Իլյա Իլյին

**Իլյա Ալեքսանդրի Իլյին** (), ղազախ ծանրամարտիկ, աշխարհի քառակի չեմպիոն երեք տարբեր քաշային կատեգորիաներում (2005՝ մինչև 85 կգ, 2006 և 2011՝ մինչև 94 կգ, 2014՝ մինչև 105 կգ), աշխարհի կրկնակի չմպիոն երիտասարդների շրջանում (2005՝ մինչև 85 կգ, 2006՝ մինչև 94 կգ), Ասիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն մինչև 94 քաշային կատեգորիայում (2006 և 2010)։ Աշխարհի չորս ռեկորդներ սահմանող երկու քաշային կատեգորիաներում (-94 կգ, -105 կգ)։ 2008 և 2012 թվականներին Օլիմպիական խաղերում նվաճել է ոսկի, սակայն հետո դոպինգի կիրառման պատճառով զրկվել է մրցանակից։ Չորս անգամ ճանաչվել է աշխարհում  տարվա լավագույն ծանրամարտիկ (2005, 2006, 2014, 2015)։ Ղազախստանի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Հաջող ելույթի համար պարգևատրվել է «Կուրմետ» շքանշանով։

Նրա առաջին մարզիչներից է Վիլորիյ Վիկտորի Պակը։

## Սպորտային նվաճումներ
* 2001 թվական, դեկտեմբեր, հատուկ մրցանակ՝ որպես Ղազախստանի ծանրամարտի առաջնության (Սեմիպալատինսկ) ամենաերիտասարդ մասնակից (13 տարեկան)։
* 2005 թվական, մայիս, 17 տարեկանում հարավկորեական Բուսանում առաջին անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն 85 կգ քաշային կատեգորիայում, ընհանուր 374 կգ արդյունքներով (168 կգ ձգում+206 կգ հրում)։
* 2005 թվական, նոյեմբեր, առաջին անգամ Քաթարի մայրաքաղաք Դոհայում դարձել է աշխարհի չեմպիոն 85 կգ քաշային կատեգորիայում 386 կգ արդյունքներով (170+216)։ Համաշխարհային ռեկորդ հրուն վարժությամբ և հանրագումարով, առաջնության ամենաերիտասարդ մասնակից Իլյինը ճանաչվեց մրցաշարի լավագույն ծանրամարտիկ։ Ծանրամարտում աշխարհի առաջնությունում դարձավ Ղազախստանի երկրորդ չեմպիոն  հնգակի հաղթող և 1988 թվականի օլիմպիական չեմպիոն Անատոլի Խրապատիից հետո։
* 2006 թվական, մայիս, կրկին աշխարհի չեմպիոն երիտասարդների միջև 94 կգ քաշային նոր կատեգորիայում 401 կգ (176+225) արդյունքներով (Հանչժոու, Չինաստան)։
* 2006 թվական, սեպտեմբեր, երկրորդ անգամ աշխարհի չեմպիոն 94 կգ քաշային կատեգորիայում 392 կգ արդյունքներով (175+217) (Սանտո-Դոմինգո, Դոմինիկյան հանրապետություն), պարզվեց, որ թեթև է լեհ Կոլեցկոյից և ռուս Կոնստանտինովայից, ցույց տալով նույն  հանրագումարը։
* 2006 թվական, դեկտեմբեր, Դոհայում, Քաթարում հաղթեց Ասիական խաղերը 94 կգ քաշային կատեգորիայում 401 կգ արդյունքներով (175+226)
* 2009 թվականի վերջին Իլյինը  սկսում է մարզումները  և 2010 թվականին կրկին դուրս է գալիս հարթակ և հաղթում Ղազախստանի առաջնությունում։
* 2010 թվական, նոյեմբեր-երկրորդ անգամ Ասիական խաղերի հաղթող (Գուանչժոու, Չինաստան) 394 կգ արդյունքներով (175+219)։
* 2011 թվականին Իլյա Իլյինը հերթական անգամ հաղթում է Ղազախստանի առաջնությունում։
* 2011 թվական, նոյեմբեր, Փարիզում աշխարհի առաջնությունում դառնում է աշխարհի եռակի չեմպիոն 407 կգ գումարով (181+226)։
* 2012 թվականի հունիս, Տալդի Կուրգանում Ղազախստանի առաջնությունում հաղթում է 410 կգ հանրագումարով (180+230)։
* 2014 թվական, 2014 թվականի աշխարհի առաջնությունում Ալմաթիում  հանդես գալով  նոր մինչև 105 կգ  քաշային կատեգորիայում, Իլյա Իլյինը համառ մարտում դարձավ աշխարհի չեմպիոն արդեն չորրորդ անգամ  երկմրցման 432 կգ հանրագումարով (190+242)՝ ուզբեկ ծանրամարտիկ Ռուսլան Նուրուդինովին շրջանցելով անձնական ցածր քաշի պատճառով, և 204 կգ հրուն վարժությունով աշխարհի նոր ռեկորդ սահմանեց։
* 2020 թվականի մայիս, հայտնեց օլիմպիական սպորտում կարիերայի ավարտի մասին։
* 2020 թվականի մայիս, Կզըլ-Օրդայի մարզի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վարչության ղեկավարի հրամանով նշանակվել է Կլըզ-Օլդա քաղաքում «Մուզ Այդինի» սպորտային միության տնօրեն։

## Դոպինգային սկանդալ
Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի 2016 թվականի հունիսի 15-ի որոշմամբ Իլյինը ժամանակավորապես հեռացվեց սպորտային գործունեությունից դոպինգ թեստերի արդյունքների պատճառով, որոնք վերցվել էին Լոնդոնում Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։ Թեստում հայտնաբերվեցին անաբոլիկ ստերոիդային դեղորայք՝ ստանոզոլոլ և դեհիդրոքլորմետիլտեստոստերոն։ Հունիսի 18-ին Ծարամարտի Միջազգային Ֆեդերացիան տեղեկացրեց, որ Իլյինի դոպինգ թեստը Պեկինի Օլիմպիադայում նույնպես եղել է դրական․ հայտնաբերվել է անաբոլիկ ստերոիդային դեղորայք ստանոզոլոլ։

Դրա պատճառով Իլյինին չթույլատրվեց մասնակցել Ռիո դե Ժանեյրոյի խաղերին։ Նա փորձում էր բողոքարկել Ծանրամարտի Միջազգային Ֆեդերացիայի որոշման դեմ, սակայն 2016 թվականի հուլիսի 5-ին Ղազախստանի Հանրապետության մշակույթի և սպորտի նախարար Արիստանբեկ Մուհամեդիոուլին պաշտոնապես հայտարարեց, որ Իլյա Իլյինը, Սվետլանա Պոդոբեդովան, Մայա Մանեզան և Զուլֆիա Չինշանլոն բաց են թողնում Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիադան։ 2016 թվականի նոյեմբերին ՄՕԿ կարգապահական հանձնաժողովը դոպինգ թեստի հավելյալ հետազոտման արդյունքներով Իլյա Իլյինին վերջնականապես զրկեց 2008 թվականին Պեկինում Օլիմպիական խաղերի և 2012 թվականին Լոնդոնի Խաղերի ոսկե մեդալներից։

## Ընդհանուր արդյունքներ

## Պարգևներ
* 2005, 2006, 2014 և 2015 թվականների աշխարհի լավագույն ծանրամարտիկ։
* Հաջողակ մասնակցությունների համար պարգևատրվել է «Կուրմետ» և «Բարիս» շքանշաններով։
* Լոնդոնում Օլիմպիադայում հաղթելու համար պարգևատրվել է «Օտան» շքանշանով։
* 2012 թվականի  «Տարվա ժողովրդական սիրելի» հանրային հանրապետական մրցանակի դափնեկիր։
* «Կզըլ-Օրդայի մարզի պատվավոր քազաքացի» (11.12.2008)։
* «Ղազախստանի ժողովրդական միասնություն» մեդալ (2016)։

## Անձնական կյանք
2009 թվականի փետրվարին Ալմաթիում հոսպիտալացվել է դանակահարության պատճառով։

Իլյա Իլյինը ամուսնացած էր։ Կինը՝ Նատալյա Կուլակովա, հայտնի հանդբոլիստուհի, Ղազախստանի հանդբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։ Ամուսնալուծվել է 2017 թվականին։ Ունեն դուստր՝ Միլանան։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Profile IWRP

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ