Կոռնել Ուեյսկի

**Կոռնել Ուեյսկի** (, ), լեհ բանաստեղծ, դրամատուրգ  և հրապարակախոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1823 թվականին Բերեմյանի գյուղում (այժմ՝ Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Բուչաչսկի շրջան), հարուստ ընտանիքում։ 1839 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լվովի մոտ գտնվող Դավիդով գյուղ։ Սկզբում կրթություն է ստացել տանը, այնուհետև՝ Բուչաչի վասլյան դպրոցում, հետագայում՝ Լվովում։ Այդ ժամանակահատվածում գրել է իր առաջին բանաստեղծությունները։ Լվովում ծանոթացել է լեհական մշակույթի ներկայացուցիչների հետ (Վինցենտի Պոլ, Լ. Դունին-Բորկովսկի և ուրիշներ)։ 1844 թվականին մեկնել է Վարշավա, որտեղ գրող Ավգուստ Բելյովսկու օգնությամբ մասնակցել է մայրաքաղաքի գրական կյանքին։ Լեհաստանի նշանավոր գրողների և բանաստեղծների հետ ծանոթությունը զգալի ազդեցություն է ունեցել Կ. Ուեյսկու ստեղծագործության և ազգային հայրենասիրական տրամադրության վրա։ Լվովում մասնակցել է ընդհատակյա գործունեությանը։ Նրա կողմից վաղ շրջանում՝ 1840-1845 թվականներին գրված ստեղծագործությունները ժողովվել են «Ծաղիկներ առանց հոտի» () և «Թոշնած տերևներ» () պոեզիայի ընտրանիներում և հրատարակվել են 1848 և 1849 թվականներին։

[մինի|[Կոռնել Ուեյսկու հուշարձանը, 1901 թվականին տեղադրվել է Լվովում, այնուհետև տեղափոխվել է Շեցին]]
|մինի|Կոռնել Ուեյսկու հուշատախտակը Լվովի լեհական կաթոլիկ եկեղեցու պատին

1847 թվականին Ուեյսկին Բելգիայով մեկնել է Փարիզ, որտեղ ծանոթացել է Յոախիմ Լելևելի, Յուզեֆ Զալեսկու, Ֆրեդերիկ Շոպենի և Յուլիուշ Սլովացկու հետ։ Մասնակցել է Ֆրանսիայի 1848 թվականի հեղափոխական իրադարձություններին։ Վերադառնալով հայրենիք՝ 1848 թվականի նոյեմբերի սկզբներին մասնակցել է Լվովի ապստամբությանը։ Այդ շրջանի պոեզիայում արտացոլվել են Ուեյսկու հեղափոխական տրամադրությունները։ 1851 թվականին ամուսնացել է՝ բնակություն հաստատելով Պավլով գյուղում, որտեղ իր միջոցներով կառուցել է հուշարձան կախյալ աշխատանքների վերացման պատվին, որը գոյություն ունի մինչ օրս։ 1862 թվականին Պավլով գյուղում վերականգնել է այրված եկեղեցին։

1858 թվականից Ուեյսկին Լվովի քաղաքապետարանից վարձակալել է կալվածք Զուբրա գյուղում։ 1860 թվականին ճամփորդել է Յաշում, որտեղ էլ գրել է «Լեհական քայլերգը» (): 1868 թվականին անկախության հաստատման գործում լեհերին օժանդակած ռուս սպաներին նվիրված «Ռուսներին» () բանաստեղծությունների շարքի համար ցարական իշխանությունները նրան դատի են տվել։ Դատավճռի համաձայն՝ նրան կարճ ժամկետով կալանավորել են և ենթարկել դրամական տուգանքի՝ բռնագրավելով հրատարակությունների մի մասը։

Ուվեյսկին Լվովի թատրոնների համար գրվել են «Շոպենի արդարացումը» և «Նախերգանք» պիեսները։ 1860 թվականին գրել է «Նամակներ Լվովից» արձակ ստեղծագործությունը։ 1877-1878 թվականներին ընտրվել է Վիեննայի Պետական խորհրդի պատգամավոր։

## Մահ
Կյանքի վերջին տարիներին բնակվել է Ռադեխովի մոտակայքում գտնվող Պավլով գյուղում (այժմ՝ Լվովի մարզ), որտեղ էլ մահացել և թաղվել է։

## Ստեղծագործություն
Կ. Ուեյսկին հանդիսանում է ռոմանտիզմի ներկայացուցիչը լեհական գրականության մեջ։ Ուվեյսկու ամենահայտնի աշխատանքը «Հրդեհների ծխի հետ» () ստեղծագործությունն է, որտեղ լուսաբանվում են Եվրոպայի ժողովուրդների գարնան իրադարձությունները, իսկ Ավստրիական կայսրության լեհական մասում բանաստեղծությունը դարձել է 1863 թվականի հունվարյան ապստամբության ոչ պաշտոնական օրհներգը։

### Պոեզիայի ժողովածու
* *Maraton* (1845)
* *Pieśni Salomona* (1846)
* *Skargi Jeremiego* (1847)
* *Kwiaty bez woni* (1848)
* *Zwiędłe liście* (1849)
* *Melodie biblijne* (1852)
* *Dla Moskali* (1862)
* *Tłumaczenia Szopena* (1866) (próba poetyckiego przełożenia muzyki)

### Այլ աշխատանքներ
* *Eli, Eli, lama sabachtani* (1866)
* *Ostatnia strofa* (1866)
* *Modlitwa więźnia* (1866)
* *Za zbłąkanych* (1866)
* *Oda do Poezyi* (1898)
* *Perły boleści* (1898)

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է *Virtuti Militari* շքանշանի արծաթե խաչով։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII - 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 458-460, 675, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13848-6.

Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ