Վիեննայի տրամվայ

**Վիեննայի տրամվայի ցանց** (), տրամվայների ցանց, որը հանդիսանում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի հասարակական տրանսպորտի կարևորագույն ճյուղը։ Այն շահագործվում է 1865 թվականից։ Սկզբանական շրջանում գործել է որպես ձիաքարշ տրամվայ։ 1897 թվականից աստիճանաբար սկսվել է տրամվայի էլեկտրաֆիկացման գործընթացը։ Ցանցի զարգացումը սկսվել է 20-րդ դարի 1920-ական թվականների վերջում և 1930-ական թվականների սկզբին։ Այդ ժամանակ գծերի երկարությունն ու ցանցի խտությունը փոքրանում է, ինչը կապված էր առավել ծանրաբեռնված հատվածներում տրամվայը մետրոպոլիտենով փոխարինելու հետ։

Վիեննայի տրամվայի ցանցը հանդիսանում է քաղաքապետարանին պատկանող «Wiener Linien» ընկերությանը, որը շահագործում է նաև քաղաքի մետրոպոլիտենն ու ավտոբուսային ցանցը։ 2015 թվականին վիեննական տրամվայը տեղափոխել է 298.0 միլիոն ուղևոր և ուղևորափոխադրումների ցուցանիշով հանդիսանում է քաղաքային տրանսպորտի առաջատարը՝ առաջ անցնելով նույնիսկ մետրոպոլիտենին։

## Շարժակազմ
thumb|280px|աջից|A տեսակի ցածրահատակ տրամվայ
thumb|280px|աջից|B տեսակի տրամվայ
thumb|280px|աջից|A<sub>1</sub> տեսակի տրամվայ
thumb|280px|աջից|B<sub>1</sub> տեսակի տրամվայը Հերլնես կայարանում
9, 10, 18, 30, 33, 38, 41, 42 երթուղիներում շահագործվում են մատորային և քարշակային հին տեսակի բարձրահատակ վագոններ։ Մնացած բոլոր երթուղիները զինված են մասամբ հին տեսակի, մասամբ էլ A տեսակի ցածրահատակ ժամանակակից տրամվայներով։

### Գծերում շահագործվող վագոնները 2012 թ.-ի դրությամբ

#### Հին տեսակի շարժիչային տրամվայ
* E1 տեսակ
** 145 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 338),
** արտադրման թվականներ՝ 1966-1976,
** նստատեղերի քանակ՝ 40,
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 65:
* E2 տեսակ
** 121 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 122),
** արտադրման թվականներ՝ 1978-1990,
** նստատեղերի քանակ՝ 44, 
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 58:

#### Հին տեսակի կցավագոններով տրամվայ
* C3 տեսակ
** 40 вагона (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 190), 
** արտադրման թվականներ՝ 1959-1962
** նստատեղերի քանակ՝ 32, 
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 43:
* C4 տեսակ
** 72 вагона (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 73),
** արտադրման թվականներ՝ 1974-1977, 
** նստատեղերի քանակ՝ 31,
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 43:
* C5 տեսակ
** 116 վագոն (առավելագույն քանակը Վիեննայում՝ 117),
** արտադրման թվականներ՝ 1978-1990,
** նստատեղերի քանակ՝ 32,
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 39:

### Ցածրահատակ արևային տրամվայ
* A տեսակ
** 51 վագոն,
** արտադրման թվականներ՝ 1995-2006, 
** նստատեղերի քանակ՝ 42, 
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 94:
* A1 տեսակ
** 80 վագոն,
** արտադրման թվականներ՝ 2006- 
** նստատեղերի քանակ՝ 42, 
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 94:
* B տեսակ
** 101 վագոն,
** արտադրման թվականներ՝ 1995-2005, 
** նստատեղերի քանակ՝ 66, 
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 143:
* В1 տեսակ
** 63 վագոն,
** արտադրման թվականներ՝ 2009- ,
** նստատեղերի քանակ՝ 66,
** կանգնելու տեղերի քանակ՝ 143:

### Տրամվայների պարկեր (կայանատեղիներ) 2013թ.-ի դրությամբ
thumb|280px|աջից|Ֆավորիտեն դեպո

* Ֆավորիտեն դեպո () (երթուղիներ՝ D, O, 1, 6, 18, 67, 71, VRT)
** Զիմերինգ պարկ() (երթուղիներ՝ 6, 71)
* Ֆլորիդսդորֆ դեպո () (երթուղիներ՝ 2, 5, 25, 26, 30, 31, 33)
** Բրիգիտենաու պարկ () (երթուղիներ՝ 2, 5, 33)
** Կագրան պարկ () (երթուղիներ՝ 25, 26)
* Հերնալս դեպո () (երթուղիներ՝ D, 1, 9, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 44)
** Գյուրթել պարկ () (երթուղիներ՝ D, 1, 37, 38, 40, 41, 42)
* Ռուդոլֆշեյմ դեպո () (երթուղիներ՝ 2, 5, 9, 10, 18, 46, 49, 52, 58, 60, 62)
** Օտտակրինգ պարկ () (երթուղիներ՝ 2, 10, 46, 49)
** Սպեյզինգ պարկ () (երթուղիներ՝ 10, 58, 60, 62)

## Երթուղիներ
2013 թվականի դրությամբ Վիեննայում գործում է տրամվայի 30 երթուղի։ Երթուղիների համարակալումը խառն է (թվեր և տառանշումներ), տեղանվանական սկզբունքով։ Երթուղիները բաժանված են շրջանաձև (1-ից 18), շառավղային (25-ից 71) և տրամագծային (լատիներեն այբուբենի A տառից Z, ներկայում՝ D և O): Այսպիսի համարակալման հիմք է հանդիսացել այնպիսի դասավորությունը, որը կրկնում է քաղաքի շառավղա-շրջանային կառուցվածքը՝ ներառյալ Ռինգշտրասեն, կենտրոնը և քաղաքային նախկին պարիսպների տեղում գտնվող շրջանակով անցնող ծառուղիները և Գյուրտելից մինչև Հարավային կայարան և մինչև Ֆլորիդսդորֆեր կամուրջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տրանսպորտը Ավստրիայում
Կատեգորիա:Տրանսպորտը Վիեննայում
Վիեննայի տրամվայ