Ռասսել-Սիլվերի համախտանիշ

**Ռասսել-Սիլվերի համախտանիշ**, նաև կոչվում է Սիլվեր-Ռասսելի թզուկություն, որը աճի բնածին հազվադեպ հանդիպող խանգարում է: Միացյալ Նահանգներում այն ​​սովորաբար կոչվում է Ռասսել-Սիլվերի համախտանիշ, իսկ Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշ այլուր: Այն գաճաճության 200 տեսակներից մեկն է և առաջնային գաճաճության հինգ տեսակներից մեկը։ Հիվանդությունը պայմանավորված է շատ հազվադեպ հանդիպող ժառանգական արատներով: Աշխարհի բնակչության շրջանում դեպքերի թիվը գնահատվում է 1:50,000-1:100,000: Թվում է, թե տղամարդկանց և կանանց մոտ այն նույն հաճախականությամբ է հանդիպում:
մինի

## Նշաններ և ախտանիշներ
Թեև զգալի թվով մարդիկ ունեն որոշակի գենետիկական մարկերների հաստատում, դեռևս չկան հստակ հետազոտություններ, որոնք կարող են վերջնականապես ախտորոշել, թե արդյոք մարդը ունի նման գենետիկական խանգարում: Համախտանիշի ախտորոշումը սովորաբար կատարվում է երեխաների մոտ, երբ հաստատվում է ստորև թվարկված մի քանի ախտանիշների առկայությունը:

Ախտանիշները ներառում են ներարգանդային աճի հետամնացություն՝ զուգորդված հետևյալ ախտանիշներից մի քանիսի հետ
* Նորածնի փոքր քաշ (մինչև 2.8 կգ) և կարճահասակություն
* Կերակրման հետ կապված դժվարություններ (նորածինների մոտ)
* Հիպոգլիկեմիա
* Երեխայի մոտ գերքրտնարտադրության, հատկապես գիշերը, ինչպես նաև մոխրագույն կամ գունատ մաշկ, որը կարող է լինել հիպոգլիկեմիայի ախտանիշ
* Փոքր ստորին ծնոտ և սրածայր կզակով եռանկյունաձև դեմք, որը տարիքի հետ փոքր-ինչ փոքրանալու միտում ունի
* Կարծրաթաղանթի (սկլերա) կապույտ երանգավորում
* Գլխի շրջագիծը կարող է լինել նորմալ կամ անհամաչափ համեմատ մարմնի փոքր չափսերին
* Ակնառու ճակատ
* Մարմնի, դեմքի կամ վերջույթների ասիմետրիա` մարմնի մի կողմն ավելի դանդաղ է աճում, քան մյուսը 
* Միջինից ցածր հասակ
* Վաղաժամ սեռահասունացում
* Մկանային թուլություն
* Աղեստամոքսային տրակտի հիվանդություններ
* Ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքի բացակայություն
* Փորկապություն

Աճի հորմոնով բուժում չստացած չափահաս հիվանդների միջին հասակը տղամարդկանց մոտ `149,9 սմ , իսկ կանանց մոտ՝ 139,7 սմ:

## Պատճառներ
Ճշգրիտ ախտահարման պատճառները անհայտ են, սակայն ներկայիս հետազոտությունները մատնանշում են գենետիկ և էպիգենետիկ բաղադրիչներ, որոնք, հնարավոր է, կապված են 7-րդ և 11-րդ քրոմոսոմների մայրական գեների հետ: Ռասսել-Սիլվերի համախտանիշով հիվանդների մի մասի մոտ ժառանգական պատճառաբանություն չի հայտնաբերվել, ինչը ենթադրում է այլ չբածահայտված գեների ներգրավվածության մասին: Քրոմոսոմային անհավասարակշռությունը HMGA2 (բարձր շարժունակության AT-hook 2), որը տեղակայված է 12-րդ քրոմոսոմում, կապված է այն հիվանդների հետ, ովքեր դասականորեն բացահայտված գենետիկ պատճառ չունեն: Ենթադրվում է, որ Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշով հիվանդների մոտավորապես 50%-ի մոտ առկա է H19-ի և IGF2-ի գեների հիպոմեթիլացում(մոդիֆիկացիա): Կարծիք կա, որ այն հանգեցնում է IGF2-ի գենի թերֆունկցիային և H19 գենի գերֆունկցիային: 10% դեպքերում համախտանիշը կապված է 7-րդ քրոմոսոմի միակողմանի դիսոմիայի (UPD) հետ:  

Սա չտարանջատման արդյունք է, երբ պտուղը մորից ստանում է 7-րդ քրոմոսոմի երկու օրինակ (մայրական կողմից ժառանգված), այլ ոչ թե յուրաքանչյուր ծնողից մեկական օրինակ: Նորմայում պահանջվում է, որ IGF2 գեները  ժառանգվեն երկու ծնողներից, ինչը կարող է հանգեցնել նույն վիճակի, որը նկատվում է նորմալ քրոմոսոմային ժառանգություն ունեցող մարդկանց մոտ, բայց կրկնապատկում կամ հիպոմեթիլացում: Ժառանգական այլ պատճառներ, ինչպիսիք են` գենի կրկնապատկում, դելեցիա(հեռացում) և քրոմոսոմային շեղումները, նույնպես կապված են Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշի հետ: Հետաքրքիր է, որ Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշով հիվանդների մոտ մարմնի տարբեր հյուսվածքներում առկա են հիպոմեթիլացման տարբեր մակարդակներ, ինչը ենթադրում է խճանկարային ձև և հետզիգոտիկ էպիգենետիկ մոդիֆիկացիայի խնդիրներ: Սա կարող է բացատրել հիվանդի մոտ հաճախ նկատվող մարմնի անհամաչափություն:  

Ինչպես և այլ գենետիկական խանգարումներ (օրինակ՝ Պրադեր-Վիլի համախտանիշ, Անգելմանի համախտանիշ և Բեքվիթ-Վիդեմանի համախտանիշ), Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշը կարող է կապված լինել վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաների օգտագործման հետ, ինչպիսին է` արտամարմնային բեղմնավորում:

## Ախտորոշում
Երկար տարիներ Ռասսել-Սիլվերի համախտանիշի ախտորոշումը կլինիկական էր: Այնուամենայնիվ, սա հանգեցրել է համընկնումների այլ համախտանիշների հետ, որոնք ունեն նմանատիպ կլինիկական առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են Բլումի համախտանիշը և 12q14 միկրոջնջման համախտանիշը: 2017 թվականին հրապարակվեց միջազգային կոնսենսուս՝ մանրամասնելով, թե ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկեն բժիշկները՝ Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշը ախտորոշելու համար: Այժմ խորհուրդ է տրվում նախ փորձարկել 11p15 և mUPD7 մեթիլացման կորստի համար: Խորհուրդ է տրվում կիրառել Նետչին-Հարբիսոնի կլինիկական գնահատման համակարգ (NH-CSS)՝ կլինիկական հատկանիշները միավորների մեջ խմբավորելու համար:

## Բուժում
Սիլվեր-Ռասսելի համախտանիշով երեխաների սննդի կալորիականությունը պետք է միշտ վերահսկվի՝ աճի լավագույն հնարավորություն ապահովելու համար: Եթե ​​երեխան չի կարող հանդուրժել սննդի անընդմեջ ընդունումը, կարող է կիրառվել էնտերալ սնուցում, ինչպիսին է `միջմաշկային էնդոսկոպիկ գաստրոստոմիա:

Վերջույթների երկարության տարբերությամբ կամ սկոլիոզով երեխաների համար ֆիզիոթերապիան կարող է վերացնել այս ախտանիշներից առաջացած խնդիրները: Ավելի ծանր դեպքերում կարող է պահանջվել վերջույթների երկարացման վիրահատություն: Կեցվածքի հետ կապված խնդիրների վատթարացումը կանխելու համար ոտքերի երկարության տարբերությամբ երեխաներին կարող է պահանջվել կոշիկի «բարձրացում»:

Աճի հորմոնային թերապիան հաճախ նշանակվում է որպես Սիլվեր Ռասսելի համախտանիշի բուժման մաս: Հորմոնները ներարկվում են, սովորաբար ամեն օր, 2 տարեկանից մինչև պատանեկություն: Բուժման այս տեսակը կարող է ոչ մի ազդեցություն չթողնել սեռական հասունացման ավարտից հետո կամ կարճ ժամանակ անց: Թեև կան բուժման բազմաթիվ այլ տարբերակներ, թվում է, թե ոչ մեկն այնքան լավ չի աշխատում, որքան աճի հորմոնային թերապիան: Այն կարող է արդյունավետ լինել նույնիսկ այն դեպքում, երբ հիվանդը չունի աճի հորմոնի պակաս:

Ապացուցված է, որ աճի հորմոնային թերապիան արագացնում է հիվանդների աճի տեմպը և, հետևաբար, նպաստում է երեխայի աճին: Մի քանի ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ աճի հորմոնային թերապիան զգալիորեն բարելավում է երեխայի աճը դեռ մանկական տարիքում և վերջնական հասակը հասուն տարիքում: Կան որոշ տեսություններ, որոնք ենթադրում են, որ նման թերապիան նաև նպաստում է մկանների զարգացմանը և հիպոգլիկեմիայի կառավարմանը:

## Հեղինակներ
Այն անվանվել է Հենրի Սիլվերի և Ալեքսանդր Ռասսելի պատվին:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Russell-Silver Syndrome

Կատեգորիա:Բժշկագիտության բաժիններ
Կատեգորիա:Բժշկագիտությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Կատեգորիա:Բժշկական գենետիկա
Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ
Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ