Պյոտր Բրովկա

**Պյոտր Բրովկա** (), ), խորհրդային, բելառուսցի գրող, բանաստեղծ և թարգմանիչ, դրամատուրգ, հրապարակախոս: Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ (1962 թվական): Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1972 թվական): Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1966 թվական): Լենինյան (1962 թվական) և Ստալինյան երկու մրցանակների դափնեկիր (1947 թվական, 1951 թվական): 1956 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր: 1940 թվականից եղել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1905 թվականի հունիսի 12-ին Պուտիլկովիչի գյուղում (այժմ` Ուշաչսկի շրջան, Վիտեբսկի մարզ, Բելառուս)` գյուղացու ընտանիքում (9 երեխա): Հայրը` Ուստին Ադամովիչն է: Մայրը` Ելենա Ստեփանովնան է: Ավարտել է Լեպելի եկեղեցական-ծխական դպրոցը:

1918-1924 թվականներին աշխատել է որպես ընդօրինակող, գործավար և հաշվետար: 1925-1927 թվականներին եղել է Պոլոցկ քաղաքի Օկրուժկոմ կոմերիտմիության բաժնի վարիչ: 1927-1928 թվականներին եղել է «Չիրվոնայա Պոլաչչինա» թերթի խմբագրության պատասխանատու քարտուղար:

Ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետը (1928-1931 թվականներ):

1928 թվականից եղել է «Մալադնյակ» գրական միությունում, ավելի ուշ` Բելառուսի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայում:

1941-1942 թվականներին ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում, աշխատել է ճակատային և պարտիզանական տպագրությունում: 1943-1945 թվականներին եղել է Բելառուսի գրողների միության պատասխանատու քարտուղար, իսկ 1948-1967 թվականներին` Բելառուսի գրողների միության վարչության նախագահ:

1945-1948 թվականներին եղել է «Պոլիմյա» գրական ամսագրի գլխավոր խմբագիրը: 1967-1980 թվականներին եղել է Բելառուսի խորհրդային հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիրը (այժմ` «Պյոտր Բրովկայի բելառուսյան հանրագիտարան»):

Պյոտր Բրովկան մահացել է 1980 թվականի մարտի 24-ին Մինսկում: Թաղված է Արևելյան գերեզմանատանը: Որդին` Յուրի Բրովկան (1936-2019 թվականներ), իրավաբանական գիտությունների դոկտոր է, Բելառուսի պետական համալսարանի պրոֆեսոր:

## Ստեղծագործություն
1926 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ: Առաջին անգամ ելույթ է ունեցել «Չիրվոնայա Պոլաչչինա» թերթում և «Наддзвінне» գրական ալմանախում:

Հրապարակել է բանաստեղծությունների և պոեմների մի շարք գրքեր. «Դեպի հայրենի ափեր», «Ընտրված բանաստեղծություններ և պոեմներ» (1934 թվական), «Հերոսի ժամանումը» (1935 թվական), «Հայրենիքի գարուն» (1937 թվական), «Անտառային ուղիներով» (1940 թվական): Ժողովրդի սխրագործությունը, նրա արիությունն ու տոկունությունը Բրովկան արտացոլել է քնարավիպական պոեմներում` «Բելառուս» (1943 թվական), «Պոեմ Սմոլյաչկովի մասին» (1942 թվական), բանաստեղծություններում` «Մենք ցանելու ենք բելառուսներ!», «Կաստուս Կալինովսկի», «Նադյա-Նադեյկա», «Մարտիկի գերեզման»: Պոեմներ` «Պարզ Կութը», «Գերին» (1945 թվական), «Հացը» (1946 թվական), բանաստեղծություններ` «Հաղթանակի այգին», «Հերոսի մահը», «Դարբինը» նշանավորվում են նուրբ քնարականությամբ, վառ ազգային կոլորիտով։

1957 թվականին գրել է «Երբ միաձուլվում են գետերը» վեպը, որը նվիվրած է երեք հանրապետությունների սահմանին ՀԷԿ-ի կառուցմանը, բելառուսների, լիտվացիների և լատվիացիների բարեկամությանը:

Բելառուսերեն է թարգմանել Տարաս Շևչենկոյի, Վլադիմիր Մայակովսկու, Պավլո Տիչինայի, Միկոլա Բաժանի, Ալեքսանդր Տվարդովսկու, Միխայիլ Իսակովսկու, Ալեքսանդր Պրոկոֆևը, Վլադիսլավ Բրոնևսկու, Ջորջ Բայրոնի ստեղծագործությունները:

## Մատենագրություն
### Պոեզիայի ժողովածուներ
*  («Տարիներ փոթորկի պես») (1930 թվական)
*  («Փաստերով հանդես գալը») (1930 թվական)
*  («Արտադրամասի առօրյան») (1931 թվական)
*  («Պոեզիա») (1932 թվական)
*  («Այսպես սկսվեց երիտասարդությունը») (1934 թվական)
*  («Հերոսի ժամանումը») (1935 թվական)
*  («Հայրենիքի գարուն») (1937 թվական)
*  («Կատերինա: Պոեմ») (1938 թվական)
*  («Բանաստեղծություններ և պոեմներ») (1940 թվական)
*  («Անտառային ուղիներով») (1940 թվական)
*  («Արևին ընդառաջ») (1943 թվական, Մոսկվա)
*  (Հարազատ տանը») (1946 թվական)
*  («Բանաստեղծություններ և պոեմներ») (1946 թվական)
*  («Արևոտ օրերով») (1950 թվական)
*  («Հաստատուն քայլերով») (1954 թվական)
*  («Բուրում է ուրցը») (1959 թվական)
*  («Տնից հեռու») (1960 թվական)
*  («Որպես գաղտնիք` երգիծանք և հումոր») (1961 թվական)
*  («Իսկ օրերը գնում են…») (1961 թվական)
*  («Ուժեղ ալիքներ») (1962 թվական)
*  («Բանաստեղծություններ և պոեմներ») (1966 թվական)
*  («Միշտ Լենինի հետ. պոեմ») (1967 թվական)
*  («Կարմիր սնձենու միջև») (1969 թվական)
*  («Խնդրեմ») (1972 թվական)
*  («Դու իմ մեղվիկն ես») (1972 թվական)
*  («Նադդվինյան անտառներ») (1973 թվական)
*  («Եվ օր ու գիշեր») (1974 թվական)
*  («Որ սիրտը երգեց») (1979 թվական)
*  («Երիտասարդություն և հասունություն») (1980 թվական)
*  («Խորհրդային մարդ») (1982 թվական)
*  («Իմ հայրենիքը») (1985 թվական)

### Արձակների ժողովածու
*  («Կալանդրներ: պատմվածք») (1931 թվական)
*  («Կոմիսարի հետ միասին. պատմվածքների ժողովածու») (1974 թվական)

### Վեպ
*  («Երբ միաձուլվում են գետերը») (1957 թվական)

### Ակնարկներ
*  («Բերքը») (1933 թվական, Պյատրո Գլեբկայի հետ միասին)
*  («Ամիսը Չեխոսլովակիայում») (1952 թվական)

### Գրական ստեղծագործություններ երեխաների համար
*  («Երիտասարդ ընկերներին») (1961 թվական)
*  («Մեր թանգարանը. պոեմ») (1962 թվական)
*  («Դոնկա-Դանիել. պատմվածք երեխաների համար») (1982 թվական)

### Լիբրետո օպերա
*  («Միխայիլ Պոդգորնիյ») (1939 թվական)
*  («Ալեսյա» («Աղջիկը Պոլեսյայից»)) (1944 թվական, Յարոսլավ Ռոմանովիչի հետ միասին)

### Ընտրվածները
*  («Ընտրված ստեղծագործություններ») (1934 թվական, 1945 թվական, 1947 թվական, 1948 թվական, 1951 թվական)
*  («Ստեղծագործությունների ժողովածու. 2 հատորով») (1957 թվական, 1969 թվական)
*  («Ստեղծագործությունների ժողովածու. 4 հատորով») (1965-1966 թվականներ)
*  («Ստեղծագործությունների ժողովածու. 7 հատորով») (1975-1978 թվականներ)
*  («Ստեղծագործությունների ժողովածու. 9 հատորով») (1987-1992 թվականներ)

## Էկրանիզացիա
* «Կալանդրներ» (1931 թվական, Բելառուսյան կինոստուդիա)
* «Երբ միաձուլվում են գետերը» (1961 թվական, սցենարը` Եվգենի Շիլովի, ռեժիսորներ` Բորիս Շրեյբեր, Բ. Բրատկաուսկաս, Լիտովյան կինոստուդիա)

## Մրցանակներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (03.10.1972)
* Լենինի 4 շքանշան (30.12.1948; 25.02.1955; 24.06.1965; 03.10.1972)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (02.07.1971)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (13.05.1975)
* Կարմիր աստղի շքանշան (1943 թվական)
* «Պատվո նշան» շքանշան (31.01.1939)
* մեդալներ
* Լենինյան մրցանակ (1962 թվական)` «Իսկ օրերը գնում են…» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար (1961 թվական);
* Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1947 թվական)` «Հացը» և «Մտածմունքներ Մոսկվայի մասին» պոեմների, «Ժողովրդական շնորհակալություն», «Քույր և եղբայր», «Եթե ես լինեի», «Հանդիպում»;
* Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակ (1951 թվական)` «Կյանքի ճանապարհը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար;
* Յանկա Կուպալայի անվան Բելառուսի պետական մրցանակ (1970 թվական)` «Կարմիր սնձենու միջև» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար;
* Բելառուսի պետական մրցանակ (1976 թվական)` Բելառուսի խորհրդային հանրագիտարանի ստեղծմանը մասնակցելու համար;
* Յակուբ Կոլասի անվան գրական մրցանակ (1957 թվական)` «Երբ միաձուլվում են գետերը» (1957 թվական);
* Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ (1966 թվական)

## Հիշատակ
1980 թվականի հուլիսի 10-ին ընդունվել Է Բելառուսի Նախարարների խորհրդի № 256 որոշումը «Բելառուսի ժողովրդական բանաստեղծ` Պյոտր Բրովկայի (Պետրուս Բրովկա) հիշատակը հավերժացնելու մասին» (փոփոխություններ և լրացումներ. Բելառուսի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 1996 թվականի օգոստոսի 6-ի № 511 որոշումը):

* Մինսկում է գտնվում Պետրուս Բրովկայի պետական գրական թանգարանը:
* Պետրուս Բրովկայի պետական գրական թանգարանի ֆիլիալը բացվել է գրողի հայրենիքում` Ուշաչսկի շրջանի Պուտիլկովիչի գյուղում, բանաստեղծի հուշահամալիրը Վելիկոդոլեցկի միջնակարգ հանրակրթական դպրոցում է:
* 1980 թվականին հուշատախտակները տեղադրվել են Մինսկի Կառլ Մարքսի փողոցի № 30 տան և այն տան վրա, որտեղ ապրել է բանաստեղծը, Ուշաչսկի շրջանի Վիտեբսկի մարզի Պուտիլկովիչի գյուղում:
* Նկարահանվել է «Պետրուս Բրովկա. Սրտի ձայնը» ֆիլմը (1985 թվական, ռեժիսոր` Ի. Կոլովսկի, Բելառուսի ազգային հեռուստառադիոընկերություն)

Գրողի անունն է կրում.

* Բելառուսի Պետրուս Բրովկայի անվան հանրագիտարանի հրատարակչությունը:
* Պյոտր Բրովկայի անվան «Новае жыццё» կոլտնտեսությունը:
* Վելիկոդոլեցկի Պյոտր Բրովկայի անվան միջնակարգ հանրակրթական դպրոցը:
* Փողոցները Մինսկում, Վիտեբսկում, Գոմելում, Պոլոցկում, Ուշաչիում և Լեպելում:

## Գրականություն
* Барадулін, Р. І. Аратай, які пасвіць аблокі / Р. І. Барадулін. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1995. — С. 159—164.
* Бельскі, А. І. Сучасны погляд на паэзію Петруся Броўкі / А. І. Бельскі // Беларуская мова і літаратура. 2000. — № 2. — С. 21—32.
* Броўка Пятрусь // Беларуская энцыклыклапедыя : у 18 т. — Т. 3. — Мн.: БелЭн, 1996. — С. 262—263.
* Броўка Пятрусь // Беларускія пісьменнікі : Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. — Т.1 / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992. — С. 305—350.
* Броўка Пятрусь // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. — Т. 2. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 80—81.
* Броўка Пятрусь (Пётр Усцінавіч) // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Ушацкага раёна / рэдкал. Г. К. Кісялёў і інш. — Мн., 2003. — С. 547—548.
* Грахоўскі, С. Урокі Петруся Броўкі / С. Грахоўскі // Так і было : Артыкулы, успаміны, эсэ. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1986.
* Перкін, Н. С. Творчество Петруся Бровки / Н. С. Перкін. — Мінск : Выдавецтва АН БССР, 1952. — 144 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* Бровка Пётр Устинович в базе данных «История белорусской науки в лицах» Центральной научной библиотеки им. Якуба Коласа НАН Беларуси

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Բելառուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բելառուսի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ