Օսման Նաղաշ

**Օսման Նաղաշ** () (հայտնի է նաև Օսման մանրանկարիչ) Օսմանյան կայսրության գլխավոր մանրանկարիչն էր 16-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրա ծննդյան և մահվան տարեթվերը հազիվ թե հայտնի են, բայց նրա գործերի մեծ մասը թվագրվում է տասնվեցերորդ դարի վերջին քառորդին։
Օսման Նաղաշի ամենահին հայտնի նկարազարդումներն արվել են 1560-1570 թվականների միջև՝ Ֆիրդուսու «Շահնամե» պարսից դյուցազներգական պոեմի թուրքերեն թարգմանության համար։
Հայտնի է, որ նա եղել է Մուրադ III-ի համար Սայիդ Լոքմանի գրած տարբեր պաշտոնական պատմությունների գլխավոր նկարիչը, որոնք ստեղծվել են այս դարաշրջանում, այդ թվում ՝ Զաֆերնամե (Հաղթանակների գիրք), Շահնամե ի Սելիմ խան  (Թագավորերի գիրք Սելիմ խանի) և Շահին Շահնամե (Գիրք արքայից արքաների)։ 1582 թվականին նա նկարազարդել է աստղագուշակության «Գիրք երջանկության»-ը, իսկ մոտ 1585 թվականին հանդիսացել է Սիեր-ի Նեբիի, Մուհամմեդի կյանքի մասին դյուցազներգության, գրված մոտ 1388 թվականին, նկարազարդողներից մեկը։

## Ոճ
Օսմանի պատկերազարդման ոճը բնութագրվել է որպես «ընկալման համար՝ պարզ»։ Նրա նկարները ցուցադրում են ուշադիր հոգածություն դեպի պահի մանրամասները, իրատեսական ոճով պատկերելով իրադարձությունները։

Ի տարբերություն նախկին պալատական նկարիչների, Օսմանի դիմանկարները հակված են ցուցադրելու շատ ավելի հուզականություն։ Ռուստամի և Զոհրաբի պատմությունն օրինակ, մինչ այդ միշտ ներկայացվում էր նույնակերպ երևացող «հեռավոր, առանձնացված պերիֆերիկ կերպարներով, ովքեր դիմային կամ մարմնական արտահայտման հազիվ թե որևէ հետք են դրսևորում», մինչդեռ Օսմանի տարբերակում  Զոհրաբի պահապանը կարծես «տապալվում է վշտից ու հուզմունքից», քանի որ Ռոստամը կողմից իր որդու սպանության ականատեսն էր։

Նրա աշխատանքն ազդել է Օսմանյան փադիշահության պալատական գեղանկարիչների հաջորդ սերնդի վրա, նրա ոճով սկզբնավորված տվյալ բնագավառի կարևոր գործերում։

## Գրականություն
Նոբելյան մրցանակակիր Օրհան Փամուկի «Իմ անունը կարմիր է» վեպը Օսմանի և նրա արհեստանոցի գեղարվեստական պատմությունն է։ Պատմվածքում Օսման իրեն կուրացնում է ասեղով՝ ընդօրինակելով լեգենդար պարսիկ մանրանկարիչ Բեհզադի կուրությունը։ Վեպում նրա մահը ներկայացնում է «օսմանյան մանրանկարչության ավարտը, քանի որ նրանից հետո մանրանկարիչները հետևելու էին Արևմուտքի արվեստին»։

## Մանրանկարներ

File:Sahname-i Selim Khan 9r.jpg|Խորհրդատվություն *[[Շահնամե-ի Սելիմ խան]]ի* համար. գիտնականներ Շեմսէդդին Ահմեդ Կարաբաղին, Սայիդ Լոքմանը, գրող Իլյաս Քաթիբը, նկարիչներ Օսման Նաղաշը և Ալին, 1571–81 (folio&nbsp;9r)
File:Battle of Nicopolis.jpg|1396-ի պատկեր Նիկոպոլիսի ճակատամարտ *[[Հյուներնամե]]ից*, 1584–88
File:Ali Beheading Nadr ibn al-Harith in the Presence of the Prophet Muhammad. Miniature from volume 4 of a copy of Mustafa al-Darir’s Siyar-i-Nabi. Istanbul; c. 1594 The David Col..jpg|Ալին գլխատում է Նադր իբն ալ-Հարիթին Մուհամմեդի ներկայությամբ, Մուրադ III-ի *[[Սիյեր-ի-Նեբի]]ից*, 1595
File:Sueleymaniye painting by Osman.jpg|Սուլեյմանիե մզկիթի մանրակերտի կրելը *[[Սուրնամե-ի Հումայուն]]ից*, 1582
File:Semailname 47b.jpg|Սուլեյման Փառահեղի դիմանկարը, Օսմանյան փադիշահության փադիշահ 1520-1566, *[[Սեմաիլնամե]]* գրքից
File:Sehname-i Selim Han 68a.jpg|Սեֆյան Շահ Թահմասպի դեսպանորդ Մասում Բեգի սպանությունը բեդուինի կողմից Հեջազում, *Շահնամե-ի Սելիմ խան*ից (folio&nbsp;68a)
File:Sehname-i Selim Han.jpg|Փադիշահ Սելիմ IIն ընդունում է Սայիդ Լոքմանին և մեծ վեզիր Սոքոլլու Մեհմեդ փաշային Էդիրնեի պալատում, *Շահնամե-ի Սելիմ խան*ից
File:Sahansahname 130b.jpg|Օսման փաշան և Շիրվանի կառավարիչ Ջաֆար փաշան կոզակների դեմ ճակատամարտում, *[[Շահինշահնամե]]ից*, 1597–98 (folio&nbsp;130b)


## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Miniatures from the ''Şahname-ı Selim Han''
*Miniatures from the ''Şehinşahname''
*Complete miniatures from the ''Hünername''

Կատեգորիա:1500-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իսլամագիտություն
Կատեգորիա:Իսլամական արվեստ
Կատեգորիա:Պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ