Blue Origin NS-31

**Blue Origin NS-31**, միջուղեծրային թռիչք, որը իրականացվել է «Blue Origin» ամերիկյան մասնավոր ավիատիեզերական ընկերության կողմից «New Shepard» տիեզերական տուրիզմի ծրագրի շրջանակներում։ Թռիչքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի ապրիլի 14-ին և տևել է 10 րոպե 21 վայրկյան։

Թռիչքի բոլոր ուղևորները եղել են կանայք։ Այն կազմակերպել է լրագրող Լորեն Սանչեսը, որը «Blue Origin»-ի հիմնադիր Ջեֆ Բեզոսի նշանածն է (եղել հետագայում նրանք ումուսնացել են)։ Նրա հետ թռիչքին մասնակցել են երգչուհի Քեթի Փերին, ակտիվիստ Ամանդա Նգուենը, օդատիեզերական ինժեներ և ձեռնարկատեր Այշա Բոուն, կինոպրոդյուսեր Քերիեն Ֆլինը, CBS News-ի ռադիոհաղորդավար Գեյլ Քինգը:

NS-31 առաքելությունը իր խորհրդանշական նշանակության պատճառով լայնորեն արժանացել է լրատվամիջոցների ուշադրությանը, քանի որ դա առաջին ամբողջովին կանանց թռիչք է եղել տիեզերք այն պահից հետո, երբ խորհրդային տիեզերագնաց Վալենտինա Տերեշկովան դարձել է առաջին կինը, որը 1963 թվականին «Վոստոկ 6» տիեզերանավով միայնակ եղել է տիեզերքում։ 

Ընդհանուր առմամբ, թռիչքը ընդունվել է հիմնականում բացասական արձագանքով։

## Առաքելություն
Վեց հոգուց բաղկացած առաքելությունը «Blue Origin»-ի New Shepard տիեզերական տուրիզմի ծրագրի տասնմեկերորդ ենթաուղեծրային տիեզերական թռիչք եղել։ Ծրագիրն օգտագործել է հեռակառավարվող հրթիռներ՝ ուղևորներով պարկուճը ենթաուղեծրային տարածք բարձրացնելու համար։

Ուղևորների թվում են եղել լրագրող Լորեն Սանչեսը, երգչուհի Քեթի Փերին, CBS-ի հաղորդավարուհի Գեյլ Քինգը, իրավապաշտպան  Ամանդա Նգուենը, NASA-ի ավիատիեզերական ինժեներ Աիշա Բոուն, կինոպրոդյուսեր Քերիան Ֆլինը։ Նգուենը նախկինում պատրաստվել է տիեզերագնաց դառնալ, սակայն սեռական բռնության ենթարկվելուց հետո իր գործունեությունը փոխել է կենտրոնացել ակտիվիզմի վրա։ Նրանց մասնակցության մասին հայտարարվել է 2025 թվականի փետրվարի 27-ին։ Խմբի կազմավորման գործում մեծ դեր է ունեցել Լորեն Սանչեսը։

Թռիչքի համար հատուկ կանանց համար նախագծված նոր տիեզերական հագուստները ստեղծվել են «Monse» նորաձևության տանը, որի հիմնադիրները նախկինում աշխատել են Օսկար դե լա Ռենտայի կողմից հիմնած նորաձևության տանը։ «NS-31» առաքելությունը դարձել է առաջին թռիչքը միայն կանանց մասնակցությամբ այն բանից հետո, երբ 1963 թվականին խորհրդային տիեզերագնաց Վալենտինա Տերեշկովան «Վոստոկ 6» մենաթռիչքով դարձավ առաջին կինը տիեզերքում։

Այդ թռիչքի արդյունքում Նգուենը դարձել է ծագումով վիետնամցի առաջին կինը, իսկ Բոուն՝ առաջին բահամացի մարդը, որոնք թռել են տիեզերք։

Թռիչքը սկսվել է Տեխաս նահանգի Էլ Պասո քաղաքից հարավ-արևելք գտնվող «Blue Origin»-ի մեկնարկային հրապարակից՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին, UTC ժամանակով 13:30։ Այն տևել է 10 րոպե 21 վայրկյան, այդ թվում՝ մի քանի րոպե ուղևորների համար անկշռության վիճակում, երբ պարկուճն անցել է Կարմանի գիծը։

Թռիչքի ժամանակ Փերին երգել է Լուի Արմսթրոնգի «What a Wonderful World» երգի մի մասը, ձեռքին պահել է թուղթ՝ իր առաջիկա «The Lifetimes Tour»-ի երգերի ցանկով։ Նա իր հետ  տիեզերք է տարել երիցուկ, որը նրան հիշեցրել է իր դստեր մասին, որի անունը՝ Դեյզի է՝ անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «երիցուկ»։

Թռիչքի մեկնարկին ներկա են եղել Քլոե Քարդաշյանը, Քրիս Ջենները, Օփրա Ուինֆրին և Մեյ Ջեմիսոնը և այլ հայտնի մարդիկ։

Թռիչքից 10 րոպե 21 վայրկյան անց տիեզերանավը հաջողությամբ վայրէջք է կատարել Չիուաուա անապատում, որտեղ նրանց դիմավորել է Ջեֆ Բեզոսը։

## Արձագանքներ
Առաքելությունը հիմնականում բացասական արձագանքներ է ստացել։ Որոշ մեկնաբաններ քննադատել են թռիչքը որպես ֆեմինիստական ձեռքբերում ներկայացնելու փորձը, նշելով, որ դա Բեզոսի կողմից Հանրապետական թեկնածուներին արված քաղաքական նվիրատվություն է։

Մոիրա Դոնեգանը քննադատել է առաքելությունը՝ շեշտը դնելով արտաքին տեսքի վրա, այլ ոչ թե էական նվաճումների։

Հասարակական գործիչներ Լիլի Ալենը, Միկիտա Օլիվերը, Էմիլի Ռատակովսկին և Օլիվիա Մաննը, քննադատել են թռիչքը որպես թանկարժեք ժամանցային միջոցառում, այլ ոչ գիտական առաքելություն՝ տնտեսական լարվածության ժամանակաշրջանում։

Էմի Շումերը, Օլիվիա Ուայլդը, Կեշան և  «Վենդի'ս Ինթերնեշնլ» միջազգային արագ սննդի ռեստորանների ցանցը սոցիալական ցանցերում հրապարակել են հումորային գրառումներ։

Քննադատությունների շարքում է եղել նաև Քեթի Փերրիի թռիչքի մասնակցությունը։

Քննադատություններին մասնակցել է նաև տրանսպորտի նախարար Շոն Դաֆին, որը նշել է, որ ուղևորները չեն համապատասխանում տիեզերագնացների Դաշնային ավիացիոն վարչության պահանջներին: Դաֆիի քննադատությանը «Ars Technica» լրատվական և վերլուծական ինտերնետային հրատարակության լրագրող Էրիկ Բերգերը նշել է, որ «New Shepard»-ի ուղևորները վաղուց են ճանաչվել որպես տիեզերք ճանապարհորդողներ այդ վարչության կողմից։

Որոշ մեկնաբաններ բարձր են գնահատել առաքելության մասնակի կողմեր, իսկ ՆԱՍԱ-ի թոշակառու տիեզերագնաց Մայք Մասիմինոն ընդգծել է դրա ներուժը՝ տիեզերքի ուսումնասիրության նկատմամբ հանրային հետաքրքրություն առաջացնելու համար:

«Salon» ամերիկյան քաղաքականապես առաջադեմ և լիբերալ լրատվականի լրագրող Մելանի Մաքֆարլանդը հատուկ ընդգծել է Նգուենի ձեռքբերումը՝ որպես տիեզերք մուտք գործած առաջին վիետնամուհի։

Պատասխանելով քննադատություններին՝ Քինգը հայտարարել է, որ այս թռիչքը «ավելի մեծ բան է, քան մեկ մարդը կամ մեկ ընկերությունը» և հույս հայտնեց, որ մարդիկ կկարողանան տարանջատել այդ երկուսը։

Հարցազրույցներում Նգուենը նշել է, որ ինքը ոչ հարուստ է, ոչ էլ՝ հայտնի անձնավորություն, և ընդունել է այն խնդիրները, որոնք կապված են մեծ ռեսուրսներ սպառող տիեզերական ճանապարհորդության հետ՝ երկրի տնտեսական պայմանների ֆոնին։

Քեթի Փերրին «Ասսոշեյթեդ պրես»  ԱՄՆ–ի խոշորագույն տեղեկատու գործակալությանը ասել է, որ ինքը թռչում է բացառապես այն պատճառով, որ «դա կարևոր պահ է առևտրային տիեզերական թռիչքների ապագայի, ընդհանրապես մարդկության և կանանց համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Blue Origin’s New

Կատեգորիա:2025 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր