Միսակի «Զիմը»

**Միսակի «Զիմը»**, հայ գրող Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, զետեղված է «Մերոնք ու մեր հարևանները» շարքի մեջ, որը լույս է տեսել 1969 թվականին։ 

## Գնահատական
Մերոնք և մեր հարևանները. այդպես է նա կոչել պատմվածքների իր ժողովածուներից մեկը: Խանզադյանի հերոսները` անդադրում վարպետ Ռուբենը, հարյուրամյա Մեհրաբ պապը, շատախոս ու փչան Քերոբը, դագաղագործ Դանելը, լալ բատրակ Համազը, պատկերված են ինքնատիպ ու հենց նրանց բնորոշ հոգեբանական գծերով, որոնք որոշակի պահին, իրավիճակում գլխավոր դեր են կատարում: Աբունց Առաքել ապերը տարօրինակ մարդ է: Նա սովոր է ամեն ինչ անել լրջորեն, հիմնավոր, մինչև կատարյալ դարձնելը: Հունձ անելիս մինչև ուշ երեկո նա մանգաղը ձեռքից ցած չի դնի, հարսանքատանը այնքան կուտի, մինչև որ միսը խցանվի կոկորդում, կեռասի ծառից չի իջնի, մինչև որ չպոկի վերջին հատիկ միրգը: Պուղանը մոր ծիծ կտրող խորամանկ մարդ է: Առանց դժվարության, նա խաբելով հիմար վիճակի մեջ է դնում այն մարդուն, որի համար ինքն իր ընկերոջ հետ տուն է կառուցում: Լողլող Ուհանը ողջ կյանքում իրեն գյուղում ամենաքաջարի մարդու տեղ է դրել: Ողջ կյանքում ճամարտակել է, իբր ինքը ամենից անվախն է, իսկ փորձության պահին դուրս է գալիս ամենաողորմելի վախկոտ: Երբեմն պատմվածքը վերաճում է ակնարկի (կամ հակառակը), բայց դա չի նսեմացնում նրա արժեքը: Ինքը` գրողն է ասել, որ տաղանդավոր հրապարակախոսությունը համարում է գեղարվեստական լիարժեք ստեղծագործություն:  

## Սյուժե
Դատախազության քննիչ Միսակը տաս տարուց ավել է ինչ հեռացել էր իր հայրենի գյուղից։ Նա ոչ մի աանգամ գյուղում չէր երևացել, քանի որ դեռ չէր հասել իր նպատակին։ «Գյուղից հեռանալիս գրեթե պատանի էր Միսակը, իսկ այժմ արդեն քառասունին մոտ էր։ Նրա մազերը բոլորովին թափվել էին, աչքերը խորշոմել։ Վաղահաս ծերությունը երևում էր նրա ամեն դիմագծի մեջ, ձայնի երանգում»։ «Միսակը անասելի տառապանքներ կրեց, մինչև հասավ իր նպատակին՝ դարձավ մեծ քաղաքի շրջաններից մեկի դատախազության քննիչ»։ Եվ մի անգամ ամռանը Միսակը որոշեց արձակուրդ վերցնել և մեկնել գյուղ՝ ծեր ծնողներին տեսնելու։ Նա կարող էր իրենց գյուղ ավտոբուսով գնալ, սակայն մտածում էր, որ իրենց համագյուղացիները կմտածեն, որ նա ավտո չունի, ավտոբուսով է եկել և իրեն բանի տեղ չեն դնի։ Այդ պատճառով ուզում էր մեքենայով գնալ իրենց գյուղ։ Եվ ահա մի դեպք գալիս է իրեն փրկելու։ Կարգ խախտելու, «փափախ» ուղևոր տեղափոխելու համար բռնվել էր մասնավոր «Զիմ» ունեցող մի վարորդ։ Դատախազության քննիչ Միսակը սկսում է ուսումնասիրել «Զիմի» տիրոջ գործը։  Վարորդը երիտասարդ էր, բարձրահասակ, Միսակի հետ խոսում էր միշտ հարգանքով։ Մի օր, հերթական քննության ժամանակ, նա տղային ասում է․ «Լսիր, դու և քո եղբայրներն ինձ դուր եք գալիս։ Ես ձեր մեքենան կվերադարձնեմ ձեզ, գործը գրեթե կվերջացնեմ, միայն թե իմ մի փոքր խնդրանքս կատարեք»։ Միսակը տղաներին խնդրեց իրեն իրենց մեքենայով տանեն իր հայրենի գյուղը։ Տղաները համաձայնվեցին։ «Զիմը» փափուկ սլանում էր լեռնային ճանապարհով։ Մտան մի նեղ ու երկար փողոց։ Մայթերին խաղացող երեխաները նայեցին ավտոյին ու ոգևորված սկսեցին ճչալ․ «Մինիստրը եկա՜վ։ Մինիստրը եկա՜վ»։ Իր տան դարպասի քարին նստած ծերունին ետ սողաց ու ընկավ։ Միսակը մոտեցավ և գրկեց իր ծերացած հորը։ Հայրը դժվարությամբ ճանաչեց իր որդուն։ Պատշգամբում բրինձ էր ընտրում մայրը, որդուն տեսնելուն պես վազեց ու գիրկն ընկավ։ Եկան նաև Միսակի քույրերը, փեսաները՝ իրենց մեծ ու մանր երեխաների հետ։ Միսակի «Զիմը» դարձել էր գյուղացիների խոսակցության թեման։ Մի առավոտ Միսակը որոշեց իր «Զիմով» մեկնել դաշտ՝ սառնորակ աղբյուրի մոտ քեֆ անելու։ Եվ անսպասելիորեն «Զիմի» կողքին կանգնեց մի մեքենա, որի միջից դուրս եկան «Զիմի» վարորդի եղբայրները։ Չարացած էին, բորբոքված ու խմած։ Նրանք ասացին, որ կաշառք վերցնելու համար Միսակին  և իր պետերին հեռացրել են աշխատանքից։ Եղբայրները նստեցին մեքենաներն ու  հեռացան։ Միսակի քույրերը ծվծվում էին։ Հավաքված գյուղացիները ուսերը վեր քաշելով՝ հեռացան։
## Տես նաև

* Ընկեր Գերասիմը (պատմվածք)
* Դագաղ Դանելը (պատմվածք)
* Թթի գինը (պատմվածք)
* Աստավ, պաժալստա (պատմվածք)
* Իմ սխալը (պատմվածք)
* Քեռիս (պատմվածք)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1969 գրքեր