Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկ

**Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկ** (), 1853 թվականից 1901 թվականներին հայտնի որպես Սենեգալի Բանկ, իսկ 1965 թվականից 1990 թվականներին՝ որպես Արևմտյան Աֆրիկայի Միջազգային Բանկ, Դակարում գործող բանկ։  

Իր պատմության մեծ մասի ընթացքում այն ​​եղել է Ֆրանսիական Սենեգալի և Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի հիմնական կամ միակ առևտրային բանկը և էմիսիոն բանկը։ 

1960 թվականին Ֆրանսիայի ենթասահարական Աֆրիկայի գաղութների մեծ մասի անկախացումից հետո բանկը մնացել է խոշոր ֆինանսական հաստատություն և 1980-ականների վերջին գործում էր 17 աֆրիկյան երկրներում, երբ այն ֆինանսական ճգնաժամ է ապրել և ի վերջո լուծարվել Փարիզի Ազգային Բանկի գլխավորած վերակառուցման արդյունքում։

## Սենեգալի բանկ
Սենեգալի բանկը հիմնադրվել է Նապոլեոն III-ի 1853 թվականի դեկտեմբերի 21-ի հրամանագրով, որն այն դարձրել է զեղչային և վարկային բանկ։ Այն սկսել է գործել 1855 թվականին Սեն Լուիում, որն այն ժամանակ Ֆրանսիական Սենեգալի մայրաքաղաքն էր՝ նահանգապետ Լուի Ֆեյդերբեի կառավարման ներքո։ 1867 թվականին բանկը գործակալություն է բացել Գորե կղզում, որը տարածաշրջանի մյուս առևտրային կենտրոնն էր ֆրանսիական տիրապետության տակ։ 1884 թվականին Դակարը գնալով ավելի կարևոր է դարձել և բանկը իր գլխամասը Սեն Լուիից տեղափոխել է այնտեղ։ 1899 թվականին այն մասնաճյուղ է բացել Ռուֆիսկում, որը գաղութի այսպես կոչված չորս կոմունաներից վերջինն էր։

Բորդոյի «Մորել» առևտրային տունը բաժնետոմսեր է գնել ուրիշներից և ի վերջո ստացել բանկի կապիտալի 73 տոկոսը, մյուս բաժնետերերն էին՝ հինգ տներ, այդ թվում՝ «Տեյսեյր» և «Բեյնիս», Մարսելի «Շառլ Բոն» տունը և հինգ մուլատներ։

Բանկին տրվել է 20 տարով թղթադրամներ թողարկելու արտոնություն, որը երկարաձգվել է 1874 թվականին։ Սակայն սկզբում առևտրային փոխանակումները շարունակվել են կատարել հարմարության արժույթներով կամ փոխանակման ավանդական միջոցներով՝ ոսկե փոշի, քաուրի խեցիներ, երկաթե ձուլակտորներ, Մարիա Թերեզայի թալերներ կամ նույն քաշի արծաթե պիաստրներ, բամբակյա գոտկատեղեր, սեղմված քարաղի բլոկներ և այլն։

1894 թվականից հետո թողարկման արտոնությունը երկարաձգվել է միայն տարեցտարի։ Բանկը որոշել էր չընդլայնել իր գործունեությունը Ֆրանսիական Սենեգալից այն կողմ, մինչդեռ Ֆրանսիայի կառավարությունը ցանկանում էր ունենալ մի բանկ, որը կարող էր դրամ թողարկել իր բոլոր ենթասահարյան աֆրիկյան գաղութների համար։

## Արևմտյան Աֆրիկայի բանկ

1901 թվականին Սենեգալի բանկը վերակազմավորվել է, և պաշտոնապես տեղափոխվել Դակարից Փարիզ՝ սկզբում տեղակայվելով Պրովանս փողոցի 78 համարում, հետևելով Ալժիրի բանկի նախորդ տարվա նմանատիպ տեղափոխմանը։ Բանկը ստացել է էմիսիոն բանկի կարգավիճակ՝ աշխարհագրական ծավալով ընդգրկելով ողջ Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկան։ 1901 թվականից մինչև 1919 թվականը այն միակ գործող բանկն էր Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայում, մինչդեռ Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկայում գրեթե ոչ մի բանկային գործունեություն չէր իրականացվում։

Դրա ցանցը շարունակել է ընդլայնվել՝ հասնելով Կոնակրի (1902 թվական), Պորտո-Նովո (1903 թվական) և Գրանդ-Բասամ (1906 թվական)։ 1903 թվականին Դակարի Կերմել հրապարակում կառուցվել է նոր շենք։ 1904 թվականին մասնաճյուղ է բացվել նաև Մոնրովիայում, սակայն այն շահույթ չի բերել, և բանկը փակվել է մինչև 1907 թվականը։ 1910 թվականին, Մադագասկարում էմիսիոն բանկ դառնալու ձգտումով, այն վերանվանվել է «Արևմտյան և Արևելյան Աֆրիկայի բանկ», սակայն այդ նախագիծը չի իրականացվել։ Այդ ժամանակ բանկը ներկայացուցչական գրասենյակ է հիմնել Լիբրևիլում՝ առաջին զգուշավոր քայլը դեպի Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկա։ 1911 թվականին Փարիզի Լա Բրյուերի փողոցի 38 համարում ձեռք է բերվել տարածք, որտեղ էլ տեղափոխվել է բանկի կենտրոնական գրասենյակը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1914 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1915 թվականի հունվար, բանկի գլխամասը ժամանակավորապես տեղափոխվել է Բորդո, ապա վերադարձել Փարիզ։

Պատերազմի ընթացքում՝ երբ ֆրանսիական զորքերը գրավել են Կամերունը, 1917 թվականին բանկը նախարարական թույլտվություն է խնդրել Դուալայում մասնաճյուղ բացելու համար, որը վերջապես բացվել է 1921 թվականի մայիսին։ 1918 թվականին բանկի թողարկման իրավունքը տարածվել է Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկայի, ինչպես նաև Ֆրանսիայի հովանու տակ գտնվող Կամերունի և Տոգոյի վրա, իսկ 1922 թվականի հոկտեմբերին մասնաճյուղ է բացվել Լոմեում։ 1920 թվականի կեսերին բանկի թողարկման իրավունքը, որն ուժի մեջ էր 20 տարի, սպառվել է․ հետագա տարիներին այն երկարաձգվել է սկզբում տարեկան, ապա՝ 1925 թվականից՝ կիսամյա հիմունքներով։ Վերջապես, 1927 թվականին կնքվել է նոր համաձայնագիր, որը վավերացվել է Ֆրանսիայի խորհրդարանի կողմից 1928-1929 թվականներին և ուժի մեջ մտավ 1929 թվականի հուլիսի 1-ին՝ երկարաձգելով թողարկման իրավունքը ևս 20 տարով (մինչև 1949 թվական)։ Այդ ժամանակ Ֆրանսիայի կառավարությունը դարձել էր բանկի էական փոքրամասնություն բաժնետերը, սակայն ղեկավարներ չէր նշանակում։

1920-ականներին Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի տնտեսությունում գերակշռում էին երեք մասնավոր բաժնետիրական ընկերություններ՝ «Ֆրանսիական Աֆրիկայի ընկերություն», «Նոր աֆրիկյան առևտրային ընկերություն» և «Արևմտյան Աֆրիկայի առևտրային ընկերություն» (հետևում էր Յունիլիվեր ընկերության աճող տնկարկային և հանքարդյունաբերական գործունեությունը)։ Բանկի վարչությունը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում էր այդ առևտրային ընկերությունների ղեկավարների հետ։ Հասարակական և մասնավոր բանկերը թույլ են տվել գաղութային բիզնեսներին տնտեսությունը ավելի դրամայնացնել և փոխարինել ավանդական գյուղատնտեսությունը՝ արտահանման նպատակով խոշորածավալ տնկիներով։ Սա առավել ակնհայտ էր գետնանուշի տնկարկների կտրուկ աճում։ Սակայն բանկի միջոցով ներդրումների ներգրավման ռազմավարությունը մեծ հաջողություն չի ունեցել․ Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայում կապիտալի աղբյուրը ներդրումը չէր, այլ կապիտալի արտահանումը։ Աղքատ գաղութներից մայր երկրի բյուջե էին հոսում հիմնականում հարկեր և մաքսատուրքեր։ Թեև Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկին տրվել էին լուրջ իրավաբանական արտոնություններ և այն տիրապետում էր բանկային հատվածին, իր կապիտալը համեմատաբար փոքր էր՝ հանույթի վրա կենտրոնացած ընկերությունների համեմատ։ 1914-ին բանկի կապիտալը կազմում էր 6 միլիոն ֆրանկ, որը 1931 թվականին հասավ մինչև 50 միլիոնի, սակայն հետո նվազել է։ 1940 թվականին Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի բոլոր բանկերի ներդրումները միասին կազմում էին ընդամենը 1.5 միլիոն ֆրանկ, մինչդեռ նույն տարում միայն անտառային ոլորտը ուներ մոտ 3.4 միլիոն ֆրանկ ներդրում։

1920-ականներին ստեղծված երկու նոր մրցակից՝ «Ֆրանսիական Աֆրիկայի բանկ» (1904) և «Աֆրիկյան առևտրային բանկ» (1924), որոշակիորեն խաթարել է Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկի մենաշնորհը։ Սակայն տնտեսական պայմանների կտրուկ վատթարացումը 1930 թվականի վերջերից հանգեցրել է Ֆրանսիական Աֆրիկայի բանկի ձախողմանը 1930 թվականի հուլիսին և լիկվիդացմանը՝ 1931 թվականին, ինչը նաև ֆինանսական ճնշման տակ է դրել Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկին։ Այս ժամանակահատվածում բանկը ավելի սերտորեն կապվել է կառավարության հետ և սկսել է ավելի շատ կենտրոնական բանկի դեր կատարել, այդ թվում՝ 1931 թվականին ձախողված Աֆրիկյան առևտրային բանկի վերակառուցման գործում։ Տնտեսական իրավիճակը սկսել է վերականգնվել 1930-ականների կեսերին։

Միևնույն ժամանակ, Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկի մասնաճյուղային ցանցը շարունակել է աճել՝ բացվելով Բամակոյում (1925), Բրազավիլում (1926), Կաոլակում և Պորտ Ժանտիլում (1928), Կոտոնուում և Լիբրևիլում (1929-1930թթ․), և Պուանտ Նուարում (1937)։ 1935 թվականին Բանկի Կոտ դ’Իվուարի գլխավոր գրասենյակը տեղափոխվել է Գրանդ-Բասամից Աբիջան։ Ռուֆիսկի մասնաճյուղը փակվել է 1933 թվականին, իսկ Սեն-Լուիի մասնաճյուղը՝ 1936 թվականին։ 1937 թվականին առաջին անգամ բանկի նախագահ դարձել է նախկին պետական ծառայող՝ Ժորժ Քելլերը։ Այդ ժամանակ բանկի կապիտալի 32 տոկոսը պատկանում էր Ֆրանսիայի կառավարությանը։

1940 թվականին բանկը մնացել է Վիշիի վերահսկողության տակ, սակայն կորցրել է իր գործողությունները Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկայում և Կամերունում, որտեղ թողարկման իրավունքը հետ է վերցվել Վիշիի կառավարության կողմից և տրվել Շարլ դը Գոլի կողմից 1942 թվականի հուլիսի 24-ին նորաստեղծ Ազատ Ֆրանսիայի Կենտրոնական Դրամարկղին։ 1940-ականների սկզբում բանկի փարիզյան գրասենյակը տեղափոխվել է Մեսսինի փողոցի 9 հասցե։ Այդ ընթացքում մրցակցությունը թափ է առել՝ ֆրանսիական խոշոր բանկերը սկսել են իրենց սեփական աֆրիկյան մասնաճյուղերի ցանց ստեղծել։ Առևտրի և արդյունաբերության ազգային բանկը բացվել է Դակարում՝ 1939 թվականին, Սեն-Լուիում և Աբիջանում՝ 1940 թվականին, Կոնակրիում և Բամակոյում՝ 1941 թվականին, Կոտոնուում՝ 1942 թվականին, Պորտո-Նովոյում՝ 1944 թվականին, և Լոմեում՝ 1946 թվականին։ Société Générale-ը բացվել է Դակարում և Աբիջանում՝ 1941 թվականին, իսկ Crédit Lyonnais-ը՝ Դակարում՝ 1941 թվականին, Աբիջանում՝ 1942 թվականին, Կոնակրիում՝ 1949 թվականին։ Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկը նույնպես շարունակել է ընդլայնվել՝ Մագարիա (1943 թվական), Զինդեր (1944 թվական), Բոբո Դիուլասո (1945 թվական), Բանգի (1946 թվական), Ֆորտ Լամի (ներկայում՝ Նջամենա, 1950)։

Բանկի 1929 թվականի 20-ամյա թողարկման իրավունքը սպառվել է 1949 թվականին, ինչը սկսել է կարճաժամկետ երկարաձգումների և տարածաշրջանում դրամավարկային ապագայի շուրջ քննարկումների նոր փուլ։ 1955 թվականին Ազատ Ֆրանսիայի Կենտրոնական Դրամարկղի իրավահաջորդը՝ Արտասահմանյան Ֆրանսիայի Կենտրոնական Հիմնադրամ, իր թողարկման իրավունքը Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկայում և Կամերունում փոխանցել է նոր կառույցի՝ Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկայի և Կամերունի էմիսիոն ինստիտուտ։ Արտասահմանյան Ֆրանսիայի Կենտրոնական Հիմնադրամի ղեկավար Անդրե Պոստել-Վինեն համոզել է Պիեռ Մենդես Ֆրանսի կառավարությանը միաժամանակ դադարեցնել Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկի դրամավարկային դերը Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայում և Տոգոյում՝ այն փոխանցելով նորաստեղծ Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի և Տոգոյի էմիսիոն ինստիտուտին։ Նույն տարում Ֆրանսիայի կառավարությունը հրաժարվել է Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկի բաժնետոմսերից։ Դրանից հետո բանկը շարունակել է իր գործունեությունը որպես առևտրային բանկ՝ առանց հանրային նշանակության դերակատարության։ 1960-ականների սկզբին, երբ բազմաթիվ աֆրիկյան երկրներ ստացան անկախություն, բանկն ուներ 38 գրասենյակ և կարևոր ներդրում ուներ ենթակառուցվածքների ֆինանսավորման գործում՝ ինչպես Կոտ դ’Իվուարում, այնպես էլ Սենեգալում։

## Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկ
1965 թվականին Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկն ավարտել է բանակցությունները Նյու Յորքի Առաջին Ազգային Քաղաքային Բանկի հետ՝ իր գործունեության մեջ նոր կապիտալ ներդնելու համար: Քանի որ Նյու Յորքի Առաջին Ազգային Քաղաքային Բանկը չէր ցանկանում ներդրումներ կատարել Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկի անշարժ գույքի մեջ, Արևմտյան Աֆրիկայի Բանկը պահպանել է դրանք և վերանվանվել է Ֆրանսիա-Աֆրիկա ֆինանսական ընկերություն, մինչդեռ նրա բոլոր աֆրիկյան բանկային գործառնությունները փոխանցվել են նորաստեղծ ֆրանսիական կազմակերպությանը՝ Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկ: Այսպիսով, Cofifa-ն տիրապետում էր Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի բաժնետիրական կապիտալի 51 տոկոսին, իսկ Նյու Յորքի Առաջին Ազգային Քաղաքային Բանկը՝ 49 տոկոսին: Կենտրոնական Աֆրիկայի որոշ բաժիններ դարձան Կենտրոնական Աֆրիկյան Հանրապետության միջազգային բանկ, մինչդեռ Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը նաև փոքրամասնության բաժնեմասեր ուներ Տոգոյում Աֆրիկայի միջազգային բանկում (30 տոկոս) և Բուրկինայի միջազգային բանկում (25 տոկոս), վերջինս սկզբնապես հայտնի էր որպես Վոլտայի միջազգային բանկ:

Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի գործունեությունը ենթակա էր համապատասխան նորանկախ երկրների հաճախ անկայուն քաղաքականությանը: Օրինակ՝ 1970-ականների կեսերին Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը Նիգերում մնացած միակ մասնավոր հատվածի ֆինանսական հաստատությունն էր: 1975 թվականի հունիսին Բենինի կառավարությունը ազգայնացրել է այնտեղի Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը և միավորել այն երկրի մյուս բոլոր առևտրային բանկերի հետ՝ ստեղծելով պետական ​​սեփականություն հանդիսացող Բենինի առևտրային բանկը: Այլ երկրներում կառավարությունը պարզապես պարտադրել է առանձին կապիտալացված դուստր ձեռնարկության ստեղծում, որտեղ ինքը և/կամ այլ շահագրգիռ կողմեր ​​դարձան բաժնետերեր:

## Լիկվիդացիան և հետևանքները
Մասամբ 1980-ականների նավթի ավելցուկի և քաղաքական խառնաշփոթի հետևանքով, Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը տասնամյակի վերջում հայտնվել է լուրջ ֆինանսական դժվարությունների մեջ։ 1988 թվականին Ֆրանսիայի կառավարությունը հանձնարարել է այն ժամանակվա պետական ​​Փարիզի ազգային բանկին ղեկավարել վերակառուցումը։ 1989 թվականի ընթացքում Փարիզի ազգային բանկը Cofifa-ի բաժնետոմսերում իր բաժինը 40.5 տոկոսից բարձրացրել է մինչև 58 տոկոս։ 1990 թվականի ապրիլին Փարիզի ազգային բանկը սկսել է կտրուկ վերակառուցում՝ նշելով, որ դուրս կգա Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի Աֆրիկայում իրականացվող գործողությունների մեծ մասից կամ ամբողջությամբ։ 

1990 թվականի հունիսի 1-ին Փարիզի ազգային բանկը դուրս է եկել Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի գործողություններից Կոտ դ'Իվուարում և Սենեգալում, որոնք հանձնվել են Արևմտյան Աֆրիկայի պետությունների կենտրոնական բանկի գլխավորած համապատասխան փրկարարական գործողությունների շրջանակներում։ 1990 թվականի հունիսի 14-ին Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը սկսել է կարգավորված լուծարման գործընթաց, որը վստահվել է կառավարիչ Ժակ Պիոյին։ Կամերունի Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկը առանձին լուծարվել է 1990 թվականի վերջին։

1991 թվականի մարտին Փարիզի ազգային բանկն Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի աֆրիկյան ցանցի մնացած մասը վաճառել է Meridien International Bank limited (MIBL) ընկերությանը, որը ֆինանսիստ Էնդրյու Սարդանիսի կողմից վերահսկվող և Բահամյան կղզիներում գրանցված ընկերություն էր: Այդ ժամանակ Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկն այլևս ոչ մի ակտիվ չուներ Աֆրիկայում, մինչդեռ Փարիզի ազգային բանկը հաջողությամբ վաճառել էր իր գլխավոր գրասենյակի շենքը Փարիզի Մեսին պողոտա 9 հասցեում: Փարիզի ազգային բանկին նաև մեղադրել են Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկy վտանգի ենթարկելու մեջ՝ հօգուտ Աֆրիկայում այդ ժամանակ իրեն պատկանող մրցակից ցանցի՝ Առևտրի և արդյունաբերության միջազգային բանկի ապրանքանիշի։

Բուրկինա Ֆասոյում Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկy վերանվանվել է Բուրկինայի միջազգային բանկ: 1996 թվականի վերջին դրա կապիտալը պատկանում էր աֆրիկյան մասնավոր COFIPA հոլդինգին (30 տոկոս), Բրյուսելում տեղակայված Բելգոլեզ բանկին (25 տոկոս), Բուրկինայի կառավարությանը (23 տոկոս) և այլ տեղական մասնավոր բաժնետերերի, այդ թվում՝ բանկի աշխատակիցներին (22 տոկոս): 2008 թվականի նոյեմբերին այն ի վերջո ձեռք է բերել Աֆրիկայի Միացյալ Բանկ ընկերությունը: 

Գաբոնում Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկy լուծարվել է, ինչպես ավելի վաղ տեղի էր ունեցել Կամերունում։

Սենեգալում Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի նախկին գործունեությունը 1993 թվականին վերանվանվել է Արևմտյան Աֆրիկայի բանկային ընկերություն, որն այդ ժամանակ պատկանում էր Դակարում գտնվող Միմրան խմբին՝ 75 տոկոսով, այլ տեղական մասնավոր բաժնետերերին (16 տոկոս) և Սենեգալի կառավարությանը (9 տոկոս)։ CԱրևմտյան Աֆրիկայի Բանկը 2007 թվականի նոյեմբերին ձեռք է բերվել Տրադեովա Բանկի կողմից։

## Առաջնորդներ

* Պիեռ Ռեյ, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն, 1853-1858թթ․
* Աշիլ Դելասոլտ, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն, 1858-1867թթ․
* Ժան-Սեբաստիեն Օրիգո, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն, 1867-1872թթ․
* Միշել Անդրե, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն, 1872-1885թթ․
* Չարլզ Մոլինե, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն, 1885-1896թթ․
* Անրի Նուվիոն, Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն 1898-1901թթ․, ապա՝ Սենեգալի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն 1901-1931թթ․, ինչպես նաև տնօրենների խորհրդի անդամ 1915 թվականից
* Էմիլ Մորել, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ, 1901-1908թթ․
* Ալեքսիս Ռոստանդ, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ, 1908-1919թթ․
* Պոլ Բոյեր, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ, 1919-1929թթ․
* Ալբերտ Դուչեն, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ, 1929-1936թթ․
* Էդվին Փոյլեյ, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի գլխավոր գործադիր տնօրեն 1931-1955թթ․ և նախագահ 1955-1965թթ․
* Ջորջ Քելլեր, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ, 1936-1948թթ․
* Մարսել դե Կոպետ, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ 1948-1952թթ․
* Անդրե Լուկե, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի նախագահ 1953-1955թթ․
* Ժորժ Պիեռ Աշարդ, Արևմտյան Աֆրիկայի բանկի գործադիր տնօրեն, 1955-1958թթ․
* Pierre RO, BI AO նախագահ 1965-1975 թթ  Pierre Roques, Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկ chairman 1965-1975թթ․
* Մարկ-Անտուան ​​Դյումա դե Շաբա-Լատուր, Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի գործադիր տնօրեն, 1965-1971թթ. 
* Ջեհան Դյուհամել, Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի գործադիր տնօրեն, 1971-1975թթ.
* Ժան Դ. Ռոման, Արևմտյան Աֆրիկայի միջազգային բանկի նախագահ, 1975-1986 թթ.

## Ծանոթագրություններ
 

### Աղբյուրներ
* **(Ֆրանսերեն)** History on the BEAC Website 
* **(Ֆրանսերեն)** French Central Bank: ''Qu'est ce que la Zone franc?'' 
* Gary Wilder: *The French Imperial Nation-state: Negritude and Colonial Humanism Between the Two World Wars*. University of Chicago Press (2005). 
* Concentration Du Marche Bancaire : Attijariwafa arrive en force.  Amadou FALL, Le Soleil (Dakar).  22 December 2008.
* AfDevInfo: CԱրևմտյան Աֆրիկայի Բանկ
* CBAO.sn: Official site.

Կատեգորիա:20-րդ դարը Բենինում
Կատեգորիա:20-րդ դարը Մալիում
Կատեգորիա:20-րդ դարը Նիգերում
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Մավրիտանիայում
Կատեգորիա:Աֆրիկայի տնտեսական պատմություն
Կատեգորիա:Բանկեր
Կատեգորիա:Սենեգալի պատմություն