Մաքս Պոլյանովսկի

**Մաքս Պոլյանովսկի** (, ), խորհրդային գրող և լրագրող, լուսանկարիչ: Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1951 թվական):

## Կենսագրություն
Մաքս Պոլյանովսկին ծնվել է 1901 թվականի հունիսի 27-ին Օդեսա քաղաքում, հրեայի ընտանիքում: Ծնողները ամուսնացել են 1899 թվականի հոկտեմբերի 10-ին նույն քաղաքում: Մայրը՝ Օդեսայի քաղքենի Սիմա-Ռեյզյա Մոյշե-Վոլֆովնա Պոլինովսկայան է (մինչև ամուսնությունը՝ Քեյմախ): Նրա հայրը՝ Կրոպիվնիցկի քաղաքի քաղքենի Լեյզեր-Տևիա (Գերշկո) Մոշկովիչ Պոլյանովսկին, եղել է Պրեոբրաժենսկայա փողոցի, բնակարան 78-ի և Ռիշելևսկայա փողոցի (Բազարնայա անկյուն)  «Լ. Պոլյանովսկու լուսանկարչական արհեստանոց»-ի, Օդեսայում Մանդրաժի № 39 տան, Կենտրոնական փողոցի Կոսինսկու տան, Գոլտայի թատերական փողոցի Դիամանդիդիի տան և Բաքվի Կրասիլնիկովի տան սեփականատերը:

Մաքս Պոլյանովսկու մանկությունը անց է կացել Խերսոնսկայա նահանգի Անանիևսկի շրջանի Գոլտա քաղաքում: Սովորել է Գոլտայի Ա. Կլիմովայի մասնավոր առևտրային ուսումնարանի նախապատրաստական բաժանմունքում, բայց հետո հեռացվել է ուսման վարձը չվճարելու համար: 1911 թվականին ընտանիքի հետ վերադարձել է Օդեսա: 1912 թվականին իր դեբյուտն է կատարել «Դիտյա» բանաստեղծությամբ Օդեսայի «Մանկություն և պատանեկություն» ամսագրի ապրիլյան համարում, այս ամսագրի նույն տարվա սեպտեմբերյան համարում «Ժամանց և զվարճանք» բաժնում հրապարակվել են երիտասարդ հեղինակի հանելուկները, դեկտեմբերյան համարում՝ «Նորմա» պատմվածքը, իսկ 1913 թվականի հունվարյան և մարտ ամսվա համարներում՝ «Առաջկտրուկ» և «Գարուն» բանաստեղծությունները: Լինելով գիմնազիստ՝ մենախոսություններ է գրել կուպլետիստ Վլադիմիր Կորալիի համար: 1918 թվականին տպագրվել է Օդեսայի «Բուրժույ», «Վոսխոդ» և «Ֆիգարո» ամսագրերում:

1920 թվականից աշխատել է Մելիտոպոլ քաղաքում, որտեղ նկարիչ-ավանգարդիստ Ալեքսանդր Տիշլերի հետ զբաղվել է «Աճի պատուհան» ագիտացիոն պաստառների թողարկմամբ:

1922-1924 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ-ի ռազմածովային ճակատում:

1924 թվականին կրկին հաստատվել է Օդեսայում, աշխատանքի անցել «Մորյակ» թերթի խմբագրությունում, որտեղ միաժամանակ իր հետ տպագրվել են Իսահակ Բաբելը, Էդուարդ Բագրիցկին, Իլյա Իլֆը, Կոնստանտին Պաուստովսկին և ուրիշներ:

1926 թվականին մեկնել է Հեռավոր Արևելք, այնտեղ աշխատել է Խաբարովսկի տարածաշրջանային «Խաղաղօվկիանոսյան աստղ» թերթում, իսկ 1927 թվականի փետրվարին դարձել է Բլագովեշչենսկի «Ամուրսկայա պրավդա» թերթի հաստիքային աշխատողը: 1928 թվականին ճանապարհորդություն է կատարել դեպի Սախալին:

1928 թվականին Պոլյանովսկին տեղափոխվել է Մոսկվա: Այստեղ  սկսել է ակտիվորեն զբաղվել հեղինակային գործունեությամբ, հաճախակի տպագրվել է կենտրոնական հրատարակչություններում:

1941 թվականի հոկտեմբերին Պոլյանովսկին հոժարակամորեն գնացել է ռազմաճակատ: Աշխատել է Վոլխովի ռազմաճակատի թերթում, այնուհետև՝ 1-ին գվարդիական բանակի 6-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի «Գվարդիական ուդառ» թերթում։ Մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին:

Հաղթանակին դիմավորել են կապիտանի կոչումով և 1-ին գվարդիական մեքենայացված կորպուսի «Հայրենիքի համար մարտում» թերթի խմբագրության հատուկ հրամանատարի պաշտոնում։

Հետպատերազմյան տարիներին վերադարձել է հեղինակային գործունեությանը, նրա գրքերը ակտիվորեն հրատարակվել են:

1950 թվականին Պոլյանովսկին մտել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցություն: 1950 թվականի սկզբին ԽՍՀՄ Գրողների միություն մտնելուն պես Պոլյանովսկու թեկնածությունը հետաձգվել է ԽՍՀՄ գրողների միության նախագահության կողմից: 1958 թվականին կրկնակի ընդունելության ժամանակ ընտրվել է միության անդամ:

Ապրել և աշխատել է Մոսկվայում: Մահացել է 1977 թվականի մարտի 24-ին:

Թաղված է Պերեդելկինոյի գերեզմանատանը:

## Ընտանիք
Քույրը՝ Սերաֆիմա Պոլյանովսկայան (1907-1993 թվականներ), ամուսնացած է եղել գրական քննադատ Յուրի Սևրուկի հետ:

3 անգամ ամուսնացել է, վերջին կինը՝ Սուսաննա Իկոննիկովան, եղել է լրագրող, մահացել է 2012 թվականին: Որդին՝ Յուրին, ինչպես և հայրը, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել է տանկիստ: Ունեցել է նաև որդի՝ Սերգեյ Պոլյանովսկին և դուստր՝ Մարինա Պոլյանովսկին:

## Ստեղծագործություն
Գրական գործունեությունը սկսել է դեռևս գիմնազիայի տարիներին: Իր առաջին պատմվածքը տպագրվել է Օդեսայի մանկական թերթում՝ «Գոլտյանեց» կեղծանվամբ: Զբաղվել է երգիծական քառյակների և երգերի ստեղծագործմամբ: Երգերը և քառյակները, որոնք ստեղծվել են Մաքս Պոլյանովսկու կողմից, դրանց հիմնական կատարողը եղել է երգիչ Վլադիմիր Կորալին: Տվյալ քառյակները կռիվ են առաջացրել. Ուկրաինայի գերմանական օկուպացիայի տարիներին «Թող վերցնեն, թող տանեն» երկտողերն արգելվել են գերմանական իշխանությունների կողմից, դրանք կատարող Կորալին և նրա մայրը ձերբակալվել և հարցաքննվել են, իսկ Օդեսայի «կանաչ թութակ» մանրանկարչության թատրոնը, որտեղ դրանք կատարվել են, փակվել է:

1929 թվականին Մաքս Լեոնիդովիչը գրել է «Ուդեխի անկյուններում» գիրքը, որը պատմում է Ալեքսանդր Լիտվինովի հեռավորարևելյան կինոէքսպեդիցիայի և «Ուսուրիյսկի երկրամասի թավուտներում» և «Անտառային մարդիկ» վավերագրական ֆիլմերի նկարահանումների մասին: Երկու տարի անց Պոլյանովսկին Ա. Լիտվինովի համահեղինակությամբ գրել է «Ցատկ դարի վրայով» գիրքը, որը Կամչատկայի ճանապարհորդության մասին է: 1928 թվականի Սախալինի ճանապարհորդությունը ոգեշնչել է գրողին, որ գրի «Սախալինը Չեխովի և Դորոշևիչի մասին» գիրքը:

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Պոլյանովսկին «Մ. Պոլ» կեղծանվամբ հեղինակը գրել է սուր մարտական ֆելիետոններ, երգիծական բանաստեղծութուններ և չաստուշկաներ:

Գրել է երեխաների և երիտասարդների համար մի շարք գրքեր՝ «Երկու անգամ Տատյանա», «Պահեստային գվարդիական զինվորի ճակատագիրը, «Այբուբենից դեպի Գիլյակ», «Երեք ծովերի կողքին», «Հեռավոր ծայրամասում», «Արևադարձային ռեյս, «Ճանապարհորդություն դեպի տաք երկրներ», «Ռազմաճակատի օրագրի հետքերով. Իմ հունգարական ծանոթությունը», «Մայակովսկի` կինոդերասան» և այլն:

1949 թվականին Լ. Կասիլի հետ միասին հրապարակել է «Կրտսեր որդու փողոցը» վիպակը՝ պիոներ-հերոս Վլադիմիր Դուբինինի մասին: Կասիլի հետ համատեղ աշխատանքում Պոլյանովսկին զբաղվել է դեռահասների մասին վավերագրական նյութերի որոնմամբ: Դրանից հետո միասին գրել են ևս մի քանի գրքեր՝ «Պիոներ ընկերներ», «Ազնիվ պիոներ», «Այդպես էր»:

## Մրցանակներ
* Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1951 թվական)` «Կրտսեր որդու փողոցը» վիպակի համար (Լ. Կասիլի հետ համատեղ)
* Հայրենական պատերազմի շքանշան (1945 թվականի հոկտեմբերի 10, ներկայացվել է Հայրենական պատերազմի շքանշանին)
* Կարմիր աստղի շքանշան (1943 թվականի հունվարի 23)
* «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
* Այլ մեդալներ

## Հիշատակ
1946 թվականի հունիսի 14-ին «Օգոնյոկ» ամսագրում իր գրառման մեջ Պոլյանովսկին պատմել է Իրանում նկատված դեպքի մասին: Նման դեպք իր «Ջրաղացպանը, տղան և էշը» բանաստեղծության մեջ նկարագրել է բանաստեղծ Սամուիլ Մարշակը: Մարշակը իմացել է, որ Պոլյանովսկին գրել է նմանօրինակ դեպքի մասին, այդ պատճառով գրողին նվիրել է կարճ բանաստեղծություն:

## Գրականություն
* Советские детские писатели. Биобиблиографический словарь (1917—1957). — , 1961.
* *Кон Л.* О двух книгах для детей. // «Литература в школе». — 1950. — № 3.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ