Իբրահիմ Բարե Մայնասարա

**Իբրահիմ Բարե Մայնասարա** (, ), նիգերացի զինվորական և պետական գործիչ, 1996-1999 թվականներին Նիգերի նախագահ։ Իշխանությունը զավթել է ռազմական հեղաշրջման արդյունքում։ Նրա նախագահության օրոք երկրի պատմության մեջ սկսվել է նոր շրջան՝ Չորրորդ հանրապետության շրջանը, որը կապված է եղել նոր Սահմանադրության ընդունման հետ, որը ամրապնդել է նախագահի իշխանությունը։ Նրան կրակել են նախարարական գվարդիայի զինծառայողները։ Նրա մահվան ճշգրիտ վարկած դեռևս չկա։

## Կարիերա
Իբրահիմ Բարե Մայնասարան ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 9-ին Նիգերի ֆրանսիական գաղութի Մարադի քաղաքում՝ ուսուցչի ընտանիքում։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1970 թվականին, ապա ընդունվել է Անցիրաբեի զինվորական դպրոց։ Մեկ տարի անց է կացրել Մոնպելիեի հետևակային դպրոցում։ 1974 թվականին նա նշանակվել է երկրում իշխանությունը զավթած սպա Սեյնի Կունչեի կուրսանտ։ 1976 թվականին նշանակվել է նախագահական գվարդիայի հրամանատար, իսկ 1978 թվականին՝ օդադեսանտային գնդի հրամանատար։

1986 թվականին որպես ռազմական կցորդ գործուղվել է Փարիզ։ 1987 թվականին զբաղեցրել է առողջապահության նախարարի պաշտոնը Ալի Սաիբուի կառավարությունում, ով կառավարությունը ստանձնել է Կունչեի մահից հետո։ 1988 թվականին նշանակվել է դեսպան Ֆրանսիայում, իսկ 1990 թվականին՝ Ալժիրում։ 1992 թվականին դարձել է վարչապետ Ամադու Սեյֆուի պաշտպանության հարցերով խորհրդական, 1993 թվականին նշանակվել է Գլխավոր շտաբի պետ, իսկ 1995 թվականին ստանձնել է բանակի գերագույն հրամանատարի պաշտոնը։

## Իշխանության զավթում
Մահամանե Ուսմանի նախագահության օրոք հանրապետությունում քաղաքական ճգնաժամ է առաջացել։ Նախագահը բախվել է ընդդիմադիր Ազգային ժողովի հետ վարչապետի պաշտոնում առաջադրվելու պատճառով։ Խորհրդարանը սպառնացել է լուծարել նախագահական կուսակցությունը և ի պատասխան Ուսմանը պլանավորել է լուծարել Ազգային ժողովը։ Նախագահի և վարչապետ Համա Ամադուի միջև լիազորությունների անորոշ բաժանման շուրջ վեճը շարունակվել է։

Ճգնաժամը ուղեկցվել է տնտեսական անկմամբ և պետական կազմակերպությունների աշխատողների գործադուլներով՝ ցածր աշխատավարձերի պատճառով։ Բնակչությունը կորցրել է վստահությունը կառավարության նկատմամբ՝ նախագահի, վարչապետի և կառավարության կողմից տարեկան բյուջեի շուրջ համաձայնության չգալու պատճառով։

1996 թվականի հունվարի 27-ին Մայնասարայի գլխավորած դավադիրները պետական հեղաշրջում են իրականացրել։ Զինվորականները վերահսկողություն են ստանձնել նախագահական պալատի և կառավարության շենքերի նկատմամբ՝ ձերբակալելով Ուսմանին, Ամադային և նախկին վարչապետ Մահամադու Իսուֆուին։ Նախագահին հավատարիմ զինվորական ուժերի հետ փոխհրաձգության արդյունքում զոհվել է առնվազն 10 մարդ։

Իշխանությունը զավթել է Ազգային փրկության խորհուրդը՝ Մայնասարայի գլխավորությամբ, որը արդարացրել է հեղաշրջումը՝ հայտարարելով քաղաքական ճգնաժամը վերջ դնելու ցանկության մասին։

## Կառավարում
Խունտան կասեցրել է սահմանադրությունը և փակել է քաղաքական կուսակցությունները։ Մայրաքաղաքը և հիմնական շրջանները գլխավորել են ավագ սպաները։

Հեղաշրջումից հետո Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն դադարեցրել են օգնություն տրամադրելը։ Այնուհետև Մայնասարան որոշել է վերադառնալ սահմանադրական կարգի՝ խունտան խոստացել է իշխանությունը հանձնել քաղաքացիական բնակչությանը։

Լուծարված խորհրդարանը փոխարինել է Իմաստունների խորհրդատվական կոմիտեով և ստեղծել է Ժողովրդավարական վերածննդի համակարգող կոմիտե՝ նոր սահմանադրության մշակելու համար։ Երկու հանձնաժողովներն էլ հիմք են հանդիսացել նոր օրենսդրական անցումային մարմնի՝ Ժողովրդավարական վերականգնման ազգային ֆորումի համար, որը հաստատել է սահմանադրության նախագիծը։ 1996 թվականի մայիսի 12-ին փաստաթուղթը դրվել է հանրաքվեի։ Տարածաշրջանային վարչակազմերը կեղծել են քվեարկության արդյունքները և արդյունքում ընդունվել է նոր Սահմանադրություն, որը հաստատել է նախագահական հանրապետությունը։ Այն դրել է Նիգերի պատմության մեջ Չորրորդ Հանրապետության սկիզբը:

Նա բազմիցս խոստացել է չառաջադրվել նախագահի պաշտոնում, բայց առաջադրել է իր թեկնածությունը։ Չորս մրցակիցների տնային կալանքի տակ է դրել և ճնշել է դժգոհ ընդդիմության ցույցերը։ Երբ նա նախնական քվեարկության արդյունքներով զբաղեցրել է վերջին տեղը, նա Անկախ ազգային ընտրական հանձնաժողովի անդամներին փոխարինել է իր կողմնակիցներով։ Նա հաղթել է ընտրություններում՝ ստանալով ձայների 52.2%-ը։ Քվեարկությունից հետո երկրում ամիսներ շարունակ զանգվածային բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել։

Նախագահական ընտրություններում տեղի ունեցած կեղծիքներին ի պատասխան՝ ընդդիմությունը բոյկոտել է 1996 թվականի սեպտեմբերի խորհրդարանական ընտրությունները, որտեղ մեծամասնությունը զբաղեցրել է նախագահին աջակցող «Նիգերիայի միությունը հանուն հանրապետության և ժողովրդավարության» կուսակցությունը։

Մշակել է մեդրեսեների պետական համակարգ, արգելել է կիսաշրջազգեստ կրելը և սահմանափակել է հակաբեղմնավորիչների վաճառքը։

Ստորագրվել է համաձայնագիր Արժույթի միջազգային հիմնադրամի և Համաշխարհային բանկի հետ կիսապետական կառույցների մասնավորեցման և բյուրոկրատիայի կրճատման վերաբերյալ։ Վերականգնվել են դիվանագիտական հարաբերությունները ՉԺՀ-ի հետ։

Իր նախագահության ընթացքում նա փրկվել է մի շարք մահափորձերից և ճնշել է մի քանի բանակային ապստամբություններ։ Մայնասարան քննադատության է ենթարկվել իր բռնաճնշումների համար։

1998 թվականի օգոստոսին նա համաձայնագիր է կնքել ընդդիմության հետ. ընտրություններում բոլոր թեկնածուները պետք է ունենային պետական լրատվամիջոցներին հասանելիություն, և կառավարությունը չէր ֆինանսավորի իշխող կուսակցության քարոզարշավը բյուջետային միջոցներից։ 1999 թվականի փետրվարի 7-ին տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում հաղթանակ են տարել ընդդիմադիր «Ժողովրդավարության վերականգնման և պաշտպանության ճակատը» և «Ժողովրդավարական և սոցիալական ուժերի դաշինքը»։ Գերագույն դատարանը չեղյալ է հայտարարել ընտրությունների արդյունքները համայնքների գրեթե կեսում և նշանակել նոր քվեարկություն։ Երկրում անկարգություններ են սկսվել և կոչեր են հնչել Մայնասարայի հրաժարականի համար։

## Սպանություն
1999 թվականի ապրիլի 9-ին նա սպանվել է նախագահական գվարդիայի անդամների կողմից՝ Նիամեյի օդանավակայանի թռիչքուղու վրա։

Տեղի ունեցածի վերաբերյալ կան տարբեր վարկածներ։ Ոստիկանության հայտարարության համաձայն՝ նախագահը ընդդիմադիր տրամադրված զինվորների զոհն էր։ Վարչապետ Իբրահիմ Ասսան Մայակին նախագահի մահը որակել է որպես «ողբերգական պատահար» և հայտարարել է խորհրդարանի լուծարման, քաղաքական գործունեության արգելքի և ազգային միասնության կառավարության ձևավորման մասին։ Իշխանության եկել է Ազգային հաշտեցման խորհուրդը, որը նախագահական գվարդիայի հրամանատար Դաուդ Մալլամ Վանկեին նշանակել է պետության ղեկավար։ «The Washington Post» թերթը, հղում անելով ռազմական աղբյուրներին, հաղորդել է, որ հենց Վանկեն է տվել նախագահին սպանելու հրամանը։ Ավելի ուշ սպան ասել է, որ զինվորականները պլանավորել էին ձերբակալել Մայնասարային և կրակ են բացել, քանի որ նախագահը փորձել է փախչել։ Նոր Սահմանադրությունը համաներում է շնորհել հեղաշրջման մասնակիցներին։ Որոշումը վախեցրել է նրանց, ովքեր պահանջել են նախագահի սպանության հետաքննություն։

Մայնասարայի ընտանիքը փորձել է դատի տալ պետությանը, սակայն տեղական դատարանները մերժել են բողոքները՝ սպանության մեջ ներգրավված անձանց համար համաներման պատրվակով։ 2015 թվականին Արևմտյան Աֆրիկայի երկրների տնտեսական համայնքի դատարանը որոշել է, որ «նախագահ Իբրահիմ Բարե Մայնասարայի կյանքի իրավունքը խախտվել է» և հրամայել Նիգերի պետությանը սպանված նախագահի ընտանիքին վճարել 450 միլիոն ԱՖՀ ֆրանկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի զինվորականներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Զինվորականներ
Կատեգորիա:Հայտնի սպանվածներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ
Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ