Ծովային տրանսպորտ

180px|մինի|Լենինի անվան սառցահատ
մինի
մինի
**Ծովային տրանսպորտ**, տրանսպորտի տեսակ։ 

Ծովային տրանսպորտի զարգացման պատմությունն սկսվում է մ. թ. ա. VI–IV հազարամյակներից։ Ծովային առաջին նավերը թիավոր էին։ Մ. թ. ա. III հազարամյակում հայտնագործվեց առագաստը, որը երկար ժամանակ նավերի հիմնական շարժասարքն էր։ Շոգեմեքենայի գյուտը հնարավորություն տվեց ստեղծելու մեխանիկական շարժիչով առաջին ինքնագնաց նավերը՝ շոգենավերը։ Հետագայում, տեխնիկայի զարգացմանը զուգընթաց, ստեղծվեցին ջերմանավեր (ներքին այրման շարժիչով), ապա՝ ատոմագնացներ։ Արդի ծովային նավերը ինժեներական բարդ կառույցներ են, որոնցից մի քանիսի բեռնատարողությունը հասնում է մոտ 500 հազար տոննա, հզորությունը՝ 100 հազար ձիաուժ, ունեն էլեկտրառադիոնավագնացային բարդ սարքավորում, ավտոմատ հսկման և կարգավորման համալիրներ և այլն։ Ծովային տրանսպորտ կարևոր դեր է կատարում ներքին և հատկապես արտաքին առևտրական փոխադրումներում։ Նավահանգիստները հագեցվում են փոխաբեռնիչ սարքավորումներով և բեռնման-բեռնաթափման աշխատանքների համալիր մեքենայացման միջոցներով։

## Ծովային նավերից շարժման կառավարման ծառայություն
Շարժման կառավարման ծառայություն (ՇԿԾ)՝ նավահանգիստների իշխանությունների կողմից ստեղծվող ծովային շարժման մոնիթորինգի համակարգ, որը նմանվում է օդային շարժման կառավարման համակարգին օդային նավերի համար։ Միջազգային ծովային կազմակերպությունը շարժման կառավարման ծառայությունը սահմանում է ինչպես՝ «ծառայություն, որն իրականացվում է լիազորված մարմնի կողմից՝ նավերի շարժման անվտանգության և արդյունավետության բարձրացման, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պաշտպանության նպատակով։ Ծառայությունը պետք է ի վիճակի ամենայնի ստանձնել փոխհետադարձություն նավերի շարժման հետ և արձագանքել ծառայական գոտում առաջացող ճանապարհային իրավիճակներին»։  

Ծովային շարժման կառավարումը նավահանգիստների աշխատանքների կարևորագույն կողմն է, որն ապահովում է նավերի արդյունավետ մուտքը, նավակառույցը և դուրսբերումը։ Առանց արդյունավետ ծովային շարժման համակարգի նավահանգիստները կարող են հանդիպել թափանցիկ ծանրաբեռնվածության, ուշացումների և անվտանգության խնդիրների։ Սա կարող է բերել շահագործման ծախսերի աճի, ծովային ընկերությունների դժգոհության և մատակարարման շղթայի ընդհանուր արդյունավետության նվազեցման։ 

Տեղեկատվական ծառայությունը տրամադրում է կարևոր տեղեկությունների ժամանակին հասանելիություն նավի վրա նավագնացական որոշումներ կայացնելու համար։ Տեղեկատվական ծառայությունը իրականացվում է տեղեկություններ փոխանցելու միջոցով ֆիքսված ժամանակներում և միջակայքներով կամ երբ դա անհրաժեշտ է շարժման կառավարման ծառայության կողմից կամ նավի հարցումով, և կարող է ներառել, օրինակ, հաղորդագրություններ մյուս տրանսպորտային միջոցների գտնվելու վայրը, նույնականացման տվյալները և նպատակները; ջրային ճանապարհների վիճակը; եղանակը; վտանգները; կամ ինչ-որ այլ գործոններ, որոնք կարող են ազդել նավի շարժման վրա։  

Շարժման կազմակերպման ծառայությունն ապահովում է ծովում վտանգավոր իրավիճակների խուսափումը և անվտանգ ու արդյունավետ նավերի շարժումը սպասարկման գոտում։ Շարժման կազմակերպման ծառայությունը զբաղվում է շարժման գործառնական կառարմամբ և ռազմավարական ծրագրավորմամբ՝ խուսափելու խցանումներից և վտանգավոր իրավիճակներից, ինչը հատկապես կարևոր է շարժման բարձր խտության կամ հատուկ տրանսպորտային միջոցների շարժման դեպքում, որը կարող է ազդել այլ տրանսպորտի հոսքի։ Ծառայությունը կարող է նաև ներառել շարժման թույլտվությունների կամ շարժման ծրագրերի ստեղծումն ու գործողությունը՝ ուղղված շարժման առաջնահերթություններին, տարածքի բաշխմանը, պարտադիր տեղեկացման ապահովմանը սպասարկման գոտում, երթուղիների ձևավորմանը, արագության սահմանափակումների պահմանը կամ այլ համապատասխան միջոցների իրականացմանը, որոնք շարժման ծառայության մարմինը անհրաժեշտ է համարում։  

Նավահանգիստային օգնության ծառայությունը տրամադրում է նավի վրա նավագնացական որոշումների ընդունման աջակցություն և դրանց արդյունքների մոնիթորինգ։ Նավահանգիստային օգնության ծառայությունը հատկապես կարևոր է բարդ նավագնացական կամ եղանակային պայմաններում, ինչպես նաև խափանումների դեպքում։ Ծառայությունը սովորաբար մատուցվում է նավի հարցումով կամ շարժման կառավարման ծառայության նախաձեռնությամբ, երբ դա անհրաժեշտ է։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Նավ

Կատեգորիա:Ծովային տրանսպորտ