Անդրոկլի Կոստալարի

**Անդրոկլի Կոստալարի** ( ալբաներեն ՝ Androkli Kostallari, ), ալբանացի լեզվաբան։ Գյոթեբորգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ Նա ալբաներենի ուսումնասիրության բնագավառում կենտրոնական դեմքերից էր, Ալբանիայի պատմության և լեզվաբանության ինստիտուտի,այնուհետև՝ լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտի հիմնադիրն ու տնօրենը։ Կոստալարին հայտնի է նրանով, որ նա եղել է ալբաներենի ժամանակակից ուղղագրության առանցքային փորձագետ-հեղինակներից մեկը, ուղղագրություն, որն ընդունվել, սահմանվել է 1972 թվականի ուղղագրական կոնգրեսի կողմից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Պերմետիի մոտ գտնվող Պետրան գյուղում։ Սովորել է Շկոդրայում, ապա՝ Տիրանայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լինելով ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվ մասնակից՝ հետպատերազմյան առաջին տարիներին աշխատել է  տպագիր մամուլում, որտեղ, չնայած երիտասարդ տարիքին, ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել։

Սովորել է Մոսկվայի Լոմոնոսով անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, որտեղ ուսումնասիրել է ռուսաց լեզու և գրականություն, մասնագիտացել է լրագրության մեջ։ Ավարտել է 1954 թվականին։ Ալբանիա վերադառնալուց հետո աշխատել է գիտությունների ինստիտուտում, որը հետագայում վերածվել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի, այնուհետև՝ Տիրանայի նորաստեղծ համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում, որտեղ որոշ ժամանակ անց դարձել է դեկան։

1958 թվականին ընտրվել է Տիրանայի պատմության և լեզվաբանության ինստիտուտի, իսկ դրա վերակազմավորումից հետո՝ լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտի  տնօրեն, պաշտոնավարել է մինչև 1990 թվականը։ 1964 - 1991 թվականներին եղել է *Studime Filologjike* ամսագրի, իսկ 1964 - 1980 թվականներին՝ *Studia Albanica ամսագրի* գլխավոր խմբագիրը։ 1972 թվականին Կոստալարին դարձել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը և դրա նախագահության անդամ։

Նրա գիտամանկավարժական աշխատանքի հիմնական ուղղություններն էին բառագիտությունը, բառակազմությունը, բառարանագրությունը,, օնոմաստիկան, ընդհանուր լեզվաբանությունը և գրական ալբաներենի պատմությունը։ 1955 - 1990 թվականներին Կոստոլարին աշխատել է որպես Տիրանայի համալսարանի բառագիտության և բառարանագիտության ամբիոնի վարիչ։ Նա նաև երկու ալբանական բառարանների գլխավոր խմբագիրն էր՝ Ժամանակակից ալբանական լեզվի բառարանի (, 1980) և "Իսկական ալբաներենի բառարանի / Dictionary of the Real Albanian Language" (., 1984) .

Մեկ այլ բնագավառ, որտեղ Կոստալարին ներդրում է ունեցել, եղել է ալբաներենի գրական ստանդարտի ձևավորման ու զարգացման պատմությունը, նրա կառուցվածքային և գործառական բնութագրերը։ Նա ընդգրկված էր այն հանձնաժողովի կազմում, որը 1956 թվականին պատրաստել է «Ալբաներենի ուղղագրությունը», 1967 թվականին էլ ղեկավարել է «Ալբաներենի ուղղագրության կանոններ» նախագծի հանձնաժողովը, եղել է 1972 թվականի ուղղագրության կոնգրեսի նախագահը, 1973 թվականին ղեկավարել է հաջորդ ուղղագրական հանձնաժողովը։ և վերահսկել է ուղղագրական բառարանի հրատարակումը 1976 թվականին։ Նա նաև համահեղինակել է տարբեր տերմինաբանական բառարաններ։

1960 թվականին դարձել է օնմաստիկ գիտությունների միջազգային խորհրդի անդամ, իսկ 1963 թվականին՝ Հարավարևելյան Եվրոպայի ուսումնասիրությունների միջազգային ասոցիացիայի անդամ՝ հետագայում դառնալով կազմակերպության փոխնախագահ։

Կոստալարին նաև հեղինակել է ալբանական անունների նոր բառարանը, որն այսօր էլ մեծ տարածում ունի որպես առաջին անունների աղբյուր։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ հոնորիս կաուզա - Գյոտեբորգի համալսարանից. Doctor Honoris Causa from the University of Gothenburg.
* "Çmimi i Republikës të Shkallës së Parë" (English: First Grade Republic Prize)Հանրապետության առաջին աստիճանի մրցանակ, արժանացել է երկու անգամ.
* "Mësues i Popullit" (Ժողովրդի ուսուցիչ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:1992 մահեր
Կատեգորիա:Ալբանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտի 23 մահեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ալբանացի լրագրողներ