Կամիլո Գորրիարան

**Կամիլո Սիենֆուեգոս Գորրիարան** (, ), կուբացի հեղափոխականը Էռնեստո Չե Գևարայի, Ֆիդելի և Ռաուլ Կաստրոյի հետ միասին համարվում է Կուբայի հեղափոխության առանցքային դեմքը։ Շատ սիրված էր հեղափոխականների և խաղաղ բնակչության կողմից՝ բաց ժպիտի և հումորի զգացողության համար։ Կուբայում հեղափոխական շարժման առաջին առաջնորդների շարքում աշխատավոր դասակարգի միակ բնակիչը։

Մահացել է դեռևս չպարզված հանգամանքներում Կամագուեյ նահանգից Հավանա թռիչքի ժամանակ։

## Կենսագրություն
200px|left|thumb|Սիենֆուեգոսը (կենտրոնում) Բայամո քաղաքում կուբացի հեղափոխականների հաղթանակից մի քանի օր անց
Ծնվել է Իսպանիայից հեռացած անարխիստների ընտանիքում։ Սովորել է «Սան Ալեխանդրո» արվեստի դպրոցում, որը լքել է ընտանիքի ֆինանսական դժվարությունների պատճառով։ Նա աշխատել է El Arte հագուստի խանութում (նրա հայրը նույնպես կապված էր հագուստի հետ և աշխատում էր որպես դերձակ):

1948 թվականին մասնակցել է հասարակական տրանսպորտի ուղեվարձի բարձրացման դեմ բողոքի ցույցերին։ 1953 թվականին մեկնել է ԱՄՆ՝ վաստակելու նպատակով, սակայն վերադարձել է Կուբա՝ վրդովված ԱՄՆ-ում տիրող մթնոլորտից և աշխատանքային պայմաններից։

1954 թվականին միացել է ուսանողական պայքարին Ֆուլգենսիո Բատիստայի բռնապետության դեմ։ 1955 թվականին ուսանողական ցույցերի ժամանակ վիրավորվել է կառավարական բանակի զինվորների ոտքից։ Որոշ ժամանակ անց ենթարկվել է քաղաքական հալածանքների և ստիպված է եղել հեռանալ երկրից։ Նյու Յորքում նա ծանոթացավ այն ժամանակ ուսանող Ֆիդել Կաստրոյի գաղափարներին և ծրագրերին և որոշեց տեղափոխվել Մեքսիկա, որտեղ հուլիսի 26-ին միացավ շարժմանը: Հետագայում նա մասնակցեց արշավախմբին Գրանմա զբոսանավով՝ Կուբայում զինված պայքար սկսելու համար:

Ֆիդել Կաստրոյի, Ռաուլ Կաստրոյի և Էռնեստո Չե Գևարայի հետ համատեղ կազմակերպել և ղեկավարել է պարտիզանական պայքարը Սիերա Մաեստրա լեռներում։ 1958-ի մարտին նա դարձավ ապստամբների առաջին առաջնորդը, որը մարտական գործողություններ տարածեց Սիեռա Մաեստրայից դուրս՝ Կաուտոյի հարթավայրերում, որի ընթացքում նա գործեց թշնամու հաղորդակցությունների վրա, հարձակվեց Բայամո քաղաքի վրա և բախվեց Լա Էստրելլայում գտնվող բանակին, որի համար 1958 թվականի ապրիլին նրան շնորհվեց հրամանատար (մայոր) կոչում՝ ապստամբների բանակի բարձրագույն կոչում: 1958 թվականի մարտին նա դարձավ ապստամբների առաջին առաջնորդը, հունիսի 18-ին նա վերադարձավ Սիերա Մաեստրո և հաջորդ ամիսների ընթացքում մասնակցեց բազմաթիվ մարտերի:

1958 թվականի օգոստոսին գլխավորել Է երկրորդ պարտիզանական շարասյունը՝ «Անտոնիո Մասեոն», որը Սիերա Մաեստրա լեռներից երթով անցել է Լաս Վիլաս նահանգ, որտեղ, ջախջախելով բատիստացիների տեղի կայազորները, բացել է ևս մեկ պարտիզանական ճակատ։ Նրա հրամանատարության ներքո 700 մարտիկներ գրավեցին Յագուահայ քաղաքը, որը կարևոր դեր խաղաց Ֆուլխենսիո Բատիստայի բռնապետության դեմ պայքարում։

1959 թվականի հունվարի 2-ին իր զորքերով մտել է Հավանա։ Մի քանի օր անց նա միացավ Ֆիդել Կաստրոյին և մասնակցեց Կուբայի մայրաքաղաք հանդիսավոր մուտքին, որը նշանավորեց Կուբայի հեղափոխության հաղթանակը։

Հաղթանակից հետո նշանակվել է հեղափոխության զինված ուժերի հրամանատար։  Ըստ որոշ վարկածների՝ նա չի կիսել Ֆիդել Կաստրոյի՝ Խորհրդային Միության և սոցիալիստական ճամբարի հետ մերձենալու ձգտումները, քանի որ թերահավատորեն էր վերաբերվում կոմունիզմին և ուներ անարխիստական հայացքներ։ Այնուամենայնիվ, Կաստրոյի քաղաքական որոշումներից շատերը նա լիովին աջակցում էր: Իր վերջին հրապարակային ելույթում նա այսպես է հայտարարել ագրարային բարեփոխման մասին.«Նույնիսկ եթե դրանից երկինքը ընկնի մեր գլխին, ագրարային բարեփոխում լինի»։

## Մահ
Պաշտոնական վարկածի համաձայն՝ կոմանդանտե Կամիլո Սիենֆուեգոսը զոհվել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Ատլանտյան օվկիանոսի վրա Cessna 310 ինքնաթիռի ավիավթարի ժամանակ։  Նավապետ Լուիսիանո Ֆարինյասի կողմից կառավարվող ինքնաթիռի բեկորներն այդպես էլ չեն հայտնաբերվել։

Կամիլո Սիենֆուեգոսի մահը փոխադարձ քաղաքական մեղադրանքների առարկա էր։ Կուբայի ղեկավարությունը կասկած է հայտնել, որ Սիենֆուեգոսի ինքնաթիռը խոցվել է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի կողմից, կամ դրա վրա ԿՀՎ գործակալները ռումբ են պայթեցրել։

Էռնեստո Չե Գևարան, ով Կամիլոյին նվիրել է իր «Պարտիզանական պատերազմ» գիրք-դասագիրքը, նույնպես հավատարիմ է մնացել այն վարկածին, որ Կամիլոն սպանվել է հեղափոխության թշնամիների կողմից․

Չնայած դրան, Անտիկաստրիական արտագաղթը Մայամի, ընդհակառակը, պնդում էր, որ ինքնաթիռում դիվերսիան կազմակերպել է Ֆիդել Կաստրոն, ով վախենում էր Սիենֆուեգոսի ժողովրդականությունից։ Անհետացումից 13 օր առաջ Սիենֆուեգոսը գործնականում դադարել է ղեկավարել բանակը. Ֆիդել Կաստրոյի որոշմամբ սահմանվել է պաշտպանության նախարարի նոր պաշտոն, որը զբաղեցրել է Ռաուլ Կաստրոն։ Նրանց հարաբերությունների սառեցման մեկ այլ ապացույց էր Ուբեր Մաթոսի՝ Սիենֆուեգոսի մարտական ընկերոջ ձերբակալությունը, և Ֆիդել Կաստրոն ուղարկեց Կամիլոյին՝ նրան ձերբակալելու համար: Ենթադրվում է, որ կան ականատեսների վկայություններ, որոնք դիտել են, թե ինչպես է Սիենֆուեգոսը տեղափոխող ինքնաթիռի թռիչքից անմիջապես հետո կործանիչը օդ բարձրացել Կամագուեյի նույն օդանավակայանից։ Կա վարկած, որ այս ինքնաթիռի ղեկին եղել է Ֆիդել Կաստրոյի անձնական օդաչու Բլաս Դոմինգեսը։

Ոչ մեկը, ոչ էլ մյուս վարկածը մինչ այժմ փաստաթղթային հաստատում չեն գտել։  Պատմաբաններն ավելի շատ հակված են երրորդ վարկածին, որ CESSNA 310-ի օդաչուն վատ եղանակի պատճառով չի կարողացել կառավարել կառավարումը։ Ժողովրդի մեջ կենդանի է նաև մեկ այլ լեգենդ, ըստ որի՝ Սիենֆուեգոսը ինքնաթիռի կործանումից անմիջապես հետո ողջ է գտնվել։

## Հիշողություն
250px|right|thumb|Սիենֆուեգոս (ձախից) և Կաստրո

Ի հիշատակ Կամիլո Սիենֆուեգոսի նրա մահվան օրը՝ հոկտեմբերի 28-ին, Կուբայում դպրոցականները ծաղիկներ են նետում ծովն ու գետերը։ Կամիլոյի անունով են կոչվել Կուբայի մի քանի ռազմական դպրոցներ։ Հեղափոխականի դիմանկարը տեղադրված է 20 պեսո թղթադրամի և 1962 թվականի 40 սենտավո հոբելյանական մետաղադրամի վրա։ Կուբայում հեղափոխականի պատվին ստեղծվել է «Կամիլո Սիենֆուեգոս» շքանշան։ Նրանք պարգևատրվում են Կուբայի հեղափոխության մասնակիցների, զինվորական ծառայության վետերանների, ինչպես նաև օտարերկրյա ներկայացուցիչների կողմից, ովքեր աջակցել են Կուբային զինված հակամարտության ընթացքում:

Յագուահայում գործում է Սիենֆուեգոսի թանգարանը։ Ցուցահանդեսը տեղակայված է նախկին զորանոցներում, որոնք զբաղեցրել են Ֆուլգենսիո Բատիստայի զորքերը 1958 թվականի ճակատամարտի ժամանակ։

2009 թվականին, ի պատիվ հեղափոխականի մահվան 50-ամյակի, Հավանայի Հեղափոխության հրապարակի շենքերից մեկում հայտնվեց Սիենֆուեգոսի դիմանկարային հարթաքանդակը, որը պատրաստված էր հարյուր տոննա պողպատից: «Ամեն ինչ լավ է, Ֆիդել» (իսպ.՝ Vas bien, Fidel)։ Այս արտահայտությունը Սիենֆուեգոսը արտասանել է 1959 թվականի հունվարի 8-ին, երբ Ֆիդել Կաստրոն հայտարարել է, որ զինվորական զորանոցների տեղում դպրոց է հայտնվելու, և իր զինակցին հարցրել է «Ես ամեն ինչ ճի՞շտ եմ անում, Կամիլո»։

2008 թվականին Սթիվեն Սոդերբերգի «Չե» ֆիլմում Կամիլոյի դերը կատարել է Սանտիագո Կաբրերան։

Իր ավագ որդուն Չե Գևարան անվանել է Կամիլո՝ ի պատիվ Սիենֆուեգոսի, ում հետ նրանք միասին անցել են Կուբայի ողջ հեղափոխությունը և բարեկամ են եղել։

Կամիլո Սիենֆուեգոսի անունը կրում էր լատվիական ծովային շոգենավերի սառնարանային նավը։

Նրա դիմանկարը պատկերված է 20 կուբայական պեսո թղթադրամի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Рейд в Лас-Вильяс. Полевой дневник
* Герой революции острова Свободы. Сайт о Камило Сьенфуэгосе

Կատեգորիա:Ազգային հերոսներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Կուբացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Կուբացի հեղափոխականներ