open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջրվեժ

[մինի|աջից|[Նիագարայի ջրվեժ]]
**Ջրվեժ**, գետի այն հատվածը, որտեղ ջուրը բարձրությունից թափվում է։ Ջրվեժի մեծությունը կախված է բարձրությունից և թափվող ջրի քանակից։ Ջրվեժներով հարուստ են հիմնականում լեռնային գետերը։

## Նիագարայի ջրվեժ
[մինի|աջից|[Անխել|Անխել ջրվեժ]]
Թափվող ջրի քանակով աշխարհում ամենահզորը Նիագարայի ջրվեժն է (համանուն գետի վրա) Հյուսիսային Ամերիկայում։ Բարձրությունը 50 մ է, լայնությունը՝ 1200 մ։ Այծի կղզով բաժանվում է 2 մասի՝ մեծը՝ Կանադայի, փոքրը՝ ԱՄՆ-ի սահմաններում։ Առաջինում թափվող ջրի քանակը վայրկյանում կազմում է 5900 մ³, իսկ ջրի աղմուկը լսվում է 25 կմ հեռավորությունից։ Այստեղից էլ առաջացել է Նիագարա (տեղացիների լեզվով, նշանակում է «Մեծ աղմուկ») անունը։

## Անխել ջրվեժ
[մինի|աջից|[Շաքիի ջրվեժ]]

Հարավային Ամերիկայում՝ Վենեսուելայի Չուրուն գետի վերին հոսանքում է գտնվում աշխարհի ամենաբարձր՝ Անխել ջրվեժը (1054 մ, կոչվել է օդաչու Անխելի անունով, ով 1935 թ-ին հայտնաբերել է այն)։

## Վիկտորիա ջրվեժ
Աֆրիկայում՝ Զամբեզիգետի վրա է գտնվում Վիկտորիա ջրվեժը, որի լայնությունը 1800 մ է, բարձրությունը՝ 120 մ։ Աղմուկը լսվում է տասնյակ կիլոմետրերի վրա, առաջացնում է ջրափոշու հսկայական սյուներ։ Գահավիժելով նեղ կիրճը՝ Զամբեզի գետն իր ճանապարհը հարթում է ժայռերի միջով: 1855 թվականին ջրվեժը հայտնագործել և Անգլիայի Վիկտորիա թագուհու անունով է կոչել անգլիացի ճանապարհորդ Դեյվիդ Լիվինգստոնը։ Տեղացիներն այդ ջրվեժն անվանում են Մոսի օա Տունյա՝ «Շառաչող ծուխ»։

Ջրվեժներն այնքան շատ են Նորվեգիայում, որ այն նաև ջրվեժների երկիր են անվանում։ Խոշոր ջրվեժներից է Ռուսաստանի Իտուրուպ կղզում (Կուրիլյան կղզիներ) գտնվող Իլյա Մուրոմեց ջրվեժը, որի բարձրությունը 141 մ է։

## Հայաստանի ջրվեժները
Բազմաթիվ ջրվեժներ կան նաև Հայաստանում։

Հայաստանի ամենաբարձր ջրասահանք ջրվեժը Ջերմուկի ջրվեժն է։ Այն սկիզբ է առնում բազմաթիվ աղբյուրներից և մոտ 84 մ բարձրությունից թափվում Արփա գետը։ Որոտան գետի կիրճում՝ Սիսիան քաղաքից 3 կմ հյուսիս, գտնվում է Շաքիի ջրվեժը (համանուն գետի վրա)։ Մոտ 18 մ բարձրությունից թափվող այս գեղատեսիլ ջրվեժի ջրի մեծ մասն օգտագործվում է Շաքիի ջրէկում։

## Ջրվեժները և ժամանակը
Ջրվեժներն անփոփոխ ու հարատև չեն։ Թափվող ջրի և նրա հետ շարժվող խոշոր քարերի վիթխարի ուժն աստիճանաբար տաշում, հղկում է անգամ ամենակարծր ապարները։ Գիտնականները ենթադրում են, որ Նիագարա ջրվեժը 20 հազար տարի հետո կարող է անհետանալ, քանի որ գետը ողողահարում, մաշում է ջրվեժի սանդղավանդը, վիթխարի քարերը ջարդվում են ու քշվում ջրի հետ (վերջին փլուզումներից մեկը տեղի է ունեցել 1956 թ-ին)։ Ամեն տարի Նիագարա ջրվեժը մոտ մեկ մետրով նահանջում է, և հնարավոր է, որ թնդյունով թափվող ջրի փոխարեն ժամանակի ընթացքում մնա հանդարտ ու սահուն հոսող մի գետ։

[կենտրոն|մինի|800px|[Իգուասու (ջրվեժ)|Իգուասու, Արգենտինա]]

## Արտաքին հղումներ
*  Հայկական Դպրոցական Հանրագիտարան, Ջրվեժ

Կատեգորիա:Ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ
Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Կատեգորիա:Ջրագրություն
Հայաստանի քրեական օրենսգիրք

**Հայաստանի Հանրապետության Քրեական օրենսգիրք** (**ՀՀ քրեօր**), քրեական իրավունքի հիմնական և միակ աղբյուրը, միակ նորմատիվ ակտը, որը սահմանում է հանցավորությունը և պատժելիությունը Հայաստանի տարածքում։

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի գործող խմբագրությունը ստորագրված է եղել Հայաստանի Հանրապետության այն ժամանակվա նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից 2003 թվականի ապրիլի 29-ին և ուժի մեջ է մտել 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից, փոխարինելով մինչև այդ գործող Հայկական ԽՍՀ-ի 1961 թվականի Քրեական օրենսգիրքը։

## Պատմություն

## Կառուցվածք

## Տես նաև
* Հայաստանի քրեական իրավունք

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ ՔՕ պաշտոնական տեքստը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի օրենսգրքեր
Կատեգորիա:Հայաստանի քրեական իրավունք
Թի Ջեյ Ֆորդ

**Թերենս Ջերոդ «Թի Ջեյ» Ֆորդ** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Ավագ դպրոցում և համալսարանում արժանանալով բազմաթիվ պարգևների` ցուցադրած կոկիկ բասկետբոլի համար՝ Ֆորդն NBA մուտք է գործում 2003 թվականի դրաֆթով, որտեղ ընտրվում է 1-ին ռաունդի 8-րդ ընտրությամբ՝ «Միլոուքի Բաքսի» կողմից։

2004 թվականին ստեղծել է «Թի Ջեյ Ֆորդ հիմնադրամը», որը կոչված է օգնելու երիտասարդ մասնակիցներին իրականացնելու իրենց համալսարանային, քաղաքացիական և անձնական նպատակները։

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք 
* Basketball-Reference.com պրոֆիլ
* NBA.com պրոֆիլ

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Ջարվիս Հեյս

**Ջարվիս Ջեյմս Հեյս** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, թեթև հարձակվող։

Ընտրվել է «Վաշինգթոն Վիզարդսի» կողմից՝ 2003 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ։ NBA-ում անցկացրած տարիներին Հեյսը միջինում իր հաշվին գրանցում էր 8,0 միավոր։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* NBA.com էջ

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Նինթենդո

**«Նինթենդո»** (անգլերեն` Nintendo Co., Ltd., ճապոներեն` 任天堂株式会社) ճապոնական անդրազգային կորպորացիա, որի գլխամասը տեղակայված է Ճապոնիայի Կիոտո քաղաքում։

Ընկերությունն հիմնադրվել է 1889 թվականիի սեպտեմբերի 23-ին՝ սկզբնապես զբաղվելով ճապոնական «հանաֆուդա» կոչվող խաղաթղթերի արտադրությամբ։ Մինչ 1963 թվականը ընկերությունն զբաղվել է տարբեր ոլորտի գործունեություններով՝ տաքսի ծառայություն ապահովելուց մինչև սիրային հյուրանոցներ բացելով։ Վերջիններիս բնույթն այն էր, որ սիրահար զույգերը կարող էին կարճ ժամանակով համար վարձել և այնտեղ հիմնականում զբաղվել սեռական հարաբերություններով։

Դրանից հետո «Նինթենդոն» մուտք է գործում դեռևս նոր ձևավորվող համակարգչային խաղերի արդյունաբերություն և ներկայիս դրությամբ հանդիսանում է Ճապոնիայի 3-րդ ամենամեծ կորպորացիան, որի շուկայական ինքնարժեքը կազմում է 85 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Բացի այդ՝ Նինթենդոյին է պատկանում ամերիկյան Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի (*Major League Baseball*, կրճատ՝ *MLB*) «Սիեթլ Մարիներս» ակումբի բաժնետոմսերի մեծամասնությունը։

«Նինթենդո» բառը ճապոներենից բառացիորեն թարգմանելով կստացվի՝ *«Հաջողությունը թողնել դրախտում»*։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դրությամբ «Նինթենդոն» վաճառել է մոտ 565 միլիոն միավոր համակարգչային տեխնիկա և 3,4 միլիարդ միավոր ծրագրային տեխնիկա։.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Հայ Լաո

**Հայ Լաո**, հայկական երաժշտական ռոք-դուետ։ Դուետի հիմնադիրներն են՝ երկվորյակ եղբայրներ Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները (Թադևոսյան, Տիգրան Թադևոսի և Թադևոսյան, Վարդան Թադևոսի), որոնք կատարում են իրենց հեղինակային երգերը։

## Կենսագրություն
Երկվորյակ եղբայրներ Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները ծնվել են 1976 թ. հուլիսի 21-ին Հայաստանի Արտաշատի շրջանի Գետազատ գյուղում։

1993 թ.-ին, ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, նրանք ընդունվել են Երևանի «Գլաձոր» համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 2000 թ.-ին ավարտել են ուսումը՝ ստանալով պատմաբան-միջազգայնագետի որակավորում։

1994-1996 թթ. ծառայել են Հայաստանի զինված ուժերում։

1998 թ.-ին եղբայրները կազմավորել են «Հայ Լաո» դուետը։

Դուետը կատարում է իր հեղինակային երգերը՝ փորձելով վեր հանել հայ իրականության ցավոտ խնդիրները։

Հայ Լաո դուետը մասնակցել է մի շարք համերգների և փառատոների («Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ», «Հայաստանն իմ հայրենիքն է», «Ոսկե կիթառ», «Կռունկ» հեռուստափառատոն, «Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 80- ամյակին նվիրված երգի փառատոն» և այլն)։ Հայ Լաո դուետը մենահամերգներով հանդես է եկել Երևանի կամերային թատրոնում, Կամերային երաժշտության տանը, Երևան քաղաքի այլ համերգային դահլիճներում, ինչպես նաև Հայաստանի մի շարք մարզերում և Արցախում։

Տիգրան և Վարդան Թադևոսյանները («Հայ Լաո» դուետ) հանդիսանում են նաև «GuitArt» հեղինակ-կատարողների միության հիմնադիր-անդամներ և միության կազմով մասնակցում հեղինակային երգի համերգների։

Դուետը թողարկել է երեք ալբոմ՝«Լքված երկիր», «Հայրենիք», «Կյանքի ՈՒղին» և «Քայլեր» խորագիրը կրող երգերի ընտրանին։

Հայ Լաոն ունի նաև մի քանի տեսահոլովակներ։
Հայ Լաո դուետն ապրում է ակտիվ ստեղծագործական կյանքով։

## Արտաքին հղումներ
Այստեղ կարող եք ունկնդրել Հայ Լաո դուետի երգերը։ https://soundcloud.com/haylao

Կատեգորիա:Ռոք-դուետներ
Միքայել Պիետրուս

**Միքայել Մարվին Սորիանո Պիետրուս** (, ), կարիբիա-ֆրանսիացի նախկին բասկետբոլիստ։ Տասնմեկ մրցաշրջան անցկացրել է Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայում (NBA)։ Խաղացել է է թեթև հարձակվողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։

NBA մուտք է գործել 2003 թ.-ի դրաֆթով` ընտրվելով «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կողմից։

## Արտաքին հղումներ

*NBA.com էջ
*Պաշտոնական կայք 
*NBA.com` դրաֆթային պրոֆիլ

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Բիլբաո

**Բիլբաո** (բասկերեն՝ Bilbo, իսպաներեն՝ Bilbao), քաղաք Իսպանիայի հյուսիսում։ Բիլբաոն Բիսկայա պրովինցիայի կենտրոնն է։ Այն Բասկերի երկրի ամենամեծ մունիցիպալիտետն է և 10-րդ խոշորագույնը Իսպանիայում։ Բիլբաոյում զարգացած է ծանր արդյունաբերությունը. արդյունաբերությամբ այն երկրորդն է Իսպանիայում՝ զիջելով միայն Բարսելոնային։

## Պատմություն
Հնում Բիլբաոյի տեղում եղել է ձկնորսական բնակավայր։ 1300 թվականի հունիսի 15-ին քաղաքը հիմնադրել է Բիսկայայի տիրակալ Դիեգո Լոպես V դե Արոն։

Հետագայում առևտրի համար իր բարենպաստ դիրքի ու քաղաքայի անկախության շնորհիվ, որից Բիլբաոն օգտվում էր որպես Բիսկայայյի քաղաք, այն սկսել է արագ զարգանալ։ Իսպանիայի ներքին պատերազմները քիչ են անդրադարձել քաղաքի վրա, սակայն այն շատ է տուժել Ֆրանսիայի հետ պատերազմի պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օրեր (ամսագիր)

**«Օրեր» եվրոպական անկախ ամսագիր՝** լույս է տեսնում Պրահայում 1999 թվականի սեպտեմբերից։ Հրատարակիչը ոչ կառավարական Կովկաս-Արևելյան Եվրոպա լրատվական կենտրոնն է՝ Հակոբ Ասատրյանի խմբագրությամբ։ Երկամսյա պարբերականը հայաստանյան իրադարձություններից զատ, լուսաբանում է ոչ միայն Չեխիայում բնակվող հայերի գործունեությունը, այլև անդրադառնում է եվրոպական 30-ից ավելի հայ համայնքների մշակութային, քաղաքական ու հասարակական, մարզական ու համայնքային կյանքին:

«Օրեր»–ը մեծ տեղ է հատկացնում Հայաստան-Եվրոպա հարաբերություններին, երկկողմ դիվանագիտական ու քաղաքական կապերին, տնտեսական համատեղ ծրագրերին։ Լայնորեն լուսաբանվում են հայ-չեխական բոլոր ձեռնարկները, հարցազրույցներ ու հոդվածներ են տպագրվում Չեխիայի նշանավոր մարդկանց, կառավարության անդամների ու հասարակական գործիչների հետ։

Արվեստին նվիրված էջերը ներկայացնում են Հայաստանում և Եվրոպայում տեղի ունեցող կարևոր մշակութային միջոցառումները, նոր լույս տեսած գրքերը, հայ և օտար նկարիչներին, երաժիշտներին, գրողներին։ Մարզական էջերում հոդվածներ են տպագրվում հաջողությունների հասած հայ մարզիկների մասին։

«Օրեր» եվրոպական անկախ ամսագիրը տարածվում է 25 երկրներում՝ Չեխիայի Հանրապետությունում, Գերմանիայում, Լեհաստանում, Հունգարիայում, Իտալիայում, Հունաստանում, Ֆրանսիայում, Ռուսաստանի Դաշնությունում, Մեծ Բրիտանիայում, Շվեդիայում, Իսպանիայում, Կիպրոսում, Նիդեռլանդներում, Բելգիայում և այլն։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Հայերը Չեխիայում

Կատեգորիա:Հայերը Չեխիայում
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լրատվամիջոցներ
Տավուշ (այլ կիրառումներ)

**Տավուշ** կարող է նշանակել.
## Աշխարհագրություն
* '''Տավուշ''' (Տուչքատակ), գավառ Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի կազմում։

### Հայաստան
* '''Տավուշ''', մարզ Հայաստանի հյուսիս-արևելքում։
* '''Տավուշ''', գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում։
* '''Տավուշ''', գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։
* Տավուշ, լեռնաշղթա Հայաստանի Տավուշի մարզում։

## Ճարտարապետություն
* '''Տավուշ''', բերդ Հայաստանի Տավուշի մարզում։

## Հեռահաղորդակցություն
* '''Տավուշ''', գործող հայաստանյան հեռուստաընկերություն։
Ծխախոտ

մինի|250x250px|Գերմանական ծխախոտներ
մինի|250px|Բացված ծխախոտի տուփ

**Ծխախոտ**, ծխախոտ բույսի մանրակրկիտ կտրված ու մշակված տերևներ, որոնք մտցված են թղթե գլանակի մեջ՝ ծխելու համար։ Ժամանակակից ծխախոտի գլանակները մեծ մասամբ ֆիլտրացված են։

«Սիգար» կամ «սիգարետ» բառը ծագում է մայաների լեզվով՝ *սիյար* բառից, որը նշանակում է *ծխել [[Ծխախոտ (բույս)|ծխախոտի]] փաթաթած տերևները*) բառը առավելապես բնութագրում է տաբակ կոչվող բույսը, սակայն երբեմն այս բառը կապվում է նաև ծխախոտի ուրիշ տեսակների՝ մեխակի կամ կանեփի հետ, որոնք ծխելով՝ ծխամոլները իրենց պնդմամբ «հաճույք» են ստանում։

մինի|250px|Ծխախոտի կառուցվածքը`<br />1. 95% բջջանյութի ացետատից պատրաստված ֆիլտր<br />2. ֆիլտրը փակելու համար օգտագործվող թուղթ<br />3. ծխախոտը ծածկելու համար նախատեսված թուղթ<br />4. խառնուրդային զանգված

## Կառուցվածք

Ծխախոտի արմատային համակարգը հզոր է, առանցքային։ Ցողունը կանգուն է, կլորավուն, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 120–150 սմ։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջաեզր, կլորավուն, ձվաձև, էլիպսաձև, նշտարաձև և այլն։ Ծաղկաբույլը գնդաձև, վահանաձև, փռված, հակադարձ բրգաձև հուրան է, ծաղիկը՝ երկսեռ, վարդագույն կամ կարմիր։ Պտուղը բազմասերմ, երկբուն, ձվաձև տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, հարթ, մուգ շագանակագույն։

Ծխախոտը ջերմասեր բույս է, աճում է տաք, խոնավ և անձրևոտ վայրերում։ Տերևները համապատասխան մշակումից հետո օգտագործվում են գլանակներ, սիգար, սիգարետներ, ծխամորճի համար թելավոր (կտրտված) ծխախոտ պատրաստելու համար։ Տերևները պարունակում են ածխաջրեր, նիկոտին, սպիտակուցներ, օրգանական թթուներ, եթերայուղեր, բուրավետ նյութեր, սերմերը՝ 36–39% յուղ, որն օգտագործում են տեխնիկական նպատակներով։

## Տարածում

Հայաստանում բավական զարգացած է ծխախոտի արտադրությունը։ Բայց միշտ պետք է հիշել, որ ծխելը վնասակար է առողջությանը։

Ծխախոտի հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։ Սերմերն այնտեղից Եվրոպա են բերվել 16-րդ դարի սկզբին, մեկ դար հետո՝ Ռուսաստան, իսկ 17-րդ դարի վերջին՝ Կովկաս։ Ծխախոտը Հայաստանում մշակում են 19-րդ դարի վերջից։
մինի|աջ|Հակածխախոտային միջոցառումներ Հայաստանում

## Տես նաև
* Ծխախոտի ազդեցությունն առողջության վրա
* Ծխախոտի խճանկարի վիրուս
## Գրականություն
* Технический регламент на табачную продукцию / Документ опубликован в Собрании законодательства РФ № 52, 29.12.2008 г., (ч.I), ст.6223. Текст документа в электронном виде на сайте справочной системы «Техэксперт».
* ГОСТ 3935-2000. Сигареты. Общие технические условия (с изменениями №№ 1 и 2) / М.: ИПК «Издательство стандартов», 2000. Текст документа в электронном виде на сайте справочной системы «Техэксперт».
* ГОСТ 30422-96 (ИСО 3612-75). Табак и табачные изделия. Сигареты. Определение скорости свободного горения / Текст документа в электронном виде на сайте справочной системы «Техэксперт».
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ծխելու և առողջության բազա
* ԳԼՈԲԱԼ լինք 
* Հակածխախոտային միջազգային հասարակական կոալիցիա  
* Ծխախոտ 


Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Բորիս Դիաու

**Բորիս Բաբակար Դիաու-Ռիֆորդ** (ֆրանս.` *Boris Babacar Diaw-Riffiod*, ), ֆրանսիացի բասկետբոլային պաշտոնյա և նախկին բասկետբոլիստ։ Ներկա պահին հանդիսանում է Ֆրանսիայի Pro A բասկետբոլի առաջնության «Մետրոպոլիտանս 92» ակումբի նախագահը

Մարզական կարիայի 14 մրցաշրջան անցկացրել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։ «Սան Անտոնիո Սփըրս» ակումբի կազմում 2014 թվականին դարձել է NBA-ի չեմպիոն։

Ակումբային կարիերայից զատ, հանդես է եկել նաև Ֆրանսիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի կազմում, 2005 և 2011 թվականների Եվրոպայի առաջնություններում համապատասխանաբար գրավելով երրորդ և երկրորդ տեղերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* BorisDiaw.com&nbsp;-&nbsp;Պաշտոնական կայք
* ESPN.com էջ
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Յութա Ջազի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Բոբքեթսի բասկետբոլիստներ
Impact աշխարհի չեմպիոնատ

**Impact աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ** (անգլ.` *Impact World Championship*), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) բարձրագույն չեմպիոնական տիտղոս «Impact Wrestling» կազմակերպությունում։ Հանդիսանում է ընկերության ամենահեղինակավոր չեմպիոնական գոտին և հիմնականում խաղարկվում ծանրքաշային կարգը ներկայացնող մարզիկների շրջանում։

Տիտղոսը գործածվում է գլխավորապես պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի հանդիպումներում, որոնցում մասնակիցները կատարում են նախապես մշակված սցենարներ և ուղղակիորեն չեն մրցակցում միմյանց հետ։

## Արտաքին հղումներ
* impactwrestling.com 

Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի չեմպիոնական տիտղոսներ
TNA սարի արքայի չեմպիոնատ

[մինի|200px|[Էյ Ջեյ Սթայլզը որպես հեռուստատեսային չեմպիոն]]

**TNA սարի արքայի չեմպիոնատ** (), ռեստլինգային չեմպիոնական տիտղոս «TNA» կազմակերպությունում։ Առաջին անգամ ներկայացվել է 2008 թվականին՝ **TNA լեգենդների չեմպիոնատ** (*TNA Legends Championship*) անվամբ, իսկ ավելի ուշ՝ **TNA գլոբալ չեմպիոնատ** (*TNA Global Championship*)։ Առաջին տիղոսակիրը Բուքեր Թին։

Տիտղոսը գործածվում է գլխավորապես պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի հանդիպումներում, որոնցում մասնակիցները կատարում են նախապես մշակված սցենարներ և ուղղակիորեն չեն մրցակցում միմյանց հետ։

## Արտաքին հղումներ
* TNAWrestling.com 

Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի չեմպիոնական տիտղոսներ
Impact X-դիվիզիոնի չեմպիոնատ

մինի|200px|Պայքար Իքս-տիտղոսի համար (Քրիստոֆեր Դենիելս և Էյ Ջեյ Սթայլզ, 2006 թ.)

**Impact իքս-դիվիզիոնի չեմպիոնատ** (), ռեստլինգային չեմպիոնական տիտղոս «Impact Wrestling» կազմակերպության այսպես կոչված **իքս դիվիզիոնում**, որն իրենից ներկայացնում է արագ, վտանգավոր ու ակրոբատիկ հնարքներով լի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի տեսակը։ Տիտղոսի համար պայքարող ըմբշամարտիկները պետք է կշռեն 102 կգ-ից պակաս։

Տիտղոսը գործածվում է գլխավորապես պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի հանդիպումներում, որոնցում մասնակիցները կատարում են նախապես մշակված սցենարներ և ուղղակիորեն չեն մրցակցում միմյանց հետ։

## Արտաքին հղումներ
* impactwrestling.com

Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի չեմպիոնական տիտղոսներ
Եբրայերենի այբուբեն

**Եբրայերենի այբուբեն** կամ **հրեական գիր**, բաղկացած է արամեական ծագում ունեցող 22 տառերից, որոնք հայտնի են նաև «քառակուսի գիր» անունով։ Գործածվում է եբրայերենում, իդիշում և հրեական այլ լեզուներում։ Ինչպես և սեմական լեզուների մեծամասնության գիրը, եբրայական գրի ուղղությունն աջից ձախ է։ Արդյունքում եբրայերեն գրքերը սկսվում են այնտեղ, որտեղ այլ լեզուներով գրվածներն ավարտվում են։

## Այբուբեն
Եբրայական գիրը բաղաձայնային է՝ տառերը մեծ մասամբ նշում են բաղաձայն հնչյունները, նաև այն ձայնավորները, որոնք հին եբրայերենում երկար էին։ Եբրայերեն տառերը չեն բաժանվում մեծատառերի ու փոքրատառերի, սակայն մեծապես տարբերվում են տպագիր ու ձեռագիր տառերը։ Տառերն ունեն նաև թվային արժեք։ Հին եբրայերենի հետ համեմատած՝ տառերի հնչյունական որակն արդի եբրայերենում կրել է որոշ փոփոխություններ, քանի որ արդի եբրայերենն ամբողջությամբ չի պահպանել հին եբրայերենի հնչյունական համակարգը։

### Ձայնավորներ
Եբրայերենի մնացած ձայնավորները նշվում են կետերից ու գծիկներից կազմված հատուկ նշաններով՝ ձայնանիշերով (եբրայերեն՝ *նեկուդոթ*), որոնք, բացի մեկից, դրվում են տառի տակ և ընթերցվում նրանից հետո։ Ձայնանիշերով գրությունը կոչվում է ձայնավորված գրություն։ Այս գրությամբ, որպես կանոն, տպվում են բանաստեղծական ժողովածուները, կրոնական ու մանկական գրքերը, եբրայերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկներն ու բառարանները։ Այդուհանդերձ, տեքստերի մեծ մասը ձայնանիշեր չունի, իսկ այսպիսի գրությունը կոչվում է չձայնավորված։

## Տառերի գծագրությունը և արտասանությունը

## Տառերի անուններն ու արտասանությունը
Ստորև բերված աղյուսակում ներկայացվում են տառերի անվանումները՝ ըստ արդի եբրայերենում ընդունված արտասանության (թեև հին եբրայերենում տառերի անվանումներն էապես չեն տարբերվում արդի եբրայերենում ընդունված ձևերից), ինչպես նաև տառերի արտասանությունը հին եբրայերենում և արդի եբրայերենում։ Աղյուսակից հետո բերված են ծանոթագրություններ, որոնցում բացատրվում են տառերի արտասանական առանձնահատկությունները հին եբրայերենում։

## Նշումներ

## Աղբյուրներ
# 
# 
# 

## Տես նաև
* Եբրայերեն
* Սեմական լեզուներ
* Պաշտոնական լեզու
* Լեզվաընտանիքների ցանկ

Կատեգորիա:Եբրայերեն
Դեյքստրայի ալգորիթմ

**Դեյքստրայի ալգորիթմ**, կշռված գրաֆների (որը կարող է ներկայացնել ճանապարհային ցանց) գագաթների միջև ամենակարճ հեռավորությունը գտնող ալգորիթմ։ Հայտնաբերել է հոլանդացի գիտնական Էդսգեր Վիբե Դեյքստրան 1956 թվականին և հրատարակել երեք տարի անց։

Գոյություն ունեն ալգորիթմի բազմաթիվ տարբերակներ։ Դեքստրայի նախնական ալգորիթմը գտել է երկու տրված գագաթների միջև ամենակարճ հեռավորությունը, բայց ավելի տարած տարբերակում ալգորիթմը գտնում է ֆիքսված գագաթից գրաֆի մյուս գագաթների հեռավորությունը՝ կառուցելով ամենակարճ հեռավորության ծառ։

Ալգրոիթմը գտնում է գրաֆում տրված գագաթից մյուս բոլոր գագաթների հեռավորությունը։ Այն կարող է նաև կիրառվել մեկ գագաթից մյուս գագաթ հեռավորությունը գտնելու համար՝ դադարեցնելով ալգորիթմը ցանկալի հեռավորությունը գտնելուց հետո։ Օրինակ, եթե գրաֆի գագաթները համապատասխանում են քաղաքների, իսկ կողմերի գինը համապատասխանում է քաղաքների միջև հեռավորությանը (պարզության համար ենթադրենք, որ քաղաքների մեջ կա երթևեկելի ճանապարհ, որի վրա խանգարող օբյեկտներ չկան), ապա Դեքստրայի ալգորիթմը կարող է կիրառվել տրված քաղաքից յուրաքանչյուր քաղաք տանող ամենակարճ ճանապարհը գտնելու համար։

## Խնդրի ձևակերումը
օրինակներ
**Տարբերակ 1.** Տրված է ավտոճանապարհների ցանց, որոնք կապում են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքները միմյանց հետ։ Որոշ ճանապարհներ միակողմանի երթևեկելի են։ Անհրաժեշտ է գտնել Երևանից դեպի հանրապետության մնացած քաղաքներ տանող ամենակարճ ճանապարհները (շարժվել կարելի է միայն ավտոճանապարհներով)։ 
**Տարբերակ 2.** Տրված է որոշակի քանակի թռիչքուղիներ երկրագնդի երկրների միջև, որոնցից յուրաքանչյուրի արժեքը հայտնի է։ Կամայական "Ա" երկրից "Բ" երկիր թռիչքի արժեքը կարող է հավասար չլինել "Բ"-ից "Ա" թռիչքի արժեքին։ Անհրաժեշտ է գտնել Հայաստանից Իտալիա ուղևորության նվազագույն հնարավոր արժեքը (հնարավոր է, որ թռիչքն ընթանա միջանկյալ կանգառներով)։

## Պաշտոնական սահմանում
Տրված է կշռված ուղղորդված գրաֆ G(V,E) առանց հանգույցների և բացասական կշիռ ունեցող կողմերի։ Գտնել G գրաֆի որևէ a գագաթի ամենակարճ հեռավորությունը այդ գրաֆի մնացաց բոլոր գագաթներից։

## Օրինակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրաֆների ալգորիթմներ
Վեց հայկական նահանգներ

**Վեց հայկական նահանգներ** կամ **վեց հայկական վիլայեթներ** ( *Vilâyat-ı Sitte*, ) գերակշռող կամ հիմնականում հայկական բնակչություն ունեցող Օսմանյան կայսրության վեց վիլայեթների ընդհանուր անվանումը։ 
մինի|350px|Վեց հայկական վիլայեթեները 20-րդ դարի սկզբին։

#Վանի
#Էրզրումի
#Խարբերդի
#Բիթլիսի
#Դիարբեքիրի
#Սվազի

## Տերմին
«Վեց վիլայեթները» («Վեց հայկական նահանգներ») դիվանագիտական տերմին էր, որը բնորոշվում էր Օսմանյան կայսրության՝ հայերով բնակեցված տարածքները։ Ռուս և եվրոպացի դիվանագետները հաճախ են հիշատակել դրանք Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի մշակման և 1878 թվականի Բեռլինի կոնգրեսի ժամանակ։

## Բնակչություն
### Էթնիկ խմբեր
Օսմանյան կայսրության նահանգներում ազգությունների վիճակագրական վերլուծություն, որն իրականացրել է Պոլսո Հայոց պատրիարքը 1912 թվականին.

### Պաշտոնական վիճակագրություն
1914 թվականին օսմանյան բնակչության պաշտոնական վիճակագրությունը, որը հիմնված է ավելի վաղ մարդահամարի վրա, նվազեցրել է էթնիկ փոքրամասնությունների, այդ թվում՝ հայերի թիվը․

### Խոշոր քաղաքներ

## Տես նաև
* Արևմտյան Հայաստան
* Հայկական բարեփոխումների ռուս-թուրքական համաձայնագիր
* Հայոց ցեղասպանություն
* Վիլսոնյան Հայաստան

## Ծանոթագրություններ

**Մատենագիտություն**
* 

Կատեգորիա:1878 հայտնություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարը Հայաստանում
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Հայկական հարց
Կատեգորիա:Օսմանյան Հայաստան
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության վիլայեթներ
Միշել Տրախտենբերգ

**Միշել Քրիստին Տրախտենբերգ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Եվրոտուր», «Հայրիկը կրկին 17 տարեկան է» և այլ ֆիլմերով, ինչպես նաև «Բաֆի» (2000–03) հեռուստասերիալում հանդես գալով։

## Վաղ տարիներ
Տրախտենբերգը ծնվել է Նյու Յորքում։ Լանա և Մայքլ Տրախտենբերգների թվով երկրորդ աղջիկն է։ Հայրը գերմանացի է, իսկ մայրը ծնվել է Ռուսաստանում։ Միշելը վարժ տիրապետում է ռուսերենին։ Նրա ընտանիքի անդամները հրեա են, և տատիկն ու պապիկը բնակվում են Իսրայելում։ Տրախտենբերգն ավագ քրոջ՝ Իռենի հետ մեծացել է Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում։

### Մահ
2025 թվականի փետրվարի 26-ին Տրախտենբերգին մահացած են գտել Նյու Յորքի իր բնակարանում։ ABC News-ը հայտնել է, որ նա ենթարկվել է լյարդի փոխպատվաստման և «հնարավոր է, որ բարդություններ է ունեցել», սակայն նշել է, որ տեղի ոստիկանությունը մահը կասկածելի չի համարում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

IMDb էջ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Զորան Պլանինիչ

[մինի|220px|Զորան Պլանինիչը տաքացնող վարժություններ է կատարում ([2008 թ.-ի Իսպանիայի բարձրագույն լիգայի գերեզրափակիչ)]]

**Զորան Պլանինիչ** (խորվ.` *Zoran Planinić*, ), խորվաթ նախկին բասկետբոլիստ։ Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի, թեթև հարձակվողի և խաղարկողի դիրքերում։

Կարիերայի ընթացքում 3 մրցաշրջան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA)` «Նյու Ջերսի Նեթս» (այժմ՝ *«Բրուքլին Նեթս»*) ակումբի կազմում։

Հանդես է եկել նաև Խորվաթիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

## Արտաքին հղումներ
*NBA.com պրոֆիլ
*Euroleague.net պրոֆիլ
*Basketball-reference.com  
*Basketpedya.com պրոֆիլ

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Վահան Եղիազարյան

**Վահան Եղիազարյան** (), կուսակցական, պետական գործիչ, ՀՀ քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական (29.12.2003 թ.), Բնապահպանության միջազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1998 թ.), Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ (1986 թ.), Ժուռնալիստների միջազգային ֆեդերացիայի անդամ (1999 թ.), Ապարանի շրջանի Վարդենիս (գյուղ)ի համայնքի պատվավոր քաղաքացի (30.05.2003 թ.)։

## Կրթություն
1965 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցը, 1970 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը, 1998 թվականին՝ USAID կրթական ակադեմիայի տնտեսագիտական ժուռնալիստիկա բաժնի երկամյա դասընթացը։

## Գործունեությունը
1970-1974 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ էլեկտրոնային արդյունաբերության նախարարության Ապարանի «Նիգ» գործարանում։ Եղել է ճարտարագետ-տնտեսագետ, պլան-տնտեսագիտական բաժնի պետ, ապա՝ գործարանի արհմիության կոմիտեի ազատված նախագահ։ 1974-1982 թվականներին աշխատել է Հայաստանի կոմերիտական կառույցներում։ 1974-1976 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Ապարանի շրջկոմի 1-ին քարտուղար, 1976-1982 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ կենտկոմի գործերի կառավարիչ։ 1982-1989 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմի գործերի կառավարչության հրատարակչության հարցերով հրահանգիչ, 1989-1991 թվականներին՝ ՀԿԿ կենտկոմի գործերի կառավարչի տեղակալ, ապա՝ գործերի կառավարիչ։ 1991-1993 թվականներին եղել է ՀՀ ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների «Արմենի» ասոցիացիայի առաջատար մասնագետ-խորհրդական։ «Արմենիա» ասոցիացիան համախմբել է ՀՀ ռազմարդյունաբերության համալիրի ձեռնարկությունները։ Անմիջականորեն զբաղվել է Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս գտնվող մատակարար ձեռնարկությունների հետ կապերի հարցերով։ 1993-1994 թվականներին աշխատել է ՀՀ կառավարության տնտեսական վարչության պետի առաջին տեղակալ, 1994-1997 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնությունում ՀՀ կառավարության գործերի կառավարչության տնօրինության ղեկավար, 2000-2002 թվականներին՝ ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետի տեղակալ, 2002-2011 թվականներին՝ ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի աշխատակազմի ղեկավար։ 2011 թվականին նշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարարի խորհրդական։ 1997 թվականին ընտրվել է Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապի և համագործակցության հայկական ընկերության նախագահի տեղակալ։

## Գրականություն
* Տիգրան Հայազն, Վարդենիս. հանրագիտարան։ Երևան, 2009 թ., էջ 46-47։

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ պետական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ապարան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի** կարող է նշանակել՝
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, ոչնչացված 5-րդ դարի եկեղեցի Երևանում
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, կիսավեր եկեղեցի Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Զովունի գյուղում
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, եկեղեցի Հայաստանի Տավուշի մարզի Սևքար գյուղում
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանի հայաբնակ Շահումյան քաղաքում
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Շալվա գյուղում
Ապարանի ջրամբար

**Ապարանի ջրամբար** , *Ապարանի լիճ*, արհեստական ջրամբար Հայաստանի  Արագածոտնի մարզում, Քասաղ գետի վերին հոսանքում, Քուչակ և Եղիպատրուշ գյուղերի միջև։

Կառուցվել է 1962-1967 թթ-ին Ցոլակ Հակոբի Գեւորգյանի կողմից։ Մակերեսը 7,9 քառակուսի կիլոմետր է, ընդհանուր ծավալը՝ 91 միլիոն խորանարդ մետր, օգտակարը՝ 81 միլիոն խորանարդ մետր, ջրթողունակությունը վայրկյանում 18 խորանարդ մետր։ Ջրամբարի ամբարտակը հողային է, բարձրությունը՝ 50 մ, երկարությունը՝ 200 մ։

Սնվում է Քասաղ գետի, Լուսագյուղ, Վարդենիս, Թթուջուր, Եղիպատրուշ, Քուչակ գետակների և մթնոլորտային տեղումներից։ Ձմռանը սառցակալում է։ Օգտագործվում է ոռոգման համար։ Ջուրը տրվում է նախկին Աշտարակի, Էջմիածնի շրջաններին։ Ջրամբարի հիմնական ձկնատեսակը տեղական կողակն է։ Այստեղ բուծվել է նաև Սևանա լճի իշխանը, սիգը և ծածանը։ Վերջին տարիներին այստեղ բուծվել է նաև խեցգետինը։ Շրջակայքում կառուցվել են հանգստյան գոտիներ։ Ջրամբարի ջրերի տակ են մնացել Քասաղ, Զովունի և Ղուշչի գյուղատեղերը, որոնց բնակիչները վերաբնակեցվել են Երևանի շրջակայքում։

Նախկին Զովունի գյուղում ջրի սահմանագծից 1967 թ-ին հանվել և անվտանգ տեղ են փոխադրվել V դարում կառուցված Սուրբ Վարդան և Թուխ Մանուկ փոքրաչափ եկեղեցիները։ IV դարում կառուցված Պողոս-Պետրոս բազիլիկ տաճարը տարեկան 3-4 ամիս մնում է ջրային տարածքի մեջ։

## Պատկերասրահ

Ապարանի ջրամբար-4.jpg|thumb|Ապարանի ջրամբարը Զովունի հին բնակատեղիից
Ապարանի ջրամբար-1.jpg|thumb|Ապարանի ջրամբարը Զովունի հին բնակատեղիում տեղակայված Ս․ Պողոս-Պետրոս եկեղեցուց
Ապարանի ջրամբար-2.jpg|thumb|Ապարանի ջրամբարը Զովունի հին բնակատեղիում տեղակայված Ս․ Պողոս-Պետրոս եկեղեցուց
Ապարանի ջրամբար3.jpg|thumb|Ապարանի ջրամբարը Զովունի հին բնակատեղիում տեղակյաված Ս․ Պողոս-Պետրոս եկեղեցուց
Nature near Aparan Reservoir and Kuchak village 02.jpg|Տեսարան դեպի Ապարանի ջրամբարը Քուչակ գյուղից



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ջրամբարներ
Յուրի Շևչուկ

**Յուրի Յուլիանովիչ Շևչուկ** (*Ю́рий Юлиа́нович Шевчу́к*, , Յագոդնոե, Մագադանի մարզ), «ԴԴՏ» ռոք-խմբի հիմնադիր, ղեկավար և երգերի հեղինակ, նկարիչ և պրոդյուսեր։ Բաշկորտոստանի ժողովրդական արտիստ (2005)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցիչների ընտանիքում։ Հայրը՝ Յուլիան Սոսֆենովիչ Շևչուկը (1924-2013), ուկրաինացի էր, Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից, զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ։ Մայրը՝ Ֆանիա Ակրամովնա Գարեևա (ծն. 1924 թ.), թաթարուհի է։

Վաղ տարիքում փոխադրվել է Հյուսիսային Կովկաս, ապա՝ Ուֆա։ 1982 թ. դարձել է «Золотой камертон» մրցույթի դափնեկիր։ 1985 թվականից բնակվում է Սանկտ-Պետերբուրգում։

Շևչուկի պոեզիայում շոշափվող հիմնական թեմաներն են քաղաքացիական-հայրենասիրական կեցվածքը, հրաժարումը բռնությունից, սոցիալական սատիրան և բողոքը։ Կրոնական մոտիվները կարևոր տեղ են զբաղեցնում Շևչուկի պոեզիայում։ Նա դավանում է ուղղափառ քրիստոնեություն, սակայն դեմ է եկեղեցու և քաղաքականության համատեղմանը և դատապարտում է կրոնական ֆանատիզմը։

2007 թ. դարձավ "Տրիումֆ" ռուսական մրցանակի դափնեկիր գրականության և արվեստի ոլորտում երևելի նվաճումների համար": Մրցանակից ստացված միջոցները հատկացրել է բարեգործությանը։

2013 և 2024 թթ․ ԴԴՏ խմբի հետ համերգներ է տվել Երևանում։

## Սոլո կարիերան
ԴԴՏ-ի կազմից դուրս Շևչուկը թողարկել է մի քանի սոլո ալբոմներ.
* «Череповецкий магнитоальбом» (1983)
* «Кочегарка» (1985)
* «Москва. Жара» (1985)
* «Акустика» (երկու համերգ) (2001)
* «Прекрасная любовь» (2007)
* «L’Echoppe» (2008)
* «Сольник» (2009).

### Աշխատանքը ֆիլմերում
Որպես դերասան խաղացել է մի շարք ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Духов день» (1990), «Город» (1990), «Жила-была одна баба» (2011)։ Բազմաթիվ ֆիլմերի համար («Азазель», «Generation П») գրել է երաժշտություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուրի Շևչուկ․ «Ռոքը Երևանն է»

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Անտարկտիկա)

**Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի** (), ռուս ուղղափառ եկեղեցի Անտարկտիկայի Հարավային Շետլանդյան կղզեխմբի Վատերլոո կղզում, Բելիննսհաուզեն ռուսական բևեռային կայանի մոտակայքում։ Եկեղեցին ունի 15 մետր բարձրություն և կարող է տեղավորել մինչև 30 մարդ։ Այժմ եկեղեցին Սուրբ Երրորդության մայրավանքի () հայրապետական վանատունն է։

## Պատմություն

## Արտաքին հղումներ
* Տաճարի նկարագրությունը  в LiveJournal-ում
* Եկեղեցու պատմությունը 

Կատեգորիա:Ուղղափառ տաճարներ
Կատեգորիա:Անտարկտիկա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Զովունի)

**Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Ապարանի ջրամբարի ձախ ափին, թեքության վրա։

## Պատմություն
250px|մինի|ձախից|Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
Զովունիի Պողոս-Պետրոս եկեղեցին կառուցվել է 5-րդ դարի առաջին կեսին՝ բազիլիկ հատակագծով։ 5-րդ դարի վերջին կամ 6-րդ դարի սկզբին Գրիգոր Գնթունի իշխանը տաճարը վերակառուցել է ներսից՝ պայտաձև, դրսից ուղղանկյուն խորանով գմբեթավոր եկեղեցու՝ երկայնական պատերին հզոր գմբեթակիր որմնամույթեր կցելով։

Զովունիի Պողոս-Պետրոս եկեղեցին հայ ճարտարապետության մեջ եկեղեցական շենքի նոր տիպի՝ գմբեթավոր դահլիճի առաջին օրինակն է։ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին վերանորոգվել է 1896-ին, քարե կտուրի փոխարեն ծածկվել է փայտով։ 20-րդ դարում քանդվել են եկեղեցու ծածկը և հարավային պատը։

## Ջրամբարի կառուցում
250px|մինի|ձախից|Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
1962-1967 թթ-ին Ապարանի ջրամբարի շինարարության պատճառով Պողոս-Պետրոս եկեղեցու արևելյան կողմում եղած 4-5-րդ դարերի Թուխ Մանուկ փոքրաչափ բազիլիկ տիպի միանավ եկեղեցին և հարավային կողմում եղած 5-րդ դարի Սուրբ Վարդան մատուռ-դամբարանը 1967 թ-ին տեղափոխվել են գյուղի արևելյան կողմում գտնվող Խաչեր կոչվող հատվածը և իրենց պահպանված չափով վերաշարվել։ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, ցավոք, մնացել է նույն տեղում և 1967 թ-ից սկսած տարեկան 3-4 ամիս մինչև պատուհանների բարձրությամբ մնում է ջրի գերության մեջ։ Այդ վիճակով էլ մինչև 2005 թթ. շինության պատերն ամբողջական վիճակում պահպանվում էին։ Միայն 2005 թ-ին եկեղեցու արևելյան պատը տևական ողողումներից հետո քանդվել է։

## Պատկերասրահ

Saint Paul-Peter church (Zovuni)-1.jpg
Ruins of Saint Paul - Peter Church in Aragatsont, Armenia 2.jpg
Saint Paul-Peter church (Zovuni)-4.jpg
Զովունի 02.jpg|
Զովունի 03.jpg|
Զովունի 04.jpg|
Ruins of Saint Paul - Peter Church in Aragatsont, Armenia.jpg|
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի2.jpg|
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի3.jpg|
Զովունի 11.jpg|
Inside the ruins of Saint Paul - Peter Church in Aragatsont, Armenia.jpg|


## Գրականություն
* Վիկտոր Պետրոսյանց /Տիգրան Պետրոսյանց/, Նիգ-Ապարանի պատմաճարտարապետական հուշարձանները։ Երևան, 1988 թ., էջ 31-36։
* Վիկտոր Պետրոսյանց /Տիգրան Պետրոսյանց/, Զովունիի արձանագրությունները։ ՀՀ ԳԱ "Պատմա-բանասիրական հանդես", 1980 թ., թիվ 3, էջ 303-306։

## Տես նաև
* Գմբեթավոր դահլիճ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զովունիի՝ ջրի տակ անցնող և դուրս եկող Պողոս-Պետրոս եկեղեցին

պ
զ
պ
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի** կարող է նշանակել՝

## Հայաստան
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի, նորակառույց եկեղեցի Երևանում։
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի - Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Կիրանց գյուղում
## Ռուսաստան
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Ազով), տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Կամենսկ-Շախտինսկի), ուղղափառ եկեղեցի ՌԴ Ռոստովի մարզի Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։ 
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Նովոչերկասկ), նախկին ուղղափառ տաճար Դոնի զորքի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Չերնեցով), եկեղեցի ՌԴ Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի  Չերնեցով խուտորում։
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Վոլչենսկի), եկեղեցի ՌԴ Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանի  Վոլչենսկի խուտորում։

## Անտարկտիկա
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի, ռուս ուղղափառ եկեղեցի Անտարկտիկայում։

## Ադրբեջան
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի - Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի Նորս (Նորագյուղ) գյուղի արևմտյան թաղամասում

## Վրաստան
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի - եկեղեցի Վրաստանում։ Գտնվում է Կազբեկ լեռան լանջին, Ռազմավիրական ճանապարհի վրա գտնվող Գերգեթի գյուղում, Չխերի գետի աջ ափին
* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի - հայկական եկեղեցի` Ջավախքում, Ախալքալաքի Կուլիկամ գյուղում
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Մովսեսգյուղ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, համարյա ոչնչացված Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Մովսես գյուղում։ Այժմ եկեղեցուց մնացել են միայն հյուսիսային և արևելյան պատերը, սակայն այս հին եկեղեցուն կից կառուցել են նոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։

Ի տարբերություն նոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու այս Սուրբ Գևորգ եկեղեցին կոչվում է «հին եկեղեցի»։

## Պատմություն

## Տես նաև
* Մովսեսգյուղ
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մովսեսգյուղ)

## Արտաքին հղումներ
* Հոդված «Կողպած դռներն ու փամփուշտի հետքերը այստեղ ամենուր են»

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

գ
Կատեգորիա:Մովսեսգյուղ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բերդ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի**, ամբողջապես ոչնչացված Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքում։

## Պատմություն
Բերդի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին քանդված է եղել խորհրդային իշխանությունների կողմից 1930-ականներին

## Տես նաև
* Տավուշի բերդ

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

գ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Արծվաբերդ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, ամբողջապես ոչնչացված Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Արծվաբերդ գյուղում։

## Տես նաև
* Տավուշի մարզ

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Կոթի)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հիմնանորոգված եկեղեցի ՀՀ Տավուշի մարզում։ 

## Գրականություն
* 
* Կառուցվել է 1900 թ.: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ոսկեպար)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Տավուշի մարզի Ոսկեպար գյուղում՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ։

## Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման ժամանակի վերաբերյալ մատենագրական և վիմագրական տեղեկություններ հայտնի չեն։ Ճարտարապետական վերլուծությունից ելնելով՝ այն թվագրվում է 6-ից 7-րդ դարերով։

1975–1977 թվականներին եկեղեցին նորոգվել Է։

## Ճարտարապետական նկարագիր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին դասվում մաստարայատիպ հուշարձանների շարքին։ Քառակուսի հատակագծով աղոթասրահի կենտրոնական ծավալը շարունակվում է գմբեթով։ Թմբուկը ներսից և դրսից ութանիստ է։ Անցումը գմբեթատակ քառակուսուց գմբեթի բոլորակ հիմքին իրականացված է տրոմպների հաջորդական երեք շարքով։ Գմբեթածածկ քառանկյունի ծավալի նիստերին կցված են արտաքուստ ուղղանկյուն, ներսից կիսաշրջանաձե խորաններ։ Արևելյան խորանի երկու կողմի սենյակները խորանի ծավալից զգալի ցածր են, որի հետևանքով կառույցի ընդհանուր ծավալատարածական հորինվածքում ունեն երկրորդական նշանակություն։

Եկեղեցու ճարտարապետական կերպարի պարզության, լակոնիկության և արտահայտչականության գրավականն են հարդարանքից գրեթե զուրկ ճակատների մոնոլիտությունը, մոնումենտալ պատերի հարթայնությունը, որ շատ բնորոշ է 5-ից 7-րդ դարերի հայկական ճարտարապետությանը։ Եկեղեցու թմբուկի նիստերը մշակված են զույգ սյուների դեկորատիվ կամարաշարով, արևմտյան և հարավային մուտքերը՝ զույգ կիսասյուներով և ճակտոնով պսակված շքամուտքի ձևով (արևմտյան ճակատակալ քարին պատկերված է զարդարուն խաչ), լուսամուտները՝ պարզ պսակներով։ Ներսի պատերը հավանաբար սվաղված են եղել և ծածկված որմնանկարներով։ Տաճարի ամբողջականությունը, նրա համաչափությունների կատարյալ ներդաշնակությունը վկայում են կառուցողի մեծ վարպետությունը։

## Պատկերասրահ

Voskepar S Astvacacin plan.jpg|Եկեղեցու հատակագիծը
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ոսկեպար) 2020 06.jpg|Եկեղեցու գլխավոր մուտքը, սեպտեմբեր, 2020 թ․
Holy Mother of God Church (Voskepar) 04.jpg|Գլխավոր մուտքի բարավորին քանդակված խաչ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ոսկեպար) 2020 01.jpg|Եկեղեցու համայնապատկերը, սեպտեմբեր, 2020 թ․
Ոսկեպարի Սբ. Աստվածածին եկեղեցի 10.jpg
Holy Mother of God Church (Voskepar) 12.jpg|Ներքին Ոսկեպարից տեսարան դեպի եկեղեցի, ետին պլանում՝ Ոսկեպար գյուղ


## Ծանոթագրություններ

ա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
ա
Հայաստանի քարանձավներ

Հայաստանի տարածքում շատ են քարանձավները, որոնք այդ տարածաշրջանում նախկինում եղած հրաբխային բարձր ակտիվության արդյունք են։

Հայաստանի քարանձավների շարքում ամենահայտնին Արենիի քարանձավն է, որտեղ հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին կոշիկը (5 500 տարեկան)։ Այն հայտնի է նաև նրանով, որ այդտեղ գինի են պատրաստել դեռ մեր թվարկությունից 4000 տարի առաջ։

Հայաստանի ամենահայտնի քարանձավների ցուցակը

1. Մոզրովի Վայոց ձոր

2. Մագիլի Վայոց ձոր

3. Արջերի Վայոց ձոր

4. Թռչնի Վայոց ձոր

5. Կանաչ Տավուշ

6. Կարմիր Վայոց ձոր

7. Լաստիվերի Տավուշ

8. Յոթ հորերիԱրագածոտն

9. Դավրիժեցու Կոտայք

10. Անահիտ Վայոց ձոր

11. Գետնազաղա Լոռի

12. Մյարոզի Վայոց ձոր

## Պատկերասրահ


File:Stalactite Reptilles Claw Cave.jpg|Մագելի քարանձավ
File:Stalactite Reptilles Claw Cave2.jpg|Մագելի քարանձավ



[800px|thumb|center|<center>Արենի քարանձավը [Արփա գետի ափից]]

## Աղբյուրներ
* Է. Սարգսյան, Քարանձավները բացում են իրենց գաղտնիքները, Հայաստան, Երևան,1989,280 է
* Ս. Շահինյան, Հայաստանի քարանձավները, գիրք Ա, Զանգակ, Երևան,2005է

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի քարանձավներ
Վաղարշ Ա Պարթև

**Վաղարշ Ա Պարթև** ( *Balāsh*, ), Պարթևաստանի արքա մ.թ. 51-ից առ 78 թվականը։ Վոնոն Բ-ի որդին։ Պարթևաստանի հզորագույն տիրակալներից մեկը։ Զիջել է Ատրպատականի գահը իր որդուն` Բակուրին, օժանդակել է եղբորը՝ Տրդատին նվաճելու Մեծ Հայքի գահը։ Դա հանգեցրել է հռոմեա-պարսկական երկարատև պատերազմի (54–64), որն ավարտվել է Հռանդեայի պայմանագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարթև Արշակունիներ
Քարանձավ

400px|աջից|մինի|Խաչաղբյուր
400px|աջից|մինի|Քարանձավ
**Քարանձավ** (նաև՝ քարայր, այր, անձավ), երկրակեղևի վերին շերտերի դատարկ տարածություն, որը Երկրի մակերևույթ է դուրս գալիս մեկ կամ մի քանի ելքերով։

## Քարանձավների առաջացումը

Առաջանում է ջրի ներգործությամբ հեշտ լուծվող ապարների (կրաքար, դոլոմիտ, բազալտ, գիպս և այլն) լվացատարման և այլ շարժընթացների հետևանքով։

## Շթաքարեր և պտկաքարեր
 
Կրաքարային քարայրերում կան հոսքային գոյացություններ, որոնք կոչվում են շթաքարեր (ստալակտիտ) և պտկաքարեր (ստալագմիտ)։ Քարայրի կամարից կաթող ջուրը մասամբ գոլորշիանում է՝ թողնելով կալցիումի կարբոնատի բարակ նստվածքաշերտ, որը, հետզհետե աճելով, առաջացնում է շթաքար, իսկ հատակին կաթող նստվածքից գոյանում է պտկաքար։ Շթաքարերը քարե լեզվակների տեսքով կախվում են քարայրի առաստաղից, իսկ պտկաքարերը հատակից վեր են բարձրանում քարե սյուների նման և, երբեմն միմյանց միանալով, գոյացնում են միասնական սյուն (ստալագնատ)։ Շթաքարերն ու պտկաքարերը շատ հաճախ այնքան գեղեցիկ գոյացություններ են առաջացնում, որ վաղուց արժանացել են զբոսաշրջիկների ուշադրությանը։

## Արտաքին հղումներ
* Է. Սարգսյան, Քարանձավները բացում են իրենց գաղտնիքները, Հայաստան, Երևան,1989,280 է
* Ս. Շահինյան, Հայաստանի քարանձավները, գիրք Ա, Զանգակ, Երևան,2005է
*  Հայկական դպրոցական Հանրագիտարան, Քարայր

Կատեգորիա:Քարանձավներ
Փակ բաժնետիրական ընկերություն

**Փակ բաժնետիրական ընկերություն** (**ՓԲԸ**), բաժնետիրական ընկերություն, որի բաժնետոմսերը ի տարբերություն բաց բաժնետիրական ընկերության բաշխվում են միայն հիմնադիրների կամ նախապես որոշված անձանց միջև։

## Հայաստան
Ըստ ՀՀ Բաժնետիրական ընկերությունների մասին օրենքի Փակ Բաժնետիրական Ընկերությունը պետք է ունենա 2 կամ ավելի բաժնետեր, բայց ոչ ավելի քան 49 բաժնետեր։ Եթե բաժնետերերի թիվը 50 և ավելի է դարձել, ապա Ընկերությունը մեկ տարվա ընթացքում պետք է վերակազմավորվի Բաց Բաժնետիրական Ընկերության կամ համապատասխանաբար կրճատի իր բաժնետերերի քանակը. իսկ եթե ունի միայն մեկ բաժնետեր, պետք է վերակազմավորվի Սահմանափակ Պատասխանատվությամբ Ընկերության կամ համապատասխանաբար ավելացնի իր բաժնետերերի քանակը։ Հակառակ 2 դեպքերում էլ այն ենթակա է լուծարման դատական կարգով։ Փակ Բաժնետիրական Ընկերության բաժնետերն ունի այդ Ընկերության այլ բաժնետերերի կողմից վաճառվող բաժնետոմսերը ձեռք բերելու նախապատվության իրավունք։ Եթե Ընկերության կանոնադրությամբ նախատեսված ժամկետում բաժնետերերից ոչ մեկը չի օգտվում նախապատվության իր իրավունքից, ապա Ընկերությունն իրավունք ունի այդ բաժնետոմսերը ձեռք բերել սեփականատիրոջ հետ համաձայնեցված գնով։ Ընկերության կողմից բաժնետոմսերը ձեռք բերելուց հրաժարվելու կամ դրանց գնի վերաբերյալ համաձայնության չգալու դեպքում բաժնետոմսերը կարող են օտարվել երրորդ անձի։ Ընկերության կողմից բաժնետոմսերը ձեռք բերելու կամ դրանից հրաժարվելու մասին որոշումը կայացնում է Ընկերության բաժնետերերի ընդհանուր ժողովը (այսուհետ՝ ժողով), եթե Ընկերության կանոնադրությամբ այլ բան նախատեսված չէ։

## Արտաքին հղումներ
*  ՀՀ Օրենքը Բաժնետիրական ընկերությունների մասին

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Բաժնետիրական ընկերություն

Կատեգորիա:Բաժնետիրական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Վոնոն Բ Պարթև

**Վոնոն Բ** (), Պարթևաստանի արքա Արշակունի հարստությունից։ Կառավարել է մ.թ. 51 թ.։ Նախքան գահ բարձրանալը եղել է Մարաստանի կուսակալը, արքա է հռչակվել Գոտարզ Բ-ի մահից հետո, սակայն մի քանի ամիս հետո մահացել։ Նրանից հետո գահին է բարձրացել իր որդին Վաղարշ Ա-ն։

Հայոց արքա Տրդատ Ա-ի և Մարաստանի կուսակալ Բակուրի հայրն էր,

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարթև Արշակունիներ
Սելևկյաններ

**Սելևկյանների** հելլենիստական դինաստիա՝ հիմնած Ալեքսանդր Մակեդոնացու դիադոքոս Սելևկոս I Նիկատորի կողմից։ Սելևկյանների պետությունը գոյատևել է մ.թ.ա. 312 մինչև մ.թ.ա. 64, ընդհատումներով։ Այն մեծ դերակատարում է ունեցել տարածաշրջանում Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից հետո, ունեցել է հզոր պետականություն, ժամանակավորապես իր իշխանությունն է հաստատել Հայաստանում։

Մ.թ.ա. 84-ին Սելևկյանների պետությունը գրավել է Տիգրան Բ Մեծը։ Հայ-հռոմեական պատերազմի ժամանակ (մ.թ.ա. 69-մ.թ.ա. 66) հռոմեական զորավար Լուկուլլոսը Սելևկյանների գահը հանձնել է Սելևկյանների շառավիղ Անտիոքոս XIII Ասիացուն, սակայն Տիգրան Բ Մեծը պահպանել է իր գերիշխանությունը։ 

Մ.թ.ա. 64-ին հռոմեական զորավար Պոմպեոսը վերացրել է Սելևկյանների թագավորությունը։

## Արքայացանկ
մինի|Սելևկոս I Նիկատորը
Գահացուցակ ըստ գահակալման.
* Սելևկոս I Նիկատոր մ.թ.ա. 312-281/280
* Անտիոքոս I Սոտեր մ.թ.ա. 281-մ.թ.ա. 261
* Անտիոքոս II Թեոս մ.թ.ա. 261-մ.թ.ա. 246
* Սելևկոս II Կալլինիկոս մ.թ.ա. 246-մ.թ.ա. 226
* Սելևկոս III Սոտեր մ.թ.ա. 226-մ.թ.ա. 223
* Անտիոքոս III Մեծ մ.թ.ա. 223-մ.թ.ա. 187
* Սելևկոս IV Փիլոպատոր մ.թ.ա. 187-մ.թ.ա. 175
* Անտիոքոս IV Եպիփանես մ.թ.ա. 175-մ.թ.ա. 164
* Անտիոքոս V Եվպատոր մ.թ.ա. 164-մ.թ.ա. 162
* Դեմենտիոս I Սոտեր մ.թ.ա. 162-մ.թ.ա. 150
* Ալեքսանդր Բալաս մ.թ.ա. 150-մ.թ.ա. 145
* Դեմետրիոս II Նիկատոր մ.թ.ա. 145-մ.թ.ա. 138
* Անտիոքոս VI Եպիփանես մ.թ.ա. 145-մ.թ.ա. 141
* Անտիոքոս VII մ.թ.ա. 138-մ.թ.ա. 129
* Դեմետրիոս II Նիկատոր մ.թ.ա. 129-մ.թ.ա. 125 (երկրորդ անգամ)
Այնուհետև երկարատև գահակալական պայքարի ընթացքում գահակալել են․
* Սելևկոս V մ.թ.ա. 125
* Անտիոքոս VIII Գրյուպոս մ.թ.ա. 125-մ.թ.ա. 96
* Անտիոքոս IX Կյուզիկեցի մ.թ.ա. 115-մ.թ.ա. 95
* Դեմետրիոս III մ.թ.ա. 96-մ.թ.ա. 88
* Սելևկոս VI մ.թ.ա. 96-մ.թ.ա. 95
* Անտիոքոս X Եվսեբես մ.թ.ա. 95-մ.թ.ա. 92
* Անտիոքոս XI մ.թ.ա. 93
* Փիլիպպոս I մ.թ.ա. 93-մ.թ.ա. 84
* Անտիոքոս XII Փիլադելփոս մ.թ.ա. 87-մ.թ.ա. 84
 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հելլենական դինաստիաներ
Կատեգորիա:Հին Մերձավոր Արևելքի հարստություններ
Բաց բաժնետիրական ընկերություն

**Բաց բաժնետիրական ընկերություն** (**ԲԲԸ**), բաժնետիրական ընկերություն, որտեղ ի տարբերություն փակ բաժնետիրական ընկերության բաժնետերերը իրավունք ունեն օտարել իրենց բաժնետոմսերը այլ ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց առանց բաժնետերի ընդհանուր ժողովի համաձայնության։ Բաց բաժնետիրական ընկերությունը, ի թիվս այլ տեղեկությունների, պարտավոր է հրապարակել իր տարեկան հաշվետվությունը, հաշվապահական հաշվեկշիռը, շահույթի և վնասների մասին տեղեկությունները։ Նման պահանջը նպատակաուղղված է ներդրումների և ընկերության գործունեության թափանցիկության բարձրացմանը։

## Հայաստան

Հայաստանում գրանցված բաց բաժնետիրական ընկերությունների բաժնետոմսերը ցուցակված են Հայաստանի ֆոնդային բորսայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստանի օրենքը բաժնետիրական ընկերությունների մասին

Կատեգորիա:Բաժնետիրական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Վստահության վրա հիմնված ընկերակցություն

**Վստահության վրա հիմնված ընկերակցություն** (կամ **Կոմանդիտ ընկերակցություն**), ընկերակցություն, որում ընկերակցության անունից ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնող և իրենց գույքով ընկերակցության պարտավորությունների համար պատասխանատվություն կրող մասնակիցների (լիակատար ընկերներ) հետ միասին կան մեկ կամ մի քանի մասնակից ավանդատուներ (կոմանդիտիստներ), որոնք իրենց ներդրած ավանդների գումարների սահմաններում կրում են ընկերակցության գործունեության հետ կապված վնասների ռիսկը և չեն մասնակցում ընկերակցության իրականացրած ձեռնարկատիրական գործունեությանը։

## Հայաստան

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք

## Տես նաև
* Հայաստանի քաղաքացիական օրենսգիրք
* Իրավաբանական անձինք

Կատեգորիա:Իրավաբանական անձինք