Ջոն Գուրդոն

**Սըր Ջոն Բերտրան Գուրդոն** (), բրիտանացի զարգացման կենսաբան, որն առավել հայտնի է միջուկային փոխպատվաստման և կլոնավորման ոլորտում իր նորարական հետազոտություններով։ 

2009 թվականին նա պարգևատրվել է Լասկերի մրցանակով, 2012 թվականին նա և Շինյա Յամանական արժանացել են ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ հասուն բջիջները կարող են վերածվել ցողունային բջիջների բացահայտման համար։

## Կարիերա
Գուրդոնը հաճախում էր Էջբորոյի նախապատրաստական ​​դպրոցը մինչև Իթըն քոլեջը, կենսաբանության իր կուրսեցիների 250 տղաների մեջ նա զբաղեցնում էր վերջին տեղը, և վերջինն էր բոլոր գիտական ​​առարկաներից։ Ուսուցիչներից մեկը զեկույց գրեց, որում ասվում էր. «Ես կարծում եմ, որ նա գաղափարներ ունի գիտնական դառնալու մասին, իսկ ներկայում դա բավականին ծիծաղելի է»: «Երբ խնդիրներ ունես, օրինակ՝ փորձը չի աշխատում, ինչը հաճախ է պատահում, հաճելի է հիշեցնել ինքդ քեզ, որ, ի վերջո, դու այդքան էլ լավ չես այս աշխատանքում, և դպրոցի ուսուցիչը կարող է ճիշտ լինել»:A schoolmaster wrote a report stating, "I believe he has ideas about becoming a scientist; on his present showing this is quite ridiculous." Գուրդոնը բացատրում է, որ դա միակ փաստաթուղթն է, որ ուսուցիչը երբևէ գրել է. «Երբ խնդիրներ ունես, օրինակ՝ փորձը չի աշխատում, ինչը հաճախ է պատահում, հաճելի է հիշեցնել ինքդ քեզ, որ, ի վերջո, դու այդքան էլ լավ չես այս աշխատանքում, և դպրոցի ուսուցիչը կարող է ճիշտ լինել»։

Գուրդոնը Օքսֆորդում սկզբում դասականներ էր կարդում, այնուհետև անցավ կենդանաբանության՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում: Իր թեկնածուական աստիճանի համար նա ուսումնասիրել է միջուկային փոխպատվաստումը Xenopus սեռի գորտի տեսակների մոտ։ Կալտեխում հետդոկտորական աշխատանքի անցնելուց հետո, նա վերադարձավ Անգլիա, Օքսֆորդի համալսարանի կենդանաբանության ամբիոն (1962–71)։

Գուրդոնն իր հետազոտական ​​կարիերայի մեծ մասն անց է կացրել MRC մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիայում (1971–83), այնուհետև Կենդանաբանության ամբիոնում (1983– այսօր)։ 1989-ին նա դարձավ Քեմբրիջի Բջջային կենսաբանության և քաղցկեղի Wellcome/CRC ինստիտուտի հիմնադիր անդամ (հետագայում՝ Wellcome/CR UK)՝ և այն նախագահեց մինչև 2001 թվականը։ Նա ծառայել է որպես կենսաէթիկայի Նուֆիլդի խորհրդի անդամ (1991-1995) ապա Քեմբրիջի Մագդաղենյան քոլեջի նախագահ (1995-2002):

Գուրդոնն ամուսնացել է Ժան Էլիզաբեթ Մարգարետ Կուրտիսի հետ, որից ունի որդի և դուստր։

## Հետազոտություն
[thumb|150px|Տեսանյութ Գուրդոնի համահեղինակությամբ բաց հասանելի հոդվածից։ Կենդանիների տեսարան տարբեր սաղմերի վրա, որոնք զարգանում են Xenopus laevis ձվերում. վերևում ցուցադրվում է դիպլոիդ laevis x laevis, որը ճեղքվում և մտնում է գաստրուլյացիա մոտ 50 րոպե շուտ, քան հապլոիդը [ laevis] x laevis (միջին) և [laevis] x tropicalis cybrid (ներքևի) սաղմերը:](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Xenopus-Nucleocytoplasmic-Hybrid.ogv)

### Միջուկային փոխանցում
1958 թվականին Գուրդոնը, ով այն ժամանակ Օքսֆորդի համալսարանում էր, հաջողությամբ կլոնավորեց գորտ՝ օգտագործելով Քսենոպուսի շերեփուկի սոմատիկ բջիջների չվնասված միջուկները։ Այս աշխատանքը սաղմնային բլաստուլայի բջիջներից միջուկների փոխպատվաստման վերաբերյալ 1952 թվականին Բրիգսի և Քինգի աշխատանքի կարևոր ընդլայնումն էր։

Գուրդոնի փորձերը գրավեցին գիտական ​​հանրության ուշադրությունը, քանի որ այն փոխեց զարգացման հասկացությունը, և միջուկային փոխանցման համար նրա մշակած գործիքներն ու տեխնիկան դեռ օգտագործվում են այսօր: Կլոն տերմինը (հին հունարեն κλών (klōn, «ճյուղ») բառից) արդեն կիրառվում էր 20-րդ դարի սկզբից՝ կապված բույսերի հետ։ 1963 թվականին բրիտանացի կենսաբան Հոլդեյնը, նկարագրելով Գուրդոնի արդյունքները, առաջիններից մեկն էր, ով օգտագործեց «կլոն» բառը կենդանիների նկատմամբ:

## Ծանոթագրություններ