Բատտ (դիցաբանություն)

**Բատտ** ( «շատախոս», ), հին հունական դիցաբանական կերպար, Պիլոսի թագավոր Նելեոսի հովիվը։ Համաձայն դիցաբանության դասական տարբերակի՝ Հերմեսը քշել է Ապոլլոնից գողացված կովերի հոտը։ Ճանապարհին նրան հանդիպել է Բատտը։ Երիտասարդ աստվածը խոստացել կամ նվիրել է հովվին կովերից մեկը՝ նրա լռության դիմաց։ Հուսալիորեն թաքցնելով հոտը՝ Հերմեսը փոխել է իր տեսքն ու ձայնը, որից հետո վերադարձել է Բատտի մոտ։ Ձևանալով գողացված կովերի տերը և պարգև խոստանալով՝ նա պարզել է լեզվանի հովվից այն ամենը, ինչ նա տեսել էր։ Այնուհետև Հերմեսը բարկացել է և Բատտին քար դարձնել։

## Լեգենդներ
Համաձայն դիցաբանության դասական տարբերակի՝ երբ Հերմեսը գողացել է Ապոլլոնի արածեցրած կովերի հոտը, վերադարձի ճանապարհին նրան է հանդիպել հովիվ Բատտը։ Նա ծառայում էր Մեսենիայի Պիլոս քաղաքի թագավոր Նելեյին, որը հայտնի էր իր հարստությամբ։ Դիցաբանության տարբեր վարկածների համաձայն՝ հովիվը կամ լեռան վրա էր և լսել է կովերի բառաչյունը, կամ գտնվել է Նելեյի հոտերի մոտ գտնվող հարթավայրում, երբ Հերմեսը քշելիս է եղել գողացված կենդանիներին։.

Հերմեսը Բատտից խոստում է վերցրել, որ նա քարի պես համր կլինի և չի մատնի առևանգողին։ Որպես պարգև, աստված նվիրել է կամ, այլ տարբերակի համաձայն, խոստացել է հովվին կով նվիրել։ Այն բանից հետո, երբ հոտը հուսալիորեն թաքցված է եղել քարանձավներից մեկում, Հերմեսը փոխել է իր կերպարն ու ձայնը և վերադարձել Բատտի մոտ։ Նա ներկայացել է որպես գողացված կովերի տեր։ Նա նաև Բատին օգնության դիմաց ըստ մի տարբերակի խոստացել է միֆ թիկնոց, իսկ ըստ մյուս տարբերակի՝ կով և ցուլ։

Հովիվը ուրախությամբ, կրկնակի պարգևի հույսով, պատմել է այն ամենը, ինչ նա տեսել է։ Հերմեսը բարկացել է, հարվածել Բատտին գավազանով, և նա վերածվել է քարի կամ ժայռի, որին «չի խնայում ո՛չ շոգը, ո՛չ էլ ցուրտը»։ Պատմական ժամանակաշրջանում այն վայրը, որտեղ ենթադրաբար տեղի է ունեցել իրադարձությունը, կոչվել է «Բատտի պահակ», իսկ քարը, որին ըստ առասպելի վերածվել էԲատտը՝ «Ցուցիչ»։.

Հոմերոսյան հիմնում՝ «Հերմեսին» նկարագրված է Ապոլլոնի հոտերի առևանգման մասին առասպելի վերոնշյալ տարբերակից տարբերվող մի տարբերակ։ Գործողությունը տեղափոխվել է Պելոպոնեսից Բեոտիայի հարթավայր՝ Օնխեստ քաղաքի մոտ։ Այնտեղ աստվածը ճանապարհին հանդիպել է մի ծերունու, ով հող մշակելիս է եղել։ Հերմեսը նրան դիմել է հետևյալ խոսքերով. «*Եթե տեսնում ես էլ՝ մի տեսի՛ր։ Խլացի՛ր, եթե լսում ես։ Համրացի՛ր, քանի որ քեզ այստեղ վնաս չի լինի՛*»։ Սակայն ծերունին չի ենթարկվել աստծուն, և երբ Ապոլլոնը կորած հոտերը փնտրելիս ժամանել է Օնխեստ, անկեղծորեն պատմել է այն ամենը, ինչ տեսել է։ Հոմերոսյան հիմնում Հերմեսից ոչ մի պատիժ չի հետևել։ Ինչպես նշել են հնագետները, հոմերոսյան հիմնում ծերունու անունը նշված չի եղել։

## Արվեստում
Հին հունական գրականության մեջ շատախոս հովիվ Բատտի մասին առասպելը նկարագրվել է, համաձայն Պամփիլոս Ալեքսանդրացու (մ.թ. 1-ին դար), Նիկանդր Կոլոփոնացու (մ.թ.ա. 250-170 թթ.) «Կերպարանափոխությունների» առաջին գրքում, Հեսիոդոսի (մ.թ.ա. 8-7-րդ դարեր) Մեծ Էոյաներում, Դիդիմարքոսի «Մետամորֆոզների» 3-րդ գրքում, Անտիգոն Կարիստացու (մ.թ.ա. 3-րդ դար) «Կերպարանափոխություններում» և Ապոլոնիոս Հռոդոսացու (մ.թ.ա. 3-րդ դար) էպիգրամներում: Անտիկ ստեղծագործություններում Բատտի առասպելի գրական մշակումը պարունակվում է Օվիդիուս և Անտոնինուս Լիբերալում։

Բատտը հիշատակվել է 14-րդ դարի ֆրանսիական «» պոեմում, որտեղ Ապոլլոնի հոտերը Հերմեսի կողմից առևանգելու ամբողջ պատմությունը ներկայացվել է որպես այլաբանություն։

Հերմեսի և Բատտի առասպելին են անդրադարձել Նոր ժամանակների նկարիչները։ Համապատասխան սյուժեով նկարներ են ստեղծել, մասնավորապես, Յակոբ Սիմոն Պինասը և Ադամ Էլսհայմերը։ Ֆրանսիացի նկարիչ Կլոդ Լորենը «Բնապատկեր Ապոլլոնի և Մերկուրիի հետ» նկարում պատկերել է ջութակ նվագող Ապոլլոնին, որի հետևում Հերմեսը քշում է կովերի հոտը։ Հեռվում, կամրջի վրա, տեղադրված է Բատտի հազիվ նկատելի կերպարը, որը հետևում է կատարվածին։ Հայտնի են նաև Բատտի և Հերմեսի մի շարք փորագրություններ, որոնք զարդարում են Օվիդիոսի «Մետամորֆոզ» հրատարակությունները։





## Ծանոթագրություն

## Աղբյուրներ և Գրականություն
### Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 

### Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով