open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
A Girl Can Mack

**A Girl Can Mack**, ամերիկյան R&B 3LW խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2002 թվականին։ Ալբոմը թողարկվել էՆետյուրի Նոտոնի խմբից դուրս գալու մասին հայտարարությունից մի քանի ամիս անց։ Չնայած դրան ալբոմի բոլոր երգեը հնչում են նրա ձայնով։ *A Girl Can Mack* խմբի ամենաշատ վաճառված ալբոմն է։ Չնայած լավ արձագանքներին ալբոմը Billboard 200-ում զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը և վաճառվել է ավելի քան 176 000 պատճեն ալբոմի ձայնագրմանը մասնակցել են Loon-ը, Լիլ Ուեյնը և Լիլ Քիմը։ Ալբոմը ներառում է երկու սինգլներ՝ «I Do (Wanna Get Close To You)» և «Neva Get Enuf»։

## Երգացանկ

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ

**1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ** (), Ռուսական կայսրության պետական մրցանակ։ Հաստատությունը կապված է Առաջին համաշխարհային պատերազմ հետ։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
**1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ**, Ռուսական կայսրության պետական մրցանակ, որով պարգևատրում էին այն զորավարները, ովքեր հաջող մասնակցություն են ցուցաբերել պատերազմի ժամանակ։ Ստեղծվել է Նիկոլայ II կայսեր օրոք՝ 1915 թվականի փետրվարի 12-ին։ Հրամանագիրը հայտարարել է ԱՄՆ-ի Սենատի արդարադատության նախարար Ի․ Գ․ Շեգլովիտովին։ Այս մեդալը համարվում է Ռուսական կայսրության վերջին մեդալը։

## Պարգևատրման կարգ
Պարգևատրվել են այն մարդիկ, ովքեր, ըստ իրենց պաշտոնեական պարտականությունների մասնակցել էին պլանավորման կամ իրականացնող զորահավաքին։ Նաև պարգևատրվում էին սուհանդակները, զորքը և բժշկական ծառայությություններ մատուցողները։ 1915 թվականի դեկտեմբերի 8-ից մեդալ կարող էին ստանալ նախնական զորակոչի մասնակցած մարդիկ։ Մեդալները տրվել են անվճար։ Պարգևատրված մարդիկ ստանում էին հավաստագրեր մեդալը կրելու համար։

## Մեդալի նկարագրություն
Մեդալները պատրաստվում էին գունավոր բրոնզից՝ 28 մմ տրամագծով։ Մեդալի հակառակ կողմում պատկերված է Նիկոլայ II-ի դիմանկարը, առանց որոշակի մակագրության։ Հակառակ կողմում, հինգ տողով արձանագրված է․ 

Բացի մեդալների պատրաստման արհեստանոցից՝ մեծ քանակությամբ պարգևների հետ մեկտեղ, մեդալներ պատրաստում էին և մասնավոր արհեստանոցները։ Դրանք գլխավորապես տարբերվում էին պատկերազարդման եղանակով։ Հաճախ օգտագործվում էր ոսկեզօծման տեխնիկան։ Նմուշների մեծ մասը պատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգի սրամանատանը։ Հայտնի է նաև ֆրակային մեդալները՝ 15 մմ տրամագծով։

## Կրելու կարգ
Մեդալը կանթ ուներ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալի ժապավենը պատրաստված էր մութ կապտավուն կտորից։ Այս կտորով մեդալը Ռուսական կայսրությունում միակն է։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
50 Words for Snow

**50 Words for Snow**, բրիտանացի Քեյթ Բուշի 10-րդ ստուդիային ալբոմը, որ թողարկվել է 2011 թվականին։ Երկրորդ ալբոմն է, որ ստեղծվել է իրենց սեփական լեյբլում՝ Fish People-ում։ Բուշ ալբոմի ստեղծումից վեցտարյա դադարից հետո առաջին անգամ խումբը ստեղծեց լիովին նոր ոճով ալբոմ։ Ալբոմը գրավում էր 5-րդ հորիզոնականը Մեծ Բրիտանիայի ալբոմների վարկանշային աղյուսակում, ինչի շնորհիվ Քեյ Բուշը դարձավ կատարողներից միակը, ում ալբոմները հայտնվում էին ազգային վարկանշային աղյուսակներում տասնամյակներ շարունակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 ալբոմներ
A Flash Flood of Colour

**A Flash Flood of Colour**, անգլիական Enter Shikari պոստ հարդկոր խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմը, որ թողարկվել է *Ambush Reality* սեփական լեյբլի կողմից 2012 թվականի հունվարի 16-ին։

## Ալբոմի մասին
ԱՄՆ-ում ալբոմն զբաղեցրել է հիթ-շքերթների մինչև 67-րդ, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ մինչև 4-րդ տեղը։

## Երգերի ցանկ

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* Roughton «Rou» Reynolds - վոկալ, էլեկտրոնիկա, ակուստիկ կիթառ, չելեստա, դաշնամուր, հոդվածներ
* Liam «Rory» Gerard Clewlow - կիթառ, բէկ վոկալ
* Chris Batten - բաս կիթառ, բէկ վոկալ
* Rob Rolfe - հարվածային, բիթ, վոկալ

## Հիթ-շքերթներում զբաղեցրած տեղեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Կատեգորիա:2012 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
5 минут неба

**5 минут неба**, սվերդլովսկյան Ուրֆին Ջյուս ռոք խմբի չորրորդ և ներկա դրությամբ վերջին ստուդիական ալբոմը։ Ձայնագրվել է 1986-1996 թվականներին և թողարկվել է 1996 թվականին Tutti Records լեյբլով։ Ալբոմը թողարկվել է «Антология уральского рока» սերիայի շրջանակներում։ Ալբոմը միայն պաշտոնապես է համարվում Ուրֆին Ջյուս խմբինը, քանի որ ձայնագրվել է Ալեքսանդր Պանտիկինի կողմից՝ այլ երաժիշտների օգնությամբ, և ոչ թե 1980 թվականի դրությամբ խմբի «դասական» անդամների կողմից։

## Երգերի ցանկ
Ողջ երաժշտությունների հեղինակ - Ալեքսանդր Պանտիկին
Բոլոր երգերի բառերի հեղինակ  - Իլյա Կորմիլցև

## Ձայնագրման մասնակիցներ
### «Ալեքսանդր Պանտիկինի նախագիծ»
* Ալեքսանդր Պանտիկին - վոկալ (1-13), հարվածայինների ծրագրավորում (1), դաշնամուր, ծրագրավորում (3, 4), ստեղնաշարային (5-13)
* Ալեքսանդր Դեուլին - կիթառ (5-13)
* Ալեքսանդր Դոբրոսլավին - բաս-կիթառ (5-13)
* Անդրե Կոտով - հարվածայիններ (5-13), հարվածայինների ծրագրավորում (1, 3)
### Այլ երաժիշտներ
* Ալեքսանդր Պլյասունով - հարվածայինների ծրագրավորում (1)
* Վադին Սամոյլով - կիթառ (1), վոկալ (1)
* Նիկոլայ Պետրով - կիթառ (1)
* Սերգեյ Կոնդակով - կիթառ (1), վոկալ (1)
* Ալեքսեյ Մոգիլևսկի - սաքսաֆոն (1), վոկալ (1)
* Սերգեյ Ամելկին - բաս-կիթառ (3)
* Նիկոլայ Գրիգորև - կիթառ (3)
* Վիկտոր Կոմառով - վոկալ (1)
* Վյաչեսլավ Բուտուսով - վոկալ (1)
* Լորա (Լարիսա Սմելովա)- վոկալ (1)
* Մաքսիմ Ֆադեև - վոկալ (1)
* Միխայիլ Սիմակով - վոկալ (1)
* (1) - ձայագրված է «Студии-8» ստուդիայում, Եկատերինբուրգ, 1992
* (2) - ձայագրված է «կենդանի» համերգի ժամանակ, Սվերդլովսկ, 1986
* (3) - ձայագրված է «Студии-8» ստուդիայում, Սվերդլովսկ, 1989
* (4) - ձայագրված է «Tutti Records» ստուդիայում, 1996, հնչյունային ռեժիսոր՝ Իգոր Չերենկով
* (5-13) - ձայագրված է «Мелодия» ընկերության ստուդիայում, 1988

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ
9 to 5 and Odd Jobs

**9 to 5 and Odd Jobs**, Դոլի Պարտոնի 23-րդ ստուդիական ալբոմը։ Ալբոմը ձայնագրվել է 1980 թվականին։ Ալբոմը ձայնագրվել է RCA Records լեյբլում։ Ալբոմը այլևս չի վաճառվում։

## Ստեղծագործությունների ցանկը
№	Անվանում Հեղինակ Տևողություն

1.	«9 to 5»	Dolly Parton	2։45

2.	«Hush-a-bye Hard Times»	Parton	3։48

3.	«The House of the Rising Sun»	Traditional, arr. Parton and Mike Post	4։02

4.	«Deportee (Plane Wreck at Los Gatos)»	Woody Guthrie, Martin Hoffman	4։41

5.	«Sing for the Common Man»	Frieda Parton, Mark Andersen	3։47

6.	«Working Girl»	Parton	3։17

7.	«Detroit City»	Danny Dill, Mel Tillis	3։35

8.	«But You Know I Love You»	Mike Settle	3։17

9.	«Dark as a Dungeon»	Merle Travis	3։25

10.	«Poor Folks' Town»	Parton	2։57

## Վարկանիշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 9 To 5 (And Odd Jobs)

Կատեգորիա:1980 ալբոմներ
Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Լավ տարի (ֆիլմ)

**Լավ տարի** (), բրիտանական ռոմանտիկ կատակերգություն։ Նկարահանել է ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթը 2006 թվականին։ Գործողությունները տեղի են ունեցել Լոնդոնում և Պրովանսում։ Ֆիլմը նկարահանվել է Պիտեր Մեյլի համանուն վեպի հիման վրա։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* ռեժիսոր - Ռիդլի Սթոք
* սցենարիստ - Մարկ Քլեյն, Պիտեր Մեյլ
* պրոդյուսեր - Մարկ Ալլան, Լիզա Էլլզի, Բրանկո Լուստիգ
* օպերատոր - Ֆիլիպպ Լե Սուրդ

## Սաունդթրեք
# Moi… Lolita - Alizee
# How Can I Be Sure Of You - Гарри Нилссон
# Ilfaut Du Temps Au Temps - Makali
# Je Chante - Шарль Трене
# Breezin' Along With The Breeze - Джозефина Бейкер
# Jump Into The Fire - Гарри Нилссон
# The Wedding Samba - Эдмундо Рос, Edmundo Ros & His Orchestra
# Never Ending Song Of Love - Delaney & Bonnie
# Old Cape Cod - Патти Пейдж
# J’attendrai - Жан Саблон
# Gotta Get Up (Demo Version) - Гарри Нилссон
# Le Chant Du Gardian - Тино Росси
# Itsy Bitsy Petit Bikini - Ричард Энтони

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2006 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիդլի Սքոթի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Ալեքսանդր Լակազետ

**Ալեքսանդր Լակազետ** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Ֆրանսիայի հավաքականի և «Արսենալի» հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
12 տարեկանից Ալեքսանդր Լակազետը խաղում էր «Լիոնի» երիտասարդական թիմերում։ Հիմնական կազմում նորամուտը նշել է 2010 թվականի մայիսի 5-ին «Օսերի» դեմ խաղում.։

2010 թվականի հոկտեմբերի 30-ին «Լիոն»-«Սոշո» խաղում խփեց իր առաջին գոլը։ Չեմպիոնների Լիգայում Լակազետը նորամուտը նշեց 2010 թվականի նոյեմբերի 2-ին «Բենֆիկայի» դեմ արտագնա խաղում։ 71-րդ րոպեին, երբ տանտերերը հաղթում էին 4-0 հաշվով, դուրս գալով խաղադաշտ, հարձակվողը 2 գոլային փոխանցում կատարեց։ Շուտով՝ նոյեմբերի 5-ին հայտնվեց տեղեկություն, ըստ որի լոնդոնյան «Տոտենհեմը» հետաքրքրված է Լակազետով։ Իր համար հաջորդ խաղում՝ 2010 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Լակազետը գոլ խփեց թելավիվյան Հապոելին` խաղի վերջնական հաշիվը դարձնելով 2:2։

## Ազգային հավաքական
Հանդես է եկել Ֆրանսիայի տարբեր տարիքների երիտասարդական հավաքականներում։ Ֆրանսիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է պատանեկական ՈՒԵՖԱ Եվրոյին, որտեղ անցկացրած 5 խաղերում դարձել է 3 գոլի հեղինակ` այդ թվում նաև Իսպանիայի հավաքականի դեմ որոշիչ եզրափակչում։ Այս պահին հավաքականում խաղացել է 6 խաղ և դարձել 1 գոլի հեղինակ։

## Վիճակագրություն
### Միջազգային

## Ձեռքբերումներ
* **Թիմային**
* Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթի մրցանակակիր (**1**). 2012
* Ֆրանսիայի Սուպերգավաթի մրցանակակիր (**1**). 2012
* Մինչև 19 տարեկանների Եվրոպայի չեմպիոն. 2010
* **Անձնական**
* Լիգա 1-ի լավագույն խաղացող. 2015
* Լիգա 1-ի ռմբարկու. 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական էջը «Լիոնի պաշտոնական կայքում»
* Անձնական էջը ''LFP'' կայքում

Կատեգորիա:1991 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Իլ-86-ի ավիավթար Մոսկվայում

**Իլ-86-ի ավիավթար Մոսկվայում**, ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2002 թվականի հուլիսի 28-ին։ Իլ-86 մարդատար ինքնաթիռը, որը պատկանում էր «Պուլկովո» ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ **PLK-9560** համարով հետևյալ երթուղով՝ Սանկտ Պետերբուրգ - Մոսկվա - Սոչի - Մոսկվա - Սանկտ Պետերբուրգ։ Ինքանթիռը վթարի է ենթարկվել Շերեմետևո օդանավակայանից դուրս գալուց մի քանի վայրկյան անց։ Ինքնաթիռում գտնվում էին անձնակազմի 16 անդամները, որոնցից 14-ը վթարի հետևանքով զոհվել են։

## Ինքնաթիռ
thumb|left|250px
PLK-9560 չվերթն իրականացնում էր Իլ-86 մարդատար ինքնաթիռը (գրանցման համարը RA-86060)։ Ինքնաթիռն արտադրվել է Վորոնեժի Ինքնաթիռների Արտադրություն Կազմակերպությունում 1983 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ Նույն թվականի նոյեմբերի 23-ին ինքնաթիռը հանձնվում է «Աերոֆլոտ» ավիաընկերությանը։ 1992 թվականին ինքնաթիռը փոխանցվում է «Պուլկովո» ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ուներ երկու շարժիչ։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը ինքնաթիռը եղել է օդում ավելի քան 18 363 ժամ։

## Անձնակազմի անդամներ
* Ինքնաթիռի առաջին հրամանատար - 51 ամյա Կոնստատին Իվանովիչ Իվանով։ Օդում անցկացրել է 13000 ժամ, որից 5900 ժամ եղել է Իլ-86 ինքնաթիռում։
* Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 52 ամյա Վլադիմիր Անդրեևիչ Վորոնով։ Օդում անցկացրել է 11300 ժամ, որից 2200 ժամ եղել է Իլ-86 ինքնաթիռում։
* Շտուրման - 51 ամյա Վալերի Անդրեևիչ Շերբինա։
* Չվերթի ինժեներ - 54 ամյա Բորիս Նիկոլաևիչ Կուշներով։ Օդում անցկացրել է 14000 ժամ, որից 6000 ժամ եղել է Իլ-86 ինքնաթիռում։
* Ինժեներ - Ալեքսանդր Տիմոֆեև։
* Ինժեներ - Նիկոլայ Լիոկոնեն։

Ինքնաթիռում գտնվում էր 10 սպասուհի։
* 40 ամյա Նատալյա Բորիսովնա Ֆետիսովա - հին սպասուհի
* Գալինա Եգորովա
* Օլգա Նաումովա
* 21 ամյա Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Մոլչանով
* 49 ամյա Տատյանա Վասիլեվնա Ֆոմուշկինա
* 42 ամյա Գալինա Վալենտինովնա Անաշկինա
* 47 ամյա Գալինա Վլադիմիրովնա Կուլիկովա
* 31 ամյա Սերգեյ Յուրեվիչ Տրակովեց
* Տատյանա Մոիսեվա
* Արինա Վինոգրադովնա

## Աղետ
PLK-9560 ինքնաթիռը թռչեց Մոսկվայի օդանավակայանից ժամը 15:25-ին (MSK)։ Ինչպես հայտնում է Շերեմետևո օդանավակայանի գլխավոր դիսպետչերը ինքնաթիռը դուրս է եկել 350 կմ/ժ արագությամբ, և սկսել է բարձրանալ օդ։ Ըստ տարբեր աղբյուրների, ինքնաթիռը ընկել է 200 կամ 600 մետր բարձրությունից, միևնույն ժամանակ ինքնաթիռի շարժիչի հզորությունը գնալով նվազել է։ Ինքնաթիռը ընկել է անտառում, այնուհետև սկսել է այրվել։ 16 անձնակազմի անդամներից միայն երկուսն են փրկվել, Տատյանա Մոիսեվան և Արինա Վինոգրադովնան։

## Ծանոթագրություններ
Նինա Խաչատուրյան

**Նինա Խաչատուրյան** (, ), ամերիկահայ արվեստագետ։ Ստեղծում է կոնցեպտուալ աշխատանքներ, որոնք բացահայտում են քարտեզագրմանը, տրանսլյացիային, հանրային տարածքներին առնչվող թեմաներ։ Նրա աշխատաանքները բազմիցս ցուցադրվել են, այդ թվում 2008 թվականին Սան Դիեգոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում անհատական վիդեո ինստալյացիան։

## Կենսագրություն
1989 թվականին ավարտել է Բրաունի համալսարանի Վիզուալ արվեստի և գրականության ու հասարակագիտության ֆակուլտետը, 1993 թվականին՝ Կալիֆորնիայի համալսարանի Սան Դիեգո Վիզուլ արվեստի բաժինը, 1996 թվականին Whitney թանգարանում անցել է անհատական ուսուցման ծրագիր։

[մինի|«Չընտրվածների հուշարձան», արվեստագետ՝ Նինա Խարատուրյան, Վաշինգտոն Փոստ 15 հասցեի հանրախանութի ճակատային ինստալյացիա, [Վաշինգտոն ԿՇ]]

Նինա Խաչատուրյանն աշխատում է քանդակի, լուսանկարչության, վիդեո և ձայնային տիրույթներում։ Նինան օդում թռիչքի երկար ժամերն օգտագործում է ֆոտոստեղծագործություններ ստանալու համար։ Նա ոգեշնչվում է օդանավից բացվող տեսարաններով։ 2010 թվականին Ատլանտա թռիչքի ժամանակ Նինա Խաչատուրյանը iPhone-ով սկսել է Seat Assignment ֆոտոշարքը։

Նինան սենդվիչների մնացորդներով ստեղծում է բնության պատկերներ։ Զուգարանի թղթերով և անձեռոցիկներով իրեն վերածում է 17-րդ դարի հոլանդական կտավների հերոսուհիների, որն անմահացնում է սելֆիներով։

Նինա Խաչատուրյանի ստեղծագործությունները ներկայացված են Սան Ֆրանցիսկոյի Catharine Clark պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nina Katchadourian Personal home page for Katchadourian
* Special Feature: A Conversation with Nina Katchadourian in September 2008.
* Nina Katchadourian: One Chase Manhattan Plaza Artforum, March 2007.
* A Closer Look Brown Alumni Monthly article.
* Airplane Lavatory Self-Portraits in the Flemish Style

Կատեգորիա:Ամերիկահայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
51-րդ զոնա (ֆիլմ)

**51-րդ զոնա**, 2014 թվականին նկարահանված ամերիկյան սարսափ ֆիլմ, որի պրոդյուսերն է Օրեն Պելին։ Ֆիլմն առաջին անգամ հեռարձակվել է 2015 թվականի մայիսի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Blumhouse Productions ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նևադայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2009 թվականին
Կատեգորիա:Անգլերեն անկախ ֆիլմեր
Հայաստանի մտավոր սեփականության գործակալություն

**Հայաստանի մտավոր սեփականության գործակալություն**, առանձնացված ստորաբաժանում ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կազմում, որը ծառայություններ է մատուցում մտավոր սեփականության բնագավառում, իրականացնում է մտավոր սեփականության օբյեկտների իրավական պահպանության հետ կապված՝ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված գործողություններ, ապահովում է մտավոր սեփականության բնագավառի կադրերի պատրաստումը, օժանդակում է ՀՀ պետական արտոնագրային հիմնապաշարների համալրմանը, իրականացնում մտավոր սեփականության բնագավառին առնչվող այլ աշխատանքներ։

## Պատմություն
Հայաստանում մտավոր սեփականության պահպանության ազգային համակարգը ձևավորվել է 1992 թվականի հունվարին ՀՀ կառավարությանն առընթեր արտոնագրային վարչության և 1993 թվականի դեկտեմբերին Հեղինակային իրավունքի ազգային գործակալության ստեղծմամբ։ 2002 թվականի մարտին այս երկու մարմինների միաձուլմամբ ստեղծվել է *Մտավոր սեփականության գործակալություն*ը՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության կազմում գործող առանձնացված ստորաբաժանում, որի բնագավառի իրավական դաշտը կարգավորվում է օրենքներով, ենթաօրենսդրական ակտերով, ՀՀ միջազգային պայմանագրերով։

1993 թվականից Հայաստանը հանդիսանում է Մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպության (WIPO) և 1995 թվականից Եվրասիական արտոնագրային կազմակերպության (ЕАПО) անդամ։ Գործակալությունը համագործակցում է Եվրոպական արտոնագրային կազմակերպության (EPO), միջազգային, տարածաշրջանային այլ կառույցների և օտարերկրյա պետությունների գերատեսչությունների հետ։

## Հրատարակություններ
Գործակալությունը յուրաքանչյուր ամիս հայերեն և ռուսերեն լեզուներով լազերային սկավառակներով հրատարակում է «Արդյունաբերական սեփականություն» պաշտոնական տեղեկագիրը։

Գործակալությունը հրատարակում է նաև արտոնագրված գյուտերի և օգտակար մոդելների լրիվ նկարագրությունները։

Հայաստանի, Բելառուսի, Վրաստանի, Մոլդովայի, Ուզբեկստանի, Ուկրաինայի, Ռուսաստանի Դաշնության և Եվրասիական արտոնագրային գերատեսչության միջև «Կոմպակտ սկավառակների վրա արտոնագրային տեղեկատվական տարածաշրջանային համատեղ արտադրանքի թողարկման մասին» Մոսկվայում ստորագրված համաձայնագրի շրջանակներում հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով հրապարակվում են գյուտերի մասին մատենագիտական տվյալները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքը
*Հայաստանի Հանրապետության մտավոր սեփականության գոևծակալություն 
*Հայաստանում աճում է գյուտերի թիվն ու տնտեսության մեջ դրանց կիրառումը

Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ
Վիկինգներ (հեռուստասերիալ)

**Վիկինգներ** () իռլանդական և կանադական պատմական հեռուստասերիալ, որի սյուժեն գրվել է Մայքլ Հիրսթի կողմից «History» հեռուստաալիքի համար։

Սերիալն առաջին անգամ եթեր է բարձրացել 2013 թվականի մարտի 3-ին և ավարտվել 2020 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ ունենալով 6 եթերաշրջան և ընդհանուր 89 էպիզոդ։

«Վիկինգներ։ Վալհալա» սիկվել հեռուստասերիալը եթեր է բարձրացել 2022 թվականի փետրվարի 22-ին՝ «Netflix» ստրիմինգային հարթակում

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Մեծ Մակսանկա

**Մեծ Մակսանկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կիլմեզսկի և Ուրժումսկի շրջաններում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը գտնվում է Մակսանկա գետի ձախ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վյատկան է, գետի գետի ենթաավազանը Վյատկան է։ Գետի գետային ավազանը Կամա գետն է.

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝։

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **10010300512111100038538**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **111103853**
* Ավազանի կոդը — **10.01.03.005**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **11**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **1**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կրասնի Տենեշ

**Կրասնի Տենեշ** (), գետ Ռուսաստանում, Կեմերովոյի մարզ մարզում։ Գետաբերանը գտնվում է Չյորնի Տենեշ գետի աջ ափին՝ 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոնդոմա գետն է, գետի գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբ գետն է.

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝։

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — **13010300112115200009790**
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — **115200979**
* Ավազանի կոդը — **13.01.03.001**
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — **15**
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — **2**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Նոր աթեիզմ

[thumb|«Աթեիզմի չորս հեծյալները» ժամացույցի սլաքով, սկսած վերևի ձախ լուսանկարից՝ [Ռիչարդ Դոքինզ, Քրիսթոֆեր Հիթչենս, Դենիել Դեննեթ, Սեմ Հարրիս]]

**Նոր աթեիզմ** (), մի շարք գիտնականների, փիլիսոփաների, հասարակական գործիչների հայացքների համակարգի պայմանական անվանումը, որի հիմքում է դրված կրոնի որպես ժամանակակից հասարակության հիվանդության պատկերացումը և ըստ որի դրա դեմ պետք է ակտիվորեն պայքարել և գիտական մեթոդներով ժխտել կրոնի հիմնարար դրույթները (օրինակ, Աստծո գոյության վերաբերյալ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթեիզմ
Պողոս-Լևոն Զեքիյան

**Պողոս-Լևոն Անտոնի Զեքիյան** (), հայագետ, փիլիսոփա, Մխիթարյան միաբանության անդամ, վարդապետ (1959-1987), Ստամբուլի համալսարանի պրոֆեսոր (1973), ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (1994), Վենետիկյան ակադեմիայի անդամ (1992), Վենետիկյան ակադեմիայի իսկական անդամ (2005), Պոլսի հայ կաթողիկե աթոռի առաքելական կառավարիչ, արքեպիսկոպոս (2014-)

## Կենսագրություն
Պողոս-Լևոն Զեքիյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել Է Կոստանդնուպոլսի վարժարաններում,
Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դպրեվանքում։ 1962 թվականին ավարտել է Հռոմի Գրիգորյան պապական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, 1966 թվականին՝ նույն համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետը։ 1966-1968 թվականներին մասնագիտացել է Արևելյան աստվածաբանության բնագավառում։

1968-1974 թվականներին ուսուցչություն է արել Կոստանդնուպոլսի Մխիթարյան և Կեդրոնական, 1974 թվականից՝ Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանում, 1982-1985 թվականներին՝ տնօրեն,
1981 թվականից՝ Վենետիկի համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչ, 
1980-1985 թվականներին՝ «Բազմավեպի» խմբագիր։

1974 թվականից բնակվում է Իտալիայում։

Մինչև 2011 թվականը Վենետիկի Կա Ֆոսկարի համալսարանում վարել է իր իսկ կողմից 1976 թվականին հիմնված հայագիտական ամբիոնը։ Ներկայումս Հռոմի Արևելյան հայրապետական համալսարանում աստվածաբանության և հայ եկեղեցու դավանանքի դասախոս է։ 2014 թվականին նշանակվել է Կոնստանդնուպոլսի և Թուրքիայի հայ կաթոլիկ համայնքի արքեպիսկոպոս։

Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են գիտակցության, Օգոստինոսյան ներգոյապաշտության, հումանիզմի, հայոց պատմության, բանասիրության և մշակույթի, ազգային և կրոնական ինքնության հարցերին, հայ տեսահայեցողական և աստվածաբանական մտքին։ Անդրադարձել Է նաև Հովհան Մանդակունու, Ներսես Շնորհալու, Պետրոս Դուրյանի, Դանիել Վարուժանի և այլոց ստեղծագործություններին, հայ-վրացական մշակութային կապերին, գրաբարի հոլովման համակարգին և այլն։

Տիրապետում է հայերենին (նաև գրաբար), թուրքերենին, իտալերենին, ֆրանսերենին, գերմաներենին, անգլերենին, ռուսերենին։ Հեղինակ է շուրջ հարյուր գիտական ուսումնասիրությունների, հոդվածների ու տասնյակ թեմատիկ գրքերի։

## Պարգևներ
* ԵՊՀ ոսկե մեդալ, 2000

## Երկեր
* Հայ թատրոնի սկզբնաքայլերը և հայ վերածնունդի շարժումը, 1975։
* Բանակցութիւններ Ա. Ներսես Շնորհալիի եւ կայսերական նուիրակ Թէորիւսնոսի միջեւ..., 1978։
* Իտալիայի հայ գաղութները, 1978։
* Հումանիզմական գաղափարային բովանդակութիւնը և պատմական արմատները, 1981։
* Վենետիկ և հայերը, Վնտ., 1990։
* Հոգիի և ինքնութեան հետքերով, Երևան, 2000։
* Ինքնութեան խճանկար, Բեյրութ 2000։
* Հայապատում... ներտողային, Լոս ԱՆջելես, 2001։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պողոս-Լևոն Զեքիյան 

Կատեգորիա:Թուրքահայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Թուրքահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ հայագետներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Օրեբրո)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված առաջին հուշարձանը Շվեդիայում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2015 թվականի մայիսի 29-ին Շվեդիայի Օրեբրո քաղաքում Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջանակում։ Հուշարձանի վրա հայերեն, արամերեն, հունարեն և շվեդերեն գրված է. «Մենք երբեք չենք մոռանա»։

Հուշարձանի բացման միջոցառմանը մասնակցել են նահանգային և քաղաքային իշխանությունների ներկայացուցիչներ, դիվանագետներ, լրագրողներ, հայ և ասորական համայնքների անդամներ։ Ելույթներով հանդես են եկել Շվեդիայում գտնվող Ասորի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ Մար Իգնատիոս Աֆրամ 2-րդը, Շվեդիայում ՀՀ դեսպան Արտակ Ապիտոնյանը, Օրեբրոյի նահանգապետ Մարիա Լարսոնը, քաղաքային խորհրդի նախագահ Ագնետա Բլոմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
հ
Կատեգորիա:Սփյուռքի հայկական հուշարձաններ
հ
Խավիեր Գուսման (ֆուտբոլիստ)

**Խավիեր Գուսման Կոլին** (, ), մեքսիկացի 1970-ականների ֆուտբոլիստ, խաղացել է պաշտպանի դիրքում։

Հանդես է եկել մեքսիկական «Կրուս Ասուլ» (1965-1968, 1969-1978), «ՈՒՆԱՄ Պումաս» (1968-1969) և «Վերակրուս » (1978-1979) ակումբների կազմում։

յի հավաքականի կազմում մասնակցել է հայրենիքում կայացած 1970 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը՝ թիմի հետ հասնելով մինչև քառորդ եզրափակիչ։

1979 թ․-ից Գուսմանի մոտ առաջ եկավ շաքարախտ հիվանդությունը։ Դրա հետևանքներից նրա աջ ոտքը անդամահատվեց, սակայն նա մնաց «Կրուս Ասուլի» ակումբային կառույցներում։ Համարվում է մեքսիկական ֆուտբոլային պատմության լավագույն կենտրոնական պաշտպաններից մեկը։

2014 թ․ շաքարախտի հետևանքների սրման պատճառով (այլ տեղեկություններով՝ նաև զուգահեռաբար լեկիմիայի պատճառով) մահացավ՝ մինչև կյանքի վերջին շաբաթներն աշխատելով «Կրուս Ասուլի» կառույցում։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Խավիեր Գուսման. ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայք , worldfootball.net, national-football-teams.com 

Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Հայկական ազգային մշակույթի թանգարան (Մոսկվա)

**Հայկական ազգային մշակույթի թանգարան**, (), 2015 թվականին ստեղծված թանգարան Մոսկվայի Հայ առաքելական եկեղեցու տաճարային համալիրի տարածքում։ Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվող հայկական ամենախոշոր թանգարանային համալիրն է։ Թանգարանի բացումը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին։

## Տվյալներ
Մոսկվայի Հայկական թանգարանը Հայաստանի սահմաններից դուրս իրագործված ամենամեծ թանգարանային նախագիծն է։ Թանգարանի ընդհանուր տարածքը կազմում է ավելի քան 2000 քառակուսի մետր։

Ցուցանմուշները ներկայացված են 9 թեմատիկ դահլիճներում. «3D կինոթատրոն, «Հայերի կենցաղը», «Դիմանկարներ», «Ինտերակտիվ գիրք», «Հայկական երաժշտության գրադարան», «Հուշահամալիր», «Դանթեական» և «Վիրտուալ երկրագունդ»։

## Սրահներ
**Կյանքի միջանցքներ**. հայ ժողովրդի պատմությունը նկարներով. հազարամյա հնագիտական գտածոներից մինչև միջուկային դարաշրջան։

**3D կինոթատրոն**. Հայաստանի պատմության ամենակարևոր ու խորհրդանշական դրվագները ներկայացնող կարճամետրաժ կինոնկար։

**Հայերի կենցաղը**. սենյակ, որում կարելի է տեսնել կենցաղային դրվագներ տարբեր ժամանակաշրջանների հայերի կյանքից։

**Երկրագունդ**՝ հայոց սփյուռքի պատմությունն ու աշխարհագրությունը ներկայացնող վիրտուալ գլոբուս։

**Դիմանկարներ**՝ ցեղասպանության զոհ դարձած եւ ոչնչացումից մազապուրծ հայոց մեծերի դիմանկարներ։

**20-րդ դարի առաջին Ցեղասպանություն – ինտերակտիվ գիրք**. ցեղասպանության թեմայով գրքեր, թվայնացված վավերագրեր ու լուսանկարներ

**Հայոց Դանթեականը**՝ Հովհաննես Շիրազի պոեմի վավերագրական պատկերավորում։

**Հայկական երաժշտության գրադարան**. համաշխարհային երաժշտության պատմության մեջ իրենց ներդրումը կատարած հայ հեղինակների ստեղծագործությունների ձայնադարան։

**Հայկական երաժշտության գրադարան**՝ համաշխարհային երաժշտության պատմության մեջ իրենց ներդրումը կատարած հայ հեղինակների ստեղծագործությունների ձայնադարան։

## Բացման արարողություն
Թանգարանի բացման արարողությանը մասնակցել են Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանը, թանգարանի հիմնադիր Ռուբեն Գրիգորյանը, ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպան Օլեգ Եսայանը, ՌԴ Պետդումայի մշակութային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Ստանիսլավ Գովորուխինը, Ռուսաստանում Հռոմի պապի պատվիրակ Իվան Յուրկովիչը, Ռուսաստանի հրեական կոնգրեսի ղեկավար Յուրի Կանները։

## Մեջբերումներ թանգարանի մասին

## Պատկերասրահ

Armenian Genocide Memorial in Moscow, ArmAg.JPG|Մոսկվայի հայկական եկեղեցական համալիր
Armenian Church in Moscow, ArmAg.JPG|Հայոց ցեղասպանության հուշարձան Մոսկվայի Սուրբ Պայծառակերպության եկեղեցու բակում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* В Москве открылся самый большой Армянский музей за пределами Армении 
* В Москве открылся армянский музей к 100-летию геноцида народа

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2015 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայկական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Դելֆինարիում

[մինի|աջից|230px|Դելֆինը [Իսրայելի դելֆինարիումում]]
[մինի|աջից|230px|[Դելֆինները Վրաստանի դելֆինարիումում (Բաթում)]]
**Դելֆինարիում,** ակվարիում դելֆինների համար։ Դելֆինարիումի դելֆինները սովորաբար պահվում են մեծ լողավազանում, սակայն երբեմն դելֆինարիումի տնօրինությունը բաց է թողում դելֆիններին բաց ծով` կենդանիներին ազատությունից ամբողջովին չզրկելու նպատակով։

Որոշ դելֆինարիումներ բաղկացած են մեկ մեծ լողավազանից, որտեղ դելֆինները սովորաբար կատարում են տարբեր հնարքներ հանրության առաջ։ Կենդանիներին չձանձրացնելու և վնասներից խուսափելու նպատակով, մինչ ցուցադրությունը կենդանիները լինում են տվյալ երկրի կենտրոնական կենդանաբանական այգում կամ այլ այգիներում։

Թեև դելֆինարիում կառուցելու միտքը առաջացել է 19-րդ դարում, մարդիկ կարողացան ստեղծել առաջին դելֆինարիումը 20-րդ դարի վերջին` 1938 թվականին։ Դելֆինարիումի կառուցողների հիմնական մտահոգությունը կենդանիների գերությունը և պայմանների ապահովումն է։ 1960-ական թվականներին դելֆինարիումները տարածվեցին ամբողջ աշխարհով մեկ և արժանացան քննաատության բնապահպանների կողմից։ Այս ժգոհությունները 21-րդ դարի սկզբին վերաճեցին, հանգեցնելով մի շարք երկրներում դելֆինարիումների փակման։

## Տարածվածություն
Չնայած այս միտմանը, դելֆինարիումները շարունակեցին տարածվել Եվրոպայում (Բելգիա, Բուլղարիա, Դանիա, Հայաստան, Ֆինլանդիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Հունաստան, Իսլանդիա, Իտալիա, Լիտվա, Մալթա, Նիդեռլանդներ, Պորտուգալիա, Ռումինիա, Ռուսաստան, Շվեդիա, Իսպանիա, Ուկրաինա, Վրաստան), Ասիայում (Բահրեյն, Չինաստան, Ինդոնեզիա, Իրան, Իսրայել, Ճապոնիա, Հյուսիսային Կորեա, Ֆիլիպիններ, Հարավային Կորեա, Սինգապուր, Չինաստանի Հանրապետություն, Թայլանդ, Թուրքիա,ԱՄԷ), Հյուսիսային Ամերիկայում (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Կանադա, Մեքսիկա), Արգենտինայում և Ավստրալիայում։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Դելֆինարիումներ
Ալնաբադ

**Ալնաբադ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է գավառի արևմտյան կողմում՝ Բայրամլի գյուղից 12-13 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Ձեգամ գետի վերին հոսանքի մոտ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հայոց ցեղասպանության խաչ-հուշարձան (Ստեփանակերտ)

**Հայոց ցեղասպանության խաչ-հուշարձան**, Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչ-հուշարձան Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտի բարձունքներից մեկում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2015 թվականի մայիսի 6-ին Ստեփանակերտ քաղաքի Կրկժան թաղամասում Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջանակում։

Միջոցառմանը մասնակցել են Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը, Հայ Առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը, պաշտոնատար անձինք։ Խաչ-հուշարձանի տեղադրումը նախաձեռնել է «Առաջ Արցախ» երիտասարդական կազմակերպությունն իր անդամների սեփական միջոցներով ու բարերարների աջակցությամբ։

Գիշերային ժամերին խաչ-հուշարձանը լուսավորվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի խաչ-հուշարձան` Ստեփանակերտում 
*Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի խաչ-հուշարձան` Ստեփանակերտում, տեսանյութ 

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտի հուշարձաններ
Աղբակի գավառակ

**Աղբակ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթում։ Գտնվում էր Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգում, Մեծ Զավ գետի վերին հեսանքի՝ Աղբակ վտակի ավազանում։ Գավառի կենտրոնը եղել է Ադամակերտ քաղաքը։

Հանդիսացել է Արծրունիների տոհմական գավառը։

## Աշխարհագրություն
Աղբակն արևմուտքից սահմանակից էր Նորդուզին և Խոշաբին, հյուսիսից՝ Մահուդիեին, արևելքից՝ Պարսկաստանին, իսկ հարավից՝ Գավառին և Ջուլամերիկին։

Գավառակը բոլոր կողմերից շրջապատված է լեռներով։ Տարածքը մեծ մասամբ լեռնային է, տեղ-տեղ դաշտային։ Ունեցել է արգավանդ հողեր և արոտավայրեր։

Կլիման եղել է բավականին ցուրտ։

## Պատմություն
Աղբակի մասին հիշատակ են Ղազար Փարպեցին, Թովմա Արծրունին, Հովհաննես Դրաստանակերտցին, հայերեն ձեռագիր հիշատակագիրները, աշխարհացույցի հեղինակները և արաբ մատենագիրները։

Աղբակն ահագին տուժել է IX դարում` Բուղայի հարձակման ժամանակ և XI դարի 20-40-ական թվականներին Օսմանյան առաջին արշաանքի ժամանակ։

Ուշ միջնադարում Աղբակը գրեթե լիովին հայաբակ էր։ XIV-XV դարերում Աղբակի լեռնային մասերում հաստատվել են քրդական ցեղեր։ XIV դարում գավառը զավթել է Օսմանյան սուլթանությունը։

XIX դարի 80-ական թվականներին Աղբակի բնակիչների (մոտ 10 հազար) մեծ մասը հայեր էին։ Ապրել են նաև ասորիներ։

1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ հայկական գյուղերը ավերվել են թուրքերի կողմից։

Հայերը 1896 թ.-ին ենթարկվել են կոտորածի և կողոպուտի։

1914-1915 թվականներին` Մեծ եղեռնի ժամանակ, Աղբակի հայերի մեծ մասը բնաջնջվել է։ Մազապուրծ եղածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։

## Բնակչություն
XIX դարի II կեսին Աղբակում ապրում էին մոտ 10 000 հայեր, 8000 քրդեր և ասորիներ ու հրեաներ (մոտ 2000)։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը խաշնարածությունն ու դաշտավարությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Աղբակում հիշատակվում են Կակենից, Որսերանք և Օսի գյուղերը։ Վերջինիս մոտ գտնվող Ս .Խաչ վանքը եղել է Արծրունիների տոհմական դամբարանը։ Աղբակի Սուրբ Բարդուղիմեոս վանքում, ըստ ավանդության, թաղվել է Բարդուղիմեոս առաքյալը։

1986 թ.-ի դրությամբ դեռ պահպանվել էին Արծրունի իշխանների կողմից կառուցված V-XI դարերի բազմաթիվ վանքերի, բերդերի և ապարանքների ավերակներ։

## Հասարակական կառույցներ
Աղբակն ուներ 5-6 հայկական վարժարան։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի II կեսին Աղբակն ուներ 81 գյուղ, որից 24-ը զուտ հայկաբնակ գյուղեր էին։

XX դարի սկզբին Աղբակը մտնում էր Վանի վիլայեթի մեջ և ուներ 144 գյուղ։

XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերն ապրել են Աղբակի հետևյալ բնակավայրերում.
* Ալալան, (Ս.Հակոբ),
* Ալաս (Ալազ),
* Ակնիս,
* Ամպիկ (Ամբիկ),
* Աշկիթան (Աշկերտ Ներքին),
* Առակ,
* Ասպստան (Հասպստան),
* Ավզան,
* Ատես,
* Արջի,
* Բաբլասան,
* Բազ,
* Բաշկալե,
* Բարս,
* Բժնկերտ (Մժնկերտ, Գայլգոմ, Քելգոմ),
* Երնկանի,
* Զարզավկ,
* Թաղիկ (Մրիբա),
* Լաշկոտ,
* Խառատուն,
* Կարաբուլի,
* Հերեսան,
* Հոզի (Խուզի),
* Ձորադիր (Սորաբերդ),
* Մալգավա,
* Նաթրուկ,
* Չուխ,
* Պատկան,
* Ռալիմ,
* Ռասուլաց,
* Ռըկան,
* Սորան,
* Վանքի գյուղ (Դհեր, Ս.Բարդուղիմեոս),
* Փիրս (Փաստի)։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կորկ

**Կորկ** (; ), քաղաք Իռլանդիայի հարավ-արևմուտքում։ Այն իր մեծությամբ երկրորդն է երկրում՝ մայրաքաղաք Դուբլինից հետո։ Հիմնադրվել է 6-րդ դարում։ Բնակչությունը 190.384 մարդ է (2006 թ. տվյալներով)։

## Քույր քաղաքներ
Ստորև ներկայացված են Կորկի քույր քաղաքները։

## Պատկերասրահ

File:St.Anne&#039;s Church, Cork city, Ireland.jpg|thumb|Սբ. Աննայի եկեղեցի, Կորկ, Իռլանդիա
File:Cork city, Ireland.jpg|thumb|Լրագիր վաճառողի արձան, Կորկ, Իռլանդիա 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքներ
Օդերևութաբանություն

**Օդերևութաբանություն**, գիտություն մթնոլորտի և նրանում տեղի ունեցող պրոցեսների մասին։ Օդերևութաբանության հիմնական բաժինը մթնոլորտի ֆիզիկան է, որն ուսումնասիրում է մթնոլորտի ֆիզիկական երևույթների և պրոցեսների ընդհանուր օրինաչափությունները։

## [[Մթնոլորտ]]ի ֆիզիկայի ենթաբաժինները
* Երկրամերձ շերտի ֆիզիկա 
* Ազատ մթնոլորտի ֆիզիկա (աերոլոգիա)
* Մթնոլորտի բարձր շերտերի ֆիզիկա (աերոնոմիա)։

Մթնոլորտի ֆիզիկայի մաս են նաև ակտինոմետրիան ( ուսումնասիրում է մթնոլորտում արեգակնային ճառագայթման ու նրա վերափոխման օրինաչափությունները), մթնոլորտային օպտիկան (զբաղվում է մթնոլորտում տեղի ունեցող օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությամբ), մթնոլորտային էլեկտրականությունը և մթնոլորտային ձայնագիտությունը։

Մթնոլորտում տեղի ունեցող քիմիական պրոցեսներն ուսումնասիրում է մթնոլորտի քիմիան։

## Դինամիկական օդերևութաբանություն
Մթնոլորտային երևույթներն ու պրոցեսները տեսական մեթոդներով ուսումնասիրող բաժինը կոչվում է դինամիկական օդերևութաբանությունը, որի գլխավոր խնդիրներից է եղանակի կանխատեսման հաշվարկային մեթոդների մշակումը։

## Սինօպտիկական օդերևութաբանություն
Օդերևութաբանության մյուս բաժիններից են՝ սինօպտիկական օդերևութաբանությունը, որն զբաղվում է մեծ տարածությունների վրա եղանակային պայմանների տեղաբաշխման ու փոփոխման օրինաչափությունների ուսումնասիրմամբ և սպասվելիք եղանակի կանխատեսման մեթոդների մշակմամբ։

## Կլիմայագիտություն
Օդերևութաբանության կարևոր բաժիններից է նաև կլիմայագիտությունը, որն զբաղվում է կլիմաառաջացնող գործոնների, դրանց փոխադարձ կապի ու ներգործության պայմանների, ինչպես նաև կլիմայի տատանման օրինաչափությունների ուսումնասիրությամբ։

## Կիրառական բաժիններ
Օդերևութաբանության մեջ ձևավորվել են նաև մի շարք կիրառական բաժիններ՝ գյուղատնտեսական օդերևութաբանությունը, ծովային օդերևութաբանությունը, բժշկական կլիմայագիաություն և այլն։ 
250px|մինի|Մեխանիկական բարոմետր
## Օդերևութաբանական առաջին հետազոտությունները
Օդերևութաբանական առաջին հետազոտություններն սկսվել են դեռևս անտիկ ժամանակներից (Արիստոտել), սակայն այն զարգացման մեծ առաջընթաց ապրեց 18-րդ դարի առաջին կեսերին, երբ ստեղծվեցին օդերևութաբանական առաջին գործիքները՝ ջերմաչափը և բարոմետրը։

## Տեխնիկայի նորագույն նվաճումները
Ժամանակակից օդերևութաբանությունը օգտագործում է ֆիզիկայի և տեխնիկայի նորագույն նվաճումները։ Օդերևութաբանական արբանյակների օգնությամբ կատարվում են դիտարկումներ ամբողջ երկրագնդի համար։ Ռադիոլոկացիոն սարքերի միջոցով կատարվում են ամպերի և մթնոլորտային տեղումների որոշակի դիտարկումներ և այլն։ Օգտագործվում է դիտարկումների ու տվյալների մշակման ավտոմատացումը։ Տեսական օդերևութաբանության հետազոտումների ժամանակ օգտագործվում են ԷՀՄ-ները։ Օդերևութաբանությունը առավել սերտորեն կապված է օվկիանոսագիտության և ցամաքի ջրաբանության հետ։ Տարբեր երկրների օդերևութաբանական գործունեությունը միավորում է օդերևութաբանական համաշխարհային կազմակերպությունը։

Կատեգորիա:Բնական գիտություններ
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն
Բաթման (գետ)

**Բնջրի**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգի Ծովասար և Մարաթուկ լեռների լանջից՝ երեք ճյուղերով որոնք հոսում են Սասունի, Խիանքի և Խուլփի շրջաններով։ Անդոկաջուր մայր գետին է միանում Քյոփրու գետի մոտով։ Բավական տարածություն հոսում է գետնի տակով, որի պատճառով էլ թուրքերը կոչել են Բաթման («թաղված», «թաքնված» գետ)
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Տիգրիս գետի վտակներ
Բաթմանի կամուրջ

**Բաթմանի կամուրջ**, կամուրջ Թուրքիայի Դիարբեքիրի մարզում, Բաթման գետի վրա, Մուաֆարկին քաղաքի մոտ։ Երկարությունը՝ 50-60 մ։ Ըստ ավանդության անունը ստացել է կառուցող վարպետներից մեկի՝ Բաթմանի անունից։

## Պատկերասրահ

Malabadi Bridge (14482664859).jpg
Malabadi Bridge (14482861697).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիարբեքիրի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տեսարժան վայրեր
Ալնար

**Ալնար**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Մանազկերտ քաղաքից հյուսիս, Գավթրին գյուղի մոտ։

Ալնարից քիչ հեռու կան հին բնակավայրի ավերակներ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բալըղ

**Բալըղ**, լեռ Թուրքիայում, Հայկական Պար լեռնաշղթայում։ Տեղակայված է Գայլատու լճից դեպի հարավ-արևելք, բարձրությունը 2800 մետր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Բագարան (լեռ)

**Բագարան**, լեռ Հայաստանի Շիրակի մարզի,  Շիրակի դաշտում, Բագրավան գյուղից հյուսիս-արևելք, Սարակապ գյուղից 3 կմ հարավ։ Բարձրությունը 1656 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Բախչաջուղ

**Բախչաջուղ**, լեռ Թուրքիայում, լեռ Հայկական Պար լեռնահամակարգում Ալաշկերտ գյուղաքաղաքից մոտ 26 կմ հեռավորության վրա, բարձրությունը՝ 2000 մ։

Տարածքում է գտնվում նաև համանուն գետակը՝ Արածանիի ավազանում, որը հոսում է Ալաշկերտի դաշտով։ Երբեմն սխալմամբ վերագրում են Արաքսի ավազանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայկական Պար
Բաթլմա

**Բաթլմա**, գետակ Սև ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Պոնտական լեռնաշղթայի Կանգալա լեռան հյուսիսային փեշերից, Գերահիսան֊Կերասուն ճանապարհին զուգահեռ։ Վերին և ստորին հոսանքը հարուստ է անտառներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Բաբադեմ

**Բաբադեմ**, լեռ Արցախում, տեղակայված է Վարանդայի գավառում։ Ունի ավելի քան 2000 մետր բարձրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության լեռներ
Կատեգորիա:Արցախի լեռնաշղթա
Բայանդուր (հանքային աղբյուր)

**Բայանդուր**, հանքային աղբյուր Հայաստանի Շիրակի մարզի Բայանդուր գյուղի մոտ, սկսել են օգտագործել 1852 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի ջրագրություն
Կատեգորիա:Հանքային աղբյուրներ
Բաշքեչալար

**Բաշքեչալար**, լեռնագագաթ Ադրբեջանում, Օրդուբադի շրջանում Սյունիքի լեռնաշղթայի հարավ հատվածում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Դեյվիդ Կոպերֆիլդ (իլյուզիոնիստ)

**Դեյվիդ Կոպերֆիլդ** (, իսկական անունը Դեյվիդ Սեթ Կոտկին (), ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, Մետաչեն, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի իլյուզիոնիստ և հիպնոսացնող, հայտնի է իր տպավորիչ հնարքներով և օրիգինալ մեկնաբանություններով։ Կոպերֆիլդը հայտնի է նաև «Դավինո» մականունով։

## Կենսագրություն
Դեյվիդ Կոտկինը ծնվել է ամերիկական Մետաչեն քաղաքում, Նյու Ջերսի նահանգում, 1956 թվականի սեպտեմբերի 16-ին հրեական ընտանիքում։ Երեխայի մայրը (ծնված Երուսաղեմում)՝ ապահովագրական գործակալ, հայրը՝ Խայման Կոտկին հագուստի խանութի սեփականատեր էր։

Փոքրիկ Դեյվիդը ունեցել է եզակի հիշողություն, նա լսելով հիշեց ամբողջ Տորան։ Նա ընդամենը 4 տարեկան էր, երբ իր պապիկը ցույց տվեց նրան խաղաքարտերով հնարք, երեխան նույն վայրկյանին կրկնեց այն։ Նա 7 տարեկանում արդեն ցույց էր տալիս իր մտածած հնարքները ծխախոտով։

Դեյվիդը 12 տարեկանում դարձավ պրոֆեսիոնալ իլյուզիոնիստ։ Միևնույն ժամանակ նա անդամագրվեց ամերիկյան մոգերի ընդհանրություն և դարձավ խմբի ամենաերիտասարդը։ 16 տարեկանում Նյու Յորքի համալսարանում սովորեցնում է ուսանողներին մոգություն։

Այդ ժամանակ նա վերցրեց իր մականունը՝ Դեյվիդ Կոպերֆիլդ։ Շուտով Դեյվիդը թողեց համալսարանը և սկսեց իլյուզիոնիստի աշխատանք փնտրել։
180px|մինի|աջից|Կոպերֆիլդը ABC հեռուստաալիքում
1978 թվականին, երբ Դեյվիդը 22 տարեկան էր, նրան հրավիրեցին հեռուստատեսություն, «The Magic of ABC» ABC հեռուստաալիքում։

Որոշ ժամանակ հետո ստեղծվեցին ավելի հայտնի հնարքներ, որոնցից էին՝ թռիչք Մեծ Կիրճից, անցումը հայտնի Չինական Պատի միջով, հայտնի Ալկատրասա բերդից փախուստ, թռիչք և այլն։

Նյու Յորքում Կոպերֆիլդը բացեց իր սրճարանը։ Մատուցողներ այնտեղ չկան։ Ձայնը խավարից հարցնում է, թե հաճախորդները ինչ են ուզում պատվիրել, հետո պատվերը կարծես երկնքից է իջնում հաճախորդի մոտ։

## Անձնական կյանք
Կոպերֆիլդը չէր ցուցադրում իր կյանքը, հայտնի է միայն 2 վեպ։ Առաջինը՝ Կլաուդիա Շիֆերի հետ։ 1993 թվականին նրանք ամուսնացան, իսկ 1999 թվականին բաժանվեցին, երկրորդը՝ Ամբրե Ֆրիսկի հետ։ Նրա 2 աղջիկները եղել են ֆոտոմոդելներ, զույգը նորից բաժանվում է։

2011 թվականի օգոստոսին տեղեկություն տարածվեցն այն մասին, որ 2010 թվականին Դեյվիդ Կոպերֆիլդը և 26 տարեկան ընկերուհին՝ մոդել Կլոե Գոսելենը աղջիկ են ունեցել։ Աղջկա անունը Սկայ է։

## Տես նաև
* Դեյվիդ Բլեյն
* Միջազգային մոգերի ընդհանրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Բաթմանդարա

**Բաթմանդարա**, գետ Սև ծովի ավազանում, սկիզբ է առնում Պոնտական լեռների հյուսիսաայաց փեշերից, Կանգալ լեռան հյուսիսարևելյան կողմից, վերին հոսանքի մասում կոչվում է Փալթամադարասի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Բաթգյոլ

**Բաթգյոլ**, լեռ Թուրքիայում, Էրզրումի նահանգի Քղիի գավառակում, ներկայումս՝ Թուրքիայի Բինգյոլի մարզում։ Սրա լանջին է գտնվում հայկական Ապողնակ գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Բինգյոլի մարզի լեռներ
Բեզմինդաղ

**Բեզմինդաղ**, լեռնագագաթ Արցախում, Ղարաբաղի լեռնաշղթայում, Շուշիից մոտ 31 կմ հարավ֊արևմուտք։ Բարձրությունը մոտ 1216 մ։ Լանջերն անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Շուշիի շրջան
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության լեռներ
Բեյուկ Դերե

**Բեյուկ Դերե**, գետ Ճորոխի ավազանում, հոսում է Բաբերդի գավառով և Ճորոխին է միախառնվում աջ կողմից։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճորոխի ավազանի գետեր
Բաշքեյ (սարահարթ)

**Բաշքեյ**, սարահարթ Թուրքիայում, Մեծրաց լեռների հարավային վերջավորության և Հայկական Պարի միջև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հարթավայրեր
Կատեգորիա:Մեծրաց լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Սարահարթեր այբբենական կարգով
Բոբարզան

**Բոբարզան**, լեռ Իրանում, Կոտուր-Զագրոս լեռնահամակարգում։ Ուրմիա քաղաքից գտնվում է մոտավորապես 14 կմ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զագրոսի լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգի լեռներ
Բեյուքգյունեյ

**Բեյուքգյունեյ**, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Վայքի լեռնաշղթայի կատարային մասում, Վայոց ձորի մարզի Փոռ գյուղից հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2190 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Բաշտիմալ (գետ)

**Բաշտիմալ**, գետ Սև ծովի ավազանում։ Հոսում է Տրապիզոնի շրջանով և անցնելով անտառապատ լեռների միջով՝ նույնանուն գետի մոտ թափվում է ծովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Բաշուրաջուր

**Բաշուրաջուր**, գետ Տիգրիսի ավազանում։ Անցնում է Թբիլիսի քաղաքի միջով և միանում Գեզերու ջրին
:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիգրիսի ավազանի գետեր
Բաշյուրդ (լեռ, Նախիջևան)

**Բաշյուրդ**, լեռնագագաթ Ադրբեջանի Օրդուբադի շրջանում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Վանանդաձորի ձախ կողմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Բիրկալեն (գետնուղի)

**Բիրկալեն**, գետնուղի Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ակունքի շրջանում։ Հիշատակված է Ասորեստանի Սալմանասար թագավորի սեպագիր արձանագրություններում։ Բիրկալենում պահպանվել են Սալմանասար թագավորի երկու արձանագրությունները՝ ուրարտական երկիրը գրավելու մասին
:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճանապարհներ
Բուռկանոս

**Բուռկանոս**, լեռ Թուրքիայում։ Գտնվում է Կիլիկիայում՝ Ադանայի մարզում, ունի հրաբխային ծագում։

## Անվանում
Անվանումը ծագել է «հրաբուխ» բառից, որը բառացի թարգմանություն է (՝ *բուռքա՛ն*)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Էժեն Գրին

**Էժեն Գրին** (, ), ֆրանսիացի դերասան, թատերական ռեժիսոր և կինոռեժիսոր, կինոյի և թատրոնի տեսաբան, գրող և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
1970-ական թվականների վերջին նա ստեղծեց «Իմաստության թատրոնը» թատերական խումբը՝ բեմադրելով դրամատուրգների պիեսներ և կոմպոզիտորների օպերաներ՝ Պիեռ Կոռնեյլ, Ժան Ռասին և Ժան Ֆիլիպ Ռամո։ 1980-ական թվականներին Իտալիայում և Շվեյցարիայում (Վենետիկ, Ուրբինո, Ժնև) դասավանդել է թատերական և վոկալային արվեստ։ 2000-ական թվականների սկզբին նա սկսել է հանդես գալ որպես կինոռեժիսոր։ 2008 թվականին հրատարակել է «Վերակառուցում» վեպը։ **La Femis** Բարձրագույն միջազգային կինոդպրոցի պրոֆեսոր։

Որպես ռեժիսոր՝ նրա վրա մեծ ազդեցություն էին թողնում Ռոբեր Բրեսոնը, Օձու Յասուձիրոն և Ժան Էստաշը։

## Ֆիլմագրություն
* 2001 - Ամեն գիշեր / *Toutes les nuits*
* 2002 - Կրակի անվանումը / *Le nom du feu* (կարճամետրաժ)
* 2003 - Կենդանի աշխարհ / *Le monde vivant* (արժանացել է FIPRESCI մրցանակին)
* 2004 - Արվեստի կամուրջը / *Le pont des Arts*
* 2006 - Նշաններ / *Les signes* (կարճամետրաժ)
* 2007 - Համապատասխանություն / *Correspondances* 
* 2009 - Պարտուգալական միանձնուհի / *A Religiosa Portuguesa*
* 2014 - Սապենիցա / *La Sapienza*

## Տեսական տեքստեր թատրոնի և կինոյի մասին
* *La Parole Baroque* (2001)
* *Présences: Essai sur la nature du cinéma* (2003)
* *Le Présent de la parole* (2004)
* *Poétique du cinématographe. Notes* (2009)

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Статья о режиссёре на Cineticle  
* հարցազրույց, 2003 
* http://www.filmint.nu/?q=node/54 

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Բագարանի ձոր

**Բագարանի ձոր․** ձորահովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ձախակողմյան վտակ Ախուրյանի ստորին հոսանքում, վերջինիս Արաքսի հետ միախառնվելու տեղում։ Ունի 1 կմ երկարություն և 0․5 կմ լայնություն ձգվում է հյուսիս - հարավ ուղղությամբ։ Այստեղ է գտնվել Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արշարունիք գավառի Բագարան քաղաքը։

## Աղբյուրներ
* Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան (Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1986։)

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի ձորեր