open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ուիլյամ Ռենքվիսթ

**Ուիլյամ Ռենքվիսթ** (, ), ամերիկացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ Գերագույն դատարանի նախագահ 1986-2005 թվականներին։

## Կենսագրություն
Ռենքվիսթը ծնվել է 1924 թվականին Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքում։ Սովորել է Սթենֆորդի համալսարանում, որտեղ 1948 թվականին ստացել է բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան քաղաքագիտության ոլորտում, ինչպես նաև Հարվարդի համալսարանում, որտեղ նրան նույնպես շնորհվել է մագիստրոսի աստիճան։ Ավելի ուշ վերադարձել է Սթենֆորդ, որտեղ իրավամբ ստացել է աստիճան։ 1953-1969 թվականներին զբաղվել է մասնավոր իրավաբանական պրակտիկայով։ 1971 թվականին Ռենկվիստը նշանակվել է Նիքսոն ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր, իսկ 1986 թվականին Ռոնալդ Ռեյգանը նրան նշանակել Է ԱՄՆ գլխավոր դատավոր։ Այդ պաշտոնում նա նախագահել է ԱՄՆ Սենատի նիստը՝ Բիլ Քլինթոնի իմպիչմենտի գործով, ինչպես նաև մասնակցել է 2000 թվականի նախագահական ընտրությունների ճակատագրի որոշմանը, որի ելքը Ջորջ Բուշի օգտին էր։ Ռենկվիստը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Արլինգտոնի օկրուգում՝ 80 տարեկան հասակում, իր տանը։ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնում նրան հաջորդել է Ջոն Ռոբերթսը։

## Մատենագիտություն
* Rehnquist, William H. (2004). *The Centennial Crisis: The Disputed Election of 1876*. New York: Knopf Publishing Group. ISBN 0-375-41387-1.
* Rehnquist, William H. (1998). *All the Laws but One : Civil Liberties in Wartime*. New York: William Morrow & Co.. ISBN 0-688-05142-1.
* Rehnquist, William H. (1992). *Grand Inquests: The Historic Impeachments of Justice Samuel Chase and President Andrew Johnson*. New York: Knopf Publishing Group. ISBN 0-679-44661-3.
* Rehnquist, William H. (1987). *The Supreme Court: How It Was, How It Is*. New York: William Morrow & Co. ISBN 0-688-05714-4.
* Исправленное издание: Rehnquist, William H. (2001). *The Supreme Court: A new edition of the Chief Justice's classic history*. New York: Knopf Publishing Group. ISBN 0-375-40943-2.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chief Justice William H. Rehnquist Dies 

Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հարվարդի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Սաղմոսարան, տոնացույց (5055)

**Սաղմոսարան տոնացույց** (5055), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5055 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Ստացողը եղել է Տեր Ղուկասը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 250 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի Դավիթ մարգարեի 1, Ներս․ Շնորհալի 1, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ծաղկազարդ գործվածք (11-րդ դար)։ Հիշատակարան ստացողի՝ 20բ, 42բ, 67բ և այլուր։
## Բովանդակություն
* նաև՝ Ներս․ Շնորհալւոյ Հաւատով խոստովանիմ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կատեգորիա:Սաղմոսարան
Քարոզգիրք (5030)

**Քարոզգիրք** (5030), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5030 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-18-րդ դարերում (1727-ից առաջ) 1788 թվական Ղազարոս Ամասիայի (Գ) գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Մկրտիչ աբեղան (Բ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 110 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 98բ (1788 թ.), ստացողի՝ 28բ, 50բ (1727թ.):
## Բովանդակություն
* Պետ. Բերթումեան Աղբիւր բացեալ (միայն նախաբանը)։
* Քարոզք (Եփրեմ կաթողիկոս Սսեցի, անանունք)։
* Գրիգոր Կեսարացւոյ Անուանք քաղաքաց։
* Յովհաննես Երզնկացւոյ Խրատք Հասարակաց քրիստոնէից։
* Մկրտիչ աբեղայի (ստացող) Տաղ (հայատառ թուրքերեն)։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Լոնի Անդերսոն

**Լոնի Անդերսոն** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, որը մի քանի անգամ առաջադրվել է «Էմմի» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներին։

## Վաղ կյանք
Լոնի Քոյ Անդերսոնը ծնվել է Մինեսոտա նահանգի Սենթ Պոլ քաղաքում՝ մոդելի և քիմիկոսի ընտանիքում։ Միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո սովորել է Մինեսոտայի համալսարանում։

## Կարիերա
Լոնի Անդերսոնը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել շնորհիվ հեռուստասերիալներում և ֆիլմերում մարմնավորած շիկահերների վառ ու կատակերգական կերպարի։ Նրան ամենամեծ ճանաչումը բերեց «WKRP Ցինցինատում» (1978-1982) կատակերգական սերիալում խաղալով Ջենիֆեր Մարլոյի դերը։ Ֆիլմը Ցենցիատի Ռադիո աշխատողների մասին է։ Այս խաղով նա երկու անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակին և երեք անգամ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ Սերիալի ավարտից հետո նա կինոյում իր նորամուտը կատարեց «Մրցարշավորդ Սթոքեր» ֆիլմում (Բերթ Րեյնոլդի հետ, որը ձախողվել է ինչպես քննադատական այլն նաև քննադատական տեսանկյունից)։ Այս դերով Անդերսոնը առաջադրվել է «Ոսկե Ազնվամորի ամենավատ կանացի խաղ» մրցանակի։

Լոնի Անդերսոնը գլխավոր դերով հանդես է եկել մի քանի կարճ ժամանակ գոյություն ունեցող կատակերգական սերիալներում, ինչպիսիք են «Հանցագործությունում խաղակիցը» (1984-1985), «Հեշտ ճանապարհներ» (1986-1987) և «Բուժքույրերը» (1993-1994) սերիալները։ 1980 թվականին Ջեյն Մենսֆիլդի պատմությունը հեռուստաֆիլմում խաղացել է Ջեյն Մենսֆիլդի դերը, իսկ 1991 թվականին Թելմի Թոդի խորհրդավոր սպանությունը հեռուստաֆիլմում Թելմի Թոդի դերը։

## Անձնական կյանք
Լոնի Անդերսոնը ամուսնացել է չորս անգամ։ Առաջի երմու ամուսնիերը եղել են  Բրյուս Հոսսիլբերգը (1964-1966) և Ռոսս Բիկելը (1973-1981)։ Մրցաշավորդ Սթոկեր ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ նա ծանոթացել է Բերտ Ռեյնոլդի հետ և 1988 թվականին ամուսնացել նրա հետ։ Լոնի Անդերսոնը ամուսնացել է չորս անգամ։ Առաջի երմու ամուսնիերը եղել են  Բրյուս Հոսիլբերգը և Ռոսս Բիկելը։ Նրան ամուսնությունը կանոնավոր կերպով գրավեց դեղին մամուլի ուշադրությունը։ Նրանք բաժանվեցին 1993 թվականին։ 2008 թվականին նա ամուսնացավ չորրորդ անգամ երաժիշտ Բոբ Ֆլիկի հետ։ Անդերսոնն ունի աղջիկ և տղա՝ Դեյդարա Հեֆֆմանը (Հոսսիլբերգի հետ ամուսնությունից) և Քուինթոն Անդերսոն Րեյնոլդսը (Րեյնոլդսի հետ ամուսնությունից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Մերի Անդերսոն (կինոդերասան)

**Մերի Անդերսոն** (), ծննդյան անունը՝ Մերի Բ․ «Բիբի» Անդերսոն (), 1918 թվականի ապրիլի 3-ից 2014 թվականի ապրիլի 6, ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մերի Անդերսոնը ծնվել է 1918 թվականի ապրիլի 3-ին
 Ալաբամայի Բիրմինգհեմ քաղաքում։ Ավարտել է Գովարդի քոլեջը (ներկայում՝ Սեմֆորդի համալսարան)։

Այդպես էլ վարձույթի դուրս չեկած ֆիլմերից երկուսում դերեր խաղալուց հետո, նա ստաավ էպիզոդիկ դեր Մեյբել Մերիուեզերի «Քամուց քշվածները» ֆիլմում։ Կինոկարիերան ավարտելուց հետո, 1950-ական թվականների սկզբին նա տեղափողվել է հեռուստատեսություն, որտեղ նրա ամենահայտնի դերերից մեկը եղել է Քեթրին Հիրինգթոնը «Փեյթոն Փլեյս» սերիալում։

Մերի Անդերսոնը ամուսնացած է եղել օպերատոր Լեոն Շամրոյի հետ 1953 թվականից մինչև ամուսնու մահը՝ 1974 թվականը։ ԱՄՆ կինոարտադրության ոլորտում ունեցած ավանդի համար արժանացել է աստղի Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու։

Մերի Անդերոսնը մահացել է 2014 թվականի ապրիլի 6-ին Կալիֆոռնիա նահանգի Բըրբանք քաղաքում՝ 96-ամյակից 3 օր հետո։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Դոնալդ Դյուար

**Դոնալդ Դյուար** (, ), շոտլանդացի քաղաքական գործիչ, որպես Լեյբորիստական կուսակցության անդամ 1966-1970 թվականներին Շոտլանդիան ներկայացրել է Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում, իսկ հետո՝ 1978 թվականից մինչև իր մահը՝ 2000 թվականը։ Շոտլանդիայի առաջին նախարարը։ 1997-1999 թվականներին աշխատել է Թոնի Բլեերի աշխատասենյակում որպես Շոտլանդիայի գործերի պետական քարտուղար և կարևոր դեր է խաղացել 1999 թվականին Շոտլանդիայի խորհրդարանի ստեղծման գործում։ Շոտլանդական Լեյբորիստական կուսակցությունը գլխավորել է Շոտլանդիայի խորհրդարանի առաջին ընտրություններում։ Դոնալդ Դյուարն ընտրվել է որպես խորհրդարանի անդամ և դարձել Շոտլանդիայի առաջին առաջին նախարար։

## Կենսագրություն
Դոնալդ Դյուարը ծնվել է Գլազգոյում, կրթությունը ստացել է Գլազգոյի համալսարանում։ Ուսումնասիրությունից հետո սկսել է փաստաբանի կարիերան, Աբերդին քաղաքի Համայնքների պալատ է ընտրվել 1966 թվականին՝ 28 տարեկան հասակում։ 1970 թվականին չի կարողացել վերընտրվել, 1978 թվականին Գլազգոյից վերադարձել է խորհրդարան։

1964 թվականի հուլիսի 20-ին ամուսնացել է Մարիա Էլիսոն Մաքնեյրի հետ, ամուսնությունից ունի երկու երեխա։ 1972 թվականին կինը Դոնալդ Դյուարից հեռացել է շոտլանդացի իրավաբան Դերրի Իրվինի մոտ, 1973 թվականին տեղի է ունեցել ամուսնալուծություն։

2000 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Դոնալդ Դյուարը կորցրել է գիտակցությունը․ սկզբում նրա ինքնազգացողությունը եղել է նորմալ, սակայն հաջորդ օրը նա մահացել է ընդարձակ ինսուլտից։ Բժիշկները ենթադրում էին, որ կաթվածը կարող էր պայմանավորված լինել հակամակարդիչներով ՝ սրտի վիրահատությունից հետո աջակցող թերապիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Լևոն Ղամբարյան

**Լևոն Սարգսի Ղամբարյան** (), հայ ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1960), պրոֆեսոր (1961):

## Կենսագրություն
Լևոն Ղամբարյանը ծնվել է 1923 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Երևանում։ 1947 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1952-1970 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Ֆիզիոլոգիայի, 1970-1974 թվականներին՝ Փորձառական կենսաբանության, 1973-1974 թվականներին՝ տնօրեն), 1974-1990 թվականներին՝ Կենդանաբանության (կենդանիների վարքագծի ֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ) ինստիտուտներում։

Պարզել է, որ գլխուղեղի խորանիստ կառուցվածքները (պոչավոր կորիզ, նշագեղձեր, հիպոկամպ և այլն), որոնք էվոլյուցիայի որոշակի փուլում (սողուններ, թռչուններ և այլն) կարևոր դեր են խաղում շարժողական և պայմանառեֆլեկտորային կարգավորման գործում, այդ ֆունկցիան չեն կորցնում նաև լավ զարգացած գլխուղեղի կեղև ունեցող կենդանիների օրգանիզմում։

## Մահ
Լևոն Ղամբարյանը մահացել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, Երևանում։

## Անդամակցություն
* Գլխուղեղի ուսումնասիրության միջազգային կազմակերպության անդամ։

## Երկեր
* Условные рефлексы у собак после высокой перерезки задних столбов спинного мозга. Л. С. Гамбарян, Ред. Э. Ш. Айрапетьянц, Ин-т физиологии АН АрмССР. Ин-т физиологии им. И. П. Павлова АН СССР, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1953.
* Вопросы физиологии двигательного анализатора. экспериментальное исследование [Текст] / Л. С. Гамбарян, Москва, Медгиз, 1962, 240 с.
* Физиологические методики исследования высшей нервной деятельности [Текст] / Л. С. Гамбарян, Ереван, Изд-во Акад. наук Арм. ССР, 1963., 258 с. 
* Гиппокамп = Физиология и морфология, Гамбарян Левон Саркисович, Коваль И. Н. -- АН АрмССР, Институт экспериментальной биологии, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1973.
* Мозг и движение. Гамбарян Л. С., АН АрмССР, Институт Экспериментальной биологии, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1973.
* Мозг и движение. Тезисы докладов симпозиума. Гамбарян Л. С, Коваль, И. Н. -- АН АрмССР, Институт экспериментальной биологии, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1973.
* Амигдала: Морфология и физиология / Л. С. Гамбарян и др., Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1981.
* Поведение и базальные ганглии.  А. А. Гарибян, Л. С. Гамбарян, АН АрмССР. Ин-т зоологии, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1982.
* Паллидум: (Морфология и физиология) / Ж. С. Саркисян, Л. С. Гамбарян, Отв. ред. Г. М. Казарян, АН АрмССР. Ин-т зоологии, Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1984.
* Глубинные структуры мозга и поведение: [Сборник статей] / АН АрмССР, Ин-т зоологии, [Отв. ред. Л. С. Гамбарян, Г. М. Казарян], Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1985.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Սագամիհարա

**Սագամիհարա** (), քաղաք Ճապոնիայում՝ տեղակայված է Կանագավա պրեֆեկտուրայում։

Քաղաքը բաժանվում է երեք շրջանի՝ Միդորի-կու, Տյուո-կու և Մինամի-կու։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1941 թվականի ապրիլի 29-ին, 2010 թվականի ապրիլի 1-ին, համաձայն կառավարության համապատասխան հրամանագրի, ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

2016 թվականի հուլիսի 26-ին քաղաքում կատարվել է հարձակում հաշմանդամների «Ցուկուի Յամայուրի Էն» պանսիոնատի վրա, ինչի արդյունքում զոհվել է 19 մարդ, իսկ վիրավորվել 40 մարդ։

## Աշխարհագրություն
Սագամիհարան գտնվում է Հոնսյու կղզու կենտրոնական մասում, Տոկիոյից հարավ՝ Դոսի գետի վրա, որն այնուհետ միախառնվում է Սագամի գետին։

## Տնտեսություն
1950-ական թվականներին քաղաքում կար զարգացած արդյունաբերություն, որը ներառում էր էլեկտրամեքենաշինության և մեքենաշինության, ինչպես նաև սննդի և տեքստիլ արդյունաբերության ճյուղերը։ Սագամիհարան հետազոտությունների կենտրոն է ատոմային էներգիայի բնագավառում։

## Տրանսպորտ
*Կոկուդո 16, ազգային նշանակության ճանապարհ, որը շրջապատում է Տոկիոն։

## Կրթություն
Քաղաքում գտնվում է Սագամիի օրիորդաց համալսարանը, Կիտասատոյի բժշկական քոլեջը և Աձաբուի անասնաբուժական քոլեջը։

## Քույր քաղաքներ
Սագամիհարան ունի երեք քույր քաղաքներ։
* , Տորոնտո (1998 թվականի հունվարի 1)
* , Թրեյլ (1991 թվականի ապրիլի 15)
*  Ուսի (1985 թվականի հոկտեմբերի 6)։

## Սիմվոլիկա
Քաղաքի ծաղիկը դրախտավարդն է, ծառը՝ փոշոտ ձելկվան, իսկ թռչունը՝ դաշտային արտույտը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1941 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տոկիոյի քաղաքներ
Ահա և հյուրերը

**«Ահա և հյուրերը»** (), ռեժիսոր Դեյվիդ Եթսի հեռուստաֆիլմը, որն էկրաններին է բարձրացել 2003 թվականին։ 9-ամյա Դեյվիդ Էշֆորդիի համանուն վեպի էկրանավորումը։

## Սյուժե
Ալֆրեդ Սալտինան 42 տարեկան ծեր տղամարդ է, որը սիրահարվել է իրենից բավականին երիտասարդ Էթել Մոնտիկ անունով մի աղջկա։ Բայց իր ընտրյալի սիրտը, ձեռքն ու բարեհաճությունը շահելու համար նա պետք է նախևառաջ տպավորություն  գործի նրա վրա։ Անգլիայում տպավորություն գործելու ամենադյուրին ձևը հասարակության մեջ բարձր դիրք ունենալն ու բարձրաշխարհիկ լինելն է։ Բայց Ալֆրեդը ընդամենը մեկ ծանոթ լորդ ունի, որի մոտ գնալը կարող է լուծել բոլոր խնդիրները։

## Դերերում
* Ջիմ Բրոդբենտ **–** *Ալֆռելդ Սալտինա*
* Հյու Լորի **–** *լորդ Բեռնարդ Քլարք*
* Լինդս Մրշալ **–** *Էթել Մոնթիկ*
* Բիլ Նային **–** *Քլինհեմ*
* Ջեֆռի Պալմեռ **–** *Մինիտ*
* Սայմոն Բիլ Ռասլ **–** *Ուելսի արքայազնը*
* Ադամ Գեդլի **–** *Պռոկուրիո*
* Սոֆի Թոմսոն **–** *Բեսի Տոպ*
* Սալլի Հակինս **–** *Ռոզալդա*

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
2004 թվականին ֆիլմն ստացել է BAFTA TV Award մրցանակը՝ հեռուստատեսության լավագույն օրիգինալ երաժշտության համար (Նիկոլաս Հուպեր), և առաջադրվել է «լավագույն դերասան» անվանակարգում (Ջիմ Բրոդբենտ)։ Կինոժապավենն արժանացել է նաև Թագավորական հեռուստատեսային հասարակության մրցանակին՝ «նկարչի լավագույն աշխատանք» (Մալկոլմ Տորնտոն) և «լավագույն մոնտաժ-դրամա» (Մարկ Դեյ) անվանակարգերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Դեյվիդ Եյթսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Մաշտոց (5153)

**Մաշտոց** (5153), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5153 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Հերապետ քահանա գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Նավասարդ միակեացը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.7x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 196 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 121ա, 144ա, 153ա, 170ա և այլուր։

## Բովանդակություն
* Նաև՝ Ստեփանոսի Վարք Մաշտոցի Եղիվարդեցւոյ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (5056)

**Ժողովածու** (5056), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5056 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 113 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Կնիք՝ 72ա (1793 թ., Հակոբ վարդապետ)։
## Բովանդակություն
* Քարոզք (Գր․ Տաթևացի, անանունք)։ 
* Պետր․ Բերթումեան Աղբիւր բացեալ։ 
* Ի Մատթեի մեկնութենեն Ներս․ Շնորհալւոյ։ 
* Եպիփանո։ 
* Կիպրացւոյ Ճառ ի Յովսեփ Արեմաթացին։ 
* Գր․ Տաթևացւոյ Մեկնութիւն Առակաց։
* Ներս․ Շնորհալոյ Ողբ Եդեսիոյ։ 
* Վարդ․ Արևելցւոյ Մեկնութիւն Անթառամ ծաղիկ շարականին։ 
* Առակք հաւաքեալ ի դրոց Բարթ․ Մարաղացւոյ։ 
* Յովհ․ Մանդակունւոյ Ճառ վասն գողութեան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Akillezz

Ջոն Արվանիտիս (, ), ամերիկյան ռեփեր, ավելի հայտնի **Akillezz** *(Աքիլեզզ)* բեմական կեղծանունով։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ

Ծնվել է 1994 թվականի մարտի 7-ին Լիվինգստոնում (Նյու Ջերսի, ԱՄՆ) Լեֆկադա կղզուց (Իոնական կղզիներ, Հունաստան) արտագաղթած հույների ընտանիքում։ Քանի որ ծնողները զբաղված էին բիզնեսով, իրեն դաստիրակել են տատն ու պապը։

Արդեն յոթ տարեկանում գրել է բանաստեղծություններ։

Լինելով ութնամյա դպրոցական, Ջոն առաջին անգամ ծանոթանում է Էմինեմի արվեստի հետ, որը նրա մոտ ակնթարթային հետաքրքրություն է առաջացրել հիփ հոփի նկատմամբ։

Բրոսկսում (Նյու Յորք) միջին դպրոցը ավարտելուց հետո կենտրոնանում է իր երաժշտի կարիերայի վրա համագործակցելով պրոդյուսեր Ջոն Ջեյդոմ Դենիելսի հետ
։

Լավ տիրապետում է հունարենին։

### Կարիերա
2012 թվականին հիմնադրել է *«Akillezz Records»* երաժշտական լեյբլը։

Որպես բեմական կեղծանուն Արվենտիսը ընտրել է *Akillezz* անունը որպես հին հունական դիցաբանության հերոս Աքիլլեսի անվան տարբերակ ։ Երգիչը իր մասնագիտական կեղծանվան ընտրությունը բացատրում է հունական ծագմամբ, ինչպես նաև իր որոշ թույլ տեղերով, որոնք իր Աքիլեսյան գարշապարն են։

2015 թվականին Արվանիիտսը Akillezz անունը գրանցել է որպես ապրանքային նշան։

2015 թվականի սկզբին *«Transgressionzz»* ալբոմի առաջին երկու սինգլները՝ *«One Level»* և *«Anything»* Լոս Անջելեսի և Լաս Վեգասի ակումբներում և ռադիոյում դարձան հիթեր։ Ապրիլի 8 թողարկվել է մոդել և դերասանուհի Շառլոտ Մակինի *«Punching Bag»* երաժշտական տեսահոլովաակը *Akillezz*-ի երգի համար, որը դարձել է ալբոմի ամենահաջողակ ձայնագրությունը։ *Akillezz*-ը նոյեմբերին համագործակցելով Tony Yayo (G-Unit) հետ թողարկեց *«Circus»* սինգլը։

## Ելույթներ
* «*Ακρωτήρι*» ռեստորան-ակումբ (Աթենք, Հունաստան)
* Hot 97 Summer Jam 2014 (Արևելյան Ռատերֆորդ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ)

## Թողարկումներ
### Սինգլներ

### Anything
Մինի ալբոմ «Anything», բաղկացած 4 թրեքից, թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարի 17։

### Transgressionzz
«Transgressionzz»՝ Akillezz-ի առաջին ալբոմը, բաղկացած թրեքից թողարկված 2015 թվականի մայիսի 17։

### Տեսահոլովակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Akillezz Records
* Prime Zero Productions
* Akillezz на SoundCloud
* Akillezz в Интернет-базе кинофильмов
* Էջը Twitter-ում
* Էջը Facebook-ում
* Akillezz on Live it Up! With Donna Drake
* Interview: Akillezz – just for the record!

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Քեյթլին Դևր

**Քեյթլին Ռոշել Դևր** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Քեյթլին Դևրը ծնվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքում։ 9 տարեկանից սկսել է հաճախել երիտասարդ դերասանների Դալլասի ստուդիա և շուտով պայմանագիր է կնքել «Լոս Անջելեսի տաղանդները» գործակալության հետ։ Ներկա ժամանակներում իր ծնողների և երկու փոքր քույրերի հետ բնակվում է Լոս Անջելեսում։

## Կարիերա
Քեյթլինը ֆիլմում իր առաջին խաղը կատարել է 2009 թվականին։ Նա հայտնվել է «Հասնել կամ կործանել», «Ամերիկյան ընտանիք», «Մասնավոր պրակտիկա», «Մենտալիստ» սերիալների եթերաշրջանային դերերում։ 2011 թվականին նկարահանվել է «Շատ վատ ուսուցիչ» և «Ջ․ Էդգար» ֆիլմերում։ 2011-2015 թվականներին նկարահանվել է «Արդարադատություն» սերիալում։ 
2011 թվականին նկարահավել է «Վերջին իսկական տղամարդը» սերիալում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Արվեստագետներ
Նոա Շնափ

**Նոա Շնափ** (, ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է Նեթֆլիքսի «Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալում Ուիլ Բայերսի դերով։ Նա հնչյունավորել է Չարլի Բրաունի դերը *«The Peanuts Movie»* մուլտֆիլմում (2015) և խաղացել է Ռոջեր Դոնովանի դերը «Լրտեսների կամուրջը» (2015) ֆիլմում։ Նկարահանվել է ամերիկյան Panic! At the Disco ռոք խմբի «LA Devotee» երգի տեսահոլովակում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Ու

մինի|183x183փքս|«Ւ» հնչյունի պատկերազարդ տարբերակը։
**Ու** (անունը՝ **ւյուն**, մեծատառ՝ «Ու», փոքրատառ՝ «ու»), հայերեն դիգրաֆ, որը հանդիսանում է նաև հայոց այբուբենի 34-րդ տառը՝ յոթ հազար թվային արժեքով։

«Ու»-ն հայերեն այբուբենի միակ դիգրաֆն է։ Հայերենի դասական ուղղագրությամբ «ու» հնչյունն արտահայտվում է «ո» (վօ) և «ւ» (հիւն) տառերի օգնությամբ։ Հայերեն այս դիգրաֆը ստեղծվել է Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հունարենի նմանությամբ։ Հունարենում նույնպես «ու» հնչյունն արտահայտվում էր «ου» դիգրաֆի միջոցով։ Ժամանակակից արևելահայերեն (խորհրդային) ուղղագրության մեջ «ւ» (հիւն) զրկված է տառային արժեքից, և նրա տեղն այբուբենում զբաղեցնում է «ու» տառակապակցությունը, որը գիտակցվում է որպես մեկ միասնական տառ։

## Տես նաև
* Հայկական թվային համակարգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Կատեգորիա:Դիգրաֆներ
Լորենա ազգային անտառ

**Լորենա ազգային անտառ** (), ազգային անտառ Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։ Այն պաշտպանում է Ատլանտյան անտառի համեմատաբար փոքր հատվածը։

## Տեղագրություն
Լորենա ազգային անտառը գտնվում է Սան Պաուլու նահանգի Լորենա մունիցիպալիտետում։ Ունի 281.41 հա տարածք։ Անտառն ունի Ատլանտյան անտառի ամենամեծ և ամենաբազմազան տարածքը մեծ հարթավայրում, որը հայտնի է Պարայիբա հովիտ անունով։ Այն սերմերի կարևոր աղբյուր է՝ ծառատեսակների գենետիկ բազմազանությունը պահպանելու համար։ Անտառը մասամբ շրջապատված է Լորենա քաղաքով և խոշոր եղջերավոր կենդանիների արոտավայրերով ու բրնձի դաշտերով։ Անտառն օգտագործվում է դպրոցականների և քաղաքի բնակիչների կողմից՝ որպես ավանդական հանգստյան գոտի։ Ամեն տարի անտառն ունի մոտ 2000 այցելու։

## Պատմություն
Էստասաու Ֆլորեստալ էքշպերիմենտալ Էպիտասիու Սանտյագուն ստեղծվել է 1934 թվականի ապրիլի 10-ի՝ թիվ 24․104 հրամանագրով։ 1975 թվականի մայիսի 28-ի 6․209 օրենքով փոփոխվեց պահպանման միավորի կարգը։ 2001 թվականի հուլիսի18-ի թիվ 246 հրամանագիրը պահպանման միավորումը վերանվանեց Լորենա ազգային անտառ, որն ունի 249 հա տարածք՝ Լորենա մունիցիպալիտետում։

Նպատակն է խթանել բնական ռեսուրսների ճիշտ կառավարումը, ապահովել ջրային ռեսուրսների, տեսարժան վայրերի, պատմական և հնագիտական տեղերի պահպանությունը, խրախուսել հիմնական և կիրառական գիտական հետազոտությունների զարգացումը, ինչպես նաև օժանդակել բնապահպանական կրթության, հանգստի կազմակերպման, ժամանցի և զբոսաշրջության ոլորտներին։ Ազգային անտառը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։

Բրազիլիայի շրջակա միջավայրի և վերականգնվող բնական պաշարների ինստիտուտը (*IBAMA*) 2005 թվականի օգոստոսի 30-ին ստեղծել է խորհրդատվական խորհուրդ։ Անտառը դարձել է պահպանման միավորումների՝ Մանտիկեյրա մոզայիկի մի մասը, որը ստեղծվել է 2006 թվականին։ 2008 թվականի օգոստոսի 5-ին *IBAMA*-ն և Չիկո Մենդեսի կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտը (*ICMBio*) սկսեցին հետաքննություն անցկացնել փայտանյութի ու ավազի արդյունահանման, վայրի կենդանիների անհետացման և տնկիների վաճառքի խախտումների վերաբերյալ։ Անտառն այժմ կառավարվում է Չիկո Մենդեսի կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Կառավարման ծրագիրը հաստատվել է 2016 թվականի մայիսի 10-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*

Կատեգորիա:1934 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային անտառներ
Աղաւիտ (5034)

**Աղաւիտ** (5034), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5034 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1668-1672 թվականներին, 17-րդ դարում  Ազարիայ (Ա) գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Խաչատուրը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 232 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ծաղկազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 70ա, 219բ, 224ա, հետագայի՝ 228ա, 230բ (1749 թ.), 230բ (1750 թ.), 229բ (1757 թ.), 230ա (1803 թ.), պահպանակ Բ (1900-1914 թթ.) կնիք՝ 1բ (1801 թ. Ավետ Թարվերդի)։

## Բովանդակություն
* Նաև՝ Ի հարանց վարուց։

## Ծանոթագրություններ

5034
Անտոնիու Սամպայնու դա Նովոա

**Անտոնիու Սամպայնու դա Նովոա** (, ), Պորտուգալիայի հոգեբանության և մանկավարժության ամբիոնի պրոֆեսոր, Լիսաբոնի համալսարանի նախկին ռեկտոր, Պորտուգալիայի 2016 թվականի նախագահական ընտրություններում անկախ թեկնածու։

## Կենսագրություն
Անտոնիու Սամպայնու դա Նովոան ծնվել է 1954 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Պորտուգալիայի Վալենսա քաղաքում։ Իր գիտական կարիերան սկսել է 1982 թվականին Ժնևի համալսարանում, 1986 թվականին դոկտորական աստիճան է ստացել բնագիտական կրթության բնագավառում։ 1986-1987 թվականներին սերտորեն համագործակցել է Լիսաբոնի համալսարանի հետ։ 1987 թվականին շնորհվել է դոցենտի գիտական կոչում, 1990 թվականին՝ ադյունկտ-պրոֆեսորի և 1996 թվականին՝ Լիսաբոնի համալսարանի հոգեբանության և մանկավարժության ամբիոնի պրոֆեսորի կոչում։ Գիտական խորհրդի նախագահ (1999, 2001), Լիսաբոնի համալսարանի պրոռեկտոր և ռեկտոր։

Անտոնիու Սամպայու դա Նովոան աշխատել է Մեդիսոնի Վիսկոնսինի համալսարանում (1993/1994) և Կոլումբիայի համալսարանում (2002)։ 1995 թվականին, կիսամյակի ընթացքում եղել է Փարիզի համալսարանի հրավիրյալ հետազոտող և 2001 թվականին Օքսֆորդի համալսարանում, 1996-1999 թվականներին Պորտուգալիայի նախագահի կրթության գծով խորհրդատու։ 2005 թվականին արժանացել է Ժողովրդական լուսավորության Մեծ Խաչի շքանշանի։

Անտոնիու Սամպայու դա Նովոան եղել է 17 դոկտորական ատենախոսությունների ղեկավար կամ խորհրդատու, տարբեր բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում, որոնց թվում են Լիսաբոնի համալսարանը, Պորտուի համալսարանը, Մինյուի համալսարանը, Ավեյրուի համալսարանը, Լիսաբոնի տեխնիկական համալսարանը, Սան Պաուլոյի համալսարանը և Բաիա նահանգի համալսարանը։ 1986 թվականից գիտական խորհուրդների անդամ է գրեթե բոլոր պորտուգալական համալսարաններում, ինչպես նաև Բրազիլիայի, Կանադայի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի և Շվեյցարիայի մի շարք համալսարաններում, հանդիսանում է մի շարք ազգային և միջազգային գիտական ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ։

Անտոնիու Սամպայու դա Նովոան ավելի քան 150 հրապարակումների հեղինակ է, այդ թվում՝ գրքերի և հոդվածների, որոնք հրապարակվել են աշխարհի 12 երկրներում։

2016 թվականին Անտոնիու Սամպայու դա Նովոան իր թեկնածությունն է առաջադրել 2016 թվականի Պորտուգալիայի նախագահական ընտրություններում, որպես անկախ թեկնածու։ Ստացել է Սոցիալիստական կուսակցության մի մասի, ինչպես նաև աշխատավորների մաոիստական Կոմունիստական կուսակցության և էկոսոցիալիստական ԼԻԲՐԵԻ աջակցությունը՝ հանդես գալով *«խիստ խնայողական»* քաղաքականությունից հրաժարվելու կարգախոսներով։ Անցած ընտրություններում 23% ձայներով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ զիջելով իր հիմնական մրցակցին՝ Մարսելո Ռեբելու դի Սոզային։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆեյսբուքյան էջը

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ
Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ
Ժողովածու (5151)

**Ժողովածու** (5151), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5151 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում ենթադրաբար Լիմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.5X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 247 թերթից (494 էջ)։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ էջ 395, 494, հետագայի՝ էջ 3 (18-րդ դար)։
## Բովանդակություն
* Յովհ. Կլեմաքսի Սանդուղք գիրք։
* Դանիէլի Ռայիթեցւոյ Վարք Յովհ. Կլեմաքսի, Լուծմունք դժուարիմաց բանից Կլեմաքս գրոց։
* Նեղոսի Խրատ։
* Անաստասայ քհյ-ի Աղօթք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ստեփան Ղամբարյան (այլ կիրառումներ)

**Ստեփան Ղամբարյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Ստեփան Պողոսի Ղամբարյան (հունիսի 6, 1879, Կոջոր, Ախմետայի մունիցիպալիտետ, Վրաստան - մարտի 7, 1948, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային քիմիկոս, խորհրդահայ քիմիկոսների գիտական դպրոցի հիմնադիրը։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1937), պրոֆեսոր (1926), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1944)[1], ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1935)։
* Ստեփան Ղամբարյան  (հունվարի 7, 1983, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, պարող։
Արևմտյան Կենտուկիի համալսարան

**Արևմտյան Կենտուկիի համալսարան** (), հանրային համալսարան ԱՄՆ-ի Կենտուկի նահանգի Բոուլինգ Գրին քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1906 թվականին։ Սովորում է 21 048 ուսանող։

## Պատմություն
Արևմտյան Կենտուկիի համալսարանի պատմությունն սկսվել է 1875 թվականին, երբ հիմնադրվել է Գլազգոյի մանկավարժական մասնավոր ուսումնարանը։ 1885 թվականին այս ուսումնական հաստատությունը տեղափոխվել է Բոուլինգ Գրին քաղաք և ստացել նոր անուն՝ Հարավային մանկավարժական ուսումնարան և բիզնեսի քոլեջ։ 1906 թվականին Կենտուկի նահանգի Օրենսդիր ժողովի որոշմամբ այդ բուհի հիման վրա ստեղծվել է Արևմտյան Կենտուկիի մանկավարժական համալսարանը։ 1922 թվականին բուհում ներմուծվել է 4-ամյա ուսուցման համակարգ։ Հենց այդ ժամանակ համալսարանը փոխել է անունը՝ Արևմտյան Կենտուկիի մանկավարժական ուսումնարան և քոլեջ։ 1927 թվականին համալսարանը միավորվել է հարևան Օգդենի քոլեջի հետ։ 1930 թվականին համալսարանը փոխել է անվանումը՝ Արևմտյան Կենտուկիի մանկավարժական քոլեջ։ 1931 թվականին քոլեջն սկսել է առաջարկել արվեստի մագիստրոսի աստիճան։ 1948 թվականին քոլեջը փոխել է անվանումը՝ Արևմտյան Կենտուկիի քոլեջ։ 1963 թվականին քոլեջը միավորվել է Բոուլինգ Գրինի առևտրական քոլեջի հետ։ 1966 թվականին Արևմտյան Կենտուկիի քոլեջը անվանափոխվել է Արևմտյան Կենտուկիի համալսարան։

## Ուսանողական լրագիր
1924 թվականից համալսարանում կանոնավոր կերպով լույս է տեսել ուսանողական լրագիր՝ «College Heights Herald»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* College Heights Herald (WKU Student Newspaper)
* Forensics Team
* Athletics Site
* Coach Bill Powell’s Homepage 
* WKU-UFT Speech-Language Pathology Cohort Program 

Կատեգորիա:1906 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Ալ-Հուֆուֆ

**Ալ-Հուֆուֆ** (), քաղաք Սաուդյան Արաբիայում։ Տեղակայված է Էշ Շարկիա վարչական շրջանում։ Բնակչությունը, ըստ 2010 թվականի տվյալների, կազմում է 321 471 մարդ։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Քաղաքը գտնվում է Էլ Հասա օազիսում՝ ծովի մակարդակից 164 մետր բարձրության վրա։

Այն համարվում է Սաուդյան Արաբիայի գլխավոր քաղաքակրթական կենտրոններից մեկը։ Այստեղ է բնակվում երկրի հայտնի մարդկանց մեծ մասը։ Քաղաքում գործում են գյուղատնտեսական, անասնաբուժական և կենդանի պաշարների հետազոտման ֆակուլտետներ (մյուս ֆակուլտետները գտնվում են Դամամայում)։ Գործում են կանանց համար նախատեսված բժշկագիտության, ատամնաբուժության և տնավարության ուսուցման ֆակուլտետներ։

Ըստ ավանդազրույցի, Ալ-Հուֆաֆը համարվում է արաբական և մուսուլմանական աշխարհներում հայտնի ողբերգական սիրային պատմության կերպարների՝ Լեյլիի և Մեջնունի մահվան վայրը։ Ինչպես նաև, այստեղ, իբրև թե եղել է Շեբայի թագուհին։

Քաղաքը 1953 թվականին դարձել է Արևելյան գավառի կենտրոնը։ Այնտեղ դեռևս կարելի է գտնել Օսմանյան կայսրության հետքեր։ Քաղաքում գործում է թանգարան, որը պատմում է երկրի պատմության մասին։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբում Ալ-Հուֆուֆի բնակչությունը կազմել է գրեթե 25 հազար մարդ, որի երեք քառորդը (75%) կազմում էին սուննիները, իսկ մնացածը՝ տասներկուականներ։ Քաղաքի կրոնական կազմը տարբեր է։ Մինչ այսօր, քաղաքը համարվում է կարևոր կենտրոն սուննիների՝ Արաբական թերակղզում Մալիքիական մազհաբի հետևորդների համար։ Ալ-Հուֆուֆի մոտ գտնվող գուղերում, դեռևս բնակվում են բազմաթիվ տասներկուականներ։

## Էկոնոմիկա և տրանսպորտ
Քաղաքում լավ զարգացած է տնայնագործությունը՝ բրդյա շորերի և կտորների, ոսկյա և արծաթյա զարդերի արտադրությունը։ Քաղաքում արտադրում են նաև պղնձից պատրաստված հուշանվեր սրեր և դաշույններ։ Քաղաքի մոտ գտնվող օազիսում աճեցնում են արմավ, բրինձ, խաղող, գարի և ցորեն, բուծում են արաբական նժույգներ։ Ալ-Հուֆուֆում գործում է Սաուդյան Արաբիայում հայտնի ուղտի շուկան։

Ալ-Հուֆուֆում կա երկու օդանավակայան, որից մեկը փակ է, իսկ մյուսից Saudi Arabian Airlines ընկերության կողմից կատարվում են ներքին թռիչքներ դեպի Ջիդու, այդ պատճառով քաղաքը սպասարկում է King Fahd International Airport-ը, որը գտնվում է քաղաքից 130 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Քաղաքը տեղակայված է նավահանգստային Ռաս-Տանուռա և Դամամ քաղաքները մայրաքաղաք Ալ-Ռիադի հետ կապող երկրի գլխավոր երկաթգծի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն քաղաքի մասին զբոսաշրջիկների համար

Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի քաղաքներ
Ժողովածու (5035)

**Ժողովածու** (5035), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5035 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1873-1884 թվականներին Բարդուղիմեոս Տիլոյանց գրիչի կողմից Վանում։ Ստացողը եղել է Բարդուղիմեոս Տիլոյանցը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 46 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 3ա, 29բ (1873 թ.), 31ա (1884 թ.):
## Բովանդակություն
* Պետրոս Բերթումեան Կշիռ արդարութեան։
* Յովհաննես Վանականի Մեկնութիւն Ուրախացիր պսակ շարականին։
* Վարդ. Արևելցւոյ Մեկնութիւն Անթառամ ծաղիկ շարականին։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գաբրիել Անվար

**Գաբրիել Անվար** (, ), բրիտանացի դերասանուհի։ Հայտնի դերերից են Մարգարետ Թյուդորը «Թյուդորներ», Ալ Պաչինոյի հետ տանգոյի տեսարանը «Կնոջ բույրը» ֆիլմում, ինչպես նաև Ֆիոնա Գլենանի դերը «Սև նշան» սերիալում։

## Կենսագրություն
Գաբրիել Անվարը ծնվել է Սուրրեյ կոմսությունում՝ Լեյլխեմեում, դերասանուհի Շիրլի Հիլլսի և կինոմոնտաժող Տարիկ Անվարի ընտանիքում։ Նրա հայրը ծնվել է Դելիում՝ Հնդկաստանում, ավստրիացի հրեուհու և ինդուսի ընտանիքում։ Նրա մայրը անգլիացի է։ Գաբրիելը սովորել է Լեյխեմի տարրական դպրոցում () և 1995 թվականից մինչև 1982 թվականները միջնակարգ դպրոցում, դպրոցն ավարտելուց հետո 1982 թվականին կայացած համերգի ժամանակ Գաբրիելը հայտնվել է կարճ բեմում, որտեղ առաջին անգամ դրսևորվեց իր ոգևորությունը դերասանական արվեստում։ Նա դերասանական վարպետություն և պար է սովորել Իտալիայի Կոնտի թատերական արվեստի ակադեմիայում ()։

Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել «Կնոջ բույրը» (1992 թվական) ֆիլմի Էկրան բարձրանալուց հետո, որում նա նկարահանվել է տանգոյի կատարման դրվագում «Por una cabeza» Ալ Պաչինոյի հետ միասին։

Առաջին անգամ հանդես է եկել 15 տարեկան հասակում բրիտանական հեռուստաընկերությունում, հետո տեղափոխվել է Հոլիվուդ, դերասանական կարիերայի գագաթնակետը եղել է 1992-1995 թվականներին։

2008 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի քաղաքացի։

Ներկայումս նկարահանվում է ամերիկյան մի շարք հեռուստատեսային սերիալներում, որոնց թվում են «Հրատապ ծանուցում» և այլ նախագծերում։

## Անձնական կյանք
1988-1995 թվականներին Գաբրիելը քաղացիական ամուսնության մեջ է եղել դերասան Կրեյգ Շեֆֆերի հետ։ Նախկին զույգը ունի աղջիկ՝ Ուիլլոու Էկսիլիյա Անվարը (ծնվ.08.11.1993)

Շեֆֆերի հետ բաժանումից հետո Գաբրիելը ամուսնացած է եղել դերասան Ջոն Վերիի հետ։ Նախկին ամուսինները ունեն երկու երեխա՝ տղան Հրյուգո Վերին (ծնվ. 2001) և աղջիկը Պեյսլի Վերին (ծնվ. 2004)։

2015 թվականի օգոստոսի 30-ից Գաբրիելն ամուսնացել է երկրորդ անգամ ռեստորանատեր Շարիֆ Մալնիկի հետ, որի հետ նա սկսել էր հանդիպել իրենց հարսանիքից 5 տարի առաջ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Ժողովածու (5066)

**Ժողովածու** (5066), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5066 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում, 1808-1815 թվականներին Հակոբ Բատկանցի գրիչի կողմից Կ. Պոլսում, Ս. Կարապետ վանքում (Մուշ)։ Ծաղկող՝ Հակոբ Բատկանցի։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 139 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի Գր․ Տաթևացի 1, կիսախորան մանրանկարներ։ Պահպանակն ունի 1 թուղթ, գրված է տպագիր քարտեզի վրա Ափրիկեով։ Կազմը`լուսանցազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 4բ, 104ա, 131ա, 138բ, կնիք գրչի՝ 5ա (Հակոբ տիրացու)։

## Բովանդակություն
* Տաղ՝ հայատառ քրդերէն։ 
* Կերպ թանաք պատրաստելոյ նամակ Մկր․ Առինջեցւոյ առ Վարդան րաբունի (1815 թ․)։ 
* Գրառաջք։ 
* Տաղք (Գր․ Նարեկացի, Թումաս վարդապետ, Յովհ․ Մոկացի, Յովնաթան Նաղաշ, Ստ․ Ատանացի, Մովսէս Քերթող, Մխ․ Սեբաստացի, Կար․ Բազիշեցի, Գր․ Օշականցի, Գալուստ Կայծակ, անանունք)։
* Փիլիպպոսի Լուծումք տարակուսական բանից Տրամաբանութեան Կովգնոյ։ 
* Ի բանից վարդապետաց՝ Յաղագս եկեղեցական հասակց, Յաղագս գանձանակի, Դրուստ ի վերայ եկեղեցական ողջույնի։
* Պետ․ Ղափանցւոյ Քարոզ։ 
* Ընդդեմ գրոցն Սրմարէշ Մանուէլին։
* Գր․ Տաթևացւոյ Ողբ ի թաղումն Յովհ․ Որոտնեցւոյ։ 
* Գր․ Մագիստրոսի թուղթք։ 
* Չափաբերականք։ 
* Վասն գլխաման Յովհ․ Մկրտչի։ 
* Թուղթ Պետ․ Գետադարձի առ Յուստինիանոս վրդ.:
* Թուղթ Ս․ Կարապետի վանուց գործակալ Վէմ վրդ․-ի առ Պրն Գասպար (չափ.):
* Հանելուկք։
* Թուղթ Յակոբայ վրդ․-ի առ Կարապետ վրդ․ Մշոյ։
* Ագաթոնի Վասն վերջին ժամանակի։ 
* Դեղագիրք։ Յովհ․ Մոկացւոյ Ներբող։ 
* Մանունք։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յակով Զալևսկի

**Յակով Անատոլևիչ Զալեվսկի** (), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Նախկին ժամանակաում եղել է Կրումկաչի ակումբի մարզիչ։

## Գործունեություն
### Ակումբային
Վոլգոգրադյան «ՈւՕՌ» ակումբի սան է։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Ա․ Գ․ Զալեվսկին։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Տորպեդո» ակումբի կազմում։ Հետո խաղացել է «էներգիա» ակումբում։ 1990/1991 մրցաշրջանում հանդես է եկել Մոլդավիայի Դուբոսսարի քաղաքի «Էներգետիկ» ակումբում։ Հետո խաղացել է «Շերիֆ» և «Տիրասպոլ» ակումբներում բայց հիմնական կազմում չի ընդգրկվել։  2013 թվականի հունվարին Կիևի «Դինամո» ակումբը դիտարկել է, բայց չի գնել։ 2013/14 մրցաշրջանում անցկացրել է Օդեայի «Պալմիրե» ակումբում, որտեղ ակումբը հանդես է եկել Ուկրաինայի երկրորդ լիգայում։ Երեք տարի հետո Զալեվսկին խաղացել է «Սախալին» ակումբում։ 2007 թվականին տեղափոխվել է Ժոդինսկի «Տորպեդո» ակումբում, որտեղ անցկացրել է 2 տարի։ 2008 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Օվիդիոպոլսկի «Դնեստր» ակումբում, ակումբը դուրս է եկել Ուկրաինայի առաջին լիգա։ Ակումբում ընդհանուր Առաջին լիգայի ընթացքում խաղացել է 34 խաղ և խփել է 1 գոլ իսկ Ուկրաինայի Գավաթում անցկացրել է 2 խաղ և խփել է 2 գոլ։ 2010 թվականի հունվարին տեղափոխվել է «Մինսկ» ակումբ Անցկացրել է մեկ մրցաշրջան մայրաքաղաքային ակումբում, 2011 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է Վիտեբսկ ակումբ։ Խաղացողի կարիերան ավարտել է 2014 թվականին «Կրումկաչախ» ակումբի կազմում։

### Հավաքականում
Հանդես է եկել Մոլդովայի երիտասարդական հավաքականում (մինչև 21)  Մոլդովայի մինի ֆուտբոլի հավաքականի պաշտանական խաղերում։

## Անձնական կյանք
2007 թվականի հուլիսին ամուսնացել է։

## Ծանցանկ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Շերիֆի ֆուտբոլիստներ
Արախնոֆոբիա (ֆիլմ)

**Արախնոֆոբիա** (, այլ անվանումներ՝ «Վախի սարդոստայնում», «Վախ սարդերից», ռեժիսոր Ֆրենկ Մարշալի 1990 թվականի ամերիկյան ծաղրապատճենման սարսափ ֆիլմ։ Գործադիր պրոդյուսերը Սթիվեն Սփիլբերգն է։

## Սյուժե
Վենեսուելայի ամազոնյան սելվայում ամերիկացի բնագետ է մահանում սարդի խայթոցից։  Նրա մարմինը դագաղով ուղարկում են Միացյալ նահանգներ` այնտեղ բարձրացած սարդի հետ միասին։ Հայտնվելով Կալիֆոռնիայի Կանաիմա քաղաքում՝ սարդը արագորեն հարմարվում է և սկսում բազմանալ։

Երիտասարդ բժիշկ Ռոս Ջենինգսը տեղափոխվում է քաղաք և ներկայացնում է իր մասնավոր պրակտիկան։  Տեղի բնակիչները վստահություն չեն դրսևորում նորեկի նկատմամբ, հատկապես այն բանից հետո, երբ նրա ձեռքերի վրա անհայտ պատճառով մի քանի խնամառու մահանում են։ Սակայն շուտով «համաճարակի» հաջորդ զոհը դառնում է նրա մրցակիցը՝ ծեր բժիշկ Սեմը։ Ռոսին հաջողվում է պարզել, որ բազմաթիվ մահերի պատճառը իրենց տարածքում սարդերի մեծ քանակությունն է։ Չնայած դաժան արաքնոֆոբիային, Ռոսը, այլ կամավորների հետ միասին, սկսում է պայքարել վտանգավոր հատվածոտանիների դեմ և, ի վերջո, սպանում է նրանց թագուհուն՝ նրան հայտնաբերելով իր իսկ տանը։

## Դերակատարներ

## Նկարահանումներ
մինի|աջից|Delena cancerides ափի մեջ
* Հարավամերիկյան տեսարանները նկարահանվել են Վենեսուելայում։
* Չարագույժ մարդասպան սարդերի դերում նկարահանվել են Delena cancerides տեսակի սարդերը (374 նմուշ), որոնք իրականում սոցիալական սարդերի տեսակին են պատկանում, բայց էուսոցիալականություն չեն ցուցաբերում։ Այս սարդերը մարդու համար անվտանգ են։ Սարդերի այս տեսակը նկարահանվել է նաև «Սարդ-մարդը» (2002) ֆիլմում։

## Քննադատություն և շահույթ
«Արաքնոֆոբիա»-ն ռեժիսուրայի և դերասանների խաղի մասին հիմնականում դրական արձագանք է ստացել։ Այս ամենի հետ ֆիլմը քննադատել են ծայրահեղ ստանդարտության և սարսափ ֆիլմերի բոլոր քայլերի օգտագործման համար։ Մյուս քննադատներ սա ընդունել էին որպես ստանդարտության կրկնօրինակում։

Ֆիլմը, 31000000 դոլար բյուջետով կինոթատրոններից ստացել է 53000000 դոլար շահույթ, և էլի 30000000 դոլար տեսանյութերի վաճառքից՝ գրանցելով մեծ ֆինանսական հաջողություն։

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
«Սատուրն» մրցանակ, 1991 թվական։
*Լավագույն սարսափ ֆիլմ - հաղթանակ
*Լավագույն տղամարդու դեր (Ջեֆ Դենիելս)՝ հաղթանակ
*Լավագույն ռեժիսուրա (Ֆրենկ Մարշալ)՝ առաջադրում
*Լավագույն սցենար (Դոն Ջակոբի, Ուելսի Սթրիք)՝ առաջադրում
*Երկրորդ պլանի լավագույն տղամարդու դեր (Ջոն Գուդման)՝ առաջադրում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հրեշների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր միջատների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990 թվականին
Ժողովածու (5150)

**Ժողովածու** (5150), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5150 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1638-1684 թվականներին Մարութա դպիր (Ա), Գրիգոր քահանա (Բ) գրիչների կողմից Ապարանի Ս. Նշանում (Ա, Բ)։ Ստացողը եղել է Հովհաննես տանուտերը (Բ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.8X15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 289 թերթից։ Գրված է երկսյուն և միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 288բ (1638 թ.), 13բ, 43բ, 80ա, 158բ, 242ա (1684 թ.), հետագայի՝ աստառ Ա, 243ա (1863 թ.), 40բ (1904 թ.), 288բ (1906 թ.):
## Բովանդակություն
* Գր. Նարեկացւոյ Մատեան ողբերգութեան Սահմանադրութիւն դաստիրակութեան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆերնանդո Տոռես դե Պորտուգալ

thumb|Ֆերնանդո Տոռես դե Պորտուգալ. ննկարը՝ Գուաման Պոմայի

**Ֆերնանդո Տոռես դե Պորտուգալ** (, ), իսպանացի ազնվական, գաղութային պաշտոնյա։ Պերուի փոխարքան 1585-1589 թվականներին։

## Կենսագրություն
1584 թվականի մարտի 31-ին Ֆերնանդո Տոռես դե Պորտուգալը նշանակվել է Պերուի փոխարքայի պաշտոնում, մեկնել է Ամերիկա, սակայն նրա ուղին առողջական խնդիրների պատճառով բավականին երկար է եղել։ Ժամանելով գաղութ, նա 1585 թվականի հունիսի 11-ին վայրէջք է կատարել Պաիտայում, իսկ Լիմա հասել է նույն թվականի նոյեմբերի 25-ին։

Կատարելով թագավոր Ֆիլիպ II-ի հրամանը նա առաջին հերթին բարձրացրել է գաղութում հարկերը և վճարները։ Թագավորին հսկայական միջոցներ էին պահանջվում Արմադայի կառուցման համար և Տոռես դե Պորտուգալը կարողացել է դրանք տալ՝ իր կառավարման 5 տարիների ընթացքում՝ Իսպանիա ուղարկելով գրեթե 5 մլն դուկատ։

Ենթադրելով ամերիկյան ծովահենների հարձակումները, նա միջոցներ է ձեռնարկել ափերը ամրապնդելու համար, ափային պաշտպանության համար պատրաստվել և տեղադրվել են նոր զենքեր։ Շուտով Մագելանի նեղուցը հատած անգլիական ծովահեն Թոմաս Կավենդիշը մի քանի հարձակում է գործել Պերուի ափերի վրա՝ թալանելով Արիկան և Պիսկոն, սակայն չի դիպչել Կալյաոյին, որը հսկվում էր իսպանական էսկադրայով։

1586 թվականի հուլիսի 9-ին Պերուում տեղի է ունեցել ուժեղ երկրաշարժ, որին հաջորդած ցունամին հանգեցրել է Կալյաոում ավերածությունների։

1586 թվականին Լիմայում ծնվել է Իսաբել Ֆլորես դե Օլիվան (Լիմայի Սուրբ Վարդ)։

1589 թվականին Պերուում բռնկվեց ծաղիկ հիվանդության համաճարակ, փոխարքայի հրամանով մի քանի հիվանդանոց կառուցվեց։

Նոր փոխարքա Գարսիա Ուրտադո դե Մենդոսի ժամանումից հետո Տոռես դե Պորտուգալը մեկնել է Մագդալենա քաղաք, իսկ ավելի ուշ մեկնել է Իսպանիա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Ագուասկալիենտես (քաղաք)

**Ագուասկալիենտես**(), քաղաք, որը գտնվում է Մեքսիկայում, Ագուասկալիենտես նահանգի մայրաքաղաքը և համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։

Անվանումը ծագում է իսպաներեն «aguas calientes» բառերից է, որոնք նշանակում են «տաք ջրեր»։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրել է 1575 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Խուան դե Մոնտորո Ռոդրիգեսը։ Քաղաքն առաջացել է որպես կայան, որը նախատեսված էր Սակատեկասի և Մեխիկոյի միջակայքում  հանգիստ առնելու համար։ Չէր ենթադրվում, որ բնակավայրը կարևոր կետ կլինի, այնուամենայնիվ, քաղաքը դարձավ նահանգի մայրաքաղաք, և նրա մետրոպոլիսային տարածքում ներկայումս ապրում է շուրջ մեկ միլիոն մարդ։

Այն դարձել է համանուն նահանգի գլխավոր քաղաքը, երբ նրա տարածքը 1835 թվականից առանձնացվել է հարևան Սակատեկաս նահանգից։ Սակատեկասից առանձնանալուց հետո Ագուասկալիենտեսը բուռն թափով զարգացել է՝ առաջ անցնելով հարևան քաղաքներից։

Ագուասկալիենտեսը սկզբանապես բաղկացած էր չորս շրջաններից.

* Գվեդելուպան, որտեղ շատ ճանապարհորդներ ուղևորության ընթացքում մնացին Մեքսիկայի մայրաքաղաքում։ Այստեղ են գտնվում Մեքսիկայի ամենագեղեցիկ գերեզմանատները։
* Տրիանա, որը անվանվել է ի պատիվ Սևիլյաի լեգենդար շրջանի։ Իսպանական ավանդույթներն այստեղ դրսևորվում էին հին քաղաքի շինությունների ոճով։ Այստեղ է գտնվում Խոսե Գվադալուպ Պոսադայի տուն-թանգարանը և հոյակապ եկեղեցին։
* Լա Սալյուդը վանական մեծ համալիր է, որը կիսակառույց է։ Կառուցել են միայն եկեղեցին, գերեզմանատունը և գաղութային ոճի հրապարակը։
* Սան Մարկոսը մի վայր է, որտեղ հարյուրավոր տարիներ նշվում է Սուրբ Մարկոսի տոնը։ Այն ունի նեոդասական այգի և բարոկկո ոճով կառուցված եկեղեցի։

## Ներկայիս վիճակ
Ներկայումս Ագուասկալիենտեսը բաղկացած է հին քաղաքից, որը հարուստ է գաղութային շրջանի շինություններով և շրջագծով, որտեղ արագընթաց ավտոմայրուղիները կիսում են արդյունաբերական գոտիները։ Այս քաղաքում ներգաղթի ցուցանիշը ավելի բարձր է, քան հարևան քաղաքներինը, ինչը կապված է ավելի բարձր կենսամակարդակի հետ։ Ներկայումս Ագուասկալիենտեսը Մեքսիկայում 13-րդ խոշորագույն քաղաքային ագլոմերիացիան է։ Այստեղ գործում են «Nissan», «Texas Instruments», «Sensata», «Flextronics» և «FANUC Robotics» և հանրահայտ այլ ընկերությունների ձեռնարկություններ։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:INEGI-Sede.jpg|Մեքսիկայի վիճակագրության և աշխարհագրության ազգային ինստիտուտի գլխավոր գրասենյակ
Պատկեր:Cerro del Muerto Ags.jpg|Cerro del Muerto Ags
Պատկեր:Aguascalientes City seen from a flight at night.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Enciclopedia de los Municipos de México: Aguascalientes
* Municipio Virtual de Aguascalientes
* Gobierno Municipal de Aguascalientes

Կատեգորիա:1575 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով