Cisco

**Cisco**, ամերիկյան անդրազգային ընկերություն, որը մշակում և վաճառում է ցանցային սարքավորումներ, նախատեսված է հիմնականում խոշոր կազմակերպությունների և հեռահաղորդակցության ձեռնարկությունների համար։

Աշխարհի խոշորագույն ընկերություններից մեկը, որը մասնագիտացած է բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Սկզբում զբաղվել է միայն կորպորատիվ երթուղիչներով։

Ընկերության բիզնես մոդելի առանձնահատկություններից մեկը դարձել է համակարգչային ցանցերի ինժեներների բազմամակարդակ ճյուղավորված սերտիֆիկացման համակարգը։ Շնորհիվ այն բանի, որ այս համակարգի քննությունները ստուգում են ոչ միայն Cisco-ի արտադրանքի իմացությունը, այլև ցանցային տեխնոլոգիաների և արձանագրությունների իմացությունը, շատ կազմակերպություններ, նույնիսկ այլ ընկերությունների ցանցային սարքավորումների վրա աշխատող, ճանաչում են Cisco-ի մասնագիտական սերտիֆիկատների արժեքը։ Մասնավորապես, փորձագետի մակարդակով սերտիֆիկացումը (CCIE) համակարգչային արդյունաբերության ամենահայտնի և հարգվածներից մեկն է։

Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Սան Խոսեում, Կալիֆոռնիա նահանգում։ Ընկերության առանցքային դեմքերի շարքում երկար ժամանակ է գտնվում Ջոն Չեմբերսը՝ նախկինում գլխավոր տնօրենը, իսկ այժմ՝ տնօրենների խորհրդի նախագահ։ Ընկերության գլխավոր տնօրենը 2015 թվականից Չակ Ռոբինսն է։

## Պատմություն
thumb|165px|left|Ընկերության նախագահ Ջոն Չեմբերս
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1984 թվականին ամուսիններ Լեոնարդ Բոսակի (Leonard Bosack) և Սանդրա Լերների (Sandra Lerner) կողմից, որոնք մինչ այդ զբաղվում էին հաշվողական տեխնիկայի տեխնիկական սպասարկմամբ Սթենֆորդի համալսարանի նահանգում։ Լեոնարդ Բոսակը բազմաթիվ արձանագրությունների երթուղիչի ծրագրեր է մշակել, որոնք գրել Է Ուիլյամ Յեգերը, մեկ այլ աշխատող, որը աշխատել է Փենսիլվանիայի համալսարանից Բոսակի ժամանումից մի քանի տարի առաջ, որտեղ նա ստացել է բակալավրի աստիճան։

Չնայած Cisco-ն առաջին ընկերությունը չէր, որը մշակում և վաճառում էր երթուղիչներ՝ սարքեր, որոնք համակարգչային տրաֆիկը տեղափոխում էին մի ցանցից մյուսը, այն ստեղծեց առաջին կոմերցիոն հաջող բազմաբնույթ երթուղիչը։ Այս սարքը թույլ է տվել նախկինում անհամատեղելի համակարգիչների շփվել միմյանց հետ, նույնիսկ եթե նրանք օգտագործել են տարբեր ցանցային արձանագրություններ։

1990 թվականին Բոսակը և Լերները հեռացել են ընկերությունից՝ ստանալով 170 մլն դոլար, այն բանից հետո, երբ վենչուրային ներդրողները մտցրել են պրոֆեսիոնալ մենեջերների կառավարման կազմի մեջ, ավելի ուշ Բոսակը և Լերները բաժանվել են։

### Անվանում
thumb|220px|Cisco երթուղիչը, որը մշակվել է 1987 թվականին։
Cisco անվանումը՝ Սան Ֆրանցիսկո քաղաքի անվանման կրճատումը (San Francisco)։ Ավելի վաղ, երբ հիմնադիրները ընտրել են ընկերության անվանումը, նրանք հաճախ են հայտնվել այն անուններով, որոնք արդեն զբաղված են կամ օգտագործվում են։ Ի վերջո, ինչ-որ մեկը առաջարկել է cisco անվանումը՝ առաջին c փոքրատառով (արդեն գոյություն ուներ CISCO անվանումով ընկերություն)։ Գոյություն ունի նաև տարբերակ, ըստ որի ընկերության սկզբնական անվանումը հնչում և գրվում էր որպես San-Francisco Systems, սակայն գրանցման գործընթացում փաստաբանի (կամ նոտարի) անհարմար շարժումը հանգեցրել է ընկերության անունով տիտղոսաթերթիկի խափանմանը։ Ապագա սեփականատերերը դա համարել են նշան և այդպես էլ գրանցել են cisco Systems անվանումը՝ փոքրատառով։

Ciscosystems-ի անունը (փոքր c) շարունակում է օգտագործվել ընկերության ինժեներների համայնքում, երբ ընկերությունը պաշտոնապես փոխարինեց անունը Cisco Systems, Inc-ում։ Մինչ այժմ կարելի է գտնել ciscoSystems անունը IOS հաղորդագրություններում և սխալների հաշվետվություններում։

Ընկերության լոգոտիպն իրենից ներկայացնում է «Ոսկե դարպասներ» կամրջի ոճավորված պատկերը։

### Միավորումներ և ձեռքբերումներ
1996 թվականին StrataCom ընկերության ձեռքբերումը թույլ տվեց Cisco - ին դուրս գալ ATM-սարքավորումների շուկա։ Այնուհետև, օգտագործելով ընկերությունների ձեռքբերումը, ներքին զարգացումները և այլ ընկերությունների հետ գործընկերությունը, Cisco-ն մուտք է գործել IP հեռախոսակապի շուկա՝ իր IP հեռախոսներով, կորպորատիվ IP PBX-ով և հանրային հեռախոսային ցանցի դարպասներով։ 2003 թվականին կորպորացիան ձեռք է բերել Linksys ընկերությունը՝ տնային ցանցերի և փոքր գրասենյակների ցանցերի համար սարքավորումներ արտադրող։

2009 թվականի դեկտեմբերին Cisco-ին հաջողվել է ձեռք բերել նորվեգական Tandberg ընկերության բաժնետոմսերի ավելի քան 90 %-ը։ Գործարքը, որը ընկերությանը թույլ է տվել դառնալ տեսակոնֆերանսների համար սարքավորումների արտադրության համաշխարհային առաջատար, արժեցել է 19 մլրդ նորվեգական կրոն (3,4 մլրդ դոլար)։

2010-ականներին Cisco-ն սկսեց ակտիվորեն կլանել ծրագրային ապահովման տարբեր արտադրողների։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ավարտվել է Cloupia ընկերության կլանման գործընթացը, որը թողարկում է կոնվերգենտ ենթակառուցվածքային համալիրների (ինչպիսիք են FlexPod, vBlock) ավտոմատացման ծրագրային ապահովում։ 2013 թվականի հուլիսին Cisco-ի սեփականությունն անցավ Sourcefire ընկերությունը՝ Snort-ի հարձակումների հայտնաբերման համակարգի, ClamAV հակավիրուսային փաթեթի և Razorback-ի սպառնալիքների բացահայտման հարթակի մշակողը, գործարքի գումարը կազմել է 2,7 մլրդ դոլար 2014 թվականի սեպտեմբերին կլանել է Metacloud ընկերությունը, որը մասնագիտանում է OpenStack բաց կոդով ամպային համակարգերի ստեղծման և սպասարկման ոլորտում, գործարքը դարձել է OpenStack համայնքի պատմության մեջ ամենախոշորը։

2017 թվականի հունվարին 3,7 մլրդ դոլարով ձեռք է բերվել AppDynamics ընկերությունը՝ հավելվածների արտադրողականության կառավարման համակարգերի մշակողը, իսկ 2017 թվականի մայիսին հայտարարվել է միանգամից երկու ձեռքբերումների մասին՝ Viptela ծրագրային որոշելի ցանցերի մշակման սթարթափի գնման մասին՝ 610 մլն դոլարով, և վերլուծական գործիքների մշակողի՝ Saggezza-ի կլանման մասին։ 2017 թվականի օգոստոսին կլանել է SpringPath ընկերությունը, որը մշակել է ծրագրային-սահմանվող պահպանման ցանց, որը 2016 թվականից Cisco HyperFlex հիպերքոնվերգենտ համակարգի հիմքն է։

## Սեփականատերեր և ղեկավարություն
Ընկերության ղեկավարը Չակ Ռոբինսն է։

2015 թվականի մայիսի 4-ին պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Ջոն Չեմբերսը վայր կդնի գլխավոր տնօրենի իր լիազորությունները և 2015 թվականի հուլիսի 26-ից Cisco-ն կգլխավորի Չակ Ռոբինսը։ Իսկ 65-ամյա Չեմբերսը, որը վերջին 20 տարում աշխարհի խոշորագույն ցանցային սարքավորումների արտադրողի ղեկին է, կպահպանի տնօրենների խորհրդի նախագահի պաշտոնը և կաջակցի իր իրավահաջորդին հարմարվել նոր պաշտոնին։

## Գործունեություն
### Արտադրանք
thumb|Cisco-ի գրասենյակներից մեկը Սան Խոսեում, Կալիֆոռնիա
2010 թվականի սկզբի դրությամբ Cisco-ն արտադրում է մեծ թվով տարբեր սարքեր, օրինակ.

* Ուղղորդիչներ
* Ethernet-անջատիչներ
* IP հեռախոսակապի ապրանքներ, ինչպիսիք են IP-PBX, VoIP gateways (գծերի մի մասը ի սկզբանե չեն եղել սեփական նախագիծը, OEM Polycom)
* Ցանցային անվտանգության սարքեր (միջցանցային էկրաններ, VPN, IDS և այլն)
*Wi-Fi-ի հասանելիություն
* Օպտիկական անջատման հարթակներ
* ATM-անջատիչներ
* Մալուխային մոդեմներ
* DSL սարքավորումներ
* Ունիվերսալ շլյուզներ և ջնջված մուտքի շլյուզներ
* Ցանցի կառավարման ծրագրային ապահովում
* Տեսահսկման համակարգեր
* Տվյալների պահպանման կոմուտատորներ
* Սերվերներ (UCS, մատակարարվում են 2009 թվականից, մասնավորապես, Cisco-ի և NetApp-ի հետ համատեղ թողարկվող FlexPod համալիրների և Vblock համալիրների կազմում, որոնք թողարկվում են VCE-ի կողմից՝ VMware, Cisco և EMC համատեղ ձեռնարկության կողմից)
* TelePresence տեսակոնֆերանսների խոշոր համակարգերը (Tandberg-ի կողմից կլանված սարքավորումների հիման վրա)։

### Գործունեության ցուցանիշներ
2000 թվականի մարտի վերջին, դոթքոմների բումի գագաթնակետին, Cisco-ն դարձել է աշխարհի ամենագնահատված ընկերությունը՝ շուկայական կապիտալիզացիայով ավելի քան 500 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ 2009 թվականի հուլիսին, ունենալով 108,03 մլրդ դոլար կապիտալացում, այն շարունակում է մնալ ամենամեծ ընկերություններից մեկը։

Ընկերության եկամուտը 2008-2009 ֆինանսական տարում կազմել է 36,12 մլրդ դոլար (նվազել է 9%-ով նախորդ նույն ժամանակահատվածի համեմատ), զուտ շահույթը՝ 6.13 մլրդ դոլար (նվազել է 24%-ով)։

Ընկերության եկամուտը 2007-2008 ֆինանսական տարում 39,5 մլրդ դոլար է (34,9 մլրդ դոլար 2007 թվականին, աճը 13,2%)։ Զուտ շահույթը 8,1 մլրդ դոլար է (7,3 մլրդ դոլար 2007 թվականին, աճը 9,8%)։

### Cisco-ն Ռուսաստանում, Ուկրաինայում և ԱՊՀ-ում
Ընկերությունն ԱՊՀ-ի շուկայում գործում է 1995 թվականից և ներկայացուցչություններ ունի Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում, ԱՊՀ երկրներում (Ադրբեջանում, Բելառուսում, Ղազախստանում, Ուզբեկստանում) և Ուկրաինայում։

2007 թվականին Cisco-ի վաճառքները ԱՊՀ-ում (գլխավորապես Ռուսաստանում և Ղազախստանում) և Ուկրաինայում տեղեկատվական անվտանգություն ուղղությամբ կազմել են 78 մլն դոլար։ Տարեկան աճի տեմպը կազմել է 33,4% ռուբլով կամ 41,8 % դոլարով։ Շուկայի մասնաբաժինը, որը պահում է Cisco-ն, գերազանցել է 20%-ով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ