Ազարյան ընտանիք

մինի|Ազարյանների պալատը**Ազարյան ընտանիք**, հայազգի ընտանիք Օսմանյան կայսրությունում, որը 1800-ականների վերջին և 1900-ականների սկզբին եղել է Կոստանդնուպոլսի ամենանշանավոր ընտանիքներից մեկը։ Նրանք Պետրոս Ազարյանի որդի Հովհաննեսի ժառանգներն են։ Ազարյանները եղել են լավ կրթված, եվրոպականացված, տիրապետել են մի քանի լեզուների։

## Դինաստիա
Ընտանիքը ծագել է Սեբաստիայի վիլայեթի (ներկայիս՝ Սիվաս) Բրգնիկ գյուղից։ Եղել են հայ կաթոլիկներ։ Ամենավաղ հիշատակվող ներկայացուցիչ Պետրոս Ազարյանը Բրգնիկից տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս։ Սկզբնական շրջանում ունեցել է առնվազն երեք երեխա՝ Հովհաննեսը, Պողոսը և Իսկուհին։

Հովհաննես Ազարյանը ամուսնացել է Աննա Կոհհովմճյանի հետ։ Նրանց երեխաներն են Արիստակեսը, Հակոբը, Ստեփանոս Պետրոսը, Վինսենթը, Ջոզեֆը, Անդոնը, Կատերինեն և Ֆիլոմենեն։

Արիստակես, Հակոբը (Ջեյմսը) և Ջոզեֆը դարձան հարուստ վաճառականներ, որոնք առևտուր էին անում ԱՄՆ-ի և Կոստանդնուպոլսի միջև։ Վինսենթը նույնպես վաճառական էր, որը տեղափոխվել էր ԱՄՆ-ի Բոստոն քաղաք:

Արիստակես Ազարյանը ծնվել է 1782 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Եղել է Կեսարիայում հոգևոր առաջնորդ, Վիեննայի Մխիթարյան միաբանությունան երկրորդ աբբահայր։ Ազարյանի օրոք Վիեննայի հայկական տպարանը մեծ զարգացում է ապրել և 1838 թվականին հնարավոր է դարձել տպագրել «Որ օրհնես զայնոսիկ» աղոթքը 25 լեզվով։

Ստեփանոս Պետրոսը ծնվել է 1826 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ 1877 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ձեռնադրվել է Նիկոսիայի եպիսկոպոս։ 1881-1899 թվականներին եղել է Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու պատրիարք։ Իր պատրիարքության ժամանակ տեղի է ունեցել հայ կաթողիկե եկեղեցու երկրորդ սինոդը (1890 թվական): Եղբոր՝ Արիստակես Ազարյանի հետ կազմել է բազմալեզվյան ընդարձակ բառարան՝ «Նոր բառգիրք յունարէն, իտալերէն, հայերէն, տաճկերէն» (1848)։

## Ազարյանների առանձնատուն
մինի|Ազարյանների առանձնատունը Բյույուքդերեում
Ազարյան ընտանիքը նշանակալի դեր է խաղացել Կոստանդնուպոլսի ճարտարապետական և քաղաքաշինական զարգացման մեջ։ Նրանց կառուցած շենքերը ոչ միայն արտացոլում էին իրենց հարստությունն ու ազդեցությունը, այլև նպաստում էին քաղաքի արդիականացմանը։

Ազարյանների առանձնատունը, որը գտնվում է Ստամբուլի Սարըյեր Բյույուքդերե Փիյասա փողոցում, կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբում՝ հին այրված շինության տեղում։ Շենքի ճարտարապետը Անդոն Քազազյանն էր, որը պատվիրակվել էր հայ գործարար Պետրոս Ազարյանի կողմից։ 1978-1980 թվականներին Ազարյանների շենքը վերափոխվել է թանգարանի և բացվել է որպես Սադբերք Հանիմ թանգարան։ 

Շենքը զբաղեցնում է 400 քառակուսի մետր տարածք և գտնվում է 4280 քառակուսի մետր այգում։ Այգին ձևավորված է և շրջապատված ծառերով, ինչպես Բոսֆորի շատ այլ առանձնատներում։ Շենքը բաղկացած է հինգ հարկից, ներառյալ նկուղը և ձեղնահարկը, ունի 33 սենյակ, չորս նախասրահ և երեք մուտք՝ մեկը ճակատային և երկուսը՝ շենքի կողմերից։ Ներքին հարդարանքը արտացոլում է կենտրոնական եվրոպական ճարտարապետությունը՝ տարբեր ձեռագործ փորագրություններով, իմիտացիոն մարմարե ներքին ծեփով և առաստաղներով։

### Ազարյան Պալաս
Ազարյան Պալասը (Palais Azaryan կամ Azaryan Sarayı), որը հայտնի է նաև որպես Արծաթե Ջրերի Պալատ (*Palais des Eaux Argentees*), գտնվում է Ստամբուլի Բեյօղլու շրջանի Այազ Փաշա թաղամասում: Շենքը պատկանել է Ջոզեֆ Ազարյանին և հայտնի էր որպես Ազարյանների բնակարաններ: Այն նախագծել և կառուցել է ճարտարապետ Լեոն Գյուրեքյանը 1903 թվականին։

Այս շենքը ևս արտացոլում էր ընտանիքի հարստությունն ու ազդեցությունը Կոստանդնուպոլսում։  Ազարյան ընտանիքի ներդրումները և կառուցած շենքերը կարևոր դեր են խաղացել Ստամբուլի քաղաքաշինության և ճարտարապետության զարգացման մեջ՝ արտացոլելով իրենց ժամանակի սոցիալական և տնտեսական փոփոխությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ընտանիքի տոհմածառը

Կատեգորիա:Հայ ընտանիքներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Հայկական տոհմեր