Տրդելնիկ

**Տրդելնիկ** (, նաև՝ **տրդլո** կամ **տրոզկոլ**), շշաձև թխվածքի տեսակ։ Այն պատրաստվում է բռանկի վրա, որի վրա փաթաթում են խմորը (դրան տալով շշի ձև), ապա տաքացնում են և վրան լցնում շաքարավազի և ընկույզի խառնուրդ։

## Ծագում
Տրդելնեիկի ծագման մասին մի քանի կարծիք կա։ 19-րդ դարի կեսերին այն հայտնի էր որպես սլովակական ուտեստ, իսկ 20-րդ դարում՝ որպես մորավիական ուտեստ։ Նմանատիպ խմորեղենը տարածված էր նաև Տրանսիլվանիայի հունգարախոս հատվածում (ներկայիս Ռումինիայում), որտեղ այն կոչվում է kürtőskalács։ «Տրդելնիկ» բառը ունի չեխական-սլովակական ծագում. բառի արմատը՝ «տրդլո»-ն, այն փայտի անունն է, որի վրա սովորաբար փաթաթում են խմորը՝ դրան տալով ավանդական խոռոչային ձև։

21-րդ դարում այն հատնի է դարձել Չեխիայի Հանրապետություն և Սլովակիա այցելող տուրիստների շրջանում։
Ներկայումս «տրդելնիկը» (trdelník) զբոսաշրջիկների շրջանում հայտնի է որպես խմորեղեն, որը հնարավոր է գտնել տարբեր երկներում, մասնավորապես՝ Չեխիայի Հանրապետությունում։ Պրահայի սրճարաններում կարելի է գտնել պաղպաղակով լցոնված տրդելնիկների բազմում տեսակներ։

## Զբոսաշրջությունը Պրահայում
Չնայած տրդելնիկը հաճախ ներկայացվում է որպես «չեխական ազգային թխվածք» կամ «հին բոհեմյան խմորեղեն», իսկ 20-րդ դարի գրականության մեջ կարող ենք հանդիպել *český trdelník* (չեխական տրդելնիկ) եզրույթը, տրդելնիկը գրականության մեջ ամենաշատը նշվում է որպես սլովակական կամ մորավիական ուտեստ, բայց ոչ բոհեմյան, և Պրահայում այս աղանդերի լայն տարածումն սկսել է միայն վերջերս։ Չեխ կինեմատոգրաֆիստ և լրագրող Յանեկ Ռուբեշը պնդում է, որ տրդելնիկը պատրաստվում է միայն զբոսաշրջիկների համար և եթե այդպես նայենք՝ համբուրգերը Չեխիայում ավելի ազգային է։

## Սկալիցիական տրդելնիկ
right|thumb|250px|Տրդելնիկի թխման գործընթացը
Տրդելնիկի պատրաստման գործընթացն ունի մեծ ավանդույթ Սլովակիայի Սկալիցա քաղաքում (քաղաքն ունի սահման Չեխիայի Հանրապետության հետ)։ Բնօրինակ բաղադրատոմսը պատկանում էր խոհարար Ժոզեֆ Գվադանիին, որը 18-րդ դարի վերջին Սկալիցայի քաղաքացիություն ունեցող թոշակի անցած հունգարացի էր։ Իրական բաղադրատոմսը Սկալիցիայի բնակիչների կողմից շարունակ կատարելագործվում էր և վերջնական տեսքն այսօր հայտնի էր որպես *Skalický trdelník* (սկալիցիական տրդելնիկ)։

«Skalický trdelník» քաղաքացիական ասոցիացիան ստեղծվել է 2004 թվականին և նպատակ է հետապնդում պահպանել տրդելնիկի՝ սկզբից ևեթ կրակի վրա պատրաստվելու գործընթացը։

## Նման արտադրանքներ
left|thumb|300px|Սկալիցիական տրդելնիկի կտորներ, որոնք պատրաստ են մատուցման: Ուշադրություն դարձրեք բռնակի վրա պատրաստվելու արդյունքում առաջացած խոռոչներին
thumb|Տրդլոյի տաղավար Լիտոմերժիցեում, Չեխիա
*  - Հայտնի է *[[Kürtőskalács]]* անվամբ
*  - Հայտնի է *Prügelkrapfen* անվամբ
*  - Հայտնի է *Baumstriezel* անվամբ
*  - Հայտնի է *Baamkuch* անվամբ, դարձել է ազգային ուտեստ, որը մատուցվում է հատուկ տոների ժամանակ, օրինակ՝ ամուսնությունների տոնակատարության ժամանակ
*  - Sękacz-ը նմանատիպ թխվածք է, որը նույնպես պատրաստվում է բռնակի վրա՝ բաց կրակով
*  - Šakotis կամ Raguolis նույն ձև է պատրաստվում, սակայն տեսքով, համով և ուտելու ձևով լրիվ տարբեր է։
*  - Kürtőskalács-ը նմանատիպ անուշեղեն է, որը նույնպես պատրաստվում է բռնակի վրա
*  - Հայտնի է *makara* անվամբ
*  - Հայտնի է *kyortush* անվամբ
*  - Հայտնի է *stokbrood* անվամբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* History of trdelník
*

Կատեգորիա:Հունգարական խոհանոց
Կատեգորիա:Չեխական խոհանոց
Կատեգորիա:Ռումինական խոհանոց
Կատեգորիա:Սլովակյան խոհանոց