն էր։ Հաջորդ տարի նկարահանվել է «Ասիստենտը» ֆիլմում։ Սեր մատների ծայրերի վրա ֆիլմում մարմնավորած դերի համար Դեբորան ստացել է Սեզար կինոմրցանակ։ Ֆիլմում նրա խաղընկերը եղել է հայտնի ֆրանսիացի դերասան Ռոմեն Դյուրիսը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բելգիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Լայլա Գուդի

**Լայլա Գուդի** (, ), նորվեգացի թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Լայլա Գուդին ծնվել է Ստավանգերում։ Հայրը անգլիացի է, մայրը՝ նորվեգացի։ 2-10 տարեկան հասակում մեծացել է Հորդալանում նախքան Ստավանգեր վերադառնալը։ Հաճախել է Ստավանգերի տաճարին կից դպրոց։ 1994 թվականին ավարտել է Նորվեգիայի ազգային թատերական ակադեմիան և աշխատանքի անցել Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ 9 տարի թատրոնում աշխատելուց հետո որոշել է հանգստնալ և 2003 թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել Trøndelag և Օսլոյի կենտրոնական թատրոններում։

Գուդին ամուսնացել է 23-25 տարեկան հասակում։ Հետագայում ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել անկախ դերասան Անդրես Էյդի հետ։

## Թատերական դերեր
* Յոհան Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Մարիա Ստյուարտ» (պիես)
* Հիլդե՝ Հենրիկ Իբսենի «Կինը ծովից»
* Կատերին՝ Դեյվիդ Օբուրնի «Ապացույց»

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Complete list of performances at Nationaltheateret. 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Նիկոլայ Կլևե Բրոշ

**Նիկոլայ Կլևե Բրոշ** (, ), կինոյի և թատրոնի նորվեգացի դերասան։ Ճանաչման է արժանացել 2002 թվականին Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության կողմից թողարկված «Lekestue» սերիալի գլխավոր դերերից մեկը կատարելու շնորհիվ։ 2002 թվականին *Dagbladet*-ի կողմից ճանաչվել է Տարվա թատերական տաղանդ։

## Կարիերա
1996 թվականից մինչև 1999 թվականը Նիկոլայ Կլևե Բրոշը սովորել է Նորվեգիայի ազգային թատերական ակադեմիայում։ 2005 թվականից աշխատում է Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ Նա խաղացել է նաև Օսլոյի Նոր թատրոնում և Նորվեգական թատրոնում՝ մասնակցելով Անտոն Չեխովի «Ճայը», Էդվարդ Օլբիի «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» պիեսների բեմադրություններին ու այլ ներկայացումների։ Նիկոլայ Կլևե Բրոշն արժանացել է մի շարք մրցանակների Նորվեգիայի թատերական արվեստում ունեցած ներդրման համար։

«Ուրո» ֆիլմում իր դերակատարման համար Նիկոլայ Կլևե Բրոշը ներկայացվել է «Ամանդա» մրցանակի *Տղամարդու լավագույն դերակատարում* անվանակարգում, ինչպես նաև արժանացել մի մի շարք այլ մրցանակների։ Ֆիլմերում նկարահանվում է Աքսել Հենիի հետ միասին։ Նրա մասնակցությամբ նկարահանված ֆիլմերից առավել մեծ ճանաչում ունեն «Անհրաժեշտ սպանություն», «Մաքս Մանուս» և «Ռագնարյոկի գաղտնիքը» կինոնկարները։

## Ընտանիք
Նիկոլայ Կլևե Բրոշի կինը՝ Հեյդի Գերմունդսեն Բրոշը, նույնպես ստացել է թատերական կրթություն։ Նրանք ունեն երկու որդի՝ Յակոբն ու Յորգենը։ Նիկոլայ Կլևե Բրոշի խորթ քույրը՝ Իդա Էլիզ Բրոշը, կինոյի և թատրոնի դերասանուհի է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Official Nicolai Cleve Broch FanPage
* Նիկոլայ Կլևե Բրոշը ԿինոՊոիսկ կայքում
* Նիկոլայ Կլևե Բրոշը «''Aftenposten''» կայքում

Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կենտրոնական թատրոն (Օսլո)

**Օսլոյի կենտրոնական թատրոն** (), թատրոն Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի Akersgata փողոցում։

## Պատմություն
Թատրոնը 1897 թվականին հիմնադրել է Յուհան Ֆահլստրյոմ և Ալմա Ֆահլստրյոմ ամուսնական թատերական զույգը։ Թատրոնը հատկապես հայտնի էր թեթև ժանրի ռեպերտուարով, այդ թվում կատակերգություններ, ռեվյուներ, օպերետներ, ինչպես նաև դասականների (Հենրիկ Իբսեն) և նոր նորվեգական դրամաների ներկայացմամբ։

1902 թվականից Հարալդ Օտտոն (1865-1928) եղել է թատրոնի կառավարիչն ու սեփականատերը։ Հաջորդաբար նրան փոխարինել է որդին՝ Ռեյդար Օտտոն, որի որդին, Հարալդ Օտտոն թատրոնը կառավարել է 1938 թվականին։ Օտտո ընտանիքի անդամները թատրոնը կառավարել են մինչև 1959 թվականը։

1959 թվականից թատրոնի շենքը մասամբ օգտագործվել է որպես հեռուստատեսային ստուդիա։ Կենտրոնական թատրոնն այժմ վերանորոգվում է։ Սրահն ունի 387 նստատեղ։ Օսլոյի կենտրոնական թատրոնը Նորվեգիայի ամենահին գործող թատրոնն է։

## Պատկերասրահ

323. Centralteatret "Millionkongen". Frk. Sleberg and Hrr. Hetland (15338898199).jpg
Central Teatret Den evige glade Kobbersm - no-nb digifoto 20140826 00046 NB NS NM 12654.jpg
Centralteatret "Manden med de 3 Koner". Frk. Schytte, Fruerne Skarseth & Steen, Hr. Hedemark - no-nb digifoto 20150519 00061 blds 07050.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Centralteatret (Yelp)

Կատեգորիա:Թատրոններ հիմնված 1897 թվականին
Կատեգորիա:Օսլոյի թատրոններ
Շպիցբերգենի տրակտատ

**Շպիցբերգենի տրակտատ**, 1920 թվականի փետրվարի 9-ին Փարիզում ստորագրված տրակտատ, որը վերաբերում է Շպիցբերգենի կղզեխմբի միջազգային-իրավական կարգավիճակին։ Ներկայումս կղզեխմբում իրենց ներկայությունն ունեն Նորվեգիան, Ռուսաստանը, մասամբ նաև Լեհաստանն ու Չինաստանը։

## Բովանդակություն
Շպիցբերգենի տրակտատի համաձայն` Շպիցբերգենում, որը նախկինում ազատ տարածք էր, իր իշխանությունն է հաստատում Նորվեգիան, իսկ համաձայնագրի մասնակից պետություններին հավասար իրավունք է վերապահվում շահագործելու Շպիցբերգենի բնական ռեսուրսները, ջրերը։ Պայմանագրի 9-րդ կետով Նորվեգիան պարտավորվում էր կղզեխումբը չօգտագործել ռազմական նպատակներով` այնտեղ ռազմական բազաներ տեղակայելով։ 1925 թվականին Նորվեգիան կղզեխումբը պաշտոնապես հռչակում է Նորվեգիայի Թագավորության մաս։ ԽՍՀՄ-ը Շպիցբերգենի տրակտատին է միացել 1935 թվականին։

Ներկայումս տրակտատի մասնակից են համարվում ավելի քան 50 պետություն` Ռուսաստան, ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա, Ճապոնիա, Հոլանդիա, Բուլղարիա, Հունգարիա, Դանիա, Նորվեգիա, Լեհաստան, Չեխիա, Սլովակիա, Ռումինիա, Իտալիա, Շվեդիա և այլն։ Նորվեգիայի Ստորտինգը 1947 թվականի փետրվարի 15-ին ընդունել է, որ ԽՍՀՄ-ը Շպիցբերգենում ունի Նորվեգիային հավասար տնտեսական հետաքրքրություններ։

## Շպիցբերգենի թեման ռուս-նորվեգական հարաբերություններում
Քանի որ ԽՍՀՄ-ը, իսկ նրա փլուզումից հետո ՌԴ-ն Նորվեգիայից հետո միակ երկիրն է, որ զգալի ներկայություն ունի Շպիցբերգենում, ռուս-ներվեգական հարաբերությունները բավական լարված բնույթ են կրել։ Նորվեգական կողմի մտավախությունները հանգեցրել են այն բանին, որ երկիրը դարձել է ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Լարումը փոքր-ինչ թուլացել է, երբ կղզեխմբից դատարկվել են ռուսական մի քանի բնակավայրեր, սակայն կրկին սրվել է այն բանից հետո, երբ 2011 թվականի դեկտեմբերին ռուսական կառավարությունը նոր մարտավարություն է մշակել ռուսների ներկայությունը Շպիցբերգենում մեծացնելու ուղղությամբ։ Այդ նպատակով Բարենցբուրգ քաղաքում կառուցվել են մի շարք նոր շինություններ։ Դա առաջացրել է նորվեգական կողմի զայրույթը։

2015 թվականի ապրիլի 15-ին Շպիցբերգեն է այցելել ՌԴ կառավարության փոխվարչապետ Դմիտրի Ռոգոզինը, ինչի առթիվ նորվեգական դիվանագիտությունը իր բողոքն է հայտնել, քանի որ Ռոգոզինը Նորվեգիայի և Եվրամիության մուտքի արտոնագրի սանկցիայի ցուցակում է եղել։ Սակայն ռուսական կողմը չի ընդունում մեղադրանքը` պատճառաբանելով, որ Ռուսաստանի քաղաքացիներին Շպիցբերգեն այցելելու համար մուտքի արտոնագիր հարկավոր չէ։

## Հրապարակում
* «Օտար երկրների հետ կնքված գործող պայմանագրերի, համաձայնագրերի, կոնվենցիաների ժողովածու», в. 9, Մոսկվա 1938

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շպիցբերգենի տրակտատ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Կատեգորիա:Բելգիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պայմանագրեր
Բագրատ Գրիգորյան

**Բագրատ Աշոտի Գրիգորյան** (), հայ գեղանկարիչ։

## Կենսագրություն

Բագրատ Գրիգորյանը ծնվել է Լենինականում (Գյումրի) 1939 թվականին։
* 1957 թ. ավարտել է Ս. Մերկուրովի անվան գեղարվեստի դպրոցը։ Սովորել է Ա. Անանիկյանի և Ս. Միրզոյանի մոտ (Լենինական)։
* 1960-1963 թթ. սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում (Երևան)։
* 1967 թ. ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
* 1992 թ. մահացել է Երևանում։

Աշխատանքները գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա), արտերկրի բազմաթիվ մասնավոր հավաքածուներում և պատկերասրահներում։

## Ցուցահանդեսներ

* 1965, 1966, 1968, 1969 թթ. մասնակցել է երիտասարդական ցուցահանդեսների։
* 1970 թ. – պատկերազարդել է գրքեր և ամսագրեր։
* 1971 թ. կազմակերպվել է Գրիգորյանի առաջին անհատակակարողացել է մեկ աշխատանքով մասնակցել խմբային ցուցահանդեսների։
* 1977, 1979 թթ. երեքական աշխատանքով մասնակցել է ցուցահանդեսների Ֆրանսիայում, Էստոնիայում։
* 1978-1985 թթ. ցուցադրվել է Փարիզի «Բասմաջյան» պատկերասրահում։

Լոս Անջելեսում անհատական ցուցահանդեսից հետո նրա աշխատանքները ցուցադրվել են ԳԴՀ-ում, ԳՖՀ-ում, Չեխոսլովակիայում, Հարավսլավիայում, Հունգարիայում, Բուլղարիայում, Իտալիայում, Հոլանդիայում, Դանիայում, Ավստրիայում, Լեհաստանում, Պորտուգալիայում, Մոնղոլիայում, Իրանում, Արգենտինայում, Կանադայում, Լիբանանում, Ռուսաստանում։

* 1991 թ. հրավիրվել է Բեյրութ՝ «Թորոս Ռոսլին» բարձրագույն կրթահամալիրում մանկավարժական գործունեություն ծավալելու։
* 1992 թ. անհատական ցուցահանդես է ունեցել Անթիլիասում (քաղաք Բեյրութի մերձակայքում)։
* 1996 թ. հետմահու անհատական ցուցահանդես Հայաստանի ազգային պատկերասրահում (40 աշխատանք)։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Հայաստանի ազգային պատկերասրահ

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Համերֆեսթ

**Համերֆեստ** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Համերֆեստ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 848.59 կմ² տարածք։

Համերֆեստ կոմունայի վարչական կենտրոնը համարվում է աշխարհի ամենահյուսիսային քաղաքը, որից քիչ հեռու գտնվում է Ստատօիլ ընկերության պատկանող Սնեվիտ խոշոր գազի հանքավայրը:Gamst, Thorbein (1984). Finnmark under Hakekorset - Festung Finnmark

Համերֆեստ քաղաքում է գտնվում «Հյուսիսային արջի թանգարանը», որը տեղակայված է քաղաքապետարանի շենքում և «Հյուսիսնորվեգական բնակավայրերի հետպատերազմյան վերականգնման թանգարանը»։ Յուրաքանչյուր տարի քաղաք են այցելում 2500-3500 հյուսիսային եղջերու։ Հայտնի է նաև ճարտարապետ Հանս Մագնուսի նախագծով 1961 թվականին մոդերնիզմի ոճով կառուցված Համերֆեստի եկեղեցին։

Քաղաքին է նվիրված հայտնի ռուս գեղանկարիչ Կոնստանտին Կորովինի (1861—1939) «Համերֆեստ, Հյուսիսափայլ» կտավը, որը ստեղծվել է 1894—1895 թվականներին։ Այժմ կտավը ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։

## Քույր քաղաքներ
* 20px Անքորեջ, ԱՄՆ
* 20px Իկաստ, Դանիա
* 20px Պետերբուրգ (Ալյասկա), ԱՄՆ
* 20px Տորնիո, Ֆինլանդիա
* 20px Տրելբորգ, Շվեդիա
* 20px Ուշուայա, Արգենտինա
* 20px Կոլա, Ռուսաստան

## Պատկերասրահ

Պատկեր:From the north, Hammerfest, Norway.jpg
Պատկեր:Tanafjorden-2012-07-09-12-30-022.jpg
Պատկեր:Hammerfest - Urban Reindeer.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* М. М. Пришвин. «Гаммерфест»

## Արտաքին հղումներ
* Համերֆեստի պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն)
* Hafsten, Bjørn; Larsstuvold, Ulf; Olsen, Bjørn; Stenersen, Sten (1991). Flyalarm - luftkrigen over Norge 1939-1945 (in Norwegian) (1st ed.). Oslo: Sem og Stenersen. p.&nbsp;319. ISBN 82-7046-058-3. (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի շրջաններ
Մանուել Լոկատելլի

**Մանուել Լոկատելլի** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Միլանի» և Իտալիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Մանուել Լոկատելլին սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան «Ատալանտա» ֆուտբոլային ակումբում 6 տարեկանում, իսկ 11 տարեկանում տեղափոխվել է Միլան։

Միլանի առաջին թիմում մեկնարկել է Սերիա A-ի 2016 թվականի ապրիլի 21-ին Կարպիի հետ հանդիպման ժամանակ՝ դուրս գալով փոխարինման 87-րդ րոպեին։ 2016 թվականի մայիսի 14-ին Լոկատելլին մեկնարկել է հիմնական կազմում՝ խաղալով Ռոմայի դեմ, իսկ 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին խփել է իր առաջին գոլը Միլանի կազմում։ Հոկտեմբերի 22-ին Յուվենտուսի հետ հանդիպման ժամանակ Մանուելի գոլը հաղթանակ է պարգևել Միլանին։

### Միջազգային կարիերա
Լոկատելլին Իտալիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է 2015 թվականի մինչև 17 տարեկանների ԵՎրոպայի առաջնությանը։

Իտալիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 2016 թվականի մինչև 19 տարեկանների ԵՎրոպայի առաջնությանը, որում իտալացիները եզրափակիչում պարտվեցին Ֆրանսիայի հավաքականին։

## Անձնական կյանք
Մանուել Լոկատելլին ծնվել է 8 հունվար 1998, Լեկկո քաղաքում։ Հայրը աշխատում է բանկում, մայրը տնային տնտեսուհի է։ Ունի քույր և եղբայր։ Լոկատելլին հանդես է գալիս կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում և հանդիսանում է մինչև 19 տարեկանների Իտալիայի հավաքականի ավագը։

## Կարիերայի վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մանուել Լոկատելլիի պրոֆիլը Միլանի կայքում
* Մանուել Լոկատելլին ֆեյսբուքում
* Մանուել Լոկատելլին ինստագրամում

Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացիներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կոդրուս

**Կոդրուս** (հին հունարեն՝ Κόδρος, մ.թ.ա. 1089–1068 թթ), Աթենքի վերջին լեգենդար արքան։

Համաձայն լեգենդի՝ Կոդրուսը Մելանթուսի որդին էր, ով որպես փախստական հասել էր Ատտիկե՝ փախչելով դորիական ներխուժումից։ Հաղթելով բեոտիացիների զորքին Մելանթոսը դառնում է Աթենքի արքա։ Մելանթուսի մահից հետո Կոդրուսը ժառանգում է աթենական գահը։ Նույն ժամանակ դորիացիները ներխուժում են Ատտիկե ։ Դելփյան պատգամախոսը հայտնում է, որ միայն աթենական արքայի մահը, դորիացիների ձեռքերով, հաղթանակ կպարգևի աթենացիներին։ Իմանալավ դրա մասին, Կոդրուսը թափանցում է դորիական ճամբար, որտեղ իր իսկ հրահրած վեճի արդյուքնում սպանվում է։ Հայտնաբերելով Կոդրուսի իրական ինքնությունը դորիացիները նահանջում են։
Կոդրուսի մահից հետո աթենացիները վերացնում են արքայական տիտղոսը և փոխարինում են այն արխոտնտով։ Լեգենդի այլ տարբերակը ասում է, որ Կոդրուսի որդի Մեդոնն է եղել Աթենքի վերջին արքան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի պետական գործիչներ
Խրիստինա Մորֆովա

**Խրիստինա Վասիլևա Մորֆովա** (, ), բուլղարացի օպերային երգչուհի (քնարական-կոլորատուրային սոպրանո), մանկավարժ և հասարակական գործիչ։ Կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Մորֆովի քույրը։

## Կենսագրություն
Խրիստինա Մորֆովան ծնվել է 1889 թվականի ապրիլի 24-ին Բուլղարիայի Ստարա Զագորա քաղաքում։ Սովորել է Պրահայում՝ Մարիա Պիվոդայի երաժշտական մասնավոր դպրոցում։ Այնտեղ էլ 1910 թվականին կատարել է իր առաջին ելույթը բեմում («*[[Վաճառված հարսնացուն]]*»)։ Երգել է Բռնոյի Օպերային թատրոնում։ 1913 թվականից եղել է *Բուլղարիայի օպերային ընկերության* (1921 թվականից՝ Սոֆիայի ազգային օպերա) մենակատարուհի։ 1913 թվականից հանդես է եկել համերգներով՝ կատարելով ինչպես արիաներ օպերաներից, այնպես էլ բուլղարական, չեխական ժողովրդական երգեր և սլավոնական այլ ժողովուրդների երգեր։ 1916 թվականից համերգային շրջագայություններով եղել է Բեռլինում, Միլանում, Փարիզում, Լոնդոնում։ 1916-1931 թվականներին եղել է Պրահայի ազգային թատրոնի մենակատարուհի։ 1931-1936 թվականներին դասավանդել է Սոֆիայի Երաժշտական ակադեմիայում։ Նրա աշակերտների թվում են եղել Ռայնա Միխայլովան (), Սիյկա Պետրովան (), Լյուբոմիր Վիշեգոնովը, Գյուրգա Պինջուրովան, Իվանկա Միտևա-Կորալովան, Լյուդմիլա Պրոկոպովան և այլք։
[մինի|ձախից|Խրիստինա Մորֆովան և օպերային երգչուհի [Լյուդմիլա Պրոկոպովան]]
1935 թվականին համերգային շրջագայությամբ ԽՍՀՄ-ում հանդես գալուց հետո Խրիստինա Մորֆովան հեռացվել է ինչպես Ակադեմիայից, այնպես էլ Սոֆիայի ազգային օպերայից։ Զոհվել է 1936 թվականի հունիսի 1-ին Սոֆիայից ոչ հեռու տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով։

## Դերերգեր
* «Աիդա», Վերդի – *Աիդա*
* «Գեղջկական ասպետություն», Մասկանի – *Սանտուցա*
* «Սամսոն և Դալիլա», Սեն-Սանս – *Դալիլա*
* «Լակմե», Դելիբ – *Լակմե*
* «Ֆաուստ», Գունո – *Մարգարիտա*
* «Կախարդական սրինգ», Մոցարտ – *Գիշերվա թագուհի*
* «Ենուֆա», Յանաչեկ – *Ենուֆա*
* «Վաճառված հարսնացուն», Սմետանա – *Մարժենկա*

## Հիշատակ
* Վառնա քաղաքի փողացներից մեկը կրում է Խրիստինա Մորֆովայի անունը։
* 1936 թվականին Սոֆիայում հիմնադրվել է «Խրիստինա Մորֆովա» կանանց երգչախումբը ()։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Музыкальный энциклопедический словарь/Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — с. 356 — ISBN 5-85270-033-9
* Морфов Б., Незабравимата Xристина Морфова. — София, 1980.

Կատեգորիա:Բուլղարացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Էլևսինյան միստերիաներ

մինի|Էլևսինյան միստերիաներ պատկերող ափսե (մ.թ.ա. 4–րդ դար)

**Էլևսինյան միստերիաներ**, Հին Հունաստանի ամենահայտնի գաղտնի ծիսակարգերն էին, որոնք տեղի էին ունենում Աթենքի մոտ գտնվող Էլևսին քաղաքում։

## Էլևսինյան միստերիաների ծագումը

Իրենց խորհրդով Էլեվսինյան միսթերիաները կապվում էին Դեմետրա աստվածուհու և իր դստեր Պերսեփոնեի անհետացման հետ։ Համաձայն Հոմերոսի, Դեմետրա աստվածուհին փնտրելով իր դստերը հասնում է Էլեվսին քաղաք, որտեղ նա դառնում է քաղաքի թագաժառանգի դայակը։ Թագուհու միջամտության հետևանքով Դեմետրային չի հաջողվում թագաժառանգին անմահություն պարգևել։ Դեմետրան բացահայտում է իր իրական ինքնությունը և հրահանգում է, որպեսզի իր համար տաճար կառուցեն, որտեղ նա կհանգրվանի։

Համաձայն Հոմերոսի, միսթերիաների ծագման պատմությունը ունի երկու շերտ, որոնցից առաջինը դա Դեմետրայի և Պերսեփոնեի վերամիավորման պատմությունն է, իսկ երկրորդը՝ թագուհու որդուն անմահություն պարգևելու չստացված փորձը։ Էլեվսինի և Աթենքի միավորումից հետո, աթենական իշխանություններն իրենց վրա են վերցնում միսթերիաների անցկացման ծիսակարգային պարտականությունները։

## Էլևսինյան միստերիաների արարողակարգը

Էլեվսինյան միսթերիաները տարաբաժանվում էին Մեծ էլեվսինյան միսթերիաների և Փոքր Էլեվսինյան միսթերիաների, որոնք սկսվում էին Աթենքից Էլեվսին ձգվող հանդիսավոր շքերթով։ Փոքր միսթերիաներն իրականացվում էին Աթենքից դուրս գտնվող Իլիսոս գետի Ագրայ վտակի մոտ, փետրվար֊մարտ ամիսներին։ Մեծ միսթերիաները սկսվում էին հոկտեմբեր֊սեմպտեմբեր ամսիներին և իրենց մեջ ներառում էին ծիսակարգային լոգանք, ծոմապահություն և մեզ անհայտ մի քանի այլ արարողություններ։

## Էլեևինյան միստերիաների խորհուրդը
 
Ենթադրաբար դրանք խոստանում էին որոշակի առավելություններ հետմահու կյանքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հունաստանում
Կյոտուկեյն

աջից|մինի|200px|Կյոտուկեյն կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Կյոտուկեյն** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Կյոտուկեյն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը և Հյուսիսսաամերենը։ Զբաղեցնում է 9708.13 կմ² տարածք։

Կյոտուկեյնում է գտնվում Սաամական բարձրագույն դպրոցը, որը դասվում է Նորվեգիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների շարքին։

## Պատմություն
1852 թվականին Կյոտուկեյնում տեղի ունեցավ սաամների զինված ապստամբություն ընդդեմ տեղական նորվեգական իշխանությունների։ 2008 թվականին այդ իրադարձության մասին նկարահանվեց ֆիլմ։

2012 թվականի մարտի 26-ից 29-ը Կյոտուկեյնի Սաամական բարձրագույն դպրոցում տեղի ունեցավ տեղաբնիկ ժողովուրդների լրագրողների միջազգային համաժողով։ Համաժողովի ընթացքում կազմակերպվեցին դասախոսություններ տեղաբնիկ ժողովուրդների լեզուներով լրատվություն մատուցող լրատվամիջոցների աշխատանքի վերաբերյալ։ Մասնակցեցին ավելի քան 10 երկրների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ Մոնակոյի Ալբեր II իշխանը:.

## Կյոտուկեյնի զինանշանը
Կյոտուկեյն կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնական մասում պատկերված է դեղին գույնի սաամական պատմական վրան։

## Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Կյոտուկեյն կոմունայում բնակվում է 2947 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել։

## Տնտեսություն
Կյոտուկեյն կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավագնացությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mehamn-polarnight-newsyearsday.jpg
Պատկեր:Kautokeino, samische Tracht.jpg
Պատկեր:Slettnes Nature Reserve 06.jpg
Պատկեր:This is the center of the sami town Kautokeino.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Կարասիոկ

աջից|մինի|200px|Կարասիոկ կոմունան Ֆինմարք ֆյուլքեի քարտեզին
**Կարասիոկ** (), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Կարասիոկ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը և Հյուսիսսաամերենը։ Զբաղեցնում է 5452,86 կմ² տարածք։ Ունի 2763 բնակչություն (2007թ.)։

## Անվանում
*Karasjok* անվանումը հանդիսանում է սաամերեն *Kárášjohka* բառի՝ նորվեգերենին հարմարեցված տարբերակը։ Բառի սկզբնամասի նշանակությունը անհայտ է, իսկ *johka* սաամերենից թարգմանաբար նշանակում է «գետ»։ Մինչ 1866 թվականը Կարասիոկ կոմունան մտնում էր նախկին Կիստրադ կոմունայի մեջ։ 1990 թվականին *Karasjok* անվանումը փոխարինվեց *Kárášjohka-Karasjok*-ով, ինչը կոմունային դարձրեց սաամերեն անուն ունեցող 3-րդ կոմունան Նորվեգիայում։ 2005 թվականին համայնքը կրկին վերանվանվեց Կարասիոկ, սակայն վերջին երկու անվանումները համարվում են իրավահավասար։

## Զինանշան
Կարասիոկի ներկա զինանշանը պաշտոնապես ընդունվել է 1986 թվականի հունիսի 27-ին։ Այն իրենից ներկայացնում է կրակի 3 պատկեր դեղին գույնի, ինչը ցույց է տալիս բնիկ սաամների համար կրակի նշանակության կարևորությունը։ Պատկերված է 3 կրակ, քանի որ Կարասիոկում բնակվում են Նորվեգիայի երեք հիմնական ժողովուրդները՝ նորվեգացիները, սաամները և քվենները։

## Աշխարհագրություն
Կարասիոկ կոմունան գտնվում է Տանաելվ գետի ավազանում, այդ թվում՝ վերջինիս վտակներ Անարիոհկա և Կարասիոհկա գետերի շրջանում։ Այն ներառում է Ֆինմարկի ընդարձակ սարահարթը։ Համեմատաբար խոշոր լճերից է Գասադատավյարին։ Գետերի ավազաններում տարածված են սոճու և կեչու անտառներ։

Կլիման չորային է։ 1886 թվականի հունվարի 1-ին այստեղ գրանցվել է Նորվեգիայում արձանագրված ամենացուրտ եղանակը −51,4&nbsp;°C:

## Բնակչություն
2012 թվականի տվյալների համաձայն՝ կոմունայում բնակչվում է 2763 մարդ, որոնց մեծ մասը Կարասիոկ բնակավայրում։ Բնակչության 80 %-ի համար մայրենի լեզուն Սաամերենն է։ Սաամերենը և նորվեգերնը կոմունայի տարածքում ունեն իրավահավասար կարգավիճակ։ Այստեղ է տեղակայված Նորվեգիայի Նորվեգիայի սաամական խորհրդարանը, ինչպես նաև սաամական այլ հաստատություններ, այդ թվում՝ ռադիոկայան։

## Կարասիոկում ծնված հայտնի անձինք
Կարասիոկում են ծնվել հայտնի երգչուհիներ Մարի Բոյնեն և Մաքսիդա Մարակը։

## Քույր քաղաքներ
*  Օլենեգորսկ
*  Լովոզերո

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mottakelse Kronprins og Kongen (10308479803).jpg
Պատկեր:Karasjok01.JPG
Պատկեր:Karasjok01.JPG
Պատկեր:Geaimmejohka at Assebakti.jpg
Պատկեր:Lavvu 02.jpg
Պատկեր:Karasjok gamle kyrkje.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նորվեգիայի ազգային վիճակագրական տվյալները /Կարասիոկ կոմունա/  (անգլերեն)

Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Արիլդ Նյուքվիսթ

**Արիլդ Նյուքվիսթ** (, ), նորվեգացի վիպասան, բանաստեղծ, գրող, մանկագիր, երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Արիլդ Նյուքվիսթը ծնվել է Օսլոյում։ Մայրը գրող Գերդ Նյուքվիսթն է, խորթ հայրը՝ նկարիչ Օլավ Մոսեբեկը։ Ստեղծագործել սկսել է 1963 թվականից։ Առաջին վեպը եղել է «Ringer i et sommervann»-ը։

1971 թվականին Նյուքվիսթն արժանացել է Mads Wiel Nygaards Endowment գրական մրցանակի։ 1994 թվականին «Ungdom» ինքնակենսագրական վեպի համար առաջադրվել է Հյուսիսային Խորհրդի գրական մրցանակի։

## Դիսկոգրաֆիա
* Eventyrhagen (Octave, 1979)
* Epleslang (Octave, 1980)
* Tomme Bord (Octave, 1981)
* Mr. Baluber (Octave, 1982)
* Arild Nyquist og Familien Baluber på nye eventyr – Piker (Studio B, 1983)
* Duo Karamba! (Studio B, 1983)
* Greven i skogen (Limbo Musikkproduksjon, 1985)
* Kalde øl & heite jenter (Tunsberg Grammofon, 1985)
* Slemme Lars og noen andre (Tunsberg Grammofon, 1987)
* Sol og regn (Tylden & Co., 1993)
* I sans og samling (Tylden & Co., 1999)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ