Լանտերն ռուժ

**Լանտերն Ռուժ** (), Տուր դը Ֆրանս մրցավազքում ընդհանուր հաշվարկով վերջին տեղն զբաղեցրած հեծանվորդը, ինչպես նաև այդ մարզիկին շնորհվող մրցանակը։ Անվանումը ծագում է գնացքի վերջին վագոնին ամրացվող լապտերի անունից։ Լանտերն Ռուժը միջին տեղ է զբաղեցնում խայտառակության ու ձեռքբերման միջև։ Նրա համարվում է նմանօրինակն է եղել սև շապիկը, որ հանձնվել է Ժիրո դ’Իտալիայում վերջին տեղն զբաղեցրած հեծանվորդին 1946-1951 թվականներին։

## Պատմություն
մինի|Լանտերն Ռուժի եռակի դափնեկիր Վիմ Վանսևենանտը
Առաջին Լանտերն Ռուժը դարձել է Արսեն Միլոշոն, որը գրեթե 65 ժամով զիջել է 1903 թվականի հաղթող Մորիս Գարենին։ Հեծանվասպորտի պատմության մեջ քիչ բան է հայտնի նրա մասին. նորամուտային Գրանդ Տուրին մասնակցությունից բացի հայտնի է միայն նրա մեկնարկը 1921 թվականի Փարիզ-Բրեստ-Փարիզ հեծանվամարաթոնի ժամանակ, երբ նա արդեն եղել է 54 տարեկան։ 1919 թվականին վերջինը վերջնագծին հասել է Ժյուլ Նեմպոնը, որը դարձել է տասներորդն ընդհանուր հաշվարկով և հաղթել սիրողական հաշվարկում, իսկ մյուս 23 ոչ պրոֆեսիոնալները դուրս են մնացել։ Այդ ժամանակներում վերջնագծին հասնում էին մեկնարկածների կեսից քիչ, այդ պատճառով վերջին մարզիկն արժանացել է երկրպագուների սատարմանը որպես արիության ու մարզական ոգու օրինակ։ Նույնիսկ երբ էտապների երկարությունը կրճատել են, վերջին հեծանվորդը ավելի մեծ հիացմունքի է արժանացել երկրպագուների կողմից, քան շարքային գրեգարիները, որ զբաղեցրել են միջին տեղեր։

Որոշ հեծանվորդներ պայքարել են հենց վերջին տեղը գրավելու համար՝ խախտելով մարզական սկզբունքները։ Նրանց նպատակն է եղել յուրաքանչյուր էտապ անցնել հնարավորինս վատ, բայց միևնույն ժամանակ դուրս չգալ ժամանակային սահմանից։ 1979 թվականին Կարմիր լապտերի համար պայքարել են մրցանակի՝ նախորդ տարվա դափնեկիր Ֆիլիպ Տենիերը և ավստրիացի Գերհարդ Շյոնբախերը։ Վերջին՝ 48,8 կմ երկարության ունեցող հատվածը նրանք երկուսն էլ անցել են բոլորից վատ. Շյոնբախերն այն անցել է 1 ժամ 21 րոպե 52 վայրկյանում, Տենիերը՝ 1 ժամ 23 րոպե 32 վայրկյանում։ Վերջինը մեկնարկած Բեռնար Ինոն հաղթել է էտապում՝ այն անցնելով 1 ժամ 8 րոպե 53 վայրկյանում, Տենիերի ցույց տված ժամանակը գերազանցել է 20 տոկոսանոց սահմանը, և նա դուրս է մնացել մրցավազքից։ Շյոնբախերն իր «հաջողության» շնորհիվ գրավել է նոր հովանավորի ուշադրությունը, որի հետ կնքված պայմանագրի համաձայն՝ նա պետք է վերջին տեղն զբաղեցներ նաև 1980 թվականին։ Կազմակերպիչները բարդացրել են ավստրիացու խնդիրը՝ հինգ էտապներից յուրաքանչյուրից հետո մրցավազքից հանելով ընդհանուր հաշվարկով վերջին տեղն զբաղեցրած մարզիկին, բայց դա Շյոնբախերին չի խանգարել նորից զբաղեցնելու վերջին տեղը։ Սակայն նրա թիմի ավագ Պատրիկ Լեֆևերը նույնպիսի խանդավառությամբ չի վերաբերվել նրա՝ Լանտերն Ռուժի համար պայքարին, և Լեֆևերի պնդմամբ ավստրիացին հեռացվել է։ Ժակի Դյուրանը 1999 թվականին նույնպես դարձել է վերջինը, բայց ոչ ոք չի կարողացել նրան մեղադրել չպայքարելու համար. միաժամանակ նա արժանացել է նաև Ամենաագրեսիվ հեծանվորդի մրցանակին։ Չորս հեծանվորդներ արժանացել են Լանտերն Ռուժի երկուական անգամ, իսկ 2008 թվականին Վիմ Վանսևենանտը սահմանել է ռեկորդ՝ երրորդ անգամ անընդմեջ դառնալով վերջինը։ Ելույթների ընթացքում ընդամենը երեք մրցավազք հաղթած բելգիացին կարիերայի ավարտից հետո էլ արժանացել է միայն տխրահռչակ բախտի՝ բռնվելով դոպինգի տեղափոխման ժամանակ։

## Լանտերն Ռուժի դափնեկիրներ

* 1903  Արսեն Միլոշո
* 1904  Անտուան Դեֆլոտրիեր
* 1905  Քլովիս Լակրուա
* 1906  Ժորժ Բրոնշար
* 1907  Ալբեր Շարտիե
* 1908  Անրի Անտուան
* 1909  Ժորժ Դեվիլլի
* 1910  Կոնստան Կոլլե
* 1911  Լյուսիեն Ռոքեբեր
* 1912  Մորիս Լարտիգ
* 1913  Անրի Ալավուան
* 1914  Անրի Լեքլերկ
* 1915-1918 - *չի անցկացվել ([[Առաջին համաշխարհային պատերազմ|ԱՀՊ]])*
* 1919  Ժյուլ Նեմպոն
* 1920  Շառլ Ռաբուասոն
* 1921  Անրի Կատելան
* 1922  Դանիել Մասսոն
* 1923  Դանիել Մասսոն
* 1924  Վիկտոր Լաֆոս
* 1925  Ֆեռնան Բեսնիե
* 1926  Անդրե Դրոբեկ
* 1927  Ժակ Պֆիստեր
* 1928  Էդուար Պերսեն
* 1929  Անդրե Լեժեր
* 1930  Մարսել Իլպիդ
* 1931  Ռիչարդ Լեմբ
* 1932  Ռուդոլֆ Ռիշ
* 1933  Էռնես Նյոար
* 1934  Անտոնիո Ֆոլկո
* 1935  Վիլլի Կուչբախ
* 1936  Ալդո Բերտոկո
* 1937  Ալոիս Կլենշ
* 1938  Յանուս Հելլեմոնս
* 1939  Արման Լե Մոալ
* 1940-1946 *չի անցկացվել ([[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ|ԵՀՊ]])*
* 1947  Պիետրո Տարկինի
* 1948  Վիտորիո Սեգեցցի
* 1949  Գուիդո դե Սանտի
* 1950  Ֆրից Ցբինդեն
* 1951  Աբդել Քադել Զաաֆ
* 1952  Անրի Պարե
* 1953  Կլոդ Ռուեր
* 1954  Մարսել Դիրկենս
* 1955  Թոնի Հոեր
* 1956  Ռոժե Շոսաբել
* 1957  Գի Միյոն
* 1958  Վալտեր Ֆավր
* 1959  Լուի Բիսիլյա
* 1960  Էռերո Բերենդերո
* 1961  Անդրե Ժենեստ
* 1962  Աուգուստո Մարկալետի
* 1963  Վիլլի Դերբովեն
* 1964  Անատոլ Նովակ
* 1965  Ժոզեֆ Գրուսսար
* 1966  Պաոլո Մանուչչի
* 1967  Ժան Պիեռ Ժենե
* 1968  Ջոն Քլերի
* 1969  Անդրե Վիլհելմ
* 1970  Ֆրիստ Հոգերհեյդե
* 1971  Ժորժ Շապպ
* 1972  Ալեն Բելուի
* 1973  Ժակ Անդրե Օշար
* 1974  Լորենցո Ալեմո
* 1975  Ժակ Բուլա
* 1976  Ադ վան դեն Հուկ
* 1977  Ռոժե Լուաշ
* 1978  Ֆիլիպ Տենիեր
* 1979  Գերհարդ Շյոնբախեր
* 1980  Գերհարդ Շյոնբախեր
* 1981  Ֆաուստինո Քուելլի
* 1982  Վերներ Դևոս
* 1983  Մարսել Լաուրենս
* 1984  Գիլբերտ Գլաուս
* 1985  Մանրիկո Ռոնկյատո
* 1986  Էննիո Սալվադոր
* 1987  Մաթյո Հերմանս
* 1988  Դիրկ Վայենբերգ
* 1989  Մաթյո Հերմանս
* 1990  Ռոդոլֆո Մասսի
* 1991  Ռոբ Հարմելինգ
* 1992  Ֆեռնանդո Կևեդո
* 1993  Էդվիգ վան Հոյդոնկ
* 1994  Ջոն Տալեն
* 1995  Բրունո Կորնիյե
* 1996  Ժան Լյուկ Մասդյուպյույ
* 1997  Ֆիլիպ Գոմոն
* 1998  Դամիեն Նազոն
* 1999  Ժաքի Դյուրան
* 2000  Օլիվիե Պերոդո
* 2001  Ջիմմի Կասպեր
* 2002  Իգոր Ֆլորենս
* 2003  Հանս դե Քլերկ
* 2004  Ջիմմի Կասպեր
* 2005  Իկեր Ֆլորենս
* 2006  Վիմ Վանսեվենանտ
* 2007  Վիմ Վանսեվենանտ
* 2008  Վիմ Վանսեվենանտ
* 2009  Եվգենի Գուտարովիչ
* 2010  Ադրիանո Մալորի
* 2011  Ֆաբիո Սաբատինի
* 2012  Ջիմի Էնգուլվեն
* 2013  Սվեյն Թավտ
* 2014  Ցզի Չեն
* 2015  Սեբաստիան Շավանել
* 2016  Սեմ Բենետ
* 2017  Լյուկ Ռոուվ
* 2018  Լոուսոն Քրեդոկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Tour's Master of Last Place

Կատեգորիա:Տուր դը Ֆրանս
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն բառեր և արտահայտություններ