Ալեքսանդր Սավինով

**Ալեքսանդր Սավինով** (, ), ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ և մանկավարժ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Նկարչի հայրը Գլեբ Սավինովն է։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Սավինովը ծնվել է փայտավաճառ-առևտրականի ընտանիքում։ Սովորել է Սարատովյան գիմնազիայում։ 1897 թվականին ընդունվել է նոր բացված Աստվածասիրական նկարչական ուսումնարան, որտեղ սովորել է մինչև 1900 թվականը։ Նրա ուսուցիչներն էին Վ. Կոնովալովը,  Գ. Սալվինի-Բարակին, Ֆ. Կորնեևը։

1901 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ նախ ընդունվել է Սանկտ-Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրական բաժին, սակայն շուտով ընդունվել է Գեղարվեստի Կայսերական ակադեմիային կից Բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարան։ Սովորել է Դ. Կարդովսկու և Յ. Ցիոնգլինսկու մոտ։ 1908 թվականին Ալեքսնադր Սավինովը ավարտել է Բարձրագույն գեղարվեստական ուսումնարանը մեծ ոսկե մեդալով, ներկայացնելով իր «Ձիերի լողը Վոլգայում» մրցութային աշխատանքը։ 1909-1911 թվականներին ուղևորվել է Իտալիա որպես Գեղարվեստի ակադեմիայի թոշակառու։

Իտալիայից վերադառնալուց հետո Ալեքսանդր Սավինովը սկսել է իր մանկավարժական գործունեությունը, նախ` Նկարչության խրախուսման Կայսրական միության Նկարչական դպրոցում, հետո Մ. Բերնշտեյնի մասնավոր ստուդիայում։ Մասնակցել է «Ռուս նկարիչների միություն», «Արվեստի աշխարհ», «Նկարիչների նոր միություն», «Չորս արվեստ» ցուցահանդեսներին։

1913-1915 թվականներին պատկերազարդել է Փրկչի տաճարը միլիոնատեր-շաքարագործարանատեր Պավել Խարիտոնենկոյի խարկովյան «Նատալևկա» կալվածքում։

Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո 1917 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը մասնակցել է Նկարիչների ակադեմիայի միջոցառումներին, առաջինների թվում նա ընտրվել է Պետրոգարդի պետական ազատ նկարչա-ուսումնական արհեստանոցի պրոֆեսոր։ Տարվա վերջում մոր մահվան պատճառով վերադարձել է Սարատով։

1922 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը վերադարձել է Պետրոգրադ, որտեղ սկսվել է նրա երկարամյա մանկավարժական աշխատանքը բարենորոգչական նկարչության Ակադեմիայում։

1924-1926 թվականներին ղեկավարել է մասնավոր ստուդիա, նրա աշակերտներից էին Տ. Շիշմարյովան, Տ. Գլեբովան, Ա. Պորետը։

1927-1930 թվականներին Կ. Պետրով-Վոդկինի հետ ղեկավարել է մոնումենտալ արվեստանոցը, հետո` անհատական գեղանկարչական արվեստանոցը, գլխավորել է կոմպոզիցիայի ամբիոնը, եղել է գիտական և ուսումնական աշխատանքների պրոռեկտոր։ Ալեքսանդր Սավինովի աշակերտների մեջ տարբեր թվականներին եղել են Ալեքսեյ Պոխոմովը, Միխայիլ Նատարևիչը, Դմիտրի Մոչալսկին, Եվգենի Չարուշինը, Լյուդմիլա Ռոնչևսկայան և այլ նկարիչներ։

Ալեքսանդր Սավինովը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ` 1932 թվականին դրա կազմավորամնից հետո։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսելուց հետո Ալեքսանդր Սավինովը մնացել է Լենինգրադի շրջափակման մեջ, աշխատել է պաստառների և ձեռագիրների չավարտած «Նկարչի աշխատանք նկարի վրա» գրքի ուղղությամբ։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել  Էրմիտաժի ցուցադրանմուշների` տարհանելու նախապատրաստմանը։ «1941 թվականին Ալեքսանդր Սավինովը գործուն մասնակցություն է ունեցել Էրմիտաժի տարհանմանը։ Ժամանակի քչության պատճառով թանկագին կտավները հաճախ հանվել են շրջանակից ու փաթաթվել են։ Սավինովին հանձնարարվել է ապամոնտաժել Ռեմբրանդ վան Ռեյնի ստեղծագործությունը։ Հրաժարվելով արագընթաց մեթոդից, նա մի քանի օր ու գիշեր, հատակին պառկած, կամաց տարբերահանել է հին փոքրիկ մեխերը, որոնք ամուր շրջանակել էին կտավները, և առանց որևէ վնասվածքի փաթեթավորել է իր սիրելի մեծ վարպետի գլուխգործոցները։ Հենց դա է եղել արվեստի հանդեպ նվիրվածության և սիրո գեղանկարչական վերջին գործողությունը»։ Ալեքսանդր Սավինովը  մահացել է 1942 թվականնի փետրվարի 25-ին, շրջափակված Լենինգրադում։    
         
Նկարչի ստեղծագործությունները գտնվում են Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։

Նրա որդին Գլեբ Սավինովն է, նրա զարմիկը Բորիս Պիլնյակն է։

## Աշակերտներ

* Պավել Աբ (1902-1974 թվական)
* Վլադիսլավ Անիսովիչ (1908-1969 թվական)
* Վլադիմիր Բորիսկովիչ (1905-1997 թվական)
* Վլադիմիր Գորբ (1903-1988 թվական)
* Տատյանա Գլեբովա (1900-1985 թվական)
* Ալեքսանդր Դեբլեր (1908-1981 թվական)
* Վլադիմիր Մալագիս (1902-1974 թվական)
* Միխայիլ Նատարևիչ (1907-1979 թվական)
* Լիդիա Օստրովա (ծն. 1914 թվական)
* Վյաչեսլավ Պակուլին (1900-1951 թվական)
* Ալիսա Պորետ (1902-1984 թվական)
* Անատոլի Պրոշկին (1907—1986 թվական)
* Վիկտոր Պրոշկին (1906—1983 թվական)
* Լյուդմիլա Ռոնչևսկայա (1907—1995 թվական)
* Գլեբ Սավինով (1915—2000 թվական)
* Լիդիա Ֆրոլլովա-Բագրեևա (1907—1997 թվական)
* Ալեքսանդր Չեսնոկովա (1908—1988 թվական)
* Տատյանա Շիշմարյովա (1905—1994 թվական)
* Աեքսանդր Շմիդտ (1911—1987 թվական)
* Լեոնիդ Շոլոխով (1905—1967 թվական)
* Նիկոլայ Զագրեկով (1897—1992 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
* *Александр Иванович Савинов. Письма. Документы. Воспоминания*. — Л: Художник РСФСР, 1983.
* *Александр Иванович Савинов. Выставка произведений. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1983.
* 
* *Глебова Т. Н.* Воспоминания о студии А. И. Савинова. // Шестнадцать пятниц: Вторая волна ленинградского авангарда: В 2 ч. LA (USA), 2010. Ч. 2. С. 436 439 и по указ.
* *Шишмарёва Т. В.* «..Написала о своих друзьях». Публикация, предисловие, подготовка текста Зинаиды Курбатовой./ ж. « Наше наследие», № 90-91. М.:2009. С. 106—121.
* *Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — с.12-18, 22, 359, 363, 365, 368, 373, 378, 380—383, 390, 401, 439, 441, 444. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* — Санкт Петербург: «Первоцвет», 2007. — с.77.
* *Секреты старых мастеров. Александр Савинов.* // Диалог искусств. № 5, 2008. с. 108.
* *Страницы памяти. Справочно-мемориальный сборник. Художники Ленинградского Союза советских художников, погибшие в годы Великой Отечественной войны и в блокаду Ленинграда*. — СПб, Петрополис, 2010. С.211-215.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Картины А. И. Савинова

Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ