Շումշուի ճակատամարտ

**Շումշու կղզու գրավում**, ինչպես նաև **Շումշու կղզում վայրէջք**, Կուրիլյան ամբողջ գործողության առաջին և վճռորոշ իրադարձությունն էր, որը սկսվեց 1945 թվականի օգոստոսի 17-ին: Չնայած Ճապոնիան համաձայնել էր ընդունել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում օգոստոսի 15-ին հանձնվելու պայմանները, դրա հրամանը չէր փոխանցվել ճապոնական ստորաբաժանումներին, և ճապոնական զինված ուժերը շարունակել են դիմադրել: Օգոստոսի 15-ին խորհրդային հրամանատարությունը որոշեց զորքեր իջեցնել Շումշու կղզում։ Գործողությունը տևեց հինգ օր և ավարտվեց օգոստոսի 23-ին՝ ԽՍՀՄ-ի համար հաջողությամբ, չնայած **Շումշուի ճակատամարտը** մնում է խորհրդա-ճապոնական պատերազմի միակ գործողությունը, որի ընթացքում խորհրդային զորքերը ավելի շատ զոհեր են կրել, քան ճապոնացիները։ Օգոստոսի 24-ին խորհրդային ուժերը սկսեցին գրավել ավելի հարավային Կուրիլյան կղզիները։

## Նախապատմություն
1875 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի պայմանագրով Կուրիլյան կղզիները զիջվեցին Ճապոնական կայսրությանը: Ճապոնիայի կողմից 1200 կմ-ից ավելի ձգվող կղզիների շղթայի տիրապետության տակ հայտնվելուց հետո Ռուսական կայսրությունը փաստացի կորցրեց Խաղաղ օվկիանոս մուտքը: Ճապոնական կայսրությունը, որի կայսերական հավակնությունները շարունակում էին ընդլայնվել, ձեռք բերեց Սախալինի և Ռուսական կայսրության ամբողջ Հեռավոր Արևելքի ափի ցանկացած պահի ծովային շրջափակում սկսելու հնարավորություն, ինչից օգտվեց 1904-1905 թվականների պատերազմի ժամանակ։ Այնուհետև Շումշու կղզուց ճապոնացի զինվորները ափ իջան **Կամչատկայում**։ Կղզու՝ Կամչատկային վտանգավոր մոտ գտնվելու պատճառով ԽՍՀՄ-ն անընդհատ լարվածության մեջ էր։ Իրավիճակը վատթարացավ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։

## Կողմերի ուժերն ու միջոցները
### Ճապոնական
մինի|Ճապոնական Կա-Մի տանկեր
Շումշուն, կղզեխմբի երկրորդ ամենահյուսիսային կղզին, որը գտնվում է Կամչատկայի հարավային ափից ընդամենը 6.5 մղոն (մոտ 12 կիլոմետր) հեռավորության վրա, ամրացված էր։ Այնտեղ տեղակայված էին 91-րդ հետևակային դիվիզիայի 73-րդ հետևակային բրիգադը, 31-րդ ՀՕՊ գունդը, ամրոցային հրետանային գունդը, 11-րդ տանկային գունդը (բացառությամբ մեկ վաշտի), Կատաոկայի ռազմածովային բազայի կայազորը, օդանավակայանի հրամանատարությունը, երկու ծովային հետևակային ջոկատներ (ռիկուսենտայ)՝ 51-րդը (942 մարդ) և 52-րդը (333 մարդ)՝ 16 Կա-Մի տանկով, երկու առանձին ականանետային գումարտակներ՝ 18-րդը և 19-րդը՝ զինված ծանր հրթիռային կայանքներով, և առանձին ստորաբաժանումներ։ Հակադեսանտային պաշտպանական ամրությունների խորությունը 3-4 կիլոմետր էր։ Կղզում կային 34 բետոնե հրետանային արկղեր և 24 բունկեր, 310 փակ գնդացիրային դիրքեր և մինչև 50 մետր խորությամբ բազմաթիվ ստորգետնյա ապաստարաններ զորքերի և ռազմական տեխնիկայի համար։ Ամրությունները միացված էին կապի անցուղիներով՝ ստեղծելով մեկ պաշտպանական համակարգ։ Շուշմուի կայազորը բաղկացած էր 8500 մարդուց, բոլոր տեսակի ավելի քան 100 թնդանոթից և 77 տանկից։ Բոլոր ռազմական կառույցները քողարկված էին, և առկա էին մեծ թվով կեղծ ամրաշինություններ: Այս ամրաշինությունների զգալի մասը անհայտ էր խորհրդային հրամանատարությանը (ըստ գործողության մասնակիցների կողմից ձեռք բերված ապացույցների՝ ամրաշինությունները մասամբ կառուցվել են չինացի ռազմագերիների կողմից, որոնց սպանել են ճապոնացիները աշխատանքների ավարտից հետո՝ գաղտնիությունը պահպանելու համար): Շումշուի կայազորը կարող էր համալրվել հարևան, նույնպես ուժեղ ամրացված Պարամուշիր կղզու զորքերով (այնտեղ տեղակայված էր ավելի քան 13,000 զորք):

### Խորհրդային
#### Դեսանտային ուժեր
մինի|Երկրորդ շարքի LCI(L) դեսանտային նավ, նման խորհրդային զորքերի կողմից դեսանտի ժամանակ օգտագործվածներին
Դեսանտային ուժերը բաղկացած էին ամբողջությամբ Կամչատկայի պաշտպանական շրջանի 101-րդ հրաձգային դիվիզիայից, որը 2-րդ Հեռավոր Արևելքի ռազմաճակատի մաս էր կազմում՝ երկու ուժեղացված հրաձգային գնդերից, թեթև հրետանային գնդից, հակատանկային կործանիչների դիվիզիայից, ծովային հետևակի գումարտակից և 60-րդ ծովային սահմանապահ ջոկատի համակցված վաշտից։ Ընդհանուր առմամբ՝ 8824 մարդ, 95 թնդանոթ, 123 ականանետ, 120 ծանր գնդացիր և 372 թեթև գնդացիր։ Դեսանտային ուժերը կազմակերպված էին առաջնային ջոկատի և հիմնական ուժերի երկու էշելոնների։

#### Ռազմածովային ուժեր
մինի|Դեսանտային գործողությանը մասնակցել են «Կիրով» պարեկային նավերը (նկարազարդված է) և դրա քույր նավ «Դերժինսկի»-ն
Ռազմածովային ուժեր, այդ թվում՝ **«Օխոտսկ»** ականապատ նավը, երկու պարեկային նավ (Ձերժինսկի և Կիրով), չորս ականազերծող նավ, երկու ականազերծող նավակ, լողացող բազա, ութ պարեկային նավակ, երկու տորպեդային նավակ, սուզանավ, **«Պոլյարնի»** հիդրոգրաֆիկ նավը, 17 տրանսպորտային և 16 դեսանտային նավակներ, որոնք ստացվել են ԱՄՆ-ից **«Լենդ-Լիզինգ»** պայմանագրով, երկու ինքնագնաց բեռնանավ՝ ընդհանուր առմամբ 64 միավոր: Նրանք կազմակերպված էին չորս ջոկատների՝ տրանսպորտային և դեսանտային նավերի ջոկատ (14 տրանսպորտային և 24 տարբեր տեսակի նավ, այդ թվում՝ 16 դեսանտային նավ), պահակային ջոկատ (8 պարեկային նավակ), ականազերծող ջոկատ (6 ականազերծող և ականազերծող նավակ) և հրետանային օժանդակ նավերի ջոկատ (ականապատող «Օխոտսկ» նավը, «Կիրով» և «Դերժինսկի» պարեկային նավերը): Դեսանտը պետք է աջակցեր 128-րդ խառը ավիացիոն դիվիզիան:

## Մարտական ​​գործողություններ
### Նավերի տեղակայում
մինի|Շումշու կղզին՝ Լոպատկա հրվանդանի և Պարամուշիր կղզու միջև
1945 թվականի օգոստոսի 16-ի երեկոյան Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի գլխավոր հրամանատարը հրամայեց սկսել դեսանտային գործողությունը: Օգոստոսի 17-ին, ժամը 17:00-ին, դեսանտային ուժերը տեղափոխող նավերը մեկնեցին Պետրոպավլովսկ-Կամչատկիից՝ կործանիչ ինքնաթիռների և սուզանավի քողի ներքո: Նրանք ավարտեցին գիշերային անցումը մառախուղի մեջ:

### Վայրէջք օգոստոսի 18-ին
Օգոստոսի 18-ին, ժամը 2:38-ին, խորհրդային ափամերձ մարտկոցը կրակ բացեց Լոպատկայի հրվանդանից Կամչատկայի ափին և շարունակեց կրակել մինչև ժամը 4:50-ը: Ժամը 4:22-ին սկսվեց առաջնային ջոկատի դեսանտը (ծովային հետևակային գումարտակ (բացառությամբ վաշտի), գնդացիրների և ականանետերի վաշտ, գնդացրորդների և հակատանկային հրաձգային վաշտ, ինժեներական վաշտ, քիմիական հետախուզության դասակ և հետևակային հետախուզության դասակ)՝ 138-րդ հրաձգային գնդի փոխհրամանատար մայոր Շուտովի հրամանատարությամբ: Առաջնային ջոկատը բաղկացած էր ընդհանուր առմամբ 1363 մարդուց: Անմիջապես բացահայտվեց անբավարար հետախուզություն. վայրէջքի գոտում գտնվող ծովի հատակը ծածկված էր մեծ ստորջրյա ժայռերով, ինչը դժվարացնում էր ջրային նավերի համար ափին մոտենալը: Ծանրաբեռնված դեսանտային նավը կանգ առավ ափից հեռու, և ծանր բեռնված զորքերը ստիպված եղան մասամբ լողալ ափ՝ օվկիանոսի ալիքների մեջ: Ոմանք խեղդվեցին:

Միայն մեկ ժամ անց ճապոնացիները հայտնաբերեցին վայրէջքը և կրակ բացեցին մոտեցող դեսանտային նավերի վրա, որոնք տեղափոխում էին 1-ին էշելոնի (138-րդ հրաձգային գունդ) ստորաբաժանումներ: Խորհրդային դեսանտի անակնկալը ճապոնացիների համար կարելի է դատել այն փաստով, որ նրանց առաջնային խրամատները չզբաղեցված էին, և մայոր Շուտովի առաջխաղացման ջոկատը, անակնկալի բերելով ճապոնացիներին, առաջխաղացավ մինչև 2 կմ առանց մեծ դիմադրության:

Թշնամին, դեսանտը հայտնաբերելով, նրանց վրա ծանր հրետանային կրակ բացեց Կոկուտանի և Կոտոմարի հրվանդանների մարտկոցներից և **«Մարիուպոլ»** տանկերից (խորհրդային նավ, որը Շումշու կղզու մոտ խեղդվել էր ռազմական գործողությունների սկսվելուց առաջ և ճապոնացիների կողմից վերածվել էր մարտկոցի): Օգոստոսի 18-ին, ժամը 9:00-ին, ավարտվեց հիմնական դեսանտային ուժերի առաջին էշելոնի (138-րդ հրաձգային գնդի [ներառված էին երեք հրետանային գումարտակներ, այդ թվում՝ մեկ հակատանկային ստորաբաժանում, սակայն սկզբում դեսանտային էին եղել միայն չորս 45 մմ-անոց թնդանոթներ] և մեկ հակատանկային հրաձգային վաշտ) դեսանտը, և դեսանտային ուժերը գրավեցին տարածքը գերիշխող երկու բարձունք։ Սակայն, ժամը 11:00-ից մինչև 00:00-ն, ճապոնական դիմադրությունը կտրուկ աճեց։ Սկսվեցին ճապոնական հզոր հակագրոհները՝ տանկերի աջակցությամբ։ Մարտերը դարձան շատ կատաղի՝ հասնելով ձեռնամարտի։ Ճապոնական և խորհրդային ստորաբաժանումները բազմիցս գրավել են բազմաթիվ դիրքեր և բլուրներ, և հերոսական սխրանքներով են հանդես եկել 1-ին դասի ենթասպա Ն. Ա. Վիլկովը և Կարմիր նավատորմի նավաստի Պ. Ի. Իլյիչևը, ովքեր իրենց մարմիններով ծածկել էին ճապոնական զրահաբաճկոնների թմբուկները: Այս ճակատամարտում երկու կողմերն էլ կրեցին կորուստների մեծ մասը: Ճապոնացիները ամրապնդեցին իրենց ստորաբաժանումները Շումշուում՝ տեղափոխելով դրանք Պարամուշիրից: Դեսանտի դժվարությունները սրվեցին 22 ռադիոկայաններից 21-ի խափանմամբ, ինչը որոշ դեպքերում նշանակում էր, որ խորհրդային հրամանատարությունը կորցնում էր ճակատամարտի վերահսկողությունը:

Կեսօրին ճապոնացիները վճռական հարձակումներ սկսեցին՝ տանկային գնդի տանկերը նետելով նրանց վրա։ Նրանք առաջ շարժվեցին՝ չնայած մեծ կորուստներին, բայց չկարողացան դեսանտային ուժերը ծովը ստիպել։ Տանկերի մեծ մասը ոչնչացվեց նռնակներից և հակատանկային հրացանային կրակից։ 60 տանկերից մինչև 40-ը ոչնչացվեցին կամ վնասվեցին (ճապոնացիները խոստովանեցին, որ կորցրել են ընդամենը 27 տանկ)։ Տանկային գնդի հրամանատարը զոհվեց այս ճակատամարտում։ Սակայն դա թանկ նստեց. զոհվեց մոտ 200 դեսանտային։
մինի|Հակատանկային խրամատներ և Բիտոբի լիճը՝ նախկին հիդրոպլանների բազայով։ 2006թ.
Ճապոնական հրանոթները սկսեցին ուժեղ կրակ բացել ափին մոտեցող նավերի վրա՝ հաջորդ դեսանտային ստորաբաժանումներով, և զգալի կորուստներ պատճառեցին խորհրդային նավերին։ Նրանք խորտակվեցին կամ ոչնչացրին ափամերձ շրջաններում 4-5 (DS-1, DS-5, DS-9, DS-43, DS-47) մինչև 7 դեսանտային նավ (DS-1, DS-3, DS-5, DS-8, DS-9, DS-43, DS-47), 1 սահմանային պարեկային նավ P-8 (5 անձնակազմի անդամ զոհվեց, 6-ը՝ վիրավորվեց) և 2 փոքր նավակ, վնասվեցին 7-8 դեսանտային նավ (DS-2, DS-4, DS-7, DS-8, DS-10, DS-48, DS-49, DS-50) և 1 բեռնատար։ Դեսանտային նավերի անձնակազմը մեծ կորուստներ կրեց։ Նավերը նաև հարձակվեցին ճապոնական ինքնաթիռների վրա, սակայն առանց էական հաջողության (պարեկային **«Կիրով»** նավը թեթևակի վնասվեց մոտակա ռումբերի պայթյուններից, վիրավորելով անձնակազմի երկու անդամի)։ Սակայն մեր նավերի հակաօդային կրակից խփվեցին երկու ինքնաթիռներ։

Ճապոնական կրակի տակ խորհրդային նավերը, այնուամենայնիվ, ափ հանեցին հիմնական դեսանտային ուժերը։ Դեսանտային ուժերը հրետանով ուժեղացնելու անկարողությունը խորապես բացասական ազդեցություն ունեցավ ճակատամարտի վրա. սկզբում չկային լողացող նավակներ՝ նավերից զենքերը բեռնաթափելու և ափ հասցնելու համար։ Ճապոնական հրամանատարությունը նաև շտապ կերպով Պարամուշիրից Շումշու տեղափոխեց ուժեղացուցիչներ: Ժամը 18:00-ին դեսանտային ուժերը վճռական հարձակում սկսեցին 171-րդ հրամանատարական բլրի վրա՝ բոլոր ռազմածովային թնդանոթների կրակի աջակցությամբ։ Մարտը կրկին դարձավ չափազանց դաժան. զորքերը երեք անգամ ներխուժեցին ճապոնական դիրքեր, իսկ ճապոնացիները երկու անգամ հակագրոհի անցան՝ նրանց հետ մղելու համար։ Մարտը լի էր ձեռնամարտով։ Այնուամենայնիվ, ժամը 20:00-ին խորհրդային ստորաբաժանումները վերջապես վռնդեցին ճապոնական զորքերը բարձունքներից և հաստատվեցին այնտեղ։

Դեսանտավոր ուժերի երկրորդ էշելոնը՝ 373-րդ հրաձգային գունդը, վայրէջք կատարեց երեկոյան։ Գիշերը կառուցվեց նաև ժամանակավոր նավամատույց՝ զենքեր և զինամթերք տեղափոխող նոր նավերը տեղավորելու համար։ Տասնմեկ թնդանոթ, մեծ քանակությամբ զինամթերք և պայթուցիկ նյութեր հաջողությամբ հասցվեցին ափ։ Մթնշաղին իջնելիս մարտը շարունակվեց՝ Հայրենական մեծ պատերազմի փորձի հիման վրա շեշտը դնելով ուժեղացված գրոհային խմբերի գործողությունների վրա։ Հենց այդ ժամանակ խորհրդային զորքերը հասան զգալի հաջողությունների. թշնամին չկարողացավ ճշգրիտ կրակել, և գրոհային խմբերը գիշերը միանգամից գրավեցին մի քանի ամրացված դիրքեր։ Առավել ամրացված հրետանին և գնդացիրային արկղերը պայթեցվեցին գրոհային խմբերի կազմում ընդգրկված սակրավորների կողմից՝ իրենց կայազորներով, կամ դրանց զինանոցները լիովին կնքվեցին հմուտ պայթյուններով։

Խորհրդային օդուժի գործողությունները խոչընդոտվում էին մառախուղի պատճառով. նրանք իրականացրին մարտական ​​թռիչքներ (մոտ 350 թռիչք), բայց բացառապես խորքում գտնվող ճապոնական պաշտպանության և Պարամուշիր կղզու դեմ։ Օգոստոսի 18-ը գործողության ամենադաժան օրն էր։ Երկու կողմերն էլ ծանր կորուստներ կրեցին։ Խորհրդային զորքերը կորցրեցին մոտ 400 զոհ, 123 անհետ կորած (մեծ մասը խեղդվել է վայրէջքի ժամանակ) և 716 վիրավոր։ Մարտերի ընթացքում կորսվեցին վեց թնդանոթ, 116 ականանետ, 106 հակատանկային հրացան, 294 գնդացիր և բազմաթիվ փոքր զենքեր (հատկապես, երբ վայրէջքի ժամանակ առաջին վայրէջքի ուժերը խորտակվեցին կրակի տակ)։ Ճապոնացիները կորցրեցին 139 զոհ, 141 վիրավոր, 139 գերի և թշնամու 3 մարտկոց գրավվեց, իսկ 10 թնդանոթ ոչնչացվեց։

### Օգոստոսի 19-ի մարտեր
Դեսանտավորների առաջխաղացումը շարունակվեց զգալի դժվարությամբ, բայց առանց օգոստոսի 18-ի դաժանության։ Դեսանտային ուժերը սկսեցին համակարգված կերպով ճնշել ճապոնական կրակային դիրքերը զանգվածային հրետանային կրակով։ Դեսանտային ուժերի կորուստները զգալիորեն նվազեցին, ինչպես նաև առաջխաղացման տեմպը։ Ժամը 18:00-ի սահմաններում Կուրիլյան կղզիներում գտնվող ճապոնացի հրամանատարը խաղաղության դեսպան ուղարկեց դեսանտային ուժերի հրամանատար գեներալ-լեյտենանտ Պ. Ի. Դյակովին՝ մի փաստաթղթով, որով առաջարկվում էր սկսել հանձնման բանակցություններ։ Այդ պահից սկսած մարտերը դադարեցին։

Այդ օրը ճապոնական ինքնաթիռը (երբեմն հաղորդվում էր, որ կամիկաձե օդաչու է) Շումշու կղզու մոտ խորտակեց KT-152 ականակիրը։

### Օգոստոսի 20-ի ճակատամարտեր
Օգոստոսի 20-ին, ժամը 6:00-ին, խորհրդային նավերի մի ջոկատ՝ «Օխոտսկ» ականապատ նավը, երկու «Կիրով» դասի պարեկային նավ, մեկ ականազերծող նավ, «Եմելյան Պուգաչով» տրանսպորտային նավը և **«Պոլյարնի»** հիդրոգրաֆիկ հետախուզական նավը, ժամանեցին Շումշուի Կատաոկա ռազմածովային բազա՝ ճապոնացիների կապիտուլյացիան ընդունելու համար, սակայն Շումշուից և Պարամուշիրից ենթարկվեցին հրետանու հարձակման: «Օխոտսկ» ականապատ նավը և «Կիրով» պարեկային նավը խոցվեցին մի քանի 75 մմ արկերով («Օխոտսկ»-ում զոհվեց երեք մարդ, վիրավորվեց 12-ը, իսկ «Կիրով»-ում՝ երկուսը): Ականապատնեշը և զենիթային նավը ստիպված էին պատասխանել կրակին և նահանջել դեպի ծով: Ի պատասխան, դեսանտային գործողության հրամանատար գեներալ-լեյտենանտ **Պ. Ի. Դյակովը** հրամայեց վերսկսել Շումշու կղզու առաջխաղացումը և օդային հարվածներ հասցնել Պարամուշիրին: Հզոր հրետանային կրակից հետո դեսանտային ուժերը առաջխաղացան 5-6 կիլոմետր, որից հետո արագ ժամանեց ճապոնական նոր պատվիրակություն՝ հանձնվելու համաձայնությամբ:

### Մարտական ​​գործողություններ օգոստոսի 21-22-ին
Ճապոնացիները հետաձգեցին բանակցությունները և Շումշուի կայազորի հանձնումը: Գերագույն հրամանատարության շտաբը հրամայեց Կամչատկայից Շումշու կղզի տեղափոխել երկու հրաձգային գնդ, օգոստոսի 23-ի առավոտյան ամբողջությամբ գրավել Շումշուն և սկսել վայրէջք կատարել Պարամուշիրում: Խորհրդային ինքնաթիռներից մեկը ցուցադրաբար ռմբակոծեց կղզում գտնվող ճապոնական մարտկոցները:

### Ճապոնացիների հանձնվելը Շումշուում և վայրէջք կատարելը Կուրիլյան կղզիների հյուսիսում
մինի|Գեներալ-լեյտենանտ Ցուցումի Ֆուսակին ժամանեց բանակցությունների
Օգոստոսի 23-ին Կուրիլյան կղզիների հյուսիսում գտնվող ճապոնացի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ **Ցուցումի Ֆուսակին** համաձայնվեց հանձնվելու պայմաններին, հանձնվեց և հրամայեց ճապոնական ստորաբաժանումները դուրս բերել հավաքատեղիներ՝ հանձնվելու համար։ Շումշու կղզում գերի ընկան 526 սպա, այդ թվում՝ մեկ գեներալ, և 11700 ենթասպաներ և զինվորներ (ներառյալ մարտում գերի ընկածները)։ Առգրավված ռազմական տեխնիկայի մեջ էին մտնում 57 թնդանոթ և հաուբից, ինը զենիթային թնդանոթ, 214 թեթև գնդացիր, 123 ծանր գնդացիր, 20 զենիթային գնդացիր, 7420 հրացան, մոտավորապես 15 պահպանված տանկ և յոթ ինքնաթիռ։ Օգոստոսի 23-ին Պարամուշիր կղզու ուժեղ կայազորը նույնպես հանձնվեց առանց դիմադրության՝ մոտ 8000 զինվոր և սպա (91-րդ հետևակային դիվիզիայի 74-րդ հետևակային բրիգադը, 18-րդ և 19-րդ ականանետային դիվիզիաները, 11-րդ տանկային գնդի մեկ վաշտ), մինչև 50 թնդանոթ և հաուբից և 17 միջին և թեթև տանկ՝ 74-րդ հետևակային բրիգադի հրամանատար, գեներալ-մայոր Իվաո Սուգինոյի հրամանատարությամբ։

### Վայրէջքի արդյունքներ և երկու կողմերի կորուստներ
Շումշուի գործողությունը խորհրդա-ճապոնական պատերազմի միակ ճակատամարտն էր, որի ընթացքում խորհրդային ուժերը ավելի շատ զոհեր և վիրավորներ ունեցան, քան ճապոնացիները. խորհրդային ստորաբաժանումները կորցրեցին 416 զոհ, 123 անհետ կորած (մեծ մասը խեղդվել է դեսանտի ժամանակ) և 1028 վիրավոր, ընդհանուր առմամբ՝ 1567 մարդ։ Դրանցից Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի կորուստները կազմել են 290 զոհ և անհետ կորած, և 384 վիրավոր (ներառյալ նավերի անձնակազմը՝ 134 զոհ և անհետ կորած, 213 վիրավոր. Շումշուի համար մարտում ծովային հետևակի գումարտակը՝ 156 զոհ և անհետ կորած, 171 վիրավոր)։

### Շարունակություն
Սկսած օգոստոսի 24-ից, Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի նավերի վրա գտնվող դեսանտային ուժերը սկսեցին գրավել մնացած Կուրիլյան կղզիները: Պարամուշիրից մինչև Օնեկոտան կղզիները գրավեցին Կամչատկայի ռազմածովային բազայի և Կամչատկայի պաշտպանական շրջանի նավերի դեսանտային խմբերը, որոնք մասնակցել էին Շումշուի ճակատամարտին: Տեղափոխությունները իրականացվել են անբարենպաստ եղանակային պայմաններում, այդ թվում՝ փոթորիկների և հաճախակի մառախուղի պայմաններում: Օգոստոսի 24-ին Պարամուշիրում դեսանտային վայրէջք կատարեցին 198-րդ հրաձգային գունդը և 7-րդ առանձին գումարտակը: Օգոստոսի 25-ին Անցիֆերով (ճապոներեն՝ Շիրինկի-տո), **Մականրուշի** (ճապոներեն՝ Մականրու-տո), Օնեկոտան և Մատուա (ճապոներեն՝ Մացուվա) կղզիների կայազորները (3795 մարդ) առանց մարտի հանձնվեցին խորհրդային դեսանտային ուժերին: Որոշ կայազորներ (օրինակ՝ Սիմուշիր կղզուց) տարհանվեցին Ճապոնիա:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1945 Ճապոնիայում
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ճապոնիա-ԽՍՀՄ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ճակատամարտեր