Մանուշակագույն հուշատախտակ

**Մանուշակագույն հուշատախտակ** (**'), [[Հուշատախտակ|հուշատախտակներ]] տեղադրելու նախագիծ [[Ուելս|Ուելսում]] ([[Միացյալ Թագավորություն|Մեծ Բրիտանիա]]) 2017 թվականից, որի նպատակն է [[Ուելս|Ուելսի]] կյանքում նշանակալի ազդեցություն ունեցած կանանց անուններով և ձեռքբերումներով ցուցանակներ տեղադրել շենքերի վրա` նրանց գործունեությունը ճանաչելի դարձնելու համար։

== Պատմություն ==
Մանուշակագույն հուշատախտակների նախագիծը նախաձեռնել են Սենեդի (Ուելսի Ազգային ժողով) մի քանի անդամներ՝ Ջուլի Մորգանի գլխավորությամբ, որը Հյուսիսային [[Քարդիֆ|Քարդիֆի]] Սենեդի ընտրատարածքի անդամ է։ Մանուշակագույնն ընտրվել է [[Կանանց ընտրական իրավունք|կանանց ընտրական իրավունքի շարժման]] հետ կապված լինելու պատճառով։ 

Նախագիծը սկզբնապես իրագործվել է [[Սեռական հավասարություն|գենդերային հավասարության]], կանանց տնտեսական զարգացմանն աջակցող «Արդար խաղ» (**') բարեգործական կազմակերպության հետ համագործակցությամբ, այնուհետև դարձել է անկախ բարեգործական կազմակերպություն։

Առաջին հուշատախտակը տեղադրվել է 2017 թվականի մարտի 8-ին (Կանանց միջազգային օրը)։ Այն տեղադրվել է Սենեդի շենքի վրա՝ ի հիշատակ Վալ Ֆելդի (1947-2001)։ 

Հուշատախտակները պատրաստված են ջնարակված մանուշակագույն կերամիկայից։ Գրառումները սպիտակ տառերով են։ 2017 թվականից ի վեր յուրաքանչյուր տարի տեղադրվում է մեկից երեք հուշատախտակ։

## Չափանիշներ
Հուշատախտակի չափանիշներից են. անձը պետք է լինի մահացած կին, որն ամուր կապված է եղել Ուելսի հետ, և որ նշանակալի ներդրում է ունեցել Ուելսում կամ դրանից դուրս։ Նաև կարևորվում է կանանց վրա նրա ազդեցության աստիճանը, այդ թվում՝ ընդօրինակման չափորոշիչ դերը, ինչպես նաև՝ հայտնիությունը։ Ի լրումն նրանց, ովքեր արդեն հայտնի են, բայց դեռևս չեն հիշատակվել հրապարակայնորեն, նախագիծը հատկապես նպատակ ունի հրապարակայնացնել կանանց, որոնք նախկինում ճանաչված չեն եղել։ Դիտարկվում են նաև գործնական նկատառումներ, ինչպիսիք են կառավարության պլանավորման թույլտվության անհրաժեշտությունը։

## Տեղադրված հուշատախտակներ
2024 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ տեղադրվել են 18 մանուշակագույն ցուցանակներ.

# 2018 թվականին Վալ Ֆելդի (1947-2001) հուշատախտակն է տեղադրվել Ուելսի խորհրդարանի` Սենեդի շենքում։ Ուելսի դեվոլյուցիայի ճարտարապետներից մեկը, Ուելսում անօթևանների համար բնակարանային խնդիրներով զբաղվող բարեգործական կազմակերպության` *Shelter Cymru* հիմնադիր տնօրեն, սոցիալական և գենդերային հավասարության ակտիվիստ։
# 2019 թվականին Ուրսուլա Մասսոնի  (1945-2008) հուշատախտակն է տեղադրվել Մերտիր Տիդֆիլի կենտրոնական գրադարանում։ Գիտնական, որը մասնագիտացել է կանանց պատմության և ֆեմինիզմի մեջ։ Ուելսում հիմնել է Հարավային Ուելսի Համալսարանին առընթեր Գենդերային հետազոտությունների կենտրոն։
# 2019 թվականին Մեգան Լլոյդ Ջորջի (1902-1966) հուշատախտակն է տեղադրվել Կրիկետում` նրա հայրական տան պատին։ Ուելսի ընտրատարածքից խորհրդարանի առաջին կին պատգամավորն է եղել։
# 2020 թվականին Անժելա Կվոկի (1955- 2016) հուշատախտակն է տեղադրվել Պոնտկաննում` իր ընտանիքի տան *Takeaway* ռեստորանի պատին։ Հայտնի է որպես Հարավային Ուելսում մեկուսացված չինացիների պաշտպան։
# 2020 թվականին Յունիս Ստալարդի (1917-2011) հուշատախտակն է տեղադրվել Հանքագործների սոցիալական ապահովության սրահում։ Խաղաղության քարոզիչ և քաղաքական ակտիվիստ։
# 2021 թվականին Մարթա Գելհորնի (1908-1998) հուշատախտակն է տեղադրվել իր ծերանոցում Դևոդենում։ Ամերիկյան պատերազմի թղթակից, վիպասան, ճանապարհորդական գրքերի հեղինակ և լրագրող։
# 2021 թվականին Շառլոթ Փրայս Ուայթի (1873-1932) հուշատախտակն է տեղադրվել իր ընտանիքի տան պատին, Բանգորում։ Հայտնի է որպես սուֆրաժիստ և քաղաքական գործիչ։
# 2021 թվականին Դինա Ուիլյամսի (1911-2009) հուշատախտակն է տեղադրվել իր տան գոմի պատին Բորտում, Կերեդիգիոն։ Հայտնի է որպես օրգանական արտադրանքի արտադրության առաջամարտիկ կին-ֆերմեր և ձեռնարկատեր։
# 2022 թվականի հունիսին բարոնուհի Էյրին Ուայթի (1909-1999) հուշատախտակն է տեղադրվել Ֆլինտի քաղաքապետարանի պատի վրա։ Նա առաջին երեք կանանցից մեկն է, ով ներկայացրել է Ուելսը Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում և, փաստորեն, նախորդած տասը տարիների ընթացքում Ուելսի խորհրդարանի միակ կին պատգամավորն է եղել։
# 2022 թվականին Թորա Սիլվերթորնի (1910-1999) հուշատախտակն է տեղադրվել Աբերտիլերիում։ Հայտնի է որպես բրիտանացի կոմունիստ, բուժքույր, առողջապահական ակտիվիստ: Առավել հայտնի է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Ինտերնացիոնալ բրիգադներին մատուցած իր ծառայությամբ, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի Առողջապահության Ազգային Ծառայության (NHS) հիմնադրմանն օգնելով, ինչպես նաև որպես Բրիտանական բուժքույրերի առաջին միության համահիմնադիր։
# 2023 թվականի մարտի 3 - ին Ֆրենսիս Հոգգանի (1843-1927) հուշատախտակն է տեղադրվել իր հայրենի քաղաքում ՝ Բրեկոնում։ Հայտնի է որպես քարոզարշավի ակտիվիստ, սոցիալական բարեփոխիչ և Ուելսում առաջին կին դպլոմավոր բժիշ։
# 2023 թվականի մարտի 24-ին Փեթի Ֆլինի (1937-2020)  հուշատախտակն է տեղադրվել Ուելսի Հազարամյակի կենտրոնում իր հայրենի Քարդիֆում։ Հայտնի է որպես Ուելսում «Սևերի պատմության ամիս» շարժման հիմնադիր ու հովանավոր, ջազային երգչուհի և ակտիվիստ։
# 2023 թվականին Ռոուզ Դևիսի (1882-1958) Աբերդարեի հուշատախտակն է տեղադրվել *Cynon Valley* թանգարանում: Հայտնի է որպես Քաղաքային խորհրդի անդամ և քարոզարշավի ակտիվիստ։
# 2023 թվականի նոյեմբերին Էննի Ջեյն Հյուզ Գրիֆիթսի (1873-1942) հուշատախտակն է տեղադրվել Աբերիստվիթում` նշելու նրա աշխատանքը որպես խաղաղության արշավի ակտիվիստ։
# 2024 թվականի փետրվարին Ջեմիմա Նիկոլասի (1755-1832) հուշատախտակն է տեղադրվել Ֆիշգվարդում։ Նա օգնել է կանխել ֆրանսիական զորքերի ծովով ներխուժումը Մեծ Բրիտանիա Ֆիշգարդում 18-րդ դարում։
# 2024 թվականի ապրիլին Դորոթի Մայլզի (1931-1993) հուշատախտակն է տեղադրվել նրա մանկության տան մոտ՝ Ռիլ քաղաքի Վեստբորն 27 հասցեում։ Դորոթի Մայլզ բանաստեղծուհի էր և խուլ համայնքի ակտիվիստ։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա իր բանաստեղծությունները հորինել է անգլերեն, բրիտանական ժեստերի լեզվով և ամերիկյան ժեստերի լեզվով։ Նրա ստեղծագործությունները հիմք են դրել ժամանակակից ժեստերի լեզվով պոեզիայի համար Միացյալ Նահանգներում և Միացյալ Թագավորությունում։ Նա համարվում է բրիտանական ժեստերի լեզվով (BSL) պոեզիայի առաջամարտիկը, և նրա աշխատանքն ազդել է շատ ժամանակակից խուլ բանաստեղծների վրա։
# 2024 թվականի հունիսին Բերնիս Ռուբենսի (1923-2004) հուշատախտակն է տեղադրվել այն տան վրա, որը նրա ընտանիքի տունն էր Ռոաթում։ Նա եղել է գրող, ով արժանացել է Բուքերյան մրցանակի 1970 թվականին։
# 2024 թվականի սեպտեմբերին Միննի Պալիսթերի (1885-1960) հուշատախտակն է տեղադրվել Մարկետ Հոլլում սրահում (այժմ՝ Բրինմավրի թանգարան) Բրինմավր քաղաքում։ Նա եղել է քաղաքական ակտիվիստ, Խաղաղության մարտիկ, գրող և ֆեմինիստ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Կանայք Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Կանայք պատմության մեջ
Կատեգորիա:Կոթողներ
Կատեգորիա:Հիշատակում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի մշակութային պատմություն