Ակիբա Ռուբինշտեյն

**Ակիբա Կիվելևիչ Ռուբինշտեյն** (նաև՝ Ակիբա Ռուբինշտեյն), հրեական ծագմամբ լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր, բոլոր ժամանակների մեծագույն շախմատային ստրատեգներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ակիբա (Կիվա) Ռուբինշտեյնը ծնվել է 1880 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Լոմժինսկի նահանգի Կոլնենսկի շրջանի Ստավիսկի քաղաքում, ընտանիքի 14 երեխաներից ամենափոքրն էր։ Հայրը՝ ռաբբի Կիվա Ռուբինշտեյնը, մահացել է իր որդու ծնվելուց 8 ամիս առաջ սրընթացիկ թոքախտից, իսկ մայրը (Ռիվա-Ռեյզլ Ռուբինշտեյն, ծնված Դենենբերգում) հանձնել է նրան Բելոստոկում գտնվող ծնողների դաստիարակությանը (ապագա շախմատիստի պապը՝ Արոն Դենենբերգը, փայտավաճառ էր)։

Դպրոցն ավարտելուց հետո հարազատները Ակիբային ուղարկել են Բեալոստոկ՝ մելամեդի կրթությունն ավարտելու համար։ 14 տարեկանում նա առաջին անգամ տեսել է, թե ինչպես են երկու դասընկերները շախմատ խաղում։ Դրանից հետո նա հանել է Յոսեֆ Լեյբ Զոսնիցի եբրայերեն շախմատային խաղի դասագիրքը՝ «Schok hah-Shah» (շախմատային խաղ, 1880) և մանրակրկիտ ուսումնասիրել այն։

Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար պայքարում համարվում էր Էմանուել Լասկերի գլխավոր մրցակիցը։ Սակայն պատերազմից հետո նրա խաղը կայունությամբ աչքի չէր ընկնում աղմկահարույց հաջողություններին հաջորդում էին ոչ պակաս աղմկահարույց ձախողումները։ Օստենդե (1907, Օ. Ս. Բերնշտեյնի հետ), Կարլովա Վարի (1907), Պետերբուրգ (1909, Էմ. Լասկեր), Սան Սեբաստիան (1912), Պիեշտիանի (1912), Բրեսլաու (1912, Դուրասի հետ), Վիեննա (1922), Մարիանսկեն Լազնե (1925, Ա. Ի. Նիմցովիչի հետ)։ Հաղթել է բազմաթիվ խաղերում՝ Գ. Ս. Սալվեում (Լոձ, 1907, +3 -1 =4), Ֆ. Մարշալի (Վարշավա, 1908, +4 -3 =1), Ռ. Թեյխման (Վիեննա, 1908, +3 -2 =1), ժ. Միզեսա (Բեռլին, 1909, +5 -3 =2), Կ. Շլեխտեր (Բեռլին, 1918, +2 -1 =3), Ե. Դ. Բոգոլյուբովա (Ստոկհոլմ, 1920, +5 -4 =3)։ 1930-ականների սկզբին Ռուբինշտեյնը Լեհաստանի հավաքականի գլխավորությամբ շախմատի օլիմպիադաներում նվաճել է ոսկի (1930) և արծաթ (1931)։ Հատկապես նշանակալի էր նրա ներդրումը թիմի գանձարանում 1930 թվականին․ առաջին խաղատախտակի մոտ նա հաղթել է 13 և ոչ-ոքի է ավարտել 4 պարտիա (առանց պարտության)։

1909 թվականի փետրվարի 18-ից եղել է Չիգորինի խորհրդանշական ակումբի անդամ։

Ռուբինշտեյնի մշակված բացման սկզբնախաղերի սխեմաներ (Թագուհու գամբիտը, Նիմզովիչի պաշտպանություն, Ֆրանսիական պաշտպանություն, սիցիլիական պաշտպանություն, անգլերենի բացում, չորս ասպետների բացում և այլն) լիովին պահպանել են իրենց արդիականությունը մինչ օրս։

Ռուբինշտեյնը հաճախ դառնում էր սեփական նյարդերի զոհը։ Նա ծանրաբեռնվածության արդյունքում թույլ էր տալիս լուրջ սխալներ։ Լուրջ մրցաշարերում ես բազմիցս մատ է արվել 1-2 քայլով։ Այնուամենայնիվ, նրա ձեռք բերած արդյունքները վկայում են այս շախմատային տաղանդի փայլուն ուժի մասին։ Ըստ Ռիխարդ Ռետիի՝ Ռուբինշտեյնի խաղերը ցույց են տալիս Վ. Ստեյնիցի ուսմունքները «ամենակատարյալ ձևով»։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ակիբա Ռուբինշտեյնը մեկուսացված էր Լեհաստանում և չէր կարող մասնակցել արտասահմանյան մրցաշարերի։ Ամուսնությունից հետո (1917) ապրել է Շչուչինում։ 1919 թվականի վերջին կնոջ և մեկ տարեկան որդու՝ Յոնահ Յակովի հետ տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, իսկ 1922 թվականին՝ Բեռլին։ 1926 թվականին Ռուբինշտեյնների ընտանիքը հաստատվել է Անտվերպենում, իսկ 1931 թվականին՝ տեղափոխվել Բրյուսել։

1932 թվականից հետո հոգեկան հիվանդության վատթարացումը ստիպել է Ռուբինշտեյնին հրաժարվել իր շախմատային կարիերայից։ Որոշ ժամանակ անց է կացրել Բրյուսելի հոգեբուժական առողջարանում, ապա ընտանիքի հետ մինչև 1942 թվականը ապրել է Բրյուսելում։ Բելգիայի օկուպացիայի ժամանակ նա պատսպարվել է հոգեկան հիվանդների առողջարանում (կենտրոնի հոսպիտալ Ժան Տիտեկա), իսկ ազատ արձակվելուց հետո կրկին ընտանիքի հետ ապրել է Բրյուսելում։ 1954 թվականին կնոջ մահից հետո և մինչև իր օրերի ավարտը մաեստրոն մնացել է Բրյուսելի Rue de la Glacière 31-35 հասցեում գտնվող հրեական ծերանոցում։ 1961 թվականի մարտի 14-ին մահացել է Անտվերպենում, որտեղ ծերանոցը տեղափոխվել էր Բրյուսելից, մինչ այն վերանորոգվում էր։

1950 թվականին նրան շնորհվել է միջազգային գրոսմայստերի կոչում (ընդհանուր վաստակի հիման վրա)։ Երբեմն նրան այցելում էին իր ընկեր շախմատիստները։

## Ընտանիք
* Կինը (1917 թվականի մարտի 30)՝ Գենյա Ռուբինշտեյն, ուսուցիչ, ավելի ուշ՝ ռեստորատոր։ 
* Որդիներ՝ Հովնան՝ ինժեներ-էլեկտրատեխնիկ, շախմատ և բրիջ է խաղացել։ Սոլոմոն՝ շախմատիստ և գրաֆիկ նկարիչ, Բրյուսելի չեմպիոն 1949 թվական։

## Ելույթների արդյունքներ
### Մրցաշարի արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Разуваев Ю. С., Мурахвери В. И.* Акиба Рубинштейн. Մոսկվա։ Физкультура и спорт, 1980. 224 с., портр., факс. (Выдающиеся шахматисты мира).
* *Г. Каспаров*, Мои великие предшественники. Том 1. Издательство: РИПОЛ классик, Մոսկվա, 2005, С. 201-221 (Великие шахматисты мира).
* *М. Марин*, Учитесь у шахматных легенд. Том 1. Издательство: Russian Chess House, Մոսկվա, 2010, С. 5-94, 214-215 (Шахматный университет).

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ