Հայաստանում ԵԱՀԿ կարիքների գնահատման առաքելություն

**Հայաստանում ԵԱՀԿ կարիքների գնահատման առաքելությունը** տեղակայվել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ) կողմից Հայաստանի Հանրապետության տարածքում։ Այն տեղակայվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 21-ից 27-ը՝ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի վրա իրականացրած սեպտեմբերյան հարձակումից հետո։

## Միջոցառումների ժամանակացույց
2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը հայտարարեց, որ քննարկվում է Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին՝ հայկական կողմից Եվրոպական միության մոնիտորինգի 40 փորձագետների հետ միասին ԵԱՀԿ դիտորդների տեղակայումը։ 

2022 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ԵԱՀԿ-ն հաստատեց, որ Հայաստանի կառավարության խնդրանքով՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 21-ից 27-ը Հայաստանում կտեղակայվի «կարիքների գնահատման խումբ»։ Խումբը բաղկացած էր միջազգային փորձագետներից և ԵԱՀԿ քարտուղարության ներկայացուցիչներից։ Խումբը գնահատեց իրավիճակը սահմանային որոշակի տարածքներում և խորհրդակցություններ անցկացրեց միջազգային գործընկերների հետ։ 

2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ԵՄ-ն հաստատեց, որ ԵԱՀԿ-ի առաքելությունը անկախ է և ԵՄ առաքելության հետ կապ չունի։ Սակայն ԵՄ առաքելությունը կհամագործակցի բոլոր համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների հետ, այդ թվում՝ ԵԱՀԿ-ի։

2022 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը և Հայաստանի զինված ուժերի ներկայացուցիչները հանդիպեցին ԵԱՀԿ կարիքների գնահատման առաքելության հետ, որը գլխավորում էր ԵԱՀԿ-ում Լեհաստանի ներկայացուցիչ գնդապետ Ռոբերտ Արկադիուս Տկաչուկը։ Միրզոյանը հույս հայտնեց, որ «առաքելության գործունեությունը, դիտարկումներն ու եզրափակիչ զեկույցը որպես օբյեկտիվ տեղեկատվության աղբյուր կծառայեն Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ»։

2022 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ԵԱՀԿ գնահատման առաքելության անդամները այցելեցին Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզ։ Առաքելության անդամները հանդիպեցին տեղական ներկայացուցիչների հետ և այցելեցին Ադրբեջանի հարձակման հետևանքով տուժած համայնքներ։ 

2022 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը հանդիպեց ԵԱՀԿ առաքելության հետ։ Հանդիպման ընթացքում գնդապետ Ռոբերտ Արկադիուս Տկաչուկը վստահություն հայտնեց, որ ԵԱՀԿ-ն կշարունակի խորացնել համագործակցությունը Հայաստանի հետ։

2022 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ԵԱՀԿ առաքելությունը հանդիպեց Հայաստանի փոխարտգործնախարար Պարույր Հովհաննիսյանի հետ։ Առաքելությունը ներկայացրեց իր իրականացրած աշխատանքները և արձանագրած վնասները։ Հովհաննիսյանը, իր հերթին, կարևորեց «հակամարտությունների կանխարգելման և կարգավորման գործում ԵԱՀԿ-ի՝ որպես համաեվրոպական անվտանգության կազմակերպություն ներգրավվածությունը»։

## Արձագանքներ
### Դրական
*  - ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը վստահություն հայտնեց, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը կաջակցի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման առաջմղմանը։
*  -  Հայաստանում Ֆրանսիայի նախկին դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը հայտարարեց. «Հայաստանի տարածքի վրա Ադրբեջանի զինված հարձակումներից հետո այս որոշումը Ֆրանսիայի՝ Եվրոպայի և արտաքին գործերի նախարար Կատրին Կոլոննայի գործողությունների արդյունքն է։ ԵԱՀԿ-ի այս առաքելության ծավալումը լրացուցիչ ներդրում կունենա Հայաստանի անվտանգության և տարածքային ամբողջականության ապահովման գործում»։
*  - ԵԱՀԿ-ում ԱՄՆ առաքելությունը հայտարարեց. «Միացյալ Նահանգները վճռականորեն աջակցում է վստահության ամրապնդման և հակամարտությունների կանխարգելման ԵԱՀԿ գործիքների ակտիվացմանը, ներառյալ Հայաստանի տարածքում կարիքների գնահատման առաքելության ստեղծմանը»։

### Բացասական
*  - Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը քննադատեց առաքելությանը՝ կարծելով, որ այն պաշտոնական մանդատ չի ունեցել, և որ նրա զեկույցները չպետք է դիտարկվեն որպես ԵԱՀԿ պաշտոնական փաստաթղթեր։
*  - ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարեց. «Արևմուտքի այս քայլերը սպառնում են հավասարակշռությանը, որը ձեռք է բերվել բարդ պայմաններում ՝ Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շնորհիվ»։
*  - Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն դատապարտեց այս «անընդունելի» որոշումը՝ հայտարարեց, որ այն հակասում է ԵԱՀԿ-ի աշխատանքի սեփական կանոններին։

## Տես նաև
* Հայաստան-Եվրոպական Միություն հարաբերություններ
* Հայաստան-ԵԱՀԿ հարաբերություններ
* Հայաստանում Եվրոպական միության մշտադիտարկման կարողություն
* Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն
* Արցախյան հակամարտություն
* ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ
* ԵԱՀԿ-ում Հայաստանի մշտական ներկայացուցչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2022 Հայաստանում
Կատեգորիա:ԵԱՀԿ