open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պայթյուն Իսլամաբադի մզկիթում (2026)

**Պայթյուն Իսլամաբադի մզկիթում**, ահաբեկչական գործողություն, որը տեղի է ունեցել 2026 թվականի փետրվարի 6֊ին Պակիստանի մայրաքաղաք Իսլամաբադի ծայրամասում գտնվող Իմամբարգահ շիական մզկիթում, որի հետևանքով զոհվել է 31 մարդ, իսկ առնվազն 161-ը վիրավորվել է: Ըստ որոշ տեղեկությունների, պայթյունն իրականացրել է մահապարտ-ահաբեկիչը:

Պակիստանի ղեկավարությունն, այդ թվում՝ վարչապետը, դատապարտել է հարձակումը և խոստացել պատժել պատասխանատուներին:

## Պայթյուն
Հարձակվող մահապարտ ահաբեկիչը փորձել է մտնել մզկիթ, սակայն նրան կանգնեցրել են դարպասների մոտ, ինչից հետո նա գործի է դրել պայթուցիկ սարքը։

## Պատասխանատվություն և հետաքննություն
«Իսլամական պետություն֊Պակիստան նահանգը», որը Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն իսլամիստական ահաբեկչական խմբավորման տարածաշրջանային մասնաճյուղն է, «Տելեգրամում» ստանձնել է հարձակման պատասխանատվությունը՝ հրապարակելով լուսանկար, որտեղ ենթադրաբար երևում է հարձակվողը զենքը ձեռքին։ Նրանք նշել են որ հարձակման թիրախը եղել է շիա համայնքը։ Միջադեպից հետո անվտանգության ուժերը ուժեղացրել են պարեկային ծառայությունն Իսլամաբադում։

Պակիստանի իշխանությունները ակնարկներ են արել Հնդկաստանի կամ օտար կառույցների հնարավոր մասնակցության մասին։ Հնդկաստանի ԱԳՆ-ն մերժել է մեղադրանքները՝ դրանք անվանելով «անհիմն» և «անիմաստ»՝ նշելով, որ նման հայտարարությունները փորձում են ուշադրությունը շեղել Պակիստանի ներքին խնդիրներից։

## Միջազգային արձագանք
ՄԱԿ-ն ու գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը խոր ցավակցություն են հայտնել և դատապարտել ահաբեկչությունը՝ այն որակելով որպես խաղաղ մարդկանց դեմ հարձակում աղոթքի ժամանակ։

ԱՄՆ-ը, Մեծ Բրիտանիան և Եվրամիությունը նույնպես ցավակցություն են հայտնել զոհվածների ընտանիքներին և դատապարտել բռնությունը։

Չինաստանը ցավակցություն է հայտնել՝ վճռականորեն դատապարտելով ահաբեկչության բոլոր ձևերն ու խոստացել աջակցել իր վաղեմի դաշնակցին։

Թուրքիայի ԱԳՆ-ն հարձակումը անվանել է «ահաբեկչական ակտ» և ընդգծել միջազգային համագործակցության կարևորությունը նման հարձակումների կանխման համար։

Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն նույնպես ցավակցություն է հայտնել Պակիստանին։

Իրանը ցավակցություն է հայտնել և կոչ արել տարածաշրջանում ահաբեկչության դեմ համատեղ պայքարի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պակիստանի մզկիթում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվն անցել է երեք տասնյակը

Կատեգորիա:Ահաբեկչություն
Կատեգորիա:Մուսուլմաններ
Կատեգորիա:Պակիստանի պատմություն
Կատեգորիա:2026 Պակիստանում
Կատեգորիա:2026 ահաբեկչություններ
Դեյվեր Անդրես Մաչադո Մենա

**Դեյվեր Անդրես Մաչադո Մենա** (, ), կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, «Նանտի» և Կոլումբիայի ազգային հավաքականի պաշտպան։ 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Մաչադոն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Ատլետիկո Նասիոնալում»։ 2013 թվականին ընդգրկվել է հիմնական թիմի կազմում։ Հոկտեմբերի 27-ին «Բոյակա Չիկոյի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Մուստանգի գավաթում։ Չնայած ընդամենը մի քանի խաղի՝ Մաչադոն «Ատլետիկո Նասիոնալի» հետ նվաճել է չեմպիոնական տիտղոսը և Կոլումբիայի գավաթը։ 2014 թվականին վարձավճարով միացել է «Ալիանսա Պետրոլերային»՝ խաղաժամանակ ստանալու համար։ Փետրվարի 27-ին «Ատլետիկո Ջունիորի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր ակումբի կազմում։

Վարձավճարի ավարտից հետո վաճառվել է «Միլոնարիոսին»։ 2015 թվականի մարտի 26-ին նորամուտն է նշել նոր թիմի կազմում՝ «Դեպորտիվո Պաստոյի» դեմ խաղում։ 2016 թվականի փետրվարի 1-ին «Պատրիոտսի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Միլոնարիոսի» կազմում։

2017 թվականի ամռանը Դևերը տեղափոխվել է բելգիական «Գենտ» ակումբ։ Օգոստոսի 6-ին «Անտվերպենի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։

## Միջազգային կարիերա
2016 թվականի ամռանը Մաչադոն Կոլումբիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարում խաղացել է Շվեդիայի,  Ճապոնիայի և Նիգերիայի թիմերի դեմ խաղերին։

2018 թվականին Արգենտինայի դեմ ընկերական խաղում Մաչադոն նորամուտն է նշել Կոլումբիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Նվաճումներ
**Թիմ**

 «Ատլետիկո Նասիոնալ»

* Կոլումբիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ Ֆինալիսասոն 2013
* Կոլումբիայի գավաթի 2013 թվականի հաղթող

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատլետիկո Նասիոնալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գենտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նանտի ֆուտբոլիստներ
Օտտո Քափելեր

**Օտտո Քափելեր** (, ), շվեյցարացի քանդակագործ, գեղարվեստի ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
մինի|Երիտասարդների շատրվան (1929-1930), Քլինգենպարկ,  Ցյուրիխ
մինի|Երկու ֆիգուրով շատրվան (1927), Բիրքենհոֆ բնակելի թաղամաս
մինի|Ամպհովանի շատրվան (1912-1915), Լեթեն դպրոց
Ծնվել է ծղոտե իրերի արտադրող Ֆրանց Բերնհարդ Քափելերի ընտանիքում։ 1900-1902 թվականներին սովորել է Արաուի և Բազելի կիրառական արվեստի դպրոցներում, աշխատել է Ադոլֆ Մեյերի հետ Ցյուրիխում և Ադոլֆ Հեերի հետ Արլեսհայմում: 1903-1904 թվականներին սովորել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Վիլհելմ ֆոն Ռյումանի մոտ։ Նրա ընկերներից է եղել գրաֆիկական նկարիչ Օտտո Մեյեր-Ամդենը:

Իտալիայում ուսումնական ուղևորությունից հետո Քափելերը 1907 թվականին հաստատվել է Ցյուրիխում: 1911-1912 թվականներին Օտտո Վեբերի հետ միասին դեկորատիվ քանդակներ է ստեղծել Քուրի Ռետային երկաթուղու վարչական շենքի համար։ 1914 թվականին ճարտարապետ Կարլ Մոզերը նրան է հանձնարարել քանդակներով զարդարել Ցյուրիխի համալսարանի գլխավոր շենքը։ Ի թիվս այլ քանդակների, Ջակոմետիի շատրվանը ստեղծվել է Աուգուստո Ջակոմետիի հետ համագործակցությամբ։

Քափելերը բազմաթիվ պատվերներ է ստացել ճարտարապետական քանդակների, հրապարակների, շատրվանների և այգիների նախագծման համար, երբեմն ստեղծել է անկախ քանդակներ և ռելիեֆներ։

1918-1923 թվականներին դասավանդել է Ցյուրիխի կիրառական արվեստի դպրոցում։ 1916 թվականին դարձել է Շվեյցարիայի աշխատանքային ասոցիացիայի () անդամ, 1922 թվականից՝ Ցյուրիխի արվեստի միության անդամ, 1914-1938 թվականներին՝ ցուցահանդեսային կոմիտեի, 1922-1932 թվականներին՝ հավաքածուների կոմիտեի անդամ։

1913 թվականին Օտտո Քափելերն ամուսնացել է Մաթիլդա Վանդֆլուի հետ։ 

Մահացել է 1949 թվականին Ցյուրիխում։ Թաղված է Մանեգի գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
* Allgemeine Aargauische Ersparniskasse-ի բանկի շենքը Արաուում
* Բեռնի քաղաքապետարանի շենք
* Լանդքվարթի բողոքական եկեղեցի
* Logierhaus Birch-ը Շաֆհաուզենում
* Շաֆհաուզենի կառավարական շենք
* Սոլոթուրնի բողոքական եկեղեցի
* Վեգիտալի հիդրոէլեկտրակայան
; Աշխատանքներ Ցյուրիխում
* Սուրբ Աննայ հոֆ  ()
* Շատրվան Բիրկենհոֆում
* Մանեգգ գերեզմանատուն
* Պողոս առաքյալի եկեղեցի ()
* Լեթեն դպրոցի շենք
* Ցյուրիխի համալսարանի գլխավոր շենք
* Ցվինգլիհաուս եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Tapan Bhattacharya: Otto Kappeler. In: Historisches Lexikon der Schweiz.
* Rolf Dürst: Otto Kappeler im Zürcher Meyer-Amden-Kreis. Spuren einer noch unerforschten Begegnung. Zum 100. Geburtsjahr von Otto Meyer-Amden (1885–1933). Zürich: Orell Füssli 1985.

Կատեգորիա:Շվեյցարացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մանկավարժներ
Ստիռլինգի բանաձև

**Ստիռլինգի բանաձև**, բանաձև, որը տալիս է n ֆակտորիալի ( n!= 1\cdot  2\cdot  3 \ldots \cdot (n-1)\cdot n) մոտավոր արժեքը բավականաչափ մեծ n–երի համար՝
: n! \approx  \sqrt{2 \pi n}\cdot {n}^n \cdot {e}{-^n}, 
որտեղ  \pi=3,14159 \ldots, e=2,71828 \ldots, ընդ որում այս բանաձևից օգտվելու դեպքում հարաբերական սխալը փոքր է  \Bigl ( \frac{1}{1^{12n}}-1 \Bigr) -ից և, հետևաբար, ձգտում է 0-ի, երբ n\to \infty։ 

Օրինակ, n=10 դեպքում Ստիռլինգի բանաձևով ստացվում է՝ n! \approx3598700, երբ ճշգրիտ արժեքն է n! =3628800, հարաբերական սխալը 1%-ից փոքր է։ 

Կատեգորիա:Թվերի անալիտիկ տեսություն
Կատեգորիա:Ֆունկցիոնալ անալիզ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի թեորեմներ
Վալի ալ-Դին Յաքուն

**Վալի ալ-Դին Յաքուն** (, ) եգիպտացի արաբ վիպասան, բանաստեղծ, հրապարակախոս և լրագրող, եգիպտական նահդայի և արաբական հրապարակախոսության ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Վալի ալ-Դին Յաքունն ունեցել է թուրքական ծագում, ծնողների հետ տեղափոխվել է Եգիպտոս և վաղ տարիքում որբացել։ Նրա հորեղբայրը՝ Ալի Հայդարը, որը Եգիպտոսի ֆինանսների նախարարն էր, և հովանավորել ու կրթել է եղբորորդուն։ Նա հակում է ունեցել գրականության նկատմամբ և սկսել է գրել թերթերի համար, ինչից էլ սկսվել է նրա համբավը։ Երկու անգամ մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, իսկ երկրորդ անգամ նշանակվել է Կրթության Մեծ Խորհրդի անդամ։

Ավարտել է Կահիրեի ֆրանսիական քոլեջը։ 1895-1897 թվականներին աշխատել է Կահիրեի տարբեր թերթերում։

Իսլամական արդիականացման հետևորդ լինելով՝ հակակառավարական գործունեության համար 1902-1908 թվականներին աքսորվել է Օսմանյան կայսրության Սեբաստիա քաղաքը (ներկայումս՝ Թուրքիայի Սիվաս քաղաք)։ Մինչև երիտթուրքերի հեղաշրջումը «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության անդամ էր։ Վերադառնալուց հետո ծառայել է Արդարադատության նախարարությունում և շարունակել է իր լրագրողական գործունեությունը Կահիրեում և Ալեքսանդրիայում։ Նա հիվանդացել է և կախվածություն է ձեռք բերել կոկաինից, ինչը նրան ստիպել է թոշակի անցնել 1919 թվականին։ Նա բուժման համար մեկնել է Հելվան, որտեղ մահացել է և թաղվել Կահիրեում։

## Գործունեություն
Վալի ալ-Դին Յաքունն ազատ տիրապետում էր թուրքերենին և ֆրանսերենին, խոսում էր անգլերեն և հունարեն։ 1924 թվականին աշխատել է Արդարադատության նախարարությունում, որից հետո նշանակվել է Հոգաբարձուների պալատի արաբերեն քարտուղար։

«Հայտնի և անհայտ» ժողովածուի (մաս 1-2, 1909-1910) հոդվածները նվիրված են Եգիպտոսի սոցիալական խնդիրներին, ժամանակակից քաղաքականությանը և արաբական ու եվրոպական մշակույթների փոխազդեցությանը։ Գրողի հայացքները արտացոլվել են նաև «Սև էջեր» (1910) և «Էսսեներ» (1913) հոդվածների ժողովածուներում: «Դիվանը» (հրատարակվել է 1924 թվականին) ներառում է քաղաքական բանաստեղծություններ, էլեգիաներ, ներբողներ և սիրային քնարերգություններ. անավարտ «Դիքրամ և Ռաիֆ» վեպը պատմում է հեղափոխական թուրք երիտասարդության մասին: Վալի ալ-Դին Յաքունի ոճը բնութագրվում է հուզականության, պաթետիկ ցնծության և սուր երգիծանքի համադրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Литературный энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией В. М. Кожевникова, П. А. Николаева. 1987.
* Энциклопедический справочник «Африка». — М.: Советская Энциклопедия. Главный редактор Ан. А. Громыко. 1986—1987.

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եգիպտացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ
Կոկոմո Մուրասե

**Կոկոմո Մուրասե** (, ), ճապոնացի սնոուբորդիստուհի, որ հանդես է գալիս սլոուփսթայլի և բիգ Էյրի մրցումներում։  2026 թվականի  օլիմպիական չեմպիոն, 2022 թվականի Պեկինի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ 2025 թվականի աշխարհի չեմպիոն բիգ էյրում և 2025 թվականի աշխարհի արծաթե մեդալակիր սլոուփսթայլում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 2004 թվականի նոյեմբերի 7-ին Գիֆու քաղաքում (Գիֆու պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա)։ 

Սնոուբորդով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանում, որովհետև նրա ծնողները սիրում էին սնոուբորդը։  Երբ նա սովորում էր տարրական դպրոցի 5-րդ դասարանում, 2015 թվականի սլոուփսթայլում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը «33rd JSBA All Japan Snowboard Championship»-ում։ 

2018 թվականին հաղթել է սնոուբորդի 24-րդ Համաճապոնական լեռնադահուկային առաջնությունը սլոուփսթայլում։  Նույն թվականի օգոստոսին Կարդրոնում (Նոր Զելանդիա) դահուկային սպորտի միջազգային ֆեդերացիայի պաշտոնական մրցաշարում հաղթել է սլոուփսթայլի և բիգ Էյրի պատանիների աշխարհի առաջնությունը։ 

2021 թվականին իր առաջին հաղթանակն է տարել հոկտեմբերին Շվեյցարիայում կայացած Big Air սնոուբորդի FIS աշխարհի գավաթի առաջին փուլում և 2022 թվականի հունվարի 2-ին Կալգարիում (Կանադա) կայացած FIS սնոուբորդի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։

### 2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
2022 թվականի փետրվարին Մուրասեն դարձել է ամենաերիտասարդ ճապոնացի մարզուհին, որն առաջին անգամ մասնակցեց Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ 

Նա մասնակցել է սլոուփսթայլի և բիգ Էյրի սնոուբորդի մրցումներին և կանանց սլոուփսթայլում դուրս է եկել եզրափակիչ, սակայն մնացել է 49,05 միավորի մակարդակում և զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը։  Փետրվարի 15-ին բիգ Էյրի մրցաշարում անցել է եզրափակիչ՝ որակավորման փուլում զբաղեցնելով 2-րդ տեղը, իսկ եզրափակչում առաջին անգամ վաստակել է 80,00 միավոր, իսկ երկրորդ անգամ՝ 91,50՝ նվաճելով բրոնզե մեդալ ընդհանուր 171,50 միավորով:

17 տարեկան և 3 ամսական հասակում Մուրասեն դարձել է Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ամենաերիտասարդ մրցանակակիրը ճապոնացի օլիմպիականների շրջանում՝ գերազանցելով Մաո Ասադի ռեկորդը (19 տարեկան և 5 ամսական)։ 

2025 թվականին Շվեյցարիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր սլոուփսթայլում, իսկ բիգ էյրում արժանացել է ոսկե մեդալի։

### 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
2026 թվականի փետրվարի 9-ին Միլանում/Կորտինայում կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերում, բիգ Էյրի երկու փորձերում ստանալով ընդհանուր 179.00 միավոր, դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Մայա Դալկվիստ

**Մայա Դալկվիստ** (, ), շվեդ դահուկորդ, աշխարհի եռակի չեմպիոն թիմային սպրինտում:

## Կենսագրություն
Դալկվիստը մինչև 2014 թվականը հիմնականում մասնակցել է պատանեկան մրցումների։  2012 թվականի հունվարի 14-ին նշել է իր նորամուտը Սկանդինավյան գավաթի խաղարկությունում՝ զբաղեցնելով 8-րդ տեղը անձնական սպրինտում ազատ ոճով։ 

2014 թվականին Մայան դարձել է Վալ դի Ֆիեմայում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնության հաղթող էստաֆետում։  Այդ տարվա նոյեմբերի 29-ին Ռուկում տեղի է ունեցել նրա նորամուտը աշխարհի գավաթի խաղարկությունում. Դալկվիստը դասական սպրինտում զբաղեցրել է 49-րդ հորիզոնականը, իսկ արդեն դեկտեմբերի 14-ին վաստակել է առաջին միավորները Դավոսում՝ չմուշկներով սպրինտում զբաղեցնելով 26-րդ հորիզոնականը։  2015 թվականի փետրվարին Էստերսունդում կայացած աշխարհի գավաթի փուլում Մայան հայտնվել է կիսաեզրափակիչ փուլում և դասական սպրինտում զբաղեցրել Է ամփոփիչ 11-րդ հորիզոնականը։ 

2016 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում Ռիշնովում Դալկվիստը դարձել է երրորդը չմուշկներով արագավազքում։  Հաջորդ տարի Սոլջեր Հոլլոյում կրկին բրոնզե մեդալ է նվաճել անհատական սպրինտում աշխարհի պատանեկան առաջնությունում, այս անգամ՝ դասական։ 

2017 թվականի օգոստոսին դարձել է Սոլեֆտեոյում կայացած անվաչմուշկներով դահուկավազքի աշխարհի առաջնության մրցանակների ամբողջական փաթեթի հաղթող։

2018 թվականի հունվարի 14-ին Մայան իր առաջին հաղթանակն է տարել ախարհի գավաթի խաղարկությունում՝ Դրեզդենում Իդա Ինգեմարսդոտերի հետ հաղթելով ազատ ոճով թիմային սպրինտում։  Դրանից մեկ օր առաջ անձնական չմուշկներով սպրինտում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ 

2019 թվականին Զեֆելդում Մայա Դալկվիստը Ստինա Նիլսոնի հետ դարձել է աշխարհի չեմպիոն թիմային սպրինտում:

Դալկվիստն իր առաջին անձնական հաղթանակը տարել է 2021 թվականի փետրվարի 6-ին շվեդական Ուլրիսեհամնում։

## Արդյունքներ
### Օլիմպիական խաղեր

### Աշխարհի առաջնություններ

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ դահուկավազորդներ
Ֆիլիպ Ռայմունդ

**Ֆիլիպ Ռայմունդ** (, ), գերմանացի դահուկորդ, 2026 թվականի օլիմպիական չեմպիոն նորմալ ցատկահարթակում: Աշխարհի գավաթի փուլերի մրցանակակիր, եվրոպական 3-րդ խաղերի բրոնզե մեդալակիր:

## Մարզական կարիերա
Հինգ տարեկան հասակում Ֆիլիպը սկսել է դահուկներով սահել ցատկահարթակից: Երբ նա տասնմեկ տարեկան էր, ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ալգա, որտեղ նրա հայրը միևնույն ժամանակ աշխատում էր որպես օբերստդորֆի մարզաբազայի դահուկասահքի մարզիչ:

2016 թվականի հունվարին Ֆիլիպ Ռայմունդը նշել է իր նորամուտը Եվրոպայի գավաթի միջազգային մեկնարկներում: 2018 թվականի հունվարի 26-ին հրավիրվել է Գերմանիայի պատանեկան հավաքական՝ մասնակցելու Կանդերշտեգում կայանալիք դահուկավազքի աշխարհի առաջնությանը։  Այդ մրցումներում հաղթել է թիմային ոսկի և անհատական հաշվարկում զբաղեցրել է իններորդ տեղը։ 

2019 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Ազգային խմբի կազմում նշել է նորամուտը Աշխարհի գավաթի փուլերում՝ չորս ցատկահարթակների տուրնեում։  Օբերստդորֆի ցատկահարթակի մրցումներում զբաղեցրել է 34-րդ տեղը։ 

2023 թվականի Եվրոպական խաղերում, որոնք տեղի են ունեցել Լեհաստանում, Ռայմունդը եղել է Գերմանիայի հավաքականի կազմում և նվաճել է  բրոնզե մեդալ մեծ ցատկահարթակում:

2024 թվականի փետրվարի 11-ին Ռայմունդը առաջին անգամ մեդալ է նվաճել անհատական ցատկերով աշխարհի գավաթի փուլում՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Լեյք Փլեյսիդի մեծ ցատկահարթակում։  2025 թվականի փետրվարի 8-ին Ռայմունդը Գերմանիայի կազմում իր առաջին հաղթանակն է տարել աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլում խառը թիմային մրցումներում Լեյք Փլեյսիդի մեծ ցատկահարթակում։  2025 թվականի նոյեմբերի 25-ին Ֆալունում կայացած 2025/26 մրցաշրջանի աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլում Ֆիլիպը զբաղեցրել է երրորդ տեղը անձնական հաշվարկում։ 

2026 թվականի փետրվարի 9-ին 25-ամյա Ռայմունդը բավականին անսպասելիորեն ոսկի է նվաճել Միլանի/Կորտինայի Օլիմպիական խաղերում նորմալ ցատկահարթակում: Մինչև այս պահը Ռայմունդը ոչ մի անգամ չի հաղթել աշխարհի գավաթի խաղարկությունում անձնական մրցումներում: Միևնույն ժամանակ, 2025/26 մրցաշրջանում նա նվաճել էր վեց մեդալ, Օլիմպիական խաղերից առաջ նա աշխարհի գավաթի ընդհանուր հաշվարկում վեցերորդ տեղում էր:

Ֆուտբոլիստ Լուկա Ռայմունդը Ֆիլիպ Ռայմունդի զարմիկն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը FIS կայքում
 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գերմանացի դահուկորդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Յուտա Լերդամ

**Յուտա Մոնիկա Լերդամ**  (, ), նիդերլանդացի չմշկասահորդ, որը մասնագիտանում է երկար մրցուղու սպրինտ մրցումներում: Նա 2022 թվականի աշխարհի սպրինտի չեմպիոնն է 500 և 1000 մետր վազքում միասին:

1000 մետր վազքում նա 2020 և 2023 թվականների աշխարհի չեմպիոնն է մենախաղում, 2022 թվականի Պեկինի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր և 2026 թվականի Միլանի Կորտինայի Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր՝ սահմանելով վերջինիս օլիմպիական ռեկորդ։ Թիմային սպրինտում նա 2019 և 2020 թվականների աշխարհի չեմպիոնն է մենախաղում, իսկ 2022 թվականի աշխարհի չեմպիոնը՝ սպրինտում։ 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Լերդամը կանանց 1000 մետր վազքում նվաճել է ոսկե մեդալ։

## Կարիերա
Լերդամը 2017 թվականին Հելսինկիում կայացած պատանիների աշխարհի առաջնությունում դարձել է պատանիների աշխարհի չեմպիոն։ Հաջորդ տարի, ԱՄՆ-ի Սոլթ Լեյք Սիթիում կայացած 2018 թվականի առաջնությունում, նա զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ զիջելով հայրենակից Յոյ Բյոնեին։

2017-2018 մրցաշրջանի ընթացքում նա հաղթել ISU-ի պատանեկան աշխարհի գավաթի խաղարկությունը 1000 մ և 1500 մ մրցաձևերում։ Նա նաև դարձել է Նիդերլանդների պատանեկան սպրինտի չեմպիոն։ 2018 թվականին նա դարձել է պրոֆեսիոնալ և դարձավ IKO թիմի անդամ։

Պրոֆեսիոնալ դառնալուց հետո Լերդամը երկու անգամ (2020 և 2023) նվաճել է 1000 մետր վազքի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը, 2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում այդ հեռավորության վրա նվաճել է արծաթե մեդալ, ինչպես նաև 2022 թվականի սպրինտի աշխարհի առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ։ Լերդամը միացել է Team Jumbo-Visma-ին 2022 թվականին և պայմանագիր ստորագրել մինչև 2024 թվականը։

2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Լերդամը կանանց 1000 մետր վազքում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ սահմանելով 1:12.31 օլիմպիական ռեկորդ։

## Անձնական կյանք
Լերդամի վինդսերֆինգի սիրահար հայրը նրան  անվանել է վինդսերֆինգի աշխարհի չեմպիոն Յուտա Մյուլլերի պատվին։ Լերդամը ուսումնասիրել է առևտրային տնտեսագիտություն Գրոնինգենի Հանցեի կիրառական գիտությունների համալսարանի Յոհան Կրոյֆի ակադեմիայում։

Լերդամը 2017-2022 թվականներին հարաբերությունների մեջ է եղել հոլանդացի չմշկասահորդ Կոեն Վերվեյի հետ։ 2023 թվականից նա հարաբերությունների մեջ է ամերիկացի սոցիալական ցանցերի դեմք և պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ Ջեյք Փոլի հետ։ 2023 թվականի ապրիլի 3-ին՝ մի քանի ամիս առաջ Ինստագրամում շփվելուց հետո, զույգը հրապարակայնորեն հաստատել է իրենց հարաբերությունները։ 2025 թվականի մարտի 22-ին Լերդամը և Փոլը Ինստագրամում հայտարարել են իրենց նշանադրության մասին։

## Ռեկորդներ
### Անձնական ռեկորդներ

### Համաշխարհային ռեկորդ

### Օլիմպիական ռեկորդ

## Աշխարհի գավաթի ամփոփում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հոլանդացիներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի կանայք
Կատեգորիա:Հոլանդացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի մոդելներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Լոիկ Մեյար

**Լոիկ Մեյար** (; ) շվեյցարիայի լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի գավաթի մասնակից, մասնագիտացել է սլալոմի և մեծ սլալոմի տեխնիկական մրցաձևերում: Նյոշատելում ծնված Մեյարը իր նորամուտը նշել է 2015 թվականի հունվարին Աշխարհի գավաթում։ Կրտսեր քույրը՝ Մելանին, նույնպես լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի գավաթի մասնակից է: Լոիկը 2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե մեդալ թիմային համակցված դահուկավազքում:

## Կարիերա
Մեյարը իր նորամուտը Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում նշել է 18 տարեկանում 2015 թվականի հունվարին՝ Ադելբոդենի մեծ սլալոմում։ Այդ նույն թվականի մարտին Նորվեգիայի Հաֆյել քաղաքում կայացած պատանեկան աշխարհի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ սուպեր-Գ սլալոմում, արծաթե մեդալ՝ մեծ սլալոմում և ոսկե մեդալ՝ միավորված ոճում։

2016 թվականի փետրվարին Մեյյարը Հինտերստոդերի մեծ սլալոմում զբաղեցրել է 27-րդ տեղը և վաստակել է իր առաջին Աշխարհի գավաթի միավորները, իսկ իր առաջին լավագույն տասնյակի արդյունքը (ութերորդ տեղ) գրանցել է հաջորդ շաբաթ՝ Կրանյսկա Գորայում։ Մեծ սլալոմում առաջին մրցանակային տեղը երկրորդն էր՝ 2018 թվականի դեկտեմբերին Ավստրիայի Զալբախ-Հինտերգլեմ քաղաքում։ Հաջորդ օրը նույն լանջին Մեյյարը սլալոմում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ զիջելով Մարսել Հիրշերին։

2021 թվականին իր երրորդ աշխարհի առաջնությունում Մեյարը նվաճել է երկու բրոնզե մեդալ՝ զուգահեռ մեծ սլալոմում և միավորված մրցաձևում, և գրավել է հինգերորդ տեղը մեծ սլալոմում։

Մեյյարը 2025 թվականի Զալբախ-Հինտերգլեմում կայացած Աշխարհի առաջնության սլալոմում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ դառնալով առաջին շվեյցարացի տղամարդ մարզիկը, ով 75 տարվա ընթացքում հաղթել է այս մրցաձևում։

## Աշխարհի առաջնության արդյունքները
### Սեզոնային տիտղոսներ
* 1–ին տիտղոս &nbsp;– (1 PAR)

### Մրցաշրջանի դասակարգում

:

### Մրցարշավի պատվո հարթակներ
* 9 հաղթանակ– (6 GS, 2 SL, 1 PG)
* 34 ամբիոններ– (15 GS, 14 SL, 3 SG, 1 AC, 1 PG); 111 անգամ թոփ 10

## Աշխարհի առաջնության արդյունքներ

## Օլիմպիական խաղերի արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Loïc Meillard at the Swiss Olympic Association 
 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեռնադահուկորդներ
Թոբիաս Առլտ

**Թոբիաս Առլտ** (. ), գերմանացի սահնակորդ մարզիկ, օլիմպիական խաղերի վեցակի, աշխարհի առաջնությունների 10-ակի, Եվրոպայի 8-ակի չեմպիոն:

## Մարզական կարիերա
Ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 2-ին Արևմտյան Գերմանիայի  Բերխտեսգադեն քաղաքում։ Սահնակային սպորտով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանից, 1991 թվականից մասնակցել է մրցումների։ Ազգային առաջնությունում նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 2006 թվականին։ Հանդես է եկել երկտեղանի սահնակներով մրցումներում, որպես կանոն՝ Թոբիաս Վենդլի թիմակցությամբ։ Մարզական այս զույգին մի շարք մականուններ են տրվել, որոնց թվում են «Բավարական ճեպընթացը» և «Երկու Թոբիները»։

2008 թվականին Գերմանիայի Օբերհոֆ քաղաքում կայացած սահնակային սպորտի աշխարհի առաջնությունում Առլտը նվաճեց արծաթե մեդալ։ Երկու տարի անց Լատվիայի Սիգուլդա քաղաքում անցկացված սահնակային սպորտի Եվրոպայի առաջնությունում երկտեղանոց սահնակներով մրցումներում արժանացավ արծաթե մեդալի, թիմային փոխանցումասահքում՝ բրոնզե մեդալի: Իսկ աշխարհի 2013 թվականի առաջնությունում գրավեց առաջին տեղը։ Վերջին չորս տարիներին Առլտը և Վենդլը երեք անգամ հաղթող են ճանաչվել նաև աշխարհի գավաթի խաղարկություններում՝ ընդհանուր հաշվարկով։

Առլտը մասնակցել է սահնակային սպորտի 2024 թվականի աշխարհի առաջնությանը, ոսկե մեդալ նվաճել թիմային փոխանցումասահքում և բրոնզե մեդալ՝ երկտեղանի սահնակներով մրցումներում։

## Օլիմպիական խաղեր
Իր դեբյուտային օլիմպիադայում՝ Սոչիի 2014 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում Առլտը Թոբիաս Վենդլի թիմակցությամբ ոսկե մեդալ նվաճեց երկտեղանի սահնակներով մրցումներում՝ ցույց տալով 1 րոպե 38.933 վայրկյան ժամանակ. նրանք կես վայրկյանով գերազանցեցին երկրորդ տեղը գրաված ավստրիական զույգին։ Դա օլիմպիադաներում երկտեղանի սահնակներով մրցումների պատմության մեջ ամենամեծ հաղթական տարբերությունն էր։ Ընդ որում՝ Առլտի ու Վենդլի առաջին մրցափորձը նշանավորվեց ռեկորդային ժամանակի արձանագրմամբ՝ 49,373 վայրկյան։ Այնուհետև Առլտը հաղթանակ տոնեց նաև թիմային փոխանցումասահքում՝ ընկերակցելով Ֆելիքս Լոխին, Նատալի Գայզենբերգերին և Թոբիաս Վենդլին։ Նրանք հաղթեցին՝ ցույց տալով 2 րոպե 45.649 վայրկյան ժամանակ և ամբողջ մեկ վայրկյան առաջ անցնելով երկրորդ տեղը գրաված ռուսաստանցի սահնակորդներից։

## Անձնական կյանք
Առլտը Գերմանիայի Դաշնության ոստիկանության աշխատակից է: Սահնակային սպորտից զատ՝ սիրում է զբաղվել թենիսով, վինդսերֆինգով, սնոուբորդինգով, մոտոսպորտով:

Նրա զուգընկերուհին 2013 թվականի դեկտեմբերին դուստր է ունեցել:

## Մարզական արդյունքներ
Օգտագործվել են սահնակային սպորտի միջազգային(FIL) և գերմանական ֆեդերացիաների (BSD) տվյալները:

### Աշխարհի առաջնություններ
* 21 մեդալ – (10 ոսկե, 7 արծաթե, 5 բրոնզե)

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Offizielle Website des Teams Wendl/Arlt
* Arlt bei rennrodeln.info

Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Ստոքսի բանաձև

**Ստոքսի բանաձև**, բանաձև, որը l փակ գծով տարածված կորագիծ ինտեգրալը ձևափոխում է l-ով սահմանափակված S մակերևույթով տարածված մակերևութային ինտեգրալի՝ 
: \int\limits_l {Pdx+Qdy+Rdz}=\iint\limits_S\left(\frac{\partial Q}{\partial x}-\frac{\partial P}{\partial y}\right)\,dx\,dy+\iint\limits_S\left(\frac{\partial R}{\partial y}-\frac{\partial Q}{\partial z}\right)\,dy\,dz+\iint\limits_S\left(\frac{\partial P}{\partial z}-\frac{\partial R}{\partial x}\right)\,dz\,dx
ընդ որում l եզրագծի շրջանացման ուղղությունը համաձայնեցված է S մակերևույթի կողմնորոշման հետ։ Ստոքսի բանաձևի վեկտորական տեսքն է՝ 
: \int\limits_l \overrightarrow a\overrightarrow{dl}=\iint\limits_S \overrightarrow n {rot}\ {a}\ \overrightarrow{ds},
որտեղ \overrightarrow{dl} = d\overrightarrow{xi}+d\overrightarrow{yj}+d\overrightarrow{zk}, \ \overrightarrow a=\overrightarrow{Pi}+\overrightarrow{Qj} + \overrightarrow{Rk}, (l գծի տարրը՝ որպես վեկտոր), ds-ը S մակերևույթի տարրն է, n–ը S–ի արտաքին նորմալի միավոր վեկտորը։ 

Ստոքսի բանաձևի ֆիզիկական իմաստն այն է, որ a վեկտորական դաշտի շրջապտույտը l եզրագծով հավասար է դաշտի մրրիկի հոսքին S մակերևույթով։ Ստոքսի բանաձևը ընդհանրացվում է n–չափանի բազմաձևությունների համար։ Ստոքսի բանաձևը արտածել է Ջ․ Գ․ Ստոքսը, 1854-ին։ 

Կատեգորիա:Վեկտորական անալիզ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի թեորեմներ
Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ ձևեր
Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ երկրաչափություն
Մագդալենա Մատշինա

**Մագդալենա Մատշինա** (, ), գերմանական սահնորդ, 2026 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 2025 թվականի աշխարհի առաջնության կրկնակի մրցանակակիր, 2026 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն, Գերմանիայի սահնակային սպորտի հավաքականի անդամ, Աշխարհի գավաթի փուլերի մրցանակակիր:

## Կենսագրություն
Մատշինան իր կարիերան սկսել է 2021/2022 մրցաշրջանում Աննիկա Կրաուզեի հետ զույգով, սակայն մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ ստացել է վնասվածք՝ պոչուկի կոտրվածք, ընկնելով մարզման ժամանակ, և չի մասնակցել մրցումներին մինչև մրցաշրջանի ավարտը։  2022 թվականի հունվարի 15-ին նշել է իր նորամուտը սահնակային սպորտի աշխարհի գավաթի փուլերում։ 

2024 թվականի հուլիսին հայտարարվել է, որ Մագդալենան հանդես է գալու Դայանա Այթբերգերի հետ։  2024/2025 թվականների սահնակային սպորտի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում այս զույգը եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը:

2025 թվականի Կանադայում կայացած աշխարհի առաջնությունում Մագդալենան նոր դիսցիպլինայում՝ զուգախաղում, գերմանական թիմի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ, իսկ հաջորդ օրը դարձել Է բրոնզե մեդալակիր կանանց երկամարտում Դայանա Այթբերգերի հետ։ 

2026 թվականի փետրվարին Միլանի/Կորտինայի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Դայանա Այթբերգերի հետ երկու կանանց անձնակազմի մրցումներում երկու վայրէջքների արդյունքում եղել են երկրորդը և նվաճել են օլիմպիական արծաթե մեդալներ: Այս դիսցիպլինայում մրցանակների հավաքածուն առաջին անգամ է խաղարկվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մագդալենա Մատշինան FIL կայքում

 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Լարա Կիպպ

**Լարա Կիպպ** (, ), ավստրիացի սահնորդ, 2026 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, Եվրոպայի քառակի չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, Ավստրիայի սահնակային սպորտի հավաքականի անդամ, 2024/2025 մրցաշրջանի աշխարհի գավաթակիր։

## Կենսագրություն
Կիպպը ցանկացել է մասնակցել 2020 թվականի ձմեռային պատանեկան Օլիմպիական խաղերին, սակայն նրա գործընկեր Սելինա Էգլեն մարզման ժամանակ կոտրվածք է ստացել, և զույգը ստիպված է եղել հրաժարվել մրցումներին մասնակցելուց։

Կիպպը միջազգային ասպարեզում իր նորամուտը նշել է Ավստրիայի հավաքականի կազմում 2022 թվականի դեկտեմբերին կայացած սահնակային սպորտի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ 2023 թվականի աշխարհի առաջնությունում իր թիմակից Սելինա Էգլեի հետ նվաճել է արծաթե մեդալներ երկամարտում և սպրինտում։

2024 թվականի սահնակային սպորտի աշխարհի առաջնությունում Լարան Սելինա Էգլեի հետ զույգով երկու ոսկե մեդալ է նվաճել։

2025 թվականի հունվարին մասնակցել է սահնակային սպորտի Եվրոպայի առաջնությանը և նվաճել ոսկե մեդալներ կանանց երկամարտում և թիմային փոխանցումավազքում։  Այնուհետև մասնակցել Է 2025 թվականին Կանադայում կայացած սահնակային սպորտի աշխարհի առաջնությանը և ոսկե մեդալ է նվաճել կանանց զույգով և միքստ զույգով մարզաձևերում։

2026 թվականի փետրվարին Միլանի/Կորտինայի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Սելինա Էգլեի հետ կանանց անձնակազմի մրցումներում երկուսով դարձել են երրորդը և նվաճել են օլիմպիական բրոնզե մեդալներ։  Այս մարզակարգում մրցանակների հավաքածուն առաջին անգամ է խաղարկվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լարա Կիպպը FIL կայքում

Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մարզիկներ
Ազգային փակ մարզադաշտ

**Ազգային փակ մարզադաշտ** (), որը կոչվում է նաև *Ծալովի հովհար* (), մարզադաշտ, որը գտնվում է Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինի Չաոյան շրջանի Օլիմպիական պարկում։

Մարզադաշտը, որը տեղավորում է 20․000 մարդ, կառուցվել է 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի համար։ Այն ունի *«Հովհար»* () մականունը՝ իր դիզայնի շնորհիվ, որը նման է չինական ավանդական ծալովի հովհարի։

## Պատմություն
ձախից|մինի|Մարզադաշտի ներքին հարդարանքը (օգոստոս 2008)
Փակ մարզադաշտը, 2003 թվականի հոկտեմբերին միջազգային ճարտարապետական մրցույթում հաղթելուց հետո, նախագծել է Glöckner³-ը՝ համագործակցելով Պեկինի ճարտարապետական դիզայնի ինստիտուտի հետ: Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 2005 թվականի մայիսին: Մինչ այդ, որպես դիզայնի խորհրդատուներ ներգրավված է եղել Cox Architecture-ը: Մարզադաշտը բացվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ գեղարվեստական մարմնամարզության փորձնական միջոցառման համար: Այն նաև օգտագործվում է բասկետբոլի համար։

2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի շրջանակներում այնտեղ անցկացվել են գեղարվեստական մարմնամարզության, բատուտացատկի և հանդբոլի մրցումները։ Օլիմպիական խաղերից հետո մարզադաշտն օգտագործվում է սպորտային մրցումների, մշակութային և զվարճանքի նպատակներով և ծառայում է որպես բազմաֆունկցիոնալ մարզական կենտրոն տեղի բնակիչների համար։ 2015 թվականին այն հյուրընկալել է կանանց հոկեյի աշխարհի առաջնությունը։ Մարզադաշտն օգտագործվել է տափօղակով հոկեյի համար 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական և պարալիմպիկ խաղերի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Beijing National Indoor Stadium Official Website

Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Չինաստանում
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղեր 2008
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2022
Կատեգորիա:Պեկինի մարզական կառույցներ
Ստրիխնին

**Ստրիխնին**, ալկալոիդ, պարունակվում է փսխընկուզենու (Strychnos nux-vomica) և այդ ցեղի այլ բույսերի սերմերում, որոնք տարածված են հիմնականում արևադարձային Ասիայում և Աֆրիկայում։ Ստրիխնինը խիստ դառնահամ, ասեղնաձև բյուրեղային նյութ է։ Քիմիական կառուցվածքով ստրիխնինը բարդ բազմացիկլային միացություն է՝ C_{21}H_{22}O_2N_2, լուծվում է սպիրտում և քլորոֆորմում։ 

Ստրիխնինը ուժեղ թույն է, օգտագործվում է վնասատու կենդանիներին ոչնչացնելու նպատակով։ Բուժիչ դոզաներով (բժշկության մեջ կիրառվում են ազոտաթթվական աղը՝ նիտրատը, ինչպես նաև փսխընկույզի սերմերից ստացվող գալենյան պատրաստուկները): Ստրիխնինը խթանում է ողնուղեղի ռեֆլեքսային ֆունկցիաները, բարձրացնում երկարավուն ուղեղի (շնչառական, անոթաշարժիչ, թափառող նյարդի) և գլխուղեղի բարձրադիր այլ կենտրոնների դրդելիությունը։ Թունավոր դոզաներով ստրիխնինը առաջացնում է պրկումային (տետանիկ) ջղաձգումներ։ 

Ստրիխնինի ազդեցության մեխանիզմը պայմանավորված է ողնուղեղի միջնեյրոնային սինապսներում նյարդային գրգիռների հաղորդման հեշտացմամբ, նյարդային կենտրոններում ռեֆլեքսային ռեակցիաների ժամանակի փոքրացմամբ, ողնուղեղում գրգիռների տարածման ուժեղացմամբ։ Ստրիխնինի նոսր լուծույթները ներքին ընդունման դեպքում խթանում են մարսողական գեղձերի հյութազատիչ ֆունկցիան և լավացնում ախորժակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Բույսերի տոքսիններ
Կատեգորիա:Ինդոլի ածանցյալներ
Միլանի օլիմպիական ավան

**Միլանի օլիմպիական ավան**, օլիմպիական ավաններից մեկը, հյուրընկալել է 2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին և 2026 թվականի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին մասնակցող մարզիկներին, որոնք տեղի են ունենցել Միլանում և Կորտինա դ’Ամպեցոյում 2026 թվականի փետրվար և մարտ ամիսներին։ Այն վեց օլիմպիական ավաններց մեկն է, որը հյուրընկալել է մարզիկներին Խաղերի ընթացքում։

## Պատմություն
Սկալո Ռոմանայի վերակառուցման նախագծի շրջանակներում կառուցված համալիրի նախագիծը, որը մշակել է COIMA անշարժ գույքի ընկերությունը և նախագծել ամերիկյան Skidmore, Owings & Merrill ճարտարապետական ընկերությունը ներկայացվել է 2021 թվականի հուլիսին, իսկ հանձնումը 2025 թվականի հուլիսին։ Շինարարական աշխատանքները, որոնք տևել են 30 ամիս, ավարտվել են 2025 թվականի հունիսին՝ նախատեսվածից մեկ ամիս շուտ։ Համալիրը հանրությանը ներկայացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կազմակերպված արարողության ժամանակ, որին մասնակցել են հաստատություններ, ներդրողներ և այլ շահագրգիռ կողմեր, իսկ հաջորդ օրը այն հանձնվել է Fondazione Milano-Cortina 2026-ին։

Խաղերի ընթացքում այն հյուրընկալել է 1500 բնակիչների: Ավանի պաշտոնական բացումը կատարել է Քիրսթի Քովենթրին երկուշաբթի՝ 2026 թվականի փետրվարի 2-ին։

Խաղերից հետո COIMA-ն նախատեսում է ավանը վերածել Միլանի քոլեջի ուսանողների համար նախատեսված ուսանողական բնակարանների։ Օլիմպիական հրապարակի մոտ գտնվող այգուն և երկաթուղուն հարակից շենքերը կվերածվեն մատչելի բնակարանների: Բացի այդ, Օլիմպիական ավանի հրապարակը նախատեսվում է վերածել համայնքային հրապարակի, որտեղ առաջին հարկում կլինեն մանրածախ խանութներ, բարեր, ռեստորաններ և սրճարաններ: Հրապարակը կներառի նաև բացօթյա տարածքներ, որոնք նախատեսված են ֆերմերային շուկաների և տարբեր համայնքային միջոցառումների համար։

## Նկարագրություն
Ավանը որը գտնվում է նոր Սկալո Ռոմանա թաղամասի արևմտյան հատվածում, զբաղեցնում է մոտավորապես 60,000 մ² (650,000 քառ. ֆուտ) տարածք։ Համալիրը բաղկացած է վեց նորակառույց շենքերից, արդյունաբերական ծագում ունեցող երկու նախապես գոյություն ունեցող կառույցներից, ինչպես նաև Օլիմպիական հրապարակից:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2026
Կատեգորիա:Միլանի շենքեր և կառույցներ
Չորս տարրերի մոգություն

«**Չորս տարրերի մոգությունը**» (), 2025 թվականի գերմանա-ավստրիական գեղարվեստական ֆիլմ, ռեժիսորն է Մայկա Մարզուկան, գլխավոր դերում՝ Ավոյ Պետշ։

## Սյուժե
Երիտասարդ Իվան ժառանգել է իր տատիկ Ալվինայից մի կախարդական անտառ, փոքրիկ տնակ, ինչպես նաև կախարդելու ունակություն։ Տնակում նա հանդիպում է կախարդ Գրիմուռին, որը նրան հրահանգում է գտնել երեք աղջիկների,որոնք ևս ունեն կախարդական ունակություններ։ Նրանք միասին պետք է տիրապետեն կրակի, ջրի, օդի և հողի կախարդանքին։ Երկու անազնիվ գործարարներ դավադրություն են կազմակերպում անտառը կտրելու և այնտեղ առևտրի կենտրոն կառուցելու համար, երբ միայն կախարդական ուժերով օժտված աղջիկներ կարող են փրկել անտառը։

## Դերերում
* Ավա Պետշ՝ *Իվա*
* Կորա Տրուբե՝ *Վալենտինա*
* Աննա ֆոն Զեկդ՝ *Գրետխեն*
* Մարի Տյոլե՝ *Լոտտի*
* Գոլո  Օիլեր՝ *Ադամ*
* Դիանա Ամֆտ՝ Գունդուլա
* Սիբիլե Կանոնիկա՝ *Ալվինա*
* Մակս Գիրման՝ *Գրիմուռ*

## Արտադրություն և պրեմիերա
Նկարահանումները տեղի են ունեցել հունիսի 18-ից օգոստոսի 12-ը Բավարիայում և Ավստրիայում:

Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2025 թվականի փետրվարի 23-ին Մյունխենի կինոթատրունում: Ավստրիայի, Գերմանիայի և Շվեցարիայի կինոթատրոններում ֆիմը թողարկել է 2025 թվականի փետրվարի 27 -ին, Ռուսաստանում՝ հունիսի 19-ին։

## Ընկալում
«Չորս տարրերի մոգությունը» առաջադրվել է Ավստրիայի կինոակադեմիայի մրցանակի՝ «Լավագույն զգեստների դիզայն» անվանակարգում (Մոնիկա Բուտինգեր):

Պիտեր Վոլլեբենը Bild-ում գրել է. «Սա դասական ֆիլմ է բոլոր տարիքի մարդկանց համար, ինչը այն հարմար է դարձնում ամբողջ ընտանիքի համար»:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Էլիզաբեթ Լեմլի

**Էլիզաբեթ Լեմլի** (, ), ամերիկացի ֆրիսթայլիստ, 2026 թվականի օլիմպիական չեմպիոն:

## Կարիերա
Լեմլին իր նորամուտը նշել է Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում 15 տարեկանում՝ 2021/2022 մրցաշրջանում և դարձել է մրցույթի ամենաերիտասարդ մասնակիցներից մեկը: Իր առաջին մրցաշրջանի ավարտին երկու անգամ ընդգրկվել է լավագույն տասնյակում և ճանաչվել է տարվա նորեկ 2022 թվականին։  Մասնակցել է 2022 թվականի ֆրիսթայլի պատանիների աշխարհի առաջնությանը և ոսկե մեդալ է նվաճել մոգուլում, արծաթե մեդալ՝ զուգախաղում։ 

2022/2023 մրցաշրջանի աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլում՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, տարել է իր առաջին հաղթանակը։  Մրցաշրջանն ավարտել է երեք մրցանակային տեղով և ընդհանուր առմամբ զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը։ 2023/2024 մրցաշրջանի ֆրիսթայլի  աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Լեմլին երկու անգամ բարձրացել է պոդիում։ 

2024 թվականին ներկայացրել է ԱՄՆ-ը ձմեռային պատանեկան Օլիմպիական խաղերում և ոսկե մեդալ է նվաճել զուգախաղում և խառը թիմային մրցաշարում։  Բաց է թողել 2024/2025 աշխարհի գավաթը առաջի խաչաձև կապանների վնասվածքի պատճառով: 2025/2026 մրցաշրջանի աշխարհի գավաթի խաղարկության առաջին փուլում մոգուլ զուգախաղում գրավել է երկրորդ մրցանակային տեղը։ 

2026 թվականի փետրվարին մասնակցել է Միլանի/Կորտինայի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Որակավորման փուլում մոգուլում 80,95 միավորով գրավել է երկրորդ տեղը և դուրս եկել եզրափակիչ, որտեղ երկու ռաունդների արդյունքում 82,30 միավորով նվաճել է ոսկե մեդալ։

## Ձմեռային օլիմպիական խաղեր

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր

մինի|«Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր» կարգախոսի հեղինակ Մայքլ Սթիլը
«**Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր**» (), 2008 թվականի հանրապետական քարոզարշավի կարգախոս, որն առաջին անգամ օգտագործել է 2008 թվականի Հանրապետական ազգային համագումարում Մերիլենդի նախկին փոխնահանգապետ Մայքլ Սթիլը, որը հետագայում ընտրվել է Հանրապետական ազգային կոմիտեի նախագահ:  Կարգախոսը արտահայտում էր նավթի և գազի հորատման ծավալների ավելացման աջակցությունը՝ որպես լրացուցիչ էներգիայի աղբյուրներ, և ավելի մեծ ճանաչում ձեռք բերեց այն բանից հետո, երբ այն օգտագործեց հանրապետական փոխնախագահի թեկնածու Սառա Փեյլինը փոխնախագահի պաշտոնի բանավեճի ժամանակ: Նախագահ Դոնալդ Թրամփը բազմիցս օգտագործել է այս արտահայտությունը իր 2024 թվականի նախագահական քարոզարշավի ընթացքում, այդ թվում՝ 2024 թվականի Հանրապետական ազգային համագումարում ելույթ ունենալիս, ինչպես նաև իր 2025 թվականի երդմնակալության ելույթում: 

2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Սարա Պալինի և Ջո Բայդենի միջեւ նախագահի փոխնախագահական քննարկման ժամանակ «Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր» կարգախոսը նոր նշանակություն է ձեռք բերել: Նշելով էներգետիկ ճգնաժամի եւ Մակքեյնի 20 քվեների դեմ արևային և քամու էներգիայի ֆինանսավորման դեմ, Ջո Բայդենը հայտարարել է․ «Մակքեյնը կարծում է, որ միակ պատասխանն է հորատել, հորատել, հորատել։ Մենք պետք է հորատենք, բայց 10 տարի կպահանջվի, որ հորատվող ցանկացած հորատանցքից մեկ կաթիլ նավթ դուրս գա»։ Պալինը պատասխանել է.«Կոչ է արվում՝ «հորատիր, փոքրիկ, հորատիր»։ Եվ սա է այն, ինչ մենք լսում ենք ամբողջ երկրում մեր հանրահավաքների ժամանակ, քանի որ մարդիկ այնքան ծարավ են այդ ներքին էներգիայի աղբյուրներից օգտվելու համար»։

## Նավթի արտահոսքի հետևանքներ
մինի|«Արտահոսի՛ր, փոքրիկ, արտահոսի՛ր» ծաղրական կարգախոսով պաստառ
Հանրապետականները շարունակել են օգտագործել այս կարգախոսը 2008 թվականի ընտրություններից հետո։ Սակայն 2010 թվականին կարգախոսը կրկին ուշադրության է արժանացել *Deepwater Horizon* նավթի արտահոսքի պատճառով, որը Մեքսիկական ծոցում գտնվող BP ծովային հորատման հարթակում նավթի խոշոր արտահոսք էր։ Արտահոսքը մեծ բնապահպանական վնասներ և տնտեսական կորուստներ է առաջացրել, որոնք գնահատվում են միլիարդավոր դոլարներ։ Արդյունքում, «Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր» կարգախոսի որոշ կողմնակիցներ ամաչել են իրենց նախկին աջակցության համար։  Կարգախոսը ծաղրերգվել է որպես «Արտահոսի՛ր, փոքրիկ, արտահոսի՛ր»,  և «Սպանի՛ր, փոքրիկ, սպանի՛ր»։ Երկու ավագ հանրապետական սենատորներ ՝ Ջոն Քայլը և Փեթ Ռոբերտսը, մեկնաբանել են՝ փորձելով իրենց և Հանրապետական կուսակցությանը հեռացնել կարգախոսից։

## Ժառանգություն
2014 թվականին Շրջակա միջավայրի պաշտպանության հիմնադրամի նախագահ Ֆրեդ Կրուպը վերադարձել է «հորատիր փոքրիկ» արտահայտությանը՝ գործադրելով ջանքեր՝ սահմանափակելու հիդրավլիկ կոտրման (ֆրակինգ) շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։

## Այս կարգախոսի այլ կիրառություններ
Նորվեգական առաջընթացի կուսակցության երիտասարդական թևը 2021 թվականին նույնպես օգտագործել է «Հորատի՛ր, փոքրիկ, հորատի՛ր» կարգախոսը՝ խորհրդանշելու համար, որ կուսակցությունը չի ցանկանում, որ Նորվեգիան դադարեցնի նավթի և գազի հորատումը։

## Ծանոթագրություններ
Թոբիաս Վենդլ

**Թոբիաս Վենդլ** (. ), գերմանացի սահնակորդ մարզիկ, օլիմպիական խաղերի 6-ակի, աշխարհի առաջնությունների 10-ակի, Եվրոպայի 8-ակի չեմպիոն:

## Մարզական կարիերա
Ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 16-ին Գերմանիայի Աախեն քաղաքում: 1993 թվականից մասնակցել է մրցումների։ 2005 թվականից ընդգրկվել է Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Հանդես է եկել երկտեղանի սահնակներով մրցումներում, որպես կանոն՝ Թոբիաս Առլտի թիմակցությամբ։ Մարզական այս զույգին մի շարք մականուններ են տրվել, որոնց թվում են «Բավարական ճեպընթաց»-ը և «Երկու Թոբիներ»-ը։

2008 թվականին Գերմանիայի Օբերհոֆ քաղաքում կայացած սահնակային սպորտի աշխարհի առաջնությունում Վենդլը նվաճեց արծաթե մեդալ։ Երկու տարի անց Լատվիայի Սիգուլդա քաղաքում անցկացված սահնակային սպորտի Եվրոպայի առաջնությունում երկտեղանոց սահնակներով մրցումներում արժանացավ արծաթե մեդալի, թիմային փոխանցումասահքում՝ բրոնզե մեդալի[2]: Իսկ աշխարհի 2013 թվականի առաջնությունում, որն անցկացվեց Կանադայի Ուիսթլեր քաղաքում, գրավեց առաջին տեղը։ Վերջին չորս տարիներին Առլտը և Վենդլը երեք անգամ հաղթող են ճանաչվել նաև աշխարհի գավաթի խաղարկություններում՝ ընդհանուր հաշվարկով։

Վենդլը մասնակցել է սահնակային սպորտի 2024 թվականի աշխարհի առաջնությանը, ոսկե մեդալ նվաճել թիմային փոխանցումասահքում և բրոնզե մեդալ՝ երկտեղանի սահնակներով մրցումներում։

## Օլիմպիական խաղեր
Իր դեբյուտային օլիմպիադայում՝ Սոչիի 2014 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում Վենդլը Թոբիաս Առլտի թիմակցությամբ ոսկե մեդալ նվաճեց երկտեղանի սահնակներով մրցումներում՝ ցույց տալով 1 րոպե 38.933 վայրկյան ժամանակ. նրանք կես վայրկյանով գերազանցեցին երկրորդ տեղը գրաված ավստրիական զույգին։ Դա օլիմպիադաներում երկտեղանի սահնակներով մրցումների պատմության մեջ ամենամեծ հաղթական տարբերությունն էր։ Ընդ որում՝ Վենդլի ու Առլտի առաջին մրցափորձը նշանավորվեց ռեկորդային ժամանակի արձանագրմամբ՝ 49,373 վայրկյան։ Այնուհետև Վենդլը հաղթանակ տոնեց նաև թիմային փոխանցումասահքում՝ ընկերակցելով Ֆելիքս Լոխին, Նատալի Գայզենբերգերին և Թոբիաս Առլտին։ Նրանք հաղթեցին՝ ցույց տալով 2 րոպե 45.649 վայրկյան ժամանակ և ամբողջ մեկ վայրկյան առաջ անցնելով երկրորդ տեղը գրաված ռուսաստանցի սահնակորդներից։

2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում Վենդլը Թոբիաս Առլտի թիմակցությամբ բրոնզե մեդալի արժանացավ երկտեղանի սահնակներով մրցումներում: Այսպիսով՝ վերջ դրվեց նախորդած երեք անընդմեջ օլիմպիադաներում այդ մրցաձևում գերմանացի սահնակորդ զույգի չեմպիոնական հաղթարշավին:

## Անձնական կյանք
Թոբիաս Վենդլը Գերմանիայի Դաշնության բանակի ծառայող է, ունի մաստեր սերժանտի զինվորական կոչում:

## Մարզական արդյունքներ
Օգտագործվել են սահնակային սպորտի միջազգային(FIL) և գերմանական ֆեդերացիաների (BSD) տվյալները:

### Աշխարհի առաջնություններ
* 21 մեդալ – (10 ոսկե, 7 արծաթե, 5 բրոնզե)

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Homepage des Teams Wendl/Arlt
* Wendl bei rennrodeln.info

Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Սեմ Մարդյան

**Սամուել Մարդյան կրտսեր** (), ամերիկացի գործարար, հանրապետական քաղաքական գործիչ, Ֆինիքսի քաղաքապետ (1960-1964)։

## Կենսագրություն
Սեմ Մարդյանը ծնվել է Փասադենայում, Կալիֆոռնիա, հայ ներգաղթյալներ Ակաբեի (ծննդյան անունը՝ Լեքերյան) և Սամուել Մարդյան ավագի ընտանիքում։ Մեծացել է քրոջ և 3 եղբայրների հետ։ Սովորել է Հարավարևմտյան համալսարանում։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ որպես կապիտան  ծառայել է Միացյալ Նահանգների ռազմաօդային ուժերում։ 1942 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ամուսնացել է Լյուսի Քեշյանի հետ։ 1947 թվականին կնոջ հետ Փասադենայից (Կալիֆոռնիա) տեղափոխվել են Ֆինիքս՝ միանալու եղբայրների «Mardian Construction Co.» բիզնեսին։ 1960-1964 թվականներին եղել է Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքի քաղաքապետը։ Մարդյանը Ուոթերգեյթի գործի մասնակից Ռոբերտ Մարդյանի ավագ եղբայրն է եղել։ Մասնակցել է ընտանիքի շինարարական ձեռնարկության գործունեության կազմակերպմանը, եղել է ընկերության հաշվապահը։

Սեմ Մարդյանը մահացել է Ֆինիքսում, Արիզոնա, 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին՝ 96 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Ակնառու նվաճումների մրցանակ, 1980, Արիզոնայի պետական համալսարանի Վ. Պ. Քերիի բիզնեսի դպրոց
* Տարվա մարդ, 1982, Վելիի ղեկավարություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Who's Who in the World, 1974–1975* by Marquis Who's Who, Second edition (Wilmette, IL, 1973)
* *Armenian–American veterans of World War II* by Armenian General Benevolent Union (New York, 1951)

## Արտաքին հղումներ
* Political Graveyard

Կատեգորիա:Ամերիկահայեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Վահե Ֆաթթալ

**Վահե Ֆաթթալ** (), ամերիկահայ արվեստագետ, գրաֆիկական ձևավորող, բարերար և մարդասեր, Արցախի Հանրապետության դրոշի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1942 թվականին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում, Ջոզեֆ և Օժեն Ֆաթթալների ընտանիքում։ 1963-1971 թվականներին արվեստագիտական ուսումը ստացել է Փարիզի Գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցում։ Փարիզում ապրելու ժամանակ ամուսնացել է Լուսին Քուճուքյանի հետ։ 1971 թավականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ աշխատել է տարբեր հաստատություններում և հեղինակել է մի շարք հայտնի խորհրդանիշներ, ինչպպես նաև՝ «Մինոլթա», «Գըռլ Սքաուց», «Քայզըր Փերմանենթ» և «Հաննա-Բարբերա» ընկերությունների խորհրդանիշները։ Նա նաև պաստառներ է նախագծել մի շարք ֆիլմերի և հեռուստածրագրերի համար, այդ թվում՝ «Փայլատակում», «Dancing with the Waves», «Պատկեր․ Ջոն Լենոն», «Մամխիում երգող թռչունները», «Մայեմի Վայս» և «Բեյբի բում»։ Նա նաև նախագծել է «AIM» ամսագրի խորհրդանշանը և մի քանի շապիկներ։

Սեփական ընկերությունը հիմնադրելուց ընդամենը մեկ տարի անց կարողացել է պայմանագիր կնքել «ABC»-ի հետ, որի հետ համագործակցել է 14 տարի։ Նաև պաստառներ է ստեղծել «Nissan»-ի, «National Geographic»-ի, Կիրովի անվան բալետի պարախմբի և այլ կազմակերպությունների համար։

Նա նաև Հայաստանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հիմնադիրներից մեկն է, կամավորական օգնություն է ցուցաբերել հայկական կազմակերպություններին, իսկ 1989 թվականին ստեղծել է հայտնի որմնանկարը՝ ի պաշտպանություն Արցախի։ Վահեն հատկապես հպարտ էր իր նախագծած Արցախի Հանրապետության դրոշով։

2003 թվականից հետո Վահե Ֆաթտալը նվիրվեց նկարչությանը և բարեգործական նախաձեռնություններին, այդ թվում՝ Երևանի «Թումո» ստեղծագործական տեխնոլոգիաների կենտրոնի ուսանողների համար կազմակերպվող ամենամյա հատուկ մրցանակին։

2014 թվականին մահացել է նրա կինը՝ Լուսին Քուճուքյանը։ Վահե Ֆաթթալը մահացել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Կալիֆորնիայի Լոս Անջելես քաղաքում։

## Պարգևներ
* Արցախի Հանրապետության նախագահի կողմից նրան շնորհվել է «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վահէ Ֆաթթալ – 1942-2019 
* ՄԱՀԱԶԴ. ՎԱՀԷ ՖԱԹԹԱԼ 
* The Vahé & Lucie Awards 
* Վահէ եւ Լիւսի մրցանակ
* Renowned Artist Vahé Fattal Passes Away
* Vahé Fattal Biography

Կատեգորիա:Ամերիկահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ բարերարներ
Էլիոտ Գրոնդեն

**	Էլիոտ Գրոնդեն** (, ), կանադացի սնոուբորդիստ, որը մասնակցում է սնոուբորդի կրոսի մրցումներին: 2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր անհատական և արծաթե մեդալակիր թիմային մրցումներում, 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 2025 թվականի աշխարհի չեմպիոն:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 2001 թվականի ապրիլի 19-ին Սենտ Մարի քաղաքում (Քվեբեկ, Կանադա):

### Աշխարհի առաջնություն
Գրոնդենը երեք մեդալ է նվաճել FIS սնոուբորդի պատանիների աշխարհի առաջնությունում՝ արծաթե մեդալներ 2018 և 2019 թվականներին և ոսկե մեդալ 2021 թվականին: Նվաճելով ոսկե մեդալ՝ դարձել է պատմության մեջ առաջին կանադացին, որ նվաճել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ 

2021 թվականի FIS-ի ֆրիսթայլի և սնոուբորդի աշխարհի առաջնությունում սնոուբորդ-կրոսում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ 

### Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
2018 թվականին Գրոնդենը մասնակցել է իր առաջին Օլիմպիական խաղերին 16 տարեկանում՝ դառնալով Կանադայի հավաքականի ամենաերիտասարդ տղամարդ մարզիկը։ Փհենչհանի խաղերում սնոուբորդ-կրոսի մրցումներում զբաղեցրել է 36-րդ տեղը։ 

2022 թվականի հունվարին Գրոնդենը ընդգրկվել է Կանադայի օլիմպիական հավաքականում 2022 թվականի Պեկինի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։  Այստեղ Գրոնդենը արծաթե մեդալ է նվաճել սնոուբորդ-կրոսում: Ավելի ուշ Գրոնդենը հայրենակից Մերիետա Օ'Դայնի հետ նվաճել է բրոնզե մեդալ առաջին խառը թիմային սնոուբորդ-կրոսում։

2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի սնոուբորդիստներ