open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չիկագո Լուփ

**Չիկագո Լուփ** (), ամերիկյան Իլինոյս նահանգում գտնվող Չիկագո խոշոր քաղաքի պատմական գործարար կենտրոնի անվանումը։ Համայնքային տարածք է այդ քաղաքի ֆինանսական շրջանում, ինչպես նաև Չիկագոյի կառավարության ու Իլինոյսի նահանգի Քուքի շրջանի վարչակազմի նստավայրն է։ Հայտնի է նաև իբրև առևտրական ու մշակութային կենտրոն։ Վարչականորեն որպես համայնքային տարածք առանձնացվել է 1920-ական թվականներին, երբ այստեղ հիմնադրվել է Չիկագոյի համալսարանը։ Հյուսիսում նրա սահմանագիծը անցնում է Չիկագո գետով, արևելքում՝ Միչիգան լճով, հարավում՝ Ռուզվելտի անվան մայրուղով։

Չիկագո Լուփի տարածքում են գտնվում «*Grant Park*» զբոսայգին, Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտը, ԱՄՆ-ի խոշորագույն թանգարաններից մեկը, Գուդման թատրոնը, Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի շենքը, «Ուիլլիս աշտարակ» անվանումը կրող երկնաքերը, որը բարձրությամբ երկրորդն է Միացյալ Նահանգներում։

Այստեղ գործող համբավավոր կրթօջախներից հիշարժան են հատկապես Կոլումբիա քոլեջը (*Columbia College Chicago*), *Ռուզվելտ* համալսարանը (*Roosevelt University*), *Tribeca Flashpoint* քոլեջը, *DePaul*, *Notre Dame*-ի, Իլինոյսի համալսարանների մասնաճյուղերը, Լյուիսի պետական համալսարանը (*National Louis University*), Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտն ու նրա դպրոցը, Հարոլդ Վաշինգտոնի անվան քոլեջը, Ադլերի անվան հոգեբանության մասնագիտական դպրոցը, *South Loop* դպրոցը, Ուենդել Ֆիլիփսի անվան ակադեմիայի բարձրագույն դպրոցը, *Wells Community Academy*-ի բարձրագույն դպրոցը...:

## Գրականություն
*
*

## Պատկերասրահ

2010-02-19 3000x2000 chicago skyline.jpg|Քաղաքի համայնապատկերը Միչիգան լճից
Chicago Sears Tower.jpg| Ուիլլիս աշտարակ-երկնաքերը
20090612 Chicago Loop view of the L Tracks, 35 East Wacker, and Trump International Hotel and Tower from Wabash Avenue.jpg|Թրամփի միջազգային հյուրանոցն ու աշտարակ-երկնաքերը (Trump International Hotel and Tower)
Calle E Monroe St, Chicago, Illinois, Estados Unidos, 2012-10-20, DD 04.jpg|Իսթ Մոնրո փողոցը
CTA loop junction.jpg|Տեսարան քաղաքից
Buckingham Fountain August 2010 2.JPG|Բուքինգհեմյան շատրվանը Grant Park զբոսայգում
20090524 Buildings along Chicago River line the south border of the Near North Side and Streeterville and the north border of Chicago Loop, Lakeshore East and Illinois Center.jpg|Չիկագո գետն ու առափնյան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Loop Alliance
*Greater South Loop Association 
*Prairie District Neighborhood Alliance Website
*City of Chicago Loop Community Map 
*Rand McNally 1893 Loop Sketches

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Իլինոյսի քաղաքներ
Կաստորիայի բյուզանդական թանգարան

**Կաստորիայի բյուզանդական թանգարան** (), թանգարան հունական Կաստորիա քաղաքում, գտնվում է Արևմտյան Մակեդոնիայում։ Գործում է մշակույթի նախարարության ներքո։

## Հավաքածուներ
Թանգարանում պահվում  են Բյուզանդիայի ամենահարուստ հավաքածուներից մեկը և Հունաստանի  հետբյուզանդական սրբապատկերները։

Թանգարանի հավաքածուն իր մեջ ներառում է բյուզանդական սրբապատկերներ և Կաստորիայի հետբյուզանդական տաճարներ, մերձակա Դիոկլտիանոպոլիսի որմնանկարներ ու խճանկարներ, նախաքրիստոնեական տարիներից մինչև oսմանյան շրջանը եղած ճարտարապետական տարրեր, եկեղեցական մասունքներ ու փայտե փորագրություններ, տարբեր ժամանակաշրջանների հնագիտական գտածոներ։

## Պատմություն
Կաստորիայի տարածաշրջանում կան շուրջ 80 բյուզանդական և հետբյուզանդական եկեղեցիներ, որոնցից 26-ը կառուցվել են անմիջապես բյուզանդական շրջանում։ Տաճարներում որմնանկարների տարածքը գերազանցում է 3 հազար քառակուսի մետրը։ Բավականին մեծ են փայտե փորագրությունների ծավալը և սրբապատկերների քանակը։ Սրբապատկերները ընդգրկում են բյուզանդական արվեստի զարգացման բոլոր ժամանակաշրջանները և վկայում են բյուզանդական արվեստի յուրաքանչյուր դպրոցի և առանձին  սրբապատկերագրի ազդեցությունների և ոճերի մասին։ Այս սրբապատկերներն ու փայտե քանդակները վերապրել են Բյուզանդական կայսրության անհանգիստ ժամանակաշրջանները, հյուսիսային ժողովուրդների արշավանքները, օսմանյան լուծը, 20-րդ դարի սկզբին տեղի ունեցած ազգային հակամարտությունների և պատերազմների տարիները։ Կաստորիայի շրջանի տաճարներում և թանգարաններում պահվում են մոտ 1500 սրբապատկերներ։ Կաստորիայի սրբապատկերները հիմնականում կրում են Մակեդոնիայի և Կրետեի պատկերագրման դպրոցների ազդեցությունը։ Թանգարանի ստեղծումն անհրաժեշտություն էր, քանի որ այն հնարավորություն կտար ի մի բերելու Կաստորիայի և տարածաշրջանի բյուզանդական և միջնադարյան շենքերի արվեստի և ճարտարապետության տարրերը։ Բյուզանդական և հետբյուզանդական  տաճարներից շատերը (հատկապես օսմանյան ժամանակաշրջանի) գուցե չափերով փոքր էին և ներքին հարդարմամբ համեստ, բայց  հարուստ էին որմնանկարներով և սրբապատկերներով։

Հատկապես Կաստորիա քաղաքի տաճարները  կառուցվել են հարուստ բնակիչների պալատների բակերում և կրել են նրանց տերերի անունները, անուններ, որոնք պահպանվել են  մինչ օրս, և որոնցով  անավանակոչվում են  նաև քաղաքի թաղամասերը։ Այժմ թանգարանում պահվում է 550 սրբապատկեր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Macedonian Museums-15-Byzantino Kastorias-73.jpg|Հիսուս Քրիստոս (16-րդ դար)
Պատկեր:Macedonian Museums-15-Byzantino Kastorias-70.jpg|Լուսանկար թանգարանի ցուցասրահից
Պատկեր:Panagia-Koumbelidiki-Amolyntos-Icon.jpg|Սուրբ Աստվածամայր (16-րդ դար,Պանագի Կումպելիդիկիսի տաճարից)
Պատկեր:Macedonian Museums-15-Byzantino Kastorias-71.jpg|Սուրբ Պարասկևի սրբապատկեր
Պատկեր:Macedonian Museums-15-Byzantino Kastorias-72.jpg|Եղիա մարգարե (12-րդ դար)
Պատկեր:Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς 89.jpg|Բյուզանդական թանգարան «Կաստորիա 89»


## Գրականություն

* Γ., Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς, Αθήνα 1996
* Τσιγαρίδας Ε.Ν.Τ., Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς: βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, Αθήνα

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ιστοσ. Υπουργείο Πολιτισμού-Οδυσσεύς, Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς 

Կատեգորիա:Հունաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:1989 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Հունաստանում
Կատեգորիա:Բյուզանդագիտություն
Ֆիլիպինյան պեսո

**Պեսո,** Ֆիլիպինների ազգային արժույթ։ Ներկայունս այն բաղկացած է 100 սենտիմոյից, 1958-1966 թվականներին կազմված էր 100 սենտավոյից։ Հանդես է եկել 1852 թվականի մայիսի 1-ից, երբ իսպանա-ֆիլիպիննական բանկը (անգլ.`Bank of the Philippine Islands) թողարկեց «կոշտ պեսոն» (իսպ.`pesos fuertes), որոնք դուրս մղեցին ռեալին, որը մինչ այդ  գործում էր Ֆիլիպիններում։

## Մետաղադրամներ
Շրջանառության մեջ են գտնվում 2017 թվականին թողարկված մետաղադրամները, որոնք շարունակում են մնալ 1993 թվականի վճարային մետաղադրամների իրավահաջորդը։

### 1958 թվականի շարքը

### 1967 թվականի շարքը

### 1993 թվականի շարք
Դիմերեսին`պետության անվանումը, անվանական գինը, թողարկման տարեթիվը և թողարկած բանկի նշանը։ Մետաղադրամներին, պեսո անվանական անունով, նաև ֆիլիպիննական գործիչների դիմանկարները` 1 պեսո`Խոսե Ռիսալ, 5 պեսո`Էմիլիո Ագինալդո և 10 պեսո`Անդրես Բոնիֆասիո և Ապոլինարիո Մաբինի։ Մետաղադրամի ետնամասին` Ֆիլիպինների կենտրոնական բանկի անունն ու տարբերանշանը, և շարքի հաստատման տարեթիվը (1993):

### 2017 թվականի շարք

## Թղթադրամներ

### 1949 թվականի շարք
«Անգլիական» շարքի թղթադրամները տպագրվել են 1949 թվականին, շրջանառության մեջ է դրվել 1951 թվականին, իսկ շրջանառությունից դուրս է եկել 1974 թվականի փետրվարի 28-ից։ 5, 10 և 20 սենտավորները սկզբում տպագրվում էին Security Banknote Compady ընկերության  կողմից, հետո, ինչպես և բոլոր թղթադրամները այս շարքի, տպագրվեցին Thomas De La Rue ընկերության կողմից։

### 2010 թվականի շարք
Թղթադրամները տպագրվում են Ֆրանսիայում Oberthur Technologies ընկերության կողմից։

### Հիշատակի թղթադրամներ
2018 թվականի կեսերին թողարկվել էր արդեն 33 հիշատակի թղթադրամներ  մակագրություններով և 3 թղթադրամներ օրիգինալ դիզայնով։
## Փոխարժեքի ռեժիմ

Ներկայումս Ֆիլիպիններում գործում է փոխարժեքի լողացող ռեժիմը։ Վարած քաղաքականության էֆեկտիվությունը ցույց են տալիս գնաճի ցուցանիշները։

http://www.bsp.gov.ph/

## Արտաքին հղումներ
* Филиппинские деньги на портале Филиппины.ru
* Обиходные монеты Филиппин

Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների տնտեսություն
Ջա կենդանաբանական արգելոց

**Ջա կենդանաբանական արգելոց** (, ), արգելոց Կամերունում, ստեղծվել է 1950 թվականին։ Արգելոցի մեծ մասը գտնվում է Կամերունի արևելյան հատվածում և միայն հարավ-արևելյան եզրն է մտնում հարավային և կենտրոնական Կամերունի շրջաններում։ 1981 թվականից արգելոցը ընդգրկվել է կենսոլորտի համաշխարհային արգելոցների ցանցում։ 1987 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում Ջա գետի ջրերը եզերում են արգելոցի հարավային, արևմտյան և հյուսիսային սահմանները՝ հանդիսանալով բնական սահման։ Արգելոցը զբաղեցնում է 5260 կմ² ընդհանուր տարածք։

## Ֆլորա և Ֆաունա
Ջա կենդանաբանական արգելոցը Աֆրիկայի հասարակածային անտառի խոշոր զանգված է։ Այստեղ ապրում և աճում են հսկայական քանակությամբ կենսաբանական տեսակներ։  Ընդհանուր առմամբ արգելոցի տարածքում գրանցված են 1500-ից ավելի բուսատեսակներ, 107 տեսակի կաթնասուններ (որոնցից 5-ը գտնվում է անհետացման եզրին) և ավելի քան 320 թռչնատեսակներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фаунистический резерват Джа (1987) на сайте UNESCO World Heritage Centre

Կատեգորիա:Կամերունի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կամերունում
Մաքսմիլիան Գարդեն

**Մաքսմիլիան Գարդեն** (), (), իրական անունը՝ **Ֆելիքս Էռնեստ Վիտկովսկի**, (), կեղծանունը՝ «Ապոստատ», գերմանացի լրագրող, դերասան, հրապարակախոս։ 1907 թվականին հայտնի է դարձել Գերմանիայում՝ գերմանացի կայսեր՝ Վիլհելմ 2-րդի մերձավորների արատավոր հակումները բացահայտելով։

## Կենսագրություն
Մաքսմիլիան Գարդենը ծնվել է հրեական ընտանիքում, որտեղ ապրում էին հայրը՝ Առնոլդ Վիտկովսկին, որը զբաղվում էր մետաքսի վաճառքով, եղբայրը՝ Ռիխարդ Վիտտինգը, որը դարձել է բանկիր և քաղաքական գործիչ։ Մաքսիմիլիանը սովորել է Բեռլինի ֆրանսիական գիմնազիայում և, ստանալով դերասանի կոչում, հյուրախաղերի է մեկնել Գերմանիայի թատերական խմբերի հետ։ 1878 թվականին անցել է բողոքականների շարքերը։  1884 թվականից սկսել է գրել թատրոնի մասին քննադատական հոդվածներ տարբեր թերթերում։ «Ապոստատ» կեղծանունով հրապարակել է մի շարք քաղաքական թեմաներով հոդվածներ։

1892 թվականին Գարդենը հիմնադրել է "Die Zukunft" շաբաթաթերթը, որում հոդվածներ է գրել։ Գարդենը, որը սկզբում միապետական հայացքներ ուներ Բիսմարկի հանդեպ, հետագայում թերահավատորեն էր վերաբերվում Վիլհելմ 2-րդի  կառավարությանը։ 1906 թվականից Գարդենը հանդես է եկել կայսեր մասին հոդվածների մի ամբողջ շարքով, այսպես կոչված Լիբենբերգյան խմբակով՝ բացահայտելով համասեռամոլությունը։ Գարդենի հոդվածների հրապարակումը հանգեցրել է երեք սենսացիաների՝ էյլենբուրգի դեմ դատավարությունների, որոնք, չնայած արդարացման դատավճիռներին, զգալի վնաս են հասցրել կայսերական տան հեղինակությանը։ Սկանդալ է առաջացել նաև Գարդենի դեմ, որը նախաձեռնել էր Կոմսը՝ Կունո ֆոն Մոլտկեն։

Սկզբում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Գարդենն աստիճանաբար պատերազմի կուսակցությունից անցել է գերմանական ռազմական քաղաքականության քննադատների կողմը։ Նոյեմբերյան հեղափոխության ժամանակ Գարդենը հանդես է եկել հեղափոխականների կողմից։ Ընդունել է Վերսալի պայմանագիրը, մեղադրանք ներկայացնելով Գերմանիային պատերազմին։ Նրա՝ «Die Zukunf» թերթի ընթերցողների շրջանակը կրճատվել է։ Գարդենի ընկերոջ սպանությունից որոշ ժամանակ անց, 1922 թվականին հուլիսի 3-ին իր տանը մահափորձ է կատարվել նաև իր հանդեպ, որից հետո Գարդենը շատ դժվարությամբ է ապաքինվել։ 1923 թվականին Գարդենը տեղափոխվել է Շվեյցարիա, որտեղ էլ մահացել է 1927 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Исторический справочник русского марксиста 
* Газета ''Die Zukunft''

Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ
Flight Log: Arrival

***Flight Log: Arrival***, հարավկորեական բոյ բենդ GOT7-ի վեցերորդ մինի ալբոմը, որը թողարկվել է 2017 թվականի մարտի 13-ին JYP Entertainment լեյբլով։ Ալբոմը պարունակում է ութ երգ, ներառյալ գլխավոր «Never Ever» երգը։ Ալբոմը համարվում է խմբի *Flight Log* շարքի երրորդ և վերջին ալբոմը։

## Տրեկ-լիստ

## Չարթեր

## Հաղթանակներ
### Երաժշտական ծրագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Քեյ փոփ մինիալբոմներ
Ալիս Օզի

**Ալիս Օզի** (, իրական անուն-ազգանունը՝ **Ժյուլի-Ժյուստին Պիյուա**, ), ֆրանսիացի դերասանուհի և կուրտիզանուհի։

## Կենսագրություն
[thumb|ձախից|Ալիս Օզի. Թեոդոր Շասերիոյի նկարը, 1849, [Դետրոյթի արվեստի ինստիտուտ]]
Առաջին անգամ հանդես է եկել 1840 թվականին Վարիետե թատրոնում ()։ Որպես բեմական անուն վերցրել է մոր ազգանունը։ Դերասանական արվեստի նրա առաջին ուսուցիչը եղել է Բեռնար Լեոնը, որը նրան օգնություն է ցուցաբերել։ Ավելի ուշ Օզին նրա հետ խաղացել է Բատինյոլ թատրոնում։ Եղել է նաև Վոդևիլ, Պորտ Սեն Մարտեն և Պալե Ռոյալ () թատրոնների դերասանուհի։ Նրա համար հատկապես հեշտ են եղել կատակերգական բնութագրական դերերը։ Ճանաչման է հասել որպես քառյակերգերի կատարող։ Ժամանակակիցները Ալիսին նկարագրել են «կենդանի և հրապուրիչ դեմքով, շագանակահեր շքեղ մազերով, փափլիկ կազմվածքով, լավ հագնվող» անհատականության, իսկ նրա «շքեղ ադամանդները շողում էին գրեթե նույնչափ վառ, ինչքան նրա սեփական աչքերը»։

Բեմը թողել է 1855 թվականին։

Եղել է Օմալի դքսի, Թեոֆիլ Գոթիեի, Թեոդոր դե Բանվիլի, Թեոդոր Շասերիոյի, Շառլ և Վիկտոր Հյուգոների, Նապոլեոն III-ի սիրուհին։

Թաղվել է Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։ Գերեզմանատանը դրված է Լեոն Ֆագելի և Գյուստավ Դորեի ստեղծած հուշարձանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Charles Hervey, Alexandre Lacauchie.* The theatres of Paris. 1847. p.&nbsp;208.
* Louis Loviot Alice Ozy. 1910.
* *Jean-Louis Vaudoyer.* Alice Ozy ou, l’Aspasie moderne. 1930. Trémois. Paris.
* *Une muse romantique, Alice Ozy et Théodore Chassériau*, Lucy Auge, Paris, 1925

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բնորդուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կուրտիզանուհիներ
Thank Me Later

**Thank Me Later**, կանադացի հիփ հոփ արտիստ Դրեյքի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականի հունիսի 15-ին։ Ալբոմը Billboard 200 հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականում է հայտնվել 447 000 օրինակով, որոնք վաճառվել են առաջին շաբաթվա ընթացքում։ Ալբոմը հասավ պլատինե կարգավիճակի։ Ընդամենը 2015 թվականի օգոստոսի դրությամբ վաճառվել է ալբոմի մոտ 1 800 000 օրինակ։

## Կոմպոզիցիայի ցոիցակ

## Չարթեր և հավաստագրում

### Դիրքը չարթերում

### Չարթերը տարվա վերջում

### Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ
Նելսոն (գետ)

**Նելսոն** (), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, պատկանում է Հյուսիսայի Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Կանադայի Մանիտոբա նահանգի տարածքով հոսում է դեպի հյուսիս՝ Վինիպեգ լճից (217մ)  մինչև Հուդզոնի ծոց (0մ)։ Ակունքի  մոտակայքում է գտնվում Պորտ-Նելսոն լքված բնակավայրը, իսկ մի փոքր դեպի արևելք (Հեյս գետի ակունքի մոտ) նախկին «Յորք» գործարանն է, որը նախկինում օգտագործվել է «Հուդզոնի ծոցի» ընկերության կողմից։ Ակունքից դեպի հյուսիս գտնվում է Վապուսկի ազգային պարկը ():

## Ջրագրություն
thumb|Նելսոն գետի ավազանը քարտեզի վրա|alt=|ձախից
Նելսոն գետը հոսում է Կանադական վահանի վրայով։ Գետի երկայնքով ձգվում են Փլեյգրին, Քրոսս (Մանիտոբա լիճ), Սիպիվեսկ և Սպլիտ լճերը։ Լճի ավազանի մակերեսը 1093442 կմ²։

Կանադայի տարածքով այն հոսում է 644 կմ երկարությամբ, ողջ ջրհավաք ավազանը կազմում է մոտ 1,1 մլն. կմ², որի հարավային մասը գտնվում է ԱՄՆ-ի տարածքում։ Նելսոն գետը իր Բոու և Սասկաչևան վտակներով կազմում է բարդ նավարկելի գետա-լճային ջրուղի, որը ձգվում է 2575 կմ երկարությամբ դեպի Կանադական Ժայռոտ լեռներ։ Գետի վրա սահանքներ շատ կան, բայց 100 կմ նավարկելի է։ Ակունքում ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2800մ³/վրկ։ Գետը նոյեմբերից մինչև մայիս սառցակալած է։

## Պատմություն և տնտեսական շահագործում
Նելսոն գետը հայտնաբերվել է 1612 թվականին Թոմաս Բաթթոնի ղեկավարած անգլիական արկտիկական արշավի ժամանակ՝ ակունքի մոտ ձմեռելիս։ Բաթթոնը գետն անվանել է ձմեռման ժամանակ վախճանված իր նավավարի անունով։ Գետի վրա են գտնվում ընդամենը 13 Հիդրոէլեկտրակայաններ (ջրաէլեկտրակայաններ)։ Գետաբերանից 240 կմ հեռավորության վրա է տեղակայված Քելսիի ՀԷԿ-ը՝ կառուցված Բյորնվուդ վտակի վրա, որը հոսանք է մատակարարում Թոմսոն քաղաքի նիկելի արդյունահանման արտադրությանը։ Գետի հոսքով, դեպի ներքև Քեթթլ սահանքի մոտ, գտնվում է ևս մի հիդրոէլեկտրակայան Քեթթլ։ Արտադրության ծավալի մեծացման համար Նելսոնը գետը ջրանցքով միացրել են  Հուդզոնի ավազանին պատկանող մեկ այլ գետի՝ Չերչիլին։

Գետի մեծ մասի երկայնքով կառուցված է երկաթգիծ «Hudson Bay Railway» Կանադայի ազգային երկաթգծի ճյուղերից մեկը, որը հատում է գետը Գիլլամ բնակավայրում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Մանչեսթր (Նյու Հեմփշիր)

**Մանչեսթր** (), քաղաք ամերիկյան Նյու Հեմփշիր նահանգի հարավային մասում։ Նոր Անգլիա տարածաշրջանի ամենամարդաշատ բնակավայրն է. 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 109.565, 2019 թվականին այդ ցուցանիշը հասել է 112,673-ի։ Զբաղեցնում է 90,55 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որից 85,73 քառակուսի կիլոմետրը ցամաքային է, 4,82 քառակուսի կիլոմետրը կամ 5.33%-ը՝ ջրային։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1210 մարդ/կմ²։

Մանչեսթրը, Նաշուա քաղաքի հետ մեկտեղ, համարվում է Նյու Հեմփշիր նահանգի ամենախտաբնակ շրջանի՝ Հիլսբորոյի վարչական կենտրոններից մեկը։ Ընկած է Մերիմաք գետի ափերին, Հյուսիսարևելյան մեգապոլիսի (Բոստոն-Վաշինգտոն կամ *Բոսվաշ* միջանցքի) հյուսիսային ծայրակետի մերձակայքում։ Բնակավայրի անվանադիրը գյուտարար և առևտրական Սեմյուել Բլոջեթն է, ում պատկերացմամբ այն պետք է նմանվեր անգլիական Մանչեսթրին և դառնար արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։

Մանչեսթրը հաճախ է հայտնվում ամերիկյան այն քաղաքների վարկանիշային ցուցակների բարձր տեղերում, որոնք առանձնապես բարենպաստ են փոքր բիզնեսի զարգացման, ապրուստի մատչելիության, վերընթաց շարժի և կրթության բարձր մակարդակի ապահովման տեսակետներից։

Ծնունդով նյուհեմփշիրյան Մանչեսթրից են միջազգային բիզնես-հսկաներից մեկը համարվող ձեռնարկությունների հսկայածավալ ցանցի՝ աշխարհահռչակ ՄաքԴոնալդս ընկերության հիմնադիրները՝ Ռիչարդ Ջեյմս և Մորիս Ջեյմս ՄաքԴոնալդ եղբայրները։

## Քույր քաղաքներ
*  Վայնշտրասեի Նոյշտադ, Ռայնլանդ Պֆալց, Գերմանիա
*  Թայչժուն, Թայվան
*  Թել Ավիվ, Իսրայել 
*  Գվերու, Զիմբաբվե

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Image:Granite Street, West Manchester, NH.jpg|Գրանիտե փողոցը (1900)
Image:Soldiers' Monument, Manchester, NH.jpg|Պատերազմի հուշարձանը (1905)
Image:Gen. John Stark House, Manchester, NH.jpg|Գեներալ Ջոն Սթարքի առանձնատունը (1906)
Image:Old Fire Station, Manchester, NH.jpg|Հակահրդեհային կայանը (1907)
Image:Old Library, Manchester, NH.jpg|Հին գրադարանը (1908)
Image:Bridge St., West from Maple St., Manchester, NH.jpg|*Bridge Street* փողոցը (1909)
Image:Pearl Street School, Manchester, NH.jpg|*Pearl Street School* դպրոցը (c. 1910)
Image:Manchester Union Station 1914 postcard.jpg|Union Station-ը (c. 1914)
Image:Spanish-American War monument, Manchester, NH IMG_2769.JPG|Իսպանա-ամերիկյան պատերազմի զոհերի հուշարձանը  (բացվել է 1920 թ.)
Image:Catholic Diocese of Manchester, NH IMG_2788.JPG|Կաթոլիկ թեմի առաջնորդանիստը
Image:Manchester Skyline (Nov. 2014).jpg|Քաղաքի բարձրահարկերը (2014)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ''Manchester: A Brief Record of Its Past and a Picture of Its Present''

## Արտաքին հղումներ

* 
* Manchester Historic Association
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Նյու Հեմփշիրի քաղաքներ
Յոհաննես Տականեն

**Յոհաննես Տականեն** (, ), ֆինն քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Յոհաննես Տականենը ծնվել է 1849 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Յուլյա-Ուրպալա գյուղում, բատրակների ընտանիքում։

1865-1866 թվականներին քանդակագործություն է սովորել Հելսինկիում, Վալտեր Ռունեբերգի մոտ։ 1867 թվականից սովորել է Կոպենհագենի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Գերման Վիլհելմ Բիսսենի արվեստանոցում, այնուհետև վերապատրաստվել է Բերտել Տորվալդսենի մոտ։ 1872 թվականից հետո մեկնել է Հռոմ, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը։

## Ստեղծագործություններ
Տականենի ամենահայտնի գործերից են «Ռևեկկան ջրհորի մոտ», «Անդրոմեդա» արձանները, ինչպես նաև Վյայնյամեյնենի արձանը Մոնրեպոյի վիբորգյան պուրակում և Ալեքսանդր II-ի արձանը Հելսինկիում։

;: Այն տեղափոխվել է Մոնրեպո և տեղադրվել իր սկզբնական տեղում՝ 1871 թվականին վանդալների կողմից ոչնչացված գիպսե քանդակի փոխարեն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ արձանը կրկին ոչնչացվել է։ «Եվրոպայում գրական հերոսի առաջին հուշարձանը» վերստեղծելու անհրաժեշտության գաղափարը 1988 թվականին արտահայտեց Դմիտրի Սերգեևիչ Լիխաչովը «Մոնրեպո» վավերագրական ֆիլմում։ Վերակառուցված քանդակը բացվել է 2007 թվականի հունիսի 2-ին։

;«Ալեքսանդր II-ի հուշարձանը» (Հելսինկի, 1894)

Պատրաստված է Յոհաննես Տականենի կողմից քանդակագործ Վալտեր Ռունբերգի հետ միասին և գտնվում է Հելսինկիի մայր տաճարի դիմաց։ Այն բացվել է 1894 թվականին և գերիշխող դիրք է գրավում Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի կենտրոնում գտնվող Սենատի հրապարակում (): Ալեքսանդր II-ը պատկերված է ֆիննական գվարդիական սպայի համազգեստով, 1863 թվականին հրավիրված սեյմում։ Կայսեր ոտքերի տակ տեղակայված են Օրենքը, Աշխատանքը, Խաղաղությունը և Լուսավորությունը մարմնավորող այլաբանական պատկերները։

## Պատկերասրահ

Johannes Takanen Väinämöisen laulu.JPG|«Կանտելե նվագող Վյայնյամեյնեն» (Մոնրեպո 1873)
Rebecca statue by Johannes Takanen 1877.jpg|«Ռևեկկա» արձանը (1877)
Alexander II (Romanov) monument in Helsinki, Finland.jpg|Ալեքսանդր II-ի հուշարձան» (1894)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրական նյութեր

Կատեգորիա:Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆինն քանդակագործներ
Արեգ Արտյուշայի Ավագյան

**Արեգ Արտյուշայի Ավագյան**  (ծնվել է հունիսի 24-ին, 1974 թվականին Ստեփանակերտ, Արցախ), Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր  «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով,  Արցախի Հանրապետության Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի տեղակալ , «Արցախի Հանրապետություն – Եվրախորհրդարան» բարեկամական խմբի անդամ , քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1974 թվականին,հունիսի 24-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։

**Կրթություն**

* 1991 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 9 միջնակարգ դպրոցը։
* 1996 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի  «Գյուղմեքենայացում» բաժինը՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի որակավորում։

## Ծառայություն

Տասնյոթ տարեկանից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Արցախյան պատերազմի մարտական գործողություններին, ինչպես ֆիդայական ջոկատներում,այնպես էլ կանոնավոր բանակում։

* 1996 թվականին զորացրվել է ՊԲ շարքերից։

Արցախի Հանրապետության Վետերանների միության անդամ է։

## Կարիերա

* 1997 թվականին աշխատանքի է անցել «Արցախգազ» ՓԲԸ -ում՝ վարպետ։
* 1999-2020 թվականներին՝ «Արցախգազ» ՓԲԸ գազատրանսպորտային ծառայության պետ։
* 2011-2015 թվականներին ընտրվել է Ստեփանակերտի քաղաքային համայնքի ավագանու անդամ։

Մեծ ներդրում ունի Արցախի գազացման և գազամատակարարման բնագավառում, կանգնած է դրանց ակունքներում։

* 2020 թվականի մարտի 31-ին խորհրդարանական ընտրություններում «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով ընտրվել է ԱՀ 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր , Արցախի Հանրապետության  Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի տեղակալ։ 

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Պարգևներ և շքանշաններ

Պարգևատրվել է «Արիության համար», «Հայրենյաց պաշտպան» մեդալներով, «Արցախի Հանրապետության 20 ամյակ», «ԼՂՀ մատուցած ծառայութլունների համար» հուշամեդալներով, «Ֆիդայիներ» շքանշանով։ Արժանացել է գերատեսչական մի շարք պատվոգրերի։

## Արտաքին հղումներ
https://regst.net/2019/08/18/artsakh-tim/ 

Չգիտեմ՝ ինչով է պայմանավորված դիտորդների հետաքրքրությունը, 5 թեկնածուները միմյանց գիտեն, խախտում չեն անի. Ստեփանակերտի քաղաքապետի թեկնածու Արեգ Ավագյան (տեսանյութ) 

Քվեարկել եմ հանուն Ստեփանակերտի զարգացմանն ու բարգավաճմանը. Արեգ Ավագյան

Քաղաքային օրակարգի հանրային հնչեղություն ունեցող հարցերը կդրվեն հանրաքվեի. Արեգ Ավագյան

Ստեփանակերտի քաղաքապետի թեկնածուները. Արեգ Ավագյան

http://debate.am/home/details?cp=20051
https://www.yerkir.am/news/view/182429.html

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Clash Royale

**Clash Royale,** ՍԻԺ և CCG ժանրի խաղ մոբայլ սարքերի համար,հասանելի է Անդրոիդ և IOS հարթակներում։ Խաղը թողարկվել է 2016թ․-ի մարտի 2-ին Supercell ընկերության կողմից։ Clash Royale-ը գոյության առաջին տարում իրեն ստեղծողներին բերեց ավելի քան 1մլրդ դոլար։ Խաղը գտնվում է միևնույն խաղային ասպարեզում, ինչ Clash of Clans-ը։

## Խաղ
Խաղի ընթացքում հարկավոր է հարցակվել հակառակորդի աշտարակների վրա հարձակողական քարտերի միջոցով,ինչպես նաև պաշտպանել սեփական աշտարակները։Յուրաքանչյուր խաղացող ունի երեք աշտարակ՝ երկու փոքր և մեկ մեծ։Փոքր աշտարակներից յուրաքանչյուրում կան մեկական արքայադուստրեր,իսկ մեծ աշտարակում գտնվում է արքան։Արքայադուստրերը օժտված են ավելի արագ և ավելի հեռու կրակելու ունակությամբ,սակայն ունեն ավելի քիչ կյանք,քան արքան։Ի սկզբանե արքայի աշտարակը պասիվ է,այն ակտիվանում է այն դեպքում,երբ արքայադուստրերից որևէ մեկի աշտարակը ավերվում է հակառակորդի կողմից։

Խաղացողը մինչ խաղը սկսելը,կարող է ընտրել ութ քարտ,որոնցով էլ պետք է պայքարի հակառակորդի դեմ։Եթե առաջին երեք րոպեներից հետո երկու խաղացողներն էլ ունեն հավասար քանակի աշտարակ,ապա նրանց տրվում է ևս 2 րոպե խաղային ժամանակ։

Մեկը ընդեմ մեկի ռեժիմում հաղթելու դեպքում խաղացողը ստանում է գավաթներ,որոնց թվից է կախված նրա դիրքը խաղացողների ցանկում։Համապատասխան թվով գավաթներ հավաքելու դեպքում խաղացողը գնում է դեպի նոր արենա,որն էլ հնարավորություն է տալիս ձեռք բերել նոր քարտեր և ավելացնել սունդուկներից դուրս եկող մրցանակները։Մրցանակներն են՝ ոսկիները,քարտերը,կրիստալները,էմոջիները և սունդուկները։

Երկուսը ընդեմ երկուսի ռեժիմում հաղթելու դեպքում խաղացողը չի ստանում գավաթներ,իսկ պարտվելու դեպքում չի կորցնում դրանք.

### Քարտեր
Քարտերը ըստ հազվադեպության աստիճանի բաժանվում են 4 տիպի՝ սովորական,հազվադեպ,էպիկ և լեգենդար։Սովորական քարտերը դուրս են գալիս գրեթե բոլոր սունդուկներից։Էպիկ սունդուկներից դուրս են գալիս միայն էպիկ քարտեր,իսկ լեգենդար սունդուկներից՝ մեկ լեգենդար քարտ,սկսած 4-րդ արենայից։Խաղում կա ընդհանուր 99 քարտ (26 սովորական, 29 հազվադեպ, 27 էպիկ և 17 լեգենդար )։Քարտերը կարելի է հզորացնել մինչև 13-րդ մակարդակ։Յուրաքանչյուր քարտ ունի իր առանձնահատկությունը (հարձակվող, պաշտպանող և այլն)։

### Կլանային պատերազմներ
Կլանային պատերազմները բաժանվում են երկու փուլի։ Առաջին փուլում խաղացողը պետ է հավաքի որքան հնարավոր է շատ քարտեր կլանային պատերազմի համար։Երկրորդ փուլում խաղացողը պետք է ընտրի ութ քարտ,որից հետո,արդեն կարող է անցնել հարցակման։Երկրորդ փուլում կարևորը հաղթանակն է,որով խաղացողը գավաթ է վաստակում։Որքան շատ լինեն ձեր գավաթները,այնքան ավելի բարձր տեղում կլինեք խաղացողների մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Clash Royale  -ը  Supercell-ի կայքում։

Կատեգորիա:IOS խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Ալֆրեդ Օսթին

**Ալֆրեդ Օսթին** (, ), անգլիացի լրագրող, բանաստեղծ։

Օսթինը ծնվել է Լիդս քաղաքի Հեդինգլի արվարձանում։ Հայրը՝ Ջոզեֆ Օսթինը, Լիդսի վաճառականներից էր, մայրը Հոնիտոն քաղաքի պարլամենտի անդամ, ինժեներ Ջոզեֆ Լոքի քույրն էր։ Սովորել է Սթոունիհերսթ և Օսքոթի քոլեջներում, 1853 թվականին ավարտել է Լոնդոնի համալսարանը։ Չորս տարի անց զբաղեցրել է փաստաբանի պաշտոն, աշխատել մինչև 1861 թվականը, այնուհետև իրեն նվիրել է գրականությանը։ Այդ թվականին լույս է տեսել նրա առաջին կատակերգությունը՝  «*The Season*». 1870 թվականին հրատարակվել է քննադատական հոդվածների ժողովածուն՝«*The Poetry of the Period*», որի սատիրան ուղղված է ընդդեմ Ալֆրեդ Թեննիսոնի, Ռոբերտ Բրաունինգի, Մեթյու Առնոլդի և Ալջերնոն Չարլզ Սուինբերնի։ Գիրքը բազում քննադատությունների տեղիք տվեց։ 1881 թվականին Օսթինը նորից սկսել է բանաստեղծություններ գրել՝ ստեղծելով «*Savonarola*» («Սավոնարոլա») ողբերգությունը, ավելի ուշ գրել է «*Soliloquies*» («Մենախոսություններ», 1882 թվական), «*Prince Lucifer*» («Լյուցիֆեր արքան», 1887թվական), «*England's Darling*» (1896 թվական), «*The Conversion of Winckelmann*» («Վինկելմանի վերափոխումը», 1897 թվական) և այլն։

Քաղաքականության մեջ հավատարիմ մնալով պահպանողական հայացքներին՝ մի քանի տարի եղել է «The National Review» ամսագրի խմբագիր, գրախոսականներ է գրել «The Standard»  ամսագրի համար։ Թեննիսոնի մահից հետո՝ 1892 թվականին, ժամանակակից բանաստեղծներից և ոչ մեկը չէր կարող հավակնել բանաստեղծ-դափնեկիր (պալատական բանաստեղծ) պատվավոր կոչմանը, բացի Սուինբերնից և Ուիլյամ Մորիսից, որոնք չեն դիտարկվել տարբել պատճառներով։ Մի քանի տարի բանաստեղծ-դափնեկիր չի ընտրվել։ Այդ կոչմանը հավակնում էին մի քանի բանաստեղծներ, բայց արդյունքում 1896 թվականին այն տրվել է Օսթինին Մորիսի հրաժարականից հետո։ Որպես բանաստեղծ- դափնեկիր՝ նրա ստեղծագործությունները, որոնք նվիրված էին նշանավոր իրադարձություններին, անբարյացակամ քննադատության են ենթարկվել, ինչպես, օրինակ, 1896 թվականին գրված երկը  Ջեյմսոն Ռեյդի փառաբանության մասին։

Օսթինի պոեզիան և լավագույն արձակ գործերը առանձնացել են բնության հանդեպ ունեցած անկեղծ ու նվիրական սիրով, օրինակ, «*The Garden that I love*» («Պարտեզ, որը ես սիրել եմ») և «*In Veronica's Garden*» («Վերոնիկայի պարտեզում») հովվերգությունները։  1903 թվականին Օսթինի «*Flodden Field*» («Ֆլոդդենի ճակատամարտը») դրաման ներկայացվել է  Լոնդոնի արքունական թատրոնում:

## Ծանոթագրություններ

* Официальный сайт
* Корин Тельядо на сайте издательства ''Арлекин''

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Միա Հեմմ

**Մերսել Մարգարետ**, Միա Հեմմ Գարսիապարա (), , ավելի հայտնի է որպես **Միա Հեմմ**, ամերիկացի ֆուտբոլիստուհի։ Երկար տարիներ խաղացել է որպես հարձակվող ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի կանացի հավաքականում և հիմնադրել է «Վաշինգտոն Ֆրիդոմ» ակումբը։ Ֆուտբոլի ասպարեզում, միջազգային մրցույթների ժամանակ, Հեմմիի մոտ արդյունքն ավելի բարձր է (158 գոլեր), քան ֆուտբոլի պատմության մեջ կանանց և տղամարդկանց շարքում ցանկացած այլ ֆուտբոլիստի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mia Hamm’s U.S. Olympic Team bio , with photos, video
* Mia Hamm Foundation
* 

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Հենրի Նորիս

**Սըր Հենրի Նորիս** (, ), Անգլիայի արքա Հենրի 8-րդի պալատականը, թագուհի Աննա Բոլեյնի մերձավորներից մեկը։ Մահապատժի է ենթարկվել թագուհուն ենթադրյալ դավաճանության համար, Աննայի եղբոր՝ Ջորջ Բոլեյնի, Մարկ Սմիթոնի, Ֆրանսիս Ուեսթոնի և Ուիլյամ Բրետոնի հետ։

## Կենսագրություն
### Ծագում
Հենրի Նորիսը Բերքշիրից հողատեր Սըր Էդուարդ Նորիսի և նրա կնոջ Ֆրիդեսվիդսի երկրորդ որդին էր։ Վերջինս Լովելի 8-րդ դուքսի Ջոն Լովիլի դուստրն էր և Լովելի 1-ին վիկոնտ Ֆրենսիսի քույրը, ով 1487 թվականին պաշտպանելով Լամբերտ Սիմնելին ընդդիմացել է Հենրի 7-րդին, բայց պարտվել է Ստոկ Ֆիլդում։ Նույն ճակատամարտում, բայց Թյուդորների կողքին, կռվել է Հենրիի  Նորիսի պապը` Ուիլյամը։

Ըստ այլընտրանքային վարկածի ՝ Հենրին Էդուարդի տղան չէր, այլ թոռը Ռիչարդ Նորիսի միջոցով։
### Վաղ տարիներ և կարիերա
Հենրի Նորիսը ծնվել է մոտ 1482 թվականին։ Արդեն 1487 թվականին հայրը մահացել է։ Փոքր տարիքից Նորիսն ապրել է թագավորական արքունիքում, որտեղ դարձել է Հենրի 8-րդի մտերիմ ընկերը։ Նա ծառայել է թագավորին պատվով և 1515 թվականից սկսած բազմաթիվ պատվավոր և շահավետ պաշտոններ է ստացել նրանից։ 1519 թվականին նա ստացել է 50 նամականիշով ամենամյա ռենտան, 1520 թվականին ներկա է գտնվել Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկոսի հետ Հենրի 8-րդի հանդիպմանը Ոսկե դիպչի դաշտում, իսկ 1523 թվականին նշանակվել է Ուոթլինգտոնի կարգադրիչ։ 1526 թվականին Նորիսը սըր Ուիլյամ Քոմփթոնին փոխարինել է «պալատականը գիշերանոթի մոտ» պաշտոնում, և գլխավորել է ազնվականներին, որոնք ծառայում էին թագավորին իր անձնական հարկաբաժնում։ Համարվում է, որ այս ժամանակահատվածում նա եղել է Հենրի 8-րդի մտերիմ ընկերը։

Ենթադրվում է, որ Նորիսը Թոմաս Ուոլսի` մինչև 1529 թվականը՝ կանցլերը և Անգլիայի երկրորդ հզոր մարդու համակիրներից մեկն էր։ Ուոլսի անկումից քիչ առաջ Նորիսը նրան է հանձնել իր պալատական հակաբաժինը (նա թշնամիների մեքենայությունների պատճառով մնացել էր առանց ապաստարանի), պահպանվել է նրա նամակը նախկին կանցլերին ՝ գրված շատ բարյացակամ ձևով։ Բայց Ուոլսի հեռացումը և նրա թշնամիների իշխանության գալը` Թոմաս Քրոմվելի գլխավորությամբ չեն անդրադարձել Նորիսի դիրքի վրա։ Նույն 1529 թվականին, նա թագավորից ստացել է 100 ֆունտ ստեռլինգ պարգև։

## Ընտանիք
Հենրի Նորիսը ամուսնացած էր Դակրի 8-րդ  բարոն Թոմաս Ֆայնսի դստեր` Մերի Ֆայնսի և Էնն Բուրշեի հետ։ Այս ամուսնության մեջ երեք երեխա է ծնվել.
* Հենրի Նորիս, 1-ին Նորիս բարոնը Ռիկոտից
* Էդուարդ Նորիս (1524-1529),
* Մերի Նորիս (1526–1570), սըր Ջորջ Քերյուի և Սըր Արթուր Չամպեռնոնի կինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1480-ականների ծնունդներ
Ջոնս Հոփկինս

**Ջոնս Հոփկինս** (, ), ամերիկացի գործարար և մարդասեր։

## Կենսագրություն
Եղել է Սեմուել Հոփկինսի և Հաննա Ջեննիի ընտանիքում ծնված տասնմեկ երեխաներից երկրորդը։ Սեմուել Հոփկինսը (1759—1814) եղել է Մերիլենդ նահանգի Քրոֆթոն քաղաքից, իսկ Հաննա Ջեննին (1774—1864)՝ Վիրջինիա նահանգի Լաուդոն շրջանից։ Ընտանիքը զբաղվել է ծխախոտաբուծությամբ։

Հոփկինսները Բարեկամների կրոնական միության (քվակերների) անդամ են եղել։ 1807 թվականին, Միության հրամանագրի համաձայն, նրանք ազատություն են շնորհել իրենց ստրուկներին, տվել ազատ աշխատանքի իրավունք։ 12-ամյա Ջոնսը, ընդհատելով ուսումը, պարտավոր է եղել աշխատել ընտանեկան ագարակում։ 1806-1809 թվականներին, ամենայն հավանականությամբ, նա անվճար դպրոց է հաճախել Էնն-Էրանդել շրջանում, որը գտնվել է Մերիլենդ նահանգի ներկայիս Դևիդսոնվիլլի տարածքում։

1812 թվականին Հոփկինսը լքել է ծնողների ագարակը և աշխատանքի անցել հորեղբոր՝ Ժերար Հոփկինսի մոտ։ Հորեղբայրը զբաղվել է մեծածախ վաճառքով Բալթիմորում։ Հորեղբոր ընտանիքում ապրելու ընթացքում Ջոնսը սիրահարվում է հորեղբոր աղջկան՝ Էլիզաբեթին, բայց քվակերների շրջանում ալգելվում էին ազգակցական ամուսնությունները։ Հետագայում ո՛չ Ջոնսը, ո՛չ Էլիզաբեթը այդպես էլ ընտանիք չեն կազմել։

## Աշխատանքային գործունեություն
Աշխատանքային առաջին հաջողությունները Հոփկինսը գրանցել է, երբ հորեղբայրը նրան 1812 թվականին նշանակել է խանութի գլխավոր։ Հորեղբոր հետ յոթ տարի աշխատելուց հետո Հոփկինսը տեղափոխվել է Բենջամին Մուրի մոտ, որը նույնպես քվակեր էր։ Բայց այդ գործընկերությունն էլ է ընդհատվել։ Ըստ Մուրի պատճառը Հոփկիսնի՝ դրամագլուխ կուտակելու կիրքն է եղել։

1819 թվականին Հոփկիսն իր երեք եղբայրների հետ ստեղծում է «Հոփկինս և եղբայրներ» առևտրային ձեռնարկությունը, որն իր առևտուրը կազմակերպում էր Շենանդոայի հովտում բեռնասայլերից։

Իր հարստության մեծ մասը Հոփկինսը կարողացել է կուտակել բազմաթիվ ձեռնարկություններում կատարած խելամիտ ներդրումների արդյունքում, առաջին հերթին՝ Բալթիմորի և Օհայոյի երկաթուղիներում, որտեղ նա զբաղեցրել է ղեկավար պաշտոններ 1847 թվականից, իսկ 1855 թվականից եղել է Ֆինանսական կոմիտեի նախագահ։ Ջոնս Հոփկինսը նաև եղել է Առևտրային բանկի նախագահ, մի քանի կազմակերպությունների տնօրեն։ 1857 և 1873 թվականներին օգտագործել է սեփական միջոցները երկաթուղին պարտքերից ազատելու համար։

1996 թվականին Հոփկինսը «Բենջամին Ֆրանկլինից Բիլ Գեյթս հարյուր հարուստները» ցանկում զբաղեցրել է 69-րդ հորիզոնականը։

### Ջոնս Հոփկինսի հիվանդանոց
Ջոնս Հոփկինսի հիվանդանոցը հիմնվել է Հոփկինսի կտակի համաձայն (այն ժամանակ դա համարվել է Միացյալ Նահանգների պատմության ամենախոշոր բարեգործական ժառանգությունը․ 7 000 000 $, որը համապատասխանաբար 2013 թվականին կկազմեր մոտավորապես 137 300 000 $)։ Հոփկինսի մտահղացմամբ դա պետք է լիներ մի հաստատություն, որտեղ կհամադրվեին բուժայցելուների բուժումը և ուսանողների ուսուցումը, կանցկացվեին գիտական հետազոտություններ։ Հիվանդանոցի նախնական կառուցվածքային պլանը մշակել է վիրաբույժ Ջոն Շոու Բիլլինգսը։ Ճարտարապետական նախագծի հեղինակը եղել է Ջոն Ռուդոլֆ Նիրնզեն։ Նախագիծն ավարտել է Էդուարդ Քլարք Քաբոթը՝ «Քաբոթ և Չենդլեր» բոստոնյան կազմակերպությունից։ Հիվանդանոցը բացվել է 1889 թվականի մայիսի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Джонс Хопкинс, Государственный архив штата 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բարեգործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Վիլհելմ ֆոն Ֆինք

**Վիլհելմ ֆոն Ֆինք** (, ), գերմանացի ձեռներեց և բանկիր, եղել է գերմանական «Allianz» և «Մյունիխ Ռե» ընկերությունների համահիմնադիր։

## Կյանք
Ուսանել է Մայնի Ֆրանկֆուրտի Հասելշե ինստիտուտում։ Նախ աշխատել է գերմանական  «Bankhaus Philipp Nicolaus Schmidt» ընկերությունում։ 1869 թվականից սկսած աշխատել է Լոնդոնի «Nestle, Andreae & Co» ընկերությունում, իսկ 1870 թվականից Դարմշտադտի  «Merck Finck & Co» ընկերությունում։ Մինչև 1879 թվականը իր եղբայր   Ավգուստ Ֆինքի հետ, որը փոխարինել էր գեներալ Ադոլֆ Կարլ Լյուդվիգ Քրիստիանին, Վիլհելմ ֆոն Ֆինքը արդեն տիրացել էր «Merck Finck & Co» բանկային ակտիվների մեծ մասին։

1880 թվականի ապրիլին ձեռներեցներ Թեոդոր ֆոն Քրամեր-Քլեթի և Կարլ ֆոն Թիմի հետ հիմնել են «Մյունիխ Ռե» ընկերությունը։ 1890 թվականի փետրվարի 5-ին Բեռլինում հիմնադրվել է գերմանական «Allianz AG» ընկերությունը «Մյունիխ Ռե» ընկերության տնօրեն Կարլ ֆոն Թիեմի և Վիլհելմ ֆոն Ֆինքի կողմից։

## Անձնական կյանք
1886 թվականին ամուսնացել է Մարի Ֆոսլի հետ և ունեցել է 4 երեխա։ Նրա երեխաներից մեկը գերմանացի գործարար Ավգուստ ֆոն Ֆինք ավագն էր (1898-1980)։

## Պարգևներ
* «Բավարիական թագավորության քաղծառայության մատուցման շքանշան»

## Գրականություն
* Bernhard Hoffmann: Wilhelm von Finck 1848-1924. Lebensbild eines deutschen Bankiers, Verlag Beck, München 1953.
* Bernhard Hoffmann: Finck, Wilhelm Peter von. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, , p.&nbsp;150 f. (Digitalisat).
* Genealogisches Handbuch des Adels, Adelslexikon Band III, Band 61 der Gesamtreihe, C. A. Starke Verlag, Limburg (Lahn) 1975, ISSN 0435-2408.
* Genealogisches Handbuch des in Bayern immatrikulierten Adels, Band XXV; 2004. 62, Vereinigung des Adels in Bayern. Verlag : Degener, 
* Marita Krauss: Die Finks. Eine Dynastie der Hochfinanz zwischen Wirtschaft und Politik, in: Marita Krauss (Hrsg.): Die bayerischen Kommerzienräte - Eine deutsche Wirtschaftselite von 1880 bis 1928, Volk Verlag, München 2016, p.&nbsp;258–264. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Haus der Bayrischen Geshichte: Wilhelm von Finck 
* Zeit.de: Sorgen eines Milliardärs (german)

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Բուլավայո

**Բուլավայո** (), Զիմբաբվեի մեծությամբ երկրորդ քաղաքը Հարարեից հետո։

## Պատմություն
Բուլավայո քաղաքը հիմնադրվել է բրիտանացիների կողմից 1893 թվականին Մաթեբելեի գրավումից հետո, սեփականատիրոջ ՝ Լեն Բենգուլայի նստավայրի մոտ։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Կենտրոնական Զիմբաբվեի հարավ-արևմուտքում, երկրի մայրաքաղաք Հարարեից 439 կմ հարավ-արևմուտք։ Համանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։  Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 1351 մետր է։

## Բնակչություն
ՄԱԿ-ի տվյալներով 2012 թվականին բնակչությունը 653.337 մարդ է։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

## Քույր քաղաքներ
*  Աբերդին, Միացյալ Թագավորություն (1986 թվականից)
*  Դուրբան, Հարավային Աֆրիկա
*  Պոլոկվանե, Հարավային Աֆրիկա

## Հայտնի բնակիչներ
*Մաքքոլ Սմիթ, Ալեքսանդր (ծնվ.1948), գրող
*Շարլեն (ծնվ.1978), Մանոկոյի արքայադուստր
*Ջոն Լավ (1924—2005), ավտոարշավորդ

## Կլիմա

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:1871 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի քաղաքներ
Արիզոնայի պետական համալսարան

**Արիզոնայի նահանգի համալսարան,**(), Միացյալ Նահանգների ամենամեծ կրթական և հետազոտական համալսարանը` միասնական կառավարման ներքո։ Ուսանողների ընդհանուր թիվը կազմում է ավելի քան 72 հազար մարդ։ Համալսարանի շենքերը բաշխված են 4 կամպուսի, որոնք տեղակայված են Մեծ Ֆենիքսում (en: Phoenix Metropolitane տարածք)։

## Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է 1885 թվականին Արիզոնայի Տեմպե քաղաքում `Tempe Normal School (նման է ֆր. ՝ olecole Normale): 1945 թվականին Դպրոցն անցավ Արիզոնայի կառավարիչների խորհրդի կառավարմանը և վերանվանվեց Արիզոնա նահանգի քոլեջ։ 1958 թվականին նահանգի տարածքում անցկացված քվեարկության արդյունքում դպրոցը վերանվանվել է Արիզոնայի պետական համալսարան։ Այսպիսով, սա ԱՄՆ-ում բարձրագույն կրթության միակ հաստատությունն է, որը ձեռք է բերել համալսարանի կարգավիճակ ժողովրդական քվեարկության միջոցով։ 1984 թվականին տեղի է ունեցել համալսարանի ընդլայնում, բացի Տեմպեի կամպուսից, արևմտյան կամպուս է առաջացել նահանգի մայրաքաղաք Ֆինիքսում, որից հետո 1996 թվականին ավելացվել է Պոլիտեխնիկական կամպուս արևելքում, իսկ 2006 թվականին նոր կամպուս է բացվել Ֆինքսի արվարձանում։ Բոլոր չորս ուսումնարանները համալսարանի մաս են կազմում։

2007-2008 ուսումնական տարում համալսարանն ավարտել են 14.535 ուսանող։ 2008 թվականին համալսարանի դիմորդներ են դարձել 168 Ազգային գերազանցությամբ դպրոցականներ, որոնցից շատերը Բարրետ քոլեջի շրջանավարտներ էին, որի շրջանավարտները, 1988 թվականից ի վեր , բազմիցս արժանացել են տարբեր դրամաշնորհների և պատվավոր կրթաթոշակների։ Ըստ Կարնեգի բարձրագույն կրթության հաստատությունների դասակարգման, Արիզոնայի պետական համալսարանը վերաբերում է «RU/VH» դասին (շատ բարձր հետազոտական ակտիվությամբ հետազոտական համալսարան)

## Պատկերասրահ

File:ASU Old Main.jpg
FLW Gammage Auditorium ASU PHX AZ 20186.JPG
ASUDowntown1.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website
* Official athletics website
* ASU Chronology

Կատեգորիա:1885 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Ֆիլիպինների աշխարհագրություն

**[[Ֆիլիպիններ]]**, երկիր, որն զբաղեցնում է Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող Մալայան կղզիախմբի մասը հանդիսացող համանուն կղզեխումբը։

Ֆիլիպինյան կղզեխումբը բաղկացած է ավելի քան 7107 կղզիներից, սակայն նրանցից միայն 2000-ն են բնակելի։ Դրանցից խոշորներն են Լուսոնը, Մինդանաոն, Սամարը, Պանայան, Պալավան, Նեգրոսը, Մինդորոն, Լեյտենը։ Լուսոն և Մինդանաո կղզիները կազմում են երկրի տարածքի 66%-ը։ Կղզեխումբը պայմանականորեն բաժանված է 3 կղզեխմբերի՝ Լուսոնը՝ հյուսիսում,Վիսարյան կղզիները՝ կենտրոնում և Մինդանաոն՝ հարավում։

Կղզեխմբի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ մոտ 2000 կմ է, արևմուտքից արևելք՝ 900 կմ։

Արևմուտքում կղզիների ափերը ողողվում են Հարավչինական ծովով, արևելքում՝ Ֆիլիպինյան, իսկ հարավում՝ Սուլավեսի ծովով։ Հյուսիսում՝  Թայվան կղզուց Ֆիլիպինյան կղզիները բաժանվում են Բաշի նեղուցով։ Ափագծի երկարությունը 36,3 հազար կմ է, իսկ կղզիների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 299,7 հազար կմ²։

Խոշոր կղզիների մեծ մասն ունեն հրաբխային ծագում։ Լուսոն կղզու կենտրոնական ու հարավային մասով է ձգվում խոշորագույն լեռնաշղթան՝ Կորդիլերները։ Բարձրագույն գագաթը՝ Ապոն է () (2954 մ), գտնվում է Մինդանաո կղզու վրա։ Ֆիլիպինները մտնում են Խաղաղօվկիանոսյան «հրե օղակ»ի մեջ, ինչի համար էլ շատ գործող հրաբուխներ կան կղզիներում։

Ֆիլիպինների խոշորագույն գետը հոսում է Լուսոն կղզով և ունի 345 կմ երկարություն։ Ամենամեծ մակերես ունեցող լիճը Լագունա-դե-Բայը և ամենախորը՝ Պինատուբոն, նույնպես գտնվում են Լուսոնի վրա։


Պատկեր:The Ring of Mt. Apo.jpg|Ապո լեռ
Պատկեր:Mount Pinatubo 20081229 01.jpg|Պինատուբո լիճ
Պատկեր:Ph locator laguna bay.png|Լագունա-դե-Բայ լիճ 
Պատկեր:Ph physical map.png|thumb|Ֆիլիպինների ֆիզիկական քարտեզ
Պատկեր:Relief Map Of The Philippines.png|thumb|Ֆիլիպինյան կղզիախումբ

## Տես նաև
* Ֆիլիպիններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Путеводитель по Филиппинам на сайте Департамента туризма Филиппин

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆիլիպիններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ասիայի տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Ասիայի աշխարհագրություն ըստ երկրի
Աստղազարդ գիշեր (նկար, Մունկ)

«**Աստղազարդ գիշեր**» (),  նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1893 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 135.6 × 140.0 սմ։

Այսօր «*Աստղազարդ գիշեր*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Փոլ Գեթիի թանգարանում (Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)։

## Պատմություն
«Աստղազարդ գիշեր» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1893 թվականին, երբ ամառային արձակորդն անցկացնում էր Օսգորսթրանում՝ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյից հարավ գտնվող ծովափնյա փոքր քաղաքում։ Այսօր կտավը գտնվում է լոսանջելեսյան Փոլ Գեթիի թանգարանում։

## Նկարագիր
Մունկի էքելյան շրջանի ամենազգացմունքային բնապատկերները կապտավուն երանգ ունեցող ձմեռային գիշերվա նկարներ են, որոնք Մունկը նկարել է 1922-1924 թվականներին։

Գիշերային բնանկարում հեղինակը պատկերել է Օսգորսթրան քաղաքի ծովափի մի հատվածը։ Տեսարանը Էդվարդ Մունկը պատկերել է հյուրանոցի իր համարի պատուհանից, երբ առաջին անգամ սիրահարվել էր։

## Տես նաև
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Աստղազարդ գիշեր» ստեղծագործությունը թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1893 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Կատեգորիա:Փոլ Գեթթի թանգարանի նկարներ
Էլզա (առյուծ)

**Էլզա** (,), որբացած առյուծ, որին նրա «Մեծ» և «Լյուստիսա» քույրերի հետ մեծացրել է որսորդ և բնագետ Ջորջ Ադամսոնը։ Էլզայի երկու քույրերը տեղափոխվել են  Ռոտերդամի կենդանաբանական այգի, Ադամսոնը Էլզային սովորեցրել է բնության մեջ ինքնուրույն գոյատևել, իսկ ավելի ուշ ազատ է արձակել։

Էլզայի պատմությունը ներկայացված է մի քանի գրքերում և ֆիմերում, այդ թվում՝ 1966 թվականին նկարահանված «Ազատ ծնվածը» ֆիլմում։

## Պատմություն
Էլզան և իր քույրերը որբացել են 1956 թվականի փետրվարի 1-ին, երբ մի քանի օրական էին։ Բրիտանացի բնագետ Ջորջ Ադամսոնը ստիպված էր եղել  սպանել նրանց մորը, ով ագրեսիվ վարք էր դրսևորել Ադամսոնի նկատմամբ։ Նա փրկել է առյուծի երեք ձագերին, որոնք չորս օրական էին։

Էլզային փոքր տարիքում ընտանի կենդանու նկան են պահել։ Ամենից շատ նա ենթարկվում էր Ջորջի կնոջը` Ջոյ Ադամսոնին։ Մյուս երկու ձագերին Ռոտերդամի կենդանաբանական այգի տեղափոխելով՝ Ջոյը կարողացել է Էլզային սովորեցնել կյամքի գոյատևման անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ` վայրի բնության մեջ ապրելու համար։ Արդյունքը արդարացրել է նրա սպասելիքները, Էլզան հաջողությամբ հարմարվել է վայրի բնության մեջ, իսկ Ջոյը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել՝ Էլզայի կյանքի մասին գրքի շնորհիվ։

Երբ Էլզան երեք տարեկան էր իր երեք ձագերի հետ եկել է Ադամսոնների մոտ՝ նրանց ցույց տալու։ Ձագերից երկուսին անվանել են «Ջեսպա» և «Գոպ», իսկ նրանց քրոջը` «Փոքրիկ Էլզա»։ Էլզայի և նրա ձագերի կյանքը նկարագրված է *[[Living Free]]* գրքում։

Էլզան մահացել է վաղ տարիքում բաբեզիոզից, կատվազգիների մոտ հաճախ հանդիպող արյան հիվանդությունից, որը փոխանցում են տիզերը և նման է մալարիա հիվանդությանը։ Էլզան թաղված է Մերուի ազգային այգում։ Էլզայի կյանքի վերջում դժգոհություն էր առաջացել նրա և ձագերի նկատմամբ։ Բացի այդ, Էլզայի մահից հետո, մեծացավ նրա ձագերի կախվածությունը մարդկանցից, ինչը նվազեցնում էր վայրի բնության մեջ նրանց գոյատևելու շանսերը։ Շրջապատի դժգոհությունից ստիպված՝ Ադամսոնները ձագերին տեղափոխել են Սերենգետի։

Առյուծների հետագա ճակատագիրը անհայտ է։ 19 ամիսների որոնումներից հետո փոքրիկ Էլզային գտել են ողջ` երկու այլ առյուծների ընկերակցությամբ։ Սակայն դա եղել է Էլզայի ձագերին տեսնելու վերջին դեպքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*A tribute to Elsa  This site contains a huge amount of information and listings of the books, films, many photos and even letters written by both Joy and George Adamson.
*Born Free Foundation
*Wildlife Artist Gary Hodgesdrawing of Elsa by Gary Hodges in memory of Bill Travers.

Կատեգորիա:Հայտնի առյուծներ
Կիսատաբատ

**Կիսատաբատ**, տղամարդու կամ կնոջ հագուստ, որը իջնում է գոտկատեղից`  կիսազդր։ Դա տղամարդու կիսավարտիքի տեսակ է, որը քիչ թե շատ ծածկում է ազդրերը:մինի|Ջինսկիսատաբատի օրինակ:

## Պատմություն
Պատմականորեն, կիսատաբատը, որը անվանում էին կարճ վարտիք, ի հայտ է եկել  19-րդ դարի վերջին ՝ ֆիզիկական բացօթյա սպորտաձևերի պրակտիկայի համար։ 1920-ականներին այս հագուստը որպես անգլիսիզմ կրում էր կիսատաբատ () անունը, կարճ տաբատների էլիպս, և դա իսկապես միայն 1930-ականներին որ ընդունվեց որպես ամառային հարմարավետ հագուստ։ Ֆրանսիայում դրա ժողովրդականացումը հատկապես պայմանավորվել Է վճարովի տոների գալուստով։ Նախ և առաջ ընդունվել է երիտասարդության կողմից և 1950-ականներից սկսած՝ այն նվաճել է ավելի տարեց բնակչությանը։ 1960-70-ական թվականներին գերակշռող մինի նորաձևության կողքին այն հասանելի էր մինիշորտ տարբերակով։

21-րդ դարում, ամռանը այն կրում են  բոլոր տարիքի անձինք։  Սկզբնական շրջանում, կիսատաբատը նման էր բերմուդայի, այնուհետև աստիճանաբար դարձել է ավելի կարճ ՝ ըստ նորաձևության և գործառույթների՝ որպես սպորտային, ժամանցի կամ գայթակղիչ հագուստ։ 80-ականների վերջից տղամարդկանց շորտերի համար, գործընթացը հակադարձվում է, այն դառնում է ավելի ամբողջական և երկարաձգվում, այն աստիճանի, որ 2008-ին, կատալոգներում, պարզ չէ, թե դա շորտ էր կամ բերմուդա։ 2011 թվականից ի վեր տղամարդկանց շորտերը սկսել են կարճանալ հատկապես նորաձևության շաբաթների  շքերթների ժամանակ։

thumb|1945 թվական։ Երկու երիտասարդ քվեբեկցուհիներ, ովքեր կրում են կիսաշալվար, կանացի վերնազգեստ և բարձրակրունկ։

## Կրում
Այն պատրաստված է թեթև կտավից, բամբակից, սինթետիկ մանրաթելերից կամ խառնուրդից։ Այն կարող է լինել ամուր կամ չամրացված, ուղիղ եզրերով կամ կողմնաիին բավվածքներով։ Այն կարող է բացվել և փակվել այս կամ այն կողմում կամ առջևի մասում`կայծակաճարմանդ համակարգով, կամ Velcro- ով` կոճով, արտահերթով կամ սեղմակով իրանով, կամ թռիչքի կոճակով։ Չափը նույնպես կարող է լինել առաձգական և բացելու հնարավորության։

Այն սպորտաձևում լայնորեն կիրառվող հագուստ է։ Այն կարելի է հագնել բոլոր եղանակներին, մինչդեռ հանրությունը այն կրում է ամռանը։ մինչև 1970-ական թվականները այն նաև մանկության և պատանության պատկերազարդ հագուստ էր և հաճախ շփոթվում էր կարճ շալվարների` երիտասարդության մեկ այլ պատկերական հագուստի հետ։

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Հագուստի պատմություն