Ստրեգա մրցանակ

thumb|
**Ստրեգա մրցանակ** (), գրականության բնագավառում իտալական ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը։ Շնորհվում է ամեն տարի՝ սկսած 1947 թվականից, նախորդ տարվա մայիսի 1-ից մինչև ընթացիկ տարվա ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում իտալերենով հրատարակված լավագույն գեղարվեստական ստեղծագործության համար։ Դափնեկիրների թվում են եղել այնպիսի գրողներ, ինչպիսիք են Չեզարե Պավեզեն (1950), Ալբերտո Մորավիան (1952), Ումբերտո Էկոն (1981) և շատ ուրիշներ։

## Պատմություն
thumb|120px|left|Ստրեգա լիկյոր (Liquore Strega)
1944 թվականին Մարիա և Գոֆրեդո Բելոնչիները Հռոմում հիմնել են գրական խմբակ, որտեղ հանդիպումներ են անցկացվել կիրակի օրերին։ Հյուրերը հայտնի գրողներ, նկարիչներ և ժամանակի իտալական գրական կյանքի բազմաթիվ նշանակալի գործիչներ էին։ Այս հասարակությունը հայտնի է դարձել «Կիրակնօրյա ընկերներ» (Amici della Domenica) անունով։ 1947 թվականին Բելոնչին և «Ստրեգա» լիկյորի (Liquore Strega) արտադրությամբ զբաղվող ընկերության սեփականատեր Գվիդո Ալբերտին որոշեցին գրական մրցանակ հանձնել, որի դափնեկրին կընտրեին «Կիրակնօրյա ընկերներ» ընկերության անդամները։ Մրցանակին տրվել է լիկյորի անվանումը, որը կապված է Բենևենտոյի կախարդության մասին պատմությունների հետ, որոնք գալիս են վաղնջական ժամանակներից։

Պատերազմից հետո մրցանակը դարձել է իտալական մշակույթի շարժիչ ուժը։

Առաջին մրցանակը ստացել է Էնիո Ֆլայանոն «Սպանելու ժամանակը» գրքի համար։ Հիմնադրումից յոթանասուն տարի անց մրցանակը ստացել է 11 կին. 1957 թվականին Էլզա Մորանտեն, ապա Նատալյա Գինզբուրգը, Աննա Մարիա Օրտեզեն, Լալա Ռոմանոն, Մարիա Բելոնչին, Մարիաթերեզա Դի Լաշան, Դաչիա Մարաինին, Մարգարետ Մաձանտինին, Հելենա Յանեչեկը և այլք։ Մինչև 2014 թվականը մրցանակը շնորհվում էր տարվա մեջ մեկ գրողի։

Ստրեգա մրցանակի արժանացած աշխատանքներից մի քանիսը դարձել են ժամանակակից գրականության անկյունաքարերը՝ սկսած Ումբերտո Էկոյի «Վարդի անունը» գրքից, որը վաճառվել է 50 միլիոն օրինակով ամբողջ աշխարհում տասնյակ լեզուներով թարգմանվելու շնորհիվ, մինչև Տոմազի դի Լամպեդուզայի «Ընձառյուծը» վեպը։

### Շնորհման կարգ
Բելոնչի ամուսինների մահից հետո դափնեկիրների ընտրությունը վստահվել է իտալական մշակութային էլիտայի 400 ներկայացուցիչներից բաղկացած խմբին, այդ թվում՝ նախկին դափնեկիրներ (ժյուրիի կազմում ընդգրկվածները շարունակում են կոչվել «Կիրակնօրյա ընկերներ»), որոնք երկու փուլում ընտրում են հինգ եզրափակիչի մասնակցի և հաղթողի։ Արդյունքների հայտարարումը տեղի է ունենում հուլիսի առաջին հինգշաբթի օրը Հռոմի Վիլա Ջուլիոյում գտնվող նիմֆեում։ Հաղթողի նշանակումը երբեմն մշակույթի և հրատարակչական աշխարհում առաջացնում է հակասություններ՝ արթնացնելով հանրային ուշադրություն մրցանակի հանդեպ։ Ներկայումս «Ստրեգա» լիկյորի արտադրողի հետ միասին մրցանակի հովանավորն է «Telecom Italia» ընկերությունը։

2006 թվականին հատուկ մրցանակ է հանձնվել Իտալիայի նախկին նախագահ Օսկար Լուիջի Սկալֆարոյին՝ 1946 թվականին գրված և հաստատված Սահմանադրության համար։

## Դափնեկիրներ
* 1947. Էնիո Ֆլայանո «Սպանելու ժամանակը» / *Tempo di uccidere* — Longanesi
* 1948. Վիչենցո Կարդարելի «Տարանտոլայի վիլլան» / *Villa Tarantola* — Meridiana
* 1949. Ջովաննի Բատիստա Անոլետտի «Հիշողություն» / *La memoria* — Bompiani
* 1950. Չեզարե Պավեզե «Գեղեցիկ ամառ» / *La bella estate* — Einaudi
* 1951. Կորադո Ալվարո «Գրեթե կյանք» / *Quasi una vita* — Bompiani
* 1952. Ալբերտո Մորավիա «Պատմվածքներ» / *I racconti* — Bompiani
* 1953. Մասիմո Բոնտեմպելի «Հավատարիմ սիրեկան» / *L’amante fedele* — Mondadori
* 1954. Մարիո Սոլդատի «Նամակներ Կաապրիից» / *Lettere da Capri* — Garzanti
* 1955. Ջովաննի Կոմիսո «Կատուն անցնում է փողոցը» / *Un gatto attraversa la strada* — Mondadori
* 1956. Ջորջո Բասանի «Հինգ ֆերարական պատմություններ» / *Cinque storie ferraresi* — Einaudi; Элемире Золля «Менуэт в аду» / *Minuetto all’inferno* — Einaudi
* 1957. Էլզա Մորանտե «Արթուրի կղզին» / *L’isola di Arturo* — Einaudi
* 1958. Դինո Բուցատի «Վաթսուն պատմություններ» / *Sessanta racconti* — Mondadori
* 1959. Ջուզեպպե Տոմազի դի Լամպեդուզա «Ընձառյուծը» / *Il gattopardo* — Feltrinelli
* 1960. Կառլո Կասոլա «Բուբեի հարսնացուն» / *La ragazza di Bube* — Einaudi
* 1961. Ռաֆայելե Լա Կապրիա «Մահացու վիրավոր» / *Ferito a morte* — Bompiani
* 1962. Մարիո Տոբինո «Ընդհատակյան» / *Il clandestino* — Mondadori
* 1963. Նատալյա Գինզբուրգ «Ընտանեկան զրույցներ» / *Lessico famigliare* — Einaudi
* 1964. Ջովանի Արպինո «Բլուրների ստվերը» / *L’ombra delle colline* — Mondadori
* 1965. Պաոլո Վոլպոնի «Համաշխարհային մեքենա» / *La macchina mondiale* — Garzanti
* 1966. Միքելե Պրիսկո «Մառախուղի պարույրը» / *Una spirale di nebbia* — Rizzoli
* 1967. Աննա Մարիա Օրտեզե «Աղքատները և հասարակները» / *Poveri e semplici* — Vallecchi
* 1968. Ալբերտո Բեոիլակվա «Կատվի աչք» / *L’occhio del gatto* — Rizzoli
* 1969. Լալաա Ռոմանո «Մեր միջև բառերը թեթև են» / *Le parole tra noi leggere* — Einaudi
* 1970. Գվիդո Պյովենե «Սառը աստղեր» / *Le stelle fredde* — Mondadori
* 1971. Ռաֆայելո Բրինետտի «Ոսկե լողափ» / *La spiaggia d’oro* — Rizzoli
* 1972. Ջուզեպե Դեսի «Ստվերների եզրը» / *Paese d’ombre* — Mondadori
* 1973. Մանիլիո Կանկոնի «Ավելի ուրախ, երիտասարդությո՛ւն» / *Allegri, gioventù* — Rizzoli
* 1974. Գուլիելմո Պետրոնի «Գետի մահը» / *La morte del fiume* — Mondadori
* 1975. Տոմազո Լանդոլֆի «Պատահական» / *A caso* — Rizzoli
* 1976. Ֆաուստա Չալենտե «Վիզելբերգերի չորս աղջիկները» / *Le quattro ragazze Wieselberger* — Mondadori
* 1977. Ֆուլվիո Տոմիցա «Լավագույն կյանք» / *La miglior vita* — Rizzoli
* 1978. Ֆերդինանդո Կամոն «Խորան մոր համար» / *Un altare per la madre* — Garzanti
* 1979. Պրիմո Լևի «Բանալի «աստղիկ»» / *La chiave a stella* — Einaudi
* 1980. Վիտորիո Գորեզիո «Միամիտ կյանք» / *La vita ingenua* — Rizzoli
* 1981. Ումբերտո Էկո «Վարդի անունը» / *Il nome della rosa* — Bompiani
* 1982. Գոֆրեդո Պարիզե «Այբուբեն № 2» / *Sillabario n.2* — Mondadori
* 1983. Մարիո Պոմիլիո «1833 թվականի Սուրբ Ծնունդը» / *Il Natale del 1833* — Rusconi
* 1984. Պիետրո Չիտատի «Տոլստոյ» / *Tolstoj* — Longanesi
* 1985. Կառլո Սգորլոն «Կորած գետերի նավատորմը» / *L’armata dei fiumi perduti* — Mondadori
* 1986. Մարիա Բելոնչի «Անձնական վերածնունդ» / *Rinascimento privato* — Mondadori
* 1987. Ստանիսլաո Նյեվո «Դրախտային կղզիներ» / *Le isole del paradiso* — Mondadori
* 1988. Ջեզուալդո Բուֆալինո «Գիշերային սուտ» / *Le menzogne della notte* — Bompiani
* 1989. Ջուզեպպե Պոնտիջա «Անհետացել է լուսաբացից առաջ» / *La grande sera * — Mondadori
* 1990. Սեբաստիանո Վասալի «Խիմերա» / *La chimera* — Einaudi
* 1991. Պաոլո Վոլպոնի «Ճանապարհ դեպի Հռոմ» / *La strada per Roma* — Einaudi
* 1992. Վիչենցո Կոնսոլո «Գիշերը» / *Nottetempo, casa per casa* — Mondadori
* 1993. Դոմենիկո Ռեա «Պլեբեյան նիմֆ» / *Ninfa plebea* — Leonardo
* 1994. Ջորջո Մոնտեֆոսկի «Հայրական տուն» / *La casa del padre* — Bompiani
* 1995. Մարիաթերեզա Դի Լաշա «Անցում դեպի ստվեր» / *Passaggio in ombra* — Feltrinelli
* 1996. Ալեսանդրո Բարբերո «Պարոն Փայլի՝ ջենտլմենի հրաշալի կյանքն ու օտար պատերազմները» / *Bella vita e guerre altrui di Mr. Pyle, gentiluomo* — Mondadori
* 1997. Կլաուդիո Մագրիս «Միկրոաշխարհներ» / *Microcosmi* — Garzanti
* 1998. Էնցո Սիչիլիանո «Հրաշալի պահեր» / *I bei momenti * — Mondadori
* 1999. Դաչիա Մարաինի «Խավար» / *Buio * — Rizzoli
* 2000. Էռնեստո Ֆերերո «Ն.» / *N.* — Einaudi
* 2001. Դոմենիկո Ստարնոնե «Վիա Ջեմիտո» / * Via Gemito * — Feltrinelli
* 2002. Մարգարետ Մաձանտինի «Մի՛ հեռացիր» / *Non ti muovere* — Mondadori
* 2003. Մելանյա Գ. Մաձուկո «Կյանք» / *Vita* — Rizzoli
* 2004. Ուգո Ռիկարելի «Կատարյալ վիշտը» / *Il dolore perfetto * — Mondadori
* 2005. Մաուրիցիո Մաջանի «Գիշերային ուղևորը» / *Il viaggiatore notturno * — Feltrinelli
* 2006. Սանդրո Վերոնեզի «Հանգիստ քաոս» / *Caos Calmo* — Bompiani (la Costituzione Italiana conquista il «Premio Strega Speciale»)
* 2007. Նիկոլո Ամանիտի «Ինչպես պատվիրում է Աստված» / *Come Dio comanda* — Mondadori.
* 2008. Պաոլո Ջորդանո «Պարզ թվերի մենությունը» / *La solitudine dei numeri primi* — Mondadori
* 2009. Տիցիանո Սկարպա «Ստաբատ Մաթեր» / *Stabat Mater* — Einaudi
* 2010. Անտոնիո Պենակի «Մուսոլինիի ջրանցքը» /*Canale Mussolini* — Mondadori
* 2011. Էդոարդո Նեզի «Իմ ժողովրդի պատմությունը» /*Storia della mia gente* — Bompiani
* 2012. Ալեսանդրո Պիպերնո «Անբաժանելիները։ Բոցը հիշողությունների ընկերն է» / *Inseparabili. Il fuoco amico dei ricordi* — Mondadori
* 2013. Վալտեր Սիթի «Դիմադրությունը ոչնչով չի օգնում» / *Resistere non serve a niente* — Rizzoli
* 2014. Ֆրանչեսկո Պիկոլո «Ցանկություն լինել բոլորի նման» / *Il desiderio di essere come tutti* — Einaudi
* 2015. Նիկոլա Լաջոյիա «Դաժանություն» / *La ferocia* — Einaudi
* 2016. Էդորդո Ալբինատի «Կաթոլիկ դպրոց» / *[[:it:La scuola cattolica|La scuola cattolica]]* — Rizzoli
* 2017. Պաոլո Կոնետտի «Ութ լեռ» / *Le otto montagne* — Einaudi
* 2018. Հելենա Յանեչեկ «Աղջիկը «Ցնցուղով»» / *La Ragazza con la Leica* — Guanda
* 2019. Անտոնիո Սկուրատի «Մ. Դարի որդին» / *M. Il figlio del secolo* — Bompiani
* 2020. Սանդրո Վերոնեզի «Կոլիբրի» / *Il colibrì* — La Nave di Teseo

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ստրեգա մրցանակի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ
Կատեգորիա:Մրցանակներ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով