open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NGC 1730

**NGC 1730** (այլ նշանակումներ՝ **IC 2113**, **MCG -3-13-43**, **IRAS04573-1553**, **PGC 16499**), ձողիկով պարուրաձև գալակտիկա (SBa) Նապաստակի համաստեղությունում։ Հայտնաբերվել է Ֆրանսիզ Լիվենվորթի կողմից՝ 1885 թվականին։ Դրեյերի նկարագրությունը՝ «մութ, բավականին փոքր, մի փոքր ձգված օբյեկտ, որը գտնվում է երկու աղոտ աստղերի միջև»։ Հետևելով գալակտիկային, Օրմոնդ Սթոունը ենթադրել է, որ սա կրկնակի միգամածություն է։ NGC 1730-ը վառ ինֆրակարմիր գալակտիկա է։

Այս աստղագիտական մարմինը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի (NGC) բնօրինակ խմբագրության թվարկած ցուցակի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
* Տեղեկատվություն Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
* SIMBAD
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 1730

Կատեգորիա:Գալակտիկաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Նապաստակ (համաստեղություն)
Կատեգորիա:Ձողիկով պարուրաձև գալակտիկաներ
Րաֆֆի Քասաբյան

**Րաֆֆի Քասաբյան** (), ավստրալահայ անոթային վիրաբույժ, Նոր Հարավային Ուելսի Ավստրալասիական թագավորական քոլեջի տարածաշրջանային կոմիտեի քարտուղար։

## Կենսագրություն
Վիրաբուժական կրթությունը Րաֆֆի Քասաբյանը ստացել է Ավստրալիայում և անոթային ու էնդովասկուլյար վիրաբուժության ոլորտում լրացուցիչ փորձ է ձեռք բերել 2007 թվականին Լոնդոնի Սուրբ Թոմաս հիվանդանոցում ստաժավորում անցնելու ընթացքում։ Նա աշխատում է Արքայազն Ալֆրեդի թագավորական հիվանդանոցում։ Նաև Սիդնեյի համալսարանի Կենտրոնական կլինիկական դպրոցի վիրաբուժական դասընթացի համակարգողն է։

## Բարեգործական աշխատանք
Դոկտոր Րաֆֆի Քասաբյանը հայ փախստականների թոռ է և առաջին սերնդի ավստրալիացի։ Իր հայկական ժառանգությամբ առաջնորդվելով՝ Րաֆֆին պարբերաբար այցելում է Երևանի Նորք-Մարաշ բժշկական կենտրոն՝ Հայաստանում անոթային վիրաբուժական օգնությունը զարգացնելու համար տրամադրելով բարեգործական ծառայություններ։ Առաջին անգամ նա Հայաստան է այցելել 2004 թվականին, երբ դեռ անոթային վիրաբուժության պրակտիկա էր անցնում։ 2009 թվականին, հաստատվելով որպես կլինիկական բժիշկ Սիդնեյում, բժիշկ Րաֆֆի Քասաբյանը սկսեց այցելել Հայաստան տարեկան երկու անգամ՝ Սիդնեյի հայրենակից Լինետ Շահինյանի աջակցությամբ։

Ըստ բժիշկ Քասաբյանի՝ հաճախակի այցելությունները հայրենիք իրեն օգնում են վերգտնել իր արմատներն ու միանալ իր հայրենակիցներին։ Դրանից նա մեծ բերկրանք է ապրում։ Քասաբյանի երազանքն է անոթային վիրաբուժության դպրոց հիմնելը և այնտեղ սովորելու համար բժիշկներին Ավստրալիա հրավիրելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դոկտոր Քասաբյանի նկարագիրը Սիդնեյի անոթային մասնագետների ինդեքսում

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ավստրալահայ բժիշկներ
Մալիբեկլի Համիդ

**Համիդ Իմամգուլու օկլի Գուրբանով** (, ), ադրբեջանցի խանենդե, թառահար, Ղարաբաղյան մուղամի դպրոցի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Մալիբեկլի Համիդը ծնվել է 1869 թվականին։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես կառապան, իսկ հետո միացել է Հաջի Հուսուի կողմից կազմակերպած «Խանանդաների մաջլիս»ին։ Այստեղ նա սովորել է դասական արևելյան և ադրբեջանական մուղամներ Հաջի Հուսուից և Մաշադի Իսիից։ Համիդը սովորել էր նաև թառ նվագել։ Առաջին անգամ Սադիղջանը սովորեցրել է նրան թառ նվագել։

Ղարաբաղի մեջլիսներում Համիդը հայտնի էր եղել որպես խանենդե։ Նրա առաջին ելույթը տեղի էր ունեցել Նաջաֆղուլու Աղա անունով մի մարդու մեջլիսում՝ Հաջի Հուսուի, Մաշադի Իսիի, Սադըղջանի և Ավանեսի հետ։ Այս մեջլիսում իր ելույթից հետո Համիդին հաճախ են հրավիրում հանրային տոնակատարությունների։

Մալիբեկլի Համիդն աշխատել է նաև որպես դերասան։ Նրա անունը կարելի էր գտնել օպերային ներկայացումների պաստառների վրա, ինչպիսիք են Ուզեիր Հաջիբեկովի «Լեյլի և Մաջնունը», Մաշադի Ջամիլ Ամիրովի «Սեյֆալ-Մուլքը»։

1910 թվականին Մալիբեկլի Համիդը, ով հրավեր է ստացել «Գրամֆոն» ընկերությունից, գնալ է Ռիգա և ձայնագրել իր ձայնը գրամոֆոնի ձայնագրության վրա։ Մալիբեկլի Համիդի ռեպերտուարում եղել են «Սեգահ», «Շահնազ», «Օրթա Մահուր», «Ղարաբաղի շիքյաստա», «Շուշտար», «Հեյրատի», «Օվշարը» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Ջումշուդ Մալիբեկլին կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։

Մալիբեկլի Համիդը մահացել է 1922 թվականի մարտի 22-ին։

## Տես նաև
* Խան Շուշինսկի
* Իսլամ Ռզաև
* Հաջի Հուսու
* Մալիբեկլի Ջումշուդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Կատեգորիա:Խանենդե
Անաբել Գուտիերես

**Անաբել Գուտիերես** (, ), մեքսիկական կինոյի ոսկե դարաշրջանի դերասանուհի, «Արիել» մրցանակի դափնեկիր (1956)։

## Կենսագրություն
Անաբել Գուտիերեսը ծնվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մեխիկոյում։ Հայրը եղել է դերասան, մայրը՝ պարուհի։ Մեքսիկական կինոյում իր առաջնաելույթը կատարել է 1949 թվականին, որից հետո նա ավելի մեծ դերերի առաջարկներ է ստացել։ Մինչ իր մահը համարվել է մեքսիկական կինոյի ոսկե դարաշրջանի վերջին վերապրած լեգենդնը։ 1952, 1953 և 1956 թվականներին դերասանուհին առաջադրվել է մեքսիկական «Արիել» մրցանակի։

1960-ական թվականների վերջերին Գուտիերեսը սկսել է աշխատել հեռուստատեսությունում և աշխատանքային հարաբերություններ է զարգացրել մեքսիկացի սցենարիստ, պրոդյուսեր  Գոմես Բոլանոս Ռոբերտոյի հետ, ինչը նրան դարձրել է ավելի հանրահայտ։ Նրա մասնակցությամբ «Չեսպիրիտո» ֆիլմը համարվում է մեքսիկական կինոյի բոլոր ժամանակների լավագույններից մեկը։

Անաբել Գուտիերեսը մահացել է 2022 թվականի օգոստոսի 21-ին, Պուեբլա դե Սարագոսա քաղաքում, իր 91-ամյակից 2 քանի շաբաթ առաջ։ Գուտիերեսը մեքսիկացի դերասանուհի Ամայրանիի մայրն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Подробная биография
* Досье с фильмографией на сайте КиноПоиск
*TÍTULO: LA LIGA DE LAS MUCHACHAS

Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ
Դամպֆնուդել

**Դամպֆնուդել** (), պելմենիներ խմորիչով խմորից, կաթսայի մեջ շոգեխաշած, միաժամանակ տապակած և շոգեխաշած։ Հարավգերմանական և ավստրիական խոհանոցին բնորոշ, ինչպես նաև ֆրանսիական Էլզասին։ Գերմանական և ավստրիական դասակարգումներում դրանք պատկանում են մելշպայզեին։

## Խոհարարություն
Դամպֆնուդելը պատրաստվում է խմորիչով խմորից, որը ներառում է կաթ, ալյուր, խմորիչ, աղ, շաքար, ճարպ (կարագ), երբեմն պարունակում է ձու։ Խմորից ձևավորում ենք ձվի կամ բռունցքի չափ գնդիկներ և թողնում, որ բարձրանա։ Դրանք եփում են փակ տարայի մեջ՝ մի քիչ կաթով և կարագով (Բավարական բաղադրատոմս) կամ աղած ջրով և ճարպով (Պֆալցի բաղադրատոմս) ներքևում՝ մինչև հեղուկի գոլորշիացումից հետո ներքևում ոսկե դարչնագույն երանգավորելը։ Վերևը պետք է մնա սպիտակ։

## Պատմություն
մինի|339x339փքս|Դարպաս Ֆրեկենֆելդում
Գերմանական երկու նահանգներ՝ Բավարիան և Ռայնլանդ-Պֆալցը, վիճարկում են այս խմորեղենի ծննդավայր լինելու իրավունքը։ Բավարացիներն իրենց ազգային կերակրատեսակների ցանկում ավելացրել են դամպփնուդելը։ Սակայն Ռեյնլանդ-Պֆալցը հրաժարվում է ճանաչել Բավարիայի հաղթանակը։ Ռեյնլանդ-Պֆալց երկրամասի գյուղատնտեսության նախարար Հենդրիկ Գյորինգը (SPD) բողոք-նամակ է գրել Բավարիայի իր գործընկեր Յոզեֆ Միլլերին (CSU): Մյունխենի նախարարությունը հավաստիացրել է, որ շոգեխաշած բրդուճը «երաշխավորված է, որ չի լինի» այն դավանանքներից մեկը, որը Բավարիան կցանկանար պաշտպանել ԵՄ ողջ տարածքում։

Պֆալցի բնակիչները որպես իրենց անմեղության ապացույց նշում են հետևյալ պատմությունը. Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ Ֆրեկենֆելդ փոքրիկ քաղաքով անցավ շվեդական ջոկատը, որը սպառնում էր տեղացիներին հաշվեհարդարով, եթե նրանք մեծ փրկագին չվճարեին։ Բանակցությունների ընթացքում պահանջը մեղմվել է՝ քաղաքաբնակները պատրաստակամություն են հայտնել կերակրել բոլոր զինվորներին։ Վարպետ հացթուխ Յոհաննես Մուկը, նրա կինը և սպասուհին ստանձնեցին բիզնեսը։ Նրանք եփեցին 1286 շոգեխաշած բուլկի, մինչև յուրաքանչյուր զինվոր կշտանա։ Ամբողջ ջոկատը գոհ մնաց ու առանց նվազագույն թալանի ու սպանության հեռացավ գյուղից։ Ի հիշատակ այս իրադարձության՝ տեղի բնակիչները դարպաս են կանգնեցրել, որի կամարը շոգեխաշած բրդուճների տեսքով 1286 քարից է։ Այս դարպասները դեռ կանգուն են մինչ օրս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Маркина Л. Г.* DAMPFNUDEL ДАМПФНУДЕЛЬ // Культура Германии: лингвострановедческий словарь / под общей редакцией проф. Н. В. Муравлёвой. — М.: АСТ, 2006. — С. 172. — 1181 с. — 3000 экз. — .
* *Wolfram Siebeck.* Dampfnudeln // Die Deutschen und ihre Küche. — Rowohlt Taschenbuch Verlag, 2008. — 256 S. — .
* *Eckhard Supp.* Dampfnudeln // Wörterbuch Kochkunst: Von Amuse-Bouche bis Zierschnee. — Mannheim: Dudenverlag, 2011. — S. 87. — 128 S. — .
* *Erhard Gorys.* bayerische Dampfnudeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 53. — 599 S. — .
* *Charles Sinclair.* Dampfnudeln // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 170. — 632 p. — .

Կատեգորիա:Պֆալցյան խոհանոց
Թոմաս Ալեն

**Թոմաս Բոազ Ալեն** (, ), բրիտանացի օպերային երգիչ, բարիտոն։ Բրտանական կայսրության շքանշանի կոմանդոր, ասպետ-բակալավր։ Համարվում է 20-րդ դարավերջի լավագույն քնարական բարիտոններից մեկը։ 2011 թվականին դարձել է Դարհեմի համալսարանի կանցլեր։

## Կենսագրություն
Սկզբնապես բժշկագիտություն է ուսումնասիրել, սակայն թերի է թողել և 1964 թվականին ընդունվել երաժշտության թագավորական քոլեջը, որտեղ չորս տարի հմտացել է երգեհոնահարի և երգչի մասնագիտությունների մեջ։ Առաջնելույթով հանդես է եկել 1969 թվականին՝ Ուելսի ազգային օպերայում կատարելով Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» օպերայի գլխավոր հերոսի՝ Ֆիգարոյի դերերգը։ Դրանից երեք տարի անց առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Քովենթ Գարդենում, 1972 թվականին ընդունվել նրա թատերախումբը։

2006 թվականին այնտեղ նշել է իր ստեղծագործական գործունեության 35-ամյակը։ ընդ որում՝ այդ ընթացքում հասցրել էր կատարել 50-ից ավելի օպերային դերեր:Աչքի է ընկել հատկապես Դոն Ժուանի, կոմս Ալմավիվայի («Ֆիգարոյի ամուսնությունը»), Պապագենոյի («Կախարդական սրինգ»), Բիլլի Բալդի, Եվգենի Օնեգինի, մարկիզ Պոզայի («Դոն Կառլոս»), Ժերմանի («Տրավիատա»), Համլետի, Մակբեթի ինքնատիպ մարմնավորումներով։ Ալենի երգացանկում ընդգրկված են նաև երգչախմբային ստեղծագործություններ, օրատորիաներ, կամերային վոկալ քնարերգության գործեր, որոնց կատարման ժամանակ դրսևորում է խորագիտակ երաժիշտի հմտություն ու վարպետություն, գործի է դնում իր ձայնի հարուստ հնարավորությունները, միաժամանակ ի հայտ է բերում դերասանական տաղանդ։

## Անձնական կյանք
Թոմաս Ալենը «Սանդերլենդ» ֆուտբոլային թիմի (Sunderland A.F.C.) աջակիցներից է։ 2011 թվականին մասնակցել է այդ թիմի նախաձեռնած Foundation of Light բարեգործական միջոցառմանը։

## Պարգևներ և մեծարանք
* 1983 — «Գրեմմի» մրցանակ «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերայի ձայնագրության համար (դիրիժոր՝ Գեորգ Շոլտի)
* Բավարիայի պետական օպերայի կամերզինգեր
* Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամ
* Բրիտանական կայսրության շքանշանի կոմանդոր (CBE - 1989) 
* Ասպետ բակալավր (Kt - 1999)
* Թագուհու՝ երաժշտության բնագավառի մեդալ (The Queen's Medal for Music, 2013)
* Երաժշտության թագավորական քոլեջի պատվավոր դոկտոր - (2015)
 
Թոմաս Ալենը ներառվել է Gramophone ամսագրի փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Թոմաս Ալենի էջը belcanto.ru-ում
* Թոմաս Ալենի սկավառակագրությունը
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Բարիտոններ
Կատեգորիա:Երգիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Նիխորական

**Նիխորական** (նաև՝ **Նիհորական**), գավառ և երկրամաս Մեծ Հայքում, Նոր Շիրականի բդեշխությունում։

## Աշխարհագրական դիրք
Գավառը զբաղեցնում էր Տիգրիսի Մեծ Զաբ վտակի հովտից մինչև Նիխորական լեռնաշղթան (Զագրոսի լեռնաշղթան) ընկած տարածությունը։

## Պատմություն
4-րդ դարում Նիխորական գավառը՝ Մահկերտ տուն և Դասն գավառների, ինչպես նաև Մեծ Հայքի Պարսկահայք նահանգի հարավաին գավառների հետ միասին կազմում էր Նոր Շիրական բդեշխությունը։ 363 թվականին Նիխորական գավառը անջատվում է Մեծ Հայքից և միացվում է Սասանյան Պարսկաստանի Ադիաբենե նահանգին։ Երկրամասը հիշատակում են Փավստոս Բուզանդը (5-րդ դար), Անանիա Շիրակացին (7-րդ դար) և ուրիշներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նոր Շիրական
Այն ավարտվում է մեզ հետ

«**Այն ավարտվում է մեզ հետ**» (), Քոլին Հուվերի սիրավեպը, որը հրապարակվել է Atria Books հրատարակչության կողմից 2016 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Գիրքը գրվել է հեղինակի ծնողների հարաբերությունների հիման վրա։ 2016 թվականին Հուվերը գրքի մասին խոսելիս նշել է, որ դա ամենադժվար գիրքն է, որը նա երբևէ գրել է։ Վեպը վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով ամբողջ աշխարհում և թարգմանվել է քսանից ավելի լեզուներով։

Գրքի շարունակությունը՝ «Այն սկսվում է մեզնով» անվանմամբ, հրատարակվելու է 2022 թվականի հոկտեմբերին։

## Սյուժե
Գրքի գլխավոր հերոսուհին Լիլի Բլումն է, քոլեջիերիտասարդ  շրջանավարտ, որը տեղափոխվում է Բոստոն և բացում է իր սեփական ծաղկի բիզնեսը։ Նրա մոտ զգացմունքներ են առաջանում վիրաբույժ Ռայլ Կինկեյդի նկատմամբ, որը սկզբում խուսափում է Լիլիի հետ լուրջ հարաբերություններ ունենալուց։ Նրանց հարաբերությունների զարգացման ընթացքում Լիլին պատահաբար հանդիպում է իր առաջին սիրուն՝ Ատլաս Կորիգանին։ Տղայի հետ հանկարծակի հանդիպումը Լիլիին ստիպում է վերհիշել իր անցյալի տրավմաները։ Բլումը ստիպված է լինում կարևոր որոշում կայացնել՝ ընտրելով իր երկու սիրելիներից մեկին։ Գրքի վերջում, հերթական անգամ ընտանեկան բռնության ենթարկվելով Ռայլի կողմից, Լիլին մնում է Ատլասի հետ։

## Ընդունելիություն
Kirkus Reviews ամսագիրը գրքի մասին ասել է. «Հարաբերությունները պատկերված են կարեկցանքով և անկեղծությամբ, վեպում ճիշտ է ներկայացված ընտանեկան բռնությունը և դրա զոհի ուժը»։ Romantic Times-ը գրել է. «Սիրավեպում երևում է հեղինակի գրելու վարպետությունը։ Եվ կապ չունի, թե ընթերցողը որ ժանրի սիրահար է, նրանք կսիրեն գլխավոր հերոսուհուն և նոր բան կսովորեն նրա պայքարից»։

Վեպը արժանացել է «Goodreads Choice Award 2016» մրցանակին՝ որպես լավագույն սիրավեպ։

2021 թվականին Հուվերի ստեղծագործությունները մեծ թափով սկսել են տարածվել ՏիկՏոկ հարթակում #BookTok համայնքի ուշադրության շնորհիվ։ 2022 թվականի հունվարին «Այն ավարտվում է մեզ հետ» վեպը հայտնվել է New York Times-ի բեսթսելլերների ցանկում։ Այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը Publishers Weekly մեծահասակների համար և առաջին տեղը, ընդհանուր առմամբ, առաջին վեց ամիսների ընթացքում 2022 թվականին՝ վաճառելվով 925 221 տպաքանակով։

## Էկրանավորում
2019 թվականի հուլիսին Ջասթին Բալդոնին ընտրել է վեպը էկրանավորման համար, որն արտադրվելու է Wayfarer Entertainment ընկերության կողմից։ 2021 թվականի հոկտեմբերին ավարտվել է ֆիլմի սցենարի առաջին սևագիրը։

## Շարունակություն
2022 թվականի փետրվարին Քուլին Հուվերն իր ինստագրամյան էջում հրապարակել է «Այն սկսվում է մեզնով» սիքվելի շապիկը Այն հրապարակվելու է 2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին և գրված է լինելու Ատլաս Կորիգանի տեսանկյունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 գրքեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ժամանակակից գրականություն
Կատեգորիա:Քոլին Հուվերի վեպեր
Կատեգորիա:2016 թվականի ամերիկյան վեպեր
Զառնակ (Թավրիզ)

**Զառնակ** (), գյուղ Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Թավրիզի շահրեստանի Կենտրոնական շրջանում՝ Մեյդան Չայ գյուղական համայնքում։ Գտնվում է Թավրիզ քաղաքից 20 կմ դեպի հարավ-արևելք։ 2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով նրա բնակչությունը կազմում էր 2036 մարդ՝ 542 ընտանիք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թավրիզի շահրեստանի բնակավայրեր
Ագռավի փողոցի հանրապետություն

**«Ագռավի փողոցի հանրապետություն»** (), խորհրդային մանկական արկածային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադա Ներետնիեցեն Ռիգայի կինոստուդիայում 1970 թվականին գրող Յանիս Գրիզինշի ստեղծագործությունների մոտիվներով։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Ռիգայի ծայրամասում՝ Գրիզինկալնսում, աշխատանքային շրջաններից մեկում, 190 թվականի հեղափոխությունից անմիջապես հետո։ Ագռավի փողոցի տղաները, որոնց հայրերն աշխատում են մոտակա գործարաններում և ֆաբրիկաներում, դիմակայում են «Տուլիանի կայսրության» մի խումբ տղաների՝ հարևան Լաուկու փողոցի կրպակատերերի երեխաներին։

Պատահականորեն «հանրապետականների» ձեռքում հայտնվել է այն ուղեպայուսակը, որը նրանց մոտ է թողել հետապնդումից փախչող անծանոթ մի մարդ։ Դրա մեջ տղաները գտնում են կարմիր դրոշ, թռուցիկներ և ծանր երկաթե արկղը, որը փակ է բանալիով։ Այդ ամենը պատկանել է ընդհատակային անձանց, որոնց Լուրիխն ու Յանկան անվտանգության գործակալների տեղ են ընդունել։ Գաղտնի գտածոյի մասին հայտնի է դառնում Տուլիանին։ Մի բուռ կոնֆետի դիմաց նա կարողանում է տիրանալ արկղին, որը մեծ ջանքեր է գործադրում այն վերադարձնելու համար։

Արկղում թաքցված է տպագրական տառեր, որն ընդհատակայինների հետ կապված կրկեսի դերասանների միջոցով փոխանցվում է սեփականատերերին։ Ոստիկանությանը հաջողվում է գտնել հետը և ձերբակալել մի քանի մարդու, սակայն հիմնական խմբին հաջողվում է փախչել։

## Դերերում
* Անդրիս Լիելայս – *Լուրիխ, հանրապետականների առաջնորդը
* Ա. Չիվչս – *Յանկա, ադյուտանտ
* Ա. Կրալիշա – *Էլզա, մարտական աղջիկ
* Ա. Լիեպինշ – *պապուաս, «մանրունք»
* Ա. Ապինիս – *Պեկսիս, «լրտես» և «համակարգող»
* Վ. Ռիեպշա – *Ռուդիս, «պրոֆեսոր»
* Գինտս Բերզինշ – *Կառլենս
* Մ. Տուրկե – *Միցիտե
* Ի. Ստրոդս – *Վիլիս, տղա կրկեսից
* Ա. Բուլդինսկիս – *Լիպս Տուլիան
* Վելտա Լինե – *Յանկայի մայրը
* Էլզա Ռաձինյա – *Էլզայի մայրը
* Մարիա Պոդգուրսկայա – *«լեդի Մերի», ընդհատակային
* Յուրիս Լեյասկալնս – *Ալեքսեյ
* Յանիս Մելդերիս – *Արթուր
* [[Էվալդս Վալտերս]] – *կոշիկ մաքրող քաղաքային զբոսայգում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Ադա Ներետնիեցե
* Սցենարի հեղինակ՝ Յանիս Պլոտնիեկս
* Օպերատոր՝ Զիգուրդս Դյուդինշ
* Նկարիչ՝ Հերբերտ Լիկումս, Յանիս Մատիս
* Կոմպոզիտոր՝ Մարգերիս Զարինշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Պետերս (ֆիլմ)

**«Պետերս»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ  Ֆելիքս Ձերժինսկու զինակցի՝ հեղափոխական Յակով Պետերսի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սերգեյ Տարասովը Ռիգայի կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է այն իրադարձությունների մասին, որոնք կապված են 1918 թվականին Մոսկվայում էսէռների ապստամբության և Բորիս Սավինկովի ընդհատակի գործունեության հետ։

## Դերերում
* Գիրտ Յակովլև – *Յակով Պետերս
* Անատոլի Ֆալկովիչ – *Ֆելիքս Ձերժինսկի
* Ուլդիս Դումպիս – *Ֆրիդրիխ Բրիեդիս
* [[Իվար Կալնինշ]] – *Պաուլ Կիրսիս
* Յուրի Կամորնի – *Լիմանով
* [[Լիլիտա Օզոլինիա]] – *Նաստյա
* Ալեքսեյ Պանկին – *Ցիգանկով 
* Սերգեյ Պոլեժաև – *Բորիս Սավինկով
* Բորիս Խմելնիցկի – *Կուստինսկի
* [[Ալեքսանդր Բոյարսկի]] – *Ալեքսանդրովիչ
* Յուրիս Լեյասկալնս – *Լոկկարտ
* Ուլդիս Լիելդիջս – *Կրոմի
* Գենադի Յուխտին – *Պոպով
* [[Հարի Ավենս]] – *ալկոհոլիկ
* Ռոլան Բիկով – *Տերեխով
* Հերբերտ Դմիտրիև – *դավադիր
* Վլադիմիր Կոզել – *էպիզոդ
* Վալերի Բոնդարենկո – *էպիզոդ
* Անատոլի Վասիլև – *Ալեքսանդր Վիլենկին
* Գ. Գեյդե – *Պինկա
* Միխայիլ Վասիլև – ''խռովարար (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տարասով
* Սցենարիստներ՝ Միխայիլ Մակլյարսկի, Կիրիլ Ռապոպորտ, Արվիդ Գրիգուլիս
* Օպերատոր՝ Ռիխարդ Պիկս
* Նկարիչ՝ Գունարս Բալոդիս
* Կոմպոզիտոր՝ Ռոմուալդս Կալսոնս
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գլեբ Կորոտեև
* Մոնտաժող՝ Տ. Մասս, Ա. Սիգատե
* Խմբագիր՝ Օսվալդ Կուբլանով

## Մրցանակներ
* Համամիութենական կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակ տղամարդու դերակատարման համար (Գ. Յակովլև) – 1973, Ալմա Աթայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Պետերս» ֆիլմը Красное тв կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Յոզեֆով

**Յոզեֆով** (, ; մինչ 1850 թվականը՝ Judenstadt / Židovské Město — Հրեական քաղաք), Պրահայի թաղամասերից մեկը, քաղաքի ամենափոքր հողակադաստրային միավորը։ Հին Պրահայի մաս է, ինչպես նաև մտնում է Պրահա 1 խոշոր վարչական միավորի կազմում։ Մինչ 1850 թվականը Պրահայի հրեական համայնքի սիրտն էր։ Թաղամասի ընդհանուր տարածքը 8,81 հա է, ինչը կազմում է Հին Պրահայի տարածքի 6,8 %-ը։

«Յոզեֆով» թաղամասի անվանումը գալիս է կայսր Յոզեֆ II-ի անունից, որի բարեփոխումները լավացրել են Պրահայի հրեաների կյանքի պայմանները։ Հրեական թաղամասը գտնվում է Վլտավա գետի աջ ափի և Հին քաղաքի հրապարակի միջև։ Թաղամասի տարածքում են Պրահայի նախկին հրեական գետտոյի մնացորդները։

## Պատմություն
Յոզեֆովը Պրահայում ստեղծվել է 1850 թվականին, երբ վարչական վերափոխման ընթացքում մինչ այդ իրավազուրկ, հրեական ջարդերից հաճախ տառապող Պրահայի գետտոն պաշտոնապես դարձավ Բոհեմիայի մայրաքաղաքի վարչական թաղամասերից մեկը։ «Յոզեֆով» անվանումը թաղամասը ստացել է այն պատճառով, որ հենց ավստրիացի կայսր Յոզեֆ II-ն է հրամանագրեր տվել հրեաներին քրիստոնեական բնակչության հետ հավասարեցնելու մասին։

19-րդ և 20-րդ դարերի սահմանագծին, հատկապես 1893 և 1913 թվականների միջև, թաղամասի զգալի մասը ոչնչացվել է նախկին հրեական հետնախորշերի մաքրման և վերասարքավորման ժամանակ՝ Պրահայում օսմանացված Փարիզի ոճով մայրուղիներ և փառահեղ շենքեր կառուցելու նպատակով։ Ճարտարապետական հուշարձանների մեծ մասը պահպանվել է՝ Հին նոր սինագոգ, Պինկասի սինագոգ, Մայզելի սինագոգ, Կլաուսի սինագոգ, Բարձր սինագոգ, Իսպանական սինագոգ, Հրեական ռատուշա, Պրահայի հին հրեական գերեզմանատուն։ Մյուս շինությունների մեծ մասը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին։

Հին շենքերի քանդման պատճառով հրեաների բաժինը թաղամասում անընդհատ կրճատվում էր, այն դեպքում, երբ նորերը զբաղեցնում էին առավելապես չեխերը։ 20-րդ դարասկզբին Յոզեֆովում մնացել էին կա՛մ ամենաաղքատ հրեական ընտանիքները, կա՛մ ուլտրաօրթոդոքսալ հրեաները՝ թաղամասի հնագույն ավանդույթների պահապանները։ Նացիստները նախ ծրագրում էին ոչնչացնել թաղամասի հրեական մշակույթի բոլոր ճարտարապետական հուշարձանները, սակայն հետո որոշեցին դրանք թողնել որպես «անհետացած ցածր ռասայի» մասին գերմանացիների ապագա սերունդների հիշեցում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Prague,Josefov, Oldnew synagogue.JPG|Հին նոր սինագոգ
Պատկեր:Moses statue near Oldnew Synagogue in Prague.JPG|Մովսեսի արձանը Հին նոր սինագոգի այգում
Պատկեր:Hebrew Cemetry.jpg|Հին հրեական գերեզման


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պրահայի շրջաններ
Սոմբաթ Մետանի

**Սոմբաթ Մետանի** (, ), թաիլանդցի դերասան և կինոռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Սոմբաթ Մետանին ծնվել է 1937 թվականի հունիսի 26-ին Թաիլանդի Ուբոնռատչաթանի նահանգում։

Ֆիլմերում նկարահանումների քանակով նա ժամանակին սահմանել է Գինեսի ռեկորդ՝ մոտ 600 ֆիլմ։ Ըստ դերասանի  հաշվարկների նա նկարահանվել է ավելի քան 2000 ֆիլմում ու հեռուստատեսային շոուում։ Իր կարիերայի գագաթնակետին՝ 1960-1970-ականն թվականներին նա շարունակել է նկարահանվել մարտական, ռոմանտիկ ֆիլմերում, հեռուստասերիալներում և հաճախ է հայտնվել թոք֊շոուներում և հեռուստատեսային գովազդներում։ Նրա վերջին ֆիլմերից են «Սև վագրի արցունքները» և «Սուրյոթայի լեգենդը»։

Ֆեթչաբուրի Ռաջաբհաթ համալսարանից նա ստացել է բակալավրի կոչում, իսկ  Արևելյան Ասիայի համալսարանից՝ քաղաքական գիտությունների մագիստրոսի և դոկտորի աստիճան։

2006 թվականի ապրիլի 19-ին ժողովրդի քվեարկությամբ 6 տարի ժամկետով ընտրվել է Թաիլանդի Սենատի անդամ։

Սոմբաթ Մետանին մահացել է 2022 թվականի օգոստոսի 18-ին։

Սոմբաթն ամուսնացել է 1959 թվականին՝ Կանչանայի հետ։ Նախկինում նրանք եղել են հարևաններ և ծանոթ են եղել մանկուց։ Կանչանան ղեկավարել է նաև նրա կինոընկերությունը։ Նրա ավագ որդին՝ Սիրիկուպը, ավտոարշավորդ է։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
*Holy Hoodlum, The (1975)
### Դերասան
* The Legend of Suriyothai (2001)
* Tears of the black Tiger (2000)
* Gold Fist (1991)
* Krai Thong (1985)
* Commando Gold (1982)
* Magic Killer, The (1980)
* Black River (1979)
* Top Man of Village, The (1979)
* Lion, The (1977)
* Gun Killer (1977)
* Outlaw Man, The (1976)
* Top Most (1976)
* Four Devils (1976)
* Turrutao (1976)
* Hot Blood Devils (1975)
* Killer (1975)
* Iron Man, The (1975)
* Golden Triangle, The (1975)
* Infidelity, The (1975)
* Devil Killer (1975)
* Tear of Love (1975)
* Dark Lady (1975)
* Holy Hoodlum, The (1975)
* Love, The (1974)
* Passion’s scave (1974)
* Gold (S.T.A.B.) (1973))
* Brothers, The (1972)
* Sound of Sea (1971)
* Light in The Dark, A (1971)
* Return of DR. Chang, The (1968)
* Top Secret (1967)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sombat Metanee at the Thai Film Database
* Thai actors at Thai World View

Կատեգորիա:Թաիլանդցի դերասաններ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գիտությունների դոկտորներ
Արտացոլք ջրի մեջ

**«Արտացոլք ջրի մեջ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որ նկարահանել ռեժիսոր Անդրիս Ռոզնբերգսը Ռիգայի կինոստուդիայում 1977 թվականին։

## Սյուժե
Քսանյոթ տարվա բացակայությունից հետո Ռիգայից իր հայրենի քաղաք է վերադառնում տաղանդավոր վիրաբույժ Զիգուրդս Մարկալսը։ Կյանքն այնպես է դասավորվել, որ նա ճակատագրի բերումով ստիպված է եղել ամեն ինչ սկսել սկզբից։

Քաղաքային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկը, որտեղ նա աշխատանքի է տեղավորվել, ուրախ է բարձրակարգ մասնագետի՝ կլինիկա գալու համար։ Սակայն այդ կարծիքը շուտով նա ստիպված էր փոխել, երբ բժիշկ Մարկալսն ստանձնում է անհասկանալի արդյունքով ամենադժվար վիրահատություններ, որոնց մահացու ելքի դեպքում անխուսափելիորեն վատանում են կլինիկայի վիճակագրական ցուցանիշները։

Շուտով գործընկերների միջև ծագում է հակամարտություն, որը ստիպում է հերոսին չհամաձայնել հանգամանքների հետ, դրսևորել սկզբունքայնություն ու հրաժարվել հարկադրված փոխզիջում փնտրելու անհրաժեշտությունից։ Նա կրկին պատրաստ է թողնել ամեն ինչ՝ և՛ հետաքրքիր աշխատանքը,  և՛ այն աղջկան, որի հանդեպ նա զգացմունքներ է ունի, և որը նրան փոխադարձությամբ է պատասխանել։ Սակայն գործի ճշտության վերաբերյալ կասկածները վերջին պահին համակում են Զիգուրդսին։

## Դերերում
* Ուլդիս Պուցիտիս – *Զիգուրդս Մարկալնս
* Ուլդիս Դումպիս – *Բրատկուս
* Իմանտ Սկրաստինշ – *Նիկոլայ
* Լասմա Կուգրենա (Մուրնիեցե) – *Իրիտա
* Մարուտա Ֆելդմանե – *Ռամոնա
* Ձիդրա Ռիտենբերգա – *քարտուղար
* Էվալդս Վալտերս – *Պետերիս Լոդինշ
* Ակվելինա Լիվմանե – *բժիշկ
* Ա. Յանսոնե – *Ինդրիկսոնե
* Կ. Ստուլպին – *Ինդրիկսոն
* Օլգա Կրումինյա
* Եվա Մուրնիեցե
* Գունար Պլացենս
* Այվարս Սիլինշ
* Յուրիս Ստրենգա
* Հարալդ Թոփսիս
* Միխայիլ Կուբլինսկիս
* Հելենա Ռոմանովա
* Իմանտս Ադերմանիս
* Անտոնիա Կլեյմանե
* Լոլիտա Ցաուկա

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Անդրիս Կոլբերգս, Յանիս Լապսա
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Անդրիս Ռոզենբերգս
* Բեմադրող օպերատոր՝ Յանիս Մուրնիեկս
* Կոմպոզիտոր՝ Էգիլ Ստրաումե
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Գունարս Բալոդիս, Առնոլդ Բրիտալ
* Գեղարվեստական ղեկավար՝ Յուլի Կարասիկ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ե. Օլշանկո
* Խմբագիր՝ Յա․ Ռոկպելնիս
* Տնօրեն՝ Գ. Բլումենտալ

## Մրցանակներ
* Երևանում համամիութենական կինոփառատոնի (1978) մրցանակ Անդրիս Ռոզենբերգսին՝ լավագույն ռեժիսորական դեբյուտի համար, Յանիս Մուրնիեկսին՝ լավագույն օպերատորական դեբյուտի համար, Լասմե Կուգրենին՝ լավագույն դերասանական դեբյուտի համար։
* «Խորհրդային Էկրան» ամսագրի մրցանակ Անդրիս Ռոզենբերգսին՝ լավագույն ռեժիսորական նորամուտի համար։

## Մեջբերում
«Կյանքը բարդ բան է։ Կամ կարողացիր հարմարվել, կամ դիմացիր։ Միայն երկու տարբերակ կա։ Մնացած ամեն ինչ ինքնախաբեություն է կամ պատրանք։ Դուք կդառնաք արտացոլք ջրի վրա։ Փչում է թեթև քամի, և դու ասես չկաս»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կրակոց անտառում

**«Կրակոց անտառում»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռիխարդ Պիկսը Ալբերտ Բելսի «Արմատներ» վեպի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում 1983 թվականին։

## Սյուժե
Աշխատանքային քրտնաջան շաբաթվա սկզբին անտառապետ Լիեպսարգսն իր մոտ է ընդունում Ռիգայից ժամանած լրագրողին, որը մանկական տարիներին ապրել է իր հարևանությամբ։ Նա ժամանել է նախկին անտառապետ Չուկուրսի նամակի պատճառով, որը կոլտնտեսության ղեկավարներին մեղադրում է աշխատանքներում հրավիրված բրիգադների ներգրավելու մեջ։ Նրա կարծիքով՝ վարձու աշխատողներն անողոքաբար ոչնչացնում են անտառը՝ հատելով նշված ցանկացած տեղամաս։ Իրենց զգալով կյանքի տերեր՝ նրանք չեն անհանգստանում որսագողերի կողմից կեդանիների սպանությամբ։ Նման որսագողերից մեկի հետ էլ անտառի նեղ արահետում բախվում է անզիջում Լիեպսարգսը։

## Դերերում
* Էդուարդ Պավուլս – *Լիեպսարգս
* Օլեվ Էսկոլա – *Չուկուրս
* Առնոլդ Լինինշ – *Տրուկշա
* Ուլդիս Դումպիս – *Վասարինշ
* Յանիս Պաուկշտելո – *Լեինշ
* Մարա Զեմդեգա – *Ալվինա
* Վերա Սելգա – *Իլզե
* Ինարա Սլուցկա – *Իևա
* Յուրիս Լիսներս – *Կասպարս
* Հելմուտ Էգլիտիս – *Յանչուկ
* Անտրա Լիեդսկանինյա – *սոցիալական աշխատող
* Այվարս Բոգդանի – *բրիգադիր
* Միխայիլ Կուբլինսկիս – ''փաստաբան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Վիկտոր Լորենց
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ռիխարդ Պիկս
* Օպերատոր՝ Դավիթ Սիմանիս
* Կոմպոզիտոր՝ Մարտինշ Բրաունս
* Նկարիչ՝ Վիկտոր Շիլդկնեխտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Թոմաս Մեխիաս

**Թոմաս Մեխիաս Օսորիո** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, թուրքական «Անկարասպոր» ակումբի դարպասապահ։ Իսպանիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականի կազմում 2009 թվականի Միջերկրածովյան խաղերի հաղթող։

## Կենսագրություն
12 տարեկան հասակում Թոմասը սկսել է մարզվել Մադրիդի «Ռեալ»-ի երիտասարդական թիմում։ Մինչ այդ եղել է «Կոսլադա» սիրողական ակումբի համակարգում։ 2007/08 մրցաշրջանում Մեխիասը նորամուտն է նշել «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա» ակումբի երկրորդ թիմում, որը հանդես էր գալիս Սեգունդա B-ում։

2011 թվականի մայիսի սկզբին գլխավոր թիմի մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոն որոշում է կայացրել հանգիստ տալ թիմի հիմնական դարպասապահ Իկեր Կասիլյասին։ Մայիսի 10-ին «Ռեալ Մադրիդ»-«Խետաֆե» մրցախաղում ֆուտբոլիստը հայտավորվել է որպես պահեստային դարպասապահ։ Այն բանից հետո, երբ նրանց հակառակորդները բաց են թողել չորս անպատասխան գնդակ, Թոմասը դուրս է եկել փոխարինման Անտոնիո Ադանին։ Մնացած յոթ րոպեներին Մեխիասը անառիկ է պահել իր դարպասը, ինչով օգնել է «Ռեալ» ակումբին հաղթանակ տանել մուգ կապույտի հետ տնային խաղում։

2011/12 մրցաշրջանում Իսպանացի դարպասապահը հայտնվել է «Ռեալ Սարագոսա»-ի դեմ մրցաշրջանի առաջին խաղում, սակայն խաղադաշտում այդպես էլ չի հայտնվել։

2014 թվականի փետրվարի 11-ին վարձակալության իրավունքով մինչև մրցաշրջանի ավարտ Մեխիասը տեղափախվել է Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի առաջնության «Միդլսբրո» ակումբ, որտեղ վերամիավորվել է «Ռեալ» ակումբի նախկին մարզիչ Այթոր Կարանկայի հետ։ Մարտի 1-ին «Շեֆիլդ Ուենսդեյ» ակումբի դեմ արտագնա խաղում (0:1) նորամուտ է ունեցել «Բորո» ակուբի կազմում։

2017 թվականի հունվարի 5-ին Մեխիասը վերադարձել է Իսպանիա՝ վարձակալության իրավունքով մինչև մրցաշրջանի ավարտը տեղափոխվելով «Ռայո Վալեկանո» ակումբ, որը ներկայացնում է Սեգունդան, սակայն այնտեղ խաղացել է ընդամենը 2 հանդիպում։

2018 թվականի ամռանը ազատ գործակալի իրավունքով տեղափոխվել է Կիպրոսի «Օմոնիա»՝ անցկացնելով այնտեղ մեկ մրցաշրջան, մեկ տարի անց  վերադարձել է «Միդլսբրո»։

## Ձեռքբերումներ
* Միջերկրածովյան խաղերի հաղթող՝ 2009
* Սեգունդա B-ի հաղթող՝ 2011/12

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դինամո Բուխարեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միդլսբրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Գիշեր (Մինաս Ավետիսյան)

**«Գիշեր»,** հայ նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի որմնանկարը, որը նա նկարել է 1973 թվականին, Գյումրու «Օմեգա» գործարանի պատին։

## Պատմություն
1973 թվականին Գյումրիի գործարաններից մեկի պատին «Գիշեր» որմնանկարի դիմացի պատին հեղինակը ստեղծել է նաև  «Ցերեկ» որմնանկարը։ Երկու որմնանկարն էլ լրջորեն վնասվել էին 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ։

2019 թվականին իտալացի վերականգնող Ֆաբրիցիո Իակոպինիի գլխավորությամբ «Գիշեր» որմնանկարն ապամոնտաժվել է և ենթարկվել վերականգման։ Վերականգնման աշխատանքներին մասնակցել են նաև Ֆաբրիցիո Իակոպինիի ուսանողները։ Որմնանկարի վերականգնման աշխատանքներն իրականացվել են գործարար Սամվել Ալեքսանյանի ընտանիքին պատկանող «Ալեքսանյանների ընտանիք» ՀԿ֊ի միջոցներով։

Վերականգնումից հետո Մինաս Ավետիսյանի «Գիշեր» որմնանկարը տեղադրվել է Նոր Նորք վարչական շրջանում գտնվող Մեգամոլ Արմենիա առևտրի և ժամանցի կենտրոնում, որտեղ որմնանկարի համար առանձին տարածք է հատկացվել։

Որմնանկարը համարվում է պատմամշակութային հուշարձան և պատկանում է Հայաստանի Հանրապետությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մինասի «Գիշեր» որմնանկարը կործանման եզրին է Գյումրի քաղաքի կիսավեր գործարաններից մեկում գտնվող Մինաս Ավետիսյանի «Գիշեր» որմնանկարը կործանման եզրին է։

Կատեգորիա:Մինաս Ավետիսյան
Կատեգորիա:Հայկական կերպարվեստ
Զելա Մարկոսյան

**Զելա Մարկոսյան** (, ), հայկական ծագում ունեցող ավստրալիացի դաշնակահարուհի։ Ծնվել է Բեյրութում, այժմ բնակվում է Սիդնեյում։

Նա «Զելա Մարկոսյան հնգյակի» () հիմնադիրն է, որը 2019 թվականին առաջադրվել է *ARIA* մրցանակի՝ «Լավագույն համաշխարհային երաժշտական ալբոմ» անվանակարգում։

## Կրթություն
1988-1999 թվականներին Մարկոսյանը դաշնամուր է սովորել Բեյրութի (Լիբանան) Բարսեղ Կանաչյանի անվան համազգային երաժշտական քոլեջում։ Նա իր կրթությունը շարունակել է Լիբանանի բարձրագույն պետական կոնսերվատորիայում՝ ստանալով Բեյրութի Հայկազյան համալսարանի անգլիական գրականության բակալավրի կոչում։

2002 թվականին ավարտելով Հայկազյան համալսարանը՝ Զելա Մարկոսյանը տեղափոխվել է Երևան (Հայաստան)՝ սովորելու Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում՝ Վիլլի Սարգսյանի դասարանում։ 2007 թվականին Մարկոսյանը դաշնամուրային կատարողականության մագիստրոսի կոչում է ստացել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայից։

Երևանում սովորելու ընթացքում Մարկոսյանը հետաքրքրվել է էթնո-ջազով և տեղափոխվել է Ավստրալիա՝ Սիդնեյ, որտեղ սովորել է Սիդնեյի երաժշտական կոնսերվատորիայի ջազային դաշնամուրային կատարման դասընթացում։

## Կարիերա
Սիդնեյ տեղափոխվելուց հետո Մարկոսյանը հիմնադրել է քննադատների կողմից ճանաչված էթնո-ջազ «Զելա Մարկոսյան հնգյակ» () խումբը։ Խմբի կազմում են Ալեքսանդր Ինման-Հիսլոփը (հարվածային գործիքներ), Ադեմ Յիլմազը (հարվածային գործիքներ), Ժակ Էմերին (բաս), Ստյուարտ Վանդեգրաաֆը (փողային գործիքներ) և Էլսեն Փրայսը (բաս)։ Խմբի երաժշտությունը մեծապես կրում է հայկական ավանդական երաժշտության ազդեցությունը։

Հիմնադրման օրվանից խումբը հանդես է գալիս իր օրիգինալ երգացանկով ամբողջ աշխարհում՝ ելույթ ունենալով միջազգային ջազ փառատոներում, ներառյալ Ջազի կանանց փառատոնը (2017), Բեյրութի ջազ փառատոնը (2018) և Սիդնեյի իմպրովիզացված երաժշտական ասոցիացիայի Ձմեռային ջազ ծրագիրը (2018)։ Հնգյակը շրջագայել է նաև Ավստրալիայում և աշխարհով մեկ՝ ելույթ ունենալով Կանբերրայում, Մելբուռնում, Հոբարթում, Օքլենդում և Վելինգտոնում։

«Զելա Մարկոսյան հնգյակը» իր առաջին՝ *Transition* ալբոմը, թողարկել է 2018 թվականի նոյեմբերին։ Այն դրական գնահատական է ստացել *The Sydney Morning Herald*-ի, *DownBeat*- ի, *Jazzwise*-ի, *Heavy Blog is Heavy*-ի և *Everything is Noise*-ի կողմից։ Ալբոմը 2019 թվականին առաջադրվել է *ARIA* մրցանակի՝ «Լավագույն համաշխարհային երաժշտական ալբոմ» անվանակարգում։

Զելան *ABC*-ի համար 2021 թվականի սկզբին թողարկվել է *Visions of Nar* ալբոմը՝ սաքսոֆոնահար Ջերեմի Ռոուզի հետ։

2022 թվականի փետրվարին թողարկվել է «Զելա Մարկոսյան հնգյակի» երկրորդ ալբոմը՝ *The Road*-ը, ամերիկյան միջազգային ձայնագրման *Ropeadope* լեյբլում։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զելա Մարգոսյան

Կատեգորիա:Ավստրալահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ դաշնակահարներ
Քրիստինա Մարանչի

**Քրիստինա Մարանչի** (, ), ամերիկահայ պատմաբան, Հարվարդի համալսարանի Մաշտոցի անվան հայագիտության պրոֆեսոր, Թաֆթս համալսարանի հայկական արվեստի նախկին պրոֆեսոր։ Համարվում է հայկական ճարտարապետության պատմության առաջատար մասնագետ։

## Կենսագրություն
Քրիստինա Մարանչին ծնվել է 1968 թվականին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Մեծացել է ԱՄՆ Քոնեկտիկուտ նահանգում։ Հայրը Ստամբուլում է ծնվել, իսկ մայրը՝ ԱՄՆ-ում։ 1990 թվականին ավարտել է Վասար քոլեջի արվեստի պատմության բաժինը, ստանալով բակալավրի աստիճան։ Այնուհետ մագիստրոսի աստիճան է ստացել Փրինսթոնի համալսարանի արվեստի և հնագիտության բաժնից։ «Միջնադարյան հայկական ճարտարապետությունը պատմագրության մեջ. Յոզեֆ Ստժիգովսկին և նրա ժառանգությունը» խորագրով ատենախոսությունը հաջողությամբ պաշտպանելուց հետո Փրինսթոնի համալսարանի արվեստի և հնագիտության բաժնից ստացել է դոկտորի աստիճան։ 2001-2008 թվականներին դասավանդել է Միլուոքիում Վիսկոնսինի համալսարանում։ 2008-2022 թվականներին եղել է Թաֆթս համալսարանի հայկական արվեստի դասախոս (նախապես դոցենտի, ապա պրոֆեսորի աստիճանով)։ 2022 թվականին նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի Մաշտոցի անվան հայագիտության պրոֆեսորի պաշտոնին։ Նա առաջին կինն է և առաջին հայազգի մարդը, որ զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։

## Գիտական աշխատանք
Մարանչիի հետազոտությունները հիմնականում վերաբերում են միջնադարյան հայոց պատմությանը և հայերի՝ Սասանյան, Բյուզանդական և Իսլամական կայսրությունների հետ հարաբերություններին։ Մարանչիի 2001 թվականի «Միջնադարյան հայկական ճարտարապետություն. ցեղի և ազգի կառուցումներ*»* գիրքն արծարծում է արվեստի պատմաբան Յոզեֆ Ստրժիգովսկու կարևոր ներդրումներն ու ազդեցությունը հայկական ճարտարապետության ուսումնասիրության մեջ։ Նրա վերջին աշխատանքները վերաբերում են հայկական արվեստի և ճարտարապետության վրա բյուզանդական ազդեցությանը վրա։

Մարանչին համարվում է հայ-թուրքաքան սահմանի մոտ գտնվող Մրենի տաճարի առաջատար ուսումնասիրողներից մեկ։

### Գրքեր
* *Medieval Armenian Architecture: Constructions of Race and Nation* (2001)
* *A Survival Guide for Art History Students* (2004)
* *Vigilant Powers: Three Churches of Early Medieval Armenia* (2015)
* *The Art of Armenia: An Introduction* (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ հայագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Ուոլթեր Օ'Բրայեն

**Ուոլթեր Օ'Բրայեն**, (, ծնվել է 1975 թվականի փետրվարի 24-ին), իռլանդացի բիզնեսմեն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում, պրոդյուսր, Scorpion Computer Services ընկերության հիմնադիր և տնօրեն։ Նա համարվում է Կարիճ հեռուստասերիալի ոգեշնչման աղբյուրն ու գործող պրոդյսուրը։ Հայտնի են մի շարք պատմություններ կապված նրա բարձր IQ ցուցանիշի և 13 տարեկանում ՆԱՍԱ-ի «ջարդելու» մասին, որոնք գրավել են ԶԼՄ-ների ուշադրությունը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մորիս և Աննա Օ Բրայենների ընտանիքում 1975 թվականին, Ուեքսֆորդում (Իռլանդիա)։ Մինչև 13 տարեկան հաճախել է Կլոնրոչ գյուղի St. Patrick’s National School դպրոցը, որից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Իռլանդիայում գտնվող փոքրիկ քաղաք՝ Էննիսկորտի և ուսումը շարունակել St. Mary’s Christian Brothers School (CBS) դպրոցում։

Ավելի ուշ Վոլտերը հայտնեց, որ մանուկ հասակում IQ թեստերից մեկում հավաքել է 197 բալ, սակայն դրա մասին հաստատող տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Մի շարք լրատվամիջոցներ ինչպիսիք են՝ TechDirt և The Irish Times հաստատում են, որ 197 բալը մանուկ հասակում չի նշանակում բարձր ցուցանիշ մեծահասակների համար նախատեսված թեստերում, քանի որ թեստերի սանդղակը կախված տարիքային խմբից փոխվում է։ Լրագրող Մայք Մասնիքը նկատեց, որ բարձր IQ ցուցանիշով մարդկաց ցանկը կա համացանցում, սակայն այնտեղ չկա Վոլտեր Օ Բրայեն անունը։

Ատեստատ ստացել է Կիլկեննի կոչվող քաղաքի St Kieran’s College-ում, սովորել է Սուսսեկս քաղաքի համալսարանում։ Ստացել բակալավրի դիպլոմ ինֆորմատիկային և արհեստական բանականության ֆակուլտետում։

2001 թվականից ապրում է Կալիֆոռնիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Scorpion Computer Services official website
* CBS Local Interview with O’Brien, 2014
* CNET Interview with O’Brien

Կատեգորիա:Իռլանդացիներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:1975
Կատեգորիա:Տեղեկատվական անվտանգություն
Ցատկ երթ

**«Ցատկ երթ»**, 2010  թվականին նկարահանված հայկական ռազմական և կարճամետրաժ ֆիլմ։

## Սյուժե
Զինվորները հրաման են ստանում ցատկ երթ կատարելով անցնել նշված 30 կմ ճանապարհահատվածը կիզիչ արևի տակ և ներկայանալ հենակետ։

## Դերերում
Վարդան Առաքելյան - Լետենանտ Վարդանյան
Էմիլ Գալստյան - Դսեղ
Նարեկ Աղեկյան - Դոցենտ (կրտսե սերժանտ)
Անդրանիկ Բաբայան - Դավիթ
Գևորգ Հարոյան - Բիթլես
Արսեն Գրիգորյան - Նվեր
Վահե Գրիգորյան - Մունաթ
Հակոբ Մանուկյան - Չեխ (Գրիգորյան)
Վահե Պետրոսյան - Չախ
Վարուժան Սահակյան - Երաժիշտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ծատուր խան

**Ծատուր խան** (), իրանահայ գեներալ, երկրի դեսպանորդը Ռուսաստանում և շահ Մոզաֆար ադ-Դին Ղաջարի խորհրդականը։ Նա Ռուսաստանի մեծ իշխան Միխայիլ Նիկոլաևիչի մտերիմ ընկերն էր և Դավիթխանյանների ընտանիքի անդամը։

## Կենսագրություն
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Tsatur_Khan_with_the_Russian_Ambassador_to_Persia.png/220px-Tsatur_Khan_with_the_Russian_Ambassador_to_Persia.png|ձախից|մինի| Ծատուր Խանը Իրանում [Ռուսական կայսրություն|Ռուսական կայսրության դեսպանի հետ]]
Ծատուր խանը իրանահայ դիվանագետ և ռազմական խորհրդական Սեթ խան Աստվածատրյանի և տիկին Զիզի խանումի որդին է, ծնվել է 1820 թվականին Թավրիզում։ Սովորել է Քեմբրիջի համալսարանում։ Քանի որ նա բարձրագույն կրթություն ուներ, իսկ հայրը եղել է պետական նշանավոր պաշտոնյա և Ղաջարիների մտերիմ ընկերը, Ծատուրը նշանակվել է Թավրիզում երիտասարդ թագաժառանգ Մոզաֆար ադ-Դին Ղաջարի խորհրդական։

Ծատուր խանը կնոջ հետ բնակություն է հաստատել Թավրիզում, որտեղ կատարել է պարսկական բանակի գեներալի պարտականությունները, ինչպես նաև դիվանագիտական պարտականություններ ստանձնել որպես Իրանի գլխավոր տեղակալ՝ օտարերկրյա բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ հանդիպման համար։ Այս դերում նա Նասր ալ-Դին Շահ Ղաջարի հետ այցելել է Անգլիա՝ շարունակելով իր ընտանիքի դիվանագիտության ավանդույթը։

Հատկանշական է, որ Մկրտիչ Խրիմյանը խնդրել է նրա օգնությունը՝ հայ համայնքը քրդերի և թուրքերի հարձակումներից պաշտպանելու համար։

Ծատուր խանը ամուսնացած էր հայ նկարիչ Հակոբ Հովնաթանյանի դստեր՝ Նինոն Հովնաթանյանի հետ։ Նրանց որդին՝ Ալեքսանդր խան Սեթխանյանը (1865 - 1953), իրանահայ գեներալ էր, պարսկական կազակական բրիգադի շտաբի պետը, Իրանի կայսերական բանակի հրամանատարը։

### Դեսպանորդ Ռուսաստանում
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Grand_prince_Mikhail_Nikolaevich_%28by_Johann_K%C3%B6ler%29.jpg/220px-Grand_prince_Mikhail_Nikolaevich_%28by_Johann_K%C3%B6ler%29.jpg|ձախից|մինի| Մեծ իշխան [Միխայիլ Նիկոլաևիչ]]
Կովկասի մեծ իշխան Միխայիլ Նիկոլաևիչը մի զույգ որսորդական շներ էր նվեր ուղարկել շահ Մոզաֆար ադ-Դին Ղաջարին։ Փոխարենը արքայազնը որոշել էր վերադարձնել բարեհաճությունը՝ Ծատուր խանի գլխավորած պատվիրակության միջոցով մեծ իշխանին ուղարկելով մի զույգ շատ նրբագեղ արաբական ձի։ Իշխանը երախտապարտ էր ձիերի համար և տպավորված Ծատուր խանի վարվելակարգով։ Մեծ իշխանը հարցրել է, թե ինչպես է նա հասել դրան։ Ծատուր խանը պատմել է Քեմբրիջում իր կրթության մասին։ Իշխանի այն հարցին, թե ինչու էր Ծատուր Խանը այդքան հեռու ճանապարհորդել կրթություն ստանալու համար, քանզի հայտնի էր, որ իրանական ազնվականության շատ անդամներ կրթություն են ստացել Ռուսաստանում, Ծատուր խանը պատասխանել է, որ դա այն պատճառով էր, որ իր հայրը՝ Սեթ խան Աստվածատրյանը, ծառայել է որպես դեսպան Անգլիայում։ Մեծ իշխանը հայտարարել է, որ կների Ծատուր խանին՝ պայմանով, որ Ծատուրը խոստանա իրեն, որ իր երեխաներին Ռուսաստան կուղարկի կրթություն ստանալու՝ իշխանի հաշվին։ Ծատուր խանը համաձայնել է՝ այդպիսով սկսելով իր բարեկամությունը մեծ իշխանի հետ և ավելի սերտ հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դավիթխանյաններ
Կատեգորիա:Իրանահայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանահայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի գեներալներ
Կատեգորիա:Իրանցի զորավարներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի Թրինիթի քոլեջի շրջանավարտներ
Գուրգեն Հովսեփյան (երաժիշտ)

**Գուրգեն Քաջիկի Հովսեփյան** (), հայազգի օպերային երգիչ, տենոր։

## Կենսագրություն
Գուրգեն Հովսեփյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1֊ին, Սիսիանի շրջանի Սալվարդ գյուղում հետագայում տեղափոխվել է  Քաջարան, այնուհետև Երևան։ Հայրը նվագել է քամանչա, երգել հայ աշուղների երգերը՝ Սայաթ-Նովա, Ջիվանի, Շերամ։

Ավարտել է Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, որից հետո ընդունվել Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտը, որն ավարտելուց հետո մոտ վեց տարի աշխատել է Սարատովի օպերային թատրոնում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԽՍՀՄ բազմաթիվ քաղաքներում, աշխատել է նաև Երևանի օպերային թատրոնում։

1991 թվականին  Գուրգեն Հովսեփյանը առաջին անգամ մասնակցել է Սլովակիայի Բանսկա Բիստրիցայի թատրոնի միջազգային փառատոնին, որից հետո՝ 1992 թվականին, հրավիրել են Սլովակիայի ազգային թատրոնում երգելու «Տրավիատա» և «Ռիգոլետտո» օպերաներում, իսկ 1993 թվականին  իր համար բեմադրել են «Օթելլոն», որը նա երգել է մոտ 100 ներկայացում Եվրոպայի տարբեր երկրներում։ Այդ ընթացքում նա երգել է Պրահայի Ազգային թատրոնում։

Գուրգեն Հովսեփյանը հանդես է եկել Մոսկվայի, Բուդապեշտի, Պրահայի, Մյունխենի, Ցյուրիխի, Բեռնի, Վիեննայի, Թուրինի, Բերգամոյի և Զալցբուրգի օպերային բեմերում։

Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ․ օպերային թատրոնում դասավանդել է ձայնի վարպետություն, իսկ կոնսերվատորիայում՝ օպերային վոկալ։ Մասնակցել է  սլովակահայ համանյքի մշակութային միջոցառումներին։

Մահացել է Բրատիսլավայում, 2021 թվականի փետրվարի 15֊ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*GURGEN OVSEPIAN

 
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ
Երփներանգ ամպեր

մինի|Ծիածանափայլ միջին բարձրության ամպեր
[մինի|Ծիածանափայլ բևեռային ստրատոսֆերային ամպ մայրամուտին [Աբերդինում (Շոտլանդիա)]]
**Ամպերի ծիածանափայլ,** **երփներանգ ամպեր** կամ **իրիսացիա** (irisation), երփներանգ օպտիկական երևույթ, որը տեղի է ունենում ամպի վրա և հայտնվում Արեգակի կամ Լուսնի անմիջական մոտակայքում։ Գույները նման են օճառի պղպջակների կամ ջրի մակերեսի վրա հայտնված յուղի գույներին։ Սա ֆոտոմետեորի տեսակ է։ Այս բավականին տարածված երևույթն առավել հաճախ նկատվում է բարձր կուտակային, փետրավոր-կուտակային, ոսպնյակաձև և փետրավոր ամպերում։ Նրանք երբեմն հայտնվում են որպես ամպերի եզրերին զուգահեռ շերտեր։ Ծիածանափայլն ամպերում նկատվում է նաև շատ ավելի հազվադեպ բևեռային ստրատոսֆերային ամպերի մեջ, որոնք նաև կոչվում են սադափանման ամպեր։

Գույները սովորաբար պաստելային են, բայց կարող են լինել նաև շատ պայծառ գունավորմամբ կամ իրար մեջ խառնված, երբեմն սադափագույն։ Արեգակի մոտակայքում էֆեկտը կարող է դժվար նկատվել, քանի որ այն կորում է Արեգակի փայլի մեջ։ Այն տեսնելու համար կարելի է արևի լույսից ձեռքով պաշտպանվել կամ ծառի կամ շենքի հետևում թաքնվել։ Այլ օժանդակ միջոցներ են մուգ ակնոցները կամ ուռուցիկ հայելու մեջ կամ ջրի ավազանում արտացոլված երկնքի դիտարկումը։

## Ստուգաբանություն
Իրիսացիա անվանվել է հունական աստվածուհի Իրիսի անունով (ծիածանի աստվածուհի և Զևսի և Հերայի հանձնակատարը)։

## Առաջացման մեխանիզմ
Ծիածանափայլ ամպերը դիֆրակցիոն երևույթ են, որն առաջանում է ջրի փոքր կաթիլներից կամ փոքր սառցե բյուրեղներից, որոնք առանձին-առանձին ցրում են լույսը։ Ավելի մեծ սառույցի բյուրեղները գույների երփներանգություն չեն առաջացնում, բայց կարող են առաջացնել այլ երևույթներ՝ լուսապսակներ։

Իրիզացիան առաջանում է շատ միանման ջրի կաթիլներից, որոնք ցրում են լույսը (Արեգակից մինչև 10 աստիճան հեռավորության վրա) և առաջին կարգի ինտերֆերենցիայի էֆեկտներից (Արեգակից 10 աստիճանից ավելի հեռավորության վրա)։ Այն կարող է ձգվել Արեգակից մինչև 40 աստիճան հեռավորության վրա։

Եթե ամպերի մասերը պարունակում են ջրի փոքր կաթիլներ կամ նույն չափի սառցե բյուրեղներ, ապա դրանց կուտակային (կումուլյատիվ) ազդեցությունը ընկալվում է որպես գույներ։ Ամպը պետք է օպտիկապես բարակ լինի, որպեսզի ճառագայթների մեծ մասը հանդիպեն միայն մեկ կաթիլին։ Հետևաբար, ծիածանափայլը հիմնականում երևում է ամպերի եզրերին կամ կիսաթափանցիկ ամպերի մեջ, այդպիսով նոր ձևավորվող ամպերը տալիս են ամենապայծառ և ամենագունեղ ծիածանափայլը։ Երբ բարակ ամպում չափսերով շատ նման մասնիկները մեծ տարածության վրա են ձգված, ծիածանափայլը ստանում է պսակի կառուցվածք՝ պայծառ շրջանաձև սկավառակ Արեգակի կամ Լուսնի շուրջ, որը շրջապատված է մեկ կամ մի քանի գունավոր օղակներով։

## Պատկերասրահ

## Տես նաև
* Ֆոտոմետեոր
* Կլոր-հորիզոնական աղեղ
* Արծաթագույն ամպեր

## Ծանթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Iridescent cloud gallery - Atmospheric Optics site
* On the Cause of Iridescence in Clouds - *Scientific American* Supplement

Կատեգորիա:Ամպեր
Կատեգորիա:Բնության երևույթներ
Կատեգորիա:Մթնոլորտային օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն
Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Ֆենոմեն
Սուրբ Աբգար թագավորի փողոց

**Սուրբ Աբգար թագավորի փողոց**, փողոց Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։ Անվանվել է 1-ին դարի անդրանիկ քրիստոնյա թագավոր, Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու տոնելի սուրբ Աբգար Ե թագավորի պատվին։

## Տվյալներ
Գտնվում է Այգեձորի փողոցի թիվ 74 և թիվ 76 շենքերի և Երևանի հիդրոէլեկտրակայանի ջրանցքի միջև։ Խորհրդային տարիներին կոչվել է Դարաբաղի փողոց (Դարաբաղի այգիներ)։ Հատող փողոցներ չունի։

## Նշանակալի օբյեկտներ
* «Փոքրիկ Էյնշտեյն» գիտության թանգարան (թիվ 38 շենքում)

## Պատկերասրահ

Abgar the king street, Yerevan 01.jpg
Abgar the king street, Yerevan 04.jpg|«Փոքրիկ Էյնշտեյն» գիտության թանգարանի շենքը (թիվ 38)
Abgar the king street, Yerevan 03.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Կատեգորիա:Արաբկիր վարչական շրջան
Կարգին մուլտեր

**Կարգին մուլտեր**, 2007 թվականին նկարահանված հայկական կատակերգական մուլտֆիլմ։ Այն հանդիսանում է Կարգին հաղորդման անիմացիոն տարբերակը, որը էկրանիզացնում է անեկդոտներ կենդանիների, խավարասերների, մարդակերների և այլ կերպարների մասին։ Մուլտֆիլմի ամբողջ անիմացիան արվել է Sahakyants Animation Studio-ի կողմից՝ Դավիթ Սահակյանցի գլխավորությամբ։ Անիմացիան կատարվել է Macromedia Flash (այժմ՝ Adobe Animate) ծրագրի միջոցով։

## Սերիաների ցանկ

Կատեգորիա:Հայկական մուլտֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ