open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
WikiWikiWeb

**WikiWikiWeb**, (Վիքիվիքիվեբ) Վիքի ձևաչափով առաջին կայքն է,  որը հասանելի է օգտատերերի խմբագրման համար։  Վիքի ձևաչափով առաջին կայքը գործարկվել է 1995 թվականի մարտի 25-ին ամերիկացի ծրագրավորող, Վիքի տեխնոլոգիաների գյուտարար և ճկուն ծրագրային ապահովման համահեղինակ, նախագծման ձևանմուշների և «ծայրահեղ» ծրագրավորման ոլորտների առաջատար՝ Ուորդ Քանինգհեմի կողմից։  2015 թվականին Վիքիվիքիվեբը հասանելի էր միայն կարդալու համար։  WikiWikiWeb անվանումն ի սկզբանե կիրառվել է  վիքի կայքի ծրագրային ապահովման ղեկավարման համար, որը հետագայում վերանվանվեց «Վիքիբազա»։

## Նկարագրություն
WikiWikiWeb-ը Վիքի ձևաչափով առաջին կայքն է, որը հասանելի է օգտատերերի խմբագրման համար։  Վիքի ձևաչափով առաջին կայքը գործարկվել է 1995 թվականի մարտի 25-ին ծրագրավորող Ուորդ Քանինգհեմի կողմից։

WikiWikiWeb անվանումն ի սկզբանե կիրառվել է  վիքի կայքի ծրագրային ապահովման ղեկավարման համար, որը հետագայում վերանվանվեց «Վիքիբազա»։

WikiWikiWeb  էջերի միջև հիպերհղումները ստեղծվում են մեծատառերով գրված բառերը համատեղելով։ Այս հնարքը կոչվում է ուղտի պատյան: Վիքի նշագրման ձևաչափման այս հնարքին դեռևս հետևում են որոշ  վիքի ծրագրեր, իսկ մյուսները, ինչպիսիք են Մեդիավիքի ծրագրակազմը, աջակցում են Վիքիպեդիային և թույլ են տալիս առանց ռեգիստրի հղումներ:

## Պատմություն
Ծրագրակազմը և կայքը մշակվել են Քանինգհեմի կողմից 1994 թվականին՝ ծրագրավորողների միջև գաղափարների փոխանակումը հեշտացնելու համար: Այս հայեցակարգը հիմնված էր հիպերքարտերի փաթեթում մշակված գաղափարների վրա, որոնք Քանինգհեմը ստեղծել էր 1980 թվականների վերջին։  1995 թվականի մարտի 25-ին Ուորդ Քանինգհեմը տեղադրեց ծրագրակազմը իր ընկերության կայքում։ Կայքի օգտվողները հաճախ այն  պարզապես Վիքի էին անվանում։  1990 թվականներին և 2000 թվականներին ի հայտ եկած վաղ վիքի ցանցի օգտվողները հավատարիմ էին WikiWikiWeb համաձայնությանը:

2014 թվականի դեկտեմբեր ամսին WikiWikiWeb կայքը վանդալների կողմից հարձակման ենթարկվեց, և այն պետք է դրվեր միայն կարդալու ռեժիմում։  2015 թվականի փետրվարի 1-ին Ուորդ Քանինգհեմը հայտարարեց, որ վիքի կայքը վերաշարադրվել է որպես մեկ էջանոց հավելված և տեղափոխվել է նոր միավորված Վիքի կայք։

Երբ Wikiwikiweb կայքի այցելուների առաջին էջը դրվեց միայն կարդալու ռեժիմում, առաջին երկու պարբերությունները պարունակում էին հետևյալ նկարագրությունը՝

## Ստուգաբանություն
Ուորդ Քանինգհեմը հորինեց «WikiWikiWeb» անվանումը, հիշելով Հոնոլուլուի միջազգային օդանավակայանի ընդունարանի աշխատակցին, ով նրան խորհուրդ տվեց օգտագործել «ՎիքիՎիքիՇաթլ»՝ օդանավակայանի տերմինալների միջև երթևեկող երթուղային ավտոբուսը: Վիքի-Վիքի–ն Վիքի բառի կրկնությունն է, որը հավայերենում նշանակում է արագ։ Ուորդ Քանինգհեմի գաղափարն այն էր, որ «WikiWikiWeb» էջերը հասանելի լինեն օգտվողների կողմից արագ խմբագրման համար, ուստի նա սկզբում մտածում էր այն անվանել «Արագ Վեբ», բայց հետագայում փոխեց իր միտքը և անվանեց այն «WikiWikiWeb»:

## Տես նաև

* Վիքիպեդիայի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* WikiWikiWeb ()
* The WikiBase software ()
* Wiki design principles ()
* The history of WikiWikiWeb, including comments by Ward Cunningham ()
* Correspondence on the Etymology of Wiki ()

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Կայքեր
Կատեգորիա:Վիքինախագծեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի պատմություն
Քրոյդոնցի կատվասպան

**Քրոյդոնցի կատվասպան**, մականուն, որը տրվել է անձի, ով ենթադրաբար սպանել, մասնատել և գլխատել էր ավելի քան 400 կատու Քրոյդոնում 2014 թվականից ի վեր։ Մոլագար-կենդանասպանի մասին հաղորդումները տարածվեցին ողջ Անգլիայում և մեծ հնչեղություն ունեցան՝ առաջացնելով իսկական հիստերիա։ Այնուամենայնիվ, 2018 թվականին ոստիկանությունը եզրակացրեց, որ կատուների սպանությունները կատարվել են ոչ թե մարդկանց կողմից, այլ գիշատիչ կենդանիների (օրինակ՝ աղվեսների) և կատուների կողմից։ Հետագայում այս եզրակացությունը հաստատվել է հետաքննության արդյունքում:

Բրիտանական ոստիկանությունը հետաքննության վրա ծախսել է ավելի քան 130000 ֆունտ ստեռլինգ և 2250 ժամ։ *Croydon Cat Killer*-ի գործը բարոյական խուճապի դասական օրինակ է:

## Պատմություն
2015 թվականին կենդանիների պաշտպան բրիտանացի ակտիվիստների խումբը՝ *SNARL*-ը, դիմեց Քրոյդոնի ոստիկանություն՝ խնդրանքով հետաքննություն սկսել տնային և թափառող կատուների դաժան սպանությունների վերաբերյալ, որոնք սովորական էին դարձել 2014 թվականից: 2015 թվականի նոյեմբերին ոստիկանությունը խոշոր հետաքննություն սկսեց։ Կատուների սարսափելի մահվան բազմաթիվ դեպքեր են համակարգվել. նրանց դիակները հայտնաբերվել են առանց գլխի, թաթերի և պոչերի: Ակտիվիստները կարծում էին, որ մարդասպանը ակտիվ է ոչ միայն Քրոյդոնում, այլև հարևան քաղաքներում և գյուղերում, և որ բացի կատուներից, նա դաժանորեն է վարվում նաև աղվեսների և նապաստակների հետ, և որ ինքն է պատասխանատու մոտ 300 կատուների սպանության համար։ Քննիչները և հոգեբույժները ենթադրեցին, որ մարդասպանը տառապում էր հոգեկան խանգարումներով և շուտով կարող էր սկսել հարձակվել մարդկանց վրա: 2018 թվականին վավերագրական ֆիլմ է նկարահանվել «Կրոյդոնցի կատվասպանի» մասին։

2016 թվականին PETA-ն 5000 ֆունտ ստեռլինգ պարգև է առաջարկել սերիական մարդասպանի մասին տեղեկությունների համար: Հայտնի դերասաններ Մարտին Քլյունսն ու Քերոլայն Ֆլակը ակտիվ առցանց արշավ են սկսել՝ խնդրելով ուշադրություն դարձնել խնդրին և օգնել մարդասպանին գտնելու հարցում:

2018 թվականին ավարտվել է «Քրոյդոնցի կատվասպան»-ի գործի հետաքննությունը։ Մոտ 3 տարի ոստիկանությունն առանձին-առանձին ուսումնասիրել է կատուների բռնի մահվան շուրջ 400 դեպք և եկել այն եզրակացության, որ այդտեղ չկա մի անձի գործոն։ Կատուները սատկել են աղվեսների հարձակումներից, ինչպես նաև մեքենաների անիվների տակ ընկնելու պատճառով։ Այս վարկածը հաստատվել է փողոցային հսկողության տեսախցիկների տեսանյութերով և փորձառու կենդանաբանների եզրակացություններով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կենդանիների բարեկեցություն
Կատեգորիա:Հանցագործներ
Կատեգորիա:Սխալներ
Հենրի վեցոտնուկ

**Հենրի վեցոտնուկ** (), վեց վերջույթ ունեցող փոքր ութոտնուկ, որին 2008 թվականին գտել են բրիտանացի ծովային գիտնականները։ Անունն ակնարկում է թագավոր Հենրի VIII-ին, ով ուներ վեց կին։ Չնայած վեցոտնուկ անունը նկարագրական է, Հենրի վեցոտնուկը չպետք է շփոթել *Վեցոտնուկի* հետ, որը ծովախեցգետնի ճանաչված տեսակ է:

Ութոտնուկը հայտնաբերվել է Հյուսիսային Ուելսի ափերի մոտ՝ ծովախեցգետնի թակարդում և փակի տակ է պահվել Հյուսիսարևմտյան Անգլիայի Բլեքփուլ ծովային կյանքի կենտրոնում։ Նրա վերջույթների անսովոր քանակը անմիջապես չի նկատվել, և, ըստ երևույթին, բնածին արատի հետևանք է եղել, այլ ոչ թե դժբախտ պատահարի։ Զարգացման կենսաբան Մայերսն արատն անվանել է «սովորական սխալ»։ Ծովից հեռացվելուց հետո Հենրին տեղափոխվել է Անգլսի ծովային կենդանաբանական այգի, որն իր հերթին նրան նվիրել է Բլեքփուլ կենտրոնին, որտեղ նրան ցուցադրել են «Արնախումներ» խորագրով ցուցահանդեսի ժամանակ։ Ակվարիումի խոսնակը հայտարարել է, որ «Նա գեղեցիկ փոքրիկ արարած է»։

Նախկինում ութոտնուկի վերջույթների բազմաթիվ այլ անոմալիաներ են գրանցվել։ Պորտուգալիա այցելած ամերիկացի զբոսաշրջիկները նույնպես պնդել են, որ Պորտինյո Արաբիդայի ջրերում վեց վերջույթ ունեցող ութոտնուկի լուսանկարներ են արել, թեև փորձագետները չեն կարողացել հաստատել տեսանելիությունը առանց լրացուցիչ տեղեկությունների։ Ամերիկացի զբոսաշրջիկ Լաբրոս Հիդրասը 2013 թվականին Հունաստանում վեցոտնուկ է բռնել, ինչպես հաստատվել է լուսանկարներով, բայց սպանել է նրան՝ բախելով ժայռին: Հետո նա կերել է այն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Կատեգորիա:Գլխոտանիներ
Կատեգորիա:Ծովային կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Շաֆիքահ Հադսոն

**Շաֆիքահ Հադսոն** (, ), ամերիկացի սևամորթ ֆեմինիստ։ Առաջ է քաշել #YourSlipIsShowing հեշթեգը՝ բացահայտելով ապատեղեկատվական քարոզարշավը, որտեղ հակաֆեմինիստ թրոլները ներկայացել են որպես սևամորթ ֆեմինիստներ:

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հադսոնը ծնվել է 1978 թվականի հունվարի 10-ին Հարավային Կարոլինա նահանգի Կոլումբիա քաղաքում։ Ծնողների ամուսնալուծությունից հետո ապրել է հիմնականում Ֆլորիդայում՝ համակարգչային ճարտարագետ մայրիկի և եղբոր հետ: Հայրը եղել է մարտարվեստի ուսուցիչ և գրող։ Նաև երեք քույր է ունեցել։

Հադսոնը հաճախել է Փալմ Բիչ շրջանի Արվեստի դպրոցը, 2000 թվականին Հոբարտ և Ուիլյամ Սմիթ քոլեջներից ստացել է Աֆրիկյան ուսումնասիրությունների բակալավրի աստիճան՝ քաղաքագիտություն մասնագիտացմամբ։

Քոլեջն ավարտելուց հետո Հադսոնը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ աշխատել է շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններում, եղել է ֆրիլանս գրող, գրել է այնպիսի հրատարակչությունների համար, ինչպիսիք են *Essence-ը*, *The Toast-ը*, *xoJane-ը*, *Model View Culture-ը* և *Ebony* կայքը։

## Առցանց գործունեություն ապատեղեկատվության դեմ
Հադսոնը տեղեկացել է «թվային սև դեմքի» մասին 2000-ականների կեսերին և սկսել է բարձրաձայնել այդ մասին Թվիթթերի իր հարթակում 2009 թվականին հաշիվ ստեղծելուց հետո։

2014 թվականից սկսած, Թվիթթերի @sassycrass օգտանվան ներքո ստեղծել է #YourSlipIsShowing հեշթեգը, որը մերկացրել է հակաֆեմինիստ թրոլներին, որոնք ձևացնում էին, թե սևամորթ ֆեմինիստներ են։ Հաշիվները նրան կասկածելի են թվացել դրանց ինքնությունը ստուգել չկարողանալու, թրոլների դրսևորած արհամարհանքի այն մարդկանց նկատմամբ, որոնց փորձում էին ընդօրինակել, թվիթերի տարօրինակ բնույթի և աֆրոամերիկյան լեզվի անգլերենի սխալ կիրառման պատճառով։ Նա հավաքել է նրանց գրառումները #YourSlipIsShowing հեշթեգի տակ։ Թրոլների ստեղծած կեղծ #EndFathersDay հեշթեգը, որպես ավելի լայն 4chan-ի վրա հիմնված արշավի մի մաս, որը կոչվում է Գործողություն․ «Սառնաշաքար», ճանաչվել է որպես Gamergate-ի և 2016 թվականի ընտրությունների ժամանակ տարածված ապատեղեկատվության նախադրյալը, որի արդյունքում Դոնալդ Թրամփը դարձել է Միացյալ Նահանգների նախագահ։

Չնայած ապատեղեկատվության դեմ նրա ջանքերի կարևորությանը, Հադսոնը երբեք փոխհատուցում չի ստացել։

## Մահ
Հադսոնը մահացել է 2024 թվականի փետրվարի 15-ին, 46 տարեկան հասակում, Օրեգոն նահանգի Պորտլենդի երկարաժամկետ կացության հյուրանոցում: Հադսոնը մահացել է, երբ հայրը, եղբայրը և քույրերը դեռ ողջ էին։ Նա տառապել է Կրոնի հիվանդությամբ և շնչառական հիվանդություններով։ Այս մասին *[[Նյու Յորք Թայմս]]ին* է հայտնել է նրա եղբայրը։ Հադսոնը նաև սոցցանցերի հետևորդներին ասել է, որ ունի երկարատև COVID քաղցկեղի ախտորոշում, և որ գումար չունի վճարելու իր բուժման համար։

## Հրատարակումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի ֆեմինիստներ
Սպիտակ արջերի բանտ

**Սպիտակ արջերի բանտ**, հատուկ կառույց, որը հիմնվել է կանադական Մանիտոբայի Չերչիլ քաղաքում՝ բնակչության համար վտանգ ներկայացնող սպիտակ արջերին տեղավորելու համար։

## Պատմություն
справа|մինի|Սպիտակ արջեր
Նախկինում վտանգ ներկայացնող սպիտակ արջերին  կրակում էին։ 1982 թվականին (այլ աղբյուրների համաձայն՝ 1983 թվականին, երբ արջը մի տղամարդու սպանեց հենց քաղաքի փողոցներում), նախկին ռազմաբազայի տեղում՝ «*House Number D-20*» կոչվող շենքում, առաջին անգամ տեղակայվեց նմանատիպ հաստատություն։ Այս շենքը նախկինում ծառայել է որպես զոհված զինվորների դիահերձարան, այժմ այն ​​օգտագործվում է կենդանի արջեր պահելու համար։

## Կենդանիների խնամք

Սկզբում բանտը բաղկացած էր 20 խցից, որտեղ տեղավորված էին 16 էգ առանձնյակներ և 4 ընտանեկան խումբ։ Ազատազրկման ժամկետը կարող է տատանվել երկուսից մինչև 30 օր, բայց եթե որոշ կենդանիների մեկից ավելի անգամ բռնեն, ապա այդ ժամկետը կարող է երկարացվել։ Ամբողջ մեթոդի էությունը քաղաքին մոտենալիս արջերի մոտ վտանգի զգացում զարգացնելն է, ուստի գերության մեջ կենդանիներին միայն ջուր են տալիս։

Վտանգավոր արջին բռնելիս անշարժացնում են հանգստացնող դեղամիջոցով և նշան անում նրա թևերին։ Արջերը բաց են թողնվում ձմռանը մոտ, երբ սառույցն արդեն սառում է Հուդզոնի ծովածոցի տարածքում, և նորից տեղափոխվում քաղաքից որքան հնարավոր է հեռու ուղղաթիռով։

Բևեռային արջի բանտը վերջերս ընդլայնվել է 28 խցով։ Չերչիլի բնակիչները սակայն միշտ պետք է զգուշավոր լինեն: Ասում են, որ ամռան ամիսներին քաղաքի շրջակայք է հասնում մինչև 1000 սպիտակ արջ։ Հիմնական պատճառն այն է, որ երբ սառույցը հալվում է, արջերը չեն կարողանում որսալ իրենց հիմնական զոհին՝ փոկերին, և նրանք, քաղցից դրդված, վտանգ են ներկայացնում քաղաքի բնակիչների համար։

Հադսոն ծովածոցի և Չերչիլ գետի մոտ փակցված են նախազգուշական ցուցանակներ՝ «Զգուշացեք բևեռային արջերից»(), իսկ քաղաքի բնակիչը, որն ինչ-որ տեղ սպիտակ արջ է տեսնում, կարող է ահազանգել հատուկ ծառայություն, որից հետո կենդանուն բռնում են Բնական պաշարների նախարարության աշխատակիցները։

## Տես նաև
Կապիկների բանտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուրօրինակ բանտ սպիտակ արջերի համար
* սպիտակ արջերի բանտ

Կատեգորիա:1982 Կանադայում
Կատեգորիա:Արջեր
Կատեգորիա:Բանտեր
Կատեգորիա:Կանադայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կենդանիների բարեկեցություն
Ավիացիոն գնդացիր

thumb|250пкс|Ինքնաթիռի վրա տեղադրված գնդացիր
[thumb|250пкс|Լյուիսի գնդացիրը [S.E.5 կործանիչի վրա]]
[thumb|250пкс|[ՅակԲ-12,7 գնդացիրը Մի-24 ուղղաթիռի վրա Բուլղարիայի ազգային պատմական թանգարանում]]
**Ավիացիոն գնդացիր** (ավիագնդացիր)՝ գնդացրի տեսակ, որը տեղադրվում է թռչող սարքերի վրա (մարտական ինքնաթիռ, ուղղաթիռ, ավտոժիր և այլն):

## Տարատեսակներ
Ավիացիոն գնդացիրները լինում են մի քանի տեսակի՝ տուրելային, սինքրոն, թևավոր և այլն:
* Տուրելային՝ տուրելային համակարգում տեղադրվող,
* թևավոր՝ ինքնաթիռի թևերի վրա տեղադրվող, 
* պոչային՝ ինքնաթիռի պոչային հատվածում տեղադրվող,
* սինքրոն՝ ինքնաթիռի ֆյուզելաժի վրա տեղադրվող, որը կրակում է սինքրոնիզատորի օգնությամբ:

## Պատմություն
Պատմականորեն ավիացիայի առաջին սպառազինությունն, որը կիրառվել է մարտական պայմաններում, եղել են պտտագլորները (ռևոլվեր), ատրճանակները (օդաչուների և օդաչու-դիտորդների անձնական զենքը), ավելի ուշ՝ արագաձիգ թնդանոթները («Իլյա Մուրոմեց»), գնդացիրները, ֆլեշետտաները, ռումբերը: Այսպես, Իմպերիալիստական պատերազմի ժամանակ ռմբակոծումների համար կիրառվում էին դիրիժաբլները և աէրոպլանները:

1913 թվականին գերմանացի ինժեներ Ֆ. Շնեյդերի կողմից արտոնագրվել է գնդացրային սինքրոնիզատորի առաջին սխեման աշխարհում՝ սարք, որը հնարավորություն էր տալիս տեղադրել գնդացիրն ինքնաթիռի պտուտակի ետևում և կրակ բացել պտտվող պտուտակի միջով՝ առանց այն վնասելու ռիսկի։

Ռուսական կայսրությունում ռուսական առաջին կործանիչն էր Ս-16-ը (1915թ.)՝ զինված սինքրոն առաջ կրակող գնդացիրով և պաշտպանական գնդացիրով, որը կրակում էր հետընթաց։ Որոշ ռուսական ռմբակոծիչներ՝ Ս-22 կամ Իլյա Մուրոմեց, ունեին մինչև ութ պաշտպանական գնդացիրներ և կարող էին իրենց վրա տանել մինչև 500 կիլոգրամ ռումբ։
Ավիացիոն գնդացիրները դարձել են կործանիչների առաջին սպառազինությունը և սկսել կիրառվել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Որպես կանոն դրանք ստեղծվել են գոյություն ունեցող հաստոցավոր գնդացիրների բազայի վրա։

Լայնորեն կիրառվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, այնուհետև դուրս են եկել կիրառությունից արագաձիգ փոքրատրամաչափ ավտոմատ գնդացիրների ի հայտ գալու պատճառով։ 
Ավիացիոն գնդացիրները սկսել են կիրառվել բազմափող տարբերակներով (ԳՇԳ, ՅակԲ-12,7, GAU-19) հարվածային ուղղաթիռների վրա, ինչպիսին է Մի-24, այնուամենայնիվ, 1990-ական թվականներին սկսեցին դուրս մղվել թնդանոթային սպառազինության կողմից։ 

XXI-րդ դարում ավիացիոն գնդացիրները կիրառվում են թեթև դեսանտային ուղղաթիռների վրա հատուկ գոնդոլներում կամ կախովի տարբերակով (Կա-29, OH-58 Kiowa)։

## Օրինակներ
Ստորև ներկայացված են ավիագնդացիրների որոշ մոդելներ
* ՊՎ-1
* ՇԿԱՍ (Շպիտալնու-Կոմարիցկու ավիացիոն արագաձիգ գնդացիր)
* Բերյոզինի ունիվերսալ գնդացիր
* Ֆյոդորովի ավիացիոն գնդացիր
* ԳՇԳ
* Breda-SAFAT
* MG-15
* MG-17
* MG-81
* MG-131
* Տիպ 92
* և այլն

## Տես նաև
* Գնդացիր
* Ավիահրանոթ
* Ուղղաթիռ
* Կործանիչ
* Միլ Մի-24

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Авиационные высокотемпные // weaponland.ru
* Преимущества и недостатки авиационных пулеметов
Ամնոկանի բարձրավանդակ

**Ամնոկանի բարձրավանդակ** (), բարձրավանդակ Կորեական թերակղզում, որը գտնվում է Նաննիմ լեռնաշղթայի ջրբաժանից դեպի արևմուտք։ Մտնում է Հյուսիսկորեական լեռնազանգվածի կազմում։ Ամբողջությամբ տեղակայված է Հյուսիսային Կորեայի տարածքում։

Բարձրավանդակը կազմված է սարահարթերից և հյուսիս-արևելքում ձգվող լեռնաշղթաներից (Չոգիորյոն, Մյոհյան, Նաննիմ)։ Բարձրավանդակի առավելագույն բարձրությունը կազմում է 1909 մետր։ Ընդհանուր տարածքը խիստ մասնատված է Յալուցզյան, Չհոնչհոնգան և Տեդոնգան գետերի ձախ վտակներով։ Հարթեցման մակերեսները հանդիպում են ամենուր։

Բարձրավանդակի տարածքում կլիման չափավոր է, մուսոնային, ցուրտ ու չոր ձմեռային ամիսներով։ Տարեկան տեղումների քանակը գերազանցում է 1000 միլիմետրը ու հիմնականում դրանք գերակա են ամառային ամիսներին։ Բուսական աշխարհից տարածված են լեռնային և խառը անտառները, այդ թվում՝ խեժափիճին, եղևինը, կաղնին և թխկին։

Բարձրավանդակը հիմնականում կազմված է հնագույն ինտրուզիվ ժայռերից։ Կան կապար-ցինկային հանքաքարի հանքավայրեր, ոսկու և գրաֆիտի պաշարներ։

Բարձրավանդակին զուգահեռ հոսում է Յալուցզյան կամ Ամնոկան գետը։ Արևելքում էլ գտնվում են Ռանգրիմի լեռները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* .

Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի աշխարհագրություն
Չինական մեծ հարթավայր

**Չինական մեծ հարթավայր**, Հյուսիս–Չինական հարթավայր, խոշորագույն հարթավայրերից մեկը Արևելյան Ասիայում՝ Չինաստանում։ Ողողվում է Դեղին և Արևելաչինական ծովերի ջրերով։ Տարածությունը մոտ 325 հզ․ կմ² է։ Կազմված է Հուանհե, Հուայհե և այլ գետերի ալյուվիալ նստվածքներից։ Մակերևույթը առավելապես հարթ է, տիրապետում են 50–100 մ բարձրությունները, երբեմն հանդիպում են մնացորդային թմբեր, կազմված հիմքային ապարներից։ Արևելքում Շանդունյան լեռներն են։ 

Կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Հաճախակի են հեղեղումները։ Խոշոր գետերն են Հուանհեն, Հայհեն, Հուայհեն, Լուանհեն։ 

Չինական մեծ հարթավայրը խիստ հերկված է։ Մշակում են ցորեն, բամբակենի, բրինձ, գետնանուշ։ Երկրագնդի խիտ բնակեցված շրջաններից է։ Չինական մեծ հարթավայրում են Պեկին, Թիենծին և այլ խոշոր քաղաքները։ 

Կատեգորիա:Չինաստանի հարթավայրեր
Կատեգորիա:Հարթավայրեր այբբենական կարգով
Ժամանակը Կիրիբատիում

**[[Կիրիբատի]]ն** կղզային պետություն է Օվկիանիայում:

Ցամաքային մակերեսը կազմում է ընդամենը 812,34 կմ²։ Այնուամենայնիվ, կղզիները գտնվում են միմյանցից զգալի հեռավորության վրա՝ զբաղեցնելով Խաղաղ օվկիանոսի ջրերը միանգամից «չորս կիսագնդերում»։ Այս պատճառով Կիրիբատին գտնվում է երեք ժամային գոտիներում (UTC +12, +13, +14)։

## Պատմություն
Ամսաթվի փոփոխման գիծը տեսականորեն պետք է անցնի  միջօրեականի 180° երկայնքով: Այնուամենայնիվ, ժամային գոտիների տարբեր կողմերում գտնվող երկրների համար նախատեսված է որոշակի բացառություն, իսկ գիծը ստանում է անսովոր ձև:

Այսպիսով, Գիլբերտ կղզիները և Բանաբա կղզին գտնվում են Արևելյան կիսագնդում, նրանց ժամային գոտին UTC+12-ը հաստատվել է 1979 թվականից։ Ֆենիքս և Լայն կղզիները գտնվում են Արևմտյան կիսագնդում և պատկանում են UTC-11 և UTC-10 ժամային գոտիներին, հարևան արշիպելագների միջև ժամանակային տարբերությունը մոտ մեկ օր է (22-23 ժամ): Հետևաբար, դրանց համար օգտագործվում են +13 և +14 ժամային գոտիները, և ամսաթվի փոփոխման գիծը գրեթե հասնում է 150° արևմտյան երկայնության: Այս որոշումը կայացվել է 1994 թվականիդեկտեմբերի 23-ին, երբ Կիրիբատիի Հանրապետությունը հայտարարել է Լայն կղզիների ժամային գոտու փոփոխության մասին, որն ուժի մեջ է մտել 1994 թվականի դեկտեմբերի 31-ից: Այս ճշգրտումը արդյունավետորեն տեղափոխել է Միջազգային ժամային գիծը ավելի քան 1000 կմ: Արշիպելագի ամենաարևելյան կղզին՝ Կարոլին Ատոլը, հայտնի է դարձել Հազարամյակի ատոլ անվամբ, քանի որ այն առաջինն է, որը մի քանի տարի անց տոնել է նոր հազարամյակը։ Այս փաստը վիճարկել էՏոնգան, որտեղ 1999-2002 թթ նույնպես գործել է UTC+14 ժամանակը:

Ներկայումս Լայն կղզիների բնակիչները, անկասկած, Երկրի վրա առաջինն են, ովքեր ամեն օր դիմավորում են նոր ամսաթիվը, քանի որ UTC+14 ժամային գոտին վերացվել է Տոնգայում 2017թվականից, իսկ Սամոայում ՝ 2021 թվականի ապրիլի 4- ից:

## Հետաքրքիր փաստեր
Լայն կղզիներում են գտնվում ԱՄՆ-ին պատկանող Ջարվիս կղզին, Պալմիրայի ատոլը և Քինգման Ռիֆը: UTC-11 ժամային գոտին գործում է այս տարածքներում: Այսպիսով, միմյանցից մի քանի տասնյակ կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող կղզիներում ժամանակը տարբերվում է 25 ժամով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Time in Kiribati at *TimeAndDate.com*

Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Կատեգորիա:Կիրիբատիի աշխարհագրություն
Չինական մեծ ջրանցք

**Չինական մեծ ջրանցք**, Մեծ ջրանցք (չինարեն՝ Յունհե–տրանսպորտային գետ), Չինաստանում։ Հիդրոտեխնիկական խոշոր կառույց Է, նավարկելի ջրանցք։ Կառուցումն սկսվել է մ․թ․ա․ VI դ․, ավարտվել՝ XIII դ․։ 

Անցնում Է հյուսիսից–հարավ, Պեկինի շրջանից մինչև Հանչժոու, հատում Հուանհե, Հուայհե և Յանցզի գետերը։ Երկարությունը 1782 կմ Է, լայնությունը Շանդուն և Հեբեյ նահանգներում ամենանեղ կետում 40 մ է, Շանհայի ամենալայն կետում՝ 350 մ։ Ջրանցքը հագեցած է 21 շլյուզով։ Բեռնափոխադրումների առավելագույն հզորությունը տարեկան 10 մլն տոննա է։ Ջրանցքի համակարգն ընդգրկում է նաև բնական ջրային ուղիներ (Բայհե գետը, Վեյշանհու լիճը ևն)։ 

Չինական մեծ ջրանցքի հիմնական նավահանգիստներն են Յանչժոուն, Սուչժոուն, Ուսին, Հանչժոուն։ Ջրանցքով տեղափոխվում է ածուխ, հացահատիկ, անտառանյութ, բամբակ:

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Չինաստանում
Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չինաստանի ջրանցքեր
Քրիստինա

**Քրիստինա, Խրիստինա** (от  - Քրիստոս), տարածված իգական անուն:

## Անվան պատմություն
Անունը հունական ծագում ունի, առաջացել է հունարեն *Khristine* անունից․ նշանակում է «քրիստոնյա», «Քրիստոսին նվիրյալ»։

Այս անունը ունեն քրիստոնյա ազգերից շատերը, օրինակ, Հունաստանում՝ *Χριστίνα*, կարդացվում է Խրիստինա, Գերմանիայում *Kristina*, Ռուսաստանում՝ *Христина* կամ *Кристина***,** Լեհաստանում՝ *Krystiana*, Ֆրանսիայում՝ *Christiane*, Իսպանիայում՝ *Cristina*: 

Հայաստանում Քրիստինա անունը հիշատակվում է հնուց։ 

Գործածվում է որպես Քրիստափոր անվան իգականը։

Քրիստոնեության հետ Բյուզանդիայից բերվել է ռուսերեն: ԽՍՀՄ-ում Խրիստինա անունը լայն տարածում չի ունեցել, չնայած շուտով հայտնվել է հնչյունականորեն դեֆորմացված Քրիստինա տարբերակը։ Պետրովսկու խմբագրած անձնանունների բառարանը Քրիստինա տարբերակը անվանում է Խրիստինա անվան խոսակցական արտասանություն։

1988 թվականին Լենինգրադում հաշվառված 20 և բարձր տարիքի կանանց թվում Քրիստին չկար, այնուամենայնիվ, այս անունը տրվել է 2000-ականների 18 նորածինների: Աննա Սուսլովան իր «Ռուսական անունների մասին» գրքում Քրիստինա անունը դասակարգում է որպես սահմանափակ տարածման անունների խումբ։

## Անվան օր
* Ուղղափառ (ամսաթվերը տրվում են ըստ Գրիգորյան օրացույցի)՝ փետրվարի 19, մարտի 26, մայիսի 31, հունիսի 13, օգոստոսի 6, դեկտեմբերի 7:
* Կաթոլիկ՝ փետրվարի 13, հունիսի 22, հուլիսի 26, դեկտեմբերի 27։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Լի Սանդրա

**Սանդրա Լի** (, известна как *Dr. Pimple Popper*), ամերիկացի հայտնի բժիշկ-մաշկաբան, որն իր սեփական ալիքն է վարում ՅուԹյուբում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կալիֆոռնիայի Ափլենդ քաղաքում:

Սովորել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, որն ավարտելուց հետո հաճախել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքի *Drexel University College of Medicine* բժշկական դպրոց։ Ապրել է Իլինոյս նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաքում, այնուհետև տեղափոխվել է Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա՝ շարունակելու իր փորձերը լազերային, մաշկաբանական և կոսմետիկ վիրաբուժության ոլորտում:

Ներկայումս բնակվում է հայրենի քաղաքում և ամուսնու՝ դոկտոր Ջեֆրի Ռեբիշի հետ աշխատում է որպես մաշկային թերապևտ և վիրաբույժ։

2010 թվականին Սանդրան սկսել է ՅուԹյուբում վերբեռնել իր աշխատանքի տեսանյութերը՝ դա անելով մինչև 2015 թվականը։ Այնուհետև ժողովրդականություն է ձեռք է բերել  ինստագրամում: Տեսանյութը հրապարակելու հաճախորդի գրավոր թույլտվության դիմաց Լին իր հիվանդներին առաջարկում է զեղչեր կամ անվճար բուժում։

2017 թվականին թողարկել է իր մաշկի խնամքի միջոցների շարքը՝ *SLMD Skincare Products-ը*, որը ներառում է ակնեի դեմ լվացվելու միջոց և ռետինոլի լոսյոն:

Սանդրա Լին սերտիֆիկացված մաշկաբան է և Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիայի, Կոսմետիկ վիրաբուժության ամերիկյան ակադեմիայի, Մաշկաբանական վիրաբուժության ամերիկյան ընկերության և *Mohs* վիրաբուժության ամերիկյան ընկերության անդամ:

Լիի աշխատանքին հետևում է գրեթե երեք միլիոն մարդ, ընդ որում հեռուստադիտողների ընդհանուր թիվը կազմել է ավելի քան մեկ միլիարդ: Այն օգնում է մարդկանց հասկանալ մաշկի խնդիրները և բուժել դրանք: Նրա ծրագրերը ներառում են նոր գրասենյակի բացում Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Տորոնտո, Կանադա:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SLMD Skincare - официальный сайт  
* "Доктор Прыщ": Сандра Ли — дерматолог, который прославился, выдавливая прыщи и кисты клиентов на камеру
* Зарубежный врач Сандра Ли: милиумы, комедоны, жировики (видео)

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Կատեգորիա:Բժշկուհիներ
Լաուրա Բլինդքիլդ

**Լաուրա Մեդիսոն Բլինքկիլդ Բրաուն** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստուհի, «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբի և Անգլիայի ազգային հավաքականի հարձակվող կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
### «Բիրմինգհեմ Սիթի»
Բլինդքիլդը խաղացել է «Բիրմինգհեմ Սիթի» ակումբի ակադեմիայում, նախքան 2019 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ակումբի կազմում իր նորամուտը նշելը, ավելացված ժամանակում փոխարինման դուրս գալով «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դեմ Լիգայի գավաթի խմբային փուլի պարտված խաղում (1:2)։ Նա Սուպերլիգայում իր նորամուտը նշեց հաջորդ ամիս՝ 2020 թվականի հունվարի 5-ին, «Արսենալի» դեմ խաղում, որն ավարտվեց 0:2 հաշվով պարտությամբ։

### «Աստոն Վիլլա»
2020 թվականի հունիսին Բլինդքիլդը տեղափոխվեց «Աստոն Վիլլա»՝ ի սկզբանե հանդես գալով ակումբի ակադեմիայում։  2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ին նա ստորագրեց իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «առյուծների» հետ։ Նա որոշեց իր «Բրաուն» ազգանունով խաղից անցնել իր դանիական երկրորդ անունը՝ «Բլինդքիլդ», 2021/2022 մրցաշրջանում իր մարզաշապիկի հետևի մասում ցուցադրելու համար։ Բլինդքիլդը ճանաչվել է «Աստոն Վիլլայի» 2021/2022 և 2022/2023 մրցաշրջանների երիտասարդ խաղացող՝ խաղալով ազգային առաջնության բոլոր խաղերում, բացառությամբ մեկի վերջին շրջանում։

### «Մանչեսթեր Սիթի»
2024 թվականի հունվարի 31-ին Բլինդքիլդը երեքուկես տարվա պայմանագիր է կնքել «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ՝ 200 հազար ֆունտ ստերլինգով։ 2024 թվականի ապրիլի 21-ին նա իր դեբյուտային գոլը խփեց «Սիթիի» կազմում «Վեսթ Հեմ Յունայթեդի» դարպասը (5:0)՝ օգնելով թիմին հասնել աղյուսակի գագաթին լիգայում 13-րդ անընդմեջ հաղթանակից հետո։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Բլինդքիլդը ներկայացրել է Անգլիան մինչև 17, մինչև 19 և մինչև 23 մակարդակներում։ Նա իրավունք ունի Դանիան ներկայացնել իր դանիացի մոր միջոցով, սակայն հայտարարել է, որ ցանկանում է խաղալ միայն Անգլիայում։

2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Բլինդքիլդը առաջին անգամ հրավիրվել է Անգլիայի մինչև 23 տարեկանների հավաքական՝ Նորվեգիայի դեմ խաղին։ Նա այդ խաղում նորամուտը նշել է սեպտեմբերի 2-ին՝ փոխարինման դուրս գալով 83-րդ րոպեին։ 2023 թվականի ապրիլի 6-ին Բլինդքիլդը խփեց իր առաջին գոլը երիտասարդական հավաքականի կազմում Պորտուգալիայի դեմ հաղթական խաղում (3:2)։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, 18 ամիս անց, նա իր երկրորդ գոլը խփեց ազգային հավաքականում Նիդեռլանդների դեմ ոչ-ոքի խաղում (1:1)։

Բլինդքիլդը ստացել է իր առաջին մարտահրավերը հիմնական հավաքականում 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ԱՄՆ-ի և Շվեյցարիայի դեմ ընկերական խաղերի համար։ Դեկտեմբերի 3-ին իր նորամուտը նշեց մեկնարկային կազմում՝ Շվեյցարիայի դեմ հաղթական խաղում (1:0)։

## Անձնական կյանք
Բլինդքիլդի մոտ ախտորոշվել է գերվենտրիկուլյար տախիկարդիա և սրտի վիրահատություն է կատարվել։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ձեռքբերումներ
### Անհատական
* «Աստոն Վիլլայի» երիտասարդական մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ 2021/22, 2022/23

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Манчестер Сити»

 
Կատեգորիա:Անգլիացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Ավար կին

[մինի|«Աններդաշնակ զույգ» նկարը, նկարիչ՝ [Լուկաս Կրանախ Ավագ, 1550 թվական, Վարշավայի ազգային թանգարան)]]
**Ավար կին** (), կին, որը դիտարկվում է որպես ամուսնու կարգավիճակի խորհրդանիշ։ Տերմինը հաճախ օգտագործվում է նվաստացուցիչ կամ արհամարհական իմաստով, ինչը ենթադրում է, որ այդպիսի կինը չունի անձնական այլ առավելություններ, բացի իր արտաքին գրավչությունից, զգալի ծախսեր է պահանջում իր արտաքին տեսքը պահպանելու համար, հաճախ անխոհեմ է կամ անփորձ: Ավար կինը, ընդհանուր առմամբ, համեմատաբար երիտասարդ է և գրավիչ: Նա կարող է լինել տարեց և հարուստ տղամարդու երկրորդ կամ երրորդ կինը: Ավար ամուսինը այս տերմինի արական համարժեքն է:

Ամուսնու մոտ ավար կնոջ առկայությունը մատնանշում է նրա նարցիսիզմը և տպավորություն թողնելու պահանջը, ինչպես նաև, որ նա չի կարող գրավիչ կնոջ սեռական հետաքրքրությունը գրավել իր հարստությունից կամ դիրքից բացի այլ պատճառով:

## Պատմություն
Տերմինի ստուգաբանական ծագումը դեռևս հակասական է: Պնդումներից մեկն այն է, որ տերմինն ի սկզբանե հայտնվել է The Economist թերթում 1950 թվականին՝ վկայակոչելով ռազմիկների պատմական պրակտիկան, որոնք ճակատամարտի ժամանակ խլում են ամենագեղեցիկ կանանց՝ որպես ավար տուն տանելու համար։ Ուիլյամ Սաֆիրը պնդում էր, որ տերմինը ստեղծվել է *Fortune* ամսագրի ավագ խմբագիր Ջուլի Քոնելին 1989 թվականի օգոստոսի 28-ի համարի շապիկում և այն անմիջապես գործածության մեջ է մտել։ Շատ աղբյուրներ պնդում են, որ այդ տերմինը ստեղծվել է ավելի վաղ։ Օրինակ, *Online Etymology Dictionary*-ը մեջբերում է 1984 թվականը։ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը պնդում է, որ տերմինը հայտնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 28-ին։

## Ժողովրդական մշակույթում
* Նախկին playmate Աննա Նիկոլ Սմիթի ամուսնությունը նավթային միլիարդատեր Հովարդ Մարշալի հետ լայնորեն լուսաբանվել է ամերիկյան ԶԼՄ-ների կողմից՝ որպես այս հայեցակարգի ակնառու օրինակ։ Նրանց ամուսնության պահին միլիարդատերը 89 տարեկան էր, իսկ նա՝ 26։
* Օլիվեր Սթոունի «Ամեն կիրակի» ֆիլմում ենթադրվում է, որ Սինդի Ռունին ոչ այլ ինչ է, քան ավար կին ծերացող և թառամող ֆուտբոլային աստղի, կապիտան և թիմի ավագ Քեպ Ռունիի համար և ավելի շատ հոգ է տանում իր հարստության և սոցիալական կարգավիճակի մասին, քան իր ամուսնու առողջությամբ և բարեկեցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Նոնա

**Նոնա,** լատինական իգական անուն: Նոնա անունն ավելի լայն տարածում է ստացել նախկին ԽՍՀՄ երկրներում և Իտալիայում։ ԱՄՆ-ում այն չափազանց հազվադեպ է հանդիպում:

Անունը ծագել է  «իններորդ» բառից, որը ծագում է  «իններորդ» բառից՝ որպես Նոն արական անվան իգական տարբերակ։ Հնարավոր է նաև բուլղարական Նոնա անվան փոխառություն։ Ռուսիայում այն ի հայտ է եկել քրիստոնեության հետ Բյուզանդիայից, բայց հազվադեպ հանդիպող անուն է եղել և տրվում է ըստ տոնացույցի։

## Անվան օր
Ուղղափառ անունների օրեր (ամսաթիվը տրված է ըստ Գրիգորյան օրացույցի)՝ օգոստոսի 18։

## Անվան ածանցյալ ձևեր
Նոնուշկա, Նոնա, Նոնյա, Նոնուսյա, Նոնետա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Սոնյա

**Սոնյա** (), իգական ռուսական անձնանուն, 20-րդ դարից տարածված է նաև արտասահմանում:

Ն. Ա. Պետրովսկու «Ռուսական անձնական անունների բառարանում» Սոնյա անունը նշվում է որպես Սոֆյա անվան ածանցյալ, ինչպես նաև Սոլոմոնիդա և Սոլոմոնիա կանացի անուններից ածանցված։ Ենթադրվում է նաև, որ Սոնյա անունը ծագել է Սոֆյա անունից, որն ունի ածանցյալ շղթա՝ Սոնյա-Սոնեչկա-Սոնյա:։ Կարող է լինել Սոֆյա անվան կարճ ձևը։

Ի տարբերություն Սոֆյա և Սոֆիա հունական ծագում ունեցող անունների՝ Սոնյա անունը զուտ ռուսական նվազական անուն է։

Ինչպես նշել է Ա. Վ. Սուպերանսկայան Սոնյա անունը որոշ ռուսական իգական անունների հետ միասին հայտնի է դարձել արտերկրում, հատկապես Բրազիլիայում։ 1930-1992 թվականներին անունը տարածվել Է ԱՄՆ-ում, մտել է 1000 ամենահայտնի աղջիկների անունների մեջ, իսկ 1936-1979 թվականներին՝ 500 ամենահայտնի աղջիկների անունների մեջ՝ զբաղեցնելով ամենաբարձր տեղը 1938 թվականին։

Ռուսաստանից դուրս այս անվան ժողովրդականության պատճառները տարբեր են:

## Գրականություն
* Sonia // Jennifer Griffin — 1,107 Baby Names That Stand the Test of Time — Publisher: Workman Publishing Company, 2014—600 pages

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Էլլա

**Էլլա** (****) իգական անուն, որի ծագման մասին բազմաթիվ վարկածներ կան: Դրանցից մեկը մատնանշում է  (ամբողջը, ամբողջությամբ) աղբյուրը։ Մյուսը վերաբերում է *Alia* կրճատ գերմանական անվան նորմանդական արտասանությանը, որը գերմանական ali- անվան սկզբնական տարրն էր, որը նշանակում է «այլ»:։ Եբրայերեն *אלה* (Ela) նշանակում է «աստվածուհի» և կրոնական պատճառներով չի կարող տրվել հավատացյալ հրեաներին: Բայց քանի որ այս բառը նշանակում է նաև «պիստակի ծառ», այն դեռ օգտագործվում է անհավատ իսրայելացիների շրջանում: Կա վարկած հունական Ελλάδα («Հունաստան») անունից ծագման մասին։

Անգլախոս երկրներում Էլլա անունը կրկին նորաձևության մեջ է մտել Վիկտորյական դարաշրջանում, ինչպես նաև վերջին տասնամյակում (սկսած 2000 թվականից)՝ դառնալով հանրաճանաչ անուն Ավստրալիայում, Կանադայում, Իռլանդիայում, Նոր Զելանդիայում, Անգլիայում, Ամերիկայում և անգլախոս այլ երկրներում։ Այս երկրներում հայտնի կրողների թվում է երգչուհի Էլլա Ֆիցջերալդը։

## Ֆիլմեր
* «Կախարդված Էլլան» (), 2004 թվականի ռոմանտիկ կատակերգություն։

## Աստղագիտության մեջ
* (435) Էլլա, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1898 թվականին Նաուչնիում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգանուններ
Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Կատեգորիա:Հունական անձնանուններ
Ռիմա

**Ռիմա** (), անհայտ ծագման իգական ռուսական անձնաանուն։ Այս անունը Ռուսաստանում ժողովրդականություն է ձեռք բերել 20-րդ դարում, բայց մնում էր եզակի։

Ըստ վարկածներից մեկի՝ այն ի սկզբանե արական անուն էր՝ Ինայի և Պինայի հետ միասին։ Հետագայում արական անունը, «ա» վերջավորության պատճառով սխալմամբ համարվել է կանացի և սկսել օրացույցից հանվել աղջիկներին անվանակոչելու համար։ Որպես արական անուն՝ Ռիմա հազվադեպ է հանդիպում, և կան նաև դրա փոփոխությունները՝ Ռիմ և Ռիմմ։

«Ռիմա»-ն համարվում է նաև բուլղարերենից փոխառություն և արական Ռիմեն անվան տարբերակը, որը ներկայացնում է Ռոման անվան սլավոնական ձևը։

## Անվան օր

* Ուղղափառ (որպես արական անուն)՝ փետրվարի 2, հուլիսի 3։

## Օտարալեզու տարբերակներ

* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Բելլա

**Բելլա**, ավելի հազվադեպ՝ **Բէլլա** (Bella), եվրոպական իգական անուն: Իզաբելլա, Աննաբելլա, Միրաբելլա և այլ անունների, որոնք ավարտվում են այս ձևով, կրճատ տարբերակը: Բելլա անունն ունի իտալական ծագում և թարգմանաբար նշանակում է «հրաշալի, գեղեցիկ»: Անվան գաղտնիքն այն է, որ դրա օգտագործումը մեկ «լ» տառով անվանը տալիս է բոլորովին այլ նշանակություն, և պատմությունից ստացված տեղեկությունների համաձայն կարելի է դատել, որ այս դեպքում բառը մուսուլմանական արմատներ ունի:

Հաճախ «Բելլա» կամ «Բէլլա» անունը օգտագործվում է հրեա կանանց հիշատակելու համար, չնայած այս դեպքում, թեև այս դեպքում անունը հրեական իգական Բեյլե անվան եվրոպականացված հարմարեցումն է («կինույ»), որը ծագում է իդիշ լեզվից։

Բելլա անունը տարածված է նաև Հյուսիսային Կովկասում, ինչպես նաև Վրաստանում, Ադրբեջանում:

Հետաքրքիր է այս անվան «Բելլատրիկս» կամ «Բելլատրիսա» ձևը, որը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ամազոնուհի» կամ «մարտիկ», «ռազմատենչ կին»։  Համանուն աստղը գտնվում է Օրիոն համաստեղությունում։

Ոմանք այդպես են անվանում կանանց, որոնց անունը հնչում է Իզաբելլա կամ Բելլադոննա: Շատ երկրներում Բելլա անվան թարգմանությունը նույնն է՝ գեղեցկուհի: Եվ ավելի հաճախ, դա Իզաբելի կամ Իզաբելլայի կրճատումն է: Հետաքրքիր է, թե ինչպես է բառը թարգմանվում այլ լեզուներով, տարբեր ազգություններում կարելի է գտնել բավականին էկզոտիկ տատանումներ՝ Սաբել, Չաբելա, Բեբել, Բելլ, Իզաբե, Բեյա (իսպ.), Բելիա: Ուղղափառության մեջ եկեղեցական անուն չկա: Ռուսերենում «Բէլա» անունը հայտնվել է   շնորհիվ Մ. Յու. Լերմոնտովի «Մեր ժամանակի հերոսը» ստեղծագործության։

## «Բելլա» անունով կերպարներ
* «Բէլա»՝ Մ.Յու. Լերմոնտովի «Մեր ժամանակի հերոսը» վեպի հերոսուհին։
* Բելլատրիսա «Բելլա» Լեստրանջ (1951-1998)՝ Հարրի Փոթերի մասին վեպերի շարքի կերպար։ 
* Բելլա Սվոն (1987-2006)՝ Ստեֆանի Մայերի «Մթնշաղ» վեպերի շարքի գլխավոր հերոսուհին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անուններ
Կատեգորիա:Իգական անձնանուններ
Սպանված աղջիկը

«**Սպանված աղջիկը**», Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Յոթերորդ աղբյուրը» ժողովածուում։

## Գնահատական
Պատերազմի թեմայով պատմվածքներից շատերը գրված են օրագրային հարուստ նյութի հիման վրա և արտացոլում են բուն ռազմաճակատային իրողությունները: Բազմաթիվ մահեր տեսած զինվորները չեն կարողանում համակերպվել երիտասարդ բուժքրոջ մահվան հետ։

## Սյուժե

Պատմվածքը սկսվում է զինվորի ափսոսական խոսքերով, որը ուղղված էր սպանված աղջկան։ Նա սգում է իր անծանոթ քրոջ, իր հարազատի մահը։ Թեև նրանք իրար չէին ճանաչում, բայց պատերազմը մտերմացնում է բոլորին, ստիպում ցավել մի քանի օրվա դեռևս լիովին չճանաչած մարդու մահը, ում անունը չգիտեր հերոսը, և այդ անունն այդպես էլ չէր իմանա։ Զինվորը աղջկա խոցված կուրծքը համեմատում է մորթված լուսնի և արևի հետ։ Ո՞վ էր լուսավորելու նրա գիշերները, ո՞վ էր ջերմացնելու նրա ցերեկները։ Մազերը համեմատում է արշալույսի շողերի հետ, որոնք ծաղիկների հետ մերված սկսում են անուշ բուրել։ Նրա խոպոպները արևից կյանք էին խնդրում մարած աչքերի համար։ Զինվորը սգում է, բայց չկա նույնիսկ կորուստ սգալու ժամանակ։ Մահը և կյանքը միաձուլվել են, խառնվել են իրար, այլևս դրանց զատելն անհնար է։ Զինվորը ինքն էլ մոլորվել էր այդ սահմանագծին։ Զինվորը խոսում էր աղջկա անշնչացած մարմնի հետ, այն մարմնի  որը նախորդ օրը, լի էր ուժով և եռանդով, լի կյանքով ու ազատատենչությամբ կռվում էր, որ ապրի այն հողը, ջուրը, արևը, որն այլևս չի տեսնելու, զգալու  և վայելելու սպանված աղջիկը։ Աղջիկը նման է արյունով  ցողված շուշանների։ Զինվորը գովերգում է աղջկա սերը, որն անգամ պատերազմի դաշտում ծաղկել էր։ Սերը, որը պատերազմի դաշտում, արկերի պայթյունների տակ  մի պահ մոռացնել էր տալիս մահվան բույրը, և թողնում էր լիաթոք ժպտալ, երբ սերը սկսում էր շոյել իր բախտի արևը։ Զինվորը չի կարող երկար մնալ աղջկա անշնչացած մարմնի կողքին։ Մտածում է, որ սակրավորները կգնան աղջկա մարմինը կթաղեն։ Ափսոսում է աղջկա կյանքի համար, բայց իր ողբը հուշարձան թողնում աղջկա համար, ում երբեք չէր մոռանա, երբեք չհիշել չէր կարող։ «Եվ թող իմ այս ողբը քեզ հուշարձան լինի, լույսի համար զոհված աղջիկ, իմ անծանոթ քույր, իմ հարազատ, իմ սիրելի»։

## Տես նաև

* Ներիր ինձ (պատմվածք)
* Քարտեզի պատառիկ (պատմվածք)
* Ճերմակ վիրակապ (պատմվածք)
* Անիի խաչքարը (պատմվածք)
* Խցանը (պատմվածք)
* Անամպ երկինք (պատմվածք)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նա, ով հասկացավ քարերի լեզուն. Սերո Խանզադյան-100

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1950 գրքեր
Արամ Տերտերյան

**Արամ Մկրտչի Տերտերյան** (), հայ սրտաբան։ ԵՊԲՀ սրտաբանության ամբիոնի դասախոս, Երևանի թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցի անհետաձգելի ստրաբանական ծառայության ղեկավար։

Բժիշկներ՝ մանկաբույժ Ֆլորա Միքայելի Մկրտչյանի և թերապևտ Մկրտիչ Կիրակոսի Տերտերյանի որդին։

## Կենսագրություն
Արամ Մկրտչի Տերտերյանը 1967-77թթ սովորել է Էջմիածնի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, որին զուգահեռ ուսանել է նկարչություն էջմիածնի գեղարվեստի դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նույն տարում ընդունվել է  Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ 1985 թվականից աշխատել է Հայաստանի տարբեր կլինիկաներում՝ ընդհանուր թերապիայի, այնուհետև Էրեբունի հիվանդանոցի վերակենդանացման և սրտաբանության բաժանմունքում, ապա Մխիթար Հերացու անվան թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցում: Ամուսնացած է, ունի 3 երեխա։ Որդին՝ Մկրտիչ Արամի Տերտերյանը, նույնպես բժիշկ է՝ միկրովիրաբույժ։

## Ծնողներ
Արամ Տերտերյանի մայրը՝ մանկաբույժ՝ Ֆլորա Միքայելի Մկրտչյանը  երկար տարիներ աշխատել է Ստեփանավանի շրջանային հիվանդանոցում,այնուհետև 1959 թվականից ավելի քան 40 տարի աշխատել է Էջմիածնի մանկաբուժական հիվանդանոցում որպես բաժանմունքի վարիչ։

  Հայրը՝ Մկրտիչ Կիրակոսի Տերտերյանը Հայրենական Մեծ Պատերազմից հետո գործուղվել և աշխատել է Հյուսիսային Կովկասի Օրջոնիկիձեի շրջանային հիվանդանոցում, այնուհետև վերադառնալով հայրենիք երկար տարիներ աշխատել է ներկայիս Արմավիրի մարզի գրեթե բոլոր համայնքներում որպես թերապևտ, իսկ 1959 թվականից  ավելի քան երեք տասնամյակ եղել է  էջմիածնի շրջանային հիվանդանոցի թերապիայի բաժնի վարիչը։

Արամ Տերտերյանի նախնիները Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա Նահանգից են։ Բժիշկ Արամ Տերտերյանի պապը ցեղասպանությունը վերապրած Մկրտիչ Տերտերյանի գերդաստանի միակ զավակն էր, որը ծնվել է Արգենտինայում, հայկական ջարդերից հետո։

## Կամավորություն
մինի|Արամ Տերտերյանն աշխատանքի ժամին2000 թվականին դեպի Արարատ սարը բարձրացող լեռանգնացների միջազգային՝ 50 հոգանոց խմբին որպես խմբի միակ բժիշկ միացել է հոժարակամ՝ իր ուսերին վերցնելով այդ մեծ խմբի անդամների առողջության պատասխանատվությունը։  Ճանաչված սրտաբանը պարբերաբար մասնակցում է տարբեր բարեգործական ծրագրերի, որոնց ընթացքում բազմաթիվ մարդիկ ՀՀ տարբեր մարզերում անվճար հնարավորություն են ունենում բարձրակարգ բժշկական խորհրդատվություններ ստանալ։

## Նախասիրություն
Անվանի սրտաբանն այսօր էլ ազատ ժամանակ գտնելուն պես զբաղվում է նկարչությամբ, որը Արամ Տերտերյանի հոբբին է։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիայի անդամ (ACA)
* Եվրոպայի սրտաբանության ասոցիացիայի անդամ (ESC)
* Եվրոպայի սուր սրտանոթային բուժման ասոցիացիայի անդամ(ACVC)      
* Եվրոպայի սրտային անբավարարության ասոցիացիայի անդամ(HFA)
* Եվրոպայի սրտանոթային հետազոտման ասոցիացիայի անդամ(EACVI)

## Պարգևներ
* Պարգևատրվել է ՀՀ Պաշտպանության նախարարության, ՀՀ Առողջապահության նախարարության և մի շարք գերատեսչությունների, ինչպես նաև բուհերի շնորհակալագրերով և պատվոգրերով

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ
Փոլ (թութակ)

**Փոլ** (), մականունը՝ **Փոլլի**, ընտանի կենդանի թութակ, որն ի սկզբանե պատկանել է Ռեյչել Ջեքսոնին, բայց նրա մահից հետո որդեգրել է նրա ամուսինը՝ ԱՄՆ նախագահ Էնդրյու Ջեքսոնը: Համաձայն ոչ հավաստի անեկդոտի՝ Փոլը հեռացվել է Ջեքսոնի հուղարկավորությունից 1845 թվականին՝ հայհոյանքներ բղավելու պատճառով:

## Կյանք

1827 թվականին Էնդրյու Ջեքսոնը Փոլին գնել էր իր կնոջ՝ Ռեյչելի համար 25 դոլարով (2024 թվականի դրությամբ համարժեք է $695-ի), նրա մահից մեկ տարի առաջ։ Ջեքսոնը շատ է սիրել Փոլին և հաճախ նամակներ է գրել իր եղբորորդուն՝ Ուիլյամ Դոնելսոնին, թռչնի առողջության մասին տեղեկանալու համար։ Դոնելսոնը հոգ է տարել Փոլի մասին, երբ Ջեքսոնն ի վիճակի չի եղել: Իր նամակներում Դոնելսոնը Փոլին նկարագրել է որպես «գեր և կոպիտ» և կանխատեսել, որ նա «երկար կապրի»: 1837 թվականից հետո Փոլն ավելի հազվադեպ էր հայտնվում Ջեքսոնի նամակներում, մասամբ այն պատճառով, որ Ջեքսոնն այդ պահին ապրում էր թռչնի հետ։

1845 թվականի հունիսի 10-ին Ջեքսոնի հուղարկավորության ժամանակ, ասում են, որ Փոլը շարունակ բարձրաձայն հայհոյել է՝ անհանգստացնելով հուղարկավորության մասնակիցներին։ Սուրբ Ուիլյամ Մենեֆի Նորմենտը, ով այնտեղ էր, հիշում է, որ Փոլը «հուզվել է և սկսել է այնքան *բարձր* ու *երկար* հայհոյել, որ խանգարել է մարդկանց և ստիպված են եղել նրան տանից տանել»։ Թենեսիի համալսարանի պատմության պրոֆեսոր Դեն Ֆելլերն ասել է, որ պատմությունը «անվիճելի է, բայց նաև չհաստատված»։ Նորմենտը (ծնված 1829 թվականի սեպտեմբերին) 15 տարեկան էր, երբ տեղի ունեցավ հուղարկավորությունը, և առաջին անգամ այդ մասին գրել է 1921 թվականին, երբ նա 91 տարեկան էր, կամ ենթադրյալ իրադարձությունից գրեթե 76 տարի անց։ Դա միակ հայտնի ականատեսի պատմությունն է և մասամբ վերագրվում է Նորմենտի դստերը՝ Ֆանիին, ով այն գրել է նամակում իր հոր անունից։ 

Ջեքսոնի մահից հետո Փոլին, հավանաբար, խնամել է Ջեքսոնի ընտանիքն Էրմիտաժում: Փոլի մասին վերջին հայտնի հիշատակումը եղել է 1850 թվականին Ջեքսոնի որդեգիր թոռների գրած նամակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Copy of Februyary 26 1920 article from *The Cumberland Presbyterian* on William Menefee Norment hosted by the historical society of the Cumberland Presbyterian Church.

Կատեգորիա:19-րդ դարի մահեր
Կատեգորիա:Թութակներ
Կատեգորիա:Թռչուններ
Ադամ Քրիք

**Ադամ Քրիք** (անգլերեն՝ *Adam Kreek.* ), կանադացի նախկին մարզիկ-թիավարող, գործարարության մասին գրքերի հեղինակ, ձեռներեցություն դասավանդող մանկավարժ: Ընդգրկված է Բրիտանական Կոլումբիայի մարզական փառքի սրահում և Օնտարիոյի մարզական փառքի սրահում։

Մասնակցել է երկու ամառային օլիմպիական խաղերի, 2008 թվականին Պեկինում ոսկե մեդալ նվաճել   ութնյակների մրցամարտում, իսկ մինչ այդ՝ 2004 թվականին Աթենքում այդ նույն մրցաձևում գրավել էր հինգերորդ տեղը։ 

2002-2007 թվականներին երեք ոսկե մեդալ է նվաճել թիավարության աշխարհի առաջնություններում: 

Ավարտել է Ստենֆորդի համալսարանը՝ ստանալով երկրատեխնիկական ճարտարագիտության և հիդրոլոգիայի բնագավառի մասնագետի որակավորում: 2009 թվականին Կանադայում ճանաչվել է «Տարվա լավագույն մարզիկ»:

Ավարտելով մարզական կարիերան՝ Ադամ Քրիքն աշխատել է իր մասնագիտությամբ՝ որպես կայուն կենսադիզել արտադրող ընկերության համասեփականատեր: Նա նաև Կանադայի պրոֆեսիոնալ խոսնակների ասոցիացիայի անդամ է և լայնորեն հանդես է գալիս առաջնորդության և փոփոխությունների կառավարման մասին դասախոսություններով, զրույցներով ու զեկուցումներով:

2019 թվականին Քրիքը հրատարակել է իր առաջին գիրքը՝ «Պատասխանատվության էթիկա. 12 ռազմավարություններ, որոնք բացառիկ մարդիկ օգտագործում են աշխատանքը կատարելու և հաջողության հասնելու համար» (The Responsibility Ethic: 12 Strategies Exceptional People Use to Do the Work and Make Success Happen): Հրատարակվելուց հետո այդ գիրքը դարձել է բեսթսելլեր և պարբերաբար հայտնվում է Բրիտանական Կոլումբիայի բիզնես գրքերի բեսթսելլերների ցանկում։

## Միջազգային մարզական նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Адам Крик  — страница на сайте Международный олимпийский комитет|Международного олимпийского комитета
* 
* Responsibility Ethic Webpage 
* Adam's Humorous Men's Health Video
* Men's Health Champion Adam Kreek
* I Seek Failure: Adam Kreek at TEDxVictoria 2013
* Capsized: NBC Dateline Documentary
* Adam's 8+ Olympic Gold Medal Race
* Sing Like Kreek

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանադացիներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Օգոստոս (վիպակ)

**«Օգոստոս»**, հայ արձակագիր Հրանտ Մաթևոսյանի վիպակը։ Հրատարակվել է 1967 թվականին։

## Գնահատական
Վիպակում քննվում են գյուղացու չարքաշ կյանքով ապրող մարդկանց կերպարներ, քանի որ ժամանակը և հասարակաությունը մարդկանց դարձրել էր բեռնաձի։ Այս գործով ևս Մաթևոսյանն ասպարեզ է հանում Ծմակուտի ցավը։ Մաթևոսյանի՝ «Օգոստոս», «Կայարան», «Ալխո», «Սկիզբը» պատմվածքների հիման վրա 1976 թվականին նկարահանվել է «Օգոստոս» ֆիլմը։ Սա տառապանքի, ցավի ու սիրո, տրորված ճակատագրերի միահյուս ու հանճարեղ մեղեդի է, որ կամարում է ամբողջ ժողովածուն։

## Սյուժե
Անդրոն սայլ էր սարքում։ Իրիկունը դեռ պիտի գյուղամեջ իջներ, եզ խնդրեր Սանասարից։ Պիտի գնար, կովերը տեսներ, Աշխենը մածուն տար։ Աշխենը երբեմն նրան ջահել աղջիկ էր թվում, քաղցրանում էր, և չգիտեր՝ որտեղ է պահում երկար լեզուն։ Քնած ժամանակ նրա կոնքերը կարծես Համոյի Սիրուշի կոնքերը լինեին։ Իսկ արթուն ժամանակ անքամակ, կռվարար կին էր նա։ Նա անդադար նկատողություն է անում ամուսնուն ծուլության ու միամտության համար։ Ուրիշները անգամ կոլխոզից էին գողանում, իսկ իր «Անդրոն իշի ականջում քնած է»։ Օրինակ էր բերում Գիքորին, որ նախագահ է եղել, բրիգադավար է եղել, պահեստապետ, գործակատար, ֆերմայի վարիչ։ Աշխենը շատ էր կռվում ամուսնու հետ, որ այդպես ապրել էլ հնարավոր չի։ Մի անգամ էլ ձմռանը տանից դուրս էր արել Աշխենին, ասել, որ գնա հորանց տուն։ Անդրոյի մայրն էլ անդադար կանչում էր որդուն, հարցեր տալիս, հարցնում՝ արդյոք ձին տեղփոխ է արել, թե ոչ։ Իսկ խեղճ Ալխոն էլ միշտ նույն տեղում կապած էր՝ պարանը խճճված։ Իսկ երբ Անդրոն ձիուն տանում էր, ձորից ներքև է նայում, հիշում, թե ինչպես էր մայրը բուրդ լվանում, ջրում, և հայրն ինչպես էր տրեխների փոկը քաշում։

Մի օր արահետի ոլորանին երևում է Մարգոն՝ դույլերը ձեռքին։ Անդրոն հարցնում է նրա և նրա ամուսին վարիչ Ռուբենի որպիսությունը։ Ռուբենին կոչում էին աղվես։ Անդրոն մտածում էր, որ նրանից դասատու դուրս չի գա, նրա նմանները դիպլոմն առնում են ու ընկնում գյուղի վրա։ Հարցնում է՝ արդյոք Սաքոյի տեղին ու Մարտիրոսի տղին ինչ են անելու։ Մարգոն զարմանում է դրանից։ Անդրոն ասում է, որ «էդ գետինը մտածները» դարբնի թոռանը բռնել են, անվայել բաներ արել, շորերը պատռել։ Մարիամը գալիս է սարից՝ խոտը մեջքին բարձած։ Անդրոյին ասում է՝ մինիստրից ոչնչով պակաս չէ, Անդրոն էլ ասում է, թե շալակով ավել է։ Անդրոն մտածում էր, որ եթե իր տեսած սպիտակ գոմեշը լավ ձևող լինի, նրանից երեք Մարիամ դուրս կգա, իսկ մնացորդներից՝ Աշխեն։ Անդրոն նաև խղճում է Մարիամին, որ միայնակ է, անմարդ, այդքան խոտ է բերում՝ մեջքին բարձած։ Անդրոն սիրեց նրան, որովհետև անօգնական էր, դողում էր։ Աղվես Գիքորը Անդրոյին խնդրում է փեթակ սարքել իր համար։ Նաև ձին է ուզում, որ Ղազախ գնա՝ ցորեն բերելու։ Իսկ Աշխենն ավարտել էր գործը բոլորից շուտ, կովերին կթել, քորել, փայլեցրել ու կանգնել ֆերմայի վարիչ Լևոնի առաջ։ Աշխենը շատ հասկացող էր, առանց թույլտվության ոչինչ չէր անում, ձեռնբաց էր։ Նա Մարիամի ընկերուհին էր դեռ աղջիկ ժամանականերից։ Հիմա էլ թեպետ կռվում էր նրա հետ, բայց ջրի գնալիս երկուսի դույլերն էլ ինքն էր լվանում, Մարիամի դույլերն էլ էր ինքը վերցնում, որովհետև Մարիամը դժվար էր քայլում։

## Կերպարներ
* Անդրո
* Աշխեն
* Աղվես Գիքոր
* Մարգո
* Մարիամ

## Տես նաև
* Ալխո
* Կայարան
* Սկիզբը
* Նժույգս, նժույգս
* Նարինջ Զամբիկը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 գրքեր
Կատեգորիա:Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններ
Սելմա Բաշա

**Սելմա Բաշա** (; ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Օլիմպիկ Լիոն» ակումբի և Ֆրանսիայի հավաքականի ձախ պաշտպան:

## Ակումբային կարերա
2008 թվականից հանդես է եկել Լիոնի արվարձանի «Ժերլանդ» ակումբում։  8-ամյա Սելման տեղափոխվել է «Լիոնի Օլիմպիկ» մանկապատանեկան ակադեմիա, որտեղ անցան պատանեկան և երիտասարդական թիմերի բոլոր աստիճանները: Արդեն 15 տարեկանում եղել է մինչև 19 տարեկանների թիմի հիմնական խաղացողը։ Ակումբի ակադեմիայի մասնագետները նշում էին, որ նա խաղի մակարդակով զգալիորեն առաջ էր իր հասակակիցներից, ուստի այլևս իմաստ չուներ աղջկան խաղային պրակտիկա տրամադրել բացառապես երիտասարդական թիմում: 16 տարեկանում կնքել է իր առաջին մասնագիտական պայմանագիրը՝ 4 տարի ժամկետով։ Արդեն 2017 թվականի հոկտեմբերի կեսերին առաջին թիմի գլխավոր մարզիչ Ռեյնալդ Պեդրոսը հնարավորություն տվեց Բաշային նորամուտը նշել Ֆրանսիայի առաջին դիվիզիոնում։ 2017/18 մրցաշրջանում ևս 10 հանդիպում է անցկացրել ազգային առաջնությունում և չեմպիոնների լիգայի հաղթական եզրափակչում հանդես եկել մեկնարկային կազմում, իսկ հաջորդ մրցաշրջանում՝ «Լիոնի» հանդիպումների 2/3-ում և փոխարինման դուրս եկավ Չեմպիոնների լիգայի 2018/19 եզրափակչում։

Նոմինացվել է 2018 թվականի Ֆրանսիայի գործարարների Ազգային խորհրդի ամսագրի վարկածով լավագույն ֆուտբոլիստի կոչման համար։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Հանդես է եկել Ֆրանսիայի տարբեր տարիքի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում:  2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից (մինչև 20 տարեկան), որտեղ ֆրանսիացիները հասան կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջեցին իսպանուհիներին: 2019 թվականի Եվրոպայի (մինչև 19 տարեկանների) առաջնության հաղթող:

### Գոլեր հավաքականում

## Ձեռքբերումներ
### «Օլիմպիկ Լիոն»
* Ֆրանսիայի չեմպիոնուհի (6): 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23, 2023/24
* Ֆրանսիայի գավաթակիր (3)՝ 2018/19, 2019/20, 2022/23
* Չեմպիոնների լիգայի հաղթող(4): 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сельма Баша на сайте «Олимпик Лиона»
* Профиль на сайте uefa.com

 
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ