Գեղարվեստի թանգարան (Ցյուրիխ)

**Ցյուրիխի գեղարվեստի թանգարան** (), պատկերասրահ Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում, որտեղ տեղակայված են տարիների ընթացքում *Zürcher Kunstgesellschaft* արվեստի ասոցիացիայի  ձեռք բերած Շվեյցարիայի կարևորագույն հավաքածուները։ Հավաքածուն սկսվում է միջնադարից՝ ներկայացնելով ժամանակակից արվեստը՝ շեշտադրելով շվեյցարական արվեստը։

## Ճարտարապետություն
Թանգարանը նախագծել են ճարտարապետներ Կարլ Մոզերը և Ռոբերտ Քյուրջելը, բացվել է 1910 թվականին։ Հատկապես ուշագրավ են թանգարանի սկզբնական հատվածում պահպանված Մոզերի ստեղծած մի շարք ինտերիերները՝ զարդարված սոցեսիոն ոճի նեո-հունական տարբերակով։ Ճակատային մասում գտնվող ռելիեֆները ստեղծել է Մոզերի վաղեմի գործընկեր Օսկար Կիֆերը։ Թանգարանի բուն շենքն ընդլայնվել է 1925, 1958 և 1976 թվականներին։

230 միլիոն դոլար արժողությամբ ճարտարապետական մրցույթը հաղթել է լոնդոնաբնակ Դեյվիդ Չիպպերֆիլդը, ով նախագծել է զանգվածային ուղղանկյուն ավազաքարով ծածկված շինություն։ Ընդլայնման շնորհիվ կավելանա 5,040 քմ պատկերասրահ՝ 78%-ով ավելացնելով ցուցադրման տարածքը։ Կունստհաուսը կդառնա ամենամեծ շվեյցարական պատկերասրահը՝ առաջ անցնելով Բազելից։ Երկու վերին հարկերը կլինեն արվեստի համար, առաջին հարկում կլինեն տարբեր ծառայություններ՝ փողոցի նկուղային հարկով միանալով բուն թանգարանին։

Արվեստի հայտնի ցյուրիխցի հովանավոր Լիդիա Էշերի (1858–1891) 150-ամյակի կապակցությամբ *Gesellschaft zu Fraumünster* ասոցիացիան շենքի առջևի մասում բացեց նրա հուշատախտակը։ 2008 թվականի օգոստոսի 20-ին Ցյուրիխի քաղաքապետարանի կողմից այս վայրն անվանվել է *Lydia Welti-Escher Hof*:

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է հետևյալ նկարիչների գլխավոր գործերից՝ Կլոդ Մոնե (մի շարք աշխատանքներ, ներառյալ հսկայական ջրաշուշանների նկարը), Էդվարդ Մունկ, Պաբլո Պիկասո, Ժակ Լիպշից և Ալբերտո Ջակոմետի։ Ներկայացված են նաև շվեյցարացի այլ արվեստագետներ, այդ թվում՝ Յոհան Հենրիխ Ֆուսլին, Ֆերդինանդ Հոդլերը, կամ ժամանակներից՝ Պիպիլոտի Ռիստը և Պիտեր Ֆիշլին։ Կարելի է տեսնել նաև Վինսենթ վան Գոգի, Էդուարդ Մանեի, Անրի Մատիսի և Ռենե Մագրիտի աշխատանքներից։

Չորեքշաբթի օրերին հավաքածուն տեսնելու մուտքն անվճար է բոլոր այցելուների համար։

## Կառավարում
Կունստհաուսը ղեկավարում է Kunstgesellschaft հիմնադրամը։ 2013 թվականին թանգարանն ունեցել է 315000 այցելու։ 2017 թվականի հունվարի 12-ի մամլո հաղորդագրության մեջ հաստատությունը հայտարարել է, որ 2016 թվականին այցելուների թիվը հասել է 320000-ի։

## Հանրային տրանսպորտ
Թանգարան կարելի է հասնել Ցյուրիխի տրամվայով՝ իջնելով *Kunsthaus* կանգառում։ Այն տեղակայված է *Pfauenplatz*-ում՝ թանգարանի շենքի և Շաշպիլհաուս () գերմանական թատրոնի շենքի միջև։

## Պատկերասրահ

Berner Nelkenmeister 001.jpg|Բերներ Նելկենմեյստեր, «Հովհաննես Մկրտիչն անապատում»
Joseph Mallord William Turner 028.jpg|Ուիլյամ Թըրներ, *Die Teufelsbrücke St. Gotthard*
Der Rhonegletscher - Johann Heinrich Wüest (Kunsthaus Zürich).jpg|Յոհան Հենրիխ Վյուստ, *Der Rhonegletscher*
Arnold Böcklin 002.jpg|Առնոլդ Բյոկլին, *Der Krieg* 
L'Evasion de Rochefort - Edouard Manet (Kunsthaus Zürich).jpg|Էդուարդ Մանե, *Die Flucht des Rochefort*
Henri Rousseau 001.jpg|Անրի Ռուսո, *Am Waldrand*
August Macke 025.jpg|Ավգուստ Մակե, *Landschaft mit Kühen und Kamel*
Piet Mondriaan, 1930 - Mondrian Composition II in Red, Blue, and Yellow.jpg|Պիտ Մոնդրիան, «Կոմպոզիցիա II կարմիր, կապույտ և դեղին»


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kunsthaus Zürich
* Kunsthaus Zürich at Google Cultural Institute

Կատեգորիա:1910 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1910 հիմնադրումներ Շվեյցարիայում
Կատեգորիա:1910 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի պատկերասրահներ