Վեյճոու կղզի

**Վեյճոու կղզի** (), ծովային կղզի, գտնվում է Կուանսի Ճուանծու ինքնավար շրջանի Պեյհայ քաղաքի հարավում՝ Պեյպուվան ծոցի ծովային տարածքում։ Այն Չինաստանի ամենամեծ և երկրաբանական տարիքի առումով ամենաերիտասարդ հրաբխային կղզին է։ Այս կղզին գտնվում է Պեյպու ծոցի կենտրոնական մասում։ Հյուսիսից սահմանակից է Կուանսիի Պեյհայ քաղաքին, արևելքից նայում է Լեյճոու թերակղզուն, հարավարևելքում հարևանում է Սյիեյյան կղզուն, հարավում ծովով բաժանված դիմացը գտնվում է Հայնան կղզին, իսկ արևմուտքում ուղղված է դեպի Վիետնամ։ Վեյճոու կղզին ներկայումս գտնվում է Պեյհայ քաղաքի Հայչըն շրջանի իրավասության ներքո, և այնտեղ հիմնադրված է Վեյճոու ավանը։

## Պատմություն
Կենոզոյան դարաշրջանի քառորդական շրջանում հրաբխային ժայթքումները և նստվածքագոյացումը ձևավորել են Վեյճոու կղզին։ Վեյճոու կղզին Հան դինաստիայի ժամանակներից գտնվում էր Հեփու գավառի իրավասության ներքո։ Թան և Սուն դինաստիաների ժամանակ կղզին գտնվում էր Լեյճոուի հսկիչ վարչության իրավասության ներքո։ Յուան Յուենճընի դարաշրջանի առաջին տարում (1294 թ․) ստեղծվեց Վեյճոուի հսկիչ վարչությունը։ Մին դինաստիայի կառավարման սկզբնական շրջանում Վեյճոուի հսկիչ վարչությունը գտնվում էր Լեյճոու վարչական շրջանի իրավասության ներքո։ Հոնվուի կառավարման յոթերորդ տարում (1374 թ.) Վեյճոուի հսկիչ վարչությունը տեղափոխվեց Լեյճոուի Սուիսի։ Վանլիի կառավարման վեցերորդ տարում (1578 թ.) Լեյճոուից գաղթականներ տեղափոխվեցին կղզի և սկսեցին այնտեղ զբաղվել հողագործությամբ։ 

Կանսիի գահակալության առաջին տարվա և Ծյացինի գահակալության տասնմեկերորդ տարվա (1692-1806 թթ․) միջև ընկած ժամանակահատվածում Վեյճոու կղզու բնակիչները երեք անգամ վերաբնակեցվել են երկրի ներսում, իսկ կղզում տեղակայված վարչական մարմինները վերացվել են։ 1867 թվականին կղզու վրա դրված արգելքը վերացվեց, և Լեյճոուից ու Լյանճոուից նավավարներն ու միգրանտները տեղափոխվեցին կղզի։ Նույն թվականից սկսած՝ ֆրանսիացի կաթոլիկ միսիոներները սկսեցին քարոզել Վեյճոու կղզում։ 1880 և 1882 թվականներին համապատասխանաբար կառուցվեցին Շընթան գյուղի կաթոլիկ եկեղեցին և Չընծայ գյուղի Աստվածամոր եկեղեցին։ Կուանսու կայսեր գահակալության 20-րդ տարում (1894 թ․) Վեյճոու կղզին անցավ Հեպու շրջանի իրավասության տակ։ Ժողովրդական հանրապետության սկզբնական շրջանում մինչև 1931 թվականը Վեյճոու կղզին հերթով պատկանում էր Հեփու Ծինհայի գումարտակին և Հեփուի երկրորդ ինքնավար շրջանի վարչական մարզին։ 1938 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1945 թվականի հունիսը Ճապոնական բանակը գրավել էր Վեյճոու կղզին և կղզու վրա կառուցել օդակայան։ 1950 թվականի մարտի 6-ին Ազգային բանակը ինքնակամ դուրս եկավ, և Չինաստանի Ժողովրդական Ազատագրական բանակը գրավեց Վեճոու կղզին՝ հիմնադրելով Վեյճոու գյուղը, որը պատկանեց Հեփու գավառին։ 1950 թվականի օգոստոսին Վեյճոու գյուղը անցավ Պեյհայ քաղաքի իրավասության ներքո և վերակազմավորվեց՝ դառնալով Վեյճոու մարզ։ 1993 թվականի հուլիսի 8-ին Վեյճոու կղզին հայտարարվեց Կուանսի Ճուանզու ինքնավար շրջանի շրջանային մակարդակի տուրիստական հանգստյան գոտի։ 2004 թվականի մարտի 19-ին Կուանսիի Պեյհայ քաղաքի Վեյճոու կղզում հիմնվեց Վեյճոու հրաբխային ազգային երկրաբանական զբոսայգին, որը Չինաստանում թվով երրորդ ազգային երկրաբանական զբոսայգին է։ 2005 թվականին «Չինաստանի ազգային երկրագրություն» ամսագրի «Չինաստանի գեղեցկությունը» հատուկ թողարկման մեջ Վեյճոու կղզին անվանվեց «Չինաստանի տասը ամենագեղեցիկ կղզիներից» մեկը՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը։

## Աշխարհագրություն
աջից|մինի|Վեյճոու կղզի՝ ազգային երկրաբանության այգու նշան
աջից|մինի|Ձկնիկ քար (ձախ) և Սիեյան կղզի (աջ)Վեյճոու կղզին գտնվում է Պեյհայ քաղաքի կենտրոնից 36 ծովային մղոն հեռավորության վրա և Սիեյյան կղզուց 9 ծովային մղոն հեռավորության վրա։ Կղզու երկարությունը հյուսիս–հարավ ուղղությամբ 6, 5 կիլոմետր է, լայնությունը արևելք–արևմուտք ուղղությամբ 6 կիլոմետր է, ընդհանուր մակերեսը 24,74 քառ. կիլոմետր է, ծովափի երկարությունը 36 կիլոմետր է, իսկ հարավային ծովափի ամենաբարձր կետը 79 մետր է։ Տեղանքը թեքությունը հարավից հյուսիս է։ Կղզու հյուսիսային մասը բլրոտ տարածք է, որը ձևավորվել է լավայի նստվածքներից, մինչդեռ հարավային մասը նավահանգիստ է, որը ձևավորվել է հին հրաբխային խառնարանի կողմից։ Վեյճոու քաղաքը, կղզու ամենամեծ բնակելի տարածքը, գտնվում է նավահանգստի երկայնքով։ Կղզում գետեր չկան, և հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Սիծիաո ջրամբարը քաղցրահամ ջրի հիմնական աղբյուրն է։ Կղզու ծովափի երկայնքով տարածված են հրաբխային լանդշաֆտներ (որոնց երբեմն կոչում են «Պենգլայ կղզի»), ծովային ջրից քայքայված լանդշաֆտներ, հնագույն երկրաշարժերի հետքեր և հնագույն օվկիանոսային փոթորիկների հետքեր։ Կղզու շրջակայքում ծովում աճում են լայն տարածքներ զբաղեցնող խեցգետնավոր ժայռեր (կորալներ)։ Կղզու հիմնական բուսատեսակներն են կակտուսները, կազուարինան, թայվանական ակացիան, ջեքֆրուտը, արծաթափայլ ակացիան և էվկալիպտը։ Կղզու անտառային տարածքը ներկայումս կազմում է 4.31 քառակուսի կիլոմետր, որը հիմնականում բաղկացած է ափամերձ պաշտպանական անտառներից։ Կղզու բնական տեսարժան վայրերն են՝ Ճուծայշը քարերը, Հրաբխային զբոսայգին, Քունջութի ծովափը, Երկրաբանական թանգարանը և այլն։ Հին կառույցներն ընդգրկում են Սանփո տաճարը, Սուրբ Մարիամի եկեղեցին և Ֆրանսիական կաթոլիկ եկեղեցին։ 

### Թռչունների պահպանություն
Վեյճոու կղզին Արևելյան Ասիայի շրջանում կարևոր հանգույց է չվող թռչունների համար, որոնք գաղթում են Ինդոնեզիա, Հարավային Չինաստանի ծով և Միջին Հարավային թերակղզի։ 1982 թվականին հիմնադրվեց ինքնավար շրջանի մակարդակի թռչունների բնական արգելոցը, իսկ 1985 թվականին ստեղծվեց Պեյհայ քաղաքի Վեյճոու կղզու թռչունների դիտակետը։ Պահպանվող տարածքը գտնվում է 20°54′–21°05′ հյուսիս և 109°05′–109°13′ արևելյան երկայնականների միջև, ընդգրկում է Վեյճոու կղզին և Սիեյյան կղզին, և ընդհանուր մակերեսը կազմում է 26,3 քառակուսի կիլոմետր։ Արգելոցում դիտարկվել է թռչունների 147 տեսակ, այդ թվում՝ վտանգված չվող սևադեմ գդալակտուցը։ Վերջին տարիներին ջրի որակը վերականգնվել է, և ծովային տարածքում հանդիպում են հազվագյուտ մեծ ծովային կենդանիներ՝ Բուշի կետ և կապույտ կետ, չինական սպիտակ դելֆին, գետային դելֆին, ծովային կրիաներ և այլ տեսակի կենդանիներ։ 

### Կլիմա
Վեյճոու կղզին ունի մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա՝ տարեկան միջին ջերմաստիճանը 23℃ է, բացարձակ ամենացածր ջերմաստիճանը՝ 2.9℃, ծովի ջրի տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 24.6℃, իսկ տարեկան միջին տեղումները՝ 1297.2 մմ

## Բնակչություն
Վեյճոու կղզու բնակչությունը կազմում է մոտ 18 հազար մարդ, ավելի քան 2000 տնային տնտեսություն, և նրանք գրեթե բոլորը հակկա ազգությանն են պատկանում։

## Տուրիզմ
2007 թվականին Վեյճոու կղզին ընդունեց 100 հազարից ավելի զբոսաշրջիկ, և կղզու բնակիչների ավելի քան 20%-ը սկսեց զբաղվել տուրիզմին առնչվող աշխատանքներով։ Զբոսաշրջությունը խթանել է տեղական տնտեսությունը, մեկ շնչի հաշվով եկամուտը 2005 թվականի տվյալներով 2577 յուանից աճել է մինչև 3317 յուան ըստ ​​2007 թվականի տվյալների։

## Տրանսպորտ
Կղզում կան կղզին շրջապատող ավտոմայրուղի և մի քանի գյուղական ճանապարհներ. կղզին շրջապատող ավտոմայրուղու ընդհանուր երկարությունը 13, 6 կիլոմետր է։ Ճանապարհները համեմատաբար նեղ են, և տրանսպորտային հիմնական միջոցներն են եռանիվ մոտոցիկլետները, հեծանիվները և միկրոավտոբուսները։ Վեյճոու կղզու և մայրցամաքի միջև տրանսպորտը հիմնականում հիմնված է ծովային բեռնափոխադրումների վրա: Հին նավահանգիստը գտնվում էր կղզու հարավային ծոցում, իսկ 2008 թվականի հունիսին կղզու արևմտյան կողմում կառուցվել է նոր ուղևորափոխադրման լաստանավային ուղի: Վեյճոու կղզուց դեպի Պեյհայ քաղաք տանող երթուղին ապահովվում է մի քանի լաստանավերով, որոնցից են՝ Ֆեյյի, Ֆեյյու, Ֆեյտա և Ֆեյյուե 168։ Ճամփորդությունների տևողությունները տարբեր են՝ մեկուկես ժամից մինչև երեք ժամ։

## Նավթի և բնական գազի հանքարդյունահանություն
Հարավային ծովի արևմտյան հատվածում և Վեյճոու կղզու ծովային տարածքներում ներկայումս հաստատված բնական գազի պաշարները կազմում են մոտ 26 միլիարդ խորանարդ մետր։ Չինաստանի Ծովային Նավթային Ընկերության ենթակայության տակ գործող Հարավային ծովի Արևմտյան Նավթային ընկերությունը Վեյճոու կղզու հարավ-արեւմուտքում կառուցել է մի քանի նավթահորեր։ Այդ թվում՝ Յեիճոու 10-3 նավթահորը, որը հայտնաբերվել է 1982–1983 թվականներին և շահագործվել է 1986 թվականից, և դարձել Չինաստանի առաջին նավթահորը Հարավային ծովի տարածաշրջանում։ 1998 թվականին կղզում կառուցվել է նավթի և գազի վերամշակման կայան, և ներկայումս ընթանում է 300․000 տոննա տարողությամբ հում նավթի գործարանի շինարարությունը։ 

Միջերկրածովային նավթային և գազային վերջնական մշակման գործարանում արտադրության ընթացքում արտանետվող մթնոլորտային գազերի խնդիրը լուծելու նպատակով, Վեյչճոու կղզու հյուսիսում կառուցվել է գազի հեղուկացման բնական գազի նախագիծ, որի երկու փուլերն արդեն ավարտվել են։ Ամբողջությամբ ավարտվելուց հետո բնական գազի վերամշակման օրական հզորությունը կհասնի 600, 000 խորանարդ մետրի։ Բացի կղզու բնակիչներին մատակարարելուց, բնական գազը նաև տեղափոխվում է մայրցամաքի այլ քաղաքներ։ Հեղուկացված գազի օգտագործումը փոխեց կղզու բնակիչների սովորույթը՝ ծառեր կտրել և փայտ վառել, ինչի արդյունքում պահպանվեց կղզու բուսածածկը։ 2008 թվականի օգոստոսին Վեյճոու կղզու շրջակա ծովային տարածքներում և մոտակա Պեյհայ Ինթան ծովափում տեղի ունեցավ նավթի արտահոսքի դեպք, որի հետևանքով ծովափի ավազային տարածքը լայնածավալ աղտոտման ենթարկվեց։ Աղտոտման աղբյուրը դեռ պարզ չէ, հնարավոր է, որ դա տեղի է ունեցել նավթատար խողովակի արտահոսքից կամ կրակի բնական արտահոսքից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 涠洲岛旅游网 

Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջան