Տարանեհ Ջավանբախտ

**Տարանեհ Ջավանբախտ** (), ), իրանցի բանաստեղծուհի, գրող, քիմիկոս, փիլիսոփա, կոմպոզիտոր, նկարիչ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Տարանեհ Ջավանբախտը (լրիվ անունը՝ Տարանե Ջավանբախտ Սամանի) ծնվել է 1974 թվականին Իրանում։ Տարրական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Թեհրանում։ 1996 թվականին ստացել է քիմիայի բակալավրի աստիճան Շահիդ Բեհեշթիի համալսարանում և 1997 թվականին մեկնել Փարիզ՝ ուսումը շարունակելու համար։

1998 թվականին Ջավանբախտը ստացել է ֆիզիկական քիմիայի մագիստրոսի աստիճան Պիեռ և Մարի Կյուրիների համալսարանում։ Նրա առաջին մագիստրոսական աշխատանքը կապված է եղել ֆիզիկայի (օպտիկայի) հետ։ Այնուհետև 2002 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի և ֆիզիկական քիմիայի գիտական աստիճաններ։

2011 թվականին նա Մոնրեալի պոլիտեխնիկական դպրոցում կատարել է իր դոկտորական հետազոտությունները նանոտեխնոլոգիայի և ինժեներիայի ոլորտում։ Նույն թվականին Տարանեհը Մոնրեալի Քվեբեկի համալսարանում ստացել է երկրորդ մագիստրոսի աստիճան մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտում։ 2016 թվականին նույն համալսարանում նա ստացել է ևս մեկ մագիստրոսի աստիճան՝ մաթեմատիկայի ոլորտում։

## Գիտություն
Տարանեհ Ջավանբախտի գիտական հոդվածները հրապարակվել են բարձրակարգ գիտական ամսագրերում ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ֆրանսիայում:

## Գրականություն
Տարանեհ Ջավանբախտը գրում է բանաստեղծություններ անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, ազարերեն, արաբերեն և պարսկերեն։ Նրա բանաստեղծությունների գիրքը հրապարակվել է 2005 թվականին Իրանում։

Իրանում լույս են տեսել նրա ինը բանաստեղծությունների ժողովածու և երկու պատմվածքների գրքեր։ Նրա գրականագիտական հոդվածները նույնպես հրապարակվել են գրական ամսագրերում և թերթերում։

2005 թվականին Իրանում լույս են տեսել նաև երեք թարգմանական գիրք։

## Արվեստ
Ջավանբախտի ակրիլային և յուղաներկ նկարները, ինչպես նաև կավե քանդակները կատարված են տարբեր ոճերով՝ ռեալիզմ, սյուրռեալիզմ և աբստրակտ արվեստ։

Նա նաև ստեղծում է երաժշտություն դաշնամուրի և կիթառի համար։ Նրա «Էշգե Շիրին» երաժշտական գիրքը ներառում է ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից ստեղծագործություններ։

Նրա պիեսներն ու սցենարները ներառված են «Մարաթոն. վաղվա ուժի համար» գրքում։

## Մշակութային և հասարակական գործունեություն
Տարանեհ Ջավանբախտի հոդվածները կանանց շարժման և մարդու իրավունքների վերաբերյալ նույնպես հրապարակվել են տարբեր հարթակներում։

## Մրցանակներ և ճանաչում
Տարանեհ Ջավանբախտը 1993 թվականին պարգևատրվել է Ռեզա Ամրոլահիի կողմից, որը եղել է Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության նախագահ և Իրանի նախագահի վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյա։

1999 թվականին նա ճանաչվել է «Association française des femmes diplômées des universités»-ի կողմից Փարիզում։

2011, 2012 և 2013 թվականներին նա շահել է հետազոտական դրամաշնորհային մրցույթ Մոնրեալի պոլիտեխնիկական դպրոցում։

Մի շարք հետազոտողներ և գրողներ իրենց գրքերում անդրադարձել են Տարանեհ Ջավանբախտի կենսագրությանը և ստեղծագործություններին։ 2016 թվականին Մեծ Իսլամական հանրագիտարանի կենտրոնը հրապարակել է նրա փիլիսոփայական համակարգը՝ «Նետիզմը»: 2004 թվականին Տարանեհի բանաստեղծություններից մեկը հրապարակվել է Վաշինգտոն քաղաքում տպագրված անթոլոգիայում։

Մոհամմադ Վալիզադեն իր «Ժամանակակից իրանական գրականության օրագիր» գրքում անդրադարձել է Տարանե Ջավանբախտին և նրա ստեղծագործություններին։ Գիրքը լույս է տեսել 2017 թվականին Թեհրանում՝ «Ghoghnoos» հրատարակչության կողմից։

## Մրցանակներ և պատվոգրեր
Տարանե Ջավանբախտը 1993 թվականին արժանացել է Իրանի ատոմային էներգիայի կազմակերպության նախագահ Ռեզա Ամրալլահիի գնահատանքին, որը նաև զբաղեցրել է Իրանի նախագահի վարչակազմում երկրորդ բարձր պաշտոնը։

1999 թվականին նա ճանաչվել է Փարիզում գործող «Համալսարանների ավարտած կանանց ֆրանսիական ասոցիացիայի» կողմից։

Նա նաև շահել է հետազոտական դրամաշնորհի մրցույթ Մոնրեալի Պոլիտեխնիկական դպրոցում՝ 2011, 2012 և 2013 թվականներին։
*2008 Ֆար մրցանակ, Մոնրեալ։
*2003 Պոեզիայի մրցանակ, Նյու Յորք։
*1999 AFFDU մրցանակ, Փարիզ։

## Քննադատություններ
Զանգվածային լրատվության միջոցներում հրապարակվել են մի շարք քննադատություններ Տարանե Ջավանբախտի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։ Դրանցից մի քանիսը հետևյալն են՝
* Mousavi, Mehdi, Roozan newspaper, 1588, p. 6, 2009
* Khesareh, Saeedreza, Etemad melli newspaper, 821, p. 9, 2008
* Sharifnia, Hamid, Roozan newspaper, 1653, p. 6, 2009
* Heydary, Vahid, Mardom salari newspaper, 1941, 2008
* Attaran, Alireza, Etemad melli newspaper, 811, p. 8, 2008
* Molavi, Hossein, *On Taraneh Javanbakht’s metaphysics*, Vazna magazine, 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Таране Джаванбахт в linkedin
* Таране Джаванбахт в researchgate

Կատեգորիա:21-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իրանցի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իրանցի գիտնականներ
Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իրանցի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իրանցի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրանցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իրանցի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իրանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իրանցի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պարսիկ նկարիչներ
Կատեգորիա:Պարսիկ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Տրամաբաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ