Կապիկի նկատմամբ ատելություն

**Կապիկի նկատմամբ ատելություն** () դաժան վարքագիծ, որի դեպքում մարդիկ չեն սիրում կապիկներին և իրենց դուր է գալիս տեսնել կապիկների տանջանքները։ Այն լայնորեն հայտնի է դարձել 2023 թվականին, երբ *[[BBC]]*-ն բացահայտել է մի համաշխարհային ցանց, որն առցանց տարածել է կապիկների խոշտանգումների տեսանյութեր։

## Դեպքեր և ձերբակալություններ

Կապիկներին վնասելու կամ վատ վերաբերմունքի տեսանյութերը հաճախ տարածվել են սոցիալական ցանցերում, ինչպիսիք են ''YouTube''-ը և ''Facebook''-ը: 2021-2023 թվականներին անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ընտանի մակակների տեսանյութերը դիտվել են ավելի քան 12 միլիարդ անգամ: Դրանցից 12%-ը ցույց է տվել դիտավորյալ խոշտանգումներ, 13%-ը՝ հուզական բռնություն, իսկ 60%-ը՝ ֆիզիկական վնաս: Այս տեսանյութերից շատերն ունեցել են տարօրինակ վերնագրեր՝ կոտրված անգլերենով, ինչպիսիք են՝ «միլիոն կարեկցանք» (*million pity*) կամ «միլիոն տխրություն» (*million sadness*)։

Մակակների ձագերը բռնության հիմնական զոհերն են։ Ատելության համայնքներում մարդիկ հաճախ կապիկներին անվանում են «ծառի առնետներ»՝ այդ տերմինն օգտագործելով նրանց վիրավորելու համար։

2021 թվականին ԱՄՆ-ում գործող «Միլիոն արցունք» անունով *[[Տելեգրամ|Telegram]]* խումբը փակվել է, երբ հանրությունն իմացել է, որ հեղինակը վճարում է կապիկների տերերին՝ իրենց կենդանիներին տանջելու համար: Խումբն ունեցել է մոտ 30 անդամ: 2023 թվականին *[[BBC]]*-ն բացահայտել է ավելի մեծ խումբ՝ «Կապիկների վանդակը», որն ունեցել է մոտ 400 անդամ: Տանջանքները նկարահանող մարդկանց մեծ մասը Ինդոնեզիայում են եղել, մինչդեռ խմբի անդամները հիմնականում ԱՄՆ-ից և այլ արևմտյան երկրներից էին: Բռնությունները ներառել են՝ կապիկների սառեցում սառցե ջրում, նրանց երկու մասի բաժանել, վերջույթներ կտրել և այլ դաժան գործողություններ։

«Կապիկների վանդակ» խմբի որոշ անդամներ ձերբակալվել են, այդ թվում՝ ամերիկացի Մայքլ Մաքքարթնի անունով մի տղամարդ (որին անվանում են «Տանջանքների արքա»)և երկու բրիտանացի կանայք՝ Հոլի ԼեԳրեսլին և Ադրիանա Օրմեն: Ինդոնեզիայից երկու տղամարդ նույնպես բանտարկվել են: Խմբի առաջնորդը, որը հայտնի է միայն որպես «Պարոն Կապիկ» (Mr. Ape), չի բացահայտվել։

Կենդանիների պաշտպանության խմբերը, ինչպիսիք են *Action for Primates* և *Lady Freethinker*-ը, օգնել են հետաքննել և բացահայտել կապիկներին ատող խմբերը։

## Պատճառներ
Երկարապոչ մակակները հաճախ դառնում են բռնության թիրախ, մասամբ այն պատճառով, որ որոշ երկրներում մարդիկ նրանց բացասաբար են վերաբերվում: Քանի որ մարդիկ կապիկների բնակավայրերում տներ և ֆերմաներ են կառուցում, մարդկանց և վայրի մակակների միջև շփումն աճել է, ինչը երբեմն հանգեցնում է հակամարտության: Այս կապիկները հաճախ պիտակավորվում են որպես վնասատուներ և չունեն ուժեղ իրավական պաշտպանություն։

Ըստ *[[The Independent]]*-ի՝ մակակները հաճախ օգտագործվում են բռնության տեսանյութերում, քանի որ նրանք նման են մարդկային նորածինների: Մեծ Բրիտանիայի վայրի բնության դեմ հանցագործությունների դեմ պայքարի բաժնի գլխավոր տեսուչ Քևին Լաքս-Քելլին ասել է, որ այդ տեսանյութերը դիտող շատ մարդիկ պնդում են, որ դա անում են հղի կանանց կամ փոքր երեխաների նկատմամբ ատելությունից դրդված։

## Տես նաև
* Պրիմատներ

## Ծանոթագրություներ

## Արտաքին հղումներ
* BBC News – «Hunting the monkey torturers»
* The Independent – «Social media users abusing monkeys in sickening videos»
* Lady Freethinker – «YouTube Monkey Haters Form Private Group»
* World Animal Protection – «The cruelty you don’t see»
* Psychology Today – «The Superior Human? Who Do We Think We Are?»
* Farm Forward – Կազմակերպություն՝ կենդանիների բարեկեցության համար

Կատեգորիա:Բռնություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Բռնություն ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Կապիկները
Կատեգորիա:Կապիկների մոլորակը