Պիեռ Ֆավր

**Պիեռ Ֆավր** (, ,  ) սավոյացի կաթոլիկ քահանա, աստվածաբան և Հիսուսի Միաբանության համահիմնադիրներից մեկը՝ Իգնատիոս դե Լոյոլայի և Ֆրանցիսկոս Խավիերի հետ միասին։ Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը 2013 թվականին հայտարարեց նրա սրբադասման մասին։

## Կյանք
### Վաղ կյանքը
Ֆավրը ծնվել է 1506 թվականին գյուղացիական ընտանիքում Սավոյի դքսության Վիլյառ գյուղում (այժմ՝ Սեն-Ժան-դե-Սիքստ՝ Ֆրանսիայի Վերին Սավոյ դեպարտամենտում)։ Փոքր ժամանակ նա հովիվ է եղել ֆրանսիական Ալպերի բարձրադիր արոտավայրերում։ Նա լիարժեք կրթված չէր, բայց արտակարգ հիշողություն ուներ։ Կարող էր առավոտյան լսել քարոզը և նույն օրը կեսօրին բառացիորեն կրկնել այն իր ընկերների համար։ Նրա երկու քեռիներ Կարտեզյան միաբանության վանահայրեր էին։։ Սկզբում նրան հանձնել էին Թոն գյուղի քահանայի խնամքին, իսկ ավելի ուշ՝  սովորել է հարևան Լա Ռոշ-սյուր-Ֆորոն գյուղի դպրոցում։

1525 թվականին  մեկնել է Փարիզ՝ շարունակելու ուսումը։ Նա ընդունվում է Սենտ-Բարբ քոլեջ, որը Փարիզի համալսարանի ամենահին դպրոցն էր։ Փարիզում նա կիսում էր իր բնակարանը Ֆրանցիսկոս Խավիեր հետ։ Այնտեղ սկսեցին զարգանալ Ֆավրի հոգևոր հայացքները՝ ազդված ժողովրդական նվիրվածության, քրիստոնեական հումանիզմի և ուշ միջնադարյան սխոլաստիկայի համակցությամբ։ Ֆրանցիսկոս Խավիերը և Ֆաբերը մտերմացան Փարիզի համալսարանում ուսման տարիներին և 1530 թվականին միասին ստացան արվեստների մագիստրոսի աստիճան։ Համալսարանում Ֆավրը նաև հանդիպեց Իգնատիոս Լոյոլային, ով դարձավ նրա մտերիմներից մեկը։ Ֆավրը դասավանդեց Լոյոլային Արիստոտելի փիլիսոփայությունը, մինչդեռ Լոյոլան նրան ուսուցանում էր հոգևոր թեմաներ։ Ֆավրը գրել է Լոյոլայի  մասին. «Նա ինձ հասկացրեց իմ խղճի և գայթակղությունների ու անբարոյականությունների մասին, որոնք ես ունեցել եմ այսքան ժամանակ՝ չհասկանալով դրանք և չտեսնելով այն ճանապարհը, որով ես կկարողանամ խաղաղություն գտնել»։ Խավիերը, Ֆավրը, և  Լոյոլան կիսում էին բնակարանը Փարիզի համալսարանում սովորելու տարիներին։ Նրանք երեքն էլ ճանաչված էին որպես ճիզվիտներ՝ Հիսուսի միաբանության հիմնադիրներ։

### Ճիզվիտ քարոզիչ

Ֆավրը առաջինն էր Հիսուսի միաբանության հիմնադիրներից, ով ձեռնադրվեց: 1534 թվականի մայիսի 30-ին քահանա դառնալով՝ նա օգոստոսի 15-ին Մոնմարտրում ստացավ Իգնատիոսի և նրա հինգ ուղեկիցների կրոնական ուխտը։

Ավարտելուց հետո Իգնատիոս Լոյոլան վերադարձավ Իսպանիա՝ առողջությունը վերականգնելու նպատակով։ Մինչ մեկնելը, նա իր ընկերների հետ հանդիպեց Վենետիկում և Ֆավրը հանձնեց նրանց առաջնորդության պատասխանատվությունը՝ ապահովելով, որ նրանք հասնեն այնտեղ։ Ինքը՝  Ֆավրը, Լոյոլայից հետո,առաջինն էր ում Խավիերը և նրա ընկերները  շատ էին գնահատում։ 1536 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ֆավերը և իր ընկերները հեռացան Փարիզից, իսկ 1537 թվականի հունվարին կրկին միացան Լոյոլային Վենետիկում։ Երբ Վենետիկի և թուրքերի միջև պատերազմը խանգարեց նրանց ավետարանելու իրենց ծրագրերը Սուրբ Երկրում նրանք որոշեցին ստեղծել համայնք, որը դարձավ Հիսուսի Ընկերություն։ Այն հայտնի է նաև որպես Եզուիտ միաբանություն։ Խումբը հետո ճանապարհորդեց դեպի Հռոմ, որտեղ նրանք իրենց ծառայությունները հանձնեցին Հռոմի Պողոս III պապին։ Հետո, երբ Ֆավրը մի քանի ամիս անցկացրեց քարոզելով և ուսուցանելով, Պապը նրան ուղարկեց Պարմա և Պյաչենցա, որտեղ նա վերածնեց քրիստոնեական բարեպաշտությունը։

1540 թվականին Ֆավրին կանչեցին Հռոմ, որտեղից նա ուղարկվեց Գերմանիա՝ պաշտպանելու կաթոլիկ եկեղեցու դիրքերը Վորմսի Ռեյխում, իսկ 1541 թվականին՝ Ռատիսբոնի ռեյխում։ Մեկ ուրիշ կաթոլիկ աստվածաբան Յոհան Կոխլեուսը հայտնում է, որ Ֆավրը խուսափում էր աստվածաբանական բանավեճերից և շեշտադրում էր անձնական՝ անվանելով այն «զգացմունքների կյանքի վարպետ»։ Ֆավրը ցնցված էր Գերմանիայում բողոքական շարժման կողմից առաջացրած խառնաշփոթից և Կաթոլիկ եկեղեցու բարձրագույն շրջանակներում հայտնաբերված անկումից։ Նա որոշեց, որ լուծումը չի կայանում բողոքականների հետ քննարկումներում, այլ՝ Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու, հատկապես հոգևորականության բարեփոխման մեջ։ Տասը ամիս շարունակ՝  Շպայերում, Ռեգենսբուրգում և Մայնցում, նա գործեց նրբանկատ բոլորի նկատմամբ, ում հետ շփվում էր։ Նա ազդեցություն գործեց իշխանների, եպիսկոպոսների և քահանաների վրա, ովքեր պատրաստակամորեն ընդունում էին նրան։ Նա զարմացնում էր մարդկանց իր գործունեության արդյունավետությամբ։ Ֆավրը առանձնահատուկ կերպով օժտված էր մարդկայի հարաբերություններ կառուցելու շնորհով։ Նա հայտնի չէր իր քարոզներով, այլ իր հոգեհարազատ զրույցներով և հոգիների առաջնորդությամբ։ Նա քայլելով անցնում էր Եվրոպայի տարբեր շրջաններով՝ առաջնորդելով եպիսկոպոսներին, քահանաներին, ազնվականներին և հասարակ մարդկանց «Հոգևոր վարժությունների» մեջ։

Որպես միայնակ ճիզվիտ,  Ֆավրը երբեք իրեն միայնակ չէր զգում, քանի որ նա քայլում էր մի աշխարհում, որի բնակիչները ներառում էին սրբեր և հրեշտակներ: Նա կխնդրեր օրվա սուրբին և բոլոր սրբերին «մեզ համար ձեռք բերել ոչ միայն առաքինություններ և փրկություն մեր հոգիների համար, այլ հատկապես այն, ինչը կարող է զորացնել, բուժել և պահպանել մարմինը և նրա յուրաքանչյուր մաս»: Նրա պահապան հրեշտակը, ամենից առաջ, դարձավ նրա գլխավոր դաշնակիցը: Նա աջակցություն էր փնտրում սրբերից և հրեշտակներից ինչպես իր անձնական սրբացման, այնպես էլ համայնքների համար: Ամեն անգամ, երբ նա մտնում էր նոր քաղաք կամ շրջան, Ֆաբերը խնդրում էր օգնություն այդ վայրի հետ կապված հատուկ հրեշտակներից և սրբերից: Իր դաշնակիցների միջնորդությամբ Ֆավրը կարող էր մտնել նույնիսկ պոտենցիալ թշնամական տարածաշրջան՝ վստահ լինելով, որ իր կողքին կլինի հոգևոր բանակ: Քանի որ նա ցանկանում էր հոգևոր բարեկամության և զրույցի միջոցով ավելի սերտ հարաբերություններ ունենալ  յուրաքանչյուր մարդու, ում նա հանդիպում էր։

Լոյոլան Ֆավերին կանչես Իսպանիա, որից հետո նա ուղևորվեց Բարսելոնա, Սարագոսա, Մեդինասելի, Մադրիդ և Տոլեդո։

1542 թվականի հունվարին Պապը հրամայեց նրան նորից գնալ Գերմանիա։ Հաջորդ տասնինը ամիսների ընթացքում Ֆավրը աշխատեց Շպայերի, Մայնցի և Քյոլնի բարեփոխման համար։ Քյոլնի արքեպիսկոպոս Հերման Վիդացին կողմ էր լյութերականությանը, որը հետագայում հրապարակավ ընդունեց։ Ֆավրը աստիճանաբար ձեռք բերեց հոգևորականների վստահությունը և շատ երիտասարդների հավաքագրեց ճիզվիտների մոտ, որոնց թվում էր Պետրոս Կանիսիուսը։ 1543 թվականին Լյովենում մի քանի ամիս անցկացնելուց հետո, որտեղ նա բազմաթիվ դասեր էր արել երիտասարդների համար, վերադարձավ Քյոլն: 1544-1546 թվականներին Ֆավրը շարունակեց իր աշխատանքը Պորտուգալիայում և Իսպանիայում։ Լիսաբոնի թագավորական արքունիքում իր ազդեցության շնորհիվ Ֆավրը Պորտուգալիայում Հիսուսի ընկերության ստեղծեց։ Այնտեղ և Իսպանիայում նա ջերմեռանդ և արդյունավետ քարոզիչ էր։ Նրան կանչեցին քարոզելու Իսպանիայի գլխավոր քաղաքներում, որտեղ նա մեծ ազդեցություն ունեցավ տեղի բնակչության վրա և նպաստեց հոգևորականությանը։ Նրանց թվում էր Ֆրենսիս Բորջիան՝ մեկ այլ նշանակալից ապագա ճիզվիտ։ Պորտուգալիայի թագավոր Հովհաննես III-ը ցանկանում էր, որ Ֆավրը նշանակվի Եթովպիայի պատրիարք։ Ճիզվիտների միաբանության համահիմնադիր Սիմաո Ռոդրիգեսը գրել է. Ֆավրը«օժտված է հմայիչ շնորհքով մարդկանց հետ շփվելիս, ինչը մինչև հիմա պետք է խոստովանեմ, որ ես ուրիշի մոտ չեմ տեսել։ Նա քիչ-քիչ այնպես էր ազդում ուրիշների վրա, որ նրա ապրելակերպն ու բարեհամբույր զրույցը զորեղորեն ձգում էին դեպի Աստծո սերը։

Այնուհետև նա աշխատել է իսպանական մի քանի քաղաքներում, այդ թվում՝ Վալյադոլիդում, Սալամանկայում, Տոլեդոյում, Գալապագարում, Ալկալայում և Մադրիդում։

### Մահ
1546 թվականին Ֆավրը Պողոս III պապի կողմից նշանակվեց որպես պերիտուս (փորձագետ) Սուրբ Աթոռի անունից Տրենտի խորհրդում։ Ֆաբերը, 40 տարեկանում, ուժասպառ էր եղել իր անդադար ջանքերից և իր անդադար ճամփորդություններից, որոնք միշտ ոտքով էր անում: 1546 թվականի ապրիլին նա լքեց Իսպանիան՝ մասնակցելու Խորհրդին, բայց տենդից թուլացած հասավ Հռոմ 1546 թվականի հուլիսի 17-ին: Նա մահացավ Լոյոլայի գրկում 1546 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Ֆավրի մարմինը սկզբում թաղվել է Ճանապարհի Տիրամոր եկեղեցում, որը ծառայել է որպես Ճիզվիտական ​​համայնքի կենտրոն։ Երբ այդ եկեղեցին քանդվեց՝ Ջեզու եկեղեցու կառուցումը թույլ տալու համար, նրա և առաջին ճիզվիտների մասունքները դուրս հանվեցին։ Այժմ, նրա մարմնի մասունքները Ջեզու եկեղեցում են պահվում։

## Գրություններ
Ֆավռը պահում էր իր հոգևոր կյանքի օրագիրը, որը հայտնի էր որպես  «Memoriale»: Դրա մեծ մասը թվագրվում է 1542 թվականի հունիսից մինչև 1543 թվականի հուլիսը, որոշ լրացուցիչ գրառումներ 1545 թվականից և վերջին հակիրճ գրառումը արվել է 1546 թվականի հունվարին: Այն սկսվում է Սաղմոսներից մի մեջբերումով. «Օրհնիր Տիրոջը, ով իմ հոգի, և մի մոռացիր նրա բոլոր բարիքները»։ Հոգևոր օրագիրը գրված է մի շարք զրույցների ձևով, հիմնականում Աստծո և Ֆաբերի միջև, երբեմն տարբեր սրբերի և Ֆաբերի գործընկերների կողմից կատարվող միջամտություններով։

Ֆավրը հեղինակել է «Օրհնյալ հաղորդությունը», որը ուժեղ փաստարկներ է ներկայացնում Աստծո գոյության և էության համար:

## Մեծարում
Նրանք, ովքեր իրական կյանքում ճանաչում էին Ֆավերին, նրան որպես սուրբ էին կանչում: Ֆրենսիս դը Սալեսը, ում կերպարը հիշեցնում էր Ֆավերի կերպարը, երբեք չէր խոսում նրա մասին, բացառությամբ որպես սուրբի: Նա հիշվում է Եվրոպայով կատարած իր ճանապարհորդություններով, որոնք նպաստում էին կաթոլիկների նորացմանը և Հոգևոր վարժությունները ղեկավարելու իր մեծ հմտությամբ: Ֆավրը երանացվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Նրա տոնը նշվում է օգոստոսի 2-ին Հիսուսի ընկերության կողմից: Ֆավրը արժանացել է 2006 թվականի ճիզվիտների հոբելյանական տարվա մի մասին, որի ժամանակ նշում էր Ֆրանցիսկոս Խավիերը ծննդյան 500-ամյակը, Ֆաբերի ծննդյան 500-ամյակը և Իգնատիուս Լոյոլայի մահվան 450-ամյակը:

Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսը, 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, իր ծննդյան 77-րդ տարեդարձի օրը հայտարարեց Ֆավերին սրբերի շարքը դասելու մասին։ Նա կիրառեց հայտնի հավասարազոր սրբադասման գործընթացը, որը թույլ է տալիս շրջանցել սովորական դատական ընթացակարգերն ու արարողությունները՝ այն դեպքում, երբ խոսքը վերաբերում է արդեն երկար ժամանակ հարգված մեկին։ Ֆավրը համարվում են Հռոմի Պապ Ֆրանցիսկոսի սիրելի սրբերից մեկը։ Սրբերի շարքին դասելուց մի քանի շաբաթ առաջ Ֆրանցիսկոսն գովաբանել էր Ֆավրին՝ նշելով «նրա խոսակցություննեևը բոլորի հետ՝ նույնիսկ ամենահեռավորների և նույնիսկ իր հակառակորդների հետ, նրա պարզ հավատքը, որոշակի միամտությունը գուցե, անմիջապես հասանելի լինելը, նրա խոհեմ ներքին զննումը, այն փաստը, որ նա կարող էր կայացնել հզոր և վճռական որոշումներ, բայց նաև մնալ այդքան նրբագեղ ու սիրալիր»։ Ֆրանցիսկոսը նաև շնորհակալություն հայտնեց Ֆավրին, երբ նա պատարագ մատուցեց Հռոմում 2014 թվականի հունվարի 3-ին, Ջեզու եկեղեցում։

## Ժառանգություն
Սուրբ Պիեռ Ֆավրի Հիսուսյան համայնքը Բոստոնի քոլեջում ուսման փուլում գտնվող հիսուսյանների կենտրոնն է։

Քրեյթոն համալսարանը շնորհում է Օրհնյալ Պիեռ Ֆավրի Անվերապահության Մրցանակը այն ուսանողներին, դասախոսներին կամ աշխատակիցներին, ովքեր մասնակցում են ազնվություն, սոցիալական արդարություն, խաղաղություն և կրոնական, ռասայական ու մշակութային ներդաշնակություն խթանող գործունեությանը և կարողանում են ոգեշնչել ու առաջնորդել մյուսներին՝ ձևավորելու իրենց արժեքներն ու անաչառությունը։

Սուրբ Պիեռ Ֆավրի տունը Գոնզագայի համալսարանում համալսարանի հոգևոր ծառայության գրասենյակի մի մաս է, որը նախատեսված է ուխտագնացությունների պատրաստման և համալսարանի հոգևոր ծառայության ծրագրերի զարգացման համար։

Ֆավրի Իգնատիոսյան Հոգևորության Կենտրոնը 2005 թվականի նոյեմբերին դարձավ Մարքեթի համալսարանի մաս։

Պիեռ Ֆավրի մատուռը կենտրոնական վայրն է Սքրանթոն համալսարանի Ուխտագնացության կենտրոնի համար, որը գտնվում է Չապմեն լճում՝ մոտ 30 րոպե դեպի հյուսիս Սքրանթոնից, Փենսիլվանիա։

Սուրբ Պիեռ Ֆավր համաժողովների սրահը՝ Լոյոլա սրահը, գտնվում է Մանրեզայի հոգևոր հանգստավայրում՝ Լուիզիանայի Կոնվենտ քաղաքում։ Սա այն վայրին է, որտեղ հոգևոր հանգստի եկած տղամարդիկ առաջնորդվում են Իգնատիոս Լոյոլայի Հոգևոր վարժություններով։

Ավստրալիայի կաթոլիկ համալսարանի բիզնեսի դպրոցը հայտնի է որպես Պիեռ Ֆավրի բիզնեսի դպրոց:

Նյու Յորք նահանգի Բրոնքս Ֆորդհեմի համալսարանի Ֆավր Հոլը նստավայր է և վարչական շենք։

## Ծանոթագրություններ

*

## Արտաքին հղումներ
*''Encyclopædia Britannica'', Peter Faber
*Pope Francis on Peter Faber, August 2013
*Giuseppe Boero, ''The Life of the Blesed Peter Favre of the Society of Jesus, First Companion of St. Ignatius Loyola'' (London: Burns and Gates, 1873)

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացիներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Կաթոլիկ քահանաներ
Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ հոգևորականներ
Կատեգորիա:Ճիզվիտներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստվածաբաններ