Լենինո-Սնեգիրիյան ռազմական պատմության թանգարան

**Լենինո-Սնեգիրիյան ռազմական պատմության թանգարան,** Իստրայի քաղաքային շրջանի Լենինո և Սնեգիրի բնակավայրերի ռազմական պատմության թանգարան: Թանգարանի հավաքածուն պարունակում է նաև ռազմական ավարների եզակի ցուցանմուշներ՝ ռազմական տեխնիկա, մարտական վայրերում հայտնաբերված անձնական իրեր (գերմանական տանկերից մինչև կողմնացույց և գդալ): Թանգարանում գործում է գրադարան։

Տնօրենն է Մարինա Գորբունովան։

## Պատմություն
1941 թվականի նոյեմբերի 30-ին գնդապետ Աֆանասի Բելոբորոդովի հրամանատարությամբ 78-րդ հրաձգային դիվիզիան անցկացրել է պաշտպանությունը Վոլոկոլամսկի մայրուղու 42-րդ կիլոմետրում: Գերմանական զորքերը հարձակվել են այս տարածքի վրա «Վերմախտի» 10-րդ տանկային դիվիզիայի և ՍՍ-ի ուժեղացման «Ռայխ» մոտոհրաձգային տանկային դիվիզիաների, 252-րդ և 87-րդ հետևազորային դիվիզիաների ուժերով` Վոլոկոլամսկի մայրուղու երկայնքով:

Դաժան մարտերում խորհրդային զորքերը պահել են այս գիծը, իսկ ավելի ուշ՝ դեկտեմբերին, անցել են հարձակման: Մարտում ցուցաբերած խիզախության, տոկունության և արիության համար 78-րդ հրաձգային դիվիզիան 1941 թվականի նոյեմբերի 26-ին արժանացել է 9-րդ գվարդիայի կոչման։

1967 թվականի մայիսի 9-ին բացվել է հուշահամալիր Վոլոկոլամսկի մայրուղու 42-րդ կիլոմետրում` այն վերջին գծում, որտեղ Ա. Պ. Բելոբորոդովի գվարդիայի զինվորները կանգնեցրել են գերմանական զորքերի առաջխաղացումը։ Բարձր հարթակի վրա տեղադրվել են *T-34-85* տանկ և բետոնե բրգաձև հակատանկային ցցապատնեշներ։ Գրանիտե պատվանդանի վրա գրված է. «Այստեղ, 1941 թվականի աշնան սարսափելի օրերին, 16-րդ բանակի քաջարի զինվորները կանգնեցրին թշնամուն, այստեղից՝ 1941 թվականի դեկտեմբերին, նրանք անցան վճռական հարձակման և սկսեցին նացիստական զավթիչների ջախջախումը»: Հուշահամալիրի հեղինակներն են ճարտարապետ Ս. Նեկրասովը և ինժեներ Ռ. Նեսվիժսկայան։
մինի|Թանգարանի հիմնադիր Ի. Վ. Ուսանևիչի հուշատախտակ
Թանգարանը բացվել է դպրոցի նախկին շենքում։ Թանգարանի հիմնադիրը «Ալմազ» գիտաարտադրական ասոցիացիայի ինժեներ Իգոր Վլադիմիրովիչ Ուսանևիչն է, իսկ ավելի ուշ նաև թանգարանի տնօրենը (մահացել է 2000 թվականի սեպտեմբերի 10-ին)։

2010 թվականի սեպտեմբերի 10-ի գիշերը թանգարանում հրդեհ է բռնկվել, որի հետևանքով թանգարանի գլխավոր մասնաշենքն ամբողջությամբ այրվել է։ Ցուցանմուշների միայն մեկ երրորդն է փրկվել. մնացածը, այդ թվում՝ Մոսկվայի ճակատամարտի մասնակիցների անձնական իրերը և տարածաշրջանի ու երկրի ռազմական պատմությանը վերաբերող եզակի փաստաթղթերը, ոչնչացել ենː

## Ցուցադրություն
[մինի|Ձախից աջ` [Իոսիֆ Վոլոցկի|Ի. Վոլոցկիի անունը կրող վանք, Աբրամցևո թանգարան-արգելոց, Լենինո-Սնեգիրիյան ռազմական պատմության թանգարանի «Հուշարձան սիբիրյան զինվորներին» և հուշարձան Մ. Ի. Կուտուզովի շտաբի տեղում Գորկի գյուղում Ռուսաստանի 2004 թվականի փոստային նամականիշի վրա]]
Թանգարանի ցուցադրությունը նվիրված է Կ. Կ. Ռոկոսովսկիի ԽՍՀՄ 16-րդ բանակինː  Թանգարանում ներկայացված են փաստաթղթեր և նյութեր Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Իստրայի շրջանի և երկրի ռազմական պատմության վերաբերյալ: Թանգարանը գտնվում է Վոլոկոլամսկի մայրուղու 41-րդ կիլոմետրում, Մոսկվայի մերձակայքում գտնվող պաշտպանական գոտումː  Թանգարանային համալիրը ներառում է երկու բացօթյա ցուցահանդեսային տարածք՝ հայրենական մեծ պատերազմի շրջանի տեխնիկայի համար տանկերի ցուցադրության տարածք և զինվորական հուշահամալիր գերեզման՝ Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս Ա. Պ. Բելոբորոդովի գերեզմանով։

Թանգարանում է գտնվում նաև «Սիբիրյան զինվորներին» հուշահամալիր:

Տանկերի ցուցադրության տարածքում ներկայացված է պահպանված գերմանական «Վագր» ծանր տանկերից մեկը, որը թանգարանը կորցնելու վտանգի տակ է եղել 2001 թվականին. Մոսկվայի մարզի Նախաբինո բնակավայրի պոլիգոնում Սերգեյ Ցվետկովի (Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերանների «Էկիպաժ» աճյունների որոնողական և թաղման խմբի ղեկավարի) հայտնաբերած տանկը 2001–2003 թվականներին Ռուսաստանի երկու շրջանների ղեկավարների՝ Մոսկվայի մարզի նահանգապետ Բորիս Գրոմովի և Սարատովի նահանգապետ Դմիտրի Այացկովի միջև հակամարտության պատճառ է դարձելː Ենթադրվում էր, որ տանկը վեց «Վագր» տանկերից մեկն է, որոնք ոչնչացվել են Լենինգրադի ուղղությամբ 1942 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Մգա - Սինյավինո բնակավայրերի ճանապարհին, սակայն այս տեղեկությունը չի համապատասխանում իրականությանըː
Պատկեր:T-34 at Rubezh Slavy in Snegiri.JPG|link=Файл:T-34_at_Rubezh_Slavy_in_Snegiri.JPG|alt=Советский средний танк Т-34-85 в мемориальном комплексе «Рубеж Славы»|T-34-85 խորհրդային միջին տանկ  «Փառքի սահման» հուշահամալիրում
Պատկեր:100-мм полевая пушка образца 1943 года (БС-3).JPG|link=Файл:100-мм_полевая_пушка_образца_1943_года_(БС-3).JPG|alt=100-мм полевая пушка образца 1943 года (БС-3)|ԲՍ-3. 100 մմ դաշտային թնդանոթի 1943 թվականի մոդել
Պատկեր:Лёгкий танк Т-26 образца 1933 года.JPG|link=Файл:Лёгкий_танк_Т-26_образца_1933_года.JPG|alt=Лёгкий танк Т-26 образца 1933 года| T-26 Թեթև տանկ, 1933 թվականի մոդել
Պատկեր:Pz.Kpfw. Vl Ausf.H in Snegiri.JPG|link=Файл:Pz.Kpfw._Vl_Ausf.H_in_Snegiri.JPG|alt=Немецкий тяжёлый танк «Тигр»|«Վագր» գերմանական ծանր տանկ 


## Էքսկուրսիաներ
* «16-րդ բանակը Մոսկվայի ճակատամարտում». թանգարանի ստեղծման պատմություն, Վոլոկոլամսկի ուղղությամբ Մոսկվայի պաշտպանության պատմություն:
* «Հայրենական մեծ պատերազմի տանկային տարածք». թանգարանի ստեղծման պատմությունը, գտնվելու վայրի պատմությունը, լեգենդներ։

## «Ձևավորվելով Սիբիրում նրանք պաշտպանեցին Իստրայի շրջանը»
Լենինո-Սնեգիրիյան ռազմական պատմության թանգարանի «Սիբիրյան զինվորներին» հուշահամալիրին կից գտնվում նաև «Սիբիրյան զինվորներին» հուշահամալիրը, որի հուշասալերը հավերժացնում են երկու բանակների, 26 դիվիզիաների, 6 հրաձգային բրիգադների հիշատակը, ինչպես նաև պարունակում են 19 սիբիրցի զինվորների անունների ցուցակ, ովքեր Մոսկվայի ճակատամարտի ժամանակ արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի կոչմանը:[մինի|«Սիբիրյան զինվորներին» հուշահամալիրի սալաքարերից մեկը` նվիրված սիբիրցի հրաձգային և հեծելազորային դիվիզիաներին, ովքեր մասնակցել են [Մոսկվայի ճակատամարտ|Մոսկվայի պաշտպանությանը|365x365փքս]]
[մինի|[Աֆանասի Բելոբորոդով|Աֆանասի Պ․ Բելոբորոդովի անունը` փորագրված «Սիբիրյան զինվորներին» նվիրված հուշահամալիրի հուշատախտակին|357x357փքս]]
[մինի|[Վերա Վոլոշինա|Վերա Վոլոշինայի անունը` փորագրված «Սիբիրյան զինվորներին» նվիրված հուշահամալիրի հուշատախտակին|357x357փքս]]
* ԽՍՀՄ 16-րդ բանակ (2-րդ կազմավորման) ռազմաճակատի գլխավոր հրամանատար գեներալ-մայոր Կ. Կ. Ռոկոսովսկու ենթակայության ստորաբաժանումներ
*# 9-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա (մինչև 1941 թվականի նոյեմբերի 26 - ը 78-րդ հրաձգային դիվիզիա), որի հրամանատարն է եղել գեներալ-մայոր Ա. Պ. Բելոբորոդովը
*# 11-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա (ձևավորվել է 1942 թվականի հունվարի 5-ին՝ վերափոխվելով  2-րդ կազմավորման 18-րդ հրաձգային դիվիզիայի), որի հրամանատարն է եղել գնդապետ Պյոտոր Ն. Չերնիշևը (1901-1966)ː
*# 8-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա (մինչև 1941 թվականի նոյեմբերի 18-ը 316-րդ հրաձգային դիվիզիա), որի հրամանատարն է եղել գեներալ-մայոր Ի. Վ. Պանֆիլովը
*# 354-րդ հրաձգային դիվիզիա, որի հրամանատարն է եղել գնդապետ Դմիտրի Ֆ. Ալեքսեևը (1902-1974)ː
*# 36-րդ առանձին կուրսանտական հրաձգային բրիգադ, որի հրամանատարն է եղել գնդապետ Մ. Պ. Կոպոնենկո
*# 40-րդ առանձին հրաձգային բրիգադ, որի հրամանատարն է եղել գնդապետ Վասիլի Ֆ. Սամոյլենկոն (1895-1981)ː
*# 49-րդ առանձին հրաձգային բրիգադ, որի հրամանատարն է եղել գնդապետ Վ. Ն. Յակիմովը
*# 301-րդ գնդացրային գումարտակ
*# 302-րդ գնդացրային գումարտակ
*# 17-րդ տանկային բրիգադ - գնդապետ Ն. Ա. Չեռնոյարով
*# 22-րդ տանկային բրիգադ - փոխգնդապետ Ի. Պ. Երմակով
*# 23-րդ տանկային բրիգադ - գնդապետ Եվտիխի Ե. Բելով
*# 25-րդ տանկային բրիգադ - գնդապետ Իվան Վ. Դուբով
*# 27-րդ տանկային բրիգադ - փոխգնդապետ Ֆ. Մ. Միխայլին
*# 33-րդ տանկային բրիգադ - փոխգնդապետ Ս. Լ. Գոնտարև
*# 145-րդ տանկային բրիգադ - գեներալ-մայոր Միխայիլ. Դ. Սոլոմատին (1941 թվականի նոյեմբերի 12 - 19), գեներալ-մայոր Ֆյոդոր Տ. Ռեմիզով (պաշտոնապես 1941 թվականի սեպտեմբերի 8-ից, իրականում` 1941 թվականի նոյեմբերի 19-ից)
*# 146-րդ տանկային բրիգադ (2-րդ կազմավորում) - գնդապետ Ս. Ի. Տոկարև
*# 471-րդ հրետանային գունդ (01/8/1942-ից ՝ 2-րդ գվարդիական հրետանային գունդ) - Մայոր Ի. Պ. Ազարենկով
*# 2-րդ գվարդիական հեծելազորային կորպուս - գեներալ-մայոր Լև Մ. Դովատոր (12/17/1941), գեներալ-մայոր Իսսա Ա. Պլիև (17.12.1941 թվականից)
*# 289-րդ կործանիչ հակատանկային գունդ (01/8/1942-ից 1 — ին գվարդիական կործանիչ հակատանկային գունդ) - մայոր Մ. Կ. Եֆրեմենկո
*# 296-րդ կործանիչ հակատանկային գունդ (01/8/1942-ից 2 — րդ գվարդիական կործանիչ հակատանկային գունդ) - կապիտան Ա. Ս. Ալեշկին
*# 610-րդ կործանիչ հակատանկային գունդ
*# 694-րդ կործանիչ հակատանկային հրաձգային գունդ
*# 871-րդ կործանիչ հակատանկային հրաձգային գունդ
*# 13-րդ գվարդիական ականանետային հրաձգային գունդ
*# 14-րդ գվարդիական ականանետային հրաձգային գունդ
*# 2-րդ առանձին գվարդիական ականանետային դիվիզիոն
*# 17-րդ առանձին գվարդիական ականանետային դիվիզիոն (հրամանատար կապիտան Ա. Ի. Արտեմև, աշխատակազմի ղեկավար-ավագ լեյտենանտ Ն. Ս. Ժեժերուկ)
*# 35-րդ առանձին գվարդիական ականանետային դիվիզիոն
* 5-րդ բանակ (2-րդ կազմավորման) - հրետանու գեներալ-մայոր Լ. Ա. Գովորովի ղեկավարած ստորաբաժանումներ
*# 32-րդ հրաձգային դիվիզիա  (1-րդ կազմավորման) - գնդապետ Վիկտոր Ի. Պոլոսուխին
*# 108-րդ հրաձգային դիվիզիա - գեներալ-մայոր Իվան Ի. Բիրիչև
*# 144-րդ հրաձգային դիվիզիա - գեներալ-մայոր Միխայիլ Ա. Պրոնին
*# 1-ին (4-րդ) գվարդիական տանկային բրիգադ - գեներալ-մայոր Միխայիլ Ե. Կատուկով
*# 19-րդ տանկային բրիգադ - գնդապետ Սերգեյ Ա. Կալիխովիչ
*# 20-րդ տանկային բրիգադ  (2-րդ կազմավորման)- գնդապետ Գ. Պ. Անտոնով (մահացել է 10/14/1941); գնդապետ Նիկոլայ Պ. Կոնստանտինով (16.12.1941 թվականից)
*# 37-րդ առանձին հրաձգային բրիգադ
*# 43-րդ առանձին հրաձգային բրիգադ
*# 1-ին (12-րդ) գվարդիական կապի գունդ
*# 42-րդ գվարդիական առանձին մոտոինժեներական գումարտակ
*# 145-րդ առանձին սակրավորական գումարտակː

## Տես նաև
* Դիվիզիայի հրամանատարի օր (ֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* *И. Дюринский.* «Тигр» — I (Pz.Kpfw. Vl Ausf.H). Սանկտ Պետերբուրգի «Петербургский Кладоискатель»  պատմահետազոտական ​​ընկերության պաշտոնական կայքː

Կատեգորիա:1966 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ բաց երկնքի տակ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզի շենքեր և կառույցներ