open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռայան Մերֆի

**Ռայան Պատրիկ Մերֆի** (, ), ֆիլմերի և հեռուստատեսության ամերիկացի սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է «Հայտնի» (1999-2001), «Մարմնի մասեր» (2003-10), «Երգչախումբ» (2009-15), «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» (2011-այժմ) և «Նոր նորմա» (2012-13) հեռուստասերիալների ստեղծմամբ։

## Սկզբնական տարիներ և անձնական կյանք
Ծնվել է 1965 թվականի նոյեմբերի 30-ին, ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի վարչական կենտրոն Ինդիանապոլիս քաղաքում։ Ավարտել է Ինդիանայի համալսարանը (Բլումինգթոն), որտեղ ուսանելու տարիներին համատեղ աշխատել է համալսարանային թերթում և եգել երգչախմբում։ Մերֆին բաց հոմոսեքսուալ է։ Ապրում է իր լուսանկարիչ ամուսնու՝ Դեյվիդ Միլլերի հետ։ Ամուսիններն ունեն որդի՝ Լոհան Ֆինիս Միլլեր Մերֆին, ով ծնվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։

## Կարիերա
Կարիերան սկսել է որպես լրագրող և աշխատել «The Miami Herald», «Los Angeles Times», «New York Daily News» և «Entertainment Weekly» պարբերականներում։

1990-ականների վերջին, Մերֆին սկսեց գրել հեռուստասերիալների սցենարներ և զբաղվել դրանց պրոդյուսերությամբ։ Նրա առաջին նկատելի աշխատանքը եղավ «Հայտնի» հեռուստասերիալը, որը հեռարձակվեց «WB» կաբելային հեռուստաալիքով 1999-2001 թվականներին։ Մեծ հաջողություն ունեցավ «Մարմնի մասեր» (2003-2010) պլաստիկ վիրահատողների մասին դրամատիկ սերիալը, որն արժանացավ «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի։ 2009 թվականի մայիսին «FOX» հեռոստաալիքով տեղի ունեցավ Մերֆիի նոր աշխատանքի պրեմիերան՝ «Երգչախումբ» () anvamb։ Այն միանգամից գրավեց քննադատների և հեռուստադիտողի ուշադրությունը՝ արժանանալով «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի, որպես «Լավագույն կատակերգական կամ երաժշտական սերիալ» և «People’s Choice Award»-ի՝ «Լավագույն նոր սերիալ հեռուստատեսությունում» կատեգորիայում։ Ինքը՝ Մերֆին արժանացավ «Էմմի» մրցանակի «Լավագաույն ռեժիսորական աշխատանք կատակերգական սերիալում» անվանակարգում։

2011 թվականին սերիալին միացավ նաև «The Glee Project» իրական հեռուստաշոուն։

Մերֆին աշխատում է նաև լիամետրաժ կինոնկարների ասպարեզում։ 2006 թվականին նկարահանել է «Վազք մկրատներով» (Running with Scissors) ֆիլմը՝ Անետ Բեննինգի, Ալեք Բոլդուինի և Գվինեթ Փելթրոուի մասնակցությամբ։ 2010 թ.-ին՝ «Կե՛ր, աղոթի՛ր, սիրի՛ր» (Eat, Pray, Love) ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում են հանդես եկել Ջուլիա Ռոբերտսը, Ջեյմս Ֆրանկոն, Ռիչարդ Ջենքինսը և Խավիեր Բարդեմը։

2011 թվականին, FX հեռուստաալիքով լույս տեսավ «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» բազմասերիանոց թրիլերը՝, իսկ 2012 թ.-ին՝ «NBC»-ի համար սկսեցին նոր սիտկոմի՝ «Նոր Նորմա» նկարահանման աշխատանքները։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Սան Նիկոլո Ջերեի

**Սան Նիկոլո Ջերեի** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Բնակչությունը 977 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 16 կմ²։ Զբաղեցնում է 63 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 983
 bar:1871 from:0 till: 1009
 bar:1881 from:0 till: 1056
 bar:1901 from:0 till: 1192
 bar:1911 from:0 till: 1394
 bar:1921 from:0 till: 1338
 bar:1931 from:0 till: 1258
 bar:1936 from:0 till: 1316
 bar:1951 from:0 till: 1384
 bar:1961 from:0 till: 1395
 bar:1971 from:0 till: 1237
 bar:1981 from:0 till: 1094
 bar:1991 from:0 till: 1041
 bar:2001 from:0 till: 977
PlotData=
 bar:1861 at: 983 fontsize:S text: 983 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1009 fontsize:S text: 1.009 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1056 fontsize:S text: 1.056 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1192 fontsize:S text: 1.192 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1394 fontsize:S text: 1.394 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1338 fontsize:S text: 1.338 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1258 fontsize:S text: 1.258 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1316 fontsize:S text: 1.316 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1384 fontsize:S text: 1.384 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1395 fontsize:S text: 1.395 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1237 fontsize:S text: 1.237 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1094 fontsize:S text: 1.094 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1041 fontsize:S text: 1.041 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 977 fontsize:S text: 977 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 070 950026

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Պորտ Վիլա

**Պորտ Վիլա,** Վանուատուի խոշորագույն քաղաքը և մայրաքաղաքը, գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավարևմտյան ափին։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է ավելի քան 45,000 մարդ։ Այստեղ ապրում են մելանեզիացիներ, պոլինեզիացիներ, ասիացիներ, ավստրալիացիներ և եվրոպացիներ (մասնավորապես Միացյալ Թագավորությունից և Ֆրանսիայից)։

Բնակչության մեծամասնությունը խոսում է բիսլամա լեզվով, որը պաշտոնական կարգավիճակ ունի միայն Վանուատուում։ Տարածված են նաև ֆրանսերենը և անգլերենը։

Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը քրիստոնյաներ են։ Վանուատուի բնակիչները Վանուատուի Երիցական եկեղեցու հետևորդներ են և կազմում են երկրի բնակչության 90%-ը։ Կան նաև շատ քիչ քանակությամբ մուսուլմաններ, բուդդայականներ ինչպես նաև հեթանոսներ։

## Քույր քաղաքներ
* , Շանհայ
* , Լուգանվիլե

## Պատկերասրահ

PortVilaPresbyterianChurch.jpg
PortVilaWallPainting.jpg
Vanuatu_Parliament,_Port_Vila_-_Flickr_-_PhillipC.jpg
PortVilaMemorialAtParliament.jpg
PortVilaMarketHall.jpg
PortVilaPostOffice.jpg
Port_Vila_Vanuatu_Harbour.JPG
PortVilaCityHall.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանուատուի քաղաքներ
Մետաղների և համաձուլվածքների մոդելավորում

**Մետաղների և համաձուլվածքների մոդելավորում**, հալված մետաղների և համաձուլվածքների մեջ մոդիֆիկատորների (նյութեր, որոնց փոքր քանակությունը էապես փոխում է մշակվող մետաղի կամ համաձուլվածքի կառուցվածքն ու հատկությունները) ներմուծում։

Մոդելավորման հետևանքով համաձուլվածքները ձեռք են բերում ավելի նուրբ կառուցվածք, որը բարելավում է դրանց մեխանիկական հատկությունները։

Մոդելավորումը կիրառվում է թուջի, ալյումինի և այլ մետաղների ձուլույթների արդյունաբերության մեջ։ Որպես թուջի և պողպատի մոդիֆիկատորներ օգտագործում են մագնեզիումը, ֆեռոսիլիցիումը, սիլիկակալցիումը, ալյումինը, տիտանը։

Մոդիֆիկացված պոլիմերների, վերմոլեկուլային կառուցվածքի կարգավորման (բյուրեղացման սաղմերի ներմուծման, ջերմամշակման) կամ մոլեկուլի քիմիական բաղադրության փոփոխության (ռեակցունակ խմբերի ներմուծում) միջոցով պոլիմերների հատկությունների նպատակային փոփոխություն։ Կիրառվում է, օրինակ. պլաստմասսաների հարվածային ամրությունը բարձրացնելու, քիմիական մանրաթելերի ներկումը դյուրինացնելու համար։

Կատեգորիա:Քիմիա
Կատեգորիա:Մետաղներ
Կատեգորիա:Համաձուլվածքներ
Սանտ Անդրեա Ֆրիուս

**Սանտ Անդրեա Ֆրիուս** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Սանտ Անդրեա Ֆրիուսը սահմանակից է Բարրալի, Դոլիանովա, Դոնորի, Օրտասեսուս, Սան Բազիլիո, Սան Նիկոլո Ջերեի, Սենորբի, Սերդիանա համայնքներին։

Բնակչությունը 1892 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 52 կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

Բնակավայրի հովանավորներն են Սուրբ Անդրեաս առաքյալը, տոնը նշվում է նոյեմբերի 30-ին և Իսիդոր Մադրիդացին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1016
 bar:1871 from:0 till: 936
 bar:1881 from:0 till: 964
 bar:1901 from:0 till: 1057
 bar:1911 from:0 till: 1080
 bar:1921 from:0 till: 1163
 bar:1931 from:0 till: 1383
 bar:1936 from:0 till: 1404
 bar:1951 from:0 till: 1618
 bar:1961 from:0 till: 1769
 bar:1971 from:0 till: 1763
 bar:1981 from:0 till: 1815
 bar:1991 from:0 till: 1854
 bar:2001 from:0 till: 1892
PlotData=
 bar:1861 at: 1016 fontsize:S text: 1.016 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 936 fontsize:S text: 936 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 964 fontsize:S text: 964 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1057 fontsize:S text: 1.057 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1080 fontsize:S text: 1.080 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1163 fontsize:S text: 1.163 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1383 fontsize:S text: 1.383 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1404 fontsize:S text: 1.404 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1618 fontsize:S text: 1.618 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1769 fontsize:S text: 1.769 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1763 fontsize:S text: 1.763 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1815 fontsize:S text: 1.815 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1854 fontsize:S text: 1.854 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1892 fontsize:S text: 1.892 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 070 9803191
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.santandreafrius.ca.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Դարիուշ Սվերչ

**Դարիուշ Սվերչ** (լեհ.՝ Dariusz Świercz, ), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2011 թվականին Սվերչը դարձել է մինչև 17 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։ 2012 թվականին նա նաև դարձել է մինչև 18 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դարիուշ Սվերչի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Դարիուշ Սվերչի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Լեհ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Լեհ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Վիլլասալտո

**Վիլլասալտո** (), կոմունա Իտալիայում՝ Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Բնակչությունը՝ 1353 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 10 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 131 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

Բնակավայրի հովանավոր համարվում է սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1714
 bar:1871 from:0 till: 1663
 bar:1881 from:0 till: 1821
 bar:1901 from:0 till: 2179
 bar:1911 from:0 till: 2509
 bar:1921 from:0 till: 2272
 bar:1931 from:0 till: 2325
 bar:1936 from:0 till: 2250
 bar:1951 from:0 till: 2572
 bar:1961 from:0 till: 2402
 bar:1971 from:0 till: 2028
 bar:1981 from:0 till: 1799
 bar:1991 from:0 till: 1539
 bar:2001 from:0 till: 1353
PlotData=
 bar:1861 at: 1714 fontsize:S text: 1.714 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1663 fontsize:S text: 1.663 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1821 fontsize:S text: 1.821 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2179 fontsize:S text: 2.179 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2509 fontsize:S text: 2.509 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2272 fontsize:S text: 2.272 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2325 fontsize:S text: 2.325 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2250 fontsize:S text: 2.250 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2572 fontsize:S text: 2.572 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2402 fontsize:S text: 2.402 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2028 fontsize:S text: 2.028 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1799 fontsize:S text: 1.799 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1539 fontsize:S text: 1.539 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1353 fontsize:S text: 1.353 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 070 956901
* Էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria.villasalto@interbusiness.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.villasalto.ca.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Օտտոն IV

**Օտտոն 4-րդ Բրաունշվեյգցի** (, 1175/1176, Բրաունշվայգ, Ստորին Սաքսոնիա - մայիսի 19, 1218,  ամրոց, Ստորին Սաքսոնիա), թագավոր 1198 թվականից, կայսր 1209 թվականից։ Վելֆերի իշխանական տոհմից (Սաքսոնիայի դուքս Հայնրիխ Առյուծի որդին), Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ I Առյուծասիրտի զարմիկը, Պուատուի կոմս։

## Կենսագրություն
Կայսր Հայնրիխ 5-րդ Շտաուֆենի մահից (1197) հետո Վելֆերի կողմից առաջ է քաշվել «հակաթագավոր»՝ ի հակակշիռ Փիլիպպոս Շվաբացու (Հայնրիխ 4-րդի եղբոր)։ Երկարատև պայքարից և Փիլիպպոսի մահից (1208) հետո ամրապնդվել է գերմանական գահին։ Պապությանը զիջումներ անելու խոստումով սկզբում աջակցություն է ստացել Իննովկենտիոս 3-րդ պապից, սակայն, երբ Оտտոն 4-րդը փորձել է զավթել (1210) Սիցիլիական թագավորությունը, որը պապի գերիշխանության տակ էր, պապը բանադրել է նրան և գերմանական գահի թեկնածու առաջադրել Ֆրիդրիխ Շտաուֆենին՝ Հայնրիխ 5-րդի որդուն։ 1214 թվականին Բուվինի մոտ պարտվելուց հետո Оտտոն 4-րդը փաստորեն զրկվել է իշխանությունից։

## Գրականություն
* Abulafia, David, *The New Cambridge Medieval History, Vol. V: c. 1198-c. 1300*, Cambridge University Press, 1999
* Bryce, James, *The Holy Roman Empire*, 1913
* 
* Comyn, Robert. *History of the Western Empire, from its Restoration by Charlemagne to the Accession of Charles V, Vol. I*. 1851
* Dunham, S. A., *A History of the Germanic Empire, Vol. I*, 1835
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* *[[:de:Otto Abel (Historiker)|Abel O.]]* Kaiser Оtto IV. und König Friedrich II. — 1856.
* *[[:de:Gustav Langerfeldt|Langerfeldt G.]]* Kaiser Оtto IV. — Hannover, 1872.
* *[[:de:Eduard Winkelmann|Winkelmann E.]]* Philipp von Schwaben und Otto IV. von Braunschweig. —, 1873—74.

Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրեր
Նիկոլայ Օգարյով

**Նիկոլայ Պլատոնովիչ Օգարյով** (), 1877, Գրինվիչ, 1966 թվականին աճյունը Անգլիայից տեղափոխվել է Մոսկվա՝ Նովոդևիչի գերեզմանատուն), ռուսական հեղափոխական, բանաստեղծ, հրապարակագիր։

Ծնվել է ազնվականի ընտանիքում։ 1830 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանը, որտեղ Ա․ Գերցենի հետ ստեղծել է քաղաքական խմբակ։ 1834 թվականին ձերբակալվել է, իսկ 1835 թվականին աքսորվել Պենզայի նահանգ։ 1838 թվականին, թույլտվություն ստանալով, մեկնել է Կովկաս, որտեղ հանդիպումներ է ունեցել աքսորված դեկաբրիստների հետ։ 1839 թվականից ապրել է Մոսկվայում, 1841-1846 թվականներին՝ արտասահմանում (Գերմանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա)․ Բեռլինի համալսարանում հետևել է փիլիսոփայության և բնական գիտությունների դասընթացների։ 1846 թվականի վերջից ապրել է Պենզայի նահանգում (այստեղ ստեղծել է իր խմբակը)։ 1850 թվականին Օգարյովը նորից է ձերբակալվել, բայց շուտով ազատ է արձակվել։ 1856 թվականին տարագրվել է Անգլիա։ Լոնդոնում Գերցենի հետ հրատարակել է «Կոլոկոլ»(1857-1867), «Օբշչեե վեչե» («Общее вече», 1862) թերթը, «Պոլյարնայա զվեգդա» («Полярная звезда», 1855-1862, 1868) ալմանախը։ Եղել է «Զեմլյա ի վոյա» հեղափոխական գաղտնի ընկերության ստեղծողներից, եռանդուն կերպով մշակել է «ռուսական գյուղացիական սոցիալիզմի տեսությունը» («համայնքային սոցիալիզմ»)։ Օգարյովը մարտնչող մատերիալիստ էր և աթեիստ։ Նա էական ներդրում ունի ռուսական գեղագիտական մտքի պատմության մեջ, պայքարել է ընդդեմ «մաքուր արվեստի» տեսության։

## Օգարյովը պոեզիայում
Պոեզիայում Օգարյովը եղել է Ն․ Նեկրասովի դեմոկրատական քնարերգության նախակարապետը։ Հեղափոխականորեն տրամադրված երիտասարդության հիմնն է եղել նրա «Ազատություն» (1858) բանաստեղծությունը։

## Նալբանդյանը և Օգարյովը՝ զինակիցներ և ընկերներ
Օգարյովի ընկերն ու զինակիցն է եղել Միքայել Նալբանդյանը, որը Լոնդոնում (1859, 1861, 1862) սերտ կապեր է հաստատել նրա և Գերցենի հետ։ «Երկրագործությունը որպես ուղիղ ճանապարհ» (1862) ծրագրային աշխատությունում Նալբանդյանը մեջբերում է Օգարյովի «Ի՞նչ է հարկավոր ժողովրդին» (1861) հոդված-թռուցիկը՝ «Զեմլյա ի վոլյա»-ի ծրագրային փաստաթուղթը, որի կազմմանը ինքը մասնակցել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Գրինվիչ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Բարտոշ Սոցկո

**Բարտոշ Սոցկո** (լեհ.՝ Bartosz Soćko, ), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2012 թվականին դարձել է Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության հաղթող։ Ամուսնացած է գրոսմայստեր Մոնիկա Սոցկոյի հետ։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բարտոշ Սոցկոյի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Բարտոշ Սոցկոյի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Լեհ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Լեհ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Հենրի Այրտոն

**Հենրի Այրտոն** (), անգլիական բուրժուական հեղափոխության գործիչ, չափավոր ինդեպենդենտների (անկախների՝ բուրժուազիային բուրժուականացող ազնվականության արմատական թևի քաղաքական կուսակցություն) գաղափարախոս, Օլիվեր Կրոմվելի զինակիցը և փեսան (նրա դստեր՝ Բրիջիտի ամուսինը)։ Կողմնակից էր պետության միապետական ձևին, որտեղ գերիշխող պետք է լիներ նոր բուրժուազիան։ Հենրի Այրտոնը մասնակցել է լևելլերների (հավասարարների՝ մանրբուրժուական արմատական դեմոկրատական խմբավորում) շարժմանը և Իռլանդիայի նվաճմանը (1649)։ Իռլանդական Լիմերիկ քաղաքի պաշարման հաղթական ավարտին մահացել է տենդից։

Ռեստավրացիայից հետո, երբ Ստյուարտների արքայատոհմը վերստին անցել է իշխանության գլուխ, Անգլիայի արքա Չարլզ 2-րդի կարգադրությամբ Հենրի Այրտոնի դիակը 1661 թվականի հունվարի 30-ին հանվել է Վեստմինիստերյան աբբայությունում գտնվող գերեզմանից, կախաղան բարձրացվել, այնուհետև թաղվել կախաղանի տակ։ Այդ կերպ թագավորը վրեժ է լուծել Այրտոնից այն բանի համար, որ նա ստորագրել էր իր հոր՝ Չարլզ 1-ինի մահվան դատավճիռը (նույն կերպ վարվել է նաև Կրոմվելի և Ջոն Բրեդշոուի դիակների հետ)։ Ընդ որում՝ վրիժառության այդ գործողությունն իրականացվել է Չարլզ 1-ինի մահապատժից ճիշտ 12 տարի անց։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Gardiner, Samuel Rawson (1883): *History of the Civil War and of the Commonwealth*, i ti bind
* Dean, J.L. (1990): *Henry Ireton, the Mosaic Law, and Morality i English Civil Politics from April 1646 to May 1649*, Cambridge M. Litt
* Farr, David (2007): *Henry Ireton and the English Revolution*, Boydell Press
* Hayton, David et al (2002): *The House of Commons, 1690-1715*, bind 1, Cambridge University Press, ISBN 0521772214, 9780521772211

## Արտաքին հղումներ
* [Հենրի Այրտոնի կենսագրությունը՝ փաստագրված [BBC]-ի կողմից անգլերեն

Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ
Մարակալագոնիս

**Մարակալագոնիս** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Բնակչությունը 6961 մարդ(2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 66,25 կմ²։ Զբաղեցնում է 101,6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

Բնակչության հովանավոր համարվում է սուրբ Ստեփանոսը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 5-ին։

## Ծանոթագրություններ
Վիլլա Սան Պիետրո

**Վիլլա Սան Պիետրո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Բնակչությունը 2098 մարդ, բնակչության խտությունը 44,89 կմ²։ Զբաղեցնում է 39,61 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9010։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

## Ծանոթագրություններ
Հելսինկիի գերմանական դպրոց

**Հելսինկիի գերմանական դպրոց** կամ **ՀԳԴ,** միջնակարգ գերմանական դպրոց, որը գտնվում է Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիում։ Դպրոցում առօրյայում կիրառվող լեզուները հիմնականում երկուսն են՝ գերմաներենը և ֆիններենը։

Դպրոցը հիմնադրվել է 1881 թվականին Ֆինլանդիայում Գերմանիայի հյուպատոս Ֆրեիհեր վոն Լանազանի հովանավորությամբ։ Դպրոցի ստեղծման գործում մեծ ավանդ ունի նաև մի գերմանացի հարուստ ընտանիք և գերմանական բողոքական եկեղեցին։ Դպրոցը ի սկզբանե իր դասընթացներն անցկացրել է տարբեր մասնավոր բնակարաններում, սակայն այժմ ունի սեփական տարածք։

Դպրոցը հասանելի է բոլորի համար, ինչպես վարժ գերմաներեն իմացողների, այնպես էլ գերմաներենով հետաքրքրվածների։ Դպրոցի աշակերտների մեծ մասը գերմանական ընտանիքի երեխաներն են, որոնք ապրում են Ֆինլանդիայում։ Ըստ դպրոցի աշակերտների նախահաշվարկի, դպրոցի սովորողների 80 %-ը Ֆինլանդիայի Հանրապետության քաղաքացիներ են։

Դպրոցի սովորողները ուսումնասիրում են մի շարք լեզուներ։ Պարտադիր պայման է հանդիսանում անգլերենի և գերմաներենի ուսուցումը։ Կամավոր կերպով աշակերտները կարող են սովորել շվեդերեն, լատիներեն, ֆրանսերեն և ռուսերեն։ 7-րդ դասարան փոխադրված աշակերտները կամավոր կերպով ընտրություն են կատարում շվեդերենի և ֆրանսերենի միջև։ 8-րդ դասարանում աշակերտները սկսում են սովորել նաև լատիներեն։

Հելսինկիի գերմանական դպրոցն առաջարկում է ուսուցման երկու մեթոդ։ Առաջին մեթոդը 1-ից մինչև 9-րդ դասարանների կրթություններն են, որը պարտադիր կերպով ներառում է ֆիններենի և գերմաներենի մասնագիտացված ուսուցումը։ Երկրորդ մեթոդով աշակերտները դպրոցում սովորում են նաև 10-րդից 12-րդ դասարաններում և հետագայում կարող են ընդունվել համալսարան Ֆինլանդիայում և Գերմանիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official site  

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի դպրոցներ
Մոնաստիր (Սարդինիա)

**Մոնաստիր** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։

Բնակչությունը 4496 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 142 կմ²։ Զբաղեցնում է 32 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9023։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։

Բնակչության հովանավոր համարվում է սուրբ Պետրոսը։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1360
 bar:1871 from:0 till: 1273
 bar:1881 from:0 till: 1274
 bar:1901 from:0 till: 1293
 bar:1911 from:0 till: 1557
 bar:1921 from:0 till: 1773
 bar:1931 from:0 till: 2010
 bar:1936 from:0 till: 2016
 bar:1951 from:0 till: 2592
 bar:1961 from:0 till: 3029
 bar:1971 from:0 till: 3345
 bar:1981 from:0 till: 4149
 bar:1991 from:0 till: 4539
 bar:2001 from:0 till: 4496
PlotData=
 bar:1861 at: 1360 fontsize:S text: 1.360 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1273 fontsize:S text: 1.273 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1274 fontsize:S text: 1.274 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1293 fontsize:S text: 1.293 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1557 fontsize:S text: 1.557 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1773 fontsize:S text: 1.773 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2010 fontsize:S text: 2.010 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2016 fontsize:S text: 2.016 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2592 fontsize:S text: 2.592 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 3029 fontsize:S text: 3.029 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 3345 fontsize:S text: 3.345 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 4149 fontsize:S text: 4.149 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 4539 fontsize:S text: 4.539 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 4496 fontsize:S text: 4.496 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 070 916701
* Էլեկտրոնային փոստ՝ comune.monastir.ca@gmail.com
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.monastir.ca.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության գլխավոր կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տոլովիցա

**Տոլովիցա,** () փոքրիկ գյուղ Բուլղարիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Վիդինի մարզում։ Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 65 մարդ։

## Քարտեզներ
* Положение на электронной карте bgmaps.com
* Положение на электронной карте emaps.bg
* Положение на электронной карте Google

## Արտաքին հղումներ
* Статистика населения
Մեռյալների օր (տոն)

**Մեռյալների օր** (), մեքսիկական տոն, նշվում է ամբողջ Մեքսիկայում, հատկապես կենտրոնական և հարավային շրջաններում։ Տոնակատարության ժամանակ ընտանիքի անդամները, ընկերները հավաքվում, աղոթում և հիշում են ընտանիքի մահացած անդամներին և ընկերներին։ 2008 թվականին այս ավանդույթը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային արժեքների ցանկում։ Ըստ հավատալիքների՝ այս օրերին մահացածների հոգիներն այցելում են հարազատ տուն։ Ավանդույթը գալիս է ացտեկներից, մայաներից, ովքեր նվիրատվություններ էին անում Միկտլանսիուատլին և պատերը զարդարում գանգերով։ Տոնակատարությունը համընկնում է երկու կաթոլիկ տոների՝ Բոլոր Սրբերի օրվա (նոյեմբերի 1) և Բոլոր Հոգիների օրվա (նոյեմբերի 2) հետ։ Այս օրերին կազմակերպվում են կառնավալներ, պատրաստվում են գանգերի տեսքով քաղցրավենիքներ, կանացի հագուստով կմախքե ֆիգուրներ, որոնք հիշեցնում են Կատրինին։

2004 թվականին Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի ուսանողները շաքարից, շոկոլադից և կարամելից պատրաստել են 5667 գանգերից պատ, որը 2667 գանգով գերազանցել է նախորդ պատին։ Գանգերով պատի այս ցուցանիշը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։

Մեռյալների օրվան ընդառաջ գերեզմանատունը զարդարում են ժապավեններով ու ծաղիկներով, մահացածների տան ճանապարհներին հարազատները մոմեր են տեղադրում, որվեսզի հանգուցյալը կարողանա գտնել տան ճանապարհը։

## Պատկերներ

Alfeñiques 3.jpg
Calavera.jpg
Day of the Dead Display(right front table detail) (4078939648).jpg


## Գրականություն
* 
* "The Day of the Dead, Halloween, and the Quest for Mexican National Identity". *Journal of American Folklore* 442 (1998)։ 359&ndash;80.
* "Sugar, Colonialism, and Death: On the Origins of Mexico's Day of the Dead". *Comparative Studies in Sociology and History* 39.2 (1997)։ 270&ndash;299.
* "Iconography in Mexico's Day of the Dead". *Ethnohistory* 45.2(1998)։ 181&ndash;218.
* Cadafalch, Antoni. *The Day of the Dead*. Korero Books, 2011. ISBN 978-1-907621-01-7
* Carmichael, Elizabeth; Sayer, Chloe. *The Skeleton at the Feast: The Day of the Dead in Mexico*. Great Britain: The Bath Press, 1991. ISBN 0-7141-2503-2
* Conklin, Paul. "Death Takes a Holiday". *U.S. Catholic* 66 (2001)։ 38&ndash;41.
* Garcia-Rivera, Alex. "Death Takes a Holiday". *U.S. Catholic* 62 (1997)։ 50.
* Haley, Shawn D.; Fukuda, Curt. *Day of the Dead: When Two Worlds Meet in Oaxaca*. Berhahn Books, 2004. ISBN 1-84545-083-3
* Lomnitz, Claudio. *Death and the Idea of Mexico*. Zone Books, 2005. ISBN 1-890951-53-6
* Roy, Ann. "A Crack Between the Worlds". *Commonwealth* 122 (1995) : 13&ndash;16.
* Andrade, Mary J. "Day of the Dead A Passion for Life&nbsp;&ndash; Día de los Muertos Pasión por la Vida". La Oferta Publishing, 2007. ISBN 978-0-9791624-04

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի մշակույթ
Կոսնեմյոլ

**Կոսնեմյոլ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վուկտիլ գետի աջ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000061654
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006165
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ագենոր (Պլևրոնի որդին)

**Ագենոր** (), հունական դիցարանում Պլևրոնի և Քսանթիպայի որդին։ Ագենորի կինը իր զարմուհին էր՝ Կալիդոնի դուստր Էպիկաստրան, իսկ նրանց երեխաները Պարֆաոն և Դեմոնիկան էին։ Պավսանիասը Ագենորի զավակների մեջ հիշատակում է նաև Ֆեստիոսին՝ Լեդայի հորը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Օպտիմետր

**Օպտիմատներ**, չափիչ սարք փոքր արժեքների հարաբերական գծային չափումների համար։

Լինում են ուղղահայաց և հորիզոնական։ Գոյություն ունեն երկարության օպտիկական չափիչներ, չափիչ մեքենաներ, ինտերֆերոմետրեր, օպտիկական քանոններ և գործիքային մանրադիտակներ։

Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Ագենոր (Արգոսի թագավոր)

**Ագենոր**(), Հին Հունական դիցարանի կերպարներից մեկը, Արգոսի թագավորը։ Ըստ տոհմածառի՝ Էկաբսի և Եվրիսաբի որդին։ Պայծառատես Արգոսի հայրը։ Ըստ մեկ ուրիշ տոհմածառի՝ Տրիոպի որդին և Կրոտոպի հայրը։

Նրա գահակալման ժամանակ Տրոխիլը Արգոսից փախչեց Էլևսին։ Արգոսում կար Ագենորի համար հատուկ սրբավայր։ Ագենորին են վերագրում նաև ձիաբուծությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Տիկին սպասուհի (ֆիլմ)

**Տիկին սպասուհի** (), ամերիկյան մելոդրամա։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Ուեն Վանը։ Գլխավոր դերերում են Ջենիֆեր Լոպեսը և Ռեյֆ Ֆայնսը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Մայքլ Օ'Ռիորդան

**Մայքլ Օ'Ռիորդան** (, ), իռլանդացի քաղաքական գործիչ։

Ինտերնացիոնալիստական բրիգադի կազմում մասնակցել է 1936-1939 թվականների Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին։ 1962–1970 թվականներին Եղել է Իռլանդիայում բանվորական լիգայի (1962 թվականից՝ Իռլանդիայում բանվորական կուսակցություն, ԻԲԿ) հիմնադիրներից (1948), 1951 թվականից՝ նրա ԴԿ–ի քարտուղարը։ Եղել է ԻԲԿ գործադիր կոմիտեի անփոփոխ քարտուղարը։ 1970 թվականին ԻՐԿ Հյուսիսային Իռլանդիայի կոմկուսի հետ միավորվելուց և Իռլանդիայի միացյալ կոմունիստական կուսակցություն (ԻԿԿ) ստեղծվելուց հետո ընտրվել է ԻԿԿ ազգային ԴԿ–ի քարտուղար, 1971-1984 թվականներին՝ ԻԿԿ գլխավոր քարտուղար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ
Դենի Օ'Դոնոհյու

**Դենիել Ջոն Մարկ Լյուկ Օ'Դոնոհյու** (, ), իռլանդացի երգիչ-երաժիշտ, The Script ալտերնատիվ ռոք խմբի մենակատարը։

## Կենսագրություն
Դենին ծնվել է Դուբլինում՝ Բալինտիրում, Շեյ և Էյլիշ Օ'Դոնոհյուների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Շեյը, եղել է The Dreamers խմբի անդամ։ Դենին վեց երեխաներից կրտսերն է։ Մանուկ տարիներին Դենին դեմ էր երաժիշտ դառնալու գաղափարին, սակայն, վերջին հաշվով նա լքեց դպրոցը, որպեսզի շարունակի երաժշտական կարիերան։

1999 թվականին Դենին պայմանագիր կնքեց Universal Records լեյբլի հետ՝ այդկերպ դառնալով Mytown խմբի անդամ իր ընկեր Մարկ Շիհանի հետ միասին (The Script խմբի այժմյա կիթառահարի և բեք վոկալիստի)։ Խումբը որոշ ժամանակ հաջողություններ ունեցավ, ինչից հետո Դենին և Մարկը տեղափոխվեցին Լոս Անջելես, որտեղ սկսեցին երգեր և պրոդյուսեր հանդիսանալ այնպիսի երգիչների համար, ինչպիսիք են Բրիթնի Սփիրսը, Boyz II Men-ը և TLC-ն։

Մեկ տարի անց նրանք վերադառնում են Դուբլին, որտեղ նրանց է միանում հարվածային գործիքներ նվագող Գլեն Փաուերը։ Այդկերպ նրանք սկսում են աշխատել սեփական նյութերի վրա, ինչի հետևանքով 2001 թվականին ձևավորվեց The Script խումբը։

Խմբի դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2008 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Սկավառակի բոլոր երգերի համահեղինակը Դենին է։ Այն ունեցավ մեծ հաջողություն հատկապես խմբի հայրենիքում՝ Իռլանդիայում։ Իլանդական ձայնասկավառակների չարթում այն գրավեց առաջին հորիզոնականը։ Դրանից հետո նրանք թողարկեցին ևս երկու ձայնասկավառակ՝ «Science & Faith» (2010 թվականի սեպտեմբերին) և «#3» (2012 թվականի սեպտեմբերին)։ Այդ երկու ձայնասկավառակներն էլ լավագույնը դարձան Իռլանդիայում։

## Անձնական կյանք
2008 թվականից մինչև 2012 թվականին Դենին հանդիպում էր լիտվացի մոդել Իրմա Մալիի հետ, որի հետ նա ծանոթացել էր «Breakeven» երգի տեսահոլովակի նկարահանումների ժամանակ։ Զույգը բաժանվեց Դենիի և «The Voice UK» նախագծի մասնակից Բո Բրյուսի սիրավեպի վերաբերյալ բամբասանքների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*DannyODonoghue.Net 

Կատեգորիա:Իռլանդացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի երգիչներ
Օպրիչնինա

**Օպրիչնինա**, օպրիշնինա (հին ռուս,  – հատուկ բառից․ XIV-XV դարերին օպրիշնինա էին անվանում հատուկ տիրույթները, որ տրվում էին մեծ իշխանական դինաստիայի անդամներին), 1․ թագավորական կալված–տիրույթի (նրա տարածքը, զորքը, հիմնարկությունները) անվանումը 1565-1572 թվականներին։ 2․ Իվան IV Ահեղի կառավարության ներքին քաղաքականությունը 1560-ական թվականներին, որի նպատակն էր բոյարա–իշխանական ընդդիմության ջախջախումը և ինքնակալության ամրապնդումը։ 1564 թվականի դեկտեմբերին Իվան I-ը մեկնում էր Ալեքսանդրյան սլոբոդա (Մոսկվայի մերձակայքում) և 1565 թվականի հունվարի 3-ին հայտարարում գահից իր հրաժարվելու մասին։ Սլոբոդա էին ժամանում բոյարների և հոգևորականության պատգամավորները, որոնք համա ձայնվում էին ցարին ընձեռել արտակարգ լիազորություններ։ Իվան IV-ը հայտարարում էր «հատուկ»- արքունիքի (հատուկ տարածքով, բանակով, ֆինանսներով և վարչությամբ) ստեղծման մասին։ Կազմ վում էր ղեկավարման հատուկ ապարատ և ցարին անմիջականորեն ենթակա հնա զանդ բանակ (սկզբում՝ 1000, հետագայում՝ 5–6 հազար մարդ)։ Պետության տարածքը բաժանվում էր օպրիչինաների և զեմշչինայի։ Օպրիչինաների մեջ էին մտնում, կենտրոնում՝ Մոժայսկը, Վյազման, Սուզդալը և այլն, 
հարավ–արևմուտքում՝ Կոզելսկը, Պերեմիշլը, Բեյլովը, Մեդինը և այլն, հյուսիսում՝ Դվինան, Վելիկի Ուստյուգը, Կարգոպոլը, Վոլոգդան և այլն, ինչպես նաև ար քունի տիրույթները։ Օպրիչնինաների տարածքի եկամուտները մտնում էին պետական գանձարանը և ծախսվում օպրիչնինաների բանակի, պետական ապարատի վրա և այլն։ Օպրիչնինաների հետևանքով ուժեղացավ ինքնակալական իշխանությունը, այն կարևոր փուլ հանդիսացավ գյուղացիության ճորտացման ճանապարհին։

Կատեգորիա:Հատուկ տիրույթներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Քաղաքական բռնաճնշումներ
Կատեգորիա:16-րդ դարը Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1565 հիմնադրումներ
Know Your Enemy (երգ, Green Day)

**«Know Your Enemy»**», ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի ութերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2009 թվականի ապրիլի 16-ին։

## Երգացանկ
### CD և Didital Download
# "Know Your Enemy" - 3։12
### CD1
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "Lights Out" - 2։16
# "Hearts Collide" - 2։39
### CD2
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "Lights Out" - 2։16
### Digital download - EP
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "Boulevard of Broken Dreams" (live) - 4։24
# "F.O.D." (live) - 2։24
### Digital download սինգլ
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "Lights Out" - 2։16
# "Hearts Collide" - 2։39
### 7"
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "Hearts Collide" - 2։39
### Vinyl
# "Know Your Enemy" - 3։12
# "21 Guns" - 5։21

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Green Day-ի երգեր
Օռլեանականներ

**Օռլեանականներ**, միապետական խմբավորում Ֆրանսիայում։ 1830 թվականի սկզբին հանդես էր եկել գահի նկատմամբ Լուի Ֆիլիպ Օռլեանցու հավակնությունների պաշտպանությամբ։ 1830 թվականի գարնանը ձևավորվել էր որպես կուսակցություն։ Հուլիսյան հեղափոխություն 1830 թվականի ժամանակ Օռլեականները գահ էին բարձրացրել Լուի Ֆիլիպ Օռլեանցուն։ Հուլիսյան միապետության ընթացքում (1830-1848) իշխել էին Ֆրանսիայում։ 1848 թվականի հեղափոխությունից հետո միավորվել էին լեգիտիմիստների հետ։ Ակտիվ մասնակցություն էին ցուցաբերել 1871 թվականի Փարիզի կոմունայի ջախջախմանը։ Պատրիս Մակ-Մահոնի միապետական հեղաշրջման անհաջող փորձին, իսկ հետագայում բուլանժականությանը (շովինիստական շարժում, 1888-1889 թվականներին) մասնակցելուց հետո հեռացել էին քաղաքական ասպարեզից։

Կատեգորիա:Ֆրանսիական թագավորական ընտանիքներ
Կատեգորիա:Վալուաներ
Միխալ Կլեոֆաս Օգինսկի

**Միխալ Կլեոֆաս Օգինսկի** (, ), լեհ կոմպոզիտոր և քաղաքական գործիչ, կոմս։ Չորսամյա սեյմի դեպուտատ (1788-1792 թթ.), Տ․ Կոստյուշկոյի ապստամբության մասնակից։

1795 թվականին վտարանդվել է։ 1802 թվականից ապրել է Զալեսյեում (Վիլնոյի մոտ), հաճախ եղել Պետերբուրգում (Ռուսական կայսրության սենատոր)։ 1822-1833 թվականներին ապրել է Ֆլորենցիայում։ Օգինսկին հեղինակ է զինվորական հայրենասիրական երգերի և քայլերգերի, ռոմանսների, մոտ 40 դաշնամուրային պիեսների, այդ թվում՝ պոլոնեզների։ Նրան են վերագրում «Դեռևս Լեհաստանը չի կործանվել» երգը, որը հետագայում դարձել է լեհական ազգային հիմնը։ Գրել է հուշագրություններ (հրատարակություն 4 հատոր Փարիզում, 1826-1827 թվականներին) և «Նամակներ երաժշտության մասին» (հրատարակություն Կրակովում, 1956 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանի ասպետներ
Մոնիկա Սոցկո

**Մոնիկա Սոցկո** (լեհ.՝ Monika Soćko, ), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2008 թվականին ստացել է գրոսմայստերի կոչում՝ դառնալով առաջին լեհ շախմատիստուհին, ով ստացել է այդ կոչումը։ Բարտոշ Սոցկոյի կինն է։ 2010 թվականին կայացած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ Մոնիկան դարձել է բրոնզե մեդալակիր։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մոնիկա Սոցկոյի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Մոնիկա Սոցկոյի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Լեհ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Լեհ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Պուեբլա դե Վալես

**Պուեբլա դե Վալես** (իսպ.՝ Puebla de Valles), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գվալդախարա պրովինցիայում։ Տարածքը կազմում է 27,46 կմ2։ Բնակչությունը՝ 85 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ազան (Արկասի որդին)

**Ազան** (), Հին Հունական դիցաբանության կերպարներից մեկը Արակդիայից։ Արկադի և Էրատոյի որդին։ Երկրի իր հատվածը կոչվեց Ազանիա։ Ազանիայի հպատակները ավելի ուշ ապրում էին Ֆրիգիայում։ Ի պատիվ նրա, առաջին անգամ կարգադրվեցին անցկացնել խաղեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Աերոպոս (Կեֆեուսի որդին)

**Աերոպոս** (), հին հունական դիցարանի կերպարներից մեկը Տեգեից (Արկադիա)։ Կեֆեյի որդին, Էխիմայի հայրը, կամ Ֆեգեյի որդին։ Նրա մայրը մահացավ ծննդաբերության ժամանակ, բայց տղան սնվում էր մոր կրծքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Բերդի Քերբաբաև

**Բերդի Մուրադի Քերբաբաև** (), թուրքմեն խորհրդային գրող, թուրքմեն խորհրդային գրականության սկզբնավորողներից։ Թուրքմենական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1951 թ.), Թուրքմենական ԽՍՀ ժողովրդական գրող, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969 թ.)։ ՍՄԿԿ անդամ 1948 թվականից։

Սովորել է Լենինգրադի համալսարանի արևելյան ֆակուլտետում (1927-1928 թթ.)։ 1927 թվականին հրապարակել է «Աղջկական աշխարհ», 1928 թվականին՝ «Ստրկացվածը կամ Ադաթի զոհը» պոեմները։ Քերբաբաևի «Վճռական քայլը» (1940 թ., 1-ին մաս, ամբողջությամբ տպագրվել է 1947 թվականին) առաջին վեպն էր թուրքմենական խորհրդային գրականության մեջ։ Քերբաբաևի ստեղծագործությունը բազմաժանր է։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին են գրվել «Կուրբան Դուրդը» (1942 թ.) վիպակը, «Այլար» (1943 թ.) պոեմը, «Եղբայրներ» և «Մահթումկուլի» (երկուսն էլ՝ 1943 թ.) պիեսները և այլն։ Կոլտնտեսային աուլի կյանքն է պատկերում «Այսոլթանը սպիտակ ոսկու երկրից» (1949 թ., ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951 թ.) վիպակը։ Թուրքմենական գրականության նշանակալից ձեռքբերումն է նրա «Նեբիտդաղ» (1957 թ.) վեպը՝ նվիրված նավթագործներին։ Թուրքմեն ականավոր հեղափոխական ու պետական գործիչ Կ․ Աթաբաևի մասին է «Հրաշքով ծնվածը» (1965 թ.) վեպը։ Թուրքմենիայի ԳՄ վարչության նախագահ (1942-1950 թթ. )։ Պարգևատրվել է Լենինի 3 և 3 այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքմեն գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նինա Օռլինսկայա

**Նինա Գարեգինի Օռլինսկայա** (իսկական անունը՝ *Քնարիկ Գարեգինի Բասմաչյան*, ), հայազգի ադրբ. սովետական դերասանուհի։ Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1956 թ.)։

## Գործունեություն
Բեմական գործունեությունն սկսել էր 1921 թվականին, Գանձակի ադրբեջանական թատերախմբում։ 1924-1933 թվականներին՝ Թիֆլիսի ադրբեջանական  թատրոնի, 1933 թվականից՝ Կիրովաբադի Զ․ Զաբարլու անվանի ադրբ․ դրամատիկական թատրոնի առաջատար դերասանուհի։ Դերակատարումներից լավագույնը Մոլմազն էր (Զաբարլու «Հրո հարսը», 1929 թ.)։ Լավագույն դերերից էին նաև՝ Սևիլ (Զաբարլու «Սևիլ», 1929 թ.), իյուրաման (Վուրղունի «Վագիֆ», 1938 թ.), Սուսան (Շիրվանզադեի «Նամուս», 1928 թ.), Լիդա (Կոռնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ», 1936 թ.), Դեզդեմոնա (Շեքսպիրի «Օթելլո», 1931 թ.)։ Զաբարլու անվանի թատրոնի հետ, 1963 թվականին հյուրախաղերով հանդես էր եկել Երևանում և Լենինականում։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։

## Գրականություն
* Шапвəлəд Рза, Солмаз (... Нина Орлинcкaja), Бакы, 1962.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Նյադեյ Յագա

**Նյադեյ Յագա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուտչեր Շար գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000084275
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008427
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գրիգոր Ուստա

**Գրիգոր Ուստա** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհտհայտ է), XVII դարի հայ ճարտարապետ։ Ըստ շինարարական արձանագրության պահպանված բեկորի, Գրիգոր Ուստան «ջուղեցի Սրապիոնի որդին» է։ 1642-ին կառուցել է Երևանի Կաթողիկեի արևմտյան կողմին կից եռանավ ժամատունը («ժողովրդաբան», այժմ քանդված), որի համար բեմ է ծառայել հին եկեղեցին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
Վալերիան Օսինսկի

** Վալերիան Վալերիանովիչ Օբոլենսկի** (, ), հայտնի նաև որպես **Վալերիան Օսինսկի**, ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, խորհրդային քաղաքական գործիչ, մարքսիստ տեսաբան, տնտեսագետ, Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիայի պրոֆեսոր, ԽՄԿԿ անդամ (1907)։

1905 թվականին սովորել է Մոսկվայի համալսարանում, 1906 թվականին՝ Գերմանիայում։ 1907-1917 թվականներին կուսակցական ագիտացիոն աշխատանքներ է տարել Մոսկվայում, Տվերում, Խարկովում։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո եղել էր ՌՍԴԲ(բ)Կ Մոսկվայի մարզային բյուրոյի անդամ։ ՌՍԴԲ(բ)Կ 6-րդ համագումարի պատգամավոր։ 1917 թվականի հոկտեմբերին՝ Իյարկովի ՌՀԿ–ի անդամ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից (1917) հետո՝ ՌԽՖՍՀ պետական բանկի կառավարիչ, ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդի (ԺՏԲԽ) նախագահ (մինչև 1918 թվականի մարտը), ապա աշխատել է «Պրավդա» թերթի խմբագրությունում և ԺՏԲԽ–ում։ 1918 թվականի գարնանը եղել է «ձախ կոմունիստներ»-ի պլատֆորմի հեղինակներից մեկը։ 1920 թվականին՝ Տուլայի նահանգային գործադիր կոմիտեի նախագահ, Պարենժողկոմատի կոլեգիայի անդամ։ 1920-1921 թվականներին՝ «Դեմոկրատական ցենտրալիզմ» հակակուսակցական խմբի ակտիվ գործիչներից։ 1921-1923 թվականներին՝ Հողժողկոմի, ԺՏԲԽ նախագահի տեղակալ։ Հարել էր տրոցկիստական օպոզիցիային, ապա հեռացել դրանից։ 1923-1924 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ լիազոր ներկայացուցիչը Շվեդիայում։ 1925-1928 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետպլանի նախագահության անդամ, Կենտրոնական վիճվարչության կառավարիչ։ 1929 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԺՏԲԽ նախագահի տեղակալ։ Կուսակցության 7-11, 14-17-րդ համագումարների պատգամավոր, 10, 14-17-րդ համագումարներում ընտրվել էր ԿԿ–ի անդամության թեկնածու։ Կոմինտերնի 1-ին կոնգրեսի (1919 թ.) պատվիրակ։ Եղել է տնտեսագիտական հարցերի վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ։

Գնդակահարվել է Խորհրդային բռնաճնշումների ժամանակահատածում՝ 1938 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Օսիպ Օսիպով

**Օսիպ Սահակի Օսիպով** (Հովսեփ Հովսեփյան) (1912, Թաղավարդ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 3, 2011, Թաղավարդ, Մարտունու շրջան, Արցախ), Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ (1943, 1944, 1945)։

1941-ին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Հայրենական պատերազմի ժամանակ, Հայկական 89-րդ (Թամանյան) դիվիզիայի կազմում՝ որպես սակրավոր, մասնակցել է Ղրիմի, Բելոռուսիայի, Լեհաստանի ազատագրմանը, Բեռլինի գրավմանը։ Փառքի շքանշանների արժանացել է Կերչի, Լեհաստանի ազատագրման մարտերում և Օդերի ափին հենակետ գրավելիս ցուցաբերած խիզախության համար։ Զորացրվել է 1945-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի հայ ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Օվդիմ

**Օվդիմ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 451 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 03020200112103000018570
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 103001857
* Ավազանի կոդը - 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր