open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կապույտ մեջք

**«Կապույտ մեջք»** (), ավստրալիական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոբերտ Քոնոլին։ Թիմ Ուինթոնի 1997 թվականի վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմում նկարահանվել են Միա Վասիկովսկան, Ռադա Միթչելը և Էրիկ Բանան։ Ֆիլմը հայտնվել է այն ֆիլմերի երկար ցուցակում, որոնք կարող էին ընդգրկվել Բեռլինի 71-րդ միջազգային կինոփառատոնի ծրագրում 2021 թվականի մարտին։

## Սյուժե
Սուզվելու ժամանակ Էբին ընկերացել է վայրի կապույտ էպինեֆելուսի հետ։ Երբ Էբին գիտակցում է, որ ձուկը վտանգված է, ոգեշնչվելով իր ակտիվիստ մոր՝ 
Դորայի գործունեությունից, նետվում որսագողերի վրա՝ իր ընկերոջը փրկելու համար։

## Դերերում
* Միա Վասիկովսկա – *Էբի
* Արիել Ջոյ Դոնոհյու – *Էբբին մանկության տարիներին
* Ռադա Միթչել – *Դորա
* [[Էրիկ Բանա]] – *Խելագար Մակա
* Կլարենս Ռայան – *Բրիգս

== Արտադրություն ==
Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 2021 թվականի մարտի 22-ին Արևմտյան Ավստրալիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 10-ին [[Տորոնտոյի կինոփառատոն|Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում]]։

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [https://inc-news.ru/movie/2:192397 Эрик Бана снимется в австралийском *'фильме** **'Blueback**]
* Hollywood stars to lead Tim Winton film adaptation of Blueback

Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մայր-դուստր հարաբերությունների մասին
Ավալ

**Ավալ** (, ենթադրաբար -ից), մուրհակի կամ չեկի երաշխավորություն. թույլատրվում է ցանկացած անձի համար` բացի վճարողից։ Ավալիստը պատասխանատվություն է կրում մուրհակատուի հետ հավասար, ընդ որում նրա պարտավորությունն ուժի մեջ է նույնիսկ այն դեպքում, եթե նրա երաշխավորած պարտավորությունն անվավեր է դառնում որևէ այլ պատճառով` բացի ձևի թերությունից։ Այս առումով ավալը լիովին հավասար է ոչ թե երաշխավորությանը, որը հիմնական պարտավորության նկատմամբ կրում է լրացուցիչ (ակցեսորային) բնույթ, այլ բանկային երաշխիքին։ **Ավալիստի պատասխանատվությունը կրում է համապարտ բնույթ** այն անձի հետ, ում համար նա երաշխավորել է։

Ավալն իրականացվում է մուրհակի կամ չեկի վրա գրելու եղանակով. նա իր անունը վերագրում է վճարողի անվանը` դրան ավելացնելով «per aval» (կամ «հաշվել որպես ավալ» կամ որևէ համարժեք բանաձև) բառերը և ավալ տվողների ստորագրությունը դնելով։ Այնուամենայնիվ, ավալի վավերականության համար բավարար է միայն ավալիստի ստորագրությունը մուրհակի կամ չեկի դիմացի մասում, եթե, իհարկե, այդ ստորագրությունը չի դրվում վճարողի կամ մուրհակատուի կողմից։

Ավալում պետք է նշվի, թե ում համար է այն տրվել։ Նման նշման բացակայության դեպքում այն համարվում է տրված մուրհակատուի կամ չեկատուի համար։

Մուրհակի կամ չեկի դիմաց վճարելիս ավալիստը` շահառուն, ձեռք է բերում մուրհակից կամ չեկից բխող իրավունքներ այն անձի նկատմամբ, ում համար նա երաշխիք է տվել, ինչպես նաև նրանց նկատմամբ, ովքեր մուրհակի կամ չեկի ուժով պարտական են այս վերջինիս։

Ավալը կարող է տեղադրվել մուրհակի հետևի մասում կամ ալոնժի վրա։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* '''Конвенция о единообразном законе о переводном и простом векселе'''
* Статья 881 Гражданского кодекса РФ
* Инструкция Внешторгбанка СССР «О порядке совершения банковских операций по международным расчетам»

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Բիզնես իրավունք
Կատեգորիա:Իրավական եզրեր
Կատեգորիա:Իրավունք
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր
Կատեգորիա:Վարկ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Կատեգորիա:Օրենքներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն բառեր և արտահայտություններ
Բոլորը մեկնել են ռազմաճակատ

**«Բոլորը մեկնել են ռազմաճակատ»** (), արտահայտություն, որը հայտնի է դարձել շնորհիվ խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմության դասագրքերի՝ «Շրջկոմը փակ է, բոլորը մեկնել են ռազմաճակատ» արտահայտության։ Դասագրքերում տեղադրում էին ստվարաթղթի կտորի վրա գրված այս արտահայտության լուսանկարը, որը մեխված էր Կոմերիտմիության անանուն շրջկոմի փայտե դռանը։ Լուսանկարը վերցվել էր 1938 թվականին նկարահանված «Նովել նվաճված երջանկության մասին» փաստագրական ֆիլմի «բեմականացված» կադրից։ Ֆիլմը նվիրված էր Համամիութենական լենինյան կոմունիստական երիտասարդական միության 20-ամյակին։ Խորհրդային պատմաբանների 1930-ական թվականների աշխատություններում կիրառվում էր «Կոմիտեն փակ է, բոլորը մեկնել են ռազմաճակատ» տարբերակը։ Ավելի ուշ ժամանակաշրջանի պատմական հրապարակումներում նման արտահայտություն կարելի էր տեսնել Կոմերիտմիության շրջկոմների դռների վրա, որոնք ամբողջությամբ զորակոչվել էին 1919 թվականի Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

Այս արտահայտությունը կարող է կատակով ցույց տալ հաստատության փակումը։

## Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներ
Արտահայտությունն սկսվեց տարածվել Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ու խորհուրդ էր տրվում կիրառել պետական քարոզչության կողմից։ Ռազմաճակատում եղած որոշ կոմերիտականների հուշերով`

## Մշակույթում
Արտահայտությունը բազմիցս կիրառվել է գեղարվեստական աշխատություններում և կինոֆիլմերում։ Կիրառվել է Դանիիլ Գրանինի «Որոնողները» վեպում՝ որպես կոմերիտական ռոմանտիկայի խորհրդանիշ։ Հանդիպում է նաև հրապարակախոսություններում, այդ թվում խորհրդային պաշտոնական պաթետիկ ոճով, ինչպես նաև հետխորհրդային՝ հեգնալից։

ՌԽՖՍՀ գրողների միության «Մոսկվա» ժողովածուում, որը 1959 թվականին լույս է տեսել «Художественная литература» () հրատարակչության կողմից, հրապարակվել է «Շրջկոմը փակ է» բանաստեղծությունը ()։

Արտահայտությունը հանդիսանում է Վլադիմիր Վիսոցկու «Հիմա բոլոր ժամկետներն ավարտվել են» () երգի կրկներգը.

Արտահայտությունը հիշատակվում է նաև «ВИА Надежда» խմբի «Комсомольская путёвка» երգում (երաժշտությունը Ալեքսանդրա Պախմուտովայի, իսկ խոսքերը՝ Եվգենի Դոլմատովսկու).

Բեմադրության մեջ, որը տպագրության էր հաստատվել ԽՍՀՄ Գրողների միության կողմից, առկա է հետևյալ հատվածը.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Московский государственный педагогический институт им. В.И. Ленина «Ученые записки», выпуск 291‎ — 1968. OCLC Number: 50369090 (Стр. 123)
* Всемирная история, том 8. Под ред. Е. М. Жукова (глав. редактор), М.: Государственное издательство политической литературы‎ 1955 — OCLC Number: 4125884 (Стр. 273)
* *Хромов С. С., Азовцев Н. Н.* Гражданская война и военная интервенция в СССР. Энциклопедия. М.: «Советская энциклопедия», 1987—720 с. OCLC Number: 153315771 (Стр. 283)

Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Կատեգորիա:Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ լուսանկարներ
PayPay

thumb||mini|Paypay ընկերություն

**PayPay կորպորացիա**, ճապոնական ընկերություն, որը մշակում է էլեկտրոնային վճարային ծառայություններ։ Այն ստեղծվել է 2018 թվականին որպես համատեղ ձեռնարկություն SoftBank Group-ի և Yahoo Japan-ի միջև Z Holdings-ի՝ իրենց հոլդինգային ընկերության, միջոցով։ PayPay-ը ճապոնական բջջային վճարումների ամենամեծ հավելվածն է, որն ունի 38 միլիոն օգտատեր։ 2018 թվականի հոկտեմբերին նա գործարկել է QR կոդ և շտրիխ կոդերի վրա հիմնված վճարային ծառայություն, որը մշակվել է Paytm հնդկական վճարային ընկերության հետ համատեղ։ Սմարթֆոնի հավելվածից օգտվողները կապում են իրենց բանկային հաշիվը և գումար ավելացնում իրենց PayPay հաշվին։ Վաճառքի կետում օգտատերը վճարում է կամ QR կոդը սկանավորելով, կամ վաճառողի կողմից սմարթֆոնի վրա շտրիխ կոդի սկանավորմամբ։

## 2020 թվականի կիբերանվտանգության միջադեպ
PayPay սերվերը կոտրվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 28-ին Բրազիլիայում։ Ըստ PayPay օպերատորի` ամբողջ օգտատերերի բազայի անձնական և ֆինանսական տեղեկատվությունը պարունակող սերվերը վտանգված է։ Ընկերությունը խոստովանել է, որ կոնֆիգուրացիայի թերությունները հանգեցրել են տեղեկատվության չարտոնված մուտքի։ Դեպքի մասին ավելի ուշ տեղեկացվել է սպասարկման օպերատորը և ձեռնարկվել կանխարգելիչ միջոցառումներ։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Կատեգորիա:Բանկեր
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային վճարման միջոցներ
Կատեգորիա:Նորագույն տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Վճարումներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Սարամա (հնդկական դիցաբանություն)

thumb|Ջանամեջայի արքայի եղբայրները ծեծում  են Սարամայի որդուն, իսկ Սարաման անիծում է Ջանամեջային
**Սարամա** (, «արագ»), հնդկական դիցաբանության կերպար, աստվածների շուն (,  ):
Սարաման առաջին անգամ հիշատակվում է Ռիգվեդայում (X 108, 2, 4), որտեղ նա օգնում է Ինդրային հետ բերել դևերի կողմից գողացված կովերին։ Այս լեգենդը պատմվում է ավելի ուշ հինդուական սուրբ գրություններում, որտեղ Սարաման սովորաբար նկարագրվում է որպես Ինդրայի շուն։ Սարամայի հետ կապված կարճ դրվագներ առկա են Մահաբհարաթայի մի քանի մասերում և առանձին Պուրանաներում։ Ռիգվեդայում Սարամային դեռ չեն անվանում աստվածային շուն, բայց վեդայական դիցաբանության մեջ նա արդեն  ունի շան բնույթ։ Ավելի ուշ շրջանի առասպելներում Սարաման հանդես է գալիս որպես հրեշավոր չորսաչքանի շների՝ Շարբարսի մայր (նրանց նաև անվանում են «Սարամեա», որը բառացի նշանակում է «Սարամայի հետնորդ» կամ «շուն»), որը հսկում է մահվան աստծո Յամա թագավորությունը։ RV X.14 օրհներգում, որը նվիրված է Յամային և պարունակում է հանգուցյալին ուղղված հրաժեշտի խոսքեր․ 
10. Արագ անցե՛ք Սարամայի սերնդի չորսաչքանի, 
խայտաբղետ երկու շների կողքով…
11. Քո երկու շները, ո՛վ Յամա, չորսաչքանի պահակ են՝
Ճանապարհը հսկող, մարդկանց հսկող…
12. Երկու կյանք գողացող, լայն քթանցքներով, կարմրավուն (?),
Յամայի երկու ավետաբեր, նրանք շրջում են մարդկանց մեջ…

Ըստ Բհագհավաթա պուրանայի՝ Սարաման բոլոր վայրի կենդանիների նախամայրն է։

## Մահաբհարաթա պոեմում
Մահաբհարաթայի առաջին գրքի սկզբում՝ Ադիպարվայում, նկարագրված է Սարամայի որդու ծեծը Ջանամեջայա թագավորի եղբայրների կողմից՝ Կուրուկշետրայում օձի զոհաբերության ժամանակ։ Շունը կաղկանձելով ու բողոքելով վազում է մոր մոտ, որից հետո մայրը գնում է թագավորի մոտ և ասում, որ քանի որ իր անմեղ որդուն ծեծել են, Ջանամեջայան անկանխատեսելի դժբախտություն է կրելու։ Ջանամեջայան վրդովվում է և սկսում փնտրել հարմար տնային քուրմի, որը կարող է հեռացնել իր մեղքերի հետևանքները։

Մահաբհարաթայի երկրորդ գրքում՝ Սաբհապարվայում, Սարաման հիշատակվում է Բրահմային երկրպագող աստվածների շարքում։

Մահաբհարաթայի երրորդ գրքում՝ Արանյակապարվայում, Մարկանդեանհիշատակում է Սարամային պատերազմի աստծո՝ Սկանդայի մայրերի շարքում, որոնք, հայտնվելով բազմաթիվ կերպարանքներով, ոչնչացնում են մարդկային սերնդին՝ մինչև նրանց տասնվեց տարեկան դառնալը։ Ըստ Մարկանդեայի՝ շների աստվածային նախահայր Սարաման սպանում է մարդու երեխային դեռ մոր արգանդում։

Նախավերջին՝ տասնյոթերորդ գրքում, հին հնդկական էպոսի գլխավոր հերոսի կերպարում կրկին տեսնում ենք շանը, որը, ինչպես պարզվում է ավանդազրույցի վերջում, արդարադատության աստված Դհարման է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Debroy, Bibek (2008). *Sarama and Her Children: The Dog in Indian Myth*, New Delhi:Penguin, ISBN 978-0-14-306470-1.

Կատեգորիա:Հնդկական գրականություն
Սոլլիի Տիրամայր

**«Սոլլիի Տիրամայր»** (կամ **«Տիրամայրը և Մանուկը գրքի հետ»**), Բարձր Վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ Ռաֆայել Սանտիի առաջին նկարներից։ Թվագրվում է 1500-1508 թվականներով։

Նկարի անվանումը կապված է բրիտանացի բանկիր և կոլեկցիոներ Էդվարդ Սոլլիի (1776—1848) անվան հետ, ում հավաքածուից Բեռլինի պատկերասրահը 1820 թվականին ձեռք է բերել նկարը։

## Պատկերագրություն
Նկարում պատկերված է կույս Մարիամը՝ Մանուկը գրկին։ Մարիամի աջ ձեռքում ոչ մեծ գիրք է, որին սևեռված է Տիրամոր ուշադրությունը։ Գիրքը սուրբգրային խորհրդանիշ է, որը բարբառում է Քրիստոսի ողբերգական ճակատագրի մասին։ Հայացքը գրքին՝ Մանուկը ձախ ձեռքում պահել է այն ժամանկներում տարածված խաղալիք կարմրակատարիկը։ Այսպիսի սրբապատկերագրությունը ավանդական էր իտալական կրոնական գեղանկարչության համար և ներկայացված է Ռաֆայել Սանտիի մեկ այլ հայտնի՝ «Տիրամայրը կարմրակատարի հետ» նկարում։

«Սոլլի տիրամայրը» Ռաֆայելի վաղ շրջանի գործերից է և կրում է իր ուսուցչի՝ Պերուջինոյի ազդեցությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սոլլիի տիրամայր» — видео на YouTube

Կատեգորիա:Արվեստի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտի
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Ալի Ալ-Բուլայհի

**Ալի Ալ**-**Բուլայհի** (, ) ֆուտբոլիստ Սաուդյան Արաբիայից, «Ալ Հիլալ» ակումբի և Սաուդյան Արաբիայի հավաքականի պաշտպան։

## Խմբային կարիերա
Ալի Ալ-Բուլայհին իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է սաուդյան ֆուտբոլային հավաքականի «Ալ Բուքիրիա» ակումբում։ 2014 թվականին տեղափոխվել է «Ալ-Նահդու»։ 2015 թվականից հանդես է գալիս «Ալ-Ֆաթեհի» կազմում։ Նոոեւյն տարվա օգոստոսի 20-ին Ալ-Բուլայհին որպես փոխարինող առաջնախաղով մասնակցել է սաուդյան պրո-լիգային՝ «Ալ-Հալիջայի» հետ անցկացվող ընկերական խաղի ժամանակ։

2016 թվականյի դեկտեմբերի 3-ին Պրո-լիգայի կազմում խփել է իր առաջին գոլը՝ հավասարեցնելով հաշիվը «Ալ-Վահդայի» հետ խաղում։

2017 թվականի ամռանը Ալի Ալ-Բուլայհին տեղափոխվել է սաուդյան «Ալ-Հիլալ» ակումբ։

## Կարիերան հավաքականում
2016 թվականի մայիսի 15-ին Ալի Ալ-Բուլայհին Սաուդյան Արաբիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է իր առաջին խաղը՝ ընդդեմ Հունաստանի թիմի

## Նվաճումներ
 «Ալ-Հիլալ»
* Սաուդյան Արաբիայի չեմպիոն (**1**):2017-2018

## Խաղերի վիճակագրություն
### Հավաքականի կազմում

**ИԱրդյունքը՝ 4 խաղ / 0 գոլ** ksa-team.com.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ksa-team.com կայքում
* 
* 
* Պրոֆիլը slstat.com կայքում

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Իրակլի Չխեիձե

**Իրակլի Չխեիձե** () վրացի մարզիկ, ծանրորդ, Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 2018 և 2019 թվականների պատանիների աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Իրակլի Չխեիձեն ծնվել է 1999 թվականին։ 2018 և 2019 թվականներին եղել է աշխարհի պատանիների առաջնության չեմպիոն։ Նախ 2018-ին Տաշքենդում՝ մինչև 105 կգ, իսկ մեկ տարի անց Ֆիջիում՝ մինչև 102 կգ քաշային կարգում։

2018 թվականին Աշխաբադում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում Իրակլին երկու վարժությունների հանրագումարով մինչև 102 կգ քաշային կարգում ցուցաբերել է 376 կգ արդյունք և զբաղեցրել հինգերորդ հորիզոնականը։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 102 կգ քաշային կարգում երկու վարժությունների հանրագումարում երկամարտի 387 կիլոգրամ արդյունքով վրացի մարզիկը նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Նվաճումներ
;Ծանրամարտի աշխարհի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություններ
Կատեգորիա:Վրացի ծանրամարտիկներ
Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Նրբություն

**«Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Նրբություն»**, FX հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» անտոլոգիական հեռուստասերիալի 12-րդ եթերաշրջանը, որի հեղինակներն են Ռայան Մերֆին և Բրեդ Ֆելչաքը, եթերաշրջանի պրեմիերան կայացել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, դերասանկան կազմում ընդգրկված են Էմմա Ռոբերթսը, Քիմ Քարդաշյանը, Քարա Դելևինը, Մեթ Զուքրին, Անաբել Դեքսթեր Ջոնսը և Էմ Ջեյ Ռոդրիգեսը։ Եթերաշրջանի հիմքում ընկած է Դենիել Վալենտինի սպասվող գիրքը։

## Դերասանական կազմ
***'



=== Հիմնական կազմ ===
*[[Էմմա Ռոբերթս]] –  Աննա Վիկտորիա Էլքոթ
*[[Քիմ Քարդաշյան]] –  Շիվոն Քորբին
*[[Մեթ Զուքրի]] –  Դեքսթեր Հարդինգ
*[[Քարա Դելևին]] –  Այվի
*[[Անաբել Դեքսթեր-Ջոնս]]–  Սոնյա Շավքրոս և Ադելին Հարդինգ
*[[Էմ Ջեյ Ռոդրիգես]] –  Նիկոլետ
*[[Դենիս Օ'Հեր]] – Բժ․ Էնդրյու Հիլլ
*[[Ջուլի Ուայթ]] – Իո Փրիչեր
*Մաազ Ալի – Կամալ

=== Երկրորդական Կազմ ===
*[[Դեբրա Մոնկ]] – Վիրջինիա Հարդինգ
*Դոմինիկ Բերջես – Հեմիշ Մոս
*Ջոիլիանա Քենֆիլդ – Տալիա Բոլդուին
*Թավի Գևինսոն – Քորա
*Թեյլոր Ռիչարդսոն – Բաբեթ Էնո

=== Հրավիրված դերասաններ ===
*Էնդի Քոհեն – ինքն իրեն
*Զո Թիփ – Թեո
*[[Զաքարի Քուինտո]] – «Գոտեմ» մրցանակ շնորհող
*Էշլի Էթքինսոն– Աննայի մոլագար երկրպաուհի
*Էրին Մյուրեյ – [[Եղիսաբեթ I]]
*Սոֆի վոն Հասելբերգ – [[Մարի Թյուդոր]]
*[[Բիլլի Լուրդ]] – Էշլի
*[[Լեսլի Գրոսման]] – Էշլի
*[[Թեյլոր Շիլինգ]] – ինքն իրեն

== Էպիզոդներ ==
***'

## Արտադրություն
### Քասթինգ
2023 թվականի ապրիլի 6-ից հայտարարվել է, որ Մեթ Զուքրին միացել է դերասանական կազմին «Ղեկավարը» հեռուստասերիալի ավարտից հետո։ Հարցազրույցի ժամանակ Ռայան Մերֆին հաստատել է, որ Քիմ Քարդաշյանը և Էմմա Ռոբերթսը եթերաշրջանում կատարելու են գլխավոր դերեր։ Հոլի Ֆեյֆերը փոխարինել է Ռայան Մերֆիին շոուրանների աշխատանքում։ Ապրիլի 24-ին հայտարարվել է, որ Կարա Դելևինը նույնես միացել է դերասանական կազմից, քանի որ վերջինիս նկատել էին նկարահանման վայրում Ռոբերթսի հետ։ 2023 թվականի ապրիլի 28-ին հայտարարվել է, որ Անաբել Դեքսթեր Ջոնսը և ԷմՋեյ Ռոդրիգեսը միացել են դերասանական կազմին։

### Նկարահանում
Նկարահանումները սկսվել են ապրիլի 24-ից և կայանալու են Նյու Յորքում և Նյու Ջերսիում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ռայան Մերֆիի ֆիլմեր
Տիխեա (դիցաբանություն)

**Տիխեան** (Տիխե, Տիխյե, Տիխա, Տիխեա, , «պատահականություն», այն, ինչ ընկավ վիճակահանությամբ ) - հին հունական դիցաբանության մեջ պատահականության աստվածություն է, հաջողության և ճակատագրի աստվածուհին :

Հին հռոմեական դիցաբանության մեջ համապատասխանում է Ֆորտունա աստվածությանը։ Տիխեան չի հանդիպում դասական դիցաբանության մեջ, բայց, ինչպես նշում է Ա․ Ա․ Տահո-Գոդին, Տիխեան հայտնվել է միայն հելլենիզմի դարաշրջանում՝ որպես անփոփոխ ճակատագրի հնագույն գաղափարին գիտակցված ընդդիմություն։ Տիխեան խորհրդանշում է աշխարհի փոփոխականությունը, նրա անկայունությունն ու պատահականությունը։

Դրանից հետո Տիխեան դառնում է ոչ այնքան բախտի աստվածուհի, որքան հաջողությունը մարմնավորող աստվածություն։

Տիխեա անունը, Պերսեփոնեի ուղեկցի և օվկիսնոսուհու անունն է, որն առաջին անգամ հանդիպում է Հոմերոսի Դեմետրայի օրհներգում, բայց այնտեղ նա ոչ մի կապ չունի Տեխեա աստվածուհու հետ։ Հեսիոդոսը նրան ներկայացնում է որպես Օվկիանոսի եւ Տեթիսի դուստրերից մեկը (theog: 360) :

Արքիկոքոսի ներկայացմամբՏիխեան Մոյրաների կողքին է, Պինդարոսի ներկայացմամբ նա Զևսի դուստրն է եւ մոտ է նաեւ մոյրիամներին : Պավսանիան համաձայն էր Պինդարոսի այն խոսքերի հետ, որ Տիխեան մուրերից մեկն է և ուժեղ է իր քույրերից։ Օրփեսականության հետևորդները ասոցացնում էին Տիխեային Արտեմիսի հետ։
ձախից|մինի|300x300փքս|Տիխեան Գորդիան III-ի մետաղադրամի դարձերեսին:
Տիխեայի ատրիբուտը անիվն էր, որի պտույտը՝ «այն, ինչ եղել է վերեւում կլինի ներքևում», - խորհրդանշում է հաջողության փոփոխականության։ Հետևաբար, հռոմեական դիցաբանության մեջ Տիխեայի համապատասխանում է Ֆորտունայի թևավոր արտահայտության հետ՝ «Բախտի անիվը»։ Նաև նրա հատկանիշը առատության եղջյուրն է։

Տիխեային սկսեցին երկրպագել Աթենքում մ.թ.ա. 5-րդ դարում, և նրա պաշտամունքը հատկապես լայն տարածում գտավ հելլենիստական դարաշրջանում : Մի շարք քաղաքներ, մասնավորապես Անտիոքն ու Ալեքսանդրիան, նրան համարում էին իրենց հովանավոր աստվածուհին։

Տիխեան անձնավորված է Եվրիպիդեսի դրամաներում և գործում է որպես հելլենիստական դրամայի կարևոր շարժիչ ուժ։ Մենանդրոսի «Վահանը» կատակերգության գլխավոր հերոսն է։ Նրա արձանը Պրաքսիտելեսի կողմից կերտված գտնվում է Մեգարայում։ Արձանը Կորնթոսում : Ոմանք Տիխեային համարում են Կույս համաստեղության հիմքը :

1886 թվականին հայտնաբերված Tychea (258) աստերոիդը անվանվել է ի պատիվ Տիխեայի։

## Տես նաև
* Գործ (հին հունական փիլիսոփայություն)

## Նշումներ

## Գրականություն
* Тиха // Աշխարհի ժողովուրդների առասպելները Հանրագիտարան. 2 հատորով։ / գլ. խմբ. S.A. Tokarev . - 2-րդ հրատ. - Մ. Սովետական հանրագիտարան, 1988։ - Տ. 2 ՝ Կ -.. - ՄԻԵ։ 515 թ.
* Τύχη // Դասական հնությունների իրական բառարան / հեղինակ-կոմպ. Ֆ. Լուբկեր ; Խմբագրվել է անդամների հասարակության դասական բանասիրության եւ մանկավարժության Ֆ Gelbke, Լ. Georgievsky, Ֆ. Zelinsky, Վ. Kansky, Մ. Kutorga եւ Պ. Նիկիտինի։ - SPb, 1885 թ.
* Նոն Գործեր Դիոնիսոս II 669
* Սինիցին Ա. Ա. 1998. Թուկիդիդեսը և ճակատագրի գաղափարը  Մ.թ.ա.  ե.  Հեղինակ դիս ... կ. և. ն. Սարատով։
* Strohm H., Tyche. Zur Schicksalauffassung bel Pindar und den trühgriechischen Dichtern, Stuttg., 1944:

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունական աստվածներ
Կատեգորիա:Հունական դիցաբանության ըմբռնում և քննադատություն
Մարին Ռոբու

**Մարին Ռոբու** (), մոլդովացի մարզիկ, ծանրորդ, 2021 թվականի աշխարհի առաջնության և 2021 և 2023 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, 2016 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Մարին Ռոբուն ծնվել է 2000 թվականին։ 2017 թվականին նա առաջին անգամ մասնակցել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունը, որտեղ մինչև 69 կգ քաշային կարգում զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը։ Մեկ տարի անց Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, նույն քաշային կարգում նա զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը՝ 292 կգ արդյունքով։

2019 թվականին Բուխարեստում տեղի ունեցած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում մինչև 73 կգ քաշային կարգում մոլդովացի մարզիկին հաջողվել է նվաճել արծաթե մեդալ, իսկ 2020 թվականին Հռոմում տեղի ունեցած աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում դարձել է փոխչեմպիոն։

2020 թվականին ներկայացրել է Մոլդովան Տոկիոյի ամառային օլիմպիական խաղերում։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 73 կգ քաշային կարգում Մարին Ռոբուն 339 կգ արդյունքով գրավել է երկրորդ տեղը և դարձել Եվրոպայի փոխչեմպիոն․ պոկում վարժությունում նա փոքր արծաթե մեդալ է նվաճել 156 կգ արդյունքով, իսկ հրում վարժությունում 183 կգ քաշով զբաղեցրել է 4-րդ տեղը։

2021 թվականի դեկտեմբերին Տաշքենդում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 81 կգ քաշային կարգում Մարին Ռոբուն 363 կգ քաշային երկու վարժությունների հանրագումարում նվաճել է բրոնզե մեդալ, իսկ պոկում վարժությունում՝ փոքր ոսկե մեդալ։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մոլդովացի ծանրորդը մինչև 89 կգ քաշային կարգում, 364 կգ երկու վարժությունների արդյունքով նվաճել է բրոնզե մեդալ, իսկ պկում վարժությունում՝ փոքր բրոնզե մեդալ։

## Նվաճումներ
;Ծանրամարտի աշխարհի առաջնություն

Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Марин Робу на сайте IWF
Բենզոիլ քլորիդ

**Բենզոիլ քլորիդը**, նաև **քլորի բենզոիլը**, **բենզոյաթթվի քլորիդն է**, քլորօրգանական միացություն է՝ C7H 5ClO էմպիրիկ բանաձևով։ Լայնորեն օգտագործվող հումքը օրգանական սինթեզում։

## Ֆիզիկաքիմիական հատկությունները
Այն անգույն հեղուկ է, օդում թեթևակի մխող, սուր և գրգռիչ հոտով, ջրում վատ է լուծվում, լավ լուծվում էածխածնի դիսուլֆիդում և օրգանական լուծիչներում ( դիէթիլ եթեր, բենզոլ, քլորոֆորմ )։ Շարժուն քլորի ատոմի առկայության դեպքում այն հեշտությամբ մտնում է թթվային քլորիդներին բնորոշ ռեակցիաների մեջ, սակայն չի արձագանքում այնքան բուռն, որքան ցածր ճարպաթթուների քլորիդները։ Ջրի հետ այն դանդաղորեն է ռեակցիայի մեջ մտնում ( հիդրոլիզը ուժեղանում է եռացող ջրում կամ ալկալային լուծույթների ազդեցության տակ)՝ առաջացնելով բենզոաթթու .

\mathsf{C_6H_5COCl + H_2O \rightarrow C_6H_5COOH + HCl}

Վերականգնվում է ջրածնով պալադիումի առկայության դեպքում ինչի արդյունքում առաջանում է բենզալդեհիդ.

\mathsf{C_6H_5COCl + H_2 \xrightarrow [] {Pd} C_6H_5COH + HCl}

Արոմատիկ ածխաջրածինների հետ մտնում է կոնդեսացման ռեակցիայի մեջ՝ ձևավորելով դիարիլ կետոններ ( Ֆրիդել-Կրաֆտսի ռեակցիա ).

\mathsf{C_6H_5COCl + C_6H_6 \xrightarrow [] {AlCl_3} C_6H_5-CO-C_6H_5 + HCl}

Բենզոիլ քլորիդի պերօքսիդների հետ փոխազդեցությամբ ձևավորվում է բենզոիլ պերօքսիդ.

\mathsf{2C_6H_5COCl + Na_2O_2 \xrightarrow [] {0^oC} (C_6H_5COO)_2 + 2NaCl}
մինի

## Ստացումը
Լաբորատորիայում բենզոիլ քլորիդը ստացումն իրականացվում է բենզոյաթթվի լուծույթը ըստ հետևյալ ռեակցիայի ֆոսֆորի պենտաքլորիդի հետ փոխազդելով.

\mathsf{C_6H_5COOH + PCl_5 \rightarrow C_6H_5COCl + POCl_3 + HCl}

Հնարավոր է նաև կիրառել այն որպես սիլիցիումի տետրաքլորիդը քլորացնող նյութ .

\mathsf{4C_6H_5COOH + SiCl_4 \rightarrow Si(OCOC_6H_5)_4 + 4HCl}

\mathsf{Si(OCOC_6H_5)_4 + SiCl_4 \rightarrow 4C_6H_5COCl + 2SiO_2}

Արդյունաբերության մեջ բենզոիլ քլորիդը ստացվում է կատալիզատորների առկայությամբ բենզոտրիքլորիդի ջրով կամ կարբոքսիլաթթվի (մասնավորապես քացախաթթվի ) լուծույթով հիդրոլիզից .

\mathsf{C_6H_5CCl_3 + H_2O \xrightarrow [] {FeCl_3/AlCl_3/ZnCl_2} C_6H_5COCl + 2HCl}

\mathsf{C_6H_5CCl_3  + CH_3COOH \xrightarrow [] {FeCl_3/AlCl_3/ZnCl_2} C_6H_5COCl + CH_3COCl + HCl}

Ֆոսգենի փոխազդեցությունը բենզոաթթվի հետ.

\mathsf{C_6H_5COOH + COCl_2 \xrightarrow [] {FeCl_3} C_6H_5COCl + CO_2 + HCl}

Հնարավոր է նաև բենզոլդեհիդից բենզոիլ քլորիդ ստանալու մեթոդ՝ վերջինիս քլորացման կամ ածխածնի քառաքլորիդի հետ փոխազդեցության ենթարկելու միջոցով.

\mathsf{C_6H_5COH + Cl_2 \rightarrow C_6H_5COCl + HCl}

\mathsf{C_6H_5COH + CCl_4 \rightarrow C_6H_5COCl + CHCl_3}

## Կիրառությունը
Բենզոիլ քլորիդի մեծ մասն օգտագործվում է որպես արիլացնող (բենզոիլացնող) նյութ, մասնավորապես ինդիգոիդ ներկերի սինթեզի ժամանակ. այն նաև կիրառվում է բենզոիլ պերօքսիդ, բենզոյան անհիդրիդ ստանալու համար, ինչպես նաև դեղամիջոցների արտադրության մեջ։
մինի

## Անվտանգությունը
Բենզոիլ քլորիդը այրվող նյութ է։ Այն ունի ուժեղ գրգռիչ ազդեցություն (իրրիտանտ) աչքերի լորձաթաղանթի, շնչուղիների և մաշկի վրա։ Առաջացնում է լակրիմացիա - արցունքաբեր է։ Արդյունաբերական արտադրության աշխատանքային տարածքի օդում ՍԹԿ-ն 5 մգ/մ 3 է։

## Նշումներ

Կատեգորիա:Քլորօրգանական միացություններ
Միրկո Ձաննի

**Միրկո Ձանն** (, ), իտալացի մարզիկ, ծանրորդ, 2020 թվականի Տոկիոյի ամառային Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր՝ մինչև 67 կգ քաշային կարգում, Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Միրկո Զաննին ծնվել է 1997 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Նրա առաջին եվրոպական մրցույթը 2012 թվականին Բուխարեստում տեղի ունեցած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունն էր, որտեղ 62 կգ քաշային կարգում նա ընդհանուր 194 կիլոգրամով զբաղեցրել է վերջին հորիզոնականը։

2014 թվականին իտալացի մարզիկը մասնակցել է Ցեխանուվում տեղի ունեցած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որտող նա ոսկե մեդալ է նվաճել հրում վարժությունում ոսկե մեդալ է նվաճել, իսկ ընդհանուր՝ 253 կգ հաշվարկով՝ արծաթ։ Նույն թվականին նա բրոնզե մեդալ է նվաճել 2014 թվականի Նանկինի ամառային պատանեկան օլիմպիական խաղերում։

Միրկո Զաննին մասնակցել է 2016 թվականի Եվրոպայի պատանիների առաջնությանը։ Տեղափոխվելով մինչև 69 կգ քաշային կարգ նա ընդհանուր հաշվարկում նվաճել է արծաթե մեդալ․ պոկում վարժությունում իտալացին բարձրացնել է 142 կգ, հրում վարժությունում՝ 167 կգ (ընդհանուր՝ 309 կգ))։

2017 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նա ընդհանուր 304 կգ-ով զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը։ Նույն թվականին մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում նա զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը։

2018 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Միրկո Զաննին բարձրացրել է 308 կգ և զբաղեցրել 5-րդ հորիզոնականը։ Նույն թվականին Միջերկրական խաղերում ընդհանուր 315 կգ-ով նվաճել է բրոնզե մեդալ, իսկ Աշխաբադում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրել է 12-րդ տեղը։

2019 թվականին Բաթում քաղաքում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում նա երկամարտի 305 կգ արդյունքով զբաղեցրել է 4-րդ, իսկ Պատտայա քաղաքում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում՝ 13-րդը (310 կգ)։

2020 թվականին Հռոմում նվաճել Է Քաթարի գավաթը և Աշխարհի գավաթը՝ այդ մրցումներում բարձրացնելով համապատասխանաբար 320 կգ և 305 կգ։

2021 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Միրկո Զաննին արծաթե մեդալ է նվաճել 318 կգ արդյունքով։ Նույն թվականին Տոկիոյի հետաձգված Օլիմպիական խաղերում 322 կգ արդյունքով երկու վարժությունների գումարում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում իտալացի ծանրորդը երկու վարժությունների հանրագումարում երկամարտի 335 կգ արդյունքով մինչև 73 կգ քաշային կարգում նվաճել է բրոնզե մեդալ, իսկ պոկում վարժությունում՝ փոքր ոսկե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Mirko Zanni, su iat.uni-leipzig.de, Institut für Angewandte Trainingswissenschaft
*Mirko Zanni, su olympics.com, Comitato Olimpico Internazionale. Modifica su Wikidata
*Mirko Zanni, su Olympedia. Modifica su Wikidata

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իտալացի մարզիկներ
Samsung Galaxy Z Fold 3

**Samsung Galaxy S22**, Android օպերացիոն համակարգով աշխատող բջջային հեռախոս, որը մշակվել և թողարկվել Samsung Electronics ընկերության կողմից և պատկանում է Galaxy S շարքին։ Այս մոդելը համարվում է Galaxy S21 և Galaxy Note 20 սմարթֆոնների հաջորդողը։ Սմարթֆոն առաջին անգամ ցուցադրվել է 2022 թվականի փետրվարի 9-ին Samsung Galaxy Unpacked միջոցառման շրջանակներում։ Վաճառքը սկսկել է նույն թվականի մարտի 1-ից։ Վաճառքը Ռուսաստանի Դաշնությունում չեղարկվել է։

## Բնութագիր
### Պրոցեսոր
S22 շարքը ունի երեք մոդել, որոնք օժտված են տարբեր սարքային ապահովումներով՝ միջազգային մոդելների համար նախատեսված մոդելը աշխատում է Exynos 2200 չիպով, իսկ ամերիկյան, կորեական և չինական մոդելները աշխատում են Qualcomm Snapdragon 8 Gen 1 միջուկով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բջջային հեռախոս արտադրողներ
Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Վլադիմիր Ագա

**Վլադիմիր Ագա** (, ), մոլդովացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում, հետո դարձել է մարզիչ։ Էստոնիայի «Ֆենիքս» ակումբի գլխավոր մարզիչ։

## Կարիերա
### Խաղացողի
Ֆուտբոլ է եկել 12 տարեկանում, նրա առաջին մարզիչն է եղել Սերգեյ Բալանը։

2007 և 2008 թվականներին խաղացել է Մոլդովայի ֆուտզալի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում։

2011 թվականի փետրվարի 20-ին «Միլսամի» ակումբի դեմ խաղում նորամուտն է նշել Մոլդովայի բարձրագույն լիգայում՝ հանդես գալով «Կոստուլենի» ակումբի կազմում։

2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ին դարձել է Յիհվիի ֆուտզալի «Ֆենիքս» ակումբի, որը նույն օրը նորամուտ է ունեցել Էստոնիայի առաջնության Առաջին լիգայում, խաղացող մարզիչ։ 2022/23 թվականների մրցաշրջանում խաղացել է բարձրագույն լիգայում։

2022 թվականի հուլիսի 30-ին էստոնիայի առաջնության Երկրորդ լիգայում խաղացել է Յիհվիի «Ֆենիքս» ակումբի կազմում։

### Մարզչի
2015-2016 թվականներին եղել է Մոլդովայի ֆուտբոլի կանանց հիմնական և պատանեկան (մինչև 19 տարեկան) հավաքականների մարզչական շտաբում։

2018 թվականի փետրվարին Մարիուս Կոդեսկուի հետ միասին ղեկավարել է «Զիմբրու» ակումբը, նույն թվականի հունիսին լքել է գլխավոր մարզիչի պաշտոնը։ Նրա գլխավորությամբ 2018 թվականի մայիսի 23-ին Մոլդովայի գավաթի եզրափակչում թիմը 0:2 հաշվով պարտվել Օրգևի «Միսլամի» ակումբին։ 2019 թվականի հուլիսից մինչև նոյեմբեր կրկին ղեկավարել է «Զիմբրու» ակումբը։ Վլադիմիր Ագան ունի *PRO UEFA*  արտոնագիր և Մոլդովայի ֆուտբոլային շրջանակներում համարվում է երկրի ամենահեռանկարային մարզիչներից մեկը։

2020 թվականին սկսել է աշխատել որպես էստոնիայի «Ֆենիքս» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչ, որտեղ միաժամանակ գլխավորել է 16 տարեկանների և 2021 թվականի աշնանից՝ ֆուտզալի թիմերը։ Էստոնիայի Ֆուտզալի գավաթի 2022/23 խաղարկությունում թիմի հետ հասել է եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է Տալլինի «Կոսմոս» ակումբին։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Երկար տարիներ վեգան է։

## Ձեռքբերումներ
* Մոլդովայի գավաթի եզրափակիչ (1)՝ 2017/18
* Երրորդ լիգայի բրոնզե մեդալակիր, Էստոնիա (1)՝  2021

### Ֆուտզալ
* Էստոնիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից (1)՝ 2022/23

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Интервью на YouTube

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Արտուրս Պլեսնիեկս

**Արտուրս Պլեսնիեկս** (, ), լատվիացի մարզիկ, ծանրորդ, հանդես է գալիս մինչև 105 կգ քաշային կարգում, 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, Եվրոպայի չեմպիոն (2016), աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր։

## Կենսագրություն
Արտուրս Պլեսնիեկսը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 21-ին Կրոնյաուկում։ 9 տարեկանից սկսել է զբաղվել ծանրամարտով։ Նրա կարիերայի առաջին միջազգային ձեռքբերումը եղել է 2008 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության ոսկե մեդալը։ Նույն թվականին մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունում Արթուր Պլեսնիեկսը մինչև 94 կգ քաշային կարգում զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը։

2013 թվականին Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Արթուր Պլեսնիեկսը զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը, սակայն վրացի ծանրորդ Դավիդ Գոգիան դոպինգ ընդունելու համար որակազրկվել է և բրոնզե մեդալը փոխանցվել է լատվիացի մարզիկին։

Արտուրս Պլեսնիեկսը մասնակցել է երկու օլիմպիադայի․ 2012 թվականին Լոնդոնի ամառային Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը, իսկ 2018 թվականի իսկ Ռիո դե Ժանեյրոյի խաղերում՝ 8-րդ հորիզոնականը։

2016 թվականին Արտուրս Պլեսնիեկսը դարձել է Ֆյորդե քաղաքում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնության հաղթող։

2019 թվականին Բաթումում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում լատվիացի ծանրորդը հրում վարժությունում բարձրացրերել է 225 կգ և նվաճեց փոքր արծաթե մեդալ։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում լատվիացի ծանրորդը հրում վարժությունում նվաճել է փոքր բրոնզե մեդալ։

## Մարզական արդյունք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Артурс Плесниекс на сайте IWF
* Artūrs Plēsnieks at Olympedia Edit this at Wikidata
*Artūrs Plēsnieks at Olympics.com Edit this at Wikidata
*Artūrs Plēsnieks at Olympic.org (archived)
* Artūrs Plēsnieks at the Latvijas Olimpiskā komiteja (in Latvian) (English translation, archive)

Կատեգորիա:Լատիշ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Տուդոր Բրատու

**Տուդոր Բրատու** (), մոլդովացի մարզիկ, ծանրորդ, Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2021 թվականի աշխարհի պատանիների չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Տուդոր Բրատուն ծնվել է 2002 թվականին։ 2019 թվականից մասնակցում է ծանրամարտի միջազգային մրցումների։ Նոիյն  թվականին մոլդովացի մարզիկը առաջին անգամ հանդես է եկել Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, որտեղ մինչև 81 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ։ 2021 թվականի աշխարհի պատանիների առաջնությունում մինչև 89 կգ քաշային կարգում 364 կգ ընդհանուր արդյունքով դարձել է չեմպիոն։

2022 թվականին Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 96 կգ քաշային կարգում Տուդոր Բրատուն 361 կիլոգրամ արդյունքով զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։

2022 թվականին Բոգոտայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում մինչև 102 կգ քաշային կարգում մոլդովացի մարզիկը 370 կգ ընդհանուր արդյունքով զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Տուդոր Բրատուն նվաճել է բրոնզե մեդալի։

## Նվաճումներ
;Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тудор Брату  на сайте IWF

Կատեգորիա:Մոլդովացի մարզիկներ
Գիորգի Չխեիձե

**Գիորգի Չխեիձե**  (, ), վրացի մարզիկ, ծանրորդ, 2022 թվականի աշխարհի առաջնության և 2022 և 2023 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր, ներկայացրել է Վրաստանը 2016 թվականի Բրազիլիայի ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Կենսագրություն
Գիորգի Չխեիձեն ծնվել է 1997 թվականին։ 2015 թվականին նա Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ մինչև 105 կգ քաշային կարգում՝ 375 կգ ընդհանուր արդյունքով։ Նույն թվականին ԱՄՆ-ում մասնակցել է մեծահասակների աշխարհի առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրել է 16-րդ հորիզոնականը։

2016 թվականին իր առաջին մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունում Գիորգի Չխեիձեն երկու վարժությունների արդյունքում գրանցել է 381 կգ արդյունք և զբաղեցրել 9-րդ տեղը։

2016 թվականի օգոստոսին մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային Օլիմպիական խաղերին․ մինչև 105 կգ քաշային կարգում պոկում վարժությունում բարձրացրել է 170 կգ։

2019 թվականին Թաիլանդում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը և 412 կգ ընդհանուր արդյունքով զբաղեցրել 12-րդ տեղը։

2022 թվականի գարնանը Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում 384 կգ ընդհանուր արդյունքով նվաճել է արծաթե մեդալ։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 109 կգ քաշային կարգում, նվաճել է արծաթե մեդալ՝ 381 կգ ընդհանուր արդյունքով։

## Նվաճումներ
;Ծանրամարտի աշխարհի առաջնություն

;Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*გიორგი ჩხეიძე

Կատեգորիա:Վրացի ծանրամարտիկներ
Կամիլա Կոնոտոպ

**Կամիլա Կոնոտոպ** (, }, ուկրաինացի մարզուհի, ծանրորդ, 2021 և 2023 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն, 2022 թվականի Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր։ 2021 թվականին ներկայացրել է Ուկրաինան Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում։

## Կենսագրություն
Կամիլա Կոնոտոպը ծնվել է 2003 թվականին։ 2016 թվականին Էյլաթում տեղի ունեցած մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունում Կամիլան մինչև 53 կգ քաշային կարգում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ 2017 թվականի Բանգկոկում տեղի ունեցած աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում նա բրոնզե մեդալ նվաճել նույն քաշային կարգում։

2018 թվականին Զամոշչում կայացած Եվրոպայի Մ20 առաջնությունում ուկրաինուհին 53 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ։ 2018 թվականին նա 55 կգ քաշային կարգում մասնակցել է Աշխաբադում տեղի ունեցած աշխարհի մեծահասակների առաջնությանը, սակայն մրցանակի չի արժնացել։
2019 թվականին Կամիլա Կոնոտոպը 55 կգ քաշային կարգում մասնակցել է Թաիլանդի Պատտայա քաղաքում տեղի ունեցած Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը։ Նույն թվականին Բուխարեստում տեղի ունեցած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ։

Դոհայում Քաթարի միջազգային գավաթի խաղարկությունում Կամիլա Կոնոտոպը արծաթե մեդալ է նվաճել մինչև 55 կգ քաշային կարգում։

2020 թվականին Հռոմում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկության մինչև 55 կգ քաշային կարգում ուկրաինուհին նվաճել է արծաթե մեդալ։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում ուկրաինացի ծանրորդը երկամարտի 208 կգ արդյունքով դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն․ պոկում վարժությունում 95 կգ քաշային կարգում և հրում վարժությունում 113 կգ քաշային կարգում նա փոքր ոսկե մեդալներ է նվաճել։

2022 թվականին Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում նա արծաթե մեդալի է արժանացել մինչև 55 կգ քաշային կարգում։

2022 թվականին Բոգոտայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում Կամիլա Կոնոտոպը 59 կգ քաշային կարգում 223 կգ արդյունքով երկու վարժությունների հանրագումարում զբաղեցրել է վեցերորդ հորիզոնականը։ Նա պոկում (102 կգ) վարժությունում արժանացել է փոքր բրոնզե մեդալի։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում ուկրաինուհին երկու վարժությունների հանրագումարում երկամարտի 235 կգ արդյունքով նվաճելէ ոսկե մեդալ և սահմանել Եվրոպայի երեք ռեկորդ։ Առանձին վարժություններում նա նաև երկու փոքր ոսկե մեդալ է նվաճել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Международной федерации тяжёлой атлетики
* IWF Bio 
* International Weightlifting Results Project 

Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մարզիկներ
Ֆրատրիցիդ

մինի|Կայենը սպանում է Աբելին
**Ֆրատրիցիդ** (եղբայրասպանություն, ), եղբորը միտումնավոր կյանքից զրկելը (սպանելը) կամ անզգուշությամբ նրան  մահվան հասցնելը։

ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների բանակներում այս տերմինով են անվանում նաև յուրային զորքի ուղղությամբ արձակած կրակը, ռազմական գործողությունների ժամանակ սեփական զինվորների չկանխամտածված խոցումը, որի պատճառ կարող է լինել, օրինակ, մարտադաշտում նրանց սխալ նույնականացումը։

## Կրոնում և դիցաբանությունում
Աբրահամյան կրոններում առաջին եղբայրասպանը (նաև՝ առաջին մարդասպանը) Կայենն է, որը սպանել է իր եղբայր Աբելին։

Բուդդայականության տարածման մեջ մեծ ներդրում ունեցած Աշոկան, ըստ լեգենդի, Մաուրյաների կայսրության տիրակալ դառնալու համար սպանել է իր եղբայրներին։

Ըստ հռոմեական առասպելների՝ ֆրատրիցիդի դեպք է Հռոմուլոսի կողմից իր երկվորյակ եղբայր Հռեմոսի սպանությունը։

Ըստ եգիպտական դիցաբանության՝ Սեթը սպանել է իր երկվորյակ եղբայր Օսիրիսին։

## Պատմության մեջ
մինի|Մեհմեդ III

### Օսմանյան կայսրությունում
Օսմանյան կայսրությունում եղբայրասպանութունը հաստատել է Մեհմեդ II-ը, որի պապը՝ Մեհմեդ I-ը XV դարում բոլոր նվաճումները մեկ պետության կազմում միավորելու նպատակով երկարատև և դաժան քաղաքացիական պատերազմ էր մղում իր եղբայրների դեմ։ Երբ Մեհմեդ II-ը հաստատվեց գահին և առաջին ժառանգորդն ունեցավ, կործանարար երկպառայություններից խուսափելու համար հրամայեց սպանել  ողջ մնացած իր բոլոր եղբայրներին։ Օսմանյան կայսրությունում ամենախոշոր եղբայրասպանությունը տեղի ունեցավ Մեհմեդ III-ի կառավարման օրոք․ օսմանյան սուլթանի հրամանով սպանվեցին իր 19 հարազատ և արյունակից եղբայրները։ Այս «ավանդույթը» XVII դարում չեղյալ համարեց Ահմեդ I-ը՝ այն փոխարինելով բանտարկությամբ։

### Չեխիայում
Ֆրատրիցիդի օրինակ է գրանցվել նաև X դարում Չեխիայում։ Գահի համար պայքարում Բոլեսլավ I Ահեղը սպանել է ավագ եղբորը՝ Վացլավ Սրբին։

## Գրականությունում
Հունական «Անտիգոնե» ողբերգությունում Էտեոկլեսը սպանում է եղբորը՝ Պոլինիկեսին։

Ուիլյամ Շեքսպիրի «Համլետ» պիեսում Կլավդիոսը սպանում է եղբորը, տիրանում գահին և ամուսնանում նրա կնոջ՝ Գերտրուդի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բռնություն
Կատեգորիա:Հանցագործություններ
Կատեգորիա:Մահ
Կատեգորիա:Սպանություն
Կատեգորիա:Սպանություններ ըստ ձևի
Անդրեա Կոտրուցե

**Անդրեա Կոտրուցե** (, ), ռումինացի մարզուհի, ծանրորդ, 2003 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Անդրեա Կոտրուցեն ծնվել է 2003 թվականին։ 2019 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում նվաճել է ոսկե մեդալ՝  194 կգ ընդհանուր արդյունքով։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում երկամարտի 194 կգ արդյունքով զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում ռումինացի մարզուհին երկու վարժությունների հանրագումարում երկամարտի 201 կգ արդյունքով նվաճել է ոսկե մեդալ։ Առանձին վարժություններում ծանրորդը նաև երկու փոքր ոսկե մեդալ է նվաճել։ Չեմպիոն դառնալուց րոպեներ առաջ նա ուշագնաց է եղել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Увидела ангелов": румынская тяжелоатлетка победила на ЧЕ после потери сознания
*Botoșăneanca Andreea COTRUȚA, MEDALIATĂ cu bronz la Campionatele MONDIALE de HALTERE pentru juniori de la Taşkent (Uzbekistan)
*Անդրեա Կոտրուցեի լուսանկարը valahia.news կայքում

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կապույտ հսկա

մինի|Արեգակի չափսերի համեմատությունը կապույտ հսկայի հետ
**Կապույտ հսկա** — **O կամ B** սպեկտրալ դասի աստղ։ Կապույտ հսկաները երիտասարդ տաք ծանր աստղեր են, որոնք Հերցեպրունգ-Ռեսելի դիագրամում գտնվում ենգլխավոր հաջորդականության տիրությում։ Կապույտ հսկաների չափսերը տատանվում են 10—20  Արեգակի զանգվածի միջև, իսկ լուսատվությունը հազար և տասնյակ հազարավոր անգամ գերազանցում է արգեգակին։ Բարձր լուսատվության պատճառով կապույտ հսկաները արագ վատնում են իրենց ջերմամիջուկային վառելիքը, և իրենց կյանքի տևողությունը փոքր է։ Ընդհանուր առմամբ աստղի գլխավոր հաջորդականության տիրույթում գտնվելու տևողությունը հակառակ համեմատական է դրա զանգվածի խորանարդին, այսպիսով կապույտ հսկաների համար այդ ժամանակը մոտավորապես 10 մլն տարվա կարգի է։

## Հատկանիշները
Կապույտ հսկան խիստ սահմանված տերմին չէ, և նկաարգրում է մի շարք տարբեր տեսակի աստղերի  լայն խումբ։ Դրանք գլխավոր հաջորդականության նույն չափի կամ ջերմաստիճանի աստղերի համեմատ ունեն չափսերի և լուսատվության աճ, և այնքան տաք են, որ կոչվեն կապույտ, և գտնվում են O, B, և երբեմն վաղ A սպեկտրալ տիրույթում։ Դրանց ջերմաստիճանը տատանվում է 10,000 Կ մոտ, և դրանք ունենա զրո տարիքի գլխավոր հաջորդականություն (ZAMS) և Արեգակի զանգվածից (M☉) գրեթե երկու անգամ մեծ զանգված, և պայծառության բացարձակ մեծություն 0-ի մոտ. Այս աստղերը Արեգակի ունեն շառավղից 5–10 մեծ շառավիղ(R☉), համեմատած կարմիր հսկաների հետ որոնց չափսերը կարող են հասնել մինչև 100 R☉.

Կապույտ հսկաներ կոչվող ամենասառը և ամենաթույլ լուսավոր աստղերը գտնվում են դասակաչգման հորիզոնական ճյուղի վրա, սրանք միջանկյալ զանգվածի աստղերեն, որոնք անցել են կարմիր հսկա փուլով և այժմ իրենց միջուկներում սկսում են հելիում այրել։ Կախված զանգվածից և քիմիական բաղադրությունից՝ այս աստղերը աստիճանաբար շարժվում են դեպի կապույտ աստղերի տիրույթ, մինչև որ սպառեն իրենց միջուկների հելիումը, որից հետո վերադառնում են կարմիր տիրույթ՝ դեպի ասիմպտոտիկ հսկա ճյուղը (AGB):  RR Lyrae փոփոխական աստղերը, սովորաբար A սպեկտրալ տեսակի, գտնվում են հորիզոնական ճյուղի մեջտեղում։ Հորիզոնական ճյուղերի աստղերը, որոնք ավելի տաք են, քան RR Lyrae խումբը, սովորաբար համարվում են կապույտ հսկաներ, և երբեմն RR Lyrae աստղերը ևս կոչվում են կապույտ հսկաներ, չնայած նրանցից ոմանք F դասի են։ Ամենատաք աստղերը՝ կապույտ հորիզոնական ճյուղավորվող աստղերն են (BHB), կոչվում են ծայրահեղ հորիզոնական ճյուղավորված աստղեր (EHB) և կարող են ավելի տաք լինել, քան նույն լուսավորության հիմնական հաջորդականության աստղերը։
մինի

## Տես նաև

* Կապույտ գերհսկա
* Կարմիր գերհսկա
* Հիպերհսկա
* Կարմիր հսկա

## Նշումներ

Կատեգորիա:Աստղային երևույթներ
Ֆերդինանդ Մյունց

**Ֆերդինանդ Մյունց** (), ավստրիացի քիմիկոս, որն առաջին անգամ սինթեզել է EDTA (էթիլենդիամինետտրաքացախաթթու) IG Farben-ում 1935 թվականին։ Անանուն նա արտոնագրել է այն Գերմանիայում և՛ իր անունով ԱՄՆ-ում։ Նպատակը, կիտրոնաթթվի փոխարինող արտադրելը` և այդպիսով  Գերմանիայի կառավարության կախվածությունը արտերկրյա քիմիական ներկրումներից նվազեցնելու էր։ Մյունցը նշել է, որ ամինոկարբոքսիլաթթուն շատ ավելի լավ է գործում որպես քելացնող նյութ, քան կիտրոնաթթուն, և այդպիսով կարծում է, որ պոլիամինոպոլիկարբոքսիլաթթուն ավելի լավ է արդյունքներ կցուցաբերի։

1945 թվականին սերտորեն համագործակցել է ապագա Նոբելյան մրցանակակիր Կուրտ Ալդերի (1902–1958) հետ։ 1949 թվականին նրանք համատեղ աշխատություն են հրատարակել դիեննի սինթեզի և հավելումների վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի քիմիկոսներ
Ջագդիշ Բհագվատի

**Ջագդիշ Բհագվատի** (, ), հնդկական ծագումով ամերիկացի տնտեսագետ, ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (2012)։

## Կենսագրություն
Հայրը Հնդկաստանի Գերագույն դատարանի դատավոր է։ Ընտանիքն ուներ յոթ երեխա, Ջագդիշի եղբայրներից մեկը դարձավ Հնդկաստանի Գերագույն դատարանի նախագահ, մյուսը՝ հայտնի նյարդավիրաբույժ։

Սովորել է Քեմբրիջում, Օքսֆորդում և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Դասավանդել է Հնդկաստանի վիճակագրական ինստիտուտում, Դելիի բիզնես դպրոցում, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (1968-1980) և Կոլումբիայի համալսարանում (1980-ից)։

Ճապոնական «Ծագող արևի» շքանշանի ասպետ (2006)։ Ֆ.Սեյդմանի (1998), Բ. Հարմսի (1988) և Ջ. Ռ․ Կոմոնսի (1995) մրցանակների դափնեկիր։ Ի պատիվ գիտնականի՝ International Economics Journal-ը 2000 թվականից շնորհում է Բհագվատի մրցանակը։ Japan and the World Economy ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

Բհագվատիի կինը Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Պադմա Դեսային է, հայտնի տնտեսագետ, Ռուսաստանի տնտեսագիտության մասնագետ։

Նա զգալի ներդրում է ունեցել տնտեսական տեսության զարգացման գործում, մասնավորապես, մեծ ուշադրություն է դարձրել այնպիսի խնդրի, ինչպիսին են շուկայի ձախողումները։

Ջ. Բհագվատիի գլխավոր աշխատություններից մեկը՝ «Ի պաշտպանություն գլոբալացման», քննադատների կողմից դրականորեն է ընդունվել, նվիրված է XXI դարի կենտրոնական ֆենոմենի՝ գլոբալացման խնդիրներին ու հակասություններին։ Հեղինակը հիմնավորված պատասխաններ է տալիս հակագլոբալիստների՝ մտավոր-քաղաքական շարժման՝ արևմտյան երկրներում լայն տարածում գտած գլոբալացման դեմ ուղղված քննադատություններին, ինչպես նաև սահմաններ է գծում քաղաքական և տնտեսական գլոբալացման միջև։ Հետազոտությունը գիտականորեն հիմնավորված տեսանկյունից ապացուցվել է, որ գլոբալացումը համաշխարհային զարգացման օբյեկտիվ և մեծ մասամբ դրական միտում է։

## Հիմնական աշխատանքներ
* «Свободная торговля сегодня» (Free Trade Today, 2002)
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Արվինդ Սուբրամանիան* Գլոբալացման գուրու // Финансы и развитие. 2005, сентябрь

## Արտաքին հղումներ
* Ջ. Բհագվատիի էջը Կոլումբիայի համալսարանի կայքում
* Գլոբալացումը դրական գործընթաց է, բայց ոչ հարյուր տոկոսով — հարցազրույց Ջ. Բհագվատիի հետ 
* *Երմոլաև Ս.* Ինչու՞ է մեքենան վարում միայն հետընթացով։ Գլոբալացման նեոլիբերալ քաղցր երազներում և իրականում (Ջ. Բհագվատիի գրքի ակնարկ) // «Թերահավատություն» № 5 (2008)

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Արմեն Սաֆարյան

**Արմեն Սուրենի Սաֆարյան** (), ռեժիսոր, բեմադրիչ, Տիկնիկային արվեստի գործիչների միջազգային միության հայկական կենտրոնի (UNIMA-Հայաստան) նախագահ, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2010)։

## Կենսագրություն
Արմեն Սուրենի Սաֆարյանը ծնվել է 1958 թվականին Երևանում՝ նկարիչ Սուրեն Սաֆարյանի ընտանիքում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժինը, ապա ուսումը շարունակել Մոսկվայում՝ անցնելով տիկնիկային թատրոնների գլխավոր ռեժիսորների դասընթացներ։

1988 թվականին կազմակերպել է ստվերների տիկնիկային թատրոնի թատերախումբը, իսկ 1989-1992 թվականներին եղել է Գյումրու Պետական տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր բեմադրիչը։ 1992 թվականից մինչ իր մահը ղեկավարել է Տիկնիկային արվեստի գործիչների միջազգային միության հայկական կենտրոնը։ 1999-2000 թվականներին եղել է Երևանի խամաճիկների պետական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը։ 2006 թվականին հիմնել է «Թումանյանական հեքիաթի օր» տիկնիկային թատրոնների  միջազգային փառատոն նաև 16 տիկնիկային փառատոն Հայաստանում և Արցախում։ «Տիկնիկները հանուն խաղաղության» համաշխարհային երթի նախաձեռնողն է։

Մահացել է 2023 թվականի ապրիլի 25-ին Երևանում։

## Բեմադրություններ
Հեղինակել է 37 տիկնիկային հեռուստաներկայացումներ, 2 ռադիոբեմադրություն, 56 տիկնիկային բեմադրություն, որոնց թվում՝

* «Մատնաչափիկը», 
* «Դեկամերոն», 
* «Խելոքն ու հիմարը», 
* «Ամանորի հանդես», 
* «Սատանան ու Բիթլիսցին», 
* «Սագը», 
* «Պույ-պույ մկնիկը», 
* «Սասունցի Դավիթ», 
* «Քեֆ անողի քեֆը չի պակսի»,
* «Լեոնարդո դա Վինչիի առակները և հեքիաթները», 
* «Կամակոր արքայադուստրը», 
* «Զգուշացի՛ր, ականներ են», 
* «Ներիր ինձ Տեր» և այլն։

## Թարգմանություններ
Արմեն Սաֆարյանը ռուսերենից հայերեն թարգմանել էլ «Բեմբի» հեքիաթը, հայերենից անգլերեն՝ Նահապետ Քուչակի «Հայրենները»։

## Պարգևներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ (2010)
* ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2011)
* Հայաստանի գրողների միության «Հովհաննես Թումանյան» մեդալ  (2019)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ