Ազիտա Ռաջի

**Ազիտա Ռաջի** (, ), իրանական ծագմամբ ամերիկացի դիվանագետ, բանկիր և բարերար։ Նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից 2014 թվականի հոկտեմբերին առաջադրվել է  ծառայելու որպես Միացյալ Նահանգների դեսպան Շվեդիայի Թագավորությունում և միաձայն հաստատվել է Միացյալ Նահանգների Սենատի կողմից 2016 թվականի փետրվարին։ Նա իր հավատարմագրերը հանձնել է թագավոր Կարլ XVI Գուստաֆին 2016 թվականի մարտի 15-ին և ավարտել է իր շրջագայությունը 2017 թվականի հունվարի 20-ին։

Դեսպան Ռաջին առաջադրվել է Պետքարտուղարության բարձրագույն մրցանակին ոչ կարիերային դեսպանի համար՝ Սյու Մ. Քոբի անվանական դիվանագիտական ծառայության մրցանակին։ Նա Միացյալ Նահանգների առաջին կին դեսպանն է եղել Շվեդիայում, ինչպես նաև առաջին իրանական ծագումով ամերիկացին, որը ծառայել է որպես Միացյալ Նահանգների դեսպան։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է Թեհրանում (Իրան), Ռաջին ավարտել է իր միջնակարգ կրթությունը Լոզանում, Շվեյցարիա, որտեղ նա մասնակցել է ազգային մրցումների՝ որպես լեռնադահուկորդուհի և շախմատիստուհի՝ նախքան 17 տարեկանում ԱՄՆ տեղափոխվելը։ Նա արվեստի բակալավրի կոչում է ստացել 1983 թվականին ճարտարապետության և ֆրանսերենի բնագավառում Կոլումբիայի համալսարանի Բարնարդ քոլեջից, որին հաջորդել է Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի կոչումը 1991 թվականին Կոլումբիայի բիզնես դպրոցից՝ ֆինանսներ բաժնում։ Ռաջին ԱՄՆ քաղաքացի է դարձել 1988 թվականին։

## Կարիերա
### Ֆինանսական և բարեգործական
Ռաջին եղել է լիազորված ֆինանսական վերլուծաբան (CFA) և 1991 թվականից ի վեր եղել է Լիազորված ֆինանսական վերլուծաբանների ինստիտուտի անդամ։ Նա Բրետտոն Վուդսի կոմիտեի անդամ է եղել, այն էլիտար կազմակերպություն է, որն աջակցում է միջազգային ֆինանսական հաստատություններին, ինչպիսիք են Համաշխարհային բանկը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը։ Ավելի վաղ որպես միջազգային ներդրումային բանկիր իր կարիերայի ընթացքում նա բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել ընկերություններում, այդ թվում՝ JP Morgan & Co.-ում, Salomon Brothers-ում և Drexel Burnham Lambert-ում։

Ռաջայի անցյալ բարեգործական գործունեությունը ներառում էր բազմաթիվ ակտիվ ղեկավար պաշտոններ շահույթ չհետապնդող հատվածում՝ Կոլումբիայի համալսարանի Բարնարդ քոլեջի հոգաբարձու և գործադիր կոմիտեի անդամ, Կոլումբիայի բիզնես դպրոցի «Թամեր» սոցիալական ձեռներեցության կենտրոնի խորհրդատվական խորհուրդ, Կոլումբիայի համալսարանի Բարնարդ քոլեջի «Աթենա» առաջնորդության ուսումնասիրության կենտրոնի հիմնադիր համանախագահ՝ Կուլումբիայի համալսարան, տնտեսական խորհրդատվական խորհուրդ Ամերիկյան առաջընթացի կենտրոնի և Կանանց և ընտանիքների ազգային գործընկերության տնօրեն։

### Քաղաքական

2008 թվականին Ռաջին լքել էր ֆինանսական հատվածը՝ կենտրոնանալով ազգային քաղաքականության վրա։ 2012 թվականին նա ծառայել է որպես Ազգային ֆինանսների փոխնախագահ և Swing State Victory Fund-ի նախագահ Օբամայի քարոզարշավի համար։ Ռաջին եղել է Դեմոկրատական ազգային կոմիտեի ազգային խորհրդատվական խորհրդի անդամ և Օբամայի համար Ամերիկայի ազգային ֆինանսների կոմիտեի անդամ 2008-2012 թվականներին։ 2013 թվականին նախագահ Օբաման Ռաջիին նշանակել է Սպիտակ տան անդամների հարցերով նախագահի հանձնաժողովի անդամ։ Բացի այդ Ռաջին նշանակվել է Սմիթսոնյան ազգային դիմանկարների պատկերասրահի հանձնակատար։

2016 թվականի հուլիսի 4-ին Ռաջին ճանաչվել է Մեծ ներգաղթյալների՝ Ամերիկայի հպարտության պարգևը, Նյու Յորքի Քարնեգի կորպորացիայի ամենամյա ճանաչումը ոգեշնչող նատուրալիզացված ԱՄՆ քաղաքացիներին, որոնք նշանակալի ներդրում են ունեցել ամերիկյան հասարակության առաջընթացում։

2016 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որպես Շվեդիայում Միացյալ Նահանգների դեսպան՝ Ռաջին Ստոկհոլմում Նոբելյան բանկետի ժամանակ իր անունից կարդաց Բոբ Դիլանի նամակը Նոբելյան կոմիտեին՝ ի նշան Դիլանի 2016 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի։

Ռաջին 2017 թվականին արժանացել է Էլիս Այլենդ Պատվո շքանշանի և հանդիսանում է Բարնարդ քոլեջի Ջոան Ռիվերս Թրեյլբլեյզեր 2020 թվականի մրցանակի դափնեկիր։

## Անձնական կյանք
Ռաջին ապրել և աշխատել է Մերձավոր Արևելքում, Լատինական Ամերիկայում, Եվրոպայում և Հեռավոր Արևելքում և վարժ տիրապետում էր մի քանի լեզուների, այդ թվում՝ պարսկերենին և ֆրանսերենին։ Նա ամուսնացած է եղել Գարի Սայմանի՝ Goldman Sachs-ի նախկին գործընկերոջ հետ։ Նրանք ունեն հինգ դուստր և յոթ թոռ։

Ռաջին մահացել է 2022 թվականի փետրվարի 6-ին Բելվեդերում, Կալիֆոռնիա՝ կրծքագեղձի մետաստատիկ քաղցկեղից 60 տարեկան հասակում։

## Հրապարակված հոդվածներ
*Sense and Indispensability: American Leadership in an Age of Uncertainty - The Texas National Security Review, December 16, 2019
*The Partnership for Peace: A Quiet NATO Success Story - War on the Rocks, 4/8/19
*The Perils of Playing Footsie in Military Boots: Trident Juncture and Nato’s Nordic Front - War On The Rocks, 8/20/18
*Trump’s Tariffs and the Future of Transatlantic Ties - War on the Rocks, 6/5/18
*If the Transatlantic Relationship Sneezes, Will NATO Catch A Cold? - War on the Rocks, 5/21/18
*Salvaging Trump’s Legacy in Europe: Fixing NATO Burden-Sharing - War on the Rocks, 2/26/18
*Russia’s Cold War With Scandinavia - The Wall Street Journal, 8/28/17
*Trump Should Urge Europe to Resist Putin’s Pipeline Politics - Foreign Policy, 7/7/17
*Trump Is Overlooking an Obvious U.S. Partner - Foreign Policy, 5/15/17
*Trump Immigration Ban: Former U.S. Ambassador's Open Letter to Nikki Haley  - Newsweek, 1/31/17
*Inclusion, Freedom, and Democracy Are Non-Negotiable Values - DN Debatt, January 21, 2017
*Upholding American Values Is My Job for Life - Newsweek, 1/20/17

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ դեսպաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ