Պոլ Ալեքսիս

**Անտուան Ժոզեֆ Պոլ Ալեքսիս,** (, ), ֆրանսիացի լրագրող, վիպագիր, դրամատուրգ և արվեստի քննադատ է:

## Կենսագրություն
Էքս-ան-Պրովանսում իրավաբանական կրթություն ստանալուց հետո նա 1869 թվականին հաստատվում է Փարիզում, որտեղ մտերմանում է Զոլայի և նրա ընտանիքի հետ։ Նա համագործակցում է բազմաթիվ թերթերի հետ, որոնց թվում են L'Avenir national, La Cloche, Le Corsaire, Le Cri du peuple (Trublot կեղծանունով), Gil Blas, Le Journal, La Réforme, Le Récueil, Le Voltaire։ Նա հեղինակել է վեպեր, այդ թվում՝ Madame Meuriot, և նովելներ, որոնցից է La Comtesse-ը՝ նատուրալիստական ոճով, ինչպես նաև թատերական գործեր, որոնցից մի քանիսը գրել է Օսկար Մետենիեի հետ համատեղ։

Ժ.-Կ. Հյուիսմանսի, Անրի Սեարի, Գի դը Մոպասանի, Լեոն Էննիքի և Էմիլ Զոլայի հետ միասին նա մտնում էր «վեցերի խմբի» մեջ, որը նախաձեռնել էր Les Soirées de Médan-ը, հրատարակված 1880 թվականին։ Մոպասանը գրում է.

«Ամռանը մենք հավաքվում էինք Զոլայի մոտ՝ նրա Մեդանի կալվածքում։ Երկար ճաշերի երկար մարսումների ընթացքում (քանզի բոլորս էլ քաղցրասեր ու գուրմաններ էինք, իսկ Զոլան միայնակ ուտում էր երեք սովորական վիպասանի չափ), զրուցում էինք։ Նա մեզ պատմում էր իր ապագա վեպերի, գրական գաղափարների, ամեն տեսակ հարցերի վերաբերյալ իր կարծիքների մասին։ Որոշ օրեր ձուկ էինք որսում կարթով։ Այդ ժամանակ Էննիքը առանձնանում էր՝ Զոլայի մեծ հուսահատությամբ, քանի որ նա միայն հին կոշիկներ էր բռնում։ Ես մնում էի պառկած «Նանա» նավակի մեջ կամ ժամերով լողանում էի, մինչ Պոլ Ալեքսիսը թափառում էր անպարկեշտ մտքերով, Հյուիսմանսը ծխում էր սիգարետներ, իսկ Սեարը ձանձրանում էր՝ գյուղը հիմարություն համարելով»։

Փարիզի Կոմունայի ժամանակ Պոլ Ալեքսիսը եղել է 225-րդ ֆեդերատիվ գումարտակի գվարդիական, ապա՝ լեյտենանտ և 1873 թվականի հունվարի 29-ին 9-րդ ռազմական խորհուրդը նրան հեռակա դատապարտեց փաստացի վերահսկվող տարածքում աքսորի։ Երբ նա ներկայացավ դատարան, 3-րդ խորհուրդը 1875 թվականի մայիսի 5-ին արդարացրեց նրան։

Պոլ Ալեքսիսը Գուստավ Ֆլոբերի ջերմեռանդ երկրպագու էր և մի խումբ նկարիչների ավագ ընկերը, ինչպիսիք են՝ Ժորժ Սյորան, Օգյուստ Ռենուարը, ով իր հարևանն էր Փարիզում՝ Մոնմարտրում՝ Շատո դը Բրույաի Ժիրարդոն 13-րդ փողոցում։  Նրա դուստրը՝ Պոլը, պատկերված է վարպետի մի շարք կտավներում, այդ թվում՝ «Ընտանիքը» կամ «Զբոսանքից վերադարձը»՝ Բարնսի թանգարանում, Պոլ Սեզան (որի հայրը գնել էր նրա հորեղբայր Ֆելիքս Ալեքսիսի բանկը), Պոլ Սինյակ, Էդուար Մանե (որին նա պաշտպանել է 1873 թվականի L’Avenir national-ում հրապարակված իր հոդվածում)։ Նա սերում էր Էքսի ազնվական նոտարական ընտանիքից, հաստատված Էֆսում՝ 46 cour Mirabeau հասցեում՝ Սեզանի հետ մտերիմ կապերով։ Նա Էքս-ան-Պրովանսի քաղաքապետ Մոտտեի թոռն էր, ազգական՝ Կաստելանների, գեներալ դը Լավալետի (ամուսնացած Մարի Ալեքսիսի հետ, որը միջամտել էր նրա օգտին Փարիզի բարիկադների ժամանակ) և նկարիչներ Ժոզե Սիլբերի (Գոյրանների միջոցով), Էդուար Դյուկրոյի, եղբայրներ Լուի և Կազիմիր Ռեյմոնների, կոմս Ամեդե Արմանի (Գարդանի հանքերի հիմնադիրներից մեկը՝ մոր՝ Լեյդե դը Կորնիլոնի կողմից) հետ։ Նրա քույրը՝ Ժանն Ալեքսիսը, ամուսնացել էր Էռնեստ Դեսբիեֆի հետ (Սեն-Լուի շաքարի գործարան), և այդպիսով նա դարձել էր Դեսբիեֆների փեսա։ Նա դադարեցրել է իրավաբանական ուսումը և հրաժարվել է շարունակել 1481 թվականից Էքսում հաստատված նոտարական գործը՝ Փարիզ մեկնելով՝ գրականության մեջ իր բախտը փորձելու համար։ (PeyrotDesbiefAlexis արխիվներ)

Ժամանակակից զարգացման և իր դարաշրջանի բարքերի խորաթափանց քննադատ, Էմիլ Զոլայի մտերիմ համագործակիցը, Անրի Սեարը նրան անվանում էր «Զոլայի ստվեր»։ Նա «Trublot» ստորագրությամբ հոդվածներ էր գրում արվեստի և թատրոնի մասին՝ «ժողովրդական արգոտով» լի հումորով, հիմնականում Le Cri du peuple-ում, իր «À Minuit» ամենօրյա սյունակում։

Պոլ Սեզանը նրան պատկերել է մի քանի անգամ, որոնցից մի կտավում պատկերում է, թե ինչպես է վերջինս ընթերցում Էմիլ Զոլայի համար՝ «Պոլ Ալեքսիսի ընթերցումը Զոլայի մոտ» կտավում, ստեղծված 1869 թվականին՝ Փարիզում Զոլայի հետ իր առաջին հանդիպման հիշատակին։

Արվեստասեր Պոլ Ալեքսիսն ուներ հարուստ հավաքածու (58 կտավ՝ ըստ նրա մահից հետո՝ 1901 թվականի նոյեմբերին, Զոլայի ներկայությամբ կատարված գույքագրման), այդ թվում՝ Կարավաջոյի «Քարտախաղացողներ» վերնագրով աշխատանքը, որը գտնվում էր Էքս-ան-Պրովանսում՝ նրա տանը՝ Կուր Միրաբո 46 հասցեի առաջին հարկում, 14 աշխատանք, այդ թվում՝ Պոլ Սեզանի առնվազն 8-ը, այդ թվում՝ նատյուրմորտ, խնձորներ, «Քարտախաղացողներ» ստեղծագործության պատճենը, որը վարպետը նկարել էր նրա համար Էքսի Ժաս դը Բուֆանի առաջին հարկում 1891 թվականի փետրվարին, և Ադոլֆ Տաբարանի բնանկարներ, այդ թվում՝ գետափնյա տեսարան (Ալեքսիսի ընտանիքը Պյուիրիկարում ուներ սեփականություն և Էքսի Արկ գետի վրա ձգվող 8 հեկտար կալվածք), և «Արվեստանոցի անկյուն» կամ «Նատյուրմորտ զամբյուղով», որը հայտնի է նաև որպես «Խոհանոցի անկյուն պալիտրաով», 1891 թվական, որն այժմ գտնվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում։ Չորս կտավները Սեզանին նվիրաբերվել են 1892 թվականի սկզբին՝ Ժաս դը Բուֆան կատարած նրա այցելության ժամանակ։ Էքսում, որտեղ Պոլ Սինյակը հիանում էր (մինչև Սեն Տրոպեզում նրան միանալը), կար «Լ'Էստակ» նկարը, որը նկարիչը նրան նվիրել էր 1870 թվականին՝ Էդուարդ Մանեի մի քանի նկարներ, որոնց նա մեծ հարգանքի տուրք մատուցեց, ինչպես նաև Պոլ Սինյակի «Սեն Լուի կղզին... Կռունկը Սենի վրա, 1884» նկարը, որը ցուցադրվել է 1886 թվականի Փարիզի Լաֆիտ փողոց 1 հասցեում գտնվող Սալոնում։ Պոլ Ալեքսիսի ունեին վեց Սինյակ և վեց Սյորա... Ռենուար և այլն։ Նա օգնել է Վան Գոգին Մոնմարտրում կայացած ցուցահանդեսի ժամանակ՝ նախքան Արլ մեկնելը։ Ալեքսիսների ընտանիքը Արլում մի քանի տների սեփականատեր է. դրանք կառավարվում են Ֆրեդերիկ և Բեռնար Սուլեների կողմից, ովքեր նաև ղեկավարում են «Café de la Gare»-ը։ Պեյրո, Դեզբի, Ալեքսիսի արխիվներ։

Նա հաճախել է Կաֆե Գերբուա, արվեստագետների սրճարան՝ Սիսլեյի, Սյորայի, Պիսարոյի, Լոտրեկի, Գոնկուրի հետ, կոմսուհի դը Նուայեի գրական շրջանակը Դյուրանտիի հետ և Անդրե Անտուանի Théâtre-Libre-ը։ Գաշեն՝ Օվերում։

1882 թվականին Գի դը Մոպասանը նրան նվիրել է «Un normand» նովելը։ Աշխատավորական աշխարհին մոտ և ֆրանսիական նատուրալիստական հոսանքի ներկայացուցիչ լինելով՝ նա գրել է Էմիլ Զոլայի կենսագրությունը**՝** «Նշումներ ընկերոջից»**,** որտեղ մանրամասն ներկայացնում է գրողի կյանքը։

1895 թվականին նա հոր՝ Սեն-Վիկտուարից և Էստաքից հավաքված բրածոների հավաքածուն նվիրաբերել է Էքս քաղաքին (PeyrotDesbiefAlexis արխիվներ)։ Նա հաշտեցրել է Պոլ Սեզանին և Էմիլ Զոլային՝ L’Œuvre-ի հրապարակումից հետո ծագած տարաձայնությունից հետո։

Նա ամուսնացել է Մարի-Լուիզ Վիրջինի Մոնյեի հետ՝ նորմանդացի մի կնոջ, որին հանդիպել էր Օնֆլյորում։ Դրեյֆուսի գործի ընթացքում ակտիվ գործունեություն ծավալելուց հետո, շաքարախտի պատճառով կուրացած, կնոջ մահից (1900 թվականի մայիս) հետո գտնվելով Զոլայի խնամակալության ներքո, Պոլ Ալեքսիսը հայտնաբերվել է անգիտակից վիճակում Լևալուա-Պեռեում՝ դը Վիլիե փողոցի իր բնակարանում 1901 թվականի հուլիսի ընտրությունների առավոտյան։ Նա մահացած է հայտարարվել Ուոլես հիվանդանոցի Բարբես մուտքի մոտ։ Նրա շիրիմը գտնվում է Triel-sur-Seine-ում, որտեղ նա ուներ ամառանոց։ Նա ունեցել է երեք դուստր՝ Էդմեն՝ ով մահացել է երիտասարդ հասակում, Պոլը՝  Զոլայի սանուհին, ով մահացել է 1950-ին, և Մարթը մահացած 1981 թվականի մայիսին Մարսելում, ով հոր մահվան ժամանակ անչափահաս էր և ապրել է մորաքույր Ժանն Դեսբիեֆի (ծն. Ալեքսիս) հետ Բել-Էրի կալվածքում՝ Էքս-ան-Պրովանսի հյուսիսում, ոչ հեռու Պոլ Սեզանի Լովերի արվեստանոցից, որտեղ նա հաճախ էր այցելում նրանց։ Այս արվեստանոցը հետագայում զբաղեցնելու էր Մարսել Արնոն։

## Ստեղծագործություններ
### Նովելներ և վեպեր

* *Le Collage*, éditions Henry Kistemaeckers, Bruxelles, 1883
* *Le Besoin d'aimer*, éditions Charpentier, Paris, 1885, Texte en ligne
* *Un amour platonique*, édition Librairie des publications, Paris, 1886 Texte en ligne
* *L'Éducation amoureuse*, éditions Charpentier, Paris, 1890, Texte en ligne
* *Madame Meuriot, mœurs parisiennes*, éditions Charpentier, Paris, 1890, Texte en ligne
* *Vallobra*, éditions Charpentier, Paris, 1901, Texte en ligne

### Նովելներ
* *La Fin de Lucie Pellegrin. L'Infortune de M. Fraque. Les Femmes du père Lefèvre. Journal de M. Mure*, éditions Gervais Charpentier, Paris, 1880, Texte en ligne
* *Trente romans. Le Cœur. La Chair. L'Esprit*, éditions Charpentier, Paris, 1885, Texte en ligne
* *La Comtesse. Treize symboles. Quelques originaux* (1897)

### Թատրոններ
* *Celle qu'on n'épouse pas*, comédie en 1 acte, en prose, Paris, Théâtre du Gymnase, 
* *La Fin de Lucie Pellegrin*, pièce en un acte, Paris, Théâtre-Libre,  Texte en ligne
* *Les Frères Zemganno*, pièce en 3 actes, en prose, d'après Edmond et Jules de Goncourt, avec Oscar Méténier, Paris, Théâtre-Libre, 
* *Monsieur Betsy*, comédie en 4 actes, en prose, avec Oscar Méténier, Paris, Théâtre des Variétés, 
* *Charles Demailly*, pièce en 4 actes, en prose, d'après Edmond et Jules de Goncourt, avec Oscar Méténier, Paris, Théâtre du Gymnase, 
* *La Provinciale*, pièce en trois actes, avec Giuseppe Giacosa, Paris, Théâtre du Vaudeville, 

### Հուշեր և նամակագրություններ
* *Émile Zola  notes d'un ami* (1882) Texte en ligne
* P.-H. Bakker, *«Naturalisme pas mort lettres inédites de Paul Alexis à Émile Zola, 1871-1900*, University of Toronto Press, 1971

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Դրամատուրգիա
Կատեգորիա:Վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ