Սիգմայաձև հաստ աղիք

**Սիգմայաձև հաստ աղիք** կամ **կոնքային հաստ աղիք** ( colon sigmoideum), հաստ աղիքի մաս, որն ամենամոտն է ուղիղ աղիքին և հետանցքին։ Այն կազմում է մի կիսաօղ, որի երկարությունը միջինում 35-40 սմ է: Կիսաօղը սովորաբար ձևավորվում է հունարեն սիգմա (ς) տառի կամ լատիներեն S տառի նման (այսպես՝ sigma + -oid)։ Հաստ աղիքի այս հատվածը սովորաբար գտնվում է կոնքի խոռոչում, սակայն շարժման ազատության պատճառով այն կարող է տեղակայվել որովայնի խոռոչում։ Սիգմայաձև հաստ աղիքը շարունակվում է որպես ուղիղ աղի։

## Կառուցվածք
Սիգմայաձև աղիքը սկսվում է փոքր կոնքի վերին բացվածքից, որտեղ այն միաձուլվում է զստաղիքին և լայնակի անցնում սրբանային խոռոչի առաջային մասով դեպի կոնքի աջ կողմը:

Այնուհետև այն ոլորվում է իր վրա և թեքվում դեպի ձախ՝ հասնելով միջին գծին սրբոսկրի երրորդ մասի մակարդակում, որտեղ ծռվում է ներքև և ավարտվում ուղիղ աղիքում։

Սիգմայաձև աղու գործառույթն է հեռացնել պինդ և գազային թափոնները աղեստամոքսային համակարգից։ Դեպի հետանցք տանող ոլորապտույտ ուղին թույլ է տալիս գազը կուտակել վերին կամարաձև հատվածում, ինչը հնարավորություն է տալիս հաստ աղիքին արտազատել գազը՝ առանց միաժամանակ կղանքի արտազատման։

### Ծածկույթներ
Սիգմայաձև հաստ աղիքն ամբողջությամբ շրջապատված է որովայնամզով (հետևաբար, ռետրոպերիտոնեալ չէ), որը ձևավորում է միջընդերք (սիգմայաձև աղու միջընդերք), որի երկարությունը նվազում է օրգանի կենտրոնից դեպի ծայրերը։ Ծայրերում միջընդերքն անհետանում է, այնպես որ սիգմայաձև հաստ աղին ֆիքսված է զստաղու և ուղիղ աղիքի հետ միացման կետերում, սակայն ունի շարժման զգալի ազատություն իր կենտրոնական հատվածում։

### Անոթավորում
Սիգմայաձև աղին անոթավորվում է ստորին միջընդերային զարկերակի (որովայնային աորտայի կենտ ճյուղ) ճյուղով՝ ձախ խթաղիքային զարկերակով ()։ Անոթավորում են նաև 2-3 սիգմայաձև զարկերակները (), որոնք նույնպես միջընդերային ստորին զարկերակի ճյուղերն են։

### Նյարդավորում
Պարասիմպաթիկ նյարդավորում սիգմայաձև հաստ աղիքը ստանում է կոնքային ընդերային ճյուղերով։ Սիմպաթիկ նյարդավորում ստանում է գոտկային ընդերային նյարդերով՝ միջընդերային ստորին հանգույցից։

### Հարաբերություն
Սիգմայաձև հաստ աղիքի հետևում գտնվում են արտաքին զստային անոթները, ձվարանը, փականցքային նյարդը, ձախ տանձաձև մկանը և ձախ սրբոսկրային նյարդային հյուսակը։

Առջևից տղամարդկանց մոտ միզապարկից, իսկ կանանց մոտ արգանդից սիգմայաձև հաստ աղիքը բաժանված է բարակ աղիքի մի քանի գալարներով։

## Կլինիկական նշանակություն
Դիվերտիկուլոզը հաճախ առաջանում է սիգմայաձև հաստ աղիքում՝ կապված ներլուսանցքային ճնշման բարձրացման և հաստ աղիքի պատի թուլացած հատվածների հետ։ Այն հեմատոշեզիայի առաջացման տարածված պատճառ է։

Աղիների ոլորում առաջանում է, երբ աղիքի մի հատված պտտվում է իր միջընդերքի շուրջը, ինչը կարող է հանգեցնել խցանման և ինֆարկտի։ Տարեցների մոտ աղիների ոլորումը սովորաբար առաջանում է սիգմայաձև հաստ աղիքում, մինչդեռ նորածինների և երեխաների մոտ այն ավելի հավանական է աղիների միջին բաժնում։ Ոլորումը կարող է ինքնուրույն ուղղվել, կամ պտույտը կարող է շարունակվել մինչև աղիքի արյան մատակարարման լրիվ դադարը։

## Ախտորոշում
* Ռեկտրոմանոսկոպիա
*Աղեդիտում
*Համակարգչային շերտագրություն
*ՄՌՇ (մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն)
*Իրրիգոսկոպիա

## Պատկերասրահ

 Image:Dickdarm-Schema.svg|1․ Վերել հաստ աղի2․ Լայնական հաստ աղի3․ Վայրէջ հաստ աղի4․ Սիգմայաձև աղի 5․ Ուղիղ աղի  
 Image:Gray1076.png|Զստաղիքը, սիգմայաձև կամ կոնքային հաստ աղիքը և ուղիղ աղիքը տեսանելի են առջևից՝ ցայլոսկրերի և միզապարկի հեռացումից հետո
 Image:WeiblichesBeckenMedian.gif|Կնոջ իրանի ստորին հատվածի սագիտալ կտրվածք․ աջ սեգմենտ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Հաստ աղիք
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Կատեգորիա:Մարսողություն
Կատեգորիա:Օրգաններ