Արտարժույթի ռիսկ

**Արտարժույթի ռիսկը** (հայտնի է նաև որպես **արտարժութային ռիսկ**, **փոխարժեքի ռիսկ** կամ **արժութային ռիսկ**) ֆինանսական ռիսկ է, որը գոյություն ունի, երբ ֆինանսական գործարքը կատարվում է ընկերության ներքին արժույթից տարբեր արժույթով։ Փոխարժեքի ռիսկն առաջանում է, երբ գործարքի ավարտման օրվանից առաջ տեղական արժույթի և արտահայտված արժույթի միջև փոխարժեքի անբարենպաստ փոփոխության ռիսկ կա։

Արտարժույթի ռիսկ գոյություն ունի նաև այն դեպքում, երբ ընկերության արտասահմանյան դուստր ձեռնարկությունը ֆինանսական հաշվետվությունները վարում է համախմբված կազմակերպության ներքին արժույթից տարբեր արժույթով։

Ապրանքներ և ծառայություններ արտահանող կամ ներմուծող, կամ արտասահմանյան ներդրումներ կատարող ներդրողներն ու բիզնեսները ունեն փոխարժեքի ռիսկ, բայց կարող են քայլեր ձեռնարկել այդ ռիսկը կառավարելու (այսինքն՝ նվազեցնելու) համար։

## Պատմություն
Միջազգային Բրետոն Վուդսի համակարգի ներքո շատ բիզնեսներ անտարբեր էին և չէին կառավարում արտարժույթի ռիսկը։ Միայն Բրետոն Վուդսի համակարգի փլուզումից հետո լողացող փոխարժեքների անցումից հետո ընկերությունները ենթարկվեցին փոխարժեքի տատանումներից առաջացող ռիսկի աճի և սկսեցին առևտուր անել ֆինանսական ածանցյալ գործիքների աճող ծավալով՝ փորձելով ապահովագրել իրենց ռիսկը։ 1990-ականների և 2000-ականների սկզբի արժութային ճգնաժամերը, ինչպիսիք են մեքսիկական պեսոյի ճգնաժամը, ասիական արժութային ճգնաժամը, 1998 թվականի ռուսական ֆինանսական ճգնաժամը և արգենտինական պեսոյի ճգնաժամը, հանգեցրին արտարժույթից զգալի կորուստների և ստիպեցին ընկերություններին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել իրենց արտարժույթի ռիսկին։

## Արտարժույթի ռիսկի տեսակները
### Տնտեսական ռիսկ
Ընկերությունն ունի *տնտեսական ռիսկ* (հայտնի է նաև որպես *կանխատեսվող ռիսկ*) այնքանով, որքանով նրա շուկայական արժեքը կախված է անսպասելի փոխարժեքի տատանումներից, որոնք կարող են լրջորեն ազդել ընկերության շուկայական մասնաբաժնի վրա՝ մրցակիցների համեմատ, ընկերության ապագա դրամական հոսքերի և, ի վերջո, ընկերության արժեքի վրա։ Տնտեսական ռիսկը կարող է ազդել ապագա դրամական հոսքերի ներկա արժեքի վրա։ Տնտեսական ռիսկի օրինակ կլինի փոխարժեքի փոփոխությունը, որը ազդում է օտարերկրյա երկրում վաճառվող ապրանքի պահանջարկի վրա։

Տնտեսական ռիսկի մեկ այլ օրինակ է այն հնարավորությունը, որ մակրոտնտեսական պայմանները կազդեն օտարերկրյա երկրում կատարված ներդրման վրա։ Մակրոտնտեսական պայմանները ներառում են փոխարժեքներ, կառավարության կարգավորումներ և քաղաքական կայունություն։ Ներդրում կամ նախագիծ ֆինանսավորելիս, ընկերության շահագործման ծախսերը, պարտքային պարտավորությունները և տնտեսապես անկայուն հանգամանքները կանխատեսելու կարողությունը պետք է մանրակրկիտ հաշվարկվեն՝ այդ տնտեսական ռիսկերը ծածկելու համար բավարար եկամուտներ ստանալու համար։ Օրինակ, երբ ամերիկյան ընկերությունը գումար է ներդնում Իսպանիայում գտնվող արտադրական գործարանում, Իսպանիայի կառավարությունը կարող է փոփոխություններ մտցնել, որոնք բացասաբար կանդրադառնան ամերիկյան ընկերության գործարանը շահագործելու կարողության վրա, ինչպիսիք են օրենքների փոփոխությունը կամ նույնիսկ գործարանի բռնագրավումը, կամ այլ կերպ դժվարացնելով ամերիկյան ընկերության համար իր շահույթի Իսպանիայից դուրսբերումը։ Արդյունքում, ներդրման շահույթից և արդյունքներից գերակշռող բոլոր հնարավոր ռիսկերը պետք է մանրակրկիտ ուսումնասիրվեն և ռազմավարականորեն պլանավորվեն նախքան ներդրումը սկսելը։ Հնարավոր տնտեսական ռիսկի այլ օրինակներ են շուկայի կտրուկ անկումները, ծախսերի անսպասելի գերաճը և ապրանքների ցածր պահանջարկը։

Միջազգային ներդրումները կապված են զգալիորեն ավելի բարձր տնտեսական ռիսկի հետ՝ համեմատած ներքին ներդրումների հետ։ Միջազգային ընկերություններում տնտեսական ռիսկը մեծապես ազդում է ոչ միայն ներդրողների, այլև պարտատոմսերի տերերի և բաժնետերերի վրա, հատկապես, երբ գործ ունենք օտարերկրյա պետական պարտատոմսերի վաճառքի և գնման հետ։ Այնուամենայնիվ, տնտեսական ռիսկը կարող է նաև հնարավորություններ և շահույթ ստեղծել ներդրողների համար ամբողջ աշխարհում։ Արտասահմանյան պարտատոմսերում ներդրումներ կատարելիս ներդրողները կարող են շահույթ ստանալ տարբեր երկրներում արտարժույթի շուկաների և տոկոսադրույքների տատանումներից։  Ներդրողները միշտ պետք է տեղյակ լինեն օտարերկրյա կարգավորող մարմինների կողմից հնարավոր փոփոխությունների մասին։ Պարտատոմսերի չափերի, տեսակների, ժամկետների, վարկային որակի և բացահայտումների վերաբերյալ օրենքների և կանոնակարգերի փոփոխությունը անմիջապես և ուղղակիորեն կազդի արտասահմանյան երկրներում ներդրումների վրա։ Օրինակ, եթե օտարերկրյա պետության կենտրոնական բանկը բարձրացնում է տոկոսադրույքները կամ օրենսդիր մարմինը բարձրացնում է հարկերը, ներդրումների եկամտաբերությունը զգալիորեն կազդվի։ Արդյունքում, տնտեսական ռիսկը կարող է նվազեցվել՝ օգտագործելով տարբեր վերլուծական և կանխատեսողական գործիքներ, որոնք հաշվի են առնում ժամանակի դիվերսիֆիկացիան, փոխարժեքները և տնտեսական զարգացումը բազմաթիվ երկրներում, որոնք առաջարկում են տարբեր արժույթներ, գործիքներ և արդյունաբերություններ։

Համապարփակ տնտեսական կանխատեսում կատարելիս պետք է հաշվի առնել մի քանի ռիսկի գործոններ։ Ամենաարդյունավետ ռազմավարություններից մեկը ներդրման ստանդարտ տնտեսական չափանիշների հետ կապված դրական և բացասական ռիսկերի մի շարք մշակելն է։ Մակրոտնտեսական մոդելում հիմնական ռիսկերը ներառում են ՀՆԱ-ի փոփոխությունները, փոխարժեքի տատանումները, ինչպես նաև ապրանքների գների և ֆոնդային շուկայի տատանումները։ Նույնքան կարևոր է նաև տնտեսական համակարգի կայունության գնահատումը։ Ներդրում սկսելուց առաջ ընկերությունը պետք է հաշվի առնի ներդրումային ոլորտի կայունությունը, որը ազդում է փոխարժեքի փոփոխությունների վրա։ Օրինակ, ծառայությունների ոլորտում պաշարների տատանումները և փոխարժեքի փոփոխությունները ավելի քիչ հավանական են, քան խոշոր սպառողական ոլորտում։

### Պայմանական ռիսկ
Ընկերությունը *պայմանական ռիսկ* ունի արտասահմանյան նախագծերի համար մրցույթներ անցկացնելիս, այլ պայմանագրերի շուրջ բանակցություններում կամ ուղղակի արտասահմանյան ներդրումներ կատարելիս։ Նման ռիսկը բխում է ընկերության կողմից որևէ պայմանագրի կամ բանակցությունների արդյունքից կախված անդրազգային կամ տնտեսական արտարժույթի ռիսկի հանկարծակի բախվելու հավանականությունից։ Օրինակ, ընկերությունը կարող է սպասել, որ նախագծի առաջարկը ընդունվի օտարերկրյա բիզնեսի կամ կառավարության կողմից, ինչը, եթե ընդունվի, կհանգեցնի անհապաղ դեբիտորական պարտքի։ Սպասման ընթացքում ընկերությունը բախվում է պայմանական ռիսկի՝ կապված այդ դեբիտորական պարտքի կուտակման անորոշության հետ։

### Գործարքի ռիսկ
Ընկերությունները հաճախ մասնակցում են մեկից ավելի արժույթ ներառող գործարքների։ Այս գործարքների մշակման իրավական և հաշվապահական չափորոշիչներին համապատասխանելու համար ընկերությունները պետք է ներգրավված արտարժույթները փոխարկեն իրենց տեղական արժույթի։ Ընկերությունը *գործարքային ռիսկ* ունի, երբ այն ունի պայմանագրային դրամական հոսքեր (ստացվելիք և կրեդիտորական պարտքեր), որոնց արժեքները ենթակա են փոխարժեքների անսպասելի փոփոխությունների՝ պայմանավորված արտարժույթով պայմանագրի կնքմամբ։ Իր արտարժույթով դրամական հոսքերի ներքին արժեքը գիտակցելու համար ընկերությունը պետք է փոխանակի կամ թարգմանի արտարժույթը ներքին արժույթով։

Երբ ընկերությունները բանակցում են պայմանագրերի շուրջ՝ ֆիքսված գներով և առաքման ամսաթվերով՝ անկայուն արտարժույթի շուկայի պայմաններում, որտեղ գործարքի մեկնարկի և դրա կարգավորման կամ վճարման միջև փոխարժեքները անընդհատ տատանվում են, այդ ընկերությունները բախվում են զգալի վնասների ռիսկին։ Գործարարները նպատակ ունեն բոլոր դրամական գործարքները դարձնել շահութաբեր, ուստի արժութային շուկաները պետք է ուշադիր դիտարկվեն։

Հանրային հաշվապահական կանոնների կիրառումը հանգեցնում է նրան, որ միջազգային ռիսկեր ունեցող ընկերությունները տուժում են «վերաչափում» անունով հայտնի գործընթացից։ Պայմանագրային դրամական հոսքերի ընթացիկ արժեքը վերագնահատվում է յուրաքանչյուր հաշվեկշռում։

### Թարգմանության ռիսկ
Ընկերության *թարգմանության ռիսկը* այն չափով է, որով նրա ֆինանսական հաշվետվությունները ազդում են փոխարժեքի տատանումներից։ Քանի որ բոլոր ընկերությունները, որպես կանոն, պետք է կազմեն համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ հաշվետվողականության նպատակներով, միջազգային ընկերությունների համախմբման գործընթացը ենթադրում է արտասահմանյան ակտիվների և պարտավորությունների կամ արտասահմանյան դուստր ձեռնարկությունների ֆինանսական հաշվետվությունների արտարժույթից ներքին արժույթի թարգմանում։ Թեև թարգմանության ռիսկը կարող է չազդել ընկերության դրամական հոսքերի վրա, այն կարող է էական ազդեցություն ունենալ ընկերության հայտարարագրված եկամտի և, հետևաբար, նրա բաժնետոմսերի գնի վրա։

Փոխակերպման ռիսկը վերաբերում է ընկերության բաժնետոմսերի, ակտիվների, պարտավորությունների կամ եկամտի ռիսկին, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է արժեքի փոփոխության ենթարկվել արտարժույթի տատանումների պատճառով, երբ դրա մի մասը արտահայտված է արտարժույթով։ Օտար երկրում գործունեություն ծավալող ընկերությունը, ի վերջո, ստիպված կլինի իր ընդունող երկրի արժույթը հետ փոխանակել իրենց տեղական արժույթի։ Երբ փոխարժեքները բարձրանում կամ արժեզրկվում են, արտարժույթի արժեքի զգալի, դժվար կանխատեսելի փոփոխություններ կարող են տեղի ունենալ։ Օրինակ, ամերիկյան ընկերությունները պետք է եվրոյի, ֆունտի, իենի և այլնի հաշվետվությունները թարգմանեն ԱՄՆ դոլարի։ Արտասահմանյան դուստր ձեռնարկության եկամտի և հաշվեկշռի հաշվետվությունները երկու ֆինանսական հաշվետվություններն են, որոնք պետք է թարգմանվեն։ Ընդունող երկրում գործունեություն ծավալող դուստր ձեռնարկությունը սովորաբար հետևում է այդ երկրի սահմանված թարգմանության մեթոդին, որը կարող է տարբեր լինել՝ կախված դուստր ձեռնարկության գործունեությունից։

Դուստր ընկերությունները կարող են բնութագրվել որպես ինտեգրված կամ ինքնուրույն գոյատևող օտարերկրյա կազմակերպություն։ Ինտեգրված օտարերկրյա կազմակերպությունը գործում է որպես մայր ընկերության շարունակություն՝ դրամական հոսքերով և գործարար գործառնություններով, որոնք սերտորեն փոխկապակցված են մայր ընկերության հետ։ Ինքնաբավարար օտարերկրյա կազմակերպությունը գործում է իր տեղական տնտեսական միջավայրում՝ անկախ մայր ընկերությունից։ Ե՛վ ինտեգրված, և՛ ինքնուրույն բավարվող օտարերկրյա կազմակերպությունները գործում են ֆունկցիոնալ արժույթով, որը այն հիմնական տնտեսական միջավայրի արժույթն է, որտեղ գործում է դուստր ձեռնարկությունը և որտեղ իրականացվում են ամենօրյա գործունեությունը։ Ղեկավարությունը պետք է գնահատի իր արտասահմանյան դուստր ձեռնարկությունների բնույթը՝ յուրաքանչյուրի համար համապատասխան ֆունկցիոնալ արժույթը որոշելու համար։

Կան թարգմանության երեք մեթոդ՝ ընթացիկ արագության մեթոդ, ժամանակային մեթոդ և ԱՄՆ թարգմանության ընթացակարգեր։ Ընթացիկ փոխարժեքի մեթոդի համաձայն, ֆինանսական հաշվետվությունների բոլոր տողային կետերը փոխարկվում են «ընթացիկ» փոխարժեքով։ Ժամանակային մեթոդի համաձայն, որոշակի ակտիվներն ու պարտավորությունները փոխարկվում են փոխարժեքներով, որոնք համապատասխանում են միավորի ստեղծման ժամանակին։  ԱՄՆ թարգմանության ընթացակարգերը օտարերկրյա դուստր ձեռնարկությունները տարբերակում են ֆունկցիոնալ արժույթով, այլ ոչ թե դուստր ձեռնարկությունների բնութագրմամբ։ Եթե ընկերությունը թարգմանում է ժամանակային մեթոդով, զրոյական զուտ ենթարկված դիրքը կոչվում է հարկաբյուջետային հաշվեկշիռ։ Ժամանակային մեթոդը չի կարող իրականացվել ընթացիկ փոխարժեքի մեթոդով, քանի որ ընդհանուր ակտիվները պետք է համապատասխանեն պարտքի հավասար չափի, բայց հաշվեկշռի սեփական կապիտալի բաժինը պետք է փոխարկվի պատմական փոխարժեքներով։

## Ռիսկի չափում
Եթե արտարժույթի շուկաները արդյունավետ են՝ այնպես, որ գնողունակության համարժեքությունը, տոկոսադրույքի համարժեքությունը և միջազգային Ֆիշերի էֆեկտը ճշմարիտ են, ապա ընկերությունը կամ ներդրողը կարիք չունի մտահոգվելու արտարժույթի ռիսկով։ Արտարժույթի ռիսկի զգալի ազդեցության համար սովորաբար անհրաժեշտ է շեղում երեք միջազգային համարժեքության պայմաններից մեկից կամ մի քանիսից։

Ֆինանսական ռիսկը ամենից հաճախ չափվում է այնպիսի մեծության դիսպերսիայի կամ ստանդարտ շեղման առումով, ինչպիսիք են տոկոսային եկամտաբերությունը կամ փոփոխության տեմպերը։ Արտարժույթի դեպքում համապատասխան գործոն կլինի արտարժույթի սփոթ փոխարժեքի փոփոխության տեմպը։ Փոխարժեքների շեղումը կամ տարածումը ցույց է տալիս ռիսկի աճ, մինչդեռ ստանդարտ շեղումը ներկայացնում է փոխարժեքի ռիսկը այն չափով, որով փոխարժեքները միջինում շեղվում են միջին փոխարժեքից հավանականային բաշխման մեջ։ Ավելի բարձր ստանդարտ շեղումը կնշանակեր ավելի մեծ արժութային ռիսկ։ Շեղումների միատարր մոտեցման և շեղման արժեքների ավտոմատ քառակուսիացման պատճառով տնտեսագետները քննադատել են ստանդարտ շեղման ճշգրտությունը որպես ռիսկի ցուցանիշ։ Ֆինանսական ռիսկի չափման համար առաջարկվել են այլընտրանքային տարբերակներ, ինչպիսիք են միջին բացարձակ շեղումը և կիսավարիացիան։

### Ռիսկի տակ գտնվող արժեք
Գործնական մասնագետները մշակել են, իսկ կարգավորող մարմինները՝ ընդունել ֆինանսական ռիսկերի կառավարման տեխնիկա, որը կոչվում է «արժեքը ռիսկի տակ» (VaR), որն ուսումնասիրում է փոխարժեքների փոփոխությունների եկամտաբերության բաշխման վերջնակետը՝ ամենավատ եկամտաբերությամբ արդյունքները ընդգծելու համար։ Եվրոպայի բանկերը Միջազգային հաշվարկների բանկի կողմից լիազորված են օգտագործել իրենց սեփական նախագծած VaR մոդելները՝ շուկայական ռիսկի տվյալ մակարդակների համար կապիտալի պահանջները սահմանելու համար։ VaR մոդելի կիրառումը օգնում է ռիսկերի կառավարիչներին որոշել ներդրումային պորտֆելի կորստի չափը որոշակի ժամանակահատվածում՝ փոխարժեքների փոփոխության տրված հավանականությամբ։

## Ռիսկերի կառավարում
### Գործարքների հեջավորում
Արտարժույթի ռիսկի ենթարկված ընկերությունները կարող են օգտագործել մի շարք հեջավորման ռազմավարություններ՝ այդ ռիսկը նվազեցնելու համար: Գործարքների ազդեցությունը կարող է նվազեցվել կամ դրամական շուկաների, արտարժույթի ածանցյալ գործիքների ՝ ինչպիսիք են ֆորվարդային պայմանագրերը, օպցիոնները, ֆյուչերսային պայմանագրերը և սվոփերը, օգտագործմամբ, կամ գործառնական տեխնիկաների միջոցով, ինչպիսիք են արժույթային հաշիվ-ապրանքագրերը, մուտքերի և վճարումների առաջխաղացումը և ուշացումը, ինչպես նաև ազդեցության զուտացումը։ Յուրաքանչյուր հեջավորման ռազմավարություն ունի իր առավելությունները, որոնք կարող են այն ավելի հարմար դարձնել, քան մյուսները՝ կախված բիզնեսի բնույթից և հնարավոր ռիսկերից։

Ֆորվարդային և ֆյուչերսային պայմանագրերը ծառայում են նմանատիպ նպատակների. երկուսն էլ թույլ են տալիս ապագայում՝ որոշակի գնով և որոշակի փոխարժեքով, կատարել գործարքներ, որոնք փոխհատուցում են այլապես անբարենպաստ փոխարժեքի տատանումները։ Ֆորվարդային պայմանագրերը որոշ չափով ավելի ճկուն են, քանի որ դրանք կարող են հարմարեցվել որոշակի գործարքների, մինչդեռ ֆյուչերսները գալիս են ստանդարտ գումարներով և հիմնված են որոշակի ապրանքների կամ ակտիվների, ինչպիսիք են այլ արժույթները։ Քանի որ ֆյուչերսները հասանելի են միայն որոշակի արժույթների և ժամանակահատվածների համար, դրանք չեն կարող ամբողջությամբ մեղմել ռիսկը, քանի որ միշտ կա հավանականություն, որ փոխարժեքները կտատանվեն ձեր օգտին։ Այնուամենայնիվ, ֆյուչերսների ստանդարտացումը կարող է լինել այն պատճառներից մեկը, որը դրանք գրավիչ է դարձնում որոշների համար, դրանք լավ կարգավորվող են և վաճառվում են միայն բորսաներում:

Երկու տարածված և մատչելի մեթոդներ, որոնք ընկերությունները կարող են օգտագործել պոտենցիալ կորուստները նվազագույնի հասցնելու համար, հեջավորումն է՝ օպցիոնների և ֆորվարդային պայմանագրերի միջոցով։ Եթե ընկերությունը որոշի գնել օպցիոն, այն կարող է սահմանել գործարքի համար «վատագույն» տոկոսադրույք։ Եթե օպցիոնի ժամկետը լրանա, և այն սպառվի, ընկերությունը կարող է գործարքը կատարել բաց շուկայում բարենպաստ փոխարժեքով։ Եթե ընկերությունը որոշի կնքել ֆորվարդային պայմանագիր, այն կսահմանի որոշակի արժույթի փոխարժեք ապագայում որոշակի ամսաթվի համար։

Արժույթային հաշիվ-ապրանքագրերի կազմումը վերաբերում է գործարքները հաշիվ-ապրանքագրերի կազմումին այն արժույթով, որը օգուտ է բերում ընկերությանը: Սա պարտադիր չէ, որ վերացնի արտարժույթի ռիսկը, այլ դրա բեռը տեղափոխի մեկ կողմից մյուսին։ Ընկերությունը կարող է մեկ այլ երկրից ներմուծման հաշիվ-ապրանքագրերը ձևակերպել իր տեղական արժույթով, ինչը կտեղափոխի ռիսկը արտահանողի վրա և կհեռացնի իրենից։ Այս տեխնիկան կարող է այնքան պարզ չլինել, որքան թվում է. եթե արտահանողի արժույթն ավելի անկայուն է, քան ներմուծողինը, ընկերությունը կցանկանա խուսափել այդ արժույթով հաշիվ-ապրանքագրերը ներկայացնելուց։ Եթե և՛ ներմուծողը, և՛ արտահանողը ցանկանում են խուսափել իրենց սեփական արժույթներից, ապա բավականին տարածված է փոխանակումն իրականացնել երրորդ, ավելի կայուն արժույթով։

Եթե ընկերությունը որպես հեջավորում դիտարկում է առաջատարը և հետ մնալը, այն պետք է ցուցաբերի ծայրահեղ զգուշություն։ Առաջատարը և հետամնացությունը վերաբերում են դրամական միջոցների ներհոսքերի կամ արտահոսքերի շարժին՝ ժամանակի մեջ առաջ կամ հետ։ Օրինակ, եթե ընկերությունը պետք է մեծ գումար վճարի երեք ամսվա ընթացքում, բայց նաև պատրաստվում է նմանատիպ գումար ստանալ մեկ այլ պատվերից, այն կարող է տեղափոխել գումարի ստացման ամսաթիվը՝ համընկնելու վճարման հետ։ Այս ուշացումը կկոչվի լագինգ։ Եթե ստացման ամսաթիվը ավելի շուտ տեղափոխվեր, սա կկոչվեր վճարման առաջխաղացում։

Գործարքների ռիսկը նվազեցնելու մեկ այլ մեթոդ է բնական հեջավորումը (կամ արտարժույթի ռիսկերի զուտացումը), որը հեջավորման արդյունավետ ձև է, քանի որ այն կնվազեցնի բանկերի կողմից արժույթ փոխանակելիս ստացվող շահույթը, և դա հեջավորման հեշտ հասկանալի ձև է։ Զուտացումն իրականացնելու համար կլինի համակարգված մոտեցման պահանջ, ինչպես նաև ազդեցության իրական ժամանակում դիտարկում և գործընթացը սկսելու հարթակ, ինչը, զուգորդված արտարժույթի հոսքերի անորոշության հետ, կարող է ընթացակարգն ավելի դժվար թվալ։ Այս գործընթացում օգտակար կլինի պահեստային պլան ունենալը, ինչպիսին են արտարժութային հաշիվները։ Նույն արժույթով ներհոսքերի և արտահոսքերի հետ գործ ունեցող ընկերությունները կապահովեն արդյունավետություն և ռիսկի նվազեցում՝ հաշվարկելով ներհոսքերի և արտահոսքերի զուտ գումարը և օգտագործելով արտարժույթով հաշիվների մնացորդներ, որոնք մասամբ կփոխհատուցեն ռիսկի մի մասը կամ ամբողջը։

### Թարգմանության հեջավորում
Թարգմանչական փորձը մեծապես կախված է երկրի հաշվապահական ստանդարտներով պահանջվող թարգմանության մեթոդներից։ Օրինակ, Միացյալ Նահանգների Հաշվապահական Հաշվապահական Ստանդարտների Դաշնային Խորհուրդը սահմանում է, թե երբ և որտեղ կիրառել որոշակի մեթոդներ։ Ընկերությունները կարող են կառավարել փոխարժեքի փոփոխության ռիսկը՝ իրականացնելով հաշվեկշռի հեջավորում, քանի որ փոխարժեքի փոփոխության ռիսկը առաջանում է զուտ ակտիվների և զուտ պարտավորությունների միջև անհամապատասխանություններից՝ բացառապես փոխարժեքի տարբերություններից։ Հետևելով այս տրամաբանությանը, ընկերությունը կարող է ձեռք բերել համապատասխան քանակությամբ բացահայտված ակտիվներ կամ պարտավորություններ՝ ցանկացած չմարված անհամապատասխանություն հավասարակշռելու համար։ Արտարժույթի ածանցյալ գործիքները կարող են օգտագործվել նաև փոխարկման ռիսկից պաշտպանվելու համար։

Փոխակերպման ռիսկը հեջավորելու տարածված տեխնիկան կոչվում է հաշվեկշռային հեջավորում, որը ներառում է ֆորվարդային շուկայի վրա սպեկուլյացիաներ այն հույսով, որ դրամական շահույթ կստացվի՝ փոխակերպումից առաջացած ոչ դրամական վնասը փոխհատուցելու համար։ Սա պահանջում է ընկերության համախմբված հաշվեկշռում հավասար քանակությամբ արտարժույթով ակտիվներ և պարտավորություններ։ Եթե սա իրականացվի յուրաքանչյուր արտարժույթի համար, ապա փոխարկման զուտ ազդեցությունը կկազմի զրո։ Փոխարժեքի փոփոխությունը կփոխի բացահայտված պարտավորությունների արժեքը նույն չափով, բայց հակառակ չափով, ինչ բացահայտված ակտիվների արժեքի փոփոխությունը։

Ընկերությունները կարող են նաև փորձել հեջավորել փոխարկման ռիսկը՝ գնելով արժութային սվոփեր կամ ֆյուչերսային պայմանագրեր։ Ընկերությունները կարող են նաև պահանջել հաճախորդներից վճարել ընկերության ազգային արժույթով, որի միջոցով ռիսկը փոխանցվում է հաճախորդին։

### Ֆինանսական հեջավորումից բացի այլ ռազմավարություններ
Ընկերությունները կարող են իրենց տնտեսական կամ գործառնական ռիսկը կառավարելու համար ընդունել ֆինանսական հեջավորումից բացի այլ ռազմավարություններ՝ ուշադիր ընտրելով արտադրական վայրերը՝ հաշվի առնելով ծախսերը նվազեցնելու հնարավորությունը, կիրառելով ճկուն մատակարարման քաղաքականություն իրենց մատակարարման շղթայի կառավարման մեջ, դիվերսիֆիկացնելով իրենց արտահանման շուկան ավելի մեծ թվով երկրներում կամ իրականացնելով ուժեղ հետազոտական և զարգացման գործունեություն և տարբերակելով իրենց արտադրանքը՝ ձգտելով ավելի քիչ արտարժութային ռիսկի ենթարկվելու։

Արտադրության և զարգացման այլընտրանքային մեթոդների ուսումնասիրության մեջ ավելի շատ ջանքեր գործադրելով՝ հնարավոր է, որ ընկերությունը հայտնաբերի իր արտադրանքը տեղական արտադրության մեջ արտադրելու ավելի շատ եղանակներ, քան ապավինի արտահանման աղբյուրներին, որոնք կարող են նրանց ենթարկել արտարժույթի ռիսկի։ Ուշադրություն դարձնելով ամբողջ աշխարհում արժույթի տատանումներին՝ ընկերությունները կարող են շահավետ կերպով տեղափոխել իրենց արտադրությունը այլ երկրներ։ Որպեսզի այս ռազմավարությունը արդյունավետ լինի, նոր կայքը պետք է ունենա ավելի ցածր արտադրական ծախսեր։ Կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք ընկերությունը պետք է հաշվի առնի տեղափոխվելուց առաջ, ինչպիսիք են օտարերկրյա պետության քաղաքական և տնտեսական կայունությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ
Կատեգորիա:Ռիսկերի կառավարում
Կատեգորիա:Տնտեսական խնդիրներ
Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Կատեգորիա:Փող
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական տերմիններ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ