Սքվեյթինգ Լիբերիայում

alt=Country marked in green|աջից|մինի|Լիբերիան աշխարհում
Լիբերիայում հողազավթումը հողին հասանելիություն ունենալու երեք եղանակներից մեկն է, մյուս երկուսը սեփականության վկայականով կամ սովորական սեփականության իրավունքն են։ Վեսթ Փոյնթի ոչ պաշտոնական բնակավայրը հիմնադրվել է մայրաքաղաք Մոնրովիայում 1950-ական թվականներին և, ըստ գնահատականների, այնտեղ ապրում է 29,500-ից 75,000 մարդ։ Առաջին Լիբերիայի քաղաքացիական պատերազմի (1989–1997) և Երկրորդ Լիբերիայի քաղաքացիական պատերազմի (1999–2003) ընթացքում Լիբերիայում շատ մարդիկ տեղահանվեցին, իսկ ոմանք ի վերջո բնակություն հաստատեցին Մոնրովիայում։ Դյուկոր հյուրանոցը խարխուլ դարձավ և զավթվեց, նախքան 2007 թվականին վտարվելը։ 2020-ականների սկզբին ավելի քան 9000 բուրկինաբեացիներ ինքնակամ բնակություն էին հաստատել հեռավոր հողերում, և Լիբերիայի հողային վարչությունը (LLA) հայտարարեց երկրի բոլոր հողերի սեփականության իրավունքի ձեռքբերման ծրագրի մասին։

## Ընդհանուր տեսք
alt=Aerial view of shacks|աջից|մինի|Վեսթ Փոյնթի ոչ ֆորմալ բնակավայրը 2013 թվականին, նկարի ձախ կողմում։ Կլարա Թաունը կամրջի մյուս կողմում է։
Լիբերիայում հողի հասանելիությունը ապահովվում է հողերի բռնագրավման, սեփականության վկայականի կամ սովորութային սեփականության միջոցով (որը չի օգտագործում վկայականներ): 1950-ական թվականներից սկսած՝ մայրաքաղաք Մոնրովիայում եղել են զավթված ոչ պաշտոնական բնակավայրեր։ Վեսթ Փոյնթը հիմնադրվել է 1950-ական թվականներին և, ըստ գնահատականների, այնտեղ բնակվում է 29,500-ից 75,000 մարդ։ Շատ կացարաններ գտնվում են ծովի ափին. 2013 թվականին Նյու Կրու Թաունում 200 տուն քշվեց մակընթացության պատճառով։

## Քաղաքացիական պատերազմներ
alt=Abandoned building porn|աջից|մինի|Դյուկոր հյուրանոցի լքված լողավազանը
Առաջին Լիբերիայի քաղաքացիական պատերազմի (1989–1997) և Երկրորդ Լիբերիայի քաղաքացիական պատերազմի (1999–2003) ընթացքում Լիբերիայում շատ մարդիկ տեղահանվեցին, իսկ ոմանք էլ վերջիվերջո բնակություն հաստատեցին Մոնրովիայում։ Կառավարությունը ինքնակամ բնակվողներից գանձեց տարեկան 20 ԱՄՆ դոլար վճար, ենթադրաբար հիմնվելով 1957 թվականի գոտիավորման օրենսգրքի վրա. չնայած սա հողի նկատմամբ իրական իրավական իրավունքներ չէր տալիս, այն *[[Դե ֆակտո|փաստացի]]* նշանակում էր հողի տիրապետում։ Լիբերիայի մասոնական միաբանության Մեծ մասոնական տաճարը զբաղեցրել են 8000 ինքնակամ բնակիչներ, ինչպես նաև լքված Դյուկոր հյուրանոցը, որի բնակիչները վտարվել են 2007 թվականին։ 2014 թվականի դրությամբ Մոնրովիայում կար 27 զավթված տարածք։

Հարփեր քաղաքում քաղաքական գործիչ Ուիլյամ Թաբմանի ավերված նախկին պալատը նույնպես զավթվեց։ Երկրի երկրորդ քաղաքում՝ Գանտայում, Ջիոն և Մանոն նախկին զինվորներ բնակություն հաստատեցին հակամարտության ավարտից հետո։ Նրանք քրիստոնյա էին և աջակցում էին Չարլզ Թեյլորի խմբակցությանը, մինչդեռ նրանց զբաղեցրած տները պատկանում էին մանդինկա ցեղին, որոնք մուսուլմաններ էին և պայքարում էին Լիբերիայի միացյալների համար՝ Հաշտեցման և ժողովրդավարության համար (LURD), ուստի այս տարաձայնությունները լարվածություն ստեղծեցին հողի սեփականության հարցում: 2003 թվականից սկսած՝ տեղական խորհուրդը ապօրինի ներգաղթյալների իրավունքներ է տվել մասնավոր սեփականության տակ գտնվող հողերը զբաղեցնող մարդկանց, և քաղաքապետն ինքը զբաղվում էր ապօրինի ներգաղթյալներով։ Քաղաքապետը ստիպված էր հրաժարվել իր սեփական զավթած տարածքից 2008 թվականին և չեղյալ հայտարարել թույլտվությունները, սակայն դա չի հանգեցրել վտարումների։ Մոտ 2000 նախկին LURD զինվորներ զբաղեցրել էին Մոնրովիայի և Սիեռա Լեոնեի հետ սահմանի միջև գտնվող պլանտացիան։ 2005 թվականի դրությամբ նրանք հրաժարվում էին լքել տարածքը, մինչև Միավորված Ազգերի Կազմակերպությունը չառաջարկեց նրանց վերապատրաստում, և նրանք ֆինանսապես իրենց պահում էին անօրինական ռետինե կտկտոցներով։

## 2020ականներ
*«Դեյլի Օբզերվեր»* -ը 2020 թվականին հաղորդել է, որ ավելի քան 9000 բուրկինաբեացիներ ինքնակամ բնակություն են հաստատել Գրանդ Գեդեհ շրջանի հեռավոր հողատարածքներում։ 2021 թվականի հունվարին Լիբերիայի հողային վարչությունը հայտարարեց, որ թվային եղանակով կհաստատի երկրի բոլոր հողերի սեփականության իրավունքները։ Ֆինանսների նախարար Սեմյուել Դ. Թվիան ասաց. «Մենք պետք է դադարենք մարդկանց զավթիչներ անվանելուց. թող այդ զավթիչները տիտղոսներ շնորհեն զավթիչներին, և եկեք առաջ շարժվենք։ Այս երկրում չափազանց շատ հողեր կան. կառավարությունը բավականին շատ հող է ստանում»։ Մարգիբի շրջանի ստորին հատվածում 70-ամյա ոչ ֆորմալ բնակավայրի՝ «Յունիֆիքշն Թաուն»-ի բնակիչները 2020 թվականի վերջին ստացան իրենց հողերի սեփականության վկայականները։

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
* 

Կատեգորիա:Լիբերիայի տնտեսություն