open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դանղյան

**Դանղյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Հայկ Գրիգորի Դանղյան (1904-1989), մանկավարժ։
* Մամիկոն Տիգրանի Դանղյան (1907-1984), քիմիկոս։

## Գրական հերոսներ
* *Զարուհի, Կարապետ Դանղյաններ*, Խաժակ Գյուլնազարյանի «Այգեպաններ» վիպակի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Դաշյան

**Դաշյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Անի Արտուշի Դաշյան (ծնվ․ 1988), լրագրող, հաղորդավարուհի։
* Արտակ Արտուշի Դաշյան (ծնվ․ 1989), ֆուտբոլիստ։
* Սահակ Սարգսի Դաշյան (1903-՞), դիվանագետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ
Գևորգ Դավթյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Դավթյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Գևորգ Հովհաննեսի Դավթյան (ծնվ․ 1983), ծանրորդ։
* Գևորգ Դավթյան (ծնվ․ 1978), դերասան։
Հարություն Դավթյան (այլ կիրառումներ)

**Հարություն Դավթյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Հարություն Վահանի Դավթյան (ծնվ․ 1954), օդաչու-հրամանատար։
* Հարություն Դավթյան (ծնվ․ 1924), հոգեբույժ։
Հեփենհայմ

**Հեփենհայմ** (), քաղաք Գերմանիայի Հեսսեն երկրամասում, որի կազմում ընդգրկված Բերգշտրասե շրջանի վարչական կենտրոնն է՝ գտնվելով հանդերձ այդ շրջանի կազմի մեջ։ Ենթակա է Դարմշտադի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 52,14 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2022 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 26 671: Պաշտոնական կոդը՝ 06 4 31 011:

## Ժողովրդագրություն

Բնակչության թվաքանակի՝ 1971-1975 թվականներին արձանագրված կտրուկ աճը պայմանավորված է եղել Հեսսեն երկրամասում 1972 թվականին իրականացված վարչական բարեփոխումներով։

## Պատմություն
Հեփենհայմը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 755 թվականին։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1318 թվականին։

1847 թվականին Հեփենհայմում անցկացված լիբերալ համաժողովը, մասնագետների բնորոշմամբ, հանդիսացել է 1848-1849 թթ. գերմանական հեղափոխության նախերգանքը։

1948 թվականին հենց Հեփենհայմում է հիմնադրվել Ազատ ժողովրդավարական կուսակցությունը (Freie Demokratische Partei):

## Քույր քաղաքներ

## Անվանի հեփենհայմցիներ
* Հորստ Անթես, նկարիչ և քանդակագործ
* Սեբաստիան Ֆետել, ավտոմրցարշավորդ, «Ֆորմուլա-1»-ի , ,  и  թթ. չեմպիոն
* Թոմաս Ֆրանկ, ֆուտբոլիստ, ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 1992/1993 մրցաշրջանի խաղարկության եզրափակիչ հանդիպման մասնակից
* Ֆրանց Լամբերտ (ծնվ. 1948), կոմպոզիտոր և երգեհոնահար
* Էրվին Շվաբ (ծնվ. 1964), մի շարք փոքր մոլորակներ հայտնաբերած աստղագետ

## Պատկերասրահ

Heppenheim_von_oben.jpg| 
2005-10-13_Heppenheim.JPG| 
2005-10-13_Heppenheim_2.JPG| 
20060408-Heppenheim Marktplatz Starkenburg.jpg| 
Heppenheim 01.jpg|
Heppenheim Rathaus RZ.jpg|
Heppenheim Altstadt 01.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Wilhelm Metzendorf:* Geschichte und Geschicke der Heppenheimer Juden.* Verlag Reinhard Diehl, Lorsch 1982. 
* Wilhelm Metzendorf: * Heppenheimer Lexikon. * Verlag Laurissa, Lorsch 1986. 
* Verkehrs- und Heimatverein Heppenheim e.V. (publisher): *1250 Jahre Heppenheim.* ABT Mediengruppe, Weinheim 2005. 
* Leonhard Rettig: *Die Erwähnung Heppenheims und der Starkenburg im Lorscher Codex.* Magistrat der Kreisstadt Heppenheim an der Bergstraße (publisher), Heppenheim 1970.

## Արտաքին հղումներ
* www.bergstrasse.de/region/heppenheim Bergstraße/Heppenheim 
* Heppenheim 
* Missionsgemeinde Heppenheim – Free Evangelical Church 
* Starkenburg Observatory 

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Դաղբաշյան

**Դաղբաշյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գագիկ Տիգրանի Դաղբաշյան (ծնվ․ 1990), ֆուտբոլիստ։
* Հարություն Դաղբաշյան (1866-1939), բառարանագիր, պատմաբան։
* Սամսոն Աղաբեկի Դաղբաշյան (1917-2005), ուսուցիչ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Դայան

**Դայան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Էդուարդ Արամայիսի Դայան (1930-2007), ջութակահար, մանկավարժ։
* Սերգեյ Վարդգեսի Դայան (1936-1983), կիբեռնետիկայի բնագավառի գիտնական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Միսս Լա Լա

**Միսս Լա Լա** (ծնունդով՝ **Աննա Օլգա Ալբերտինա Բրաուն**, ) օդային ակրոբատ, որին պատկերել է  Էդգար Դեգան իր 1879 թվականի «Միսս Լա Լան Ֆեռնանդո կրկեսում» կտավում։ Նա նաև պատկերված էր Folies Bergère- ի պաստառում։ Նա եղել է  շրջիկ կրկեսային դերասանուհի՝ Troupe Kaira-ի աստղը, և ելույթ է ունեցել Մոնմարտրում տեղակայված Ֆերնանդո կրկեսում ():

## Վաղ կյանք
Լա Լան ծննդյան անունն եղել է Աննա Օլգա Ալբերտինա Բրաուն կամ Օլգա Բրաուն։ Նա ծնվել է նախկին գերմանական/պրուսական Շչեցին տարածքում՝ սևամորթ հոր և սպիտակամորթ մորից։

## Կարիերա
Լա Լան սկսել է հյուրախաղերով հանդես գալ մանկուց՝ մոտավորապես ինը տարեկանում, երբ մայրը նրան կրկես է տարել։ Նա  իր կարիերայի ընթացքում օգտագործել է բազմաթիվ բեմական անուններ, այդ թվում՝ Օլգա Նեգես, Արևադարձային Վեներա, Աֆրիկյան արքայադուստր և Օլգա Մուլատո։ Նա նաև անվանվել է La Femme Canon, La Mulatresse-Canon և Black Venus։ Լա Լան ելույթ է ունեղել է այնպիսի վայրերում, ինչպիսիք են Ֆոլի Բերժեն Փարիզում, Թագավորական ակվարիումը Լոնդոնում և Գայեթ թատրոնը Մանչեսթերում։ Կաիրա թատերախմբի կազմում Լա Լան կատարել է օդային ակրոբատիկա և հանդես եկել, որպես մարդ թնդանոթի գնդակ։  Նրան, ատամներով պարանը բռնած բարձրացրել են կրկեսի վրանի գմբեթի տակ՝ 200 ֆուտ բարձրության վրա։ Մեկ այլ նշանավոր հնարք ներառել է այլ մարդկանց կամ 200 ֆունտանոց թնդանոթը ատամներով բարձրացնելը։ 21 տարեկանում Լա Լան դարձել է Էդգար Դեգաի էսքիզների թեման, ինի արդյունքում նկարիչը 1879 թվականին ստեղծել է *[[Միսս Լա Լա Ֆերնանդոյի կրկեում|«Միսս Լա Լան Ֆերնանդո կրկեսում» կտավը]]*։ Լա լան ելույթ է ունեցել մինչև 1880-ականների վերջը։

## Ամուսնություն և ընտանիք
[մինի|356x356փքս|Միսս Լա Լայի ելույթների [1880 թվականի աֆիշ]]
Լա Լան ամուսնացել է աֆրոամերիկացի կրկեսի կոնտորցիոնիստ Էմանուել «Մանուել» Վուդսոնի հետ 1888 թվականին։  Զույգը երեք դուստր է ունեցել, որոնք նույնպես կրկեսային հնարքներ կատարողներ են դարձել՝ ստեղծելով The Three Keziahs կոչվող եռյակը։

## Հիշատակ
Լա Լային անդրադարձել են տարբեր հոդվածներում, այդ թվում՝ *[[The Guardian|The Guardian-]]*ում և ''Նյու Յորք Թայմս''ում, ինչպես նաև 2007 թվականի *«Միսս Լա Լայի ատամները. Մտորումներ Դեգայի և Ռասայի մասին»* գիտական աշխատության մեջ։ Էդգար Դեգայի նրա դիմանկարը կախված է Լոնդոնի Ազգային պատկերասրահում , Անգլիա։ 1937 թվականից դիմանկարը հայտնվել է մի շարք ցուցահանդեսներում մի շարք վայրերում, այդ թվում՝ Լոս Անջելեսի Ջ. Փոլ Գեթթի թանգարանում և Նյու Յորքի Մորգան գրադարանում և թանգարանում։ 2018 թվականին դիմանկարը փոխառվել է Անգլիայի Շեֆիլդ քաղաքի Ուեսթոն Պարկ թանգարանին ՝ «*Կրկես» շարքի կրկեսի սևամորթ կատարողների մասին ցուցադրության համար*։ 2018 թվականի  հոկտեմբերից մինչև 2019 թվականի փետրվարը դիմանկարը հայտնվել է «Սև մուսան Մանեից մինչև Մատիս և այն կողմ» ցուցահանդեսում Կոլումբիայի համալսարանի «Miriam and Ira D. Wallach Art» պատկերասրահում, որը վարում էր դոկտոր Դենիզ Մյուրելը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Կասկադյորներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ
Քրիստիան Դալժեր

**Քրիստիան Դալժեր** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, այնուհետև մարզիչ, 1960-ականների կեսերից մինչև 1980-ականների սկիզբը խաղացել է աջ հարձակվողի դիրքում։ Դալժերը վեց միջազգային հանդիպում է անցկացրել Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում և դարձել երկու գոլի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Քրիստիան Դալժերը սկսել է ֆուտբոլ խաղալ 1961 թվականից։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է «Թուլոն» ակումբ։ Նա Սերժ Կիեզայի, Պատրիկ Պարիզոնի և Դանիել Լեկլերի հետ մասնակցել է 1968 թվականին  Ֆրանսիայում տեղի ունեցած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը։ Ֆրանսիացիները հասել են մրցաշարի եզրափակիչ, բայց պարտվել են եզրափակչում, Չեխոսլովակիայի դեմ՝ 2։ 1 հաշվով։

1970-1971 թվականների մրցաշրջանում Քրիստիան Դալժերը 12 գոլով ճանաչվել է մրցաշջանի լավագույն ռմբարկու։

1971-1985 թվականներին նա հանդես է եկել «Մոնակոյում» և 331 խաղի ընթացքում խփել է 89 գոլ։ 1978 թվականին նա նվաճել է Ֆրանսիայի չեմպիոնի տիտղոսը։

Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 1978 թվականին Արգենտինայում կայացած աշխարհի առաջնությանը, որտեղ մեկ հանդիպում է անցկացրել Իտալիայի դեմ (1:2)։ Այդ հանդիպումը Դալժերի համար վերջինն է եղել ազգային հավաքականում։ Ընդհանուր առմամբ, ազգային հավաքականում իր կարիերայի ընթացքում, որը տևել է 5 տարի, նա անցկացրել է 6 հանդիպում և դարձել 2 գոլի հեղինակ։

Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայից հետո նա դարձել է ֆուտբոլային մարզիչ։

Քրիստիան Դալժերը մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 1-ին, 73 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* CHRISTIAN DALGER
* CHRISTIAN DALGER
* Profile 

Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Ռոան

**Ռոան** (), քաղաք Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում՝ Լուար դեպարտամենտում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Լուար գետի ափին, Լիոն քաղաքից մոտավորապես 80 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Զբաղեցնում է 16,12 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2009 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 36,1 հազար։ Քաղաքում գործում է հիշարժան մի թանգարան՝ Ժոզեֆ Դեշելետի անվան գեղարվեստի և հնագիտության թանգարանը (Musée des Beaux-arts et d'Archéologie Joseph-Déchelette French), որը համբավվել է հին եգիպտական արտեֆակտների հարուստ հավաքածուով։

Գալլա-հռոմեական ժամանակներում բնակավայրն անվանվել է Ռոդումնա (*Rodumna*): Միջնադարում պատկանել է Ֆորեզի կոմսերին։ XVI դարում դարձել է Գուֆյե ազնվականական տոհմի տիրույթը, այդ կապակցությամբ արքայի հրամանագրով ստացել է հերցոգության (դքսության) կարգավիճակ։ Պատմա-մշակութային հուշարձաններից քաղաքում պահպանվել են ամրոցի դոնժոնը (12-րդ դար), Մատել պալատը (16-րդ դար)։

Ռոանը բուռն զարգացում է ապրել Ֆրանսիայի միավորումից հետո՝ դառնալով ուղևորների ու բեռների փոխադրման կարևոր հանգույց Փաևիզից Միջերկրական ծով տանող ճանապարհին։ Այսօր էլ քաղաքում խաչվում են մի շարք երկաթգծեր ու ավտոմայրուղիներ։ Կարևոր դեր է խաղում նաև գետային նավահանգիստը։

## Անվանի անձինք
* Ժոզեֆ Դեշելետ (1862-1914), հնագետ
* Պիեռ Էտե (ծնվ. 1928), կինոռեժիսոր
* Ժան-Պիեռ Ժոնե (ծնվ. 1953), կինոռեժիսոր
* Ժոել Պոմրա (ծնվ. 1963), թատերագիր և ռեժիսոր

## Քույր քաղաքներ
Ռոանի քույր քաղաքներ են՝

* , Գվադալախարա
* , Ռոյթլինգեն
* , Մոնտեվարկի
* , Պյատրա-Նյամց
* , Լեգնիցա

## Պատկերասրահ

Image:Le Donjon du Château de Roanne (3) 2008.jpg|Ամրոցի դոնժոնը
Image:Chapelle Saint Nicolas des Mariniers Roanne.jpg|Սբ. Նիկողայոս մատուռը
Image:Théâtre Municipal 2 Roanne.jpg|Թատրոնը
Image:Sous-préfecture Roanne.jpg|Շրջանային վարչակազմի շենքը
Image:Place Saint-Etienne Roanne (2008).jpg|Սենտ Էտիեն եկեղեցին և հրապարակը (2008)
Image:Ter en gare de Roanne.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Image:Palais justice Roanne 2nd Empire.jpg|Արդարադատության պալատը (XIX դարավերջի լուսանկար)
Image:Cours de la République Roanne.jpg|Կենտրոնական փողոցներից մեկը
Image:ESCAT Roanne.jpg|ESCAT-ը 
Image:Musée Joseph Déchelette Roanne.jpg|Ժոզեֆ Դեշելետի անվան թանգարանը
Image:La Taverne Alsacienne Roanne.jpg‎|
Image:Immeuble style Bauhaus Rue Bourgneuf Roanne.jpg‎|
Image:Pont des Promenades Populle Roanne.jpg|
Image:L'écluse du Canal à Roanne.jpg|
Image:Le Port de Roanne (1).jpg|Նավահանգիստը
Image:Le POnt sur la Loire 2 Roanne 3.jpg|Կամուրջ Լուար գետի վրա
Image:Faubourg Clermont Roanne.jpg|
Image:Eglise Saint Louis Roanne.jpg|Սեն Լուի Ռոան եկեղեցին
Image:Le Renaison à Roanne (Loire, Fr), un pont.JPG|Կամուրջ Ռենեսոն գետի վրա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт местного самоуправления 
* Сайт для туристов

Կատեգորիա:Լուար դեպարտամենտ
Կատեգորիա:Լուար դեպարտամենտի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Մեսրոպյան

**Մեսրոպյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Աբրահամ Հայրապետի Մեսրոպյան (1913-անհայտ), մանկավարժ։
* Ալեքսանդր Հենրիկի Մեսրոպյան (ծնվ. 1962), բանաստեղծ։
* Անուշավան Հուսիկի Մեսրոպյան (ծնվ. 1967), թարգմանիչ։
* Լևոն Մեսրոպի Մեսրոպ (Մեսրոպյան, 1880-1960), գրող, բանասեր, հասարակական-մշակութային գործիչ։
* Կարինե Հուսիկի Մեսրոպյան (ծնվ․ 1958), թարգմանչուհի։
* Հրաչյա Ռաֆիկի Մեսրոպյան (ծնվ. 1980), ռեժիսոր, պրոդյուսեր։
* Միհրան Մեսրոպյան (1889-1975), ճարտարապետ։
* Մհեր Անդրանիկի Մեսրոպյան (ծնվ. 1981), երգիչ։
* Նորիկ Հապետնակի Մեսրոպյան (ծնվ. 1946), ֆուտբոլիստ։
* Ռուզան Վիթ Մեսրոպյան (ծնվ. 1973), դերասանուհի։
* Սիրվարդ Մեսրոպյան (1928-1981), ասմունքող, դերասանուհի։

## Գրական հերոսներ
* *Հովհաննես Մեսրոպյան*, Խաժակ Գյուլնազարյանի «Այգեպաններ» վիպակի հերոսներից։
* *Մեսրոպ Մեսրոպյան*, Խաժակ Գյուլնազարյանի «Հետքեր գետնի վրա և գետնի տակ» վիպակի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Բրիուդ

**Բրիուդ** (, ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի կենտրոնական հատվածի հարավային մասում՝ Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասի Վերին Լուար դեպարտամենտում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Լուարի վտակ Ալյե գետի ափին՝ երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 410 կիլոմետր դեպի հարավ, մերձակա խոշոր բնակավայրից՝ Կլերմոն-Ֆեռանից 60 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք։ Զբաղեցնում է 13,52 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 6 637։

Քաղաքում պահպանվել են միջնադարյան մի շարք պատմա-մշակութային կառույցներ, որոնցից հիշատակության է արժանի հատկապես Սուրբ Ժուլիանի բազիլիկը՝ Օվեռնի ողջ տարածաշրջանում ամենամեծ քրիստոնեական սրբավայրը։

## Պատմություն
Մինչև 2015 թվականը համայնքը գտնվել է Օվեռն երկրամասի կազմում, 2016 թվականի հուլիսի 1-ից ընդգրկվել է Օվերն-Ռոն-Ալպեր միավորյալ երկրամասում։

Ծնունդով բրիուդցի էր ամենաերկար ապրած ֆրանսիացին՝ Լուի դը Կազնավը (1897—2008), ով վախճանվել է 111 տարեկան հասակում:։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

image:Brioude.JPEG|Բազիլիկը
image:Brioude2.JPEG|Բազիլիկի ճակտոնը
image:Brioude3.JPEG|Բազիլիկի ներսը
image:Brioude4.JPEG|Սեն Ժան հրապարակը
image:Brioude5.JPEG|
image:Brioude6.JPEG|
image:Brioude fouille.JPEG|Գրեգուար Տուրեցու հնավայրը
image:Brioude pont.JPEG|Կամուրջ Ալյե գետի վրա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Brioude
* Официальный сайт
* Site officiel de l’office du tourisme de Brioude

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Հիրոցու Րյուռո

Ճապոնիայում Մեիջի ժամանակաշրջանում վիպասան  էր։ Նրան է վերագրվում ճապոնական գրականության մեջ  ժանրի ստեղծումը։ Նրա իսկական անունը Հիրոցու Նաոտո էր։

## Վաղ կյանք
Րյուռոն ծնվել է Նագասակիում, Բուզենի նահանգում (ներկայիս Նագասակի պրեֆեկտուրա), «սամուրայ-» դասի ընտանիքում՝ ծագումով Կուրումե տիրույթից։ Նրա հայրը բժիշկ էր և սովորում էր Նագասակիում արևմտյան բժշկություն։ Նոր Մեիջի կառավարության օրոք նա դարձավ դիվանագետ և ներգրավվեց Ճապոնիայի և Կորեայի միջև ընթացող «Seikanron» հարցում։

Րյուռոն տեղափովեց Տոկիո 1874 թվականին գերմաներեն սովորելու համար, և այնուհետև ընդունվեց Տոկիոյի կայսերական համալսարան բժշկական նախապատրաստական դպրոցը, բայց հեռացավ 1877 թվականին չավարտելով այն։ Հաջորդ տարի, իր հոր ընկերոջ Գոդայ Տոմոացուի հրավերով նա տեղափոխվեց Օսակա և պաշտոն ստացավ որպես բյուրոկրատ Գյուղատնտեսության և առևտրի նախարարությունում 1881-ից մինչև 1885 թվականները։ Մոտավորապես այս ժամանակ նա կարդաց չինական գրականության դասական *[[Ջրային լուսանցք|Ճահճի օրինազանցները]]* և ճապոնական ֆանտաստիկ վեպը *[[Nansō Satomi Hakkenden]]* գրված Կյոկուտեի Բակինի կողմից։ Այս ստեղծագործությունները, զուգակցված հոր մահվան հետ, բեկումնային պահ ստեղծեցին նրա կյանքում, և նա որոշեց թողնել իր ապահով կարիերան կառավարությունում և շաուրնակել կյանքը որպես գրող։

## Գրական կարիերա
1899 թվականին Րյուռոն հանդիպեց Օզակի Կոյոյին և միացավ նրա «Կեն'յուշա» գրական խմբին։ 1895 թվականին նա հրատարակեց երկու վեպ, որոնք նրան հնարավորություն տվեցին հասնել գրական ճանաչման՝ «Հեմեդեն» և «Կուրոտոկագե»։ Սրանք առաջինն էին ճապոնական գրականության նոր ժանրի՝ «ողբերգական վեպից», որը նա ստեղծել էր։ Ավելի վաղ գրված Էդո ժամանակաշրջանի *[[գեկասու]]* գրվածքի մեծ ազդեցության տակ նրա պատմվածքները սկսվեցին լցված լինել անհավանական իրադարձություններով, մելոդրամայով, ռոմանտիզմով և բավականին տարօրինակ բնութագրումներով։ Նրա սյուժեները բնորոշվում են գլխավոր հերոսի անխոնջ առաջընթացով մի շարք ողորմելի և թշվառ փորձառությունների միջոցով դեպի կործանում, որը թելադրված է անճկուն ճակատագրով։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքը՝ «Իմադո Շինջու» («Իմադոյում ինքնասպանություն»), հրատարակվել է 1896 թվականին։ Նրա ամենահայտնի գործերից է  :

1908 թվականին Րյուռոն հրաժարվեց գրողի կյանքից և մահացավ սրտի կաթվածից 1928 թվականին։ Նրա հետմահու անունը Սոսոյն Շակու Իսաո Րյուռո Կոջի է։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Տոկիոյի Յանակա գերեզմանատանը։ Գրող Հիրոցու Կազուոն նրա որդին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշխատանքների էլեկտրոնային տեքստեր Աոզորա Բունկոյում (Ճապոնական կայք)

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Տրուլս Մյորեգորդ

**Տրուլս Մյորեգորդ** (, ), շվեդ սեղանի թենիսիստ, 2021 թվականի աշխարհի մենախաղի առաջնության արծաթե մեդալակիր, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների բազմակի մեդալակիր։ 2018 թվականի ամառային պատանեկան օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Սպորտային կարիերա
Տրուլս Մյորեգորդը ծնվել է մի ընտանիքում, որտեղ շատ անդամներ սիրում էին սեղանի թենիս։ Տրուլսի եղբայրը՝ Մալտեն, կադետների և կրտսեր մակարդակի Շվեդիայի հավաքականի խաղացող է եղել։ Յոթ տարեկանում Տրուլսը սկսել է մարզվել իր հարազատ՝ Վեքսյո քաղաքի տեղական ակումբում։

Տրուլս Մյորեգորդը շարունակել է բազմաթիվ մրցանակներ նվաճել եվրոպական պատանեկան մակարդակում։ Նա երկու անգամ հաղթել է Շվեդիայի մենախաղի առաջնությունը։

2018 թվականին Տրուլս Մյորեգորդը 15 տարեկանում ընդգրկվել է Շվեդիայի հավաքականի կազմում և 2018 թվականի աշխարհի թիմային առաջնությունում նվաճել բրոնզե մեդալ։ 2021 թվականին Տրուլս Մյորեգորդը նվաճել է արծաթե մեդալ Հյուսթոնում կայացած մենախաղի աշխարհի առաջնությունում։ 2022 թվականի մայիսին Տրուլս Մյորեգորդն առաջին անգամ մտել է աշխարհի ուժեղագույն խաղացողների թոփ 10-ի ցանկ, իսկ 2022 թվականի հոկտեմբերին բարձրացավ ITTF համաշխարհային վարկանիշում երրորդ հորիզոնական։

## Խաղաոճ
Տրուլս Մյորեգորդն աջլիկ է և խաղում է հարձակվողական ոճով։ Նա ակտիվորեն և բազմազան կերպով օգտագործում է կողքից փակող հարվածներ (բեքհենդ), ուստի նրա խաղաոճը համեմատվում է նախորդ տարիների Շվեդիայի չեմպիոն Յան-Ուվե Վալդների խաղաոճի հետ։

2019 թվականից նա խաղում է Stiga-ի հատուկ դիզայնով ստեղծված վեցանկյուն գնդաթիով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ մարզիկներ
Գո Գուանչան

**Գո Գուանչան** (; ), չինացի ձեռնարկատեր, Fosun-ի հիմնադիր և տնօրենների խորհրդի նախագահ, միլիարդատեր։ Ունի չինացի «Բաֆեթի» համբավ։

«Forbes» ամսագրի 2015 թվականի վարկանիշում չինացի միլիարդատերերի շարքում զբաղեցրել է 19-րդ տեղը՝ 5,7 միլիարդ դոլար կարողությամբ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացիական ընտանիքում։ Փիլիսոփայության բակալավրի կոչում է ստացել Շանհայի Ֆուդանի համալսարանում 1989 թվականին։ Հետո երեք տարի աշխատել է կոմսոմոլում.

1992 թվականին, կրկնուսուցման և համալսարանի օգնությամբ (մոտ 18 հազար դոլար) ստացած գումարով, երեք դասընկերների հետ միասին հիմնել է «Guangxin Technology Development Company» մարքեթինգային խումբը (որոնք բոլորն էլ մնում են բիզնեսի գործընկերներ), որոնց թվում էր նրա ապագա կինը՝ Թան Ցզյանը։ Բիզնեսի հաջողությանը նպաստել են Թան Ցզյանի հոր կապերը տեղի պաշտոնյաների հետ։ Աներոջ կապերի շնորհիվ ընկերությանը հաջողվել է 1993 թվականին բժշկական սարքավորումների վաճառքից վաստակել 100 մլն յուան։ 1994 թվականին Guangxin-ը դարձել է Fosun Group-ի գլխավոր հիմնադիրը, որը սկսել է ներդրումներ կատարել անշարժ գույքի և դեղագործության ոլորտում։

Fosun-ի աճող շահույթը ներդրվել է այլ ընկերություններում՝ հավատարիմ մնալով դիվերսիֆիկացման սկզբունքին։ 2002 թվականին Fosun-ը դարձել է հանրախանութի և ոսկերչական խանութի օպերատոր Shanghai Yuyuan Tourist Mart-ի ամենամեծ բաժնետերը։ Մեկ տարի անց ձեռք է բերել բաժնետոմս սեփականաշնորհված Nanjing Steel Group-ում, դրանում ներդնելով 200 միլիոն դոլար։ 2007 թվականին Fosun International-ի (խմբի միջազգային թև) 20%-ը ցուցակվել է Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայում։

2010 թվականից Fosun-ը սկսել է ակտիվներ գնումներ անել ամբողջ աշխարհում՝ 1,1 միլիարդ դոլարի ներդրում կատարելով ֆրանսիական Club Med առողջարանային ցանցում։  Ընկերությանը պատկանում է Chase Manhattan Bank-ի նախկին կենտրոնակայանը, իտալական UniCredit Bank-ը և այլ անշարժ գույք, բաժնետոմսեր Cirque du Soleil կրկեսային ընկերությունում, ամերիկյան 8 կինոստուդիան։ Գուո Գուանչանգը օրինակ է վերցրել Ուորեն Բաֆեթից, որն ակտիվորեն ներդրումներ է կատարել ապահովագրության մեջ` բիզնեսը որպես իր կոնգլոմերատի ռազմավարության կառուցման մոդել։ «Fosun»-ի 50 միլիարդ դոլարի ակտիվների մեկ երրորդը ապահովագրական ընկերություններ են (պորտուգալական Caixa Seguros, American Meadowbrook, Israeli Phoenix և Prudential Financial-ի հետ համատեղ բիզնես՝ Pramerica Fosun Life Insurance)։

2014 թվականի դեկտեմբերին ռուբլու արժեզրկումից հետո Fosun-ը հետաքրքրվել է ռուսական շուկայով և հիմնել է Fosun Eurasia Capital-ը՝ Ռուսաստանում, ԱՊՀ երկրներում և Մոնղոլիայում ներդրումներ կատարելու համար։

2017 թվականին Գուո Գուանչանգը ներդրումներ է կատարել Մոսկվայի անշարժ գույքում։ Fosun Group-ը ձեռք է բերել Vozdvizhenka Center գրասենյակային համալիրը, որը կառուցվել է Voentorg-ի տեղում։  Փորձագետների կարծիքով՝ նախկին սեփականատեր Դմիտրի Ռիբոլովլևը կարող էր նրա դիմաց ստանալ 10-11 միլիարդ ռուբլի։  2021 թվականի գարնանը հայտնի է դարձել, որ Fosun Group-ը որոշել է շահույթ վերցնել և համալիրը վաճառել 17 միլիարդ ռուբլով։

Շանհայից Չինաստանի Ժողովրդական Քաղաքական Խորհրդատվական խորհրդի անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ
Կատեգորիա:Չինացի գործարարներ
Ֆրանչեսկա Լեոնե

**Ֆրանչեսկա Լեոնե** (, ), իտալացի նկարիչ և քանդակագործ։

Իտալացի կինոռեժիսոր Սերջո Լեոնեի և դերասանուհի և պարուհի Կարլա Ռանալդիի դուստրը։ Կատարել է մի քանի էպիզոդիկ կինոդերեր հոր ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Ֆրանչեսկան իր մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է կինոյի և արվեստի աշխարհում՝ շնորհիվ ծնողների մասնագիտության։ Նրա հայրը հայտնի կինոռեժիսոր, սպագետտի վեսթեռն ժանրի հիմնադիր Սերջո Լեոնեն է եղել, մայրը՝ Հռոմի օպերային թատրոնի պրիմաբալերինա Կարլա Ռանալդին։ Ֆրանչեսկան ստացել է գերազանց գեղարվեստական կրթություն։ Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիայում բեմանկարչության դասընթացն ավարտելուց հետո աղջիկն իրեն ամբողջությամբ նվիրել է նկարչությանը։ Ասպիրանտուրան ավարտել է պրոֆեսոր Լինո Տարդիայի ղեկավարությամբ Հռոմի գեղարվեստի համալսարանում։

Մանկության և երիտասարդության տարիներին նկարահանվել է հոր մի քանի ֆիլմերում՝ էպիզոդիկ կամ երկրորդական դերերում։

## Կիրառական արվեստ
Որպես նկարչուհի
* 2007 թվականին մասնակցել է Հռոմի Կապիտոլիական թանգարաններում Կլաուդիո Ստրինատիի կողմից կազմակերպված ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի (UNHCR) ցուցահանդեսին։
* 2008 թվականի ապրիլին տեղի է ունեցել Ֆրանչեսկա Լեոնեի առաջին անհատական ցուցահանդեսը «Մտորումներ և մտորումներ» ) Պալերմոյի Loggiato di San Bartolomeo-ում։ 
* 2009 թվականի հունիսին Մոսկվայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում տեղի է ունեցել նրա անհատական ցուցահանդեսը, որը համակարգել է Մաուրիցիո Կալվեսին։ Այդ առիթով նա նշանակվել է Ռուսաստանի արվեստների ակադեմիայի պատվավոր անդամ և արժանացել այդ պարգևին ակադեմիայի նախագահ Զուրաբ Կոնստանտինովիչ Ծերեթելիի ձեռամբ։
* 2010 թվականի մարտին Հռոմի *Valentina Moncada* պատկերասրահում տեղի է ունեցել մեկ այլ անհատական ցուցահանդես՝ «Անշարժ  հոսքեր» ()։

Միևնույն ժամանակ Ֆրանչեսկա Լեոնեի աշխատանքները ներկայացվել են «Ժամանակակից արվեստը Զևսի տաճարի համար» ցուցահանդեսում Ագրիջենտոյի Տաճարների հովտի հնագիտական պուրակում՝ հիսուն արտասահմանցի նկարիչների աշխատանքների հետ միասին, այդ թվում՝
::* Արման,
::* Միմմո Յոդիչե,
::* Հերման Նիչ,
::* Դանիել Շպյորի։    
* Լոնդոնի Opera պատկերասրահը 2012 թվականի սեպտեմբերին Անգլիայի մայրաքաղաքում Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո կազմակերպեց Լեոնեի անհատական ցուցահանդեսը։
* 2017 թվականին Ֆրանչեսկա Լեոնեն ևս մեկ ցուցահանդես է անցկացրել Հռոմի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, որտեղ նա ներկայացրել է «Ջարդինո» համալիր ցուցահանդեսը։ 
* 2018 թվականին նա հրավիրվել է Մշակութային ժառանգության և սիցիլիական ինքնության տարածաշրջանային վարչության կողմից մասնակցելու ցուցահանդեսի Պալերմոյում՝ 2018 թվականի մշակութային մայրաքաղաքում, Ժամանակակից արվեստի «Մանիֆեստ» բիենալեի (M12) ժամանակ։ «Վանականները» խորագրով ցուցահանդեսը, որը համակարգել է Դանիլո Էկքերը, շարունակել է նկարչի հայեցակարգային ճանապարհորդությունը ժամանակակից հասարակության վերլուծության միջոցով։ Նկարչի ստեղծագործությունները հիմնականում նվիրված են շրջակա միջավայրի և հիշողության թեմաներին։

## Անձնական կյանք
Ֆրանչեսկա Լեոնեն ապրում և ստեղծագործում է երկու քաղաքներում՝ Հռոմում և Մայամիում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կիազո Լելաձե

**Կիազո Լելաձե** , , ՖԻՖԱ-ի մինի-ֆուտբոլի լատվիացի մրցավար, ինչպես նաև ազգային մակարդակի ֆուտբոլային եզրային մրցավար։

## Կենսագրություն
Մանուկ հասակում Կիազո Լելաձեն ֆուտբոլով է զբաղվել, սակայն 1985 թվականին մարզիչը նրան առաջարկել է գնալ ֆուտբոլի մրցավարական դասընթացների։ Ուսումն ավարտելուց հետո Կիազո Լելաձեն սկսել է իր մրցավարական կարիերան։ Ավելի ուշ նա մրցավարության ոլորտում ընդմիջում է ունեցել՝ 8 տարի ժամկետով։

Կիազո Լելաձեն մրցավարության է վերադարձել մինի ֆուտբոլի միջոցով։ 2002 թվականին Կիազո Լելաձեին շնորհվել է ՖԻՖԱ մինի-ֆուտբոլի մակարդակի, ինչպես նաև ֆուտբոլի ազգային մակարդակի մրցավար։ Նա բազմիցս դարձել է Լատվիայի սիրողական ֆուտբոլի լիգայի (LAFL) լավագույն մրցավարը)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ''soccerway.com''

Կատեգորիա:Լատվիացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Վարդգես Քալանթարյան

**Վարդգես Սարգսի Քալանթարյան** (), հայ Արձակագիր, հրատարակիչ, խմբագիր։

## Կենսագրություն
Վարդգես Քալանթարյանը ծնվել է 1933 թվականի մարտի 18-ին Չորաթան գյուղում (այժմ՝ Հայաստան Տավուշի մարզում)։ 1954 թվականին ավարտել է ՀՊՄԻ-ը։ 1954-1958 թվականներին դասավանդել է Երևանի տարբեր դպրոցներում, 1966-1981 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչ» թերթի խմբագիր, 1981-1986 թվականներին՝ «Հայգիրք» վարչության պետ, 1986-1991 թվականներին՝ «Արևիկ» հրատարակչության հիմնադիր-տնօրեն։

Լույս են տեսել Վարդգես Քալանթարյանի «Ակամա ճանապարհորդներ» (1978), «Ծերպերի բնակիչները» (1983), «Նոր Ռոբինզոնները» (1984), «Կորած օրագիրը» (1986), «Հետաքննիչի վերջին գործը» (1987), «Վտանգավոր գործուղում» (1989) մանկապատանեկան վեպերն ու վիպակները (բոլորը՝ Մ. Բաղդասարյանի հետ)։

Վարդգես Քալանթարյանը մահացել է 1992 թվականի մայիսի 1-ին Երևանում։

## Երկեր
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Քո կողքին ծնվող հրաշքները, Երևան, 1974, 136 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Ակամա ճանապարհորդները, Երևան, 1976, 232 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Ակամա ճանապարհորդները, Երևան, 1978, 258 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Ակամա ճանապարհորդները, Երևան, 1981, 232 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Ծերպերի բնակիչները, Երևան, 1983, 304 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Նոր Ռոբինզոնները, Երևան, 1984, 232 էջ
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Կորած օրագիրը, Երևան, 1986, 392 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Հետաքննիչի վերջին գործը, Երևան, 1987, 400 էջ:
* Քալանթարյան Վարդգես, Բաղդասարյան Մուշեղ, Վտանգավոր գործուղում, Երևան, 1989, 432 էջ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Քարտեզատպություն

մինի
**Քարտեզատպություն**, աշխարհագրական, երկրաբանական, տեղագրական և այլ քարտեզների տպագրությունը։

Քարտեզի բնագիրը լուսանկարում են և սևանկարի վրա կատարում գունաբաժանման ռետուշ՝ յուրաքանչյուրի վրա առանձնացնելով 1 գույնով տպվող տարրերը՝ մակագրություններ (բացատրագիր), ջրային տարածքներ, տեղամասերի ռելիեֆ և այլն։ Ներկայում այդ գործողությունները կատարվում են համակարգչային ծրագրերով։ Քարտեզագրության տպաձևերը պատրաստում են լուսամեխանիկական պատճենահանման եղանակով, որից հետո տպագրում են օֆսեթ կամ վիմագրական մեքենաներով։ Քարտեզի մասշտաբից, բարդությունից և նշանակությունից կախված՝ նրա տպագրության համար գործածում են մինչև 12 ներկ (գույն)։

## Գրականություն

* *Антошкевич А. В.* История морского картографического производства в России (конец XIX — начало ХХ вв.). — СПб.: ЦКП ВМФ, 2003. — 312 с., ил.
* *Берлянт А. М.* Образ пространства: карта и информация. — М.: Мысль, 1986. — 240 с.
* *Багров Лео*. История картографии. — М.: Центрполиграф, 2004. — 320 с.
* *Багров Лео.* История русской картографии. — М.: Центрполиграф, 2005. — 524 с.
* *Браун Ллойд Арнольд*. История географических карт. — М.: Центрполиграф, 2006. — 480 с.
* *Кусов В. С.* Московское государство XVI — начала XVIII века: Сводный каталог русских географических чертежей. — М., 2007. — 704 с., ил.
* *Лютый А. А.* Язык карты. — М.: Знание, 1981.
* *Постников А. В.* Развитие картографии и вопросы использования старых карт / Отв. ред. И. А. Федосеев. — М.: Наука, 1985. — 216 с.
* *Постников А. В.* Развитие крупномасштабной картографии в России. — М.: Наука, 1989. — 232 с.
* *Салищев К. А.* Картоведение. — М.: Издательство МГУ, 1990.
* *Фоменко И. К.* Скифия — Тартария — Московия — Россия — взгляд из Европы. Россия на старинных картах. — М.: ООО «Фирма Актеон», 2008. — 812 с., ил.
* *Шибанов Ф. А.* Указатель картографической литературы, вышедшей в России с 1800 по 1917 год. — Л.: Издательство ЛГУ, 1961. — 224 с.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Քարտեզագրություն
Ռուսկի յազիկ վ Արմենիի

«**Ռուսկի յազիկ վ Արմենիի**» (“Русский язык в Армении” – «Ռուսաց լեզուն Հայաստանում»), գիտամեթոդական եռամսյա հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1999 թվականից Երևանում՝ ռուսերեն։ Հիմնադիր՝ ՀՀ ԿԳՆ կրթության ազգային ինստիտուտ։ Խմբագիր՝ Բելա Եսաջանյան։

Հանդեսը լուսաբանում է ռուսերենի հիմնախնդիրները, դասավանդման մեթոդիկան ՀՀ դպրոցներում և բուհերում, քննարկում լեզվաբանական հարցեր, անդրադառնում
ռուս գրականությանը, գրական կապերին, թարգմանական արվեստին և այլն։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ռուսական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Ռուսկի յազիկ վ արմյանսկոյ շկոլե

«**Ռուսկի յազիկ վ արմյանսկոյ շկոլե**» («Русский язык в армянской школе» – «Ռուսաց լեզուն հայկական դպրոցում»), ՀԽՍՀ ժողկրթության նախարարության ուսումնամեթոդական երկամսյա հանդես։

## Պատմություն

Լույս է տեսել 1957-1991 թվականներին Երևանում՝ ռուսերեն (մինչև 1978 թվականը եղել է «Խորհրդային մանկավարժ» (1991 թվականից՝ «Մանկավարժ») հանդեսի
հավելված)։

Խմբագիրներ ՝ Պ. Սիմոնյան, Ե. Ղազարյան։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Քրիստին Աբիզաիդ

**Քրիստին Սանդրա Աբիզաիդ** (, ), ամերիկյան հետախուզության սպա, ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենի վարչակազմում Ազգային հակաահաբեկչական կենտրոնի տնօրեն։ Այս պաշտոնում առաջին կինը։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է 1979 թվականի փետրվարին Հորդանանում ՝ Ամմանում։ 2001 թվականի հունիսին հոգեբանության բակալավրի աստիճան է ստացել ԱՄՆ-ի Սան Դիեգոյի կալիֆոռնիական համալսարանում։ 2010 թվականի հունիսին Սթենֆորդի համալսարանում ստացել է միջազգային քաղաքական հետազոտությունների մագիստրոսի աստիճան։

## Կարիերա
Աբիզաիդը որպես հակաահաբեկչական հետախուզության աշխատակից է աշխատել ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության հետախուզական վարչությունում և ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդում։ Նա ԱՄՆ նախագահ Բարակ Օբամայի վարչակազմում եղել է ավագ քաղաքական խորհրդական ու ներքին անվտանգության և ահաբեկչության դեմ պայքարի հարցերով օգնականն։ 2014 թվականին դարձել է Աֆղանստանի, Պակիստանի և կենտրոնական Ասիայի հարցերով պաշտպանության նախարարի օգնականի տեղակալ։ Հետագայում ղեկավարել է ԱՄՆ պաշտպանության պաշտպանական նորարարությունների բաժինը Տեխասում՝ Օսթինում։ 2017 թվականին միացել է *Dell* կազմակերպությանը։

2021 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը Աբիզաիդին նշանակել է ազգային հակաահաբեկչական կենտրոնի տնօրեն։ ԱՄՆ Սենատի հետախուզության հարցերով հատուկ կոմիտեն 2021 թվականի հունիսի 9-ին բաց լսումներ է անցկացրել նրա թեկնածության վերաբերյալ։ 2021 թվականի հունիսի 24-ին Սենատը հաստատել է նրա թեկնածությունը։

## Անձնական կյանք
Աբիզաիդը լիբանանյան ծագմամբ ամերիկուհի է՝ նախկին սպա Ջոն Աբիզաիդի դուստրը, որը գլխավորել է ԱՄՆ Զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ուլիանա Սինեցկայա

**Ուլիանա Յանովնա Սինեցկայա** (), ռուս երգչուհի։ «Մանկական Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթ»-ի եզրափակիչ փուլի մասնակից, «Ռուսաստանի ձայնը» և «Աստղերի ֆաբրիկա» երաժշտական շոուների մասնակից։ 2018 թվականից «ՎԻԱ Գրա» խմբի մեներգչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1997 թվականի մարտի 29-ին Յուգորսկում։ 2006 թվականին Սինիցկին տեղափոխվել է Եկատերինբուրգ։ 5 տարի զբաղվել է վոկալով և սովորել է № 2 մանկական երաժշտական դպրոցում։ Սովորել է Դիագիլևի ճեմարանում։ 2014 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ռուսական կրթական ակադեմիա՝ ընտրելով հոգեբանի մասնագիտությունը։ «Բեմը առաջին հերթին մարդիկ են, շփումները։ Եվ այստեղ առանց հոգեբանության չի լինի», կարծում է Ուլիանան։

2006 թվականին դարձել է «Մանկական Եվրատեսիլ» մրցույթի ռուսական ընտրության եզրափակչի մասնակից։ 2008 թվականի փետրվարին հաղթել է «Ռիթմի տիրակալներ»-ը փառատոնում։ Նույն թվականին դարձել է «Փոքրիկ փոխ-մինի-միսս աշխարհ»-ի տիտղոսակիր՝ ներկայացնելով  Եկատերինբուրգ-Fashion մոդելային գործակալությունը։ 2011 թվականին ընդգրկվել է «Ռուսական մարգարիտ» մրցույթի հաղթողների եռյակում (միջին խումբ)՝ ներկայացնելով Եկատերինբուրգը։ Հաղթողներին հնարավորություն է տրվել Գերմանիայի միջազգային մրցույթում Ռուսաստանը ներկայացնելու։ Մասնակցել է «Ուրալյան աղբյուրներ» փառատոնին։

2012 թվականին պայմանագիր է կնքել «Universal studios»-ի հետ, ձայնագրել է ալբոմ և թողարկել՝ տեսահոլովակ։ Հոկտեմբերի 25-ին «Ձայնի մոգություն 2012» էստրադա-ջազային վոկալի IV Համառուսաստանյան հեռուստատեսային մրցույթում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ 2013 թվականին արժանացել է «5+» մրցանակի՝ «Վոկալիստ» անվանակարգում։ Նոյեմբերի 1-ին ելույթ է ունեցել Կրեմլի պալատի բեմում՝ Ալեքսանդր Նովիկովի (Ուրալի էստրադայի պետական թատրոնի ղեկավարը, որի մենակատարուհին էր այդ ժամանակ) հոբելյանական երեկոյին։

2014 թվականին ներկայացրել է «Ռուսաստանի ձայնը» երաժշտական շոուն։ Նրա ուսուցիչն էր Ալեքսանդր Գրադսկին։

2017 թվականի սեպտեմբերին մասնակցել է «Նոր աստղերի ֆաբրիկա» նախագծին՝ Վիկտոր Դրոբիշայի ղեկավարությամբ։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 22-ի հաշվետու համերգի արդյունքներով պետք է լքեր նախագիծը, սակայն Ֆիլիպ Կիրկորովը, որը հրավիրված էր որպես հյուր, պնդել է, որ աղջկան թողնեն։ 2017 թվականի դեկտեմբերին եղել «CASH» փոփ-խմբի մենակատարը, առաջնաելույթը կայացել է «Նոր աստղերի ֆաբրիկա»-ի ավարտական գալա-համերգի ժամանակ։ 2018 թվականի գարնանը խումբը ցրվել է։

2018 թվականից՝ «ՎԻԱ Գրա» խմբի մեներգչուհի է։ Բացի Սինեցկայայից, այդ խմբի անդամներից են՝ Էրիկա Գերցեգը և Օլգա Մեգանսկին։ 2020 թվականի նոյեմբերին Կոնստանտին Մելաձեն ներկայացրել է խմբի նոր կազմը, որը երկու երրորդով փոփոխված էր, սակայն Ուլիանա Սինեցկայան պահպանել է իր տեղը կոլեկտիվում։

## Սկավառակագրություն
**Մեներգչի կարիերա**

* «Лети» (2017)
* «Ула, Ула-ла» (2017)

«**CASH» խմբի կազմում**

* «Деньги» (2017)
* «Вдох, пульс, ритм» (2018)

**«ՎԻԱ Գրա» խմբի կազմում**

* «Я полюбила монстра» (2018)
* «ЛюбоЛь» (2019)
* «1+1» (2019)
* «Рикошет» (2020)
* «Антигейша 2021» (2021)
* «Родниковая вода» (2021)
* «Манекен» (2021)

## Տեսագրություն
**«ՎԻԱ Գրա» խմբի կազմ** 

## Անձնական կյանք
2017 թվականից հարաբերությունների մեջ է ուկրաինացի երգիչ Alekseev-ի հետ։

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փոփ-վոկալիստներ
Քալանթարյան

**Քալանթարյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արամ Աշոտի Քալանթարյան (1937-2010), հնագետ-պատմաբան։ 
* Արտաշես Փիրաղայի Քալանթարյան (1931-1991), արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, լրագրող, երգիծաբան։
* Ելենա Վլադիմիրի Քալանթարյան (1890-1963), հելմինթոլոգ։
* Էդուարդ Քալանթարյան (ծնվ. 1980), մարզական մեկնաբան։
* Ժենյա Անդրանիկի Քալանթարյան (ծնվ. 1942), գրականագետ։
* Պապա Բեջանի Քալանթարյան (1887-1942), ագրոքիմիկոս, մանրէաբան։
* Պետրոս Հովհաննեսի Քալանթարյան (1735-անհայտ), բժիշկ։
* Ռուբինա Ռուբենի Քալանթարյան (ծնվ. 1925), երգչուհի, սոպրանո։
* Ստեփան Իսայու Քալանթարյան (*[[Քալանթարյանց]]*, 1849-1925), վիրաբույժ։
* Վարդգես Սարգսի Քալանթարյան (1933-1992), արձակագիր, հրատարակիչ, խմբագիր։
* Քրիստափոր Քալանթարյան (մահ. 1919-20), հայ բժիշկ։

## Տես նաև
* Ալեքսանդր Հայրապետի Քալանթար (1855-1913), անասնաբույծ, խմբագիր, հասարակական-քաղաքական և գրական գործիչ։ 
* Աշխարհբեկ Քալանթար (1884-1942), հայագետ, հնագետ, պատմաբան։
* Ավետիս Հայրապետի Քալանթար (1859-1937), կաթնատնտեսության և անասնաբուծության բնագավառի գիտնական։
* Դավիթ Քալանթար (1847-1918), մանկավարժ, հոգեբան, գրող։
* Իզաբելլա Ալեքսանդրի Քալանթար (1882-1962), թատերական դերասանուհի։
* Լևոն Ալեքսանդրի Քալանթար (1891-1959), թատերական ռեժիսոր և թատերագետ։
* Կարեն Լևոնի Քալանթար (1928-2000), կինոգետ, լրագրող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Քրեստոմատիա (մատենաշար)

«**Քրեստոմատիա**», ԵՊՀ հրատարակչության մատենաշար։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1979-1987 թվականներին Երևանում։ Տպագրել է ՀՀ բուհերի բանասիրական ֆակուլտետների ուսումնական ծրագրերում ներառված տեսական ու գործնական նշանակության պարտադիր գրականության ուսումնական ձեռնարկներ՝ 
* «Հայոց հին և միջնադարյան բանաստեղծություն» (1979, կազմ.՝ Ա. Մադոյան, Գ. Անանյան), 
* «Հայոց հին և միջնադարյան արձակ» (1981, կազմ.՝ Վ. Ներսիսյան, Ա. Մադոյան), 
* «Հայ ժողովրդի պատմություն» (հ. 1, «Հնագույն ժամանակներից մինչև IX դարի կեսերը», 1981, կազմ.՝ Պ. Հովհաննիսյան, Ա. Աբրահամյան), 
* «Հայ գրականության քննադատություն» (հ. 1, 2, 1981, 1984, կազմ. և ծնթգր.՝ Ժ. Քալանթարյանի), 
* «Գրականագիտության ներածություն» (1984, կազմ.՝ Ա. Բեքմեզյան, Վ. Նավասարդյան), 
* «Գերմանական դասական գրականություն» (1985, կազմ.՝ Ք. Աղայեկյան), 
* «Սովետահայ պոեզիա» (1986, կազմ.՝ Հ. Գալստյան,), 
* «Հայոց լեզվի պատմություն» (հ. 1, «Գրաբար և միջին հայերեն», 1987, կազմ.՝ Պ. Շարաբխանյան) և այլ քրեստոմատիաներ։
Քարամյան

**Քարամյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Առաքել արքեպիսկոպոս Քարամյան (ծնվ. 1964), եկեղեցական գործիչ։
* Արման Սուրենի Քարամյան (ծնվ. 1979), ֆուտբոլիստ։
* Արսեն Ռոբերտի Քարամյան (ծնվ. 1974), ՀՀ պետական գործիչ։
* Արտաշես Հովհաննեսի Քարամյան (1908-1989), ֆիզիոլոգ։
* Արտավազդ Սուրենի Քարամյան (ծնվ. 1979), ֆուտբոլիստ։
* Էրազմ Ալեքսանդրի Քարամյան (*[[Մելիք-Քարամյան]]*, 1912-1985), կինոռեժիսոր, սցենարիստ։
* Կառլեն Հովհաննեսի Քարամյան (ծնվ. 1933), շինարար-կոնստրուկտոր։
* Կարապետ Ներսեսի Քարամյան (1911-1980), պատմաբան։
* Կոնստանտին Անդրանիկի Քարամյան (1923-1986), երկրաբան։
* Հովհաննես Սարգսի Քարամյան (1886-1955), քանդակազարդող վարպետ։
* Հրաչյա Գրիգորի Քարամյան (1909-1986), մանկավարժ։
* Մարտին Խաչատուրի Քարամյան (1912-1993), բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։
* Միխայիլ Գևորգի Քարամյան (1912-1992), անասնաբույծ։
* Սրբուհի Հովհաննեսի Քարամյան (1900-1968), կուսակցական, պետական աշխատող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ
Իմ մոլորակը

**Իմ մոլորակը**, պատանեկան պատկերազարդ ամսագիր։ «Էդիթ Պրինտ»-ի հրատարակություն։

## Պատմություն
«Իմ մոլորակը» ամսագիրը լույս է տեսել 2011-2014 թվականներին Երևանում։ Ամսագրի խմբագիրը Դավիթ Գյուրջինյանն է։ Ամսագրում ներկայացվել են հայ և օտարազգի շնորհալի պատանիներն ու երիտասարդները։ Տպագրվել են հայ դասական ու ժամանակակից գրողների ստեղծագործություններ, հարցազրույցներ նոր սերնդի ճանաչված անձանց հետ։

Ամսագրին աշխատակցել են արձակագիր Հ. Վարդումյանը, աստղագետ Հ. Հարությունյանը, դերասան Ա. Ադամյանը և ուրիշներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական մանկական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ժամանցային պարբերականներ
Ջորջ Պլանտագենետ, Բեդֆորդի 1-ին դուքս

**Ջորջ Պլանտագենետ, Բեդֆորդի դուքս** (; )` Անգլիայի արքայազն Յորքի տնից; Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի կրտսեր որդին։ Մահացել է մոտ երկու տարեկան հասակում, ենթադրաբար այտուցային ժանտախտից։

## Կենսագրություն
Ջորջը ծնվել է 1477 թվականի մարտին Վինձորի ամրոցում և Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի երեք որդիներից ամենակրտսերն էր, տասը երեխաներից՝ ութերորդ երեխան, արքայազնը մոր՝ Ջոն Գրեյի հետ ամուսնությունից ուներ երկու եղբայր՝ Թոմասը և Ռիչարդը։ Հոր կողմից տղան Յորքի 3-րդ դուքս Ռիչարդ Պլանտագենետի, ով հայտարարեց Յորքի տան իրավունքները Անգլիայի թագի նկատմամբ, և Սեսիլիա Նևիլի , մոր կողմից՝ Ռիվերսի 1-ին կոմս Ռիչարդ Վուդվիլի և Ժակետա Լյուքսեմբուրգցու թոռն էր։  Իր կյանքի ընթացքում արքայազնը Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթի` մանկությունից փրկված յոթ երեխաներից կրտսերն էր: Բացի այդ, իր ողջ կյանքի ընթացքում Ջորջը գահի «հերթում» զբաղեցրել է երրորդ տեղը ավագ եղբայրներից՝ Էդուարդից և Ռիչարդից հետո։ Արքայազնի դայակներն էին  և Ագնես Բատլերը, ով նաև զբաղվել է Ջորջի ավագ քույր Աննայի դաստիարակությամբ։

Դեռևս մանկության տարիներին, ենթադրաբար 1478 թվականին, Ջորջին շնորհվեց Բեդֆորդի դուքսի կոչում, որից դրա նախորդ կրողը՝ Ջորջ Նևիլը, զրկվեց խորհրդարանի ակտով, ենթադրաբար, դքսական տիտղոսին համապատասխանելու ֆինանսական անկարողության համար։ Նաև 1478 թվականին Ջորջը ստացավ Իռլանդիայի լորդ–լեյտենանտի պատվավոր պաշտոնը։ Մեկ տարի անց՝ 1479 թվականի մարտին, մոտ երկու տարեկան հասակում Ջորջը մահացավ Վինձորի ամրոցում։ Արքայազնի մահը ժամանակին համընկել է այտուցային ժանտախտի համաճարակի հետ, ուստի պատմաբանները ենթադրում են, որ տղան մահացել է հենց այդ հիվանդությունից։ Ջորջը թաղվել Է Վինձորի ամրոցի Սուրբ Գեորգի մատուռում։ Ավելի ուշ՝ 1482 թվականին, Ջորջի կողքին թաղվեց նրա ավագ քույրը՝ Մարիան, ով մահացավ տասնչորս տարեկան հասակում։

1789 թվականին մատուռում վերանորոգում իրականացնող բանվորը պատահաբար հայտնաբերեց և բացեց Էդուարդ IV թագավորի և նրա կնոջ՝ Էլիզաբեթ Վուդվիլի դամբարանը։ Դամբարանին հարող տարածքում հայտնաբերվել են նրանց երկու երեխաների՝ Ջորջի և Մարիայի դագաղները։ Այնուամենայնիվ, երբ 1801 թվականին մատուռում տեղեր էին նախապատրաստում Գևորգ III-ի ընտանիքի անդամներին հուղարկավորելու համար, մեկ այլ տեղանքում հայտնաբերվեցին ևս երկու երեխաների մասունքներ․ որոշ մնացորդներ համընկնել են Մարիայի պարամետրերի հետ։ Այսպիսով, անհայտ է, թե ում մնացորդներն են թաղվել Էդուարդ IV-ի և նրա կնոջ  գերեզմանի կողքին։

## Մշակույթում
Ջորջը հիշատակվում է «Սպիտակ թագուհին» հեռուստասերիալում, որտեղ Էլիզաբեթ թագուհու ծննդաբերությունը բարդ է պատկերված, և արքայազնը շուտով մահանում է մահամերձ տատիկի՝ Ժակետա Լյուքսեմբուրգցու ձեռքերի վրա։

## Ծագումնաբանություն

## Մեկնաբանություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անգլիայի արքայազններ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Չուրեկ (հաց)

մինի|
մինի|
մինի|Անկարայի չորեկ Սուրբ Զատիկի համար
**Չորեկ** (, *հաց*), Թուրքմենստանի, Ադրբեջանի, Հյուսիսային Կովկասի (հիմնականում Կաբարդա-Բալկարիա և Կարաչայ-Չերքեզիա) և Թուրքիայի անխաշ խմորից հացի *բլիթների* անվանում։ Պատրաստում են ցորենի, գարու կամ եգիպտացորենի ալյուրից, սովորաբար մոխրի մեջ։

Թուրքմենստանում չորեկը թխում են թոնրում։ Բացի սովորական չորեկը, թուրքմենները թխում են այլ տեսակներ ինչպիսին են էթլի-չորեկ (մսով չորեկ), *յագլի-չորեկ* (յուղոտ շերտավոր չորեկ) և *կուլչե* (կաթով խմորից չորեկ)։

Ադրբեջանական չորեկը գյուղական համայքում թխում են մի փոքր ուռուցիք կավի (սկզբնապես) կամ մետաղյա թիթեղի վրա (որին անվանում են սաջ), որը տեղադրված է օջախի վրա։ Չորեկները (և լավաշները) թխում են նաև թոնրում։ *Չորեկ* անունը ներառված է ադրբեջանական թխվածքաբլիթների *շաքեր-չուրեկի* անվան մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Похлёбкин В. В.* Чурек // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 405. — 456 с. — 4000 экз. — .
* *Ратушный А. С.* Чурек // Всё о еде от А до Я: Энциклопедия. — М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К°», 2016. — С. 421. — 440 с. — 300 экз. — .
* Чурек // Культура питания. Энциклопедический справочник / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-е издание. — Мн.: «Белорусская энциклопедия имени Петруся Бровки», 1993. — С. 408. — 540 с. — .

Կատեգորիա:Ադրբեջանական խոհանոց
Կատեգորիա:Թուրքական խոհանոց
Կատեգորիա:Կովկասյան խոհանոց
Կատեգորիա:Հացամթերք
Շորթբրեդ

**Շորթբրեդ** (*shortbread*) կամ **շորթի** (*shortie*), շոտլանդական ավանդական թխվածքաբլիթ, որը հիմնականում պատրաստում են շաքարից, սերուցքային կարագից և ցորենի ալյուրից։ Ի տարբերություն շատ այլ թխվածքաբլիթների և հացաբուլկեղենի՝ շորթբրեդը չի պարունակում խմորիչ կամ կերակրի սոդա։

Շորթբրեդը ասոցացվում է շոտլանդական Ամանորի տոնակատարությունների հետ։ Որոշ շոտլանդական ապրանքանիշներ արտահանում են այս թխվածքաբլիթներն ամբողջ աշխարհով։

## Պատմություն
Շորթբրեդի պատրաստման եղանակը ստեղծվել է XIII դարաշրջանում Շոտլանդիայում, այս թխվածքաբլիթը հայտնվել է Հին միության գոյության ընթացքում շոտլանդացի հրուշակագործների և ֆրանսիացի հրուշակագործների միջև մշակութային փոխանակման շնորհիվ։ Այդ ժամանակաշրջանում շորթբրեդը հիմնականում թխում էին մեծ շրջանի տեսքով, իսկ հետո կտրատում եռանկյունաձև և համեմում քեմիոնով։

Առաջին անգամ բաղադրատոմսը հրապարակվել է 1736 թվականին տիկին Մակլիտոկի կողմից։

Շորթբրեդը թանկ էր և դրա պատճառով պատրաստվում էր միայն տոնակատարությունների ժամանակ, ինչպիսին են Ամանորը և Հոգմանայը (շոտլանդական նոր տարին)։ Ինչպես նաև թխվածքաբլիթը պատրաստում էին հարսանիքների համար։

## Անվանում
Շորթբրեդը այդպես են անվանել իր փխրուն կառուցվածքի պատճառով (*short* բառը, բացի իր հիմնական «կարճ» իմաստից ունեցել է մեկ այլ նշանակություն՝ «անառաձգական»)։ Այդպիսի կառուցվածքի պատճառն էր ճարպերի մեծ քանակի պարունակությունը։

Բրիտանական անգլերենում «շորթբրեդ» և «շորթի» հասկացությունները (*shortcake*) հոմանիշներ են։ Շորթքեյքը հիշատակվում է Շեքսպիրի «Վինձորի ուրախ կանայք» պիեսի մեջ, որը հրապարակվել է 1602 թվականին։

Ամերիկյան անգլերենում «շորթբրեդ» և «շորթքեյք» բառերը համարվում են տարբեր ուտեստների անվանումներ։ Շորթքեյքեի պատրաստման ընթացքում օգտագործում են բուսական ճարպ (սերուցքային  կարագի փոխարեն)։ Ինչպես նաև շորթքեյքը պարունակում է խմորիչ, որը հաղորդում է թխվածքաբլիթին ավելի փափուկ կառուցվածք։ Հիմնականում շորքեյքի մեջ ավելացնում են մրգեր կամ հատապտուղներ։

## Տարատեսակներ
Կա շորթբրեդ թխվածքաբլիթների երեք դասական տեսակ՝

* Պետտիկոուտ տեյլս (*petticoat tails*), թխվում է մեծ շրջանի տեսքով, որը հետո բաժանում են եռանկյունաձև մասերի։
* Շորթբրեդ ռաունդս (*shortbread rounds*), փոքր չափի շրջանաձև թխվածքաբլիթ։
* Շորթբրեդ ֆինգերս (*shortbread fingers*), երկարավուն ուղղանկյան տեսքով թխվածքաբլիթ։

Earl Grey shortbread in baking pan.jpg|Պետտիկոուտ տեյլս
Cooking gluten-free shortbread cookies.jpg|Շորթբրեդ ռաունդս
Malcolms Scottish shortbread (7519979640).jpg|Շորթբրեդ ֆինգերս



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Շաքերչուրեկ

thumb|Շաքերպուրի
**Շաքերչուրեկ**, ադրբեջանական և հայկական արևելյան քաղցրավենիք՝ շրջանաձև և ուռուցիք թխվացքաբլիթների տեսքով, որոնց մակերեսին կան ճաքեր։ Ունի սպիտակ գույն։ Վերջում ավելացնում են շաքարի փոշի։ Խոնավությունը 5% է։

Հայաստանում շաքերչուրեկին անվանում են «շաքարած»։ Շաքերչուրեկը ԽՍՀՄ-ում պատրաստում էին արդյունաբերական տարբերակով։ Ապրանքի անվանումը հիշատակվել է ԳՈՍՏ Ռ 50228-92-ում։

Շաքերի այլ տեսակներ՝

* Շաքերբուրի, կիսալուսնի տեսքով։
* Շաքերլուկում, հացի կտորների տեսքով։
* Շաքերբուրա (նշով՝ բադամբուրա), թխվածքաբլիթներ՝ լցոնված ընկույզով, շաքարով և հիլով։

## Պատրաստման եղանակ
Հալած կարագը (4-ից 5&nbsp;°C ջերմաստիճանով) հունցում են 15-ից 20 րոպե մինչև էլաստիկ դառնալը։ Փոքր չափաբաժիններով ավելացնում են ձվեր, վանիլին, շաքարի փոշի, ալյուր և հունցում են խմորը 5-ից 10 րոպե։ Խմորի ջերմաստիճանը պետք է լինի 10-ից 12&nbsp;°C։ 75 գրամ խմորից ձևավորում են գնդիկներ և թխում 25-ից 30 րոպե 180-ից 200&nbsp;°C ջերմաստիճանում։ Պատրաստի թխվածքաբլիթների վրա ավելացնում են շաքարի փոշի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ադրբեջանական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց
Ստյուարտ Բիտի

**Ստյուարտ Բիտի** (անգլ. *Stuart Beattie,* ), ավստրալիացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Նա ընդունվել է նոր Հարավային Ուելս նահանգի Սիդնեյի Քերականական Նոքս դպրոց, որտեղ իր մայրը՝ Սանդրան, աշխատում էր որպես օտար լեզուների ուսուցչուհի, իսկ ավելի ուշ ընդունվեց Բատերստի Չարլզ Ստյորտի համալսարան։

## Կինեմատոգրաֆիա
Իր բոլոր ֆիլմերում նա եղել է սցենարիստ, բացի նշվածներից՝

* Ջոյ / *Joey* (1997 թվական)
* Պաշտպանը / *The Protector* (1998 թվական)
* Կարիբյան ծովի ծովահենները. Սև մարգարիտի անեծքը / *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* (2003 թվական)
* Հանցակիցը / *Collateral* (2004 թվական)
* Դավաճանության գինը / *Derailed* (2005 թվական)
* Սուրհանդակներ / *The Messengers* (2007 թվական)
* 30 օր գիշեր / *30 Days of Night* (2007 թվական)
* Կարատել, պատերազմային տարածք / *Punisher: War Zone* (2008 թվական)
* Ավստրալիա / *Australia* (2008 թվական)
* Կոբրայի նետում / *G.I. Joe: The Rise of Cobra* (2009 թվական)
* Ներխուժում. ճակատամարտ դրախտի համար / *Tomorrow, When the War Began* (սցենարիստ և ռեժիսոր) (2010 թվական)
* Ես, Ֆրանկենշտեյնն եմ / *I, Frankenstein* (սցենարիստ և ռեժիսոր) (2013 թվական)
* Կարիբյան ծովի ծովահենները. Մեռելները հեքիաթներ չեն պատմում / *Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales* (2017 թվական)
* 3001. Վերջին ոդիսականը / *3001: The Final Odyssey* (սցենարիստ և գործադիր պրոդյուսեր)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Stuart Beattie judged The Film of the Month competition in March 2009 on the independent filmmakers networking site Shooting People.
* Interview With Stuart Beattie | The Rip It Up Music Website

Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի սցենարիստներ