Banco Santander S.A.

**Banco Santander S.A.**, ֆինանսական ծառայություններ մատուցող իսպանական բազմազգ ընկերություն, որը հիմնված է Մադրիդում և Սանտադերում՝ Իսպանիայում։ Բացի այդ, Santander-ը պահպանում է իր ներկայությունը համաշխարհային ֆինանսական կենտրոնների մեծ մասում՝ որպես աշխարհի 19-րդ խոշորագույն բանկային հաստատություն: Թեև հայտնի է իր եվրոպական բանկային գործառնություններով, այն ընդլայնել է գործառնությունները Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում, իսկ վերջերս նաև մայրցամաքային Ասիայում: Ֆինանսական կայունության խորհրդի կողմից համարվում է համակարգային կարևոր բանկ:

Շատ դուստր ձեռնարկություններ, ինչպիսիք են Abbey National-ը, վերաբրենդավորվել են Santander անունով: Ընկերությունը Euro Stoxx 50 ֆոնդային շուկայի ինդեքսի բաղադրիչն է։ 2023 թվականի հունիսին Santander-ը զբաղեցրել է 49-րդ տեղը աշխարհի խոշորագույն հանրային ընկերությունների Forbes Global 2000 ցուցակում: Santander-ը Իսպանիայի ամենամեծ բանկն է։

Banco Santander-ը նախագահում է Անա Պատրիսիա Բոտին-Սանս դե Սաուտուոլա Օ'Շին՝ համապատասխանաբար նախկին նախագահներ Էմիլիո Բոտին-Սանս դե Սաուտուոլա ի Գարսիա դե Լոս Ռիոսի և Էմիլիո Բոտին-Սանս դե Սաուտուոլա Լոպեսի դուստրն ու թոռնուհին:

Santander-ը նշանակվել է որպես նշանակալից հաստատություն 2014 թվականի վերջին Եվրոպական բանկային վերահսկողության ուժի մեջ մտնելուց ի վեր և, հետևաբար, անմիջականորեն վերահսկվում է Եվրոպական կենտրոնական բանկի կողմից։

## Պատմություն
Banco Santander-ը հիմնադրվել է 1857 թվականին Banco de Santander անունով։ 1999 թվականին այն միավորվեց Banco Central Hispano-ի կամ BCH-ի հետ, որն իր հերթին ձևավորվել էր 1991 թվականին Banco Central-ի և Banco Hispanoamericano-ի միաձուլման արդյունքում: Միավորված բանկը, որը հայտնի էր որպես Banco Santander Central Hispano կամ BSCH, նախագծվել էր որպես «հավասարների միաձուլում», որտեղ երկու նախկին ընկերությունների բարձրագույն ղեկավարները պետք է կիսեին միացյալ կազմակերպության վերահսկողությունը: Միաձուլումից կարճ ժամանակ անց լարվածություն առաջացավ նոր ղեկավարության և BCH-ի նախկին ղեկավարների միջև: Banco Santander-ի նախագահ Էմիլիո Բոտին Սանս դե Սաուտուոլա և Գարսիա դե լոս Ռիոսին մեղադրանքներ են առաջադրվել BCH-ի նախկին ղեկավարների կողմից, ովքեր կարծում էին, որ նա առաջ է քաշում իր օրակարգը: Վեճը լուծելու համար BCH-ի նախկին ղեկավարներ Խոսե Ամուսատեգին և Անխել Կորկոստեգին ընդունեցին արձակման վճարները և թոշակի անցան՝ թույլ տալով Բոտինին համախմբել բանկի վերահսկողությունը: Արձակման փաթեթները բանկին արժեցան 183 միլիոն եվրո, ինչը առաջացրեց մամուլի և բաժնետերերի բացասական արձագանքին։ Բոտինին քրեական մեղադրանք է առաջադրվել «միջոցների յուրացման» և «անպատասխանատու կառավարման» համար՝ դադարեցման մեծ վճարումների պատճառով: 2005 թվականի ապրիլին դատարանը Բոտինին ազատեց բոլոր մեղադրանքներից՝ որոշելով, որ 164 միլիոն եվրո կենսաթոշակային վճարումները օրինական են և փոխհատուցում են մատուցված ծառայությունների համար: Նույն թվականին իսպանական հակակոռուպցիոն ստորաբաժանումը նաև մաքրեց Բոտինին ինսայդերական առևտրի մեղադրանքներից։ 2007 թվականին բանկը պաշտոնապես վերադարձավ իր սկզբնական անվանը՝ Banco Santander S.A.:

1996 թվականին Banco Santander-ը ձեռք բերեց Grupo Financiero InverMexico-ն։ 2000 թվականին Banco Santander Central Hispano-ն ձեռք բերեց Մեքսիկայի Grupo Financiero Serfin-ը։ 2004 թվականի հուլիսի 26-ին Banco Santander Central Hispano-ն հայտարարեց Abbey National plc-ի ձեռքբերման մասին: Abbey-ի բաժնետերերի արտահերթ ժողովում հավանության արժանանալուց հետո (95 տոկոսը քվեարկեց կողմ, չնայած ներկաների մեծամասնության բարձրաձայն ընդդիմությանը) և Santander-ի հաստատմամբ, ձեռքբերումը պաշտոնապես հաստատվեց դատարանների կողմից, և Abbey-ն դարձավ Santander Group-ի մաս 2004 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ 2006 թվականի հունիսին Banco Santander Central Hispano-ն գնեց Sovereign Bank-ի գրեթե 20%-ը և ձեռք բերեց բանկը գնելու տարբերակը (այդ ժամանակ շուկայական արժեքը կազմում էր մոտավորապես 40 ԱՄՆ դոլար մեկ բաժնետոմսի դիմաց) մեկ տարով՝ սկսած 2008 թվականի կեսերից։

2007 թվականի մայիսին Banco Santander Central Hispano-ն հայտարարեց, որ The Royal Bank of Scotland-ի և Fortis-ի հետ համատեղ առաջարկ կներկայացնի ABN AMRO-ի համար: BSCH-ի բաժինը առաջարկի մեջ կազմում էր 28%, և առաջարկը պետք է կազմվեր կապիտալի ավելացմամբ՝ նոր բաժնետոմսերի թողարկման միջոցով: Այնուհետև 2007 թվականի հոկտեմբերին կոնսորցիումը գերազանցեց Barclays-ին և ձեռք բերեց ABN AMRO-ն: Գործարքի շրջանակներում Grupo Santander-ը ձեռք բերեց ABN AMRO-ի դուստր ձեռնարկությունը Բրազիլիայում՝ Banco Real-ը, և նրա դուստր ձեռնարկությունը Իտալիայում՝ Banca Antonveneta-ն։ 2007 թվականի օգոստոսի 13-ին Banco Santander Central Hispano-ն փոխեց իր իրավական անվանումը՝ դառնալով Banco Santander: Նույն թվականի նոյեմբերին այն վաճառեց Banca Antonveneta-ն Banca Monte dei Paschi di Siena-ին՝ բացառությամբ դուստր ձեռնարկություն Interbanca-ի: 2008 թվականի մարտին Banco Santander-ը վաճառեց Interbanca-ն GE Commercial Finance-ին՝ փոխարենը ստանալով GE Money-ի բիզնեսները Գերմանիայում, Ֆինլանդիայում և Ավստրիայում, և GE-ի քարտային ու ավտոմեքենաների ֆինանսավորման բիզնեսները Միացյալ Թագավորությունում, որոնք ինտեգրեց Santander Consumer Finance-ի հետ։

2008 թվականի հուլիսին խումբը հայտարարեց, որ մտադիր է գնել բրիտանական Alliance & Leicester բանկը, որն ուներ 24 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ ավանդներ և ուներ 254 մասնաճյուղ։  Santander-ը նաև գնեց Bradford & Bingley-ի խնայողությունների բիզնեսը 2008 թվականի սեպտեմբերին, որն ուներ 22 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ ավանդներ, 2.6 միլիոն հաճախորդ, 197 մասնաճյուղ և 140 գործակալություն։ Alliance & Leicester-ի ձեռքբերումն ավարտվեց 2008 թվականի հոկտեմբերին, երբ B&B-ի բաժնետոմսերը հանվեցին Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի ցուցակից: Մինչև 2010 թվականի վերջը երկու բանկերը միաձուլվեցին Abbey National-ի հետ Santander UK բրենդի ներքո։ 2008 թվականի հոկտեմբերին խումբը հայտարարեց, որ ձեռք կբերի Sovereign Bancorp-ի 75.65%-ը, որը չէր պատկանում իրեն, մոտավորապես 1.9 միլիարդ ԱՄՆ դոլարով (1.4 միլիարդ եվրո): 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով Sovereign-ի բաժնետոմսերի գինը մեծապես ընկել էր. 2006 թվականին մեկ բաժնետոմսի համար 40 դոլար վճարելու փոխարեն, Banco Santander-ը վերջում վճարեց 3 դոլարից պակաս: Sovereign-ի ձեռքբերումը Santander-ին տվեց իր առաջին մանրածախ բանկը ԱՄՆ-ում։ Santander-ը վերանվանեց բանկը՝ իր գլոբալ բրենդի ճանաչումը բարձրացնելու նպատակով 2013 թվականի հոկտեմբերին։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 14-ին պարզ դարձավ, որ Բեռնարդ Մեդոֆի պիրամիդային սխեմայի փլուզումը կարող է նշանակել 2.33 միլիարդ եվրոյի կորուստ Banco Santander-ի համար։

2009 թվականի նոյեմբերի 10-ին HSBC Finance Corporation-ը հայտարարեց, որ իր ավտոֆինանսավորման կազմակերպությունները համաձայնության են եկել Santander Consumer USA Inc.-ի (SC USA) հետ՝ վաճառելու HSBC-ի ԱՄՆ ավտովարկերի սպասարկման գործառնությունները, 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի ավտովարկային դեբիտորական պարտքերը 904 միլիոն ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումարով, և կնքելու վարկերի սպասարկման պայմանագիր իր լուծարված ԱՄՆ ավտովարկային պորտֆելի մնացորդի համար: Գործարքն ավարտվեց 2010 թվականի առաջին եռամսյակում։

2010 թվականի սեպտեմբերին Santander-ը գնել է Bank Zachodni WBK-ն Allied Irish Banks-ից: 2012 թվականի փետրվարի 28-ին Santander-ը հայտարարեց, որ համաձայնության է եկել KBC բանկի հետ՝ գնելու KBC-ի դուստր ձեռնարկությունը Լեհաստանում Kredyt Bank-ը: Santander-ը միավորեց Bank Zachodni WBK-ն և Kredyt-ը՝ ստեղծելով Լեհաստանի երրորդ ամենամեծ բանկը, որի արժեքը կազմում է մոտ 5 մլրդ եվրո (6,7 մլրդ ԱՄՆ դոլար), ունենալով շուկայական մասնաբաժին 9,6% ավանդներում, 8,0% վարկերի, 12,9% մասնաճյուղերում (899), և ավելի քան 3,5 միլիոն մանրածախ հաճախորդներ: Միաձուլման արդյունքում Santander-ը տնօրինեց միավորված բանկի 76,5%-ը, իսկ KBC-ն՝ մոտ 16,4%-ը; Միավորված բանկի բաժնետոմսերի մոտ 7,1%-ը պատկանում էր մյուս բաժնետերերին: Santander-ն ասաց, որ մտադիր է գնել KBC-ի ավելի շատ բաժնետոմսեր միավորված բանկում՝ KBC-ի մասնաբաժինը 10%-ից ցածր նվազեցնելու համար, KBC-ն հաստատել է, որ մտադիր է վաճառել իր մնացած մասնաբաժինը։ KBC-ն վաճառել է իր մասնաբաժինը, իսկ Santander-ին է պատկանում բանկի 75%-ը, իսկ մնացածը ազատ շրջանառության մեջ է: 2012 թվականի դեկտեմբերին Banco Santander-ը հայտարարեց, որ կստանձնի Banesto-ն և Banco BANIF-ը՝ գնելով Banesto-ի մնացած 10%-ը։
2013 թվականի հոկտեմբերին Santander-ը մոտ 140 միլիոն եվրոյով ձեռք բերեց Իսպանիայի սպառողական ֆինանսական ոլորտի խոշորագույն բիզնեսի՝ Financiera El Corte Inglés-ի 51%-ը։ Santander-ը 2013 թվականին ձեռք է բերել HSBC-ի Շանհայի բանկի 470 միլիոն եվրո բաժնետոմս՝ իր բիզնեսը ասիական շուկայի հետ հավասարակշռելու նպատակով։ 2014 թվականի հունիսին Santander-ը 700 միլիոն եվրոյով (950 միլիոն ԱՄՆ դոլար) գնեց GE Money Bank-ը՝ GE Capital-ի սպառողական ֆինանսական բիզնեսը Շվեդիայում, Նորվեգիայում և Դանիայում։ 2014 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվեց, որ Santander-ը բանակցություններ է վարում իր ակտիվների կառավարման ստորաբաժանումը Unicredit-ի հետ միավորելու համար՝ 350 միլիարդ եվրո արժողությամբ եվրոպական ընկերություն ստեղծելու համար։ 2014 թվականի նոյեմբերին Banco Santander-ը 33 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով ձեռք բերեց Monitise plc-ի 5,1 տոկոս բաժնեմասը: 2017 թվականի հունիսի 7-ին Banco Santander-ը գնել է Banco Popular Español-ը 1 եվրո խորհրդանշական գնով։

2018-ին բանկը հայտարարեց Լատինական Ամերիկայի եռամյա առաջխաղացման մասին՝ մեծացնելու իր ներկայությունը շուկայում, մասնավորապես՝ Բրազիլիայում և Մեքսիկայում՝ ուղղված այս երկրների գերհարուստներին։

2019 թվականի հուլիսի 13-ին և 14-ին ավարտվեց Banco Popular ցանցի ամբողջ ինտեգրումը։ Սա նշանակում էր Հանրաճանաչ ապրանքանիշի վերջնական ավարտը կոմերցիոն տեսանկյունից։

2021 թվականին բանկը նշվել է որպես Եվրոպայի խոշորագույն բանկերից մեկը։

Dodge & Cox-ը դարձավ Santander-ի երկրորդ բաժնետերը 2022 թվականի հունիսի 13-ին իրականացված գործողության արդյունքում: ԱՄՆ հիմնադրամն ունի 3038% բաժնետոմս բանկում: Գնման պահին, հաշվի առնելով մեկ բաժնետոմսի 2,64 եվրո արժեքը, այս մասնաբաժինը գնահատվում էր 1,364 միլիոն եվրո։

2024 թվականի փետրվարին Banco Santander-ը սկսեց բաժնետոմսերի հետգնում մոտ 1,5 միլիարդ եվրոյի (1,6 միլիարդ դոլար) չափով և բարձրացրեց իր վճարումների հարաբերակցությունը մինչև 50%։

## Ֆինանսական տվյալներ

## Գործողություններ

Santander Group-ը գործում է Եվրոպայում, Հարավային Ամերիկայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Ասիայում, մասամբ իր ձեռքբերումների շնորհիվ: 2013 թվականի դրությամբ այն ուներ ավելի քան 186,000 աշխատակից, 14,392 մասնաճյուղ, 3,26 միլիոն բաժնետեր և 102 միլիոն հաճախորդ: Մանրածախ բանկային գործունեությունը, որը Santander-ի գործունեության հիմնական կողմն է, առաջացնում է խմբի շահույթի 74%-ը։ 2023 թվականին եկամտով առաջատար շուկաներն են՝ Բրազիլիան (21,6%), Իսպանիան (17,4%), ԱՄՆ (12,3%), Մեծ Բրիտանիան (11,2%), Մեքսիկան (10,2%), Լեհաստանը (6,3%), Չիլին (3,9%) և Պորտուգալիան (3,6%)։

2010 թվականի հունիսի 10-ին Grupo Santander-ը հայտարարեց, որ մոտավորապես 270 միլիոն ԱՄՆ դոլար (200 միլիոն եվրո) կներդնի Բրազիլիայի Կամպինաս քաղաքում տեխնոլոგիական կենտրոնի ստեղծման համար, որը կզբաղվի հետազոտություններով և տվյալների մշակմամբ, ինչպես նաև տվյալների կենտրոնի ստեղծմամբ, որը կաջակցի Հյուսիսային Ամերիկայի, Կենտրոնական Ամերիկայի և Հարավային Ամերիկայի գործառնություններին: Նոր կենտրոնը պետք է հիմնվեր Կամպինասի «Բարձր տեխնոլոգիաների կլաստերի զարգացման ընկերության» տարածքում՝ 1 միլիոն քառակուսի մետր մակերեսով: Շինարարությունը սկսվեց 2011 թվականի հունվարին, և լիարժեք գործունեությունը նախատեսվում էր 2013 թվականին՝ առաջարկելով ավելի քան 8,000 ուղղակի և անուղղակի աշխատատեղ։

2013 թվականին գլոբալ աճի կապիտալի ֆիրմա General Atlantic-ը, Warburg Pincus LLC-ի հետ միասին, ձեռք բերեց Santander Asset Management-ի 50% բաժնեմասը։

2010 թվականին Banco Santander-ը ընդլայնվեց դեպի Չինաստան՝ կենտրոնանալով առևտրի ֆինանսավորման ծառայությունների վրա և ստեղծելով համատեղ ձեռնարկություն China Construction Bank-ի հետ։ Համատեղ ձեռնարկությունը հիմնվեց 2011 թվականին՝ 3.5 միլիարդ յուան (530 միլիոն ԱՄՆ դոլար) սկզբնական կապիտալով։

### Եվրոպա

*Ավստրիա
** Santander Consumer Bank GmbH
*Բելգիա
** Santander Consumer Finance Benelux B.V.
*Դանիա
** Santander Consumer Bank AS
*Ֆինլանդիա
** Santander Consumer Finance Oy
*Ֆրանսիա
** Banco Santander, S.A. – Ներկայացուցչություն Փարիզում
*Գերմանիա
** Santander Consumer Bank AG
** Santander Bank (Zweigniederlassung der Santander Consumer Bank AG)
** Santander Consumer Debit GmbH
** Santander Consumer Leasing GmbH
*Իտալիա
** Santander Consumer Bank S.p.A.
** Santander Private Banking
*Լյուքսեմբուրգ
** Banco Santander Totta
*Նիդերլանդներ
** Santander Consumer Finance Benelux B.V.
*Նորվեգիա
** Santander Consumer Bank AS
*Լեհաստան
** Santander Bank Polska
** Santander Consumer Bank S.A.
*Պորտուգալիա
** Banco Santander Totta
** Banco Popular Portugal
** Banco Santander Consumer Portugal, SA
** WiZink Portugal
** Hispamer
*Իսպանիա
** Banco Santander
** Banco Popular Español
** Banco Pastor
** Santander Consumer Finance
** Openbank
*Շվեդիա
** Santander Consumer Bank AS
*Շվեյցարիա
** Santander Private Banking
*Մեծ Բրիտանիա
** Santander UK
** Cahoot
** Cater Allen
**Santander International
*** Isle of Man branch
*** Jersey branch
** Santander Consumer (UK) plc
** Santander Totta

### Ամերիկաներ

*Արգենտինա
**Banco Santander Río
*Բրազիլիա
** Banco Santander Brasil
*Կնադա
** Santander Consumer - նախկին CARFINCO - Հիմնված է Էդմոնտոնում, Ալբերտա, Կանադա
*Չիլի
** Banco Santander-Chile
** Banco Santander Banefe
*Կելումբիա
** Banco Santander de Negocios Colombia S.A.
*Մեքսիկա
** Santander México
*Պերու
** Banco Santander Perú S.A.
*Միացյալ Նահանգներ
** Banco Santander Puerto Rico 
** Santander Private Banking
** Santander Bank
** Santander Consumer USA
** Santander Global Banking & Markets
** Santander Overseas Bank 
** RoadLoans
** HelpingLoans
** Banco Popular Español (Miami Dade)
*Ուրուգվայ
** Banco Santander Uruguay

### Ասիա և Ավստրալիա

*Չինաստան
** Banco Santander, S.A. – Շանհայի մասնաճյուղ
** Banco Santander, S.A. – Պեկինի մասնաճյուղ
*Հենկոնգ
** Banco Santander, S.A. – Հոնկոնգի մասնաճյուղ
*Սինգապուր
** Banco Santander, S.A. – Սինգապուրի մասնաճյուղ

### Աֆրիկա
* Attijariwafa Bank (4.55% share)

## Հովանավորություններ

Santander-ը և Լա Լիգան տիտղոսային հովանավորչական պայմանագիր են կնքել 2016-17 մրցաշրջանից՝ ձևավորելով իսպանական ֆուտբոլի լիգան, որը հայտնի է որպես La Liga Santander։ Santander հովանավորել է ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգան երկու տարի՝ 2018-19 մրցաշրջանից մինչև 2020-21։ Այս հովանավորությունն օգնեց Սանտանդերին տեսանելիություն ձեռք բերել եվրոպական ֆուտբոլային ասպարեզում:

Santander-ը նաև հովանավորում է հարավամերիկյան գլխավոր ակումբային առաջնությունը Copa Libertadores-ը 2008 թվականից հարավամերիկյան շուկաների համար։

Ֆորմուլա 1-ում 2007-ից 2017 թվականներին Santander-ը եղել է Ferrari և McLaren թիմերի կորպորատիվ հովանավորը։ 2022 թվականից Սանտանդերը վերադարձավ Ֆորմուլա 1՝ որպես Ferrari-ի պրեմիում հովանավոր։

2020 թվականի մարտին ի պատասխան COVID-19 համաճարակի, Santander-ը և Լա Լիգան կազմակերպեցին La Liga Santander Fest-ը: Սա համաշխարհային բարեգործական համերգ էր, որի նպատակն էր միջոցներ հավաքել համաճարակից տուժածներին աջակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
*Guillén, Mauro and Adrian Tschoegl (2008) ''Building a Global Bank: Banco Santander-ի փոխակերպումը''. (Princeton, NJ: Princeton University Press).

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Ֆինանսներ