open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տոֆիա

**Տոֆիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 1020 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 91 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 11 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 2039։ Հեռախոսային կոդը՝ 0765։

Քաղաքի հովանավոր սուրբը համարվում է Սան Լորենզո Սիրոն։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:648
  bar:1871 from:0 till:691
  bar:1881 from:0 till:801
  bar:1901 from:0 till:926
  bar:1911 from:0 till:865
  bar:1921 from:0 till:991
  bar:1931 from:0 till:958
  bar:1936 from:0 till:954
  bar:1951 from:0 till:1018
  bar:1961 from:0 till:844
  bar:1971 from:0 till:758
  bar:1981 from:0 till:758
  bar:1991 from:0 till:829
  bar:2001 from:0 till:905
PlotData=
  bar:1861 at: 648 fontsize:S text:648 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 691 fontsize:S text:691 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 801 fontsize:S text:801 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 926 fontsize:S text:926 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 865 fontsize:S text:865 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 991 fontsize:S text:991 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 958 fontsize:S text:958 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 954 fontsize:S text:954 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1018 fontsize:S text:1.018 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 844 fontsize:S text:844 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 758 fontsize:S text:758 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 758 fontsize:S text:758 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 829 fontsize:S text:829 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 905 fontsize:S text:905 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTAT-ի տվյալներով


## Կոմունայի ադմինիստրացիան
* Հեռախոս. 0765 326032
* Էլեկտրոնային փոստ. comuneditoffia@libero.it
* Պաշտոնական կայք. http://www.comune.toffia.ri.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայքը 
* Միջազգային վիճակագրական ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սկևռա

**Սկևռա**, վանք, գիտամշակութային կենտրոն Կիլիկյան Հայաստանում։

## Կրոնամշակութային կենտրոն
Ունեցել է բարձր տիպի դպրոց, գրչատուն, մատենադարան, կուսանոց, գործել է Լամբրոն բերդին կից։ Այնտեղ է եղել նաև Հեթումյանների տոհմային դամբարանը։ 12-13 դարերում վանքում ծաղկում են ապրել գրչությունը, մանրանկարչությունը, փորագրությունը։

## Գրչության կենտրոն
Անցել է երկու շրջան։ Առաջինը (մինչև 13-րդ դարի սկիզբ) կապված է Ներսես Լամբրոնացու գրչական, մատենագրական գործունեության հետ։ Այդ շրջանում բեղմնավոր աշխատանք են կատարել Գրիգոր Ծաղկողը, Գրիգոր Սկևռացին, Կոստանդին, Արեստակես, Սամվել, Հովսեփ, Հուսիկ, Ներսես գրիչներն ու մանրանկարիչները և երևելի այլ գործիչներ։

Երկրորդ շրջանը (13-րդ դար) համընկել է նշանավոր մշակութային գործիչ ու րաբունապետ Գրիգոր Սկևռացու գործունեության հետ։ Վանք են հրավիրվել հոչակված գրիչներ ու նկարիչներ, աոավել ծաղկում են ապրել արվեստները։ Նշանավոր գործիչներից են եղել Գրիգոր Պիծակը, Սարգիս Պիծակը, Սիոն ծաղկողը, րաբունապետներ Սիմեոնը, Խաչատուրը, Մովսես Երզնկացին, հայտնի գրիչներ Ավետիսը, Ստեփանոս Սկևռացին, Ստեփանոս Իրիցու որդին և ուրիշներ։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահվում են Սկևռայում ընդօրինակված ձեռագրեր և այլ մատյաններ։

## Տես նաև
* Սկևռայի Ավետարան

## Գրականություն
* Բադալան Հ., Սկևռայի գրչության կենտրոնը։ Ալբոմ-ուսումասիրություն, Ե., 2013:

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մերսինի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Սևատեսուկ

**Սևատեսուկ, սևագլխիկ** (), վարդազգիների (վարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 30 տեսակ։

## Հայաստանում
Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ 
*Սևատեսուկ բազմակող () 
* Սևատեսուկ խավապտուղ ()։

Առաջինը Հայաստանում տարածված է ամենուրեք, իսկ երկրորդը՝ Սյունիքի մարզում։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին, թփուտներում, անտառի բացատներում։
 
## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը մերկ կամ գրեթե մերկ է, բարձրությունը՝ 40-80 սմ։ Տերևները փետրաձև են, սղոցաեզր։ Ծաղկաբույլը գլխիկ է, ծաղիկները՝ միասեռ են և երկսեռ՝ նույն ծաղկաբույլում, ներքևում տեղադրված են առէջավոր, վերևում՝ վարսանդավոր, իսկ միջին մասում՝ երկսեռ ծաղիկները։

Ծաղկում է մայիս-հունիսին։

Պտուղը երկայնակի, քառակող, շագանակագույնից մինչև մուգ դարչնագույն երկսերմիկ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Դեղաբույս է. պարունակում է սապոնիններ, ալկալոիդներ, աղաղանյութեր, ֆլավոնիդներ, եթերայուղեր և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործում են թարախային վերքերի բուժման ժամանակ։

Կիրառվում է նաև օծանելիքի արտադրության մեջ։ Մեղրատու է։

## Պատկերասրահ

Sarcopoterium spinosum4.JPG
Pimprenelle petite Vilmorin-Andrieux 1883.png
Sarcopoterium spinosum2.JPG
108 Poterium sanguisorba L.jpg
Poterium sanguisorba — Flora Batava — Volume v13.jpg


Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Ձմեռային իշխան

**Ձմեռային բախտակ** (), սաղմոնայինների ընտանիքին պատկանող ձուկ, Սևանի իշխանի 4 ենթատեսակներից մեկը։

Համեմատաբար խոշոր ձուկ է։ Մարմինը գլանաձև է՝ կողքերից մի փոքր սեղմված, երկարությունը՝ 50-55 (երբեմն՝ 90) սմ, զանգվածը՝ մինչև 15 կգ։ Մարմինը` իշխանի մյուս ենթատեսակների համեմատ համեմատաբար բարձր է։ Ճարպային լողակը գտնվում է մեջքային և պոչային լողակների միջև։ Գլուխը մեծ է, դունչը՝ բութ, բերանը՝ համեմատաբար փոքր։ Էգերի բազմացմանը չմասնակցող արուների ծնոտները հավասար երկարություն ունեն։ Ծեր արուների ստորին ծնոտը վերինից երկար է։ Բերանը զինված է ծնոտների, քմոսկրերի, խոփոսկրերի և լեզվի վրա գտնվող լավ զարգացած ատամներով։ Թեփուկները մանր են, կողագծում՝ 108-114 հատ։ Մեջքային լողակում ճառագայթները 11-14-նն են, հետնալողակում՝ 11-12։ Խռիկային առաջին աղեղի վրա գտնվում են համեմատաբար կարճ, գուրզաձև ծայրերով 16-20 առէջներ։ Մարմնի գունավորումն անմիջականորեն կախված է սեռական գեղձերի հասունացումից։ Մանրաձկները մինչև 1 տարեկանը դեղնականաչավուն են՝ ուղղահայաց դարչնագույն շերտերով։ Սեռահասուն առանձնյակները, բացառությամբ բազմացման շրջանի, ունեն արծաթափայլ գունավորում՝ երկնագույն, ծիրանագույն, կանաչավուն, երբեմն՝ թույլ ոսկեգույն նրբերանգներով։ Մարմինը պատված է 1 մմ-1 սմ տրամագծով սև կլորավուն բծերով։ Լողակները սովորաբար մոխրագույն են։ Էգերը սեռահասուն են դառնում կյանքի 5-րդ, արուները՝ 4-րդ տարում։ Բազմացման ընթացքում արուների մաշկը հաստանում ու մգանում է, թեփուկները թաղվում են մաշկի մեջ, և երևում են միայն նրանց ծայրերը, անհետանում է արծաթափայլ գունավորումը, ատամները երկարում են, ստորին ծնոտի ծայրին առաջանում է կեռ ելուստ։ Մարմինը ծածկվում է լորձով։ Էգերի մոտ այդ փոփոխություններն ավելի թույլ են արտահայտվում։

Սնվում է մերձհատակային կենդանիներով (ջրային իշուկներ, տզրուկներ, ջրային միջատների թրթուրներ)։ Խոշոր առանձնյակները կարող են սնվել նաև մանր ողնաշարավորներով (ձկներ, երկկենցաղներ)։ Մինչև Սևանա լճի մակարդակի նվազումը ունեցել է արդյունաբերական նշանակություն և տվել իշխանի ընդհանուր որսի մինչև 25-30 %-ը։ Ներկայումս համարվում է իշխանի ոչնչացված ենթատեսակ՝ ձվադրավայրերի չորացման և գերորսի հետևանքով։

## Տարածվածություն
Տարածված է եղել միայն Սևանա լճում։ Հայաստանից դուրս չի հանդիպել։

## Էկոլոգիա
3-5 տարեկան հասակում դառնում է սեռահասուն։ Նոյեմբերից մինչև մարտ, խոշոր, խճաքարային գրունտներում, 6-8 մ խորություններում ձվադրում է։ Բնակվել է առավելապես Փոքր և Մեծ Սևանի առափնյա շրջաններում։ Սնվում էր հիմնականում համարիդներով, փափկամարմիններով, ջրային միջատների թրթուրներով, հասուն առանձնյակները` նաև մանր ձկներով։

## Պահպանություն
Վերջին հավաստի որսը կատարվել է 1982 թվականին Մեծ Սևանի հյուսիսարևելյան ափերի մոտ։

Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում ձվադրավայրերի չորացումը լճի մակարդակի արհեստական իջեցման հետևանքով և որսագողությունը։ 1970-1980 թվականներին կատարվել են արհեստական վերարտադրման անհաջող փորձեր, սակայն աշխատանքները ընդհատվել են լճում վայրի արտադրողների բացակայության պատճառով։

1978 թվականից որսն արգելված է։ Պահպանվում էր «Սևան» ազգային պարկում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սաղմոնազգիներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քորդավորներ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Կատեգորիա:Ծածանակերպեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Քաղցրահամ ջրերի ձկներ
Սիվրիհիսար

**Սիվրիհիսար**, Սիվրի Հիսար, հնում՝ Թալիա, Հուստինիանուպոլիս, քաղաք Թուրքիայում, համանուն լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին, Անկարայից 185 կմ հարավ-արևմուտք։ Հիմնադրել է Բյուզանդիայի Հուստինիանոս I կայսրը։ Թուրքերեն *Սիվրիհիսար* անվանումը (նշանակում է սրածայր բերդ) ստացել է պահպանված բյուզանդական ավերակ բերդից։ Սիվրիհիսարում հայերը հաստատվել են դեռես բյուզանդական տիրապետության ժամանակաշրջանում։ 1471 թվականին Թորոս եպիսկոպոսի (Աղքատ) ընդօրինակած «Ճաշոց» ձեռագիրը վկայում է այնտեղ հայկական գաղութի առկայությունը՝ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցով հանդերձ։ Հայերը նախ հիմնել են մերձակա Հային գեղը (թուրք.՝ Խրիստիան քյոյի), ապա տեղափոխվել բնական ամրություններով պաշտպանված Սիվրիհիսար։ Հայկական կազմակերպված համայնքի մասին առաջին տեղեկությունները վերաբերում են 17-րդ դարին (1602 թվականին հայ վաճառականները առևտրական կապերի մեջ են եղել Վենետիկի հետ, 1616 թվականին է այցելել Սմեոն Լեհացին)։

1850-ական թվականներին քաղաքում կառուցվել է երկսեռ դպրոց (Սահակ-Մեսրոպյան և Հռիփսիմյանց), 1863 թվականին՝ գիշերօթիկ դպրոց (Թարգմանչաց)։ 14-րդ դարի կեսին Ա․ ունեցել է 4 հազար հայ բնակիչ, 1874 թվականին՝ 5250 մարդ (750 տուն), 1890 թ.-ին՝ մոտ 6000 մարդ (800 տուն)։ Հայկական միջին և կենտրոնական թաղերի աղետալի հրդեհից (1876) հետո քաղաքը կառուցապատվել է նոր նախագծով։ 1881 թվականին կառուցվել է Մ․ Երրորդություն եկեղեցին, 1883 թվականին՝ Ներսիսյան դպրոցը և նոր բաղնիքը։ 1911 թվականին Սիվրիհիսարում հրատարակվել է «Անահիտ» խմորատիպ շաբաթաթերթը, հիմնվել բարեգործական միության մասշնաճյուղ, կազմակերպվել թատերական խումբ։ 1914 թվականին Սիվրիհիսարում ապրող մոտ 850 տուն հայերը զբաղվում էին հիմնականում այգեգործությամբ, արհեստներով, սանտրով, վաճառականությամբ։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ 1918 թվականին Սիվրիհիսար վերադարձած 200-250 հայ ընտանիքները թուրքական կառավարության նոր հալածանքների հետևանքով ստիպված հեռացել են, և հայկ․ գաղութը 1920 թվականին վերջնականապես քայքայվել է։ Հունաստանում, Բուլղարիայում և այլուր ապաստանած սիվրիհիսարցիներից շատերը հետագայում ներգաղթել են Սովետական Հայաստան։

Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Խոսե Սոռիլյա ի Մորալ

**Խոսե Սոռիլյա ի Մորալ** (, ), իսպանացի բանաստեղծ, դրամատուրգ։ Իսպանական խոշորագույն ռոմանտիկներից։

Սկզբնական շրջանում գրել է խռովահույզ քնարական բանաստեղծություններ («Բանաստեղծություններ», համար 1-8, 1837-1840, ժողովածու), հետագայում դիմել է իսպանական միջնադարին՝ այն հակադրելով բուրժական արդիականությանը («Տրուբադուրի երգը», համար 1-3, 1840-1841, ժողովածու, «Կապիտան Մոնտոյան», 1839, «Անտառային շուշան», 1845, կրոնախրատական ավանդազրույցներ, «Գրանադա», 1852, Էպիկական պոեմ)։

Նրա դրամաները (հիմնականում ազգային, պատմահերոսական սյուժեներով) հիմնավորում են ժողովրդի ու միապետության միաբանության գաղափարը («Կոշկակարն ու թագավորը», համար 1-2, 1840-1841)։ «Դոն Ժուան Տենորիո» (մաս 1-2, 1849) դրամայում Դոն Ժուանը պատկերված է որպես իդեալական սեր որոնող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Հայաստանի նախագահի նստավայր

**Հայաստանի նախագահի նստավայր** (2018 թվականի ապրիլի 9-ից մինչև նոյեմբերի 22-ը՝ **Հայաստանի վարչապետի նստավայր,** հայտնի է նաև որպես *Բաղրամյան 26*), Հայաստանի նախագահի աշխատանքային վայրը, որը տեղակայված է Երևանի Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի 26 հասցեում։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ից վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրամանով Բաղրամյան 26-ի դարպասները բացվել են այցելուների համար։

## Պատմություն
Նստավայրի շենքը նախագծվել է 1951 թվականին որպես Հայաստանի ԽՍՀ Մինիստրների Խորհրդի տուն, հետագայում ծառայել է որպես Հայաստանի ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության շենք։ Նախագծի հեղինակը Մարկ Գրիգորյանն է։ Շենքը եղել է երկհարկանի, ենթարկվել է վերակառուցման, և մակերեսը կազմել է 2720 քմ։ Առաջին հարկի 338 քմ մակերեսով 10 մ բարձրությամբ տարածքը նախատեսված է ընդունելությունների համար՝ առանձին սրահներով։

1987 թվականին շենքը վերակառուցվել է «Հայարդնախագիծ» ինստիտուտի նախագծի հիման վրա։ Շենքի երկու կողմերում ավելացվել է 10 մ լայնությամբ և 6 մ երկարությամբ երկու եռահարկ շենք։ Վերակառուցման արդյունքում շենքի ընդհանուր մակերեսը կազմել է 4470 քմ։

1992 թվականից ծառայում է որպես Հայաստանի նախագահի նստավայր մինչ 2018 թվական, որից հետո սկսեց ծառայել որպես Հայաստանի վարչապետի նստավայր։ Այնուհետև 2019-ից ծառայում է որպես Հայաստանի նախագահի նստավայր։

2009-2010 թվականներին Հայաստանի վաստակավոր ճարտարապետ Նարեկ Սարգսյանի նախագծով շենքի առանցքով ետնամասում կառուցվել է քառահարկ շինություն, որպես վարչական մասնաշենք 3150.0 քմ ընդհանուր մակերեսով։ Շենքի արտաքին պատերը երեսապատված են բաց դեղնավուն ֆելզիտով և տրավերտինով։

## Կառուցվածք
Առաջին հարկը և երրորդ հարկի մի հատվածը նախատեսված են ընդունելությունների համար՝ առանձին սրահներով։ Շենքի մնացած հատվածը ծառայում է որպես վարչական մաս։ Շենքի արտաքին պատերը կառուցված են դեղնավուն տուֆով։

## Գեղանկարների հավաքածու
Հայաստանի նախագահի նստավայրի տարբեր սրահներում են պահվում Հովհաննես Այվազովսկու, Փանոս Թերլեմեզյանի, Մարտիրոս Սարյանի, Գևորգ Բաշինջաղյանի, Հակոբ Հակոբյանի և մի շարք այլ նշանավոր նկարիչների գեղանկարները, որոնք ի պահ են տրվել նախագահի աշխատակազմին Հայաստանի ազգային պատկերասրահի կողմից։

## Հետաքրքրական
* 1960 թվականին Մարկ Գրիգորյանը, որպես շենքի նախագծի հեղինակ, պարգևատրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատվոգրով։
* Բաղրամյան 26 վարչական շենքը Հայաստանի կառավարության որոշմամբ 2004 թվականին ընդգրկվել է Երևան քաղաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակում՝ որպես հանրապետական նշանակության հուշարձան։
*2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ից Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Բաղրամյան 26-ի այգու դռները բացվեցին քաղաքացիների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նախագահի նստավայրը - Պատմություն

Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նախագահական նստավայրեր
Ինքնաթիռավարում

[մինի|[Բոինգ 747|Boeing 747-ի նավիգացիոն էկրան]]
**Ինքնաթիռավարում**, ինքնաթիռ վարելու տեսություն և պրակտիկա։ Ուսումնասիրում է օդանավարկության խնդիրների լուծման համար տեխնիկական միջոցների կիրառությունները։ Տեխնիկական միջոցները բաժանվում են հետևյալ հիմնական դասերի, ընդհանուր, գիրոսկոպիկ, ռադիո և իներցիալ օդանավարկության, աստղագիտական և խառը։ Բաժանվում են նաև ինքնավար և ոչ ինքնավար դասերի։ Ինքնավար միջոցները կարիք չունեն վերգետնյա սարքավորումների և դիտավորյալ խանգարումների ազդեցությանը չեն ենթարկվում։ Ինքնավար սարքերի դերը առանձնապես մեծ է հեռավոր թռիչքի ժամանակ։ Ինքնաթիռավարման տեխնիկական միջոցների կոմպլեքս կիրառման եղանակները, կախված թռիչքի պայմաններից և նպատակից, ընտրում է ինքնաթիռի անձնակազմը։ Ինքնաթիռավարման հիմնական խնդիրը ինքնաթիռը որոշակի բարձրության վրա և սահմանված ժամանակամիջոցում տրված երթուղով նպատակակետին հասցնելն է, որի համար անձնակազմը ճշգրտում և կարգավորում է ինքնաթիռի տեղը, թռիչքի ուղղությունը, արագությունը, բարձրությունը։

Կատեգորիա:Ինքնաթիռներ
Ինքնին իր (տերմին)

**«Ինքնին իր»**, փիլիսոփայական տերմին, որը նշանակում է իրը, ինչպես այն կա ինքնին, անկախ ամեն ինչից, այդ թվում՝ մարդկային մտածողությունից, ի տարբերություն այն բանի, որ այն որպես «երևույթ» գոյություն ունի «մեզ համար»։ «Ինքնին իր»-ը Կանտի հիմնական հասկացություններից է, որում արտահայտվում է նրա ուսմունքի հակասական բնույթը։ «Ինքնին իր» նշում է գիտատեսական գիտելիքի բովանդակության արտաքին աղբյուրը, բայց, որքանով այն գոյություն ունի ինքնին, սկզբունքորեն բացառվում է նրա ճանաչման հնարավորությունը։ «Երբ Կանտը ենթադրում էր, որ մեր մտապատկերներին համապատասխանում է ինչ-որ բան մեզանից դուրս, ինչ-որ ինքնին իր, Կանտն այստեղ մատերիալիստ է։ Երբ նա այդ ինքնին իրը հայտարարում է անիմանալի, տրանսցենդենա, այնկողմային, Կանտը հանդես է գալիս որպես իդեալիստ»։ Գիտական իմացությանը անմատչելի «ինքնին իր» Կանտի ուսմունքում նշանակում է նաև այն «էությունները», որ հավատի առարկա են, ուստի և «ինքնին իր»-ի գոյության գիտական («բանական») ապացուցումը անհնար է։ «Էությունները» դուրս բերելով գիտական մտածողության ոլորտից, Կանտը փորձում է դրանք դարձնել անխոցելի բնագիտական քննադատության համար, ենթադրելով, որ դրանց ճանաչման անհրաժեշտությունը թելադրվում է բարոյագիտության հիմնավորման խնդիրներով։ Մարքսիստական փիլիսոփայությունը գտնում է, որ իրերի աշխարհը իրոք գոյություն ունի «ինքնին», սակայն մերժում է «ինքնին իր»-ի մասին ագնոստիկական և իդեալիստական եզրակացությունները։ Ճանաչողության ընթացքում և շնորհիվ պրակտիկայի «ինքնին իր» ճանաչվում և դառնում է «իր մեզ համար»։

Կատեգորիա:Ֆենոմենոլոգիա
Կատեգորիա:Մետաֆիզիկա
Կատեգորիա:Կանտականություն
Սիլեզիա (մարզ)

**Սիլեզիա** (, , ), պատմական սլավոնական երկրամաս Օդեր գետի վերին և միջին հոսանքում։

10-րդ դարից ընդգրկվել է Լեհաստանի կազմում։ 12-13-րդ դարերում բաժանվել է բազմաթիվ իշխանությունների։ 14-րդ դարի սկզբին Սիլեզիայի իշխանություններն ընկել են Լյուքսեմբուրգների գերիշխանության տակ։ 1526 թվականին Սիլեզիան, բացի երեք իշխանություններից, որոնք 15-րդ դարում վերջին վերամիավորվել էին Լեհաստանին, անցել է Հաբսբուրգների գերիշխանության տակ։ Ավստրիայի ժառանգության համար պատերազմի (1740-1748) ընթացքում Սիլեզիայի մեծ մասը (բացի հարավային իշխանություններից) գրավել է Պրուսիան։ Դրանից հետո ուժեղացել է դեռևս միջնադարում սկսված Սիլեզիայի գերմանացումը, սակայն 19-րդ դարում ևս Սիլեզիայի բնակչության զգալի մասը դեռևս պահպանում էր լեհական ազգային պատկերը։

1742 թվականից ավստրիական Հաբսբուրգների տիրապետության տակ էին միայն Սիլեզիայի հարավային իշխանությունները, որոնք Ավստրո-Հունգարիայի տրոհումից (1918) հետո մտան Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։ 1793 թվականին և 1844 թվականին Սիլեզիայում տեղի են ունեցել ջուլհակների ապստամբություններ։ Լեհական պետականության վերականգնումից (1918) հետո Սիլեզիայի աշխատավորները պայքարել են Լեհաստանի հետ վերամիավորվելու համար (ապստամբություններ 1919, 1920, 1921 թվականներին), սակայն գերտերությունների դիմադրության պատճառով Լեհաստանին է անցնում (1922) Վերին Սիլեզիայի միայն 1/3 մասը։

1938-1939 թվականին ողջ երկրամասն ընկնում է Նացիստական Գերմանիայի իշխանության տակ։ 1945 թվականին երկրամասն անցնում է Խորհրդային Միության տիրապետության տակ։

Պոտսդամի կոնֆերանսով (1945) որոշվում է Լեհաստանի արևմտյան սահմանը՝ Օդեր և Նայսե գետերով և համապատասխանաբար Սիլեզիայի մեծ մասով փոխանցել Լեհաստանին։

Կատեգորիա:Լեհաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Մոնտե Սան Ջովանի ին Սաբինա

**Մոնտե Սան Ջովանի ին Սաբինա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 765 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 31 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0765։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1042
  bar:1871 from:0 till:1127
  bar:1881 from:0 till:1172
  bar:1901 from:0 till:1351
  bar:1911 from:0 till:1414
  bar:1921 from:0 till:1350
  bar:1931 from:0 till:1112
  bar:1936 from:0 till:1070
  bar:1951 from:0 till:1013
  bar:1961 from:0 till:810
  bar:1971 from:0 till:626
  bar:1981 from:0 till:681
  bar:1991 from:0 till:665
  bar:2001 from:0 till:728
PlotData=
  bar:1861 at: 1042 fontsize:S text:1.042 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1127 fontsize:S text:1.127 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1172 fontsize:S text:1.172 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1351 fontsize:S text:1.351 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1414 fontsize:S text:1.414 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1350 fontsize:S text:1.350 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1112 fontsize:S text:1.112 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1070 fontsize:S text:1.070 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1013 fontsize:S text:1.013 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 810 fontsize:S text:810 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 626 fontsize:S text:626 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 681 fontsize:S text:681 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 665 fontsize:S text:665 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 728 fontsize:S text:728 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք
* Официальный сайт населённого пункта 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Տևրիկի վանք

**Տևրիկի վանք**, վանք Փոքր Հայքի Սեբաստիայի նահանգի Տևրիկ քաղաքում։ Այսպես կոչվել է քաղաքի Սուրբ Առաքյալ, Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Առաքյալ եկեղեցիներից մեկը։ Եկեղեցիներից երկուսը կառուցվել են 1259 և 1268 թվականներին։ Պահպանվել են 1450-1480-ականների այստեղ ընդօրինակված հայերեն 4 Ավետարան, 1 Ճաշոց, 1 Գանձարան, 1 Շարակնոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սիվասի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կորյուն Սիմոնյան

**Կորյուն Ստեփանի Սիմոնյան**  (), հայ խորհրդային նկարիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը (1938-1940 թվականներին դասավանդել է նկարչություն), 1937 թվականին՝ Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիան։ Ստեղծել է բնանկարներ, դիմանկարներ, թեմատիկ կոմպոզիցիաներ («Ինքնանկար», «Արածող ոչխարներ», 1940, «Արարատ», 1940, «Պարտիզաններ», 1940, «Հանդիպում», 1942, բոլորը՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահում)։ Սիմոնյանն առաջիններից էր սովետահայ գեղանկարչության մեջ, որ դիմել է պատմական թեմատիկային («Յուսուֆի սպանությունը», 1938-1940)։ Սիմոնյանի արվեստին բնորոշ է կյանքի խոր արտացոլումը, հյութեղ, զուսպ գունահարաբերումները, ռեալիզմը։ 1932 թվականից Սիմոնյանը մասնակցել է հանրապետական ցուցահանդեսներին։ Զոհվել է Հայրենական Մեծ պատերազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վարդենոցաց վանք

**Վարդենոցաց վանք**, վանք Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Դարանաղի գավառում։ Եկեղեցին կոչվում էր սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի անունով։ 1476 թվականին Հովսեփ եպիսկոպոսը այստեղ ընդօրինակել է Սաղմոսարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:15-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Պոստա (կոմունա)

**Պոստա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 766 մարդ (2008 թվականին), խտությունը կազմում է 12 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 66 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2019։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0746։

Ֆելիքս Ուզալցին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր սուրբ։ Տոնակատարություն հունիսի 16-ին է։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2201
  bar:1871 from:0 till:2284
  bar:1881 from:0 till:2230
  bar:1901 from:0 till:2436
  bar:1911 from:0 till:2666
  bar:1921 from:0 till:2537
  bar:1931 from:0 till:2427
  bar:1936 from:0 till:2185
  bar:1951 from:0 till:1919
  bar:1961 from:0 till:1514
  bar:1971 from:0 till:1202
  bar:1981 from:0 till:1056
  bar:1991 from:0 till:919
  bar:2001 from:0 till:824
PlotData=
  bar:1861 at: 2201 fontsize:S text:2.201 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2284 fontsize:S text:2.284 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2230 fontsize:S text:2.230 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2436 fontsize:S text:2.436 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2666 fontsize:S text:2.666 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2537 fontsize:S text:2.537 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2427 fontsize:S text:2.427 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2185 fontsize:S text:2.185 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1919 fontsize:S text:1.919 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1514 fontsize:S text:1.514 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1202 fontsize:S text:1.202 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1056 fontsize:S text:1.056 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 919 fontsize:S text:919 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 824 fontsize:S text:824 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության պաշտոնական կայք 
*  Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վարդկան անապատ

**Վարդկան անապատ**, անապատ (վանք), Կիլիկյան Հայաստանի Ճկեր գավառում, Սև լեռների շրջանում։ Ավերվել է երկրաշարժից 1114 թվականին, որի ժամանակ զոհվել է բանաստեղծ Գրիգոր Մաշկևորը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադանայի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ռոկա Սինիբալդա

**Ռոկա Սինիբալդա ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 836 մարդ (2008 թվականին), խտությունը կազմում է 17 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 49 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2026։ Հեռախոսային կոդ՝ 0765։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2156
  bar:1871 from:0 till:2172
  bar:1881 from:0 till:2202
  bar:1901 from:0 till:2312
  bar:1911 from:0 till:2344
  bar:1921 from:0 till:2444
  bar:1931 from:0 till:2336
  bar:1936 from:0 till:2296
  bar:1951 from:0 till:2220
  bar:1961 from:0 till:1650
  bar:1971 from:0 till:1065
  bar:1981 from:0 till:911
  bar:1991 from:0 till:943
  bar:2001 from:0 till:825
PlotData=
  bar:1861 at: 2156 fontsize:S text:2.156 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2172 fontsize:S text:2.172 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2202 fontsize:S text:2.202 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2312 fontsize:S text:2.312 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2344 fontsize:S text:2.344 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2444 fontsize:S text:2.444 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2336 fontsize:S text:2.336 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2296 fontsize:S text:2.296 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2220 fontsize:S text:2.220 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1650 fontsize:S text:1.650 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1065 fontsize:S text:1.065 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 911 fontsize:S text:911 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 943 fontsize:S text:943 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 825 fontsize:S text:825 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:  ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Խունարկտորի վանք

**Խունարկտորի վանք**, վանք Փոքր Հայքի Սեբաստիայի նահանգի Ակնա գավառի Հացկնի գյուղի մոտ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիվասի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կարո Գևորգյան

260px|մինի|աջից|Սարդարապատի հերոսների հուշարձան
**Կարո Գևորգյան**(1962-1992), հայ ազատամարտիկ, Արմավիրի ստորաբաժանում։

## Կենսագրություն
Կարո Բենիամինի Գևորգյանը ծնվել է 1962 թ. մարտի 11-ին Բաքու քաղաքում։ Սովորել է տեղի հայկական դպրոցում, զբաղվել է սպորտով (արևելյան Կարատե մարզաձև), ոսկերչությամբ։ 1988 թ. դեկտեմբերի 4-ին թողել է Բաքուն, եկել Հայաստան, բնակվել է Սևակավանում։ Անդամագրվել է երկրապահ ջոկատներին։ 1991 թ. ընտանիքով տեղափոխվել է Հոկտեմբերյան քաղաք (այժմ՝ Արմավիր)։ Որպես կամավոր անդամագրվել է ջանֆիդացի Ռուստամի (Ռուստամ Գասպարյան) ջոկատին։ Զոհվել է 1992 թ. մայիսի 24-ին՝ հետախուզության ժամանակ; Թաղված է Սարդարապատի հերոսների հուշարձանի պանթեոնում։ Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Վիշապի բռունցքը

**Վիշապի բռունցքը**, ֆիլմ մարտարվեստի ժանրում, նկարահանել է 1979 թվականին ռեժիսոր Լո Վեմը։

## Սցենար
Մարտիկ Թան Հաոյունը կորցնում է ուսուցչին։ Նրան սպանել է նրա վաղեմի մրցակիցը, որը այդ կերպով վրեժ է լուծել իր կնոջ հետ սիրային կապեր հաստատելու համար։ Կինը հուսահատված, ինքնասպանության է դիմում։ Խանդից հուսահատվածը՝ ցնցված կնոջ մահից, կտրում է իր ոտքը։ Թան Հաոյունը սկզբից որոշում է մարդասպանից վրեժ լուծել, բայց շուտով թշնամիները միավորվում են։ Նրանք պետք է միասին բացահայտեն ուսուցչի այրու մահը, ինչ-որ մեկը նենգությամբ նրան թունավորել է։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Կինոընկերություն- Lo Wei Motion Picture Co.
* Պրոդյուսեր-Սյու Լիհուա
* Գործադիր պրոդյուսեր- Լո Վեյ
* Ռեժիսոր- Լո Վեյ
* Ռեժիսորի օգնական-Սյու Սյուելյան, Չժաո Լուցզյա
* Մարտական գործողությունների բեմադրությունը- Ջեքի Չան
* Մարտական գործողությունների բեմադրիչի օգնական- Լյու Ցզյանվեն, Պեն Հան, Վան Յո
* Խմբագիր-Լյան Յունցանյ
* Օպերատոր- Չեն Ժունշու
* Կոմպոզիտոր- Չեն Սյունյցի

## Տեխնիկական տվյալներ
*Լեզու-կանտենյան
*Տևողությունը-92 րոպե
*Պատկեր-գունավոր
*Ժապավեն-35 մմ
*Ֆորմատ-2,35։1
*Ձայն- մոնո

## Արտաքին հղումներ
* «Վիշապի բռունցք»  hkcinemagic.com
* «Վիշապի բռունցք» 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լո Վեյի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Հակոբ Դարմոյան

**Հակոբ Դարմոյան**, Հայ ազատամարտիկ, Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակից (Արմավիրի ստորաբաժանում)։ 
## Կենսագրություն
Հակոբ Վոլոդյայի Դարմոյանը ծնվել է 1963 թ. Հոկտեմբերյանում (այժմ՝ Արմավիր) քաղաքում։ Ավարտել է Արմավիրի թիվ 1 միջն. դպրոցը, ծառայել նախկին միության բանակում, աշխատել է «Տարոն» կոմբինատում։ 1988 թվից եղել է Արցախյան շարժման մասնակից, մասնակցել է Կոռնիձորի, Ղափանի պաշտպանությանը, եղել Արցախի տարբեր տեղամասերում։ Զոհվել է 1992 թ. մայիսի 24-ին Լաչինի Ջիջիմլի գյուղի բարձունքների վրա, հետախուզությունից վերադառնալիս։ Աճյունը թաղված է Սարդարապատի հուշարձան-համալիրի մերձակա բարձունքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Լիազորությունների ժամկետ

**Լիազորությունների ժամկետ,** ժամանակային հատված, որի ընթացքում անձը (սովորաբար քաղաքական գործիչը) զբաղեցնում է իր պաշտոնը։ Լիազորությունների ժամկետը քաղաքական գործիչների համար սահմանվում է սահմանադրությամբ կամ համապատասխան օրենքներով։

Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն
Պուերտո դե լա Կրուսի հնագիտական թանգարան

**Պուերտո դե լա Կրուսի հնագիտական թանգարան** (), ոչ մեծ, բայց կարևորագույն հնագիտական թանգարան Կանարյան կղզիներում։ Գտնվում է Պուերտո դե լա Կրուսում։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1953 թվականին։ Թանգարանում ցուցադրվում են գուանչի ժողովրդին պատկանող մշակութային գտածոներ։ Թանգարանում կա ավելի քան 2600 ցուցանմուշ։

Հավաքածուի առավել հայտնի առարկաներից մեկը Գուատիմակ կուռքն է։

## Պատկերասրահ

El Guatimac.jpg
Archaeological Museum of Puerto de la Cruz 05.jpg
Archaeological Museum of Puerto de la Cruz 07.jpg
Archaeological Museum of Puerto de la Cruz 06.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պուերտո դե  լա  Կրուսի պաշտոնական  կայքը 

Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:1953 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Կանարյան կղզիներ
Բարբուս-տիկտո

**Բարբուս-տիկտո**, կամ **պունտիուս-տիկտո** (), Կարպ ընտանիքից ձուկ։

## Նկարագրություն
Մարմինը օվալաձև ձգված է, կողքերից տափակացված։ Կողային գիծը ամբողջական չէ, թեփուկները՝ խոշոր։ Բեղիկները բացակայում են։ Մեջքը մոխրականաչագույն է, կողքերը՝ արծաթազօծ մետաղական փայլով, փորը սպիտակ է։ Արուն տարբերվում է էգից մարմնի վրա գտնվող ալ կարմիր գծով։ Բնության մեջ Բարբուսը հասնում է մինչև 10 սմ-ի, իսկ ակվարիումում՝ 6-8 սմ-ի։

## Տարածումը
Հայրենիքը- Հնդկաստան, Շրի Լանկա, Հիմալայներ, Պակիստան, Նեպալ, Բանգլադեշ, Մյանմա և Թայլանդ։

Բնակվում է քաղցրահամ և աղի ջրերում, հեղեղատների պղտոր ջրափոսերում։

## Բնույթը
Բնույթը խաղաղ է, շարժուն, պարսը կազմված է ոչ ավել 6 ձկից։ Ակվարիումում գտնվում է կամ ջրի վերին կամ մեջտեղի շերտում։

Ամենակեր ոչ քմահաճ ձուկ է, սակայն հակված է շատակերության։ Առաջարկվող ջերմությունը 24-26 °C․ pH 6,5-7,8, կոշտությունը 4-20' dH։ Առաջարկվող ջրի ծավալը մինչև 50 լ։

Չի կարելի համատեղել երկարացված կամ վեիլտայլ լողակներով ձկների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բարբուս (Barbus ticto)

Կատեգորիա:Ծածանազգիներ
Զորիկ Ավետիսյան

**Զորիկ Հուսիկի Ավետիսյան** (), հայ ազատամարտիկ Արմավիրի տարածաշրջանից։

## Կենսագրություն
Զորիկ Հուսիկի Ավետիսյանը ծնվել է 1964 թվականին Արմավիրի (Հոկտեմբերյան) մարզի Արաքս ավանում։ 1981 թվականին ավարտել է Արաքսի միջնակարգ դպրոցը, 1982 թվականին զորակոչվել է նախկին խորհրդային բանակ։ 1984 թվականից աշխատել է Հայաստանի պետական ազգագրական թանգարանում։ Արցախյան շարժման ժամանակ նա կամավոր անդամագրվել է, մասնակցել մարտական գործողություններին Հայաստանի սահմանային տարածքներում և Արցախում։ Որպես հետախույզ՝ եղել է Շահումյանում, Գետաշենում, Ղարաչինարում, Ղուբաթլիում, Մարտակերտում, Ֆիզուլիում։ Վիրավորվել է աչքից, բայց վերադարձել է ռազմաճակատ։ 1992 թվականի մայիսի 24-ին, Լաչինի մարտերի ժամանակ, հետախուզական առաջադրանքներ կատարելիս, զոհվել է։ 1992 թվականի մայիսի 31-ին թաղվել է Սարդարապատի հերոսների հուշարձանին կից պանթեոնում։ Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Ի պատիվ ազատամարտիկի՝ Արաքս ավանի միջնակարգ դպրոցն անվանակոչվել է Զորիկ Հուսիկի Ավետիսյանի անունով։

## Աղբյուրներ
* Ռ. Սահակյան «Գիրք վշտի և հպարտության», Ե., 1996:

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Գառնիկ Չուխաջյան

**Գառնիկ Ալեքսանի Չուխաջյան** (), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1979),
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996, թղթակից անդամ՝ 1990 թվականից)։

## Կենսագրություն
1957 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1964-1982 թվականներին եղել է Պոլիմերների համամիութենական ԳՀ և նախագծային ինստիտուտի մոնոմերների քիմիայի լաբորատորիայի, 1982-1993 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր և կենսաօրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ։ 1994 թվականից ապրում է Մոսկվայում։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են համասեռ և միջֆազային կատալիզի պայմաններում չհագեցած միացությունների ստացման ու փոխակերպման ռեակցիաներին։ Մշակել և բժշկության մեջ ներդրել է երկշերտ, ինքնակպչող կենսահամատեղելի թաղանթներ, սպունգներ, սոսինձներ, հակաայրվածքային քսուքներ և այլ միջոցներ։

## Մամուլ
* Հոդվածների մատենագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Ֆյամինյանո

**Ֆյամինյանո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։
Բնակչությունը կազմում է 1543 մարդ, խտությունը կազմում է 15 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 100 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 02023, հեռախոսային կոդ - 0746։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կարեն Պողոսյան

**Կարեն Սուրենի Պողոսյան** (), հայ այգեգործ-ֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1988), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀԳԳԱ (1997) ակադեմիկոս։

ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Սուրեն Պողոսյանի որդին է։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1974 թվականից եղել է խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության ԳՀԻ (1999 թվականից՝ Խաղողապտղագինեգործության գիտական կենտրոն) բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի բաժնի վարիչ։ Իտալիայի խաղողի և գինու ակադեմիայի պատվավոր թղթակից անդամ (1991), Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի անդամ (1998)։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են խաղողի վազի ցրտադիմացկունության ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին, ՀՀ խիստ ցամաքային կլիմա ունեցող մարզերում վազի բարձրաբուն (առանց այգեթաղի) մշակությանը։ Մշակել է բազմամյա բույսերի ցրտադիմացկունության մեխանիզմի տեսական հիմունքները։ Մասնակցել է խաղողի ցրտադիմացկուն (մինչև -28 աստիճան) 9 նոր սորտերի ստեղծմանը։

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Կ. Տիմիրյազևի անվան ոսկե մեդալ, 1981 թ.

## Երկեր
* Физиологические особенности морозоустойчивости виноградного растения. Е., 1975.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ այգեգործներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Շախմատային օլիմպիադա 1990

thumb
**Շախմատային 29-րդ օլիմպիադան** կայացել է 1990 թվականի նոյեմբերի 16-ից մինչև դեկտեմբերի 4-ը, Հարավսլավիայի Նովի Սադ քաղաքում (այժմ՝ Սերբիայում)։

Օլիմպիադայում հանդես է եկել 108 թիմ (Հարավսլավիան հանդես է եկել 3 թիմով)։ Մրցաշարում հանդես է եկել 636 շախմատիստ, որոնցից 103-ը գրոսմայստեր, իսկ 121-ը միջազգային վարպետ։

Խաղացվել է 3020 պարտիա (21 պարտիա չեղյալ է հայտարարվել) շվեյցարական մրցակարգով 14 փուլով։

Տեղերը բաշխվել են.
# Միավորների ընդհանուր քանակով։
# Բուխհոլցի գործակցով
# Թիմային միավորների քանակով
# Բերգերի գործակցով
# Բուխհոլցի պրոգրեսիվ գործակցով

## Ժամակարգ
40 քայլին՝ 2 ժամ, այնուհետև 1 ժամ հաջորդ 20 քայլին։

## Մրցաշարային աղյուսակ
* **Տ** - տեղը մրցաշարային աղյուսակում
* **Բ** - Բուխհոլցի գործակից
* **Միավոր** - բոլոր վաստակած միավորները (1- շախմատիստի հաղթանակ, ½- ոչ ոքի, 0- շախմատիստի պարտություն)
* **ԹՄ** - ոչ պաշտոնական թիմային միավոր (2- հաղթանակ թիմին, 1- ոչ-ոքի, 0- պարտություն)
* **Թավ տառատեսակով** մրցակից թիմի զբաղեցրած տեղն է
* ( ) - մրցախաղում բոլոր շախմատիստների վաստական միավորների ընդհանուր քանակը
* **Լ** - տանտեր երկրի լրացուցիչ հավաքականներ

## Անհատական մեդալներ
* Պերֆոմանս-վարկանիշ՝  **[[Ռոբերտ Հյուբներ]] 2734**
* Խաղատախտակ 1՝  Զենոն Ֆրանկո Օկամպոս (9/12) և  Ռաուլ Գարսիա Պաոլիչի (10½/14) = 75,0 %
* Խաղատախտակ 2՝  Դիբենդու Բարուա 8½ / 11 = 77,3 %
* Խաղատախտակ 3՝  Էգոն Բրեստյան 9½ / 12 = 79,2 %
* Խաղատախտակ 4՝  Ռոբերտո Մարտին դել Կամպո 7½ / 10 = 75,0 %
* 1-ին պահեստային՝  Սատի Հուսարի 6 / 7 = 85,7 %
* 2-րդ պահեստային՝  Լոլո Կերեդիկ Ջոնս 6 / 7 = 85,7 %

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* OlimpBase

Կատեգորիա:1990 սպորտում
Ֆորանո

**Ֆորանո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։
Բնակչությունը կազմում է 2439 մարդ, խտությունը կազմում է 143 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 17 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 02044, հեռախոսային կոդ - 0765։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:992
  bar:1871 from: 0 till:1151
  bar:1881 from: 0 till:1284
  bar:1901 from: 0 till:1465
  bar:1911 from: 0 till:1846
  bar:1921 from: 0 till:1854
  bar:1931 from: 0 till:1887
  bar:1936 from: 0 till:2100
  bar:1951 from: 0 till:2353
  bar:1961 from: 0 till:2369
  bar:1971 from: 0 till:2120
  bar:1981 from: 0 till:2164
  bar:1991 from: 0 till:2364
  bar:2001 from: 0 till:2453

PlotData=

  bar:1861 at:992 fontsize:XS text: 992 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:1151 fontsize:XS text: 1151 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:1284 fontsize:XS text: 1284 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:1465 fontsize:XS text: 1465 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:1846 fontsize:XS text: 1846 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:1854 fontsize:XS text: 1854 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:1887 fontsize:XS text: 1887 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:2100 fontsize:XS text: 2100 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:2353 fontsize:XS text: 2353 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:2369 fontsize:XS text: 2369 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:2120 fontsize:XS text: 2120 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:2164 fontsize:XS text: 2164 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:2364 fontsize:XS text: 2364 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:2453 fontsize:XS text: 2453 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Տվյալներն ըստ ISTAT



## Արտաքին հղումներ
* http://www.galsabina.com/forano/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Տորի ին Սաբինա

** Տորի ին Սաբինա** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։
Բնակչությունը կազմում է 1278 մարդ, խտությունը կազմում է 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 2049, հեռախոսային կոդ - 0765։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1575
  bar:1871 from:0 till:1661
  bar:1881 from:0 till:1770
  bar:1901 from:0 till:2084
  bar:1911 from:0 till:2112
  bar:1921 from:0 till:2183
  bar:1931 from:0 till:1992
  bar:1936 from:0 till:1997
  bar:1951 from:0 till:2034
  bar:1961 from:0 till:1637
  bar:1971 from:0 till:1309
  bar:1981 from:0 till:1176
  bar:1991 from:0 till:1146
  bar:2001 from:0 till:1197
PlotData=
  bar:1861 at: 1575 fontsize:S text:1.575 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1661 fontsize:S text:1.661 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1770 fontsize:S text:1.770 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2084 fontsize:S text:2.084 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2112 fontsize:S text:2.112 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2183 fontsize:S text:2.183 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1992 fontsize:S text:1.992 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1997 fontsize:S text:1.997 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2034 fontsize:S text:2.034 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1637 fontsize:S text:1.637 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1309 fontsize:S text:1.309 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1176 fontsize:S text:1.176 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1146 fontsize:S text:1.146 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1197 fontsize:S text:1.197 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Տվյալներն ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչություն
* Հեռախոս՝ 0765 62004
* Էլեկտրոնային փոստ՝ torriinsabina@tiscalinet.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.torriinsabina.ri.it/

## Արտաքին հղումներ
*Բնակավայրի պաշտոնական կայքը 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ռուսական թագավորություն

**Ռուսական թագավորություն**, ավատատիրական պետություն միջնադարյան Ռուսաստանում (1547-1721), Ռուսական կայսրության, այսօրվա Ռուսաստանի Դաշնության հիմքը։

Հիմնադրվել է 1547 թվականին, Մոսկվայի մեծ իշխան Իվան Ահեղի (1547-1584) թագադրությամբ։ Նա թագադրվել էր որպես ցար (ցեզար)՝ ձևականորեն հավասարվելով արևմտաեվրոպական կայսրերին։ Ռուսաստանի վերջին թագավորը Պետրոս Մեծն էր (1682-1721), ով Հյուսիսային պատերազմից հետո՝ 1721 թվականին, թագադրվել է որպես կայսր, իր հիմնադրած նոր՝ Սանկտ Պետերբուրգ մայրաքաղաքում։

Ռուսաց պատմագիտության մեջ տարածված կարծիքի համաձայն՝ միասնական և անկախ կենտրոնացված Ռուսական պետությունը ծագել է Ռուսական թագավորության ստեղծումից կես դար առաջ՝ Իվան III Մեծի գահակալության տարիներին։

Ռուսական հողերի միացումը և հին ռուսական պետության վերականգնման գաղափարը ժառանգվել է Ռուսական թագավորության ամբողջ գոյության ընթացքում և ընդունվել Ռուսական Կայսրության կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Սկաֆանդր

250px|մինի|աջից|Սկաֆանդր
**Սկաֆանդր** (, հունարեն, όκάφη - մակույկ և άνήρ(άνδρός), մարդ), անհատական հերմետիկ հանդերձանք, որը մարդուն մեկուսացնում է հեղուկ, գազանման և նոսր միջավայրից։ Սկաֆանդրը ապահովում է մարդու կենսագործունեությունը և աշխատունակությունը բնականից տարբերվող պայմաններում։ Սովորաբար բաղկացած է լինում պատյանից, սաղավարտից, ձեռնոցներից և ճտքակոշիկներից։ Սկաֆանդրները լինում են *վթարային-փրկարար* (օգտագործվում է տիեզերանավի կամ ինքնաթիռի խցիկի ապահերմետացման կամ խցիկում մթնոլորտային պարամետրերի՝ հաշվարկային արժեքներից շեղման դեպքում), *տիեզերական* (կիրառվում է թռչող ապարատի խցիկից բաց տիեզերք դուրս գալու կամ այլ մոլորակի մակերևույթի վրա իջնելու դեպքում) և *ջրասուզական*։ Իդեպ առաջին օրինակների ժամանակ շատ դժվար էր քայլել ծովի ընդերքում քանի, որ հանդերձանքը շատ ծանր էր նույնիսկ ջրի հատակին։ Եվ վտանգավոր էր շա՜տ խորը իջնել քանի որ խողովակի հետ կարող էին խնդիրներ առաջանալ։

Կատեգորիա:Սկաֆանդր
Կատեգորիա:Անհատական պաշտպանության միջոցներ
Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Կառավարվող տիեզերագնացություն
Միհրան Հակոբյան (քանդակագործ)

**Միհրան Արմենի Հակոբյան** (), հայ քանդակագործ։

Քանդակագործ Արմեն Հակոբյանի (1941-1990) որդին է։

## Կենսագրություն
Միհրան Արմենի Հակոբյանը ծնվել է 1984 թվականին՝ Արցախում։ 2000-2006 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի քանդակի բաժնում, 2010-2013 թվականներին՝ Լեհաստանի Կոլլեգիում Պոլոնիկում համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետում։ 2001 թվականից Արցախի նկարիչների միության անդամ է։

2011 թվականին մասնակցել է Շուշի քաղաքում կազմակերպված միջազգային սիմպոզիումին։
[մինի|[Վիքիպեդիայի հուշարձանը]]
thumb
Լեհաստանի Սլուբիցե քաղաքում 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին բացվել է նրա ստեղծած Վիքիպեդիայի հուշարձանը, որը Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարանին նվիրված առաջին հուշարձանն է աշխարհում։

Միհրան Հակոբյանն ստեղծում է պլաստիլինե մուլտֆիլմեր, կադր առ կադր նկարված անիմացիոն ֆիլմեր։ Հեղինակ է «Հովանոց» (2012), «Ճանապարհ» (2013), «Թիթեռ» (2013) անիմացիաների։ «Հովանոցը» ստեղծվել է Լեոնիդ Ենգիբարյանի նովելների հիման վրա և 2013 թվականին Մոսկվայում Short Film Fund-ում արժանացել է հանդիսատեսի մրցանակի։

2016 թվականի օգոստոսի 10-ից օգոստոսի 30-ը Հակոբյանը մասնակցել է Շուշի քաղաքում տեղի ունեցող «Հակոբ Գյուրջյան» քանդակագործության IV միջազգային սիմպոզիումին և ստեղծել մարմարե երկու քանդակ՝ «Անհաղթը» (180x110x90 սմ) և «Դիմաքանդակ» (54x70x20):

## Մեջբերումներ Միհրան Հակոբյանից

## Տես նաև
* Վիքիպեդիայի հուշարձան

## Պատկերասրահ

Wikipedia Monument 2.JPG|«Վիքիպեդիայի հուշարձանը»
Celebration of the Wikipedia monument in Słubice – unveiling (DerHexer) 21.jpg|«Վիքիպեդիայի հուշարձանի» բացման արարողություն
Celebration of the Wikipedia monument in Słubice – unveiling (DerHexer) 19.jpg|«Վիքիպեդիայի հուշարձանի» բացման արարողություն
The begining 2 n.jpg|«Սկիզբ», քանդակագործ՝ Միհրան Հակոբյան, մարմար, 105x135x70 սմ, Ստեփանակերտ
The Begining o.jpg|«Սկիզբ», քանդակագործ՝ Միհրան Հակոբյան, մարմար, 105x135x70 սմ, Ստեփանակերտ
«Անհաղթը» (180x110x90 սմ).jpg|«Անհաղթը» (180x110x90 սմ), Շուշի
«Դիմաքանդակ» ( 54x70x20).jpg|«Դիմաքանդակ» (54x70x20), Շուշի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միհրան Հակոբյանի կայքը
* Վիքիպեդիայի առաջին քանդակի հեղինակը

Կատեգորիա:Ամերիկահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Օրնաչոս

**Օրնաչոս** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոս նահանգի մեջ, ինչպես նաև Էստրեմադուրա մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Բարոս շրջանում։ Տարածքը 296 կմ² է։ Բնակչությունը 3875 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 99 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Estado del Embalse de Los Molinos
* Asociación de hornachegos en Madrid - Fiesta de Hornachos en Madrid 

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մորիսկներ