Ամերիկայի հարվածները իրանական միջուկային օբյեկտներին

2025 թվականի հունիսի 22-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ Ռազմաօդային և Ռազմածովային ուժերը հարվածել են Իրանի մի քանի միջուկային օբյեկտների։ Դրանց թվում էին՝ Ֆորդոյի ուրանով հարստացման գործարանը, Նեթենզի միջուկային օբյեկտը և Սպահան քաղաքի միջուկային տեխնոլոգիաների կենտրոնը։ Այս օբյեկտները համարվում են Իրանում ուրանի հարստացման ամենակարևոր կենտրոններից։

Fox News-ի տվյալներով, հարձակման ընթացքում կիրառվել է վեց հատ 30 000 ֆունտ քաշով «GBU-57» ռումբ, որոնք փոխանցվել են «Northrop B-2 Spirit» տեսակի աննկատ (ստելս) ռմբակոծիչների միջոցով, ինչպես նաև օգտագործվել է 30 հատ «Թոմահավկ» հրթիռ, արձակված սուզանավերից։

Դեպքը տեղի է ունեցել Իրանի դեմ Իսրայելի ռազմական գործողության ֆոնին, որը սկսվել էր հունիսի 13-ին, և դրան հաջորդած Իրանի պատասխան հարվածների շրջանակում։

## Վերլուծություն
Միջազգային հարաբերությունների խորհրդի ավագ գիտաշխատող Ռեյ Թաքեյը հարվածները բնութագրել է որպես «նոր փուլ, որը կարող է առաջացնել խնդիրներ» և նշել է, որ Իրանն «ապահով կերպով ստիպված կլինի վերականգնել իր արժանապատվությունը»՝ հնարավոր է՝ ամերիկյան ռազմական օբյեկտների վրա հարձակման միջոցով։

«Կարնեգի» հիմնադրամի միջազգային խաղաղության ավագ գիտաշխատող Քարիմ Սաջադփուրը նշել է, որ սա «ամենայն հավանականությամբ կբացի նոր գլուխ 46 տարի տևող ամերիկա-իրանական պատերազմի մեջ, այլ ոչ թե կավարտի այն»։ Նա հավելել է, որ Իրանի համար հասանելի հնարավոր պատասխան քայլերի մեծ մասը «համարժեք են մահապարտի պայթյունին», և որ «սա տրավմատիկ և նվաստացուցիչ իրադարձություն է» իրանցի ժողովրդի համար՝ թողնելով անորոշ, թե ինչ կերպ կարող է արձագանքել Իրանը։

Նյու Յորք Թայմս օրաթերթի տվյալներով՝ ԱՄՆ-ը կարող էր հարվածել Իրանի մի քանի միջուկային օբյեկտների՝ այն հաշվարկով, որ իսրայելական հարվածները քիչ հավանական է, որ պատճառեն ավելի մեծ վնաս և ընդամենը մոտ վեց ամիս կդանդաղեցնեն Իրանի միջուկային ծրագիրը։

NBC News-ի թղթակից Մեթ Բրեդլին նշել է, որ իսրայելական ռազմական գործողությունը և նախագահ Թրամփի աջակցությունը Իսրայելին լայնորեն ընդունվում են իսրայելցիների կողմից։ Նա նշել է նաև, որ Իրանը և իր մերձավոր դաշնակիցների ցանցը զգալիորեն թուլացել են, սակայն զգուշացրել է, որ իրանական ռեժիմի փոփոխությունը, որի մասին խոսում են իսրայելացի քաղաքական գործիչները, կարող է լինել շատ ավելի բարդ։ Նա ընդգծել է նաև վտանգները՝ կապված ԱՄՆ օբյեկտների անվտանգության հետ տարածաշրջանում։

CNN-ի վերլուծաբանը նշել է, որ ԱՄՆ-ը կարող է հարվածել նաև լրացուցիչ թիրախների, քանի որ «մտահոգություն կա, որ հիմա իրանցիները պատասխան հարված կհասցնեն»։ Նրա խոսքով, Իրանը կարող է հարվածել ԱՄՆ ռազմաբազաներին Կատարում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Սաուդյան Արաբիայում և Բահրեյնում, ինչպես նաև հնարավոր է՝ փորձի փակել Հորմուզի նեղուցը։

Ժողովրդավարության պաշտպանության հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն Մարկ Դուբովիցը գրել է. «Սա տարածաշրջանի համար էական շրջադարձ է՝ միաժամանակ զգալիորեն նվազեցնելով ԱՄՆ-ի և Իսրայելի անվտանգության հիմնական սպառնալիքը»։ Քլիֆորդ Մեյը հավելել է. «Սա մի «անվերջ պատերազմ» էր, մինչև նախագահ Թրամփը որոշեց դադարեցնել այն՝ թուլացնելով Իրանի իսլամիստական առաջնորդների ռազմական կարողությունները»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2025 Իրանում
Կատեգորիա:Իսրայելի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իրան
Կատեգորիա:Իրան-ԱՄՆ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իրանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իրանի պատմություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմություն