Բենջամին Զեֆանայա

**Բենջամին Զեֆանայա** (  Բիրմինգհեմ, Անգլիա), բրիտանացի ռաստաֆարացի գրող և պոետ։ Ժամանակակից անգլիական գրականության հայտնի ներկայացուցիչը 2008 թվականին ընդգրկվել է բրիտանական Times-ի հիսուն մեծագույն հետպատերազմյան գրողների ցուցակում։

Ըստ Զեֆանայի, նրա առաքելությունն է պայքարել ակադեմիական պոեզիայի դեմ, և նա ցանկանում է «փոխանցել այն բոլոր մարդկանց, ովքեր չեն կարդում գրքեր»։

## Կենսագրություն
Բենջամին Զեֆանայան ծնվել և մեծացել է Հենդսվորթում, Բիրմինգհեմի տարածքում, որը նա անվանում էր Եվրոպայի մայրաքաղաք։ Բենիամինը ծնվել է փոստատարի և բուժքրոջ ընտանիքում։ Տառապում է դիսլեքսիայով, հաճախում էր ուղղիչ դպրոց, սակայն ստիպված է եղել թողնել այն 13 տարեկանում կարդալու և գրելու անկարողության պատճառով։

Նա գրում է, որ իր պոեզիան սկիզբ է առել Յամակայի ռիթմերից ու «Փողոցային քաղաքականությունից»։ Նրա առաջին ելույթը եկեղեցում էր, երբ նա 10 տարեկան էր, և 15 տարեկանում նրա բանաստեղծություններն արդեն հայտնի էին Հանդսվորթի Աֆրո-Կարիբյան և Ասիական համայնքներում։ Պատանեկության տարիներին հաշվառված է եղել ոստիկանությունում և բանտային պատիժ է կրել գողության համար։ Երբ նա ձանձրացավ սևամորթներին իրենց կյանքի մասին պատմելուց, նա 22 տարեկանում մեկնեց Լոնդոն լսարանը ավելի մեծացնելու նպատակով։

## Հայացքները
2003 թվականի նոյեմբերին Զեֆանայան *[[The Guardian|Guardian]] ին հայտնում է, որ հրաժարվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանից, քանի որ այն նրան հիշեցնում էր* «Մեր նախնիներին բռնաբարել են և դաժան վերաբերմունք ցուցաբերել»։

Հանդիսանում է վեգան կազմակերպությունների հոգեբարձուն, Viva! (Բուսակերների միջազգային ձայնը կենդանիների համար), Աջակցում է PETA- ին։

Կենդանիների իրավունքների պաշտպանը, 2004 թվականին դարձել է կենդանիների ազատագրման ճակատ շարժման մասին Քեյթ Մաննի գրքի նախաբանի հեղինակը *From Dusk 'til Dawn: An insider’s view of the growth of the Animal Liberation Movement։ 2007 թվականի օգոստոսին հայտարարեց որ* «PETA»- ի հետ միասին մեկնարկում է կենդանիների ազատ արձակման հասարակական շարժման նախագիծը։

Կողմ է արտահայտվել Բրիտանական հանրապետության ստեղծմանը և միապետության չեղարկմանը։

## Անձնական կյանքը և ձեռքբերումները
[thumb|right| Բենյամին Զեֆանայան [:en:Cambridge Folk Festival|Cambridge Folk Festival փառատոնին, 2008 թվական]]
Նա երկար տարիներ ապրել է Արևելյան Լոնդոնում, բայց 2008 թվականից ի վեր նա իր նստավայրը դարձնում է երկու տեղ Պեկինում և Լինքոլնշիր քաղաքում գտնվող Սպալդինգի մոտակայքում գտնվող գյուղում։ Իրեն անվանում է կրքոտ վեգան։ «Աստոն Բիլլա» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու։12 տարի ամուսնացած էր թատերական ադմինիստրատոր Ամինայի հետ, որը լքել էր նրան 2001 թվականին։

Հյուսիսային Լոնդոնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1998), Բիրմինգհեմի Քաղաքային Համալսարան(1999), Ստաֆորդշիրի համալսարան (2002), Լոնդոնի Համալսարան Հարավային Ափին (2003), Էքսեթերի համալսարան և Ուեսթմինսթերի համալսարան(2006)։  2008 թվականի հուլիսի 17- ին ստացել է պատվավոր դոկտորի կոչում  Բիրմինգհեմի համալսարանում։ Ընդգրկվել է The Times-ի 50 մեծագույն հետպատերազմյան գրողների ցուցակում ՝ զբաղեցնելով 48-րդ հորիզոնականը։

Ստացել է Քեմբրիջի ժողովրդական փառատոնի մրցանակ 2008 թվականի օգոստոսի 2-ին, որից հետո ինքն իրեն բնութագրել է որպես «Rasta Folkie»։ 11 տարեկանում դարձել է բուսակեր, իսկ 13-ում վեգան։ Նելսոն Մանդելան նրան անվանել է իր սիրելի բանաստեղծը։

## Հրապարակումներ
Pen Rhythm բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն 1980 թվականին լույս է տեսել Page One Books-ում։ Նրա ալբոմը Ռաստա է, որը նվիրված է Նելսոն Մանդելային և դարձել Է The Wailers-ի առաջին ձայնագրությունը Բոբ Մարլիի մահից հետո, նրանց բերեց միջազգային ճանաչում, և հայտնվեցին Հարավսլավիայի չարթերում։

## Գրքեր
### Պոեզիա
* *Pen Rhythm* (1980)
* *The Dread Affair: Collected Poems* (1985) Arena
* *City Psalms* (1992) Bloodaxe Books
* *Inna Liverpool* (1992) AK Press
* *Talking Turkeys* (1995) Puffin Books
* *Propa Propaganda* (1996) Bloodaxe Books
* *Funky Chickens* (1997) Puffin
* *School’s Out: Poems Not for School* (1997) AK Press
* *Funky Turkeys (Audiobook)* (1999) AB
* *White Comedy* (Unknown)
* *Wicked World!* (2000) Puffin
* *Too Black, Too Strong* (2001) Bloodaxe Books
* *The Little Book of Vegan Poems* (2001) AK Press
* *Reggae Head (Audiobook)* 57 Productions*
* *Who’s Who*

=== Վեպեր ===
* *Face* (1999) Bloomsbury (опубликована в различных редакциях для взрослых и детей)
* *Refugee Boy* (2001) Bloomsbury
* *Gangsta Rap* (2004) Bloomsbury
* *Teacher’s Dead* (2007) Bloomsbury
* *Dartnell* ([[2009]]) Bloombsbury

=== Մանկական գրքեր ===
* *We are Britain* (2002) Frances Lincoln
* *Primary Rhyming Dictionary* (2004) Chambers Harrap
* *J is for Jamaica* (2006) Frances Lincoln

== Պիեսներ ==
* *Listen to Your Parents* (вошла в *Theatre Centre: Plays for Young People — Celebrating 50 Years of Theatre Centre* (2003) Aurora Metro; Longman, 2007)
* *Face: The Play*

== Սկավառակագրություն ==
=== Ալբոմներ ===
* *Rasta* (1982) Upright (reissued 1989) Workers Playtime (UK Indie #22)
* *Us An Dem* (1990) [[Island Records|Island]]
* *Back to Roots* (1995) Acid Jazz
* *Belly of De Beast* (1996) Ariwa
* *Naked* (2005) One Little Indian
* *Naked & Mixed-Up* (2006) One Little Indian (Benjamin Zephaniah Vs. Rodney-P)

=== Սինգլներ ===
* *Dub Ranting* EP (1982) Radical Wallpaper
* *Big Boys Don’t Make Girls Cry* 12-inch single (1984) Upright
* *Crisis 12-inch single* (1992) Workers Playtime
* *Empire* (1995) Bomb the Bass with Zephaniah & Sinéad O'Connor

== Հատուկ հյուր ==
* *Heading for the Door* Back to Base (2000) MPR Records

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.benjaminzephaniah.com/ Պաշտոնական կայք]
* [http://www.guardian.co.uk/uk_news/story/0,3604,1094118,00.html Rasta poet publicly rejects his OBE] by Merope Mills, published by *The Guardian'' on 27 November 2003.
* Benjamin Zephaniah — from The Black Presence in Britain

Կատեգորիա:Ապրիլի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով