open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տերեփուկ Արփայի

**Տերեփուկ Արփայի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բարակ ճիպոտանման, խիտ տերևակալված, բազմաթիվ անգամ ճյուղավորված ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ Տերևները նեղ են, գծային-նշտարաձև, ամբողջական։ Զամբյուղների երկարությունը հասնում է 14-15 մմ-ի, երկարավուն փաթեթի թերթերը թաղանթային են, կիսակլոր, սանրաձև-թարթիչավոր եզրերով։ Ծաղիկները սպիտակավուն են, իսկ սերմիկները՝ երկարավուն, 5-6 մմ երկարությամբ, սպիտակավուն-կրեմագույն։ Պապուսի երկարությունը 5-6 մմ է։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի (Վեդի, Տիգրանաշեն, կանյոն Ջանդամդարա) և Դարեղեգիսի (Եղեգնաձորի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1100-1500 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային, խճաքարոտ բլուրների վրա, քարաթափվածքներին, գիհու  նոսր անտառում, ֆրիգանոիդներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Աճում է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000  կմ²-ից պակաս է։ Տեսակն աճում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության տեղերում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ընձուղտը և ակնոցը

**Ընձուղտը և ակնոցը** (), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ նկարահանվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից, 1978 թվականին։ Տևողությունը 8 րոպե 48 վայրկյան է։

## Սյուժե
Մի անգամ ընձուղտը ընկնում է պահարանից և կոտրում ակնոցը։ Նա գումար է վերցնում և գնում է դեղատուն` նորը գնելու։ Ճանապարհին իր ամբողջ գումարը ծախսում է ոչ պիտանի իրերի` գլխարկի, շարֆի և գուլպայի վրա։ Արդյունքում գումարը չի հերիքում, բայց դեղատան մեծահոգի աշխատողը նվիրում է նրան իրենը։

## Հեղինակներ

## Արձագանքներ

## Տես նաև
* Ընձուղտը (բանաստեղծություն)
* Ընձուղտը (մուլտֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1978 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Տերեփուկ Վավիլովի

**Տերեփուկ Վավիլովի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ուղիղ կանգնած ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 100–175 սմ է։ Տերևները ամբողջական են, ներքև սահող։ Ընդհանուր ծաղկաբույլը վահանիկահուրանաձև է, գագաթին միայնակ ծաղիկներով։ Ծածկոցը գլանաձև կամ երկարավուն–ձվաձև է՝ 2,5–4 սմ երկարությամբ և 1,5–2 սմ լայնությամբ։ Ծածկոցի թերթերը մուգ կանաչ են, ձվաձև–եռանկյուն, ոչ մեծ սանրաձև–թարթիչավոր հավելուկներով։ Սերմնիկներն ունեն 5–6 մմ, իսկ պապուսը՝ 7–8 մմ երկարություն։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Ուրծի լեռնաշղթայի հյուսիսային դրքադրության լանջերի վրա և Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800–2000 մ բարձրությունների վրա, չոր խոտածածկ լանջերին, լեռնային տափաստանում, մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²–ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գլխակտուց Կիրպիչնիկովի

**Գլխակտուց Կիրպիչնիկովի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հանգուցավոր–կոնաձև արմատներով բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունների բարձրությունը 30–50 սմ է, սովորաբար գեղձային թավոտությամբ։ Զամբյուղները հավաքված են 15–18 ծաղիկներով վահանիկանման–հուրանաձև ծաղկաբույլերում։ Ծաղիկները դեղին են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Տիգրանաշենի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Եղեգիս գետի կիրճ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Պոպուլյացիայի տարածումը շարունակվում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1500–1800 մ բարձրությունների վրա, նոսր անտառներում, տափաստանային թփերի մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ խիստ մասնատված պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանները 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սինձ հայկական

**Սինձ հայկական** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
25-27 սմ բարձրությամբ միամյա կամ երկամյա բույս է։ Տերևները գծային են, կիսացողունագիրկ։ Ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորված։ Ծաղկակոթերը չհաստացած կամ թեթևակի հաստացած են և գտնվում են զամբյուղների տակ։ Ծածկոցի  թերթերն ունեն ծաղիկներին հավասար կամ դրանցից աննշան կարճ մուգ յասամանագույն ծաղիկներ։ Սերմնիկները երկայնակի կողերով են, արտաքինները՝ 5 թևանման կողերով և ակոսներով, որոնք վերին մասում անմիջապես փոխակերպվում են երկար կտուցի, ներքինները՝ ավելի թույլ արտահայտված կողերով, բոլորը համարյա կազմված սերմիկին հավասար փետրաձև մազիկներից, հիմքում՝ օղակաձև միաձուլված պապուսով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի ֆլորիստիկական շրջանում (Ջաջուռ, Սպանդարյան, Աղին, Բագրավան)։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ 1400-1900 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս–հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։
 
## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված գյուղատնտեսական գործունեության ակտիվացման հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում բացակայում է։

Պահպանության համար միջոցառումներ չեն իրականացվում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Էննի (մրցանակ)

**«Էննի»** մրցանակ (), մրցանակ, ներկայացված է Լոս Անջելեսում Կալիֆոռնիայի մասնաճյուղի անիմացիոն ֆիլմերի ASIFA միջազգային ասոցիացիայի կողմից 1972 թվականին։ Ի սկզբանե մտածված է եղել որպես մեծարման երեկո անիմացիայի բնագավառում մեծ ավանդ ունեցած գործիչների համար, հետևյալ արտադրության ոլորտներում՝ մենեջմենթ, սցենարներ, հնչյունավորում, դիզայն, էֆեկտներ և այլն։ 1992 թվականից առաջադրվել է «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգը։

## Քննադատություն և սկանդալներ
2008 թվականին Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ մրցանակի համար նոմինացվել է 5 աշխատանք՝ The Walt Disney Company երկու ժապավեն, մեկը՝ Pixar և երկուսը անկախ։ Երբ պաշտպանված կայքում սկսվեց քվերակությունը, պարզվեց, որ երկու անկախ մուլտֆիլմեր չեն ընդգրկվել ցանկում։ ASIFA-ն ընդունեց սխալը, արդյունքները վերականգնեցին, երբ ընտրողները կրկին առաջարկված ցանկի հիման վրա քվեարկեցին, բայց Everything Will Be OK անկախ մուլտֆիլմերից մեկը կրկին չհայտնվեց ցանկում։ Քվեարկությունը կանգնեցրին, իսկ երբ այն միացրին, պարզվեց կարճամետրաժ ֆիլմը ունի 24 ժամ, որպեսզի ստանա անհրաժեշտ ձայները։ Թեև կազմակերպիչները ներողություն են խնդրել, հետագայում գործը առաջ չգնաց, հաղթեց Pixar ընկերության մուլտֆիլմը։

2009 թվականին Քունգ ֆու Պանդա մուլտֆիլմը պարտության մատնեց օսկարային WALL-E ընկերությանը, հաղթելով նրան բոլոր անվանակարգերում, որտեղ այն ներկայացված էր։ Շատերը զարմացած դրանով, կարծում են, որ պատճառը Ջեֆրի Կատցենբերգի ներքին աշխատանքն է, որը յուրաքանչյուր աշխատակցին  ASIFA-յի անդամակցության հնարավություն է տվել, իսկ այնուհետև ակնարկել է, թե ում օգտին պետք է քվեարկել։

2010 թվականին The Walt Disney Company ընկերությունը տեղեկացրեց մրցանակին աջակցելու դադարեցման մասին։ Նրանց չի գոհացնում է այն փաստը, որ ցանկացած ոք կարող է գնել ASIFA-յի անդամակցությունը ու հայտնում են  DreamWorks-ի առավելության մասին, որը աշխատակիցներին անվճար անդամատոմսեր է տրամադրում։ Ի պատասխան այս ամենին ասոցիացիան փոխել է քվեաթերթիկների տրամադրման կանոնները։ Այժմ քվեարկել կարող են միայն պրոֆեսիոնալ քննադատները։ Ղեկավարը դա դեպի ապագա փոփոխությունների համար առաջին քայլն է համարել։ Չնայած դրան, Disney-ի նախագահը կոչ է անում բոլոր ստուդիաներին կանոնները փոփոխել։

## «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգի մրցանակի դափնեկիրներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կինոմրցանակներ
Հաղթանակի 40-ամյակի պողոտա (Դոնի Ռոստով)

**Հաղթանակի 40-ամյակի պողոտա** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի պողոտաներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Պողոտան ամբողջությամբ գտնվում է Պրոլետարսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա միկրոշրջանում և նրա հիմնական տրանսպորտային մայրուղին է։ Այն սկսվում է Չերևիչկինի և Սարյան փողոցների հատման վայրից, մեծ մասամբ անցնում է արևելյան ուղղությամբ, միկրոշրջանի ծայրամասի մոտ թեքվում դեպի հյուսիս-արևելք, այնուհետև, դեպի Կոբյակովա ձորակ իջնելիս, դեպի հյուսիս` ավարտվելով M4 դաշնային ավտոճանապարհի հետ հանգույցում։

Տների համարակալումը մեծանում է արևմուտքից արևելք։

## Տրանսպորտ
Պողոտան ոչ միայն շրջանի, այլև քաղաքի հիմնական տրանսպորտային զարկերակներից մեկն է, որն ապահովում է տրանսպորտի ելքը դեպի մարզի մայրուղի, ինչպես նաև Դոն գետի ձախ ափի հանգստյան գոտիներ և Ակսայ արբանյակ քաղաք։ Պողոտայի մեծ մասով գործում են թիվ 54, 70 և 80 ավտոբուսները, թիվ 22 տրոլեյբուսը և բազմաթիվ երթուղային տաքսիներ։

## Պատմություն
Պողոտայի ձևավորումը սկսվել է 1961 թվականին՝ Ալեքսանդրովկան Դոնի Ռոստովին միացնելուց հետո։ Պողոտան կառուցվել է ստանիցայի հյուսիսային ծայրամասում, նախկինում գոյություն ունեցած դեպի Ակսայ տանող ճանապարհի երթուղով։ Մինչ օրս էլ պողոտայի զույգ (հարավային) կողմում գերակշռում են ցածրահարկ մասնավոր շինությունները, իսկ կենտ կողմում` բարձրահարկ բազմաբնակարան շենքերը։ Մինչև 1985 թվականը պողոտան կոչվել է Ակսայի փողոց։ Մինչև 1980-ական թվականների վերջը պողոտայի արևելյան ծայրամասի հարավային կողմի շինությունները («Գեոֆիզիկ» գյուղ) վարչականորեն պատկանում էին Ակսայ քաղաքին, թեպետ ինքը` պողոտան, Ռոստովի տարածքն էր։

1985 թվականին, պողոտան վերանվանելու հետ մեկտեղ, նրա սկզբնամասում տեղադրվեց Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 40-ամյակի հուշանշանը։ 2000-ական թվականներին այն ապամոնտաժվել է վթարային վիճակում գտնվելու պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Մանկական Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթ

**Մանկական Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթ** (անգլ. Junior Eurovision Song Contest 2019), 17-րդ մանկական եվրատեսիլ երգի մրցույթը որը անցկացվելու է Լեհաստանի Գլիվիցե քաղաքում ։

Տասնինը երկրներ հաստատել են 
իրենց մասնակցությունը մրցույթին։ Իսպանիան 13 տարվա դադարից հետո  վերադառնում է մրցույթ  իսկ Իսրայելն ու Ադրբեջանը հրաժարվեցին մասնակցելուց ։

## Անցկացման վայր
Միջոցառման անցկացման վայրը պաշտոնապես դեռ չի հայտարարվել, սակայն 3 երկիր արդեն հայտարարել են միջոցառումը իրենց երկրում անցկացնելու մտադրության մասին՝ Հայաստանը, Ղազախստանը և Մանկական Եվրատեսիլ 2018-ում հաղթող Լեհաստանը, սակայն Վարշավան համապատասխան վայր չունի նման մեծ միջոցառումը անցկացնելու համար։

## Մասնակիցների ցանկ
Մրցույթին մասնակցելու են հետևյալ երկրները։

## Այլ երկրներ
2018 թվականի մրցույթին մասնակցում էին հետևյալ երկրները, սակայն դեռ պաշտոնական հայտարարություն չեն արել հաջորդ տարվա համար։

* 

## Տես նաև
* Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

__INDEX__

Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ
Յավայրո Դիլրոսուն

**Յավայրո Դիլրոսուն** (, ), հոլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Հերթա Բեռլինի և Նիդերլանդների ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ վինգերի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Հերթա Բեռլին
Ֆուտբոլիստի կարիերան Դիլրոսունը սկսել է Այաքսում։ 2014 թվականին նա միացավ Մանչեսթեր Սիթիի ակադեմիային, սակայն ակումբի առաջին թիմի կազմում չանցկացրեց ոչ մի հանդիպում։ 2018 թվականի մայիսի 3-ին Դիլրոսունը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Հերթա Բեռլինի հետ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 2-ին՝ փոխարինելով Կարիմ Ռեկիկին Շալկե 04-ի դեմ խաղում և գոլային փոխանցում տալով Օնդրեյ Դուդային փոխարինման մտնելուց 9 րոպե անց։ Իր առաջին գոլը Հերթայի կազմում խփեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Վոլֆսբուրգի դեմ խաղում։

2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Դիլրոսունը 2 գոլային փոխանցում տվեց Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի դեմ խաղում։ Սեպտեմբերի 25-ին նա գոլի հեղինակ դարձավ Վերդեր Բրեմենի դեմ խաղում, սակայն Հերթան պարտվեց 3-1 հաշվով։

## Միջազգային կարիերա
Թեև Դիլրոսունը իրավասու էր հանդես գալ Սուրինամի կազմում, նա ներկայացրել է Նիդերլանդները բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2015 թվականին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում, իսկ Նիդերլանդները դուրս մնաց խմբային փուլից՝ զիջելով Անգլիային և Իտալիային։ 2017 թվականին Դիլրոսունը մասնակցեց Եվրոպայի Մ19 առաջնությանը՝ խաղադաշտ դուրս գալով բոլոր 4 հանդիպումներում և 2 գոլային փոխանցում տալով Գերմանիայի դեմ խաղում։ Նիդերլանդները դուրս մնաց կիսաեզրափակչից՝ 1-0 հաշվով պարտվելով Պորտուգալիային։

Նիդերլանդների ազգային հավաքական Դիլրոսունը առաջին անգամ հրավիրվեց 2018 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ռոնալդ Կումանի կողմից՝ Ֆրանսիայի և Գերմանիայի դեմ խաղերի համար։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց նոյեմբերի 19-ին՝ փոխարինելով Ռայան Բաբելին ՈՒԵՖԱ Ազգերի Լիգայի Գերմանիայի դեմ խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի նոյեմբերի 26-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2018 թվականի նոյեմբերի 26-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դիլրոսունի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Դիլրոսունը transfermarkt-ում
* Դիլրոսունը soccerbase.com-ում
* Դիլրոսունը WhoScored.com կայքում
* Դիլրոսունը Հերթա Բեռլինի պաշտոնական կայքում 
* Դիլրոսունը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բեռլինի Հերտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Բորդոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կլուբ Ամերիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Սպորտը Կանադայում

250px|thumb|Հոկեյ
Կանադայում տարածված են տարբեր սպորտի տեսակներ։ Կանադացիները շատ լրջորեն են վերաբերվում տափօղակով հոկեյին, նրա կարգուկանոնին, այդ իսկ պատճառով նրանք համաշխարհային մակարդակի վարպետներ են արդեն երկար տարիններ։ Երկրորդ ամենատարածված սպորտաձևը կանադական ֆուտբոլն է։ Ողջ աշխարհում կանադացիններն առանձնահատուկ լավ են մասնակցում հատկապես ձմեռային սպորտաձևերին (չմուշկավազք, որտեղ վազում են երկար ու կարճ տարածություն, գեղասահքը, ակրոբատիկ դահուկային սպորտը և կյոռլինգը)։ Ամառային օլիմպիական խաղերին մարզիկներն աչքի են ընկնում են հատկապես ջրացատկ, 100 մետր վազք, բայդարկաներով և կանոեներով թիավարություն սպորտաձևերում։

Նույնիսկ այն դեպքում, որ ավելի ու ավելի մեծ ճանաչում է ձեռք բերում ֆուտբոլը, երկրում ավելի շատ անցկացվում են այն սպորտաձևերը, որոնց հայրենիքը ԱՄՆ-ն է. կանադական ֆուտբոլ (որը շատ նման  է ամերիկյան ֆուտբոլին), բեյսբոլ և բասկետբոլ
: Բացի այս Կանադան իրավունք ունի մասնակցելու ամերիկական ազգային առաջնությունների (MLB, NBA): Հենց Կանադայում են սահմանվել կյոռյինգի մերօրյա կանոնները, և այս սպորտի տեսակ հեռուստացույցով դիտվող ամենամասայական սպորտաձևն է կանադայում, չհաշված հոկեյի առաջնությանը։ Մոնրեալում Ջեյմս Նեյսմիթի ջանքերով աչքի ընկավ նաև բասկետբոլը։

1976 թվականին Մոնրեալում տեղի ունեցավ 11-րդ Ամառային Օլիմպիական Խաղերը, Կալգարիում 1988 թվականին 15-րդ Ձմեռային Օլիմպիական Խաղերը և Վանկուվերում 2010 թվականին տեղի ունեցան 21-րդ Ձմեռային Օլիմպիական Խաղերը։

## Մարմնամարզությունը կանադացիների կյանքում
Հասարակ կանադացիների կյանքում սպորտը մեծ տեղ ունի։ Ձմռանը ողջ երկիրը երեկոները անցկացնում է հեռուստացույցի առջև, երկրպագելով հոկեյի թիմերին և գեղասահորդներին։ Մանկական սպորտը համարվում է նորմա։ Ամառային երեկոները, և նաև հանգստյան օրերին ընտանիքներով գնում են մարզային և դպրոցական խաղադաշտեր, որպեսզի երկրպագեն իրենց երեխաներին, ինչպես տղաներին, այնպես էլ աղջիկներին։ Ամենից հաճախ ծնողները իրենց 5-6 տարեկան աղջիկներին տալիս են ֆուտբոլի ու հոկեյի՝ հավատալով, որ դա ոչ միայն կկոփի իրենց երեխաններին այլև կբարձրացնի նրանց կոլեկտիվ մտածողությունը և համառությունը։ Երբեմն հարևանությամբ գտնվող խաղադաշտերում միանգամից կարող է տեղի ունենալ մի քանի սպորտային հանդիպումներ՝ բեյսբոլ, ամերիկյան ֆուտբոլ և եվրոպական ֆուտբոլ սպորտաձևերում։ Շատ կանադական ընտանիքներ կամավոր մասնակցում են իրենց երեխաների սպորտային կյանքին, մարզելով դպրոցակներին, նախապատրաստում են խաղադաշտը և այլն։ Գրեթե ամեն քաղաքում կա լողի համար նախատեսված լողավազաներ, ծածկի տակ գտնվող սահադաշտեր, որոնք գրավում են բոլոր կանադացիներին, անկախ տարիքից և սեռից։

Կանադայի ձմեռային պաշտոնական խաղը համարվում է հոկեյը, որը շատ հայտնի ժամանցի միջոց է։ Ամենատարածված ամառային խաղը ազգաին լաքրոսն է, ինչպես նաև խոտի վրա անցկացվող հոկեյը ու ֆուտբոլը։

2010 թվականին Վանկուվերում և քաղաքից հյուսիս գտնվող լեռադահուկային հանգստավայր Ուիսթլերում անցկացվել է 21-րդ Ձմեռային Օլիմպիական Խաղերը, որտեղ Կանադան ընդհանուր թիմային միավորներով զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։

## Արտաքին հղումեր
* Կանադայի սպորտի կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպորտը Կանադայում
Խոզանափուշ Մեղրիի

**Խոզանափուշ Մեղրիի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
40-50 սմ բարձրությամբ կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները հերթադիր են, փետրաձև բաժանված, կաշենման և փայլուն, իսկ հիմնական ջղերի ծայրերն ունեն սուր կոշտ փշեր։ Ճյուղերի ծայրերին գտնվող զամբյուղները երկարավուն-գնդաձև են։ Ծածկոցի թերթերը մերկ են և սրացած՝ վերևում երկար սուր կտրուկ հետ թեքված փշով։ Ծաղիկները ծիրանագույն են։ Սերմիկները սև են և կոնուսաձև, 3 կողերով և հարթ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Վարդանաձոր, Լեհվազ, Մեղրի)։ Աճում է նաև Նախիջևանում (Ջուլֆա, Օրդուբադ)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700–800 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև շիբլյակում, նոսրանտառներում և չոր լանջերին։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Կովկասի էնդեմիկ բույսերից է։ Հայաստանում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Լոռի Բերդի խաչքար

**Լոռի Բերդի խաչքար**, 12-րդ դարի բազալտե մոնումենտալ խաչքար, որ 2008 թվականից ցուցադրվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի Բյուզանդական արվեստի բաժնի «Մերի և Մայքլ Ջահարիս» սրահում։ Խաչքարը երկարաժամկետ փոխառվել է Հայաստանի պատմության թանգարանից (ՀՊԹ Ժ-54)։

22/09/2018-13/01/2019 ժամանակահատվածում ներկայացվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» ցուցահանդեսում։

## Նկարագրություն
12-րդ դարի մոնումենտալ խաչքարի վրա փորագրված են խորհրդանիշեր չորս ավետարանչականներից, մեծածավալ խաչ, ցայտաղբյուրների վրա փոքրիկ թռչուններ, զարդանախշեր։ Խաչքարը պատրաստվել է Լոռիում։ Տեղադրման հարցում իր աջակցությունն է բերել Հակոբ Գևորգյանի անվան հիմնադրամը (ԱՄՆ)։ Խաչքարի ընտրության և տեղադրման աշխատանքներն իրականացրել է Մետրոպոլիտեն թանգարանի համադրող, «Մերի և Մայքլ Ջահարիս» ցուցասրահի վարիչ Հելնն Էվանսը։

## «Ժամանակավոր արտահանում»
2008 թվականից Լոռի Բերդի խաչքարը ցուցադրվում է Նյու Յորք քաղաքի Մետրոպոլիտենի թանգարանի X-XIII դդ. համաքրիստոնեական մշակույթը ներկայացնող սրահում՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի տրամադրած ընդարձակ բացատրագրով։ Պայմանավորված հայկական ինքնատիպ մշակութային ժառանգությունը Մետրոպոլիտենի արվեստի թանգարանում ժամանակավոր ցուցադրության միջոցով միջազգային հանրությանը ներկայացնելու անհրաժեշտությամբ՝ «Ժամանակավոր արտահանում» մաքսային ռեժիմը ՀՀ կառավարության կողմից նախ երկարաձգվել է մինչև 2014 թվականի փետրվարի 15-ը, ապա՝ մինչև 2017 թվականի փետրվարի 15-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաչքարեր
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Ստանիսլավսկու փողոց (Դոնի Ռոստով)

**Ստանիսլավսկու փողոց** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի հիմնական փողոցներից մեկը։

Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնում և նրա հնագույն փողոցներից մեկն է։ Այն սկսվում է Դոնի 5-րդ կորպուսի հրապարակում և ավարտվում Թատերական պողոտայի հետ խաչմերուկում՝ հատելով քաղաքի 23 փողոց։ Ստանիսլավսկու փողոցում անցկացված է տրամվայի գիծ։

Փողոցն անվանվել է ռուս մեծանուն դերասան, ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմիստ, ռեալիզմի ներկայացուցիչ Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկու (1863-1938) անունով։

## Պատմություն
19-րդ դարի սկզբում սա քաղաքի կենտրոնական փողոցն էր։ Սկզբում այն կոչվում էր Պոչտովայա փողոց։ Սա ամենաաշխույժ երկայնական փողոցներից մեկն էր, որտեղ գտնվում էր առաջին քաղաքային փոստային կայանը։ Ուղևորների և այլ մարդկանց կուտակումները, բազմաթիվ փոստային և ուղևորատար կառքերը, ինչպես նաև ծածկասահնակերը փողոցին յուրահատուկ գունեղություն էին հաղորդում։ Հետագայում փողոցը կոչվել է Ստարոպոչտովայա, իսկ 1938 թվականին անվանվել է ռուս մեծանուն դերասան, ռեժիսոր Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկու (1863-1938) անունով։

2017 թվականին սկսվել և 2018 թվականին ավարտվել է Ստանիսլավսկու փողոցի լայնածավալ վերակառուցումը։

## Պատկերասրահ

File:РНД-Улица Станиславского(4).jpg
File:РНД-Улица Станиславского(5).jpg
File:ЖД к 19 в Станиславского,49.jpg
File:Жилой дом М.Л. Рувинского.jpg
File:РНД-Улица Станиславского(12).jpg
File:РНД-Улица Станиславского(6).jpg
File:РНД-Улица Станиславского(8).jpg
File:РНД-Улица Станиславского(14).jpg

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Улица Станиславского в Ростове-на-Дону 
* КОНСТАНТИН СТАНИСЛАВСКИЙ, ВЕЛИКИЙ РЕЖИССЕР И АКТЕР
* Большой фоторепортаж реконструкции ул. Станиславского в Ростове 

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Տոնտո Դիկե

**Տոնտո Վիգո Չարիթի Դիկե** (Tonto Wigo Charity Dikeh, ), առավել հայտնի է որպես **Տոնտո Դիկե**, նիգերիացի դերասանուհի, երգչուհի, բարերար։

## Ֆիլմեր և հեռուստատեսություն
Տոնտո Դիկեն նկարահանվել է «Dirty Secret» ֆիլմում, ինչը հակասություններ է առաջացրել նիգերիացիների շրջանում, քանի որ ֆիլմում առկա էին բազում հասուն տարիքի տեսարաններ, որոնք ժամանակին բավականին օտար էին նիգերիական կինոոլորտում։ Թեպետ ոմանք քննադատեցին Տոնտո Դիկեի ոչ ավանդական դերը, մյուսներն ասում էին, որ Դիկեն պարզապես պրոֆեսիոնալ է։

## Երաժշտական գործունեություն
Մի շարք ֆիլմերում նկարահանվելուց հետո Դիկեն որոշել է հանդես գալ երաժշտության բնագավառում, թեև արդեն նկարահանվել էր Amaco investments երաժշտական տեսահոլովակում։
Երգարվեստում նրա դեբյուտը կայացել է 'Hi' և 'Itz Ova' սինգլների թողարկմամբ։ 2014 թվականի հունիսի 13-ին փոփ աստղ Դբանջը բացահայտել է Դիկեին այլ արտիստների հետ իր DB Records ձայնագրման լեյբլի ներքո։ 2015 թվականի մարտին Դիկեն հայտարարել է DB records-ից հեռանալու մասին։

## Անձնական կյանք
Տոնտո Դիկեն ծնվել է Նիգերիայի Ռիվերս նահանգի Պորտ Հարկորտ քաղաքում։ 3 տարեկանում կորցրել է մորը։ Դիկեն ընտանիքի 3-րդ երեխան է, ունի 5 քույր-եղբայր և 2 խորթ քույր-եղբայր խորթ մոր կողմից։ Նախնական կրթություն ստացել է Պորտ Հարկորտում, այնուհետև ընդունվել է Ռիվերսի գիտության և տեխնոլոգիայի պետական համալսարան։ 2015 թվականի օգոստոսին ամուսնացել է Օլադուննի Չըրչիլի հետ, 2016 թվականին նրանք ամուսնալուծվել են։ Նույն տարում ծնվել է Դիկեի երեխան՝ Անդրե Օմոդայո Չըրչիլը։ 2016 թվականի հունիսի 22-ին Տոնտո Դիկեի Ինստագրամի հետևորդների թիվն անցել է 1 միլիոնը։

## Ընտրված սինգլներ

## Ընտրված ֆիլմեր

**Tea or Coffee* (2006) 
**Pounds and Dollars* (2006) 
**Missing Rib* (2007) 
**Final Hour* (2007) 
**Divine Grace* (2007) 
**7 Graves* (2007) 
**Crisis in Paradise* (2007)
**Insecurity* (2007) 
**Away Match* (2007) 
**Games Fools Play* (2007) 
**The Plain Truth* (2008) 
**Love my Way* (2008) 
**Before the Fall* (2008)
**Total Love* (2008) 
**Strength to Strength* (2008)

**Missing Child* (2009) 
**Native Son* (2009) 
**Dangerous Beauty* (2009)
**My Fantasy* (2010)
**Zara*
**Dirty Secret* (2010) 
**Last Mission* 
**Blackberry Babes Re-loaded* (2012) 
**Secret Mission*
**Rush Hour* 
**Fatal Mistake* 
**Family Disgrace*
**Miss Maradonna*
**Mortal Desire* 
**Criminal Widow 1* 

**Criminal Widow 2* (2013)
**Then Terror of a Widow 1* (2013)
**Then Terror of a Widow 2* (2013)
*Battle of the Queens (2014)
*Throne of War (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիգերիայի քրիստոնյաներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի երգչուհիներ
Օշինյանների իշխանություն

**Օշինյանների իշխանություն**, ֆեոդալական իշխանություն Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում, 14-րդ դարում։ Օշինյանների այս իշխանաթյունը գրավում էր մի մեծ շրջան (Տարսոնից հյուսիս-արևմուտք)՝ կենտրոն ունենալով Լամբրոն ամուր բերդը և հաճախ անվանված է Լամբրոնի Օշինյանների իշխանություն։ Օշինյանների իշխանությունը հայտնի էր իր կենտրոնախույս ձգտումներով։ Օշինյաններն այստեղ երկար ժամանակ օտար պետությունների հովանավորությամբ պահպանում էին իրենց ինքնուրույնությունը և դարձել էին լուրջ հակառակորդներ՝ Կիլիկիան մի ամբողջական պետության մեջ միավորելու գործում։ Լևոն Բ-ն (1198-1219) զենքի ուժով ճնշեց Օշինյաններին և նրանց Լամբրոն բերդն իր շրջակայքով դարձրեց արքունական սեփականության՝ վերջ տալով Օշինյանների իշխանությանը։

## Լամբրոնի իշխանների ցանկ
# Օշին Ա (1073-1110)
# Հեթում Ա (1110-1143)
# Օշին Բ (1143-1169)
# Հեթում Բ (1169-1218)
# Օշին Գ (1218)
# Կոստանդին Լամբրոնացի (1218-1250)
# Հեթում Գ (1250-1274)
# Օշին Դ (1274-1295)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի իշխանություններ
Կատեգորիա:1080 Կիլիկիայում
Մեղրը գլխում (ֆիլմ)

**«Մեղրը գլխում»** (), ռեժիսոր և սցենարիստ Թիլ Շվայգերի գերմանական տրագիկոմեդիան, թողարկվել է 2014 թվականին։ Գերմանիայում ֆիլմը դարձել է տվյալ ժամանակաշրջանի վարձույթի առաջատարը, կինոթատրոններում հավաքելով ավելի քան 7 միլիոն հանդիսատես։
մինի|Ֆիլմի սցենարիստ, ռեժիսոր, ինչպես նաև Նիկո Ռոզենբախի դերակատար
Ֆիլմի անվանումը փոխաբերություն է, որի օգնությամբ գլխավոր հերոսը նկարագրում է իր վիճակը, պատասխանելով՝ «Ի՞նչ ես դու զգում, երբ  ամեն ինչ մոռանում ես» հարցին։

## Սյուժե
Կնոջ մահը վատ է անդրադարձել նախկին անասաբույժ Ամանդուս Ռոզենբախի վրա։ Նրա մոտ սկսում է զարգանալ Ալցգեյմերի հիվանդությունը, որի պատճառով հերոսը անընդհատ հայտնվում է անհարմար իրավիճակներում։ Ամանդուսի որդին՝ Նիկոն որոշում է հորը տանել իր տուն։ Նիկոյի կինը՝ Սառան դեմ է այդ որոշմանը, ի տարբերություն նրա դստեր՝ Թիլդայի, ով սիրում է պապին և ցանկանում է օգնել նրան հաղթահարել հիվանդությունը։

Հոր մասնակցությամբ մշտական միջադեպերը և նրա ոչ ադեկվատ վարքագիծը ստիպում են Նիկոյին մտածել նրան ծերանոց ուղարկելու գաղափարի շուրջ։ Սակայն Թիլդան խնդրի լուծման այլ տարբերակ է գտնում և պապի հետ փախչում է Վենետիկ, որտեղ երիտասարդ Ամադուսը կնոջ հետ անցկացրել էին մեղրամիսը։ Նպատակին հասնելու ճանապարհին հերոսները հանդիպում են մի շարք խոչընդոտների, որոնք բարի և գթասիրտ մարդկանց օգնությամբ կարողանում են հաղթահարել։

Նիկոն և Սառան փախստականների հետևից ուղևորվում են Իտալիա և փորձում են գտնել Ամանդուսին և Թիլդային։ Վենետիկի ռոմանտիկան արթնացնում է ամուսինների մարած կիրքը, բայց Ամանադուսին՝ իր երիտասարդության քաղաքում գտնվելու փաստը չի բուժում. մի պահ նա չի ճանաչում Թիլդային։

Վերադառնալով տուն, ընտանիքը շարունակում է խնամել Ամանադուսին, բայց արդյունքում հիվանդությունը խլում է նրա կյանքը։

## Դերերում


## Վարձույթ
Ֆիլմի պրիմերան կայացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Գերմանիայում։ Առաջին շաբաթվա ընթացքում «Մեղրը գլխումը»-ն դիտել են ավելի քան 1 միլիոն հանդիսատես և ավելի քան 7 միլիոն ամբողջ վարձույթի ընթացքում։  Այսպիսով, այն դարձել է 2014 թվականի գերմանական ամենահայնի ֆիլմը, և ընդգրկվել է գերմանական կինոյի պատմության ամենահաջողակ ֆիլմերի տասնյակում։

## Քննադատություն
Կինոքննադատների մեծ մասը բավականին դրական ընդունեցին ֆիլմը, ֆիլմի առավելությունների մեջ նշելով գլխավոր դերերը մարմնավորած դերասանների լավ խաղը, սյուժեի զարգացման տեմպը և դինամիկան, ինչպես նաև հումորի և ողբերգության հաջող համադրությունը, որը օգտագործվում է Ալցգեյմերի հիվանդության թեման բացահայտելու համար։

Բացի այդ, ֆիլմը արժանացել է նաև բացասական գնահատականների։ Բացասական քննադատություն է առաջացրել մասնավորապես անտեղի կատակները, սյուժեի հեքիաթային լինելը, և թույլ մոնտաժը։

## Մրցանակներ
* 2015 —  Deutscher Filmpreis նրցանակ՝ տարվա ամենադիտված ֆիլմին 
* 2015 — CIVIS Medienpreis՝ «լավագույն կինոֆիլմ» կատեգորիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2014 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թիլ Շվայգերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Բելգիայի Թագավորական դրամահատարան

**Բելգիայի Թագավորական դրամահատարան** (, ), Բելգիայի Ազգային բանկի պատվերով դրամներ պատրաստող բելգիական պետական ձեռնարկություն է։ Ենթարկվում է Բելգիայի Ֆինանսների նախարարության Գանձապետարանին։

Բելգիայի տարածքում ֆեոդալական մասնատման ժամանակաշրջանում գոյություն են ունեցել մի քանի դրամահատարաններ։ Այն ժամանակահատվածում, երբ Բելգիան գտնվում էր Իսպանական Նիդերլանդների, ապա ավստրիական Նիդեռլանդների կազմում, Բրյուսելում գտնվող դրամահատարանը հատում էր Հաբսբուրգների մետաղադրամներ։ Այդ ժամանակ դրամների վրա որպես տարբերանշան սկսեց օգտագործվել Միքայել Հրեշտակապետի գլխապատկերը։

1695 թվականին, Աուգսբուրգի լիգայի պատերազմի ժամանակ, Բրյուսելը մարշալ Բուֆլերի հրամանատարությամբ ֆրանսիական բանակի կողմից կրակոցների էր ենթարկվել։ Դրամահատարանն ավերվել էր։ Մոտավորապես 1700 թվականին դրամահատարանի տեղում կառուցվել է Լա Մոննեի թատրոնի շենքը, իսկ դրամահատարանը վերականգնվել է այլ տեղում։

1790 թվականին, Բելգիական Միացյալ Նահանգների ժամանակահատվածում, դրամահատարանը թողարկեց կարճատև գոյություն ունեցած այս պետության մետաղադրամները։

1815 թվականից մինչև 1830 թվականը Բելգիայի տարածքը մտնում էր Նիդերլանդների կազմի մեջ։ Դրամահատարանն աշխատել է որպես Նիդերլանդների դրամահատարանների մասնաճյուղ։ 1832 թվականին դրամահատարանն սկսեց բելգիական դրամների հատումը։

1969 թվականին ձեռնարկության «Դրամահատարան», () անվանումը փոխարինվեց «Բելգիայի Թագավորական դրամահատարան» անվանումով։

2017 թվականի հունիսի 20-ին պաշտոնական հաղորդագրություն տարածվեց 2018 թվականից դրամահատարանների կողմից մետաղադրամների հատման դադարեցման մասին։ Այսուհետ բելգիական մետաղադրամները կհատվեն այլ դրամահատարաններում, որոնք կընտրվեն տենդերների միջոցով։ Դրամահատարանը, որպես կազմակերպություն, պահպանվում է, նրա կազմի մեջ են մնում փորձաքննության պալատը, լաբորատորիաները  և այլ ստորաբաժանումներ, իսկ դրամահատության համար նախատեսված բոլոր սարքավորումները վաճառվում են։ 2018 թվականից բելգիական դրամների հատումը իրականացվում է Նիդեռլանդների Թագավորական դրամահատարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт монетного двора
* Королевский монетный двор Бельгии, Планета монет
* Знаки на монетах евро Бельгии, euro-coins.info
* Монеты Бельгии , scandinav.eu

Կատեգորիա:Բելգիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Բրյուսել
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Լութֆալի Աբդուլլաև

**Լութֆալի Էմիր օղլի Աբդուլաև** (, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1960), Ադրբեջանի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը;

## Կենսագրություն
Լութֆալի Աբդուլաևը ծնվել է 1914 թվականի մարտի 22-ին Շաքի քաղաքում։ Առաջին կրթությունն է ստացել Շաքիում։ Մի քանի ամիս աշխատել է Շաքիի դրամա ասոցիացիայում։ 1928 թվականի սեպտեմբերին Բաքու ժամանած Լութֆալի Աբդուլլաևը ընդունվել է Պետական կոնսերվատորիայի գալարափող դասարան։ 1938 թվականին ստեղծվել է Ադրբեջանի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնը, Լութֆալի Աբդուլլաևը ընդունվել է թատերախմբի։ Երբ 1949 թվականին թատրոնը դադարեցվեց իր գործունեությունը, Լութֆալի Աբդուլլաևը տեղափոխվեց Ազգային դրամատիկական թատրոն։

1956 թվականին կրկին սկսեց աշխատել Ադրբեջանի պետական երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում։ 
Լութֆալի Աբդուլլաևը բնորոշ էին կոմիկական դերերը։ Լավագույններից են՝ «Վելի» (Ուզեիր Հաջիբեկով, «Արշին սալ ալան»), «Մոհսուն» (Մամեդ Սաիդ Օրդուբադի և Սեիդ Ռուսթամով), «Գոշուն» (Մեհերրեմ Ալիզադե և Սոլթան Հաջիբեկով), «Գեհրեման» (Մեհերրեմ Ալիզադե և Ֆիքրեթ Ամիրով), «Դուրսուն» (Սուլեյման Ռուստամ և [Սեիդ Ռուսթամով), «Մեհեմմեդ» (Սաբիթ Ռահման և [Սուլեյման Ալեսկերով), «Գյուլողլան» (Քերիմ Քերիմով), «Շաքիր» (Հեսեն Սեյիդբեկլի և Թոֆիկ Կուլիև), «Դիլավերզադե» (Մեհերրեմ Ալիզադե և Սեիդ Ռուսթամով), «Սեմենդեր» (Մեհերրեմ Ալիզադե և Հաջի Խանմամեդով), «Գուդրեթ Սեդա» (Սալամ Գեդիրզադե և Սուլեյման Ալեսկերով) և այլն։

1946 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։

Լութֆալի Աբդուլլաևը մահացել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Բաքվում։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան-(09.06.1959)
* Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ-(1960)
* Ստալինյան մրցանակ-(1946)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Խինձ Շովիցի

**Խինձ Շովիցի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
15-25 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Արմատը ծայրին ունի կլորավուն, պալարանման հաստացում։ Ցողունը միայնակ է, մինչև 2/3-ը տերևակալված։ Տերևների լայնությունը 2-5 մմ է, գծային են, տափակ։ Ծաղիկները դեղին են։ Զամբյուղը՝ գլանաձև, պտղի ժամանակ 3 սմ երկարությամբ։ Սերմնիկները գլանաձև թմբիկավոր մակերեսով են և 15-20 սմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Երանոսի լեռնաշղթա, Խոսրով գետի կիրճ) և Դարեղեգիսի (Վայքի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև  Նախիջևանում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-2000 մ բարձրությունների վրա,  խճաքարոտ տեղերում և քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Արեալը մասնատված է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²–ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարկության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականցվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բադածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ֆրորիպիա փետրավոր

**Ֆրորիպիա փետրավոր** (), հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Երկամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը հասնում է 150 սմ-ի։ Արմատամերձ տերևները կրկնակի փետրաձև հատված են։ Հովանոցները ունեն 3-4 ճառագայթ։ Ծածկոցի և ծածկոցիկի թերթերը 3-5-ն են։ Պսակաթերթերը սպիտակավուն են, համարյա կլոր։ Պտուղը թելանման կողերով է, առանց եթերայուղային խողովակների և 3 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում («Շիկահող» պետական արգելոց)։ Աճում է նաև Մեծ Կովկասում, Արևելյան Հարավային Կովկասում, Թալիշում և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900-1000 մ բարձրությունների վրա, անտառի եզրերին, ճանապարհների մոտ։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև  CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Տերեփուկ Ալեքսանդրի

**Տերեփուկ Ալեքսանդրի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ճիպոտանման, բազմիցս ճյուղավորված, նոսր տերևակալած ցողուններով բազմամյա բույս է։ Տերևները 1-2 փետրաձև բաժանվաժ են և ունեն գծային-նշտարաձև սեգմենտներ։ Զամբյուղները երկարավուն-ձվաձև են։ Ծածկոցի թերթերը՝ սպիտաավուն կամ դարչնագույն։ Ծաղիկները սպիտակ կամ վարդագույն են։ Սերմնիկներ ունեն 2 մմ երկարություն։ Պատուսի երկարությունն հասնում է 1-1,55 մմ-ի։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Մեղրի, Ալդարա, Շվանիձոր, Նյուվադի)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 400-1000 մ բարձրությունների վրա՝ չոր քարքարոտ լանջերին, չոր հուներում, գետերի ափերի ավազանների վրա, կաղնու և գիհու նոսր անտառներում, ֆրոգանոիդներում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։  Այն համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր, ընդգրկված չէ նաև GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Էննի

**Էննի** կարող է նշանակել․

## Անձինք
* Էննի Բենյեն՝ ճապոնացի վանական և XIII դարի գրականագետ։
* Էննի Լենոքս (ծնվ․ 1954 թվական)՝ շոտլանդացի երգչուհի։
* Էննի Պրու (Edna Annie Proulx, р. 1935)՝ ամերիկացի գրող։
* Էննի Հասլամ (Annie Haslam, р. 1947)՝ ռոք-երգչուհի։
* Էննի Դյուկ (Annie Duke, р. 1965)՝ պոկեր խաղացող, պոկերի մասին գրքերի հեղինակ։
* Էննի Ուիլսոն Փաթերսոն (Annie Wilson Patterson, 1868—1934)՝ կին, որը առաջին անգամ տակառի մեջ հաղթահարել է Նիագարայի ջրվեժը։
* Էննի Էդսոն Թեյլոր (Annie Edson Taylor, 1838—1921)՝ իռլանդացի երաժշտագետ, քննադատ, կոմպոզիտոր, երգեհոնահար։
* Էննի վան դեր Մեր (Annie van der Meer), նիդերլանդացի թեթև աթլետիկայի մարզիկ, բազմակի համաշխարհային ռեկորդակիր։

## Հորինված կերպարներ
* Էննի Սմիթ՝ Ալեքսանդր Վոլկովի Զմրուխտե քաղաքի և Կախարդական երկրի մասին վիպակների հերոսուհին։
* Քրջոտ Էննին (Raggedy Ann)՝ կերպար, որը ստեղծվել է գրող Ջոնի Գրուելի կողմից (1880-1938)։
* Էննի Ուիլսոն (Annie Wilson)՝ «90210: Նոր սերունդ» հեռուստասերիալի կերպար։ 
* Էննի Դուգլաս ՌիչարդսРичардс՝ «Սանսեթ Բիչի սերը և գաղտնիքները» հեռուստասերիալի օճառային օպերայի կերպար։
* Էննի Ֆալկ/Պոլկ՝ «Հարավային այգու» էպիզոդիկ կերպարը։

## Գեղարվեստական ստեղծագործություններում
* Էննի (մյուզիքլ)՝ 1977 թվականի բրոդվեյական մյուզիքլ
* Էննի (ֆիլմ, 1982)՝ ամերիկական ընտանեկան երաժշտական ֆիլմ ըստ «Էննի» մյուզիքլի, ռեժիսոր Ջոն Հյուսթոն։
* Էննի (ֆիլմ, 1999)՝ ամերիկյան կատակերգական երաժշտական ֆիլմ ըստ «Էննի» մյուզիքլի, ռեժիսոր Ռոբ Մարշալ։
* Էննի (ֆիլմ, 2014)՝ ամերիկյան ֆիլմ-մյուզիքլ ըստ «Էննի» մյուզիքլի, ռեժիսոր Ուիլ Գլաք։
* Էննի Հոլ (Annie Hall, 1977)՝ Վուդի Ալենի ֆիլմը։
* Էննի։ Թագավորական արկած (ֆիլմ)՝ «Էննի» ֆիլմի (1985) 1995 թվականի հեռուստասիքվելը («Annie»)։

## Այլ
* Էննի Քենոնի մրցանակ՝ ամերիկյան մրցանակ աստղագիտության բնագավառում։
* Էննի՝ ամերիկյան մրցանակ անիմացիոն կինեմատոգրաֆիայի ոլորտում։
Բառակազմական հիմք

**Բառակազմական հիմք**, բաղադրյալ (բարդ, ածանցավոր, բարդածանցավոր) բառի այն մասը, որը մնում է նրանից բառակազմական վերջին քայլում ավելացած բաղադրիչը հանելուց հետո, ինչպես՝ *լսարան* բառի հիմքը **լս**-ն է, *լսարանային* բառի հիմքը՝ **լսարան**-ը։ Բառակազմական հիմքը հաճախ կարող է համընկնել բաղադրյալ բառի արմատի հետ, սակայն արմատից տարբերվում է նրանով, որ կարող է կազմված լինել մեկից ավելի ձևույթներից, որոնցից մեկը պարտադիր պետք է հիմնական ձևույթ լինի։ Բառակազմական հիմքը որոշելու համար անհրաժեշտ է ճիշտ որոշել բաղադրյալ բառի անմիջական բաղադրիչները։ Բառային պատճառաբանվածությամբ պայմանավորված՝ երբեմն միևնույն բառի համար կարող են տարբեր հիմքեր ենթադրվել, օրինակ՝ *լեզվաբանական* բառը կարող է կազմված լինել **լեզվաբան** հիմքից *-ական*- ածանցի հավելումով («լեզվաբանին հատուկ, վերաբերող») կամ *լեզվաբանություն* հիմքից՝ *-ություն*-ի անկումով («լեզվաբանությանը հատուկ»)։

Ըստ տարբեր հատկանիշների՝ առանձնացվում են բառակազմական հիմքերի տարբեր տեսակներ։
Այսպես, ըստ բառակազմության ընթացքում ձևափոխվելու կամ չձևափոխվելու հատկանիշի,հիմքերը լինում են անփոփոխ և փոփոխվող։ *Անփոփոխ* են բառակազմության ընթացքում որևէ փոփոխության չենթարկվող հիմքերը, օրինակ՝ **գործ**-արան, **աշակերտ**-ական, *փոփոխվող* են տարբեր ձևափոխությունների ենթարկվող հիմքերը։ Փոփոխվող հիմքերն իրենց հերթին բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝
* *հնչյունափոխական,* որոնք առաջանում են շեշտափոխության հետևանքով, օրինակ՝ **դեղն** (< դեղին)/ավուն, **բերքատվ**(< բերքատու)/ություն
* *բառակապակցական,* որոնք կազմվում են բառակապակցություններից, օրինակ՝ **շաբաթօր**յա, **երկհատոր**անոց,
* *բառաձևային,* երբ բառակազմության հիմք է դառնում բառի ոչ թե ելակետային ձևը, այլ հարացուցային ձևերից մեկը, օրինակ՝ **աշնան**ային, 
* *սղատարրային,*որոնք առաջանում են, երբ բառակազմության ժամանակ տեղի է ունենում արմատի որոշ բաղադրիչների անկում, օրինակ՝ թշնամ**ի** - թշնամական, Եգիպտ**ոս** - եգիպտական,
* *հավելատարրային,* որոնք առաջանում են, երբ բառակազմության ժամանակ արմատին ավելանում են լրացուցիչ տարրեր (**ա** հոդակապը, **յ** ձայնակապը, գրաբարյան **ն** վերջնահնչյունը և այլն), օրինակ՝ **գրա/**տախտակ,  **արքայա/**դուստր։
Բարդ բառերի դեպքում բոլոր արմատներն էլ բառակազմական հիմքեր են, օրինակ՝ դաշտա-վայր, հանքա-հոր։

Էդ. Աղայանը իսկական բարդությունների հիմքերը բաժանում է սերող և բաղադրող տեսակների՝ ըստ նրանց բառակազմական դերի։ *Սերող* է կոչվում ձախակողմյան հիմքը, որին ավելանում է որևէ այլ բաղադրիչ, իսկ *բաղադրող՝* աջակողմյան հիմքը, որն ավելանում է սերող հիմքին՝ կազմելով նոր բաղադրություն, օրինակ՝ *դաշտավայր* բառի սերող հիմքը **դաշտ**-ն է, իսկ բաղադրող հիմքը՝ **վայր**-ը։

## Աղբյուրներ
* Աղայան Էդ., Ընդհանուր և հայկական բառագիտություն, Երևան, 1984։
* Աղայան Էդ., Ջահուկյան Գ., Քոսյան Վ., Առաքելյան Գ., Հայոց լեզու, 1-ին մաս, Ա պրակ, Երևան, 1980։
* Գալստյան Ս., Ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական աշխատանքների ձեռնարկ, Երևան, 2008։

Կատեգորիա:Բառակազմություն
Գրամոսցիադիում թևապտուղ

**Գրամոսցիադիում թևապտուղ** (), հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Երկամյա կամ բազմամյա, ծաղկման ժամանակ՝ գեղազարդային բույս է, որի բարձրությունը հասնում է 30-60 սմ-ի։ Հովանոցներն ունեն 5-14 ճառագայթ։ Պտուղները գծային-երկարավուն են, մեջքի կողմից սեղմված, 10-14 մմ երկարության, 4-5 մմ լայնության և 1,5-2 մմ լայնության թևերով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ամասիայի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևելյան և Հարավային Անատոլիայում և Արևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800-1900 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ լանջերին, մարգագետնատափաստանում։ Տեսակին բնորոշ է կյանքի ընթացքում մեկ անգամ ծաղկելու և պտղաբերելու հատկությունը։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանի մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին սպառնացող վտանգներն են՝ սահմանափակ արեալը, գյուղատնտեսական հանդակների ընդլայնումը և ճանապարհաշինությունը։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն օգտագործվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Պսեֆելլուս Զանգեզուրի

**Պսեֆելլուս Զանգեզուրի** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա բույս է, որի բարձրությունը 12-35 սմ է։ Ցուղունները պառկած կամ աղեղնաձև վեր բարձրացող են, տերևակալված։ Արմատամերձ ցողունները փետրաձևից մինչև փետրաձև–բաժանված են, վերինները՝ ամբողջական։ Եզրի ծաղիկները բաց վարդագույն են՝ նեղ բլթակներով և թելանման ստամինոդիումներով։ Սռնակը բթավուն–երկբլթակ է, փոշեհատիկները՝ դուրս նետող մազիկների նկատելի օձիքով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Գորիս, Բարձրավան, Տաթև, Կապան, Գեղի)։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1300–1700 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ և խոտածածկ լանջերին,  տափաստաններում, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Տերեփուկ հայաստանյան

**Տերեփուկ հայաստանյան** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ուղիղ կանգնաց ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ Զամբյուղներն ունեն 25-32 մմ երկարություն, 20-40 մմ լայնություն, լայն ձվաձև են և խոշոր։ Ծածկոցի թերթերը լայն թաղանթային հավելուկով են, 2-4 մմ երկարությամբ։ Եզրային ծաղիկները դեղին են, ունեն 46–50 մմ երկարություն։ Սերմնիկները երկարավուն սպիտակավուն կամ գորշավուն–մոխրագույն են և ունեն 9-11 սմ երկարություն։

## Տարածվածություն
Հայտնի է Շիրակի ֆլորիստիկական շրջանում (Ջաջուռ, Անի, Բագրավան, Սարակապ)։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1400-2000 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, տափաստանում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²–ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Համաձայնության փողոց (Դոնի Ռոստով)

**Համաձայնության փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնում։ Ոչ մեծ երկարությամբ և լայնությամբ երկկողմանի T-աձև փողոց է, արևմտյան և հյուսիսային մասերում բարդ տեղանքով և հետագծով։ Արևմուտքից դեպի արևելք ուղղությամբ փողոցը սկսվում է Սիվերսի պողոտայից և ավարտվում Խալտուրինի նրբանցքի մոտ։ Փողոցի փոքր մասն ունի հարավ-հյուսիս ուղղություն և Համաձայնության փողոցի հիմնական մասը միացնում է Պուշկինի փողոցին։

## Պատմություն
19-րդ դարում փողոցի տեղում եղել է Գլխավոր ձորակը, որով հոսել է մի անանուն առու, որն օգտագործվել է որպես աղբավայր և կեղտաջրերի ջրանցք, այնուհետև՝ միայն որպես կեղտաջրերի ջրանցք։ Գլխավոր ձորակը, իր հերթին, գտնվել է այգիների մեջ՝ Զագորոդնայա փողոցի (ավելի ուշ՝ Սադովայա, այժմ՝ Բոլշայա Սադովայա) և Կուզնեցկայա փողոցի (այժմ՝ Պուշկինի փողոց) միջև։

Այն ժամանակ Սադովայա (Բոլշայա Սադովայա) և Կուզնեցկայա (Պուշկինի) փողոցների և նրանց հատող Նիկոլսկու (Խալտուրինի) և Դոլոմանյան նրբանցքների առաջացրած քառակուսու մեջ չկային Համաձայնության փողոցը և Եղբայրական նրբանցքը, այլ կար Վոյցեխովսկի եղբայրների այգին։ Եղբայրների միջև կնքնված համաձայնությամբ Երրորդ նրբանցքը, որն ընդհատվում էր նրանց կալվածքի առջև, որոշեցին երկարացնել այգու միջով մինչև Կուզնեցկայա փողոց։ Ընդարձակված նրբանցքը կոչեցին Եղբայրական (Բրատսկի), իսկ նորակառույց փողոցը՝ Համաձայնության (Սոգլասիյա) փողոց։ 1879 թվականին Քաղաքային դուման համաձայնեց եղբայրների առաջարկներին։

Ներկայիս տեսքով հայտնվելու հնարավորությանը Համաձայնության փողոցը պարտական է քաղաքապետ Ա. Մ. Բայկովին, որը քաղաքը ղեկավարել է 1862-ից մինչև 1869 թվականը և 1884-ից մինչև 1889 թվականը, և որոշել է փակել Գլխավոր ձորակը։

## Արդի վիճակ
Համաձայնության փողոցը կառուցապատված է քաղաքի կենտրոնական մասում խորհրդային և հետխորհրդային շրջանի տներով՝ համայնքային-բնակարանային, գործարար և արդյունաբերական ֆոնդերով։ Փողոցի սկզբում գտնվում է Ռոստովի փորձարարական նավթայուղային «ՌԻԿՈՍ» գործարանը։ Համաձայնության փողոցի թիվ 23 տանը բացվել է Դոնի Ռոստովի Լենինյան շրջանի բազմաֆունկցիոնալ կենտրոնը։

Հորդառատ անձրևների ժամանակ Համաձայնության փողոցի և Խալտուրինի ու Դոլոմանյան նրբանցքների խաչմերուկներում հեղեղվում են որոշ տներ և նրանց կողքին կանգնած ավտոմեքենաները։

## Հետաքրքրական փաստեր
Գլխավոր ձորակում հոսած անանուն առուն այժմ փոխարինվել է 19-րդ դարի վերջին կառուցված Գլխավոր հեղեղաջրերի հավաքիչով, որն անցնում է Համաձայնության փողոցի տակով և երկայնքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Ճավշիր պարսկական

**Ճավշիր պարսկական** (), հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա, եթերայուղատու խոտաբույս է, որի բարձրությունը հասնում է մինչև 150 սմ-ի։ Արմատամերձ տերևները կրկնակի փետրաձև հատված են, ձվաձև, անհավասարակողմ մասերով։ Հովանոցներն ունեն 6-10 ճառագայթ։ Պտուղները նեղ-էլիպսաձև են, ակոսներում՝ միայնակ խողովակներով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է միայն Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ծաղկաձոր, Բուժական)։ Հայաստանից բացի՝ Արևելյան Անատոլիայում, Արևմտյան և Հարավարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800-1900 մ բարձրությունների վրա՝ չոր քարքարոտ լանջերին, անտառների եզրերին և բացատներում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանի մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ ռեկրեացիայի տարածքում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր