Բողոքի ցույցեր Վրաստանում (2023)

**Բողոքի ցույցեր Վրաստանում**, 2023 թվականի մարտի 6-ից Վրաստանում անցկացվող փողոցային ցույցերի շարունակական շարք՝ պայմանավորված «Օտարերկրյա ազդեցության թափանցիկության մասին» նոր օրենքին խորհրդարանի աջակցությամբ, որը պահանջում է հասարակական կազմակերպություններին գրանցվել որպես «օտարերկրյա ազդեցության գործակալներ», եթե իրենց ընդհանուր եկամտի ավելի քան 20%-ի չափով նրանք ֆինանսավորվել են արտասահմանից։ Հաղորդվում է, որ ոստիկանությունը ջրցան մեքենաներ և արցունքաբեր գազ է կիրառել բողոքի ցույցերը ցրելու համար, հատկապես մայրաքաղաք Թբիլիսիում։

## Նախապատմություն
Խնդրահարույց օրինագծի նախաձեռնությամբ և մշակմամբհանդես են եկել «Ժողովրդի ուժը» շարժման պատգամավորները՝ այս շարժումը առանձնացել է իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունից, բայց միևնույն ժամանակ աջակցում է կառավարությանը։ «Օտարերկրյա գործակալների» գաղափարի հեղինակները պնդում են, որ որպես մոդել են ընդունել ամերիկյան նմանատիպ օրենքը (հայտնի է որպես FARA): Սակայն ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը նախաձեռնության մեջ որևէ ընդհանրություն չի տեսել ամերիկացի տարբերակի հետ։ ԱՄՆ գերատեսչության մամուլի քարտուղար Նեդ Փրայսը նշել է, որ այն շատ ավելի շատ նմանություններ ունի Ռուսաստանում և Հունգարիայում ընդունված նմանատիպ օրենքների հետ։ Ընդդիմադիր քաղաքական գործիչները, իրավապաշտպանները և բազմաթիվ լրատվամիջոցներ մտավախություն են հայտնել, որ այս օրենքը կծառայի որպես բռնաճնշման գործիք, որը կկիրառվի ընդդիմության և անկախ լրագրողների դեմ։ Չնայած դրան, իշխանությունները որոշել են օրինագշին ընթացք տալ։ Այս որոշումն ընդունվել է փետրվարի 20-ին խորհրդարանի բյուրոյի նիստում։ Ընդդիմադիր «Ստրատեգիա Աղմաշենեբելին» և «Միացյալ ազգային շարժումը» դեմ են արտահայտվել։ Օրինագծին աջակցել է իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունը։ Այս քննարկումներն ուղեկցվել են ծեծկռտուքով։

Մարտի 7-ին նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվել է 76 կողմ ձայներով։ 13 պատգամավոր դեմ է արտահայտվել. Ընդդիմության մի մասը բոյկոտի ռեժիմում է եղել։

ԱՄՆ-ը և Եվրամիությունը հայտարարել են, որ Վրաստանի համար դժվար կլինի անդամակցել ՆԱՏՕ-ին կամ Եվրամիությանը, եթե օրենքը ընդունվի։ Օրենքի նախագծի վերաբերյալ մտահոգություն են հայտնել միջազգային կազմակերպությունները՝ նշելով, որ այն հակասում է Վրաստանի ժողովրդավարական զարգացմանը։

## Ժամանակագրություն
### Մարտի 7
Երեքշաբթի օրը Վրաստանում, Թբիլիսիի կենտրոնում,  Վրաստանի խորհրդարանի շենքի մոտ ոստիկանությունը ընդդեմ ցուցարարների, որոնք  դեմ էին առաջարկվող օրենքին, և որը ոմանց կարծիքով, խոչընդոտում է մամուլի ազատությանը,  արցունքաբեր գազ և ջրցան մեքենաներ է կիրառել։

Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին աջակցել է ցուցարարներին. և հայտարարել՝

Ցուցարարները փորձել են ներխուժել Վրաստանի խորհրդարանի շենք։ Կեսգիշերին ոստիկանները ցուցարարներին հեռացրել են կառավարական շենքերից, իսկ հատուկ ջոկատայինները սկսել են ազատել տարածքը։

### Մարտի 8
Բողոքի ցույցերին միացել են Վրաստանի այլ քաղաքներ, Բաթումում ցույցի են դուրս եկել ուսանողները։ Երեկոյան ընդդիմությունը հավաքվել է Եվրոպայի հրապարակում։ Մարտի 8-ի երեկոյան Թբիլիսիում հանրահավաքի մասնակիցները պահանջներ են ներկայացրել գործող իշխանություններին.

* խորհրդարանից հանել օտարերկրյա գործակալների մասին օրինագիծը,
* ազատ արձակել մարտի 7-ին Թբիլիսիի ցույցերի ժամանակ բերման ենթարկվածներին։

Ցուցարարները մեկ ժամ ժամանակ են տվել իշխանություններին իրենց պահանջները կատարելու համար՝ սպառնալով դիմել «այլ քայլերի»։

### Մարտի 9
Առավոտյան օրինագիծը հետ է կանչվել Վրաստանի խորհրդարանից։ Այս մասին ասվում է իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության, «Ժողովրդի իշխանություն» հասարակական շարժման և խորհրդարանական մեծամասնության համատեղ հայտարարության մեջ։

Նույն օրը Թբիլիսիում նոր ակցիա է հայտարարվել։ Ընդդիմությունը պահանջել է ավելի հստակություն օրինագծի հետկանչման և կալանավորների ազատ արձակման վերաբերյալ։

## Արձագանք
;
* Մարիա Զախարովան քննադատել է Եվրամիության դիրքորոշումը Վրաստանում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ և մեղադրել Ժոսեպ Բորելին պարկեշտության սահմաններից դուրս գալու և Վրաստանի քաղաքացիների վրա ճնշում գործադրելու մեջ։
* Մարտի 10-ին Սերգեյ Լավրովն ասել էր, որ Վրաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները հիշեցնում են 2014 թվականի Կիևի մայդանը, ինչպես նաև ասաց, որ ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար Ժոսեպ Բորելի արձագանքը տեղի ունեցողին ակնհայտ կեղծավորություն է։
* Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարարությունը Ռուսաստանի քաղաքացիներին խորհուրդ է տվել ձեռնպահ մնալ Վրաստան մեկնելուց։

;  
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին աջակցել է ցուցարարներին՝ ընդդեմ «օտարերկրյա գործակալների մասին» օրինագծի, և ասել է՝ 

; 
Նեդ Փրայսը սատարել է բողոքի ցույցերին և հայտարարել, որ «ԱՄՆ-ն ունի գործիքներ՝ պատասխանատվության ենթարկելու նրանց, ովքեր հակասում են վրաց ժողովրդի կամքին»՝ ակնարկելով վրացի պաշտոնյաների դեմ հնարավոր պատժամիջոցների մասին։

;
Աբխազիայի ինքնահռչակ Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար Ինալ Արձինբան ասել է, որ՝ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 Վրաստանում
Կատեգորիա:Վրաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքականություն