open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ապոնյո

**Անտոնիո Գալդեանո Բենիտես** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս «Էլ Պոլո» ակումբում որպես կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
### Կարիերայի սկիզբը
Անտոնիո Բենիտեսը ծնվել է Մալագայում։ Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Սեն Պեդրո» ֆուտբոլային ակումբում։ Հետագայում ստացել է Ապոնյո անվանումը։

### «Մալագա»
2007 թվականին վերադարձել է ակումբ, բայց արդեն որպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ 2008 մրցաշրջանում Ապոնյոն և Նաբիլ Բահան ճանաչվեցին թիմի լավագույն հարձակվողներ։ 2012 թվականի հունվարի 19-ին Ապոնյոն վարձավճարով տեղափոխվեց «Ռեալ Սարագոսա», որտեղ հանդես եկավ մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Իր դեբյուտային հանդիպումը կայացել է իսպանական «Լևանտե» ակումբի դեմ խաղում։ Խաղը ավարտվել է 0:0 հաշվով։

## Հետաքարքիր փաստեր
Ապոնյոյի կրտսեր եղբայրը՝ Խուան Խոսեն, «Մալագա» ակումբի երկրորդ կազմի ֆուտբոլիստ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на ''BDFutbol.com''
* Futbolme profile 
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգի

**Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգի** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի ամենամեծ զբոսայգին։

## Նկարագրություն
Հիմնադրվել է 1894 թվականին, տարածքը 63,1 հեկտար է։ Անվանվել է ի պատիվ խորհրդային շրջանի անվանի գրող Նիկոլայ Օստրովսկու։ Այգում գտնվում են այնպիսի մշակութային և ժամանցային վայրեր, ինչպիսիք են լողավազանը, ֆուտբոլի դաշտերը, լեռնագնացների և պատանի հրշեջների ակումբները, ծանրամարտի, ձեռքի գնդակի և ըմբշամարտի դահլիճները, թենիսի կորտերը, «Օլիմպ XXI դար» մարզադաշտը, իսկական մանկական երկաթուղին։

Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգին քաղաքային նշանակության զբոսայգի է` Դոնի Ռոստովի բնակչության մեծ հոսքով։ Բնակիչներին և քաղաքի հյուրերին զբոսայգում տրամադրվում են տարբեր ծառայություններ։ Հետաքրքիր և գրավիչ ծառայություններից են զբոսայգու ատրակցիոնները։ Ներկայումս զբոսայգում տեղադրված է 40-ից ավելի ատրակցիոն։ Ակտիվ և արտասովոր հանգստի սիրահարներին սպասում է «Ջունգլի» պարանների աշխարհը. դա արկածային ատրակցիոն է, որը բաղկացած է տարբեր աստիճանի բարդության վեց երթուղուց։

2014 թվականին Նիկոլայ Օստրովսկու անվան զբոսայգում բացվել է «Ուրախ Դինո» դինոզավրերի աշխարհը։ Այսօր զբոսայգու տարածքում գործում է անվճար Wi-Fi։ Մեծ ուշադրություն է հատկացվում սպորտի զարգացմանը. այգու տարածքում կան աթլետիկական ավան, Workout-ի խաղահրապարակ, հեծանվային ուղյակներ, հեծանիվների վարձույթի ծառայություն և այլն։ Զբոսայգում տարեկան անցկացվում են տարբեր ուղղվածության ավելի քան 200 միջոցառումներ, ինչպես նաև գործում են ակումբային կազմավորումներ։

2016 թվականի սեպտեմբերին զբոսայգու մուտքի մոտ բացվել է «Դոնի կապավորներին» հուշարձանը։

## Պատմություն
1894 թվականին ներկայիս զբոսայգու տեղում տնկվել էին, այսպես կոչված, Բալաբանովյան պուրակները` 100 դեսյատին մակերեսով։ Եթե համեմատենք Նոր Նախիջևանի XIX դարի քարտեզում պուրակների վայրը Դոնի Ռոստովի XX դարի քարտեզի և Օստրովսկու զբոսայգու գտնվելու վայրի հետ, ապա այդ տարածքները համընկնում են։

Զբոսայգին տարիների ընթացքում փոխել է իր անունը` Պրոլետարսկի, Շեբոլդաևի անվան, Մարիա Ուլյանովայի անվան, «Ռոստսելմաշ» զբոսայգի։

XX դարի 70-ական թվականներին զբոսայգին ստացել է ներկայիս անվանումը` Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգի։ Նրա գլխավոր առանձնահատկությունը կանաչ ծառատունկերն են` ծառերի և թփերի հազվադեպ տեսակներով։ Որոշ ծառեր ավելի քան հարյուր տարեկան են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Սերգեյ Տյուլենինի անվան պուրակ (Դոնի Ռոստով)

**Սերգեյ Տյուլենինի անվան պուրակ** (), քաղաքային կանաչ գոտի Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Տրուժենիկով փողոցի և Ստաչկի պողոտայի խաչմերուկում։

## Պատմություն
Պուրակն առաջին անգամ Դոնի Ռոստովի քարտեզին հայտնվել է 1960-ական թվականներին։ Անվանվել է Խորհրդային Միության հերոս, «Երիտասարդ գվարդիայի» անդամ Սերգեյ Տյուլենինի պատվին։

2016 թվականի աշնանը տեղեկություն հայտնվեց Սերգեյ Տյուլենինի անվան կիսալքված պուրակի հիմնանորոգման մասին։ Վերանորոգման և վերականգնման կարիք ունեն քանդված արահետները, նստարանները, տարածքի լուսավորման համակարգը։ Բազմաթիվ ծառեր բուժման կարիք են զգում։ Պուրակում նախատեսում է թարմացնել կանաչ տարածքները և տնկել մոտ հարյուր հիսուն նոր ծառ, այդ թվում` եղևնիներ և տարբեր դեկորատիվ թփեր։ Պետք է բարեկարգվեն հետիոտն ծառուղիները, լապտերները և նստարանները, ստեղծվի մանկական խաղահրապարակ։ Պուրակի տարածքում պետք է հայտնվի տեղեկություններով անվանական ցուցանակ։ Պուրակի գլխավոր մուտքը գտնվելու է Ստաչկի պողոտայի կողմից։ Վերականգնման աշխատանքների հիմնական նպատակը լինելու է պուրակը ընտանեկան հանգստի համար լավ վայր դարձնելը։ Զբոսայգու բարեկարգման համար կարող է պահանջվել 11,5-12 միլիոն ռուբլի։

Նորացված հետիոտնային ծառուղիների լայնությունը պետք է կազմի 3 մետր։ Տարածքը բարեկարգելու աշխատանքները սկզբում նախատեսված էր ավարտել մինչև 2017 թվականի ապրիլի 30-ը, սակայն հետագայում ժամկետները փոխվեցին։ Այժմ նշվում է նոր ամսաթիվ` 2017 թվականի մայիսի 25-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Գյունգյորեն

**Գյունգյորեն** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Մտնում է Ստամբուլ քաղաքի կազմի մեջ։

## Պատմություն
Հնում այստեղ եղել է հունաբնակ Վիդոս գյուղը։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում Գյունգյորենը եղել է Օսման II սուլթանի որսավայրը։

1936 թվականին հունական Վիդոս անվանումը վերանվանվել է թուրքական Գյունգյորենի։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Կոմերիտական պուրակ (Դոնի Ռոստով)

**Կոմերիտական պուրակ** (), կանաչ զանգված, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Հոկտեմբերյան շրջանում։ Պուրակն իր տեսակով մշակույթի և հանգստի զբոսայգի է։

## Նկարագրություն
Կոմերիտական պուրակը գտնվում է Դոնի Ռոստովի կենտրոնից ոչ հեռու։ Նրանից աջ Բուդյոննու պողոտան է, իսկ ձախից` Մեչնիկովի փողոցը։

Կոմերիտական պուրակի տարածքը կարելի է բաժանել արևմտյան և արևելյան հատվածների։ Վերանորոգման աշխատանքները պուրակի արևմտյան մասում ընթացել են ամբողջ 2013 թվականի ընթացքում։ Ենթադրվում էր իրականացնել մայթի սալիկների վերականգնման աշխատանքներ այն հատվածներում, որտեղ դրա անհրաժեշտությունը կար, վերանորոգել նստարաններն ու վերականգնել վնասված տարրերը։ Նաև վերանորոգման աշխատանքների պլանով նախատեսվում էր մանկական «Նավակ» խաղային համալիրի վնասված տարրերի փոխարինում։

2012 թվականին Կոմերիտական պուրակի շատրվանը հայտնվեց «Դոնի Ռոստով քաղաքի բարեկարգման և անտառային տնտեսության կառավարում» քաղաքային պետական հաստատության հաշվեկշռում։ Պուրակի գործունեության վերականգնման աշխատանքները պետք է ավարտվեին մինչև 2013 թվականի օգոստոսի վերջ։ Կոմերիտական պուրակի արևելյան մասում նախատեսված էր լորենիների, թխկիների և այլ ծառերի տնկում։ Պուրակի տարածքում գտնվող ավտոսրահի շենքը զբաղեցրեց մանկական կենտրոնը։ 2013 թվականի ընթացքում պետք է իրականացվեր նաև պուրակի արևելյան մասի մարգագետինների վերակառուցում։

2015 թվականին Դոնի Ռոստովի Կոմերիտական պուրակում հայտնվել է Wi-Fi-ի ազատ գոտի։

2017 թվականին Կոմերիտական պուրակի տարածքում համաքաղաքային շաբաթօրյակի շրջանակներում կազմակերպվել է ծառատունկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Քյուչյուքչեքմեջե

**Քյուչյուքչեքմեջե** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Մտնում է Ստամբուլ քաղաքի կազմի մեջ։

## Բնակչություն

Համաձայն 2009 թվականի հոկտեմբերի 22-ի մարդահամարի, շրջանի բնակչությունը կազմում է 589 139 բնակիչ։ Բնակչության աճը կազմել է 0,66 %, իսկ կրթվածության մակարդակը՝ մոտ 80 %։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Քյաղըթհանե

**Քյաղըթհանե** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Մտնում է Ստամբուլ քաղաքի կազմի մեջ։

## Պատմություն
Այստեղ տեղակայված հովիտը դեռ հին ժամանակաշրջանից եղել է Օսմանյան դինաստիայի ներկայացուցիչների որսավայր։ Բայազիդ II սուլթանի օրոք այստեղ կառուցվել է վառոդի գործարան։ 18-րդ դարում հովտում աճեցնում էին կակաչներ։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ոսկեղջյուր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Պանաս Միրնի

**Պանաս Միրնի** (, իսկական անունը` Աֆանասի Յակովլևիչ Ռուդչենկո, ), ուկրաինացի գրող, դրամատուրգ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Պանաս Միրնին ծնվել է Պոլտավայի գուբերնիայի Միրգորոդ քաղաքում մարզի գանձապետարանի հաշվապահի ընտանիքում։ Նախ սովորել է Միրգորոդի ծխական, ապա` Գադյաչի դպրոցում։ 14 տարեկան հասակից սկսել է աշխատել։ 1863 թվականին ցածր պաշտոն է զբաղեցրել Գադյաչի դատարանում։ Հաջորդ տարի տեղական շրջանի գանձարանում աշխատել է որպես հաշվապահ օգնական։ 1871 թվականին բնակություն է հաստատել Պոլտավայում, որտեղ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ստացել է պետական խորհրդականի դասային աստիճան։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Պանաս Միրնիի երկերը մամուլում առաջին անգամ հայտնվել են 1970-ական թվականների սկզբին։ Հիմնականում ռեալիստորեն պատկերել է ուկրաինական գյուղը՝ իր սոցիալական հակասություններով ու դասակարգային շերտավորումով։ Այս առումով բնորոշ է «Միթե եզները բառաչում են, երբ մսուրը լիքն է» (հրտ․ 1880, ժնև) վեպը [գրել է եղբոր՝ Ի․ Բիլիկի (Ի․ Յա․ Ռուդչենկո) հետ], որը գրողի հայրենիքում լույս է տեսել 1903 թվականին՝ «Կորած ուժը» վերնագրով։ «Չարագործները» (1877, Ժնև) վիպակում ներկայացված են ուկրաինական մտավորականության տարբեր ուղիները։ Ուկրաինական իրականության լայն պատկերն է տրված Միրնիի նաև այլ ստեղծագործություններում («Անառակ կինը», մաս 1-2, 1883-1884, մաս 1-4, 1928, վեպ, համանուն կինոնկար, 1961։ «Հին ու նոր վիշտը», 1897, «Քաղցած ազատություն», հրտ․ 1940, վիպակներ)։ 1880-ական թվականներին Միրնին ստեղծել է «Ինչպես որ կա՝ էնպես էլ ապրում ենք» պատմվածքների մեծ շարքը։ 1905 թվականին հրատարակել է «Երազ» արձակ պոեմը՝ ապագա անդասակարգ հասարակության մասին։ Միրնին հանդես է եկել նաև որպես դրամատուրգ։ Իր ստեղծագործության մեջ Միրնին մեծ տեղ է հատկացրել մանուկներին։ Գրողը մեծ ուժով է բացահայտում իր ժամանակի սոցիալ-քաղաքական կարգերի այլանդակություններն ու ախտերը, խորին համակրանքով է պատկերում աշխատանքի մարդկանց։

## Ստեղծագործություններ
### Պատմվածքներ
* «Лихий попутав»,
* цикл рассказов «Як ведеться, так і живеться»,
* «Пасічник»,
* «Яків Бородай»,
* «Замчище»,
* «Визвол»,
* «Морозенко»
* «П’яниця»

### Վեպեր
* «Хіба ревуть воли, як ясла повні?» 
* «Повія» (էկրանավորվել է` «Гулящая» (1961))

### Նովելներ
* «Лови»

### Պիեսներ
* «Лимерівна»

## Հիշատակ
150 px|մինի|Ուկրաինայի փոստային բացիկ
thumb|մինի|150px|ձախից|Ուկրաինայի ազգային բանկի հոբելյանական հուշադրամ «Պանաս Միրնի», 2 գրիվնի
* Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական կոմիսարների որոշման համաձայն՝ Պոլտավայի այն տանը, որտեղ 1903 թվականից բնակվել է, դարձել է գրական թանգարան-հուշահամալիր
* 1951 թվականին Պոլտավայում բացվել է Միրնիի հուշարձանը
* 1999 թվականին թողարկվել է Պանաս Միրնիին նվիրված ուկրաինական հուշամեդալ
* ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է փոստային ծրար, Ուկրաինայում` փոստային բացիկ` նվիրված Պանաս Միրնիին
* Պանաս Միրնի «Повія» վեպի հման վրա Իվան Կավալերիձեն նկարահանել է գեղարվեստական ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղծառայողներ
Մեդեա Ջափարիձե

**Մեդեա Ջափարիձե** (; ), թատրոնի և կինոյի վրացի դերասանուհի։ Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական արտիստուհի։ 1950 թվականին արժանացել է Ստալինյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Մեդեա Ջափարիձեն ծնվել է Թբիլիսիում։ Սովորել է № 42 միջնակարգ դպրոցում։

1942 թվականին հանդես է գալիս Թբիլիսիի Կոտե Մարջանիշվիլու անվան թատրոնում։ Եղել է ԽՍՀՄ 6-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Կոչումներ և մրցանակներ
* Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1950)՝ «Ջուրղայի վահանը» ֆիլմում մասնակցության համար (1944),
* ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1950)։

## Ֆիլմագրություն
* 1942 – Գեորգի Սաակաձե
* 1944 – Ջուրղայի վահանը
* 1947 – Պոետի օրորոցը – *Ակակիայի քույրը*
* 1948 – Քեթո և Կոտե – *Քեթո*
* 1952 – Բարձունքներ նվաճողներ (Վրացֆիլմ) – *Էլենե* 
* 1968 – Նռան գույնը – *պոետի մայրը*
* 1983 – Կապույտ սարեր կամ անհավանական պատմություն
* 1985 – Մինչև կանցնի աշնանային անձրևը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վրացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Եշիմ Ուստաօղլու

**Եշիմ Ուստաօղլու** (, ), թուրք կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Եշիմ Ուստաօղլուն ծնվել է Սարիղամիշում։ Մեծացել է Տրապիզոնում։ Սովորել է Ստամբուլի համալսարանի ճարտարագիտության բաժնում։ Աշխատել է որպես ճարտարագետ և լրագրող։

## Արվեստ
Նկարահանել է կարճամետրաժ մի քանի ֆիլմեր։ Իր լիամետրաժ դեբյուտային ֆիլմը նկարահանել է 1994 թվականին։ Քննադատների ուշադրությունը գրավել են նրա *Ճանապարհորդություն դեպի արևը* (1999) և *Ամպերին սպասելով* (2004, տես http://www.waiting-der-film.de ):

## Ֆիլմագրություն
* 1994 IZ / Հետք (ցուցադրվել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում)
* 1999 Günese yolculuk/ Ճանապարհորդություն դեպի արևը
* 2004 Bulutlari beklerken/ Ամպերին սպասելով
* 2008 Pandoranın Kutusu/ Պանդորայի արկղը (Սան Սեբաստիանի միջազգային կինոփառատոն)

## Ճանաչում
Եշիմ Ուստաօղլուի *Ճանապարհորդություն դեպի արևը* ֆիլմը ստացել է Բեռլինի, Երուսաղեմի, Մոնրեալի և այլ կինոփառատոների մրցանակներ։ Սյուզեն Զոնտագը ֆիլմը բնորոշել է որպես տարվա 10 լավագույն ֆիլմերից մեկը (տես՝ http://www.kinozapiski.ru/ru/article/sendvalues/447/):

Եշիմ Ուստաօղլուն 2010 թվականին գլխավորել է Ստամբուլի կինոփառատոնի ժյուրիի կազմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուստաօղլուն յություբում
* [Հարցազրույց, [2000]]
* http://www.pariscinema.org/fr/direct/evenements09/yesimustaoglu.html

Կատեգորիա:Թուրք կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռոբերտ քոլեջի շրջանավարտներ
Ջեյմս Բրյուս

**Ջեյմս Բրյուս** (, ), շոտլանդացի ճանապարհորդ, գրող, որը տասը տարուց ավելի անցկացրել է Հյուսիսային Աֆրիկայում և Եթովպիայում, հայտնաբերել Կապույտ Նեղոսի աղբյուրները։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդ տարիներ
Կրթությունն ստացել է Հարրոու դպրոցում և Էդինբուրգի համալսարանում։ Համալսարանը ավարտելուց հետո սկսում է սովորել փաստաբանի մասնագիտություն, սակայն, ամուսնանալով գինու վաճառականի դստեր հետ, սկսում է գինեգործություն սովորել։ Ամուսնության իններորդ ամսում 1754 թվականին մահանում է Բրյուսի կինը, որից հետո նա մեկնում է ճանապարհորդության Պորտուգալիա և Իսպանիա։ Էլ Էսկորիալում արևելյան ձեռագրերի ուսումնասիրությունը հանգեցրեց նրան, որ նա սովորի արաբերեն և գեեզ լեզուն, ինչը որոշարկեց նրա կյանքի հետագա ուղին։ Հոր մահից հետո 1758 թվականին ստանձնում է Քիննեդի կալվածքի կառավարումը։

### Հյուսիսային Աֆրիկայում
Իսպանիայի դեմ պատերազմը սկսելուց հետո 1762 թվականին Բրյուսը բրիտանական կառավարությանն է ներկայացնում Ֆեռոլի վրա հարձակման ծրագիր։ Ծրագիրը չընդունվեց, սակայն դրա շնորհիվ Ջորջ Մոնտեյգու-Դանկը նախապատվությունը նրան տվեց՝ նշանակելով Ալժիր քաղաքում Մեծ Բրիտանիայի հյուպատոս՝ տալով հանձնարարություն՝ ուսումնասիրել քաղաքի ավերակները, որոնց հանդեպ հետաքրքրություն էր առաջացրել Ալժիր քաղաքի հյուպատոսության քահանա Թոմաս Շոուի (1694-1751) ուղարկած գրությունները։ Բրյուսը Ալժիր ժամանեց 1763 թվականի մարտին։ Նրա ամբողջ ժամանակը ծախսվում էր հյուպատոսական աշխատանքի վրա։ Սակայն 1765 թվականին հյուպատոսական աշխատանքի իր հաջորդի ժամանելուց հետո նա սկսում է Բարբարոսական ափում ուսումնասիրել հինհռոմեական ավերակները։ Ուսումնասիրում է բազմաթիվ ավերակներ Արևելյան Ալժիրում։

### Նեղոս և Եթովպիա
### Վերադարձ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի հնագետներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բուսաբաններ
Չաղլար Էրթուղրուլ

**Չաղլար Էրթուղրուլ** (, ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան։ Ներկայումս նկարահանվում է «Տիկին Ֆազիլեթը և նրա դուստրերը» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվում է Star TV-ով՝ մարմնավորելով Յաազ Էգեմենի դերը։ Մասնագիտությամբ ինժեներ մեխանիկ է։ 2009 թվականի ապրիլի 13-ին առաջին անգամ խաղացել է թատերական ներկայացման մեջ Քոչ համալսարանում։ 2012 թվականին նկարահանվել է զինվորական Դաղ () ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերը մարմնավորել է Չաղլար Էրթուղրուլը։ Դերը Էրթուղրուլին մեծ հռչակ է բերել։ 2013 թվականին նկարահանվել է «Ինձ հեքիաթ պատմիր» () ֆիլմում։ Չաղլարը նկարահանվել է նաև Մակընթացություն և «Ինձ ոչինչ մի հարցրեք» հեռուստասերիալներում։

2016 թվականին Դաղ 2 ֆիլմում ստացել է գլխավոր դերը։ Ֆիլմը համաշխարհային մեծ ճանաչում է ունեցել և դարձել է 2016 թվականին Թուրքիայում ամենաշատ դիտված ֆիլմը։ Ֆիլմը IMDB-ում ունի 10/10 վարկանիշ։ Ունի Youtube-ի անձնական էջ, որտեղ կիսվում է ծիծաղելի հոլովակներ։

### Թատերական դերեր
* Ռոմեո և Ջուլիետ
* Սնապաշտը
* Քաոսի տեսություն
* Գիշակեր

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր
* 2012 - Դաղ
* 2015 - Ինձ հեքիաթ պատմիր
* 2016 - Դաղ II

### Հեռուստասերիալներ
* 2012 - Ինձ ոչինչ մի հարցրեք
* 2014 - Սպիտակ մեխակ
* 2014 - Կուրտ Սեիտ և Շուրա
* 2014 - Կտրված վիզը
* 2015 - Մակընթացություն
* 2017 - Տիկին Ֆազիլեթը և նրա դուստրերը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չաղլար էրթուղրուլը IMDB-ում
* Beyazperdede Çağlar Ertuğrul
* SinemaTürk'te Çağlar Ertuğrul

Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասաններ
Չաթ (այլ կիրառումներ)

**Չաթ**, կարող է վերաբերել՝
* Չաթ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում
* Չաթ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
Չաթախ Ներքին (այլ կիրառումներ)

**Չաթախ Ներքին**, կարող է վերաբերել՝
* Չաթախ Ներքին - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառում
* Չաթախ Ներքին - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Ներշապուհ Արծրունի

**Ներշապուհ Արծրունի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 5-րդ դար), Վասպուրականի իշխան, Արծրունիների նախարարական տոհմից։ Ներշապուհ Արծրունին մասնակցել է 449 թվականի Արտաշատի ժողովին, որը միաձայն մերժել է պարսից Սասանյան արքա Հազկերտ II-ի հրովարտակը, ըստ որի հայ, վրաց և աղվանից կառավարիչներին պարտադրել է ուրանալ քրիստոնեությունը և դավանել զրադաշտական կրոն։ Եղել է այն նախարարների մեջ, որոնք Հազկերտ Բ-ի հրամանով կանչվել էին Տիզբոն։ Մահապատժի սպառնալիքի տակ նրանք առերես ուրացել են իրենց հավատքը։

Հազկերտ Բ-ն, պատանդ պահելով մարզպան Վասակ Սյունու որդիներին ու Գուգարքի բդեշխ Աշուշային, հայ նախարարներին 700 մոգերի և հսկիչ զորախմբի ուղեկցությամբ ճանապարհել է Հայաստան՝ հանձնարարելով 1 տարում եկեղեցիները վերածել մեհյանների ու կրակատների և կառուցել ատրուշաններ։ Հայ նախարարները վերադարձել են հայրենիք՝ անհրաժեշտ դիմադրություն կազմակերպելու հույսով։ Վարդան Մամիկոնյանը, Ներշապուհ Արծրունին և մյուսները վերադառնալով հայրենիք, գլխավորել են կրոնափոխության դեմ ծավալված ժողովրդական ընդվզումը։

## Ավարայրի ճակատամարտ
172px|մինի|Ավարայրի ճակատամարտը (դրվագ 5-րդ դարի նկարիչների կողմից, նկարն այժմ գտնվում է Մատենադարանում)
Ներշապուհ Արծրունին մասնակցել է 450-451 թվականների Վարդանանց պատերազմին։ 451 թվականի մայիսի 26-ին, Ավարայրի ճակատամարտում գլխավորել է Հայոց բանակի կենտրոնական զորախումբը։ Ավարայրի ճակատամարտից հետո ապստամբական շարժումը չմարեց։ Հայերն ամրացան անառիկ վայրերում և սկսեցին հարձակումներով արյունաքամ անել թշնամուն։ Պարտիզանական կռիվներ ծավալվեցին Արցախում, Տայքում և Տմորիքում։ Այդ կռիվներին սկսեցին մասնակցել անգամ այն գավառների բնակիչները, որոնք մինչ այդ չէին մասնակցել ապստամբությանը։ Պարսիկներին ծանր հարված հասցրին նաև հոները։

Ի վերջո, ծանր կացության մեջ հայտնված պարսից արքունիքն ստիպված եղավ թեթևացնել հարկերը, հաշտվել Հայաստանի լայն ինքնավարության հետ, հրաժարվել բռնի կրոնափոխության ծրագրից։ Սակայն գերված հոգևոր առաջնորդները և նախարարները Տիզբոնում դատվեցին։ Առաջինները մահապատժի ենթարկվեցին, իսկ երկրորդներն ուղարկվեցին Միջին Ասիայի կողմերը, որոնց մեջ էր նաև Ներշապուհ Արծրունին։ Ավելի ուշ, 462 թվականին նրանց թույլատրվեց վերադառնալ հայրենիք և տիրել իրենց կալվածքներին։ Որպես ապստամբության առաջնորդներից մեկի՝ պարսից արքունիքը բանտ նետեց Վասակ Սյունուն, որը մահացավ ծանր հալածանքներից։ Հայրենիք վերադարձավ նաև հայոց այրուձին։ Պարսից արքունիքը որոշ ժամանակ վարում էր հայերին սիրաշահելու քաղաքականություն։

## Տես նաև
* Վարդանանց պատերազմ
* Ավարայրի ճակատամարտ

## Աղբյուրներ
* Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. էջ 2112
* Եղիշե «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», 32, 77, 150
* Ղազար Փարպեցի «Հայոց պատմություն», իգ (ձեռագրերում՝ Մերշապուհ), իե, խբ, խէ
* Յասմավուրք, օգոստոսի 7

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Կատեգորիա:Վասպուրականի իշխաններ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ նախարարներ
Իվան Ախրեմչիկ

**Իվան Ախրեմչիկ** (, ), բելառուս գեղանկարիչ։ Բելառուսի ժողովրդական նկարիչ (1949), պրոֆեսոր (1964): ԽՄԿԿ անդամ (1965)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Մոսկվայի գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտում (1922-1930): 1944-1948 թվականներին եղել է Բելառուսի նկարիչների միության խորհրդի նախագահ։ Դասավանդել է Վիտեբսկի գեղարվեստի ինստիտուտում (1931-1940), Մինսկի գեղարվեստի վարժարանում (1948-1953), Բելառուսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (1953—63):

1930-ական թվականներին ստեղծել է «Կարմիրների մուտքը Մինսկ» և «Օսինտորֆ» նկարները։ Ետպատերազմյան շրջանում Իսաակ Դավիդովիչի հետ Մինսկում նկարազարդել է Բելառուսի մշակութային միության ընկերակցության պատանի հանդիսատեսի և օպերային թատրոնի նախասրահը։

Առավել հայտնի են նրա «Բրեստի ամրոցի պաշտպանությունը» նկարը, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Գլեբ Գլեբովի դիմանկարը։ Նրա անունով է կոչվել արվեստի գիմնազիա-քոլեջ, որտեղ պահպանվում են նրա նկարների մեծ մասը։

Պարգևատրվել է երկու շքանշանով և մի շարք մեդալներով։

## Ստեղծագործությունները
### Թեմատիկ նկարներ
* «Падпісанне маніфеста аб стварэнні БССР» (1929)
* «Торф для Асінбуда» (1931)
* «Уступленне Чырвонай Арміі ў Мінск» (1934-1935)
* «Гідраторф» (1937)
* «Гідраторф Асінбуд» (1937)
* «Арганізацыя Савецкай улады ў Гомелі» (1939—1940)
* «Твар ворага» (1942)
* «Пасяджэнне ЦК КП(б)Б 3 ліпеня 1941» (1944)
* «Абаронцы Брэсцкай крэпасці» (1958)

### Դիմանկարներ
* «Мужчына ў жоўтай кашулі» (1928)
* Уладзіслаў Галубок (1930-ականներ)
* Пятро Глебка (1943)
* Глеб Паўлавіч Глебаў (1943)
* З. А. Васільева (1943)
* «Партрэт дзяўчыны» (1947)
* Уладзімір Уладамірскі (1948)
* Міхаіл Дзянісаў (1951)
* Еўсцігней Міровіч (1952)
* Францыск Скарына ([1953)
* М. Б. Осіпава (1959)
* Мікалай Ільіч Аладаў (1961)
* «Партрэт калгасніцы» (1961)
* Ларыса Александроўская (1963)
* «За раялем» (1966)
* Піліп Пестрак (1968)
* С. Б. Баткоўскі (1971)

=== Բնանկարներ ===
* «Сонечны дзень» (1952)
* «Каля сажалкі. Паланга» (1957)
* «Бэз квітнее» (1958)
* «Раніцай» (1963)
* «Квітнеючая вясна» (1963)
* «Летні пейзаж» (1965)
* «З акна майстэрні» (1971)

== Գրականություն ==
* Аладова Е. В., И. О. Ахремчик, М., 1960.

== Ծանոթագրություններ ==





[Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Գեղանկարիչներ
Օդագնացների զբոսայգի (Դոնի Ռոստով)

**Օդագնացների զբոսայգի** (), քաղաքային անտառների տեսակի տարածք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Պերվոմայսկի շրջանում, Շոլոխովի պողոտայում։

## Պատմություն
Խորհրդային Միության տարիներին զբոսայգու տարածքում անցկացվել են տարբեր միջոցառումներ, այդ թվում և մարզական ուղղվածության։ Այն ժամանակ այստեղ ստեղծվել է ասֆալտապատ ճանապարհ, որը մինչև XXI դար հասել է բավական վատ վիճակում։ 2013 թվականին ասֆալտապատվել է այգու 1400-մետրանոց տարածքը, տեղադրվել են նստարաններ և աղբամաններ։ Հանգստյան օրերին զբոսայգի է այցելում շուրջ 1000 մարդ։ Կամավորները զբոսայգու տարածքում տնկում են պտղատու ծառեր, լորենիներ, թխկիներ և կեչիներ։ Այգու տարածքում չկա զուգարան, ինչպես նաև բացակայում է ամբողջ տարածքի լիարժեք լուսավորությունը։

Օդագնացների զբոսայգում տեղադրվել է «Ռոստովի երկնքի պաշտպաններին» հուշարձանը։ 2015 թվականին այդ օբյեկտի վերանորոգման աշխատանքների և վերականգնման համար հատկացվել է շուրջ 6,5 միլիոն ռուբլի։ 2016 թվականին Դոնի Ռոստովի Պերվոմայսկի շրջանի բարեկարգման վարչությունը հայտարարել է նշված աշխատանքների կատարման կապալառուի ընտրության մրցույթ։ Ենթադրվում է, որ աշխատանքները պետք է տարվեն հուշակոթողի կազմի մեջ մտնող բոլոր օբյեկտներում, պետք է վերանորոգվեն սյունը, կոթողը և երեք պիլոն-կոթողները, որոնք գտնվում են զբոսայգում։ Պատերը պետք է երեսպատվեն գրանիտով, հին սվաղը քերվել է, կարգի է բերվել լուսավորությունը։

2016 թվականի մայիսին հայտնի դարձավ զբոսայգում հեծանվապարկ ստեղծելու մտադրությունների մասին։ Այդ նպատակով զբոսայգու տարածքում պետք է ստեղծվեն հեծանիվ վարելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ, վայրեր, որտեղ կարելի է կազմակերպել ընտանեկան հանգիստն ու զբաղվել սպորտով։ 2017 թվականին տեղեկություն հայտնվեց, որ Օդագնացների զբոսայգին վերակառուցելու համար փնտրվում են ներդրողներ։ 2017 թվականի ապրիլի 1-ին զբոսայգում կազմակերպվել է էկոմարաթոն, որի նպատակն է տարածքը մաքրել աղբից և տնկել նոր ծառեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Проспект Шолохова в районе парка Авиаторов планируется расширить до 6 полос 
* Пешеходы и велосипедисты воюют за парк в Ростове 

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Վիտոսլավլիցի

**«Վիտոսլավլիցի»**, գյուղական ճարտարապետության ազգային նովգորոդյան թանգարան։ Տեղակայված է Յուրև վանքի մոտակայքում` Մեծ Նովգորոդից մի քանի կիլոմետր հեռու, Մյաչինո լճի հարավային ափին։

## Գյուղի պատմություն
Թանգարանն իր անվանումն ստացել է Վիտոսլավլիցի գյուղից, որն այդտեղ եղել է 12-18-րդ դարերում։ Շուրջ 1187 թվականին նովգորոդյան իշխան Իզյասլավ Մստիսլավիչը գյուղը փոխանցեց իր եղբորը։ 1207 թվականին Պանտելեյմոնով վանքում դարձել է վանական տարածք։ 19-րդ դարի առաջին կեսին այստեղ բնակվել է կոմսուհի Աննա Օռլովա-Չեսմենսկայան։ Պահպանվել է նրա տունը` կառուցված ճարտարապետ Կարլ Ռոսսիի կողմից։ 2014 թվականին հնագետները հայտնաբերել են գյուղի հետքերը։ Դա կարելի է կապել 12-րդ դարում հիշատակված Վիտոսլավիցի գյուղի հետ։

## Թանգարանի ստեղծում
1964 թվականի հունվարի 31-ին ՌԽՖՍՀ-ի մշակույթի նախարարությունը հրաման ստորագրեց «Փայտյա քանդակների հուշարձանների պահպանման միջոցների լավացման մասին»։ Դրա համաձայն` առաջարկվում էր Նովգորոդում ստեղծել թանգարան բաց երկնքի տակ։ Հունիսի 5-ին Նովգորխորհուրդը նախկին Օրլովյան ագարակատան տարածքը հարմարեցրեց նոր թանգարանի համար և որոշեց «հնարավոր համարել Օրլովյան ագարակատան տարածքում արգելոցի կազմակերպումը` Յուրևո ճանապարհի և Մյաչինո լճի միջև, Յուրևա վանքի մոտակայքում»։

Վիտոսլավլիցի թանգարանի հիմնադրման տարեթիվը համարվում է 1964 թվականի հունիսի 5-ը։ Թանգարանի հիմնադիրը Լեոնիդ Կրասնորեչևն է։ Բաց երկնքի տակ թանգարանն իր աշխատանքն սկսեց 1967 թվականի մայիսի 16-ին։ Այն ներառում է 16-րդ դարի ռուսական փայտե ճարտարապետական հուշարձաններ, 18-19-րդ դարերի բնակելի և արտադրական կառույցներ։

Առաջինն այստեղ Կուրիցկո գյուղից տեղափոխվեց 1595 թվականին կառուցված Ուսպենիա Աստվածամոր եկեղեցին։ Թանգարան տեղափոխված առաջին խրճիթը Մ.Դ.Եվդոկիմովայի խրճիթն էր Ռիշևո գյուղից։

Վիտոսլավլիցի թանգարանը հանդիսանում է նաև հարթակ զբոսանքի, ֆոլկլորային փառատոնների, ազգային արտադրանքի առաջխաղացման համար։

Ամբողջ համալիրն ընդգրկված է Նովգորոդյան թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։

## Թանգարանային շինությունների պատկերասրահ

Church-Edit.jpg|18-րդ դարի մատուռ Քաշիրա գյուղից
Vitoslavlicy_2.JPG|Խրճիթ
Vitoslavlicy_3.JPG|Մարիա Եկիմովա Դմիտրիևնայի խրճիթը Ռիշևո գյուղից
Новгород-музеј2.JPG|Ռոժդեստվա Աստվածամոր եկեղեցին Պերեդկի գյուղից, 1539
Vitoslavlicy_5.JPG|Տրոիցի եկեղեցին (1672-1676) Ռյոկոնսկայա անապատից
Nikola churche.JPG|Նիկոլայի` հարկերով եկեղեցին Վիսոկի Օստրով գյուղից, 1757
Vitoslavlicy_7.JPG|Ուսպենիա Աստվածամոր եկեղեցին Կուրիցկո գյուղից, 1595
Melnitsa V.JPG|20-րդ դարի սկզբի ջրաղաց Լադոշինա գյուղից 
Витославлицы, крестьянская изба 19 век..jpg|Քրիստոնեական խրճիթ, 19-րդ դար


## Արտաքին հղումներ
* Վիտոսլավլիցի պատմությունը
* Ֆոտոալբոմ. ամառը Վիտոսլավլիցիում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ բաց երկնքի տակ
Կատեգորիա:Նովգորոդի մարզ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Պետկո Մոմչիլով

**Պետկո Մոմչիլով** (, ), բուլղարացի ճարտարապետ։ Համարվում է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի խոշորագույն բուլղարացի ճարտարապետներից մեկը։

## Կենսագրություն
մինի|Սոֆիայի Սինոդալյան պալատները
Պետկո Մոմչիլովը ծնվել է 1864 թվականին Գորնա Օրյախովիցայում, բուլղարացի լուսավորիչ Իվան Մոմչիլովի ընտանիքում։ 1885 թվականին ավարտել է Վառնայի գիմնազիան և մինչև 1887 թվական աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Այնուհետև Մոմչիլովն ուսումը շարունակել է Մյունխենի և Պրահայի համալսարաններում և 1892 թվականին ստացել ճարտարապետի դիպլոմ։

Մոմչիլովի կարևորագույն աշխատանքներից են նեո-վերածննդի ոճով կառուցված Վառնայի օրիորդաց դպրոցը (1892-1898, այժմ՝ Վառնայի հնագիտական թանգարան), Սոֆիայում Յոթ սրբերի եկեղեցու վերակառուցումը (Միլանովի հետ համատեղ), Սոֆիայի Ալեքսանդրովյան հիվանդանոցի շենքը (1884, Միլանովի հետ համատեղ), Սոֆիայի կենտրոնական հանքային վաննաները, Բուլղարիայի ազգային բանկի շենքը, Սոֆիայում Սինոդալյան պալատները, Պլովդիվում, Լովեչում, Վելիկո Տիռնովոյում միջնակարգ դպրոցներ, Վառնայի և Պրեսլավի մետրոպոլիայի շենքերը։ 1904-1912 թվականներին ռուս և բուլղարացի ճարտարապետների խմբի հետ միասին մասնակցել է Սոֆիայի Ալեքսանդր Նևսկու տաճարի կառուցման աշխատանքներին։

1892 թվականին Մոմչիլովը Բուդապեշտում և Սանկտ-Պետերբուրգում (Լիտեյնի կամուրջ) մասնակցել է կամուրջների նախագծման մրցույթի և զբաղեցրել 2-րդ տեղը։ Բուխարեստում երկաթուղային կայարանի և հյուրանոցի Մոմչիլովի նախագիծը միջազգային մրցույթում արժանացել է 1-ին մրցանակի։

## Պարգևներ
* Գորնա Օրյախովիցայի պատվավոր քաղաքացի, 1898 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Վիտյա Չերևիչկինի անվան մանկական զբոսայգի

**Վիտյա Չերևիչկինի անվան մանկական զբոսայգի** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի զբոսայգիներից մեկը։ Միակ մանկական զբոսայգին քաղաքում։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, առափից ոչ հեռու, Խորհրդային փողոցում։

## Պատմություն և գործունեություն

մինի|250x250փքս|Ալեքսանդրի զբոսայգին մինչև հեղափոխությունը
մինի|240x240փքս|Ալեքսանդրի սյունը
Զբոսայգին հիմնադրվել է 1880 թվականին։ Նրա պատմական անունը` Ալեքսանդրի զբոսայգի, ընդունվել է Նոր Նախիջևանի քաղաքային դումայի որոշմամբ ի պատիվ *«Նրա Կայսերական Մեծություն Օգոստոսափառ Միապետ Կայսր [[Ալեքսանդր II]]-ի գահակալության 25-ամյակի փառահեղ օրվա»*։ 1894 թվականին այստեղ տեղադրվել է Ալեքսանդրի սյունը`Սանկտ Պետերբուրգի Ալեքսանդրի սյան (ստեղծված իտալացի ճարտարապետ Տոնետտիի կողմից` Նիկոլայ Դուրբախի նախագծով) 11-մետրանոց պատճենը։ 1994 թվականին գրանիտե պատճենին վերադարձվել են խորհրդային տարիներին հեռացված հուշատախտակները և սյունը պսակող երկգլխանի արծիվը։ Ներկայումս սյունն ունի մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

1936 թվականից զբոսայգին կոչվել է «Պիոներների և դպրոցականների մանկական զբոսայգի»։ Այնտեղ եղել են կամրջակներով ջրանցք և մեծ բեմ ներկայացումների համար։ 1965 թվականից զբոսայգին կոչվում է գերմանական զավթիչների կողմից սպանված ռոստովցի դեռահաս Վիտյա Չերևիչկինի (1925-1941) անունով։ Ավելի վաղ, 1961 թվականին, զբոսայգում տեղադրվել է նրա կիսանդրին, որի հեղինակը ռոստովահայ քանդակագործ Նիկոլայ Վահանի Ավետիքովն է։

Վիտյա Չերևիչկինի անվան մանկական զբոսայգին միակ մանկական զբոսայգին է ոչ միայն Դոնի Ռոստովում, այլև Ռոստովի մարզում։ Նախատեսված է նախադպրոցական և դպրոցական տարիքի երեխաների համար։ Այստեղ գտնվում են զվարճանքների մանկական ավանը, մանկական բատուտը, ջրաշխարհը և նրան կից «Շխունա» մանկական խաղային համալիրը։ Քաղաքի նորապսակները երջանկության համար սկսել են զբոսայգու անցումային կամրջակին կախել կողպեքներ, ինչի շնորհիվ այն ստացել է նոր անվանում` «Սիրո և երջանկության կամրջակ»։

2000 թվականին Դոնի Ռոստովի մշակույթի վարչության աջակցությամբ իրականացվել է զբոսայգու վերակառուցումը. տեղադրվել են մանկական նոր խաղահրապարակներ, իրականացվել է զբոսայգու լուսավորման նախագիծը, նրա ճեմուղիները սալարկվել են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Детский парк имени Вити Черевичкина
* История и легенды Ростова: от Александровского сада до парка им.  Вити Черевичкина  
* www.360cities.net/image/cherevichkin Панорама парка

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Դորտմունդի պուրակ (Դոնի Ռոստով)

**Դորտմունդի պուրակ** (), խոշոր զբոսայգի Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Խորհրդային շրջանում։

Հիմնադրվել է 1983 թվականին, տարածքը 2,01 հեկտար է։ Զբոսայգին անվանվել է ի պատիվ Դոնի Ռոստովի գերմանական քույր քաղաք Դորտմունդի։

Շրջանային նշանակության զբոսայգի է` շրջանի բնակչության շարժման ինտենսիվ հոսքով։

## Պատմություն
Դոնի Ռոստովի Դորտմունդի պուրակը հիմնադրվել է 1983 թվականին և համարվում է քաղաքի խոշոր զբոսայգիներից մեկը (տարածքը 2 հեկտար է)։

Պուրակի պատմությունը սկսվել է այն բանից, որ 1983 թվականին Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Դորտմունդ քաղաքը, որը Դոնի Ռոստովի քույր քաղաքներից է, որպես բարեկամության նշան քաղաքին նվիրեց գարեջրագործի պղնձե քանդակ, իսկ ռոստովցիներն իրենց հերթին Դորտմունդին նվիրեցին ձիու քուռակներ պատկերող քանդակագործական կոմպոզիցիա։ Այդ փոխանակումը խորհրդանշում էր երկու քաղաքների միջև բարեկամական մտադրությունները։

Գերմանական քաղաքի բնակիչների այս նվերը զարմացրեց և միաժամանակ ցնցեց քաղաքային իշխանություններին, որոնք չգիտեին որտեղ տեղադրել նվեր քանդակը։ Երկար մտորումներից հետո որոշվեց «Գարեջրագործին» տեղադրել նոր պուրակում, որը բացվեց քաղաքի Խորհրդային շրջանում, Աշխատավորների հրապարակում։

Արդյունքում որոշվեց պուրակը կոչել Դորտմունդի անունով։ Ներկայումս պուրակը կոչվում է նույն անունով և մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել տեղի բնակիչների շրջանում, որոնք սիրում են հանգստանալ այստեղ ամառային օրերին։ Պուրակի կանաչապատ տարածքը զարդարում է քաղաքի այս շրջանը և գրավում է ոչ միայն տեղի բնակիչներին, այլև քաղաքի հյուրերին։ Պուրակի ծառուղիներում աճում են բազմաթիվ ինքնատիպ ծառեր և թփեր, գեղեցիկ տեսք են հաղորդում գույնզգույն ծաղկանոցները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Իոսիֆ Աբրամիս

**Իոսիֆ Աբրամիս** (, ), բելառուս խորհրդային դիրիժոր, խմբավար։ Բելառուսի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1964): ԽՄԿԿ անդամ (1965):

## Կենսագրություն
Իոսիֆ Աբրամիսի մանկությունն անցել է դժվարության մեջ։ Մի անգամ հայրը ընտանիքի համար անսպասելիորեն լքել է տունը և օպերետային խմբի հետ մեկնել հյուրախաղերի։ Իոսիֆը մնում է մոր խնամքին, որը տեսնելով տղայի հակումները տալիս է նրան Մինսկի ռազմա-երաժշտական դպրոց՝ վալտոռն նվագել սովորելու։ Սովորելով երաժշտական գործիքը նվագելու գաղտնիքները՝ ավարտում է Մինսկի երաժշտական տեխնիկումը (այժմ Գլինկայի անվան)՝ զուգահեռաբար աշխատելով БДТ-1 (այժմ՝ Կուպալայի թատրոն) նվագախմբում։

Ավարտել է Բելառուսի պետական երաժշտական ակադեմիայի վալտոռնի (1941) դասարանը և օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորություն (1950) բաժինը։ 1936-1941 և 1945-1948 թվականներին եղել է Բելառուսի օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի նվագախմբի արտիստ, 1948-1950 թվականներին՝ խմբավար, 1951-1979 թվականներին դիրիժոր։ 1979-1982 թվականներին եղել է Բելառուսի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի գլխավոր դիրիժորը։ Մասնակցել է «Բժիշկ Այբոլիտ» (1951), «Քնած գեղեցկուհին» (1954), «Ծովահեն» (1957), «Էսմերալդա» (1958), «Բայդարկա» (1959), Գլեբովի «Երազանք» (1961), Վլադիմիր Դեշևովի «Հեքիաթ մեռած արքայադստեր և յոթ հսկաների մասին» (1960), «Դոն Կիխոտ» (1962), «Սպարտակ» (1964), «Ժիզել» (1968) բալետների բեմադրությանը։

## Գրականություն
* Энцыклапедыя літаратуры и мастацтва Беларусi в 5-ти томах .Т.1, стр. 16.
+ Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков;. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» имени Петруся Бровки, 2006. — Т. 2. — С. 7. — 912 с. — ISBN 978-985-11-0371-9.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բելառուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Բելառուս խմբավարներ
Կատեգորիա:Բելառուսի արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Պոկրովսկի պուրակ (Դոնի Ռոստով)

**Պոկրովսկի պուրակ** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի պուրակներից մեկը, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։ Մինչև 2003 թվականը կոչվել է Կիրովի պուրակ։

## Պատմություն և գործունեություն

մինի|240x240փքս|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին
1897 թվականին, ռոստովցի վաճառական Գեորգի Պուստովոյտովի ղեկավարությամբ և նվիրատվություններով, Բոգատյանովսկի պողոտայի կարմիր գծի մոտ, Պոկրովսկի պուրակի արևմտյան մասում սկսվել էր քարե Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու շինարարությունը, որն օծվել է 1909 թվականի մայիսի 22-ին։ Խորհրդային իշխանության տարիներին այն փակվել է, 1930-ական թվականներին` քանդվել, իսկ նրա տեղում տեղադրվել է Սերգեյ Կիրովի հուշարձանը։ 2003 թվականին Կիրովի հուշարձանը պուրակից տեղափոխվել է Կիրովի պողոտայի և Պուշկինի փողոցի անկյուն։ 2005 թվականի փետրվարին դրվել է վերակառուցվող Աստվածածին տաճարի հիմնաքարը։ Նոր տաճարը, որը կառուցվել է ճարտարապետ Գենադի Շևչենկոյի նախագծով, օծվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Օծումից որոշ ժամանակ առաջ` 2007 թվականի հունիսի 25-ին, պուրակի տարածքում, տաճարի առջև բացվել է կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի հուշարձանը (հեղինակ` քանդակագործ Սերգեյ Օլեշնյա)։

Պոկրովսկի պուրակում տեղադրվել է առաջին ջրատարի բրոնզե քանդակը, որը պատկերում է մի կնոջ, որը հագնված է քաղաքի XIX դարի բնակչուհու նման և դույլով ջուր է հավաքում ջրաբաշխիչ սյունից։

2009 թվականին Պոկրովսկի պուրակը ճանաչվել է Դոնի Ռոստովի կանաչապատման լավագույն օբյեկտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Покровский сквер 
* Скверы Ростова-на-Дону

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Պետար Մազև

**Պետար Մազև** (, ), մակեդոնացի ակադեմիական նկարիչ։ Համարվում է հետպատերազմյան այն նկարիչներից, որոնք նոր ուժ ու եռանդ բերեցին մակեդոնական ժամանակակից արվեստ։

## Կենսագրություն
Պետար Մազևը ծնվել է 1927 թվականին Կավադարցիում։ 1953 թվականին ավարտել է Բելգրադի գեղարվեստի ակադեմիան (Զորան Պետրովիչի դասարան)։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Չինաստանում, Հնդկաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Շվեյցարիայում և այլ երկրներում։ Եղել է "Mugri" գեղարվեստական խմբի անդամ։
[մինի|Պետար Մազևի արձանը Սկոպյեի [Արվեստի կամուրջ|Արվեստի կամրջի վրա]]
Մազևի նկարներում առկա է էքսպրեսիոնիզմ, սակայն մինչև էքսպրեսիոնիզմին անցնելը Մազևն անցել է իր սպիտակ ու ջերմ փուլերով։ 1960-ականների կեսին Մազևը սկսեց իր ոչ-պատկերավոր նկարներում ներառել խլացված գույներ՝ մատուցված խիտ և անհարթ իմպաստոներով՝ օգտագործելով այրված փայտե սալեր, ապակի, մետաղական թերթեր, ավազ։ Մազևը ստեղծել է նաև որմնանկարներ, խճանկարներ ու կերամիկական աշխատանքներ։

Մահացել է 1993 թվականին Սկոպյեում։

## Պատկերասրահ

Мозаик од Петар Мазев.jpg
Macedonian Painter Mazev 02 (2568222937).jpg
Macedonian Painter Mazev 01 (2568222815).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ArtFacts - Petar Mazev

Կատեգորիա:Մակեդոնացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի նկարիչներ
Սոխակների պուրակ (Դոնի Ռոստով)

**Սոխակների պուրակ** (), նաև` *Ալեքսանդրի պուրակ, Վերեսաևի զբոսայգի, Ալեքսանդրի ծառառաբուծարան* (), ծառապատ տարածք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում։

## Նկարագրություն
Սոխակների պուրակը գտնվում է քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանի մի հատվածի` Ալեքսանդրովկայի մոտ։ 1970-ական թվականներին Սոխակների պուրակի տարածքում տնկվել են քաջվարդեր և եղևնիներ։ Սոխակների պուրակի տարածքում, Տեմեռնիկ գետի աջ ափին, կա մկրտության ավազանով աղբյուր, որը կոչվում է Սուրբ Պողոսի անունով։

Պուրակը ներառում է զանազան լանդշաֆտային բնապատկերներ` գեղեցիկ մարգագետիններ, մեծ բացատներ, ձորակներ։

2013 թվականի սկզբին տեղեկություն տարածվեց, որ պուրակի տեղում պետք է ստեղծվի նոր զբոսայգի։

Այս տարածքում և մասնավորապես պուրակում կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից շատ տարածված են սկյուռները։ 

Պուրակի կանաչ ծառատունկերը զբաղեցնում են 54 հեկտար մակերես։ Շինարարական աշխատանքներ անցկացնելուց հետո պուրակի տարածքը պետք է կրճատվի մինչեւ 18 հեկտար, ինչի դեմ հանդես եկան քաղաքի բնակիչները, և հենց այդ 18 հեկտարն է պաշտոնական փաստաթղթերում նշվում որպես Ալեքսանդրի պուրակ, այն դեպքում, երբ 54 հեկտար մակերեսով ամբողջ հողակտորը կոչվում է Ալեքսանդրի ծառառաբուծարան։

## Դիրք
Նույնիսկ բնիկ ռոստովցիներից շատերը չգիտեն այս պուրակի գտնվելու վայրի մասին։ Դա բացատրվում է նրանով, որ պուրակը շրջափակված է օղակաձև երկաթուղով, որը տանում է դեպի Արևմտյան բնակելի թաղամասի արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Այդ պատճառով ավտոմոբիլային մուտք դեպի պուրակ չկա, այնտեղ հնարավոր է մտնել միայն ոտքով կամ հեծանվով։

Ամռանը պուրակը բավական բազմամարդ է, շատ են զբոսաշրջիկները, պարզապես զբոսնողները և սպորտով զբաղվողները։ Աղբյուրի ջրի մոտ միշտ շատ են կոփվողները կամ պարզապես հանգստացողները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Վյաչեսլավ Ադամչիկ

**Վյաչեսլավ Ադամչիկ** (, ), բելառուս արձակագիր, թարգմանիչ, կինոդրամատուրգ։ Իվան Մելեժի անվան Բելառուսի գրողների միության մրցանակ (1980), Յակուբ Կոլոսի անվան պետական մրցանակ (1988)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1960):

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վորոկոմշչինա գյուղում (այժմ՝ Գրոդնոյի մարզ, Բելառուս)։ Սովորել է Նովաելյնյա գյուղի յոթամյա դպրոցում (1949)։ Բեռնակիր է աշխատել նույն գյուղի երկաթգծի կայարանում՝ միաժամանակ սովորելով երեկոյան դպրոցում։ 1952-1957 թվականներին սովորել է Բելառուսի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժանմունքում։ Որոշ ժամանակ ապրում է Մինսկի մարզի Ձերժինսկ քաղաքում, որտեղ ծնվում է նրա որդին՝ Վլադիմիրը (գրող Ադամ Գլոբուսը)։

Աշխատել է «Знамя юности» (1957-1958), «За вяртанне на Радзіму» (1958-1960) թերթերում, եղել է Բելառուսական ԽՍՀ պետական հրատարակչության (1960-1962), «Полымя» գրական ամսագրի հրապարակախոսական բաժնի խմբագիրը (1962-1963)։

Ավարտել է ԽՍՀՄ գրողների միության գրականության բարձրագույն դասընթացները (1965)։

Եղել է «Нёман» ամսագրի գրական աշխատակիցը (1965-1967), «Полымя» ամսագրի խմբագրի տեղակալ, արձակի բաժնի խմբագիր (1967-1969), «Маладосць» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ (1969-1977), «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում սցենարական բաժնի գլխավոր խմբագիր, «Мастацкая літаратура» հրատարակչության գլխավոր խմբագրի տեղակալ (1980-1982). 1982 թվականից եղել «Бярозка» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։

Մասնակցել է Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայի XXXVIII նստաշրջաններին։

## Ստեղծագործությունը
Գրական ասպարեզ է մուտք գործել 1952 թվականին որպես բանաստեղծ։ Առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1957 թվականին։ Հեղինակ է արձակ եռագրություն էպոպեայի, որը ներկայացնում է արևմտաբելառուսական գյուղի կյանքը։ Հեղինակ է նաև պատմվածների, կինոսցենարների ժողովածուների։

Թարգմանել է բուլղարական ժողովրդական հեքիաթների գիրք (1961), Միխայիլ Պրիշվինի, Յուրի Կազակովի, Սերգեյ Զալիգինի ստեղծագործությունները։

## Ընտանիք
Որդիները՝ Ադամ Գլոբուսը և Միրոսլավ Ադամչիկը գրողներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:Բելառուսի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Իոն Անսոտեգի

**Իոն Անսոտեգի Գորոստոլա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս «Մալորկա» ֆուտբոլային ակումբում որպես պաշտպան։

## Կարիերա
Իոնի իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Էյբար» ֆուտբոլային ակումբում։ Այդ թվում նա վարձավճարով հանդես է եկել «Բարակալադո» ակումբում։ Այս ամենից հետո Անսոտեգին տեղափոխվեց «Ռեալ Սոսիեդադ»։ 2006 թվականի հունվարի 22-ին տեղի ունեցավ ֆուտբոլիստի դեբյուտային հանդիպումը «Աթլետիկ Բիլբաո» ակումբում։ Ակումբի կազմում անցկացրել է 33 խաղ։

2009/2010 մրցաշրջանում Իոնը անցկացրել է միայն 2 խաղ։ Այդ ժամանակ նա կարողացավ դառնալ 4 գոլի հեղինակ, իսկ «Ռեալ Սոսիեդադը» երեք տարի դադարից հետո վերադարձավ առաջին լիգա։ Հաջորդ թիմում անցկացրել է 33 խաղ, իսկ թիմին հաջողվել է պահպանել իր դիրքերը Լա լիգայում։

## Տիտղոսներ
;Ռեալ Սոսիեդադ
* Սեգունդա։ 2009/10

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կարլովաց

**Կարլովաց** (, , ), քաղաք Խորվաթիայի կենտրոնական մասում, Կարլովացի ժուպանության վարչական կենտրոնն է։

Գտնվում է մայրաքաղաք Զագրեբից 56 կմ հարավ-արևմուտք, Կորանա գետի Կուպու թափվելու տեղի հարևանությամբ։ Քաղաքով հոսում են ևս երկու գետեր` Դոբրան ու Մրեժնիցան։

Բնակչությունը 49.082 մարդ է (2001)։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Քաղաքով են անցնում Զագրեբ-Ռիեկա ավտոմայրուղին ու երկաթգիծը։ Կարլովացը ավտոբուսային կանոնավոր երթուղով կապված է Խորվաթիայի խոշորագույն քաղաքների հետ։

Կարլովացի արդյունաբերական գլխավոր ձեռնարկությունը գարեջրի` Խորվաթիայում խոշորագույն գործարանն է, որն արտադրում է «Կարլովաչկո» (Karlovačko) նշանավոր գարեջուրը։

## Պատմություն
Կարլովացը հիմնադրվել է 16-րդ դարի վերջին որպես Կորանա և Կուպա գետերի միջև ընկած ամրոց։ Ամրոցի հիմքերը պահպանվել են մինչ օրս։ Ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 1579 թվականին ավստրիացի էրցհերցոգ Կարլ II-ի հրամանով, ում անունով էլ ամրոցն անավանակոչվել է։

Նրա հիմնական նպատակն էր Կուպայի հովիտը պահպանել թուրքական հարձակումներից, ինչը հաջողվել է. թուրքերը յոթ անգամ պաշարել են այն (վերջին անգամ 1672 թվականին)` այդպես էլ չկարողանալով գրավել ամրոցը։

Թուրքական հարձակման վտանգը չեզոքացնելուց հետո քաղաքն ընդարձակվել է մինչև ամրոց և շնորհիվ իր աշխարհագրական հաջող դիրքի` սկսել է արագ զարգանալ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ամբողջ Խորվաթիայի հետ Կարլովացը մտել է Հարավսլավիայի թագավորության, իսկ ավելի ուշ` Հարավսլավիայի կազմի մեջ։

Հարավսլավիայի փլուզումից հետո 1991 թվականին քաղաքը դարձել է անկախ Խորվաթիայի մաս։ Դրանից հետո սկսված պատերազմի արդյունքում Կարլովացը լուրջ վնասներ է կրել. շատ շինություններ քանդվել ու վնասվել են։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Երրորդության եկեղեցի։ Կառուցված է բարոկկո ոճով հին քաղաքում։
* Զորինի պալատ
* Քաղաքային թանգարան

## Նշանավոր բնակիչներ
* Գուստավ Կրկլեց (1899-1977) - խորվաթ բանաստեղծ, թարգմանիչ
* Գայո Պետրովիչ (1927-1993) - հարավսլավացի փիլիսոփա-մարքսիստ
* Վանյա Շուտլիչ (1925-1989) - հարավսլավացի փիլիսոփա, ֆենոմենոլոգ
* Վեչեսլավ Խոլեվաց (1917-1970) - Հարավսլավիայում պարտիզանական շարժման ներկայացուցիչ, Հարավսլավիայի ազգային հերոս, Զագրեբի քաղաքապետ (1952-1963)
* Ալֆրեդ Ֆրեդի Կրուպա (ծնվ.` 1971) - խորվաթ ժամանակակից նկարիչ։ Բազմամասնագիտական նկարիչ Ալֆրեդ Ֆրեդի Կրուպան համարվում է New Ink Art շարժման առաջամարտիկ ուժ, որի համար նա ստացել է միջազգային ճանաչում։
* Աննա Վիդովիչ (ծնվ.` 1980) - խորվաթ կիթառահար

## Քույր քաղաքներ
*  Կանզաս Սիթի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1579 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Վառնայի հնագիտական թանգարան

**Վառնայի հնագիտական թանգարան** (), հնագիտական թանգարան Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում՝ Սև ծովի ափին։ Բուլղարիայի ամենամեծ պատմական և հնագիտական թանգարաններից մեկն է։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1888 թվականի հունիսի 3-ին Վառնայի հնագիտական ընկերության նախաձեռնությամբ որպես քաղաքային գրադարանի մաս։ Թանգարանը գտնվում է 1892-1898 թվականներին ճարտարապետ Պետկո Մոմչիլովի կողմից նեո-ռենեսանս ոճով կառուցված Վառնայի օրիորդաց դպրոցի պատմական շենքում։ 1945 թվականին շենքը դարձել է պետության սեփականություն։ 1993 թվականից թանգարանը զբաղեցնում է ամբողջ շենքը, որը մասամբ զբաղեցրել էր դեռևս 1895 թվականից։ Թանգարանում հանրության համար առաջին ցուցադրությունը բացվել է 1906 թվականի հունիսի 11-ին։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել հնագետ Կարել Շկորպիլը, ով պաշտոնավարել է մինչև մահ (1944 թվական)։ 1945 թվականից թանգարանի կառավարումն ու ֆինանսավորումն անցել է պետությանը։

Թանգարանն ունի նաև գրադարան, մանկական ուսումնասիրության թանգարան, նվերների խանութ, սրճարան։ Բակի վիմագիր սրահում կազմակերպվում է ջազի ամենամյա միջազգային փառատոնը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանը զբաղեցնում է 2150 մ2 ցուցահանդեսային տարածք, որտեղ  ներկայացված են նախապատմական, թրակիական, հին հունական ու հին հռոմեական ժամանակաշրջանների պատմության, ինչպես նաև միջնադարյան բուլղարական և բյուզանդական կայսրությունների, Օսմանյան կայսրության տիրապետության և Բուլղարիայի ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանի (այդ թվում շուրջ 900 միջնադարյան և վերածննդի սրբապատկերներ) ցուցանմուշներ։

Թանգարանի ցուցադրությունը բաժանված է 4 մասերի՝
* Նախապատմություն (սրահներ 1-7)՝ պալեոլիթ, միջին քարի դար, նոր քարի դար, էնեոլիթ, վաղ թրակյան մշակույթ, Վառնայի դամբարանադաշտի գտածոներ
* Անտիկ շրջան (սրահներ 8-18՝ հիմնադրված՝ Օդեսոս (այժմ՝ Վառնա), Օդեսոսը հելլենիստական ժամանակաշրջանում, կրոնը և թաղման արարողակարգերը, ոսկերչական իրեր և զարդեր, Օդեսոսը Հռոմեական նվաճումների դարաշրջանում, վաղ քրիստոնեական Օդեսոս
* Միջնադար (սրահներ 22-29)՝ Առաջին Բուլղարական կայսրություն, Վառնայի վերածնունդ (11-րդ դար), Բուլղարիայի երկրորդ թագավորություն, Վառնան 14-18-րդ դարերում, միջնադարյան ոսկերչական իրեր և զարդեր (13-14-րդ դարեր) 
* Եկեղեցական արվեստ (սրահներ 31-36)՝ եկեղեցական իրեր, զգեստներ, սրբապատկերներ, փայտափորագրություն

Թանգարանի ամենանշանավոր ցուցադրությունը Վառնայի մեռելաքաղաքն է (Վառնայի ոսկի), որը պեղվել է 1972 թվականին և թվագրվում է մ.թ.ա. 4600-4200. զբաղեցնում է երեք առանձին ցուցասրահներ։

Թանգարանն ունի երկու բացօթյա հնագիտական վայրեր՝ քաղաքի կենտրոնում գտնվող խոշոր հռոմեական բաղնիքները և Ոսկե ավազներ բնական այգում գտնվող Ալաջա վանական համալիրի միջնադարյան քարանձավը։

## Պատկերասրահ

Or de Varna - Nécropole.jpg
Collier nécropole Varna.jpg
Médaillon byzantin - Varna.jpg
Collier byzantin - Varna.JPG
Bijoux byzantins - Varna.JPG
Bijou byzantin - Musée de Varna.jpg
Collier pierres - Varna.JPG
Byzantine commercial measures.jpg
Icone 2 - Musée de Varna.jpg
Icone Musée Varna.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:1906 հիմնադրումներ Բուլղարիայում
Կատեգորիա:1906 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Վառնայի շենքեր և կառույցներ