Բլոկ 11 (Օսվենցիմ)

**Բլոկ 11 (Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբար)** (), Օսվենցիմ I համակենտրոնացման ճամբարում աղյուսե շինություն։ Բլոկն օգտագործվել է որպես ճամբարային բանտ․ այստեղ իրականացրել են մահապատիժներ ու խոշտանգումներ։ Տասներորդ ու տասնմեկերորդ բլոկների միջև գտնվել է մահվան պատը  (վերականգնվել է պատերազմից հետո), «Սև պատը» (*Schwarze Wand*), որտեղ ծոծրակներին կրակելով գնդակահարել են կալանավորներին։ Բլոկի շենքը ճամբարում առաջիններից մեկն է․ այն նախկինում եղել է ավստրիական, հետո էլ լեհական զորանոց։

## Նշանակություն
Բլոկում գտնվել են հատուկ խցեր՝ նախատեսված կտտանքների համար, որտեղ կալանավորներին տարբեր ձևերով խոշտանգել են։

Դրանցից մի քանիսը լրիվ մութ էր՝ կալանավորներին լիակատար խավարի մեջ պահելու համար։ Որոշները այնպես էին կառուցված, որ կալանավորը միայն կարողանա կանգնած մնալ։

Հենց Բլոկ 11-ում են իրականացվել մարդկանց զանգվածային սպանության փորձերը, որոնք իրականացվել են Ցիկլոն B գազով։ 1941 թվականի սեպտեմբերի 3-ին այդ գազով առաջին անգամ սպանվել են ԽՍՀՄ 600 ռազմագերի և 250 լեհ հիվանդ կալանավոր։ Քանի որ թունավոր նյութի չափաբաժինը դեռևս հստակ չգիտեին, այդ մարդիկ մեռնում էին դանդաղ, տանջանքների մեջ, ոմանք ողջ մնացին մինչև սեպտեմբերի 4-ը, երբ ավարտվեց էկզեկուցիան։

## Պատկերասրահ

File:Auschwitz Birkenau Block 11.jpg|Բլոկ 11
Պատկեր:Auschwitz - Blok Smierci and The Execution Wall Sk06 C P.jpg|Բլոկ 11-ը Օսվենցիմում․ հետին պլանում երևում է մահվան պատը
File:Auschwitz I death block 11 04.jpg|Բլոկ 11-ի խոշտանգումների սենյակների միջանցքը
File:Auschwitz I 2020 P18 death wall.jpg|Մահվան պատը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Franciszek Brol, Gerad Włoch, Jan Pilecki: *Das Bunkerbuch des Blocks 11 im Nazi-Konzentrationslager Auschwitz.* In: *Hefte von Auschwitz*, Nr. 1, Staatliches Museum Auschwitz-Birkenau 1959.
* Józef Buszko, Danuta Czech et al.: *Auschwitz. Faschistisches Vernichtungslager.* Interpress, Warschau 1981, ISBN 83-223-1913-4.
* Jan Pilecki: *Standgericht.* In: Hans Günther Adler, Hermann Langbein, Ella Lingens-Reiner (Hrsg.): *Auschwitz. Zeugnisse und Berichte.* Erstauflage 1962. 6. Auflage, mit einem Vorwort zur Editionsgeschichte von Katharina Stengel: Schriftenreihe 1520. Bundeszentrale für politische Bildung BpB, Bonn 2014, ISBN 978-3-8389-0520-4, S. 173–175.
* Danuta Czech: *Kalendarium der Ereignisse im Konzentrationslager Auschwitz-Birkenau 1939–1945.* Rowohlt, Hamburg 1989, ISBN 3-498-00884-6.
* Wacław Długoborski, Franciszek Piper (Hrsg.): *Auschwitz 1940–1945. Studien zur Geschichte des Konzentrations- und Vernichtungslagers Auschwitz.* Verlag Staatliches Museum Auschwitz-Birkenau, Oswiecim 1999, ISBN 83-85047-76-X. 5 Bände:
*# *Aufbau und Struktur des Lagers.*
*# *Die Häftlinge – Existenzbedingungen, Arbeit und Tod.*
*# *Vernichtung.*
*# *Widerstand.*
*# *Epilog.*
* Raphael Gross, Werner Renz (Hrsg.): *Der Frankfurter Auschwitz-Prozess (1963–1965). Kommentierte Quellenedition.* Wissenschaftliche Reihe des Fritz Bauer Instituts, Band 1. Campus, Frankfurt 2013, ISBN 978-3-593-39960-7.
* Hermann Langbein: *Menschen in Auschwitz.* Ullstein-Verlag, Berlin/Wien 1980, ISBN 3-548-33014-2.
* Robert Jan van Pelt: *Auschwitz.* In: Günther Morsch, Bertrand Perz: *Neue Studien zu nationalsozialistischen Massentötungen durch Giftgas.* Berlin 2011, ISBN 978-3-940938-99-2.
* Staatliches Museum Auschwitz-Birkenau (Hrsg.): *Sterbebücher von Auschwitz.* Band 1: *Berichte*, Saur, München 1995, ISBN 3-598-11263-7.
* Staatliches Museum Auschwitz-Birkenau (Hrsg.): *Auschwitz in den Augen der SS.* Oswiecim 1998, ISBN 83-85047-35-2.
* Verein zum Erhalt der Gedenkstätte Auschwitz-Birkenau e.&nbsp;V. (Hrsg.): *Das Konzentrations- und Vernichtungslager Auschwitz-Birkenau.* Online: Titel, Inhaltsverzeichnis, Grußwort, Vorwort (PDF; 201&nbsp;KB) Teil 1 (PDF; 1,2&nbsp;MB) Teil 2 (PDF; 1,4&nbsp;MB) Anhang (PDF; 956&nbsp;KB).

## Արտաքին հղումներ
* ''Texte und Materialien zur Geschichte des Lagers Auschwitz, zum Auschwitz-Prozess, zum Tonbandmitschnitt''.  Fritz Bauer Institut, auf auschwitz-prozess.de/
* *Vergrößerbares Luftbild vom 25. August 1944*, hier zur Lage des Gebäudes innerhalb des Konzentrationslagers; dabei ist auch die Lage der ehemaligen polnischen Armeekaserne im ersten Lagerteil (Auschwitz I, Stammlager) erkennbar. (nachträgliche englische Beschriftung: *Penal Block* = Strafblock)


Կատեգորիա:1940-ականներ
Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ