Կապոդիմոնտե թանգարան

**Կապոդիմոնտեի թանգարան** (, պաշտոնական ամբողջական անվանումը՝ **Կապոդիմոնտեի ազգային թանգարան և պատկերասրահ** ()), արվեստի թանգարան Իտալիայի Նեապոլ քաղաքի Բուրբոնյան Կապոդիմոնտե պալատում։ Թանգարանը Նեապոլյան գեղանկարչական և դեկորատիվ արվեստի շտեմարան է, որտեղ պահվում են իտալական գեղանկարչական դպրոցների կարևոր գործեր, ինչպես նաև հին հռոմեական քանդակներ։ Իտալիայի խոշորագույն թանգարաններից մեկն է։

## Պատմություն
Թանգարանի հավաքածուի ճնշող մասը թվագրվում է 1738 թվական։ Այդ տարվա ընթացքում Նեապոլի և Սիցիլիայի թագավոր  Կարլ VII-ը (հետագայում Իսպանիայի թագավոր Կարլ III) որոշել է Կապոդիմոնտեի բլրի վրա կառուցել որսորդական տնակ, բայց հետո որոշել է դրա փոխարեն կառուցել մեծ պալատ, քանի որ նրա նստավայր Պորտիչի պալատը չափազանց փոքր էր պալատի համար, ինչպես նաև նրան տարածք էր անհրաժեշտ  տեղավորելու մորից՝ Էլիզաբեթ Ֆարնեզեից ժառանգած առասպելական Ֆարնեզե արվեստի հավաքածուն։

Տարիների ընթացքում պալատը ընդլայնվել և լցվել է ավելի շատ արվեստի գործերով։ 1787 թվականին գերմանացի նկարիչ Յակոբ Ֆիլիպ Հակերտի խորհրդով ստեղծվել է նկարների վերականգնման լաբորատորիա։

1799 թվականին՝ Նեապոլյան հանրապետության հռչակումից հետո Ֆերդինանդը փախավ Պալերմո՝ իր հետ տանելով թանգարանի հավաքածուի ամենաարժեքավոր նմուշները։ Մնացած նմուշները թալանեցին Ժան Էթիեն Շամպիոննեի ֆրանսիական զորքերը, ովքեր 1799 թվականին հանրապետության կարճ գոյության ընթացքում այնտեղ էին։ Ավելի ուշ՝ Ֆրանսիայի վերաօկուպացիայի (1806-1815) տասը տարիների ընթացքում, արվեստի հավաքածուն տեղափոխվել է Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարան։ Երբ 1815 թվականին Ֆերդինանտը վերադարձավ Սիցիլիայից, նա հրավիրեց շատ նկարիչների և քանդակագործների կատարելու պալատի հարդարման աշխատանքներ, որոնք ավարտվեցին 1840 թվականին և ավելացվեց ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ։

Երբ 1861 թվականին պալատն անցավ Սավոյ ընտանիքի ենթակայության ներքո, արվեստի հավաքածուն համալրվեց նոր նմուշներով, և Դոմենիկո Մորելլին նշանակվեց նոր ձեռքբերումների հարցերով խորհրդատու։ Հավաքածուն համալրվեց նաև պատմական հրազենի և այլ զենքերի լայն հավաքածուով։ 1866 թվականին Պարտիչի պալատից Կապոդիմոնտեի պալատ տեղափոխվեց Մարիա Ամալյա Սաքսոնացու զարդասենյակի կահավորանքը, 1877 թվականին հռոմեական վիլլայից բերվեց հռոմեական ժամանակաշրջանի մարմարե հատակ։

Միապետության գոյության դադարումից հետո 1950 թվականից պալատը գործել է որպես թանգարան, և շատ նմուշներ են այստեղ հետ բերվել Ազգային թանգարանից։

## Հավաքածու
Թանգարանի առաջին և երկրորդ հարկերում է գտնվում Ազգային պատկերասրահը (Galleria Nazionale), որտեղ ներկայացված են 13-ից 18-րդ դարերի այնպիսի նկարիչների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Սիմոնե Մարտինին, Ռաֆայել Սանտին, Տիցիանը, Կարավաջոն, Լորենցո Լոտտոն, Մազաչչոն, Ջովաննի Բելլինին, Ջորջո Վազարին, Էլ Գրեկոն, Յալոբ Ֆիլիպ Հակերտը։ Թանգարանում կարելի է տեսնել Նեապոլյան դպրոցի գործեր։ Առանձին հարկում են տեղակայված Ֆարնեզե դասական հավաքածուն, հռոմեական մոնումենտալ քանդակներ, որոնք անձեռնմխելիորեն պահպանվում են այս թանգարանում, ինչպես նաև Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարանում։

Թագավորական սենյակները կահավորված են 18-րդ դարի անտիկ կահույքով, ինչպես նաև այլ թագավորական նստավայրերից բերված ճենապակյա և մայոլիկա հավաքածուներով։

## Պատկերասրահ


Simone Martini. St. Louis of Toulouse Altarpiece. 1317. Mus.Capodimonte, Naples..jpg|*Toulouse Altarpiece*, Սիմոնե Մարտինի, 1317
Masaccio - Crucifixion - WGA14199.jpg|«Խաչելություն», Մազաչչո, 1426
Andrea Mantegna 111.jpg|«Ֆրանչեսկո Գոնձագայի դիմանկարը», Անդրեա Մանտենյա, 1461
Botticelli - Madonna and Child and Two Angels (c. 1470).jpg|«Մադոննան մանկան և երկու հրեշտակների հետ», Սանդրո Բոտիչելլի, 1470
Trasfigurazionedicristo.jpg|«Քրիստոսի պայծառակերպությունը», Ջովաննի Բելլինի, 1480
Pieter Bruegel d. Ä. 035-2.jpg|«Մարդատյացը»,  Պիտեր Բրեյգել Ավագ, 1568
Rafael - Alessandro Farnese.jpg|«Կարդինալ Ալեսանդրո Ֆարնեզեի դիմանկարը», Ռաֆայել Սանտի, 1509–1511
Pieter Bruegel the Elder - The Parable of the Blind Leading the Blind - WGA3511.jpg|«Կույրն առաջնորդում է կույրին»,  Պիտեր Բրեյգել Ավագ, 1568
Parmigianino 1524-27-antea1.jpeg|«Անտեա»,  Ֆրանչեսկո Պարմիջանինո, 1524–1527
Parmigianino 024.jpg|«Գալեացցո Սանվիտալեի դիմանկարը», Ֆրանչեսկո Պարմիջանինո, 1524
CarracciHercules.jpg|«Հերկուլեսի ընտրությունը», Աննիբալե Կարրաչչի, 1596
Titian - Pope Paul III with his Grandsons Alessandro and Ottavio Farnese - WGA22985.jpg|«Պողոս III-ն ու նրա թոռները»,  Տիցիան, 1546
CaravaggioFlagellation.jpg|«Քրիստոսի խարազանում», Կարավաջո, 1607–1608
Lorenzo Lotto - Madonna and Child with St Peter Martyr - WGA13648.jpg|«Մադոննան մանկան և սուրբ Պետրոսի հետ», Լորենցո Լոտտո, 1503
Deus Pai - Retábulo de San Nicola da Tolentino-1.jpg|«Բարոնցի Ալտարպիես», Ռաֆայել Սանտի, 1500–1501
Parmigianino, sacra famiglia con san giovannino.jpg|«Սուրբ ընտանիքն ու սուրբ Հովհաննեսը», Ֆրանչեսկո Պարմիջանինո, 1528
Parmigianino, lucrezia romana, 1540.jpg|«Լուկրեցիա», Ֆրանչեսկո Պարմիջանինո, 1540
El Greco - A Boy Blowing on an Ember to Light a Candle (Soplón) - WGA10422.jpg|«Տղան փչում է անթեղը մոմ վառելու համար», Էլ Գրեկո, 1570–1572
Julije Klovic 2.jpg|«Ջուլիո Կլովիոյի դիմանկարը»,  Էլ Գրեկո, 1571–1572
Titian - St Mary Magdalene - WGA22834.jpg|«Մարիա Մագդալենացին», Տիցիան, 1550
Titian - Danaë - WGA22900.jpg|«Danaë», Տիցիան, 1545
Titian - The Annunciation - WGA22821.jpg|«Ավետում», by Տիցիան, 1557
Tizian 083b.jpg|«Պողոս III-ի դիմանկարը» Տիցիան, 1543
Cardinal Farnese.jpg|«Կարդինալ Ալեսանդրո Ֆարնեզեի դիմանկարը», Տիցիան, 1545–1546
Schedoni Carità.jpg|«Բարեգործություն», Բարտոլոմեո Սկեդոնի,  1611
Painting of the family of Ferdinando IV (Angelica Kauffmann, 1782).jpg|«Ֆերդինանտո IV-ն ու նրա ընտանիքը», Անգելիկա Կաուֆման, 1783
Correggio 015.jpg|«Սուրբ Կատարինեի առեղծվածային ամուսնությունը», Կորեջիո, 1520



## Գրականություն
* 
* Le Guide di Dove - Campania, Corriere della sera, 2007.
* Il Museo di Capodimonte, valori di Napoli, Pubblicomit, 2002.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1757 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1757 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի պալատներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պատկերասրահներ