open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յոհան Վոլդեմար Յանսեն

**Յոհան Վոլդեմար Յանսեն** (, ), էստոնացի բանաստեղծ, լրագրող, էստոնական ազգային զարթոնքի առաջնորդներից մեկը։

Յոհան Վոլդեմար Յանսենն Էստոնիայի ազգային զարթոնքի շրջանում գործած մշակութային գործիչներից է։ Նա մասնագիտությամբ ուսուցիչ էր, 1850-1863 թվականներին դասավանդել է Պեռնովե (Պյառնու) քաղաքում, որտեղ էլ սկսել է իր լրագրողական-հրատարակչական աշխատանքները, 1857 թվականին սկսել է հրատարակել «Պյառնույան փոստատար կամ Շաբաթաթերթ» () լրագիրը։ 1863 թվականին նա տեղափոխվել է Տարտու, որտեղ մեծ ճանաչում է ձեռք բերել որպես «Eesti Postimees» թերթի հրատարակիչ (1864-1880, Դերպտ)

Յոհան Վոլդեմար Յանսենն առաջինն էր, որ սկսեց օգտագործել «էստոնական ժողովուրդ» () բառակապակցությունը նախկինում օգտագործվող «գյուղացի ժողովուրդ» () բառակապակցության փոխարեն։

Յոհան Յանսենը կարծում էր, որ երաժշտությունն ու հատկապես երգչախմբում երգելը նպաստում են ազգային ոգու պահպանմանը։ Յանսենն ու նրա դուստրը՝ բանաստեղծուհի Լիդիա Կոյդուլան, 1865 թվականին հիմնադրել են երաժիշտների Վանեմույնե միությունը։ Յանսենը նաև եղել է Էստոնական երգի փառատոնի կազմակերպման նախաձեռնողներից մեկը։ Առաջին փառատոնն անցկացվել է 1869 թվականի ամռանը, ինչի հիշատակին Տարտուում կանգնեցվել է հուշարձան։

270px|մինի|Յոհան Վոլդեմար Յանսենի գերեզմանը
Յոհան Վոլդեմար Յանսենը գրել է Էստոնիայի հիմնի տեքստը՝ Mu isamaa, mu õnn ja rõõm (Հայրենիք, իմ երջանկությունն ու ուրախությունը)։

1880 թվականին Յանսենը կաթվածահար է եղել և մահացել 10 տարի անց Տարտուում։
 
## Արտաքին հղումներ
* Յանսեն
* Յոհան Վոլդեմար Յանսենն ու նրա դերը էստոնական մշակույթում  (էստ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Էստոնացի լրագրողներ
Օսկար Լուտս

**Օսկար Լուտս** (, ), էստոնացի հայտնի գրող և դրամատուրգ։ Էստոնիայի ԽՍՀ-ի ժողովրդական գրող։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Պատմություն Տոոտսի մասին» շարքն է, որի մեջ մտնում են «Գարուն» (1912-1913), «Ամառ» (1918-1919), «Տոոտսի հարսանիքը» (1921), «Առօրյա» (1924), «Աշուն» (1938) պատմվածքները։ Օսկար Լուտսի անունն է կրում հումորի մրցանակը, որով ամեն տարի պարգևատրվում են էստոնացի գրողները։

## Կենսագրություն
Օսկար Լուտսը նախնական կրթությունն ստացել է Էնկյուլալի և Պալամուսեի դպրոցներում։ 1903 թվականից աշխատել է Յուրեվայի ու Նարվայի, ապա Ռեվելի ու Պետերբուրգի դեղատներում։ 1914 թ. ավարտել է Յուրեվյան համալսարանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների որպես դեղագործ աշխատել է Պսկովում, Վարշավայում, Դվինսկում, Վիլնոյում ու Վիտեբսկում։

Առողջական խնդիրների պատճառով 1919 թ. վերադարձել է Էստոնիա և սկսել աշխատել Տարտուի համալսարանի գրադարանում։ 1922 թ-ից նա սկսել է լրջորեն զբաղվել գրականությամբ։

Օսկար Լուտսն էստոնացի առաջին գրողն է, որ ստացել է Էստոնիայի ԽՍՀ-ի ժողովրդական գրող կոչումը (1945)։

Օսկար Լուտսը մահացել է 1953 թվականին, թաղվել է Տարտուում։ Նրա անունով են կոչվել գիմնազիա Պալամուսեյում, փողոցներ ու շենքեր Էստոնիայում։

## Ստեղծագործություններ
Լուտսին լայն ճանաչում է բերել «Գարուն (մաս 1-2, 1912-1913) առաջին վիպակը, որի սյուժետային շարունակությունն են «Ամառ» (մաս 1-2, 1918-1919), «Տոոթսի հարսանիքը» (1921) և «Առօրյա» (1924) վիպակները։ Նրա հերոսները քաղաքի ծայրամասերի բնակիչներ են, աշխատավորներ («Անդրեսի կյանքը», 1923, «Աշակերտ Վալտերը», 1927, «Ետնախորշերում», 1933, «Խաղաղ անկյուն» 1934, վիպակներ)։ Գրել է 13 հատորանոց հիշողությունների շարք («Հին արահետներ», 1930, «Ձմռան ճանապարհներ», 1931) և պիեսներ։

* «Պատմություն Տոոտսի մասին»
** «Գարուն» (1912-13)
** «Ամառ» (1918-19)
** «Տոոտսի հարսանիքը» (1921)
** «Առօրյա» (1924)
** «Աշուն» (1938)

Նովելներ։ 
* «Ճահիճ» (1914)
* «Անդրեսի կյանքը» (1923)
* «Աշակերտ Վալտերը» (1927)
* «Հին արահետներ» (1930)
* «Ձմեռային ճանապարհներ» (1931)
* «Հետնաբակերում» (1933)
* «Խաղաղ անկյուն» (1934)

Պիեսներ։ 
* «Կաղամբի գլուղ» (1913)
* «Պաունվերե» (1913)

## Օսկար Լուտսը հայերեն
* Գարուն (վեպ), Ե., «Հայաստան», 1970, 381 էջ։ Էստոներենից թարգմ.՝ Ժիրայր Ավետիսյան։

## Էկրանավորումներ
Ռեժիսոր Արվո Կրուուսեմենտը երեք ֆիլմ է նկարահանել Օսկար Լուտսի ստեղծագործությունների հիման վրա.
* «Գարուն» (1969) — համանուն նովելի էկրանավորումը, 
* «Ամառ» (1976) — «Ամառ» և «Տոոտսի հարսանիքը» նովելների էկրանավորումը, 
* «Աշուն» (1990) — «Առօրյա» և «Աշուն» նովելների էկրանավորումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Էստոնիայի դրամատիկական թատրոն

**Էստոնիայի դրամատիկական թատրոն** (), դրամատիկական թատրոն Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում։ Նախկին անվանումն է՝ Վ․ Կինգիսեպի անվան պետական ակադեմիական թատրոն։

## Պատմություն
Թատրոնն ստեղծվել է 1920 թվականին։ Նախաձեռնողները եղել են Վանեմույնե թատրոնի դերասանները։ Սկզբնական շրջանում այն դրամատիկական ստուդիա էր, որի դերասանները տարածք վարձեցին Գերմանական թատերական միությանը պատկանող շենքում։ 1939 թվականին Դրամատիկական ստուդիային հաջողվեց գնել շենքը։ 1949 թվականին Էստոնիայի դրամատիկական թատրոնը միավորվեց «Էստոնիա» դրամատիկական թատրոնի հետ։

Իր պատմության ընթացքում թատրոնն աշխատել է տարբեր անունների ներքո՝ 1920-1937 թվականները՝ Դրամստուդիա, 1937 թվականից՝ Էստոնիայի դրամատիկական թատրոն, 1949 թվականից՝ Տալլինի դրամատիկական թատրոն, 1952 թվականից կրել է Վիկտոր Կինգիսեպի անունը, իսկ 1957-1989 թվականներին՝ Էստոնիայի Վ․ Կինգիսեպի անվան պետական ակադեմիական թատրոն։

Էստոնիայի Դրամատիկական թատրոնի պատմությունն անքակտելիորեն կապված է համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերած ռեժիսոր Վոլդեմար Պանսոյի հետ։ Նրա բեմադրությունները ձևավորեցին 1960-1970-ական թվականների թատրոնի կերպարը։

## Արտաքին հղումներ
*Թատրոնի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էստոնիայի թատրոններ
Կատեգորիա:Դրամատիկական թատրոններ
Կատեգորիա:Մոդեռն թատրոններ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Մար դել Պլատա

**Մար-դել-Պլատա** (իսպաներեն՝ Mar del Plata- արծաթյա ծով),&nbsp;քաղաք Արգենտինայում Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, 400&nbsp;կմ հարավ Բուենոս Այրեսից։ Հանդիսանում է Արգենտինայի ձկնորսական և տուրիստական մեծ քաղաքներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1874 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1874 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Անտս Էսկոլա

**Անտս Վոլդեմարի Էսկոլա** (; իսկական անուն ազգանունը՝ Գերհարդ Էսպերկ; ), թատրոնի և կինոյի էստոնացի դերասան, նաև երգիչ, 1954 թ. ստացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում։

## Կենսագրություն
Անտս Էսկոլան իր գործունեությունը սկսել է 1925 թվականից, աշխատելով «Էստոնիա» թատրոնում, որ մնացել է մինչև 1941 թվականը։ Միաժամանակ սկսած 1930 ական թթ., որպես երգիչ հանդես է եկել էստրադայում։ 1946 թվականից նորից անցել է թատերական գործունեության Ռակվերի քաղաքային թատրոնում, հետո Տալլինի դրամատիկական թատրոնում (1949-1965), և կարիերայի վերջում Տալլինի քաղաքային թատրոնում (1966-1983)։ Եղել է Էստոնիայի ԽՍՀ-ի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամմ նրա եղբայրը՝ Օլեվ Էսկոլան նույնպես եղել է դերասան։ Կինոյում ընդհանուր թվով խաղացել է 25-ից ավելի ֆիլմերում։

2008 թվականին նրա թոռը՝ ռեժիսոր Քրիստիան Պաուլ Վիրվեն նրա կյանքի և ստեղծագործության մասին ֆիլմ է նկարել՝ «Անտս Էսկոլա. լինել թե չլինել»։

## Պարգևներ
* Էստոնիայի ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ (1954)
* Էստոնիայի ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ (1957)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1964)
* Էստոնական ԽՍՀ-ի պետական մրցանակ թատերական գործունեության համար (1965)
* Պրիյտ Պիլդրոսի անվան մրցանակ (1987).

## Արտաքին հղումներ
* kinopoisk կայքում
* կենսագրություն  
* էստոնական երգիչների 1930 ական թթ. երգեր 
* Youtube-ում

Կատեգորիա:Էստոնացի դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Էստոնացի երգիչներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կեբլի

**Կեբլի** (), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանում։

2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8&nbsp;մարդ։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
TKO (երգ)

«**TKO**», ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի երգն է։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ին RCA Records լեյբլի կողմից, որպես «The 20/20 Experience – 2 of 2» կոչվող չորրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Ջասթին Թիմբերլեյքի, Թիմբալենդի, J-Roc-ի, Ջեյմս Ֆաունտլերոյի և Բարրի Ուայթի կողմից։

## Թողարկում
Երգի թողարկման մասին Ջասթին Թիմբերլեյքը 2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին իր Ինստագրամի էջում գրում է․ «Այսօր նոր սինգլ թողարկե՞մ» (Should I release a new single today???)։ Այնուհետև նա հրապարակում է մեկ այլ նկար, գրելով․ «Պատրաստվեք...» (Get Ready...)։ Հինգ ժամ հետո նա իր էջում տեղադրում է երգից 15 վայրկյան, և այնուհետև հրապարակում է սինգլի շապիկը և հայտարարում է որ երգը կոչվելու է «TKO»։ Հաջորդ օրը՝ սեպտեմբերի 20-ին, երգը թողարկվում է։

Երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Ռեմիքսում ռեփ հատվածներով իրենց մասնակցությունն ունեն նաև ռեփերներ Ջեյ Քոլը, ASAP Rocky-ն և Փուշա Թին։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ռայան Ռեքենֆելդը, թողարկվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ 7 րոպե տևողությամբ տեսահոլովակում նկարահանվել է Էլվիս Փրեսլիի թոռնուհին՝ Ռայլի Կիոն, ով խաղում է որպես Ջասթին Թիմբերլեյքի ընկերուհի։ Տեսահոլովակի սցենարը գրվել է Ջասթինի և ռեժիսոր Ռայան Ռեքենֆելդի կողմից։ Տեսահոլովակում Ջասթինի ընկերուհին նրան կապել է մեքենայի հետևից և այն վարում է փոշոտ ճանապարհի միջով, իսկ մեկ այլ կադրում նրանք երևում են խոհանոցում սիրով զբաղվելիս, որից հետո Ջասթինի ընկերուհին թավայով հարվածում է նրա գլխին։ Ամբողջ ընթացքում կապված լինելով մեքենայի հետևից, տեսահոլովակի վերջում նրա ընկերուհին մեքենան քշում է խորը ձորի վրա և դուրս է փախչում մեքենայի միջից՝ սպանելով Ջասթինին։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում
# «TKO» - 7։04

;Թվային ներբեռնում - Radio Edit
# «TKO» - 4։48

;Թվային ներբեռնում - Black Friday Remix
# «TKO» (Black Friday Remix) (համագործակցությամբ Ջեյ Քոլի, ASAP Rocky-ի և Փուշա Թիի հետ) - 4։32

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի երգեր
Կանաչ յուղ

**Կանաչ յուղ**, բարձրմոլեկուլային բազմացիկլավոր արոմատիկ ածխաջրածինների խառնուրդ։ 
## Ստացում
Ստացվում է նավթի և նավթամթերքի ջերմային քայքայման նյութերի թորումից։ 
## Հատկություններ
Եռում է 165-350&nbsp;°C-ի տիրույթում։ Պարունակում է 5% նավթալին։ 
## Կիրառություն
Օգտագործում են որպես հումք ռետինի, լաքաներկերի և պոլիգրաֆիական արտադրության մեջ կիրառվող մուր ստանալու համար։ 

Կատեգորիա:Ածխաջրեր
Կենաց

աջից|200px
մինի|250px
**Կենաց** (գրաբար «կեանք» բառի սեռական կամ տրական հոլովը), փոխաբերաբար՝ մաղթանքի արտահայտություն։ Հայերի և մի շարք այլ ժողովուրդների մեջ տարածված սովորույթի համաձայն՝ խնջույքների կամ հանդիսավոր այլ արարողությունների ժամանակ ոգելից խմիչք ըմպելիս, մարդիկ միմյանց բարեմաղթում են կենաց արևշատություն, ողջություն և հաջողություն՝ ցուցաբերելով իրենց փոխադարձ սերը։

;Կենացներ տարբեր երկրներում
*  - «Առողջ լինես!»
*  - «Ձեր կենացը!»

## Կովկասյան ժողովրդի կենացներ
Կովկասի ժողովրդները միշտ արտահայտել են իմաստուն գեղեցիկ կենացներ, կենացները կարող էին լինել և երկար, և կարճ, բայց անպայման ավանդական հեգնանքով, կծու մտքերով ճիշտ նշանակակետին ուղղված, հումորով։ Կենացները միշտ ուղեկցվել են ծափահարություններով։

Կովկասյան ժողովրդի կենացների օրինակներ. Մի ծեր վրացի իմաստուն ասել է.
*Ցանկանում ես երջանիկ լինել մեկ օր, խմիր։
*Ցանկանում ես երջանիկ լինել մեկ տարի, ամուսնացիր։
*Ցանկանում ես երջանիկ լինել ամբողջ կյանքդ եղիր առողջ սիրելիս։
Մի՛ խմիր ջուր, եթե կարող ես խմել գինի։ Մի՛ խմիր գինի, եթե կարող ես խմել լավ գինի։ Մի՛ խմիր լավ գինի, եթե կարող ես խմել շատ լավ գինի։ Իսկ ամենակարևորը չմոռանաս խմել նրա համար, որ քեզ մոտ լինի միշտ գումար նրա համար, ինչ լավ է։ Բաժակ բարձրացնե՛նք։

thumb|right
thumb|right
Այլ օրինակներ
* Ալբանիա. "Gëzuar" (վայելեք)
* հաբեշերեն լեզու (Եթովպիա)։ "Le'tenachin!" (Մեր առողջության համար)
* արաբերեն. "بصحتك" (*be ṣaḥtak*, Ձեր առողջության համար)
* Ավստրալիա Անգլերեն. (Ձեր երջանկության համար իմ ընկերներ)
* Բասկերեն։ "տոստ!" (տոստ)
* Բելարուսերեն։ "Будзьма!" (*budzma*, թող, որ մենք առողջ ապրենք!)
* բոսներեն։ "Nazdravlje" (առողջության համար) կամ "Živjeli" (ապրեք!)
* Բուլղարերեն. "Наздраве" (*nazdrave*, առողջության համար)
* Խորվաթերեն. "Živjeli" (ապրես!)
* Չեխերեն։ "Na zdraví" (Առողջության համար)
* Դանիերեն։ "Skål" (լուսավորված գավաթ - անդրադառնում են հին խմելու անոթներին)
* անգլերեն։ "Cheers", "Skoal", "Bottom's up"

## Գրականություն
* Этикет. Искусство изысканных манер. М.: АСТ, 2005.

## Արտաքին հղումներ
* Make a toast in 50 other languages
* More multilingual toasts

Կատեգորիա:Սովորություններ
Ընտանեկան կոնֆլիկտ

**Ընտանեկան կոնֆլիկտների** հիմքում ընկած է ամուսինների նպատակնների և հետաքրքրությունների օբյեկտիվ տարբերությունները, որը հարաբերություններում ընդունվում է որպես հակադրություն։
Սոցիալ-հոգեբանական հետազոտությունները հնարավորություն են տալիս առանձնացնել ընտանեկան կյանքում առաջացող կոնֆլիկտների 4 տեսակ.

1. Ներանձնային- պետք է նշել, որ այն մարդը, որն ունի ներքին կոնֆլիկտներ, հաճախ սխալ է գնահատում շրջապատի մարդկանց և տեղի ունեցող իրադարձությունը։ Արդյունքում տեղի է ունենում հոգեբանական ճնշում և հնարավոր է ներանձնային կոնֆլիկտը վերափոխվի միջանձնային կոնֆլիկտի։

2. Միջանձնային-կոնֆլիկտը ծագում է 2 կամ ավելի մարդկանց միջև։ Միջանձնային կոնֆլիկտն առաջանում է մարդկանց համատեղ աշխատանքի ժամանակ և ծագում հակադրությունների լուծման ժամանակ։ Նման կոնֆլիկտի լուծումը կախված է մարդկանց զարգացման մակարդակից։

3. Անհատական-խմբային կոնֆլիկտը առաջանում է այն ժամանակ, երբ անհատաի նպատակը, վարքը չի համապատասխանում խմբի նորմերին։

4. Միջխմբային կոնֆլիկտ-այս դեպքում կարող է տեղի ունենալ բախում տարբեր խմբերի նպատակների, վարքի միջև։ Կոնֆլիկտային գործունեության հիրմքում ընկած են՝

**ա)** գործունեության բնույթը (հարձակվողական, պաշտպանողական, չեզոք)

**բ)** ակտիվության կոնֆլիկտներ (սիրո կորուստ, կապվածություն, կոպտություն, խանդը, կյանքին տարբեր հայացքներով նայելը)

**գ)** ներքին կոնֆլիկտ (դավաճանություն, մեկ այլ մարդու հանդեպ նոր զգացում)։
Ընտանեկան կյանքը մի ամբողջ գիտություն է, որը շատ բարդ է և անըդհատ զարգացող, քանի որ երկու ճակատագրեր միացել են և դարձել ընդհանուր երկու աշխարհներ։ Անհրաժեշտ է ապրել ընդհանուր հոգսերով, հաջողություններով։

Ընտանիքի յուրահատկություններից մեկն այն է, որ մի քանի մարդ ամենասերտ փոխհարաբերությունների մեջ են լինում երկարատև ժամանակահատվածում, մի քանի տասնյակ տարիների ընթացքում։ Նման ինտենսիվ փոխազդեցության համակարգում դժվար է գոյակցել առանց վեճերի, կոնֆլիկտների, և ճգնաժամերի։ Ընտանիք կազմելուց հետո սկսվում է ամուսնական առօրյան իր հոգսերով, ամուսինների միջև կարող են առաջանալ նաև հակասություններ, կոնֆլիկտներ, որոնք առաջ են բերում ներընտանեկան անբարենպաստ փոխհարաբերություններ։ Այդ կոնֆլիկտները կարող են վերաբերվել ամուսնական կյանքի տարբեր կողմերին, դրամի, հետաքրքրություններին, բարեկամներին, ազգականներին, երեխաներին և այլն։
Ներընտանեկան անբարենպաստ փոխհարաբերությունների առաջացման հիմնական և ավելի հաճախ հանդիպող պատճառներից մեկը կոնֆլիկտներն են ընտանիքի անդամների միջև։ Ընտանիքի անդամների միջև միշտ առկա է պայքար հանուն իշխանության, հանուն որոշումներ կայացնելու իրավունքի։ Օրինակ, ծնողի և երեխայի միջև որոշակի պայքար է առաջանում, թե տարբեր խնդիրների շուրջ ով է վճիռ կայացնելու։ Միջամուսնական կոնֆլիկտների առաջացումն ավելի հավանական է դառնում հետևյալ պայմանների առկայության դեպքում կամ հետևյալ պատճառներով.

1. սեփական ես-ի նշանակալիության, կարևորության պահանջմունքի, չբավարարվածության, ամուսիններից մեկի սոցիալական դիրքի ցածրացում,

2. դրական հույզերի, պահանջմունքի, չբավարարվածության, քնքշանքի հասկանալու և փոխըմբռնման բացակայության և այլն,

3. ցածր կրթամակարդակ

4. աշխատանքի բացակայություն և ֆինանսական դժվարություններ

5. կախվածություն ծնողների ընտանիքներից։

## Արտաքին հղումներ
* Ընտանեկան կոնֆլիկտներ
* Խուսափում

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կանթեղային բույսեր

**Կանթեղային բույսեր**, զարդարիկ (դեկորատիվ) բույսեր՝ կախվող, փաթաթվող կամ մագլցող (սողացող) ցողուններով։

Աճեցվում են սովորաբար կախովի սկահակներում, թաղարներում։ Կանթեղային բույսերով զարդարում են բնակելի շենքերը, պատշգամբները, ցուցափեղկերը և այլն։ Շենքի ներսում աճեցնելիս անհրաժեշտ է պահպանել միջին խոնավություն։ Հողը պետք է լինի փուխր և պարարտ։ Հայտնի են կանթեղային բույսերի շատ տեսակներ։ Դրանցից շենքի ներսում աճեցնում են շպրենգերի ծնեբեկ, խլորոֆիտում, քարբեկ, զանգակի, բեգոնիայի որոշ տեսակներ, պատշգամբներում՝ ծխածաղիկ, լոբելիայի որոշ տեսակներ, փուքսիա։

Կանթեղային բույսերը բազմացվում են շվապատվաստով։

Կատեգորիա:Կանթեղային բույսեր
Կեղծում

thumb|400px|Այս ֆորմաները ստեղծվել են մետաղյա դրամներ կեղծելու համար

**Կեղծում** ( - կեղծել,  - կեղծել), փաստաթղթերի, հանցավոր արարք, որով անձը որոշակի իրավունքներ (օրինակ՝ գույքի ժառանգման) ձեռք բերելու կամ պարտականություններից (օրինակ՝ զինվորական ծառայությունից) խուսափելու նպատակով պատրաստում է կեղծ փաստաթղթեր (թղթադրամ, պարտատոմս, արձանագրություն և այլն) կամ կեղծում իսկականը (ծննդյան, կրթության վկայական և այլն)։

## Տեսակներ
* Պաշտոնական կեղծում, երբ պաշտոնատար անձը շահադիտական նպատակով կամ այլ անձնական դրդումներով կեղծում է պաշտոնական փաստաթղթեր
* Կեղծում՝ որոշակի հանցագործություն (օրինակ՝ յուրացում) կատարելու նպատակով։ Այս դեպքում կեղծման համար պատասխանատվություն է սահմանվում տվյալ հանցագործությունը (յուրացումը) նախատեսող հոդվածով։

## Տես նաև
*Fake (արժեքները)
*Կեղծելու թանգարան (Փարիզ)
*Ստորագրություն։ Կեղծիք
*Կեղծ բրենդ
*Պատմության կեղծում
*Քվեարկության կեղծում
*Կեղծ կնիք

## Գրականություն
*  (в пер.)
*  (в пер.)
* 
*
* *Friedländer М. J.* Echt und Unecht. — Berlin, 1929.
* *Goll J.* Kunstfälscher. — Leipzig, 1962.

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրեաբանություն
Կանխավճար

**Կանխավճար**, որևէ ծառայության դիմաց համաձայնեցված վարձատրության այն մասը, որ գնորդը վճարում է մինչև աշխատանքն սկսելը՝ պարտավորագիրը ստորագրելուն պես։

ՀՀ օրենսդրությունը չի սահմանում կանխավճար հասկացությունը։ Սակայն քաղաքացիաիրավական նորմերի համակարգային վելուծությունից կարելի է ասել, որ կանխավճարը որոշակի դրամական կամ այլ գույքային արժեք է, որը փոխադարձ պարտավորությունների առկայության դեպքում (որոնցից մեկը դրամային կամ գույքային պահանջ է), պարտապանը վճարում է պարտատիրոջը մինչև հանդիպակաց պարտավորության կատարումը` *ի կատարումն պարտավորության*։ Ի տարբերություն նախավճարի, կանխավճարը տրվում է միայն ի կատարումն պայմանագրի, սակայն *ոչ ի հավաստումն պայմանագրի կնքման*։ **Պայմանագրի չկատարման դեպքում կանխավճարը ենթակա է վերադարձման նույն չափով** (ի տարբերություն նախավճարի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Կեյուր

**Կեյուր**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի համանուն գավառի Տատիկ գավառակում։

1909 թվականին ուներ 147 (19 ընտանիք) հայ բնակիչ, որոնք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը կոտորվել է։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հիրկեի հիվանդություն

**Հիրկեի հիվանդությունը** (*Ia տիպի գլիկոգենոզ*) - գլիկոգենոզ է, որը պայմանավորված է օրգանիզմում գլյուկոզ-6-ֆոսֆատազ ֆերմենտի անբավարարությամբ կամ բացակայությամբ։
Գլյուկոզ-6-ֆոսֆատազ ֆերմենտը՝ լյարդում, երիկամներում, աղիքի պատերում քայքայում է գլյուկոզ-6-ֆոսֆատը գլյուկոզի, որն էլ հետագայում մտնում է արյուն։ Ֆերմենտի անբավարարությունը բերում է այդ հյուսվածքներում գլիկոգենի կուտակման։ Հիվանդությունը կոչվում է *Էդգար ֆոն Հիրկեի* անունով, ով և առաջին անգամ նկարագրել է այն։ https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_von_Gierke

Տարածվածությունը՝ 1։50 000 - 1։100 000-ի։ http://emedicine.medscape.com/article/949937-overview

## Ախտաֆիզիոլոգիան և կլինիկան
Գլյուկոզ-6-ֆոսֆատը թեքվում է դեպի գլիկոլիտիկ և պենտոզֆոսֆատային փոխանակման ուղիներ, որի հետևանքով մեծանում է կաթնաթթվի (լակտատ) քանակը, քչանում են ԱԵՖ-ի պաշարները, քանի որ պենտոզֆոսֆատային ուղին ԱԵՖ-ի սինթեզ չի տալիս, իսկ գլիկոլիտիկ ճանապարհով սինթեզվում է ընդամենը 2 մոլեկուլ ԱԵՖ (իսկ աէրոբ փոխանակման դեպքում՝ ~36-38 մոլեկուլ)։
Պենտոզֆոսֆատային ուղին օրգանիզմի համար ծառայում է նուկլեոտիդների սինթեզի աղբյուր, քանի որ դրա ընթացքում սինթեզվում են պենտոզներ (5 ածխածին պարունակող ածխաջրեր)՝ ռիբուլոզ, քսիլուլոզ, ռիբոզ և այլն, որոնց շատացումը ուղեկցվում է նրանց փոխանակության և քայքայման ակտիվացմամբ։ Արյան մեջ բարձրանում է նուկլեոտիդների քայքայման հիմնական արգասիքի՝ միզաթթվի և նրա աղերի քանակը (**ուրիկեմիա**)։

Լակտատի և միզաթթվի բարձր քանակները արյան մեջ բերում է արյան թթվահիմնային հաշվեկշռի (pH) շեղման դեպի թթվային կողմ (**ացիդոզ**)։ Բարձրանում է նաև հոդաբորբի (պոդագրա - հոդերում՝ ձուսպային հեղուկում, միզաթթվային աղերի բյուրեղների կուտակումներ) զարգացման հավանականությունը։

Քանի որ արյան մեջ գլյուկոզի քանակը իջնում է (**հիպոգլիկեմիա**), դրան ի պատասխան քչանում է ինսուլինի սինթեզը և արտազատումը ենթաստամոքսային գեղձի β-բջիջներում։ Ինսուլինի ցածր քանակը և հյուսվածային քաղցին ի պատասխան, ենթաստամոքսային գեղձի α-բջիջներում ակտիվանում է գլյուկագոնի սինթեզը, որն էլ բերում է ճարպերի մետաբոլիզմի ակտիվացման, արյան մեջ ազատ ճարպաթթուների, տրիգլիցերիդների քանակի բարձրացման (**հիպերլիպիդեմիա**)։ Ինսուլինը նաև հանդիսանում է արյան անոթների պատում գտնվող լիպոպրոտեինլիպազա ֆերմենտի ակտիվատոր, որը քայքայում է արյան տրիգլիցերիդները (խիլոմիկրոններ, ՇՑԽԼ - շատ ցածր խտության լիպոպրոտեիններ)։ Ինսուլինի բացակայությունը բերում է այս ֆերմենտի ինակտիվացման, և բարձրանում է աթերոսկլերոզի զարգացման ռիսկը։

Հիվանդությանը նաև բնորոշ է «չինական տիկնիկի դեմք» սինդրոմը։

## Ախտորոշումը
Բացի արտաքին ախտանշանների առկայությունից և բիոքիմիական ցուցանիշներից, ախտորոշումը հաստատելու համար անցկացվում է գլյուկագոնային թեստ. արյան մեջ գլյուկոզի քանակի փոփոխությունը գլյուկագոն ներարկելուց հետո։ Այս գլիկոգենոզի դեպքում կգրանցվի բացասական պատասխան՝ քանակի փոփոխություն չի դիտվի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա
Կինտաուրի

**Կինտաուրի** (), վրացական քաղաքային պար։

## Ձևավորման պատմություն
Ձևավորվել է 19-րդ դարի վերջերին, պարում էին կինտոները։ Մենապար է։ Շարժումները կտրուկ են, շեշտավորված։ Պարի ընթացքում կատարողները ցուցադրում են իրենց ճարպկությունն ու արագաշարժությունը։

## Ռիթմ և տեմպ
Ռիթմը և տեմպը փոփոխական են։ Հետագայում կինտաուրին մտել է կովկասյան պարաշարքի մեջ։

Կատեգորիա:Վրացական պարեր
Կարակուլ (մորթի)

thumb|250px|Կարակուլյան ցեղի գառ
**Կարակուլ** (Կարակուլ օազիսի անվանումից), կարակուլյան ցեղի 1-3 օրական գառան մորթի։

## Արտաքին նկարագրություն
Ամուր է, թեթև և գեղեցիկ, ունի գլանաձև, ալիքաձև, լոբաձև, օղակաձև, կիսաօղակաձև, սիսեռաձև և խցանանման խուճուճներ։ Առավել արժեքավոր են լոբաձև և գլանաձև խուճուճներով կարակուլները։ Արատավոր են սիսեռաձև, խցանանման և ձևափոխված խուճուճները։ Լավորակ խուճուճները գտնվում են սրբանի, թիակի և մնդավի հատվածներում, ցածրորակը՝ կողամասում, վատորակը՝ որովայնի և վերջավորությունների մասում։

Ըստ չափերի՝ լինում են.
*մանր կամ նեղ 
*միջին
*խոշոր մեծության։

Ըստ գույնի՝ կարակուլները առավելապես սև են (միջին հաշվով 80%), ավելի քիչ մոխրագույն (12-15%) և գունավոր (դարչնագույն, սպիտակ, վարդագույն) և այլն։ Կարակուլը գնահատվում է ըստ խուճուճի ձևի, չափսի, մորթու մակերեսի վրա նրանց տարածման։ Հանված մորթիները կոնսերվացնում, մշակում և չորացնում են, ապա վերամշակում ու ներկում են։

## Արտաքին հղումներ
*Կարակուլ

Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Կատեգորիա:Մորթի
Կանգուն

**Կանգուն**, երկարության հին միավոր, չափի ձող։ Տարբեր ժամանակներում տարբեր ժողովուրդների օգտագործած կանգուն համապատասխանել է արմունկից մինչև բացված ձեռքի միջամատի ծայրը, անրակից մինչև արմունկը, անրակից մինչև միջամատի ծայրը եղած երկարությանը։ Հիշվել է անանուն պատմիչի մոտ (7-րդ դար) և հավասար է եղել 0,76704 մ։

Եգիպտոսում կիրառվել է, այսպես կոչված, արքայական կանգուն, որը համապատասխանել է 0,532 մ։ Հայկական աղբյուրներում կանգունի և երկարության այլ միավորների առնչությունը հետևյալն է՝ 
;1 կանգունը = 1/300 պարսից ասպարեզ = 1/2 քայլ = 1/2100 մղոն։ 
Ռուսական գրավոր աղբյուրներում կանգունը հիշատակվել է 11-րդ դարից և հավասար է եղել 455-475 մմ։

## Գրականություն
* Մանանդյան Հ., Կշիռները և չափերը հնագույն հայ աղբյուրներում, 1930։ 
* Նույնի, Երատոսթննեսի ստադիոնը և պարսից ասպարեսը, 1934։
 

Կատեգորիա:Երկարության չափման միավորներ
Ղարաբաղցի կինը (քանդակ, Երևան)

**«Ղարաբաղցի կինը» քանդակ**, գտնվում է Երևանում, Օպերայի մոտ՝ Սայաթ-Նովայի պողոտայի և Տերյան փողոցների խաչմերուկում։ Քանդակը ստեղծվել է 1985 թվականին, քաղաքում տեղադրվել է 1988 թվականին։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի

## Տվյալներ
Քանդակը բրոնզից է, բարձրությունը 3 մետր է։

## Պատմություն
Քանդակը տեղադրվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 11-ին Օպերային թատրոնի մերձակա այգում։ Հեղինակը՝ Դավիթ Երևանցին, այն նվիրել է Մշակույթի հայկական ֆոնդին։

Քանդակագործը արձանը կերտել է ծնունդով շուշեցի, մենապարուհի ու երգչուհի Արև Բաղդասարյանի կերպարով։ Խորհրդային իշխանություններն արգելել էին քանդակը տեղադրել քաղաքում. այն երկու տարի գտնվում էր ձուլարանում։ Արցախյան շարժումից հետո՝ 1988 թվականին, արձանը տեղադրվեց Կարապի լճի վերին հատվածում։ Հուշարձանի պատվանդանին փորագրված է. «Ժող. արտիստ Արև Բաղդասարյանի հիշատակին»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ղարաբաղցի կինը (1).JPG
Պատկեր:Ղարաբաղցի կինը.jpg
Պատկեր:Ղարաբաղցի կինը (3).jpg
Պատկեր:Ղարաբաղցի կինը (2).JPG
A woman from Karabakh, Yerevan 05.jpg|Ժող. արտիստ Արև Բաղդասարյանի հիշատակին (գրություն հուշարձանի պատվանդանին)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1985 քանդակներ
Կատեգորիա:Դավիթ Երևանցու քանդակներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ
Ակորդեոն

thumb|Ակորդեոնիստ
**Ակորդեոն** ձախ ձեռքի պատրաստի ակորդներով օդհունչ լեզվակավոր գործիքների ընդհանուր անվանումը (տես Հարմոն)։ Առաջին անգամ պատենտը տրվել է Ֆրիդրիխ Դուշմանին (1822, Բեռլին), Ակորդեոն անունով՝ Կիրիլ Դեմյանին (1829, Վիեննա)։ 1910-ական թվականներին սկսեցին ակորդեոն կոչել միայն քրոմատիկ հնչյունաշար ունեցող հարմոնները։

## Տես նաև
* Բանդոնեոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստեղնաշարային երաժշտական գործիքներ
Կատեգորիա:Ազգային երաժշտական գործիքներ
Կատեգորիա:Փայտյա փողային գործիքներ
Կորեկա

**Կորեկա** (), գյուղական շրջան, նավահանգիստ Իտալիաի Կալաբրիայի մարզի Կոզենցա գավառի Ամանտեայի համայնքում։ Գտնվում է Տիրենյան ծովի ափին, տարածքը հիմնականում ժայռապատ հրվանդաններ են, իսկ հարթավայում ընկած է քաղաքի կենտրոնը։

Քաղաքի համար եկամտի աղբյուր է հանդիսանում տուրիզմը և հյուրանոցային համալիրները։ Կան նաև մի քանի փոքր ֆաբրիկաներ։

## Աշխարհագրություն
### Սահմաններ և տարածք
Արևմուտքում Կորեկան մոտ է Տիրենյան ծովին, հարավում՝ Կամպորա Սան Ջովաննիի սահմանի մոտ շրջապատված է Ամանտեա քաղաքով։ Տարածքը հիմնականում քարքարոտ հրվանդան է, հարթավայրային հատվածում է գտնվում քաղաքի կենտրոնը։ Տարածքի մեջ մտնում են նաև լեռնոտ վայրեր և լայնեզր լողափեր։ Կլիման մեղմ է։

## Տնտեսություն
Կորեկայի, ինչպես նաև նրան կից գտնվող Կամպորա Սան Ջովաննիի տնտեսության առաջնային աղբյուրը զբոսաշրջությունն է ու հյուրանոցային գործունեությունը։ Հայտնի վայրերից են Կորեկայի ժայռերը։ Կան մի քանի փոքր գործարաններ, որտեղ արտադրվում է սնունդ, կահույք և սարքավորումներ։

## Պատմություն
մինի|Կորեկան 1950-ական թթ.
Հին ժամանակներում, երբ առաջին հույն-կորնթոսցի բնակիչները ժամանեցին, նրանք բնակավայրն անվանեցին Κόρακας (Կորակաս), որը նշանակում է ագռավների վայր։ Սակայն տարածաշրջանում չկար ինքնավար բնակավայր, կար միայն Ager Caricum անվամբ մի փոքրիկ հանգրվան նավահանգիստով, որն այդ անունով որոշ քարտեզների վրա նշված էր մինչև 18-րդ դարի սկիզբ։ Այդ հանգրվանը գտնվում է Աեոլյան կղզիների Տեմեզա և Տերմինա ճանապարհների միջև, կղզիները գտնվում են Կորեկայի ափից 65 մղոն հեռավորության վրա։ Այս վայրը պահպանվել է  դարերի ընթացքում, բայց չի զարգացել։

## Գյուղակներ

## Տեսարժան վայրեր
1964 թվականի հոկտեմբերի 1-ին սկսել են Կորեկայի եկեղեցու շինարարական աշխատանքները, որոնք ավարտվել են 1965 թվականին։

2003 թվականի ապրիլի 2-ին, քաղաքային խորհրդի որոշմամբ, սկսվել է Կորեկայի հարպարակի շինարարությունը։

## Պատկերասրահ

Coreca - Chiesa della Madonna degli Angeli.JPG|Եկեղեցի Կորեկայում
Coreca - Piazza vista serale.JPG|Կորեկայի հրապարակը
Turriella di Coreca vista dalla Piazza anno 2017.jpg|«Turriella» աշտարակ
Coreca Veduta Notturna dalla Piazza.jpg| Գիշերային տեսարան հրապարակում
Baia di Coreca.jpg|Կորեկայի ծովախորշ


## Ծանոթագրություններ
Կաբլիմա

**Կաբլիմա** (), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանում։

2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8&nbsp;մարդ։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կադռինա (գյուղական ավան, Կադռինա շրջան)

**Կադռինա** (), գյուղական ավան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։

2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 2269&nbsp;մարդ։


Kadrina rahvamaja.jpg
Kadrina laululava.jpg
Kadrina paisjärv 10.jpg
Kadrina ristisalu.jpg
Kadrina Keskkool.jpg


## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Կալլաստե (քաղաք, Էստոնիա)

**Կալլաստե** (), քաղաք Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կալաստե շրջանում։

2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 920&nbsp;մարդ։


Kallaste view.jpg
Kallaste kalmistu.JPG
Peipus Kallaste 4.JPG
Kallaste - panoramio.jpg


## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կալաստե շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Տափաստանային գայլ

**Տափաստանային գայլը** (), գորշ գայլի տարատեսակ է, որը հանդիպում է Եվրոպայի և Ասիայի տափաստանային վայրերում։

Ունի կարճ բուրդ, բաց-դարչնագույն է։ Ընդհանուր ավելի փոքր է քան անտառային գայլը։ Տարածված է Ղազախստանում և ՌԴ-ի հարավում, նաև Աֆղանստանում, Իրանում, Ռումինայում և Հունգարիայում։ Այս տեսակը արդեն շատ չի հանդիպում բնության մեջ։

Ունենում է 3-ից մինչև 7 ձագ, հազվադեպ մինչև 13։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գայլեր
Արա Մալիքյան

**Արա Մալիքյան** (արևմտահայերեն՝ Արա Մալիքեան, ), լիբանանահայ երաժիշտ ջութակահար, այժմ բնակվում է Մադրիդում։

## Կենսագրություն
Արա Մալիքյանը ծնվել է 1968 թվականին հայկական ընտանիքում։ Հայրը ջութակ նվագել է սովորեցրել դեռ վաղ հասակից։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, երբ նրանք ստիպված էին երկար ժամանակ ապրել ապաստարաններում, չխանգարեցին նրան սովորել և իր տաղանդը ի ցույց դնել։

Իր առաջին մեծ համերգը կայացել է 12 տարեկան հասակում, իսկ 14 տարեկանում դիրիժոր Հանս Հերբերտ Յորիսի միջնորդությամբ գերմանական կառավարության կողմից կրթաթոշակ ստացավ, որպեսզի սովորի Հանովերի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոցում։ 15 տարեկանում նա ամենաերիտասարդ ուսանողն էր, որն ընդունվել էր այս հաստատություն։ Հետագայում նա շարունակեց իր կրթությունը Լոնդոնի Գիլդհոլի երաժշտության և դրամայի դպրոցում, զուգահեռաբար սովորելով այնպիսի աշխարհահռչակ պրոֆեսորների մոտ, ինչպիսիք են Ֆրանկո Գուլին, Ռուջերո Ռիչին, Իվրի Գիտլիսը, Հերման Կրեբերսը և Ալբանա Բերգի քառյակի անդամները։

Նա հաղթել է բազմաթիվ միջազգային հեղինակություն ունեցող  մրցույթներում, այդ թվում  առաջին մրցանակ Ֆելիքս Մենդելսոնի (Բեռլին, 1987 թվական)  Պաբլո Սարասատեի (Պամպլոնա, 1995 թվական)։ Մրցանակներ է ստացել նաև  Նիկոլո Պագանինիի (Ջենովա), Զինո Ֆրանչեսկատիի (Մարսել), Ռոդոլֆո Լիպեզեր (Գորիցիա), ինչպես նաև Բելգրադի, Լե Մանի, Նյու Յորքի և Ճապոնիայի միջազգային երաժշտական մրցույթներում։ 1993 թվականին Գերմանիայի  մշակույթի նախարարության կողմից մրցանակ  է ստացել նվիրվածության և լավագույն գեղարվեստական կատարման համար։

Նա նվագել է հինգ մայրցամաքների ավելի քան քառասուն երկրների լավագույն համերգասրահներում՝ Նյու Յորքում  (Carnegie Hall), Փարիզում (Salle Pleyel),  Վիեննայում (Musikverein), Տորոնտոյում (Ford Center ), Կալաոռայում (Ideal Theatre),  Մադրիդում ( Royal ), ինչպես նաև  Ցյուրիխի, Լոնդոն, Կադիսի, Պուերտոլյանոի, Տոկիոյի, Ստամբուլի, Բեռլինի, Աթենքի, Վենետիկի, Լոս Անջելեսի, Հոնկոնգի, Կուալա Լումպուրի, Կուբայի, Բոգոտայի, Մյունխենի, Բարսելոնայի, Երևանի և այլն համերգասրահներում։

Ուսանել է Հաննովերում և Լոնդոնում։ Թողարկել է տասնյակ ձայնապնակներ։

## Ալբոմներ
* 1995: *Le quattro stagioni*
* 1996: *750 Jahre Wölpinghausen*
* 1996: *Miniatures*
* 1997: *Bow on the String*
* 1999: *500 motivaciones*
* 2000: *All Seasons for Different*
* 2000: *Robert Schumann*
* 2002/2004: *Manantial*
* 2003: *24 Caprices for Solo Violin by Paganini*
* 2003: *Sarasate*
* 2003: *Six Sonatas for Solo Violin by Ysaÿe*
* 2003: *Sonatas and Partitas for Solo Violin by Bach*
* 2004: *El arte del violín*
* 2004: *The Four Seasons by Vivaldi*
* 2005: *De la felicidad*
* 2005: *De los Cobos / Montsalvatge*
* 2006: *Tears of Beauty*
* 2007: *Meeting with a friend*
* 2007: *Lejos*
* 2010: *Conciertos románticos españoles de violín* (Orquesta sinfónica de Castilla & León-Alejandro Posada & Ara Malikian)
* 2011: *Con los ojos cerrados* (Ara Malikian & Fernando Egozcue Quinteto)
* 2011: *Christmas mood*
* 2013: *Pizzicato*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* անձնական կայք
* . Արտյոմ Երկանյանի հարցազրույցը Արա Մալիկյանի հետ:

Կատեգորիա:Հայերն Իսպանիայում
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ջութակահարներ
Պյառնու

մինի|Պյառնու-ի դրոնով տեսանյութ 2022
**Պյառնու** (, ), Էստոնիայի չորրորդ ամենամեծ քաղաքը, գտնվում է Էստոնիայի հարավ-արևմտյան մասում՝ Պյառնու ծոցի ափին, Բալթիկ ծովի Ռիգայի ծոցի մոտ։ Առավել հայտնի է որպես ամառային հանգստի քաղաք իր հյուրանոցներով, ռեստորաններով և խոշոր ծովափերով։ Քաղաքի միջով հոսում է Պյառնու գետը՝ թաափվելով Ռիգայի ծոց։ Քաղաքից 4 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Պյառնու օդանավակայանը։

2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 40401&nbsp;մարդ։

## Պատմություն
ձախից|մինի|Պյառնու, 1554 թվական
Քաղաքն այն ժամանակ հայտնի էր գերմանական Պերնաու անունով, հանդիսացել է Հանզայական միության անդամ և Լիվոնիայի համար կարևոր նավահանգիստ։ 1560–1617 թվականներին քաղաքը գտնվել է Լեհական թագավորության հսկողության ներքո։ 16-րդ դարում Լիվոնյան պատերազմի ընթացքում Շվեդիան իր ձեռքն է վերցրել քաղաքի հսկողությունը որպես Շվեդական Լիվոնյայի մաս։

Քաղաքը անկախ Էստոնիայի մաս է դարձել 1918-ին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։

Խորհրդային Կարմիր բանակը գրավել է քաղաքը 1940-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, և  գերմանացի բնակչությունը լքել է քաղաքը։

1941-ից 1944 Գերմանիան գրավել է քաղաքը։ Այնուհետև, 1944-1991 թվականներին, այն գրավվել է Խորհրդային Միության կողմից՝ որպես Էստոնիայի Խորհրդային Սոցիալիստական հանրապետության մաս։

Հյուսիսային պատերազմի ժամանակ Տարտուի համալսարանը 1699–1710-ին տեղափոխվել է Պերնաու։ Համալսարանն այսօր Պյառնու քաղաքում ունի իր մասնաճյուղը (2004/2005 ուսումնական տարվա ընթացքում 1000 ուսանող)։

2002-ին Պյառնույում պատերազմին նվիրված հուշահամալիր է տեղադրվել, որն իրենից ներկայացնում է *[[ՍՍ (կազմակերպություն)|Waffen SS]]*  կազմակերպության համազգեստով զինվորի, ինչպես նաև հետևյալ տողերը.

«Բոլոր էստոնացի զինվորներին, ովքեր 1941-1945 թվականներին զոհվել են իրենց երկրի և ազատ Եվրոպայի համար ազատագրման պատերազմում»։

## Ժողովրդագրություն
600px|մինի|կենտրոն|Պյառնու քաղաքի կենտրոն
### Բնակչության փոփոխություն

### Էթնիկ խմբեր

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Պյառնու շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:1251 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ազաղբյուր

**Ազաղբյուր**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում` արգավանդ դաշտում։

XIX դարի վերջին ուներ 80 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղվածությունը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Բնակիչների մեծ մասը զոհ է գնացել 1915 թվականի մեծ եղեռնին, իսկ փոքր մասը գաղթել է Արևելյան Հայաստան։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ազանլը

**Ազանլը**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 60&nbsp;կմ հյուսիս-արևելք։

1986 թ.-ի դրությամբ գյուղը լքված է բնակչության կողմից։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ազանց

**Ազանց**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում` Ճորոխ գետի վերին հոսանքում։

1872-1873 թթ. ուներ 60 հայ և 17 թուրք բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղվածությունը հողագործությունն ու արհեստներն էր։ Գյուղն ուներ Ս. Աստվածածին եկեղեցի և դպրոց։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռեեբիսե

**Ռեեբիսե** (), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։

2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65&nbsp;մարդ։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռակկե

**Ռակկե** (), գյուղական ավան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանում։

2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 927&nbsp;մարդ։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Սաուե

**Սաուե** (), քաղաք Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սաուե շրջանում։

2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 5988&nbsp;մարդ։
## Պատկերասրահ

Պատկեր:Saue mõisa peahoone, 18.saj (1).jpg|
Saue manor house1.jpg|
Saue mõisa ait, 18.saj (2).jpg|
Saue mõisa valitsejamaja, 18.saj (2).jpg|
Saue mõisa park, 18.-20.saj (2).jpg|
Saue mõisa park, 18.-20.saj (1).jpg|
Saue mõisa jääkelder, 19.saj.jpg|
Պատկեր:Saue_streets.jpg|
Saue raudteejaam.jpg|


## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։  և 
* Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ 

Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սաուե շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Ալայիե (Էստոնիայի շրջան)

**Ալայիե շրջան** (), շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Ալայիե գյուղը։

## Բնակչություն
Շրջանում բնակվում էին  մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 2,92 մարդ/կմ²։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը 

Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Էստոնիայի զինանշան

**Էստոնիայի զինանշան**, Էստոնիայի Հանրապետության պաշտոնական խորհրդանիշերից մեկը։

## Նկարագրում
Էստոնիայի պետական զինանշանը գոյություն ունի երկու ձևի՝ մեծ պետական զինանշան և փոքր պետական զինանշան։ Մեծ պետական զինանշանի վահանի ոսկե ֆոնին երեք երկնագույն ւնձառյուծ է պատկերված։ Վահանը եզերված է երկու ոսկեգույն կաղնու ճյուղերով։ Փոքր զինզնշանը զուրկ է ճյուղերից։

## Զինանշանի պատմությունը

## Արտաքին հղումներ
* Զինանշանը Էստոնիայի կառավարության պաշտոնական կայքում 
* Էստոնական խորհրդանիշերը Էստոնիայի Նախագահի կայքում 
* Էստոնիայի զինանշանի պատմությունը 
* Էստոնիայի ազգային խորհրդանիշերը  
* 1938 թվականի զինանշանի փոփոխությունները  

Կատեգորիա:1925 զինանշաններ
Կատեգորիա:1993 զինանշաններ
զինանշան
զինանշան
Վառստու (Էստոնիայի շրջան)

**Վառստու շրջան** (), շրջան Էստոնիայի Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Վառստու գյուղական ավանը։

## Բնակչություն
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1294 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 7,58 մարդ/կմ²։

## Տես նաև
* Էստոնիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Մարեկ Լեմսալու

**Մարեկ Լեմսալու** (, ), նախկին էստոնացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կարիերա
Ծնվել է Պյառնու քաղաքում։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել հարազատ քաղաքում։ 1989 թվականին սկսել է հանդես գալ տալլինյան «Սպորտ» ակումբում։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո խաղացել է «Ֆլորա» ակումբ։ 1996 թվականին Լեմսալուն վարձավճարով տեղափոխվել է գերմանական երկրորդ Բունդեսլիգայի «Մայնց 05» ակումբը։ Թիմի կազմում անց կացրեց 16 խաղ և չկարողացավ օգնել նրան դուրս գալու առաջին Բունդեսլիգա։ Չնայած դրան՝ Լեմսալուն ճանաչվեց 1996 թվականին Էստոնիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո պաշտպանն սկսեց խաղալ տեղական ակումբներում։ Այնուհետև Լոմսալուն որոշեց իր կարիերան շարունակել Նորվեգիայի ֆուտբոլային առաջնությունում, որտեղ հանդես եկավ «Սթրյոմսգոդսեթ», «Սթարթ», «Բրյունե» ակումբներում։ 2006 թվականին Լեմսալուն տեղափոխվեց էստոնական «Լեվադիա», որտեղ էլ ավարտեց իր ֆուտբոլային կարիերան։ Տալլինյան ակումբում առաջին մրցաշրջանի ընթացքում պաշտպանը լավագույն խաղացող ճանաչվեց էստոնական Մեյստրիլիգայում։

## Հավաքականի կազմում
Էստոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Լեմսալուն առաջին անգամ հրավիրվել է 1992 թվականին։ Ընդմիջումներով պաշտպանը խաղացել է այնտեղ 15 տարի։ Ընդհանուր հաշվով Լեմսալուն հավաքականում անց է կացրել 86 հանդիպում, որոնց ընթացքում խփել է 3 գնդակ։

## Նվաճումներ
### Թիմային
* Էստոնիայի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն (6)՝ 1993-1994, 1994-1995, 19971998, 2006, 2007, 2008։ 
* Էստոնիայի ֆուտբոլի գավաթակիր (3)՝ 1994-1995, 1997-1998, 2006-2007։

### Անհատական
* Էստոնիայի տարվա ֆուտբոլիստ&nbsp;-&nbsp;1996 թվական
* Մեյստրիլիգայի մրցաշրջանի ֆուտբոլիստ&nbsp;-&nbsp;2006 թվական

## Անձնական կյանք
Մարեկ Լեմսալուն ամուսնացած է։ Նրա դուստր Լիրս Լեմսալուն (ծնվել է 1992 թվականին) հայտնի էստոնացի երգչուհի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:Էստոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայնց 05-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Մաքսային միություն Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության շրջանակներում

[մինի|Քաղաքացիական երթ [Երևանում՝ ընդդեմ Մաքսային միությանը Հայաստանի անդամակցմանը ]]
**Մաքսային միություն Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության շրջանակներում (ԵվրԱզԷՍ)** միջազգային տնտեսական կազմակերպություն, որն ունի անդամ երկրներում (Բելառուս, Ղազախստան, Ռուսաստան, Հայաստան, Ղրղզստան) ընդհանուր արտաքին մաքսային սահմանների ձևավորման, միասնական արտաքին տնտեսական քաղաքականության, սակագների, գների և ընդհանուր շուկայի գործառնության այլ բաղկացուցիչների մշակման նշանակություն։

## Կազմը
### Անդամներ
Միության լիիրավ անդամներ
*  (2010 թվականի հուլիսի 1-ից)
*  (2010 թվականի հուլիսի 1-ից)
*  (2010 թվականի հուլիսի 6-ից)
*  (2015 թվականի հունվարի 2-ից)
*  (2015 թվականի հունվարի 2-ից)
### Թեկնածուներ
*  
** Հայտարարել է իր մտադրության մասին 2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։
*  
** Հայտարարել է իր մտադրության մասին 2013 թվականի հոկտեմբերի 20-ին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առևտրային դաշինքներ
Կատեգորիա:Եվրասիական տնտեսական միություն
Կատեգորիա:Հետխորհրդային դաշինքներ
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տնտեսություն
Լևոն Թոքմաջյան

**Լևոն Հրաչի Թոքմաջյան** (), հայ քանդակագործ, ՀՀ ժողովրդական նկարիչ։

Քանդակագործ Հայկ Թոքմաջյանի հայրն է։

## Կենսագրություն
* 1952-1957 թվականներին սովորել է Երևանի Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 
* 1957-1963 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 
* 1963-1975 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 
Երգել է Հայաստանի պետական երգչախմբում։

* 1969 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, Եվրասիական գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ (1998, Բիշքեկ), 2008 թվականից՝ Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի գծանկարի, գունանկարի և քանդակի ամբիոնում դասախոս, պրոֆեսոր։

Եվրասիական միջկոնտինենտալ, միջազգային գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ, ակադեմիկոս է։

Արժանացել է ՀՀ ժողովրդական նկարչի կոչմանը։

2010 թվականին Արգենտինայում մասնակցել է համաշխարհային բիենալեի, 2008 թվականին, 2009 թվականին և 2010 թվականին Պենզայում՝ Քանդակի միջազգային սիմպոզիումի։

2010 թվականին արժանացել է Էջմիածին քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչմանը՝ Էջմիածնում կատարած գործերի և վաստակի համար, և «Թեքեյան» ամենամյա մրցանակի։

## Ստեղծագործություններ
* «Անուշ և Սարո» (1973, բազալտ, Երևան, Աջափնյակ)
* «Թռչող կռունկներ» (1976, մարմար, Պրիլեպ, Հարավսլավիա, «Մարմար-76» միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակ), 
* «Դանթե և Վերգիլիոս» (1982, մարմար, Ռավեննա, Դանթեի թանգարան, ոսկե մեդալ), 
* «Մաշտոց և Կորյուն» (1983, բազալտ, էջմիածին), 
* «Հյուսող կինը» (1984, մարմար, Թբիլիսի, Անդրկովկասյան կերպարվեստագետների 1-ին բիենալեի Մեծ մրցանակ), 
* «Մարտիրոս Սարյան» (1985, բրոնզ, Դոնի Ռոստով), 
* «Մարտիրոս Սարյան» (1986, մարմար, Երևան), 
* «Արամ Խաչատրյան» (1986, բրոնզ, կիսանդրի, Մարսելի կոնսերվատորիայի դահլիճ, 1989, բրոնզ, Մոսկվա), 
* «Կռունկներ» (1988, մարմար, Բուենոս Այրես), 
* «Վահան Թեքեյան» (1990, գրողի անվան դպրոցի մոտ) 
* «Ավո» («Մոնթե Մելքոնյան», 1994, ք. Մարտունի, ԼՂՀ), 
* «Լեոնիդ Ենգիբարյան» (1995, բրոնզ, Երևան), 
* «Ծաղկավաճառ ծերունի» քանդակ (Երևան) (1995, բրոնզ, Երևան), 
* «Նոյ նահապետ» (2000, մարմար, Երևան), 
* «Տիգրան Մեծ» (2000, մարմար, Երևան), 
* «Արգիշտի արքայի արձան» (2002, տուֆ, բազալտ, Երևան), 
* «Տիգրան Մեծ» (2004, վարդագույն մարմար, գրանիտ, Երևան), 
* «Հարություն Շմավոնյան» (2005, մարմար, Կալկաթա), 
* Ժուբրան Խալիլ Ժուբրանի կիսանդրի (2005, վարդագույն մարմար, Երևան)
* «Տագնապ», 1915 թ. Հայոց եղեռնին զոհ դարձած 12 հայ մտավորականների խմբակային բազալտե հուշարձան (2011, Էջմիածին)։

## Պատկերասրահ

Martiros Saryan ardzan (4).JPG|Մարտիրոս Սարյանի հուշարձանը Երևանում
Տիգրան Մեծ3.JPG|Տիգրան Մեծի հուշարձանը Երևանում
Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան.jpg|Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձանը Երևանում
Արգիշտի Ա.JPG|Արգիշտի արքայի արձանը Երևանում
«Տագնապ».JPG|«Տագնապ» խմբաքանդակը Էջմիածնում
Հավերժական Հայաստան քանդակ, Կանադա.jpg|Հավերժական Հայաստան (հուշարձան, Օտտավա)
2014 Szuszi, Pomnik - ławka (01).jpg|Վազգեն Սարգսյանի հուշարձանը Շուշի քաղաքում, այժմ ոչնչացված


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Յոհանես Պյաեզուկե

**Յոհանես Պյաեզուկե** (; մարտի 30, 1892, Տարտու, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 8, 1918, Օրշա, Բելառուս), էստոնացի վաղամեռիկ լուսանկարիչ և ռեժիսոր, էստոնական կինեմատոգրաֆի հիմնադիրներից մեկը, նկարահանել է առաջին էստոնական խաղարկային ֆիլմը՝ «Արջի որսը Պյարնումաաում»։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություններ
Յոհանես Պյաեզուկեն ծնվել է 1892 թվականին։ Հայրը առևտրական էր, իսկ մայրը տնային տնտեսուհի, նրանք ունեցել են 6 երեխա, Յոհանեսը նրանց 4-րդ երեխան էր։ Լուսանկարչությամբ զբաղվել արդեն 15 տարեկանից։ Արդեն 1913 թվականի օգոստոսի 2-ին բացվել է նրա լուսանկարների անհատական ցուցահանդեսը։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Պյաեուզեկն կատարել է ավելի քան 1000 լուսանկար։

1912 թվականին հիմնել է Էստոնիայի առաջին կինոստուդիան («Estonia Film Tartus») և նկարահանել իր առաջին ֆիլմը, այն վավերագրական ֆիլմ էր, որը պատմում է Շվեդիայի թագավոր Գուստավ V-ի Տալլին (այն ժամանակ Ռեվել) կատարած այցի մասին։ Հաջորդ ֆիլմը 1914 թվականին նկարահանված «Արջի որսը Պյարնումաաում» գեղարվեստական կարճամետրաժ համր ֆիլմն էր («Karujaht Pärnumaal»), որը փաստորեն էստոնական առաջին ֆիլմն էր։ Ֆիլմը հանդիսանում է սատիրակական կատակերգություն գերմանական բարոնների մասին։

1915 թվականին նա զորակոչվում է զինվորական ծառայության և մասնակցում Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Պատերազմի ժամանակ նա շարունակում է լուսանկարչական իր աշխատանքը։ Այդ տարիների լուսանկարների մեծ մասը մնացել են Ռուսաստանում, որովհետև դրանք պատվիրված էին զինվորականների կողմից։

Ընդհանուր թվով նա նկարահանել է մոտ 40 ֆիլմ, որոնցից պահպանվել են միայն 10-ը (5 կինոխրոնիկա, 4 վավերագրական և 1 գեղարվեստական)։ Պյաեզուկեն մահացել է երկաթուղային վթարից 1918 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Johannes Pääsuke. Man with two Cameras About the 2005&ndash;6 exhibition at the Hungarian Museum of Ethnography.
* Johannes Pääsuke. Man with Two Cameras About the 2003 exhibition at the Estonian National Museum, Tartu.
* էջը IMDb կայքում

## Գրականություն
* "Յոհանես Պյաեզուկե – երկու տեսախցիկով մարդը". Տարտուի Էստոնայի ազգային թանգարան, ISBN 9985-9414-9-7, 2008

Կատեգորիա:Էստոնացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Էստոնացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Տարտու քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երկաթուղային պատահարներից մահացածներ