Ժուան Գուլարտ

**Ժուան Բելկիոր Մարկես Գուլարտ** (, ), բրազիլացի պետական գործիչ, փաստաբան, Բրազիլիայի նախագահ 1961 թվականի սեպտեմբերի 7-ից մինչև 1964 թվականի ապրիլի 1-ը։

Գուլարտին բրազիլացիները համակրանքով են վերաբերել, ինչն արտացոլվում էր նախագահի ունեցած Խանգու մականունում, որն օգտագործվում էր ոչ միայն զրույցներում, այլև մամուլի հրապարակումներում։

## Կարիերայի սկիզբ
Խոաո Գուլարտը ծնվել է 1918 թվականի մարտի 1-ին Ռիո Գրանդե դու Սուլ նահանգի Սան Բորխա քաղաքում՝ հողատերերի ընտանիքում։ 1939 թվականին ավարտել է Պորտու Ալեգրիի համալսարանը՝ ստանալով իրավագիտության և հասարակական գիտությունների դոկտորի կոչում։ Իր քաղաքական գործունեությունը սկսել է լինելով որպես իր հայրենակցի՝ նախագահ Գետուլիո Վարգասի աջակիցը։ 1945 թվականին վերջինիս հետ հիմնել է Բրազիլական Տրաբալիստան (Աշխատավորական) կուսակցությունը (ԲՏԿ), որը միավորել է Սան Բորխայի մանր ու միջին բուրժուազիայի, մտավորականության և բանվորների մի մասին։

1946-1950 թվականներին եղել է Ռիո Գրանդե դու Սուլ նահանգի օրենսդիր ժողովի անդամ։ 1950 թվականից աշխատել է Բրազիլիայի Ազգային Կոնգրեսում որպես ԲՏՊ պատգամավոր։ 1953 թվականի հուլիսից մինչև 1954 թվականի փետրվարը զբաղեցրել է աշխատանքի, արդյունաբերության և առևտրի նախարարի պաշտոնը։

1956 թվականի հունվարի 31-ից մինչև 1961 թվականի սեպտեմբերի 7-ը եղել է Բրազիլիայի փոխնախագահը նախ Ժուսելինո Կուբիչեկի, ապա Ժանիո Կուադրոսի օրոք։

## Նախագահի պաշտոնում
1961 թվականի օգոստոսին Բրազիլիայում իշխանության ճգնաժամ է առաջացել։ Նախագահ Ժանիո Կուադրոսը հրաժարական տվեց։ Պատգամավորների պալատի նախագահ Պասկուալ Ռանիերի Մացզիլին ժամանակավորապես ստանձնել է իշխանությունը, երբ Գուլարտը պաշտոնական այցով Չինաստանում էր։ Սահմանադրության համաձայն՝ Գուլարտը պետք է դառնար գործող նախագահը, սակայն հանդիպել է աջակողմյան շրջանակների դիմադրությանը։ 1961 թվականի սեպտեմբերի 7-ին վերադարձել է Բրազիլիա և դարձել նախագահ, բայց ստիպված եղավ փոխզիջման գնալ։

Գուլարտը չէր վայելում ռազմական և ֆինանսական վերնախավի աջակցությունը, ուստի նախքան նախագահի պաշտոնը ստանձնելը, 1961 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Կոնգրեսն ընդունեց Սահմանադրության փոփոխություն։ Այսպիսով, որոշ ժամանակ Բրազիլիան դարձավ խորհրդարանական հանրապետություն, որտեղ նախագահը իրական իշխանություն չուներ։

Այնուամենայնիվ, Գուլարտին, որը առաջարկում էր համապարփակ բարեփոխումների ծրագիր, կարողացել է ամրապնդել իր հեղինակությունը կառավարական կառույցներում, և 1963 թվականի հունվարին հանրաքվեում բնակչության 80%-ը քվեարկել է նախագահական իշխանության օգտին։ Վերջապես Գուլարտին իրավունք է տրվել բարեփոխումներ իրականացնել։ Հենվելով Լեոնել Բրիզոլայի գլխավորած ԲԹԿ ձախ թևի, արհմիությունների և արմատական մտավորականների վրա՝ նա սկսել է ագրարային բարեփոխում, սահմանափակել է կապիտալի արտահանումը արտասահման և ազգայնացրեց կապի ընկերությունները և վերանայել է բնական ռեսուրսների զարգացման և արդյունահանման զիջումները: Նաև նրա օրոք վերականգնվեցին դիվանագիտական հարաբերությունները ԽՍՀՄ-ի հետ, որոնք խզվել էին 1947 թվականին։

Ֆինանսական շրջանակները, Սան Պաուլոյի խոշոր բիզնեսը, Բրազիլիայի ազդեցիկ կաթոլիկ եկեղեցին, Միացյալ Նահանգները և նրա կորպորացիաները Գուլարտին համարում էին կոմունիստների համախոհ, թեև Բրազիլիայի կոմունիստական կուսակցությունն արգելված էր: Գուլարտի ամենաակտիվ հակառակորդը Գուանաբարա նահանգի նահանգապետ Կառլոս Լասերդան էր։ 1964 թվականի մարտի 19-ին Սան Պաուլոյում տեղի ունեցավ երթ ընդդեմ Գուլարտի բարեփոխումների՝ «Հանուն ընտանիքի, Աստծո և ազատության»։

## Կարիերայի ավարտ
Մարտի 31-ին Մինաս Ժերայս նահանգում հակակառավարական ապստամբություն է սկսվել։ Ստանալով մանիֆեստ զինվորականներից՝ պահանջելով իր հրաժարականը՝ Գուլարտը փորձել է դիմադրություն կազմակերպել, սակայն նա փախել է Պորտո Ալեգրե և ավելի ուշ գաղթել Ուրուգվայ։

Ուրուգվայում գտնվելու ժամանակ Գուլարտը Ժուսելինո Կուբիչեկի և մի շարք այլ քաղաքական գործիչների, այդ թվում՝ Կառլոս Լասերդայի հետ, փորձել է կազմակերպել «Լայն ճակատ» շարժումը, որն ուղղված էր Բրազիլիայում ժողովրդավարության վերականգնմանը, բայց եղել է անհաջող փորձ։

Գուլարտը մահացել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Արգենտինայում 58 տարեկան հասակում։ Կան լուրջ ապացույցներ, որ Գուլարտը թունավորվել և սպանվել է «Գոնդոր» գործողության շրջանակներում, որը Լատինական Ամերիկայի մի շարք երկրների հետախուզական ծառայություններն իրականացրել են ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներին ոչնչացնելու համար։

Գուլարտի հետ միասին դավադրության զոհ է համարվում Բրազիլիայի մեկ այլ նախկին նախագահ՝ Կուբիչեկը, որը մահացել է 1976 թվականին ավտովթարից։ Գուլարտի մահը հետաքննվում է նրա հարազատների խնդրանքով, 2013 թվականին նրա աճյունն այս նպատակով արտաշիրիմվել է։ Երկու սպանությունները, իբր, պատվիրել է ռազմական խունտայի հովանավորյալը, այն ժամանակ Բրազիլիայի նախագահ Էռնեստո Գեյզելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացիներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ