Աբորտի իրավունքի պաշտպանության շարժումներ

**Աբորտի իրավունքի պաշտպանությամբ զբաղվող շարժումները**, որոնք նույնպես կոչվում են **ընտրության կողմնակից շարժումներ**, պաշտպանում են հղիության արհեստական ընդհատման ծառայություններից օրինական հասանելիություն ունենալու իրավունքը, ներառյալ ընտրովի աբորտը: Նրանք ձգտում են ներկայացնել և աջակցել կանանց, ովքեր ցանկանում են ընդհատել հղիությունը՝ չվախենալով իրավական կամ սոցիալական արձագանքից: Այս շարժումները ուղղակիորեն հակադրվում են աբորտների դեմ շարժումներին:

Հղիության արհեստական ընդհատման խնդիրը շարունակում է պառակտում առաջացնել հասարակական կյանքում՝ աբորտների օրինական ծառայությունների ազատականացման կամ սահմանափակման կրկնվող բանավեճերի պատճառով: Հղիության արհեստական ընդհատման իրավունքների կողմնակիցնեը բաժանվում են խմբերի՝ կապված հղիության արհեստական ընդհատման ծառայության անհրաժեշտ հասանելիության հետ․ արդյոք աբորտը պետք է հասանելի լինի տարբեր բարդացնող հանգամանքներում, օրինակ՝ արդյոք պետք է թույլատրված լինի  ուշ ժամկետով աբորտը, թե ոչ:

## Տերմինաբանություն
Բանավեճում օգտագործված տերմիններից շատերը ունեն քաղաքական երանգավորում և օգտագործվում են սեփական դիրքորոշումը հաստատելու և ընդդիմության դիրքորոշումը անվավեր ցուցադրելու համար: Օրինակ՝ «ընտրության կողմնակից»  «կյանքի կողմնակից» պիտակները ենթադրում են այնպիսի լայն տարածում գտած արժեքների հաստատում, ինչպիսիք են ազատականությունն ու ազատությունը,  միաժամանակ ենթադրելով, որ ընդդիմությունը պետք է լինի «ընտրության դեմ» կամ «կյանքի դեմ»։

Սակայն այս թեմայի առումով տեսակետերը ոչ միշտ է հնարավոր ամփոփել երկու հստակ սահմանված կարծիքով. Հանրային կրոնի հետազոտական ինստիտուտի հարցումներից մեկում նշված է, որ տերմինների անորոշությունը հանգեցրել է նրան, որ յուրաքանչյուր տասը ամերիկացիներից յոթը իրենց բնութագրում են որպես ընտրության կողմնակից, մինչդեռ գրեթե երկու երրորդն իրականում կյանքի կողմնակից է:  Պարզվել է, որ հարցման ժամանակ պատասխանողները իրենց այլ կերպ են պիտակավորում, երբ կոնկրետ մանրամասներ են տրվում աբորտի հանգամանքների մասին, ներառյալ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են բռնաբարությունը, ինցեստը, պտղի կենսունակությունը և մոր գոյատևման հարցը:

Ասսոշեյթեդ պրես ամսագիրը գերադասում է «աբորտի իրավունք» և «հակաբորտ» տերմիններին:

## Պատմություն
Հղիության արհեստական ընդհատման պրակտիկան սկսվում է մ.թ.ա. 1550 թվականին՝ հիմնված արձանագրված պրակտիկայի արդյունքներով փաստաթղթերի վրա: Աբորտը ակտիվ պրակտիկա է եղել Հին Եգիպտոսի ժամանակներից ի վեր: Դարեր անց աբորտը դառել է ֆեմինիստական շարժման կողմից քննարկվող թեմաներից մեկը: Ըստ պատմաբան Ջեյմս Մոհրի, աբորտը ընդունված էր սկսած վաղ ժամանակներից, իսկ աբորտին դեմ շարժումը, ներառյալ աբորտի դեմ օրենքները, ի հայտ են եկել միայն 19-րդ դարում:   Դա միշտ չէ, որ հանցագործություն էր և, ընդհանուր առմամբ, անօրինական չէր մինչև այն պահը, երբ մայրը կսկսի զգալ արգանդում պտղի շարժումը, ինչը տեղի է ունում հղիության միայն չորրորդ և վեցերորդ ամիսների միջև: 19-րդ դարում բժշկական համայնքը հիմնականում դեմ էր աբորտներին։ Մոհրը պնդում է, որ ընդդիմությունն առաջացել է բժշկական կոչում ունեցող տղամարդկանց և առանց գիտական կոչումների կանանց մրցակցության պատճառով: Հղիության արհեստական ընդհատման պրակտիկան առաջին բժշկական մասնագիտություններից մեկն է եղել և կատարվել է չլիցեզավորված անձանց կողմից. ապահովված մարդիկ հաճախ էին դիմում աբորտի և լավ էին վճարում: Մամուլը առանցքային դեր է խաղացել աբորտների դեմ օրենքներին աջակցելու հարցում:

19-րդ դարի վերջում աբորտի օրինականացման գաղափարը հաճախ պախարակվում էր ֆեմինիստների կողմիցքանի որ դիտարկվում էր որպես տղամարդկանց պատասխանատվությունից ազատելու միջոց։ « *Հեղափոխությունում»*, որը կանանց իրավունքների մասին պաշտոնական շաբաթաթերթ էր և ղեկավարվում էր Էլիզաբեթ Քեդի Սթենթոնի և Սյուզան Բ. Էնթոնիի կողմից, անանուն մասնակից, ստորագրելով «A», 1869 թվականին գրել է այդ թեմայի շուրջ, պնդելով, որ աբորտների դեմ օրենք ընդունելու փորձի փոխարեն պետք է նախ անդրադառնալ բուն պատճառին: *«Հեղափոխություն»* թերթը մեծ ազդեցություն է ունեցել կանանց իրավունքների շարժման վրա, և առաջին անգամ էր թվում, թե կանանց ձայնը իրոք լսվում էր այս չճանաչված թեմաների վերաբերյալ հայտարարությունների միջոցով, որոնք վերաբերում էին կանանց, նրանց առօրյա իրավունքներին և  անվտանգությանը որպես քաղաքացիների:  Գրողը ասում էր, որ պարզապես աբորտին դեմ  օրենքի ընդունումը «Ինչ էլ որ լինեն դրդապատճառները՝ հանգստության հանդեպ սերը, թե չծնված անմեղներին տառապանքներից փրկելու ցանկությունը, այս արարքն իրականացնող կինը սարսափելի մեղավոր է: Դա ծանրացնում է նրա խիղճը կյանքի ընթացքում, դա ծանրացնում է նրա հոգին մահից հետո. Բայց, Աստված իմ: երեք անգամ մեղավոր է նա, ով նրան հասցրել է հուսահատության, որը դրդել է հանցագործության։

1900-ից 1965 թվականներին աբորտների դեմ ուղղված շարժումներ կամ հանրահավաքներ չեն եղել, քանի որ նահանգներն արդեն ընդունել էին օրենք, որն արգելում է աբորտները բոլոր մակարդակներում, ներառյալ դեղատոմսերը և ոչ վիրաբուժական պրոցեդուրաները: Միակ բացառությունը, որ կինը կարող էր աբորտ անել առանց օրինական հատուցման վախի, այն էր, եթե արտոնագրված բժիշկը որոշեր, որ աբորտը կպաշտպանի մոր կյանքը: Բժիշկները, ովքեր իրականացնում են աբորտներ և կանայք, ովքեր աբորտ են անում, մշտապես եղել են դատարանների և դատախազների կողմից խտրականության զոհ: 1960-ականներին որոշ նահանգներ սկսեցին խնդրել փոփոխություններ կատարել աբորտների մասին օրենքում: 1959 թվականին մի խումբ փորձագետներ ստեղծեցին օրինական ակտ, որն աջակցում էր աբորտների մասին օրենքների առաջխաղացմանը: Այս փորձագետներն առաջարկեցին, որ հղիության արհեստական ընդհատման մասին օրենքները պետք է բացառություններ նախատեսեն սեռական ոտնձգության ենթարկված կանանց կամ այն երեխաների համար, ովքեր կարող են կյանքի լավ որակ չունենալ: Հղիության արհեստական ընդհատման իրավունքների շարժումը վիճելի թեմա դարձավ Միացյալ Նահանգներում՝ կապված հղիության արհեստական ընդհատման և վերարտադրության հետ:

### Եվրոպա
#### Միացյալ Թագավորություն
Հղիության արհեստական ընդհատման մասին օրենքի ազատականացմանն ուղղված շարժումը ի հայտ եկավ 1920-ականներին և 1930-ականներին, ծնելիության վերահսկման ոլորտում վերջերս ձեռք բերված հաղթանակների համատեքստում: Քարոզարշավի մասնակիցներին, այդ թվում՝ Մարի Սթոփսին Անգլիայում և Մարգարետ Սանգերին ՝ ԱՄՆ-ում, հաջողվել է այդ հարցը բաց ներկայացնել, և ստեղծել ծնելիության հսկողության կլինիկաներ, որոնք կառաջարկեն ընտանիքի պլանավորման խորհուրդներ և հակաբեղմնավորման մեթոդներ դրա կարիքն ունեցող կանանց: Ծնելիության կառավարումը հակաբեղմնավորման միջոցով հղիության կանխարգելման մեթոդ է:

1920-ականների վերջերին Բրաունը սկսեց ելույթ ունենալ Անգլիայում՝ քարոզելով կանանց համար ծնելիության վերահսկման վերաբերյալ տեղեկատվության հասանելիության անհրաժեշտության, կանանց առողջական խնդիրների, սեռական հասունացման և սեռական կրթության հետ կապված խնդիրների և մայրական հիվանդացության բարձր մակարդակի վերաբերյալ։ 1929 թվականին նա ներկայացնեց իր «Աբորտի իրավունքը» դասախոսությունը Լոնդոնում Սեռական բարեփոխումների համաշխարհային կոնգրեսի շրջանակներում:  1931 թվականին նա կրկին սկսեց շրջագայել՝ դասախոսություններ կարդալով հղիության արհեստական ընդհատման և այն բացասական հետևանքների մասին, որոնք կարող էին հետևել, եթե կանայք չկարողանան ընդհատել հղիությունն իրենց ընտրությամբ, ինչպիսիք են՝ ինքնասպանությունը, ինքնավնասումը, մշտական հաշմանդամությունը և խելագարությունը:

Այլ հայտնի ֆեմինիստներ, ներառյալ Ֆրիդա Լասկին, Դորա Ռասելը, Ջոան Մալեսոնը և Ջանեթ Շանսը, սկսեցին նույնպես պաշտպանել այստեսակետը. Գործը լուրջ զարգացում ունեցավ 1932 թվականի հուլիսին, երբ Բրիտանական բժշկական ասոցիացիայի խորհուրդը ստեղծեց հանձնաժողով՝ աբորտի մասին օրենքներում հնարավոր փոփոխությունները  քննարկելուհամար: 1936 թվականի փետրվարի 17-ին Ջանեթ Շանսը, Էլիս Ջենկինսը և Ջոան Մալլեսոնը ստեղծեցին Աբորտի օրենսդրության բարեփոխման ասոցիացիան(ԱՕԲԱ)՝ որպես աբորտների ազատականացման առաջին ջատագովական կազմակերպություն: Ասոցիացիան քարոզչություն է իրականացրել հանուն իրավական խոչընդոտների վերացման: Իր առաջին տարում ԱՕԲԱ-ն հավաքագրեց 35 անդամ, իսկ 1939 թվականին արդեն գրեթե 400 անդամ:

ԱՕԲԱ-ն մեծ հայտնիություն ստացավ, երբ կազմակերպության բժշկա-իրավական կոմիտեի անդամներից մեկը շահեց բռնաբարության ենթարկված տասնչորս տարեկան աղջկա դատական գործը և հասավ նրա հղիության դադարեցմանը: Այս դատական գործը նախադեպ ստեղծեց, որ բժիշկները չեն կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել աբորտ անելու համար այն դեպքերում, երբ հղիությունը հավանաբար «հոգեկան և ֆիզիկական վիճակի բարդացում» կառաջացնի։ Աբորտի լեգալիզացման ասոցիացիան շարունակեց իր քարոզարշավը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, և  1960-ականներին վերադարձրեց աբորտի հարցը քաղաքական ասպարեզ: Աբորտի լեգալիզացման ասոցիացիան շարունակեց իր քարոզարշավը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, և  1960-ականներին վերադարձրեց աբորտի հարցը քաղաքական ասպարեզ: Մանկաբարձուհիների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի նախագահ Ջոն Փիլի խորհրդատվությամբ կառավարությունը ընդունեց 1967 թվականի Աբորտի մասին  օրենքը, որը թույլ էր տալիս օրինական աբորտ իրականացնել մի շարք հիմքերով, այդ թվում՝ կնոջ ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության վնասը կանխելու համար, եթե հղիությունը դեռևս 28 շաբաթականից ցածր էր։

##### Հյուսիսային Իռլանդիա
Չնայած նրան, որ Հյուսիսային Իռլանդիան Միացյալ Թագավորության մաս է, մինչև 2019 թվականը աբորտը այնեղ անօրինական էր համարվում, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կնոջը առողջական վիճակին՝ ֆիզիկական կամ հոգեկան, սպառնում վտանգ: Աբորտի ձգտող կանայք ստիպված էին մեկնել Անգլիա: 2019 թվականի հոկտեմբերին օրինականացվել է աբորտը մինչև հղիության 12-րդ շաբաթ։

### Աֆրիկա
Հարավային Աֆրիկան թույլատրում է հղիության արհեստական ընդհատումը: Աֆրիկյան երկրներից շատերը, սակայն, ունեն աբորտների արգելք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կնոջ կյանքը կամ առողջությունը վտանգված է: Աբորտի իրավունքի կողմնակից մի շարք միջազգային կազմակերպություններ առաջնահերթություն են դարձրել հղիության արհեստական ընդհատման մասին օրենսդրության փոփոխությունը և ընտանիքի պլանավորման ծառայությունների ընդլայնումը Ենթասահարյան Աֆրիկայում և զարգացող աշխարհում:

Հղիության արհեստական ընդհատման օրինական թույլտվության պատճառներով Աֆրիկայի երկրները դասվում են վեց կատեգորիաների. աբորտի բացարձակ արգելք, թույլատրություն միայն կնոջ կյնաքը փրկելու համար, թույլատրություն, եթե վտանգի տակ է կնոչ ֆիզիկական առողջությունը, թույլատրություն կնոջ հոգեկան առողջությունը պահպանելու համար, թույլատրություն  սոցիալ-տնտեսական պատճառնեով, և  թույլատրություն առանց որևէ սահմանափակման։ Աֆրիկայում ընդամենը հինգ երկիր կա, որտեղ աբորտն օրինական է և այդ երկրներն են Կաբո Վերդեն, Հարավային Աֆրիկան, Թունիսը, Մոզամբիկը և Սան Տոմե և Պրինսիպը:

2010–2014թթ. Աֆրիկայում տարեկան 8,2 միլիոն աբորտ է կատարվել: Այս թիվը կտրուկ աճել է՝ համեմատած 4,6 միլիոն աբորտների հետ, որոնք կատարվել են 1990-1994 թվականներին: Բայց աբորտների քանակի այս աճը պայմանավորված է երիտասարդ տարիքում սեռական կյանք վարող կանանց թվի աճով։ Աֆրիկայում գրանցված է աբորտից մահացությունների ամենամեծ թիվը, և դա պայմանավորված է աբորտի ամենատարածված բարդությամբ՝  արյան մեծ կորստից և պտղի թերի հեռացումից, որը կարող է հանգեցնել վարակի:

### Ասիա
2010–2014 թվականների ընթացքում Ասիայում 36 միլիոն աբորտ է կատարվել։ Աբորտների մեծ մասը տեղի է ունեցել Կենտրոնական և Հարավային Ասիայում՝ 16 միլիոնը՝ Հնդկաստանում և Ասիայում, իսկ 13 միլիոնը՝ միայն Չինաստանում:

Թեև Ասիայում կատարված աբորտների մասին տեղեկությունը քիչ  է, հայտնի է, որ մոտ 4,6 միլիոն կին բուժվում է ոչ անվտանգ աբորտի հետ կապված բարդություններից: Հղիության արհեստական ընդհատման հիմնական բարդությունը թերի արված օպեռցիան է, որը կարող է բերել արյան մեծ կորստի և կարող է վարակի զարգացման պատճառ դառնալ: Հղիության արհեստական ընդհատման ավելի քիչ տարածված բարդությունները ներառում են կնոջ՝ սեպտիկ շոկի ենթարկվելը, ներքին օրգանների վնասվածքները և որովայնի խոռոչի բորբոքումը, այս ամենը պայմանավորված է անմաքուր և չստերիլիզացված գործիքներով, որոնք օգտագործում են ընդհատակյա աբորտների ժամանկ: Հղիության արհեստական ընդհատումների չբուժված բարդությունները կարող են հանգեցնել կանանց կյանքի համար բացասական հետևանքների, որոնք ներառում են անպտղություն, քրոնիկ ցավ, վերարտադրողական օրգանների բորբոքում և կոնքի բորբոքային հիվանդություն: Թեև այն ամբողջությամբ ուսումնասիրված չէ, միզոպրոստոլ անունով դեղամիջոցն օգտագործվում է ասիական երկրներում աբորտներ կատարելու համար և փաստերը ցույց են տալիս, որ այս դեղամիջոցի վաճառքը Ասիայում տարիների ընթացքում աճել է:

Թեև աբորտը օրինական է Ասիայում, դա չի նշանակում, որ կանայք միշտ ունեն հասանելի կամ համապատասխան առողջապահական խնամք: Օրինակ՝ Հնդկաստանում աբորտներն օրինական են 1951 թվականից, սակայն հատկապես աղքատ կամ մարգինալացված հասարակական շերտերին պատկանող կանայք կազմում են անապահով աբորտի դիմողների 50%-ը: Ֆիլիպիններում կանայք ավելի քան հավանական է, որ ենթարկվեն վտանգավոր և հակասանիտարական աբորտի, որը տարեկան 1000 մահվան պատճառ է դառնում առաջացրած բարդությունների պատճառով:  Ֆիլիպինները, Իրաքը և Լաոսը չեն օրինականացրել հղիության արհեստական ընդհատումը, հետևաբար նրանք չեն ստեղծել պայմաններ, որտեղ կանայք կարող են դիմել օրինական աբորտի, որոնք անվտանգ են իրենց և իրենց մարմնի համար:

#### Ճապոնիա
Ճապոնիայի Քրեական օրենսգրքի XXIX գլուխը ապօրինի է դարձնում աբորտը Ճապոնիայում: Այնուամենայնիվ, «Մայրական առողջության պաշտպանության մասին» օրենքը թույլ է տալիս հաստատված բժիշկներին հղիության արհեստական ընդհատում կատարել մոր և նրա ամուսնու համաձայնությամբ, եթե հղիությունը տեղի է ունեցել բռնաբարության հետևանքով, կամ եթե հղիության շարունակությունը կարող է լրջորեն վտանգել մոր առողջությունը ֆիզիկական կամ տնտեսական պատճառներով: Մյուս մարդիկ, այդ թվում՝ ինքը՝ մայրը, ովքեր փորձում են առանց վերոհիշյալ հիմքերի աբորտ անել, կարող են պատժվել օրենքով։ Կարող են պատժվել նաև այն մարդիկ, ովքեր փորձում են աբորտ անել առանց կնոջ համաձայնության, այդ թվում՝ բժիշկները։

#### Հարավային Կորեա
Աբորտը Հարավային Կորեայում անօրինական է 1953 թվականից ի վեր, սակայն 2019 թվականի ապրիլի 11-ին Հարավային Կորեայի Սահմանադրական դատարանը հակասահմանադրական համարեց հղիության արհեստական ընդհատման արգելքը և կոչ արեց փոփոխել օրենքը:  Սահմանադրական դատարանը քննության է առել կանանց աբորտի իրավունքի վերաբերյալ գործերը, քանի որ նրանք հակասահմանադրական են համարում հղիության արհեստական ընդհատման արգելքը։ Հարավային Կորեայում աբորտների օրինականացմանն աջակցելու համար հազարավոր փաստաբաններ խնդրագիր են կազմել, որպեսզի Կապույտ տունը քննարկի արգելքը վերացնելու հարցը: Հղիության արհեստական ընդհատման արգելքի պատճառով դա հանգեցրել է բազմաթիվ վտանգավոր ինքնուրույն արված աբորտների և աբորտի այլ անօրինական պրակտիկայի, որոնք ավելի մեծ ուշադրության կարիք ունեն: Արդյունքում բազմաթիվ կանանց փաստաբանական խմբեր ստեղծվեցին, որոնք պայքարում  են աբորտների արգելքի դեմ:

### Ռուսաստան
1920 թվականին Վլադիմիր Լենինի ղեկավարությամբ Ռուսաստանը դարձավ աշխարհում առաջին երկիրը, որը օրինականորեն թույլ տվեց հղիության արհեստական ընդհատումը, անկախ հանգամանքներից:

Սակայն 1936-ից 1955 թվականներին հղիության արհեստական ընդհատման մասին օրենքները բազմիցս փոփոխվել են: 2010 թվականին ՄԱԿ-ի տվյալների համաձայն՝ Ռուսաստանն ունեցել է աբորտների ամենաբարձր ցուցանիշը՝ մեկ վերարտադրողական տարիքի կնոջ հաշվով։ Համեմատվել են Չինաստանի և Ռուսաստանի աբորտների ցուցանիշների արդյունքները, և 1․3 միլիարդ բնակչություն ունեցող Չինաստանը հայտնել է միայն 13 միլիոն աբորտների մասին, ի տարբերություն Ռուսաստանի 143 միլիոն բնակչության՝ 1․2 միլիոն աբորտի։ Տարբեր կառավարիչներ տարբեր տեսակետներ ունեին աբորտի մասին։ Ռոմանովի օրոք հղիության արհեստական ընդհատումն անօրինական էր և եթե կինը աբորտ աներ, նրա պատիժը մահ էր։ Ռոմանովի թագավորության ավարտից հետո Պետրոս Առաջինը հանեց աբորտների համար մահապատիժը, սակայն այն դեռևս համարվում էր լուրջ խնդիր 1917 թվականին։ Ըստ Ռուսաստանի քրեական օրենսգրքի, որը թվագրվում է 1462–1463 թվականներին, կանայք զրկվում էին իրենց հիմնական մարդկային և քաղաքացիական իրավունքներից, նրանց արգելվում էր քաղաքից դուրս գալ կամ հարկադրվում էին ծանր աշխատանքի։

Հղիության արհեստական ընդհատման շուրջ տիրող այս դաժան վերաբերմունքն ու անօրինականությունը սակայն կանանց հետ չեն պահում աբորտներից: «Սև շուկայի» աբորտները հայտնի էին որպես չարտոնված և զուսպ ընթացակարգեր, որոնք արվում էին ծննդաբերության փորձ ունեցող կանանց կողմից։ Թեև այս կանայք չունեին բավարար կրթություն, նրանք միակ մարդիկ էին, ում մոտ կանայք կարող էին գնալ՝ առանց բախվելու դաժան պատժի և հետևանքների: Խորհրդային տարիներին Ռուսաստանում աբորտներն աշխարհում ամենաբարձր ցուցանիշին էին հասնում։ Խորհրդային շրջանի ավարտից հետո հղիության արհեստական ընդհատումների թիվը նվազել է սեռական դաստիարակության հետագա պարտադիր դասընթացների և հակաբեղմնավորիչների օգտագործման շնորհիվ:

### Մերձավոր արևելք
Մերձավոր Արևելքում հղիության արհեստական ընդհատման մասին օրենքներն արտացոլում են կարծիքների տարբերությունը: Որոշ երկրներ թույլատրում են հղիության արհեստական ընդհատումը հղի կնոջ բարեկեցության, պտղի անկենսունակության և բռնաբարության դեպքում: Աբորտը լայնորեն կիրառվում էր գաղութատիրության ժամանակաշրջանում: 19-րդ դարում նոր ուսումնասիրությւոնների հիման վրա հղիության արհեստական ընդհատման ժամկետը կրճատեցին մինչև առաջին եռամսյակի վերջ: Այնուամենայնիվ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության 2008 թվականի զեկույցը գնահատում է, որ տարեկան 900,000 ոչ անվտանգ աբորտ է տեղի ունենում Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջաններում: Թեև շատ երկրներ ապաքրեականացրել են աբորտները և այն ավելի մատչելի են դարձրել, դեռ կան մի քանի երկրներ, որտեղ աբորտը դեռ օրինական չէ:

#### Իրան
Իրանում աբորտը առաջին անգամ օրինականացվել է 1978 թվականին։ 2005 թվականի ապրիլին Իրանի խորհրդարանը հավանություն տվեց նոր օրինագծին, որը թեթևացնում էր պայմանները՝ թույլ տալով նաև հղիության արհեստական ընդհատումը որոշ դեպքերում, երբ պտուղը հաշմանդամության նշաններ է ցույց տալիս:

Օրինական աբորտն այժմ թույլատրվում է, եթե մոր կյանքին վտանգ է սպառնում, ինչպես նաև պտղի անոմալիաների դեպքում, որոնք նրան կդարձնեն ոչ կենսունակ ծնվելուց հետո (օրինակ՝ անէնցեֆալիա) կամ դժվարություններ են առաջացնում մոր համար՝ ծնվելուց հետո այն խնամելու համար, օրինակ՝ խոշոր թալասեմիա կամ երիկամների երկկողմանի պոլիկիստոզ հիվանդություն.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Guttmacher Institute
* Ipas
* Abortion Access and Information
* Australia's Women's Abortion Action Campaign
* Abortion Rights Campaign
* Tabbot Foundation (Australia) 

Կատեգորիա:Բիոէթիկա
Կատեգորիա:Կանանց առողջություն
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Կատեգորիա:Վիժեցում
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ և առողջություն