Խառնիչ

**Խառնիչ** ( ), (կախված տեսակից կոչվում է նաև ձեռքի խառնիչ կամ կանգուն խառնիչ) խոհանոցային սարք է, որն օգտագործում է փոխանցման տուփով շարժվող մեխանիզմ՝ պտտելու մի շարք «հարիչներ» ամանի մեջ, որը պարունակում է սնունդ կամ հեղուկներ, որոնք պատրաստվում են դրանք խառնելով։

Հարիչները օգնում են ավտոմատացնել կրկնվող առաջադրանքները՝ խառնելը, հարելը կամ ծեծելը։ Երբ խառնիչները փոխարինվում են խմորի կեռիկով, խառնիչով կարելի է նաև հունցել։

Խառնիչը կարող է լինել ձեռքի մեխանիզմ, որը հայտնի է որպես ձու հարող, ձեռքի շարժիչով խառնիչ կամ հորատող խառնիչ։ Ստանդարտ խառնիչները տարբերվում են չափսերից՝ տնային օգտագործման համար նախատեսված փոքր մոդելներից մինչև մեծ հզորության առևտրային մեքենաներ։ կանգուն խառնիչները խառնիչ գործողությունը ստեղծում են խառնիչ սարքը ուղղահայաց պտտելով (մոլորակային խառնիչներ), կամ խառնիչ կոնտեյները պտտելով (պարույրաձև խառնիչներ)։

## Պատմություն
մինի|Հարած սերուցքով աղանդեր, պատրաստված Dover հարիչով, 1929 թ.
Պտտվող մասերով խառնիչը արտոնագրվել է 1856 թվականին Բալթիմորում, Մերիլենդ, թիթեղագործ Ռալֆ Քոլիերը։ Դրան հաջորդեց Է.Պ. Գրիֆիթի խառնելը արտոնագրվել է Անգլիայում 1857 թվականին։ Մեկ այլ ձեռքով շրջված պտտվող ձու հարող արտոնագրվել է Ջ.Ֆ.-ի և Է.Պ.-ի կողմից։ Մոնրոն 1859 թվականին ԱՄՆ-ում։ Նրանց ձու հարող արտոնագիրը ամենավաղ արտոնագրերից մեկն էր, որը գնել էր Dover Stamping Company-ն, որի Դովեր ձու հարողները դարձան դասական ամերիկյան ապրանքանիշ։ «Dover beater» տերմինը սովորաբար օգտագործվում էր 1929 թվականի փետրվարին, ինչպես երևում է Cedar Rapids-ի Gazette թերթից, IA, «Hur-Mon Bavarian Cream»՝ հարած աղանդերի բաղադրատոմսը, որը պարունակում է ժելատին, հարած սերուցք, բանան և կոճապղպեղ։  Մոնրոյի դիզայնը նույնպես արտադրվել է Անգլիայում։ 1870 թվականին Թերներ Ուիլյամսը Պրովիդենսից, Ռ.Ի., հորինել է Դովերի ձու հարող մեկ այլ մոդել։ 1884 թվականին Ուիլիս Ջոնսոնը Ցինցինատիից, Օհայո, հորինեց ձու հարող սարքի նոր բարելավումներ։

Ենթադրվում է, որ էլեկտրական շարժիչով առաջին խառնիչն այն է, որը հորինել է ամերիկացի Ռուֆուս Իսթմանը 1885 թվականին։ Hobart Manufacturing Company-ն խոշոր առևտրային խառնիչների վաղ արտադրողն էր, և նրանք ասում են, որ 1914 թվականին ներկայացված նոր մոդելը առանցքային դեր է խաղացել իրենց բիզնեսի խառնիչի մասում։ Hobart KitchenAid-ը և Sunbeam Mixmaster-ը (առաջին անգամ արտադրվել է 1910 թվականին) էլեկտրական խառնիչների երկու շատ վաղ ամերիկյան ապրանքանիշերն էին։ Կենցաղային էլեկտրական խառնիչները հազվադեպ էին օգտագործվում մինչև 1920-ականները, երբ դրանք ավելի լայնորեն ընդունվեցին տնային օգտագործման համար։

1908 թվականին Հոբարտ արտադրական ընկերության ինժեներ Հերբերտ Ջոնսթոնը հայտնագործեց կանգնած էլեկտրական խառնիչ։ Նրա ոգեշնչումը գալիս էր այն բանից, թե ինչպես է հացթուխը մետաղական գդալով հացի խմոր խառնում, շուտով նա խաղում էր մեխանիկական գործընկերոջ հետ։ 1915 թվականին նրա 20 գալոն (80 լ) խառնիչը ստանդարտ սարքավորում էր մեծ հացաբուլկեղենի համար։ 1919 թվականին Հոբարտը ներկայացրեց «Kitchen Aid Food Preparer» (ստանդարտ խառնիչ) տան համար։

Խառնիչների ավելի հին մոդելներն ի սկզբանե թվարկել են յուրաքանչյուր արագություն ըստ գործողության (օրինակ՝ Beat-Whip-ը կլինի բարձր արագություն, եթե այն 3 արագությամբ խառնիչ է), դրանք այժմ թվարկված են ըստ թվերի։

## Տարբերակներ
### Ձու հարող
մինի|Վինտաժ ձեռքով ձու հարող
Ձու հարող սարքը ձեռքի սարք է, որի կողային կռունկը հարմարեցված է մեկ կամ մի քանի խառնիչի համար։ Օգտագործողը մի ձեռքով բռնում է բռնակը, իսկ մյուսով գործարկում է կռունկը՝ ստեղծելով պտտվող գործողություն։

### Կանգուն խառնիչ
մինի|Մեծ ծավալի տակդիր հարիչ, որն օգտագործվում է առևտրային հացաբուլկեղենի մեջ՝ հացի խմորը երկկողմանի խմորի կարթով խառնելու համար
աջից|մինի|Տնային սեղանի վրա գործող տակդիր խառնիչ՝ մետաղալարով հարիչի կցորդով
Կանգուն խառնիչները տեղադրում են շարժիչը, որը վարում է պտտվող գործողությունը սարքի ծանրությունը կրող շրջանակի կամ տակդիրի մեջ։ կանգուն խառնիչները ավելի մեծ են և ունեն ավելի հզոր շարժիչներ, քան իրենց ձեռքի նմանակները։ Նրանք սովորաբար ունեն հատուկ գունդ, որը կողպված է տեղում, մինչ խառնիչը աշխատում է։ Տիպիկ տնային խառնիչի մեջ ներառվելու է մետաղալարով խառնիչ քսուքների և ձվի սպիտակուցների համար, տափակ հարիչ՝ խմորը խառնելու համար և խմորի կարթ՝ հունցելու համար։ Կանգուն խառնիչները դասակարգվում են որպես  պարույրաձև կամ մոլորակային՝ ելնելով ամանի պտտման կամ ոչ պտտման վրա։

Կանգուն խառնիչները սովորաբար հասանելի են կամ վաճառասեղանի (նաև կոչվում է նստարան) կամ հատակի մոդելներով։ Ծանրաբեռնված առևտրային մոդելները կարող են ունենալ 25 ԱՄՆ գալոն (95 լ) ավելի մեծ տարողություն և կշռել հազարավոր ֆունտ (կիլոգրամ), սակայն ավելի տիպիկ տնային և թեթև առևտրային մոդելները հագեցած են մոտ 1 ԱՄՆ գալ (3,8 լ) տարողությամբ։ Անկախ նրանից, թե խառնիչը վաճառասեղանի կամ հատակի մոդել է, կախված է դրա չափից։ 5 ԱՄՆ (19 լ) կամ ավելի փոքր չափսեր ունեցող խառնիչները հակված են լինել վաճառասեղանի մոդելով խառնիչներ, մինչդեռ ավելի մեծ խառնիչները սովորաբար հատակի մոդելներ են` իրենց չափի և քաշի պատճառով։

#### Պարույրաձևն ընդդեմ մոլորակային կանգուն խառնիչների
**Պարույրաձև խառնիչները** խմոր խառնելու մասնագիտացված գործիքներ են։ Պարույրաձև խառնիչը հակառակ ուղղությամբ է պտտվում, մինչդեռ սնուցվող թասը պտտվում է հակառակ ուղղությամբ։ Այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս պարույրաձև խառնիչներին խառնել նույն չափի խմորի խմբաքանակը շատ ավելի արագ և ավելի քիչ խառնված խմորով, քան նմանատիպ էներգիայով աշխատող մոլորակային խառնիչը։ Պարույրաձև խառնիչները կարող են խմոր խառնել ավելի քիչ խառնիչով, քան մոլորակային խառնիչները։ Սա թույլ է տալիս խմորին խառնել առանց ջերմաստիճանի բարձրացման՝ ապահովելով, որ խմորը կարող է ճիշտ բարձրանալ։  Պարույրաձև խառնիչները նախընտրելի են ավելի հաստ արտադրանքների համար, ինչպիսիք են պիցցայի համար խմորը, թխվածքաբլիթները կամ նաան հացը։

**Մոլորակային խառնիչները** բաղկացած են ամանից և խառնիչից։ Թասը մնում է ստատիկ, մինչդեռ խառնիչն արագորեն շարժվում է ամանի շուրջ՝ դրա պարունակությունը խառնելու համար։ Բաղադրիչների լայն տեսականի խառնելու ունակությամբ՝ մոլորակային խառնիչները ավելի բազմակողմանի են, քան իրենց պարույրաձև նմանակները։ Մոլորակային խառնիչները կարող են օգտագործվել հարելու և խառնելու համար, մինչդեռ պարույրաձև խառնիչները ոչ։

### Ձեռքի խառնիչ
մինի|Ձվի սպիտակուցը հարում ենք ձեռքի էլեկտրական հարիչով
Ձեռքի խառնիչը ձեռքի խառնիչ սարք է։ Շարժիչը պարունակող խցիկի վրա տեղադրված է բռնակ։ Շարժիչը քշում է հարիչները, որոնք ընկղմված են սննդի մեջ՝ խառնելու գործողությունը կատարելու համար։ Շարժիչը պետք է լինի թեթև, քանի որ այն աջակցում է օգտագործողի կողմից օգտագործման ընթացքում։ Օգտագործողը կարող է օգտագործել ցանկացած հարմար խոհանոցային տարա՝ բաղադրիչները խառնելիս պահելու համար։

Առաջին ձեռքի էլեկտրական խառնիչի արտոնագիրը ներկայացվել է Sunbeam Corporation-ի կողմից 1953 թվականին և տրվել 1961 թվականին։

### Խմորի խառնիչ
Խմորի խառնիչն օգտագործվում է կենցաղային կամ արդյունաբերական նպատակներով։ Օգտագործվում է մեծ քանակությամբ խմոր հունցելու համար։ Այն էլեկտրական է, ունի ժամանակաչափեր և զանազան հսկիչներ՝ օգտագործողի կարիքներին համապատասխան։ Խմորի բլենդերների որոշ առանձնահատկություններ ներառում են բարձր արագություն, ցածր արագություն և ամանի հակադարձ (դրանք կարող են համակցվել ծրագրի մեջ) և հունցող սալիկը ամանի կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոհանոցային գործիքներ
Կատեգորիա:Մեխանիզմներ
Կատեգորիա:Կենցաղային էլեկտրոնիկա
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ