Լեհաստանի ազգային բանկ

**Լեհաստանի ազգային բանկ**, հաճախ կրճատ՝ **ԼԱԲ**, Լեհաստանի կենտրոնական բանկ, որը հիմնադրվել է 1945 թվականին։ Այն վերահսկում է Լեհաստանի արժույթի՝ լեհական զլոտիի թողարկումը։ Բանկի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Վարշավայում և ունի մասնաճյուղեր Լեհաստանի 16 խոշոր քաղաքներում։ Լեհաստանի ազգային բանկը ներկայացնում է Լեհաստանը Կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգում, որպես ԵՄ կազմակերպություն։ Բանկը չի թարգմանում իր անվանումը անգլերեն, բայց իր բոլոր անգլերեն հաղորդակցություններում օգտագործում է իր լեհական անվանումը*՝ Narodowy Bank Polski* (Նաոդովի բանկ Պոլսկի)ː

## Պատմություն
Թեև բանկը գործում է իր ներկա անվամբ 1945 թվականից սկսած, այն իրեն վերագրում է երկու նախորդ կենտրոնական բանկերի ժառանգությունը, որոնք երկուսն էլ կոչվել են Լեհաստանի բանկ: Առաջին Լեհաստանի բանկը հիմնադրել է իշխան Ֆրանցիշեկ Կսավերի Դրուցկի-Լյուբեցկին Վարշավայում, 1828 թվականին, Լեհաստանի թագավորության կառավարության օրոք։ Երկրորդ Լեհաստանի բանկը հիմնադրվել է 1924 թվականին և հանդիսացել է Երկրորդ լեհական հանրապետության կենտրոնական բանկը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լեհաստանի ոսկու պաշարները տեղափոխվել են Ռումինիա, Մեծ Բրիտանիա և Կանադա։ 1946 թվականի նոյեմբերին, Լեհաստանի պատերազմական պարտքի չեղարկումից հետո, նախապատերազմյան ոսկու պաշարների մեծ մասը վերադարձվել է նոր կոմունիստական իշխանություններին։ 1947 թվականին Ռումինիայում 1939 թվականին պահված ոսկին վերադարձվել է, մինչդեռ նախկին Լեհաստանի բանկը փակվել է և վերջապես 1952 թվականին միացվել նորաստեղծ Լեհաստանի ազգային բանկին։

Վերջինս Լեհաստանի հետպատերազմյան պլանային տնտեսությունում գործելու թույլտվություն ստացած երկու բանկերից մեկն էր։ Այն ունեցել է մենաշնորհ արժույթի, վարկերի և խնայողությունների կուտակման նկատմամբ։ Մյուս բանկը՝ PKO Bank Polski-ն, պատասխանատու է եղել մասնավոր հաշիվների համար։ 1989 թվականին կոմունիստական համակարգի անկումից հետո շուկայական տնտեսությունը վերականգնվել է, և Ազգային բանկի գործառույթները սահմանափակվել են արժութային վերահսկողության և այլ, մասնավոր վերահսկողության տակ գտնվող բանկերի վերահսկողության միջոցով։

## Կառուցվածք
Լեհաստանի Ազգային Բանկի կառուցվածքը և գործունեությունը կարգավորվում են 1997 թվականի Լեհաստանի Սահմանադրության 227րդ հոդվածով և նույն թվականի «Լեհաստանի Ազգային Բանկի մասին» օրենքով։ Ազգային Բունդեսթամի նախագահին նշանակում է Սեյմը՝ Լեհաստանի Հանրապետության նախագահի առաջարկությամբ, վեց տարի ժամկետով։ Ազգային բանկի նախագահը պատասխանատու է Լեհաստանի կենտրոնական բանկի կազմակերպման և գործունեության համար: Նույն անձը չի կարող զբաղեցնել Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնը երկու ժամկետից ավելի։ Բացի Ազգային բանկային բանկի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից, նա նաև Դրամավարկային քաղաքականության խորհրդի, Ազգային բանկային բանկի կառավարման խորհրդի և Բանկային վերահսկողության հանձնաժողովի նախագահն է։ Նա նաև պատասխանատու է Լեհաստանը միջազգային բանկային և ֆինանսական հաստատություններում ներկայացնելու համար։

2019 թվականին Լեհաստանի Ազգային բանկում լրիվ դրույքով աշխատողների միջին թիվը կազմել է 3312 մարդ։

## Կառավարիչների ցանկ
* Էդվարդ Դրոզնյակ (1945–1949)
* Վիտոլդ Տրամպչինսկի (1950–1956)
* Էդվարդ Դրոզնյակ (1956–1961)
* Ադամ Ժեբրովսկի (1961–1965)
* Ստանիսլավ Մայևսկի (1965–1968)
* Լեոնարդ Սիեմիկովսկի (1968–1972)
* Վիտոլդ Բիեն (1973–1980)
* Ստանիսլավ Մայևսկի (1981–1985)
* Վլադիսլավ Բակա (1985–1988)
* Զդիսլավ Պակուլա (1988–1989)
* Վլադիսլավ Բակա (1989–1991)
* Գժեգոժ Վոյտովիչ (1991)
* Անջեյ Տոպինսկի (1991–1992)
* Հաննա Գրոնկևիչ-Վալց (1992–2001)
* Լեշեկ Բալցերովիչ (2001–2007)
* Սլավոմիր Սկրզիպեկ (2007–2010)
* Պյոտր Վիեզիոլեկ (2010)
* Մարեկ Բելկա (2010–2016)
* Ադամ Գլապինսկի (2016 թվականից)

## Մրցանակներ
* 2011 թվական, մրցանակ է շնորհվել Բեռլինի «Համաշխարհային դրամական ցուցահանդես» դրամագիտական ցուցահանդեսի ժամանակ՝ Լեհաստանի ստորգետնյա պետությանը նվիրված 10 զլոտի անվանական արժեքով ԼԱԲ արծաթե մետաղադրամի համար։
* 2012 թվական, առաջին մրցանակ Միջազգային «Տարվա մետաղադրամ» (COTY) մրցույթում և «2011 թվականի ամենահետաքրքիր մետաղադրամ» կոչումը Լեհաստանի Ազգային բանկի «Եվրոպա առանց խոչընդոտների» մետաղադրամների համար:
* 2016 թվական, Յան Կարսկու 100-ամյակին նվիրված Ազգային բանկի կողմից թողարկված մետաղադրամների համար արժանացել է աշխարհի ամենահետաքրքիր մետաղադրամի կոչմանը՝ «Տարվա մետաղադրամ 2016» հեղինակավոր դրամագիտական մրցույթում։
* 2017 թվական, Արժութային համաժողովի մրցանակ Ազգային բյուջեի կողմից թողարկված «Լեհաստանի քրիստոնեացման 1050-ամյակ» հավաքորդական թղթադրամի համար։
* 2020 թվական, գլխավոր մրցանակ համաճարակի ժամանակ ձեռներեցներին աջակցելու համար։

## Մասնաճյուղեր

Պատկեր:Narodowy_Bank_Polski_widok_od_placu_Powstańców_Warszawy_2020.jpg|alt=Warsaw|Վարշավա
Պատկեր:Bank_Państwa,_elewacja_frontowa,_Kościuszki_14,_Łódź.jpg|alt=Łódź|Լոձ
Պատկեր:NarodowyBankPolski-GmachKrakowski-POL,_Kraków.JPG|alt=Kraków|Կրակով
Պատկեր:1251_Narodowy_Bank_Polski_ul._Okopowa_1_front._Rafał_Peplinski.JPG|alt=Gdańsk|Գդանսկ


## Տես նաև
* Լեհաստանի տնտեսություն
* Լեհական զլոտի
* Կենտրոնական բանկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:1945 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեհաստանի կառավարություն
Կատեգորիա:Լեհաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր