Նաստա Ռոյց

**Երկա Հերմինա Լյուբիցա Ռոյց** (խորվաթերեն՝ Jerka Hermina Ljubica Rojc, առավել հայտնի է **Նաստա Ռոյց** անունով. ), խորվաթ նկարչուհի:

## Կենսագրություն
Քաղաքական գործիչ Միլան Ռոյցի դուստրն էր։ Հայրը դեմ էր նկարչությամբ զբաղվելու նրա հակումներին, բայց նարդոսային ամուսնություն կնքելով բարեկեցիկ ընտանիքի զավակ, նկարիչ Բրանիմիր Շենոայի հետ՝ աղջկան հաջողվեց հաղթահարել ծնողի դիմադրությունը (ծանոթության կարգով հարկ է նշել, որ Նաստան լեսբուհի էր) և, բացի այդ, ստանալ նրա աջակցությունը արվեստանոց պահելու և ընթացիկ ծախսերը հոգալու գործում։

Նաստան կերպարվեստի ասպարեզում իր առաջին քայլերը կատարել է Բյելովարի գիմնազիայում՝ Յոսիպ Հոնեցու ղեկավարությամբ, այնուհետև՝ Զագրեբում՝ Օտոն Իվեկովիչի մասնավոր դպրոցում, որտեղ էլ ստեղծել է իր առաջին նկարները՝ *Ulica u snijegu*-ն (1900–02) և *Imanje Rojčevo i Snopovi žita*-ն (1902): Կարճ ժամանակ անց նա տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ 1902-1904 թվականներին սովորել է արվեստի իգական դպրոցում՝ Լյուդվիգ Միխալեկի, Հանս Տիխիի և Թինա Բլաուի մոտ: Վերջինիս օգնությամբ Ռոյցը 1905 թվականին ստեղծեց «Motiv iz Bistre» պլեներային նկարը։ Երկու տարի անց նա տեղափոխվեց Մյունխեն՝ սովորելու կանանց ակադեմիայում՝ Հենրիխ Կնիրի և Անջելո Յանկի մոտ։ Այնտեղ նա ծանոթացավ նաև քանդակագործ Միրոսլավ Կրալևիչի հետ, ում դրդումով վերադարձավ Վիեննա՝ քանդակագործություն ուսումնասիրելու:

1918 թվականի կեսերին, երբ արդեն մոտ էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը, Ռոյցը դարձավ սուֆրաժիստների շարժման անդամ, գրեց ինքնակենսագրական մի գիրք, որտեղ նկարագրեց Բրանիմիր Շենոայի հետ իր ամուսնությունն ու ամուսնական կյանքը։ 1923-1924 թվականներին նա բրիտանական բանակի երկու սպաների հետ, որոնցից մեկն իր զուգընկերուհի Ալեքսանդրինա Մարի Օնսլոուն էր, ճամփորդնեց Անգլիայում և Շոտլանդիայում, այդ ուղևորության ընթացքում ստեղծեց մի քանի նկար, որոնցից առանձնանում է «Naš auto u Škotsko»-ն. դա խորվաթ նկարչի հեղինակած առաջին նկարն է, որտեղ ավտոմեքենա է պատկերված:

## Անձնական կյանք
Առաջին աշխարհամարտից հետո Նաստան ինտիմ հարաբերություններ է հաստատել բրիտանացի սպա Ալեքսանդրինա Մարի Օնսլոուի հետ, միաժամանակ լավ հարաբերություններ է պահպանել ամուսնու՝ Բրանկո Շենոայի հետ։ Նաստան և Ալեքսանդրինան ապրում էին Ռոկի այգում կառուցված տանը, որը նա ինքն էր նախագծել և որտեղ նաև տեղակայված էր նրա արվեստանոցը http://www1.zagreb.hr/galerijakd.nsf/c31dd4a135787898c1256f9600325af4/832c77e910936e02c1257f3e0049177a?OpenDocument ։ Ուստաշական իշխանությունները 1940-ականների սկզբին բռնագրավեցին տունը, Նաստային ու Ալեքսանդրինային էլ  բանտարկեցին՝ նրանց կասկածելով պարտիզաններին օգնելու մեջ, սակայն մի քանի ամիս անց ազատ արձակվեցին ապացույցների բացակայության պատճառով։

Նաստա Ռոյցը մահացավ աղքատության մեջ, իր ծննդյան օրը՝ 1964 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Նրան թաղեցին Զագրեբի Միրոգոյ գերեզմանատանը՝ Ա. Օնսլոուի շիրմի կողքին։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործական գործունեության վաղ շրջանում Նաստան հիմնականում բնանկարներ է հեղինակել: 1918 թվականից նրա գեղանկարչության մեջ գերակշռում են դիմանկարներն ու ինքնանկարները, որոնք աչքի են ընկնում հեղինակի կողմից բուրժուական կանացիության իդեալների մերժմամբ։

Նա սատարել է խորվաթ կին արվեստագետների ճանաչելիությանը հայրենիքում և արտերկրում: 1914 թվականին Վիեննայում կազմակերպել է խորվաթ կին նկարիչների ցուցահանդես։ Նաստայի և Լինա Ցռնչիչ-Վիվանտի համատեղ նախաձեռնությամբ 1927 թվականին Զագրեբում հիմնադրվել է Կանանց միջազգային արվեստի ակումբը, որի ամենաակտիվ անդամներից մեկը Նաստան էր։ Ակումբը կազմակերպել է 11 ցուցահանդես (Զագրեբ, Լյուբլյանա, Սուշակ, Օսիեկ, Դուբրովնիկ և այլ քաղաքներում), մասնակցել է «Աղջիկների խարտիա» (1938) շրջիկ ցուցահանդեսին, 1936 թվականին Զագրեբում կազմակերպել է Կետե Կոլվիցի ցուցահանդեսը:

1923 թվականին նա առողջական նկատառումներով ճանապարհորդել է Անգլիայում և Շոտլանդիայում, այդ ընթացքում նկարել հիմնականում բնանկարներ։ 1924 թվականին Լոնդոնում՝ Գրիվզի  պատկերասրահում անհատական ​​ցուցահանդես է կազմակերպել, որը մեծ հաջողություն է ունեցել։

Նաստան նկարազարդել է Իվանա Բռլիչ-Մաժուրանիչի «Աշակերտ Հլապիչի տարօրինակ արկածները» վեպի առաջին հրատարակությունը (1913): Օրինակը հասանելի է Զագրեբի քաղաքային գրադարանի թվային հավաքածուում:

## Ժառանգություն
Նաստա Ռոյցի հավաքածուն պահվում է Բյելովարի քաղաքային թանգարանում http://www.gradski-muzej-bjelovar.hr/index.php/odjeli_i_zbirke/C68 : 1969 թվականին այստեղ կազմակերպվել է նրա աշխատանքների ցուցահանդեսը։

Զագրեբի արվեստի տաղավարում կազմակերպվել է նրան նվիրված երկու հետահայաց ցուցահանդես https://umjetnicki-paviljon.hr/portfolio-item/nasta-rojc-kriticka-retrospektiva/:

Վիեննայի Պորչա պալատում 2017 թվականի մարտի 30 - ին բացվել է «Հարգանքի տուրք Նաստա Ռոյցին» ցուցահանդեսը, որը կազմակերպվել էր Ավստրիայում խորվաթական մշակութային տարվա շրջանակում։

2019 թվականին Զագրեբի ժամանակակից արվեստի թանգարանի կողմից հրատարակվել է Լեոնիդա Կովաչի և Անա Մուշչետի «Նաստա Ռոյց. Ես մարտիկ եմ» գրաֆիկական վեպը՝ հիմնված Նաստա Ռոյցի ինքնակենսագրական գրվածքների և նամակների վրա։

## Պատկերասրահ

Nasta Rojc u atelijeru, fotografija, cropped.jpg|Նաստա Ռոյցը իր արվեստանոցում. 1925 թ. 
Umjetnica Maja Strozzi i slikarica Nasta Rojc u Londonu.jpg|Մայա Ստրոցցի Պեչիցը և Նաստա Ռոյցը Լոնդոնում. 1926 թ.
Pavao Hatz ml. (Nasta Rojc, 1914).jpg|Պավաո Հատցի դիմանկարը, 1914.
Nasta Rojc, Na cesti.png|Ճանապարհին, 1920.
Nasta Rojc Dobar zaklon.png|Լավ ապաստան, 1920.
Nasta Rojc, Hrvatska muška narodna nošnja.png|Տղամարդու խորվաթական ազգային տարազ, 1920.
Nasta Rojc, Seljanka iz Šestina.png|Գեղջկուհի Շեստինայից, 1920.


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
 
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Լեսբուհի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորվաթ նկարիչներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորվաթ արվեստագետներ