Հենզել Մանուչարյան

**Հենզել Գերասիմի Մանուչարյան** (), հայ փիլիսոփա, ազգագրագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (2001)։

## Կենսագրություն
Հենզել Մանուչարյանը ծնվել է 1944 թվականի մարտի 24-ին, Աչաջուր (այժմ Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1964-1968 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1969 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, 2001 թվականից՝ քաղաքագիտության ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են քաղաքական մտքի պատմության, հայագիտության հիմնախնդիրներին, անդրադարձել է Մեծ Եղեռնի քաղաքական դրդապատճառներին։

## Անդամակցություն
* ԵՊՀ գիտական խորհրդի անդամ։ 
* Գիտական աստիճաններ շնորհող խորհրդի անդամ։ 
* Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի գիտական խորհրդի անդամ։ 
* «Կրթությունը և գիտությունը Արցախում» հանդեսի խմբագրության անդամ։

## Պարգևներ
* ԵՊՀ ոսկե մեդալ (2014)

## Երկեր
* Մովսես Բաղրամյան։ Հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնավորումը։ Դավթյան Մելանյա Խաչատուրի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2015։
* Մովսես Բաղրամյան. Հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնավորումը, Հ. Գ. Մանուչարյան, ԵՊՀ հրատարակչություն։ 2015, 136 էջ։
* Հայ քաղաքական մտքի պատմություն։ գիրք Ա, V-XVIII դդ., Երևան, 2013, 310 էջ։
* Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Գիտական նստաշրջան, նվիրված Հայոց նոր պետականության վերակերտման 90-ամյակին (Երևան։ 2008, 20-23 մայիսի), Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2009։
* Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Ալեքսանյան Աշոտ Սեյրանի, Վանեսյան Ռ., Երևան,  Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2009։
* Աչաջուր 2009։ Պատմական ակնարկ Իջևանի շրջանի մասին։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Մանուչարյան Հակոբ, Երևան, «Նաիրի», 2009։
* Քաղաքագիտություն։ Բուհական դասագիր։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, 2-րդ, լրամշակված հրատարակչություն, Երևան, «Դալլ», 2008։
* Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Ալեքսանյան Աշոտ Սեյրանի, Վանեսյան Ռ., Երևան,  Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2007։
* Քաղաքագիտություն։ Ուսումնական ձեռնարկ բուհերի ուսանողների համար։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Թումանյան Վ. Ս., Թամազյան Ա. Խ., Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2006։
* Աչաջուր գյուղի գործիչները։ Ղուկասյան Աշոտ, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմ, Երևան, «Զանգակ-97», 2005։
* Քաղաքագիտություն։ Բացատրական բառարան։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, «Զանգակ-97», 2003։
* Քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանությունը։ Քեռյան Գարիկ Միշայի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, «Վան Արյան», 2002։
* Դրվագներ հայ քաղաքական մտքի պատմության։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2002։
* Հայության գոյապահպանության գաղափարախոսությունը։ Դասախոսություն։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1994։
* Աշխատավորության գիտական աշխարհայացքի ձևավորման մի քանի հարցեր։ Բայրամյան Լևոն Արտեմի, Թամրազյան Ա. Խ, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Բաղինյան Շ. Ս., Երևան, «Հայաստան», 1990։
* Հյուսիսային Արցախ։ Դասախոսություններ։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, ՀԽՍՀ Ժողովրդական կրթության նախարարություն, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ ժողովրդական կրթության նախարարություն, 1990։
* Սոցիալիստական հայ ազգի էթնոտարբերիչ հատկանիշները։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, ԵՊՀ , 1988։
* Գիտական կոմունիզմի ծագումը և զարգացումը։ Դասախոսություն։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի համալսարանի  հրատարակչություն, 1985։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ