Լյուդովի գվարդիա

**Լյուդովի գվարդիա** ( — *«*'ժողովրդական գվարդիա*'»*, *ԼԳ*), Լեհաստանի բանվորական կուսակցության ռազմական կազմակերպություն, որը ստեղծվել է 1942 թվականի հունվարին և 1942-1943 թվականներին Լեհաստանի գեներալ-նահանգապետությունում (Նացիստական ​​Գերմանիա), այսինքն՝ Գերմանիայի կողմից օկուպացված լեհական տարածքներում։

## Նախապատմություն
Լեհաստանի գերմանական օկուպացիայի սկզբնական շրջանում ձախ և կոմունիստական ​​ուժերի հակաֆաշիստական ​​պայքարը զգալիորեն բարդացավ միասնական կազմակերպչական կառուցվածքի բացակայությամբ (Լեհաստանի Կոմունիստական ​​կուսակցությունը լուծարվեց 1938-ի ամռանը Կոմինտերնի որոշմամբ, թեև այդ որոշումը հետագայում ճանաչվեց անհիմն) և նաև 1939-ի սեպտեմբերին մի շարք ակտիվիստների մահվան պատճառով, ովքեր մասնակցել են գերմանական զորքերի հետ մարտերին (մասնավորապես, Վարշավայի կազմակերպության կոմունիստները մասնակցել են մայրաքաղաքի պաշտպանությանը Վարշավայի Պաշտպանության բանվորական բրիգադի և բանվորական գումարտակների կազմում):

Սոցիալիստական ​​ուղղվածություն ունեցող ընդհատակյա կազմակերպությունների և խմբերի ձևավորումը սկսվել է 1940-1941 թվականներին (մասնավորապես, 1940 թվականի սկզբին ձևավորվել են «ԽՍՀՄ բարեկամների ընկերությունը», «Մուրճ և մանգաղ» Վարշավայի կոմունիստական ​​կազմակերպությունը, «Տեղեկագիր» խումբը և «Աշխատավորների գվարդիան դեկտեմբերի 4-ում»), 1940 թվականի դեկտեմբերին Լոձում ստեղծվել է «Սաբոտաժի կոմիտե»: Որոշ ժամանակ անց՝ 1941 թվականին, ի հայտ եկան այլ ընդհատակյա կազմակերպություններ՝ «Պրոլետարական», «Բանվորների և գյուղացիների պայքարի կազմակերպություն» («ՌՀՈԲ»), «Սպարտակ» և այլն։

Նրանց համախմբումը սկսվեց 1941 թվականի սեպտեմբերի վերջին - հոկտեմբերի սկզբին, իսկ 1941 թվականի վերջում ստեղծվեց «Ազատագրական պայքարի միություն» կազմակերպությունը (*Związek Walki Wyzwoleńczej, ZWW*), որի ղեկավարության կազմում էին Եժի Ալբրեխտը, Յոզեֆ Բոլչեժեկը, Մարիան Սպիխալսկին։

*ZWW*-ի օրոք ստեղծվեց ռազմական կազմակերպություն՝ բաղկացած մի քանի փոքր մարտական ​​խմբերից։

1941 թվականի հոկտեմբերին *ZWW*-ն հրապարակեց հռչակագիր՝ կոչ անելով սկսել պայքարը օկուպանտների դեմ և ստեղծել միացյալ հակաֆաշիստական ​​ճակատ։

1942 թվականի հունվարին, Լեհաստանի բանվորական կուսակցության ստեղծումից հետո, հրապարակվեց մանիֆեստը «Բանվորներին, գյուղացիներին, մտավորականությանը, բոլոր լեհ հայրենասերներին» ֆաշիստների դեմ պայքարն ակտիվացնելու կոչով։

## Կազմակերպչական կառուցվածք
Կուսակցական ջոկատների և խմբերի ընդհանուր ղեկավարումն իրականացնում էր Գլխավոր հրամանատարությունը (*Dowództwo Główne*)։ Առաջին զորավարը՝ 1942 թվականի հունվարից մինչև սեպտեմբեր, Մարիան Սպիխալսկին էր, 1942 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1943 թվականի դեկտեմբերն այս պաշտոնը զբաղեցրեց Ֆրանցիսեկ Յոժվիակը («Վիտոլդ»)։

Գործունեության հիմնական ոլորտների կառավարումը վստահվել է գլխավոր հրամանատարության ստորաբաժանումներին.

* 1-ին բաժին (օպերատիվ բաժին)
* Բաժանմունքը ենթակա էր «անձնագրային բյուրոյին», որը զբաղվում էր օկուպացիոն վարչակազմի և գերմանական ռազմական իշխանությունների փաստաթղթերի նմուշների հավաքագրմամբ, ուսումնասիրությամբ և համակարգմամբ, ինչպես նաև կեղծ փաստաթղթերի պատրաստմամբ։
* II-րդ բաժին (տեղեկատվական բաժին)
* III վարչություն (սպառազինության և զինամթերքի բաժին)
* Արդեն 1942-ի ամռանը այնտեղ ստեղծվեց զենքի վերանորոգման և արտադրության առաջին ստորգետնյա արհեստանոցը (այստեղ արտադրում էին պայթուցիկներ, մոլոտովյան կոկտեյլներ, ականներ և ձեռքի նռնակ-«Ֆիլիպիններ» անունով)։
* IV-րդ բաժին (կազմակերպչական բաժին)
* V-րդ բաժին (քարոզչության բաժին)
* 1942 թվականի մայիսի 1-ից հրատարակում է «Գվարդիստա» թերթը
* Ավելի ուշ սկսեց հեռարձակվել ստորգետնյա ռադիոկայան՝ Կոստյուշկոյի անվան
* VI բաժանմունք (բժշկասանիտարական բաժանմունք)
* 1942 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվեց երիտասարդական կազմակերպություն՝ Երիտասարդական պայքարի միություն (*Związek Walki Młodych, ZWM*): *ZWM*-ի ղեկավարը սկզբում Գաննա Սավիցկան էր, իսկ նրա մահից հետո՝ 1943 թվականի մարտի 18-ին, Յան Կրասիցկին։

### Զինված կազմավորումների կառուցվածք
Կախված պատրաստվածության մակարդակից, սպառազինության և տեխնիկայի տրամադրումից և կատարվող խնդիրներից՝ Ժողովրդական գվարդիայի զինված կազմավորումները բաժանվեցին մի քանի կատեգորիաների.

* պարտիզանական ջոկատներ
* «Հարձակման խմբեր» (*grupy wypadowe*) - ստեղծվել են հիմնականում գյուղական վայրերում, կուսակցական ջոկատների համեմատ դրանք թվով ավելի քիչ էին։ Խմբի անդամները գյուղացիների քողի տակ ապրում էին գյուղերում, զբաղվում հողագործությամբ, բայց ժամանակ առ ժամանակ հարձակումներ կամ դիվերսիաներ էին անում։
* «հատուկ խմբեր» (*grupy specjalne*) - կազմված էին ամենապատրաստված մարտիկներից, ենթակա էին շրջանային հրամանատարությանը կամ ուղղակիորեն ենթակա էին Գլխավոր հրամանատարությանը. կուսակցական ջոկատների համեմատ դրանք թվով ավելի քիչ էին. գործել է հիմնականում քաղաքներում, զինված աջակցությամբ զբաղվել գաղտնի աշխատանքներին, դիվերսիոն գործողություններին, ոչնչացրել ոստիկանների, օկուպացիոն վարչակազմի ներկայացուցիչներ, գեստապոյի գործակալներ և դավաճաններ
* «Կայազորային ռեզերվներ»՝ Ժողովրդական գվարդիայի ակտիվիստներ և կողմնակիցներ՝ կազմակերպված ջոկատներով և խմբերով, որոնք անցել էին ռազմական պատրաստություն, բայց գործնականում զենք չունեին։
* «ֆորպոստներ»՝ համախոհներ և համախոհներ, ովքեր գտնվել են օրինական դիրքում և ակտիվորեն չեն մասնակցել ռազմական գործողություններին. Նրանք իրականացրել են հետախուզական գործունեություն, հավաքագրել տեղեկատվություն, տարածել թռուցիկներ, մատակարարել մարտական ​​ստորաբաժանումներին, ապահովել հիվանդների և վիրավորների կացարան և բուժում, եղել են ապահով տների տերեր, հանդես են եկել որպես կապավոր և կատարել այլ հանձնարարություններ
* Ժողովրդական գվարդիայի մարտական ​​ստորաբաժանումներ են ընդունվել ոչ միայն լեհերը, այլև այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ (մասնավորապես՝ հրեաներ) և խորհրդային ռազմագերիները։

### Վարչատարածքային բաժանում
Կազմակերպչական առումով օկուպացված Լեհաստանի տարածքը բաժանված էր վեց շրջանների.

* 1-ին շրջան (Վարշավա և Վարշավայի վոյևոդություն);
** բաղկացած էր երեք շրջաններից՝ «Վարշավա-քաղաք», «Աջափնյա արվարձան» և «Ձախափնյա արվարձան»
* 2-րդ շրջան (Լյուբլինի վոյևոդություն, Լվովի վոյևոդության մաս Սան գետի աջ ափի երկայնքով, Վարշավայի վոյևոդության Վեգրոու, Սոկոլով և Սիդլցե շրջաններ);
** բաղկացած էր երեք շրջաններից՝ «Լյուբլին», «Յանով Լյուբելսկի» և «Սիդլցե»
* 3-րդ շրջան (Կելեցկե վոյեվոդություն)
** բաղկացած էր երեք շրջաններից
* 4-րդ շրջան (Կրակովի վոյեվոդություն, Լվովի վոյևոդության մաս)
** բաղկացած էր վեց շրջաններից
* 5-րդ շրջան (Դեբրովսկի ավազան, Կատովիցե, Բիելսկո-Բիալա)
** բաղկացած էր չորս շրջաններից
* 6-րդ շրջան (Լոձ, Պլոկ շրջան, Պոզնան, Պոմերանիա)
** բաղկացած էր չորս շրջաններից՝ «Լոձ-քաղաք», «Լոձի արվարձան», «Պոզնան» և «Պլոկ»
Ընդհատակյա կազմակերպության առաջնային օղակները խցերն էին («*placówka*»)՝ սովորաբար երեք հոգուց բաղկացած «եռյակներ»։ Տեղական մակարդակում վարչական գործառույթներն իրականացնում էին գմինայի, պովիատի (շրջանի) և վոյեվոդական (մարզային) ժողխորհուրդները։

## Տպագիր հրատարակություններ և գրգռման այլ ձևեր
Լյուդովի գվարդիայի ղեկավարությունը մեծ նշանակություն է տվել իր գործունեության տեղեկատվական ապահովմանը և բնակչության հետ աշխատանքին. կազմակերպվել է երեք կենտրոնական և հինգ շրջանային թերթերի հրատարակում.

* «Գվարդցիստա» թերթը Ժողովրդական գվարդիայի կենտրոնական հրատարակությունն է, որը լույս է տեսել Վարշավայում 1942 թվականի մայիսի 1-ից։
* «Ազատության տրիբուն» թերթը Լեհաստանի բանվորական կուսակցության կենտրոնական կուսակցական հրատարակությունն է, որը լույս է տեսել 1942 թվականի փետրվարի 1-ից և տպագրվել 1942 թվականի ապրիլի 1-ից։ Խմբագիրը նախ Զիգմունտ Յարոշն էր, իսկ հետո՝ Անջեյ Վեբերը;
* «Տրիբունա խլոպսկա» թերթը գյուղացիների կենտրոնական հրատարակությունն էր, որը հրատարակվում էր 1942 թվականի մարտից, տարածվում Լեհաստանում և խմբագրվում էր Վլադիսլավ Կովալսկու կողմից;
* «Լոձի ձայն» թերթ - տարածաշրջանային հրատարակություն;
* «Գլոս Վարշավի» թերթը թաղային հրատարակություն է, որը լույս է տեսնում 1942 թվականի նոյեմբերի 20-ից;
* «Լյուբելսկա տրիբունա» թերթը տարածաշրջանային հրատարակություն է.
* «Տրիբունա Լյուդու» թերթը՝ շրջանային հրատարակություն (հրատարակվել է 1942 թվականի հուլիսից մինչև 1943 թվականի ապրիլ, տպաքանակը՝ 3 հազար օրինակ)
* «Տրիբունա Զագլեմբյա» թերթը շրջանային հրատարակություն է, որը հրատարակվում էր 1942 թվականի մայիսի 25-ից և տարածվում էր Դաբրովայի ավազանում։

Երիտասարդական պայքարի միության տպագիր հրատարակությունը *Walka Młodych* թերթն էր։

Բացի այդ, տպագրվել են տեղական հրապարակումներ, թռուցիկներ և կոչեր (ընդհանուր առմամբ, օկուպացիայի տարիներին տպագրվել են ավելի քան 165 տեսակի բրոշյուրներ, թերթեր, թռուցիկներ և այլ տպագիր հրապարակումներ), լայնորեն օգտագործվել են տեսողական քարոզչության այլ ձևեր. պաստառներ և ծաղրանկարներ՝ նկարված կամ տրաֆարետով պատրաստված, պատի նկարներ և կարգախոսներ։ Փոխվել են օկուպացիոն վարչակազմի կարգախոսները և նացիստ ֆունկցիոներների անունները (օրինակ՝ «Հիտլեր»-ի փոխարեն գրել են «Hycler»՝ կեղեքիչ)։

Պոեզիան և երաժշտությունը կարևոր դեր են խաղացել հայրենասիրական գաղափարների ամրապնդման, ազգի ոգևորման ու համախմբման գործում, հատկապես կարևոր է եղել փողոցային երգը։ Նոր տեքստեր են ստեղծվել հանրաճանաչ մեղեդիներով, հին ժողովրդական երգերով, կրոնական երգերով, երգերով և այլն (օրինակ՝ հայտնի ժողովրդական «Ինչու ես, աղջիկ, կանգնած թխկու տակ» («*Отчего же ты, дивчина, стоишь под клёном?*») երգը հնչել է «Ինչու ես, Հիտլեր, կանգնած Մոսկվայից դուրս» բառերով։

Կիրառվել են նաև բանավոր գրգռման տարբեր ձևեր՝ անհատական ​​և խմբակային զրույցներ, իսկ որոշ դեպքերում՝ հանդիպումներ և հանրահավաքներ (հիմնականում գյուղական վայրերում)։

## Գործունեություն
1939-1940 թվականներին ընդհատակյա ակտիվիստները կապեր հաստատեցին պարտված լեհական բանակի մի քանի պարտիզանական ջոկատների և զինվորների փոքր խմբերի հետ, ովքեր որոշել էին շարունակել զինված պայքարը գերմանական օկուպանտների դեմ և հետագայում աջակցեցին նրանց գործունեությանը։

Հետագայում այդ ստորաբաժանումներից մի քանիսը ոչնչացվեցին գերմանացիների կողմից, մյուսները քայքայվեցին, իսկ մյուսները դարձան ստորգետնյա ցանցի մի մասը։

1942 թվականի փետրվարին Լյուդովի գվարդիայի Վարշավայի կազմակերպությունը կապեր հաստատեց Վարշավայի գետտոյում գտնվող հրեական հակաֆաշիստական ​​ընդհատակում։ Պյոտր Կորտինին («Անջեյ Շմիդտ») ուղարկեցին գետտո՝ նրանց հետ կապ հաստատելու համար, և օգնություն ցուցաբերվեց ППР բաժնի, տպարանի և հրեական մարտական ​​խմբի ստեղծման գործում։ Կրակովում համագործակցություն հաստատվեց Կրակովի գետտոյում հակաֆաշիստական ​​ընդհատակյա կազմակերպության հետ, իսկ հրեական «Իսկրա» մարտական ​​խումբն ընդունվեց Լյուդովի գվարդիա։ Բրոդիում կապ հաստատվեց գվարդիայի և հրեական գետտոյի միջև։ Գետոյում տարածվեցին «Ազատության տրիբուն» և «*Gvardzista*» թերթերը, իսկ ավելի ուշ ստեղծվեց հրեական պարտիզանական ջոկատ (որը 1943 թվականի ապրիլին մտավ Լյուդովի գվարդիայի կազմում)։

1942 թվականի մայիսի 10-ին Պիոտրկովսկի անտառներում ստեղծվեց Լյուդովի գվարդիայի առաջին պարտիզանական ջոկատը՝ Ստեֆան Չեռնեցկի ջոկատը (սկզբում 14 մարտիկ, հրամանատար՝ Ֆրանցիսչեկ Զուբրիցկի, «Փոքրիկ Ֆրանեկ»)։ Երկրորդ ջոկատը՝ Ավգուստ Լանգեի գլխավորությամբ, Վարշավայից ուղարկվել է Կիելցե վոյեվոդության Իլժանսկի շրջան։

1942 թվականի հունիսին գործում էր արդեն 12 պարտիզանական ջոկատ, 1942 թվականի վերջին՝ 30 ջոկատ, 1943 թվականին՝ 80 ջոկատ։

1942-ի ամռանը ՊՊԿ Կենտկոմը բանակցությունների մեջ մտավ լեհ սոցիալիստների ղեկավարության հետ, ընթացքում ձեռք բերվեցին ընդհանուր բնույթի դրական արդյունքներ (ուժեղացավ համագործակցությունը Սիլեզիայի տեղական կազմակերպությունների մակարդակով և կապեր հաստատվեցին ձախակողմյան գյուղացիական խմբերի հետ)։ 1943 թվականին, Ստալինգրադում խորհրդային զորքերի հաղթանակից հետո, Լյուդովի գվարդիան ընդգրկում էր ևս երկու լեհական հականացիստական ​​կազմակերպությունների՝ Յուտրոյի և Ռազմական կազմակերպության ակտիվիստներ: Միևնույն ժամանակ, համատեղ գործողությունների մասին լռելյայն համաձայնություն կնքվեց «*Справа*» հրատարակության շուրջ խմբավորված սինդիկալիստների դեմոկրատական ​​կազմակերպության հետ (որի ղեկավարությունը չհրապարակեց այս համաձայնագրի կնքման փաստը՝ վախենալով հակակոմունիստական ​​ուժերի ճնշումից)։ Բացի այդ, մինչև 1943 թվականը կապեր էին հաստատվել արհմիությունների ակտիվիստների հետ։ 1943 թվականի նոյեմբերին Վարշավայում տեղի ունեցավ լեհական արհմիությունների ներկայացուցիչների ընդհատակյա համաժողով՝ *ППР*-ի Վարշավայի բաժնի նախաձեռնությամբ, իսկ այնուհետև, 1944-ի սկզբին, ձևավորվեց Վարշավայի արհմիությունների խորհուրդը, որը ներառում էր *ППР*-ի ակտիվիստներ:

Ընդհանուր առմամբ, 1942-1943 թվականներին ստեղծվել է Լյուդովի գվարդիայի 101 մարտական ​​միավոր, որից 17-ը ոչնչացվել է նացիստների, ժանդարմերիայի և ոստիկանության հետ մարտերում։
3-ը ոչնչացվել են *NSZ*-ի գրոհայինների կողմից, 23-ը վերափոխվել (միաձուլվել) ավելի մեծ ստորաբաժանումների, 6-ը ուղարկվել Բուգից այն կողմ (խորհուրդ տալով գործել խորհրդային տարածքում) և 52-ը դարձել Լյուդովի բանակի մաս։

Առաջին փուլում զինված պայքարի ակտիվացումը սահմանափակվեց ֆինանսների, զենքի և մարտական ​​տեխնիկայի բացակայությամբ։ Ֆոնդերի և ռեսուրսների խրոնիկ սղությունը հաղթահարելու համար 1942 թվականի սեպտեմբերին ստեղծվեց «Ազգային նվիրատվության կոմիտե» և թողարկվեցին պարտատոմսեր բնակչության հետ հաշվարկների համար (1 միլիոն զլոտի «Գլխավոր կառավարության» տարածքի համար և 250 հազար մարկ՝ Սիլեզիայի համար): Այնուհետև, պարտիզանական շարժման զարգացման ընթացքում, պարտիզանական ջոկատների անձնակազմին պարենով ապահովելու խնդիրը բավականին սրվեց. օկուպացիոն իշխանությունները Լեհաստանից հսկայական քանակությամբ սնունդ էին խլում, միջին գյուղացիական ֆերման պարտավոր էր տարեկան հանձնել 35-40 փութ հացահատիկ, միսը և յուղամթերքը գրեթե ամբողջությամբ վերցվեցին (բոլոր անասունները հաշվառվեցին. գյուղացիներն իրավունք չունեին դրանք վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու առանց օկուպացիոն իշխանությունների թույլտվության): Արդյունքում, շատ գյուղացիական տնտեսություններ պարզապես չունեին սննդի պաշարներ։

Խորհրդային հրամանատարության ռազմական օգնության ծավալը մինչև 1944 թվականը չնչին էր.

* 1941 թվականին Լեհաստան տեղափոխվեց միայն մեկ խումբ. 19 լեհ կոմունիստները, ովքեր ռազմական պատրաստություն էին անցել անձնական զենքով, պարաշյուտով գցվեցին 1941 թվականի դեկտեմբերի 27-28-ի գիշերը
* 1942 թվականի մայիսի 20-ին մեկ այլ խումբ գցվեց՝ 8 լեհ կոմունիստներ՝ անձնական զենքերով և ռադիոկայանով
* Լյուդովի գվարդիայի համար զենքի առաջին խմբաքանակը ինքնաթիռից գցվել է 1943 թվականի հունիսի 8-ի լույս 9-ի գիշերը Լյուբարտոուի շրջանի Յամի գյուղի տարածքում, իսկ ընդհանուր առմամբ 1943 թվականին ինքնաթիռներին հաջողվել է տեղափոխել 117 *ППШ* ավտոմատ հրացաններ, 125 *TT* 20 կգ ատրճանակ, 200 կգ պայթուցիկ, ռադիոհաղորդիչներ
* 1943 թվականի օգոստոսին երրորդ խումբը (16 լեհ կոմունիստներ ընկեր Կասմանի հրամանատարությամբ և 90 լեհ պարտիզաններ Բելառուսում գործող խորհրդային և լեհ պարտիզանական ստորաբաժանումներից) զենքով և ռադիոկայանով ուղարկվեց Լեհաստանի տարածք։ Բագն անցնելուց հետո խումբը բաժանվեց. 7 կոմունիստներ և 42 պարտիզաններ սկսեցին կուսակցական գործունեություն Լյուբլինի տարածքում, իսկ մնացածը Պարչևի անտառներում։ 1943 թվականի դեկտեմբերին խմբի երկու կապավոր սպաներ (Կ. Վիրվասը և Ս. Կուրլանդը) ուղարկվեցին Վարշավա։
Նաև խորհրդային հրամանատարության հրամանով խորհրդային պարտիզանները օգնություն են ցուցաբերել Լյուդովի գվարդիայի ջոկատներին։

Այսպիսով, 1943 թվականի սեպտեմբերին Ա.Ֆ. Ֆեդորովի ստորաբաժանման խորհրդային պարտիզանները զենքի և զինամթերքի խմբաքանակ են փոխանցել Լյուբլինի վոյևոդության ԼԳ ջոկատներին:
*1943 թվականի դեկտեմբերին Վ. Պ. Չեպիգայի հրամանատարությամբ պարտիզանական ջոկատը Լյուբլինի վոյևոդությունում գործող ԼԳ ջոկատին հանձնեց խորհրդային 14,5 մմ հակատանկային հրացան (որը դարձավ ԼԳ-ի կողմից ընդունված առաջին հակատանկային զենքը)։

Օգնության մեկ այլ աղբյուր էին նախկին խորհրդային ռազմագերիները. ընդհանուր առմամբ 7-8 հազար սովետական ​​ռազմագերիներ մասնակցել են Լեհական Դիմադրության շարժմանը (այդ թվում՝ 6 հազարը՝ Լյուդովի գվարդիայի և Լյուդովի բանակի կազմավորումներում, հազարը՝ Խլոպսկիի գումարտակներում և մոտ հազարը՝ ԱԿ)։ Ընդհանուր առմամբ, 1941 թվականի աշնանից մինչև 1942 թվականի գարուն ընկած ժամանակահատվածում Լեհաստանի տարածքում առաջացան և ստեղծվեցին 32 պարտիզանական ջոկատներ և նախկին խորհրդային ռազմագերիների խմբեր։ 1943 թվականի գարնանը խորհրդային քաղաքացիների մեծ մասը ԱԿ կազմավորումներից տեղափոխվել էր Լյուդովի գվարդիայի ջոկատներ։ Նշվում է, որ ԼԳ-ի ջոկատներում խորհրդային մարտիկները զբաղվել են լեհ պարտիզանների ռազմական պատրաստությամբ։ Նրանք հաճախ դառնում էին «ռազմական մասնագետներ», իսկ որոշ դեպքերում՝ նույնիսկ մարտական ​​ստորաբաժանումների հրամանատարներ։

*Խորհրդային սպա Ն.Ի.Սլուգաչովը, ով փախել է գերությունից («Тадек Русский») դարձել է Կրակովի վոյևոդությունում գործող Բարտոշ Գլովացկու անվան պարտիզանական ջոկատի հրամանատարի տեղակալներից մեկը, նրա հետ ջոկատում կային ևս երեք խորհրդային հայրենասերներ՝ «Նիկոլայ», «Մակոշ» և «Վլադեկ Ռուս»։ Խորհրդային սպա Վ. Ի. *Դեգտյարյովը, ով փախել էր Բիալիստոկ վոյևոդության համակենտրոնացման ճամբարից 1942 թվականի հունվարին, ստեղծեց մարտական ​​խումբ, որին մասնակից էին Կարմիր բանակի զինվոր Նիկոլայ Տուրկովը և լեհեր Յան Նարովսկին և Ադել Նարովսկայան: Հետագայում խումբը վերաճեց 150 հոգանոց պարտիզանական ջոկատի։
*Մազովեցկի վոյեվոդությունում առաջին պարտիզանական խումբը սկզբում բաղկացած էր 15 հոգուց (Լյուդովի գվարդիայի 8 ակտիվիստ և 7 փախած խորհրդային ռազմագերիներ՝ զինված 3 հրացանով և 2 նռնակով)։ Ոստիկանության մի քանի կետերի ոչնչացումից հետո խմբի հիման վրա ստեղծվեց պարտիզանական ջոկատ՝ զինված թեթև գնդացիրով, մի քանի ավտոմատներով և այլ զինատեսակներով։
*Լյուբլինի վոյևոդությունում, որպես Լյուդովի գվարդիայի 2-րդ շրջանի մաս, նախկին խորհրդային ռազմագերիներից ստեղծվեց ռուսական պարտիզանական «Ֆեդորա» ջոկատը. Ջոկատի հրամանատարը ավագ լեյտենանտ Ֆ. Ն. Կովալևն էր («Թեոդոր Ալբրեխտ»), կոմիսար՝ Յակով Պիսմեննի։ Այնուհետև Ֆ. Ն. Կովալևը դարձավ ժողովրդական գվարդիայի 2-րդ շրջանի հրամանատարի տեղակալ:
*1943 թվականի ապրիլին Ռադոմ վոյեվոդությունում Մարիան Լանգևիչի անվան Լյուդովի գվարդիայի ջոկատի հրամանատար դարձավ Կարմիր բանակի լեյտենանտ, օդաչու Վ. Պ. Վոյչենկո («Սաշկա»)։ Հետագայում դարձել է նախկին խորհրդային ռազմագերիների Սոկոլի ջոկատի հրամանատար, ապա՝ ժողովրդական բանակի Ռադոմ շրջանի օպերատիվ բաժնի պետ (մահացել է 1944 թվականի դեկտեմբերին)։
*Լոձի ռազմագերիների ճամբարից փախած կործանիչ-օդաչու Ա.Կուզնեցովը դարձավ Պրուշկովի շրջանում գործող պարտիզանական ջոկատի հրամանատար։

Ընդհանուր առմամբ, Լյուդովի գվարդիայի ստորաբաժանումները իրականացրել են ավելի քան 1400 գործողություն (ներառյալ 237 մարտ), ոչնչացրել են 71 գերմանացի սպա, 1355 ժանդարմ և ոստիկան, 328 գերմանական գործակալ։ Երկաթուղիներում դիվերսիաների արդյունքում նրանք ռելսերից դուրս են բերել 116 բեռնատար և 11 մարդատար գնացք, ոչնչացրել են երկաթուղու 9 երկար հատվածներ և 3137 ժամով դադարեցրել են երթևեկությունը։ Ոչնչացվել կամ շարքից հանվել է 132 մեքենա և 23 լոկոմոտիվ։ Նրանք ավերել և այրել են 13 կամուրջ, 36 երկաթուղային կայարան, 19 փոստային բաժանմունք, 292 վոլոստի վարչակազմ, 11 գործարան և արդյունաբերական ձեռնարկություն, վառելիքի և նավթամթերքի 4 պահեստ, 4 топливных склада с горючим и нефтепродуктами, 10 սղոցարան, 9 խոշոր եղջերավոր անասունների բրենդավորման կայան, 145 կաթի այլ օբյեկտներ։

Լյուդովի գվարդիայի մարտական ​​գործունեությունը հասավ իր առավելագույն ծավալին Լյուբլինի և Կելցեի վոյևոդություններում, ավելի քիչ՝ Վարշավայի, Կրակովի և Լվովի վոյևոդություններում, մինչդեռ Սիլեզիայում և Լոձում նրանք ստիպված էին գործել հիմնականում սաբոտաժների տեսքով:

## Մարտական ​​գործողություններ
Օկուպանտների հետ ամենամեծ մարտերն են.

* 1942 թվականի հունիսի 10 - Պիոտրկովսկու անտառների Պոլիխնո և Կոլո գյուղերի միջև մարտ Ֆ.Զուբժիցկիի ջոկատի և գերմանական ժանդարմների միջև.
* 1942 թվականի սեպտեմբերի 25 - Լյուդովի գվարդիայի ջոկատը, որը ղեկավարում էր Յոզեֆ Ռոգուլսկին («Վիլկ»), գրավեց և մի քանի ժամ պահեց Դրժևիցա քաղաքը. պարտիզանները ոչնչացրեցին ժանդարմերիայի դիրքը և վոլոստի վարչակազմը և ազատ արձակեցին այն գյուղացիներին, որոնք ձերբակալվել էին սննդի մատակարարումներից հրաժարվելու համար
* 1942 թվականի դեկտեմբերի 6-8 - առաջին ճակատամարտը Պարչևի անտառներում, լեհական ջոկատի Յ. Բալսեժակի և «Ֆեդոր» (Թեոդոր Ալբրեխտ) խորհրդային ջոկատի համատեղ գործողությունը, 80 պարտիզաններ հետ մղեցին պատժիչ ջոկատի հարձակումները և պայքարեցին շրջափակումից դուրս գալու համար
* 1942 թվականի դեկտեմբերի 17 - Բեմի անվան ջոկատը որոշ ժամանակ գրավեց և պահեց Օստրով Լյուբելսկի քաղաքը
* 1942 թվականի դեկտեմբերի 30 - մարտ Վոյդայի մոտ, որը վարում էր գվարդիայի ջոկատը «Խլոպսկի գումարտակների» ջոկատի հետ միասին.
* 1943 թվականի փետրվարի 2 - ճակատամարտ Զաբորեչնիի մոտ, որը վարում էր գվարդիայի ջոկատը «Խլոպսկի գումարտակների» ջոկատի հետ միասին.
* 1943 թվականի ապրիլի 22-24 - երկրորդ ճակատամարտը Պարչևի անտառներում: Գերմանական հրամանատարությունը փորձել է շրջապատել և ոչնչացնել այդ տարածքում գտնվող խորհրդային և լեհական պարտիզանական ստորաբաժանումները։ Ռեյդերին մասնակցել է մինչև 7000 զինվոր, ժանդարմ և ոստիկան՝ 20 ինքնաթիռի աջակցությամբ։ Պարտիզանները կորուստներ կրեցին, սակայն կարողացան փախչել շրջափակումից
* Չեկայ գյուղում պարտիզանները ավերել և այրել են ոստիկանական բաժանմունքը՝ առգրավելով 15 հրացան, 3 ատրճանակ և ոստիկանական համազգեստի մի քանի հավաքածու։
* 1943 թվականի մայիսի 12 - Բարտոշ Գլովացկիի անվան ջոկատը ջախջախեց ժանդարմների ջոկատը և ժամանակավորապես գրավեց Զարնովեց քաղաքը։ Կուսակցականները գրավեցին ոստիկանական բաժանմունքը (այստեղ առգրավվեց 11 հրացան և 3 ատրճանակ), ավերեցին վոլոստի վարչակազմը, և ժանդարմների հսկողության տակ մնաց միայն փոստի շենքը։ Սակայն քանի որ պարտիզանները սխալվել են (հեռախոսի լարերը չեն կտրել), շենքում արգելափակված ժանդարմները շրջկենտրոնից համալրման կոչ են արել։ Երբ համալրումը եկավ, պարտիզանները կրակեցին առաջին մեքենայի ուղղությամբ և նահանջեցին։
* 1943 թվականի հունիսի 1 - Տ. Կոսյուշկոյի անվան ջոկատը, «Գյուղացիների գումարտակների» և Կոտովսկու անվան սովետական ​​պարտիզանական ջոկատի հետ միասին, կապիտան Միխայիլ Ատամանովի («Թաթար Միշկա») հրամանատարությամբ գրավեց Բիլգորայ քաղաքը
* 1943 թվականի հունիսի 1 – ԼԳ ստորաբաժանումները գրավեցին Լյուբլինի վոյևոդության Յոզեֆով քաղաքը
* 1943 թվականի հունիսի 18 - Կրասնոբրոդ - Ցվյերզինեց հատվածում գերմանական ռազմական գնացքների գնդակոծում, մի քանի նացիստներ սպանվեցին
* 1943 թվականի հունիս - Բուսկ քաղաքի գրավումը և չորս ժամով պահպանումը.
* 1943 թվականի հունիս - Ռադոմսկո քաղաքի գրավում
* 1943 թվականի հուլիսի 7 - Ճակատամարտ Օլենիա լեռան ստորոտում գտնվող Սվիետոկրզիսկի անտառներում, որում Մարիան Լանգևիչի ջոկատը ջախջախեց գերմանական ջոկատը
* 1943 թվականի օգոստոսի 7 - Ճակատամարտ Սկիերնևիցեի անտառներում
* 1943 թվականի հոկտեմբերի 19 - 12-ժամյա մարտ Իլժի շրջանի Դոբեց գյուղի մոտակայքում գտնվող անտառում, որում ԼԳ Սովինսկու և Չեխովսկու ջոկատները ջախջախեցին գերմանական ջոկատը
* 1943 թվականի հոկտեմբերի 23-24 - Պիոտրկովսկի անտառներում գտնվող Դյաբլյա Գուժայի ճակատամարտը, որում Բեմի ջոկատը ջախջախեց գերմանական ջոկատը, նացիստները կորցրեցին 30 սպանված և 10 վիրավոր զինվոր, ավելի ուշ Բեմի անունը կրող ջոկատը շրջապատվել է Սատանայի լեռան վրա, սակայն հետ է մղել նացիստների երեք հարձակումը և դիմակայել ռմբակոծությանը։ 1943 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, բաժանվելով խմբերի, ջոկատը դուրս է եկել շրջապատից։

### Դիվերսիա և այլ զինված գործողություններ
[thumb|Հուշատախտակ փողոցի շենքի վրա «Cafe Club»-ի վրա հարձակման մասին, [Վարշավա, Նովի Սվյատ, 15]]
[thumb|Հուշատախտակ 1943 թվականի ապրիլի 20-ին Լյուդովի գվարդիայի «Promieniści» ստորաբաժանման հարձակման մասին Պիոտրկովսկի 83 փողոցում զենքի խանութի վրա, [Լոձ]]
* 1942 - արշավանք *Horsznica* երկաթուղային կայարանում (Լյուբլինի վոյևոդություն), հինգ պարտիզաններ գնդակահարեցին երեք գերմանացի զինվորների, ավերեցին կապի կենտրոնը (կտրեցին կապի գծերը և ջարդեցին սարքերը) և օտարեցին դրամարկղի միջոցները
* Հունիսի 22, 1942 - Գեստապոյի երեք գործակալ սպանվեցին Վարշավայում, Սասկա Կեպա շրջանում
* 1942 թվականի հունիսի 27 - արշավանք Տենչինկայում գտնվող Քրիստինո քարհանքում, ԼԳ Լյուդվիկ Վարինսկու ջոկատի 30 պարտիզաններ հարձակվել են հանքի պահակների վրա, հանքափորներին փակել պահեստի շենքում և առգրավել գրեթե կես տոննա դինամիտ (20 արկղը յուրաքանչյուրը 25 կգ), մի մասը պայթել է, իսկ մի մասը հասցվել ջոկատի տեղակայման վայրը
* 1942 թվականի հոկտեմբերի 9 - Տ.Կոսյուշկոյի անվան ջոկատը գրավեց Կրասնիկ քաղաքի բանտի շենքը, որտեղից ազատ արձակվեցին 45 բանտարկյալներ, և միևնույն ժամանակ գրոհվեց Տշիդնիկ քաղաքը
* 1942 թվականի հոկտեմբերի 24 - ԳՇ հատուկ խմբի գործողություն, պայթյուններ իրականացվեցին մայրաքաղաքի «Café Club» գերմանացի սպաների սրճարան-ակումբում, Գլխավոր կայարանի «Միտրոպա» ռեստորանում և օկուպացիայի կողմից հրատարակվող «Новый Варшавский курьерr» թերթի տպարանում
* 1942 թվականի նոյեմբերի 22 - Ռադոմ քաղաքում նռնակները նետվեցին «Ապոլոն» կինոթատրոնի մեջ՝ սպանելով 7 նացիստների և ևս մի քանիսին վիրավորելով
* 1942 թվականի նոյեմբերի 30 - Գլխավոր շտաբի հատուկ խմբի ԼԳ-ի և Վարշավայի կազմակերպության երեք մարտական ​​խմբերի համատեղ գործողություն, արշավանք Խնայբանկի մայրաքաղաքի մասնաճյուղում (*Komunalną Kasę Oszczędności*) Չակկիեգո և Տրաուգուտա փողոցների խաչմերուկում, որին մասնակցեցին 19 մարտիկներ Գործողության ընդհանուր ղեկավարումն իրականացրել է Ֆ.Յուզվյակը։ Գողացվել է օկուպացիոն իշխանությունների կողմից Վարշավայի բնակիչներից որպես ներդրում հավաքած գումարը (1,052,433 զլոտի)
* Դեկտեմբերի 15, 1942 - Լեհաստանի միակ պիրիտի հանքը մի քանի օրով շարքից դուրս եկավ. գործողությունը ղեկավարել է Իգնասի Ռոբը («Նարբութ»):
* 1942 թվականի դեկտեմբերի 22 – «Սուրբ Ծննդյան ակցիա» Կրակովում: Գործողության պլանը ներառում էր միաժամանակյա հարձակում երեք օբյեկտների վրա, որտեղ տեղի էին ունենում գերմանացիների համար տոնական միջոցառումներ (*Ciganeria* սրճարան, *Bizank* ռեստորան և *Skala* կինոթատրոն): Գործնականում երկու խմբի հաջողվեց կատարել առաջադրանքը՝ նռնակներ նետվեցին «Սիգաներիա» սրճարան (որտեղ գործում էր հրեական «Իսկրա» մարտական ​​խումբը՝ Իդեկ Լիբերայի հրամանատարությամբ) և «Բիզանկ» ռեստորան։ Միևնույն ժամանակ, քաղաքի կենտրոնում ստորգետնյա անդամները կարմիր վարդերի ծաղկեփնջեր են տեղադրել Գլխավոր շուկայում Ադամ Միցկևիչի հուշարձանին, Հրապարակում՝ Վլադիսլավ Յագյելոյի հուշարձանների պատվանդաններին, որոնք ավերվել էին գերմանացիների կողմից։ Մատեյկին և Թադեուշ Կոսյուշկոն Վավելի վրա (փնջերը կապող ժապավենների վրա գրված էր. «Ինչ ուխտել էիր, մենք կկատարենք»), իսկ Բատորի փողոցում կախեցին ազգային սպիտակ-կարմիր դրոշը։
* 1943 թվականի հունվարի 10 (Վարշավա) - Գլխավոր կայարանի վագոնները հրկիզվել են
* 1943 թվականի հունվարի 15 (Վարշավա) – արշավանք «*Społem*» բանկի ապահովագրական գրասենյակների վրա, միջոցները գողացան
* 1943 թվականի հունվարի 17 (Վարշավա) - արշավանքներ «Ապոլոն», «Հելգոլանդ», «Կամերսպիել» կինոթատրոններում և երկրորդ արշավանքը Գլխավոր կայարանում
* 1943 թվականի փետրվար (Վարշավա) - թունելը պայթեցվել է. Բրոդնիում նռնակ է նետվել սրճարան
* Փետրվարի 28, 1943 (Վարշավա) - արշավանք Տպարանի շենքում (*Państwową Wytwórnię Papierów Wartościowych*), որի ժամանակ գլխավոր հրամանատարության ԼԳ հատուկ խմբի մարտիկները (Յան Ստրժևսկի, Ֆրանցիսկ Բարտոշեկը և Էդվարդ Բոնիսը) սպանվեցին:
* 1943 թվականի մարտի 5 (Վարշավա) – Վարշավայում «կապույտ ոստիկանության» հրամանատար Ռոշչինսկին կախաղան է բարձրացվել իր սեփական բնակարանում (այս գործողությունը բարոյալքող ազդեցություն ունեցավ «կապույտ ոստիկանության» մյուս աշխատակիցների վրա)
* 1943 թվականի մարտի 18 (Վարշավա) - գեստապոյի գործակալը սպանվեց գեստապոյի գործակալների և ոստիկանների հետ փոխհրաձգության ժամանակ, Հանկա Սավիցկան և Թադեուշ Օլշևսկին («Զավիսսա») ևս սպանվեցին։
* 1943 թվականի ապրիլի 20 (Լոձ) - քաղաքի կենտրոնում Ադոլֆ Հիտլերի ծննդյան օրը Լյուդովի գվարդիայի «*Promieniści*» ջոկատը հարձակվել է զենքի խանութի վրա Պիոտրկովսկի 83 հասցեում
* 1943 թվականի ապրիլի 23 (Վարշավա) - Ֆրետա փողոցում ձեռքի նռնակներ են ժանդարմների մեքենայի վրա
* 1943 թվականի հուլիսի 11 (Վարշավա) - երեք մարտական ​​խմբեր նռնակներ նետեցին մայրաքաղաքի գերմանացի սպաների սրճարանային ակումբի վրա և կրակեցին գերմանացի զինվորներին տրամվաում Երկաթե դարպասի մոտ գտնվող հրապարակում.
* 1943 թվականի հուլիսի 15 - Վարշավայի կենտրոնում՝ Ույազդովսկի պողոտայում, ձեռքի նռնակներ են նետվել ՍԱ շարասյան վրա, սպանվել և վիրավորվել են 30 նացիստներ
* 1943 թվականի հոկտեմբերի 23 (Վարշավա) - հարձակում «Բար Պոդլասկի» ռեստորանի վրա, որը նախատեսված էր «միայն ՍՍ-ի անդամների և ոստիկանների համար»
* դիվերսիա երկաթուղիներում (օրինակ, 1942 թվականի հոկտեմբերի 8-ի գիշերը Վարշավայի երկաթուղային հանգույցի հիմնական երկաթուղային գծերի վրա պայթյուններ են իրականացվել)
* կապի և էլեկտրահաղորդման գծերի համակարգված ոչնչացում (մասնավորապես, Սիլեզիայում հանքեր և մետալուրգիական գործարաններին մատակարարող էլեկտրահաղորդման գծերի կանոնավոր դիվերսիա):

## Աջակցություն բնակչությանը
*Ժողովրդական գվարդիայի մարտիկները ոստիկանական բաժանմունքներից, բանտերից և ճամբարներից ազատագրեցին զգալի թվով ռազմագերիների. ավելի քան 600 մարդ 1942 թվականին և մոտ 1500 մարդ 1943 թվականին
*Ոստիկանական բաժանմունքների, բռնությունների վարչակազմերի և օկուպացիոն վարչակազմի ներկայացուցիչների վրա հարձակումների ժամանակ ոչնչացվել են անվստահելի անձանց «սև ցուցակները», Գերմանիայում հարկադիր աշխատանքի ենթակա անձանց ցուցակները, գյուղացիների կողմից սննդի մատակարարումները չկատարելու վերաբերյալ փաստաթղթեր, հարկային պարտապանների ցուցակներ և այլն։
*Մթերքները և ապրանքները գրավված սննդի պահեստներից և խանութներից բաշխվել են բնակչության միջև (ընդհանուր առմամբ գյուղացիներին վերադարձվել է գրեթե 100 վագոն հացահատիկ, կարտոֆիլ և գյուղատնտեսական այլ ապրանքներ)...

### Օգնություն Չեխոսլովակիայի պարտիզաններին
1943 թվականի ընթացքում մի քանի չեխոսլովակցի պարտիզաններ, ովքեր վերապատրաստվել էին ԽՍՀՄ-ում, պարաշյուտով իջան Լեհաստանի տարածք այն հատվածում, որտեղ գործում էին Լյուդովի գվարդիայի պարտիզանները․

* 1943 թվականի մարտին Վիշկով քաղաքի տարածքում կապի սպա Ռուդոլֆ Վիետրզինան ցած շպրտվեց
* 1943 թվականի հունիսի 22 - կապի սպա Կարոլ Շմիդկե
* 1943 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Օստրովեց քաղաքի տարածքում պարտիզանական խմբերի կազմակերպիչներ Ռուդոլֆ Պեշլը և Ռուդոլֆ Պրոչազկան:

Դեսանտայիններին դիմավորել են Լյուդովի գվարդիայի պարտիզանները, որոնք նրանց ապահովել են սննդով, ուղեկցությամբ, էքսկուրսավարներով ու առաջնորդել Չեխոսլովակիայի տարածք։

### հարաբերություններ և բախումներ լեհական այլ ուժերի հետ
Իր գործունեության ակտիվացումից ի վեր Լյուդովի գվարդիան բախվել է ծայրահեղ աջ և աջակողմյան *NSZ* (*Narodowe Siły Zbrojne*) կազմակերպության թշնամությանը, որն ուղեկցվում է զինված առճակատմամբ.

* 1943 թվականին Խորոբիերսկի անտառներում կոչվող ջոկատի ճամբարում *NSZ*-ի գործակալ Մունդեկ Դոբայը, ով միացել էր ստորաբաժանումին, նռնակ է նետել մի բլինդաժ, որտեղ ընթանում էր ստորաբաժանման հրամանատարների հանդիպումը։ Պայթյունի հետեւանքով զոհվել է 2 պարտիզան, 3-ը վիրավորվել է, ահաբեկիչը փախուստի է դիմել։
* 22.01.1943 - Դրժևիցա քաղաքում ԼԳ «Առյուծներ» ստորաբաժանման կողմից «*Gerlach*» գործարանի վրա հարձակման ժամանակ սպանվել են *NSZ*-ի հինգ ակտիվիստներ, ինչպես նաև ձեռնարկության սեփականատեր Ա. Կոբիլանսկին և մի դեղագործ: Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ հարձակումն իրականացվել է ի պատասխան *NSZ*-ի կողմից ավելի վաղ կատարված մի քանի ԼԳ մարտիկների սպանության
* 22.07.1943 - Ստեֆանով գյուղի մոտ գտնվող Պրիսու անտառներում (Օպոչինսկի շրջան) ՆՍԺ «Սոսնա» ջոկատը հարձակվել է Լյուդվիկ Վարինսկու անվան ԼԳ ջոկատի վրա, սպանվել է ԼԳ-ի 7 մարտիկ։ *NSZ* ջոկատի հրամանատարն էր Հյուբերտ Յուրան (կեղծանուն՝ «Թոմ»), որը կապ էր պահպանում Ռադոմի գեստապոյի հետ։
* 1943 թվականի հուլիսի 31-ին *Wielka Polska* թերթը (*Stronnictwo Narodowe* կուսակցության տպագիր օրգանը, որի *NSZ* ստորաբաժանումները զինված կազմավորումներ էին) *NSZ*-ի ակտիվիստներին կոչ արեց սկսել «կոմունիստական ​​պարտիզանական ստորաբաժանումների և ավազակախմբերի» ոչնչացումըгазета «Wielka Polska», № 29, 31.07.1943։
* 09.08.1943 - Բորով գյուղի մոտ (Կրասնիկի մոտ), *NSZ* ջոկատը ոչնչացրեց Յան Կիլինսկու անվան ԼԳ ջոկատը, զոհվեցին Ժողովրդական գվարդիայի 26 մարտիկ;
* 26.08.1943 - Ֆանիսլավիցեի անտառտնտեսության մոտ (*Smochovské les*) *NSZ* ստորաբաժանումները «Ժբիկի» և «Վիլկոյի» հրամանատարությամբ բռնի կերպով զինաթափեցին 35 հոգանոց ԼԳ ստորաբաժանումը, մարտիկներից մեկը սպանվեց, ևս մեկը ծանր վիրավորվեց։
* 1943 թվականի հոկտեմբերի 27-ին *Wielka Polska* թերթը (Stronnictwo Narodowe կուսակցության տպագիր օրգանը, որի NSZ ստորաբաժանումները զինված կազմավորումներ էին) կոչ արեց իր կողմնակիցներին «անհապաղ սկսել անխնա պայքար՝ հետապնդելով Լեհաստանում կոմունիստական ​​կազմակերպությունների ոչնչացման նպատակը»

Ներքին բանակի հետ հարաբերությունները լիովին հստակ չէին. մի կողմից՝ ԱԿ ղեկավարությունը կտրուկ արձագանքեց իր մարտիկների՝ Լյուդովի գվարդիայի (հատկապես զենքով) շարքերը համալրելու դեպքերին. սա համարվում էր «դասալքություն»։ Բացի այդ, արդեն 1942 թվականին ԱԿ հակահետախուզությունը լրտեսել է, որ Լյուդովի գվարդիայի ակտիվիստներին

1943 թվականի փետրվարի 18-ին, 22-ին և 25-ին ՊՊԾ-ի և ԼԳ պատվիրակությունը բանակցություններ վարեցին պատվիրակության ներկայացուցիչների հետ հարաբերությունների կարգավորման, ռազմական գործողությունների ակտիվացման և համակարգման և միացյալ հակաֆաշիստական ​​ճակատ ստեղծելու շուրջ։

Սակայն 1943 թվականի վերջին ԱԿ-ի և Ժողովրդական գվարդիայի հարաբերությունները սկսեցին վատթարանալ։

* 10․07․1943 — Վլոշչովա կոմսությունում, Կելցե վոյևոդություն, «*Орёл*» ջոկատը սպանեց վեց *ППР* ակտիվիստների, Լյուդովի գվարդիայի յոթ մարտիկների, մեկ ակտիվիստի և ԱԿ երեք զինվորների, ովքեր «համագործակցում էին կոմունիստների հետ»
* 17.10.1943 - Կարգովե գյուղում ԱԿ «Օրել» ջոկատը շրջապատել և հարձակվել է Բարտոշ Գլովացկիի ժողովրդական գվարդիայի ջոկատի վրա։ ԼԳ պարտիզանները կռվել են շրջափակման մեջ, սակայն կորուստները կազմել են 11 զոհված մարտիկ, ևս երեք վիրավոր մահացել են ավելի ուշ
* 1943 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Օպատով թաղամասում ԱԿ-ի մարտական ​​խումբը սպանել է *Zawisza Czerny* ԼԳ ջոկատի վեց մարտիկի:
* 1943 թվականի դեկտեմբերին, Լյուբլինի վոյևոդության հյուսիսային մասում, ԱԿ մարտական ​​խումբը սպանեց ԱԿ ջոկատի հրամանատար Յան Դադունին («Յանուշ»), ՊՊԾ-ի հետ դաշինքի կողմնակից, և ԱԿ նախկին 8 զինվորների, ովքեր միացել էին Լյուդովի գվարդիայի ստորաբաժանումներին
* 1944 թվականի հունվարի 1-ին Ժողովրդական խորհուրդը որոշեց ցրել Լյուդովի գվարդիան, որը դարձավ Լյուդովի բանակի մաս։

## Գրականություն
* Советская военная энциклопедия․ 2․ Гвардия Людова
* *[[Юзвяк, Францишек|Ф. Юзьвяк]]*. Польская рабочая партия в борьбе за национальное и социальное освобождение. — М.: Издательство иностранной литературы, 1953. — 256 с.
* Мечислав Мочар. Цвета борьбы. — М.: Издательство иностранной литературы, 1963. — 200 с.
* Мариан Яниц. Идут партизаны (воспоминания). М., Воениздат, 1965.
* Тадеуш Петчак. Подпольный фронт. М., Политиздат. 1966—160 стр.
* Янина Бальцежак. Мои двадцать лет. М., 1967.
* Станислав Валах. Партизанские ночи. М., «Молодая гвардия», 1974.
* Русский архив: Великая Отечественная. Том 14 (3-1). СССР и Польша. — М.: ТЕРРА, 1994. — 492 стр.
* Rozkazy i odezwy Dowództwa Glównego Gwardii Ludowej (1942—1944). Lódź, 1946.
* «W dziesiątą rocznicę powstania Polskiej Partii Robotniczej. Materiały i dokumenty». Warszawa, 1952.
* Edwin Rozłubirski. Wspomnienia partizanta. Warszawa, 1954 — 82 s.
* Zgineli w walce: sylwetki bojownikow AL i GL / red. I. Nowakowska (przedmova W. Machejka). Warszawa, Ksiaska i Wiedza, 1957—316 s.
* Jerzy Klechta. Z walk GL i AL w Warszawie 1942—1944. Warszawa, WMON, 1968.
* Józef B. Garas. Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942—1945. Warszawa, 1971.
* Tadeusz Czaika. Cherwone punkty. Lublin, Wydo-wo Lubelskie, 1983

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լյուդովի գվարդիան 1942 թվականին
* Լյուդովի գվարդիա
* Դիմադրության շարժման աճն ու ակտիվացումը Եվրոպայում

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Լեհաստանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Լեհաստանի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական կուսակցությունների մարտական կազմակերպություններ