open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սագիրովի առանձնատուն

**Սագիրովի առանձնատուն** (), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Ազատության հրապարակում։ Կառուցվել է 1890-ական թվականներին Նոր Նախիջևան քաղաքի կենտրոնական հրապարակում (այժմ` Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում)։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Շենքի նախագծի մշակումը վերագրվում է Նոր Նախիջևանի ճարտարապետ Նիկոլայ Դուրբախին։ Առանձնատանն ապրել է հացարդյունաբերող Ա. Ս. Սագիրովը։ 1906 թվականին շենքը ձեռք է բերել Ա. Շելգունովան։ 1910-ական թվականների սկզբին առանձնատունը վարձակալել է գործարար Բ. Ա. Կամերշտեյնը, որն այնտեղ բացել է «Էլդորադո» կինոթատրոնը` առաջիններից մեկը քաղաքում։

1921 թվականին կինոթատրոնը վերանվանվեց ի պատիվ 3-րդ ինտերնացիոնալի։ Երեք տարի անց այն վերանվանվեց «Կազինո»։ 1920-ական թվականների վերջերին կինոթատրոնը ստացավ «Սպարտակ» անվանումը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո առանձնատունը զրկվեց մուտքի վրայի ծածկից և ծեփակերտ զարդանախշի մի մասից։ Կինոթատրոնում սարքավորումները փոխելու ժամանակ փոփոխվեց շենքի հատակագիծը, հայտնվեց նոր մուտք։

1999 թվականին քաղաքի հոբելյանի առթիվ կատարվեց վերանորոգում` ճարտարապետ Գ. Շևչենկոյի ղեկավարությամբ։ Ճարտարապետ և վերականգնող Լյուբով Վոլոշինովան նշել է այդ վերանորոգման վատ որակը. «Ցոկոլը երեսպատել են փոքր չափսերի ցեմենտե սալիկներով, փոփոխվել է նախնական գունային գամման, կառուցվել են ժամանակակից մետաղական ծածկեր»։

## Ճարտարապետություն
Մեկուկես հարկանի առանձնատան գլխավոր ճակատը նայում է Ազատության հրապարակին։ Արևելքում տանը հարում է Քեչեկյանի առանձնատունը։ Սագիրովի տան ձևավորման մեջ միավորված են կլասիցիզմի և բարոկկոյի տարրերը։ Առանձնանում է եռանկյունաձև ճակտոններով ավարտվող կողային ելուստավորումը։ Ճակատի կենտրոնական մասում հինգ ուղղանկյուն պատուհաններ են, որոնք զարդարված են դեկորատիվ երեսկալներով։ Ճակատն ավարտվում է քիվով, որի վրա նախկինում տեղադրված են եղել ծեփակերտ դեկորատիվ ծաղկամաններ։

Ի սկզբանե առանձնատան հարավային մասում գտնվել են նախասրահը և կենտրոնական դահլիճը, իսկ հյուսիսայինում` հյուրասենյակը և ննջասենյակը։ Ցոկոլային հարկը զբաղեցրել են օժանդակ տարածքները։ Կենտրոնական դահլիճը տեսողական բաժանված էր հենասյուներով, որոնց մեկ զույգը զարդարված էր կարիատիդներով, իսկ մյուսը` ատլանտներով։ Պատերը զարդարված էին քիվերով և դեկորատիվ ծոփորներով, առաստաղին տեղակայված էր երեք ծեփակերտ առաստաղազարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ռաֆայել Աղաջանյան

**Ռաֆայել Երվանդի Աղաջանյան** (), խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, Մոլդովայի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Աղաջանյանը ծնվել է 1950 թվականի հունիսի 5-ին Ստեփանակերտում։ 1972 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) տնտեսագիտական ֆակուլտետը, իսկ 1983 թվականին՝ նույն ինստիտուտի սցենարական ֆակուլտետը։ Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է Մոսկվայում։

Աշխատել է որպես Փաստագրական ֆիլմերի կենտրոնական ստուդիայի նկարահանման խմբի տնօրեն, կինոամսագրերի համար գրել է հաղորդավարական տեքստեր։ Որպես սցենարիստ համագործակցել է «Երալաշ» մանկական հումորային ամսագրի հետ։ Ուսումն ավարտելուց հետո երկու տարի ստաժավորվել է «Մոսֆիլմ»-ում։

1987 թվականին Մոսկվայից տեղափոխվել է Քիշնև։ Աշխատել է «Վյացա» փաստագրական ֆիլմերի ստեղծագործական միությունում որպես խմբագիր, սցենարներ գրել խաղարկային և փաստագրական ֆիլմերի համար։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Հանրային հեռուստաընկերություն և աշխատել նորությունների բաժնում։ Եղել է հեռուստահաղորդումների լրագրող, հատուկ թղթակից, մեկնաբան, հեղինակ և հաղորդավար։ Մոլդովայի միջազգային անկախ համալսարանում դասավանդել է կինոարվեստ։

Եղել է Մոլդովայի Հանրապետության Կինեմատոգրաֆիստների միության խորհրդի և Մոլդովայի լրագրողների միության խորհրդի անդամ։

## Ֆիլմագրություն
### Դերերը կինոյում

### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Արսեն Ազատյան

**Արսեն Վազգենի Ազատյան** (), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, մոնտաժող, օպերատոր։

## Կենսագրություն
Արսեն Վազգենի Ազատյանը ծնվել է 1959 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի ռեժիսուրայի բաժինը։ 1981-1990 թվականներին աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում։

1990 թվականին Նարինե Մկրտչյանի հետ հիմնադրել է «Այսօր» կինոընկերությունը, որը հետագայում վերանվանվել է «Այսօր-Պլյուս»։ Կանադայի կառավարության աջակցությամբ կինոընկերությունում իրականացրել են Armenian Film Projects սցենարական ծրագիրը, որը 1995 թվականին Հոլանդիայի Մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է մրցանակի։

Նկարահանած գեղարվեստական ֆիլմերը մասնակցել են Բեռլինի, Մոսկվայի, Մոնրեալի, Ռոտերդամի, Էդինբուրգի, Սիդնեյի, Պուսանի և այլ կինոփառատոների, ստացել մրցանակներ։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Պրոդյուսեր

### Մոնտաժող

### Ֆիլմի տնօրեն

### Օպերատոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ մոնտաժողներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ օպերատորներ
Պտղոմեոսի քարտեզ

300px|մինի|Պտղոմեոսի քարտեզը (150 թվական)` ըստ Յոհան Շնիտցերի փորագրության (1482 թվական)
**Պտղոմեոսի քարտեզ**, աշխարհի և երկրի մակերևույթի 26 հատուկ քարտեզ, որ հին հույն գիտնական Պտղոմեոսի «Աշխարհագրություն» աշխատությանն է կցված եղել։ Աշխատությունը գրվել է մոտ 150 թվականին։ Քարտեզում թվարկված է մոտ 8.000 աշխարհագրական միավոր` քաղաքներ ու տեղանքներ` իրենց աշխարհագրական կոորդինատներով։

Քարտեզների բնօրինակները չեն պահպանվել։ Մինչև աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանը Պտղոմեոսը եվրոպացիների աշխարհագրական պատկերացումների հիմնական աղբյուրն է եղել։ Նրա նկարագրությունների հիման վրա` Վերածննդի գիտնականներին հաջողվել է վերականգնել աշխարհի քարտեզը։

## Պատմություն
Պտղոմեոսի «Աշխարհագրություն» («Աշխարհագրության ուղեցույց») աշխատությունը գրվել է մոտ 150 թվականին։ Այն հայտնաբերվել է մոտ 1300 թվականին։ Աշխատության առավել հայտնի հնագույն կրկօրինակներից մեկը, որ թվագրվում է 11-րդ դարին, պահպանվում է Վատոպեդի վանքում (Հունաստան)։ Այն գրված է մագաղաթի վրա։ Գրքի էջերի երկարությունը 37 սմ է, լայնությունը` 25 սմ։ Գիրքն ունի տեքստեր պարունակող 66 և քարտեզների 42 էջ։

## Նկարագրություն
250px|մինի|Արևելյան և Հարավային Ասիան Պտղոմեոսի քարտեզին
Պտղոմեոսի քարտեզը բաղկացած է իրար կցված մեկ ընդհանուր ներդիրից, որ ներկայացնում է այն ժամանակներում հայտնի աշխարհի և 26 տեղանքի առավել մանրամասն քարտեզների ամբողջություն, այդ թվում` Եվրոպայի 10, Աֆրիկայի` 4 և Ասիայի 12 տեղային քարտեզ։

Պտղոմեոսի քարտեզները բազմաթիվ սխալներ են պարունակում։ Հույն աշխարհագետ Էրատոսթենեսը գրեթե ճիշտ հաշվարկել էր Երկրի մեծությունը, սակայն Պոսիդոնիոսը փոքրացրել է այն քառորդ մասով, և հենց այդ սխալ հաշվարկն էլ օգտագործել է Պտղոմեոսը։ Զրոյական միջօրեականը Պտղոմեոսը անցկացրել է Կանարյան կղզիների վրայով։ Ժամանակի ծովագնացների` Ասիան չափազանց մեծ ներկայացնելու պատճառով ստացվել է, որ աշխարհը ձգվում է 180°, բայց իրականում այն 130° է։

Պտղոմեոսի քարտեզի 180-րդ միջօրեականի վրա գտնվում է Չինաստանը, որ ձգվում է քարտեզի գագաթից մինչև հասարակած։ Պտղոմեոսի քարտեզի համաձայն` ասիական աշխարհամասի` ժամանակակիցներին անհայտ մասը ձգվում է այնքան հեռու, որ զբաղեցնում է Խաղաղ օվկիանոսը։ Այդպիսին էր հարյուրամյակների դասական պատկերացումը Երկրի մասին, որ քառորդ չափով փոքր էր իրական չափերից և որը զբաղեցնում էր հյուսիսային կիսագնդի 2/3 մասը։ Քարտեզում համաշխարհային օվկիանոսը երևում է միայն արևմուտքում։

## Պտղոմեոսի քարտեզի ազդեցությունը
Պտղոմեոսի աշխատություններն այնպիսի հեղինակություն էին վայելում, որ նույնիսկ հարյուրամյակներ անց` Կոլումբոսի և Մագելանի բացահայտումներից հետո (նրանք չէին ժխտում Պտղոմեոսի քարտեզը), դրանք դեռևս լայն գործածություն ունեին։ Պտղոմեոսի սխալներից շատերը համառորեն անցնում էին նույնիսկ 17-րդ և 18-րդ դարի քարտեզներին։ Իսկ ինչ վերբերում է Աֆրիկային, այս քարտեզը միակն էր մինչև 19-րդ դարի սկիզբը։ Հենց Պտղոմեոսի քարտեզով էր առաջնորդվում Քրիստափոր Կոլումբոսը, երբ կարծում էր, թե Հնդկաստան հասնելու համար անհրաժեշտ է արևմուտք գնալ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ա. Վ. Բրոնշտեն* Կլավդիոս Պտղոմեոս, Մ., 1988.

## Արտաքին հղումներ
* Ուշ Պտղոմեոսի քարտեզներ
* Աշխարհը` ըստ Պտղոմեոսի քարտեզների

Կատեգորիա:Քարտեզ-պատկերներ
Ելեչ (ամրոց)

**Ելեչի ամրոց** (), միջնադարյան ամրոց Սերբիայում։ Տեղակայված է երկրի հարավում՝ Նովի Պազար քաղաքից 12 կմ հարավ։

## Պատմություն
Ելեչ ամրոցի ստեղծման պատմությունը հայտնի չէ։ Առաջին անգամ ամրոցի մասին հիշատակվել է բյուզանդական պատմիչ Յաննիս Կինապոսի կողմից՝ 1149 թվականին։ Այնտեղ նշվում է, որ Բյուզանդիայի կայսր Մանուելը գրավել և ոչնչացրել է Ռաս Ելեչ քաղաքը։

Քաղաքի մասին հիշատակված է նաև սերբ արքեպիսկոպոս Դանիելո II-ի աշխատությունում։ 1394 թվականին քաղաքն ու ամրոցը գրավվել է թուրք զավթիչների կողմից։ Այն դարձել է Ելեչի վիլայեթի վարչական կենտրոնը։ 1530 թվականին Ելեչը հիշատակված է, որպես ամրոց։

Ավստրո-թուրքական պատերազմի ընթացքում՝ 1690 թվականին, ամրոցը վերակառուցվել է, քանի որ այն վնասվել էր ավստրիական գրոհների արդյունքում։ 18-րդ դարում այն եղել է կիսավեր վիճակում, իսկ 19-րդ դարում՝ ամբողջովին ավերված։

Ներկայումս այն պատմամշակութային հուշարձան է Սերբիայի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սերբիայի ամրոցներ
Վրաստանում Ռուսաստանի դեսպանություն

[thumb|300px|[Վրաստանում Ռուսաստանի նախկին դեսպանության շենքը, Թբիլիսի, Ճավճավաձե 51]]
**Վրաստանում Ռուսաստանի դեսպանություն**, Ռուսաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Վրաստանում 1991 - 2008 թվականներին։ Դեսպանատան շենքը գտնվում է Թբիլիսի քաղաքի Ճավճավաձե պողոտայի 51 հասցեում։

2008 թվականի օգոստոսի 29-ին Վրաստանը Ռուսաստանի դեսպան Վյաչեսլավ Կովալենկոյին և մյուս դիվանագետներին վտարեց երկրից և փակեց դեսպանատունը՝ խզելով դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։ Պատճառը ռուս-վրացական պատերազմն էր, որի արդյունքում Վրաստանի երկու շրջաններ (Աբխազիա և Հարավային Օսիա) հռչակեցին իրենց անկախությունը։

2009 թվականի մարտի 3-ին Վրաստանում Շվեյցարիայի դեսպանությունում բացվեց հատուկ բաժին, որով Ռուսաստանի ներկայացնում է իր հետաքրքրությունները Վրաստանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Վրաստանում
Կատեգորիա:Ռուս-վրացական հարաբերություններ
Դավոս

**Դավոս** (*տեղական բարբառով՝ *, , , , *հազվադեպ՝ Tavate*, ), քաղաք Շվեյցարիայի արևելքում, Գրաուբյունդեն կանտոնում։ Քաղաքը գտնվում է Լանդվասսեր գետի ափին։ Դավոսն առավել հայտնի է դարձել այնտեղ անցկացվող համաշխարհային ֆորումի արդյունքում։ Քաղաքը հայտնի հանգստավայր է։

## Պատմություն
Քաղաքի պատմությունը սկսում է 19-րդ դարից, երբ շվեյցարացի բժիշկները Դավոսի բարձրադիր հովտի կլիման համարեցին բարենպաստ՝ թոքերի հիվանդություն ունեցող մարդկանց համար։ Այստեղ բուժվող Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնը գրեց «Գանձերի կղզին» աշխատությունը։ Դավոսում են տեղի ունենում Թոմաս Մանի «Կախարդական լեռը» վեպի իրադարձությունները։

## Սպորտ
1913 թվականին քաղաքում առաջին և վերջին անգամ անցկացվեց գնդակով հոկեյի Եվրոպայի առաջնությունը, որտեղ հաղթեց Անգլիան։ 1923 թվականից սկսած քաղաքում ամեն տարի անց է կացվում հոկեյի միջազգային Շպենգլերի գավաթ մրցույթը։

XX դարի կեսին քաղաքը դարձավ լեռնադահուկային խոշոր հանգստավայր։ 1971 թվականից սկսած քաղաքում ամեն տարի անց է կացվում Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը, որը հաճախ անվանում են նաև «Դավոսի ֆորում»։

Դավոսը ամենաշատն է իր հարկի տակ ընդունել գեղասահքի աշխարհի առաջնությունը։ Այն Դավոսում անց է կացվել 11 անգամ, որոնցից առաջինը տեղի է ունեցել 1899 թվականին։
thumb|center|700px|Դավոսի մոտ գտնվող Սերտիգ հովտի ընդհանուր տեսքը

## Տես նաև
* Համաշխարհային տնտեսական ֆորում
* Դավոս լիճ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դավոսի տուրիստական կազմակերպություն

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ
Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու եկեղեցի

**Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու եկեղեցի** (), մայր տաճար, որը գտնվում է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում և կրում է քրիստոնեական եկեղեցու սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու անունը։

1998 թվականին Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու եկեղեցին, ինչպես և Սալոնիկ քաղաքի մյուս վաղ քրիստոնեական և բյուզանդական եկեղեցիները ներգրավվեցին ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

## Պատմություն
Սուրբ Նիկողայոսի անունը կրող այս եկեղեցու շինարարական աշխատանքներն ընթացել են 14-րդ դարում՝ ամենայն հավանականությամբ 1310-1320 թվականներին :

Այն միշտ պահպանել է քրիստոնեական եկեղեցու տիտղոսը և անգամ թուրքական նվաճումներից հետո չի վերածվել շարքային մզկիթի։ Այդ մասին հավաստում են տաճարի պատերին բավականին լավ պահպանված որմնանկարները։

17-րդ դարում այն դարձել է վանատուն։ Այդ մասին վկայում է 1648 թվականի Կոստանտդնուպոլսի պատրիարքի ուղերձը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում
Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Վիտալի Բագանով

**Վիտալի Վիկտորի Բագանով** (, ), սովետական, իսկ հետո նաև ամերիկյան կինոդերասան։

## Կենսագրություն
Բագանովը ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգում 1952 թվականին՝ Վիկտոր Վասիլի և Զինաիդա Իվանի Բագանովների ընտանիքում։

Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանում 4 տարի ուսումնասիրել է աստղագիտություն։ Հետո ընդունվեց Բեմական արվեստի ռուսական պետական համալսարան։ Համալսարան ավարտելուց հետո աշխատել է Բալթիկայի տանը և Վ․ Կոմիսարժևսկայայի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում, 1980- ականներին նկարահանվել է ֆիլմերում։

Ընդմիջումից հետո խաղացել է Վալերիի դերը «Կլան Սոպրանո» (2001) ֆիլմում, խաղացել է «Էյփրիլի տոնը» (2003) և «Ռոկուեյ» (2007) ֆիլմերում, թատերական ներկայացումներում, «C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք» (2004) հեռուստասերիալում։ 2008 և 2009 թվականներին հնչունավորել է միջազգային հանցագործ Ռեյ Բուլգարինի դերը GTA IV- ում։

## Ֆիլմագրություն
# 1979 — Ինժեներ Գրաֆտիո — *Մալախով*
# 1979 — Շերլոկ Հոլմսը և դոկտոր Վաթսոն - *ոստիկան Ռենս*
# 1982 — Նիզակավոր տիկինը
# 1986 — Սուր թրերի վրա - *չեկիստ*
# 1988 — Շան ձագ
# 1988 — Ֆիզիկոսները
# 1998 — Եռյակ / *Troika* — *Վիտալի*
# 2000 — Օրենք և կարգ։ Հատուկ կորպուս / *Law & Order: Special Victims Unit* — *բարմեն*
# 2001 — Կլան Սոպրանո / *The Sopranos* — *Վալերի*
# 2003 — Էյփրիլի տոնը / *Pieces of April* — *Half Asleep Man*
# 2004 — C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք / *CSI: NY* — *դոկտոր Բոգդան Իվանով*
# 2007 — Ռոկուեյ / *Rockaway* — *Սերգեյ*
# 2008 — GTA IV - *Ռեյ Բուլգարին*
# 2009 — Grand Theft Auto IV: The Ballad of Gay Tony - *Ռեյ Բուլգարին*
# 2010 — Սոլթ - *Ռուսաստանի նոր նախագահ*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Հակոբ Հարությունյան

**Հակոբ Պողոսի Հարությունյան (Արտենյան)** (), հայ փիլիսոփա, երաժշտագետ, մանկավարժ, գրականագետ, լեզվաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1919)։

## Կենսագրություն
Հակոբ Հարությունյանը ծնվել է 1888 թվականին Ալաշկերտի գավառի Խաստուր գյուղում։ 1901-1910 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, աշակերտել է Կոմիտասին, 1912-1919 թվականներին՝ Բեռլինի, Լայպցիգի, Ցյուրիխի համալսարաններում։ 1910-1912 թվականներին աշխատել է Թավրիզի հայկական դպրոցում։ 1927-1940 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1928-1932 թվականներին միաժամանակ՝ Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ 1935-1937 թվականներին եղել է Արմֆանի արվեստի բաժնի վարիչ։ Անհիմն բռնադատվել է (1941), մահացել դեռևս չպարզված հանգամանքներում 1943 թվականին։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է «Կանտի իմացաբանությունը» (1910-1911 թվականներ, Էջմիածին «Արարատ»), «Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը» (1919, գերմաներեն), «Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան» (1912, «Արարատ»), «Լեզվի մասին» (1934), «Մանյակ» (ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958) աշխատությունների, թարգմանել է Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին» գիրքը (1939), Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին (1946) և այլն։

### Երկեր
* Կանտի իմացաբանությունը, աշխատություն, Էջմիածին «Արարարտ», 1910-1911։
* Զարգացման գաղափարի վերլուծությունը, աշխատություն, 1919։
* Մկրտիչ Պեշիկթաշյան, աշխատություն, «Արարարատ», 1912։
* Լեզվի մասին, աշխատություն, 1934։
* Մանյակ, ժողովրդական երգերի ժողովածու, 1958։

### Թարգմանություններ
* Հեգելի «Դասախոսություններ էսթետիկայի մասին», 1939։
* Գյոթեի բանաստեղծությունների ընտրանին, 1946։

## Գրականություն
* Սահակյան Ս., Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1985։ 
* Ղուկասյան Վ., Հակոբ Հարությունյան, Երևան, 1999։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Զեյնուլ Աբեդին

**Զեյնուլ Աբեդին** (, ), բանգլադեշցի նկարիչ։ Նրա ստեղծագործությունների ճնշող մեծամասնությունը նվիրված է ազգային կյանքին, որոնցից նշանավոր է հատկապես «Բենգալիայի սովը 1943 թվականին» գրաֆիկական աշխատանքների շարքը։

## Կենսագրություն
Զեյնուլ Աբեդինը ծնվել է 1914 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Արևելյան Բենգալիայում։ Մանկության տարիներն անցկացրել է Բրահմապուտրա գետի ափերին։ Տարիներ անց վերոնշյալ գետը պիտի շատ անգամներ երևար նկարչի ստեղծագործություններում և բազմաթիվ անգամներ հանդիսանար ներշնչանքի աղբյուր։ 1933 թվականին Զեյնուլ Աբեդինը ընդունվում է Կալկաթայի մշակույթի պետական դպրոց։ Սովորելու ընթացքում Բրահմապուտրային նվիրված նկարները հեղինակը վրձնել է հիմնականում ջրաներկով։ 1938 թվականին տեղի ունեցած ցուցահանդեսի ժամանակ այդ նկարները Աբեդինին արժանացրին Ոսկե մեդալի։ Այդ ժամանակից էլ ձևավորվեց Զեյնուլ Աբեդին նկարչի սեփական ոճը։

Զեյնուլ Աբեդինը Կալկաթայի խմբի մասնակից-անդամ էր, որը խմբավորում էր Հնդկաստանի մոդեռնիստ նկարիչներին։

## Սովի պատկերում
1943 թվականին Բենգալիայում մոլեգնեց սովը, որը ցնցեց նկարիչ Զեյնուլ Աբեդինին։ Այդ տարիներին նկարիչը ստեղծեց իր ամենահայտնի ստեղծագործությունները, որոնք ցուցադրության հանվեցին 1944 թվականին։

## Ազատագրության շարժում
Զեյնուլ Աբեդինը ներքաշվել է Ազատագրության շարժման բոլոր փուլերին , որոնք, ի վերջո, հնարավոր դարձրին Բանգլադեշ պետության ձևավորմանն ու անկախացմանը։ Նկարիչը Բենգալիայի մշակութային ինքնաճանաչման շարժման առաջամարտիկներից մեկն է համարվում. Զեյնուլի քայլը միտված էր Բենգալիայի մշակույթի վերստեղծմանը, որը մեկուսացվել էր Պակիստանի կառավարության կողմից։

1969 թվականին Զեյնուլ Աբեդինը նկարում է Նոբաննոյի թղթափաթեթը (Բենգալիայի բերքի տոնախմբություն), օգտագործելով չինական թանաք, ջրաներկ և մոմանյութեր։

## Կարիերան անկախությունից հետոП
մինի|Զեյնուլ Աբեդինի գերեզմանը
Զեյնուլ Աբեդինը 1975 թվականին Սոնարգաոնեում հիմնադրում է Արվեստի ազգային թանգարանը (մայրաքաղաք  Դաքքայի հարևանությամբ), ինչպես նաև սեփական ստեղծագործությունների պատկերասրահը, որը կոչվում էր «Zainul Abedin Sangrahashala». ի դեպ, այն նկարչի ծննդավայրում էր։

Նկարիչ Զեյնուլ Աբեդինն իր մահկանացուն կնքում է 1976 թվականի մայիսի 28-ին թոքերի քաղցկեղից, վաթսունմեկ տարեկան հասակում, Դաքքայում։

Նրա կարապի երգը դարձավ «Երկու դիմանկարներ» աշխատանքը, որը վրձնեց մահվանից առաջ։ 1982 թվականին նրա 70 աշխատանքներից 17-ը, որոնք պահպանվում և ցուցադրվում էին «Zainul Abedin Sangrahashala» պատկերասրահում, գողացան։ Հետագայում հնարավոր եղավ հետ վերադարձնել նրանցից 10-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*Painting by Shilpacharjya Zainul Abedin 
*Zainul Abedin @ Gallery Jolrong

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դաքքա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ
MOBB

**MOBB** (ելույթ են ունենում Մինհոն և Բոբբին), հարավկորեական հիփ հոփ խմբավորում, որը ստեղծվել է YG Entertainment-ի կողմից 2016 թվականին։ Խմբի կազմում են Մինհոն (Winner խմբի անդամ) և Բոբբին (iKON բոյ բենդի անդամ)։

## Պատմություն
MOBB-ը իր առաջնաելույթը կատարել է թողարկելով չորս երգ EP *The Mobb*-ի համար։ Բոբբի միանձնյա երաժշտական տեսահոլովակը, "꽐라 (HOLUP!)" անվանումով, թողարկվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, իսկ Մինհոյի միանձնյա երաժշտական տեսահոլովակը, "몸 (BODY)" անվանումով, թողարկվել է սեպտեմբերի 8-ին։ Սեպտեմբերի 9-ին թողարկվել է նրանց միասնական սինգլները՝ "붐벼 (FULL HOUSE)" և "빨리 전화해 (HIT ME)"։

## Սկավառակագրություն
### Ընդլայնված բեմադրություններ

### Սինգլներ

### Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ
### Mnet Asian Music Awards

### Seoul Music Awards

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր
Տիգրան Գամաղելյան

**Տիգրան Միհրանի Գամաղելյան** (), հայ բանաստեղծ, լրագրող։ Հայաստանի ժուռնալիստների և գրողների միության անդամ (1989):

## Կենսագրություն
Տիգրան Գամաղելյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայկական հանրագիտարանում, «Լույս» հրատարակչությունում, Մամուլի պետական կոմիտեում։ 1993-1999 թվականներին եղել է Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության քաղաքական վերլուծաբանը։ Մամուլում հրապարակել է ավելի քան 500 հոդված, որից 100-ը` քաղաքական։ Դասախոսել է «Մշակույթի համալսարանում»։

Կազմել և հրատարակել է հայ դասական գրողների ժողովածուները։ Նրա բանաստեղծությունները պարբերաբար տպագրվել են մամուլում։ Լույս են տեսել նրա «Երգեհոն» (1980), «Ստեղնաշար» (1985), «Ժպիտներ» (մանկական, 1986), «Երազող հեծյալներ» (արձակ, 1987), «Առագաստն իմ մեջ» (1988), «Երկունք լույսի» (1990), «Խոյակներ ինձնից» (2015) գրքերը։

## Երկեր
* Հյուր եղիր ինձ, Տեր, Երևան, 2011։
* Անավարտ տաճար, Երևան, 2006։
* Մանկական հանդես, Երևան, 2006։
* Երկունք լույսի, Երևան, 1990։
* Առագաստն իմ մեջ, Երևան, 1988։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Տարվա վիքիմեդիստ

**Տարվա վիքիմեդիստ**, տարեկան մրցանակ, որը տրվում է Վիքիպեդիայի խմբագիրներին և Վիքիմեդիա նախագծերում ներդրում կատարող մարդկանց՝ մատնանշելու Վիքիմեդիա շարժման մեջ նրանց ունեցած ձեռքբերումները։ Այն ստեղծել է 2011 թվականի օգոստոսին Վիքիպեդիայի համահիմնադիր Ջիմմի Ուելսը։ Տարվա վիքիմեդիստն ընտրվում է Վիքիմանիա միջոցառման ժամանակ՝ տարեկան համաժողով, որը կազմակերպում է Վիքիմեդիա հիմնադրամը։ Միակ դեպքերը, երբ հաղթողը առցանց է հայտարարվել, եղել են 2020, 2021 և 2022 թվականների ընթացքում՝ COVID-19 համավարակով պայմանավորված։ 2011-2016 թվականներին մրցանակը կոչվել է **«Տարվա վիքիպեդիստ»**։  

Վիքիմեդիա Հայաստան ԳՀԿ-ի նախագահ Սուսաննա Մկրտչյանը 2015 թվականին պատվավոր հիշատակման է արժանացել Վիքիճամբարներ և վիքիարշավներ կազմակերպելու, ինչպես նաև Վիքիմեդիա Հայաստանը հիմնադրելու, Հայերեն Վիքիպեդիան զարգացնելու, նոր մտահղացումների և դրանք իրականացնելու համար։

## Պատմություն
2011 թվականին առաջին անգամ կոչումը տրվել է Ռաուան Կենցեխանուլին ղազախերեն Վիքիպեդիայում իր կատարած աշխտանքների համար։ Հաջորդ տարի այն շնորհվել է «Դեմի» մասնակցային անունով հայտնի մի խմբագրի, որը ստեղծել էր բոտ, որը անգլերեն Վիքիպեդիայի 15 հազար կարճ հոդված թարգմանել է յորուբա՝ լեզու, որն օգտագործվում է Նիգերիայում։ 2013 թվականին Վիքիմեդիա Ֆրանսիայից և ֆրանսերեն Վիքիպեդիայից Ռեմի Մաթիսը արժանացել է այս կոչմանը։ 2014 թվականին մրցանակը հետմահու շնորհվել է ուկրաինացի լրագրող Իգոր Կոստենկոյին, որը ակտիվորեն խրախուսել է ուկրաիներեն Վիքիպեդիան սոցիալական կայքերում, սակայն սպանվել է Եվրոմայդանի բողոքի ցույցի ժամանակ։ Ուելսը 2015 թվականին հայտնել է չբացահայտված մրցանակակրին և հույս հայտնել, որ մի օր կպատմի վերջինիս պատմությունը: 2016 թվականին առաջին անգամ կոչումը տրվել է երկու հոգու՝ Էմիլի Թեմփլ-Վուդին և Ռոզի Սթիվենսեն-Գուդնայթին՝ Վիքիպեդիայում ոտնձգությունների դեմ պայքարելու և կանանց մասին լուսաբանումը մեծացնելու նրանց ջանքերի համար: 2017 թվականին կոչումը շնորհվել է Ֆելիքս Նարտիին, 2018 թվականին՝ Ֆարհադ Ֆատկուլինին, 2019 թվականին՝ Էմնա Միզունիին, 2020 թվականին՝ Սանդիստեր Թեյ, 2021 թվականին՝ Ալաա Նաջարին, 2022 թվականին՝ Օլգա Պարեդեսին, 2023 թվականին՝ Թաուֆիք Ռոսմանին, իսկ 2024 թվականին՝ ամենաերիտասարդ մրցանակակիր Հաննա Քլովերին։

Բացի գլխավոր մրցանակից, Սուսաննա Մկրտչյանն ու Սաթդիփ Գիլլը 2015 թվականին արժանացել են առաջին պատվավոր հիշատակմանը։ Մրցանակը 2021 թվականին համալրվել է նոր անվանակարգերով, այդ թվում՝ Տարվա մեդիա ներդրող, Տարվա նորեկ, Տարվա տեխնիկական ներդրող և Վիքիմեդիա դափնեկիր: 2024 թվականին ավելացվել է ևս մեկ անվանակարգ՝ Տարվա ֆունկցիոներ։

## Մրցանակակիրներ
### Տարվա վիքիմեդիստ (նախկինում՝ Տարվա վիքիպեդիստ)

### Պատվավոր հիշատակում

### Տարվա նորեկ
Տարվա նորեկ անվանակարգը ներկայացվել է 2021 թվականին։

## Տես նաև
* Վիքիհամայնք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիստներ
Կատեգորիա:Տարվա վիքիմեդիստներ
Հենրիխ Ղարիբով

**Հենրիխ Սարգսի Ղարիբով**  (), մետալուրգիայի և հատուկ մեքենաշինության բնագավառների խորհրդային գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1990): Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի (1995), Մոսկվայի ճարտարագիտական ակադեմիայի (1996), Ռուսաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի (1996) ակադեմիկոս։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (2003):

## Կենսագրություն
Հենրիխ Ղարիբովը ծնվել է 1937 թվականին Բաքվում։ 1954-1960 թվականներին սովորել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական համալսարանի «Ճնշմամբ վերամշակման տեխնոլոգիայի» ֆակուլտետում։ 2003 թվականից Ինքնաթիռային շարժիչաշինության միջազգային միության պատվավոր ինքնաթիռաշարժիչաշինարար։ 1960-1989 թվականներին  և 1993 թվականից աշխատում է Թեթև և հատուկ համաձուլվածքների տեխնոլոգիայի ինստիտուտում (Մոսկվա)։ 1989-1993 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մեքենաների և մետաղների ճնշումով մշակման տեխնոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են հոծ և ընդհատ միջավայրերի մեխանիկայի, ժամանակակից և հեռանկարային նյութերի տեսության և տեխնոլոգիայի հատուկ մեքենաշինության ու մեքենագիտության հարցերին։ Զգալի ներդրում ունի մետաղների ճնշումով մշակման տեսության և տեխնոլոգիայի, փոշեմետալուրգիայի, տաք իզոստատիկ մամլման բնագավառներում։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* «Քաջարի աշխատանքի մեդալ» ի հիշատակ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի, 1970
* ԺՏՆՑ բրոնզե մեդալ, 1973, 1975
* «Ձեռնարկության լավագույն գյուտարար», Համառուսական Թեթև և հատուկ համաձուլվածքների տեխնոլոգիայի ինստիտուտ, 1980
* ԺՏՆՑ ոսկե մեդալ, 1983
* Աշխատանքի վետերան, 1986
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1988
* Յուրի Գագարինի մեդալ, 1990
* Մոսկվայի 850-ամյա հիշատակի մեդալ, 1997
* Գլուշկոյի մեդալ, 1997
* Կելդիշի մեդալ, 2001
* Ռուսական ավիացիոն և տիեզերական գործակալության պատվոգիր, 2001
* «Տարվա մարդ» Ամերիկյան ինքնակենսագրական ինստիտուտից, 2004, 2005
* Կուզնեցովի անվան մեդալ, 2001

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Գրիգոր Ղազիև

**Գրիգոր Նիկիտայի Ղազիև (Ղազիյան)**  (), նավթարդյունահանման բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1947), պրոֆեսոր (1939): Ադրբեջանի ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1945): Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1940)։

Հիդրոէներգետիկ-հիդրոտեխնիկ Էրաստ Ղազիևի հայրը։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Ղազիևը ծնվել է 1883 թվականին Աշան գյուղում (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտունու շրջան)։ 1910 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական համալսարանը։ 1910-1920 թվականներին եղել է Կրասիլնիկյանների, Միրզոև եղբայրների, Մանթաշյանների նավթային ընկերությունների (Բաքու) հանքերի տեխնիկական ղեկավար և վարիչ, 1920-1938 թվականներին «Ազնեֆթ»-ի կենտրոնական արդյունագործական վարչության ավագ ճարտարագետ, տնօրենի օգնական, գլխավոր ճարտարագետ։ 1930-1940 թվականներին եղել է Ադրբեջանի նավթարդյունաբերության ակադեմիայի նավթահանքերի ամբիոնի վարիչ, 1941-1955 թվականներին՝ Նավթի ինստիտուտի նավթահանքերի բաժնի ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են շերտային շարժընթացների հիդրոմեխանիկայի, շերտերի էներգետիկ աղբյուրների և ռեժիմի, նավթարդյունահանության ինտենսիվացման և նավթակուտակների ներթաքույց պաշարների առավելագույն օգտագործման հարցերին։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Լենինի շքանշան 
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան 
* «Պատվո նշան» շքանշան

## Երկեր
* Разработка геолого-технического проекта воздействия на эксплуатируемые пласты в условиях нефтяных месторождений Азербайджанской ССР, Баку, 1954.
* Эксплуатация нефтяных месторождений, Баку, 1955. (համահեղինակ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Էրաստ Ղազիև

**Էրաստ Գրիգորի Ղազիև (Ղազիյան)**  (), հայ հիդրոէներգետիկ-հիդրոտեխնիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1980):

Նավթարդյունահանման բնագավառի գիտնական Գրիգոր Ղազիևի որդին։

## Կենսագրություն
Էրաստ Ղազիևը ծնվել է 1931 թվականին Բաքվում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտը։ 1958-1959 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, 1960-1983 թվականներին՝ Մոսկվայի Ջրնախագիծ ինստիտուտում, 1983-1992 թվականներին՝ Ֆրանսիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական։ 1994 թվականից Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան ճարտարագիտական ինստիտուտի պրոֆեսոր, 2002 թվականից՝ Մոսկվայի էներգետիկայի բնագավառում հիդրոդինամիկ դիտարկումների ծառայության կենտրոնի գլխավոր մասնագետ։

Աշխատանքները վերաբերում են հիդրոտեխնիկական կառույցների հուսալիության, ժայռային զանգվածների մեխանիկայի հարցերին։ Հեղինակ է ավելի քան 160 հրապարակումների, այդ թվում`16 գրքերի, 6-ը իսպաներեն, 2-ը սերբախորվաթերեն։

## Անդամակցություն
* Ժայռային զանգվածների մեխանիկայի հարցերի միջազգային ընկերության անդամ 
* Ռուսաստանի հիդրոտեխնիկների ասոցիացիայի անդամ

## Երկեր
* Механика скальных пород в строительстве, Москва, 1973.
* Устройчивость скальных массивов и методы их закрепления, Москва, 1977.
* Введение в механику скальных пород, Москва, 1983 (համահեղինակ).
* Вероятностная оценка надежности скальных массивов, Москва, 1985 (համահեղինակ).
* Инженерно-геофизические исследования при строительстве гидротехнических сооружений, Москва, 1990 (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հիդրոէներգետիկներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Գրիգորի Կարագուլյան

**Գրիգորի Արտաշեսի Կարագուլյան**  (), հայ մաթեմատիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (2002):

## Կենսագրություն
Գրիգորի Կարագուլյանը ծնվել է 1962 թվականին  Վրաստանի Վալե քաղաքում։ 1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1989-2004 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտում, եղել է կրտսեր, ավագ գիտաշխատող։ 2002 թվականին ստացել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի կոչում («Եռանկյունաչափական և ընդհանուր օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտության և հանրագումարելիության մասին», Վ. Ա. Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտ, Մոսկվա, 2002)։ Միաժամանակ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 2000-2006 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի դոցենտ, 2006 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի դոցենտ, 2014 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտի իրական անալիզի բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտությանը, եռանկյունաչափական և օրթոգոնալ Ֆուրյեի շարքերի զուգամիտությանն ու հանրագումարելիությանը։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀՀ ԳԱԱ երիտասարդ գիտնականների մրցանակ, 1989
* Սորոսի մրցանակ, 1994
* Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ, 2016 («Օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտության որոշ հարցեր» գիտական հոդվածների շարքի համար)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրիգորի Կարագուլյանի հրապարակումների ցանկը ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մաթեմատիկայի ինստիտուտի կայքում

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Տրոյանի (Մազովեցյան վոյեվոդություն)

**Տրոյանի** (), գյուղ Լեհաստանի Մազովեցյան վոևոդության Վոլոմին նահանգի Դաբրովկա շրջանում։ Վոլոմին քաղաքից գտնվում է մոտավորապես 15 կիլոմետր հյուսիս-արևելք, իսկ Վարշավայից՝ 36 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։

Գյուղը բնակչությունը կազմում է 490 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր
Սմոլնի մենաստան

**Սմոլնի մենաստան** (), կուսանոց, որը գործել է Սանկտ Պետերբուրգի արևելքում 1744 - 1764 թվականներին։ Այդ տարիներին վանքը Ելիզավետա Պետրովնայի անձնական հսկողությամբ վերակառուցվեց։ Նա ցանկանում էր կյանքի վերջում անցնել այստեղ հանգստի։
1848 թվականին Նիկոլայ Առաջինի հրամանագրով հիմնվեց նոր կուսանոց այդ նույն անվանմամբ՝ Վոսկրեսենսկի Նովոդևիչի մենաստանը։
## Պատմություն և ճարտարապետություն
Ելիզավետա Պետրովնան հանձնարարել էր կառուցել վանքը պալատի տեղում՝ Սմոլնի պալատի կողքին, որտեղ նա անցկացրել է իր երիտասարդ տարիները։ Վանքի համալիրում պետք է մտներ տաճարը իր եկեղեցիներով և չափազանց բարձր զանգակատունը, ինչպես նաև ազնվական ընտանիքների աղջիկների համար նախատեսված ինստիտուտը։
Նախագծի մշակումը հանձնարարվել է ճարտարապետ Վարֆոլոմեյ Ռաստրելլիին։ Սմոլնի տաճարը հիմնադրվել է 1748 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, և անսամբլի բոլոր հիմքերի կառուցումից հետո՝ 1751 թվականի մայիսին, սկսեցին պատերի շինարարությունը։ Շուտով սկսվեց Պրուսիայի հետ պատերազմը, որից հետո շինարարության համար ֆինանսավորումը բավարար չէր և շինարարությունը դանդաղ էր ընթանում։
«Այրիների տան» 14 միանձնուհիների մահից հետո 1797 թվականին մենաստանը վերացվեց։ Նախկին մենաստանի տաճարը վերակառուցվեց 1835 թվականին ճարտարապետ Վասիլի Ստասովի կողմից։ Բարձր զանգակատունը չկառուցվեց ոչ այնքան միջոցների բացակայության պատճառով, ինչքան վանքի անսամբլի վերլուծության պատճառով։ Տաճարում ծառայությունները շարունակվում էին մինչ 1923 թվականը։
260px|մինի|Սմոլնի մենաստան

## Ազնվական օրիորդների Սմոլնիի ինստիտուտ
1764 թվականին Եկատերինա II վանքին կից հիմնադրել է ազնվական օրիորդների ինստիտուտ (ինստիտուտի բացումը տեղի է ունեցել 1764 թվականի հունիսի 28-ին), պլանավորված էր, որ երիտասարդ աղջիկների կրթությամ պետք է զբաղվեն միանձնուհիները, որոնք այստեղ էին գալիս տարբեր վանքերից։ Սակայն միանձնուհիները անկարող էին զբաղվել կրթական գործունեությամբ, որի արդյունքում Եկատերինա II ի վերջո խոստովանեց, որ վանքը չի կարող ապագա ունենալ։
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի եկեղեցիներ
Ռոժե Վադիմ

**Ռոժե Վադիմ** (ֆր.` Roger Vadim, իրական անունը` Վադիմ Պլեմյաննիկով, ), ֆրանսիական կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Ռոժե Վադիմը ծնվել է Փարիզում։ Նրա հայրը` ազգությամբ ռուս Իգոր Նիկոլաևիչ Պլեմյաննիկովը, ֆրանսիական դիվանագետ էր Եգիպտոսում և Թուրքիայում, ուր և անցել էր Վադիմի մանկությունը, իսկ մայրը` Մարիա-Անտուանետա Արդիլուզը, դերասանուհի էր։ Հոր մահից հետո, Վադիմը մոր հետ վերադարձել է Ֆրանսիա։

1944-1947 թվականներին, դերասանական վարպետության դասընթացներ անցնելուց հետո, Ռոժե Վադիմը թատրոնում խաղացել է ոչ մեծ դերեր։ Այդ տարիներին նա նույնիսկ վեպ էր գրել, որը ներկայացրել էր գրող Անդրե Ժիդին։ Վերջինս քննադատորեն էր մոտեցել Վադիմի գրական նկրտումներին, սակայն նրան ծանոթացրել էր ռեժիսոր Մարկ Ալեգրեի հետ, որի մոտ էլ Վադիմն սկսեց աշխատել որպես օգնական և սցենարների համահեղինակ։ Միաժամանակ «Paris Match»-ում աշխատում էր որպես լրագրող։

1956 թվականին Ռոժե Վադիմը նկարահանել է «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը» կինոնկարը, որտեղ հանդես էին եկել Բրիժիտ Բարդոն և Ժան-Լուի Տրենտինյանը։ Ֆիլմը Վադիմին հայտնիություն բերեց։ Նրա կողմից նկարահանած հետագա ֆիլմերից կարելի է նշել «Վտանգավոր կապեր» (1959 թ.), «Մեռնել հաճույքից» (1960 թ.), «Անառակություն և առաքինություն» (1963 թ.), «Բարբարելլա» (1968 թ.) և այլ կինոնկարներ, որտեղ նկարահանվել են Ժերար Ֆիլիպը, Ժաննա Մորոն, Աննետ Ստրոյբերգը, Կատրին Դենյովը, Ջեյն Ֆոնդան և ուրիշներ։

1980-ական թվականների սկզբին Ռոժե Վադիմը խաղացել է ամերիկյան ֆիլմերում և նկարահանել հեռուստաֆիլմեր, բեմադրել ներկայացումներ։ Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է գրական գործունեությամբ և հրատարակել մի քանի գիրք։

## Անձնական կյանքը
1952 թվականին Ռոժե Վադիմը ամուսնացել է այն ժամանակ դեռևս քիչ հայտնի Բրիժիտ Բարդոյի հետ։ Նրանք բաժանվել են 1957 թվականին։ 1958 թվականին ամուսնացել է դանիացի դերասանուհի Աննետ Ստրոյբերգի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր և երկու տարի անց ամուսնալուծվել են։

1960 թվականին Վադիմը ծանոթացել է 17-ամյա Կատրին Դենյովի հետ և որոշ ժամանակ անց դերասանուհին տեղափոխվել է նրա մոտ ապրելու։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի։ Կատրին Դենյովի հետ կապերը խզելուց հետո, Ռոժե Վադիմը 1965 թվականին ամուսնացել է Ջեյն Ֆոնդայի հետ և ունեցել մեկ դուստր։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1973 թվականին։

Բացի այդ, Ռոժե Վադիմը ամուսնացած է եղել Կատրին Շնայդերի (Վադիմի կրտսեր որդու մայրն է), սցենարիստ Էնն Բիդերմանի և դերասանուհի Մարի-Քրիստին Բարրոյի հետ։

Ռոժե Վադիմը մահացել է Փարիզում, 2000 թվականի փետրվարի 11-ին` քաղցկեղից։ Վերջին օրերին նրան խնամում էին նրա այրին` Մարի-Քրիստին Բարրոն և բոլոր չորս երեխաները։ Հուղարկավորությանը ներկա էին նաև նրա նախկին կանայք` Բրիժիտ Բարդոն, Ջեյն Ֆոնդան, Աննետ Ստրոյբերգը և Կատրին Շնայդերը։

## Ֆիլմագրությունը
**Ռեժիսոր**

**Սցենարիստ**

**Դերասան**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Իգոր Կոստենկո

**Իգոր Իգորևիչ Կոստենկո** (, ), ուկրաինացի լրագրող, ուսանող-աշխարհագրագետ, Եվրոմայդանի ակտիվիստ և Ուկրաիներեն Վիքիպեդիայի խմբագիր։

Զոհվել է Ուկրաինայի Եվրոմայդանի ընթացքում՝ համալսարանական փողոցում։ Արժանացել է Ուկրաինայի ազգային հերոսի և Տարվա վիքիպեդիստի կոչումներին։

## Կենսագրություն
Իգոր Կոստենկոն ծնվել է Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Զուբրեց գյուղում։ Նրա ծնողներն աշխատել են Սանկտ Պետերբուրգում, Ռուսաստանում։ Այստեղ էլ նա մեծացել է՝ ապրելով իր տատիկի և պապիկի հետ։

Սովորել է Զուբրեցի հանրակրթական դպրոցում և հետաքրքրված է եղել պատմությամբ և աշխարհագրությամբ։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Լվովի համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի մենեջմենթ կառավարում բաժնում։

Իգորն աշխատել է «Սպորտանալիտիկ» ինտերնետ-հրատարակությունում որպես լրագրող։ Նա եղել է «allsport24.com» ռուսալեզու սպորտային կայքի ստեղծման նախաձեռնողը։

Իգոր Կոստենկոն եղել է ուկրաիներեն վիքիպեդիայի ակտիվ խմբագիր (մասնակցային անունը՝ Ig2000): Վիքիպեդիայում խմբագրելով շուրջ 2,5 տարի նա ստեղծել է 280 հոդված և կատարել է շուրջ 1600 խմբագրումներ։ Նրա գրված հոդվածներից մեկը ստացել է «լավ հոդվածի» կարգավիճակ։

Սիրել է սպորտ, մասնավորապես՝ ֆուտբոլ։ Եղել է Լվով քաղաքը ներկայացնող «Կարպատի» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուն։

## Եվրոմայդանի ժամանակ
Իգոր Կոստենկոն առաջին իսկ օրվանից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Եվրոմայդանի ցույցներին և հանրահավաքներին։ Իգոր Կոստտենկոն սպանվել է հեղափոխական գործողությունների ընթացքում։

Նա սպանվել է 2012 թվականի փետրվարի 20-ին Կիևում։ Նրա դիակը հայտնաբերվել է համալսարանական փողոցի վրա։ Իգորը ստացել է երկու փամփուշտ՝ մեկը գլխին, իսկ մյուսը կրծքավանդակին։ Բացի այդ նա հայտնաբերվել է կոտրված ոտքով։

## Տարվա վիքիպեդիստ
2014 թվականի օգոստոսի 10-ին Լոնդոնում ընթացող Վիքիմանիա համաժողովի փակման արարողության ընթացքում Վիքիպեդիայի համահեղինակ Ջիմմի Ուելսը Իգոր Կոստենկոյին ճանաչեց տարվա վիքիպեդիստ։

2014 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ջիմմի Ուելսը մրցանակը հանձնեց Իգորի ծնողներին՝ անձամբ մեկնելով Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիստներ
Կատեգորիա:Տարվա վիքիմեդիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Մարզական լրագրողներ
Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Տորտիլլա

մինի|Եգիպտացորեինց պատրաստված տորտիլյաներ

**Տորտիլլա (տորտիյա)** (, «փոքրիկ բլիթ»), փոքրիկ բլիթ պատրաստված եգիպտացորենի կամ ցորենի ալյուրից։ Հիմնականում տարածված է Մեքսիկական խոհանոցում, ինչպես նաև Կենտրոնական Ամերիկայի և ԱՄՆ-ի երկրներում։ Մեքսիկայում տորտիլյան ազգային կերակրատեսակներից մեկն է։

Հնդկացիները թխում էին այս բլիթները դեռ վաղ ժամանակներից, բայց ժամանակակից անվանումը նրանց տվել են իսպանական կոնկիստադորները, որոնց այդ բլիթները հիշեցնում էին իսպանական անվանդական ձվածեղներ (իսպանական տորտիլյա)։ Մեքսիկացիները այս երկու կերակրատեսակները միացրել են մեկում ՝ huevos rancheros, նրանք ձվածեղը դնում են տորտիլայի վրա և ուտում նախաճաշին լոլիկների և կարմիր պղպեղի հետ։

Տորտիլյան հիմք է հանդիսանում այլ շատ կերակրատեսակների համար (հիմանականում մեքսիկական խոհանցի), օրինակ՝ էնչիլադայի, բուրիտոյի, ֆախիտասի, տակոսի, կեսադիլայի։ Այս կերակրատեսակներում բլիթը լցոնում են տարբեր միջուկներով։ Բացի այդ տորտիլյաները հաճախ մատուցվում են հացի փոխարեն այլ կերակրատեսակների հետ (օրինակ՝ չիլի կոն կարնե)։ Տորտիլյաները հիմք են հանդիսանում նաև կարկանդակների, միջուկով ռուլետների, Կանապեի և սենդվիչի համար։ Տորտիլյաները հիմնականում ուտում են տապակած կամ թխած, մատուցվում են հենց այնպես կամ միջուկով։ Միջուկը կարող է լինել ինչպես աղի այնպես էլ քաղցր։ Իսկ խռթխռթան ծայրերը օգոտգաործվում են որպես գարնիր ապուրների համար։ Այդ բլիթը կարող է փոխարինել պատառաքաղը, գդալը և դանակը մեքսիկացիների համար։ Բլիթով վերցնում են սոուսը կամ պահում մսի կտորը և իհարկե նման «սեղանի սպասքը» շատ հարմար է վերջում ուտելու համար։ Քանի որ եգիպտացորենի խմորից պատրաստած բլիթը շուտ է չորանում, այն ուտում են տաք վիճակում։
մինի|<font style="background-color: transparent;">Մեքսիկացիները պատրաստում են տորտիլյա, 1836 թվականի վիմագրություն</font>
Տորտիլյան պատրաստում են բաց կրակի վրա, կլոր բարակ կավե տապակների՝ կոմալների մեջ։ Շիկացած կավը արագացնում է բլիթների պատրաստումը, որոնք չպետք է լինեն չոր և փխրուն։ Հացթուխը մի շարժումով խմորի զանգվածը վերածում է բարակ սկավառակի, դնում այն կոմալի մեջ և վերջում տաք վիճակում վաճառում գնորդներին։.

Տորտիլյաները նաև «աղքատի կերակուր», և «Աստծո սնունդ» կորակուրների հիմքն են։ Աառջինը՝ չիլակիլեսը (сһilaquiles) պատրաստում են բլիթի կտորներից, պղպեղից, պանրից, երշիկ, ձվից, հավի մսի կտորներից և տավարի մասից։ Բոլոր բաղադրիչները ուղղակի խառնում են տապակաում։ Եկրորդը՝ Յուկատայի ֆիրմային կերակրատեսակներից մեկը՝ papatzul-ը պատրաստելւ շատ ավելի բարդ է։ Տորտիլյեն լցոնում են խոզի մսի կավ ձմի կտորներով և մատուցում դդմի մանրացրած սերմից, դդմի յուղից և տոմատի մածուկից պատրաստված սոուսի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց
Տաք ձյուն (ֆիլմ)

**«Տաք ձյուն»** (), 1972 թվականին ռեժիսոր Գաբրիել Եղիազարովի Յուրի Բոնդարևի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանված Հայրենական մեծ պատերազմի մասին պատմող գեղարվեստական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Ստալինգրադի ծայրամասում նացիստների վրա պայքարի հերոսամարտի դրվագներից մեկի մասին, որտեղ դրսևորվել է  հայրենիքը պաշտպանող ռուս զինվորների դիմադրությունն ու տոկունությունը։
 
1942 թվականի դեկտեմբերին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օրերին Կարմիր բանակի հակատանկային զինվորները դիմակայում են գեներալ Էրիխ ֆոն Մանշտայնի զրահապատ ստորաբաժանումների հարձակումը՝ փորձելով թուլացնել Ստալինգրադում 6-րդ բանակի պաշարումը։ Նրանցից յոթն են ողջ մնացել։

Ֆիլմի վերջին դրվագում գեներալ-լեյտենանտ Բոսոնովը (Գեորգի Ժժենով) պարգևատրում է ողջ մնացած յուրաքանչյուր զինվորի Կարմիր դրոշի շքանշանով, ասելով. 

## Դերերում

* Գեորգի Ժժենով 
* Անատոլի Կուզնեցով
* Վադիմ Սպիրիդնով 
* Բորիս Տակարև
* Նիկոլայ Երեմենկո 
* Թամարա Սեդելնիկովա 
* Յուրի Նազարով 
* Արա Բաբաջանյան
* Ալեքսեյ Պանկին
* Վալենտին Գրաչև
* Կոնստանտին Տիրտով
* Միախյիլ Ստրելկով
* Ալեքսանդր Կավալերով
* Ալբերտ Դորոժկո
* Բոլոտ Բոյշենալիև
* Իգոր Լոդոգորով
* Հարի Շվեյց
* Ալեքսանդր Զիմին
* Բորիս Սմորչկով
* Անատոլի Ագնատկով
* Վլադլեն Բիրյուկով 
* Ալեքսանդր Արժիլովսկի
* Գենադի Կորոլկով
* Վալենտին Իվանով
* Լև Զոլոտուխին
* Վալերի Լուշևսկի
* Վլադիմիր Պրոտասենկո
* Ալեքսանդր Վոևոդին
* Վադիմ Վլասով
* Բորիս Ռուդնև
* Վլադիմիր Կոզելկով
* Օլեգ Միխայլով
* Պավել Սիրոտին
* Գ. Սկալին
* Ալեքսանդր Լեբեդև
* Միխայիլ Բոչարով

## Նկարահանող խումբ
* Պրոդյուսեր՝  Ադոլֆ Ֆրադիս 
* Ռեժիսոր՝ Գաբրիել Եղիազարով
* Սցենարի հեղինակ՝  Յուրի Բոնդարև, Եվգենի Գրիգորև, Գաբրիել Եղիազարով
* Օպերատոր՝  Ֆյոդոր Դոբրոնրավով 
* Նկարիչ՝  Վասիլի Գոլիկով 
* Երաժշտությունը` Ալֆրեդ Շնիտկե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ** on the IMDb.

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Lost: Via Domus

**Lost: Via Domus** (լատիներեն թարգմանությամբ «Ճանապարհ դեպի տուն», Եվրոպայում տարածված է **Lost: The Video Game** անվանումը), համակարգչային խաղ, ստեղծված ABC հեռուստաալիքի հայտնի «Կորուսյալները» հեռուստասերիալի մոտիվներով։

## Մշակում
2006 թվականի մայիսի 22-ին Ubisoft ընկերությունը հայտնեց այն մասին, որ *Touchstone Television*-ից է ձեռք բերել «Կորուսյալները» հեռուստասերիալի մոտիվներով համակարգչային խաղ պատրաստելու իրավունք, որը կթողարկվի 2008 թվականի հունվարին։

Թեև նախագծի հետ ակնհայտ խնդիր չի եղել, մինչև 2006 թվականի մայիսը խաղի մասին ոչ մի ինֆորմացիա չհայտնվեց։ 2007 թվականի ապրիլի 16-ին Դեյմոն Լինդելոֆը և Կառլթոն Քյուզը հայտնեցին, որ խաղի վրա աշխատանքը շարունակվում է։

Պրեմիերան՝ խաղի թրեյլերը  ցուցադրվեց GameTrailers կայքում 2007 թվականի հուլիսի 27-ին, որտեղ ցույց տրվեց կղզին և ներկայացվեցին մի քանի կերպարներ։ Ավելի ուշ ցուցադրվեց թրեյլեր Xbox Live-ի համար 1:08 վայրկյան տևողությամբ (հղում անելով ճակատագրական տվերից մեկը՝ 108-ը), որում հայտնվում էր մակագրություն«Գտիր մեզ և մենք քեզ ցույց կտանք ճանապարհը» ():

## Գեյմփլեյ
Խաղը սկսվում է Oceanic 815 օդանավի Խաղաղ օվկիանոսում կործանաման պահից և ընդգրկում է հերոսների կղզում հայտնվելու պահից 70 օր։ Խաղը բաժանված է 7 էպիզոդների, Շոուի գործադիր պրոդյուսերներն են Դեյմոն Լինդելոֆը և Կառլթոն Քյուզը։

## Ծանոթագրություններ
՛

## Արտաքին հղումներ
* ABC: LOST — Официальный сайт сериала 

Կատեգորիա:2008 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
C.S.I.։ Հանցագործության վայրը՝ Նյու Յորք

«**C.S.I.։ Հանցագործության վայրը՝ Նյու Յորք»** (), ամերիկյան հեռուստասերիալ՝ նվիրված Նյու Յորքի քրեագետների աշխատանքին։ Հանդիսանում է «C.S.I.։ Հանցագործության վայրը՝ Մայամի» հեռուստասեիալի սփին-օֆֆը։ Սերիալի «Մայամի – Նյու Յորք նոն-սթոփ» անունով փորձնական սերիան ցուցադրվել է 2004 թվականի մայիսի 17 - ին։ Հեռուստասերիալը CBS ալիքի եթեր է թողարկվել 2004 թվականի սեպտեմբերի 22 - ին։ 2013 թվականի փետրվարի 22 եթեր դուրս եկավ վերջին սերիան։ Սերիալը պաշտոնապես փակվեց 2013 թվականի մայիսի 10 - ին։ Սերիալը բաղկացած է 9 եթերաշրջանից և 197 սերիաներից։

## Սյուժե
Նյու Յորքում, Լաս Վեգասում ինչպես նաև Մայամիի ծովափում աշխատում է դետեկտիվների մի խումբ, որը զինված է հանցագործներին բռնելու համար նախատեսված ամենավերջին տեխնոլոգիաներով։ Խումբը գլխավորում է դետեկտիվ Մակ Թեյլորը, ով նվիրված է իր աշխատանքին և համոզված է, որ բոլոր հանցագործությունները փոխկապակցված են և եթե ձգել հազիվ երևացող թելից՝ կարելի է քանդել իրադարձությունների բարդ կծիկները։ Նրա գործընկեր Սթելլա Բոնասերան իր գործի մեծ վարպետ է և սիրահար։

## Դերասանական կազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Սփին-օֆֆ հեռուստասերիալներ
Արմեն Գասպարյան

**Արմեն Գասպարյան** (), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Արմեն Գասպարյանը ծնվել է 1970 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Լենինականում։ Ավարտել է Ս․ Մերկուրովի անվան գեղարվեստի դպրոցը։ Սովորել է նաև Կումայրի-Փյունիկ 21-րդ դար կինոստուդիայում։ Ավարտել է Գյումրիի կինոռեժիսուրայի դասընթացները (Ալբերտ Մկրտչյանի արվեստանոց), իսկ 1994 թվականին՝ Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) սցենարական դասընթացները (Վալենտին Չյորնիխի արվեստանոց)։

2008 թվականին ստաժավորվել է Գերմանիայի Արենսհոպ քաղաքի Kunstler Haus Lukas ընկերությունում։

Մի քանի փաստագրական հեռուստատեսային և կինոֆիլմերի հեղինակ է։ Ստացել է մի շարք եվրոպական միջազգային կինոփառատոների մրցանակներ։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Մարտին եղբայրների տուն

**Մարտին եղբայրների տուն** () (**Կարմիր տնակ**, ), շենք Դոնի Ռոստովում, Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Կրեպոստնոյ նրբանցքի խաչմերուկում։ Տունը կառուցվել է 1893 թվականին ճարտարապետ Նիկոլայ Սոկոլովի նախագծով։ Շենքի առաջին սեփականատերը եղել է Մեծ Բրիտանիայի հպատակ Իվան Ռոմանովիչ Մարտինը։ Մարտին եղբայրների տունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
ձախից|մինի|315x315փքս|Անկյունային աշտարակը
Երկհարկանի շենքը կառուցվել է կարմիր աղյուսից 1893 թվականին ռոստովցի ճարտարապետ Նիկոլայ Սոկոլովի նախագծով։ Տունը կառուցված է էկլեկտիկայի կեղծգոթական ուղղության ոգով, նրա մեջ համադրված են ռուսական և գերմանական ճարտարապետության տարրեր։ Տան անկյունային մասում առանձնանում է սրածայր աշտարակով էրկերը։

Սկզբում շենքը պատկանում էր բրիտանահպատակ Իվան Մարտինին, ապա նրա կնոջը` Պ. Մարտինին։ Այնուհետև տունը պատկանել է նրանց որդիներին` Վասիլիին, Գեորգիին և Իվանին։ Մարտին ընտանիքին Դոնի Ռոստովում պատկանել է «Ջոն Մարտին և ընկ.» ձուլամեխանիկական գործարանը, որը գտնվել է տան մոտ։ 1910-ական թվականներին Գեորգի Մարտինը եղել է ԱՄՆ-ի հյուպատոս, իսկ Մարտին եղբայրների տանը գտնվում էր նրա ընդունարանը։

1920 թվականին շենքը պետականացվեց։ Առաջին հարկում տեղակայվեցին տարբեր հաստատություններ, իսկ երկրորդում` կոմունալ բնակարաններ։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո շենքում անցկացվեց վերանորոգում, որի ընթացքում կորսվեցին ձեղնահարկի պատուհանները։ 1980-1990-ական թվականներին շենքում գտնվում էր Նկարչի տունը, որտեղ տեղակայված էին խանութ-սրահը, ցուցահանդես-վերնիսաժը և հնաոճ իրերի կրպակը։

2007 թվականին շենքը փոխանցվեց Միխայիլ Շոլոխովի պետական թանգարան-արգելոցի հաշվեկշռին, որից հետո սկսվեց նրա վերականգնումը։ Նախատեսվում է, որ վերանորոգման աշխատանքների ավարտից հետո Մարտին եղբայրների տանը տեղակայվելու է այդ թանգարանի մասնաճյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն