Քրիստոնեությունը Կոսովոյում

**Քրիստոնեության պատմությունը [[Կոսովո]]յում**   թվագրվում է Հռոմեական կայսրությունից։ Ամբողջ Բալկանյան տարածաշրջանը քրիստոնեացվել է Հռոմեական, Բյուզանդական, Առաջին Բուլղարական կայսրության, Սերբական թագավորության, Երկրորդ Բուլղարական կայսրության և Սերբական կայսրության կողմից մինչև 13-րդ դարը։ 1389 թվականին Կոսովոյի ճակատամարտից հետո մինչև 1912 թվականը Կոսովոն  Օսմանյան կայսրության մի մասն էր, և իսլամացման մեծ ալիք իրականացվեց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Կոսովոն կառավարվում էր Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության (ՀՍՖՀ) աշխարհիկ սոցիալիստական իշխանությունների կողմից։ Այդ ժամանակաշրջանում կոսովացիները գնալով ավելի աշխարհիկ էին դառնում։ Այսօր Կոսովոյի բնակչության 81,87%-ը մուսուլման ընտանիքներ են, որոնց մեծ մասը էթնիկ ալբանացիներ են՝  ներառյալ սլավոնախոսները (որոնք հիմնականում իրենց ներկայացնում են որպես գորանի կամ բոսնիացիներ) և թուրքերը։

## Արևելյան ուղղափառ եկեղեցի
մինի|296x296փքս|Գրաչանիկա
ձախից|մինի|283x283փքս|Վիսոկի Դեկանի վանք
Սերբական բնակչությունը, որը գնահատվում է 140,000 մարդ, հիմնականում ուղղափառ սերբեր են։ Կոսովոն ունի բազմաթիվ Սերբական ուղղափառ եկեղեցիներ և 156 վանքեր, որոնցից երեքը որպես միջնադարյան հուշարձաններ  Սերբիայի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ են՝ Կոսովոյում*՝ Պեչի պատրիարքական վանքը, Վիսոկի Դեկանին, Լևիշկայի Աստվածամոր եկեղեցի և Գրաչանիկան։ 1999 թվականին Սերբիայի կառավարման ավարտից հետո տասնյակ եկեղեցիներ ավերվել են, իսկ մյուսները վնասվել են, ևս 35-ը վնասվել են 2004 թվականի մարտին տեղի ունեցած ալբանական բռնությունների շաբաթվա ընթացքում։ Ուղղափառ ալբանացիների թիվը անհայտ է, բայց նրանցից շատերը հալածվելու վախից չեն ցանկանում ցույց տալ իրենց կրոնական պատկանելությունը։

## Կաթոլիկ եկեղեցի
մինի|301x301փքս|Պրիշտինայի Մայր Թերեզայի տաճար
Կոսովոյում էթնիկ ալբանացիների մոտ երեք տոկոսը մնում է Կաթոլիկ եկեղեցու անդամ՝ չնայած օսմանյան տիրապետության սկզբից ի վեր բնակչության մեծ մասի ուսուլմանացմանը։ Այն ժամանակաշրջանում, երբ կաթոլիկների մուսուլմանացումն ամենաարագն էր (տասնվեցերորդ դարի երկրորդ կեսից մինչև տասնութերորդ դարի վերջ), շատ նորադարձներ շարունակեցին մասնավոր կերպով կատարել կաթոլիկ ծեսերը, թեև կաթոլիկ եկեղեցին դա արգելեց 1703 թվականից,  քանի որ 1845-ի վերջում զգալի թվով մարդիկ, ովքեր դարձել էին մուսուլման, իրենց հայտարարում էին կաթոլիկ՝ զորակոչից խուսափելու համար։ Դեռևս կան դեպքեր, երբ ընտանիքները «վերադառնում են» իրենց կաթոլիկ հավատքին։ գնահատվում է, որ Կոսովոյում կա մոտ 65,000 կաթոլիկ և ևս 60,000՝ Կոսովոյում ծնված կաթոլիկներ Կոսովոյից դուրս։ Մայր Թերեզան, որի ծնողները ծագումով Կոսովոյից էին, Կոսովոյի Լետնիցա քաղաքում գտնվող Սև Մադոննայի եկեղեցում տեսավ իր կրոնական կոչումը որոշող տեսիլքը։ Նրա անունով է կոչվում Պրիշտինայի կենտրոնական բուլվարը։ 2011 թվականին Պրիշտինայում օծվել է կաթոլիկ տաճար, որը կառուցվել է քաղաքապետարանի կողմից նվիրաբերված հողատարածքում։ Կոսովոյի պատերազմի ժամանակ (1999 թ.) վանդալիզմի գործողություններ իրականացվեցին Կոսովոյի ալբանական կաթոլիկ եկեղեցիների նկատմամբ։ Գյակովայում գտնվող Սուրբ Անտոնիոս եկեղեցին մեծ վնասներ է կրել Հարավսլավացի Սերբ զինվորների կողմից։ Պրիշտինայում հարավսլավացի սերբ սպաները միանձնուհիներին և քահանային դուրս են շպրտել Սուրբ Անտոնիոս կաթոլիկ եկեղեցուց և օդանավերի ռադարներ տեղադրել գմբեթում, ինչի հետևանքով ՆԱՏՕ-ն ռմբակոծել է եկեղեցին և շրջակա տները։

## Բողոքականություն
Կան նաև փոքր թվով ավետարանական Բողոքականներ, որոնց ավանդույթները գալիս են են 19-րդ դարի վերջին Բիթոլում կենտրոնացած Մեթոդիստական միսիոներների գործունեությանը։ Դրանք ներկայացված են Կոսովոյի բողոքական Ավետարանական եկեղեցու (KPEC) կողմից։ Կոսովոյում կա մոտ 15000 բողոքական և մոտ 42 բողոքական եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Կոսովոյի պատմություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը Եվրոպայում