Նիկոլա Շամֆոր

**Սեբաստիեն-Ռոկ Նիկոլա դը Շամֆոր** ( . ), ֆրանսիացի գրող, մտածող, բարոյագետ։ Առավել հայտնի է որպես «Մաքսիմներ և մտքեր» աֆորիզմների ժողովածուի հեղինակ, որը լույս է տեսել իր մահից հետո։

## Կենսագրություն
Լինելով ապօրինի ծնված երեխա՝ մեծացել է խնամատար ծնողների՝ նպարավաճառ Ֆրանսուա Նիկոլասի և նրա կնոջ՝ Թերեզա Կրուազեի ընտանիքում: Ավարտել է Փարիզի համալսարանը։ Գրել է բանաստեղծություններ ու կատակերգություններ, ապրել է գրական վաստակով, հայտնի դեմք է եղել փարիզյան սալոններում։ 1781 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ:

Ողջունել է Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխությունը, մասնակցել Բաստիլի գրոհին։ 1790-1791 թվականներին եղել է Յակոբինյան ակումբի քարտուղարը։ Ընկերացել է Միրաբոյի հետ, տեքստեր գրել նրա  հրապարակային ելույթների համար: 1792 թվականին նշանակվել է Ազգային գրադարանի տնօրեն։ 1793 թվականին ձերբակալվել է ահաբեկչությունը մերժելու վերաբերյալ իր դեմ ուղղված մատնագրի հիման վրա, բայց մի քանի օր անց ազատ է արձակվել: Նորից ձերբակալվելու սպառնալիքից դրդված՝ փորձել է ինքնասպան լինել և ծանր վիրավորվել է իր իսկ ձեռքով: Բժիշկները ջանացել են փրկել նրա կյանքը, սակայն մի քանի ամիս անց նա մահացել է ինքն իրեն հասցրած վերքերից։

Շամֆորը մասոն էր,  «Ինը քույր» մասոնական օթյակի անդամ:

## Ստեղծագործություն
Շամֆորի բանաստեղծություններն ու դրամատիկական գործերն այսօր գործնականում մոռացված են։ Նա պատմության մեջ մնացել է իր դիտարկումների ու աֆորիզմների «Մաքսիմներ և մտքեր, կերպարներ և անեկդոտներ» գրքով, որը հրատարակվել է նրա մահից հետո, իր ընկերներից մեկի ջանքերով ( 1795 թ .): Ի տարբերություն Մոնտենի, Լա Ռոշֆուկոյի, Լաբրյուերի, Շամֆորը պնդում էր, որ մարդը փոխվում է հասարակական այն համակարգի ազդեցության տակ, որում ապրում է:

Նա է մտահղացել  աբբա Սիյեսի  « *Qu'est ce que le tiers-état»:* «(«Ի՞նչ է երրորդ խավը », հունվար 1789 ) գրքույկի վերնագիրը։

## Ազդեցություն
Շամֆորի ստեղծագործություններն ազդել են գերմանական ռոմանտիզմի զարգացման վրա։ Գերմանիայում նրա գրքի առաջին հրատարակությունը ոգևորությամբ է ընդունվել Ֆրիդրիխ Շլեգելի կողմից, ով շեշտել է, որ Շամֆորի ստեղծագործությունն աֆորիզմի ժանրում առաջին տեղն է գրավում։

Շամֆորի որոշ ասույթներ թարգմանվել են ռուսերեն դեռ 18-րդ դարի վերջերից, դրանք հաճախ մեջբերվել են Պ.Ա.Վյազեմսկու և Ա.Ի.Տուրգենևի կողմից: Շամֆորի ստեղծագործությունը տեղ է գտել Պուշկինի գրադարանում նրա երկերի ամբողջական ժողովածուի տեսքով։ Ինչպես վկայում է իշխան Վյազեմսկին (Պուշկինի ընկերոջ որդին), «նա (այսինքն՝ Պուշկինը) ինձ անընդհատ հրահանգներ էր տալիս կանանց հետ վարվելու մասին՝ իր խրատական ցուցումները համեմելով Շամֆորից քաղած ցինիկ մեջբերումներով»: Հավելենք, որ Պուշկինի հանրահայտ չափածո վեպի գլխավոր հերոսի՝ Եվգենի Օնեգինի ընթերցած հեղինակների ցանկում ներառված  է նաև Շամֆորը (գլուխ VIII. տուն XXXV):

Շամֆորի ստեղծագործությունը խորապես ազդել է  եվրոպական և ամերիկյան հետագա աֆորիզմաբանության վրա՝ Ամբրոզ Բիրսից ու Նիցշեից սկսած՝  մինչև Սիորան ու Նիկոլաս Գոմես Դավիլա։

## Երկեր
* Գովք Մոլիերին / Praise of Molière, crowned (1769)
* Գովասանքի շատրվան / The Fountain of Praise (1774)
* Երիտասարդ հնդկացին / The young Indian (1764); 
* Սմիթի վաճառականը / The Merchant of Smythe, կատակերգություն
* Մուստաֆան ու Զեանժին / Mustapha and Zéangir, ողբերգություն

### Երկերի ժողովածուներ
* By Pierre Louis GINGUENE, 1795, 4 vols.
*  (original edition Auguis, 1824, 5 vol.)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* Козмин Н. К. Пушкин и французские острословы XVIII в.: (Шамфор, Ривароль, Рюльер) // Изв. АН по рус. яз. и словесности. 1928. Т. 1. С. 548—551.
* Л. А. Вяземский. Записные книжки (1813—1848). М., 1963.
* Ницше Ф. Весёлая наука. / Пер. с нем. К. Свасьяна // Ницше Ф. Полное собрание сочинений: в 13 т. Т. 3. М.: Культурная революция, 2014.
* Bauër G. Les moralistes français: La Rochefoucauld; La Bruyère; Vauvenargues; Chamfort; Rivarol; Joubert. Paris: Editions A. Michel, 1962
* Arnaud C. Chamfort, a biography. Chicago: University of Chicago Press, 1992.
* McCallam D. Chamfort and the Revolution: a study in form and ideology.Oxford: Voltaire Foundation, 2002
* Roudy P. Chamfort: un libertaire au siècle des Lumières et «les sociétés secrètes». Perpignan: Cap Béar, 2006

## Արտաքին հղումներ
*frenchphilosophes.weebly.com

Կատեգորիա:1741 ծնունդներ
Կատեգորիա:1794 մահեր
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 13 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ