Սել ռոտի

**Սել ռոտի** ավանդական նեպալական օղակաձեւ քաղցր տապակած խմոր, պատրաստված բրնձի ալյուրից։ Այն հիմնականում պատրաստվում է Դաշայնի և Թիհարի ժամանակ, որոնք լայնորեն նշվում են հինդուական փառատոների ժամանակ Նեպալում, ինչպես նաև Հնդկաստանի Դարջելինգ, Կալիմպոնգ և Սիկկիմ շրջաններում: Ճաշատեսակը տարածված է ամբողջ Նեպալում։ Սել ռոտին պատրաստվում է բրնձի ալյուրի, ջրի, շաքարի, յուղի և համեմունքներից, որն այնուհետև տապակվում է յուղի մեջ:

## Ծագում և ստուգաբանություն
Նեպալի Սանսկրիտի համալսարանի պրոֆեսոր Դինեշ Ռաջ Պանտայի գնահատմամբ՝ այս ուտեստը ավելի քան 800 տարվա պատմություն ունի։ Հնդկական խոհանոցի հոդվածագիր Մադհուլիկա Դաշի խոսքով՝ այս ճաշատեսակը սկզբում պատրաստվել է առանց շաքարի և համեմունքների։ Տարիների ընթացքում Նեպալի տարբեր էթնիկ խմբերի մշակույթների միախառնման արդյունքում այն ստացել է իր ժամանակակից ձևը։

Դաշը նաև ենթադրում է, որ *սել ռոտին* կարող է լինել *բաբարի*-ի ձևափոխված տարբերակը։ *Բաբարին* նեպալական բրնձե նրբաբլիթ է, որը պատրաստվում է նույն խմորից, սակայն եփվում է որպես նրբաբլիթ՝ ծանծաղ թավայի վրա, մինչդեռ *սել ռոտին* ունի օղակաձև տեսք և տապակվում է խորը յուղով՝ կարահիի մեջ։

Ենթադրվում է, որ այս ճաշատեսակի անվանումը ծագել է Նեպալի ստորոտներում աճող բրնձի *սել*-ից, իսկ *roti*-ն նեպալերեն թարգմանվում է որպես «հաց»: Մեկ այլ տեսության համաձայն՝ անվանումը կարող է ծագած լինել *saal* բառից, որը նեպալերեն նշանակում է «տարի»: Քանի որ այս ուտեստը սկզբում պատրաստվել է որպես տոնական կերակուր՝ նվիրված Նեպալի Նոր տարուն, հնարավոր է, որ այն սկզբում կոչվել է *Saal roti*, որը ժամանակի ընթացքում վերափոխվել է *Սել ռոտի*:

## Պատրաստման եղանակ և բաղադրիչներ
alt=The batter poured into hot oil|մինի|Խմորը լցնում են տաք յուղի մեջ
Այն պատրաստված է բրնձի ալյուրից ՝ հավելյալ համերով։ Խմորը պատրաստվում է կոպիտ աղացած բրնձի ալյուրին ավելացնելով ջուր, շաքար և յուղ: Կարագը կարող է փոխարինվել նաև ձեթով կամ կարագով: Խմորին կարելի է ավելացնել նաև համեմունքներ, ինչպիսիք են հիլը և մեխակը։ Այնուհետև բաղադրիչները թողնում ենք հանգստանալու մի քանի ժամ։ Խմորը դնելուց հետո այն խորը տապակվում է յուղի մեջ։ Խմորը պատրաստելու համար ջրի փոխարեն կարելի է օգտագործել նաև կաթ։ Այնուամենայնիվ, կաթի օգտագործումը կարող է նվազեցնել ճաշատեսակի պահպանման ժամկետը:
alt=A woman cooking sel roti in a traditional Nepalese wooden stove|մինի|Նեպալյան ավանդական փայտե վառարանում մի կին սել ռոտի է պատրաստում
Խմորը ձեռքով օղակաձև լցնում են եռման յուղի մեջ և եփում միջին ջերմության վրա (մոտ 348 °F-ից 373 °F) մինչև երկու կողմից բաց շագանակագույն դառնա։ Երկու մետաղական կամ փայտե ձողիկներ (նեպալերենում հայտնի է որպես ) օգտագործվում են եփելիս խմորը պտտելու համար։

Սել ռոտին եփվում է մեծ քանակությամբ և կարող է պահվել սենյակային ջերմաստիճանում առնվազն 20 օր: Այն հաճախ ուղարկվում է որպես հատուկ նվեր տնից հեռու ապրող ընտանիքի անդամներին կամ օգտագործվում է որպես պրասադա՝ կրոնական ընծան։

## Առիթներ
Սել ռոտին դելիկատես է, որը պատրաստվում է հիմնականում Դաշայն և Տիհար փառատոների նեպալյան մեծ տոնակատարության համար։ Այն եզակի է Նեպալում և դարձել է նեպալի մշակույթի և տոնակատարությունների խորհրդանիշը։ Այն պատրաստվում և մատուցվում է ողջ երկրում փառատոների, ինչպես նաև հարսանեկան խնջույքների և այլ արարողությունների ժամանակ:

Այն նաև ավանդական ուտեստ է նեպալերեն խոսող համայնքներում՝ Հնդկաստանի Դարջիլինգ, Սիկիմ, Սիլիգուրի և Կալիմպոնգ շրջաններում, ինչպես նաև հարավային Բութանում։ Սել ռոտին անփոխարինելի մասն է Նեպալի և Կումաոնիի մշակութային ու ավանդական միջոցառումների։ Ավանդական մեկ օղակի ձևի փոխարեն Սիկկիմում, Դարջիլինգում և Կալիմպոնգում այն երբեմն պատրաստվում է կրկնակի օղակաձև տեսքով։

Սինգհալը, Հնդկաստանի Ուտարախանդ նահանգի Կումաոն շրջանի ճաշատեսակը, նման է Սել ռոտիին, բայց մինչ Սել ռոտին պատրաստվում է բրնձի ալյուրից, Սինգհալը պատրաստվում է սեմոլինայի ալյուրից։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sel_roti,_Nepalese_food.jpg|Սել ռոտի
Պատկեր:DUIPIPA_LHOTELLINE.jpg|Եփած սել ռոտիի կույտեր
Պատկեր:Nepali_Cuisine.jpg|Սել ռոտի նեպալական տարբեր կարիներով և քաղցրավենիքներով


## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Բութանական խոհանոց
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Կատեգորիա:Սննդամթերք