Սնեժանա Կորդիչ

**Սնեժանա Կորդիչ** (, ), խորվաթ լեզվաբան։ Բացի շարահյուսական աշխատանքից, նա գրել է սոցիալեզվաբանության մասին։ Կորդիչը հայտնի է ոչ մասնագետների շրջանում Խորվաթիայի մաքրամաքուր և հրահանգիչ լեզվական քաղաքականության դեմ բազմաթիվ հոդվածներով։ Լեզվի և ազգայնականության մասին նրա 2010 թվականի գիրքը տարածում է Բալկաններում բազմակենտրոն լեզուների տեսությունը։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
Սնյեժանա Կորդիչը ստացել է Օսիեկի համալսարանի կոչում (1988) և մագիստրոսի կոչում Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի լեզվաբանության բաժնում (1992)։ Նա ստացել է գիտությունների դոկտորի կոչում Զագրեբում (1993)։ Գերմանիայում նա ստացել է սլավոնական բանասիրության հավալիտացիա (որակավորում պրոֆեսորի մակարդակով)՝ Մյունստերի համալսարանից 2002 թվականին։

### Ակադեմիական նշանակումներ
Կորդիչը դասավանդել և հետազոտություն է անցկացրել Խորվաթիայի և Գերմանիայի մի շարք համալսարաններում։ 1990-1991 թվականներին եղել է Օսիեկի համալսարանի ասիստենտ, 1991-1995 թվականներին` Զագրեբի համալսարանի ասիստենտ։ Այնուհետև տեղափոխվել է Գերմանիա և 1993-1998 թվականներին դասախոսել է Բոխումի համալսարանում։ Հետագայում նա աշխատել է որպես դոցենտ Մյունսթերի համալսարանում 1998-2004 թվականներին։ Դրանից հետո նա 2004-2005 թվականներին եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի հրավիրյալ պրոֆեսոր։ 2005-2007 թվականներին եղել է Ֆրանկֆուրտի համալսարանի դասախոս։

## Աշխատանքներ և ընդունելություն
Սնյեժանա Կորդիչի հետազոտության և դասավանդման հիմնական կենտրոնական կետերն են քերականությունը, շարահյուսությունը, տեքստային լեզվաբանությունը, տեքստային համախմբվածությունը, պրագմատիկան, բառարանագիտությունը, կորպուսի լեզվաբանությունը, քանակական լեզվաբանությունը, սոցիալեզվաբանությունը և լեզվական քաղաքականությունը։ Նա հեղինակել է ավելի քան 150 լեզվաբանական հրատարակություններ, որոնցից են դասագիրք, քերականական գիրք և երեք մենագրություն, որոնք թարգմանվել են անգլերեն, գերմաներեն կամ իսպաներեն։ Նրա յուրաքանչյուր գիրք շարահյուսական հարցերի վերաբերյալ ավելի շատ դրական արձագանքներ է ստացել ամբողջ աշխարհից, քան Խորվաթիայում հրատարակված որևէ այլ լեզվաբանական գիրք։

### Սերբո-խորվաթերեն հարաբերական դրույթների մասին մենագրություն (1995)
Հարաբերական դրույթների վերաբերյալ նրա առաջին մենագրությունը լավ է ընդունվել։ Շատ գրախոսներ դրական են մեկնաբանել այն։ Ian Press-ը գրել է՝

Հանս-Պիտեր Ստոֆելն ընդգծել է.

### Սերբո-խորվաթական բառերի մասին մենագրություն բառապաշարի և քերականության սահմանին (2002)
Իր երկրորդ մենագրության մեջ, որը նույնպես հավանության է արժանացել՝ Սնյեժանա Կորդիչը ուսումնասիրում է սերբո-խորվաթերեն բառերը, որոնք տատանվում են ամբողջական բառապաշարի և ֆունկցիոնալ քերականական կարգավիճակ ունենալու միջև, ինչը բարդացնում է դրանց բառագիտական և քերականական նկարագրությունը բառարաններում և քերականություններում։ Սրանք հիմնականում լեքսեմներ են, որոնք ունեն բարձր հաճախականություն և օգտագործվում են տարբեր ձևերով։ Մենագրությունը տեղեկատվություն է տրամադրում ընտրված դերանունների, գոյականների, մասնիկների, շաղկապների և բայերի գործածության շարահյուսության, իմաստաբանության և պրագմատիկայի մասին։

Մեթյու Ֆինին եզրափակել է իր ակնարկը, ասելով՝ 

Փիթեր Հերիտին ընդգծել է, որ

Հարաբերական դրույթների ամերիկացի փորձագետ Ուեյլս Բրաունը մեկնաբանել է երկու գրքերը։ Նա նշել է, որ Կորդիչի առաջին գիրքը հարաբերական դրույթների մասին է. 
Նույն վերանայման հոդվածում Բրաունը նշել է, որ Կորդիչի երկրորդ մենագրությունը

### Լեզվի և ազգայնականության մասին մենագրություն Խորվաթիայում (2010)
Սնյեժանա Կորդիչի երրորդ մենագրությունը վերաբերում է սոցիալեզվաբանական թեմաներին, ինչպիսիք են լեզվական քաղաքականությունը Խորվաթիայում, բազմակենտրոն լեզուների տեսությունyը և ինչպես ինքնությունը, մշակույթը, ազգը, իսկ պատմությունը, կարող է չարաշահվել քաղաքական դրդապատճառներով լեզվաբանների կողմից։ Կորդիչը վստահեցնում է, որ 1990 թվականից ի վեր Խորվաթիայում լեզվական քաղաքականության հիմնական գծերը եղել են պուրիզմը և պրիստիպտիվիզմը։ Որոշ բառերի արգելքը ընկալվում է որպես «սերբերեն» (որոնք մեծ մասամբ պարզապես միջազգային էին) և այն գաղափարը, որ բառն ավելի «խորվաթական» է, եթե ավելի քիչ անձեր՝ խորվաթներ դա հասկանում էին, ապա դա հանգեցրել է լայն տարածմանը, որ Խորվաթիայում մի քանի լեզվաբաններից բացի ոչ ոք չգիտեր ստանդարտ լեզուն։

Բազմաթիվ մեջբերումներով գերմաներեն, ֆրանսերեն, լեհերեն և անգլիական լեզվաբանական գրականությունից՝ Կորդիչը ցույց է տալիս, որ խորվաթների, սերբերի, բոսնիացիների և չեռնոգորացիների լեզուն բազմակենտրոն լեզու է, որը խոսվում է չորս ստանդարտ երկրներում՝ Խորվաթիայում, Սերբիայում, Չեռնոգորիայում և Բոսնիա եւ Հերցեգովինայում։

Այս տարբերակները փոքր-ինչ տարբերվում են, ինչպես դա տեղի է ունենում այլ բազմակենտրոն լեզուների դեպքում ( անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, պորտուգալերեն և իսպաներեն ի թիվս այլոց), բայց ոչ այնքան, որ արդարացներ։ դրանք դիտարկելով որպես տարբեր լեզուներ։ Այս փաստը ոչ մի կերպ չի ենթադրում ընդհանուր պետության վերահաստատում, քանի որ բոլոր մյուս բազմակենտրոն լեզուների ստանդարտ տարբերակները խոսում են տարբեր երկրներում, օրինակ՝ անգլերեն ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում և Կանադայում, գերմաներեն՝ Ավստրիայում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում։ Վերոնշյալ օրինակները ցույց են տալիս, որ լեզվի բազմակենտրոնությունը չի ենթադրում լեզվական միավորում։ Յուրաքանչյուր ազգ կարող է ինքնուրույն կոդավորել իր տարբերակը։

Կորդիչը քննադատում է լեզվի և ազգի ռոմանտիկ տեսակետը, որը շատ տարածված է Խորվաթիայում։ Ռոմանտիկ գաղափարը, որ ազգն ու լեզուն պետք է համապատասխանեն, արմատները 19-րդ դարի Գերմանիայում են, սակայն 20-րդ դարի կեսերին գիտական հանրությունը հրաժարվել է այդ գաղափարից:։ Նա նաև դեմ է լեզվաբանության մեջ քաղաքական միջամտությանը։

Ինչ վերաբերում է լեզվի անվանմանը Կորդիչը քննարկում է միայն լեզվաբանության մեջ օգտագործվող անունը՝ թողնելով, որ ոչ լեզվաբաններն իրենց նախընտրած ձևով անվանեն լեզուն։

Մենագրությունը զգալի լուսաբանում առաջացրել է լրատվամիջոցներում։ Կորդիչը տվել է ավելի քան վաթսուն հարցազրույց՝ քննարկելով իր գիրքը։ Խորվաթիայի որոշ ականավոր մտավորականներ բարձր են գնահատել գիրքը։ Գիրքը նաև բացասական քննադատության է արժանացել ինչպես Խորվաթիայում, այնպես էլ Սերբիայում, որտեղ սերբական շաբաթաթերթերը կարծիք են հայտնել, որ գիրքը «շատ ավելի վտանգավոր է սերբական լեզվաբանության համար, քան խորվաթական [լեզվաբանության] համար», այն «կործանարար է սերբերի համար», քանի որ «լեզուն ազատում է սերբական ավանդույթից, լեզուն վերածում է սիմվոլիկ-չեզոք հաղորդակցման գործիքի, խրախուսում է անտարբերությունը լեզվի անվանման և տարբեր թվի նկատմամբ՝ սերբերենին տրված անունները»։ Խորվաթիայում մի խումբ՝ Hitrec-ը, փորձել է հայց ներկայացնել այն ժամանակվա մշակույթի ակտիվ նախարարի դեմ՝ պնդելով, որ պետությունը չպետք է հովանավորի այդ գիրքը։ Այնուամենայնիվ Զագրեբի նահանգի դատախազը հրաժարվել է քրեական հետապնդում իրականացնելուց։ Ինքը՝ հայց ներկայացնելու փորձը խորվաթական լրատվամիջոցների որոշ հատվածներում քննադատվել է որպես «վհուկների որս»։ 2017 թվականին Կորդիչի գիրքը դարձավ «Ընդհանուր լեզվի մասին» հռչակագրի ոգեշնչումը, որը նույնպես գրավել է լրատվամիջոցների ուշադրությունը։

Լեզվի և ազգայնականության մասին մենագրության (Jezik i nacionalizam) իր գրախոսության մեջ Զորան Միլուտինովիչը մեկնաբանել է՝

Գրախոս Գորան Միլջանը գրել է՝

## Ընտրված աշխատանքներ
### Մենագրություններ

* 
**  Contents.
* . Altmetric 69352624|archive-date=8 July 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/690BKb4xm?url=http://bib.irb.hr/datoteka/426493.Kordic_Rijeci_na_granici_punoznacnosti.pdf|url-status=live|access-date=14 August 2013}}
** . HathiTrust 004259176}}
* . Altmetric 69349127|archive-date=8 July 2012|archive-url=https://www.webcitation.org/690BiBe4T?url=http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf|url-status=live|access-date=2 March 2022}} 
**  [1st pub . .. Índice .]

### Այլ գրքեր

*  [grammar book]
* 

## Մեդիա հարցազրույցներ

;Խորվաթիայում
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 45 minutes.
*
*; 
*
* Alt URL 705821}}. 62 minutes.
*
*|date=13 January 2017|access-date=9 June 2019}}
*|date=4 April 2017|archive-date=21 September 2017|archive-url= February 2019}}
;Բոսնիայում
*
*
*
*
*
*
*
*
*|issn=1512-5130|pages=60–62|archive-date=22 October 2014|url-status=live|archive-url= September 2014}}
*
* 15 minutes.
* Alt URL 5 minutes.
*
* 7 minutes.
*
* 936082}}. 25 minutes.
* 936081}}. 15 minutes.
* 936080}}. 11 minutes.
*
* 936078}}. 8 minutes.
*
*
* Alt URL 935979}}. 53 minutes.
* 935897}}. 30 minutes.
* 935896}}. 15 minutes.
* 935893}}. 12 minutes.
*
* Alt URL
;Սերբիայում
*
*
*
*
* 40 minutes.
*; 
*
* Alt URL 936086}}. 30 minutes or transcription.
* 7 minutes.
*
;Մոնտենեգրոյում
*
* Video fragment 10 minutes.
*
* 15 minutes.
* Alt URL
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*Works by Snježana Kordić HathiTrust կայքում
*Works by Snježana Kordić The LINGUIST List կայքում
*Works by Snježana Kordić Croatian scientific bibliography datebase կայքում
*Snježana Kordić  at the Who is Who in Croatian Science  (Ruđer Bošković Institute գրադարան)
*Works by Snježana Kordić Semantic Scholar կայքում
*Snježana Kordić Publons կայքում
*Papers and books by Snježana Kordić Social Science Research Network-ում (SSRN)
* (60 րոպե) 
* (55 րոպե)

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանասերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էսպերանտիստներ
Կատեգորիա:Կին լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուսագետներ
Կատեգորիա:Սիրողական աստղագետներ
Կատեգորիա:Սլավոնագետներ