Հիսուս Քրիստոսի արձան (Հատիս լեռ)

**Հիսուս Քրիստոսի արձան**, կառուցման փուլում գտնվող արձան Հայաստանում, որը նախատեսվում է տեղադրել Երևանից 30 կմ հյուսիս-արևելք գտնվող՝ Կոտայքի մարզի Հատիս լեռան գագաթին։ Քանդակը կառուցվում է 2022 թվականից։

Արձանի նախաձեռնողն է գործարար և քաղաքական գործիչ Գագիկ Ծառուկյանը, քանդակագործ՝ Արմեն Սամվելյան։ 

## Տեղադրություն
Արձանը տեղակայվելու է Երևանից մոտ 30 կմ հյուսիս-արևելք՝ Հատիս լեռան գագաթին (բարձրությունը՝ 2528 մ)։ Լեռը համարվում է բնական հուշարձան և ունի հրաբխային ծագում։ Շինարարական աշխատանքները մեկնարկել են 2022 թվականին, իսկ արձանի բազայի կառուցումը՝ 2023 թվականին։

## Պատմություն
Հիսուս Քրիստոսի արձանը Հատիս լեռան վրա կառուցելու գաղափարը ներակայցվել է գործարար, Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի կողմից, որի ֆինանսավորումն իրականացվում է նրա հիմնադրամի միջոցներով։ Նախագծի գլխավոր քանդակագործն է Արմեն Սամվելյանը, ճարտարապետական և ինժեներական լուծումներն իրականացվում են մի քանի տեղական ընկերությունների կողմից։ 

Տեսաուղերձում Գագիկ Ծառուկյանը, որպես նախաձեռնող, հիմնավորել է նախագիծը։ Ծառուկյանը նշել է, որ Հայաստանը դժվար ժամանակներում է ապրում և ընդգծել, որ հայերը, որոնք առաջին ժողովուրդն են, որ 301 թվականին ընդունել են քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն, անցյալի բոլոր մարտահրավերները միշտ հաղթահարել են իրենց հավատքի միջոցով։ Հետևաբար, հիմա ճիշտ ժամանակն է կրկին միավորվելու հավատքի շուրջ։ 

Ըստ Ծառուկյանի՝ այս արձանը կակտիվացնի և կզարգացնի Հայաստանի զբոսաշրջությունը։

2024 թվականի օգոստոսին տված հարցազրույցում Գագիկ Ծառուկյանն ասել է, որ արձանը գրեթե պատրաստ է. «Արձանը պետք է լինի յուրահատուկ, այն չպետք է համեմատելի լինի աշխարհում եղած որևէ բանի հետ»։ 

Արձանի բացման ամսաթիվը դեռևս հայտարարված չէ։ Հայկական լրատվամիջոցների տվյալներով՝ բացումը պետք է կայանա 2025 թվականի ավարտին։

## Նկարագրություն
Քրիստոսի քանդակը պետք է ունենա խորհրդանշական 33 մետր բարձրություն, որը Հիսուսի ապրած տարիների քանակն է։ Պատվանդանը պետք է ունենա 68 մետր բարձրություն։ Հուշարձանը, որի ընդհանուր բարձրությունը լինելու է 101 մետր, թեպետ սկզբում նախատեսվում էր 77,7 մետր, պետք է տեղադրվի 2528 մետր բարձրություն ունեցող Հատիս լեռան վրա։ Հայկական աղբյուրների համաձայն՝ կառուցումից հետո այն կլինի Քրիստոսի ամենաբարձր արձաններից մեկը։ Արձանը կշռելու է 17-20 տոննա։ Քանդակի հեղինակն է ճարտարապետ, քանդակագործ Արմեն Սամվելյանը։

## Հնագիտական ուսումնասիրություններ
2025 թվականի հունվարի 8-ին ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը, անդրադառնալով հարցին՝ արդյոք արձանը տեղադրվելու է Հատիս լեռան գագաթին, նշել է, որ այն չի տեղադրվելու հուշարձանի տարածքում։ Նախարարը հայտնել է, որ լեռան գագաթին իրականացված հնագիտական ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերվել են կիկլոպյան ամրոցի հետքեր։ Նրա խոսքով՝ հիմնադրամի հետ կնքված հուշագրի շրջանակներում կատարվել են պեղումներ, որոնց արդյունքում հուշարձանի տարածքը ամբողջությամբ առանձնացվել է և ճանաչվել որպես նորահայտ հուշարձան։ Տարածքից հայտնաբերվել են մի շարք գտածոներ՝ ներառյալ հին մետաղադրամներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հստակեցնել հուշարձանի սահմանները և դրա մշակութային արժեքը։ Նախարարը հավելել է, որ տարածքը կարող է դառնալ զբոսաշրջային հետաքրքրության վայր։

## Արձագանքներ
Արձանի տեղադրումը խառը արձագանքներ է առաջացրել Հայաստանի սոցիալական ցանցերում։

Որոշ հայ օգտատերեր քննադատել են որոշումը՝ այն անվանելով «դեգրադացիա» կամ «հիվանդ մտքի արդյունք»։ Քննարկումների մեջ կային նաև մեղադրանքներ, որ գումարներ են ծախսվում կրոնական հուշարձանների վրա՝ գիտությունն ու տեխնոլոգիաները խթանելու փոխարեն, և դա համարել են վերադարձ միջնադար։

Բացի այդ, կասկածի տակ է դրվել ֆինանսական առաջնահերթությունների սահմանումը, հատկապես այն պայմաններում, երբ երկրում շարունակում է պահպանվել մոտ 30 տոկոսի մակարդակով աղքատությունը։ Ֆեյսբուքի օգտատերերից մեկը ենթադրել է, որ միջոցները կարող էին այլ կերպ օգտագործվել, մասնավորապես՝ 44-օրյա պատերազմի հետևանքով անօթևան և ընչազուրկ մնացած հազարավոր փախստականներին օգնելու համար։

Թեև ՀՀ կառավարությունը հաստատել է նախագիծը, Հայ Առաքելական Եկեղեցին քննադատաբար է տրամադրված ծրագրի նկատմամբ՝ ընդգծելով, որ Հիսուս Քրիստոսի արձանի կանգնեցումը «հարիր չէ Հայ Եկեղեցու դարավոր պատկերագրական և պաշտամունքային ավանդույթին»։

## Տես նաև
* Հիսուս Քրիստոսի արձան (Ռիո դե Ժանեյրո)
* Հիսուս Քրիստոսի արձան (Սվեբոձին, Լեհաստան)
* Հատիս (լեռ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հոդված The Armenian Report-ում

Կատեգորիա:Կառուցվող շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոսի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը Հայաստանում