open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իսահակ Զիդա

**Իսահակ Յակուբա Զիդա** (, ), Բուրկինա Ֆասոյի պետական և ռազմական գործիչ, նախագահ Բլեզ Կոմպաորեի թիկնազորի նախկին պետ, նախագահի պաշտոնակատար (նոյեմբերի 1-նոյեմբերի 17, 2014) և Բուրկինա Ֆասոյի վարչապետը 2014 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2016 թվականի հունվարի 7-ը։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-23-ը հեղաշրջման փորձի հետ կապված մեկ շաբաթով զրկվել է այդ պաշտոնից։

## Կենսագրություն
thumbnail|Կոսսյան պալատը, որտեղ Զիդան միացել է ցուցարարներին
Բուրկինա Ֆասոյում ապստամբության ժամանակ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ին զինվորականները հայտարարել էին, որ Կոմպաորեն այլևս չի ղեկավարում երկիրը։ Կոմպաորեի անունից հրապարակված հայտարարության մեջ ասվում է, որ 90 օրվա ընթացքում Բուրկինա Ֆասոյում պետք է ընտրություններ անցկացվեն։ Նախագահի հրաժարականից հետո նրա գործառույթն իր վրա է դրել Օնորե Տրաորեն՝ միաժամանակ դառնալով նաև Բուրկինա Ֆասոյի պաշտպանության նախարար։

Հաջորդ օրը՝ նոյեմբերի 1-ի առավոտյան, մի քանի րոպեի ընթացքում մայրաքաղաքում ինտենսիվ փոխհրաձգություն է լսվել նախագահական պալատի շրջանում։ Զինված ուժերում պառակտում է տեղի ունեցել։ Այսպես, նախագահական գվարդիայի ղեկավարի տեղակալ փոխգնդապետ Իսահակ Զիդան հեռուստաուղերձում հայտարարել է պետության ղեկավարի դերը ստանձնելու մասին՝ ասելով, որ քաղաքացիական և զինված ուժերը որոշել են ժողովրդի ճակատագիրը իրենց ձեռքը վերցնել, Բուրկինա Ֆասոյի երիտասարդները թանկ են վճարել։ Ես ուզում եմ հավաստիացնել նրանց, որ ժողովրդավարական փոփոխությունների իրենց ձգտումը չի դավաճանի կամ հիասթափվի, «ես իմ վրա եմ դնում նախագահի պարտականությունները և կոչ եմ անում Արևմտյան Աֆրիկայի երկրների տնտեսական հանրությանը և միջազգային հանրությանը ցույց տալ իրենց ըմբռնումն ու աջակցությունը նոր իշխանություններին», իսկ «անցումային մարմնի կազմը կհայտարարվի ավելի ուշ»։ Նա նաև հայտնել է, որ բոլոր բանակային կորպուսները, այդ թվում՝ նախագահական գվարդիայի գնդերը անցել են ժողովրդի կողմը, և հայտարարելով իր արտակարգ միջոցառումների մասին՝ իր զորքերն է տեղակայել փողոցներում։

Երեկոյան Բուրկինա Ֆասոյի ռազմական ղեկավարության խորհրդակցության արդյունքում զինվորականները անցումային շրջանում պետական առաջնորդ են ընտրել փոխգնդապետ Իսահակ Զիդին։ Նրա նշանակման մասին փաստաթուղթը ստորագրել է զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, պաշտպանության նախարար և երկրի նախագահի պաշտոնակատար Օնորե Տրաորեն։ Ավելի վաղ նա հայտնել էր, որ ինքը կզբաղեցնի նախագահի աթոռը։ Այսպիսով, օրերի ընթացքում երկրորդ հեղաշրջման մասին խոսք անգամ չի եղել։

2014 թվականի նոյեմբերի 17-ին նախագահի պարտականությունները ժամանակավորապես ստանձնել Է Միշել Կաֆանդոն։ Իսահակ Զիդան մնաց անցումային կառավարության ղեկավար։ 2014 թվականի նոյեմբերի 23-ին Միշել Կաֆանդոն հաստատել է Իսահակի կառավարությունը, որում Զիդան, բացի վարչապետից, զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։

2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին պաշտոնանկ է արվել ռազմական հեղաշրջման արդյունքում և կալանավորվել նախագահի պաշտոնակատար Կաֆանդոյի հետ։ Սակայն համաշխարհային հանրության ճնշման տակ և խռովարարների աջակցության բացակայության շնորհիվ 23-րդ բանակը վերականգնվեց այդ պաշտոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Զինվորական սպաներ
Կատեգորիա:Լիոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Աբդուռահման Վաբերի

**Աբդուռահման Վաբերի** (, ), ջիբութացի գրող։ Ապրում է Ֆրանսիայում, գրում է ֆրանսերենով։

## Կենսագրություն
Աղքատ ընտանիքից է։ 1985 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, անգլագիտություն է սովորել Կանում, այնուհետև Դիժոնի Բուրգունդիայի համալսարանում։ 1993 թվականին պաշտպանել է իր դիպլոմը Նուրուդին Ֆարահի ստեղծագործության վերաբերյալ, սկսել է աշխատել դիսերտացիայի վրա, որտեղ որոշել է համեմատել Ֆարահի և Ասյա Ջեբարի ստեղծագործությունը, բայց այն չի ավարտել։ 1994 թվականին որպես արձակագիր իր դեբյուտն է նշել։ 1996-2005 թվականներին  անգլերեն է դասավանդել Լիզիեի և Ռուանի լիցեյներում։
 
## Ստեղծագործություն
* Առանց ստվերի երկրամասը/ *Le Pays sans ombre* (նորավեպեր), Serpent à plumes, Paris, 1994 թվական (Բելգիայի ֆրանսերենի և գրականության թագավորական ակադեմիայի ֆրանսալեզու վեպի գլխավոր մրցանակ)
* Քոչվորի գրառումները/ *Cahier nomade* (նորավեպեր), Serpent à plumes, Paris, 1996 թվական (Աֆրիկայի գրական մեծ մրցանակ)
* L'œil nomade: voyage à travers le pays Djibouti, CCFAR/L’Harmattan, Djibouti/Paris, 1997 թվական
* Բալբալան/ Balbala (վեպ), Serpent à plumes, Paris, 1998 թվական
* Գանգերի բերքը/ *Moisson de crânes, Serpent à plumes*, Paris, 2000 թվական (Ցեղասպանություն Ռուանդայում)
* *Les Nomades, mes frères vont boire à la Grande Ourse* (պոեմ), Hachette Éducation, Paris, 2000 թվական
* *Rift, routes, rails* (վեպ), Gallimard, Paris, 2001 թվական
* Տրանզիտ/ *Transit* (վեպ), Gallimard, Paris, 2003 թվական
* Աֆրիկայի միացյալ նահանգներում/ *Aux États-Unis d’Afrique* (վեպ), Jean-Claude Lattès, Paris, 2006 թվական
* Արցունքների պասաժը/ *Passage des larmes* (վեպ), Jean-Claude Lattès, Paris, 2009 թվական

## Ճանաչում
Շտեֆան Գեորգի մրցանակ (Դյուսելդորֆ, 2006 թվական) և այլ մրցանակներ։ 2010 թվականին եղել է Դուբլինի գրական մրցանակի ժյուրիի անդամ։ 2005-2006 թվականներին Բեռլինում եղել է DAAD-ի հյուրը, իսկ 2010-2011 թվականներին եղել է Հռոմի (Վիլլա Մեդիչիի) ֆրանսիական ակադեմիայի կրթաթոշակառու։ Վաբերիի արձակը թարգմանվել է եվրոպական շատ լեզուներով, սոմալիերեն և հրատարակվել է Բրայլի գրերով։ 2005 թվականին «Lire» ֆրանսիական ամսագիրը նրան ներառել է ապագայի 50 գրողների շարքում։ Ժան-Մարի Գյուստավ Լեկլեզիոն հիշատակել է նրան իր նոբելյան խոսքում (2008 թվական) որպես Աֆրիկայի ամենամեծ գրողների մեկը։ 2010 թվականին Բարսելոնայի Ինքնավար համալսարանում կայացել է միջազգային կոլոքվիում, որը նվիրված էր Վաբերիի ստեղծագործությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ջիբութացի գրողներ
Ֆելիքս Կուշորո

**Ֆելիքս Կուշորո** (, ), տոգոացի գրող և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Կուշորոն ծնվել է 1900 թվականի հունվարի 30-ին,  Դահոմեա նահանգի Վիդ քաղաում, ծնողները դագոմացիներ էին։ Նա հաճախել է տարրական, հետո` միջնակարգ դպրոցներ, համապատասխանաբար կաթոլիկ առաքելական Գրան-Պոպոյում և Սբ. Ժաննա դ'Արկ եկեղեցու փոքր սեմինարիայում Վիդում 1915-ից 1919-ին։ Նա դասավանդել է կաթոլիկ Գրան-Պոպո դպրոցում 1919-ից 1924 թվականներին։ 1939 թվականին Կուշորը ղեկավարել է Société Commerciale de l'Ouest Africain (SCOA) մասնաճյուղը։ 1929 թվականին Կուշորը հրատարակել է իր առաջին` «L'Esclave» գիրք, որը հրատարակվել է Փարիզում, երկրորդ վեպը հրատարակվել է Աֆրիկայում` ֆրանսերենով, սակայն գիրքը տարիներով անհայտ է մնացել։ 1931-ից 1933 թվականներին նա խմբագրել է Éveil Togolais թերթը, որը վերանվանվել է Éveil Togo-Dahoméen: Այնտեղ նա հանդես է եկել Բենինի և Տոգոյի միջև առևտրի ազատության օգտին։ Այդ ժամանակ Կուշորը ստեղծում է «Օտնիշա» նոտատետրերը։

1939 թվականին ոստիկանական հալածանքները ստիպում են նրան թաքնվել Տոգոյի Անեչո քաղաքում։ 1939-ից մինչև 1952 թվականը նա աշխատել է որպես բիզնես-գործակալ Անեչոյում և դարձել է Տոգոլեզյան խմբի կոմիտեի (CUT) նացիոնալիստ` Սիլվանուս Օլիմպիոյի կուսակցությունում։ Նա սկսում է շարքի տեքսով գրքեր հրատարակել «Togo-Presse» թերթում` սկսելով «Amour de féticheuse»-ից 1941 թվականին։ Նա աշխատել է մի քանի թերթերի խմբագրական խմբում, որը հանդես էր գալիս ապագաղութացման կողմից։ Սակայն նա ավելի ուշ նորից դառնում է ոստիկանների օբյեկտ։ Վոգանի բունտից հետո 1952 թվականին նա փախչում է Աֆլաո, Գանա, որպեսզի չբանտարկվի։ Նրա բիզնեսը անհաջող է եղել և նա հաճախ է դժվարությունների բախվել Գանայում։   
     
Նա վերադարձել է Տոգո 1958 թվականին և սկսել է աշխատել Լոմեում։ Երբ Տոգոն անկախանում է 1960 թվականին, Կուշորոն դառնում է Ինֆորմացիոն ծառայության խմբագիր։ Նա հեռացել է պաշտոնից 1965 թվականին և մահացել 1968 թվականի ապրիլի 5-ին Լումեում։ Պրոֆեսոր Մարտին Գբենուգան, Լոմեի համալսարանի ժամանակակից լեզուների ամբինոի վարիչը, ասել է, որ Ֆելիքս Կուշորոն «բավականին հարուստ է, սակայն ոչ բավական հայտնի»։ 2015 թվականին, գրվելուց ավելի քան ութսուն տարի անց, հրատարակվել է նրա երկրորդ` Amour de Féticheuse գիրքը։

## Ստեղծագործություններ
* L'Esclave, 1929 թվական
* Amour de féticheuse, 1941 թվական 
* Drama d'amour à Anecho, 1950 թվական
* L'héritage cette peste, 1963 թվական
* Amour de Féticheuse, 2015 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տոգոացի գրողներ
Ուիլթոն Գբակոլո Սենգբե Սանկավուլո

**Ուիլթոն Գբակոլո Սենգբե Սանկավուլո** (, ), լիբերիացի քաղաքական գործիչ, գրող, Լիբերիայի պետական խորհրդի նախկին նախագահ։

## Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Քաթինգտոնի աստվածաբանական քոլեջին կից դպրոցը։ Ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ում, Խաղաղօվկիանոսյան գրական աստվածաբանական սեմինարում Կալիֆոռնիա նահանգի Բերքլի քաղաքում, որն ավարտելով` դառնում է աստվածաբանության մագիստրոս։ Ավարտելով Այովա նահանգի համալսարանի հեղինակային սեմինարը` ստացել է մագիստրոսի աստիճան «անգլերեն լեզու» մասնագիտությամբ։

1960-ական թվականների վերջերին վերադառնում է Լիբերիա և աշխատում որպես մամուլի ծառայության աշխատակից, իսկ հետո դառնում Ինֆորմացիայի և մշակույթի բաժնի արտասահմանյան մամուլի ծառայության ղեկավար (այժմ` Ինֆոմացիայի, մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարություն)։

Միաժամանակ նա սկսել է դասավանդել Լիբերիական համալսարանում, որտեղ 1985-ից 1990 թվականներին զբաղեցրել է ադյունկտ-պրոֆեսորի պաշտոնը։ Նաև դասավանդել է անգլերեն և գրականություն Քաթինգտոնում։

70-ական թվականներից սկսում է վարել գրական ակտիվ գործունեություն` հրատարակելով իր «Ինչո՞ւ ոչ ոք չգիտի, թե երբ է նա մահանալու»
ստեղծագործություների շարքը, «Անձրև և գիշեր», «Մայրամուտ Լիբերիսկյան Օդիսեյում» և մի շարք այլ վեպեր։

1983-1985 թվականներին եղել է նախարարների կաբինետի գլխավոր տնօրեն։ Այնուհետև եղել է նախագահ Սեմյուել Դոուի օգնականը գիտության ոլորտում։ Զբաղեցնելով այդ պաշտոնը` նա օգնել է Դոուին 1989 թվականին ավարտել Լիբերիական համալսարանը։

1995-1996 թվականներին եղել է Լիբերիայի պետական խորհրդի նախագահ, որը միասնական օրգան էր և կատարում էր երկրի անցումային կառավարության գործառույթը։

1996 թվականի սեպտեմբերին հրաժարական է տվել։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* https://web.archive.org/web/20110715190935/http://www.wiltonsankawulo.rlhub.com/
* http://www.theliberianjournal.com/index.php?st=news&sbst=details&rid=869 

Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքական գործիչներ
Մարգարիտա Աբուե

**Մարգարիտա Աբուե** (, ), իվուարցի գրող, կոմիքսների հեղինակ, առավել հայտնի է իր «Աիյա» գրաֆիկական վեպերի շարքով։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Աբուեն ծնվել է 1971 թվականին Աբիջանում (Կոտ դ'Իվուար) և 12 տարեկան հասակում եղբոր հետ Ֆրանսիա է տեղափոխվել իր խորթ պապի մոտ։ Այժմ նա բնակվում Է Փարիզի արվարձանում՝ Ռոմենվիլում՝ իր ամուսնու՝ նկարիչ Կլեման Ուբերիի հետ, որը նկարազարդում է նրա գրաֆիկական հայեցակարգերը և իրենց փոքրիկ որդու հետ։ Մարգարիտա Աբուեն աշխատել է որպես իրավաբանի օգնական Փարիզում, երբ ստեղծել է իր առաջին գրաֆիկական վեպը՝ «Աիյան»։ Աբուեն փորձել է գրել նաև երիտասարդների համար, սակայն հրաժարվել է դրանից այն պատճառով, որ ըստ նրա, խիստ խանգարել է սահմանափակումները, որոնք դրվում են այդ ժանրի վրա հրատարակիչների կողմից։ Նա թողել է իր իրավաբանի օգնականի աշխատանքը, որպեսզի ամբողջ օրը նվիրի ստեղծագործությանը, այդ թվում՝ «Աիյա» շարքի հաջորդ երկու գրաֆիկական վեպերի ստեղծմանը»։

## «Աիյա»
«Աիյան» Աբուեի առաջին հրապարակված աշխատանքն է։ Այն համատեղ աշխատանք էր ամուսնու հետ, որի համար «Աիյան» գրաֆիկական վեպերի  նկարազարդումներ ստեղծելու առաջին աշխատանքն էր։ Աբուեի ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Մրժան Սաթրապին՝ «Պերսեպոլիս» գրաֆիկական վեպի հեղինակը։ Նրան նաև ստեղծագործելու է մղել ցույց տալ Աֆրիկան՝ շեշտը դնելով խնդիրների վրա, բացի պատերազմից և սովից, որի վրա սովորաբար կենտրոնանում են լրատվամիջոցները՝ Աֆրիկան ներկայացնելիս։ Նրա ստեղծագործությունների հերոսները դպրոց են գնում, հոգնում աշխատանքից, ապագայի ծրագրեր են կառուցում և հայտնվում տնային ինտրիգների ծուղակում։ Գործողությունը տեղի են ունենում Կոտ դ'Իվուարում։ Նրա պատմությունը ադապտացվել է անիմացիոն ֆիլմի՝ Աբուեի հետ համագործակցությամբ։

Աբուեն հերքում է «Աիյայի» ինքնակենսագրականությունը, բացառությամբ այն բանի, որ այն պատկերում է Կոտ դ'Իվուարը, որի հետ ծանոթ էր։ Այդ կերպարները հիմնված են այն մարդկանց վրա, ում նա ճանաչում էր մանկության տարիներին, բայց սյուժեները հորինված Էին։

«Աիյան» մեծ հաջողություն է ունեցել, հատկապես սկսնակ հեղինակի համար։ 2006 թվականին Աբուեն Անգուլեմում կոմիքսների միջազգային փառատոնի մրցանակին է արժանացել կոմիքսների առաջին գրքի համար, որի ավելի քան 200 հազար օրինակ վաճառվել է Ֆրանսիայում,։ Կանադական «Drawn and Quarterly» հրատարակչությունը տարածել է գրքի անգլալեզու տարբերակը ԱՄՆ-ում։ Այն տպագրել է ավելի քան 10 000 օրինակ, ԱՄՆ-ում առաջնաելույթի գրաֆիկական վեպի համար զգալի գումար էր։ Աբուեն իր ֆրանսիացի հրատարակչին համոզել է իր գրաֆիկական վեպի ավելի էժան նմուշներ վաճառել իր հայրենի Կոտ դ'Իվուարում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Կոմիքս գրողներ
Էրմինիա դել Օրո

**Էրմինիա դել Օրո** (, ), էրիթրեացի և իտալացի գրող։

## Կենսագրություն
Էրմինիա դել Օրոն ծնվել է 1938 թվականի ապրիլի 4-ին, Էրիթրեայի Ասմեր քաղաքում։ Հորական կողմից նրա պապը Էրիթրեա է տեղափոխվել Լոմբարդիայից 1896 թվականին՝ իտալական գաղութային քարոզչության ֆոնին։

Դել Օրոն Էրիթրեայում անց է կացրել կյանքի առաջին 20 տարիները։ Նա իտալական քաղաքացիություն է ունեցել և իտալերեն է սովորել, սակայն մեծացել է կոսմոպոլիտ միջավայրում. նրա մայրը հրեական ծագում ուներ, նրա ընտանիքի տանը լինում էին հույներ, արաբներ, հինդուսներ։

20 տարեկանում տեղափոխվել է Միլան` մտադիր լինելով լրագրող դառնալ։ 1975-1990 թվականներին աշխատել է միլանյան գրախանութում։

Լատիներեն ու լատինական գրականություն է դասավանդում Հռոմի Սապիենցա համալսարանի գրականության ու փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1984 թվականից մասնագիտացել է Միջնադարի և Վերածննդի ժամանակաշրջանի լատինական գրականության ուսումնասիրություններում։ Կապ է պահում Էրիթրեայի հետ` այցելելով այնտեղ ընկերներին ու հարազատներին։

Գրական գործունեությունն սկսել է 1988 թվականին՝ հրապարակելով ինքնակենսագրական «Ասմերա, հաջողություն» *(Asmara addio)* վեպը։ Այդ ստեղծագործության մեջ, ինչպես նաև` «Լքում. մի էրիթրեյան պատմություն»  *(L’abbandono: una storia eritrea)* և «Մերարայի ծաղիկը» վեպերում շոշափում է Աֆրիկայում իտալական ֆաշիստական գաղութացման, ներգաղթյալների ու արտագաղթողների թեմաները, նկարագրում է այդ ժամանակաշրջանի կենցաղը, տարբեր ռասաների, մշակույթների ու կրոնների համակեցությունը։

Բացի դրանից, դել Օրոն բազմաթիվ մանկական ու պատանեկան ստեղծագործությունների հեղինակ է։

Իտալիայում երկար տարիներ Eks & tra մրցույթի ժյուրիի կազմում է, որը մրցանակ է տալիս ներգաղթյալների կամ նրանց երեխաների կողմից գրած պատմվածքներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ
Համա Համամի

**Համա Համամի** (, (, ), թունիսցի ձախ հասարակական-քաղաքական գործիչ, Թունիսի աշխատավորների կոմունիստական կուսակցության ղեկավար (այժմ` Թունիսի աշխատավորների կուսակցություն)։ Հայտնի իրավապաշտպան Ռադհիա Նասրաուիի ամուսինն է։

## Կենսագրություն
Դեռևս լինելով արաբական գրականություն ուսումնասիրող ուսանող` Համա Համամին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել ուսանողական շարժմանը։ 1972 թվականին դրա համար ձերբակալվել է։ 1974 թվականին նորից ձերբակալվել է, կտտանքների է ենթարկվել և դատապարտվել ութ տարվա ազատազրկման` Թունիսի աշխատավորական արգելված կազմակերպությանն անդամակցելու համար, սակայն բանտում է անցկացրել վեց տարի. Համա Համամին Amnesty International-ի կողմից խղճի բանտարկյալ է ճանաչվել և ընկերության կողմից բողոքի արդյունքում Թունիսի կառավարության հաշվին ուղարկվել է Ֆրանսիա բուժման համար։

2011 թվականի հունվարի 12-ին նորից ձերբակալվել է այն բանից հետո, երբ լրագրողների հետ հարցազրույցում աջակցել է Թունիսի հեղափոխական իրադարձություններին։ Քաղբանտարկյալ համաներման շրջանակներում 3 օր անց անցումային կառավարությունը նրան ազատ է արձակել։

## Աշխատանքներ
Համա Համամին արաբերեն մի քանի քաղաքական ակնարկների հեղինակն է, այդ թվում`

* Օբսկուրանտիզմի դեմ, Թունիս, 1985 թվական
* Վերակառուցումը. հեղափոխության դեմ, Թունիս, 1988 թվական 
* Թունիսի աշխատավորական շարժման պատմությունը, Թունիս, 1988 թվական 
* Թունիսի հասարակությունը. սոցիալ-տնտեսական հետաքննություն, Թունիս, 1989 թվական 
* Աշխարհականության մասին, Թունիս, 1990 թվական 
* Թունիսի կանայք. ներկան և ապագան, Թունիս, 1992 թվական 
* Արժանապատվության ուղին, Փարիզ, 2002 թվական
* Ով ո՞ւմ է դատում, Թունիս, 2013 թվական 
* Ազատությո՞ւն, թե՞ բռնապետություն, Թունիս, 2013 թվական 
* Կանայք և սոցիալիզմն այսօր Թունիսում, 2015 թվական 
* Ազատության և հավասարության մասին, Թունիս, 2019 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Hamma Hammami: Chronology of Repression
* Le camarade Hamma Hammami sort de la clandestinité

Կատեգորիա:Թունիսի քաղաքական գործիչներ
Բրոնի Ջեյմս

**Լեբրոն Ռեյմոն (Բրոնի) Ջեյմս կրտսեր** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Լեբրոն Ջեյմսի ավագ որդին։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբում։

Ծնվել է 2004 թվականին Կլիվլենդում, երբ հայրը դեռ 19 տարեկան էր և հանդես էր գալիս «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբում։ Վաղ տարիքում զբաղվել է ֆուտբոլով և տափօղակով հոկեյով։ 2014 թվականից սկսել է համազագային ճանաչում ձեռք բերել իր մասնակցությամբ համացանցում շրջանառվող բասկետբոլային դրվագների շնորհիվ։ Դպրոցական կարիերայիում ներկայացրել է «Սիերա Կանյոն» ավագ դպրոցի (Չաթսվորթ, Կալիֆորնիա) «Թրեյլբլեյզերս» թիմը։ Համալսարանային առաջնությունում մեկ ուսումնական տարի (2023–24) ներկայացրել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանը։  

Ընտրվել է NBA-ի 2024 թվականի դրաֆթի երկրորդ ռաունդի 55-րդ համարի ներքո, փաստացի դառնալով հոր թիմակիցը։ Կրտսեր Ջեյմսի մարզական կարիերան, ներառյալ «Լեյքերսի» կողմից դրաֆթում նրա ընտրվելը, բազմակի առիթներով բախվել է հովանավորչության մեղադրանքների հետ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էջը «Սիերա Կանյոն» ավագ դպրոցի սպորտային կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Թաուֆիկ Համիդ

**Թաուֆիկ Համիդ** (, ), եգիպտացի գիտնական, գրող, մուսուլմանական ռեֆորմատոր, որը դեմ է իսլամիզմի գաղափարախոսությանը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Եգիպտոսում, աշխարհիկ ընտանիքում։ Համալսարանում սովորելու տարիներին ընկել է արմատական ֆունդամենտալիստների, այդ թվում` Այման ալ-Զավահիրիի ազդեցության տակ։

Ավելի ուշ հուսախաբվել է արմատականությունից, հասկանալով, որ «կրոնական գաղափարախոսությունը, որը պարտավորեցնում է պատերազմել անհավատների դեմ, կայացած չէ»։ Դրանից հետո Համիդը գրել է «Ջիհադի ներսում» գիրքը և մի շարք հոդվածներ։ Այն մուսուլմանական գործիչներից մեկն է, որ ստորագրել է Սանկտ Պետերբուրգի հռչակագրի տակ։

Համիդն արտագաղթել է ԱՄՆ, որտեղ դասախոսել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, Սթենֆորդի համալսարանում, Մայամիի համալսարանում և Ջորջթաունի համալսարանում իսլամական արմատականության դեմ։ Նա ներկայումս անվտանգության ամենամյա` Գործակալական հետախուզման գագաթնաժողովի խորհրդատու է։ Համիդը հայտնվում է նաև հեռուստահաղորդումներում, այդ թվում` Fox News Channel-ի *Glenn Beck* շոուում և BBC-ի *Կրոն և էթիկա* հաղորդման մեջ։

Համիդն ունի նաև Կահիրեի համալսարանի բժշկական դիպլոմ և Գրականության մագիստրոսի աստիճան Օքլանդի համալսարանից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մուսուլման աստվածաբաններ
Ֆրանսիս Բեբեյ

**Ֆրանսիս Բեբեյ** (, ), կամերունցի քանդակագործ, երաժիշտ, երգիչ և գրող։
## Կենսագրություն

Ֆրենսիս Բեբեյը ծնվել է Դուալայում՝ Կամերունում։ Ավարտել է Սորբոնի համալսարանը Ֆրանսիայում և այնուհետև շարունակել է կրթություն Միացյալ Նահանգներում՝ Նյու Յորքի համալսարանում։ 1957 թվականին Բեբեյը Գանա էր տեղափոխվել Քվամե Նքրումաի հրավերով և նշանակվել էր ռադիոյի հաղորդավար և լրագրող։

1960 թվականների սկզբին Բեբեյը տեղափոխվել է Ֆրանսիա և սկսել աշխատել արվեստի բնագավառում՝ իրեն ցուցադրելով որպես երաժիշտ, քանդակագործ և գրող։ Նա նաև աշխատել է որպես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համընդհանուր երաժշտական ծրագրի խորհրդատու։ Գրել է մի շարք գեղարվեստական ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ «*Le Fils d 'Agatha Moundio»* վեպը, որի համար 1968 թվականին արժանացել է սև Աֆրիկայի գրականության գծով մրցանակի։

Իր առաջին երաժշտական ալբոմը պատրաստել է 1969 թվականին, այն ձայնագրել է 1972 թվականին և 1974 թվականից որոշել է իրեն ամբողջությամբ նվիրել երաժշտությանը։ Նվագել է հիմնականում կիթառ, չնայած իր ելույթները ուղեկցել է նաև ավանդական աֆրիկյան երաժշտական գործիքներով։ Նրա ոճը այս առումով նորարարական էր, որը կամերունյան ավանդական քաղաքային մակոսսի երաժշտության համադրությունն էր դասական կիթառի, ջազի և փոփ երաժշտության հետ։ Իր երգերը, որոնք կարող էին լինել փիլիսոփայական, հումորային կամ ժամանակակից խնդիրներին նվիրված՝ նա Դուալայում կատարում էր անգլերենով և ֆրանսերենով։ Իր հումորային երգերից մեկի համար 1977 թվականին ստացել է *Sacem* մրցանակը։ Իր կյանքի ընթացքում ձայնագրել է ավելի քան 20 ալբոմ, երաժշտություն է գրել մի քանի կամերունյան ֆիլմերի համար, համերգներ է ունեցել աշխարհի 75 երկրներում։ Մահացել է Փարիզում սրտի կաթվածից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հուլիսի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:1929 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դաուլա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մայիսի 28 մահեր
Կատեգորիա:2001 մահեր
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կամերունցի գրողներ
Կատեգորիա:Կամերունցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Կամերունցի երգիչներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Քանդակագործներ
Կատեգորիա:Կիթառահարներ
Կատեգորիա:Կամերունցի արվեստագետներ
Ահմադ Ամին

**Ահմադ Ամին** (), եգիպտացի պատմաբան, բանասեր և գրող։ Խալիֆաթի պատմությունների և նրա հասարակական մտքի, այդ թվում նաև մուսուլմանական քաղաքակրթության (1928-1953 թվականներ) վերաբերյալ պատմությունների գրքերի հատորների շարքի, հայտնի ինքնակենսագրականի («Իմ կյանքը» 1950 թվական), ինչպես նաև եգիպտական բանահյուսության կարևոր բառարանի հեղինակ (1953 թվական)։

## Կենսագրություն
Ալ-Ազհարի համալսարանում ստանալով ավանդական կրոնական կրթություն, աշխատել է որպես կադի (մուսուլմանական դատավոր-չինովնիկ) մինչև 1926 թվականը։ Հետո Կահիրեի համալսարանում դասավանդել է արաբական գրականություն, որտեղ նշանակվել է արվեստի բաժնի դեկան և պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1946 թվականը։

Ահմադ Ամինը եղել է իր ժամանակների ամենավառ մտավորականներից մեկը. եղել է «Ար-Ռիսալա» (1933) և «Աս-Սակաֆա» (1939) գրական ամսագրերի խմբագիր, հիմադրել է գրականության, թարգմանության և հրապարակման կոմիտե (Լաջնա աթ-թալիֆ վա աթ-թարջամա վա ան-նաշր)։ Նա աշխատել է Եգիպտոսի մշակույթի և կրթության նախարարությունում և ղեկավարել է բաժանմունք, ապա ղեկավարել է Արաբական պետությունների լիգան։

## Գիտական ներդրումը
Ամենաշատը հայտնի է մուսուլմանական մշակութային կյանքում իր երկար պատմությամբ.

* «Իսլամի արշալույսը», 1928, հրատարակում 1950
* «Իսլամի առավոտը», 1933–1936, հրատարակում 1952 3 հատորով
* «Իսլամի կեսօրը», 1945-1953, հրաըարկում 1955 4 հատորով։

Սա իսլամադավան աշխարհի ժամանակակից պատմության իր տեսակի մեջ առաջին փորձն է։ Նրա «Հայտնի բարեփոխիչները նոր ժամանակներում» աշխատությունը նվիրված է XIX վերջին և XX դարերի սկզբին ամենամեծ մտածողների և բարեփոխիչների տեսակետների և գործունեության ուսումնասիրմանը։ Պատմության, տնտեսության, գրականության,  տարբեր տեսանկյունների, եգիպտացիների բարքի, սովորույթների մասին տեղեկատվության մեծ մասը պահվում է նրա հանրագիտարանի բառարանում («Եգիպտական սովորույթների, բարթերի և արտահայտությունների բառարան» 1953)։ Նա նաև թողել է ինքնակենսագրական, իսկ նրա հիմնական հոդվածները հրապարակվել են «Ֆեյդ ալ-Հադիր» անվանմամբ։

Ամինը 1939-1946 թվականներին դասախոսություններ է կարդացել եգիպտական գրականության պատմության մասին։ Հենց այդ ժամանակ Ամինը հաստատեց, որ եգիպտացիները, ինչպես մյուս արաբ ժողովուրդները, միջին դարերում ներդրում չեն ունեցել   արաբական պոեզիայի զարգացման մեջ։ Ամինի աշակերտ Շաուկի Դայֆը պնդում էր, որ այդ ժամանակի հրատարակված եգիպտական ստեղծագործությունների անհրաժեշտ պակասը այդ կարծիքը հաստատուն չեն համարում, և շարունակեց Ամինի հետ վերաստեղծել եվրոպական մարդաբանական պոեզիան։ Ամինը համաձայնեց գրել ներածությունն այն ժամանակ, երբ Դայֆը գրել էր նախաբանը, իսկ նրանց գործընկեր Իհսան Աբբասը 1951-1952 թվականներին թիմին օգնեց երկէջանի ներածության տպագրման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Շարբաթով Գ. Շ. Ահմադ Ամին և նրա եգիպտական հանրագիտարանը // ժողովածուի մեջ. Արևելագիտության ինստիտուտի կարճ զեկույցներ։ Արաբական հավաքածու, 32, Մ., 1958:

Կատեգորիա:Եգիպտացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի բանասերներ
Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները

**«Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները»** (), անգլիացի նկարիչ Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարը՝ ստեղծված 1883 թվականին։ Գտնվում է Հարավային Ավստրալիայի պատկերասրահի հավաքածուում։

## Սյուժե
thumb|left|Կտավի ուրվանկար
Նկարում պատկերված է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության կայսր Հոնորիուսը, որն զբաղված է իր առջևում գտնվող գորգին հավաքված թռչուններին կերակրելով։ Գորգի մուգ գույները և նրա հագուստը որոշում են տարածությունը։ Հոնորիուսից և թռչուններից հեռու պատկերված են ավելի բաց գույների հագուստներով խորհրդականները, որոնք փորձում են գրավել տիրակալի ուշադրությունը։ Հետին պլանում բարձրանում է հռոմեական առաջին կայսր Օգոստոս Օկտավիանոսի արձանը։

Հոնորիուս կայսեր՝ թռչուններով տարվածության մասին իմանում ենք բյուզանդացի պատմիչ Պրոկոպիոս Կեսարացու «Պատերազմ վանդալների դեմ» աշխատությունից.
Ասում են, որ այդ ժամանակ Ռավեննայում բասիլևս Հոնորիուսի ներքինիներից մեկը, ամենայն հավանականությամբ նրա թռչունների պահապանը, հաղորդում է, որ Հռոմն ընկել է։ Ի պատասխան բասիլևսը բարձրաձայն բացականչում է. «Ախր ես հենց նոր կերակրեցի նրան իմ սեփական ձեռքերով»։ Հարցն այն է, որ նա ուներ Հռոմ անունով մի հսկայական աքլոր։ Ներքինին, հասկանալով նրա խոսքերը, ասում է նրան, որ Հռոմ քաղաքն է կործանվել է Ալարիկի ձեռքով։ Հանգստանալով բասիլևսն ասում է. «Իսկ ես, իմ ընկեր, մտածեցի, որ իմ աքաղաղ Հռոմը մահացավ»։ Ասում են՝ այնքան հոյակապ էր այդ բասիլևսի անխոհեմությունը։

## Ցուցադրություն
«Կայսր Հոնորիուսի սիրելիները» նկարը համարվում է Հարավային Ավստրալիայի պատկերասրահի հավաքածուի մաս, որին պատկանում է նաև 1892 թվականի Ջոն Ուոթերհաուսի *Circe Invidiosa* նկարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1883 նկարներ
Կատեգորիա:Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարներ
Ելիզավետա Մուկասեյ

**Ելիզավետա Մուկասեյ** (, օրիորդական ազգանունը՝ **Եմելյանովա** (), ), խորհրդային հետախույզ, գաղտնի գործակալ (ծածկանունը՝ *Էլզա*)։ Ամուսնու՝ Միխայիլ Մուկասեյի հետ, որը նույնպես խորհրդային գաղտնի գործակալ էր (ծածկանունը՝ *Զեֆիր*), 1940 թվականից մինչև 1970-ական թվականները գաղտնի մի շարք գործողությունների է մասնակցել Արևմտյան Եվրոպայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

## Կենսագրություն
Ելիզավետա Մուկասեյը ծնվել է 1912 թվականի մարտի 29-ին, Ուֆա քաղաքում։ 1917 թվականի վերջերին սովից փրկվելու համար ընտանիքով տեղափոխվել են Տաշքենդ։ 1929 թվականին Ելիզավետան, ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի կենսաբանական ֆակուլտետը, որն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ բանվոր է աշխատել ֆաբրիկայում, այնուհետև նշանակվել է աշխատավորական երիտասարդության դպրոցի տնօրեն։

1939 թվականից մինչև 1943 թվականը ամուսնու՝ հետախույզ, գաղտնի գործակալ Միխայիլ Մուկասեյի հետ ծառայողական գործուղման մեջ է գտնվել ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում։

1943 թվականից մինչև 1949 թվականը եղել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի՝ МХАТ-ի գեղարվեստական խորհրդի քարտուղարը։

Հատուկ պատրաստություն անցնելուց հետո 1955 թվականից մինչև 1977 թվականը «Էլզա» ծածկանունով աշխատել է արտասահմանում, ամուսնու հետ, ապահովել նրա երկկողմանի կապը «Կենտրոնի» հետ։ Ամուսիններով ճամփորդել են եվրոպական երկրներով, հետախուզական տվյալներ հավաքել ու փոխանցել Կենտրոնին՝ արժանանալով վերջինիս բարձր գնահատականին։

ԽՍՀՄ վերադառնալուց հետո Ելիզավետա Իվանովնան կատարել է երիտասարդ հետախույզներ հավաքագրելու աշխատանք, հետախուզական դպրոցների համար հեղինակել դասագրքեր և ուսումնական օժանդակ ձեռնարկներ։ Ամուսնու հետ համագործակցելով՝ գրել է նաև «*Զեֆիր և Էլզա*» գիրքը՝ արտասահմանում իրենց անցկացրած երեսուն տարիների մասին։

Ելիզավետա Մուկասեյը մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ 97 տարեկան հասակում։ Ամուսինը մահացել էր 2008 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ 101 տարեկան հասակում։

## Պարգևներ
Ե. Ի. Մուկասեյը պետանվտանգության պատվավոր աշխատակից էր։ Պարգևատրվել է բազմաթիվ մեդալներով, այդ թվում՝ «*Մարտական վաստակի համար*» («*За боевые заслуги*») մեդալով։ Արժանացել է նաև Յուրի Անդրոպովի անվան մրցանակի՝ Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության ապահովման գործում ներդրած ակնառու ավանդի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*Елизавета Ивановна Мукасей на сайте Службы внешней разведки России
*Легендарная разведчица-нелегал Елизавета Мукасей скончалась в Москве

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի լրտեսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կին հետախույզներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Քամիլ Խանլարով

**Քամիլ Էլիապաս օկլի Խանլարով** (, ), ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (1992)։

## Կենսագրություն
Քամիլ Խանլարովը ծնվել է 1915 թվականին Բաքու քաղաքում։ Նկարիչը սովորել է Ազիմ Ազիմզադեի անվան Ադրբեջանի արվեստի պետական դպրոցում 1931-1935 թվականներին։ 1939 թվականին Քամիլ Խանլարովն ընդունվել է Նկարիչների միություն։ Նկարչի ստեղծագործական և մանկավարժական գործունեությունը բարձր է գնահատվել և 1964 թվականին արժանացել վաստակավոր նկարչի, իսկ 1992 թվականին՝ ժողովրդական նկարչի պատվավոր կոչմանը։

Նրա աշխատանքները պահվում են Ադրբեջանի մի քանի թանգարաններում, պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։ Նկարչի աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսները բազմիցս կազմակերպվել են Բաքվում (1961, 1966, 1985, 1995, 2010)։

Քամիլ Խանլարովը 1938-1985 թվականներին աշխատել է նաև որպես ուսուցիչ ՝ Ազիմ Ազիմզադեի անվան Ադրբեջանի արվեստի պետական քոլեջում։

Քամիլ Խանլարովի աշխատանքները ցուցադրվել են Ավստրիայում, Հունգարիայում, Ռումինիայում, Գերմանիայում, Եգիպտոսում, Իրաքում, Կանադայում, Սիրիայում, Նորվեգիայում, Ֆրանսիայում, Ֆինլանդիայում, Ճապոնիայում, Իրանում, Աֆղանստանում, Թուրքիայում և Լեհաստանում կազմակերպված ցուցահանդեսներում։

Քամիլ Խանլարովը մահացել է 1996 թվականին Բաքվում ՝ 80 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ - 1964,
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ - 1992։

## Ծանոթագրություններ
Բասկետ-հոլ (Կազան)

**«Բասկետ-հոլ»** (), փակ բազմաֆունկցիոնալ մարզասրահ Թաթարստանի մայրաքաղաք Կազանում, Ռուսաստանում բասկետբոլային առաջին պալատը։ «ՈՒՆԻԿՍ» բասկետբոլային ակումբի (Սուպերլիգա Ա) տնային ասպարեզն է, Կազանի 2013 թվականի Ունիվերսիադայի ամենակարևոր մարզակառույցներից մեկը։ Բացի այդ, «Բասկետ-հոլն» օգտագործվում է համերգներ, սեմինարներ և հանրային այլ միջոցառումներ անցկացնելու համար։

## Պատմություն
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ համալսարանական մարզամշակութային «ՈՒՆԻԿՍ» համալիրը չէր բավարարում բասկետբոլային «ՈՒՆԻԿՍ»-ի կարիքներին, ակումբի, քաղաքի և հանրապետության ղեկավարությունը որոշեց կառուցել մասնագիտացված մարզասրահ։ «Բասկետ-հոլը» նախագծվել է տեղի «Թաթինվեստգրաժդանպրոյեկտ» ինստիտուտի կողմից` օտարերկրյա ենթակապալառուների մասնակցությամբ։ Կառուցել է թուրքական «Օդաք» ընկերությունը։ 2002 թվականին շահագործման է հանձնվել Փոքր դահլիճը, իսկ 2003 թվականի օգոստոսին՝ Մեծ սրահը։ 2005 թվականին մարզասրահը ստացել է «Ռուսաստանի մարզական փառքի պատկերասրահ (ԳՐՈՍՍ) - Ռուսաստանի մարզական արդյունաբերություն» առաջին մրցանակը՝ «Ռուսաստանի լավագույն մարզական համալիր» անվանակարգում։

2004 թվականից «Բասկետ-հոլում» անցկացվում են բասկետբոլի, վոլեյբոլի, գեղարվեստական մարմնամարզության, ծանրամարտի, բադմինտոնի, համալիր մարտարվեստի, գոտիներով ըմբշամարտի և այլ մարզաձևերի միջազգային և համառուսաստանյան խոշոր մրցումներ (օրինակ, Եվրալիգայի «Չորսի եզրափակիչը»)։ 2011 թվականի ապրիլին «Բասկետ-հոլում» տեղի է ունեցել ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությունը, իսկ 2015 թվականին՝ ակրոբատիկ ռոքնռոլի աշխարհի ու Եվրոպայի առաջնությունները։

Համալիրում համերգներով հանդես են եկել «A-ha», «Դիփ Փարփլ», «ԴԴՏ» խմբերը, Պատրիսիա Կաասը, Նիկոլայ Բասկովը և հայտնի այլ խմբեր ու կատարողներ։ Այստեղ ավանդաբար անցկացվում են բերքի հանրապետական և քաղաքային տոները, տոնածառի հանդեսներ, դպրոցական վերջին զանգի արարողություններ, սթափության տոնը և այլն։

Նախքան «Սանկտ Պետերբուրգ» վոլեյբոլային պալատի հայտնվելը, «Բասկետ-հոլը» նաև վոլեյբոլի «Զենիթ» ակումբի (նախկին «Դինամո-Թաթտրանսգազ») տնային ասպարեզն էր։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Համանման նախագծով ավելի ուշ մարզասրահներ են կառուցվել Կալինինգրադում («Յանտարնի» ՄՀ, 2009) և Կրասնոդարում («Բասկետ-հոլ» ՄՀ, 2011)։
* 2011 թվականի հոկտեմբերին, ՈՒԼԵԲ Եվրալիգայի մեկնարկին «ՈՒՆԻԿՍ»-ի նախապատրաստվելու ընթացքում, մարզասրահում տեղադրվեցին Նատա-Ինֆո ընկերության արտադրած նոր տեսակողեր։ 16 մմ քայլով տեսակողը բաղկացած է 6 հատվածից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի 6400×640 մմ տեղեկատվական դաշտի չափ։ Սա համապատասխանում է ՖԻԲԱ-ի ընթացիկ տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին։
* Շենքի բոլոր կողերի վերին մասում տեղադրված են հսկայական նարնջագույն բասկետբոլային գնդակների տեսքով փոքր ճարտարապետական ձևեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզասրահի էջը ՈՒՆԻԿՍ ԲԱ-ի կայքում
* Մարզասրահի էջը Ունիվերսիադա-2013-ի կայքում

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կազանի մարզական կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բասկետբոլային դահլիճներ
Դաստակերտ (ագարակ)

**Դաստակերտ**, մասնատիրական տնտեսություն հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Սկզբնապես ունեցել է «ձեռքով ստեղծված» (ձեռակերտ) իմաստը։ Դաստակերտ են կոչվել թագավորների կամ իշխանների հիմնած քաղաքները, գյուղերը, ավանները, այգիները և այլն։ Դաստակերտները որպես տնտ․ միավոր պատկանել են թագավորներին, նախարարներին, ազատներին, քաղաքներին, գյուղերին, բերդերին, տաճարներին և այլն։ Թագավորական Դաստակերտների միջին մասում բնակվել են մշակները, որոնք ունեցել են իրենց հողաբաժինը, «երդը», պատկանել են դաստակերտին։ Նրանց բնակավայրերի շուրջը եղել են պարտեզներ, այգիներ, վարելադաշտեր։ Դաստակերտի բարձրադիր մասում է կառուցվել թագավորի կամ նախարարի ապարանքը։ Դաստակերտները ըստ տարածքի ունեցել են տարբեր տնտ․ նշանակություն։ Մեկում կարող էր գերակշռել հացաբույսերի մշակությունը, մյուսում՝ այգեգործությունը, անասնապահությունը և այլն։ Հայ մատենագրության մեջ Դաստակերտ բառը երբեմն օգտագործվել է նաև փոխաբերական իմաստով (օրինակ, Հայաստանը կոչվել է Դաստակերտ)։ Ձգտելով տալ առավել սպառիչ բացատրություն «Դաստակերտ» տերմինի բոլոր առումներին՝ Ա․ Փերիխանյանը այն սահմանում է որպես իրավազոր հռչակված տիրույթ կամ անձ (Периханян А․ Г․, Сасанидский судебник, 1973, с․ 458–59)։

## Գրականություն
* Հակոբյան Ս․ Ե․, Հայ գյուղացիության պատմություն, հ․ 1, Ե․, 1957, Էջ 238–46։
* Саркисян Г․ X․, О двух значениях термина дастакерт в ранних армянских источниках, в сб․։ Эллинистический Ближний Восток, Византия и Иран, М․, 1967․

Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության պատմություն
Սեյդու Կույատե

**Սեյդու Բադիան Կույատե** (; ), մալիացի գրող և քաղաքական գործիչ։ Մալիի «Le Mali» օրհներգի խոսքերի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Սեյդու Բադիան Կույատեն ծնվել է Բամակոյում և սովորել է բժշկություն Ֆրանսիայի Մոնպելյեի համալսարանում, ապա  վերադարձել է Մալի, որտեղ աշխատել է բժիշկ և ակտիվորեն մասնակցել է Սուդանական միության, Աֆրիկյան ժողովրդական միության քաղաքական կուսակցության գործունեությանը։

Նախագահ Մոդիբո Քեյթի օրոք նա գրել է Մալիի  «Le Mali» օրհներգի խոսքերը և 1960-1968 թվականներին զբաղեցրել է գյուղատնտեսության և ծրագրավորման նախարարի պաշտոնը, իսկ 1962 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ճանաչվել է զարգացման նախարար (տնտեսական և ֆինանսական համաձայնեցման), սակայն 1968 թվականի պետական հեղաշրջումից և նախագահ Մուսսի Թրաորեի իշխանության տակ անցնելուց հետո նա արտաքսվել է Քիդալ, իսկ 1975 թվականի ազատագրումից հետո վտարվել է երկրից, բնակություն հաստատել Դակարում (Սենեգալ)։

1997 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ եղել է թեկնածու գործող նախագահ Ալֆա Ումար Կոնարի դեմ, ով իր թեկնածությունը հեռացրեց պետության ղեկավարի վարչական ռեսուրսների պատճառով («Ընտրությունների վատ կազմակերպում»)։ Հենց սկզբից ունենալով կապ Սուդանական միություն-Աֆրիկական ժողովրդական միության հետ, հաջորդիվ 1998 թվականին հեռացվեց կուսակցությունից։

Կույատեն նաև որպես գրող ձեռք է բերել միջազգային ճանաչում։ Նրա «Ամպրոպի մեջ» պատմվածքը, որը հրատարակվել է 1957 թվականին, դեռ մինչև երկրի անկախության հռչակումը մհամարվում էր Մալիի գրականության առաջին արձակ ստեղծագործությունը։ Այն արտացոլում է երկրի կյանքում  քաղաքական փոփոխություններին նախորդող պայմանները և պարզում է աֆրիկյան հասարակության ներքին պառակտումը։ Դրան հաջորդեցին հակագաղութային «Չակիի մահը» դրաման (1962) և «Աֆրիկացի ղեկավարները երես առ երես իրենց ժողովրդին» (1964), ինչպես նաև երկու վեպեր՝ «Արյունահոսող դիմակներ» (1976, ռուսերեն թարգմանոություն 1980) և «Սրբազան հարսանիքներ» (1977)։ 2007 թվականին հրատարակվեց նրա վերջին «Ծուղակների եղանակը»։

2018 թվականի մարտին Սեյդու Բադիան Կույատեն պարգևատրվեց Mécènes GPLA 2017 Գրան-պրիով՝ որպես տուրք իր ամբողջ մատենագիտական կարիերային։

## Ստեղծագործություններ
* 1957: *Sous l’orage*
* 1965: *Les Dirigeants africains face à leurs peuples*
* 1976: *Le Sang des masques*
* 1977: *Noces sacrées*
* 2007: *La Saison des pièges*, Nouvelles éditions ivoiriennes и *Présence africaine*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալիացի գրողներ
Կատեգորիա:Մալիի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Աբդ ալ-Համիդ իբն Հիդուկա

**Աբդ ալ-Համիդ իբն Հիդուկա** (արաբ. عبد الحميد بن هدوقة, ), հայտնի ալժիրցի գրող, դրամատուրգ, լրագրող։ Գրել է արաբերեն լեզվով։

## Կենսագրություն
Ալժիրցի  արաբի և բերբեր (էթնիկ խումբ) մոր որդի էր։ Կրթություն ստացել է Կոնստանտինի համալսարանում արաբերեն և ֆրանսերեն  լեզուներով և աստվածաբանություն Թունիսի ազ-Զիտունա համալսարանում։

Մասնակցել է Ալժիրի անկախության համար մղված  հակամարտությանը։ Ազգայնական է։ Հետախուզվել է ոստիկանության կողմից, 1995 թվականին ապաստան է գտել Ֆրանսիայում։ 1958 թվականին Թունիսում միացել է Ալժիրի ազգային-ազատագրական պայքարին, որտեղ համագործակցել է «La Voix de I'Alge՛rixu» ռադիոյի հետ։ 1957-1962 թվականներին  աշխատել է որպես Թունիսի մշակութային ծրագրերի ռադիոլրագրող Փարիզում և մի շարք այլ հեռուստակայաններում, 1962-1977 թվականներին Ալժիրում։

Եղել է Ազգային մշակութային խորհրդի նախագահ (1990 թվական) և Ազգային խորհրդատվական խորհրդի  փոխնախագահ (1992 թվական)։

## Ստեղծագործական կյանքը
Համարվում է իր ժամանակների ամենակարևոր ալժիրցի գրողներից մեկը, ով գրել է արաբերեն լեզվով։

Առաջնաելույթը կատարել է 1951 թվականին։

1957-1974 թվականներին  գրել է տասնյակ թատերական պիեսներ և բեմադրել ԲԻ-Բի-Սի ընկերության համար, Թունիսի ռադիոյում և Te՛le՛Diffusion d'Alge՛rie-ում։

Ստեղծել է ավելի քան տասնհինգ վեպեր արաբերեն լեզվով, ինչպես նաև մի շարք պատմվածքներ։ Հեղինակի գործերն են՝ «Յոթ ճառագայթ» (1960 թվական), «Ալժիրական ստվերներ» (1960թվական), «Գրողը և ուրիշ  պատմություններ» (1972 թվական), «Քամին հարավից» (1971թվական)։ Հասարակության խմդիրները նկարագրել է  իր մի շարք վեպերում՝ «Երեկվա վերջը» (1974թվական), «Արշալույսի ծնունդը» (1980թվական), «Ջազը և դերվիշը» (1983թվական)։

Նրա «Le vent du sud» վեպը նվիրված է Ալժիրի գյուղատնտեսության հարցին, համարվել է արաբերեն լեզվով առաջին ալժիրական վեպը։ «Le vent du sud» վեպը նաև էկրանավորվել է։

Նրա շատ գրքեր թարգմանվել են ֆրանսերեն, հոլանդերեն, գերմաներեն և իսպաներեն լեզուներով։

## Ստեղծագործությունների ընտրանի

* Al Djazair Bayn elamsi wal yawmi (L’Algérie entre hier et aujourd’hui), recueil d’articles, 1958
* Dhilalun Djazaïria (Ombres Algériennes), nouvelles, Beyrouth, 1960
* Al‑Ashiaa As‑Sabâa (Les Sept Rayons), 10 nouvelles, Tunis, 1962
* Al‑Arwah Ash‑Shaghira (Âmes Vacantes), poèmes, Alger, Sned, 1967, 100 p
* Rih al Djanoub, roman, Alger, Sned, 1971; traduit en français par Marcel Bois, Le Vent du Sud, Alger, SNED, 1978
* Nihayatou al Ams, roman, Sned, 1974, 251 p.; traduit en français par Marcel Bois, La Fin d’hier, Alger, SNED, 1980
* Al Kateb wa Qissas Okhra (L'Écrivain et autres nouvelles), Alger, SNED, 1974
* Banae As‑Soubh, roman, Alger, Sned, 1981, 309 p.; traduit en français par Marcel Bois, La Mise à nu, Alger, SNED, 1981
* Al-Djāziyyaẗ wa al-darāwīch, roman, Alger, SNED, 1983; traduit en français par Marcel Bois, El-Djazia et les derviches, Alger, ENAL, 1992
* Wa Ghadan yaoum Djadid, roman, éd. Al Andalous, 1992. 332 p; traduit en français par Marcel Bois, Je rêve d’un monde, Paris, Marsa (Algérie Littérature-Action), 1997

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աբ դել-Համիդ Բենհեդուգաա
* Բենհեդուգա Աբ դել-Համիդ 

Կատեգորիա:Ալժիրցի գրողներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի լրագրողներ
Լեանդրո Բենեգաս

**Լեանդրո Իվան Բենեգաս** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, որը խաղում է հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է գալիս չիլիական «Ունիվերսիդադ դե Չիլի» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
Լեանդրո Բենեգասն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է արգենտինական «Ինդեպենդենտե Ռիվադավիա» ակումբում։ 2009 թվականի ամռանը դարձել է «Ուրականի» խաղացող։ 2010 թվականի փետրվարի 8-ին նշել է նորամուտը արգենտինական Պրիմերայում՝ դուրս գալով փոխարինման «Ատլետիկո Տուկումանի» դեմ արտագնա խաղի ամենավերջում։ 2010 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Պրիմերա Բ Նասիոնալի ԿԱԻ ակումբ, իսկ 2011 թվականի սկզբից խաղացել է «Դեպորտիվո Արմենիո» ակումբում։

2012 թվականի հուլիսին Բենեգասը դարձել է չիլիական «Ունիոն Լա Կալերա» ակումբի խաղացող։ Հուլիսի 29-ին՝ չիլիական Պրիմերայում իր համար նորամուտային խաղում արգենատինացին խփել է իր առաջին գոլը բարձրագույն մակարդակում՝ հավասարեցնելով հաշիվը «Կոլո Կոլո» ակումբի դեմ խաղում։ 2013 թվականի փետրվարի 10-ին դուբլ է ձևակերպել «Սանտյագո Ուոնդերերսի» դեմ խաղում, որն իր թիմին բերել է կամային հաղթանակ։ 2014 թվականի հունվարի 5-ին Բենեգասը ձևակերպել է պոկեր «Կոբրեսալի» դեմ արտագնա խաղում։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 11-ին աչքի է ընկել հեթ-տրիկով «Ուաչիպատոյի» դեմ խաղում։

2014 թվականի դեկտեմբերին Բենեգասը տեղափոխվել է «Ունիվերսիդադ դե Չիլի»։ Կլաուսուրա 2016-ում վարձավճարով հանդես է եկել «Աուդակս Իտալյանոյում», իսկ Ապերտուրա 2016-ում նույնպես վարձավճարով խաղացել է «Պալեստինոյում»։

## Ձեռքբերումներ
 «**Ունիվերսիդադ դե Չիլի**»
* Չիլի Սուպերգավաթակիր (**1**) - 2015
* Չիլիի գավաթակիր -  2015
* Չիլի չեմպիոն (**1**) - Կլ․ 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը worldfootball.net կայքում
* 

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ֆրանսիշկու Շավիեր Ամարալ

**Ֆրանսիշկու Շավիեր դու Ամարալ** (, ), Արևելյան Թիմորի պետական գործիչ, երկրի առաջին նախագահը մինչև Ինդոնեզիայի ներխուժումը (1975)։

## Կենսագրություն
Պատկանել է մամբայի ժողովրդին։ Ծնվել է Թիմորի առաջնորդներից մեկի՝ Լիուրիայի ընտանիքում։ Ավարտել է Մակաոյում գտնվող ճիզվիտական Սուրբ Խոսեի ճեմարանը՝ ստանալով քահանա դառնալու հնարավորություն։ Սակայն դրա փոխարեն 1963 թվականին նա աշխատանքի է անցել Դիլի մաքսատանը։ Միևնույն ժամանակ նա դարձել է Արևելյան Թիմորի ամենահայտնի քաղաքական ակտիվիստներից և մտավորականներից մեկը։ 1974 թվականի Նիկոլաու Լոբատուի և Ժոզե Ռամուշ-Օրտայի հետ հիմնադրել է հեղափոխական ճակատ՝ Արևելյան Թիմորի (ՖՐԵՏԻԼԻՆ) անկախության համար։ Այդ կազմակերպության ղեկավար նա հռչակվել է Մոզամբիկի անկախության հռչակման միջոցառումների ժամանակ։

1975 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ամարալը հռչակել է Արևելյան Թիմորի անկախությունը Պորտուգալիայից, անցկացվել է երդմնակալության արարողություն և նա դարձել է երկրի առաջին նախագահ։ Սակայն արդեն 9 օր անց՝ դեկտեմբերի 7-ին, ինդոնեզական զորքերի ներխուժումից հետո նա ստիպված է եղել թաքնվել լեռներում։ 1977 թվականին նա հրաժարական է տվել կուսակցության ղեկավարի պաշտոնից՝ Արևելյան Թիմորի ինդոնեզական օկուպացիայի քաղաքականության վերաբերյալ նրա քաղաքականության հետ անհամաձայնության պատճառով։ Ինդոնեզացիների հետ բանակցելու հետևանքով կուսակիցների կողմից դավաճանության մեջ մեղադրվելուց հետո փաստացի գտնվել է գերու դերում։

1978 թվականին գերեվարվել է օկուպացիոն զորքերի կողմից և գտնվել տնային կալանքի տակ՝ ապրելով Թիմորի հատուկ զորքերի բաժանմունքի հրամանատար, գնդապետ Դադինգ Կալբուադիի մոտ՝ սկզբում Բալիում, իսկ 1983 թվականից՝ Ջակարտայում։ Ինդոնեզիայի իշխանությունները պարբերաբար օգտագործել են Ամարալին քարոզչական նպատակներով, 1979 թվականին նրան նշանակել են Արևելյան Թիմորի անվանական փոխնահանգապետ։ 1993 թվականին նա ընդգրկվել է Ինդոնեզիայի պատվիրակության կազմում, որը ձևավորվել է Քեմբրիջում Թիմորի կարգավիճակի շուրջ բանակցություններ վարելու համար։

1999 թվականին երկրի անկախության հռչակումից հետո քաղաքական գործիչը վերադարձել է հայրենիք։ Չնայած ՖՐԵՏԻԼԻՆԻ վերականգնմանը՝ 2001 թվականին նա ստեղծել  է սեփական Պահպանողական կուսակցությունը՝ Թիմորական սոցիալ-դեմոկրատական ասոցիացիան, որը գոյություն է ունեցել 1970 թվականից, սակայն վերանվանվել է ՖՐԵՏԻԼԻՆ։ Ասոցիացիայից նա ընտրվել է երկրի խորհրդարանի անդամ, որի պատգամավոր է մնացել մինչև մահ։ 2002 թվականին նախագահական ընտրություններում առաջադրել է իր թեկնածությունը, սակայն ստացել է ընտրողների ձայների ընդամենը 17,3 տոկոսը, 2007 թվականին երկրորդ անգամ է առաջադրվել, և նրան պաշտպանել է քվեարկածների 14,39 տոկոսը։ Հաջողոության չհասած մյուս թեկնածուների հետ միասին փորձել է վիճարկել ընտրությունների արդյունքները Գերագույն դատարանում, սակայն ապարդյուն։

2011 թվականի ապրիլին Սոցիալ-դեմոկրատական ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնում նրա փոխարեն ընտրվեց Ալբերտու դու Կոշտան։

Ֆրանսիշկու Շավիեր դու Ամարալ մահացել է Դիլում 2012 թվականի մարտի 6-ի, 74 տարեկան հասակում։ Թաղվել է Դիլի Metinaro հերոսների  գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* http://www.deakin.edu.au/deakin-speaking/node/261
* http://timorlestevladimirageudesafii.blogspot.de/2012/03/avo-xavier-in-memoria-ironis.html

Կատեգորիա:Արևելյան Թիմորի քաղաքական գործիչներ
Յիյին

**Յիյին** կամ **Ջիյին** (*Йыйын*), բաշկիրական ժողովրդական հավաք, համագումար (**կուրուլտայ**), ցեղի կամ տոհմի ինքնակառավարման մարմին, որտեղ քաղաքական և սոցիալական հարցերի որոշումներ են կայացվում, նաև բաշկիրական ազգային տոն, որը պարունակում է հեթանոսական տարրեր։

## Նկարագրություն
[մինի|Բաշկիրները յիյինի տոնակատարության ժամանակ [Յաբալակլի գյուղում, XX դարի սկիզբ]]
Յիյինը բաշկիրական ամենահին տոնն է։ Տոնական հանրային հավաքները, որոնք արտացոլում են ծիսական մշակույթն ու սոցիալական կապերը, ծագել են բաշկիրական քոչվորների շրջանում խորը նախնադարյան կոմունալ համայնական կարգերի ժամանակ։ Յիյինը առաջացել է որպես համայնքի տոհմական ինքնակառավարման մարմին, որի գործառույթները ներառում էին պատերազմի և խաղաղության հիմնախնդիրների լուծում, ցեղային տարածքների սահմանների ճշգրտում, միգրացիաների կարգ, միջցեղային վեճերի, ընդհարումների լուծում։

Յիյինի աշխատանքներին մասնակցում էին միայն չափահաս տղամարդիկ։ Տոհմի երեցները՝ աքսակալները, յիյինի մեջ հատուկ դեր էին խաղում։ Նրանց խոսքը որոշիչ էր։ Ակսակալները նշանակում էին տոնակատարության օրը, որը համաձայնեցնում էին միգրացիայի ժամանակի հետ, միջոցներ էին հավաքում դրա անցկացման համար, կատարում դատական գործառույթներ հաղթողներին որոշելու հարցում։ Եվ ավելի ուշ, նստակյաց կենսակերպին անցնելով, պահպանվել են յիյինի հիմնական բնորոշ գծերը։

Յիյինին նախորդում էր աքսակալների (կուրուլտայի/համագումար) խորհուրդը, որն ուներ վճռորոշ ձայնի իրավունք։ Յիյինն ավարտվում էր հրավիրված հյուրերի տոնախմբություններով։ 16-րդ դարի կեսերից ղեկավարման վոլոստային (волость) ներդրումը հանգեցրել է յիյինի ինքնակառավարման գործառույթների դուրս մղման։

18-րդ դարում յիյինը դարձել էր տոն, որն անցկացվում էր տարվա որոշակի ժամանակում։ Շրջանաձև տոնական հրապարակում մատուցվում էր ընդհանուր կերակուր, հյուրասիրություն մեկ կաթսայից,  ինչը կլանի անդամների հավասարության խորհրդանիշն էր։ Բաշկիրները պահպանում էին սննդի հավասար բաշխման սկզբունքը. կումիսը խմում էին մեկ բաժակից՝ շրջանի մեջ հաջորդաբար իրար փոխանցելով, նույն կերպ հավասար կտորներով բաժանած միսն էր հրամցվում և այլն։ Հաղթանակի դեպքում համայնքի հարգված անդամներն իրենց շարքերում առաջադրվում էին երիտասարդներից մեկին։ Երեկոյան երիտասարդները կազմակերպում էին «երեկոյան խաղեր» («киске уйын»):

Հարավային բաշկիրների շրջանում «յիյին» բառը օգտագործվում է նկարագրելու համար հարսանիքի տոնակատարությունները, նախքան հարսնացուի հեռանալը հյուրերի ընդունելությունը և հյուրասիրությունը։ Հյուսիսային բաշկիրներն յինյինն անցկացնում են որպես տոնավաճառ։

Բաշկորտոստանում և Օրենբուրգի մարզում վերականգնվում են յիյիններ անցկացնելու ավանդույթը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Черемшанский В. М.* «Описание Оренбургской губернии в хозяйственно-статистическом, этнографическом и промышленном отношениях». Уфа, 1859.
* *Кузеев Р. Г.* «Очерки исторической этнографии башкир». Ч. 1. Уфа, 1957.
* *Руденко С. И.* «Башкиры: Опыт этнологической монографии». Ч. 2. «Быт башкир». Л., 1925.

Կատեգորիա:Ավանդույթներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պատմություն
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Համագումարներ
Թամզին Մերչանտ

**Թամզին Մերչանտ** (, ), բրիտանացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անգլիայի Սուսեքս կոմսությունում, որոշ ժամանակ ապրել է Դուբայ քաղաքում։ Սովորել է Վինդլշամ Հաուս մասնավոր դպրոցում (Սուրեյ կոմսություն) և Բրայթոնյան քոլեջում։ 2007-2012 թվականներին սովորել է Քեմբրիջի համալսարանի Հեմերթոն քոլեջում։ Հետաքրքրվում է պոեզիայով, նրա գրած երկու բանաստեղծությունները հրապարակվել են *Platforms Magazine* ամսագրում։

Մեծ էկրաններին առաջնաելույթը կատարել է 2005 թվականին, կատարելով Ջորջիանա Դարսիի դերը «Հպարտություն և նախապաշարմունք» ֆիլմում։ Նրա ամենահայտնի դերերից մեկը դարձել է Քեթրին Գովարդը, որը նա կատարել է «Թյուդորներ» հեռուստասերիալի երրորդ և չորրորդ  եթերաշրջաններում։

2009 թվականի օգոստոսին հայտարարվել է, որ դերասանուհին պետք է կատարի Դեյներիս Թարգարիենի դերը «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալում՝ նկարահանված Սառույցի և կրակի երգ գրքի հիման վրա, բայց որոշակի ժամանակ անց HBO հեռուստաալիքի ներկայացուցիչները հաստատել են, որ Թամզին Մերչանտը լքել է նախագիծը։

2010 թվականի մարտին հայտնի է դարձել, որ Թամզին Մերչանտը երկրորդական դերով հանդես է գալու Շարլոտա Բրոնտեի «Ջեյն Էյր» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում։ Ֆիլմը ցուցադրության մեջ հայտնվել է  2011 թվականին։ Նույն թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվեցին երկու այլ ֆիլմեր՝ *Stainless Steel* և *Red Faction: Origins*:

2014-2017 թվականներին «Սալեմ» հեռուստասերիալում կատարել է հիմնական դեր։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ