Պոն Նյոֆ

**Պոն Նյոֆ** կամ **Պոն-Նյոֆ** չնայած իր անվանը, ներկայումս Փարիզի ամենահին կամուրջ է։ Այն հատում է Սեն գետը Սիտե կղզու արևմտյան ծայրով։

Կառուցումը սկսվել է 16-րդ դարի վերջից և ավարտվել 17-րդի սկզբին։ Այն իր անունը պարտական ​​է այն նորամուծությանը, որը ժամանակին եղել է զուրկ բնակավայրերից և հետիոտներին ցեխից ու ձիերից պաշտպանող մայթերով:Սա նաև առաջին քարե կամուրջն է Փարիզում, որն ամբողջությամբ հատում է Սեն գետը:

Այս հուշարձանը դասակարգվել է որպես պատմական հուշարձան 1889 թվականից: 1991 թվականին այն ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն ցանկում՝ Փարիզի Սեն գետի բոլոր ափերի հետ միասին:

## Պատմություն
### Կամուրջ
Պոն Նյոֆ-ը ներկայումս Փարիզի ամենահին կամուրջն է։ Այն օղակաձև մայրուղիի ներքևի և վերևի կամուրջներից հետո, Փարիզի երրորդ ամենաերկար կամուրջն է (238 մ):

Կամուրջը պահպանել է այն անվանումը, որն իրեն ինքնաբերաբար տրվել է կառուցման ժամանակ։ Դա որոշվեց 1577 թվականին, և այդ տարվա նոյեմբերի 2-ին Հենրի III-ը նշանակեց հանձնաժողով, որը պատասխանատու էր կամրջի պատշաճ կառուցումն ապահովելու և աշխատանքները վերահսկելու համար։ Նա Ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչ Կլոդ Մարսելին հանձնարարեց կապ հաստատել իր և հանձնաժողովի միջև: 1578 թվականի մարտի 16-ին շինարարությունը թույլատրվեց թագավորի արտոնագիր նամակներով,ով 1578 թվականի մայիսի 31-ին մայր թագուհու՝ Եկատերինա Մեդիչիի և Լոթարինգիայի Լուիզա թագուհու ներկայությամբ դրեց աշխատանքի առաջին քարը։ Այդ օրը թագավորը, վերադառնալով իր երկու հովանավորյալների թաղումից, արարողության ժամանակ արտասվել է. «Արցունքների կամուրջ»-ը առաջին մականունն էր, որ փարիզեցիները տվեցին այդ նոր կառույցին:

Նրա շինարարությունը շարունակվել է մինչև 1607 թվականը՝ Հենրիխ IV-ի օրոք։ Թագավորի դեմ քաղաքի ապստամբության պատճառով շինհրապարակը հետաձգվեց, և աշխատանքները ստիպված եղան դադարեցնել տասը տարով՝ 1588 թվականից մինչև 1598 թվականը։ 1599 թվականին Հենրիխ IV-ը հրամայեց վերսկսել աշխատանքը և վստահեց դրա կառավարումը Գիյոմ Մարսանին և Ֆրանսուա Պետիին։

Սա նաև առաջին կամուրջն է Փարիզում, որն այլևս ծածկված չէ: Աշխատանքի պատասխանատու առաջին ճարտարապետը՝ Բապտիստ Անդրուե դյու Սերսոն, որոշել էր, որ այս կամուրջի վրա կլինեն տներ, ինչպես Փարիզի մյուս կամուրջները։ Ուստի նա նկուղներ ստեղծեց կամրջասյուների մեջ և կամարների տակ։ Ինչպես այդ ժամանակ կառուցված կամուրջների մեծ մասը, Պոն Նյոֆը բաղկացած է մի շարք կարճ կամարներից։ Երբ տասը տարվա ընդհատումից հետո աշխատանքը վերսկսվեց, Հենրիխ IV-ը ընտրեց կամուրջ առանց տների, բայց արդեն կառուցված նկուղները մնացին։ Նրանց միացնում էր ստորգետնյա անցումը։ Հետագայում դրանք արգելափակվեցին: Կողովակներում կառուցված են փոքր կառույցներ, որտեղ խանութներ են։

Այնուամենայնիվ, այնտեղ առևտուր են անում փողոցային վաճառողներ, ինչպիսիք են շների մազ խուզողները և արևադարձային վարձակալները: Շառլատանների հանդիպման վայրն է****։ Հնագրավաճառները մրցակցության մեջ մտան նաև թաղամասում հիմնված գրախանութների հետ, այն աստիճան, որ վերջիններս 1619-ին արգելեցին այս առևտրային մրցույթի առկայությունը Պոն Նյոֆ-ում, ինչը վերահաստատվեց 1742-ի թագավորական հրամանագրով։

1702 թվականին կամուրջը, որը Սիտե թաղամասի մաս էր կազմում, ուներ 22 շենք և 20 լապտեր։ Այն սկսվում է Ավգուստինոսի կամրջից: 19-րդ դարում կողովակները մաքրվեցին իրենց շենքերից, իսկ հին նկուղները արգելափակվեցին։ Վերջին խանութն անհետացել է միայն 1854 թվականին:Կամուրջի երկու կողմերում կան 1910 թվականի Սենա գետի ջրհեղեղի նշաններ: Նրա միջին մակարդակը բարձր է Մարեյ շրջանի միջին մակարդակից: 2007 թվականի առաջին եռամսյակում Փարիզի քաղաքապետարանն ավարտեց իր ամբողջական վերականգնումը` վերջին կամարով և իր զարդաքանդակներով, աջ ափին և գետափին: Փարիզի պատմություն ցուցանակը, որը տեղադրված է Ավգուստինոսի կամրջի անկյունում, հիշեցնում է Փարիզի ամենահին կամրջի պատմությունը:
[ձախից|մինի|[Մերյանի հատակագիծ, որը ցույց է տալիս նոր կամրջի օդային տեսքը 1615 թ.]]
կենտրոն|մինի|Պոն Նյոֆ-Կլոդ Մոնե

## Ճարտարապետություն
### Նախորդներից տարբերվող կամուրջ
Քարե կամուրջի երկարությունը 238 մ է։ Լայնությունը 20,50 մ է (ճանապարհը՝ 11,50 մ, իսկ երկու մայթերը՝ 4,50 մ)։ Մեծ թևն ունի յոթ բացվող կամարներ՝ 16.40-ից 19.40 մ միջակայքում։ Այն չափում է 154 մ։ Փոքր թևն ունի հինգ բացվող կամարներ՝ 9-ից մինչև 16,70 մ: Այն 78 մ է։

Պոն Նյոֆ-ը տարբերվում է փարիզյան մյուս կամուրջներից տարբեր առումներով: Առաջին հերթին դա առաջին կամուրջն է, որն անցնում է Սեն գետը իր ողջ լայնությամբ՝ միացնելով ձախ ափը, աջ ափը և Սիտե կղզու արևմտյան ծայրը։

Այն ունի մայթեր (առաջինը Փարիզում) և յուրաքանչյուր կամրջասյան վերևում կիսաշրջանաձև «պատշգամբներ», որտեղ  առևտրականներն ու արհեստավորները խանութներ ունեն։ Մյուս նորույթը նրա եզրին տների բացակայությունն է։ Ի վերջո, առաջին անգամ կամուրջը զարդարվեց Հենրիխ IV-ի պատվին ձիավորի արձանով։

Նրա քիվերի երկայնքով ի սկզբանե քանդակված են 381 զարդաքանդակներ (կամ գրոտեսկային դիմակներ, որոնք ներկայացնում են հունահռոմեական դիցաբանության անտառների կամ գյուղական աստվածությունների գլուխներ), կերպարներ, որոնք անտիկ ժամանակներից ծառայել են տներն ու թաղամասերը չար ոգիներից պաշտպանելու համար: Նկարիչները խաղում էին մորուքների և մազերի հետ՝ որպեսզի ստեղծեն գրեթե իրարից տարբեր քանդակներ: Սխալ ավանդույթը, սկիզբ առած 17-րդ դարում Հենրիխ Սավալից, այս զարդաքանդակները վերագրում է քանդակագործ Ժերմեն Պիլոնին: Այսօր տեղում մնացել են միայն պատճեններ։ Դրանք տեղադրվել են 1851-1855 և 1993-1994 թվականներին գյուղի վերանորոգման աշխատանքների ժամանակ:
[կենտրոն|մինի|331x331փքս|Պոն Նյոֆ-ը իր կամրջասյուներով և [զարդաքանդակներով]]

### Դեկորատիվ տարրեր
Մոմակալները նախագծվել են 1854 թվականին Վիկտոր Բալտարդի կողմից։ Դրանք բաղկացած են քարե պատվանդանից, Նեպտունի և դելֆինների 4 պատկերներով զարդարված հիմքից, բուսական մոտիվներով սյունից և ամրոցը ներկայացնող թագով լամպից։
ձախից|մինի|421x421փքս|Զարդանկարներ
մինի|233x233փքս|Քաղաքային կահավորում

## Ծանոթագրություններ


## Գրականության Ցանկ
* Édouard Fournier, *Histoire du Pont-Neuf*, 1862, Paris, Dentu, 622 pages tome 1, tome 2 ;
* .
* Henry-Louis Dubly, *Ponts de Paris à travers les siècles*, Paris, Henri Veyrier, 1973 , .
* M. Guiard, « Notice sur les travaux de restauration du Pont-Neuf à Paris », *Annales des ponts et chaussées. Mémoires et documents relatifs à l'art des constructions et au service de l'ingénieur*, 1891,  semestre,  et planches 43, 44 et 45 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4085555/f887.item.r=pont%20neuf.zoom (lire en ligne).
* Guy Lambert (dir.), *Les Ponts de Paris*, Paris, Action artistique de la Ville de Paris, 1999 .
* .
* .
* Jean-Marie Pérouse de Montclos (dir.), *Le Guide du patrimoine Paris*, Paris, Hachette, 1994 , .
* Marcel Prade, *Les Ponts monuments historiques*, Poitiers, Librairie ancienne Brissaud, 1988 , .
* Jocelyne Van Deputte, *Ponts de Paris*, Paris, Paris-Musées / éditions Sauret, 1994 , .
* Nathalie Heinich, *Le Pont-Neuf de Christo*, éditions Thierry Marchaisse, 2020.

Կատեգորիա:Եվրոպայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Փարիզի կամուրջներ
Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր