open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յադվիգա Յանկովսկա-Ցեսլյակ

**Յադվիգա Յանկովսկա-Ցիեսլյակ** (),  թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության լեհ դերասանուհի, նաև՝ հնչյունավորող։

## Կենսագրություն
Յադվիգա Յանկովսկան ծնվել է 1951 թվականի փետրվարի 15 - ին Գդանսկում։ Դերասանական կրթությունը ստացել է Վարշավայում՝ Ա.Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիայում։, որն ավարտել է 1972թ.  և որպես դերասանուհի՝ աշխատել Վարշավայի թատրոններում. 1975-1999 թվականներին հանդես է եկել լեհական «Հեռուստաթատրոնի» ներկայացումներում։

## Աշխատանքը թատրոնում
* 1972–1983 Վարշավայի դրամատիկական թատրոն
* 1985–1986 Վարշավայի Լեհական թատրոն
* 1987–1988 Վարշավայի դրամատիկական թատրոն
* 1988–1990 Վարշավայի Նոր թատրոն
* 1990–1994 Վարշավայի Ընդհանուր թատրոն
* 1994–2008 Վարշավայի դրամատիկական թատրոն
* od 2009 Վարշավայի *Աթենեում* թատրոն

## Ընտրված ֆիլմագրություն
### Դերասանուհի

* 1972 — Հարկավոր է սպանել այդ սերը / Trzeba zabić tę miłość
* 1973 — Պարգևներ և առանձնաշնորհումներ / Nagrody i odznaczenia
* 1976-1977 —Լեհական ուղիներ / Polskie drogi (телесериал)
* 1981 — Յան Սերդցե / Jan Serce (телесериал)
* 1982 — Նայելով մեկմեմու / Egymásra nézve
* 1983 — Ներքին վիճակը / Stan wewnętrzny
* 1992 — Արծվով մատանի / Pierścionek z orłem w koronie
* 2009 — Աիր / Tatarak
* 2011 — Կաթով վիսկի

### Կրկնօրինակում
* 1976 — Սիրով / Con amore
* 1976 — Զեկուցի՛ր, 07 / 07 zgłoś się (հեռուստասերիալ)

## Մեծարանք
* 1978թ.՝ Ռադիոյի և հեռուստատեսության գործերի հանձնաժողովի մրցանակ «Լեհական ուղիներ» հեռուստասերիալում դերակատարման համար։
* 1979թ.՝ Վաստակի բրոնզե խաչ։
* 1982 - մրցանակ լավագույն դերասանուհուն (հունգարական «Նայելով միմյանց» ֆիլմում գլխավոր հերոսուհու կերպարը մարմնավորելու համար) - Կաննի 35-րդ կինոփառատոն։
* 2007 - Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի ասպետական խաչ։
* 2009թ.՝ «Գլորիա Արտիս ոսկե մեդալ մշակույթում ունեցած վաստակի համար»։
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դերասանուհի filmpolski.pl
* Դերասանուհին e-teatr.pl կայքում
* Լուսանկարները՝ fototeka.fn.org.pl կայքում

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գդանսկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Բարդ (չաթբոտ)

**Bard-ը** արհեստական բանականությանմբ օժտված չաթբոտ է, որը մշակվել է Google-ի ծրագրավորողների  կողմից՝ Լյամբդա լեզվի մոդելի հիման վրա։

## Պատմություն
2023 թվականի փետրվարի 6-ին Գուգլը ներկայացրեց Bard չաթ-բոտը, որը նախատեսված է մարդկանց տարատեսակ հարցերին պատասխանելու համար։ Ընկերությունը լայն հանրությանը ցույց տվեց հարցման օրինակ՝ «Ո՞ր երաժշտական գործիքն է ավելի հեշտ սովորել՝ դաշնամուրը, թե՞ կիթառը»։ Սկզբում ծրագիրը բաց էր միայն «փորձարկողների» համար։ Այնուամենայնիվ, ընկերությունը խոստացավ այն ներկայացնել հանրությանը մոտակա շաբաթների ընթացքում։ 2023 թվականի փետրվարի 8-ին Բարդը մեծ շնորհանդես ունեցավ Փարիզում, որտեղ ծառայությունը սխալվեց՝ պատասխանելով Ջեյմս Ուեբ տիեզերական աստղադիտակով արված նոր հայտնագործությունների մասին հարցին։ Այս միջադեպը հանգեցրեց Google-ի բաժնետոմսերի 8%-ով անկման և 100 միլիարդ դոլարի վնասի։

2023 թվականի մարտի 21-ին Google-ը չաթ-բոտը հասանելի դարձրեց ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ընտրված օգտատերերի համար։ 2023 թվականի ապրիլին Bard-ի ռազռաբոտչիկներ հայտնեցին, որ ծառայությունը կարողացել է գրել, կարգաբերել և բացատրել կոդը։ Չաթբոտը գիտի ծրագրավորման 20 լեզու և միացված է Գուգլի այլ ծրագրերին։

2023 թվականի մայիսին Google-ը հայտարարեց, որ Bard-ը հասանելի է դարձրել 180 երկրների, սակայն Ռուսաստանից և Եվրամիության օգտատերերին դեռևս հասանելի չէ չաթբոտը։ Այս պահին BARD-ը աջակցում է 3 լեզուների՝ անգլերենի, ճապոներենի և կորեերենի։ 2023 թվականին Bard-ը ներկայացրեց նոր ինտեգրումներ Ջիմայլի, Դոքսի և Դրայվի հետ՝ թույլ տալով օգտվողներին տեղեկատվություն ստանալ անմիջապես այս հարթակներից։

## Քննադատություն
Ըստ Բլումբերգի ՝ Գուգլի աշխատակիցները ներքին քննարկումների ժամանակ դժգոհ են եղել չաթբոտի տրամադրած տեղեկություններից և ղեկավարությանը համոզել են չթողարկել ծրագիրը։ Ծրագրին մեղադրել են վտանգավոր խորհուրդներ տալու մեջ։

Ամերիկյան News Guard Technologies ընկերությունը և  Center for Countering Digital ընկերությունը հետազոտություն են անցկացրել և պարզել, որ Բարդն ունակ է ստեղծել դավադրություն և կեղծ լուրեր պարունակող տեքստեր։ Այսպիսի քննադատության է արժանացել նաև Bard-ի գլխավոր մրցակիցը՝ ChatGPT-ին։

## Նշումներ

Կատեգորիա:Գուգլի ծառայություններ
Կատեգորիա:Չատբոտեր
Արմենուհի Քոթանյան

**Արմենուհի Հովսեփի Քոթանյան** (հունիսի 21, 1960, Թալին, Հայստան), հայ բժիշկ-հիգիենիստ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (2016), պրոֆեսոր։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի դասախոս։

## Կենսագրություն
Արմենուհի Քոթանյանը ծնվել է 1960 թվականի հունիսի 21-ին Թալին քաղաքում։ 1978-1984 թվականներին սովորել և ավարտել է ԵՊԲՀ սան-հիգիենիկ ֆակուլտետը։

1994-1997թթ.` ԵՊԲՀ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի ասպիրանտ,

1997-2005թթ.` ԵՊԲՀ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ,

2005թ. առ այսօր՝ ԵՊԲՀ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ։

1998 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝  «Արարատյան դաշտի եղանակակլիմայական պայմանների հիգիենիկ առանձնահատկությունները և մեթեոպատիկ ռեակցիաների գնահատումը սիրտ-անոթային հիվանդությունների օրինակով» թեմայով՝ ստանալով բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։

2016 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «ՀՀ տարածքում միջավայրային բնական գործոնների բժշկաէկոլոգիական հիմնահարցերը» թեմայով՝ ստանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

## Մասնագիտական գործունեություն
2008թ.- մինչ այսօր «Հանրային առողջություն և առողջապահության կազմակերպում» փորձագիտական հանձնաժողովի անդամ,

2009թ.- մինչ այսօր մասնագիտական քննական որակավորման հանձնաժողովի անդամ,

2011թ- մինչ այսօր - «Կանխարգելիչ բժշկություն հայկական ասոցացիա» ՀԿ-ի անդամ,

2011թ - մինչ այսօր «Կանխարգելիչ բժշկություն՚» ցիկլային մեթոդական հանձնաժողովի անդամ,

2017թ. - մինչ այսօր ԵՊԲՀ «Առողջապահության կազմակերպում» - 045 մասնագիտական խորհրդի նախագահի տեղակալ,

Մասնակցել է համալսարանական և հանրապետական բազմաթիվ գիտաժողովների։

Աշխատանքները վերաբերում են կլիմայի, խմելու ջրի, իոնիզացնող և ռադիոակտիվ ճառագայթների, սննդի հիգիենայի նորմավորման հարցերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողով

**Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողով**, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի մշտական հանձնաժողով, որը ստեղծվել է օրենքների նախագծերի, Ազգային ժողովի իրավասության մեջ մտնող այլ հարցերի նախնական քննարկման և դրանց վերաբերյալ Ազգային ժողով եզրակացություններ ներկայացնելու, ինչպես նաև խորհրդարանական վերահսկողություն իրականացնելու համար։

Մշտական հանձնաժողովի ոլորտներն են՝ պաշտպանությունը, անվտանգությունը, արտակարգ իրավիճակները, ոստիկանությունը, ռազմաարդյունաբերական համալիրը, ռազմական ուսումնական հաստատությունները, զինվորական և ոստիկանական ծառայությունները։

## Ներկա կազմ
Մշտական հանձնաժողովի անդամներն են․
* Մարսել Պետրոսյան - նախագահ
* Լեռնիկ Ղալայան - նախագահի տեղակալ
* Դավիթ Իշխանյան - անդամ
* Դավիթ Գալստյան - անդամ
* Վիգեն Հարությունյան - անդամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Ազգային ժողովի մշտական հանձնաժողովներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողով
Ուրուգվայի հայոց թեմ

[մինի|[Սուրբ Ներսես Շնորհալի եկեղեցի (Մոնտեվիդեո)|սուրբ Ներսես Շնորհալի, եկեղեցի Մոնտեվիդեո]]
**Ուրուգվայի հայոց թեմ** Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու՝ Հարավային Ամերիկայի տարածքում գտնվող, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին պատկանող երեք թեմերից (Արգենտինայի և Բրազիլիայի թեմերի հետ միասին) մեկը, որը ներկայացնում է առաքելական ուրուգվայահայության հոգևոր կյանքը։ Առաջնորդանիստը՝ Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյի սուրբ Ներսես Շնորհալի եկեղեցի։

## Պատմություն
Կազմավորվել է 1983 թվականին, Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա Պալճյանի կոնդակով, որով Հարավային Ամերիկայի հայրապետական պատվիրակությունը բաժանվել է երեք առանձին՝ Արգենտինայի, Բրազիլիայի և Ուրուգվայի թեմերի։

Ուրուգվայում հայերը հաստատվել են 1920-ական թվականներին՝ հայոց ցեղասպանությունից և Կիլիկիայի հանրապետության անկումից հետո։ 1923 թվականին հիմնվել է ուրուգվահայության առաջին ազգային կառույցը՝ Գաղութային միությունը, ընտրվել է վարչություն։ Նույն թվականին Մոնտեվիդեոյի Սերրո կոչվող թաղամասում հայերը գնել են տուն, որը ծառայել է որպես եկեղեցի և դպրոց։ 1929 թվականին համայնքում իրարից անջատ գործել են երկու
եկեղեցականներ՝ Ներսես վարդապետ Տոլապճյանը և Դիոնիսիոս քահանա Տրեզյանը։ Նրանցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր հետևորդները։

1933 թվականին Ուրուգվայի հայ հոգևոր համայնքն Արգենտինայի և Բրազիլիայի հետ ընդգրկվել է Հարավային Ամերիկայի հայրապետական պատվիրակության կազմում (կենտրոնը՝ Բուենոս Այրես)։ Հայրապետական պատվիրակ է նշանակվել Գարեգին արք. Խաչատուրյանը (1937-1951, 1951-61 թվականներին՝ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք)։ Նա շրջաբերականով դիմել է տեղի հայությանը՝ վերջ տալու հոգևոր ծխերի անջատ գործունեությանը։ Հոգևոր հովվության կանոնադրությունն առանձին գրքույկով լույս է տեսել 1939 թվականին, նույն թվականին հաստատվել է հայրապետական պատվիրակության կողմից, հետագայում վավերացրել է նաև Ուրուգվայի կառավարությունը։ 1964 թվականին կատարվել է սուրբ Ներսես Շնորհալի եկեղեցու հիմնարկեքը, 1965 թվականին՝ օծումը։ Նախկին եկեղեցիները, որոնք պարզ շինություններ էին, դադարել են գործել։ 1975 թվականին բակում կանգնեցվել է հայոց ցեղասպանության հուշարձան։

Համայնքը ղեկավարող և պաշտոնապես ներկայացնող կազմակերպությունը եկեղեցու կենտրոնական վարչական խորհուրդն է։ Մոնտեվիդեոյում թեմի հովանավորությամբ գործում է
Ներսեսյան ամենօրյա վարժարանը, կից՝ մանկապարտեզ և նախակրթարան։ Ուրուգվայի թեմի առաջնորդն է Հակոբ եպիսկոպոս Գըլընճյանը (1984 թվականից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրուգվայի հայոց թեմ
Հարոլդ Լաֆայեթ Հանթ

**Հարոլդ Լաֆայեթ Հանթ** (անգլ. ՝ Haroldson Lafayette Hunt, Jr., ), ամերիկացի նավթային մագնատ, միլիարդատեր։

## Կենսագրություն
1911 թվականին հոր մահից հետո նրանից ժառանգություն է ստացել 6 հազար դոլար։ Երիտասարդ տարիքում նա պրոֆեսիոնալ պոկեր խաղացող էր:1934 թվականին հիմնադրել է «Hunt Oil» ընկերությունը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա ԽՍՀՄ-ի հետ ԱՄՆ-ի միության հակառակորդն էր, «մամուլում բացահայտորեն կոչ արեց զինադադար հաստատել Գերմանիայի հետ»։

Նպաստել է Ջոզեֆ Մաքարթի քաղաքական կարիերային։

1948 թվականին մամուլը նրան հայտարարեց ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդը։

1950-ական թվականներից սկսած Գ. Հանթը ակտիվորեն մասնակցել է ԱՄՆ-ի քաղաքական կյանքին։ Նա ինքը ծայրահեղ աջ հայացքներ ուներ։

Եղել է Ջոն Բիրչի ընկերության անդամ։ Գ. Հանթը սերտ բարեկամական կապեր է ունեցել ՀԴԲ տնօրեն Ջոն Էդգար Հուվերի հետ։

Վ. Զորինը պնդում էր, որ Գ. Հանթը 1951 թվականին ընդունված ԱՄՆ Սահմանադրության 22-րդ փոփոխության հիմնական լոբբիստն էր։ 1951 թվականին նա նախաձեռնել է Դուգլաս Մաքարթուրի նախընտրական արշավը 1952 թվականի նախագահական ընտրությունների համար։

1957 թվականին ամուսնալուծվել և ամուսնացել է մի երիտասարդ աղջկա հետ, ով երգել է բապտիստական երգչախմբում։

Ֆինանսավորել է Լինդոն Ջոնսոնի քաղաքական կարիերան։ 1960 թվականի ընտրություններին Հանթը նպաստեց Ջոնսոնին ԱՄՆ նախագահի թեկնածու առաջադրելու փորձին, իսկ անհաջողությունից հետո ՝ Ջոն Քենեդիի հետ զուգակցված ԱՄՆ փոխնախագահի թեկնածու առաջադրվելուն։

Ենթադրվում է, որ մասնակից է Ջոն Քենեդու սպանությանը։ 1963 թվականին նախագահ Քենեդին հայտարարեց, որ Հարոլդ Հանթը դատարանի առջև կկանգնի հարկերից խուսափելու մեղադրանքով։

1964 թվականի նախագահական ընտրություններում պաշտպանել է Բարրի Գոլդուոթերի թեկնածությունը։

1968 և 1972 թվականների ընտրություններում աջակցել է անկախ թեկնածու, Ալաբամայի նահանգապետ և ռասայական տարանջատման կողմնակից Ջորջ Ուոլասին։

1972-ի ընտրություններում Ռիչարդ Նիքսոնը իր ընտրական շտաբի գլխավոր ֆինանսիստին մատնացույց արեց իր նախընտրական քարոզարշավին նվիրատվություններ կատարելու մասին, որպեսզի նա ոչ մի դեպքում գումար չվերցնի Գ․ Հանթից։

1974 թվականի նոյեմբերին Հանթի մահվան պահին նրա կարողությունը գնահատվում էր 2-3 միլիարդ դոլար։

Թաղվել է Դալասի Սպարկման Հիլլքրեսթ պարկի հուշական գերեզմանոցում։

Հարոլդ Հանթը երեք անգամ ամուսնացած էր և ուներ 15 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ֆեկլիսով Ա. Ս. օվկիանոսից այն կողմ և կղզու վրա․ Մ. 1988: Սկաուտական գրառումներ. - Մ. 1994:
* Զորին Վ. Ս. Պարոն միլիարդներ. - Մ. 1969:
* Զորին Վ. Ս. Հակասական Ամերիկա. - Մ. 1976:
* Հարթ Հ. Տեխասի հարուստները / Պեր. անգլերենից-Մ.1988. - Մ. 1984:

## Արտաքին հղումներ
* Азартный «нефтяник» Гарольд Хант
* Хант Гарольдсон Лафайет — нефтяной магнат
* В. Зорин. Владыки без масок-3. Гарольд Хант — апостол ультра (телепередача).

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ
Միսս Եվրոպա

**«Միսս Եվրոպա»** չամուսնացած կանանց համար գեղեցկության ամենամյա մրցույթ, որին մասնակցում են եվրապական երկրների, ինչպես նաև Հայաստանի, Վրաստանի, Իսրայելի, Կիպրոսի, Թուրքիայի ներկայացուցիչներ։

## Պատմություն
մինի|250x250փքս|Երկրներ, որոնք հաղթել են «Միսս Եվրոպա» մրցույթին (1928—2006)
Մրցույթը տեղծվել է 1927 թվականի փետրվարին, որի հաղթողը պետք է նկարահանվի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Մուրնաուի կողմից նկարահանված ֆիլմում։ Մրցույթին մասնակցել են 10 հոգի։ Սկզբնական շրջանում տասներկու հոգուց բաղկացած ժյուրին չի կարողացել ընտրի հաղթողին, ինչի պատճառով մրցույթը տեղափոխվել է երկրորդ փուլ, որտեղ Մուրնաուն ընտրեց հաղթողին, որը եղել է հարավսլավիացի Ստեֆիկա Վիդաչիչը։ Մրցույթը հետագայում անցկացվել է 1928 թվականի դեկտեմբերին ֆրանսիացի լրագրող Մորիս դե Վալեֆի (1874-1946) կողմից։ Այն անցկացվել է Փարիզի օպերայում՝ 18 երկրների մասնակիցների մասնակցությամբ։

Մրցույթն ընդհատվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկմամբ, սակայն հետագայում, Մորիս դե Վալեֆի մահից հետո այն շարունակվել է Ռոջեր Սայլերի և Քլոդ Բերի կողմից։ Քլոդ Բերը մահացել է 1981 թվականին, իսկ 2003 թվականին Ռոջեր Սայլերը մրցույթի լիցենզիան վաճառել է «Endemol France»-ին, որը հոլանդական «Endemol» հեռուստատեսային ընկերության մաս է կազմում։

2007-2015 թվականներին մրցույթի կազմակերպության հետ ունեցած ներքին խնդիրների պատճառով այն տեղի չի ունեցել։ 2016 թվականին մրցույթը շարունակվել է նորաստեղծ «Միսս Եվրոպա» կազմակերպության կողմից, որի կենտրոնակայանը սկզբում գտնվել է Լոնդոնում, սակայն այնուհետև այն տեղափոխվել է Շոտլանդիա՝ Էդինբուրգ։

## Մրցույթի հաղթողներ
Մրցույթն առաջին անգամ անցկացվել է 2019 թվականի մայիսի 12-ից մայիսի 18-ը Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։ Մայիսի 17-ին Իսպանիայի ներկայացուցիչ Անդրեա դե լաս Հերասը թագադրվել է Մարտինես հյուրանոցում՝ Կաննի «Միսս Եվրոպա 2019» կինոփառատոնի ժամանակ։ Փոխչեմպիոն են դարձել Հունաստանի, Լատվիայի, Ֆրանսիայի և Էստոնիայի ներկայացուցիչները։ Մրցույթի հաղթողները դարձել են Կաննի կինոփառատոնի կարմիր գորգի հյուրերը մինչև 2019 թվականի մայիսի 25-ը։
մինի|Կրիստել Շաակ - Միսս Եվրոպա 1954/1955 մրցույթի հաղթող
մինի|Միսս Եվրոպա 2001 (Ֆրանսիա)
մինի|Միսս Եվրոպա 2002 Սվետլանա Կարալյովա (Ռուսաստան)
մինի|Միսս Եվրոպա 2016 (Ֆրանսիա)

## Երկրների արդյուքները
աջից|մինի|471x471փքս|Միսս Եվրոպա, 1930 թվականի լուսանկար
աջից|մինի|415x415փքս|Միսս Եվրոպա 1949 (Ֆրանսիա)
աջից|մինի|343x343փքս|Միսս Եվրոպա 2006 (Ֆրանսիա)

## Տես նաև
* Միսս Ֆրանսիա
* Միսս Աշխարհ
* Միսս Տիեզերք (գեղեցկության մրցույթ)
* Միսս Երկիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1928 Եվրոպայում
Կատեգորիա:1928 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Գեղեցկության միջազգային մրցույթներ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթներ
Կատեգորիա:Եվրոպական մշակույթ
Կատեգորիա:Եվրոպայի հասարակություն
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կանայք Եվրոպայում
Հիպերիոն (ծառ)

**Հիպերիոն** (), Կալիֆոռնիայի ափամերձ սեքվոյա (*Sequoia sempervirens*), որը աշխարհի հայտնի ամենաբարձր կենդանի ծառն է՝ 116,07 մ բարձրությամբ։

Հիպերիոնը հայտնաբերել են բնագետներ Քրիս Աթկինսը և Մայքլ Թեյլորը 2006 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Սթիվեն Սիլլետը հաշվարկել է և գտել, որ այն ունի 115,55 մ բարձրություն։ Ծառը հայտնաբերվել է Ռեդվուդ ազգային պարկի հեռավոր տարածքում։ Պարկում են գտնվում նաև աշխարհի երկրորդ, չորրորդ և հինգերորդ ամենաբարձր հայտնի ծառերը՝ Հելիոս, Իկարուս և Դեդալոս անուններով սեքվոյաները, ներկայումս համապատասխանաբար 377, 371 և 363 ոտնաչափ բարձրությամբ։ 2019 թվականին ճշտվել է Հիպերիոնի բարձրությունը՝ 116,07 մ։

Հիպերիոնի տարիքը գնահատվում է 600-ից 800 տարեկան և պարունակում է 530 մ³ փայտ։

Հիպերիոնի ճշգրիտ վայրը թեև անվանապես գաղտնի է, բայց հասանելի է ինտերնետ որոնման միջոցով։ Այնուամենայնիվ, հուլիսին 2022 թվականին Redwood Park-ի տեսուչը փակել է ծառի շրջակայքը՝ պատճառաբանելով այցելուների կողմից «Հիպերիոնի շրջակա միջավայրի ավերածությունները», և այժմ յուրաքանչյուրին, ով շատ է կմոտենա ծառին, կարող է սպառնալ մինչև վեց ամսվա ազատազրկում և 5000 դոլար տուգանք։

Հետազոտողները ասում են, որ փայտփորների գործունեությունը ծառի վերին հատվածում կարող է խանգարել ծառի աճին։

## Մշակույթում
2012 թվականի փետրվարին Հիպերիոնը նկարահանվել է BBC Radio՝ Ջեյմս Օլդրեդի *«Ջեյմսը և հսկա սեքվոյաները*» վավերագրական ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հայտնի ծառեր
Կատեգորիա:Նոճազգիներ
Կատեգորիա:Ռեկորդներ
Նոր եղբայրիկ

**«Նոր եղբայր»** (, ,  «Յոթերորդ եղբայր»), հունգարա-գերմանա-ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ Ենո Կոլտայի և Տիբոր Հերնադի կողմից, որը նկարահանվել է 1995 թվականին Ատիլա Դարգայի, Յոժեֆ Նեփի և Էբերհարդ Նաումանի սցենարով։ Այն պատմում է փոքրիկ, համարձակ, հոգատար և սրտով մաքուր շան ձագի մասին, որն ապրում է ճագարների ընտանիքում։ Ֆիլմը թողարկվել է Գերմանիայում 1995 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Հունգարիայում՝ 1996 թվականի ապրիլի 4-ին։ Ըստ Դարգայի՝ այս ֆիլմն իր լավագույն ստեղծագործությունն է։

## Սյուժե
Վացակ լակոտը (առեղծվածներ անգլերեն տարբերակում, Բոբո՝ գերմաներեն) կորչում է ամպրոպի ժամանակ, երբ նրա տիրուհին՝ փոքրիկ աղջիկ Ագնեշը (Էնջին՝ անգլերեն և գերմաներեն տարբերակներում), ուղևորությունից տուն է վերադառնում։ Մեկ գիշեր անտառում մենակ անցկացնելուց հետո նապաստակների ընտանիքն ընդունում է քոթոթին։ Այդ ժամանակ, մինչև Ագնեշի գտնելը, նա որոշում է մնալ ճագարների ընտանիքում և դառնալ մեկը ճագարների եղբայրը։ Ճագարները նրան սովորեցնում են այն ամենը, ինչ իրենք գիտեն՝ լինել ամենաարագը, ամենաճարպիկը և ամենախելացին։ Վացակը սովորում է, թե ինչ է  իսկական նապաստակ լինելը:Վտանգավոր իրավիճակում նա միշտ իրեն հերոս է ցույց տալիս։ Բայց երբ ձմեռը գալիս է, նապաստակները հասկանում են, որ լակոտը չի կարող գոյատևել առանց իրեն անհրաժեշտ սննդի, և արդյունքում նրանք օգնում են նրան վերադառնալ մարդկանց մոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Allmovie
* Port.hu

Կատեգորիա:1995 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունգարական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունգարերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Աղեկյան

**Աղեկյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գագիկ Վորոշի Աղեկյան (ծնվ. 1962), մաթեմատիկոս։
* Թադևոս Արտեմի Աղեկյան (1913-2006), աստղագետ։
* Կարինե Պարսամի Աղեկյան (1958-2021), ազատամարտիկ։
* Ռոզա Սմբատի Աղեկյան (1924-1968), բժշկուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժշկուհի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Իմ ընկեր Մարտինը

**«Իմ ընկեր Մարտինը»** խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ է, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Իվան Ուֆիմցևի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1970 թվականին Լյուբով Բուտիրինայի և Ալեքսեյ Կիրնոսովի սցենարով։

## Սյուժե
**Տղայի և նրա շան մասին**։

Քաղաքային տղան ուներ Մարտինի անունով ֆոքսթերիեր։ Ուռճացված ինքնագնահատականի պատճառով տղան հրաժարվել է ընկերանալ հարևանի բոլոր տղաների հետ։ Նա նույնիսկ ընկեր չէր բոլոնկայի տիրուհու՝ քաղաքավարի աղջկա հետ։ Հանկարծ այնպես պատահեց, որ Մարտինը անհետացավ։ Տխուր էր շան տերը, և ինքը՝ Մարտինը, միայնակ քայլում էր աշնանային փողոցներով անձրևի և տերևների անկման տակ, մինչև առավոտյան նրան գտավ հարևանի շունը։ Բոլոնկան տիրուհուն բերեց Մարտինի մոտ։ Աղջիկը ֆոքսթերիերին բերեց իր տուն։ Այդ ժամանակից ի վեր աղջիկն ու տղան ընկերացան և արևոտ օրը միասին գնացին զբոսնելու։

## Նկարահանող խումբ

## Տեխնիկական տվյալներ

## Նկարագրություն, ակնարկներ և քննադատություն
Ըստ «Սովետական Էկրան» ամսագրի տեղեկատվական հաղորդագրության, Իվան Ուֆիմցևի «Իմ ընկեր Մարտինը» նորաստեղծ մուլտֆիլմի հիմքում դրվել է լենինգրադցի գրող Ալեքսեյ Կիրնոսովի «Ահ, այս գեղեցիկ փողոցը» մանկական գիրքը։

Ըստ կինոգետ Լյուդվիգ Զակրժևսկայայի՝ Իվան Ուֆիմցևի «Իմ ընկեր Մարտինը» մուլտֆիլմի հիմնական գաղափարը (ամբարտավանության վտանգների մասին) վաղուց մշակվել է մուլտիպլիկացիայում։ Ֆիլմն ինքնին քիչ -քիչ բարեկամության մասին է, քիչ-քիչ՝ բարու, քիչ-քիչ՝ եղանակի և տրամադրության, իսկ ընդհանրապես՝ ոչնչի մասին։ Ֆիլմում կան գեղարվեստական պահեր, որոնք արժանի են հատուկ ուշադրության, դրանք շինարարության հստակ և գեղեցիկ պատկերված ուրվանկարներ են, դրանք ընկած տերևների վառ հպումներ են, դրանք շների և նրանց տերերի հմայիչ կերպարներ են։ Բայց գեղարվեստական արվեստի այս նմուշները չեն վերացնում ֆիլմի սցենարային աննշանությունը, դրանում կարևոր փիլիսոփայական գաղափարների բացակայությունը։ Նկարիչների պայծառ և օրիգինալ պատկերային գաղափարները, տիկնիկագործների և տիկնիկավարների տարողունակ աշխատանքը ծախսվել են մակերեսային գաղափարի իրականացման վրա։

Ելենա Պուտալովայի կարծիքով՝ յուրաքանչյուր երեխա պետք է դիտի 1970 թվականին նկարահանված «Իմ ընկեր Մարտինը» խորհրդային մուլտֆիլմը, որը բարի ռոմանտիկ պատմություն է Մարտինի անունով ֆոքսթերիերի տղայի մասին, որը կորել էր իր տիրոջ հսկողության տակից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*
Ժակ Դերե

**Ժակ Դերե** ( . ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, սուր դիպաշար ունեցող բազմաթիվ  ֆիլմերի, այդ թվում՝ «ոստիկանական», դետեկտիվ կինոնկարների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Կինեմատոգրաֆում իր կարիերան սկսել է որպես դերասան, հանդես եկել փոքր դերերով։ 1953 թվականից աշխատել է որպես ռեժիսորի օգնական, ընդ որում՝ գործակցել է Անրի Վեռնոյին, Ժյուլ Դասենին։ Իր առաջին ֆիլմը՝ « Ժիգոլո »-ն թողարկել է  1960 թվականին։ Սկսած « Լողավազան » ֆիլմից՝ նա բազմիցս համագործակցել է Ալեն Դելոնի հետ, մի ամբողջ շարք ֆիլմերում նկարահանել է  նաև Ժան-Պոլ Բելմոնդոյին։

Սակայն Դերեն չի բավարարվել բացառապես «թույն» ֆիլմեր նկարահանելով. իր ուժերը փորձել է նաև գրական համբավավոր երկեր էկրանավորելու ասպարեզում. 1971 թվականին էկրանավորել է Ֆրանսուազ Սագանի  «Մի քիչ արև պաղ ջրի մեջ» ստեղծագործությունը, 1998 թվականին՝ Ստեֆան Ցվեյգի « Կլարիսա » պատմվածքը,  2001 թվականին՝ այդ նույն գրողի «Անծանոթուհու նամակը»։

## Ժակ Դերեի անվան մրցանակ
2005 թվականին ամենամյա հատուկ կինոմրցանակ է սահմանվել ի պատիվ Ժակ Դերեի, ով երկար տարիներ, մինչև իր մահը եղել է Լյումիեր եղբայրների անվան ինստիտուտի փոխնախագահ։ Այդ կինոմրցանակը շնորհվում է տվյալ տարում լավագույնը ճանաչված ֆրանսիական դետեկտիվ կամ թրիլլեր ֆիլմին։ Առաջին մրցանակակիրների թվում են կինոռեժիսոր Օլիվիե Մարշալի *36 Quai des Orfèvres*-ը, Ժակ Օդիարի *The Beat That My Heart Skipped*-ը, Գիյոմ Կանեի *Tell No One*-ը, Ալեն Կոռնյոյի *The Second Wind*-ը,  Maïwenn-ի *Polisse*-ը (2012)։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

* «Արյունը գլխին խփած» (1956)
* «Ժիգոլո» (1960)
* «Հաշիվների մաքրում Տոկիոյում» (1962)
* «Սիմֆոնիա՝ ջարդի համար» (1963)
* «Ուրիշի կաշվի մեջ» (1966)
* «Լողավազան» (1969)
* «Բորսալինո» (1970)
* «Բասե՛ր, կամա՛ց» (1971)
* «Մի քիչ արև պաղ ջրի մեջ» (1971)
* «Բորսալինո և Ընկ.» (1974)
* «Ոստիկանական պատմություն» (1975)
* «Ավազակախումբը» (թողարկվել է 1977 թ.)
* «Թիթեռը ուսին» (1978)
* «Երեքին պետք է սպանել» (1980)
* «Օրենքից դուրս» (1983)
* «Միայն կրկնակի են մեռնում» (1985) / *On ne meurt que deux fois*
* «Միայնակը» (1987)
* «Սիրո հիվանդություն» (1987)
* «Նեչաևի վերադարձը]]» (1991)
* «Плюшевый мишка» (1994)
* «Կլարիսա», հեռուստաֆիլմ, 1997 թ. էկրան է բարձրացել Իտալիայում, 1998 թ.՝ Ֆրանսիայում)
* «Անծանոթուհու նամակը» (հեռուստաֆիլմ, 2001).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* [inoekino.ru/author.php?id=630 Жак Дере: биография и фильмы]

Կատեգորիա:1929 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լիոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փետրվարի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 մահեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ռոբեր Քեշիշյան

**Ռոբեր Քեշիշյան** (ֆրանսերեն՝ *Robert Kéchichian*. ), ֆրանսահայ ռեժիսոր, դերասան և սցենարիստ։ Ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հատկապես 2002 թվականին իր նկարահանած «Արամ» ֆիլմով, ինչպես նաև  «Տաքսի 2», «Աստերիքս և Օբելիքս» և այլ ֆիլմերի ստեղծմանը որպես ռեժիսորի օգնական իր մասնակցությամբ։

Ընդ որում՝ «Արամ» ֆիլմը, որը Քեշիշյանի կողմից նկարահանվել է Bac Films, Canal+, Les Films A4, Studio Canal, Studio Images 8 հեռուստաընկերությունների մասնակցությամբ, 2003 թվականի հունիսի 29-ին ցուցադրվել է Մյունխենի կինոփառատոնում և հաղթող ճանաչվել «Մեծ հույսեր» անվանակարգում։

## Ֆիլմագրություն

### Որպես ռեժիսորի օգնական
* 1984 : *Joyeuses Pâques* ռեժիսոր՝ Ժորժ Լոտնե 
* 1986 : *L'Amant magnifique* ռեժիսոր՝ Ալին Իսերման
* 1987 : *Maladie d'amour* ռեժիսոր՝ Ժակ Դերե*
* [[1988]] : *L'Insoutenable Légèreté de l'être* ռեժիսոր՝ Ֆիլիպ Կաուֆման
* [[1989]] : *Les Bois noirs* ռեժիսոր՝ Ժակ Դերե
* [[1996]] : *Beaumarchais, l'insolent* ռեժիսոր՝ Էդուար Մոլինարո
* [[1997]] : *Didier* ռեժիսոր՝ [[Ալեն Շաբա]]
* [[1999]] : *Trafic d'influence* ռեժիսոր՝ Դոմինիկ Ֆարուժա
* [[1999]] : *Bricol' Girls* ռեժիսոր՝ [[Ալեն Շաբա]]
* [[2000]] : *Տաքսի 2* ռեժիսոր՝ Ժերար Կրավչիկ
* [[2002]] : [[Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա]] / *Astérix et Obélix : Mission Cléopâtre* ռեժիսոր՝ [[Ալեն Շաբա]]

=== Որպես ռեժիսոր ===
* [[2002]] : *Արամ* 
* [[2005]] : *Brûlez Rome!* (փաստա-գեղարվեստական ֆիլմ France Télévision-ի համար)
* 2006 : *Arménie, la Renaissance* (auteur Hélène Kosséian-Bairamian, Produit par Strategical Position et Open Art Productions)
* *L'Espionne qui boite*, documentaire français (52 min) retraçant l'activité de Virginia Hall durant la guerre, à base d'archives et de reconstitutions avec des comédiens ; diffusion sur France:  5 le date-|18 novembre 2012. Ladybirds Films

== Արտաքին հղումներ ==
*
* Julie Tétard, [http://www.objectif-cinema.com/interviews/225.php *Entretien avec Robert Kechichian*], *Objectif cinéma'', 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Ֆիլիպ Կաուֆման

**Ֆիլիպ Կաուֆման** (. ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Գերմանիայից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ գաղթած հրեաների թոռ էՋորջ Լուկասի հետ միասին նա Ինդիանա Ջոնսի հեղինակն է։ Կաուֆմանի հիշարժան ռեժիսորական աշխատանքներից են նաև Գոյության անտանելի թեթևությունը, Հեմինգուեյ և Գելհորն կինոերկերը (վերջինիս համար նրան հեղինակավոր «Էմմի» մրցանակ է շնորհվել)։ Հինգ տասնամյակ ձգված ռեժիսորական կարիերայի ընթացքում նկարահանել է տասնհինգ ֆիլմ, ընդ որում՝ դրանք պատկանում են ամենատարբեր ուղղությունների՝ ռեալիզմ, ֆենտեզի, էրոտիկա, վեստերն, դետեկտիվ, սարսափ ֆիլմ...

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 1989 - Օսկար մրցանակ, անվանակարգ - Լավագույն ադապտացված սցենար (« Կեցության անտանելի թեթևությունը »)
* 1989 - Բրիտանական կինոակադեմիա, լավագույն ադապտացված սցենարի հաղթող («Կեցության անտանելի թեթևությունը»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  Архивная копия  ում

Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
Խնձորենու սև քաղցկեղ

**Խնձորենու սև քաղցկեղ**, տարածված է ամենուրեք, հատկապես Արարատյան հարթավայրում և նախալեռնային գոտում։

## Նկարագրություն
Առավել տարածված ձևը բնի և կմախքային ճյուղերի կեղևի վնասվածությունն է։ Կարող են վարակվել նաև տերևները, ծաղիկներն ու պտուղները։ Խնձորենու բնի կեղևի վրա առաջանում են խիտ, ներս ընկած գորշամանուշակագույն բծեր։ Հետագայում բնի վարակված կեղևը մգանում է, ընդունում է ածխացած տեսք։ Մահացած կեղևը չի սևանում, այլ ծածկվում է բազմաթիվ երկայնակի ու լայնակի ճեղքերով, իսկ հետագայում անջատվում է մանր կտորներով։ Տերևների վրա արտահայտվում է դարչնագույն բծերի ձևով, որոնք սկզբում մանր են (2-4 մմ), կարմրադարչնագույն, այնուհետև ժամանակի ընթացքում՝ մեծանում են (4-6 մմ) և խիստ ընդգծվում։ Բծի կենտրոնական մասն աստիճանաբար ստանում է բաց գույն, դառնում մոխրագորշավուն։ Վարակված տերևները  չորանում են և ժամանակից շուտ թափվում։ Ուժեղ վարակվածության դեպքում պտուղների հասունանալուց 1,5-2 ամիս առաջ տերևները կարող են թափվել։ Պտուղների վրա առաջացնում է սև փտում, որը սկսվում է ոչ մեծ, մուգ գորշավուն բծի ձևով (մաշկի տակ), ապա դանդաղորեն մեծանում։ Հետագայում բծի վրա նկատվում են օղակաձև սև կետիկներ` սնկի պիկնիդիաներ։ Լրիվ գորշանալով՝ պտուղը  մգանում, կնճռոտվում է՝ վերածվելով  մումիայի։ Ի տարբերություն պտղափտման, սև քաղցկեղի մումիան ինտենսիվ սև է կամ դարչնագույն և հարթ չէ, այլ անհարթ, ծածկված բազմաթիվ թմբիկներով։ Պայքարի միջոցառումները. ճիշտ ագրոտեխնիկայի կիրառում։ Նախազգուշացում. միջոցառումները սկսում են պատվաստակալի ընտրությունից։ Կարևոր են էտի ու ձևավորման ժամանակին և ճիշտ կատարումը։

### Բուժումը
Բուժումն իրականացվում է 2 եղանակով` գարնանը, երբ ջերմաստիճանը (+15o C ) նպաստաոր է հիվանդության զարգացման համար.

1․ Վարակված կեղևի մաքրում 2-3 սմ առողջ մասի հետ։ Վերքի մաքրում, ապա մշակում մածուկով։ Լավ արդյունք է տալիս նաև վերքի մշակում 70% նիգրոլ և 30% փայտի մոխիր պարունակող քսուկով։

2. Վերքերի մշակում՝ պղնձարջասպի 1%-անոց կամ  երկաթի սուլֆիդի 3%-անոց լուծույթով։ Ծառերի բների սպիտակեցում՝ կրակաթի 20%-անոց կախույթով (10 լ ջրին 2 կգ չհանգած կիր + 1 բահ թարմ գոմաղբ կամ կավ):

Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Ամադիա

**Էլ Ամադիա** () կամ **Ամեդի** (, ), քաղաք Իրաքի Դահուկ մուհաֆազայում, Իրաքյան Քուրդիստանում։

## Աշխարհագրություն
Էլ Ամադիան գտնվում է բլրի գագաթին։ Քաղաքի երկարությունը 1000 մետր է, լայնությունը՝ 500 մետր։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրությունում։

Մինչև թուրքական սահման ուղիղ գծով հեռավորությունը 17 կմ է։

## Պատմություն
Բնակավայրի պատմությունը սկսվում է մեր թվարկությունից առաջ երրորդ հազարամյակից։ Երկար ժամանակ դեպի գյուղ մուտքը հնարավոր էր միայն ժայռի մեջ փորված նեղ աստիճաններով։ Ժամանակակից շինությունների հետ միաժամանակ այստեղ պահպանվել են ասորական հնագույն շինությունների ավերակներ, ինչպես նաև սինագոգի և քրիստոնեական եկեղեցու ավերակներ։

Ըստ ավանդության մերձակայքում ապրել են պարսիկ մոգեր ու քրմեր․ որոնք զբաղվել են կախարդությամբ։ Հենց այստեղից, ըստ որոշ հետազոտողների կարծիքի, դեպի Բեթղեհեմ են եկել աստվածաշնչյան երեք մոգերը՝ Մելքոնը, Գասպարն ու Բաղդասարը՝ ընծաներ տանելով նորածին Հիսուսին։

Էլ Ամադիայում է ծնվել է XII դարում ապստամբող հրեաների առաջնորդը՝ Դավիթ Ալ Ռույը, ով ինքնահռչակ մեսիա էր։ Ըստ պատմաբան Ջոզեֆ հա Քոենի (1496-1575) 1163 թվականին բնակավայրի հրեաների թիվը կազմել է շուրջ հազար ընտանիք․ Ալ Ռույը գլխավորել է հեղափոխությունը ընդդեմ Ամադիայի և սպանվել։

## Բնակչություն
XIX դարավերջին Էլ Ամադիայի բնակչությունը կազմել է 6000 մարդ, որից 2500՝ քրդեր, 1900՝ հրեաներ, 1600՝ քաղդեացիներ։ Այսօր էլ բնակչության թիվը գրեթե չի փոխվել։ Իրար կողքի ապրող քրիստոնյա և մուսուլման բնակիչներն ունեն բարիդրացիական հարաբերություններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Краткий путеводитель по Иракскому Курдистану

Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նոր Շիրական
Carnival (երգ)

***«Carnival»***, երգը գրել և ձայնագրել է բրիտանացի ռոք երաժիշտ Էրիկ Կլեպտոնն իր 1976 թվականի «*[[No Reason to Cry]]*» ալբոմի համար։ Այն նաև թողարկվել է որպես նրա ստուդիական ալբոմի երկրորդ և վերջին սինգլը 1977 թվականի հունվարին։ Rob Fraboni-ն հանդես է եկել որպես այս երգի ձայնագրման պրոդյուսեր։

## Թողարկում
Երգը բաղկացած է մի հատվածից և միանման կրկներգերից։ Գրված է միատոն կառուցվածքով։ Երգը գրվել է լա մաժոր տոնայնությամբ, դրանում առկա է up-tempo chord progression։ Բացի ստուդիական ալբոմում թողարկվելուց, երգը հրապարակվել է *RSO Records* լիցենզիայի ներքո 7 դյույմանոց վինիլային ձայնասկավառակի վրա։ Երաժշտության և տեքստերի հեղինակային իրավունքները պատկանում են Էրիկ Կլեպտոնին, որը հրապարակել է սինգլը և երգը *Warner Chappell Music* լիցենզիայի ներքո։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Էրիկ Կլեպտոնի երգեր
Get Happy (երգ)

«**Get Happy**», կոմպոզիտոր Հարոլդ Առլենի և երգահան Թեդ Քոլերի երգը։

Առաջին անգամ հնչել Է «*The Nine-Fifteen Review*» մյուզիքլում, որի պրեմիերան կայացել է Բրոդվեյում 1930 թվականին։ ԱՅն եղել է առաջին գործողության եզրափակիչ երգը։

Ավելի ուշ այն օգտագործվել է 1950 թվականին Էկրան բարձրացած «Ամառային հյուրախաղեր» ֆիլմի եզրափակիչ տեսարանի համար, որում նկարահանվել են Ջուդի Գառլենդը և Ջին Քելլին։ Այն կատարող Ջուդի Գառլենդի համար այս երգը դարձել է «այցեքարտերից» մեկը։

## Ճանաչում
Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտը այս երգը (1950 թվականի «Ամառային հյուրախաղեր» ֆիլմի տարբերակը) տեղադրել է ամերիկյան կինոֆիլմերի հարյուր լավագույն երգերի ցանկի 61-րդ հորիզոնականում։

## Ծանոթագրություններ
Տիգրան Կարապետյան (բժիշկ)

**Տիգրան Մեսրոպի Կարապետյան** (1995թ, Ռուսաստան, ք․ Կրասնոդար) բժիշկ-ստոմատոլոգ, «Արծաթ պրոթեզ» գյուտի հեղինակ։

## Կենսագրություն
2017թ․ Տիգրան Կարապետյանը ստացել է Հայկական բժշկական ինստիտուտի Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի բակալավրի աստիճան, 2017-2019թթ․՝ մագիստրոսի աստիճան։

2019-2021 թթ․ սովորել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի՝ Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի կլինիկական օրդինատուրա բաժինը։

## Գործունեություն
Տիգրան Մեսրոպի Կարապետյանը համարվում է «Արծաթ պրոթեզ» գյուտի հեղինակը՝ արտոնագրված էկոնոմիկայի նախարարության կողմից։ Այս գյուտի շնորհիվ բժիշկ-ստոմատոլգը միակն է աշխարհում, ով առաջարկում է լրիվ շարժական պրոթեզի նորարարական տեսակ, որն իր տեսքով և հատկություններով լուծում է հատուկ խնդիրներ։
Պատկեր:Tigran Gyut.png|link=|                 *<small>«Արծաթե պրոտեզ» գյուտ</small>*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Ամերիկյան պատմության ազգային թանգարան

**Ամերիկյան պատմության ազգային թանգարան, Քենեթ Բիրինգա կենտրոն** (), ամերիկյան պետական ​​պատմական թանգարան Վաշինգտոնում, Սմիթսոնյան ինստիտուտի ասոցիացված հաստատություն։ Թանգարանը հավաքում, պահպանում և ցուցադրում է  ԱՄՆ-ի ժառանգությունը սոցիալական, քաղաքական, մշակութային և ռազմական պատմության ոլորտներում:Թանգարանի ցուցանմուշներից են Միացյալ Նահանգների առաջին ազգային դրոշի բնօրինակը (անգլ.՝ Star-Spangled Banner), որը փառաբանվել է ազգային օրհներգում, ինչպես նաև այն աթոռը, որում սիրում էր նստել 1970-ական և 80-ականների հայտնի ամերիկյան հեռուստատեսային կերպարը՝ Արչիբալդ (Արչի) Բունկերը։

## Պատմություն
Հաստատությունն իր դռները բացել է 1964 թվականին որպես «Պատմության և տեխնիկայի թանգարան»:1980 թվականին այն վերանվանվեց Ամերիկայի պատմության ազգային թանգարան՝ ավելի լավ արտացոլելու իր նոր առաքելությունը՝ հավաքել, պահպանել, ուսումնասիրել և մեկնաբանել ամերիկյան ժողովրդի պատմությունն արտացոլող ցուցադրանմուշները։ 2006 թվականի սեպտեմբերի 5-ից մինչև 2008 թվականի նոյեմբերի 21-ը թանգարանը վերակառուցվում էր 85 միլիոն դոլար արժողությամբ։ Վերակառուցման արդյունքում տեղի են ունեցել հետևյալ փոփոխությունները։

* Նոր հինգհարկանի ատրիում՝ թանգարանի հավաքածուի հիմնական արտեֆակտներով։
* Նոր լայն սանդուղք, որը միացնում է առաջին և երկրորդ հարկերը։
* Այցելուների տեղեկատվական նոր կենտրոն՝ ցուցանակներով։
* Նոր պատկերասրահներ, ինչպիսին է «Ջերոմ և Դորոթի Լեմելսոնների անվան Գյուտերի սրահը»։
* Նոր սենյակ ԱՄՆ առաջին դրոշի հարմարավետ պահպանման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի թանգարաններ
Vegas (երգ, Doja Cat)

**Vegas** (), ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Doja Cat-ի (Ամալա Ռթնա Զանդիլե Դլամինի) սինգլը, որը թողարկվել է որպես Բազա Լուրմանի ռեժիսորավորած «Էլվիս» ֆիլմի գլխավոր սաունդթրեք ալբոմի (Elvis: Original Motion Picture Soundtrack) առաջատար սինգլը։ Թողարկումը կայացել է 2022 թվականի մայիսի 6-ին Kemosabe Records և RCA լեյբլներում։ Երգը պատրաստվել է Ռոջեթ Չահայեդի և Յեթի Բիթսի կողմից։ Այն ներառում է Շոնկա Դուկուրեի «Hound Dog» երգի ձայնագրության նմուշը, որը գրվել է Ջերի Լայբերի և Մայք Սթոլերի կողմից, որն առաջին անգամ ձայնագրվել է Big Mama Thornton-ի կողմից (ֆիլմում ունեցել է դերակատարում) 1952 թվականին և կատարել է Փրեսլին 1956 թվականին։ Երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2022 թվականի հունիսի 2-ին։

## Ստեղծագործություն
Երգի տեքստում խոսվում է մի մարդու մասին, որը «անարժան սիրեկան» է եղել և Դոջա Կաթի կարծիքով՝ «երբեք արժանի չի եղել նրա ուշադրությանը»։

## Արձագանքներ
«*Consequence*»-ից Քերիս Անդերսոնը կարծում է, որ Doja Cat-ը «կատարում է Լուրմանի խնդիրը»՝ «միավորելով պատմական բովանդակությունը ժամանակակից երաժշտության հետ»՝ այն անվանելով «Ain't Shit» և «Hound Dog»: *Uproxx*-ից Վոնգո Ուկկոն նշել է, որ Դոջան «շատ ջանասիրաբար է ռեփ կարդում»։

## Առևտրական հաջողություններ
«Vegas» երգը զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում ՝ դառնալով Դոջայի վեցերորդ սինգլը, որը հայտնվել է լավագույն տասնյակում։ Սա կանանց շրջանակում ռեկորդ է վերջին տասնամյակում, լավագույն 10 սինգլների ամենամեծ թվով նա առաջ է անցել Թեյլոր Սվիֆթից (նա ունի հինգ հորիզոնական 2020 թվականի սկզբից, թեև դա եղել է մինչ Midnights ալբոմի թողարկումը)։ Երգը զբաղեցրել է 1-ին հորիզոնականը Mainstream Top 40 (Pop Airplay) հիթ-շքերթում, որտեղ երգը եղել է նրա վեցերորդ չարթփոփերը, առաջին հորիզոնականում փոխարինելով իր իսկ «I Like You (A Happier Song)» երգին։

## Համերգային ելույթներ
Նախքան երգի պաշտոնական թողարկումը, Դոջա Քեթը առաջին անգամ կատարել է «Vegas» երգը 2022 թվականին Քոուչելլա երաժշտության և արվեստի փառատոնի ժամանակ։ Նրան միացել է Շոնկա Դուկուրեն (Shonka Dukureh), որը կատարել է երգից իրեն տրամադրած հատվածը։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2022 թվականի հունիսի 2-ին։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը Չայլդն է, իսկ Դուկուրեն հանդես է գալիս «Էլվիս» ֆիլմի Մեծ Մայրիկ Թորնթոն կերպարում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Vegas»

Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Գուանչժոու Յուան

**Գուանչժոու Յուան** (, բառացի՝ «Գուանչժոուի շրջան»), բարձրահարկ շենք Չինաստանի Գուանդուն նահանգի Գուանչժոու քաղաքում, որը կառուցվել է 2013 թվականին։ Պատկանում է *Hongda Xingye Group*-ին և *Guangdong Plastic Exchange* ընկերության նոր գլխավոր գրասենյակն է։ Շենքը գտնվում է քաղաքի հարավարևմտյան մասում՝ Չժուցզյան գետից ոչ հեռու։

## Նկարագրություն
Ճարտարապետ Ջոզեֆ դի Պասկուալեի նախագծով կառուցված 33-հարկանի շենքն ունի 138 մ բարձրություն, իսկ ընդհանուր մակերեսը 106․000 մ² է։ Շենքի կառուցման համար ընդհանուր ներդրումները կազմել են մոտ 1 միլիարդ չինական յուան։

Գուանչժոուի շրջանի կենտրոնում կա գրեթե 50 մ տրամագծով կլոր անցք։ Շենքն աշխարհի ամենաբարձր շրջանաձև շինությունն է։

Խոսելով շենքի դիզայնի մասին՝ ճարտարապետը բացատրել է, որ իր ընտրած ձևը կապված է ասիական մտածելակերպի հետ։ Շենքի արտացոլանքը Չժուցզյան գետի ջրերում կազմում է երկրորդ շրջանը, որի արդյունքում առաջանում է «կրկնակի շրջանի» պատրանք։ 8 թիվը, որին նմանվում է ստացված պատկերը, առանձնահատուկ նշանակություն ունի Չինաստանում՝ համարվելով հաջողակ։

2014 թվականին CNN-ը շենքն ընդգրկել է աշխարհի 10 հետաքրքրաշարժ շենքերի շարքում։

## Շինարարական տվյալներ
Գուանչժոու Յուան շենքն ունի 33 վերգետնյա և երկու ստորգետնյա հարկ։ Շենքի մինուս առաջին հարկի բարձրությունը 4,2 մետր է, մինուս երկրորդ հարկի բարձրությունը՝ 5,2 մետր, առաջին հարկինը՝ 6,96 մետր, երկրորդ և երրորդ հարկերինը՝ 5 մետր, չորրորդ հարկինը՝ 4,1 մետր, իսկ մնացած հարկերինը՝ 4 մետր։ Երկու ստորգետնյա հարկերը ավտոտնակներ են՝ ընդհանուր 600 կայանատեղով, յուրաքանչյուր հարկն ունի մոտ 300 կայանատեղ, գումարած՝ ավելի քան 1300 վերգետնյա կայանատեղերը։

Առաջին հարկի նախասրահը գետնից վերև է, երկրորդից հինգերորդ հարկերը հատկացված են առևտրային գրասենյակներին, վեցերորդ հարկը բազմաֆունկցիոնալ կոնֆերանս դահլիճ է, յոթերորդից երեսուներկուերորդ հարկերում գրասենյակային տարածքներ են, իսկ 33-րդ հարկում դիտահարթակներ են։ Յոթերորդից իններորդ հարկերը զբաղեցնում են պլաստիկի վաճառքի գրասենյակները, 30-31-րդ հարկերում ընկերության գրասենյակային տարածքներն են, իսկ 32-րդ հարկում՝ նախագահի աշխատասենյակը։

1-5-րդ հարկերում կան շարժասանդուղքներ, ուղևորատար ութ վերելակներ և երկու հակահրդեհային վերելակներ, որոնք տեղակայված են ձախ և աջ կողմերում։ Բնակարանային մասի ընդհանուր մակերեսը 131276 մ² է, կառուցապատվածը՝ 30789 մ², իսկ բազայինը՝ 1834 մ²։

Ստորգետնյա ավտոկայանատեղի բարձրությունը 52,3 մ է, ծառայության ժամկետը՝ 50 տարի, շինության տեսակը՝ երկաթբետոնե խողովակ + պողպատե հենակառույց, ներքին պատը կառուցված է գազաբետոնից։ Նախագծի արտաքին պատը կառուցված է գազաբետոնե թեթև բլոկներից, աշտարակի դռների և պատուհանների պատերը՝ սովորական ամբողջական մխված ապակուց, իսկ ներքին պատը՝ սիլիկատային աղյուսից և փրփրաբետոնից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գրասենյակային շենքեր
Կատեգորիա:Չինաստանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Չինաստանի տեսարժան վայրեր
Իբն ալ-Ազրակ ալ-Ֆարիկի

**Ահմադ իբն Յուսուֆ իբն ալ-Ազրակ ալ-Ֆարիկի** (, ) մատենագիր Սիլվան քաղաքից։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ *Ta'rikh Mayyafariqin wa-Amid* («Միաֆարիկինի և Ամիդի պատմությունը») գրված է արաբերենով։

## Կենսագրություն
Նրա էթնիկ ծագումը հստակ հայտնի չէ։ Սակայն, խոսվում է նրա քրդական, թյուրքական և արաբական ծագումնաբանության մասին։ Իր կյանքի սկզբնական շրջանում իբն ալ-Ազրաքը եղել է Իլղազիի որդի Արթուկիդ կառավարիչ Հուսամ ալ-Դին Թիմուրթաշի առևտրական կցորդը։ Բաղդադում իր կեցություններից մեկի ժամանակ 1140 թվականին նա վեց ամիս ուսումնառել է առաջատար իսլամական գիտնականների մոտ։ 1153-1154 թվականներին եղել է Վրաստանի թագավոր Դեմետրիոս I-ի արքունիքում՝ որպես նրա քարտուղար։ Իր աշխատություններում իբն ալ-Ազրաքը հատուկ նշում է քրիստոնյա թագավորի բարերար վերաբերմունքը մուսուլմանների նկատմամբ։ Նա կրկին եղել է Վրաց թագավորությունում 1162 կամ 1163 թվականներին, նախքան դառնալը *մութաքալլի իշրաֆ ալ-վակֆ*, այսինքն՝ վաքֆի (բարեգործական ֆոնդի) պահապան, Միաֆարքինում՝ 1166 կամ 1167 թվականներին։ Մեկ տարի անց նա նույն պաշտոնում ծառայել է Դամասկոսում երկու տարի։ Հետո վերադարձել իր հայրենի քաղաք։ Նրա մահվան տարին հստակ չէ։ Նրա աշխատությունը տարեգրություն է, որը հիմնականում կենտրոնացած է Դիար Բաքրի շրջանի Մայաֆարիքինի և Ամիդի վրա, սակայն պարունակում է կարևոր մանրամասներ հարևան շրջանների աշխարհագրության և պատմության մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատմիչներ
Էռնեստ Շանտր

**Էռնեստ Շանտր** (, ), ֆրանսիացի նշանավոր հնագետ և մարդաբան։

## Կենսագրություն
1878 - 1910 թվականներին եղել է Լիոնի թանգարանի երկրաբանության և մարդաբանության դասընթացի ուսուցիչ և միաժամանակ մարդաբանության դասընթացներ է դասավանդել Լիոնի գիտությունների ֆակուլտետում (1881–1908թթ..): 1873 - 1888 թվականներին նա եղել է *«Matériaux pour l'Histoire primitive et naturelle de l'Homme»* ամսագրի խմբագիրը։

1873 - 1913 թվականներին նա ներգրավված է եղել բազմաթիվ գիտական առաքելություններում ամբողջ Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Հայաստանում և Կովկասում։

Էռնեստ Շանտրի գիտական առաքելությունների հետաքրքրասիրությանն են արժանացել նաև Արմավիր մայրաքաղաքի ուսումնասիրությունները, որոնցով ավելի վաղ զբաղվել են այլ արևմտաեվրոպացի հետազոտողներ ևս, ինչպիսիք են Քեր-Փորթըրը, Դյուբուա դը Մոնպերեն և այլք։

Եղել է Լիոնի աշխարհագրության (1873) և Ֆրանսիական նախապատմական ընկերությունների (1904) հիմնադիր անդամ։ Եղել է նաև Ֆրանսիայի երկրաբանության (1867 թվականից) և Լիոնի (1885 թվականից) Սոցիետե լինեեննեի անդամ։ 1882 թվականին աֆրիկյան օձավիզ թռչունի *Anhinga rufa chantrei* ենթատեսակն անվանվել է նրա պատվին թռչնաբան Էմիլ Օուստալետի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ
Լլոյդս բանկ կղկղանքաքար

**Լլոյդս բանկ կղկղանքաքար (****),** մարդկային կղկղանքի բրածո նմուշ որը հայտնաբերել է Յորքի հնագիտական հիմնադրամը հյուսիսային Անգլիայի Յորվիկ (ներկայիս Յորք) վիկինգների բնակավայրում պեղումների ժամանակ։

## Նկարագրություն
Կղկղանքաքարը հայտնաբերվել է 1972 թվականին Յորքի Պայվմենթ բնակավայրում գտնվող Լլոյդ բանկի մասնաճյուղի շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Այն 21-րդ դարասկզբին հայտնի  բրածո մարդկային կղկղանքների ամենամեծ օրինակն է՝ 20 սմ երկարությամբ և 5 սմ լայնությամբ. Կղկղանքի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ դրա արտադրողը հիմնականում մսով և հացով է գոյատևել, մինչդեռ մի քանի հարյուր մակաբույծ ձվերի առկայությունը վկայում է այն մասին, որ դրանք պատված են եղել աղիքային որդերով։ 1991 թվականին Էնդրյու Ջոնսը, Յորքի հնագիտական հիմնադրամի աշխատակից և պալեոսկատոլոգ, միջազգային նորություններում ապահովագրական նպատակների համար հայտարարել է ապրանքի գնահատումը. «Սա ամենահետաքրքիր արտաթորանքն է, որը ես երբևէ տեսել եմ, ...իր ձևով այն նույնքան անփոխարինելի է, որքան Թագի Զարդերը»։ Շերտերը, որոնք ծածկում էին կղկղանքաքարը, խոնավ էին և տորֆային։ Հնագետները տեղում գտել են նաև փայտանյութ, տեքստիլ և կաշի։

## Ցուցադրություն
Նմուշը ցուցադրվել է Յորքի հնագիտական հիմնադրամի կողմից ղեկավարվող տեղեկատվական և կրթական Հնագիտական ռեսուրսների կենտրոնում։ 2003 թվականին այցելուների այցելության ժամանակ կղկղանքաքարը վնասվել է և բաժանվեց երեք մասի, Ջանքեր են գործադրվել այն վերակառուցելու համար։ 2008 թվականից այն ցուցադրվում է Յորվիքի Վիքկինգ կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Կատեգորիա:Հնէաբանություն
Կատեգորիա:Միջնադարյան Անգլիա
Կատեգորիա:Վիկինգներ
Ֆանֆար

**Ֆանֆարը** (կամ **ֆանֆարադը** կամ **շեփորանվագ**) կարճ երաժշտական ծաղկում է՝ տուշ, շեփորանվագ, որը սովորաբար հնչում է շեփորներով (ներառյալ շեփորները )։ ֆրանսիական շչակներ կամ փողային այլ գործիքներ, որոնք հաճախ ուղեկցվում են հարվածային գործիքներով։  Դա «գործիքային կատարման համառոտ իմպրովիզացված ներածություն » է։  *Երաժշտության ոսկե հանրագիտարանում* նաև ֆանֆարը սահմանվել է որպես «երաժշտական հայտարարություն, որը հնչում է փողային գործիքների վրա մինչև կարևոր մարդու ժամանումը», ինչպես, օրինակ, ազդարարում է միապետի մուտքը  (այդպիսի հայտարարությունների համար օգտագործվում է շեփոր կանչել/փչել տերմինը, այլ գործիքներ չունեն նման գործիքի կամ ոճի հատուկ ենթատեքստեր, ինչպես դա անում է *ֆանֆարը* )։ Պատմականորեն, ֆանֆարները սովորաբար հնչել են շեփորահարների կողմից, քանի որ շեփորն ասոցացվել է ազնվականության հետ։  Նշվում են նաև բագլերը։  Ֆանֆարի մեղեդիային նոտաները հաճախ հիմնված են գլխավոր տրիադայի շուրջ՝ հաճախ օգտագործելով «հերոսական կետային ռիթմեր»։ 

Լայն իմաստով, տերմինը կարող է նաև նշանակել նվագախմբային ստեղծագործության փողային գործիքների կարճ, նշանավոր հատված։ Ֆանֆարները լայնորեն օգտագործվում են օպերային նվագախմբային մասերում, հատկապես Ռիխարդ Վագների ** -ում*
* և *[[Լոհենգրին]]* և Բեթհովենի *[[Ֆիդելիո]]յում* :*Fidelio-*ում ֆանֆարի դրամատիկ օգտագործումը ուժեղացվում է շեփորահարի բեմից դուրս ելույթ ունենալով, ինչը ստեղծում է խլացված էֆեկտ։

«Ֆանֆար» էր կոչվում Վանի թեժ կռիվների ժամանակ 10-15 տարեկան դպրոցական պատանիների փողային նվագախումբը, որը շուրջ 50 այլ դպրոցահասակների հետ նետվում էր փողոցներում ընկած արկերի վրա, վնասազերծում, և նրանց միջի վառոդը հանձնում զինագործներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Որսորդություն