Mercedes-Benz CLK GTR

**Mercedes-Benz CLK GTR** (**C297**), մանրսերիական երկտեղանոց սպորտային մեքենա, ինչպես նաև Mercedes-AMG-ի ստորաբաժանման արտադրած սերիական մոդելի հիման վրա ստեղծված մրցարշավային մեքենա, որը մասնագիտանում է Mercedes-Benz ընկերության արտադրանքի բարձր արտադրողականության փոփոխությունների մեջ և ներկայացնում է նրա շահերը ավտոսպորտում։ Ներկայացվել է 1997 թվականին՝ FIA GT առաջնության նոր շարքին մասնակցելու համար։ Ավտոմեքենան հագեցած էր 6,9-լիտրանոց V12 շարժիչով, որն ուներ ավելի քան 600 ձիաուժ հզորություն։ Ճանապարհային տարբերակը թողարկվել է սահմանափակ քանակությամբ՝ 26 օրինակով (20-ը կուպե թափքով և 6-ը՝ ռոդսթեր թափքով), որոնք նախատեսված էին մրցարշավային մոդելի հոմոլոգացիայի համար։

1997 թվականին մեքենայի հաջողություններից հետո սպորտային մեքենան արդիականացվեց Լը Մանի 24 ժամին մասնակցելու համար և 1998 թվականին վերանվանվեց CLK LM։ Երկու փոփոխությունների արտադրությունն ավարտվել է 1999 թվականին, և նրանց փոխարինել է Mercedes-Benz CLR նախատիպը։

## Պատմություն
### Նախադրյալներ
1996 թվականին Deutsche Tourenwagen Meisterschaft / International Touring Car առաջնությունները փակվելու կապակցությամբ, ինչպես նաև Opel-ի և Alfa Romeo-ի դուրս գալու պատճառով, Mercedes-Benz թիմը լուրջ մրցակիցներ չուներ։ BPR Global GT շարքում հաջողության շնորհիվ, որը հետագայում վերափոխվեց FIA GT-ի, ընկերությունը հնարավորություն տեսավ մրցել այնպիսի մրցակիցների հետ, ինչպիսիք են Porsche-ն և Ferrari-ն։

1997 թվականին Mercedes-Benz-ը որոշում կայացրեց մասնակցել FIA GT դասի մրցումներին, սակայն սպորտային նախատիպը հաստատելու համար անհրաժեշտ էր կառուցել սովորական ճանապարհներով երթևեկելուն հարմարեցված մեքենաների խմբաքանակ։ Նոր սպորտային մեքենայի մշակումը տևեց ընդամենը 128 օր։

### Մրցարշավային տարբերակ
#### CLK GTR
thumb|left|Mercedes-Benz CLK GTR, 1999 թվական
Հետևելով այն նույն գաղափարներին, որոնք Porsche ընկերությունը կիրառել է 911 սերիայի մշակման և հաստատման ժամանակ, Mercedes-Benz ընկերությունը AMG ստորաբաժանման առջև խնդիր դրեց ստեղծել էքստրեմալ մրցարշավային մեքենա, որը կպահպանի քաղաքում երթևեկելու համար նախատեսված դասական մեքենայի որոշ տարրեր։ Արդյունքում Mercedes-AMG-ի կոնստրուկտորները ստեղծեցին մոդել, որը փոխառել էր CLK-դասի դիզայնի որոշ տարրեր, սակայն ուներ մրցարշավային մեքենայի բնութագրեր։ Որպես ուժային ագրեգատ տեղադրվել է V-աձև 12-մխոցանի Mercedes-Benz M120 շարժիչը։ Թափքն ամբողջությամբ պատրաստված էր ածխածնային մանրաթելից, որը լրացված էր աերոդինամիկ դիզայնի մեծ թվով տարրերով և հովացման անցքերով։

Մեքենայի փորձարկման համար, նախքան շասսիի ավարտը, Mercedes-AMG-ն դիմեց անսովոր միջոցի։ Խիստ գաղտնիության պայմաններում ընկերությունը գնեց լքված McLaren F1 GTR (BPR GT սերիայի չեմպիոն), և կիրառեց դրա վրա իր մշակումները, այդ թվում փոխարինեց BMW շարժիչը սեփական 6-լիտրանոց LS600-ով։ Դա թույլ տվեց ընկերությանը փորձարկել և կատարելագործել մեքենայի աերոդինամիկան դեռևս մինչև դրա կառուցումը։

Հսկայական 612 ձիաուժ հզորությամբ V12 6,9 լիտր աշխատանքային ծավալով շարժիչը թույլ էր տալիս CLK GTR-ին զարգացնել առավելագույն արագությունը 330 կմ/ժ և արագանալ մինչև 100 կմ/ժ ավելի քիչ, քան 3,8 վայրկյանում։ Շարժիչի հետ ինտեգրված էր 6-աստիճան սեքվենտալ մեխանիկական փոխանցման տուփը, որը կառավարվում էր ղեկային թիակներով։ Շասսին գրեթե ինչպես «Ֆորմուլա-1» մրցարշավային մեքենայինն է՝ կերամիկական արգելակներ և անկախ կախոց կրկնակի լայնակի լծակների վրա, որը փոխանցում է ջանքերը ամորտիզատորներին և զսպանակներին հատուկ ճոճանակների համակարգի միջոցով։

Մշակումն ավարտելուց հետո ընկերությունը թողարկեց ավտոմեքենա՝ 1997 թվականի FIA GT մրցաշրջանին մասնակցելու համար։ Մոդելի դեբյուտը կայացավ Հոկենհայմրինգ մրցուղում ապրիլի 13-ին: Այն ժամանակ, հակառակ սպասելիքներին, ի հայտ եկան առաջին խնդիրները, որոնք կապված էին արգելակման համակարգի հետ։ Այնուամենայնիվ, Սիլվերսթոունում կայացած հաջորդ փուլում CLK GTR-ն առաջին անգամ ցույց տվեց իրեն՝ McLaren-ից հետ մնալով ընդամենը 1 վայրկյանով։ Չորրորդ փուլն անցկացվեց Գերմանիայի Նյուրբուրգրինգում։ Այս մրցավազքում Mercedes-Benz-ն հաջողությամբ գերազանցեց McLaren թիմին՝ գրավելով առաջին և երկրորդ տեղերը։ Թիմն ավարտեց մրցաշրջանը ևս հինգ հաղթանակով։ Ավտոմեքենայի ընդհանուր հաջողությունը հսկայական էր. 11 մրցավազքում 6 հաղթանակ տանելով՝ Mercedes-Benz թիմը գերիշխում էր մրցավազքերում։ Այն ժամանակ առաջնության հաղթող դարձավ Բեռնդ Շնայդերը: Մեկ տարի անց ավտոարշավորդը կրկին հաղթեց և դարձավ 1998 թվականի փոխչեմպիոն։

1998 թվականի առաջնության երկու փուլերի ընթացքում Mercedes-Benz-ն օգտագործեց CLK GTR-ը։ Ավելի ուշ այն փոխարինվեց CLK LM մոդիֆիկացիայով։

#### CLK LM
thumb|left|Mercedes-Benz CLK LMFIA GT-ի առաջնությունում տարած հաղթանակներից հետո Mercedes-Benz-ը նպատակ դրեց մասնակցել 1998 թվականի Լը Մանի 24-ժամյա մրցավազքին, որտեղ նրանք բացակայում էին 1991 թվականից։ Այնուամենայնիվ, այս տեսակի մրցավազքերը տարբերվում էին FIA GT-ի շրջանակներում անցկացվողներից։ Այդ պատճառով Mercedes-AMG ստորաբաժանումը սկսեց արդիականացնել CLK GTR-ը՝ բավարարելու Լը Մանի մրցուղում մրցավազքին մասնակցելու համար անհրաժեշտ պահանջները։

Առաջին հերթին կոնստրուկտորները որոշեցին, որ M120 (V12) շարժիչը հարմար չէ 24 ժամ տևողությամբ դիմացկունության մրցավազքերի համար։ Որոշվեց, որ դրա փոխարեն կտեղադրվի շարժիչ, որն ընկերությունն օգտագործել է C խմբում 1980-ականների վերջին՝ M119 V8: Ինժեներները հրաժարվեցին տուրբոնադդուվների կիրառումից, որոնք կիրառվում էին M119-ի վրա C խմբում։ Դրա փոխարեն ինժեներները բարձրացրին ուժային ագրեգատի աշխատանքային ծավալը՝ հասկանալով, որ M119-ն ավելի բարձր հուսալիություն կունենա մեծ արագություններով մեծ հեռավորությունների վրա երթևեկելիս և միևնույն ժամանակ կունենա նույն արտադրողականությունը, ինչ M120-ը։

Բացի շարժիչից, Mercedes-AMG-ի կոնստրուկտորները զբաղվեցին ավտոմեքենայի թափքի կառուցվածքի արդիականացմամբ, որպեսզի վերջինս ավելի լավ դիմակայի Լը Մանի բարձր արագություններին։ Դրա համար թափքի քիթը իջեցվեց, իսկ արգելակների առջևի հովացման խողովակները փոխարինվեցին ավտոմեքենայի առջևի մասում գտնվող մեկ մեծ անցքով։ Փոփոխությունների ենթարկվեցին նաև տանիքը և շարժիչի օդային ընդունիչները։ 190 օր տևած աշխատանքների արդյունքում ներկայացվեց մրցարշավային ավտոմեքենայի նոր տարբերակը, որը ստացավ Mercedes-Benz CLK LM անվանումը։

Լե Մանի 24-ժամյա թեստերը ցույց տվեցին, որ ավտոմեքենան իսկապես արագ է ստացվել։ Երկու ավտոմեքենաներից բաղկացած թիմը վերցրեց բևեռը: Այնուամենայնիվ, Mercedes-AMG-ի ինժեներների հավատը, որ M119 շարժիչն ավելի լավ է հարմարեցված Լը Մանի մրցումների պայմաններին, խարխլվեց այն բանից հետո, երբ երկու ավտոմեքենաներն էլ ուժային ագրեգատների խափանում ունեցան մրցավազքի առաջին մի քանի ժամվա ընթացքում:

Վերադառնալով FIA GT-ին 1998 թվականին, ընկերությունը փոխարինեց իր հին CLK GTR մոդելները նոր CLK LM-ով, ինչն անմիջապես արտացոլվեց մեծ հաջողությամբ։ Երկու մեքենաները հեշտությամբ հաղթեցին բոլոր մնացած մրցավազքերում (բոլոր 10 մրցավազքերում), այդ թվում՝ վեց եզրափակիչներում գրավեցին 1-2-րդ տեղերը: Այս իրադարձությունը գրանցվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում և կրկին բարձրացրեց Mercedes-Benz-ի վարկանիշը ավտոսպորտում, մինչդեռ Կլաուս Լյուդվիգը և Ռիկարդո Զոնտան կիսեցին չեմպիոնի կոչումը:

1999 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում ոչ մի մասնակից չփորձեց մուտք գործել GT1 դաս FIA GT-ում, բացառությամբ Mercedes-Benz թիմի, որը ստիպեց FIA-ին չեղարկել այս շարքը, ինչպես դա տեղի ունեցավ DTM / ITC-ի հետ երկու տարի առաջ։ Այդ պատճառով գերմանական ապրանքանիշը կրկին վերադարձավ ամբողջովին նոր մեքենայի կառուցման պլաններին, որը կուղղեր Լը Մանում անհաջողությունները։ Դրա համար կարիք չկար ստեղծել հոմոլոգացիոն խմբաքանակ, այդ պատճառով Mercedes-AMG ստորաբաժանումն անմիջապես սկսեց Mercedes-Benz CLR-ի մշակումը։

### Ճանապարհային տարբերակ
[thumb|left|Mercedes-Benz CLK GTR, [Շտուտգարտ]]
Չնայած այն հանգամանքին, որ FIA GT դասի առաջնությունը չեղարկվել է 1999 թվականին, ընկերությունը պետք է տրամադրեր 25 խոստացված փորձնական նախատիպերը։ Սերիական մոդելի առաջին տարբերակը հավաքվել է դեռևս 1997 թվականին՝ FIA-ի նախնական պահանջները բավարարելու նպատակով, սակայն ավտոմեքենան մնացել է ընկերության հաշվին։ Ավելի ուշ, 1998 թվականի ձմռանից մինչև 1999 թվականի ամառն ընկած ժամանակահատվածում հավաքվել է ավտոմեքենայի ճանապարհային տարբերակի 25 օրինակ։ Դրանք բոլորը հավաքվել են Mercedes-AMG ստորաբաժանման ինժեներների կողմից Գերմանիայի Աֆալտերբախ քաղաքի գործարանում և միայն աննշանորեն են տարբերվել մրցարշավային ձևափոխությունից։ Ամբողջ խմբաքանակից միայն երկու ավտոմեքենա է կառուցվել աջակողմյան ղեկով հատուկ Բրունեյի սուլթան Հասանալ Բոլկիահի համար։ Ավտոմեքենայի մշակման ժամանակ հարմարավետությունն ու մանրուքների նկատմամբ ուշադրությունը վերջին տեղում էին, քանի որ ընկերությունը ծրագրում էր ոչ միայն հաճախորդներին առաջարկել իսկական մրցարշավային ավտոմեքենա, այլև փորձել պահպանել գները ցածր մակարդակի վրա։ Այնուամենայնիվ, սրահի երեսպատման համար օգտագործվել է կաշի, իսկ հարմարավետ ջերմաստիճանը պահպանելու համար տեղադրվել է օդորակիչ համակարգ։ Անվտանգության համար ավտոմեքենայում ինտեգրվել է արգելակման հակաբլոկային համակարգ (ABS)։

Ճանապարհային տարբերակը պահպանել է բնօրինակ CLK GTR-ի, այլ ոչ թե CLK LM-ի կառուցվածքի մեծ մասը, այդ թվում՝ տասներկու մխոցանի շարժիչը և թափքի ու ինտերիերի բազմաթիվ ոճային տարրեր (սպորտային նստատեղեր, եռակետանի ամրագոտիներ, կրկնակի փչվող անվտանգության բարձիկներ և այլ լուծումներ), բացառությամբ հետևի թևի, այն ինտեգրված էր ի տարբերություն սպորտային ձևափոխության։ CLK դասի ավտոմեքենաների վրա կիրառվող լուծումներից օգտագործվել են միայն գործիքների վահանակը, առջևի ճաղավանդակը և օպտիկան (չորս առջևի լուսարձակ)։

Բրիտանական Ilmor ինժեներական ընկերությունը կատարելագործել է շարժիչը՝ մեծացնելով նրա աշխատանքային ծավալը 6,0-ից մինչև 6,9 լիտր։ Սա և այլ փոփոխություններ թույլ են տվել բարձրացնել էներգաբլոկի հզորությունը մինչև 612 ձիաուժ (450 կՎտ), իսկ պտտող մոմենտը՝ մինչև 775 Ն·մ։ Mercedes-AMG ստորաբաժանման հայտարարության համաձայն՝ նման շարժիչով մեքենայի արագացումը 0-ից մինչև 100 կմ/ժ իրականացվել է 3,8 վայրկյանում, մինչդեռ նրա առավելագույն արագությունը կազմել է ավելի քան 310 կմ/ժ։

Գինեսի ռեկորդների գրքում 2000 թվականին CLK GTR-ը գրանցվել է որպես իր ժամանակի ամենաթանկ սերիական մեքենան։ Այդ պահին նրա արժեքը կազմել է 1 547 620 ԱՄՆ դոլար։

Բրունեյի սուլթանի երկու աջակողմյան ղեկով մեքենաները վաճառվել են աճուրդով 2009 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Լոնդոնում։ Արծաթագույն կուպեն՝ թարթան ոճի ինտերիերով, վաճառվել է 616 000 ֆունտ ստեռլինգով (973 834 դոլար), մուգ արծաթագույն ռոդսթերը՝ մանուշակագույն ինտերիերով, սեփականատիրոջը արժեցել է 522 500 ֆունտ ստեռլինգ (824 609 դոլար)։

#### Ռոդսթեր
Բնօրինակ 20 CLK GTR ավտոմեքենաների խմբաքանակի վրա աշխատանքներն ավարտելուց հետո, Mercedes-AMG-ի մասնագետները HWA AG-ի հետ համատեղ սկսեցին ռոդսթեր ստեղծել մրցարշավային մոդելի հիման վրա։ Արդյունքում նոր ձևափոխությունը չուներ տանիք, իսկ հետևի թևը փոխարինվեց առանձին սև թևով, որը նման էր CLK GTR-ի մրցարշավային տարբերակում օգտագործվողին։ Բացի այդ, ռոդսթերը տարբերվում է ճաղաշարով, որի մեջ ինտեգրված է մեծ ֆիրմային աստղ՝ կապոտին ամրացված փոքր տարբերակի փոխարեն։ Կառուցվածքն ամրացնելու, ինչպես նաև շրջվելու դեպքում ուղևորների անվտանգությունն ապահովելու համար ընկերության մասնագետները տեղադրել են երկու աղեղներ, որոնք ինտեգրված են գլխատակդիրներին։

Ընդհանուր առմամբ հավաքվել է բաց թափքով 6 ավտոմեքենա (այլ տվյալներով՝ ընդամենը 5)։thumb|right|Ռոդսթեր Mercedes-Benz CLK GTR

## Փոփոխություններ
### CLK GTR ''Super Sport''
HWA AG ընկերությունը, որը հիմնադրվել է AMG թյունինգ-ատելյեի հիմնադրի կողմից, ներկայացրել է Mercedes-Benz CLK GTR-ի սեփական մոդիֆիկացիան՝ Super Sport անվանումով (պաշտոնապես այդպես է կոչվել միայն #17 մոդելը, որն այժմ գտնվում է ԱՄՆ-ում): Ավտոմեքենան տարբերվում է բազային տարբերակից բարձր արտադրողականությամբ, որը ձեռք է բերվում 7,3 լիտրանոց V12 շարժիչի միջոցով, որն ավելի ուշ տեղադրվել է Pagani Zonda և Mercedes-Benz SL73 AMG սուպերքարերի վրա: Էներգաբլոկի հզորությունը, ըստ HWA AG ընկերության պաշտոնական տվյալների, կազմել է 664 ձիաուժ: Այնուամենայնիվ, որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ մեքենայի արտադրողականությունը շատ ավելի բարձր է եղել և կազմել է 720 ձիաուժ: Մոդելը ստացել է նաև լրացուցիչ առջևի սպլիտեր՝ բարձր արագությունների վրա ավելի լավ կայունության համար։ Հստակ հայտնի է մեքենայի երկու թողարկված օրինակի մասին (#03 և #17), սակայն չհաստատված տվյալներով կա ևս երեքը (նախատիպ #2, շասսի #01 և #13):

CLK GTR Super Sport-ի տեխնիկական բնութագրերը.

* Առավելագույն արագություն՝ > 320 կմ/ժ:
* Արագացում 0-100 կմ/ժ՝ 3,5 վայրկյան:
* Արագացում 0-200 կմ/ժ՝ 9,5 վայրկյան:

Մեքենայի արժեքը 2002 թվականին կազմել է 1,25 միլիոն ԱՄՆ դոլար: Հիպերքարի սեփականատերերը դարձել են Դուբայից և Սաուդյան Արաբիայից մասնավոր անձինք։

2012 թվականին 1335 մղոն վազքով CLK GTR Super Sport ավտոմեքենան աճուրդի է հանվել Լոնդոնում:thumb|right|CLK GTR Roadster-ի ինտերիեր, պատվերի համար 3, Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Ավտոմոբիլներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանական ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Սպորտային ավտոմեքենաներ