Վիշապ (կամուրջ)

**Կամուրջ «Վիշապ»** (), Վիետնամի Դանանգ քաղաքում գտնվող 7 Հան գետը հատող կամարակապ կամուրջ: Կամուրջը միացնում է քաղաքի երկու հատվածները՝ գործնական շրջանը և միջազգային օդանավակայանը, որը գտնվում է գետի արևմտյան հատվածում, և կամրջի միջոցով կապ էր հաստատվում զբոսաշրջային շրջանների և արևելյան հատվածում գտնվող ծովափնյա շրջանների միջև։

## Պատմություն
Հան գետով անցնող կամուրջները նախատեսված են եղել դեռևս 1993 թվականին՝ Դանանգի գլխավոր հատակագծով։ Այդ ժամանակ քաղաքը դեռևս Կուանգնամ պրովինցիայի մաս էր կազմում։ Հատակագծի իրականացումը հնարավոր դարձավ, երբ 1997 թվականին Դանանգը դուրս եկավ պրովինցիայի կազմից և դարձավ կենտրոնական ենթակայության քաղաք։ Կամուրջը գտնվում է Նգուեն Վան Լինյա փողոցի շարունակության վրա (արդյունքում դառնալով կամուրջ «Վիշապ»)։ Այն չի եղել Հան գետով անցնող առաջին կամուրջը, բայց պահանջում էր հատուկ մոտեցում այն պատճառով, որ արևմտյան ափին՝ այս վայրում, տեղակայված է թանգարան, որը մշակութային մեծ նշանակություն ունի։ Առաջացավ դիսկուսիա, որի համաձայն՝ նոր կամուրջը գերակա դիրք կունենա թանգարանի նկատմամբ, և թանգարանը կհայտնվի «կամրջի տակ», և, որպեսզի դա տեղի չունենար, նախագծի ավրտական տարբերակումկամրջի արևմտյան հենասյունն անկհայտ ավելի փոքր բարձրություն ունի և գրեթե ամբողջությամբ ընկղմված է ջրի մեջ։

2005 թվականի ավարտին սկսվեցին կամրջի հատակագծերի մրցույթի նախապատրաստական աշխատանքները։ Առաջարկված 16 տարբերակներից մրցույթում հաղթող ճանաչվեց *«Ammann & Whitney Consulting Engineers»* և *«Louis Berger Group»* ընկերությունների ներկայացրած հատակագիծը։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին նախագիծը հավանության արժանացավ Դանանգ քաղաքի ժողովրդական կոմիտեի կողմից։ Վիետնամի նախկին վարչապետ Նգուեն Տան Զունգը մի շարք կառավարչական չինովնիկների հետ ներկա գտնվեց Հան գետի վրայով հիմնադրվելիք 6-րդ կամրջի հմինարկեքի արարողությանը։ Արարողությունը տեղի ունեցավ 2009 թվականի հուլիսի 19-ին (այդ նույն օրը տեղի ունեցավ Տհուանֆիոկ  ) կամրջի բացման արարողությունը։

Ի տարբերություն ինժեներական մասի՝ նախագծի գեղարվեստական մասը հավանության չէր արժանացել։ Ամերիկյան կազմակերպությունների նախագծում վիշապը «արևմտյան» տեսք ուներ, ամբողջ տեսքը «վիթխարի էր և կոպիտ»։ Վիշապի նոր կերպար ստեղծելու համար հայտարարվեց մրցույթ, որում մասնակցություն ունեցավ վիետնամցի հայտնի քանդակագործ Ֆամ Վան Հանգը, ով բնիկ դանանգցի էր։ Ի սկզբանե Ֆամ Վան Հանգն առաջարկում էր վիշապին պատրաստել վեր խոյացող դիրքով, երկու գլխով, որոնցից մեկը կնայեր Դանանգ քաղաքի միջազգային օդանավակայանին, իսկ մյուսը՝ օվկիանոսին։ Սակայն, Դանանգի համայնքապետարանի քարտուղար Նգուեն Բա Թհանը մերժեց այդպիսի գաղափարը՝ այն անվանելով տարանջատման խորհրդանիշ։ Հանգին առաջարկվեց վերափոխել դիզայնը, ընդ որում՝ վիշապին «մաքուր վիետնամական» տարբերակով պատրաստելով։ Որպես հիմք՝ Հանգն ընտրեց Լի դինաստիայի խորհրդանիշ վիշապը։ Վերջնական տարբերակում վիշապն ունի մեկ գլուխ՝ սրտաձև աչքերով և լոտոսի ծաղիկներից պատրաստված պոչով։ Գլուխը 10 մ բարձրություն ունի, 15 մ երկարություն և կշռում է 40 տոննա. այն կրկնապատկվել է նախնական նախագծի համեմատ։ Քանդակագործը ստիպված է եղել հաշվի առնել կամրջի առկա կառուցվածքը, ինչը որոշակի սահմանափակումների է հանգեցրել։ Այսպիսով՝ նախագծային սահմանափակումների պատճառով գլուխը ստիպված են եղել համեմատաբար ցածր պատրաստել, ինչի հետևանքով կամուրջը քննադատության է ենթարկվել, սակայն, Հանգն ինքը գլխի այս դիրքը խնդիր չի համարում։

Բացի այդ, 2012 թվականի մարտի 15-ին Քաղաքաշինության խորհրդում վեճեր են ծագել վիշապի ուղղվածության վերաբերյալ։ Նգուեն Բա Թհանը պնդել է, որ վիշապը պետք է ուղղվի օվկիանոսից դեպի ափ՝ դեպի արևմուտք։ Սակայն, քանի որ արևմտյան հենարանը ցածր էր Չամ թանգարանի պատճառով, տպավորություն կստեղծվեր, թե վիշապը «վայրէջք է կատարում», ընտրվել է այն տարբերակը, որի դեպքում վիշապն ուղղված է դեպի արևելք՝ դեպի օվկիանոս։ Մեկ այլ վիճահարույց հարց էր կրակի ժայթքումը, որտեղ *«Louis Berger»* ընկերությունն առաջարկեց կրակը մոդելավորել լազերով, սակայն քաղաքի կուսակցության ղեկավարը պաշտպանեց իրական կրակի օգտագործումը։

2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կամրջի անվանումը հաստատվեց։ Գլխավոր հատվածի կառուցումն ավարտվեց 2012 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Կամուրջը երթևեկության համար բացվեց 2013 թվականի մարտի 29-ին՝ Դանանգի ազատագրման 38-ամյակին։ Բացման պահին կամուրջը Վիետնամի ամենաերկար կախովի կամուրջն էր։ Կառուցման ընդհանուր արժեքը կազմել է գրեթե 1.5 տրիլիոն դոնգ (72 միլիոն ԱՄՆ դոլար 2012 թվականին)։

## Կառուցվածք
Կամուրջը 666 մ երկարություն ունի և 37.5 մ լայնություն, նախատեսված է վեց երթևեկելի գծերով երթևեկության համար։ Երթևեկության հոսքի հակառակ ուղղությունների միջև կա 6 մետրանոց բաժանարար գոտի՝ երկու 2.5 մ լայնությամբ մայթերով։

Կամուրջն ունի մոտ 7 մետր նավարկության բացվածք և 200 մ մեծ սյունամեջ՝ երկու կողմնային բացվածքներով, որոնցից յուրաքանչյուրը 128 մ է։ «Վիշապի գլխի» բացվածքը 72 մետր է, իսկ «պոչի» բացվածքը՝ 64 մետր:

Հիմնական պարամետրեր՝

* Կամրջի ընդհանուր երկարությունը՝ 666.565 մ
* Գլխավոր բացվածքի երկարությունը՝ 200 մ
* Երկու կողմնային բացվածքները՝ 128 մ
* «Երկար պոչի» բացվածքը՝ 64.15 մ
* «Վիշապի գլխի» բացվածքը՝ 72 մ
* Կամրջի լայնությունը՝ 37.5 մ
* Ճանապարհի լայնությունը՝ 24.5 մ
* Երթևեկելի գոտիների քանակը՝ 6
* Հետիոտնային հատված՝ 5 մ
* Բաժանիչ գոտի՝ 6 մ
* Բացվածք՝ 7 մ

## Էֆեկտներ
մինի|left|«Վիշապ»-ի գիշերային լուսավորությունը
Գիշերը կամուրջը լուսավորվում է լուսադիոդային լուսավորության լամպերով։

2013 թվականի մարտից իր աշխատանքն սկսեց մի համակարգ, որը թույլ է տալիս վիշապի բերանից 8-10 մետր երկարությամբ բոցի շիթ արձակել՝ ձևավորելով 2-3 մետր տրամագծով կրակե լուսապսակ, որը այրման ժամանակ չի թողնում մուր կամ տաք յուղի կաթիլներ: Վերջին պահանջը բավարարվում է վառելիքը մատակարարող բարձր ճնշման շնորհիվ՝ 80-ից մինչև 120 կգ/սմ²: 2 րոպեի ընթացքում համակարգը կատարում է վառելիքի 3 անընդմեջ ներարկում։ 2013 թվականին այն առաջին փորձնական մեկնարկներից մեկի ընթացքում, որը առաջացրեց ավելի մեծ կրակի լուսապսակ, սպառվել է 54-ից 81 լիտր վառելիք և 2 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա.:

Կամուրջն ունի նաև ներկառուցված ջրի արտանետման համակարգ: Այն ներառում է 50 մ³ տարողությամբ բաք, որտեղ ճնշման տակ կենտրոնացված է 20 մ³ ջուր և 325 մ³ օդ: Ջուր ցողելու ծայրակալը, ինչպես բոցավառիչ համակարգի ելքը, գտնվում է վիշապի բերանում: Աշխատանքի մեկ վայրկյանում համակարգը արտանետում է 2 լիտրից պակաս ծավալով փոքր ջրի կաթիլների կախույթ, չնայած նրան, որ ձևավորում է տպավորիչ շատրվանային հոսք: Բաքի ամբողջ ծավալը ցողվում է 3 րոպեում, որի ընթացքում նաև սպառվում է 40 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամուրջներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կամուրջներ ըստ գետերի
Կատեգորիա:Կամուրջներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կամուրջներ ըստ նշանակության
Կատեգորիա:Պողպատե կամուրջներ
Կատեգորիա:2010-ականների ճարտարապետություն