Յազեպ Դրոզդովիչ

**Յազեպ (Իոսիֆ) Նարցիզովիչ Դրոզդովիչ** (, ), բելառուս գեղանկարիչ, գրաֆիկ նկարիչ, քանդակագործ, գրող, բանահավաք, ազգագրագետ և հնագետ։

## Կենսագրություն
thumb|left|180px|Յազեպ Դրոզդովիչ, «Վսեսլավ Պոլոցկի», 1923
Ծնվել է 1888 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Գլուբոկսկի շրջանի Պանկի խուտորում աղքատ ազնվական ընտանիքում։ Երկու տարեկանում մնացել է առանց հոր, նրան և իր հինգ եղբայրներին մեծացրել է Յուզեֆի մայրը։ Սովորել է Վիլնայի նկարչական  դպրոցում (1906-1910) գեղանկարչության պրոֆեսոր Իվան Տրուտնևի մոտ։ Ծառայել է բանակում, աշխատել է Մինսկի իգական գիմնազիայում որպես նկարչության ուսուցիչ, որպես նկարազարդող՝ ակտիվորեն համագործակցել է ամսագրերի ու թերթերի հետ։

Յազեպ Դրոզդովիչը մահացել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։

## Ստեղծագործական ուղի
thumb|Յազեպ Դրոզդովիչ, «Մինսկ. բարձրադիր վայր», 1919
240 px|right|thumb|«Հավերժական թափառականը»՝ Յազեպ Դրոզդովիչի հուշարձանը Մինսկում՝ Մաքսիմ Բոգդանովիչ
փողոցում։ Հեղինակ՝ Իգոր Գոլուբև

1910-ական թվականներին Դրոզդովիչն աշխատել է գրքի գրաֆիկայի բնագավառում, նկարազարդել է «1910 թվականի Բելառուսական օրացույց»-ը, Կոնստանցիա Բույլոյի «Լեռնային  ծաղիկ»-ը, Ա. Գրինևիչի «Школьны спеўнік»-ը, «Вялікая шышка, або Вар'ят без вар'яцтва» իր սեփական գիրքը և «Գարադոլսկայա թավուտ» վիպակը։ 1910-ականների վերջին և 1920-ականների սկզբին ստեղծել է ամրոցային ճարտարապետության հուշարձանների գրաֆիկական շարք և մարմնավորել է բելառուսական բնության պատկերը «Դիսնենշչինա» գրաֆիկական թերթիկներում։ 1924 թվականին նկարիչն այցելել է բանաստեղծ Կազիմիր Սվոյակին և նկարել Զասվիր քաղաքի կյանքի մի քանի գրաֆիկական պատկերներ։ 

Գեղանկարչական ստեղծագործություններից (թեմատիկ նկարներ, դիմանկարներ, բնանկարներ) առանձնանում են դրվագները միջնադարյան Պոլոտչինայի կյանքից, Սկորինսկու շարքը (1940-ական թվականներ), «Բելառուսի բնությունը» (1940-ականներ) մատենաշարի գծանկարները։

Ստեղծել է Ֆրանցիսկ Սկորինայի (1910-ական թվականներ) քանդակը, «Գորիսլավայի ողբը» կոմպոզիցիան և մոր և եղբոր բարելիեֆային դիմանկարները։

1920-ական թվականներից Դրոզդովիչը Բելառուսում իր ճանապարհորդությունների ժամանակ սկսել է գորգեր նկարել, ձայնագրել է ժողովրդական երգեր, հավաքել ու մշակել ժողովրդական լեզվի բառապաշարը բառարանների համար։

1931 թվականին բելառուսերենով հրատարակել է աստղագիտության մասին հանրաճանաչ գիրք՝ «Երկնային վազքերը» և նկարում  պատկերների գրաֆիկական շարք տիեզերական թեմայով։

Պատերազմից հետո՝ 1949 թվականին, Յազեպ Դրոզդովիչը փորձել է հրատարակել իր «Շարժման տեսությունը տիեզերական նշանակության մեջ» մենագրությունը, սակայն չի հաջողվում։

## Հիշատակ
200 px|left|thumb|Բելառուսի փոստային նամականիշ (1994)
* Վիտեբսկի մարզի Գլուբոկոե քաղաքում բացվել է Յազեպ Դրոզդովիչի անվան մանկական արվեստի դպրոց,
* Շարկովշչինսկի շրջանի Գերմանովիչի ագրոքաղաքում գործում է Յազեպ Դրոզդովիչի անվան գեղարվեստազգագրական թանգարան,
* Մինսկում, Օրշայում, Մոլոդեչնոյում, Նովոգրուդոկում, Գլուբոկոեում, Շարկովշչինայում, Ռադոշկովիչիում անվանակոչվել են փողոցներ Յազեպ Դրոզդովիչի անունով,
* 1982 թվականին Գլյուբոկոե շրջանի Մալիե Դավիդկի գյուղում Յազեպ Դրոզդովիչի գերեզմանին տեղադրվել է հարթաքանդակով քարաքանդակ (քանդակագործ՝ Ա. Շատերնիկ),
* 1993 թվականին Մինսկի Տրոիցկի արվարձանում բացվել է Յազեպ Դրոզդովիչի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Իգոր Գոլուբև, ճարտարապետ՝ Վ. Մարուխին),
* 1994 թվականին թողարկվել է Բելառուսի փոստային նամականիշ՝ նվիրված Յազեպ Դրոզդովիչին,
* 2011 թվականին նկարահանվել է «Երկիր և երկինք» ֆիլմը (Բելառուսֆիլմ, վավերագրական ռեժիսոր՝ Իրինա Վոլոխ)՝ նվիրված Յազեպ Դրոզդովիչին,
* 2012 թվականին Գլյուբոկոեում, Բելառուսի գրականության օրվա կապակցությամբ, նշանավոր հայրենակիցների ծառուղում կանգնեցվել է Յազեպ Դրոզդովիչի կիսանդրին,
* 2013 թվականի ապրիլին Մոլոդեչնոյում տեղի է ունեցել «Յազեպ Դրոզդովիչի ճանապարհներով» գիտագավառագիտական ​​և պատմության գիտաժողովը,
* 2013 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բելառուսի Հանրապետության կապի և տեղեկատվության նախարարությունը թողարկել է ծրար՝ նվիրված «Յազեպ Դրոզդովիչի գեղանկարչությունը»,
* Յազեպ Դրոզդովիչի ծննդյան 130-ամյակի կապակցությամբ 2018 թվականի հոկտեմբերի 10-ին նրա ծննդավայրում՝ Գլուբոկոե շրջանի Պունկիի նախկին խուտորում, հիշատակի նշան է տեղադրվել,
* 2021 թվականին Դիսնեյում հայտնվել է Յազեպ Դրոզդովիչի դիմանկարով որմնանկար,
* 2018 թվականին Վիտեբսկի մարզային գործկոմի որոշմամբ Յազեպ Դրոզդովիչի գերեզմանը (1954) ճանաչվել է որպես պատմամշակութային արժեք՝ Բելառուսի Հանրապետության պատմամշակութային արժեք (ծածկագիր՝ 213Д000942):

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ліс, А. Вечны вандроўнік / А. Ліс. — Мн., 1984
* Памяць: Гicторыка-дакументальная хроніка Мядзельскага раёна. - Мн.,1998. - C.157.- ISBN 985-11-0107-9

## Արտաքին հղումներ
* Я. Н. Драздовiч. Галерэя выяўленчага мастацтва
* 
* Язэп Дроздович и его фантастические сны
* Спадчына Беларусi. Язэп Драздовіч
* Могилы наших земляков: Язэп Дроздович

 
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հնագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ