Պարսից ծոցի անվանման վեճ

**Պարսից ծոցի անվանման վեճ,** Պարսից ծոց անունով հայտնի ծոցի անվանմանը վերաբերող պատմական և միջազգային մակարդակի վեճ։ Սկսվել է այն բանից հետո, երբ Իրանը՝ պատմականորեն հայտնի որպես Պարսկաստան և պարսիկ ժողովրդի հայրենիք, ներգրավվել է անվանակոչման շարունակական վեճի մեջ։

Ջրային տարածքը միջազգայնորեն ճանաչված է որպես Պարսից ծոց։ «Պարսից ծոց» անվանումը արաբ պատմաբանների և աշխարհագրագետները օգտագործել են առնվազն 10-րդ դարից։ 1960-ականներին պանարաբիզմի և արաբական ազգայնականության ի հայտ գալու հետ կապված, արաբական կառավարությունները այն անվանում են «Արաբական ծոց» կամ «Ծոց»։ «Իրանի ծոց (Պարսից ծոց)» անվանումը օգտագործվում է Միջազգային հիդրոգրաֆիկ կազմակերպության կողմից, որը ձգտում է ստանդարտացնել աշխարհի ջրային տարածքների անվանումները։

## Պատմություն
Այս ջրային տարածքը արաբ պատմաբանների և աշխարհագրագետների կողմից անվանվել է Պարսից ծոց, այդ թվում՝ մելքիթ արաբախոս պատմաբան Ագապիոսը, որը գրել է 10-րդ դարում։

Հեղինակներ Ֆիլիպ Լ. Քոլը, Մարա Կոզելսկին և Նախման Բեն-Եհուդան՝ իրենց *«Ընտրովի հիշողություններ»* աշխատության մեջ գրել են, որ սըր Չարլզ Բելգրեյվը՝ Բահրեյնի կառավարչի բրիտանացի խորհրդականը, «առաջին արևմտյան մարդն էր, որն օգտագործել է և պաշտպանել «Արաբական ծոց» անվանումը, առաջին անգամ 1955 թվականին *«Սոատ ալ-Բահրեյն* » (*Բահրեյնի ձայն*) ամսագրում»։ Ջեյմսթաուն հիմնադրամից Մահան Աբեդինը համաձայն է դրա հետ՝ նշելով, որ արաբական երկրները «Պարսից ծոց» տերմինն օգտագործել են մինչև 1960-ական թվականները։ Սակայն, այդ տասնամյակում արաբական ազգայնականության աճի հետ մեկտեղ, որոշ արաբական երկրներ, այդ թվում՝ Պարսից ծոցին սահմանակիցները, այս ջրային ուղին նշելու համար լայնորեն կիրառել են «*ալ-Խալիջ ալ-Արաբի» (**)՝* *Արաբական ծոց* տերմինը։ Անգլերեն Ալ-Ջազիրայի ավագ հաղորդավար Թեյմուր Նաբիլին ասել է. «Հեգնականորեն, փոփոխությունների շարժման հիմնական շարժիչ ուժերից էին արաբների այն ընկալումները, որ Վաշինգտոնի կողմից ուղղորդվող Իրանը աջակցել է Իսրայելին 1973 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ»:

1534 թվականին Օսմանյան կայսրության Բաղդադը գրավելը Թուրքիային հնարավորություն է տվել մուտք գործել Հնդկական օվկիանոս՝ Պարսից ծոցի հյուսիսում գտնվող Բասրա նավահանգստի միջոցով։ Սա համընկել է Գերհարդ Մերկատորի վաղ քարտեզագրական ջանքերի հետ, որի 1541 թվականի երկրային գլոբուսը փորձում է տրամադրել ամենաթարմ տեղեկատվությունը, անվանելով ծոցը *Sinus Persicus, nunc Mare de Balsera* («Պարսից ծոց, այժմ՝ Բասրայի ծով»)։ Սակայն, նրա 1569 թվականի համաշխարհային քարտեզի վրա անունը փոխվել է *Mare di Mesendin-ի* (ժամանակակից Օմանի Ռաս Մուսանդամ թերակղզու անունով), մինչդեռ նրա մրցակից Աբրահամ Օրտելիուսը, 1570 թվականի համաշխարհային ատլասի համար, ընտրել է *Mare El Catif, olim Sinus Persicus-ը* (արաբական Ալ Քաթիֆ նավահանգստի անունով), բայց ծոցի մուտքը նշել է ներկայիս Հորմուզի նեղուցը՝ որպես *Բասորա Ֆրետում* (Բասրայի նեղուց): Այս ամբողջ խառնաշփոթի մեջ հին անվանումը աստիճանաբար վերահաստատվել է 17-րդ դարում, բայց Թուրքիան դեռևս օգտագործում է «Բասրայի ծոց» անվանումը ()։
[մինի|Եգիպտոսի նախագահ [Գամալ Աբդել Նասեր|Նասերի պաշտոնական նամակը 1951 թվականի օգոստոսին՝ օգտագործելով «Պարսից ծոց» անվանումը (  )]]
1830-ականների վերջին ծովային ուղու վրա վերահսկողություն հաստատելու բրիտանական փորձերից հետո, 1840 թվականին Լոնդոնում հրատարակվող «*Թայմս Ջորնալ» թերթը* Պարսից ծոցը անվանել է «Բրիտանիայի ծով», սակայն այս անվանումը երբեք չի օգտագործվել որևէ այլ համատեքստում։

Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի 1951 թվականի օգոստոսի 30-ի պաշտոնական նամակում (այսինքն՝ Նասերի համաարաբական քաղաքականության մեկնարկից առաջ) օգտագործվում է «Պարսից ծոց» անվանումը ():

2007 թվականին Խարգ կղզում Աքեմենյանների արձանագրության հայտնաբերումը, որը գրված էր հին պարսկերենով ՝ հին պարսկական սեպագիր կիսավանկ այբուբենով և գնահատվում էր մոտ 2400 տարեկան, դարձել է անվանակոչման վեճի թեմա։

## Առաջարկվող այլընտրանքներ
Հարցը մնում է շատ վիճելի, քանի որ անվանակոչման մրցակցային կոնվենցիաները որոշակի կառավարությունների կողմից աջակցվում են ոչ միայն ներքին գրականության, այլև այլ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների հետ հարաբերություններում: Որոշ կուսակցություններ օգտագործում են «Ծոց» կամ «Արաբա-Պարսից ծոց» տերմիններ: 1979 թվականի Իրանական հեղափոխությունից հետո իսլամական խմբերի որոշ անդամներ առաջարկել են օգտագործել «Իսլամական ծոց» կամ «Մուսուլմանական ծոց» տերմինները: *«Իսլամական ծոց*» տերմինի ծագումը հայտնի չէ, մինչդեռ որոշ մարդիկ ենթադրում են, որ Իսլամական հանրապետության վաղ տարիների ականավոր գործիչները, այդ թվում՝ Ռուհոլլա Խոմեյնին, Մեհդի Բազարգանը և Սադեղ Խալխալին, կարող էին աջակցել այս գաղափարին: 1979 թվականի մայիսին ԱՄԷ կատարած այցի ժամանակ Խալխալին առաջարկել է օգտագործել «Մուսուլմանական ծոց» տերմինը: Գաղափարը արագ մերժվել է, երբ Իրան-Իրաք պատերազմի ժամանակ գերազանցապես մուսուլման բնակչությամբ հարևան Իրաքը Իրան է ներխուժել:

Արաբական երկրներում նախընտրելի է օգտագործել «Ծոց» և «Արաբական ծոց» տերմինները։

## Իրանական տեսակետ
[մինի|Պարսից ծոցի փողոցը [Կահիրե|Կահիրեում, Եգիպտոս]]
Իրանը օգտագործում է միայն «Պարսից ծոց» տերմինը և սովորաբար չի ընդունում, երբ այն անվանում են «Արաբական ծոց» կամ պարզապես «Ծոց» կամ որևէ այլընտրանքային տարբերակով։

1974 թվականին Մայք Ուոլլեսի *[[60 րոպե|«60 րոպե»]]* հաղորդման ժամանակ տված հարցազրույցում Իրանի վերջին շահը՝ Ուոլլեսի հետ զրուցելիս, նախընտրել է օգտագործել «Պարսից ծոց» տերմինը։ 2010 թվականի փետրվարին Իրանը սպառնացել է իր օդային տարածքից արգելել օտարերկրյա ավիաընկերությունների թռիչքները, հատկապես Պարսից ծոցի տարածաշրջանի ավիաընկերություններին, որոնք չեն օգտագործել «Պարսից ծոց» տերմինը։ 2011 թվականին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը ելույթ է ունեցել ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում, որի ժամանակ նա ասել է, որ Իրանի և Արաբական թերակղզու միջև ծովի միակ ճիշտ անվանումը Պարսից ծոցն է, և մերժել է ցանկացած այլ անվանումների օգտագործումը՝ այն անվանելով «անօրինական և անվավեր»։

2012 թվականին Իրանի կառավարությունը սպառնացել է դատի տալ Google-ին՝ ծոցը որևէ անվանում չնշելու որոշման համար՝ զգուշացնելով, որ «լուրջ վնասներ» կկրի, եթե այդ տարածքը չնշվի որպես Պարսից ծոց:

Իրանը պաշտոնապես ապրիլի 30-ը հռչակել է Պարսից ծոցի ազգային օր։ Ամսաթիվը համընկնում է Պարսից Աբբաս I-ի հաջող ռազմական արշավանքի տարեդարձի հետ, երբ պորտուգալական նավատորմը 1622 թվականին դուրս է մղվել Հորմուզի նեղուցից։ Որոշումը կայացրել է Մշակութային հեղափոխության բարձրագույն խորհուրդը՝ նախկին նախագահ Մոհամմադ Խաթամիի նախագահությամբ, նշելով, որ ճրը նշելու առիթ է հանդիսացել որոշ արաբական պետությունների կողմից 2009 թվականին սկսված Պարսից ծոցը վերանվանելու արշավը։ Իրանի փոստային ծառայությունը թողարկել է օրվան նվիրված նամականիշերի շարք։

## Արաբական տեսակետներ
[մինի|Պարսից ծոցի պատմական քարտեզ Սաիդ Ալ Մաքթումի տանը, [Դուբայ|Դուբայ, Միացյալ Արաբական Էմիրություններ : «Պարսից» բառը ջնջված է «Պարսից ծոց» արտահայտությունից:]]
Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի պետությունները նախընտրում են «Արաբական ծոց» տերմինի օգտագործումը։

Սաուդցի պատմաբան Աբդել Խալեք ալ-Ջանաբին ասել է. «Հենց այս անունն է [Պարսից ծոց] պահպանվել պատմության գրքերում և արաբ պատմաբաններում, ինչպիսիք են Իբն Խալդունը և Իբն ալ Ասիրը։ Այն նաև հիշատակվում է ծոցի կառավարիչների և 20-րդ դարի սկզբից տարածաշրջանում գերիշխող բրիտանացիների միջև կնքված պայմանագրերում... Գիտական և պատմական տեսանկյունից այն Պարսից ծոց է կոչվել Ալեքսանդր Մակեդոնացուց ի վեր»։ Նա ասել է, որ «անհիմն» է պնդել, որ հռոմեացիներն այն անվանել են «Արաբական ծոց»։ «Իրավիճակը չի փոխվել մինչև Նասերի իշխանության գալը և արաբական ազգայնականության աճը։ Այնուհետև արաբները սկսել են օգտագործել «Արաբական ծոց» անվանումը, - հավելել է նա։

*«Ալ Վասաթ»*-ին տված հարցազրույցում բահրեյնցի գրող Հուսեյն ալ-Բահարնան ասել է, որ «Արաբական ծոցը Պարսից ծոց» անվանելու շուրջ վեճի պատճառներից մեկն այն է, որ Բահրեյնի սեփականության իրավունքի շուրջ բանակցությունների ժամանակ Կարմիր ծովը կոչվում էր «այդ Արաբական ծոց», և այդ ժամանակ հնարավոր չէր «Արաբական ծոց» անվանել այն, ինչ այդ ժամանակ կոչվում էր «Պարսից ծոց»։ Վերջին տասնամյակներում ականավոր գիտնականներ, քաղաքական և կրոնական առաջնորդներ, այդ թվում՝ պրոֆեսոր Աբդելհադի Թազին, Ահմադ ալ-Սարաֆը, Աբդելիլահ Բենկիրանեն (Մարոկկոյի վարչապետ 2011-2017 թվականներին), Աբդուլ Մոնեմ Սաիդը, Աբդուլ Խալիք ալ-Ջանաբին, Քարադավին և Եգիպտոսի ազգային պաշտպանության խորհրդի նախկին առաջին տեղակալ գեներալ Մաջդի Օմարը, աջակցել են «Պարսից ծոց» անվանման օգտագործմանը և կարծում են, որ անվանափոխության համար արդարացումներ չկան։

## Միջազգային տեսակետներ
### Միավորված ազգերի կազմակերպություն
ՄԱԿ-ի աշխարհագրական անվանումների փորձագետների խումբը անվանակոչման հարցը քննարկել է իր 23-րդ նստաշրջանի ընթացքում, որը տեղի է ունեցել Վիեննայում 2006 թվականի մարտի 28-ից ապրիլի 4-ը։

### Միջազգային հիդրոգրաֆիկ կազմակերպություն
Միջազգային հիդրոգրաֆիկ կազմակերպությունը (ՄՀԿ) միջազգային մարմին է, որը տրամադրում է հիդրոգրաֆիկ տեղեկատվություն համաշխարհային ծովային նավարկության և այլ նպատակների համար, իր S-23 (Օվկիանոսների և ծովերի սահմաններ) ստանդարտի 41-րդ բաժնում, որը հրապարակվել է 1953 թվականին, օգտագործել է «Իրանի ծոց (Պարսից ծոց)» անվանումը այս ջրային մարմնի համար։ Չորրորդ հրատարակության նախագիծը, որը հրապարակվել է 2002 թվականին, օգտագործել է նույն անվանումը։

### Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
[մինի|ԱՄՆ նախագահ [Բարաք Օբաման 2015 թվականին իր « Նովրուզի ուղերձ Իրանի ժողովրդին» արտահայտության մեջ օգտագործել է «Պարսից ծոց» անվանումը]]
ԱՄՆ Ազգային աշխարհագրական հետախուզության գործակալության GEOnet անվանումների սերվերը (GNS) «բոլոր օտարերկրյա տեղանունների ստանդարտ ուղղագրության պաշտոնական պահոցն է», որը հաստատվել է Աշխարհագրական անվանումների խորհրդի (BGN) կողմից: GNS-ը «Պարսից ծոցը» նշում է որպես *ավանդական* անվանում՝ տարբեր լեզուներով 16 *տարբերակների* հետ միասին, ինչպիսիք են՝ «Իրանի ծոց», «Աջամի ծոց», «Բասրայի ծոց», «Արաբական ծոց», «Պարսից-Արաբական ծոց», «Ֆարսի ծոց»:

ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի Դաշնային հետազոտությունների բաժնի կողմից 1993 թվականին հրատարակված *«Պարսից ծոցի պետությունների երկրների ուսումնասիրություններ»* աշխատության մեջ հեղինակները հետևում են BGN-ի պրակտիկային՝ օգտագործելով «Պարսից ծոց» տերմինը, միաժամանակ նախաբանում նշելով, որ Քուվեյթի, Կատարի, Միացյալ Արաբական Էմիրությունների, Օմանի և Բահրեյնի կառավարությունները «պաշտոնապես մերժում են Պարսից ծոց տերմինի օգտագործումը, ինչպես նաև այլ արաբական կառավարություններ, և այդ ջրային տարածքը անվանում են Արաբական ծոց»:

Մոտ 1991 թվականից ի վեր, Պարսից ծոցի արաբական պետությունների հետ համագործակցության ընդլայնման շնորհիվ, Միացյալ Նահանգների զինված ուժերի տարբեր ստորաբաժանումներ հրահանգներ են տվել իրենց անդամներին օգտագործել «Արաբական ծոցը» տարածքում գործողությունների ժամանակ՝ տեղական կոնվենցիաներին հետևելու համար («Պարսից ծոց» տերմինը դեռևս օգտագործվում է պաշտոնական հրապարակումներում և կայքերում): Բահրեյնում տեղակայված Միացյալ Նահանգների Հինգերորդ նավատորմի պրակտիկան «Արաբական ծոց» տերմինն օգտագործելն է.Սա ընդհանուր առմամբ ընկալվում է որպես մեր ընդունող Բահրեյնի և տարածաշրջանում մեր մյուս Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի գործընկերների նկատմամբ համերաշխության և աջակցության բարեկամական ժեստ՝ օգտագործել իրենց նախընտրած տերմինը։2025 թվականի մայիսին, Իրան-ԱՄՆ բանակցությունների ժամանակ և այդ ամիս Մերձավոր Արևելք կատարելիք իր այցից առաջ, Դոնալդ Թրամփը քննարկել է ԱՄՆ դաշնային գործակալությունների կողմից «Արաբական ծոց» տերմինի օգտագործման հնարավորությունը, սակայն հրաժարվել է առաջարկից՝ Իրանի դիմադրության պատճառով։

### Ատլասներ և այլ լրատվամիջոցներ
Ազգային աշխարհագրական կազմակերպությունը այս ջրային տարածքին անվանելու համար օգտագործում է Պարսից ծոց անվանումը։ 2004 թվականին ընկերությունը հրատարակեց իր *«National Geographic [[Ատլաս (աշխարհագրություն)|Atlas]] of the World»*-ի նոր հրատարակությունը՝ օգտագործելով «Արաբական ծոց» տերմինը որպես «Պարսից ծոցի» այլընտրանքային անվանում (փոքր տառերով և փակագծերում)։ Սա հանգեցրել է բազմաթիվ իրանցիների, մասնավորապես ինտերնետ օգտատերերի համայնքի և Իրանագիտության ակադեմիայի կողմից բողոքի լայնածավալ ցույցերի, ինչը հանգեցրել է նրան, որ Իրանի կառավարությունը գործ է հարուցել այս հարցի շուրջ և արգելել ընկերության հրապարակումների տարածումը Իրանում։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ընկերությունը չեղյալ է հայտարարել իր որոշումը և հրապարակեց «Atlas Update»-ը՝ հեռացնելով փակագծերի հղումը և ավելացնելով նշում. «Պատմականորեն և առավել հայտնի որպես Պարսից ծոց, այս ջրային տարածքը որոշների կողմից անվանվում է Արաբական ծոց»։ 2010 թվականի հունիսի «Nation Geographic Style Manual»-ում նշվում է. «Միջազգային ընդունված անվանումը Պարսից ծոց է, չնայած արաբական երկրները ջրային տարածքն անվանում են Արաբական ծոց։ Որտեղ մասշտաբը թույլ է տալիս, «National Geographic»-ի քարտեզները ներառում են քարտեզի նշում Արաբական ծոցի մասին։ Եթե տեքստում օգտագործվում է Արաբական ծոց, այն պետք է բացատրվի»։

2000 թվականի *[[AP Stylebook|AP Stylebook-ը]]* մանրամասնում է. Պարսից ծոցը «երկար ժամանակ հաստատված անունն» է և լավագույն ընտրությունը: «Որոշ արաբական երկրներ այն անվանում են Արաբական ծոց: Արաբական ծոց բառն օգտագործեք միայն ուղիղ մեջբերումներում և տեքստում բացատրեք, որ ջրային մարմինն ավելի հաճախ հայտնի է որպես Պարսից ծոց»:

2004 թվականին Պարսից ծոցի անվանման վեճը դարձել է Google-ում «պայթուցիկ» թեմա՝ իրանցի բլոգեր Փենդար Յուսեֆիի կողմից։ Հարյուրավոր բլոգերների, վեբմաստերների և պարսկական ֆորումների համատեղ ջանքերով «Արաբական ծոց» բառի հետ հղումները ուղղում էին կեղծ սխալ էջ։

Որոշ ատլասներ և լրատվամիջոցներ սկսել են «Ծոց» անվանումն օգտագործել առանց որևէ ածականի։ Այս օգտագործմանը հետևում են BBC-ի և *The Times-ի «Աշխարհի ատլասը»*։ Իրանը սա չի համարում անաչառ օգտագործում և այն դիտարկում է որպես պատմական անվանումից հրաժարվելու ակտիվ ներդրում։ 2006 թվականի հունիսին Իրանը արգելել է *[[The Economist|The Economist-]]*ի վաճառքը վերը նշված պատճառով, այն բանից հետո, երբ ամսագրում քարտեզի վրա Պարսից ծոցը նշված էր որպես «Ծոց»։ Ամսագիրը կրկնել է այս գործողությունը իր 2010 թվականի փետրվարի 18-ի «Իրաքը, Իրանը և նավթի քաղաքականությունը. հում նավթի դիվանագիտություն» վերնագրով հոդվածում։ Այն նաև օգտագործել է «Արաբական ծոց» անվանումը նույն հոդվածում։

Google-ը նախկինում իր Google Maps-ում ներառել էր և՛ Պարսից ծոցը, և՛ Արաբական ծոցը։ 2012 թվականի մայիսից հետո այն հեռացրել է երկու անուններն էլ ջրային տարածքից՝ նշելով, որ չի անվանում աշխարհի բոլոր վայրերը և չի ցանկանում քաղաքական դիրքորոշում ընդունել։ Իրանցիները բողոքել են փոփոխության դեմ և սկսել են Թվիթթերում արշավ՝ հարցնելով. «Որտե՞ղ է Պարսից ծոցը»։ 2016 թվականից ի վեր Google Maps-ը ջրային տարածքի վրա ցուցադրել է և՛ Պարսից ծոցը, և՛ Արաբական ծոցը և տեղական օգտատերերին ցույց է տալիս «կամ Արաբական, կամ Պարսից ծոց՝ կախված աշխարհագրական դիրքից և լեզվի կարգավորումներից»: Google Earth-ը ցույց է տալիս երկու անուններն էլ, եթե դրանք չեն դիտվում Պարսից ծոցի ափամերձ արաբական երկրի սերվերի միջոցով, որի դեպքում այն պարզապես անվանում է «Արաբական ծոց»։

### Սպորտային մարմիններում
Իրանում նախատեսված երկրորդ Իսլամական համերաշխության խաղերը, որոնք սկզբնապես նախատեսված էին 2009 թվականի հոկտեմբերին, իսկ ավելի ուշ՝ 2010 թվականի ապրիլին, չեղարկվել են, երբ արաբական աշխարհը և Իրանը չեն կարողացել համաձայնության գալ «Պարսից ծոց» տերմինի օգտագործման շուրջ Խաղերի պատկերանիշերում և մեդալներում։

Ասոցիացիոն ֆուտբոլում Իրանի ֆուտբոլային լիգայի համակարգի բարձրագույն մակարդակը 2006 թվականի օգոստոսին անվանվել է Պարսից ծոցի գավաթ՝ պարսկական անվանումը խթանելու համար։ Իրանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը չի մասնակցում ծոցի տարածքներում գտնվող ազգային թիմերի համար նախատեսված Արաբական ծոցի գավաթին։ Արաբական ծոցի գավաթի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հիմնադրվել է 2016 թվականին Արաբական ծոցի գավաթի մրցակից երկրների համար։

Արաբական Միացյալ Էմիրությունների (ԱՄԷ) բարձրագույն ֆուտբոլային լիգան հիմնադրվել է 1973 թվականին՝ որպես ԱՄԷ ֆուտբոլային լիգա։ 2007 թվականին անվանումը փոխվել է ԱՄԷ Պրո-լիգա։ 2013-2014 մրցաշրջանից սկսած անվանումը փոխվել է ԱՄԷ Արաբական Ծոցի լիգա, ինչպես նաև նրանց Լիգայի գավաթի և Սուպերգավաթի մրցաշարերը։ Անվանափոխությունը դիտվել է որպես Պարսից ծոցի անվանակոչման վեճի վերածնունդ, որտեղ Իրանը մեղադրում է ԱՄԷ-ին ռասիզմի մեջ, իսկ Իրանի Իսլամական Հանրապետության ֆուտբոլի ֆեդերացիան արգելել է Ջավադ Նեկունամի տեղափոխությունը ԱՄԷ ակումբ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mappa_di_Eratostene.jpg|alt=19th Century reconstruction of 194 BC Eratosthenes' map, Denoting Persian Gulf|19-րդ դարի Էրատոսթենեսի քարտեզի վերակառուցումը, որը ցույց է տալիս Պարսից ծոցը, մ.թ.ա. 194 թվականին
Պատկեր:Karte_Pomponius_Mela_rotated.jpg|alt=An Early world map by Pomponius Mela 43 AD. Red Sea named Arabian Sea and Persian Gulf and Oman Sea named Persian Sea.|Պոմպոնիուս Մելայի վաղ աշխարհի քարտեզ, մ.թ. 43 թվական։ Կարմիր ծովը կոչվում է Արաբական ծով, իսկ Պարսից ծոցը ՝ Օմանի ծովը՝ Պարսից ծով
Պատկեր:Cosmographia_Claudii_Ptolomaei_ante_1467_(7456248)_(cropped).jpg|alt=Map VI from Ptolemy's "Cosmographia" showing Sinus Persicus (Persian Gulf) and Sinus Arabicus (Red Sea), reconstruction from 1467|Պտղոմեոսի «Կոսմոգրաֆիա»-ից VI քարտեզը, որը ցույց է տալիս ''Sinus Persicus-ը'' (Պարսից ծոց) և ''Sinus Arabicus-ը'' (Կարմիր ծով), վերակառուցված 1467 թվականին
Պատկեր:Istakhri_map_2.jpg|alt=Regional map showing the word Bahr Fars, ("Persian Sea") in Arabic, from the 9th century text Al-aqalim by the Persian geographer Istakhri|Տարածաշրջանային քարտեզ, որը ցույց է տալիս արաբերենով *«Բահր Ֆարս»* («Պարսից ծով») բառը, վերցված պարսիկ աշխարհագրագետ Իստախրիի 9-րդ դարի *«Ալ-աքալիմ»* տեքստից
Պատկեր:PG_1548.jpg|alt=Giacomo Gastaldi's map c. 1548 is denoted by cartographic historian Gerald Tibbetts as the first "modern" map of the area, denoting Golpho de Persia.|Ջակոմո Գաստալդիի քարտեզը c. Քարտեզագիր պատմաբան Ջերալդ Թիբեթսի կողմից նշվում է որպես տարածքի առաջին «ժամանակակից» քարտեզ՝ նշանակելով Գոլֆո դե Պերսիա
Պատկեր:Persia_Sive_Sophorum_regnum_Old_map_Persia_Merian_1638.jpg|alt=Persia Sive Sophorum regnum Old map Persia Merian 1638|Պարսկաստան Sive Sophorum regnum Հին քարտեզ Պարսկաստան Մերիան, 1638
Պատկեր:Location_of_Persian_gulf_and_Arabian_gulf_by_Janssonius,_Joannes-_1640-Amsterdam.jpg|alt=Location of Persian gulf and Arabian gulf by Joannes Janssonius, Amsterdam, 1640|Պարսից և Արաբական ծոցերի տեղորոշումը, հեղինակ՝ Յոհաննես Յանսոնիուս, Ամստերդամ, 1640
Պատկեր:Ottoman_Asia_(partial,_1893).jpg|alt=1893 Ottoman map calling it "Khaleej Al-Ajam"|1893 Օսմանյան քարտեզ, որն այն անվանել է «Խալիջ Ալ- Աջամ»
Պատկեր:Saudi_map_of_Persian_gulf_1952.jpg|alt=A Saudi ARAMCO map from 1952 using the term "Persian Gulf" (الخليج الفارسي).|Սաուդյան քարտեզ 1952 թվական՝ օգտագործել է «Պարսից ծոց» տերմինը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* "Historical, Geographical and Legal Validity of the name: Persian Gulf", Iranian delegation working paper for the 23rd Session of the United Nations Group of Experts on Geographical Names, April 2006
* 
* Information regarding a book, ''Documents on the Persian Gulf’s name the eternal heritage of ancient time'', by Dr.M.Ajam.
* 
* A repository of Historical maps
* 
* 
*
* Occasional Paper of MEI The Persian Gulf: Validity of the Name Issue No. 22 -Monday, 29 November 2010
* "Persian (or Arabian) Gulf Is Caught in the Middle of Regional Rivalries"—*[[The New York Times]]*
* Persian Gulf: From rich history to security depth Persian Gulf: From rich history to security depth
* Statement On Persian Gulf/Arabian Gulf

Կատեգորիա:Արաբական աշխարհ
Կատեգորիա:Իրանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Պարսից ծոց
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Քաղաքական վեճեր
Կատեգորիա:Քուվեյթի քաղաքականություն