open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միխայիլ Բելի

**Միխայիլ Բելիյ** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։

Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1970 թվականից։

* 1970-1974 թվականներին՝ Սինգապուրում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1974-1977 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատի աշխատակից։
* 1977-1982 թվականներին՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1982-1985 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում պատասխանատու աշխատակից։
* 1985-1990 թվականներին՝ Նյու Յորքում (ԱՄՆ) ՄԱԿ-ին առընթեր ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցչության խորհրդական։
* 1990-1994 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ Ասիայի 2-րդ դեպարտամենտի տնօրեն։
* 1994 թվականի հոկտեմբերի 5-ից-1999 թվականի հունիսի 4-ը՝ Սինգապուրում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004 թվականի հոկտեմբերի 6-ից-2007 թվականի հունվարի 19-ը՝ Ինդոնեզիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004 թվականի հոկտեմբերի 6-ից-2017 թվականի հունվարի 19-ը՝ Կիրիբատիում, Արևելյան Թիմորում և Պապուա Նոր Գվինեայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2006 թվականի դեկտեմբերի 28-ից-2012 թվականի փետրվարի 20-ը՝ Ճապոնիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* ՌԴ ԱԳՆ պատվոգիր (2002)
* Բարեկամության շքանշան (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միխայիլ Բելիյ 

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Արմեն Հայրապետյան (Միկրոբ)

**Արմեն Վաղարշակի Հայրապետյան** (առավել հայտնի է **Միկրոբ** անունով, հունիսի 17, 1963, Քաջարան, Սյունիքի մարզ ՀԽՍՀ-դեկտեմբերի 10, 1992,  Զանգելանի շրջան,(Ադրբեջանական ԽՍՀ) Շարաֆլու), Արցախյան պատերազմի  մասնակից։

Ցուցաբերած բացառիկ քաջության և արիության համար ՀՀ նախագահի 1996 թվականի սեպտեմբերի 20-ի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով։

## Կենսագրություն
Արմեն Հայրապետյանը ծնվել է 1963 թվականին։ Ավարտել է Կապանի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Կապանի լեռնահանքային տեխնիկումի էլեկտրամեխանիկական բաժնում։ 1980 թվականին ավարտել է և զորակոչվել խորհրդային բանակ՝ ծառայության անցնելով Թուրքմենիայի Կրասնովոդսկ քաղաքում տեղաբաշխված հակաօդային պաշտպանության զորամասում։ Զորացրվելուց հետո աշխատանքի է անցել Կապանի ավտոնորոգման գործարանում՝ որպես փականագործ։
### Արցախյան պատերազմ
1991 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Արմենն ընդգրկվել է  ՆԳ Կապանի բաժանմունքի ինքնապաշտպանական ջոկատի կազմում,  մասնակցել է Կապան-Գորիս ավտոճանապարհի պաշտպանությանը։ 
Նշանակվել է Կապանում գտնվող երկրապահ վաշտի հետախուզական ջոկատի հրամանատար։ Ստացել է  Հետախույզ Միկրոբ ծածկանունը։ Այդ ծածկանունը ադրբեջանացի մարտիկները  գիտեին, սակայն նրան չէին տեսել և չէին ճանաչում։  Գերիների և զոհերի փոխանակման ժամանակ Զանգելանի ոստիկանության պետը նրա հետ զրուցելիս ասել է. «Մի օր ինձ ծանոթացրու այդ Միկրոբի հետ»։ Արմենը պատասխանել  է. «Կգա ժամանակը, կծանոթանաս»։

1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ի վաղ առավոտյան Շարաֆլու գյուղի դիմացի բարձունքի վրա պաշտպանության էին անցել Սիսիանի 25 հոգանոց և Կապանի 12 հոգանոց ջոկատները Միկրոբի գլխավորությամբ։ Մարտի ժամանակ ծանր վիրավորվում է Արմենը։ Ընկերները մի կերպ նրան հասցնում են մոտակա քարանձավը, որտեղ էլ մնում է նա։ Արմենը ադրբեջաներեն  օգնության է կանչել  հակառակորդին և երբ ադբեջանցիներն օգնության են հասել,  Միկրոբը պայթեցրել է ձեռքի  նռնակը՝ իր հետ տանելով մի քանի ադբեջանցու։
 
Արմենի աճյունն ամփոփված է Կապանի Բաղաբուրջի հուշահամալիրի եղբայրական գերեզմանոցում՝ իր մարտական ընկերների կողքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Միայն թե հերոսների հիշատակը հնացած չհամարվի
Իրինա Մանուկյան

**Իրինա Էդուարդի Մանուկյան** (), հայազգի ռուս կոմպոզիտոր, երաժշտական մանկավարժ։ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ (1974)։ ՌԴ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2002)։

## Կենսագրություն
Իրինա Մանուկյանը ծնվել է Մոսկվայում, հրթիռային և տիեզերական ռադիոհաղորդիչներ նախագծող Էդուարդ Մանուկյանի ընտանիքում։ 1968 թվականին ավարտել է Գնեսինների երաժշտական ուսումնարանը (երաժշտական տեսության և դաշնամուրի դասարան), 1973 թվականին՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիան (պրոֆեսոր Ս. Սերգեյ Բալասանյանի դասարան)։ 1974 թվականից անդամակցել է ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միությանը։ Նույն թվականից դասավանդել է Մոսկվայի տարածաշրջանային ֆիլհարմոնիկում։ 1977-1983 թվականներին աշխատել է Դմիտրի Կաբալևսկու ստեղծած լաբորատորիայում` կրթության նախարարության գիտահետազոտական ինստիտուտին կից միջնակարգ դպրոցների  երաժշտական ծրագիր պատրաստելու համար։ 1991 թվականից կոմպոզիցիա է դասավանդել Ի. Օ. Դունաևսկու անվան թիվ 2 ՄՊԵԻ-ում։

Իրինա Մանուկյանը երկու օրատորիայի, երեք սիմֆոնիաների, կանտաներների, նվագախմբի և մենակատարների երեք համերգների, սիմֆոնիայի և կամերային նվագախմբի համար երաժշտական ստեղծագործությունների, կամերային նվագախմբի, դաշնամուրի, երեխաների համար ստեղծագործությունների հեղինակ է։ Դպրոցում աշխատելու տարիներին մշակել է երեխաների դասավանդման  հեղինակային մեթոդաբանություն։

## Պարգևներ
* ՌԴ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2002)

## Ընտանիք
Ամուսին՝ Ռոբերտ Արամի Աշինյանց, Մոսկվայի պետական ճարտարագիտական և համակարգչային գիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր

## Մահ
Մահացել է 2004 թվականի մայիսի 3-ին։ Թաղված է  Վեդենսկոե գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Арутюнян Л. Она всегда шла только вверх, к зениту // Ноев Ковчег. Независимая информационно-аналитическая газета. N 11 (134) Ноябрь 2008 года
* Ашинянц Р. А. Сладкое бремя. Композитор Ирина Манукян. Страницы жизни и творчества. М., Композитор, 2007
* Ващина А. Она живёт музыкой // Российский музыкант 3 октября 2008
* Генина Э. Судьба и время. О книге Ашинянца Р. «Сладкое бремя». Композитор Ирина Манукян. Страницы жизни и творчества. М., 2007 // Культура № 28 2008

## Արտաքին հղումներ
* Манукян Ирина Эдуардовна

Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կոմպոզիտորների միության անդամներ
Թեկվոնդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2014

**Թեկվոնդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2014**, անցկացվել է 2014 թվականի մայիսի 1-ից 4-ը Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։

## Մեդալներ

### Մեդալակիրներ

#### Տղամարդիկ

#### Կանայք

## Աղբյուր
* Արդյունքները www.taekwondodata.com կայքում

Կատեգորիա:2014 թեկվոնդոյում
Կատեգորիա:Թեկվոնդոյի Եվրոպայի առաջնություններ
Ռուսաստանի օր

**Ռուսաստանի օր** (մինչև 2002 թվականը՝ **ՌԽՖՍՀ պետական ինքնիշխանության մասին հռչակագրի ընդունման օր**), հունիսի 12՝ Ռուսաստանի Դաշնության պետական տոն։

Նշվում է ամեն տարի 1992 թվականից (ոչ աշխատանքային օր՝ 1991 թվականից) ՌԽՖՍՀ-ի պետական ինքնիշխանության մասին հռչակագրի ընդունման օրը (1990 թվականի հունիսի 12)։

## Պատմություն
1990 թվականի հունիսի 12-ին ՌԽՖՍՀ ժողովրդական պատգամավորների առաջին համագումարում ընդունվեց ՌԽՖՍՀ պետական ինքնիշխանության հռչակագիրը։

Հունիսի 12-ը դարձավ 1992 թվականի հունիսի 11-ի տոնական ամսաթիվը, Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն Խորհրդի որոշմամբ, որպես Ռուսաստանի Դաշնության պետական ինքնիշխանության մասին հռչակագրի ընդունման օր։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 25-ին համապատասխան փոփոխություններ են կատարվել աշխատանքային օրենսգրքի մեջ։ 1998 թվականի հունիսի 12-ին Բորիս Ելցինն իր հեռուստաուղերձում առաջարկել է տոնը վերանվանել «Ռուսաստանի օր»։ Պաշտոնապես այս անունը տրվել է 2002 թվականին նոր աշխատանքային օրենսգրքի ընդունմամբ։

Կրեմլում Ռուսաստանի օրը Ռուսաստանի նախագահը հանձնում է Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակները։ Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում անցկացվում են տոնակատարություններ, որոնք ավարտվում են տոնական հրավառությամբ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Հունիսի 12-ը հաճախ անվանում են Ռուսաստանի անկախության օր։ 1991-2016 թվականներին Լևադա Կենտրոնի կողմից անցկացված սոցիոլոգիական հարցման ընթացքում այդ անվան հետ տոնը ասոցացվել է 2003 թվականին հարցվածների 65 տոկոսից (առավելագույնը) մինչև 29 տոկոս՝ 2016 թվականին (նվազագույնը)։
* Նույն օրը 1991 թվականին տեղի են ունեցել ՌԽՖՍՀ նախագահի ընտրություններ, որտեղ հաղթել է Բորիս Ելցինը։
* Հունիսի 12-ը նշվում է որպես քաղաքի օր Ռուսաստանի բազմաթիվ քաղաքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Указ Президента Российской Федерации от 2 июня 1994 года № 1113 «О государственном празднике Российской Федерации»
* Ст. 112 Трудового кодекса Российской Федерации от 30 декабря 2001 года № 197-ФЗ
* День России // ТАСС

Կատեգորիա:Ազգային օրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հասարակություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տոներ
Շիպովո (այլ կիրառումներ)

**Շիպովո** կարող է վերաբերվել.

* Շիպովո, գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
* Շիպովո, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում։
Շիպովո (քաղաք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)

**Շիպովո** (, , ), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում։ Տեղակայված է Սերբական Հանրապետության Բանյա Լուկա շրջանում։ Համանուն համայնքի վարչատարածքային կենտրոնը։

Քաղաքից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է Յան մնացուկային անտառը։

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմել է 4 052 մարդ, համայնքինը՝ 10 820:

Ըստ 1991 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքում բնակվել են 5 170 մարդ, որոնցից 3 828-ը (74,04 %) սերբեր են եղել, 1 155-ը՝ բոսնիական մուսուլմաններ, 117-ը՝ հարավսլավներ, 14-ը՝ խորվաթներ, 56-ը՝ այլազգիներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քարտեզ l-33-4  Մասշտաբ 1:500000

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բնակավայրեր
The Plant List

**The Plant List**, բուսաբանական տեսակների անվանումների ցանկ պարունակող կայք, ստեղծվել է Թագավորական Բուսաբանական Այգիների և Միսուրիի Բուսաբանական այգու կողմից և թողարկվել է 2010 թվականին։ Կայքը ստեղծվել է բոլոր բույսերի մասին հանրամատչելի տեղեկություններ տրամադրելու համար։

2012 թվականի հոկտեմբերին գործարկվեց ևս մի ածանցյալ նախագիծ՝ *World Flora Online*, որը պետք է առցանց հասանելի դարձնի բոլոր հայտնի բույսերի մասին տեղեկությունները մինչև 2020 թվականը։

Այս պահին նաև գործում է մեկ այլ նախագիծ՝ International Plant Names Index, որում ներգրավված է նաև ԹԲԱ-ն։ Այս նախագիծը նպատակ է դնում հրապարակել անվանումները, առանց դրանց ընդունված լինելուն սպասելու։ Նոր ավելացված անունները ավտոմատ կերպով ավելացվում են World Checklist of Selected Plant Families տվյալների բազայում, որն էլ իր հերթին ընկած է the Plant List-ի հիմքում։

## Վիճակագրություն
The Plant List-ում առկա են բույսերի տեսակների1 064 035 գիտական անվանումներ։ 350,699 ընդունված տեսակների անվանումներ են, որոնք պատկանում են բույսերի 642 ընտանիքների և 17,020 ցեղերի։
The Plant List ընդունում է մոտ 350,699 չկրկնվող տեսակներ, որոնց հղվում են 470,624 կրկնանուններ, այսինքն որոշ տեսակները տվյալների բազայում առկա են մի քանի անունների տակ։ 2014 թվականի դրությամբ The Plant List նշել է ևս 243,000 անվանումներ - որպես «չճշտված», ինչը նշանակում է, որ գիտնականները դեռևս չեն կարողացել պարզել, արդյոք այդ տեսակը առանձին կենսաբանական տեսակ է, թէ պատկանում է արդեն իսկ ընդունված 350,699 տեսակներից մեկին։

## Հասարակական հետաքրքրություն
Երբ 2010 թվականին The Plant List կայքը գործարկվեց, այն գրավեց լրատվամիջոցների ուշադրությունը, հիմնականում իր հանրամատչելի տեղեկությունների տրամադրման համար։ Fox News-ը հատկապես ուշադրություն դարձրեց մեծ թվով կրկնանունների վրա, նշելով, որ փաստորեն առկա է կենսաբազմազանության «զարմացնող պակաս»։ Նշվեց նաև այն փաստը, որ The Plant List-ը ստեղծվել է փաստորեն անգլիացի բնագետ Չարլզ Դարվինի ստեղծած Index Kewensis (IK) բույսերի ցանկի հիման վրա, որը նա սկսել էր վարել 1880-ականներից։ ԹԲԱ-ն շարունակաբար զարգացրել է այս ցանկը ամեն տարի ավելացնելով մոտ 6000 տեսակներ, սկզբնական 400000 տեսակներին։ Այնուամենայնիվ, IK-ն (որը մինչև avoided 1913 թվականը խուսափում էր տեսակների մասին եզրակացություններ կատարելուց) այժմ կազմում է International Plant Names Index-ի մաս, այլ ոչ The Plant List-ի։

## Տես նաև
* Ավստրալիական բույսերի հաշվառում
* Australian Plant Name Index
* International Plant Names Index
* Վիքիցեղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական վեբ կայք
*World Flora Online - An Online Flora of All Known Plants
*State of the World's Plants 

Կատեգորիա:Բույսերի սիստեմատիկա
Կատեգորիա:Ինտերնետային տվյալների բազաներ
Նիկ Հորնբի

**Նիքոլաս Փիթր Ջոն  Հորնբի** (, ), անգլիացի գրող։ Իր ստեղծագործություններում նա անդրադարձել է ժամանակակից ժողովրդական, առօրեական թեմաների։ Նրա հերոսները հիմնականում երիտասարդներ են, ովքեր անհոգ կյանք են վարում։ Հորնբիի ստեղծագործությունների մի մասը էկրանավորվել է («Ֆուտբոլային տենդ», «Hi-Fi»,«Տղաս»),  իսկ «Զգացմունքների դաստիարակություն» (2009) և «Բրուքլին» (2015) մելոդրամների սցենարների համար առաջադրվել է «Օսկար»-ի և  *[[BAFTA մրցանակը լավագույն մոնտաժի համար|BAFTA]]-ի։*

## Կենսագրություն
Հորնբին ծնվել է 1957 թվականի ապիլի 17-ին, Լոնդոնից ոչ շատ հեռու գտնվող Ռեդհիլ քաղաքում, Սուրրեյ  կոմսությունում։ 11 տարեկանում նրա ծնողները ամուսնալուծվել են։ Որպեսզի կարողանա հաղթահարել այդ ամենը, նա տարվել է ֆուտբոլով և դարձել լոնդոնյան «Արսենալ»-ի երկրպագու։ Երկրպագուի տպավորությունների տակ էլ գրել է իր  ինքնակենսագրական «Ֆուտբոլային տենդ» գիրքը։

Մայդենհեդյան քերականական դպրոցն ավարտելուց հետո նա անգլերեն և գրականություն է ուսումնասիրել  Քեմբրիջի համալսարանում։ Ավարտելուց հետո այնտեղ դասավանդել է անգլերեն։ 1993 թվականից սկսվում է նրա՝ գրողի և լրագրողի կարիերան։

## Անձնական կյանք
Հորնբին ամուսնացել է երկու անգամ։ 1993 թվականին ծնվել է իր և իր առաջին կնոջ՝ Վիրջինիա Բոուելի որդի Դենին, որն աուտիզմ ուներ։ Դա է պատճառ  դառնում, որ Հորնբին դառնա աուտիզմ ունեցող երեխաների համար բարեգործություններ կազմակերպող *Tree House*  կազմակերպության անդամ և «Զրույց հրեշտակի հետ» գրքի վաճառքից առաջացած հասույթն  ուղղի այդ կազմակերպությանը։

Հորնբիի երկրորդ կինը պրոդյուսեր Ամանդա Փոսին է։ Նրանք ունեն երկու որդի։ Հորնբիի քույրը ևս գրող էր՝ Գիլլ Հորնբին։

Հորնբին երկրպագում է «Արսենալ» ֆուտբոլային ակումբին։

## Ստեղծագործություններ
### Գեղարվեստական ստեղծագործություններ
* Hi-Fi / *High Fidelity* (1995)
*Իմ տղան / *About a Boy* (1998)
* Ինչպես դառնալ բարի / *How to Be Good* (2002)
* Երկար անկում (2006) / *A Long Way Down* (2005)
* Սլեմ / *Slam* (2007)
* Մերկ Ջուլիետտան (2010) / *Juliet, Naked: a novel* (2009)
* Ծիծաղելի աղջիկը (2015)
### Ինքնակենսագրական ստեղծագործություններ
* Ֆուտբոլային տենդ / *Fever Pitch* (1992)
*31 երգ / *31 Songs* (2003)
* Լոգորեա/ *The Polysyllabic Spree* (2004)
*Տնային տնտեսությունն ընդդեմ կեղտի (2006)
### Անթոլոգիաներ
*  *Իմ սիրած տարին․ ֆուտբոլիստի հուշերը /My Favourite Year: A Collection of Football Writing* (1993) 
* *The Picador Book of Sportswriting* (1996) 
*Զրույց հրեշտակի հետ / *Speaking with the Angel* (2000)

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Ника Хорнби 
* ''Nick’s Fans'' — сайт поклонников Ника Хорнби
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Սեն Մեդար (եկեղեցի)

**Սեն-Մեդար** ( – Սուրբ Մեդարդի եկեղեցի), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզում։ Գտնվում է Լատինական թաղամասում՝ Մուֆթար փողոցում (V շրջան)։ Պատմական հուշարձան է 1906 թվականից։

## Պատմություն
Եկեղեցին գտնվում է Լիոնի հնագույն ճանապարհի և Բիևրա գետակի (ներկայում հոսում է գետնի տակով) հատման վայրում։ Ամենայն հավանականությամբ, Սուրբ Նուայոնցուն նվիրված մատուռն այդտեղ գոյություն է ունեցել 9-րդ դարից։ Ավելի ուշ՝ 1163 թվականին, կառուցվել է Սուրբ Ժնևի աբբայությանը պատկանող համանուն եկեղեցին։

Հաջորդ դարերում եկեղեցին բազմիցս վերակառուցվել է։ 16-րդ դարում աշխատանքներն ընդհատվել են կրոնական պատերազմների պատճառով և վերսկսվել են միայն 1561 թվականին՝ այն բանից հետո, երբ բողոքականները կաթոլիկների դեմ պայքարի ընթացքում թալանել են եկեղեցին։ Նրանց պարտավորեցրել են փոխհատուցել վնասը, և ստացված գումարներն ուղղվել են եկեղեցու վերականգնմանը։

17-րդ դարից սկսած Սեն Մեդար եկեղեցին, որը գտնվում էր Փարիզի Պոր Ռոյալ աբբայությունից ոչ հեռու, սկսել են այցելել յանսենիստներ։ Նրանց թվում են եղել Պիեռ Նիկոլը, Բլեզ Պասկալը և սարկավագ Ֆրանցիսկ Փարիզցին։ 18-րդ դարի սկզբին սարկավագը, որը հայտնի էր իր բարեպաշտությամբ և ասկետիզմով, թաղվել է եկեղեցու մերձակա գերեզմանատանը։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նրա գերեզմանի վրա սկսվել են տեղի ունենալ հրաշագործ բուժումներ, որոնք յանսենիստները շտապել են վերագրել հանգուցյալ սարկավագին։ Աղոթողների մոլեռանդությունն այնպիսի սահմանների է հասել, որ նրանք բառացիորեն ջղաձգության մեջ են ընկել՝ էին պառկելով սրբի գերեզմանի վրա, ինչի արդյունքում կոչվել են կոնվուլսիոներներ։ Անկարգությունները դադարեցնելու համար Լյուդովիկոս XV-ը հրամայել է փակել գերեզմանատունը։ Հաջորդ օրը գերեզմանատան դարպասների վրա հայտնվել է կատակով գրված գրություն՝ «De par le Roy, défense à Dieu de faire miracle en ce lieu» («Թագավորի անունով Աստծուն արգելվում է հրաշքներ գործել այս վայրում»)։

18-րդ դարի երկրորդ կեսին եկեղեցու բարեկարգման աշխատանքները շարունակվել են ճարտարապետ Լուի-Ֆրանսուա Պտի-Ռադելի ղեկավարությամբ։ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության շրջանում եկեղեցին բազմիցս փակվել է և վերաբացվել, 10 ամսվա ընթացքում այն հայտարարվել է «Աշխատանքի տաճար»։

19-20-րդ դարերի ընթացքում եկեղեցին ընդլայնվել է և վերականգնվել։ Ներկայումս այն գործող կաթոլիկ տաճար է։ Նախկին գերեզմանոցի տեղում գտնվում է փոքրիկ պուրակ։

## Ճարտարապետություն և ինտերիեր
Քանի որ եկեղեցին կառուցումը ձգվել է երկար տարիներ, նրանում համադրված են ուշ գոթական ոճի և Վերածննդի տարրեր։ Միակ նավն ունի հինգ թռիչք, կողքերին տեղակայված են մի շարք կապելլաներ։ Եկեղեցում պահպանվել է XVIII դարի փայտե կամար, չնայած այն ի սկզբանե ստեղծվել էր որպես ժամանակավոր։

Եկեղեցու գլխավոր տեսարժանություններից մեկը Ֆիլիպ դե Շամպանին վերագրվող և մահացած Քրիստոսին պատկերող նկարն է։ Ուշագրավ են նաև ապակենկարները, երգեհոնները և մկրտության ավազանները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Փարիզի եկեղեցիներ
Վալ դը Գրաս եկեղեցի

**Նոտր Դամ դյու Վալ դը Գրաս** (, ավելի հաճախ կոչվում է Վալ դը Գրաս), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզի V շրջանում՝ պանթեոնից ոչ հեռու, բարոկկո ճարտարապետության վառ օրինակ է։

Եկեղեցին եղել է Վալ դը Գրաս նախկին աբբայության մաս, որը կառուցվել է 17-րդ դարում՝ Աննա Ավստրիացու կարգադրությամբ։  Շինարարությունը տևել է 1624 թվականից մինչև 1669 թվականը։ Ներկայումս վանական համալիրում տեղակայված են Վալ դե Գրաս հոսպիտալը, ռազմաբժշկական դպրոց և Բանակի բժշկական ծառայության թանգարանը։

Եկեղեցու շինարարությունն սկսվել է Ֆրանսուա Մանսարի կողմից և ավարտվել ճարտարապետներ Ժակ Լեմերսիեի, Պիեռ Լե Մյուեի և Գաբրիել Լե Դյուկի կողմից։ Շենքի կոմպոզիցիայի հիմքում ընկած է գմբեթավոր բազիլիկի ավանդական սխեման։ Ճակատը ձևավորած է երկու մակարդակներով՝ առաջինը կորնթոսյան ոճով քառասյուն նախասրահն է, որի վրա տեղակայված է եռանկյունաձև ճակտոնը, երկրորդը նույնպես զարդարված է սյուներով և ավարտվում է եռանկյունաձև ճակտոնով։ Մակարդակների միջև կապող տարրի դերը կատարում են խոյօղերը։

Եկեղեցու գլխավոր խորանի վրա կառուցված է ամպհովանի մարմարե վեց ոլորված սյուներով։ Խորանի արձաններն ու հարթաքանդակները ստեղծվել են Անգիեի եղբայրների (Միշել և Ֆրանսուա) կողմից։ Գմբեթը զարդարում են Պիեռ Մանյարի կատարած որմնանկարները։ Որմնանկարները պատկերում են Սուրբ Երրորդությունը և եկեղեցու հաղթահանդեսը։ Ընդհանուր առմամբ դրանցում ներկայացված են Հին և Նոր Կտակարանների շուրջ 200 կերպարներ։ Եկեղեցում կան նաև Ֆիլիպ դե Շամպանի վեց նկարներ։

Տաճարը պատկանում է Ֆրանսիայի ռազմական օրդինարիատին և գործում է (պատարագներն անցկացվում են կիրակի օրերին)։ Հոկտեմբերից մինչև հունիս այնտեղ նաև անցկացվում են անվճար երգեհոնային համերգներ։

## Ծանթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Փարիզի եկեղեցիներ
Սուրբ Մորիցի եկեղեցի

**Սուրբ Մորիցի (Մավրիկիոս) եկեղեցի**, նաև՝ **Սուրբ Մավրիկիոսի եկեղեցի** (), կաթոլիկ պրոբստյան ծխական տաճար գոթական ոճով, որը հիմնադրվել է Օլոմոուցի եպիսկոպոս Բրունո ֆոն Շաուենբուրգը 13-րդ դարի կեսերին։

Գտնվում է Օլոմոուց քաղաքի Վերին հրապարակից դեպի հյուսիս՝ Հացթուխների փողոցում։ Մորավիայի ամենամեծ ուշ գոթական եկեղեցին է, Չեխիայի Հանրապետության մշակույթի ազգային հուշարձան 1995 թվականից։

Օլոմոուցի Սուրբ Մորիցի եկեղեցու մասին առաջին փաստագրական հիշատակումը վերաբերում է 1257 թվականին, երբ այս տաճարի՝ Ֆրիդրիխ անունով առաջնորդական տեղապահը նշվել է որպես վկա Օլոմոուցի եպիսկոպոս Բրունո ֆոն Շաուենբուրգի հավատարմագրի մեջ։ Ռոմանո-գոթական ոճով նոր եկեղեցին կառուցվել է ավելի վաղ գոյություն ունեցած ռոմանական տաճարի տեղում, որը 11-րդ դարից ի վեր կանգնած է եղել այդ վայրում վաղուց գոյություն ունեցող գերեզմանոցում։ Շինարարությունը, ըստ երևույթին, ավարտվել է 1257 թվականին։

1403 թվականին է վերաներում եկեղեցու հարավային զանգակատան աշտարակի առաջին հիշատակումը, որը ներկայումս նրա ամենահին պահպանված մասն է։ Հյուսիսային աշտարակը թվագրված է 1412 թվականով։ 1424 թվականին է վերաբերում է տեղեկությունն այն մասին, որ ձուլվել է զանգ Գավել (Gallus) անվամբ, որը հետագայում տեղադրվել է եկեղեցու հարավային աշտարակի վրա։ 1492 թվականին եկեղեցին հավանաբար վերաօծվել է։

1540 թվականին ավարտված վերակառուցումից հետո տաճարը ձեռք է բերել եռանավ դահլիճային տաճարի տեսք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Չեխիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Չեխիայի մշակույթի ազգային հուշարձաններ
Արթուր Պետրոսյան (լրագրող)

**Արթուր Լևոնի Պետրոսյան** (), հայկական ծագմամբ ռուսաստանցի մարզական լրագրող, շեֆ-խմբագիր, ֆուտբոլային սկաուտ։

Հայտնի է «Ֆուտբոլ» շաբաթաթերթում, «Ռոսիա 2» ալիքի sportbox.ru պորտալում, «Սպորտ Էքսպրես» կայքում և թերթում իր աշխատանքով, ինչպես նաև արտասահմանյան լրատվամիջոցներում պարբերական հրատարակություններով, ինչպիսիք են՝ The Guardian, ESPN, Նյու Յորք Թայմս, BBC և այլն։

Արթուր Պետրոսյանը ներկայացնում է Ռուսաստանը լրատվամիջոցների կողմից տարվա ֆուտբոլիստի ամենամյա ընտության մրցույթի ժյուրիում, որ անցկացվում է բրիտանական The Guardian հրատարակության կողմից։ Նա հանդես է գալիս որպես սկաուտ Ռուսաստանում և Հայաստանում ֆուտբոլային տաղանդների որոնման հարցով և ռուսական ֆուտբոլի էքսպերտ արտասահմանյան տարբեր ռեսուրսներում։

## Կարիերա
Մոսկվայի տնտեսագիտության, վիճակագրության և ինֆորմատիկայի պետական համալսարանն ավարտելուց (2001) հետո երկու տարի աշխատել է որպես մենեջեր «Սբերբանկում» և որպես վերլուծության բաժնի մասնագետ «Ռոսնեֆտ» ընկերությունում, ինչից հետո սկսել է աշխատել ֆուտբոլի բնագավառում։

2001 թվականին աշխատել է Մոսկվայի «Դինամո» ակումբում՝ որպես մամուլի ասուլիսների վարող, թարգմանիչ և մարզադաշտի մեկնաբան միջազգային խաղերի ընթացքում։

2003 թվականին սկսել է գրել «Футбол» շաբաթաթերթի համար՝ կենտրոնանալով Ռուսաստանում խաղացող լեգեոներների հարցազրույցների ու ռեպորտաժների վրա

։

2007 թվականին դարձել է «Ռոսիա 2» ալիքի Sportbox.ru պորտալի ֆուտբոլի բաժնի շեֆ-խմբագիր, որտեղ եղել է նաև տարբեր հաղորդումների պրոդյուսեր և վարող, ներառյալ շուոները համաշխարհային աստղերի հետ, ինչպիսիք են Օլիվեր Կանը, Ռուուդ Գուլիտը, Բեբետոն և այլք։

2013 թվականին դարձել է «Спорт-Экспресс Интернет»-ի շեֆ-խմբագիր, ինչպես նաև հանդես է եկել որպես մեկնաբան։ 2016 թվականին՝ աշխատակիցների զանգվածային աշխատանքից հեռացման պատճառով հրատարակության ղեկավարության հետ կոնֆլիկտից հետո, հեռացել է աշխատանքից և աշխատանքից ազատված աշխատակիցների մեծ մասի հետ ստեղծել  նախագիծը՝ դառնալով նրա շեֆ-խմբագիրը։

Իր կարիերայի ընթացքում Արթուր Պետրոսյանն աշխատել է աշխարհի ու Եվրոպայի առաջնություններում, Չեմպիոնների լիգայի և Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչներում որպես մեկնաբան, թղթակից և խմբագրությունների աշխատանքի համակարգող։ Հարցազրույց է վերցրել բազմաթիվ ֆուտբոլային աստղերից, ինչպիսիք են Կրիշտիանու Ռոնալդուն, Հենրիխ Մխիթարյանը և այլք, ներառյալ իր խոսքերով ամենահիշվող հարցազրույցը Բրյու Գրոբելարի հետ ՀԱՀ-ում անցկացված աշխարհի առաջնության ժամանակ։

2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ Արթուր Պետրոսյանն զբաղվել է մրցաշարի խաղերի վերլուծությամբ ու կանխատեսմամբ՝ գտնվելով Ֆրանսիայում և մրցակցելով ռուս այլ էքսպերտների հետ *bookmaker-ratings.ru* մասնագիտացված ռեսուրսում։ Նա ցույց է տվել լավագույն արդյունքը ստույգ կանխատեսումների տոկոսով և մաքուր շահույթի չափով։

2017 թվականին Արթուր Պետրոսյանը դարձել է հեղինակ ամերիկյան ESPN մարզական հեռուստաալիքի կայքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արթուր Պետրոսյանը Թվիթթեր կայքում
* Արթուր Պետրոսյանը «Սպորտբոքս» կայքում
* Արթուր Պետրոսյանը «Սպորտ-Էքսպրես» կայքում
* Արթուր Պետրոսյանը «Սպորտֆակտ» կայքում
* Արթուր Պետրոսյանը Նյու Յորք Թայմս կայքում
* Արթուր Պետրոսյանը the Guardian կայքում

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Սուսաննա Բադալյան

**Սուսաննա Միքայելի Բադալյան** (), հայ բուսաբան-սնկաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (2005):

Սամվել Բադալյանի քույրը։

## Կենսագրություն
Սուսաննա Բադալյանը ծնվել է 1958 թվականի հուլիսի 1-ին, Երևանում։ 1975-1980 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ 1981-1983 թվականներին կատարել է հետբուհական գիտահետազոտական աշխատանք Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ջրիմուռաբանության և սնկաբանության ամբիոնում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։ 1988 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ Ծծմբադեղին կոճղասնկի (*Nematoloma fasciculare (Huds. : Fr.) Karst.*) կարգաբանությունը, կենսա-էկոլոգիան և ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը թեմայով։ 1983 թվականից աշխատում է նույն համալսարանի բուսաբանության ամբիոնում, 1984-1991 թվականներին եղել է ԵՊՀ կրտսեր գիտաշխատող, 1991-1992 թվականներին՝ գիտաշխատող, 1992-1993 թվականներին ավագ գիտաշխատող, 1993-2005 թվականներին առաջատար գիտաշխատող, «Սնկերի կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի» գիտական խմբի ղեկավար, 1999-2005 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դոցենտ, 2000-2005 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի դոցենտ, 2005 թվականից՝ ԵՊՀ պրոֆեսոր, Սնկերի կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի լաբորատորիայի գիտական ղեկավար, գլխավոր գիտաշխատող։

Աշխատանքները վերաբերում են բարձրակարգ սնկերի, մասնավորապես դեղասնկերի ուսումնասիրմանը և դրանց ներդրմանը կենսատեխնոլոգիայում նոր կենսաբանական պատրաստուկներ ու սննդային հավելումներ ստանալու նպատակով։

## Անդամակցություն
* Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (2002)
* ԵՊՀ-ի կենսաբանության ֆակուլտետի գիտական խորհրդի անդամ (2002)
* 035 Մասնագիտական խորհրդի անդամ, ՀՀ ԳԱԱ Բուսաբանության ինստիտուտ (2004)
* Բրիտանական սնկաբանական միության (BMS) անդամ (2004)
* Ամերիկյան սնկաբանական միության (AMS) անդամ (2005)
* 018 Մասնագիտական խորհրդի անդամ, Արմկենսատեխնոլոգիա, Հայաստանի ԳԱԱ (2005)
* Հայկական Սնկագիտական Ասոցիացիայի (ՀՍԳԱ) նախագահ (2008)
* Կուլտուրաների հավաքածուի համաշխարհային ֆեդերացիայի (WFCC) անդամ (2013)

## Երկեր
* Սնկերի բջջաբանության և գենետիկայի ներածություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Սուսաննա Միքայելի Բադալյան, Երևանի պետական համալսարան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2005։
* Վիրահայոց լեռների կենտրոնական մասի անտառներում տարածված մակրոսկոպիկ սնկերը և դրանց դեղաբանական նշանակությունը։ Բադալյան Սուսաննա Միքայելի, Ղարիբյան Նարինե Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2008։
* Տարբեր սնկային կուլտուրաների միցելիումի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ (Հավաքածուների կատալոգ և ատլաս), Բադալյան Սուսաննա Միքայելի, Ղարիբյան Նարինե Գրիգորի, Աֆրիկյան Է. Գ [գրախոս], Օսիպյան Լ. Լ [գրախոս], Երևանի պետական համալսարան, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2017։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բուսաբաններ
Կատեգորիա:Հայ սնկաբաններ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Սևադա Բակունց

**Սևադա Ալեքսանդրի Բակունց** (), հայ բժիշկ-ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1968)։ Գիտության վաստակավոր գործիչ (1945): ՀՀ ԳԱԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտքարտուղար (1960-1961), փոխտնօրեն (1962), տնօրեն (1963-1974, 1978-1983), ՀԽՍՀ ԳԱ գլխավոր գիտքարտուղար (1974-1978):

Ակսել Բակունցի որդին։

## Կենսագրություն
Սևադա Բակունցը ծնվել է 1925 թվականի օգոստոսի 20-ին, Գորիս քաղաքում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1957 թվականից եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտական քարտուղար, 1963-1974 թվականներին՝ փոխտնօրեն, 1978-1983 թվականներին՝ տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են հարթ մկանների, վեգետատիվ նյարդային համակարգի ֆիզիոլոգիային։ Մշակել է երիկամների, միզածորանների և օրգանիզմի հարթ մկանների ռիթմիկ ակտիվության որոշման յուրօրինակ եղանակներ։ ՀԽՍՀ ԳԱ նախագահության ակադեմիկոս-քարտուղար (1971-1978 թվականներին)։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են միզատար ուղիների հարթ մկանների գործունեության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։

## Անդամակցություն
* ԽՍՀՄ ԳԱ Ի. Պավլովի անվան ֆիզիոլոգների համամիութենական ընկերության կենտրոնական խորհրդի վարչության անդամ։

## Երկեր
* Вопросы физиологии мочеточников, Л.,1970.
* Первое Всесоюзное совещание по вопросам физиологии вегетативной нервной системы и мозжечка, 1961, (Бакунц С. А.).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Ռազմական հեղաշրջում

**Ռազմական հեղաշրջում** (հաճախ նաև՝ **Պուտչ**), պետության ղեկավարի, կառավարության բռնի փոփոխություն, որին որոշիչ մասնակցություն են ունեցել զինված ուժերը։ Որպես կանոն, ռազմական հեղաշրջումից հետո իշխանության է գալիս զինվորական կառավարությունը։ Այդպիսի կառավարություններն առավել հաճախ բնորոշվում են «խունտա» բառով, որը իսպաներեն «junta» բառից թարգմանաբար նշանակում է միավորում։ Իսպանախոս երկրներում ռազմական հեղաշրջումն անվանվում է «պռոնունսիամենտո»։

Մասնագիտական գրականության մեջ ռազմական հեղաշրջումը իր բնույթով և ձևակերպումներով էապես տարբերվում է պետական, պալատական հեղաշրջումներից, հեղափոխությունից և հակահեղափոխությունից, ինչպես նաև զինված ապստամբությունից և խռովությունից։

## Տես նաև
* Հեղափոխություն
* Հակահեղափոխություն
* Պետական հեղաշրջում
* Պալատական հեղաշրջում
* Զինված ապստամբություն
* Խռովություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղաքական գործընթացներ
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Հենրիկ Բակունց

**Հենրիկ Հովսեփի Բակունց** (), հայ նյարդաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993): Էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1999):

## Կենսագրություն
Հենրիկ Բակունցը ծնվել է 1946 թվականի մարտի 18-ին, Տումի (այժմ՝ ԼՂՀ Հադրութի շրջանում) գյուղում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1977-1988 թվականներին եղել է Երևանի շտապ օգնության կլինիկական հիվանդանոցի բաժանմունքի վարիչ, 1988 թվականից՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների ԿԳՀԼ վարիչ և Շտապ օգնության կլինիկական հիվանդանոցի անոթանյարդաբանության կլինիկայի ղեկավար, 1990-1998 թվականներին՝ «Աղետների նյարդաբանություն» գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն, 1998 թվականից՝ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի անոթանյարդաբանություն դասընթացի վարիչ, 1998 թվականից, միաժամանակ՝ «Նաիրի» բուժ-առողջարարական միավորման «Անգիոնևրոլոգիա» գիտահետազոտական կենտրոնի ղեկավար, 2000 թվականից՝ տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են գլխուղեղի անոթային սուր խանգարումների ախտածնության մեխանիզմների, գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումներ առաջացնող արտաքին և ներքին գործոնների դերի ուսումնասիրությանը։

## Անդամակցություն
* ՀՀ նյարդաբանների ընկերության վարչության անդամ (1990)։
* Ուղեղի ուսումնասիրության միջազգային կազմակերպության անդամ (1996)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

Կատեգորիա:Հայ նյարդաբաններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կուբան ՖԱ

**Կուբան**, ռուսական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Կրասնոդար քաղաքից։ Գոյություն է ունեցել 1928 թվականից մինչև 2018 թվականը։ Լուծարման պահին եղել է Ռուսաստանի ամենահին ակումբներից մեկը։ Ակումբի պաշտոնական պատմությունը սկսվում է Կրասնոդարում ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի հիմնադրման պահից։

ԽՍՀՄ ֆուտբոլային առաջնությանը մասնակցել է 1980-1982 թվականներին, Ռուսաստանի առաջնությանը` 1992, 2004, 2007, 2009 և 2011-ից 2016 թվականներին։

Ակումբի բոլոր անդամներին և երկրպագուներին ընդունված է անվանել *«կուբանցիներ»* (ակումբի և Կուբան պատմական շրջանի անվանումով), կամ *դեղնականաչներ* (ակումբի պաշտոնական գույներից)։

Բացի այդ, կան նաև մի քանի ոչ պաշտոնական անուններ, որոնք կապված են ակումբի գույների հետ. *դեղձանիկնր* (ֆրանսիական «Նանտ» և անգլիական «Նորվիչ Սիթի» ակումբների նմանությամբ համանման գույեր ունենալու պատճառով) և *գորտեր* (օգտագործվում է հիմնականում ակումբի թշնամիների կողմից)։

2018 թվականի մայիսի 17-ին հայտարարվեց սնանկության պատճառով Կուբան ֆուտբոլային ակումբը լուծարելու մասին։

2018 թվականի օգոստոսի 5-ին ակումբը վերածնվեց երկրպագուների և  Կուբան ակումբի նախկին ֆուտբոլիստների շնորհիվ։ Այն առաջին խաղն անց կացրեց Կրասնոդարի երկրամասի շրջանային լիգայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական ֆուտբոլային ակումբներ
2012 թվականը Հայաստանում

աջից|200px

Ստորև ներկայացված է 2012 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 23 - Ֆրանսիայի սենատը ընդունել է Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագիծ։

### Մայիս
* Մայիսի 4 - Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ Երևանի կենտրոնում տեղի ունեցած Հայաստանի կառավարության հանրահավաքի ընթացքում վիրավորվել է 144 հոգի։
* Մայիսի 6 - Տեղի են ունեցել խորհրդարանական ընտրություններ, որի արդյունքներով իշխող Հանրապետական կուսակցությունը շարունակել է իր պաշտոնավարումը։

### Հունիս
* Հունիսի 5 - Ադրբեջանը մեղադրել է Հայաստանին իր 5 զինվորների մահվան մեջ, մեկ օր անց սահմանին 3 հայ զինվորներ են զոհվել։
* Հունիսի 6 - Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատճառով, հայկական կողմը զոհ է ունեցել։

### Հուլիս
* հուլիսի 27-Օգոստոսի 12 - Մեծ Բրիտանիայի Լոնդոն քաղաքում 2012 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին Հայաստանից 25 մարզիկ է հանդես եկել։

### Օգոստոս
* Օգոստոսի 31 - Հունգարիայի կողմից Ռամիլ Սաֆարովի Ադրբեջանին արտահանձնումից հետո, Հայաստանը խզել է իր դիվանագիտական հարաբերությունները Հունգարիայի հետ։

## Տես նաև
* 2011 թվականը Հայաստանում
* 2013 թվականը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2012 Ասիայում
Կատեգորիա:2012 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2012 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում
Մարմելադե արջուկներ

**Մարմելադե արջուկներ** () — քաղցրեղեն՝ պատրաստված դոնդողի հումքով և փոքրիկ արջուկների ձևաչափով։ Բաղադրիչների մեջ են մտնում նաև շաքար, գլյուկոզայի օշարակ, կիտրոնաթթու, սննդային ներկանյութեր և այլ բաղադրիչներ։ Կոնֆետի չափը մոտ 2 սմ է (0,79 դյուիմ)։

Մարմելադե արջուկներ արտադրությունը սկսվել է Գերմանիայում։ 1920  թվականին  Հանս Ռիգել ավագը, որը Բոննում հրուշակեղենի գործարանի սեփականատերն էր, հիմնադրել է Haribo ընկերությունը, իսկ 1922 թվականին հնարել է մարմելադե արջուկները։ Շուտով դրանք դառնում են երեխաների սիրելին։ 1960-ական թվականներին հայտնվեցին կոնֆետի տարբեր տեսակներ, որոնք տարբերվում էին միմյանցից իրենց գույնով, ձևով և համով։

Մարդու  առողջությանը պատճառած կոնֆետի վնասի հարցը համարվում է քննարկելի։ Հաճախ է նշվում, որ այս մթերքի հաճախակի օգտագործումը կարող է վնասել հատկապես երեխաների ատամները։

Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունում նկարահանվել է «Գամմի արջուկի արկածները» մուլտիսերիալը։

### Արտադրանք
Մարմելադե արջուկները  հումք են հանդիսանում շատ այլ արտադրանքների  համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Christian Breuer: Tierischer Genuss. In: Franz Metzger (Hrsg.): Zipp und zu. Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8062-2165-7, S. 37-39.
* Eckard Sackmann, Uwe Scheutzel: Ursus Latex: Das Gummibärchen-Buch, Hamburg 1990, Sackmann und Hörndl, ISBN 3-924623-74-0
* Olaf Schumacher: Die Goldbären in der Geschichte. Haribo, frech — lustig — bärig — gut. Bonn 2001.
* Dietmar Bittrich, Das Gummibärchen-Orakel, Goldmann Verlag 1998, ISBN 978-3442441648

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Անատոլի Կլիմենկո

**Անատոլի Կլիմենկո** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1971)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1971 թվականից։ Տիրապետում է անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։

Նա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Չադի, Սենեգալի, Մադագասկարի, Մալիի նախարարության կենտրոնական ապարատում և արտասահմանյան հիմնարկներում։

* 1993-1997 թվականներին՝ Սենեգալում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
* 1998-2000 թվականներին՝ բաժնի պետ, ՌԴ ԱԳՆ Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 2000 թվականի նոյեմբերի 24-ից 2005 թվականի օգոստոսի 3-ը՝ Մալիում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2000 թվականի նոյեմբերի 30-ից 2005 թվականի օգոստոսի 3-ը՝ Նիգերում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2005-2008 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ անվտանգության դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 2008 թվականի օգոստոսի 27-ից 2013 թվականի հունիսի 11-ը՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1994 թվականի հոկտեմբեր 4)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2003 թվականի ապրիլի 24)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի մայիսի 21)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Էտյուդ (երաժշտություն)

right|thumb|300px
**Էտյուդ** () ոչ մեծ ծավալի նվագարանային (գործիքային) պիես, նախատեսված որպես վարժություն՝ կատարման տեխնիկական բարդությունը յուրացնելու և կատարողական վարպետությունը բարձրացնելու համար։

## Պատմություն
Էտյուդի ժանրը հայտնի է 18-րդ դարից։ Էտյուդներ գրող կոմպոզիտորների մեջ ավելի շատ հայտնի է Կառլ Չեռնին․ նա հազարից ավել տարբեր տեսակի և տարբեր տեխնիկական մակարդակների դաշնամուրային էտյուդների հեղինակ է, որոնք համախմբված են («Մատների վարժվածության դպրոց», «Ֆուգայի դպրոց» և այլն) ամբողջական շարքի մեջ։ Ֆրեդերիկ Շոպենն էտյուդը հասցրեց մի նոր մակարդակի․ նրա էտյուդները ոչ միայն համարվում են կատարողական տեխնիկայի վարժություններ, այլ նաև ունեն մեծ գեղարվեստական արժեք և հաճախ են կատարվում համերգների ժամանակ։  Կոմպոզիտոր-ռոմանտիկները հաճախ էտյուդները համախմբում են որոշակի խմբերի մեջ, որոնք նման են սյուիտներին։ Դաշնամուրի համար էտյուդներ գրած հայտնի կոմպոզիտորներից են Ռոբերտ Շումանը («Սիմֆոնիկ էտյուդներ», օպուս 13), Ֆերենց Լիստը («Բարձրագույն հմտության էտյուդներ», որն այլ կերպ կոչվում է տրանսցենդենտային, մեծ համերգային էտյուդներ  և այլն), Շառլ Վալանտեն Ալկան ("12 էտյուդներ բոլոր մինորային  տոնայնություններում" օպ. 39, "12 էտյուդներ բոլոր մաժորային տոնայնություններում" օպ. 35, "Երեք պաթետիկ էտյուդներ" օպ. 16, "Երեք խրոխտ սկերցո էտյուդներ" օպ. 16, "Փայլուն իմպրովիզացիաների երեք խրոխտ էտյուդներ"  օպ. 16," օպ․ 12b, "Երեք մեծ էտյուդ" օպ. 76, համերգային էտյուդներ "Ասպետ" սի-բեմոլ, մաժոր օպ. 17 և "Երկաթե ճանապարհ" ռե մինոր օպ. 27, Էտյուդ լյա մինոր, ինչպես նաև "12 էտյուդ  ոտքերի համար" պեդալային դաշնամուրի համար), Քամիլ Սեն—Սանսը, Կլոդ Դեբյուսին և այլք։

## Խաղացանկ
Գոյություն ունեն  տարբեր գործիքների համար գրված  էտյուդներ (հաճախակի նրանց հեղինակները դառնում էին հենց կատարողները, քանի որ էտյուդ հորինելը մեծ երաժշտական հմտություններ չի պահանջում, իսկ դրանց կատարման դժվարություններն իրենց լավ հայտնի էին )։ Էտյուդային խմբեր կիթառի համար Մատեո Կարկասի,  Ֆերդինանդո Կարուլիի,  Մաուրո Ջուլիանի, ջութակի համար՝ Անրի Վիյոտան և Շառլ Բերիո, կլառնետի համար՝ Բորիս Դիկով և Ալեքսանդր Շտարկ և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Դասական երաժշտության ժանրեր
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Բիբիգոն (մուլտֆիլմ)

**Բիբիգոն** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1981 թվականին, ըստ Կոռնեյ Չուկովսկու «Բիբիգոնի արկածները» հեքիաթի, որը պատմում է ինքը` հեղինակը։ Երաժշտությունը վերցվել է Սերգեյ Պրոկոֆևի «Մանկական ալբոմ»-ից։

## Սյուժե

Հեքիաթը պատմում է փոքրիկ տղա Բիբիգոնի մասին, որն անագե զինվորիկի հասակ ուներ։ Նա ապրում էր Պերեդելկինա ամառանացում, որտեղ ծանոթանում է երկու աղջիկների` Տատայի և Լենայի հետ։ Նրանք շատ էին սիրում Բիբիգոնին. չէ՞ որ վերջինս քաջ և խիզախ էր, զվարճալի և ուրախ, հմուտ և բարի, ոչ մեկից չէր վախենում և նույնիսկ ագռավին, որը նրա համեմատ ուղղակի հսկա էր, կարող էր հերոսաբար քշել։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ` Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի, Բորիս Աբլինին
* Կինորեժիսորներ` Բորիս Աբլինին, Սերգեյ Օլիֆիրենկո
* Բեմադրող նկարիչ` Ելենա Բոգոլյուբովա
* Կինոօպերատոր` Վլադիմիր Սիդորով
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր` Սերգեյ Օլիֆիրենկո
* Հնչյունային օպերատոր։ Վլադիմիր Կուտուզով
* Խմբագիր` Նատալյա Աբրամովա
* Դերերը հնչյունավորել են`
** Մարգարիտա Կորաբելնիկովա` Բիբիգոն
** Ալեքսանդր Օչերետյանսկի` սարյակ (լուսագրերում նշված է` «Ա. Օչարետյանսկի»)
** Տատյանա Շատիլովա
** Նինա Շմելկովա
* Տիկնիկները և դեկորները պատրաստել են`
** Վլադիմիր Աբբակումով
** Վիկտոր Գրիշին
** Նատալյա Բարկովսկայա
** Նատալյա Գրինբերգ
** Պավել Գուսև
** Սվետլանա Զնամենսկայա
** Ալեքսանդր Գորբաչով
** Միխայիլ Կոլտունով
** Վալենտին Լադիգին
** Օլեգ Մասաինով
** Նինա Մոլևա
* Գալինա Ֆիլիպպովա
** Վալերի Պետրով
** Մարինա Չեսնոկովա
** Ալեքսանդր Շիրչկով
** Սեմյոն Էտլիզ
* Նկարահանող խմբի տնօրեն` Գրիգորի Խմարա

## Պարգևներ
*1982-Հինգերորդ համամիութենական կինոփառատոն (Տալլին)-«Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի երկրորդ մրցանակ` «Բիբիգոն», «Իվաշկան պիոներական պալատից», «Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը», «Վագրիկն արևածաղկի վրա», «Խալիֆ արագիլը» մուլտֆիլմերի ծրագրի համար։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Սարյակի անվանակոչության դրվագում (հունիսի 4-ին) նվագարկիչից հնչում է Գարրի Տիերնիի «Ռիո-Ռիտա» կոմպոզիցիան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* «Բիբիգոն». Կադրեր մուլտֆիլմից
* 

Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Լուսինե Զաքարյանի տուն-թանգարան

**Լուսինե Զաքարյանի տուն-թանգարան**, հայ երգչուհի, Կոմիտասի, հայ հոգևոր երգերի ու տաղերի կատարող Լուսինե Զաքարյանին նվիրված թանգարան Երևանում։ Բացվել է 2019 թվականի հունիսի 1-ին՝ երգչուհու ծննդյան 82-րդ տարելիցի օրը։ Թանգարանը բացվել է Կողբացի փողոցի 42/3 հասցեում գտնվող այն բնակարանում, որտեղ ապրել է երգչուհին։ Բնակարանը կահավորվել է այնպես, ինչպես այն ժամանակ, երբ Լուսինե Զաքարյանն ամուսնու` Խորեն Պալյանի հետ բնակվել է այդ բնակարանում։

## Պատմություն
Լուսինե Զաքարյանի և Խորեն Պալյանի տուն-թանգարանի ստեղծման աշխատանքները սկսվել են 2016 թվականին Պալյան ընտանիքի նախաձեռնությամբ։ Բնակարանը, որտեղ արվեստագետներն ապրել են 1968-2007 թվականներին տուն-թանգարանի վերածելու Խորեն Պալյանի ցանկությունն իրագործել է նրա եղբորորդին՝ բժիշկ Րաֆֆի Պալյանը, որի ֆինանսավորմամբ 2018 թվականին իրականացվել են վերանորոգման աշխատանքները։ 2019 թվականին Վեհափառ Հայրապետ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ կաթողիկոսի ֆինանսական աջակցությամբ սկսվել են տուն-թանգարանի ցուցադրական աշխատանքները։

Ցուցադրության համակարգման և ձևավորման աշխատանքները իրականացվել են «Քվադրում» ճարտարապետական արվեստանոցի աջակցությամբ։ Հյուրասենյակը վերստեղծվել է այնպես, ինչպես եղել է Լուսինե Զաքարյանի և Խորեն Պալյանի կենդանության օրոք։ Թանգարանի հավաքածուի համալրման, հաշվառման, վերականգնման, թվայնացման և այլ աշխատանքներում աջակցել են Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը, Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի, Հայաստանի պատմության թանգարանները, Հայաստանի ազգային արխիվը, Հայաստանի հանրային հեռուստատեսությունը և Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում ներկայացված են Լուսինե Զաքարյանի և նրա ամուսնու` բանասեր, շարականագետ, մանկավարժ, ծիսագետ և երգիչ Խորեն Պալյանի անձնական իրերը, փաստաթղթերն ու նոտաները, նամակներ, գրադարանը և այլ ցուցանմուշներ՝ ամուսնական համատեղ կյանքի ընթացքում նրանց գործածած իրեր, հագուստ, անձնական պարագաներ, ափսեներ, բաժակներ, բազկաթոռներ։ Հուշային սրահից բացի, թանգարանում կա կամերային համերգներ, հանդիպումներ կազմակերպելու սենյակ։

## Պատկերասրահ

Lusine Zakaryan House-Museum (2).jpg|Լուսինե Զաքարյանի հուշատախտակը Երևանի Եզնիկ Կողբացի 42/3 հասցեում, որտեղ երգչուհին ապրել է 1968-1992 թվականներին
Lusine Zakaryan House-Museum (1).jpg|Թանգարանի ներքին հարդարանքներ
Lusine Zakaryan House-Museum (6).jpg|Թանգարանի ներքին հարդարանքներ
Lusine Zakaryan House-Museum (8).jpg|Թանգարանի այցելուները


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լուսինե Զաքարյան

Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2019 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Հայաստանում
Վլադիմիր Ստարիկով

**Վլադիմիր Ստարիկով** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լենինգրադի ադմիրալ Ս․ Մակարովի անվան բարձրագույն ինժեներական ծովային ուսումնարանը (1970) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան (1984)։ Տիրապետում է անգլերեն, սերբերեն և խորվաթերեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1984 թվականից։

*1992-1997 թվականներին՝ Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
*1997-1998 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի գլխավոր խորհրդական
*1998-2002 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2002 թվականի հուլիսի 26-ից-2007 թվականի հուլիսի 27-ը՝ Գայանայում և Տրինիդադ և Տոբագոյում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1993 թվականի հունիսի 2)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի մարտի 5)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի ռազմաքաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Ջազի միջազգային օր

[thumb|Ջազային երաժիշտների ֆլեշմոբ [Քյոլնում, նվիրված ջազի միջազգային օրվա առաջին միրջոցառմանը 2012թվականին]]
**Ջազի միջազգային օր**,  ամենամյա միջոցառում, որը կազմակերպվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ի կողմից։ Ըստ միջոցառումը հիմնադրողների՝ տոնի նպատակը «ջազի դերի մասին միջազգային հանրության իրազեկման մակարդակի բարձրացումն է՝ որպես հանրության  միջև խաղաղությանը, համերաշխությանը և երկխոսությանը նպաստող ուժ»։ Ջազի միջազգային օրը նշվում է ապրիլի 30–ին, 2012 թվականից ի վեր։

Տոնի մասին հայտարարվել է  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր կոնֆերանսին ժամանակ՝ 2012 թվականի նոյեմբերին։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Իրինա Բոկովան և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի  դեսպան Հերբերթ Հենքոքը  բացեցին Փարիզում  առաջին միջազգային ջազի օրը։

2017 թվականի հոկտեմբերին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ–ն  պաշտոնապես հայտարարեց, որ Սանկտ Պետերբուրգը (Ռուսաստան) և Սիդնեյը (Ավստրալիա) կնշանակվեն ընդունող քաղաքներ համապատասխանաբար  2018 և 2019 թվականներին։ Ջազի միջազգային օրը Սանկտ Պետերբուրգում նշվել է  ապրիլի 28-ից մինչև ապրիլի 30-ը և իր մեջ ներառել է  ուսուցողական ծրագրեր և  համերգ  Մարիինյան թատրոնի երկրորդ բեմում՝ հանրահայտ երաժիշտների մասնակցությամբ։
## Ծանոթագրություններ

*Российская газета: ''Как в Москве и Париже отметят Международный день джаза''
*Международный день джаза (30 апреля)
*RIA.ru: ''Международный день джаза''
*Международный день джаза
*Послание Генерального директора ЮНЕСКО Г-жи Ирины Боковой по случаю Международного дня джаза
*Генеральный директор ЮНЕСКО Ирина Бокова и Посол Доброй воли ЮНЕСКО Херби Хэнкок объявили о проведении 4-го ежегодного празднования Международного дня джаза
*''Saint Petersburg and Sydney selected as International Jazz Day Global Host Cities''
*''Education program'' 
## Արտաքին հղումներ
* 30 April, International Jazz Day (UNESCO)
* International Jazz Day

Կատեգորիա:Ջազ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Ապրիլի տոներ
Ֆրանչեսկո Մորոնե

**Ֆրանչեսկո Մորոնե** (իտալերեն՝ **Francesco Morone**, ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, որ հիմնականում գործել է իր հայրենի Վերոնա քաղաքում։ Վերոնացի մեկ այլ նկարչի՝ Դոմենիկո Մորոնեի որդին էր։ Իտալացի նկարիչ և արվեստաբան-պատմիչ Ջորջո Վազարին նշանավոր նկարիչների, քանդակագործների, ճարտարապետների կենսագրություններն ամփոփող իր գրքում գովաբանում է Վերոնայի Սանտա Մարիա ին Օրգանո (*Santa Maria in Organo*) եկեղեցու ավանդատան գմբեթի պատկերազարդման նպատակով Ֆրանչեսկոյի արած որմնանկարները (1505-1507 թթ.): Վերջինս այդ նույն եկեղեցում նկարազարդել է նաև երգեհոնի փեղկերը։ Արվեստի որոշ պատմաբաններ գտնում են, որ վերոնացի նկարիչ Պաոլո Կավացոլան եղել է Ֆրանչեսկոյի աշակերտը, ուրիշների կարծիքով էլ Պաոլոն աշխատել է որպես Ֆրանչեսկոյի ընտանիքի անդամներից մեկի օգնական։

## Ստեղծագործությունների ընտրանի
**Տիրամայրը Մանկան հետ*, Պինակոտեկա դի Բրերա (Pinacoteca di Brera), Միլան
**Տիրամայրը Մանկան հետ*, Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն
**Սամսոն և Դալիլա*, Պոլդի Պեցցոլի թանգարան (*Museo Poldi Pezzoli*), Միլան
*Վերոնայի Սանտա Կիարա եկեղեցու որմնանկարները

## Գրականություն
* C. Del Bravo, *Sul seguito veronese di A. Mantegna e Francesco Morone* in "Paragone", 1962
* S. Marinelli in *La pittura nel Veneto. Il Quattrocento*, a cura di M. Lucco, Milano 1990, pp.&nbsp;641–653 e 760-761
* *Mantegna e le arti a Verona 1450 - 1500*, catalogo della mostra a cura di S. Marinelli e P. Marini, Venezia 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.artcyclopedia.com/artists/morone_francesco.html|F. Morone su Artcyclopedia
* http://www.andreamantegna2006.it/ita/verona/presentazione.html|Mantegna e le arti a Verona tra 400 e 500 (presentazione della mostra)
* «Սամսոն և Դալիլա»-ն՝ Museo Poldi-Pezzoli-ում
*

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Երկու դարի արանքում

«**Երկու դարի արանքում**», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից՝ գրված 1917 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1917 թվականի հունվարի 15-ին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №261-ում պահվում է մեկ ինքնագիր։ Ստեղծագործությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1934 թվականին՝ Հովհաննես Թումանյանի «Գեղարվեստական երկեր» գրքի 127-րդ էջում, այնուհետև տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 529-րդ էջում։

Ստեղծագործությունը տպագրվում է Թումանյանի Երկեր լիակատար ժողովածուի երկրորդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ