.uk

**.uk,** Միացյալ Թագավորության ինտերնետային երկրի կոդի վերին մակարդակի դոմեն (ccTLD): Այն առաջին անգամ գրանցվել է 1985 թվականի հուլիսին՝ .com-ի նման սկզբնական ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեններից և .us-ից հետո առաջին երկրի կոդից յոթ ամիս անց։

2021 թվականի ապրիլի դրությամբ այն աշխարհում հինգերորդ ամենատարածված վերին մակարդակի տիրույթն է (.com, .cn, .de և .net-ից հետո), ավելի քան 10 միլիոն գրանցմամբ&nbsp;։

.uk-ը OpenDNSSEC-ն օգտագործում է 2010 թվականի մարտից։

## Պատմություն
1984 թվականի հոկտեմբերին -ը սահմանել է ccTLD-ների ստեղծումը՝ օգտագործելով ISO 3166-1 ցանկում համապատասխան երկտառ կոդից ստացված երկրի կոդերը։ «GB»-ն Մեծ Բրիտանիայի ISO 3166 երկրի կոդն է: Այնուամենայնիվ, Մեծ Բրիտանիայի ակադեմիական ցանցի անունների գրանցման սխեման՝ JANET NRS-ը, «UK»-ն սահմանել էր որպես վերին մակարդակի դոմեն՝ ISO-ից ստացված ցանկի կազմումից մի քանի ամիս առաջ: Հետևաբար, .uk-ն ընտրվել է և գրանցվել 1985 թվականի հուլիսի 24-ին։ .gb-ն պահպանվել է, բայց երբեք լայնորեն չի օգտագործվել, և այլևս հնարավոր չէ դոմեններ գրանցել այդ ccTLD-ի ներքո: Ինչպես մյուս ccTLD-ների դեպքում սկզբնական շրջանում, այն սկզբնապես Ջոն Փոսթելի կողմից լիազորվել էր «վստահելի անձի»՝ կառավարելու համար։ UCL- ի Էնդրյու ՄաքԴաուելին է հանձնարարվել .uk-ը՝ առաջին երկրի կոդի լիազորությունը։

Մինչև 2014 թվականի հունիսի 10-ը հնարավոր չի եղել դոմենի անուն ուղղակիորեն .uk անվան տակ գրանցել (օրինակ՝ *internet.uk* ). դա հնարավոր է եղել միայն որպես երրորդ մակարդակի դոմեն (օրինակ՝ *internet.co.uk* ): Այնուամենայնիվ, Nominet UK-ի ստեղծումից առաջ պատվիրակված որոշ դոմեններ գոյություն են ունեցել նույնիսկ 2014 թվականի հունիսի 10-ից առաջ, օրինակ՝ *mod.uk* (Պաշտպանության նախարարություն), *parliament.uk* ( Խորհրդարան ), *bl.uk* և *british-library.uk* (Բրիտանական գրադարան), *nls.uk* ( Շոտլանդիայի ազգային գրադարան), *nhs.uk* (Ազգային առողջապահական ծառայություն) և *jet.uk* (UKAEA ՝ որպես Joint European Torus փորձարարական միաձուլման տոկամակի օպերատոր):

2025 թվականի դրությամբ .uk դոմենի անվան կառավարումը IANA- ի կողմից հանձնարարված է Nominet UK-ին։ Հնարավոր է դոմենի անունը անմիջապես գրանցել Nominet UK-ում՝ 80 ֆունտ ստեռլինգ + ԱԱՀ վճարով 2021 թվականից սկսած, սակայն ավելի արագ և էժան է դա անել Nominet-ի կողմից հավատարմագրված դոմենի գրանցողի միջոցով, որի արժեքը 2021 թվականին կազմում է մոտ 10 ֆունտ ստեռլինգ + ԱԱՀ։

## .uk գրանցման իրավունք
Nominet-ը .uk տիրույթի ներքո անմիջապես նոր գրանցումներ է ընդունում 2014 թվականի հունիսի 10-ից, ժամը 08:00 BST-ից։ Սակայն, գոյություն է ունեցել ամրագրման ժամանակահատված այն գործող հաճախորդների համար, ովքեր արդեն ունեցել են .co.uk, .org.uk, .me.uk, .net.uk, .ltd.uk կամ .plc.uk դոմեն, որպեսզի նրանք կարողանային պահանջել համապատասխան .uk դոմենը, որը գործել է մինչև 2019 թվականի հունիսի 25-ը՝ ժամը 06:00 BST-ը։

Եթե դոմենը գրանցվել է մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ի՝ UTC ժամը 23:59-ը, օգտատերն ունեցել է համարժեք .uk դոմենի իրավունքները (եթե գրանցված չէր այլ համապատասխան .co.uk, .org.uk, me.uk, .ltd.uk, .plc.uk կամ .net.uk)։ Օրինակ, եթե «your-company.co.uk»-ը պահվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ից, «your-company.co.uk»-ի գրանցողն ունեցել է «your-company.uk»-ը գրանցելու իրավունքը մինչև 2019 թվականի հունիսի 25-ի՝ BST ժամը 06:00-ն: 123-reg-ը և NamesCo-ն երկուսն էլ անվճար ստեղծել են նման դոմեններ իրենց հաճախորդների համար, բայց հետո սկսել են պահանջել վճարում 2019 թվականի սեպտեմբերին։

## Երկրորդ մակարդակի դոմեններ
* **ac.uk** &#x2013; ակադեմիական (բարձրագույն կրթություն, հետագա կրթության քոլեջներ, հետազոտական հաստատություններ (օրինակ՝ Բրիտանական Անտարկտիդայի հետազոտություն) և գիտական ընկերություններ)
* **.bl.uk** &#x2013; օգտագործվում է միայն Բրիտանական գրադարանի համար
* **.co.uk** &#x2013; առևտրային կազմակերպություններ և նպատակներ (.uk-ի համար ամենատարածված երկրորդ մակարդակի դոմենը, .uk գրանցումների մեծ մասը *.co.uk* դոմենի վրա է):
* **.gov.uk** &#x2013; կառավարություն (կենտրոնական, ապակենտրոնացված և տեղական)
* **.judiciary.uk** &#x2013; Անգլիայի և Ուելսի դատական համակարգ
* **.ltd.uk** &#x2013; սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններ
* **.me.uk** &#x2013; անձնական անուններ
* **.mod.uk** &#x2013; զինված ուժեր և Պաշտպանության նախարարության հաստատություններ և համակարգեր
* **.net.uk** &#x2013; ինտերնետ մատակարարներ և ցանցային ընկերություններ (ի տարբերություն .net-ի, օգտագործումը սահմանափակված է այս օգտատերերով)
* **.nhs.uk** &#x2013; NHS կազմակերպություններ և հիմնադրամներ
* **.nic.uk** &#x2013; միայն ցանցային օգտագործման համար (բացառապես Nominet UK-ի համար)
* **.org.uk** &#x2013; ոչ առևտրային կազմակերպություններ
* **.parliament.uk** &#x2013; Միացյալ Թագավորության խորհրդարանը և ապակենտրոնացված ազգային խորհրդարաններն ու ժողովները
* **.plc.uk** &#x2013; բաց բաժնետիրական ընկերություններ
* **.police.uk** &#x2013; Մեծ Բրիտանիայի ոստիկանական ուժեր և իրավապահ կազմակերպություններ։
* **.rct.uk** &#x2013; օգտագործվում է բացառապես Royal Collection Trust-ի համար
* **.royal.uk** &#x2013; օգտագործվում է միայն թագավորական ընտանիքի կայքի համար
* **.sch.uk** &#x2013; տեղական կրթական մարմիններ, դպրոցներ, տարրական և միջնակարգ կրթություն, համայնքային կրթություն
* **.ukaea.uk** &#x2013; օգտագործվում է բացառապես Միացյալ Թագավորության Ատոմային էներգիայի վարչության համար

.co.uk, .ltd.uk, .me.uk, .net.uk, .nic.uk, .org.uk, .plc.uk և .sch.uk դոմենները կառավարվում են Nominet UK-ի կողմից և, բացառությամբ .nic.uk-ի, հասանելի են հանրության գրանցման համար (չնայած դրանք բոլորն ունեն տարբեր աստիճանի սահմանափակումներ): Երկրորդ մակարդակի մյուս դոմենները կառավարվում են տարբեր պետական գործակալությունների կողմից և, ընդհանուր առմամբ, ավելի խիստ վերահսկվում են։

## Չգործող դոմեններ
* **.govt.uk** &#x2013; նախկին կառավարական դոմեյն, այժմ ջնջված և փոխարինված .gov.uk-ով։
* **.orgn.uk** &#x2013; նախկին ոչ առևտրային կազմակերպությունների դոմեյն, որն այժմ ջնջվել է և փոխարինվել .org.uk-ով։
* **.lea.uk** &#x2013; տեղական կրթական մարմիններ, որը դուրս է եկել օգտագործումից։
* **.mil.uk** &#x2013; Պաշտպանության նախարարությունը միշտ օգտագործել է .mod.uk-ը իր արտաքին դոմեյնի համար, բայց օգտագործում է .mil.uk-ը իր մասնավոր ցանցում: .mil.uk-ը գոյություն ունի միայն որպես CNAME .mod.uk-ի համար .uk գոտու ֆայլում:

## Մերժված դոմեններ
* **.cym.uk** &#x2013; Ուելսի երկրորդ մակարդակի դոմեյն։ Այն չուներ Ուելսի ինտերնետային համայնքի աջակցությունը, և առաջարկվել էր .cym դոմեյն, որը հետագայում մերժվել էր։ .cymru և .wales վերին մակարդակի դոմեյնները 2014 թվականից ի վեր փոխանցվել են root-ին։
* **.scot.uk** &#x2013; Շոտլանդիայի երկրորդ մակարդակի դոմեյն, որը մերժվել է Nominet-ի կողմից։.scot վերին մակարդակի դոմեյնը հաստատվել է 2014 թվականի հունիսի 10-ին և 2014 թվականի հունիսի 13-ից ի վեր վստահվել է root-ին
* **.sco.uk** &#x2013; Շոտլանդիայի երկրորդ մակարդակի դոմեյն։
* **.soc.uk** &#x2013; առաջարկվում է սոցիալական և հասարակական օգտագործման համար։

## Դոմենային անունների բաշխում
Հատկացումները կատարվում են խիստ կարգով՝ որակավորված դիմորդներին՝ ըստ հերթականության : Տարածքային սահմանափակումներ չկան. դիմորդները պարտավոր չեն որևէ կապ ունենալ Մեծ Բրիտանիայի հետ, բացի ստորև նշվածներից՝ .ltd.uk և այլ սահմանափակված դոմեյնների համար: .co.uk-ը, անկասկած, ամենաշատ օգտագործվող դոմեյնն է, որին հաջորդում են .org.uk-ը, ապա .me.uk-ը։ .plc.uk-ը և .ltd.uk-ը հազվադեպ են օգտագործվում։ .uk դոմեյններից յուրաքանչյուրի համար ամսական նոր գրանցումների քանակը կարելի է տեսնել Nominet UK կայքում։

## Միացյալ Թագավորության հետ կապված վերին մակարդակի դոմեյններ (TLD)
### Երկրի կոդով TLD-ներ (ccTLD-ներ)

### GeoTLD-ներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IANA .uk whois տեղեկություն 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
uk