Վլադիմիր Կադուլին

**Վլադիմիր Ֆեդորովիչ Կադուլին** (псевдонимы: **Н. Наядин**, **Наядин**, **К. Дулин**, **Вальдемар К.**, **Вальдемар**; монограммы: В. К., К. Д. и др.; ), ռուս և ամերիկացի գրաֆիկական նկարիչ, ծաղրանկարիչ, պլակատիստ: «Ուսանողների տեսակները», «կուրսանտների տեսակները», «գիմնազիստների տեսակները" և այլ ծաղրանկարների շարքի հեղինակ, Կիևի «Լուսաբաց» հրատարակչության կողմից թողարկված ավելի քան 200 գեղարվեստական փոստային քարտեր, «Բեյլիսի գործը» նկարների շարք և այլն:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1884 թվականին ազնվական ընտանիքում: Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի յունկերյան ուսումնարանում, 1900 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանը, 1902 թվականից ուսումը շարունակել Կիևի գեղարվեստի ուսումնարանում։ Նյութական դժվարությունները խոչընդոտում էին ուսմանը։

Հայտնի է Կադուլինի խնդրանքը դպրոցի տնօրեն ճարտարապետության ակադեմիկոս Նիկոլաև, Վլադիմիր Նիկոլաևիչ 
Ես ոչ միայն փող չունեմ ներկերի, կտավների և այլնի համար, այլև չունեմ (և ձեռք բերելու տեղ չունեմ, քանի որ վերջերս ապրում եմ Կիևում և գրեթե ծանոթներ չունեմ) ավելի էական կարիքների համար: ինձ համար դա շատ դժվար է, քանի որ ես ապրում եմ Կիևում, քանի որ ես ապրում եմ Կիևում և գրեթե ծանոթներ չունեմ): Ինչու եմ ես դիմում Ձեր Մեծարածությանը՝ խնդրելով օգնել ինձ՝ փոխառությամբ տալով 10 ռուբլի. 
Միջոցների տրամադրումը մերժվել է։

1905 թվականին Կադուլինը չի հանձնել քննությունները և հեռացվել է «չհեռանալու պատճառով»։

1905 թվականի հեղափոխությունից հետո հայտնի է դարձել որպես երգիծական նկարչության վարպետ, նկարել է գովազդային պաստառներ, համագործակցել է տարբեր հրատարակությունների հետ՝ պատկերազարդ հավելվածներով, այդ թվում ՝ «Կիևյան կյանք», «Կիևյան Զարյա», «Կիևյան խոսք» (բոլորը 1906), «Կիևյան ձայն» (Հավելված «Կիևսկայա Իսկրա», 1907-1911), «Կիևյան միտք» (1907-1914), «հանդիսատես» (1918), Սանկտ Պետերբուրգի «ամսագրերի Ամսագիր» (1906), Կիևի «Մեխ» (1907), «Կիևի զանգ» (1907), «Կիևյան զանգ» (1919), «Կիևյան զանգ» (1919), (1912), «Freak» (1918)։

Հրավիրվել է հրատարակիչ Ս. Ա. Աբրամովը, որը ղեկավարել է Կիևի «Լուսաբաց հրատարակչությունը, աշխատելու «Ռուսական հումորային բացիկներ» գեղարվեստական փոստային քարտերի շարքի վրա։ Շարքը հաջողություն ունեցավ, 1911 թվականին, երբ թողարկումը դեռ չէր ավարտվել, հրատարակչությունը դրա համար ոսկե մեդալ ստացավ Վարշավայում բացիկների ցուցահանդեսում։ Դրան հաջորդեցին «ուսանողների տեսակները», «կուրսանտների տեսակները», «գիմնազիստների տեսակները», «հարբած շարքը» շարքը: Կադուլինը նկարել է նաև կենցաղային սյուժեների, Զատկի և Սուրբ Ծննդյան բացիկների ծաղրանկարներ։  Բացիկները թողարկվել են տասնյակ հազարավոր օրինակներով։
thumb|250px|left|Նկարիչների Համառուսաստանյան համագումար հրավիրելու նախաձեռնողների խումբ: Ձախից աջ՝ Վ. Պ. Մատվեև, Բ. Կ. Յանովսկի, Ա. ի. Ֆիլիպով, Պ. Բ. Միլլեր, գ. գ. Բուրդանով, Վ.Ֆ. Կադուլին։ Կիև 1910
1910-ին Կադուլինը մասնակցեց նկարիչների և գեղարվեստական գործիչների Համառուսաստանյան համագումարին՝ Կիևի նկարիչների պատվիրակության կազմում (Վ. Պ. Մատվեև, Բ.  Յանովսկի, Ա. Ֆիլիպով, Պ. Միլլեր, Գ․ Բուրդանով և այլք)։

1913 թվականի կադուլինյան մի շարք նկարներ նվիրված էին «Բեյլիսի գործին»։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նկարիչը ստեղծում էր աշխատանքներ ռազմական երգիծական թեմաներով, հեղափոխության տարիներին ծաղրանկարների օբյեկտների թվում էին բոլշևիկները:

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո հայտնվել է արտագաղթի մեջ։ 1920-ականների սկզբին ապրել է Ստամբուլում, ավելի ուշ Նյու Յորքում: Շարունակել է նկարե ՝ անդրադառնալով ամենատարբեր թեմաների, բայց այնպիսի հաջողություն, ինչպիսին հայրենիքում էր, չի ունեցել:

Մահացել է 1957 թվականին ԱՄՆ-ում։ Թաղված է Նովո-Դիվեևի Ռուսական գերեզմանատանը:

## Ստեղծագործություն
### Թեմաներ և սյուժեներ
«Ուսանողների տեսակները», «կուրսանտների տեսակները», «գիմնազիստների տեսակները» սերիաներում, որոնք Կադուլինը կատարել է 1911-1915 թվականներին «Լուսաբաց» հրատարակչության համար, ծաղրանկարով ներկայացված են Կիևի ուսումնական հաստատությունների ուսանողների տեսակները, որոնք նկարիչը սահմանել է մասնագիտացման, ազգության և համոզմունքների, ինչպես նաև սյուժեներ ուսանողական կյանքից և առօրյա կյանքի նկարներ: Ծաղրանկարների օբյեկտներն էին «հավերժական ուսանողները», ակադեմիկոս և ուսանող-ճանապարհորդ, առաջին կուրսեցի և առաջին կուրսեցի, ֆիզիկոս և բանասեր, լեհ և ուկրաինացի, հրեա և ազգայնական, կովկասյան հայրենակցական միության անդամ և Սոցիալ-դեմոկրատ, մեդիչկա և ֆրեբելիչկա, ռուս սուֆրաժիստ և պարերի կառավարիչ, կերպարներ, ովքեր հավատարիմ էին «Ես չեմ ուզում սովորել, բայց ուզում եմ ամուսնանալ դիրքորոշմանը և այլն; երեկույթից հետո «բնակարանային խնդիր», «տիեզերքում մարմինների հավասարակշռության խնդիրը» հումորային նկարների սյուժեների թվում վազեք դասերի, գրավատան հերթերի և պատկերասրահի տոմսերի համար: Ծաղրանկարների վերնագրերը հաճախ հորինել է հրատարակիչ Սոլոմոն Աբրամովը։ Երբեմն Կադուլինը աշխատանքները ստորագրում էր իր ազգանունով, երբեմն կեղծանուններով և մոնոգրամներով ՝ Նայադին, Կ. Դուլին, Վալդեմար կ., վ. կ., կ. Դ. և այլն:

Կադուլինի կողմից արված տ. գ. Շևչենկոյի դիմանկարը թողարկվել է Ճապոնիայում Կոլոմեյցի հրատարակչության կողմից (1912) և Կիևում Կ. Գորդիենկոյի հրատարակչության կողմից (1917): 1913 թվականին Մ. Բեյլիսի գործով դատավարության ժամանակ արված նկարները թողարկվել են «Բեյլիսի գործը» ալբոմային հրատարակությունում՝ Հուդ. «Կադուլինան և լուսանկարները» (Կիև, 1913): «Վ. Կորոլենկոն դատական նիստում պատշգամբում լրագրողների շրջանում» նկարը վերարտադրվում է գրողի ստեղծագործությունների հավաքածուում:

Քաղաքական երգիծական նկարների առարկաները պետական գործիչներ, նախարարներ, պաշտոնյաներ էին, այդ թվում՝ Ս. Յու, մի շարք ծաղրանկարներում արտացոլվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի, բոլշևիկների գալուստի հետ կապված սյուժեները: 1920-ականների սկզբի աշխատանքները կապված են Կոստանդնուպոլսի հետ: Նյու Յորքում Կադուլինն աշխատել է որպես նկարազարդող, անդրադարձել ռուսական թեմաներին ու սյուժեներին:

### Գեղարվեստական առանձնահատկություններ և գնահատականներ
Վ. Ֆ. Կադուլինին վերագրելով նախահեղափոխական տարիների «Կիևի ծաղրանկարիչների վառ ներկայացուցիչներին»՝ է. Պ. Դեմչենկոն նշում է, որ «այս ժամանակի իր գործերը հստակ համատեղում են կատարման հմտությունն ու գեղարվեստական արտահայտիչությունը, թեմայի արդիականությունը և երգիծանքի սրությունը»: Հետազոտողի բնորոշմամբ՝ Կադուլինի գրաֆիկական լեզվի առանձնահատկությունը «թափանցիկ և բարակ օրինաչափության» փոխարինումն է «սև կետերի հարվածներով»

Կադուլինի բնութագրական առանձնահատկությունները անվանելով «այն միջավայրի կյանքի խորը իմացություն, որից նա սյուժեներ է նկարել իր աշխատանքների համար» և «զարմանալի կատարողականություն», ֆիլոկարտիստը նշում է իր «բարձր պրոֆեսիոնալիզմը»:
Ունենալով խոզանակի այն թեթևությունը, որին յուրաքանչյուր նկարիչ կարող էր նախանձել, Վ.Ֆ. Կադուլինը երբեք «չի տանջել» իրեն տրված սյուժեն։ Գեղարվեստական որոշումը ծնվել և մարմնավորվել է տեսանելի պատկերի մեջ հնարավորինս սեղմ ժամկետում.

Կիևի պատմության հետազոտող մ. բ. Կալնիցկին նշում է նկարչի «ապշեցուցիչ դիտարկումն ու սուր հումորը»։

## Ժառանգություն և հիշողություն
thumb|<small>Վ. Կորոլենկոն լրագրողների շրջանում պատշգամբում՝ Բեյլիսի գործով դատական նիստի ժամանակ: 1913</small>
Վ. Ֆ. Կադուլինի աշխատանքի գեղարվեստական քարտերը, որոնք թողարկվել են Կիևում 1911-1915 թվականներին, տպագրվել են «բացիկներ «հրատարակչությունների» Արշալույս «և» ստեղծագործություն» հրատարակչություններում. Հրատարակիչ Կատալոգ (Սանկտ Պետերբուրգ., 2004)։

2012 թվականին կադուլինյան բացիկները և նկարչի մասին կենսագրական շարադրությունը լույս են տեսել Սերգեյ Սուրնինի «Ուրախ «Լուսաբաց» կամ հումոր կիևերեն» գրքում։ 2015 թվականին կոլեկցիոների հավաքած կադուլինի աշխատանքները ներկայացվել են Կիևում կայացած «Հումոր Կիևում» ցուցահանդեսում։ Մամուլի գնահատականներով՝ բացիկների սյուժեները նաև «պատմավավերագրական դեր են խաղում՝ պատմաբաններին եւ հնությունների սիրահարներին օգնելով յուրօրինակ էքսկուրսիա կատարել դեպի անցյալ»։

Արտագաղթած նկարչի աշխատանքները վաճառվում են ԱՄՆ-ի աճուրդներում։

## Մեկնաբանություններ

## Ծանոթագրություններ

## Библиография
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* IGI-ի ուսանողը 100 տարի առաջ նկարիչ-ծաղրանկարիչ Վ.Ֆ. Կադուլինի աչքերով /շինարարական կադրերի համար. —Սանկտ Պետերբուրգ:, 2017.-Վ.Ապրիլ.-№ 130.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
** Запись о Кадулине, Владимире Федоровиче в архиве Metromod (Ekaterina Aygün)