Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Մոսկվա)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Մոսկվա** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի դաշնային նշանակության քաղաք, մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Համակարգում է մոսկվաբնակ առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1815 թվականին հայ բարերարներ Մինաս և Հովակիմ Լազարյան եղբայրների նախաձեռնությամբ։ 1917 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո սուրբ Հարությունը դարձավ միակ հայկական եկեղեցին Մոսկվայում։ Խորհրդային տարիներին եկեղեցին չէր գործում։ Սուրբ Հարություն եկեղեցուն կից ոչ մեծ սգո տունը կառուցվել է 1903 թվականի ամռանը, նվիրված է հեղափոխական ահաբեկիչների կողմից սպանված բանկիր և բարերար Իսահակ Ջամգարովի հիշատակին։

## Շենքի կառուցվածք
### Արտաքին մաս
Եկեղեցու հարակից մասում տեղ է հատկացված հավատացյալների մոմավառության  համար, որը բաժանված է երեք մասի։ Այդտեղ տեղակայված են Աստվածածնի, Հիսուս Քրիստոսի, Գրիգոր Լուսավորչի, Նիկոլայ Հրաշագործի, Սուրբ Գևորգ Զորավարի սրբապատկերները։ Եկեղեցու մոտ կա նաև խաչքար, որտեղ  ծաղկեպսակներ են դրվում սգո օրերին (մասնավորապես՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը)։ Եկեղեցու մուտքը զարդարված է հրեշտակների և սրբերի քանդակներով։

### Ներքին մաս
Ներկայումս եկեղեցում կա մոտ 10 սրբապատկեր, այդ թվում՝ Քրիստոսի, Աստվածամոր սրբապատկերները, Սուրբ Հռիփսիմեի, Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալները, որոնք դեռևս Գրիգոր Լուսավորչից առաջ քրիստոնեություն են քարոզել Մեծ Հայքում։ Եկեղեցու գմբեթի ներսի մասում պատկերված են սուրբ ավետարանիչները՝ Մատթեոս, Մարկոս, Ղուկաս և Հովհաննես առաքյալները։ Խորանի հատվածը զարդարված է Աստվածածնի սրբապատկերով, իսկ ներքևում պատկերված է Զվարթնոցի մանրակերտը։ Եկեղեցու ներսում մոմավառության տեղ չկա։

### Հիշատակի տուն
Հիշատակի տունը կառուցվել է 1903 թվականի ամռանը՝ ի հիշատակ ծնունդով շուշեցի, բարերար Իսահակ Իսահակովիչի Ջամգարովի, ով 1902 թվականի դեկտեմբերի 15-ին դաշնակցականների կողմից սպանվել է քանդված Սուրբ Խաչ հայկական եկեղեցու գավթում։ Շինարարությունն իրականացվել է նրա եղբայրների՝ «Ջամգարով եղբայրներ» բանկային տան սեփականատերերի՝ Իվանի, Նիկոլայի, Աթենասի և Ալեքսանդրի միջոցներով։

1997 թվականին տունը վերականգնվել է Լևոն, Վլադիմիր և Մակար Հայրապետյան եղբայրների կողմից՝ ի հիշատակ գերեզմանատանը հանգչող ծնողների և բոլոր հայրենակիցների։

## Միջոցառումներ
2011 թվականի փետրվարի 28-ին Հայ Առաքելական եկեղեցու, Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանության, Ռուսաստանի հայերի միության անդամները, ինչպես նաև Մոսկվայի հայ համայնքի ներկայացուցիչներ հավաքվել են եկեղեցու բակում և ծաղիկներ դրել եկեղեցու գերեզմանատան տարածքում՝ հարգելով ժամանակակից Ադրբեջանի տարածքում՝ Սումգայիթում, Բաքվում, Կիրովաբադում և այլ քաղաքներում հայերի զանգվածային ջարդերի զոհերի հիշատակը։

## Տես նաև
* Ռուսաստանի հայկական տաճարների ցանկ
* Հայերը Ռուսաստանում

## Պատկերասրահ

Икона Пресвятой Богородицы (Армянская Церковь Святого Воскресения) - 2.JPG|Մարիամ Աստվածածնի սրբապատկերը
Икона святого Николая Чудотворца (Армянская Церковь Святого Воскресения).JPG|Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու սրբապատկերը
Икона святого Георгия Победоносца (Армянская Церковь Святого Воскресения).JPG|Սուրբ Գևորգի սրբապատկերը
Икона святой девы Рипсиме (Армянская Церковь Святого Воскресения).JPG|Սուրբ Հռիփսիմեի սրբապատկերը
Икона Пресвятой Богородицы (Армянская Церковь Святого Воскресения).JPG|Սուրբ Տիրամոր սրբապատկերը
Икона святого Вардана Мамиконяна (Армянская Церковь Святого Воскресения).JPG|Սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի սրբապատկերը
Алтарная часть Армянской Церкви Святого Воскресения.JPG|Տաճարի խորանը
Хачкар у армянской церкви Святого Воскресения (Москва).JPG|Խաչքար եկեղեցու մոտ
Резьба на входе в армянскую церковь Святого Воскресения (Москва).JPG|Քանդակազարդ մուտք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցին hayazg.info կայքում

Կատեգորիա:1815 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
հ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ