Սրտի մոնիթորինգ

մինի|Հոլտեր հետզոտություն|349x349փքս
**Սրտի մոնիթորինգ** (), սրտի ռիթմի ուսումնասիրման և հիվանդի վիճակը գնահատելու նպատակով սրտի ակտիվության շարունակական կամ ընդմիջվող մշտադիտարկում (մոնիթորինգ)։ Սրտի մշտադիտարկումը սովորաբար իրականացվում է էլեկտրասրտագրության միջոցով։ Այն ոչ ինվազիվ գործընթաց է, որը գրանցում է սրտի էլեկտրական ակտիվությունը և ցուցադրում այն էլեկտրասրտագրի մեջ։ Այն տարբերվում է հեմոդինամիկ մոնիթորինգից, որը վերահսկում է արյան ճնշումը և հոսքը սրտանոթային համակարգում։ Երկուսն էլ կարող են միաժամանակ իրականացվել սրտային ծանր հիվանդների շրջանում։ Ամբուլատոր հիվանդների (նրանք, որոնք իվիճակի են տաղաշարժվել) սրտի մոնիթորինգը հայտնի է որպես ամբուլատոր էլեկտրասրտագրություն և օգտագործում է փոքր, կրելի սարք, ինչպիսիք են Հոլտերի մոնիտորը, անլար ամբուլատոր ԷՍԳ-ն կամ իմպլանտացվող օղակաձև ձայնագրիչը։ Սրտի մոնիթորից ստացված տվյալները կարող են փոխանցվել հեռավոր մոնիթորինգի կայան՝ հեռաչափման (տելեմետրիայի) կամ կենսահեռաչափման (բիոտելեմետրիայի) միջոցով։

Անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքում սրտային մոնիթորինգը հիմնականում կենտրոնանում է առիթմիայի, սրտամկանի ինֆարկտի և QT միջակայքի մոնիթորինգի վրա: Այն դասակարգվում է երեք դասերի՝ օգտագործելով Ամերիկյան սրտաբանության քոլեջի շտապ սրտային բուժօգնության կոմիտեի մշակած գնահատման համակարգը:

* I դաս - սրտի մոնիթորինգը ցուցված է բոլոր հիվանդներին կամ նրանց մեծամասնությանը։
* II դաս - սրտի մոնիթորինգը կարող է օգտակար լինել, բայց էական չէ։
* III դաս - սրտի մոնիթորինգը ցուցված չէ, քանի որ լուրջ դեպքերի ռիսկը ցածր է: Մոնիթորինգը թերապևտիկ օգուտ չի ունենա։

## Շտապ բժշկական ծառայություններ
Հիվանդանոցից դուրս սուր բժշկական օգնության պայմաններում շտապօգնության ծառայությունները և այլ շտապ բժշկական ծառայություններ մատուցողները օգտագործում են սրտի մոնիտորներ՝ հիվանդի սրտի ռիթմը գնահատելու համար: Լիցենզավորված բժիշկները կամ հավաստագրված պարամեդիկները որակավորված են ԷՍԳ-ները մեկնաբանելու համար: ԷՍԳ-ներից ստացված տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել հիվանդին հիվանդանոցներ, մասնավորապես՝ կաթետերիզացիայի լաբորատորիաներ ուղղորդելու համար:

## Անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունք
Անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքում սրտի մոնիթորինգը շտապ օգնության ժամանակ կենսական նշանների մոնիթորինգի մի մասն է և, որպես կանոն, ներառում է էլեկտրասրտագրություն:

### Մոնիտոր/դեֆիբրիլյատորներ
Որոշ թվային մոնիտորներ, հատկապես շտապօգնության ծառայությունների օգտագործած դեֆիբրիլյատորներն ունեն նաև կարդիոմոնիտորի հնարավորություն: Այս մոնիտորը/դեֆիբրիլյատորները սովորաբար ունեն վերակենդանացման բաժանմունքի մոնիտորի սովորական հնարավորությունները, բայց ունեն ձեռքով դեֆիբրիլյացիայի հնարավորություն: Սա հատկապես օգտակար է շտապօգնության ծառայությունների համար, որոնք կարիք ունեն կոմպակտ, հեշտ օգտագործվող մոնիտորի և դեֆիբրիլյատորի, ինչպես նաև օգտակար է հիվանդների տեղափոխման համար: Մոնիտոր դեֆիբրիլյատորների մեծ մասն ունեն մաշկային խթանման հնարավորություն ևս՝ մեծ ինքնաշխատ էլեկտրական դեֆիբրիլյատորի նման կպչուն բարձիկների միջոցով (որոնք հաճախ կարող են օգտագործվել մոնիթորինգի, դեֆիբրիլյացիայի և խթանման համար), որոնք տեղադրվում են հիվանդի վրա առաջահետին դիրքավորմամբ: Մոնիտոր դեֆիբրիլյատորային սարքերը հաճախ ունեն մասնագիտացված մոնիտորինգի պարամետրեր, ինչպիսիք են ալիքային կապնոգրաֆիան, ինվազիվ արյան ճնշումը և, որոշ մոնիտորներում, Masimo Rainbow SET պուլսօքսիմետրիան, որը կարող է նաև վերահսկել ածխածնի մոնօքսիդի և մեթհեմոգլոբինի մակարդակները: Ժամանակակից մոնիտորների մեծ մասը նաև թույլ է տալիս փոխանցել ԷՍԳ նմուշը շտապօգնության բաժանմունք՝ մեկնաբանության համար. այս գործընթացը կարող է օգտագործվել որոշակի իրավիճակներում հիվանդներին ցուցաբերվող օգնությունը արագացնելու համար, ինչպիսիք են շտապօգնության բաժանմունքը շրջանցելը և ինվազիվ սրտաբանական բաժանմունք տեղափոխելը:

Մոնիտորային դեֆիբրիլյատորների օրինակներ են Physio-Control-ի արտադրած Lifepak 12, 15 և 20-ը, Philips Heartstart MRx-ը և ZOLL Medica-ի E, R և X շարքերը։

## Երկարաժամկետ ամբուլատոր մոնիտորներ
մինի|Դյուրակիր անլար ԷՍԳ մոնիտոր
մինի|iRhythm ZIO XT կպչուն պիտակը կրող մարդու խոշորացված պատկեր՝ դրա տեղադրումից ինը օր անց
Սրտի մոնիթորները բաժանվում են երկու լայն դասակարգման՝ ձեռքով  և ավտոմատ: Ավտոմատ ԷՍԳ հետազոտությամբ մոնիթորները հնարավորություն ունեն վերահսկելու հիվանդի ԷՍԳ-ն և գրանցելու աննորմալ փոփոխությունները՝ առանց հիվանդի միջամտության անհրաժեշտության: Ձեռքով ԷՍԳ փոփոխությունները գրանցիչները պահանջում են, որ հիվանդը երբ ախտանիշներ ակտիվացնի սարքը ախտաբանական փոփոխությունները գրանցելու համար։ Վերջինս սարքերը դարձնում է անօգուտ, օրինակ, երբ հիվանդը քնած է: Երրորդ դասակարգումը՝ իմպլանտացվող օղակաձև գրանցիչը, ապահովում է ինչպես ավտոմատ, այնպես էլ ձեռքով աշխատելու հնարավորություններ:

Ավտոմատ մոնիթորինգի օրինակ է հեռախոսային սրտային իրադարձությունների մոնիտորը: Այս մոնիտորը հեռախոսով պարբերաբար կապ է հաստատում ԷՍԳ տեխնիկների հետ՝ փոխանցելով ԷՍԳ ռիթմեր՝ շարունակական մոնիթորինգի համար: Հեռախոսային սրտային իրադարձությունների մոնիտորը սովորաբար կարող է պահպանել մոտավորապես հինգ «սրտային իրադարձություն», որոնք սովորաբար տևում են 30-60 վայրկյան:

## Սրտի զարկերի մոնիթորինգ
Սրտի կծկումների հաճախականության մոնիթորինգը կարող է իրականացվել որպես էլեկտրասրտագրության մաս, բայց այն կարող է նաև հեշտությամբ չափվել հատուկ սրտի հաճախականության մոնիտորների միջոցով: Նման սրտի կծկումների հաճախականությանը հետևող մոնիտորները լայնորեն օգտագործվում են տարբեր տեսակի ֆիզիկական վարժություններ կատարողները:

Ընդհանուր սրտային մոնիտորը ունի հետևյալ գործառույթները

* Սրտի հաճախության և սրտի ռիթմի ցուցադրում
* Ձայնային ազդանշաններ նախապես սահմանված սահմանաչափից բարձր և ցածր
* առիթմիայի առկայությունը որոշելու ունակություն

Կան սրտի մոնիտորների բազմաթիվ տարբեր տեսակներ: Անձնական օգտագործման համար Հոլտեր մոնիտորը արտաքին մոնիտոր է, որն օգտագործում է մաշկին ամրացվող կպչուն լարեր՝ սրտի ակտիվությունը 1-2 օրվա ընթացքում անընդհատ չափելու և գրանցելու համար։ Գրանցիչը կարող է կրվել մարմնի վրա մինչև 30 օր։ Շարժական սրտի հեռաչափման սարքը կրելի մոնիտոր է, որը հայտնաբերում, գրանցում և փոխանցում է սրտի ռիթմը մինչև 30 օր: Երկարատև օգտագործման համար մաշկի տակ տեղադրվում է ներկառուցվող սրտի մոնիտոր, որը ավտոմատ կերպով հայտնաբերում և գրանցում է սրտի աննորմալ ռիթմը մինչև 5 տարի։

### Պտղի սրտի հաճախության մոնիթորինգ
Պտղի սրտի հաճախության մոնիթորինգը գնալով ավելի տարածված է դառնում հղի կանանց ստանդարտ հետազոտությունների մեջ։ Պտղի էլեկտրոնային մոնիթորինգը սովորաբար օգտագործում է դոպլերային ուլտրաձայնային տեխնոլոգիա՝ պտղի սրտի ակտիվության վերաբերյալ իրական ժամանակի հետադարձ կապ ապահովելու համար՝ ինչպես հղիության, այնպես էլ ծննդաբերության ընթացքում, սակայն ի հայտ են գալիս այլ տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են մաշկի մակերեսին չափվող կծկվող արգանդի մկաններից առաջացող լարման վերլուծությունը կամ պտղի և մոր ԷՍԳ-ի գրանցումը և մոր ԷՍԳ-ի ֆիլտրացումը։

### Սրտի զարկերի մոնիտորներ մարզումների համար
Նոր կրելի սրտի զարկերի մոնիտորները անուղղակիորեն չափում են սրտի զարկերը անդրադարձնող ֆոտոպլետիզմոգրաֆիայի միջոցով: Մոնիտորը լուսավորում է մաշկի հյուսվածքը լույս արձակող դիոդով (LED) և որոշում է լուսադետեկտորով անդրադարձած լույսի ինտենսիվությունը։ Կրելի օպտիկական սրտի զարկերի մոնիտորները պակաս հուսալի են, քան էլեկտրոդային հիմքով սրտի զարկերի մոնիտորները: Կրելի օպտիկական սրտի զարկերի մոնիտորների ճշգրտությունը տատանվում է վարժության տեսակից կախված: Մաշկի երանգը և շարժման արտեֆակտները նպաստում են այս սխալին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Կատեգորիա:Սրտի էլեկտրաֆիզիոլոգիա