1789 թվականի Գլխավոր շտատներ

**1789 թվականի Գլխավոր շտատներ** ()**,** *ֆրանսիական* թագավորության շտատների՝ հոգևորականության (Առաջին շտատ), ազնվականության (Երկրորդ շտատ) և հասարակ մարդկանց (Երրորդ շտատ) ներկայացուցիչ ընդհանուր ժողով էր։ Այն Ֆրանսիայի թագավորության Գլխավոր շտատներից վերջինն էր:

Լյուդովիկոս XVI թագավորի կողմից հրավիրված 1789 թվականի Գլխավոր շտատների ժողովը դադարեց գոյություն ունենալ, երբ Երրորդ շտատը, մյուս շտատների որոշ անդամների հետ միասին, կազմեց Ազգային ժողովը և, թագավորի կամքին հակառակ, հրավիրեց մյուս երկու շտատներին միանալ։ Սա նշանավորեց Ֆրանսիական հեղափոխության բռնկումը։

## Նախաբան
### Նշանավորների ժողով
Գլխավոր շտատների ժողովը հրավիրելու առաջարկը եկել էր թագավորի կողմից 1787 թվականի փետրվարի 22-ին նշանակված Նշանավորների ժողովից։ Գլխավոր շտատները չէին հրավիրվել 1614 թվականից ի վեր։ 1787 թվականին Փարիզի խորհրդարանը հրաժարվեց վավերացնել Շառլ Ալեքսանդր դը Կալոնի ֆինանսական բարեփոխումների ծրագիրը՝ իր ազնվական անդամների շահերի հակադրության պատճառով։ Կալոնը ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչն էր, որին թագավորը նշանակել էր պետական դեֆիցիտը լուծելու համար։ Որպես վերջին միջոց՝ Կալոնը հույս ուներ շրջանցել ազնվականներին՝ վերակենդանացնելով հնացած ինստիտուտը։ Նշանավորների սկզբնական ցուցակում ընդգրկված էին 137 ազնվականներ, որոնց թվում էին բազմաթիվ ապագա հեղափոխականներ, ինչպիսիք են կոմս դը Միրաբոն և մարկիզ դը Լաֆայետը, որն այդ ժամանակ հայտնի էր Ամերիկյան հեղափոխության մեջ իր կենտրոնական դերով։ Կալոնը քիչ համագործակցություն ստացավ ժողովից, աշխատանքից ազատվեց 1787 թվականի ապրիլի 8-ին և կարճ ժամանակ անց աքսորվեց «Subvention Territoriale» կամ հողային հարկ առաջարկելու համար։ Նա շարունակեց մեկնաբանել ֆրանսիական քաղաքական իրավիճակը Լոնդոնից։

Էտիեն Շառլ դը Լոմենի դը Բրիենը՝ Նշանավորների ժողովի նախագահը, հաջորդեց Կալոնին որպես ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչ։ Թագավորը նրան առաջարկեց վարչապետի պաշտոնը, որը պետք է ներառեր նաև վերահսկիչի պաշտոնը։ Այնուամենայնիվ, Նշանավորները մնացին անհնազանդ։ Նրանք մի շարք առաջարկներ արեցին, բայց թագավորին գումար չտրամադրեցին։ Լաֆայետը առաջարկեց, որ խնդիրը պահանջում է ազգային ժողով։ Բրիենը հարցրեց նրան, թե արդյոք նա նկատի ունի Գլխավոր շտատները։ Ստանալով դրական պատասխան՝ Բրիենը այն գրանցեց որպես առաջարկ։ Հիասթափված գումար ստանալու անկարողությունից՝ թագավորը մեկօրյա քարոզ սկսեց, ապա մայիսի 25-ին լուծարեց Նշանավորներին։ Նրանց առաջարկները վերադարձվեցին Խորհրդարան։

### Խորհրդարանների ապստամբությունը
Վերադառնալով խորհրդարաններին, թագավորը հայտնաբերեց, որ նրանք ձգտում էին շարունակել այն խնդիրները, որոնք բարձրացվել էին Նշանավորների ժողովում։ Խորհրդարանների իրավական հիմնական գործառույթը, բացի թագավորին խորհրդատվություն տալուց, միայն այն էր, որ գրանցեն կամ արձանագրեն թագավորի հրամանները որպես օրենք, եթե միայն գրանցված հրամանները օրինական չէին։ Թագավորի նախորդները կարողացել են այս հարցում պարտադրել պարզ ենթարկվելու կարգ, երբեմն՝ կոշտությամբ, սպառնալիքներով և զայրույթով։

1787 թվականի հուլիսի 6-ին Լոմենին գրանցման ուղարկեց *Subvention Territoriale-ը* և մեկ այլ հարկ՝ *edit du timbre-ը* կամ « դրոշմանիշի մասին ակտը », որը հիմնված էր ամերիկյան մոդելի վրա : Խորհրդարանը հրաժարվեց գրանցել անօրինական ակտը՝ որպես նախնական պայման պահանջելով հաշվապահական հաշվետվություններ կամ «նահանգներ»: Թագավորի հերթն էր մերժել: Խորհրդարանի անդամները պնդում էին, որ իրենք պահանջում են կամ հաշվապահական նահանգներ, կամ գլխավոր Շտատների ժողով: Թագավորը թույլ չտվեց, որ իր լիազորությունները անտեսվեն և հրամայեց խորհրդարանին հավաքվել Վերսալում, որտեղ օգոստոսի 6-ին նա անձամբ հրամայեց նրանց գրանցել հարկերը: Օգոստոսի 7-ին, վերադառնալով Փարիզ, խորհրդարանը այս անգամ լրջորեն հայտարարեց հրամանագրի անվավերության մասին՝ մերժելով հարկերի բոլոր նախորդ գրանցումները: Նրանց խոսքով՝ միայն գլխավոր Շտատները կարող էին գրանցել հարկերը։

Երկրորդ անգամ թագավորը խորհրդարանը հրավիրեց Փարիզից դուրս, որտեղ մարդկանց բազմությունը փողոցից ծափահարում էր նրանց յուրաքանչյուր գործողությունը՝ այս անգամ օգոստոսի 15-ին հանդիպելու Շամպայնի Տրուա քաղաքում: Նա անձամբ չներկայացավ: Նա և խորհրդարանը սուրհանդակի միջոցով բանակցեցին համաձայնագրի շուրջ. թագավորը չեղարկեց դրոշմանիշային հարկը և փոփոխեց հողի հարկը՝ բացառելով տիտղոսակիրների հողերը՝ հետագա վարկերի երաշխավորված գրանցման դիմաց: Խորհրդարանին թույլատրվեց վերադառնալ սեպտեմբերի 20-ին: Ոգևորված՝ Լոմենին, թագավորի աջակցությամբ, գերազանցեց խորհրդարանի կողմից համաձայնեցվածը՝ տրամադրելով որոշակի վարկեր: Նա առաջարկեց emprunt *successif*(հաջորդական վարկ) մինչև 1792 թվականը՝ թագավորին տալով դատարկ չեկ: Երբ խորհրդարանը հետաձգվեց, թագավորը դիմեց խորամանկության. նա թագավորական որս նշանակեց նոյեմբերի 19-ին: Այդ օրը, ժամը 11:00-ին, թագավորը և նրա գործընկերները աղմկոտ մտան խորհրդարանի նիստ՝ հագնված որսորդական հագուստով: Նրանք ասացին, որ նրանք կխորհրդակցեն միմյանց հետ և անմիջապես կգրանցեն որոշումները։

Գրեթե ամբողջ կառավարությունը այժմ դեմ առ դեմ էր։ Նրանք քննարկում էին առկա խնդիրներն ու հարցերը մինչև մթնշաղ, մոտ վեց ժամ անց։ Խորհրդարանը կարծում էր, որ խնդիրը դուրս է եկել կառավարության շրջանակներից և անհրաժեշտ են եղել Գլխավոր շտատների  որոշումներ, որոնք չեն համապատասխանում թագավորի միապետության մասին պատկերացումներին։ Օրվա վերջում թագավորը պահանջեց գրանցել հաջորդ վարկը։ Օռլեանի դուքսը (նախկինում ականավոր, թագավորի ազգական և կրքոտ հեղափոխական), որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես *Ֆիլիպ Էգալիտե*, հարցրեց, թե սա թագավորական նիստ է, թե՞ խորհրդարանի նիստ։ Իմանալով, որ դա թագավորական նիստ է, նա պատասխանեց, որ հրամանագրերը չեն գրանցվում թագավորական նիստերում։ Թագավորը պատասխանեց. «*Դուք լավ եք վարում* (արա այն, ինչ կամենում եք)»՝ որոշակի հեգնանքով, քանի որ թագավորի կամքը օրենքով պարտադիր էր, և զայրացած դուրս եկավ նիստից շքախմբի հետ։ Նոյեմբերի 20-ին Դ'Օռլեանի և ևս երկուսի համար հաջորդեցին *«Lettres de Cachet» -* ը կամ կամայական ձերբակալության օրդերները։ Նրանք ձերբակալվեցին և պահվեցին Փարիզից հեռու հարմարավետ պայմաններում. Դ'Օռլեանը իր ամառանոցում էր։ Խորհրդարանը սկսեց քննարկում *«lettres de cachet»* -ի օրինականության վերաբերյալ ։ Տղամարդկանց ձերբակալությունը դարձավ *հայտնի գործ*։

Քանի որ թագավորը և խորհրդարանը միասին այլևս ոչինչ չէին կարող անել, ձմռանը Բրիենը պնդեց այլընտրանքային ծրագրի վրա՝ վերակենդանացնել ավելի հնացած ինստիտուտները: *Գրանդ Բեյլիաժները,* կամ ավելի մեծ իրավական իրավասությունները, որոնք մի ժամանակ գոյություն ունեին, կստանձնեին խորհրդարանի իրավական գործառույթները, մինչդեռ Լիագումար դատարանը, որը վերջին անգամ հայտնի էր Լյուդովիկոս IX-ի օրոք, երբ այն ուներ հրամանագրեր գրանցելու լիազորություն, կստանձներ խորհրդարանի գրանցման պարտականությունները՝ թողնելով դրանք առանց որևէ պարտականություն կատարելու: Թագավորը պլանավորեց խորհրդարանի հանկարծակի բացահայտում և լուծարում: Այնուամենայնիվ, Ժան-Ժակ Դյուվալ դ'Էպրեմենիլը լսեց կառավարության տպագրական մեքենաների աշխատանքը և կաշառեց տպագրիչին, որպեսզի նա իրեն տրամադրի հրամանագրի օրինակները: Հաջորդ օրը՝ 1788 թվականի մայիսի 3-ին, լսելով դրա ընթերցումը, խորհրդարանը երդվեց չլուծարվել և սահմանեց իր իրավունքների մանիֆեստ: Դ'Էպրեմենիլի և մեկ ուրիշի համար տրվեցին ձերբակալման օրդերներ, բայց նրանք փախան իրենց տներից՝ խորհրդարանում ապաստան գտնելու համար: Թագավորը ուղարկեց իր պահակներին՝ նրանց ձերբակալելու, և նրանք հանձնվեցին: խորհրդարանը լուռ դուրս եկավ պահակների շարքի միջով: Հրամանատարը շենքի բանալին տվեց թագավորին։

### Ջակոբինների ընկերություն
Իշխանության փոխանցումը նոր կառավարությանը պետք է սկսվեր 1788 թվականի մայիսի 8-ին՝ տարածաշրջանային խորհրդարանում դրա հիմնադրման հրամանագրերի գրանցմամբ։ Վերջինս միաձայն մերժեց այն Փարիզի խորհրդարանից հետո։ Եթե թագավորի կոմիսարները պարտադրեին հարցը, խորհրդարանը լքեց հանդիպման վայրը, միայն թե հաջորդ օրը վերադառնար գրանցումը անվավեր ճանաչելու համար։ Զինված բողոքի ցույցերը տարածվեցին թագավորությունում։ Բրետանի Ռենում փողոցային կռիվներ սկսվեցին։ Այնտեղից Փարիզ ուղարկված պատվիրակությունը բանտարկվեց Բաստիլում ։ Փարիզում գտնվող բրետոնացիները հիմնադրեցին Բրետոնական ակումբը, որը հետագայում վերանվանվեց Յակոբինյան ընկերություն։ Մեծ Բեյլիաժները չկարողացան ստեղծվել, և լիագումար դատարանը նիստ անցկացրեց միայն մեկ անգամ։

## Համաժողովի կազմակերպում
### 1789 թ. հունվարի 24-ի հրամանը

Գլխավոր շտատները կանչվել են 1789 թվականի հունվարի 24-ի թագավորական հրամանագրով։ Այն բաղկացած էր երկու մասից՝ *Թագավորի նամակ* և *կանոնակարգ*։

«Նամակը*»* հայտարարում է.
:«Մեզ անհրաժեշտ է մեր հավատարիմ հպատակների միաբանություն, որը կօգնի մեզ հաղթահարել մեր ֆինանսական վիճակի հետ կապված բոլոր դժվարությունները… Այս մեծ դրդապատճառներն են մեզ որոշել հրավիրել մեր իշխանության ներքո գտնվող բոլոր նահանգների *ասամբլեաները …»:*

Թագավորը խոստանում է լուծել իր ժողովրդի դժգոհությունները։ Յուրաքանչյուր համայնքի և դատական շրջանի «ամենանշանավոր անձինք» կանչվում են «խորհրդակցելու և բողոքները, բողոքներն ու դժգոհությունները գրանցելու համար»։ Տեղի են ունենալու պատգամավորների ընտրություններ։ Նա ասում է, որ մտադիր է «բողոքարկել չարաշահումները», «հաստատել կայուն և կայուն կարգ» և «ընդհանուր բարգավաճում»։ *Նամակը*ստորագրված է «Լուի»։

Բոլոր նահանգներ ուղարկվեցին *«Հրավիրման նամակներ» ՝ Règlement-ի* հետ միասին, որը սահմանում էր ընտրության մեթոդները: Նախորդ աշնանը Փարիզի խորհրդարանը որոշել էր, որ համաժողովի կազմակերպումը կլինի նույնը, ինչ 1614 թվականին, երբ վերջին անգամ հանդիպել էին Շտատները: Քանի որ այդ ժամանակվանից անցել էր 175 տարի, պարզ էր դառնում, որ Շտատները ֆրանսիական հասարակության մեջ ֆունկցիոնալ ինստիտուտ չէին: Հնարավորինս վերակենդանացնելով դրանք, ինչպես թագավորը և խորհրդարանը, նպատակ ուներ վերահսկել ժողովրդի իշխանությունը: Նախորդ Շտատները քվեարկել էին հրամանով. այսինքն՝ ազնվականներն ու հոգևորականները կարող էին միասին 2-ից 1 հարաբերակցությամբ գերազանցել համայնքայիններին:

Մյուս կողմից, եթե յուրաքանչյուր պատվիրակ ունենար մեկ ձայն, մեծամասնությունը կհաղթեր։ Հարցը լայնորեն քննարկվեց մամուլում 1788 թվականի աշնանը։ Այնուամենայնիվ, ժողովուրդը կընդուներ ցանկացած ազգային համագումար՝ վստահ լինելով, որ իրենց կողքին կլինեն ազնվականության և հոգևորականության բավարար թվով անդամներ՝ ձայները ազդելու համար։ Ստեղծվեց ազգային կուսակցություն։ Այն պնդում էր, որ Ֆրանսիան երբեք սահմանադրություն չի ունեցել, և համագումարի պատշաճ գործառույթը դրա հաստատումն էր։ Սակայն թագավորական կողմնակիցները որպես սահմանադրություն ընդունեցին բացարձակ միապետությունը։ Հստակության համար մամուլը սկսեց պահանջել, որ համայնքային համայնքներին հատկացվի երկու անգամ ավելի շատ պատվիրակներ, քան մյուս երկու դասակարգերին։ Իր անկում ապրող ժողովրդականությունը բարձրացնելու փորձով թագավորը համաձայնվեց «Երրորդը կրկնապատկելու» այս միջոցառմանը։ Նա վստահ էր ազնվականության և հոգևորականության վրա իր ազդեցության մեջ։

### Ընտրություններ
Առաջին շտատը ներկայացնում էր 100,000 կաթոլիկ հոգևորականների. եկեղեցին տիրապետում էր հողի մոտ 10 տոկոսին և գյուղացիներից հավաքում էր իր սեփական հարկերը (տասանորդը): Հողերը վերահսկվում էին եպիսկոպոսների և վանքերի վանահորերի կողմից, սակայն Առաջին շտատի 303 պատվիրակների երկու երրորդը սովորական ծխական քահանաներ էին. միայն 51-ն էին եպիսկոպոսներ։ Երկրորդ շտատը ներկայացնում էր ազնվականությունը՝ մոտ 400,000 տղամարդիկ և կանայք, որոնք տիրապետում էին հողի մոտ 25 տոկոսին և գյուղացի վարձակալներից հավաքում էին սենյորական տուրքեր և վարձավճարներ: Երկրորդ շտատը ներկայացնող 282 պատգամավորների մոտ մեկ երրորդը հողատերեր էին, հիմնականում՝ մանր Շտատներով: Երրորդ շտատի ներկայացուցչությունը կրկնապատկվեց՝ հասնելով 578 տղամարդու, որը կազմում էր մոտավորապես 28 միլիոն բնակչության մոտ 98 տոկոսը: Կեսը լավ կրթված իրավաբաններ կամ տեղական պաշտոնյաներ էին: Գրեթե մեկ երրորդը զբաղվում էր առևտրով կամ արդյունաբերությամբ. 51-ը հարուստ հողատերեր էին։

Հունվարին փոստով ուղարկված կանոնակարգը սահմանում էր յուրաքանչյուր Շտատի պատվիրակների համար առանձին քվեարկություն: Յուրաքանչյուր հարկային շրջան (քաղաքներ, թաղամասեր և ծխական համայնքներ) կընտրեր իր պատվիրակներին Երրորդ շտատում: Բեյլիաժները, կամ դատական շրջանները, առանձին քվեաթերթիկներով կընտրեին Առաջին և Երկրորդ շտատների պատվիրակներին: Յուրաքանչյուր քվեարկող ժողով նաև կհավաքեր *cahier de doléances*(բողոքների տետր), որը պետք է քննարկվեր ժողովի կողմից: Ընտրության կանոնները որոշ չափով տարբերվում էին՝ կախված քվեարկության միավորի տեսակից՝ քաղաք, ծխական համայնքներ, թե այլ: Ընդհանուր առմամբ, պատվիրակների բաշխումը բնակչության թվով էր. ամենաշատ պատվիրակներն ունեին ամենաշատը: Այսպիսով, գերիշխող էր Փարիզը: Ընտրազանգվածը բաղկացած էր 25 տարեկան և բարձր տղամարդկանցից, գույքի սեփականատերերից և գրանցված հարկ վճարողներից: Նրանք կարող էին լինել բնիկ կամ քաղաքացիություն ստացած քաղաքացիներ։

Ընտրված պատվիրակների թիվը մոտ 1200 էր, որոնցից կեսը կազմում էին Երրորդ շտատը։ Առաջին և Երկրորդ շտատներն ունեին 300 անդամ։ Սակայն ֆրանսիական հասարակությունը փոխվել էր 1614 թվականից ի վեր, և այս Ընդհանուր Շտատները տարբերվում էին 1614 թվականի Շտատներից։ Ազնվականության անդամները պարտավոր չէին առաջադրվել Երկրորդ տիրակալության ընտրություններում, և նրանցից շատերը ընտրվել էին Երրորդ շտատ։ Երեք Շտատների ազնվականների ընդհանուր թիվը մոտ 400 էր։ Երրորդ տիրակալության ազնվական ներկայացուցիչները ներկա ամենակրքոտ հեղափոխականներից էին, այդ թվում՝ Ժան Ժոզեֆ Մունիեն և կոմս դը Միրաբոն։ Որոշ հոգևորականներ նույնպես ընտրվել են որպես Երրորդ տիրակալի պատվիրակներ, մասնավորապես՝ աբբայ Սիեյեսը։ Չնայած Երրորդ տիրակալության ընտրված ներկայացուցիչների կարգավիճակին, այս ազնվականներից շատերը մահապատժի են ենթարկվել գիլիոտինով «Տեռորի» տիրապետության ժամանակ։

Երկրորդ շտատի ազնվականները թագավորության ամենահարուստներն ու ամենաազդեցիկներն էին։ Թագավորը կարող էր հույս դնել նրանց վրա, բայց դա նրան քիչ օգուտ բերեց պատմության հետագա ընթացքում։ Նա նաև ակնկալում էր, որ Առաջին շտատը հիմնականում կազմված կլինի ազնվական եպիսկոպոսներից։ Սակայն ընտրազանգվածը վերադարձավ հիմնականում ծխական քահանաներից, որոնց մեծ մասը համակրում էր ժողովրդական ժողովրդին։ Երրորդ շտատի ընտրությունները վերադարձրին հիմնականում դատավորների և իրավաբանների։ Հասարակության ստորին շերտերը՝ անհող, աշխատավոր տղամարդիկ, չնայած մեծ թվով ներկա էին փողոցային ավազակախմբերում, լիովին բացակայում էին Գլխավոր շտատներից, ինչպես թագավորը կոչ էր արել «ամենանշանավոր անձանց»։

Վերադարձված բողոքները հիմնականում վերաբերում էին հարկերին, որոնք ժողովուրդը համարում էր ծանր բեռ։ Հետևաբար, ժողովուրդն ու թագավորը սկզբից ի վեր հակասության մեջ էին։ Արիստոկրատական արտոնությունները նույնպես հարձակման ենթարկվեցին։ Ժողովուրդը դժգոհում էր այն փաստից, որ ազնվականները կարող էին ազատվել հարկերի և ծառայությունների բեռի մեծ մասից, որը ընկնում էր հասարակ ժողովրդի վրա։ Շատերը բողոքում էին, որ ազնվականության կողմից գանձվող ամենուրեք տարածված մաքսատուրքերն ու տուրքերը խոչընդոտում էին ներքին առևտրին։

### Համաժողովի բացումը

1789 թ. մայիսի 5-ին, ընդհանուր տոնակատարությունների ժամանակ Գլխավոր շտատները հավաքվեցին մշակված, բայց ժամանակավոր *Île des États- ում, որը տեղադրվեց* Վերսալում ՝ թագավորական ամրոցի մոտ գտնվող պաշտոնական Hôtel des Menus Plaisirs հյուրանոցի բակերից մեկում : 1614 թվականի *էթիկետի* խստորեն պահպանման պայմաններում հոգևորականությունն ու ազնվականությունը դասավորված էին աստիճանավոր նստատեղերով՝ իրենց լիարժեք հանդերձանքով, մինչդեռ Երրորդ շտատի պատգամավորների ֆիզիկական գտնվելու վայրերը գտնվում էին հեռավոր ծայրում, ինչպես թելադրված էր արձանագրությամբ: Երբ Լյուդովիկոս XVI-ը և Ֆրանսիայի կնիքների պահապան Շառլ Լուի Ֆրանսուա դը Պոլ դը Բարենտենը մայիսի 6-ին դիմեցին պատգամավորներին, Երրորդ շտատը հայտնաբերեց, որ կրկնակի ներկայացուցչություն տրամադրող թագավորական հրամանագիրը նաև պահպանում էր ավանդական քվեարկությունը «հրամաններով», այսինքն՝ յուրաքանչյուր Շտատի կոլեկտիվ ձայնը հավասարապես կկշռվեր:

Թագավորի և Բարենտինի ակնհայտ մտադրությունն այն էր, որ բոլորը անմիջապես անդրադառնային հարկերի հարցին։ Երրորդ շտատի ավելի մեծ ներկայացվածությունը կմնար ընդամենը խորհրդանիշ՝ առանց նրանց լրացուցիչ լիազորություններ տալու։ Ֆինանսների գլխավոր տնօրեն Ժակ Նեքերն ավելի շատ համակրանք ուներ Երրորդ շտատի նկատմամբ, բայց այս անգամ նա խոսեց միայն ֆինանսական իրավիճակի մասին՝ թողնելով Բարենտինին խոսել այն մասին, թե ինչպես պետք է գործի Գլխավոր Շտատը։

Փորձելով խուսափել ներկայացուցչության հարցից և կենտրոնանալ միայն հարկերի վրա՝ թագավորը և նրա նախարարները լրջորեն սխալ էին գնահատել իրավիճակը։ Երրորդ շտատը ցանկանում էր, որ Շտատները հանդիպեն որպես մեկ մարմին, և յուրաքանչյուր պատվիրակ ունենա մեկ ձայն։ Մյուս երկու Շտատները, չնայած ունեին իրենց դժգոհությունները թագավորական աբսոլյուտիզմի դեմ, կարծում էին, ճիշտ է, ինչպես պատմությունը պետք է ապացուցեր, որ իրենք ավելի շատ իշխանություն կկորցնեն Երրորդ շտատին, քան կստանան թագավորից։ Նեքերը համակրում էր Երրորդ շտատին այս հարցում, բայց խորաթափանց ֆինանսիստը չուներ նույնքան խորաթափանց քաղաքական գործչի համար։ Նա որոշեց թույլ տալ, որ *փակուղին* հասնի փակուղու, նախքան ինքը կմտնի պայքարի մեջ։ Արդյունքում, երբ թագավորը զիջեց Երրորդ շտատի պահանջին, բոլորին թվում էր միապետությունից կորզված զիջում, այլ ոչ թե առատաձեռն նվեր, որը կհամոզեր բնակչությանը թագավորի բարի կամքի մեջ։

## Ընթացակարգ և լուծարում
1789 թվականի մայիսի 5-ին [ 21 ] ընդհանուր տոնակատարությունների ժամանակ Գլխավոր շտատները հավաքվեցին մշակված, բայց ժամանակավոր Île des États- ում, որը տեղադրվեց Վերսալում՝ թագավորական ամրոցի մոտ գտնվող պաշտոնական Hôtel des Menus Plaisirs հյուրանոցի բակերից մեկում։ 1614 թվականի էթիկետի խստորեն պահպանման պայմաններում հոգևորականությունն ու ազնվականությունը դասավորված էին աստիճանավոր նստատեղերով՝ իրենց լիարժեք հանդերձանքով, մինչդեռ Երրորդ շտատի պատգամավորների ֆիզիկական գտնվելու վայրերը գտնվում էին հեռավոր ծայրում, ինչպես թելադրված էր արձանագրությամբ։ Երբ Լյուդովիկոս XVI-ը և Ֆրանսիայի կնիքների պահապան Շառլ Լուի Ֆրանսուա դը Պոլ դը Բարենտենը մայիսի 6-ին դիմեցին պատգամավորներին, Երրորդ շտատը հայտնաբերեց, որ կրկնակի ներկայացուցչություն տրամադրող թագավորական հրամանագիրը նաև պահպանում էր ավանդական քվեարկությունը «հրամաններով», այսինքն՝ յուրաքանչյուր Շտատի կոլեկտիվ ձայնը հավասարապես կկշռվեր։

Թագավորի և Բարենտինի ակնհայտ մտադրությունն այն էր, որ բոլորը անմիջապես անդրադառնային հարկերի հարցին։ Երրորդ շտատի ավելի մեծ ներկայացվածությունը կմնար ընդամենը խորհրդանիշ՝ առանց նրանց լրացուցիչ լիազորություններ տալու։ Ֆինանսների գլխավոր տնօրեն Ժակ Նեկերը ավելի շատ համակրանք ուներ Երրորդ շտատի նկատմամբ, բայց այս անգամ նա խոսեց միայն ֆինանսական իրավիճակի մասին՝ թողնելով Բարենտինին խոսել այն մասին, թե ինչպես պետք է գործի Գլխավոր Շտատը։

Փորձելով խուսափել ներկայացուցչության հարցից և կենտրոնանալ միայն հարկերի վրա՝ թագավորը և նրա նախարարները լրջորեն սխալ էին գնահատել իրավիճակը։ Երրորդ շտատը ցանկանում էր, որ Շտատները հանդիպեն որպես մեկ մարմին, և յուրաքանչյուր պատվիրակ ունենա մեկ ձայն։ Մյուս երկու Շտատները, չնայած ունեին իրենց դժգոհությունները թագավորական աբսոլյուտիզմի դեմ, կարծում էին, ճիշտ է, ինչպես պատմությունը պետք է ապացուցեր, որ իրենք ավելի շատ իշխանություն կկորցնեն Երրորդ շտատին, քան կստանան թագավորից։ Նեքերը համակրում էր Երրորդ շտատին այս հարցում, բայց խորաթափանց ֆինանսիստը չուներ նույնքան խորաթափանց քաղաքական գործչի համար։ Նա որոշեց թույլ տալ, որ փակուղին հասնի փակուղու, նախքան ինքը կմտնի պայքարի մեջ։ Արդյունքում, երբ թագավորը զիջեց Երրորդ շտատի պահանջին, բոլորին թվում էր միապետությունից կորզված զիջում, այլ ոչ թե առատաձեռն նվեր, որը կհամոզեր բնակչությանը թագավորի բարի կամքի մեջ։

Թագավորը փորձեց դիմադրել Գլխավոր շտատների այս վերակազմավորմանը։ Իր գաղտնի խորհրդի պալատականների խորհրդով նա որոշեց հանդիսավոր կերպով գնալ ժողով, չեղարկել դրա որոշումները, հրամայել կարգերի բաժանումը և թելադրել այն բարեփոխումները, որոնք պետք է իրականացվեին վերականգնված Գլխավոր շտատներում։ Հունիսի 20-ին նա հրամայեց փակել դահլիճը, որտեղ հավաքվում էր Ազգային ժողովը։ Այնուհետև ժողովը սկսեց որոնել բավականաչափ մեծ շենք, որտեղ կարող էին տեղավորվել, և իրենց խորհրդակցությունները տեղափոխեց մոտակա թենիսի դահլիճ, որտեղ նրանք երդվեցին «Թենիսի դահլիճի երդում»-ը՝ համաձայնվելով չցրվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն հաստատել Ֆրանսիայի սահմանադրությունը։ Երկու օր անց, զրկվելով նաև թենիսի դահլիճից օգտվելու հնարավորությունից, ժողովը հավաքվեց Սուրբ Լուիի եկեղեցում, որտեղ նրանց միացավ հոգևորականության մեծամասնությունը. հին կարգը վերականգնելու ջանքերը միայն արագացրին իրադարձությունները։

*Հունիսի 23-ի թագավորական նիստում* թագավորը հայտարարեց «*Խարտիա օկտրոյա»* ՝ թագավորական բարեհաճությամբ շնորհված սահմանադրություն, որը, ավանդական սահմանափակումներին համապատասխան, հաստատում էր երեք օրդենների համար առանձին խորհրդակցության իրավունքը, որոնք սահմանադրորեն կազմում էին երեք պալատ։ Այս քայլը նույնպես ձախողվեց. շուտով, թագավորի խնդրանքով, ազնվականության այն ներկայացուցիչները, որոնք դեռևս առանձնանում էին, նույնպես միացան Ազգային ժողովին։ Ընդհանուր Շտատները դադարեցին գոյություն ունենալուց՝ դառնալով Ազգային ժողով (1789 թվականի հուլիսի 9-ից հետո վերանվանվեց Ազգային հիմնադիր ժողով)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* Furet, Francois, և Mona Ozouf, խմբագիրներ. *Ֆրանսիական հեղափոխության քննադատական բառարան* (1989) էջեր 45–53
* 
* 

Կատեգորիա:1780-ականներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1789
Կատեգորիա:1789 Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1789 իրադարձություններ
Կատեգորիա:1789 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1789 քաղաքականությունում
Կատեգորիա:18-րդ դարը Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Հասարակության շերտավորում
Կատեգորիա:Հավաքներ
Կատեգորիա:Հունվարի 24
Կատեգորիա:Պատմական օրենսդիր համակարգեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքականություն