Էլիզաբեթ Բլեքբերն

**Էլիզաբեթ Էլեն Բլեքբերն** (, ), ամերիկացի գիտնական-բջջագենետիկ։ 2009 թվականին Քերոլ Գրեյդերի և Ջեկ Շոստակի հետ արժանացել է բժշկության և ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակի 1971 թվականին Ալեքսեյ Օլովնիկովի առաջ քաշած տեսության հիման վրա «թելոմերներով և թելոմերազի ֆերմենտով քրոմոսոմները պահպանող մեխանիզմները բացահայտելու համար»։

Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ է (1992), ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ (1993), Բժշկության ինստիտուտի անդամ (2000), Ավստրալիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (2007)։

## Կենսագրություն
Բլեքբերնը ծնվել է բժիշկների ընտանիքում։ Մելբուռնի համալսարանում ստացել է բակալավրի (B.Sc., 1970) և մագիստրոսի (M.Sc., 1972) աստիճան։ Սովորել է նաև Քեմբրիջի Դարվինի քոլեջում։

1975 թվականին Քեմբրիջի համալսարանում ստացել է դոկտորի կոչում (Ph.D.), իսկ 1975-1977 թվականներին աշխատել է Եյլի համալսարանում։ 1978 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի մոլեկուլային կենսաբանության ամբիոնում։

1985 թվականին Բլեքբերնը Քերոլ Գրեյդերի հետ բացահայտել է թելոմերազի ֆերմենտը։ 1990 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարանում, որը ղեկավարել է 1993-1999 թվականներին։

1998 թվականին դարձել է Բջջային կենսաբանության ամերիկյան հանրության, իսկ 2010 թվականին՝ Քաղցկեղի հետազոտության ամերիկյան ասոցիացիայի նախագահ։ Ամերիկայի գենետիկայի հանրության խորհրդի անդամ է (2000-2002)։

2003 թվականին ստացել է Ամերիկայի քաղաքացիություն։

2016 թվականին կոչ-նամակ է հղել Գրիփիսին, ՄԱԿ-ին և ամբողջ աշխարհի կառավարություններին՝ դադարեցնել պայքարը ԳՄՕ-ների դեմ։

Ամերիկայի Գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի (1991), Միկրոկենսաբանության ակադեմիայի (1993), Գիտության զարգացման ամերիկյան ասոցիացիայի (2000), «Cell» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է կենսաքիմիայի և կենսաֆիզիկայի պրոֆեսոր Ջոն Սեդատի հետ, ունեն մեկ որդի՝ Բենջամինը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 1990 - ԱՄՆ ազգային ակադեմիայի մրցանակ մոլեկուլային կենսաբանության բնագավառում
* 1990 - Հարվեյի Հանրության դասախոս Նյու Յորքի Հարվեյի Հանրությունում 
* 1991 - Եյլի համալսարանի գիտությունների պատվավոր դոկտոր
* UCSF կանանց ֆակուլտետի ասոցիացիայի մրցանակ
* 1998 - Ավստրալիայի մրցանակ
* 1998 - Գեյրդների միջազգային մրցանակ
* 1998 - Շառլ Լեոպոլդ Մայերի մրցանակ 
* 1999 - Ռոզենստիլի մրցանակ (Քերոլ Գրեյդերի հետ համատեղ)
* 1999 - Հարվիի մրցանակ
* 1999 - Կեյոյի մրցանակ
* 1999 - Տարվա գիտնական Կալիֆոռնիա նահանգում
* 2000 - Քաղցկեղի հետազոտությունների ամերիկյան ասոցիացիա, Գ. Հ. Ա. Կլոուսի հուշամրցանակ
* 2000 - Ամերիկյան օնկոլոգիական ընկերության պատվո մեդալ
* 2000 - Դիքսոնի մրցանակ
* 2001 - «AACR-Pezcoller» հիմնադրամի միջազգային մրցանակ քաղցկեղի հետազոտության համար
* 2001 - «General Motors» քաղցկեղի հետազոտությունների հիմնադրամի Ալֆրեդ Պ. Սլոան կրտսերի մրցանակ
* 2001 - Վիլսոնի մեդալ՝ ամերիկյան բջջային կենսաբանության միության կողմից
* 2003 - Ռոբերտ Ջ. և Քլեր Պասարով հիմնադրամի բժշկական հետազոտությունների մրցանակ
* 2004 - Հեյնեկենի մրցանակ
* 2005 - Բենջամին ֆրանկլինի մեդալ
* 2005 - Քըրք Ա. Լենդոն «AACR» մրցանակ՝ քաղցկեղի հիմնական հետազոտության համար
* 2006 - Ալբերտ Լասկերի մրցանակ հիմնարար բժշկական հետազոտությունների համար (Քերոլ Գրեյդերի և Ջեկ Շոստակի հետ համատեղ)
* 2006 - Գրուբերի մրցանակ գենետիկայի ոլորտում
* 2006 - Ուայլի մրցանակ
* 2006 - Մայենբուրգի մրցանակ
* 2007 - Լուիզա Գրոս Հորվիցի մրցանակ (Քերոլ Գրեյդերի և Ժոզեֆ Գալի հետ համատեղ)
* 2008 - Լ՛Օրեալ-ՅՈՒՆԵՍԿՕ մրցանակ «Գիտության կանանց համար»
* 2008 - Օլբանի բժշկական կենտրոնի մրցանակ
* 2008 - Փերլ Մեյստեր Գրինգարդի մրցանակ
* 2009 - Մայք Հոգգի մրցանակ
* 2009 - Պոլ Էրլիխի և Լյուդվիգ Դարմշտադթերի մրցանակ
* 2009 - Բժշկության և ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ (Քերոլ Գրեյդերի և Ջեկ Շոստակի հետ համատեղ)
* Ավստրալիայի ազգային համալսարանի Բժշկական հետազոտությունների գերազանցության համար Կուրտինի մեդալ (2011)
* 2012 - Ամերիկյան քիմիկոսների ինստիտուտի ոսկե մեդալ
* 2012 - Լիլիա Գրուբերի հիշատակի մրցանակ քաղցկեղի հետազոտության համար
* 2013 - Շրեդինգեր դասախոսություն (Լոնդոնի կայսերական քոլեջ)
* 2015 - Լոնդոնի Թագավորական միության թագավորական մեդալ
2007 թվականին Time ամսագրի կողմից ճանաչվել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանցից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն Նոբելյան կոմիտեի կայքից
* Էլիզաբեթ Բլեքբերնի էջը  Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարանի կայքում
* Կենսագրությունը harvard.edu կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թագավորական շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գենետիկներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ