Դեյվիդ Չիփերֆիլդ

Սըր **Դեյվիդ Ալան Չիփերֆիլդ** (, ), բրիտանացի ճարտարապետ։ Նա ճարտարապետների բյուրոյի հիմնադիրն է 1985 թվականից։ Բրիտանական կայսրության պատվո ասպետ է, Պրիտցկերովյան մրցանակի դափնեկիր։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
1976 թվականին Չիպերֆիլդին աշխատանքի համար շնորհվել է են մի շարք հեղինակավոր մրցանակներ և տիտղոսներ, ներառյալ  Կայսերական  և  Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն ակադեմիայի անդամ, ճարտարապետության ոլորտում ասպետական տիտղոս, ասպետական կոչում Ճապոնիայի արվեստի ասոցիացիայում։

Դեյվիդ Ալան Չիփերֆիլդը համարվում է համաշխարհային ճարտարապետական ընկերության ղեկավար, որը գրասենյակներ ունի Լոնդոնում, Բեռլինում, Միլանում և Շանհայում։ Ընկերության ստեղծագործական նախագծերը ստացել են ավելի քան 100 ճարտարապետական և դիզայներական մրցանակներ, ներառյալ RIBA մրցանակը։ Դ. Ստերլինգ» (2007թվականին Մարբախի ժամանակակից գրականության թանգարանի համար), «Ժամանակակից ճարտարապետության Եվրոպական միության մրցանակ» («Միս վան դեր Ռոեի մրցանակ») և «Deutscher Architekturpreis Prize» (2011 թ.):

2023 թվականին նա արժանացել է Պրիցերկովյան մրցանակի՝  ճարտարապետության ոլորտում ամենահեղինակավոր և կարևոր մրցանակներից մեկի։

## Կարիերա
Չիպերֆիլդն ավարտել է Քինգսթոնի արվեստի դպրոցը 1976 թվականին։ 2008 թվականին Լոնդոնի համալսարանը նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1978-1984 թվականներին Չիպերֆիլդն աշխատել է հայտնի ճարտարապետներ Դուգլաս Սթիվենի, Ռիչարդ Ռոջերսի և Նորման Ֆոսթերի ղեկավարությամբ, իսկ 1985 թվականին հիմնել է իր սեփական ընկերությունը։ Իր կարիերայի սկզբում նա պաշտպանում էր պատմական օբյեկտները, որոնք կապված էին այնպիսի ճարտարաների անունների հետ, ինչպիսիք են Ռաֆայել Մոնեոն, Լուիջի Սնոզին և Ալվարո Սիզան:.

Չիպերֆիլդը ճարտարապետություն է դասավանդել Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում և դասախոսել, այդ թվում՝ որպես ճարտարապետության պրոֆեսոր Շտուտգարտի Staatliche Akademie der Bildenden Künste-ում (1995-2001 թթ.): Բացի այդ, նա զբաղեցնում է ETH Barcelona-ի (Իսպանիա) և ճարտարապետական դիզայնի բաժինների ամբիոնի վարիչի պաշտոնը Յեյլի համալսարանի ճարտարապետական դպրոցում։ Բացի այդ, Չիպերֆիլդը Լոնդոնի արվեստների համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է։ Եղել է Ճարտարապետական ֆոնդի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, ներկայումս ընտրվել է թանգարանի հոգաբարձու։

2012 թվականին Չիպերֆիլդը դարձավ Վենետիկի ճարտարապետական բիենալեի առաջին բրիտանացի համադրողը։ «Ընդհանուր հիմք» կոչվող ճարտարապետական բիենալեն առաջնահերթություն է տալիս ճարտարապետական պրակտիկայի կորպորատիվ և փոխկապակցված մեթոդներին։

## Ճարտարապետություն
[մինի|Նոր թանգարան, [Բեռլին]]
մինի|Բնակելի տուն Մադրիդում
մինի|Բարսելոնայի արդարադատության կենտրոն
Իր  վաղ նախագծերը Անգլիայում ներառում են Իսսի Միյակի խանութի շենքը Լոնդոնի Սլոուն փողոցում (1983) և նորաձևության լուսանկարիչ Նիք Նայթի տունը Ռիչմոնդում, Սուրեյ:.Հայտնի «Գետերի թանգարանը» Հենլի Օն-Թեմզում, Չիպերֆիլդի առաջին խոշոր շենքը, որը կառուցվել է իր հայրենի երկրում, ունի կանաչ կաղնու ծածկույթ, բետոն և ապակի,առաջացելով կապեր տարածաշրջանիբնոյթի հետ։. David Chipperfield Architects-ը համարվում է մշակութային և քաղաքացիական շենքերի նախագծման ամենաարդյունավետ ընկերություններից մեկը։

Չիպերֆիլդն ընտրվել է որպես Բեռլինի ավերված Neues թանգարանի վերակառուցման ճարտարապետ։ Թանգարանը վերաբացվել է 2009 թվականի հոկտեմբերին Ջեյմս Սայմոնի նոր պատկերասրահում՝ նախագծված Չիպերֆիլդի կողմից։ Պատկերասրահը ծառայում է որպես դարպաս դեպի Թանգարանների կղզի, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության վայր է, որը միավորում է հինգ պատմական թանգարաններ։ 2015 թվականին Դեյվիդ Չիպերֆիլդի ճարտարապետների գլխավոր գրասենյակը Բեռլինում ուներ մոտ 90 աշխատակից։

Չիպերֆիլդի նախագծերի լայնածավալ վերանորոգումներն իրականացվել են եվրոպական այլ թանգարաններում, այդ թվում՝ Մյունխենի Kunsthaus-ում և Ցյուրիխի Kunsthaus-ում։

Միացյալ Նահանգների վերջին մշակութային նախագծերը ներառում են Դե Մոյնսի հանրային գրադարանը, Այովա, Անքորիջի թանգարանը, Ալյասկա և Սենթ Լուիսի արվեստի թանգարանը, Միսսուրի։

2011 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց երկու նոր ցուցահանդեսներ Մեծ Բրիտանիայում՝ The Hepworth in Wakefield և Turner Contemporary in Margate: Երկու նախագծերը նշանավորեցին Չիպերֆիլդի առաջիկա վերադարձը Մեծ Բրիտանիա տասնամյակների միջազգային հաջողություններից հետո։

2014 թվականին Դեյվիդ Չիպերֆիլդի ճարտարապետները հաղթել են Նոբելյան կենտրոնի մրցույթում, որը հիմնվել է Ստոկհոլմում Նոբելյան կոմիտեի շտաբի նախագծման հետ կապված։

## Ճանաչում և մրցանակներ
1999 թվականին Չիպերֆիլդը արժանացել է Թեսենովի ոսկե մեդալի՝ Էմիլ Ժակ-Դալկրոզեի երաժշտության և ռիթմի ինստիտուտում ներկայացված համապարփակ ցուցահանդեսի համար՝ իսպանացի ճարտարապետ։ 2004 թվականին նրան շնորհվել է MBE ճարտարապետության ոլորտում ծառայությունների համար, իսկ 2003 թվականին նա դարձել է Ֆլորենցիայի արվեստի և դիզայնի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ 2009 թվականին արժանացել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Արժանիքի շքանշանի՝ առավելագույնըвысокой награды Германии за заслуги перед нацией.2010 թվականին նրան շնորհվել է ասպետ բակալավրի կոչում Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում ճարտարապետությանը մատուցած ծառայությունների համար։ Նույն թվականին նա արժանացել է Wolf Prize-ին, իսկ 2011 թվականին Բրիտանական ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտի կողմից արժանացել է թագավորական ոսկե մեդալի։

2009 թվականին Լոնդոնի դիզայնի թանգարանում բացվեց Form Matters ցուցահանդեսը՝ նվիրված Չիպերֆիլդի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությանը։ 2011 թվականին իտալական Alessi ընկերության կերամիկայի ցուցահանդեսն արժանացել է Compassod'Oro մրցանակին, իսկ Piana ծալովի աթոռը գնվել է Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում մշտական ցուցադրության համար։

## Ընտրված աշխատանքներ
* Գետերի թանգարան, Հենլի-ոն-Թեմզա, Օքսֆորդշիր, Մեծ Բրիտանիա (1989-1997)
* Figge արվեստի թանգարան, Դավենպորտ (Այովա), ԱՄՆ (1999-2005)
* «Ժամանակակից գրականության թանգարան», Գերմանիա (2002-2006 թթ.)
* Պուերտա Ամերիկա հյուրանոց, երրորդ հարկ, Մադրիդ, Իսպանիա (2003-2005)
* «Ամերիկայի գավաթի շենք», Վալենսիա, Իսպանիա (2005-2006)
* Liangzhu մշակույթի թանգարան, Հանչժոու, Չինաստան (2007)
* Empire Riverside Hotel, Համբուրգ, Գերմանիա (2007)
* Նոր թանգարան, Բեռլին (1997-2009)
* Folkwang թանգարան, Էսսեն, Գերմանիա (2007-2010)
* Արդարադատության կենտրոն, Բարսելոնա (2002-2011)
* Turner Contemporary Gallery, Քենթ, Մեծ Բրիտանիա (2011)
* The Hepworth Wakefield պատկերասրահ, Ուեյքֆիլդ, Մեծ Բրիտանիա (2011)
* Café Royal Hotel, Լոնդոն (2008-2012)
* Սենթ Լուիսի արվեստի թանգարան, Միսսուրի, ԱՄՆ (2005-2013)
* Jumex թանգարան, Մեխիկոյ Սիթի (2009-2013)
* Valentino Spa, Flagship Store, Նյու Յորք (2014)
* Բնակելի շենք One Kensington Gardens, Լոնդոն (2015)
* West Bund կերպարվեստի թանգարաարան  Շանհայ (2019)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gössel P.; Cohen J-L.; Gazey K. L’Architecture Moderne de A à Z (in French). Cologne: Taschen, 2016. ISBN 978-3-8365-5630-9.
* Hofmeister S. David Chipperfield Architects. Detail Business Information. München 2019, ISBN 978-3-95553-466-0.
* Fernandez-Galiano L. David Chipperfield Architects 2009—2019. Madrid: Arquitectura Viva SL, 2019, ISBN 978-84-09-06922-4.
* Jodidio P. David Chipperfield Architects. Cologne: Taschen 2015. ISBN 978-3-8365-5180-9.

## Արտաքին աղբյուրներ
* David Chipperfield Architects 
* Галерея: Проекты Дэвида Чипперфилда
* Chipperfield Shore Villas on Dellis Cay
* House in Corrubedo (Galicia) (with drawings)
* Статья о Дэвиде Чипперфилде (07/2006), *[[:ru:The Guardian|The Guardian]]*
* Интервью (07/2007), *[[:ru:The Daily Telegraph|The Daily Telegraph]]*
* Bom Sucesso Design Resort — Óbidos, Portugal
* Central Library — Des Moines, Iowa
* Exhibition at The Design Museum, London SE1, октябрь 2009 — январь 2010

Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետներ