Ռոբերտ Ուայզ

**Ռոբերտ Էրլ Ուայզ** (, ), ամերիկացի ռեժիսոր և պրոդյուսեր, «Օսկար» մրցանակի քառակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Ուայզը ծնվել է 1914 թվականին Ինդիանա նահանգում։ 1940 թվականին նա սկսել է աշխատել RKO Pictures կինոընկերությունում որպես մոնտաժող և 1942 թվականին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմի համար՝ «Լավագույն մոնտաժ» անվանակարգում։ Ուայզի ռեժիսորական դեբյուտը 1944 թվականի սարսափ ֆիլմն էր՝ «Կատու մարդկանց անեծքը»։ 1959 թվականի «Ես ուզում եմ ապրել» ֆիլմի համար նա առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։

Ուայզը մրցանակ ստացել է 1962 թվականին, երբ «Վեստսայդյան պատմություն» մյուզիքլը, որը նա նկարահանել է Ջերոմ Ռոբինսի հետ համատեղ, արժանացել է «Օսկարի»՝ որպես լավագույն ֆիլմ։ Ուայզն ու Ռոբինսը հաղթել են նաև «լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։ Ուայզի խոշոր կոմերցիոն հաջողությունը 1965 թվականի «Երաժշտության հնչյունները» երաժշտական ֆիլմն է, որն արժանացել է հինգ «Օսկարի»։ Նրա 1966 թվականի «Հրետանավակ» դրաման առաջադրվել է Ամերիկյան կինոարվեստի ակադեմիայի միանգամից 8 պարգևների, սակայն արդյունքում ոչ մի ոսկե արձանիկ չի ստացել։ Ռեժիսորի հետագա դերերն ավելի քիչ հաջող են եղել, և Ուայզի ամենաակնհայտ ուշ աշխատանքներից մեկը 1971 թվականի գիտաֆանտաստիկ ֆիլմն է՝ ««Անդրոմեդի» շտամմը»՝ Մայքլ Քրայթոնի վեպի հիման վրա, և պատմական աղետ ֆիլմը՝ «Հինդենբուրգը» (1975)։

1971 թվականից մինչև 1975 թվականն Ուայզը զբաղեցրել է Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի նախագահի պաշտոնը, իսկ 1985 թվականից մինչև 1988 թվականը եղել է ամերիկյան Կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի նախագահը։

Ռոբերտ Ուայզը մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Լոս Անջելեսում, սրտի կաթվածից։

## Մրցանակներ
**«[[Օսկար]]» մրցանակ**
* 1962՝ լավագույն ռեժիսոր («Վեստսայդյան պատմություն»), Ջերոմ Ռոբինսի հետ միասին
* 1962՝ լավագույն ֆիլմ («Վեստսայդյան պատմություն»)
* 1966՝ ավագույն ռեժիսոր («Երաժշտության հնչյուններ»)
* 1966՝ լավագույն ֆիլմ («Երաժշտության հնչյունները»)
* 1967՝ Իրվինգ Թալբերգի անվան մրցանակ

## Ֆիլմագրություն
;Ռեժիսոր
* 1944՝ Օրիորդ Ֆիֆի / *Mademoiselle Fifi*
* 1944՝ Կատու մարդկանց անեծքը / *The Curse of the Cat People*
* 1945՝ Մարմնի գող / *The Body Snatcher*
* 1948՝ Արյուն լուսնի վրա / *Blood on the Moon*
* 1948՝ Առեղծված Մեքսիկայում / *Mystery in Mexico*
* 1950՝ Երեք գաղտնիք / *Three Secrets*
* 1950՝ Արևմուտքի երկու դրոշներ*Two Flags West*
* 1951՝ Այն օրը, երբ երկիրը կանգ առավ / *The Day the Earth Stood Still*
* 1951՝ Տուն հեռագրական բլրի վրա / *The House on Telegraph Hill*
* 1952՝ Ինչ–որ բան թռչունների համար / *Something for the Birds*
* 1952՝ Քաղաքը գերության մեջ / *The Captive City*
* 1953՝ Այնքան մեծ / *So Big*
* 1953՝ Նպատակ–Գոբի / *Destination Gobi*
* 1953՝ Անապատի առնետներ / *The Desert Rats*
* 1954՝ Վարչական իշխանություն / *Executive Suite*
* 1956՝ Այնտեղ ինչ-որ մեկը սիրում է ինձ / *Somebody Up There Likes Me*
* 1956՝ Հարգանքի տուրք չարագործին / *Tribute to a Bad Man*
* 1957՝ Մինչև դրանք չեն լողում / *Until They Sail*
* 1957՝ Անձրևոտ գիշեր / *This Could Be the Night*
* 1958՝ Գնա լոռ, գնա խորը / *Run Silent, Run Deep*
* 1958՝ Ես ուզում եմ ապրել / *I Want to Live!*
* 1959՝ Գործողություն վաղվա օրվա դեմ / *Odds Against Tomorrow*
* 1961՝ Վեստսայդյան պատմություն / *West Side Story*
* 1962՝ Երկուսը ճոճանակի վրա / *Two for the Seesaw*
* 1963՝ Հետապնդողը / *The Haunting*
* 1965՝ Երաժշտության հնչյուններ / *The Sound of Music*
* 1966՝ Հրետանավակ / *The Sand Pebbles*
* 1968՝ Աստղ / *Star!*
* 1971՝ «Անդրոմեդի» շտարմը / *The Andromeda Strain*
* 1973՝ Երկուսը / *Two People*
* 1975՝ Հինդենբուրգ / *The Hindenburg*
* 1977՝ Ուրիշի դուստրը / *Audrey Rose*
* 1979՝ Աստղային ճանապարհ / *Star Trek: The Motion Picture*
* 1986՝ Իմաստություն / *Wisdom*
* 2000՝ Ամառային փոթորիկ / *A Storm in Summer*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լավագույն ռեժիսոր Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոնտաժողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի