Սև-դեղին-սպիտակ դրոշ

**Սև-դեղին-սպիտակ դրոշ**, Ռուսական կայսրության պաշտոնական դրոշը 1858 թվականի հունիսի 11-ից (23): 1883 թվականին կայսր Ալեքսանդր III-ը հրամայեց, որ արարողակարգային առիթներով ծածանվի միայն սպիտակ, կապույտ և կարմիր Ռուսաստանի դրոշը, սակայն սև, դեղին և սպիտակ դրոշը պաշտոնապես չվերացվեց: 1896 թվականին կայսր Նիկոլայ II-ը հրամանագիր արձակեց, որով սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշը ճանաչվում է որպես պետական ​​դրոշ «բոլոր դեպքերում»: (Այսպիսով, 19-րդ դարի վերջին սև, դեղին և սպիտակ դրոշը դուրս եկավ պաշտոնական օգտագործումից)։

Պաշտոնապես այս դրոշի օգտագործումը սահմանափակվում էր կառավարական հաստատություններով, վարչական և պետական ​​շենքերով, մինչդեռ մասնավոր անձինք կարող էին բարձրացնել միայն սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշներ։

## Դրոշի նկարագրություն և դրա գույների նշանակություն
մինի|Ալեքսանդր II-ի 1858 թվականի հունիսի 11-ի (23) հրամանագրի հավելվածում «Կայսրության հերալդիկ գույների դասավորության մասին դրոշների, դրոշների և արարողակարգային առիթներով զարդարման համար օգտագործվող այլ առարկաների վրա» ամենաբարձր հաստատված նկարը։
Դրոշը բաղկացած էր հավասար չափի երեք հորիզոնական շերտերից՝ սև, դեղին (ոսկեգույն) և սպիտակ (արծաթագույն): Դրոշի գույների պաշտոնական մեկնաբանությունը հաստատվել է կայսր Ալեքսանդր II-ի հրամանագրով 1858 թվականի հունիսի 11-ին (23)։ 

Քանի որ Ռուսաստանի կայսրության պետական ​​զինանշանի երանգները նիելո, ոսկե և արծաթ էին, դրոշի միջին շերտի գույնի նշանակումը կարող էր տարբեր լինել տարբեր աղբյուրներում և նշվում էր որպես «դեղին», «ոսկե» կամ «նարնջագույն»։

Քանի որ 1858 թվականի հունիսի 11-ի հրամանագիրը հստակ չէր սահմանում սև-դեղին-սպիտակ դրոշի կարգավիճակը, պատմագրությունը այս դրոշի համար օգտագործում է տարբեր անվանումներ՝ «հերալդիկ դրոշ», *«Ռոմանովները գունավորում են դրոշը»*, *«պետական ​​դրոշ»*, *«ազգային դրոշ»*, *«հերալդիկ գույների դրոշը»*, *«Ռուսական կայսրության հերալդիկ դրոշը»*։

## Դրոշի պատմություն
### Մինչև 1858 թվական
[մինի|176x176փքս|[Ելիզավետա Պետրովնա|Ելիզավետա Պետրովնայի թագադրման արարողության համար ստեղծված պետական ​​դրոշը, 1742 թվական]]
Սև, դեղին և սպիտակ գույների համադրությունն առաջին անգամ նշվել է 18-րդ դարի սկզբին Պետրոս I-ի օրոք նրա նավային դրոշի վրա (այս դրոշը ցույց էր տալիս միապետի անձնական ներկայությունը ռազմանավի վրա). դեղին (ոսկեգույն) կտորի վրա պատկերված էր սև երկգլխանի արծիվ՝ իր կտուցներում և ճանկերում չորս ծովերի սպիտակ քարտեզներով։ Պաշտոնապես Ռուսական կայսրության «հերալդիկ գույները» սահմանվել են 1726 թվականին կայսրուհի Եկատերինա I-ի օրոք. նոր պետական ​​կնիք ստեղծելու մասին Սենատի 11 (22) որոշմամբ Ռուսաստանի զինանշանը նկարագրվել է որպես «դեղին դաշտում բացված թևերով սև արծիվ»։ 

1731 թվականի օգոստոսի 17 (28) կայսրուհի Աննա Յոհանովնան հաստատեց բանակի համար սպիտակ կոկարդ (սպիտակ աղեղ), որը կոչվում էր «ռուսական դաշտային նշան», իսկ դրագունյան և հետևակային գնդերում սպաները պարտավոր էին շարֆեր ունենալ, այդ թվում՝ «ռուսական զինանշանին համապատասխան», պատրաստված սև մետաքսից՝ ոսկեգույնով (կամ սև և դեղին մետաքսով)։

1742 թվականին կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի առաջիկա թագադրման կապակցությամբ առաջին անգամ արտադրվեց Պետական ​​դրոշը (նման դրոշները հետագայում օգտագործվել են ռուս կայսրերի, թագադրումների և միապետների թաղման հետ կապված տարբեր արարողությունների ժամանակ): Այն բաղկացած էր դեղին դրոշից, որի երկու կողմերում պատկերված էր սև երկգլխանի արծիվ, շրջապատված օվալաձև վահաններով, որոնց վրա պատկերված էին կայսերական տիտղոսում նշված հողերի տարածքային զինանշանները։ 
մինի|159x159փքս|Իմպերիալ նավի ստանդարտ, 1835 թվականՊետրոս III-ի օրոք, սպիտակների հետ մեկտեղ, հայտնվեցին նաև սև և դեղին կոկադներ, և արդեն 1796 թվականին Պավել I-ի օրոք ստեղծվեց սպայական կոկադ՝ սև աղեղի տեսքով՝ նեղ նարնջագույն շերտերով։

1815 թվականին, կայսր Ալեքսանդր I-ի օրոք, կոկադի առկա երկու գույներին՝ սևին և նարնջագույնին, ավելացվեց երրորդ գույնը՝ սպիտակը (արծաթագույնը)։ Նույն թվականին, Նապոլեոնի նկատմամբ տարած հաղթանակի պատվին, Ռուսաստանի հասարակական շենքերի վրա կախվեցին սև, դեղին և սպիտակ դրոշներ։

1834 թվականին կայսր Նիկոլայ I-ը հաստատեց «Քաղաքացիական համազգեստի մասին կանոնակարգը», որի արդյունքում սև, նարնջագույն և արծաթե (սպիտակ) գույների կոկադը, որպես ռուսական պետությանը պատկանելու տարբերակիչ նշան, դարձավ ոչ միայն բանակի և ռազմածովային սպաների համազգեստի, այլև քաղաքացիական պաշտոնյաների գլխազարդերի հատկանիշ։
մինի|Ռուսական սև, նարնջագույն և սպիտակ կոկադ պետական ​​ծառայողի եռանկյունու վրա, 1855 թվական

### 1858-1917 թվականներ
1850-ականների երկրորդ կեսին, Բ.Վ. Քյոնի ղեկավարությամբ, որը 1857 թվականի հունիսին դարձավ Կառավարող Սենատի Հերալդիկայի դեպարտամենտի Զինվորական բաժնի ղեկավար, իրականացվեց ռուսական զինանշանագիտության լայնածավալ բարեփոխում: Բարձրացվեց նաև Ռուսական կայսրության պետական ​​գույների վերանայման հարցը։

1858 թվականի հունիսի 11-ին (23), Բ. Վ. Կյոնի նախաձեռնությամբ, կայսր Ալեքսանդր II-ը հրամանագրով հաստատեց դրոշի դիզայնը՝ «կայսրության հերալդիկ գույներով» (սև, դեղին և սպիտակ): Նոր դրոշի կիրառման շրջանակը սահմանափակ էր. այն նախատեսված էր հիմնականում շենքերը, փողոցները և հրապարակները զարդարելու համար՝ հանդիսավոր առիթներով: Առևտրային և այլ քաղաքացիական նավերը շարունակում էին ծածանել սպիտակ, կապույտ և կարմիր եռագույն դրոշը, իսկ Ռուսական կայսրության դեսպանատներն ու հյուպատոսությունները ունեին իրենց սեփական դրոշները՝ հատուկ դիզայնով։

Նույն թվականին Նորին Կայսերական Մեծության կանցլերի երրորդ բաժնի տպարանը հրատարակեց գեներալ Ա.Պ. Յազիկովի «Ռուսական պետական ​​գույնի մասին» աշխատությունը, որը հիմնավորում է այն գաղափարը, որ Ռուսաստանի ազգային (պետական) գույները պետք է համապատասխանեն պետական ​​զինանշանի գույներին: Ա.Պ. Յազիկովի կարծիքով, այդ գույներն են՝ սև, նարնջագույն (ոսկեգույն) և սպիտակ (արծաթագույն)։

Կայսեր կողմից հաստատված սև, դեղին և սպիտակ դրոշը սկզբում կոչվում էր «հերալդիկ ժողովրդական դրոշ», ավելի ուշ այն անվանվեց «ազգային դրոշ»։ Ներկայումս ռուսական պատմագրության մեջ այս դրոշը ճանաչվում է որպես Ռուսական կայսրության առաջին պաշտոնապես հաստատված պետական ​​ազգային դրոշը (մինչդեռ դե ֆակտո, 18-րդ դարից մինչև 1858 թվականը, ազգային դրոշի գործառույթները կատարում էր սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշը, որը այդպիսին համարվում էր  ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ արտերկրում)։

1865 թվականի հունվարի 1-ին (13) Ալեքսանդր II-ը իր հրամանագրով հիմնադրեց մեդալը «1863-1864 թվականների լեհական ապստամբությունը ճնշելու համար», որի ժապավենի գույները՝ սև, նարնջագույն և սպիտակ, կոչվում էին «պետական». Ավելի ուշ սև-դեղին-սպիտակ գույները («Ռուսական կայսրության գույները») տեղադրվեցին նաև Բեսարաբիայի նահանգի և Քութայիսի նահանգ-ի զինանշանների վրա (հաստատվել են համապատասխանաբար 1878 և 1870 թվականներին)։
Պատկեր:Medal for the suppression of Polish rebellion 1863-1864.JPG|Լեհական ապստամբությունը ճնշելու համար մեդալ՝ «պետական ​​գույների» ժապավենով, 1865 թվական
Պատկեր:Alexander II of Russia and Naser al-Din Shah Qajar by M.Zichy (1874, Hermitage).jpg|Միհայ Զիչի «Ալեքսանդր II-ը և Նասր ալ-Դինը Ցարիցինի մարգագետնում շքերթի ժամանակ» (1873 թվականին տաղավարները զարդարելու համար օգտագործվել են սև, դեղին և սպիտակ, ինչպես նաև սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշներ)
Պատկեր:Известие о взятии Карса.jpg|Վիկտոր Վասնեցով «Կարսի գրավման լուրը», 1878 թվական
Պատկեր:Alexander III of Russia's coronation album 07.jpg|Ն. Ն. Կարազին։ «Արարողակարգային անցումը Կարմիր հրապարակով» (Ն. Կ. Բրեզեի վիմագրություն Ալեքսանդր III-ի թագադրման ալբոմից)
Սև, դեղին և սպիտակ դրոշը մնաց պաշտոնական դրոշ գրեթե 25 տարի։ Սակայն, 1883 թվականի ապրիլի 28-ին (մայիսի 10-ին), Ալեքսանդր III-ի թագադրման նախօրեին, հրապարակվեց «Հանդիսավոր առիթներով շենքերը զարդարելու դրոշների մասին» կայսերական հրամանագիրը։ Այն թույլ էր տալիս շենքերը զարդարելու համար օգտագործել միայն սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշներ։Ներքին գործերի նախարարի ամենահամեստ զեկույցի համաձայն՝ կայսրը 1883 թվականի ապրիլի 28-ին հրամայել է, որ այն հանդիսավոր առիթներով, երբ հնարավոր է համարվի շենքերը դրոշներով զարդարել, օգտագործվի միայն ռուսական դրոշը, որը բաղկացած է երեք շերտից՝ վերինը՝ սպիտակ, միջինը՝ կապույտ, իսկ ստորինը՝ կարմիր...1896 թվականին Արդարադատության նախարարության հատուկ խորհրդակցությունը, որը վարում էր գեներալ-մայոր Կ. Ն. Պոսյետը, որը քննարկում էր Ռուսաստանի ազգային դրոշի հարցը, 1883 թվականի ապրիլի 28-ի կայսերական շքանշանի վերաբերյալ արձանագրեց հետևյալը.Ինչ վերաբերում է շենքերը բացառապես սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշով զարդարելու մասին 1883 թվականի օրենքին, ապա Համաժողովը գործի նյութերում գտնվող Ամենապատվելիի գրավոր զեկույցից պարզել է, որ Ներքին գործերի նախարար, պետական ​​քարտուղար Կոմս Տոլստոյը Բարձրագույն հաստատմանը ներկայացրել է երկու դրոշ՝ սև-նարնջագույն-սպիտակ և սպիտակ-կապույտ-կարմիր, առաջինը՝ որպես ազգային դրոշ, իսկ երկրորդը՝ որպես առևտրային դրոշ, և որ Գերիշխան կայսրը ընտրել է վերջին դրոշը՝ այն անվանելով բացառապես ռուսական և այդպիսով, կարծես, վերջնականապես լուծել է մեր պետական ​​ժողովրդական դրոշի միասնության հարցը։Այնուամենայնիվ, սև-դեղին-սպիտակ դրոշները շարունակեցին օգտագործվել ծիսական օրերին, ինչպիսին էր Ալեքսանդր III-ի թագադրումը, և հետագայում։ Օրինակ՝ 1885 թվականի օգոստոսին դրանք բարձրացվեցին որպես ազգային դրոշներ՝ Կրոմերիժում Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր III-ի և Ավստրիայի կայսր Ֆրանց Յոզեֆի հանդիպման ժամանակ, իսկ 1887 թվականի փետրվարին ռազմական գերատեսչությունը հրապարակեց թիվ 34 հրամանը, որում թվարկված էին երկու դրոշ՝ որպես ռազմական հիվանդանոցներին և հիվանդանոցներին, ինչպես նաև պատերազմի ժամանակ ռազմական շտապօգնության տրանսպորտին հատկացված գույք՝ սև-դեղին-սպիտակ դրոշ (կոչվում էր «ազգային») և սպիտակ դրոշ՝ կարմիր խաչով։ 

19-րդ դարի վերջին սև, դեղին և սպիտակ դրոշի հայտնի կողմնակից Ե. Ն. Վորոնեցը իր հրապարակումներում փորձեց ապացուցել, որ Ալեքսանդր III-ի 1883 թվականի կայսերական հրամանագիրը՝ արարողակարգային առիթներով շենքերը զարդարելու դրոշների վերաբերյալ, որը հրապարակվել էր Ներքին գործերի նախարարի կողմից կայսեր բանավոր հրամանագրի հիման վրա, չէր կարող չեղյալ համարել իր նախորդի՝ կայսր Ալեքսանդր II-ի անձամբ ստորագրված հրամանագիրը՝ թվագրված 1865 թվականի հունվարի 1-ին (13), որով հիմնադրվել էր «1863-1864 թվականների լեհական ապստամբության ճնշման համար» մեդալը, որում սևը, նարնջագույնը և սպիտակը նշված էին որպես «պետական ​​գույներ»։ Ե. Ն. Վորոնեցը կարծում էր, որ կայսր Ալեքսանդր II-ի անձնական հրամանագիրը կարող է չեղյալ համարել միայն համապատասխան հրամանագիրը, որը նույնպես անձամբ ստորագրվել էր Ռուսաստանի կայսրի կողմից։ Այնուամենայնիվ, 1883 թվականի կայսերական հրամանագրի՝ շենքերը զարդարելու համար միայն սպիտակ, կապույտ և կարմիր ռուսական դրոշի օգտագործման վերաբերյալ դրույթները կիրառվում էին տեղական իշխանությունների կողմից։ Այսպես, 1892 թվականի մայիսի 15-ին (27), կայսր Ալեքսանդր III-ի թագադրման տոնին, Խարկովի ոստիկանությունը պահանջեց հանել շենքերից կախված սև-դեղին-սպիտակ դրոշները, ինչը որոշակի հասարակական արձագանք ունեցավ։

Ռուսաստանի պետական ​​դրոշի գույների վերաբերյալ շարունակվող հանրային բանավեճը Նիկոլայ II-ի թագադրման նախօրեին անհրաժեշտություն առաջացրեց Արդարադատության նախարարությանը կից հատուկ համաժողով հրավիրելու՝ գեներալ-ադյուտանտ Կ. Ն. Պոսյետի նախագահությամբ, այս հարցը քննարկելու համար (համաժողովի նիստերը տեղի են ունեցել 1896 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին): Համաժողովի որոշումը պատրաստվել է «Դրոշների ծագումը և դրանց նշանակությունը» անանուն գրքույկի հրատարակմամբ և այն համաժողովի անդամներին բաժանելով՝ «Տպագրված է կայսերական կողմից հաստատված հատուկ համաժողովի նախագահի հրամանով» նշումով: Նախագահի զեկույցում կրկնվում էին գրքույկի դրույթները։Ե՛վ կոկարդների, և՛ զինանշանների, ինչպես նաև դրոշների գույները բազմազան էին, և այդ գույները հեշտությամբ փոխվում էին։ Չկային ազգային նշանակություն ունեցող նախընտրելի գույներ... Հետևաբար, որևէ կոնկրետ գույնի չորս դարյա գոյությունը որպես Ռուսաստանի ազգային գույներ, ինչպես պնդում են սևի, նարնջագույնի և սպիտակի պատմական նշանակությունը ցույց տվող գրքույկների և թերթային հոդվածների հեղինակները, բացառվում է։Հատուկ համաժողովի մասնակիցները վերլուծեցին տարբեր դրոշների պատմական ծագման վերաբերյալ նախնական հետազոտության արդյունքները: Հրապարակված համաժողովի նյութերը եզրափակվեցին հետևյալ կերպ.
[մինի|282x282փքս|[Միհայ Զիչի. «Ալեքսանդր III-ի և Ավստրիայի կայսր Ֆրանց Ջոզեֆի հանդիպումը Կրեմզիրում, օգոստոսի 13–14, 1885 թվական]]Ժողովը միաձայն եզրակացրեց....սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշն իրավունք ունի կոչվելու ռուսական կամ ազգային, իսկ նրա գույները՝ սպիտակ, կապույտ և կարմիր, պետք է կոչվեն պետական ​​գույներ, սակայն սև-նարնջագույն-սպիտակ դրոշը դրա համար ո՛չ հերալդիկ, ո՛չ էլ պատմական հիմք չունի։Այս դատավճռի օգտին բերվեցին հետևյալ փաստարկները.... ժողովրդական գույները, որպես արտաքին նշան կամ դրոշ, պետք է փնտրել ժողովրդական կյանքում, ժողովրդական ճաշակում, ժողովրդական կյանքի դրսևորումներում, ինչպես նաև Ռուսաստանի բնության մեջ…

Մեծ ռուս գյուղացին դաշտերում և տոներին կարմիր կամ կապույտ վերնաշապիկ է հագնում, մինչդեռ փոքր ռուսը։

Բելառուս տղամարդը սպիտակ է հագնում, մինչդեռ ռուս կանայք նույնպես կարմիր և կապույտ սարաֆաններ են հագնում։

Ընդհանուր առմամբ, ռուսական մտածողության մեջ կարմիրը լավն ու գեղեցիկն է...

Եթե դրան ավելացնենք ձյունածածկ ծածկոցի սպիտակ գույնը, որով ամբողջ Ռուսաստանը հագնվում է տարվա կեսից ավելի, ապա, հիմնվելով այս հատկանիշների վրա, պարզ է դառնում, որ Ռուսաստանի արտաքին տեսքը խորհրդանշորեն արտահայտելու համար անհրաժեշտ են սպիտակ, կապույտ և կարմիր գույները։Արդյունքում, 1896 թվականի ապրիլի 29-ին (մայիսի 11-ին), ռազմածովային գերատեսչության ղեկավար, Մեծ Դքս գեներալ-ծովակալ Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչի զեկույցից հետո, կայսր Նիկոլայ II-ը որոշեց ճանաչել «բոլոր դեպքերում սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշը որպես պետական ​​դրոշ»։
մինի|281x281փքս|Ռուսաստանի խորհրդանշական պատկեր (կենտրոնում) սպիտակ, սև և դեղին գույներով: 1914 թվականի պաստառ
Այս հրամանագրի համաձայն, Նիկոլայ II-ի թագադրումը, որը տեղի ունեցավ 1896 թվականի մայիսի 14-ին (26), անցկացվեց բազմաթիվ սպիտակ, կապույտ և կարմիր 

դրոշներով։ Սակայն զարդարանքի համար օգտագործվել են նաև սպիտակ, դեղին և սև գույների դրոշներ և ժապավեններ։

19-րդ դարի վերջին սև, դեղին և սպիտակ դրոշը էապես փոխարինվեց սպիտակ, կապույտ և կարմիր ազգային դրոշով։ Միևնույն ժամանակ, սև, դեղին և սպիտակ (կամ սև, նարնջագույն և սպիտակ) գույները ռուսական հասարակությունում սկսեցին ընկալվել որպես միապետական, «Ռոմանովյներ»-ի գույներ։ «Ծովակալ Ռոժդեստվենսկու էսկադրիլիայի Հեռավոր Արևելք կատարած արշավանքի հիշատակին» և «Ռոմանովների տոհմի գահակալության 300-ամյակի հիշատակին» մեդալները, որոնք հիմնադրվել են համապատասխանաբար 1907 և 1913 թվականներին, կրվում էին հենց այս գույների ժապավենի վրա, թեև հակառակ հերթականությամբ։ Իր հերթին, սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշը դարձավ իսկապես ազգային դրոշ, այն ուղեկցում էր տոնավաճառներին և այլ պետական ​​տոներին, և արդեն 1904-1905 թվականների ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ այն կարելի էր գտնել բանակային ստորաբաժանումներում։ Ռոմանովների տոհմի 300-ամյակին նախորդող կարևոր իրադարձությանը՝ միապետական ​​սկզբունքների կողմնակիցները կրկին քննարկում են սկսել Ռուսաստանի պետական ​​դրոշի գույների վերաբերյալ։

1910 թվականի մայիսի 10-ին (23) Արդարադատության նախարարությանը կից գումարվեց Գերագույն խորհրդի կողմից հաստատված նոր հատուկ համաժողով՝ «Ռուսաստանի պետական ​​ազգային գույների հարցի համապարփակ և, եթե հնարավոր է, վերջնական պարզաբանման համար», որը վարում էր արդարադատության փոխնախարար Ա. Ն. Վերևկինը։ Դրա աշխատանքներին մասնակցեցին տարբեր նախարարությունների (արդարադատություն, հանրային կրթություն, կայսերական դատարան, նավատորմ, արտաքին գործեր և ներքին գործեր), Սենատի հերալդիկայի դեպարտամենտի, Էրմիտաժի և կայսերական Ռուսաստանի ազգային գրադարանի ներկայացուցիչներ։
[մինի|Դրոշ, որը խորհրդանշում է «ցարի միասնությունը ժողովրդի հետ»։ 1914 թվականի [բացիկ]]Հատուկ համաժողովի անդամները առաջարկեցին ազգային դրոշի տարբեր դիզայններ, և թեման բուռն բանավեճերի տեղիք տվեց մամուլում: Սև, դեղին և սպիտակ դրոշի ակտիվ կողմնակիցների թվում էին Յու. Վ. Արսենևը, Վ. Ե. Բելինսկին, Ե. Ն. Վորոնեցը և՝ վերապահումներով, Ն. Պ. Լիխաչովը: Համաժողովը նշեց ազգային դրոշի սև, դեղին և սպիտակ կամ սպիտակ, կապույտ և կարմիր գույների խիստ հերալդիկ հիմնավորման բացակայությունը: Ավելին, ազգային դրոշի գույների և հերալդիկ գույների համապատասխանության հերալդիկ սկզբունքի հիման վրա համաժողովի մասնակիցների մեծամասնությունը կողմ էր սևը, դեղինը (ոսկեգույն) և սպիտակը (արծաթագույն) որպես Ռուսաստանի ազգային գույներ ճանաչելուն: Սակայն, ըստ Պ. Ի. Բելավենցի, այս գույների առաջարկվող դասավորությունը հակառակն էր Ալեքսանդր II-ի ժամանակների «հերալդիկ ժողովրդական դրոշի» գույների համեմատ. համաժողովի անդամները որոշեցին սպիտակ, դեղին և սև դրոշ: Հատուկ նիստը տևեց մինչև 1912 թվականի մայիսի 9-ը (22): Դրա եզրակացությունները գործնական հետևանքներ չունեցան, բացի Ռազմածովային նախարարությանը կից նոր հանձնաժողովի ստեղծումից, և սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշը շարունակեց օգտագործվել որպես Ռուսաստանի պետական ​​դրոշ։

Իր հերթին, նախարար Ի.Կ. Գրիգորովիչի նախագահությամբ Ռազմածովային նախարարությանը կից հատուկ հանձնաժողովը հայտարարեց.

...ազգային դրոշների՝ թե՛ ռազմական, թե՛ առևտրային, փոփոխությունը օտարերկրյա պետություններում տեղի էր ունենում միայն այն դեպքերում, երբ երկրում տեղի էր ունենում պետական ​​հեղաշրջում կամ խոշոր քաղաքական իրադարձություններից հետո։Արդյունքում, Արդարադատության նախարարության հատուկ նիստի եզրակացությունը երբեք «չի պատվի ամենաբարձր վերջնական որոշմամբ»։մինի|Ռուսական կայսրության և ԽՍՀՄ պատմական դրոշները, ինչպես նաև Ռուսաստանի պետական ​​դրոշը Սանկտ Պետերբուրգի 300-ամյակի այգում1914 թվականի օգոստոսին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո, Ռուսաստանի կայսրության Ներքին գործերի նախարարության № 29897 շրջաբերականը պարտադրեց ցույցերի ժամանակ օգտագործել նոր դրոշ՝ սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշ՝ դրոշակաձողի մոտ դեղին քառակուսիի մեջ սև երկգլխանի արծվի պատկերով (դրա օգտագործումը թույլատրվում էր նաև «անձնական կյանքում»): Այս դրոշը գործնականում միաձուլում էր կայսերական դրոշը Ռուսաստանի ազգային դրոշի հետ, որի խորհրդանիշը շեշտում էր «ցարի միասնությունը ժողովրդի հետ»: Նախահեղափոխական որոշ հրապարակումներում այս դրոշը անվանում էին «ռուսական նոր ազգային դրոշ», չնայած այն երբեք չի եղել Ռուսական կայսրության պաշտոնական ազգային դրոշը և օգտագործվել է բավականին հազվադեպ (հիմնականում տպագիր նյութերում)։

### 1917 թվականից հետո
Մինչ օրս պահպանվել է սև, դեղին և սպիտակ դրոշ, որը, ենթադրաբար, պատկանել է Արևմտյան կամավորական բանակին, որը գործել է Բալթյան երկրներում Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

1929 թվականին Ռուսաստանի կայսերական տան ղեկավար՝ Մեծ իշխան Կիրիլ Վլադիմիրովիչը, աքսորում հաստատեց Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործի կայսերական ռազմական շքանշանը, որը կրում են սև, դեղին և սպիտակ ժապավենով («Ռոմանովյան գույներ»)։

Սպիտակ, դեղին և սև դրոշը (սպիտակ կտոր՝ դեղին ադամանդով և սև սվաստիկայով ներսում) օգտագործվել է 1930-ականների և 1940-ականների սկզբի ռուս սպիտակ էմիգրանտների հակասովետական ​​կազմակերպության՝ Ռուսաստանի ֆաշիստական ​​կուսակցության (RFP) կողմից: Կուսակցության կանոնադրության համաձայն՝ RFP կուսակցության դրոշը ծածանվում էր ազգային սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշի կողքին: RFP-ի մնացած խորհրդանիշները, այդ թվում՝ կուսակցական տարբերանշանները, կուսակցական դրոշը, թևի վրա կարկատանը և այլն, նույնպես ներառում էին սև, դեղին և սպիտակ գույներ:
Պատկեր:West Russian Volunteer.jpg|Հավանաբար Բերմոնդտ-Ավալովի Արևմտյան կամավորական բանակի դրոշը
Պատկեր:Banquet BREM.jpg|Ռուս ներգաղթյալները Մանջուրիայում։ Ռուսաստանի ֆաշիստական ​​կուսակցության սպիտակ-դեղին-սև դրոշը և կուսակցական դրոշը։
Պատկեր:National flags of Russia.jpg|«Ռուսական օրացույց 1957»-ի (հրատարակվել է Գերագույն միապետական ​​խորհրդի կողմից աքսորում) էջի մի մասը (առանց հրատարակության վերնագրի վերին մակագրության)
1980-ականների վերջին Ռուսաստանում միապետականների և պահպանողական շարժումների կողմնակիցների զգալի մասը սկսեց օգտագործել սև, ոսկեգույն և սպիտակ դրոշը, հակադրելով այն սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշի հետ, որը, 1988 թվականից ի վեր, սկսեցին օգտագործել ժողովրդավարական շարժումը: Այս դրոշի համար պաշտոնական կարգավիճակ սահմանելու պահանջը (այս կամ այն ​​կերպ) հայտնվում է նաև մի շարք հասարակական միավորումների ծրագրային փաստաթղթերում։

Օգոստոսյան պուտչի ժամանակ սև-դեղին-սպիտակ դրոշը, սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշի հետ մեկտեղ, օգտագործվել է Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի հակառակորդների կողմից։

Ռուսաստանի Սահմանադրությունում, որը պաշտոնապես առաջարկվել է Ռուսաստանի վերածննդի միության և Ռուսական համայնքների կոնգրեսի կողմից 1993 թվականի մարտին՝ Ժողովրդական պատգամավորների կոնգրեսում քննարկման համար, Նախատեսվում էր Ռուսաստանի պետական ​​դրոշը սահմանել սև-դեղին-սպիտակ դրոշ.

12.2. Ռուսաստանի պետական ​​դրոշը ուղղանկյուն վահանակ է՝ հավասար չափի հորիզոնական շերտերով. վերին շերտը սև է, միջին շերտը՝ ոսկեգույն, իսկ ստորին շերտը՝ սպիտակ: Պետական ​​դրոշի մանրամասն նկարագրությունը և օգտագործումը որոշվում են օրենքով:1993 թ. սեպտեմբեր - հոկտեմբեր ամիսների Մոսկվայում տեղի ունեցած իրադարձությունների ժամանակ սև-դեղին-սպիտակ դրոշը (Սուրբ Անդրեասի դրոշի, ԽՍՀՄ և ՌԽՖՍՀ դրոշների հետ միասին) օգտագործվել է Ռուսաստանի Գերագույն խորհրդի կողմնակիցների կողմից։ Հետագայում, սև-դեղին-սպիտակ դրոշը որպես Ռուսաստանի Դաշնության պետական ​​դրոշ հաստատելու առաջարկը ներկայացրել են Պետական դումայի պատգամավորներ Վլադիմիր Ժիրինովսկին և Ն.Վ. Կուրյանովիչը։ Ներկայումս սև, դեղին և սպիտակ դրոշն օգտագործվում է ռուսական ազգայնականության, միապետական, կազակական և հայրենասիրական կազմակերպությունների, ինչպես նաև ֆուտբոլի երկրպագուների կողմից։

2005 թվականից ի վեր դրոշը «Ռուսական երթի» ժամանակ օգտագործվող հիմնական խորհրդանիշներից մեկն է —ռուսական ազգայնական խմբերի, կազմակերպությունների և շարժումների (որոնցից մի քանիսը նեոնացիստական ​​են) տարեկան երթեր և հանրահավաքներ), որը տեղի է ունենում Ազգային միասնության օրը՝ նոյեմբերի 4-ին, Ռուսաստանի և հետխորհրդային երկրների մի շարք քաղաքներում։

2013 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Օրենսդիր ժողովի անդամ Վիտալի Միլոնովը առաջ քաշեց սև-դեղին-սպիտակ դրոշին հատուկ կարգավիճակ շնորհելու նախաձեռնություն՝ այն «ծայրահեղական արատից» մաքրելու համար։ 2014 թվականի փետրվարին Օրենսդիր ժողովը առաջին ընթերցմամբ աջակցեց Պետական ​​​​Դումային ներկայացնելու մասին բանաձև, որը ճանաչում էր սև-դեղին-սպիտակ դրոշը որպես Ռուսաստանի Դաշնության պաշտոնական պատմական խորհրդանիշ և դրան տալիս էր հատուկ իրավական կարգավիճակ, սակայն 2017 թվականին փաստաթուղթը հանվել է գրանցամատյանից։

2014 թվականի օգոստոսի 13-ին Նովոռոսիայի խորհրդարանի նախագահ Օլեգ Ցարևը ներկայացրեց Նովոռոսիայի նոր դրոշը՝ սպիտակ, դեղին և սև։ «Հանրապետությունը ստեղծվել է այն հողերի վրա, որոնք ցարական դարաշրջանում Ռուսական կայսրության մաս էին կազմում, և ժողովուրդը հանրաքվե անցկացրեց ռուսական աշխարհին միանալու իրավունքի համար։ Այդ պատճառով հանձնաժողովը որոշեց մի դիզայն, որը հիշեցնում է Ռուսական կայսրության դրոշը», - բացատրեց Ցարևը պետական ​​խորհրդանիշի ընտրությունը։

2023 թվականի հունիսի 17-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ Ֆիննական ծոցի ափին, քաղաքի 300-ամյակին նվիրված այգում, Եվրոպայի ամենաբարձր դրոշակաձողերի վրա (179,5 մետր) հանդիսավոր կերպով բարձրացվեցին Ռուսական կայսրության պատմական դրոշները (սև, դեղին և սպիտակ), ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի Դաշնության պետական ​​դրոշը: Արարողությունը նվիրված էր Պետրոս Մեծի սպիտակ, կապույտ և կարմիր դրոշի 330-ամյակին, Ալեքսանդր II-ի կողմից սահմանված սև, դեղին և սպիտակ դրոշի 165-ամյակին և ԽՍՀՄ դրոշի 100-ամյակին։

## Ընկալում
### Աջակիցներ
Այս դրոշի օգտագործման կողմնակիցների մեծ մասն այսօր ժամանակակից միապետներ են, ինչպես նաև ռուս ազգայնականներ (չափավորից մինչև արմատական)։

Սև-դեղին-սպիտակ դրոշի ժամանակակից կողմնակիցների շրջանում կա տարածված պնդում, որ չնայած այս դրոշը պետական ​​դրոշ էր, Ռուսական կայսրությունը երբեք ոչ մի պատերազմ չի պարտվել։ Սև-դեղին-սպիտակ դրոշի օգտին մեկ այլ փաստարկ է այն, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այս դրոշը (ի տարբերություն սպիտակ-կապույտ-կարմիրի) երբեք չի օգտագործվել նացիստական ​​Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների կողմից կռվող ռուսական կոլաբորացիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խորհրդանիշում։

Սև-դեղին-սպիտակ դրոշի ականավոր կողմնակիցների թվում են այնպիսի ազգայնական գործիչներ, ինչպիսիք են Ալեքսանդր Բարկաշովը, Ալեքսանդր Բելով-Պոտկինը, Դմիտրի Դյոմուշկինը, Անդրեյ Սավելևը, նախագահի օգնական Վլադիմիր Մեդինսկին և Վլադիմիր Ժիրինովսկին, որոնցից վերջինս առաջարկեց Պետդումայում ներկայացնել օրինագիծ՝ Ռուսաստանի սև-դեղին-սպիտակ դրոշը որպես պաշտոնական դրոշ հաստատելու վերաբերյալ։

### Հակառակորդներ
Ներկայումս կան սև, դեղին և սպիտակ դրոշի հակառակորդներ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի Դաշնության կոմունիստական ​​կուսակցությունից և տարբեր ձախակողմյան կազմակերպություններից: Օրինակ՝ 2014 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության կոմունիստական ​​կուսակցությունից Պետդումայի պատգամավոր և Պետդումայի սահմանադրական օրենսդրության և պետականաշինության հանձնաժողովի փոխնախագահ Վադիմ Սոլովյովը սև, դեղին և սպիտակ դրոշը որպես պետական ​​դրոշ վերականգնելու առաջարկը համարեց աբսուրդ և այն անվանեց Ռուսաստանի լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամների «PR հնարք»: Նա նշեց, որ Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարությունն արդեն հրաժարվել է «կայսերական դրոշի» օգտագործումից։

Ժամանակակից Ռուսաստանում իրավապահ մարմինները երբեմն նման դրոշներ են առգրավում զանգվածային միջոցառումների մասնակիցներից, չնայած այն հանգամանքին, որ սև-դեղին-սպիտակ դրոշը չի ներառվում ծայրահեղական խորհրդանիշների պաշտոնական ցանկում։

## Արվեստում
* Սև-դեղին-սպիտակ (կամ սպիտակ-դեղին-սև) պետական ​​գույների դրոշները կարելի է տեսնել 19-րդ դարի երկրորդ կեսին ստեղծված նկարիչների կտավների վրա. մասնավորապես՝ Մ. Ա. Զիչիի «Ալեքսանդր II-ը և շահ Նասր ադ-Դինը Ցարիցինի մարգագետնում շքերթի ժամանակ» (1874 թվական), Ա. Պ. Ռոզանովի «Տոնավաճառ Արբատի հրապարակում» (1877 թվական), Վ. Մ. Վասնեցովի «Կարսի գրավման լուրը» (1878 թվական) և այլ նկարներում։
* Սերգեյ Սնեժկինի ռեժիսորական «Սպիտակ գվարդիա» ֆիլմում սպիտակ գվարդիայի շարքերը սպիտակ-կապույտ-կարմիր դրոշների հետ մեկտեղ օգտագործում են կայսերական սև-դեղին-սպիտակ դրոշները։
* «Ոստիկան Ռուբլյովկայից» հեռուստասերիալում Յակովլևի գրասենյակում կախված են թե՛ դրոշը, թե՛ Ալեքսանդր III-ի դիմանկարը։
* Դրոշի հետ կապված են ռուսական ծայրահեղ աջ խմբերի երգեր, ինչպիսիք են՝ «Իմպերիալ դրոշը» («Կոլովրատ» խմբի կողմից), «Իմպերիալ դրոշը» («Գր. Օմ» խմբի կողմից), «Կոլովրատ թևքի վրա» («Լաբարում» խմբի կողմից), «Իմպերիալ դրոշը» («Իմ համարձակ ճշմարտությունը» խմբի կողմից) և «ՉԺԲ»-ն («Նախագիծ վնասվածք» խմբի կողմից):

## Դրոշի կամ դրա գույների ժամանակակից օգտագործումը

Պատկեր:Flag of Kursk Oblast.svg|Կուրսկի մարզի դրոշը (1996 թվականից)
Պատկեր:Flag of Russian All-People's Union.svg|Ռուսաստանի համազգային միության դրոշը
Պատկեր:Flag of the Movement Against Illegal Immigration.svg|Անօրինական ներգաղթի դեմ շարժման դրոշը
Պատկեր:Russian March 2008.jpg|«Ռուսական երթ» Մոսկվայում, 2007 թվական
Պատկեր:Odessa Russian Sring 20140413 04.JPG|Օդեսայում տեղի ունեցած դիմակայություն, 2014 թվական
Պատկեր:Flag of Novorussia.svg|Նովոռոսիայի դրոշի դիզայնը, որն առաջարկել է Օլեգ Ցարևը 2014 թվականին
Պատկեր:SSI of the Sparta Battalion.svg|Սպարտայի գումարտակի թևի տարբերանշանները
Պատկեր:Patch of the DShRG Rusich.svg|DShRG «Rusich» թևի նշանները


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Դրոշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական ազգայնականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դրոշներ