Անգլիայի բանկ

250px|right|thumb|Անգլիայի Բանկ (Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոն)
**Անգլիայի բանկ** (, պաշտոնական անվանումը ), Միացյալ Թագավորության կենտրոնական բանկն է և այն մոդելը, որի վրա հիմնված են ժամանակակից կենտրոնական բանկերի մեծ մասը։ Հիմնադրվել է 1694 թվականին՝ որպես Անգլիայի կառավարության բանկիր և դեռևս Միացյալ Թագավորության կառավարության բանկիրներից մեկը լինելու համար, այն աշխարհի ութերորդ ամենահին բանկն է։ Բաժնետերերի մասնավոր սեփականություն է հանդիսացել իր հիմնադրման օրվանից, պետականացվեց՝ 1946 թվականին։ Այն կազմակերպում է Դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեի () աշխատանքը, որը պատասխանատու է երկրի դրամավարկային քաղաքականության կառավարման համար։

1998 թվականին բանկը դարձավ անկախ հասարակական կազմակերպություն՝ կառավարության օրվա տնտեսական քաղաքականությանն աջակցելու մանդատով, բայց անկախ է գների կայունության պահպանման հարցում։

Բանկը Միացյալ Թագավորությունում թղթադրամներ թողարկելու իրավունք ունեցող ութ բանկերից մեկն է, Անգլիայում և Ուելսում թղթադրամների թողարկման մենաշնորհ ունի և կարգավորում է Շոտլանդիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի առևտրային բանկերի կողմից թղթադրամների թողարկումը։

Բանկի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Լոնդոնի գլխավոր ֆինանսական թաղամասում՝ Լոնդոն Սիթիում (), Թրեդնիդլ փողոցում 1734 թվականից։ Նրան երբեմն անվանում են «Թրեդնիդլ փողոցի ծեր տիկինը», անուն, որը վերցված է Ջեյմս Գիլրեյի 1797 թվականի երգիծական մուլտֆիլմից։ Դրսի ճանապարհային հանգույցը հայտնի է որպես Բանկի հանգույց։

Որպես կարգավորող և կենտրոնական բանկ՝ Անգլիայի բանկը երկար տարիներ չի առաջարկել սպառողական բանկային ծառայություններ, սակայն այն դեռևս կառավարում է որոշ հանրային ծառայություններ, ինչպիսիք են փոխարինող թղթադրամների փոխանակումը։ Մինչև 2016 թվականը բանկը տրամադրում էր անձնական բանկային ծառայություններ՝ որպես արտոնություն աշխատողների համար։
thumb|right|Անգլիայի բանկի կանոնադրության կնքումը (1694), Լեդի Ջեյն Լինդսիի կողմից, 1905 թ.

## Պատմություն
Անգլիան ջախջախիչ պարտություն կրեց Ֆրանսիայից ծովային մարտերում, որոնք ավարտվեցին 1690 թվականին Բիչի Հեդի ճակատամարտով։ Վիլհելմ III-ի կառավարությունը ցանկանում էր կառուցել նավատորմ, որը կարող էր մրցակցել ֆրանսիական նավատորմի հետ, սակայն դրան խոչընդոտվում էր ինչպես մատչելի պետական միջոցների բացակայությունը, այնպես էլ Լոնդոնում անգլիական կառավարության ցածր վարկը։ Այս ամենի հետևանքով անգլիական կառավարության համար անհնարին դարձավ 1,200,000 ֆունտ ստեռլինգ (տարեկան 8%-ով) փոխառություն վերցնելը, որով նա ցանկանում էր կառուցել նավատորմը։

Վարկի բաժանորդագրությունները խթանելու համար բաժանորդները պետք է գրանցվեին Անգլիայի բանկի կառավարչի և ընկերության անունով։ Բանկին տրվեց կառավարության հաշվեկշռի սեփականության բացառիկ իրավունք, և այն միակ սահմանափակ պատասխանատվությամբ կորպորացիան էր, որին թույլատրված էր թղթադրամներ թողարկել։ Վարկատուները կառավարությանը տվեցին կանխիկ դրամ (ձուլակտորներ) և թողարկեցին պետական պարտատոմսեր, որոնք կարող էին նորից փոխառվել։ 12 օրում հավաքվեց 1,2 միլիոն ֆունտ ստերլինգ՝ դրա կեսն օգտագործվեց նավատորմի վերականգնման համար։ Ռազմածովային նավատորմի հզորությունը 18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին Բրիտանիային դարձրեց գերիշխող համաշխարհային ուժ։

## Կառավարման կառուցվածքը
Անգլիայի բանկը ղեկավարվում է Տնօրենների խորհրդի կողմից։ Այն բաղկացած է Նախագահից (*the Governor*), նրա երկու տեղակալներից (*Deputy Governors*) և խորհրդի 16 անդամներից (*Non-Executive Directors*)։ Նրանք բոլորը նշանակվում են թագավորական հրամանագրով՝ Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի կողմից հաստատվելուց հետո։

Նախագահը և նրա տեղակալները նշանակվում են հինգ տարով, Տնօրենների խորհրդի անդամները՝ չորս տարի ժամկետով։ Նրանք բոլորը կարող են նշանակվել նաև հաջորդ ժամանակահատվածների համար։

Տնօրենների խորհուրդը գումարվում է առնվազն ամիսը մեկ անգամ։ Նրա իրավասությունը ներառում է բանկի կառավարման բոլոր հարցերը, բացառությամբ դրամավարկային քաղաքականության հարցերի, որոնցով զբաղվում է Դրամավարկային քաղաքականության հանձնաժողովը (*The Monetary Policy Committee, MPC*)։

Անգլիայի Բանկի նախագահը նաև դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեի նախագահն է։ Այս մարմնի մնացած անդամներն ընտրվում են հայտնի տնտեսագետներից, ովքեր չեն աշխատում Բանկում։

## Գործառույթներ
Անգլիայի բանկը կատարում է կենտրոնական բանկի բոլոր գործառույթները։ Ակնկալվում է, որ դրանցից ամենակարեւորը կպահպանի գների կայունությունը և կաջակցի կառավարության տնտեսական քաղաքականությանը՝ տնտեսական աճ ապահովելու համար։ Այդ նպատակով բանկը լուծում է հետևյալ հիմնախնդիրները.

* Փոխարժեքի կայունության և ազգային արժույթի գնողունակության պահպանում։ Այս նպատակն ապահովելու համար տարվում է համապատասխան տոկոսադրույքային քաղաքականություն՝ ենթադրելով, որ իրական իրավիճակը համապատասխանում է գնաճի թիրախին (2019թ.՝ 0,75% տարեկան), որը սահմանում է կառավարությունը։
* Ֆինանսական համակարգի կայունության պահպանում ինչպես ազգային, այնպես էլ համաշխարհային։ Ֆինանսական կայունության ապահովումը ներառում է պաշտպանություն ամբողջ ֆինանսական համակարգի սպառնալիքներից։ Սպառնալիքները հետաքննում են Բանկի վերահսկողական և վերլուծական ծառայությունները։ Սպառնալիքները վերացվում են ֆինանսական և այլ գործարքների միջոցով՝ ինչպես ազգային շուկայում, այնպես էլ արտերկրում։ Բացառիկ դեպքերում Բանկը կարող է հանդես գալ որպես «վերջին միջոցի պարտատեր»։
* Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսական հատվածի արդյունավետության ապահովում։

## Բանկի կառավարիչներ
* 1911-1913 - Ալֆրեդ Քոուլ
* 1913-1918 - Ուոլտեր Կանլիֆ
* 1918-1920 - Սըր Բրայան Քոքեյն
* 1920-1944 - Մոնտագու Նորման
* 1944-1949 - Լորդ Թոմաս Կատտո
* 1949-1961 - Քեմերոն Քոբոլդ 
* 1961-1966 - Ռոուլենդ Բարինգ
* 1966-1973 - Լեսլի Օ'Բրայեն
* 1973-1983 -  Գորդոն Ռիչարդսոն
* 1983-1993 -  Ռոբին Լեյ-Պեմբերտոն
* 1993-2003 - Էդվարդ Ջորջ
* 2003-2013 -  Մերվին Քինգ
* 2013-2020 -  Մարկ Քարնի
* 2020 թ․ -  Էնդրյու Բեյլի

## Տես նաև
* https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Banks
* https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Business
* https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Numismatics
* https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:United_Kingdom

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  https://pm20.zbw.eu/folder/co/0023xx/002391/about
*  https://web.archive.org/web/20070415022121/http://www.bankofengland.co.uk/about/legislation/1694act.pdf

Կատեգորիա:Անգլիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր