Կարմիր տառ

**''«Կարմիր տառ». սիրավեպը** ամերիկացի հեղինակ Նաթանիել Հոթորնի*   պատմական վեպն է, հրապարակված 1850 թվականների ընթացքում։ Տեղի ունենալով [[Մասաչուսեթս|Մասաչուսեթի]] [[Պուրիտանություն|Պուրիտանական]] գաղութում, 1642ից 1649 թվականների ընթացքում, վեպը պատմում է   Հեսթեր Փրինի  մասին, որը դուստր է սպասում մի տղամարդուց, որի հետ ամուսնացած չէ և հետո պայքարում է  ապաշխարհության և արժանապատվության նոր կյանք վարելու համար: Որպես պատիժ, նա պետք է կրի Ա տառը («շնության» համար): Պարունակելով մի շարք կրոնական և պատմական ակնարկներ, գիրքը ուսումնասիրում է իրավապաշտության, մեղքի, և մեղավորության զգացման թեմաները: 

«Կարմիր տառը» Միացյալ Նահանգներում առաջին մասսայաբար արտադրված գրքերից մեկն էր: Այն հայտնի էր առաջին հրատարակության ժամանակ և համարվում էր ամերիկյան գրականության դասական ստեղծագործություն։ Այն հաճախ դասվում է  Մեծ Ամերիկյան Վեպերի շարքին, այն ոգեշնչել է բազմաթիվ ֆիլմերի, հեռուստատեսության և  բեմական էկրանավորումների: Քննադատները «Կարմիր թուղթը» նկարագրել են, որպես գլուխգործոց, իսկ վիպասան  [[Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս|Դ. Հ. Լոուրենսը]] այն անվանել է «ամերիկյան երևակայության կատարյալ ստեղծագործություն»։

== Սյուժե ==
[[Պատկեր:Hugues_Merle_-_The_Scarlet_Letter_-_Walters_37172.jpg|մինի|*>* [[Hugues Merle|Հյուգուս Մերլի]] կողմից(1861)։ Հեսթեր Փրինը և Փերլը առաջին պլանում։]]
[[Մասաչուսեթս|Մասսաչուսեթ]] նահանգի Պուրիտանական Բոստոն քաղաքում, ամբոխը հավաքվում է ականատես լինելու the punishment of Հեսթեր Փրինի, անհայտ հայրության երեխա ունեցող երիտասարդ կնոջ պատժին: Նրա դատավճիռը պահանջում է, որ նա երեք ժամ կանգնի նախկին  կախաղանի կառամատույցի վրա՝ ենթարկվելով հանրային նվաստացման և իր կյանքի մնացած մասը կրի կարմիր «Ա» տառը (խորհրդանշելով (շնություն): Երբ Հեսթերը մոտենում է կառամատույցին, ամբոխի շատ կանայք զայրանում են նրա գեղեցկությունից և հանգիստ արժանապատվությունից: Երբ նրան հրամայվում է խոստովանել և անվանել երեխայի հորը, Հեսթերը հրաժարվում է:

Երբ Հեսթերը նայում է ամբոխի վրայով, նա նկատում է մի փոքրիկ, տգեղ տղամարդու և ճանաչում նրան, որպես իր վաղուց կորած ամուսնու, որը, ենթադրաբար, ծովում կորած էր։Ամուսինն ու կինը մտադիր էին տեղափոխվել Նոր Աշխարհ: Նա Հեսթերին ուղարկել էր առաջ՝ մտադրվելով միանալ նրան որոշ գործեր ավարտելուց հետո։Երբ Հեսթերի ամուսինը տեսնում է, որ Հեսթերին ամոթանք են տալիս կառամատույցի վրա՝ դավաճանության համար, նա ամբոխի մեջ գտնվող մի տղամարդու հարցնում է նրա մասին, և նրան պատմում են կնոջ հղիության պատմությունը։ Նա զայրացած բացականչում է, որ երեխայի հայրը նույնպես պետք է պատժվի իր անբարոյական արարքի համար և երդվում է գտնել այդ տղամարդուն: Նա ընտրում է նոր անուն՝Ռոջեր Չիլլինգվորթ, որպեսզի օգնի նրան իր ծրագրում:

Հարգարժան Ջոն Ուիլսոնը և Հեսթերի եկեղեցու քահանա, Արթուր Դիմմսդեյլը,հարցաքննում են նրան, բայց նա հրաժարվում է նշել իր սիրեցյալի անունը։ Բանտախուց վերադառնալուց հետո բանտապահը բերում է Չիլինգվորթին, որն այժմ բժիշկ է, որպեսզի Հեսթերին և նրա երեխային հանգստացնի իր արմատներով և խոտաբույսերով։ Նա և Հեսթերը բաց զրույց են ունենում իրենց ամուսնության և այն փաստի մասին, որ երկուսն էլ սխալվել են։ Չիլինգվորթը պահանջում է իմանալ, թե ով է Հեսթերի երեխայի հայրը, բայց Հեսթերը հրաժարվում է բացահայտել այդ տեղեկատվությունը։ Նա ընդունում է Հեսթերի մերժումը՝ նշելով, որ միևնույն է կպարզի տղամարդու ինքնությունը։ Չիլինգվորթը սպառնում է ոչնչացնել Հեսթերի երեխայի հորը, եթե Հեսթերը երբևէ բացահայտի, որ Չիլինգվորթը իր ամուսինն է։ Հեսթերը համաձայնվում է Չիլինգվորթի պայմաններին, չնայած կասկածում է, որ կզղջա դրա համար։

Բանտից ազատվելուց հետո Հեսթերը բնակություն է հաստատում քաղաքի ծայրամասում գտնվող մի տնակում և իր ասեղնագործությամբ, որը արտակարգ որակի է, չնչին գումար է վաստակում։ Նա ապրում է հանգիստ, մռայլ կյանքով իր դստեր՝ Պերլի հետ և բարեգործություններ է անում աղքատների համար։ Նրան անհանգստացնում է դստեր անսովոր հրապուրանքը կարմիր «Ա» տառի նկատմամբ։ Հեսթերի նկատմամբ խուսափողական վերաբերմունքը տարածվում է նաև Պերլի վրա, ով խաղընկերներ կամ ընկերներ չունի։ Մեծանալուն զուգընթաց Պերլը դառնում է քմահաճ և անկառավարելի։ Նրա վարքագիծը հակասություններ է առաջացնում, և եկեղեցու անդամները առաջարկում են Պերլին խլել Հեսթերից։

Հեսթերը լսելով,որ կարող է կորցնել Պերլին, գնում է խոսելու Նահանգապետ Բելինգհեմի և նախարարներ Ուիլսոնի և Դիմսդեյլի հետ: Հեսթերը հուսահատորեն դիմում է Դիմսդեյլին, և քահանան համոզում է նահանգապետին թողնել Պերլին Հեսթերի խնամքի տակ։

Քանի որ Դիմսդեյլի առողջությունը սկսել է վատթարանալ, քաղաքի բնակիչները ուրախ են, որ նոր ժամանած բժիշկ Չիլինգվորթը բնակվում է իրենց սիրելի քահանայի մոտ։ Դիմսդեյլի հետ սերտ կապի մեջ լինելով՝ Չիլինգվորթը կասկածում է, որ քահանայի հիվանդությունը չխոստովանված մեղքի զգացման արդյունք է։ Նա հոգեբանական ճնշում է գործադրում քահանայի վրա, քանի որ կասկածում է, որ Դիմսդեյլը Պերլի հայրն է: Մի երեկո, քնած Դիմսդեյլի զգեստը  մի կողմ քաշելով, Չիլինգվորթը քահանայի գունատ կրծքին տեսնում է մի խորհրդանիշ, որը խորհրդանշում է նրա ամոթը:

Իր մեղավոր խղճմտանքով տանջված՝ Դիմսդեյլը գնում է այն հրապարակը, որտեղ տարիներ առաջ պատժվել էր Հեսթերը։ Գիշերվա խորքում բարձրանալով կառամատույց՝ նա խոստովանում է իր մեղքը, բայց չի կարողանում համարձակություն գտնել դա հրապարակայնորեն անելու ցերեկվա լույսի ներքո։ Դիմսդեյլի վատթարացումից ցնցված Հեսթերը որոշում է ազատվել ամուսնուն տված լռության երդումից։

Հեսթերը հանդիպում է Դիմսդեյլին անտառում և պատմում նրան իր ամուսնու և նրա վրեժխնդրության ցանկության մասին: Նա համոզում է Դիմսդեյլին գաղտնի լքել Բոստոնը Եվրոպա մեկնող նավով, որտեղ նրանք կարող են նոր կյանք սկսել: Այս ծրագրից ոգեշնչված՝ քահանան, կարծես, էներգիա է հավաքում։

Ընտրությունների օրը Դիմսդեյլը կարդում է իր ամենաոգեշնչող քարոզներից մեկը: Սակայն, երբ թափորը լքում է եկեղեցին, Դիմսդեյլը բարձրանում է կառամատույցի վրա, խոստովանում իր մեղքը և մահանում Հեսթերի գրկում: Հետագայում վկաների մեծ մասը երդվում է, որ նրա կրծքին տեսել են կարմիր «Ա» տառի տեսքով խարան, չնայած որոշները հերքում են այս պնդումը: Չիլինգվորթը կորցնում է իր վրեժը և մահանում մեկ տարվա ընթացքում՝ Պերլին թողնելով զգալի ժառանգություն ինչպես Նոր Անգլիայում, այնպես էլ Եվրոպայում. Հեսթերը և Պերլը կարճ ժամանակ անց մեկնում են Եվրոպա:

Մի քանի տարի անց Հեսթերը վերադառնում է իր տնակը՝ առանց Պերլի և կրկին կրում է կարմիր տառը։ Երբ նա մահանում է, նրան թաղում են Դիմսդեյլի գերեզմանի մոտ, և նրանք կիսում են պարզ, թերթաքարե տապանաքար, որի վրա փորագրված է տապանագիր՝ «Դաշտի վրա,սամույր, կարմիր «Ա» տառը» (Սև ֆոնի վրա «Ա» տառը կարմիրով):

== Թեմաներ ==
Էլմեր Քենեդի-Էնդրյուսը նշում է, որ Հոթորնը «Մաքսատունը» պատմվածքում սահմանում է իր պատմության համատեքստը և «պատմում է մեզ «ռոմանտիկայի» մասին, որը նրա նախընտրած ընդհանուր տերմինն է «Ալ կարմիր տառը» նկարագրելու համար, ինչպես կնշանակեր գրքի նրա ենթավերնագիրը՝ «Ռոմանտիկա»։ Այս նախաբանում Հոթորնը նկարագրում է մատերիալիզմի և «երազանքի» միջև ընկած տարածությունը, որը նա անվանում է «չեզոք տարածք, իրական աշխարհի և հեքիաթային աշխարհի միջև, որտեղ իրականն ու երևակայականը կարող են հանդիպել, և յուրաքանչյուրը ներծծվում է մյուսի բնույթով»։ «Երազանքի» և ռեալիզմի այս համադրությունը հեղինակին տարածք տվեց ուսումնասիրելու հիմնական թեմաները։
[[Պատկեր:Hester_and_Arthur_Dimmesdale,_Hugh_Thomson_-_Scarlet_Letter_illustration.jpg|մինի|*>նկարազարդված է*  [[Hugh Thomson|Հյու Թոմսոնի կողմից]] 1920  թվականի հրատարակությունիղ]]
Փրինի և Դիմսդեյլի փորձառությունը հիշեցնում է [[Ադամ|Ադամի]] և [[Եվա|Եվայի]] պատմությունը,քանի որ երկու դեպքում էլ մեղքը հանգեցնում է վտարման և տառապանքի: Բայց այն նաև հանգեցնում է գիտակցության, մասնավորապես՝ այն մասին, թե ինչ է նշանակում անբարոյական լինել: Փրինի համար «Կարմիր տառը» իր մեղքի ֆիզիկական դրսևորումն է և հիշեցում իր ցավոտ միայնության մասին: Նա մտածում է այն թողնելու մասին՝ ազատություն ստանալու ճնշող հասարակությունից և խճճված անցյալից, ինչպես նաև Աստծո բացակայությունից: Քանի որ հասարակությունը նրան բացառում է, նա դիտարկում է այն հնարավորությունը, որ պուրիտանական մշակույթի կողմից պահպանվող շատ ավանդույթներ սխալ են և նախատեսված չեն իրեն երջանկություն բերելու համար։

Ինչ վերաբերում է Դիմսդեյլին՝ «խաբեբա քահանային», նրա մեղքը նրան «այնքան մտերիմ է մարդկության մեղավոր եղբայրության հետ», «որ նրա կուրծքը թրթռում է նրանց կուրծքի հետ ներդաշնակ»։ Նրա պերճախոս և հզոր քարոզները բխում են այս կարեկցանքի զգացումից։ Դիմսդեյլի պատմությունը համապատասխանում է  [[Քրիստոնեական աստվածաբանություն|Քրիստոնեական մտքի]] ամենահին և ամենահաստատված սկզբունքներին ։ Նրա անկումը տեսանելի շնորհքից իջեցնում է դեպի սեփական կործանումը.նա, կարծես, սկսվում է մաքրությամբ, բայց ավարտվում է ապականությամբ։Նրբությունն այն է, որ քահանայի համոզմունքը իր սեփական խաբեությունն է՝ իր հոգևոր [[Ուխտագնացություն|Ուխտագնացության]]  յուրաքանչյուր փուլում իրեն համոզելով, որ փրկված է։

Ամբողջ ստեղծագործության ընթացքում բնության պատկերները հակադրվում են պուրիտանների և նրանց համակարգերի խիստ խավարին: Վարդի թփի գեղեցկությունը ցնցող հակադրություն է ստեղծում այն ​​շրջապատող ամեն ինչի հետ: Հետագայում գեղեցիկ ասեղնագործված կարմիր «Ա»-ն մասամբ առաջարկվում է որպես հրավեր՝ հաջորդող ողբերգական պատմության մեջ «որոշակի քաղցր բարոյական ծաղիկ» գտնելու, մասամբ էլ՝ որպես պատկեր, որ «բնության խորը սիրտը» (գուցե Աստված) կարող է ավելի բարի թվալ մոլորված Փրինի և նրա երեխայի վրա, քան նրա պուրիտան հարևանները։

Չիլինգվորթի դեֆորմացված մարմինը արտացոլում է (կամ խորհրդանշում) նրա հոգու մեջ եղած զայրույթը, ինչպես Դիմսդեյլի հիվանդությունը բացահայտում է նրա ներքին խառնաշփոթը: Արտաքին մարդը արտացոլում է սրտի վիճակը: Ենթադրվում է, որ այս դիտարկումը ոգեշնչվել է [[Էդգար Ալլան Պո|Էդգար Ալլան Պոյի]] վատթարացումից, որին Հոթորնը գրավում էր։

Մեկ այլ թեմա է պուրիտանների ծայրահեղ օրինականությունը և այն, թե ինչպես է Պրիննը որոշել չհամապատասխանել նրանց կանոններին ու համոզմունքներին: Պրիննին մերժում էին գյուղացիները, չնայած նա իր ողջ կյանքն անցկացրել էր հիվանդներին և աղքատներին օգնելու համար ամեն ինչ անելով: Քանի որ նրան մերժում էին, նա իր կյանքն անցկացրել է հիմնականում միայնության մեջ և եկեղեցի չէր հաճախում: Դրա փոխարեն նա փակվում էր իր մտքում: Նրա մտքերը սկսեցին տարածվել այն ամենից այն կողմ, ինչը պուրիտանները կհամարեին անվտանգ: Նա դեռ տեսնում էր իր մեղքը, բայց սկսեց դրան նայել այլ կերպ, քան գյուղացիները: Փրինը սկսեց հավատալ, որ մարդու երկրային մեղքերը պարտադիր չէ, որ դատապարտեն նրան: Նա նույնիսկ այնքան հեռու գնաց, որ Դիմսդեյլին ասաց, որ իր մեղքը վճարվել է իր ամենօրյա ապաշխարությամբ, և որ իր մեղքը չի խանգարի իրեն հասնել դրախտ։

== Հրատարակման պատմություն ==
[[Պատկեր:Hester_Prynne.jpg|մինի|Հեսթեր Փրինը [[pillory|խարանման սյան]] մոտ, պատկերազարդում 1878 թվականի հրատարակությունից։]]
«Կարմիր տառը» առաջին անգամ հրատարակվել է 1850 թվականի գարնանը Թիքնոր և Ֆիլդս  հրատարակչության կողմից, որով սկսվել է Հոթորնի ամենաեկամտաբեր շրջանը։ Երբ նա 1850 թվականի փետրվարին վերջին էջերը հանձնեց Ֆիլդսին, Հոթորնն ասաց, որ «գրքի որոշ հատվածներ հզոր են գրված», բայց կասկածում էր, որ այն ժողովրդականություն կվայելի։ Իրականում, գիրքը անմիջապես դարձավ բեսթսելլեր, չնայած տասնչորս տարվա ընթացքում այն ​​հեղինակին բերեց ընդամենը 1500 դոլար։ Սկզբնական հրատարակությունը լայն բողոք առաջացրեց Սալեմի բնիկների շրջանում, ովքեր չէին հավանում այն, թե ինչպես էր Հոթորնը պատկերել իրենց, իր «Մաքսատուն» նախաբանում։ 2500 օրինակից բաղկացած երկրորդ հրատարակությունը ներառում էր Հոթորնի նախաբանը՝ թվագրված 1850 թվականի մարտի 30-ով, որում նշվում էր, որ նա որոշել է վերատպել իր նախաբանը՝ «առանց որևէ բառի փոփոխության... Էսքիզի միակ ուշագրավ առանձնահատկությունը նրա անկեղծ և լավ հումորն է... Ինչ վերաբերում է թշնամանքին կամ ցանկացած տեսակի՝ անձնական կամ քաղաքական, վատ զգացմունքին, նա կտրականապես մերժում է նման դրդապատճառները։

Հոթորնը ձեռագիր գրել է [[Մասաչուսեթս]] նահանգի [[Սեյլեմ (Մասաչուսեթս)|Սեյլեմ]] քաղաքի  Պիտեր Էջերլիի տանը, որը մինչ օրս կանգուն է որպես մասնավոր բնակարան՝ Մոլ փողոցի 14 հասցեում: Այն Սեյլեմի վերջին տունն էր, որտեղ ապրել է Հոթորնի ընտանիքը։

«Կարմիր տառը» նաև Ամերիկայում առաջին զանգվածային արտադրության գրքերից մեկն էր: Տասնիններորդ դարի կեսերին տեղական գրականության կազմարարները սովորաբար ձեռքով էին պատրաստում իրենց գրքերը և վաճառում փոքր քանակությամբ: «Կարմիր տառի» առաջին մեքենայացված տպագրությունը՝ 2500 հատոր, վաճառվել է տասը օրվա ընթացքում։

Երկար ժամանակ կարծում էին, որ Հոթորնը սկզբում նախատեսել էր, որ «Կարմիր տառը» լինի ավելի կարճ վիպակ,«Հին ժամանակների լեգենդներ» ժողովածուի մաս, և որ նրա հրատարակիչ Ջեյմս Թ. Ֆիլդսը, համոզել է նրան ընդլայնել աշխատանքը՝ դարձնելով այն լիամետրաժ վեպ։ Սա ճիշտ չէ. Ֆիլդսը համոզել է Հոթորնին հրատարակել միայն «Կարմիր տառը» (ավելի վաղ ավարտված «Քասթոմ Հաուս» էսսեի հետ միասին), բայց նա ոչ մի կապ չունի պատմվածքի տևողության հետ։ Հոթորնի կինը՝ Սոֆիան, հետագայում մի փոքր անճշտորեն վիճարկեց Ֆիլդսի պնդումները. «նա անհեթեթ պարծենկոտություն է արել, որ ինքն է եղել «Կարմիր տառի» հրատարակման միակ պատճառը»։ Նա նշել է, որ իր ամուսնու ընկեր՝ քննադատ  Էդվին Փերսի Ուիփլը ,դիմել է Ֆիլդսին՝ դրա հրատարակումը քննարկելու համար։ 

«Կարմիր տառի» ստորագրված առաջին հրատարակությունը, որը հրատարակվել է 1850 թվականի մարտին՝ «Թիքնոր, Ռիդ և Ֆիլդս» հրատարակչության կողմից, վաճառվել է 22,500 դոլարով։ Անստորագրված, մանրածախ գինը 2014 թվականին գնահատվել է 12,500 դոլար։

== Քննադատական արձագանք ==
Հրատարակման ժամանակ քննադատ Էվերտ Օգաստուս Դույկինկը,Հոթորնի ընկերը, ասաց, որ ինքը նախընտրում է հեղինակի [[Վաշինգտոն Իրվինգ|Վաշինգտոն Իրվինգի]]-նման պատմությունները:Մեկ այլ ընկեր՝ քննադատ  Էդվին Փերսի Ուիփլը, դեմ էր վեպի «մարդկային լարվածությանը»՝ խիտ հոգեբանական մանրամասներով, գրելով, որ գիրքը «հետևաբար, Հոթորնի նման, հակված է դառնալ չափազանց ցավոտ անատոմիական ,դրանց ցուցադրման մեջ»։ Անգլիացի գրող  [[Ջորջ Էլիոթ|Մերի Անն Էվանսը]] որը գրում էր «Ջորջ Էլիոտ» անունով, «Կարմիր տառը» անվանեց along with [[Հենրի Լոնգֆելո|Հենրի Ուոդսվորթ Լոնգֆելոյի]] 1855 թվականի *Հիավաթայի երգը*, երկարածավալ պոեմի հետ միասին՝ «ամերիկյան գրականության երկու ամենատեղական և վարպետորեն ստեղծված ստեղծագործությունները»։ Գրական քննադատների մեծ մասը գովաբանեց գիրքը, բայց կրոնական առաջնորդները վիճարկեցին վեպի բովանդակային թեման։ Օրեստես Բրաունսոնը բողոքեց, որ Հոթորնը չի հասկանում քրիստոնեությունը, խոստովանությունը և զղջումը։ Եկեղեցական տեսություն և Եկեղցական գրանցամատյան ամսագրերում հրապարակված գրախոսականը եզրակացրել է, որ հեղինակը «վարում է վատ բարոյականություն»։  Մյուս կողմից, 20-րդ դարի գրող [[Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենս|Դ. Հ. Լոուրենսը]] ասել է, որ ամերիկյան երևակայության ավելի կատարյալ ստեղծագործություն չի կարող լինել, քան «Կարմիր տառը»։[[Հենրի Ջեյմս|Հենրի Ջեյմսը]] մի անգամ վեպի մասին ասել է. «Այն գեղեցիկ է, հիացմունքի արժանի, անսովոր. այն բարձրագույն աստիճանի ունի այն արժանիքը, որի մասին ես խոսել եմ որպես Հոթորնի լավագույն բաների նշան՝ անսահման մաքրություն և հասկացողության թեթևություն... Մարդ հաճախ կարող է վերադառնալ դրան. այն աջակցում է ծանոթությանը և ունի արվեստի մեծ գործերի անսպառ հմայքն ու առեղծվածը»։

== Ակնարկ ==
«Կարմիր տառում» ներկայացված են հետևյալ պատմական և աստվածաշնչյան հղումները։

* Անն Հաչինսոնը,  որի մասին խոսվում է «Բանտի դուռը» գլխի 1-ին մասում, կրոնական այլախոհ էր (1591–1643): 1630-ական թվականներին նա հեռացվել է Պուրիտանների կողմից և աքսորվել  [[Բոստոն|Բոստոնից]], ապա տե
* ղափոխվել [[Ռոդա (կղզի)|Ռոդ կղզի]]։
* [[Աննա Հիբինս|Անն Հիբբինսը]],որը պատմականորեն մահապատժի է ենթարկվել կախարդության համար Բոստոնում 1656 թվականին, «Կարմիր տառում» պատկերված է որպես կախարդ, որը փորձում է Փրինին գայթակղել կախարդության պրակտիկայում։
* Ռիչարդ Բելինգհեմը (մոտ 1592–1672), որը պատմականորեն Մասաչուսեթսի նահանգապետն էր և Հիբինսի մահապատժի ժամանակ նահանգապետի տեղակալը, «Կարմիր տառում» պատկերված է որպես Անն Հիբինսի եղբայր։
* [[Մարտին Լյութեր Քինգ|Մարտին Լյութերը]] Գերմանիայում  Բողոքական Բարեփոխումների առաջնորդներից էր:
* Ինկրիզ Մաթեր(1639–1723), Մասաչուսեթսի ծոցի վաղ շրջանի գաղութի հզոր առաջնորդ։ Նա պուրիտան հոգևորական էր, որը ներգրավված էր գաղութի կառավարման, ինչպես նաև [[Սալեմի վհուկների դատավարություն|Սալեմի կախարդների դատավարությունների մեջ:]]
* Պարոն [[Թոմաս Օվերբերի|Թոմաս Օվերբերին]] և դոկտոր Ֆորմանը 1615 թվականին Անգլիայում շնության սկանդալի առարկա դարձան։Դոկտոր Ֆորմանը մեղադրվեց իր շնացող կնոջը և նրա սիրեցյալին թունավորելու փորձի մեջ։ Օվերբերին սիրեցյալի ընկերն էր և, հնարավոր է, թունավորվել է։
* [[Ջոն Ուինթրոպ|Ջոն Ուինթրոփ]] (1588–1649), [[Մասաչուսեթս|Մասսաչուսեթս ծոցի գաղութի]] երկրորդ նահանգապետ:
* Թագավոր Չապելի գերզմանոցը, նշված վերջին պարագրաֆում՝ գոյություն ունի; Էլիզաբեթ Փեյնի տապանաքարը ավանդաբար համարվում է գլխավոր հերոսների գերեզմանի ոգեշնչման աղբյուր։
* Դավիթ թագավորի և [[Բերսաբե]] պատմությունը պատկերված է պարոն Դիմսդեյլի սենյակի գոբելենում (գլուխ 9): (Տես [http://www.biblegateway.com/passage/?search=2%20samuel%2011-12&version=ESV Բ Սամուել 11-12ը]  Աստվածաշնչյան պատմության համար):
* Ջոն Էլիոտը (մոտ 1604–1690) ամերիկյան հնդկացիների մոտ պուրիտան միսիոներ էր, որին ոմանք անվանում էին «հնդկացիների առաքյալ»: Նրան անվանում են «Էլիոթ առաքյալ», որին Դիմսդեյլը այցելել է 16-րդ գլխի՝ «Անտառային զբոսանք»-ի սկզբում:

== Սիմվոլներ ==
* Հետևյալ խորհրդանիշներն են, որոնք ներառված են «Կարմիր տառում ». Կարմիր «Ա» տառը. Վեպի սկզբում Հեսթերի «Ա» տառը նրա մեղքի և շնության խորհրդանիշն է: Սակայն, ժամանակի ընթացքում տառի իմաստը փոխվեց: Ոմանց համար այն այժմ նշանակում էր «կարող»: Վեպում ասվում է. «Տառը նրա կոչման խորհրդանիշն էր: Նրա մեջ այնպիսի օգտակարություն կար՝ այնքան մեծ ուժ գործելու և կարեկցելու, որ շատերը հրաժարվեցին մեկնաբանել ալ կարմիր «Ա»-ն իր սկզբնական նշանակությամբ: Նրանք ասում էին, որ այն նշանակում էր «Կարող», այնքան ուժեղ էր Հեսթեր Փրինը՝ կանացի ուժով
* Մետեոր. Ա տառի տեսքով երկնաքարը գրքում ծառայում է որպես մեկ այլ խորհրդանիշ: Հարգարժան Դիմսդեյլի համար երկնաքարը Աստծո նշան է: Աստված Դիմսդեյլի մեղքը բացահայտում է բոլորին, և Դիմսդեյլը լի է մեղքի զգացումով: Սակայն մյուսները տառը ընկալում էին որպես հրեշտակի խորհրդանիշ։
* Դիմսդեյլի անունը. Դիմսդեյլի անունն ինքնին նույնպես խորհրդանշական է։ Նրա անունը պարունակում է «մռայլ» արմատային բառը, որը խորհրդանշում է անզորություն, թուլություն և մռայլություն, և ներկայացնում է Դիմսդեյլի մշտական ​​վիճակը մեղքի գործելուց ի վեր։
* Մարգարիտ. Մարգարիտը իր ծնողների մեղքի և կրքի մարմնացումն է։ Նա անընդհատ հիշեցնում է այն մեղքի մասին, որից մայրը չի կարող խուսափել։ Նշվում է, որ նա «այլ ձևով կարմիր տառն էր. կյանքի օժտված կարմիր տառը»։
* Վարդի թուփ. Պատմության ընթացքում վարդի թուփը հիշատակվում է երկու անգամ։ Այն սկզբում դիտվում է որպես բնության միջոց՝ գեղեցկություն առաջարկելու բանտից դուրս եկող և մտնողներին, ինչպես նաև հույսի շող տալու այնտեղ բնակվողներին։ Վարդի թուփը ընկալվում է որպես պայծառության խորհրդանիշ մարդկային վշտով լի պատմության մեջ։
* Կառամատույց. Կառամատույցը վեպի ընթացքում հիշատակվում է երեք անգամ։ Այն կարելի է դիտարկել որպես գիրքը բաժանող սկիզբ, միջին մաս և վերջ։ Այն խորհրդանշում է ամոթ, մեղքի բացահայտում և մեղքի զգացում, քանի որ դա այն վայրն է, որտեղ Հեսթերը որպես պատիժ ստացավ իր կարմիր նամակը, և որտեղ Դիմսդեյլը զգաց իր հայտնությունը երկնաքարի միջոցով։

== Ադապտացիա և Ազդեցություն ==
«Կարմիր տառը» ոգեշնչել է բազմաթիվ կինո, հեռուստատեսային և բեմական ադապտացիաներ, իսկ սյուժետային տարրերը ազդել են մի շարք վեպերի, երաժշտական ​​ստեղծագործությունների և էկրանային ներկայացումների վրա։

=== Բեմ ===
«Կարմիր տառը» որպես բեմական ներկայացում հայտնվել է դեռևս 1858 թվականի փետրվարի 24-ին, երբ   Ջորջ Լ. Այքենի ադապտացիան բացվել է [[Բարնումի Ամերիկյան թանգարան|Բարնումի Ամերիկյան Թանգարանում]]: Ջորջ Ս. Հովարդը և նրա կինը խաղացել են Դիմսդեյլի և Հեսթերի դերերում։

1896 թվականին Ուոլթեր Դամլոշը պրեմիերա է ունեցել Կարմիր տառ օպերայով*:*Քսաներորդ դարի ամերիկացի կոմպոզիտոր  Մարջորի Ռաշեի «Կարմիր տառը» օպերան հիմնված է Հոթորնի ստեղծագործությունների վրա։

=== Ֆիլմ ===
[[Պատկեր:The_Scarlet_Letter_film_ad,_Lyric_Theatre_(1917).jpg|մինի|<<Կարմիր տառը>> վեպի [[The Scarlet Letter (1917 film)|1917  էկրանավորման]] գովազդ]]
Պատմությունը բազմիցս էկրանավորվել է՝ սովորաբար օգտագործելով վեպի նույն վերնագիրը։Առաջին կինոադապտացիան 1908 թվականի կարճամտրաժ ֆիլմն էր: Այս կորուսյալ համր ֆիլմը նկարահանվել է Սիդնի Օլքոթի  կողմից  Ջին Գոնտիերի սցենարի հիման վրա, որը նաև մարմնավորում էր Հեսթերին։ Ամենահին պահպանված կինոադապտացիան Ջոզեֆ Վ. Սմայլիի  և Ջորջ Լոան Թաքերի Կարմիր տառն է (1911 թվականի ֆիլմ)  , իսկ Հեսթերի դերում՝ Լյուսիլ Յանգը իսկ Դիմսդեյլի դերում՝  [[Քինգ Բեգոտ|Քինգ Բեգգոտը]]: Հետագա կինոադապտացիաները նկարահանվել են 1926թ-ին (ռեժիսոր Վիկտոր Շյոստրյոմ), 1934թ-ին (ռեժիսոր Ռոբերտ Գ Վինյոլա), 1973թ-ին (ռեժիսոր [[Վիմ Վենդերս]]), և 1995թ-ին (ռեժիսոր [[Ռոլան Ժոֆե|Ռոլանդ Ժոֆֆե]] և գլխավոր դերում՝ [[Դեմի Մուր]]): Հեռուստատեսային մինի-սերիալը նկարահանվել է 1979թ-ին. Վեպը նաև մասամբ ոգեշնչել է Բերտ Վ. Ռոյալի սցենարի հիման վրա(գլխավոր դերում՝ [[Էմմա Սթոուն|Էմմա Սթոն]].) *Easy A*   (ռեժ.Ուիլ Գլաք) նկարահանելուն։

=== Բալետ ===
Դիաննա Կուատտոն ստեղծել է «Սպիտակ նամակը» պիեսի միագործված բալետային տարբերակը [[Սեմյուել Բարբեր|Սամուել Բարբերի]]երաժշտությամբ, որպես [[Յուտայի համալսարան|Յուտայի համալսարանում]]  իր մագիստրոսական թեզի մաս: Նա վերականգնել է աշխատանքը 2012 թվականին  Մերիլենդի բալետի թատրոնի հետ՝որպես գեղարվեստական ​​​​ղեկավար։

=== Գրական շարունակություններ ===
[[Ջոն Ափդայք|Ջոն Ափդայքը]] վերաշարադրել է «Կարմիր տառը» իր «Կարմիր տառ» եռագրությունում  *Ս.*,  *Կիրակիների ամիս* և *Ռոջերի տարբերակը*։


=== Գրականության ցանկեր ===


* Boonyaprasop, Marina. *Hawthorne's Wilderness: Nature and Puritanism in Hawthorne's The Scarlet Letter and "Young Goodman Brown"* (Anchor Academic Publishing, 2013).
* Brodhead, Richard H. *Hawthorne, Melville, and the Novel*. Chicago and London: The University of Chicago Press, 1973.
* Brown, Gillian. "'Hawthorne, Inheritance, and Women's Property", *Studies in the Novel* 23.1 (Spring 1991): 107–18.
* Cañadas, Ivan. "A New Source for the Title and Some Themes in *The Scarlet Letter*. *Nathaniel Hawthorne Review* 32.1 (Spring 2006): 43–51.
* Gartner, Matthew. "*The Scarlet Letter* and the Book of Esther: Scriptural Letter and Narrative Life". *Studies in American Fiction* 23.2 (Fall 1995): 131–51.
* 
*  
* Korobkin, Laura Haft. "The Scarlet Letter of the Law: Hawthorne and Criminal Justice". *Novel: A Forum on Fiction* 30.2 (Winter 1997): 193–217.
* 
*  
* Newberry, Frederick. "Tradition and Disinheritance in *The Scarlet Letter*. *ESQ: A journal of the American Renaissance* 23 (1977), 1–26; repr. in: *The Scarlet Letter*. W. W. Norton, 1988: pp.&nbsp;231–48.
* Reid, Alfred S. *Sir Thomas Overbury's Vision (1616) and Other English Sources of Nathaniel Hawthorne's 'The Scarlet Letter*. Gainesville, FL: Scholar's Facsimiles and Reprints, 1957.
* Reid, Bethany. "Narrative of the Captivity and Redemption of Roger Prynne: Rereading *The Scarlet Letter*. *Studies in the Novel* 33.3 (Fall 2001): 247–67.
* Ryskamp, Charles. "The New England Sources of *The Scarlet Letter*. *American Literature* 31 (1959): 257–72; repr. in: *The Scarlet Letter*, 3rd ed. Norton, 1988: 191–204.
* Savoy, Eric. Filial Duty': Reading the Patriarchal Body in 'The Custom House. *Studies in the Novel* 25.4 (Winter 1993): 397–427.
* Sohn, Jeonghee. *Rereading Hawthorne's Romance: The Problematics of Happy Endings*. American Studies Monograph Series, 26. Seoul: American Studies Institute, Seoul National University, 2001; 2002.
* Stewart, Randall (ed.) *The American Notebooks of Nathaniel Hawthorne: Based upon the Original Manuscripts in the Piermont Morgan Library*. New Haven: Yale University Press, 1932.
* Waggoner, Hyatt H. *Hawthorne: A Critical Study*, 3rd ed. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press, 1971.


== Ծանոթագրություններ ==





* 
* 
* [http://www.hawthorneinsalem.org/Literature/Hawthorne&Women/ScarletLetter/Introduction.html "Critical Commentary Related to Female Characters in *The Scarlet Letter*] —Hawthorne in Salem Website
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLTg5HNsMegM2PBJsmdaxLdNePWjS-GE4i Excerpts from the opera *The Scarlet Letter''] by Fredric Kroll at YouTube
* 

Կատեգորիա:1850 վեպեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրականություն
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Վեպեր, որոնց հիման վրա ստեղծվել են օպերաներ