Միավոր գին

**Միավոր գին** (), տնտեսագիտական եզրույթ, որը հաշվարկվում է՝ բաժանելով տվյալ ապրանքատեսակի ընդհանուր վաճառքի հասույթը այդ ապրանքի վաճառված միավորների ընդհանուր քանակին։ Երբ ապրանքը վաճառվում է տարբեր տեսակներով, օրինակ՝ շշերի տարբեր չափերով, մենեջերները պետք է սահմանեն «համադրելի» միավորներ։ Միջին գինը կարելի է հաշվարկել՝ տարբեր միավորների գները կշռելով՝ ելնելով յուրաքանչյուր տեսակի վաճառքի մասնաբաժնից (միքսից)։ Եթե օգտագործվում է ստանդարտ, այլ ոչ թե չափսերի և ապրանքների տեսականիի իրական միքս, ապա ստացվում է վիճակագրական միավորի գին։ Վիճակագրական միավորները երբեմն կոչվում են նաև համարժեք միավորներ։

Միջին միավոր գինը և վիճակագրական միավոր գինը կարևոր են այն մարքեթոլոգների համար, որոնք վաճառք են իրականացնում նույն ապրանքի տարբեր փաթեթավորումներով, չափսերով, ձևերով կամ կազմաձևերով՝ տարբեր գներով։ Ինչպես վաճառքի տարբեր ալիքների վերլուծության ժամանակ, այդ ապրանքային և գնային փոփոխությունները պետք է ճշգրիտ կերպով արտացոլվեն ընդհանուր միջին գների հաշվարկներում։ Հակառակ դեպքում մարքեթոլոգները կարող են չնկատել գնային փոփոխությունները և դրանց պատճառները։ Օրինակ՝ եթե յուրաքանչյուր տարբերակի գինը նույնը մնա, սակայն վաճառքի կառուցվածքում տեղի ունենա փոփոխություն, ապա միջին գինը կփոխվի, իսկ վիճակագրական միավորի գինը՝ ոչ։ Երկու մետրիկաներն էլ արժեքավոր են շուկայական շարժերը հասկանալու համար։ Մարքեթինգի շուրջ 200 բարձր ղեկավարների մասնակցությամբ անցկացված հարցման համաձայն՝ 51%-ը «միջին գինը մեկ միավորի հաշվով» մետրիկան համարել է շատ օգտակար՝ բիզնեսի կառավարումն ու վերահսկումը կազմակերպելու համար, մինչդեռ միայն 16%-ն է նույն կերպ գնահատել «վիճակագրական միավորի գինը»։

Մանրածախ առևտրում միավոր գինը վերաբերում է այն ապրանքների գնին, որոնք վաճառվում են մեկ միավորից ավելի կամ պակաս քանակով։ «Միավոր գինը» ցույց է տալիս սննդամթերքի փաթեթավորման մեջ յուրաքանչյուր ֆունտի, լիտրի կամ այլ միավորի արժեքը։ Այն սովորաբար նշվում է ապրանքի ներքևի հատվածում։ Ներքևում դրված պիտակը ցույց է տալիս ընդհանուր գինը (արտադրանքի գինը) և միավոր գինը։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սուպերմարկետներում միավոր գնի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է օգնել գնորդներին խնայել միջինում 17–18%՝ երբ նրանք տեղեկանում են դրա օգտագործման ձևերի մասին, սակայն ժամանակի ընթացքում այս արդյունքը նվազում է։

Միավոր գինը նաև գնահատման մեթոդ է այն գնորդների համար, որոնք մեծածախ գնումներ են կատարում։ Ենթադրենք՝ գնորդը ցանկանում է գնել 10,000 միավոր ապրանք։ Վաճառող առաջինը առաջարկում է 1,000 միավոր՝ $5,000 դիմաց։ Վաճառող երկրորդը՝ 5,000 միավոր՝ $25,000 դիմաց։ Վաճառող երրորդը՝ 500 միավոր՝ $2,000 դիմաց։ Երեք վաճառողներն էլ կարող են մատակարարել ընդհանուր 10,000 միավոր։ Առաջին և երկրորդ վաճառողների դեպքում մեկ միավորի գինը $5 է, իսկ երրորդի դեպքում՝ $4։ Գնորդը, օգտագործելով միավոր գինը, հասկանում է, որ երրորդ վաճառողն առաջարկում է ամենաէժան տարբերակը։

Միավոր գինը տարածված է նաև մեծածախ վաճառքի պայմանագրերում որպես գնահատման մեթոդ։

Արժեթղթերի բորսայում ևս կարելի է միավոր գին դիտարկել՝ որպես բաժնետոմսերի գին՝ հաշվի առնելով, որ դրանք հաճախ վաճառվում են մեծ քանակությամբ։

Միավոր գինը լայնորեն կիրառվում է նաև սպառվող էներգետիկ ռեսուրսների առևտրում։

## Նպատակ
Միավոր գնի մետրիկաները մարքեթոլոգներին հնարավորություն են տալիս «հաշվարկել իմաստալից միջին վաճառքի գներ այն արտադրանքների համար, որոնք ունեն տարբեր չափսեր»։

Շատ բրենդներ կամ արտադրական գծեր ներառում են մոդելների, տեսակների, համերի, գույների, չափսերի կամ՝ ընդհանրապես, պահեստային տարածքների (SKU) բազմազանություն։ Օրինակ՝ Brita ջրի ֆիլտրերը վաճառվում են մի քանի SKU-ով։ Դրանք առաջարկվում են մեկական, երկակի փաթեթավորմամբ, ինչպես նաև հատուկ խմբային փաթեթներով, որոնք կարող են հասանելի լինել միայն որոշակի խանութներում։ Դրանք կարող են վաճառվել առանձին կամ ջրի կուժերի հետ համակցված։ Այս տարբեր փաթեթները և ապրանքաձևերը կարող են տարբեր կերպ անվանվել՝ SKU-ներ, մոդելներ, միավորներ և այլն։

Վիճակագրական միավորի գնի միջոցով ստացված տեղեկատվությունը կարող է օգտակար լինել շուկայի գնային շարժերը վերլուծելու ժամանակ։ Վիճակագրական միավորի գինը, համադրելով միջին միավոր գների հետ, օգնում է հասկանալ, թե որքանով են միջին գները փոխվում շուկայում՝ պայմանավորված տարբեր գներով վաճառվող SKU-ների վաճառքի կառուցվածքի (միքսի) փոփոխությամբ, և որքանով՝ առանձին ապրանքների գների փոփոխությամբ։ Միքսի փոփոխությունները, օրինակ՝ մանրածախ խանութներում փոքր ծավալների փոխարեն ավելի մեծ ծավալով պաղպաղակի վաճառքի աճը, կազդեն միջին միավոր գնի վրա, սակայն չեն ազդի վիճակագրական միավորի գնի վրա։ Իսկ եթե փոխվում են հենց վիճակագրական միավոր կազմող SKU-ների գները, ապա այս փոփոխությունը կարտացոլվի նաև վիճակագրական միավորի գնի փոփոխությամբ։

## Կառուցվածք
**Միջին միավոր գին**

Ինչպես մարքեթինգային այլ միջին ցուցանիշների դեպքում, մեկ միավորի միջին գինը կարող է հաշվարկվել կամ ընկերության ընդհանուր գումարներից, կամ առանձին SKU-ների գներից և մասնաբաժիններից"

:*Միջին միավոր գին ($)* = Հասույթ ($) / Վաճառված միավորներ
:կամ
:*Միջին միավոր գին ($)* = [SKU 1-ի գին ($) * SKU 1 վաճառքների ծավալ (%)] + [SKU 2-ի գին ($) * SKU 2 վաճառքների ծավալ (%)] + . . .

Մեկ միավորի միջին գինը կախված է ինչպես միավորի գներից, այնպես էլ առանձին SKU-ների միավորների վաճառքից: Մեկ միավորի միջին գինը կարող է բարձրանալ միավորի գների բարձրացման, կամ ավելի բարձր գին ունեցող SKU-ների միավոր մասնաբաժինների աճի, կամ երկուսի համադրությամբ: SKU մասնաբաժինների փոփոխությունների նկատմամբ զգայուն չլինող «միջին» գնի չափանիշը վիճակագրական միավորի գինն է։

**Գինը մեկ վիճակագրական միավորի համար**

:*Գինը մեկ վիճակագրական միավորի համար ($)* = Վիճակագրական միավոր պարունակող SKU-ների փաթեթի ընդհանուր գինը ($)

Procter & Gamble-ը և այլ ընկերություններ կանգնում են դժվարության առջև՝ հետևելու բազմաթիվ չափսերով, փաթեթավորման տիպերով և բաղադրության տարբերակներով ապրանքների գներին։ Որոշ բրենդների դեպքում կարող է լինել 25-30 տարբեր SKU, և յուրաքանչյուր SKU ունի իր գինը։ Այս պարագայում մարքեթոլոգները ինչպե՞ս կարող են որոշել բրենդի ընդհանուր գնային մակարդակը՝ այն մրցակցային առաջարկների հետ համեմատելու կամ ժամանակի ընթացքում գների աճը կամ նվազումը վերահսկելու համար։ Այս խնդրի լուծումներից մեկը «վիճակագրական միավորն» է, որն անվանում են նաև «վիճակագրական տուփ» կամ, ծավալային կամ քաշային չափման պարագայում, «վիճակագրական լիտր» կամ «վիճակագրական տոննա»։ Օրինակ՝ 288 ունցիա հեղուկ լվացքի միջոց պարունակող վիճակագրական տուփը կարող է բաղկացած լինել հետևյալից․

* Չորս հատ 4 ունցիայանոց շիշ = 16 ունցիա
* Տասներկու հատ 12 ունցիայանոց շիշ = 144 ունցիա
* Երկու հատ 32 ունցիայանոց շիշ = 64 ունցիա
* Մեկ հատ 64 ունցիայանոց շիշ = 64 ունցիա

Պետք է նշել, որ վիճակագրական այս տուփի պարունակությունը ընտրվել է այնպես, որ այն իր մեջ ունենա նույն քանակի ունցիաներ, ինչ որ 24 հատ 12 ունցիայանոց շշերով ստանդարտ տուփը։ Այս կերպ վիճակագրական տուփը համեմատելի է ստանդարտ տուփի չափսերի հետ։ Վիճակագրական տուփի առավելությունն այն է, որ դրա պարունակությունը կարող է մոտավոր վերարտադրել ընկերության իրական վաճառքի միքսը:

Մինչ հեղուկ լվացքի միջոցի վիճակագրական տուփը կարող է ամբողջական շշերով լրացվել, որոշ դեպքերում վիճակագրական միավորը կարող է ներառել որոշ փաթեթների կոտորակային չափաբաժիններ՝ համապատասխան ծավալային կամ քաշային պահանջը բավարարելու համար:

Վիճակագրական միավորները կազմված են տարբեր SKU-ների հաստատված համամասնություններից։ Այս հաստատուն համամասնությունները երաշխավորում են, որ վիճակագրական միավորի գնի փոփոխությունները արտացոլում են միայն այն SKU-ների գնային փոփոխությունները, որոնք այն կազմում են:

Վիճակագրական միավորի գինը կարող է արտահայտվել ինչպես որպես ընդհանուր գին այդ միավորը կազմող SKU-ների փաթեթի համար, այնպես էլ՝ այդ ընդհանուր գինը բաժանված պարունակվող ծավալին։ Առաջինը կարող է կոչվել «վիճակագրական միավորի գին», իսկ երկրորդը՝ «միավոր գին վիճակագրական միավորի համար»։

## Տես նաև
*Հարցման գին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Farris, Paul W.; Neil T. Bendle; Phillip E. Pfeifer; David J. Reibstein (2010). ''Marketing Metrics: The Definitive Guide to Measuring Marketing

## Արտաքին հղումներ
*SEC
*Unit Price Calculator Website
*Price Per Piece Calculator

Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ