Թուրգուդ Մարշալ

**Թուրգուդ Մարշալ** ( ), ամերիկացի իրավաբան, ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր 1967 թվականի օգոստոսի 30- ից մինչև 1991 թվականի հոկտեմբերի 1-ը։ Նա դարձավ առաջին աֆրոամերիկացին, ով զբաղեցրեց այս պաշտոնը։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Թուրգուդ Մարշալը ծնվել է 1908 թվականի հուլիսի 2-ին Բալթիմորում, Մերիլենդ։ Հայրը՝ Ուիլյամ  Մարշալը, աշխատել է միայն սպիտակամորթների համար նախատեսված  երկաթուղում և, իսկ նրա մայրը՝ Նորմա Ուիլյամս Մարշալը,  դպրոցի ուսուցչուհի էր։ Թուրգուդի պապը ստրուկ է եղել, իսկ նրա նախապապերից մեկը ստրկացվել էր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության տարածքից։ Հատկանշական է, որ ծնողները նրան անվանակոչել են ի պատիվ իր մեծ պապի՝ Թորոգուդոմի, բայց նա ինքը հետագայում կրճատեց իր անունը Թուրգուդ։

1921 թվականին նա ընդունվեց Բալթիմորի գունավորների համար նախատեսված ավագ դպրոց, որը վերանվանվեց Ֆրեդերիկ Դուգլասի պատվին 1923 թվականին։ Նա սովորել է իր դասարանի բարձր առաջադիմություն ունեցող աշակերտներին հավասար և եղել է ուսանողական խորհրդի և բանավեճի թիմի անդամ։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը 1925 թվականին՝ B միջին ցուցանիշով՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը իր ավարտական ​​դասարանում ։ Նույն տարում Թուրգուդը իր ավագ եղբոր՝ Ուիլյամ Օբրիի հետ միասին ընդունվեց Լինքոլնի համալսարան, որը պատմականորեն համարվում էր սևամորթ բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Փենսիլվանիայի Չեսթեր կոմսությունում։ Նրանց մայրը՝ Նորման, պնդում էր, որ Ուիլյամը դառնա բժիշկ, իսկ Թուրգուդը՝ ատամնաբույժ՝ հավատալով, որ ընտանիքը պետք է ոչ մի բանի մեջ կարիք չունենա։ Ինքը՝ Մարշալը, ցանկանում էր ընտրել իրավաբանական մասնագիտություն։ Այս ցանկությունը ձևավորվել է իր հոր շնորհիվ։ Մարշալ Ավագը սիրում էր մասնակցել դատական ​​գործընթացներին, ընտանիքի հետ քննարկել առկա գործերը հենց ճաշի սեղանի շուրջ, որդիներին տանել ոստիկանական բաժանմունք՝ հետևելու հարցաքննություններին և հետաքննություններին, ինչպես նաև ստիպել է նրանց կարդալ։ թերթերն ամեն օր։ Դա նրա հայրն էր, ով Թուրգուդում սերմանեց հարգանք ԱՄՆ Սահմանադրության և օրենքի գերակայության նկատմամբ։ Ավելի ուշ նա ասաց. «Հայրս ինձ երբեք չի ասել, որ իրավաբան դառնամ։ Բայց նա էր, ով ինձ դարձրեց այս կերպ՝ սովորեցնելով փաստարկներ բերել, ապացուցել իմ յուրաքանչյուր հայտարարություն և վիճարկել իմ տրամաբանությունը»։

Մարշալը սկզբում լուրջ չէր վերաբերվում ուսմանը, ժամանակ էր անցկացնում քարտ խաղալով, կոմիքսներ կարդալով և կովբոյական ֆիլմեր դիտելով, երկու անգամ հեռացվել է դասերից ուսանողական կատակների համար, բայց 1929 թվականին ամուսնանալուց հետո կնոջ ազդեցությամբ սկսեց լավ սովորել։ Նա դարձավ բանավեճների ուսանողական թիմի «աստղ», «Alpha Phi Alpha»-ի անդամ՝ աֆրոամերիկացի ուսանողների առաջին ազգային կազմակերպության, ինչպես նաև «Փրինս Հոլի մասոնության» և «Խաղաղության Եղջերուների կատարյալ բարեկամական և հովանավորող կարգի» անդամ՝ ինչպես նաև աֆրոամերիկացի ուսանողների մեծամասնությունը։ Սկզբում, առանց սոցիալական կամ քաղաքական հետևանքների մասին մտածելու, միայն զվարճության և համերաշխության համար մասնակցեց աֆրոամերիկացի դասախոսների ինտեգրացման դեմ պրոտեստին։ Նրա համակուրսեցիներից էին՝ Լենգստոն Հյուին, Քեբ Քելուեյը, Քվամե Նկրուման, Նամդի Ազիկիվեն։ Հյուին Մարշալին անվանում էր «կոպիտ, կտրուկ, անկաշկանդ և սխալվող, բնական և անկոկիկ», նկարագրելով նրան որպես «ընդհանուր հանրակացարանի ամենաձայնեղ մարդը»։ Հետագայում Մարշալը հետաքրքրվեց ռասայական խնդիրներով, կարդաց Ու. Է. Բ. Դյուբուայի «Սև ժողովրդի հոգիները» և նրա հոդվածները ԱՄՆ Գունավոր Բնակչության Առաջադիմության Ազգային Ասոցիացիայի (NAACP) «The Crisis» ամսագրում, և նույնիսկ մասնակցեց տեղական կինոթատրոնի մոտակայքում սեգրեգացիայի դեմ բողոքի ակցիաներին։ 1930 թվականին գերազանցությամբ ավարտեց Լինկոլն համալսարանը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան հիմնականում ամերիկյան գրականության և փիլիսոփայության ոլորտում։

Այնուհետև Մարշալը վերադարձավ Բալթիմոր՝ ավելի մոտ իր ծնողներին, և ցանկանում էր հաճախել Մերիլենդի համալսարանի իրավաբանական դպրոց, սակայն նրան չընդունեցին տարանջատման քաղաքականության պատճառով։ Ուսման համար գումար խնայելով՝ նա որոշ ժամանակ աշխատել է որպես ապահովագրական գործակալ և մատուցող Գիբսոն կղզու ակումբում։ Այնուհետև Մարշալը հաճախել է Հովարդի համալսարանի իրավունքի դպրոցը, որը պատմականորեն սևամորթ հաստատություն էր։ Նրա մայրն այնքան էր հավատում նրա ապագային՝ որպես իրավաբան, որ գրավադրեց իր նշանադրության և ամուսնական մատանին, որպեսզի վճարի նրա ուսման ծախսերը:Գումար խնայելու համար Մարշալն ու նրա կինը ապրում էին իրենց ծնողների հետ և ամեն օր գնացքով գնում էին Վաշինգտոն՝ դպրոց հաճախելու։ Հովարդում նա ավելի ջանասիրաբար էր մոտենում իր ուսմանը, խժռում էր իրավունքի մասին գրքեր և աշխատում էր որպես օգնական համալսարանի իրավաբանական գրադարանում։ Այս ժամանակահատվածում նրա հայացքները զգալի փոփոխություններ կրեցին դեկան Չարլզ Համիլթոն Հյուսթոնի ազդեցության տակ, ով իր ուսանողներին դարձրեց քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստներ և պայքարողներ սեգրեգացիոն համակարգի ապամոնտաժման համար՝ «եթե իրավաբանը սոցիալական ինժեներ չէ, ապա նա մակաբույծ է հասարակության վրա»։ Բացի Մարշալից, նրանք ներառում էին նաև Օլիվեր Հիլը։ 1933 թվականին Մարշալն առաջինն ավարտեց իր դասարանը գերազանցությամբ և իրավագիտության բակալավրի կոչումով ։

### Իրավաբանական կարիերա
#### Սկիզբ
Իր կրթությունն ավարտելուց հետո Մարշալը մտավ մասնավոր իրավաբանական պրակտիկա 1933 թվականին՝ 23 տարեկանում՝ վարձակալելով փոքրիկ գրասենյակ Բալթիմորում ։ Նրա առաջին հաճախորդները աղքատ աֆրոամերիկացիներն էին, որոնցից նա երբեմն ոչ մի վճար չէր գանձում, ինչի պատճառով նա անընդհատ փողի կարիք ուներ, բայց միևնույն ժամանակ հայտնի դարձավ որպես «փոքր մարդու փաստաբան» ։ 1934 թվականին նա սկսեց աշխատել որպես իրավաբան NAACP-ի Բալթիմորի մասնաճյուղում ։ 1936 թվականին Հյուսթոնը թողեց իր աշխատանքը Հովարդի համալսարանում և դարձավ NAACP-ի առաջին հատուկ խորհրդականը՝ ղեկավարելով կազմակերպության Նյու Յորքի գրասենյակի իրավական պաշտպանության կոմիտեն, որտեղ նա հրավիրեց բազմաթիվ նվիրված իրավաբանների, այդ թվում՝ Մարշալին, ով դարձավ իրավախորհրդատույի օգնական ։ Այսպիսով սկսվեց Մարշալի 25-ամյա աշխատանքը NAACP-ի հետ ։ Այս ընթացքում նա 32 դատական գործ է հարուցել Գերագույն դատարանում՝ հաղթելով դրանցից 29-ում։

1936 թվականին Մարշալը շահեց իր առաջին խոշոր գործը՝ Մյուրեյն ընդդեմ Փիրսոնի, Մերիլենդի համալսարանի իրավաբանական դպրոցում տարանջատման վերաբերյալ, որտեղ նրան չէին թույատրել ընդունվել մի քանի տարի առաջ։ Այս դեպքում նա ներկայացնում էր Դոնալդ Գեյնս Մյուրեյին՝ Ամհերսթի քոլեջի սևամորթ շրջանավարտին, ով մերժում էր ընդունել Մերիլենդի համալսարանի իրավաբանական դպրոց՝ սեգրեգացիոն քաղաքականության համաձայն։ Այն ժամանակ, աֆրոամերիկացիները, ովքեր ցանկանում էին իրավաբանություն սովորել Մերիլենդում, նահանգային օրենքով պարտավոր էին գրանցվել սևամորթների առանձնացված կրթական հաստատություններում, ինչպիսիք են Մորգան քոլեջը կամ Արքայադուստր Աննայի ակադեմիան, կամ հաճախել նահանգից դուրս իրավաբանական դպրոցներ՝ պետական ​​սուբսիդիաներով։ Մարշալը պնդում էր, որ Մերիլենդի սեգրեգացիոն քաղաքականությունը խախտում է «առանձին, բայց հավասար» դոկտրինը, որը հաստատվել է «Պլեսի ընդդեմ Ֆերգյուսոնի» գործով, քանի որ պետությունը չի կարողացել ապահովել հավասար կրթական հնարավորություններ սևամորթներին և սպիտակամորթներին։ Այս դիրքորոշումը ընդունվել է Հյուսթոնի կողմից՝ հիմնվելով Նաթան Մարգոլդի ռազմավարության վրա, որը կամ հարկադրել է նահանգներին բարելավել սևամորթների կրթական պայմանները սպիտակամորթ ուսանողների համար՝ հարկատուների հայցերի միջոցով Գերագույն դատարան՝ հանուն նահանգային արդարության օրենքները կիրառելու կամ «համարձակորեն վիճարկելով սահմանադրական օրենքը, տարանջատման վավերականությունը, եթե այն ուղեկցվում է անհիմն խտրականությամբ», եթե նահանգում նման օրենք չկա։ Ի վերջո, Մերիլենդի վերաքննիչ դատարանը որոշում կայացրեց Մերիլենդ նահանգի և նրա գլխավոր դատախազի դեմ, որը ներկայացնում էր Մերիլենդի համալսարանը, նշելով, որ «Սահմանադրությանը համապատասխանելը չի ​​կարող կասեցվել նահանգի հաճույքով։ Ինչ համակարգ էլ որ կիրառվի իրավաբանական կրթության մեջ, դրա ստացման հավասարությունը պետք է ապահովվի անխափան»։ Արդյունքում, այդ տարվա աշնանը Մյուրեյը ընդունվեց իր հայրենի նահանգի իրավաբանական դպրոց։

## Պարգևներ
* Գունավոր մարդկանց առաջխաղացման ազգային ասոցիացիայի Սփինգարնի մեդալ (1946)։
* Ազատության մեդալ Ռուզվելտի համալսարանի կողմից (1991)։
* Ջեֆերսոնի մրցանակ հանրային ծառայության համար Հանրային ծառայության ամերիկյան համալսարանի կողմից (1992)։
* Ֆիլադելֆիայի մեդալ ազատության մոդել 1992։
* ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնի Ազատության Նախագահական մեդալ (1993, հետմահու)։

## Ծանոթագրույուններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հովարդի համալսարանի շրջանավարտներ