Ցինիկ ռեալիզմ

մինի|Յուե Մինցզյունի քանդակային կոմպոզիցիան Վանկուվերում
**Ցինիկ ռեալիզմ,** ժամանակակից շարժում չինական արվեստում՝ առավելապես արտահայտված գեղանկարչության ձևով։ Ծագել է 1980-ական թվականների վերջում Պեկինում։ Համարվում է ժամանակակից չինական արվեստի առաջին ինքնուրույն ուղղությունը և ամենահայտնի շարժումներից մեկը մայրցամաքային Չինաստանում։

Ցինիկ ռեալիզմը ձևավորվել է չինացի նկարիչների անհատական արտահայտման ձգտման արդյունքում՝ որպես հակազդեցություն մշակութային հեղափոխությունից ի վեր գոյություն ունեցող կոլեկտիվ մտածողությանը։ Գլխավոր թեմաները կենտրոնացած են սոցիալ-քաղաքական հարցերի և իրադարձությունների վրա՝ սկսած 1911 թվականի Չինական հեղափոխությունից մինչև մեր օրերը։ Ստեղծագործությունները ներկայացնում են հումորային և պոստիրոնիկ հայացք իրականության ընկալման և այն ճանապարհի մեկնաբանման վրա, որն անցել է չինական հասարակությունը՝ կոմունիզմի ի հայտ գալուց մինչև երկրի արդիականացում և արդյունաբերականացում։

## Ծագում
1990-ական թվականների սկիզբը Չինաստանի համար դարձավ արագ զարգացման շրջան, որը մեծապես պայմանավորված էր հասարակության ժողովրդավարացմամբ և տնտեսության ազատականացմամբ։ Նոր ժամանակաշրջանը վերջ դրեց նախկինում գոյություն ունեցող խիստ կարգավորված սոցիալիստական համակարգին, որը ժխտում էր անհատին՝ գերադասելով կոլեկտիվ մտածողությունը։ Բարեփոխումները որոշակի ազատություն տվեցին չինական հասարակությանը և նպաստեցին ժամանակակից չինական արվեստի համեմատաբար ազատ զարգացմանը։

Սակայն ձևավորման ճանապարհը հեշտ չէր։ 1989 թվականին Չինաստանում փորձ կատարվեց կազմակերպելու առաջին ավանգարդ արվեստի ցուցահանդեսը՝ Պեկինի Ազգային պատկերասրահի հիման վրա։ Արվեստում ազատամիտ դրսևորումները չստացան իշխանությունների հավանությունը, և ցուցահանդեսը ցրվեց։ Սա, իր հերթին, արգելված չինացի նկարիչներին դարձրեց հայտնի և պահանջված արտասահմանյան հավաքորդների շրջանում։

Շուտով ցինիկ ռեալիզմի ոճով ստեղծված աշխատանքները ձեռք բերեցին համաշխարհային ճանաչում։ Չինաստանի իշխանությունները փոխեցին իրենց դիրքորոշումը և, չնայած ստեղծագործությունների գաղափարական քննադատական բովանդակությանը, աջակցություն հայտնեցին արվեստի շուկային՝ հաշվի առնելով կայուն արժույթ ստեղծելու հեռանկարները և միջազգային հեղինակության բարձրացումը։ Այսպիսով, ժամանակի ընթացքում ցինիկ ռեալիզմը վերափոխվեց ապստամբ արվեստից՝ յուրօրինակ ազգային արտադրանքի, և դարձավ սոցիալիստական համակարգի մի մաս՝ նպաստելով չինական մշակույթի տարածմանը ժամանակակից արվեստի միջազգային շուկայում։

## Ձևեր
Ի տարբերություն սոցիալիստական ռեալիզմի, որը փառաբանում էր քաղաքական իրադարձությունները և Չինաստանի պատմության կարևոր անկյունաքարերը, ցինիկ ռեալիզմը ներկայացնում է սառնասրտորեն իրատեսական վերաբերմունք երկրում տեղի ունեցող գործընթացների նկատմամբ՝ ընդգծելով այն հոգեբանական հակամարտությունը, որը ծագեց մարդկանց գիտակցության մեջ՝ երկրի կոմունիստական ուղուց դեպի ավելի ազատական զարգացում անցնելու արդյունքում։ Նկարիչների հիմնական մեթոդը ոչ թե անհեթեթության ուղղակի պատկերումն էր, այլ իրականության որոշ տարրերի դիտավորյալ աղավաղումը՝ շրջապատող կյանքի ընդհանուր անհեթեթությունը արտահայտելու նպատակով։

Ցինիկ ռեալիզմը ժառանգել է չինական սոցիալիստական ռեալիզմի հիմնական մեթոդները։ Օրինակ՝ կապույտ երկինքը և մաքուր ջուրը, որոնք սոցիալիստական ռեալիզմում խորհրդանշում էին խաղաղություն և հանգստություն, ցինիկ ռեալիզմի ստեղծագործություններում օգտագործվում են որպես ֆոն՝ հակադիր իրականություն պատկերելու համար։

## Հիմնադիրներ
Ցինիկ ռեալիզմի ձևավորման ակունքներում կանգնած էին երեք չինացի նկարիչներ՝ Յուե Մինջյունը (ծն. 1966), Յան Շաոբինը (ծն. 1961) և Վան Ծինսունը (ծն. 1963), որոնք բոլորը ծագումով Պեկինի հայտնի Յուանմինյուան այգու արվեստագետների համայնքից էին։ Նրանց կողմից ձևավորված գեղարվեստական ոճը չընդունվեց պետական մակարդակով. նկարիչները մեղադրվեցին արևմտամետության մեջ և զրկվեցին հայրենիքում իրենց գործերը ցուցադրելու և վաճառելու հնարավորությունից։ Նրանց ստեղծագործությունները, որոնք հասան Արևմուտք, արվեստաբանների կողմից հիմնականում ընկալվեցին որպես քաղաքական բողոքի արտահայտություն, ինչը բավականին արագ ապահովեց նրանց ճանաչելիությունը։

## Հայտնի ներկայացուցիչներ
Ցինիկ ռեալիզմի ամենահայտնի ներկայացուցիչը Յուե Մինջյունն է։ Նրա բոլոր աշխատանքներում կերպարների դեմքին պատկերված է ծիծաղող արտահայտություն, որը հանդես է գալիս որպես բռնության և խոցելիության խորհրդանիշ։ Նրա ստեղծագործություններից կարելի է առանձնացնել՝ «Արեգակ», «Հրաձգություն», «Չշարժվես», «Կենդանաբանական այգի», «Տանգո», «Անծայր գիտակցության ծով», «Երկինք, կենդանի, մարդ», «Աղբի լեռ», «Ոսկե պտուղներ», ինչպես նաև «Կապ», «Դիմանկար», «Աղբանոց» շարքերը և «Հիշողություն» քառակառուցվածքը։

Ֆան Լիժունը հայտնի է «Մերկ գլուխներ» շարքով, որտեղ նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման անհատականության չափազանցված կորուստն է։ Նա իր գործերին անվանում չի տալիս, այլ պարզապես համարում է կամ նշում ստեղծման ամսաթիվը։

Ֆան Լիծյունը հայտնի է «Մերկ գլուխներ» շարքի բազմաթիվ աշխատանքներով։ Նրա ստեղծագործության մեջ կարմիր թելի պես անցնում է անհատականության չափազանցված կորուստի թեման։ Նա իր գործերին անուններ չի տալիս, այլ պարզապես համարակալում է կամ նշում դրանց ստեղծման ամսաթիվը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստ ըստ ժամանակաշրջանի
Կատեգորիա:Արվեստ ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Արվեստ և քաղաքականություն
Կատեգորիա:Արվեստագետներ ըստ ժամանակաշրջանի
Կատեգորիա:Արվեստի ոճեր
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Կատեգորիա:Չինաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքականություն