open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կարոմատուլլո Միրզո

**Կարոմատուլլո Միրզո** (, 1941 կամ ), տաջիկ գրող։ Տաջիկստանի ժողովրդական գրող, Ռուդաքիի անվան Տաջիկստանի պետական մրցանակի դափնեկիր, Տաջիկստանի գրողների միության անդամ (1982)։

## Գործունեություն և ստեղծագործություններ
Կարոմատուլլո Միրզոն ծնվել է Տաջիկստանի Հանրապետության Լենինյան շրջանի Նիլկոն գյուղում, ծառայողի ընտանիքում։ 1963 թվականին ավարտել է Դուշանբեի Շևչենկոյի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։

Առաջին պատմվածքները գրել է մինչ ուսանողական տարիները։ Նրա պատմվածքները տպագրվել են հանրապետության պարբերականներում։ Ստեղծագործություններում անդրադարձել է գյուղի սոցիալական կյանքին։ Կարոմատուլլո Միրզոյին մեծ ճանաչում են բերել «Հույսի աստղ» (1980) վիպակների, «Առաջին աշխատավարձը» (1982) պատմվածքների և ակնարկների, Գիշերը Կաբուջարում (1984) պատմվածքների և վիպակների ժողովածուները։ Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված «Սիրո տանջանքները» վիպակը տպագրվել է «Սադոյ Շարկ» (1985) ամսագրում։ Հրատարակել է «Հորը որոնելիս» վեպը։ Կարոմատուլլոյի առանձին ստեղծագործություններ թարգմանվել են ռուսերեն, անգլերեն, չեխերեն, թուրքմեներեն, ուզբեկերեն և այլ լեզուներով։

## Պարգևներ
* Տաջիկստանի ժողովրդական գրող
* Տաջիկստանի Հանրապետության Ռուդաքիի անվան պետական մրցանակ
* Լ. Ն. Տոլստոյի անվան գրական մրցանակ
* Տաջիկստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ
* «Շարաֆ» շքանշան

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաջիկ գրողներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի Սադրիդդին Այնիի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի ժողովրդական գրողներ
Անտոն Չեխովի հուշարձան (Յալթա)

**Անտոն Չեխովի հուշարձան** (), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգու գլխավոր ծառուղու մոտ գտնվող ոչ մեծ հրապարակում։ Կանգնեցվել է 1953 թվականին ռուս մեծանուն գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատվին։ Հեղինակներն են քանդակագործ Գեորգի Մոտովիլովը և ճարտարապետ Լեոնիդ Պոլյակովը (նախագծել է պատվանդանը)։

## Հուշարձան
1953 թվականի հուլիսի 15-ին, Անտոն Պավլովիչ Չեխովի մահվան 49-րդ տարելիցի օրը, Յալթա քաղաքի Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգու գլխավոր ծառուղու կենտրոնում բացվեց մեծ գրողի հուշարձանը։ Արարողությանը ներկա էին և ելույթ ունեցան գրողի քույրը՝ Մարիա Չեխովան, և կինը՝ Օլգա Կնիպպեր-Չեխովան։

Գրողը պատկերված է ժայռի վրա նստած, ոտքը ոտքին գցած, ձախ ձեռքին՝ նոթատետրով։ Նրա հայացքն ուղղված է ծովի անսահման հեռուները։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր, պրոֆեսոր Գեորգի Մոտովիլովը և ճարտարապետ Լեոնիդ Պոլյակովը, որը նախագծել է հուշարձանի պատվանդանը։ Քանդակը տեղադրված է «Չեխովին» մակագրությամբ դիորիտե պատվանդանին։

## Պատմություն
Անտոն Պավլովիչ Չեխովը Յալթա մշտական բնակության համար եկել է 1898 թվականին բժիշկների խորհրդով։ Աուտկա գյուղում (այժմ քաղաքի մաս է) տուն կառուցելու նպատակով նա գնել է հողակտոր և 1899 թվականին սկզբում բնակություն է հաստատել պատրաստի կողաշենքում, ապա, որոշ ժամանակ անց, երկհարկանի տանը։ Տունը նախագծել ու կառուցել էր ճարտարապետ Լ. Ն. Շապովալովը, որը նոր էր եկել Յալթա։

Մինչ այդ Անտոն Չեխովը երկու անգամ էր այցելել Յալթա՝ 1889 և 1894 թվականներին։

Անտոն Պավլովիչը որպես մշտական բնակիչ Յալթայում ապրել է միայն հինգ տարի։ Սակայն այդ կարճ ժամանակահատվածում գրողը ստեղծել է իր հիմնական աշխատությունները։ Կյանքի ստեղծագործական և անձնական բոլոր գլխավոր իրադարձությունները տեղի են ունեցել հենց «Յալթայի ժամանակաշրջանում»։

Չեխովի մեծ և բացառիկ բեղմնավոր հանրային-լուսավորչական գործունեությունը Յալթայի քաղաքացիները արժանիորեն են գնահատել՝ նրան անվանելով «քաղաքի ամենաառաջին քաղաքացին»։ Նրա հիշատակը անմահացվել է ոչ միայն հուշարձանի տեսքով. գրող, բժիշկ, քաղաքացի Անտոն Պավլովիչի անունով կոչվում են քաղաքի թատրոնը, փողոցներից մեկը, կենտրոնական գրադարանը, առողջարանը և հակատուբերկուլոզային դիսպանսերը։

## Տես նաև
*Անտոն Չեխովն ու շնիկով տիկինը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յալթայի հուշարձաններ
1864 թվականի դրամահատական ակտ

**1864 թվականի դրամահատական ակտ**, ընդունվել է 1864 թվականի ապրիլի 22-ին։ Միացյալ Նահանգների դաշնային օրենքը փոխեց մեկ ցենտ մետաղադրամի բաղադրությունը և վավերացրեց երկու ցենտ մետաղադրամի հատումը։ Միացյալ Նահանգների դրամահատարանի տնօրենը մշակեց այդ մետաղադրամների նախագծերը Գանձապետարանի քարտուղարի վերջնական վավերացման համար։ Այս օրենքի արդյունքում «Մենք հավատում ենք Աստծուն» («God in We Trust») արտահայտությունը առաջին անգամ հայտնվեց 1864 թվականի երկու ցենտ մետաղադրամների վրա։ 1865 թվականի մարտի 3-ին ընդունված Կոնգրեսի ակտը թույլատրեց դրամահատարանի տնօրենին, քարտուղարի հավանությամբ, այդ արտահայտությունը դնել բոլոր ոսկե և արծաթե մետաղադրամների վրա, և «այսուհետև պետք է պարունակեն այդ մակագրությունը»։ 1956 թվականին «Մենք հավատում ենք Աստծուն» արտահայտությունը փոխարինեց «E Pluribus unum»-ին որպես ազգային կարգախոս։ Բոլոր արժույթները տպագրվել և հատվել են նոր կարգախոսով։

## Տես նաև

*1792 թվականի դրամահատական ակտ
*1834 թվականի դրամահատական ակտ
*1849 թվականի դրամահատական ակտ
*1857 թվականի դրամահատական ակտ
*1873 թվականի դրամահատական ակտ
*1965 թվականի դրամահատական ակտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1864 ԱՄՆ քաղաքականությունում
Կատեգորիա:1864 իրավունքում
Կատեգորիա:1864 տնտեսությունում
Կատեգորիա:ԱՄՆ դաշնային արժութային օրենսգրություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի 38-րդ Կոնգրես
Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Յալթա)

**Մաքսիմ Գորկու հուշարձան** (), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգու մուտքի մոտ։ Կանգնեցվել է 1956 թվականին ռուս գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (Մաքսիմ Գորկի) պատվին։

## Հուշարձան
Յալթայի «Օրեանդա» հյուրանոցի հետնամասում սկսվում է Յուրի Գագարինի անվան ծովամերձ զբոսայգին։ Նրա մուտքի դիմաց կանգնած է Ա. Մ. Գորկու հուշարձանը։ Հեղինակային խումբը ստեղծել է երիտասարդ Գորկու հիշվող կերպար։

Բրոնզե քանդակը պատկերում է շեղօձիք վերնաշապիկով և լայնեզր գլխարկով Գորկուն, որը կանգնած է դիորիտե պատվանդանին։

Դեպի հուշարձանը տանող կածանի սկզբում, դիորիտե քարաբեկորի վրա, փորագրված են գրողի խոսքերը, որոնք, ասես, ուղղված են քայլողին. 

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1956 թվականի ապրիլի 30-ին՝ գրողի մահվան 20-րդ տարելիցի նախօրեին։ Մոսկվայից ժամանել է գրողի կինը՝ Եկատերինա Պավլովնա Պեշկովան, ներկա են եղել բազմաթիվ գրողներ, տեղի բնակիչներ, որոնք հանդիպել էին Ա. Մ. Գորկու հետ։

## Պատմություն
Առաջին անգամ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկին Ղրիմ այցելել է 1891 թվականին՝ Ռուսաստանում ոտքով զբոսնելու ժամանակ։ Հետագայում նա հաճախ է եկել Հարավային ափ, հանգստացել Յալթայում, Միսխորում, Ֆորոսի մոտ՝ «Տեսելի» ամառանոցում։ Վերջին անգամ Գորկին «Տեսելիում» եղել է 1936 թվականին՝ մահից որոշ ժամանակ առաջ։

Խորհրդանշական է, որ Յալթայում տեղադրված առաջին հուշարձաններից էին Չեխովի և Գորկու քանդակները, որանք գտնվում են գրեթե հարևանությամբ։

## Պատկերասրահ

Pomnik Gorkiego w Jałcie 01.jpg
Памятники Ялты....jpg|Հուշարձանի տեսքը հետևից


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յալթայի հուշարձաններ
Յալթայի կենդանաբանական այգի

**Յալթայի «Հեքիաթ» կենդանաբանական այգի** (, ), մասնավոր կենդանաբանական այգի Ղրիմում։ Գտնվում է Յալթա քաղաքի մոտ։

## Պատմություն
Յալթայի կենդանաբանական այգու պատմությունը սկսվում է 1990 թվականից։ Յալթայի տեսարժան վայրերից մեկի՝ «Հեքիաթների հովտի» մոտ, Ուկրաինայի կոմերիտմիության կենտրոնական կոմիտեի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց կոոպերատիվ կենդանաբանական անկյուն։ Այնտեղ այցելուները կարող էին տեսնել յակ, սիրամարգներ, արջեր, սկյուռներ և այլ կենդանիներ։

1995 թվականին կենդանաբանական անկյունը ձեռք բերեց ձեռնարկատեր, նախկինում սպա, զինվորական կոմիսար (Կիևի բարձրագույն ռազմածովային քաղաքական ուսումնարանի շրջանավարտ) Օլեգ Զուբկովը և այն վերածեց կենդանաբանական այգու։ 10 տարում կենդանաբանական անկյունը վերածվեց լիարժեք կենդանաբանական այգու։

## Կենդանիների թունավորում
2009 թվականի մարտի վերջին և ապրիլի սկզբին կենդանաբանական այգու կենդանիները սկսեցին սատկել։ Նախ սատկեց կենդանաբանական այգու խորհրդանիշ Չառլիկ շիմպանզեն, այնուհետև՝ լուսանները, կուգուարը, հիմալայան արջերը, աղվեսը, գայլը. ընդամենը 11 խոշոր կենդանի։ Սատկած բոլոր կենդանիները առողջ ու երիտասարդ էին։ Լեշերի հերձման ժամանակ հայտնաբերվեցին ուժեղ թույնի հետքեր։ Զանգվածային թունավորումից հետո թունավորողին հայտնաբերելու համար սահմանվեց պարգևավճար՝ հարյուր հազար գրիվնա։ Որոշ կենդանաբանական այգիներ որոշեցին «Հեքիաթին» կենդանիներ նվիրել։ Այսպես, Խարկովի կենդանաբանական այգին ապրիլի կեսին Յալթայի այգուն նվիրեց Մատվեյ արջին։

## Տիգրյուլյա վագր
2009 թվականի աշնանը Ուկրաինայի այն ժամանակվա վարչապետ Յուլյա Տիմոշենկոն կենդանաբանական այգուն նվիրել է Տիգր**յուլյա** անունով սպիտակ էգ վագր (ի պատիվ սկսվող՝ արևելյան օրացույցով Սպիտակ վագրի 2010 թվականի, ինչպես նաև ընտրությունների տարվա)։ Տիգրյուլյան դարձավ 2010 թվականի նախագահական ընտրությունների նրա նախընտրական քարոզարշավի հիմնական PR-խորհրդանիշը (թողարկվեցին պաստառներ, կրծքանշաններ, միջնակարգ դպրոցի տետրեր)։

## Պատկերասրահ

Вход в Ялтинский Зоопарк.JPG|Մուտքը
File:Yalta zoo train.jpg|
Ялтинский зоопарк 015.jpg
Избушка на курьих ножках 1.jpg
File:Zoo in Yalta 003.jpg|
Ялтинский зоопарк 063.jpg|
Ялтинский зоопарк 088.jpg|
Ялтинский зоопарк 003.jpg|
Ялтинский зоопарк 007.jpg|
Ялтинский зоопарк 037.jpg|
Zoo in Yalta 014.jpg
Ялтинский зоопарк 042.jpg|
Ялтинский зоопарк 033.jpg|
Ялтинский зоопарк 001.jpg
Ялтинский зоопарк 056.jpg
Мужчина во всей красе.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт зоопарка
* Фотоальбом. Зоопарк «Сказка» 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Նիզամի Գյանջևիի թանգարան

**Նիզամի Գյանջևիի թանգարան** (), Գանձակ քաղաքում գտնվող թանգարան։ Թանգարանում ցուցադրվում են պարսկական գրականության դասական, միջնադարյան Արևելքի խոշորագույն պոետներից մեկի, պարսկական էպիկ գրականության խոշորագույն պոետ-ռոմանտիկ Նիզամի Գյանջևիի կյանքն ու ստեղծագործությունը արտացոլող ցուցանմուշներ։

## Պատմություն
Նիզամի Գյանջևիի թանգարանի շինարարությունը սկսվել է 2012 թվականի վերջին։ Թանգարանի առջև Նիզամի Գյանջևիի կիսանդրին է տեղադրվել։ Թանգարանը գտնվում է Նիզամիի դամբարանի կողքին։ Թանգարանում տեղադրվել է բանաստեղծի կյանքն ու ստեղծագործությունը արտացոլող մոնիտորը։ Գիտահետազոտական բաժինում ստեղվեց բոլոր պայմանները գիտական հետազոտությունների համար։ Այստեղ ցուցադրվում են գրքեր և մենագրություններ `նվիրված բանաստեղծի 800-ամյակին և 840-ամյակին։

Թանգարանում նաև ցուցադրվում է գրողի Ավստրիայի, Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի ազգային գրատարաններում, Եգիպտոսի Ալեքսանդրինա գրադարանում, Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ Գրադարանում և ԱՄՆ Մետրոպոլիտենի թանգարանում պահպանված  հազվագյուտ «Խամսա» ձեռագրերի բնօրինակները և պատճենները։

## Պատկերասրահ

Ilham Aliyev attended the opening of the Museum of Nizami Ganjavi built in Ganja with support from the Heydar Aliyev Foundation 5.jpg|
Ilham Aliyev attended the opening of the Museum of Nizami Ganjavi built in Ganja with support from the Heydar Aliyev Foundation 6.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գանձակ
Օրամարի գավառակ

**Օրամար**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Կենտրոնը Օրամար գյուղն էր։

## Աշխարհագրություն
Գավառակը գտնվում էր Տիգրիս գետի ձախակողմյան Մեծ Զաբ վտակի միջին հոսանքի տարածքում։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Արքայադուստրը և մարդակերը

**Արքայադուստրը և մարդակերը** (), կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Էդուարդ Նազարովի կողմից՝ ըստ Հենրիխ Սապգիրի բանաստեղծության։

«Ուրախ կարուսել» № 9 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երրորդն է։

## Սյուժե
Բանաստեղծության հիմքում ընկած է «սարսափելի» և «հիանալի» ածականների փոփոխությունը։ Առաջին մասում արքայադուստրը սարսափելի եղանակի ժամանակ ընկնում է սարսափելի գետնափոր տուն, սակայն մարդակերը հրաժարվում է նրան ուտել` իր սարսափելի ախորժակի պատճառով։ Երկրորդ մասում հակառակը` իրեն սարսափելի պահող արքայադուստրն ընկնում է հիանալի գետնափոր տուն։ Մարդակերը, չնայած որ հիանալի ախորժակ ուներ, հրաժարվում է ուտել արքայադստերը` վերջինիս սարսափելի տեսքի պատճառով։ Մուլտֆիլմի վերջում հարց է տրվում. «Իսկ միգուցե ամեն ինչ հակառա՞կն է եղել»։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ` Հենրիխ Սապգիր, Էդուարդ Նազարով
* Կոմպոզիտոր և կատարող` Ալեքսանդր Գրադսկի
* Բեմադրող նկարիչ` Վլադիմիր Պալչիկով
* Նկարչի օգնական` Դմիտրի Կուլիկով
* Ռեժիսոր` Էդուարդ Նազարով

## Պատմություն
Այդ ժամանակ երգի կատարող Ալեքսանդր  Գրադսկին խնդիրներ ուներ իշխանության ներկայացուցիչների հետ, և ֆիլմն արգելվում է ամենավերջին պահին. ռեժիսորն անձամբ բոլորին հրավիրել էր հեռուստացույցի մոտ` իններերդ «Ուրախ կարուսել»-ի պրեմիերան դիտելու, սակայն «Արքայադուստրը և մարդակերը» մուլտֆիլմի փոխարեն ցուցադրվում է Լեոնիդ Նոսիրևի «Անտոշկա» մուլտֆիլմը` առաջին թողարկմամբ։ Այդ տեսքով մուլտֆիլմը պահպանվել է ութ տարի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կոստյա Մարդանյան

**Կոստյա Հակոբի Մարդանյան** (), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1960)։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։ Սուրեն Մարդանյանի եղբայրն է։

Ծնվել է Պառավաքար գյուղում։ 1933 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի հայկական մանկավարժական տեխնիկումը և անցել ուսուցչական աշխատանքի։  Ավարտել է հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը։ Շամշադինի շրջանի տարբեր գյուղերի միջնակարգ դպրոցներում աշխատել է որպես դպրոցի տնօրեն, իսկ 1959 թվականից տնօրեն է եղել Բերդի № 1 միջնակարգ դպրոցում։

1939 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ Ծառայել է 10-րդ բանակի 243-րդ հրետանային գնդում։ 1941 թվականի հունիսի 22-ից մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին որպես 243-րդ գնդի հետախուզական ջոկատի հրամանատար։ 1941 թվականի հուլիս 2-ին ծանր վիրավորվելով, գերի է ընկել։ 1942 թվականի սեպտեմբերի 13-ին փախել է գերությունից և միացել լեհական պարտիզանական խմբին, որը գործում էր Լեհաստանի Լյուբլինի վոևոդությունում։ Խմբի հրամանատարն էր Յուզեֆ Պոլիտովսկին։ Լեհական պարտիզանական ջոկատի կազմում մասնակցել է բազմաթիվ մարտերի, որոնցից կարելի է նշել՝ հարձակումը գերմանական զինվորական գնացքի վրա Գոլումի կայարանի մոտ, որի ժամանակ ոչնչացվել է 86, վիրավորվել 30 հակառակորդ։

Յուզեֆ Պոլիտոսկու պարտիզանական խմբի մի մասի մեծդիր նկարը, որի կազմում՝ Կոստյա Մարդանյանի և Չորաթան գյուղի նախկին ուսուցիչ Նիկոլայ Բաղմանյանի մեծադիր նկարը երկար տարիներ փակցված է եղել Մայդանեկի № 55 բարաքում։

1943 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կոստյա Մարդանյանը խորհրդային պարտիզանների մի խմբի հետ անցնում է Արևմտյան Բուգ գետը և միանում Բրեստի մարզի Մալարիտոցի շրջանում գործող Ժուկովի անվան պարտիզանական ջոկատին, որտեղ նրան նշանակում են սկզբում՝ վաշտի քաղղեկ, ապա՝ վաշտի հրամանատար։

1944 թվականի հուլիսին Բրեստի մոտ միանում է խորհրդային բանակի գործող զորամասերին և 1293-րդ Բրեստյան գնդին, ապա 1101-րդ գնդի կազմում մասնակցում պատերազմական գործողություններին մինչև պատերազմի վերջը։

1945 թվականի նոյեմբերին զորացրվում է խորհրդային բանակից, վերադառնում Շամշադին, շարունակում ուսուցչական աշխատանքը։

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշաններով և մի շարք մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Սարկոսոմա գնդաձև

**Սարկոսոմա գնդաձև** (), Sarcosomataceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Պսամոտրոֆ սունկ է, որի 3-12 սմ տրամագծով պտղամարմինը թարմ վիճակում գնդաձև է, թասաձև և բարակ եզրերով, մակերեսը մուգ գորշագույն է, փայլուն և թեթևակի կնճռոտված։ Հիմենիումը սև գորշավուն է։ Խոնավ վիճակում պտղամարմինն անգույն է, ջրջրոտված և դոնդողանման պարունակությամբ։ Երբեմն քաշը հասնում է մի քանի հարյուր գրամի։ Չորանալուց հետո ստանում է տափակ տեսք։ Անգույն և էլիպսաձև սպորները 20-28 × 7-10 մկմ են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան և Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում («Սևան» ազգային պարկ)։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով հանդիպում է ավազոտ հողերի վրա, հունիս ամսին, 1850-2000 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև արոսենու տակ, լայնատերև անտառներում, ավազուտներում և կիսաանապատներում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։ Ընդգրկված է մակրոմիցետների ցուցակի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Պսամոտրոֆ սնկեր
Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները (մուլտֆիլմ, 1959)

**Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գեորգի Լոմիձեն 1959 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ արաբական ժողովրդական հեքիաթի, որը պատմում է ազնիվ Ալի-Բաբայի, նրա դաժան եղբոր` Քասիմի և քառասուն ավազակների մասին, որոնք անթիվ գանձեր էին պահում քարանձավում։

## Հեղինակներ
* Տիկնիկավարներ` Մարիա Բենդերսկա, Լև Ժդանով,Բորիս Մեերովիչ, Պավել Մետրով, Վյաչեսլավ Շիլոբրեև, Վլադիմիր Պուզանով, Կիրիլ Մամոնով, Դինա Մելամեդ
* Տիկնիկների նկարիչ` Նիկոլայ Սոլնցև, Օլեգ Մասաինով, Պավել Գուսև, Վ. Կուռանով, Ն. Ցելիկով, Գենադի Լուտինսկի, Վերա Չերնիխովա
* Գլխավոր նկարիչ` Ռոման Գուրով
* Ռեժիսորի օգնական` Ա. Դիմիչ, Վ. Եգորովա 
* Նկարիչ` Ա. Դուռակով  
* Խմբագիր` Բորիս Վորոնով 
* Տնօրեն` Նաթան Բիտման 
* Նկարահանող խումբը ներկայացված է ըստ ֆիլմի լուսագրերի։

## Տեսահոլովակ
Մուլտֆիլմը «Կրուպնի պլան» ընկերության կողմից DVD ձևաչափով բազմիցս թողարկվել է «Աշխարհի ժողովուրդների հեքիաթներ։ 1-ին թողարկում» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Սկավառակի վրա ընդգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Ալի-Բաբան և քառասուն ավազակները», «Հրաշագործ Բահրամի ժառանգությունը», «Պերուացի հնդկացիների լեգենդները», «Ծղոտե ցլիկ»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1959 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Չինաստանի կենտրոնական դրամահատարան

**Չինաստանի կենտրոնական դրամահատարան**, Չինաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի (Թայվան) դուստր ձեռնարկությունն է։ Դրամահատարանի հիմնական գործունեությունը շրջանառության մետաղադրամների և հուշադրամների հատումն ու ձուլումն է, ինչպես նաև հուշամեդալների և ձուլվածքների այլ տեսակների արտադրությունը Թայվանի պետական հաստատությունների և գործարարների համար։

## Պատմություն
Դրամահատարանն ի սկզբանե հաստատվել է որպես **Շանհայի դրամահատարան** 1920 թվականին Շանհայում։ 1928 թվականին այն վերանվանվել է որպես **Կենտրոնական դրամահատարան** և պատկանում էր Ֆինանսների նախարարությանը։ Հինգ տարի անց, 1933 թվականին, ընկերությունը սկսել է իր գործունեությունը։ Երկրորդ ճապոնա-չինական պատերազմի ժամանակ ընկերությունը ստիպված էր տեղափոխվել մայրցամաքային Չինաստանի հյուսիս, որտեղ կառուցվել են ձեռնարկություններ Չենդու, Գույլին, Կունմին, Լանչժոու և Վուչանգ քաղաքներում։ 1946 թվականին, երբ Ազգային հեղափոխական բանակը հաղթեց ճապոնիայի դեմ պատերազմում, ընկերությունը վերադարձավ Շանհայ։

1949 թվականին Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո ընկերությունը տեղափոխվեց Թայվան, և ձեռնարկությունները կառուցվեցին Թայբեյում։ Այնուհետև անցավ Չինաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի ենթակայության տակ (Թայվան)։ 1976 թվականին այս հաստատությունը տեղափոխվեց Գույշան թաղամաս մինչև այսօր։

## Կազմակերպական կառուցվածքներ
* Պլանավորման բաժին
* Գնումների և մատակարարման բաժին
* Որակի վերահսկման բաժին
* Քարտուղարություն
* Հաշվապահական հաշվառման գրասենյակ
* Անձնակազմի գրասենյակ
* Աշխատանքի անվտանգության և առողջության գրասենյակ
* Էթիկայի գրասենյակ
* Տեղեկատվության կառավարման գրասենյակ
* Ձուլման և գլանման գրասենյակ
* Դրամահատման և փաթեթավորման աշխատանքներ
* Հարգադրոշմման աշխատանքներ
* Տեխնիկական սպասարկման աշխատանքներ:

## Տես նաև
* Չինաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկ (Թայվան)
* Փորագրության և տպագրության կենտրոնական գործարան
* Դրամահատարանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 հիմնադրումներ Չինաստանում
Կատեգորիա:Դրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Չինաստանի շենքեր և կառույցներ
Վոլվարիելա մետաքսանման

**Վոլվարիելա մետաքսանման** (), Pluteaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Դեկորատիվ քսիլոտրոֆ սունկ է։ Պտղամարմիններն ուտելի են։ 7-25 սմ տրամագծով գլխարկը սպիտակ է, դեղնավուն, դեղնակաթնագույն, բաց դեղնակիտրոնագույն, սկզբում գնդաձև է, հետո՝ զանգակաձև կամ կիսափռված, թմբիկով, մետաքսանման, չոր և թույլ թեփուկավոր, իսկ կենտրոնում՝ հարթ։ Սնկի հաճելի համով պտղամիսը սպիտակ է։ Թիթեղները սպիտակ են, հետո՝ վարդագույն, խիտ դասավորված և բարակ, իսկ մեջտեղում՝ հաստացած։ Կենտրոնական, երբեմն ծռված և հարթ, սպիտակ ոտիկը 8-25 x 1,5-2,5 սմ է, հիմքային մասում՝ ուռուցիկ, լայն ընդհանուր ծածկոցի մնացորդներով կամ պատյանով (վոլվա)։ Մինչև 5 սմ բարձրությամբ բլթակաձև եզրերով վոլվան սպիտակավուն է, արտաքինից գորշավուն, լայն և ազատ։ Սպորափոշին վարդագույն է։ Բաց վարդագույն սպորները 7–10 x 5–6 մկմ են, էլիպսաձև, ձվաձև և հարթ։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Աֆրիկան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում տարածվում է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ) և Երևանի (բուսաբանական այգու տարածք) ֆլորիստիկական շրջաններում։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, հունիս–սեպտեմբեր ամիսներին, խմբերով, կենդանի և մահացած լայնատերև ծառատեսակների (հիմնականում բարդիների, ուռենիների և հաճարենիների) բների, փչակների վրա, լայնատերև անտառներում, 1100-1450 մ բարձրությունների վրա։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկորատիվ սնկեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Մոնտանեա ավազային

**Մոնտանեա ավազային** (), Coprinaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հումուսային սապրոտրոֆ է։ Երիտասարդ վիճակում 3 սմ տրամագծով պտղամարմինը սպիտակավուն է, դեղնավուն կամ կլորավուն։ Թաղանթաձև պերիդիումի  պատռվելուց հետո ոտիկը վեր է բարձրանում։ 1-6 սմ տրամագծով և թիթեղաձև բլթակներով գլխարկը դեղնավուն է, ճառագայթաձև ճաքճքված և թեփուկավոր։ 0,6-0,1 սմ լայնությամբ թիթեղները հասունացած վիճակում սև են, փխրուն, ալիքավոր եզրերով, ծածկված հիմենիալ շերտով։ 6-25 x 0,5-2 սմ սպիտակ, դեղնավուն ոտիկը երիտասարդ վիճակում մսալի է, իսկ հասունանալուց հետո՝ փայտացած, ծածկված մանր կամ դեղնավուն թեփուկներով, հիմքի մոտ ունի պերիդիումի մնացորդներ՝ վոլվա։ Սպորափոշին սև է, իսկ ձվաձև կամ էլիպսաձև, հարթ սպորները 10–16 x 7–11 մկմ են, սև, ծլման ծակոտիներով։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում տարածված է Երևանի ֆլորիսիկական շրջանում («Խոսրովի անտառ» արգելոց, Վեդիի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է հազվադեպ, մայիս ամսին, եզակի առանձնյակներով, հողի վրա, ժայռոտ վայրերում, կիսաանապատներում, տափաստաններում, 900-1200 մ բարձրությունների վրա, չորային եղանակին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Սապրոտրոֆ սնկեր
Միրիոստոմա ծակոտկեն

**Միրիոստոմա ծակոտկեն** (), Geastraceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Թերմոֆիլ պսամոտրոֆ սունկ է, որի 2-10 սմ տրամագծով պտղամարմինը գորշավուն է, երիտասարդ վիճակում՝ գնդաձև։ Հաստ և թեփուկավոր էկզոպերիդիումը արագ է պատռվում և առաջացնում է 4-12 բլթակ։ 3-5 մմ բարձրությամբ, գլանաձև, խրձերով դասավորված ոտիկների վրա նստած էնդոպերիդիումը գնդաձև է, իսկ վերևի մասում տափակ, մոխրաշագանակագույն կամ արծաթափայլ։ Էնդոպերիդիումի վերին մասում առաջանում են բազմաթիվ մանր և կլոր անցքեր։ Գլեբան շականակագույն է, կապիլիցիումը կազմված է պարզ կամ թեթևակի ճյուղավորված 3-4 մկմ լայնությամբ թելիկներից։ Գնդաձև, գորտնուկավոր և շագանակագույն սպորները 4-6 մկմ են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է Սևանի ֆլորիսիկական շրջանում («Սևան» ազգային պարկ, Արտանիշ թերակղզու տարածք)։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է օգոստոս ամսին, ավազոտ հողերի վրա, ալպիական գոտում, փշատերև անտառներում, 1800-2000 մ բարձրությունների վրա։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում «Սևան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Մայք Սինգեր

**Մայք Սինգեր** (), գերմանացի փոփ երգիչ և երգերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Սինգերը մեծացել է Օֆենբուրգ քաղաքում՝ ռուս ծնողների ընտանիքում։ 12 տարեկան հասակից սկսել է զբաղվել երաժշտական գործունեությամբ։ Ինքնուս է, տանը ինքնուրույն ստեղծագործել և գրել է հեղինակային երգեր, հայտնի հիթերի քավր տարբերակներ։ 2013 թվականին մասնակցել է «The Voice Kids» հեռուստամրցույթի գերմանական տարբերակի լսումների փուլին և միացել Լենա Մայերի թիմին, բայց «մարտական» փուլից հետո դուրս է մնացել հետագա պայքարից։

2014 թվականին թողարկել է «Only You» ալբոմը, որը ներառում էր հիմնականում անգլերեն երգեր, մեկ գերմաներեն երգ և 2 ռեմիքս։ 2015 թվականին հետևելով օնլայն հարթակում ունեցած շարունակական հաջողություններին՝ նա թողարկել է իր «EP Nur mit Dir» ալբոմը, որտեղ զետեղված էր գերմաներեն 6 երգ։ Սինգերն ունի շուրջ 1,4 միլիոն երկրպագու Ինստագրամում, 360 000 հերտևորդ Ֆեյսբուքում և 580 000-ից ավելի հետևորդ իր ՅուԹյուբյան ալիքում։

2017 թվականի փետրվարին նա պայմանագիր է ստորագրել «Warner Music Group»-ի հետ։ Նրա առաջին ալբոմը «Karma» լեյբլում և հաջորդ «Deja Vu» ալբոմը 2018 թվականի հունվարին զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականը գերմանական ալբոմների շքերթում, ինչպես նաև Ավստրիայի և Շվեյցարիայի շքերթներում։ Գերմանական «Die Welt» ամսագիրը նրան անվանել է «գերմանական Ջասթին Բիբեր»։ 2017 թվականին Մայքը նկարահանվել է «Spotlight» սերիալում՝ Լյուկի դերում։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### EP-ներ

### Սինգլներ

**Ցուցադրություն **

### Այլ երգեր
*2015 - «Heal»
*2016 - «Bring mich zum Singen»
*2017 - «Egal»
*2017 - «Nein»
*2017 - «Galaxie» (Sierra Kidd-ի հետ)
*2017 - «FlashBacks»

## Ֆիլմագրություն
*2017 - «Spotlight» (օնլայն սերիալ) - Լյուկի դերակատար

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Գերմանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Փոփ երաժիշտներ
Սիլվանո Բուսոտի

**Սիլվանո Բուսոտի** (, ), իտալացի կոմպոզիտոր, նկարիչ և օպերային ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
4 տարեկանից սովորել է ջութակ նվագել։ 1940-1948 թվականներին սովորել է Լուիջի Քերուբինիի անվան Ֆլորենցիայի կոնսերվատորիայում։ 1956-1958 թվականներին Փարիզում ուսանել է Մաքս Դոյչի մոտ, այնտեղ էլ մտերմացել է երաժշտական ավանգարդի տեսաբան Հայնց Կլաուս Մեցգերի հետ։ 1954 թվականից եղել է կոմպոզիտոր Բրունո Բարտոլոցիի կողմից հիմնադրված «Ֆլորենցիայի դպրոց» ստեղծագործական միության անդամ։ 1958-1961 թվականներին մասնակցել է Դարմշտադտում կազմակերպվող նոր երաժշտությանը նվիրված ամառային դասընթացներին, որտեղ ծանոթացել է Պիեր Բուլեզի և Ջոն Քեյջի հետ, որոնց ազդեցությունն զգացել է իր ստեղծագործության վրա։

Առաջին ստեղծագործությունները, որոնք նշանավորվել են Լուիջի Դալապիկկոլիի և Ռոբերտո Լուպիի ազդեցությամբ, գրված են դոդեկաֆոնիայի տեխնիկայով։ Ավանգարդի հոսանքների ներկայացուցիչներից մեկն է։ Լինելով Ջոն Ջեյջի հետևորդ` նա լայնորեն օգտագործում էր ալեատորիկայի մեթոդը։ «Հակա-երաժշտության» համերգների մասնակից է, որոնց համար հորինում էր ստեղծագործություններ առանց որևէ հնչյունների։ Ստեղծագործությունների շարքում են բազմաթիվ վոկալ, գործիքային և խառը կազմի պիեսներ։ 1963 թվականին դարձել է «70 խումբ» (Ֆլորենցիա) հիմնադիրներից մեկը. խումբը մասնագիտացած էր կոնկրետ և վիզուալ պոեզիայի վրա, հրատարակել է բանաստեղծությունների մի շարք ժողովածուներ։

1964-1965թթ. վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ում։ 1968-2001 թվականներին եղել է ռեժիսոր, զգեստների դիզայներ և դիզայներ Իտալիայի առաջատար այնպիսի օպերային թատրոններում, ինչպիսք են «Լա Սկալան» (Միլան), «Լա Ֆենիչեն» (Վենետիկ) (1975-1979 թվականներին եղել է այս թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը), «Մասսիմո» (Պալերմո), «Ռեջո» (Թուրին) և այլն։ Ընդհանուր առմամբ բեմադրել է 40 օպերային ներկայացում։ Աշխատել է նաև որպես խորհրդատու, իսկ 1982-1983 թվականներին եղել է Տորե դել Լագոյի Ջակոմո Պուչինի փառատոնի տնօրեն։ 1987-1991 թվականներին ղեկավարել է Վենետիկի բիենալեի երաժշտական բաժինը։ 1971-1974 թվականներին օպերայի պատմություն է դասավանդել Լ'Աքվիլայի կերպարվեստի ակադեմիայում, իսկ 1980-ին` կոմպոզիցիա և երաժշտական ձև` Ֆիեզոլեի երաժշտական դպրոցում։

## Ստեղծագործություններ

* «Երկու ձայն» սոպրանոյի և Մարտենոյի ալիքների համար (1958 թվական)
* «Յոթ թերթիկ» / Sette fogli (1959)
* «Սիցիլիանո» (1962)
* «Կրքեր դե Սադուի հանդեպ»/La Passion selon Sade (Պալերմո, 1965, ամբողջական խմբագրությամբ` Ստոկհոլմ, 1968)
* «Լորենցաչո»/Lorenzaccio օպերա (ըստ Ալֆրեդ դը Մյուսեի, Վենետիկ, 1972), օպերայի երաժշտության հիման վրա` նաև «Լորենցաչո» սիմֆոնիան (1972)
* Rara-Requiem  («Լա Ֆենիչ», 1969)
* «Ոգեշնչում»/L'ispirazione (Ֆլորենցիա, 1988)
* "Սիլվանո Սիլվանո։ Կենսապատում/Silvano Sylvano: Rappresentazione della vita (Հռոմ, 2007)

## Գրականություն
* Музыкальный энциклопедический словарь / Гл. ред. Г. В. Келдыш. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — с. 88 — ISBN 5-85270-033-9

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Սիլվանո Բուսոտին Allmusic կայքում
* 
* Սիլվանո Բուսոտին КиноПоиск կայքում

Կատեգորիա:Իտալացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Բեթելշաբաբ

**Բեթելշաբաբ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բեթելշաբաբի գավառակում։ Մտնում էր Գյաուդան կամ Արտոշի աշիրեթի մեջ։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 30 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն 
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Ցիստոդերմա ամիանտային

**Ցիստոդերմա ամիանտային** (), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2-5 սմ տրամագծով դեղնաոսկեգույն կամ բաց շագանակագույն գլխարկը դեղնավուն է, սկզբում կիսագնդաձև է, հետո փռված, մեջտեղում լայն տափակ թմբիկով, չոր, մանր հատիկավոր, ալրանման փառով ծածկված, իսկ եզրերին՝ մասնակի ծածկոցի մնացորդներով։ Դեղնավուն երանգով, տհաճ հոտով և ալյուրի համաով պտղամիսը սպիտակ է կամ սպիտակավուն, կտրվածքում գույնը անփոփոխ է։ Սպիտակ թիթեղները չորացնելուց հետո դեղնավուն են, ոտիկին կպած, խիտ դասավորված, բարակ և հարթ եզրերով։ Առկա են նաև թիթեղիկները։  3-5 x 4-8 սմ ոտիկը սպիտակավուն է, գլանաձև, լցոնված, հետո սնամեջ է, գագաթնային դեղնավուն օղակով, օղակից վերև մերկ է, իսկ դեպի ներքև՝ գլխարկի գույնի և հատիկավոր։ Սպորափոշին սպիտակ է, անգույն, հարթ, էլիպսաձև սպորները՝ 5-7 x 3-4 սմ։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Ավստրալիան, Աֆրիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջաններում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկում և «Ախնաբատի կենի» արգելավայրում։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է փռոցաշերտի և 1700 մ բարձրության վրա, խառը անտառներում, սեպտեմբեր ամսին։ Փռոցաշերտային սապրոտրոֆ է։ Պտղամարմիններն ուտելի են, սակայն ոչ արժեքավոր։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Պահպանվում «Ախնաբատի կենի» արգելավայր համապատասխան էկոհամակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կրուցիատա Սոսնովսկու

**	Կրուցիատա Սոսնովսկու** (), տորոնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Խիտ ցցված մազիկներով ծածկված բազմամյա խոտաբույս է։ 5-10 սմ բարձրությամբ ցողունը փռված է և տարածված։ 4-7 մմ երկարությամբ և 2-3 մմ լայնությամբ տերևները խիստ մոտեցած օղակներով են, ձվաձև կամ ձվաձև երկարավուն։ Ծաղիկները համարյա հավասար են տերևներին և խմբված են ծաղկաբույլերում, կիսահովանոցներում։ Պսակը կանաչավուն դեղին է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Գեղամի ֆլորիստիկական շրջանում (լեռնագագաթ՝ Սևսար)։ Հանդիպում է Հյուսիսային Կովկասում (Բալկարիա, Օսեթիա)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 3100-3200 մ բարձրությունների վրա, ալպյան գոտում, քարաթափվածքներին։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղակալում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Կլիմայի և աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Տորոնազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Հապլոպորուս հոտավետ

**Հապլոպորուս հոտավետ** (), Poriaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սպիտակ, դեղնավուն, դեղնագորշավուն կամ մոխրագույն պտղամարմինները 5-15 x 3-8 սմ են։ Ձմեռած պտղամարմինները, որոնք սևանում են, սմբակաձև են, բարձիկաձև, երբեմն փռված են կամ միամյա։ Գլխարկի մակերեսը սկզբում նուրբ թավշանման է, հետո՝ մերկ, հարթ, եզրերը կլորացած են և հավասար։ Կծու համով և անիսոնի հաճելի հոտով պտղամիսը դեղնավուն է։ Կլորավուն, հաստապատ, սպիտակ անցքերից կազմված (միջինը՝ 2-3 անցք 1 մմ վրա) հիմենոֆորը խողովակաձև է։ Անգույն սպորները 4,5-6 x 3,5-4,5 մկմ են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ։ Հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքում, Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Մարմարիկ գետի շրջակայք։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է 1600-1800 մ բարձրություններում, հունիս-հուլիս ամիսներին, կենդանի ծառերի բների, չորացած ծառերի ոստերի վրա և լայնատերև անտառներում։ Քսիլոտրոֆ է, առաջացնում է սպիտակ փտում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Բաբկեն Թունյան

** Բաբկեն Էդիկի Թունյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, լրագրող, 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր, Իմ քայլը դաշինք խորհրդարանական խմբակցության անդամ, ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ (2019-2021)։ ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր, Քաղաքացիական պայմանագիր խմբակցության անդամ, ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Երևանում։ 
2001 թվականի ավարտել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ 2003 թվականին՝ նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ Տնտեսագիտության մագիստրոս։ 2007 թվականին՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցի (LSE) «Տնտեսագիտություն և հանրային կառավարում» երեքամսյա դասընթացը։ 
Մասնակցել է մի շարք վերապատրաստման դասընթացների՝ Կոնֆլիկտաբանություն և բանակցություններ (2006 թվական, Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոն, Երևան), Թրեյնինգ՝ թրեյներների (դասախոսների) համար (2006 թվական, Լոնդոն), աշխատանքային պրակտիկա «BBC Parliament» հեռուստաալիքում (2007 թվական, Լոնդոն), Ընտրական պրոցեսներ, մամուլի ազատություն, Հայաստան-ԵՄ հարաբերություններ (2011 թվական, Փարիզ, Ստրասբուրգ), International Visitor Leadership ծրագիր (2011 թվական, ԱՄՆ)։ 
1998-1999 թվականներին եղել է Հայկական Կարմիչ խաչի ընկերության փախստականների և միգրացիայի բաժին պետի օգնական։ 20002002 թվականներին՝ Բնական ակտիվ նյութեր արտադրողների և արտահանողների հասարակական կազմակերպության նախագահի օգնական։ 2005-2018 թվականներին աշխատել է «168 ժամ» թերթի և 168.am կայքի տնտեսական մեկնաբան, տնտեսական խմբագիր։ 2005-2006 թվականներին՝ «ԹիՎի 5» հեռուստաալիքի մարզական լուրերի թարգմանիչ և խմբագիր։ 20072009 թվականներին ՝ «3 Միլիոն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 2009 -2012 թվականներին՝ «ԲԵ-ՎԻՏ» ընկերության հիմնադիր տնօրեն։ 
Արժանացել «Լավագույն լուսաբանման համար» մրցանակների՝ (2006 թվական, Բրիտանական խորհուրդ), (2013 թվական, ՀՀ բանկերի միություն), (2014 և 2016 թվականներ, ՀՀ վարչապետ)։ 
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։
2015 թվականին հիմնադրել և մինչև 2019 թվականի հունվաի 14-ը ղեկավարել է B4B.am տեղեկատվական-վերլուծական հարթակը։

## Քաղաքական գործունեություն
2018թ. դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։ 2019-2021 թվականներին հանդիսացել է ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահը։

2021 թվականին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ընտրական ցուցակով։ 2021 թվականի օգոստոսից՝ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, իսկ 2022 թվականի հուլիսից՝ հանձնաժողովի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ 
 
Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Ես Լունան եմ (1-ին եթերաշրջան)

**Ես Լունան եմ, **երիտասարդական հեռուստասերիալի 1-ին եթերաշրջանը։
«Ես Լունան եմ» հեռուստատեսային երաժշտական դրամայի  առաջին եթերաշրջանը ցուցադրվել է  է Disney Channel Latin America ալիքով։ Այս եթերաշրջանը բաղկացած է 80 սերիայից։ Առաջին 40 սերիան ցուցադրվել է 2016 թվականի մարտի 14-ից և եզրափակվել 2016 թվականի մայիսի 6-ին, իսկ երկրորդ 40 սերիան՝ 2016 թվականի հուլիսի 4-ից և եզրափակվել  2016 թվականի օգոստոսի 26-ին։ Ցուցադրումը հեռարձակվել է ամեն երկուշաբթիից հինգշաբթի, Արգենտինայի ժամանակով ժամը 18:00-ին:

Գլխավոր դերերում հանդես են եկել Ռուջերո Պասկարելի (Մատեո Բալզանո), Վալենտինա Զաներեի (Ամբեր Սմիթ), և Մայքլ Ռոնդաի (Սիմաոն Ալվարես) հետ միասին գլխավոր դերում։
Առաջին եթերաշրջանը դիտել են   2,3 միլիոն դիտորդ, եթերաշրջանի  վերջին սերիայում  ֆիլմը ունեցել է 5,3 միլիոն դիտորդ՝ դառնալով Դիսնեյ ալիքի ամենաշատ դիտված շոուն։

## Սյուժե
Գլխավոր դերում խաղացել է Կարոլ Սևիլիան՝ Լունա Վալենտեն․ անչափահաս աղջիկ, որը օժտված էր  երգելու և սահելու մեծ տաղանդով և ուզում էր դառնալ աշխարհահռչակ աստղ։ Լունայի ընտանիքը աշխատանքի պատճառով տեղափոխվում է Բուենոս Այրես, ինչի պատճառով աղջիկը ստիպված է լինում թողնել իր չմուշկները։ Լունայի կյանքը Արգենտինայում փոխվում է․ նա ձեռք է բերում նոր ընկերներ, ունենում է նաև թշնամիներ և նույնիսկ սիրահարվում է։

## Դերերում
**Գլխավոր դերերում**

*Կարոլ Սևիլյա՝ Լունա Վալենտե
*Ռուջերո Պասքուարել-Մատտեո Բալզանո
*Վալենտինա Զաներե՝ Ամբեր Սմիթ
*Մայքլ Ռոնդա՝ Սիմաոն Ալվարես

**Այլ դերերում**

*Մալենա Ռատներ՝ Դելֆինա «Դելֆի» Ալզամենդի
*Ագուստի Բերնասկո՝  Գաստոն Պերիդա
*Կատյա Մարտինես՝  Հասմին Կարկաբալ
*Անա Հարա՝  Ջիմ Մեդինա
*Խորխե Լոպես՝  Ռամիրո Պոնսե
*Կյարա Պարրավիչինի՝  Ջեմ Սանչես
*Գաստոն Վետտո՝  Պեդրո Արիաս
*Լիոնել «Լեո» ֆերո՝  Նիկոլաս "Նիկո" Նավառոն
*Կարոլինա Կոպելիոֆֆ՝  Նինա Սիմոնետտի
*Լուս ԿԻպրիոտա՝  Թամարա Ռիոս
*Լուսիլա Գանդոլֆո՝  Շերոն Բենսոն
*Ռոդրիգո Պեդրեյրա՝  Ռեյ Գուտիերրես
*Դեվիդ Մուրի՝  Միգել Վալենտե
*Անա Կարոլինա Վալսանյա՝ Մոնիկա Վալենտե
*Դիեգո Սասսի Ալկանա՝  Թինո
*Հարման Տրիպել՝  Կատո
*Անտոնելլաա Կերսոլի՝  Ամանդա
*Պաուլա Կոան՝ Մորա Բարսա
*Էսեկել Ռոդրիգես՝  Ռիկարդո Սիմոնետտի
*Կարո Իբարրա՝ Անա Կաստրո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ
Կարելին ու Չի կարելին

**«Կարելին ու Չի կարելին»** (), 1964 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ այն մասին, թե ինչ կարելի է անել, և ինչ չի կարելի։ Նկարահանվել է Լև Միլչինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Կոլյան ու իր խոսող շունը՝ Բոբիկը մնացել են մենակ տանը և չգիտեն, թե ինչով զբաղվեն։ Երբ նրանք որոշում են ուտել մորու մուրաբա, փուչիկներով նրանց մոտ են գալիս փոքրիկ մարդուկներ Կարելին ու Չի կարելին։ Նրանք Կոլյային ու Բոբիկին պատմում են, թե ինչ է կարելի, և ինչ չի կարելի։ Հետո նրանք խաղում են, նկարում (Կարելին նկարում է Բոբիկին, Չի կարելին՝ Կարելիին, Բոբիկը՝ Կոլյային, իսկ Կոլյան նկարում է Չի կարելիի ծաղրանկարը), կերակրում են թռչուններին հացի փշրանքներով։

Երբ երեխաները որոշում են գնդակ խաղալ, Չի կարելին ասում է, որ գնդակով խաղում են բակում։ Այդ ժամանակ Բոբիկն ու Կոլյան հանդիմանում են Չի կարելիին  և ծաղրում նրան, ու չնայած մայրիկն արգելել էր զբոսնել բակում նախքան իր գալը, փախչում են։ Չի կարելին ու Կարելին փորձում են հասնել նրանց հետևից, բայց Կոլյան վռնդում է նրանց։ Տխուր մարդուկները հեռանում են և անհետանում բոլոր գրություններից ու պատի թերթերից. այժմ բոլոր արգելքները հանված են, և յուրաքանչյուրը կարող է անել այն, ինչ ուզում է։ Այժմ Կոլյայի ու Բոբիկի վրա ջուր են լցնում, նրանց գրեթե վրաերթի է ենթարկում մայթով անցնող մեքենան, իր տիրուհու թույլտվությամբ հսկա շունը վազում է ուղիղ երեխաների վրա, որոնք բարձրանում են ծառը, ոստիկանը պարան է խաղում, իսկ այդ ժամանակ լուսացույցը բոլոր կողմերից ցույց է տալիս կանաչ ազդանշան, և բոլոր մեքենաները փորձում են անցնել խաչմերուկը, ինչի արդյունքում տեղի է ունենում վթար։ Վերջապես ընկերները ներողություն են խնդրում մարդուկներից։ Կարելին ու Չի կարելին վերադառնում են փողոց, ինչ շնորհիվ վերականգնվում է կարգը։

## Հետաքրքիր փաստ
* Մուլտֆիլմի հերոսները՝ Կոլյան ու Բոբիկը, որպես հաղորդավարներ հայտնվում են «Լուսատտիկ» մուլտիպլիկացիոն ամսագրի սերիաներից մեկում։ Սակայն ի տարբերություն տվյալ մուլտֆիլմի, Բոբիկին Ելենա Պոնսովայի փոխարեն («Լուսատտիկը» տվյալ թողարկումը պատրաստվել է դերասանուհու մահվանից երկու տարի անց) հնչյունավորել է Մարիա Վինոգրադովան։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Ալեքսանդր Գրավե – *Կարելի / Չի կարելի*
* Կլարա Ռումյանովա – *Կոլյա*
* Ելենա Պոնսովա – *Բոբիկ / հսկա շան տիրուհի / դույլով կին*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ – Եվգենի Ագրանովիչ
* Ռեժիսոր – Լև Միլչին
* Բեմադրող նկարիչ – Գրաժինա Բրաշիշկիտե
* Կոմպոզիտոր – Մոիսեյ Վայնբերգ
* Օպերատոր – Միխայիլ Դրույան
* Հնչյունային օպերատոր – Բորիս Ֆիլչիկով
* Մոնտաժող – Լիդիա Կյակշտ
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Գալինա Բարինովա, Բորիս Բուտակով, Վիոլետա Կարպ, Մարիա Մոտրուկ, Լեոնիդ Նոսիրև, Անատոլի Պետրով, Տատյանա Պոմերանցևա, Գենադի Սոկոլսկի, Օլգա Ստոլբովա, Կոնստանտին Չիկին, Լիդիա Նիկիտինա, Նիկոլայ Երիկալով, Դմիտրի Անպիլով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Лев Мильчин — Энциклопедия отечественного кино 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Վահագն Գևորգյան

**Վահագն Ժիրայրի Գևորգյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, Աբովյան քաղաքի քաղաքապետ

## Կենսագրություն
### Կրթություն
* 1991-1994 թթ. Երևանի տնտեսաիրավագիտական համալսարան
* 1997-1999 թթ. Բուդապեշտի իրավապահ մարմինների միջազգային ակադեմիա

### Աշխատանքային գործունեություն
1996-1997 թթ. «Կոտայքի էլեկտրացանց» պետական ձեռնարկություն՝ իրավախորհրդատու
1997-2013 թթ. ՀՀ Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողով՝ փորձագետ-գլխավոր մասնագետ։ 2013-2015 թթ. ՀՀ Ազգային ժողովի տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մշտական հանձնաժողով՝ փորձագետ-գլխավոր մասնագետ 
2015 թ. հունիսի 15-ից մինչև այժմ ստանձնել է է Աբովյանի քաղաքապետի պաշտոնը

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աբովյան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Շամպինյոն դեղնամաշկ

** Շամպինյոն դեղնամաշկ ** (), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հաստ մսալի, զանգակաձև, կիսագնդաձև գլխարկը, որը կպչելիս ստանում է դեղին կամ դեղնանարնջագույն գունավորում, ունի 2-12 սմ տրամագիծ, սպիտակ է, սպիտակավուն, մոխրագույն, մերկ, հարթ, թավշյա, փայլուն։ Այն մեջտեղում տափակ է, երբեմն ճաքճքված, ծալված եզրերով և մասնակի ծածկոցի մնացորդներով, գունավորված է ավելի մուգ։ Կտրվածքում վառ դեղին գունավորմամբ պտղամիսը սպիտակ է և ունի տհաճ կարբոլաթթվի հոտ։ Սպիտակավուն, վարդագույն և մուգ շագանակագույն թիթեղները գրեթե սև են։ Գլխարկի գույնի, կենտրոնական, մերկ ոտիկը 5-10 x 1-4 սմ է, հիմքում՝ դեղնավուն, ուռուցիկ, լայն, սպիտակավուն, դեղին եզրերով օղակով։ Սպորափոշին մուգ շագանակագույն է։ Շագանակագույն, կլորավուն ձվաձև սպորները 5,5-6,5 x 3,5-5 մկմ են և հարթ։ Հումուսային սապրոտրոֆ է, իսկ պտղամարմինները թունավոր են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Ամերիկան, Եվրոպան, Աֆրիկան, Ավստրալիան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջանը, Վրաստանը, Հայաստանը)։ Լայն տարածում ունի որոշ եվրոպական երկրներում։ Հայաստանում եզակի օրինակները հայտնաբերված են Արագածի ֆլորիստիկական շրջաններում, Սև լճի շրջակայք և Երևանի ֆլորիստիկական շրջակայք, Երևանի քաղաքի «Ծիծեռնակաբերդ» զբոսայգի։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է հողի վրա, ալպիական մարգագետիններում, արոտավայրերում, այգիներում, 1000-3500 մ բարձրությունների վրա, հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Անհետացման եզրին գտնվող տեսակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Մեմենի բեֆրուա

**Մենենի բեֆրուա** () աշտարակ, որը գտնվում է Արևմտյան Ֆլանդրիայի Մենեն քաղաքի կենտրոնական հրապարակում։ Աշտարակը (Բելգիայի և Ֆրանսիայի այլ բեֆրուաների հետ միասին) ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Աշտարակի շինարարությունը սկսվել է 1574 թվականին, սակայն այն ժամանակվա ութսունամյա պատերազմի պատճառով 1576 թվականին աշխատանքները դադարեցվել են։ 1610 թվականին մինչ այդ մեկնարկած տասներկուամյա զինադադարի ժամանակ աշխատանքները վերսկսվել են։ Բնական քարից կերտված առաջին հարկաշարքի վրա կանգնեցվել է երկրորդը՝ աղյուսից, որն էլ իր հերթին ամբողջանում է փայտե գմբեթով և լապտերով։ Գմբեթը, որը տուժել է Մենենի պաշարման ժամանակ 1706 թվականին, ավարտից հետո փոխարինվել է երրորդ, ութանկյուն հարկաշարքով։ Այն կրկին զարդարվել է գմբեթով և լապտերով, որն էլ ավերվել է 1794 թվականին ֆրանսիական զորքերի կողմից։ Աշտարակը վերականգնվել է 1828 թվականին, երբ ավելացվել է մեկ այլ ութանկյուն հարկաշարք՝ բազրիքով։
 
Աշտարակի որմնախորշում կա քանդակ, որը պատկերում է Քրիստոսի խարազանումը։

Աշտարակում կա նաև կարիլյոն։ Առաջին կարիլյոնը, որն ուներ 18 զանգ, հայտնվել է Մենենեում 1616 թվականին, իսկ ներկայիս գործիքն ունի (1962 թվական) 49 զանգ, որի ընդհանուր քաշը մոտ 5 տոննա է։

Աշտարակը հարում է քաղաքապետարանի շենքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բենիլյուքսի զանգակատներ
Կատեգորիա:1828 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Զանգեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Աֆրիկյան

**Աֆրիկյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արթուր Սերգեյի Աֆրիկյան (ծնվ. 1961), ՀՀ պետական գործիչ, մաքսային ծառայության գեներալ-մայոր։
* Գևորգ Մկրտչի Աֆրիկյան (1887-1918), բանաստեղծ։
* Պետրոս Աֆրիկյան(1854-1908), հայ երգիչ, երգահան։
* Էվրիկ Գեղամի Աֆրիկյան (1925-2016), մանրէաբան։
* Հայկ Սամվելի Աֆրիկյան (ծնվ. 1983), հայ դերասան։
* Մանվել Աֆրիկյան (1985), ֆուտբոլիստ։
* Նահապետ Մկրտչի Աֆրիկյան (1898-1920), բանաստեղծ։
* Վահան Մաթևոսի Աֆրիկյան (19-րդ դար-1969), մանկավարժ։
* Ֆրեդ Գուրգենի Աֆրիկյան (1937-2018), հայ ճարտարապետ։

### 44-օրյա պատերազմի ժամանակ զոհված Աֆրիկյաններ
* Վահագն Վանիկի Աֆրիկյան (1984-2020)։

## Տես նաև
* Գուրգեն Վարդևանի Ապրիկյան (ծնվ․ 1930), կենսաքիմիկոս։
* Սերգեյ Վարդևանի Ապրիկյան (1924-2009), բուսաբան-հումքագետ։
* Վարդան Սերգեյի Ապրիկյան (ծնվ․ 1957), իմունաբան։
* Կարպիս Ափրիկյան (1926 - 2024), ֆրանսահայ երաժիշտ, խմբավար, Փարիզի «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախմբի երկարամյա ղեկավար։
* Խաժակ Եփրիկյան (1922), բանաստեղծ, արձակագիր, մանկավարժ։
* Նատալյա Արայիկի Եփրիկյան (1978), դերասանուհի, հեռուստապրոդյուսեր։
* Միսակ Հաջիբարի Էփրիկյան (1892-1938), խմբագիր, հրատարակիչ։
* Սուքիաս Էփրիկյան (1873-1952), աշխարհագետ, բանասեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 1988

**Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 1988** (), տեղի է ունեցել 1988 թվականի փետրվարի 13-ից 28-ը Կալգարի քաղաքում (Կանադա)։

## Քաղաքների ընտրություն
1981 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Բադեն-Բադենում անցկացված ՄՕԿ-ի 84-րդ նստաշրջանում Կալգարին ընտրվել է որպես XV ձմեռային Օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք, քվեարկության արդյունքներով առաջ անցնելով Ֆալուն (Շվեդիա) և Կորտինա դ’Ամպեցո (Իտալիա) քաղաքներից։ Մինչ այդ, Կալգարին դիմել էր Օլիմպիական խաղերին երկու անգամ անցկացնելու իրավունքի համար`1964 և 1968 թվականներին, սակայն ստիպված է եղել զիջել այդ իրավունքը՝ Ինսբրուքին (Ավստրիա) և Գրենոբլին (Ֆրանսիա)։

## Մեդալային հաշվարկ

## Մասնակիցներ
Մրցումներին մասնակցել է ռեկորդային թվով մարզական պատվիրակություններ 57 երկրներից։ ԽՍՀՄ և ԳԴՀ թիմերը Ձմեռային Օլիմպիական խաղերին վերջին անգամ էին մասնակցում։

ԽՍՀՄ հավաքականը Օլիմպիական խաղերում պետք է Վյաչեսլավ Ֆետիսովը ներկայացներ, սակայն հոկեյի հավաքականի մարզիչ Վիկտոր Տիխոնովը արգելեց իր հետ մասնակցել բացման արարողությանը։ Նա բացատրեց դա, ասելով, որ առաջիկա հանդիպումը Նորվեգիայի ազգային հավաքականի հետ (որը նույն օրն էր) կարևոր էր հավաքականի համար։ Արդյունքում, բացման ժամանակ ԽՍՀՄ դրոշը տարավ Անդրեյ Բուկինը։

## Օլիմպիադան ֆիլատելիայում

Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5910 souvenir sheet (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Ice hockey).jpg|XV Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր
Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5905 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Biathlon).jpg|Բիաթլոն
Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5906 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Cross-country skiing).jpg|Դահուկային սպորտ
Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5909 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Ski jumping).jpg|Դահուկացատկ
Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5907 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Slalom skiing).jpg|Սլալոմ
Պատկեր:The Soviet Union 1988 CPA 5908 stamp (XV Olympic Winter Games Calgary '88. Pair skating).jpg|Գեղասահք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1988 սպորտում
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր ըստ տարեթվի