open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խնձորենու ալրացող

**Խնձորենու ալրացող**, տարածված է հանրապետության բոլոր մարզերում։ Վարակվում են տերևները, շիվերը, ծաղիկները, երբեմն նաև պտուղները։ Երիտասարդ, նոր դուրս եկած տերևները պատվում են մոխրասպիտակավուն ալրանման փառով, որը հետագայում ստանում է գորշավուն երանգ։ Վարակված տերևներ չեն զարգանում, թեքվում են գլխային ջղի ուղղությամբ, ստանում նավակի տեսք։ Ուժեղ վարակի դեպքում տերևների մեծ մասը չորանում է՝ այրվածի նման և թափվում են։ Վարակված շիվերը ևս պատվում են սպիտակավուն կամ կեղտամոխրագույն փառով, աճը կանգ է առնում, հաճախ չորանում են։ Վարակված ծաղիկները նույնպես չորանում են։ Պտուղները հազվադեպ են վարակվում։ Հիվանդության հարուցիչ սունկը ձմեռում է վարակված բողբոջներում։ Գարնանը, տերևային և պտղային վարդակները կարող են վարակվել նաև մինչև ծաղկելը։ Խնձորենու ալրացողով վարակում են բոլոր տարիքի ծառերը։ Հիվանդության զարգացմանը նպաստում է չոր, տաք եղանակը (հատկապես ամռան առաջին կեսին), ինչպես նաև ջրի պակասը։

## Պայքարի միջոցառումներ
Ճիշտ ագրոտեխնիկայի կիրառում, ոռոգման կարգավորում, կտրում հեռացում վարակված շիվերի, ծծմբային պատրաստուկների կիրառում։ Առնվազն երեք սրսկում, 1-ինը՝ բողբոջների անջատման փուլում (կանաչ կոնի փուլ), 2-րդը՝ պսակաթերթերի 75% թափվելուց հետո՝ 1% կոլոիդային ծծումբ, 3-րդը և անհրաժեշտության դեպքում նաև հաջորդները՝ 12-15 օր ընդմիջումներով։ Ուժեղ վարակվող սորտերի (Ջոնաթան, Սիմիրենկո) այգիներում երբեմն հարկ է լինում կատարել 6-7 սրսկում։ Ավելի արդյունավետ են բայլետոնի՝ 400 գ/հա (4 գ 10 լ ջրին) և տոպազի՝ 400 մլ (4 մլ 10 լ ջրին) չափաքանակներով սրսկումները։ Եթե այգին վարակված է նաև քոսով, ապա 1-ին սրսկումը՝ սկորով, հաջորդները՝ բայլետոնով կամ տոպազով։

Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Standing Next to You

**«Standing Next to You»**, BTS բոյ բենդի անդամ հարավկորեացի երգիչ Չոնգուկի երգը, որը թողարկվել է 2023 թվականի նոյեմբերի 3-ին Big Hit Music լեյբլի կողմից որպես Չոնգուկի «Golden» դեբյուտային ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։

## Պատմություն
2023 թվականի հոկտեմբերի 15-ին հայտարարվել է, որ «Standing Next to You» երգը դառնալու է Չոնգուկի «Golden» դեբյուտային ալբոմի չորրորդ թրեքը և հաջորդ սինգլը՝ համաձայն Big Hit Music-ի հաղորդագրության։ Երգը դարձել է Չոնգուկի երկրորդ համատեղ աշխատանքը ամերիկացի հեղինակ-կատարող Էնդրյու Ուոթի և կանադացի պրոդյուսեր Cirkut-ի հետ՝ նույն տարվա սկզբին թողարկված «Seven»-ից հետո։ Սինգլի պաշտոնական անոնսը, ներառյալ թողարկման ճշգրիտ ժամանակը, հրապարակվել է հաջորդ օրը։ Նրա վրա պատկերված էր Չոնգուկը սև պիջակով և մոխրագույն ֆոնի վրա պատկերված շղթայով։ Սինգլի շապիկը, որը բաղկացած է սև ֆոնի վրա պարզ կարմիր, կապույտ և մոխրագույն գրություններով, նույն օրը ներկայացվել է սթրիմինգային ծառայություններում։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Ռեժիսոր Տանու Մուինոյի կողմից Բուդապեշտում նկարահանված տեսահոլովակում Չոնգուկը հետապնդում է «խորհրդավոր ճակատագրական կնոջը»՝ ցուցադրելով իր պարային հմտությունները բարդ խորեոգրաֆիայում, որը նա կատարում է տարբեր վայրերում մի խումբ պարողների հետ։ Տեսահոլովակի վերջում Չոնգուկը և կինը կանգնած են միմյանց դեմ։

## Կենդանի կատարումներ
Չոնգուկն «Standing Next to You» երգը առաջին անգամ կատարել է կենդանի խմբի ուղեկցությամբ 2023 թվականի նոյեմբերի 5-ին iHeartRadio-ի կողմից «Golden» ալբոմի թողարկման պատվին կազմակերպված երեկույթի ժամանակ։ Երգի պրեմիերան ամերիկյան հեռուստատեսությամբ տեղի է ունեցել նոյեմբերի 7-ին «Late Night with Jimmy Fallon» շոուի եթերում։ Հաջորդ օրը երգիչը կատարել է այն  Citi Concert Series ծրագրի շրջանակներում «Today Show»-ում իր ելույթի ժամանակ, իսկ այնուհետև նոյեմբերի 9-ին հինգ երգերից բաղկացած անսպասելի սեթի ժամանակ, որը ներկայացվել է Նյու Յորքի Թայմս Սքվերում TSX Entertainment-ի բեմում. շոուն հայտարարվել է մեկնարկից 30 րոպե առաջ և հեռարձակվել Է YouTube-ի BTS  ալիքով և Twitch-ում Xbox-ի  ալիքով։

## Արձագանքներ

## Մրցանակներ
«Standing Next to You» երգն զբաղեցրել է առաջին տեղը «M Countdown» ծրագրի 2023 թվականի նոյեմբերի 9-ի էպիզոդում։

## Երգացանկ
* **CD  and digital single**
# "Standing Next to You" – 3:26

* **Digital – ''The Remixes***
# "Standing Next to You" – 3:26
# "Standing Next to You" (instrumental) – 3:22
# "Standing Next to You" (Slow Jam remix) – 3:16
# "Standing Next to You" (PBR&B remix) – 3:16
# "Standing Next to You" (Latin Trap remix) – 2:56
# "Standing Next to You" (Holiday remix) – 3:18
# "Standing Next to You" (Future Funk remix) – 3:17
# "Standing Next to You" (Band version) – 3:24

* *'Digital – Usher remix'''
# "Standing Next to You" (Usher remix) – 3:34

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2023 սինգլներ
Կատեգորիա:Չոնգուկի երգեր
Կանանց դեմ հանցագործությունների միջազգային տրիբունալ

**Կանանց դեմ հանցագործությունների միջազգային տրիբունալը** ժողովրդական տրիբունալ էր, որը տեղի է ունեցել 1976 թվականի մարտի 4-8-ին Բրյուսելում։ Միջոցառումը ստեղծվել է նպատակ ունենալով «հրապարակել հանցագործությունների ողջ շրջանակը, որոնք, ինչպես դաժանորեն, այնպես էլ նրբորեն խտրականություն կիրառելով, կատարվել են բոլոր մշակույթների կանանց նկատմամբ»։

## Պատմություն
Դիանա Ռասելը և Նիկոլ Վան Դեն Վենը՝ տրիբունալի գլխավոր կազմակերպիչները, ոգեշնչվել են Բերտրան Ռասելի Պատերազմի Հանցագործությունների Միջազգային Տրիբունալից՝, որը միտված էր բացահայտելու Վիետնամի պատերազմում կատարված հանցագործությունները։

## Բովանդակություն
Կանանց դեմ հանցագործությունների միջազգային տրիբունալին մասնակցել են ավելի քան 2000 կանայք 40 երկրներից, և հիմնական թեմաները ներառում են բժշկական և տնտեսական հանցագործությունները, բռնաբարությունները, քաղբանտարկյալները, լեսբուհիների դեմ հանցագործությունները, ամուսնական բռնությունը, մարմնավաճառությունը, պոռնոգրաֆիան և ֆեմիցիդը։

Բազմաթիվ ցուցմունքներ գրավոր տրվել են կանանց կողմից, ովքեր չեն կարողացել ներկա գտնվել տրիբունալին։

Ներկա Ֆրենսիս Դութին նշել է, որ Տրիբունալը հաստատել է իր փոխարեն, որ «ճնշումն կանանց և հատկապես լեսբուհիների նկատմամբ, իսկապես համաշխարհային է»:

Լեսբի բանաստեղծուհի Փեթ Փարքերը վկայության մասնակիցներից էր՝ խոսելով իր ավագ քրոջ մասին, ում սպանել էր ամուսինը։

«Ցրեք մթությունը» երթը տեղի ունեցավ որպես մոմերի լույսի ներքո Տրիբունալի հետ համատեղ։

## Ազդեցություն
Կազմակերպիչներ Ռասելլը և Վան Դեն Վենը ավելի ուշ այդ տարի հրատարակեցին *«Կանանց դեմ հանցագործությունները. միջազգային տրիբունալի վարույթներ»* հիմնված Տրիբունալի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ և ազատություններ
Կատեգորիա:1976 Բելգիայում
Կատեգորիա:Բռնություն կանանց նկատմամբ
Քաղաքացիական անուշադրություն

**Քաղաքացիական անուշադրություն,** գործընթաց, երբ անծանոթ անձինք ընդունում են միմյանց ներկայությունը՝ առանց միմյանց անձնական տարածք ներխուժելու։  Սա միջոց է հարգելու անձի՝ հանրային վայրում գտնվելու իրավունքը՝ միաժամանակ հարգելով դրա գաղտնիությունը։ Փաստացի, անծանոթ մարդիկ ճանաչում են միմյանց ներկայությունը՝ առանց անմիջական փոխազդեցության մեջ մտնելու։

## Գործնական կիրառում
«Քաղաքացիական անուշադրություն» եզրույթ տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է Իրվինգ Գոֆմանը՝ նկարագրելու անծանոթ մարդկանց շրջանում հասարակական կարգը պահպանելու համար անհրաժեշտ հոգատարությունը և այդպիսով քաղաքներում գաղտնի կյանք վարելու հնարավորությունը։

Գոֆմանն այն կարծիքին է, որ հանրային տարածությունը անանուն անծանոթների միջև չֆիքսված փոխազդեցությունների տարածություն է։

Ուրիշներին անտեսելու կամ ակնապիշ նայելու փոխարեն, քաղաքացիական անուշադրությունը ենթադրում  է անծանոթ մարդկանց աննկատ և թեթև զննում՝ ապահովելով չեզոք փոխազդեցություն։ Այսինքն, սա այն իրավիճակն է, երբ միմյանց անծանոթ անձինք տեղյակ են միմյանց ներկայության մասին՝ առանց մյուսին անհարմար վիճակի մեջ դնելու կամ ուշադրության կենտրոնում պահելու։

Մոտեցող անծանոթի հետ աչքերով հաղորդակցության միջոցով մարդը և՛ ընդունում է նրա ներկայությունը, և՛ բացառում առավել անձնական շփման կամ զրույցի հնարավորությունը։

Այսպիսով, քաղաքացիական անուշադրությունը մարդկային ամբոխի կամ խմբի մեջ գաղտնիությունն ապահովելու միջոց է՝ հեռավորության պահպանման համընդհանուր ընդունելի ձևերի կիրառմամբ։ Ըստ երևույթին՝ (թեև իրականում չլինելով այդպիսին) հավելյալ ջանք չպահանջող քաղաքավարության այս ձևը միջոց է ուրիշներին ազատելու հանրության շրջանում ավելորդ ուշադրությունից, ինչը ներառում է նաև հանրության շրջանում ընդունելի վերացական, հպանցիկ շփումը (ողջունում, որպիսության մասին հարցում)։

## Բացասական կողմեր
Քաղաքացիական անուշադրությունը կարող է հանգեցնել միայնության կամ անտեսվածության զգացման, և դա նվազեցնում է ուրիշների բարեկեցության համար պատասխանատվություն զգալու հակումը։ Քաղաքային բնակավայրեր տեղափոխված նորաբնակները հաճախ զարմանում են նման առօրյայի անդեմության վրա, որը նրանք համարում են կարծրացած և անտարբեր, այլ ոչ թե միլիոնավոր մարդկանց խաղաղ գոյակցության համար անհրաժեշտ գործոն։

Այդուհանդերձ, Գոֆմանը նշում է, որ անուշադրությունն ամբողջական անտարբերություն չէ, քանի որ այն հանդիսանում է փոխազդեցությունների առավել մեղմ ձև։

## Հոգեբանական հատկանիշներ
Գոֆմանը հոգեկան խանգարման բազմաթիվ դասական նշաններ է տեսել քաղաքացիական վարքագծի կանոնները խախտելու, անծանոթներին անուշադրության մատնելու կամ յուրաքանչյուր ակնթարթային  հայացքից խուսափելու մեջ։

## Տես նաև
* Քաղաքացիական հասարակություն
* Կոնվենցիա
* Սոցիալական կապիտալ
* Սոցիալական հեռավորություն

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* Giddens, Anthony; Sutton, Philip W. (2021). Sociology (9th ed.). Polity Press.
* Bauman, Zygmunt; May, Tim (2001). Thinking Sociologically (2nd ed.). Blackwell Publishing.
* Goffman, Erving (1984) [originally published in 1959]. The Presentation of Self in Everyday Life. Harmondsworth: Penguin.
* 

Կատեգորիա:Մարդկային վարքագիծ
Կատեգորիա:Ուշադրություն
Կատեգորիա:Քաղաքացիական հասարակություն
Կովկասի ինստիտուտ

**Կովկասի ինստիտուտ**, գիտահետազոտական և ուղեղային կենտրոն, որը հիմնադրվել է 2002 թվականին Երևանում։ Սկզբում գործել է Կովկասի մեդիա ինստիտուտ անվամբ, իսկ 2008 թվականին 

վերանվանվել է Կովկասի ինստիտուտ։ Հայաստանում և տարածաշրջանում վերլուծական, գիտահետազոտական և կրթական առաջատար ինստիտուտներից մեկն է, որը կատարում է կովկասյան 

տարածաշրջանի վերաբերյալ հետազոտություններ։

Ամեն տարի ինստիտուտը կազմակերպում է Կովկասյան համաժողով, որը միավորում է Հարավային Կովկասից (Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան), Ռուսաստանից (ներառյալ Հյուսիսային Կովկասից), Թուրքիայից, ԱՄՆ-ից և ԵՄ-ից փորձագետներին՝ քննարկելու և գնահատելու կովկասյան տարածաշրջանում առկա վիճակը, անցումային գործընթացները և զարգացումները։

Ինստիտուտի հիմնադիր տնօրենն Ալեքսանդր Իսկանդարյանն է։

## Պատմություն
Կովկասի ինստիտուտը ստեղծվել է 2002 թվականին մի խումբ մասնագետների կողմից, որոնք տարբեր երկրներում աշխատել էին լրագրության, հասարակական գիտությունների և մեդիայի զարգացման ոլորտներում։ Ինստիտուտը դիրքավորվում է որպես չեզոք և չքաղաքականացված հարթակ՝ տարածաշրջանի քաղաքական և սոցիալական զարգացման հրատապ խնդիրների շուրջ քննարկումների համար։

Ստեղծվել է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության ֆինանսավորման շնորհիվ։ Ինստիտուտը հետազոտություններ ​​և գիտական աշխատություններ է հրապարակում տարածաշրջանային հարցերի շուրջ։

2004 թվականից կազմակերպությունն իրականացնում է Կովկասյան համաժողովները, որոնց ընթացքում վերլուծվում են նախորդ տարվա տարածաշրջանային իրադարձությունները։ Այս գիտաժողովներին ներկայացված հոդվածները հավաքվում և հրատարակվում են «Կովկասյան տարեգիրք» անունը կրող ռուսալեզու հատուկ մատենաշարով։ Արդեն լույս է տեսել տարեգրքի տասնչորս հատոր։

2008 թվականին ինստիտուտը վերանվանվել է Կովկասի ինստիտուտ, ինչն արտացոլում է կազմակերպության գործունեության բազմազանությունը։

Իր գործունեության ընթացքում, ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Արցախի տարածքում, ինստիտուտն իրականացրել է նաև կրթական մի շարք նախագծեր։

Ինստիտուտը նաև գիտական խորհրդատվություն է տրամադրում տեղական և օտարերկրյա գիտնականներին ու աջակցում գիտական հետազոտությունների իրականացմանը։

## Ուսումնասիրության թեմաներ
Կովկասի ինստիտուտի գիտահետազոտական ուսումնասիրությունների թեմաների թվում են՝

* հակամարտությունները,
* փոխակերպումները,
* մեդիա ուսումնասիրությունները,
* Հայաստանում հասարակագիտական ուղղությունները,
* հայ-թուրքական հարաբերությունները,
* գենդերային ուսումնասիրությունները,
* Սփյուռքը, միգրացիան և փոքրամասնությունները։

## Գրադարան
Կովկասի ինստիտուտի գրադարանն ստեղծվել է 2002 թվականին՝ կառույցի հիմնադրման հետ միաժամանակ։ Հասանելի է մոտ 5100 անուն գիրք, որոնք ներառում են ոչ միայն ինստիտուտի հրապարակումները, այլև այլ հեղինակների աշխատություններ, այդ թվում՝ հայերեն, անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն և վրացերեն մասնագիտական գրականություն։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հայաստանի ուղեղային կենտրոններ
Հանուն հավասար իրավունքների հասարակական կազմակերպություն

**«Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ**, ոչ կառավարական հասարակական կազմակերպություն Հայաստանում։ Կազմակերպության նպատակն է Հայաստանի Հանրապետությունում զարգացնել երիտասարդների կարողությունները և մեծացնել նրանց քաղաքացիական ակտիվությունը։ Կազմակերպության ենթակայության ներքո գործում է նաև «Հոդված 3» ակումբը։

## Պատմություն
«Հանուն հավասար իրավունքների» հասարակական կազմակերպությունն ստեղծվել է 2015 թվականին։ Կազմակերպության առաջին մեծ ծրագիրը 2016 թվականին «Հոդված 3» ակումբի ստեղծումն էր։ Կազմակերպությունն այսօր երբեմն առավել հայտնի է հենց «Հոդված 3» ակումբ անվամբ։

Ակումբի նպատակն է Հայաստանում բարձրաձայնել հասարակությանը հուզող կարևորագույն հարցերը և դառնալ հարթակ հասարակության տարբեր շերտերի միջև երկխոսության համար։ Բացի այդ, «Հոդված 3» ակումբը նպատակ ունի նաև զարգացնել երիտասարդների, լրագրողների և քաղաքացիական ակտիվ խմբերի կարողությունները։

Կազմակերպությունն Ակումբն անվանել է «Հոդված 3»՝ ՀՀ Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի պատվին, որտեղ նշվում է. 

## Գործունեություն և նպատակներ
«Հանուն հավասար իրավունքների» հասարակական կազմակերպությունը և «Հոդված 3» ակումբի հիմնադիրը հասարակական գործիչ, ՀՀ Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր Գայանե Աբրահամյանն է։ «Հանուն հավասար իրավունքների» ՀԿ-ն կազմակերպում է նաև այլընտրանքային կրթական ծրագրեր, որոնց միջոցով ցանկանում է զարգացնել երիտասարդների կարողությունները և հասարակական, քաղաքական գործընթացներում նրանց ներգրավվածությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ
Գորիսի մամուլի ակումբ

**Գորիսի մամուլի ակումբ,** լրագրողական միավորում, որը գործում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում՝ համանուն հասարակական կազմակերպության կողմից։ Կազմակերպությունն իր գործունեությունն իրականացնում է Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում։

## Պատմություն
«Գորիսի մամուլի ակումբ» հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2000 թվականի հունիսին, իսկ գրանցվել՝ նույն տարվա օգոստոսին։ Ներկայումս կազմակերպության նախագահը Սուսաննա Շահնազարյանն է։

Գորիսի մամուլի ակումբն իր գործունեության ընթացքում իրականացրել է մի շարք նախագծեր։ Կազմակերպության կողմից ստեղծվել է «Սյունիք ինֆոտունը», «Մարդու իրավունքների պաշտպանության Սյունիքի կենտրոն» ցանցը, ունեցել է նաև մեդիա դպրոց։

Ակումբի հիմնական ռազմավարական նպատակներն են՝ զարգացնել քաղաքացիական հասարակության կարողությունները, նպաստել մարդու իրավունքների և շահերի պաշտպանությանը, նպաստել տեղական ինքնակառավարման մարմինների թափանցիկությանն ու հաշվետվողականությանը՝ հանրային վերահսկողության և մասնակցության միջոցով, աջակցել Հայաստանում ազատ, ժողովրդավարական մամուլի կայացմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Գորիսի մամուլի ակումբ
*Գորիսի մամուլի ակումբ

Կատեգորիա:Հայկական լրագրողական կազմակերպություններ
Դաշտանը Իսլամում

**Դաշտանը Իսլամում** վերաբերում է իսլամական իրավագիտության տարբեր մաքրության հետ կապված սահմանափակումներին։ Հայհը (արաբ․՝ حيض‎) իսլամում դաշտանի կրոնական վիճակն է։ Ղուրանը հատուկ նշում է դաշտանի մասին Ալ-Բաքարա 2:222-ում.

Սա ենթադրում է, որ դաշտանի ժամանակ սեռական հարաբերություններն արգելված են։

Մուհադիտ Իբն Քաթիրը պատմել է մի հադիս, որը նկարագրում է Մուհամմեդի սովորությունները իր կանանց հետ դաշտանի ժամանակ։ Այս հադիսը ցույց է տալիս, որ Մուհամմադը թույլ է տվել ամուսնական մտերմության բոլոր ձևերը դաշտանի ընթացքում, բացառությամբ սեռական հարաբերությունների։ Կանայք պարտավոր են կատարել ղուսլ կամ ամբողջական ծիսական մաքրում, նախքան իրենց դաշտանի ավարտից հետո կրոնական պարտականությունները կամ հարաբերությունները վերսկսելը։

Սեռական հարաբերություն ունենալը արգելված է՝ դաշտանի ժամանակ, քառասունքի ժամանակ, Ռամադանի ամսվա ցերեկային ժամերին (ծոմապահության ժամանակ), և ուխտագնացության ժամանակ։ Քաաբայում Իհրամի վիճակում գտնվելու ժամանակ ուխտավորներին չի թույլատրվում սեռական հարաբերություն ունենալ, իսկ ուխտագնացության ժամանակ կատարվող ամուսնությունները անվավեր են։

Մուսուլման կանայք դաշտանի ընթացքում, ըստ հադիսների, ազատվում են Ռամադանի ընթացքում ծոմ պահելուց, բայց դրանք պետք է լրացնեն դաշտանից հետո։ Սա պարզվել է հադիսներով, որոնք թույլ չեն տալիս շատ կանանց աղոթել դաշտանի ժամանակ։

Ղուրանի 2:222 տունը ենթադրում է, որ դաշտանի ժամանակ հարաբերություններն արգելված են։ Այն չի նշում աղոթքների արգելման մասին. այնուամենայնիվ, հադիսում նշվում է, որ կանայք չպետք է աղոթեն դաշտանի ժամանակ, և որ նրանք չպետք է լրացնեն բաց թողնված աղոթքները այս ժամանակահատվածում։ Աստված պահանջում է աղոթք՝ օգնելու մարդկանց մնալ բարի ճանապարհի վրա՝ հեռու վատ գործերից։ Չնայած «կանանց առանձնացնել»-ու և «մոտ չգնալ» -ու հորդորներին, տարբեր հադիսներ ցույց են տալիս, որ Մուհամմադը համարում էր, որ դա վերաբերում է միայն սեռական հարաբերություններին։ Հադիսները չեն համարվում այնքան վստահելի, որքան Ղուրանը, սակայն կան տարբեր հղումներ, երբ Մուհամեդն ասել է, որ վերը նշվածը վերաբերում է միայն սեռական հարաբերություններին, ինչպես նաև Մուհամմեդի հետ շփմանը իր կանանց հետ, երբ նրանք դաշտանի մեջ էին։ Հադիսներից մեկում նշվում է, որ Մուհամմադը պառկում էր իր կնոջ՝ Այեշայի գրկում և Ղուրան կարդում, երբ նա դաշտանի մեջ էր։ Այս բոլոր հադիսները դասակարգվում են որպես սահիհ, ինչը նշանակում է, որ նրանց կարելի է վստահել։

Արգելվում է, որ տղամարդն ամուսնալուծվի դաշտանում գտնվող կնոջից։ Ենթադրվում է, որ կանայք պետք է պահպանեն պատշաճ հիգիենա և չպետք է աղոթք անեն։ Նրանք պարտավոր չեն լրացնել այն աղոթքները, որոնք բաց թողել են դաշտանի ժամանակ։ Երբ դաշտանն ավարտվում է, կանայք պաարտավոր են ղուսլ անել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլամական իրավունք
Կատեգորիա:Դաշտանային ցիկլ
Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Մելիկա Մահմուտբեգովիչ

**Մելիկա Մահմուտբեգովիչ** (**),**  բոսնիացի քաղաքական գործիչ և վիրաբույժ, 2015 թվականից մինչև 2023 թվականը՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիայի փոխնախագահը։

Նա ծնվել է 1959 թվականի ապրիլի 20-ին Բուգոյնոյում։ 1983 թվականին ավարտել է բժշկական կրթությունը Սարաևոյում։ Ավարտելուց հետո նա աշխատել է որպես ընտանեկան բժիշկ և վիրաբույժ։

Նա 1992 թվականի ապրիլից ծառայում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի բանակում։

1998 թվականին ընտրվել է Կենտրոնական Բոսնիա կանտոնի սկուպշչինայի պատգամավոր։ 2002 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է խորհրդարանի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, վերընտրվել է 2010 թվականին։ Նա Բոսնիա և Հերցեգովինայի Ժողովրդավարական գործողությունների կուսակցություն անդամ է։

Մահմուտբեգովիչը Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիայի փոխնախագահն էր 2015 թվականի փետրվարից մինչև 2023 թվականի փետրվարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքական գործիչներ
Կոնստանցա Կրաչուն

**Կոնստանցա Կրաչուն** ()՝ ռումինացի քաղաքական և պետական գործիչ, մանկավարժ, Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության (ՌԿԿ) անդամ։ ՌԿԿ կենտկոմի անդամ (1945-1969 թթ. և 1972-1974 թթ.), Ռումինիայի մշակույթի նախարար (1953-1957 թթ.), Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության (ՌՍՀ) մշակույթի և արվեստի պետական կոմիտեի նախագահ (1962-1965 թթ.), ՌՍՀ Պետական խորհրդի նախագահի տեղակալ (1965-1969), Ռումինիայի Ազգային մեծ ժողովի նախագահության անդամ, Ռումինիայի Կարմիր Խաչի ազգային ընկերության նախագահ (1949-1953 թթ.), Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության հերոս (1971 թ)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կոստանցա քաղաքում։ Նա ուսումնասիրել է գրականություն և փիլիսոփայություն։ 1935 թվականին դարձել է Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Նա ձերբակալվել է 1942 թվականին և դատապարտվել 25 տարվա ազատազրկման՝ պատիժը կրելով Վացարեստ և Միսլա բանտերում՝ նախքան 1944 թվականին ազատ արձակվելը։ 1948-1953 թվականներին եղել է Ռումինիայի Ժողովրդական Հանրապետության Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր։ 1953 թվականի նոյեմբերի 30-ից մինչև 1957 թվականի մարտի 19-ը զբաղեցրել է մշակույթի նախարարի պաշտոնը, իսկ 1959 թվականին դարձել է մշակույթի փոխնախարար։ 1962-1965 թթ.եղել է մշակույթի և արվեստի պետական կոմիտեի նախագահը։ 1965-1969թթ. եղել է Ռումինիայի պետական խորհրդի նախագահի տեղակալը։

Կրաչունը Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ էր 1945-1969 թվականներին (և նրա կազմակերպչական խորհրդի անդամը 1950 թվականին) և 1972 թվականից մինչև 1974 թվականը։ 1971 թվականին նրան շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում։ Նույն թվականին նա պարգևատրվել է «Մուրճ և մանգաղ» ոսկե մեդալով։

Կրաչունն ամուսնացած էր Իոն Վինցեի հետ, որը նույնպես Կոմունիստական կուսակցության նշանավոր անդամ էր։ Նա մահացել է Բուխարեստում, 88 տարեկան հասակում։

## Պարգևներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում (1971 թվականի մայիսի 4) «Ռումինիայի Կոմունիստական կուսակցության հիմնադրման 50-ամյակի առթիվ, աշխատավորական շարժման մեջ երկարամյա գործունեության և այդ երկրում սոցիալիզմի կառուցման գործում ունեցած առանձնահատուկ վաստակի համար»։
* «Secera și ciocanul» ոսկե մեդալ (1971 թվականի մայիսի 4) «Ռումինիայի Կոմունիստական կուսակցության ստեղծման 50-ամյակի կապակցությամբ, աշխատանքային շարժման մեջ երկարամյա գործունեության և հայրենիքում սոցիալիզմի կառուցման գործում ունեցած առանձնահատուկ վաստակի համար»

## Ծանոթագրություններ
Զաուր Կալոև

**Զաուր Գրիգորիի Կալոև** (, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1955)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1963)։

## Կենսագրություն
Ծագումով oս է։ Հանդես է եկել Թբիլիսիի «Սպարտակ», «Դինամո» և Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» թիմերում։ ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքականի կազմում ունեցել է 3 հանդիպում։  

Թաղվել է Սաբուրթալայի գերեզմանատանը։

## Բնութագիր
Զաուր Կալոևը նշանավորվել է գլխով խաղալու իր ունակությամբ։ Նրա հարձակվող խաղընկեր Միխայիլ Մեսխին կատակել է, որ «Գոլ խփելու համար ես պետք է անցնեմ եզրով, հարվածեմ Կալոևի գլխին և գնդակն անպայման կմտնի դարպասը»։

Լրագրող Լև Ֆիլատովը նրան այսպես է նկարագրել՝ «Զաուր Կալոևի արտաքինը հարմարեցված էր թռիչքին, ասես նա փորձարկված լիներ հողմային թունելում։ Բարձրահասակ, լայն ուսերով, նիհար, լայնաճաղատ, նա հիշեցնում էր ինքնաթիռի քիթ, որի կողքերին՝ ներքևում չորս շարժիչ կար։ Նրա շնորհիվ Թբիլիսիի «Դինամո»-ի գրոհը խաղալիս կարող էր բարձունքներ հավաքել։ Հարձակման գծերից դուրս գալով, սիզամարգերի թռիչքուղուց բարձրացան դեպի Կալոևը, նա ցատկեց և անմատչելի հետագծերով շրջանցեց գնդակը։ Պետք է տեսնեի նրան մարզման ժամանակ՝ բոլորը մրսում էին, բայց նա շարունակում էր վազել ու նետվել դաշտի անկյուններից իրեն ուղարկված գնդակի վրա։ Հավանաբար ոչ ոք չի հաշվել կամ չգիտի, թե նա քանի գոլ է խփել գլխով, բայց հիշողություններում նա մնացել է բարձր, ազատ թռիչքի մարդ»։

## Ձեռքբերումներ
### Խմբային

* ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1964
* ԽՍՀՄ գավաթակիր՝ 1957
* Գրիգորի Ֆեդոտովի ակումբի անդամ (139 գնդակ)

### Անձնական
* ԽՍՀՄ առաջնությունների լավագույն ռմբարկու՝ 1959, 1960
* Պատվո շքանշան՝ 1996

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլային հարձակման արքան
 
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Դինամո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրիգորի Ֆեդոտովի ակումբի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ
Սիմոնա դը Բովուարի մրցանակ

**Սիմոն դե Բովուարի** (), մարդու իրավունքների միջազգային մրցանակ կանանց ազատության համար, որը շնորհվում է 2008 թվականից ի վեր գենդերային հավասարության համար պայքարող և մարդու իրավունքների ոտնահարման դեմ պայքարող անհատներին կամ խմբերին։ Մրցանակը կրում է ֆրանսիացի գրող և փիլիսոփա Սիմոն դը Բովուարի անունը, որը հայտնի է 1949 թվականին իր *[[Երկրորդ սեռ|«Երկրորդ սեռի»]]* տրակտատով։

Մրցանակը սահմանվել է Յուլիա Կրիստևայի կողմից 2008 թվականի հունվարի 9-ին՝ դը Բովուարի ծննդյան 100-ամյակին։ Սիլվի Լե Բոն դե Բովուարը և Պիեռ Բրասը նախագահում են Սիմոն դե Բովուարի մրցանակի հանձնաժողովը։ Մրցանակի գումարը կազմում է 10000 եվրո։

## Դափնեկիրներ
* 2008 թվական, Թասիլմա Նասրին, բանգլադեշցի գրող և Այան Հիրսի Ալի, հոլանդացի ֆեմինիստ, գրող և քաղաքական գործիչ
* 2009 թվական, «Մեկ միլիոն ստորագրություն», Իրանում կանանց իրավունքների շարժման քարոզարշավ՝ Իրանում խտրական օրենքներում փոփոխություններ կատարելու պահանջով
* 2010 թվական, Այ Սյաոմինգ, չինացի տեսանկարահանող և Չժոնգշանի համալսարանի պրոֆեսոր, և Գուո Ցզյանմեյ, չինացի իրավաբան, Պեկինի համալսարանի Իրավունքի դպրոցի կանանց իրավունքի ուսումնասիրության և իրավաբանական օգնության կենտրոնի հիմնադիր
* 2011 թվական, Լյուդմիլա Ուլիցկայա, ռուս գրող և իրավապաշտպան
* 2012 թվական, Թունիսի Ժողովրդավարական կանանց ասոցիացիա
* 2013 թվական, Մալալա Յուսուֆզայ, պակիստանցի ուսանողուհի, բլոգեր և ակտիվիստ
* 2014 թվական, Միշել Պերրո, ֆրանսիացի պատմաբան
* 2015 թվական, Կանացի արվեստի ազգային թանգարան
* 2016 թվական, Լամպեդուզա ի Լինոզայի քաղաքապետ Ջուզի Նիկոլինին ներգաղթյալների ինտեգրմանը մասնակցելու համար
* 2017 թվական, Լեհական «Փրկեք կանանց» ասոցիացիա։ Բարբարա Նովակն ընդունել է մրցանակը
* 2018 թվական, Ասլի Էրդողա, թուրք գրող
* 2019 թվական, Սառա Գարսիա Գրոս, սալվադորցի ակտիվիստ
* 2020 թվական, *Le Collectif 490*, մարոկկացի կանանց և տղամարդկանց մի խումբ, ովքեր պաշտպանում էին սեռական ազատությունը և դեմ էին Մարոկկոյի Քրեական օրենսգրքի 490-րդ հոդվածին
* 2021 թվական, Սքոլաստիկ Մուկազոնգա, ռուանդացի գրող
* 2022 թվական, *La Maison des femmes de Saint-Denis*, ֆրանսիական կազմակերպություն, որն օգնում է դժվար իրավիճակում հայտնված կամ բռնության զոհ դարձած կանանց
* 2023 թվական, ազատության համար պայքարող իրանցի կանայք Մահսա Ամինիի հիշատակին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Մրցանակներ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պարգևներ
Ոդիսականը (նկար)

***Ոդիսականը*** Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրի նկարը, որը մարմնավորում է Հոմերոսի համանուն պոեմի կանացի կերպարը։ Նկարը ստեղծվել է 1850 թվականին։ Այժմ այն գտնվում է Լիոնի գեղարվեստի թանգարանում։

## Պատմություն
Այս աշխատանքը հին հունական էպոսի՝ *[[Ոդիսական|Ոդիսականի]]* անձնավորումն է, որը վերագրվում է Հոմերոսին։ Այն համարվում է գրականության մեծագույն գլուխգործոցներից և *[[Իլիական|Իլիականի]]* հետ միասին՝ եվրոպական քաղաքակրթության երկու հիմնադիր պոեմներից մեկը։
Էնգրի նկարած կինը *Ոդիսականի* անձնավորումն է և ի սկզբանե ներկայացված է եղել նրա մեկ այլ աշխատանքում՝ *«Հոմերոսի ապոթեոզում»* (1827 թվական)։

1923 թվականին բանկիր Ժոզեֆ Ժիլետը  կտակել է *Ոդիսականը* Լիոնի գեղարվեստական թանգարանին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/joconde_fr? ACTION=CHERCHER&FIELD_1=REF&VALUE_1=000PE028271

Կատեգորիա:Կանայք արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:Դոմինիկ Էնգրի նկարներ
Կատեգորիա:1850 նկարներ
2024 թվականը Եգիպտոսում

Ստորև ներկայացված է **[[2024]] թվականին [[Եգիպտոս]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 - Եգիպտոսը պաշտոնապես միանում է ԲՐԻԿՍ-ին։
* Հունվարի 3 - Էլեկտրաէներգիայի և վերականգնվող էներգետիկայի նախարարությունը հայտարարում է էլեկտրաէներգիայի 7-20% թանկացման մասին։
* Հունվարի 15 - Եգիպտա-իսրայելական սահմանին բախումներ են տեղի ունենում այն բանից հետո, երբ եգիպտական կողմ են գալիս 20 զինված անձինք, ինչի հետևանքով Իսրայելի պաշտպանության բանակը կրակ է բացել, կան մի քանի զոհեր։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարում է, որ բախումների ժամանակ վիրավորվել է իր զինծառայողներից մեկը։
* Հունվարի 29 - Մեկնարկվում է Միկերինոսի բուրգի ճակատի տապալված գրանիտե բլոկները իրենց սկզբնական տեղում վերականգնելու նախագիծը։ Նախատեսվում է, որ այն կտևի երեք տարի։
* Հունվարի 31 - Սև շուկայում ԱՄՆ դոլարի գինը հասնում է 71 EGP-ի (եգիպտական ​​ֆունտ)։

### Փետրվար
* Փետրվարի 14 - Ալեքսանդրիայում բեռնատարի և չորս միկրոավտոբուսների բախման հետևանքով զոհվել է 15 մարդ, ևս ութը վիրավորվել է։
* Փետրվարի 16 - Եգիպտոսը հայտարարում է Եգիպտոս-Գազա սահմանի երկայնքով բուֆերային գոտի ստեղծելու մասին։
* Փետրվարի 26 - Գիզայի նահանգի Մոնշատ էլ-Քանաթեր քաղաքում Նեղոս գետի վրա լաստանավի խորտակման հետևանքով տասը մարդ զոհվում է։

### Ապրիլ
* Ապրիլի 2 - Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսին երրորդ ժամկետով ստանձնում է նախագահի պաշտոնը։
* Ապրիլի 12 - Եվրամիությունը Եգիպտոսին 1 միլիարդ եվրո կարճաժամկետ ֆինանսական օգնություն է խոստանում՝ երկրի տնտեսությունը կայունացնելու համար։

### Մայիս
* Մայիսի 5 - Համասը հայտարարում է Կահիրեում հրադադարի շուրջ բանակցությունների ավարտի մասին, մինչդեռ Իսրայելը խոստանում է շարունակել իր ռազմական գործողությունները։
* Մայիսի 21 - Գիզայի նահանգի Աբու Ղալիբ քաղաքում միկրոավտոբուսը լաստանավից Նեղոս գետն է ընկնում, որի հետևանքով տասը մարդ զոհվում է, ևս ինը վիրավորվում։
* Մայիսի 27 - Եգիպտացի մեկ սահմանապահ է զոհվում Ռաֆահի սահմանային անցակետում փոխհրաձգության ժամանակ, Իսրայելը հետաքննում է, թե արդյոք դա կապ ունի օրվա սկզբին տեղի ունեցած հրաձգության հետ։
* Մայիսի 29
** Եգիպտոսի կառավարությունը երեք տասնամյակում առաջին անգամ բարձրացնում է հացի սուբսիդավորվող գինը՝ 0,05 E£-ից մինչև 0,20 E£։
** Եգիպտոսի ոստիկանությունը սերիական մարդասպան լինելու կասկածանքով բերման է ենթարկում եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի տիկտոկերին, ում կասկածում են խոշտանգումների հետևանքով առնվազն երեք կնոջ սպանության մեջ։

## Մահեր
* Փետրվարի 26 - Էլ Ամրի Ֆարուք (53), բիզնեսմեն և քաղաքական գործիչ։

## Տես նաև
* 2023 թվականը Եգիպտոսում
* 2025 թվականը Եգիպտոսում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականներ Եգիպտոսում
Կատեգորիա:2024 Աֆրիկայում
Կատեգորիա:2024 Եգիպտոսում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Եգիպտոսում
Կանանց աղոթքը իսլամում

Իսլամում **կնոջ աղոթքը** () ներկայացնում է կնոջ կողմից կատարվող իսլամական աղոթքի (նամազ) բնութագիրը, յուրօրինակությունը և առանձնահատկությունները։

Իսլամում աղոթքը, որը կինը կատարում է Աստծուն մոտենալու համար, համարվում է տղամարդու կատարած աղոթքին հավասարազոր։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Կին և կրոն
Կատեգորիա:Դաշտանային ցիկլ
Երրորդ միլիարդ

**Երրորդ միլիարդը** (անգլերեն` **The Third Billion**) տերմին է, որը նկարագրում է մոտ մեկ միլիարդ կանանց, ովքեր ապրում են  զարգացող կամ զարգացած երկրներում և նախկինում տնտեսապես ճնշված են եղել, բայց կարող են հաջորդ տասնամյակի ընթացքում իրենց տեղը գրավել համաշխարհային տնտեսության մեջ որպես սպառողներ, արտադրողներ, աշխատողներ և ձեռնարկատերեր։

## «Երրորդ միլիարդ» հասկացության ակնարկը
Մոտավորապես 870 միլիոն կին, ովքեր ապրում են կենսապահովման մակարդակին, մինչև 2020 թվականը կդառնան մրցունակ համաշխարհային տնտեսության պայմաններում՝ որպես արտադրողներ, սպառողներ, աշխատողներ և ձեռնարկատերեր։ Հաջորդ տասնամյակում այս թիվը կարող է գերազանցել 1 միլիարդը։ Ակնկալվում է, որ այս կանանց տնտեսական ազդեցությունը կլինի նույնքան զգալի, որքան Չինաստանի և Հնդկաստանի բնակչության ազդեցությունը, որը գերազանցում է մեկ միլիարդը։ «Երրորդ միլիարդ» տերմինը մշակվել է 2010 թվականի մայիսին Booz &amp;amp; Company-ի գործընկերներ Դ'Անն Ագերրի և Կարիմ Սաբբաղի կողմից, և հայտնի դարձել նրանց հրապարակված վերլուծությունից։

## «Երրորդ միլիարդ» արշավը
2012 թվականի փետրվարի 1-ին Լա Պիետրա կոալիցիայի կողմից մեկնարկեց «Երրորդ միլիարդ» արշավը։ «Երրորդ միլիարդ» արշավը նպատակ ունի միավորել կառավարություններին, ՀԿ-ներին, կորպորացիաներին, երիտասարդներին և այլոց՝ «երրորդ միլիարդի» կանանց տրամադրելու անհրաժեշտ գործիքներ՝ ապահովելով իրավական պաշտպանության, կրթության և վերապատրաստման, ֆինանսների և շուկաների հասանելիությունը՝ իրենց լիարժեք տնտեսական ներուժը բացահայտելու համար։ Արշավի նպատակն է օգնել նախապատրաստել և հնարավորություն տալ կանանց, ովքեր կազմում են երրորդ միլիարդը, որոնք ունեն ներուժ, բայց չունեն ռեսուրսներ, դառնալ մրցունակ համաշխարհային տնտեսության պայմաններում։

## Հղումներ


## Արտաքին հղումներ
* The Third Billion Concept պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Պեպին

**Խոսե Կասաս Գրիս**, (ավելի հայտնի որպես Պեպին) (), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։

## Կենսագրություն
Երիտասարդության տարիներին խաղացել է մի քանի վալենսիական ակումբներում, այդ թվում՝ «Ալզիրա» և «Ալիկանտեում» ակուբներում։  1952 թվականի հունվարին նա միացել է Լա Լիգային՝ ընդգրկվելով «Լաս Պալմաս» ակումբ։ Նա մասնակցել է 14 հանդիպման, իսկ նրա ակումբը դուրս է մնացել բարձրագույն խմբից։ 

1954 թվականին «Լաս Պալմաս» ակումբը նորից վերադարձել է բարձրագույն խումբ, իսկ նա շարունակել է հանդես գալ ակումբում։ Հետագայում նա տեղափոխվել է «Ռեալ Բետիս», որտեղ խաացել է 5 տարի։ ավելի ուշ վերադարձել է իր նախորդ ակումբ՝ «Լաս Պալմաս», որտեղ հանդես է եկել երկու մրցաշրջան։ 1967 թվականին նա ավարտել է կարիերան։ Նա 14 մրցաշրջանի ընթացքում բարձրագույն խմբում խաղացել է 259 հանդիպում։ 
## Հավաքականում
Պեպինը երկու անգամ խաղացել է Իսպանիայի հավաքականի կազմում, նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 1963 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի դեմ խաղում Վինձոր պարկ մարզադաշտում՝ 1964 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության ընտրական խաղում։ Նրա հավաքականը հաղթել է 2:1 հաշվով։ Նրա թիմն ի վերջո դուրս է եկել մրցաշարի եզրափակիչ, որը տեղի ունեցավ իր հայրենիքում և դարձել հաղթող։ 

1963 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Պեպինը անցկացրել է իր երկրորդ և վերջին հանդիպումը՝ դաշտ դուրս գալով Բելգիայի դեմ ընկերական խաղում իր հայրենի քաղաքում՝ Վալենսիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BDFutbol profile
* National team data 

Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Բետիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Ավտոմեքենայի և սուզանավի բախում

**Ավտոմեքենայի և սուզանավի բախում**, միջադեպ, որը տեղի է ունեցել 1961 թվականի օգոստոսի 19-ին Շվեդիայի Լյուսեչիլ քաղաքում (Վեստրա Գոտալանդ լեն)։ Սա ավտոմեքենայի և սուզանավի բախման պատմության մեջ արձանագրված միակ դեպքն է։

## Միջադեպ
Ֆիսկարեգատան փողոցի հեռախոսակայանի շենքի մոտ կանգնած է եղել մասնավոր Volvo PV544 ավտոմեքենան, որը գրանցված էր Ստոկհոլմի լենում։ Անհայտ պատճառով մեքենան, որի մեջ ոչ ոք չի եղել, թեքությամբ սկսել է իջնել դեպի ծովը։ Բարեհաջող անցնելով ծովատառեխի տակառների մեծ խմբաքանակը, որը հենց նոր էր բեռնաթափվել Իսլանդիայից ժամանած նավից, մեքենան հատել է ծովի երկայնքով անցնող Սյոդրա-Համնգատան փողոցը և բախվել նավամատույցում կայանած «Հայեն III» նախագծի Bävern («Կուղբ») սուզանավին։

Վթարի հետևանքով ավտոմեքենայի առջևի հատվածը ջախջախվել է, ծռմռվել է սուզանավի պաշտպանակը։ Ոչ մի մարդ չի տուժել։ Սուզանավը շարունակել է շահագործվել մինչև 1980 թվականը, որից հետո այն հանվել է շահագործումից և հաջորդ տարի Օդենսեում կտրտվել որպես ջարդոն։ Մեքենայի հետագա ճակատագիրն անհայտ է։

## Արձագանք
Միջադեպի մասին հայտնել է շվեդական TT լրատվական գործակալությունը, տեղեկությունը հրապարակվել է երկրի թերթերում։ Քաղաքային «Կուրիրեն» թերթի խմբագիր Հանս Յոհանսոնը եղել է դեպքի վայրում և լուսանկարել։ Այս դրվագի պատմությունը, Յոհանսոնի լուսանկարի հետ մեկտեղ, ներառվել է Տերիե Ֆրեդի «Կարմիր փոթորիկ» գրքում (, 2004)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mårten Carlsson. En ovanlig olycka 1961, 6.04.2020.

Կատեգորիա:Volvo ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Տրանսպորտային պատահարներ Շվեդիայում
Խուանա Ակոստա

**Խուանա Ակոստա Ռեստրեպո** (իսպաներեն՝ *Juana Acosta Restrepo․* ), կոլումբիա-իսպանացի դերասանուհի։  Նկարահանվել է ավելի քան 40 ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Խուանա Ակոստան ծնվել է  1976 թվականի նոյեմբերի 28-ին Կոլումբիայի Վալե դել Կաուկա դեպարտամենտի  Կալի քաղաքում։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Վալենտինան, նույնպես ընտրել է դերասանի  կարիերան։ Խուանա Ակոստան իր հեռուստատեսային դեբյուտը կատարել է կոլումբիական «Դիմակահանդես» հեռուստանովելում, իսկ կինոդեբյուտը՝ 1998 թվականին նկարահանված *«Թայմաութ»* ֆիլմում։ 2000 թվականին նա տեղափոխվել է Իսպանիա,, որտեղ նրա առաջնելույթը եղել է *Policías, en el corazón de la calle* հեռուստասերիալում։  Խուանան մի դուստր ունի իր նախկին զուգընկերոջից՝ դերասան Էռնեստո Ալտերիոյից։ Նա արժանացել է «Գոյա» մրցանակի՝ երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի անվանակարգում՝ 2020 թվականին նկարահանված *«Մի հոգատար սեփականատեր»* ֆիլմում իր դերակատարման համար։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Պարգևատրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1976 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կոլումբիացի դերասանուհիներ
Օտավիո

**Օտավիո Էդմիլսոն դա Սիլվա Մոնտեյրո** (, ), պորտուգալացի և բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Ան-Նասր» ակումբի և Պորտուգալիայի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Օտավիոն «Ինտերնասիոնալ» ակումբի սան է։  2012 թվականի հուլիսի 5 ին  «Սանթոսի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Բրազիլական Ա Սերիայում։ 2013 թվականի հունիսի 8-ին «Կրուզեյրոյի» դեմ խաղում Օտավիոն խփեց իր առաջին գոլը «Ինտերնասիոնալի» կազմում։ Թիմի հետ նա երկու անգամ հաղթել է Գաուշու լիգան։ 2014 թվականի ամռանը նա տեղափոխվել է պորտուգալական «Պորտու»։  Խաղային պրակտիկա ստանալու համար Օտավիոն տեղափոխվեց կրկնօրինակ կազմ։  Սեպտեմբերի 17-ին «Օրիենտալի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Սեգունդա լիգայում։

2015 թվականի սկզբին Օտավիոն վարձավճարով տեղափոխվեց «Վիտորիա Գիմարայնշ»։  Փետրվարի 8-ին «Բելենենսիշի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Սանգրիշ լիգայում։ Մայիսի 23-ին «Ակադեմիկայի» դեմ խաղում Օտավիոն խփեց իր առաջին գոլը «Վիտորիայի» կազմում։

2016 թվականի ամռանը վարձակալության ավարտից հետո նա վերադարձավ «Պորտու»։ Օգոստոսի 12-ին «Ռիո ավեի» դեմ խաղում Օտավիոն նորամուտը նշեց «Դրակոնների» կազմում։ Սեպտեմբերի 14-ին դանիական «Կոպենհագենի» դեմ Չեմպիոնների լիգայի խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը «Պորտուի» կազմում։ 2018 թվականին Օտավիոն օգնեց ակումբին հաղթել առաջնությունում։ Նոյեմբերի 6-ին Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» դեմ Չեմպիոնների լիգայի խաղում նա աչքի ընկավ խփած գնդակով։

2023 թվականի օգոստոսին Օտավիոն պայմանագիր կնքեց Արաբական «Ան-Նասր» ակումբի հետ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 60 մլն եվրո։

## Ձեռքբերումներ
; «Ինտերնասիոնալ»
* Գաուշուի լիգայի չեմպիոն (2)։ 2013, 2014

; «Պորտու»
* Պորտուգալիայի Չեմպիոն (3)։ 2017/18, 2019/20, 2021/22
* Պորտուգալիայի գավաթակիր (**3**)։ 2019/20, 2021/22, 2022/23
* Պորտուգալիայի սուպերգավաթակիր (**2**)։ 2018, 2020

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на soccerway
* Footballdatabase profile

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Գիմարայնշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Վացլավ Կրոնդլ

**Վացլավ Կրոնդլ** (, ծնվե է 1953 թվականի փետրվարի 5֊ին), Չեխոսլովակիայի և Չեխիայի ֆուտբոլի մրցավար, ՖԻՖԱ֊ի պատվիրակ։

## Կենսագրություն
Դատավորել է Չեխիայի և Չեխոսլովակայի առաջնության խաղերը 1989-1999 թվականներին։ 1993/1994-ից մինչև 1998/1999 մրցաշրջանը նա անցկացրել է 103 հանդիպում ցույց է տվել 490 դեղին և 56 կարմիր (այդ թվում՝ 38 երկրորդ դեղին և 18 ուղիղ կարմիր)։ Աշխատել է ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի (որակավորման փուլեր և եզրափակիչ փուլեր), ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի (որակավորման փուլեր և եզրափակիչ փուլեր) և Գավաթակիրների գավաթի հանդիպումների վրա։ 1994 թվականին սպասարկել է  Գավաթակիրների գավաթի եզրափակիչը։ Հավաքականների մակարդակի Կրոնդլը սպասարկել է 13 միջազգային հանդիպում, այդ թվում՝ Եվրո 1996-ի եզրափակիչ փուլի Շոտլանդիա - Շվեյցարիա (Շոտլանդիան հաղթել է 1:0 հաշվով) մեկ խաղում, որտեղ ցույց է տվել 7 դեղին քարտ։ Թոշակի անցնելուց հետո աշխատել է ՈՒԵՖԱ-ի մրցավարական կոմիտեում։

Եվրոպական գոտում 1998 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում նա մրցավարեց 1996 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացած Շվեդիա-Ավստրիա հանդիպումը (Ավստրիան հաղթեց 1:0), որտեղ ցույց տվեց 5 դեղին քարտ, ինչպես նաև 1997 թվականի սեպտեմբերի 10-ի Բուլղարիա-Ռուսաստան խաղը (Բուլղարիան հաղթեց 1:0 հաշվով), որտեղ նա ցույց տվեց 6 դեղին քարտ։ Ռուս խաղացողների, լրագրողների և մրցավարների հայտարարությունների համաձայն՝ Կրոնդլը մի շարք դրվագներում անհասկանալի պատճառներով 11-մետրանոց հարված չի նշանակել Բուլղարիայի հավաքականի դեմ, թեև տեսագրությունները և լուսանկարները հստակ ցույց են տվել բուլղարացիների առնվազն չորս խախտում՝ երկու անգամ Իգոր Սիմուտենկովի, մեկ անգամ՝ Իգոր Կոլիվանովի և մեկ անգամ՝ Իգոր Յանովսկու դեմ։

Մի շարք երկրպագուներ մեղադրել են Կրոնդլին Բուլղարիայի ֆուտբոլային միություն  կաշառք ստանալու մեջ՝  Բուլղարիայի ափին ինչ-որ տուն գնելու համար։ Պարտությունը խաչ քաշեց Ռուսաստանի հավաքականի  խմբում առաջին տեղը գրավելու և ուղղակիորեն աշխարհի առաջնություն դուրս գալու հնարավորությունների վրա, չնայած որ թիմը կորցրեց շանսերի մի մասը դեռևս 1997 թվականի մարտի 29-ի՝ ոչ-ոքի խաղալով Կիպրոսի հետ 1:1։ Ռուսաստանի ֆուտբոլային միության նախագահ Վյաչեսլավ Կոլոսկովը նույնիսկ նամակ է ուղարկել Չեխիա-Մորավիա ֆուտբոլային միության նախագահին։

Կրոնդլը ներկայումս աշխատում է որպես ՖԻՖԱ-ի պատվիրակ ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի ակումբների խաղերում։ 2006 թվականի հունվարի 1-ին նշանակվել է Չեխիայի առաջնության մրցավարական կոմիտեի ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Հղումներ
* 
 
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլային մրցավարներ
Վիտոր Մելու Պերեյրա

**Վիտոր Մելու Պերեյրա** (, ծնվ․ 1957 թվականի ապրիլի 21-ին, Լիսաբոնում) ՖԻՖԱ և ՈՒԵՖԱ կատեգորիաների պորտուգալացի ֆուտբոլային մրցավար։ ՌՖՄ-ի մրցավարական բաժնի վարիչ։

## Կենսագրություն
1989-2002 թվականներին աշխատել է Պորտուգալիայի առաջնության հանդիպումներում։ 1997 թվականից՝ ՈՒԵՖԱ-ի էլիտ խմբի դատավոր։

Աշխատել է 1998 թվականի աշխարհի առաջնության և 2002 թվականի աշխարհի առաջնության խաղերում, որտեղ ստացել է խմբային փուլի և 1/8 եզրափակչի մեկական հանդիպում, ինչպես նաև Եվրո 2000-ի խաղերում, որտեղ սպասարկել է խմբային փուլի երկու հանդիպում և քառորդ եզրափակիչներից մեկը։ Հեռավոր արևելյան "մունդիալում" սխալմամբ է հաշվել դանիացի Յոն Դալ Թոմասոնի գոլը Ֆրանսիայի հավաքականի դարպասը, որը խփվել էր Մարսել Դեսայայի դեմ խաղի կանոնների ակնհայտ խախտումից հետո։

Ակումբային մակարդակում աչքի է ընկել նրանով, որ սպասարկել է ՈՒԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի 2001թ. հանդիպումը "Բավարիայի" և "Լիվերպուլի" միջև, ինչպես նաև ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 2002թ. եզրափակիչ խաղը "Ֆեյենորդի" և Դորտմունդի "Բորուսիայի"միջև։ Բացի այդ, նա աշխատել է Չեմպիոնների լիգայի երկու կիսաեզրափակիչ խաղերի վրա (1999 և 2000 թվականներին) և Գավաթակիրների գավաթի կիսաեզրափակիչ խաղում (1998 թ.)։

Մրցավարական կարիերան ավարտելուց հետո նա աշխատել է Հունաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայում, ապա՝ որպես ՈՒԵՖԱ-ի տեսուչ։ 2011 թվականին նա արժանացել է ՖԻՖԱ-ի հատուկ մրցանակի։

2021 թվականի սեպտեմբերի 23-ին նշանակվել է Ռուսաստանի ֆուտբոլի միության մրցավարական բաժնի ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Профиль на сайте Weltfussball.de
* Профиль на сайте Transferkmarkt
 
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Վահիդ Հաղանիան

**Սեյեդ Վահիդ Հաղանիան** (), իրանցի բարձրաստիճան զինվորական, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի նախկին հրամանատար, քաղաքական գործիչ, Իրանի նախագահի թեկնածու (2024)։

## Կենսագրություն
Վահիդ Հաղանիանը ծնվել Թեհրանում։ Ծագումով նա Մուհամմադ մարգարեի հորեղբոր տղա Ալի իբն Աբի Տալիբի տոհմից է, որի համար էլ իր անվան մեջ կրում է Սեյեդ նախդիրը։ Վահիդ Հաղանիանը  1979 թվականի հեղափոխությունից հետո միացել է Իսլամական հեղափոխական կոմիտեներին և դարձել Արևմտյան Թեհրանի հարձակողական խմբերի անդամ։ 1984 թվականին նա միացել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսին և ղեկավարել Թեհրանի անվտանգության պարեկությունը՝ հայտնի որպես «Սարալլահի պարեկներ»։

1987 թվականին՝ Իրաքի հետ պատերազմի ընթացքում, Հաղանիանը վիրավորվել է՝ ստանալով որովայնային և ոտքի վնասվածքներ։ 1988 թվականի վերջին նա տեղափոխվել է Ղոդս ուժեր, որտեղ որպես հրամանատար ծառայել է չորս տարի։

1992 թվականին Մոհամմադ Գոլփայեգանիի կողմից տեղափոխվել է Խամենեի գրասենյակ՝ ստանձնելով անվտանգության պատասխանատվությունը։ 2000-ականների կեսերից նա ծառայում է որպես Խամենեի գրասենյակի գործադիր տեղակալ։

## Քննադատություն
Հաղանիանը հաճախ հիշվում է որպես Ալի Խամենեիի մոտիկ օգնական։ 2009 թվականի բողոքների ընթացքում Հաղանիանը, Մոջթաբա Խամենեի հետ, կարևոր դեր է խաղացել բողոքները ճնշելու գործում։ Նա նաև մասնակցել է Մեհդի Քարուբիի տնային կալանքի կազմակերպմանը։

2009 թվականի ապստամբության ժամանակ, Հաղանիանը նշվեց Միր-Հոսեյն Մուսավիի ազգականի մահվան հետ կապված միջադեպում։ Պետական մեդիայի տվյալներով, նա այցելել է Մուսավիի ընտանիքի տուն՝ արտահայտելու իր ցավակցությունները Խամենեի անունից։

Հաղանիանը հայտնի է նաև որպես քաղաքական հրահանգներ փոխանցող։ 2021 թվականին, երբ նախագահի պաշտոնը ստանձնեց Իբրահիմ Ռաիսին, Հաղանիանը հրապարակեց շնորհակալական նամակ, որը բազմաթիվ քննադատությունների արժանացավ։

2019 թվականի նոյեմբերի 4-ին ԱՄՆ ֆինանսների դեպարտամենտը Հաղանիանին և Խամենեի ութ այլ մերձավորներին ընդգրկեց պատժամիջոցների ցուցակում՝ անվանելով Հաղանիանին Խամենեիի «աջ ձեռքը»։

Հաղանիանը 2024 թվականի հունիսին պաշտոնապես գրանցել է իր թեկնածությունը Իրանի նախագահական ընտրություններին՝ ընդգծելով իր անձնական որոշումը և փորձը քաղաքական խորհրդատվության ոլորտում։

## Ծանոթագրություններ
Սաշա Կալայջիչ

**Սաշա Կալայջիչ** (,), ավստրիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Վուլվերհեմփթոն Ուոնդերերս» ակումբի և Ավստրիայի հավաքականի հարձակվող, որը վարձավճարով հանդես է գալիս Ֆրանկֆուրտի «Այնտրախտ» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
Կալայջիչը «Ֆաչ Դոնֆիլդ» ակումբի սան է։ 2016 թվականին տեղափոխվել է «Ադմիրա Վաքեր Մեդլինգ»։ Խաղային պրակտիկա ստանալու համար Կալայջիչը սկսել է հանդես գալ պահեստայինների կազմում։ 2017 թվականի հուլիսի 30-ին «Ալտաչի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել ավստրիական Բունդեսլիգայում։ Օգոստոսի 27-ին Վիեննայի «Աուստրիայի» դեմ խաղում Սաշան իր առաջին գոլն է խփել «Ադմիրա վաքեր Մեդլինգի» կազմում։ 2019 թվականի ամռանը Կալայջիչը տեղափոխվել է գերմանական «Շտուտգարտ»՝ կնքելով քառամյա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2,5 միլիոն եվրո։

2022 թվականի օգոստոսի 31-ին տեղափոխվել է Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի «Վուլվերհեմփտոն Ուոնդերերս» ակումբ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 15 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։

2024 թվականի հունվարի 7-ից մինչև 2023/24 մրցաշրջանի ավարտը նրան վարձակալել է «Այնտրախտ» ակումբը։

## Կարիերա հավաքականում
Կալայջիչ սերբական ծագմամբ ավստրիացի է։ 2019 թվականին Ավստրիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Իտալիայում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում հավաքականը խաղացել է Սերբիայի և Գերմանիայի թիմերի դեմ խաղերում։

2020 թվականի հոկտեմբերի 14-ին նորամուտն է նշել Ավստրիայի հավաքականի կազմում ազգերի լիգա 2020/21 արտագնա խաղում Ռումինիայի հավաքականի դեմ (1:0)՝ խաղի 90-րդ րոպեին փոխարինելով Միխայել Գրեգորիչին։ 2021 թվականի մարտի 25-ին ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2022-ում Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում իր մեկնարկային գոլերն է խփել Ավստրայի հավաքականի կազմում՝ 55-րդ րոպեին բացելով հաշիվը և դառնալով դուբլի հեղինակ, ապա իր թիմին առաջատար դիրք է ապահովել խաղի 80-րդ րոպեին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика игрока на сайте soccerway
* Профиль Саши Калайджича на сайте weltfussball.de
* Профиль Саши Калайджича на сайте fussballdaten.de
* Профиль Саши Калайджича на сайте fussballoesterreich.at
* Профиль Саши Калайджича на сайте kicker.de
* Профиль Саши Калайджича на сайте transfermarkt.ru

Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ
Women in Red

**Women in Red** Վիքինախագիծ, որն անդրադառնում է Վիքիպեդիայի բովանդակության ներկայիս գենդերային կողմնակալությանը։ Նախագիծը կենտրոնացած է կանանց կենսագրությունների, կանանց ստեղծագործությունների և կանանց խնդիրների վերաբերյալ բովանդակություն ստեղծելու վրա։

Նախագիծն անվանվել է Վիքիպեդիայի գոյություն ունեցող հոդվածների հիպերհղումներից, որոնք ցուցադրվում են կարմիր գույնով՝ ցույց տալու, որ կապված հոդվածը դեռ պետք է ստեղծվի։ Ադա Լավլեյսի օրվա սկզբից ի վեր Վիքիպեդիայի խմբագրման աշխատանքները հայտնի են դարձել։ Այս իրադարձությունների հետ կապված հետազոտությունները հաճախ հայտնաբերեցին STEM-ի նշանավոր կանանց, որոնք չունեին Վիքիպեդիայի էջեր, հետևաբար այդ անձի համար կարող էր կարմիր հղում ստեղծել։

## Պատմություն
«Women in Red» ստեղծել է Վիքիպեդիայի կամավոր խմբագիր Ռոջեր Բամկին 2015 թվականին, որը հետագայում միացել է կամավոր խմբագիր Ռոզի Սթիվենսոն-Գուդնայթին։ Բամկինն ի սկզբանե նախագծի անունը որոշել է որպես՝ «Նախագիծ XX», բայց այն արագորեն չեղարկվել է։

Նախագծի ավարտից հետո կամավոր խմբագիր Էմիլի Թեմփլ Վուդը ստորագրել է պայմանագիրը։ Նա մասնագիտանում է կին գիտնականի մասին Վիքիպեդիայում նոր հոդված ավելացնելու մեջ, ամեն անգամ, երբ ինչ-որ մեկը քննադատում է նրան որպես կամավոր խմբագիր աշխատելու համար։

2016 թվականի հունիսի 24-ին  Վիքիմանիայում, որն անցկացվել է Իտալիայի Էսինո Լարիո քաղաքում, Ջիմի Ուելսը, որը Վիքիպեդիայի համահիմնադիրն է, Սթիվենսոն-Գուդնայթին և Թեմփլ Վուդին անվանել է տարվա վիքիպեդիստներ նախորդ 12 ամիսների ընթացքում՝ գենդերային տեղեկատվության բացը լրացնելու իրենց ջանքերի համար։

## Մեթոդներ
Women in Red-ը անցկացնում է Վիքիպեդիայի խմբագրման սեմինարներ աշխարհի քաղաքներում և անընդհատ անցկացնում է վիրտուալ սեմինար։ Շուրջօրյա անհատական խմբագրումները կենտրոնացված միջոցառումներ են, որոնք անցկացվում են նոր մասնակիցներ պատրաստելու համար, որպեսզի Վիքիպեդիայի գենդերային տարբերությունը նեղանա և ներառի ավելի շատ բովանդակություն նշանավոր կանանց մասին։ Մյուս նպատակն է ավելացնել կին խմբագիրների թիվը։ Թեև Վիքիպեդիան «անվճար հանրագիտարան է, որը յուրաքանչյուրը կարող է խմբագրել», 2015 թվականի դրությամբ խմբագիրների միայն 10 տոկոսն է եղել կանայք։

Women in Red նախագծի մասնակիցները օգնում են կազմել կարմիր հղումներով հոդվածների 150 աշխատանքային ցուցակ՝ բացակայող հոդվածների որոնումն ու ստեղծումը հեշտացնելու համար։

2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դրությամբ Women in Red-ի կամավոր խմբագիրներն ավելացրել են ավելի քան 45,000 հոդված, և հաշվարկված հոդվածների մասնաբաժինը փոքր-ինչ աճել է ՝ հասնելով անգլերեն կենսագրությունների 16,8%-ի (2015 թվականի հուլիսի 15%-ից)։

## Պարգևներ
* 2016` ընդգրկվել է ՀՄՄ/ՄԱԿ-ի կանանց բարձր տեխնոլոգիաների մրցանակաբաշխության կարճ ցուցակում (կատեգորիա։ տեխնոլոգիաների կիրառում կանանց հզորացման և թվային տեխնոլոգիաներին ինտեգրման համար)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ
Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Կատեգորիա:Սեռական հավասարություն
Կատեգորիա:Սեքսիզմ
Կատեգորիա:Վիքինախագծեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ