Սև վիշապ կազմակերպություն

, կամ **Ամուր գետ կազմակերպություն**, Ճապոնիայում հայտնի ռազմականացված, ծայրահեղ ազգայնական խմբավորում։

## Պատմություն

*Kokuryūkai*-ը 1901 թվականին հիմնադրել է մարտական արվեստների գործիչ Ուչիդա Ռիոհեն՝ որպես իր մենթոր *Mitsuru Tōyama's Gen'yōsha*-ի իրավահաջորդ։ Անունը ծագել է Ամուրի թարգմանությունից, որը չինարենով կոչվում է *Heilongjiang* կամ «Սև վիշապ գետ» (黑龍江?), ճապոներեն կարդացվում է *Kokuryū-kō*: Դրա հասարակական նպատակն էր աջակցել Ռուսական կայսրությանը Ամուր գետից հյուսիս և Արևելյան Ասիայից դուրս պահելու ջանքերին։

*Kokuryūkai*-ն ի սկզբանե մեծ ջանքեր է գործադրել իր նախորդի` *Gen'yōsha*-ի քրեական տարրերից հեռու մնալու համար։ Արդյունքում նրա անդամների մեջ են եղել կառավարության նախարարներ և բարձրաստիճան զինվորականներ, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ գաղտնի գործակալներ։ Այնուամենայնիվ, որոշ ժամանակ անց գտել են, որ հանցավոր գործողությունների օգտագործումը հարմար միջոց է իրենց գործունեության շատ նպատակների իրականացման համար։

Ընկերությունը հրատարակել է ամսագիր, գործել է լրտեսության ուսուցման դպրոց, որտեղից գործակալներ են ուղարկվել Ռուսաստանի, Մանջուրիայի, Կորեայի և Չինաստանի տարածքներ` Ռուսաստանի գործակալական հետախուզության հետ կապված տեղեկություններ հավաքելու համար։ Իկկի Կիտային` որպես կազմակերպության հատուկ անդամ, ուղարկել են Չինաստան։ Այն նաև ճնշել է ճապոնացի քաղաքական գործիչներին՝ ուժեղ արտաքին քաղաքականություն որդեգրելու համար։ *Kokuryūkai*-ը նաև սատարել է համաասիականությանը և ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել հեղափոխականներին, ինչպիսիք են Սուն Յաթ-Սենը և Էմիլիո Ագուինալդոն։

Ռուս-ճապոնական պատերազմի, Կորեայի միացման և սիբիրյան միջամտության ընթացքում ճապոնական կայսերական բանակը օգտագործել է *Kokuryūkai* ցանցը՝ լրտեսության, սաբոտաժի և սպանության համար։ Նրանք տարածաշրջանում ռուսների դեմ կազմակերպել են Չինաստանի զորապետերի և ավազակապետերի կողմից մանջուրիական գերիլիաներ, որոնցից ամենակարևորը մարշալ Չանգ Ցո-լինն է եղել։ Սև վիշապները ճապոնացի զինվորականների հետ մեկտեղ շատ հաջող հոգեբանական պատերազմ են մղել՝ ողջ տարածաշրջանում տարածելով ապատեղեկատվություն և քարոզչություն։ Նրանք նաև հանդես են եկել որպես ճապոնական բանակի մեկնաբաններ։

*Kokuryūkai*-ն աջակցել է ճապոնացի լրտես, գնդապետ Մոտոջիրո Ակաշիին։ Ակաշին, որն անմիջականորեն «Սև վիշապների» անդամ չէր, հաջող գործողություններ է վարել Չինաստանում, Մանջուրիայում, Սիբիրում և կապեր հաստատել ամբողջ իսլամական աշխարհում։ Այս շփումները Կենտրոնական Ասիայում պահպանվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ «Սև վիշապները» սերտ կապեր և նույնիսկ դաշինքներ են կազմել ամբողջ Ասիայի բուդդայական աղանդների հետ։

1920-1930-ական թվականների ընթացքում *Kokuryūkai*-ը զարգացրել է առավել հիմնական քաղաքական կազմակերպությունը և հրապարակավ հարձակվել լիբերալ ու ձախական կուսակցության անդամների վրա։ Չնայած այս ժամանակահատվածում մի քանի տասնյակից ավելի անդամներ այն չի ունեցել, սերտ կապերը կառավարության առաջատար անդամների, ռազմական և հզոր բիզնեսի առաջնորդների հետ տվել են ավելի մեծ ուժ և ազդեցություն, քան մյուս ուլտրաազգայնական խմբերի մեծամասնությունը։ 1924 թվականին նավատորմի թոշակառու կապիտան Յուտարո Յանոն և «Սև վիշապ» կազմակերպության նրա գործընկերները Օոմոտոյի առաջնորդ Օնիսաբուրո Դեգուչիին հրավիրել են դեպի Մոնղոլիա ճանապարհորդության։ Օնիսաբուրոն ղեկավարել է Օոմոտոյի մի խումբ հետևորդների, այդ թվում՝ այկիդոյի հիմնադիր Մորիհեյ Ուեսիբային։

Սկզբնապես ուղղված լինելով միայն Ռուսաստանի դեմ՝ 1930-ական թվականներին *Kokuryūkai*-ն ընդլայնել է իր գործունեությունը ամբողջ աշխարհում և գործակալներ տեղակայել այնպիսի տարբեր վայրերում, ինչպիսիք են Եթովպիան, Թուրքիան, Մարոկկոն, ողջ Հարավարևելյան Ասիան և Հարավային Ամերիկան, ինչպես նաև Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։

*Kokuryūkai*-ը պաշտոնապես լուծարվել է 1946 թվականին Ամերիկյան Օկուպացիայի հրամանով։ Համաձայն Բրայան Դայզեն Վիկտորիայի «Zen War Stories» գրքի՝ «Սև վիշապ» ընկերությունը վերակազմավորվել է 1961 թվականին՝ որպես «Սև վիշապ» ակումբ (Kokuryū-Kurabu): Ակումբը երբեք չի ունեցել 150-ից ավելի անդամ, որոնց միջոցով կարող էր իրականացնել նախկին *Սև վիշապ* կազմակերպության նպատակները։

## Գործունեություն Միացյալ Նահանգներում
Կազմակերպությունը ազդեցություն է ունեցել ապստամբ, սևամորթ ազգայնականների վրա՝ նպատակ ունենալով խթանել ռասայական անկարգություններին։ Աֆրոամերիկացիներին դուր է եկել Սև վիշապի սիմվոլիզմը, որը պայքարել է Սպիտակագլուխ ծովարծվի և Բրիտանական առյուծի դեմ։

Այդ ջանքերի շրջանակներում Սև վիշապ կազմակերպությունն ուղարկել է իր գործակալ Սատոկատա Տակահաշիին՝ խթանելու համաասիականությունը և պնդելու, որ Ճապոնիան իրենց որպես հավասար կվերաբերվի։ Նա կդառնար Էլայջա Մուհամեդի և Իսլամի ազգի, ինչպես նաև Արևելյան աշխարհի Խաղաղօվկիանոսյան շարժման հովանավորը։ Հնարավոր է, որ Սանկիչի Տակահաշին նույնպես եղել է անդամ։

Միթի Մուդ Լենա Գորդոնի Եթովպիայի Խաղաղության շարժումը պնդում էր, որ միացել է *Kokuryūkai*-ին։

1942 թվալանի մարտի 27-ին ՀԴԲ գործակալները Կալիֆորնիայի Սան Ջոաքուինի հովտում ձերբակալել են Սև վիշապ կազմակերպության անդամներին։

Մանզանարի ներճամբարում կայսերամետ ճապոնացիների մի փոքր խումբ ծածանել է Սև վիշապի դրոշները և վախեցրել ճապոնացի մյուս բանտարկյալներին։

## Տես նաև
* Հինգերորդ շարասյուն
* Սակուրակայ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Norman Polmar, Thomas B. Allen: *The Encyclopedia of Espionage*. Gramercy Books, New York 1998, ISBN 0-517-20269-7
* Richard Deacon: *A History of the Japanese Secret Service*. Berkley Publishing Company, New York 1983, ISBN 0-425-07458-7

## Աղբյուրներ

* *The Encyclopedia of Espionage* by Norman Polmar and Thomas B. Allen ()
* Deacon, Richard: *A History of the Japanese Secret Service*, Berkley Publishing Company, New York, 1983, 
* Jacob, Frank: *Die Thule-Gesellschaft und die Kokuryûkai: Geheimgesellschaften im global-historischen* Vergleich, Königshausen & Neumann, Würzburg, 2012, 
* Jacob, Frank (ed.): *Geheimgesellschaften: Kulturhistorische Sozialstudien: Secret Societies: Comparative Studies in Culture, Society and History*, Königshausen & Neumann, Würzburg 2012, 
* Jacob, Frank: *Japanism, Pan-Asianism and Terrorism: A Short History of the Amur Society (The Black Dragons) 1901-1945*, Academica Press, Palo Alto 2014, 
*
* Saaler, Sven: "The Kokuryûkai, 1901-1920," in Sven Saaler and Christopher W. A. Szpilman (eds.), *Pan-Asianism: A Documentary History Vol. I.* Lanham: Rowman and Littlefield, 2011, pp.&nbsp;121–132.
* Saaler, Sven: “The Kokuryûkai (Black Dragon Society) and the Rise of Nationalism, Pan-Asianism, and Militarism in Japan, 1901-1925,” *International Journal of Asian Studies* 11/2 (2014), pp.&nbsp;125–160. https://doi.org/10.1017/S147959141400014X 

## Արտաքին հղումներ
* «Սև վիշապ»-ի 1914 թվականի պաշտոնական հաղորդագրությունը

Կատեգորիա:Ազգայնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն