Գրետա Վայսկոպֆ

thumb|Ալեքս Վեդինգ (աջ), 1954 թվական

**Գրետա Վայսկոպֆ** (, ի ծնե՝ **Մարգաետ Բերգեյմ** (), գրական անունը **Ալեքս Վեդինգ** (), ), գերմանացի մանկագիր։

## Կենսագրություն
1925 թվականին Գրետա Բերնգեյմը գումար էր վաստակել որպես մեքենավարուհի-սղագրուհի, գրքերի վաճառողուհի և Բեռլինում բանկային ծառայող։ 1928 թվականին նա ամուսնացել է Պրահայի բնակիչ, գրող, կոմունիստի և պրոլետարական հեղափոխական գրողների միության անդամ Ֆրանց Կարլ Վայսկոպֆի հետ։ 1931 թվականին «Ալեքս Վեդինգ» կեղծանունով *Malik-Verlag* հրատարակչությունում լույս է տեսել նրա առաջին «*Ede und Unku»* մանկական գիրքը։ 1933 թվականին գիրքը ոչնչացվել է իշխանության եկած նացիստների կողմից, և նույն թվականին Վայսկոպֆերը մեկնել է Պրահա։ Այնտեղ Գրետա Վայսկոպֆը սկսել է հրատարակել *Neue Deutsche Blätter* ամսաթերթը, որի խմբագրությունում աշխատել են Օսկար Մարիա Գրաֆը, Աննա Զեգերսը և Վիլանդ Հերցֆելդեն։ 1939 թվականին զույգը տեղափոխվել է Փարիզ, իսկ այնտեղից՝ Նյու Յորք։

1949 թվականին նրանք վերադարձել են Պրահա, սակայն շուտով Վայսկոպֆի դիվանագիտական ծառայության հետ կապված խնդիրներով պայմանավորված՝ ստիպված տեղափոխվել են նախ Վաշինգտոն, այնուհետև՝ Ստոկհոլմ։ 1950-1952 թվականներին նրանք ապրել են Չինաստանում, որտեղ Վեդինգն աշխատել է որպես թարգմանիչ և թղթակից։ 1953 թվականից Վայսկոպֆերն ապրել է ՉԺՀ-ում՝ Բեռլինի Շտրաուսբերգերպլացի «Երեխաների տանը»։

ԳԴՀ-ում Վեդինգը երեխաների և պատանիների համար գրել է բազմաթիվ գրքեր, պատմվածքներ, ռեպորտաժներ և հոդվածներ, ինչպես նաև մասնակցել է երեխաների և պատանիների սոցիալիստական գրականության զարգացմանը։ Կազմակերպվել են նրա երեք գրքերի՝ *«Ede und Unku»–ի*, *«Das Eismeer ruft»*–ի և *«Das große Abenteuer des Kaspar Schmeck»*–ի էկրանավորումները։

1956 թվականին նա պարգևատրվել է Բեռլինի Գյոթեի մրցանակով։

1968 թվականից Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիան մանկական և պատանեկան գրականության բնագավառում նրան շնորհել է Ալեքս Վեդինգի գրական մրցանակ։

2011 թվականի հունվարի 27-ին Ֆրիդրիխշեյնում նացիզմի զոհերի հիշատակի օրվա կապակցությամբ լույս է տեսել «Էդե և Ունկու ուղեվարձը» (Ede-und-Unku-Weg), որն անվանվել է Վեդինգի լավագույն գրքի հերոսների պատվին։

## Ստեղծագործություն
* 1931 թվական - *Ede und Unku. — Berlin: Malik-Verlag*
* 1936 թվական - *Das Eismeer ruft. — London: Malik-Verlag*, («Հյուսիսային ծովը կանչում է»)
* 1948 թվական - *Die Fahne des Pfeiferhänsleins*, (մանկական գիրք ֆրանսիացի քարոզիչ Հանս Բյոմի մասին)
* 1948 թվական - *Söldner ohne Sold. Ein Roman für die Jugend*, (1951 թվականի 2-րդ հրատարակությունից սկսած կոչվել է *Das große Abenteuer des Kaspar Schmeck*)
* 1952 թվական - *Das eiserne Büffelchen*, («Երկաթե գոմշուկը»)
* 1961 թվական - *Die Drachenbraut. Chinesische Volksmärchen*
* 1963 թվական - *Hubert, das Flusspferd. — Berlin: Kinderbuchverlag*
* 1965 թվական - *Im Schatten des Baobab. Märchen und Fabeln aus Afrika. — Berlin: Alfred Holz Verlag*

## Ֆիլմագրություն

### Էկրանավորում
* 1961 թվական - *Ledové moře volá* («Սառցե ծովը կանչում է», Չեխոսլովակիայի սոցիալիստական հանրապետություն, ռեժիսոր Հանուշ Բուրգեր)
* 1981 թվական - *Als Unku Edes Freundin war* (ԳԴՀ)
* 1982 թվական - *Das große Abenteuer des Kaspar Schmeck* (ԳԴՀ)
* 1984 թվական - *Das Eismeer ruft* (ԳԴՀ)

### Սցենարներ
* 1957 թվական - Lissy (Կոնրադ Վոլֆի հետ միասին, ԳԴՀ)

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* Blumesberger, Susanne; Seibert, Ernst. Alex Wedding (1905—1966) und die proletarische Kinder- und Jugendliteratur. — Wien: Praesens Verlag, 2007. — ISBN 3-7069-0363-6.
* Fernengel, Astrid. Kinderliteratur im Exil. — Marburg: Tectum, 2008; Diss. TU Berlin 2006.
* Schreibe, Hermine. Alex Weddings künstlerischer und literaturtheoretischer Beitrag zur Entwicklung der sozialistischen deutschen Kinderliteratur. — Berlin: DDR-Zentrum für Kinderliteratur, 1976 (= Schriftenreihe zur Kinderliteratur; 2).

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բեռլին քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԳԴՀ ազգային մրցանակի դափնեկիրներ