Ալեքսեյ Եգորով

**Ալեքսեյ Եգորովիչ Եգորով** (, ), ռուս գեղանկարիչ և գծանկարիչ, կլասիցիզմի հետևորդ, Ալեքսանդրովյան դարաշրջանի պետերբուրգցի առաջատար նկարիչներից մեկը, մանկավարժ, պատմական գեղանկարչության և հուշարձանային որմնանկարչության վարպետ, աշխատել է նաև որպես դիմանկարիչ: Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս (1807 թվականից, ասոցիացված անդամ է «նշանակվել» 1800 թվականից), պրոֆեսոր (1812 թվականից, վաստակավոր պրոֆեսոր՝ 1832 թվականից)։ Անդրեյ Իվանովի և Վասիլի Շեբուևի հետ միասին եղել է նիկոլայևյան դարաշրջանի բազմաթիվ ականավոր վարպետների ուսուցիչ: Եղել է կոլեգիական  խորհրդական (1825):

## Կենսագրություն
Ծագումով կալմիկ է, մանուկ հասակում նրան առևանգել են կազակները: Ծնվել է կալմիկական գյուղում 1776 թվականին, իսկ վեց տարի անց՝ 1782 թվականին, կազակները նրան առևանգել և տարել են Մոսկվա: Տղային տեղավորել են դասիարակչական տանը, որտեղ ուսուցիչները նկատել են նրա նկարչական ընդունակությունները.:

1782 թվականի օգոստոսի 14-ին Եգորովը ընդունվել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիա՝ որպես Իվան Ակիմովի աշակերտ, որտեղ ձեռք է բերել լավագույն գծանկարչի համբավ, որն ամրապնդվել է մեդալներով՝ բնօրինակից  արված նկարների համար: Դասընթացն ավարտել է 1797 թվականին, իսկ հաջորդ տարի նշանակվել է ուսուցիչ: 1803 թվականին նրան ուղարկել են Հռոմ, որտեղ գտնվել է Վինչենցո Կամուչինիի ազդեցության ներքո։

thumb|left|190px|«Փրկչի տանջանքները», 1814
thumb|left|190px|«Քրիստոսի հայտնվելը Մարիամ Մագդաղենացուն», 1818

Անտոնիո Կանովան և Վինչենցո Կամուչինին հիացել են նրա նկարներով, նրա ոճի խստությամբ, անզուգականությամբ և արգասավորությամբ: Իր ստեղծագործություններում Եգորովը նախընտրել է պայծառությունը, պարզությունը և ոչ բարդությունը, իսկ կոլորիտում՝ բնականությունը. նրա վրձինը նուրբ է և համարձակ, իսկ կերպարների պլաստիկ բնականությունը՝ զարմանալի։

Լինելով լիովին ռուսական ճաշակի տեր անձնավորություն՝ երիտասարդության տարիներին ամրակազմ, հզոր դեմքով, Եգորովը զարմանալի ժողովրդականություն է վայելել Իտալիայում․ բոլորը ճանաչել են նրան, ոմանք նրան անվանել են ռուս մեծ գծանկարիչ, ոմանք՝ «ռուսական արջ»։ Հռոմի բոլոր թաղամասերը լի են եղել նրա հերկուլեսյան սխրագործությունների մասին լուրերով։

1807 թվականին Եգորովը վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ և նշանակվել պրոֆեսորի օգնական, այնուհետև՝ ակադեմիկոս («Թաղումը» նկարի համար)։ Այդ ընթացքում նա ծառայել է որպես կայսրուհի Ելիզավետա Ալեքսեևնայի նկարչության ուսուցիչ, իսկ Ալեքսանդր I-ը, ով անկեղծորեն սիրել է Եգորովին, նրան անվանել է «նշանավոր»՝ Ցարսկոյե Սելոյում 28 օրում «Աշխարհի բարեկեցությունը» այլաբանական նկարը նկարելու համար, որտեղ պատկերված են մոտ 100 բնական մեծությամբ պատկերներ։ 1812 թվականին Եգորովը դարձել է Գեղարվեստի ակադեմիայի պատմական գեղանկարչության պրոֆեսոր, 1831 թվականին՝ առաջին կարգի պրոֆեսոր, իսկ 1832 թվականին՝ վաստակավոր պրոֆեսոր։ 1825 թվականի դեկտեմբերի 31-ին նրան շնորհվել է կոլեգիալ խորհրդականի կոչում, որը նա կրել է մինչև իր կյանքի վերջը:

Լինելով խորապես կրոնական մարդ՝ Եգորովը կրոնական գեղանկարչությունը համարել է իր իսկական կոչումը, որտեղ նշանակալի հետք է թողել։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքներից են «Սուրբ Սիմեոն Աստվածորդուն գրկողը», «Սուրբ ընտանիքը» և «Փրկչի տանջանքները» (երեքն էլ գտնվում են Ռուսական թանգարանում,  այնտեղ՝ արքայադուստր Տենիշևայի հավաքածուում են գտնվում նրա գրիչով և մատիտով արված 28 նկարներ)։

thumb|180px|Գոլիցինայի դիմանկարը վեստալուհու կերպարով

Եգորովը խոստովանել է, որ Աստծո խոսքը քարոզել է եկեղեցական նկարչության միջոցով և առաջարկել, որ նրանք, ովքեր ցանկանում են նկարել իրենց դիմանկարները, փնտրեն մեկ այլ նկարիչ։ Սակայն հայտնի է, որ նա նկարել է արքայադուստր Ավդոտյա Գոլիցինայի, Ա. Ռ. Տոմիլովի, հարուստ գեներալ Դմիտրի Շեպելևի և այլոց դիմանկարները։

ձախից|մինի|Ելենայի առևանգումը Պարիսի կողմից, 1831

Որպես ուսուցիչ՝ Եգորովը նման է հին փիլիսոփաներին, եղբայրության և բարեկամության զգացումն է նրան միավորում իր աշակերտների հետ, ովքեր պատրաստ են ամեն ինչով օգնել իրենց սիրելի ուսուցչին՝ նրան տալով իր վերարկուն և ձեռնափայտը, վառելով լապտերը և խմբով ուղեկցելով նրան մինչև իր բնակարան: Եգորովը իր աշակերտներին միշտ սովորեցրել է գործով՝ անձամբ ուղղորդելով նրանց և ուղղելով նկարը, հազվադեպ է դիմել կարճ, կտրուկ խոսքին։

Կյանքի վերջում Եգորովը ծանր հարված է ստացել. 1840 թվականին նրան ազատել են Գեղարվեստի ակադեմիայում ծառայությունից, քանի որ Ցարսկոյե Սելոյի տաճարի համար նրա նկարած Սուրբ Երրորդության պատկերակը դուր չի եկել կայսր Նիկոլայ Պավլովիչին: Որպես աշխատանքի փոխհատուցում՝ նրան նշանակվել է  տարեկան 1000 ռուբլի կենսաթոշակ, որից 4000 ռուբլի պահվել է Ցարսկոյե Սելոյի պատկերակների համար վճարելու համար: Եգորովը պահպանել է  Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամի կարգավիճակը և առաջին կարգի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչումը և այդպես է հիշատակվում Ռուսական կայսրության պաշտոնական հրատարակություններում մինչև իր կյանքի վերջը։

Ակադեմիայից ազատվելուց հետո Եգորովը պահպանել է իր հեղինակությունը իր աշակերտների՝ Կառլ Բրյուլովի, Ալեքսեյ Մարկովի, Պյոտր Շամշինի և մյուսների շրջանում։ Նրանք եկել են նախկին պրոֆեսորի մոտ խորհուրդներ ստանալու, նրան ցույց են տվել իրենց նոր աշխատանքները և հաշվի առել նրա կարծիքը։ Եգորովն աշխատել է մինչև կյանքի վերջին օրերը։

Եգորովը պարգևատրվել է Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի և Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, ինչպես նաև պարգևի նշաններով՝ 35 տարվա անբասիր ծառայության համար

Եգորովը մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում 1851 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ մահից առաջ ասելով․ «Իմ մոմը մինչև վերջ այրվել է...»։ 

Նրան թաղել են Սմոլենսկի ուղղափառ գերեզմանատանը, իր աներոջ՝ Մարտոսի գերեզմանից ոչ հեռու։ 1936 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է  Տիխվինի գերեզմանատուն՝ Արվեստի վարպետների դամբարան և տեղադրվել է նոր հուշարձան։

## Ընտանիք
1815 թվականի հունիսին Եգորովը ամուսնացել է Վերա Իվանովնա Մարտոսի (1799-11.01.1856) հետ, ով ռեկտոր-քանդակագործ Իվան Մարտոսի դուստրն է եղել։ Վերջինս մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ թոքային կաթվածից և թաղվել է Սմոլենսկի գերեզմանատանը։ 

մինի|Վերա Իվանովնան քրոջ՝ Սոֆիայի հետ, նկարիչ Ալեքսանդր Վառնեկ

Տանը Եգորովը շատ քմահաճ է եղել։ Նա իր դուստրերին կրթություն չի տվել՝ նկատի ունենալով, որ աղջիկները սովորելու կարիք չունեն, նրանք միևնույն է կմոռանան՝ միայն թե փող լինի, փեսացուներ կլինեին։ Նա ցանկացել է տնից դուրս շպրտի դուստրերից մեկի փեսացուին՝ Բուլգակովին, կասկածելով նրան մասոն լինելու մեջ, պարզապես այն պատճառով, որ երիտասարդ սպան ճաշի ժամանակ խաչել է իր դանակն ու պատառաքաղը։ Ավելին, ծերության տարիներին Եգորովը դարձել է ժլատ, կասկածամիտ և տարօրինակություններ է ունեցել։ 

Կոմս Տոլստոյի դուստրը՝ Մարյա Կամենսկայան, գրել է․

Եգորովը որպես հրեշտակների բնորդ նկարել է նաև իր մյուս դուստրերին, իսկ կրտսեր դստերը նկարել է որպես հարեմի սպասուհի։

Եգորովն ունեցել է երեք դուստր և մեկ որդի՝
* Նադեժդա Ալեքսեևնան ամուսնացել է Դ. Ն. Բուլգակովի հետ։
* Եվդոկիա Ալեքսեևնան (մահացել է 1858 թվականին), ամուսնացել է Ալեքսանդր Տերեբենևի հետ։
* Սոֆիա Ալեքսեևնա
* Եվդոկիմ Ալեքսեևիչ Եգորով (1832–1891),  նկարիչ ճենապակու և հախճապակու վրա, փորագրող և Գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտ, 1874 թվականից աշխատել է Փարիզում։ Իլյա Ռեպինը, Վասիլի Պոլենովը, Կոնստանտին Սավիցկին և մյուսները ճենապակու վրա նկարազադումները սովորել են կրտսեր Եգորովի ղեկավարությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
;Հիշողություններ
* 
;Էսսեներ կյանքի և աշխատանքի մասին
* 
* 
* 
;Այլ աշխատանքներ
* 
;Բառարաններ և հանրագիտարաններ
* Егоров, Алексей Егорович // Георгадзе — Елгин / гл. сост. и библиограф О. Э. Вольценбург ; авторы ст.: Л. А. Беспалова, Н. И. Беспалова, О. А. Живова … [и др.]. — М. : Искусство, 1976. — С. 529–530. — (Художники народов СССР : Биобиблиограф. слов. : в 6 т. [4 т., 5 кн.] / Акад. художеств СССР, НИИ теории и истории изобраз. искусств ; редкол.: Т. Н. Горина (отв. ред.), Т. К. Вагнер, Б. В. Веймарн … [и др.] ; 1970—, т. 3).
* 
* 
* Родионова Л. В. Егоров Алексей Егорович // Православная энциклопедия. — М., 2008. — Т. XVIII : Египет древний — Эфес. — С. 32. — 39 000 экз. — ISBN 978-5-89572-032-5.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Профиль А. Е. Егорова на официальном сайте Российской академии художеств
* Егоров Алексей Егорович. Биография и творчество художника на Artonline.ru
* 

Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Կալմիկներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ