Հնդկաստանի ժողովրդագրություն

thumb|upright=1.28|Ծնելիության մակարդակը Հնդկաստանում<br />(յուրաքանչյուր 1000 մարդու հաշվով)
thumb|upright=1.28|Մանկական մահացության մակարդակը Հնդկաստանում<br />(յուրաքանչյուր 1000 մարդու հաշվով, մեկ տարեկանից փոքր)
Հնդկաստանը 1, 336, 286, 256 (1.3 միլիարդ) բնակչությամբ աշխարհի երկրորդ ամենաբնակեցված երկիրն է (մայիս, 2016), որը մոտավորապես հավասար է աշխարհի բնակչության մեկ հինգերորդին։ Ունենալով աշխարհի բնակչության 18%-ը՝ կանխատեսվում է, որ արդեն 2022 թվականին Հնդկաստանը կլինի աշխարհի ամենախիտ բնակեցված երկիրը, իսկ 2050 թվականին՝ 1.7 միլիարդ բնակչությամբ ամենաբնակեցվածը։ 2013 թվականի դրությամբ բնակչության աճի մակարդակը 1.2% է, որը աշխարհում 94-րդ ցուցանիշն է։ Հնդկաստանի բնակչությունը մեկ միլիարդի շեմը հաղթահարել է 1998 թվականին։

Հնդկաստանի բնակչության 50%-ը 25 տարեկանից փոքր են, իսկ 65%՝ 35 տարեկանից։ Կանխատեսվում է, որ 2020 թվականին բնակչության միջին տարիքը կլինի 29 տարեկան (համեմատության համար՝ Չինաստանում 37 տարեկան, Ճապոնիայում՝ 48), իսկ 2030 թվականին Հնդկաստանի կախվածության մակարդակը կլինի ավելի քան 0.4։

Հնդկաստանում ապրում են ավելի քան երկու հազար էթնիկ խմբեր,, ներկայացված են բոլոր խոշոր կրոները, ինչպես նաև չորս խոշոր լեզվաընտանիքները (սինատիբեթյան լեզուներ, դրավիդյան լեզուներ, հնդեվրոպական լեզուներ և ավստրասիական լեզուներ) և երկու մեկուսացված լեզու (նիհալիերենը, որը խոսվում է Մահարաշթրայում և վերշիկերենը, որը խոսվում է Ջամմու և Քաշմիրում)։ Հնդկաստանի լեզվական, գենետիկ և մշակութային բազմազանությանը գերազանցում է միայն Աֆրիկա մայրցամաքը։

2016 թվականի տվյալներով յուրաքանչյուր 1000 տղամարդու բաժին է ընկնում 944 կին։

## Պատմություն
Ըստ հաշվարկների՝ Հնդկաստանի բնակչությունը 1600 թվականին կազմում էր մոտ 100 միլիոն մարդ և այն գրեթե ստատիկ է մնացել մինչև 19-րդ դարը։ Առաջին մարդահամարի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 1881 թվականին, բնակչությունը կազմել է 255 միլիոն մարդ։

Մահացության աստիճանը նվազել է 1920–1945 թվականների ընթացքում՝ կենսաբանական իմունացիայի շնորհիվ։ Եկամտի աճը, ավելի լավ կենցաղային պայմանները, ավելի լավ սնունդը, ապահով և մաքուր միջավայրը, ավելի լավ առողջապահական քաղաքականությունը և բժշկական խնամքը նույնպես ազդեցություն են ունեցել մահացության աստիճանի նվազման վրա։

## Առանձնահատկություններ
Հնդկաստանը զբաղեցնում է ցամաքի 2.41%-ը, բայց աշխարհը բնակչության 18%-ը ապրում է այնտեղ։ 2001 թվականի մարդահամարի ժամանակ բնակչության 72.2%-ը ապրում էր գյուղերոմ, որոնց քանակը մոտավորապես հասնում է 638, 000, իսկ մնացած 27.8%-ը ապրում էր ավելի քան 5, 100 փոքր քաղաքներում և ավելի քան 380 քաղաքային ագլոմերացիաներում։

Հնդկաստանի բնակչությունը գերազանցում է Աֆրիկա մայրցամաքի բնակչությանը 200 միլիոնով։ Սակայն, քանի որ Աֆրիկայի բնակչության աճը գրեթե երկու անգամ գերազանցում է Հնդկաստանի բնակչության աճին, կանխատեսվում է, որ այն կգերազանցի և՛ Հնդկաստանի, և՛ Չինաստանի բնակչությանը 2025 թվականին։

### Համեմատական ժողովրդագրություն

### Նահանգներ և միացյալ տարածքներ

### Կրոն

Այս աղյուսակը ներկայացնում է Հնդկաստանի կրոնական կազմը ըստ 2011 թվականի մարդահամարի (բացառությամբ Մանիպուր նահանգի Սենապատի շրջանի Մաո-Մարամ, Պաոմատա և Պուրուլ ենթաշրջանների՝ մարդահամարի արդյունքներ վերացման պատճառով)։ 1981 թվականին մարդահամարը չի անցկացվել Ասսամում, իսկ 1991 թվականին՝ Ջամմու և Քաշմիրում։

### Նորածինների ժողովրդագրություն
մինի|390x390փքս|Արական և իգական սեռերի հարաբերությունը Հնդկաստանում՝ հիմնաված պաշտոնական մարդահամարի տվյալների վրա (1941-2011)։ Տվյալները ցույց են տալիս, որ հարաբերությունը մեծ տարբերություն ուլտարաձայնային հետազոտության և սեռը որոշող տեխնոլոգիայի ներմուծումից հետո։
Հետևյալ աղյուսակը ներակայացնում է վերջին 15 տարվա ընթացքում նորածնային մահացության հարաբերությունը Հնդկաստանում՝ ըստ սեռի։

Որոշ ակտիվիստներ հավատում են, որ 2011 թվականի մարդահամարը ցույց է տալիս յոթ տարեկանից փոքր աղջիկ երեխաների քանակի լուրջ նվազում։ Ըստ նրանց՝ 2001-2011 թվականներին մոտ ութ միլիոն իգական պտուղ աբորտի է ենթարկվել։ Այս պնդումները վիճելի են։ Գիտնականները, որոնք ուսումնասիրում են սեռերի հարաբերությունը և ժողովրդագրական միտումենրը, արական և իգական սեռի նորածինների 1.08 և 1.12 հարաբերությունը կարող է բնական գործոններով պայմանավորված լինել, ինչպես օրինակ՝ երեխայի ծնվելու պահին մոր կամ հոր տարիքը, յուրաքանչյուր զույգին բաժին ընկնող երեխաների քանակը, տնտեսական սթրեսը, էնդոկրինոլոգիական գործոնները և այլն։ 2011 թվականի Հնդկաստանի մարդահամարի տվյալները (1000 տղային 917 աղջիկ) մոտ են 1940-2005 թվականների ԱՄՆ-ում ճապոնացիների, չինացիների, կուբացիների և հավայացիներ մոտ գրանցված 870–930 աղջկան 1000 տղա ցուցանիշին։ 1000 տղային 900 հարաբերությունը նաև նկատվել է ԱՄՆ-ում՝ հղիության ժամանակ որոշակի տարիքային խմբում գտնվող մայրերի մոտ։

### 0–6 տարեկան բնակչություն

### 7 տարեկանից բարձր բնակչություն
մինի|430x430փքս|Հնդկաստանում կյանքի միջին տևողության քարտեզ, 2011–2016.

### Գրագիտության մակարդակ
մինի|430x430փքս|Հնդկաստանում գրագիտության մակարդակի քարտեզ, 2011.

## Կարևոր վիճակագրություն
### ՄԱԿ-ի տվյալներ

### Հնդկաստանի մարդահամար
մինի|430x430փքս|Ծնելիության գումարային գործակիցը յուրաքանչյուր կնոջը բաժին ընկնող երեխաների քանակը ըստ նահանգների և միացյալ տարածքների 2012 թվականի դրությամբ
մինի|459x459փքս|Ծնելիության գումարային գործակիցը յուրաքանչյուր կնոջը բաժին ընկնող երեխաների քանակը ըստ շրջանների 2011 թվականի դրությամբ

### Բնակչության կառուցվածք
Բնակչության կառուցվածքը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով։

### Ծնելիության գումարային գործակից
Ըստ ժողովրդագրության և առողջության հարցերի հետազոտության։

### Վիճակագրություն ըստ տարածաշրջանի

## Բնակչության կանխատեսումներ
Կանխատեսվում է, որ 2030 թվականին Հնդկաստանը բնակչությամբ կգերազանցի Չինաստանին։ Այդ կանխատեսումները հիմնաված են ապագա ծնելիության գումարային գործակցի և մահացության մակարդակի ենթադրությունների։

Աղբյուր։
* **2020**: 1, 326, 093, 000
* **2030**: 1, 460, 743, 000
* **2040**: 1, 571, 715, 000
* **2050**: 1, 656, 554, 000

### 2020 թվական
Անգամ միլիոն (օրինակ՝ 361 = 361, 000, 000)

Աղբյուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի հասարակություն
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն