Դյորդ Ֆալուդի

**Դյորդ Ֆալուդի** (, 22 սեպտեմբերի, 1910, Բուդապեշտ, Հունգարիա – 1 սեպտեմբերի, 2006, Բուդապեշտ), հունգարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Տորոնտոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1978), Կոշութի մրցանակի դափնեկիր (1994)։

## Կենսագրություն
Դյորդ Ֆալուդին ծնվել է 1910 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Բուդապեշտում, հրեայի ընտանիքում։ Հայրը եղել է պրոֆեսոր համալսարանում։ 1928-1933 թվականներին սովորել է Վիեննայի, Բեռլինի ու Գրացի համալսարաններում։ 1938 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, այնտեղից տեղափոխվել է Մարոկկո, ապա՝ ԱՄՆ։ Հրատարակել է ամսագիր, 1943-1945 թվականներին ծառայել է ամերիկյան բանակում։

1946 թվականին վերադարձել է Հունգարիա։ Մոտ է եղել սոցիալ-դեմոկրատների հետ, ղեկավարել է երիտասարդ բանվորների խումբը, որ քանդել է հրեատյաց եպիսկոպոս Օտոկար Պրոխազկայի հուշարձանը։ 1949 թվականին ձերբակալվել է Մատյաշ Ռակոշիի վարչակարգի կողմից և երեք տարի անցկացրել Ռեչկ հարկադիր աշխատանքի ճամբարում։ Վերադարձից հետո զբաղվել է թարգմանությամբ։ 1956 թվականին կրկին արտագաղթել է. ապրել է Մեծ Բրիտանիայում, Կանադայում, Իտալիայում, Մալթայում, 1967 թվականին հաստատվել է Կանադայում։ Որպես հրավիրված պրոֆեսոր աշխատել է Կոլումբիայի, Ֆիլադելֆիայի և այլ համալսարաններում։ 1976 թվականին ստացել է Կանադայի քաղաքացիություն, 1978 թվականին ընտրվել է Տորոնտոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ 1989 թվականին վերադարձել է Հունգարիա։

Դյորդ Ֆալուդին մահացել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Բուդապեշտում։

## Ստեղծագործություն
Բանաստեղծություններից բացի Դյորդ Ֆալուդին հրատարակել է Հայնրիխ Հայնեի, Ֆրանսուա Վիյոնի, Ֆրանսուա Ռաբլեի ստեղծագործությունների թարգմանությունները։ Առավել հայտնի է ճամբարային կյանքին նվիրված նրա ինքնակենսագրությունը՝ «Իմ երջանիկ օրերը դժոխքում» (), որ հրատարակվել է անգլերենով 1962 թվականին (*Իվան Դենիսովիչի մեկ օրը* ստեղծագործությունից առաջ), թարգմանվել է ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Հունգարերենով լույս է տեսել 1987 թվականին (ինքնահրատարակություն)։

## Ճանաչում
1994 թվականին Հունգարիայում Դյորդ Ֆալուդին արժանացել է Կոշութի մրցանակի։ Տորոնտոյում նրա անունով է կոչվում այն տան դիմացի այգին, որտեղ նա ապրել է ավելի քան 20 տարի։

## Ստեղծագործություններ
* 1938 – A pompeji strázsa, բանաստեղծություններ
* 1947 – Őszi harmat után, բանաստեղծություններ
* 1957 – Tragödie eines Volkes; Ungarns Freiheitskampf durch die Jahrhunderte, էսսե
* 1961 – Emlékkönyv a rőt Bizáncról, ընտրյալ բանաստեղծություններ
* 1962 – My Happy Days in Hell, ինքնակենսագրություն
* 1966 – Karoton, վեպ
* 1970 – Erasmus of Rotterdam, կենսագրություն
* 1975 – Levelek az utókorhoz, բանաստեղծություններ
* 1978 – East and West, բանաստեղծություններ
* 1980 – Faludy György összegyűjtött versei, բանաստեղծությունների ժողովածու
* 1983 – Learn this poem of mine by heart, վաթսուն բանաստեղծություն
* 1983 – Twelve sonnets, բանաստեղծություններ
* 1983 – Börtönversek 1949-1952, բանաստեղծություններ, որ գրվել են ազատազրկության տարիներին
* 1985 – Ballad for Isabelle, բանաստեղծություններ
* 1985 – Selected poems, 1933-1980
* 1987 – Hullák, kamaszok, tücsökzene, բանաստեղծություններ
* 1987 – Pokolbéli víg napjaim, ինքնակենսագրություն (ինքնահրատարակություն)
* 1988 – Notes from the Rainforest, էսսե (Էրիկ Ջոնսոնի հետ համահեղինակությամբ)
* 1990 – 200 szonett, 200 սոնետ
* 1990 – Erotikus versek, սիրային քնարերգություն
* 1992 – Dobos az éjszakában, ընտրյալ բանաստեղծություններ
* 1994 – Jegyzetek a kor margójára, թերթերում տպագրված հոդվածներ 
* 1995 – 100 könnyű szonett, 100 սոնետ
* 1995 – Összegyűjtött versek, բանաստեղծությունների ժողովածու
* 1998 – Vitorlán Kekovába, բանաստեղծություններ
* 2003 – A század vallomása, 1933-2003 թվականներին գրված ընտրյալ երկեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Pomogáts B. Faludy György. Budapest: Glória, 2000.

## Արտաքին հղումներ
* Դյորդ Ֆալուդիի էջը hunlit.hu կայքում 
* Rory Winston, "At Home with homelessness", October 2, 2006 , The New York Resident, 2 October 2006
* Albert Tezla, "Faludy György", *Hungarian Authors: A bibliographical Handbook*, Belknap Press: Cambridge, Massachusetts, 1970. SBN 674 42650 9
* George Jonas, "The poet and the ballet dancer" , *The National Post*, 8 March 2004
* "Interview with the poet Gyorgy Faludy: Literature will not survive the 21st century" , hvg.hu, 6 June 2006
* Sandor Peto, Hungarian poet Gyorgy Faludy dies aged 96 , *[[Reuters]]*, 2 September 2006
* Gyorgy Faludy, *The Economist*, 14 September 2006
* "Hungarian poet and translator Gyorgy Faludy dies at 95," *International Herald Tribune*, September 2, 2006.
*City of Toronto names public space in honour of Hungarian-Canadian poet George Faludy, October 3, 2006

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հունգարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունգարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ