Կովրայ (գյուղ, Զոլոտոնոշայի շրջան)

**Կովրայ** (), գյուղ Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։

Չճշտված տվյալներով Կովրայ գյուղում բնակվել է 851&nbsp;մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30606 կմ²։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Կավրայեց գետի վրա, շրջկենտրոնից՝ Զոլոտոնոշա  քաղաքից 19 կմ հյուսիս-արևմուտք և Գլադկովշչինա երկաթուղային կայարանից 22 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 18-րդ դարի առաջին քառորդում։ Այն հիմնադրել է Պերեյասլավի գնդապետ Ստեպան Տոմարան՝ հարյուրավոր հողեր գնելով Գելմյազևսկում։ Սկզբում Կովրայը փոքր է եղել։ 1731 թվականին Վասիլի Տոմարան այստեղ ունեցել է ընդամենը 35 տնտեսություն։

1754-1759 թվականներին Կովրայում ապրել է փիլիսոփա-մանկավարժ Գրիգորի Սավվիչ Սկովորոդան, ով եղել կալվածատեր Ստեփան Տոմարայի որդու՝ Վասիլի Տոմարայի ուսուցիչը։ Այստեղ նա գրել է մի շարք բանաստեղծություններ իր հայտնի «Աստվածային երգերի այգին» ժողովածուում, դրել իր փիլիսոփայական ու մանկավարժական համակարգերի հիմքերը։ Գյուղում տեղադրվել է մտածողի կիսանդրին, դպրոցի շենքի պատին բացվել է հուշատախտակ, 1972 թվականին բնապատմական համալիրի «Լանդշաֆտային արվեստի հուշարձան Ա. Գ. Սկովորոդա՝ 14,3 հա մակերեսով»։ Տոմարա նախկին կալվածքի տարածքում պահպանվել է Սկովորոդայի ժամանակաշրջանի մառան։

1779 թվականից գյուղում գործում է Նիկոլայ եկեղեցին :

Կովրայը քարտեզի վրա նշված է 1800 թվականին։

1874 թվականին բացվել է Զեմստվոյի տարրական դպրոցը։ 1923 թվականին քառամյա զեմստվոյի և եռամյա ծխական դպրոցների հիման վրա ստեղծվել է յոթամյա դպրոց։

1922 թվականին գյուղն ունեցել է 520 տնտեսություն՝ 2484 բնակիչ։

1928 թվականին ստեղծվել է ՏՍՕՍ-ը, որի կազմակերպիչներն ու ղեկավարներն են եղել Մ. Յու. Մոսկալենկոն և Ի. Պ. Ռեզնիկը։

1932-1933 թվականների սովի ժամանակ գյուղում զոհվել է մոտ 300 մարդ։

Հայրենական մեծ պատերազմի՝ օկուպացիայի ժամանակ, գեստապոյի կողմից գնդակահարվել են 26 ակտիվիստներ, բազմաթիվ երեխաներ տարվել են ծանր աշխատանքի Գերմանիա։ Պատերազմին մասնակցել է 532 համագյուղացի, 160-ը պարգևատրվել է մարտական շքանշաններով և մեդալներով, 275-ը զոհվել է։ Նրանց անունները փորագրված են 1960 թվականին գյուղի կենտրոնում տեղադրված Փառքի օբելիսկի վրա։

Ամենայն հավանականությամբ, Կովրայ II-ը առանձնացել է Կովրայից 1992 թվականին, 1992 թվականի սկզբի և ավելի վաղ քարտեզների վրա այն, նշված չէ, մինչև 1945 թվականը չի եղել Կովրայ-Լևադա, որը համընկնում է կոորդինատներով, որին միևնույն ժամանակ միացված է եղել Դուբինը, որը նույնպես հետագայում մտել է Կովրայ II-ի կազմի մեջ։

Կովրայ գյուղի վերագրավված գյուղում վերածնվել են «Դրուժբա» կոլտնտեսությունը, և Շևչենկոն Լեոնիվշչինա ֆերմայում, որը 1965 թվականին միավորվեց մեկ կոլտնտեսության «Սլավա»-ի մեջ։ Կոլտնտեսությունը հատկացրել է 4500 հա գյուղատնտեսական նշանակության հողեր, այդ թվում՝ 4300 հա վարելահող։ Աճեցրել են հացահատիկային կուլտուրաներ, զարգացած է եղել անասնապահությունը։

1958 թվականից գյուղում գործել է ութամյա դպրոց, 1990 թվականից՝ միջնակարգ։ 2003 թվականի հունվարից միջնակարգ դպրոցը վերակազմավորվել է «Կովրայսկայա ՕՇ I-III մակարդակների՝ նախադպրոցական հաստատություն» կրթահամալիրի։

1972 թվականին գյուղում ապրել է 2076 մարդ, գործել է 150 հոգանոց ակումբ, գրադարան՝ 19500 գրքի ֆոնդով, ծննդատուն, բուժկետ-մանկաբարձական կայան, մսուր։

## Հայտնի մարդիկ
* Վասիլի Պեդկո - Խորհրդային Միության հերոս։
* Լիսովոյ Միխայիլ Պավլովիչ - Ուկրաինայի Ագրարային գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ուկրաինայի պետական մրցանակի դափնեկիր (1992):

## Գրականություն
*История городов и сел Украинской ССР. Главная редакция Украинской Советской энциклопедии. Киев.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua 
* 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua 
* Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net 

Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր