Գրիգոր Հարությունյան (քաղաքական գործիչ)

**Գրիգոր Արտեմի Հարությունյան (Հարությունով)** (, ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1919)։ 1938 թվականի օգոստոսի 4-ին նրա գլխավորած ՀԿ(բ)Կ կենտկոմը ընդունել է որոշում` փակելու Էջմիածնի Մայր տաճարը և վերացնելու կաթողիկոսությունը, սակայն որոշումը չի հաստատվել ԽՄԿԿ կենտկոմի կողմից:

## Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է Թելավի գիմնազիայում։ 1919-1920 թվականներին ընդհատակյա կուսակցական-կազմակերպչական աշխատանք է տարել Կախեթի մարզում։ 1920 թվականին ձերբակալվել է և բանտում մնացել է մինչև Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումը։

1921 թվականին եղել է Վրաստանի կոմկուսի Թելավի գավառական կոմիտեի քարտուղար։ 1922 թվականին աշխատել է վրացական դիվիզիայի քաղբաժնում։ 1922-1924 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Կարլ Մարքսի անվան ժողովրդական տնտեսագիտական ինստիտուտում։ Ավարտելուց հետո, մինչև 1927 թվական կուսակցական ղեկավար աշխատանք է տարել Թբիլիսիի կազմակերպության լենինյան ռայոնում, Թելավիի գավարական կոմիտեում ևայլն։ 1927-1934 թվականներին կուսակցական ղեկավար աշխատանք է տարել ՎԿԿ ԿԿ ապարատում (գյուղբաժնի վարիչ, Բանգյուղտեսչության ժողկոմի և Կենտրոնական վերահսկիչ հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, ԿԿ կազմ-բաժնի վարիչ և քարտուղարության անդամ)։

1934-1937 թվականներին Հարությունյանը վարել է ՎԿԿ Թբիլիսիի քաղկոմի քարտուղարի պաշտոնը։ 1937-1953 թվականներին՝ ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղար, 1938 թվականի մայիսից նաև Երքաղկոմի առաջին քարտուղար։ Հարությունյանը եղել է ՎԿԿ ԿԿ (1930-1937), ՀԿԿ ԿԿ (1937-1953) բյուրոների անդամ, Անդրերկրկոմի բյուրոյի անդամության թեկնածու (1930-1936), 1939 թվականից ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, 1949 թվականից՝ անդամ։
[ձախից|մինի|Գրիգոր Հարությունյանը (առաջին շարքում ձախից) և [Աղասի Սարգսյան (պետական գործիչ)|Աղասի Սարգսյանը (առաջին շարքում աջից) ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նիստին, 1946]]
1945 թվականին անհաջողությամբ դիմել է Իոսիֆ Ստալինին՝ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը Խորհրդային Հայաստանին միացնելու խնդրանքով։

Ընտրվել է ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ I, II, III գումարումների Գերագույն խորհուրդների պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի 4, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Լավրենտի Բերիայի ձերբակալումից հետո Հարությունյանը, համարվելով Բերիայի «դրածոն», սուր քննադատության է արժանացել կուսակցության մեջ։ 1953 թ․ նոյեմբերի 28-ին ազատվեց ՀԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղարի պաշտոնից։ Պաշտոնում նրան փոխարինեց Սուրեն Թովմասյանը։ Պաշտոնից ազատվելուց հետո աշխատել է որպես սովխոզի նախագահ Երևանի մոտակայքում։ Մահացել է Թբիլիսիում 1957 թ․ նոյեմբերի 9-ին։

## Գրականություն
* Национальная Академия наук Республики Армения. Институт Истории. «Григорий Арутюнов жизнь и деятельность» Составители։ Нами Микоян, Грант Аветисян. Издательство «Гитутюн» НАН РА Ереван 2000г.
* В. Петросян.«Время Григория Арутюняна». В 3-х томах. Ереван. 2008г.
* Фильм "Григорий Арутюнов: Первый секретарь второй Республики" https://www.youtube.com/watch?v=sYCrFdKiErk

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 18-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վիրահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վիրահայ քաղաքական գործիչներ