Ալեխանդրա Պիսարնիկ

**Ալեխանդրա Պիսարնիկ** (, ի ծնե՝ Ֆլորա Պիզարնիկ, ), արգենտինացի բանաստեղծուհի, վիպասան, թարգմանչուհի։

## Կենսագրություն
1934 թվականին Ռովնոյից Արգենտինա ներգաղթած հրեաներ Էլի Պիզարնիկի և Ռեյզլ Բրոմկերի կրտսեր դուստրն էր։ Սովորել է հրեական դպրոցում։ Դեռևս պատանեկան հասակից, վախենալով գիրանալ, սկսել է օգտագործել ամֆետամիններ, կորցրել քունը, տառապում էր կակազումով, կորյակների գոյությամբ և ասթմայով։ Սովորել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի փիլիսոփայության և լրագրության ֆակուլտետում՝ ուսումը համատեղելով հայտնի նկարիչ Խուան Բատլե Պլանասի մոտ գեղանկարչության դասերի հետ։ Համալսարանում սկսել է ընթերցել Կիերկեգորին, Ջոյսին, Պրուստին, Բրետոնին, սյուրռեալիստներին, թարգմանել է Էլուարի բանաստեղծությունները։ 1954 թվականին, անձի երկվության սիմպտոմներ նկատելով, սկսել է այցելել հոգեվելուծաբան Լեոն Օստրովին։

Հերթական անգամ հոգեբուժարանից վերադառնալուց հետո ինքնասպանություն է գործել՝ ընդունելով սեկոնալի մահացու չափաբաժին։

## Ստեղծագործական շրջան
Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և լիրիկական արձակը, որոնք Լոթրեամոնի, Ռեմբոյի, Արտոյի փնտրտուքներից հասնում են համարյա ինքնաոչնչացման, որոնք տոգորված են մահվան մոտիվներով, սեփական «ես»-ում իր սոցիալական և սեռական դիմանկարը գտնելու անկատար հույով, մոռացության անդիմադրելի տենչով և չգոյությամբ։

1960—1964 թվականներին ապրել է Փարիզում, ծանոթացել Խուլիո Կորտասարի, որը ընկերացել և նամակագրական կապ է հաստատել Ալեխանդրայի հետ, նվիրել նրան մի քանի բանաստեղծություն, Օ. Պասի, Իտալո Կալվինոյի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի, Ռոժե Կայուի հետ։ 1960-ականներին հրատարակել է հոդվածներ Խուլիո Կորտասարի մասին, հարցազրույց վերցրել Բորխեսից, գրել Անրի Միշոյին, Արտոյին, Բրետոնի մասին։ Բուենոս Այրեսյում մտերիմ է եղել սյուրռեալիստների ակումբի անդամների հետ (Է. Մոլինա, Ա. Հիրրի, Օ. Օրոսկո, Ռ. Խուարրոս)։ Թարգմանել է Արտոյի, Անրի Միշոյի, Էմի Սեզարի, Իվ Բոնուֆի, Սալվատորե Կվազիմոդոյի բանաստեղծությունները, Մարգարետ Դյուրասի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի արձակը։

## Հայտնություն
1966 թվականին ստացել է Բուենոս Այրեսի գրական մրցանակը պոեզիայի ասպարեզում։ Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և արձակը թարգմանվել են անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, պորտուգալերեն, շվեդերեն, չեխերեն, սլովեներեն և այլ լեզուներով։ Ավելյանդայում, որտեղ անցել է նրա մանկությունը, տեղադրված է հուշարձան։

Պիսարնիկի հիշատակին է նվիրված Կրիստոֆ Կուրցմանի «Երաժշտական դժոխք» սկավառակը։

## Ստեղծագործություններ
* *La tierra más ajena* / Ամենաօտար երկիրը (1955),
* *La última inocencia* / Վերջին մաքրությունը (1956,
* *Las aventuras perdidas* / Անխոհեմ արկածներ (1958),
* *Arbol de Diana* / Դիանայի ծառը (1962,
* *Los trabajos y las noches* / Գործեր և գիշերներ (1965),
* *Extracción de la piedra de la locura* / Հիմարության քարի առանձնացումը (1968,
* *Nombres y figuras* / Անուններ և դեմքեր (1969),
* *El Infierno musical* / Երաժշտական դժոխք (1971),
* *Los pequeños cantos* / Լակոնիկ երգեր (1971),
* *La condesa sangrienta* / Արյունոտ կոմսուհին (1971,
* *Zona prohibida* / Արգելված գոտի (1982, հետմահու, հեղինակի նկարներով).

## Ազատ հրատարակություններ
* El deseo de la palabra. Barcelona: Ocnos, 1975 (ընտրյալ բանաստեղծություններ և արձակ).
* Poemas. Buenos Aires: Centro Editor de América Latina, 1982.
* Textos de Sombra y últimos poemas/ Olga Orozco y Ana Becciú, eds. Buenos Aires: Sudamericana, 1982.
* Obras Completas. Buenos Aires: Corregidor, 1993 (բանաստեղծությունների լիակատար ժողովածուն և ընտրյալ արձակներ).
* Correspondencia Pizarnik/ Ivonne Bordelois, ed. Buenos Aires: Editorial Planeta Argentina, 1998 (նամակներ).
* Prosa completa. Barcelona: Lumen, 2002
* Diarios. Barcelona: Lumen, 2003 (օրագրեր 2005, 2007 հրատարակություն).
* From the Forbidden Garden: Letters to Antonio Beneyto. Lewisburg: Bucknell UP, 2004 (նամակներ).
* Nueva correspondencia Pizarnik/ Ivonne Bordelois y Cristina Piña, eds. Monterrey: Universidad Autónoma de Nuevo León, Editorial Buró Blanco, Posdata Editores; Guadalajara: Imprenta Pandora, 2012 (նոր նամակներ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Aristeguieta J. Alejandra Pizarnik, genio poético. Caracas: Sucre, 1972.
* Piña C. La palabra como destino. Un acercamiento a la poesía de Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Botella al Mar, 1981.
* Alejandra Pizarnik. A Profile/ Frank Graziano, ed. e intr. Durango: Logbridge Rhodes, 1987.
* Koremblit B.E.Todas las que ella era. Ensayo sobre Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Ediciones Corregidor, 1991.
* Piña C.Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Editorial Planeta, 1991.
* Graziano F. Alejandra Pizarnik. Semblanza. México: Fondo de Cultura Económica, 1992.
* Goldberg F.F. Alejandra Pizarnik: «Este espacio que somos». Gaithersburg: Hispamérica, 1994.
* Haydu S.H. Alejandra Pizarnik: evolución de un lenguaje poético. Washington: Organization of American States, 1996.
* Bajarlía J.J. Alejandra Pizarnik. Anatomía de un recuerdo. Buenos Aires: Editorial Almagesto, 1998.
* Piña C. Poesía y experiencia del límite. Leer a Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Botella al Mar, 1999.
* Aira C. Alejandra Pizarnik. Barcelona: Ediciones Omega, 2001.
* Reflexiones: ensayos sobre escritoras hispanoamericanas contemporáneas/ Priscilla Gac-Artigas, ed. Vol.II. New Jersey: Ediciones Nuevo Espacio, 2002
* Cohen S. El silencio de los poetas: Pessoa, Pizarnik, Celan, Michaux. Buenos Aires: Editorial Biblos, 2002
* Negroni M. El testigo lúcido: la obra de sombra de Alejandra Pizarnik. Rosario: Beatriz Viterbo Editora, 2003.
* Depetris C. Aporética de la muerte: estudio crítico sobre Alejandra Pizarnik. Madrid: UAM Ediciones, 2004
* Árbol de Alejandra: Pizarnik reassessed/ Fiona J. Mackintosh, Karl Posso, eds. Woodbridge: Tamesis; Rochester: Boydell & Brewer, 2007
* Percia M. Alejandra Pizarnik, maestra de psicoanálisis. Córdoba: Alción Editora, 2008
* Calafell Sala N. Sujeto, cuerpo y lenguaje en los Diarios de Alejandra Pizarnik. Córdoba: Babel Editorial, 2008
* Venti P. La escritura invisible: el discurso autobiográfico en Alejandra Pizarnik. Barcelona: Anthropos, 2008
* Alejandra/ Ivonne Bordelois, Pedro Cuperman, eds. Syracuse: Punto de Contacto/Point of Contact, 2010
* Gallo P. El decir de lo indecible: los rodeos del deseo en la obra de Alejandra Pizarnik. Montevideo: Estuario Editora, 2011
* Piña C. Límites, diálogos, confrontaciones: leer a Alejandra Pizarnik. Buenos Aires: Corregidor, 2012

## Արտաքին հղումներ
* Լիվերպուլյան համալսարանի կայքում  
* Սերվանտեսի վիրտուալ կենտրոնի կայքում  
* Alejandra Pizarnik  
* Alejandra Pizarnik 
* Alejandra Pizarnik Home Page  
* PIZARNIK  Teatro DeL VйrticE 
* Պիսարնիկի կենսագրությունը  Corner Magazine 
* Նամակներ  Corner Magazine 
* Alejandra Pizarnik Carlos Luis Torres Gutiérrez 
* Կորտասարի բանաստեղծությունները  
* Ալբերտո Մանգելի հիշողությունները  

Կատեգորիա:Արգենտինացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով