open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սքոթ Վուտոն

**Սքոթ Ջեյմս Վուտոն** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Պլիմուտ Արգայլ» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Կարիերան սկսել է «Տրանմիր Ռովերս» ակումբի ակադեմիայում։ 13 տարեկան հասակում տեղափոխվել է «Լիվերպուլի» ակադեմիա։ 2007 թվականին տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ակադեմիա։  2009/10 մրցաշրջանում եղել է «Յունայթեդ» ակադեմիայի թիմի (մինչև 18 տարեկան) ավագ։ 2010/11 մրցաշրջանում սկսել է ելույթ ունենալ ակումբի պահեստային կազմում։

2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Տրանմիր Ռովերս» ակումբ մեկ ամիս ժամկետով։ Հոկտեմբերի 2-ին «Ռովերսում» նորամուտը նշել է «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի» դեմ խաղում։ «Տրանմիրը» պարտվում էր հանդիպման ընթացքում 0:1 հաշվով, սակայն Վուտոնը գլխի հարվածով հավասարեցրել է հաշիվը տուգանային հարվածից հետո (չնայած գոլն արդյունքում գրանցվել է նրա թիմակցի վրա), և հանդիպումն ավարտվել է ոչ ոքի։ Ընդհանուր առմամբ, նա  մասնակցել է 9 խաղի և դարձել 1 գոլի հեղինակ «Լեյտոն Օրիենտի» դեմ խաղում։

2011 թվականի մայիսին Վուտոնը «Մանչեսթեր Յունայթեդում» նորամուտը նշել է ընկերական խաղում. դա Գարի Նևիլի հրաժեշտի խաղն էր։ Նա փոխարինել է Նևիլին հանդիպման 85-րդ րոպեին։

2011 թվականի հուլիսի 1-ին Վուտոնը վարձավճարով տեղափոխվել է «Պիտերբորո Յունայթեդ», որտեղ արդեն խաղում էր «Յունայթեդում» իր թիմակից Ռայան Թաննիկլիֆը։ Օգոստոսի 20-ին Վուտոնն իր առաջին խաղն անցկացրեց «Պիտերբորոյում»՝ մասնակցելով 7:1 հաշվով «Իպսվիչ Թաունի»" ջախջախմանը։ 2012 թվականի հունվարի 23-ին Սքոթը վերադարձել է «Մանչեսթեր Յունայթեդ», քանի որ նրա վարձակալական պայմանագիրը խզվել է։

2012 թվականի հունվարի 31-ին Վուտոնը վարձակալությամբ տեղափոխվել է «Նոթինգհեմ Ֆորեստ» մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Նա ակումբում անցկացրել է 13 հանդիպում։

2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սքոթը «Մանչեսթեր Յունայթեդում» նորամուտը նշել է պաշտոնական խաղում։ Դա «Նյուքասլի» դեմ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղն էր, որն ավարտվել է 2:1 հաշվով՝ հօգուտ «կարմիր սատանաների»։ Հոկտեմբերի 2-ին Չեմպիոնների լիգայում անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը՝ փոխարինելով Ջոնի Էվանսին ՉՖՌ-ի հետ արտագնա խաղում։

2013 թվականի հունվարին «Պիտերբորո Յունայթեդ» է տեղափոխվել վարձակալությամբ մինչև մրցաշրջանի ավարտը։

2013 թվականի օգոստոսի 20-ին «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հաստատել է Վուտոնի տեղափոխությունը «Լիդս Յունայթեդ»։ Խաղացողը նոր ակումբի հետ կնքել է երեք տարվա պայմանագիր։

## Կարիերան հավաքականում
Վուտոնը Անգլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում խաղացել է 3 հանդիպում։

## Ելույթների վիճակագրություն

*(2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի տվյալներով)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Լիդս Յունայթեդի» պաշտոնական կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլթոն Քինս Դոնսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթինգհեմ Ֆորեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պլիմուտ Արգայլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տրանմիր Ռովերսի ֆուտբոլիստներ
Խաչիկ Մանուկյան (պատգամավոր)

**Խաչիկ Վաղինակի Մանուկյան** (), Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Խաչիկ Մանուկյանը ծնվել է 1959 թվականի օգոստոսի 2-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում։ 1985 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-մեխանիկի որակավորումը։ 1977-1980 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1985 թվականին եղել է ՀԽՍՀ շինարարական արդյունաբերության նախարարության մեխանիկական գործարանի արտադրամասի պետ, փոխտնօրեն, իսկ 1994 թվականին՝ «Հայջրշին» պետական կոմիտեում առևտրային վարչության պետ, «Մաքս-Գրուպ» կոնցեռնի գլխավոր տնօրեն, նախագահ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 19 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբում ընդգրկված չէ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սպարտակ Մելիքյան

**Սպարտակ Սեյրանի Մելիքյան** (), Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Սպարտակ Մելիքյանը ծնվել է 1968 թվականի հունվարի 2-ին Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշքեսանի շրջանի Չովդառ գյուղում։ 1986-1988 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1996 թվականին ավարտել է ՌԴ Պրիմորիեի պետական գյուղատնտեսական  ակադեմիան, 1997 թվականին՝ նույն ակադեմիայի տնտեսագիտական ֆակուլտետը, ստացել է անասնաբույժ-ինժեների և տնտեսագետի որակավորում։ 2006 թվականին ավարտել է Մոսկվայի նոր իրավաբանական ինստիտուտը, ստացել է իրավաբանի որակավորում։ 1992-1994 թվականներին աշխատել է «Արարատ» մասնավոր ձեռնարկությունում` որպես գլխավոր հաշվապահ,  իսկ 1994-1995 թվականներին`  Ուսսուրիյսկ  քաղաքում «Սպարտակ» ՍՊԸ-ում գլխավոր տնօրեն։ 1995-1996 թվականներին «Անտարես» ԲԲԸ-ում աշխատել է գլխավոր տնօրեն, 1996-1998 թվականներին՝ Պրիմորիեի մթերային բարեգործական հիմնադրամի Ուսսուրիյսկի մասնաճյուղում` ղեկավար։ 1998-2002 թվականներին ղեկավարել է «Ուսսուրիյսկ ԳՈՒՄ» ԲԲԸ-ն։ 2002-2003 թվականներին աշխատել է «Զորավանի անասնահամալիր» ԲԲԸ-ում` որպես տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 2003-2007 թվականներին զբաղվել է անհատ ձեռներեցությամբ։ 2007 թվականի  մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Էմիլ Կիրակոսյան

**Էմիլ Գարիկի Կիրակոսյան** (), հայ դերասան։

## Կյանք և գործունեություն
Էմիլ Կիրակոսյանը ծնվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 10-ին Երևանում։ Սովորել է Ա. Ս. Պուշկինի անվան թիվ 8 դպրոցում։ Ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտը։

2019 թվականին սովորել և ավարտել է Ռուսաստանի թատերական գործիչների միության միջազգային ամառային թատերական դպրոցը (МЛТШ 13), գեղարվեստական ղեկավար՝ Ալեքսանդր Կալյագին։ 2019 թվականին սովորել և ավարտել է Ժամանակակից արվեստի «Տերիտորիա» դպրոցը, գեղարվեստական ղեկավար՝ Եվգենի Միրոնով։

2011 թվականից մինչ 2021 խաղացել է Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում (ՊՀԹ)։ 2018 թվականին խաղացել է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 2019-2021 թ-ին խաղացել է Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում։ Նկարահանվում է մի շարք սերիալներում և գեղարվեստական ֆիլմերում։

2022 թ-ից աշխատում է Մոսկովյան պետական թատրոնում, Ստաս Նամինի ղեկավարությամբ։

## Ներկայացումներ

## Հեռուստանախագծեր

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էմիլ Կիրակոսյանի էջն Ինստագրամում
* Էմիլ Կիրակոսյանի էջը ՅուԹյուբում

Կինոպոիսկ

Эмиль Киракосян артист театра Стаса Намина

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Միսակ Մկրտչյան

**Միսակ Լևոնի Մկրտչյան** , Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Միսակ Մկրտչյանը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 19-ին Լենինականում (Գյումրի)։ 1967 թվականին ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը, 1979 թվականին՝ Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Ստացել է մանկավարժ-մաթեմատիկոսի, որակավորումը։ Եղել է տնտեսագետ։ 1971 թվականին պարգևատրվել է «Պատվո նշան», 1973 թվականին Աշխատանքային կարմիր դրոշի, 1948 թվականին Հոկտեմբերյանի հեղափոխության  շքանշաններով։ 1957-1967 թվականներին Լենինականի թիվ 7 դպրոցում աշխատել է ավագ ջոկատավար, մաթեմատիկայի ուսուցիչ, իսկ 1961-1966 թվականին՝ ՀԼԿԵՄ Լենինականի քաղկոմի դպրոցական բաժնի վարիչ։ 1966-1967 թվականներին քաղկոմի առաջին քարտուղար, իսկ 1967-1975 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ ԿԿ քարտուղար։ 1975-1979 թվականներին եղել է ՀԿԿ ԿԿ կազմակերպական բաժնի տեսուչ, 1979-1988 թվականներին՝ ՀԿԿ Ախուրյանի շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1988-1989 թվականներին՝  ՀԿԿ Լենինականի քաղկոմի առաջին քարտուղար, 1989-1991 թվականներին՝ ՀԿԿ ԿԿ կազմակերպական բաժնի վարիչ, իսկ 1997-1998  թվականներին՝ ՌԴ հաղորդակցության ճանապարհների նախարարության լիազոր ներկայացուցիչը Հայաստանում։ 1991-1995 թվականներին եղել է ԳԽ պատգամավոր(թիվ 158 ընտրատարածք)։ Եղել է ԳԽ տեղական ինքնակառավարման հանձնաժողովի անդամ, աշխատել է հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ Եղել է ՀԿԿ խմբայցության խմբակցության անդամ։ 1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր թիվ 65 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային ժողովի  պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ։ Աշխատել է ԺԴԿ վարչության նախագահի տեղակալ։ Մահացել է 27.04.2018-ին։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Մարտոսի խաչքար (Գեղարքունիք գյուղ)

**Մարտոսի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Գեղարքունիք գյուղի մեջ՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցու արևմտյան պատին ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.25/6.2)։

## Տեղադրություն

Խաչքարի բեկորը ագուցված է Սուրբ Գևորգ եկեղեցու արևմտյան պատին։

## Քանդակ

Խաչքարին քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը, ում երկու զինվոր աղեղներով խոցում են։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարի ճակատին առկա է 2 տող վիմական արձանագրություն.

# ՍՈՒՐԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԵԽՈ
# Ս ՄԱՐՏՈՍԻՆ

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Մարտոսին։

## Տես նաև
* Գեղարքունիք
* Գալոտիկի խաչքար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիք գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր‎
Singles

***Singles***, ամերիկյան Maroon 5 փոփ-ռոք խմբի հավաքածուն, որը թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ին «*[[Interscope Records]]*» լեյբլի կողմից։ Ալբոմը ներառում է խմբի հինգ լավագույն ալբոմների տասներկու սինգլները՝ «*Songs About Jane*» (2002), «*It Wonn't Be Soon Before Long*» (2007), «*Hands All Over*» (2010), «*Overexposed*» (2012) և «*V*» (2014):

«*Singles*» երգը թողարկվել է Ասիայում *Maroon V Tour*-ի ժամանակ։ Ալբոմը չի պարունակում նոր կամ չթողարկված երգեր։

## Նախապատմություն
2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին «*[[Interscope Records]]*» լեյբլը հայտարարել է, որ Maroon 5-ը կթողարկի խմբի հիթերի առաջնաելույթային հավաքածուն։

Ալբոմի երգացանկը և շապիկը հրապարակվել են նույն օրը, հայտնի է դարձել, որ հավաքածուում կլինեն տասներկու երգեր, և այնտեղ չեն լինի նոր կամ չթողարկված երգեր։ Երկրպագուները նաև արձագանքել են ալբոմի ավելի համապատասխան հիթերի բացակայությանը, ինչպիսիք են՝ «*[[Harder to Breathe]]*», «*Sunday Morning*» և «*Won’t Go Home Without You*»:

## Շապիկ
«Singles» ալբոմի շապիկը նկարահանվել և խմբագրվել է լուսանկարիչ և զբոսաշրջիկ Թրևիս Շնայդերի կողմից, որը տարբեր սոցիալական ցանցերում հայտնի է որպես bootswallace, ինչը Շնայդերի կողմից հաստատվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Թվիթթերում։ Լուսանկարն արվել է Հյուսիսային Ամերիկայում Maroon 5 շրջագայության կուլիսներում։

## Քննադատական ընդունելություն
Ալեքս Լայը (contactmusic.com) ասել է. «նրանց համար, ովքեր մոռացել են կամ իսկապես ծանոթ չեն Ադամ Լևինի և ընկերության ստեղծագործությանը, դա իրենց ունակության համար ժանրերը խառնելու հիանալի դրսևորում է»։

## Առևտրային հաջողություն
Ալբոմը Ճապոնիայում առաջնաելութ է ունեցել վեցերորդ հորիզոնականում՝ առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվելով 11,000 օրինակ։ Բրազիլիայում ալբոմը առաջնաելութ է ունեցել *NPD* հիթ-շքերթի ութերորդ հորիզոնականում՝ առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվելով 20,000 օրինակ։

## Երգացանկ

## Ձայնագրության մասնակիցներ
* Ադամ Լևին՝ վոկալ, կիթառ, ռիթմ կիթառ, երգի հեղինակ, խմբի անդամ
* Ջեսսի Կարմայքլ՝ ստեղնաշարային գործիքներ, բեք-վոկալ, ռիթմ կիթառ, երգի հեղինակ, խմբի անդամ
* Միքի Մեդեն՝ բաս կիթառ, երգի հեղինակ, խմբի անդամ
* Ջեյմս Վալենթայն՝ կիթառ, բեք-վոկալ, երգի հեղինակ, խմբի անդամ
* Մեթ Ֆլին՝ հարվածային գործիքներ, խմբի անդամ
* ՓիՋեյ Մորտոն՝ ստեղնաշարային գործիքներ, բեք-վոկալ, խմբի անդամ
* Սեմ Ֆարար՝ ստեղնաշարային գործիքներ, երգի հեղինակ, խմբի անդամ (նախկինում՝ հյուրախաղերի ժամանակ)
* Քրիստինա Ագիլերա` վոկալ (5-րդ երգ)
* Վիզ Խալիֆա` վոկալ (2-րդ երգ)

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրում և վաճառք

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 ալբոմներ
Կատեգորիա:Maroon 5 ալբոմներ
Տոդոս լոս Սանտոս

thumb|Տոդոս լոս Սանտոս լիճը քարտեզի ամենաներքևում՝ կենտրոնական հատվածում(նշված չէ)

**Տոդոս լոս Սանտոս** (, որը իսպաներեն նշանակում է «Բոլոր սրբերի լիճ»), լիճ Լոս Լագոս շրջանում՝ Չիլիի հարավում։

## Աշխարհագրություն
Լիճը գտնվում է պրովինցիայի մայրաքաղաք Պուերտո Մոնտիից 96 կմ հյուսիս-արևելք և Պուերտո Վարաս քաղաքից 76 կմ արևելք, Վիսենտե Պերես Ռոզալես ազգային պարկի սահմանին։ Դա Չիլիի ամենամեծ իններորդ լիճն է (լճի տարածքը 178,5 կմ² է): Լիճը գտնվում է Անդերի նախալեռներում՝ 189 մետր բարձրության վրա, իսկ լճի միջին խորությունը 191 մետր է, այսինքն՝ լճի հատակի մեծ մասը ընկած է օվկիանոսի մակարդակից ցածր։ Տոդոս լոս Սանտոս լիճն ունի միայն մեկ կղզի՝ Մարգարիտա (Դե լաս Կաբրասի հին քարտեզներում) և զբաղեցնում է 100 հա տարածք։
Լճի ավազանի մակերեսը 17 անգամ գերազանցում է մակերևույթային մակերեսին և կազմում է 3036 կմ²։ Լճի ծագումը և՛ սառցադաշտ է, և՛ հրաբխային։ Սառցե դարաշրջանում, սառցադաշտի երկու ճյուղերը, որոնք սահում էին լեռներից հակառակ ուղղությամբ՝ մեկը դեպի հարավ Ռիո Նեգրոյի ներկայիս հովտով և մյուսը դեպի հյուսիս Բլանկո գետի ներկայիս հովտով, միաձուլվելով մի կետում Երկայնական հովտում և միասին շարժվելով դեպի արևմուտք, գոյացել է ցածրավայր, որն այժմ զբաղեցնում են Տոդոս լոս Սանտոս և Լյանկիուե լճերը։ Օսորնո և Քալբուկո հրաբուխների գործունեության հետևանքով սառցադաշտը հալվեց և լիճը հրաբխային լավայով բաժանվեց երկու առանձին ջրամբարների։ Լավային հոսքը Տրոնադոր հրաբխից հասավ նաև լիճ՝ Բլանկո գետի հովտի երկայնքով։

## Ջրաբանություն
Լիճն ունի բավականին մեծ ծավալ՝ 34,4 կմ³, ինչը բացատրվում է նրա մեծ խորությամբ (առավելագույն խորությունը՝ 337 մետր)։ Լճի հարավ-արևմտյան ծայրից հոսում է Պետրոուե գետը (համանուն բնակավայրի մոտ), լճից դուրս հոսող ջրի ծավալը 270 մ³/վ է, լճի ամբողջ ջուրը թարմացվում է 4 տարվա ընթացքում։ Լիճը շրջապատված է լեռներով, որոնց մեջ կան երեք հրաբուխների գագաթներ՝ Օսորնոն՝ արևմուտքում, Պունտիագուդոն՝ հյուսիսից և Տրոնադորը՝ արևելքից։ Լճի ավազանը հիմնականում ծածկված է բարեխառն գոտու վալդիվյան խոնավ անտառներով։
Լճը կարող է կանաչ, կապույտ կամ արծաթափայլ տեսք ունենալ ՝ կախված օրվա ամպամածությունից և եղանակից։ Կանաչավուն երանգի մեծ մասը գալիս է հանքային մնացորդներ պարունակող սառցադաշտային հալված ջրից։

## Լճի համայնապատկեր
thumb|733x733px|Տոդոս լոս Սանտոս լիճ|կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Խառնարանային լճեր
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի լճեր
Կատեգորիա:Չիլիի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Չիլիի լճեր
Եվգենիա Բոնետի

**Եվգենիա Բոնետի** (), միանձնուհի, որը  Իտալիայում աշխատում է փրկել աղջիկներին թրաֆիքինգից օգնել կանանց լքել երկրի մարմնավաճառության արդյունաբերությունը։

## Կյանք
Կոնսոլատա միսիոներության քույր է, Խորհրդատվության մագիստրոս և Իտալիայի բարձրագույն ղեկավարների միության անդամ է, ղեկավարելով կազմակերպության աշխատանքը մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ։ Որպես այդպիսին, նա պատասխանատու է ամբողջ աշխարհում 250 միանձնուհիների համար, որոնք օգնում են երիտասարդ աղջիկներին ևկանանց դուրս գալ մարմնավաճառությունից։

Նկարահանվել է «*Ոչ իմ կյանքը»* վավերագրական ֆիլմում, որում խոսել է Իտալիայում իր աշխատանքի մասին 2005 թվականին մասնակցել է Սուրբ Աթոռի հովանավորությամբ անցկացվող խորհրդաժողովին` պարզելու, թե ինչպես կաթոլիկ եկեղեցիին կարող է ավելի լավ հովվական խնամք ապահովել մարմնավաճառությամբ զբաղվող կանանց։ Ընդգրկվել է 2007 թվականի լավագույն տասը մարդկանց ցուցակում, որը հրապարակել է «Inside the Vatican»ը։ 2007 թվականին արժանացել է Խիզախ կանանց միջազգային մրցանակին իսկ 2013 թվականին «Եվրոպացի քաղաքացիների» մրցանակին։

2012 թվականին դեկտեմբերին հիմնադրել է «Այլևս ոչ ստրուկներ» ասոցիացիան (Mai più schiave)։

Հռոմի պապը նրան ընտրել է 2019 թվականին Կոլիզեյում Խաչի կայանի Ավագ ուրբաթի համար տեքստեր գրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

;Լրացուցիչ աղբյուրներ
*

## Արտաքին հղումներ
* Այլևս ոչ ստրուկներ ասոցիացիա 

Կատեգորիա:Իտալացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավապաշտպաններ
Տանուտեր Սարգսի խաչքար (Լանջաղբյուր)

**Տանուտեր Սարգսի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լանջաղբյուր գյուղի մեջ՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին ագուցված՝ մուտքից աջ։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.38/2.3)։

## Տեղադրություն

Խաչքարն ագուցված է Լանջաղբյուր գյուղի մեջ՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարի քիվին, թևերի արանքում և ստորին հատվածում առկա են 4 տող վիմական արձանագրություն.

#ԿԱՄԱԻՆ ԱՅ. ԵՍ ՏԱՆՈԻՏԷՐ ՍԱՐԳԻՍ
#ԿԱՆԿ[Ն]ԵՑԻ ԽԱՉՍ ԲԱՐԵԽԱԻՍ Ի[ՆՁ]
#ՅՈՎԱՆԷՍ ԿԱԶՄՈՂ
#ԹՎ :ՋՂԱ: (1542)

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը իր համար կանգնեցնել է տվել Տանուտեր Սարգիսը։ Կանգնեցվել է 1542 թվականին՝ Հովհաննես կազմողի կողմից։

## Տես նաև
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանջաղբյուր գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Լաուրից Մելխիոր

**Լաուրից Մելխիոր** (ամբողջական անունը` **Լաուրից Լեբրեխթ Հոմել Մելխիոր**, , ), դանիացի օպերային երգիչ, (տենոր)։ 20-րդ դարի առավել հայտնի Վագներական հերոսական տենորներից («հելդենտենոր» ()) մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է դպրոցի տնօրենի ընտանիքում։ Մանկուց երգել է եկեղեցական երգչախմբում։ Սովորել է Կոպենհագենի թագավորական օպերային դպրոցում։ 1913 թվականին տեղի է ունեցել նրա օպերային դեբյուտը որպես բարիտոն. նա կատարել է Սիլվիոյի դերերգը Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» օպերայում։ Շարունակելով ուսումը` հետագայում մասնագիտացել է որպես տենոր։ 1918 թ. Մելխիորը կատարել է իր առաջին մեծ վագներական դերերգը` Տանհոյզերը համանուն օպերայում։ Մինչև 1921 թվականը մնացել է Կոպենհագենի թագավորական օպերային թատրոնի թատերախմբի կազմում, հետագայում էլ հաճախ հանդես է եկել թատրոնի բեմի վրա։ 1921-23 թվականներին ուսանել է Լոնդոնում, Բեռլինում և Մյունխենում` Աննա Բառ–Միլդենբուրգի մոտ։ 1926 թվականին տեղի է ունեցել երգչի դեբյուտը Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում։

Երգիչը կանոնավոր հանդես է եկել Լոնդոնի «Կովենտ-Գարդեն» թատրոնում (1924-39 թվականներ) և Բայրոյթի փառատոնում։ 1925 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Վիեննայի օպերային թատրոնում։ 1925—1939 թվականներին մշտապես հրավիրվել է Բեռլինի պետական օպերային թատրոն։ 1926-1950 թվականներին մեծ հաջողությամբ երգել է «Մետրոպոլիտեն օպերայում»։ Բաց դրանից, Մելխիորը հանդես է եկել Փարիզի, Բրյուսելի, Չիկագոյի, Սան Ֆրանցիսկոյի, Բուենոս–Այրեսի և այլ քաղաքների օպերային թատրոններում։ Նրա հաճախակի խաղակիցներից էր Կիրսթեն Ֆլագսթադը։  Մելխիորը թողել է բեմը 1950 թվականին։ Հետագայում նկարահանվել է Հլիվուդում, մինչև պատկառելի տարիք հանդես է եկել համերգներում, կատարել ձայնագրություններ։

Հուղարկավորված է Կոպենհագենի Ասիսթենս գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն
Լաուրից Մելխիորը ուժեղ, բարիտոնալ երանգավորմամբ և ամուր վերին ռեգիստրով ձայնի տեր էր, որը թույլ էր տալիս նրան մեծ հաջողությամբ կատարել վագներական հերոսական տենորային դերերգերը (Լոհենգրին, Տրիստան («Տրիստան և Իզոլդա»), Զիգմունդ («Վալկիրիա»), Զիգֆրիդ («Զիգֆրիդ», «Աստվածների մայրամուտը») և այլն)։ Բացի դրանից` նա կատարել է Օթելոյի դերերգը Վերդիի համանուն օպերայում, Ռադամեսի դերերգը (Վերդի, «Աիդա») և Ֆլորեստանի դերերգը Բեթհովենի «Ֆիդելիո» օպերայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* H. Hansen: «Lauritz Melchior» (Kopenhagen, 1965);
* S. Emmons: «Tristanissimo» (New York, 1990);
* E. Arnosi: «Lauritz Melchior: El Coloso Wagneriano» (Buenos Aires, 1994);
* A. Heckner: «Lauritz Melchior» (Bayreuth, 1995).

## Արտաքին հղումներ
* Լաուրից Մելխիորին նվիրված կայք 
* Lauritz Melchior Web
* Երգչին նվիրված տեղեկատվություն անգլերեն լեզվով
* Լուսանկարներ
* Լաուրից Մելխիորի լիակատար սկավառակագրությունը

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Դանիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հելդենտենորներ
Կատեգորիա:Դանիացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Դանիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Guilty All the Same

**«Guilty All the Same»** (), ամերիկական ռոք խմբի՝ Լինկին Պարկի և ռեփեր Ռաքիմի սինգլը, որը ստեղծվել է «*The Hunting Party»* վեցերորդ ալբոմի համար*:* 2014 թվականի մարտի վեցին կոմպոզիցիան հասանելի էր Shazam ծրագրով։

## Սինգլի մասին
### Ձայնագրություն և անոնս
Radio.com-ի հարցազրույցի ժամանակ Չեսթեր Բեննինգթոնը և Մայք Շինոդան սինգլը նկարագրել են՝ որպես խմբի ամենալավ կողմը ցույց տվող սինգլ։  Նույն հարցազրույցի ժամանակ Շինոդան պատմել է ռեփեր Ռաքիմին հրավիրելու մասին։ Խմբի մասնակիցներին հաջողվել է իրենց երաժշտական ինժեների միջոցով կապ հաստատել ռեփերի հետ։ Ռաքիմը առաջարկին դրական է պատասխանել։ «Guilty All the Same» կոմպոզիցիան ունի երկար գործիքային ներածություն, կոմպոզիցիան շատ նման է Linkin Park-ի վաղ աշխատանքներին, մասնավորապես՝ «Hybrid Theory» և «Meteora» ալբոմների հետ։

### Երաժշտական վիդեո
Երգի պրոմովիդեոն ստեղծվել է «Microsoft» ընկերության հետ համագործկցությամբ։ Տեսահոլովակը նախատեսված է, որպեսզի խմբի երկրպագուները կարողանան խմբագրել այն «Project Spark gameplay-ի» ծրագրի օգնությամբ, դրանով իսկ հնարավորություն տալով ինքնուրույն փոխել տեսահոլովակի ընթացքը և «Անց կացնել» այն որպես համակարգչային խաղ։

### Կարծիքներ
Տարուն Մազուրդամը, ով «*International Business Times» ընկերության խմբագիրն է*, երգի վերաբերյալ դրական է արտահայտվել։ «*Renowned for Sound»-*ից էնդի Ուոլշը 5 աստղից երգին շնորհել է 3.5 աստղ։

## Կոմպոզիցիայի ցանկ

## Ձայնագրության մասնակիցներ
* Չեսթեր Բեննինգթոն — վոկալ
* Մայք Շինոդա — կիթառ
* Բրեդ Դելսոն — Սոլո կիթառ
* Դեյվիդ Ֆարրել — Բաս կիթառ
* Ջո Հան — դիջեյ
* Ռոբ Բուրդոն — հարվածային
* Ռաքիմ — Ասերգություն

## Հիթ-շքերթում դիրք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեքստը
* 
* 

Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Լամելո Բոլ

**Լամելո Լաֆրենս Բոլ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Շառլոթ Հորնեթս» ակումբում։

Դպրոցական կարիերան սկսել է Չինո Հիլսի ավագ դպրոցում, որտեղ ավագ եղբայրների՝ Լոնզոյի և Լիանջելոյի հետ կարողացել է հաղթել նահանգային առաջնությունը և արժանանալ համազգային ճանաչման։ Մարզչական կազմի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով, Բոլը հեռանում է դպրոցական կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքում լիտվական «Պրենայ» ակումբի հետ։ 2018 թվականին սկսել է ելույթներ ունենալ հոր՝ Լավար Բոլի կողմից հիմնադրված Բասկետբոլի կրտսեր ասոցիացիայում (JBA), որից հետո վերսկսել է դպրոցական մարզական կարիերան, այս անգամ հանդես գալով Միացյալ Նահանգների օլիմպիական ուսումնական կենտրոնում։

Ընդունելիության հետ կապված մտահոգությունների ֆոնին, Բոլը որոշում է ամբողջովին հրաժարվել համալսարանային կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքել ավստրալիական Բասկետբոլի ազգային լիգայի (NBL) «Իլավարա Հոքսի» հետ։ 2019 թվականի ճանաչվել է NBL-ի տարվա նորեկ։

Ընտրվել է NBA-ի 2020 թվականի դրաֆթի 3-րդ համարի ներքո՝ «Շառլոթ Հորնեթսի» կողմից։

Դպրոցական ելույթներից ի վեր, Բոլը և նրա եղբայրները Միացյալ Նահանգներում արժանացել են համազգային ուշադրության։ Նրանց հայր Լավար Բոլը նույնպես մեդիա անձնավորություն է։ Հորը պատկանող «Big Baller Brand» ընկերությունում Բոլն ունի իր այցեքարտային մարզակոշիկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
Սարգիս աղայի խաչքար (Լանջաղբյուր)

**Սարգիս աղայի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լանջաղբյուր գյուղի մեջ՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.38/2.4)։

## Տեղադրություն

Խաչքարն ագուցված է Լանջաղբյուր գյուղի մեջ՝ Սուրբ Խաչ եկեղեցու արևմտյան պատին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի քիվին, շրջանակներին և գնդի շուրջն առկա է 4 տող վիմական արձանագրություն.

#ԿԱՄՒԻ ԱՅ։ ԵԻ ՈՂՈՐՄՈԻ[Թ]Բ ՔԻ. ՀԱՄԱԶԻԶ
#ԱՂԷՍ ԿԱՆԿՆԵՑԻ ԶԽԱՉՍ ԵՂԲ
#ԱԻՐ ԻՄ ՍԱՐԳԻՍ ԱՂԻՆ.
#Ի ԹՎԱԿԱՆՍ ՀԱՅՈՅ :Ռ: (1551). ԿԱԶՄՈՂՍ ՈՎԱՆԷՍ

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Սարգիս աղային։ Պատվիրատուն նրա եղբայր Համազն է, իսկ խաչագործը Հովհաննես կազմողն է։ Կանգնեցվել է 1551 թվականին։

## Տես նաև
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանջաղբյուր գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Վարդան Մկրտչյան (պատգամավոր)

**Վարդան Առաքելի Մկրտչյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Վարդան Մկրտչյանը ծնվել է 1954 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Երևանում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է  ճարտարագետ-էլեկտրամեխանիկի որակավորումը։ 1971-1980 թվականներին «Հայէլեկտրամեքենա» գործարանում աշխատել է բանվոր, տեղամասի պետ, իսկ 1980-1986 թվականներին Համամիութենական տեխնիկական մեքենաշինության գիտահետազոտական ինստիտուտում` ավագ գիտաշխատող։ 1986-1989 թվականներիին «Արաքս» գործարանում աշխատել է արտադրության պետ։ 1989-1999 թվականներին եղել է «Հայէլեկտրամեքենա» գործարանի գլխավոր ճարտարագետի տեղակալ, 1999 թվականին եղել է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության և առևտրի փոխնախարար։ 1999-2003 թվականներիին` Ազգային ժողովի պատգամավոր («Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով)։ Աշխատել է Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության քարտուղար, ապա անդամ։ Աշխատել է ՀԺԿ վարչության քարտուղար։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Էվալդ Հերինգ

**Կառլ Էվալդ Կոնստանտին Հերինգ** (, ), գերմանացի ֆիզիոլոգ։

Լոնդոնի թագավորական ընկերության օտարերկրյա անդամ (1902), Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկամաթեմատիկական բաժնի (կենսաբանական խումբ) օտարերկրյա թղթակից անդամ (1905)։

## Կենսագրություն
thumb|left|200px|Գունային շրջանակը հիմնված է Էվալդ Հերինգի գույնի հակառակ տեսության վրա, որը նա անվանել է «գունային զգացողությունների բնական համակարգ»:
Էվալդ Հերինգը բժշկություն է ուսումնասիրել Լայպցիգի համալսարանում Օտտո Ֆունկեի ղեկավարությամբ, 1862 թվականին դարձել է տեղի համալսարանին կից ֆիզիոլոգիայի դոցենտ, 1865 թվականին դարձել Է Վիեննայի Իոսիֆի բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիայի բժշկական ֆիզիկայի և ֆիզիոլոգիայի պրոֆեսոր, 1870 թվականին տեղափոխվել է Պրահա։

Հերինգի աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են հոգեֆիզիկային. բացի այդ, նա ուսումնասիրել է աչքի տարածական զգացողությունը, ընդ որում ներկայացել է որպես նատիվիստական դպրոցի պաշտպան` ի տարբերություն Հելմհոլցի։ Վիճարկել է Ֆեխների հոգեֆիզիկական օրենքը և սահմանել գույների նոր տեսություն։ Նա լույսի զգացողության մասին իր ուսումնասիրությունը հրատարակել է 1874 թվականին Վիեննայում որպես մենագրություն և գրքի տեսքով` 1878 թվականին։

Ըստ նրա` աչքի ցանցաթաղանթը օժտված է տարածական տեսողության ունակությամբ, նրա կարծիքով դիսպարանտության պայմաններում խորության ընկալումը պայմանավորված է նրանով, որ ցանցաթաղանթի ներքին և արտաքին մասերի նեյրոնները կենտրոնացված են խորության տարբեր աստիճանների ընկալման վրա («Beitrage zur Physiologie», Lpz., 1861): Զարգացրել է գունային տեսողության տեսությունը (1875), որում գունազատումը բացատրվում էր դիսիմիլացիայի և ասիմիլացիայի գործընթացներով` ցանցաթաղանթի բջիջների երեք տեսակներում տեղի ունեցող, որոնք պատասխանատու են երեք որակների ընկալման համար (սպիտակ-սև, կարմիր-կանաչ, դեղին-կապույտ)։

Հերինգը նաև զբաղվել է օպտիկական պատրանքների թեմայով։

Որպես Յան Էվանգելիստա Պուրկինեի իրավահաջորդ` Հերինգը զբաղեցրել է ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը Պրահայի Կարլի համալսարանում 1870-1895 թվականներին։ 1904 թվականին ընտրվել է Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ, 1905 թվականին դարձել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։

Նա նաև գրել Է «Das Gedächtniss als eine allgemeine Funktion der organisirten Materie» աշխատությունը (Վիեննա, 1870, 1876)։

## Տես նաև
* Հերինգի տեսողական պատրանք

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Kurzbiografie und Verweise auf digitale Quellen im Virtual Laboratory des Max-Planck-Instituts für Wissenschaftsgeschichte (englisch)
* ''Lexikon der Neurowissenschaft'' (spectrum.de über Karl Ewald Konstantin Hering)
* ''Lexikon der Neurowissenschaft'' (spectrum.de über die Hering-Täuschung)

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Վանյա Հովհաննիսյան (պատգամավոր)

**Վանյա Վաղիկի Հովհաննիսյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Վանյա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 3-ին Հրազդանի շրջանի Բջնի գյուղում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ինժեներ-շինարարի որակավորումը։ 1973-1975 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1976-1980 թվականներին «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտում աշխատել է ավագ տեխնիկ, 1980-1983 թվականներին Չարենցավանի հաստոցաշինական ԱՄ-ի «Վերչին» վարչությունում՝ աշխատել է վարչության պետ, արտադրամասի պետ։ 1983-1988 թվականներին Չարենցավանի քաղխորհրդում՝ կապիտալ շինարարության բաժնի պետ, իսկ 1989-1992 թվականներին՝ Չարենցավանի «Արդշինբանկում» աշխատել է գլխավոր ինժեներ։ 1991-1995 թվականներին եղել է Չարենցավանի քաղխորհրդի և Բջնի գյուղխորհրդի պատգամավոր։ 1999 թվականին մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ «Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով (ՀԺԿ)։ Եղել է Ազգային ժողովի պետական իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ԺԴԿ-ի վարչության անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Թայվանական լեզու

[right|thumb|300px|6 և ավելի բարձր տարիք ունեցող բնակիչների համամասնությունը, որոնք օգտագործում են [Թայվանի, Պենղուի, Կինմենի և Մացուի թայվանական տները 2010 թվականին.]]

**Թայվանական լեզու** (ըստ այլ հետազոտողների, **չինական լեզվի թայվանական բարբառը **, *Tâi-oân-oē* կամ *Hō-ló-oē*, *Dāiūan ūe*), չին-տիբեթական ընտանիքի չինական ճյուղի բառապաշար։ Կառուցվածքային առումով, դա Հարավային Մինհ լեզվի (կամ չինարեն լեզվի բարբառ) բարբառներից մեկն է, որը տարածվել է մայրցամաքում հիմնականում Ֆուջիան նահանգում, որից Թայվանը բաժանվել է նեղուցով։ Թայվանական «Լեզվի կամ բարբառի» խնդրի (ինչպես նաև բուն Հարավային Մինգի և գրական չինարենին նման շատ այլ բառապաշարների) հետ կապված դեռևս գիտության մեջ ընդհանուր ընդունված լուծում չկա։

## Տարածում
Թայվանի կղզում խոսում են թայվանական լեզվով (բարբառով)։ Այդ լեզվով խոսում է կղզու բնակչության մեծամասնությունը (բնակչության մոտ 70%, այսպես կոչված «հոլոն»)։ Հոլոն բնակչության էլ ավելի մեծ տոկոս էր կազմում նախքան մայրցամաքային Չինաստանից զանգվածային ներգաղթի ներհոսքը 1949 թվականին, ինչը հետևել է մայրցամաքում կոմունիստների հաղթանակին, ՉԺՀ-ի ձևավորմանը և Չիանգ Կայ-շեկի կառավարության Թայվան տարհանմանը։ Ներգաղթյալների և նրանց սերունդների հետ կապված՝ թայվաներեն խոսողները կղզու բնիկ բնակիչներն են, չնայած մինչ Թայվանում Հոլոյի գալուստը այնտեղ ապրել են ավստրոնեզյան ընտանիքին պատկանող արքայական թայվանական լեզուների խոսողներ, որոնք այժմ քանակով չափազանց փոքր են։ Ենթադրվում է, որ Թայվանի աբորիգեն լեզուները ազդել են թայվանական լեզվի (բարբառի) վրա և մեծացրել են նրա տարբերությունները մայրցամաքային Չինաստանում խոսվող Հարավային մինիսյան լեզվից։

## Զարգացում
Այն չունի պաշտոնական կարգավիճակ։ Դրանով գրվում են Տայպեյի մետրոյի որոշ հայտարարություններ։ Զարգացել է ոչ պետական մամուլը, ինտերնետը, հրատարակվել են գրքեր (մասնավորապես բանաստեղծություններ է գրել հայտնի թայվանցի բանաստեղծ Լի Կուիքսանը)։ Օգտագործվել են ինչպես չինական նիշեր, այնպես էլ եվրոպական միսիոներների կողմից մշակված լատինական գրերը (Peweji, Pe̍h-oē-jī, կրճատ POJ), բայց դա պաշտոնական չէ.

## Հնչյունաբանություն
Թայվանական լեզուն (բարբառը) ունի յոթ տոն, ի տարբերություն գրական չինարենի, որն ունի չորս տոն։ Կան քթային ձայնավորներ
### Ձայնավորներ

### Բաղաձայններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Introducing the Taiwanese Language | Tailingua
* Лушуй Сяннань(鹭水芗南)- Южноминьский язык блог 
* Тайвань. Все о Тайване на inTaiwan.ru
* Radio Taiwan International-русский 
* Taiwanese-English Dictionary в формате PDF; 1076 стр.

Կատեգորիա:Թայվանի լեզուներ
Կատեգորիա:Չինաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Ասիայի լեզուներ
Մնացական Պետրոսյան

**Մնացական Թադևոսի Պետրոսյան** (), Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Մնացական Պետրոսյանը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 16-ին Վրաստանի Ախալցխա քաղաքում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1973-1976 թվականներին աշխատել է «Երքիմշին» տրեստում բանվոր, իսկ 1980 թվականին՝ «Էլեկտրասարք» ԱՄ տնտեսագետ, 1980-1983 թվականներին` Երևանի ֆինանսատնտեսագիտական տեխնիկումի ԼԿԵՄ կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1983-1986 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի կոմերիտական կազմակերպությունների բաժնի հրահանգիչ, իսկ 1986 թվականին՝ հաշվառման և վիճակագրության ենթաբաժնի վարիչ։ 1986-1989 թվականներին` կոմերիտական կազմակերպությունների բաժնի վարիչի տեղակալ, 1989-1990 թվականներին` գործերի կառավարիչ, իսկ 1990-1994 թվականներին՝ Հայաստանի երիտասարդական միության գործերի կառավարիչ։ 1994-1997 թվականներն աշխատել է «Հայք» միավորման գլխավոր հաշվապահ, իսկ 1997-1998 թվականներին` «Հայէկոնոմբանկ»-ի Էջմիածնի մասնաճյուղի կառավարիչ։ 1998-2000 թվականներին` «Հայագրոբանկ»-ի գործերի կառավարիչ, իսկ 2000-2002 թվականներին` տնօրենի տեղակալ։ 2002-2003 թվականներին՝ «Արսօյլ» ՀՁ ՓԲԸ տնօրենի տեղակալ։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 11-ից Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ ՄԱԿ համամասնական ընտրացուցակով։ Մինչև 2006 թվականի հունիսի 2-ը` եղել է Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, այնուհետև` նույն հանձնաժողովի նախագահ։ Եղել է ՄԱԿ խմբակցության անդամ։ Եղել է ՄԱԿ-ի անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Օտտո Ֆունկե

**Օտտո Ֆունկե** (, ), գերմանացի ֆիզիոլոգ։

## Կենսագրություն
Օտտո Ֆունկեն ծնվել է 1828 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Սաքսոնիայի Խեմնից քաղաքում։ 1846-1851 թվականներին բժշկություն է ուսումնասիրել Լայպցիգի համալսարանում, որտեղ 1852 թվականից սկսել է ֆիզիոլոգիա դասախոսել որպես պրիվատ-դոցենտ։

1851 թվականին Ֆունկեին առաջին անգամ հաջողվել է բյուրեղացնել արյունը («*Funkesche Kristalle*»):

1854 թվականին Ֆունկեն նշանակվել է արտակարգ, 1856 թվականին՝ Լայպցիգում ֆիզիոլոգիական քիմիայի հաստիքային պրոֆեսոր, իսկ 1860 թվականին՝ ֆիզիոլոգիայի հաստիքային պրոֆեսոր Ֆրեյբուրգի համալսարանում։

Ֆունկեի գիտական հետազոտությունները վերաբերում են ֆիզիոլոգիայի բոլոր ոլորտներին, հատկապես արյան բաղադրությանը, ճարպերի ներծծմանը, աղիների էպիթելի գործառույթին, քրտնարտադրությանը, նյարդերի ռեակցիային, ամոնիակի ազդեցությանը մարդու օրգանիզմի վրա և այլն։ Այս հետազոտություններից շատերի արդյունքները հրապարակվել են հեղինակի կողմից բժշկական հատուկ ամսագրերում։

Բացի այդ, Ֆունկեն հրատարակել է ֆիզիոլոգիայի դասագիրք («*Lehrbuch der Physiologie*», 7-րդ խմբ. Գրյունգագեն, 3 հատոր, Համբուրգ, 1884-1887) և Լեմանի ֆիզիոլոգիայի դասագրքին ավելացվող աղյուսակներ` «*Atlas der physiologischen Chemie*» խորագրով (Լայպցիգ, 1853, 2-րդ հրատարակություն, 1858)։ Ֆիզիոլոգիայի հիմնական դասագրքի համար Հերման Ֆունկեն հոդված է մշակել` «*Tastsinn und Gemeingefühle*» (Լայպցիգ, 1880)։

Նրա հայտնի աշակերտների թվում էր մասնավորապես Էվալդ Հերինգը։

## Աշխատություններ
* Funke, Otto (1851). Ztschr.f. rat. Med., N. F. **1**, 172.
* *Lehrbuch der Physiologie* (7. Aufl. von Grünhagen, Hamburg 1884)
* *Atlas der physiologischen Chemie* (Leipzig 1853, 2. Aufl. 1858), Supplement zu Lehmanns *Lehrbuch der physiologischen Chemie*
* Kapitel über den Tastsinn und die Gemeingefühle. In: *Hermanns Handbuch der Physiologie* (Bd. 3, Leipzig 1880)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Օտտո Ֆունկե

## Արտաքին հղումներ
* Օտտո Ֆունկե

Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Եվրոամերիկացիներ

[thumb|300px|<small>[Բենջամին Ֆրանկլին՝ (անգլիացի) Սեմ Հյուսթոն՝ (շոտլանդիա-իռլանդացի) Թեոդոր Ռուզվելտ՝ (նիդեռլանդացի) Էլետեր Իրենե Դյուպոն դե Նեմուր՝ (ֆրանսիացի) Ջոն Ֆ. Քենեդի՝ (իռլանդացի) Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր՝ (գերմանացի) Զբիգնև Բժեզինսկի՝ (լեհ) Լուիս Ուոլթեր Ալվարես՝ (իսպանացի) Գրետա Գարբո՝ (շվեդ) Նատալի Վուդ՝ (ռուս) Մադոննա՝ (իտալուհի/ֆրանսուհի) Ջեք Փելանս՝ (ուկրաինացի)Ժիլբեր Լաֆայետ՝ (ֆրանսիացի) Մինա Սուվարի՝ (հույնուհի/ էստոնուհի)]]
**Եվրոամերիկացիներ** (նաև հայտնի է որպես **եվրոպական ծագում ունեցող ամերիկացիներ**), Հյուսիսային Ամերիկայում եվրոպական վերաբնակների հետնորդները կամ ԱՄՆ քաղաքացիները, որոնք ծագել են Եվրոպայի ցանկացած բնիկ ժողովրդից։

## Պատմություն
Իսպանացիները դարձել են առաջին եվրոպացիները, որոնք իրենց մշտական ներկայությունը հաստատել են այն տարածքներում, որոնք այժմ պատկանում են Միացյալ Նահանգներին։ Մարտին դե Արգուելեսը ծնվել է 1566 թվականին Ֆլորիդա նահանգի  Սենթ Օգաստին քաղաքում՝ դառնալով եվրոպական ծագում ունեցող առաջին հայտնի մարդը։ Քսանմեկ տարի անց, Վիրջինիա Դեյրը, որը ծնվել է 1587 թվականին Ռոանոկ կղզում՝ ժամանակակից Հյուսիսային Կարոլինայի տարածքում, դարձել է անգլիական ծագում ունեցող առաջին մարդը, որը ծնվել է Տասներեք գաղութներում։

2009 թվականին գերմանաամերիկացիները (16,5 %), իռլանդաամերիկացիները (11,9 %), անգլոամերիկացիները (9,0 %) և իտալոամերիկացիները (6,4 %) եղել են խոշորագույն խմբերի քառյակում, որոնք նշել են իրենց եվրոպական ծագումը՝ այդպիսով ձևավորելով ԱՄՆ-ի բնակչության ընդհանուր թվի՝ 43,8 %։

Ընդհանուր առմամբ, որպես ամենամեծ խումբ, եվրոամերիկացիները ունեցել են աղքատության ամենացածր մակարդակը, տնային տնտեսության և անհատների միջին եկամուտը՝ ի թիվս այլ ռասայական խմբերի, բնակեցվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակչություն
Կատեգորիա:Ամերիկայի եվրոպացիների հասարակություն
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ ըստ ծագման էթնոսի կամ երկրի
Կատեգորիա:Բնակչության գաղթ
Կատեգորիա:Եվրոպական սփյուռքը Հյուսիսային Ամերիկայում
Կույս Մարիամը սուրբ Հովհաննեսի տանը

**«Կույս Մարիամը սուրբ Հովհաննեսի տանը»**, անգլիացի նկարիչ-պրեռաֆայելիտ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի ջրաներկ նկարը՝ ստեղծված 1857-1858 թվականների ընթացքում, ներկայումս գտնվում է Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուում։ Մարիամի կերպարի համար բնորդուհի է ծառայել Ռութ Հերբերտը, Հովհաննեսի կերպարի համար դիրք է ընդունել Խ․ Ու Ֆիշերը։

Քրիստոնեական թեմատիկայով ստեղծագործությունը, որը ստեղծվել է երիտասարդ պրեռաֆայելիտների կողմից 1840-1850-ական թվականներին, հաճախ կենտրոնացել է աստվածաշնչյան կերպարների առօրյա կյանքի վրա։ Ռոսսետտիի ջրանկարում պատկերված է այն պահը, երբ Մարիամը խաչելությունից հետո այցելում է Սուրբ Հովհաննեսին։ Հովհաննեսը կայծքարի օգնությամբ փորձում է վառել լամպը, որի մեջ Աստվածամայրը յուղ է լցնում․ կերպարների այս գործողությունները այլաբանություն են, որը խորհրդանշում է Քրիստոսի մահվան և նրա հարության միջև «մութ ժամանակների» սկիզբը։ Ինչպես  և  «Ավետումը», «Կույս Մարիամը Հովսեփի տանը» դարձել է գույների սահմանափակ ներկապնակ ունեցող նկարչի փորձը։ Բաց տոներում նկարված են Մարիամի և Հովհաննեսի ձեռքերն ու դեմքերը, որոնց վրա արտացոլվում են հեռավոր երկնքի գույները՝ վախճանաբանական պահի խորհրդանիշը, որին նրանք սպասում են։ Ջրանկարի մնացած մասը արված է մուգ դարչնագույնի և ծիրանագույնի նրբերանգներով։ Կենտրոնում՝ Մարիամի և Հովհաննեսի կերպարների միջև, գտնվում են խաչաձև պատուհանները, որոնք վերստեղծում են խաչը, որի վրա խաչել էին Հիսուսին։ Դիտորդը կարծես գտնվում է մութ սենյակի խորքում և նայում է դեպի լույսի աղբյուրը՝ պատուհանը և կերպարները։

Ի սկզբանե նկարը նկարչի կողմից պլանավորվել էր որպես տրիպտիխի մաս՝ որպես գլխավոր աշխատանք՝ «Կույս Մարիամի օրիորդությունը», սակայն այս մտահաղացումը չի իրականացվել։ Ուիլյամ Մայքլ Ռոսսետտին գրել է, որ «Կույս Մարիամը սուրբ Հովհաննեսի տանը» կտավը իր եղբոր «ամենատպավորիչ  և ամենալավ աշխատանքներից մեկն» է։ Ռոսսետտին ստեղծել է նմանատիպ երկու ջրանկար․ առաջինը պատվիրել է Էլեն Հիլթոնը (նկարը այդպես էլ չի ավարտվել)։ Երկրորդը ձեռք է բերել լեդի Պաուլինա Թրևելյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1858 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Մարիամ Աստվածածինը գեղանկարչության մեջ
Իմանի խաչքար (Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Իմանի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի արևմտյան մասում ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.24)։

## Տեղադրություն

Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի արևմտյան մասում։

## Քանդակ
[մինի|ձախից|Քանդակված է [Հիսուս Քրիստոսը խաչված, որի ոտքերի մոտ կանգնած էին Հովհաննես Մկրտիչն ու Մարիամ Աստվածածինը։|alt=]]Խաչքարի քիվին քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը խաչված, որի ոտքերի մոտ կանգնած էին Հովհաննես Մկրտիչն ու Մարիամ Աստվածածինը։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի քիվին, խորանի վերևներում և խաչի թևերի արանքներում ուռուցիկ տառերով առկա է 6 տող վիմական արձանագրություն.

# ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽՈՍ ԻՄԱՆԻՆ
# ԹՎ։ ՌՃԾԵ ԵՒ ԻՇԵՑԷ
# Ք ՅՈՒՆԱՆԱ
# ՊԱՂԻՄ Կ
# ԱԶՄՈՂ ԽԱ
# ՉԻՍ

Համաձայն արձանագրության խաչքարը նվիրված է Իմանին՝ 1706 թվականին։ Խաչքարի կազմողը Պաղիմն է, իսկ պատվիրատուն Հունանը։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր‎
Մկրտչի խաչքար (Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Մկրտչի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի կորության մեջ ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.12)։

## Տեղադրություն
Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու  խորանի կորության մեջ ագուցված։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի քիվին և խաչերի շուրջն առկա է 4 տող վիմական արձանագրություն

# ՍԲ ԽԱՉՍ ԵՂԻՆ ՄԿՐՏԻՉ ԱՅԾԱ Տ
# ՈՒՐ ԿԱՆԳՆԵՑԻ ՊԱԽՇԱՅԻՇ ԿԱԶ
# ՄՈՂ։ ԹՎ.
# :ՋՁԸ։ (1539)։

Համաձայն արձանագրության խաչքարը նվիրված է Մկրտչին։ Կանգնեցվել է 1539 թվականին։ Խաչքագործը Պախշայիչ կազմողն է։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Խաչքար (1558, Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի արևմտյան մասում՝ ներքուստ ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.13)։

## Տեղադրություն

Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու  մուտքի արևմտյան մասում՝ ներքուստ ագուցված։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի խորանի վերին անկյուններում առկա է 1 տող թվակիր վիմական արձանագրություն.

# ԹՎ :ՌԷ: (1558):

Համաձայն արձանագրության խաչքարը կանգնեցված է 1558 թվականին։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ճանտարի խաչքար (Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Ճանտարի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի հյուսիսային ավանդատան մուտքի մոտ հորիզոնական ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.5)։

## Տեղադրություն

Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի հյուսիսային ավանդատան մուտքի մոտ հորիզոնական ագուցված։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի շրջանակներին առկա է 6 տող վիմական արձանագրություն.

# ԱՆՈՒՆ ԱՅ ԵՍ ՃԱՆՏԱՐՍ ԻՇԽԱՆԱՅ ՈՐԴԻ ՀԵՐ
# ԻՑԻ, ԿԱՆԿՆԵՑԻ ԶԽԱՉՍ
# ՓՐԿՈՒԹԵ ՀՈԳՈՅ ԻՄՈՅ ԺԸ ՏԱՐԻ ԴԵՂ
# Ս ԱՒԵՐ ԷՐ ՇԻՆԵՑԻ, ԻՇԽԱՆՈՒԹԻ, ԱՐԻ, ՈՎ ՈՐ
# ՀԱՆԴԻՊԷՔ ՅԻՇԵՑԷՔ
# ԹՎ ՋԵ։

Համաձայն արձանագրության խաչքարը նվիրված է Հերից իշախանի որդի Ճանտարին՝ 1456 թվականին։ Խաչքարի նվիրված է հենց իրեն, որում ասվում է, որ նա կազմակերպել է ավերված իշխանության շինարարական աշխատանքները։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Անգլո-իսպանական պատերազմ (1625-1630)

**Անգլո-իսպանական պատերազմ  (1625-1630),** ռազմական գործողություններ մի կողմից Իսպանիայի, մյուս կողմից Անգլիական թագավորության և դաշնակից Միացյալ նահանգների հանրապետության միջև։

## Նախադրյալներ
1620-ական թվականների կեսերին Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ի և Անգլիայի թագավոր Հակոբ I-ի միջև կային սուր հակսաություններ։ Երեսնամյա պատերազմի բռնկման ժամանակ Ֆլանդրիայի իսպանական բանակը, Գոնսալո Ֆերնանդես դե Կորդոբայի հրամանատարությամբ մտել էր Պֆալց երկրամաս, որի տիրակալը ըմբոստ Ֆրիդիրիխ V-ն էր, որին էլ իր կնոջ Ելիզավետա Ստյուարտի (որը հանդիսանում էր Ջեյմս I դուստրը) հետ միասին զրկեց տիրապետությունից։

Անգլիայի և Իսպանիայի միջև հարաբերությունները կարգավորելու և ամրապնդելու նպատակով, Ջորջ Վիլիերսը Ուելսի արքայազն Չարլզ I-ին առաջարկել է ամուսնանալ Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ի  քրոջ՝ Մարիա Աննայի հետ։ Հարսանեկան արարողությունները կազմակերպելու և բանակցելու նպատակով Ջորջ Վիլիերսը թագաժառանգի հետ ուղևորվում է Մադրիդ։ Սակայն բանակցությունները խափանվեցին՝ երիտասարդների ոչ պատշաճ պահվածքի և Չարլզ I-ի կաթոլիկություն ընդունելու պայմանը մերժելու պատճառով, ինչը ամուսնության նախապայմանն էր։ 
Չարլզն ու Բեքինգհեմը թշնամաբար էին տրամադրված Իսպանիայի նկատմամբ։ Վերադառնալով Լոնդոն նրանք թագավորին համոզեցին գումարել նոր խորհրդարան, որը պատերազմ կհայտարարի Իսպանիային և գումար կհատկացնի դրա համար։

## Բրեդայի պաշարում
1624 թվականի օգոստոսին Ֆլանդրիայի բանակը Դոն Ամբրոզիո Սպինոլայի հրամանատարությամբ պաշարեց Բրեդա քաղաքը։ Բերդաքաղաքը ուժեղ ամրացված էր և այն պաշտպանում էին 14.000 զինվորներ։ Մորիս Օրանժացին փորձեց կտրել պաշարված քաղաքի մատակարարման ճանապարհները, սակայն հաջողության չհասավ։ 1625 թվականի փետրվարին անգլիական բանակը փորձել է  ճեղքել իսպանական բանակի ամուր պաշտպանությունը, բայց մեծ կորուստներ կրելով նահանջեցին։ Տասնմեկամսյա պաշարումից հետո, 1625 թվականի հունիսի 2-ին իսպանական բանակը գրավեց քաղաքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* European Treaties Bearing on the History of the United ..., Issue 254,Volume 2, Frances Gardiner Davenport

Կատեգորիա:1627
Կատեգորիա:17-րդ դարի հակամարտություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Անգլիայի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի ժողովուրդների պատերազմներ
Կատեգորիա:Երեսնամյա պատերազմ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի վաղ ժամանակակից պատմություն
Կատեգորիա:Նիդերլանդական հեղափոխություն
Կատեգորիա:1620-ականներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:1630 Եվրոպայում
Մամիկոն Ենգիբարյան

Մամիկոն Ենգիբարյանը հայ քանդակագործ է, որն ապրում է Կենտրոնական Եվրոպայում (Բուդապեշտ/Վիեննա)։ Ծնվել է 1963թ. մայիսի 23-ին Երևանում։ Ավարտել է Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջը, ինչպես նաև կուրսեր է անցել Սանկտ Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ Ենգիբարյանը սկզբնական ճանաչում  ստացել  է *[https://kultura.hu/kepzo-vagabond-macskakat-fogad/ Թափառականները]* (կամ՝ *Կատուները*) բրոնզե շարքի համար, որով նա մասնակցել է Վենետիկի Բիենալեին 1999թ․։ Ունեցել է բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ Հունգարիայում, ինչպես նաև խմբային ցուցադրություններ Ավստրիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Ֆինլանդիայում և ԱՄՆ-ում։

Ենգիբարյանը Բուդապեշտում ունի մի շարք հանրային քանդակներ, որոնցից ամենահայտին է Tumble Over- ը Գրեշամ պալատում է, որն այժմ քաղաքի կենտրոնում տեղակայված Four Seasons հյուրանոցն է։ Ենգիբարյանը ամերիկացի սենատոր Թոմ Լանտոշի արձանի հեղինակն է։ Արձանը բացվել է Բուդապեշտում 2018 թվականին։ Նրա շատ գործեր ընդգրկված են Իտալիայի, Հունգարիայի և ԱՄՆ-ի մասնավոր հավաքածուներում ։

Էթնո-ջազ երաժիշտ Դավիդ Ենգիբարյանի եղբայրն է։

Ներկայում բրոնզից բացի,  աշխատում է արճիճով ու այլ միջոցներով։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ