Մերի Ջեքսոն

**Մերի Ուինսթոն Ջեքսոն** (), աֆրոամերիկացի մաթեմատիկոս և ավիացիոն ճարտարագետ, ով 1958 թվականին աշխատել է Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալությունում (ՆԱՍԱ)։ Նա աշխատել է Վիրջինիա նահանգի Հեմփթոնի Լանգլի հետազոտական կենտրոնում`իր կարիերայի մեծ մասի ընթացքում։ 1958 թվականին նա դարձել է ՆԱՍԱ-ի առաջին սևամորթ կին ճարտարագետ։

34 տարի անց Ջեքսոնը ՆԱՍԱ- ում վաստակել է առավելագույն ճարտարագիտական կոչումը։ Ջեքսոնը հասկացավ, որ ինքը չի կարող վաստակել ավելին, առանց ղեկավար դառնալու։ Շուտով Ջեքսոնը դարձավ դաշնային կանանց ծրագրի կառավարիչ։ Ջեքսոնը իր գործունեության շնորհիվ  հսկայական ներդրում է ունեցել ինչպես ՆԱՍԱ-ի գիտության, ճարտարագիտության ոլորտում, այնպես էլ կին մաթեմատիկոսների աշխատանքի ընդունման և առաջխաղացման հարցում։

Ջեքսոնի գեղարվեստական կերպարն ամփոփված է «Թաքնված թվեր» գրքի և համանում ֆիլմի մեջ։

## Անձնական կյանք
Մերի Ուինսթոնը ծնվել է 1921 թվականի ապրիլի 9-ին։ Նրա ծնողներն էին Էլլա և Ֆրանկ Ուինսթոնները։ Նա մեծացել է Հեմփթոնում՝ Վիրջինիա նահանգում, որտեղ ավարտել է Ջորջ Փ. Փենիքսի վարժարանը բարձրագույն կոչումով։

Մերի Ջեքսոնը 1942 թվականին Հեմփթոն ինստիտուտի մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի գիտությունների գծով բակալավրի աստիճան է ստացել։ Նա հանդիսացել է Ալֆա Կապպա Ալֆայի անդամ, որն աֆրոամերիկացի կանանց առաջին աշխատանքային միավորումն էր։

Ջեքսոնն ավելի քան երեսուն տարի ծառայել է որպես «Girl Scout»-ի առաջնորդ։

Ջեքսոնն ամուսնացած էր և ուներ երկու երեխա She died on February 11, 2005, at age 83.: Նա մահացել է 2005 թվականի փետրվարի 11-ին՝ 83 տարեկան հասակում։

## Կարիերա
Ավարտելուց հետո Ջեքսոնը մեկ տարի ուսանել է մաթեմատիկա Մերիլենդի Քոլվինգի շրջանի դպրոցում։ Այդ ժամանակաշրջանում հանրակրթական դպրոցները դեռևս տարածված էին հարավում։ Նա սկսեց դասավանդել ավագ դպրոցի և քոլեջի աշակերտներին՝ ովքեր մաթեմատիկայով շարունակեցին զբաղվել իրենց ողջ կյանքի ընթացքում։

1943 թվականին Ջեքսոնը վերադարձավ Հեմփթոն, որտեղ սկսեց աշխատել, որպես հաշվապահ՝ Ազգային կաթոլիկ համայնքի կենտրոնում։ Նա Հեմփթոնի ինստիտուտի առողջապահական բաժնում աշխատել է որպես բաժնի վարիչ և քարտուղար։ Ջեքսոնը ստիպված է լինում թողնել իր աշխատանքը մի որոշ ժամանակ իր որդու ծննդյան պատճառով։ 1951 թվականին նա դարձավ Ֆլորիդ Մոնրոյի Բանակի դաշնային զորքերի գլխավոր վարչությունում որպես քարտուղար։

1951 թվականին Ջեքսոնը գրել է ավիացիոն ծրագիր, որը 1958 թվականին հաջողվել է իրականացնել և հաստատվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից։ Նա աշխատել է Դորոթի Վոնի կողմի հետ։

1953 թվականին Ջեքսոնը ընդունում է ճարտարագետ Կազիմերզ Ցզարնեսկիի առաջարկությունը, ըստ որի նա պետք է աշխատեր գերձայնային ճնշման թունելում։ Թունելը, որը՝ 4 4 ոտնաչափ (1.2 1.2 մ) էր և 60.000 ձիաուժ (45.000 կՎտ), օգտագործվում էր, որպես  ուսումնասիրության մոդել։ Ցզարնեսկին խրախուսելով Ջեքսոնի կատարած աշխատանքը նրան առաջարկում է անցնել վերապատրաստման, որպեսզի նա կարողանար առաջադրվել, որպես ծրագրի ճարտարագետ։ Ջեքսոնը վերադառնում է Հեմփթոն քաղաք, որպեսզի մասնակցի վերապատրաստման դասերին։ Դասընթացներն ավարտելուց հետո սկսում է զբաղվել ավիացիոն ճարտարագիտությամբ և 1958 թվականին և Ջեքսոնը պաշտոնապես դառնում է ՆԱՍԱ- ի առաջին սևամորթ կին ճարտարագետը։ Նա վերլուծել է քամու թունելի և ամերիկյան ինքնաթիռների թռիչքի փորձերը, տեսական աերոդինամիկայի բաժնում։ Նրա նպատակն էր հասկանալ օդի հոսքը, այդ թվում Միացյալ Նահանգների ինքնաթիռները բարելավելը։

Ջեքսոնը աշխատել է որպես ՆԱՍԱ- ի մի քանի ստորաբաժանումների ճարտարագետ։ Նա ի վերջո հեղինակեց կամ համահեղինակեց 12 տեխնիկական փաստաթղթեր ՆԱՍԱ-ի համար։ Ջեքսոնն աշխատել է օգնել կանանց և այլ փոքրամասնություններին՝ առաջ քաշել իրենց կարիերան, այդ թվում ` խորհուրդ տալով, թե ինչպես պետք է նրանք սովորեն։

34 ՆԱՍԱ-ում աշխատելուց հետո Ջեքսոնը ձեռք է բերել ճարտարագիտական ստորաբաժանումում ամենաբարձր կոչումը։ Նա որոշել է նվազեցնել այն, որպեսզի հավասար հնարավորությունների մասնագետի դաշտում կառավարիչ լինի։ ՆԱՍԱ-ի կենտրոնակայանում վերապատրաստվելուց հետո նա վերադառնում է Լանգլի։ Ջեքսոնը շարունակել է աշխատել ՆԱՍԱ-ում մինչև 1985 թվականը։

## Ժառանգություն
2016 թվականին նկարահանված «Թաքնված թվեր» ֆիլմը պատմում է ՆԱՍԱ-ում աշխատող երեք աֆրոամերիկացի կանաց կարիերայի մասին, որոնց թվում էր նաև Մերի Ջեքսոնը։ Ֆիլմը հիմնված է համանուն գրքի բովանդակության վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աերոտիեզերական ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ճարտարագետներ