Լասլո Հուդեց

**Լասլո Էդի Հուդեց**(հոնգարերեն՝ **László Ede Hudec** կամ **Ladislav Hudec** (), չինական անունը՝  **Wu Dake** (. ), 20-րդ դարի հունգարա-–սլովակ ճարտարապետ, ով հիմնականում գործել է Չինաստանի Շանհայ քաղաքում (1918-ից 1945 թվականներին), որտեղ նրա նախագծերի հիման վրա կառուցվել են մի շարք նշանակալի շինություններ։ Առավել աչքի ընկնող կառույցներն են *Park Hotel Shanghai*-ը, *Grand Cinema*-ն, *Joint Savings and Loan building*-ը, *Baptist Publications and Christian Literature Society buildings*-ը և պոստմոդեռն ոճով կառուցված *Green House*-ը։ Հուդեցի ստեղծագործական ոճը տարիների ընթացքում որոշակի փոփոխություններ է կրել. եթե վաղ շրջանում զգացնել էր տալիս 20-րդ դարի սկզբներին ժողովրդականություն վայելող էկլեկտիկ նեոկլասիցիզմը, ապա ուշ շրջանի աշխատանքներում գերիշխում են դեկո և մոդեռն ոճերը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1893 թվականին, ավստրոհունգարական Բեստերցեբանիա (ներկայումս՝ Սլովակիայի Բանսկա Բիստրիցա) քաղաքում։ Հայրը՝ Դյորդ Հուդիեցը, ունևոր ճարտարապետ էր, հունգարացած սլովակ Slovak, իսկ Լասլոյի մայրը՝ Պաուլա Շկիլետին (Paula Skultéty) էթնիկ հունգարուհի էր։ Տղան 1911-ից 1914 թվականներին ճարտարապետություն է ուսումնասիրել Բուդապեշտի տեխնոլոգիայի և տնտեսագիտության համալսարանում։ Երբ սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Լասլոն, որպես Ավստրո-Հունգարիայի հայրենասեր քաղաքացի, կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ 1916 թվականին նա գերի է ընկել ցարական Ռուսաստանի բանակայիններին, աքսորվել Սիբիր։ Այստեղ 1918 թվականին մի բանտից մեկ ուրիշը տեղափոխության ժամանակ կարողացել է աննկատ դուրս ցատկել գնացքի վագոնից, հատել ոչ հեռու գտնվող ռուս-չինական սահմանը և ի վերջո հայտնվել Շանհայում, որտեղ իր մասնագիտական գիտելիքների ու հմտությունների, ինչպես նաև՝ մի քանի լեզուների տիրապետելու շնորհիվ աշխատանքի է անցնել ամերիկյան ճարտարապետական գրասենյակում և հաջող կարիերա արել։

1925 թվականին նա իր սեփական գրասենյակն է բացել և առնվազն 37 շինություն կառուցել մինչև 1941 թվականն ընկած ժամանակահատվածում։

1938 թվականի Մյունխենյան դաշնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո Լասլոն կորցրել է իր չեխոսլովակյան քաղաքացիությունը և դիմել է հունգարական քաղաքացիություն ստանալու համար, ձեռք է բերել և 1941 թվականին նշանակվել Հունգարիայի պատվո դեսպան Շանհայում։

Հուդեցի գլուխգործոցը համարվում է 1934 թվականին Նանջինգ պողոտայի վրա կառուցված 22 հարկանի *Park Hotel Shanghai*-ը, որը մինչև 1980-ական թվականները քաղաքի ամենաբարձր շինությունն էր և այսօր էլ դիտվում է որպես ճարտարապետական նշանակալից հուշարձան։ Մինչև 1952 թվականը այն եղել է ամբողջ Ասիայի, մինչև 1966 թվականը՝ ողջ Չինաստանի ամենաբարձր կառույցը։

1947 թվականին Հուդեցը Շանհայից տեղափոխվել է Լուգանո, այնուհետև՝ Հռոմ։ 1950 թվականին մեկնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, դարձել Բերքլիի Կալիֆոռնիական համալսարանի դասախոս։ Մահացել է 1958 թվականի երկրաշարժի ժամանակ, ինֆարկտից։ 1970 թվականին նրա աճյունը տեղափոխել են Բանսկա Բիստրիցա և վերահուղարկավորել այդ քաղաքի ավետարանչական գերեզմանատանը։

## Շինություններ Շանհայում
right|thumb|250px|Park Hotel Shanghai, 1934
* Ամերիկյան ակումբը
* Huadong հիվանդանոցը
* Paulun Hospital ()
* Margaret Williamson կամ Red House հիվանդանոցը
* Moore Memorial Church ()
* German Church ()
* Chapei էլեկտրակայանը （）
* China Baptist Publication Society and Christian Literature Society Building （）
* Union Brewery
* Մեծ կինոթատրոնը (Grand Cinema)
* Park Hotel Shanghai
* Dr Woo's villa (Green house) ()
* Avenue Apartments
* Wukang Mansion (Normandie Apartments)
* Hudec House ()
* Columbia Circle ()
* Columbia Country Club ()

## Գրականություն
* (życiorys – po słowacku) 
* („Człowiek, który zmienił Szanghaj” – po angielsku)
* *Slovenský biografický slovník*

## Պատկերասրահ


||Prvé a jediné dielo Ladislava Hudeca na Slovensku|Լադիսլավ Հուդեցի միակ աշխատանքը Սլովակիայում

|Pamätná tabuľa k Ladislavovi Hudecovi na kúpeľnej kaplnke vo Vyhniach|Հուշատախտակ մատուռի պատին

File:Hudec ház.png

File:Hugyecz család - Besztercebánya.png|Հուդեցների ընտանիքը Բանսկա Բիստրիցայում

File:Hugyecz László - a magyar hadsereg önkéntese.jpg|Լասլո Հուդեցը՝ հունգարական բանակի կամավոր

File:Hugyecz László - 1934 körül.png|Լասլո Հուդեց. 1934 թ.

File:Műegyetemisták csoportképe, 1912.jpg|Բուդապեշտի տեխնիկական համալսարանի ուսանողների խմբային լուսանկարը. 1912 թ.



## Ծանոթագրություններ

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Hudec Heritage Project
* Exhibit Highlights Shanghai Hotel and its Designer
* Laszlo Hudec fonds at University of Victoria, Special Collections
* Interactive 3D models of László Hudec's buildings created with Virtual Building Explorer.
* Official site of the year of Hudec in Shanghai

Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ