Չոր կամուրջ

**Չոր կամուրջ** (), Թբիլիսիում գտնվող Կուր գետի նախկին գետաբազուկի վրայով անցնող մեքենաների և հետիոտների համար նախատեսված կամուրջ։ Գետաբազուկն այժմ վերացված է և դարձել է Զվիադ Գամսախուրդիայի փողոցի մի մասը։ Սաարբրյուքենյան կամրջի հետ այն Կուր գետի և հարակից փողոցների վրայով անցնող կամրջային կառույցի մի մասն է, որը Մթածմինդա շրջանից (կամրջի վրա դուրս է գալիս Խիդի փողոցը) տանում է դեպի Չուգուրեթի շրջան, ապա՝ Սաարբրյուքենի հրապարակ։

Կամրջի կողքին գտնվում է հնավաճառների համանուն շուկան։ Թբիլիսիի տեսարժան վայրերից մեկն է։

## Անվանում
Սկզբում կամուրջը կոչվել է *Փոքր Միխայլովյան* (քանի որ այն *Մեծ Միխայլովյան կամրջի* շարունակությունն էր) կամ *Վորոնցովյան* (կոչվել է Կովկասի փոխարքա Միխայիլ Վորոնցովի անունով): 20-րդ դարի սկզբին այն կոչվում էր *Նիկոլաևյան*:

Խորհրդային ժամանակաշրջանում այն կոչվում էր *Կարլ Մարքսի փոքր կամուրջ*։ 1933 թվականին կամրջի տակ գտնվող գետի հունը չորացվել է, և նախկին գետի հունի երկայնքով կառուցվել է փողոց, որից հետո կամուրջը սկսել են կոչել *Չոր*։

## Պատմություն
Կամուրջը կառուցվել է 1848-1851 թվականներին՝ իտալացի ճարտարապետ Ջովաննի Սկուդիերիի նախագծով։ Փոքր կամուրջը տանում էր դեպի «Մադաթովի կղզի» (կղզին սկզբնապես Օրբելիանի իշխանների սեփականությունն էր, որոնցից 19-րդ դարի կեսերին այն գնել է հայազգի իշխան, ռուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, 1812 թվականի պատերազմի և Կովկասյան պատերազմի հերոս Վալերիան Մադաթովը, և այդ ժամանակվանից ի վեր թիֆլիսցիները այն անվանում էին «Մադաթովի կղզի», իսկ Փոքր կամուրջը՝ «Մադաթովի կամուրջ»)։ Այս կամուրջը Կուր գետի վրայով անցնող Մեծ Միխայլովյան կամրջի շարունակությունն էր։ 1883 թվականի փետրվարի 25-ին քաղաքում առաջին ձիաքարշ տրամվայի երթուղին անցել է այդ կամրջի վրայով։
մինի|270x270փքս|Կամուրջը մինչև Կուրի գետաբազուկի չորացնելը (19-րդ դարի վերջ - 20-րդ դարի սկիզբ)
[աջից|մինի|270x270փքս|Երկլեզու ([վրացերեն և իտալերեն) արձանագրություն Չոր կամրջի վրա․ «Այս կամուրջը կառուցվել է 1848-1851 թվականներին։ Նախագիծը՝ ճարտարապետ Ջովաննի Սկուդիերիի (1816-1851)»]]
1933 թվականին կամրջի տակ գտնվող գետի հունը չորացվել է, և նախկին գետի հունի երկայնքով կառուցվել է փողոց։ 1962 թվականին կամուրջը վերանորոգվել է ինժեներ Գիորգի Կարցիվաձեի և ճարտարապետներ Շոթա Կավլաշվիլու, Վ. Կուրտիշվիլու և Գ. Մելքաձեի նախագծով։ 1980-ական թվականների վերջին և 1990-ական թվականների սկզբին կամրջի մոտակայքում հայտնվել է հնավաճառների շուկա։

## Կառուցվածք
Կամուրջը միաթռիչք կամարակապ է։ Թռիչքը ծածկված է 32-մետրանոց կանթաձև կամարով (անհոդակապ կամար)։ Մայթերը տեղադրված են պողպատե բարձակների վրա։ Կամուրջը կառուցված է վրացական հարթ աղյուսից, կամարաղեղները երեսպատված են քարով։ 

Կամուրջը նախատեսված է տրանսպորտային միջոցների և հետիոտների տեղաշարժի համար։ Մայթերը ճանապարհից բաժանված են երկաթբետոնե շեղաշարվածքով։ Ճաղաշարը մետաղական է, ավարտվում է կամրջակալերի վրա՝ քարե քիվապատով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Пунин А. Л. Архитектурный ансамбль мостов Тбилиси // Сборник трудов ЛИСИ «Исследование экономичности и долговечности мостовых сооружений». — Л., 1975. — № 96. — С. 63—68.
* Михайловский мост в Тифлисе // Кавказский календарь. — 1857. — С. 511—512.
* 
* Маслаковец К. Михайловский мост на реке Куре в Тифлисе // Журнал Главного управления путей сообщения и публичных зданий. — СПб., 1862. — Январь и февраль (№ 1). — С. 1—16.

Կատեգորիա:1851 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի կամուրջներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի տեսարժան վայրեր