Փարաջանով (ֆիլմ)

**«Փարաջանով»** (), ռեժիսորներ Ելենա Ֆետիսովայի և Սերժ Ավետիքյանի՝ 2013 թվականի կենսագրական դրաման կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի մասին։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի հուլիսի 4-ին՝ Կառլովի Վարիում (Չեխիա) անցկացված կինոփառատոնի ժամանակ, այնուհետև 2013 թվականի հուլիսի 13-ին՝ Երևանում կայացած կինոփառատոնի ժամանակ։ Ֆրանսիական վարձույթում ֆիլմը թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին։

## Սյուժե
Կիև, 1958 թվական։ Ռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը ստանում է ֆիլմ նկարահանելու հնարավորություն։ Նա պետք է էկրանավորի Միխայիլ Կոցյուբինսկու «Մոռացված նախնիների ստվերները» պատմվածքը։

Կարպատյան գյուղի նկարահանման հրապարակում Փարաջանովը հանգամանորեն պատրաստում է կադրը՝ ուշադրություն դարձնելով մանրամասներին, ինչն առաջացնում է ֆիլմի օպերատորի զայրույթը։ Վերջինս բորբոքվում է և ռեժիսորին մենամարտի հրավիրում։ Մարտը նշանակվում է հաջորդ առավոտյան։ Նույն առավոտ ակումբ են բերում երևակված նյութը, և օպերատորը, այն տեսնելով, Փարաջանովին արժևորում է որպես հանճարի։ Մենամարտը չեղյալ է հայտարարվում։

«Մոռացված նախնիների ստվերները» ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ մի երիտասարդ ցատկում է բեմ և հրապարակայնորեն հաղորդում Կիևում և Լվովում սկսված մտավորականների ձերբակալությունների մասին։ Փարաջանովը հայտարարվում է ազգայնական, նրա հարազատների նկատմամբ աշխատավայրերում սկսում են ճնշումներ գործադրել, իսկ շրջապատում արմատավորվում են իրազեկիչները։

Փարաջանովի ծննդյան օրն է։ Նրա տուն է գալիս երիտասարդ ճարտարապետ Արսենին՝ Կենտրոնական կոմիտեի ղեկավարի որդին։ Նրանց միջև սկիզբ է առնում բարեկամություն, որն Արսենիի հորը ներկայացվում է որպես համասեռամոլության դրսևորում։

Փարաջանովն ստիպված էր լքել Կիևը. չնայած նրա ֆիլմը հաջողությամբ շրջում էր ամբողջ աշխարհում, նա զրկվում է աշխատանքից և մեկնում Հայաստան, որտեղ հաստատվում է նրա սցենարի բեմադրությունը։ Սակայն այստեղ էլ հանգիստ աշխատանք չուներ։ Ստուգելու համար Մոսկվան պահանջում է «Սայաթ-Նովա» նոր ֆիլմի նկարահանված նյութը։

Փարաջանովը ձերբակալվում է և ազատազրկվում։ Նա պատիժը կրում է ուղղիչ-աշխատանքային տարբեր գաղութներում։

Թբիլիսի, 1983 թվական։ Ծերացող Փարաջանովն աշխատանք չունի, նրան կերակրում են հարևանները։ Թբիլիսի է ժամանում Մարչելո Մաստրոյանին, որը Վրաստանի ԽՍՀ մշակույթի նախարարի հետ հյուր է գնում Փարաջանովին։ Վերջինս ընդունելությունից իսկական պերֆոմանս է ստեղծում։ Մարչելոյի այն հարցը, թե հիմա Փարաջանովն ինչ է նկարահանում, նախարարին փակուղու մեջ է գցում։ Դավիթ Աբաշիձեն, որին տրվել էր ֆիլմ նկարահանելու հնարավորություն, համոզում է այն տալ իր ընկեր Փարաջանովին։ Ընդունվում է փոխզիջումային որոշում. Աբաշիձեն Փարաջանովի հետ նոր ֆիլմի համահեղինակն է։ «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» ֆիլմը դիտելուց հետո հանձնաժողովը ծայրահեղ դժգոհություն է հայտնում աշխատանքի արդյունքների մասին, իսկ Փարաջանովը համոզված է, որ նրանց խոսքերը այն բանի ստույգ ապացույցն են, որ հանճարեղ ֆիլմ է նկարահանվել։

## Դերերում

* Սերժ Ավետիքյան – *[[Սերգեյ Փարաջանով]]
* [[Յուլյա Պերեսիլդ]] – *Սվետլանա Շերբատյուկ՝ Փարաջանովի կինը
* Կարեն Բադալով – *Լաերտ
* Զազա Կաշիբաձե – *Դավիթ Աբաշիձե, «Դոդո», ռեժիսոր
* Յուրի Վիսոցկի – *Պանին
* Անտոն Յակովլև – *Մուրաշով
* Ռոման Լուցկի – *Իլյա Գրիգորևիչ՝ օպերատոր
* Կոնստանտին Վոյտենկո – *Դիմա՝ Փարաջանովի օգնականը
* Վիկտոր Մարվին – *Արսենի
* Միխայիլ Պշենիչնիյ – *Ալեքսանդր՝ ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի իրազեկիչ
* Անդրեյ Ֆեդինչիկ – *Միշա
* Լեսյա Օստրովսկայա – *Տատյանա
* Ֆերդինանդո Վիսենտինի Օրգնանի – *[[Մարչելո Մաստրոյանի]]
* Դարեջան Խաչիձե – *Մանանա
* Վլադիմիր Կուզնեցով – *ռեկտոր
* Ալլա Սերգիյկո – *Վիոլետտա
* Օսիպ Նայդուկ – *Պետրո
* Լինա Բուդնիկ – *Եվդոկիա
* Վլադիմիր Բելյաև – *խցի գլխավոր
* Սերգեյ Մալյուգա – *կալանավոր զինվորական հիվանդանոցում
* Վլադիմիր Անդրեև – *ղեկավար
* Վլադիմիր Կոզիր – *կոմիտեի նախագահ
* Ալեքսեյ Կոմիսարուկ – *հեղինակություն բանտում
* Անատոլի Պրիյմակ – *Տոլյան՝ հեղինակություն բանտում
* Բորիսլավ Բորիսենկո – *«ենթակա»
* Օլգա Ռադչուկ – *Մարիա
* Լյուդմիլա Սաչենկո – *հյուրանոցի հերթապահ
* Աննա Կարպովա – *ավտոբուսի աղջիկ
* Եկատերինա Կիստեն – *ադմինիստրատոր
* Իրակլի Ապակիձե – *մշակույթի նախարար
* Բեկա Էլբակիձե – *թարգմանիթ
* Մալխազ Աբուլաձե – *Մելիք
* Գայանե Գասպարյան – *հաշվապահ
* Զուրաբ Նաբիաշվիլի
* Կոնստանտին Վարդանյան – *«ոսկե տղա»
* Նինո Գոմարթելի – *Փարաջանովի մայրը
* Ալեքո Մախարոբլիշվիլի – *Փարաջանովի հայրը
* Ֆիլիպ Կոզլով – *Սերգեյ Փարաջանովը մանկության տարիներին
* Զազա Բեժաշվիլի – *նկարիչ
* Էկա Մժավանաձե – *լրագրողուհի
* Ջորջ Դավաձե – *Ֆելիքս
* Նիկոլայ քեյվան – ''վարսավիր

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ելենա Ֆետիսովա
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝
** Ելենա Ֆետիսովա
** Սերժ Ավետիքյան
* Բեմադրող օպերատոր՝ Սերգեյ Միխալչուկ
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վլադ Ռիժիկով
* Հագուստների նկարիչ՝ Իրինա Գերգել
* Կոմպոզիտոր՝ Միշել Կարսկի
* Մոնտաժողներ՝
** Ալեքսանդր Շտրաուս
** Ալեքսանդր Շվեց
* Գործադիր պրոդյուսեր՝ Վլադիմիր Կոզիր
* Պրոդյուսերներ՝
** Ելենա Ֆետիսովա
** Մարտին Ադոյան
** Թագուհի Կարապետյան

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 2013 թվական
** Festival du cinéma européen en Essonne միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ (Ֆրանսիա)
** Թալինի «Մութ գիշերներ» (Black Nights Film Festival) կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ (Էստոնիա)
** Կառլովի Վարիի կինոփառատոնի (Չեխիա) «Արևմուտքից Արևելք» ծրագրի գլխավոր մրցանակի անվանակարգ
** Օդեսայի IV միջազգային կինոփառատոնի «Ոսկե Դյուկ» մրցանակ ուկրաինական լավագույն ֆիլմի համար
** Բաթումիում կայացած արտհաուսյան կինոյի միջազգային փառատոնի (Batumi International Art-house Film Festival / BIAFF) մրցանակ տղամարդու լավագույն դերի համար (Սերժ Ավետիքյան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Параджанов»  на Рускино.ру
* 
* «Параджанов»  на сайте INTERFILM Production Studio

Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուկրաիներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կենսագրական ֆիլմեր