Էմիլ Գաբրիելյան

**Էմիլ Սամսոնի Գաբրիելյան** (), հայ դեղաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թվականին, թղթակից անդամ՝ 1977 թվականից)։ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար (1975-1989)։

## Կենսագրություն
Էմիլ Գաբրիելյանը ծնվել է 1931 թվականին Աշտարակ քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1959 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում։ 1968 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 1971 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1961-1971 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտորը, 1971-1975 թվականներին՝ ռեկտորը, 1975-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար։ 1976 թվականին հիմնադրել է ԵԲԻ դեղաբանության ամբիոնի արյան շրջանառության դեղաբանության ԳՀԼ, 1988-1994 թվականներին՝ դեղաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1992 թվականից եղել էՀՀ Դեղերի և բժշկական տեխնոլոգիաների գործակալության հիմնադիր-տնօրեն, 1994 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ և բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադ-քարտուղար (1994-2002)։ 1997 թվականից «Արմենիկում» ծրագրի գիտական ղեկավար, 2001 թվականից՝ Սուրբ Մեծն Ներսես բժշկական կենտրոնի վարչության նախագահ։

## Գիտական գործունեություն
Էմիլ Գաբրիելյանի աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի և գլխուղեղի արյան շրջանառության դեղորայքային կարգավորման, գլխուղեղի արյունամատակարարման մեխանիզմում պրոստագլանդինների դերի բացահայտման, ֆիլիոլոգիապես ակտիվ նյութերի որոնման հարցերին, պսակային և ուղեղային արյան շրջանառության, արյան տարրերի և անոթի պատի ֆիզիոլոգիային և ֆարմակոլոգիային։
մինի|Էմիլ Գաբրիելյանի հուշատախտակը Երևանում
Էմիլ Գաբրիելյանի ավանդը մեծ է հայտնի «Արմենիկում» դեղամիջոցի ստեղծման գործում։

Գաբրիելյանը հեղինակ է 420-ից ավելի գիտական հրատարակությունների, 17 գրքերի (մենագրություններ և դասագրքեր), ունի 10 հեղինակային վկայագիր։

## Անդամակցություն
* Անոթաբանների միջազգային քոլեջի գիտխորհրդի անդամ (1992 թվականից)
* «Դեղեր և բժշկություն» բժշկագիտություն (1993), ՀՀ ԳԱԱ բնական գիտությունների էլեկտրոնային հանդեսների գլխավոր խմբագիր (2003)
* ՀՀ դեղաբանների ընկերության նախագահ (1994 թվականից)
* ԱՀԿ էսենցիալ դեղերի ղեկավար խորհրդատվական կոմիտեի անդամ (1996-1998)
* Գիտությունների (1997) և Տեղեկատվայնացման (1997) միջազգային ակադեմիայի անդամ
* ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2001)
* ՌԴ բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2001)
* Եվրոպայի առողջության հետազոտման խորհրդատվական կոմիտեի անդամ (2001 թվականից)

## Պարգևներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* Կոպեռնիկոսի անվան մեդալ
* Սեչենյովի անվան մեդալ
* Քալինգի մրցանակ
* Ն. Ի. Պիրոգովի մեդալ (1985)
* Պ. Ն. Կրավկովի մեդալ (1987)
* «Մարդասիրության ասպետ» տիտղոս
* Շևալյե ազնվական տիտղոս|«Շևալյե» ազնվական տիտղոս (1991)
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջազգային Կալինգա մրցանակ (1999)
*  Մխիթար Հերացու մեդալ (2000)
* «Վ. Ի.Վեռնադսկու ոսկե աստղ]]» առաջին աստիճանի շքանշան
* Պ. Շ. Էռլիխի ոսկե մեդալ (2003)
* Ռ. Շ. Վիրխովի ոսկե մեդալ (2003)
* Սուրբ Մաշտոց-Սուրբ Սահակ շքանշան (2008)

## Երկեր
* Некоторые аспекты физиологии и фарма-кологии мозгового кровообращения, Е., 1976 
* Физиология и фармакология сосудистой стенки, 1987 
* Клетки крови и кровообращение, 1985 
* Программированная фармакология, т. 1-2, Е. 1991 (համահեղինակ). 
* "Арменикум", экспери ментальные и клинические исследования [Сб.] вып. 2, Е., 2001 (համահեղինակ). 
* Ֆարմակոլոգիա, դասագիրք, Երևան, 1989։
* Դեղաբանություն, դասագիրք, Երևան, 1992 (համահեղինակ)։
* Լինել, թե չլինել, գիտահանրամատչելի գիրք, 1987։
* Փլուզում, գիտահանրամատչելի գիրք, 1993։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Requiem Service for Academician Emil Gabrielyan

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:ԵՊԲՀ ռեկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիրաբույժներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ