Կարապետ Թահմազյան

**Կարապետ Ծերունի Թահմազյան** (), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1977): ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարար (1986):

## Կենսագրություն
Կարապետ Թահմազյանը ծնվել է 1931 թվականի հունիսի 22-ին, Հալեպ քաղաքում։ Նախանական կրթությունը և միջնակարգ
կրթության մի մասն ստացել է Հալեպի հայկական դպրոց-վարժարանում։ 1946 թվականին Թահմազյանների ընտանիքը հայրենադարձել է։ Ավարտել է Լենինականի թիվ 51 դպրոցը, 1950-1955  թվականներին սովորել է Երևանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիկա-տեխնոլոգիական ֆակուլտետում։ 1976-2002 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի օրգանական սինթեզի տեխնոլոգիայի և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոնի վարիչ, 1988-2002 թվականներին՝ քիմիատեխնոլոգիական և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետի դեկան։

Աշխատանքները վերաբերում են չորրորդային ամոնիումային միացությունների ուսումնասիրությանը։ Հայտնաբերել է (Ա. Բաբայանի հետ՝ 1964 թվական) չորրորդային ամոնիումային միացությունների ներմոլեկուլային ցիկլմամբ վերախմբավորման ռեակցիան։ Ստացել է բարձր ջերմաստիճաններում մետաղական կառուցվածքները թթվային քայքայումից պաշտպանող արդյունավետ արգելակիչներ (ինհիբիտորներ), մշակել է արդյունաբերական և կենցաղային հոսքաջրերի մաքրման արդյունաբերական եղանակ։

Թահմազյանը հեղինակ է 200-ից ավելի գիտական աշխատանքների, մոտ 5 տասնյակ հեղինակային իրավունքների։ Հեղինակ է «Օրգանական քիմիայի» (հ. 1-3, 1992-1995), համահեղինակ՝ «Տեխնոլոգիական պրոցեսների տեսություն» (2003), «Արդյունաբերական և կենցաղային հոսքաջրերի վնասազերծման տեխնոլոգիաներ» (2005) ուսումնական ձեռնարկների։ Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել են դոկտորական, թեկնածուական և մագիստրական բազմաթիվ թեզեր։

## Պարգևներ
* ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ (2002):

## Երկեր
* Ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ և ստուգողական առաջադրանքներ «Օրգանական քիմիա» դասընթացից, Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրություն ՀԽՍՀ, Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ Օրգանական սինթեզի քիմիայի և տեխնոլոգիայի ամբիոն, Երևան, Ա. հ, 1988։
* Ածխաջրածինների հալոգենածանցյալներ, մեթոդական ձեռնարկ, Ա. հ., 1990:
* Օրգանակա քիմիա, հ. 1-3, 1992-1995:
* Օրգանական քիմիա։ Դասախոսական տեքստ։ 3 մ, Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Չերքեզյան Ա. Հ, Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարան, Տեսական քիմիայի սեկտոր, ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարություն, Երևան, ՀՊՃՀ. հրատարակչություն, 1995-2003։
* Օրգանական նյութերի սինթեզի քիմիական և տեխնոլոգիական գործընթացների տեսություն։ Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Բարձրագույն կրթության և գիտության նախարարություն ՀՀ, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանման ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1999:
* Օրգանական սինթեզի կինետիկական մոդելների օգտագործմամբ քիմիական գործընթացների օպտիմալ պարամետրերի հաշվառումը և իրականացումը։ Դասախոս. համառոտագիր, Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան, Երևան, ՀՊՃՀ, 2003։
* Կենսաբանական սինթետիկ ակտիվ նյութերի քիմիական տեխնոլոգիա։ Կուրսային նախագծման մեթոդական ցուցումներ, Հովհաննիսյան Գ. Պ, Այվազյան Գ. Բ., Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության սեկտոր, Երևան, ՀՊՃՀ հրատարակչություն, 2003։
* Տեխնոլոգիական պրոցեսների տեսություն, 2003 (համահեղինակ)։
* Արդյունաբերական ջրային արտանետումների վնասազերծման տեխնոլոգիաներ և գործընթացներ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Թահմազյան Ն. Կ, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան, Երևան, ՀՊՃՀ, 2005։
* Թեստերի ժողովածու։ Թորոսյան Գագիկ Հովհաննեսի, Թադևոսյան Ա. Վ, Թահմազյան Կարապետ Ծերունի, Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (Պոլիտեխնիկ) Քիմիկական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ֆակուլտետ. Օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության ամբիոն, Երևան, Ճարտարագետ, 2010։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ԿԱՐԱՊԵՏ ԾԵՐՈՒՆԻ ԹԱՀՄԱԶՅԱՆ։ ԾՆՆԴՅԱՆ 7 0 - ԱՄՅԱԿԻ ԱՌԹԻՎ։. ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր։ Տեխնիկական գիտություններ, 54 (2). pp. 314-315. ISSN 0002-306X 

Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարարներ