Ֆրեդերիկ Պասի

**Ֆրեդերիկ Պասի** (), ֆրանսիացի տնտեսագետ և պացիֆիստ, որը մի քանի խաղաղասեր ընկերությունների և Միջպառլամենտական միության հիմնադիր անդամ, գրող և քաղաքական գործիչ, 1881 թվականից մինչև 1889 թվականը եղել է պատգամավորների պալատում։ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի համատեղ դափնեկիր 1901 թվականին եվրոպական խաղաղության շարժման մեջ իր աշխատանքի համար։

Պասին ծնվել է Փարիզում հայտնի կաթոլիկ և օրլեանիստ ընտանիքում, շրջապատված է եղել ռազմական վետերաններով և քաղաքական գործիչներով: Իրավագիտության վերապատրաստումից հետո աշխատել է որպես հաշվապահ և ծառայել Ազգային գվարդիայում: Շուտով թողել է այս պաշտոնը և սկսել է շրջել Ֆրանսիայում՝ դասախոսություններ կարդալով տնտեսագիտության վերաբերյալ: Տարիներ շարունակ Եվրոպայում բռնի հակամարտություններից հետո Պասին միացել է խաղաղության շարժմանը 1850-ականներին՝ աշխատելով մի քանի նշանավոր ակտիվիստների և գրողների հետ՝ ամսագրեր, հոդվածներ և կրթական ծրագրեր մշակելու համար:

Պատգամավորների պալատում եղած ժամանակ բրիտանացի պատգամավոր Ուիլյամ Ռանդալ Կրեմերի հետ Պասին մշակել է Միջպառլամենտական կոնֆերանսը (հետագայում՝ Միջխորհրդարանական միություն)։ Դրա հետ մեկտեղ հիմնել է մի քանի խաղաղության ընկերություններ՝ ,  և : Պասիի աշխատանքը խաղաղության շարժման մեջ շարունակվել է իր վերջին տարիներին և 1901 թվականին Կարմիր Խաչի հիմնադիր Անրի Դյունանի հետ արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի:

Պասին մահացել է 1912 թվականին երկարատև հիվանդությունից և անգործունակությունից հետո։ Չնայած նրա տնտեսական աշխատանքները քիչ տարածում են գտել, նրա ջանքերը խաղաղության շարժման մեջ հանգել են նրան, որ նա ճանաչվել է որպես «Եվրոպական խաղաղության ակտիվիստների դեկան»: Նրա որդին՝ Փոլ Պասին, 1927 թվականին հրատարակել է իր կյանքի հուշերը, իսկ նրա ստեղծագործությունները դեռ վերահրատարակվում և թարգմանվում են անգլերեն։

## Կենսագրություն
մինի|Frédéric and Marie Blanche Passy, c.1855
Պասին ծնվել է Փարիզում 1822 թվականին ազնվական կաթոլիկ ընտանիքում, որը ամուր կապեր է ունեցել օրլեանիստական քաղաքականության հետ:

Նրա հայրը՝ Ջասթին Ֆելիքս Պասին եղել է Վաթեռլոյի ճակատամարտի վետերան: Նրա հայրական պապը՝ Լուի Ֆրանսուա Պասին եղել է  (Ֆինանսների գլխավոր կառավարիչ), կարևոր գրասենյակի Հնագույն ռեժիմում: Նրա հայրական տատիկը եղել է Ժակետ Պոլին Հելեն դ'Օրնը, ում եղբայրը՝ կոմս դ'Օրը, ձիավարության վարպետ է եղել և կռվել է Ֆրանսիայի համար Եգիպտոսում և Սեն-Դոմինգում:

Պասիի մայրը՝ Մարի Լուիզ Պոլին Սալերոնը եղել է արիստոկրատ փարիզյան ընտանիքից: Նրա մայրական նախապապը՝ Ժոզեֆ Սալերոնը, եղել է Փարիզի 6-րդ շրջանի փոխքաղաքապետը, իսկ մորական պապը՝ Կլոդ Լուի Սալերոնը, ստեղծել է բարձր եկամտաբեր դաբաղումի բիզնես և 1814 թվականին առաջարկվել է որպես Ազգային գվարդիայի սպա:

1821 թվականին ամուսնանալուց հետո Ֆելիքս Պասին տեղափոխվել է ընտանեկան տուն Կլոդ Լուի Սալերոնի հետ։ Նրանք միմյանց հետ զբաղվել են բիզնեսով: Ֆրեդերիկ Պասիի մայրը մահացել է 1827 թվականին, իսկ 1847 թվականին Ֆելիքսն ամուսնացել է իր որդու այրի զոքանչի՝ Իրմա Մորիսետի հետ:

### Վաղ կարիերա
մինի|  (''Ժողովրդավարություն և կրթություն'') աշխատության առաջին էջը, 1864 թվականի աշխատություն՝ հավաքված նրա դասախոսություններից։
1846 թվականից Պասին աշխատել է որպես հաշվապահ Պետական խորհուրդում: 1848 թվականին ծառայել է Ազգային գվարդիայում: 1849 թվականին հրաժարական է տվել այդտեղից տնտեսագետի կարիերա սկսելու համար:

Չի կարողացել մշտական աշխատանք ստանալ կրթության ոլորտում, հրաժարվել է հավատարմության պարտադիր երդում տալ Ֆրանսիայի միապետ Նապոլեոն III-ին՝ համարելով, որ իր իշխանությունը անօրինական է: Այնուամենայնիվ, Պասին այս ընթացքում հրատարակել է մի քանի գրքեր տնտեսագիտության վերաբերյալ, որոնց մեծ մասը կազմված է եղել Պոյի, Մոնպելիեի, Բորդոյի և Նիսի համալսարաններում ունեցած իր դասախոսություններից:

### Գաղափարների զարգացում
Պասին սովորել է իրավաբանության ոլորտում, սակայն շուտով սկսել է հետաքրքրվել բարոյականությամբ և քաղաքական տնտեսությամբ։ Անդրադառնալով պատերազմի հետևանքների մասին, ոգեշնչվել է մի քանի լիբերալ տնտեսագետների և բարեփոխիչների՝ Ֆրեդերիկ Բաստիայի, Ռիչարդ Կոբդենի և Դանիել Օ'Քոնելի ստեղծագործություններից: Պասիի վրա ամենամեծ տպավորությունը թողել է Բաստիան: Բաստիան, որը եղել է այն կարծիքին, որ զորակոչը և բարձր հարկերը, որոնք հաճախ ուղեկցել են միլիտարիզմին, մեծապես բացասական ազդեցություն են ունեցել աղքատների վրա, և Պասին հետագայում զարգացրել է դասակարգային բախումների վերաբերյալ այս գաղափարները իր աշխատանքի ընթացքում:

Մեծացած լինելով զինվորական վետերանների ընտանիքում՝ Պասին իր ինքնակենսագրության մեջ նկարագրել է, թե ինչպես  «հեշտությամբ կարող էր ձգվել դեպի միլիտարիզմը»։ Փոխարենը, ֆրանսիացիների կողմից Ալժիրը գրավելու սարսափների մասին պատմությունները ստիպել են նրան մտածելու, թե պատերազմն ինչ ազդեցություն է ունենում մարդկության վրա: Իտալիայում, Լեհաստանում, Ավստրիայում և Պրուսիայում տարիներ շարունակ բուռն դժգոհությունը հանգեցրել է նրան որ, նշանավոր լիբերալները և սոցիալիստները կոչ են արել ստեղծել Եվրոպական ֆեդերացիա, Պիեռ-Ժոզեֆ Պրուդոնը, Էմիլ դե Ժիրարդենը, Պասին և Միշել Շևալյեն գաղափարի կողմնակիցներն են եղել: 1859 թվականին Պասին դատապարտել է այն գաղափարը, որ ռազմական գործողությունները կարող են քաղաքական խնդիրների լուծում լինել՝ փոխարենը առաջարկելով, որ Եվրոպան պետք է ունենա «մշտական կոնգրես՝ վերահսկելու մարդկության ընդհանուր շահերը» ինչպես նաև միջազգային ոստիկանական ուժ:

Ընդունելով լրագրության կարևորությունը խաղաղության համար պայքարում՝ որոշել է ստեղծել ամսագիր՝ նվիրված «պացիֆիզմի քարոզչությանը»։ Սա հանգեցրել է նրան, որ նա համագործակցել է Էդմոն Պոտ-Պիեռի հետ *Le Courrier International* հրատարակությունում, անգլո-ֆրանսիական պարբերական, որը նվիրված է եղել խաղաղության եվրոպական շարժմանը: Պասսիի համագործակցությունը Պոտոնիի՝ «Հանրային բարիքի լիգայի» լիբերալ և սոցիալիստական խմբի հետ, որը դեմ է եղել մենաշնորհներին և բարձր հարկերին, ավարտվել է, երբ Պոտոնին սկսել է արմատական փոփոխություններ պահանջել սոցիալական քաղաքականության մեջ: Նա հանդես է եկել եկեղեցու և պետության տարանջատման, ազատ մամուլի, սեռերի հավասարության, մահապատժի վերացման օգտին:

## Խաղաղության լիգա
### Լիգայի հիմնում
1867 թվականի ապրիլին փարիզյան Le Temps թերթը հրապարակել է երեք նամակ, որոնցում քննադատվել են ֆրանսիացիների գործողությունները Լյուքսեմբուրգի նկատմամբ, որոնցից երրորդը գրել է հենց Պասին։ Նամակում ընթերցողներին առաջարկվել է միանալ «խաղաղության լիգային»

Խաղաղության միության քարտուղար Հենրի Ռիչարդն այդ տարի այցելել է Փարիզ և ներքին գործերի նախարարին խնդրել է թույլ տալ խաղաղության միջազգային կոնգրես անցկացնել 1867 թվականի Փարիզի ցուցահանդեսի ժամանակ: Գաղափարը մերժվել է, բայց կառավարությունը ի վերջո թույլ է տվել դասախոսություններ անցկացնել խաղաղության ընդհանուր սկզբունքների վերաբերյալ:

1867 թվականի մայիսին Պասին և Շևալիեն թույլտվություն են ստացել կազմակերպելու  (Խաղաղության միջազգային և մշտական լիգան): Լիգայում Պասին հայտարարել է «պատերազմ պատերազմի դեմ»՝ հավատալով, որ ազատական տնտեսագիտությունը կբերի սոցիալական փոփոխություններ, երբ վերացվեն ռազմական ծախսերը: Սա մեծապես տարբերվել է նախկին պահպանողականների գաղափարներից, ինչպիսիք են Ֆրիդրիխ ֆոն Գենցը, որոնց հակապատերազմական դիրքորոշումը վերաբերել է ստատուս քվոյի պահպանմանը:

Մայիսի 21-ին Պասին դասախոսություն է կարդացել Փարիզի բժշկության դպրոցում՝ քննարկելով պացիֆիզմի վերաբերյալ իր տեսակետները։ Նա բացատրել է, որ իր հայացքները ոչ թե կրոնական կամ քաղաքական տեսանկյունից են, այլ տնտեսական, բարոյական և փիլիսոփայական: Թեև նա ենթադել է, որ պաշտպանական կամ անկախության պատերազմները կարող են լինել «կյանքի ամենաազնիվ և հոյակապ գործը», նա խստորեն դատապարտել է նվաճողական և ընդլայնման պատերազմները՝ որպես վնասակար երկրի հարստության և բարոյական բնույթի համար:

Նույն թվականին ֆրանսիացի Կլոդ Անրի Սեն-Սիմոն|Սեն-Սիմոնյան Շառլ Լեմոնյեն Ժնև|Ժնևում հիմնել է համանման անունով լիգա: Այս խումբը շատ ավելի քաղաքական է եղել, քան Պասիինը, հիմնված է եղել Հանրապետականություն|հանրապետական հայացքների վրա և վճռականորեն ջատագովել է եկեղեցու և պետության տարանջատումը: Պասին ջանքեր է գործադրել իր լիգան տարբերելու համար այս մեկից՝ կրկնելով իրենց «հակահեղափոխական նպատակները» և խուսափելով մարդու իրավունքների շուրջ քաղաքական հարցերից:
### Ֆրանկո-պրուսական պատերազմ
Առաջին խոշոր հակամարտությունը, որը տեղի է ունեցել լիգայի գոյության ժամանակ եղել է 1870 թվականի ֆրանս-պրուսական պատերազմը։ Սեդանի ճակատամարտից և Նապոլեոն III-ի գերավումից հետո Պասին պրուսական թագավորական ընտանիքին խնդրել է հիշել, որ «պատերազմ արեցիր միայն քեզ պաշտպանելու համար, այլ ոչ թե հարձակվելու» և դադարեցնեն հարձակվել ֆրանսիացիների: Վերադարձել է Փարիզ և փորձել համոզել բրիտանական և ամերիկյան դեսպանատներին չեզոք միջամտություն ցուցաբերել հակամարտությունում: Վոգեզներում իր եղբոր մահից հետո Պասին ևս մեկ անգամ լքել է Փարիզը՝ արդեն հուսալքված, որ լիգան չի կարողացել դադարեցնել պատերազմը:

### Ֆինանսավորում
Լիգան ստացել է դրամական աջակցություն նշանավոր լիբերալներից, ինչպիսիք են Ջոն Ստյուարտ Միլը (որը միացել է 1867 թվականի օգոստոսի 4-ին) և Ժան Դոլֆուսը: Նրա 600 անդամների բաժանորդագրությունը թույլ է տվել լիգային որ, 1868 թվականին դրա գանձարանում լինի վեց հազար ֆրանկ, հիմնադիր անդամները վճարել են մոտավորապես հարյուր ֆրանկ, մինչդեռ գործընկերները վճարել են հինգ ֆրանկ:

## Գրքեր

## Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
* Պատվո լեգեոնի շքանշան (1895 թվական)
* Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ (1901 թվական)
* Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ (1903)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Մարդասերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ