Դաշօղուզ

**Դաշօղուզ** (թուրքմեներեն՝ **Daşoguz**, նաև՝ *Dashoguz*, *Dasoguz*. նախկին անվանումները՝ **Tashauz** (մինչև 1992 թվականը ) և **Dashkhovuz** (1992–1999; . թուրքմեներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *քարե ջրավազան*), քաղաք Թուրքմենստանի հյուսիսային մասում։ Նույնանուն մարզի և շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Սարիղամիշ ձկնառատ, աղի լճի մոտ, Ուզբեկստանի հետ Թուրքմենստանի պետական սահմանից մոտավորապես 10, Կարակալպակիայի մայրաքաղաք Նուկուսից 75, Թուրքմենստանի մայրաքաղաք Աշգաբադից 460 կիլոմետր հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն
Ըստ 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 245.872: Ընդ որում՝ բնակիչների գերակշիռ մասը թուրքմեններ և ուզբեկներ են։ Կան նաև փոքր քանակությամբ ռուսներ, կորեացիներ, կարակալպակներ, թաթարներ։ Ազգային այդ փոքրամասնությունների բազմաթիվ ներկայացուցիչների տարիներ առաջ բռնությամբ տեղահանել են Թուրքմենստանի նախկին ցմահ նախագահ Սափարմուրատ Նիյազովի կարգադրությամբ։


ImageSize = width:600 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:280000
ScaleMajor = unit:year increment:50000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:4000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1979 from:0 till:83750
 bar:1989 from:0 till:112000
 bar:1995 from:0 till:141800
 bar:2012 color:cobar2 from:0 till:275278
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1979 at: 83750 text: 83.750 shift:(-14,5)
 bar:1989 at: 112000 text: 112.000 shift:(-14,5)
 bar:1995 at: 141800 text: 141.800 shift:(-14,5)
 bar:2012 at: 275278 text: 275.278 shift:(-14,5)


## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1681 թվականին և իր պատմության վաղ շրջանում եղել է Մետաքսի ճանապարհով երթևեկող առևտրական քարավանների կանգառքի սիրված վայր (խմելու ջրի պաշարների առկայության շնորհիվ. այստեղից էլ՝ բնակավայրի «Քարե ջրավազան» անվանումը)։ Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության շրջանում՝ 19-րդ դարի սկզբներին մերձակայքում բերդամրոց է կառուցվել, որին տրվել է *Տաշաուզ* անվանումը։ 1992 թվականին, ԽՍՀՄ-ից անկախացած Թուրքմենստանում, քաղաքը վերանվանել են *Dashkhovuz*, 1999-ին էլ, Սափարմուրատ Նիյազովի կարգադրությամբ, *Daşoguz* (այդպիսով՝ տեղանունը շաղկապվել է *օղուզ* ցեղանվան հետ)։ Դաշօղուզը ոչ միայն վարչական, այլև տնտեսական, մշակութային կենտրոն է, երկաթուղային կարևոր հանգույց։ Քաղաքին սպասարկում է նաև 2000-ական թվականներին վերակառուցված օդանավակայանը, որտեղից կանոնավոր թռիչքներ են իրականացվում դեպի մայրաքաղաք Աշգաբադ և երկրի խոշոր այլ քաղաքներ։ Զարգացած է զբոսաշրջությունը. զբոսաշրջիկներին գրավում են հատկապես պատմական Խորեզմի խանության հնագույն քաղաք Քոնյա Ուրգենչի պահպանված շինությունները, որոնք ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում։ Գործում են բամբակի և ջութի վերամշակման ձեռնարկություններ (տարածաշրջանի գյուղերում բամբակի արտադրությունը կարողանում են կազմակերպել Ամուդարյա գետի ու ջրանցքների մոտիկության շնորհիվ)։

## Ուշագրավ փաստեր
1998 թվականի սեպտեմբերի 5-ին մոտավորապես 7 կիլոգրամ կշիռ ունեցող մի երնաքար՝ H5-ը, ընկել է Դաշօղուզի մերձակայքում։
### Կլիմա
Կլիման անապատային է (*Köppen climate classification*-ի դասկարգման համաձայն՝ *BWk*), երկարատև ու շոգ ամառներով և կարճատև ու ցուրտ ձմեռներով։ Տեղումների քանակը մեծ չէ՝ տարեկան միջին հաշվով մոտավորապես 100 միլիմետր։

## Պատկերասրահ

Turabeg Khanym Mausoleum (41542197725).jpg|Թուրաբեգ խանումի դամբանը Քոնյա Ուրգենչում
Baking Bread in Bai Bazaar, Dashoguz.jpg|Հաց են թխում
Bai Bazaar, Dashoguz.jpg|Տորթերի վաճառք շուկայում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Թուրքմենստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի քաղաքներ