Քվինտոս Օֆելլա

**Քվինտոս Լուկրեցիոս Օֆելլա** (**, ), հռոմեացի զորավար։ Մ.թ.ա. 83-82 թվականների քաղաքացիական պատերազմում կռվել է Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլայի հետ և գլխավորել է Պալեստրինայի պաշարումը, որտեղ պաշտպանվել է Գայոս Մարիուս Կրտսերը։ Քաղաքի կապիտուլյացիայից և պատերազմի ավարտից հետո Օֆելլան փորձել է հյուպատոսի պաշտոնի համար առաջադրվել Սուլլայի կամքին հակառակ և սպանվել։

## Կենսագրություն
Օֆելլան պատկանել է հեծյալների դասին։ Երբ սկսվել է մարիուսական և սուլլանական «կողմերի» միջև թշնամությունը, անցել է առաջինների կողմը և, որոշ աղբյուրների համաձայն, ստացել է պրետորի պաշտոնը։ Որոշ գիտնականներ այս եզրակացությանն են հանգել Վելեյուս Պատերկուլոսի վնասված մի հատվածից. «Նա նախկինում մարիուսական կողմի պրետորն էր, ապա անցավ Սուլլայի կողմը»։ Այլ հետազոտողները *praetor* («պրետորի») փոխարեն կարդում են կուսակցություն (պարտիա, *partium)* կամ *proditor։* Իտալիայում Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլայի ափ իջնելուց հետո Օֆելլան անցել է նրա կողմը (մ.թ.ա. 83 թվական):

Սակրիպորտուսում Գայոս Մարիուս Կրտսերի նկատմամբ հաղթանակ տանելուց հետո Սուլլան հրամայել է Քվինտոս Լուկրեցիոսին պաշարել պարտված բանակի մնացորդները Պալեստրինայում, իսկ ինքն այդ ընթաքում շարժվել է դեպի Հռոմ (մ.թ.ա. 82 թվականի սկիզբ): Կոլինի դարպասի մոտ մղված ճակատամարտի ժամանակ Սուլլանների պարտված ձախ թևից շատ փախստականներ գնացել են Օֆելլայի մոտ՝ պատմելով, որ իրենց հրամանատարը սպանվել է, և որ Օֆելլան պետք է անմիջապես լքի ճամբարը։

Այնուամենայնիվ, Քվինտոս Լուկրեցիոսը շարունակել է պաշարումը։ Քանի որ Պալեստրինան լավ ամրացված էր, նա կարող էր հույսը դնել միայն պաշարվածների շրջանում սննդի պակասի վրա։ Շուտով Սուլլան Օֆելլային ուղարկել է ճակատամարտում զոհված մարիական «խմբի» առաջնորդների գլուխները։ Օֆելլան հրամայել է այդ գլուխներով անցնել Պալեստրինայով, որից հետո քաղաքի բնակիչները հանձնվել են։

Գետնանցումներից մեկում գտնվել է Գայա Մարիայի մարմինը, Օֆելլան նրա գլուխն ուղարկել է Սուլլային։ Նա բարձրաստիճան բանտարկյալներից մի քանիսին անմիջապես մահապատժի է ենթարկել, իսկ մյուսներին բանտարկել։ Սուլլան ինքը գլխավորել է բանտարկյալների և պալեստինցիերի դեմ հետագա հաշվեհարդարները։

Պատերազմում այդքան կարևոր հաղթանակ տանելով՝ Օֆելլան հայտարարել է կոնսուլության իր հավակնությունների մասին, չնայած նախկինում կուրուլի (մագիստրատորի ստորին պաշտոն) որևէ այլ պաշտոն չէր զբաղեցրել։ Սուլլան փորձել է խանգարել դրան։ Պլուտարքոսի խոսքերով՝ «երբ Օֆելլան, ամբոխի աջակցությամբ, ներխուժեց ֆորում, Սուլլան իր հարյուրապետներից մեկին ուղարկեց՝ նրան սպանելու, իսկ ինքը՝ Դիոսկուրոսների տաճարում իր աթոռին նստած, վերևից դիտում էր սպանությունը»։

Ժողովուրդը բռնել է մարդասպանին և դատի տվել, բայց Սուլլան հայտարարել է, որ հարյուրապետն իր հրամանն էր կատարում. «Ես սպանեցի Լուկրեցիոսին, որովհետև նա չհնազանդվեց ինձ»։

## Գեղարվեստական գրականությունում
Օֆելլայի մահը նկարագրված է Քոլին Մաքքալոուի «Ճակատագրի ընտրյալները» (*Fortune's Favourites, 1993*) վեպում։ Գիրքը «Հռոմի տիրակալներ» Հռոմեական շարքից է, որը պատմում է Կեսարի և Պոմպեոսի քաղաքական ասպարեզ դուրս գալու, Սուլլայի բռնապետության և Սպարտակի ապստամբության (մ.թ.ա. 83-69) մասին։

## Գրականություն
# *Аппиан Александрийский.* Римская история. — М.: «Ладомир», 2002. — 880 с. — ISBN 5-86218-174-1.
# *Веллей Патеркул.* Римская история // Малые римские историки. — М.: «Ладомир», 1996. — С. 11—98. — ISBN 5-86218-125-3.
# *Плутарх.* Сравнительные жизнеописания. — СПб., 1994. — Т. 3. — 672 с. — ISBN 5-306-00240-4.
# *Короленков А., Смыков Е.* Сулла. — М.: «Молодая гвардия», 2007. — 430 с. — ISBN 978-5-235-02967-5.
# *Münzer F.* Lucretius 25: [нем.] // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). — 1927. — Bd. XIII. — Kol. 1686—1687.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Հռոմի զորավարներ