open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պորտուգալիայի յոթ հրաշալիքներ

**Պորտուգալիայի յոթ հրաշալիքներ** (), Պորտուգալիայի մշակութային օբյեկտների ցանկ, որ կազմվել է 2007 թվականին մրցույթի արդյունքում, որ հայտարարվել էր Պորտուգալիայի մշակույթի նախարարության կողմից և անցկացվել է *Y&R Brands S.A.* և *Realizar S.A.* կազմակերպությունների կողմից։

Ի սկզբանե մրցույթին ներկայացվել են Պորտուգալիայի 793 ազգային հուշարձաններ։ Առաջին փուլում փորձագետների խումբն ընտրեց դրանցից 77-ը։ Այնուհետև ընտրվեցին 21 ֆինալիստներ չորս տարբեր կատեգորիաներով։

2006 թվականի դեկտեմբերի 7-ին սկսվեցին ընտրությունները, որոնք շարունակվեցին վեց ամիս։ Բնակչությունը կարող էր քվեարկել համացանցով, հեռախոսով և սմս հաղորդագրություններով։ 2007 թվականի հուլիսի 7-ին Լիսաբոնի Դա Լուժ համալիրում հայտարարվեցին քվեարկության արդյունքները «Աշխարհի յոթ նոր հրաշալիքներ» նախագծի արդյունքների  հետ միաժամանակ։

## Պորտուգալիայի յոթ հրաշալիքներ

## Արտաքին հղումներ
* Նախագծի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի տեսարժան վայրեր
Մահվան սենյակում

«**Մահվան սենյակում**», Սթիվեն Քինգի պատմվածքը։ Այն 1999 թվականին հայտնվել է հեղինակի «Արյուն և ծուխ» աուդիոգրքում։ 2000 թվականին առաջին անգամ հրատարակվեց այդեն տպագրված տարբերակով «Գաղտնի պատուհաններ»-ում։ 2002 թվականին Քինգն այն տեղադրեց իր «Ամեն ինչ հնարավոր է» ժողովածուում։

## Հեղինակի նշումներ
Սա Քինգի կոմղից բացատրական նշում է, որը առկա  է «Ամեն ինչ հնարավոր է» գրքում․ «Այն Կաֆկայական պատմություն է հարցաքննության սենյակի մասին դժոխքի Հարավամերիկյան տարբերակով։ Նմանատիպ պատմություններում զոհը հարցաքնվելուց հետո կամ սպանում է բոլորին, այնուհետև սպանվում, կամ էլ խելագարվում է։ Ես թղթի վրա ցանկացա գրել ավելի ուրախ վերջաբան, որքան էլ որ դա անհնար էր։ Ահա թե ինչ է ստացվել»։

## Սյուժե
Ֆլետչերը՝ «Նյու Յորք Թայմս»-ի գլխավոր խմբագիրը առևանգվում է Հարավամերիկյան հանցագործների կողմից։ Պատմությունը սկսում է, երբ նրան բերում են անվանի «մահվան սենյակ» հարցաքննելու կոմունիստական զինված հարձակման մասին, որին նա մասնակցում էր կառավարության կողմից միանձնուհիների սպանության պատճառով, քանի որ նրանց շարքում էր նաև իր քույրը։ Ֆլետչերը հասկանում է, որ իր առևանգիչները, թեև իրենց տված խոստումներին, թույլ չեն տա սենյակը ողջ լքել։

Խոսակցության ընթացքում Ֆլետչերը կարողանում է պահպանել հանգստություն և մտքում նախապատրաստում է փախուստի ծրագիր, որն ի զարմանս իրեն՝ աշխատում է։ Նա ձևացնում է, թե իր մոտ սկսել է էպիլեպտիկական նոպաներ և այդ ընթացքում խլում է հրացանը։ Երեքին սպանելուց և մյուսին մարմնական մվնասվածքներ հասցնելուց հետո նա դուրս է պրծնում մահվան սենյակից։

Պատմությունն ավարտվում է մի մարդու հետ, որը համարյա Ֆլետչերն է, ով Նյու Յորքի կրպակներից մեկում գնում է ծխախոտ։

## Արտաքին հղումներ
*Films Royale In The Deathroom Film 
*Homepage for the film adaptation

Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Անկրոնությունը Հայաստանում

**Անկրոնությունը Հայաստանում**, կրոնական համոզմունքների բացակայություն, անտարբերություն կրոնի նկատմամբ, կրոնի ժխտում կամ թշնամական վերաբերմունք ունեցող մարդկանց և շարժումների ամբողջությունը Հայաստանում։ Անկրոնությունը կարող է իր մեջ ընդգրկել ապաթեիզմը, դեիզմը, թաքնված աթեիզմը, հոգևոր, բայց անկրոն, ագնոստիցիզմը, պանդեիզմը, իգնոստիցիզմը, նոնթեիզմը, համաստվածությունը, պանեթեիզմը, կրոնական թերահավատությունը և ազատախոհությունը։
Համաձայն հասարակակն կարծիքի ուսումնասիրման ամերիկյան Գելափի ինստիտուտի, Հայաստանի բնակչության 18%-ը իրեն անկրոն է համարում։ Համաձայն 2011 թվականի Հայաստանի մարդահամարի տվյալների, 34 373 Հայաստանի քաղաքացիներ իրենց անվանել են «անկրոն», ինչը կազմում է բնակչության շուրջ 1,1%-ը։

Անկրոնությունը, այդ թվում նաև աթեիզմը, ժամանակակից Հայաստանում չունի ձևավորված ինստիտուցիոնալ որևէ միավորում, սակայն առկա է աթեիստների հասարական շարժում։ Հայաստանում անկրոնության հարթակներ են հանդիսանում բժիշկ Արթուր Մինասյանի կողմից հիմնադրած համացանցում գործող «Աթեիստ Հայաստան» աթեիստական կայքը և Էդգար Առաքելյանի, Արսեն Թորոսյանի և Հրանտ Առաքելյանի Ֆեյսբուքում գործող «Հայաստանեայց աթեիստների միություն» աթեիստական խումբը, որոնց շուրջ հավաքված են բազմաթիվ աթեիստներ։

Համաձայն Pew Research Center-ի 2015 թվականին Հայաստանում անցկացված հարցմանը, Հայաստանում հարցվածների 5%-ը չի հավատում աստծուն, 95%-ը՝ հավատում է, իսկ Հայաստանի բնակչության 85%-ը իրեն քրիստոնյա է համարում։

## Տես նաև
* Աթեիզմը Հայաստանում

## Արտաքին հղումներ
* Հանրակրթությունը և կրոնը Հայաստանում. խորհրդային աթեիստական կրթությունից մինչև «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան
* «Աթեիստ եմ» աթեիստական խումբը Ֆեյսբուքում
* Էդգար Հարությունյան // Մարտնչող անաստվածների միության գործունեությունը Խորհրդային Հայաստանում 1920-1930-ական թթ. 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Հայերեն
* 
* 
* 

### Ռուսերեն
* Исаян, Торгом Саркисович. Свободомыслие и атеизм в Армении во второй половине XIX века [Текст] : Автореферат дис. на соискание ученой степени доктора философских наук. (625) / Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. Философ. фак. Москва : [б. и.], 1969 - 44 с.
* Саркисян, Малхаз Константинович. Свободомыслие в средневековой Армении IX-XIV веков : диссертация ... кандидата философских наук : 09.00.06 Ленинград, 1987 - 193 с. - Библиогр.: с. 166-193.
* Саакян, Размик Аракелович. Свободомыслие и антиклерикализм Степаноса Назарянца : диссертация ... кандидата философских наук : 09.00.06 Ереван, 1981 - 157 с. - Библиогр.: с. 143-157.

Կատեգորիա:Անկրոնությունը Հայաստանում
Մուհարրեմ Քյոսե

**Մուհարրեմ Քյոսե** (), Թուրքիայի զինված ուժերի նախկին սպա, պահեստազորի գնդապետ։ Քյսոեն համարվում է ռազմական խունտայի ենթադրյալ ղեկավարը, որը 2016 թվականի հուլիսի 15-ին հեղաշրջման փորձ էր կատարել Թուրքիայում։

Անադոլու պետական լրատվական գործակալության տվյլաներով, հենց Քյոսեն է համարվում զինվորականների պարագլուխը, ովքեր հանդես էին գալիս նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի դեմ։ Նախկինում նա կասկածվել է Հիզմեթ շարժման հետ կապի մեջ գտնվելու համար, ինչի արդյունքում 2016 թվականի մարտին նա հեռացվեց Թուրքիայի զինված ուժերի կազմից, որտեղ զբաղեցնում էր գլխավոր շտաբի պետ Հուլուսի Աքարի իրավական հարցերով խորհրդականի պաշտոնը։

2016 թվականի հուլիսին թուրքական ԶԼՄ-ները տվեցին ևս երեք անձանց անուններ, ովքեր մեղադրվում էին պետական հեղաշրջման մեջ։ Դրանք էին գնդապետ Օղուզ Աքքուշը (), գնդապետ Էրքան Աղընը () և մայոր Դողան Ույսալը  (): Այս տեղեկությունը դեռևս պաշտոնապես չի հաստատվել պետական մարմինների, հատկապես պաշտպանության նախարարության կողմից։

Մի շարք թուրքական ԶԼՄ-ներ հեղաշրջման փորձի ղեկավարումը վերագրում են ոչ թե Մուհարրեմ Քյոսեին, այլ ուրիշներին, ինչպես օրինակ, Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի հրամանատար Աքըն Օզթյուրքին և ցամաքային զորքերի հրամանատարներից մեկին՝ գեներալ- մայոր Մետին Լիյդիլուին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Թուրք զինվորականներ
Ռիվ Քարնի

**Ռիվ Քարնի** (, ), ամերիկացի երգիչ, դերասան, երգերի հեղինակ։ Հայտնի է Պիտեր Պարկերի և Սարդ-մարդու դերով «Spider-Man: Turn Off» բրոդվեյյան մյուզիքլում։ Carney ռոք խմբում վոկալիստ է։

## Կենսագրություն
Ռիվ Քարնին ծնվել (ապրիլի 18, 1983 թվական) և մեծացել է Վեսթ Վիլիջում։ Նրա հորեղբայրը՝ Արթ Քարնին, ով այժմ կենդանի չէ, հայտնի դերասան է եղել։

Ռիվը սովորել  է Alexander Hamilton High School-ում, Լոս Անջելեսում իր եղբայր Զեյնի հետ։ Այնտեղ նա սովորել է իր ապագա խմբի գործընկերների հետ միասին։ Դպրոցից հետո ընդունվել է Thornton School of Music University of Southern California, որտեղ սովորել է ջազային կիթառի դասարանում։

### Կարիերա
15 տարեկանում Քարնին կիթառ էր նվագում Լոս Անջելեսի B.B King’s գիշերային ակումբում։

Ռիվը խումբ ունի՝ «Carney» անվանումով։ Խմբի մեջ են մտնում Զեյնը, Ջոնը, Էյդենը և ինքը։ Իր դեբյուտային ալբոմը՝ «Mr. Green Volume 1» թողարկվել է 2010 թվականի մայիսին։

Խաղացել է Սարդ-մարդու դերը բրոդվեյյան մյուզիքլում, որի նկարահանումները սկսվել են 2011 թվականի նոյեմբերին։ 2012 թվականից նա ապրում է Մանհեթենում։

Նկարահանվել է նաև Թեյլոր Սվիֆթի «I Knew You Were Trouble» տեսահոլովակում` որպես նրա սիրեցյալ։

Վերջերս պարզ է դարձել, որ նա ստացել է լեգենդար ռոքեր Ջեֆֆ Բաքլիի դերը լայնաֆորմատ կենսագրական ֆիլմում։

Խաղում է Դորիան Գրեյի դերը «Սարսափելի հեքիաթներ» հեռուստասերիալում։

### Անձնական կյանք
2011 թվականի վերջից 2013-ի կեսը հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհի Էշլի Գրինի հետ, ներկայումս հանդիպում է «The Veronicas» խմբի մենակատար Լիզա Օրիգլիասսոյի հետ։

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ
Ռոբերտս Բլասոմ

**Ռոբերտս Սքոթ Բլասոմ** (, ), ամերիկացի դերասան և բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի մարտի 25-ին ԱՄՆ-ի  Կոնեկտիկուտ նահանգի  Նյու Հևեն քաղաքում։

Դաստիարակվել է Քլիվլենդում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Շեյքեր Հայթս, Օհայո նահանգ, որտեղ սովորել է մասնավոր դպրոցում (Hawken School): 1941 թվականին դպրոցն ավարտել է Աշվիլում (Asheville School) և ընդունվել Հարվարդի համալսարան, որտեղ սովորել է մեկ տարի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կռվել է Եվրոպայում։

Սկզբում նա եղել է թերապևտ, իսկ ավելի ուշ որոշել է դառնալ դերասան և սկսել է ռեժիսորությամբ և դերասանի հմտությամբ Karamu և Candlelight թատրոնների (Քլիվլենդ) ներկայացումներում, իսկ հետո տեղափոխվել է Նյու-Յորք։

Մահացել է 2011 թվականի հուլիսի 8-ին Սանտա Մոնիկայում (Կալիֆոռնիա նահանգ)՝ ինսուլտից։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է Բևերլի Շմիդտ Բլասոմի հետ, ունեն երկու երեխա՝ Դեբորա Բլասոմը և Մայքլ Բլասոմը։

## Ֆիլմագրություն
* 1999 — Փուչիկների ֆերմա | Balloon Farm — Վիզել Մեյֆիլդ
* 1995 — Արագ և մահացու | Quick and the Dead, The — Դոկ Ուոլլես
* 1994 — Չիկագոյի հույսը | Chicago Hope 
* 1993 — Սպանություն Հարտլենդում | Murder in the Heartland 
* 1993 — Ամերիկյան ժամացույցներ | The American Clock 
* 1991 — Բժիշկ Հոլլիվուդ | Doc Hollywood 
* 1990 — Հյուսիսային կողմը| Northern Exposure 
* 1990 — Տանը մենակ | Home Alone — բակապան Մարլի 
* 1989 — Միշտ| Always — Դեյվ
* 1988 — Քրիստոսի վերջին գայթակղությունը | Last Temptation of Christ, The | Dernière tentation du Christ, La — տարեց վարպետ
* 1988 — Նաբաթի լեռ | Candy Mountain — Արչի
* 1987 — Մոր խնդրանքը | At Mother’s Request — Դագ Ստիլ
* 1985—1989 — Հավասարիչ | Equalizer, The 
* 1985—1989 — Դետեկտիվ գործակալություն «Լուսնկա» | Moonlighting 
* 1985—1987 — Մթնշաղային գոտի | Twilight Zone, The 
* 1985 — Զարմանալի պատմություններ | Amazing Stories 
* 1985 — Կեսօրվա գինի | Noon Wine — պարոն ՄակԿլելլան 
* 1985 — Տեսողական որոնում | Vision Quest 
* 1984 — Բռնկում | Flashpoint — Ամարիլիո / Տարօրինակ մարդ
* 1983—1988 — Մութ կողմերի հեքիաթները | Tales from the Darkside 
* 1983 — Ռուբեն, Ռուբեն| Reuben, Reuben — Ֆրենկ Սպոֆֆորդ
* 1983 — Քրիստինե | Christine — Ջորջ Լեբեյ
* 1980 — Վերակենդանացում | Resurrection — Ջոն Հարպեր
* 1979 — Փախուստ Ալկատրասից | Escape from Alcatraz — Դոկ
* 1977 — Վերաբերվել զգուշությամբ | Handle with Care 
* 1977 — Մոտիկ շփում 3-րդ աստիճանի | Close Encounters of the Third Kind — ֆերմեր
* 1974 — Մեծ Հետսբի | Great Gatsby, The 
* 1974 — Խելագառություն | Deranged 
* 1972 — Համար 5 ջարդ | Slaughterhouse-Five 
* 1971 — Հիվանդանոց | Hospital, The 
* 1964—1999 — Ուրիշ աշխարհ | Another World 
* 1961—1965 — Պաշտպանները| Defende4

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*;
*Roberts Blossom  at Find a Grave
* Ռոբերտս Բլասոմը afisha.ru-ում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Պաոլո Դի Կանիո

**Պաոլո Դի Կանիո** (, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Այժմ՝ մարզիչ։

## Ֆուտբոլիստի կարիերան Իտալիայում
Պաոլո Դի Կանիոն եղել է Հռոմի «Լացիոյի» ֆուտբոլային դպրոցի սաներից մեկը։ Նա եղել է «Լացիոյի», «Յուվենտուսի», «Նապոլիի», և «Միլանի» հիմնական կազմի ֆուտբոլիստներից մեկը, սակայն տարբեր ժամանակահատվածներում մնացել է այնպիսի ֆուտբոլիստների ստվերում, ինչպիսիք են՝ Ալեսանդրո Դել Պիեռոն, Ռոբերտո Բաջոն և Ջանլուկա Վիալին։ Այդ ֆուտբոլիստները որոշ չափով ազդեցություն են ունեցել այն հարցում, որ Պաոլոյի տաղանդը ամբողջությամբ չի բացահայտվել։ Դի Կանիոն, որը մեծացել է Հռոմի ոչ այնքան բարենպաստ Կվարտիչոլո թաղամասում, խաղադաշտում միշտ չէ որ թաքցրել է իր համոզմունքները։ Մասնավորապես նա մի անգամ չէ որ տոնել է իր գոլերը նացիստական ողջյուններով։ Նրա ուսին կա DUX անունը կրող դաջվածք, որը լատիներեն թարգմանած նշանակում է Դուչե։ Դի Կանիոն նաև չի թաքցրել իր հիացմունքը կապված Բենիտո Մուսոլինիի հետ։

## Ձեռքբերումներ
**Ակումբային**

** Լացիո**
* Սերիա Բ-ի չեմպիոն։ 1987-88
* Իտալիայի սուպերգավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից։ 2004

** Յուվենտուս**
* Սերիա Ա-ի երկրորդ հորիզոնական։ 1991-92
* Իտալիայի գավաթի մրցության եզրափակչի մասնակից։ 1991-92
* ՈւԵՖԱ Գավաթի դափնեկիր։ 1992-93

** Միլան**
* Սերիա Ա-ի հաղթող։ 1995-96
* ՈւԵՖԱ Սուպերգավաթի հաղթող։ 1994
* ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչի մասնակից։ 1995

** Սելտիկ**
* Շոտլանիդայի առաջնության երկրորդ հորիզոնական։ 1996-97

** Վեստ Հեմ Յունայթեդ**
* ՈւԵՖԱ Ինտերտոտոյի գավաթի հաղթող։ 1999

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Di Canio's playing profile (from CelticTalk.org The Ultimate Celtic Forum) 
* FootballDatabase provides Paolo Di Canio's profile and stats
* Di Canio's playing profile (from Cisco Roma official website)

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սելտիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Տերնանայի ֆուտբոլիստներ
Արաբա-իսրայելական պատերազմ (այլ կիրառումներ)

**Արաբա-իսրայելական պատերազմ**, կարող է վերաբերել՝
* Արաբա-իսրայելական պատերազմ - 1948-1949 թվականներին տեղի ունեցած ռազմական ընդհարում նորաստեղծ Իսրայելի և արաբական մի քանի երկրների միջև
* Արաբա-իսրայելական պատերազմ - **Ահեղ դատաստանի պատերազմ** կամ **Յոմ Կիպուրի պատերազմ**, 1973 թվականին Պաղեստինում և նրա հարակից շրջաններում Իսրայելի և արաբական պետությունների միջև տեղի ունեցած հերթական՝ թվով չորրորդ պատերազմ
Արաբո (այլ կիրառումներ)

**Արաբո**, կարող է վերաբերել՝
* Արաբո - հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, առաջին ֆիդայիներից
* Արաբո - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում
ԲեմԲեմ (երգիչ)

**Կոնպիմուկ Բուվակուլ** (, , առավել հայտնի է **ԲեմԲեմ** (հանգըլ՝ 뱀뱀) անունով), թաիլանդական ծագմամբ հարավկորեացի երգիչ, GOT7 բոյ բենդի անդամ, գլխավոր ռեփեր։ Երկու անդամների, Մարկի և Ջեքսոնի, հետ միասին մտնում է «ԱմերիԹաիԿոնգի» կազմի մեջ։ Մինչև JYP Entertainment- ի հետ պայմանագիրը ակտիվ նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում։

## GOT7
Մինչ առաջնաելույթը պատրաստվել է 3.5 տարի։ Տիրապետում է թայերենի, անգլերենի և չինարենի։ Դեբյուտ է արել բեմական անունով, որը մտածել է նրա մայրիկը։ 2013 թվականին հայտնվել է YG Entertainment- ի կազմակերպած գոյատևման հեռուստաշոուի էպիզոդներից մեկում։

## Սկավառակագրություն

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:JYP Entertainment
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարողներ
Արաբո կամավորական ջոկատ (այլ կիրառումներ)

**Արաբո կամավորական ջոկատ**, կարող է վերաբերել՝
* Արաբո կամավորական ջոկատ -կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում՝ ԽՍՀՄ Զինված ուժերում ծառայություն անցած փորձառու մարտիկներից
* Արաբո կամավորական ջոկատ - կազմավորվել է 1988 թվականին, Արարատ քաղաքում
Արաբքենդ (այլ կիրառումներ)

**Արաբքենդ**, կարող է վերաբերել՝
* Արաբքենդ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
* Արաբքենդ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջան Արագած գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արմավիրի մարզի Արագած գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Խոզարածը

**Խոզարածը** (), դանիացի գրող Հանս Քրիստիան Անդերսենի գրական հեքիաթն արքայազնի մասին, որն ինքնահավան արքայադստեր հետ ամուսնանալու համար որպես խոզարած է ներկայանում։ Հեքիաթն առաջին անգամ տպագրվել է 1841 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կոպենհագենի Կարլ Անդրեաս Ռեյտցելի հրատարակչության կողմից «Հեքիաթներ, որ պատմվել են երեխաներին։ Նոր ժողովածու» () գրքում։ Հեքիաթն ամենայն հավանականությամբ Անդերսենի ինքնուրույն ստեղծագործությունն է՝ չնայած այն բանին, որ նման պատմություններ հայտնի են եղել մինչ այդ։ «Խոզարածը» հարմարեցվել է տարբեր բեմադրությունների հետ։

## Սյուժե
Աղքատ արքայազնը ցանկանում է ամուսնանալ կայսեր դստեր հետ։ Նրան ուղարկում է 2 նվեր՝ սոխակ և վարդ։ Արքայադուստրը մերժում է համեստ նվերները, որովհետև դրանք իսկական էին ու բնական և ոչ թե արհեստական։ Արքայազնը դեմքին սև մուր է քսում և պալատում ծառայության անցնում որպես խոզարած։ Նա կախարդական կճուճ է պատրաստում։ Արքայադուստրը տասը համբույր է «վճարում» կճուճի համար։ Երբ դրանից անմիջապես հետո խոզարածը չխկչխկան է պատրաստում, արքայադուստրը դրա համար 100 համբույր է «վճարում»։ Կայսրը, զզվելով այն բանից, որ իր աղջիկը խաղալիքի համար խոզարածին է համբուրել, նրանց դուրս է վռնդում իր թագավորությունից։ Արքայազնը, գտնելով, որ արքայադուստրն արժանի չէ իր սիրուն, լվացվում է, հագնում իր թագավորական հագուստները և արքայադստերն ասում, որ արհամարհում է թե՛ նրան, թե՛ նրա հորը։ Արքայազնը վերադառնում է իր դղյակը, իսկ արքայադուստրը մնում պալատի դռների մոտ և տխուր երգում։

## Աղբյուր
Ամենայն հավանականությամբ հեքիաթը գրել է Անդերսենը՝ չնայած ինքնահավան արքայադստերը պատժելը բանահյուսության մեջ առանցքային մոտիվ է։ Ջանբատիստա Բազիլեի «Պենտամերոն» ժողովածուի հեքիաթներից մեկը պատմում է գոռոզ Չինցիելայի և նրա ձեռքը խնդրելու եկած արքայազնի մասին, որը ծպտված էր այգեպանի հագուստով։ Գրիմ եղբայրների հեքիաթների ժողովածուի «Դրոզդոբորոդ թագավորը» հեքիաթում թագավորը նորից կերպարանափոխվու է հպարտ արքայադստեր ձեռքը խնդրելու համար։ Անդերսենի հեքիաթն ավանդականներից ավելի քիչ է սրտաշարժ։ Անդերսենի հեքիաթում արքայադուստրը լքված է և միայնակ, տխուր կորցրած սիրո և կարգավիճակի համար, իսկ մյուս հեքիաթներում արքայադստրերն ավելի մեղմ են և շարունակում են սիրել արքայազնին, երբ նա հայտարարում է իր թագավորական կարգավիճակի մասին։

## Ադապտացիա
Հեքիաթը հարմարեցվել է տարբեր ներկայացումների։ Բրոնիսլավ Նիժինսկայայի «Les cent baisers» («Հարյուր համբույր») բալետը (երաժշտությունը՝ Ֆրեդերիկ դը’Էրլանժեի, լիբրետոն՝ Բորիս Կոխնոյի) ներկայացվել է 1935 թվականի հուլիսի 18-ին Քովենթ-Գարդենի թագավորական թատրոնում։ Արքայադստեր դերակատարն էր Իրինա Բորոնովան, արքայազնինը՝ Դավիթ Լիշինը։ Բալետն Ավստրալիայում առաջին անգամ բեմադրվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

«Խոզարած արքայազնը» () անվանումով օպերային ադապտացիան ստեղծել է Նինո Ռոտան 13 տարեկան հասակում։ Ռոս-օն-Սիում (Ուելս) բրիտանական միակ մշտական Harlequin Puppet Theatre տիկնիկային թատրոնը «Խոզարածը» Էրիկ Բռամելի ադապտացիայով բեմադրել է 1958 թվականին։ 1950-ական թվականներին խորհրդային կոմպոզիտոր Բորիս Չայկովսկին սյուիտ է գրել «Խոզարածը» ռադիոբեմադրության համար։

Պատմության հատվածներն օգտագործվել են Եվգենի Շվարցի «Մերկ թագավորը» բեմադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Svinedrengen»  - դանիական բնագիր։

Կատեգորիա:1841 պատմվածքներ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Ատլանտիդա (ֆիլմ, 1991)

**«Ատլանտիդա»** (), Լյուկ Բեսոնի 1991 թվականին նկարահանած գիտավավերագրական ֆիլմը։

## Ֆիլմի մասին
Ֆիլմը ստեղծվել է Լյուկ Բեսոնի նախկին երկու «Երկնագույն անդունդ» և «Նիկիտա» ֆիլմերի շահույթով։ Այն հիմնված է ստորջրյա նկարահանումների վրա, որոնք ռեժիսորը և իր խումբը նկարահանել են մոլորակի տարբեր ծայրերում (Արկտիկա, Ավստրալիա և այլն) ։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն են օվկիանոսի բնակիչները. ձկները, դելֆինները, կետերը։ Ֆիլմի համար երաժշտությունը գրել է Բեսոնի ընկերը՝ Էրիկ Սերրան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դելֆինների և կետերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր շնաձկների մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Արագուանան (այլ կիրառումներ)

**Արագուանան**, կարող է վերաբերել՝
* Արագուանան - համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում
* Արագուանան - համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում
Արազին (այլ կիրառումներ)

**Արազին**, կարող է վերաբերել՝
* Արազին - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում
* Արազին - լեռ Սյունյաց լեռների հարավային հատվածում
Հանսկեն

**Հանսկեն** (, 1630, Շրի Լանկա – նոյեմբերի 9, 1655, Ֆլորենցիա, Իտալիա), իգական սեռի ասիական փիղ, որը 17-րդ դարում հայտնիություն էր վայելում ամբողջ Եվրոպայում։

## Կենսագրություն
Հանսկեն էգ փիղը ծնվել է 1630 թվականին Մեծ Բրիտանիայի գաղութ հանդիսացող Ցեյլոնի կղզում։ Չափահաս տարիքում շրջագայել է բազմաթիվ երկրներով՝ ցուցադրելով կրկեսային հնարքներ։ Նրա նկարել են հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնը և իտալացի Ստեֆանո դելլա Բելլան։

1637 թվականին փիղը տեղափոխվել է Նիդերլանդներ (Հոլանդիա)։ Նրա անունը՝ *Հանսկեն*, հոլանդերեն «փիղ» կրճատ բառի () ընդարձակ ձևն է։

Առաջին անգամ հոլանդացի նշանավոր նկարիչ Ռեմբրանդի և Հանսկենի միջև հանդիպումը տեղի է ունեցել 1637 թվականին՝ Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամում։ Այդ ժամանակ նա պատկերել է Հանսկենին կավճի ուրվագծերի միջոցով։

Հանսկենը այցելել է բազմաթիվ տոնավաճառներ Հոլանդիայում և Գերմանիայում։ 1638 թվականին հա հայտնվել է Համբուրգում, 1640 թվականին՝ Բրեմենում, 1641 թվականին Հոլանդիայի նավահանգիստ Ռոտերդամում, իսկ 1646-1647 թվականներին՝ Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։

Հավանաբար՝ 1649-1951 թվականներին նա եղել է նաև Լայպցիգում։

17-րդ դարում առաջ է քաշվել այն կարծիքը, որ այս փիղը ունի բավականին զարգացած մտավոր կարողություններ։ Պլինիոս Ավագը կարծում էր, որ փիղը կարող էր հասկանալ մարդկային խոսքը, կատարել հրամաններ և ունենալ խիղճ։ Բացի այդ, այս հեղինակը նաև գրել է, որ Հանսկենը կարող է սովորել գրել բառեր՝ օգտագործելով հունարեն այբուբենը։

Հանսկենը չի կարողացել արդարացնել գրելու վերաբերյալ ակնկալիքները, սակայն նա կարողանում էր թափահարել դրոշ, կրակել, թմբուկ նվագել, հագնել գլխարկ, կանգել առջևի ոտքերի վրա և գետնից վերցնել մետաղադրամներ։

1651 թվականին Հանսկեն փիղը եղել է Ցյուրիխում (Շվեյցարիա), Զոլոտուրնեում, Բրեգենցեում, Սանկտ Գալլենում, ինչպես նաև Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։

Սատկել է 1955 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ֆլորենցիայում։

## Պատկերասրահ

## Աղբյուրներ
* Stephan Oettermann: Die Schaulust am Elefanten. Eine Elephantographia Curiosa. Syndikat, Frankfurt am Main 1982. S. 44ff; S. 124—129 ISBN 3-8108-0203-4  
* Michiel Roscam Abbing: Rembrandt’s Elephant. The story of Hansken. Leporello Uitgevers, Amsterdam 2006. ISBN 978-90-808745-6-5

Կատեգորիա:Հայտնի փղեր
Շարկի ծովածոց

**Շարկ ծովածոց** ( ՝ *Շնաձկան ծովածոց*), ծովածոց Ավստրալիայի Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Պերթ քաղաքից մոտավորապես 650 կմ դեպի հյուսիս։

Ծովածոցն իրենից ներկայացնում է միջինը 10 մետր խորությամբ փոքր ծովածոց, որը բաժանում են դեպի Հնդկական օվկիանոս խորացող երկու թերակղզի։ Այսօր Շարկ ծովածոցը յուրաքանչյուր տարի գրավում է շուրջ 120 000 զբոսաշրջիկների։ 1991 թվականին այն ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
Ծովածոցը հայտնաբերել է հոլանդացի ծովագնաց Դիրկ Հարթոգը 1616 թվականին, որը այստեղ հասավ Բրաուվերի երթուղիով և դարձավ երկրորդ եվրոպացին Վիլեմ Յանսզոնից հետո, որ տեսավ և նկարագրեց անհայտ մայրցամաքի ափերը։ 1629 թվականին հոլանդացի ճանապարհորդ Ֆրանկոյս Պելսարտը ծոցի ափերը նկարագրեց որպես անկյանք ու տխուր տեղ։

Իր անունը ծովածոցը ստացել է 17-րդ դարի վերջերին, երբ կապիտան Ուիլյամ Դամփիրի հրամանատարության ներքո անգլիական նավը հասավ Ավստրալիայի արևմտյան ափերին և կանգ առավ ծոցում։ Մոտավորապես այդ ժամանակ Դամփիրը քարտեզագրեց ծոցի ափերի ուրվագիծը։ Վարկածներից մեկի համաձայն, իր անունը Շնաձկան ծովածոցը ստացել է այն պատճառով, որ Դամփիրի նավաստիները հսկա շնաձուկ էին բռնել, որն էլ սնունդ էր դարձել քաղցահար անձնակազմի համար։ Այլ՝ առավել տարածված վարկածի համաձայն՝ ծովածոցն իր անունը ստացել է այստեղի ջրերում ավելի քան տասը տեսակի շնաձկներ լինելու պատճառով, այդ թվում՝ վագրային շնաձուկը։

## Ֆլորա և ֆաունա
աջից|մինի|Սթրոմատոլիթներ Համելին Փուլ փոքրիկ ծովածոցում
ձախից|մինի|200x200փքս|Շարկ ծովածոցն արբանյակից
1991 թվականին ծովածոցն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես յուրահատուկ էկոհամակարգ։ Էկոհամակարգի հիմքն են ջրիմուռները, որոնք ծածկում են ծովածոցի հատակն ավելի քան 4000 կմ2։ Նրանցում ապաստան է գտնում պլանկտոնը, որը բաղկացած է ծովախեցգետիններից և մանր ձկներից։ Ջրիմուռները դյուգոնգների հիմնական սնունդն է, որոնց այստեղ հաշվվում է շուրջ 10 հազար։ Շարկ ծովածոցը դյուգոնգների խոշորագույններից բնակավայրն է աշխարհում։ Ծոցում հանդիպում են շշաքիթ դելֆինները, որոնք գրավում են ամբողջ աշխարհի կենսաբաններին։ Ծոցի ամենահարավային մասում է գտնվում գերաղի ծանծաղ Համելին Փուլ փոքրիկ ծովածոցը՝ սթրոմատոլիթների աշխարհի խոշորագույն վայրը։ Ամենահին սթրոմատոլիթների հանածոներն ունեն մոտ 3 մլրդ տարի տարիքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրալիայի ծոցեր
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ծոցեր
Արախ (այլ կիրառումներ)

**Արախ**, կարող է վերաբերել՝
* Արախ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
* Արախ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում Արածանիի ավազանում
Արածո (այլ կիրառումներ)

**Արածո**, կարող է վերաբերել՝
* Արածո - գետ Արարատի մարզում, Արաքսի ձախ վտակը
* Արածո - Արարատյան դաշտի հարավարևելյան մասը, գտնվում է Արածո գետի ստորին հոսանքի ավազանում՝ Ուրծի լեռնաշղթայի ու Արաքս գետի միջև՝ Հայաստանի Արարատի մարզում, Նախիջևանում
* Արածո - կամ **Դժոխաձոր**, Արածո գետի հովիտը՝ Ուրծի լեռնաշղթայի հարավարևելյան մասում՝ Հայաստանի Արարատի մարզում
Արամ (այլ կիրառումներ)

**Արամ**, կարող է վերաբերել՝
* Արամ - տարածված հայկական արական անուն
* Արամ - չափազանց էրոզիայի ենթարկված հարվածային խառնարան Մարսի վրա
* Արամ - հայ ավանդական նահապետ։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Արամի մասին դյուցազներգությունը հայ գուսաններից գրի է առել Մար Աբաս Կատինան
* Արամ - ամերիկա-ֆրանսիական համատեղ գեղարվեստական ֆիլմ
Արամ Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)

**Արամ Սաֆարյան**, կարող է վերաբերել՝
* Արամ Սաֆարյան - Խորհրդային Միության հերոս, գվարդիայի ավագ լեյտենանտ
* Արամ Սաֆարյան - հայ լրագրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ
Արամազդ (այլ կիրառումներ)

**Արամազդ**, կարող է վերաբերել՝
* Արամազդ - Հայկական դիցաբանության գերագույն աստված՝ երկնքի ու երկրի արարիչը, բոլոր աստվածների հայրը
* Արամազդ - գետ Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում համանուն լեռան հարավային լանջերից և Գեղի գյուղի մոտ ձախից միախառնվում Գեղի գետին
* Արամազդ - գետակ Արաքսի ավազանում, Ողջի գետակի ավազանում
* Արամազդ - Բարգուշատի լեռնաշղթայի ամենաբարձր լեռնագագաթը (3392 մ)՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզում
* Արամազդ - հայկական ռոք-խումբ, հանդես են գալիս ֆոլկ/ինդաստրիալ մետալ ոճով
Իձու (կղզիներ)

**Իձու կղզիներ** (, **Իձու-սյոտո**), Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող կղզիների շղթա Հոնսյու կղզու վրա գտնվող Իձու թերակղզուց դեպի հարավ-արևելք։ Պատկանում են Ճապոնիային։ Վարչականորեն մտնում են Տոկիոյի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Իձու կղզիները գտնվում են Տոկիոյի կենտրոնից հարավային ուղղությամբ և գտնվում են 100-350 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում։ Օհասավարա կղզիների հետ միասին Իձու կղզիները գոյացնում են Նամպո կղզիները ( *Նամպո-սյոտո*) և համարվում են Ֆիլիպինյան ծովի հյուսիսային սահմանը։

Իձու կղզիները համարվում են Ֆուձի-Խակոնե-Իձու ազգային պարկի բաղկացուցիչ մասը և իր լանդշաֆտի գեղեցկության շնորհիվ այդ դասվում է Տոկիոյի բնակիչների սիրված հանգստավայրերի շարքին։ Հայտնի է նաև որպես ջրային սպորտով զբաղվելու հիանալի վայր։

## Վարչական բաժանում
* Օսիմա շրջան
** 20px Իձուոսիմա
**  Տոսիմա
**  Նիիձիմա (հարևան Հանսիմա և Ձինայ-տո կղզիների հետ միասին), Սիկինեձիմա, Ուդոնեդիմա
**  Կոձուսիմա
* Միյակե շրջան
** Միյակեձիմա և Օնոխարաձիմա
**  Միկուրաձիմա և Ինամբաձիմա
* Հատիձյո շրջան
** 20px Հատիձյոկոձիմա
** 20px Աոգասիմա
** Ազատ տարածքներ՝ Բեյոնեսու ժայռեր, Սումիսու-տո, Տորիսիմա և Սոֆու-իվա։

## Կղզիներ
Իձու կղզեխումբը բաղկացած է հետևյալ կղզիներից՝

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իձու կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Հովհաննես Բակլավաջյան

**Հովհաննես Գեղամի Բակլավաջյան** (), հայ ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1971), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1986 թվականին, թղթակից անդամ` 1961 թվականից)։ ՀԽՍՀ ԳԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտական քարտուղար (1957-1960):

## Կենսագրություն
Հովհաննես Բակլավաջյանը ծնվել է Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում 1922 թվականին։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1957-1960 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտական քարտուղար, 1960-2001 թվականներին՝ Վեգետատիվ նյարդային համակարգի ֆիգիոլոգիայի լաբորատորիայի ամբիոնի վարիչ, 1972-1986 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։

1986-1991 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ «Ընդերային Ֆունկցիաների կարգավորման կենտրոնական մեխանիզմները» գիտխորհրդի հանձնաժողովի նախագահ, Գլխուղեղի հետազոտության միջազգային հետազոտության անդամ։

Եղել է «Էքսպերիմենտալնայա ի կլինիչեսկայա մեդիցինա» հանդեսի խմբագրական կոլեգիայի անդամ, Հայաստանի ֆիզիոլոգների ընկերության «Նեյրոֆիզիոլոգիայի» բաժանմունքի նախագահը։

## Գիտական գործունեություն
Ավելի քան 280 գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ 5 մենագրությունների հեղինակ է։ Աշխատանքները վերաբերում են վեգետատիվ և կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆիզիոլոգիային, օրգանիզմի մարմնավեգետատիվ ֆունկցիաների կարգավորման ենթատեսաթմբային մեխանիզմներին։ Մակրո և միկրո էլեկտրաֆիզիոլոգիական եղանակներով հետազոտել է ընդերային և մարմնական կենտրոնաձիգ նյարդային համակարգի պրոյեկցիան ենթատեսաթմբում, ենթատեսաթումբ-կեղևային փոխհարաբերությունների, սիմպաթիկ նյարդային համակարգի հարմարվողասնուցողական, մարմնավեգետատիվ ֆունկցիաների (շնչառական, սիրտ-անոթային և այլն) ենթատեսաթմբային կարգավորման մեխանիզմներին։

## Պարգևներ
* Ժողովուրդների ազատության շքանշան (Բուլղարիա)
* Պատվո նշան շքանշան
* Լևոն Օրբելու անվան մրցանակ

## Երկեր
* Вегетативная регуляция электрической активности мозга, Л․, 1967․
* Висцеро-соматические и афферентные системы гипоталамуса, 1985
* Нейронная организация гипоталамо-висцеральной дуги, 1988

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Արամո (այլ կիրառումներ)

**Արամո**, կարող է վերաբերել՝
* Արամո - հայ երգիչ, դերասան, թմբկահար
* Արամո - գյուղ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Լաթակիայի մարզում
*Արամո - Արամ Թորգոմյան - Արցախյան ազատամարտի հերոս, Արամո 114 կամավորական ջոկատի հրամանատար
Արան (այլ կիրառումներ)

**Արան**, կարող է վերաբերել՝
* Արան, աղբյուր Արցախի Հանրապետությունում՝ Մարդակերտր շրջանում
* Արան, կղզի և նրա վրա գտնվող պատմական շրջան Ֆյորտ-օֆ-Կլայդ ծովածոցում Շոտլանդիայի արևմուտքում
* Արան, ճանապարհային կայան, Խեթական թագավորության արևելյան կողմում
Արքայական հրեշտակ

**Արքայական հրեշտակ**, **արքայական ձուկ-հրեշտակ** (), արևադարձային ծովային ձուկ ձուկ-հրեշտակների ընտանիքից։ Pygoplites ցեղի միակ տեսակը։

## Նկարագրություն
Արքայական հրեշտակի երկարությունը 10-25 սմ է։ Մարմինը դեղին է՝ ուղղահայաց սպիտակակապտավուն, ծայրերը մուգ զոլերով։ Մեջքային լողակի հետին մասը մուգ կապույտ է՝ բազմաթիվ կապույտ կետերով։ Սեռական երկձևությունն արտահայտված չէ։ Կյանքի տևողությունը՝ մինչև 15 տարի։

## Տարածվածություն
Տարածված է Կարմիր ծովում, Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսներում և Տահիտիի մոտակայքում։ Ավստրալիայի հյուսիսարևելյան ափի Մեծ Արգելախութում այն ամենահաճախ հանդիպող ձուկ-հրեշտակն է։ Ձկներն ապրում են 1-50 մ, հաճախ՝ 10-20 մ խորությունում՝ կորալյան խիտ բուսականություն և ապաստարաններ ունեցող վայրերում։

## Կենսակերպ
Ձկները հաճախ մենակյաց են, սակայն երբեմն ապրում են և զույգերով։ Նրանք միշտ շարժման մեջ են․ սնունդ հայթայթելու համար քարանձավներն ու արգելախութերն են «խուզարկում»։

## Սնունդ
Արքայական հրեշտակը սնվում է միայն սպունգներով և ascidiacea-ներով։

## Պատկերասրահ

Pygoplites diacanthus 01.jpg|
1 Pygoplites diacanthus.jpg|
Pygoplites diacanthus.jpg|
Reef2126 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|
Pygoplites diacanthus Maldives.JPG|
XRF-Pygoplites diacanthus.png|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Roger C. Steene: Falter- und Kaiserfische, Band 1, 1977, Mergus Verlag, ISBN 3-88244-001-5
* Helmut Debelius, Rudie H. Kuiter: Kaiserfische, 2003, Ulmer Verlag, ISBN 3-8001-4458-1
* Baensch/Patzner: Mergus Meerwasser-Atlas Band 6, Mergus-Verlag, Melle, ISBN 3-88244-116-X
Իրիդիումի հիդրօքսիդ(IV)

**Իրիդիումի հիդրօքսիդ(IV)**, անօրգանական միացություն, իրիդիումի հիդրօքսիդը` Ir(OH)4 (IrO2·2H2O) բանաձևով, կապտասև փոշի, չի լուծվում ջրում։

## Ստացում
* Ստացվում է կալիումի հեքսաքլորիրիդատի ու հիմքերի լուծույթների փոխազդեցությունից.
::\mathsf{K_2[IrCl_6] + 4KOH \ \xrightarrow{100^oC}\ Ir(OH)_4\downarrow + 6 KCl }
* Քլորիրիդատների լուծույթների չեզոքացմամբ` օքսիդիչ նյութերի ներգործությամբ։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Իրիդիումի հիդրօքսիդը առաջացնում է կապտասև գույնի նստվածք։ Չի լուծվում հիմքերի լուծույթներում։ 350 °С ջերմաստիճանում դեհիդրվում է։

## Քիմիական հատկություններ
* Ազոտի հոսքում տաքացնելով ջուր է անջատում.
::\mathsf{Ir(OH)_4 \ \xrightarrow{350^oC}\ IrO_2 + 2H_2O }
* Լուծվում է աղաթթվում.
::\mathsf{ Ir(OH)_4 + 2HCl \ \xrightarrow{}\ H_2[IrCl_6] }

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իրիդիումի միացություններ
Կատեգորիա:Հիդրօքսիդներ
Լոգո (ծրագրավորման լեզու)

**Լոգո** (), ծրագրավորման բարձր մակարդակի լեզու, որը 1967 թվականին ստեղծել են Սեյմուր Փեյփերթը, Սինդիա Սոլոմոնը, Իդիթ Հարելը և Ուոլլի Ֆյուրցայգը կրթական նպատակներով․ նախադպրոցական և կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաներին ծրագրավորման հիմնական հիմունքներին ծանոթացնելու համար  (ռեկուրսիա, ընդարձակելիություն և այլն)։

Լոգոն նաև ապահովում է երեխաների մտածելու և խնդիրներ լուծելու կարողությունը զարգացնելու համար հարմար միջավայր։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
մինի|Կրիայի գրաֆիկայի կիրառության օրինակ Լոգո ծրագրում
Ծրագրավորման այս լեզվի տիպիկ մասն ու միջավայրը կրիայի գրաֆիկայի մեթոդներն են, որոնք, մի կողմից առավ ել ակնառու են դարձնում ծրագրի ուսուցումը, մյուս կողմից՝ լայնորեն կիրառում են ռեկուրսիա։

Կան Լոգոյի ամենատարբեր ինտերպրետատորներ ամենատարբեր պլատֆորմների ու օպերացիոն համակարգերի համար՝ Windows, DOS, Լինուքս, Mac OS, Unix և այլն։ Բացի այդ գոյություն ունեն Լոգոյի օբյեկտների վրա կողմնորոշված դիալեկնտներ, ինչպես Object Logo-ն, որը ստեղծվել է 1986 թվականին։ 1997 թվականին թողարկվել է ռուսական տարբերակը՝ *ЛогоМиры* (թարգմ․ «ԼոգոԱշխարհներ»)։

Բրայան Հարվին՝ Լոգո ծրագրավորման ոճի առանձնահատկությունների մասին եռեհատոր աշխատության («Computer Science Logo Style»)  հեղինակը, ստեղծել է Berkeley Logo։ Լոգոյի բազմաագենտային տարբերակներն են StarLogo-ն և NetLogo-ն։

Լոգոյի տիպիկ ռեալիզացիաներիը (օրինակ LCSI-ից) ծրագրավորողին տալիս են ներկառուցված հրահանգների մեծ գրադարան, ինտերպրետատորի տեքստային նեցուկ և  «ծրագրերի ցանկ», որում կարելի է նոր գործառույթներ ավելացնել։ Բացի այդ ապահովվում է նվազագույնը մեկ գրաֆիկական էկրան, նվազագույնը մեկ  «կրիայով»։

## [[Hello, World!]]
TO HELLO

 PRINT [Hello, World!]

 END

Թարգմանաբար՝

 ԲԱՐևԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ

   ԳՐԻՐ [Բարև, աշխարհ!]

 ՎԵՐՋ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լոգո՝ լեզու ոչ միայն ամենափոքրերի համար 
* Լոգոյի մասին… 
* logo_ru —Լոգո լեզուն սովորելու խումբ կենդանի ամսագրում  (22.12.2014-ից խմբի աշխատանքը վերսկսվել է)
* Լոգոյի պատմությունը
* Ծրագրավորման ուսումնասիրությունների ու աշխատանքային մեթոդների ուսումնասիրման ֆորում
* «Լոգո ծրագրավորման լեզու» բաժինը  myROBOT.RU կայքում
* Լոգոյի դասեր MSWLogo միջավայրում
Թյուրիմացության կղզի

**Թյուրիմացության կղզի** (, հնացած՝ *Սոլույ*), փոքրիկ կղզի Օխոտի ծովի Տաույյան ծովախորշում (Ամախտոնի ծոց)։ Վարչականորեն պատկանում է Մագադանի մարզի Օլսկի շրջանին։ Կղզու մակերեսը կազմում է 4,5 կմ²։ Ափից հեռավորությունը՝ 3 կմ, հեռավորությունը Մագադանից՝ 20 կմ։

## Անվանում

Ծովից դիտելու դեպքում ռելիեֆով և գույնով այն հիշեցնում է մայրցամաքային ափ։ 1910 թվականների վերջում այստեղ հայտնված ջրագրական արշավախումբը կղզին չի նկատել և չի ներառել քարտեզում։ Սխալը շուտով նկատվել և ուղղվել է։ Այս դեպքի պատճառով էլ կղզին ստացել է իր «Остров Недоразумения»՝ բառացի թարգմանությամբ՝ «Թյուրիմացության կղզի» անվանումը։

## Պատմություն
8-9 հազար տարի առաջ ձևավորվել է թերակղզին, որը ներառում էր նաև Թյուրիմացության կղզին, իսկ կղզին դիմացի հրվանդանը կապող պարանոցը ողողվել է հավանաբար 7 հազար տարի առաջ։ Կղզին լեռնային է։

1961 թվականին հնագիտական խմբի կողմից այստեղ հայտնաբերվել է նորքարեդարյան կայանատեղի։

Թյուրիմացության կղզում մինչ 1990-ական թվականները գործել է «Տաույսկի» ձկնագործարանի կղզու արտադրամասը։ Հետագայում դրա վայրում բացվել է զբոսաշրջային բազա։

## Աշխարհագրություն

Թյուրիմացության կղզին ծածկված է Էրմանի կեչու մացառուտներով։ Կեչին աճում է բոլոր լանջերին և նույնիսկ գագաթային սարահարթում, որը բնորոշ չէ այլ կղզիներին։ Ընդհանուր աճում է 213 տեսակի բույս։ Կղզու ափամերձ ֆաունային սպառնում է ծովախեցգետնի որսագողությունը։

## Տես նաև

* Ճգնաժամների ծով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կղզիներ
Ուրախության շատրվան

**Ուրախության շատրվան** (), շատրվան Սիենայում։ Այդ շատրվանը գտնում է Սիենայի գլխավոր հրապարակ Պյացցա դել Կամպոյում, որը տեղեկայված է պալացցո Պուբլիկոյի առջև։

1340 թվականին Սիենայի կառավարությունը որոշեց Պյացցա դել Կամպո քաղաքի գլխավոր հրապարակում կառուցել շատրվան։ Աշխատանքը հանձնարարվեց սիենական քանդակագործներին և ճարտարապետներ Ագոստինոյին և Անոլոյին, որոնք նախագծեցին շատրվանի քառակուսաձև բաժակը։ Շատրվանի ջուրը բերվում էր կավե և կապարե խողովակներով։ 1343 թվականի հունիսի 1-ին տեղի ունեցավ շատրվանի բացման արարողությունը։ Դրանից հետո Անոլոն տեղափոխվեց Ասսիզի։ Ագոստինոն սկսեց նկարել նախշեր շատրվանի վրա մարմարե զարդանախշերի համար։ Նկարելով դրանք, նա հանկարծակի մահացավ այդ շատրվանի կողքին։

1408 թվականին քանդակագործ Յակոպո Դելլա Քվերչա վերադարձավ Սիենա, ով իր աշխատանքներով հայտնի էր Բոլոնյայում, Լուկայում և Ֆլորենցիայում։ Սիենայի կառավարությունը իմանալով նրա վերադարձի մասին, նրան խնդրեցին քանդակել շատրվանի մարմարե զարդարանքները, նրան խոստանալով մեծ պարգևատրում։ Յակոպոն մարմարե արձաններով զարդարեց շատրվանի երեք պատերը։ Կենտրոնում դրեց Սուրբ Մարիամի արձանը, որի ձեռքերում մանուկ Հիսուսն էր, իսկ դրա շուրջը դրվեցին երկու մարմարե հրեշտակների և Ռեյա Սիլվիայի արձանը ում ձեռքերին Հռոմուլոսը և Հռեմոսն են։ Ինչպես նաև նա քանդակել է «Վտարումը դդրախտից» և «Ադամի արարումը» ռելիեֆային կոմպոզիցիաները։ Ներքևում գտնվում են առյուծների և գայլերի արձանները, որոնք համարվում են Սիեննայի խորհրդանիշները։ Շատրվանի մարմարե քանդակները արդեն պատրաստ էին 1419 թվականին և շա դրական արձագանքների արժանացավ հասարակության կողմից, որի արդյունքում դրանից հետո Յակոպո Դելլա Քվերչայի արձանը անվանեցին Յակոպո Դելլա Ֆոնտե։

19-րդ դարում որոշում ընդունվեց տեղափոխել արձանները, քանի որ ժամանակի ընթացքում դրանք վնասվել էին և դրա փոխարեն տեղադրեցին կրկնօրինակները։ Կրկնօրինակներն արվել են սիենական քանդակագործ Տիտո Սարոկկիի կողմից, 19-րդ դարում։
## Աղբյուրներ
* vostlit.info

Կատեգորիա:Իտալիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Շատրվաններ
Շավինյոն

**Շավինյոն** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառի Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի Սուասոն շրջանում։

Համայնքի INSEE կոդը՝ 02174

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 762 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 505 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 378-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 127-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,9%, 1999 թվականին եղել է 63,2%)։ 374 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 333-ը (182 տղամարդ և 151 կին), գործազուրկ էին 45 մարդ (25 տղամարդ և 20 կին)։ 127 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 40-ը՝ թոշակառուներ, 53-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Շավինոն 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ամանորը Պորտուգալիայում

**Ամանոր** (), Պորտուգալիայի պաշտոնական տոներից մեկը, որ նշվում է ամեն տարվա դեկտեմբերի 31-ի գիշերվանից մինչև հունվարի 1։ Ամանորյա հրավառությունը () կրում է նաև  անունը ( բառից), ինչը նշանակում է «Սուրբ Սիլվեստրի հարությունը»։

## Տոնումը
Ինչպես եվրոպական երկրների մեծ մասում, Պորտուգալիայում ևս ամենահայտնի տոնը հանդիսանում է Սուրբ ծնունդը, որ նշվում է դեկտեմբերի 25-ին։ Ընտանեկան շրջանում հիմնական շնորհավորանքները և տոնակատարությունները լինում են հենց Սուրբ ծննդյան օրը, դրա համար էլ ամանորը սովորաբար փոքր են նշում և ընկերական շրջանում։

Պորտուգալացիները հազվադեպ են Նոր տարին տանը նշում` նախընտրությունը տալով հասարակական վայրերում աղմուկով զբոսանքներին։ Ընթրիքը հաճախ լինում է ընկերական շրջապատում, այնուհետև խումբը գնում է փողոցային համերգների և հրավառությունների։ Կեսգիշերից հետո շատերը հաճախում են տարբեր բարեր և դիսկոտեկներ։

## Ավանդույթներ
* Ինչպես հարևան Իսպանիայում, ամանորի գիշերը զանգերի 12 ղողանջներից հետո ընդունված է ուտել 12 խաղողներ, որոնցից յուրաքանչյուրի հետ մեկ երազանք է պահվում։
* Նոր տարին ընդունված է սկսել չար ոգիներին աղմուկով քշելով. դա կատարվում է կաթսաների կափարիչների և խոհանոցային այլ պարագաների օգնությամբ։ Ժամանակակից Պորտուգալիայում այդ ավանդույթը գրեթե ամբողջությամբ փոխարինվել է ավանդական ամանորյա հրավառությունը։
* Որոշ պորտուգալացիներ Նոր տարուն գնում են օվկիանոս` լողալու և այդպիսով «լվանում» անցած տարվա խնդիրները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պորտուգալիա
Սևիկ (Այնթապի գավառ, Այնթապից հյուսիս)

**Սևիկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Այնթապ քաղաքից 8-10 կմ հյուսիս, գյուղամիջյան ճանապարհի վրա։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 29 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էյնար աֆ Վիրսեն

**Կառլ Էյնար Տուրե աֆ Վիրսեն** (, ), շվեդական բանակի սպա, դիվանագետ և գրող։ Մասնագիտությամբ որպես սպա, նա Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո դիվանագիտական ծառայության է ուղարկվել Կոստանդնուպոլիս և Սոֆիա, որպես ռազմական կցորդ, որտեղ ականատես է եղել Հայոց ցեղասպանությանը։ Օսմանյան կայսրությունից և Բալկաններից նա տեղափոխվեց Լեհաստան և ականատես եղավ Լեհաստանի երկրորդ հանրապետության ձևավորմանը։ Դրանից հետո նա ծառայեց Լոնդոնում, Ռևալում և Ռիգայում, իսկ 1921 թվականի ընթացքում եղավ Բուխարեստում, Աթենքում և Բելգրադում։ Մոսուլի հակամարտության շուրջ աշխատանքից հետո աֆ Վիրսենը ուղարկվեց Բեռլին, որտեղ ծառայեց 12 տարի։ Վերջապես նրան ուղարկեցին Հռոմ, որտեղ երեք տարի աշխատելուց հետո անցավ հանգստի։

## Կարիերա
Էյնար աֆ Վիրսենը ծնվել է շվեդական Ուփսալա քաղաքում, գրաքննադատ Կառլ Դավիդ աֆ Վիրսենի և Սեսիլիա Էմերենթիա Լեոնտինայի ընտանիքում։ Նա կամավորագրվեց շվեդական բանակ 1891 թվականին, 1894 թվականին դարձավ սերժանտ։ Աֆ Վիրսենը ընդունվեց Կառլբերգի ռազմական ակադեմիան 1894 թվականի օգոստոսի 16-ին։

Աֆ Վիրսենը դարձավ կրտսեր լեյտենանտ 1895 թվականին, լեյտենանտ` 1897 թվականին և 1900 թվականից 1902 թվականներին սովորեց Շվեդական բանակի արքայական քոլեջում։ Նա դարձավ կապիտան 1909 թվականին։ Աֆ Վիրսենը դարձավ  Կոստանդնուպոլիսի և Սոֆիայի ռազմական կցորդ 1915 թվականից 1920 թվականներին։ Այս տարիներին նա դարձավ Հայոց ցեղասպանության ականատեսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Դաննեբերգի ասպետական շքանշանակիրներ
Ֆրանսիշկու Ռամոշ

**Ֆրանսիշկու Աուգուստո Նետո Ռամոշ** (, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Շավիշ» ակումբի կիսապաշտպան։ 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից Ռիո դե Ժանեյրոյում։

## Ակումբային կարիերա
Ռամոշը «Վարզիմ» և «Պորտու» ֆուտբոլային ակումբների սան է։ 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին «Օլիվեյրենսե»-ի դեմ խաղում նա առաջին անգամ հանդես եկավ Սեգունդա լիգայում։ Դեկտեմբերի 7-ին մայրաքաղաքային «Ատլետիկո»-ի դեմ խաղում Ֆրանսիշկուն իր առաջին գոլը հեղինակեց «Պորտու»-ի կազմում։ 2016 թվականի հունվարի 20-ին Պորտուգալական լիգայի գավաթի «Ֆարմալիկան»-ի դեմ խաղում նա առաջին անգամ հանդես եկավ վիշապների հիմնական կազմում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ժանելի Իմբյուլին։ Մարտի 12-ին «Ունիան Մադեյրա»-ի դեմխաղում Ռամոշն առաջին անգամ հանդես եկավ Սանգրիշ լիգայում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Վենսան Աբուբաքարին։ Նույն թվականին նա օգնեց նրանց հաղթել Սեգունդա լիգայում։

Ամռանը խաղային պրակտիկա ստանալու համար Ռամոշը տեղափոխվեց «Շավիշ» ֆուտբոլային ակումբ։

## Միջազգային կարիերա
2014 թվականին Պորտուգալիայի ֆուտբոլի հավաքականի կազմում Ռամոշը դարձել է 2014 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մրցանակակիր Հունգարիայում։  Առաջնության ընթացքում նա խաղացել է Իսրայելի ֆուտբոլի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի, Հունգարիայի ֆուտբոլի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի, Սերբիայի ֆուտբոլի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի և Գերմանիայի ֆուտբոլի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի դեմ խաղերում։

2015 թվականին Պորտուգալիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ֆրանսիշկուն մասնակցեց 2015 թվականին Նոր Զելանդիայում կայացած Ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականների աշխարհի առաջնություն։ Առաջնության ժամանակ նա խաղացել է Կատարի երիտասարդական հավաքականի, Սենեգալի երիտասարդական հավաքականի, Կոլումբիայի երիտասարդական հավաքականի և Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղերում։

2016 թվականին Ռամոշը Պորտուգալիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցեց Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերին։ Առաջնության ժամանակ նա խաղացել է ընդդեմ Արգենտինայի Օլիմպիական հավաքականի, Հոնդուրասի Օլիմպիական հավաքականի, Ալժիրի Օլիմպիական հավաքականի և Գերմանիայի Օլիմպիական հավաքականի։

2022 թվականին Պորտուգալիայի կազմում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը՝ դառնալով հեթ-տրիկի հեղինակ Շվեյցարիայի դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը soccerway-ում
* National team data 
* 

Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Գիմարայնշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Բրազիլական դրոշների ցանկ

## Ազգային դրոշներ

## Կառավարության դրոշներ

## Նահանգների դրոշներ
**Բրազիլիայի վարչաշրջաններ դրոշներ** պատկերասրահում երևում են 26 Բրազիլական վարչական շրջանների և Ֆեդերատիվ շրջանների դրոշները։

## Տես նաև
* Բրազիլիայի դրոշ

Կատեգորիա:Դրոշներ
Ժողովրդական արվեստի թանգարան (Դիլիջան)

**Դիլիջանի ժողովրդական արվեստի թանգարան**, Հայաստանի ժողովրդական արվեստի պետական թանգարանի Դիլիջանի մասնաճյուղ։ Ստեղծվել է 1979 թվականին՝ բանահավաք և գեղանկարիչ  Հովհաննես Շարամբեյանի անմիջական նախաձեռնությամբ ու մասնակցությամբ։

## Պատմություն
Թանգարանը գտնվում է Դիլիջան քաղաքի կենտրոնում, Աղստև գետի հարևանությամբ։ Տան վերջին բնակիչը եղել է Հովհաննես Շարամբեյանը, ում  նախաձեռնությամբ էլ շենքը վերածվել է ժողովրդական արվեստի թանգարանի։ 1979 թվականին Հովհաննես Շարամբեյանը իր հավաքածուն նվիրել է Դիլիջանի ժողովրդական արվեստի թանգարանին՝ համալրելով թանգարանի ֆոնդը։ Շրջելով Հայաստանի տարբեր վայրերում՝ Շարամբեյանն ստեղծել է պղնձյա կենցաղային իրերի մեծ հավաքածու։
մինի

## Հավաքածու
Թանգարանում ներկայացված են հայ ժամանակակից ժողովրդական վարպետների և ինքնուս ստեղծագործողների աշխատանքներ, ազգագրական արժեք ներկայացնող ցուցանմուշներ, կենցաղային իրեր` գորգեր, կարպետներ։  Թանգարանը ունի 9 սրահ, պատշգամբ, որը նույնպես ծառայում է ցուցադրության համար։ Թանգարանի ֆոնդը կազմում է 847 ցուցանմուշ, որից ցուցադրության է ներկայացված 547-ը։ 
Թանգարանի ֆոնդը ձևավորվել է նաև նվիրատվություններից ձեռք բերված բազմազան կիրառական արվեստի ցուցանմուշներով։

## Թանգարանի շենքը
19-րդ դարի վերջում (1896) կառուցված թանգարանի շենքը Դիլիջանի ամենահին շինություններից է։ Տունը կառուցել է Սամսոն Բեկ-Հարությունյանը։ Այն եղել է իշխանուհի Մարիամ Թումանյանի ամառանոցը, ով բնակվել է Թիֆլիսում, իսկ ամռան ամիսներն անց է կացրել այս շենքում։ Մարիամ Թումանյանը 1913-1915 թվականներին Դիլիջանում ստեղծել է մանկական ակումբ, 1919-1920 թվականներին՝ հիմնել է գորգագործարան, որբանոց։ Սամսոն Հարությունյանը և Մարիամ Թումանյանը խորհրդային իշխանության տարիներին Դիլիջանում գտնվող ամառանոցը նվերել են Հայաստանին։

Երկհարկանի, փայտե նախշազարդ պատշգամբով այս տանն են հյուընկալվել հայ մշակույթի և գրականության բազմաթիվ հայտնի գործիչներ՝ Հովհաննես Թումանյան, դերասանուհի Ազնիվ Հրաչյա, Սիրանույշ, Եղիշե Չարենց, Ֆրիտյոֆ Նանսեն, բանասեր Սերգեյ Վարդանյան։

Ընդգրկված է Դիլիջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (հուշարձան՝ 10.3/5):

## Համագործակցություն
Թանգարանը համագործակցում է Հովհաննես Շարամբեյանի անվան գեղարվեստի դպրոցի հետ, Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի Դիլիջանի մասնաճյուղի դեկորատիվ կիրառական արվեստի ֆակուլտետի ուսանողների հետ։ Կազմակերպվում են ինքնուս և ժողովրդական վարպետների, պրոֆեսիոնալ գեղանկարիչների ցուցահանդեսներ, որոնք ներկայացնում են տարբեր ժանրեր։

## Պատկերասրահ

Դիլիջանի գորգեր.JPG
Գորգի սանր.JPG
Արդուկ.JPG
Կարի մեքենայ.JPG
Ճախարակ.JPG


## Տես նաև
* Ժողովրդական արվեստի թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Դիլիջանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի թանգարաններ