Վոկալ

**Վոկալ երաժշտություն**, երաժշտության ժանր, որը կատարում է մեկ կամ մի քանի երգիչ, երաժշտական գործիքների նվագակցությամբ կամ առանց դրա, որտեղ հիմնական շեշտը դրված է երգեցողության վրա։ Երաժշտությունը, որը ներգրավվում է երգեցողությունը, բայց նշանակալից կերպով այն չի ներկայացնում, հիմնականում ընդունված է անվանել **գործիքային (ինստրումենտալ) **երաժշտություն (օրինակ՝ կանանց երգչախումբ, որոնք երգում են առանց բառերի)։ Երաժշտությունը, որում բացի վոկալային գործիքից (մարդու ձայնալարեր) չեն օգտագործվում այլ երաժշտական գործիքներ, անվանվում է **[[Կապելլա (երգչախումբ)|կապելլա]]**։
250px|մինի|աջից

Վոկալ երաժշտությունը երգվող բառերի ամբողջություն է, չնայած կան մի շարք օրինակներ, երբ վոկալ երաժշտության մեջ կատարողը երգում է ոչ լեզվական վանկեր, ձայներ, աղմուկ, կամ որոշ դեպքերում՝ երաժշտական onomatopoeia։ Վոկալ երաժշտությունը հարավում է երաժշտության ամենահին ձևը, քանի որ այն, բացի մարդկային ձայնից, այլ գործիքներ չի պահանջում։ Երաժշտական բոլոր մշակույթները ունեն վոկալ երաժշտության որևէ տեսակ։

Վոկալ երաժշտությունը բաժանվում է մի շարք ժանրերի, որոնցից ամենահիմնականներն են՝ դասական, էստրադային և ժողովրդական ժանրերը։ Դասական երգեցողությունն այս երեքից ամենահինն է և դրանից են սկիզբ առել և այնուհետև առանձնացել մյուս երկու ժանրերը։ 
250px|մինի|աջից

## Վոկալ երաժշտություն առանց բառերի
### Աշխարհի սովորույթներ
* Հնդկական դասական երաժշտությունը հիմնված է վոկալային հարուստ ավանդույթների վրա, որտեղ անգամ երաժշտական գործիքներն են գնահատվում մարդկային ձայնին հետևելը, դրան նմանակելու, նույն արտահայտությունը ստեղծելու ունակությամբ։ 
* Վոկալ իմպրովիզացիաների միջոցով չմշակված տեքստ երգելը թուրքական և միջին Արևելքի երաժշտական մշակույթներում դեռևս համարվում է ամենակարևոր տարրերից։ Այսպիսի երաժշտություն արդեն իսկ գոյություն է ունեցել 13-րդ դարում, ինչպես նաև դեպի Պաղեստին և Երուսաղեմ առաջին խաչակրաց արշավանքների ժամանակներից, հավանաբար 900-ական թվականներից էլ ավելի շուտ։
* Հնագույն Կունգ ցեղի և հարավային Աֆրիկայի կլանների ժամանակակից հետնորդները ևս օգտագործում են երաժշտական նմանատիպ հմտություններ։
* Իմպրովիզացիաների մեկ այլ տեսակ՝ հայտնի thillana անվամբ, հարավային Հնդկաստանի Carnatic երաժշտությանկարևոր մասն է։
* Հասիդական հրեաները օգտագործում են ձայնի իմպրովիզացիայի տեսակ, որը կոչվում է նիգունիմ (nigunim)։ Սա իրենից ներկայացնում է առանց բառերի մեղեդիներ, որոնք հնչում են որպես «բիմ-բիմ-բամ» կամ «այ-յայ-յայ» և հաճախ ուղեկցվում են ռիթմիկ ծափերով և սեղանի վրա թմբկահարելով։

### Եվրոպական դասական վոկալ երաժշտություն
Սոլֆեջիոն յուրաքանչյուր նոտային տալիս է տարբեր վանկեր, ինչպես օրինակ «դո-ռե-մի»։ Նմանատիպ «գործիքների» մեծ պաշար կարելի է գտնել ավանդական հնդկական երաժշտության մեջ։

### Ջազ և պոպուլյար (փոփ) երաժշտություն
Հիփ հոփ երաժշտությունը ունի իրեն հատուկ կատարման ձև, որը հայտնի է որպես **բիթբոքսինգ։** Սա իր մեջ ընդգրկում է ռիթմի և հարվածների ստեղծում։

## Վոկալ երաժշտություն բառերով
### Երգեր
Երգը երաժշտական կատարման տեսակ է, որ հիմնված է երգչական ձայնին տիրապետելու վարպետության վրա։ Տարբեր ժողովուրդների երգարվեստի բնույթում անդրադառնում են ժողովրդական երաժշտության լադա-ելևէջային ու ռիթմական հատկանիշները։ Ազգային երգեցողության ինքնատիպության գոյացման մեջ կարևոր դեր է կատարում նաև լեզվի հնչյունային կազմը, որ ներգործում է ձայնարտադրության վրա։

### Ընդլայնված տեխնիկա, որը իրենում ընդգրկում է բառեր
Վիեննայի երկրորդ դպրոցը, հատկապես Ալաբն Բերգը և Արնոլդ Շոենբերգը, ստեղծել են տեխնիկա, որը անվանվում է Sprechstimme, որտեղ երգիչը կիսով չափ խոսում է, կիսով չափ՝ երգում, հիմնականում մոտ աստիճաններ։

## Ձայնային մեծ դիապազոն ունեցող կատարողներ

*Լուկրեցիա Ագուիարի։ C4 - C7.
*Էլիզաբեթ Բիլլինգթոն։ A3 - A6.
*Մարիա Կալլաս։ F3 - F6.
*Իզաբելլա Կոլբրան։ G3 - E6.
*Էվա Փոդլես։ A2 - E6.
*Մայքլ Ջեքսոն։ F2 - E6
*Կլարա Բաթ։ A2 - B5
*Ֆարինելլի։ C3 - C6.

*Ֆրեդի Մերկուրի։ F2 - F6.
*Մանուել Գարսիա։ G or A2 - D5.
*Մարիա Մալիբրան։ G3 - E6.
*Մադո Ռոբին։ E4 - D7.

*Yma Sumac From B2 to C7
*Շեր։ A2 - F6
*Մրայա Քերի։ A2 - A7.
*Աքսլ Ռոուզ։ C1 - B7 (F1 - A5)
*Գորջինո Բրաուն - G2 to G10
*Ադամ Լոպեզ - Eb2 to E♭8

## Ծանոթագրություն

## Տես նաև
* Երգչախումբ
* Ձայն

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսակներ
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Կատեգորիա:Վոկալ երաժշտություն