Արթուր Յուսուպով (շախմատիստ)

**Արթուր Մայակովիչ Յուսուպով** (, , ), խորհրդային, ռուսաստանցի, հետագայում գերմանացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1980)։ Աշխարհի չեմպիոնի կոչման հավակնորդների եզրափակիչ հանդիպման մասնակից (1986 թ.)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1987), ՖԻԴԵ-ի վաստակավոր մարզիչ (2005)։ Ամենաբարձր վարկանիշը եղել է 1995 թվականի հուլիսին՝ 2680, վարկանիշային ցուցակում ամենաբարձրը զբաղեցրել է 3-րդ տեղը՝ 1986 և 1987 թվականներին, Գարրի Կասպարովից և Անատոլի Կարպովից հետո, 1986 թվականի հունվարին հավասարվել է Յան Թիմանին և Ռաֆայել Վահանյանին։

«Աշխատանքային վաստակի համար» մեդալակիր (ԽՍՀՄ, 1985)։

## Կենսագրություն
Արթուր Յուսուպովը ծնվել է Մոսկվայում, 1960 թվականին։ Շախմատ խաղալ սովորել է վեց տարեկանում, եղել է Մ․ Բոտվիննիկի անվան մանկապատանեկան մարզադպրոցի սան, նախնական շրջանում մարզվել է Միխայիլ Յուդովիչի ղեկավարությամբ, հետագայում՝ Մարկ Դվորեցկիի։ Նրանց համագործակցությունը տևել է երկար տարիներ, և հետագայում նրանք հիմնել են Դվորեցկի-Յուսուպով շախմատի դպրոցը, որտեղից ի հայտ են եկել հայտնի շախմատիստներ՝ Պյոտր Սվիդլերը, Սերգեյ Մովսեսյանը, Վադիմ Զվյագինցևը։ Դվորեցկու հետ համագործակցությամբ Յուսուպովը գրել է մի շարք դասագրքեր, որոնք թարգմանվել են մի քանի լեզվով։

1977 թվականին Արթուր Յուսուպովը դարձել է պատանիների աշխարհի չեմպիոն, միաժամանակ լրացրել է միջազգային վարպետի նորմը։ 1979 թվականին նա իր նորամուտը նշել է ԽՍՀՄ առաջնությունում և զբաղեցրել 2-րդ տեղը։ Նա եղել է 1985 թվականի հավակնորդների մրցաշարի հաղթողներից մեկը և երեք անգամ մասնակցել է հավակնորդների հանդիպումներին (1985/1987, 1988/1989, 1991/1993)։ 1989 թվականի ապրիլին Բարսելոնայում կայացած մրցաշարում Գարի Կասպարովին հաղթելուց հետո նա ընդգրկվել է Միխայիլ Չիգորինի խորհրդանշական ակումբում։

1980-1990 թվականներին հանդես է եկել ԽՍՀՄ հավաքականում, որի կազմում հաղթել է Եվրոպայի 2 թիմային առաջնությունում (1980, 1983), աշխարհի թիմային առաջնությունում (1985) և 5 շախմատային օլիմպիադայում (1982-1990 թթ.)։ 1986 և 1988 թվականներին Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի կազմում դարձել է Եվրոպայի ակումբների գավաթի հաղթող։

1990-ականների սկզբին նա Մոսկվայի իր բնակարանում ենթարկվել է զինված հարձակման և ատրճանակով ծանր վիրավորվել որովայնից։ Դրանից անմիջապես հետո նա տեղափոխվել է Գերմանիա և 1992 թվականից հանդես է գալիս Գերմանիայի դրոշի ներքո։ Գերմանիայի հավաքականի կազմում դարձել է Եվրոպայի թիմային առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1999) և 200 թվականի Շախմատի օլիմպիադայի փոխչեմպիոն։ Այն բանից հետո, երբ ՖԻԴԵ-ն արգելել է կոֆեինի օգտագործումը որպես դոպինգ և հայտարարել է մրցումներում համապատասխան թեստեր անցկացնելու մասին, Արթուր Յուսուպովը հայտարարել է ազգային հավաքականից դուրս գալու մասին։ Այդ կանոնների մեղմացումից հետո նա համաձայնել է խաղալ 2006 թվականի Թուրինի շախմատի օլիմպիադայում։ 2005 թվականի հունվարին Բազելում դարձել է արագ շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ փետրվարին Ալտենկիրխենում հաղթել է Գերմանիայի անհատական առաջնությունում։

Հետագայում նա կենտրոնացել է մարզչական գործունեության վրա և Վայսենհորն քաղաքում հիմնել իր շախմատի դպրոցը, որտեղից ի հայտ են եկել մի քանի գրոսմայստեր։

## Մարզակ արդյունքներ

## Աշխատություններ
*Школа будущих чемпионов. — СПб. : АО «Сфинкс», [1993]. Вып. 1. — 256 с. ISBN 5-87132-001-5. В соавторстве с М. И. Дворецким.
*Секреты дебютной подготовки. — Харьков : Фолио, 1996. — 281, [2] с. (Школа будущих чемпионов; 2). ISBN 966-03-0038-7. В соавторстве с М. И. Дворецким. (2-е изд., испр. и доп. 1998. ISBN 966-03-0442-0.)
*Техника в шахматной игре. — Харьков : Фолио, 1996. — 224 с. (Школа будущих чемпионов; 3). ISBN 966-03-0039-5. В соавторстве с М. И. Дворецким. (2-е изд., испр. и доп. 1998. ISBN 966-03-0443-9.)
*Методы шахматного обучения. — Харьков : Фолио, 1997. — 261, [2] с. (Школа будущих чемпионов; 1). ISBN 966-03-0255-X. В соавторстве с М. И. Дворецким.
*Позиционная игра. — Харьков: Фолио, 1997. — 272 с. (Школа будущих чемпионов; 4). ISBN 966-03-0138-3. В соавторстве с М. И. Дворецким. (2-е изд., испр. и доп. Харьков : Факт, 2001. ISBN 966-637-032-8.)
*Развитие творческого мышления шахматиста. — Харьков : Фолио, 1997. — 232, [1] с. (Школа будущих чемпионов; 5). ISBN 966-03-0256-8. В соавторстве с М. И. Дворецким.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Կենսագրությունը Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում
* Անձնական քարտը OlimpBase.org կայքում 
* Յուսուպովի շախմատային ակադեմիա 

Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ