Բյորիս ֆոն Մյունխհաուզեն

** Բյորիս ֆոն Մյունխհաուզեն** (, ), գերմանացի նեոռոմանտիկ բանաստեղծ, գրող, Հիտլերի օրոք ականավոր գրական և հասարակական գործիչ։

## Կյանք և գործունեություն
մինի|Վինդիշլոյբա ամրոց (պատկանել է Մյունխհաուզեն ընտանիքին 1880-1945 թվականներին)
Բյորիս ֆոն Մյունխհաուզենը սերել է Մյունխհաուզենների տոհմից։ Հայրը՝ Բյորրիս ֆոն Մյունխհաուզեն-Մոհրինգեն (1845-1931), մայրը՝ Կլեմենտինա, ծնունդով՝ ֆոն դեր Գաբելենց (1846-1913)։

Մյունխհաուզենը սովորել է Իլֆելդի վանական դպրոցում, ապա հաճախել Հաննովերի ճեմարանը։ Իրավագիտության և քաղաքագիտության բարձրագույն կրթություն է ստացել Գյոթինգենում, Բեռլինում և Մյունխենում։ 1899 թվականին Լայպցիգում պաշտպանել է իր ատենախոսությունը *Über die Pflicht zur Anzeige* (Զեկուցելու պարտավորության մասին) թեմայով և դարձել իրավագիտության դոկտոր, որից հետո վերադարձել է Գյոթինգեն։ 1898 թվականին նա հետաքրքրվել է գրականությամբ և փիլիսոփայությամբ և խմբագրել *Musenalmanach Göttinger Studenten* ամսագիրը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մյունխհաուզենը ծառայել է որպես օբերլեյտենանտ թագավորական սաքսոնական հեծելազորում, իսկ 1916 թվականից գտնվել է Գերագույն հրամանատարության արտաքին գերատեսչության տրամադրության տակ։ 1914 - 1920 թվականներին ղեկավարել է *Heimatbunds Niedersachsen* հասարակական կազմակերպությունը։ Պատերազմից հետո նա ձեռնամուխ եղավ Վինդիշլոյբայում գտնվող իր կալվածքի գործերին և գրական գործունեությանը։ 1925 թվականին նա երկու ամսագրերի խմբագիր էր՝ *Volk und Rasse* և *Volk im Wort*։

1930-ական թվականների սկզբին իր զարմիկի՝ արվեստաբան Հանս ֆոն դեր Գաբելենցի հետ Այզենախում հիմնել է Պոեզիայի գերմանական ակադեմիան։ 1932 - 1937 թվականներին ակադեմիայի ժողովներին հավաքվում էին Վարտբուրգից ազգայնական բանաստեղծները։ Ակադեմիան հետագայում ձևավորեց Գերմանական գրականության ակադեմիայի պոեզիայի բաժինը։

Նացիոնալ-սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո Մյունխհաուզենը 1933 թվականին ընդունվել է Գերմանական գրականության ակադեմիա, որտեղից մինչ այդ շատ նախկին ակադեմիկոսներ հեռացել կամ հեռացվել էին։ Մեկ տարի անց նա դարձել է ակադեմիայի սենատոր։ 1933 թվականի հոկտեմբերին Մյունհաուզենը Ակադեմիայի 88 անդամների հետ միասին հավատարմության երդում է տվել Ադոլֆ Հիտլերին, իսկ 1934 թվականին՝ նախագահ Հինդենբուրգի մահից հետո, նա ստորագրեց կոչը արվեստի գործիչներին՝ աջակցելու նախագահի և կանցլերի պաշտոնների միավորմանը։

Միևնույն ժամանակ, Մյունխհաուզենը, որի տեքստերում նախկինում նշվել էին հակասեմական տրամադրություններ, ուղղակիորեն հայտարարեց, որ հրեաների մասնաբաժինը «դասալիքների, հանցագործների և դատապարտյալների մեջ հարյուրից երկու հարյուր անգամ ավելի է, քան նրանց մասնաբաժինը ընդհանուր բնակչության մեջ»։ Նա արշավ սկսեց ընդդեմ ժամանակակից հեղինակների, ինչպիսին Գոթֆրիդ Բենն է։ Վերջինիս էքսպրեսիոնիստական ​​պոեզիան հայտարարվեց այլասերված արվեստ, Մյունհաուզենը մատնանշում էր բանաստեղծի հրեական ծագումը` անհիմն պնդելով, որ Բենը հրեական ազգանուն է։

1930-ական թվականների վերջին Մյունխհաուզենը աստիճանաբար հեռացավ քաղաքականությունից, բայց մնաց նացիոնալ-սոցիալիստների կողմից ամենաշատ աջակցվող հեղինակներից մեկը։ Նրա սեփական դիրքորոշումը երկակի էր՝ մի կողմից խմբագրում էր հրեա և քաղաքականապես անվստահելի հեղինակների տեքստերը, մյուս կողմից՝ պահանջում էր կոշտ միջոցներ ձեռնարկել նրանց նկատմամբ։

1944 թվականին Մյունխհաուզենը ներառվել է *Gottbegnadeten-Liste*-ում՝ արվեստի գործիչների ցուցակում, ովքեր զորակոչի ենթակա չէին ռազմաճակատում վատթարացող իրավիճակի համատեքստում։ Մյունհաուզենը ներառվել է այն գրողների լրացուցիչ ցուցակում, որոնց հանձնարարվել է մասնակցել «ճակատի մշակութային կյանքին»։

1945 թվականի մարտի 16-ին՝ իր կնոջ մահից երեք ամիս անց, Բորիս ֆոն Մյունխհաուզենը ինքնասպան եղավ՝ չափից շատ քնաբեր ընդունելով։

## Ստեղծագործություն
Բորիս ֆոն Մյունհաուզենը 1897 թվականին հրատարակել է իր *Gedichte* առաջին բանաստեղծական ժողովածուն։ Հաջորդ գիրքը՝ «*Juda*», լույս է տեսել 1900 թվականին։ Բանաստեղծն իր ստեղծագործության մեջ օգտագործել է հրեական դիցաբանությունը հունական և հնդկական դիցաբանության հետ մեկտեղ՝ ցույց տալով ոչ միայն աստվածաշնչյան պատմությունների իմացություն, այլև ժամանակակից հրեական ավանդույթների լավ ըմբռնում։ 1898-1905 թվականներին Մյունհաուզենը *Göttinger Musenalmanach* ամսագրում հրապարակել է ավանդական ոճով իր բալլադները, որոնք փոխադրվել են երաժշտության և հայտնի էին երիտասարդների շրջանում և օգտագործվում էին *Wandervogel* շարժման կողմից։

1933 թվականից հետո Մյունհաուզենը գործնականում նոր գործեր չի գրել և զբաղվել է նախորդ գործերը վերահրատարակելով։ 

Պատերազմի ավարտից հետո Մյունհաուզենի բանաստեղծությունները տեղ գտան Գերմանիայի դպրոցական դասագրքերում, օրինակ՝ *Deutsche Dichtung der Neuzeit. Für die Oberstufe höherer Schulen ausgewählt von Ernst Bender*-ում։ 

1960-ական թվականներից Բյորիս ֆոն Մյունհաուզենի պոեզիայի նկատմամբ հետաքրքրությունը թուլացել է, թեև նրա երկու բալլադներ ներառվել են  *Marcel Reich-Ranickis Kanon* անթոլոգիայում։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Շիլլերի հիմնադրամի մրցանակ (1923)
* *Silberne Wartburg-Dichterrose*
* Փիլիսոփայության պատվավոր դոկտոր
* Գյոթինգենի պատվավոր քաղաքացի (1937)
* Ալտենբուրգի պատվավոր քաղաքացի (1944)

## Երկեր
մինի|hochkant|''Die Standarte''

### Պոեզիա
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ռուսերեն թարգմանություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ազգայնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Դեղերի չարաշահումից մահացածներ