Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ (2019)

thumb|right|300px|lang=hy
thumb|right|300px|lang=hy
**[[Ուկրաինայի նախագահ]]ի հերթական ընտրությունները**, Ուկրաինայի Սահմանադրությանը համապատասխան, նշանակված են Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի կողմից 2019 թվականի մարտի 31-ին։ Պետության ղեկավարն ընտրվելու է համընդհանուր գաղտնի քվեարկությամբ՝ հինգ տարի ժամկետով։ Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ ծախսերի ծավալը կկազմի 1,95 մլրդ գրիվեն (1,33 մլրդ՝ առաջին փուլ, 618 մլն՝ երկրորդ փուլ)։

## Ընտրական համակարգ
Ուկրաինայի նախագահն ընտրվում է 5 տարի ժամկետով՝ համազգային մեծամասնական ընտրատարածքում։ Ընտրություններում հաղթելու համար թեկնածուն պետք է հավաքի ընտրողների ձայների 50 տոկոսից ավելին։ Եթե քվեարկության առաջին փուլում ոչ մի թեկնածու անհրաժեշտ աջակցություն չի ստանում, ապա առաջին փուլից երեք շաբաթ անց նշանակվում է երկրորդ փուլ, որին մասնակցում են առավելագույն ձայներ հավաքած երկու թեկնածուներ։ Մեկ անձը չի կարող նախագահի պաշտոնը զբաղեցնել երկու ժամկետից ավելի անընդմեջ։

Ընտրական վարչակարգը բաժանված է երեք մակարդակի՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով (ԿԸՀ), 225 ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողով (ԸԸՀ) և շուրջ 30000 տեղամասային ընտրական հանձնաժողով (ՏԸՀ)։ Սակայն Ուկրաինայի կառավարության վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում տեղակայված ԻԿԿ-ից և ՏԸՀ-ից որոշները չեն ձևավորվի։ Այսպես, 2014 թվականի նախագահական ընտրություններում կազմակերպվել էր միայն 213 ԸԸՀ։ Քվեարկությունը կանցկացվի նաև 72 երկրներում Ուկրաինայի 105 դիվանագիտական և հյուպատոսական ներկայացուցչություններում։

Ուկրաինայի ԿԸՀ-ն անկախ, մշտական հիմունքներով աշխատող ինստիտուտ է, որը պատասխանատու է ընտրությունների ընդհանուր կազմակերպման և անցկացման համար։ ԿԸՀ-ում ընդգրկված է 17 մարդ, որոնք խորհրդարանի կողմից 7 տարի ժամկետով նշանակվում են նախագահի առաջարկների հիման վրա։ Այն պատասխանատու է համապատասխան ընտրատարածքներում ընտրությունների կազմակերպման, այդ թվում՝ ՏԸՀ-ների ստեղծման, նրանց վարչական աջակցության ապահովման, ընտրողների ցուցակների ձևավորման, դիտորդների գրանցման և ընտրատարածքում քվեարկության արդյունքների ամփոփման համար։ ԿԸՀ-ն ստեղծվում է ընտրությունների օրվանից առնվազն քառասուն օր առաջ և բաղկացած է 12 անդամից՝ նախագահական ընտրություններին մասնակցող բոլոր թեկնածուների առաջարկությունների հիման վրա։ ՏԸՀ-Ը ստեղծվում է քվեարկության օրվանից առնվազն 18 օր առաջ և կարող է իր կազմում ներառել 10-18 անդամ՝ կախված տեղամասին վերագրվող ընտրողների թվից։

Ընտրությունների օրը 18 տարին լրացած բոլոր քաղաքացիներն իրավունք ունեն մասնակցել քվեարկությանը։ Դատարանի վճռով հոգեկան անգործունակ ճանաչված անձինք զրկվել են ձայնի իրավունքից։ Ընտրողների գրանցումը պասիվ է և հիմնված է ընտրողների պետական կենտրոնացված գրանցամատյանի վրա։ Ընտրություններից առնվազն 14 օր առաջ ՏԸՀ-ը պետք է հրապարակի ընտրողների ցուցակները՝ հանրային վերահսկողության համար։  Քաղաքացիներն իրավունք ունեն ստուգել ընտրողների ցուցակի արդիականությունը և ամբողջականությունը իրենց ՏԸՏ-ում, այդ թվում՝ ինտերնետի օգտագործմամբ, և անհրաժեշտության դեպքում պահանջել փոփոխություններ կատարել։ Ընտրությունների օրը արգելվում է գրանցվել։ Քաղաքացիները, որոնք հնարավորություն չունեն քվեարկելու բնակության վայրի ընտրական տեղամասում, օրինակ, ներքին տեղահանված անձինք, որոնց գրանցված թիվը գերազանցում է 1,5 միլիոնը, քվեարկության համար կարող են փոխել ընտրական տեղամասը։

Երկրի տարածքում ընտրողների ընդհանուր թիվը 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ի դրությամբ կազմել է 35622943 մարդ։ Եվս 522 հազար քաղաքացի գրանցվել է այլ երկրներում գտնվելու վայրում և իրավունք կստանա քվեարկել Ուկրաինայի հյուպատոսություններում և դեսպանատներում։

Ընտրություններին որպես թեկնածու մասնակցելու համար Ուկրաինայի քաղաքացին պետք է լինի 35 տարեկանից բարձր, տիրապետի ուկրաիներեն լեզվին, մշտապես բնակվի երկրի տարածքում ընտրությունների օրվանից 10 տարի առաջ և չի կարող երկքաղաքացիություն ունենալ։ Թեկնածուներին կարող են առաջադրել գրանցված քաղաքական կուսակցությունները, կուսակցությունների կոալիցիաները, ինչպես նաև հնարավոր է ինքնաառաջադրում։  Գրանցումը սկսվում է ընտրարշավի պաշտոնական հայտարարումից և ավարտվում ընտրությունների օրվանից 55 օր առաջ։  Յուրաքանչյուր թեկնածու պետք է գրավ դնի՝ 2,5 մլն գրիվեն։ Ընտրական գրավը վերադարձվում է չգրանցված թեկնածուներին, ընտրությունների հաղթողին, ինչպես նաև երկրորդ փուլ դուրս եկած թեկնածուին։ Քվեաթերթիկում գրանցված թեկնածուների ազգանունները տեղադրվում են այբբենական կարգով։

Թեկնածուները կարող են սկսել նախընտրական քարոզչությունը հաջորդ օրը՝ Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի գրանցումից հետո։ Նախընտրական քարոզարշավն ավարտվում է ընտրությունների օրվա վերջին ուրբաթ օրը (մարտի 29-ին՝ 2019 թվականի ընտրություններում)։ Երկրորդ փուլից առաջ քարոզչությունը վերսկսվում է երկրորդ փուլ հայտարարվելու օրը և ավարտվում քվեարկության օրվա վերջին ուրբաթ օրը։ Ընտրությունների մասին օրենքը նախատեսում է հավասար հնարավորությունների ապահովում բոլոր թեկնածուների քարոզչության համար, ներառյալ՝ քարոզչության համար նախատեսված տարածքների և քաղաքական գովազդի համար նախատեսված վայրերի հասանելիությունը։ Օրենքն արգելում է քարոզչություն իրականացնել փողի, աշխատանքի, անվճար ապրանքների և ծառայությունների բաշխման կամ խոստման միջոցով։

## Ժամանակագրություն
2016 թվականի հունիսին Գերագույն Ռադայում Պյոտր Պորոշենկոյի դաշինքը խմբակցության նախագահ Իգոր Գրինևը հայտարարել էր, որ Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն 2019 թվականի նախագահական ընտրություններում կառաջադրի իր թեկնածությունը։ 2017 թվականի մայիսի 14-ին Պորոշենկոն մամուլի ասուլիսի ժամանակ վաղաժամ է համարել խոսել հաջորդ ընտրություններում պոտենցիալ թեկնածուների մասին։ Վարչապետ Վլադիմիր Գրոյսմանը պատմել է, որ մտադիր չէ մասնակցել 2019 թվականի նախագահական ընտրություններին։

2017 թվականի հունիսի 26-ին Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի փոխնախագահ Ժաննա Ուսենկո-Չերնոյը հայտարարել է, որ 2019 թվականին ընտրություններին չեն կարողանա քվեարկել շուրջ 1 մլն քաղաքացիներ՝ բնակության վայրի գրանցման բացակայության պատճառով, սակայն նա հույս է հայտնել, որ այդ իրադրությունը շուտափույթ լուծում կստանա։ Ներքին գործերի փոխնախարար Տատյանա Կովալչուկը նաև հայտնել է, որ բնակության վայրի գրանցման խնդիրը արդիականացվել է ներքին տեղահանված անձանց մեծ ալիքի ի հայտ գալուց հետո։

2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին Ուկրաինայի Գերագույն Ռադան հաստատել է ընտրությունների անցկացման օրը։ Չնայած Ուկրաինայում ռազմական դրությանը, ընտրությունները տեղի կունենան 2019 թվականի մարտի 31-ին։

2019 թվականի փետրվարի 8-ին Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովն ավարտել է Ուկրաինայի նախագահի թեկնածուների գրանցման գործընթացը։ Ընդհանուր առմամբ գրանցվել է 44 թեկնածու։

## Թեկնածուներ
### Թեկնածուների գրանցում
ԿԸՀ-ի կայքում գրանցված թեկնածուների արդիական ցանկը 

## Սոցիոլոգիական հետազոտություններ
thumb|left|1000px|Գրաֆիկը կառուցվել է սոցիոլոգիական ընկերությունների տվյալների հիման վրա (ԿՄԿ, Ռազումկովի Կենտրոն, Վարկանիշ, Սոցիալական մոնիթորինգ կենտրոն, Ուկրաինայի սոցիալական հետազոտությունների ինստիտուտ, GFK Ukraine)|alt=

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница выборов 2019 года 

Կատեգորիա:2019 Ուկրաինայում
Կատեգորիա:2019 ընտրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ