Լեսեր Ուրի

**Լեսեր Ուրի** (, ), գերմանացի նկարիչ։ Գյուղական ու քաղաքային իր բնապատկերներով, նատյուրմորտներով մոտ է իմպրեսիոնիստներին։ Ուշ շրջանում ստեղծել է նաև մոնումենտալ գործեր` աստվածաշնչյան թեմաներով։

## Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1861 թվականին Բիրնբաումում։ 1887 թվականից ապրել է Բեռլինում, 1920 թվականից մինչև իր մահը ստեղծագործել է բեռլինյան Շյոնեբերգ շրջանի Նոլենդորֆպլաց փողոցում գտնվող իր արվեստանոցում։ Մինչև Բեռլինում հաստատվելը Ուրին գեղանկարչություն է սովորել Դյուսելդորֆում և Բրյուսելում, մեծ փորձառություն է ստացել Փարիզում` աշակերտելով Ժյուլ Լեֆևրին, որոշ ժամանակ սովորել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։

Լեսեր Ուրիի սիրած թեմաներն են եղել Բեռլինի փողոցներն ու Բրանդենբուրգի տեսարանները։ Հսկայական Բեռլինի նկատմամբ Ուրին մեծ համակրանք է տածել։ Քաղաքի նկատմամբ սերը իր վառ դրսևորումն է գտել նրա արվեստում։ Ուրին վարպետորեն է տիրապետել թե՛ յուղաներկին և թե՛ գունամատիտներին, ինչը հնարավորություն էր տալիս բնանկարներում արտացոլելու լույսի և օդի նրբերանգները։

Ուրին մենակյաց մարդ է եղել. իր ուղին արվեստում հարթել է միայնակ այն դեպքում, երբ իր ժամանակակիցներ Լիբերմանը, Սլեֆոգտը և Կորինտը իրենց նպատակներին հասնելու համար միավորվել են` ստեղծելով ստեղծագործական միություն։ Ամենայն հավանականությամբ, ակադեմիայի նախագահ, արվեստի ազդեցիկ գործիչ Մաքս Լիբերմանի համար օրեցօր ավելի մեծ հեղինակություն վայելող Ուրին մրցակից է եղել։ Լիբերմանը ամեն կերպ փորձել է խոչընդոտել նկարչի կարիերայի աճը։ Ուրին մասնակցել է Բեռլինի սեցեսիոնի ցուցահանդեսներին միայն այն բանից հետո, երբ Լիբերմանին քարտուղարի պաշտոնում փոխարինել է Լովիս Կորինտը։ 1921 թվականին նկարիչը դարձել է Սեցեսիոնի պատվավոր անդամ։ Այդ տասնամյակում Ուրին շատ է ճանապարհորդել, եղել է Լոնդոնում, Փարիզում և Գերմանիայի մի շարք քաղաքներում։ Ամեն ուղևորությունից հետո նկարիչը բերել է մեծ քանակությամբ նոր աշխատանքներ։

Փարիզի հերթական այցելությունից հետո 1928 թվականին Ուրիի առողջությունը կտրուկ վատանում է։ 1931 թվականին ազգային պատկերասրահն ու Սեցեսիոնը պլանավորել էին մեծ շուքով նշել նկարչի 70-ամյակը։ Սակայն նկարիչը մահանում է այդ կարևոր իրադարձությունից երեք շաբաթ առաջ։

Մեծ տարածում է գտել իրական հիմքից զուրկ այն լեգենդը, թե նկարչի աշխատանքների մի մասը կորել է պատերազմի ժամանակ ազգայնամոլների իշխանության օրոք։ Ուրիի մահից հետո նրա արվեստանոցում հայտնաբերվել են մեծ թվով նկարներ և 30.000 ռեյխսմարկա (Վայմարյան հանրապետության դրամական միավոր)։ Նկարների մեծ մասը վաճառվել է աճուրդում` հայտնվելով մասնավոր հավաքածուներում։ Ուրիի աշխատանքների վերջին ցուցահանդեսը կայացել է 1995 թվականին Կետե Կոլվիցի թանգարանում։ Ուրին թաղված է բեռլինյան Վայսենզե շրջանի հրեական գերեզմանոցում։

## Նկարիչների բարեկամության պատմական անեկդոտ
Մի անգամ Լեսեր Ուրին Լիբերմանի արվեստանոցում քննադատում է նրա աշխատանքներից մեկը։ Ավելի ուշ նա հայտարարում է, որ Լիբերմանի վերջին գործը ավարտին է հասցվել իր շնորհիվ։ «Թող այդպես լինի,— ասել է Լիբերմանը և ավելացրել,— բայց եթե նա պնդի, որ իր նկարներից մեկը ես եմ ավարտել, ես նրան դատի կտամ»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Lesser Ury 1888 Am Bahnhof Friedrichstraße.JPG|Ֆրիդրիխշտրասե կայարանում, 1888
Պատկեր:Lesser Ury 1888 Unter den Linden nach dem Regen.JPG|Ունտեր դեն Լինդենը անձրևից հետո, 1888
Պատկեր:Lesser Ury 1889 Nachtbeleuchtung.JPG|Գիշերային լուսավորություն, 1889
Պատկեր:Lesser Ury 1889 Leipziger Straße.JPG|Փողոց Լայպցիգում, 1889
Պատկեր:Lesser Ury 1895 Im Cafe Bauer.JPG|«Բաուեր» սրճարանում, 1895
Պատկեր:Lesser Ury 1898 Abend im Cafe Bauer.JPG|Երեկոն «Բաուեր» սրճարանում, 1898
Պատկեր:Lesser Ury 1920 Damen einer Droschke entsteigend.JPG|Կառք նստած կինը, 1920
Պատկեր:Lesser Ury 1920 Landwehrkanal.JPG|Կամուրջ Լանդվեր ջրանցքում, 1920
Պատկեր:Lesser Ury 1922 Hochbahnhof Bülowstraße.JPG|Բյուլովշտրասե ստորգետնյա անցումը, 1922
Պատկեր:Lesser Ury 1922 Unter den Linden.JPG|Ունտեր դեն Լինդեն, 1922
Պատկեր:Lesser Ury 1925 Berliner Straße im Regen.JPG|Բեռլինյան փողոց անձրևին, 1925
Պատկեր:Lesser Ury 1925 Tiergartenallee mit Siegessäule.JPG|Մեծ տիրգարտենի ծառուղին` Հաղթանակի սյունով, 1925


## Գրականություն
* *Martin Buber*: Lesser Ury. In: Ost und West, 2. Jg. 1901, Heft 2, Februar 1901 (Ditigalisat )
* *A. Donath*, Lesser Ury, 1921
* *Hermann A. Schlögl, Karl Schwarz, Carl Hermann Ebbinghaus*: *Lesser Ury. Zauber des Lichts*. Ausstellungskatalog, Käthe-Kollwitz-Museum Berlin. Gebr. Mann, Berlin 1995, ISBN 3-7861-1794-2
* *Joachim Seyppel*: *Lesser Ury. Der Maler der alten City. Leben — Kunst — Wirkung. Eine Monographie*. Gebr. Mann, Berlin 1987, ISBN 3-7861-1510-9

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեսեր Ուրիի գործերը Հեքթ թանգարանում 

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ