Ավետ Ավետիսյան

**Ավետ Մարկոսի Ավետիսյան**, **Ավետյան** (իսկական ազգանունը՝ **Ոսկանյան**), (), հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թվական), պարգևատրվել է Ստալինյան մրցանակով (1941 թվական)։

## Կենսագրություն
[մինի|1-ին շարք` [Գուրգեն Ջանիբեկյան, Բագրատ Մուրադյան, Մկրտիչ Ջանան: 2-րդ շարք` Ավետ Ավետիսյան, Վաղարշ Վաղարշյան, Արուս Ոսկանյան, Հրաչյա Ներսիսյան: 3-րդ շարք` Օրի Բունիաթյան, Համբարձում Խաչանյան, 1925 թվական]]
1905 թվականին նա ընդունվում է Ներսիսյան դպրոց, ուր մասնակցում է աշակերտական ներկայացումներին։ Նախքան բանակ մեկնելը (1916 թվականին) մանուֆակտուրայի խանութում աշխատել է իբրև աշակերտ և գործակատար։ Բանակից զորացրվելուց հետո (1918 թվականին) Բաքվում մասնակցել է Հովհաննես Աբելյանի թատերախմբի ներկայացումներին։ Բեմական մկրտությունը եղել է *Ոսկանի* (Ա. Շիրվազադեի «Չար ոգի», 1918 թվական) դերակատարումը։ Այնուհետև Աբելյանի հետ գալիս է Թիֆլիս, ուր խաղում է հայոց դրամատիկական խմբում։ 1919 թվականին խաղացել է Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական խմբում, 1920-1921 թվականներին թվականներին՝ Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) թատրոնում՝ Ամո Խարազյանի խմբում։ 1922 թվականից տեղափոխվում է Երևան, խաղում շրջիկ թատերախմբում, ապա ընդունվում Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոն և մինչև կյանքի վերջը ստեղծագործում այնտեղ։ Ավետիսյանը նկարահանվել է հայկական 28 կինոնկարում։

## Դերերը թատրոնում
* *Պանտալոնե*՝ Կ. Գոլդոնիի «Երկու տիրոջ ծառա», (1923 թվական)
* *Զեմլյանիկա*՝ Ն. Գոգոլի «Ռևիզոր», (1923 թվական)
* *Օրգոն*՝ Մոլիերի «Տարտյուֆ», (1924 թվական)
* *Սաքո*՝ Դ. Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», (1924 թվական)
* *Մատվեյ Եգորիչ*՝ Վ. Փափազյանի «Ժայռ»
* *Զամբախով*՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա», (1927 թվական)
* *Փարսիղ*՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախ», (1938 թվական)
* *Սարգիս*՝ Գ. Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», (1944 թվական)
* *Պեպո*՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո», (1929 թվական, 1935 թվական, 1948 թվական)
* *Միկիտան Սաքո*՝ Պ. Պռոշյանի «Հացի խնդիր», (1937 թվական)
* *Շպրիխ*՝ Մ. Լերմոնտովի «Դիմակահանդես», (1949 թվական)
* *Դոստիգաև*՝ Մ. Գորկու «Դոստիգաևը և ուրիշները», (1934 թվական)
* *Սաղաթել*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար», (1939 թվական)
* *Մարութխանյան*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Քաոս», (1959 թվական)
* *Շվանդյա*՝ Կ. Տրենյովի «Լյուբով Յարովայա»
* *Բերեստ*՝ Ա. Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ»
* *Շադրին*՝ Ն. Պոգոդինի «Հրացանավոր մարդը», (1938 թվական)
* *Կուտուզով*՝ Վ. Սոլովյովի «Ֆելդմարշալ Կուտուզով», (1942 թվական)
* *Սահակ Սևադա*՝ Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի», (1941 թվական)
* *Գլոբա*՝ Կ. Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», (1942 թվական)
* *Շուլգա*՝ Մ. Շոլոխովի «Երիտասարդ գվարդիա», (1947 թվական)
* *Գրինյով*՝ Ա. Սոֆրոնովի «Մոսկովյան բնավորություն», (1949 թվական)
* *մուժիկ*՝ Ե. Չարենցի «Դեպի ապագան», (1960 թվական)
* *Ռոբինզոն*՝ Ա. Օստրովսկու «Անօժիտը», (1946 թվական)
* *Եպիխոդով*՝ Ա. Չեխովի «Բալենու այգին», (1951 թվական)

## Դերերը կինոյում
* 1925 - Նամուս - *Հայրապետ*
* 1925 - Զարե - *Սլո*
* 1926 - Շոր և Շորշոր - *Վարդան*
* 1927 - Ղուլը - *Օնիկ*
* 1927 - Խասփուշ - *ոստիկանապետ*
* 1929 - Կոլխոզային գարուն - *բրիգադիր*
* 1930 - Կիմը հերթապահ - *հայր*
* 1931 - Կիկոս- *Մուրադ*
* 1932 - Քրդեր-եզդիներ - *Բրո*
* 1934 - Գիքոր - *բազազ Արտեմ*
* 1935 - Պեպո - *Զիմզիմով*
* 1937 - Կարո - *գնդապետ*
* 1938 - Զանգեզուր - *սպարապետ*
* 1939 - Լեռնային արշավ - *Համո*
* 1940 - Քաջ Նազար - *Սաքո*
* 1941 - Հայրենասերների ընտանիքը - *Ասատուր*
* 1942 - Դուստրը - *սպեկուլյանտ*
* 1943 - Դավիթ Բեկ - *մելիք Ֆրանգուլ*
* 1947 - Անահիտ - *Բագատուր*
* 1949 - Արարատյան դաշտի աղջիկը - *Արշակ*
* 1956 - Պատվի համար - *Սաղաթել*
* 1958 - Ինչու է աղմկում գետը - *Բուռնազյան*
* 1959 - Փլուզում - *Աշո*
* 1960 - Հյուսիսային ծիածան - *Մուրադ*
* 1960 - Սայաթ-Նովա - *Ավետ աղա*
* 1964 - Մսյո Ժակը և ուրիշները - *Թորոս աղա*
* 1969 - Պայթյուն կեսգիշերից հետո - *մաքսանենգ*
* 1969 - Ադամ և Հեվա - *Ալի Խուժա*
* 1970 - Մորգանի խնամին - *Մինտոև*

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական)
* Ստալինյան մրցանակ II աստիճանի Զանգեզուր ֆիլմում *սպարապետի* դերակատարությամբ համար (1941 թվական)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1962 թվական)
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1971 թվական)
* Լենինի շքանշան
* երեք այլ շքանշաններ և մեդալներ

## Գրականություն Ավետ Ավետիսյանի մասին
* *Հակոբյան Ժ.*, Ավետ Ավետիսյան, Ծ., 1958
* *Вельтман С. Л.*, Авет Аветисян, Մոսկվա, 1939
* Ավետ Ավետիսյան (ժող. ալբոմ), Երևան, 1968
* Ով ով է. Հայեր, հատոր Ա, Երևան, 2005

## Ֆիլմեր Ավետ Ավետիսյանի մասին
* Ավետ Ավետիսյան, 1966 թվական, ԵՎՖՍ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ավետ Ավետիսյանը դասարան․ամ կայքում 

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ