open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բենժամեն Վարոնյան

**Բենժամեն Վարոնյան** (, ), ֆրանսահայ մարմնամարզիկ, 2000 թվականի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (պտտաձող)։

## Կենսագրություն
Բենժամեն Վարոնյանը ծնվել է 1980 թվականի հունիսի 15-ին Նիսում։ Մարմնամարզությամբ զբաղվել է Ստեֆան Կորբիեի և Մարկ Տուշեի ղեկավարությամբ։ 1998 թվականին նա դարձել է պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն զուգափայտերի վրա վարժություններում և թիմային բազմամարտում։

2000 թվականին Սիդնեյում կայացած Օլիմպիական խաղերում Բենժամեն Վարոնյանը պտտաձողի վրա վարժություններում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Եզրափակչում նա ստացել է նույն գնահատականը, ինչ չեմպիոն դարձած ռուս մարմնամարզիկ Ալեքսեյ Նեմովը և նրան պարտվել է միայն այն պատճառով, որ որակավորման մրցումներում ունեցել է ավելի ցածր միավորներ։

Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո Բենժամեն Վարոնյանը սկսել է աշխատել Նիսի անշարժ գույքի գործակալությունում որպես կառավարիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բենժամեն Վարոնյանը Sports-reference.com կայքում
* Բենժամեն Վարոնյանը Ֆրանսիայի մարմնամարզության ֆեդերացիայի կայքում

Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մարզիկներ
Դեյվիդ Բալդաչչի

**Դեյվիդ Բալդաչչի (Բոլդաչչի** , ), ամերիկացի գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքում։ Ավարտել է Վիրջինիայի միության համալսարանի արվեստի բաժինը, ինչպես նաև Վիրջինիայի համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետը։ Վաշինգտոնում 9 տարի շարունակ զբաղվել է իրավաբանական գործունեությամբ։

Պատմվածքներ է սկսել գրել դեռ մանկուց, երբ մայրն իրեն առաջին անգամ նոթատետր է նվիրել։ Պատմվածքների և կինոսցենարների ստեղծման անհաջող փորձեր է արել շուրջ երկու տասնամյակ։

Իրավաբանությամբ զբաղվելու ընթացքում ստեղծել է իր առաջին վեպը` «Բացարձակ իշխանություն»-ը, որը գրել է շուրջ երեք տարի։ Այն լույս է տեսել 1996 թվականին։ Գիրքը դարձել է համաշխարհային բեսթսելլեր, 1997 թվականին այն էկրանավորել է Քլինթ Իսթվուդը։

2013 թվականին Բալդաչչին գրել է 25 վեպ։ Ամբողջ աշխարհում լույս է տեսել նրա գրքի 130 միլիոն օրինակ։

Նրա աշխատությունները թարգմանվել են աշխարհի 45 լեզուներով և վաճառվում են ավելի քան 80 երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Վիրջինիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Օլենա Զելենսկա

**Օլենա Զելենսկա** (, ), ուկրաինացի սցենարիստ, 95-րդ Թաղամասի հեղինակ, Ուկրաինայի գործող նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկիի կինը և երկրի առաջին տիկինը 2019 թվականից։

## Կենսագրություն
Օլենա Կիյաշկոն ծնվել է Կրիվոյ Ռոգում 1978 թվականի փետրվարի 6-ին։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։

Ապագա ամուսնու հետ սովորել է Կրիվոյ Ռոգի № 95 վարժարանում, սակայն այդ ժամանակ նրանք ծանոթ չեն եղել։ Երբ Օլենան Կրիվոյ Ռոգի համալսարանի շինարարական ֆակուլտետի ուսանող էր, իսկ Զելենսկին՝ Կրիվոյ Ռոգի տնտեսագիտական ինստիտուտի, նրանք սկսել են հանդիպել 8 տարի։ 2003 թվականի սեպտեմբերի 6-ին զույգն ամուսնացել է։

2000 թվականին Օլենան գերազանց (մագիստրոսի կարմիր դիպլոմ) ավարտել է իր ուսումը Կրիվոյ Ռոգի տեխնիկական համալսարանում։ Օլենան իր մասնագիտությամբ չի աշխատել։ Պատանեկության տարիներին հաճախ Զելենսկուն ուղեկցել է ելույթներում և փորձերում՝ օգնելով համարների պատրաստմանը, հետագայում դարձել է ստուդիայի հիմնադիր։ Մինչև 2019 թվականի նախագահական ընտրությունների մեկնարկը նա հանրային անձ չի եղել։

Ըստ Զելենսկու 2017 թվականի հայտարարագրի՝ Օլենան ունի երկու բնակարան։

2020 թվականի հունվարի 13-ին Օլենա Զելենսկան ընդգրկվել է մշակույթի նախարար Վլադիմիր Բորոդյանսկիի կողմից գլխավորվող «Միստեցկի Արսենալի» խորհրդի կազմում։

## Ֆիլմագրություն
* 2009&nbsp;- «Ինչպես կազակները…»&nbsp;-  սցենարիստ

## Ընտանիք
աջից|250x250փքս
* Հայրը՝ Կիյաշկո Տիմոֆեովիչ (1951)
* Մայրը՝ Կիյաշկո Վիտալիվնա (1953)
* Ամուսին՝ Վոլոդիմիր Զելենսկի (1978)
* Դուստրը՝ Օլեքսանդրա (2005)
* Որդին՝ Կիրիլ (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի առաջին տիկնայք
Կատեգորիա:Ուկրաինայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Վոլոդիմիր Զելենսկի
French Kiwi Juice

[alt=live musical performance|thumb|259x259px|FKJ-ի կենդանի ելույթը [Հնդկաստանի Պունա քաղաքում (2018 թվականի դեկտեմբեր)]]
**Վինսենթ Ֆենթոն** (, ), առավել հայտնի է որպես **French Kiwi Juice** () կամ պարզապես **FKJ**, ֆրանսիացի բազմագործիքավորող, երգիչ և երաժիշտ Տուրից։ Նա հայտնի է իր մենակատար կենդանի ելույթներով, որոնց ընթացքում նա երաժշտություն է նվագում Ableton-ի միջոցով և ցուցադրում է իր ունակությունները՝ որպես բազմագործիքավորող։ Ֆենթոնի նույնանուն՝ «French Kiwi Juice» դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2017 թվականի մարտի 3-ին։

FKJ-ը հանդես է եկել տարբեր երաժշտական փառատոներին, այդ թվում նաև Կոաչելլայում, Էյֆորիայում, CRSSD-ում, Lollapalooza-յում և Lightning in a Bottle-ում։

## Կարիերա
FKJ-ը նկարագրվել է որպես նոր ֆրանսիական հաուս ժանրի «պիոներ» և «դրոշակիրներից մեկը»։ Նա կինոդպրոց է հաճախել, որտեղ ուսումնասիրել է կինոյի համար ձայնը, քանի որ դա եղել է ձայնային ինժեներինգն անվճար ուսումնասիրելու լավագույն տարբերակը (պետական համալսարան)։

2017 թվականի ապրիլին FKJ-ը հայտարարել է, որ հանդես է գալու 2017 թվականի Coachella Valley երաժշտության և արվեստի փառատոնի Do Lab բեմի վրա։

## Անձնական կյանք
2019 թվականի մարտին FKJ-ն ամուսնացել է գործընկեր երաժիշտ Ջուն Մարիեզիի հետ, որի հետ նա նախկինում համագործակցել է։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կիթառահարներ
Դիքսի Դ'Ամելիո

**Դիքսի Դ'Ամելիո** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, որն ստեղծում է կարճ պարային տեսանյութեր Tik Tok հավելվածում։

Ամբողջ համացանցին Դիքսին առավել հայտնի է որպես Չարլի Դ'Ամելիոյի ավագ քույր։

## Կարիերա
Դիքսի Դ'Ամելիոն սկսել է նկարել տեսանյութեր ՏիկՏոկում Չարլիի կտրուկ հայտնի դառնալուց հետո։ 2020 թվականի հունիսի դրությամբ, Չարլին ունեցել է ավելի քան 60 միլիոն հետևորդ (լինելով հարթակում ամենաշատ հետևորդներ ունեցող բաժանորդը) և 4 միլիարդ լայք, իսկ Դիքսին ունեցել է 26 միլիոն հետևորդ (լինելով հարթակում 16-րդ ամենաշատ հետևորդներ ունեցող բաժանորդը) և 650 միլիոն լայք։ Դիքսին ինստագրամում ունի 11 միլիոն հետևորդ իսկ թվիթթերում ավելի քան 1.4 միլիոն։

2020 թվականի հունվարին Դիքսին պայմանագիր է կնքել UTA գործակալության հետ։

Աղջիկը իր դերասանական կարիերան սկսել է՝ նկարահանվելով «Attaway General» հեռուստասերիալում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տիկտոկերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կոնստանս Զիմեր

**Կոնստանս Զիմեր** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, որն հայտնի է իշխանությունում գտնվող կանանց դերեր խաղալով։ Զիմերը առավել հայտնի է *HBO* հեռուստաալիքի «Անտուրաժ» կատակերգական սերիալում Դանա Գարդոնի՝ Warner Bros. նախագահի դերով։ Նա նաև մեկ եթերաշրջան անցկացրել է «Բրոստոնի իրավաբանները» սերիալում և խաղացել է փաստաբան Քլեր Սիմսի դերը, իսկ 2013-2014 թվականներին նկարահանվել է «Քարտե տնակ» սերիալում և խաղացել է լրագրող Ջանին Սկորսկիի դերը։

2015 թվականին Զիմերը *Lifetime*-ի «Անիրական» ֆիլմում կատարել է Քուին Քինգի՝ կեղտոտ ռեալիթի-շոուի գործադիր պրոդյուսերի գլխավոր դերը, որը բերել է նրան «Հեռուստաքննադատների ընտրություն» մրցանակը և «Էմմիի» անվանակարգ։

## Կարիերա
Զիմերն իր կարիերան սկսել է թատրոնում և «Կաթոլիկ աշակերտուհին» պիեսում գլխավոր դերի համար արժանացել է «Դրամա Լոնգ» մրցանակին։ 1990-ական թվականներին նա սկսել է իր հեռուստատեսային կարիերան էպիզոդիկ դերեր խաղալով «Սայնֆելդ», «Բևեռլի Հիլզ, 90210» և «Գաղտնի նյութեր» սերիալներում, իսկ 2002-2004 թվականներին նկարահանվել է «Բարի լույս Մայամի» կատակերգական սերիալում՝ խաղալով գլխավոր դերերից մեկը։

Զիմերը հիմնականում հայտնի է «Բոստոնի իրավաբանները» (2006-2007) և «Անտուրաժ» (2005-2011) հեռուստասերիալներում խաղացած դերերով։ 2011 թվականին խաղացել է «Սիրո խայթոցը» սիթքոմի գլխավոր դերերից մեկը, իսկ 2006 թվականին խաղացել է «Արդարադատություն» սերիալում, որը նույնպես փակվել է մեկ կարճ եթերաշրջանից հետո։ Զիմերը երկրորդական դերեր է ունեցել «Նոր Ժաննա Դ՚արկ», «Հին Քրիստինեի նոր արկածները» և «Գրեյի անատոմիա» սերիալներում։ Զիմերը խաղացել է 2013 թվականին թողարկված «Քարտե տնակ» սերիալի գլխավոր դերերից մեկը, իսկ դրանից հետո միացել է «Լուրեր» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանին։

2015 թվականին Զիմերը իր վրա է վերցրել *Lifetime* -ի «Անիրական» սերիալի գլխավոր դերը՝ խաղալով «Ամուրի» շոուի նման ռեալթի-շոուի գործադիր պրոդյուսերի դերը։ Սերիալը, որը դարձել է Զիմերի առաջին նախագիծը որպես առաջատար դերասանուհի, արժանացել է քննադատների բարձր գնահատականին՝ ռեալթի-շոուները բացահայտելու նորարարական մոտեցման համար։ 2015 թվականին Զիմերը հայտնվել է «Արդյունքներ» և «Հեծնել ալիքը» ֆիլմերում՝ խաղալով իր նախորդ կերպարներին հակադրող դերեր, ինչպես նաև «Շրջապատ» ֆիլմում կրկնել է Դանա Գարդոնի դերը։ 2015 թվականի աշնանը իր վրա է վերցրել «Շ․ Ի․ Տ․ գործակալները» սերիալի երրորդ եթերաշրջանի դերերից մեկը։

## Անձնական կյանք
Զիմերը ծնվել և մեծացել է Վաշինգտոն նահանգի Սիետ քաղաքում, Փասադենայում ավարտել է Ամերիկայի արվեստի դրամատիկական ակադեմիան։ 2008 թվականի հունվարի 5-ին Ռաս Լամուրոյից ունեցել է իր դստերը՝ Քոլեթ Զոի Լամուրոյին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Բարբարա Ջո Ալեն

**Բարբարա Ջո Ալեն** (, հայտնի է նաև **Վերա Վեյգ** () ), ամերիկյան դերասանուհի։

Իր դերասանական ունակությունները նկատվել է դեռ դպրոցական ներկայացումների ժամանակ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ սովորել է Սորբոնում։ Ուսումնառության տարիներին նա սկսել է լավ տիրապետել ֆրանսերենին, գերմաներենին, իսպաներենին և իտալերենին։ Ծնողների մահից հետո նա վերադարձել է ԱՄՆ, որտեղ մորեղբոր մոտ ապրել է Լոս Անջելեսում։

1937 թվականին Ջո Ալենը նորամուտը նշում է «NBC» ռադիոյում, ապա Վերա Վեյգ կերպարային անունով հանդես է գալիս մի շարք ռադիոհաղորդումներում։ Այդ կերպարը այնքան հաջող և հայտնի է դառնում, որ Վերա Վոգը դառում է նրա կեղծանունը։ 1938 թվականին մեկնարկում է նրա կինոկարիերան, և հաջորդ տարիներին նա նկարահանվում է մի շարք ֆիլմերում, որոնցից են «Կանայք» (1939), «Ռանչոյի մեղեդիները» (1940), «Նախագիծ սկանդալի համար» (1941) և «Մոգավկ» (1956): Բացի դրանից դերասանուհին մասնակցել է «Քնած գեղեցկուհին» (1959) և «Թուրը քարի մեջ» (1963) մուլտֆիլմերի հնչյունավորմանը։

Վերա Վեյգը երեք անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսնուց՝ դերասան Բարտոն Յարբորոյից, որից բաժանվել է 1931 թվականին, երեխա է ունեցել։ 1931-1932 թվականներին նա ամուսնացել է Չարլզ Կրոսբիի հետ, իսկ 1943 թվականին ամուսնացել է պրոդյուսեր Նորման Մորելիի հետ, որից ևս մեկ երեխա է ունեցել։ Ամուսնու հետ ապրել է Սանտա Բարբարայում, որտեղ մահացել է 1974 թվականին՝ 68 տարեկանում։ Դերասանուհին Հոլիվուդի փառքի ծառուղում երկու աստղ է ստացել կինոյում և ռադիոյում ունեցած ավանդի համար։

## Ծանոթագրություններ



## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Նիկոլո Ամատի

մինի|Նիկոլո Ամատիի թավջութակը
**Նիկոլո Ամատի** կամ **Նիկոլա Ամատի** (, ), իտալացի վարպետ, երաժշտական գործիքներ ստեղծող, Ամատի գերդաստանի ներկայացուցիչ։ Բազմաթիվ աղեղնավոր գործիքների` ընդ որում նաև թավջութակների` ստեղծող։ Յակոբ Շտայների, Անտոնիո Ստրադիվարիի և Անդրեա Գվարներիի նման աղեղնավոր գործիքների ստեղծման հռչակավոր վարպետների ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Նիկոլո Ամատին ծնվել է 1596 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Կրեմոնայում։ Նրա հայրը Ջիրոլամո (Իերոնիմ) Ամատին էր` ջութակային դպրոցի հիմնադիր Անդրեա Ամատիի որդին։ Նա, ինչպես նաև ամբողջ իր ընտանիքը, ապրել և աշխատել է Կրեմոնայում։ Նիկոլո Ամատին գերդաստանի առավել հայտնի ներկայացուցիչն է։
Ամատին կատարելիության է հասցրել իր նախորդների կողմից ստեղծած ջութակի տեսակը։ Խոշորացված ֆորմատի (364—365 մմ) որոշ ջութակներում` այսպես կոչված Grand Amati, նա հզորացրել է հնչեղությունը` պահպանելով տեմբրի մեղմությունն ու նրբությունը։

Ձևի նրբագեղությանը հանդերձ` նրա գործիքները թողնում են ավելի մոնումենտալ տպավորություն, քան իր նախորդների աշխատանքները։ Լաքը ոսկեդեղին է` թեթև շագանակագույն երանգով, երբեմն պատահում է նաև կարմիրը։ Գերազանց են նաև Նիկոլո Ամատիի թավջութակները։ Նրա կողմից ստեղծված ջութակներից և թավջութակներից պահպանվել են շատ քիչ` քսանից քիչ ավելի։

Վարպետի աշակերտներից մեկը նրա որդի Ջիրոլամո Ամատի 2-րդն էր (1649—1740): Սակայն նա չարդարացրեց հոր հույսերը, և նրա օրոք հռչակավոր դպրոցը փակվեց։

Նիկոլո Ամատին վախճանվեց 1684 թվականի օգոստոսի 12-ին Կրեմոնայում։

## Կերպարը կինոյում
* 1987՝ «Այց Մինոտավրոսին» (ԽՍՀՄ)։ Նիկոլո Ամատիի դերում` Ռոստիսլավ Պլյատ։ 
* 1988՝ «Ստրադիվարիուս» (Իտալիա)։ Նիկոլո Ամատիի դերում` Լեոպոլդո Տրիեստե։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1596 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների վարպետներ
Ֆրեդերիկ Թրներ

**Ֆրեդերիկ Թրներ** (, ), 20-րդ դարասկզբի ամերիկյան պատմաբան։ Առավել հայտնի է որպես յուրօրինակ «սահմանների տեսություն» հեղինակ, որը՝ չնայած ենթարկվելով քննադատության, մեծ ազդեցություն է ունեցել ամերիկյան պատմագրության և զանգվածային գիտակցության վրա։
## Կենսագրություն

Ծնվել է միջին խավի ընտանիքում։ Սովորել է  Մադիսոնի Վիսկոնսի համալսարանում, որը ավարտել է 1884 թվականին։ 1890 թվականին  Ջոն Հոփկինսի համալսարանում ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան պատմությունից, գիտական  դիսերտացիան` Վիսկոնսիի մորթե նախախնամություն, պաշտպանել է Հ.Բ. Ադամսի ղեկավարությամբ։ Նույն տարում Մադիսոնում  գտնվող Վիսկոնսիի համալսարանում սկսեց աշխատել որպես պրոֆեսոր, իսկ 1910 թվականից` Հարվարդի համալսարանում, որտեղ աշխատեց մինչև 1924 թվականը։ Թոշակի անցնելուց հետո  Կալիֆոռնիայի գրադարաններից մեկում զբաղեցնում էր ասոցացված աշխատակցի պաշտոն։

1880 թվականին Թրները ձևակերպել է ամերիկյան պատմության սահման կոնցեպցիան (տես՝ Սահմանների տեսություն)։ Նա գտնում էր, որ Միացյալ Նահանգներում գոյություն ունեցող սոցիալական ինստիտուտները  Եվրոպայից փոխառված չէ, այլ ի հայտ է եկել նոր հողերի ընդլայնման արդյունքում` սահմանագոտում փոխադարձ շփման արդյունքում։ Սահմանի հետ ունեցած փոխազդեցությամբ է պայմանավորված ամերիկյան ազգի ներսում առկա տարբերությունը, մինչդեռ ունի նաև բազմաթիվ նմանություններ։

Դեռևս Թրների կենդանության տարիներին նրա «Սահմանների տեսություն»-ը ջախջախվեց  այլ պատմաբանների կողմից, որպես միագործոն։ Չնայած դրան, Թրների թեզը մտավ ամերիկացիների գիտակցության մեջ և մինչև այսօր գոյություն ունի «պատմական առասպելի» տեսքով։

## Գիտական աշխատանքներ
* The frontier in American history. — N. Y., 1962.
* The significance of sections in American history. — N. Y., 1932.
* The United States. 1830—1850. The nation and its sections. — N. Y., 1958.

### Թարգմանություններ ռուսերենով
* *Тёрнер Ф.* Фронтир в американской истории. / Пер. с англ. А. И. Петренко. — М.: Весь мир, 2009. — 304 с. ISBN 978-5-7777-0365-1

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Цветков И.* Фредерик Тернер // История США : Материалы к курсу.

Կատեգորիա:1861 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտի 14 մահեր
Կատեգորիա:1932 մահեր
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ջոն Հոփքինսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Չժոու Դունյի

thumb|աջից|Չժոու Դունյիի արձանը

**Չժոու Դունյի** (, ), չինացի փիլիսոփա և գրականագետ Սուն հարստության ժամանակաշրջանում, նեոկոնֆուցիականության հիմնադիր։

Ծնվելուց նրան կոչել են Չժոու Դունշի,մականունը եղել է Մաոշու, մարդիկ նրան անվանում էին Լյանսի։ Երբ 1063 թվականին գահ բարձրացավ Ին-ցզուն կայսրը (կառավարման նշանաբանը«Չժիպին»), այդժամ «Շի» հիերոգլիֆը, որը մտում էր կայսեր անվանման մեջ․ արգելվում է, և հետևաբար, Չժոուն փոխում է իր անունը և դառնում «Դունյի»։

Չժոու Դունյին սերում է պաշտոնյայի ընտանիքից, 1036-1071 թվականներին գտնվում էր պետական ծառայության մեջ՝ զբաղեցնելով կառավարչական միջին պաշտոններ։ Իր մայրական կողմի քեռու՝ խոշոր պաշտոնյա Չժեն Սյանի միջոցով, ով նրա համար դառնում է որդեգիր հայր, նա կապվում է պալատական պահպանողական խմբավորման հետ, որը պայքարում էր Վան Անիշի օրենքների դեմ։ Սակայն վերջինիս հետ հանդիպումը՝ 1060 թվականին, մեծ տպավորություն է թողնում նրա վրա։

Չժոու Դունյիի անմիջական աշակերտներից են եղել նեոկոնֆուցիականության հիմնադիրներ Չեն եղբայրները(Չեն Հաո և Չեն Ի)։ Մահվանից հետո նա 1120 թվականին ստանում է պատվավոր «Յուան՝ գուն »անունը, 1241 թվականին ներկայացվում է վաստակավոր տիտղոսին «Ժուանյան բո» և իր անունով Կոնֆուցիուսի տաճարում պատվո տախտակի տեղադրման պատվին։ Հաջորդ կայսրությունների շրջանում նա էլ ավելի բարձր տիտղոսների և պատիվների է արժանանում։ 1319 թվականին՝ «Դաոգո իշխանի», 1714 թվականին՝ «Հին իմաստուն» կոչմանը։

Չժոու Դունյիի գլխավոր փիլիսոփայական աշխատություններից են համարվում «Տայցի տուշո»-ն (Մեծ սահմանի պլանի բացահայտում) և «Տուն Շու» (Գիրք բացահայտման,ներթափանցման), որը նաև հայտնի է որպես «Ի տուն»(Ներթափանցում, փոփոխությունների գիրք)։ Հիմնարար է համարվում դրանց տեքստային և գաղափարական մեկնաբանումները Չժու Սիի մեկնաբանություններում։ Մին հարստության կառավարման ժամանակաշրջանում Չժոու Դունյիի գրական ժառանգությունը ամբողջացվում է աշխատանքային հավաքածուներում՝ տեքստային բացահայտումներով, որը հետագայում հանդես է գալիս երեք համանման անվանումներո։ «Չժոու -ցզի ցյուան շու» («Փիլիսոփա Չժոուի նամակների ամբողջական հավաքծու»), «Չժոու Լյանսի ցզի» («Չժոու Լյանսիի շարադրությունների հավաքածու») և « Չժոու Յուան՝ գուն ցզի» (Իշխան Չժոուի շարադրությունների հավաքածու)։ Չժոու Դունյիի բրոնզե արձանը «Սպիտակ եղջերվի քարանձավում», Լուշանում։

## Հետաքրքիր փաստեր

Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության նշանավոր գործիչ Չժոու Էնլայը համարվում է Չժոու Դունյիի 33-րդ սերունդը, իսկ նշանավոր գրող Չժոու Շուժենը, որը հայտնի է «Լու Սին» մականվամբ՝ 32-րդ սերունդը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Китайская философия. Энциклопедический словарь» — Москва, «Мысль», 1994. ISBN 5-244-00757-2

Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չինացի փիլիսոփաներ
Չլսող արջուկը

**Չլսող արջուկը** (), 2006 թվականի ռուսական նկարված մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է «Օդաչու» ստուդիայում, «Աերոպլան» արտադրական ընկերության մասնակցությամբ։ Ռեժիսոր Նատալյա Բերյոզովայան ստեղծել է մուլտֆիլմն ըստ յակուտական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների։

Մուլտֆիլմը «Գորա սամոցվետով» մուլտսերիալի շարքից է։ Մուլտֆիլմի սկզբում երևում են հետևյալ տողերը. «Մենք ապրում ենք Ռուսաստանում, Յակուտիա»։

## Սյուժե
Յակուտայում ձմեռը երկար է։ Եվ ահա արևն սկսում է տաքացնել, ձյունը սկսում է հալվել։ Կենդանիները, թռչունները և ձկները ուրախանում են գարնան համար։ Որջից դուրս է գալիս արջուկը։ Նա փոքրիկ էր և նույնիսկ չգիտեր, որ ինքն արջուկ է։ Մայր արջը տանում է նրան գետի մոտ` ձուկ բռնելու։ Ճանապարհին նա ուսումնասիրում է իր շուրջը, իսկ երբ մայրիկը զբաղված էր ձկնորսությամբ, նա փախչում է։ Արջուկը հանդիպում է գետնասկյուռին, սկսում է խաղալ նրա հետ և որոշում է դառնալ գետնասկյուռ։ Ապա նրա կողքով վազում է եղնիկը, արջուկը վազում է նրա հետևից և որոշում դառնալ եղնիկ, բայց սայթաքում է և գլորվելով հասնում գետին։ Նա այնտեղ տեսնում է բադիկին և գնում նրա հետևից։ Երբ բադիկը թռչում է, արջուկը նույնպես ցանկանում է թռչել ժայռից։ Սակայն նա ընկնում է գետը, և հոսանքը տանում է նրան։ Արջուկը հայտնվում է ծանծաղուտում, տեսնում է ինչ որ մեկի չար աչքերը վախենում է և փախչում։ Նա տեսնում է, թե ինչպես ուժեղ և մեծ ինչ-որ մեկը ծառն է բարձրանում և ինչ-որ համեղ բան է ուտում։ Արջուկը հարցնում է. «Ո՞վ ես դու», և լսում է պատասխանը` ես արջն եմ։ Արջուկը վազում է մայրիկի մոտ և ասում. «Ես ուզում եմ արջ դառնալ։ Իսկ մայրիկը պատասխանում է. «Դու արջ ես, սակայն դեռ փոքր ես»։

## Փառատոններ
* 2006` Անիմացիոն կինոյի 11-րդ ռուսական բաց փառատոն Սուզդալում, պրեմիերա
* 2006` Անիմացիոն կինոյի «Ոսկե ձկնիկ» 11-րդ միջազգային փառատոն, փառատոնի պաշտոնական մրցանակ, Գրան Պի` «Գորա սամոցվետով» շարքին, գեղարվեստական ղեկավար` Ալեքսանդր Տատարսկի։

## Երաժշտություն
* Կոմպոզիտորներ՝ Գերման Խատլաև, Կլավդիա Խատայլաևա, Գեորգի Անդրիյանով, Դմիտրի Շվեցով, «Բուգոտակ» խումբ։
* Աննա Բարաշկովայի «Մայրիկին» երգը կատարում է Տատյանա Ռոմանովան։

## Արձագանքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Չլսող արջուկը» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին
Կատեգորիա:2006 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Սիդնի Դրյու

ձախից|մինի|224x224փքս
**Սիդնի ՈՒայթ Դրյու** (, ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, համր կինոյի դերասան, հայտնի է հիմնականում որպես **Պարոն և տիկին Սիդնի Դրյու** ():
ձախից|մինի|235x235փքս
Նրա ծննդյան պատմությունը դեռ այնքան էլ պարզ չէ։ Նրա մայրը՝ հայտնի դերասանուհի և մանկավարժ Լուիզա Դրյուն, պնդում էր, որ իրեն որդեգրել է 1862 թվականին իր ամուսնու մահից անմիջապես հետո։ Հայտնի է, որ նրա մայրը հոր մահից հետո որոշ ժամանակով անհետացել է երկրից, ինչից հետո Ֆիլադելֆիայում հայտնվել է արդեն երեխա Սիդնիի հետ։

Սիդնի Դրյուի կինոկարիերան մեկնարկել է 1911 թվականին «Kalem Company» ստուդիայում, երբ ձևավորվել է նրա կատակերգական դուետը առաջին տիկնոջ՝ Գլեդիս Ռանկինի հետ։ 1913 թվականին նա սկսել է աշխատել «Vitagraph» ստուդիային, որտեղ շուտով մեծ հաջողության են հասել կատակերգական բազմաթիվ կարճամետրաժ Ֆիլմեր նրա մասնակցության շնորհիվ։ Կնոջ մահից հետո 1914 թվականի հունվարին նա որոշ ժամանակ համագործակցել է դերասանուհի Կլարա Քիմբոլլ Յանգի հետ, իսկ 1917 թվականին ամուսնացել է Լյուսիլ Մաքվեյի հետ, որը դարձել է նրա նոր տիկին Դրյուն։ Ինչպես դուետը նրանք շարունակում են հաջող ելույթները հաջորդ երկու տարում։ 1918 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆրանսիայում ողբերգական կերպով զոհվել է դերասանի 26-ամյա որդին։ Սիդնի Դրյուն այդպես էլ չկարողացավ ապաքինվել կորստից, և 1919 թվականի ապրիլին մահացավ 55 տարեկանում։ Նրա կինը՝ Լյուսիլ Մաքվեյը, մահացել է 1925 թվականին 35 տարեկանում քաղցկեղից։ 1960 թվականին կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանը արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Մելանի Թիերի

**Մելանի Թիերի** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի, որը ստացել է համաշխարհային ճանաչում «Մեր դարաշրջանի Բաբելոնը» ֆիլմում դերից հետո։

## Կենսագրություն
Մելանի Թիերին սկսել է մոդելի կարիերան վաղ հասակում։ Հետո սկսել է նկարահանվել ֆրանսիական ֆիլմերում, որոնք ճանաչում չեն ստացել երկրի սահմաններից դուրս։ 17 տարեկան հասակում Մելանին խաղացել է աղջկա դեր «Լեգենդ դաշնակահարի մասին» ֆիլմում։ Նրա առաջին հոլիվուդյան ֆիլմը դարձել է «Մեր դարաշրջանի Բաբելոն» ֆանտաստիկ ֆիլմը, որտեղ Մելանին մարմնավորել է Ավրորայի դերը։ Թենեսի Ուիլյամսի «Տիկնիկ» (Baby Doll) պիեսի փարիզյան բեմադրությունում գլխավոր դերի համար Թիերին 2009 թվականին անվանակոչվել է Մոլիերի մրցանակի։

2010 թվականին Մելանին դարձել է «Belle d’Opium» օծանելիքի գովազդային արշավի դեմքը։ «Belle d’Opium»-ը «Yves Saint Laurent»-ի բուրմունքի նոր վարկածն է։ Գովազդային հոլովակում նա կատարեց զգացմունքային պար, որը բեմադրվել էր պարուսույց Աքրամ Խանի կողմից։

## Անձնական կյանք
2002 թվականից Մելանին փաստացի ամուսնացած է երգիչ և դերասան Ռաֆայել Արոշի հետ (ծնված 1975 թվականին)։ Զույգն ունի երկու որդի` Ռոմանը (ծնված 2008 թվականի 24 մայիսին) և Ալյոշան (ծնված 2013 թվականի 31 դեկտեմբերին)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Մենդուտ

**Մենդուտ**, 19-րդ դարի բուդդայական տաճար, որը գտնվում է Ինդոնեզիայի Կենտրոնական Ճավա պրովինցիայի Մագելանգ մարզի Մունգկիդ շրջանի Մենդուտ գյուղում։ Տաճարը գտնվում է Բորոբուդուրից գրեթե 3 կմ արևմուտք։ Մենդուտը, Բորոբուդուրն ու Պավան բուդդայական տաճարներ են, որոնք գտնվում են մեկ ուղիղ գծի վրա։ Երեք տաճարների միջև կա կրոնական կապ, չնայած Մենդուտի ծիսակարգային նշանակությունը հայտնի չէ։

## Պատմություն
слева|մինի| Մենդուտ տաճարի ավերակները մինչև վերանորոգումը, 1880 թվական

Կառուցվել է մոտ մ․թ 9-րդ դարի սկզբին, Մենդուտը երեք՝ Մենդուտ, Բորոբուդուր և Պավան,  տաճարներից ամենահինն է։ Կարանգենտգի արձանագրության համաձայն՝ տաճարը կառուցվել և ավարտվել է Շայլենդրների դինաստիայի Ինդրա թագավորի կառավարման օրոք։ Մ․թ 824 թվականով թվագրված արձանագրությունում հիշատակվում է, որ Շայլենդրների դինաստիայի Ինդրա թագավորը կառուցել է Վենուվանա անվամբ (որը նշանակում է «բամբուկի անտառ») սրբազան շինությունը։ Հոլանդացի հնագետ Դ․Գ․ դե Կասպարիսը Կարենգենտգի արձանագրությունում հիշտակված տաճարը կապել է Մենդուտի տաճարի հետ։

1836 թվականին այն հայտնաբերվել է որպես թփուտներով ծածկված փլատակ։ Վերանորոգումը սկսվել է 1897 թվականին և ավարտվել 1925 թվականին։ Այս տաճարի հետազոտություններ իրականացրած առավել ճանաչված հնագետներն են Դ․Գ․ դե Կասպարիսը, Թեոդուր վան էրփը և Արիսատիա Յոգասվարան։

## Ճարտարապետություն
Տաճարի նախագիծը քառանկյուն է և կողմերն ունեն 13.7 մետր չափս՝ 3.7 մետր գետնի մակարդակից բարձր։ 26.4 մետր բարձրությամբ տաճարը նայում է դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Աստիճանները, որոնք դուրս են գալիս քառակուսի հիմքի հյուսիս-արևմտյան կողմում, երկու կողմերում զարդարված են Մակարի արձանով, աստիճանների կողմը փորագրված է Ջատակի առակից հարթաքանդակով, որը պատմում է բուդդայական ուսմունքի կենդանական պատմության մասին։ Ի սկզբանե տաճարն ունեցել է երկու պալատ․ փոքրը առջևում և մեծ գլխավոր պալատը՝ կենտրոնում։ Տանիքը և առջևի խցի պատերի մի մասը բացակայում է։ Տանիքի վերին մասը չկա, ենթադրվում է, որ այն ուներ նույն ոճով և չափերով վերին ստուպաներ, ինչ որ Սաջիվանի տաճարը։ Առաջնային խցի ներքին պատը զարդարված է երեխաներով շրջապատված Հարիթի հարթաքանդակով, մյուս կողմից՝ Կալպատարայով, նաև երկնքում թևածող աստվածությունների խմբերով։

Գլխավոր սենյակում գտնվում են երեք մեծ տարբեր քարե արձաններ։

## Արարողակարգեր
слева|մինի| Հարիթիի հարթաքանդակը Մենդուտի ներքին հյուսիսային պատին

Լիալուսնի ժամանակ մայիսին կամ հունիսին Ինդոնեզիայի բուդդիստները հետևում են Վեսակ ամենամյա ծիսակարգին՝ Պավանի միջով Մենդուտայից գնալով դեպի Բորոբուդուր։ Ծիսակարգը ընդունում է բուդդայական զանգվածային աղոթքի տեսք։

Քեջավենի կամ բուդդիզմի ավանդական հետևորդների կարծիքով Մենդուտ տաճարում աղոթքը իրականացնում է այնպիսի ցանկություններ, ինչպիսիք են հիվանդություններից ազատվելը։ Օրինակ՝ անզավակ զույգերը աղոթում են Հարիթի հարթաքանդակի մոտ երեխա ունենալու համար, քանի որ ճավայական հավատալիքներում Հարիթին պտղաբերության խորհրդանիշն է, մայրության հովանավորը և երեխաների պաշտպանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Карта храма Мендут в Викимапии

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի տաճարներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ինդոնեզիայում
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Պիեռ Նկուրունզիզա

**Պիեռ Նկուրունզիզա** (ռունդի և , ), Բուրունդիի նախագահ (2005 թվականի օգոստոսի 26-ից մինչև 2020 թվականի հունիսի 8), «Ազգային Կոնգրես հանուն ժողովրդավարության պաշտպանության՝ Զորքեր հանուն ժողովրդավարության պաշտպանության» կուսակցության առաջնորդ, սկզբում հութու ապստամբական խմբավորման, որն այնուհետև դարձել է կուսակցություն։

## Կենսագրություն
Երկրի երկու նահանգների՝ 1972 թվականի խռովությունների ժամանակ սպանված նահանգապետի որդին է։ Եղել է համալսարանի դասախոս։ Մելխիոր Նդադայեի սպանությունից հետո առաջին նախագահ հութուն միացել է Ազգային Կոնգրես հանուն ժողովրդավարության պաշտպանությանը։ 1998 թվականից կուսակցության գլխավոր քարտուղարի տեղակալն է, 2001 թվականից՝ նախագահը։ 2003 թվականի վերջից Դոմիսիեն Նդայիզեյեի կառավարության աշխատակազմի բարելավման հարցերով նախարար։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում իր կուսակցության հաղթանակից հետո առաջադրվել է նախագահի թեկնածու։ Չունենալով մրցակիցներ՝ խորհրդարանի կողմից ընտրվել է հինգ տարի ժամկետով։ Հաջորդ անգամ ուղղակի նախագահական ընտրություններ են անցկացվել։

Ընտրությունները կայացել են 2010 թվականի հունիսի 28-ին, սակայն Նկուրունզիզան մնացել է նրանց միակ թեկնածուն այն բանից հետո, երբ ընդդիմության թեկնածուները հրաժարվել են մասնակցել ընտրություններին մայիսի 24-ին տեղի ունեցած ընտրախախտումներից հետո։ Ընտրություններում Նկուրունզիզան ստացել է ընտրողների 91,62 %-ի աջակցությունը 76,98 % մասնակցության դեպքում։

2015 թվականի ապրիլի 26-ին՝ այն հաղորդագրություններից հետո, թե Նկուրունզիզան պատրաստվում է առաջիկա նախագահական ընտրություններում առաջադրվել երրորդ ժամկետով, սկսվել են բողոքի ակցիաներ և ցույցեր։

Մայիսի 13-ին գեներալ-մայոր Գոդֆրուա Նիյոմբարեն հայտարարել էր ռազմական հեղաշրջման մասին, զինվորականները շրջափակել էին հեռուստառադիոընկերության շենքը և հայտարարել էին Նկուրունզիզային իշխանությունից հեռացնելու մասին։ Իսկ իշխանությունները հայտարարել էին, որ նախագահը հեղաշրջման ժամանակ գտնվել է Տանզանիայում։ Մայիսի 15-ին հայտարարվել էր, որ Բուրունդիի զինծառայողները ձերբակալել են նախագահին տապալել փորձող գեներալ Գոդֆրու Նիյոմբարեին, իսկ ավելի վաղ ձերբակալվել էր նաև երեք ապստամբ գեներալ։ Սակայն ավելի ուշ նախագահի մամուլի քարտուղարը հերքել էր Նիյոմբարեի ձերբակալության մասին պնդումը։

Պիեռ Նկուրունզիզան երրորդ անգամ հաղթանակ է տարել 2015 թվականի հուլիսի 21-ին կայացած նախագահական ընտրություններում՝ ստանալով ձայների 69,41 %-ը։ Ընդդիմության ղեկավար Ագաթոն Ռվասան հրաժարվել է ճանաչել երկրի գործող նախագահ Պիեռ Նկուրունզիզայի հաղթանակը և պահանջել է կրկնակի քվեարկություն անցկացնել։

Միացյալ Նահանգների նախագահ Բարաք Օբաման 2015 թվականի հուլիսին Աֆրիկա կատարած իր ուղևորության ժամանակ մեջբերել Է Պիեռ Նկուրունզիզուն՝ որպես օրինակ այն բանի, թե ինչպես է երկրի ղեկավարը երկրորդ ժամկետից հետո լիազորությունները վայր դնելուց հրաժարվելով հանգեցնում երկրում անկարգությունների և խռովությունների։

Նկուրունզիզան հրաժարվել է առաջադրվել նախագահի պաշտոնում 2020 թվականի մայիսի 20-ի համընդհանուր ընտրություններում. դրանց ավարտից հետո հանկարծամահ է եղել հունիսի 8-ին Կարուզիում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուրունդիի նախագահներ
Կատեգորիա:Ռուանդայի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Lamborghini Huracán

**Lamborghini Huracán** (թափքի կոդը՝ LB724), իտալական Lamborghini կազմակերպության արտադրության սպորտային ավտոմեքենա, որը փոխարինել է Lamborghini Gallardo-ին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 2014 թվականի մարտին Ժնևյան ցուցասրահում։

## Անվան պատմություն
Huracán կոչել են հին մայաների քամու աստծուն։ Այդ անունն էր կրում նաև 19-րդ դարի վերջին ցլամարտերում հանդես եկող մարտական ցուլը։ Ինչպես Pagani Huayra-ի դեպքում (Huayra-ն ևս քամու աստվածություն էր Հարավային Ամերիկայում), Huracán-ն արտասանվում է առանց առաջին տառի (այսինքն՝ *Ուռական*)։

Մեքենայի ամբողջական պաշտոնական անվանումն է՝ Lamborghini Huracan LP 610-4։ Վերջին չորս թիվը սովորաբար մատնանշում է հզորությունը ձիաուժերով և քաշակների թիվը։

## Տեխնիկական բնութագիր
մինի|ձախից|<center>Տեսք հետևից</center>
Lamborghini Huracán LP 610-4 մեքենան ունի 5,2 լիտրանոց 10-գլանային բենզինային մթնոլորտային շարժիչ՝ 610 ձիաուժ հզորությամբ (449 կՎտ) 8,250 պտույտի և 560 Նմ ոլորող մոմենտ ստեղծելու դեպքում՝ 6,500 պտույտի դեպքում։ Մոդելի չոր քաշը 1,422 կգ է, իսկ հզորության զանգվածի հարաբերակցությունը՝ 2.33 կգ/ձիաուժ։ Նախկին Graziano փոխանցման տուփի տեղը հիմա զբաղեցնում է յոթաստիճանոց LDF փոխանցման տուփը՝ երկու կցորդով։ Մինչև 100 կմ/ժ արագացումը տեղի է ունենում 3,2 վայրկյանում։

Առավելագույն արագությունը 325 կմ/ժ է։

## LP 580-2
2015 թվականին Լոս Անջելեսի ցուցասրահում ներկայացվել է նոր մոդել՝ Huracán LP 580-2։ Նրա հիմնական տարբերությունը հետին քաշակի ավելացումն էր։ Նաև ոչ մեծ արտաքին փոփոխությունների են ենթարկվել նրա դիմային բախարգելը և դիֆուզորը։ Շարժիչի հզորությունը 610 ձիաուժից մտածված իջեցվել է 580 ձիաուժի։ Մեքենայի զանգվածը նվազել է 33 կիլոգրամով՝ 1422 կգ-ից հասնելով 1389 կգ-ի։

## Տեխնոլոգիաներ
Lamborghini Huracán-ն աշխարհում առաջին սերիական ավտոմեքենան է, որը օգտագործում է իներցիալ նավարկության համակարգ (LPI — Lamborghini Piattaforma Inerziale)։ Հիրոսկոպիկ սենսորների և աքսելերոմետրի օգտագործումը թույլ է տալիս իրականացնել ավելի ճշգրիտ չափումներ ավտոմեքենայի շարժման համար, դրանով իսկ զգալիորեն ավելանում է նրա կառավարելիության որակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Huracán-ը Lamborghini-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Սպորտային ավտոմեքենաներ
Թոմաս Ուորտոն

**Թոմաս Ուորտոն** (, ), անգլիացի, գրականության պատմաբան, քննադատ և բանաստեղծ, Օքսֆորդի համալսարանի պոեզիայի  պրոֆեսոր։ 1785 թվականից մինչև 1790 թվականը եղել է Անգլիայի բանաստեղծ-դափնեկիր։

Նա հայտնի է նաև **Թոմաս Ուորտոն կրտսեր** անվամբ, որով նրան տարբերել են հորից՝ Թոմաս Ուորտոն ավագից (1688-1745), որը նույնպես Օքսֆորդի պոեզիայի պրոֆեսոր է եղել։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Թոմաս Ուորտոնը ծնվել է 1728 թվականի հունվարի 9-ին Բեյսինգտոկ Հեմփշիրում։ Դեռ մանկուց է սկսել բանաստեղծություններ գրել։ Նրա մեծ եղբայրը բանաստեղծ Ջոզեֆ Ուորտոնն է եղել։ Սկզբնական կրթությունը  ստացել է տնային պայմաններում հոր կողմից։ Տասնվեց տարեկանում տեղափոխվել է Օքսֆորդի համալսարանի Սուրբ Երրորդություն քոլեջը, որն ավարտել է 1747 թվականին։ Ուորտոնը նույն  թվականին ընտրվել է Օքսֆորդի բանաստեղծ-դափնեկիր և նույն պատվին արժանացել է երկրորդ անգամ՝ 1748 թվականին։ Այս պաշտոնում նրա պարտականությունները եղել են համալսարանի  ընտրված հովանավորի մասին բանաստեղծություն գրելը, որը նա պետք է կարդար այդ հովանավորի համար հատուկ նշանակված օրը։

## Գործունեություն
Ուորտոնը 1757 թվականին նշանակվել  է պոեզիայի պրոֆեսոր Օքսֆորդի համալսարանում։ Այդ պաշտոնում նա եղել է տասը տարի շարունակ։ Ուորտոնը 1771 թվականին նշանակվել է  Քիդինգթոնի ռեկտոր Օքսֆորդշիրի կոմսությունում, և այդ պաշտոնում  ծառայել է մինչև իր կյանքի վերջը։  1785 թվականին եղել է *Քեմդենի հնագույն պատմության պրոֆեսոր*, ինչպես նաև բանաստեղծ-դափնեկիր։ Ուորտոնը եղել է Սեմյուել Ջոնսոնի ընկերն ու մրցակիցը։ Անգլիացի բանաստեղծներ Ջ․ Չոսերը, Դրեյտոնը, Ֆեյրֆաքսը և Սպենսերը մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա պոեզիայի վրա։

Ուորտոնը  «Անգլիական գրականության պատմության» հիմնական հեղինակն է (1774-1781)։

## Մահ
Թոմաս Ուորտոնը մահացել է 1790 թվականի մայիսի 21-ին Օքսֆորդ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 

Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրաքննադատներ
Հարձակումներ Մումբայում (2008)

**Մումբայի հարձակում** (հայտնի է նաև Ահաբեկչություն Բոմբեյում անունով), ահաբեկչական հարձակումների շարք, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի նոյեմբերի 26-ից 29-ը Հնդկաստանի Մումբայ քաղաքում։

Ահաբեկչական հարձակումներն ենթադրաբար իրականացրել են «Դեկան Մուջահեդին» կազմակերպության անդամները։ Գործողությունները իրականացվել են մի շարք մոբիլ (արագ տեղաշարժվող) խմբերով։ 1-ին խումբը հարձակումն իրագործել է Չխատրապատի Շիվաջի երկաթուղային կայարանում՝ ինքնաձիգներից անկանոն կրակահերթներ արձակելով այնտեղ գտնվող անձանց ուղղությամբ։ 2-րդ և 3-րդ խմբերը գրավել են Հնդկաստանի դարպաս կոչվող հաղթակամարի դիմաց գտնվող «Թաջ Մահալ» և «Օբերայ» հյուրանոցները։ 4-րդ խումը գրոհել է ոստիկանական բաժանմունքը։ Ընդհանուր հաշվով գրանցվել է 7 հարձակում, այդ թվում՝ Լեոպոլդ սրճարանի, հիվանդանոցի և «Նարիման» գործարար կենտրոնում գտնվող հրեական կենտրոնի վրա)։

Հարձակումների հետևանքով սպանվել է 166 քաղաքացիական անձ և ուժային կառույցների աշխատակիցներ, ինչպես նաև 10 ահաբեկիչներից 9-ը։ 300-ից 600 մարդ ստացել է տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ։

## Իրադարձությունները մինչև հարձակումը
2008 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ տեղական ժամանակով շուրջ 22։00-ի սահմաններում, 10 ահաբեկիչներից կազմված խումբը Պակիստանի Կարաչիի քաղաքից փչովի նավակներով դուրս է գալիս և ուղևորվում դեպի Հնդկաստանի Մումբայ քաղաք։ Ահաբեկիչներն էին Մուհամեդ Աբջալա Քեսաբը, Աբու Ալին, Աբու Սոհեբա Աբդուլան, Չոթա Ռեհմանան, Ֆահադի Ուլախան, Աբու Դերի Իսամալ Հանան, Նասիրա Ումարան, Բաբարա Իմարանա Ախաշին, Ակիրա Ալի Համին և Բադի Աբդուլա Ռեհմանը։

Ահաբեկիչներից յուրաքանչյուրը իր մոտ ունեցել է Կալաշնիկովի ինքնաձիգ (ԱԿ կամ ԱԿ-47) վեց կամ յոթ արդիականացված պահեստատուփերով, որոնցից յուրաքանչյուրում եղել են 30 կամ 45 փամփուշտներ։ Բացի այդ, նրանց մոտ եղել են ավելի քանի 400 7,62×39 մմ տրամագծով պահեստային փամփուշտներ, 80 ձեռքի նռնակ, «Նագան» տեսակի ատրճանակ 50 փամփուշտով, 2 որսորդական դանակ, զրահաբաճկոն և մեկշաբաթյա սննդի ու խմելու ջրի պաշար։

Նոյեմբերի 23-ին  ահաբեկիչները գնդակահարում են 4 հնդիկ նավաստիների և գրավում են ձկնորսական նավ նավապետի հետ, որի մահվան սպառնալիքով ստիպում են տեղափոխել նրանց Մումբայ։

Նոյեմբերի 26-ին՝ տեղական ժամանակով ժամը 19։40-ին, «Կոլաբա» անունը կրող նավահանգստից 7 կմ հեռավորության վրա գնդակահարում են ձկնորսական նավով իրենց տեղափոխող նավապետին և դիակը նետում ջուրը։ Այնուհետև նրանքնստում են փչովի 4 նավակներև նավարկում դեպի ափ։

## Տես նաև
* Պայթյուններ Բոմբեյում (1993)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:Մումբայ
Ռեդֆու

**Ստեֆան Քենդալ Գորդի** (, ), առավել հայտնի է **Ռեդֆու** () անվամբ, ամերիկացի ռեփեր, երգիչ, կոմպոզիտոր, պարող, ձայնագրման պրոդյուսեր և դիջեյ, LMFAO երաժշտական դուոյի անդամ, որը հայտնի է դարձել «Party Rock Anthem» հիթային երգով։ Ռեդֆուն կազմավորել է դուոն 2006 թվականին իր զարմիկի՝ Սքայ Բլուի հետ։ Մինչ 2013 թվականը դուոն թողարկել է երկու ստուդիական ալբոմ, որից հետո Ռեդֆուն լքել է դուոն՝ սոլո կարիերա սկսելու նպատակով։ Նա Բերրի Գորդիի կրտսեր որդին է, վերջինս Motown Records լեյբլի հիմնադիրն է։

## Անձնական կյանք
2012 թվականին Ռեդֆուն սկսել է հանդիպել թենիսիստուհի Վիկտորյա Ազարենկայի հետ, սակայն զույգը բաժանվել է 2014 թվականին։

2017 թվականին Ռեդֆուն վեգան է դարձել։

## Սկավառակագրություն

### Ստուդիական ալբոմներ
* Balance Beam (1997) 
* Party Rock Mansion (2016)

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Գաս Դափերթոն

**Բրենդան Փաթրիք Ռայս** (, ), առավել հայտնի է իր **Գաս Դափերթոն** () բեմական կեղծանվամբ, ամերիկացի երգիչ և երգերի հեղինակ Նյու Յորք նահանգի Ուորուիք քաղաքից։

## Պատմություն
Դափերթոնը որոշակի ուշադրություն է ստացել իր յուրահատուկ նորաձև ոճի համար, որը բաղկացած է անսովոր կանաչ սանրվածքից, տեսանելի զարդերից, գծաներկից, վառ գույներով հագուստից և ակնոցներից։

Դափերթոնի «Of Lacking Spectacle» երգն ընդգրկվել է Նեթֆլիքսի «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալում և հայտնվել է դրա սաունդթրեք ալբոմում։

## Անձնական կյանք
Դափերթոնը հաճախում է Դրեքսելի համալսարանը, սակայն արձակուրդ է վերցրել՝ «You Think You're a Comic!» մինի ալբոմի աջակցման շրջագայությունը ձեռնարկելու համար։ 2018 թվականի դրությամբ նա ապրում է իր ծնողների հետ Նյու Ջերսի նահանգի Լոնգ Բրանչ քաղաքում։

## Կարիերա
Գաս Դափերթոնը թողարկել է իր առաջին՝ «Moodna, Once With Grace» սինգլը 2016 թվականին։ 2017 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին՝ «Yellow and Such» մինի ալբոմը։ 2018 թվականին թողարկվել է նրա երկրորդ՝ «You Think You're A Comic!» մինի ալբոմը։

2019 թվականին՝ 22 տարեկան հասակում Գասը թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Where Polly People Go to Read» ստուդիական ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* *Where Polly People Go to Read* (2019)

### Մինի ալբոմներ
* *Yellow and Such* (2017)
* *You Think You're a Comic!* (2018)

### Սինգլներ
* Moodna, Once With Grace (2016)
*First Aid (2020)

### Մասնակցություններ
*«13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի 2-րդ եթերաշրջանի 10-րդ սերիայում 
*«Supalonely» (Բենի` Գաս Դափերթոնի մասնակցությամբ) «Stella & Steve» մինի ալբոմում (2019)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Մարդկության կամավոր բնաջնջման շարժում

thumb|VHEMT-ի այլտընտրանքային լոգո
**Մարդկության կամավոր բնաջնջման շարժում**, որն առավել հայտնի է որպես **VHEMT** (, հապավում -ից), միջազգային հասարակական էկոլոգիական շարժում, որի նպատակը մարդկության կամավոր բնաջնջումն է բազմացումից հրաժարվելու միջոցով։  Շարժման հիմնական գաղափարը կայանում է այն բանում, որ Երկրի կենսոլորտի համար ավելի լավ կլինի, եթե մարդկությունը դադարի իր գոյությունը։

Այդ շարժման կողմնակիցների կարծիքով՝ մարդկային տեսակը «էկզոտիկ զավթիչ» է, որի բնակչությունը դուրս է եկել վերահսկողությունից, սպառնալիք է դարձել Երկրի էկոհամակարգի և այնտեղ ապրող կենդանիների և բույսերի համար։ Եվ միայն «Homo sapiens» տեսակի լիովին բնաջնջումն է վերականգնելու բնական կարգը և բնության ներդաշնակությունը։

## Պատմություն
Շարժումը հիմնվել է 1991 թվականին Լես Յ․ Նայթի կողմից (  կեղծանունը հնչում է գրեթե նույնական անգլերեն «»  արտահայտությանը, որը թարգմանաբար նշանակում է «եկեք միավորվենք») Օրեգոն նահանգի Պորտլենդ քաղաքում։ Նայթը vhemt.org կայքի սեփականատերը և շարժման «ձայնն» է, թեև պնդում է, որ չի հիմնել շարժումը, այլ ընդամենը դրան անվանում է տվել։

Լես Յ․ Նայթը զբաղվել է էկոլոգիական ակտիվիզմով 1970-ական թվականներին Վիետնամից վերադառնալուց հետո, դառնալով «Բնակչության զրոյական աճ» շարժման մասնակից, և կամավոր կերպով վազէկտոմիայի (ամլացման) վիրահատություն է անցել՝ լինելով 20 տարեկան։

## Շարժման գաղափարախոսություն
Շարժման ոչ պաշտոնական կարգախոսն է «Թողեք երկար ապրենք, և կմեռնենք» ()։ Շարժումը չի քարոզում սպանություններ, ինքնասպանություններ, զանգվածային ամլացում և այլ բռնի մեթոդներ, դրա փոխարեն առաջարկելով հրաժարվել մարդկային ցեղի հետագա վերարտադրումից։

Պայմանականորեն շարժումն աջակցության երեք տեսակ է առանձնացնում․
# Կամավորներ ()՝ մարդիկ, որոնք աջակցում են մարդկային տեսակի բնաջնջմանը։
# Աջակիցներ ()՝ մարդիկ, որոնք չեն կարծում, որ մարդկության բնաջնջումն անհրաժեշտ է, սակայն այնուամենայնիվ հականաթալիզմի կողմնակիցներ են։
# Անորոշներ ()՝ շարժման պոտենցիալ կամավորներ կամ աջակիցներ։

VHEMT-ը ֆորմալ կազմակերպություն չէ և չունի մասնավոր կառույցներ։ Պաշտոնական ներկայացուցչությունը նույնպես բացակայում է։

## Սիմվոլիկա
VHEMT -ի լոգոյում 180°-ով շրջված Երկիրը խորհրդանշում է տեսակետների և գործողությունների փոփոխության անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև մոլորակային էկոհամակարգի աղետալի վիճակը։ «V»-ն (հապավում -ից) կամավորության գերակայություն է նշանակում։

## Տես նաև
*Չայլդֆրի
*Բնապահպանություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* Լես Յ․ Նայթը IMDb-ում
* Մարդկության կամավոր բնաջնջման շարժում (ԱՄՆ), (Հնդկաստան)
* Լես Յ․ Նայթի կայէջը Blogger.com-ում
* 
* Հականաթալիստական կոմիքսներ և մուլտֆիլմներ («The Stork», «The Wit and Wisdom of Cancer», «Fertco») 

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բնապահպանական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բնության վրա ազդող մարդկային գործունեության տեսակներ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Ծնելիության կարգավորում
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
13 Reasons Why (A Netflix Original Series Soundtrack)

«**13 Reasons Why (A Netflix Original Series Soundtrack)**», «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի պաշտոնական սաունդթրեք։ Թողարկումը կայացել է 2017 թվականի մարտի 30-ին Interscope Records լեյբլի ղեկավարությամբ։ Այս ալբոմի վրա հավաքված են այնպիսի հայտնի արտիստների աշխատանքները, ինչպիսիք են Սելենա Գոմեսը, Բիլլի Այլիշը և The Cure, The Alarm ռոք խմբերը։

Ալբոմի աջակցության համար պաշտոնական սինգլ է դարձել «Only You» երգը Սելենա Գոմեսի կատարմամբ։ Թրեքը Yazoo խմբի 1982 թվականի երգի քավեր տարբերակն է։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13 պատճառ՝ ինչու
Կատեգորիա:2017 ալբոմներ
Կատեգորիա:Սաունդթրեքներ
13 Reasons Why: Season 2 (Music From The Original TV Series)

«**13 Reasons Why: Season 2 (Music From The Original TV Series)**», «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանի պաշտոնական սաունդթրեք։ Թողարկումը կայացել է 2018 թվականի մայիսի 18-ին Interscope Records լեյբլի ղեկավարությամբ։ Ալբոմում ներառվել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են Սելենա Գոմեսը, Բիլլի Այլիշը, Քալիդը և OneRepublic, Years & Years խմբերը։

Ալբոմի աջակցության պաշտոնական սինգլ է դարձել «Back To You» երգը Սելենա Գոմեսի կատարմամբ։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի հունիսի 5-ին։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13 պատճառ՝ ինչու
Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
Կատեգորիա:Սաունդթրեքներ
13 Reasons Why (Season 3)

«**13 Reasons Why (Season 3)**», «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի երրորդ եթերաշրջանի պաշտոնական սաունդթրեք։ Թողարկումը կայացել է 2019 թվականի օգոստոսի 23-ին Interscope Records լեյբլի ղեկավարությամբ։ Ալբոմում ներառվել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են 5 Seconds of Summerը, Աննա Մարին և Չարլի ԷքսՍիԷքսը։

Ալբոմի աջակցության պաշտոնական սինգլ է դարձել «Fuck, I'm Lonely» երգը Lauv-ի և Աննա Մարիի կատարմամբ։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի օգոստոսի 1-ին։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13 պատճառ՝ ինչու
Կատեգորիա:2019 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Սաունդթրեքներ
Տոնգարիրո

**Տոնգարիրո** (), հրաբուխ Նոր Զելանդիայի Հյուսիսային կղզու կենտրոնական մասում։

Լեռնազանգվածը բաղկացած է մինչև 1978 մ բարձրության հասնող 12 կոնաձև գագաթներից, որը տեղակայված է համանուն ազգային պարկի տարածքում, որը Նոր Զելանդիայի ազգային պարկերից ամենահինն է։ Հրաբխային առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել մոտ 250 հազար տարի առաջ։ 1839 թվականից սկսված գրանցվել է ավելի քան 70 ժայթքում, վերջինը՝ 2012 թվականին։ Լեռնաշղթայի մերձակայքում գտնվում է երիտասարդ ակտիվ հրաբուխ՝ Նգաուրուխոե (2291 մ)։

Նգաուրուխոեի և Տոնգարիրոյի միջև տեղադրվել է հայտնի քայլարշավային երթուղի։ 2000-2003 թվականներին հրաբուխների լանջերին իրականացվել է «Մատանիների տիրակալ» եռապատման նկարահանումները։

2012 թվականի օգոստոսի 7-ին, 115 տարվա ընթացքում առաջին անգամ, հրաբուխը արթնացավ, չեղարկվեցին տասնյակ թռիչքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Volcano Live
* Volcano World
* Historic volcanic activity — Tongariro and Ngāuruhoe — Te Ara Encyclopedia of New Zealand
* The Volcanic Outburst at Te Mari, Tongariro — Տոնգարիրոյի մասին 1892 թվականին գրված հոդված։
* Տոնգորիոայի լեռնային հանգստավայրի նկարագրություն 

Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Նոր Զելանդիայում
Կատեգորիա:Հյուսիսային կղզի (Նոր Զելանդիա)
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի հրաբուխներ
Սան Գոնսալու

**Սան Գոնսալու** (, ), քաղաք և համայնք Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում, Գուանաբարա ծովածոցի ափին, ծովի մակերևույթից 19 մետր բարձրության վրա։ Մտնում է Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի մետրոպոլիսային տարածքի մեջ։ 2018 թվականի տվյալներով ուներ 1.077.687 բնակիչ և բնակչության թվաքանակով նահանգում զբաղեցնում էր երկրորդ տեղը՝ զիջելով միայն մայրաքաղաքին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր   6.379.169 հազար ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր 6.640,60 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում էր 0,782 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
2006 թվականին Սան Գոնսալոյում 249 քառակուսի կիլոմետր տարածքի վրա ապրում էր 973.372 մարդi: Նրա համայնքային սահմանագծի ներսում է ընկած 2006 թվականին հիմնադրված Գուանաբարա բնապահպանական կայանի ընդհանուր տարածքի 4 տոկոսը, որը կազմում է մոտավորապես
1,936 հեկտար, ինչպես նաև «*Ատլանտյան բնապահպանական խճանկար*» անվանումը կրող միավորի մի մասը.:

## Պատկերասրահ

São Gonçalo by Diego Baravelli.jpg|
MACIÇO DE ITAÚNA.jpg|
Praia das Pedrinhas.jpg|
Fazenda do Colubandê.png|
São Gonçalo.jpg|


## Անվանի անձինք
*Սելիո Ֆեռնանդինիո դե Մորեաս - «ումբանդա բրանկա» աղանդի հիմնադիր 
*Վինիսիուս Ժունիոր - պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, Մադրիդի «Ռեալ» թիմի խաղացող
*Էլտոն Առուդա - նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
*Մարսելո Ֆրեիշո - քաղաքական գործիչ, հաղորդավար, պրոֆեսոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սան Գոնսալուի համայնքապետարան
* São Gonçalo Online, información sobre la ciudad
* Turismo de São Gonçalo
*

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ