Դոշի (ճարտարապետ)

**Բալկրիշնա Վիթալդաս Դոշի**,  ՕԷյէԼ, հնդիկ ճարտարապետ, (): Համարվում է հնդկական ճարտարապետության կարևոր դեմքերից մեկը և հայտնի է Հնդկաստանում ճարտարապետության զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար։ Դոշին աշխատել է Լե Կորբուզյեի և Լուիս Քանի մոտ և հանդիսանում է  Հնդկաստանի մոդեռնիստական և բրուտալիստական ճարտարապետության ռահվիրա։

Նրա առավել ուշագրավ նախագծերն են Բանգալորի և Ուդայպուրի Մենեջմենթի հնդկական ինստիտուտները, Նորաձևության տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտը Նյու Դելիում, Ահմադաբադում Ամդավադ նի Գուֆա պատկերասրահը և Բնապահպանական պլանավորման և տեխնոլոգիաների կենտրոն համալսարանը և Առանյայի ի ցածր գնով բնակարանների ծավալումն Ինդոր քաղաքում, որի համար արժանացել  է ճարտարապետության համար Աղա խանի մրցանակին։

Դոշին առաջին հնդիկ ճարտարապետն է, որը 2018 թվականին ստացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ, որը  ճարտարապետության ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկն է համարվում։ Նրան շնորհվել են նաև Պադմա Շրի և Պադմա Բհուշան մրցանակները։

## Կյանքի վաղ շրջան
Դոշին ծնվել է Պունա քաղաքում։ 11 տարեկան հասակում նա վնասվել է հրդեհի ժամանակ  և այն ժամանակվանից փոքր-ինչ թույլ է քայլում։ 1947-1950 թվականներին նա սովորել է Մումբայի Սըր  Ջեյ Ջեյ արվեստի դպրոցում։

## Մասնագիտական գործունեություն
### Սկզբնական նախագծեր
1950 թվականին նա մեկնել է Եվրոպա, 1951-1954 թվականներին  սերտորեն համագործակցել է Լե Կորբուզյեի հետ Փարիզում վերջնական նախագծերի շուրջ։ 1954 թվականին նա վերադարձել է Հնդկաստան՝ Ահմեդաբադում գտնվող Կորբուզյեի շենքերը վերահսկելու համար, այդ թվում՝  Վիլլա Սարաբհային, Վիլլա Շոդհանը, Միլլի Սեփականատերերի Ասոցիացիայի շենքը և Սանսկար Քենդրա թանգարանը։ Կորբուզիեն մեծ ազդեցություն է թողել Դոշիի հետագա գործունեության վրա։

Նրա շրջակա միջավայրի դիզայնի Վաստու-Շիլպա ստուդիան հիմնադրվել է 1955 թվականին։ Դոշին սերտորեն համագործակցել է Լուի Քանի և Անանթ Ռաջեյի հետ, երբ Քանը նախագծում էր Հնդկաստանի մենեջմենթի ինստիտուտի կամպուսը Ահմադաբադում։ Դոշին 1958 թվականին Շքեղ արվեստների առաջադեմ ուսումնասիրությունների Գրեհեմ հիմնադրամի գործընկերն էր։ 1962 թվականին նա նախաձեռնել է  Ճարտարապետության Էս Էյ դպրոցը։

### Դասավանդում
Ի լրումն  միջազգային ճանաչմանը որպես ճարտարապետ՝ դոկտոր Դոշին հավասարապես հայտնի է որպես կրթող և հաստատությունների հիմնադիր։ Հանդիսացել է Ահմադաբադի Ճարտարապետության  դպրոցի առաջին հիմնադիր տնօրենը 1962–1972 թվականներին, Պլանավորման դպրոցի առաջին հիմնադիր տնօրեն 1972–1979 թվականներին, Շրջակա միջավայրի պլանավորման և տեխնոլոգիաների կենտրոնի առաջին հիմնադիր դեկան 1972–1981 թվականներին, Ահմադաբադում՝ Վիզուալ արվեստների կենտրոնի հիմնադիր անդամ և Կանորիա արվեստի կենտրոնի առաջին հիմնադիր տնօրեն։

Դոկտոր Դոշին կարևոր դեր է խաղացել «Վաստու-Շիլպա» շրջակա միջավայրի դիզայնի ուսումնասիրությունների և հետազոտությունների ազգային և միջազգային ճանաչմամբ գիտահետազոտական ինստիտուտի ստեղծման գործում։ Ինստիտուտը ռահվիրայական աշխատանք է կատարել էժան բնակարանաշինության և քաղաքաշինության ոլորտում։ Նրա գործունեությունը հատկանշական է ցածր եկամուտ ունեցող բնակարանաշիության գծով ռահվիրայական աշխատանքով։ Նրա դիզայնը ներառում է կայունության հասկացությունը նորարարական ուղղություններում։

### Ճանաչման ձեռքբերում
Դոշին Բրիտանական ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտի գործընկերն է։ Նա եղել է Պրիցկերի մրցանակի, Ինդիրա Գանդիի ազգային արվեստի կենտրոնի և Աղա խանի ճարտարապետության մրցանակի ընտրական հանձնաժողովների կազմում։ Նա նաև Հնդկաստանի ճարտարապետների ինստիտուտի գործընկերն է։

Դոշին գործնականում վերամիավորել է հնդկական և անգլիական ժառանգությունները։ Այդ աշխատանքները արժանացել են են 2007 թվականի Շարունակական ճարտարապետության Գլոբալ մրցանակի առաջին շնորհմանը։ Մրցանակով ճանաչվել է զարգացման այլընտրանքային մոդելի ուղղությամբ Դոշիի էական ներդրումը։

2018 թվականի մարտին Դոշին ստացել է Ճարտարապետության Պրիցկերի մրցանակը՝ տվյալ բնագավառում Նոբելյան մրցանակին համարժեքը՝ դրանով իսկ դառնալով այդ պատվին արժանացած առաջին հնդիկը։ Պրիցկերի հանձնաժողովը հայտարարել է, որ Դոշին «միշտ ստեղծել է լուրջ ճարտարապետություն, որը երբեք ցուցադրական չէ կամ թրենդներին հետևող», և նշել է նրա «պատասխանատվության խորը զգացումը և բարձրորակ, վավերական ճարտարապետության միջոցով իր երկրին և ժողովրդին աջակցելու ցանկությունը»։

### Ոճ
Դոշին պատմում է, որ իրեն ոգեշնչել են հնդկական պատմական հուշարձանները, ինչպես նաև եվրոպական և ամերիկացի ճարտարապետների աշխատանքը։

### Մրցանակներ
Իր առանձնահատուկ ներդրման համար՝ որպես պրոֆեսիոնալ և ակադեմիկոս, դոկտոր Դոշին արժանացել է մի շարք միջազգային և ազգային մրցանակների ու պարգևների։

* Պադմա Բհուշան, Հնդկաստանի կառավարություն, 2020
*Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակ, 2018 
*Շարունակական ճարտարապետության համար Գլոբալ մրցանակ, 2007 (first edition)
* Պադմա Շրի, Հնդկաստանի կառավարություն, 1976
* Պատվավոր դոկտորի կոչում, Փենսիլվանիայի համալսարան
* Ֆրանսիայի բարձրագույն պարգևը արվեստի համար «Արվեստի և նամակների շքանշանի ասպետ», 2011
*Ճարտարապետության համար Աղա խանի 6-րդ մրցանակ Արանիա համայնքի բնակարանաշինության համար, 1993-1995

### Կառույցներ
*1969-71 ԻՍիԱյԷլ Թաունշիփ, Հայդարաբադ.
*1979-80 Սանգաթ, ԲիՎի Դոշի-ի գրասենյակ, Ահմադաբադ
*1979-87 Շաքտի Բհավան, ԷմՓի-ի վարչական գրասենյակ։ Էլեկտրաէներգիայի խորհուրդ, Ջաբալպուր
*1972 Շրջակա միջավայրի և պլանավորման տեխնոլոգիայի կենտրոն (ՍիԻՓիԹի), Ահմադաբադ
*1962-74 Կառավարման հնդկական ինստիտուտ, Բանգալոր
*1989 Նորաձևության տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտ,, Դելի
*1990 Ամդավադ նի Գուֆա, Ահմադաբադ
*Արանյայի ցածր գնով բնակարանաշինություն
*Այ ԷֆԷֆՍիՕ  թաունշիփ, Կալոլ
*Սավաի Գանդարվա, Պունա
*Պրեմաբհաի սրահ, Ահմադաբադ
*Թագորի հուշահամալիր, Ահմադաբադ
*Վիդյադհար Նագար, Ջայպուր
*Ուդայան Կոնդովիլ, Ուդիտա (Էյչ Այ Ջի), Ութսավ (ԷմԱյՋիM) Ութսարգ (Էլ Այ Ջի) 2500 տներ, Կալկաթա
*Կառավարման հնդկական ինստիտուտ, Լաքնով
*Ինդոլոգիայի ինստիտուտ,  Ահմադաբադ

### Զանգվածային մշակույթում
2008 թվականին, Հանդրիդհանդի բեմադրիչ Փրեմջիտ Ռամաչանդրան հարցազրույց վերցնելով Դոշիից թողարկել է փաստագրական ֆիլմ։
Դոշին հանդես է եկել ինքն իր դերը խաղալով Մանի Ռաթնամսի Օ Կադհալ Քանմանի և Շաադ Ալիի Օքեյ Ջաանու ֆիլմերում։

## Տեսադարան

File:Ar. B.V. Doshi in conversation with the Director of the Le Corbusier Centre, Ar. Deepika Gandhi, in Chandigarh on October 26, 2016.jpg | Բի Վի Դոշին զրուցում է Չանդիգարի Լե Կորբյուզիե կենտրոնի տնօրեն Ար.Դիպիկա Գանդիի հետ 2016 
File:Balkrishna Vithaldas Doshi in Ahmedabad, Gujarat, India - 2013 (cropped).jpg | Բի Վի Դոշին Ահմադաբադում, Հուջարաթ նահանգ, Հնդկաստան
File:Stefan A. Schumer with Balkrishna Vithaldas Doshi in Ahmedabad, Gujarat, India - 2013.jpg | Ստեֆան Սքումերը և ԲիՎի Դոշին Ահմադաբադում
File:Le Corbusier Balkrishna Doshi Shodhan House.jpg | Լե Կորբյուզիե, Բի Վի Դոշիի Շոդհան Հաուզում
File:Amanposinginfront.JPG | Ամանփոսինգինֆրոնտ
File:Amdavad ni Gufa,Ahmadabad.jpg | Ամդավադ նի Գուֆա
File:Amdavad ni Gufa.jpg | Ամդավադ նի Գուֆա
File:Husain-Doshi Gufa - Inside 4.jpg | Հուսային-Դոշի Գուֆա
File:Zen cafe.JPG | Զեն Կաֆե


## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն
* Curtis, William J. R., *Balikrishna Doshi: An Architecture for India*, Rizzoli, New York 1988, 
* James Steel, *The Complete Architecture of Balikrishna Doshi, Rethinking Modernism for the Developing World*, Thames and Hudson, London 1998, 
* Bruno Melotto ed., *Balkrishna Doshi. Sangath. Indian architecture between tradition and modernity*, Maggioli Editore, Santarcangelo di Romagna 2012, 
* Bruno Melotto ed., *Balkrishna Doshi. The Masters in India. Le Corbusier, Louis Kahn and the Indian Context*, Maggioli Editore, Santarcangelo di Romagna 2014, 

## Արտաքին հղումներ

*Vastu Shilpa Consultants and Vastu Shilpa Foundation
*Texts, Interviews and Projects by B. V. Doshi on Architexturez South Asia

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ քաղաքաշինարարներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ակադեմիկոսներ