Ջրհեղեղ Լոռու և Տավուշի մարզերում

**Ջրհեղեղ Լոռու և Տավուշի մարզերում**, խոշոր աղետ, ջրհեղեղ Հայաստանի Լոռու և Տավուշի մարզերում՝ մասնավորապես Դեբեդ, Աղստև և Տաշիր գետերի ավազաններում, որը տեղի է ունեցել 2024 թվականի մայիսի 26-ին։ Հորդառատ անձրևների հետևանքով Դեբեդ գետը վարարել է և Ձորագետ ավանից մինչև «Բագրատաշենի» սահմանային անցակետ դարձել ավերածությունների պատճառ։ Միաժամանակ նմանատիպ աղետ է տեղի ունեցել նաև Լոռու մարզի Տաշիր քաղաքում, որտեղ գետի ջրերը դուրս են եկել ափերից և լցվել բնակելի թաղամասեր։

## Աղետի հետևանքներ
### Լոռու մարզ
Սանահին կայարանում գետի ջրերը հասել են շենքերի երկրորդ հարկեր։ Ջրի տակ է հայտնվել Ալավերդու գլխավոր Թումանյան փողոցի մի հատվածը։ Ջրհեղեղի հետևանքով կտրվել է ցամաքային կապը Դեբեդ թաղամասի հետ։ Մեծ վնասեր են ունեցել նաև Ախթալա և Քարկոփ բնակավայրերը։ Ալավերդիում անջատվել է գազամատակարարումն ու էլեկտրամատակարարումը, ինտերնետ և հեռախոսային կապը գործել է խափանումներով։ Գետի ջրերը քշել-տարել են գոմեր, անասուններ, մեքենաներ։

Ավերվել և անանցանելի են դարձել Մ6 մայրուղու տարբեր հատվածներ։ Հաղորդակցության խնդիր է առաջացել ջրածածկ հատվածներում արգելափակված մարդկանց հետ։ Արգելափակվել են Ախթալա, Շամլուղ քաղաքները, Փոքր Այրում, Մեծ Այրում, Ճոճկան, Շնող և Թեղուտ բնակավայրերը։

Ներքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ հեղեղվել է Վանաձոր-Ալավերդի ճանապարհի 31-րդ կմ-ը և մոտ 50 մ երկարությամբ հատվածը փլուզվել է։ Չեղարկվել են Երևան-Թբիլիսի-Երևան երթուղով միջազգային գնացքների երթևեկությունը։ Ջրհեղեղի հետևանքով դադարեցվել է 16 համայնքների ջրամատակարարումը։

### Տավուշի մարզ
«Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեսանյութ է հրապարակել Մ-4 միջպետական ճանապարհի 110-րդ կմ-ից (Դիլիջանից դեպի Իջևան), որտեղ Աղստև գետի վարարման հետևանքով տեղի է ունեցել ճանապարհի փլուզում։

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է, որ Հայաստան-Վրաստան միջպետական ճանապարհի Դիլիջան - Իջևան հատվածում հեղեղումները պատճառել են մեծ վնասներ։

### Ավերածությունների նկարագրություն
### Մարդկային կորուստներ
Ջրհեղեղի հետևանքով կա առնվազն 3 զոհ և 1 անհետ կորած։

## Պատկան մարմինների արձագանք և գործողություններ
### Փրկարարական աշխատանքներ
Ժամը 11։30-ի դրությամբ դեպքի վայրում աշխատանքներ են իրականացրել ՆԳՆ ՓԾ 30 մարտական հաշվարկ՝ 324 փրկարարական ծառայողով։ Վտանգավոր տարածքներից տարհանվել է 232 քաղաքացի։

### ՊԵԿ հայտարարություն
Աղետի սկսվելուց մի քանի ժամ անց Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեն հայտարարություն տարածեց՝ հորդորելով տնտեսվարող սուբյեկտներին դեպի Վրաստան բեռնափոխադրումներ իրականացնել «Բավրա» և «Գոգավան» մաքսային անցակետերով, քանի որ աղետի պատճառով անանցանելի է դարձել «Բագրատաշենի» անցակետի ճանապարհը։ 

### Երկաթուղու երթևեկության դադարեցում
Աղետի սկսվելուց մի քանի ժամ անց «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ընկերությունը հայտարարություն է տարածել, որ աղետի հետևանքով Երևան-Թբիլիսի երկաթգծի տարբեր հատվածներ վնասվել են, ուստի մայիսի 26-ից միջազգային երկաթուղային հաղորդակցությունը դադարեցվել է։

### ՀՀ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարություն
Մայիսի 27-ին Հայաստանի տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունից հայտնել են, որ ժամը 13։00-ի դրությամբ «Բագրատաշեն» մաքսակետ - Նոյեմբերյան - Իջևան - Դիլիջան - Երևան երթուղով երթևեկությունը վերականգնված է։ «Բագրատաշեն» մաքսակետ - Հաղթանակ գյուղ և Իջևան - Դիլիջան հատվածներում երթևեկությունը կազմակերպվել է՝ օգտագործելով ճանապարհի մեկ երթևեկաշերտը (միակողմանի)։

### Տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատանքներ
#### Լոռու մարզ
[մինի|480x240փքս|«[ՈՄԱ»-ի փրկարարական ջոկատի տեխնիկան աղետի գոտում՝ Ալավերդիում։]]
Լոռու մարզպետ Արամ Ղազարյանի գլխավորությամբ մայիսի 29-ի ուշ երեկոյան անցկացվել է ամփոփիչ խորհրդակցություն, որին ներկա են եղել Ալավերդու համայնքապետ Դավիթ Ղումաշյանը, մարզպետի տեղակալներ Գոռ Ասրյանը և Հովհաննես Ավետիսյանը, Սննդամթերքի անվտանգության պետական տեսչության Լոռու մարզային կենտրոնի պետ Կամո Սողոյանը, Հայաստանի ՏԿԵ նախարարության, Լոռու մարզպետի աշխատակազմի, Ալավերդու համայնքապետարանի, Սննդի անվտանգության տեսչական մարմնի այլ պատասխանատու աշխատակիցներ։ Արամ Ղազարյանին են ներկայացվել աղետի հետևանքով առաջացած վնասների գույքագրման աշխատանքների արդյունքները։ Քննարկվել են սննդի պաշարների բաշխվածության, ինչպես նաև բնակիչներին անհրաժեշտ դեղորայքով ապահովելու և առողջապահական ծառայությունների մատուցման հետ կապված հարցեր։ Ներկայացվել է անասնահամաճարակային իրավիճակի կառավարման ուղղությամբ տարվող աշխատանքների ընթացքը։

Հունիսի 9-ին Հայաստանի ներքին գործերի նախարարության փրկարար ծառայությունից հաղորդում են, որ ըստ «Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամի` Վանաձոր-Ալավերդի-Այրում-Բագրատաշեն ավտոճանապարհը (Մ 6 ճանապարհ)) երթևեկելի է միայն մարդատար ավտոմեքենաների համար։

#### Տավուշի մարզ
Մայիսի 27-ին «Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամը տեղեկացրել է, որ ժամը 09։30-ի դրությամբ, Երևան-Սևան-Իջևան-Հայաստանի սահման ավտոճանապարհի (Մ 4 ճանապարհ) Դիլիջանից մինչև Իջևան հատվածը երթևեկելի է, սակայն, որոշ տեղամասերում երթևեկությունը միակողմանի է։ «Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամից հայտնել են, որ ճանապարհը սպասարկող ընկերությունն ամրաշինական աշխատանքներ է կատարել՝ կանխարգելելու համար Աղստև գետի ավերածությունները Դիլիջան - Իջևան ճանապարհին։

Հունիսի 9-ին այաստանի ներքին գործերի նախարարության փրկարար ծառայությունից հաղորդում են, որ ըստ «Ճանապարհային դեպարտամենտ» հիմնադրամի` Երևան-Սևան-Իջևան-Հայաստանի սահման ավտոճանապարհի (Մ 4 ճանապարհ) Դիլիջանից մինչև Իջևան հատվածը երթևեկելի է։ Որոշ տեղամասերում, սակայն, երթևեկությունը միակողմանի է, իսկ Խաշթառակ և Լուսահովիտ գյուղեր տանող կամուրջը երկկողմանի փակ է։

## Միջազգային արձագանք
*  Հունաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հանդես է եկել հայտարարությամբ․ «Հունաստանն իր ցավակցությունն ու կարեկցանքն է հայտնում Հայաստանի ժողովրդին երկրի հյուսիսային մարզերում հորդառատ անձրևների հետևանքով մարդկային կորուստների և զգալի վնասների կապակցությամբ։ Պատրաստ ենք օգնություն ցուցաբերել»։

## Տես նաև
* Ալավերդու ջրհեղեղ (1970)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 Լոռու մարզում
Կատեգորիա:2024 Հայաստանում
Կատեգորիա:2024 Տավուշի մարզում
Կատեգորիա:2024 աղետներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Բնական աղետներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ջրհեղեղներ Հայաստանում