open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նոյբրանդենբուրգ

**Նոյբրանդենբուրգ** (, *Nowy Braniboŕ*, *Branibor Nowy*), քաղաք Գերմանիայում, որը գտնվում է Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա երկրամասում։

Քաղաքը գտնվում է Դոլենսկ լճի մոտ և զբաղեցնում է 85,65 կմ² տարածք։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով, քաղաքում բնակվում է 63 437 մարդ։

## Պատմություն
Նոյբրանդենբուրգը հիմնադրվել է 1248 թվականի հունվարի 4-ին Բրանդենբուրգի կոմս Յոհան I-ի կողմից։

1945 թվականին խորհրդային բանակի օգնությամբ ազատվել է ֆաշիստական պաշարումից։ Ազատագրումից հետո քաղաքապետ է նշանակվել Բարլիբայ Սոգնաևը։

## Քույր քաղաքներ
*  Կոլենո, Իտալիա (1965)
*  Վիլժյուիֆ, Ֆրանսիա (1966)
*  Նևեր, Ֆրանսիա (1973)
*  Կոշալին, Լեհաստան (1974)
*  Պետրոզավոդսկ, Ռուսաստան (1983)
*  Ֆլենսբուրգ, Գերմանիա (1987)
*  Գլադսաքսե, Դանիա (1990)
*  Նազարեթ, Իսրայել (1998)
*  Յանչժոու, Չինաստան (1999)

## Հայտնի անձիք
* Յոհան Փեթեր Զյուսմիլհ՝ վիճակագրագետ և ժողովրդագրագետ, սովորել է Նոյբրանդենբուրգի գիմնազիայում,
* Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ՝ նկարիչ, որի ծնողները սերել են Նոյբրանդենբուրգից։ Նա հաճախ է այցելել քաղաք,
* Օտո Էրնսթ Ռեմեր՝ Վերմախտի գեներալ, Գերմանիայի Սոցիալ Կայսերական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը և երկրորդ դեմքը,
* Թոմաս Ցերեսկե՝ մարզիկ, ծնվել է Նոյբրանդենբուրգում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:NB-St-Marien-Kirche-26-VIII-2007-57.jpg|Սուրբ Մարիամի եկեղեցի
Պատկեր:NB-Treptower-Tor-11-IV-2007-060.jpg|Տրեպտովի դարպաս
Պատկեր:NB-Stargarder-Tor-11-IV-2007-109.jpg|Սթարգարդ դարպաս
Պատկեր:NB-Neues-Tor-26-VIII-2007-46.jpg|Նոր Դարպաս
Պատկեր:Friedländer Tor Neubrandenburg Haupttor Stadtseite-Carschten.jpg|Ֆրայդլենդի Դարպաս
Պատկեր:Tollensesee-02-06-2008-202.jpg|Տոլենսեսե
Պատկեր:Broda's Belvedere.jpg|Բելեվարդե


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումենր
* 
* 
*  /
* Brandenburg-Germany

Կատեգորիա:1248 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Արևմտյան մարգարիտ

**Արևմտյան մարգարիտ** կամ **Սիչուանի աշտարակ** (), բարձր շինություն Չեխուա շրջանի Չենդու քաղաքում (Սիչուան նահանգ, Չինաստան)։ Ունի 339 մետր բարձրություն, հանդիսանում է  ամենաբարձր շինությունը։ Բարձրությամբ 16-րդն է Չինաստանի շինությունների մեջ, իսկ աշխարհի բարձր հեռուստաաշտարակներից 18-րդն է։

## Նկարագրություն
Հեռուստաաշտարակի 218 մետր բարձրության վրա գտնվում է դիտման հարկը, 204 մետր բարձրության վրա՝ դիտահարթակը։ Երկնաքերը կառուցված է երկաթբետոնից։ Սկզբնական շրջանում աշտարակը կառուցվում էր հեռահաղորդակցության նպատակով, բայց արդյունքում նրա մեջ ներառված են ոչ միայն հեռուստա և ռադիոհաղորդիչ սարքավորումներ, այլ նաև դիտման հարթակ, պտտվող ռեստորան, ժամանցի և առևտրի կենտրոններ, կինոթատրոններ, գրասենյակներ։

;Հիմնական առանձնահատկությունները
* Շինարարությունը սկսվել է 1992 (1998) թվականից և ավարտվել 2004 թվականին
* Բարձրությունը՝ 339 մ (ծայրաձողի հետ միասին), 257 մ (տանիքը), 230 մ (ամենավերին հարկը)
* Հարկերը՝ 17
* Վերելակները՝ 7 (0-ից 208 մետրը բարձրանում է 40 վայրկյանում)

## Պատմություն
Աշտարակի շինարարությունը պայմանավորված էր սկսել 1983 թվականին, սակայն շինարարական աշխատանքները սկսվել են միայն 1992 թվականից, բայց ֆինանսական խնդիրների պատաճառով այն երկարաձգվել է մինչև 1998 թվականը։ Շինարարությունը ավարտին է հասցվել 2004 թվականին, պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ 2008 թվականի Սիչուանի երկրաշարժը հեռուստաաշտարակին մեծ վնաս չի պատճառել։

## Պատկերասրահ


File:Aerial view of Chengdu.jpg|Նկար ինքնաթիռից
File:West Pearl Tower 2.JPG|Աշտարակ վերին մասը


## Տես նաև

* Արևելյան մարգարիտ
* Աշխարհի ամենաբարձր շենքերի և կառույցների ցանկ
* Չինաստանի ամենաբարձր շենքերի ցանկ 
* Աշխարհի ամենաբարձր հեռուստատեսային աշտարակների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт башни  
* Западная жемчужина    на сайте *structurae.net
* [http://baike.baidu.com/view/231025.htm Западная жемчужина]  на сайте *baike.baidu.com

Կատեգորիա:Երկնաքերներ
Կատեգորիա:Աշտարակներ
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Օսկար Ռոբերտսոն

**Օսկար Փալմեր Ռոբերտսոն** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղացել է խաղարկողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։  Հանդես է եկել բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Սակրամենտո Քինգս» և «Միլուոքի Բաքս» ակումբներում և ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականում։ 1960 թվականին ընտրվել է NBA Դրաֆթի ժամանակ։ 1971 թվականին Օսկարը «Միլուքոի Բաքս» ակումբի կազմում դարձլ է NBA չեմպիոն։

Օսկար Ռոբերտսոնը լավ արդյունք է ցուցաբերել դպրոցական տարիների և օգնել է Քրիսփաս Էթաքս ավագ դպրոցի հավաքականին երկու անգամ դառնալ ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի չեմպիոն։ Դպրոցը ավարտելուց հետո, Օսկար Ռոբերտսոնը ընդունվել է Ցինցինատայի համալսարան, որի կազմում երեք անգամ ճանաչվել է ուսանողների մեջ ԱՄՆ ամենալավ բասկետբոլիստ։ ԱՄՆ բասկետբոլային լրագրողների ասոցիացիայի կողից երկու անգամ ճանաչվել է տարվա բասկետբոլիստ։ Այդ մրցանակը 1998 թվականից կրում է «Օսկար Ռոբերտսոնի մրցանակ» անվանում։ Օսկարը ուսման հետ համատեղ հանդես է եկել նաև ԱՄՆ բասկետբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ 1960 թվականին ԱՄՆ հավաքականի կազմում դարձել է օլիմպական չեմպիոն, իսկ 1959 թվականին Համաամերիկյան խաղերի չեմպիոն։

Ռոբերտսոնը համարվում է NBA-ի պատմության ամենաունիվերսալ բասկետբոլիստներից մեկը։ Նրան է պատկանում առաջնության մեջ ամենաշատ թրիփլ-դաբլների ռեկորդը (181)։ Առաջնության ամբողջ պատմության ընթացքում ընդամենը չորս մարզիկ է կարողացել  հաղթահարել 100 թրիփլ-դաբլների շեմը։ Օսկարը նաև NBA-ի պատմության այն երկու բասկետբոլիստներից է, որոնք թրիփլ-դաբլ են կատարել միջինում մեկ խաղի ընթացքում՝ մրցաշրջանի ընթացքում (Ռասսել Վեսթբրուք)։

## NBA կարիերայի ցուցանիշներ

### Ամենամյա մրցաշրջան

### Փլեյ Օֆ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*NBA bio
*Basketball Hall of Fame bio
*Indiana Basketball Hall of Fame profile

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ
Առեստի ճակատամարտ (337)

**Առեստի ճակատամարտ**, Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի զորաբանակների միջև 337 թվականին տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Ռազմական առճակատման գլխավոր շարժառիթը Բզնունյաց տոհմի Դատաբեն նախարարի բարձրացրած ապստամբությունն էր՝ ընդդեմ հայոց միապետ Խոսրով Կոտակի կենտրոնաձիգ իշխանության։

Հայոց զորքերի գլուխ կանգնած էր Մեծ Հայքի սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանը և նշանավոր զորավար Վահան Ամատունին։ Արշակունյաց թագավորության բանակի ընդհանուր թվաքանակը կազմում էր 30 հազար հետևակ։ Բզնունիքի ապստամբների և վերջինիս օժանդակող Պարսկաստանի ու անջատողական կեցվածքով աչքի ընկնո Վասպուրականի թագավորության ուժերի ընդհանուր թվաքանակը կազմում էր 48 հազար զինվոր։

Սասանյանները մարտի դաշտ էին դուրս բերել նաև թվով 10 մարտական փղեր։

## Ճակատամարտ
Խոսրով Կոտակի կառավարման տարիներին Բզնունյաց տոհմի տանուտեր Դատաբեն նախարարը, չենթարկվելով կենտրոնաձիգ իշխանությանը, ապստամբում է արքայի դեմ։ Համակված լինելով հայկական տերության գահին բազմելու անսանձ վճռականությամբ՝ Դատաբեմը համագործակցում է Սասանյանների արքունիքի հետ, մասնավորապես՝ օժանդակող զորք է ստանում պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացից։

Սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի  և Վահան Քաջ Ամատունու  գլխավորած Մեծ Հայքի թագավորության բանակը գլխովին ջախջախում է Թոռնավան-Բաղիովիտ-Առբերանի երթուղով առաջխաղացում իրականացրած Պարսից թագավորության բանակին։ Ճակատամարտը տեղի է ունենում Վանա լճի հյուսիս-արևելքում՝ Վասպուրական նահանգի Առբերանի գավառի Առեստ բնակավայրի շրջակայքում։

Հայերը կորցնում են շուրջ 10.000, թշնամին՝ մոտ 35.000 զինվոր։ Հայերը որպես մարտավար վերցնում են պարսից բանակի կենդանի մնացած փղերին։

## Հաջորդիվ
Դատաբեն Բզնունուն շղթայակապ բերում են արքայի մոտ, և ըստ ժամանակի պատժի միջոցների, նրան մահվան են դատապարտում դավաճանի նման՝ քարկոծելով։ Սակայն Բզնունյաց ավատատիրական վերնախավը դեռ գոյություն ուներ և նահապետական կարգերին հավատարիմ այդ տունը դեռ պահպանում էր նախկին անհնազանդ ու ինքնիշխան կացութաձևը, ուստի Վաչե Մամիկոնյանը հրաման տրվեց՝ ոչնչացնելու դավադրության մասնակից ողջ տանուտիրական ավագանուն, որից հետո Բզնունյաց տիրույթները բռնագրավվում են և միացվում արքայական կալվածքներին։

Հետագայում, որպես բռնագրավված գավառ, շնորհման կարգով այն հանձնվում է Աղբիանոս եպիսկոպոսին, քանզի եկեղեցին սահմանափակվում էր հեթանոսական տաճարապատկան հողերով և բռնագրավված տիրույթների ստացմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Բզնունիներ
Կատեգորիա:337
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի ճակատամարտեր
Ամառային օլիմպիական խաղեր 1960

right|290px|thumb|Հռոմի օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը
**XVII ամառային օլիմպիական խաղերը** (; ) անցկացվել են 1960 թվականի օգոստոսի 25-ից սեպտեմբերի 11-ը Իտալիայի Հռոմ քաղաքում։

Սա իտալիայում անցկացվող առաջին ամառային օլիմպիական խաղերն էին։ Իտալիայի առաջին ձմեռային օլիմպիական խաղերը անցկացվել են ամառայինից չորս տարի առաջ՝ Կորտինա դ'Ամպեցո քաղաքում։

## 1960 թվականի օլիմպիական խաղերիմայրաքաղաքի ընտրություններ
1955 թվականի հուլիսի 15-ին Հռոմը ընտրվել է XVII ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք։ Հռոմի հիմնական մրցակիցը շվեյցարական Լոզան քաղաքն էր։ Այն եզրափակչում պարտվել է Հռոմին 35-24 հաշվով

## Մարզաձևեր

Պատկեր:1960 CPA 2450.jpg|Վազք
Պատկեր:1960 CPA 2451.jpg|Ըմբշամարտ
Պատկեր:1960 CPA 2452.jpg|Բասկետբոլ
Պատկեր:1960 CPA 2453.jpg|Ծանր աթլետիկա
Պատկեր:1960 CPA 2454.jpg|Բռնցքամարտ
Պատկեր:1960 CPA 2455.jpg|Մարմնամարզություն
Պատկեր:1960 CPA 2456.jpg|Սուսերամարտ
Պատկեր:1960 CPA 2457.jpg|Ջրացատկ
Պատկեր:1960 CPA 2458.jpg|Թիավարում
Պատկեր:1960 CPA 2459.jpg|Ձիարշավ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Գլեբ Սկորոխոդով

**Գլեբ Անատոլիի Սկորոխոդով** (, ապրիլի 23, 1930, Գրոզնի ֊ հոկտեմբերի 10, 2012, Մոսկվա), խորհրդային, ռուս գրող, դրամատուրգ, լրագրող և կինոքննադատ։ 2000 թվականին արժանացել է Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստի կոչմանը։

## Կենսագրություն
Նրա ծնողները Անատոլի Վլադիմիրի Սկորոխոդովը (1907–1990) և Գուտտա Բորիսի Սկորոխոդովան էին (1905–1993):

Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ 1960-ական թվականներին նա Խորհրդային Միության գրական և դրամատիկական ծրագրերի գլխավոր թողարկումների հեղինակն ու ռեժիսորն էր․ որպես լրագրող և խմբագիր է աշխատել Մելոդիա պետական ձայնագրման ստուդիայում։ Նա նաև դասախոսել է Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանի լրագրության ֆակուլտետում։ 1970 թվականից սկսած եղել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դոցենտ։

Հայտնի է դարձել սկավառակների պատմության մասին իր գրքով։ 1990-ականներին Սկորոխոդովը համագործակցել է ATV հեռուստաընկերության հետ։ 1993 թվականից մինչև 2002 թվականի հունվարը վարել է «Կորցրածի հետքերով» հաղորդումը Ռուսական առաջին ալիքի և ՆՏՎ հեռուստաալիքի եթերում։ 1994-1995 թվականներին «Նադեժդա» ռադիոկայանում վարել է «Հին նորություններ» ռադիոհաղորդումը, իսկ 2002-2005 թվականներին՝ «Գլեբ Սկորոխոդովի ֆիլմի պատմությունը» հաղորդումը Ռոսիա 1-ի եթերում։ 1999 թվականին արժանացել է ՏԵՖԻ մրցանակի։

Սկորոխոդովը հեղինակել է գրքեր Ֆաինա Ռանևսկայայի, Կլավդիա Շուլժենկոյի, Լեոնիդ Ուտյոսովի և այլ արտիստների մասին։ Գրական մշակման է ենթարկել Կլավդիա Շուլժենկոյի և Լիդիա Սմիրնովայի գրքերը։

Մահացել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում, երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 82 տարեկան հասակում։ Հոկտեմբերի 13-ին տեղ է ունեցել նրա հոգեհանգստի արարողությունը Շուբինի Կոսմայի և Դամիանայի տաճարում, այնուհետև գրողի մարմինը հրկիզվել է Խովանսկոյե դիակիզարանում։ Աճյունը թաղվել է Մոսկվայի Դանիլովսկոյե գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գլեբ Սկորոխոդով․ հեղինակի գիրքը 
* Գլեբ Սկորոխոդովի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ
1987-88 NBA մրցաշրջան

**1987-88 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 42-րդ մրցաշրջանը։ Ասոցիացիայի չեմպիոնը դարձել է «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ յոթ խաղերի ընթացքում, «Լեյքերս»-ը հաղթել են «Դետրոյթ Փիստոնս»-ին և գրավել են Լարի Օ Բրայենի գավաթը։

## Պարբերական մրցաշրջան

### Ըստ դիվիզիոնների

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1987-88 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Գևորգ Գևորգյան (դրամատուրգ)

**Գևորգ Լևոնի Գևորգյան** (, ապրիլի 4, 1990, Երևան), հայ դրամատուրգ, դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1968 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից։

## Կենսագրություն
Գևորգ Գևորգյանը ծնվել է 1924 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում, մահացել է 1990 թվականի ապրիլի 4-ին Երևանում։ 1941 թվականին ավարտել է Մաստարայի միջնակարգ դպրոցը և հետագա չորս տարիներին աշխատել նույն դպրոցում որպես ուսմասվար և հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչ։ Սովորել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետում։ 1945 թվականից որպես դերասան սկսել է աշխատել Հայաստանի տարբեր թատրոններում։ 1959-1972 թվականներին աշխատել է Կիրովականի այժմ Վանաձոր Հովհ. Աբելյանի անվան թատրոնում, 1973-1974 թվականներին եղել է Կամո քաղաքի թատրոնի ռեժիսորը, 1974-1979 թվականներին՝ Ղափանի թատրոնի տնօրենը։ 1980 թվականից աշխատում է Արտաշատի պետական թատրոնում։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է «Աշոտ Երկաթ», «Անուշ տատիկը», «Նախագահի որդին», «Կապույտ ձիավորը», «Հայաստանն անուշ է», «Լոռվա ձորը», «Հովնան խութեցի», «Պատիվ», «Խիղճը», «Լույսը հյուսիսից», «Սերժանտ Կարո» (ըստ Մկրտիչ Սարգսյանի համանուն վիպակի) դրամաները, որոնք բեմադրվել են շրջանային և քաղաքային թատրոններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
1986-87 NBA մրցաշրջան

**1986-87 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 41-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի ընթացքում, «Լեյքերս»-ը հաղթել են «Բոստոն Սելտիքս»-ին։

1986 թվականի NBA դրաֆթի «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Բրեդ Դոգերտին։ Դրաֆի ժամանակ 8-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ռոն Հարպերը, 24-րդ համարի ներքո՝ Արվիդաս Սաբոնիսը, իսկ 27-րդ համարի ներքո՝ Դենիս Ռոդմանը։

## Պարբերական առաջնություն
### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Մեջիք Ջոնսոն, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Մեջիք Ջոնսոն, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **[[NBA տարվա սկանկ]]:** Չակ Պերսոն, Ինդիանա Փեյսերս
* **[[NBA լավագույն պաշտպանողական խաղացող|Լավագույն պաշտպանողական խաղացող]]:** Մայքլ Կուպեր, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **[[NBA լավագույն վեցերորդ խաղացող]]:** Ռիկի Փիրս, Միլոուքի Բաքս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Մայք Շուլեր, Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Լարի Բըրդ
** Հ Քևին Մակհեյլ 
** Կ Հակիմ Օլաջուվոն
** Պ Մեջիք Ջոնսոն
** Պ Մայքլ Ջորդան

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Դոմինիկ Ուիլկինս
** Հ Չարլզ Բարքլի
** Կ Մոզես Մելոուն
** Պ Այզեա Թոմաս
** Պ Ֆաթ Լևեր

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Բրեդ Դոգերտի
** Ռոն Հարպեր
** Չաք Փերսոն
** Ռոյ Թարփլի
** Ջոն Ուիլյամս

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության առաջին հավաքական]]:**
** Քևին Մակհեյլ
** Մայքլ Կուպեր
** Հակիմ Օլաջուվոն
** Էլվին Ռոբերտսոն
** Դենիս Ջոնսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության երկրորդ հավաքական]]:**
** Փոլ Փրեսի
** Ռոդնի Մակրեյ
** Մարք Իթոն
** Մորիս Չիկս
** Դերեք Հարպեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1986-87 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Մեհման Հուսեյնով

**Մեհման Ռաֆիք օղլու Հուսեյնով** (, ), ադրբեջանցի տեսաբլոգեր, ֆոտոբլոգեր, լրագրող, քաղաքական ակտիվիստ, իրավապաշտպան և քաղբանտարկյալ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 24-ին Բաքվում։ Ավարտել է Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, ստանալով բակալավրի աստիճան։

### Ձերբակալություն
Ձերբակալվել է 2017 թվականի հունվարի 9-ի առավոտյան Բաքվում։ Մինչև այդ Հուսեյնովը համացանցում էր տեղադրել զանազան թանկարժեք անշարժ գույքի լուսանկարներ, որոնք, ըստ իրեն, պատկանում են պետական պաշտոնյաների։ Հուսեյնովը պնդել է նաև, որ դրանից հետո իրեն ենթարկել են խոշտանգումների։

Հուսեյնովը հանդիսանում է սոցիալական ցանցերում գործող *Սանջաղ* () հասարակական-քաղաքական հանդեսի խմբագիր։ Նա նաև գլխավորում է Institute for Reporters’ Freedom and Safety (IRFS) իրավապաշտպան կազմակերպությունը։ Մինչև ձերբակալությունը սկսել էր «Կոռումպացված պաշտոնյաների որս» շարժումը, որի նպատակն էր պետական պաշտոնյաների կոռումպացված լինելու փաստերի հայթայթումը և ներկայացնումը։

Ձերբակալության հաջորդ օրը Նասիմիի շրջանի դատարանի որոշմամբ տուգանվել է 200 մանաթի՝ «ոստիկանության աշխատակցի օրինական պահանջներին չենթարկվելու համար»։ Հետագայում իրեն այցելած արտասահմանցի բժիշկները հաստատել են, որ Հուսեյնովը ենթարկվել է խոշտանգումների։ 2017 թվականի մարտի 3-ին Սուրախանիի շրջանի դատարանի դատավճռով Հուսեյնովը «զրպարտության» հոդվածով դատապարտվել է երկու տարի ազատազրկման։

### Ձերբակալության հասարակական արձագանքը
2019 թվականի հունվարի 19-ին ադրբեջանական ընդդիմությունը Բաքվում բազմամարդ ցույց է կազմակերպել՝ Մեհման Հուսեյնովին և այլ քաղբանտարկյալներին ազատ արձակելու պահանջով։ Ցույցի ժամանակ իշխանությունը արգելափակել են համացանցային կապը, և ցուցարարները զրկված են սոցիալական ցանցերում ուղիղ հեռարձակում իրականացնելու, ակցիայի մասին տեղեկություններ տարածելու հնարավորությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական բանտարկյալներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի յություբերներ
Գեղմնախոտ ռավենյան

**Գեղմնախոտ ռավենյան** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հզոր ճմով, մեծ բազմամյա խոտաբույս է։ 2,5-3 մ բարձրությամբ ցողունները ուղիղ կանգնած են։ 140 սմ երկարությամբ տերևաթիթեղները նեղ են։ 20-70 սմ երկարությամբ, 6-10 սմ լայնությամբ մեծ, խիտ ծաղկաբույլը հուրան է։ Ջղերի երկարությամբ և վերին մասում հասկիկային թփերը ծիրանագույն են։ Ստորին ծաղկային թեփերը թաղանթային են, սուր, քիստով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու (Արաքս գետի հովիտ) ֆլորիստիկական շրջանում։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Անդրկովկասում, Հարավային Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Հարավարևմտյան, Կենտրոնական և Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Հնդկաստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 400-800 մ բարձրությունների վրա, գետերի ավազոտ ափերի երկարությամբ։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Ագարակ բանավանի (Մեղրու շրջան) շրջակայքում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Օշան թաղիքային

**Օշան թաղիքային** (), թելուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
10-30 սմ բարձրությամբ, պառկած կամ վեր բարձրացող ընձյուղներով մոխրագույն կիսաթուփ է։ Կիսագլանիկանման տերևների երկարությունը 5-10 մմ է։ Ցողունները և տերևներն ծածկված են խորդուբորդ կամ ճյուղավորված կիսաառսեղմ մազիկներով։ Նշտարաձև, դեղնավուն, թաղանթային ծաղկապատի մասերը վերևում սրացած են, պտղի ժամանակ՝ սևավուն կամ ծիրանագույն թևերով, 2,4-2,7 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի (Արմավիր, Արևշատ, Զովաշեն, Գառնի, Երախ, Վեդի, Շահումյան) ֆլորիստիկական շրջանում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Հյուսիսային Իրանում, Թուրքմենստանում և Աֆղանստանում։                                                                                                                                                                                                                                                                 
## էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1200 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ գիպսակիր, կավային լանջերին, կիսաանապատում։ Ծաղկում է հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէր։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Երախի լեռնաշղթայի վրա։ Պահպանություն չի իրականացվում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գետնասունկ ամառային

**Գետնասունկ ամառային, ուտելի** (), Tuberaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Միկոռիզա գոյացնող, ուտելի, համեղ, արժեքավոր սունկ է։ 2,5-10 սմ տրամագծով, շագանակագույն, ձիթապտղագույն, սև, գնդաձև կամ պալարաձև, մսալի պտղամարմինները պատված են 2-10 մմ տրամագծով խոշոր բոգաձև թեփուկներով։ Հաճելի հոտով պտղամիսը սպիտակ է, դեղնավուն կամ մոխրագույն, սպիտակավուն, ոլորուն, մանրանման երակագծերով։ Սպորափոշին մուգ շագանակագույն է։ Էլիպսաձև, 2-8 սպոր պարունակող պայուսակները գտնվում են պտղամարմնի ներսում։ Էլիպսաձև, ցանցաձև թաղանթով սպորները 24–45 x 15–30 մկմ են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ, Դիլիջան քաղաքի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Ավստրալիան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Աճում է նաև Ֆրանսիայում և Իտալիայում։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է եզակի առանձնյակներով, ծովի մակարդակից 1400-1800 մ բարձրությունների վրա, հողի տակ, լայնատերև և խառը անտառներում, սեպտեմբեր ամսին։

## Պահպանություն
Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։ Տեսակի վերաբերյալ տվյալներն անբավարար են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
2017-18 NBA մրցաշրջան

**2017-18 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 72-րդ մրցաշրջանը։ Ասոցիացիայի չեմպիոն է դարձել «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբը։ 2018 թվականի փետրվարի 18-ին Լոս Անջելես քաղաքում անցկացվել է NBA բոլոր աստղերի խաղը։ Ամենամյա մրցաշրջանի խաղերը ավարտվել են 2018 թվականի ապրիլի 11-ին, իսկ NBA 2018 թվականի Փլեյ Օֆի խաղերը սկսել են ապրիլի 14-ին։

## Տրանսֆերներ
### Ազատ գործակալներ
2017 թվականի հուլիսի 1-ից սկսվել են բանակցությունները ազատ գործակալների հետ։ Հուլիսի 6-ից ակումբները թույլտվություն են ստացել գործարքնել կնքել մարզիկների հետ։

### Փոփոխությունները մարզչական կազմում

NBA պատմության մեջ առաջին անգամ չեն գրանցվել մարզիչների փոփոխություններ, մինչ մարզական ճամբարների սկիզբը։

* 2017 թվականի հոկտեմբերի 22-ին «Ֆինիքս Սանս» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը լքել է Էրլ Ուոթսոնը։ Նա ժամանակավորապես իրականացնում էր ակումբի գլխավոր մարզիչ Ջեյ Տրիանոյի պարտականությունները։
* 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին պաշտոնը լքել է «Մեմֆիս Գրիզլիսի» գլխավոր մարզիչ Դևիդ Ֆիզդեյլը։ Ջո Պրունտին ընտրվել է մարզչի ժամանակավոր պաշտոնակատար։
* 2018 թվականի հունվարի 22-ին աշխատանքից հեռացվել է «Միլուոքի Բաքսի» մարզիչ Ջեյսոն Քիդը։

## Ամենամյա մրցաշրջան
Ամենամյա մրցաշրջանը սկսվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ին և ավարտվել 2018 թվականի ապրիլի 11-ին։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 25-ին անցկացվել են Սուրբծննդյան խաղերը։

### Միջազգային խաղեր
2017 թվականի օգոստոսի 9-ին NBA-ը հայտարարել է, որ «Բրուկլին Նեթս» ակումբը երկու հանդիպում կանցկացնի Մեխիկոյում։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ին «Նեթսի» դեմ հանդես է եկել «Օկլահոմա Սիթի Թանդեր»-ը, իսկ դեկտեմբերի 9-ին «Մայամի Հիթ»-ը։

2017 թվականի օգոստոսի 10-ին NBA-ը հայտնել է, որ «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս»-ի և «Բոստոն Սելտիկս»-ի հանտիպումը կկայանա 2018 թվականի հունվարի 11-ին՝ Լոնդոնի «02 Արենա»-ում։

## Փլեյ Օֆ

## Մրցանակներ
### Շաբաթվա մարզիկներ

### Ամսվա մարզիկ

### Ամսվա սկսնակ

### Ամսվա մարզիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Դունքան Հալդեյն

**Դունքան Հալդեյն** (, ), բրիտանացի ֆիզիկոս, աշխատում է Փրինսթոնի համալսարանում, և հանդիսանում է այցելող պատվավոր հետազոտող Տեսական ֆիզիկայի Պերիմետր ինստիտուտում։ Ստացել է Նոբելյան մրցանակ ֆիզիկայի ասպարեզում 2016 թվականին համատեղ Ջոն Մայքլ Քոսթերլիցի և Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլեսի հետ տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար։

## Կրթություն
Հալդեյնը ավարտել է Լոնդոնի Սուրբ Փոլի դպրոցը և Քրիստոսի քոլեջը, որտեղ նա ստացել է բակալավրի կոչում, որից հետո նաև դոկտորական կոչում 1978 թվականին, այս կոչումը նա ստացել է Ֆիլիպ Անդերսոնի ղեկավարության տակ կատարած հետազոտության համար։

## Հետազոտություններ և աշխատանք
Հալդեյնը աշխատել է որպես ֆիզիկոս ֆրանսիական Լաուն-Լանգեվին ինստիտուտում 1977-ից 1981 թվականները։ 1981 թվականի օգոստոսին նա տեղափոխվել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարան ստանձնելով այնտեղ ֆիզիկայի պրոֆեսորի օգնականի պաշտոն, այստեղ նա աշխատել է մինչև 1987 թվականը։ Հալդեյնը այստեղ դարձել է օգնական-պրոֆեսոր 1981 թվականից, իսկ հետագայում 1986 թվականից դարձել է պրոֆեսոր։ 1986 թվականի հուլիսիսց Հալդեյնը սկսել է աշխատել Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի ֆիզիկայի բաժնում որպես պրոֆեսոր, որտեղ էլ աշխատել է մինչև 1992 թվականի փետրվար ամիսը։ 1990 թվականին Հալդեյնը դարձել է նաև ֆիզիկայի պրոֆեսոր Փրինսթոնի համալսարանում, որտեղ և աշխատում է մինև այժմ։

Հալդեյնը հայտնի է իր լայնածավալ ներդրումներով խտացված նյութի ֆիզիկայի ասպարեզում, ներառյալ Լաթինջերի հեղուկների տեսությունը, միաչափ Սփին մոդելների տեսությունը, the theory of Հոլի տրոհված քվանտային էֆեկտի տեսությունը, և այլն։

## Պարգևներ
Հալդեյնը 1996 թվականին ընտրվել է Թագավորական միության անդամ, և Ամերիկյան ֆիզիկական միության, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ 1992 թվականին, ինչպես նաև Ամերիկյան ֆիզիկական միության (1986), և Ֆիզիկայի ինստիտուտի անդամ (1996), Ամերիկայի առաջավոր գիտությունների միության անդամ (2001)

Նրան շնորհվել են Ամերիկյան ֆիզիկական միության Օլիվեր Ե. Բաքլիի մրցանակ (1993); Ալֆրեդ Պ. Սլոանի հիմնադրամի հետազոտող անդամի կոչում(1984-88); Ֆիզիկայի ինստիտուտի Դիրաքի մրցանակ 2012 թվականին։

Ջոն Մայքլ Քոսթերլիցի և Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլեսի հետ Հալդեյնը կիսել է 2016 թվականի ֆիզիկայի ասպարեզում Նոբելյան մրցանակը տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ահմեդ Արիֆ գրականության թանգարան-գրադարան

**Ահմեդ Արիֆ գրականության թանգարան-գրադարան** (), գրական թանգարան և արխիվ` նվիրված թուրքական գրականությանը։ Այն կրում է բանաստեղծ Ահմեդ Արիֆի անունը (1927-1991)։ Տեղակայված է Դիարբեքիրում, Թուրքիայում, հիմնվել է Մշակույթի և տուրիզմի նախարարության կողմից և բացվել է 2011 թվականի հունիսի 1-ին։
Թանգարանը տեղակայված է տիպիկ դիարբեքիրյան ճարտարապետություն ունեցող պատմական շենքում, որն ավելի քան 120 տարեկան է։ Այն գտնվում է Ջամիի Քեբիրի հարևանությամբ գտնվող Սուր թաղամասում։ Վեց սենյականոց ստոայով շենքը նախագծված է քառակուսի ձևով և շրջապատված է լայն բակով։ Այն ունի 360 քմ տարածք` ներառյալ բակը։ Համարվում է, որ շենքը եղել է Ահմեդ Արիֆի տունը։ Շենքի վերանորոգումը թանգարան դարձնելու համար արժեցել է 93.000 թուրքական լիրա, 75.000 լիրա ծախսվել է ձևավորման ու կահավորման համար։

Թանգարանը նվիրված է Ահմեդ Արիֆի կյանքին ու աշխատանքներին, որոշ անձական իրեր ցուցադրված են։ Ցուցադրված են նաև Հարավարևելյան Անատոլիայի հայտնի հեղինակների լուսանկարներ։ Թանգարանը պարունակում է ավելի քան 2000 գիրք և 60 պարբերականներ, որոնց մեջ կան գրականության ու պատմության վերաբերյալ գրքեր։ Թանգարանում կազմակերպվում են քննարկումներ տարբեր հեղինակների վերաբերյալ, բանաստեղծական ներկայացումներ և գրելու վարպետության դասեր։ Տարվա ինը ամիսների ընթացքում այցելուները հնարավորություն ունեն գիրք ընթերցել հսկա ընկուզենու տակ, որը գտնվում է շենքի կենտրոնական մասում։

Դիարբեքիրի թանգարան-գրադարանը երկրի այլ վայրերում հիմնված նմանատիպ հաստատությունների մաս է, որոնք կրում են տվյալ տարածաշրջանի որևէ հայտնի գրողի անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Դիարբեքիր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գրական թանգարաններ
Նուգա (քաղցրավենիք)

աջից|250px|մինի| Պնդուկով նուգա
[աջից|250px|մինի| Նուգայով [շոկոլադե սալիկներ]]
**Նուգա** (), հրուշակեղեն՝ ավանդաբար շաքարից կամ մեղրից և բոված ընկուզեղենից՝ նուշից, հունական ընկույզից կամ պնդուկից (բայց ոչ գետնընկույզից) պատրաստվող։ Նուգայի նյութակազմվածքը կարող է զգալիորեն տարբերակվել՝ շատ փափուկից մինչև կոշտ, ինչը կապված է բաղադրության հետ։

Նուգային տարատեսակ համ և բույր հաղորդելու համար ստացված քաղցրավենիքին ավելացնում են կիտրոնի ցիտրուսակեղև, չրեր, շոկոլադ։

## Տեսակներ
Առանձնացնում են նուգայի երկու հիմնական տեսակներ՝ սպիտակ և մուգ (շագանակագույն)
* **Սպիտակ** նուգան պատրաստվում է ձվի սպիտակուցից և փափուկ է։
* *Պանրային* նուգան (նուգա-պանիր և մուգ պրալինային) պատրաստվում է կարամելացված շաքարի, բովված ընկույզի, կակաոյի հիման վրա։ Այն ավելի փափուկ է, երբեմն խռթխռթան է։

Հայտնի են նուգայի մի քանի տարբերակներ.
* *Տուրրոն*՝ սպիտակ նուգայի իսպանական տարբերակ. տարբերվում է նուշի պարունակությամբ, որի քանակությունը տուրրոնի մեջ չպետք է 50 %-ից քիչ լինի։
* Թուրքական նուգա՝ հաճախ անվանում են թուրքական մեղր (այս անվանումը երբեմն սխալմամբ տալիս են նաև լոխումին)։ Քաղցր մթերք, որը կտրտվում է շեղանկյունաձև, հաճախ արդյունաբերական արտադրանքը ներառում է էժանագին բաղադրիչներ։
* «Մոնտելիմար նուգա». նուգայի այս տեսակի անվանումը ծագում է ֆրանսիական Մոնտելիմար քաղաքի անունից։ Քաղցրավենիքի բաղադրատոմսը մոնտելիմարցիներին հասել է հին հույներից։ Այսպսի նուգայի մասին առաջին հիշատակությունները հայտնվել են մոտավորապես 1700 թվականին (նկատի ունեն ընկույզով կարկանդակը, չնայած Մոնտելիմարում նախընտրում են անվանման այլ բացատրություն. նուգա նշանակում է՝ «դու մեզ քնքշակյաց ես դարձնում»)։ Նուգայի այս տեսակի բաղադրությայ մեջ են մտնում լավանդայի մեղրը, շաքարը կամ շաքարի փոշին, բոված նուշը, գետնանուշը և գլյուկոզայի օշարակը։

## Ծագում
Նուգայի ծագման մասին ստույգ տեղեկություն չկա, բայվ այժմյան տեսքով նուգան հայտնվել է Հարավային Եվրոպայի երկրներում մոտավորապես 15-րդ դարում, որտեղ մինչ օրս էլ համարվում է ծննդյան տոների կարևոր ատրիբուտներից մեկը, սակայն հավանական է, որ այն այստեղ է ներմուծվել Մերձավոր Արևելքից։ Հնարավոր է՝ նուգայի հայրենիքը Պարսկաստանն է. նուգայի տարատեսակներից մեկը, որը կոչվում է *գազ*, այժմ մեծ տարածում ունի ժամանակակից Իրանում։ «Նուգա» բառը ծագում է լատիներեն *«nux»*՝ ընկույզ բառից։ Ավանդաբար նուգան արտադրում են Իսպանիայում (որտեղ այն անվանվում է *«turrón»*), Իտալիայում (Կրեմոնա քաղաքում), Ֆրանսիայում (Մոնտելիմար քաղաքում) և Բելգիայում։ ԱՄՆ-ում նուգա են անվանում շոկոլադե սալիկների («Մարս», *«Nuts»*) բաղադրիչներից մեկը, որն զգալիորեն տարբերվում է ավանդական բաղադրատոմսից՝ հաճախ ներառելով եգիպտացորենի օշարակ, դոնդող և գետնընկույզ։ Նուգան կարող է կիրառվել տարատեսակ բաղադրատոմսերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նուգայի պատրաստման բաղադրատոմսեր
* Նուգայի բաղադրությունը, օգտակար և վնասակար հատկանիշները 
* Անուշեղեն նուգա

Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Սինգարայի ճակատամարտ

**Սինգարայի ճակատամարտ**, բյուզանդա-պարսկական պատերազմների ընթացքում տեղի ունեցած ճակատամարտ մի կոմից Բյուզանդական կայսրության և Մեծ Հայքի թագավորության դաշնակից զորքերի, մյուս կողմից՝ Սասանյան Պարսկաստանի զինված ուժերի միջև։

140 հազարանոց բյուզանդական բանակը գլխավորում էին կայսր Կոնստանցիոս II-ը, Անդովկ Սյունին և Արշավիր Կամսարականը, իսկ պարսից զորքերը՝ Շապուհ Երկարակյացը։

## Ճակատամարտի ընթացք
Կոնստանցիոս II-ի, Անդովկ Սյունու և Արշավիր Կամսարականի գլխավորած հռոմեական բանակը, նրա կազմում գտնվող շուրջ 6 հազար հայ ռազմիկները, ինչպես նաև Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը, ազատելով Մծբինը պաշարումից, շարժվեց դեպի հարավ ու քաղաքի մոտ Պարսից թագավորության նահանջող բանակին ստիպեց մտնել մարտի մեջ։ Հունիսին Մեծ Հայքի բանակը անցավ հարձակման և սկսեց նեղել թշնամուն։ Սակայն վերջինս, կենտրոնացնելով ուժերը ու ստանալով թվական գերակշռություն, ի վերջո ետ մղեց այս հարձակումը։

Երեկոյան Սասանյան Պարսկաստանի բանակը անցավ հակահարձակման, սակայն ողջ գիշեր տևած մարտի արդյունքում այն ևս ետ մղվեց։ Հաջորդ օրը հռոմեական ու Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը անցավ հարձակման և, ճեղքելով թշնամու շարքերը, ի վերջո ծանր պարտության մատնեց նրան։

Հայերը կորցրին մոտ 10.000, դաշնակիցը` մոտ 15.000, թշնամին՝ մոտ 50.000 զինվոր։ արդյունքում Պարսից թագավորությունը ստիպված եղավ կնքել զինադադար։

## Հաջորդիվ
Հայաստանի տարածք ներխուժաց պարսից զորաբանակների վտարումից հետո երկրում ստեղծվել էր համեմատաբար կայուն իրավիճակ, իսկ Վարազդատի գահընկեց լինելուց հետո երկրի գահը մնացել էր թափուր։

Սինգարայի ճակատամարտի հաղթանակից հետո կնքված պայմանագրով Սասանյան Պարսկաստանը Արշակ Գ արքային ճանաչում էր որպես Մեծ Հայքի թագավորության օրինական գահաժառանգ։

## Տես նաև

* Բյուզանդա-սասանյան պատերազմներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի ճակատամարտեր
Պտղամիս (սունկ)

[մինի|[Սպիտակ սունկը կտրված վիճակում]]

**Պտղամիս**, սնկի պտղամարմնի ներքին շերտը, որի արտաքին նշանները հաճախ արտացոլում են պտղամարմնի մանրադիտակային կառուցվածքը, ինչպես նաև կարևոր են համարվում սնկերի ճանաչման համար։

## Կազմություն
Պտղամիսը իրենից ներկայացնում է կեղծ հյուսվածք կամ «տրամա»։ Իսկական հյուսվածքներից տրաման տարբերվում է նրանով, որ առաջանում է հիֆի հյուսվելուց և ոչ թե բջիջների երեք ուղղությամբ բաժանվելուց։ Կառուցվածքն ու հատկանիշները կարող են տարբերվել պտղամարմնի վրա, օրինակ՝ գլխարկավոր սնկերի մոտ տարբերակում են գլխարկի, հիմենոֆորի և ոտիկի տրամաները։

## Նշաններ
### Բաղադրություն
Ըստ բաղադրության սնկերը բաժանվում են հետևյալ հիմնական տեսակների․

* փայտային, խցանային, թաղիքե, կաշվե
* մսոտ
* դոնդողակերպ
* աճառանման

Փայտայի պտղամարմինը կազմված է խիտ փոխկապակցված կոշտ հիֆից, այն ամուր է և կարելի է կտրել միայն սղոցով կամ կացնով։ Խցնային, թաղիքե ու կաշվե պտղամարմինները պակաս դիմացկուն են․ դրանք կարելի է կտրել դանակով։ Խցանային պտղամարմինները ավելի առաձգական են, կազմված են անկանոն փոխկապակցված հիֆերից․ դրա համար էլ բոլոր ուղղություններով ունեն միևնույն ամրությունը։

Գլխարկավոր սնկերի մեջ ավելի տարածված են և լավ հայտնի մսոտ պտղամարմինները։ Դրանց հյուսվածքը փափուկ է, լավ է կոտրվում և կտրվում։

Աճառանման պտղամաիսը պակաս ամուր է, ունի փխրունություն, հեշտությամբ կոտրվում է, իսկ դոնդողանմանները կազմված են հիֆերի փուխր համակարգից և ջրի առկայության պայմաններում խիստ ընդարձակված դոնդողանման նյութից։

Պտղամարմնի տարիքի հետ կարող է բաղադրությունը փոխվել․ երիտասարդ սնկերի պտղամիսը ավելի փափուկ է և դյուրաթեք, ապա դառնում է կաշվե կամ խցանային։ Աճառային սնկերը չոր եղանակներին վերածվում են կաշվե կամ փխրուն կեղևի, իսկ անձրևի տակ կրկին վերականգնվում են։

### Գույն
Պտղամսի գույնը ի հայտ է գալիս հասուն, բայց ոչ ծեր պտղամարմինների մոտ, քանի որ տարիքի հետ գույնը ևս կարող է փոխվել։ Կարևոր հատկանիշ է համարվում գույնի փոփոխվելը պտղամսի կտրելուց հետո․ որոշ սնկեր պարունակում են նյութեր, որոնք օդի հետ շփումից գունավորվում են։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնկերի մորֆոլոգիա
Մայ (ընկերություն)

**«Մայ»**  (), ռուսական ընկերություն, թեյի, ինչպես նաև լուծվող սուրճի արտադրող։ Արտադրանքի ապրանքանիշերը՝ Կյորտիս, Մայսկի, Լիսմա։

Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Մոսկվայում։ Ընկերության հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն՝ Իգոր Լիսինենկո։ Հիմնադրվել է 1991 թվականին, նույն թվականին գործարկվել է «Մայսկի թեյ» ապրանքանիշը։ Ռուսական թեյի շուկայի ուսումնասիրության արդյունքում 1996 թվականին պարզվել է, որ ապրանքանիշը դարձել է երեք առավել ճանաչելիներից։

1997 թվականից ընկերությունը ռուսական շուկա սուրճ է մատակարարում։ «Մայսկի սուրճ» ապրանքանիշի անվան տակ սկսվել են բրազիլական լիոֆիլիզացված սուրճի և լուծվող հնդկական սուրճի վաճառքը, թողարկվել է Ռուսաստանում առաջին սուրճը՝ երեքը մեկում տեխնոլոգիայով։ 1998 թվականին Ռուսաստանի մերձմոսկովյան Ֆրյազինո քաղաքում բացվել է առաջին նոր սեփական կշռաբաժան թեյի գործարանը, որն ունակ է տարվա մեջ արտադրել 25 հազար տոննա արտադրանք։ Արտադրական համալիրի ներդրումները (Մայկոմպլեքս) կազմում էին $32 մլն։

1998 և 2000 թվականներին «Մայսկի թեյը» ստացել է «Ժողովրդական ապրանքանիշ» մրցանակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт компании 

Կատեգորիա:1991 հիմնադրված ընկերություններ
Սիմոն վան դեր Մեեր

**Սիմոն վան դեր Մեեր** (, ), նիդերլանդացի ֆիզիկոս, ստացել է ֆիզիկայի ասպարեզում 1984 թվականի Նոբելյան մրցանակ, համատեղ Կառլո Ռուբիայի հետ թույլ փոխազդեցությունների կրող W և Z դաշտերի քվանտների հայտնաբերմանն ուղղված նախագծում հսկայական ներդրման համար։

Վան դեր Մեերը հայտնաբերել է արագացուցիչներում ճառագայթների ստոխաստիկ սառեցման մեթոդ, որը թույլ տվեց հայտնաբերել W- և Z-բոզոններ ՑԵՌՆի SPS կոլայդերի վրա UA1 գիտափորձի ընթացքում, որն անց էր կացվում Կառլո Ռուբիայի ղեկավարության տակ։

Վան դեր Մեերը հանդիսանում է Նիդերլանդական թագավորական գիտությունների ակադեմիայի անդամ 1984 թվականից, ինչպես նաև Միջազգային գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Վան դեր Մեեր'' «Ստոխաստիկ սառեցում և հակապրոտոնների կուտակում». Նոբելյան դասախոսություն // Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ, հատոր 147, թողարկում 2, հոկտեմբեր 1985։
* Նոբելյան կոմիտեի կայքում տեղեկություններ .

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Թերի Ֆոքս

**Թերի Ֆոքս**, լրիվ անունը՝ **Թերենս Սթենլի Ֆոքս** (, ),  քաղցկեղով հիվանդներին սատարող կանադացի ակտիվիստ։ 19 տարեկան Թերի Ֆոքսի մոտ չարորակ ուռուցք է հայտնաբերվել, և նրա ոտքը անդամահատել են։ Մի քանի տարի անց նա Կանադայի արևելքից արևմուտք գերմարաթոն վազելու փորձ է արել, որ քաղցկեղով հիվանդների հետազոտությունների համար գումար հավաքի։

## Կենսագրություն
[thumb|200px|left|Թերի Ֆոքսի հուշարձանը [Օտտավայում]]
Թերի Ֆոքսը ծնվել է Կանադայի Մանիտոբա նահանգի Վինիպեգ քաղաքում։ Մեծացել է արևմտյան Բրիտանական Կոլումբիա նահանգում, բասկետբոլ է խաղացել։ Դպրոցն ավարտլուց հետո ընդունվել է համալսարան՝ որոշելով դառնալ ֆիզիկական մշակույթի դաստիարակ։ 1977 թվականին աջ ծնկում ցավեր են սկսել՝ ստուգումները հայտնաբերել են ոսկրի սարկոմա։

Բժիշկները ստիպված ծնկից վերև անդամահատել են աջ ոտքը։ Երեք տարի անց Թերին որոշել է երկրով մեկ վազել օվկիանոսից օվկիանոս։ Վազքի նպատակը ուռուցքաբանական հիվանդությունների հետազոտությունների համար գումար հավաքելն էր։ «Հույսի մարաթոն»-ի () կազմակերպման ժամանակ Թերին երազել է յուրաքանչյուր կանադական քաղաքացուց մեկական դոլլար հավաքել։ Մեկ տարուց ավելի նա մարզվել է, լավ գիտակցելով, որ անգամ առողջ մարդը առանց նախնական պատրաստության չի կարող հաղթահարել նման երկար տարածությունը։

Թերի Ֆոքսը «Հույսի մարաթոն»-ը սկսել է 1980 թվականի ապրիլի 12-ին։ Սկզբում ոտքը թրջել է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերում՝ Նյու Ֆաունդլենդ նահանգի Սենտ Ջոնս քաղաքի մոտ։ Մտադրվել էր հասնել Բրիտանական Կոլումբիա և երկրորդ անգամ ոտքը թրջել Խաղաղ օվկիանոսում։ Նա վազել է օրական 42 կմ, ինչը առողջ մարդու համար նախտեսված մարաթոնյան երկարություն է։ Վազելու հետ մեկտեղ Թերիի հիվանդությունն աստիճանաբար սաստկացել է, մշտապես ցավեր է ունեցել։ Միայն մեծ կամքի ուժը և իր միլիոնավոր բախտակիցներին օգնելու ցանկությունն են նրան առաջ մղել։ Մարաթոնը մեծ արձագանք է ստացել։ Չնայած, որ սկզբից տեղեկատվական միջոցները քիչ են անդրադարձել վազքին, շատերն են փողոց դուրս եկել ոգևորելու երիտասարդին և նվիրատվություն կատարելու։

Թերի Ֆոքսը չի կարողացել ավարտել մարաթոնը։ Քաղցկեղը տարածվել է թոքերում և նա 143 օր անընդհատ վազելուց հետո՝ 1980 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Տանդեր Բեյ քաղաքի մոտ  ստիպված դադարեցրել է վազքը։ Նա վազել է 5373 կմ տարածություն, հատելով Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր, Նոր Շոտլանդիա, Նյու Բրանսուիկ, Քվեբեկ, Օնտարիո նահանգները և Արքայազն Էդուարդի կղզին։

10 ամիս անց՝ իր 23-ամյակից երեք օր առաջ, Թերի Ֆոքսը մահացել է։

## Մարաթոնի արդյունք և հիշատակ
1981 թվականի փետրվարին հավաքվել է ավելի քան 24 մլն դոլլար։ Կանադայի բնակչությունը այդ ժամանակ մոտ 24 մլն էր։ Ավելի կարևոր էր, որ լայն հասարակության ուշադրությունը սևեռվեց քաղցկեղի ուսումնասիրության հարցին։ Այժմ 50-ից ավելի երկրներում Թերի Ֆոքսի անվան ()  բարեգործական մարաթոնյան վազքեր են կազմակերպվում, որոնցից հավաքված գումարները գնում են ուռուցքանաբանական ուսումնասիրությունների հիմնադրամ, որի դրամագլուխը այժմ աճել է մինչև 360 մլն դոլլար։

1983 թվականին ջուրն իջեցված կանադական սառցահատը անվանվել է Թերի Ֆոքսի անունով ()։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Լյուբա Գասպարյան

**Լյուբա Մուշեղի Գասպարյան** (), հայ ճարտարապետ։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1985)։

## Կենսագրություն
Լյուբա Գասպարյանը ծնվել է 1952 թվականին, Երևանում։ 1970-1975 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետի քաղաքաշինության բաժնում։ 1975-1989 թվականներին եղել է Հայաստանի ճարտարապետության և շինարարության գիտահետազոտական ինստիտուտի ճարտարապետ, գիտաշխատող, 1989-2011 թվականներին՝ «Քաղաքաշինության ԳՀՆԻ» գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող, բաժնի վարիչ, արվեստանոցի վարիչ։ 2007 թվականից դասավանդում է Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի «Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայինի» ամբիոնում։

## Ստեղծագործական ուղի
* Գյուղական տների նախագծերի հաշվացուցակ կառուցողական և ինժեներական լուծումների ընտրության առաջարկներով
* Բնակարանների մի շարք տիպային նախագծեր գյուղական շինարարության հեռանկարային շրջանի համար
* Երևանում առաջին սերնդի ստանդարտ նախագծերի վրա հիմնված խոշոր բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման ծրագրեր

### Նախագծային աշխատանքներ
Գավառ, Ալավերդի, Մերձավան, Փարաքար, Վարդենիկ և Բյուրեղավան բնակավայրերի գլխավոր հատակագծերի, Գորիսի մարզադպրոցի, Վայոց Ձորի մանկապատանեկան մարզադպրոցի, Ջերմուկի պատկերասրահի վերակառուցման, ՀՀ ՊՆ N զորամասի (Գյումրի ԱԲ) ինքնաթիռի ուսումնական վարժասարքի, շտաբի կառուցման, Աբովյանի և Իջևանի ՀՔԲ-ի կապիտալ շինարարության նախագծերի մշակման աշխատանքներ։

### Գիտական աշխատանքներ
Առաջին սերնդի տիպային բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման հանձնարարականներ, բնակելի տարածության հատկացման սոցիալական նվազագույն նորմը, բնակելի շենքերի նախագծման ընթացքում ինսոլյացիայի գնահատման համար ինսոմետր-գործիքի մշակում, 400 հյուսիսային լայնության համար։

## Երկեր
* Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стои¬мость 1м2 общей площади жилых домов в Арм.ССР на 1976-1980гг., Ереван, 1977. 
* Рекомендации по выбору типов квартир при планировании строительства и заселению жилых домов в городах Арм.ССР., Ереван, 1978. 
* Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стоимость 1м2 общей площади жилых домов Арм.ССР на 1981-1985гг., Ереван, 1983.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Արտակ Վարդանյան (հետախույզ)

**Արտակ Արմենակի Վարդանյան** (փետրվարի 24, 1896, Երևան, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 25, 1993, Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ հետախույզ, գեներալ-լեյտենանտ։

## Կենսագրություն
Արտակ (Արշակ) Վարդանյանը ծնվել է 1896թ. փետրվարի 24-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի գիմնազիան, սովորել է Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետում։ 1925 թ. ավարտել Լենինգրադի ռազմաինժեներական ակադեմիան։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ 4-րդ կամավորական հայկական գնդի կազմում մասնակցել է Սարիղամիշի ճակատամարտին։ 1920 թ. կռվել է Արևելյան Հայաստան ներխուժած թուրք զավթիչների դեմ։ Եղել է Հայաստանի առաջին Հանրապետության ԶՈՒ ռադիոկայանի պետը։ 1928 թ.-ից աշխատել է ԲԳԿԲ կապի վարչության գիտատեխնիկական կոմիտեում, 1931-1934 թթ.՝ Հատուկ նշանակության զինվորական դպրոցի ամբիոնի պետ, Կարմիր բանակի կապի վարչության պետի օգնական։ 1934-1940 թթ. գործել է ԱՄՆ-ում։ Հետագայում կատարել է կառավարական հատուկ առաջադրանքներ ԽՍՀՄ ԶՈՒ ԳՇ հետախուզական վարչության գծով։ 1954-1959 թթ. եղել է Կապի ռազմական ակադեմիայի պետի տեղակալ, Ռազմական ԳՀԻ-ի պետ, 1959 թ.-ից` ԽՍՀՄ ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտի բաժնի պետ։ Ռադիոպայթյունների կառավարման հայտնի մասնագետ էր։ 1944 թ. փետրվարի 22-ին շնորհվել է գեներալ-մայորի, 1954 թ. մայիսի 31-ին՝ գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։ Ազատ տիրապետել է հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն լեզուներին։ Մահացել է 1993 թ. մայիսի 25-ին, թաղված է Մոսկվայի Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Գեորգիևյան 4-րդ աստիճանի խաչ, 1915 թ.
* Լենինի շքանշան,
* Բոգդան Խմելնիցկու 2-րդ աստիճանի մեդալ,
* Կարմիր աստղ, 
* Կարմիր դրոշի երեք շքանշան։

## Աղբյուրներ
* Հայկական սովետական հանրագիտարան, հ. 11,
*«Մայր Հայաստան» թանգարանի արխիվային նյութեր։

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Հայ հետախույզներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կլայնգսկիրկյա

**Կլայնգսկիրկյա** (), միջնադարյան եկեղեցի իսլանդական Սկաուլհոլտ քաղաքում։ Այն շինել է Կլայնգուր Թորստեինսսոնը` Սկաուլհոլտի եպիսկոպոսը դառնալուց շատ չանցած`1152 թվականին։ Եկեղեցին կառուցվել է Նորվեգիայից երկու նավով բերված բարձրորակ փայտով, որի ընդհանուր արժեքը 1600 կովագին էր։ Այն Իսլանդիա է հասել 1158 թվականին։ Շինարարությունն ընթացել է 1153-1159 թվականներին։

Եկեղեցին ավերվել է 1309 թվականին, երբ հրդեհվել է կայծակի հարվածից։

Իսլանդացի գրող Պետուր Գյունարսսոնն իր «Ճանապարհ դեպի Հռոմ» () գրքում նշել է, որ եկեղեցու շինարարության համար փայտը բեռնաթափվել է Էյրարբակիում, ապա ավելի քան 20 կիլոմետր տեղափոխվել Օլֆուսի ու Ֆլուարեպուրի բնակիչների և դրանց լծկան կենդանիների ուժերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Յարցևի տուն (Յալթա)

**Յարցևի տուն** (), եռահարկ տուն Ղրիմի Յալթա քաղաքի Վոյկովի փողոց, 9 հասցեով։ Կառուցվել է 1890-ական թվականների վերջին։ Պատմության հուշարձան է։

## Պատմություն
Եռահարկ տունը պատկանել է ռուս բնանկարիչ Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Յարցևին (1858-1918)։ Այն կառուցվել է 1890-ական թվականների վերջին՝ հենց Յարցևի նախագծով (այդ տարիներին Յալթայի գլխավոր ճարտարապետ Նիկոլայ Կրասնովի մանակցությամբ)։

Այստեղ Յարցևին հյուրընկալվել է Մաքսիմ Գորկին, հաճախ եղել են Անտոն Չեխովը, Լեոնիդ Անդրեևը, Իվան Բունինը, Մարիա Երմոլովան և այլք։
300px|մինի|ձախից|Հուշատախտակը
Մաքսիմ Գորկին 1899-1900 թվականներին ապրել է տան կողաշենքերից մեկում։ Մյուսում, որը դուրս է գալիս փողոց, եղել է բժիշկ Լեոնիդ Սրեդինի բնակարանը։ Հիվանդության պատճառով նա Մոսկվայից տեղափոխվել էր Յալթա։ Նրա բնակարանն այդ օրերին յուրատեսակ գրական սրահ էր և Յալթայի առաջադեմ մտավորականության կենտրոնը։ Երեկոյան «Սրեդինի պատշգամբ» էին գալիս գրողներ, բժիշկներ, նկարիչներ, ուսուցիչներ, դերասաններ։ Այստեղ եղել են Գորկին, Չեխովը, Մամին-Սիբիրյակը, Կուպրինը, Տելեշովը, Շալյապինը, Երմոլովան, նկարիչներ Վասնեցովը, Նեստերովը, Մյասոեդովը։ Այդ է հավաստում նաև տան պատին փակցված հուշատախտակը։

Ընթերցելով Չեխովի և Գորկու նամակները Սրեդինին՝ կարելի է համոզվել, որ համեստ վիրաբույժ Սրեդինը մեծ ավանդ է ունեցել երկու մեծ գրողների միջև բարեկամության հաստատման գործում։

## Պատկերասրահ

Дом, в котором жил А.М.Горький,где бывали А.П.Чехов, И.А.Бунин, Л.Н.Андреев, М.Н.Ермолова, Ф.И.Шаляпин, С.В.Рахманинов, В.М.Васнецов.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890-ականների հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Քուգիլդի

**Քուգիլդի** ( կամ kvígildi - կովագին), փոխանակման միավոր միջնադարյան Իսլանդիայում, որը հավասար էր մեկ կթու կովի արժեքի։

Ըստ միջնադարյան օրենքի` ստերջ կովն արժեր երկու երրորդ քուգիլդի, հինգ տարեկան եզը` մեկ և մեկ քառորդ քուգիլդի, վեց տարեկան եզը` մեկուկես քուգիլդի։

Օրենքով սահմանվում էին նաև տարբեր տարիքի և ողջանդամության ձիերի, խոյերի, մաքիների, այծերի և խոզերի փոխարժեքները քուգիլդիով։

Քուգիլդիի արժեքը տատանվել է տարբեր ժամանակներում։ Քուգիլդիով իրականացվել է նաև ձկների վաճառք։ 12-րդ դարում քուգիլդիի փոխարժեքը 120 օձաձուկ էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Չափման միավորներ