Ռոբերտ Օլդրիչ

**Ռոբերտ Օլդրիչ** (, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և կինոպրոդյուսեր։ Հայտնի է այնպիսի ֆիլմերով, որոնք են «Համբուրիր ինձ մինչև մահ», «Ինչ պատահեց Բեբի Ջեյնի հետ» և «Կեղտոտ դյուժին»։ 1975-1979-ական թվականներին եղել է Ամերիկայի ռեժիսորների Գիլդիայի նախագահը։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Օլդրիչը ծնվել է Կրասնոտեում, Ռոդ Այլենդում, թերթի սեփականատեր՝ Էդվարդ Բ.Օլդրիչի ընտանիքում։ Պատկանել է ամերիկական հասարակության միաձուլմանը. պապը՝ սենատոր, հորեղբայրը՝ դեսպան Լոնդոնում, հորեղբոր տղան՝ Նելսոն Օլդրիչ Ռոկֆելերը՝ միլիոնատեր։ Ավարտել է Փրովիդենս (Ռոդ Այլենդ)ի Moses Brown School դպրոցը։ Վիրջինիայի համալսարանում սովորել է տնտեսագիտություն։ 1941 թվականին ուսումը թողել է  RKO Radio Pictures աշխատանքի համար, որի պատճառով ստիպված է եղել խզել հարաբերությունները բարձրաստիճան բարեկամների հետ, ովքեր դժգոհ էին այդպիսի իրադարձության շրջադարձից։
Ռեժիսորի օգնականի կարգավիճակով մասնակցում է Ժանա Ռենուարայի, Ժոզեֆ Լոուզի և Չարլի Չապլինի ֆիլմերի բեմադրությանը։ 50-ական թվականներին հեռուստատեսությունում աշխատում է որպես ռեժիսոր և նկարում է իր առաջին լայնամետրաժ «Մեծ դաշնակից» ֆիլմը։ Այդ ժամանակահատվածի ֆիլմերում ռեժիսորը ցուցադրում է հազվադեպ հեղինակային կինեմատոգրաֆի օրինակ, կինեմատոգրաֆիայի ժապավենը լցնելով  լիբերալ-մարդասիրական պարունակությամբ։ Դրանց շարքում էր դասական-նուար՝ «Համբուրիր ինձ մինչև մահ»,  Կլիֆորդ Օդետսի՝ «Մեծ դանակ» պիեսի կինոադապտացիան և ռազմական 
«Գրոհում» դրաման։

Ռեժիսորը նաև աշխատում է ժանրային ֆիլմում, 1954 թվականին էկրաններին է հայտնվում «Ապաչ» և «Վերակրուս» վեստերները Բերտա Լանկաստերայի մասնակցությամբ։ 1959 թվականին Օլդրիչը գլխավորում է Բեռլինի 9-րդ  միջազգային կինոփառատոնի հանձնաժողովը։
60-ական թվականներին նկարահանում է մի քանի հաջող առևտրական ֆիլմեր՝ թրիլերներ «Ինչ պատահեց Բեբի Ջեյնի հետ» և «Հանգիստ, հանգիստ, սիրելի Շառլոտա», ինչպես նաև «Ջորջի քրոջ սպանությունը» և «Կեղտոտ դյուժին»։ Վերջինի հաղթանակը դրդեց ռեժիսորին ստեղծել սեփական, անկախ կինոստուդիան, սակայն մի քանի անհաջող նախագծերից հետո, նա վերադառնում է իր հոլիվուդյան կինոարտադրությանը։ Մարդասիրության թեման չի լքում ռեժիսորին, դրանով տոգորված էին նրա վերջին «Ամենաերկար յարդը» սպորտային դրամա և «Ուլզանի ասպատակությունը» աշխատանքները, Քաղաքացիական պատերազմից հետո ԱՄՆ-ի բնիկ բնակչության խտրականությունը, ամերիկյան հասարակության կողմից։ 
Օլդրիչը ամուսնացել է երկու անգամ։ Գարիեթ Ֆոստերի հետ ամուսնությունից (1941—1965) նա ուներ չորս երեխա։ 1966 թվականին Ֆոստերից բաժանվելուց հետո, ամուսնանում է մոդել Սիբիլ Զիգֆրիդի հետ։
Կինեմատոգրաֆիայից հեռացել է 1981 թվականին և երկու տարի անց մահացել է երիկամային անբավարարվածությունից իր տանը, ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում, 65 տարեկան հասակում։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1953 — Մեծ լիգայի խաղացողը / *Big Leaguer*
* 1954 — Ապաչ / *Apache*
* 1954 — Վերակրուս (ֆիլմ) / *Vera Cruz*
* 1955 — Համբուրիր ինձ մինչև մահ / *Kiss Me Deadly*
* 1955 — Մեծ դանակ / *The Big Knife*
* 1956 — Աշնանային տերևներ / *Autumn Leaves*
* 1956 — Հարձակում / *Attack*
* 1959 — Տաս վայրկյան մինչև դժոխք / *Ten Seconds to Hell*
* 1959 — Զայրույթի բլուրներ / *The Angry Hills*
* 1961 — Վերջին մայրամուտ / *The Last Sunset*
* 1962 — Սոդոմ և Գոմորա / *Sodom and Gomorrah*
* 1962 — Ինչ պատահեց Բեբի Ջեյնի հետ / *What Ever Happened to Baby Jane?*
* 1963 — Չորս հոգի Տեխասից / *4 for Texas*
* 1964 — Հանգիստ, հանգիստ սիրելի Շառլոտա / *Hush… Hush, Sweet Charlotte*
* 1965 — Ֆենիքսի թռիչքը / *The Flight of the Phoenix*
* 1967 — Կեղտոտ Դյուժին / *The Dirty Dozen*
* 1968 — Լայլ Կլերի մասին լեգենդ / *The Legend of Lylah Clare*
* 1968 — Ջորջի քրոջ սպանությունը / *The Killing of Sister George*
* 1970 — Շատ ուշ է, հերոս / *Too Late the Hero*
* 1971 — Գրիսոմների բանդան / *The Grissom Gang*
* 1972 — Ուլզանի ասպատակությունը / *Ulzana’s Raid*
* 1973 — Հյուսիսի կայսրը / *Emperor of the North*
* 1974 — Ամենաերկար յարդը / *The Longest Yard*
* 1975 — Կեղտոտ գործ / *Hustle*
* 1977 — Մթնշաղի վերջին շողքը / *Twilight’s Last Gleaming*
* 1977 — Երգչախմբի տղաները / *The Choirboys*
* 1979 — Տղան Ֆրիսկոյից / *The Frisco Kid*
* 1981 — Կալիֆոռնիական տիկնիկները / *…All the Marbles (The California Dolls)*

### Պրոդյուսեր
* 1955 — Համբուրիր ինձ մինչև մահ / *Kiss Me Deadly*
* 1955 — Մեծ դանակ / *The Big Knife*
* 1956 — Հարձակում / *Attack*
* 1962 — Ինչ պատահեց Բեբի Ջեյնի հետ / *What Ever Happened to Baby Jane?*
* 1963 — Չորս հոգի Տեխասից / *4 for Texas*
* 1964 — Լռիր, լռիր սիրելի Շառլոտա / *Hush… Hush, Sweet Charlotte*
* 1965 — Ֆենիքսի թռիչքը / *The Flight of the Phoenix*
* 1968 — Լայլ Կլերի մասին լեգենդ / *The Legend of Lylah Clare*
* 1968 — Ջորջի քրոջ սպանությունը / *The Killing of Sister George*
* 1970 — Շատ ուշ է, հերոս / *Too Late the Hero*
* 1971 — Գրիսոմների բանդան / *The Grissom Gang*
* 1975 — Կեղտոտ գործ / *Hustle*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ