Ֆիլիպ Լամ

**Ֆիլիպ Լամ** (, ), գերմանացի նախկին ֆուտբոլիստ։ Խաղում էր պաշտպանության եզրերում։ Կարիերայի մեծ մասը անցկացրել է Մյունխենյան «Բավարիայի» կազմում։ «Բավարիա»-ի ավագն էր երբ նրանք 2013-2014 մրցաշրջանում տրեբլ նվաճեցին։ Նա նաև Գերմանիայի հավաքականի նախկին ավագն էր։ Նրա առաջնորդությամբ Գերմանիան հաղթել է 2014 թվականի Աշխարհի առաջնությունը։

Լամը շատերի կողմից համարվում է պատմության լավագույն ձախ պաշտպանը։ Նա ներառվել է 2006, 2010 և 2014 թվականների Աշխարհի առաջնությունների խորհրդանշական հավաքականներում, 2008 և 2012 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների խորհրդանշական հավաքականներում, ինչպես նաև՝ 2006, 2008, 2012, 2013 և 2014 թվականների ՈՒԵՖԱ-ի տարվա խորհրդանշական հավաքականներում։ Թեև Լամը աջլիկ է, նա կարող է խաղալ և՛ աջ, և՛ ձախ եզրում։

## Վաղ տարիներ
5 տարեկանում Ֆիլիպը սկսում է մարզվել տեղական ֆուտբոլային «Գերն» դպրոցում, որտեղ նրան տարավ իր հայրը։ Նա սիրում էր խաղալ ֆուտբոլ, նույն դպրոցում են պարապում նաև նրա ընկերները մանկապարտեզից։ 11 տարեկանում Ֆիլիպը դառնում է «Բավարիա»-ի ակադեմիայի սան, որտեղ նրա մարզիչն էր Յան Պիենտան։ Յուրաքանչյուր մարզիչ ասում էր, որ նա մեծանալու է, որպես հայտնի ֆուտբոլիստ։ Կարելի է օրինակ բերել Հերման Հյումելսի խոսքերը. «Եթե Ֆիլիպ Լամը չխաղա Բունդեսլիգայում, ուրեմն ոչ ոք դա չի անի»։ Լամը 2 անգամ հաղթել է երիտասարդական Բունդեսլիգայում 2001 և 2002 թվականներին։

## Ակումբային կարիերա
### «Բավարիա II»
2001 թվականին՝ 17 տարեկանում, Լամը դառնում է «Բավարիա II»-ի խաղացող։ Այդ ժամանակվա նրա մարզիչը՝ Հերման Գերլանդը մինչև հիմա կարծում է, որ Լամը ամենատաղանդավոր խաղացողն է, որին նա երբևէ մարզել է։ Ֆիլիպն իր առաջին խաղը «Բավարիա II»-ում խաղացել է 2001 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ մարզային լիգայի 5-րդ տուրում, որտեղ նա խաղացել է ընդդեմ «Վակեր»-ի Բուրգհաուզենից։ Խաղն ավարտվեց 2։1 հաշվով մյունխենցիների հաղթանակով։ Շուտով Լամը դարձավ «Բավարիա II»-ի ավագը։ Նա խաղում էր հենակետային կիսապաշտպանի և աջ պաշտպանի դիրքում։

2002 թվականի նոյեմբերի 13-ին Լամը իր դեբյուտը նշեց «Բավարիա»-ի հիմնական կազմում՝ դուրս գալով փոխարինման Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի Լանսի դեմ խաղի 92-րդ րոպեին։ Այդ ժամանակ «Բավարիա»-ի կազմում որպես եզրային պաշտպան խաղում էին Վիլլի Սանյոլը և Բիշենտե Լիսարասուն, և Լամը 2002-2003 մրցաշրջանում այլևս Բավարիայի կազմում դաշտ դուրս չեկավ։

### «Շտուտգարտ»
2003 թվականի ամռանը Լամը վարձակալվել է «Շտուտգարտ»-ի կողմից 2 տարի ժամկետով։ Ամենասկզբից նրան վերաբերվում էին որպես աջ պաշտպանի՝ Անդրեաս Հինկելին փոխարինող, բայց մարզիչ Ֆելիքս Մագատը որոշեց փորձել Լամին ձախ պաշտպանի դիրքում, որտեղ խաղում էր Հաիկո Գերբերը։ «Շտուտգարտ»-ում իր դեբյուտը նշեց 2003 թվականի օգոստոսի 3-ին՝ Բունդեսլիգայի առաջին խաղում՝ «Հանզա Ռոստոկ»-ի դեմ։ Ֆիլիպը դուրս եկավ խաղադաշտ 76-րդ րոպեին՝ փոխարինելով կիսապաշտպան Սիլվիո Մայսներին։ Իր առաջին լրիվ խաղը անցկացրեց 2003 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ «Դորտմունդի Բորուսիա»-ի դեմ խաղի ժամանակ։ Այս խաղը ավարտվեց «Շտուտգարտ»-ի հաղթանակով՝ 1։0 հաշվով՝ Կևին Կուրանյիի 67-րդ րոպեին խփած գոլի շնորհիվ։ 2003 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Լամը իր առաջին խաղը անցկացրեց Չեմպիոնների Լիգայում «Շտուտգարտ»-ի կազմում՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվեց 2:1 հաշվով, շնորհիվ Կուրանյիի և Սաբիչի խփած գոլերի, իսկ Լամը ցուցադրեց հիանալի խաղ և փոխարինվեց 71-րդ րոպեին։ Այս մրցաշրջանում Բունդեսլիգայում Լամը անցկացրեց 31 խաղ և խփեց մեկ գնդակ, իսկ Չեմպիոնների լիգայում անցկացրեց 7 հանդիպում, Բունդեսլիգայում ճանաչվեց այդ մրցաշրջանի 2-րդ լավագույն խաղացողը Աիլտոնից հետո։
290px|մինի|աջից|Լամը 2006 թվականին2004 թվականի Եվրոպայի առաջնությունից հետո Լամը լիովին չէր ապաքինվել։ Դրա հետ մեկտեղ, փոխվել էր «Շտուտգարտ»-ի գլխավոր մարզիչը, ում մարտավարությանը և թիմի նոր դասավորությանը Լամը չէր հարմարվում։ Այնուամենայնիվ, մինչև Նոր Տարվա դադարը Լամը հասցրեց անցկացնել 16 հանդիպում, որոնցից 14-ը՝ մեկնարկային կազմում։ 2005 թվականի հունվարին նա ստացավ աջ ոտքի սրթես-կոտրվածք, ինչի պատճառով բաց թողեց 4 ամիս։ Դաշտ վերադարձավ ապրիլի 9-ին «Շալկե 04»-ի դեմ խաղում, որը ավարտվեց շտուտգարտցիների հաղթանակով` 3:0 հաշվով։ Խաղից 5 շաբաթ անց` մայիսի 17-ին Լամը նորից վնասվածք ստացավ, ինչով էլ ավարտվեց նրա կարիերան «Շտուտգարտ»-ում։

### «Բավարիա»
2005 թվականի հուլիսին Լամը վերադառնում է «Բավարիա», բայց վնասվածքի պատճառով նա չէր խաղում թիմի կազմում։ Մոտավորապես 2 ամիս այցելելով բժշկի քիչ-քիչ Լամը վերադարձավ խաղադաշտ։ Նա մասնակցում էր պարապմունքներին, աշխատում էր օրգանիզմի վերականգման ուղղությամբ։ Առաջին խաղը Բունդեսլիգայում 2005 թվականի նոյեմբերի 19-ին էր ընդդեմ «Արմինիա»-ի Բիլեֆելդից։ Հանդիպումը ավարտվեց մյունխենցիների հաղթանակով՝ 2։1 հաշվով։ Ֆիլիպը 64-րդ րոպեում փոխարինում է Բիշենտե Լիսարասուին։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Լիսարասուն ավարտեց իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան։ Այդ ժամանակ Ֆիլիպը համարվում էր ամենաթանկ պաշտպաններից մեկը «Բավարիա»-ում և ամբողջ Բունդեսլիգայում։

Լամը «Բավարիա»-ի կազմում անցկացրեց 15 մրցաշրջան։ 2011 թվականից նա թիմի ավագն էր։ «Բավարիա»-ի հետ Լամը 8 անգամ հաղթեց Բունդեսլիգան, 6 անգամ՝ Գերմանիայի գավաթը, ինչպես նաև 2012-2013 մրցաշրջանում հաղթեց Չեմպիոնների Լիգան։ 2017 թվականի փետրվարի 17-ին Լամը հայտարարեց պրոֆեսիոնալ կարիերան այդ մրցաշրջանից հետո ավարտելու մասին։ Մայիսի 20-ին Լամը և իր թիմակից Խավի Ալոնսոն իրենց վերջին պրոֆեսիոնալ հանդիպումը անցկացրեցին՝ «Ֆրայբուրգ»-ի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Գերմանիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը Լամը նշել է 2004 թվականի փետրվարի 18-ին՝ 20 տարեկանում՝ Խորվաթիայի դեմ խաղում։ Այս խաղում նա ճանաչվեց որպես խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ ըստ գերմանական Kicker ամսագրի։ Գերմանիայի ազգային հավաքականի հետ նաև մասնակցեց Եվրո 2004-ին, որում մասնակցեց Գերմանիայի բոլոր 3 խաղերին։

Լամը բաց թողեց հավաքականի խաղերը 2005 թվականի հունվարից մինչև 2006 թվականի մարտը ընկած ժամանակահատվածում վնասվածքների պատճառով։ Վերադառնալով՝ նա մասնակցեց 2006 թվականի Աշխարհի առաջնությանը և խփեց այս առաջնության առաջին գոլը Կոստա Ռիկայի դեմ խաղում։ Այս առաջնությունում Գերմանիան զբաղեցրեց 3-րդ տեղը, իսկ Լամը ընդգրկվեց առաջնության խորհրդանշական հավաքականում։

Լամը նաև մասնակցեց Եվրո 2008-ի բոլոր խաղերին։ Կիսաեզրափակչում Թուրքիայի դեմ խաղի 90-րդ րոպեին նա խփեց Գերմանիայի հաղթական գոլը։ Նա ճանաչվեց այս խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Եզրափակչում Լամի և դարպասապահ Յանս Լեհմանի միջև թյուրըմբռնման պատճառով Ֆեռնանդո Տոռեսը գոլ խփեց խաղի 33-րդ րոպեին։ Սա դարձավ խաղի միակ գոլը և Իսպանիան հաղթեց առաջնությունում։
ձախից|մինի|Լամը 2011 թվականին Գերմանիայի հավաքականի կազմում
Լամը Գերմանիայի հավաքականի միակ ֆուտբոլիստն էր, ով մասնակցել էր 2010 թվականի Աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի խաղերին՝ բաց չթողնելով ոչ մի րոպե։ Աշխարհի առաջնությանը չէր մասնակցում Գերմանիայի հավաքականի ավագ Միխայել Բալակը վնասվածքի պատճառով, և հավաքականի ժամանակավոր ավագ ընտրվեց Լամը։ Լամը դարձավ Գերմանիայի հավաքականի ամենաերիտասարդ ավագը Աշխարհի առաջնություններում։ Գերմանիան հասավ մինչև առաջնության կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվեց Իսպանիային 1-0 հաշվով։ Լամը չէր մասնակցում 3-րդ տեղի համար խաղին հիվանդության պատճառով, սակայն Գերմանիան 3-2 հաշվով հաղթեց Ուրուգվային և զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը։ Այս առաջնությունից հետո Յոախիմ Լյովը հայտարարեց, որ Բալակը այլևս չի խաղալու Գերմանիայի հավաքականի կազմում, և Լամը դառնալու է նոր մշտական ավագը։

Լամը մասնակցեց Գերմանիայի հավաքականի խաղերին նաև Եվրո 2012-ի ժամանակ։ Գերմանիան կիսաեզրափակչում պարտվեց Իտալիային 2-1 հաշվով։

Լամը իր 100-րդ հանդիպումը անցկացրեց Գերմանիայի հավաքականի կազմում 2013 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ դուրս գալով խաղադաշտ Ավստրիայի դեմ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի խաղում։

2014 թվականի աշխարհի առաջնության խմբային փուլի բոլոր 3 խաղերում և 1/8 եզրափակչի Ալժիրի դեմ խաղում Լամը խաղում էր կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։ Նա վերադարձավ աջ եզր Ֆրանսիայի դեմ քառորդ եզրափակչի խաղում և այս խաղում խաղաց նաև Բրազիլիայի դեմ 7-1 հաշվով ավարտված խաղում։ 2014 թվականի հուլիսի 13-ին եզրափակչում՝ Արգենտինայի դեմ խաղում Գերմանիան 1-0 հաշվով հաղթանակ տարավ և նվաճեց իր 4-րդ աշխարհի առաջնության տիտղոսը։

2014 թվականի հուլիսի 18-ին՝ 30 տարեկան հասակում, Լամը հայտարարեց միջազգային կարիերան ավարտելու մասին։ Գերմանիայի հավաքականի կազմում նա անցկացրեց 113 խաղ՝ դառնալով 5 գոլի հեղինակ։

## Անձնական կյանք
Հունիսի 13-ին Աշխարհի առաջնությունից վերադառնալով Գերմանիա Լամը ամուսնանում է իր ընտրյալի՝ քսանհինգամյա Կլաուդիա Շատենբերգի հետ, որի հետ ծանոթ էր շուրջ 10 տարի։ Հարսանիքը ընթացավ ավանդական բավարիական ոճով Այինգ բավարիական քաղաքում՝ 25 կմ հեռու Մյունխենից։ Հանդիսական արարողությանը մասնակցում էր նաև քաղաքապետ Յոհան Էլիչլերը։ Պետական ամուսնական արարողությունից հետո Ֆիլիպը և Կլաուդիան պսակադրվեցին Սբ. Էմմերամ ուխտատեղիում, ոչ հեռու գյուղական մանկական այգուց։ 2012 թվականի օգոստոսին ծնվեց նրանց առաջնեկը, որին կոչեցին Յուլիան։

## Հասարակական գործունեություն
Լամը մասնակցություն է ունենում տարբեր սոցիալական ծրագրերի։ 2011 թվականի դեկտեմբերին հիմնում է բարեգործական ֆոնդ իր անունով (), որի նպատակն է օգնել անապահով երեխաներին Գերմանիայում և Աֆրիկայում։ Բացի դրանից Լամի ֆոնդը մասնակցություն է ունենում «Մանկական գյուղ SOS» () և ուրիշ բարեգործական ծրագրերին։ Իր բարեգործական գործունեությունը ծավալելու 2009 թվականի հունսիսի 30-ին Լամին շնորհեցին մրցանակ Bayerischen Sportpreis-ից։ Բացի այդ նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել տարբեր տեսակի ծրագրերում, որոնք պայքարում էին անհանդուրժողականության և հոմոֆոբիայի դեմ սպորտում։ Նա ունեցել է մեծ ավանդ ամրապնդելու հանդուրժողականությունը և պայքարել է հոմոֆոբիայի դեմ սպորտում, հատկապես ֆուտբոլում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն

* 1. Ներառում է Գերմանիայի գավաթը։
* 2. Ներառում է Չեմպիոնների Լիգան և ՈՒԵՖԱ գավաթը։
* 3. Ներառում է Գերմանիայի Լիգայի գավաթը, Գերմանիայի Սուպերգավաթը, ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթը, ՖԻՖԱ աշխարհի ակումբային առաջնությունը։

### Միջազգային վիճակագրություն

### Միջազգային գոլեր

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային

###### Բավարիա
*Բունդեսլիգա. 2005–06, 2007–08, 2009–10, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17
* Գերմանիայի գավաթ. 2005–06, 2007–08, 2009–10, 2012–13, 2013–14, 2015–16
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա. 2012–13
* ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթ. 2013
* Գերմանիայի Սուպերգավաթ. 2010, 2012, 2016
* ՖԻՖԱ աշխարհի ակումբային առաջնություն. 2013
* Գերմանիայի Լիգայի գավաթ. 2007

### Միջազգային
###### Գերմանիա
* **[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն|Աշխարհի առաջնություն]].**
** Հաղթող. 2014 
** Երրորդ տեղ. 2006, 2010
* **[[ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն|Եվրոպայի առաջնություն]].**
** Երկրորդ տեղ. 2008
** Երրորդ տեղ. 2012

### Անհատական
* Արծաթե դաթնե տերև. 2006, 2010, 2014
* ՖԻՖԱ աշխարհի առաջնության խորհրդանշական հավաքական. 2006, 2010
* ՖԻՖԱ աշխարհի առաջնության Castrol Index-ի խորհրդանշական հավաքական. 2014
* ՈՒԵՖԱ-ի տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2006, 2008, 2012, 2013, 2014
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնության տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2008, 2012
* ԵՍՄ-ի տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2013, 2014
* ՖԻՖԱ աշխարհի ակումբային առաջնության երկրորդ լավագույն ֆուտբոլիստ. 2013
* ՖԻՖԱ-ի տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2013, 2014
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջանի խորհրդանշական հավաքական. 2013–2014
* Ոսկե գնդակ. 6-րդ տեղ. 2014
* ՈՒԵՖԱ բոլոր ժամանակների խորհրդանշական հավաքական. 2015
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնությունների խորհրդանշական հավաքական. 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Լամի պաշտոնական կայք
*Լամի պաշտոնական Տվիտերի էջը
*Լամի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
*Լամի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
*Լամը transfermarkt-ում
*Լամը WhoScored.com կայքում

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ