Սովորական գիմնուր

**Սովորական գիմնուր** կամ գիմնուր (), կաթնասունների տեսակ, որը պատկանում է ոզնիակերպերի () ընտանիքի գիմնուրների () ենթաընտանիքին։ Տհաճ՝ (սոխ կամ սխտոր հիշեցնող) հոտ արձակող կենդանի է։

### Նկարագրություն
Այն որոշ չափով հիշեցնում է առնետի։ Գլուխը համեմատաբար մեծ է, դեմքը՝ երկարավուն, որը նեղանում է դեպի քիթը։ Ականջախեցիները միջին չափի են, կլորավուն, աչքերը փոքր։ Քիթի հատվածում կան բազմաթիվ երկար մազաշոշափուկներ։

Ատամնային բանաձևը՝ I 3/3, C 1/1, P 4/4, M 3/3 = 44։
Ոտքերը համեմատաբար կարճ են՝ հնգամատ, որոնք ավարտվում են երկար ճանկերով։ Առաջին և հինգերորդ մատները շատ կարճ են։ Մատների բարձիկները խոշոր ու ընդգծված։

Պոչը երկար է ու մերկ, ծածկված թեփուկներով, որոնք գրեթե ամբողջ երկայնքով դասավորված են համակենտրոն օղակների տեսքով, իսկ պոչի հիմքում՝ թեք գծերով։ Պոչի վերջին երրորդ մասը կողքերից մի փոքր սեղմված է։
Մազածածկը բաղկացած է երկու տեսակի մազերից։ Մի մասը՝ երկար, կոշտ և խիտ, մյուս մասը՝ ավելի կարճ, նույնպես կոշտ, ծածկված է երկար մազերով։
Իգական առանձնյակները ունեն կրծքային և աճուկային մասերում տեղակայված երկու զույգ կաթնագեղձ։

Սովորական գիմնուրը 26-ից 45 սմ երկարություն ունի, իսկ պոչի երկարությունը հասնում է 21 սմ-ի: Կենդանու քաշը տատանվում է 0.5-ից 2 կգ:
Մորթին խիտ է ու սև, գլուխը, պարանոցը և պոչի հետևի կեսը՝ սպիտակ: Դունչը երկարավուն է:

### Բնակավայր
Սովորական գիմնուրն ապրում է Հարավարևելյան Ասիայում, նրա արեալը ընդգրկում է Մալայան թերակղզին, ինչպես նաև Սումատրան և Կալիմանտանը: Կենդանին նախընտրում է խոնավ կուսական անտառներ, հիմնականում մնալով գետերի մոտ։ Նախընտրում է նաև մանգրովե ճահիճները։ Դրանք հատուկ ափամերձ ճահճային էկոհամակարգեր են, որոնք տարածված են հիմնականում արևադարձային և մերձարևադարձային շրջաններում՝ ծովի և գետերի սահմանագծում։ Կարևոր կենսամիջավայր են ձկների, խեցգետինների, թռչունների, սողունների և բազմաթիվ մանր կենդանիների համար։ Դրանք ծառայում են որպես բնադրավայր շատ տեսակների համար։

### Վարքագիծ
Գիմնուրները գիշերային կենսակերպ վարող, կիսաջրային կենդանիներ են։ 
Ցերեկվա ժամերն անցկացնում են բնում, որը կառուցում են քարերի մեջ, ծառերի արմատների տակ, ընկած ծառերի միջաբների մեջ կամ պարզապես գետնին։
Ապրում են փտած և կիսափտած ծառերի վրա, փորում են ծառերի արմատների տակ՝ իրենց սնունդը որոնելու համար։ Նրանց հաճախ նկատում են ճահճոտ վայրերում, որտեղ հաճախ լինում են նաև վայրի խոզերը։ Նրանք լավ լողորդներ են, իրենց սննդի մի մասը ստանում են ջրից: Նրանք վարում են միայնակ ապրելակերպ՝ ագրեսիվ արձագանքելով իրենց հարազատներին: 

Երկու սեռերն էլ անալ շրջանում ունեն մաշկային գեղձերի զույգ, որոնք արտադրում են սուր, յուրահատուկ և վանող հոտով նյութ՝ հիշեցնող սխտորի և քրտինքի հոտը։ Այս արտազատությունը ծառայում է տարածքներն ամրագրման, նույն տեսակին պատկանող անհատների միջև հաղորդակցման, ինչպես նաև գիշատիչներից պաշտպանվելու համար։
thumb|right|300px|Սովորական գիմնուր

### Սնունդ
Սննդակարգը հիմնականում բաղկացած է անողնաշարավորներից, ինչպիսիք են խեցգետնակերպերը, որդերը, միջատները, կարիճները և այլն, որոնք նրանք որսում են ինչպես ջրում, այնպես էլ ցամաքում: Բացի այդ, նրանք նաև սնվում են փոքր ողնաշարավորներով, ինչպիսիք են գորտերը և ձկները, և երբեմն՝ մրգերով:

### Բազմացում
Բազմացումը տեղի է ունենում ամբողջ տարվա ընթացքում, որպես կանոն, էգը տարեկան ունենում է երկու ձագ։ Հղիության 35-40 օրից հետո սովորաբար ծնվում է երկու ձագ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Ոզնիներ
Կատեգորիա:Միջատակերներ