Պաուլ (ութոտնուկ)

**Պաուլ ութոտնուկ** (, 2008 թվականի հունվար, Ուեյմութ, Դորսեթ, Անգլիա, 2010 թվականի հոկտեմբերի 26, Օբերհաուզեն, Գերմանիա), Գերմանիայում հայտնի է նաև որպես «**Ութոտնուկ-օրաքլ**» ( ), սովորական ութոտնուկի (*Octopus vulgaris*) արու ութոտնուկ է, որը հայտնի է Գերմանիայի ֆուտբոլի հավաքականի մասնակցությամբ խաղերի ելքը գուշակելու իր ենթադրյալ ունակությամբ։ Նա ապրում էր Օբերհաուզենի (Գերմանիա) ակվարիումում։ 2011 թվականի հունվարի 20-ին ակվարիումի տարածքում բացվեց ութոտնուկի պատկերով ֆուտբոլային գնդակի հուշարձան, որի ներսում Պաուլի մոխիրն է։

## Կյանքը
Պաուլի ծննդյան վայրն ու տարեթիվը հստակ հայտնի չեն։ Ըստ նրա պաշտոնական կենսագրության՝ նա ծնվել է 2008 թվականի հունվարին Անգլիայի Ուեյմութ քաղաքում։ Պաուլ անունը ծագել է գերմանացի գրող մանկական բանաստեղծությունից։

Համաձայն այն վարկածի, որն առաջին անգամ հայտնվեց դեղին թերթի կիրակնօրյա համարում, չորս ամսական ութոտնուկին բռնել է ութոտնուկների որսորդ Ֆերենա Բարտչը () 2008 թվականի ապրիլին Էլբա կղզու մոտ, և միայն դրանից հետո նրան տեղավորեցին Օբերհաուզենի ակվարիում։ Այլընտրանքային տարբերակը մեծ ժողովրդականություն ձեռք բերեց Իտալիայում, քանի որ նրան էր պատկանում Էլբա կղզին։

2010 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակչի Գերմանիա-Արգենտինա խաղից առաջ PETA կազմակերպության կենդանիների իրավունքների պաշտպաններն առաջարկեցին Պաուլին բաց թողնել, սակայն Ծովային կյանքի կենտրոնի վարչությունը հայտարարեց, որ ութոտնուկն ինքնուրույն չէ և չի կարողանա ինքնուրույն սնունդ հայթայթել։ Ըստ *DPA-ի՝* իսպանական Կարբալինո քաղաքի գործարարները 30,000 եվրո են հավաքել, որպեսզի Պաուլը դառնա տեղի «Պուլպադա» ութոտնուկների փառատոնի գլխավոր դեմքը։ Քանի որ առաջնությունոմ Իսպանիան Գերմանիայի գլխավոր մրցակիցն էր, տեղական բիզնես ակումբի ղեկավար Մանուել Պասոն երաշխավորեց, որ Պաուլին կենդանի կներկայացնեն ակվարիումում և ոչ թե հայտնի ուտեստի մեջ։ Սակայն մերժել է առաջարկը։

Երբ Գերմանիան զիջեց Իսպանիային, գերմանական թերթը մեղադրեց կենդանուն ազգային շահերը դավաճանելու մեջ։ Ի պատասխան՝ Իսպանիայի վարչապետ Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերոն խոստացավ թիկնապահների թիմ ուղարկել Պաուլին պաշտպանելու համար, մինչդեռ Իսպանիայի շրջակա միջավայրի նախարար Ելենա Էսպինոսան ասաց, որ պաշտպանելու է Պաուլին գերմանացի երկրպագուների կողմից նրա կյանքի վրա հարձակումներից։

## Կանխատեսումներ
Կանխատեսում ստանալու համար թափանցիկ պլաստմասսայից պատրաստված երկու խորանարդ սնուցիչներ՝ 30x30x30 սմ չափերով, Գերմանիայի դրոշով և գալիք խաղում նրա մրցակցի վրա, իջեցվել են մեծ ակվարիում, որտեղ ապրում էր ութոտնուկը։ Համարվում էր, որ կհաղթի նա, ում դրոշը առաջինը բացեց Պաուլը։

Այսպիսով, Պաուլը կանխատեսեց Եվրո 2008-ում Գերմանիայի հավաքականի 6 խաղերից 4-ի արդյունքը, բացառությամբ Խորվաթիայի դեմ խմբային փուլի խաղի և իսպանացիների հետ եզրափակիչ խաղի (Պաուլը որպես Գերմանիա ընտրեց հաղթող բոլոր 6 անդամները)։ 2010 թվականին Հարավային Աֆրիկայում կայացած ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի ժամանակ Պաուլը կարողացավ ճիշտ կանխատեսել հանդիպումների բոլոր արդյունքները՝ ներառյալ գերմանացիների պարտությունները Սերբիայի և Իսպանիայի հավաքականների դեմ խաղում, ինչպես նաև Անգլիայի և Արգենտինայի նկատմամբ տարած հաղթանակները։

Հատկանշանական է, որ Պաուլին առաջարկվել է ընտրել միայն երկու հաղթողներից, մինչդեռ աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների խմբային փուլում հնարավոր են ոչոքիներ։ Գերմանիայի հավաքականը ոչ ոքի չի խաղացել 2008 թվականի Եվրոպայի և 2010 թվականի աշխարհի առաջնության խմբային փուլերում անցկացրած 6 հանդիպումներում։

Պաուլը գուշակել էր Իսպանիայի հաղթանակը 2010 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակչում Հոլանդիայի նկատմամբ (սա Պաուլի առաջին և միակ կանխատեսումն էր առանց հանդիպումներ Գերմանիայի հավաքականի մասնակցության )։ Պաուլի կանխատեսմամբ՝ 2010 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալների համար խաղում Գերմանիայի հավաքականը պետք է հաղթեր Ուրուգվայի հավաքականին։ Երկու կանխատեսումներն էլ իրականացան, ինչի համար Պաուլին տրվեց աշխարհի առաջնության կրկնօրինակը։ Մրցաշարի ավարտին կենդանաբանական այգու ղեկավարությունը հայտարարեց, որ Պաուլն այլևս կանխատեսումներ չի անի խաղերի արդյունքների վերաբերյալ։

Միևնույն ժամանակ, ըստ «Գազետա» թերթի, գիտնականներին չի հետաքրքրել ութոտնուկը, քանի որ նրա հետ փորձերը չեն կարող գիտական համարվել, և հայտնի չէ՝ ութոտնուկը պատահականորեն ընտրել է սնուցողը, թե մարզիչների հուշումով, որոնք կարող են՝ օրինակ, տուփերից մեկի մեջ դնել ավելի համեղ ուտելիք, մի սնուցողն իջեցրել մի փոքր ավելի շուտ, այն ութոտնուկի համար ավելի լավ տեսանելի հատվածում կամ այն կողմից, որը ծանոթ է կամ ավելի հարմար։

### Գերմանիայի հավաքականի մասնակցությամբ հանդիպումներ
մինի|Գերմանիայի և Իսպանիայի դրոշներով սնուցողներ

### Այլ խաղեր

## Պաուլ ութոտնուկ, հավանականության տեսություն և տարբերակներ
Պաուլ ութոտնուկի պարադոքսը բացատրող մի տեսություն ներառում է պարզ բախտը։ Ըստ Դեյվիդ Շպիգելհալտերի (Քեմբրիջի համալսարանի վիճակագրության լաբորատորիայի պրոֆեսոր  ասում է, որ ութոտնուկի հաջող կանխատեսումների շարքը զուտ հաջողություն էր։ Ինչպես նետաձիգ խաղի դեպքում, անընդմեջ 9 կամ 10 գլուխ կամ պոչ ստանալն ինքնին առանձնահատուկ բան չէ, թեև խաղացողի տեսանկյունից դա կարող է նշանավոր իրադարձություն լինել։

Ըստ  (առաջատար առցանց մոլախաղային ծառայություններից մեկը) 2010 թվականի աշխարհի առաջնության առաջին 6 արդյունքները ճիշտ գուշակելու հավանականությունը կազմել է 0,245% կամ 1-ը 408-ից։ Գուշակության այս աստիճանը դեռ դժվար թե կարելի է բացատրել սովորական բախտավորությամբ։

Ճանաչված վարկածը բացատրում է ութոտնուկի ընտրությունը այն երկրների դրոշներում մեծ քանակությամբ դեղինի պարզ առկայությամբ, որոնք նա ընտրել է առաջինը։

Հնարավոր է, որ ութոտնուկի հետ խաղացել է սնուցողներն իջեցրած օպերատորը։ Օրինակ՝ նա կարող էր Գերմանիայի դրոշով սնուցիչը մի փոքր ավելի շուտ իջեցնել կամ ութոտնուկին մի փոքր մոտեցնել։ Ութոտնուկն առաջինը նկատեց նրան և ձգտեց նրա կողմը։

Ամենահավանական տարբերակն այն է, որ առաջին անգամ պատահական ընտրությամբ բացելով գերմանական դրոշով սնուցիչը՝ ութոտնուկը հիշել է իր ընտրությունը և հետո միշտ կառչել դրան, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ գերմանական դրոշն իր ընտրության մեջ չի եղել։ Այնուհետև նա բացեց առաջին տաշտը՝ գերմանական դրոշով ամենանման դրոշով։

## Սատկելը
Ութոտնուկ Պաուլը սատկել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 26-ի առավոտյան Օբերհաուզենի ակվարիումում։ Ակվարիումի ներկայացուցիչ Տանյա Մունցիգի խոսքով՝ Փոլին մահացած են գտել հոկտեմբերի 26-ի առավոտյան։ Իրադարձությունների այս շրջադարձը կանխատեսելի էր, քանի որ վերջին օրերին նա քիչ էր կերել և սովորականի պես ակտիվ չէր։ Ակվարիումի գլխավոր մենեջեր Ստեֆան Պորվոլի խոսքով՝ ութոտնուկը սատկել է մեկ գիշերվա ընթացքում բնական պատճառներով։ Ինչպես գրում է  հրատարակությունը, հոկտեմբերի 26-ին Օբերհաուզենի ակվարիումում դրոշները իջեցվել են, աշխատակիցները կրել են սև ժապավեններ, ցուցադրվել է ցավակցական գիրք։ Ծովային կյանքի կենտրոնում կա նրա հուշարձանը։

## Սատկելուց հետո
2010 թվականի նոյեմբերի 3-ին Օբերհաուզենի ակվարիումում ներկայացվեց Պաուլի իրավահաջորդ անունով ութոտնուկը։ Ավելին, նոր ութոտնուկը, որը ծնվել է Ֆրանսիայի Մոնպելյե քաղաքում, ստացել է նաև Պոլ անունը։ Պաուլի զարմիկը՝ ութոտնուկ Պաուլն, ով բնակություն է հաստատել Պորտու ակվարիումում 2012 թվականի մարտի 27-ին, նույնպես ֆուտբոլային կանխատեսումներ է արել Եվրո 2012-ի ընթացքում Պորտուգալիայի հավաքականի հանդիպումների համար։

2010 թվականի նոյեմբերի 29- ին կայացած իսպանական «Բարսելոնա» - «Ռեալ Մադրիդ» Էլ Կլասիկո -ի նախօրեին դաշնային իսպանական հեռուստաալիքի հաղորդաշարի հաղորդավարները փորձել են արթնացնել Պաուլի ոգին` գցելով թիթեղյա տարա ակվարիումի մեջ՝ ակումբների գլխավոր մարզիչների լուսանկարներով։ Կանխատեսումն իրականացավ, երբ խաղակեսն ընկավ Պեպ Գվարդիոլայի պատկերով, որի «Բարսելոնան» ջախջախեց Ժոզե Մոուրինյոյի «Ռեալին» 5-0 հաշվով։

2010 թվականի վերջին Փոլին շնորհվեց բրիտանական*մրցանակաբաշխություն* ՝ «Կենդանու հետ կապված ամենաանսովոր պատմությունը» անվանակարգում։

Կենդանիների սպորտի այլ կանխատեսողներ համեմատվել են Պաուի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Пауль на сайте Sealife 
* Короткое — Пауль предсказывает победу сборной Германии в матче за 3-е место ЧМ-2010 и победу сборной Испании в финале // «Русская службы Би-Би-Си» (видео)
* Сообщение о смерти осьминога Пауля
* д/ф «ЖИЗНЬ И ЗЛОКЛЮЧЕНИЯ ПАУЛЯ, ОСЬМИНОГА-ОРАКУЛА»  (2012, США; реж. А. Филиппе)