Վերա Ալենտովա

**Վերա Վալենինովնա Ալենտովա** (, ծննդյան ազգանունը՝ Բիկովա (ռուս.՝ *Быкова*), ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի, թատերական մանկավարժ, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1992), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1981) և ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1986)։

## Կենսագրություն
[thumb|280px|ամուսնու՝ [Վլադիմիր Մենշովի հետ, 1992 թվական, լուսանկարի հեղինակ՝ Լև Մեդվեդև]]
Վերա Բիկովան (1969 թվականից մոր ազգանունով կոչվել է Ալենտովա) ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 21-ին Արխանգելսկի շրջանի Կոտլաս քաղաքում։ Հայրը՝ Վալենտին Միխայլովիչ Բիկովը (1917-1946), եղել է դերասան, մայրը՝ Իրինա Նիկոլաևնա Ալենտովան (1917-1988)՝ դերասանուհի։ Անունն ստացել է ի պատիվ մորական տատի, որը մահացել է 28 տարեկանում։ Դերասանուհու պապն ավարտել է Տոմսկի համալսարանը և աշխատել որպես բժիշկ, տատն ավարտել է Բեստուժևի դասընթացները։ Դերասանուհու գերդաստանում եղել են հոգևորականներ, որոնցից մեկը գնդակահարվել է 1937 թվականին։ Վերայի հայրը մահացել է, երբ նա եղել է երեք տարեկան, որից հետո մայրը նրան տարել է Ուկրաինա՝ Կրիվոյ Ռոգ քաղաք, որտեղ անցել են դերասանուհու դպրոցական տարիները։ 1957 թվականին մայրը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Յուրիի հետ, որը դարձել է Վերայի խորթ հայրը։

1960 թվականի աշնանը մոր հետ ընդունվել է Օրսկի Ա. Ս. Պուշկինի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի թատերախումբ, որտեղ աշխատել է մեկ թատերաշրջան՝ իր նորամուտը նշելով «Իրկուտսկի պատմություն» (ռուս.՝ «Иркутская история») ներկայացման մեջ կատարած Մայայի դերով։ Թատերաշրջանի ընթացքում զբաղված է եղել մեծ թվով ներկայացումներում։

1961 թվականին մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ընդունվել և 1965 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ Մ. Գորկու անվան գեղարվեստական թատրոնին կից Վ. Ի. Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան դպրոց-ստուդիայի դերասանական ֆակուլտետը (դասընթացի ղեկավար՝ Վասիլի Պետրովիչ Մարկով)։

1965 թվականին ընդունվել Է Մոսկվայի Ա. Ս. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնի թատերախումբ, որի բեմում նրա առաջին աշխատանքը դարձել է Ռայնա Պետկովայի դերը ռեժիսոր Բորիս Ռավենսկիխի «Շոկոլադե զինվորիկը» ներկայացման մեջ։ Հետագայում շարունակել է աշխատել այդ թատրոնում։

Կինոյում նորամուտը կատարել է ուսուցչուհի Լիդիա Ֆեոդորովնայի դերով խորհրդային կործանիչների օդաչուների մասին պատմող «Թռիչքային օրեր» (1965) դրամատիկ գեղարվեստական ֆիլմում, որը բեմադրել են Նիկոլայ Լիտուսը և Լեոնիդ Ռիզինն Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում (Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ)։

Համամիութենական համբավ է ձեռք բերել ռեժիսոր Վլադիմիր Մենշովի «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» (1979, «Մոսֆիլմ» կինոստուդիա) մելոդրամատիկ գեղարվեստական ֆիլմի թողարկումից հետո, որում կատարել է Եկատերինա Ալեքսանդրովնա Տիխոմիրովայի գլխավոր դերը։ Ֆիլմը դարձել է 1980 թվականի խորհրդային կինովարձույթի առաջատարը. այն դիտել է շուրջ 90 միլիոն հանդիսատես, իսկ 1981 թվականին ֆիլմն արժանացել է ամերիկյան «Օսկար» կինոմրցանակի «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում։

2009 թվականին Վերա Ալենտովան ամուսնու՝ Վլադիմիր Մենշովի հետ միասին սկսել է ղեկավարել ՎԳԻԿ-ի դերասանական-ռեժիսորական արվեստանոց։

Մահացել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Թաղվել է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը` ամուսնու` Վլադիմիր Մենշովի կողքին։

### Ընտանիք
* Ամուսին՝ Վլադիմիր Վալենտինովիչ Մենշով (1939-2021), դերասան, ռեժիսոր, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989)։ Ալենտովան Մենշովի հետ ամուսնացել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դպրոց-ստուդիայի երկրորդ կուրսում սովորելու ընթացքում, 
* Դուստր՝ Յուլիա Մենշովա (ծնվ.՝ 1969), դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի,
* Փեսան՝ Իգոր Գորդին (ծնվ.՝ մայիսի 6, 1965), դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2004)։

## Արվեստ
### Դերեր թատրոնում

#### Մոսկվայի Ա. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոն
* «Շոկոլադե զինվորիկը», Ջորջ Բեռնարդ Շոու – *Ռայնա Պետկովա*
* «Ալվան ծաղիկը» – *Ալյոնուշկա*
* «Զիկովներ», Մաքսիմ Գորկի – *Պավլա*
* «Արևի երեխաները», Մ. Գորկի – *Ելենա*
* «Պիզայի աշտարակը» – * *
* «Ֆեդրա», Մ. Ցվետաևա – *ստնտու*
* «Երջանիկ օրեր» – *Վիննի*
* «Квадратура круга» – *Լյուդմիլա*
* «Մարդ և ջենտլմեն» – *Բիչե*
* «Գանձ» – *Ռոբերտա Կրոյ*
* «Жил-был Я» – *Մերցալսկայա*
* «Վերջին օրերը» – *Գոնչարովա*
* «Невольницы» – *Եվլալիա*
* «Разбойники» – *Амалия*
* «Կոտրված երջանկություն» («Светит, да не греет») – *Ռենյովա*
* «Ես կին եմ» – *Մաշա*
* «Подонки» – *տնօրեն*
* «Ուրվականներ» – *Մարիա*
* «Ֆրանսիական բենեֆիս» – *դերասանուհի*
* «Վարշավական մեղեդի» – *Գելենա*
* «Где любезная моя?» – *Անտրիգինա*
* «Կաարեի գեղեցկուհիները» – *հերսուհի*
* «Наваждение» – *Զինաիդա*
* «Փամփուշտներ Բրոդվեյի վրա» – *Հելեն Սինքլեյր*
* «Бешеные деньги» – *Նադեժդա Անտոնովնա Չեբոքսարովա*
* «Девичник club» – *Լյուսիլ*
* «Անհասանելին» – *Կարոլինա*
* 2011-2017 — «Սեր։ Նամակներ», ըստ ամերիկացի գրող և դրամատուրգ Ալբերտ Գյորնիի «Սիրային նամակներ» («Love Letters») պիեսի, որը թարգմանել է Սերգեյ Վոլինցը (ռեժիսոր՝ Յուլիա Մենշովա, պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, վերջին ցուցադրությունը՝ 2017 թվականի մարտի 4-ին) – *Մելիսա*
* «Կրաուզե ընտանիքը» – *Հենրիետա Կառլովնա*
* «Апельсины & лимоны» – *Ջուդթ Բլիս*
* «Կեղծ խոստովանություններ» — տիկին Արգանտ
* «Մադամ Ռուբինշտեյն» — Հելենա Ռուբինշտեյն (ռեժիսոր՝ Եվգենի Պիսարև, պրեմիերան՝ 11 փետրվարի 2022)

### Ֆիլմագրություն

### Վավերագրական ֆիլմեր
* «Վերա Ալենտովա։ «Մոսկվայի, արցունքների և Վերա Ալենտովայի մասին» (ռուս.՝ «Вера Алентова. *„О Москве, слезах и Вере Алентовой“*», «Առաջին ալիք», 2012),
* «Վերա Ալենտովա։ Ես ձեզ ցույց կտամ մայր թագուհուն» (ռուս.՝ «Вера Алентова. *„Я покажу вам королеву-мать!“*», «Առաջին ալիք», 2017)։

## Պարգևներ
**Պետական պարգևներ**
* 1981 – ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր արվեստի ոլորտում – «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի արտադրության «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» գեղարվեստական ֆիլմում Եկատերինա Ալեքսանդրովնա Տիխոմիրովայի դերի կատարման համար (1979)
* 1982 – «ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչում  արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար
* 1986 – Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիր՝ «Ցանկությունների ժամանակը» (1984) գեղարվեստական ֆիլմում Սվետլանա Վասիլևնայի դերի կատարման համար
* 1992 – «Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ» պատվավոր կոչում – *թատերական արվեստի բնագավառում ունեցած մեծ վաստակի համար*
* 2001 – Բարեկամության շքանշան – *թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար*
* 2007 – Պատվո շքանշան – *մշակույթի և արվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար*
* 2012 – «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան – *հայրենական թատերական և կինեմատոգրաֆիական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, երկարամյա ստեղծագործական գործունեության համար*
* 2019 – Պուշկինի մեդալ – *հայրենական մշակույթի և արվեստի, զանգվածային լրատվության միջոցների զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, երկարամյա ստեղծագործական գործունեության համար*
* 2022 – «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան – *հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*

**Հանրային պարգևներ**
* 1981 – Բրյուսելի (Բելգիա) միջազգային կինոփառատոնի «Սան Միշել» մրցանակի դափնեկիր – կնոջ լավագույն դերակատարման համար՝ «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի արտադրության «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» գեղարվեստական ֆիլմում Եկատերինա Ալեքսանդրովնա Տիխոմիրովայի դերի կատարման համար (1979)
* 2002 – Մոսկվայի կառավարության պատվոգիր – *թատերական արվեստի զարգացման գործում ստեղծագործական մեծ նվաճումների համար և հոբելյանի կապակցությամբ*
* 2008 – Ռուսաստանի ազգային հեռուստատեսության ՏԷՖԻ XIV մրցանակի դափնեկիր «Դեմքեր» կատեգորիայի «Հեռուստատեսային ֆիլմում/սերիալում կնոջ դերի կատարող» անվանակարգում –  *«Այնուամենայնիվ ես սիրում եմ...» գեղարվեստական ֆիլմում Աննա Բրոնիսլավովնա Լյագուշովայի դերի կատարման համար (2007)*
* 2017 – «Մոսկվա քաղաքին անբասիր ծառայության համար» գերազանցության նշան
* 2018 – ՌԴ կրծքանշան «Ռուսական մշակույթում ունեցած ավանդի համար» (Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարություն)
* 2019 – Սանկտ Պետերբուրգում Անդրեյ Միրոնովի անվան «Ֆիգարո» IX ռուսական ազգային դերասանական մրցանակի դափնեկիր «Ռուսական խաղացանկային թատրոնին ծառայելու համար» անվանակարգում։

## Մատենագիտություն
* 2022 — «Ամեն ինչ պատահական չէ» () – ISBN 978-5-04-159459-6

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Алентова Вера Валентиновна, народная артистка Российской Федерации. Биография, роли в театре, звания, награды, фотографии, упоминания в СМИ. Официальный сайт Московского драматического театра имени А. С. Пушкина // teatrpushkin.ru
* Алентова Вера Валентиновна. Биография, фильмография, фотографии актрисы. // ruskino.ru
* Алентова Вера Валентиновна: обзор фильмов и спектаклей с участием актрисы, фотографии. // afisha.ru
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Նիկա» կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտության ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ