Ազատագրման ծառայություն

**Ազատագրման ծառայություն,** Քրիստոնեության մեջ խմբեր, որոնք կենտրոնանում են մարդկանց դևերից և չար ոգիներից մաքրելու վրա: Այս խմբերը կարծում են, որ որոշակի ֆիզիկական, հոգեկան, հոգևոր և էմոցիոնալ խնդիրներ կարող են վերագրվել մարդու կյանքում այդ չար ոգիների ազդեցությանը կամ առկայությանը: Մարդիկ հաճախ փնտրում են ազատագրումը, երբ բախվում են ​​խնդիրների, որոնք ենթադրվում է, որ ունեն հոգևոր արմատներ՝ նպատակ ունենալով ազատել տառապյալին Սուրբ Հոգու զորությամբ։ Ոչ բոլոր քրիստոնյաներն են ընդունում այս ծառայության վարդապետություններն ու գործելակերպը:

Ազատագրման նպատակն է դուրս մղել չար ոգիներին, որոնք կոչվում են «դևեր», և օգնել մարդուն հաղթահարել բացասական վարքագիծը, զգացմունքները և փորձառությունները: Ազատման գործընթացը կարող է տարբեր լինել, սակայն այն հաճախ հետևում է մի քանի կարևոր քայլերի. ախտորոշում, դևին անվանակոչում, վտարում և ինչ-որ գործողություն, որը ձեռնարկել է տառապյալի կողմից ազատվելուց հետո, որպեսզի դևը չվերադառնա։ Ազատման ծառայության և էկզորցիզմի միջև տարբերությունն այն է, որ մինչ էկզորցիզմը հիմնականում կենտրոնանում է ունեցվածքի վրա և նախատեսված է հավատացյալների և անհավատների համար, ազատագրումն ավելի շատ կենտրոնանում է հոգևոր ճնշման վրա և ավելի շատ հավատացյալների համար է։ Երկու պրակտիկաներն էլ հիմնված են Նոր Կտակարանի ուսմունքների և օրինակների վրա, որտեղ Հիսուս Քրիստոսը և նրա աշակերտները պատկերված են որպես դևեր դուրս հանող: Աստվածաշնչի այս օրինակները հիմք են հանդիսանում ազատագրման ծառայության համար, քանի որ հետևորդները կարծում են, որ իրենք շարունակում են Քրիստոսի աշխատանքը՝ հավատացյալների կյանքում իշխանություն գործադրելով հոգևոր ուժերի վրա։

## Պատմություն
### Աստվածաշնչյան նախադեպ
Ազատագրման ծառայության մեջ շատ հավատացյալներ մատնանշում են աստվածաշնչյան նախադեպը՝ որպես իրենց ծեսերի և սովորույթների հեղինակավոր հիմք: Աստվածաշնչի այս հիմքը փաստարկների կենտրոնական կողմն է, որոնք պաշտպանում են փրկության ծառայության օրինականությունը: Շատ հետևորդների համար դևերին դուրս հանելու Հիսուս Քրիստոսի գործողությունները դիտվում են որպես ազատագրման գործելակերպի վերջնական մոդել, որն իրականացվում է այսօր:

Նոր Կտակարանը պարունակում է Հիսուսի կողմից դևերին դուրս հանելու բազմաթիվ դեպքեր՝ 55 անգամ հղվում է այդ արարքը, թեև այդ դեպքերից միայն հինգն են նկարագրված մանրամասն պատմվածքներում:  Ահա մի քանի հիմնական օրինակներ։ Նա դևեր է հանում *[[Սինագոգ]]ում* գտնվող մի մարդու (Մարկոս ​​1) և  գերեզմանների մոտ գտնվող երկու մարդկանց միջից (Մատթեոս 8):  Երկու դրվագներում էլ Հիսուսը զրուցում է դևերի հետ, և նրանք ընդունում են նրան որպես Աստծո Որդի, նախքան նա դուրս կհանի դևերին նրանց միջից: Այս դրվագները ժամանակակից պրակտիկանտների կողմից դիտվում են որպես և՛ օրինակներ, և՛ հրահանգներ, թե ինչպես պետք է այսօր մոտենալ ազատագրմանը:

Այս տեսարանը երանգ է տալիս ժամանակակից ազատագրման ծեսերին, որտեղ դևերը ուղղակիորեն առերեսվում են և պահանջվում է ընդունել էկզորցիզմ կատարողի հեղինակությունը: Դևերի հետ զրույցը, որտեղ նրանք ընդունում են Հիսուսի աստվածությունը, այսօր ազատագրման գործելակերպի կարևոր և կրկնվող ասպեկտն է:

Գերեզմանների մոտ երկու մարդկանցից դևեր հանելը (Մատթեոս 8). Այս դեպքում Հիսուսը հանդիպում է գերեզմաններում ապրող դևերով պատված երկու տղամարդկանց: Երբ Հիսուսը գալիս է, դևերը խոսում են Նրա հետ՝ հարցնելով, թե արդյոք նա եկել է իրենց տանջելու նախքան նշանակված ժամանակը: Հիսուսը հրամայում է դևերին հեռանալ և նրանց ուղարկում է խոզերի երամակի մեջ, որոնք հետո խեղդվում են:

Հիսուսը նաև դևեր է հանում փոքրիկ աղջկանից (Մարկոս ​​7)։ Աղջկա մայրը, ով մեծ հավատք է ցուցաբերում, իսկ Հիսուսը բուժում է աղջկան՝ ասելով, որ նրա հավատքը առողջացրել է աղջկան։

Երիտասարդ տղայից դևերից դուրս հանելը (Ղուկաս 9)։ Այս հատվածում Հիսուսը բուժում է չար ոգով պատված մի տղայի, որը նրան նոպա է բերում: Տղայի հայրն արտահայտում է իր վիշտը` ասելով, որ հավատում է, բայց նաև խնդրում է Հիսուսին օգնել իր անհավատությանը: Հիսուսը դուրս է հանում դևին, և տղան բժշկվում է։

Հիսուսը բուժում է տիրացած մարդուն (Մատթեոս 12), որպեսզի ցույց տա իր մեսիական կոչումը և մարգարեության կատարումը, ինչը ժամանակակից հավատացյալներին մղում է հաջողակ էկզորցիզմները տեսնել որպես Հիսուսի զորության ապացույց իրենց կյանքում։ Այս իրադարձությունը ներկայացնում է մի մարդու, որը կույր և համր է դևի պատճառով: Հիսուսը բուժում է նրան, և ամբոխը զարմանում է՝ գիտակցելով, որ Հիսուսի արարքը կատարում է Մեսիայի մարգարեությունը։ Ժամանակակից փրկության ծառայության մեջ հաջողակ էկզորցիզմները հաճախ դիտվում են որպես Հիսուսի շարունակական զորության վկայություն հավատացյալների կյանքում: Ճիշտ այնպես, ինչպես Հիսուսի գործողությունները Նոր Կտակարանում ցույց են տալիս Նրա մեսիական դերը, ժամանակակից ազատագրողները դևերին դուրս հանելու զորությունը տեսնում են որպես Սուրբ Հոգու աշխատանքի ապացույց իրենց կյանքում և ծառայություններում:

Հիսուսի աշակերտները նույնպես շատ անգամներ դևեր էին հանում Նոր Կտակարանում: Սա տեղի է ունենում Հիսուսի մահից և հարությունից առաջ և հետո: Նրա մահից և հարությունից հետո հավատացյալները իրադարձությունները մեկնաբանում են որպես ապացույց այն իշխանության, որ աշակերտները դեռևս ունեն Հիսուսի հանդեպ հավատքի միջոցով։ Մի քանի դեպքերում Հիսուսն Իր աշակերտներին տալիս է դևերին դուրս հանելու զորություն: Օրինակ, Ղուկաս 9։ 1-2-ում Հիսուսը տասներկու առաքյալներին իշխանություն է տալիս դևերի և հիվանդությունները բուժելու համար: Նրանք դուրս են գալիս և հաջողությամբ կատարում էկզորցիզմ՝ ցուցադրելով Նրա իշխանության պատվիրակությունը: Նմանապես, Մատթեոս 10։ 1-8-ում Հիսուսը զորություն է տալիս աշակերտներին բուժելու հիվանդներին, հարություն տալու մահացածներին և դուրս հանելու դևերին: Մարկոս ​​16.17-18-ում Հիսուսը խոստանում է, որ Իր անունով Իր հետևորդները դուրս կհանեն դևերին, ձեռք կդնեն հիվանդների վրա և այլ նշաններ կանեն:

Էկզորցիզմի յուրաքանչյուր իրադարձություն Աստվածաշնչում տարբեր է, և դևերին դուրս հանելու մեթոդները փոխվում են. Ժամանակակից փրկության ծառայության որոշ մասնակիցներ դա մեկնաբանում են այնպես, որ չկա «ճիշտ» կամ միակ միջոց դևերին դուրս հանելու համար, բայց շատ մեթոդներ կարող են օգտագործվել, քանի դեռ դրանք արմատավորված են քրիստոնեության մեջ։ *Մարկոս ​​5։1-20*-ում Հիսուսը դևերին հանում է մի մարդու միջից ՝ ուղղակիորեն խոսելով դևի հետ՝ պատվիրելով հեռանալ: *[[Գործք առաքելոց|Գործք Առաքելոց]] 16։16-18*-ում Պողոս առաքյալը գուշակության ոգին դուրս է հանում աղախնից՝ հրամայելով ոգուն դուրս գալ «Հիսուս Քրիստոսի անունով»:

Չնայած Հիսուսի աշակերտներին տրված լիազորությանը, Նոր Կտակարանում կան դեպքեր, երբ նրանք չեն կարողանում դուրս հանել դևերին: Հայտնի օրինակներից մեկը *Մատթեոս 17:14-21* և *Մարկոս ​​9:14-29* հատվածներն են, որտեղ աշակերտները չեն կարողանում տղայից դևին հեռացնել, և Հիսուսը պետք է ներս մտնի: Հիսուսը բացատրում է, որ որոշ դևեր կարող են դուրս հանվել միայն աղոթքի և ծոմի միջոցով՝ ցույց տալով, որ ազատագրումը միշտ չէ, որ պարզ է և կարող է պահանջել ավելի մեծ հոգևոր նախապատրաստություն:

Նմանապես, *Գործք Առաքելոց 19։13-16* հատվածներում կա մի դրվագ, որտեղ որոշ հրեա սատանաներ փորձում են դուրս հանել դևերին՝ կանչելով Հիսուսի անունը, բայց դևերը պատասխանում են՝ ասելով. «Հիսուսին ես գիտեմ, և Պողոսին գիտեմ, բայց ովքեր եք դուք»: Սա ենթադրում է, որ Հիսուսի անվան միայն բանավոր կանչելը բավարար չէ առանց իսկական իշխանության և Աստծո կամքին համապատասխանելու։ Այն ծառայում է որպես հիշեցում, որ ազատագրումը պետք է իրական լինի, և ոչ բոլորը, ովքեր պնդում են, որ ուժ ունեն դևերին դուրս հանելու, հաջողություն կունենան, հատկապես, եթե նրանք պատշաճ փոխհարաբերություններ չունեն Քրիստոսի հետ։

*Մատթեոս 7.21-23-*ում Հիսուսը զգուշացնում է, որ ոչ բոլորը, ովքեր պնդում են, որ գործում են Նրա անունով, կընդունվեն Երկնքի Արքայություն: Նրանք, ովքեր հրաշքներ գործեցին, այդ թվում՝ դևեր հանելով, առանց Աստծո կամքն իրոք կատարելու, կմերժվեն։ Սա սթափեցնող հիշեցում է նրանց համար, ովքեր ներգրավված են ազատագրման ծառայության մեջ, որ իրենց գործողությունները պետք է համապատասխանեն Աստծո պատվիրաններին, և շատ կարևոր է նրանց հավատքն ու հնազանդությունը Նրա խոսքին: Պարզապես Հիսուսի անունը կանչելը բավարար չէ, եթե այն զուգորդված չէ Քրիստոսի հետ անկեղծ և հավատարիմ հարաբերություններով։

### Հետաստվածաշնչյան ազատագրման պրակտիկաներ
Ամբողջ միջնադարում կաթոլիկները կիրառել են էկզորցիզմ։ 6-րդ դարի բողոքական ռեֆորմացիայի առաջնորդ Մարտին Լյութերը նույնպես զբաղվում էր էկզորցիզմով, սակայն նրա մոտեցումը զգալիորեն տարբերվում էր կաթոլիկ եկեղեցու մոտեցումներից: Լյութերը էկզորցիզմը դիտում էր որպես «սատանայի հետ պատերազմի» մի մաս, որը չար ուժերի դեմ հոգևոր պայքարի հիմնական ասպեկտն էր: Լյութերի էկզորցիզմի պրակտիկան ավելի անմիջական և պարզ էր, քան կաթոլիկ եկեղեցունը՝ նպատակ ունենալով խուսափել չար ուժերի դեմ չափազանց մեծ ուշադրություն հրավիրելուց: Էկզորցիզմի նկատմամբ նրա մոտեցումն ազդեցիկ է եղել լյութերականների շրջանում, և հոգևոր պատերազմի այս ավանդույթը շարունակվել է Ռեֆորմացիայի ողջ ընթացքում և ժամանակակից լյութերական պրակտիկայում։ Նա պարզեցրել է արարողությունը՝ չար ուժերի վրա ուշադրություն հրավիրելու համար։

Կաթոլիկ եկեղեցու ծիսական և մշակված արարողությունների փոխարեն Լյութերը և այլ բարեփոխիչներ շեշտել են Աստծո հետ անձնական, անմիջական հարաբերությունը չարի դեմ պայքարում, որը դիտվում էր որպես քրիստոնեական կյանքի էական կողմ: Ազատագրման պրակտիկան որոշ չափով ավելի լայն տարածում է գտել հիսունականների շարժման աճի և հատկապես 1960-ականներին սկիզբ առած խարիզմատիկ շարժման հետ։ Պենտեկոստեական շարժումը, որն ի հայտ է եկել 20-րդ դարի սկզբին, նշանակալի դեր է ունեցել ազատագրման պրակտիկաների հանրահռչակման գործում: Հիսունականները հավատում են Սուրբ Հոգու շարունակական զորությանը և շեշտում են հոգևոր պարգևների փորձառությունը, ինչպիսիք են լեզուներով խոսելը, մարգարեությունները և բժշկելը: Դևերից և հոգևոր ճնշումներից ազատվելը դարձել է հիսունականների պաշտամունքի հիմնական ասպեկտը, քանի որ հետևորդները հավատում էին, որ Սուրբ Հոգին իրենց ուժ է տալիս դիմակայելու և վտարելու չար ոգիներին:

Խարիզմատիկ քրիստոնյաները, ինչպես հիսունականները, հասկանում են իրենց կյանքն ու գործողությունները հոգևոր պատերազմի տեսանկյունից: Նրանք կարծում են, որ քրիստոնյաները պայքարում են չար ուժերի դեմ, որոնք դրսևորվում են տարբեր ձևերով՝ սկսած ֆիզիկական և էմոցիոնալ տառապանքներից մինչև հոգևոր ճնշում։ Այս ըմբռնումը ձևավորում է ազատագրման նրանց մոտեցումը, որը դիտվում է որպես անհատների, ընտանիքների և համայնքների վրա ազդող չարի դեմ պայքարելու միջոց։ Հավատքն այն է, որ Հիսուս Քրիստոսի իշխանության և Սուրբ Հոգու զորության միջոցով քրիստոնյաները կարող են դիմակայել և հաղթահարել այդ չար ուժերին։

## Դիվային ներկայության աղբյուրներ
Ճնշման և ազատագրման ծառայության հավատացյալները հաճախ պնդում են, որ դևերը կարող են ներթափանցել և ազդել մարդու կյանքի վրա տարբեր ձևերով։ Այս աշխարհայացքի հիմնական համոզմունքն այն է, որ չար ոգիները կարող են գրավել անհատներին արտաքին ազդեցությունների, նախնիների կապերի և նույնիսկ հատուկ վարքագծի կամ առարկաների միջոցով, որոնք կրում են դիվային ուժ: Ենթադրվում է, որ որոշ առարկաներ ծառայում են որպես դիվային ոգիների անոթներ։ Օրինակ գրքերը կամ գրավոր նյութերը, որոնք առաջացնում են կասկած, ուսումնասիրում են օկուլտ թեմաները կամ ստիպում են ընթերցողին կասկածի տակ դնել իր հավատքը, ինչպիսիք են օկուլտիստական ​​տեքստերը, ֆենտեզի / սարսափ վեպերը կամ հեթանոսական կամ հակաքրիստոնեական թեմաներով գրականությունը։ Ֆիլմերը, երաժշտությունը կամ խաղերը, որոնք խորանում են մութ կամ գերբնական թեմաների մեջ։ Մեղավոր պատմություն ունեցող առարկաները, օրինակ՝ շնության կամ անազնվության միջոցով ձեռք բերված զարդերը, կարող են դիտվել որպես դիվային ազդեցության խողովակներ: Դրանք համարվում են դևերի մուտքի դարպասներ մարդու կյանքում։

Դևերը կարող են «ապրել ընտանիքներով»: Այս համոզմունքի կենտրոնական պատճառը նախնիներն են, ովքեր եղել են սատանիստներ, մասոններ կամ կախարդներ, կամ ովքեր մահացել են չզղջալով սարսափելի մեղքերից, ինչպիսիք են չարաշահումը, շնությունը կամ սպանությունը։ Եթե անձի նախնիները ներգրավված են եղել սատանայական պաշտամունքի, կախարդության, մասոնության մեջ կամ կատարել են չզղջացող մեղքեր, ինչպիսիք են սպանությունը, շնությունը կամ չարաշահումը, նրանց սերունդները կարող են դիտվել որպես նույն հոգիների կողմից անիծված կամ ճնշված: Ենթադրվում է, որ մարդիկ, ովքեր ծնվել են մեղքի կամ գաղտնի ներգրավվածության պատմություն ունեցող ընտանիքներում, կարող են զգալ այս դիվային ուժերի հոգևոր ժառանգությունը, որը կարող է դրսևորվել համառ պայքարներով կամ հուզական ցնցումներով:

Բացի հոգևոր և էմոցիոնալ պայքարից, ճնշումների և ազատագրման ծառայության որոշ հավատացյալներ պնդում են, որ դևերը կարող են նաև ֆիզիկական հիվանդություններ կամ մշտական ​​խնդիրներ առաջացնել։ Կախվածությունը (օրինակ՝ թմրանյութերից, ալկոհոլից, պոռնոգրաֆիայից և այլն) հաճախ դիտվում է որպես դիվային ազդեցության կամ հոգևոր ճնշման ապացույց: Ազատման` այդ կախվածությունները հաղթահարելու համար անհրաժեշտ է դիմակայել դրանց հետևում կանգնած դիվային ուժերին:

## Մեթոդներ
### Ախտորոշում
Ազատագրման գործընթացի առաջին քայլը դիվային ոգու առկայության ախտորոշումն է: Դա հաճախ անում է փորձագետը, ով հոգևոր ճնշման կամ տիրապետման նշանները ճանաչելու փորձ ունի։ Այս փորձագետը կարող է հարցեր տալ՝ իմանալու անձի կյանքի մասին և փորձել պարզել, թե արդյոք մեղքեր գործել է, որոնք կարող են հրահրել դիվային ներկայություն, և եթե կատարել է, պետք է ապաշխարի այդ մեղքից՝ որպես ազատման գործընթացի մաս։ Փորձագետը կարող է հարցաքննել մարդուն` ամուսնու, երեխաների և ընկերների հետ ունեցած հարաբերությունների մասին, քանի որ մոտ շրջապատի հետ վատ հարաբերությունները կարող են վկայել դիվային ներկայության մասին։

Անձի ընտանեկան պատմությունը նույնպես կասկածի տակ է դրվում` պարզելու համար, թե արդյոք սերունդների անեծքները կամ նախնիների ներգրավվածությունը օկուլտիզմի կամ մեղսագործության մեջ կարող են լինել դիվային տառապանքի պատճառը։ Փորձագետը կարող է փորձել պարզել, թե արդյոք որոշակի առարկա կամ տարածություն դիվային գործունեության աղբյուրն է: Կարելի է համարել, որ այնպիսի առարկաներ, ինչպիսիք են անիծված կամ մեղավոր իրերը (օրինակ՝ օկուլտիստական ​​խորհրդանիշները, պոռնոգրաֆիան) կամ տան հատուկ սենյակները, որոնք ոգիներ են պահում։ Ոմանք կարող են տեսնել դևերին կամ լսել նրանց անունները Սուրբ Հոգու միջոցով: Եթե ​​մեղքը ճանաչվում է որպես դիվային ներկայության պատճառ, ապա ապաշխարությունը համարվում է էական: Սա մեղքից հեռանալու և ներում խնդրելու գործընթացն է:

Ենթադրվում է, որ ապաշխարությունը խախտում է դևերի իշխանությունը անհատի կյանքի վրա: Անհատին կարող է նաև խնդրել հրաժարվել դևերի հետ կնքված ցանկացած անուղղակի կամ բացահայտ «պայմանագրերից»: Սա կարող է ներառել ստի կամ խաբեության մերժումը, որոնց անձը կարող էր հավատալ դևի հետ կապված, ինչպես օրինակ՝ իրենց ինքնության, ուժի կամ կյանքի նպատակի մասին ստերը: Երբ պարզվում է դիվային ներկայությունը և տեղի է ունենում ցանկացած անհրաժեշտ ապաշխարություն, դևը դուրս է մղվում աղոթքի և Սուրբ Հոգու զորության կանչի միջոցով:

Մինչ որոշ հավատացյալներ պնդում են, որ միայն եկեղեցականների ձեռնադրված անդամները, ինչպիսիք են հովիվները, քահանաները կամ սպասավորները, պետք է կատարեն ազատագրման ծեսեր, մյուսները կարծում են, որ Քրիստոսի ցանկացած հավատացյալ իրավունք ունի ազատագրել Սուրբ Հոգու զորությամբ: Ժամանակակից որոշ ազատագրման ծառայություններ, հատկապես հիսունական և խարիզմատիկ շրջաններում, ընդգծում են, որ բոլոր քրիստոնյաները, ոչ միայն հոգևորականները, կարող են մասնակցել հոգևոր պայքարին և ազատագրմանը, զորացնելով աշխարհական հավատացյալներին դուրս հանել դևերին կամ ներգրավվել փրկության աղոթքով:

Ազատագրումը կարող է տեղի ունենալ տարբեր միջավայրերում՝ մասնավոր կամ ավելի հանրային համատեքստում: Որոշներն իրականացնում են անհատական ​​նիստ, որտեղ անհատը քննվում է, ախտորոշում և աղոթում մասնավոր միջավայրում: Սա սովորաբար ավելի անձնական և ինտիմ գործընթաց է: Որոշ ազատագրման ծառայություններում գործընթացը տեղի է ունենում հանրային միջավայրում, ինչպես օրինակ եկեղեցական ծառայությունը կամ վերածննդի ժողովը: Այստեղ ազատագրման ղեկավարը կարող է անցնել ժողովի միջով՝ խնդրելով Սուրբ Հոգուն բացահայտել ներկաների մեջ որևէ թաքնված դիվային գործունեություն: Այս միջավայրերում դևերին կարող են կանչել և ստիպել հրապարակայնորեն դրսևորվել, ինչը կարող է ներառել պայքարի տեսանելի նշաններ, օրինակ՝ մարդիկ ցնցվում են կամ խոսում տարբեր ձայներով։

### Դևին անվանակոչել
Ազատագրման ծառայության մեջ դևի կամ ոգու անունը բացահայտելը, որը համարվում է տառապանք պատճառող, երբեմն համարվում է վտարման գործընթացի կարևոր քայլ: Ազատման ծառայության որոշ հետևորդներ կարծում են, որ դևի անունը դնելուց հետո այն անձը, ով կատարում է էկզորցիզմ կամ ազատագրում, իշխանություն է ձեռք բերում դրա վրա, ինչը հեշտացնում է ոգուն հեռանալու հրաման տալը: Այս համոզմունքը բխում է այն մտքից, որ դևին անվանելը թուլացնում է նրա ուժը կամ բացահայտում նրա ինքնությունը՝ նվազեցնելով դիմադրելու կարողությունը։ Ոչ բոլոր պրակտիկանտներն են համաձայն, որ դևի անունը բացահայտելն անհրաժեշտ է: Ոմանք կարծում են, որ դևերը կարող են ստել իրենց ինքնության մասին՝ կեղծ անուններ տալով կամ սխալ ուղղորդելով ազատագրման գործընթացը։ Այս դեպքերում անունը չի համարվում հաջողությամբ հեռացման վճռորոշ տարր։ Փոխարենը, ուշադրությունը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի զորության և իշխանության վրա։ Այս անունները հաճախ համապատասխանում են պատմական կամ խորհրդանշական սուբյեկտներին, որոնք կապված են մեղքի կամ չարի հետ:

Որպես այլընտրանք, դևը կարող է չունենալ հատուկ անուն, այլ կարող է ներկայացնել որոշակի մեղք կամ տառապանք, ինչպիսիք են ապստամբությունը, որկրամոլությունը, սեռական այլասերվածությունը կամ նույնիսկ հատուկ պայմաններ, ինչպիսիք են նյարդային անորեքսիան: Այս դեպքերում դևի անունը հասկացվում է որպես դևի մարմնավորած բացասական գծերի կամ վարքագծի խորհրդանշող։ Դևի անվան կամ բնույթի բացահայտումը կարող է օգնել ազատագրումն իրականացնող անձին (հաճախ քարոզիչ կամ հոգևոր առաջնորդ) հասկանալու կոնկրետ խնդիրը, որը հասցեագրվում է: Իմանալով տառապանքը կամ մեղքը, որը ներկայացնում է դևը, կարող է օգնել և՛ տառապյալ անհատին, և՛ ազատագրողին հասկանալու, թե ինչից է պետք հրաժարվել, ապաշխարել և դուրս հանել։

### Դևերի վտարում
Ազատագրման ծառայության ընթացքում դևերին վտարելու գործընթացը ներառում է տարբեր մեթոդներ, որոնցից յուրաքանչյուրը նախատեսված է Աստծո զորությունը կանչելու համար, հատկապես Հիսուս Քրիստոսի իշխանության միջոցով։ Ազատագրման համար օգտագործվող ամենատարածված մեթոդներից մեկը աստվածաշնչյան հատուկ համարներ արտասանելն է՝ կապված դևերի նկատմամբ Հիսուսի իշխանության հետ: Ենթադրվում է, որ այս հատվածները պարունակում են աստվածային զորություն, որը կարող է դուրս մղել չար ոգիներին: Ազատագրումն իրականացնող անհատը հաճախ բարձրաձայն աղոթում է՝ օգնության կանչելով Աստծուն և կանչելով Նրա զորությունը՝ դևերին դուրս հանելու համար: Ազատագրման շատ ծեսերի զգալի մասը «Հիսուսի արյունը» կանչելն է: Սա վերաբերում է այն համոզմունքին, որ Հիսուսի տառապանքն ու մահը խաչի վրա վճարեցին մարդկության մեղքերի գինը և հավատացյալներին իշխանություն է շնորհում չար ոգիների վրա։ Ազատագրումը կատարող անձը կարող է դիպչել դիվահարին կամ օծել նրան յուղով կամ ջրով։

Եթե ենթադրվում է, որ կոնկրետ առարկան ունի դև կամ չար ոգի, ազատագրման պրակտիկանտները կարող են ծեսեր կատարել օբյեկտի վրա՝ աղոթելով կամ կարդալով սուրբ գրություն՝ այն մաքրելու համար: Այս առարկաները կարող են ներառել գրքեր, կուռքեր, զարդեր կամ այլ իրեր, որոնք, ենթադրաբար, կապ ունեն դիվային ազդեցության հետ։ Այն դեպքերում, երբ ենթադրվում է, որ դիվային ներկայությունը կապված է անցյալում կատարված մեղքերի հետ, հատկապես տանը կամ այլ վայրում, ազատագրման պրակտիկանտները կարող են ապաշխարել ուրիշների անունից: Սա կարող է ներառել ապաշխարանք անձի կամ նրանց նախնիների կողմից կատարած մեղքերի համար, հատկապես, եթե համարվում է, որ այդ մեղքերը դուռ են բացել դիվային ազդեցության համար: Բարեխոսության այս արարքը դիտվում է որպես միջավայրը հոգեպես մաքրելու և մեղքի հետ կապը խզելու միջոց։

Շատ ավանդույթների համաձայն, դևերը դիմադրում են վտարմանը և կարող են տարբեր ձևերով դրսևորվել տառապող մարդու մարմնի միջոցով։ Ազատման ծեսերը հաճախ կարող են լինել բարձրաձայն, դրամատիկ և էմոցիոնալ ինտենսիվ: Ազատագրման ենթարկվող անհատը կարող է զգալի զգացմունքային և ֆիզիկական անձագանք ունենալ, երբ դևը դուրս է մղվում: Նա կարող է բղավել, լացել կամ դողալ: Ենթադրվում է, որ այս ռեակցիաները հոգևոր պայքարի նշաններ են և դևի ճիրաններից ազատվելու ֆիզիկական դրսևորում։ Երբ դևը դուրս է մղվում, անհատը զգում է թեթևության և ազատագրման զգացում: Շատերը նկարագրում են այնպիսի զգացողություն, կարծես իրենց վրայից հանվել է ծանրություն կամ խավար: Ազատության այս նոր զգացումը հաճախ դիտվում է որպես հաստատում, որ ազատագրումը հաջող է եղել, և որ անհատը վերականգնվել է հոգևոր խաղաղության և բարեկեցության վիճակի։ Վտարումից հետո անձը կարող է շարունակել աղոթքը, խորհրդատվությունը կամ հոգևոր այլ պրակտիկաները՝ պաշտպանելու իր ազատությունը դիվային ազդեցությունից: Սա կարող է ներառել շարունակական անձնական ապաշխարություն, հոգևոր աճ և  համայնքի հետ կապված մնալու պարտավորություն:

### Հետազատագրական ծառայություն
Տիրապետման և ազատագրման հավատացյալներն ընդգծում են, որ հաջող ազատագրումից հետո հոգևոր պաշտպանությունը պահպանելը շատ կարևոր է դևերի վերադարձը կանխելու համար: Համաձայն այս հավատքի համակարգի՝ դևերը կարող են փորձել նորից մտնել անհատի կյանք, եթե նախազգուշական միջոցներ չձեռնարկվեն։ Սրանից պաշտպանվելու համար անհատներին խրախուսվում է մի քանի քայլեր ձեռնարկել իրենց հոգևոր պաշտպանությունն ամրապնդելու համար: Ազատվելուց հետո ամենակարևոր քայլերից մեկն այն է, որ մարդն աղոթի իր համար՝ Աստծուց շարունակական պաշտպանություն խնդրելով վերադարձող հոգիներից: Քանի որ համարվում է, որ Սուրբ Հոգին ավելի ուժեղ է, քան դևերը, մարդը մնում է պաշտպանված։ Սեփական էության վրա աղոթելը դիտվում է որպես անհատի ոգին ապագա հարձակումների դեմ ամրացնելու միջոց: Անձնական պաշտպանության համար աղոթելուց բացի, շատ անհատներ աղոթում են նաև իրենց տների վրա՝ խնդրելով Աստծո ծածկը իրենց շրջապատի համար: Սա կարող է ներառել տունը Աստծուն նվիրել, խնդրել, որ Նրա խաղաղությունն ու պաշտպանությունը մնա յուրաքանչյուր սենյակում, և հեռացնել բոլոր հոգևոր բաց դռները, որոնք կարող են թույլ տալ դիվային ուժերին նորից մտնել:

Որոշ քրիստոնեական աստվածաբանական ավանդույթներում, հատկապես ավելի պահպանողական կամ խարիզմատիկ շրջանակներում, ենթադրվում է, որ կանանց կողմից գլխի ծածկոց կրելը հոգևոր պաշտպանություն է ապահովում ընկած հրեշտակների կամ դիվային ազդեցություններից: Այս համոզմունքը հաճախ կապված է Ա Կորնթացիս 11.3–10 հատվածի հետ, որտեղ Պողոսը քննարկում է կանանց՝ աղոթելիս կամ մարգարեանալիս գլխածածկ կրելու կարևորությունը։ Այս պրակտիկայի հիմքում ընկած գաղափարն այն է, որ գլխի ծածկը գործում է որպես խորհրդանշական վահան՝ պաշտպանելով կնոջը հոգևոր վնասներից: Ենթադրվում է, որ այս համատեքստում գլխի ծածկը ցույց է տալիս հնազանդություն Աստծուն և գործում է որպես չար ուժերից հոգևոր պաշտպանության ֆիզիկական նշան։

## Կառույցների պաշտոնական աշխատանք
Քրիստոնեական ազատագրման շատ ծառայություններում մեծ ուշադրություն է դարձվում այն ​​իրերին, որոնք, ենթադրաբար, կրում են դիվային ազդեցություն: Անդամներին հանձնարարվում է այրել իրեր, որոնք առնչվում են կռապաշտությանը, «դևերի նկարչությանը» և դևերին կանչող երաժշտությանը: Արիզոնայում ապրող վարդապետ Դոն Ջեֆրին ասում է, որ այս առարկաները պետք է արտաքսվեն չար ոգիներից և օրհնվեն նախքան դրանք այրելը կամ աղբավայր նետելը: Օրինակ, ոմանք կարծում են, որ ouija-ի տախտակները կարող են դարպասի պես գործել դիվահարների համար և պետք է արտաքսվեն և օրհնվեն, քանի որ դարպասը պետք է փակվի նախքան այն կործանելը:

Քրիստոնեական ազատագրման որոշ ծառայություններում աստվածաբանական տարբերություն կա մարդու մարմնի, հոգու վրա դիվային ազդեցության տարբեր տեսակների միջև: Մասնակի տիրապետումը տերմին է, որն օգտագործվում է նկարագրելու այն համոզմունքը, որ դևերը կարող են բնակվել մարդու մարմնում կամ հոգում, բայց ոչ նրանց հոգում: Որոշ կառույցներ, ինչպիսիք են Elell Ministries International-ը և Neil T. Anderson Ministries-ը, ուսուցանում են, որ քրիստոնյաները չեն կարող ունենալ դևեր, որոնք բնակվում են իրենց հոգում, քանի որ ենթադրվում է, որ Սուրբ Հոգին է այնտեղ բնակվում: Ենթադրվում է, որ hոգին մարդու այն մասն է, որը կապված է Աստծո հետ և պաշտպանված է Սուրբ Հոգով: Դիվային ճնշումը դիտվում է որպես արտաքին հոգևոր հարձակման ձև, որտեղ դևերը ազդեցություն կամ ճնշում են գործադրում մարդու կյանքի վրա, բայց չեն բնակվում նրանց մարմնում կամ հոգում: Ճնշումը կարող է զգալ շարունակական պայքարներում, ինչպիսիք են դեպրեսիան, կախվածությունը կամ կործանարար հարաբերությունները, բայց չի ենթադրվում, որ մարդը լիովին կլանված է: Ի հակադրություն, դիվային տիրապետությունը համարվում է ավելի ծանր վիճակ, որտեղ դևը ձեռք է բերել վերահսկողության մակարդակ անհատի մարմնի կամ մտքի վրա:

Որոշ անհատներ և կառույցներ հատուկ նվիրված են ազատագրման պրակտիկային՝ հանդես գալով որպես մասնագետներ դիվային չարչարանքների ախտորոշման և դրանց դեմ պայքարում: Այս հայտնի գործիչներից են Լարի Գեյթերս, Միգել Բուստիլոս, Վինսենթ Բաուհաուս։

## Տարբերությունը էկզորցիզմի և ազատագրման կառույցների միջև
Քրիստոնեական ծառայության մեջ և՛ «էկզորցիզմը», և՛ «ազատագրումը» պրակտիկաներ են, որոնք ուղղված են մարդկանց կյանքում դիվային ազդեցությանը դիմակայելուն և դրանց հաղթահարմանը: Թեև տերմինները երբեմն օգտագործվում են փոխադարձաբար, կան հստակ տարբերություններ դրանց պրակտիկայի և հիմքում ընկած աստվածաբանական ըմբռնումների մեջ: Էկզորցիզմը ավանդաբար դիտվում է որպես ավելի պաշտոնական և ծիսական պրակտիկա: Ծեսը բարձր կառուցվածք ունի և հաճախ հետևում է սահմանված աղոթքներին, բանաձևերին և հաղորդության, ինչպիսիք են սուրբ ջուրը, խաչելությունը և օրհնված յուղերը: Այս տարրերը դիտվում են որպես գործիքներ, որոնք աստվածային իշխանություն են կրում՝ դևերին հեռացնելու համար: Էկզորցիզմը սովորաբար կատարվում է ձեռնադրված հոգևորականը, ով հատուկ պատրաստված կամ լիազորված է իրականացնել այդ ծեսերը: Այն օգտագործվում է ծայրահեղ համարվող դեպքերի համար, երբ մարդը գտնվում է դիվային ազդեցության տակ կամ դրսևորել է բռնի վարքագծի կամ այլ նշանակալի խանգարումների նշաններ։

Ազատագրումն ընդհանուր առմամբ դիտվում է որպես ավելի քիչ ծիսական և ավելի հեղհեղուկ գործընթաց՝ մեծապես հենվելով Սուրբ Հոգու առաջնորդության վրա՝ պարզելու դիվային ազդեցությունների առկայությունը և որոշելու, թե ինչպես կարելի է հեռացնել դրանք: Օգտագործված մեթոդները կարող են շատ տարբեր լինել՝ կախված իրավիճակից: Ազատագրման որոշ ծառայություններ ներառում են աղոթք և աստվածաշնչյան համարներ, իսկ մյուսները կարող են ներառել յուղով օծում, ձեռքերը դնելու կամ ապաշխարության ծեսեր։ Ազատագրում ստացող անհատը հաճախ ակտիվորեն ներգրավված է գործընթացում, որը կարող է ներառել այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք են մեղքից հրաժարվելը, ուրիշներին ներելը և ստից կամ բացասական մտածողության օրինաչափություններից հրաժարվելը, որոնք կարող են դուռ բացել հոգևոր ճնշման համար: Ի տարբերություն էկզորցիզմի, ազատագրումը սովորաբար չի պահանջում պաշտոնական ծեսեր կամ խորհուրդներ, չնայած որոշ սպասավորներ կարող են ներառել առարկաներ, ինչպիսիք են խաչելությունները կամ սուրբ ջուրը որպես գործընթացի մաս։

Էկզորցիզմն օգտագործում է պաշտոնական ծեսեր և հատուկ աղոթքներ՝ հաճախ վկայակոչելով Հիսուսի անունը և Եկեղեցու հեղինակությունը: Ազատագրումը կարող է ներառել նմանատիպ գործիքներ, բայց նաև կենտրոնանում է անձնական գործողությունների վրա, ինչպիսիք են անցյալի մեղքերի կամ տրավմաների հետ կապերը խզելը, բացասական մտքերից հրաժարվելը և դևերի ազդեցությունը թուլացնելու համար աղոթքի կամ սուրբ գրությունների օգտագործումը:

## Նշանավոր գործիչներ
Ֆրենկ Համոնդը և նրա կինը՝ Իդա Մեյը, ճանաչված են որպես ամենաազդեցիկ դեմքերից մի քանիսը ազատագրման ծառայության ոլորտում։ Նրանց գիրքը՝ «Խոզեր սրահում. փրկության գործնական ուղեցույց», որը հրատարակվել է 1973 թվականին, վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով և մնում է հիմնաքարային ռեսուրս այս ոլորտում հավատացյալների համար։ Ի տարբերություն տեքստերի, որոնք մեծապես կենտրոնանում են աստվածաբանական տեսության վրա, նրանց գիրքն իր բնույթով գործնական է, առաջարկում է գործիքներ և ուղեցույց դիվային ազդեցության ախտորոշման և լուծման համար: Համոնդներն ընդգծում էին դիվային տիրապետության բարոյական, էթիկական և հոգևոր նշանների բացահայտումը, այլ ոչ թե կենտրոնանալով բացառապես դրամատիկ ֆիզիկական դրսևորումների վրա, ինչպիսին է ցնցումը։ *Խոզերը սրահում* ներառում է գործնական առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են դիվահարության յոթ նշանները և մեթոդները հաստատելու, թե երբ է դևը վտարվել։

Ազատագրման կառույցի մեկ այլ նշանավոր դեմք է Բոբ Լարսոնը, ով արժանացել է լայն հասարակության ուշադրությանը, նույնիսկ շարժումից դուրս: Լարսոնը հայտնի է ազատագրման իր թատերական մոտեցմամբ, կենդանի հանդիսատեսի առաջ էկզորցիզմներ կատարելով և էկզորցիզմի պրակտիկաների վերաբերյալ սեմինարներ վարելով: Լրատվամիջոցների ուշադրությունը գրավելու կարողությունը նրան դարձրել է աշխարհի ամենահայտնի էկզորցիստներից մեկը: Լարսոնը նաև ռեալիթի հեռուստաշոու ուներ, որը ազատագրման պրակտիկաները բերել է հանրության հիմնական հարթակ։ 2012 թվականին Լարսոնի դուստրը՝ Բրինը, իր ընկերներ Թեսի և Սավաննայի հետ միասին արժանացան ԶԼՄ-ների ուշադրությանը որպես «դեռահաս էկզորսիստներ»։ Նրանց գործունեությունը լուսաբանել են խոշոր լրատվականները, ինչպիսին է BBC News-ը և ցուցադրվել *People* ամսագրում։

## Տես նաև
* Խարիզմատիկ շարժում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կաթոլիկ փրկության կառույց - CCR 
*Առաքման կառույց - Լյութերական միաբանությունները Քրիստոսի առաքելության մեջ
*Ջոն Ուեսլիի փրկության ծառայություն - «Firebrand» ամսագիր:

Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն