Պելպլինի թեմական թանգարան

**Պելպլինի թեմական թանգարան** (), միջնադարյան արվեստի լավագույն հավաքածուները ներառող թանգարան Լեհաստանում։ Գտնվում է Տչևի վարչական շրջանի (Պոմերանյան վոեվոդություն) Պելպլին քաղաքում և կառավարվում է Պելպլինի հռոմեական կաթոլիկ թեմի եպիսկոպոսության կողմից։ Թանգարանը կրում է իր հիմնադրի՝ եպիսկոպոս Ստանիսլավ Վոյցեխ Օկոնևսկու (1870-1944) անունը, ով մահացել է Լիսաբոնում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Թանգարանը հիմնադրվել է Լեհաստանի երկրորդ Հանրապետության օրոք՝ 1928 թվականին։ 1988 թվականից թանգարանի հավաքածուները տեղավորված են ժամանակակից ոճով կառուցված համալիրում։

## Հավաքածու
Հավաքածուի զգալի մասը գոթիկայի ոճի քանդակներ են Կուլմի նախկին թեմական եկեղեցուց, որը 1925 թվականին անվանափոխվել է Պելպլինի եպիսկոպոսության և Տորունի հռոմեական կաթոլիկ թեմից։ «Խաչելության» թեմատիկայով գոթիկա նկարներից են (ոսկեզօծված տերևներով) «Խարազանում» (1380), «Խաչից իջեցում» (1495) Տորունի Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի և Հովհաննես Ավետարանչի մայր տաճարից, հավաքածուն համալրվել է նաև Հերման Հանի (1570-1628) և Անդրեաս Ստեխի (1635–1697) աշխատանքներով։ 1420-1695 թվականների կտավների կանխարգելիչ կոնսերվացման համար թանգարանը ֆինանսական աջակցություն է ստացել Լեհաստանի մշակույթի և ազգային արժեքների պահպանման նախարարությունից։

Թանգարանում գտնվող Գուտենբերգի Աստվածաշունչը, որն ի սկզբանե գտնվել է Լյուբավա քաղաքի Ֆրանցիսկյան միաբանության վանքում, 48 օրինակներից մեկն է, որ պահպանվել է մինչև մեր օրեր։ Դրանցից միայն 20-ն են ամբողջական և յուրաքանչյուրի արժեքը կազմում է մինչև 100 միլիոն դոլար։ Սա այն 9 նմուշներից մեկն է, որը պահպանվել է 15-րդ դարի իր բնօրինակ կազմի մեջ[p.&nbsp;157]։ Տպված է երկկողմանի, ունի 641 էջ (folios), երկու սյունակներով՝ յուրաքանչյուրը 285 մմ × 85 մմ, 40-42 հատվածներ, ընդհանուր՝ տեքստային 1282 էջեր։ Գրքի կազմը կաղնի փայտից է և կարմիր այծի կաշվից։

Լեհական կառավարությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կարողացել է փրկել Պելպլինի աստվածաշունչը, և այն, Փարիզով ու Լոնդոնով անցնելով, հասել է Կանադա։ Պահվել է Օտտավայի Մոնրեալ բանկում և Լեհաստանին չի վերադարձվել մինչև 1959 թվականը։

Թանգարանի վաղ տպագրական հավաքածուն ներառում է Ավրելիոս Օգոստինիոսի անգին ձեռագիրը, որը 1425 թվականից կոչվում է «Աստծո քաղաքը» (De civitate Dei)։ Հավաքածուի արժեքավոր բարեպաշտական նմուշներից են մասունքներ, ճաճանչախաչեր, նվիրական հուշաիրեր Գդանսկից, Տորունից, Նյուրնբերգից։ Հավաքածուում ներառված են նաև ծիսական հանդերձներ։

## Պատկերասրահ

File:Kopia Pelplin Muzeum Diecezjalne 088.jpg
File:Kopia Pelplin Muzeum Diecezjalne 069.jpg
File:Pelplin Muzeum Diecezjalne 026.jpg
File:Pelplin Muzeum Diecezjalne 003.jpg
Kopia Pelplin Muzeum Diecezjalne 064.jpg
File:Muzeum Pelplin 1.jpg
File:Pelplin Muzeum Diecezjalne 039.jpg
File:20100701 Pelpin, muzeum, altair.jpg
File:20100701 Pelpin, muzeum, painting, 2.jpg
File:20100701 Pelpin, muzeum, sculpture, 2.jpg


## Գրականություն
* Roman Ciecholewski։ Skarby Pelplina, Wydaw. Diecezjalne, Pelplin 1997, ISBN 8385087524.
* Roman Ciecholewski։ Quis ut Deus. Treasures from the Diocesan Museum Pelplin. Art at the time of the Teutonic Order։ Nordostdeutsches Kulturwerk, Lüneburg, 2000; ISBN 3932267273.
* Bogna Derkowska-Kostkowska, Szczepan Warmijak։ Gotycka rzeźba pomorska i starodruki z XV wieku ze zbiorów Muzeum Diecezjalnego i Biblioteki Diecezjalnej w Pelplinie (Gothic Pomeranian Sculpture and Early Prints), Muzeum Okręgowe in the. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz, MO, 1992.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Muzeum Diecezjalne, Historia. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Sztuka Średniowiecza. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Sztuka Nowożytna. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Tkaniny. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Skarbiec. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Biblia Gutenberga. Pelplin.
* Muzeum Diecezjalne, Pracownia Konserwatorska. Pelplin.
* Culture.pl, Muzeum Diecezjalne w Pelplinie.
* 

Կատեգորիա:1928 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:1928 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ