Դեսին-Շարպյո

**Դեսին-Շարպյո** (. . desin ʃaʁpjø), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի արևելքում՝ Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասում, Լիոնի մետրոպոլիսային շրջանում։ Քաղաքը կարճ անվանում են Դեսին։

## Աշխարհագրություն
Դեսինը գտնվում է Խոշոր ջրամբարի (Réservoir du Grand-Large‎) մոտ, Լիոնից 12 կմ դեպի արևելք՝ Լիոնի Սենտ-Էքզյուպերի միջազգային օդանավակայանի և TGV ճեպընթաց երկաթուղու կայարանի մերձակայքում։

## Պատմություն
1968 թվականին Դեսինը Իզերի դեպարտամենտի կազմից դուրս է բերվել և միացվել Ռոն դեպարտամենտին։ 1969 թվականին դարձել է Լիոնի քաղաքային համայնքի (Communauté urbaine de Lyon) անդամ։

## Ժողովրդագրություն

## Կրթություն
2009 թվականին Դեսինում գործել են 9 հանրային նախակրթարաններ (maternelles), 9 հանրային տարրական դպրոցներ, երկու հանրային ավագ դպրոց  (Collège Georges Brassens և Collège Maryse Bastie), մեկ հանրային միջնակարգ դպրոց (Lycée d'Enseignement Polyvalent Chaplin-Becquerel):

Գործում է կաթոլիկ մասնավոր ամենօրյա դպրոցը. Ecole maternelle/primaire/Collège Jeanne d'Arc., կա նաև իսլամական դպրոց (Groupe scolaire Al Kindi):

## Սպորտ
thumb|left|Պարկ Օլիմպիկ Լիոն մարզադաշտը
Ֆրանսիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի՝ Լիգա 1-ի առաջնությանը մասնակցող և ուժեղագույններից մեկը համարվող Լիոնի «Օլիմպիկ» թիմի այսպես կոչված՝ տնային մարզադաշտը՝ Parc Olympique Lyonnais-ը, տեղակայված է Դեսին-Շարպյոյում։ Այն հյուրընկալել է նաև ֆուտբոլային մի շարք բարձրակարգ միջազգային հանդիպումներ, այդ թվում՝ Եվրո 2016-ի մի քանի մրցախաղ և կիսաեզրափակիչ հանդիպումներից մեկը, լիգայի գավաթի 2017 թ. խաղարկության եզրափակիչը, Եվրոպա-լիգայի 2018 թ. եզրափակիչը, ֆուտբոլի աշխարհի կանանց առաջնության կիսաեզրափակիչներն ու եզրափակիչը, ՈՒԵՖԱ-ի կանանց չեմպիոնների լիգայի մրցաշարին մասնակցած լիոնյան թիմի տնային մրցախաղերը։ Այդ մրցասպարեզում են անցկացվել նաև ռեգբիի միության մի շարք կարևոր մրցախաղեր, ներառյալ Եվրոպայի ռեգբիի չեմպիոնների գավաթի 2016 թ. խաղարկության եզրափակիչը և մարտահրավերի գավաթի 2015/2016 մրցաշրջանի խաղարկության եզրափակիչը։

Նախատեսված է առաջիկայում Parc Olympique Lyonnais-ում անցկացնել ռեգբիի աշխարհի գավաթի 2023 թ. խաղարկության, ինչպես նաև 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի տղամարդկանց և կանանց ֆուտբոլի եզրափակիչ փուլի մի շարք մրցախաղեր։

Դեսինում գործում է նաև մեկ այլ մարզադաշտ, որը կրում է դեսինցի անվանի ֆուտբոլիստներ , հայր և որդի Ժան և Յուրի Ջորկաեֆների անունը։

## Հայերը Դեսինում
Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ փրկված բազմաթիվ հայեր ապաստան են գտել Դեսինում։ Ներկայումս հայկական սփյուռքը դեռևս բավականին ազդեցիկ է, այն աստիճան, որ քաղաքը ստացել է «Փոքրիկ Հայաստան» մականունը։ Որպես այդպիսին, այն ունի մի քանի մշակութային օջախներ և հուշահամալիրներ, որոնք կապված են Հայաստանի և հայության հետ։ Դրանց թվում են՝
* 1915 թ. ապրիլի 24-ի փողոց (նախկինում Rue Branly), բացվել է 1965 թվականի ապրիլի 24-ին։
* Ստեփանավանի հրապարակ, բացվել է 1997 թվականի հոկտեմբերի 19-ին՝ ի նշանավորումն հայկական այդ քաղաքի հետ Դեսինի եղբայրացման։
* Հայկական հիշողության ազգային կենտրոն. գործում է 2013 թվականից, ունի գրադարան՝ գրքերի ու փաստաթղթերի հարուստ հավաքածուով, կազմակերպում է ցուցահանդեսներ, գիտաժողովներ։
* Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր. առաջին քարը դրվել է 1965 թ ապրիլի 24-ին, այսինքն՝ Հայոց ցեղասպանության սկսվելուց հիսուն տարի անց, իսկ բացումը տեղի է ունցել 1972 թ. հունիսի 4-ին. այն լիոնցի քանդակագործ Ռոբերտ Դառնասի աշխատանքն է։ 
* Հայկական մշակույթի տուն և  համայնքային կենտրոն, որտեղ գործում են երաժշտական դպրոց (ավանդական և դասական երաժշտության դասավանդմամբ), հայոց լեզվի դասընթացներ, պարբերաբար կատարվում է երեխաների ընդունելություն։

Քաղաքի տեսարժան վայրերից հիշատակության են արժանի նաև Սեն-Պիեռ եկեղեցին, Լը Տոբոգանը՝ քաղաքի մշակութային կենտրոնը (ցուցահանդեսների անցկացման վայր, մեդիա գրադարան, ներկայացումների սրահ, կինո), Մոնտաբեռլե մենհիրը՝ 1889 թվականին դասակարգված պատմական մի հուշարձան, մեգալիթ, որ գտնվում է Յոնաժ ջրանցքի և Լիոնից Կրեմիե տանող ճանապարհի միջակայքում, շաքարի հին գործարանի մոտ։

## Պատիվներ
*PM1|15034|Décines* աստերոիդը այդպես է կոչվել Դեսին-Շարպյո քաղաքի պատվին։

Հայկական ազդեցիկ համայնքի շնորհիվ Դեսինն արժանացել է «Փոքրիկ Հայաստան» պատվանունին։

## Հայտնի վայրեր
* Հայ մշակույթի տուն (Դեսին Շարպյո, Ֆրանսիա)
* Հայկական հիշողության ազգային կենտրոն
* Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Դեսին-Շարպյո, Ֆրանսիա)
* Պատերազմի զոհերի հուշարձան

## Քույր քաղաքներ
*  Ստեփանավան, 1992, ապրիլի 11
*  Մոնսումանո Տերմե, 2001, հոկտեմբերի 6

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Լիոն
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ հասարակություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ