Մեծ հարձակում

**Մեծ հարձակում** (), Քեմալական պատերազմի ամենամեծ և վերջնական ռազմական գործողությունը, որը մղվել է Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի կառավարությանը հավատարիմ թուրքական զինված ուժերի և Հունաստանի թագավորության միջև՝ ավարտելով հույն-թուրքական պատերազմը։ Հարձակումը սկսվել է 1922 թվականի օգոստոսի 26-ին Դումլուփընարի ճակատամարտով։ Թուրքերը, որպեսզի սկսեն հարձակումը, հավաքագրել են մոտ 98,000 մարդ, որը պատերազմի սկզբից ի վեր ամենամեծ թիվն էր, մոտավորապես 130,000 մարդուց բաղկացած հունական բանակի դեմ։ Օգոստոսի 31-ից մինչև սեպտեմբերի 9-ը ռազմաճակատը 300 կմ (190 մղոն) էր, քանի որ հունական զորքերը նահանջում էին։ Թուրքական բանակը չուներ մոտորավորված տրանսպորտային միջոցներ. նրա ուժերը բաղկացած էին հետևակային և հեծելազորային ստորաբաժանումներից, իսկ նյութատեխնիկական աջակցությունը ապահովվում էր եզների համար նախատեսված սայլերի վրա հիմնված մատակարարման համակարգով։

Թուրքական զորքերը սեպտեմբերի 9-ին՝ գրավելով Իզմիրը, հասել են ծովի մոտ։ Գործողությունն ավարտվել է 1922 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ Էրդեքի և Բիգայի գրավմամբ։ Կործանարար պարտությունը մեծ դժգոհություն է առաջացրել հունական բանակում և ընդհանուր մարտական ​​ոգու անկում, ինչը հանգեցրել է մարտը շարունակելու անկամության։ Բացի այդ, բազմաթիվ հունական դիվիզիաներ շրջապատվել և ոչնչացվել էին որպես արդյունավետ մարտական ​​ստորաբաժանումներ, ինչը նշանակում էր, որ հունական բանակը կորցրել էր իր հարձակողական կարողությունները և անկարող էր կազմակերպել վերահսկվող նահանջ, ինչը հանգեցրել է բազմաթիվ հույն ռազմագերիների։

## Առաջխաղացում
Հարձակումը սկսվել է Դումլուփընարի ճակատամարտով, որտեղ թուրքական բանակը չորս օրվա ընթացքում պարտության է մատնել հունական բանակին՝ հարթելով ճանապարհը արագ հարձակման համար։ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի՝ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի զորքերին տրված հրամանից հետո թուրքական բանակի հիմնական մասը սկսել է շարժվել դեպի Իզմիր, իսկ երկրորդական ուժերը սկսել են շարժվել Էսքիշեհիրից դեպի Բուրսա։ Օգոստոսի 29-ին Փոքր Ասիայում հունական զորքերի գլխավոր հրամանատար Նիկոլաոս Տրիկուպիսը հանձնվել է։ Սեպտեմբերի 7-ին Այդընը, Գերմենջիքը և Քուշադասըն անցել են թուրքական վերահսկողության տակ։ Սեպտեմբերի 16-ին վերջին հույն զորքերը լքել են Չեշմեն, իսկ երկու օր անց հունական III կորպուսը լքել է Էրդեքը։

Բրիտանական շտաբի պետը իր հիացմունքն է հայտնել թուրքական ռազմական գործողության նկատմամբ։

## Պատկերասրահ

File:Turkish cavalry during mopping‐up operation 1922.jpg|alt=Cavalry galloping|Թուրքական հեծելազորը մաքրման գործողության ժամանակ
File:Turkish infantry in trench.jpg|alt=Soldiers in a trench, with one looking in a different direction|Թուրքական հետևակը խրամատում
File:Turkish V Cavalry Corps.jpg|alt=Large group photo, with a dog in front|Ֆահրեթթին Ալթայը և V հեծելազորային կորպուսի սպաները
File:Greek soldiers retreat, 1922.jpeg|alt=Soldiers marching down a road|Հույն զինվորները նահանջում են
File:Turkish village burned down.jpg|alt=Burning buildings, with residents watching|Գյուղ, որը նահանջող հույն զորքերը այրել են
File:Turgutlu inspection of the burned town.JPG|Թուրգութլուի այրված քաղաքի զննում մի խումբ պաշտոնյաների և լրագրողների կողմից
File:Greek POW officers 1922.jpg|alt=Large group photo of men in uniform|Հույն ռազմագերի սպաներ Անկարայում
File:Atatürk in Kocatepe before the start of the Great Offensive, August 30, 1922.jpg|Մուստաֆա Քեմալ փաշան Աֆյոնքարահիսարի Քոջաթեփե բլրի վրա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի անկախության պատերազմ
Կատեգորիա:1922 Հունաստանում
Կատեգորիա:Հունաստանի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Թուրքիայում
Կատեգորիա:Հունաստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Հույն-թուրքական պատերազմ (1919-1922)