Ստանիսլավ Բարանչակ

**Ստանիսլավ Բարանչակ** (, 13 նոյեմբերի, 1946, Պոզնան — 26 դեկտեմբերի, 2014, Նյուտոն, Մասաչուսետս, ԱՄՆ), լեհ բանաստեղծ, թարգմանիչ, էսսեիստ։

## Կենսագրություն
Ստանիսլավ Բարանչակը ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 13-ին Լեհաստանի Պոզնան քաղաքում։ Ավարտել է Պոզնանի Ադամ Միցկևիչի անվան համալսարանի *Լեհական բանասիրություն* բաժինը (1969)։ 1967—1971 թվականներին եղել է *Հոսանք* () ամսագրի խմբագրության անդամ։ Նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ *Դեմքի շտկում*, լույս է տեսել 1968 թվականին։ Եղել է Լեհաստանի բանվորական միասնական կուսակցության անդամ (1967-1969)։ 1973 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն Միրոն Բյալոշևսկու ստեղծագործության վերաբերյալ ու ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

Ստորագրել է *59-ի նամակը* (1975), անդամակցել Բանվորների պաշտպանության հանձնաժողովին, ինչի պատճառով 1977 թվականին նրան արգելել են զբաղվել մանկավարժությամբ և հեռացրել են համալսարանից։ Եղել է իրավապաշտպանական շարժման ակտիվ մասնակից։ Դասավանդել է Պոզնանի ու Կրակովի ընդհատակյա համալսարաններում։

1980 թվականին դարձել է *Համերաշխություն* պրոֆմիության անդամ, վերադարձել համալսարան։ 1981 թվականից՝ Լեհաստանում ռազմական դրության հայտարարումից հետո, ապրել ու ստեղծագործել է արտասահմանում։ Դասավանդել է Հարվարդի համալսարանում, եղել է Փարիզի *Zeszyty Literackie* (1983) գրական ամսագրի հիմնադիրներից մեկը։ 1986—1990 թվականներին եղել է Նյու Յորքի *The Polish Review* եռամսյա լրագրի խմբագրության ադամ։ Ինչպես նաև անդամակցում է Լեհ գրողների ընկերությանը։

Ստանիսլավ Բարանչակի քույրը՝ Մալգոժատա Մուսերովիչը, բանաստեղծուհի է։ Ստանիսլավ Բարանչակը տառապել է Պարկինսոնյան հիվանդությամբ։

Ստանիսլավ Բարանչակը մահացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ԱՄՆ Մասաչուսետս նահանգի Նյուտոն քաղաքում, թաղվել է 2015 թվականի հունվարի 3-ին Քեմբրիջի գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն
Լեհական քնարերգության մեջ 1960-ական թվականներին սկիզբ առած նոր ալիքի խոշորագույն ներկայացուցիչն է։ Կատարել է փարգմանություններ անգլերենից, գերմաներենից ու ռուսերենից լեհերեն և լեհերենից գերմաներեն ու անգլերեն։ Թարգամել է Վիլյամ Շեքսպիրի, մետաֆիզիկ բանաստեղծների, ՅԱն Կոխանովսկու (անգլերենից թարգմանել է Շեյմաս Խինիի հետ համատեղ), Մենլի Ջերարդ Հոփքինսի, Էմիլի Դիկինսոնի, Տոմաս Ստերնզ Էլիոթի, Օսիպ Մանդելշտամի, Էդվարդս Էսթլին Քամինգսի, Էլիզաբեթ Բիշոպի, Ուիստան Հյու Օդենի, Պաուլ Ցելանի, Վիսլավա Շիմբորսկայայի և Զբիգնև Հերբերտի (անգլերեն), Շեյմաս Խինիի, Իոսիֆ Բրոդսկու և այլոց ստեղծագործությունները։

## Գրքեր
* 1968 *Korekta twarzy*
* 1970 *Jednym tchem*
* 1971 *Nieufni i zadufani. Romantyzm i klasycyzm w młodej poezji lat sześćdziesiątych*
* 1972 *Dziennik poranny. Wiersze 1967—1971*
* 1973 *Ironia i harmonia. Szkice o najnowszej literaturze polskiej*
* 1974 *Język poetycki Mirona Białoszewskiego*
* 1977 *Ja wiem, że to niesłuszne. Wiersze z lat 1975—1976* (Փարիզ)
* 1978 *Sztuczne oddychanie* (Լոնդոն)
* 1979 *Etyka i poetyka. Szkice* (Փարիզ)
* 1980 *Knebel i słowo. O literaturze krajowej w latach siedemdziesiątych*
* 1980 *Tryptyk z betonu, zmęczenia i śniegu* (Կրակով, ընդհատակյա հրատարակչություն)
* 1981 *Wiersze prawie zebrane*
* 1981 *Książki najgorsze* (Կրակով, ընդհատակյա հրատարակչություն)
* 1981 *Dziennik poranny. Poezje 1967—1981*
* 1981 *Bo tylko ten świat bólu…*
* 1983 *Czytelnik ubezwłasnowolniony. Perswazje w masowej kulturze literackiej PRL*
* 1984 *Uciekinier z Utopii. O poezji Zbigniewa Herberta* (Լոնդոն)
* 1986 *Atlantyda i inne wiersze z lat 1981—1985* (Լոնդոն)
* 1988 *Przed i po. Szkice o poezji krajowej przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych*
* 1988 *Widokówka z tego świata i inne rymy z lat 1986—1988* (Փարիզ)
* 1990 *Tablica z Macondo, albo osiemnaście prób wytłumaczenia sobie i innym po co i dlaczego się pisze* (Լոնդոն)
* 1991 *Biografioły*
* 1991 *159 wierszy. 1968—1988*
* 1994 *Podróż zimowa*
* 1995 *Pegaz zdębiał*
* 1996 *Poezja i duch Uogólnienia. Wybór esejów 1970—1995*
* 1998 *Geografioły*
* 1998 *Chirurgiczna precyzja*

## Ճանաչում
* Կոցելսկիների հիմնադրամի մրցանակ (1972),
* *Նիկե* գրական մրցանակ (1998),
* Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի հրամանատարական խաչ (2006),
* Վրոցլավի բանաստեղծական մրցանակ *Սիլեզիուս* ստեղծագործության ամբողջականության համար (2009),
* Պոզնանի պատվավոր քաղաքացի,
* Սիլեսկի համալսարանի () ու Յագելոնյան համալսարանի () պատվավոր դոկտոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Պոզնան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով