open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նարինե Մալյան

**Նարինե Հենրիկի Մալյան** (), հայ բեմադրիչ։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011)։

Հենրիկ Մալյանի դուստրը։

## Կենսագրություն
Նարինե Մալյանը ծնվել է Երևանում կինոռեժիսոր Հենրիկ Մալյանի ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի Խաչիկ Դաշտենցի անվան թիվ 114 միջնակարգ դպրոցը։ 1977-1981 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի կինո-ֆոտո բաժնում (Յուրի Երզնկյանի արվեստանոց)։ 1981 թվականից եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի մուլտ արտադրամասում ռեժիսորի ասիստենտ՝ Ռոբերտ Սահակյանցի մոտ, 1984-1992 թվականներին՝ «Հայֆիլմ»-ի կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայի ռեժիսորի օգնական։ 1984-1986 թվականներին զուգահեռ սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետում և ստացել գեղարվեստական ձևավորողի դիպլոմ։ 1992-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ֆիլմադարանի հեռուստալրագրող, 1998-2000 թվականներին՝ «Երևան FM» ռադիոկայանի գեղարվեստական ղեկավար։ 2001 թվականին համագործակցել է «Ինտերնյուս» հասարակական կազմակերպության հետ։ 2005 թվականին մասնակցել է Սպահանի կարճամետրաժ կինոնկարների 3-րդ միջազգային փառատոնին։ 2002 թվականից Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է։ 2006 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի «Новая Драма» միջազգային թատերական փառատոնին և «Հայաստանի մշակութային տարի Ֆրանսիայում» ծրագրի շրջանակներում ցուցադրվել է Փարիզում, Մարսելում և Կանադայում։ 2005 թվականին հրավիրվել է Հալեպի «Ադամյան» թատերախմբի կողմից՝ որպես «Ժառանգության իրավունք» ներկայացման բեմադրիչի օգնական։ 2007 թվականին հանդես է եկել Հենրիկ Մալյանի կինոդերասանի թատրոնի Գոգոլի «Ամուսնություն» ներկայացման գեղարվեստական ղեկավար։

## Ստեղծագործություններ
### Բեմադրություններ
* Միտուայի «Նվագակցողը», 1985 թվական
* Երվանդ Օտյանի «Ընկեր Փանջունի» (Գ. Բաբայանի հետ համատեղ), 1988 թվական
* Արդենի «Խաղաղ հանգրվան», 1990 թվական
* Աղասի Այվազյանի «Ցեղի ֆիզիոլոգիա», 2004 թվական («Արտավազդ» մեդալ, 2005 թվական)
* Վիլյամ Սարոյանի 100-ամյակի կապակցությամբ «Պատմություններ գնացքում», 2008 թվական (ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Տարվա լավագույն ռեժիսուրա» անվանակարգում և «Թեքեյան» մշակութային միության ամենամյա մրցանակաբաշխության «Թատրոն» մրցանակ)
* Վարդան Պետրոսյանի «Խոստովանություն թատրոնում» և «Ճակատագրի կատակներ», 2010 թվական
* Ջոն Պատրիկի «Սիրելի Պամելան»

### Ֆիլմեր
* Էտյուդ, 1981 թվական
* «Առանց խոսքի» վավերագրական կինոնկար, 1981 թվական
* «Վերջապես գալիս եմ տուն» վավերագրական կինոնկար, 2001 թվական («Կին» միջազգային կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ, 2004 թվական)
* «Որդու ծննդյանը սպասող հյուսնը» (կարճամետրաժ)

## Պարգևներ,մրցանակներ
* Երևանի քաղաքապետարանի «Երևանի Զինանշան» հուշամեդալ (2010)
* ՀՀ Ազգային ժողովի Պատվո մեդալ (2011)
* Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նարինե Մալյան
* Չակերտներ. Նարինե Մալյան 
* Նարինե Մալյան - Շողակաթ հեռուստաընկերություն

Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 11 ծնունդներ
Ձեր կենացը (կտավ)

**Ձեր կենացը**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի «Ձեր կենացը» կտավն արտահայտում է նկարչի մտածողությունը՝ ներթափանցված իրական կենցաղայնությամբ և հուշի երազային-երևակայական վերապրումով։

## Նկարագրություն
Կտավում նկարիչն ստեղծել է մահացած ծնողների «երիտասարդ» կերպարները, որոնց «հրավիրել է» սեղանի շուրջ։ Իսաբեկյանը ստեղծել է մտերմիկ-ինտիմ պատկեր, որտեղ անհամատեղելիության հակասական գաղափարն ի հեճուկս տրամաբանության ու իրականության, ժխտված է գեղարվեստական լեզվի պատկերային պայմանականություններով։

Կտավում երեք «կերպարանքները» միավորված են հոգևոր ու գենետիկ կապով, հարազատությամբ։ Մոր դեմքը ողողված է անսահման սիրով ու ջերմությամբ, ընդգծված են ոսկեցոլք հագուստն ու նարնջակարմիր վերնազգեստը։ Այս ներդաշնակությանն անսովոր հակադրություն է նկարչի իրական տարիքի և կարծես լուսանկարչական տպավորության վրա հիմնված՝ ծնողների երիտասարդ պատկերները։ Մոր և հոր թուխ մազերը, դեմքի անբնական ճերմակ դալկությունն էլ ավելի անիրական վերացածության երանգ են ձեռք բերում նկարչի ճշմարտացի ինքնապատկերի կողքին՝ ծերացած մաշկը, իմաստնացած դեմքը, ալեխառն մազերը։ Արվեստագետի ձեռքի գինու բաժակն ասես լի է ապրած տարիների ու հույզերի բեռով, վերաարժեքավորման սուբյեկտիվ իրավունքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Կատեգորիա:1999 նկարներ
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Որդու ծննդյանը սպասող հյուսնը

**«Որդու ծննդյանը սպասող հյուսնը»**, 2011 թվականին բեմադրիչ-ռեժիսոր Նարինե Մալյանի նկարահանած կարճամետրաժ ֆիլմը, որն էկրանավորվել է Աղասի Այվազյանի «Դանիել մշտաբնակը» պատմվածքի հիման վրա։

2012 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Հարգանքի տուրք» ծրագրում։

## Սյուժե
Բազմանդամ ընտանիքի հայր Դանիելն աղքատ ու խեղճ մարդ է, ով օրվա հացը վաստակում է հյուսնությամբ։ Դանիելը սպասում է որդու ծննդյանը։ Ապրում է ամենօրյա նույն առօրյայով՝ լուսաբաց, կնոջ նախատինք, երեխեքի լուռ տառապանք, ապրուստի կռիվ, դառը քուն։ Ինչ գործ պատահի՝ անում է։ Մի օր էլ Դանիելը խաչելության գործ է անում՝ չիմանալով, որ երեք խաչյալներից մեկը Հիսուս Նազովրեցին է։

## Դերասաններ
* Դանիել՝ Առնոլդ Ղազարյան
* Դանիելի կինը՝ Քրիստինա Հովակիմյան
* Դանիելի դուստր՝ Աննա Մկրտչյան
* Դանիելի դուստր՝ Գիսանե Թութունջյան դ’Վարդավան
* Աննա Խաչատրյան
* Դավիթ Գասպարյան

## Մեջբերումներ ֆիլմի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը ՀԱԿ-ի կայքում
* «Որդու ծննդյանը սպասող հյուսնը».Մալյան-Այվազյան կինոպատումը շարունակվում է

Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Պալիցի

**Պալիցի ** () կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2713 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 52 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 52,26 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0965։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ացանա

**Ացանա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լանչխութից հեռու է 8 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 586 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Արղության հայ օրիորդաց դպրոց

**Արղության հայ օրիորդաց դպրոց**, իգական դպրոց Ալեքսանդրապոլում, գործել է 1871-1921 թվականներին։

## Պատմություն
Հիմնվել է իշխան Ղահրաման Արղության-Երկայնաբազուկի կտակի համաձայն։ Բազմիցս փակվել է ցարական իշխանության կողմից և վերաբացվել (1879 թ., 1884 թ., 1896 թ. և այլն)։ Սկզբում ունեցել է 2 դասարան և 2 նախապատրաստական բաժանմունք (ուսման տևողությունը՝ 4 տարի)։ Ընդունվում էին 8-9 տարեկան աղջիկները։ Դասավանդվում էր կրոն, հայոց լեզու, ռուսաց լեզու, հայոց պատմություն, նկարչություն, ձեռագործ, թվաբանություն, գերմաներեն, վայելչագրություն։ Մեկ տարի հետո դարձել է 6-ամյա, 1905 թվականին՝ միջնակարգ (214 աշակերտ)։ 1917 թվականին ունեցել է 385 աշակերտ, դասավանդվել են նաև նոր առարկաներ՝ հայրենագիտություն, ընդհանուր պատմություն, ռուսաց պատմություն, աշխարհագրություն, բնագիտություն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, ֆիզիկա, քիմիա, երգ, առողջապահություն, հայ գրականություն, ֆրանսերեն և մանկավարժություն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի աշակերտները - Students of Arghut Armenian Girls' School (1910) 01.png|Դպրոցի աշակերտները, 1910 թ․
Պատկեր:Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի աշակերտները - Students of Arghut Armenian Girls' School (1910).png|Դպրոցի աշակերտները աշակերտները, 1910 թ․
Պատկեր:Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի աշակերտները - Students of Arghut Armenian Girls' School (1917).png|Դպրոցի աշակերտները աշակերտները, 1917 թ․
Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի աշակերտները - Students of Arghut Armenian Girls' School (1911).png


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայկական օրիորդաց դպրոցներ
Էնրիկե Գուաիտա

**Էնրիկե Գուաիտա** (, հուլիսի 11, 1910, Լուկաս Գոնսալես, Արգենտինա - մայիսի 10, 1959, Բահիա Բլանկա, Արգենտինա), իտալո-արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ, ով հանդես է եկել Արգենտինայի և Իտալիայի ազգային հավաքականներում։

## Կարիերա
Գուաիտան հանդես է եկել արգենտինական Էստուդիանտես դե Լա Պլատա ակումբում։ 1934-ին տեղափոխվել է Իտալիա, որտեղ անցկացրել կարիերայի լավագույն տարիները։ 1933-ից 1935 թվականներին խաղացել է Ռոմայի կազմում։ 1934/35 մրցաշրջանում դարձել է առաջնության լավագույն ռմբարկու։ 1936 թվականին վերադարձել է Արգենտինա, որտեղ հանդես է եկել Ռասինգի և Էստուդիանտեսի կազմում։ 1939-ին ավարտել է ֆուտբոլային կարիերան։

Իտալիայի ազգային հավաքականում անցկացրած 10 հանդիպումներում դարձել է 5 գոլի հեղինակ, որից մեկը Ավստրիայի ազգային հավաքականում դեմ 1934 թվականի աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչում։

Գուաինտան համարվում է 12 արգենտինացի ֆուտբոլիստներից մեկը, ովքեր հանդես են եկել նաև Իտալիայի հավաքականում, մինչ մեկից ավելի հավաքականում հանդես գալու արգելքը։

Էնրիկե Գուաիտա մահացել է Բահիա Բլանկայում 1959 թվականի մայիսի 10-ին, 48 տարեկան հասակում։

## Նվաճումներ
### Ազգային
* Աշխարհի չեմպիոն (1)՝ Իտալիա 1934
* Ամերիկայի գավաթ (1)՝ Արգենտինա 1937
### Անհատական
* Սերիա A-ի լավագույն ռմբարկու՝ 1934-35 (28 գոլ)

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը enciclopediadelcalcio.com-ում 
* Հոդված storiedicalcio.altervista.org-ում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստուդիանտեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռասինգ Ավելյանեդայի ֆուտբոլիստներ
Սերջո Սանտարինի

**Սերջո Սանտարինի** (, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել իտալական մի շարք ակումբներում և Իտալիայի ազգային հավաքականում։ 2015 թվականին ընդգրկվել է Ռոմայի փառքի սրահի ֆուտբոլիստների ցանկում։ 1976–1980 թվականներին եղել է Ռոմայի ավագը։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Նվաճումներ
**[[Ռոմա ՖԱ|Ռոմա]]**
*Իտալիայի գավաթակիր՝ 1968-69, 1979-80, 1980-81

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Պրոֆիլը NTF-ում

Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Փառքի սրահների անդամներ
Բանջարանոցում (նկար)

**Բանջարանոցում**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1938 թվականին ստեղծած աշխատանքը, որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Նկարագրություն
Տուշանկարում պատկերված են մարգերում աշխատող երկու կանայք։ Աշխատանքն առանձնանում է կատարման ոգեշունչ թեթևությամբ։ Գծային ռիթմն իր դինամիզմով «ընդգրկում է» հորինվածքի յուրաքանչյուր տարր՝ անկյունագծային դասավորված մարգերի «վազքը», ֆիգուրները, ամպերը։ Սովորական աշխատանքային պատկերը գրչի մի քանի «շտրիխները» ներկայացնում են որպես ռոմանտիկ և հուզական հագեցվածությամբ լայն հորիզոնի բնաշխարհ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Կատեգորիա:1938 նկարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Աշոտ Ասատուրյան

**Աշոտ Ասատուրյան** (), խորեոգրաֆ, ռեժիսոր, լիբրետիստ, Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Խորհրդային բալետային թատրոնի նորարարներից մեկն է։ 1967 թվականին ավարտել է Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ-Պետերբուրգ) Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայի բալետմայստերական բաժինը։ Աշոտ Ասատուրյանի բեմադրական դեբյուտը Արիֆ Մելիքովի «Լեգենդ սիրո մասին» լիամետրաժ բալետի բեմադրությունն էր՝ դիպլոմային աշխատանքը, որը 1968 թվականին ներկայացվեց Սարատովի Ն. Գ. Չերնիշևսկու անվան օպերայի և բալետի թատրոնում։ Հենց նույն թվականին Աշոտ Ասատուրյանը նշանակվում է հիշյալ թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։ Այնուհետև իրար են հաջորդում Պ. Չայկովսկու «Մարդուկ-Ջարդուկը» (1968), Է. Լազարևի «Անտոնիոս և Կլեոպատրան» (1971), Արամ Խաչատրյանի «Գայանեն» (1972) և այլն։

1972 թվականին Աշոտ Ասատուրյանը հրավիրվում է Երևան՝ որպես Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետմայստեր։

1991-1997 թվականներին Աշոտ Ասատուրյանն աշխատում է Խարկովում որպես Ն. Լիսենկոյի անվան ուկրաինական օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Ստեղծագործական գործունեության 31 տարիների ընթացքում Լենինգրադում, Սարատովում, Սվերդլովսկում (Եկատերինբուրգ), Երևանում, Թբիլիսիում, Չելյաբինսկում, Խարկովում և Բաքվում Աշոտ Ասատուրյանը բեմադրել է 23 բալետ։

Երևանում նա բեմադրել է Ս. Բալասանյանի «Լեյլի և Մեջնունը» (1973), Կոնստանտին Օրբելյանի «Անմահությունը» (1975), Մ. Ռավելի «Դափնիս և Քլոեն» (1980), Գ. Եղիազարյանի «Արա Գեղեցիկ և Շամիրամը» (1982), Պ. Չայկովսկու «Թեմա վարիացիաներով» (1983), «Հերոսական բալլադը»՝ Ա. Բաբաջանյանի համանուն ստեղծագործության երաժշտության հիման վրա (1985, նվիրված էր Մեծ հաղթանակի 40-ամյա հոբելյանին), Ի. Ստրավինսկու «Օրփեոսը» (1989) և այլն։

Խարկովում նա բեմադրել է Ի. Ստրավինսկու «Օրփեոսը» և «Հրեղեն հավքը», Պ. Չայկովսկու «Թեմա վարիացիաներով» (1991) և «Մարդուկ-Ջարդուկը» (1992), Ա. Կաներշտեյնի «Եվպրակսիան» (Ա. Ասատուրյանն ուկրաինական արվեստի պատմության մեջ է մտել 1994 թվականին հիշյալ բալետի անդրանիկ բեմադրությամբ), «Սիմֆոնիկ պարերը»՝ Ս. Ռախմանինովի համանուն ստեղծագործության երաժշտությամբ (1997) և այլն։
## Աղբյուրներ
* Աննա Ասատրյան, Նազենիկ Սարգսյան, «Աշոտ Ասատուրյանը XX դարի վերջին երեսնամյակի խորեոգրաֆ», Երևան, «Ամրոց գրուպ», 2011, 208 էջ։», պատմաբանասիրական հանդես №1, 2012, էջ 256-258, ISSN 0135-0536

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ
Կատեգորիա:Հայ լիբրետիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Բոսորագույն ճանկ

**Բոսորագույն ճանկ** (, 1944), ամերիկացի կինոռեժիսոր Ռոյ Նիլի գեղարվեստական ֆիլմերից մեկը։ Այն թվով ութերորդն է՝ նվիրված Շերլոկ Հոլմսի արկածներին և բժիշկ Վաթսոնին։ Ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցում էին Բեզիլ Ռեբոուն, Նայջել Բրյուսը և այլ հայտնի դերասաններ։ Բազմաթիվ քննադատների և երկրպագուների կողմից այս ֆիլմը համարվում է «Universal Studios» կինոստուդիայի նկարահանած 12 ֆիլմերից լավագույնը։ Ֆիլմը նկարահանվել է 1944 թվականին։ Այն ամբողջովին ներկայացվում է անգլերենով։

## Սյուժե
Հոլմսը և Վաթսոնը մասնակցում էին ոգեհարցության գիտության նվիրված կոնֆերանսին Կանադայում։ Նրանք ստանում են Լեդի Պենրոուզից հեռագիր, ով ապրում էր Լա Մորտ Ռուժ փոքրիկ գյուղում։ Հեռագրում օգնություն էր հայցվում։ Երբ Հոլմսը պատրաստվում էր հրաժարվել, նա ստանում է նոր նամակ, որտեղ և ասվում էր, որ լեդի Պենրոուզը դաժանաբար սպանվել էր։ Հոլմսը և Վաթսոնը հասնում են այդ հեռավոր գյուղը ...:
:

## Առանձնահատկություն
* Ֆիլմը հիմնված է իրական սցենարի վրա և իր մեջ չի ներառում Արթուր Դոյլի պատմվածքներից տարրեր։
* Այս ֆիլմում են նկարահանվում Մարիա Գորդոնը (Միսիս Հադսոն) և Դենիս Հոյան (լեյսթրեդ).
* Ֆիլմի գործողությունները կատարվում են Կանադայում։
* Ֆիլմի վերջում Հոլմսը մեջբերում է Ուինսթոն Չերչիլին։

## Դերերում
* Բեզիլ Ռեբոու */ [[Շերլոկ Հոմս]]*
* Նայջել Բրյուս */ [[Բժիշկ Վաթսոն]]*
* Ջերնարդ Համեր */ Փոթս*
* Թոլ Քավանո* / Լորդ Պենրոուզ*
* Արթուր Հոլ */ Էմիլ Ժուրնետ*
* Քեյ Մարի Հարդինգ */ Ժուրնետ*
* Միլի Մանդեր */ դատավոր Բրիսսոն*
* Դեյվիդ Քլայդ */ Թոմփսոն*
* Իան Վուլֆ */ Դրեյք*
* Վիկտորիա Հորն */ Նորա*
* Ջորջ Քիրբի */ Հայր Պիեր*
* Ֆրանկ Օ'Քոնոր */ Կառապան*
* Հարրի Ալլեն* / Թեյլոր (պահեստապետ)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Տեղեկություններ ֆիլմի մասին 

Կատեգորիա:1940-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1944 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Կանադայի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կանադայում
Կատեգորիա:1940-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Բրեսի (Էնայի գավառ)

**Բրեսի ** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Շատո Տերրի համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Շատո Տերրի շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02119*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 352 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 222 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 167-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 55-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 75,2 %, 1999 թվականին եղել է 69.4 %)։ 167 աշխատունակ բնակիչներից 142-ը աշխատում էին (74 տղամարդ և 68 կին), անաշխատանք էին 25-ը։
55 անգործունակ մարդկանցից 14-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 25-ը՝ թոշակառու, 16-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Բրեսի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ett Hem-ի տուն-թանգարան

**Ett Hem-ի տուն-թանգարան** (), Ֆինլանդիայում գտնվող միակ ազնվական թանգարանը, որը գտնվում է Տուրկու քաղաքում։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1918 թվականին։

## Պատմություն
left|250px|Թանգարանի պատին փակցված ցուցատախտակը
1925 թվականին Ալֆրեդ և Հելենա Յակոբսոններ հյուպատոսական զույգը Աբո ակադեմիային որպես ժառանգություն է փոխանցել գեղանկարչության իր մասնավոր հավաքածուն և ինտերիերի առարկաները։ 1932 թվականին հավաքը կայացվել է որպես թանգարան և բացվել այցելության համար Hämeenkatu (Tavastgatan), 30. հասցեով։

1965 թվականին հավաքածուն տեղափոխվել է նոր հասցե՝ Piispankatu (Biskopsgatan), 14.

Շենքի ինտերիերում ներկայացված են 19-20-րդ դարերի Ֆինլանդական մեծ իշխանության ազնվական կենցաղին վերաբերող հատուկ նկարների և առարկաների հավաքածուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ett Hem-ի տուն-թանգարանի էը   

Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1918 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի տուն-թանգարաններ
Ճանճաթ

**Ճանճաթ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լանչխութից հեռու է 16 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 499 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Մալթաղվա

**Մալթաղվա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի Փոթիի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 3 մետր բարձրության վրա՝ Սև ծովի ափին։

## Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 9187 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ (71 %), ռուսներ (29 %)։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Փոթիի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Փոթիի շրջան
Բայդաևկա

**Բայդաևկա**, Նովոկուզնեցկի փոքր գետը, Տոմի աջ վտակը։ Երկարությունը՝ 6 կմ։ Գետի ակունքի սկզբում է գտնվում Բայդաևի հանքը, որը նետում է գետի մեջ աղտոտող թափոններ - քլորի և մանգանի իոններ, կախույթային նյութեր։ Հոսում է Նովոբայդաևսկայա կոչվող փոքր տարածաշրջանի երկարությամբ։ 5-րդ կիլոմետրի վրա դրա մեջ է ներհոսում Կոմմունարկա վտակը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Շուափխո

**Շուափխո** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթի մարզի Դուշեթի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1320 մետր բարձրության վրա՝ Արագվի գետի աջ ափին։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 63 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 35 մարդ, մեծամասնությունը՝ փշավներ (վրացական էթնիկ խումբ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Լերմոնտ Մովսիսյան

**Լերմոնտ Մուշեղի Մովսիսյան** (), հայ ռադիոֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (1993)։

## Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և նուն տարում ընդունվել ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետ։ 1964 թվականին ավարտել է համալսարանը, իսկ 1965 թվականից աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱԱ Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1965 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան և նույն տարում զորակոչվել խորհրդային բանակ։ Զորացրվելուց հետո ուսումը շարունակել է ասպիրանտուրայում և ավարտել այն 1969 թվականին։

1970 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և աշխատանքի անցել ԵՊՀ-ում սկզբում որպես դասախոս, ապա՝ ավագ դասախոս, դոցենտ, իսկ 1992 թվականի դեկտեմբերից՝ պրոֆեսոր։ 1975-1976 թվականներին վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ի Սթենֆորդի համալսարանում։

1992 թվականին Խարկովում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1986 թվականից մինչև կյանքի վերջը եղել է ԵՊՀ գերբարձր հաճախությունների ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել մայրենի լեզվով մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկների ստեղծմանը։

Հեղինակ է ավելի քան 40 գիտական աշխատանքների, այդ թվում՝ էլեկտրադինամիկայի բուհական երկհատոր ձեռնարկի։ Աշխատանքները վերաբերում են էլեկրադինամիկայի, գերբարձր հաճախությունների ռադիոֆիզիկային, մասնավորապես էլեկտրոն-ճառագայթային փոխազդեցության հարցերին։

## Երկեր
* ԳԲՀ էլեկտրադինամիկա։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Երևան, 1983։
* ԳԲՀ էլեկտրադինամիկայի հատուկ գլուխներ։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Երևան, 1988։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռադիոֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Ատոմ Մուրադյան

**Ատոմ Ժորայի Մուրադյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1999)։

## Կենսագրություն
1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970-1975 թվականներին և 1995-2001 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում, 1976-1995 թվականներին եղել է Կոնդեսացված միջավայրերի ֆիզիկայի («Լազերային տեխնիկա») ՀԳԻ, 1999-2004 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ ճարտարագիտական կենտրոնի փոխտնօրեն, 2001 թվականից ԵՊՀ ֆիզիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ Հանդիսանում է «Տեսական ֆիզիկա» մասնագիտությամբ ԵՊՀ մասնագիտական խորհրդի և «Օպտիկա» մասնագիտությամբ ԵՊՀ մասնագիտական խորհրդի անդամ։

Կանխագուշակել է ատոմի կողմից ֆոտոկլանման և ճառագայթման շարժընթացներում էներգետիկ մի մակարդակից մյուսը կամայական մեծության իմպուլսի տեղափոխման և կուտակման հնարավորությունը, հայտնաբերել է (Վ. Մ. Հարությունյանի հետ) լուսային կանգուն ալիքի դաշտում ատոմի կոհերենտ դիֆրակցիայի երևույթն ու հաշվել դրա իմպուլսային բաշխման տեսքը, ցույց տվել, որ խորացող բազմակի պոտենցիալային հորերում գազի Բոզե-Էյնշտեյնյան կոնդենսացման ջերմաստիճանն իջնում է՝ ձգտելով զրոյի։

Համահեղինակ է «Մասնիկների պատահական շարժումները» (2006) ուսումնական ձեռնարկի։

## Անդամակցություն
* «Տեսական ֆիզիկա» մասնագիտությամբ ԵՊՀ Մասնագիտական խորհրդի անդամ
* «Օպտիկա» մասնագիտությամբ ԵՊՀ Մասնագիտական խորհրդի անդամ

## Երկեր
* Մասնիկների պատահական շարժումները։ Ուսումնական ձեռնարկ, Մուրադյան, Ատոմ Ժորայի, Մուրադյան, Գ. Ա., Երևանի պետական համալսարան, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2006։

## Հոդվածներ
* А. Ж. Мурадян, Г. А. Мурадян, Лазерные бегущие волны для дифракции Капицы-Дирака в атомном интерферометре, Известия НАН РА. Физика (Journal of Contemporary Physics (Armenian Academy of Sciences), 2018, Vol. 53, Issue 2, стр. 135-142.
* А. Ж. Мурадян, Г. А. Мурадян, Квазиклассическое приближение для резонансного рассеяния Капицы-Дирака, Известия НАН РА. Физика (Journal of Contemporary Physics (Armenian Academy of Sciences), 2017, Vol. 52, Issue 3, стр. 271-278.
* A. Zh. Muradyan, G. Muradyan, H. Hakobyan, Tunneling dynamics of a two-atom system | Journal of Physics: Conference Series, 2016.
* Atom Zh. Muradyan, Gevorg Muradyan, Generalized Bloch states of a two-level atom in the field of counterpropagating waves: application to the Kapitza-Dirac diffractio problem, Physica Scripta. 2015.
* Balasanyan B., Muradyan A. Zh., Three-level medium as a former of a series of short light pulses, Journal of Contemporary Physics (Armenian Academy of Sciences), 2012.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայտնի են ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների և թղթակից անդամների թեկնածուները, Լազերային ֆիզիկա, Մուրադյան Ատոմ` ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Հերմես (այլ կիրառումներ)

**Հերմես** անունը կարող էվերաբերել հետևյալ հասկացություններին.

* Հերմես, հին հունական աստված, Զևսի և Մայայի որդին։
* Հերմես Եռամեծ, հնավանդ իմաստասերի անվանում կամ տիտղոս, որը համարվում էր եգիպտական իմաստության աստված Թոթի և հունական Հերմես աստծու մարմնավորումը։ 
* Հերմես, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Չինացիներ

250px|frameless|աջից

**Չինացիներ**, մարդկանց որոշակի հանրություն, ովքեր որևէ կերպ կապված են մի շարք ընդհանրություններով։ Գոյություն ունեն մարդուն չինացի անվանելու մի քանի նախապայման.

* Դա այն մարդիկ են, ովքեր ունեն Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության (մայրցամաքային Չինաստան, Հոնկոնգ և Մակաո) կամ Չինաստանի Հանրապետության (Թայվան) քաղաքացիություն և բնակվում են այնտեղ։

Ինչ վերաբերվում է այն հարցին, թե արդյոք քաղաքացիությունը Չինաստանում մարդուն դարձնում է չինացի՝ կան տարբեր կարծիքներ, քանի որ Թայվանի անկախության կողմնակիցները չեն համարում, որ Թայվանը Չինաստանի մասն է։ Չինական ազգի վերաբերյալ նման պատկերացումը ունի իրավական հիմք։

* Չինական ազգի էթնիկ կազմը ներառում է բոլոր 56 ազգություններ, որոնք ապրում են Չինաստանում և պաշտոնապես ճանաչվել են կառավարության կողմից (օրինակ՝ հաներ, մոնղոլներ, մանչժուրներ, տիբեթցիներ և այլն), ինչպես նաև կազմավորված այնպիսի էթնիկ խմբեր, որոնք ապրում են Չինաստանում Ցին դինաստիայից (1644-1911 թթ) սկսած։ Դա վերաբերվում է նաև արտասահմանում ապրող չինացիներին։
* Հաճախ չինացի են անվանում Չինաստանում մեծամասնություն կազմող հան ազգությանը։
* Բացի ազգությունից, «չինական»-ին պատկանելիությունը որոշվում է նաև բնակության վայրով (աշխարհագրական ֆակտոր), ծագումով (կենսաբանական պատճառ), տոհմաբանությամբ (պատմական և տոհմաբանական ֆակտոր)։

## Տես նաև
* Հան (ազգություն)

Կատեգորիա:Չինաստանի ազգեր
Հան (ազգություն)

**Հան** (ավանդ. չին. 漢族), չինացիներ, ազգ։ Չինաստանի հիմնական բնակչությունը։ Առավել խոշոր խմբերով բնակվում են նաև Թաիլանդում, Մալայզիայում, Ինդոնեզիայում, Սինգապուրում, Վիետնամում, Բիրմայում, Ֆիլիպիններում, Կամբոջայում։ Թվաքանակով աշխարհում գրավում են առաջին տեղը։

Լեզուն չինարենն է, որը պատկանում է չին-տիբեթական ընտանիքին, ընդգրկում է միմյանցից խիստ տարբերվող մի քանի բարբառ։ Գիրը հիերոգլիֆային է։ Մարդաբանորեն միատարր չեն։ Հիմնականում պատկանում են մոնղոլոիդ ռասայի խաղաղօվկիանոսյան ճյուղին, հյուսիսային Չինաստանի մեջ գերակշռում են արևելաասիական, իսկ հարավային Չինաստանի մեջ՝ հարավասիական խմբերի տարատեսակներ։ Կրոնական պատկերացումներում համադրված են տարբեր կրոնների և հավատալիքների զանազան տարրեր։ Առավել նշանակալից է եղել նախնիների պաշտամունքը։ Սկզբում տարածված են եղել դաոսականությունն ու կոնֆուցիոսականությունը, այնուհետև՝ բուդդայականությունը, մասամբ՝ քրիստոնեությունը, առավել քիչ՝ մահմեդականությունը (իսլամ)։

Նրանց նախնիների թվին են պատկանում Հուանհե և Յանցզի գետերի ավազանների երկրագործ ցեղերը, որոնք ստեղծել են մ.թ.ա. 3-2-րդ հազարամյակների նեոլիթյան մշակույթ։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյարկում այժմյան Հենան, Շենսի, Շանսի նահանգների տարածքում առաջացել է Ին պետական կազմավորումը, որի բնակիչների լեզվի հիման վրա զարգացել է հին չինարենը։ Մ.թ.ա. 11-րդ դարում արևմտյան հարևան չժոու ցեղը նվաճել է Ին պետությունը։ Մ.թ.ա. 11-3-րդ դարերում ին և չժոու ժողովուրդների միախառնված հետնորդների շրջակայքում ապրել են չինական աղբյուրներում հավաքական անվանումներով հայտնի զանազան ցեղեր (հարավում՝ ման, արևմուտքում՝ ժուն, հյուսիսում՝ դի, արևելքում՝ ի)։ Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի կեսից չինական աղբյուրներում հիշատակված Յանցզիից հարավում բնակվող յուէ բազմաթիվ ցեղերը։ Դրանք հիմնականում եղել են տայ ժողովուրդների նախնիները։

Հան դինաստիայի (Յանցզիի Հան վտակի անունից) ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 3-րդ - մ.թ. 3-րդ դարեր) կազմավորվել է հին չինական ժողովուրդը, իսկ դինաստիայի անունը դարձել է չինացիների ինքնանվանումը (հան)։ Ըստ չինացի պատմագիր Սիմա Ցյանի «Շի-ցզի» աշխատության, հաների նախնին եղել է լեգենդար Հուան-դին (Դեղին կայսր)։ Հան պետության ընդարձակումն ուղեկցվել է հաների նշանակալից վերաբնակեցումներով և որպես կանոն, Արևելյան Ասիայի այլ ժողովուրդների ձուլմամբ։ Տան դինաստիայի ժամանակաշրջանում (6-9-րդ դարեր) տրոհված Չինաստանի վերամիավորումը նպաստել է չինացիների էթնիկական համախմբմանը։ Սակայն այդ ժամանակաշրջանում էլ նրանց բնակության ոլորտը ամենևին չէր ընդգրկում այժմյան Չինաստանի ամբողջ տարածքը։ Հյուսիսում միմյանց հաջորդել են թյուրքական և մոնղոլական անկախ քոչվոր միավորումները, իսկ հարավ-արևմուտքում գոյատևել են գլխավորապես ի, տան, մոն-քմերական ժողովուրդների նախնիներով բնակեցված պետություններ։

Սուն դինաստիայի ժամանակաշրջանում (10-13-րդ դարեր) Չինաստանը բաժանվել է հյուսիսային և հարավային մասերի։ Հյուսիսում սկզբում տիրապետել են մոնղոլալեզու կիդանները (որոնց անունով էլ՝ ռուսերեն «Կիտայ» անվանումը), այնուհետև՝ տունգուսա-մանջուրական լեզվով խոսող չժուրչժենները։ 13-րդ դարի կեսին այժմյան չինացիների տարածքը նվաճել են մոնղոլները։
Մանջուրական Ցին դինաստիայի ժամանակաշրջանում (1664-1911 թթ) հիմնականում ձևավորվեցին Չինաստանի այժմյան քաղաքական սահմանները։

Կատեգորիա:Չինաստանի ազգեր
Ներքին Ակեթ

**Ներքին Ակեթ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 587 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Տես նաև
* Վերին Ակեթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ռուբեն Խլղաթյան

**Ռուբեն Խաչիկի Խլղաթյան** (ծնվ. 26 դեկտեմբերի 1961 թ., գ. Ոսկեթաս, Թալինի շրջան), ՀՀ տեղական ինքնակառավարման համակարգի գործիչ, Արմավիրի քաղաքապետ։

## Կրթություն
*1967-1977 թթ. - սովորել և ավարտել է Հոկտեմբերյան քաղաքի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։
*1984 թ. ընդունվել և 1995 թ. ավարտել է Նովոչերկասկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ինժեներ–մեխանիկի մասնագիտությամբ։
*2001-2006 թթ. - սովորել և հեռակա ուսուցմամբ ավարտել է Ռոստովի Հարավ-Ռուսական Տնտեսագիտության և Սերվիսի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1974-1980 թթ. - զբաղվել է ձյուդո ըմբշամարտով։
*1980-1982 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
*1983-1988 թթ. - աշխատել է Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի կոշիկի ֆաբրիկայի արտադրամասի պետ։
*1988-1993 թթ. - Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում հիմնադրել և ղեկավարել է «Գալակտիկա» կոոպերատիվը։
*1993-1996 թթ. - Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի «Դրուժբա» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրեն։
*1996-2002 թթ. - Արմավիր քաղաքում հիմնադրել է և խորհրդի նախագահի կարգավիճակով ղեկավարել է «Լեգենդա» ՍՊԸ։

## Գործունեությունը տեղական ինքնակառավարման համակարգում
*2002-2004 թթ. - Արմավիրի քաղաքապետի տեղակալ։
*2004 թ. ընտրվել է Արմավիրի քաղաքապետ։
*2007 թ. վերընտրվել է Արմավիրի քաղաքապետ։
*2011 թ. վերընտրվել է Արմավիրի քաղաքապետ։
*2013 թ. փետրվարին ներկայացրել է հրաժարական, որը 2013 թ. փետրվարի 28-ին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ մերժվել է։
*2015 թ. մարտին վերընտրվել է Արմավիրի քաղաքապետ։

## Պարգևներ
* Ձյուդոյի ԽՍՀՄ պատանիների չեմպիոն (1977)։
* ՀԽՍՀ բազմակի չեմպիոն։
* ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ սպորտի վարպետ։
* Հայաստանի Հանրապետության լավագույն համայնքապետ (2006)։

Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։
Ամուսնացած է ունի չորս զավակ, չորս թոռ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ոսկեթաս գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ՏԻՄ գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Արմավիրի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Հայ ձյուդոիստներ
Արտավազի վանք

**Արտավազի վանք**ը գտնվում է Կոտայքի մարզի Արտավազ գյուղից մոտ 500մ արևմուտք։ Կառուցված է գորշավուն բազալտի սրբատաշ քարերով։ Այն հիմնվել է 7-րդ դարում։

Վանքի 7-րդ դարում կառուցված մայր եկեղեցին կենտրոնագմբեթ է, թաղը պահում են 4 կամարները, վերանորոգվել է 11-րդ և 13-րդ դարերում։ Ենթաթմբուկային քառակուսի հորինվածքից շրջանային անցումը կատարված է առագաստների միջոցով։ Չորս խորաններից երեքը արտաքուստ ունեն ուղղանկյուն, ներսից կիսաշրջանաձև հորինվածք և միայն արևմտյան խորանն է, որտեղից բացվում է եկեղեցու մուտքը և այն ևս ներքուստ ուղղանկյուն հորինվածք ունի։ Հյուսիսային կողմի խորանից բացված մուտքով եկեղեցին միացել է VI դարում կառուցված միանավ սրահին։

Վանական համալիրի մյուս կառույցը միանավ բազիլիկ եկեղեցի է, որ կառուցվել էր 7-րդ դարում։ իր սկզբնական կառուցվածով պահպանվել է մինչև 12-րդ դարի 20-ական թվականները և միայն դրանից հետո է իրականացվել վեերականգնողական աշխատանքներ։ Դրա վկայությունն է հանդիսանում խաչքարերից մեկի վրա եղած արձանագրությունը։ Եկեղեցու մուտքը արևմուտքից է, պահպանվել է միայն խորանի գմբեթարդը։ Երեսապատի սրբատաշ քարերի մեծ մասը թափված են։

Երկու եկեղեցիների միացման մասում առաջացած ազատ տարածքում 13-14 դարերում վերանորոգումների ժամանակ կառուցվել է մատուռ։

Հետագա թաղումների հետևանքով եկեղեցիների շրջակայքում տարածված գերեզմանոցը հիմնովին ավերվել է։ Տեղաշարժված, առանց պատվանդանների խաչքարերի (XII-XIII դդ.) մի մասը, ինչպես նաև արձանագիր քարերի առանձին բեկորներ հենված են միանավ եկեղեցու արևելյան պատին։
## Պատկերասրահ

File:ARTAVAZAVANQ Վանական համալիր Արտավազավանք 1.JPG|
File:ARTAVAZAVANQ Վանական համալիր Արտավազավանք 3.JPG|
File:ARTAVAZAVANQ Վանական համալիր Արտավազավանք 50.JPG|


Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ցեղասպանության որբերը

**Ցեղասպանության որբերը** (), ամերիկահայ ռեժիսոր Պարետ Մարոնյանի նկարահանած ֆիլմը Հայոց ցեղասպանության մասին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։ Ֆիլմի հերոսները ոճիրը վերապրածներն ու նրանց ժառանգներն են, որոնք պատմում են իրենց պատմությունները։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Լիբանանում գտնվող Անթուրայի որբանոցի մասին, որտեղ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ապաստան էին գտել հազարավոր հայ երեխաներ։ Ֆիլմում ներառված են Մորիս Միսակ-Կելեկչյանի, Ալմաստ Պողոսյանի, Ջեք Գևորգյանի, բրիտանացի լրագրող Ռոբերտ Ֆիսկի, Քլարքի համալսարանի պրոֆեսոր Դեբորա Դուորքի հարցազրույցները։

105-ամյա Ալմաստ Պողոսյանը պատմում է ինչպես է որբացել, ինչպես է ոտքով հասել Դեր Զոր, այնուհետև հայտնվել արաբ մի ընտանիքում, որից հետո՝ Հալեպի որբանոցներից մեկում և, ի վերջո, հանգրվանել ԱՄՆ-ում։ Ալմաստի պատմությունը շարունակում է թոռը՝ Բրյուս Պողոսյանը (Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի նախագահ, 2010-2014)թվականներին։ Ֆիլմում օգտագործվել են նաև Ռոքֆելեր արխիվային կենտրոնի, Գերմանիայի և Դանիայի ազգային արխիվների և ԱՄՆ կոնգրեսի գրադարանի, ԱՄՆ ազգային արխիվի, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի և այլ կառույցների արխիվային լուսանկարներ ու փաստաթղթեր։

Ֆիլմը Հեռուստատեսային արվեստի ու գիտության ազգային ակադեմիայի կողմից նոմինացվել է 2014 թվականի Սանքոսթ տարածաշրջանի «Էմմի» մրցանակաբաշխության վավերագրական-պատմական ֆիլմերի անվանակարգում։

## Փաստեր
Պարետ Մարոնյանը ոգեշնչվել է ստեղծելու «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը 2010 թվականին՝ The Independent-ում Ռոբերտ Ֆիսկի «Հայոց ցեղասպանության կենդանի ապացույցը» հոդվածը կարդալուց հետո։ Ֆիլմը ստեղծվել է 3,5 տարում և երկու անգամ առաջադրվել «Էմմիի»։

«Ցեղասպանության որբեր» ֆիլմը ցուցադրվել է «PBS» հեռուստաալիքի կողմից, և հեռուստադիտողների թիվը գերազանցել է 12 միլիոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Orphans of the Genocide 
* Bared Maronian: Orphans of the Genocide 
* «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը ներկայացվել է «Էմմի» մրցանակաբաշխության
* Documentary: Orphans of the Genocide

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Խալեդ Թաժա

**Խալեդ Թաժա** (), սիրիացի դերասան։

## Կենսագրություն
Սիրիացի տաղանդավոր դերասան։ Ծնվել է Սիրիայում՝ Դամասկոս քաղաքում։ Դերասանական գործունեությունը սկսվել է “Սաէք Ալ-Շահինա” ֆիլմով, որը 1966 թվականին արտադրել է Դամասկոսի կինոյի ազգային կազմակերպություն։ Մասնակցել է բազմաթիվ ֆիլմերի նկարահանման, սերիալների և հեռուստատեսային հաղորդումների պատրաստման։ 1968 թվականի, օգոստոսի 21-ին դարձել է արվեստագետների ասոցիացիայի անդամ։

## Մահը
Մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 4-ին՝ անբուժելի հիվանդության պատճառով։ Մինչդեռ մի շարք ակտիվիստներ հեռարձակեցին մի տեսնայութ, որը հաստատում էր որ 4 օր շարունակ մի շարք արվեստագետներ չարչարանքի են ենթարկվել, նրանցից մեկը եղել է Խալեդ Թաժան, ով Սիրիայի բանտերից մեկում էլ մահացավ, բայց հարազատները ժխտում են այս լուրը։

## Գործերը
### Պիեսները
* Կինս արբանյակ է
* Վարձելու տուն
* Ա՜խ կեսուրիցս
* Ակամա գող
* Ներքևում գտնվող մարդիկ
* Գիշերվա վերջում
* Վերջին կրակոցը

### Հեռուստատեսական գործերը
* Գիշերային որս
* Սարդի ոստայնը
* Յոթ դռները
* Փոքրիկ միլիոնատերը
* Առանց թևերի կանայք
* Գլխավոր տնօրենի օրագիրը
* Հողի եղբայրները
* Խիզախ մարդուն վերջը
* Զայրույթի օրերը
* Օտարը և գետը
* Եղջերուներ գայլերի անտառում
* Քաղաքին հատակը
* Քաղաքին գաղտնիքները
* Ձին
* Լույսի բիծը
* Մեծ երազներ
* Լռության սահմանը
* Ձմռան ծաղիկները
* Ղեկավարը (2011)
* Իշամեղվի բույնը (2010)
* Օրերու ընթացքում
* Չորս եղանակները
* Պատրանք չէ
* Դատապարտվածը
* Հիշողության մեջ ոճրագործություն
* Ճամփորդություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Սերջիո Անդրեոլի

**Սերջիո Անդրեոլի** (, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել իտալական մի շարք ակումբներում։ 1948–1950 թվականներին եղել է Ռոմայի ավագը։

## Կարիերա
1941 թվականին Պերուջայից տեղափոխվելով Ռոմա, Անդրեոլին ակումբի հետ դարձավ Իտալիայի չեմպիոն։ 1943 թվականին ընդգրկվել է Իտալիայի երիտասարդական հավաքականի հայտացուցակում, սակայն այդպես էլ չմասնակցեց ոչ մի հանդիպման։ Սերջիոն կարիերան ավարտեց Կինոտո Ների և Ռոմուլեա ակումբներում։

## Նվաճումներ
**[[Սերիա A (Իտալիա)|Իտալիայի չեմպիոն]]՝ ** 
*Ռոմա՝ 1941/42

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:2002 մահեր
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 18 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Գագիկ Գրիգորյան (պետական գործիչ)

**Գագիկ Ռաֆիկի Գրիգորյան** (), հայ տնտեսագետ։ ՀՀ պետական գործիչ։

## Կրթություն
* 1974-1979 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի Ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ «վարկ» մասնագիտությամբ, տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1979-1981 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
* 1981-1983 թթ. - աշխատել է «Հայուղևորտրանս» տրեստում որպես ավագ տնտեսագետ։
* 1983-1998 թթ. - «Հայավտոկայարան» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի տեղակալ։
* 1998-2000 թթ. - ՀՀ տրանսպորտի նախարարության արտաքին կապերի վարչության պետի տեղակալ։
* 2000-2002 թթ. - ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության արտաքին կապերի վարչության պետ։
* 2002-2012 թթ. - ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության աշխատակազմի արտաքին կապերի և ծրագրերի վարչության պետ։
* 2012-2013 թթ. - ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնակատար։
* 2013 թ. հուլիսի 25-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
* 2017 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է նշանակել Հայաստանի Հանրապետության տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի առաջին տեղակալ։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Սպիրիտուալիզմ (այլ կիրառումներ)

**Սպիրիտուալիզմ** - ոգեպաշտություն։

* Սպիրիտուալիզմ - փիլիսոփայական ուսմունք
* Սպիրիտուալիզմ - կրոնական ուսմունք
Բորիս Ազրելյան

**Բորիս Ալեքսանդրի Ազրելյան** (, (թաղված է Վեդենսկոե գերեզմանատանը)), հայ ստոմատոլոգ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1994), ՌԴ վաստակավոր բժիշկ (1995)։

## Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բժշկական ստոմատոլոգիական ինստիտուտը։ 1988 թվականից եղել է «Ստոմատոլոգիա» համամիութենական ԳԱՄ-ի (1993 թվականից՝ ԲԲԸ) գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ Մշակել է առողջապահական համակարգի շուկայական հարաբերություններին անցման շրջանում ստոմատոլոգիական ծառայության կառավարման բժշկատնտեսագիտական և իրավական մեխանիզմներ։ 1970 թվականից Ստոմատոլոգների Մոսկվայի, 1992 թվականից՝ Համամիութենական, 1982 թվականից ՌԴ գիտական ընկերությունների գիտական քարտուղար, «Ստոմատոլոգիայի տեղեկագիր» (ռուսերեն) թերթի խմբագրական խորհրդի նախագահ (1992 թվականից), ՌԴ բնական ԳԱ (1995), Տեղեկատվայնացման միջազգային ակադեմիայի (1995), Նյու Յորքի ԳԱ (1997) անդամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Nintendo Entertainment System

**«Nintendo Entertainment System»** (հապավում՝ **«NES»**), «Nintendo» անդրազգային կորպորացիայի կողմից ստեղծված երրորդ սերնդի 8-բիթային տնային խաղահամակարգ։ Սկզբնապես լույս է տեսել 1983 թվականի հուլիսի 15-ին՝ Ճապոնիայում՝ **«Family Computer»** (, ինչպես նաև **«Famicom»** [ファミコン] վանկային հապավմամբ) ապրանքային անվամբ, այնուհետև՝ Հյուսիսային Ամերիկայում (1985 թ.), Եվրոպայում (1986 թ.) և աշխարհի այլ տարածաշրջաններում։

Համարվելով իր ժամանակի ամենավաճառված խաղահամակարգը, «NES»-ը շոշափելի դրական ազդեցություն է ունեցել հյուսիսամերիկյան վիդեոխաղային արդյունաբերության վրա, որտեղ 1983 թվականին գրանցվել էր երկրորդ սերնդի խաղահամակարգերի վաճառքի շուրջ 97% անկում։ «NES»-ի թողարկմամբ սկիզբ է դրվել ներկայումս ստանդարտային համարվող երրորդ կողմ հանդիսացող զարգացնողներին համակարգչային խաղեր մշակելու և տվյալ հարթակում տարածելու լիազորման բիզնես մոդելը։

Գոյության ընթացքում ունեցել է բազմաթիվ ոչ պաշտոնական կլոններ (կեղծումներ), որոնցից առավել հայտնիներից էր «Dendy» չլիցենզավորված ապարատը, որն արտադրվում էր Թայվանում և վաճառվում հետխորհրդային երկրներում։

Նախորդում է «Super Nintendo Entertainment System» (SNES) համակարգին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* NES համակարգի խաղերի համապարփակ ցանկ
* Էջը DMOZ.org կայքում 

Կատեգորիա:1980-ականների խաղալիքներ
Կատեգորիա:1983 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:1985 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:1986 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Խաղային համակարգեր
Կառլեն Ադամյան (ճարտարագետ)

**Կառլեն Նիկոլայի Ադամյան** (1934, նոյեմբերի 12, Ներքին Հոռաթաղ, ԼՂՀ), հայ ճարտարագետ, էներգետիկ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1997)։ ՀՃԱ ակադեմիկոս (1997)։

## Կենսագրություն
1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի տեքստիլ ինստիտուտը։ 1965-1969 թվականներին եղել է Երևանի մահուդի և բրդյա նուրբ գործվաքների գործարանի տնօրեն, 1969-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ թեթև արդյունաբերության բյուրոյի տնօրեն, 1974 թվականից՝ փոխնախարար։ 1979-2000 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Պետստանդարտների կոմիտեի հայկական վարչության պետի տեղակալը, 2000-2004 թվականներին՝ «Արցախ» համալսարանի ռեկտոր, ապա՝ պրոռեկտոր, 1998 թվականին՝ ՌԴ որակի հիմնախնդիրների ակադեմիայի անդամ, 1999 թվականին՝ ՌԴ չափագիտության ակադեմիայի անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են չափագիտության, քվազիմետրային և ստանդարտացման խնդիրներին։
Հեղինակ է ուսումնական մեթոդների և ձեռնարկների։

## Մրցանակներ
* ԼՂՀ Եղիշեի անվան մրցանակ, 2002

## Երկեր
* Չափագիտական ապահովման կառավարումը, Ե., 2002:
* Արտադրանքի որակի ընտրանքային վերահսկողություն։  Ուսումնական ձեռնարկ, Ադամյան Կառլեն Նիկոլայի, Բաղդասարյան Ա. Գ., Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Երևան, Ա. հ., 1999:
* Տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման վիճակագրական մեթոդներ։ Ուսումնական ձեռնարկ, Ադամյան Կառլեն Նիկոլայի, Բաղդասարյան Ա. Գ., Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան, Երևան, Ա. հ., 1999:
* Որակի կառավարման վիճակագրական մեթոդներ։ Ադամյան Կառլեն Նիկոլայի, Հայաստանի Հանրապետության ստանդարտացման, չափագիտության և սերտիֆիկացման վարչություն, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան, Երևան, Ա. հ., 1997:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ էներգետիկներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ներքին Հոռաթաղ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Նինոշվիլի (Լանչխութի շրջան)

**Նինոշվիլի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 94 մետր բարձրության վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 318 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Հարոլդ Կլեյտոն Յուրի

**Հարոլդ Կլեյտոն Յուրի ** (, ), ամերիկացի քիմիկոս և ֆիզիկոս, Ազգային ԳԱ անդամ։

Ավարտել է Մոնտանայի համալսարանը, 1919-1921 թվականներին դասախոսել տեղում, ապա՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանում (1921-1924 թվականներ), Կոպենհագենում։ Հայտնագործել է դեյտերիումը (ամերիկացի քիմիկոսներ Ֆ․ Բրիկվեդի և Գ․ Մյորֆի հետ համատեղ, 1932)։ Ղեկավարել է ուրանի իզոտոպների բաժանման և ծանր ջրի արտադրության (1940 թվականից) աշխատանքները։ 1945 թվականից զբաղվել է երկրաքիմիայի, տիեզերական քիմիայի հարցերով, մասնավորապես հաստատել ամինաթթուների սինթեզի հնարավորությունը մթնոլորտում։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1934 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
*

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Քիմիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Արարատ Դանիելյան

**Արարատ Աշոտի Դանիելյան** (), Արցախի արդարադատության նախարար։

## Կենսագրություն
* 1977 թվականին ընդունվել և 1981 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետ։
* 1990 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Համամիութենական իրավաբանական ինստիտուտ, այնուհետև տեղափոխվել Երևանի պետական համալսարան 1999 թվականին ավարտել է իրավագետի որակավորմամբ։
* 1981-1983 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում։
* 1983-1988 թթ. աշխատել է կոմերիտական կազմակերպություններում։

## Կարիերա
* 1989-1990 թթ. զբաղեցրել է ԼՂԻՄ հատուկ կառավարման կոմիտեի նախագահի ընդունարանի քարտուղարի պաշտոնը։
* 1990-1991 թթ. Մարզսպառընկերություն՝ իրավախորհրդատու։
* 1991-1992 թթ. ԼՂԻՄ պլանային տնտեսական գլխավոր վարչություն՝ վարչության պետի օգնական։
* 1992-1994 թթ. աշխատել է ԼՂՀ նախարարների խորհրդի նախագահի, ԼՂՀ պաշտպանության պետական կոմիտեի նախագահի օգնականի պաշտոններում։
* 1994-2004 թթ. ԼՂՀ Նախագահի աշխատակազմի ղեկավար։
* 1994-1997 թթ. համատեղել է ԼՂՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնը։
* 1994-1997 թթ. գլխավորել է ԼՂՀ Նախագահին կից ներման հարցերի հանձնաժողովը։
* 2004-2007 թթ. ԼՂՀ փոխվարչապետ։
* 2007-2010 թթ. ԼՂՀ Գերագույն դատարանի նախագահ։
* 2010-2011 թթ. ԼՂՀ Նախագահի խորհրդական։
* 2011 թ ապրիլից ԼՂՀ Նախագահի խորհրդական, ԼՂՀ Ազգային ժողովում ԼՂՀ Նախագահի մշտական ներկայացուցիչ։
* 2012 թ. սեպտեմբերի 22-ից -  ԼՂՀ արդարադատության նախարար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հանրային իրավունք» մասնագիտությամբ իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսության

Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կարեն Միրզոյան

**Կարեն Համբարձումի Միրզոյան** (), Արցախի արտաքին գործերի նախկին նախարար, պաշտոնը ստանձնել է 2012 թ. սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2017 թ. սեպտեմբերի 25-ը։

## Կենսագրություն
* 1981-1989 թթ.- Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետ։
* 1990-1993 թթ.- ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտ՝ ասպիրանտուրա։
* 1993-1996 թթ.- ՀՀ ԱԳՆ, Քաղաքական ծրագրավորման ու Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների վարչությունների պաշտոնավար։
* 1984-1986 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։
* 1996-1997 թթ.- Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների վարչության Թուրքիայի բաժնի վարիչ։
* 1997-2001 թթ.- ԼՂՀ ԱԳՆ համակարգ, ԼՂՀ մշտական ներկայացուցիչը Հայաստանի Հանրապետությունում։
* 2002-2005 թթ.- ՀՀ ԱԳՆ համակարգ, ՀՀ ԱԳՆ Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների վարչության ղեկավար։
* 2005-2010 թթ. -ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ Սևծովյան Տնտեսական Համագործակցության կազմակերպությունում։
* 2010-2012 թթ. -ՀՀ ԱԳՆ Սահմանակից երկրների վարչության պետ։
* 2012 թ. սեպտեմբերի 22-ին ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԼՂՀ արտաքին գործերի նախարար։
*2018 -2019 թթ. - ՀՀ ԱԳ նախարարի խորհրդական։
*2019 թ. հունիսի 28-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է հատուկ հանձնարարություններով դեսպան։

Ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։

Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն և թուրքերեն լեզուներին։

Անկուսակցական է։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

**Պարգևներ՝**

«Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ, ԼՂՀ պետական պարգև

ՀՀ ԱԳՆ առաջին աստիճանի պատվո մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանում Արցախի մշտական ներկայացուցիչներ