Պրոսկուրովի ազատագրում (համայնապատկեր-թանգարան)

**Պրոսկուրովի ազատագրումը,** համայնապատկերային թանգարան, որը նվիրված է 1944 թվականի մարտի 25-ին  Պրոսկուրով-Չեռնովցի հարձակողական ռազմագործողության ժամանակ Պրոսկուրովի (1954 թվականից՝ Խմելնիցկի) ազատագրմանը նացիստական օկուպանտներից: Նկարիչներ Վլադիսլավ Մամսիկովը և Վլադիմիր Վոլկովը նկարել ու մոնտաժել են շրջանաձև համայնապատկերային նկարը 1986-1988 թվականներին: Այն տեղադրվել է հատուկ դրա համար կառուցված շենքում, որը պատկանում է Խմելնիցկի քաղաքի մանկապատանեկան ստեղծագործության պալատին։

«Պրոսկուրովի ազատագրումը» համայնապատկերը միակ գեղանկարչական համայնապատկերն է, որը գտնվում է Ուկրաինայում և, ի տարբերություն դիորամաների, ամբողջական համայնապատկեր է՝ թեմատիկ հատակագծով և շրջանաձև տեսարանով:

## Նկարագրություն
Համայնապատկերում պատկերված են ռազմական գործողությունները Պրոսկուրովի մատույցներում՝ այսօրվա Միրա պողոտայի տեղում: Պրոսկուրովը ճանաչելի է մինչ օրս պահպանված մի քանի շենքերով, այդ թվում՝ Աստվածածնի մոր` Սուրբ Աննայի կաստյոլի ուրվապատկերով: Համայնապատկերի հատվածները պատմում են օդաչուներ գնդապետ Լև Շեստակովի և լեյտենանտ Վալենտին Էլկինի սխրագործությունների մասին, ովքեր զոհվել են Պրոսկուրովի երկնքում և որպես Խորհրդային Միության հերոսներ թաղվել են քաղաքի կենտրոնում:
[մինի|«Պրոսկուրովի ազատագրումը» համայնապատկերի շենքը (առաջին պլանի կլոր շենքը) 2011 թվականին. [Խմելնիցկի|Խմելնիցկի քաղաք (Ուկրաինա), Սվոբոդա փողոց, թիվ 2/1]]
Պատկերված է հրամանատարական կետը, որտեղից մարտը ղեկավարում էր Պրոսկուրով-Չերնովցի գործողության հրամանատար Գեորգի Ժուկովը։ Շուրջբոլորը գրոհներ են, կրակ ու ձեռնամարտ, վնասված ու գործող տանկեր, ինքնաթիռներ, գնդացիրներ և այլ տեխնիկա կրակի ու ծխի պատրանքի մեջ։

Շրջանաձև համայնապատկեր-կտավն ունի մոտ 40 մետր երկարություն և 3 մետր բարձրություն:

Թանգարանի առաջին հարկի ցուցահանդեսում կա նաև առանձին ստենդ՝ նվիրված Պրոսկուրով-Չերնովցի ռազմագործողությանը։ Ընդհանուր առմամբ կան յոթ բաժիններ, որոնք պատմում են պատերազմի սկզբի, Պրոսկուրովի շրջանի օկուպացիայի և Հոլոքոստի մասին, Պրոսկուրովի ընդհատակյա և պարտիզանական շարժման, շրջանի ազատագրման մասին։ Լուսանկարները ցույց են տալիս զավթիչների վայրագությունները: Ցուցադրված նաև կուսակցական ընդհատակյա շարժման առաջնորդների՝ Ս. Ա. Օլեկսենկոյի, Ֆյոդոր Միխայլովի, Ա. Ա. Գորբատյուկի, Ն. Ա. Խրանովսկիի, Ռ. Ա. Լոպուխինի  և այլոց լուսանկարները:

## Անախրոնիզմներ և անհամապատասխանություններ
Նկարիչները համայնապատկերը պատկերել են տարեգրությունների, արխիվային լուսանկարների և խորհրդատուների հիշողությունների հիման վրա։ Այնուամենայնիվ, ընդհանուր պատկերում առկա են անհամապատասխանություններ և անախրոնիզմներ: Մասնավորապես.

* Սուրբ Աննայի եկեղեցին,  որը պատկերված է քաղաքի սահմաններում, ամբողջությամբ ավերվել է դեռևս 1938 թվականին և գտնվում էր մի քանի թաղամաս արևմուտք այն տեղից, որտեղ դիորամայում է պատկերված:
* Կրտսեր լեյտենանտ Վալենտին Էլկինը մահացել է 1944 թվականի հունիսի 8-ին Պրոսկուրովի վրա օդային մարտում, այսինքն՝ պատկերված իրադարձությունից 2,5 ամիս անց։
* Սկզբում նկարիչները ճակատամարտի օրը պատկերել են պայծառ ու պարզ, բայց հետո, ականատեսների հիշողությունների համաձայն, ստիպված են եղել եղանակը «դարձնել» մռայլ ու ամպամած։

## Տես նաև
* ԽՍՀՄ զինված ուժերի գործողությունների ցանկ Հայրենական մեծ պատերազմում
* Կորսուն-Շևչենկովսկիի գործողություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնապատկեր «Պրոսկուրովի ազատագրումը» (տեսանյութ)  ում.
* Ազատագրված Պրոսկուրովը (1944 թվականի մարտի լրահոս) (անհասանելի հղում)
* Համայնապատկեր «Պրոսկուրովի ազատագրումը» (լուսանկար, քննարկում) 

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Կատեգորիա:1988 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարաններ