open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մոլյոյ

**Մոլյոյ** (), քաղաք Նորվեգիայի Սոգն օգ Ֆյուրանե ֆյուլքեի Վոգսյոյ կոմունայում։ 2007 թվականի հունվարի 1-ին ուներ 3003 բնակիչ, բնակչության խտությունը 1444 կմ² է։ Մոլյոյը գտնվում է Վոգսյոյի հարավարևելյան մասում` մայրցամաքի հետ կապվելով կամրջով։ Քաղաքը ձկնորսական կարևոր նավահանգիստ է։ 1997 թվականին Մոլյոյը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Մոլյոյը հիմնադրվել է Վոգսյոյ կղզու և մայրցամաքի մեջ գտնվող փոքր կղզում որպես առևտրական կենտրոն։ Քանի որ առևտուրը ծաղկել է, քաղաքն աստիճանաբար ընդարձակվել է` ընդգրկելով Վոգսյոյ կղզին ևս։ Այն, սակայն, պահպանել է իր նախկին անվանումը։ Այդ հանգամանքը երբեմն շփոթության տեղիք է տալիս. կղզին հաճախ անվանում են «փոքր Մոլյոյ» (Lisje-Måløyna) կամ «կղզի» (Øyna):

Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին քաղաքն օգտագործվել է որպես գերմանական ամրություն։

1941 թվականի դեկտեմբերին քաղաքի գրավումը և վերահսկումը բրիտանական դեսանտային ջոկատների կողմից «Նետահարում աղեղից» ռազմական գործողության գլխավոր նպատակներից է եղել։

## Տեսարժան վայրեր
Մոլյոյի քաղաքային հրապարակում կանգնեցված է հուշարձան տեղացիների հիշատակին, ովքեր զոհվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Եվս մեկ հուշարձան կանգնեցված է Մարտին Լինգեի պատվին. այն նվիրված է այն բոլոր նորվեգացիներին, ովքեր զոհվել են «Նետահարում աղեղից» ռազմական գործողության ընթացքում։ Մոլյոյի մի քանի փողոցներ ունեն անվանումներ, սակայն փողոցների մեծամասնությունը, որ գտնվում է լեռան թեք լանջերին, ուղղակի համարակալված է։

Քաղաքում ամեն տարի կազմակերպվում է փառատոն։ 2004 թվականին այստեղ կազմակերպվել է «The Tall Ships' Races» անվանումով ռեգատա, որի համար ծախսվել է 18 միլիոն կրոն, իսկ հովանավորը եղել է նահանգի կառավարությունը, որը ներդրել է 2.5 միլիոն նորվեգական կրոն։

Քաղաքում գործում են գիմնազիա, միջնակարգ ու տարրական դպրոցի մի քանի դասարաններ։ Մոտակա բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները նահանգային համալսարանական քոլեջներն են, որոնք գտնվում են Սոգնդալում և Ֆյորդեում, Օլեսունի համալսարանական քոլեջն է Օլեսունում և Բերգենի համալսարանը։

## Սպորտ
Տեղի ֆուտբոլային թիմը 2002 թվականին «Տորնադո» և «Մոլյոյ» թիմերի միավորման արդյունքում է առաջացել։ Թիմն ունի երկու մարզադաշտ, որոնցից մեկը գտնվում է քաղաքում։ Թիմից երկու ֆուտբոլիստներ 2008 թվականից հանդես են եկել Նորվեգիայի հավաքականում։

## Քույր քաղաքներ
Մոլյոյը բարեկամական հարաբերություններ ունի Շետլանդյան կղզիների Լերուիկ քաղաքի հետ։
800px|մինի|կենտրոն|Քաղաքի համայնապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «The Tall Ships' Races» ռեգատան Մոլյոյում

Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի բնակավայրեր
Բյորգե Բրենդե

**Բյորգե Բրենդե** (, ), նորվեգացի պետական և քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի պահպանողական կուսակցության անդամ։

2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ին զբաղեցնում է Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ Մինչ այդ՝ 2001 թվականից մինչև 2004 թվականը եղել է Նորվեգիայի բնապահպանության նախարարը, 2004-2005 թվականներին՝ արդյունաբերության և առևտրի նախարարը։

## Կենսագրություն
Բյորգե Բրենդեն ծնվել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Նորվեգիայի Օդդա կոմունայում։ Ամուսնացած է և ունի երկու որդի։ 2003-2004 թվականներին ծառայել է, որպես Միավորված Ազգերի Կազմակերպության կայուն զարգացման հանձնաժողովի անդամ։

2008 թվականի հունվարին Բրենդեն նշանակվել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի տնօրեն, մասնավորապես, նա պատասխանատու էր քաղաքացիական հասարակության և հարաբերական կառավարման թեմային հարցերին։

2009 թվականին Բյորգե Բրենդեն նշանակվել է Նորվեգիայի Կարմիր խաչի գլխավոր քարտուղար։ 2011 թվականին նա վերստին ստանձնել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի տնօրենի պաշտոնը։

2001 թվականից մինչև 2004 թվականը եղել է Նորվեգիայի բնապահպանության նախարարը, իսկ դրանից հետո՝ արդյունաբերության և առևտրի նախարարը։ Երկար դադարից հետո 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նշանակվել է Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Պրոյեկցիա (հոգեբանություն)

**Պրոյեկցիա** ( projectio՝ առաջ նետել), հոգեբանական գործընթաց, որը վերաբերվում է հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմներին, որի արդյունքում ներքինը թյուրիմացաբար ընկալվում է որպես դրսից եկող։ Անհատն այլ մարդկանց կամ շրջապատին վերագրում է սեփական մտքերը, զգացմունքները, դրդապատճառները, բնավորության գծերը և այլն, ենթադրելով, որ նա ինչ-որ բան ընդունեց դրսից, այլ ոչ թե իր ներսից։

## Առանձնահատկություններ
Որպես պաշտպանական մեխանիզմ, պրոյեկցիան թույլ է տալիս մարդուն սեփական անընդունելի զգացմունքները, ցանկությունները, դրդապատճառները, գաղափարները վերագրել այլ մարդկանց կամ շրջապատին, որպես արդյունք նրանց նկատմամբ պատասխանատվություն չզգալ:մինի|289x289փքս|Պրոյեկցիայի արդյունքում տարբեր մարդիկ տարբեր կանխատեսումներ կանեն միևնույն կենդանու հուզական վիճակի մասին:

Պրոյեկցիան՝ հիմնական պաշտպանական մեխանիզմներից մեկն է, պարանոիդ և հիսթրիոնային անձնային խանգարումների դեպքում։

Բայց հենց այդ մեխանիզմն էլ ընկած է էմպաթիայի հիմքում։ Մարդը չի կարող ուղղակիորեն զգալ մեկ այլ մարդու ներքին վիճակը, բայց կարող է կարեկցել, արձագանքելով այդ վիճակի տարբեր դրսևորումներին։ Պրոյեկցիայի գործողության արդյունքում այդ ռեակցիաները ընկալվում են որպես ուրիշի վիճակի անմիջական զգացում։ Շատ դեպքերում այդպիսի էմպաթիան բարձրացնում է մարդկանց փոխըմբռնումը։

Այն ընկած է անձնավորման հիմքում («ոգեշնչվածություն») առարկաների և բնության ուժերի, «կենդանիների մարդկայնանալու» հիմքում։ Օրինակ այնպիսի բառակապակցություններ, ինչպիսիք են ՝«հանգիստ ծով», «մտահոգիչ ծով», «փոթորիկը բարկացել է», «հավատարիմ շուն», «անկախ կատու», «դժբախտ ձի» հանդիսանում են արտաքին օբյեկտների նկատմամբ սեփական վերաբերմունքի վերագրման արդյունք ։

## Գրականություն
* Фрейд, Анна. Психология Я и защитные механизмы = Das Ich und die Abwehrmechanismen. — Москва: Педагогика-Пресс, 1993. — 68 с. — ISBN 3-596-42001-6.
* Мак-Вильямс, Нэнси. Психоаналитическая диагностика: Понимание структуры личности в клиническом процессе = Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process. — Москва: Класс, 1998. — 480 с. — ISBN 5-86375-098-7.

## Տես նաև
* Նույնականացում (հոգեբանություն)
* Ինտրոյեկցիա (հոգեբանություն)

## Արտաքին հղումներ
* Проекция с точки зрения аналитической психологии
* Проекция с точки зрения гештальта
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոգնիտիվ աղճատում
Կատեգորիա:Պաշտպանական մեխանիզմեր
Կատեգորիա:Նարցիսիզմ
Կատեգորիա:Բուլինգ
Ֆինն Մորթենսեն

**Ֆինն Էյնար Մորթենսեն** (, ) , նորվեգացի կոմպոզիտոր, երաժշտական քննադատ և մանկավարժ։

## Կենսագրություն և կարիերա
Ֆինն Էյնար Մորթենսենը ծնվել է 1922 թվականի հունվարի 6-ին Նորվեգիայում։ 1941-ից 1944 թվականներին մայրաքաղաք Օսլոյում դաշնամուրի դասեր է ստացել Էրլինգ Վեսթերի մոտ, հարմոնիա՝ Թորլեյդ Էքենի և բազմադաշնակություն՝ Քլաուս Էգգեի մոտ։ Ֆինն Էյնար Մորթենսենը 1956 թվականին Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում Նիլս Վիգգո Բեյթսոնի մոտ երաժշտական կրթություն է ստացել։

1973 թվականից Ֆինն Էյնար Մորթենսենը Օսլոյի բարձրագույն երաժշտական դպրոցի պրոֆեսոր է։ 1961-ից 1964 թվականներին Նոր երաժշտության կազմակերպության վարչության նախագահն է եղել։ Ֆինն Էյնար Մորթենսենը նորվեգական արվեստի ավանգարդիստական ուղղության կարկառուն ներկայացուցիչներից մեկն է համարվում։ Վաղ տարիների ստեղծագործությունները գրվել են Պաուլ Հինդեմիթի ազդեցությամբ։ Բայց ժամանակի ընթացքում կոմպոզիտոր Ֆինն Մորթենսենը սկսեց ստեղծագործել իր ոճի մեջ՝ դիմելով ալեաթորիային և սոնորիստիկային։

Կամպոզիտոր Ֆինն Էյնար Մորթենսենն իր մահկանացուն կնքել է վաթսունմեկ տարեկան հասակում՝ 1983 թվականի մայիսի 23-ին։

## Ստեղծագործություններ
* Սիմֆոնիա(1957)
* «Էվոլյուցիա» / Evolution (1961)
* «Per orchestra» (1967)
* «Կամերային երաժշտություն» (1968)
* «Գեդդա» (1977)
* Սոնատ ջութակի և դաշնամուրի համար (1964)
* Տրիո ջութակի, ալտի և թավջութակի համար (1950)
* Կվինտետ փողային գործիքների համար (1951)
* Ֆանտազիա և ֆուգա դաշնամուրի համար (1958)
* Սոնատ «Ֆորտունայի անիվը» (1967)
* Սոնատինա№ 1 (1948)
* Սոնատինա№ 2 (1952)
* Կոնցերտ դաշնամուրի և օրկեստրի համար (1963)
* Սոնատ№ 1 для 2-х фортепиано (1964)
* Սոնատ№ 2 для 2-х фортепиано (1974)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Музыкальный энциклопедический словарь / Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — с. 356 — ISBN 5-85270-033-9
* Wallnеr В., Vеr tids musikk i Norden. — Stockh., 1968.
* Lange К., Norwegian music. — Oslo, 1971.

## Արտաքին հղումներ
* NRK-opptak fra 1965 fra Nasjonalbibliotekets arkiver: ''Musikk i brennpunktet. Finn Mortensen om Sonate for 2 klaverer''
* Verkliste fra NB Noter 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Երաժշտական քննադատներ
Հայկական կամավորական ջոկատներն Արցախյան ազատամարտի շրջանում

*Հայկական կամավորական ջոկատներ*՝ Հայկական կամավորական ջոկատներ, որոնք մասնակցել են 1990—1994 թթ․ Արցախյան ազատամարտին։

## Պատմություն
### [[Հայաստան|ՀՀի]] և [[ԼՂՀ]]ի բանակների ստեղծումը

Հայկական զինված ուժերի կազմավորումը ԽՍՀՄի փլուզումից հետո անցել է երեք փուլ՝
* Փետրվար 1989 — մայիս 1992 թթ.
* Հունիս 1992 — մայիս 1994 թթ.
* Հունիս 1994 — մեր օրեր

### I շրջան
; Սկիզբը

Հավանական, ամենաբարդը եղել են առաջին երկու շրջանները, 1988ից- Արցախյան շարժման սկիզբը, ու 1994ից — պատերազմի վերջը, երբ կողմերը ունեցել են մեծ բանակներ։ Այս ամբողջ ընթացքում բանակը, ինչպես նաև ամբողջական կառավարող օրգան Հայաստանում չկար։ Գործում էին միայն սկզբից չհամաձայնեցված կամավորական ջոկատներ՝ քանակը մինչև 80 մարդ, որոնք հետագայում դարձան հիմնական բանակի կորիզը։

; Ավարտը
Նորաստեղծ հայկական զինված ուժերն ունեին պահանջ ոչ միայն շարքային զինվորների համար, այլ վերին աստիճանի սպաների համար ևս։ Այդ պատճառով 1992 թ․ ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը դիմեց կոչով ողջ խորհրդային բանակին մասնակցելու ՀՀ ԶՈՒ-ի կազմավորմանը։ Արձագանքեցին Խորհրդային Միության հայ սպաները, ովքեր հետաքրքրված էին հայկական բանակի կազմավորմամբ։

### II շրջան
; Սկիզբը
Երկրորդ շրջանը սկսվել է պաշտոնապես ԽՍՀՄի սպառազինությունը հայկական կողմին փոխանցմամբ, այն ժամանակ, երբ հարևան հանրապետություններում ընթանում էր տեխնիկայի գրավումը։.

; Ավարտը
Երկրորդ շրջանը հայկական բանակի համար ավարտվել է 1994 թվականի մայիսին հրադադարի վերաբերյալ պայմանագրով, որը ստորագրել են Ադրբեջանը, Հայաստանը և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը։ Այդ պայմանագրի ստորագրումը կարելի է պայմանական հաշվել երկրորդ շրջանի վերջը։

### III շրջան
; Սկիզբը
Ներկայիս շրջանը սկսվել 1994 թվականի մայիսի 16ից հրադադարի վերաբերյալ պայմանագիր ստորագրելուց հետո, և շարունակվում է մինչ հիմա։

## Կամավորական ջոկատների դերը
Որոշ գնահատականներով, ջոկատները խաղացել են որոշիչ դերերից մեկը հայկական բանակի հաղթանակում, քանի որ նրանք էին հիմնական ուժը, ովքեր պայքարել էին պատերազմի առաջին տարիներին։

## Հիմնական ջոկատների ցանկ
Այստեղ ցուցադրված է հայկական հիմնական ջոկատները Արցախյան պատերազմի ժամանակ

## Գրականություն
* **[[Սամվել Բաբայան]]**։ «Հաղթանակը այնպես ինչպես եղավ՝ Ազդակոչեր 44»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հայ օդաչուներ
Սքոնլան

աջից|մինի|200px|Սքոնլան կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Սքոնլան** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Էվենշեր բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 495.02 կմ² տարածք։

Կոմունան ստեղծվել է 1926 թվականի հուլիսի 1-ին, երբ Տրոնդենես մեծ կոմունան բաժանվեց երեք մասի։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին հարևան Ասթաֆյորդ կոմունան միացվեց Սքոնլանին։ Անվանումը առաջացել է տարածքում գտնվող հին ֆերմայի անունից։

## Սքոնլանի զինանշանը
Սքոնլան կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1988 թվականին և իրենից ներկայացնում է դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սև գույնի հորատիչ։ Վերջինս ընտրությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ կոմունայի տարածքում երկար տարիներ արտադրում են հորատիչներ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սքոնլան կոմունայում բնակվում է 2862 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ չհաշված վերջին 15 տարվա փոքր-ինչ նվազումը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Novafjellet, 2009 09.JPG
Պատկեր:Inner part of Grovfjorden from northwest, Troms, Norway, 2015 April.jpg
Պատկեր:Tennevikelva.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Շերվյե

աջից|մինի|200px|Շերվյե կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Շերվյե** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Շերվյե քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 478 կմ² տարածք։

Կոմունայի կարգավիճ0ակ է ստացել 1838 թվականի հունվարի 1-ին։ 1863 և 1886 թվականներին Շերվյեից առանձնացվեցին Քվենանգեն և Նորդռեիսա կոմունաները։ Մայրցամաքում գտնվող տարածքը 1972 թվականի հունվարի 1-ին միացվեց Նորդռեիսային։ Կումունան իր անվանումը ստացել է Շերվյե փոքրիկ կղզուց, որտեղ կառուցվել է կոմունայի ամենահին եկեղեցին։

Կոմունայի տարածքը իրենից ներկայացնում է մի քանի կղզիներից կազմված տարածք, որտեղի բնակիչների հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն է։

Շերվյեում է գտնվում 1721 թվականին կառուցված եկեղեցի։

Կղզիները միմյանց հետ միացված են կամուրջներով, իսկ գլխավոր կղզին մայրցամաքի հետ ստորջրյա թունելով։

## Շերվյեի զինանշանը
Շերվյե կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականի մարտի 27-ին և իրենից ներկայացնում է արծաթագույն գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սև գույնի անգղ։ Անգղը խորհրդանշում է այն, որ ինչպես կոմունայի տարածքում ապրող անգղները, այնպես էլ մարդիկ ապրելու համար զբաղվում են ձկնորսությամբ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Շերվյե կոմունայում բնակվում է 2897 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Skervoytown2.jpeg
Պատկեր:Skjervoey Norwegen Kirche.jpg
Պատկեր:Langfjorden1.JPG
Պատկեր:Skjervøy Havn 2.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Սյորռեիսա

աջից|մինի|200px|Սյորռեիսա կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Սյորռեիսա** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սետերմուեն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 362.98 կմ² տարածք։

Սյորռեիսա կոմունան ստեղծվել է 1886 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, երբ այդ տարածքը առանձնացվել է Թրանյո կոմունայից։ Այն իր անվանումը ստացել է Ռեիսելվա գետից։

## Սյորռեիսայի զինանշանը
Սյորռեիսա կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 7-ին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է 3 հատ դեղին գույնի աստղ։ Զինանշանի վրա աստղերի առկայությունը պայմանավորված է 1715-1748 թվականներին բնակավայրում որպես ոստիկան աշխատած անձին պատկանող կնիքի հայտնաբերումով, որի վրա պատկերված էին երեք աստղ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սյորռեիսա կոմունայում բնակվում է 3312 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ վերջին 15 տարում փոքր-ինչ աճ արձանագրելով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sørreisa church.jpg
Պատկեր:Bjørgatunnelen - Southwest Entrance P1.JPG
Պատկեր:Kramvigbrygga 001.jpg
Պատկեր:Bognes soerreisa 2007.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Սեդա Աղբալյան

**Սեդա Գարեգինի Աղբալյան** (), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967)։

ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ Գարեգին Աղբալյանի դուստրը։

## Կենսագրություն
Սեդա Աղբալյանը ծնվել է 1929 թվականին Երևանում հոգեբույժ, պետական և հասարակական աշխատող Գարեգին Աղբալյանի ընտանիքում։ 1951 թվականին ավարտել Է Երևանի պետական համալսարանը։ 1961-1998 թվականներին աշխատել Է ՀՀ ԳԱԱ Օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1979-1998 թվականներին եղել է տարացիկլային միացությունների լաբորատորիայի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ենամինների քիմիային և տարացիկլային շարքի կենսաբանական ակտիվ նյութերի սինթեզին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Սթյուրֆյորդ

աջից|մինի|200px|Սթյուրֆյորդ կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Սթյուրֆյորդ** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Հաթթենք բնակավայր է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 1542.72 կմ² տարածք։

Սթյուրֆյորդ կոմունան ստեղծվել է 1929 թվականին, երբ այն առանձնացվեց Լյունգեն կոմունայից։ Անվանումը ստացել է Լյունգեն ֆյորդի անունից։

## Սթյուրֆյորդի զինանշանը
Սթյուրֆյորդ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է1990 թվականի փետրվարի 9-ին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է դեղին գույնի 3 մեխակ, որոնք խորհրդանշում են երեք երկրների՝ Նորվեգիայի, Ֆիլանդիայի և Շվեդիայի հատման կետը։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սթյուրֆյորդ կոմունայում բնակվում է 1893 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Fjord coast landscape from east coast of Storfjorden, Lyngen fjord, 2012 June.jpg
Պատկեր:View towards Kavringtinden from Forraneset, 2012 June.jpg
Պատկեր:Storfjord, Skibotn, Troms - Riksantikvaren-T441 01 0154.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Տորսկեն

աջից|մինի|200px|Տորսկեն կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Տորսկեն** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Գրյուլեֆյորդ բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն է բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 243.29 կմ² տարածք։

Տորսկեն կոմունան ստեղծվել է 1902 հունվարի 1-ին՝ առանձնանալով Բերգ կոմունայից։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին կոմունայից առանձնացվել է Ռադսյոնը և միացվել Թրանյո կոմունային։ Կոմունայի անվանումը առաջացել է Տորսկեն լեռան անունից։ Կոմունայում գործում են մի քանի եկեղեցիներ, որոնք պատկանում են նորվեգական եկեղեցուն։ Տնտեսության հիմնական ուղղվածությունը նավահանգստի գործունեուոյունն է։ Մեծ թիվ են կազմում նաև ձկնորսությամբ զբաղվողները։

## Տորսկենի զինանշանը
Տորսկեն կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1990 թվականի մարտի 13-ին և իրենից ներկայացնում է սև գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է դեղին գույնի հավասարաթև խաչ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Տորսկեն կոմունայում բնակվում է 937 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազել է գրեթե երկու անգամ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Gryllefjord-From-Ballesvikskaret.jpg
Պատկեր:Torskefjorden with fish farms and fireweed.jpg
Պատկեր:Flakstadvåg 01.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Թրանյոյ

աջից|մինի|200px|Թրանյո կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Թրանյո** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Վանգսվիք բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 523.62 կմ² տարածք։

Թրանյո կոմունան ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։ Անվանումը ստացել է Թրանյո փոքրիկ կղզուց։ Տնտեսության առանցքային ճյուղերից են ձկնորսությունը, նավահանգիստը և զբոսաշրջությունը։

## Թրանյոյի զինանշանը
Թրանյո կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականի մայիսի 15-ին և իրենից ներկայացնում է սպիտակ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սև գույնի ատլանտյան պանտուս տեսակի ձուկ։ Այն խորհրդանշում է տվյալ տարածքում նշված ձկնատեսակի առատությունը և կոմունայի բնակիչների համար ձկնորսության կարևորությունը։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Թրանյո կոմունայում բնակվում է 1579 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազել է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Fyr, Stonglandseidet - panoramio.jpg
Պատկեր:Stonglandseidet - panoramio.jpg
Պատկեր:Tranøy kirke 01.jpeg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Թրոմսյո

աջից|մինի|200px|Թրոմսյո կոմունան Թրոմս ֆյուլքեի քարտեզին
**Թրոմսյո** (), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Թրոմսյո քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 2480.34 կմ² տարածք։

## Պատմություն
Թրոմսյո բնակավայրը գոյություն է ունեցել դեռևս վերջին սառցե դարաշրջան և երկաթե դարում։ Առաջին եկեղեցին կառուցվել է 1252 թվականին։ Թրոմսյո քաղաքը այդ կարգավիճակը ստացել է 1794 թվականին։ 19-րդ դարում քաղաքի դերը մեծացավ եպիսկոպոսական թեմի հիմնումով, ուսումնական հաստատությունների բացումով, ինչպես նաև նավավերանորոգման կառամատույցի կառուցումով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այստեղ ժամանակավոր տեղափոխվել է Նորվեգիայի կառավարությունը։ Քաղաքը պատերազմի հետևանքով չի վնասվել։ Քաղաքի ափից ոչ հեռու կռվի ժամանակ խարտակվել է գերմանական Տրիպս ռազմական հացանավը, որի վրա եղել են մոտ 1000 գերմանացի զինծառայող։ 1964 թվականին բացվել է օդանավակայանը, իսկ 1972 թվականին՝ Թրոմսյոյի համալսարանը։

## Թրոմսյոյի զինանշանը
Թրոմսյո կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սև գույնի արջ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Թրոմսյո կոմունայում բնակվում է 59 590 մարդ։ Այստեղ ապրում են շուրջ 100 էթնիկ խմբեր, ինչպիսիք են նորվեգացիները, սաամները, քվենները, ֆինները և այլն։ Սաամական համայնքը քաղաքում ունի սաամական մանկապարտեզ և սաամերենի դպրոց։

## Սպորտ
Թրոմսյոյում գործում են մի քանի ֆուտբոլային ակումբներ, որոնցից ամենահայտնին «Թրոմսյո» ակումբն է,որը խաղում է Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Գործում է նաև կանանց ֆուտբոլի թիմ։ Տարածված են նաև ձմեռային սպորտաձևերը։

## Տեսարժան վայրերը
* Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցի — հանդիսանում է աշխարհի ամենահյուսիսային կաթոլիկ եկեղեցին։
* Արկտիկայի մայր տաճար — մոդեռն ոճի մեջ 1965 թվականին կառուցված լյութերական եկեղեցի։
* Թրոմսյոյի կամուրջ — Նորվեգիայի առաջին շրջանակակոնսոլային կամուրջ, որը իր տեսակի մեջ Եվրոպայի ամենամեծ կամուրջներից է։

thumb|800px|center|Թրոմսյո քաղաքի համայնապատկերը

## Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Tromsø view.jpg
Պատկեր:Grønnegata Tromsø.jpg
Պատկեր:Ss aurora lights.JPG
Պատկեր:Morketidettermiddag.JPG


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon. (նորվեգերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:  (նորվեգերեն)
* Карта города Тромсё. (ռուսերեն)
* Тромсё — «Северный Париж».  (ռուսերեն)
* Арктическо-альпийский ботанический сад в Тромсё. (ռուսերեն)
* Путеводитель по Тромсё на портале whatusee.ru.  (ռուսերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թրոմսյո
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:13-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի նավահանգիստներ
Անդենես

thumb|250px|Անդենեսի նավահանգիստը
**Անդենես** (), քաղաք և նախկին համայնք Վեսթերոլեն գավառում, որը գտնվում է Նուռլան կոմսությունում՝ Նորվեգիայում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2708 մարդ՝ ըստ 2015 թվականին մարդահամարի տվյալների։

Անդենեսը հեռացվել է Դվերբենգի համայնքի կազմից 1924 թվականի հունվարի 1-ին։ իսկ 1964 թվականի հունվարի 1-ին Անդենեսի, Դվերբերգի և Բյորնսկինի ձուլման հետևանքով ստեղծվեց նոր համայնք՝ Աննյոյ անունով։

Անդենեսը Անյոյ կղզու և Նուռլան կոմսության ամենահյուսիսային բնակավայրն է համարվում։ Արևելքում գտնվում է Սենյա կղզին իսկ արևմուտքում Անտլանտյան օվկիանոսն է։ Տեղացիները քաղաքն անվանում են «Nordlyskommunen»(Բևեռափայլի համայնք)։

## Անվանում
Հիննորվեգական լեզվով *Անդարնես* (*Andarnes*) (սկզբնական **Ամդարնես* (**Amdarnes*)) բառից է առաջացել։ Անվանման առաջին հատվածը *Էմդ* (*Ömd*) սեռական հոլովից է առաջել (Աննյոյի կղզու հին անվանումը), իսկ վերջին մասնիկը՝ *nes* հրվանդան։

## Պատմություն
Անդենեսը երկաթի դարում արդեն իսկ կարևոր ձկնորսական գյուղ էր համարվում։ XX դարի սկզբին դարձավ ամենամեծ ձկնորսական նավահանգիստներից մեկը Նորվեգիայում։

Քաղաքը առանձին համայնք էր 1924-ից 1964 թվականներին։ Այդ ժամանակ դեռ Անդենեսը, Դվերբեգն ո Բյորնշինը միացված չէին Աննյոյի համայնքին։ Անդենեսում է այսօր գտնվում համայնքի ղեկավարի գրասենյակը, ինչպես նաև քաղաքն համարվում է համայնքային կենտրոն։ 1980-ականների սկսբներին քաղաքի բնակչության թիվը կազմում էր 3,770, որը դարձնում էր Վեսթերոլենի ամենաբնակեցված բնակավայրը։

## Օդանավակայան
Օդանավակայան կառուցելու որոշումն ընդունվել է 1952 թվականին։ Ֆինանսավորման առյուծի բաժինը հատկացրեց ՆԱՏՕ-ն։ Այսօր աէրոդրոմը գտնվում է Հյոյնեսի և Անդենեսի միջև։ Առաջին վայրէջքն այստեղ իրականացվել է Նորվեգիայի թագավորական օդային ուժերի Douglas DC-3 ինքնաթիռով 1954 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։

1961 թվականին այստեղ բերվեց 333-չրդ էսկադրոնը Սոլի օդանավակայանից, որտեղ հիմնականում Grumman HU-16 Albatross ինքնաթիռներ էին։ 1969 թվականին փախարինվեցին նոր Lockheed P-3 Orion ինքնաթիռներով։ 1989 թվականին էլ սրանք փոխարինվեցին P-3B-ով։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղաբաշխված է հյուսիսային բևեռային շրջագծից ավելի քան 300 կմ հյուսիս։ Այստեղ բևեռային ցերեկը ձգվում է մայիսի 19-ից մինչև հուլիսի 25-ը։ Իսկ նոյոմբերի 25-ից մինչև հունվարի 28-ը արևը հորիզոնից ներքև է գտնվում։

## ԶԼՄ, մշակույթ և զվարճանք
Անդենեսում լույս է տեսնում տեղական «Andøyposten» թերթը։

Ամեն տարի քաղաքում անց է կացվում ռոք փառատոն՝ «Rock mot Rus»  (ռոքն ընդդեմ թմրանյութերի) խորագրով։ Այս փառատոնին ելույթ են ունենում երիտասարդ ռոք խմբերը։

## Հայտնի մարդիկ
* Թոմ Սթենվոլ (Tom Stenvoll), Սթաբեկը ներկայացնող ֆուտբոլիստ
* Դավիդ Պեդերսեն (David Pedersen), երգիչ
* Քրիսթիան և Ռոգեր Ադոլֆսեն (Kristian & Roger Adolfsen), «Norlandia Hotels» հյուրանոցային ցանցի ղեկավարներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* Веб-съёмка гавани Анденеса 
* Официальный сайт Whalesafari
* Перелёты в или из Анденеса 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1924 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Ֆեդերիկո Կարտաբիա

**Ֆեդերիկո Նիկոլաս Կարտաբիա** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Վալենսիա»-ի դեմ խաղում։

## Ակումբային կարիերա
### «Վալենսիա»
Ֆեդերիկոն սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան իսպանական «Վալենսիա»-ի կազմում։ Թիմի կազմում իր նորամուտը Ֆեդերիկոն նշել է 2013 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ «Մալագայի» դեմ խաղում։

«Վալենսիա»-ի կազմում իր առաջին գոլը Կարտաբիան խփել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ «Սալլեն»-ի դեմ խաղում։

### «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»
2015 թվականի հուլիսի 30-ին Ֆեդերիկոն վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Կորդովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Լինե Վերնդալ

**Լինե Սեսիլիա Վերնդալ** (, ), նորվեգացի դերասանուհի և բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր։

## Կենսագրություն և կարիերա
Լինե Սեսիլիա Վերնդալը ծնվել է 1972 թվականի մարտի 23-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ 1987 թ.-ից 1990 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում դերասանուհին սովորել է Օսլոյի գիմնազիայում։ Դրանից հոտո, 1988 թվականին Լինե Սեսիլիա Վերնդալը ընդունվում է կաբարեի բարձրագույն դպրոց։ 1995 թվականին էլ ավարտում է նորվեգիայի թատրոնի ազգային ակադեմիան։

Լինե Սեսիլիա Վերնդալըը աշխատել է Օսլոյի նոր թատրոնում, Մոլդեի Մեր թատրոնում, Ստավանգերեի Ռոգալանդ թատրոնում, Նորվեգական թատրոնում, Բերգենի Ազգային բեմադրություն թատրոնում։

Լինե Սեսիլիա Վերնդալը կինոյում հայտնվել է 1997 թվականին։ Ցայսօր էլ դերասանուհին ակտիվորեն հանդես էր գալիս կինոնկարներում։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 2009: «*Gullruten*» մրցանակ
* 2009: «*Gullruten*» որպես սերիալի լավագույն դերասանուհի «Երկնագույն երկինք» սերիալի համար
* 2010: «*Gullruten*» որպես սերիալի լավագույն դերասանուհի «Երկնագույն երկինք» սերիալի համար
* 2011: «*Gullruten*» որպես սերիալի լավագույն դերասանուհի «Երկնագույն երկինք» սերիալի համար
* 2011: «*Kosmorama*» որպես առաջատար դերասանուհի «Լիմբո» ֆիլմի համար
* 2011: «Արմանդա» որպես առաջատար դերասանուհի «Լիմբո» ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Լինե Վերնդալը ԿինոՊոիսկ կայքում
* Պաշտոնական կայք 
* Կենսագրություն 
* Լինե Վերնդալը ներկայացվել է «Ամանդա» մրցանակի 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Սամսոն Ապրեսով

**Սամսոն Մեսրոպի Ապրեսով** (), երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1944), պրոֆեսոր (1945)։ Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտութան վաստակավոր գործիչ (1946)։

## Կենսագրություն
Սամսոն Ապրեսովը ծնվել է 1874 թվականին Շուշիում։ 1891 թվականին ավարտել է Շուշիի ռեալական դպրոցը, 1899 թվականին՝ Սանկտ Պետերբուրգի պետական լեռնային ինստիտուտը։ 1900-1917 թվականներին եղել է Բաքվի Նոբել եղբայրների նավթարդյունաբերական ընկերության գլխավոր երկրաբան, 1917-1960 թվականներին՝ Ադրբեջանի Նավթի և քիմիայի ինստիտուտի ընդհանուր երկրաբանության ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են Ադրբեջանի և Թուրքմենիայի նավթային երկրաբանության, տեկտոնիկայի, շերտագրության և երկրաբանական զարգացման պատմության հարցերին։

## Երկեր
* О благонадежности нефтяных разведочных площадей Апшеронского полуострова, сдаваемых под разведку в апреле 1916 г. // Нефтяное дело. № 7.
* Зависимость залегания нефти от тектоники // Нефт. Дело №№ 22, 23, 1, 2. 1917-1918
* О возможных новых методах работ в крутопадающих нефтяных пластах // Нефт. Хоз. 1918
* По вопросу о бурении на Кирмашинскую свиту в районе Балаханов // Нар.Хоз. Баку, 1920. № 9
* Перспективы Горной промышленности в Закаспии. № 1920 отд.под.-1,0
* Из прошлого бакинской нефтяной промышленности, Баку, 1969.
* Очерки по истории развития геологии в Азербайджане, Баку, 1982.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Բահաթուր Բահաթրյան

**Բահաթուր Ավետիսի Բահաթրյան** (), հայ մաթեմատիկոս։

## Կենսագրություն
Բահաթուր Բահաթրյանը ծնվել է Շուշիում։ 1890 թվականին ավարտել էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ Երկու տարի Բուլղարիայում ուսուցչություն անելուց հետո, 1892 թվականին ընդունվել և 1896 թվականին ավարտել է Ժնևի համալսարանի ֆիզմաթ ֆակուլտետը, 1896-1899 թվականներին՝ Գենտի (Բելգիա) ինժեներական դպրոցը։ 1899-1914 թվականներին որպես ինժեներ աշխատել է Բաքվում, Սամարղանդում, Անդրկասպյան երկրամասում և Սիբիրում՝ զբաղվելով գլխավորապես ոսկու և նավթի հետախուզությամբ։ 1914 թվականին հրավիրվել է էջմիածնի Գևորգյան ճեմարան՝ որպես մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ուսուցիչ։ Ճեմարանը փակվելուց հետո, 1918 թվականից աշխատել է Երևանի տարբեր դպրոցներում։ 1923 թվականից Երևանի պետական համալսարանում դասախոսել է բարձրագույն հանրահաշիվ, թվերի տեսություն և մաթեմատիկական անալիզ։ Զբաղվել է հայ մաթեմատիկայի պատմության հարցերով, մասնավորապես՝ Անանիա Շիրակացու մաթեմատիկական ձեռագրերի ու ժողովրդական հաշվումների մեթոդների ուսումնասիրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Օսլոյի գերմանական դպրոց

**Օսլոյի գերմանական դպրոց** (), միջազգային գերմանալեզու դպրոց, որը գտնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։

Համարվում է Նորվեգիայի գլխավոր միջազգային ուսումնական հաստատություններից մեկը և տարածաշրջանի խոորագույն գերմանական դպրոցներից մեկը։

## Պատմություն
Օսլոյի գերմանական դպրոցը բացվել է 1980 թվականին։ Այն նախատեսված էր Գերմանիայի գերմանական բողոքական համայնքի կրթության հարցերի լուծման համար։

Ունի միջնակարգ դպրոցի կարգավիճակ։ Բացի գորմաներեն լեզվից, դպրոցում դասավանդվում է նաև նորվեգերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Դպրոցը ներկայումս կրում է գերմանա-նորվեգական հայտնի գրող Մաքս Տաուի անունը, ով ժամանել է Նորվեգիա 1938 թվականին։

Գերմանական դպրոցին կից գործում է նաև մանկապարտեզ, ինչպես նաև տարրական և ավագ դպրոցներ։ Չնայած նրան, որ Օսլոյի գերմանական դպրցը մասնավոր է այն ստանում է Նորվեգիայի և Գերմանիայի համապատասխան նախարարությունների ֆինանսական հովանավորությունը։

Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ դպրոցն ունի 222 աշակերտ և 75 մանկապարտեզի սան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օսլոյի գերմանական դպրոցի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանական միջազգային դպրոցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի միջազգային դպրոցներ
Կատեգորիա:Օսլոյի դպրոցներ
Նարինե Ալեքսանյան

**Նարինե Կարլենի Ալեքսանյան** (), հայ դերասանուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2016)։

Դերասան Վարուժան Մանուկյանի կինը։

## Կենսագրություն
Նարինե Ալեքսանյանը ծնվել է Լենինականում։ 1983 թվականին ավարտել է Լենինականի Հովհաննես Թումանյանի անվան թիվ 13 միջնակարգ դպրոցը, 1987 թվականին՝ Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնին կից դերասանական ստուդիան, 1992 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ 1992-1995 թվականներին աշխատել է Երևանի «Մետրո» թատրոնում, 1998-2000 թվականներին` Երիտասարդական էքսպերիմենտալ թատրոնում, 2003 թվականից Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի դերասանուհի։ Որպես հաղորդավար աշխատել է մի շարք հեռուստաընկերություններում։

## Դերեր Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում
[մինի|Հատված «Հարուստի աղջիկը տգեղ չի լինում» ներկայացումից, լուսանկարում՝ Պավլա Պետրովնա Բալզամինովա` [Տիգրանուհի Տեր-Մարկոսյան, Միխայլո Բալզամինով` Վարուժան Մանուկյան, Ակուլինա Գավրիլովնա Կրասավինա` Նարինե Ալեքսանյան]]
* Ժ. Անանյանի «Մեր տան տերերը»
* Գ. Խանջյանի «Ինձնից պրծում չկա»
* Դ. Դեմիրճյանի «Ազգային խայտառակություն»
* Մոլիերի «Չամուսնանա'ք պարոնա'յք, եթե կարող եք»
* Ե. Օտյանի «Եթե կանայք ուզենան»
* Ե. Օտյան «Զվարճալի պատերազմ կամ վտանգավոր օտարամոլություն»
* Ա. Չեխովի «Առաջարկություն»
* Ժ. Հարությունյանի «Պարոն Բաբիկը»
* Մ. Կոմուլետի «Սիրային իրարանցում»
* Ալեքսանդր Օստրովսկու «Հարուստի աղջիկը տգեղ չի լինում»
* Մարո Մադոյան-Ալաջաջյան «Վաղը ուշ կլինի»
* Թամար Հովհաննիսյան «Վերջին կանգառ»
* Մարկ Կոմուլետի «Սիրային իրարանցում»
* Մարո Մադոյան-Ալաջաջյան «Չինացին էլ կարող է հայ լինել»
* Դարիո Ֆո «Իմ կինը, Ձեր ամուսինը և քաղաքապետի օգնականը»
* Հ. Պարոնյանի «Երկու տերով ծառա մ'ը»
*Ժան Կոկտո` «Նա»

## Դերեր Երևանի «Մետրո» թատրոնում
* Հ. Մարգարյանի «Եվ երկինքեն երեք աթոռ ընկավ»
* Հ. Թումանյանի «Տերն ու ծառան»
* Է. Հեմինգուեյի «Ուիլի, Թիթի, Ջիգ և երեքն էլ մի աղջիկ»

## Ֆիլմեր
* «Իմ մեծ հայկական հարսանիքը», 2005
* «Լռության սիմֆոնիա», 2001 
* «Իմ տունը քո տունը չէ», 2001
* «3 շաբաթ Երևանում», 2015 
* «Դոմինո», 2015-2017
* «Վերջին հայրիկը», 2015-2016
* «Վերջին գործարքը», 2018
* «Նռան հատիկ», 2018-2019
* «Գտնված երազ», 2019
* «Փափուկ խաղալիք», 2020

## Հումորային ծրագրեր
* «Եսիմ»
* «Ալամփուչիկ»
* «Օլյայի օրագիրը»
* «Մի կաթիլ մեղր»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» ամենամյա մրցանակ` «Տարվա լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում, 2012 
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեր մեջ ասած - Նարինե Ալեքսանյան

Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Թրոմսեա

**Թրոմսեա** (), փոքր կղզի Նորվեգիայում՝ մայրցամաքի և Սյոր-Քավալոյ կղզու միջև։ Վարչատարածքային առումով ընդգրկված է Թրոմս ֆյուլքեի Թրոմսյո կոմունայում՝ վարչական կենտրոն Թրոմսյո քաղաքում։ Կղզում են տեղակայված են քաղաքային խորհուրդը և մի քանի բնակելի թաղամասեր։ Ունի 22 կմ² մակերես։ Համաձայն 2012 թվականի վիճակագրական տվյալների՝ բնակչության թվաքանակը 36088 է։ Կղզու արևմտյան մասում տեղակայված է Թրոմսյո օդանավակայանը։

Թրոմսյո կղզին մայրցամաքի հետ կապում է Թրոմսյոյի կամուրջը և Թրոմսյոյսուն թունելը։ Սյոր-Քավալոյ կղզու հետ միացված է Սաննեսուն կամրջով։

thumb|left|700px|Թրոմսեա կղզի
__TOC__

## Արտաքին հղումներ
* Թրոմսեա կղզու արբանյակային լուսանկարներ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թրոմսի կղզիներ
Սյոր-Քավալոյ (Թրոմս)

**Սյոր-Քավալոյ** (, սաամ.՝ Sállir) նաև ***Քավալոյ***, կղզի Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Թրոմս ֆյուլքեի Թրոմսյո կոմունայում։ 

## Աշխարհագրություն
Կղզու մակերեսը 737 կմ² է, ինչը այն դարձնում է Նորվեգիայի մեծությամբ 5-րդ կղզին։ Թրոմսեա կղզու հետ միացված է Սաննեսուն կամրջով, Ռինգվասեի կղզու հետ՝ Կվալսունի կամրջով և Սոմարեի կղզու հետ՝ Սոմարեի կամրջով։ Կղզու հարավարևմտյան ափերը հանդիսանում են հայտնի հանգստյան գոտիներ։

մինի|ձախից|Քավալոյի լեռներ
Քավալոյը ունի լեռնային ռելիեֆ։ Այստեղ կան 700-ից 1000 մետր բարձրության շուրջ 10 լեռ։ Ամենաբարձր գագաթը Սթուր-Բլումն (*Store Blåmann*) է, որը նաև կոչվում է «*Մեծ մանուշակագույն մարդ*»։ Ունի 1044 մետր բարձրություն։ Այստեղ կան նաև մի քանի ոչ մեծ ֆյորդեր։ Կղզու զգալի մասը պատված է սաղարթախիտ անտառներով։

## Բնակչություն
Համաձայն Նորվեգիայի վիճակագրական ծառայության 2008 թվականի տվյալների՝ Սյոր-Քավալոյ կղզին ունի 11300 բնակիչ, որի մեծ մասը բնակվում է կղզում արևելյան մասում։ Սաննեսուն կամրջից ոչ հեռու գտնվում են Սթուրելվա, Կալֆյորդ, Բրենսհոլմեն, Էրսֆյորդսբոթնը բնակավայրերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Blåmann (Blue Man) mountain. (անգլերեն)

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թրոմսի կղզիներ
Սյոր-Քավալոյ (այլ կիրառումներ)

**Սյոր-Քավալոյ**, կարող է վերաբերել՝
* Սյոր-Քավալոյ - կղզի Նորվեգիայում՝ Թրոմս ֆյուլքեում
* Սյոր-Քավալոյ - կղզի Նորվեգիայում՝ Ֆինմարք ֆյուլքեում
Բրևիկ

**Բրևիկ** (), քաղաք Նորվեգիայի հարավ-արևելքում՝ Արևելյան Նորվեգիայի ոչ պաշտոնական տարածաշրջանի կազմի մեջ մտնող Տելեմարկի ֆյուլքեում։

Գտնվում է հողի մեջ խորապես մխված ժայռոտ ափեր ունեցող, նեղ և ոլորուն Ֆյորդի ծովածոցի շրջակայքում։ Ազատ ելք ունի դեպի Նորվեգական ծով։

## Պատմություն
Բրևիկ քաղաքի պատմությունը սկսվում է 1630 թվականից, երբ այստեղ կառուցվում է առաջին ռազմական ամրությունը։ 1670 թվականին Բրևիում կառուցվել է առաջին եկեղեցին։

Չնայած սրան, այն քաղաքի կարգավիճակ է ստանում միայն տաս տարի հետո՝ 1680 թվականին։ Այս շրջանում սկսում է զարգանալ Բրևիկը, որպես կայուն արդյունաբերական քաղաք։ 1689 թվականին բացվել է առաջին փոստը, իսկ 1693 թվականին՝ առաջին դպրոցը։

1849 թվականին Բրևիկում սկսել է հրապարակվել առաջին թերթը։ 1849 թվականին բացվել է Բրևիկի հանրային գրադարանը։ Կարևոր նվաճում էր Բրևիկի երկաթուղու բացումը, որը կապեց քաղաքը Արևելյան Նորվեգիայի տարածաշրջանի մյուս խոշոր քաղաքների և վարչական կենտրոնի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի վանք

**Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի վանք** (), նորվեգական միակ ուղղափառ միանձնուհիների համայնք՝ հիմնված Նուրդալ կոմունայի վրա։

## Պատմություն
Միանձնուհիների առաջին եկեղեցու կառուցման պլանը Նորվեգիայում գտնվող Սյուլտեֆել լեռան () սանդղավանդակի վրա ստեղծվել է 1991 թվականին и получил поддержку местных властей: Ժողովրդական ավանդությունը այդ վայրը կապում է Օլաֆ 2-րդ սուրբ թագավորի հետ, որը 1029 թվականին լողալով Սյուլթեից  գոտեմարտի է բռնկվել թագավորական նավի վրա հարձակված հսկայական ծովային հրեշի հետ։ Թագավորի կողմից վիրավորված հրեշի կերպարը տպվել է ժայռին՝ կվարցե նստվածքաշերտի տեսքով։

2013 թվականին Վրաց պատրիարքարանի ենթակայության տակ գտնվող վանքի հիմնադիրը դարձել է նորվեգիական ծագումով Տավորիա մայրապետը, որը Նուրդալ կոմունայում վարձակալել էր նախկին վանականի տունը, որտեղ էլ կառուցել է տնային վանք՝ ի պատիվ Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի։

Բացի մայրապետից վանքում են ապրում ևս երկու միանձնուհիներ։ Ամենօրյա ծառայությունները կատարում է վրաց մայրապետ Դիոնասին։

Ենթադրվում էր, որ Սյուլտեֆյել լեռան հիմքում դրված վանքի խաչը հիմնադրել է վրաց պատրիարք Իլյա 2-րդը։

## Տես նաև
* Ուղղափառությունը Նորվեգիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Hellige Olavs og Profet Elias ortodoks nonnekloster i Valldal 
* Der ingen skulle tru at nokon kunne be. // Aftenposten 27.mar. 2015 

օ
Ռինգվասյոյ

**Ռինգվասյոյ** (բուկմ.՝ Ringvassøya,  նյուն.՝ Ringvassøy, սաամ.՝ Ráneš), մեծ կղզի Նորվեգիայում՝ Թրոմս ֆյուլքեում։ Ունի 656 կմ² մակերես, ինչը այն դարձնում է Նորվեգիայի մեծությամբ 6-րդ կղզին։

Կղզու տարածքը բաժանված է կոմունաների միջև՝ Թրոմսյո և Կարլսյո։ Ամենաբարձր գագաթը Սուլթինան (*Soltindan*) լեռն է, որն ունի 1051 մ բարձրություն։ Озеро Սքուգսֆյորդվաթենթ (*Skogsfjordvatnet*) լիճը, որն ունի 10 կիլոմաետր երկարություն և հանդիսանում է նորվեգական կղզիների ամենամեծ լճերից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թրոմսի կղզիներ
Էրիկ Լարե

**Էրիկ Ստուրե Լարե** (, ), նորվեգացի իրավաբան, Նորվեգական հակամարտության շարժման մասնակից, բիզնեսմեն։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդություն և կրթություն
Էրիկ Լարեն ծնվել է 1914 թվականի մարտի 31-ին Օսլոյում, և մեծացել է Գամլեբյենեյում։ 1933 թվականին, անցնելով  ուսումնասիրել է իրավագիտություն և սոցիոլոգիա, 1936-1940 թվականներին Նորվեգիայի սոցիալ-հետազոտությունների ինստիտուտում () զբաղեցրել է գիտական օգնականի պաշտոնը, իսկ 1941 թվականին ավարտել է Օսլոյի համալսարանը օրենքի թեկնածուի աստիճանով։

### Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմում Նորվեգիայի օկուպացման ժամանակ Լարեն մտնում է Նորվեգական հակամարտության շարժման (Milorg) մեջ և որոշ ժամանակ գլխավորել «13100» ստորաբաժանումը։ 1943 թվականի փետրվարին նա ձերբակալվել է նացիստների կողմից և մինչև հուլիս եղել է բանտում, այնուհետև մինչև դեկտեմբեր Գրինի կոնցլագերում։ 1944 թվականի մարտին կրկին ձերբակալվում է, այնուհետև մինչև հաղթանակի օրը՝ Գրինիում։ Հաղթանակից հետո նա պարգևատրվել է «Զինվորական աստղ» շքանշանով։

### Կարիերա
1945-1989 թվականներին Լարեն Օսլոյում զբաղվում էր իրավաբանական գործունեությամբ։ 1945 թվականին նա գնել էր որոշ քանակությամբ բաժնետոմսեր և բորսայում հիմնական խաղացողներից մեկն էր։ Այդ նույն ժամանակահատվածում նա գլխավորում էր հետազոտական խորհուրդը (Gjensidige NOR), եղել է այդ խորհրդի անդամ` Sparebanken Nord-Norge, Sparebanken Vest, SpareBank 1 SMN և DNB ASA, միաժամանակ մի քանի բանկերի ընտրական կոմիտետներում էր։

20 տարիների ընթացքում ընդմիջումներով Լարեն ղեկավարել է Հոկեյի ակումբը` «SK Forward», զբաղեցրել Նորվեգիայի հոկեյի ասոցացիայի (Norwegian Ice Hockey Association) փոխնախագահի և նախագահի պաշտոնները։ Նա արժանացել է այդ բոլոր կազմակերպությունների պատվավոր անդամի կոչման։ Նա Օսլոյի շրջանների հանգստի գոտիների ասոցիացիայի պատվավոր անդամ էր և Նորվեգիայի բնության պահպանության կազմակերպության անդամ։ Նրան անվանել է «Marka, Oslo սահմանի հայր»` իր կյանքի մեծ մասը բնության պահպանության և սահմանի վավերացմանը նվիրաբերել համար։

1986 թվականին Էրիկ Լարեն պարգևատրվել է Սուրբ Հալվարդի (Medal of St. Hallvard) շքանշանով, իսկ 2010 թվականին՝ թագավորական մեդալով։ Վերջին տարիներին նա ապրել է Մադսերուդեում։ Իր 100-ամյակի հետ կապված Լարեն դարձել է նորվեգական մամուլի հետաքրքրության առարկա։ Հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նա ասել է, որ քնում է միայն օրական 3,5 ժամ։ Նա քննադատել է Նորվեգիայում այն օրենքը, ըստ որի 70 տարեկանում պետք է պարտադիր անցնեն ծերության կենսաթոշակի։

Էրիկ Լարեն մահացել է 2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի դիմադրության անդամներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Սքուգսֆյորդվաթենթ

**Սքուգսֆյորդվաթենթ** (), լիճ Նորվեգիայում՝ Թրոմս ֆյուլքեի Ռինգվասյոյ կղզում, ծովի մակարդակից 20 մ բարձրության վրա։ Ունի 13,62 կմ ² մակերես, ինչը այն դարձնում է Նորվեգիայի կղզիների ամենամեծ լճերից։ Առավելագույն խորությունը 100 մ է, միջինը՝ 60-65 մ։ Երկարությունը 10 կմ է։ Շրջապատված է ճահիճներով և անտառներով։ Անտառներում հիմնականում աճում են կեչիներ։

Լճում ապրում են է բազմաթիվ ձկնատեսակներ, որոնցից են կարմրախայտը և սաղմոնը։ Լճի շրջակայքը հանդիսանում է տարբեր տեսակի թռչունների ձվադրման վայր։ Ափին բնակվում են մոխրագույն սագ, կարմրախածի սուզահավ, սևախածի սուզահավ և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի լճեր
Վարուժան Մանուկյան

**Վարուժան Արծրունի Մանուկյան** (), հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2016)։

Դերասան Արծրուն Մանուկյանի որդին է, դերասանուհի Նարինե Ալեքսանյանի ամուսինը։

## Կենսագրություն
Վարուժան Մանուկյանը ծնվել է Երևանում դերասան Արծրուն Մանուկյանի ընտանիքում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի Գայի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1992 թվականին՝ Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ 1992-1994 թվականներին աշխատել է «Մետրո» թատրոնում։ Աշխատել է «ԱՐ», Հայաստանի հանրային, Հայկական երկրորդ հեռուստաընկերություններում։ 2001 թվականից աշխատում է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում` որպես դերասան։

## Ներկայացումներ
[մինի|Հատված «Հարուստի աղջիկը տգեղ չի լինում» ներկայացումից, լուսանկարում՝ Պավլա Պետրովնա Բալզամինովա` [Տիգրանուհի Տեր-Մարկոսյան, Միխայլո Բալզամինով` Վարուժան Մանուկյան, Ակուլինա Գավրիլովնա Կրասավինա` Նարինե Ալեքսանյան]]
* Ոստիկան՝ Ժիրայր Անանյանի «Մեր տան տերերը»
** Վարոս՝ «Տե'ր, մի թող մեզ անտեր»
* Ջոն ՝ Գ. Խանջյանի «Ինձնից պրծում չկա»
** Երաժիշտ՝ «Էսպես մինչև երբ»
* Բալզումինով՝ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Հարուստի աղջիկը տգեղ չի լինում»
* Իվան Վասիլևիչ՝ Անտոն Չեխովի «Արջ, առաջարկություն»
* Թոթոլ՝ Ժորա Հարությունյանի «Պարոն Բաբիկը և ուրիշները»
* Ռոբերտ՝ Մ. Կոմուլետի «Սիրային իրարանցում»
* Փայլակ՝ Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար ախպար»
** Լևոն՝ «Ատամնաբույժն արևելյան»
* Գելի Գեյ՝ Բերտոլդ Բրեխտի «Ինչ այն զինվորը, ինչ այս»
* Իմաստուն՝ Մոլիերի «Չամուսնանաք պարոնայք... եթե կարող եք»
* Դատապաշտպան՝ Ժան Անույի «Շրջազգեստով գեներալները»
*Վահրամ Փափազյան`Մարո Մադոյան Ալաջաջյանի «Վաղը ուշ կլինի»
*Ալեքսի հայրը`Թամար Հովհաննիսյանի «Վերջին կանգառ»
*Գող` Դարիո Ֆոի «Իմ կինը, Ձեր ամուսինը և քաղաքապետի օգնականը»
* Մատուցող՝ Ժ. Ֆեյդոյի «Կասկածը կնոջ սրտում»
* Ռասիդաս՝ Դ. Պսաֆասի «Պահանջվում է ստախոս»
* Զոլոտնիկով՝ Ֆ. Սոլոգուբի «Քնքուշ սրտից պատուհաս»
* Միկլե՝ Է. դե Ֆիլիպպոյի «Ֆիլումենա Մարտուրանո»
* Քրիստ Մանարյանի «Ոսկեջրած ձկնիկը»
* «Եվ երկնքից երեք աթոռ ընկավ»
* «Տերն ու ծառան»
*Ջեկ` Մարո Մադոյան֊Ալաջաջյան «Չինացին էլ կարող է հայ լինել»

## Ֆիլմեր
* «Մեծ պատմություն փոքր քաղաքում», 2006 
* «Կորցված և գտնված Հայաստանում», 2010 
* «Հրաձիգ 4», 2015 
*«Ճամբարում», 2016

## Հեռուստասերիալ
* «Իմ տունը քո տունը չէ», 2011
*«Ժիրայր Գլենց», 2019
*«Փափուկ խաղալիք», 2020

## Հումորային ծրագրեր
* «Մի կաթիլ մեղր»
* «Իրական պատմություններ»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ «Տարվա լավագույն դերասան» անվանակարգում, 2008 
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, 2016

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի Գայի անվան թիվ 129 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Սամսոն Համլետի Լենինգրադով

**Սամսոն Համլետի Լենինգրադով** (), արու ընձուղտ, Մոսկվայի կենդանաբանական այգու դիտարժան գլխավոր օբյեկտներից մեկը և «կենդանի թալիսմանը»։

## Կենսագրություն
Սամսոն Լենինգրադովը ծնվել է 1993 թվականի օգոստոսի 5-ին Լենինգրադի կենդանաբանական այգում։ Նրա ծնողները ծագումով Դանիայից էին՝ ընձուղտներ Համլետը և Լուգան։ Երկու տարեկանում տեղափոխվել է Մոսկվա, տեղավորվել է մոսկովյան կենդանաբանական այգու առանձին մեծավանդակում («Ընձուղտի տուն»), «հին» տարածքի ամենահին՝ դեռևս 1892 թվականին կառուցված տեղանքում։ Սամսոնը դարձել է կենդանաբանական այգու ամբողջական անուն ստացած միակ բնակիչը։ Նա շատ արագ ժողովրդականություն է ձեռք բերել այցելուների շրջանում, չնայած նրան, որ կենդանաբանական այգում այլ ընձուղտներ ևս կային, որոնք ապրում էին վագերաձիերի հետ միևնույն մեծավանդակում։ Սամսոնի հասակը մոտ 5 մետր էր, քաշը՝ մոտ 700 կգ։ Ավելի քան 15 տարի Սամսոնի հետ աշխատել է տեսուչ, նախկինում՝ էլեկտրոնիկայի ինժեներ, Սերգեյ Գրիգորևիչ Գրոզդովը։

Սամսոն Հալետովիչի ծննդյան 20-ամյակի առթիվ 2013 թվականի օգոստոսին մոսկովյան կենդանաբանական այգում ծրագրվել են տոնակատարություններ։ Սակայն հուլիսի 9-ի իրադարձությունների հետ կապված, որի ժամանակ մի շարք մարդիկ կոտրվածքներ ստացան, տոնակատարության հարցը մնաց չլուծված։

Սամսոնը սատկել է 2024 թվականի հուլիսի 22-ին, 31 տարեկանում, Մոսկվայի կենդանաբանական այգում։

2024 թվականի դեկտեմբերին Սամսոնի խրտվիլակը փոխանցվել է Դարվինյան պետական թանգարանին։

## Անձնական կյանք
Սկզբնական շրջանում այգում Սամսոնի համար ընտրվել էր էգ ընձուղտ Լյուբան, որին կենդանաբանական այգուն նվիրել էին Ֆրանսիայից ժամանած բարերարներ Վիլդենշտեյն ամուսինները։ Սակայն Վայրի կենդանիների բուծման ամերիկյան կենտրոնից տեղափոխման ժամանակ Լյուբան կոտրեց ոտքը։ Չնայած իրականցված երկու վիրահատություններին՝ Լյուբան մահացավ։ 2004 թվականի հոկտեմբերին այն նույն ամուսինները՝ Լյուբով և Ալեք Վիլդենշտեյնները կենդանաբանական այգուն ևս մեկ անգամ օգնեցին՝ Սամսոնի համար զուգընկեր ընտրելով Թվիգին (Դոսյային) African Safari Wildlife Park»-ից։ Վերջինս ընդամենը 14 ամսական էր, բայց հարաբերությունները ընձուղտների միջև դասավորվեցին։ Մի առավոտ Դոսյային գտան սատկածած։ Նրա սատկելու պատճառը մինչ այժմ պարզաբանված չէ, հավանական է, որ մահը վրա է հասել սիբիրյան խոցի դեմ պատվասման հետևանքով առաջացած ալերգիայից։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Սամսոնն իր մեծավանդակում ապրում էր միայնակ։

Մեկ օրում Սամսոնն ուտում էր 11 կգ բանջարեղեն, 4 կգ միրգ, 6 կգ հաց, 3-ական կգ չոր խոտ և համակցված կեր։ Շատ սիրում էր ուռենու թարմ ճյուղեր, բանան և գազար։ Սամսոն Լենինգրադովը շատ շփվող, բարեհոգի և ըմբռնող ընձուղտ էր, հանրության սիրելին, որը կարողանում էր զվարճացնել մարդկանց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Живой музей на открытом воздухе / Квартирный ряд
* Ընձուղտների մասին մոսկովյան կենդանաբանական այգու կայքում