Էովին (փոթորիկ)

**Էովին փոթորիկ,** Գերմանիայում հայտնի է **Ջիլս փոթորիկ** անվանումով) չափազանց հզոր արտաարևադարձային ցիկլոն, որն ամենաուժեղ հարվածը հասցրել է Իռլանդիայում և Միացյալ Թագավորությունում 2025 թվականի հունվարի 24-ին։ Միացյալ Թագավորության Եղանակի գրասենյակը  (), օգտագործելով արևմտյան խմբերի անվանացանկը,2024-2025 թվականների եվրոպական քամու փոթորիկների սեզոնի հինգերորդ անվանումը, 2025 թվականի հունվարի 21-ին փոթորիկն անվանել են Էովին ()։

Իռլանդիայում և Շոտլանդիայում համատարած «կարմիր» եղանակային նախազգուշացումներ են տրվել: Ուելսում և Անգլիայում արագորեն ուժեղացող փոթորիկից առաջ «սաթե» և «դեղին» նախազգուշացումներ են տրվել: Հաշվետվությունները ենթադրել են, որ փոթորիկը ամենահզորն ու սաստիկն է, որ հարվածել էր Իռլանդիային 1961 թվականի «Դեբի» փոթորկից հետո, որտեղ քամու ռեկորդները գերազանցել են երկրում գործած նախկին փոթորկի 80-ամյա ռեկորդը։

## Անվանում
2025 թվականի հունվարի 21-ին բրիտանական Եղանակի գրասենյակը և հարակից կազմակերպությունները Եվրոպայի 2024-2025 սեզոնի հինգերորդ փոթորկի համարօգտագործել են «Éowyn» անունը: *[[Էովին]]ը* Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի *[[Մատանիների տիրակալը|«Մատանիների տիրակալը»]]* վեպի գեղարվեստական կերպարներից է, և անունը վերցվել է հանրության առաջարկների ցուցակից։

## Նախապատմություն
Փոթորիկը առաջացել է 2025 թվականի հունվարի 20-22-ին Ծոցի ափի ձնաբքի հետևանքով առաջացած ուժեղ ռեակտիվ հոսքի և էներգիայի պատճառով, որը զգալի ձյուն է բերեց Միացյալ Նահանգների Ծոցի ափին։

## Նախազգուշացումներ և նախապատրաստություններ
2025 թվականի հունվարի 22-ին իռլանդական Met Éireann օդերևութաբանական ծառայությունը նարնջագույն քամու նախազգուշացում է տարածել Իռլանդիայի 26 շրջանների համար։ Մեն կղզում կարմիր նախազգուշացում է տրվել Մեն կղզու համար, դրանից առաջ այդ նախազգուշացումը հայտարարվել էր  Էլեոնոր փոթորկի ժամանակ 2018 թվականին։ 2025 թվականի հունվարի 23-ին խիստ վթարային ահազանգ է ուղարկվել Հյուսիսային Իռլանդիայում՝ ժամը 17:25 UTC-ին և Շոտլանդիայի որոշ մասերում։ Ահազանգը հեռարձակվել է շուրջ 4,5 միլիոն սարքերի վրա՝ դարձնելով այն Միացյալ Թագավորության արտակարգ իրավիճակների ահազանգման համակարգի ամենամեծ մասշտաբային օգտագործումը 2023 թվականի ապրիլին դրա ներդրումից ի վեր։ Հունվարի 23-ին Արևմտյան Նորվեգիայի համար տրվել է դեղին նախազգուշացում։

## Հետևանքներ
### Իռլանդիա
Իռլանդիայի Հանրապետությունում փոթորկի պաշտոնական ամենաբարձր քամու պոռթկումը գրանցվել է 183 կմ/ժ, ինչը գերազանցել է երկրի 1945 թվականի՝ 80-ամյա ռեկորդը։ Քամու միջին արագություն՝ 135 կմ/ժ է գրանցվել Գոլվեյ կոմսությունում։ Ալիքի առավելագույն 10,4 մ բարձրություն է չափվել է Ֆիննիս Բույի ափին, Դուլինի մոտ։

Իռլանդիայի արևմտյան օդանավակայանում ժամը 08:00-ից մինչև 14:00-ն չեղարկվել են բոլոր չվերթները: Դուբլինի և Շենոնի օդանավակայաններում մի քանի թռիչքներ են չեղարկվել կամ հետաձգվել: Առավոտյան Aer Arann-ը և Aran Island Ferries-ը հայտարարել են բոլոր ծառայությունների փակման մասին:

Իռլանդիայի կղզու 815,000 տներ, ֆերմերային տնտեսություններ և ձեռնարկություններ տուժել են էլեկտրաէներգիայի խափանումներից, մասնավորապես Մայոյում և Գոլուեյում, իսկ 115,000 տուն, հիմնականում Մանսթերում, մնացել է առանց ջրի:  Հունվարի 25-ի դրությամբ 217,000 տնային տնտեսություններ զրկվել են ջուրից, քանի որ Uisce Éireann- ի ջրի մաքրման կայանները տուժել էին էլեկտրաէներգիայի անջատումներից:

Երկրի երկու շրջաններում և Մյունսթերում տապալված ծառերի մի քանի դեպքեր են գրանցվել: Առնվազն վեցից յոթ ծառեր են տապալվել Նյութաուն Ֆորբսի մոտ՝ N4 ճանապարհին, որը փակել է գյուղը երկու ծայրերից: Լոնգֆորդի ճանապարհների մեծ մասի վրա ծառեր են ընկել:  Ոչնչացել է Մայո կոմսությունում գտնվող Connacht GAA օդային գմբեթը, որի կառուցումն արժեցել էր 3,1 միլիոն եվրո։

Դոնեգալ կոմսությունում 20-ամյա երիտասարդ է մահացել է, երբ նրա մեքենայի վրա ծառ է ընկել։

### Շոտլանդիա
Գլազգոյի և Էդինբուրգի օդանավակայանները  սահմանափակել են չեղարկվել են չվերթները  GMT-ի 10:00-ից մինչև 17:00 GMT-ը։ Հարավային Լանարկշիրում գտնվող Drumalbin եղանակային կայանը գրանցել է Շոտլանդիայում ամենաբարձր քամու պոռթկումըէ 163 կմ/ժ, Էովին փոթորիկից մինչ այժմ։ Երկու մարդ է տուժել փոթորկի հետևանքով.։ Մահացու ելք է գրանցվել Իրվին քաղաքում՝ տղամարդ է մահացել է, երբ նրան հարվածել են ընկնող քարե սալիկները։

Հունվարի 25-ին՝ փոթորկի ժամանակ  «Սելթիկ Պարկ» -ին պատճառված վնասների պատճառով, հետաձգվել է «Սելթիկ»- «Դանդի» SPFL խաղը հետաձգվեց։

### Մեն կղզի
Կղզու օդանավակայանը գրանցել է քամու ամենաբարձր պոռթկումները վերջին 20 տարվա ընթացքում։ Կղզում դադարեցվել են բոլոր տեսակի ուղևորափոխադրումները։

### Անգլիա
Հունվարի 23-ին Դևոնի և Քորնուոլի ոստիկանությունում մեկ մարդ է վիրավորվել է Հոլյուել Բեյում, Նյուքեյի մոտ։ Հազարավոր տներ են հոսանքազրկվել Դուրհամ կոմսությունում և մի շարք ճանապարհներ փակվել են։

### Հյուսիսային Իռլանդիա
Հունվարի 24-ին, ժամը 11:30-ի դրությամբ, Հյուսիսային Իռլանդիայում հոսանքազրկվել է ավելի քան 240,000 տուն և ձեռնարկություն։

### Ուելս
Տուժել են Բանգորի Ysbyty Gwynedd հիվանդանոցը, Բեթեսդա, Թրեգարթ, Լլանբեդր, Բլաենաու Ֆֆեստինիոգ բնակավայրերը և Մենայի կամուրջը Անգլսիի վրա:  Ուելսում էլեկտրաէներգիայի համատարած անջատումներ են եղել:

### Նորվեգիա
Փոթորկը Նորվեգիային հարվածել է հունվարի 24-ին և 25-ին, ինչի հետևանքով էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են եղել:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Շոտլանդիայում
Կատեգորիա:Եղանակ
Կատեգորիա:Եվրոպա