open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վարդաքարի ջրամբար

**Վարդաքարի ջրամբար**, *Հոռոմի ջրամբար*,  ջրամբար Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Կարկաչան գետի վրա՝ Վարդաքար գյուղի մոտ՝ 1600&nbsp;մ բարձրության վրա։ Շահագործման է հանձնվել 1968 թվականին, վերակառուցվել 1974 թվականին։ Մակերեսը 0,86&nbsp;կմ² է, միջին խորությունը 15,5 մ, ջրատարողությունը՝ 5 միլիոն մ³, օգտակարը՝ 4,7 միլիոն մ³։ Պատվարը հողային է՝ ավագակավային երեսապատումով, երկարությունը՝ 594 մ, առավելագույն բարձրությունը՝ 16,5 մ։ Ջուրը բաց է թողնվում մետաղե խողովակաշարի միջոցով (ջրթողքը՝ 0,65 մ³/վ)։ Աղետային ջրերը (39 մ³/վ) հեռացվում են խրամատային ջրընդունիչի և արագահոսի միջոցով։ Ոռոգում է Լուսակերտ, Սարատակ, Հովտաշեն, Վարդաքար գյուղերի հողատարածքները։

650px|frameless|կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի ջրամբարներ
Արշալուսիկ

**Արշալուսիկ** (), ճանճորսների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։

## Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 14 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 20-22 սմ։ Հասունը վերևից դարչնագույն է, դիմային մասը, կոկորդը և կուրծքը՝ շիկակարմիրնարնջագույն, փորը և ներքնապոչը՝ աղոտ սպիտակ, կտուցը՝ սև, նրբագեղ։ Երիտասարդի մարմինը առջևից բաց դարչնագույն է՝ խիտ պտերով ու զոլերով։ Կեցվածքն ուղղաձիգ է, թռչում է ճարպիկ՝ կարճ տարածություններ, հաճախ հանդիպում է խիտ թփուտներում։ Բնակվում է անտառներում, պտղատու այգիներում, մացառուտներում։

## Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով, սերմերով։

## Բազմացում և զարգացում
Գարնանային 1-ին բնադրազույգերը ձևավորվում են ապրիլի սկզբից մայիսի վերջը։ Որպես ոչ օրինաչափ երևույթ՝ արուների թերի երգը կարելի է լսել հունվարին։ Բույնը գավաթաձև է՝ մամուռից, ծառերի փչակներում, ելուստների վրա կամ արհեստական թռչնաբներում (Դիլիջանի արգելոցում)՝ գետնից 2-3&nbsp;մ բարձր։ Ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի վերջից հունիսի 1-ին տասնօրյակին։ Թխսակալում է էգը՝ 14-15 օր։ Ձագերը բներում հայտնվում են հունիսի 3-րդ տասնօրյակից։ Կրկնակի բնադրման դեպքում կարող են հանդիպել մասնակի թխսած նոր ձվեր։ Թռիչքին տիրապետում են հուլիսից օգոստոս։ Ձագերը բնից դուրս են գալիս 15-17-րդ օրը, 7- 8&nbsp;օր մնում ծնողների հսկողության տակ, ապա՝ հեռանում։

Լավ ճանաչելի է դաշտային պայմաններում։ Կեցվածքով և փետրավորման ցայտուն կարմիր բծով որոշակի գեղագիտական արժեք է ներկայացնում։ Ձմռանը բարձրադիր և հյուսիսային շրջաններից գաղթում է ցածրադիր հովիտներ (Արարատյան դաշտ, Երևանի շրջակայք)։
[235px|thumb|center|Երգող արշալույսիկ|[Պատկեր:Erithacus rubecula.ogg]]
thumb|''Cuculus canorus'' + ''Erithacus rubecula''

Կատեգորիա:Ճանճորսներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Վարդենիս (գետ, Սևան)

**Վարդենիս**, *Ազնվաձոր, Գյոզալդարա, Գյուզալդարայի չայ, Գյոզելդերե, Գոլատակա գետ, Գոլատակու գետ, Թուխաղլա, Թուխդուզու, Թոփտուլու, Կյոզելտերե, Վարդենիկ, Վարդենոնց, Վարդենոց, Վարդենոց գետ, Վարդենունց, Քոլատակի գետ, Քոլատակու գետ*, գետ Գեղարքունիքի մարզում՝ Սևանա լճի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռնաշղթայի կենտրոնական մասի հյուսիսային լանջերից՝ 3215&nbsp;մ բարձրությունից։ Երկարությունը 28&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 116&nbsp;կմ²։ Գետահովիտը վերին և միջին հոսանքներում V-աձև է, ստորինում լայնանալով՝ դուրս է գալիս մերձլճային հարթավայր և Վարդենիկ գյուղից հյուսիս թափվում Սևանա լիճը։ Սնումը ձնաաևձրևային է, վարարումը՝ գարնանը։ Տարեկան միջին ծախսը 1,87 մ³/վ է, հոսքը՝ 55, 8 միլիոն մ³։ Սելավատար է։ Ձմռանը սառցակալում է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
Տաբածղուրի (լիճ)

**Տաբածղուրի** (վրաց.՝ ტაბაწყური), անհոսք լիճ Վրաստանում, Ջավախքի բարձրավանդակի հյուսիսում ՝ Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավարևմտյան ստորոտին՝ 1991&nbsp;մ բարձրության վրա։ Ունի հրաբխային ծագում։ Երկարությունը 6,5&nbsp;կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ 4&nbsp;կմ, մակերեսը՝ 14,2&nbsp;կմ², խորությունը մինչև 40,2 մ։ Սնումը հիմնականում ստորերկրյա է, մակարդակի տատանումները՝ մինչև 1,1 մ։ Կա ձկնորսություն (կարմրախայտ, բեղլու, սիգ, սազան և այլն), ունի ռեկրեացիոն մեծ հնարավորություն։

## Տես նաև
* Տաբածղուրի (գյուղ)

Կատեգորիա:Վրաստանի լճեր
Կատեգորիա:Ջավախք
Կատեգորիա:Անհոսք լճեր
Արջաթիթեռ Հերա

**Արջաթիթեռ հերա** (), արջաթիթեռների ընտանիքի թիթեռ։ Նվազող տեսակ է։
## Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի շրջակայքում, Արարատի, Կոտայքի, Սյունիքի և Տավուշի մարզերում։ Բնակվում է դաշտերում, մարգագետիններում, անտառներում։
## Արտաքին կառուցվածք
Աչքի է ընկնում վառ գունավորմամբ. առջևի թևերը սև են՝ մուգ կանաչ մետաղ, փայլով և 3 շեղ դեղնավուն ժապավեններով, հետին թևերը՝ վառ կարմիր՝ 4 սև բծերով։ Տարվա ընթացքում տալիս է 1 սերունդ։ Ձմեռում է թրթուրը։ Բազմավեր է։
 

Կատեգորիա:Արջաթիթեռներ
Աղանձուգետ

**Աղանձուգետ**, *Աղանձ, Տաթև*, գետ Սյունիքի մարզում, Որոտանի աջ վտակը։

## Ջրագրություն
Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայի Արամազդ լեռնագագաթի հյուսիսային լանջից՝ 3000 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 13 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 85 կմ²։ Գետահովիտը V-աձև է, Տաթևի վանքի մոտ առաջացնում է նեղ և խորը կիրճ։

Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ գարնանը։ Տարեկան միջին ծախսը 1,1 մ³/վ է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

## Անվանումներ
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի մեկնաբանության հնում գետը կոչվել է *Գինական*, իսկ Տաթևի վանքի կառուցումից հետո կոչվել է վերջինիս անունով։ Հիշատակվում է ուշ միջնադարյան աղբյուրներում։ Կոչվել է նույնանուն գյուղի անունով։

Անցնում է Աղանձ ավերակ գյուղի միջով՝ ձևավորելով «Աղանձի գյունեյ» կոչվող վայրը՝ Տաթև և Սվարանց գյուղերի միջև։ Վերին հոսանքը կոչվում է *Գազբոյլի ձոր*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Տաշիրի ջրանցք

**Տաշիրի ջրանցք**, ջրանցք Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Ձորագետի աջ ափից, անցնում Նովոսելցովո գյուղի հյուսիսով, ձգվում մինչև Սարատովկա գյուղ։ Շահագործման է հանձնվել 1958 թվականին՝ Լոռու ջրանցքին Տաշիր գետով լրացուցիչ ջուր տալու նպատակով։ Երկարությունը 54&nbsp;կմ է, ջրթողունակությունը՝ 2 մ³/վ։ Ջրառը կատարվում է պատվարային եղանակով։ Ոռոգում է 700 հեկտար հողատարածք։

Կատեգորիա:Լոռու մարզի ջրանցքներ
Կատեգորիա:Կալինինոյի շրջան
Արջաթիթեռներ

**Արջաթիթեռներ** (), թեփուկաթևավորների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է 1000, Հայաստանում՝ 44 տեսակ։ Ունեն շատ վառ և խայտաբղետ գունավորում, աչքի են ընկնում արջաթիթեռ Հերա, խավարային արջաթիթեռ, գորշ արջաթիթեռ, կարմրակետիկ արջաթիթեռ և այլ տեսակներ։
## Արտաքին կառուցվածք
Թևերի բացվածքը 30-80 մմ է. հանգստի վիճակում ծալում են տանիքաձև։ Մսալի թրթուրները ծածկված են բազմաթիվ մազիկներով (այստեղից՝ անվանումը)։ Շատերի կնճիթը հետզարգացած է։

## Սննդառություն
Բազմակեր են, սնվում են հիմնականում խոտաբույսերի տերևներով։
## Բազմացում և զարգացում
Հարսնյակավորվում են մետաքսե բոժոժում, հողում, հողի վրա, չորացած տերևների տակ։ Ձմեռում է հիմնականում թրթուրը, հազվադեպ՝ հարսնյակը կամ ձուն։
## Տնտեսական նշանակություն
Հյուսիսային Ամերիկայից ներմուծված ամերիկյան սպիտակ թիթեռը (*Hyphantria cunea*) մեծ վնաս է հասցնում նախալեռնային շրջաններին։ Սակայն մեծ մասամբ արջաթիթեռներն իրենց գեղեցկությամբ զարդարում են դաշտերը, մարգագետինները, անտառները և մարդկանց գեղագիտական հաճույք պատճառում։
 

Կատեգորիա:Թիթեռներ
Արոսներ

**Արոսներ** (), կռունկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 24, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝ մեծ արոս, գեղանի արոս, փոքր արոս։
Քայլելուն և վազքին հարմարված եռամատ ոտքերով խոշոր թռչուններ են։ Տարածված են տափաստաններում և կիսաանապատներում։ Արուները խոշոր են էգերից և ունեն վառ գունավորում։ էգը դնում է 2-4 ձու։ Թխսակալում է միայն էգը։ Սնվում են տարբեր կերպերով (բույսեր, սերմերով, միջատներով և այլն)։
 

Կատեգորիա:Կռունկանմաններ
Benetton B198

**Բոլիդ Benetton B198** (), մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1998 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Տևրիկ (գետ)

**Տևրիկ**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Հյուսիսային Հայկական Տավրոսի համակարգի Թեջեր լեռնաշղթայի հարավային լանջերից (2 օժանդակներով)։ Երկարությունը մոտ 123&nbsp;կմ է։ Հոսում է լայն հովտով և Տևրիկ (Դիվրիգ) քաղաքից արևելքում թափվում Եփրատ։ Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ գարնանը։ Տևրիկի հովտով է անցնում Սվազ–Երզնկա երկաթուղին։

Կատեգորիա:Եփրատ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Իվան Կրուզենշտեռն

**Իվան Ֆեոդորովիչ Կրուզենշտեռն** (, , ), ռուս ծովագնաց, ծովակալ (1842 թ.), Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1806 թ.)։

1803-1806 թթ.-ին ղեկավարել է «Նադեժդա» և «Նևա» նավերից կազմված ռուսական առաջին շուրջերկրյա արշավախումբը, կատարել օվկիանոսագրական և օդերևութաբանական մեծ աշխատանքներ, նկարագրել Կուրիլյան կղզիների մի մասը, Սախալինի, Կամչատկայի և ճապոնական մի շարք կղզիների ափերը։ Ուսումնասիրությունների արդյունքներն ամփոփված են «Ճանապարհորդություն աշխարհի շուրջը 1803 թ., 1804 թ., 1805 թ. և 1806 թ. «Նադեժդա» և «Նևա» նավերով» (1809-1812 թթ.) եռահատոր աշխատության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ծովագնացներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Ագոգիկա

**Ագոգիկա** ( - «վարել, շարժում»), երաժշտական կատարման ընթացքում տարբեր նպատակներով փոքր շեղումներ տեմպից և չափից (դանդաղեցում և արագացում)։ Տերմինը ներմուծել է Հուգո Ռիմանը 1884 թվականին։

Այս շեղումները չեն փոխում ռիթմանական պատկերն ստեղծող նոտաների նշանակությունները (թեպետ մեծությամբ դրանք կարող են բավականին երկարատև լինել), և նոտավորման մեջ, ինչպես ընդունված է, չեն արձանագրվում։ Հուգո Ռիմանը՝ տերմինի հեղինակը, ագոգիկայի հիմնական սկզբունքը համարում է ուժեղ պահերի երկարության ավելացումը թույլերի հաշվին, սակայն պրակտիկայի ընթացքում հաճախ երկարացվում են հենց թույլ բաժինները։

## Գրականության մեջ
*Ագոգիկա* շեղումը լինում է նաև պոեզիայում, երբ հեղինակները, տարբեր նպատակներից ելնելով, շեղում են ռիթմից՝ արագացնելով կամ դանդաղեցնելով այն։

; Արագացում.
Ու դառնում է մեր շուրջպարը արագ,
Եվ մեր շուրջպարում-հրդեհի պարում
Հեքիաթ է կյանքը, ու մարդը-կրակ։
::Հրթիռ-հրթիռ վեր են թռչում
::Կյանքերը մեր կարեվեր,
::Ու վառվում է աղջամուղջում
::Ողջակիզվող սիրտը մեր։


; Դանդաղեցում.
Ու հուրն ընկած, անդարձ, անել,
Այրվում է կյանքը քար-
Ու հրդեհում պար են բռնել
Ամբոխները խելագար։
::Ու արյունը մեր, խառնված հրին,
::Վառվում է հրում՝ զոհ է սրբազան-
::Ու ժպտում է քո դեմքը աշխարհին
::Այս հրդեհներում աշխարհասասան...
(*[[Եղիշե Չարենց]]* «Սոմա»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Ալաջախան (Կամախի գավառ)

**Ալաջախան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։ Գտնվում էր Կամախ քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ լեռնային վայրում։ Գյուղից արևելք կան անտառներ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սերգեյ Կոստիչև

**Սերգեյ Պավլովիչ Կոստիչև** (, ), խորհրդային կենսաքիմիկոս, բույսերի ֆիզիոլոգ և մանրէաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1923 թ.)։

Պ. Ա. Կոստիչևի որդին։

## Կենսագրություն
1900 թ.-ին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը, 1914 թ.-ից՝ պրոֆեսոր, 1916 թ.-ից՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ 1923 թ.-ից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Լենինգրադի բույսերի ֆիզիոլոգիայի ու կենսաքիմիայի լաբորատորիայի և փորձնական ագրոնոմիայի պետական (1930 թ.-ից՝ Համ-ԳԳԱ-ի գյուղատնտեսական մանրէաբանության) ինստիտուտի տնօրեն Կոստիչևը պարզել է, որ սպիրտային խմորումը շնչառության, առաջին փուլը չէ (ինչպես ենթադրում էին մինչ այդ), սակայն նշված 2 պրոցեսները կապված են ածխաջրերի փոխարկման ընդհանուր միջանկյալ նյութերով։ Հաստատել է բույսերի կողմից նիտրատների վերականգնումը մինչև ամոնիակի, բացահայտել ֆոտոսինթեզի փոփոխության բնույթը մեկ օրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Ռուս մանրէաբաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Give It 2 U

«**Give It 2 U**», ամերիկա-կանադացի R&B երգիչ Ռոբին Թիքի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի ռեփեր Քենդրիկ Լամարի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 2-ին՝ որպես Ռոբին Թիքի «Blurred Lines» կոչվող թվով վեցերորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլը։ Երգը գրվել է Ռոբին Թիքի, Քենդրիկ Լամարի, will.i.am-ի, Dr. Luke-ի և Cirkut-ի կողմից։

Երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Թու Չեյնսը։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակ, որի ռեժիսորն է Դայան Մարտելը, ներկայացվել է 2013 թվականի օգոստոսի 23-ին MTV-ի եթերում, իսկ հաջորդ օրը տեղադրվել է Ռոբին Թիքի VEVO ալիքում։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է երգի ռեմիքս տարբերակի հիման վրա։ Տեսահոլովակի նկարահանումները տեղի են ունեցել ֆուտբոլի դաշտում։

## Կենդանի կատարումներ
Օգոստոսի 25-ին Ռոբին Թիքը Քենդրիկ Լամարի և Թու Չեյնսի հետ երգը կատարել է 2013 MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության ժամանակ։

## Երգացանկ
**2 Track CD Single**
# «Give It 2 U» (Քենդրիկ Լամարի հետ) - 3։50
# «Give It 2 U» (Ոչ-ռեփ տարբերակ) - 2։56

**Digital download - U.S. mix**
# «Give It 2 U» (Քենդրիկ Լամարի հետ) - 3։49

**Digital download - remix**
# «Give It 2 U» (Քենդրիկ Լամարի և Թու Չեյնսի հետ) - 4։17

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Ռոբին Թիքի երգեր
Կատեգորիա:Քենդրիկ Լամարի երգեր
Ալաջախանի գյուղախումբ

**Ալաջախան**, գյուղախումբ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։

XIX դարում կենտրոնն հանդիսանում էր Ալաջախան գյուղը։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իվիսա

**Իվիսա** (, )՝ հետխորհրդային տարածության երկրների լրատվամիջոցների նյութերում և գրականության մեջ լայն տարածում է գտել սխալ արտասանությամբ **Իբիցա** տարբերակը), կղզի Միջերկրական ծովում։ Գտնվում է Իսպանիայի Բալեարյան կղզիների կազմում։ Տարածքը՝ 572, 56 կմ², բնակչությունը՝ 133, 702 մարդ։ Համախառն ներքին արդյունքի հիմնական մասը բաժին է ընկնում տուրիզմին։

## Գիշերային կյանք

Իվիսան աշխարհում հայտնի է տոնակատարություններով և գիշերային կյանքով։ Համաշխարհային ճանաչում ունեն նաև կղզում գտնվող Բորա-Բորա և Պաչա ժամանցային համալիրները։ Աշխարհի ամենաճանաչված դիջեյներն իրենց նոր ստեղծագործությունների պրեմիերան ներկայացնում են Իվիսայի գիշերային տոնակատարությունների ժամանակ։ Սովորաբար այդ տոնակատարությունները սկսվում են հունիս ամսին և ավարտվում են հոկտենբերին։
## Տրանսպորտ
մինի|upright|Իվիսայի միջազգային օդանավակայանը
Չնայած իր փոքր չափերին Իվիսայում կա մայրուղիների լայանածավալ ցանց և միջազգային օդանավակայան, որտեղից ամառային տուրիստական շրջանի ժամանակ իրականցում են չվերթներ աշխարհի տարբեր ծայրերից՝ հիմնականում ԵՄ-ից։

## Պատկերասրահ

|title= 
|width=160
|height=160
|lines=4
|table align=center
|text align=center
File:Sunset_across_Port_des_Torrent,_San_Antonio_Bay_29_May_2012.JPG|
File:Staircase in Eivissa.JPG|
File:Phoenician Settlement remains, Sa Caleta, Ibiza 28 May 2012 (2).JPG|
File:Marina of Santa Eulària des Riu.JPG|
File:PlayaDenBossaIbiza.jpg|
File:Little bay in sant josep3.JPG|
File:Cala tarida ibiza.JPG|
Պատկեր:Pachá Ibiza.jpg|տոնակատարություն Պաչա գիշերային ակումբում
File:20230717 164928 Cathedral in Eivissa (Ibiza).jpg| 
File:20230719 143939 Ibiza (one of wachtowers).jpg| 
File:20230720 182914 View on a small Es Vedra island near Ibiza.jpg| 
File:20230717 181923 Ibiza, the view of the old town.jpg| 


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Պաշտոնական կայք.

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Ալաջամեջիթ

**Ալաջամեջիթ**, ավերակ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Շորագյալի գավառում։

## Տես նաև
* Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Queen (ալբոմ)

**Queen (Քուին)**, անգլիական Քուին ռոք խմբի առաջին ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1973 թվականի հուլիսի 13-ին։ Ալբոմը վաճառվել է 500,000 օրինակով միայն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և արժանացել է ոսկե հավաստագրում։ Մեծ Բրիտանիայում այն վաճառվել է 100,000 օրինակով զբաղեցնելով 23-րդ հորիզոնականը բրիտանական չարթերում։

## Երգացանկ
# Keep Yourself Alive - 3։ 46 - (Բրայան Մեյ)
# Doing All Right - 4։ 10 - (Մեյ, Թիմ Ստաֆել)
# Great King Rat - 5։ 41 - (Ֆրեդի Մերկուրի)
# My Fairy King - 4։ 07 - (Մերկուրի)
# Liar - 6։ 26 - (Մերկուրի)
#The Night Comes Down - 4։ 24 - (Մեյ)
# Modern Times Rock 'n' Roll - 1։ 48 - (Ռոջեր Թեյլոր)
# Son and Daughter - 3։ 19 - (Մեյ)
# Jesus - 3։ 45 - (Mercury)
#Seven Seas of Rhye - 1։ 10 - (Մերկուրի)

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 ալբոմներ
Կատեգորիա:Քուին խմբի ալբոմներ
Ընդերքային ջրեր

**Ընդերքային ջրեր** կամ **Գրունտային ջրեր** (գետնաջրեր),  քարոլորտում առաջին ջրակայուն շերտի վրա ջրատար հորիզոնի ստորերկրյա ջրերը։ Սնվում են մթնոլորտային տեղումներից, գետերից, լճերից, ջրամբարներից և այլն։ Ընդերքային ջրերին բնորոշ է ճնշման բացակայությունը։ Տեղանքի երկրաբանական կառուցվածքին համապատասխան՝ երկրակեղևում գրունտային ջրերը տեղադրված են հոսքերով կամ ավազաններով։

## Հայաստանում
Հայաստանում տարածված են Արարատյան, Շիրակի, Լոռու, Մասրիկի և այլ միջլեռնային գոգավորություններում։ Գրունտային ջրերի բարձր մակարդակը Արարատյան և Մասրիկի դաշտերում առաջացրել է հողերի աղակալում ու ճահճացում, որոնք բարելավվում են քիմիական ու ցամաքուրդման միջոցներով։ Խոր ջրատար հորիզոնների գրունտային ջրերը (Շիրակի արտեզյան ավազան) ջրհան կայանների միջոցով դուրս են բերվում երկրի մակերևույթ և օգտագործվում ջրամատակարարման նպատակով։ Հայկական հրաբխային բարձրավանդակում գրունտային ջրերով հարուստ են միջլեռնային գոգավորությունները և լավային գոյացումները։

Կատեգորիա:Ջուր
Այսեն (նահանգ)

**Այսեն** (), նահանգ Չիլիի Այսեն տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Պուերտո Այսեն քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Այսենն հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 3 համայնք.
* Այսեն
* Կիսնես
* Գուայտեկաս

## Աշխարհագրությունը և բնակչությունը
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 29 631 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 0, 57 մարդ/կմ²։

Այսեն նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 52 386, 2 կմ²։

## Տես նաև
* Չիլիի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ





## Արտաքին հղումներ
* Այսեն նահանգի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Չիլիի Այսեն տարածաշրջան
Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Կարգավորիչ (սարք)

մինի|Մակարդակի ավտոմատ կարգավորման սկզբունքային սխեմա. <br />1.ճնշման բաք, 2.մակարդակի լողանավոր կարգավորիչ, 3.գործարկիչ, 4.էլեկտրաշարժիչ, 5.կենտրոնախույս պոմպ
**Կարգավորիչ ավտոմատ**, սարք, որի միջոցով կատարվում է ավտոմատ կարգավորում, պահպանում է պրոցեսի կամ տեղակայման պարամետրը տրված սահմաններում, ապահովում նրա փոփոխությունը տրված օրինաչափությամբ (ծրագրային կարգավորում) կամ որևէ արտաքին չափվող պրոցեսին համապատասխան (հետևող կարգավորում)։ Կախված կարգավորման սկզբունքից, զգայուն տարրի՝ տվիչի օգնությամբ, կարգավորիչը չափում է կամ կարգավորվող մեծությունը, կամ էլ խոտորման ազդեցությունը և փոխակերպիչ կամ հաշվիչ սարքի օգնությամբ կարգավորման օրենքին համապատասխան իրականացնում ներգործությունը օբյեկտիկարգավորող օրգանի վրա։ Գործադիր սարքը, որն իրականացնում է կարգավորող օրգանի տեղափոխումը, անվանում են սերվոհաղորդակ։

Տարբերում են ստատիկ և աստատիկ կարգավորիչներ։ Կարգավորիչի տարրերի իներցիոնության հետևանքով նրա ելքի մեծությունը՝ U, նկարագրվում է U=F(e,e',e'',...) դիֆերենցիալ հավասարումով, որտեղ e=x_0(t)-x(t) (x-ը կարգավորվող մեծության ընթացիկ արժեքն է, x_0-ն՝ տրված արժեքը)։ Եթե F ֆունկցիան անընդհատ է, ապա կարգավորիչը կոչվում է անընդհատ գործողության։ Եթե կարգավորիչում կատարվում է ազդանշանի քվանտացում, ապա կարգավորիչը կոչվում է ընդհատ գործողության։ Այն կարգավորիչները, որոնցում կարգավորող օրգանի վրա անմիջապես ազդում է զգայուն տարրի ելքի մեծությունը, կոչվում են ուղղակի գործողության կարգավորիչներ, իսկ այն կարգավորիչները, որոնք ունեն կողմնակի աղբյուրից էներգիայի ընդունումը կարգավորող հզորության ուժեղացուցիչներ, ոչ ուղղակի գործողության կարգավորիչներ են։ Կարգավորիչի յուրահատուկ տեսակ է էքստրեմալ կարգավորիչը։ Ըստ կարգավորվող մեծության տարբերում են՝ ճնշման, ջերմաստիճանի, մակարդակի, արագության, ծախսի, էլեկտրական լարման, հոսանքի ուժի, հաճախականության, հզորության և այլ կարգավորիչներ։ Կարգավորիչի հիմնական հանգույցներն են չափող, համեմատող և կատարող օրգանները։

Կատեգորիա:Սարքեր
ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայոր

**Ոստիկանության գեներալ-մայոր**ի հատուկ կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների թվին և շնորհվում ոստիկանության ծառայողներին ՀՀ Նախագահի կողմից։ Այն առաջին բարձրագույն ապայական կոչումն է (ցածր է ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտի հատուկ կոչումից)։

Ստորև ներկայացված է **ոստիկանության գեներալ-մայոր**ի հատուկ կոչում ունեցող անձանց ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն անձինք, ում կոչումը շնորհվել է ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ կոչում ստացածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։

### Ոստիկանության գեներալ-մայորներ

## Կոչում ունեցող այլ անձինք
* Ներսես Հենրիկի ՆԱԶԱՐՅԱՆ (15.09.2006) - Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության Երևանի քաղաքային վարչության պետ։
* Արամ Մայի ԶԱՔԱՐՅԱՆ (15.04.2005) - Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետական պահպանության վարչության պետ։
* Գագիկ Սարգսի ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ (2003) - Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության պետ։
* Արարատ Սմբատի ՄԱՀՏԵՍՅԱՆ (23.08.2001) - Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ։
* Ռոման Հակոբի ԿԱՐԱ-ՊՈՂՈՍՅԱՆ (24.02.1993) - Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի փոխնախարար (ն/ծ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայորներ
Կարդանային փոխանցում

մինի|Ավտոմոբիլի կարդանային փոխանցման սխեմա. <br />1.փոխանցումների տուփ, 2.կարդան, 3.սահող շլիցային միացում, 4.կարդանային լիսեռ, 5.գլխավոր փոխանցում
**Կարդանային փոխանցում** ավտոմոբիլի (Ջ.Կարդանոյի անունով),  պտույտը միմյանց նկատմամբ անկյան տակ տեղադրված տանող լիսեռից տարվողին փոխանցող հարմարանք։ Հաճախ աշխատանքի պրոցեսում լիսեռների միջև ավտոմոբիլի կարդանային անկյունն ու հեռավորությունը անընդմեջ փոխվում են։ Ավտոմոբիլներում կարդանային փոխանցումները (տես նկարում) կիրառվում են շարժիչն ու փոխանցումների տուփը (անկյունը մինչև 5°),  փոխանցումների և բաշխիչ տուփերը (անկյունը մինչև 5°),  փոխանցումների տուփը (բաշխիչ տուփ) և գլխավոր փոխանցումը (անկյունը մինչև 15°) միացնելու համար։ Կարդանային փոխանցման մեջ մտնում է կարդանային լիսեռը երկու (սակավ մեկ) կարդանով։ Եթե կարդանային լիսեռով միանում են մեխանիզմներ, որոնց միջև անկյունն ու հեռավորությունը փոխվում են (օրինակ, ավտոմոբիլի փոխանցումների տուփը և գլխավոր փոխանցումը),  նախատեսվում է առանցքային կոմպենսացում՝ սահող շլիցային միացման տեսքով, որը թույլատրում է տրված սահմաններում փոփոխել լիսեռի երկարությունը։ Մեկ կարդանի օգտակար գործողության գործակիցը 0, 985-0, 99 է։

Կատեգորիա:Մեխանիկական սարքեր
Օսորնո (նահանգ)

**Օսորնո** (), նահանգ Չիլիի Լոս Լագոս տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Օսորնո քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Օսորնոն հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 7 համայնք.

Օսորնո
Պուերտո Օկտայ
Պուրանկուե
Պույեուե
Ռիո Նեգռո
Սան Պաբլո
Սան Խուան դե լա Կոստա

## Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 221 509 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 24,02 մարդ/կմ²։

Օսորնո նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 9 223,7 կմ²։

## Տես նաև
* Չիլիի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չիլիի Լոս Լագոս տարածաշրջան
Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Մելիպիլյա (նահանգ)

**Մելիպիլա** (), նահանգ Չիլիի Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Մելիպիլյա քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Մելիպիլան հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 5 համայնք.
* Կուրակավի
* Մարիա Պինտո
* Մելիպիլա
* Սան Պեդրո
* Ալհուե

## Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 141 165 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 34,72 մարդ/կմ²։

Մելիպիլա նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4 065,7 կմ²։

## Տես նաև
* Չիլիի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մելիպիլա նահանգի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Չիլիի Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան
Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Այսեն (տարածաշրջան)

**Այսեն** (), տարածաշրջան Չիլիում, երկրի առաջին մակարդակի վարչական միավորներից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Կոյայկե քաղաքը։ Տարածաշրջանը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված ինտենդանտը։

## Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով տարածաշրջանում բնակվում է 91 492 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 0, 84 մարդ/կմ²։

Այսեն տարածաշրջանի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 108 494, 4 կմ²։

## Վարչական բաժանում
Այսենը ներառում է 4 նահանգ և 10 համայնք։

## Տես նաև
* Չիլիի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այսեն տարածաշրջանի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Չիլիի Այսեն տարածաշրջան
Դայք

thumb|Դայք
**Դայք** (՝ քարե պատ), զուգահեռ մակերևույթներով սահմանափակված ներծին մարմին, որը ներփակող ապարներում տեղադրվում Է հիմնականում մեծ թեքությամբ՝ ուղղաձիգ կամ զուգահեռ կրկնվող տեկտոնական ճեղքերում։ Բնորոշվում Է խիստ բազմազան կազմությամբ՝ գերհիմնայինից մինչև թթու։ Դայքերը բնորոշվում են մեծ և փոքր երկարությամբ, խորությամբ և համեմատաբար փոքր հզորությամբ։ Ըստ տեղադրվածության լինում են՝ ճառագայթաձև, միմյանց նկատմամբ զուգահեռ, օղակաձև, կիսաօղակաձև և հիմնականում գծային։ Հայաստանի բնատարածքը բարդեցված է տարբեր երկարության, հզորության ու տարբեր ապարագրական կազմության տարահասակ դայքերով։ Փոքր Կովկասի, Հայաստանի կառուցվածքամետաղագոյացման գոտիներում, հանքային շրջաններում, հանքային դաշտերում, հանքավայրերում դայքերը երբեմն հանդիսանում են տարատեսակ օգտակար հանածոների (պղինձ-հրաքարային ոսկեբեր, բազմամետաղային ոսկեբեր, պղինձ-մոլիբդենային, ոսկի-սուլֆիդային և այլն) որոնողական նախադրյալ։

Կատեգորիա:Ինտրուզիաներ
Դաստակերտի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր

**Դաստակերտի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր**, հանքավայր Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Բարգուշատի լեռնաշղթայի հյուսիսարևմտյան լանջին։ Հայտնի է 1945 թվականից։ Միջին ջերմաստիճանի, ջրաջերմային, չափավոր խորությունների հանքավայր է։

Հանքավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2000 - 2400 մ բարձրության վրա։ Հայտնաբերել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի արշավախումբը 1945 թվականին։ Հետախուզել է հանրապետության երկրաբանական վարչությունը 1947-51 թվականներին, շահագործվել է 1947-1977 թվականներին։

Հանքավայրի շրջանը կազմված է ստորին էոցենի հրաբխածին հաստվածքից (պորֆիրներ, դրանց տուֆեր և տուֆաբրեկչիաներ), հատված վերին էոցեն-օլիգոցենի գրանոդիորիտային փոքր շտոկներով։ Հանքայնացումը հարում է հյուսիսարևմտյան տարածման բեկորատման գոտուն, որը հատում է պրոֆիրիտներին ն մասամբ հետամտվում վերջիններիս և գրանոդիորիտների շփման մակերեսի երկայնքով։ Հանքանյութերը հիմնականում երակիկացանցավոր են, տեղադրված եղջրաքարացած պորֆիրիտներում՝ մասամբ անցնելով ինտրուզիայի ներկոնտակտային գոտին։

Ուժեղ բեկորատված պորֆիրիտների մեջ զարգացած են պղնձով և հատկապես մոլիբդենով արտակարգ հարուստ բրեկչիանման հանքանյութերը, որոնց մեջ պորֆիրիտների բեկորները ցեմենտացված են մոլիբդենիտով և խալկոպիրիտով։ Հանքայնացումը ընթացել է պիրիտային, խալկոպիրիտային, խալկոպիրիտ-մոլիբդենային և գալենիտ-սֆալերիտային հաջորդական փուլերով։

Դաստակերտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը դասվում է չափավոր խորություններում ձևավորված միջին ջերմաստիճանային հիդրոթերմալ տիպին։ Հանքանյութը հիմնականում արդյունահանված էր, հանքավայրը՝ փակված։

Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի հանքավայրեր
Կատեգորիա:Դաստակերտի շենքեր և կառույցներ
Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան

**Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան** (), տարածաշրջան Չիլիում, երկրի առաջին մակարդակի վարչական միավոր։ Վարչական կենտրոնն է Սանտյագո քաղաքը։ Տարածաշրջանը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված ինտենդանտը։

## Աշխարհագրությունը և բնակչությունը
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով՜ տարածաշրջանում բնակվում է 6061185 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 393,50 մարդ/կմ²։

Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 15403,2 կմ²։

## Վարչատարածքային բաժանում
Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը ներառում է 6 նահանգ և 52 համայնք։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Չիլիի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Չիլիի Սանտյագոյի մայրաքաղաքային տարածաշրջան
Nokia Lumia 720

**Nokia Lumia 720**, սմարթֆոն, որը արտադրել է Nokia ընկերությունը, այն աշխատում է Windows Phone 8 օպերացիոն համակարգով։ Սարքը ներկայացվել է 2013 թվականի փետրվարի 25-ին Բարսելոնայում Mobile World Congress-ի ժամանակ։

## Հնարավորություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Դիատոմիտ

մինի|Դիատոմիտ
**Դիատոմիտ**, (՝ դիատոմային ջրիմուռներ), լեռնային ալյուր, ծակոտկեն, թեթև, նստվածքային ապար՝ կազմված դիատոմիտային ջրիմուռների կայծքարային խեցիներից կամ բեկորներից։ Առաջանում է ծովերում ու լճերում կուտակվող դիատոմիտային տիղմից։ Բաղկացած է սիլիկահողից (62-92%) և կավային միներալներից։ Գույնը սպիտակ է, դեղնամոխրագույն, երբեմն՝ գորշ մոխրագույն։

Դիատոմիտի հանքավայրեր կան Հայաստանի Կոտայքի (Նուռնուս գյուղ), Սյունիքի (Շամբ, Նորավան գյուղեր), Արագածոտնի (Փարպի գյուղ) մարզերում։ Օգտագործվում է որպես կլանող ու զտող նյութ, ջերմաձայնամեկուսիչ, հակաբիոտիկների, թղթի, պլաստիկ նյութերի, ներկերի արտադրության և շինարարության մեջ։

Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ
Կատեգորիա:Հող
Ազոտի օքսիդներ

**Ազոտի օքսիդներ,** անօրգանական միացություններ են, ազոտի և թթվածնի միացությամբ։ Թթվածնի հետ ազոտն առաջացնում է 6 կայուն միացություն։
Ազոտի բոլոր օքսիդները սովորական պայմաններում գազեր են բացի N2O5 անգույն բյուրեղական նյութ է։

## Օքսիդների ցանկ
Հայտնի են ազոտի 10 օքսիդներ։

Nitrous-oxide-3D-vdW.png|**Ազոտի ենթօքսիդ**, N2O
Nitric-oxide-3D-vdW.png|**Ազոտի մոնօքսիդ**, NO
Dinitrogen-trioxide-3D-vdW.png|**Երկազոտային դիօքսիդ**, N2O3
Nitrogen-dioxide-3D-vdW.png|**[[Ազոտի (IV) օքսիդ|Ազոտի երկօքսիդ կամ անհիդրիդ]]**, NO2
Dinitrogen-tetroxide-3D-vdW.png|**Երկազոտայի տետրաօքսիդ** N2O4
Dinitrogen-pentoxide-3D-vdW.png|**Ազոտական անհիդրիտ**, N2O5
Trinitramide-3D-spacefill.png|**Եռնիտրոամին**, N(NO2)3

Հայտնաբերվելեն նաև ազոտի երկօքսիդի դիմերը (NO2)2 և 4 քիչ կայուն միացությունները՝ նիտրոզիլամիդ NON3, նիտրիլազիդ NO2N3, եռնիտրիամիդ N(NO2)3 և նիտրատի ռադիկալը՝ NO3. ։

## N<sub>2</sub>O
Բարձր ջերմաստիճանում առաջացնում է ազոտ և թթվածին։ Բարձր կոնցենտրացիայի դեպքում N2O ազդում է նյարդային համակարգի վրա («ուրախացնող գազ»)։ Բժշկության մեջ օգտագործում են N2O, որպես թույլ անզգայացնող միջոց։ N2O անվանում են նաև ազոտային օքսիդ։ Ազոտային օքսիդը երբեմն օգտագործում են ներքին այրման շարժիչների բարելավամ և տաքացման համար։

## NO
Ազոտի օքսիդը NO (ազոտի մոնօքսիդ), անգույն գազ է, ջրում քիչ լուծվող։ Չի փոխազդում ջրի, թթուների, ալկալիների հետ։ Ազոտի (II) օքսիդը միացություններում շատ ռեակցունակ է, կարող է ռեակցիայի մեջ մտնել մի շարք աղերի, հալոգենների, օրգանական միացությունների հետ։
Սովարական ջերմաստիճանում NO փոխազդում է թթվածնի հետ առաջացնելով NO2։ NO օքսիդը ստանում են ամոնիակի կատալիտիկ օքսիդացումով, ազոտական թթվի արտադրությունում։

## N<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(III)

N2O3 օքսիդը (*ազոտի անհիդրիդ*), մուգ կապույտ հեղուկ է, փոխազդում է ջրի հետ առաջացնելով ազոտային թթու HNO2։

## NO<sub>2</sub>(IV)

NO2 ազոտի օքսիդը (*ազոտի երկօքսիդ*), գորշ, թունավոր, օդից ծանր, հեշտ հեղուկացող գազ է։ Սենյակային ջերմաստիճանում NO2
խառնուրդը խառնվում է անգույն դիմերի N2O4 հետ, մոտավորապես 1։1 հարաբերությամբ։ Փոխազդում է ջրի հետ.

:: \mathsf{2NO_2 + H_2O \rightarrow HNO_3 + HNO_2}

և նատրիումի հիդրօքսիդի հետ.

:: \mathsf{2NO_2 + 2NaOH \rightarrow NaNO_3 + NaNO_2 + H_2O}

Ուժեղ օքսիդիչ է։ Շատ նյութեր (ածուխ, ծծումբ, ֆոսֆոր, օրգանական միացություններ) կարող են այրվել NO2 օքսիդում։ Այս օքսիդը օքսիդացնում է SO2 օքսիդը մինչև SO3 օքսիդի, այս ռեակցիայի արդյունքում ստացվում է ծծմբային թթու։ Այս օքսիդը կարող է նյարդայնացնել շնչառական ուղիները, իսկ բարձր կոնցենտրացիայի դեպքում առաջանում է թոքային էմբոլյա։

## N<sub>2</sub>O<sub>5</sub>(V)

N2O5 ազոտի օքսիդը, անգույն, բյուրեղային պինդ նյութ է, հեշտությամբ կարող է փոխազդում է NO2 և О2 նյութերի հետ։ Ուժեղ օքսիդացնող է։ Ջրում հեշտությամբ լուծվում է առաջանելով ազոտական թթու HNO3։

:: \mathsf{N_2O_5 + H_2O \rightarrow 2HNO_3}

## N(NO<sub>2</sub>)<sub>3</sub>
Ստացվել է վերջերս։ Ուսումնասիրվել է միայն սպեկտրալ եղանակը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ազոտի օքսիդներ
Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Լորենցո Մեդիչի

**Լորենցո Մեդիչի** (, ), իտալացի պետական, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գիտնականների, արվեստագետների, բանաստեղծների հովանավոր, Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի ղեկավար իտալական վերածննդի տարիներին։ Հայտնի է որպես Լորենցո Հոյակապ (Լորենցո Հրաշալի)։

Թերևս ամենից շատ հայտնի է արվեստում ունեցած իր մեծ ավանդով։ Նա հովանավորել է ժամանակի նկարիչներին՝ մեծ գումարներ հատկացրել, որպեսզի վերջիններս կարողանային ստեղծել իրենց գլուխգործոցները։

Լորենցո Մեդիչի կյանքը համընկավ հասուն իտալական Վերածննդի կիզակետին, իսկ մահը՝Ֆլորենցիայի ոսկեդարի ավարտին։ Նրա մահվան հետ փլուզվեց իտալական պետական կազմավորումների միջև ստեղծված խաղաղ դրությունը։

Մահացել է Ֆլորենցիայում և թաղված է Ֆլորենցիայի Մեդիչների Մատուռում (իտալ. Cappelle medicee)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Վիլյամ Պետրոսյան

**Վիլյամ Ներսեսի Պետրոսյան** (), հայ քանդակագործ, Հայաստանի նկարիչների միության և նկարիչների միջազգային ընկերակցության անդամ։

## Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1969 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։

Ստեղծագործում է մոնումենտալ քանդակի բնագավառում։

Հեղինակ է Հայաստանի Արարատի մարզի Այնթապ, Այգեզարդ և Արագածոտնի մարզի Զարինջա գյուղերում տեղադրված զոհված ազատամարտիկների հուշարձանների։

## Ստեղծագործություններ
* «Գարեգին Նժդեհ», 1996 թվական, բազալտ, Սյունիքի մարզ, գյուղ Ագարակ
* «Փյունիկ», 1989 թվական, պղինձ, Երևանի երգի թատրոնի շենքի պատին
* «Հովազ», 1997 թվական, տուֆ, Երևան, Հրազդանի կիրճ
* «Լիլիթ», 1997 թվական, տուֆ, Երևան, Ուրուգվայի հրապարակ
* «Կոմիտաս», կիսանդրի, 2005 թվական, բրոնզ

## Պատկերասրահ

Կրակի պար (Լիլիթ).jpg|«Լիլիթ», 1997, տուֆ, Երևան
«Փյունիկ».jpg|«Փյունիկ», 1989, պղինձ, Երևանի երգի թատրոնի շենքի պատին
Մանկական երկաթուղի 1 (1).jpg|«Հովազ», 1997, տուֆ, Երևան, Հրազդանի կիրճ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Օլյակ

**Օլյակ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 7 կմ հարավ-արևելք՝ Օլյակ Ներքին գյուղից 2.5 կմ հյուսիս-արևմուտք, իսկ Օլյակ Վերին գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալաջես

**Ալաջես**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում, Շապին Գարահիսար քաղաքից 10 կմ հարավ, Սև Ծով տանող ճանապարհի աջ կողմում։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալավերդիքենդ

**Ալավերդիքենդ**, գյուղ, Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ 1986 թ.-ի դրությամբ **Նոր Կոռչլու** անվան տակ գտնվում էր Հրազդանի շրջանում։

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ալաջըղ

**Ալաջըղ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։

## Բնակչություն
1906 թվականին ուներ 113 քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին անասնապահությամբ և գյուղատնեսությամբ։

## Տես նաև
* Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Շենքայայի շրջանի համայնքներ
Արքայիկներ

**Արքայիկներ** (), ճնճղուկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 3, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ դեղնագլուխ արքայիկ, կարմրագլուխ արքայիկ։

Փոքրամարմին են՝ մետաքսանուրբ, ցայտուն գույների փետրավորմամբ, բարակ կտուցով, առույգ, շարժունակ վարքագծով։ Արուների կատարը նարնջագույն է, էգերինը՝ դեղին։ Ապրում են փշատերև անտառներում։ Նստակյաց կամ քոչվոր կյանք են վարում։ Ա․ դնում են 5–10 ձու։ Սնվում են որդերով, միջատներով, նրանց թրթուրներով ու ձվերով, մեծ օգուտ են տալիս անտառային տնտեսությանը։ Արքայիկները տարածված են Հս․ կիսագնդի անտառներում։ Հայաստանում Արքայիկներ չեն բնադրվում, հանդիպում են ձմռան ամիսներին։

Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ
Աքիս

**Աքիս** (), **ձմուկ**, կզաքիսների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն կենդանի։ Հայաստանում տարածված է բոլոր մարզերում։ Հիմնականում ապրելու տեղ չունի։ Բազմացման շրջանում զբաղեցնում է ծառերի փչակները, քարակույտերի ճեղքերը կամ այլ կենդանիների հին բները։
Հայաստանում գիշատիչ կենդանիներից ամենափոքրն է։

## Արտաքին կառուցվածք
Մարմինը բարակ է, երկարությունը՝ 13-28 սմ, պոչինը՝ 1, 3-4 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 40-100 գ՚. Դունչը, ոտքերը և պոչը կարճ են։ Ականջները կլորավուն են՝ ծածկված կարճ մազերով։ Ունի սուր ճանկեր։ Մորթին խիտ ու կարճ մազերով է, ամռանը՝ մուգ դարչնագույն, ձմռանը՝ հիմնականում սպիտակ (ոմանց մոտ սպիտակ գույնը նկատվում է միայն մարմնի կողքերին)։
## Սննդառություն
Բացարձակ մսակեր է, սնվում է առավելապես մանր կրծողներով, որսում է նաև հավեր և այլ թռչուններ (գերադասում է որսված կենդանու ուղեղը և թարմ միսը)։
## Բազմացում և զարգացում
Ունենում է 3-9 (երբեմն՝ 12) ձագ։
## Տնտեսական նշանակություն
Օգտակար է. ոչնչացնում է մեծ քանակությամբ կրծողներ։
Մորթին սակավարժեք է։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Կզաքիսներ
Գիլանցիներ

**Գիլանցիներ** (գիլաքիներ, ինքնանվ.` գիլանի, գիլակի, գիլաներեն` گیلک)` իրանալեզու ժողովուրդ Իրանի հյուսիսում, Գիլան նահանգում։ Հասնում են 2-ից 3 միլիոն մարդու։
 
Գիլանի լեռնային շրջաններում առանձնանում է **գալեշների** էթնիկական խումբը։ Կան հիպոթեզներ, որոնց համաձայն հնում հիշատակվող **կադուսիների** ժողովուրդը այսօրվա գիլյանցիներն են։

Լեզուն գիլաներենն է, որը պատկանում է իրանական լեզուների հյուսիսարևմտյան խմբի մերձկասպյան ենթախմբին։ Լեզուն ունի արևմտյան և արևելյան դիալեկտներ։ Շատերը խոսում են նաև պարսկերեն, որն այսօր ջահելության հիմնական առօրյա լեզուն է։

Հավատացյալները շիա-իսլամի հետևորդներ են։

Հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, գալեշների մոտ` կիսաքոչվոր անասնապահությունը։ Հիմնական աճեցվող մշակաբույսը բրինձն է։ Լեռների լանջերին աճեցնում են նաև ցորեն, գարի, քենաֆ, թեյ, ծխախոտ, ցիտրուսայիններ։ Հիմնական աշխատող կենդանին զեբուն է։ Կասպից ծովի ափին տարածված է ձկնորսությունը։ Գիլանը հանդիսանում է **[[Իրան]]ի շերեմաբուծության հիմնական կենտրոնը**։ Այստեղ զարգացած է նաև ապակեգործությունը, գորգագործությունը, մանածագործությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի ազգեր
Կատեգորիա:Իրանական ազգեր
Իգի Ազալիայի սկավառակագրություն

Ավստրալիացի ռեփեր Իգի Ազալիան թողարկել է 1 ստուդիական ալբոմ, 3 մինի ալբոմ, 2 միքսթեյպ, 14 սինգլ և 19 տեսահոլովակ։

Նրան առաջին անգամ ճանաչում են ձեռք բերել նրա «Pu$$y» և «Two Times» երգերը, որոնք տեղադրել էր իր Յութուբի էջում։ 2011 թվականի սեպտեմբերին թողարկելով իր «Ignorant Art» կոչվող դեբյուտային միքսթեյպը, այնուհետև նա ստորագրեց պայմանագիր Grand Hustle Records լեյբլի հետ։ 2012 թվականի ապրիլին նա հայտարարում է որ առաջիկայում կթողարկի իր դեբյուտային մինի ալբոմը որը կոչվելու է «Glory»: Հուլիսի 30-ին Grand Hustle Records լեյբլի օգնությամբ երգչուհին թողարկում է իր «Glory» կոչվող մինի ալբոմը։ 2012 թվականի հոկտեմբերին նա թողարկում է իր երկրորդ միքսթեյպը, որը կոչվում է «TrapGold»:

Իգին իր «Work» կոչվող դեբյուտային սինգլը թողարկել է 2013 թվականի մարտին, իսկ 2014 թվականի փետրվարին թողարկված նրա «Fancy» սինգլը նրան բերում է համաշխարհային ճանաչման և միջազգային բազմաթիվ հիթ շքերթներում զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականները, այդ թվում նաև ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ շքերթը։ Իր դեբյուտային ստուդիական ալբոմը որը կոչվում է «The New Classic», թողարկվել է 2014 թվականի ապրիլի 21-ին։ «The New Classic» ալբոմի վերաթողարկումը լույս է տեսել 2014 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ Վերաթողարկված տարբերակը անվանվել է «Reclassified», որը բացի «The New Classic»-ում ընդգրկված երգերից, ներառում է նաև 6 նոր երգ։

## Ալբոմներ
### Ստուդիական ալբոմներ

### Վերաթողարկումներ

### Մինի ալբոմներ

### Միքսթեյպներ

## Սինգլներ
### Սեփական սինգլներ

### Մասնակցությունը ուրիշների սինգլներում

## Ոչ-սինգլ համագործակցություններ

## Տեսահոլովակներ
### Սեփական տեսահոլովակներ

### Մասնակցությունը ուրիշների տեսահոլովակներում (որպես կատարող)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իգի Ազալիա

Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Queen II

**Queen II**, անգլիական Քուին ռոք խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1974 թվականի մարտի 8-ին։ Մեծ Բրիտանիայում այն վաճառվել է 100,000 օրինակով՝ զբաղեցնելով 5-րդ հորիզոնականը բրիտանական չարթերում։ Համարվում է խմբի ոճային առումով ամենածանր ալբոմներից մեկը։

## Երգացանկ
# Procession - 4։ 08
# Father to Son - 6։ 14
# White Queen - 4։ 33
# Some Day One Day - 4։ 21
# Loser In the End - 4։ 01
# Ogre Battle - 4։ 08
# The Fairy Feller's Master-Stroke - 2։ 41
# Nevermore - 1։ 17
# March of the Black Queen - 6։ 33
# Funny How Love Is - 2։ 48
#Seven Seas of Rhye - 2։ 48

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Քուին խմբի ալբոմներ
Արքաթի

**Արքաթի**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրումից 16-17 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Թուրքերի ձեռքով ավերվել ու ամայացել է Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

Արքաթի տեղական ճանապարհով կապված էր Էրզրում քաղաքի հետ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Արքաթին ուներ եկեղեցի։

## Կրթություն
Գյուղում գործում էր դպրոց։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վույադին Բոշկով

**Վույադին Բոշկով** (, 1931 թ. մայիսի 16, Բեգեչ, Հարավսլավիայի Թագավորություն&nbsp;-&nbsp;2014 թ. Ապրիլ 27), Սերբ նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել Վոյվոդինա, Սամպդորիա և Յանգ Բոյզ ֆուտբոլային ակումբներում։ Մարզչական կարիերայի ընթացքում մարզել է այնպիսի ակումբներ, ինչպիսիք են Ռեալ Մադրիդը, Սամպդորիաը, Ռոման և Նապոլին, ինչպես նաև Հարավսլավիայի ազգային հավաքականը։

## Ակումբային կարիերա
Վույադին Բոշկովը ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Վոյվոդինա ակումբում, որտեղ հանդես է եկել 1950-ից 1960 թթ., հարավսլավական ակումբի կազմում անցկացրել է 512 հանդիպում, որում խփել է 182 գնդակ։ 30 տարեկան հասակում Բոշկովը արտերկրում հանդես գալու իրավունք ստացավ և տեղափոխվեց իտալական Սամպդորիա, սակայն այնտեղ նա ստացավ ծանր վնասվածք, ինչը նրան թույլ չտվեց ցուցադրել իր ողջ ունակությունները։ Բոշկովը կարիերան ավարտեց շվեյցարական Յանգ Բոյզում, որտեղ հանդես էր գալիս որպես խաղացող-մարզիչ։

## Միջազգային կարիերա
1951 թվականի հունիսի 25-ին Բոշկովը իր անդրանիկ հանդիպումն անցկացրեց Հարավսլավիայի ազգային հավաքականում, մրցակիցը Շվեյցարիայի ազգային հավաքականն էր, հանդիպումը տեղ էր ունենում Բելգրադում։ 1952 թվականին Հարավսլավիայի հավաքականը մասնակցեց Հելսինկիում կայացած օլիմպիական խաղերին, հավաքականի կազմում ընդգրկված էր նաև Բոշկովը, թիմը հասավ մինչև եզրափակիչ որտեղ պարտվեց Հունգարիայի հավաքականին, որի առաջատարն էր Ֆերենց Պուշկաշը։ Բոշկովը երկու անգամ մասնակցել է աշխարհի առաջնություններին, որտեղ անցկացրել է 7 հանդիպում, հավաքականի վերջին հանդիպումը Վույադինը անցկացրեց 1958 թվականի աշխարհի առաջնությանը, մրցակիցը Գերմանիայի հավաքականն էր։

1955 թվականի օգոստոսի 13-ին Իռլանդիայի ֆուտբոլային ասոցիացիայի 75 ամյակի կապակցությամբ Բելֆաստում կայացավ Եվրոպայի և Մեծ Բրիտանիայի հավաքականների հանդիպումը, Բոշկովը հանդես եկավ առաջինի կազմում, խաղը ավարտվեց 4։ 1 հաշվով։

## Նվաճումներ
* Հարավսլավիայի առաջնություն՝ 1966 թ.
* Իսպանիայի առաջնություն՝ 1980 թ.
* Նիդերլանդների գավաթակիր՝ 1975վթ.
* Իսպանիայի գավաթակիր՝ 1980 թ.
* Իտալիայի գավաթակիր՝ 1988, 1989 թթ.
* Գավաթակիրների գավաթի հաղթող՝ 1990 թ.
* Իտալիայի չեմպիոն՝ 1991 թ.
* Իտալիայի սուպերգավաթակիր՝ 1991 թ.

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը fifa.com-ում 
* Պրոֆիլը footballplayers.ru-ում 
* Հարցազրույց Բոշկովի հետ 
* Պրոֆիլը weltfussball.de-ում
* Հոդված biografieonline.it-ում
* Կենսագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հարավսլավացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Սերբ մարզիչներ
Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Ափեվանք

**Ափեվանք**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։

## Պատմություն
Գյուղն ամբողջովին ավերվել ու ամայացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Թուրքական յաթաղանի զոհ է դարձել 846 բնակիչ, փրկվել են՝ 24 հայ։

## Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 870 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում Էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, այգեգործությամբ և մեղվաբուծությամբ։

Տեղական ճանապարհով կապված էր Քղի գյուղաքաղաքի հետ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աքսեվինտիկ

**Աքսեվինտիկ**, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։

## Պատմություն
Թուրքերի ձեռքով ավերվել ու ամայացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակիչ
XX դարի սկզբին ուներ 260 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, ծխախոտագործությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ։ Տեղական ճանապարհով Աքսեվինտիկը կապված էր Շապին-Գարահիսար քաղաքի հետ։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալափար

**Ալափար**, գյուղ դաշտային Կիլիկիայում, Ալար գետի ձախ ափին։ Գտնվում էր Պիռամոսի ավազանի Անցմնցուկ (Ալափար) գետի հովտում։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գյուղեր