1351 թվականի «Դավաճանության մասին» օրենք

**1351 թվականի «Դավաճանության մասին» օրենքը** (), Անգլիայի խորհրդարանի սահմանած օրենքը՝ պետական դավաճանության մասին։ 

Ըստ Վիլյամ Բլեքսթոնի, թվարկվել են ընդհանուր իրավունքով արդեն սահմանված պետական հանցագործությունները, և նոր հանցագործություններ չեն ավելացվել: Այն դեռևս ուժի մեջ գտնվող անգլիական ամենավաղ օրենքներից մեկն է, չնայած այն էականորեն փոփոխվել է: Այն տարածվել է Իռլանդիայում 1495 թվականին և Շոտլանդիայում 1708 թվականին: Օրենքն ընդունվել է 1351 թվականին Վեստմինստերյան պալատում՝ Հիլարիի օրոք, Էդուարդ III-ի գահակալության 25-րդ տարում, և վերնագրվել է «Հայտարարություն, որով հանցագործությունները պետք է ճանաչվեն որպես դավաճանություն»: Այն ընդունվել է՝ հստակեցնելու, թե ինչ է դավաճանությունը, քանի որ ընդհանուր իրավունքի սահմանումը դատարանների կողմից արագորեն ընդլայնվել էր, մինչև դրա շրջանակը հակասականորեն մեծացել է: Օրենքը վերջին անգամ օգտագործվել է Ուիլյամ Ջոյսին՝ հետապնդելու համար 1945 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի հետ համագործակցելու համար:

Օրենքը դեռևս ուժի մեջ է Միացյալ Թագավորությունում: Այն նաև ուժի մեջ է որոշ նախկին բրիտանական գաղութներում, այդ թվում՝ Նոր Հարավային Ուելսում: Ինչպես այդ ժամանակվա մյուս օրենքները, այն գրվել է նորմանդական ֆրանսերենով։

Այս ակտը Միացյալ Նահանգներում դավաճանության սահմանման սկզբնաղբյուրն է։

## Ծագում
Մինչև 1351 թվականը դավաճանությունը սահմանվում էր ընդհանուր օրենքով։ Թագավորական դատավորները աստիճանաբար ընդլայնում էին դավաճանության շրջանակը՝ այն պատրվակով, որ ցանկացած «արքայական իշխանության բազմազանություն», որը նշանակում էր անել այն ամենը, ինչ միայն թագավորը (կամ նրա պաշտոնյաները) կարող էին օրինականորեն անել, համարվում էր դավաճանություն՝ նույնիսկ եղջերու որսը թագավորական անտառներում։ Երբ 1348 թվականին Ռոյսթոնի սըր Ջոն Գերբերգը դատապարտվել է դավաճանության համար՝ Վիլյամ դը Բոլետիսֆորդին անօրինական կերպով բանտարկելու և նրա ձին վերցնելու համար, մինչև նա նրան վճարել է 90 ֆունտ ստեռլինգ, բարոնները ստիպել են Էդուարդ III-ին համաձայնել խորհրդարանի ակտի հետ, որը սահմանափակել է դավաճանության սահմանումը որոշակի սահմաններով։

Ջոզեֆ Սթորին գրել է. «Այս օրենքը այդ ժամանակվանից ի վեր մնացել է անգլիական իրավագիտության բևեռային աստղը այս թեմայով»։ Չնայած 1352-1640 թվականներին ընդունված դավաճանության մասին որոշ օրենքներ ժամանակի ընթացքում կորցրել են իրենց կարևորությունը, մասնավորապես Հենրի VIII-ի օրենքները նրա գերիշխանության վերաբերյալ, 25 Էդվ 3-ը Չարլզ I-ի գահակալության ժամանակ դատավորների կողմից մեջբերված գործող օրենքն էր։ Երբ Ստրաֆորդի 1-ին կոմս Թոմաս Վենտվորթը մեղադրվել է պետական ​​դավաճանության մեջ, նրա փաստաբանը պնդել է, որ «օրենքը միշտ դավաճանություն է համարում»՝ պնդելով, որ Ստրաֆորդը դավաճանություն չի կատարել ըստ օրենքի։ Չնայած ընդհանուր իրավունքի դավաճանության մեղադրանքին, քանի որ օրենքով դավաճանությունը չէր կարող ապացուցվել, Համայնքների պալատը Ստրաֆորդի դեմ ընդունել է կալանքի մասին օրինագիծ, որը հետագայում մահապատժի է ենթարկվել՝ չնայած թագավորի առարկություններին:

## Օրենքի սահմանման նյութը
Օրենքը տարբերակում էր դավաճանության երկու տեսակ՝ պետական ​​դավաճանություն և մանր դավաճանություն, առաջինը՝ միապետի նկատմամբ անհավատարմությունը, իսկ երկրորդը՝ հպատակի նկատմամբ անհավատարմությունը։ Գործնական տարբերությունը դատապարտվելու հետևանքն էր. պետական ​​դավաճանության համար պատիժը մահապատիժն էր՝ կախաղան հանելով և մասնատելով (տղամարդու համար) կամ այրելով (կնոջ համար), և դավաճանի ունեցվածքը անցնում էր թագին. մանր դավաճանության դեպքում կախաղան հանելն էր առանց քառորդ բաժանելու, կամ այրելն էր, և ունեցվածքը անցնում էր միայն դավաճանի անմիջական տիրոջը։

Բռնագրավման դրույթները չեղյալ է հայտարարվել 1870 թվականի բռնագրավման մասին օրենքով, իսկ պատիժը նվազեցվել է մինչև ցմահ ազատազրկում՝ 1998 թվականի հանցագործության և անկարգությունների մասին օրենքով։

Անձը մեղավոր էր համարվում պետական ​​դավաճանության մեջ, եթե նա՝

* բռնաբարել է թագավորի ուղեկցին, թագավորի ավագ դստերը, եթե նա ամուսնացած չէր, կամ թագավորի ավագ որդու և ժառանգորդի կնոջը (2013 թվականի «Թագի ժառանգության մասին» օրենքի ուժի մեջ մտնելուց հետո սա ուժի մեջ է մտնում այնպես, կարծես հղումը վերաբերում էր ավագ որդուն միայն այն դեպքում, եթե նա նաև ժառանգորդն է),
* պատերազմ է հայտարարել թագավորի դեմ,
* միացել է թագավորի թշնամիներին, նրանց օգնություն է տրամադրել,
* կեղծել է Մեծ կնիքը կամ Գաղտնի կնիքը (չեղյալ է հայտարարվել և վերականգնվել է 1830 թվականի կեղծիքի մասին օրենքով; մահապատիժը վերացվել է 1832 թվականին; 1861 թվականին կրճատվել է մինչև ծանր հանցագործություն(բացառությամբ Շոտլանդիայի)),
* կեղծել է անգլիական մետաղադրամներ կամ ներմուծել կեղծ անգլիական մետաղադրամներ (1832 թվականին կրճատվել է մինչև ծանր հանցագործություն),
* սպանել է կանցլերին, գանձապահին (այս պաշտոնը վաղուց թափուր է), թագավորի դատավորներից մեկին (կամ Թագավորական նստարանից, կամ Ընդհանուր պահանջներից), Էյրի դատավորին, դատական ​​​​դատավորին և «բոլոր մյուս դատավորներին», երբ նրանք կատարում էին իրենց պաշտոնները (սա չի ներառում Գանձարանի բարոններին):

Կեղծ մետաղադրամների համար պատիժը նույնն էր, ինչ մանր դավաճանության համար: Հանցագործությունը նախկինում կոչվում էր մանր դավաճանություն, նախքան օրենքը այն բարձրացրել է մինչև պետական ​​​​դավաճանություն:

Ըստ օրենքի՝ մանր դավաճանությունը համարվում էր սեփական օրինական վերադասի սպանությունը. այսինքն՝ եթե ծառան սպանում էր իր տիրոջը կամ իր տիրոջ կնոջը, կինը սպանում էր իր ամուսնուն կամ հոգևորականը սպանում էր իր պրելատին։ Այս հանցագործությունը վերացվել է 1828 թվականին։

## Գործողությունը Շոտլանդիայում
1707 թվականի Միության ակտերով Անգլիայի և Շոտլանդիայի միավորումից հետո Շոտլանդիան շարունակել է ունենալ իր սեփական դավաճանության օրենքները մինչև 1708 թվականի «Դավաճանության մասին» օրենքը չեղարկել է Շոտլանդիայի դավաճանության մասին օրենքը և անգլիական դավաճանության մասին օրենքը տարածել է Շոտլանդիայի վրա։ Այս օրենքը նաև դավաճանություն դարձրել է Շոտլանդիայի մեծ կնիքի կեղծումը, և շոտլանդական նստաշրջանի և դատական ​​​​լորդերի սպանությունը (բացի բրիտանական՝ նախկինում անգլիական՝ կնիքը կեղծելուց և անգլիացի դատավորներին սպանելուց)։ Սակայն, մինչդեռ Անգլիայում և Իռլանդիայում Մեծ Բրիտանիայի կնիքի կեղծումը դադարել էր դավաճանություն համարվել 1861 թվականի «Կեղծիքի մասին» օրենքի համաձայն, այս օրենքը չէր տարածվում Շոտլանդիայի վրա։ Բացի այդ, շոտլանդական կնիքի կեղծումը դեռևս դավաճանություն է Շոտլանդիայում, բայց 1861 թվականից ի վեր դավաճանություն չի համարվել Անգլիայում կամ Իռլանդիայում։

1351 թվականի օրենքը մինչ օրս գործում է Շոտլանդիայում և սահմանափակված հարց է, որը Շոտլանդիայի խորհրդարանը չունի փոփոխելու իրավասություն։

## Մեկնաբանություն
Չնայած դավաճանության առաջին տեսակը նկարագրվում է որպես «կողմնակալություն», հանցագործությունը չի բաղկացած միայն մտածելուց: Հաջորդ կետը, որը պահանջում է, որ «բացահայտ գործողությունը» նույնպես պետք է ապացուցվի, դատավորների կողմից կիրառվել է դավաճանության բոլոր տեսակների համար։

«Թշնամիներին» հավատարիմ մնալը չի ​​ներառում ապստամբներին կամ ծովահեններին հավատարիմ մնալը։

Ռոջեր Քեյսմենթի դատավարության ժամանակ, որը 1916 թվականին մեղադրվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Գերմանիայի հետ համագործակցելու մեջ, պաշտպանությունը պնդել է, որ օրենքը վերաբերում է միայն բրիտանական հողի վրա իրականացված գործունեությանը, մինչդեռ Քեյսմենթը համագործակցության գործողությունները կատարել է Բրիտանիայից դուրս: Այնուամենայնիվ, սկզբնապես չկետադրված միջնադարյան փաստաթղթի ավելի մանրամասն ընթերցումը թույլ է տվել ավելի լայն մեկնաբանություն, ինչը հանգեցրել է նրա կողմնակիցների մեղադրանքին: Դատարանը որոշել է, որ տեքստում պետք է կարդալ ստորակետ, ինչը կարևորորեն ընդլայնել է իմաստը, որպեսզի «տիրապետությունում կամ այլուր» նշանակի այնտեղ, որտեղ կատարվել են գործողություններ, և ոչ թե միայն այնտեղ, որտեղ կարող են լինել «թագավորի թշնամիները»:

## Չեղարկումներ
Կեղծիքի կետերը չեղյալ են հայտարարվել 1830 և 1832 թվականներին: 

Օրենքը Իռլանդիայում չեղյալ է հայտարարվել 1983 թվականի մայիսի 16-ին, իսկ Նոր Զելանդիայում՝ 1962 թվականի հունվարի 1-ին:

## Տես նաև
*Պետական դավաճանություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Complete original Norman French text, with translation

Կատեգորիա:1351
Կատեգորիա:14-րդ դարն իրավունքում
Կատեգորիա:Անգլիայի պատմություն