Վալտրաուտ Հաաս

**Վալտրաուտ Հաաս** (գերմաներեն՝ **Waltraut Haas** ), ավստրիացի երգչուհի և դերասանուհի, որը նկարահանվել է մոտավորապես 70 ֆիլմերում։ Ճանաչում է ձեռք բերել առաջին իսկ ֆիլմում՝ 1947 թվականին նկարահանված *Der Hofrat Geiger-* ում Մարիանդլի դերում հանդես գալով: Տասնամյակներ շարունակ համարվել է Ավստրիայի ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը։ 1970-ական թվականներից կրկին կենտրոնացել է թատերական աշխատանքի վրա և մինչև 90 տարեկան հասակը շարունակել է ակտիվորեն ելույթ ունենալ բեմում։

## Կյանք և կարիերա
Հաասը ծնվել է Վիեննայում 1927 թվականի հունիսի 9-ին, մեծացել Շյոնբրունի ամրոցում, որտեղ նրա մայրը ռեստորանատեր էր։  Նրա հայրը, որ ուսուցիչ էր, մահացել է, երբ աղջիկը 5 տարեկան էր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Հաասն սկզբում երեք տարի սովորել է նորաձևության դպրոցում, պատերազմից հետո դերասանական վարպետություն է սովորել կատարողական արվեստների կոնսերվատորիայում (Konservatorium für darstellende Kunst), ինչպես նաև մասնավոր կերպով սովորել է Բուրգ թատրոնի դերասանուհի Յուլիա Յանսենի մոտ։

Հաասն իր բեմական դեբյուտը կատարել է Լինցում 1946 թվականին: Հետագայում հանդես է եկել Վիեննայի Բուրգեր թատրոնում, Շտադթաթերի մունիցիպալ թատրոնում, Ռայմունդ թատրոնում, Բուրգ թատրոնում,  Վիեննայի «Վերածնունդ» թատրոնում։  Ելույթներ է ունեցել նաև Գերմանիայում՝ Բեռլինի «Տիտանիա-Պալաստ» թատրոնում և Մյունխենի «Դոյչե» թատրոնում։ Ընդ որում՝ հանդես է եկել  թե՛ դասական, թե՛ ժամանակակից պիեսների բեմադրություններում, մյուզիքլներում:

1947 թվականին կինոռեժիսոր Վիլլի Ֆորստը Հաասին վստահեց Մարիանդլի դերը իր *«Der Hofrat Geiger»* ( 1947 ) պաշտամունքային դասական ֆիլմում: Առաջին իսկ կինոդերը մեծ հաջողություն ու լայն ճանաչում բերեց երիտասարդ դերասանուհուն, և նա բազմաթիվ առաջարկներ ստացավ մարմնավորելու վիեննական աղջիկների կերպարներ ավստրիացի ճանաչված կինոռեժիսորների ֆիլմերում:  Նա նկարահանվել է նաև իր ամուսնու ՝ Էրվին Շթրալի նկարահանած ֆիլմերում: Բացի այդ, Հաասը ձայնագրվել  է որպես երգչուհի. նրա հիշարժան կատարումներից են *Im Weißen Rössl-ը* և *Wiener Lieder-ը*: 
մինի|Հաասը ''Otello darf nicht platzen'' թատերական ներկայացումում, 2016 թ
Հաասը միջազգային առաջարկներ էլ էր ստանում: Մոտավորապես 1970 թվականին՝  70 ֆիլմից հետո, որոնք  հիմնականում կատակերգություններ և մյուզիքլներ են, նա դադարեց նկարահանվել կինոյում և կրկին կենտրոնացավ բեմական աշխատանքի վրա, որը հաճախ ղեկավարում էր ամուսինը, ու նաև հայտնվեց հեռուստատեսությունում։

### Անձնական կյանք
Հաասը ամուսնացած էր դերասան և ռեժիսոր Էրվին Շտրալի հետ 1966 թվականից  մինչև նրա մահը, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականին։ Նրանք միասին հանդես են եկել բեմում և ֆիլմերում։ Նրանց որդին՝ Մարկուս Շտրալը դարձել է դերասան և ռեժիսոր։

2018 թվականին Հաասը հրատարակեց իր հուշերի գիրքը՝ *«Jetzt sag ich's»* (*Հիմա ես ձեզ կասեմ*) վերնագրով:

Հաասը մահացել է 97 տարեկան հասակում՝ 2025 թվականի ապրիլի 23-ին, Վիեննայում։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ
* 1987. Ehrenmedaille der Bundeshauptstadt Wien / Վիեննա դաշնային մայրաքաղաքի պատվո մեդալ 
* 2001: Ehrenzeichen für Verdienste um das Bundesland Niederösterreich / Պատվո մեդալ՝ Ստորին Ավստրիայի դաշնային նահանգին մատուցած ծառայությունների համար 
* 2001՝ *Rose vom Wörthersee*՝ որպես լավագույն դերասանուհի 
* 2002թ.՝ Գիտության և արվեստի ավստրիական պատվո խաչ   
* 2006: Ոսկե քնար՝ օպերետի բարեկամների ասոցիացիայից 
* 2008՝ Europäische Kulturwerkstatt Berlin-Wien (EKW) ընկերության պատվավոր անդամ 
* 2010թ.՝ Պատվո մեդալ (Վիեննա)՝ Ehrenzeichen für Verdienste um das Land Wien / Վիեննայի նահանգին մատուցված ծառայությունների համար   
* 2016: Goldener Rathausmann (Wien)՝ բեմական գործունեության 70-ամյակի կապակցությամբ  
* 2017 թ.՝ Ստորին Ավստրիայի պատվավոր հուշատախտակ՝ նրա 90-ամյակի առթիվ 
* 2018. Dr.-Friedrich-Wilhelm-Prinz-von-Preußen-Preis-ից Europäische Kulturwerkstatt / Պրուսիայի արքայազնի սահմանած՝ դոկտոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմի անվան մրցանակ (Հաասը եղել է այդ մրցանակի առաջին ստացողը)

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
* Haas, Waltraut, Watteck, Marina C.: *Jetzt sag ich's: Erinnerungen.* Ամալթեա Սիգնում, Վիեննա 2018,
* Huber, Hermann J .: *Langen Müller’s Schauspielerlexikon der Gegenwart .* *Գերմանիա։* *Ավստրիա։* *Շվեյցարիա* (գերմաներենով): Ալբերտ Լանգեն • Գեորգ Մյուլլեր Վերլագ, Մյունխեն • Վիեննա 1986 թ., էջ&nbsp;338։
* Վենիգեր, Քեյ: *Das große Personenlexikon des Films .* *Die Schauspieler, Regisseure, Kameraleute, Produzenten, Komponisten, Drehbuchautoren, Filmarchitekten, Ausstatter, Kostümbildner, Cutter, Tontechniker, Maskenbildner und Special Effects Designer des 20:* *Յարհունդերտս* (գերմաներենով): հատոր 3: *F – H. ' Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2001,, էջ&nbsp;467։*

### Մահախոսականներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Waltraut Haas discography at Discogs 
* Photographs of Waltraut Haas film.virtual-history.com
* 
 
 
Կատեգորիա:1927 ծնունդներ
Կատեգորիա:2025 մահեր
Կատեգորիա:Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ