Սեմյոն Լոբով

Սեմյոն Միխայլովիչ Լոբով (, ) խորհրդային զորավար։ Նավատորմի ծովակալ (1970)։ Հյուսիսային նավատորմի հրամանատար (1964—1972)։ ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ (1972-1977 թվականեր)։

ԽՄԿԿ անդամ (բ) - ԽՄԿԿ 1938 թվականից։ ԽՄԿԿ XXIII և XXIV համագումարների պատվիրակ, ԽՄԿԿ Կենտկոմի թեկնածու անդամ (1966-1976 թվականեր)։ ԽՍՀՄ 7-րդ և 8-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1958-1963 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Մուրմանսկի շրջկոմի անդամ, 1963-1966 թվականներին՝ ԽՄԿԿ Մուրմանսկի շրջկոմի բյուրոյի անդամ։

## Կենսագրություն
### Ծագում
Հայրը՝ Միխայիլ Եգորովիչ Լոբով, ռուս; Սեմյոն Միխայլովիչի ինքնակենսագրության մեջ ասվում է.«բանվոր է, կապված գյուղատնտեսության հետ, ծագումով միջին գյուղացի»:

Մայրը՝ Աննա Վասիլիևնա Լոբովա, ռուս, տնային տնտեսուհի, 1930 թվականին կոլտնտեսության ստեղծումից հետո՝ կոլտնտեսուհի։

Ամենամոտ ազգականները․ եղբայրներ՝ Նիկոլայ (1882), Ալեքսեյ (1897), Սերգեյ (1901), քույրեր՝ Աննա (1903), Եվդոկիա (1908), Պելագեա (1914)։

### Վաղ տարիներ
1922-1926 թվականներին սովորել է Մոսկվայի մարզի Վոլոկոլամսկի շրջանի Պոկրովսկոյե գյուղի գյուղական դպրոցում, իսկ 1926-1929 թվականներին՝ Վոլոկոլամսկ քաղաքի Դետգորոդոկյան խորհրդային աշխատանքային յոթնամյա դպրոցում:

1929 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ընդունվել է Լյուբերեցկի էլեկտրամեխանիկական գործարանի աշխատավորների կրթության ուսումնական կոմբինատի ֆաբրիկա-գործարանային աշակերտության դպրոց: 1932 թվականի հունվարին ավարտելով դպրոցը, շարունակել է աշխատել նույն գործարանում որպես 5-րդ կարգի փականագործ-էլեկտրիկ:

1932 թվականի հունիսի 23-ին Լյուբերցի քաղաքի Կոմսոմոլի Վոլկովյան կոմիտեի կողմից նշանակված կոմիսիայի ուղեգրով ընդունվել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան Ռազմածովային ուսումնարանի նախապատրաստական դասընթացին։

### Ուսումը Մ.Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմածովային ուսումնարանում
1932 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1933 թվականի մայիսը նախապատրաստական կուրսում հաջողությամբ յուրացրել է 8-10-րդ դասարանների կրճատված ծրագիրը և դրսևորել է արտասովոր կազմակերպչական ունակություններ: 1933 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Ռազմածովային ուսումնարանի պետի և կոմիսարի հրամանով ընդունվել է 1-ին կուրս՝ ծովային հատվածի հրետանային դիվիզիոն և նշանակվել դասարանի ավագ։

Մասնակցել է գործնական պարապմունքների տարբեր դասերի ուսումնական նավերում և նավատիպերում՝ ուսումնական առագաստանավ-շխուն «Ուչեբա»-ում, ուսումնական նավերում «Կոմսոմոլեց» և «Սվիր», հրետանային նավ «Կրասնոե Զնամյա»-ում, «Ավրորա» և «Կոմինտերն» հածանավերում, «Մարատ» մարտանավում և «Ֆ» բաստիոնում (նախկինում՝ Կարմիր Գորկա բերդ)։

1935-1936 թվականներին հանձնել է «Աշխատանքի և պաշտպանության համար պատրաստ» մարզական համալիրի 2-րդ (բարձրագույն) մակարդակի նորմերը։ 1936 թվականի ապրիլի 27-ին առաջիններից մեկը պարգևատրվել է ԽՍՀՄ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի (ԿԳԿ) Համամիութենական ֆիզկուլտուրայի խորհրդի շնորհակալագրով՝ «բազմակողմանի ֆիզիկական պատրաստվածության բարձրագույն մակարդակին հաջողությամբ տիրապետելու համար»։

1937 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մ.Վ. Ֆրունզեի անվան Ռազմածովային ուսումնարանը՝ առաջին կարգով: ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսար Կ.Ե. Վորոշիլովի 1937 թվականի սեպտեմբերի 28-ի հրամանով Լոբովին շնորհվել է «լեյտենանտ» զինվորական կոչումը։

Հետագա ծառայությունը նա ցանկացել է անցկացնել Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմում (ԽՕՆ): Մինչև Հեռավոր Արևելք մեկնելը Սեմյոն Միխայլովիչն ամուսնացել է Ռայիսա Սելիվյորստովնա Սեմյոնովայի հետ, ով իր ուսումնարանի համակուրսեցին է եղել։

### Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմ
1937 թվականի նոյեմբերի 15-ին Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատարի հրամանով նշանակվել ականակիրների 7-րդ ծովային բրիգադի և Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի պարեկային նավերի (Ուրագան տիպի)  «Բուրուն» պարեկային նավի հրետանու և ականա-տորպեդային զորամասի(ԲԲ-2-3) հրամանատարի պաշտոնին։

1938 թվականի օգոստոսի 1-12-ը Հասանի իրադարձությունների ժամանակ նավը մասնակցել է դիտորդական ծառայության՝ Պրիմորյեի գլխավոր բազայի և ափամերձ տարածքի պաշտպանության համար, ինչպես նաև իրականացնելով ծովային զինվորական փոխադրումներ ցամաքային զորքերի կարիքների համար: Լոբովը դրսևորել է բարձր հրամանատարական որակներ, երբ պահակային նավը կատարել է մարտական առաջադրանքները բարդ օդերևութաբանական պայմաններում։

1938 թվականի սեպտեմբերին Լոբովը դարձավ ԽՄԿԿ(բ) անդամի թեկնածու։

1938 թվականի նոյեմբերի 14-ին, ԽՍՀՄ ՌԾՈւ-ի ժողկոմի հրամանով Լոբովը նշանակվել է Ռազմածովային ուժերի հրամանատարական կազմի հատուկ դասընթացների՝ մակերևութային նավերի հրամանատարների դասընթացների սեկտորի ունկնդիր։ Դասընթացները գերազանցությամբ ավարտելուց հետո՝ 1939 թվականի հունիսի 2-ին, նա նշանակվել է «Ռեզկի» ականակրի (նախագիծ 7) հրամանատարի օգնական, իսկ 1939 թվականի հուլիսի 30-ին ժամանակավորապես՝ «Պրիտկի» ականակրի հրամանատարի օգնականի պաշտոնում։

1939 թվականի նոյեմբերի 5-ին Լոբովին Ս.Մ. շնորհվել է «ավագ լեյտենանտի» կոչում։

1939 թվականի նոյեմբերի 15-ին ժողովրդական կոմիսարի հրամանով տեղի ունեցել է նոր նշանակում՝ նախագիծ 7-ի «Ռեզկի» ականակրի հրամանատարի օգնական, իսկ նույն թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ «Ռազյաշչի» ականակրի (նախագիծ 7) հրամանատարի օգնական։

1942 թվականի հունիսի 13-ին նա նշանակվել է «Ռեզվի» ականակրի (նախագիծ 7) հրամանատար, իսկ հոկտեմբերի 1-ին նրան շնորհվել է «կապիտան-լեյտենանտի» կոչում։ 1943 թվականին «Ռեզվին» դարձավ նավատորմի առաջատար նավերից մեկը։

1943 թվականի ապրիլի 10-ին կապիտան-լեյտենանտ Լոբովը, նավի անձնակազմի անունից, հեռագիր է ուղարկել Գերագույն գլխավոր հրամանատար Իոսիֆ Ստալինին: Հեռագրում նշվում էր, որ անձնակազմը իր անձնական խնայողություններից հավաքել և փոխանցել է Պետբանկի հաշվին 55,596 ռուբլի՝ մարտական նավերի կառուցման հիմնադրամին, իսկ ավելի վաղ հավաքվել և փոխանցվել էր 163,080 ռուբլի՝ կանխիկ և պետական վարկերի պարտատոմսերի տեսքով: Ապրիլի 30-ին Ստալինը պատասխան հեռագրով շնորհակալություն հայտնել է պաշտպանության կարիքների համար տրամադրված միջոցների համար։

1944 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ռազմածովային նավատորմի ժողովրդական կոմիսարի հրամանով Լոբովին ժամանակից շուտ շնորհվել է «3-րդ աստիճանի Կապիտան»-ի կոչում մարտական ​​և քաղաքական պատրաստվածության և բարձր պրոֆեսիոնալ առաջնորդական որակների համար:

Ճապոնիայի դեմ պատերազմի մասնակից: Հարավային Սախալինի գործողության ընթացքում, 1945 թվականի օգոստոսի 23-26-ը, կոնվոյի աջակցման ջոկատի հրամանատար, որը բաղկացած էր 342-րդ հրաձգային դիվիզիայի և 215-րդ հրետանային բրիգադի անձնակազմից՝ Վլադիվոստոկից Մաուկ տեղափոխվելու ժամանակ:

1946 թվականի ապրիլի 9-19-ը մասնակցել է արտասահմանյան արշավին, որը կազմակերպվել էր Տիեր Օվտանի նավերի ջոկատի կողմից՝ ներառելով ԷԿ-1 և ԷԿ-6 սահմանապահ նավերը, Վլադիվոստոկ - Տոկիո - Վլադիվոստոկ երթուղով, Տոկիո ռուսական անդամների տեղափոխման համար՝ Հեռավոր Արևելքի միջազգային ռազմական տրիբունալում։

### Սևծովյան նավատորմ
1946 թվականի նոյեմբերի 2-ին, ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարի հրամանով, նշանակվել է Սև ծովի նավատորմի էսկադրայի 1-ին դիվիզիայի ականակիրների հրամանատար։

1947 թվականի օգոստոսի 18-19-ին կատարում էր պատասխանատու հատուկ առաջադրանք. նա հանդիսանում էր ավագ ականակիրը «Օգնևոյ» կործանիչի վրա, որը ներառված էր «Մոլոտով» հածանավի պահպանության կազմում, որի վրա գտնվում էր Խորհրդային Միության գլխավոր գեներալիսիմուս Ի. Վ. Ստալինը՝ ուղևորվելով Յալթայից դեպի Սոչի հանգստի՝ իրեն ուղեկցող անձանց հետ։

1948 թվականի փետրվարի 18-ին Լոբովին շնորհվել է հերթական զինվորական կոչումը՝ «2-րդ աստիճանի կապիտան»։

1948 թվականի մայիսի 21-ին ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարի հրամանով նշանակվել է (նախագիծ 26) Կարմիր դրոշով պարգևատրված «Վորոշիլով» հածանավի հրամանատար: 1949 թվականին հածանավը զբաղեցրել է առաջին տեղը բոլոր նավատորմերի մեջ համեմատական հրաձգությունների մրցույթում։

1949 թվականի սկզբում նշանակվել է հատուկ խմբի 2-րդ խմբի հրամանատար, որին հանձնարարվել էր «Էմանուելե Ֆիլիբերտո դյուկա դ'Աոստա» (Emanuele Filiberto Duca D’Aosta) իտալական թեթև հածանավի նախնական ընդունելությունը, որը Խորհրդային Միությունը ստացել էր դաշնակիցների միջև Իտալիայի նավատորմի բաժանման արդյունքում: 1949 թվականի փետրվարի 10-28-ը՝ հածանավի ընդունումը Սպեցիա նավահանգստում, իտալական հանձնման անձնակազմի աշխատանքի վերահսկումը՝ Սպեցիայից Օդեսա անցման ժամանակ: 1949 թվականի մարտի 1-ից ապրիլի 4-ը ժամանակավորապես հրամանատարել է այդ հածանավը, որը մարտի 15-ին ընդգրկվել էր Սևծովյան նավատորմի էսկադրայի մեջ՝ «Կերչ» անվամբ: Հածանավի ընդունման ժամանակ կատարած մեծ աշխատանքի համար պարգևատրվել է Կարմիր Դրոշի շքանշանով։

1949 թվականի ատեստացիայում Սևծովյան նավատորմի հրամանատար ծովակալ Ն. Ե. Բասիստին նշել է․Հունիսի 13, 1950 թվականին Լոբովին արտահերթ շնորհվել է «1-ին կարգի կապիտան» կոչումը՝ «Վորոշիլով» հածանավի կողմից ցուցաբերած բարձր մարտական և քաղաքական պատրաստության ցուցանիշների համար։

Հունիսի 13, 1950 թվականին Լոբովին արտահերթ շնորհվել է «1-ին կարգի կապիտան» կոչումը՝ «Վորոշիլով» հածանավի կողմից ցուցաբերած բարձր մարտական և քաղաքական պատրաստության ցուցանիշների համար։

Սեպտեմբերի 7, 1951 թվականին նշանակվել է Կարմիր դրոշով պարգևատրված «Սևաստոպոլ» ռազմանավի հրամանատար։

1952 թվականին էսկադրայի հրամանատար, փոխծովակալ Ս. Գ. Գորշկովը գնահատման մեջ նշել է.Դեկտեմբերի 12, 1953 - Դեկտեմբերի 9, 1954 — ուսումնառություն Վորոշիլովի անվան Ռազմածովային ակադեմիայի բարձրաստիճան սպայական ակադեմիական դասընթացներում (ԲՍԱԴ/АКОС): Ուսման ընթացքում կատարել է ԲՍԱԴ-ի ավագ սպայի պարտականությունները: Ավարտական քննությունները ծովային ռազմավարության և ընդհանուր մարտավարության ուղղություններով հանձնել է «գերազանց» գնահատականով։

Դեկտեմբերի 12, 1953 - Դեկտեմբերի 9, 1954 — ուսումնառություն Վորոշիլովի անվան Ռազմածովային ակադեմիայի բարձրաստիճան սպայական ակադեմիական դասընթացներում (ԲՍԱԴ/АКОС): Ուսման ընթացքում կատարել է ԲՍԱԴ-ի ավագ սպայի պարտականությունները: Ավարտական քննությունները ծովային ռազմավարության և ընդհանուր մարտավարության ուղղություններով հանձնել է «գերազանց» գնահատականով։

1954 թվականի մայիսի 31-ին ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի որոշմամբ Լոբովին շնորհվել է «կոնտր ծովակալ» զինվորական կոչում։

1954 թվականի դեկտեմբերի 9-ից մինչև 1955 թվականի հոկտեմբերի 15-ը եղել է Սևծովյան նավատորմի 50-րդ հածանավային դիվիզիայի հրամանատարը, որը գտնվում էր նավատորմի հրամանատարի անմիջական ենթակայության ներքո։

1955 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի հրամանով նշանակվել է Հյուսիսային նավատորմի էսկադրայի շտաբի պետ։

Այս հրամանը եզրափակել է Ս. Մ. Լոբովի ծառայությունը ծովային մարտավարական մակարդակի վերնախավի հրամանատարական պաշտոններում՝ առնչվող մակերեսային նավատորմի նավերին:Նոր ծառայության վայր մեկնելը ձգձգվել է կապված նավատորմում կառավարական հանձնաժողովի աշխատանքների հետ, որը հետաքննում էր 1955 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «Նովոռոսիյսկ» ռազմանավի կորստի պատճառը։ Կենացուն պայքարում մասնակցություն է ցուցաբերել նաև հակածովակալ Լոբովը։

Նոր ծառայության վայր մեկնելը ձգձգվել է կապված նավատորմում կառավարական հանձնաժողովի աշխատանքների հետ, որը հետաքննում էր 1955 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «Նովոռոսիյսկ» ռազմանավի կորստի պատճառը։ Կենացուն պայքարում մասնակցություն է ցուցաբերել նաև հակածովակալ Լոբովը։

### Հյուսիսային նավատորմ
Առնչվելով Սևծովյան նավատորմի անձնակազմից դուրս գալու ուշացման հետ՝ Հյուսիսային նավատորմի էսկադրայի շտաբի պետի գործերը և պարտականությունները ստանձնել է 1956 թվականի փետրվարի 8-ին։ Շտաբի պետի պաշտոնում ներգրավվելիս բախվել է էսկադրայի անբարենպաստ իրավիճակին, որը 1955 թվականի հոկտեմբերի 2-ից նոյեմբերի 3-ը անցկացված ստուգման արդյունքներով ստացել էր ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության հանձնաժողովի բացասական գնահատականը. «Էսկադրան բավարար պատրաստված չէ բարդ պայմաններում մարտ վարելու համար»:

Նոր պաշտոնում ծառայությունից մեկ տարի անց, 1957 թվականի ապրիլի 25-ի գնահատման մեջ նշվում էր:1957 թվականի հուլիսի 17-ից մինչև 1960 թվականի հոկտեմբերի 3-ը՝ Հյուսիսային նավատորմի էսկադրայի հրամանատար:

1958 թվականի օգոստոսի 27-ից սեպտեմբերի 20-ը ղեկավարել է Հյուսիսային նավատորմի նավերի ջոկատը, որը բաղկացած էր «Օկտյաբրսկայա Ռևոլյուցիա/Հոկտեմբերյան հեղափոխություն» թեթև հածանավից և «Օտչայանիյ/Հանդուգն» ականակիրից, Նորվեգիա բարեկամական այցի ընթացքում՝ այցելելով Բերգեն նավահանգիստը (օգոստոսի 30-ից սեպտեմբերի 2-ը) և Շվեդիայի մայրաքաղաք՝ Ստոկհոլմը (սեպտեմբերի 7-12): Շվեդիայի նավատորմի զինված ուժերի հրամանատար, փոխծովակալ Էրիկսոնը հայտարարել է կոնտր-ադմիրալ Լոբովին. «Մենք հիացած ենք Խորհրդային Միության նավաստիների վարքով, նրանց մշակույթով, գերազանց արտաքին տեսքով»:

1959 թվականի մայիսի 25-ին ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի որոշմամբ Լոբովին շնորհվել է «փոխծովակալ» զինվորական կոչում:

1960 թվականի հոկտեմբերի 3-ին պաշտպանության նախարարի հրամանով ընդունվել է որպես ունկնդիր Ռազմածովային ակադեմիայի սպայական կազմի ակադեմիական դասընթացների:

1960 թվականի հոկտեմբերից 1961 թվականի հուլիսը՝ Ռազմածովային ակադեմիայի սպայական կազմի ակադեմիական դասընթացների ունկնդիր։ Դասընթացները ավարտելուց հետո, մինչև հոկտեմբերի 8-ը, գտնվում էր Ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի տրամադրության տակ։ Փաստացի անցնում էր պրակտիկա՝ որպես նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալ և սուզանավերում:

Մինչև 1961 թվականի հոկտեմբերի 8-ը ֆորմալ կերպով հաշվառվում էր Ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի տրամադրության տակ,  փաստացի անցնում էր փորձաշրջան սուզանավերում և որպես նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալ:

1961 թվականի հոկտեմբերի 9-ից մինչև 1964 թվականի մայիսի 28-ը՝ Հյուսիսային նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալ։

Հյուսիսային նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալի պաշտոնում գտնվելու առաջին տարվա արդյունքները ամփոփել էր գնահատման հանձնաժողովը:1964 թվականի մայիսի 28-ից մինչև 1972 թվականի մայիսի 3-ը՝ Հյուսիսային նավատորմի հրամանատար։

1964 թվականի հոկտեմբերի 17-ից 21-ը գլխավորել է Հյուսիսային նավատորմի նավերի ջոկատը, որը բաղկացած էր «Մուրմանսկ» թեթև հածանավից և «Նաստոյչիվիյ/Հաստատակամ» ականակիրից, Նորվեգիայի կառավարության հրավերով՝ բարեկամական այցով Տրոնհեյմ նավահանգստում՝ Հյուսիսային Նորվեգիան նացիստական օկուպանտներից խորհրդային զորքերի կողմից ազատագրման 20-ամյակի տոնակատարության առթիվ::

ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան Նորվեգիայում Ն. Մ. Լունյկովը Պատվավոր այցելուների գրքում գրել է. «Հաճելի էր տեսնել, թե ինչպես խորհրդային նավաստիները արժանապատվորեն ներկայացնում էին մեր պետության շահերը օտար երկրում։ Նրանք ... նվաճեցին սովորական նորվեգացիների սրտերը… Շնորհակալություն այս ներդրման համար՝ մեր Հայրենիքի հեղինակությունը նորվեգական ժողովրդի շրջանում բարձրացնելու գործում…»

1965 թվականի հունիսի 16-ին Լոբովին շնորհվել է «ծովակալ» զինվորական կոչում:

1965 թվականի դեկտեմբերին Պաշտպանության նախարարության բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովն այսպես է գնահատել ծովակալ Ս. Մ. Լոբովի ծառայողական գործունեությունը:Ադմիրալ Լոբովը անձամբ մեծ ներդրում է ունեցել Հյուսիսային նավատորմի բազմազան, հրթիռային-միջուկային ուժերի ձևավորման գործում, որոնք կարող են արդյունավետ կերպով իրականացնել զինված պայքար տարբեր օվկիանոսներում։ Նրա ղեկավարությամբ մշակվել է ուժերի մարտական հերթապահության հիմնարար նոր ձև՝ խաղաղ ժամանակ մարտական ծառայություն։ Հյուսիսային նավատորմի մշտական պատրաստության ուժերը դարձել են Խորհրդային Միության քաղաքական ազդեցության կարևոր գործիք՝ միջազգային ասպարեզում, հատկապես Միջերկրական ծովում՝ ՆԱՏՕ-ի ռազմավարական, ծովի վրա հիմնված միջուկային ուժերի պլացդարմում։

«Հյուսիսային նավատորմի ուժերի կարողությունը տարբեր մասշտաբների մարտական գործողություններում իրականացնելու օպերատիվ-ռազմավարական խնդիրները, ինչպես նաև խաղաղ ժամանակներում երկրի պետական շահերի պաշտպանության ապահովումը լիարժեքորեն ստուգվել և դրականորեն գնահատվել է 1970 թվականի ապրիլի 14-ից մայիսի 5-ը խորհրդային Ռազմածովային նավատորմի բոլոր ուժերի «Օկեան» անվանումով պայմանական մանևրների ժամանակ։

Նավատորմի մարտական պատրաստականության ամրապնդման համար, 1970 թվականի հուլիսի 28-ի ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Պրեզիդիումի հրամանով, Լոբովին շնորհվել է «նավատորմի ադմիրալ» զինվորական կոչում՝ «Մարշալային աստղ» հատուկ նշանով։ Ս. Մ. Լոբովը դարձել է խորհրդային Ռազմածովային նավատորմի հրամանատարներից   նավատորմի առաջին ադմիրալը»:

«Մշտական ծառայողական գործունեությունը հանգեցրել է Սեմյոն Միխայլովիչի առողջության կտրուկ վատթարացմանը։ Առաջին անգամ սա արտահայտվել է 1969 թվականի գարնանը։ Իսկ 1971 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին նրան անհրաժեշտ է եղել երկարատև բուժում հիվանդանոցում։ 1972 թվականի փետրվարի 22-ին ոչ ծրագրային ատեստացիայի ընթացքում Ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատար, ԽՍՀՄ նավատորմի ադմիրալ Ֆլոտա Ս. Գ. Գորշկովը ամփոփել է ադմիրալ Լոբովի գործունեությունը Հյուսիսային նավատորմի հրամանատարի պաշտոնում՝»«1972 թվականի մարտի 17-ին ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարար, Խորհրդային Միության մարշալ Ա. Ա. Գրեչկոն համաձայնել է գնահատման և եզրակացությունների հետ»:

### Ծառայություն Գլխավոր շտաբում
1972 թվականի մայիսի 3-ից մինչև 1977 թվականի հուլիսի 12-ը՝ ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետի օգնական Ռազմածովային նավատորմի գծով (հետագայում պաշտոնը ստացել է այլ անվանում՝ ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ Ռազմածովային նավատորմի գծով):

Որպես Գլխավոր շտաբի պետի օգնական մասնակցել է․

* Ռազմավարական հարձակողական սպառազինությունների սահմանափակման ոլորտում որոշակի միջոցառումների մասին միջանկյալ համաձայնագրի ծովային բաղադրիչի կատարման վերահսկմանը (ՕՍՎ-1 պայմանագիր), որը ստորագրվել է 1972 թվականի մայիսի 26-ին,
* Նավատորմի ուժերի մարտական պատրաստականության վիճակի ստուգման տեսչական այցելություններին,
* Ռազմածովային նավատորմի մասնակցությամբ օպերատիվ-ռազմավարական վարժանքների պլանավորմանը և վարժանքներին ներգրավված ուժերի կառավարման վերահսկմանը, ներառյալ «Օկեան-75» մանևրները,
* Նավատորմի կառուցման, զարգացման և նրա ուժերի կառավարման հարցերի լուծման ժամանակ՝ Գլխավոր շտաբի և Ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարության ծառայողական կապերի համակարգմանը
* Նավաշինական ծրագրերի, նոր տեսակի զենքերի ստեղծման, նավատորմի ենթակառուցվածքի կառուցման և արդիականացման հարցերի քննարկմանը՝ կառավարության, ԽՄԿԿ-ի կենտրոնական կոմիտեի, զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի և Ռազմածովային նավատորմի Գլխավոր շտաբի խորհրդակցություններում։

Նրա ելույթները միշտ հիմնավորված էին, քանի որ դրանք հիմնված էին քննարկվող հարցերի խորը գիտելիքների վրա։ Նրա գնահատականներն ու այլոց կարծիքների և առաջարկությունների վերաբերյալ դիտարկումները կշռադատված էին, կոռեկտ և հարգալից։ Նրան բարձր էին գնահատում թե՛ գործնական ղեկավարները, թե՛ կուսակցական-պետական ղեկավարները, թե՛ գիտության ներկայացուցիչները և թե՛ ռազմական արդյունաբերության ղեկավարությունը։

1973 թվականի մարտի 29-ին մահացել է նրա կինը՝ Ռաիսա Սելիվյորստովնան։

1977 թվականի հուլիսի 12-ին Ս. Մ. Լոբովը հանկարծամահ է եղել սրտային անբավարարության հետևանքով։

1977 թվականի հուլիսի 14-ին հուղարկավորվել է Մոսկվայում՝ Նովոդևիչյե գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Երկու «Լենինի շքանշան» (30.12.1956, 31.10.1967))
* «Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան» (14.02.1973)
* Երկու «Կարմիր դրոշի շքանշան» (02.05.1949, 26.02.1953)
* «Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան» (07.09.1945)
* Երկու «Կարմիր աստղի շքանշան» (30.03.1946, 06.11.1947)
* «Մարտական ծառայության համար» մեդալ (03.11.1944)
* «Զինվորական քաջության համար. Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ» մեդալ (20.04.1970)
* «Հաղթանակ Ճապոնիայի նկատմամբ» մեդալ (03.09.1945)
* «Հայրենական մեծ պատերազմում 1941—1945 թվակաների հաղթանակի քսան տարին» մեդալ (07.05.1965)
* «Հայրենական մեծ պատերազմում 1941—1945 թվակաների հաղթանակի երեսուն տարին» մեդալ (07.05.1977)
* «Ցելինային հողերի զարգացման համար» մեդալ
* «ԽՍՀՄ պետական սահմանը պահպանելու գործում գերազանցության համար» մեդալ
* «Խորհրդային բանակի և նավատորմի երեսուն տարին» մեդալ (22.02.1948)
* «ԽՍՀՄ զինված ուժերի քառասուն տարին» մեդալ (22.02.1958)
* «ԽՍՀՄ զինված ուժերի հիսուն տարին» մեդալ (22.02.1968)
* «ԽՍՀՄ կազմավորման 50-րդ տարելից»-ին նվիրված հուշամեդալ
* «Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 25-րդ տարելից»-ին նվիրված հուշամեդալ
* Անձնական զենք (1963)

#### Օտարերկրյա շքանշաններ և մեդալներ
* «1944 թվականի սեպտեմբերի 9» 3-րդ աստիճանի շքանշան՝ թրերով (Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն)
* «Ընկերական զինակցությունը ամրապնդելու համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն)
* «Խորհրդային բանակի կողմից Չեխոսլովակիայի ազատագրման 30-րդ տարելիցին» նվիրված  մեդալ (Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն)
* «Միլիտարիստական Ճապոնիայի նկատմամբ հաղթանակի 30-րդ տարելիցին» նվիրված մեդալ (Մոնղոլական Ժողովրդական Հանրապետություն)
* Հուշամեդալ՝ «Գեորգի Դիմիտրով 1882—1972թվակաների 90-ամյակ» (Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն)

## Ռազմական կոչումներ
* Լեյտենանտ՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարի հրամանով՝ 28.09.1937 թվականի
* Ավագ լեյտենանտ՝ Ռազմածովային նավատորմի ժողովրդական կոմիսարի հրամանով՝ 05.11.1939 թվականի
* Կապիտան-լեյտենանտ՝ Ռազմածովային նավատորմի ժողովրդական կոմիսարի հրամանով՝ 01.10.1942 թվականի
* 3-րդ աստիճանի կապիտան (ժամկետից շուտ)՝ Ռազմածովային նավատորմի ժողովրդական կոմիսարի հրամանով՝ 05.11.1944 թվականի
* 2-րդ աստիճանի կապիտան՝ Ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարի հրամանով՝ 18.02.1948 թվականի
* 1-ին աստիճանի կապիտան (ժամկետից շուտ)՝ Ռազմածովային նախարարի հրամանով՝ 13.06.1950 թվականի
* Հակածովակալ՝ ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշմամբ՝ 31.05.1954 թվականի
* Փոխծովակալ՝ ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշմամբ՝ 25.05.1959 թվականի
* Ծովակալ՝ ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշմամբ՝ 16.06.1965 թվականի
* Նավատորմի ծովակալ, «Մարշալի աստղ» շքանշանի հանձնմամբ՝ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանագրով՝ 28.07.1970 թվականի

## Հիշատակ
* Ս. Մ. Լոբովի անունով անվանակոչված նավեր՝

1978 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Նիկոլաևում՝ 61 կոմունարների անվան նավաշինական գործարանում, դրվել է 1164 նախագծի հրթիռային հածանավի հիմքը՝ «Նավատորմի ծովակալ Լոբով» անվամբ։ 1985 թվականի մարտի 23-ին այն վերանվանվել է «Մարշալ Ուստինով»։ Նույն օրը՝ մարտի 23-ին, 1164 նախագծի «Կոմսոմոլեց» հրթիռային հածանավը վերանվանվել է «Նավատորմի ծովակալ Լոբով»։ 1993 թվականի հոկտեմբերի 1-ին այն անցել է Ուկրաինայի սեփականությանը և դեկտեմբերի 17-ից կոչվել է «Ուկրաինա»։

* Ս. Մ. Լոբովի անունով անվանակոչված փողոցներ՝

Հաջիևո քաղաքում՝ Մուրմանսկի մարզում,

Տերյաևո գյուղում՝ Մոսկվայի մարզի Վոլոկոլամսկի շրջանում,

Մուրմանսկում՝ նախկինում Ֆլոտսկայա փողոցը վերանվանվել է Նավատորմի ծովակալ Լոբովի փողոց։

* Հուշատախտակներ՝

Մուրմանսկի Նավատորմի ծովակալ Լոբովի 47 հասցեում գտնվող շենքի վրա,

Սմոլնիկովո գյուղում՝ տանը, որտեղ Լոբովն ապրել է մանկության տարիներին,

Դետգորոդկովյան միջնակարգ դպրոցի շենքի վրա՝ նախկին Դետգորոդկովյյան խորհրդային աշխատանքային յոթնամյա դպրոց։

* Թանգարանային ցուցադրություն՝

2015 թվականի Մուրմանսկի Հյուսիսային նավատորմի ռազմածովային թանգարանում բացվել է Ս. Մ. Լոբովի 100-ամյակին նվիրված ցուցադրություն։

* Պատվավոր կոչում՝

«Վոլոկոլամսկի շրջանի պատվավոր քաղաքացի» կոչումը հետմահու շնորհվել է 2013 թվականի մայիսի 30-ին Վոլոկոլամսկի մունիցիպալ շրջանի պատգամավորների խորհրդի որոշմամբ՝ «հայրենիքի հանդեպ ունեցած մեծ վաստակի, Ռազմածովային նավատորմի զարգացման ու ամրապնդման գործում, հասարակական կյանքին ակտիվ մասնակցության համար», որով նա մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Վոլոկոլամսկի շրջանի բնակիչների համայնքում։

## Հրապարակումներ
* На страже Советского Заполярья // Водный транспорт. 1958. 24 июля.
* Школа морской выучки // Советский флот. 1958. 21 октября.
* На страже морских рубежей Родины // На страже Заполярья. 1964. 26 июля.
* В полярных широтах // Красная звезда. 1964. 26 августа.
* Победа на Севере // Полярная звезда. 1965. 9 мая.
* В океане дорог каждый час // На страже Заполярья. 1965. 24 августа.
* В интересах повышения боевой готовности (в соавторстве) // Коммунист Вооруженных сил. 1966. № 6.
* За волевых, решительных и расчетливых командиров // Морской сборник. 1967. № 5.
* В постоянной боевой готовности // Морской сборник. 1967. № 10.
* Испытание «Океаном» (интервью) // На страже Заполярья. 1970. 1 мая.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Аристов А. П*. Адмирал флота С. М. Лобов. Историко-биографический очерк. М., 2018.
* *Аристов А. П*. К 110-летию со дня рождения адмирала флота С. М. Лобова. // Морской сборник. — 2023. — № 2. — С. 29—36.
* *Богомазов К. Я.* Записки флагманского штурмана // Подводный флот. 2002. № 8.
* *Горшков С. Г.* Во флотском строю. СПб LOGOS 1996
* *Капитанец И. М.* На службе океанскому флоту 1946—1992. Записки командующего двумя флотами. М., 2000.
* *Красавкин В. К., Филоненко В. Н.* Штаб Северного флота (1916—1998). Историко-документальный очерк. СПб, 1999.
* *Лебедько В. Г.* Флотоводцы, какими я знал их в жизни // ВИА. 2004. Вып. 1(49).
* *Михайлов Ф.* К 70-летию со дня рождения С. М. Лобова // Морской сборник. 1983. № 2. С.67.
* *Михайловский А. П.* Вертикальное всплытие. Записки подводника. СПб. «Наука», 1995*.*
* *Михайловский А. П.* Рабочая глубина. Записки подводника. СПб. «Наука», 1996.
* *Монаков М. С.* Главком. Жизнь и деятельность адмирала флота Советского Союза С. Г. Горшкова. М., 2008.
* *Николаев А. Н.* Токио: суд народов. По воспоминаниям участника процесса. М., 1990.
* *Платонов В. В*. Воспоминания первого начальника штаба 5-й эскадры ВМФ// Тайфун. Альманах. 2000. Вып. 3. С. 31.
* Подводники из Гаджиево: сборник биографических очерков / сост. К. Я. Богомазов. СПб, 2005.
* *Рыбак О.* Вековой юбилей адмирала // На страже Заполярья № 5 от 09.02.13, № 6 от 16.02.13
* *Филимошин М.* Адмирал флота С. М. Лобов // Военно-исторический журнал. — 1983. — № 2. — С. 93-96.
* *Фролов В.* К 100-летию адмирала флота С. М. Лобова. // Морской сборник. — 2013. — № 3. — С. 22-26.
* Хроника боевых действий Тихоокеанского флота в войне с Японией. М., 1949.
* *Широков В. С.*М. Лобов. Человек большой и светлой души // Волоколамский край. 2013. 8 февраля.
* *Шкадов И. Н*. Озеро Хасан. Год 1938. М., 1988.

### Մահախոսականներ
* 
* «Красная звезда» (14.07.1977).
* «На страже Заполярья» (15.07.1977).

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զինվորականներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 4