Տայձին կյոֆուսյո

**Տայձին կյոֆուսյո** , ճապոնական մշակութային սինդրոմ։ Առաջին անգամ նկարագրել է Սյոմա Մորիտան 1920-ական թվականներին։

## Անվանում
Ճապոներեն 対人恐怖症 (ըստ Պոլիվանովի համակարգի) անվանման ճիշտ տառադարձումը տայձին կյոֆուսյո է (կամ ձայնավորի երկայնության լրացուցիչ նշումով՝ տայձին կյոֆուսյո կամ տայձին կյո։ ֆուսյո։): Սակայն գրականության մեջ երբեմն հանդիպում է սինդրոմի անվան սխալ գրություն՝ «տայջին կիոֆու շու» և «տաջին կիոֆուշո» ձևերով։

## Կլինիկական պատկեր
Տայձին կյոֆուսյո սինդրոմի ժամանակ հիվանդը մեծ վախ է զգում դիմացինին վիրավորելուց և վախենում է կորցնել նրա հետ եղած դրական հարաբերությունները և կարծիքը իր անձի մասին։ Միևնույն ժամանակ կարող է լինել ուրիշներին վիրավորելու վախ իր պահվածքով կամ էլ դեմքի անվայելուչ արտահայտությամբ, ինչ-որ մեկին ֆիզիկական թերությամբ, զկրտոցով, քրտնածությամբ և երեսի կարմրությամբ։ Այս հիվանդության ախտանիշները իրենց մեջ ներառում են սոցիալական ակտիվությունից խուսափում, սրտխփոցների արագացում, շնչահեղձություն, դող և խուճապի նոպաներ ամբոխի մեջ լինելու ժամանակ։

Տայձին կյոֆուսյոյով տառապողները վախենում են, որ իրենք կվիրավորեն կամ կշփոթեցնեն ուրիշներին, մինչդեռ սոցիոֆոբիայով տառապողները վախենում են, որ իրենք խայտառակում են իրենք իրենց (DSM-IV-ի չափանիշերով)։

Այս սինդրոմով մարդը փորձում է ղեկավարել իր բոլոր ռեակցիաները, ներառյալ՝ ակամա, վախենում է կարմրել կամ քրտնել, բայց քանի որ դա միշտ չէ, որ ստացվում է, սկսվում է դրսևորվել խուսափողական վարքագիծ, որը և բերում է սոցիալական մեկուսացման։

Նաև տայձին կյոֆուսյոյով տառապողները կարող են բողոքել ներքին օրգանների ցավից, գերհոգնածությունից, անքնությունից, հիպոթիմիայից։

Տայձին կյոֆուսյոն ունի մշակույթով պայմանավորված երկու ձև՝ «վիրավորական ձև», որի ժամանակ մարդը վախենում է վիրավորել իր տեսքով, հոտով կամ ուրիշ գործողությամբ, և «զգայուն ձև», որի ժամանակ կա ուժեղ սոցիալական զգայունակություն և անհանգստություն միջանձնային հարաբերությունների վերաբերյալ։

Հիմնականում հիվանդությունը դրսևորվում է երիտասարդների մոտ։ Ճապոնիայում տայձին կյոֆուսյոն տարածված է դեռահասների և վաղ հասունացման շրջանում։

## Տարածվածություն
Տայձին կյոֆուսյո ախտորոշումը տարածվածությամբ երրորդն է Ճապոնիայի հոգեբուժական կլինիկաներում և կազմում է ընդհանուր թվի 7-46 %-ը։

Ճապոնիայի կլինիկական տվյալները ցույց են տալիս, որ ավել շատ տղամարդիկ, քան կանայք ունեն տվյալ խանգարումը։

## Ենթատեսակներ
Պաշտոնական ճապոնական դասակարգումը առանձնացնում է տայձին կյոֆուսյոյի հետևյալ խմբերը.
* Սեկիմեն կյոֆու (), մարդկանց մոտ կարմրելուց վախ (Էրիտրոֆոբիա),
* Սյուբո կյոֆու (), վախ ֆիզիկական թերություններից (դիսմորֆոֆոբիա),
* Ձիկոսիսեն կյոֆու (), վախ աչքերի մեջ նայելուց,
* Ձիկոսյու կյոֆու (), վախ մարմնի տհաճ հոտ ունենալուց (օսմոֆոբիա և դրոմիդրոսիֆոբիա)։
Նաև առանձնանում են որոշ տեսակներ, որոնք կախված են հիվանդության ծանրությունից.
* Անցումային։ Տևողությամբ կարճ է և չափավոր ծանրությամբ։ Հիմնականում հանդիպում է անչափահասների մոտ, բայց կարող է հանդիպել յուրաքանչյուր տարիքում։
* Ֆոբիական։ Ամենատարածված ձևն է, առավել նման է սոցիոֆոբիային։
* Ցնդաբանական։ Ներառում է երևակայական անհանգստություն կամ չափազանցված արատ կամ իր մարմնի տարօրինակություն։
* Ֆոբիականը համակցված շիզոֆրենիայի հետ։ Ամենաբարդացված ձև է։

## Նմանատիպ ախտանիշներ
Նման ախտանիշ հանդիպում է նաև Կորեայում և այլ մշակույթներում, որտեղ գնահատվում է համեստությունը և ընդունված է հատուկ ուշադրություն դարձնել սոցիալական վարքագծի վերահսկողությանը հիերարխիկ միջանձնային հարաբերություններում։ Կորեայում նման ախտանիշը անվանում են *դեինգոնպո* (, բառացի՝ «միջանձնային վախ»։

## Բուժում
Օգտագործվում են հակադեպրեսանտներ, օրինակ *միլնացիպրան*, որը լավ արդյունքներ է ցուցաբերել սոցիոֆոբիայի բուժման ժամանակ։

Նմանատիպ հոգեկան խանգարումների ստանդար ճապոնական բուժման միջոց է *մորիտա թերապիան*, որը մշակել է Սյոմոյ Մորիտոն 1910-ական թվականներին՝ բուժելու համար ինչպես տայձին կյոֆուսյոն, այնպես էլ սինկեյսիցուն(՝ «նևրոտիկություն»)։

## Գրականություն
* Բելգիացի գրող Ամելի Նոթոմբի «Վախ և Սարսուռ» վեպում կա այս երևույթի անուղակի նկարագրությունը։ Ճապոնական  ընկերության աշխատակցուհի Մորի Ֆուբուկին խուճապային ամաչում է իր բնական հոտից, որն առաջանում է քրտինքից, և որը կատարվում է ամեն անգամ, երբ նա հանդիպում է իրեն դուր եկած տղամարդու։
* Շվեյցարական The Evpatoria Report post-rock խմբի համանուն կոմպոզիցիան։

## Տես նաև
* Հիկիկոմորի
* Սոցիոֆոբիա
* Միայնակ մակաբույծ
* Նի-նի սերունդ
* Էսկապիզմ
* Ձայնագրության ազգային սինդիկատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հասարակություն