Շառլ Դեսպիո

**Շառլ Դեսպիո** (, ), ֆրանսիացի քանդակագործ, XX դարի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը։

thumb|Rotterdam CharlesDespiau

## Կենսագրություն
Շառլ Դեսպիոն ծնվել է շինարարի ընտանիքում։ Մանկությունից տեսել է, թե ինչի կարելի է վերածել սովորական գիպսը։ Կրթաթոշակ ստանալուց հետո ընդունվում է Փարիզում դեկորատիվ արվեստի դպրոց (1891), որտեղ նա սովորել է մարմարագործներ Հեկտոր Լեմերի և Վենիկի Կարպոյի մոտ։ Երկու տարի անց տեղափոխվում է Գեղարվեստի դպրոց, որտեղ սովորում է երեք տարի։ Այնուհետև այցելեց Գ. Շնեգի ստուդիա, որտեղ հանդիպեց Ջ. Պոպելայի և Ռ.Վլերքի հետ։

1898 թվականից նրա գործերը ցուցադրվել են ֆրանսիացի նկարիչների սրահում։ 1907 թ.-ին ցուցանմուշների սրահում նա հանդիպում է մի աղջկա, ով իսկապես դուր եկավ Ռոդենին։ Հաջորդ օրը, Ռոդենը երիտասարդ նկարչուհուն գրում է և հրավիրում որպես իրեն օգնական քանդակագործ։ Աշխատել այնպիսի վարպետի հետ, ինչպիսին Ռոդինն էր և անհատականությունը կորցնելը դժվար էր, բայց Դեյփոն դա արեց։ 1918 թվականից հետո նա հեռանում է Ռոդենից և ամբողջովին հանձնում է քանդակագործական դիմանկարին։ 150 քանդակներ ամբողջ կյանքում, կարծես թե քիչ է, բայց ամեն քանդակ է վարպետորեն է ստեղծվում։

Արտերկրում, նկարչի կյանքը լի էր իրադարձություններով։ Նա օրեցօր աշխատել է, բարելավելով իր հմտությունները, հետևողականորեն ապահովելով պլաստիկ ձևի ամբողջականությունը և դասական պարզությունը, մոդելավորման նուրբությունը։ Նրա քանդակները տարբերվում են chiaroscuro-ի խաղերից, գեղարվեստական պատկերների երանգներով։ Երբեմն այն նման է հին հնաոճին իր լավ իմաստով։

1920-ական և 1930-ական թվականներին Դեսպիոի քանդակների դասակարգման սկիզբը հստակ երևում էր։ Զգացմունքն ու հոգեբանությունը նրա համար ամենալավը չէ, նա ընդգծում է կերպարի ներդաշնակ ամբողջականությունը։ Այս պահին նա ստեղծեց արձան ամբողջությամբ, «Ապոլոն» և «Դիոնիսոս» և կանանց դիմանկարների պատկերասրահ։ Այս «Եվա»-ն (1925 թ.) մի խոհուն, լուրջ, ինչպես ձեռքը կրծքին, հիշեցնելով եղանակը, մասամբ պարզ, նույնիսկ պարզունակ, «Ասսիան» (1937) - մի սուր, ժամանակակից, գործիչ է աղջկա տեսնում ինչ-որ բան հանդուգն, նպատակասլաց։ Նա ներդաշնակությունը պատկերում էր մարդու մարմնի մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նրա քանդակների, դիմանկարների մեջ արտացոլված էր պետության ճակատագիրը, ամբողջ աշխարհի և հերոսների. գրում է, որ «իմաստը նրա գեղագիտական դիրքորոշման կարող է սահմանվել որպես վերադարձ դեպի դասական, հասկացությունները, բայց ոչ այն իմաստով, օգտագործման դասական դիցաբանության և պլաստիկ ձևակերպմամբ հնագույն արվեստի, և այդ կապակցությամբ մարդուն, հասկանալու խնդիրների արվեստի, որոնման իդեալական և ներդաշնակություն ժամանակակից ժամանակներում։

## Գրականություն
* Роден и его время. Каталог, пер. с франц. ― М., [б. г.]
* George W., Despiau vivant. L’homme et l’oeuvre. ― P., 1947
* Ch. Despiau, hrsg. von W. George. ― Köln, 1954
* L’Art et les Artistes, mai 1908
* Léon Deshairs. Charles Despiau // «Art et Décoration», vol. 26, novembre 1909
* Fortunio, alias Wernert. Charles Despiau // «Le National», juin 1910
* Georges Delaquys. Charles Despiau // «'L’Art et les Artistes», septembre 1910
* «L’Indépendance», 1911
* Revue d’Europe et d’Amérique', novembre 1911
* Gazette des beaux-arts, 1912
* Art et Décoration, juin 1913
* Art et Décoration, rubrique annuelle «La Sculpture aux salons»
* Claude Roger-Marx. Les Sculpteurs français nouveaux, Éditions de la N.R.F. ― Paris, 1922
* George Waldemar. Despiau // Feuillets d’Art, Éditions Lucien Vogel, Paris, 1922
* Adolphe Basler. Die neue Plastik in Frankreich, Jahrbuch der jungen Kunst, Leipzig Verlag von Klinkhardt und Biermann, 1922
* René Schwob. Despiau // Le Salon des artistes décorateurs, L’Amour de l’Art, mars 1922
* Léon Deshairs. Despiau. // Art et Décoration, avril 1923
* Émile Magne. Le Sculpteur Charles Despiau. // Floreal, 4 août 1923
* Élie Faure. L’Art moderne // Histoire de l’Art, Éditions G. Crès & Cie, 1924
* François Fosca. Despiau // L’Art d’aujourd’hui, éditions Albert Morancé, 1924
* Watson Forbes. Charles Despiau — A Sunday Call // The Arts, september 1924
* André Lewinson. Sculpteurs de ce temps // L’Amour de l’art, novembre 1924

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Charles Despiau website 
* Галерея работ Шарля Деспио
* В. Стародубова. Шарль Деспио
* Художественный календарь «100 памятных дат». Ш. Деспио 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ