open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շճաբանություն

**Շճաբանություն**, **սերոլոգիա** (, շիճուկ և լոգիա՝ գիտություն), իմունոլոգիայի բաժին, որն ուսումնասիրում է արյան շիճուկի հակամարմինների և հակածինների փոխհարաբերությունը։

## Ռեակցիաների տեսակները
Շիճուկաբանական ռեակցիաները լինում են երկու տեսակի՝ ուղղակի (երկկոմպոնենտ) և անուղղակի (բազմակոմպոնենտ)։ Առաջինի ժամանակ տեղի է ունենում ագլյուտինացիա (սոսնձում)։ Երկրորդի ժամանակ տեղի է ունենում հեմագլյուտինացիա (սոսնձում տեղի չի ունենում)։ Բազմակոմպոնենտ ռեակցիաները չեզոքացման, արգելակման ռեակցիաներ են։

Շճաբանական մի քանի «պարզ» ռեակցիաներից գոյանում են առավել բարդերը՝ բակտերիա-լուծում, կոմպլեմենտի կապման ռեակցիա և այլն։
## Այլ մեթոդներ
Բաժանվում է ինչպես իմունային ֆլյուրոեսցենտային մեթոդները, հիմնվելով հակամարմինների՝ ֆլյուրոխրոմների գույների վրա։
Կան հատուկ սերոլոգիական թեստեր, որոնք բացահայտում են միկրոօրգանիզմների իմունոկայունությունը։
Շճաբանական ռեակցիայի հատուկ ձև է միկրոօրգանիզմների շարժուն ձևերի անշարժացումը (օրինակ, սիֆիլիսի դեպքում)։
Որոշ շիճուկաբանական տեստեր անցկացվում են ոչ թե փորձանոթներում, այլ անմիջապես կենդանիների օրգանիզմներում։

## Կիրառութուն
Շճաբանական ռեակցիաները կիրառվում են գիտական և ախտորոշիչ նպատակներով՝ վարակիչ և ոչ վարակիչ իմունոլոգիայում (արյան փոխներարկման, արյան խմբերի, սպիտակուցների տեսակային և անհատական առանձնահատկությունների որոշման համար)։ Շճաբանական հետազոտությունները կատարվում են նաև համաճարակագիտության և էպիզոոտոլոգիայի բնագավառներում՝ վարակի աղբյուրը, փոխանցման ուղիները, մարդկանց և կենդանիների իմունիտետը, վակցինացման արդյունավետությունը և այլն պարզելու նպատակով։

## Շիճուկաբանության նպատակները
Շճաբանության խնդիրներն են՝ ախտորոշիչ և բուժիչ շիճուկների ստացման մեթոդների մշակումը, դրանց ակտիվության գնահատումը և ազդեցության մեխանիզմների բացահայտումը։

## Գրականություն
* *Резникова Л. С., Эпштейн-Литвак Р. В., Леви М. И.* Серологические методы исследования при диагностике инфекционных болезней. — М., 1962. 

## Արտաքին հղումներ
* Бактериологические и серологические методы исследования при инфекционных болезнях 
* Serology  — Հոդվածը MedlinePlus– ից

Կատեգորիա:Իմունաբանություն
Շարքացան

[մինի|[Դանիական արտադրության շարքացան]]

**Շարքացան**, գյուղատնտեսական ու անտառային բույսերի սերմերը ցանող և դաշտերում պարարտանյութ ցրող մեքենա։ Ըսա ցանքի եղանակի, քարշուժի և նշանակության՝ տարբերում են համապատասխանաբար՝ շարային, քառակուսաբնային, բնացան, կետագծային (միահատիկ), շաղացան, տրակտորային, ձիաքարշ, համապիտանի (ունիվերսալ), հատուկ և կոմբինացված շարացանի տիպերը։ Շարային շարացանը կիրառվում է համատարած (նեղշար, լայնաշար և ժապավենաձև), կուլիսային և խոզանի ցանքի, բառակուսաբնայինները՝ քառակուսու կամ ուղղանկյան գագաթներում սերմերը տեղավորելու, բնացանները՝ շարքերում սերմերը բներում, կետագծայինը՝ սերմերը շարքերում հավասարաչափ, իսկ շաղացանները՝ դաշտի մակերևույթին դրանք անհավասարաչափ բաշխելու համար։ Համապիտանի շարացանները գործածում են տարբեր բույսերի (հացազգիներ, ընդավորներ, ձիթատուներ, թելատուներ), հատուկը՝ մեկ կամ սահմանափակ կուլտուրաների (եգիպտացորենի, բամբակենու, ճակնդեղի և այլն) ցանքի, իսկ կոմբինացվածները՝ սերմերի ցանքի հետ միաժամանակ հանքային պարարտանյութերը դաշտերում ցրելու համար։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական տեխնիկա
Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Ֆուգետտա

**Ֆուգետտա,** փոքր ծավալի ֆուգա, երբեմն՝ նորմատիվ ֆուգա, որը սակայն չունի պոլիֆոնիկ շարադրանքի այն բարդությունը, ինչը հատուկ է ֆուգային։

## Գրականություն
* Ն.Վ.Դերոյան, Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն, Երևան, 1985։

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Շիցզին

մինի|Կոնֆուցիոսի բրոնզե արձանիկ
**Շիցզին** («Երգերի գիրք», «Պոեզիայի ԳԻՐՔ») չինական գրական հուշարձան (մ.թ.ա. XI—VI դդ․)։ Ամփոփում է 305 երգ, որ ըստ ավանդական աղբյուրների, ընտրել է Կոնֆուցիոսը։ Մ.թ.ա. 213 թվականին «Շիցզին» կոնֆուցիական այլ գրքերի թվում, այրել են, վերականգնվել է մոտ մ.թ.ա. 2-րդ դարում։ Ընդօրինակություններում հայտնի է «Մաոշի» անունով, «Շիցզին» անունը ստացել է 12-րդ դարում։ Ունի չորս բաժին․ «Դո ֆեն»՝ «Թագավորությունների բարքերը», «Սյաո յա»՝ «Փոքր ներբողներ», «Դա յա»՝ «Մեծ ներբողներ», «Սուն»՝ «Հիմներ», որոնցից յուրաքանչյուրն, ասես, ինքնուրույն գիրք է՝ իր թեմաներով, առանձնակի հուզական մթնոլորտով և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներով։ Առավել մեծ գրական արժեք ունի առաջինը, որի երգերի կենտրոնում մարդն է և նրա վերաբերմունքը բնության ու շրջապատող իրականության նկատմամբ։ «Շիցզինը», որ Չինաստանի հոգևոր ու սոցիալական կյանքի երևույթներն է արտացոլում, չինական անցյալի յուրատեսակ հանրագիտարան է։

Կատեգորիա:Կոնֆուցիականություն
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Շոգեգեներատոր

մինի|Ատոմային շոգեգենարատոր

**Շոգեգեներատոր**, ջրային գոլորշու ստացման ապարատ կամ ագրեգատ։ Այրվող օրգանական վառելիքի ջերմության հաշվին աշխատող Շոգեգեներատոր կոչվում է շոգեկաթսա, իսկ էլեկտրական էներգիայի հաշվին աշխատողը՝ էլեկտրակաթսա։ Ատոմային էչեկարակայանների ստեղծմամբ «Շոգեգեներատոր» տերմինն սկսեցին օգտագործել գոլորշարարների համար, որոնք ջեռուցվում են միջուկային ռեակտորի ջերմակրով և ծառայում տուրբին մտնող երկրորդային գոլորշու ստացման համար։

Կատեգորիա:Ջերմատեխնիկա
Կատեգորիա:Շոգեմեքենա
Ֆրիդրիխ Շլայերմախեր

**Ֆրիդրիխ Դանիել Էռնստ Շլայերմախեր** (, ), գերմանացի փիլիսոփա և աստվածաբան։ Սովորել է Հալեի համալսարանում։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1810 թվականից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:18-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Շնեկային հորատում

**Շնեկային հորատում**, թաթավոր հորատադուրկարիչի օգտագործմամբ և փորվածքաճակատից քայքայված ապարի շնեկով հեռացմամբ պտտական հորատում։ Շնեկային հորատման դեպքում ապարը քայքայվում է պողպատից կամ կարծր համաձուլվածքներից պատրաստված կտրիչներով» որոնք պտտվում են 100—240 փոքր արագությամբ և սեղմվում փորվածքաճակատին շնեկներից կազմված հորատման պահաշրջանակով, 300—2000 կգ ճիգով։ Շնեկային հորատում, կիրառվում է ոչ ամուր ապարներում պայթեցման հորատանքներ (հազվադեպ, գայլիկոնների միջոցով, պայթանցքեր), ինչպես նաև հիդրոերկրաբանական և ինժեներաերկրաբանական ոչ խոր հորատանցքեր հորատելու համար։ Շնեկային հորատման արտադրողականությունը հերթափոխում մի քանի վ–ից մինչև մի քանի հարյուր մ է։

Կատեգորիա:Հանքային գործ
Կատեգորիա:Շինարարություն
Լիխտենշտայնցիներ

**Լիխտենշտայնցիներ** (գերմ. Liechtensteiner), Լիխտենշտայնի ազգը։ Լիխտենշտայնի բնակչությունը կազմում է 30,000 բնակչություն, որից Լիխտենշտայնցիները կազմում են, բնակչության 75 %-ից ավելին, մնացածը ավստրիացիներ, իտալացիներ, շվեյցարացիներ, գերմանացներ և այլ ժողովուրդներն են։ Խոսում են գերմաներենով։

Լիխտենշտեյնի կողմից այժմ կառավարվող տարածաշրջանը առաջին անգամ բնակեցվել է նեոլիթի շրջանում և 1719 թվականից եղել է անկախ պետություն՝ Լիխտենշտեյնների իշխանական տան իշխանության ներքո։ Ժամանակակից լիխտենշտեյնցիները ալեմանների հետնորդներն են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի ազգեր
Շնչեղ բաղաձայններ

**Շնչեղներ**, խոսքի բաղաձայն հնչյուններ, որոնք ըստ արտաբերման տեղի ու եղանակի նույնը լինելով սովորական պայթականների հետ, տարբերվում են նրանցից հպման թուլությամբ և արտամղվող օդի առատությամբ։ Հայ քերականագիտության մեջ դրանք երկար ժամանակ համարվել են բարդ հնչյուններ՝ բաղկացած պայթականից ու հագագից։ Սակայն այդ բաժանումը ճիշտ չէ թե՛ հնչույթաբանական ու հնչյունաբանական տեսակետներից, թե՛ պատմական առումով։ Հայերենի շնչեղ խուլերն են փ, թ, ք, ց, չ։ Արևելահայ գրական լեզվում շնչեղները հակադրվում են սովորական խուլերին՝ կազմելով հակադրական զույգեր, այսինքն՝ ունեն իմաստատարբերակիչ դեր՝ *պայտ-փայտ, տուր-թուր, կար-քար, ծեծ-ցեց, ճար-չար*։ Արևմտահայ գրական լեզվում և մի շարք բարբառներում, որտեղ բացակայում է սովորական խուլերի շարքը, շնչեղները հակադրվում են ձայնեղներին՝ բ-փ, գ-ք, դ-թ են։

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Կատեգորիա:Բաղաձայններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Կատեգորիա:Ակուստիկա
Պանցանելա

**Պանցանելա** (), տասկանյան բանջարեղենային աղցան, հայտնի է որպես ամառային աղցան։ Հիմնական բաղադրիչներն են՝ սեղմված և հնացված հաց, լոլիկ, ձիթապտղի ձեթ, աղ, սև պղպեղ, հաճախ ավելացնում են նաև սոխ(սովորաբար կարմիր)։ Կարող են նաև ավելացնել պանիր, մոցարելա, ձիթապտուղ։

## Տես նաև
Կեսար (աղցան)

## Պատկերասրահ

Panzanella of sorts.jpg|
Italian Panzanella.jpg|
Panzanella 1 (1).jpg|
Panzanella 2.jpg|
Panzanella.jpg|
Panzanella1.jpg|
Panzanella2.jpg|
Proper Panzanella Salad, Jamies Italian, Leeds.jpg|
Succede alle cantine Caprai....jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աղցաններ
Կատեգորիա:Տոսկանյան խոհանոց
Շլյուզ

300px|մինի|Շլյուզ
**Շլյուզ** (հոլանդ. sluis, ( - բացառել, պահել, անջատել), նավարկելի, հիդրոտեխնիկական կառույց՝ տարբեր մակարդակներով ջրավազաններում նավերը (կամ լաստերը) մի մակարդակից մյուսը տեղափոխելու համար։ Շլյուզ կառուցում են գետային հիդրոհանգույցներում, ջրանցքներում, ծովային նավահանգիստներում, որոնց ջրատարածությունները ենթարկվում են մակարդակի տատանման մեծ ամպլիտուդով մակընթացությունների և տեղատվությունների։ Շլյուզը կազմված է ՝
* խցերից
* գլխամասերից
* մատույցներից։
Խուցը (որտեղ տեղավորվում են բարձրացվող կամ իջեցվող նավերը) պատրաստում են երկաթբետոնից՝ երկու երկայնական պատերով և հատակով։ Ճակատամասերի խուցը սահմանափակված է դարպասներով (փականներով), որոնք գտնվում են համապատասխան գլխամասերի սահմաններում։ Շլյուզները լինում են միախուց և բազմախուց (բազմաստիճան)։ Նավարկելի շլյուզի սխեմա
# վերին բիեֆ
# վերևի դարպասներ
# խցի պատեր
# ներքևի դարպասներ
# ստորին բիեֆ
# դարպասների շեմքեր
# վերևի գլխամասի ջրմուղ ստորասրահներ
# ներքևի գլխամասի ջրմուղ ստորասրահներ
Շլյուզի թողունակությունը մեծացնելու նպատակով կառուցվում են խցերի երկու (և ավելի) զուգահեռ շարքեր։ Առավել խոշոր շլյուզների խցերն ունեն մինչև 33 մ լայնություն և մինչև 400 մ երկարություն՝ շեմքերում 5 մ-ից մինչև 15 մ (ծովային շլյուզներում) խորության դեպքում։ Խցերը լցվում և դատարկվում են որոշակի ժամանակամիջոցում (5-ից 15 ր)։ Գլխամասերում (սովորաբար, զանգվածային ճնշումային կառույցներ), բացի դարպասներից (որոնք պահպանում են ջրի մակարդակների տարբերությունը և կից բիեֆների մակարդակների հավասարության դեպքում ապահովում նավերի բացթողումը), գտնվում են փականներով ջրմուղ ստորասրահներ, ջրի էներգիայի մարման սարքեր, նորոգման և վթարային փակոցներ և այլ սարքավորումներ։ Վերին և ստորին գլխամասերին հարող մատույցները ջրանցքներ կամ կստանային կառույցներով ու նավերի կառանման սարքավորումներով ջրատարածության տեղամասեր են։ Շլյուզով նավերի անցման պրոցեսը կոչվում է նավանցում։ Օրվա ընթացքում կատարված նավանցումների թիվը (շլյուզի անընդհատ աշխատանքի դեպքում) բնորոշում է շլյուզի թողունակությունը։

Կատեգորիա:Ջրատեխնիկական կառույցներ
Կատեգորիա:Ջրանցքներ
Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ամբարտակներ
Կատեգորիա:Հիդրոտեխնիկա
Կատեգորիա:Տրանսպորտային ենթակառուցվածքներ
Կատեգորիա:Ոռոգում
Շիրվանի հարթավայր

**Շիրվանի հարթավայր**, Շիրվանի «տափաստան», Կուր-Արաքսյան դաշտավայրի հարթավայրային մասը Ադրբեջանում, Կուրի ձախ ափին։ Բարձրությունը 16–100 մ է (տարածքի մոտ կեսը ցածր է ծովի մակարդակից)։ Տարածված են գորշ մարգագետնային և գորշ հողերը՝ օշինդրային, աղուտային բուսածածկույթով ու լիմանային մարգագետիններով։ Ոռոգվում է Մինգեչաուրի ջրամբարից սկսվող Վերինշիրվանյան ջրանցքով։ Զբաղվում են անասնապահությամբ, ոռոգովի հողագործությամբ (բամբակագործություն,հացահատիկի մշակում, խաղողագործություն)։

Կատեգորիա:Ադրբեջանի հարթավայրեր
Շիցզյաչժուան

**Շիցզյաչժուան**, *Շիմեն*, քաղաք Հյուսիսային Չինաստանում։ Հեբեյ նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ ։ Ծանր արդյունաբերության (սև մետալուրգիա, մեքենաշինություն), ռադիոէլեկտրոնիկայի և տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն է։ Կան ապակու, ցեմենտի, դեղագործական գործարաններ, երկաթուղային կայարան։ Շիցզյաչժուանի շրջանում արդյունահանվում է քարածուխ, երկաթի հանքանյութ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Կոնտրապունկտային ձայն

Տերմինը վերաբերում է երաժշտության շարադրման ձևերից մեկին՝ պոլիֆոնիային։
Պոլիֆոնիկ շարադրանքում շատ հաճախ ձայներից մեկը, ստանձնելով գլխավոր դերը, որոշակիորեն առանձնանում է, իսկ մյուս ձայները ուղեկցող նշանակություն են ստանում. հենց այդ ձայներն էլ կոչվում են կոնտրապունկտային ձայներ։

## Գրականություն
*Ն. Վ. Դերոյան, Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն, Երևան, 1985։

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Շյուցկոր

մինի|Լուսանկար (1930-ականներ)
**Շյուցկոր** (, ), կամավորականների աշխարհազոր, որը 1918 թվականի Ֆինլանդիայի քաղաքացիական պատերազմում, հանդես գալով սպիտակգվարդիականների կողքին, հաղթանակ տարավ սոցիալիստական Կարմիր գվարդիայի նկատմամբ։

Պաշտոնապես ստեղծվել է 1921 թվականին։ 1939 թվականի դրությամբ ունեցել է 100 հազար անդամ։ Ունեցել է կանանց և պատանեկան ջոկատներ։

Ցրվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 3-ին, խորհրդա-ֆինլանդական զինադադարի պայմանագրով։

## Արտաքին հղումներ
* Шюцкор. Освободительная война
* «Зимняя война» на линии Маннергейма, военно-историческая реконструкция 
* История Шюцкор и Лотта Свярд
* Шюцкор — финская патриотическая организация

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆինն հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Հակակոմունիստական կազմակերպություններ
Ալեքսանդր Շիրմախեր

**Ալեքսանդր Հենրիխովիչ Շիրմախեր** (), խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր (1949), Անդրկովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման և Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի (1918–1922) ակտիվ մասնակից։

Եղել է բրիգադի հրամանատար Վասիլի Չապաևի 25-րդ դիվիզիայում։ Մասնակցել է Ադրբեջանում մուսավաթականների դեմ պայքարին (1920), Հայաստանում փետրվարյան ապստամբության (1921) ճնշմանը։ Նշանակվել է Բաքվի շրջանում տեղավորված 32-րդ, ապա՝ 18-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, միաժամանակ՝ Բաքվի կայազորի պետ (1920)։ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիային առընթեր բարձրագույն դասընթացներն ավարտելուց հետո եղել է 3-րդ Կովկասյան հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար (1925–1930)։ Հետագայում դասախոսել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայում։ Պարգևատրվել է Ադրբեջանի ԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշանով (1920)։

Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Գեներալներ
Շղթայական փոխանցումներ

**Շղթայական փոխանցումներ**, մեխանիզմ, երկու զուգահեռ լիսեռների միջև պտույտը փոխանցելու համար՝ կոշտ ամրացված ատամնանիվների-աստղիկների օգնությամբ, որոնց վրայով անցնում է փակ շարժաբեր շղթան։ Շղթայական փոխանցումներ իրականացնում է պտտման փոխանցումը հեռացված (մինչև 8 մ) լիսեռներին, թույլատրում է լիսեռների զուգահեռության անճշտություններ, լիսեռների վրա առաջացնում է աննշան ծռող բեռնվածք (2 անգամ քիչ, քան փոկավոր փոխանցման ժամանակ), մեկ շղթայով պտույտը փոխանցում է մի քանի լիսեռների։ Շղթայական փոխանցումներ պլաստիկ է, սահքի չի ենթարկվում և ունի մեծ օգտակար գործողության գործակից (0,96—0,97)։
Կանոն

**Կանոն** անընդհատ իմիտացիան, որտեղ proposta-ն իմիտացվելով տալիս է risposta: Մեկ ձայնի անընդհատ իմիտացումը մյուսում հանգեցնում է երկու նույնական մեղեդիների միաժամանակյա հնչողության, որոնցից մեկը մուտք է գործում որոշ ուշացումով։ Կանոններում առավել տարածված է ուղիղ շարժումով իմիտացիան։ Իմիտացիայի այլ տեսակները սակավ են հանդիպում։ Եթե կանոնը գրված է մեկ թեմայով, անկախ ձայների քանակից, ապա կոչվում է պարզ, իսկ եթե կանոնը շարադրվում է երկու թեմայի հիման վրա, կոչվում է կրկնակի։ Եթե կանոնում ձայները շարադրվում են սեկվենցիոն սկզբունքով, առաջանում է կանոնիկ սեկվենցիա։ Ըստ իմիտացիոն շարժման եզրափակման տեսակի՝ կոնոնները լինում են վերջավոր և անվերջ։ Վերջավոր են այն կանոնները, որոնցում իմիտացիոն տեղափոխումները որոշ զարգացումից հետո անցնում են շարադրանքի այլ տեսակի։ Անվերջ կանոնի եզրափակիչ հատվածը ճշտությամբ վերադառնում է սկիզբ՝ այդպիսով առաջացնելով անվերջ շարժում։

## Գրականություն
* Ն. Վ. Դերոյան, Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն, Երևան, 1985։

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Վիկտոր Դավիդ Շյոստրյոմ

**Վիկտոր Դավիդ Շյոստրյոմ** (), շվեդ կինոռեժիսոր, դերասան։

Կինոյում առաջին ելույթն ունեցել է 1912 թվականին՝ «Արյունռուշտ» ֆիլմում, նույն թվականին ստեղծել է նաև «Անտառապետ» կինոնկարը։ Վաղ շրջանի ֆիլմերից են՝ «Ինգեբորգ Հոլմ» (1913 թվական), «Գործադուլ» «Շատերից մեկը» (երկուսն էլ՝ 1914 թվական), «Տերիե Վիգեն» (1916 թվական)։ Հասարակական անարդարությունների դեմ պայքարող հերոսների վառ, արտասովոր բնավորություններով, կերպարների էպիկական հզորությամբ, նորարարական մոնտաժով Շյոստրյոմը դարձել է, այսպես կոչված, շվեդական դասական կինոդպրոցի հիմնադիրը։ «Լեռնեցի Էյվինը և իր կինը», «Աղջիկը տորֆային ճահճից» (երկուսն էլ՝ 1917), «Ինգմարի որդիները» (1918), «Կարինը՝ Ինգմարի դուստրը» (1919) և այլ ֆիլմերում, ուր խաղացել է գլխավոր դերերը, Շյոստրյոմը զարգացրել է նոր ոճ։

1923-1930 թվականներին աշխատել է Հոլիվուդում, այնուհետև վերադարձել հայրենիք։ 1930 թվականին ստեղծել է շվեդական առաջին հնչուն ֆիլմերից մեկը՝ «Մարկուրելները Վադչյոպինգից»։ Վերջին ռեժիսորական աշխատանքը «Կարմիր թիկնոցի տակ» (1937 թվական, սովետական էկրանում «Կարդինալի թիկնոցի տակ» ֆիլմն էր, իսկ դերը՝ պրոֆեսոր Բորգը Ի․ Բերգմանի «Մորու բացատը», 1957 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ֆրիդրիխ Շլոսսեր

**Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Շլոսեր**(, ), գերմանացի պատմաբան, Հայդելբերգի համալսարանի պրոֆեսոր (1817)։

Շլոսերի աշխարհայացքը ձևավորվել է Լուսավորականության և գերմանական դասական փիլիսոփայության գաղափարների ազդեցությամբ։ «18-րդ դարի պատմություն․․․» (1823), «համաշխարհային պատմություն․․․» (1844-1857) աշխատություններում Շլոսերը հանդես է եկել ընդդեմ միջնադարի հետադիմական-ռոմանտիկ ջատագովության, ավատատիրական համակարգի, պաշտպանել է Լուսավորականության դարաշրջանի և XVI — XVIII դդ․ բուրժուական հեղափոխությունների իդեալները։ Շլոսերը ձգտել է ստեղծել համայն մարդկության, որպես մի միաձույլ ամբողջության պատմությունը՝ առավել կարևորելով ժողովրդական զանգվածների կյանքն ու դրությունը։ Եվ այդուհանդերձ, դեմ դուրս գալով ամեն կարգի հետադիմության, Շլոսերը Գերմանիայի 1848-1849 թվականների հեղափոխությունից հետո նույնպես մնաց «լուսավորյալ միապետության» կողմնակից։ Շլոսերի «համաշխարհային պատմություն․․․»-ը Կարլ Մարքսը օգտագործել է իր «ժամանակագրական քաղվածքների» համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գրադարանավարներ
Ջոն Փուլման

**Ջոն Պոլման** (կամ *Ջոհն Փուլման*, *Ջոն*, , ), անգլիացի սնուկերիստ։ Նա սնուկերի պատմության լավագույն սնուկերիստներից մեկն է։

## Կարիերայում նվաճումները
* Աշխարհի առաջնության հաղթող՝ 1957 (մատչ փլեյ), 1964, 1965, 1966, 1968 (չելլինջ)
* Աշխարհի առաջնության եզրափակիչի մասնակից՝ 1955—1956, 1970
* News of the World Championship-ի հաղթող՝ 1954, 1957
* News of the World Championship-ի եզրափակիչի մասնակից՝ 1958

Կատեգորիա:Անգլիացի սնուկերիստներ
Ջոն Սփենսեր (սնուկերիստ)

**Ջոն Սփենսեր** (, ), անգլիացի սնուկերիստ։ 1969, 1971 և 1977 թվականներին հռչակվել է աշխարհի չեմպիոն, հաղթանակներ է տարել ևս 22 մրցաշարերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на World Snooker
* Профиль в Архиве Криса Тёрнера
*
*Obituary on the BBC News website

Կատեգորիա:Անգլիացի սնուկերիստներ
Անձի հոգեբանություն

**Անձի հոգեբանություն**, ուսումնասիրման գործում մեծ աշխատանք է կատարել Բ. Գ. Անանևը։ Անհատ հասկացությունը կենսաբանական է և օգտագործվում է որպես ինքնուրույնաբար գոյություն ունեցող ցանկացած օրգանիզմ։ Մարդկային անհատի կառուցվածքի մեջ մտնում են մարմնային, նեյրոդինամիկ, տարիքային և սեռային գծեր, օրգանական պահանջմունքները, խառնվածքը, ընդունակությունները, բնածին նախադրյալները։
Անձ կամ անձնավորություն ասելով նկատի ունենք մարդկային այն անհատին, որն ունի գիտակցություն, ինքնագիտակցություն, սոցիալական որոշակի դերեր, ակտիվ հաղորդակցման մեջ է գտնվում հասարակության անդամների, խմբերի, մշակույթի հետ, որը ունի մեծաթիվ անձնային հատկությունների համակարգ։
Անհատականությունը անձի առանձնահատուկ և անկրկնելի, անհատական գծերի միայն իրեն հատուկ ամբողջությունը։ Անհատականություն ձեռք բերելու համար անհատը օնտոգենետիկ սոցիալականացման շնորհիվ պետք է դառնա անձ։ Անհատականություն ունենալով մարդը հոգեբանորեն որոշ չափով անկրկնելի է (անհատ-անբաժան, անհատելի)։

## Անձի ձևավորում

Անձի ձևավորման գործում մեծ դեր ունի սոցիալական դերը (ստատուսը) հասարակության մեջ։
Սոցիալական դերը որոշակի պայմաններում վարքի կրկնվող կայունացած ձևերի ամբողջություն է, որը համապատասխանում է տվյալ հասարակական միջավայրում անձի գրաված դիրքին։

### Անձի ակտիվությունը և պահանջմունքները

Անձի ակտիվության աղբյուրների բացահայտումը հոգեբանության կարևոր խնդիրներից է։ Անձի ակտիվության մասին գաղափարը կապվում է Զ. Ֆրեյդի հայացքների հետ։ Ֆրեյդը այն համարում է կենդանական նախնիներից որպես ժառանգություն սոտացած բնազդային մղումները, սեռական և ինքնապաշտպանական բնազդները։ Սակայն հասարակությունը ըստ Ֆրեյդի սահմանափակում է այդ բնազդների դրսևորումը, «ցենզոտայի է ենթարկում դրանք և ստիպում մարդուն սահմանափակել,արգելել և ճնշել»։ Այն բնազդային հակումները դուրս են մնում անձի գիտակցական կյանքից, որպես ամոթալի, անթույլատրելի և վարկաբեկող երևույթներ անցնում են ենթագիտակցական ոլորտ։ Այդ բնազդները «ծածուկ» շարունակում են ազդել մարդկանց վրա, ղեկավարում են նրանց վարքը և հանդիսանում են մարդկային անձնավորության ակտիվության իսկական պատճառները։

### Անձի զարգացման հոգեբանական տեսությունները և ուղղությունները

Հոգեբանության մեջ հայտնի են հետևյալ տեսությունները.
# Ֆրոյդ-Ֆրեյդիզմ, որը անձի ձևավորման շարժիչ ուժ է համարում մղումները (հոգեկան եռանդը-լիբիդոն)
# Կ. Գ. Յունգը կարևորում է անձի ֆուկցիաները.
## 1) զգայական
## 2) ինտուիտիվ (էքստրավերտներ և ինտրովերտներ, կոլեկտիվ անգիտակցականի հետքեր)
# Ալֆրեդ Ադլերը կարևորում է սոցիալական ազդեցությունը (թերարժեքության բարդույթ)
# Անձի մարդասիրական տեսությունը` Կարլ Ռոջերս, Աբրահամ Մասլոու
# Անձի բիհևիորալ տեսությունը՝ Սքիններ, Բանդուրա
# Անձի դիսպոզիցիոն տեսությունը՝ Գորդոն Օլփորտ, Հանս Այզենկ

## Գրականություն
* «Ընդհանուր հոգեբանություն» Ա.Վ.Պետրովսկու խմբագրությամբ։ Երևան;1997։


Կատեգորիա:Անձ
Օլդվիչ

**Օլդվիչ** (), փոքր փողոց Լոնդոնի կենտրոնում, Վեստմինստեր շրջանում։ Հյուսիսային հատվածում նրան է միանում Քինգսվեյ փողոցը։

Այդ կարճլիկ փողոցի վրա են տեղակայված հաջորդ կառույցները.

* Ուոլտորֆ Հիլթոն հյուրանոց (Waldorf Hilton hotel)
* Հնդկաստանի դեսպանատուն (India House (Indian High Commission in London)
* Ավստարիլիայի դեսպանատուն Australia House (High Commission of Australia in London)
* Օլտվիչ թատրոն (Aldwych Theatre)
* Նովելո թատրոն (Novello Theatre)
* Բուշ-հաուս (Bush House), BBC-ի շտաբ-բնակարանը
* Ցենտրիում() նախկին (Television House)-ը
* ( Լոնդոնի էկոնոմիկայի և քաղաքական գիտությունների դպրոցի) շենքը. Connaught House, Columbia House, Aldwych House, and Clement House

Ամենամոտ մետրոն Օլդվիչ կայարանն է ()։

## Պատկերասրահ

Aldwych Post Office - geograph.org.uk - 698445.jpg|Օլդվիչի փոստատուն
Aldwych Theatre 2.jpg|Օլդվիչ թատրոն
File:Novello Theatre - geograph.org.uk - 911669.jpg|Նովելո թատրոն
01 Aldwych Tube - Strand Entrance.jpg|Օլդվիչ մետրո
Aldwych, Australia House, The Strand, WC2 - geograph.org.uk - 955732.jpg|Ավստրալիայի դեսպանատունը
India House - Aldwych, London (6447500713).jpg|Հնդկաստանի դեսպանատունը
One Aldwych.jpg|Ուան Օլդվիչ
Waldorf Hotel 2.jpg|Ուոլդորֆ Հիլթոն
Aldwych, Bush House, WC2 - geograph.org.uk - 668798.jpg|Բուշ-հաուս
Arriva London North bus T147 (LJ60 AVU) 2010 Alexander Dennis Enviro400 (Trident 2) Alexander Dennis Enviro400, Aldwych, route 341, 20 May 2011.jpg|Ավտոբուսները Օլդվիչում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի փողոցներ
Իվան Շմալգաուզեն (բուսաբան)

**Իվան Ֆեոդորովիչ Շմալգաուզեն** (, , ), ռուս բուսաբան։ Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթակից անդամ (1893 թ.)։

Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը (1871 թ.)։ Եղել է Կիևի համալսարանի պրոֆեսոր (1879 թվականից)։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են հնաբուսաբանությանը և Ռուսաստանի բուսականությանը։ Հեղինակն է «Հարավ-Արևմտյան Ռուսաստանի ֆլորան» (1886 թ.), «Միջին և Հարավային Ռուսաստանի, Ղրիմի և Հյուսիսային Կովկասի ֆլորան» (հատորներ 1—2, 1895—1897 թթ.) և բրածո բույսերի վերաբերյալ մի շարք կարևոր աշխատությունների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կիև քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բուսաբաններ
Թերրի Գրիֆիթս

**Թերրի Գրիֆիթս**, OBE (, ), ուելսցի համբավավոր սնուկերիստ։ 1979 թվականի աշխարհի առաջնության և 19 այլ պրոֆեսիոնալ մրցաշարերի հաղթող։ Քրուսիվլում կայացած առաջին աշխարհի առաջնության հաղթող։ Ընդ որում եղել է առաջին սնուկերիստը, ով սկսելով որակավորման փուլից՝ դարձել է աշխարհի առաջնության չեմպիոն։ Նախքան պրոֆեսիոնալ մարզիկ դառնալը եղել է ածխահատ, ավտոբուսի տոմսավաճառ-հսկիչ, փոստատար, ապահովագրական գործակալ։ 1996 թվականին թողել է ակտիվ սպորտը, դարձել պրոֆեսիոնալ բիլիարդի և սնուկերի ընկերակցության տնօրեն, անցել մարզչական աշխատանքի։ Նրա սաներն են եղել բազմաթիվ համբավավոր սնուկերիստներ, այդ թվում՝ Սթիվեն Հենդրին, Մարկ Ուիլյամսը, Դին Ցզյուն Հուեյը։

2013 թվականին սնուկերի միջազգային փառքի սրահում հանդիսավորությամբ բացվել է Թերրի Գրիֆիթսին նվիրված անկյունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *COMPLETE SNOOKER*. Автор: Терри Гриффитс, SC, Pelham Books Ltd, 1985.

## Արտաքին հղումներ
*World Snooker Tour Profile
*Թերրի Գրիֆիթսի պաշտոնական կայքը 
* Թերրի Գրիֆիթսի հակիրճ կենսագրությունը Top-Snooker-ում
* Պրոֆիլը World Snooker-ում
* Terry Griffiths' Matchroom
* BBC-ի հոդվածը «Snooker Loopy» երգի մասին
* «Snooker Loopy» երգի տեքստը
Դեննիս Թեյլոր

**Դեննիս Թեյլոր** (, ), հյուսիսիռլանդացի նշանավոր սնուկերիստ։ Հանրահայտ աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 1985-ի և Գրան պրի 1984 թվականի հաղթողը։ Հիմա Թեյլորը ապրում է Լլայ (Ռեկսեմ կոմսություն, Ուելս) և հանդիսանում է BBC հեռուստաալիքի սնուկերի հանդիպումների մեկնաբան։

## Ծանոթագրություններ
Ջո Ջոնսոն (սնուկերիստ)

**Ջո Ջոնսոն** (, ծնվել է 1952 թվականի հուլիսի 29-ին, Բրեդֆորդ, Արևմտյան Յորքշիր), անգլիացի նախկին սնուկերիստ։ Նա ավելի ճանաչելի է 1986 թվականի աշխարհի առաջնության անակնկալ հաղթանակով։

## Նվաճումներ
* Աշխարհի առաջնություն հաղթող — 1986
* Աշխարհի առաջնություն եզրափակիչի մասնակից — 1987
* Scottish Masters չեմպիոն — 1987
* European Grand Prix չեմպիոն — 1990
* Norwich Union Grand Prix հաղթող —1990

Կատեգորիա:Անգլիացի սնուկերիստներ
Մաթիաս Շլայդեն

**Մաթիաս Յակոբ Շլայդեն** (, ), գերմանացի բուսաբան և հասարակական գործիչ։ Պետերբուրգի Գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից անդամ (1850)։ Ավարտել է Հայդելբերգի համալսարանը (1827)։ Եղել է Ենայի (1839-1862) և Դորպատի (այժմ՝ Տարտու, 1863-1864) համալսարանների պրոֆեսոր։ Սուր քննադատության է ենթարկել բնափիլիսոփայական և նեղ-կարգաբանական ուղղությունները (1842-1843)։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են բույսերի անատոմիային և սաղմնաբանությանը։ Հիմնավորել է բույսերի մորֆոլոգիայի Ուսումնասիրման օնտոգենետիկ մեթոդը, կարևոր դեր կատարել բջջային տեսության ստեղծման գործում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գիտական հասարակությունների անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Շլեզվիգ-Հոլշտայն

**Շլեզվիգ-Հոլշտայն**,  գերմ. **Շլեսվիխ Հոլշթայն** (ˈʃleːsvɪç ˈhɔlʃtaɪ̯n); (), երկիր (գերմ. *լանդ*, երկրամաս, նահանգ) Գերմանիայի Դաշնության հյուսիսում։ Տարածությունը՝ 15 հազար 763 կմ² է, բնակչությունը՝ 2 միլիոն 802 հազար (2011 թվական դեկտեմբերի 31)։ Վարչական կենտրոնը՝ Քիլ։ Գտնվում է Յուտլանդիա թերակղզու և Հյուսիս-գերմանական դաշտավայրի հարակից մասում։ Արևելքում և հարավ-արևելքում մակերևույթը բլրային է (164 մ)։ Հյուսիսային ծովի ափի երկայնքով ձգվում են Հյուսիս-Ֆրիզյան, Հելգոլանդ և այլ կղզիներ։ Առափնյա շրջաններին բնորոշ են վատտերն ու մարշերը։ Բալթիկ ծովի ափը մասնատված է խորշերով (Լյուբեկի, Քիլի) ու ծոցերով։

Տնտեսությունն ունի արդյունաբերա-գյուղատնտեսական (ինդուստրիալ-ագրարային) բնույթ։ Զարգացած են նավաշինությունը, մեքենաշինությունը, ձկնորսությունը, սննդի, լուցկու, պղնձաձուլական, տեքստիլ արդյունաբերությունը։ Տարածքի 75%-ը կազմում են գյուղատնտեսական հողահանդակները։ Զարգացած է մսակաթնատու անասնապահությունը։ Հարավ-արևելքում զբաղվում են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեդի, կարտոֆիլի մշակությամբ, մարշային հողերում (Ֆեհմարն կղզի)՝ պտղաբուծությամբ։ Երկրի տարածքով է անցնում Քիլի ջրանցքը։ Ծովային նավահանգիստներ են Լյուբեկը, Քիլը։ 11-րդ դարում այս տարածքներում գոյություն են ունեցել Շլեզվիգ և Հոլշտայն դքսությունները, 1949 թվականից՝ երկիր կամ երկրամաս Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շլեզվիգ-Հոլշտայն
Փիթեր Էբդոն

**Փիթեր Էբդոն** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ սնուկերիստ։ 2002 թվականի աշխարհի չեմպիոն, 1996 և 2006 թվականների եզրափակչի մասնակից, 12 այլ պրոֆեսիոնալ մրցաշարերի հաղթող։ Էբդոնը կատարել է ավելի քան 300 սենչրի բրեյք (), որը 5-րդ ցուցանիշն է սնուկերի պատմության մեջ։ Բացի այդ վերջին 16 տարիներին նա մտել է համաշխարհային վարկանիշի առաջին 16-յակի մեջ։ Այս բոլոր նվաճումները նրան դասում են 21-րդ դարի սկզբի ամենատիտղոսավոր և հաջողակ սնուկերիստների շարքին։ Խաղին իր հիմնավորված մոտեցման և անսասան բնավորության համար ստացել է «Ուժ» մականունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական էջը Global-Snooker կայքում  
* Անձնական էջը World Snooker կայքում 
* Խաղի վիճակագրությունը և անձնական կյանքը snooker.org կայքում 
* Էբդոնի անձնական էջը ProBilliard կայքում 
* Պիթեր Էբդոնի հարցազրույցը Top-Snooker-ին  

Կատեգորիա:Անգլիացի սնուկերիստներ
Շոն Մրֆի

**Շոն Մրֆի** (, ), անգլիացի սնուկերիստ։ Հաղթող է ճանաչվել 2005 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ Երկրորդ սնուկերիստն է, որը հաղթել է սնուկերի աշխարհի առաջնությունը մտնելով որակավորման փուլից։ Ներկայումս վարկանշային աղյուսակում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը, լավագույն արդյունքը վարկանշային աղյուսակում եղել է 3-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի սնուկերիստներ
Շիրակ (թերթ, Գյումրի)

**«Շիրակ»** խորհրդային շրջանի հայկական երկօրյա թերթ։ Հանդիսացել է ՀԿԿ Ախուրյանի շրջկոմի և ժողովրդական դեպուտատների Ախուրյանի շրջանային խորհրդային օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսնել 1939 թվականին, Ախուրյանում՝ 1939-1959 թվականներին։ Տպագրել է շրջանի կուսակցական և խորհրդային կազմակերպությունների գործունեությունը լուսաբանող հոդվածներ, ներկայացրել գյուղատնտեսության և արդյունաբերության նվաճումները, ընդհանրացրել ուսանելի փորձը, ծանոթացրել ՀԽՍՀ և մյուս հանրապետությունների առօրյային։

Տպագրել է գրական գործեր, ինչպես նաև բժշկական, իրավաբանական խորհրդատվություններ, տեղեկություններ գիտության և արվեստի նորությունների վերաբերյալ, մարզական լուրեր։

Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ալեքսանդր Շլիխտեր

**Ալեքսանդր Գրիգորևիչ Շլիխտեր** (, ), ուկրաինացի խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ (1929) և Բելառուսական ԽՍՀ ԳԱ (1934 թվականից) ակադեմիկոս, տնտեսագիտության դոկտոր (1935), Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1891)։

## Կենսագրություն
1889-1891 թվականներին սովորել է Խարկովի, ապա Բեռնի համալսարաններում։ 1905-1907 թվականների ռուսական հեղափոխության ժամանակ եղել է հեղափոխական ղեկավարներից մեկը Կիևում, Պետերբուրգում, Ֆինլանդիայում։ 1905 թվականին եղել է ՌԱԴԲԿ 5-րդ համագումարի պատգամավոր։ Քանիցս աքսորվել է (1895 թվականին՝ Վոլոգդայի նահանգ, 1909 թվականին՝ Արևելյան Սիբիր)։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո եղել է Կրասնոյարսկի սովետի գործադիր կոմիտեի և ՌԱԴԲԿ Միջին Աիբիրի մարզային բյուրոյի անդամ։

ՌԱԴԲ(բ)կ 6-րդ համագումարի պատգամավոր։ ՌԱԴԲ(բ) կ Մոսկվայի կոմիտեի անդամ։ 1917 թվականի հոկտեմբերյան օրերին Մոսկվայի ՌՀԿ-ի պարենավորման գծով կոմիսարն էր, 1917-1919 թվականներին՝ ՌԱՖԱՀ հողժողկոմ և պարենավորման ժողկոմ, Ուկրաինայի պարենավորման ժողկոմ, 1920-1921 թվականներին՝ Տամբովի նահանգային գործկոմի նախագահ։ 1921 թվականից եղել է լիազոր-ներկայացուցիչ Ավստրիայում։ 1927-1929 թվականներին Ուկրաինական ԽՍՀ հողժողկոմ։ 1931-1938 թվականներին Ուկրաինական ԽԱՀ ԳԱ փոխպրեզիդենտ, միաժամանակ Մարքսիզմ-լենինիզմի համալսարանի տնօրեն (1930-1933 թվականներ)։ Մասնակցել է ՀամԿ(բ) կ 14-17-րդ համագումարներին և Կոմինտերնի 5-րդ կոնգրեսին (1924 թվական)։ 1924 թվականից՝ Ուկրաինայի Կ(բ) կ ԿԿ անդամ, 1926-1937 թվականներին՝ Ուկրաինայի Կ(բ) կ ԿԿ-ի Քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու, Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի, ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի նախագահության անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Բեռնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 17-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Շմիդի աստղադիտակ

**Շմիդի աստղադիտակ**, հայելա-ոսպնյակային աստղադիտակ, որը նախատեսված է երկնքի մեծ տիրույթների նկարահանման համար։
## Հայտնաբերումը
Ստեղծել է գերմանացի օպտիկ Բ․ Շմիդը, 1929 թվականին։ Շմիդի աստղադիտակի գլխավոր դետալներն են գնդաձև հայելին և Շմիդի ուղղորդ թիթեղը, որը տեղադրված է հայելու կորության կենտրոնում։ Այդ դիրքի շնորհիվ ուղղորդ թիթեղի միջով անցնող, երկնքի տարբեր տեղամասերից եկող ճառագայթների բոլոր փնջերը հավասարազոր են դառնում հայելու նկատմամբ, որի հետևանքով Շմիդի աստղադիտակը զերծ է օպտիկական համակարգի այնպիսի աբեռացիաներից, ինչպիսիք են կոման, աստիգմատիզմը և դիստորսիան։ Հայելու գնդային աբեռացիան ուղղվում է ուղղորդ թիթեղով, որի կենտրոնական մասը գործում է որպես դրական թույլ ոսպնյակ, իսկ արտաքին մասը՝ որպես բացասական թույլ ոսպնյակ։

##### Կիզակետային մակերևույթ
Կիզակետային մակերևույթը, որի վրա Շմիդի աստղադիտակում առաջանում է երկնքի տեղամասի պատկերը, գնդաձև է։ Դրա կորության շառավիղը հավասար է Շմիդի աստղադիտակի կիզակետային հեռավորությանը։ Պիացի-Սմիթի ոսպնյակի օգնությամբ կիզակետային մակերևույթը գնդաձևից կարող է ձևավոխվել հարթի։ Շմիդի աստղադիտակի թերություններից է բավական երկար խողովակը, որը երկու անգամ գերազանցում է աստղադիտակի կիզակետային հեռավորությանը։ Այդ թերությունը վերացնելու նպատակով առաջարկված են մի շարք ձևափոխումներ, այդ թվում՝ երկրորդ (լրացուցիչ) ուռուցիկ հայելու կիրառումը, ուղղորդ թիթեդի մոտեցումը գլխավոր հայելուն և այլն։ Խոշորագույն Շմիդի աստղադիտակերը տեղադրված են  Տաուտենբուրգի աստղադիտարանում (հարաբերական բացվածքը 4D=1,37 մ, ուղղորդ թիթեղի տրամագիծը՝ A=1։3), Մաունթ Պաչոմարի աստղադիտարանում (D=1,22 մ, A=1։2,5) և Բյուրականի աստղադիտարանում (D = 1,00 մ, A = 1։2,13)։

Կատեգորիա:Աստղադիտակներ
Շտամ

**Շտամ**, միկրոօրգանիզմների որոշակի տեսակի մաքուր կուլտուրա, որի մորֆոլոգիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններն ուսումնասիրված են։ Շտամ առանձնացնում են որոշակի աղբյուրից՝ տարբեր ժամանակամիջոցում կամ տարբեր աղբյուրներից (հող, ջուր, սննդամթերք)։ Այդ պատճառով վիրուսների, բակտերիաների նույն տեսակները կարող են ունենալ մեծ թվով շտամներ, որոնք տարբերվում են մի շարք հատկություններով (օրինակ՝ անտիբիոտիկների նկատմամբ զգայունությամբ, ֆերմենտներ, թույներ առաջացնելու ընդունակությամբ)։ Տվյալ տեսակի համար բնորոշ հատկություններով օժտված շտամ օգտագործում են նույն տեսակի այլ շտամի հետ համեմատելու համար և անվանում են էտալոնային։ Տարբերում են վակցինային և արդյունաբերական շտամներ։ Վակցինային շտամները թույլ վիրուլենտ են, սակայն պահպանում են իմունածին հատկությունները և օգտագործվում վակցինաներ պատրաստելիս։ Արդյունաբերական շտամները կիրառվում են սպիտակուցների (այդ թվում՝ ֆերմենտների), անտիբիոտիկների, վիտամինների, օրգանական թթուների և այլնի արտադրության մեջ։

Կատեգորիա:Կենսաբանական օրգանիզմներ
Կատեգորիա:Վիրուսաբանություն
Վիլյամ Շտեռն

**Վիլյամ Շտեռն** (, ), գերմանացի հոգեբան, իդեալիստ փիլիսոփա։

Պրոֆեսոր Բրեսլաուում (1907 թվականից) և Համբուրգում (1916-1933 թվականները), որտեղ հիմնադրել է մանկան և մանկավարժական հոգեբանության հարցերով զբաղվող հոգեբանության ինստիտուտում։ 1933 թվականին տարագրվել է ԱՄՆ, եղել Դյուկի համալսարանի պրոֆեսոր (1924 թվական)։ Հատուկ ուշադրություն է նվիրել մանկան օժտվածության խնդիրներին։ Շտեռնի աշխատություններն ընդգրկում են ընդհանուր, գենետիկական և կիրառական հոգեբանության, այդ թվում՝ դիֆերենցիա հոգեբանության հարցերի լայն շրջանակ։ Առաջիններից էր, որ անդրադարձավ անհատական տարբերությունների ուսումնասիրությանը, կիրառեց տեստեր և մտցրեց «բանականության գործակից» հասկացությունը։ Շտեռնը դատական հոգեբանության մշակման նախաձեռնողներից է։ Զարգացրել է, այսպես կոչված, «քննադատական պերսոնալիզմ» ըմբռնումը («Անձնավորություն և իր» հ․ 1-3, 1906-1924 թվականներին)՝ աշխարհը դիտելով որպես տարբեր աստիճանների անձնավորությունների (տարեց մարդ, երեխա, կենդանի, բույս) հիերարխիական համակարգ, ընդ որում անձնավորությանը որպես ներքնապես ակտիվ և նպատակասլաց ամբողջականություն (ինտեգրալ) հակադրվում են դրսից դետերմինացված «իրերը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Շիրակ (հանդես)

**Շիրակ (հանդես)**, գրական, քաղաքական և հասարակական հանդես (կիսամսյա, ամենամսյա, շաբաթական)։ Լույս է տեսել 1905—1907, 1909 թվականներինին, Ալեքսանդրիայում (1905—1906), Կահիրեում (1906—1907), Կոստանդնուպոլսում (1909)։ Խմբագիր-տնօրեններ՝ Վահան Թեքեյան, Միքայել Կյուրճյան, խմբագիր՝ Արփիար Արփիարյան։

Նյութեր է տպագրել համիդյան կոտորածների հետևանքների, հայության, նրա գրականության ու մշակույթի վիճակի, Թուրքիայի ներքին կացության, հայ-ռուսական հարաբերությունների և այլ հարցերի մասին։ Հիշարժան են Վ․ Թեքեյանի «Թուրքիան կրնա՝ բարեկարգվիլ», Ա․ Արփիարյանի Հայաստան և Ռուսիա» (1905), «Ռուսիո հետ» (1906) հոդվածները։ Գրական բաժնում տեղ են գտել արևմտահայ, արևելահայ, ռուս և եվրոպական գրողների ստեղծագործություններ, գրախոսական-քննադատական հոդվածներ, մամուլի տեսություններ։ Աշխատակցել են Գրիգոր Զոհրապը, Երվանդ Օտյանը, Դանիել Վարուժանը, Լևոն Բաշալյանը, Մ․ Տամատյանը, Ա. Ալպոյաճյանը, Ա․ Ղազիկյանը, Պ․ Հինդլյանը և ուրիշներ։

## Տես նաև
* Շիրակ (թերթ, Բուենոս Այրես)

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական հանդեսներ
Շլիցային միացում

մինի|Շլիցային միացում
**Շլիցային միացում** (  ճեղք, ակոս), ատամնավոր միացում, ակոսավոր միացում, ակոսներ և ելուստներ ունեցող երկու դետալների անշարժ կամ շարժական նստեցվածքով միացում։ Կիրառում են ուղղակող (առավել տարածված), էվոլվենտային և եռանկյուն մանրատամ շլիցային միացում։ Միացվող դետալների համակենտրոնությունն ապահովելու համար դրանք կենտրոնացնում են ըստ արտաքին տրամագծի, ներքին տրամագծի կամ ատամների կողային մակերևույթների։ Առանձին դեպքերում (բաբախող-ոլորող մոմենտի կամ պարբերաբար գործող շրջիչ մոմենտի առկայություն, ճշգրիտ կենտրոնավորում չապահովող չհղկված ջերմամշակված կամ կարճ շլիցներ և այլն) շլիցների նստեցվածքը կատարվում է ազատ, իսկ շլիցային միացումը կենտրոնավորվում է հատուկ մակերևույթներով։

Շլիցային միացման հիմնական տեսակները․
* ուղղակող,
* էվոլվենտային,
* եռանկյուն զլանային կամ կոնական մակերևույթներով կտրված կամ ամբողջական օղակներ և այլն։

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Արխոնիլյա (քաղաք)

**Արխոնիլյա** ( քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Խաեն նահանգի մեջ, Անդալուսիայի ինքնավար համայնքում։ Վարչատարածքային միավորը գտնվում է Կամպինիա դե Խաեն շրջանում։ 
Զբաղեցնում է 42,4 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 3840 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Նահանգի վարչական կենտրոնից ունի 53 կմ հեռավորություն։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր
Շտեմարան

[մինի|Ժամանակակից ամբարներ ([ԱՄՆ Այովա նահանգ)]]
**Շտեմարան**, ամբար, պահեստ, շինություն՝ հացահատիկի, ալյուրի և այլ մթերքների պահպանման համար։ Կառուցվում է աղյուսից, որմնաքարից, գերաններից և այլն։ Հատակը փայտից է, կրկնակի տախտակամածով, սյուների վրա՝ օդափոխությունն ապահովելու նպատակով։ Ժամանակակից խոշոր տնտեսություններում շտեմարանի փոխարեն կառուցում են հացահատիկի պահեստարաններ։

Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Պահեստներ
Շլյախտա

260px|frameless|աջից
**Շլյախտա** (լեհերեն՝ szlachta, վերին հին գերմանական slahta—ցեղ, տոհմ), Կենտրոնական Եվրոպայի մի շարք երկրներում (հատկապես՝ Լեհաստանում, Լիտվայում) իշխող ավատական դասակարգի հիմնական մասի անվանումը։ Սկզբնապես շլյախտա կոչվում էր ասպետների՝ աշխարհիկ ավատների ստորին խումբը։ 16—18-րդ դարերում Ռեչ Պոսպոլիտայում հաստատվեց շլյախտային հանրապետություն։ Ի տարբերություն Կենտրոնական Եվրոպայի երկրների, լեեհական շլյախտայի բնակչության ընդհանուր թվում մեծ տոկոս է կազմել (8—20%)։ Շլյախտային, որպես արտոնություն, արգելվում էր «ոչ-շլյախտային» աշխատանքը (արհեստավորություն, առևտուր և այլն)։

Ռեչ Պոսպոլիտայի բաժանումից հետո շլյախտան հավասարեցվել է Ռուսաստանի, Ավստրիայի, Պրուսիայի ազնվականությանը։ 1830—1831 թվականներին լեհական ապստամբությունը ճնշելուց հետո ցարական Ռուսաստանը մանր շլյախտան դարձրել է մենատնտեսներ։ «Շլյախտա» տերմինը երբեմն օգտագործվում է չեխական հողերի աշխարհիկ ավատների նկատմամբ (բարձրագույն շլյախտա՝ պաներ, ստորին շլյախտա՝ զեմաններ)։

Կատեգորիա:Լեհաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Մաքսիմ Շտրաուխ

**Մաքսիմ Շտրաուխ Մաքսիմովիչ** (), ռուս սովետական դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1965 թվական)։

1921-1924 թվականներին աշխատել է Պրոլետկուլտի 1-ին բանվորական, 1929-1931 թվականներին՝ Մեյերխոլդի անվան, 1932 թվականից՝ Մոսկվայի հեղափոխության (այժմ՝ Մայակովսկու անվան) թատրոններում։ Ստեղծել է երգիծական կերպարներ Մայակովսկու պիեսներում՝ Պոբեդոնոսիկով («*Բաղնիք*»), Պրիսիպկին («Փայտոջիլ») և այլն։ Միաժամանակ Շտրաուխը խոր մարդկայնության և նուրբ հոգեբանական վերլուծության վարպետ էր (Ռուբինչիկ, Զարխիի «*Խնդության Փողոց*», Ղեկավար անձ, Պոգոդինի «*Իմ բարեկամը*»)։ Խոր ռեալիստական ոգով է մարմնավորել վ․ Ի․ Լենինի կերպարը Ս․ Ցուտկևիչի ֆիլմերում՝ «*Հրացանավոր մարդը*» (1938 թվական), «Պատմվածքներ Լենինի մասին» (1958 թվական), «Լենինը Լեհաստանում» (1966 թվական) են։ Լավագույն դերերից են նաև խուզարկու («Ուրվական, որ ետ չի գալիս», 1930 թվական), Տիբո («Սպանություն Դանթե փողոցում», 1956 թվական)։ Լենինյան (1959 թվական), ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1949 թվական, 1951 թվականին՝ կրկնակի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական կրկնակի մրցանակակիրներ
Շլիֆ

**Շլիֆ** ( Schliff, schleifen - սրել, հղկել).
* ապարի, միներալի կամ քարածխի հղկած բարակ շերտիկ մանրադիտակով հետազոտելու համար։ Տարբերում են թափանցիկ (պետրոգրաֆիական) և անթափանց (հանքային) շլիֆներ։ Պետրոգրաֆիական շլիֆը ապարի բարակթափանցիկ շերտիկ է 55-30 մկմ հաստությամբ, որը կանադական բալզամով սոսնձվում է առարկայական ապակուն և ուսումնասիրվում անցնող բևեռացած լույսով։ Հանքային շլիֆի հանքային միներալ պարունակող մի կողմից հղկած և ողորկած ոչ մեծ չափերի նմուշ է, ուսումնասիրվում է անդրադարձող բևեռացած լույսով։
* Մետաղի կամ մետաղական համաձուլվածքի նմուշ մակրոսկոպային կամ միկրոսկոպային հետացոտման համար։ Նմուշի հարթ մակերևույթը հղկում (մակրոշլիֆ) կամ ողորկում են մինչև հայելային փայլը (միկրոշլիֆ), մշակում քիմիական ակտիվ նյութերով կամ տաքացնում օքսիդացնող գազային միջավայրում (կամ վակուումում)։ Տարբեր ֆազերի հատիկների և նրանց սահմանակից մասերի ֆիզիկա-քիմիական հատկությունների տարբերության հետևանքով տեղի է ունենում ընտրոդական քիմիական մշակում, օքսիդացում և գոլորշացում։ Շլիֆի վրա գոյանում է մակրո- կամ միկրոռելիեֆ, որն ուսումնասիրվում է անզեն աչքով կամ մանրադիտակի տակ։

Կատեգորիա:Պետրոլոգիա
Կատեգորիա:Հանքաբանություն
Կատեգորիա:Մանրադիտում
Գեորգ Էռնստ Շտալ

**Գեորգ էռնստ Շտալ** (, ), գերմանացի բժիշկ և քիմիկոս։

Ավարտել է Ենայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1683 թվական)։ Եղել է Ենայի, Հալլեի (1694 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր, պրուսական թագավորի պալատական բժիշկ (1716 թվականից)։ Ձևակերպել է ֆլոգիստոնի տեսությունը, որը հետագայում հերքվել է Ա․ Լավուազիեի աշխատանքներով։ Ֆիզիոլոգիայի բնագավառի աշխատանքներում Շտալը հանդես է եկել որպես վիտալիստ, զարգացրել ոգիների և հոգու գոյության՝ անիմիզմի (տերմինն առաջարկել է Շտալը) ռեակցիոն տեսությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Շվեդներ

**Շվեդներ** (), ազգ և էթնիկական խումբ Շվեդիայի Թագավորությունում, երկրի հիմնական բնակչությունը։ Ընդհանուր թիվն աշխարհում կազմում է շուրջ 7.8 մլն, Շվեդիայում՝ 7.6 միլիոն։ Բնակվում են նաև ԱՄՆ-ում և Կանադայիում ( քան 4,5 մլն, նախկին վերաբնակիչների հետնորդները), Ֆինլանդիայում (280 հզ․), Դանիայում (13 հզ.) և մի շարք այլ երկրներում։ Խոսում են շվեդերեն։ 2014 թվականի դրությամբ բնակչության 64.6%-ը հարում է Շվեդիայի լյութերական եկեղեցուն։

Շվեդ ժողովուրդը ձևավորվել է շվեդ, վաղ միջնադարյան պետության կազմավորման ժամանակաշրջանում (9-11-րդ. դդ․)՝ այսպես կոչված, վիկինգների դարաշրջանում, մ․թ․ 1-ին հազարամյակում Սկանդինավիայում բնակվող հյուսիսային Գերմանիայի ցեղերի միավորման հետևանքով։

Շվեդիայի ազգագոյացման մեջ որոշակի դեր ունեն նաև ֆինները ու սաամերը։ Միջին դարերում Շվեդացիների պայքարը գերմանացիների ու դանիացիների ճնշման դեմ, ինչպես նաև Բալթիկային տիրանալու համար պատերազմները, տնտեսության և առևտրի արագ զարգացումը, ազգային շուկայի ձևավորումը նպաստել են շվեդների ազգային համախմբմանը (17-18 րդ. դդ․)։ Ժամանակակից շվեդները աշխատում են հիմնականում արդյունաբերության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ազգեր
Բոգոմիր Շմերալ

**Բոգոմիր Շմերալ**, (), չեխ քաղաքական գործիչ, եխոսլովակիայի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության առաջնորդ, Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության համահիմնադիր։

Ծնվել է համեմատաբար ապահովված ընտանիքում։ 1897 թվականին դարձել է Չեխոսլովակիայի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության անդամ։ 1906-1918 թվականներին խմբագրել է կուսակցության կենտրոնական օրգան «Պրավո լիդու» թերթը։ 1909 թվականին ընտրվել է սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության ԿԳԿ-ի, 1911-1917 թվականներին՝ ԿԳԿ-ի նախագահության անդամ, 1914-1917 թվականներին՝ նախագահ։ 1911-1918 թվականներին եղել է սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության կողմից ավստրիական ռայխսրատի դեպուտատ։ Չեխոսլովակիայիում Հոկտեմբերյան համընդհանուր քաղաքական գործադուլի (1918 թ.) կազմակերպիչներից։ 1919 թվականին դարձել է սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության հեղափոխական թևի (այսպես կոչված մարքսիստական ձախի) ղեկավարներից։ 1920 թվականին եղել է Խորհրդային Ռուսաստանում, հանդիպել Վլադիմիր Լենինին։ Եղել է Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության (ՉԿԿ) հիմնադիրներից։ 1921-1929 թվականներին և 1936 թվականից ՉԿԿ ԿԿ անդամ։ ՉԿԿ-ի կողմից ընտրվել է Չեխոսլովակիայի ժողովրդական ժողովի դեպուտատ (1920-1929 թթ.), Ազգային ժողովի սենատոր (1935-1938 թթ.)։ 1922-1935 թվականներին եղել է Կոմինտերնի ԳԿ-ի և նրա նախագահության անդամ։ 1935 թվականին դարձել է Կոմինտերնի ինտերնացիոնալ վերահսկիչ հանձնաժողովի անդամ։ 1938 թվականին ՉԿԿ ԿԿ-ի որոշմամբ մեկնել է Մոսկվա, աշխատել ՉԿԿ ղեկավար կենտրոնում, Կոմինտերնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ կոմունիստներ
Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոմինտերնի գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցության հիմնադիրներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 17-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Լորենցո դի Բոնավենտուրա

**Լորենցո դի Բոնավենտուրա** (, ), ամերիկացի կինոպրոդյուսեր։

1990-ականներին Լորենցն աշխատել է «Warner Bros.» կինոընկերությունում, որպես գործադիր պրոդյուսեր։ Նրա սեփական ընկերությունը՝ **di Bonaventura Pictures**-ը հիմնադրվել է Paramount Pictures-ում։

Նա ձեռք բերեց Մայքլ Սկոթի 6 մասանոց «Անմահ Նիկոլաս Ֆլամելի Գաղտնիքները» ֆանտաստիկ ստեղծագործությունը էկրանավորելու իրավունքները։ Ինչպես հենց ինքը՝ Լորենցոն է ասել․՝ «*Սկոթի ֆանտաստիկ սերիաները՝ «Հարի Փոթեր»-ի բնական էվոլյուցիան է*»

## Ֆիլմագրություն

* «Կոնստանտին (ֆիլմ)» (2005)
* «Չորս Եղբայրներ» (2005)
* «Doom» (2005)
* «Դավաճանության Գինը» (2005)
* «Աստղային փոշի» (2007)
* «Տրանսֆորմերներ» (2007)
* «1408» (2007)
* «Հրաձիգ» (2007)
* «Պատկերացրու այդ» (2009)
* «Տրանսֆորմերներ։ Ֆոլլենների Վրեժը» (2009)
* «Կոբրայի Ցատկը» (2009)
* «Սոլթ» (2010)
* «RED» (2010)
* «Տրանսֆորմերներ։ Լուսնի Մութ Կողմը» (2011)
* «Սահմանագծին» (2012)
* «Ընկնավորը» (2012)
* «Կողմնակի Էֆեկտ» (2013)
* «Հերոսի վերադարձը» (2013)
* «Կոբրայի Ցատկը 2» (2013)
* «RED 2» (2013)
* «Ջեք Ռայան։ Քաոսի Տիրույթում» (2013)
* «Տրանսֆորմերներ։ Բնաջնջման Դարաշրջանը» (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ