Գերմանիայի բյուջե

աջից|մինի|Գերմանական բյուջեի գրքեր. 1989 թվականի բյուջեն՝ համեմատած 1949 թվականի բյուջեի հետ։
Գերմանիայի հանրային սեկտորի բյուջեն բաշխվում է երկրի վարչական բաժանումների միջև։

Գերմանիայի Դաշնային Վիճակագրական Գործակալությունը (Destatis) 2023 թվականի ընդհանուր պետական բյուջեն բաժանել է հետևյալ հիմնական կատեգորիաների՝ ըստ վարչական մակարդակների.

Միջազգային դրամական հիմնադրամի հաղորդմամբ՝ 2022 թվականին Գերմանիայի կառավարության եկամուտները և ծախսերը կազմել են համապատասխանաբար ՀՆԱ-ի 47.0%-ը և 49.5%-ը:

Ըստ հաշվետու ժամանակաշրջանի՝ կառավարության ֆինանսական տարին համընկնում է օրացուցային տարվա հետ (հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը)։

2009 թվականից ի վեր Գերմանիայի Սահմանադրության մեջ ամրագրված է հավասարակշռված բյուջեի փոփոխությունը, այսպես կոչված «պարտքի արգելակը» (գերմաներեն՝ Schuldenbremse), որը սահմանափակում է տարեկան կառուցվածքային դեֆիցիտը մինչև ՀՆԱ-ի 0.35%։ Բնական աղետի կամ արտառոց իրավիճակի դեպքում պարտքի արգելակը կարող է ժամանակավորապես կասեցվել տվյալ բյուջետային տարվա ընթացքում՝ խորհրդարանի մեծամասնության քվեարկությամբ, ինչպես տեղի ունեցավ 2020-2023 թվականներին։ Սակայն հակասական է այն հանգամանքը, որ Գերմանիայի դաշնային կառավարության կողմից ստեղծված բազմաթիվ և ֆինանսապես նշանակալի հատուկ ֆոնդերը (2023 թվականի դրությամբ՝ 869 միլիարդ եվրոյի ընդհանուր ծավալով 29 ֆոնդ) ներկայումս դուրս են պարտքի արգելակի գործողության շրջանակից։ Սուբազգային մակարդակում՝ Գերմանիայի 16 նահանգներին 2020 թվականից արգելվում է կառուցվածքային դեֆիցիտ ունենալ։ 2025 թվականին Գերմանիայի հեռացող խորհրդարանը փոփոխեց պարտքի արգելակի դրույթը՝ ԳՔԴՄ/ԲՔՍՄ (CDU/CSU), ԳՍԴԿ (SPD) և Կանաչների քաղաքական ուժերի համաձայնությամբ։ Փաթեթը ներառում է չորս հիմնական դրույթ։

1. Պաշտպանական ծախսերը, որոնք գերազանցում են ՀՆԱ-ի 1%-ը, ազատվում են պարտքի արգելակի սահմանափակումից։

2. Թույլատրվող կառուցվածքային դեֆիցիտի շեմը կրկնապատկվում է՝ հասնելով ՀՆԱ-ի 0.70%-ի, քանի որ Գերմանիայի 16 նահանգներին թույլատրվում է ունենալ մինչև 0.35% դեֆիցիտ։

3. Ստեղծվում է 500 միլիարդ եվրոյի հատուկ հիմնադրամ՝ նախատեսված ենթակառուցվածքների համար, գործողության տևողությունը՝ 12 տարի։

4. Գերմանիայի Սահմանադրության մեջ ներառվում է հղում՝ մինչև 2045 թվականը ածխածնային չեզոքություն / զրոյական արտանետումներ (net zero emissions) ապահովելու պարտավորությանը։

## Նպատակ
Բյուջեի հիմնական նպատակը երկրի եկամուտների և ծախսերի մասին պատկերացում կազմելն է՝ հաջորդ ֆինանսական տարվա կամ տարիների համար։ Քանի որ բյուջեն հիմնված է անցյալում կատարված ծախսերի վրա, այն ընդամենը հանդես է գալիս որպես կանխատեսում ապագայի համար, ինչը, ֆինանսական տարվա ընթացքում, կարող է հանգեցնել անակնկալ դեֆիցիտների ։ Կարճաժամկետ հատվածում նման դեֆիցիտները սովորաբար ֆինանսավորվում են վարկ վերցնելով, ինչը հանգեցրել է Գերմանիայի դաշնային կառավարության նշանակալի երկարաժամկետ պարտքին։

## Գործընթաց
Բունդեսթագը ընդունում է բյուջեն որպես տարեկան կամ երկամյա բյուջետային ակտի հավելված: Հարկային եկամուտներն ու ծախսերը բաժանվում են նախարարությունների և այլ վարչական միավորների միջև:

## Բյուջեի ուղեցույցներ
Բյուջեի ստեղծման համար կան հատուկ օրենքներով սահմանված ուղեցույցներ՝

# Ամբողջականություն՝ բյուջեն պետք է ընդգրկի բոլոր եկամուտներն ու ծախսերը առանձին-առանձին։
# Հստակությունը՝ բյուջեն պետք է կազմակերպված լինի՝ ըստ նախարարությունների և գործառույթների։ 
# Միասնություն՝ բյուջեն պետք է ընդգրկի բոլոր եկամուտներն ու ծախսերը։
# Ճշգրտություն՝ եկամուտներն ու ծախսերը պետք է գնահատվեն ըստ իրական շուկայիական արժեքի կամ կանխատեսվող արժեքների։ Նախատեսվում է, որ նման գնահատումներ կատարի առանձին պաշտոնական մարմին՝ աղավաղումներից խուսափելու համար։
# Պատմական հաջորդականություն՝ բյուջեն պետք է ընդունվի ֆինանսական տարվա սկսցվելուց առաջ։ Եթե տվյալ ֆինանսական տարվա համար նախատեսված բյուջե չկա, ապա ուժի մեջ է մնում նախորդը։
# Հստակություն՝ ծախսերը պետք է նշված լինեն հստակ ոլորտի համար, հստակ ժամանակահատվածում և հստակ մակարդակով։
# Հրապարակայնություն՝ բունդեսթագում բյուջեի վերաբերյալ բոլոր բանավեճերն ու վերջնական ընդունված բյուջեի մասին տեղեկատվությունը հասանելի են հանրությանը։ Որոշ ծախսերի մասին տեղեկություններ կարող են ունենալ սահմանափակ հանրայնություն:

## Նմուշային բյուջե
2021 թվականին դաշնային բյուջեն կազմել է 369.3 բիլին եվրո: 

2021 թվականին Գերմանիայի ընդհանուր ծախսերը պետական մակարդակով կազմել են 1.76 տրիլիոն եվրո, իսկ դաշնային բյուջեն այդ գումարի ընդամենը մի մասն էր։

Ստորև Գերմանիայի՝ 2005 թվականի ֆինանսական տարվա բյուջեն, որը նաև ցույց է տալիս բյուջեի կառուցվածքը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Germany: Ministry of Finance's Task Force Recommends Introduction of Performance Budgeting and Accrual Accounting, Michel Lazare, IMF/FAD
* Major Reforms for German Budget System, IMFSurvey Magazine: Countries & Regions, Marc Robinson, IMF/FAD

Կատեգորիա:Բյուջե
Կատեգորիա:Գերմանիայի պետական կառուցվածք
Կատեգորիա:Գերմանիայի տնտեսություն