Հակամշակույթ

մինի|աջից|Մայր Կենտրոնի հանդիպումը Նամբասում, 1979 թվական
**Հակամշակույթ**՝ սուբկուլտուրայի հատուկ տեսակ։ Մշակութաբանների և հակամշակութամաբնների կարծիքով, դա հոսք է, որը ժխտում է մշակույթի գերիշխող արժեքները։

## Ծագում
«Հակամշակույթ» տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է սոցիոլոգ Թեոդոր Ռոզակը, որպեսզի անվանակոչի արվեստի նոր ձևավորված տեսակը, որը հակադրվում է ավանդական մշակույթին։ Հակամշակույթը հակադրելով ինքն իրեն, թույլ տվեց կենտրոնանալ զգացմունքայնության վրա՝ տրամաբանականի շրջաններից դուրս։

Հակամշակույթը ոչ միայն պարադիգմա ունի, որը տարբերվում է գերիշխող մշակույթի պարադիգմայից, այլև բացահայտ կերպով հակադրվում է գերիշխող մշակույթին, կասկածի տակ դնում դրա արժեքները, նորմերը և բարոյական հիմքերը, այն ստեղծում է նորմերի և արժեքների իր սեփական համակարգը։

Հակամշակույթի վառ դրսևորում է եղել 1960-ականների երիտասարդների հեղափոխությունը, հիպիների շարժումը և 1970-ական թվականների փանկերի ենթամշակույթում հայտնված մշակութային տարրերը։

ԽՍՀՄ-ում հակամշակույթի վառ օրինակ էր համարվում անդերգրաունդյան ռոք-մշակույթը։

## Հակամշակույթի կրթության սկզբունք
Հակամշակույթը բնորոշ չէ միայն 20-րդ դարի երիտասարդական շարժմանը։ Գերիշխող մշակույթը չի կարող ընդգրկել հասարակության ողջ սիմվոլիկ տարածքը։ Այս տարածքի մի մասը «բաժանվում» է հակամշակույթների և ինքն իր մեջ։ Տարբեր հետազոտություններում նման հակամշակույթների շարքին են դասվում վաղ քրիստոնեությունը, այլ կրոնները, ուտոպիստների համայնքները և բոլշևիկների շարժումը։

Հակամշակութային օրինակ է նաև քրեական միջավայրը, որի փակ և առանձնացված միջավայրում մշտապես ձևավորվում և ձևափոխվում են տարբեր գաղափարական դոկտրինաներ, որոնք բառացիորեն «գլխիվայր են շուռ տալիս» ազնվության, աշխատասիրության, ընտանեկան կյանքի (և այլն) մասին ընդունված արժեքները։

## Հակամշակույթի վերափոխում
Ժամանակի ընթացքում հակամշակույթը սովորաբար վերածվում է մեյնսթրիմի, իսկ հետո՝ դասականի։ Դրա վառ օրինակ է լևոլիբերալների շարժումն արևմուտքում՝ ի սկզբանե այն հակահեղափոխություն էր, որն այդ ժամանակ հակադրվում էր իշխող ճշմարտությանը, բայց հետագայում դարձավ լրատվամիջոցների գերիշխող մշակույթը, իսկ աջ լիբերալները, ընդհակառակը՝ դարձան հակամշակութականներ։

## Գրականություն
Ռուսերեն լեզվով՝

* Беляев И. А. Культура, субкультура, контркультура / И. А. Беляев, Н. А. Беляева // Духовность и государственность. Сборник научных статей. Выпуск 3; под ред. И. А. Беляева. — Оренбург: Филиал УрАГС в г. Оренбурге, 2002. — С. 5-18.
* Норман Мейлер.  Белый негр. Беглые размышления о хипстере  // Вопросы философии. — 1992. — № 9. — С. 131—145.
* 
* Джозеф Хиз, Эндрю Поттер Бунт на продажу. — 2007. — 456 с.
* 

Այլ լեզուներով՝

*  . 
* Freud, S. (1905). In J. Strachey (Ed. and Trans.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud. (Vol. 7, pp.&nbsp;123–245). London: Hogarth Press. (Original work published 1905)
* Gelder, Ken (2007), *Subcultures: Cultural Histories and Social Practice,* London: Routledge.
* *Counterculture through the ages* Villard Books 
* Collins Books 
* Gretchen Lemke-Santangelo (2009), *Daughters of Aquarius: Women of the Sixties Counterculture*. University Press of Kansas. 
* Hall, Stuart and Tony Jefferson (1991), *Resistance Through Rituals: Youth Subcultures in Post-war Britain,* London: Routledge.
* Hazlehurst, Cameron and Kayleen M. Hazlehurst (1998), *Gangs and Youth Subcultures: International Explorations,* New Brunswick & London: Transaction Publishers.
* Hebdige, Dick (1979), *Subculture: the Meaning of Style,* London & New York: Routledge.
* Paul Hodkinson and Wolfgang Deicke (2007), *Youth Cultures Scenes, Subcultures and Tribes,* New York: Routledge.
* Macfarlane, Scott (2007),*The Hippie Narrative: A Literary Perspective on the Counterculture,* Jefferson, NC: McFarland & Co Inc,  & .
* McKay, George (1996), *Senseless Acts of Beauty: Cultures of Resistance since the Sixties*. London Verso. .
* Nelson, Elizabeth (1989), *The British Counterculture 1966-73: A Study of the Underground Press*. London: Macmillan.
* Isadora Tast (2009), *Mother India. Searching For a Place.* Berlin: Peperoni Books, 
* 
* 
* Whiteley, Sheila and Sklower, Jedediah (2014), *[https://web.archive.org/web/20160102235546/http://www.ashgate.com/isbn/9781472421067 Countercultures and Popular Music]*, Farnham: .
* *Countercultures: The Promise and Peril of a World Turned Upside Down*. New York: Free Press.

## Տես նաև
* Մշակույթ
* Նոնկոնֆորմիզմ
* Ուիլյամ Բերրոուզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անարխիզմ
Կատեգորիա:Մշակույթի սոցիոլոգիա