Կարել Կոսիկ

**Կարել Կոսիկ** (, 26 հունիսի, 1926, Պրահա, Չեխոսլովակիա — 21 փետրվարի, 2003, Պրահա, Չեխիա), չեխ փիլիսոփա-նեոմարքսիստ, հումանիստ, սոցիոլոգ, պատմաբան։ Կողմ է հանդես եկել «Պրահայի գարնանը» և եղել է ձախ քաղաքական ուժերի կողմնակից։ Համագործակցել է Հարավսլավիայի մարքսիստական դպրոցի հետ, հումանիստական մարքսիզմի ներկայացուցիչ է Իվան Սվիտակի հետ միասին։

## Կենսագրություն
Կարել Կոսիկը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 26-ին Պրահայում, Չեխոսլովակիա։ Այնտեղ 1945 թվականին ավարտել է գիմնազիա և ընդունվել Կարլի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ։ 1947-1949 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ու Լենինգրադի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետներում։

1943 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչ 1944 թվականի նոյեմբերի 17-ին գեստապոյի կողմից ձերբակալվելը եղել է կոմունիստական ընդհատակյա «Ավանգարդ» () խմբի անդամ և «Երիտասարդության մարտը» () անլեգալ ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ Ձերբակալությունից հետո ենթարկվել է տևական հարցաքննությունների ու տանձանքների, իսկ 1945 թվականի հունվարի 30-ից մինչև մայիսի 5-ը գտնվել է Տերեզին համակենտրոնացման ճամբարում։

1953 թվականից եղել է Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության բաժանմունքի անդամ։1968 թվականից մինչ 1970 թվականը եղել է Պրահայի Կարլի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1968-1969 թվականներին եղել է Չեխեսլովակիայի Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Կուսակցության շարքերից հեռացվել է 1970 թվականին։ Այդ ժամանակ էլ ստիպված է եղել հեռանալ նաև համալսարանից։ Մինչ 1986 թվականը նրա հովածներն ու գրքերը չէին հրատարակվում։

1990 թվականին վերկանգնվել է համալսարանում, իսկ 1992 թվականին՝ Չեխիայի Հանրապետության Գիտությունների ակադեմիայում։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է եղել հայտնի փիլիսոփա ու գրականության տեսաբան Ռուժենա Գրեբենիչկովայի հետ։ Ունեցել են երկու որդի (Անտոնին ու Ստեֆան) և դուստր (Իրենա)։

## Գործունեություն
Կարել Կոսիկը համարում էր, որ փիլիսոփայությունը անհրաժեշտ մարդկային գործունեություն է, քանզի «միտքը չի կարող հանգստանալ»։ 1970-ական թվականների կեսերին Կարել Կոսիկը Ժան Պոլ Սարտրին նամակ է գրում Չեխոսլավակիայում սկսվող նորմալիզացիայի մասին։ 1992 թ. գրում է էսսե, որում հանդես է գալիս երկրի բաժանման դեմ։ 2000 հանդես է գալիս Հարավսլավիայում պատերազմը դադարեցնելու պահանջով։

1963 թ. գրված «Կոնկրետի դիալեկտիկան» () իր փիլիսոփայական հայտնի աշխատության մեջ Կարել Կոսիկն առաջարկում է Հայդեգերի ֆենոմենոլոգիայի ու Մարքսի գաղափարների նոր սինթեզ։ Ավելի ուշ շրջանի իր աշխատություններում նա խիստ քննադատության էր ենթարկում ժամանակակից կապիտալիստական հասարակութունը։

## Աշխատություններ
* *Čeští radikální demokraté*, Praha 1958
* *Dialektika konkrétního* (Dialectics of the Concrete), Praha 1963, 1965, 1966
* *Moral und Gesellschaft*, Frankfurt am Mein 1968, 1970
* *La nostra crisi attuale*, Roma 1969, Barcelona 1971
* *Století Markéty Samsové*, 1993, 1995
* *Jinoch a smrt*, Praha 1995
* *Předpotopní úvahy*, Praha 1997
* *Poslední eseje*, Praha 2004

## Մատենագրություն
:Հիմնական գործերը
* *Česká radikální demokracie* (Czech Radical Democracy), Praha 1958
* *Dialektika konkrétního* (Dialectics of the Concrete), Praha 1963, 1965, 1966
** Անգլերեն թարգմանություն - *Dialectics of the Concrete*, Dordrecht 1976
** Ֆրանսերեն թարգմանություն - *La Dialectique du concret*, Paris 1970, 1978
** Իտալերեն թարգմանություն - *Dialettica del concreto*, Milano 1965, 1972
** Ճապոներեն թարգմանություն - Tokio 1977
** Գերմաներեն թարգմանություն - *Die Dialektik des Konkreten*, Frankfurt am Main 1967, 1970, 1971, 1973, 1976
** Իսպաներեն թարգմանություն - *Dialéctica de lo concreto*, México 1967
** Կատալոներեն թարգմանություն - *Dialèctica del concret*, Barcelona 1970
** Պորտուգալերեն թարգմանություն - *Dialética do Concreto*, Rio de Janeiro 1969, 1976, 1985, Lisboa 1977
** Հունարեն թարգմանություն - *Η διαλεκτική του συγκεκριμένου*, Αθήνα 1975
** Սլովեներեն թարգմանություն - *Dialektika konkretnega*, Ljubljana 1967
** Սերբերեն-խորվաթերեն թարգմանություն - *Dijalektika konkretnog*, Beograd 1967
** Շվեդերեն թարգմանություն - *Det konkretas dialektik*, 1979
** Պարսկերեն թարգմանություն - دیالکتیک انضمامی بودن، مترجم։ دکتر محمود عبادیان، نشر قطره، 1386 
* *Moral und Gesellschaft* (Morality and Society), Frankfurt am Mein 1968, 1970
* *La nostra crisi attuale* (Our Present Crisis), Roma 1969, Barcelona 1971
* *Století Markéty Samsové* (Marketa Samsova's Century), 1993, 1995
* *Jinoch a smrt* (Young Man and Death), Praha 1995
* *Předpotopní úvahy* (Antediluvian Thoughts), Praha 1997
* *Poslední eseje* (Last Essays), Praha 2004

:Հոդված
* "Dialectic of the Concrete Totality". ''Telos'' 2 (Fall 1968). New York։ Telos Press.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Karel Kosík ''Man and Philosophy''
* Dictionary of Czech Philosophers  
* Կարել Կոսիկի կենսագրությունը  
* Կարել Կոսիկի կենսագրությունը  

Կատեգորիա:Չեխ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Չեխ պատմաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չեխ հումանիստներ
Կատեգորիա:Չեխ սոցիոլոգներ