Վաղարշակ Հարությունյան

**Վաղարշակ Վառնազի Հարությունյան** (), Հայաստանի ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ, Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար։ Ռուսաստանի Դաշնությունում Հայաստանի Հանրապետության նախկին արտակարգ և լիազոր  դեսպանը։

2002 թվականի հուլիսի 22-ին Հայաստանի Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հրամանագրով աստիճանազրկվել է։ Վաղարշակ Հարությունյանը իր աստիճանազրկումը համարում է անօրինական, իսկ «Հանրապետություն» կուսակցության պնդմամբ, որի հիմնադիր անդամ էր Վաղարշակ Հարությունյանը, վերջինիս աստիճանազրկումը քաղաքական հաշվեհարդարի միջոց էր։ 2019 թվականին վերականգնվել է նրա զինվորական կոչումը, և նա նշանակվել է ԵԿՄ փոխնախագահ։ 2020 թվականի օգոստոսի 18-ին նշանակվել է Հայաստանի Վարչապետի գլխավոր խորհրդական, իսկ 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հայաստանի Պաշտպանության նախարար։ Պարգևատրվել է "Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար" և "Մովսես Խորենացի"  շքանշաններով, ՀՀ, ԼՂՀ, ԽՍՀՄ, ՌԴ,  Բելառուսի, Բուլղարիայի, Տաջիկստանի, Հունաստանի, այլ երկրների կառավարությունների կողմից արժանացել է մեդալների, շքանշանների, պետական այլ պարգևների։

Վաղարշակ Հարությունյանի և Ռոբերտ Քոչարյանի միջև կոնֆլիկտն սկսվել էր 1999 թվականի Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողությունից հետո, երբ տեղեկանալով ահաբեկչության մասին՝ այն ժամանակվա պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանի հրամանով բանակը փակել էր Երևան տանող ճանապարհները։
Իսկ օրեր անց Ռոբերտ Քոչարյանն այդ գործողությունը որակել էր որպես ինքնագլուխ, անընդունելի գործողություն։

## Կրթություն
* 1978 թ. ավարտել է Բաքվի Ս. Կիրովի անվ. Կասպիական բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանը։
* 1991 թ. -Մարշալ Գրեչկոյի անվան ռազմական ակադեմիան (Սանկտ-Պետերբուրգ) և Գլխավոր շտաբի Ակադեմիան (Մոսկվա)։

## Զինվորական ծառայությունը
* 1978-1990 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 
* 1986-1990 թթ. - Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի շտաբի ավագ սպա։
* 1991-1992 թթ. - Հայաստանի ներքին գործերի փոխնախարար, Հայաստանի պաշտպանության կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։
* 1992-1994 թթ. - ԱՊՀ միացյալ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարության շտաբի պետի տեղակալ։
* 1994-1999 թ. - ԱՊՀ մասնակից-պետությունների ռազմական համագործակցության կոորդինացման շտաբի պետի տեղակալ, Հայաստանի զինված ուժերի ներկայացուցիչ։
* 1999-2000 թթ. - Հայաստանի պաշտպանության նախարար։ 
* 2002 թ. հուլիսի 22-ին Ռոբերտ Քոչարյանի հրամանագրով աստիճանազրկվել է։
* 2019 թ. օգոստոսի 24-ին Նախագահի պաշտոնական կայքէջում հրապարակված է Արմեն Սարգսյանի հրամանագիրը Վաղարշակ Հարությունյանին զինվորական կոչումից զրկելու՝ Հայաստանի նախագահի 2002 թվականի հուլիսի 22-ի հրամանագիրը ուժը կորցրած ճանաչելու մասին։ Հայաստանի պետական, ռազմական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը կրկին գեներալ-լեյտենանտ է։ 
* 2020թ. նոյեմբերի 20-ին նշանակվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարար։
* 2022թ․ հունվարի 5-ին, ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՌԴ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։ 2024 թվականին հետ է կանչվել դեսպանի պաշտոնից։

## Քաղաքական գործունեությունը
* 2002-2006 թթ. - «Հանրապետություն» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ։
* 2008 թվականից «Ազգային վերածնունդ» կուսակցության նախագահն է։
*2020թ.-ի օգոստոսի 19-ից՝ ՀՀ վարչապետի գլխավոր խորհրդական, 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ից ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։

## Կոչումները
* Գեներալ-մայոր (19.09.1994)։
* Գեներալ-լեյտենանտ (20.09.1996):

## Հետաքրքիր փաստեր
* Վաղարշակ Հարությունյանը 1999-2001 թթ. ՀՀ Արտակարգ իրավիճակների վարչության պետ, գեներալ-մայոր Վյաչեսլավ Հարությունյանի եղբայրն է։ 
*Արժանացել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» և «Մովսես Խորենացի» շքանշանների,  ՀՀ-ի, ԼՂՀ-ի, ՌԴ-ի, ԽՍՀՄ-ի, Բելառուսի, Բուլղարիայի, Տաջիկստանի և մի շարք այլ երկրների կողմից ստացել է մեդալներ, շքանշաններ, բարձրագույն այլ պարգևներ։  Պարգևատրվել է անվանական զենքով ՝ ՀՀ Պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանի կողմից և ՌԴ պաշտպանության նախարար Պավել Գրաչովի կողմից։  Արցախյան պատերազմի մասնակից է («Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ. 1988-1994» հանրագիտարան:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Ազգային վերածնունդ» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:«Հանրապետություն» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ