Ռըշնովի ամրոց

**Ռըշնովի ամրոց** () ռազմական կառույց Ռումինիայում՝ Բրաշովի շրջանի Ռըշնով քաղաքում, Բրաշովից ոչ հեռու։ Հանդիսանում է միջնադարյան բոլորապատ տիպի ամրոց, որը պատերազմների ժամանակ ապաստան էր տալիս այդ շրջանի բնակիչներին և գյուղացիներին։

Բերդը կառուցվել է որպես արտաքին ներխուժումների ենթարկված Տրանսիլվանիայի գյուղերի պաշտպանական համակարգի մաս։ Բերդն իր գտնվելու վայրում կառուցելու որոշիչ կողմը ներխուժող բանակների երթուղին էր, որոնք գալիս էին Բրանի լեռնանցքից և անցնում էին Ռըշնովով դեպի Բրաշով և Բուրզենլանդի շրջանի այլ մասեր։ Տարածքի, այդ թվում՝ Քրիստիանի և Ղիմբավի բնակիչների գոյատևելու միակ հնարավորությունը Ռըշնով ամրոցի ներսում ապաստանն էր։ Ստիպված մնալով այնտեղ տասնամյակներ շարունակ՝ Ռըշնովի և մոտակա գյուղերի բնակիչները բերդը վերածեցին իրենց երկարաժամկետ բնակության վայրի։

## Պատմություն
Հնագիտական պեղումները ցույց են տվել ամրացման հետքերի առկայությունը բերդի բլրի վրա դեռևս նախապատմական և դակիական ժամանակներից։ Համարվում է, որ միջնադարյան սկզբնական ամրոցը կառուցվել է 1211-1225 թվականներին՝ Բուրցենլենդում Տևտոնական ասպետների տիրապետության ժամանակ, թեև այս առումով հնագիտական ​​ապացույցներ չկան։

1335 թվականին մոնղոլների ներխուժման ժամանակ ավերվել էր Բուրցենլանդը, իսկ Ռըշնովը և Բրաշովը միակ ամրացված վայրերն էին, որոնք մնացին չնվաճված։ Սա նաև ամրության առաջին փաստագրված վկայությունն է։ 1421 թվականին բերդն առաջին անգամ պաշարվել է օսմանցիների կողմից։ 1600 թվականին Միքայել Քաջը իր զորքերի և կնոջ՝ Լեդի Ստանկայի հետ միասին նահանջեց այստեղ՝ Միրասլաուի ճակատամարտում կրած պարտությունից հետո։ 1612 թվականին, արքայազն Գաբրիել Բաթորիի ժամանակ, ամրոցը նվաճվեց իր պատմության մեջ միակ անգամ։ Այն ընկել է աղբյուր տանող գաղտնի ճանապարհը թշնամու զորքերի հայտնաբերման հետևանքով առաջացած ջրի բացակայության պատճառով։ Բերդի ներսում ջրի աղբյուրի բացակայության պատճառով առաջացած թուլությունը վերացնելու համար 146 մետր (479 ոտնաչափ) խորությամբ ջրհոր է փորվել 1623-1642 թվականներին։

1718 թվականին բերդը մասամբ ավերվել է հրդեհից, իսկ 1802 թվականին այն վնասվել է երկրաշարժից։ 1821 թվականին Վալախիայի փախստականները նահանջեցին ամրոց։ 1848-1849 թվականներին, քանի որ Ռըշնով քաղաքը կանգնած էր ինչպես հունգար հեղափոխականների, այնպես էլ ավստրիական կայսերական զորքերի ճանապարհին, բնակիչները նահանջեցին դեպի ամրոց։ Սա բերդի վերջին առաքելությունն էր՝ որպես ապաստանի և պաշտպանության վայր։ 1850 թվականին քաղաքական իրավիճակի և բերդի պաշտպանական դերի նվազման պատճառով ամրությունը լքվել է՝ դառնալով ավերակ։ Մնացել էր մեկ պահակ, ով պետք է ահազանգեր հրդեհների բռնկման մասին՝ զանգ տալով։

Առաջին և երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից և Ռումինիայի կոմունիստական ​​ռեժիմի գրավումից հետո բերդը վերականգնվեց առաջին անգամ, բայց 1955–1956 թվականներին։

2000-2007 թվականներին իտալացիները քայքայված ավերակները վերածեցին զբոսաշրջության գեղատեսիլ վայրի՝ ոչնչացնելով և կամայականորեն վերակառուցելով հնագիտական ​​մնացորդների մասերը։ Ռըշնովի քաղաքապետարանը վերականգնել է գույքը 2008 թվականին և ավելի լավ վերահսկվող աշխատանքներ են սկսվել։

## Ամրոցի ջրհոր
Ներքին ջրի աղբյուրի բացակայությունը հանգեցրել է պաշարումների ժամանակ երկարաժամկետ դիմադրության սահմանափակմանը։ Այս պակասի պատճառով որոշվեց ժայռոտ հողում ջրհորի փորումը սկսել 1623 թվականին։
մինի|Ջրհորը
Ավանդությունն ասում է, որ բերդի բնակիչները պաշարման ժամանակ ստիպել են երկու թուրք գերիների հոր փորել բերդի մեջտեղում՝ իրենց ազատությունը վերականգնելու համար։ Գերիները փորել են 17 տարի, այդ ընթացքում հորանի պատերին Ղուրանից հատվածներ են գրել, որոնք կարելի է տեսնել նաև այսօր։ Բանտարկյալների ճակատագիրը հայտնի չէ, ոմանք ասում էին, որ ազատ են արձակվել, ոմանք էլ՝ սպանված։

Ջրհորը օգտագործվել է մինչև 1850 թվականը, երբ ջրհորի հողմապակու կոտրված անիվը պատճառ է դարձել դրա լքմանը։ Ռաշնովի երեցները կարծում են, որ ջրհորի խորքում առնվազն 300 տարեկան գանձ կա։ Այնուամենայնիվ, վերջերս լեռնագնացները մանրակրկիտ ուսումնասիրել են ջրհորը՝ առանց դրա հետք գտնելու։

## Ճարտարապետություն
Ամրոցն ունի պարզ ճարտարապետական ​​ոճ, որը նման է ժամանակի սովորական տներին և հարմարեցված ամրացման պահանջներին։ Շինարարները պատերը կառուցելու համար օգտագործել են քար և աղյուս, իսկ դարպասների ու հարթակների համար՝ փայտ։ Աշտարակները և պատերը ծածկված են տանիքի սալիկներով՝ պաշարողներից հրդեհները կանխելու համար։ Պատերը ունեն 5 մետր բարձրություն, իսկ ամենալայն մասը կազմում է հարավային պատը, որը որոշ տարածքներում ունի 1,5 մետր հաստություն։ Բերդը կազմված է երկու հատվածներից։ Արտաքին գավիթը գտնվում է արևելյան պարսպի դիմաց, եզերված է ամրացված պարսպով և հագեցած է քառակուսի աշտարակով։ Ներքին դատարանը ներկայացնում է բնակելի տարածքը, որն ավելի լավ պաշտպանված է պարիսպներով և աշտարակներով։

Հարավից, արևմուտքից և հյուսիսից բերդը պաշտպանված է մոտ 150 մետր բարձրությամբ սուր ժայռերով, որոնք շատ դժվար է բարձրանալ։ Ամբողջ վերին տարածքը պաշտպանված է հյուսիսային թևում և արևմտյան անկյունում հավաքված արտաքին աշտարակներով։ Բերդի արևելյան կողմն իր ձևի պատճառով ավելի խոցելի էր բնական խոչընդոտների պատճառով։ Իր պաշտպանունակությունը բարձրացնելու համար բերդն այս հատվածում ունի ամենածանր ամրությունները։ Արևելյան, արևմտյան և հյուսիսային կողմերը պաշտպանված են երկու ամրոցներով և յոթ աշտարակներով։ Միայն երկու աշտարակ կա հարավային կողմում, որն ավելի ժառիվեր է։

Ներքին բակը սալապատված է քարից կառուցված նեղ արահետներով, որոնք ժապավենով պատվում են սալիկապատ տների մեջ։ Ներսում պահպանվել են դպրոցի, մատուռի և ավելի քան երեսուն տների ավերակներ, որոնք նախատեսված են ապաստանելու գյուղացիներին և նրանց ունեցվածքին։

Բերդի ներսում կա թանգարան, որը համառոտ ներկայացնում է տեղի պատմությունը, տարածքի ավանդույթներն ու արհեստները, ինչպես նաև հավաքվում են գտածոներ և զենքեր բնակիչների անցյալից։ Այն պարունակում է հետևյալ բաժինները՝ փաստաթղթերի լուսապատճեններ, զենքեր, գործիքներ, կնիքներ և ժամանակաշրջանի առարկաներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1211 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի կառույցներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռումինիայի ամրոցներ