open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անտառատափաստան

300px|մինի|աջից
300px|մինի|աջից
300px|մինի|աջից
**Անտառատափաստանային գոտի**, Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտու անցումնային բնական գոտի՝ անտառային և տափաստանային, գոտիների միջև։

Բնորոշ են
* խոնավից չորայինին անցնող չափավոր ցամաքային կլիման
* անտառային և մարգագետնա-տափաստանային Իրկուտսկո-Բալագանյան **անտառատափաստան**ը
* բուսականության համակցությունը
* հողառաջացման ճմային և պոդզոլային տիպերը։

## Առաջացման վայրեր
Անտառատափաստանային գոտիյի տիպիկ լանդշաֆտներն առաջանում են այն վայրերում, ուր մթնոլորտային տեղումների տարեկան քանակը մոտավորապես հավասար է գոլորշիացմանը։
* Եվրասիայում անտառատափաստանային գոտին անընդմեջ շերտով ձգվում է Միջին-Դանուբյան դաշտավայրից մինչև Ալթայ։
* Հարավային Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Մոնղոլիայում և Հյուսիս-Արևելյան Չինաստանում անտառատափաստանային գոտին կտրտված է լեռնային ռելիեֆի պատճառով։
* Հյուսիսային Ամերիկայում գրավում է Կանադայի հարավը և Միսսիսիպիի ավազանը։

## Կլիմա
Անտառատափաստանային գոտիյի ձմեռր ցուրտ է, երկարատև, ձնառատ, ամառը՝ տաք։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -5&nbsp;°C–ից -20&nbsp;°C է (Աիբի– րում՝ -35&nbsp;°C), հուլիսինը՝ 18&nbsp;°C–ից 25&nbsp;°C։ Տեղումները 400—1000 մմ է, առավելագույնը՝ ամռանը։

Գետային ցանցը նոսր է, ռեժիմը՝ անկայուն։ Տարածված են մոխրագույն անտառային հողերը, սևահողերը, մարգագետնա-սևահողերը և սևահողանման հողերը։ Ամռանը հաճախ են խորշակները։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
* Անտառատափաստանային գոտիյի ավելի չորային մարզերում (Արևմտյան Սիբիր, Մեծ հարթավայրեր) տարածված են աղուտային և աղիացած հողերը։ Բնական բուսականությունը (հիմնականում՝ արգելավայրերում) անտառային ոչ մեծ զանգվածների (լայնատերև, մանրատերև և փշատերև ծառատեսակներ) զուգակցությունն է մարգագետնային տափաստանների հետ։ Խոտային բուսականությունը բազմազան է (1 մ2 վրա 70—80 տեսակ)։ Շատ են տարախոտերը, սիզախոտերը, հացազգիները։
* Կենդանական աշխարհին հատուկ են անտառային և տափաստանային գոտիներում հանդիպող տեսակներ։

Անտառատափաստանային գոտիի բնական լանդշաֆտը խիստ փոխվել է մարդու կողմից։

ԽՍՀՄ Եվրոպական մասի անտառատափաստանային գոտիյի 80%-ը հերկված է։ Մշակում են՝ ցորեն, շաքարի ճակնդեղ, կանեփ, արևածաղիկ, ծխախոտ և այլն։ ԽՍՀՄ-ում երաշտի դեմ պայքարելու համար անտառատափաստանային գոտիի հարավում ստեղծվել են դաշտապաշտպան անտառաշերտեր։

Կատեգորիա:Անտառներ
Սուրեն Աբրահամյան (քաղաքական գործիչ)

**Սուրեն Ջահանգիրի Աբրահամյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, գեներալ-մայոր, «Հանրապետություն» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ, Երևանի քաղաքապետ (1998-1999), Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ (1998-2002) ։

Ծնվել է 1947 թվականին Երևանում։

## Կրթություն
* 1979 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ ներքին գործերի ակադեմիան։
* Ծառայել է խորհրդային բանակում։

## Աշխատանքային գործուեությունը
* Աշխատել է ՆԳ համակարգում՝ սկսելով շարքային ոստիկանից։
* 1982-1984 - Նաիրիի շրջանի ՆԳ բաժնի պետ։
* 1984-1989 - Երևանի Լենինյան շրջանի ՆԳ բաժնի պետ։
* 1989-1992 - ՀՀ ՆԳ Երևանի վարչության պետի տեղակալ։
* 1992-1995 - ՀՀ ՆԳ Երևանի վարչության վարչության պետ, ՆԳ փոխնախարար։
* 1995-1996 - Սյունիք-Զանգեզուր պետական ծրագիրն իրականացնող պետնախարար, ուժային ու պաշտպանական կառույցների համակարգող, պետնախարարի տեղակալ, աշխատակազմի ղեկավարը։
* 1996-1998 - Սյունիքի մարզպետ։
* 1998 թվականի մայիսից 1999 թվականի հունիս - Երևանի քաղաքապետ։
* 1999 թվականի հունիսից հոկտեմբեր - ՀՀ ՆԳ նախարար։

1993 թվականից ստացել է միլիցիայի գեներալ-մայորի կոչում։

## Հասարակական - քաղաքական գործուեությունը
* 1995 թվականին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր
* 1998 թվականին ընտրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ և պաշտոնավարել է մինչև 2002 թվականի հունիս։
* 2003 թվականին թիվ 18 ընտրատարածքում առաջադրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավորության թեկնածու։
* 2003 թվականից՝ «Հանրապետություն» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահներ
BBC World News

**BBC World News**, բրիտանական BBC մեդիաընկերության միջազգային լրատվական հեռուստաալիք, և դիտորդների քանակով առաջատարն է Բի-բի-սի-ի հեռուստաալիքներից։ Հեռարձակվում է 1991 թվականի մարտի 11-ից՝ BBC World անվանմամբ, և 2008 թ. ապրիլի 21-ից կրում է ներկայիս անվանումը։ Հեռարձակվում է ամբողջ աշխարհում և հասանելի է 350 միլիոն տնային տնտեսություններում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Պաշտոնական կայքի ջջային տարբերակ
* BBC World News օնլայն

Կատեգորիա:BBC
Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Լրատվական հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հեռուստաընկերություններ
Գագիկ Պետրոսյան

**Գագիկ Ռազմիկի Պետրոսյան**  (ծնվել է մարտի 10-ին, 1973 թվականին, Ստեփանակերտ, Արցախ), ԱՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր, համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ հայրենիք»  կուսակցության ընտրացուցակով, քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականին Ստեփանակերտ քաղաքում։

*1989 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի համար 8 միջնակարգ դպրոցը։
*1994 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանը՝ ստանալով պատմության և անգլերեն լեզվի ուսուցչի որակավորում։

## Ծառայություն
Ղարաբաղյան շարժման, Արցախյան պատերազմի մասնակից է
ԼՂՀ անկախությունը Հայաստանը պիտի ճանաչեր 1994 թվականին.։

*1992-1999 թվականներին ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակում՝ կենտրոնական պաշտպանական շրջանում՝ որպես շտաբի պետի օգնական, ուսումնական գնդի ֆիզիկական պատրաստության պետ, ՊԲ մարզական ակումբի պետ, ջոկի հրամանատար։

## Կարիերա
Զորացրվելուց հետո հիմնադրել է «Ռազմիկ+» ՓԲԸ-ն։

*2000 թվականին հունիսի 18-ին Ստեփանակերտի թիվ 10 ըտրատարածքից ընտրվել է ԼՂՀ երրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր, արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ։
*2005 թվականի հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում մեծամասնական ընտրակարգով Ստեփանակերտի թիվ 8 ընտրատարածքից ընտրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության.։
*2006 թվականին հոկտեմբեր՝ Ազգային ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
*2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։
Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանի 2010 թվականի հունիսի 10-ի նիստում ընտրվել է պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։

*2015 թվականի մայիսի 3-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ հայրենիք»  կուսակցության ընտրացուցակով։

«Ազատ հայրենիք» կուսակցության հիմնադիր անդամ,կուսակցության նախագահության անդամ,Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Ազգային ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ։

Հեղինակ է միջազգային անվտանգության խնդիրների հետ կապված բազմաթիվ հոդվածների և հրապարակումների։

## Պարգևներ և շքանշաններ
Պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» (ԼՂՀ նախագահի թիվ 66 հրամանագիր, 01.09.2006 թվակաՆ) և «Մխիթար Գոշ» (ԱՀ նախագահի թիվ 13-Ա հրամանագիր 16.02.2018 թվական) մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարտի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ
Ռուդիկ Հյուսնունց

**Ռուդիկ Լևոնի Հյուսնունց** (), հայ քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
1980 թ. ավարտել է Մարտակերտի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1983-1985 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1988 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի մշակութա-լուսավորական աշխատանք և մեթոդիկա բաժինը։ 1988-2005 թվականներին եղել է Արցախի Հայ եկեղեցասիրաց եղբայրակցության միության պատասխանատուն Արցախահայության ազգային-ազատագրական պայքարի, կամավորական շարժման ակտիվ մասնակից է։ 1992-1993 թվականներին եղել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի քաղբաժնի պետը։ 1994 թ. ընտրվել է ԼՂՀ առաջին գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, Ստեփանակերտի թիվ 7 ընտրատարածքից։ 2005 թվականի հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր, մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 13 ընտրատարածքից։ 2005 թվականի հունիսի 30-ի առաջին լիագումար նիստում ընտրվել է Ազգային Ժողովի նախագահի տեղակալ։ 2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 9 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է, կուսակցության նախագահության անդամ։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

## Պարգևներ
Պարգևատրված է ԼՂՀ Արիության համար մեդալով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի հինգ զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.azg.am/AM/2005061713

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
The Cannon Group

**«Քենոն Գրուպ» ընկերություն** (անգլ.` *The Cannon Group Inc.*), ներկայումս չգործող ամերիկյան կոնցեռն, որոնցից առավել հայտնի է **«Cannon Films»** կինոստուդիան, որը զբաղվել է ցածրից մինչև միջին բյուջետային ֆիլմերի արտադրությամբ՝ 1967-1993 թթ.-ին։ Կոնցեռնին է պատկանել նաև կինոթատրոնների լայն շղթա ամբողջ աշխարհում, ինչպես նաև տնային տեսաերիզների ընկերություն, որը միջազգային թողարկման լիցենզիաներ էր ձեռք բերում մի շարք դասական ֆիլմերի համար։

## Արտադրություն
* Սիրո ապստամբություն (1967)
* Եկ անկողնիս մեջ (1968)
* Սեքսի ապստամբություն (1970)
* Բարակիրան աղջիկները (1980)
* Խնձոր (1980)
* Նինջայի մուտքը (1981)
* Նինջայի վրեժը (1983)
* Մինչ կիսգիշերը (1983)
* Դեսպանը (1984)
* Ահաբեկչության դեմքը (1984)
* Մի քաջարի ասպետ (1984)
* Բրեյք դանս (1984)
* Նինջա 3՝ վերջին կռիվը (1984)
* Բրեյք դանս 2 (1984)
* Կոնկրետ գործողություն (1984)
* Կոնկրետ գործողություն 2՝ փախուստ դժողքից (1985)
* Ամերիկյան նինջա (1985)
* Բռնավոր թշնամին 3 (1985)
* Ներխուժում (1985)
* Դելտա ջոկատը (1986)
* Նինջաների որս (1986)
* Կոբրա (1986)
* Ջեք Մերֆիի օրենքը (1986)
* Տեխասյան կոտորած 2 (1986)
* Գագաթին(1987)
* Ամերիկյան նինջա (1987)
* Սուպերմենը և արևի սպառնալիքը (1987)
* Տիեզերքի տիրակալները (1987)
* Բռնավոր թշնամին 4 (1987)
* Վարձու մարդասպանը (1987)
* Բրեդդոկ՝ կոնկրետ գործողություն 3 (1988)
* Արյունալի սպորտ (1988)
* Մամլակ (1988)
* Արյունալի սպորտ՝ մինչև վերջ (1988)
* Զինվորները (1988)
* Դատավճռի հրեշտակը (1988)
* Ամերիկյան նինջա 3 (1989)
* Կիբօրգ (1989)
* Քիքբռնցքամարտիկը (1989)
* Արգելված իր (1989)
* Դելտա ջոկատը 2՝ թմրանյութերի ջունգլիներ (1990)
* Ամերիկյան նինջա 4 (1990)
* Վարձու մարդասպանը (1991)
* Ամերիկյան սամուրայ (1992)
* Փողոցների ասպետը (1993)
* Ամերիկյան նինջա 5 (1993)
* Հելբաունդ (1994)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Cannon.org.uk - «Cannon Films»-ի արխիվներ
* «Cannon Films»-ին նվիրված կայք

Կատեգորիա:1968 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1993 կազմալուծված ընկերություններ
Արամ Գրիգորյան (քաղաքական գործիչ)

**Արամ Արամայիսի Գրիգորյան** (սեպտեմբերի 27, 1977, Ստեփանակերտ, Արցախ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1977 թ. սեպտեմբերի 27-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1993 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը։
1993 թ. ընդունվել է Արցախի պետական համալսարանի բժշկակենսաբանական ֆակուլտետը։

1993-1995 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Զինված ուժերում։ 1995 թ. ուսումը շարունակել և 1999 թ. ավարտել է Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ 2002 թթ. նույն համալսարանի բազայի վրա ավարտել է կլինիկական օրդինատուրան՝ «Ընդհանուր վիրաբուժություն» մասնագիտությամբ։ 2004 թ. ավարտել է ԱրՊՀ տնտեսագիտական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։

2003 թ. ՀՀ Հանրապետական հիվանդանոցի ախտորոշման կենտրոնում անցել է կլինիկական օրդինատուրա՝ Էնդոսկոպիա մասնագիտությամբ։
2008-2009 թթ. զբաղեցրել է ԼՂՀ առողջապահության փոխնախարարի պաշտոնը։
2009 թ.-ի նոյեմբերի 1-ից ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն, վերադառնալով մասնագիտական աշխատանքի ԼՂՀ Հանրապետական հիվանդանոց ՓԲԸ-ում։

2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 4 ընտրատարածքից։
2010 թ. հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ սոցիալական ոլորտի հարցերի (2012 թվականից՝ սոցիալական և առողջապահության հարցերի) մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 2013 թ-ի հունվարի 9-ին ընտրվել է սոցիալական և առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում։
«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Արսեն Միքայելյան

**Արսեն Սեյրանի Միքայելյան** (), հայ տնտեսագետ։

Ծնվել է 1982 թ. հունիսի 11-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1999 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 9 միջնակարգ դպրոցը։
2003 թ. ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 2005 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մագիստրատուրան՝ ստանալով տնտեսագիտության մագիստրոսի աստիճան։ 2003 թ. ընդունվել է աշխատանքի «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ փոխատվական գործառնությունների գլխավոր վարչության մասնագետի պաշտոնում։ 2004 թ. նշանակվել է «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ վարկային գործառնությունների բաժնի առաջատար մասնագետի պաշտոնում։ 2005 թ. աշխատել է «Արդշինինվեստբանկ» ՓԲԸ-ում՝ որպես գլխավոր մասնագետ։ 2005 թ. նշանակվել է «Արդշինինվեստբանկ» ՓԲԸ «Ստեփանակերտ» մասնաճյուղի կառավարիչ։ 2007 թ. համատեղությամբ նշանակվել է «Արդշինինվեստբանկ» ԲԸ Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանի տարածքային վարչության պետ։ 2007-2008 թթ. դասախոսել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ամբիոնում։ Ունի տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 2007-2009 թթ. համատեղությամբ աշխատել է «Միջազգային բիզնես կենտրոն» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 6 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ 2012 թ.-ին նշանակվել է ԼՂՀ վարչապետի խորհրդական։

## Պարգևներ
ԼՂՀ բանկային համակարգին մատուցած ծառայությունների համար պարգևատրվել է Ոսկե մեդալով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.cec.am/?p_ID=40

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Հուսիկ Հարությունյան

**Հուսիկ Սուրենի Հարությունյան** (), հայ քաղաքական և ռազմական գործիչ։

## Կրթություն
*1967 թ. ավարտել է Կ. Մարքսի անվան Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը «Մեքենաշինության տեխնոլոգիա. մետաղակտրիչ հաստոցներ և գործիքներ» մասնագիտությամբ։
[մինի|Հուսիկ Հարությունյանի հուշատախտակը [Դեմիրճյան փողոց (Երևան)|Երևանի Դեմիրճյան փողոցում]]

## Աշխատանքային գործունեությունը
* Աշխատել է Հոկտեմբերյանի հաստոցաշինական գործարանում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, 1970 - 1973 թթ. - գլխավոր ճարտարագետ։
*1973 - 1975 թթ. - ՀԼԿԵՄ Հոկտեմբերյանի շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղար։
*1975 թ. - ՀԼԿԵՄ կենտրոնական կոմիտեի երկրորդ քարտուղար։
*1979-1988 թթ. - աշխատել է ՀԽՍՀ ՊԱԿ-ում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։
*1988 - 1990 թթ. - ՀԽՍՀ Ներքին գործերի մինիստր։
*1990 - 1992 թթ. - ՀՀ ՊԱԿ Նախագահ։
*1992 - 1993 թթ. - ՀՀ Հարկային պետական տեսչության պետ։
*1993-ից «Անդրնավթգազշին-Պրոմեթևս» ԲԸ վարչության նախագահի տեղակալ, վարչության նախագահ, վարչության նախագահի առաջին տեղակալ)։
1989 թ. շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։
1998 թ. շնորհվել է Բնական գիտությունների Ռուսաստանյան ակադեմիայի ակադեմիկոսի կոչում։

Զոհվել է 2006 թ. մայիսի 3-ին Երևան-Սոչի A-320 ինքնաթիռի աղետի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ներքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Գենադի Ալիբաբայան

**Գենադի Արտավազդի Ալիբաբայան** (), հայ տնտեսագետ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1961 թ. փետրվարի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Ղուզե Ճարտար գյուղում։ 1978 թ. ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1983 թ. ավարտել է Երևանի Ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում։

1987-1991 թթ. աշխատել է Մարտունու շրջանի պետական ապահովագրության տեսչության պետ։

1992-96 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակում, մասնակցել ինքնապաշտպանական մարտերին՝ որպես գումարտակի շտաբի պետ։ 1997-2007 թթ. անընդմեջ ընտրվել է Ղուզե Ճարտար համայնքի գյուղապետ։ 2000-2005 թթ. եղել է ԼՂՀ երրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր։ 2007 թ. դեկտեմբերի խորհրդարանական լրացուցիչ ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։

Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել ԼՂՀ է հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։
Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային Ժողովի Հայրենիք խմբակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
http://www.armedia.am/index.php?action=NKR&what=show&id=1247165042&lang=arm

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Ռոմելա Դադայան

**Ռոմելա Նիկոլայի Դադայան** (), հայ մանկավարժ, քաղաքական գործիչ։ ԼՂՀ վաստակավոր մանկավարժ։  ԼՂՀ 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Ադրբեջանական ԽՍՀ Շամախիի շրջանի Մադրասա գյուղում։ 1968 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և 1968-1973 թվականներին Մադրասայի դպրոցում աշխատել որպես ավագ ջոկատավար։ 1969 թվականին ընդունվել է Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1973-1974 ուսումնական տարում աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի Չայլու գյուղի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ 1975 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը (հեռակա բաժին)։

1974-1975 թվականներին աշխատել է Ստեփանակերտի թիվ 4 մանկապարտեզում, իսկ մինչև 1979 թվականը` հատուկ գիշերօթիկ դպրոցում՝ որպես դաստիարակչուհի։ 1979 թվականին նշանակվել է Ստեփանակերտի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցի արտադասարանական աշխատանքների կազմակերպիչ, 1988 թվականին՝ փոխտնօրեն, 1994 թվականին՝ տնօրեն։

2005 թվականի հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային ժողովի սոցիալական ոլորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։

2015 թվականի մայիսի 3-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ  6-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։

Ազգային ժողովի սոցիալական և առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալն է։

«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է, խմբակցության քարտուղար։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Պարգևներ
* ԼՂՀ վաստակավոր մանկավարժ (ԼՂՀ նախագահի թիվ 232 հրամանագիր, 01.09.2005) 
* «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ (ԼՂՀ նախագահի թիվ 47-Ա հրամանագիր, 30.08.2012) 
* «Արցախի Հանրապետության 20-ամյակ» հուշամեդալ, վարչապետի հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://www.lezu.am/?p=370

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Արպատ Ավանեսյան

**Արպատ Սանջանի Ավանեսյան** (), ԼՂՀ քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 2-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Ճարտարի միջնակարգ դպրոցը։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի ռադիոֆիզիկա և էլեկտրոնիկա բաժինը՝ ստանալով ռադիոֆիզիկոսի մասնագիտություն։

1965-1968 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում՝ կրտսեր գիտական աշխատող, ավագ ինժեներ։ 1968 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ատոմային ֆիզիկայի ամբիոնում՝ որպես ասիստենտ։ 1981 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան, պաշտպանել թեկնածուական թեզ՝ ստանալով տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1983 թվականին՝ դոցենտի գիտական կոչում։ 1990 թվականի հունվարին նշանակվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հեռակա ֆակուլտետի Ստեփանակերտի նորաստեղծ ընդհանուր տեխնիկական բաժանմունքի տնօրեն։ 1991 թվականին նշանակվել է ԵրՊԻ Ստեփանակերտի մասնաճյուղի տնօրեն։ 1992 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի պետական համալսարանի (հետագայում՝ Արցախի պետական համալսարան) առաջին ռեկտոր։ 1994 թվականի հուլիսից աշխատել է ԱրՊՀ ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ, 2004 թվականի հոկտեմբերից՝ ամբիոնի վարիչ։ ՀՀ մանկավարժահոգեբանական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ-ակադեմիկոս է, ԼՂՀ և ՀՀ մի շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր ու պրոֆեսոր։

Հեղինակ է շուրջ 23 գրքերի և գրքույկների, գիտական և գիտամեթոդական բնույթի տասնյակ հոդվածների։ Ունի մեկ հեղինակային իրավունք։

## Քաղաքական գործունեություն
2005 թվականի հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ 4-րդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Նա եղել է ԱԺ սոցիալական ոլորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 13 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի առաջին նստաշրջանի 2010 թվականի հունիսի 10-ի նիստում ընտրվել է ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության հիմնադիր անդամ է, 2005 թվականի հունվարի 29-ից՝ կուսակցության համանախագահ, 2006 թվականի ապրիլի 19-ից՝ նախագահության անդամ։ Ազգային ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։ ԼՂՀ շախմատի ազգային ֆեդերացիայի նախագահն է։

## Պարգևներ
* ԼՂՀ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2009)

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Վարդգես Ուլուբաբյան

**Վարդգես Աշոտի Ուլուբաբյան** ()

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1968 թ. նոյեմբերի 8-ին՝ Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1980 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը։ 
1980-1982 թթ. աշխատել է Ստեփանակերտի կոնդենսատորների գործարանում։ 1982-1984 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։ 
1984-1986 թթ. սովորել է Ռուսաստանի Պենզա քաղաքի շինարարական ինստիտուտում։ 1986 թ. ընդունվել և 1988 թ. ավարտել է Պենզայի կուլտուր-լուսավորական ուսումնարանի թատերական ռեժիսուրայի բաժինը։ 1988 թ. վերադառնալով Ստեփանակերտ` աշխատանքի է անցել ԼՂԻՄ հեռուստառադիոկոմիտեում` որպես ռեժիսորի ասիստենտ։

1989 թ-ից. ակտիվորեն մասնակցել է Արցախի ինքնապաշտպանական մարտերին, որոնց ընթացքում բազմիցս վիրավորվել է։ Հետագայում ծառայել է ԼՂՀ ՊԲ քաղբաժնում, որպես ավագ սպա, մասնակցելով նույն բաժնին կից ստեղծված «Գոյամարտ» հեռուստածրագրի հիմնադրման աշխատանքներին։ 1995-1998 թթ. աշխատել է Արցախի հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեում՝ որպես հեռուստատեսության գլխավոր ռեժիսոր։ 1998 թ. կրկին անցել է զինվորական ծառայության, նախ՝ որպես ՀՀ ՊՆ լրատվության և քարոզչության վարչության հեռուստաօպերատոր, ապա՝ ԼՂՀ ՊԲ լրատվության և քարոզչության բաժնի հեռուստառեժիսոր։

2003 թ. հուլիսին զորացրվել է և անցել կենսաթոշակի՝ երկարամյա զինվորական ծառայության կարգով։ 2001-2007 թթ. հեռակա կարգով սովորել և ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի լրագրության բաժինը։ 2003 թ. աշխատել է ՀՀ հանրային հեռուստատեսությունում՝ որպես հեռուստաօպերատոր։ 2007-2008 թթ. աշխատել է Արցախի հանրային հեռուստատեսությունում՝ որպես հեռուստառեժիսոր։ 2008 թ. հունվարին նշանակվել է ԼՂՀ ԿԱ արխիվային գործի վարչության պետ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

## Պարգևներ
Պարգևատրված է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով և «Մայրական երախտագիտություն» մեդալով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.artsakh.tv/am/news/show/578
https://www.youtube.com/watch?v=ReuzN8-ZzAU

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Արարատ Օհանջանյան

**Արարատ Արամայիսի Օհանջանյան** (), հայ բժիշկ, նյարդաբան, Արցախի առողջապահության նախարար։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1968 թ. մայիսի 29-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Սոս գյուղում։ 1985 թ. ավարտել է Սոսի միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Բաքվի բժշկական ինստիտուտի ատամնաբուժության ֆակուլտետը։

1986-1988 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1988 թ-ից ուսումը շարունակել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ատամնաբուժության ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1992 թ.։

Ինստիտուտն ավարտելուց հետո վերադարձել է Արցախ, մասնակցել ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1992-1994 թթ. աշխատել է ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանային դաշտային զինվորական հոսպիտալում՝ որպես բժիշկ-անեսթեզիոլոգ։ 1994-1997 թթ. աշխատել է Արցախի հանրապետական ուռուցքաբանական դիսպանսերում, ապա և ԼՂՀ «Հանրապետական հիվանդանոց» ՊՓԲԸ-ում՝ որպես բժիշկ-անեսթեզիոլոգ։ 1997-2007 թթ. համատեղությամբ աշխատել է Արցախի հանրապետական ծննդատանը՝ որպես բժիշկ անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։

1997-1998 թթ. աշխատել է ԼՂՀ «Հանրապետական հիվանդանոց» ՊՓԲԸ վերակենդանացման բաժնի վարիչ։

1998-2003 թթ. ԼՂՀ «Հանրապետական հիվանդանոց» ՊՓԲԸ գլխավոր բժշկի տեղակալն էր՝ բուժական գծով։

2003 թ. սովորել է Մոսկվայի տրանսպլանտոլոգիայի ինստիտուտում՝ վերապատրաստվելով որպես բժիշկ-նեֆրոլոգ՝ հեմոդիալիզի մասնագետ։

2004 թ. նրա անմիջական մասնակցությամբ ԼՂՀ «Հանրապետական հիվանդանոց» ՊՓԲԸ-ում բացվել է հեմոդիալիզի բաժանմունք։

2007 թ. նշանակվել է ԼՂՀ «Հանրապետական հիվանդանոց» ՊՓԲԸ գործադիր տնօրեն՝ շարունակելով աշխատել որպես բժիշկ անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։

2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։
Ազգային Ժողովի սոցիալական ոլորտի հարցերի (2012 թվականից՝ սոցիալական և առողջապահության հարցերի) մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2015 թ. մայիսի 3-ին խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԱՀ վեցերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ «Հայրենիք» խմբակցության անդամ։ ԱԺ սոցիալական և առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։

2020 թվականի հուլիսի 18-ին Արցախի նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Արցախի առողջապահության նախարար։

«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է, կուսակցության նախագահության անդամ։

Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Հայկ Հարությունյան (գեներալ)

**Հայկ Արտեմի Հարությունյան** (), ՀՀ իրավապահ մարմինների գործիչ, ոստիկանության գեներալ-գնդապետ։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հայտնաբերվել է մահացած  իր ամառանոցում՝ հրազենային վնասվածքով։

## Կրթություն
* 1974 - 1976 թթ. - ծառայել է խորհրդային բանակում։ 
* 1976 - 1981 թթ. - ԽՍՀՄ ՆԳՄ բարձրագույն դպրոց «իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1981 - 1991 թթ. - ՆԳՄ օպերատիվ-ռեժիմային բաժնի քննիչ, օպերլիազոր, բաժնի պետ։ 
* 1991 - 1992 թթ. - թիվ 1 քննչական բաժանմունքի պետի օպերատիվ գծով տեղակալ. թիվ 18/2 ուղղիչ-աշխատանքային հիմնարկության պետ։ 
* 1992 - 1994 թթ. - ՀՀ ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 
* 1994 - 1996 թթ. - ՀՀ ներքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ։ 
* 1994 - 2008 թթ. - Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի նախագահ։ 
* 1996 - 1999 թթ. - ՀՀ ներքին գործերի և ազգային անվտանգության նախարարի առաջին տեղակալ։ 
* 1999 թ. ապրիլ-հոկտեմբեր - ՀՀ ներքին զորքերի հրամանատար-Ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 
* 1999 - 2003 թթ. - ՀՀ ներքին գործերի նախարար։ 
* 2003 - 2008 թթ. - ՀՀ ԿԱ ՀՀ ոստիկանության պետ։ 
* 2008 թ. մայիսի 29-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է ՀՀ ԿԱ ՀՀ ոստիկանության պետի պաշտոնից։
* 2008 թ. հունիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ պետական պահպանության ծառայության պետ։
* 2010 թ. մայիսի 28-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության պետական պահպանության ծառայության պետի պաշտոնից։
* 2010 թ. մայիսի 28-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության պետ։ 
* 2014 թ. սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության պետի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։

## Պարգևներ և կոչումներ
* 1998 - ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ 
* 2001 - ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։ 
* 2004 - ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։ 
* 2003 - միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 
* 2006 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-գնդապետի հատուկ կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-գնդապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանում հրազենից մահացածներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ներքին գործերի նախարարներ
Հովիկ Ջիվանյան

**Հովիկ Խանլարի Ջիվանյան** (), Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ ԱՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր (31.03.2020-15.06.2020), ԱՀ պետական վերահսկողական ծառայության տնօրեն (24.06.2020-ից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1972 թ. հունվարի 6-ին Արցախի Հանրապետությանի Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում։ 1989 թ. ավարտել է Ճարտարի միջնակարգ դպրոցը, 1995 թ.` Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1998-1999 թթ. աշխատել է որպես Հադրութի շրջանի դատախազի տեղակալ։ 1999-2005 թթ. աշխատել է Մարտունու շրջանի ռազմական ոստիկանության պետ։

2005 թ. հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։

Ազգային Ժողովի 2005 թ. հունիսի 30-ի առաջին լիագումար նիստում ընտրվել է պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

2007 թ. դեկտեմբերի 13-ին վաղաժամկետ դադարեցրել է իր պատգամավորական լիազորությունները՝ նշանակվելով ԼՂՀ վարչապետի խորհրդական։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ 1990-1994 թթ. մասնակցել է Արցախի ինքնապաշտպանական մարտերին՝ որպես Ճարտարի գումարտակի հրամանատար, այնուհետև՝ երկրորդ պաշտպանական շրջանի հրամանատարի տեղակալ։

2010 թ. հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 
«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

2015 թվականի մայիսի 3-ին խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ  ընտրվել է ԱՀ ԱԺ վեցերորդ գումարման պատգամավոր, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։

2020 թվականի մարտի 31-ին խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ ընտրվել է ԱՀ ԱԺ յոթերորդ գումարման պատգամավոր, «Ազատ Հայրենիք-ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի ընտրացուցակով։

2020 թվականի հունիսի 24-ին ԱՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԱՀ պետական վերահսկողական ծառայության տնօրեն։

Պարգևատրված է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի մեդալով։ 
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.aysor.am/am/news/2010/10/29/arcakh-national-assambly/
http://www.hayzinvor.am/13023.html

 

Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կանոնիկոս

**Կանոնիկոս** (լատ. *canonicus*), հոգևորականների՝ ովքեր ապրել են ըստ եկեղեցական օրենքների՝ արքեպիսկոպոսական տաճարներին կից, միջնադարյան անվանումը։ Կանոնիկոսը կաթոլիկ եպիսկոպոսին կից խորհրդակցական մարմնի անդամ է։ Ներկայումս այդ կոչումով պարգևատրվում են այն քահանաները, ովքեր նշանավոր ներդրում ունեն եկեղեցու կյանքում։

Անցյալում կանոնիկոսներից չեն պահանջվել քահանայական ձեռնադրություններ, պահանջվել է միայն տոնզուրա (Կուլակ՝ կաթոլիկ հոգևորականների գլխի գագաթի բոլորակաձև ածիլված տեղը)։

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու տիտղոսներ
Ֆլավոնոիդներ

**Ֆլավոնոիդներ** են կոչվում երկու արոմատիկ օղակով ֆենոլային միացությունները, որոնց հիմնական կառուցվածքն է C6-C3C6։ Սրանք իրենցից ներկայացնում են բուսական գունանյութերի հսկայական դաս։ Բոլոր ֆլավանոիդների հիմքում ընկած է ֆլավան կոչվող միացությունը, որը իրենից ներկայացնում է 2-ֆենիլ-բենզոլ-գամմա-պիրան։
 
## Դասակարգում
Կախված օքսիդացման աստիճանից դասակարգվում են.
* Քրոմանի ածանցյալներ
* Քրոմոնի ածանցյալներ

Իսկ ընդհանուր վերցրած ֆլավանոիդները լինում են 10 հիմնական տիպի.
# Կատեխիններ
# Անտոցիանիդիններ
# Լեյկոանտոցիանիդիններ
# Ֆլավանոններ
# Ֆլավանոնոլներ
# Ֆլավոններ
# Ֆլավանոլներ
# Խալկոններ
# Դեհիդրոխալկոններ
# Աուրոններ
 
## Ֆլավանոիդների տարածումը բնության մեջ
Սրանք շատ տարածված են բուսական աշխարհում։ Կարող են կուտակվոլ բույսի տարբեր օրգաններում և հիմնականում գլիկոզիդի տեսքով։ Կարմիր, վարդագույն և կապույտ ծաղիկների գունավորումը պայմանավորված է նրանցում առկա աուրոններով և խալկոններով։ Պտուղների գունավորման հիմք են հանդիսանում անտոցիանները։

Կատեգորիա:Վիտամիններ
Կատեգորիա:Ֆենոլային միացություններ
Կատեգորիա:Ֆլավոնոիդներ
Կատեգորիա:Սնունդ
Պադանի հարթավայր

**Պադանի հարթավայր** (, Պո գետի անվանումն էր Հին Հռոմում;  կամ , ), տարածվում է Ալպերից հարավ, որտեղով հոսում է Պո գետը։
Պադանի հարթավայրը գտնվում է Իտալիայի հյուսիսային մասում, միջին բարձրությունը 400 մ է։ Հարթավայրն առաջացել է միջլեռնային կոտրվածքի տեղում։

Ձգվածությունը հյուսիսից հարավ շուրջ 200 կմ է, իսկ արևմուտքից արևելք՝ 500 կմ։ Ընդհանուր մակերեսը 46.000 կմ² է։

Հարթավայրի կլիման մեղմ է (հունվարին ջերմաստիճանը մոտավորապես 0&nbsp;°C է), հողերը՝ բերրի, բնակչությունը՝ խիտ։ Այստեղ շատ կան մշակված դաշտավայրեր, խաղողի և այլ պտղատու այգիներ։

Կատեգորիա:Իտալիայի հարթավայրեր
Սքվոշ

մինի|աջից|200px|սքվոշի հարվածաթին և գնդակը
մինի|աջից|200px|սքվոշի կորտը
**Սքվոշ** (), խաղում են հատուկ դահլիճում։ Որպես կանոն այն խաղում են 2 հոգով, փափուկ փոքրիկ գնդակով, հատուկ ծածկով խաղադաշտում (կորտում)։ Խաղացողը գնդաթիով այնպիսի հաշվարկով է հարվածում գնդակին, որ այն հետ թռչելով պատից, դիպչի հակադիր պատին։ Երկրորդ խաղացողը պատասխան հարվածը հասցնում է գնդակին կա՛մ հետ թռչելիս, կա՛մ հատակին առաջին անգամ դիպչելուց հետո։ Թռչող գնդակը կարող է դիպչել բոլոր չորս պատերին։ Սա շատ եռանդուն խաղ է, որը պահանջում է արագ կողմնորոշում և գնդակին այնպես ուղղորդելու հմտություն, որ հակառակորդը չկարողանա պատասխան հարված կատարել։

Խոշոր մրցախաղերում սքվոշի մարզադաշտի պատերը պատրաստում են թափանցիկ նյութից, որպեսզի հանդիսատեսը կարողանա դրսից դիտել խաղը։

## Աղբյուրներ
* Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 316–317

Կատեգորիա:Գնդակով խաղեր
Լիպարիտ Իսրայելյան

**Լիպարիտ Միրզոյի Իսրայելյան** (, թաղված է ծննդավայրում), Խորհրդային Միության հերոս (1944 թվականի փետրվարի 22)։
Հայրենական մեծ պատերազմի գործողությունների ժամանակ եղել է կապավոր 408-րդ հայկական դիվիզիայում, մասնակցել Կրասնոդարի շրջանի մարզերին, ապա 410-րդ գվարդիական դիվիզիայի շարքերում՝ Կուրսկ-Օրյոլ-Բելգորոդ ճակատամարտին։ 1943 թվականի, Դնեպրի գետանցման ժամանակ Իսրայելյանը ցուցաբերել է խիզախություն. հեռախոսագիծ է անցկացրել գետի վրայով և իրականացրել կապը առաջացող զորամասերի հետ, որի համար արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։ Մասնակցել է Ուկրաինայի, Հունգարիայի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը և Բեռլինի օպերացիային։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայազգի հերոսներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Արմեն Օհանյան (քաղաքական գործիչ)

**Արմեն Հրանտի Օհանյան** (), ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1967 թ. հոկտեմբերի 1-ին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանի Ուխտաձոր գյուղում։ 1984 թ. ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը։
1984-1985 թթ. սովորել է Երևանի թիվ 7 պրոֆտեխուսումնարանում։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։

1987-1989 թթ. աշխատել է Ուխտաձորի Դրուժբա սովխոզում որպես բանվոր, կաթնամթերքի լաբորանտ։

1989 թ. ընդունվել է Հադրութի շրջանի ՆԳԲ՝ օպերատիվ հերթապահի օգնական։ Ղարաբաղյան շարժման սկզբից մասնակցել է Ուխտաձորի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանությանը։ 1992-1995 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակում՝ վաշտի հրամանատար, մասնակցել է մարտական գործողություններին։

1995 թ.՝ զորացրվելուց հետո, հիմնադրել է «Աշոտիկ» ՍՊԸ։ 1997 թ. և 2000 թ. ընտրվել Ուխտաձորի գյուղական համայնքի ղեկավար։

2002 թ. ավարտել է ՀՀ Աբովյանի Գրիգոր Նարեկացու անվան համալսարանի էկոնոմիկայի և կառավարման բաժինը՝ ստանալով տնտեսագետ-մենեջերի մասնագիտություն։

2002 թ.-ից «Աշոտիկ» ՍՊԸ հիմնադիր-գործադիր տնօրենն է։

2005 թ. հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 12 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։

«Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.cec.am/?p_ID=41 

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Մարմնի խոռոչներ

Մարմնի խոռոչները մարմնի մեջ գտնվող տարածություններն են, որոնցում գտնվում են ներքին օրգանները։ Մարդու մարմնի կարևոր խոռոչներն են՝ գանգի, կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչները։

1-Գանգի խոռոչը գտնվում Է գլխում։ Գանգի խոռոչում գտնվում է գլխուղեղը, որը վնասվածքներից պաշտպանված է գանգի ոսկրերով։

2-Կրծքավանդակի խոռոչը գտնվում է իրանի վերին մասում և որովայնի խոռոչից բաժանված է գմբեթաձև մկանով՝ ստոծանիով։ Կրծքավանդակը, որը ձևավորվում է կողերի՝ կրծոսկրին և ողերին միանալով, պաշտպանում է իր մեջ եղած օրգանները (սիրտ, թոքեր և այլն)։

3-Որովայնի խոռոչը գտնվում է իրանի ստորին մասում։ Որովայնի խոռոչում են գտնվում ստամոքսը, աղիները, լյարդը, լեղապարկը, փայծաղը, միզային և սեռական օրգանները և այլն։ Որովայնի խոռոչի օրգանները միայն հետևից են պաշտպանված ոսկրերով, հետնաբար խոցելի են։

Կատեգորիա:Անատոմիա
Արմեն Օհանյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Օհանյան**, կարող է վերաբերել․

* Արմեն Օհանյան (արձակագիր)
* Արմեն Օհանյան (պարուհի)
* Արմեն Օհանյան (քաղաքական գործիչ)
Արտ 13

**Արտ 13**, հայկական մասնավոր հեռուստաընկերություն։ Հիմնվել է 1995 թվականին փոքր ստոդիայի կարգավիճակով։ Հետագայում զինվելով նոր տեխնիկայով, հեռուստաալիքը սկսեց հասարակական, երաժշտական և ժամանցային բնույթի հաղորդումներ պատրաստել պետական հեռուստատեսության «Նորք», այնուհետև Առաջին ալիքի (հետագայում նաև Նոր Ալիքի և Արմնյուզի) համար, ինչպես և մասնագիտացել էր երաժշտական տեսահոլովակներ նկարահանելու գործում։ 2000 թվականին ընկերությունը լիցենզավորվում է և ստանում 56-րդ դեցիմետրային հաճախականությունը։ 2002 թվականին հեռուստաընկերությունը որոշում կայացրեց վերահեռարձակել MTV երաժշտական հեռուստաընկերության ռուսաստանյան տարբերակը։ 2004 թ. հունվարի 19-ին ավարտվեց հեռուստահաճականության օգտագործման լիցենզիան Այդ հաճախականությամբ եթերի իրավունք ստացավ «Երկիր Մեդիա» հեռուստաալիքը։

## Հաղորդումներ
* Կեսլուր
* Էսքիզներ
* Հիթ-շքերթ (հեռարձկվել է Առաջին ալիքով)
* Օսկար
* Հոբբի
* Անուշ լինի
* Սև սպիտակ
* Համայնապատկեր 
* Քուադրո (հեռարձկվել է Նոր ալիքով)
* Հայեքստրիմ (հեռարձկվել է Առաջին ալիքով)
* Մարտիկ (հեռարձկվել է Առաջին ալիքով)
* Բարև զինվորից (հեռարձկվել է Արմնյուզով)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժամանցային հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Հեռարձակումը դադարեցրած հեռուստաալիքներ
Ստալինգրադի ճակատամարտ

**Ստալինգրադի ճակատամարտ**, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խորհրդա-գերմանական ռազմաբեմի (*«Հայրենական Մեծ պատերազմ»*) հիմնական և վճռական ճակատամարտը, որում Նացիստական Գերմանիան և նրա դաշնակիցները կռվում էին Խորհրդային Միության դեմ Ստալինգրադ քաղաքի (այժմ՝ Վոլգոգրադ) վերահսկման համար։

Ռազմական գործողությունները տեղի են ունեցել 1942 թվականի օգոստոսի 23-ից մինչև 1943 թվականի փետրվարի 2-ը։

Համարվում է պատերազմների պատմության մեջ ամենաարյունալի ճակատամարտը՝ մոտավորապես երկու միլիոն զոհով։ Գերմանական 6-րդ բանակի մեծ կորուստների պատճառով Ստալինգրադի ճակատամարտը վճռական բեկում մտցրեց ողջ պատերազմում։ Ստալինգրադի ճակատամարտից հետո Գերմանական բանակն այլևս երբեք չկարողացավ վերադարձնել իր երբեմնի հզորությունը։

Ռազմական գործողությունները ընթացել են երկու փուլով։ Նախ` սովետական զինուժի համար պատերազմը պաշտպանողական է եղել, որի ընթացքում կազմակերպվել է Ստալինգրադ քաղաքի պաշտպանությունը, ապա  1942 թվականի  նոյեմբերից  պատերազմը վերածվել է հարձակողականի։

Ստալինգրադի ճակատամարտում խորհրդային բանակին պահանջվում է ջախջախիչ պարտության մատնել Գերմանիայի 6-րդ բանակի միավորումները, իտալական բանակի 8-րդ դիվիզիան։ Վճռական մարտերի ժամանակ 20 օրերի ընթացքում, զոհվում է հակառակորդի 1,5 միլիոն զինվոր, գերի ընկնում 90 հազարից ավելի զինծառայող։ Գերմանիայում Համաշխարհային պատերազմի սկզբից ի վեր առաջին անգամ հայտարարվում է ազգային սուգ։

Ճակատամարտից հետո ֆաշիստական երկրներին հարող պետություներում ուժեղացավ Գերմանիայի նկատմամբ  անվստահությունը։

Ստալինգրադի ճակատամարտին մասնակցելու համար Խորհրդային Միության հերոսի կոչմանն արժանացան 112 պատերազմի մասնակիցներ, 44 բանակային միավորումների տրվեցին պատվավոր կոչումներ, 183-ը վերափոխվեցին զվարդիականի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտ
Իվան Ավանեսյան

**Իվան Խորենի Ավանեսյան** (), հայ ազատամարտիկ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1968 թ. մայիսի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջանի Բանաձոր գյուղում։ 1985 թ. ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1989 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումի անասնաբուժական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։ 1986-1988 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում։

1988-1990 թթ. աշխատել է Բանաձորի սովխոզում՝ ֆերմայի վարիչ, գլխավոր անասնաբույժ։ Ղարաբաղյան շարժման և ինքնապաշտպանական մարտերի մասնակից է։ 1992-1994 թթ. Արցախյան պատերազմում եղել է նախ՝ գումարտակի հրամանատար, ապա՝ պաշտպանական շրջանի հրամանատարի տեղակալ։

1994-1996 թթ. աշխատել է ԼՂՀ ՆԳ Հադրութի շրջանային բաժնի պետի տեղակալ, ապա՝ պետ։ 1997-1998 թթ. աշխատել է Հադրութի շրջանի կենսաթոշակային ապահովագրության շրջանային կենտրոնի տնօրեն։ 1998 թ. ընտրվել է Հադրութի համայնքի ղեկավար և անընդմեջ ընտրվելով, այդ պաշտոնում աշխատել մինչև 2005 թ.։ 2005 թ. հունիսի 19-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 11 ընտրատարածքից։

Եղել է Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 8 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Արտաքին հղումներ
http://www.artsakh.tv/am/news/show/578

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հադրութի քաղաքապետ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Վոնգ Ֆեյ Հուն

**Վոնգ Ֆեյ Հուն** (, ), Ցինների հարստության մայրամուտի մարտարվեստների հայտնի վարպետ։ Նա ստեղծել է կունգ ֆույի հունգար ոճը։ Երբեմն նրան սխալմամբ ներառում են «Տաս կանտոնական առյուծների» ցանկում։

Վոնգ Ֆեյ Հունը մասնագիտությունը սկսել է որպես բժիշկ։ Նա Ֆոշանում զբաղվում էր ասեղնաբուժությամբ։ Արդեն 13 տարեկանից նրան համարում էին կայացած մարտիկ։ Այդ ժամանակ նա կարող էր հաղթել նույնիսկ իրենից տարեցներին։ Սինյանյան հողափոխության ժամանակ նա զորագրվեց։ Նա Չինաստանում հռչակվել էր որպես «XX դարի Ռոբին Հուդ»։ Վոնգի մահվանից հետո նրա կինը և երեխաները Հոնկոնգում դասավանդում էին նրա մարտարվեստի ոճը։

Վերպետին նվիրված բազմաթիվ ֆիլմեր և սերիալներ կան։ Ջեքի Չանը նրան մարմնավորում է «Հարբած վարպետը» և «Հարբած վարպետը 2» ֆիլմերում, իսկ Ջեթ Լին` «Մի անգամ Չինաստանում» և «Երկաթե աքլորն ընդդեմ օձասանդրի» ֆիլմերում։ Նրան նվիրված ամենալավ ֆիլմը համարվում է ռեժիսոր Չժան Սին Յանի «Բռունք Շաոլինից» ֆիլմը, որտեղ բավականին լավ կերպով է ներկայացված վարպետի բնավորության գծերը։ Վոնգ Ֆեյ Հունին նվիրված մյուս ֆիլմերից են «Երկաթե կապիկը»։ Վարպետը հայտնվել է նաև «Աշխարհի շուրջն 80 օրում» կատակերգությունում, որտեղ նրան մարմնավորել է Սամո Հունգը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1847 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:1924 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 25 մահեր
Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Դմիտրի Խառատյան

**Դմիտրի Վադիմովիչ Խառատյան** (), խորհրդային և ռուս դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2000), Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (2008)։

## Կենսագրություն
Դմիտրի Խառատյանը ծնվել է 21 հունվարի 1960 թվականին ԽՍՀՄ Ուզբեկական ԽՍՀ Ալմալիկ քաղաքում։ Որդու ծնվելուց երեք տարի անց Խառատյանների ընտանիքը տեղափոխվեց Մոսկվայի մարզ Մերձմոսկովյան շրջան։ Ավագ դասարաններում Դմիտրի Խառատյանը զբաղվում էր սպորտով, երաժշտությամբ, կիթառ էր նվագում, ղեկավարում էր «Արգոնավորդներ» դպրոցական անսամբլը։

Առաջին անձնագիրը ստանալու ժամանակ Դմիտրի Խառատյանը պնդեց, որ «ազգություն» սյունակում նշված լինի «հայ», չնայած այն բանի, որ նա միայն մեկ քառորդով հայ է։

Կինոյում Խառատյանը դեբյուտել է Վլադիմիր Մենշովի «Չար կատակ» կինոնկարում։ Նա պատահական էր հայտնվել Մոսֆիլմում կայացող կաստինգին, որտեղ նրան հրավիրել էր մի ծանոթ աղջիկ, և Իգոր Գրուշկոյի գլխավոր դերի բոլոր թեկնածուներից ռեժիսորը ընտրեց հենց Խառատյանին։

1977 թվականին էկրաններ դուրս եկած ֆիլմը շատ ջերմորեն ընդունվեց հանդիսատեսի կողմից, Ալեքսանդր Ֆլյարկովսկու երգը «Երբ կհեռանանք դպրոցական բակից» լայն ժողովրդականություն վայելեց, իսկ Դմիտրի Խառատյանը մեծ ճանաչվածություն ձեռք բերեց ԽՍՀՄում։

Դպրոցը ավարտելուց հետո Խառատյանը մեկնեց երկրագիտական արշավի, և միայն 1978 թ. ընդունվեց  Մոսկվայի Մ.Ս. Շեպկինի անվան Բարձրագույն թատերական ուսումնարան։ Ավարտելով այն 1982 թվականին՝ Խառատյանը շարունակեց նկարահանվել կինոյում։

1983 թվականին էկրաններ դուրս եկավ «Կանաչ ֆուրգոն» ֆիլմը (1983), գլխավոր դերում՝ Դմիտրի Խառատյանը։ Ֆիլմը մեծ հաջողություն ունեցավ։ Ֆիլմում Դմիտրիի խաղընկերներն էին խորհրդային կինեմատոգրաֆի աստղեր Ալեքսանդր Դեմյանենկոն, Բորիսլավ Բրոնդուկովը, Ալեքսանդր Սոլովյովը, Էդուարդ Մարցևիչը և այլք։ Դմիտրի Խառատյանը կատարեց նաև ֆիլմի երգերը, որոնք հետագայում իսկական հիթեր դարձան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դմիտրի Խառատյանի կենսագրությունը 
* Դմիտրի Խառատյան — Հարցազրույց 
* Պապարացի - Դմիտրի Խառատյանի կենսագրությունը 
* Ռիա Նովոստի - Դմիտրի Խառատյան՝ հոր կողմից՝ հայ, մոր կողմից՝ գարդեմարին 
* Դմիտրի Խառատյան — Հարցազրույց  

Կատեգորիա:Ռուսահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ
Կատեգորիա:Ուզբեկահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ