Լոս Անջելեսի բողոքի ցույցեր (հունիս, 2025)

**2025 թվականի հունիսին Լոս Անջելեսում տեղի ունեցած բողոքի ցույցեր,** քաղաքացիական անկարգությունների շարունակական շարք Կալիֆոռնիայի Լոս Անջելես քաղաքի տարածքում։ Լոս Անջելեսում բողոքի ցույցերը սկսվել են հունիսին6-ին, երբ ներգաղթի և մաքսային ծառայությունը (ICE) ձերբակալել է առնվազն 45 մարդու։

Հունիսի 6-ին ռեյդի դեմ բողոքի ցույցերը վերածվել են փողոցային անկարգությունների, երբ ցուցարարները բախվել են Լոս Անջելեսի ոստիկանության դեպարտամենտի և ICE-ի հետ։ Հունիսի 7-ին Պարամաունթում և Քոմփթոնում ցուցարարները բախվել են դաշնային ուժերի հետ՝ ռեյդերի ժամանակ։ Այնուհետև նախագահ Դոնալդ Թրամփը ֆեդերալիզացրել է Կալիֆոռնիայի ազգային գվարդիան և քաղաքում տեղակայել 2000 պահակախմբի անդամ։ Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի խոսքով՝ ծովային հետևակի կորպուսը պատրաստ է գործելու հետագա բռնությունների դեպքում։

## Նախապատմություն
2024 թվականի նոյեմբերին, նախագահական ընտրություններից հետո, որոնցում Դոնալդ Թրամփը հաղթել է Կամալա Հարիսին, Լոս Անջելեսի քաղաքային խորհուրդը հայտարարել է «ապաստան քաղաք», որը սահմանափակում է իր համագործակցությունը ազգային ներգաղթային մարմինների հետ։ Թրամփի ներգաղթային քաղաքականությունը մտահոգություն է առաջացրել Կալիֆոռնիայի ներգաղթյալ բնակչության շրջանում։ Թրամփի պաշտոնյաները զգուշացրել են, որ «ապաստան քաղաքները» կդառնան ներգաղթի դեմ պայքարի ջանքերի թիրախ։

2025 թվականի մայիսին Թրամփի վարչակազմը սկսել է իրականացնել արտաքսման ռազմավարություն, որը ներառում էր աշխատատեղերի թիրախավորում։

## Իրադարձություններ
### Հունիսի 6
Մոտավորապես ժամը 9:15-ին Լոս Անջելեսի Ֆեյշըն շրջանում ներգաղթային խուզարկություն է իրականացվել. ևս երկու խուզարկություն տեղի է ունեցել հագուստի մեծածախ վաճառողի և Home Depot-ի մոտ։ Երեք վայրերում ձերբակալվել է 100-ից ավելի մարդ։ Մի քանի դաշնային գործակալներ բողոքի ցույցերին արձագանքել են շոկային նռնակներով։ Մետրոպոլիտենի կալանավայրում բախում է տեղի ունեցել ցուցարարների և ոստիկանների միջև։ Ռեյդին ներկա գործակալները եղել են Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյից, Հայրենիքի անվտանգության հետաքննությունների և Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի բյուրոյից։ Հայրենիքի անվտանգության հետաքննութան բյուրոհիվ հայտարարել են, որ 44 մարդ «վարչականորեն ձերբակալվել է», իսկ մեկ անձ՝ ձերբակալվել է բյուրոյի աշխատանքին խոչընդոտելու համար։ Կալիֆոռնիայի կենտրոնական շրջանի ԱՄՆ դատախազի պաշտոնակատար Բիլ Էսեյլին ասել է, որ Ծառայողական աշխատողների միջազգային միության Կալիֆոռնիայի նախագահ Դեյվիդ Հուերտան ձերբակալվել է տրանսպորտային միջոցըպ ընթացքը խոչընդոտելու համար։ Հուերտան վիրավորվել է և տեղափոխվել է հիվանդանոց, որտեղից նրան տեղափոխել են Մետրոպոլիտենի կալանավայր։

Ձերբակալություններից հետո սկսվել են բողոքի ցույցեր։ Բախումներ են տեղի ունեցել ցուցարարների և ICE գործակալների միջև, որոնք զինված են եղել հատուկ միջոցներով, Westlake Home Depot-ի մոտ։ ICE-ն նաև մի քանի մարդու ձերբակալել է հագուստի խանութում և բախվեց ակտիվիստների հետ։ Այն բանից հետո, երբ «որոշ ցուցարարներ կոտրված բետոնի կտորներ են նետել ոստիկանների վրա», Լոս Անջելեսի ոստիկանական բաժանմունքը ներգրավվել է ցուցարարների հետ լարված բախումների մեջ, որոնց ընթացքում ամբոխը ցրելու համար օգտագործել են արցունքաբեր գազ, պղպեղի սփրեյ և լուսարձակող նռնակներ։ Ժամը 19:00-ին, երբ Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը հրամայել է ցուցարարներին ցրվել, մոտ 200 ցուցարար մնացել էր օբյեկտում։ Հաջորդ ժամին ոստիկանությունը թույլատրել է օգտագործել ոչ այնքան մահացու զինամթերք։ Դրան հաջորդել է քաղաքային մարտավարական տագնապը։ 

### Հունիսի 7
Ռեյդի դեմ բողոքի ցույցերը շարունակվել են մինչև հաջորդ օրը։ Ըստ Կալիֆոռնիայի Պարամաունթ քաղաքի քաղաքապետ Փեգի Լեմոնսի, Home Depot-ի մոտ բախում է սկսվել այն բանից հետո, երբ ցուցարարները նկատել են, որ Ներքին անվտանգության դեպարտամենտի աշխատակիցները հավաքվել են տեղական մասնաճյուղի շենքի մոտ։ Հայրենիքի անվտանգության դեպարտամենտը գնահատել է, որ շենքի մոտ բողոքի ցույցի է դուրս եկել հազար մարդ։ Լոս Անջելեսի ներգաղթյալների իրավունքների համար կոալիցիայի տնօրեն Անժելիկա Սալասը նշել է, որ տեղի է ունեցել 7 խուզարկություն, որոնց ընթացքում ձերբակալվել է 45 մարդ։ Առնվազն 2 մարդ վիրավորվել է։ Ըստ *[[Նյու Յորք Թայմս|«Նյու Յորք Թայմս»-ի]]* ՝ բողոքի ցույցերը հետաձգել են կալանավորվածների վերաբերյալ դատական գործընթացը։ Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Գևին Նյուսոմը հայտարարեց, որ Կալիֆոռնիայի ճանապարհային պարեկային ստորաբաժանումները կտեղակայվեն Լոս Անջելեսի մայրուղիները պաշտպանելու համար։ Հունիսի 7-ի դրությամբ ըստ Հայրենիքի անվտանգության դեպարտամենտի, Լոս Անջելեսում ձերբակալվել էր 118 անօրինական ներգաղթյալ։

Պարամաունթում ցուցարարները գնումների սայլակներով և աղբամաններով փակել են փողոցը։ Այնուհետև դաշնային գործակալները կիրառել են լուսարձակող նռնակներ և պղպեղի գնդակներ՝ վիրավորելով երկու մարդու։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ «World Socialist» կայքի լրագրողները վնասվածքներ են ստացել բողոքի ցույցերը նկարահանելիս, այդ թվում՝ մեկ լրագրող, որին ԱՄՆ ներգաղթի աշխատակիցը ռետինե փամփուշտով կրակել է  մեջքին։ Լոս Անջելեսի ներգաղթյալների իրավունքների կոալիցիայի փաստաբանի խոսքով՝ որոշ ցուցարարներ աղյուսներ են նետել, իսկ մյուսները վիրավոր տեսք են ունեցել։ Ժամը 14:30-ին Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը բարձրախոսների միջոցով ցրման հրաման է արձակել։ Լոս Անջելեսի շրջանի շերիֆի դեպարտամենտի տեղակալները այնուհետև արցունքաբեր գազ են օգտագործել ցուցարարներին ցրելու համար։ ICE գործակալներից մեկը վնասվածքներ է ստացել, երբ ցուցարարի կողմից նետված քարը հարվածել է նրանց վարած մեքենայի դիմապակուն և վնասել նրա ձեռքը։ Ժամը 5:00-ից կարճ ժամանակ անց Լոս Անջելեսի հրշեջ ծառայությունը մարել է բողոքի ակցիայի տարածքում գտնվող հրդեհված մեքենա: Բողոքի ցույցի մասնակիցները նաև այրել են ամերիկյան դրոշները, և ծածանել են մեքսիկական դրոշներ։ Ժամը 20:00-ի սահմաններում ոստիկանների վրա հարձակվելու կասկածանքով ձերբակալվել է 2 անձ, այդ թվում՝ մեկը, որը ենթադրաբար նետել է մոլոտովի կոկտեյլ՝ 3 պատգամավորի պատճառելով թեթև վնասվածքներ։

Բողոքի ակցիայի մասնակիցները հավաքվել են նաև Լոս Անջելեսի Դաունթաունում գտնվող Մետրոպոլիտեն կալանավայրում, որտեղ իրավապահ մարմինները բախման գիծ էին կազմել՝ ցուցարարներին ցրելու համար։ Երեկոյան ժամը 11-ից կարճ ժամանակ առաջ ցուցարարները առարկաներ են նետել և հարվածել ոստիկանական մեքենային, երբ այն դուրս է եկել տարածքից Լոս Անջելեսի Դաունթաունի խաչմերուկում։ Գիշերը բողոքի ցույցերը հասել են Քոմպտոն, որտեղ մի քանի ցուցարարներ նետել են ապակե շշեր, որոնք լցված են եղել բենզինի հոտ ունեցող նյութով։

Fox News-ին տված հարցազրույցում Սպիտակ տան իրավապահ և տեղահանման գործողությունների գործադիր տնօրենի տեղակալ Թոմ Հոմանը հայտարարել է, որ Ազգային գվարդիան այդ գիշեր կուղարկվի Լոս Անջելես։ Այդ երեկոյան նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրեց հուշագիր, որով Կալիֆոռնիայի Ազգային գվարդիայի 2000 անդամներ պետք է տեղակայվեին բողոքի ցույցերի տարածքում, ինչը առաջին դեպքն էր, երբ նախագահը Ազգային գվարդիայի ուժեր է տեղակայել առանց այդ նահանգապետի հաստատման։ Նախադեպը եղել է 1965 թվականի Սելմայից Մոնտգոմերի երթերի ժամանակ։ X- ում գրառման մեջ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը նշել է, որ գործող ծովային հետևակը «բարձր պատրաստվածության» մեջ է Փենդլթոն ճամբարում։

### Հունիսի 8
Բողոքի ցույցերը մարել են վաղ առավոտյան, բայց շարունակվել, և կազմակերպիչները կոչ արել ևս մեկ օր բողոքի ցույց անցկացնել։ Սոցիալիզմի և ազատագրման կուսակցությունը կոչ է արել Ազգային գվարդիային հեռանալ, ICE-ին դուրս գալ Լոս Անջելեսից։ Ազգային գվարդիայի զորքերը տեղակայվել են Լոս Անջելեսի կենտրոնական կալանավայրի մոտ, որտեղ անօրինական ներգաղթյալներին են տեղափոխում կալանավորվելուց հետո։

Մոտավորապես ժամը 9-ին (PST) նախագահ Թրամփի կողմից տեղակայված Ազգային գվարդիայի զորքերը ժամանել են Լոս Անջելես։ Զորքերի մեծ մասը տեսնվել է դաշնային շենքերի դրսում։ Հոմանը NBC News-ի հետ զրույցում նշել է, որ «մեկը կկորցնի իր կյանքը», եթե բողոքի ցույցերը շարունակվեն, նաև նշելով, որ Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Գևին Նյուսոմը և Լոս Անջելեսի քաղաքապետ Կարեն Բասը կարող են դաշնային մեղադրանքների ենթարկվել ICE-ի ռեյդերին արձագանքելու համար։

Մոտավորապես ժամը 11:00-ին (PST) Կալիֆոռնիայի ռազմական դեպարտամենտի պաշտոնյան հաստատել է, որ մոտ 300 զինվոր տեղակայվել է Լոս Անջելեսի շրջակայքում գտնվող 3 տարբեր վայրերում։

## Ազդեցություն
*[[Financial Times|«Ֆայնենշլ Թայմս»-ը]]* գրել է, որ Ազգային գվարդիայի զինծառայողներ տեղակայելու հրամանը «կսրի Թրամփի վարչակազմի և Կալիֆոռնիայի միջև լարվածությունը»։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ բողոքի ցույցերի ժամանակ դիմակ կրելն արգելվելու է։

## Արձագանք
### Տեղական
Լոս Անջելեսի քաղաքապետ Կարեն Բասը քննադատել է խուզարկությունները՝ նշելով, որ «[որպես] ներգաղթյալներով հպարտ քաղաքի քաղաքապետ, ովքեր այդքան շատ ձևերով են նպաստում մեր քաղաքին, ես խորապես զայրացած եմ տեղի ունեցածից: Այս մարտավարությունը սարսափ է սերմանում մեր համայնքներում և խաթարում է մեր քաղաքում անվտանգության հիմնական սկզբունքները», ավելի ուշ հավելել է, որ «[մենք] դա չենք հանդուրժի»: Հունիսին7-ին նա ասաց, որ «բռնությունն ու ավերածությունները անընդունելի են, և մեղավորները պատասխանատվության կենթարկվեն» և «Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի խաղաղ բողոքի ցույցեր անցկացնելու»։

Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Գևին Նյուսոնը դատապարտել է Դեյվիդ Հուերտայի կալանավորումը։ Ներկայացուցիչներ Ջիմի Գոմեսը, Լուս Ռիվասը, Նորմա Տոռեսը և Լու Կորեան այցելել են կալանավայր, որտեղ պահվել են կալանավորվածները։ Գոմեսը պնդել է, որ նրանք «գրաֆիկով չեն ունեցել սնունդ և ջուր», ինչպես նաև «իրենց դեղորայքը»։ Լոս Անջելեսի շրջանի շերիֆի դեպարտամենտը հերքել է իր մասնակցությունը խուզարկություններին։ Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը հերքել է քաղաքացիական ներգաղթի վերահսկողությանը մասնակցելու մեղադրանքը։

Նյուսոմը հետագայում քննադատել է Դոնալդ Թրամփի որոշումը՝ մոբիլիզացնել Կալիֆոռնիայի Ազգային գվարդիան, ասելով, որ այն «դիտավորյալ սադրիչ» էր և որ դա «միայն կսրեր լարվածությունը», չնայած նա կոչ  է արել ցուցարարներին «երբեք բռնություն չկիրառել» և «խաղաղ խոսել»։ Ըստ *[[Նյու Յորք Թայմս|«Նյու Յորք Թայմս»-ի]]*, Կալիֆոռնիայի դեմոկրատները գաղտնի մտահոգություն են հայտնել, որ Թրամփը կազգայնացնի նահանգի ազգային գվարդիան, սակայն ընդունել են, որ իրենց իրավական հնարավորությունները սահմանափակ կլինեն։

### Ներքին
Թրամփի վարչակազմը կոչ է արել դեմոկրատներին դատապարտել բողոքի ցույցերը և մեղադրել «ձախերին» բողոքի ցույցերը հրահրելու մեջ։ Հայրենիքի անվտանգության նախարարությունը մեղադրել է Կարեն Բասին և Գևին Նյուսոմին ենթադրյալ բռնությանը նպաստելու մեջ։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը գովաբանել է Ազգային գվարդիան։ Նա ավելացրել է, որ նրանք ի վիճակի չեն եղել կատարել առաջադրանքը և իրենց վատ են դրսևորել հրդեհների ժամանակ։ Հայրենիքի անվտանգության նախարար Քրիստի Նոեմը զգուշացրեց, որ ցուցարարները կենթարկվեն քրեական պատասխանատվության։ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի տնօրեն Քեշ Պատելը Բասի X-ի վերաբերյալ գրառմանն արձագանքել է՝ խոստանալով «չհանդուրժել սա» ասելով՝ «Մենք դա կանենք»։ Թոդ Լայոնսը ՝ ներգաղթի և մաքսային ծառայության տնօրենի պաշտոնակատարը, քննադատել է Լոս Անջելեսի ոստիկանության դեպարտամենտին՝ բողոքի ցույցերին երկու ժամից ավելի չարձագանքելու համար։ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի փոխտնօրեն Դեն Բոնգինոն հայտարարել է, որ բյուրոն կհետաքննի բողոքի ցույցերը։

Սթիվեն Միլլերը՝ քաղաքականության հարցերով աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալը և հայրենիքի անվտանգության խորհրդականը, X- ում հայտարարել է. «Կամ արտաքսեք զավթիչներին, կամ հանձնվեք ապստամբությանը»։ Միլլերը հավելել է, որ եթե բողոքի ցույցերը շարունակվեն, Միացյալ Նահանգները կդադարեն գոյություն ունենալուց։

Նյու Յորքում մի քանի մարդ ձերբակալվել է ԱՄՆ ներքին անվտանգության դեպարտամենտի շենքի առջևի ճանապարհը փակելու համար։

### Միջազգային
Լոս Անջելեսում Մեքսիկայի գլխավոր հյուպատոս Կառլոս Գոնսալես Գուտիերեսը հայտարարել է, որ ձերբակալվել է առնվազն 11 Մեքսիկայիի քաղաքացի, և որ նրանց կառաջարկվի իրավաբանական ծառայություններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2025 Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:Լոս Անջելես