Վարքի հակադրվող խանգարում

**Վարքի հակադրվող խանգարում,** վարքի խանգարում, սովորաբար 9-10 տարեկանից փոքր երեխաների մոտ, բնութագրվում է անհնազանդությամբ, սադրիչ, թշնամական, արհամարհական վարքագծով և մեծահասակների խնդրանքներն ու կանոններն անտեսող վերաբերմունքով։

## Կլինիկական պատկեր
մինի
Այս հոգեկան խանգարման հիմնական բնութագիրը երեխայի մշտական ​​բացասական, արհամարհական պահվածքն է, որը նույն սոցիալ-մշակութային միջավայրում նույն տարիքի երեխաների վարքի «նորմալ մակարդակից» դուրս է։ Խանգարումը չպետք է պարունակի այլոց իրավունքների լուրջ խախտումներ: Այս խանգարումով երեխաները սովորաբար ակտիվորեն անտեսում են մեծահասակների խնդրանքները և դիտավորյալ նյարդայնացնում են այլ մարդկանց: Նրանք սովորաբար նեղացկոտ են և ջղայն։ Նրանց մոտ նկարագրվում է ինքնատիրապետման անկարողություն, հանդուրժողականության ցածր մակարդակ։

Վարքագծային այլ խանգարումներից բնորոշ տարբերությունն այն վարքագծի բացակայությունն է, որը խախտում է օրենքները և այլ մարդկանց հիմնական իրավունքները, դաժանության, կռվի, գողության և հարձակման բացակայությունը: Այս նշանների առկայությունը բացառում է ախտորոշումը։

Ըստ հետազոտության, այս խանգարման ինքնրուրույն հանդես գալը կարող է հանդիպել միայն փոքր երեխաների մոտ, իսկ մեծերի դեպքում հնարավոր են նաև այլ զուգակցումներ։ Վերջիններիս մոտ վարքագծային խանգարումները սովորաբար անցնում են անհնազանդությունից մինչև ագրեսիվ, հակասոցիալական (դիսոցիալական) սպեկտր և գերազանցում են բացահայտ դաժանությունը: Այնուամենայնիվ, ըստ ՀՄԴ-10-ի, հստակ դիսոցիալական կամ ագրեսիվ վարքագիծը բացառում է այս ախտորոշումը։

## Ախտորոշում
### [[ՀՄԴ-10. Դաս I․ Վարակիչ և մակաբուծական որոշ հիվանդություններ|ՀՄԴ-10]]
**Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկ-5**

Ըստ Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկի () սահմանվում է որպես վարքագիծ, որը բնութագրվում է դյուրագրգռությամբ, զայրույթով, անհնազանդությամբ կամ վրեժխնդրությամբ։ Ախտորոշման հաստատման համար տևողությունը պետք է լինի առնվազն 6 ամիս  և ընդրկի հետևյալ ախտանիշներից առնվազն 4-ը.

# Հաճախ կորցնում է ինքնակարավարումը։
# Հաճախ դյուրագրգիռ է:
# Հաճախ զայրացած է  և վիրավորված:
# Հաճախ վիճում է մեծահասակների հետ հեղինակավոր գործիչների կամ երեխաներին և դեռահասներին նմանվելու համար:
# Հաճախ ակտիվորեն մարտահրավեր է նետում կամ հրաժարվում է հետևել իշխանության գործիչների կանոններին և պահանջներին:
# Հաճախ դիտավորյալ նյարդայնացնում է ուրիշներին:
# Հաճախ ուրիշներին է մեղադրում իր սխալների կամ վատ վարքի համար։

Խանգարման ծանրության ցուցիչ.

* Թեթև. ախտանշանները սահմանափակվում են միայն մեկ պարամետրով (օրինակ՝ դպրոց, տուն, աշխատանք, հասակակիցներ):
* Միջին. ախտանշանները ընդգրկում են առնվազն 2 պարամետր:
* Ծանր. ախտանշանները ընդգրկում են առնվազն 3 պարամետր:

## Տարածվածություն
Հարմարվողականության անհարկի խանգարման տարածվածությունը տատանվում է 1%-ից մինչև 11%։ Տարածվածությունը միջինում կազմում է 3,3%: Մինչև պատանեկությունը տղամարդկանց մոտ խանգարումը մի փոքր ավելի տարածված է,  քան կանանց մոտ (1.4:1)։

## Թերապիա
Հարմարվողականության անհարկի խանգարման բուժման մոտեցումները ներառում են ծնողներին երեխաների հետ վարվելու տեխնիկայի ուսուցում, անհատական ​​հոգեթերապիայի, ընտանեկան թերապիայի, ճանաչողական վարքային թերապիայի և սոցիալական հմտությունների ուսուցման վերաբերյալ։ Կան նաև սահմանափակ ապացույցներ, որ ռիսպերիդոն  դեղամիջոցը նվազեցնում է ագրեսիան և վարքի խանգարումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ագրեսիա
Կատեգորիա:Անձնային խանգարումներ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Խնդրահարույց վարք
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մանկավարժություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն