open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արագիլակտուց ծղնի

**Արագիլակտուց ծղնի** (), ծղնիների ընտանիքի ասիական թռչուն։

Արագիլանման ծղնին հասնում է մինչև 35 սմ երկարության։ Այն ունի խոշոր կարմիր կտուց և շագանակի գույնի գլուխ։ Այն ունի սերուցքագույն պարանոց և կրծքավանդակ։ Թևերի վերին հատվածի փետուրները կապույտ են։

Թռչունների տարածվածության արեալը ձգվում է Հնդկաստանից մինչև Ինդոնեզիա և Ֆիլիպիններ։ Նրանք բնակվում են ինչպես ներքին ջրերի եզրերին, այնպես էլ ծովափերին։

Արագիլակտուց ծղնիները սնվում են տարբեր տեսակի փոքր կենդանիներով՝ փոքր ձկներով, խեցեմորթներով, երկկենցաղներով, փոքր սողուններով, երիտասարդ թռչուններով և միջատներով։

## Տեսակներ
Գրանցված են 13 թռչնատեսակներ՝
* *P. c. burmanica* — Մյանմայից Կրա։
* *P. c. capensis* — Հնդկաստան, Շրի Լանկա։
* *P. c. cyanopteryx* — Սումատրա, Բանկա, Բելիտունգ։
* *P. c. floresiana* — Բալի, Լոմբոկ, Սումբավա, Ֆլորես։
* *P. c. gigantea* — Սուլու։
* *P. c. gouldi* — Հյուսիսային Ֆիլիպիններ։
* *P. c. intermedia* — Նիկոբարյան կղզիներ։
* *P. c. javana* — Ճավա։
* *P. c. malaccensis* — Մալակկա, Լինգա։
* *P. c. osmastoni* — Անդամանյան կղզիներ։
* *P. c. simalurensis* — Սիմյոլուե։
* *P. c. sodalis* — Բանյակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդկաստանի թռչուններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների թռչուններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի թռչուններ
Կատեգորիա:ԲՊՄՄ կարմիր ցանկի քիչ մտահոգող տեսակներ
Ջերոմ Այզեկ Ֆրիդման

**Ջերոմ Այզեկ Ֆրիդման** (, ), ամերիկացի փորձարարական ֆիզիկոս և Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Նա ավարտել է Չիկագոյի համալսարանը (1950-ականներին՝ առաջին, 1953 թվականին՝ երկրորդ աստիճան, 1956 թվականին՝ դոկտորական աստիճան)։ 1956-1957 թվականներին գիտաշխատող Չիկագոյի, 1957-1960 թվականներին Սթենֆորդի համալսարաններում։ 1960 թվականից նա աշխատել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (1967 թվականից պրոֆեսոր)։ 1980-1983 թվականներին Ֆրիդմանը եղել է այդ ինստիտուտի Միջուկային ֆիզիկայի լաբորատորիայի տնօրեն, իսկ 1983-1988 թվականներին՝ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ագորիզմ

մինի|Ագորիզմի խորհրդանիշը, «А3»: Agora! Anarchy! Action!
**Ագորիզմ** - քաղաքական փիլիսոփայություն, որի հեղինակն է Սեմուլել Էդվարդ Կոնկին 3-րդը (): Հետագայում այն նաև մշակվել է Ջ. Նեյլ Շուլմանի կողմից։ Ագորիզմի վերջնանպատակն ազատ շուկայական հարաբերությունների հասնելն է, որտեղ մարդկանց միջև բոլոր հարաբերությունները կառուցվում են փոխհամաձայնության հիման վրա։ Գաղափարապես այդ փիլիսոփայությունը իրենից ներկայացնում է շուկայական անարխիզմի հեղափոխական տեսակ։ Շուլմանը ամբողջացրեց Կոնկինի «հակատնտեսությունը» և ազատատենչ փիլիսոփայությունը, որը քարոզում է «Սև Շուկայի» (black market) հարաբերությունները՝ պետությանը հարկերի վճարման բոյկոտումը։ Ագորիստները պնդում են, որ այդ հարաբերությունները կկարողանան ոչ միայն օգնել մասնավոր սեփականության պաշտպանությանն ուղղված ինքնապաշտպանության զարգացմանը և պետությունից ազատ լինելուն, այլև կբերեն նրան, որ մասնավոր նախաձեռնությունը կկարողանա բավարար ուժ լինել պետության ոչնչացման համար։

## Տերմինի ծագումնաբանություն
Տերմինը ծագում է  - «ագորա» բառից, որը նշանակում է հրապարակ և շուկա՝ հին հունական քաղաք-պետություններում։

## Քաղաքական գործունեություն
Նրանք ովքեր հանդես են գալիս, որպես «ագորիստներ» դեմ են ընտրություններին մասնակցելուն և քաղաքական բարեփոխումներին։ Դրա փոխարեն ագորիստները ընդգծում են այլընտրանքային, այլ ոչ քաղաքական ռազմավարության կարևորությունը ազատ հասարակություն ստեղծելու համար։ Ագորիստները պնդում են, որ մենք ավելի հեշտ ու արագ կարող ենք հասնել ազատ հասարակության նման այլընտրանքային մեթոդներ կիրառելով։

Այլընտրանքային ռազմավարություններն իրենցից ներկայացնում են քարոզչության, կրթության, ուղիղ ներազդեցության խառնուրդ, հատկապես անդրադառնալով ձեռնարկատիրական գործունեության և տնտեսական պայքարին։

«Կրթության» տակ ագորիստները ենթադրում են ուրիշների կողմից գիտելիքների ստացում տնտեսագիտության «ավստրիական դպրոցում», քաղաքական ազատատենչ թեորիաների և բարոյական համակարգերի մասին։ Դրանից բացի նրանք օգտագործում են «ուղիղ ներազդում» տերմինը, որպեսզի ընդգծեն մարդկանց անմիջական մասնակցության կարևորությունը, օրինակ շուկայական գործունեության մեջ և նշեն Լիբերտարիանական կուսակցության քաղաքականության ռազմավարության տարբերությունը, որը նախատեսում է խորհրդարանական ընտրություններ։ Ագորիստները նախ և առաջ կենտրոնացած են տնտեսական պայքարի վրա, որը ենթադրում է ձեռնարկությունների ստեղծում և զարգացում, որոնք կմերժեն դրսից պարտադրված կանոնները, հրաժարվեն պետական լիցենզավորումից և հարկեր վճարելուց։ Բացի դրանից ագորիստների մեթոդները ներառում են միկրո-ժողովուրդների և ազատ կղզիների ստեղծում, գաղտնագրային մեթոդների կիրառում, որպեսզի շրջանցնեն պետության միջամտռությունն անհատի կյանք, ինչպես նաև տեխնոլոգիաների զարգացում, որոնք կօգնեն նվազեցնել կառավարության իշխանությունը։ Ագորիստները, իրենց այլընտրանքային ռազմավարությունը անվանում են հեղափոխական։ Պառլամենտարիզմն ագորիստների կողմից դիտարկվում է, որպես ռեֆորմիստական և նրանց համար անընդունելի ռազմավարություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Agorism: Revolutionary market anarchism  ()
* Agorist Class Theory  ()
* Agorist Action Alliance  ()

Կատեգորիա:Անարխիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Հիրիկ տարօրինակ

**Հիրիկ տարօրինակ**, ), տիպիկ հայկական բույս է։

## Տարածում
Տարածված է Մեղրիի շրջանում, Վայքի լեռնատափաստանային լանդշաֆտներում, ինչպես նաև Սևանի ավազանում ծովի մակերևույթից 2000-2100 մ բարձրությունների վրա։

## Կառուցվածք
Տերևները արմատաձև են, մանգաղանման կորացած, սրանման։ Ցողունը, որը կրում է մեկական ծաղիկ, չի ճյուղավորվում։ Կոճղարմատները մակերեսային են։ Ամեն տարի օղակ առ օղակ ավելանում են։

## Հատկանիշ
Ծաղիկը բավականին լուսասեր է, չորադիմացկուն և ցրտադիմացկուն։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Աճում է կրով հարուստ, քարքարոտ, ոչ հզոր ավազակավային և կավավազային հողերում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, իսկ սերմերը հասունանում են հուլիսին։ Բազմանում է կոչղարմատների և սերմերի միջոցով։

## Նշանակություն
Դիմացկուն ծաղիկ է և մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, որպես դեկորատիվ տեսակ։ Բացի դեկորատիվ նշանակությունից մեծ օգտագործում ունի որպես դեղատու տեսակ։ Տերևներում հայտնաբերվել է 314 մգ/տոկոս վիտամին C։ Ծաղկման շրջանում ծաղիկները ալկալիիդներ չեն պարունակում։ Ծաղիկը նպատակահարմար է օգտագործել չոր, քարքարոտ վայրերի և քարապարտեզների ձևավորման համար։

## Գրականություն
* Լ.Վ. Հարությունյան «Քո շրջապատի ծաղիկները»

Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Ֆրից Նյոթեր

**Ֆրից Ալեքսանդր Էրնեստ Նյոթեր** (, ), հրեա ծագումով սովետա-գերմանական մաթեմատիկոս։

Մաքս Նյոթերի որդին, Էռլագենի պրոֆեսոր մաթեմատիկոս, նշանավոր գիտնական, մաթեմատիկոս Էմմի Նյոթերի  կրտսեր եղբայրը, Գոտտֆրիդ Նյոթերի հայրը։ Լինելով Բրեսլաուի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր, նացիստները իշխանության անցնելուց հետո, Նյոթերը որպես հրեա կորցրեց հնարավորությունը աշխատելու Գերմանիայում և 1934 թ. մեկնում է Սովետական Միություն, որտեղ դարձավ Տոմսկի համալսարանի պրոֆեսոր։

1937 թ. նոյեմբերին Տոմսկի իր տանը ձերբակալվում է և 1938 թ. հոկտեմբերի 23-ին դատապարտվել է 25 տարվա ազատազրկման Գերմանիայի օգտին լրտեսության մեղադրանքով։ Մնալով առանց ծնողների Գերման և Գոտֆրիդ որդիներին 1938 թ. մարտին արտաքսեցին ՍՍՀՄ-ից։ Բանտում Ֆրիցը մեղադրվում էր «հակասովետական  պրոպագանդայի» մեջ, 1941 թվականի սեպտեմբերի 8-ին դատապարտվել է մահապատժի և գնդկահարվել է Օրյոլում։

1988 թ. ՍՍՀՄ-ի գերագույն դատարանը ամբողջովին վերականգնել է նրա իրավունքները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Segal, Sanford L., *Mathematicians under the Nazis* page 60
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Одиссея Фрица Нётера 
* Фотография Фриц Нётер и Эмми Нётер 1933 года  
* Фотографии Фриц Нётер 

Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Հելոուինթաուն

**Հելոուինթաուն**()- Disney Channel-ի ֆիլմերից, որը էկրաններ է դուրս եկել 1998 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ Ֆիլմի նկարահանվել է Սենթ- Հելենս քաղաքում (Օրեգոն նահանգում, ԱՄՆ), որտեղ հետագայում նկարահանվել է՝ Մթնշաղ ֆիլմի երկրորդ մասը։

Ֆիլմը ստացել է զուսպ և դրական ակնարկներ։ Ֆիլմի ռեյթինգը Rotten Tomatoes կայքում կազմում է 72 %։ Ֆիլմի պրեմերիան Ռուսաստանում կայացել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։

## Սյուժե
Մինչ Հելոուինը երիտասարդ Մարնի Պայպերին հյուր է գալիս նրա տատիկը՝ Ագգին։ Ագգին կախարդ է, և նա իր պարտքն է համարում սովորեցնել թոռնիկին կախարդել և պատրաստել նրան չարի հետ սպասվող պատերազմին։ Բայց Մարնիի մայրիկը՝ Գվենը դեմ է, որպեսզի նրա աղջիկը դառնա կախարդ։ Նա ինքը եղել է կախարդ, բայց որոշել է հրաժարվել կախարդանքից, որպեսզի հաստատի կյանք սովորական մարդկանց մեջ։ Այժմ, նա ցանկանում է, որպեսզի նրա երեխանները նույնպես հրաժարվեն կախարդանքից։ Բայց ամեն ինչ փոխվում է, երբ հերոսները հայտնվում են Հելոուինթաուն գաղտնի քաղաքում։ Նրանք պետք է մոռանան իրենց տարաձայնությունների մասին, քանի որ չարը կլանում է քաղաքը, և վտանգվում է հերոսների կյանքը։
Նախքան վտանգավոր թշնամուն բախվելը, ով կլանում է բնակիչների կյանքերը, Մարնին, նրա եղբայր Դիլանը և քույրը Սոֆին ծանոթանում են Լյուկ անունով մի տարօրինակ տղայի հետ, կմախք տաքսու վարորդ Բեննիի և քաղաքի քաղաքապետ Կալաբարի հետ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը այնպիսին չէ, ինչպիսին իրեն ցույց է տալիս։

## Դերերում

## Կրկնօրինակում

## Ծանոթագրություններ

# ↑ Halloweentown — Meine Oma ist 'ne Hexe. TV-Fantasyabenteuer aus dem Hause Disney
# ↑ «Հելոուինտաուն» ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 
*  «Հելոուինտաուն» ֆիլմը  Internet Movie Database կայքում

**Արձագանքներ**
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Disney հեռուստաալիքի օրիգինալ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հելոուինի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Կատեգորիա:Օրեգոնում նկարահանված ֆիլմեր
Դիսպերսիայի օրենք

250px|մինի|Լույսի փնջի տարալուծումը սպեկտրում՝ ապակե պրիզմայի միջով անցման ժամանակ (Դիսպերսիայի «հայտնվելը»՝ ապակու մեջտեղում):
**Դիսպերսիայի օրենք** կամ **դիսպերսիոն համապատասխանություն** ալիքների տեսության մեջ, կապ ալիքային վեկտորի և հաճախության մեջ



\omega = \omega(\mathbf k)\,


Այս օրենքը արտահայտում է ալիքի ժամանակային և տարածական պարաբերությունների կապը։ Դիսպերսիայի օրենքից կարելի է ստանալ ալիքի փուլային և խմբային արագությունները՝

\mathbf{v}_{ph} = {\omega\over k}\cdot {\mathbf{k}\over k}\,;\quad
\mathbf{v}_{gr} = {d\omega\over d\mathbf{k}}\,


Դիսպերսիա հասկացությունը առաջին անգամ օպտիկայում հայտնվել է հատվածակողմով սպիտակ լույսի տարալուծմից հետո։ Դիսպերսիա անվանում են ալիքի փուլային արագության կախումը լուսային ալիքի հաճախությունից կամ երկարությունից,կամ օպտիկայում բեկման ցուցչի կախումը ալիքի հաճախությունից և երկարությունից տվյալ միջավայրում, եթե արագությունը կախված չէ ալիքի հաճախությունից կամ երկարությունից,ապա խոսքը դիսպերսիայի բացակայության մասին է։

Այսինքն,եթե գծային։ լույսի համար դիսպերսիայի օրենքը ապակու մեջ բերում է դիսպերսիայի դասական օրենքին։
Հիմնվելով քվանտային պատկերացումների վրա, որ ամեն մի ալիքի համապատասխանում է որոշակի մասնիկ կամ քվազիմասնիկ և հակառակը, դիսպերսիայի օրենքը կարելի է տարածել նաև մասնիկների համար։ Մասնավորապես,պինդ մարմնի ֆիզիկայում այս օրենքը կապ է հաստատում մասնիկի (օրինակ՝ էլեկտրոն, ֆոտոն) էներգիայի ևնրա ալիքային վեկտորի միջև։

## Շղթայի համար դուրսբերում
 
Ենթադրենք տրված է ատոմների միաչափ գծային շղթա m զանգվածով, որոնց միջև հեռավորությունը u_n է։ Տեղադրենք n կարճ հեռավորության վրա u_n։ Այդ դեպքում շեղման փոքրության պատճառով ատոմների փողազդեցության ուժը կարելի է համարել քվազիառաձգական։
Նշանակումները՝
: k՝ ալիքային թիվ,
: \omega՝ հաճախություն։
Հաշվի առնելով հարևան անդամները՝
: F_n = - \beta (u_n-u_{n+1}) - \beta (u_n - u_{n-1}) = \beta (u_{n+1} - 2 u_n + u_{n-1}), 
:: որտեղ՝
\beta՝ քվազիառաձգականության գործակիցն է։
Գրենք շարժման հավասարումը n-րդ ատոմի համար՝ ma = F \quad\Longleftrightarrow\quad m \cfrac {d^2 u_n} {dt^2} = \beta (u_{n+1} - 2 u_n + u_{n-1}) 
Թող հավասարումը ունենա հետևյալ տեսքը՝ A e^{i(kd - \omega t)} . ։
Այդ դեպքում՝ -m\omega^2 = \beta (e^{ikd} + e^{-ikd} -2) = - 2 \beta (1 - \cos kd) = - 4 \beta \sin^2 (kd/2) \quad\Rightarrow\quad \omega = \pm \omega_m \sin {kd/2},  որտեղ 
:::\omega_m = 2 \sqrt{\cfrac {\beta} {m}}  ։
Սա էլ հենց արտահայտում է հաճախության կապը ալիքային թվի հետ, այսինքն միատոմ շղթայի դիսպերսիայի օրենքը։

## Տես նաև
*Ալիքների դիսպերսիա

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ֆեյնմանի դասախոսությունը դիսպերսիայի մասին

Կատեգորիա:Ալիքային տեսություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Բոննի Բասլեր

**Բոննի Բասլեր** (, ), ամերիկացի մոլեկուլային կենսաբան, Փրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր (1994)։ Մակ-Արթուր կրթաթոշակի դափնեկիր (2002):

## Կենսագրություն
Բոննի Բասլերը ծնվել է Չիկագոյում, մեծացել է Կալիֆոռնիայի Դանվիլ համայնքում։ Կենսաքիմիական գիտությունների բակալավրի աստիճան ստացել է Կալիֆոռնիայի Դեյվիս համալսարանում, կենսաքիմիական գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ Ջոն Հոպկինսի անվան համալսարանում։ Մեխանիզմում ուսումնասիրել է բակտերիայի հիմնական շփման ներըմբռնումը՝ այսպես կոչված քվորում զգացում՝ համակարգում որոշ բակտերիաների շփվելու ունակությունն՝ պայմանավորված մոլեկուլային ազդանշանների սեկրեցիայով։

2006 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, 2007 թվականին՝ Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։ 2008 թվականին հատուկ ճանաչում է ստացել Համաշխարհային մշակութային խորհրդի կողմից։

Միկրոբիոլոգիայի ամերիկյան ընկերության կողմից Բասլերն առաջադրվել է որպես ԱՄՆ գիտության և ճարտարագիտության «նիֆթի ֆիֆթի» (50 սրամիտ դիտողություն) փառատոնի խոսնակ՝ 2010 թվականի հոկտեմբերին միջին և ավագ դպրոցի ուսանողների համար հանդես գալու իր աշխատանքի և կարիերայի մասին զեկույցով։ «Նիֆթի ֆիֆթին» ԱՄՆ-ում ազդեցիկ գիտնականների և ճարտարագետների միավորում է, որոնց նպատակն է ոգևորել երիտասարդներին և նրաց մոտ հետաքրքրություն առաջացնել դեպի գիտություն և ճարտարագիտություն։

## Պարգևներ, մրցանակներ
2012 թվականին Բասլերն արժանացել է Լ՛Օրեալ-ՅՈՒՆԵՍԿՕ «Կանայք գիտության մեջ» մրցանակին (L’Oréal-UNESCO Awards for Women in Science):

2015 թվականին Վաշինգտոնի համալսարանից Էվերետ Փիթեր Գրիբերգի հետ միասին արժանացել են Իֆու Շաուի բժշկագիտության բնագավառում մրցանակի «քվորում զգացման մոլեկուլային մեխանիզմը լուսաբանել մոլեկուլային մեխանիզմի համար, գործընթաց, որտեղ բակտերիաները շփվելով միմյանց հետ, ստեղծում են նոր ուղիներ միջամտելու բակտերիալ հարուցիչներին կամ առողջապահական կիրառումներում մոդուլացնելու միկրոբիոմը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փրինսթոնի համալսարանի ֆակուլտետային կայք 
* A Biologist's Listening Guide to Bacteria
* Howard Hughes Medical Institute biography 
* Nova ''Science Now'' Profile: Bonnie Bassler
* TED զեկույց Ինչպես է բակտերիան «խոսում» (TED2009)
* Bonnie Bassler seminar: Cell-Cell Communication 
* Bonnie Bassler online talk: Tiny Conspiracies 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Պառլամենտարիզմ

**Պառլամենտարիզմ**, պետական համակարգ, սահմանափակում է օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների գործառույթները։
Պետության կողմից հասարակության կառավարման հստակ համակարգ, որը բնութագրվում է օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների տարանջատմամբ, որտեղ պառլամենտն ունի քաղաքական և գաղափարական էական դեր։ Պառլամենտը չի կարող գոյատևել առանց պառլամենտարիզմի։ Պառլամենտարիզմի կարևորագույն տարրերն են՝ իշխանությունների բաժանումը ճյուղերի, օրինականությունը, ներկայացուցչությունը։
Պառլամենտարիզմի համար իշխանության բարձրագույն կրողը ընտրովի մարմինն է, որին տրված է նորմատիվ որոշումներ՝ օրենքներ ընդունելու լիազորությունը։
Պառլամենտարիզմը ընդլայնվում և զարգանում է միայն պառլամենտի հստակ գործունեության արդյունքում՝ ժողովրդավարության պայմաններում, երբ երկրում համաչափ, սահմանադրական հավասարակշռության և հակակշիռների հիման վրա գործում են իշխանությունները՝ իրենց լիազորությունների տիրույթում։
Ժամանակակից պայմաններում պառլամետարիզմը կարող է լինել խորհրդարանական հանրապետություններում և խորհրդարանական միապետություններում։ Այս համակարգի քաղաքական ձևավորման համար հիմք է հանդիսանում երկկուսակցական կայուն քաղաքական համակարգի գոյությունը։

## Պառլամենտարիզմը Հայաստանում
Հայաստանում պառլամենտի և պառլամենտարիզմի զարգացման պատմությունը կարելի է բաժանել 7 փուլի
# Առաջին փուլ՝ վերաբերում է մինչև Առաջին Հանրապետության ստեղծման ժամանակաշրջանին, որը պառլամենտարիզմի ներկայացուցչական մարմինների կայացման համար անհրաժեշտ փորձի ու իրավական գիտելիքների կուտակման փուլ էր։
# Երկրոորդ փուլ՝ կապվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման և դրա կենսագրության հետ։
# Երրորդ փուլ՝ վերաբերում է Խորհրդային Հայաստանի պառլամենտի գոյությանը։ Այստեղ պառլամենտարիզմի մասին կարելի է խոսել մեծ վերապահումով, քանի որ Հայաստանը Խորհրդային Միության կազմում գործող ոչ անկախ երկիր էր, որտեղ իշխում էին խորհրդային օրենքները։ Այս փուլը կարելի է բաժանել երկու մասի՝ 1.1920-1988 թվականը՝ մինչև ղարաբաղյան ազգային-ազատագրական շարժման սկիզբը. 2.1988-1991 թվականը՝ անկախության ձեռքբերումը։
# Չորրորդ փուլ՝ անկախ պետականության կայացման, խորհրդային օրենքների հիման վրա ընտրված պառլամենտի հիման վրա իշխանությունների տարանջատման և պետական իշխանության մարմինների լինելիության, նոր օրենսդրության մշակման ժամանակաշրջան։
# Հինգերորդ փուլ՝ 1995 թվական՝ Սահմանադրության ընդունում և հետսահմանադրական ժամանակաշրջան։
# Վեցերորդ փուլ՝ 2001 թվականից սկսած սահմանադրական բարեփոխումների և Եվրախորհրդին անդամակցելու ու նրա պահանջների կատարման ժամանակաշրջան։
# Յոթերորդ փուլ՝ սկիզբը 2005 թվականի նոյեմբերի 27-ի հանրաքվեն, որի արդյունքում կատարվեցին սահմանադրական փոփոխություններ։ Բացվեց նոր հեռանկար պառլամենտի տեղի ու դերի բարձրացման և պառմալենտարիզմի զարգացման համար։

## Գրականություն
* Հ. Հակոբյան, Պառլամենտը և պառլամենտարիզմը Հայաստանում, Երևան, 2007

Կատեգորիա:Պետական կառավարում
Էն Բենքրոֆթ

**Էն Բենքրոֆթ** (, ), ամերիկացի գրող, մանկավարժ և արկածախնդիր։ Առաջին կինը, որը հաջողությամբ ավարտել է մի շարք դժվար արշավներ Արկտիկայում և Անտարկտիդայում։ 1995 թվականին նշանակվել է Փառքի՝ կանանց ազգային սրահի պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Էն Բենքրոֆթը մեծացել է Մինեսոտայի Սեյնթ Փոլ քաղաքում։ Ըստ նրա՝ իր ընտանիքը կարելի է բնորոշել որպես ռիսկի գնացողներ։ Ուսման հետ խնդիրներ ուներ, սակայն դա չխանգարեց, որ Էնն ավարտի Սեյնթ Փոլի ակադեմիան և բարձրագույն դպրոցը։ Բենքրոֆթը ճամբարական էր և Վիջիվագանի երիտասարդական ճամբարի անձնակազմի անդամ։ Բենքրոֆթը Մինեապոլիսում սկսեց աշխատել որպես արշավականների խորհրդական և ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ։

1986 թվականին ավարտեց մանկավարժական գործունեությունը, որպեսզի մասնակցի Ուիլ Ստիգերի՝ դեպի Հյուսիսային բևեռ միջազգային արշավին։ 56 օր շնասահնակներով գնալուց հետո արշավախմբի 5 այլ անդամների հետ ժամանեց Հյուսիսային բևեռ։ Այսպիսով, Բենքրոֆթը դարձավ առաջին կինը, որ Հյուսիսային բևեռ հասավ ոտքով և սահնակով։

Նա նաև առաջին կինն է, որ եղել է և՛ Հյուսիսային, և՛ Հարավային բևեռներում, ինչպես նաև առաջին կինը, որ դահուկներով կտրել-անցել է Գրենլանդիան։ 1993 թվականին Բենքրոֆթը ղեկավարում էր 4 կանանցից բաղկացած մի արշավախումբ, որոնք դահուկներով հասան Հարավային բևեռ․ այս արշավախումբն առաջին կանացի արշավախումբն էր, որ հասավ Հարավային բևեռ։ 2001 թվականին Էնը և նորվեգացի արկածախնդիր Լիվ Արնեսենը դարձան առաջին կանայք, որ դահուկներով անցան Անտարկտիկան։

Նրա ձեռքբերումների շնորհիվ նրան ԱՄՆ-ի կողմից ընդգրկեցին Փառքի՝ կանանց ազգային սրահում։

Ներկայումս (2016) Լիվ Արնեսենի հետ «Bancroft Arnesen Explore» հետազոտական ընկերության համասեփականատերն է։ 2007 թվականի մարտին Բենքրոֆթը և Արնեսենը մասնակցում էին դեպի Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս արշավին՝ նպատակ ունենալով հանրության ուշադրությունը հրավիրել գլոբալ տաքացման խնդրին։ Ըստ Վաշինգտոն Փոսթի՝ արշավը հետաձգվեց, որովհետև «Արնեսենի ոտքի մատերից երեքը ցրտահարվեցին, իսկ ծայրահեղ ցածր ջերմաստիճանը սպառեց նրանց որոշ էլեկտրական սարքավորումների մարտկոցները»։

Բենքրոֆթն արժանացել է նաև մի շարք այլ մրցանակների և պարգևների։ Նա բացահայտ լեսբուհի է և 2006 թվականին հանրայնորեն պայքարում էր Մինեսոտայի սահմանադրության այն օրինագծի դեմ, որը արգելում էր միևնույն սեռի անձանց ամուսնությունները կամ քաղաքացիական կապը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
**No Horizon is so Far: An Extraordinary Journey across Antarctica*. Ann Bancroft and Liv Arnesen. Da Capo Press. 2003. ISBN 0-7382-0794-2

## Արտաքին հղումներ
* Explorer Ann Bancroft Plays 'Not My Job' - NPR Wait Wait Don't Tell Me, June 26, 2010

Կատեգորիա:Ամերիկացի արշավորդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բևեռախույզներ
Մանրադիտում

**Մանրադիտում**, օբյեկտի ուսումնասիրություն մանրադիտակի օգնությամբ։ Բաժանվում է մի քանի ճյուղերի՝ օպտիկական մանրադիտում, էլեկտրոնային մանրադիտում, բազմաֆոտոնային մանրադիտում, ռենտգենային մանրադիտում, ռենտգենոլազերային մանրադիտում և կիրառվում է նմուշի հետևման ու մեծացած պատկերների գրանցման համար։

Նյութի հետ ռենտգենյան ճառագայթների փոխազդեցության առանձնահատկությունը տարբերում է ռենտգենյան համակարգերը օպտիկական համակարգերից լուսային և էլեկտրոնային ճառագայթների համար։ (Ռենտգենյան ճառագայթների բեկման ցուցչի փոքր շեղումը միավորից (փոքր քան 10−4), ոսպնյակի և պրիզմայի կիզակետման համար պրակտիկորեն չի թույլատրում։ Այս նպատակի համար էլեկտրական և մագնիսական ոսպնյակները կիրառելի չեն, քանի որ էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի համար ռենտգենյան ճառագայթները իներտ են։ Այդ պատճառով ռենտգենային մանրադիտման մեջ ռենտգենյան ճառագայթների կիզակետման համար օգտագործում են նրանց լրիվ անդրադարձման երևույթը ծռված հայելային կամ ծռված բյուրեղագիտական մակերևույթներից)։ Այս սկզբունքով են կառուցված ռենտգենյան անդրադարձիչ մանրադիտակները։

Թափանցող էլեկտրոնային մանրադիտակի գաղափարը բաղկացած էր էլեկտրոնային ճառագայթով էլեկտրոնային փնջի փոխարինմամբ։ Հայտնի է, որ էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը օգտագործող մանրադիտակի մեծացման թույլատվության համար, անհրաժեշտ է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման երկարության փոքրացում սկսած գերմանուշակագույն դիապազոնից ընդհուպ մինչև ռենտգենյան տիրույթ (ալիքի երկարությունը համեմատական է նյութում միջատոմային հեռավորության հետ) և հիմնական դժվարությունը կայանում է գերմանուշակագույն, առավել ևս, ռենտգենյան ճառագայթների կիզակետման մեջ։

## Կազմակերպություններ
* Royal Microscopical Society (RMS)
* Microscopy Society of America (MSA)
* European Microscopy Society (EMS)

## Տես նաև
* Մանրադիտակ
* Ստերեոմանրադիտակ
* Նանոօպտիկա
* Micrographia - Ռոբերտ Հուկի գիրքը, որի մեջ նկարագրվում են զանազան մանրադիտակային հետազոտություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  (обл.)
* *Василевский А. М., Кропоткин М. А., Тихонов В. В.* Оптическая электроника. — Ленинград: Энергоатомиздат, 1990. глава 3.
*  — УДК 58:57.08

Կատեգորիա:Մանրադիտում
Մեսրոպ Բ Մութաֆյան

**Մեսրոպ Բ Մութաֆյան** (ավազանի անունը՝ Մինաս-Վարդան, ), Պոլսո Հայոց Պատրիարք 1998-2012 թվականներ։ Տեղապահության շրջան՝ 2010 պատրիարքի առողջական վիճակի պատճառով։

## Կենսագրություն
Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը ծնվել է 1956 թվականին Ստամբուլում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Ստամբուլի Եսայան Վարժարանում։ 1968 թվականին նա ընդունվել է Ստամբուլի Անգլիկան վարժարանը և 1973 թվականին ավարտել այն։ 1973-1975 թվականներին սովորել է Շտուտգարտի Ամերիկյան քոլեջի գեղարվեստի և պատմության ֆակուլտետում։ 1975-1979 թվականներին ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգի Մեմփիսի պետական համալսարանում` հետևելով փիլիսոփայության դասընթացներին։ Մասնակցելով Թենեսի նահանգի Էփիսքըփըլ (Անգլիկան) թեմի քահանաների համար հատուկ աստվածաբանության և եկեղեցագիտության դասընթացներին։ 1977 թվականին Բերայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում ձեռնադրվել է սարկավագ։ Նույն թվականին Բերայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա `վերանվանվելով Մեսրոպ աբեղա։ 1979-1982 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի համալսարանում՝ ուսանելով սուրբգրային հնագիտություն, միաժամանակ դասավանդել Երուսաղեմի Ժառանգավորաց վարժարանում` Հին Կտակարանի ներածություն և անգլերեն։ 1982 թվականին Երուսաղեմում ստանձնել է մագիստրոսի գիտական աստիճան։ Այնուհետև վերադարձել է Ստամբուլ և աշխատանքի անցել Պոլսո հայոց պատրիարքությունում|Պոլսո հայոց պատրիարքարանում՝ որպես քարտուղար։ 1983 թվականին պաշտպանել է վարդապետական թեզ «Սուրբ Գիրք և ավանդություն» թեմայով։ 1986 թվականին պաշտպանել է ծայրագույն վարդապետական թեզ և ստացել  ծայրագույն վարդապետության աստիճան։ 1988-1989 թվականներին սովորել է Հռոմի Ս. Թովմա Աքիվինացու անվան համալսարանում, և 1990 թվականին նշանակվել Պոլսո պատրիարքարանի կրոնական ժողովների ատենապետ։ 1990 թվականին նշանակվել է Միջեկեղեցական հարաբերությունների պատրիարքական փոխանորդ։ 1998 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Պատգամավորական ժողովի կողմից ընտրվել է Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք։ 2003 թվականին Վաշինգտոնի Սենտ Մերի համալսարանի կողմից արժանանցել է պատվավոր դոկտորի կոչման։

2008 թվականին  Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանը  կորցրել է հիշողությունը և տառապել  անբուժելի հիվանդությամբ։ Այդ վիճակում նա հիվանդանոցում մնացել է 11 տարի և մահացել 2019 թվականի մարտի 8-ին։

Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյանի մահվան կապակցությամբ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ցավակցել է Պոլսո Հայոց պատրիարքի փոխանորդ Արամ Աթեշյանին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Պատրիարք Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Մութաֆյան 
* Պոլսո պատրիարքները՝ զոհ և մեղադրյալ
* Mutafyan Diagnosed with Early Alzheimer

Կատեգորիա:Թուրքահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքներ
Ուսումնական թղթապանակ

**Ուսումնական թղթապանակը** սովորողների ձեռքբերումների գնահատման և վերահսկման նոր ձև է։ Հիմնական իմաստն է՝ ցույց տալ այն ամենը,ինչ ընդունակ է սովորողը։
Ընդհանուր առմամբ ուսումնական թղթապանակն իրենից ներկայացնում է սովորողի ուսումնական գործունեության արդյունքների և նմուշների կազմակերպման,ինչպես նաև արտաքին աղբյուրների համապատասխան տեղեկատվական նյութերի հավաքածու։ Այն նախատեսված է սովորողի ուսումնական մակարդակի բազմակողմանի քանակական և որակական վերլուծության և նրա ուսումնական գործընթացի հետագա շտկման համար։
Գնահատման այս ձևի մանկավարժական իմաստն այն է,որ շեշտը սովորողի չիմացածից տեղափոխվում է նրա իմացածի վրա,գնահատականից՝ ինքնագնահատականի վրա։ Ուսումնական թղթապանակը քանակական և և որակական գնահատականների ինտեգրացիա է և վերջապես,դրա հիմնական խնդիրն է հետևել ուսումնական առաջընթացին և ընդհանրապես դրա դինամիկային։

## Ուսումնական թղթապանակների առանձնահատկությունները
1.Ուսումնական թղթապանակի բովանդակության համար մեծ մասամբ չեն տրվում ենթակետերի և անվանումների հստակ ցանկ։ Դա հիմնականում կախված է կոնկրետ ուսուցչից կամ ուսուցիչների խմբից։
2.Գոյություն ունի ուսումնական գործունեության արդյունքների և դրա վերաբերյալ տեղեկությունների ազատ ցանկ,որից կարելի է ընտրել։
3.Ուսումնական թղթապանակի բովանդակությունը կախված է տվյալ առարկայի ուսուցման կոնկրետ նպատակներից։
Ուսումնական թղթապանակի բովանդակության գրեթե ողջ պարունակությունը թույլ է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել դրա բովանդակության վերաբերյալ։
Ուսումնական թղթապանակի երեք պարտադիր բաղկացուցիչ՝
1.Աշակերտն առաջին էջում գրում էիր թղթապանակի նպատակի մասին,
2․Կցվում է թղթապանակի բովանդակությունը բոլոր տարրերի թվարկումով։
Թղթապանակը ունի երկու գործառույթ՝աշխատանքային և գնահատող։

## Ուսումնական թղթապանակաի առավելությունները
Ուսումնական թղթապանակը հնարավորություն է տալիս սովորողի ընդունակությունների որակական և քանակական գնահատականները համդրել ուսումնական գործունեության արդյունքների վերլուծության միջոցով։
•խրախուսվում է գնահատականը,ինքնագնահատականն ու փոխգնահատումը,սովորողի ուսումնական գործընթացի ինքանվերլուծությունն ու ինքնավերահսկողությունը։
•Ուսումնական թղթապանակը նպաստում է սովորողների,ուսուցիչների համգործակցությանը,հնարավորություն է ընձեռում գնահատելու ուսման ընթացքում ներդրված ջանքերը,ձեռքբերումներն ու առաջընթացը։
## Ուսումնական թղթապանակի սահմանակփակումները
Ուսումնական թղթապանակի սահմանակփակումներից առանձնացնում ենք ժամանակի գործոնը,որովհետև թղթապանակ կազմելը երկարատև և ծախսատար գործընթաց է։ Բացակայում է հստակ կողմորոշումը։ Առկա է սուկյեկտիվության գործոնը։ Ուսումնական թղթապանակը գնահատման նոր ձև է և ուսուցման գործընթացում հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ տեսնել գնահատման ավանդական ձևերի փոփոխությունների նոր ուղղությունները՝մասնավորապես գնահատանիշի գերակայության փոփոխությունը։
## Արտաքին հղումներ
European Language Portfolio (ELP)
http://www.coe.int/en/web/portfolio
## Գրականություն
Մասնագիտական զարգացման ձեռնարկ ուսուցիչների համար,Երևան,2004թ

Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
Լոնդոնի համալսարանական քոլեջ

**Լոնդոնի համալսարանական քոլեջ** (), համալսարան Լոնդոն քաղաքում, մտնում է Լոնդոնյան համալսարանի կազմի մեջ։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, Gower Street-ի վրա։ Հիմնադրվել է 1826 թվականին ինչպես Լոնդոնյան Համալսարան (London University), Լոնդոնի առաջին համալսարանն է։ Շենքը կառուցվել է ճարտարապետ Ուիլյամ Ուիլքինսի կողմից։ 1836 թվականին Լոնդոնյան համալսարանը և Թագավորական համալսարանը (King’s University) հիմնեցին Լոնդոնի համալսարանը (University of London), որը բաղկացած էր երկու քոլեջներից՝ Համալսարանական և Թագավորական։ Արդյունքում UCL-ը ստացավ «Լոնդոնի համալսարանի համալսարանական քոլեջ» անվանումը, հետագայում՝ նրա անվանման մեջ Համալսարան բառի կրկնության պատճառով այն վերանվանվեց Լոնդոնի համալսարանական քոլեջ (ԼՀՔ)։

## Պատմություն
### 19-րդ դար
Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը հիմնադրվել է 1826 թվականի փետրվարի 11-ին որպես Օքսֆորդի և Քեմբրիջի համալսարանների աշխարհիկ այլընտրանք։ 
Փիլիսոփա Ջերեմի Բենտամը համարվում է ԼՀՔ-ի հոգևոր հայրը։ Կրթության և վարվեցողության բնագավառում նրա արմատական գաղափարները ներշնչանքի աղբյուր են հաստատության հիմնադիրներ՝ շոտլանդացի Ջեյմս Միլլի և Հենրի Բրումի համար։ 1827 թվականին ստեղծվեց Անգլիայում քաղաքականության և էկոնոմիկայի առաջին ամբիոնը։ 1828 թվականին համալսարանը դարձավ աշխարհում առաջինը, որն առաջարկեց ուսումնասիրել անգլերենը՝ որպես ուսումնական առարկա։
300px|մինի|Լոնդոնի համալսարան (նկարել է Թոմաս Շեպերդը 1827 թվականին)

### 20-րդ դար
### 21-րդ դար

## Հրաժարում կրոնից
Քոլեջը ստեղծվել էր առանց կրոնական ուղղվածության, որպեսզի տարբեր հավատամք ունեցող ուսանողները (մասնավորապես՝ կաթոլիկները և բողոքականները) կարողանան միմյանց հետ սովորել առանց կոնֆլիկտների։ Մինչև այժմ քոլեջը պահպանում է իր հակակրոնական խիստ դիրքորոշումը, և, ի տարբերություն Անգլիայի համալսարանների մեծամասնությունից, այն չունի պաշտոնական կրոնական կենտրոններ և ակումբներ

## Գրականություն
*
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Университетский колледж Лондона ()
*Великобритания - University College London ()

Կատեգորիա:Անգլիայի համալսարաններ
Քրոնոբժշկություն

**Քրոնոբժշկություն**, բժշկության բաժին, որտեղ օգտագործվում են քրոնոկենսաբանության շրջանակներում կիրառվող կենսաբանական ռիթմերի մասին պատկերացումները։

Քրոնոբժշկություն (ինչպես նաև քրոնոկենսաբանություն), միջգիտական հետազոտությունների երիտասարդ ճյուղ, որը գտնվում է կայացման փուլում։ Քրոնոբժշկության մեջ իրենց կիրառությունն են գտնում ժամանակային շարքերի մաթեմատիկական մշակման մեթոդները, որոնք օգտագործվում են օրգանիզմների ֆիզիոլոգիական գործընթացների ռիթմիկ դրսևորումների վերլուծության համար։

Քրոնոբժշկությունը հայտնվում է հետևյալ գիտությունների շփման տիրույթում՝ բժշկություն (հիվանդությունների ախտորոշում և բուժում), քրոնոկենսաբանություն (տեսական պատկերացումների մշակում) և մաթեմատիկա (ռիմիկ երևույթների մաթեմատիկական անալիզի մեթոդների մշակում)։

## Գրականություն
* Хронобиология и хрономедицина: Руководство / Под ред. Ф. И. Комарова. М.: Медицина, 1989. 400 с. 
* Комаров Ф. И., Рапопорт С. И., Хронобиология и хрономедицина, М.: Триада-Х. 2000. 488 с.
* Рапопорт С. И., Комаров С. И., Чибисов С. М., *Роль проблемной комиссии «Хронобиология и хрономедицина» РАМН в развитии внутренней медицины (к 25-летию создания)*, «Клин. медицина», 2007, № 9, С.4-17.

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт проблемной комиссии РАМН «Хронобиология и хрономедицина». 
* Лаборатория «Хрономедицина и новые технологии» ММА им. И. М. Сеченова. 

Կատեգորիա:Քրոնոբժշկություն
Գեղեցիկ արքայազն

մինի
**Գեղեցիկ արքյայազն**, գրական կերպար է, գեղարվեստական ստեղծագործության հերոս։ Հերոսը օգնության գալով դևին,փրկում է նրան չարիքից։ Գեղեցիկ արքայազնի կերպարը, ով փրկում է դևին՝ հայտնվում է մի շարք հեքիաթներում՝ «Քնած գեղեցկուհին», «Մոխրոտ», «Սպիտակաձյունիկ»։

## Ժամանակակից գրականություն
Գեղեցիկ արքայազնի կերպարը հաճախ կոչվում է նաև սպիտակ ձիով արքայազն։ Ժամանակակից գրականության մեջ այն հանդես է գալիս որպես իդեալական տղամարդու կերպար։ Այնպիսի մի տղամարդու, որին սպասում է ցանկացած կին, տղամարդ՝ ով պետք է լուծի բոլոր խնդիրները։ Ի տարբերություն մյուս տեքստերի, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է արքայազնին որպոս արարքներով անհատի, ինչպես՝ *Շռեկ 2,* այստեղ հեղինակը ներկայացնում է, որ գլխավոր հերոսի համար կարևոր է տեսքը, ոչ թե արարքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կերպարներ
Սպորտային էթիկա

**Սպորտային էթիկա**, բարոյականության վարդապետության, հասարակության մարդկային վարքի, գիտության մարդկային հարաբերությունն է։ Բարոյական սկզբունքները արտադրվում են կյանքի ընթացքում մարդկանց առօրյա շփման միջև, որպես հետևանք կյանքի փորձից. ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի միջոցով է ստեղծվել սպորտային Էթիկայի ուսումնասիրումը, հատկապես մարզական էթիկան, հետազոտումը, թե ինչպես սոցիալական վարքագծի կանոնները իրականացնել սպորտի բնագավառում գործածելիս, ուսումնասիրել էթիկական հարաբերությունները մարզիկների, որոնք ցուցադրվել են սպորտային խաղի ժամանակ։ Սպորտային էթիկայի հասկացություններն են , ինչպիսիք են հայրենասիրության, պարտքի ու պատասխանատվության, բարեկամության և թիմային աշխատանքի, պատվի, արժանապատվության, արդարության և մշակույթի վարքագիծ։ Քանի որ մեր երկրի ամեն մի քաղաքացի մարզիկ ունի բարոյական պարտավորություն հասարակության մեջ։ Մարզիկի բարեխիղճ, անձնուրաց աշխատանքը բերում է մարզական նվաճումների։ Մարզական էթիկան տալիս է մարզիկին հայրենասիրություն իր հայրենիքի նկատմամբ, պաշտպանել դրոշի պատիվը միջազգային ասպարեզներում։ Սպորտի նպատակը, մարզիկի վարքագծի բարոյական սկզբունքներն են հասարակության մեջ։ Որոշ երկրներում սպորտը դարձել է բիզնես, շահութաբեր տեսարան։ Մարզիկը կարող է գնվել և վաճառվել։ Սպորտը պետք է լինի խորապես հումանիստական։ Այն օգնում է մարդուն իմանալու իրենց ուժը, իմանալ հակառակորդի հաստատակամությունը և քաջությունը։ Սպորտային Էթիկան սահմանում է հատուկ պահանջներ մարզիկների վարքագծի վերաբերյալ։ Բարեկամություն և համագործակցություն - Սա մի օրենք է մարզիկների փոխհարաբերությունների մասին։ Սպորտային Էթիկան ներառում է կարողություններ ներքին կազմակերպության, կարգապահության, մշակույթի։ նույնիսկ, եթե թվում է, որ դատավորը սխալ է, մարզիկ երբևէ չի մտնում վիճաբանության մեջ, գնահատելով իրավիճակը, հաշվի առնելով, որ միայն առաջատարը իրավունք ունի դիմել դատավորին։ Էթիկայի օրենքները թույլ չեն տալիս սպորտում չեղյալ հայտարարել կատարումը, դադարեցնել խաղը ժամանակից շուտ, նույնիսկ այն դեպքում, եթե մարզիկը գիտի, որ ինքը պարտվել է։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է հետևել կանոններին մարզական էթիկայի ժամանակ։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է շատ քրտնաջան աշխատանք կատարել, տիրապետել գիտելիքների, ընդլայնել իրենց հորիզոնները, վաստակելով մարզական հմտությունները, բարելավել իրենց արդյունքները։
 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպորտային եզրույթներ
Կատեգորիա:Ոչ սպորտային պահվածք
Կատեգորիա:Սպորտային մշակույթ
Աղի պալատ

250px|մինի|Աղի պալատ
**Քելվին Լ Ռեմփթնի անվան Աղի Պալատ** (), ավելի շատ հայտնի որպես «Աղի Պալատ», կոնվենցիոն կենտրոն Յուտայի Սոլթ Լեյկ Սիթիում անվանակոչվել է Յուտայի 11–րդ կառավարիչ Քելվին Լ․ Ռեմպթնի անունով։ Աղի Պալատ անունը առաջ օգտագործվել է երկու այլ վայրերի կողմից Սոլթ Լեյկ Սիթիում։

## Առաջին Աղի պալատը
Պատմական առաջին Աղի պալատը, կառուցված 1899 թվականին, ճարտարապետ Ռիչարդ Ք․ Ա․ Քլեթթինգի կողմից, պատկանում էր Ջոն Ֆրանկլին Հիթին։ Պալատը գտնվում էր 900 Սաութ Սոլտ Լեյկ Սիթիի Ստեյտ սթրիթի և Մեին ստրիթի միջև։ Այն ուներ պարասրահ, թատրոն և մրցուղի։ Պալատը հրդեհվեց 1910 թվականի օգոստոսի 29–ին և նրա տեղում կառուցվեց Մաջեսթիք Հոլլը (Majestic Hall)։

## Երկրորդ Աղի պալատը

thumb|Աղի Պալատի կոնֆերանսի դահլիճ.
## Ներկայիս Աղի պալատը
Ներկայիս կոնվենցիոն կենտրոնն ունի 47,800 մ² ցուցասրահներ, 15,200մ² սրահներ, որոնք ներառում են 4,200 մ² մեծ պարասրահ և 66 հանդիպման դահլիճներ։ Աղի պալատը ծառայել է որպես Օլիմպիական Տեղեկատվական կենտրոն 2002 թվականի ձմեռային օլիմպիադայի ժամանակ։ Սոլթ Լեյկ կոնվենցիայի հիմնադրի պատվին, Սոլթ Լեյկ կոմսության Խորհուրդը քվեարկությոան արդյունքում 2007 թվականի աշնանը պաշտոնապես փոխեց Աղի Պալատ կոնվենցիոն կենտրոնի անունը վերանվանելով այն Ռեմփթոնի անվան Աղի Պալատի կոնվենցիոն կենտրոն։ Սկսած 2013 թվականից այստեղ է անցկացվում երգիծական գրքերի կոնվենցիան։ Հանրապետական նախագահական քննարկում պետք է տեղի ունենար Սոլթ Լեյկ կոնվենցիոն կենտրոնում 2016 թվականի մարտի 21–ին, սակայն այն չեղյալ հայտարարվեց այն բանից հետո, երբ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվեց մասնակցելուց և թեկնածու Ջոն Քեսիչն ասաց, որ ինքը չի մասնակցի առանց Թրամփի։

## Ճարտարապետությունը
Ձողակառույցները, որոնք պահում են տանիքը, նախագծվել են արծաթե սկուտեղի վարպետ Քենթ Սեկոյի կողմից։ Կոնվենցիոն կենտրոնի տեսանելի ամենացնցող առանձնահատկությունների մեծ մասը ձեռք է բերվել պողպատի (Hollow Structural Steel (HSS)) –ի օգտագործման շնորհիվ։

## Աղբյուրներ
* http://www.visitsaltlake.com/  
* Salt Palace to add Rampton's name
* Our Apologies 

## Արտաքին հղումներ
Official website

Utah State Historical Society

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Յուտա
Ջրավետ

**Ջրավետ**, լեռնագագաթ (2502 մ) Գեղարքունիքի մարզում, Արեգունի լեռնաշղթայում, Դրախտիկ գյուղից 4,6 կմ հս-արմ։ Լեռան հարավ արևմտյան լանջից է սկիզբ առնում Ջրաձոր գետը։ Ջրավետի լանջերը ծածկված են մարգագետնային բուսականությամբ և բյուրակն են։

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռներ
Կույսի աշտարակ (Ստամբուլ)

**Կույսի աշտարակ** (Լեանդրայի աշտարակ, Քըզ քուլեսի, ), տեղակայված է Ստամբուլի ասիական հատվածում՝ Յուսքյուդար թաղամասում։ Աշտարակը տեղակայված է Բոսֆորի նեղուցում։ Կույսի աշտարակը Ստամբուլի այցեքարտերից մեկն է։ Աշտարակը պատկերել է Հովհաննես Այվազովսկին՝ իր «Կոստանդնուպոլսի Լեանդրայի աշտարակը» կտավում։

Առաջին հիշատակումները կապված են ոչ թե բուն աշտարակի, այլ ժայռոտ կղզու, որի վրա կառուցվել է աշտարակը։ Համաձայն լեգենդի, մ.թ.ա. 411 թվականին միմյանց դեմ պատերազմում էին Սպարտան և Աթենքը։ Ոսկեղջյուրի բնակիչները կիսվեցին երկու մասի։ Բոսֆորի նեղուցից արևմուտք ապրողները անցան Սպարտայի կողմը, իսկ արևելքը՝ Աթենքի։ Արդյունքում Աթենքը հաղթանակ տարավ, սակայն Ոսկեղջյուրի բնակիչների նկատմամբ էական գործողություններ չիրականացրեց։ Աթենքը որոշեց Բոսֆորի նեղուցը վերցնել իր ձեռքը, և անցավճար պահանջել բոլոր նավերից, որոնք անցնում էին նեղուցով։ Համաձայն լեգենդի, կղզյակի վրա հսկիչ կետ կառուցել է տվել հույն զորավար Ալքիբիադեսը, ի վերահսկողություն նեղուցով անցնող պարսկական նավերի։ Սակայն լեգենդում հստակ նշված է թե կղզու վրա այդ ժամանակ աշտարակ եղել է, թե ոչ։

Գոյություն ունի աշտարակի կառուցման թուրքական լեգենդը։ Օսմանյան սուլթաններից մեկը շատ էր սիրում դստերը։ Մի օր պալատական գուշակը կանխատեսեց, որ սուլթանի աղջիկը մահանալու է, երբ նա կդառնա 18 տարեկան։ Սուլթանը հրամայեց, որ մինչև 18 տարեկանը լռանալը նրա դստեր, պետք է կառուցվի Բոսֆորի նեղուցում մի աշտարակ։ Աշտարակի կառուցումից հետո, սուլթանը իր աղջկան փակում է այնտեղ։ 18 տարեկան դառնալու օրը սուլթանը իր աղջկան է ուղարկում մրգերով մի զամբյուղ։ Զամբյուղի մեջ գտնվող օձը կծում է աղջկան, և նա մահանում է։ Գոյություն ունի նաև լեգենդի երկրորդ վարկածը, համաձայն որի աղջիկը փրկվում է։ Թույնը ծծելով ետ է քաշում հարևան երկրի նրան սիրող շեհզադեն (արքայազնը)։ Այստեղից էլ գալիս է անվանումը՝ «Կույսի աշտարակ»։

Զբոսաշրջիկների համար աշտարակը բացելու համար, 1999 թվականին այստեղ սկսվեց կապիտալ վերանորոգում։ Ներկայումս աշտարակում գործում են բար, ռեստորան, սրճարան, սպորտային հարթակ և հուշաիրերի խանութ։ Կղզի կարելի հասնել նավով, որը կես ժամը մեկ գալիս է կամ Ստամբուլի ասիական հատվածից՝ Յուսքյուդար թաղամասից, կամ էլ եվրոպական հատվածից՝ Բեյօղլու կամ Բեշիկթաշ թաղամասերից։

## Պատկերասրահ


10 Old TL reverse.jpg|Աշտարակը 10 լիրաանոց թղթադրամի վրա (1966—1981)
Айвазовский (Гайвазовский) Иван (Оганес) Константинович Вид Леандровой башни в Константинополе.jpg|Հովհաննես Այվազովսկի «Լեանդրի աշտարակի տեսարանը Կոստանդնուպոլսում»


## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք էջ
* Ստամբուլի կույսի աշտարակը Յանքեդս Պանորամայում

Կատեգորիա:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Բոսֆոր
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ստամբուլում
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Ամառային օլիմպիական խաղեր 1936

**11-րդ Ամառային օլիմպիադա**, անցկացվել է Բեռլինում (Գերմանիա) 1936 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 16-ը։ Առագաստային սպորտաձև մրցումները անցկացվեցին Քիլ քաղաքում։ Այդ խաղերում սահմանվեց նոր ռեկորդ 49 երկրների և 3961 մասնակից մարզիկների թվաքանակով։ Խաղերի ամենահայտնի մարզիկը դարձավ Աամերիկացի Ջեսսի Օուենսը՝ 4 ոսկյա մեդալներով։ Ամառային օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ շարունակվեց 1928 թվականից ավանդույթ դարձած օլիմպիական կրակի վառումը։

Կազմկոմիտեի գլխավոր քարտուղար Իգր Կառլա Դիմայի նախաձեռնությամբ, համաձայն իր քարոզչական մտքերի և հունական ծիսակատարության, առաջին անգամ անցկացվեց Օլիմպիական կրակի համաշխարհային էստաֆետա։ Վազորդները հասան Օլիմպիա՝ օլիմպիական կրակը փոխանցելով միմյանց։ Սրանով դրվեց օլիմպիական նոր ավանդույթների սկիզբը։

Օլիմպիադայի բացումը առաջին անգամ ուղիղ եթերով հեռարձակվեց հեռուստատեսությամբ, իսկ օլիմպիական մրցումները դարձան Լենի Ռիֆենշթայլի «Օլիմպիա» վավերագրական ֆիլմի ստեղծման հիմքը։

## Օլիմպիադայի մայրաքաղաքի ընտրություն
1936 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերի անցկացման վայրի ընտրությանը հավակնում էին Եգիպտական քաղաք Ալեքսանդրիա, Իսպանական՝ Բարսելոնան, Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտ, Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրես, Իռլանդիայի մայրաքաղաք Դուբլին, Ֆինլանդիա՝ մայրաքաղաք Հելսինկի, Ռիո դե Ժանեյրո՝ քաղաք Բրազիլիայում, Իտալյայի մայրաքաղաք Հռոմ և Լուիզիանա՝ (ԱՄՆ), ինչպես նաև գերմանիայի քաղաքներ՝ Բեռլին, Քյոլն և Մայնի Ֆրանկֆուրտ։ Որոշվեց հավակնությունը տալ Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինին՝ հաշվի առնելով 1916 թվականին 6−րդ օլիմպիական խաղերին այնտեղ չկայանալու փաստը։ Վերջնականապես որոշումը կայացվեց՝ Ամառային օլիմպիական խաղերն անցկացնել Բեռլինում (Գերմանիա)։

## Մասնակից երկրներ

Առաջին անգամ Օլիմպիական խաղերին մասնակցեցին հետևյալ երկրները՝ Աֆղանստան, Բերմուդյան կղզիներ, Բոլիվիա, Կոստա Ռիկա և Լիխտենշտայն.

## Մեդալների ընդհանուր թիվ

մինի|Օլիմպիական կրակի տեղափոխումը Բեռլին

## Օլիմպիական խաղերի բողոքարկում

## Ժողովրդական օլիմպիադա
1936 թվականի հուլիսի 19-26-ը Բարսելոնայում պլանավորել էին այլընտրանքային Օլիմպիական խաղերի անցկացում։ Գրանցվեցին 6000 մարզիկներ՝ 22 երկրներից։ Այդ ժամանակ Իսպանիայում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմը, և Օլիմպիադան չկայացավ։ Այլ երկրներից ժամանած մի շարք մարզիկներ կամավոր մասնակցեցին այդ քաղաքացիական պատերազմին։

## Արտաքին հղումներ

* Страница МОК об играх 1936 года
* Игры для Фюрера, или Сколько стоил Кубертен. —  «Совершенно секретно» № 215, апрель 2007.
* United States Holocaust Memorial Museum — Online Exhibition: Nazi Olympics: Berlin 1936 
* United States Holocaust Memorial Museum — Library Bibliography: 1936 Olympics 
* *Андрей Светенко.* Летняя Олимпиада 1936 года: торжество арийского духа  / Программа «Уроки истории», спецпроект «Навстречу Олимпиаде» // Вести FM.

Կատեգորիա:Օլիմպիադաներ
Եղբայր արջ (մուլտֆիլմ)

**«Եղբայր արջ»** (), «Walt Disney» ընկերության կողմից 2003 թվականին նկարահանված մուլտֆիլմ։ Դասական մուլտֆիլմերի մեջ այն քառասունչորսերորդն է։ Մուլտֆիլմը երրորդ և վերջին մուլտֆիլմն է, որը լույս է տեսել ֆլորիդյան կազմակերպության շնորհիվ (Walt Disney Feature Animation)։ 2004 թվականի մարտին կազմակերպությունը փակվել է։

Մուլտֆիլմի հիմնական գաղափարը գործած մեղքերի ընդունումն է և կենդանիների միջոցով մարդկանց վերափոխումը։

2006 թվականին «DisneyToon Studios» կազմակերպության շնորհիվ լույս է տեսել մուլտֆիլմի տեսանկարահանված տարբերակը։

## Պատմություն
Քենան, Դենասը և եղբայր Սիտկան, մարդիկ են ովքեր ապրել են սառցադաշտային ժամանակաշրջանից հետո։ Այն ցեղը, որտեղ նրանք ապրում են, լցված է տոտեմական հոգիներով։ Նրանցից յուրաքանչյուրը շամանից իմանում է իր տոտեմի մասին՝ իր անձնական կենդանու մասին։ Ինչ որ պաշտամունքի կենդանի, կամ խիզախություն, իմաստություն կամ ղեկավարություն։ Երեք եղբայրներից ամենից երիտասարդը *Քենան* էր, նրան բաժին էր հասել արջի խորհրդանիշը, որը նշանակու է սեր։ Երիտասարդ Քենան անչափ դժգոհ էր իր խորհրդանիշից, քանի որ մտածում էր, որ սերը բնորոշ չէ տղամարդուն։ Նա դառնում է *Դենասի* ծաղրի առարկան, բայց *Սիտկանը* բացատրում է, որ դա խորհրդանիշ է և պետք է լրջորեն վերաբերվել դրան։

### Կերպարներ
**Քենան**- մի մարդ, ով երազում է պարզապես դառնալ մարդ։ Նա ունի շատ աշխույժ բնավորություն, բայց հոգով շատ բարի է։ Վերածվելով արջի, նա հոգ է տանում փոքրիկ արջի մասին ՝ Կոդեի։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Քենան շատ աշխույժ է, բայց այդքան էլ զրուցասեր չէ։

**Դենաս**- փոքր եղբայրը։ Չնայած նրան, որ նա գայլի տոտոմից է, որը խորհրդանշում է իմաստություն, նա այդքան էլ խելացի չէ։ Ի տարբերություն Քենանի նա մտածում է նոր գործում։ Եվ որոշում է վրեժխնդիր լինել արջից, ով բաժանեց եղբայրներին։ Այդ պատճառով դժվար է պատկերասցրել Դենասին, որ նա իմանոմ է, որ Քենանը վերածվել է արջի։

**Սիտկա**- մեծ եղբայրը, ով մշտապես բաժանում է Քենանինին և Դենասին։ Սիտկան ամենահանգիստ, իմաստուն եղբայրն է։ Նա մահանում է՝ փրկելով իր եղբայրներին զայրացած արջերից։ Սիտկանի տոտոմը արծիվն է, որը ցույց է տալիս ճանապարհ։ ահվանից հետո նա ճանապարհորդում է արծվի ոգով։

**Տանանա**- ցեղային երեց, որտեղ ապրում են երեք եղբայրները։ Ամեն տարի աս կինը ճանապարհորդում է շամանի լեռը, որտեղ ոգիները ձմեռը վերածում էին գարնան։ Նա գիտի բոլոր գաղտնիքները։ Տանանը օգնում է Քենանին գտջնել մտքերի խաղաղություն։

### Օծանելիք
Գերբնական ուժերը ընդունակ են մարդուն դարձնելու կենդանի։ Երբ մարդիկ կամ կենդանիները մահանում են նրանք վերածվում են հոգու։ Հոգիները շոշափում են հողը միայն տարին չորս անգամ, երբ փոխվում նե տարվա եղանակները։

## Գեղարվեստական հնար
Այն հիանալի մուլտֆիլմերից է, որտեղ օգտագործվել է մի շարք գեղարվեստական հնարներ։ Նաքան Քենանի ձևափոխվելը մուլտֆիլմը գրված էր 1,75։ 1 ձևաչափով,վերափոխվեց 2,35։ 1 ձևաչափով։ Վերափոխումից հետո Քենանի աչքերով աշխարհը այլ ձև ընկալվեց՝ ավելի պայծառ, վառ գույներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 մուլտֆիլմեր
Սիցիլիայի կոմսություն

**Սիցիլիայի կոմսություն**, հայտնի է նաև որպես Սիցիլիայի և Կալաբրիայի շրջան, նորմանական պետություն՝ ստեղծված Մալթա և Սիցիլիա կղզիների վրա, եղել է Կալաբրիայի մաս 1071-1130 թվականներին։ Կոմսությունը ձևավորվել է Սիցիլիական Էմիրաթի տեղում(գոյություն ունի 965 թվականից)։ Դեպի Սիցիլիա նորմանական ներխուժման ընթացքում (1060-1091)։

## Պատմություն
Ստեղծվել է Ռոբերտ Գվիկսարի կողմից 1071 թվականին իր եղբայր Ռոբերտ Բոսի համար։ 1059 թվականին Հռոմի պապ Նիկոլայ Երկրորդը Ռոբերտ Գվինսկուն շնորհեց Անուլիի, Կալաբրիի և Սիցիլիայի հերցոգի տիտղոս մուսուլմանների դեմ տարած հաղթանակի համար։ 1061 թվականին Գվիկսարը գլխավորեց դեպի Սիցիլիա կատարված արշավանքը, որի ընթացքում հաղթեց Մեսսինային։ 1071 թվականին Էմիրաթի մայրաքաղաք Պալերմոն գրավելուց հետո Գվիսկարը այն դարձրեց նոր կոմսության մայրաքաղաք` տալով եղբորը սիցիլիական կոմսի տիտղոս և լիարժեք իրավունք թերակղզու վրա։ 1091 թվականին ընկավ Նոտոն։ Այդ թվականից սկսվեցին Մալթայի համար կռիվները, որոնք ավարտվեցին 1127 թվականին թերակղզու վրա արաբների վերահսկողությամբ։ Ռոբերտ Գվիկսարը Ռոժերին կանգնեցրեց երկընտրանքի առաջ։ Ռոժեր II Սիցիլիացու և Վիլհելմ II Ապուլինացու կառավարման ժամանակ երկու նորմանական պետությունների միջև բորբոքվեց հակասություն։ Կալիկաստ II պապի աջակցության շնորհիվ բարձրացած ապստամբությունը Ջոդան Արիանիի ղեկավարությամբ օգնությամբ ճնշելու փոխարեն իրեն ժառանգորդ է դարձնում Ռոջեր Սիցիլացուն (1121 թվական)։ Անժառանգ Վիլհելմը իրեն ժառանգորդ է դարձնում Վիլհելմ Սիցիլիացուն։ Երբ 1127 թվականին մահանում է Վիլհելմը, Ռոջերը ժառանգում է մայրցամաքը, իսկ երեք տարի անց՝ 1130 թվականին, պապ Անակլետի հաստատմամբ կոմսությունը դարձնում թագավորություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Սրբազան ծաղիկ

**«Սրբազան ծաղիկը»** ( The Holy Flower), անգլիական վիկտորիական դարաշրջանի ներկայացուցիչ Հենրի Ռայդեր Հագարդի գրչին պատկանող դասական արկածային վեպ Ալան Կվոտերմեյնի մասին ստեղծագործությունների շարքից։ Ստեղծագործության մեջ ներկայացվում է Կվոտերմեյնի վաղ շրջանի արկածները։

## Սյուժե
Ալան Կվոտերմեյնը իր համագործակցի՝ Սթիվեն Սոմերսի հետ մեկնում է Աֆրիկայի կենտրոն՝ վայրի ցեղերի՝ պոնգոների երկիր՝ հազվադեպ խոլորձի (օրխիդեա) ետևից, որը պոնգոները համարում էին սրբազան ծաղիկ և երկրպագում նրան։

## Կերպարներ
***Ալան Կվոտերմեյն** - սպիտակամորթ որսորդ և ճանապարհորդ, միջահասակ, հիանալի հրաձիգ։ Տեղացիները նրան անվանում էին Կվոտերմեյն Մակումազան, որ բառացի նշանակում է «մարդ, որն արթնանում է կեսգիշերից հետո, այսինքն մարդ, որը երբեք չի քնում,միշտ ագաստ է ու պատրաստ»։ 
***Սթիվեն Սոմերս**- երիտասարդ մարդ, հարուստի որդի։ Հետաքրքրվում է խոլորձներով, որոնց համար մեկնել է վտանգավոր ճամփորդության։
***Եղբայր Ջոն**- ամերիկացի բժիշկ, նախկին քարոզիչ։ Փնտրում է ստրկավաճառների կողմից առևանգված կնոջը։ Սևամորթները նրան անվանում էին «Դոգիտ» (Դոկտոր՝ բժիշկ բառի աղավաղված ձևը)։
***Հանս**- ծեր հոտենտոտ, Կվոտերմեյնի հին ծանոթներից մեկը, մասնակից է եղել վերջինիս արկածներից շատերին։
***Մավովո**- զուլուսական մարտիկ և վհուկ։ Փախել է իր երկրից քաղաքացիական պատերազմում Կեչվայոյի հաղթանակից հետո։

## Արտաքին հղումներ
* Лаборатория Фантастики
* Роман «Священный цветок» в библиотеке ModernLib.Ru

Կատեգորիա:1915 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Հենրի Ռայդեր Հագարդի վեպեր