Դոմենի չարաշահման գործողությունների մասին հաշվետվություն

**Դոմենի չարաշահման գործողությունների մասին հաշվետվություն** (DAAR), , դոմենային անունների գրանցման և DNS չարաշահումների մասին ուսումնասիրելու և զեկուցելու համակարգ է: DAAR ծրագրի նպատակն է մշակել անվտանգության սպառնալիքների վերլուծության մեթոդաբանություն՝ ICANN-ի քաղաքականության որոշումները տեղեկացնելու համար: Այդպիսի հաշվետվություններ սովորաբար պարունակում են հետևյալ բաժինները՝
*Դոմենի մասին տեղեկատվություն֊դոմենի անունը, գրանցման մանրամասները, սեփականատերերի կամ օգտագործողների մասին տվյալներ։
*Չարաշահման տեսակները֊ի՞նչ տեսակի չարաշահում է գրանցվել (օրինակ՝ ֆիշինգ, չարամիտ ծրագրերի տարածում, սպամ)։
*Միջադեպերի նկարագրություն֊ի՞նչ է տեղի ունեցել, ե՞րբ և ինչպես է դոմենը օգտագործվել չարամիտ գործողությունների համար։
*Չարաշահման աղբյուրները – տվյալների աղբյուրները, որոնք բացահայտել են չարաշահումը (օրինակ՝ բրաուզերների պաշտպանության գործիքներ, հակավիրուսային ծրագրեր, անվտանգության փորձագետներ)։
*Վերլուծություն և հետևանքներ ֊տվյալ դոմենի չարաշահումները ինչպես են ազդել տվյալների անվտանգության, օգտագործողների կամ բիզնեսի վրա։
*Կարողակիությունները և լուծումները֊առաջարկված գործողություններ կամ միջոցառումներ՝ չարաշահման դեմ պայքարելու համար, ինչպես նաև անվտանգության միջոցառումների բարելավման ուղիներ։

Այս հաշվետվությունը սովորաբար կազմվում է կիբերանվտանգության կազմակերպությունների կողմից կամ այն կազմակերպությունների, որոնք պատասխանատու են դոմենի անվտանգությունը վերահսկելու համար։

## Դոմենի չարաշահման գործողությունների մասին հաշվետվություն

Դոմենի չարաշահման գործողությունների մասին հաշվետվության հեղինակության տվյալների աղբյուրները սովորաբար ներկայացնում են տարբեր կազմակերպություններ և տեխնիկական միջոցներ, որոնք տեղեկություն են տրամադրում դոմենի չարաշահման մասին: Այս տվյալների աղբյուրները ներառում են հետևյալ հիմնական խմբերը.

*WHOIS գրանցումներ – WHOIS տվյալների բազան տրամադրում է դոմենի գրանցման վերաբերյալ տեղեկատվություն, ինչպիսիք են դոմենի սեփականատիրոջ անունը, կոնտակտային տվյալները, գրանցման և ժամկետի ավարտի ամսաթվերը: Այս տվյալները օգնում են պարզել, թե ով է պատասխանատու դոմենի համար:
*DNS (Domain Name System) տվյալներ – DNS վերլուծությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես է դոմենը կապվում IP հասցեների հետ: Չարաշահման դեպքերում DNS տվյալները կարող են ցույց տալ անսովոր գործողություններ, օրինակ՝ DNS հանկարծակի փոփոխություններ կամ չարամիտ սերվերների հետ կապ:
*Բրաուզերների և անվտանգության գործիքների զեկույցներ – վեբ բրաուզերներ, ինչպիսիք են Google Chrome, Firefox, և Microsoft Edge, հաճախ ունեն ներկառուցված անվտանգության համակարգեր, որոնք հայտնաբերում են վտանգավոր կայքեր և դոմեներ: Այս համակարգերը զեկույցներ են ներկայացնում վտանգավոր գործողությունների վերաբերյալ։
*Կիբերանվտանգության հետազոտական խմբեր – որոշ ընկերություններ և կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Cisco Talos, Symantec, կամ Kaspersky, կատարում են մշտական վերլուծություններ և մոնիտորինգ կիբերանվտանգության սպառնալիքների վերաբերյալ: Նրանց զեկույցները կարևոր աղբյուրներ են չարաշահման գործողությունների վերաբերյալ:
*Հակավիրուսային և հակասպամ համակարգեր – տարբեր հակավիրուսային ծրագրեր (օրինակ՝ McAfee, Norton) և հակասպամ համակարգեր (օրինակ՝ Spamhaus, Barracuda) հավաքում և տրամադրում են տվյալներ դոմենների չարաշահման մասին, երբ դրանք կասկածելի գործողություններ են կատարում կամ տարածում սպամ:
*Կազմակերպությունների անվտանգության թիմեր – հետազոտությունների խմբերը կամ անվտանգության մոնիտորինգի թիմերը կարող են ներսից հայտնաբերել դոմենի չարաշահումներ և այդ մասին զեկուցել անվտանգության մասնագետներին:
*Հասարակական բողոքներ կամ օգտագործողների զեկույցներ –տարբեր հարթակներում օգտագործողները կամ հաճախորդները կարող են զեկուցել կասկածելի կայքերի կամ ֆիշինգի փորձերի մասին, որոնք տվյալ դոմենը կատարում է:
*Վիճակագրական մոնիտորինգի գործիքներ – գործիքներ, ինչպիսիք են Google Safe Browsing, VirusTotal, և OpenPhish, տրամադրում են վիճակագրական տվյալներ այն մասին, թե որքան հաճախ է դոմենը հայտնվում չարաշահման գործողությունների մեջ։

Այս աղբյուրները համակցելով՝ կարող է կազմվել մանրամասն և հուսալի հաշվետվություն դոմենի չարաշահման վերաբերյալ, ինչն օգնում է կանխել և նվազեցնել անվտանգության սպառնալիքները:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Frequently Asked Questions: ICANN’s Domain Abuse Activity Reporting (DAAR) Project
*DAAR Activity Project: Now Providing Personalized Monthly Reports for ccTLDs
*Bambenek DAAR Validation Report 2018