Մազեն Ալ-Համադա

**Մազեն Ալ-Համադա** (), Դեյր-էլ-Զորի մարզից սիրիացի ակտիվիստ։ Համադան մեկուկես տարուց ավելի եղել է քաղբանտարկյալ և խոշտանգումների է ենթարկվել 2011 թվականի «Արաբական գարուն» հանրահավքի ժամանակ կառավարության դեմ բողոքի ցույցերին մասնակցելու համար։ Սիրիայից արտաքսվելուց հետո նա ապաստան է գտել Նիդեռլանդներում, որտեղ հրապարակայնորեն բարձրաձայնել է իր նկատմամբ կիրառված բռնությունների մասին։

2020 թվականին Համադան դարձել է բռնի անհետացման զոհ, երբ հայրենիք վերադառնալիս՝ օդանավակայանում ձերբակալվեց սիրիական հետախուզության կողմից (Մուխաբարատ)։ 2024 թվականի դեկտեմբերին նրա մարմինը հայտնաբերվել է Սեդնայա բանտում։

## Կենսագրություն
Համադան ավարտել է Նավթարդյունաբերության ինստիտուտը և աշխատել է որպես տեխնիկ ֆրանսիական «Schlumberger» նավթագազային միջազգային ընկերությունում։ Սիրիական հեղափոխությունից հետո նա աշխատել Վաշինգտոնում գտնվող Սիրիայի արտակարգ իրավիճակների աշխատանքային խմբում՝ ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտի աջակցությամբ։

2011 թվականին մասնակցել է մեծ ազատության և ժողովրդավարության կոչ անող ցույցերի։ Համադան առաջին անգամ ձերբակալվել է 2011 թվականի ապրիլի 24-ին՝ անվտանգության ծառայությունների կողմից։ Մեկ շաբաթ անց ազատվել է աշխատանքից։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ձերբակալվել է երկրորդ անգամ և կալանավորվել է երկու շաբաթով, իսկ ազատ արձակվելուց հետո մեկնել է Դամասկոս։

## Ձերբակալություններ, բանտարկություններ և խոշտանգումներ
2012 թվականի մարտին Համադան փորձել է Դամասկոսի արվարձաններից մեկում մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխել 55 տուփ մանկական սնունդ։ Շուտով Համադան և նրա երկու զարմիկները ձերբակալվել են։ Նրանց տեղափոխել են «Մեզզեխ» օդային հետախուզական ուժերի բաժանմունք։ Համադայի երկու զարմիկները հետագայում մահացել են անազատության մեջ։ Ձերբակալությունից երկու շաբաթ անց նա պահվում էր «փոքրիկ խցում, որը մի փոքր ավելի էր քան քառասուն ոտնաչափ (12 մ) երկարություն և քսան ոտնաչափ (6 մ) լայնություն»՝ 170 այլ բանտարկյալների հետ միասին։

Համադան խոշտանգումների է ենթարկվել, ստիպել են նրան ընդունել ահաբեկչության, զենք պահելու և զինվորների սպանության մեղադրանքները: Երբ նա հրաժարվել է ինքն իրեն զրպարտել, շարունակել են նրան խոշտանգել։ Իր կտտանքները մեղմելու համար Համադան համաձայնվել է ստորագրել հարկադրված խոստովանություն՝ խոստովանելով, որ զենք է կրել ցուցարարներին պաշտպանելու համար։ Այնուհետև նրան տեղափոխել են հարցաքննության մեկ այլ սենյակ, որտեղ մերկացրել են և սեռական բռնության ենթարկել։ Այդ խոշտանգումներից հետո նա ստորագրել է բոլոր փաստաթղթերը։

2013 թվականին Համադան հիվանդացել է և նրան տեղափոխել են 601 զինվորկան հոսպիտալ։ Այդտեղ Համադան ակնատես է եղել, թե ինչպես են խոշտանգում բանտարկյալներին,  ինչպես են զուգարաններում կուտակում դիակներ և, թե ինչպես էին հոսպտալի աշխատակիցները, մինչև մահ ծեծի ենթարկում հիվանդններին։

Վերադառնալով «Մեզզեխ» օդային հետախուզական ուժերի բաժանմունք՝ Համադան մեկ ամիս բուժվել է բանտարկյալ բժշկի կողմից, 2013 թվականի հունիսի 1-ին նրան տեղափոխել են Քաբունի ռազմական ոստիկանություն, ապա 2013 թվականի հունիսի 5-ին՝ Ադրա բանտ, որտեղ նա մնացել է մոտ երկու ամիս։ 2013 թվականի սեպտեմբերին նրան ազատ արձակելու որոշում են կայացրել։

Ռեժիմի բանտերում մեկ տարի յոթ ամիս տևած կալանքի ընթացքում Համադան ենթարկվել է դաժան խոշտանգումների։ Նա ենթարկվել է ֆիզիկական, հոգեկան և սեռական բռնության, ինչպես նաև մշտական ֆիզիկական և հոգեբանական տրավմաների։

## Արտաքսում, վերադարձ, անհետացում, մահ
Ազատ արձակվելուց հետո Համադան հետախուզվում էր անվտանգության ծառայությունների կողմից։ Ուստի նա որոշեց լքել Սիրիան և քաղաքական ապաստան խնդրել Նիդեռլանդներից։

Համադան մեկնել է Բեռլին, որտեղ դեսպանատնից ստացել է սիրիական անձնագիր և վիզա։ 2020 թվականի փետրվարի 23-ին Դամասկոսի օդանավակայան ժամանելուն պես Համադան ձերբակալվել է ռեժիմի անվտանգության ծառայությունների կողմից։

2024 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ Դամասկոսի ընդդիմադիր «Սիրիայի ազատ բանակ» ուժերի կողմից հայտնաբերվել է Համադայի մարմինը։ Ենթադրվում է, որ Համադան մահապատժի է ենթարկվել դիակի հայտնաբերումից մի քանի օր առաջ, որի վրա կտտանքների և ծեծի զգալի հետքեր են հայտնաբերվել։

Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 12-ին Դամասկոսում: Հարյուրավոր մարդիկ մասնակցել են երթին, որի ընթացքում դագաղը ծածկվել է ընդդիմության դրոշով։ Սիրիայի ժողովրդավարական կուսակցությունը նրան ճանաչել է որպես նահատակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազատազրկման վայրերում մահացածներ
Կատեգորիա:Անհետ կորած անձինք
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սիրիայում մահացածներ
Կատեգորիա:Սիրիացի հասարակական գործիչներ