Զելով

**Զելով** (, [], երբեմն հանդիպում է *Զեելով* գրառումը), քաղաք Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։

Մտնում է Մերկիշ Օդեռլենդի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Զեելով–Լանդի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 5540 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 25,28 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *12 0 64 448*։

## Աշխարհագրական դիրք
Զելովը գտնվում է Օդերի արևմտյան ափին, նրա միջով է անցնում Ախեն–Կյոնիգսբերգ նախկին կայսերական ճանապարհը։ Հեռավորությունը մինչև Բեռլին 70 կիլոմետր է, իսկ մինչև լեհական սահման՝ 20 կմ։

## Պատմություն
1252 թվականին  գյուղը մտավ Մագդեբուրգյան արքեպիսկոպոսության կազմի մեջ։

1630, 1788 և 1809 թվականներին քաղաքում խոշոր հրդեհներ էին։

1945 թվականի ապրիլին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից որոշ ժամանակ առաջ, տեղի ունեցավ խոշոր ճակատամարտ Կարմիր Բանակի և գերմանական վերմախտի միջև՝ Ճակատամարտ Զեելովյան բարձունքների համար։ Այն ավարտվեց նրանով, որ խորհրդային զորքերը ճանապարհ բացեցին դեպի Բեռլին։ Մարտական գործողությունների և դրանց հետևող հրդեհների պատճառով քաղաքը լիովին քանդվել էր, հատկապես՝ 1945 թվականի ապրիլի 17–ի ավիահարվածից հետո։

1950–ից մինչև 1993 թվականը Զելովը համանուն՝ Զելով շրջանի կենտրոնն էր։

### Դրոշ
Քաղաքի դրոշը մեծ կտոր է, որ բաժանված է 1։3։1 համամասնությամբ՝ երկնագույն-սպիտակ-երկնագույն համապատասխանաբար, կենտրոնում՝ զինանշանը։

### Քույր քաղաքներ
* Մյորս (Գերմանիա, Հյուսիսային Ռեյն — Վեստֆալիա)
* Նանջի (Ֆրանսիա)
* Կոստշին (Լեհաստան)
* Մենձիհուդ (Լեհաստան)

## Մշակույթ և տեսարժան վայրեր
### Թանգարաններ
thumb|Խորհրդային զինվորներին նվիրված հուշարձան
Զեելովյան բարձունքների թանգարանը ()՝ Լև Կերբելի ճարտարապետական աշխատանքներով։

### Հուշարձաններ
* Մշակութային գործիչ Բեն Վագինի նախաձեռնությամբ 1991 թվականին զելովյան Ֆրիդենսվալդում () տեղադրվեցին 13 արձաններ, որ խորհրդանշում էին «միասնական Եվրոպայի կառուցումը»։
* Ֆաշիզմի զոհերի հիշատակին նվիրված կոթող՝ կանգնեցված 1968 (կամ, ըստ այլ տվյալների՝ 1972) թվականին։

### Ճարտարապետություն
[thumb|[Կիրհա]]

Արժանի է հիշատակման տեսական դասական կիրհան՝ կառուցված 1830—1832 թվականներին Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի նախագծով։

### Սպորտ
Զելովում է գտնվում ավտոմոբիլային մայրուղի, որտեղ ակցնացվում են Եվրոպայի առաջնության տարբեր մրցաշարեր։ Կազմակերպում է տեղական ավտոակումբը ()։ Քաղաքում կա նաև գուտբոլի երկու դաշտ՝ օգտագործվող տեղական ֆուտբոլային թիմերի կողմից։

### Հետաքրքիր փաստեր
Զելովը միակ քաղաքն է ողջ Բրանդենբուրգի տարածքում, որտեղ արդյունաբերական նպատակներով (1990 թվականի սկսած) պանիր է արտադրվում։ Դեռ անցած դարից մշակվել են հատուկ բաղադրատոմսեր և բացի դրանցից՝ արտադրվում էր հատուկ տեսակի «Blue Master» պանիրը։ Սակայն 2000 թվականին ընկերության ղեկավարը որոշեց տեղափոխել արտադրությունը Ֆալկենհայն, և Զելովը զրկվեց իր առանց այն էլ քիչ տեսարժան վայրերից ևս մեկից։

## Տնտեսություն
### Տրանսպորտ

*Seelow* կայարանը գտնվում է Էբերսվալդե–Ֆրանկֆուրտ ճյուղերից մեկի վրա։ *Seelow-Gusow* կայարանը գտնվում է հարակից վայրում՝ Գուզով Պլատկովում՝ նախկին պրուսական Արևելյան մայրուղու վրա։

Զելովում են հայտնվում № 1 и 167 պետական նշանակության մայրուղիները։

## Հայտնի բնակիչներ
* Իոհան Պատցկե (1727—1787), գրող
* Ալբերտ Չաուչ (1843—1899), նկարիչ
* Վերներ Օտտո (ծնվ. 1909), գործարար
* Հարրի Նիպերտ (ծնվ. 1933), ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* Յուտտա Լիսկե (ծնվ. 1961), քաղաքական գործիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Պաշտոնական կայք
*  Քաղաքի պատմությունը
*  Զեելովյան բարձունքների մասին կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ