Լև Գումիլյով

**Լև Նիկոլայի Գումիլյով** (, ), խորհրդային ռուս պատմաբան-ազգագրագետ, հնագետ, արևելագետ, գրող, թարգմանիչ, պատմական և աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր։ Առավել հայտնի է որպես էթնոգենեզի պասիոնարության տեսության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Հայտնի բանաստեղծ Աննա Ախմատովայի և Նիկոլայ Գումիլյովի որդին էր։ 1930-1940-ականներին գիտակցելով իր հետաքրքրությունը դեպի պատմություն, սկսում է սեփական բանաստեղծություններ և արձակ գրել։ 1950-1960-ականներին պարսկերենից բանաստեղծություններ էր թարգմանում։ 1931 թվականից ակտիվ մասնակցում էր երկրաբանական և հնագիտական գիտարշավների (մինչև 1967 թ. մասնակցել է 21 գիտարշավային սեզոնի)։ 1934 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի պետական համալսարանի նոր վերաբացված պատմության ֆակուլտետ։ Չորս անգամ ձերբակալվել է, ընդ որում առաջին անգամ՝ 1933 թվականի դեկտեմբերին, 9 օրից ազատ է արձակվել առանց մեղադրանքի առաջադրման։ 1935 թվականին երկրորդ անգամ է ձերբակալվել, սակայն գրականության բազմաթիվ գործիչների միջնորդության շնորհիվ կրկին ազատ է արձակվում և վերականգնվում համալսարանում։ 1938 թվականին երրորդ անգամ է ձերբակալվում և ստանում 5 տարի ազատազրկում ճամբարներում՝ պատիժը կրել է Նորիլսկում։ 1944 թվականին սեփական ցանկությամբ մտել է Կարմիր բանակ, մասնակցել է Բեռլինի գործողության։ Զորացրումից հետո էքստերնով ավարտել է պատմության ֆակուլտետը, 1948 թվականին պաշտպանել է պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան հայցելու ատենախոսություն։ 1949 թվականին կրկին ձերբակալվել է, իսկ մեղադրանքները կրկնօրինկվել էին 1935 թվականի քննչական գործից։ Դատապարտվել է 10 տարվա ճամբարներում՝ պատիժը կրել է Ղազախստանում, Ալթայում և Սիբիրում։ 1956 թվականին ԽՄԿԿ XX-րդ նիստից հետո ազատ է արձակվել և ռեաբիլիտացվել, մի քանի տարի աշխատել է Էրմիտաժում, 1962 թվականից մինչև 1987 թվականին թոշակի գնալը եղել է Լենինգրադի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետին կից գիտահետազոտական ինստիտուտի հաստիքում։

## Պասիոնարության տեսություն

Ըստ Գումիլյովի տեսության, էթնոսը ոչ թե սոցիալական ֆենոմեն է, այլ մոլորակի կենսաօրգանիկ աշխարհի (Երկիր մոլորակի կենսոլորտի) տարր։ Նրա զարգացումը կախված է տիեզերական էներգիայի ներհոսքից։ Տիեզերական ճառագայթման ալիքի ազդեցության տակ տեղի է ունենում գենային մուտացիա (պասիոնար զարկ)։ Արդյունքում, մարդիկ սկսում են կլանել շատ ավելի էներգիա, քան նրանց պետք է բնականոն կենսագործունեության համար։ Ավելցուկային էներգիան վերածվում է մարդկային պասիոնարության։ Էքստրեմալ եռանդուն մարդկանց՝ պասիոնարների ազդեցության տակ տեղի է ունենում նոր տարածքների նվաճում և յուրացում, նոր կրոնների և գիտական տեսությունների ստեղծում։ Տվյալ տարածքում մեծ թվով պասիոնարների առկայությունը հանգեցնում է նոր էթնոսի կազմավորմանը։ Պասիոնար ծնողների էներգիան մասամբ փոխանցվում է իրենց զավակներին։ Բացի դրանից, պասիոնարները ձևավորում են վարքի յուրահատուկ կանոններ, որոնք գործում են երկար ժամանակ։

Զարգանալով՝ էթնոսն ըստ Գումիլյովի անցնում է վեց շրջան.
# **Վերելքի շրջան**, բնութագրվում է պասիոնարների թվի կտրուկ աճով (տևողությունը մոտ 300 տարի)
# **Ակմատիկ շրջան**, պասիոնար լարումը իր բարձրակետին է, պասիոնարները ձգտում են առավելագույն ինքնադրսևորման (տևողությունը՝ շուրջ 300 տարի)
# **Ճեղքում**, պասիոնարների թիվը կտրուկ նվազում է, և միաժամանակ՝ բնակչության պասիվ զանգվածի (ենթապասիոնարների) թիվն ավելանում է (շրջանի տևողությունը շուրջ 200 տարի է)
# **Իներցիոն շրջան**, լարումը շարունակում է ընկնել, սակայն արդեն ոչ թե ցատկերով, այլ սահուն կերպով, էթնոսը ապրում է խաղաղ զարգացման շրջան, տեղի է ունենում պետական իշխանության և սոցիալական ինստիտուտների ամրապնդում (տևողությունը՝ շուրջ 300 տարի)
# **Օբսկուրացիա**, պասիոնար լարումը վերադառնում է նախնական մակարդակի վրա, էթնոսում գերակշռում են ենթապասիոնարները, օրինականացվում է կոռուպցիան, տարածվում է հանցավորությունը, բանակը կորցնում է ռազմունակությունը (տևողությունը՝ շուրջ 300 տարի)
# **Հուշային շրջան**, նախկին մեծությունից մնում են միայն հիշողությունները, այնուհետև տեղի է ունենում անցյալի ավանդույթների լիակատար մոռացում, էթնոսի զարգացման շրջափուլն ավարտվում է (տևողությունը՝ շուրջ 300 տարի)։

## Հիմնական աշխատությունները
* Էթնոգենեզը և Երկիր մոլորակի կենսաոլորտը («Этногенез и биосфера Земли»)
* Վերջ և նորից սկիզբ («Конец и вновь начало»)
* Հնարված թագավորության որոնումներում («В поисках вымышленного царства»)
* Հին Ռուսիան և Մեծ տափաստանը («Древняя Русь и Великая степь»)
* Հին թյուրքերը (Древние тюрки)
* Հուննու ժողովրդի պատմությունը («История народа хунну»)
* Հազարամյակ Կասպից ծովի շուրջ («Тысячелетие вокруг Каспия»)
* Սև առասպել (Черная легенда)
* Հին Տիբեթ («Древний Тибет»)
* Խազարիայի բացահայտումը («Открытие Хазарии»)
* Հուննու։ Եռապետությունը Չինաստանում։ Հոները Չինաստանում (Хунну. Троецарствие в Китае. Хунны в Китае)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* «Լև Գումիլյով։ Քաոսի հաղթահարումа» . Վավերագրական ֆիլմ, 2007 թ.։ Հեղինակ և ռեժիսորи՝ Վիկտոր Պրավդյուկ։

Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արևելագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հակասեմականություն
Կատեգորիա:Պասիոնարության տեսություն
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ