open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խուֆուի կոկորդիլոսի կերակրումը

**«Խուֆուի կոկորդիլոսի կերակրումը»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 2008 թվականին «П5. պինդոստանի քաղաքական պիգմեյների հրաժեշտի երգերը» () ժողովածուում («Էքսմո» հրատարակչություն)։

## Բովանդակություն
Երեք հերոսները՝ Տանյան, Ալեքսեյ Իվանովիչը և Իգորը, մեքենայով ընթանում են Ֆրանսիայի հարավում գտնվող մառախլապատ ավտոմայրուղով՝ մտադրվելով հանդիպել ոմն աճպարարի։ Հանդիսատեսը դժգոհ է մնում նրա հնարքներից, մանավանդ որ նրանցից մեկը բարձրաձայն բացահայտում է յուրաքանչյուր հնարքը։ Բայց հրաշագործի աուդիոկասետի ձայնագրությունը, որը լսում են հերոսները, նրանց կապում է Հին Եգիպտոսի, Խուֆու փարավոնի և նրա կոկորդիլոսի լեգենդի հետ, ինչն անսպասելիորեն ազդում է պատմվածքի ավարտի վրա։

Պատմվածքից պարզվում է, որ ներկայիս օլիգարխներից շատերը խորհրդային գիտահետազոտական ինստիտուտներից, տնտեսական ինստիտուտներից դուրս եկածներն են, որոնք կեցության անտանելի թեթևությունը տանում էին լուցկու տուփի պիտակներ հավաքելով, խաչբառեր լուծելով և աճպարարական հնարքներ ուսումնասիրելով։

Սովորական կյանքում բավականին հաջողակ և նոր սենսացիաների ու տպավորությունների պատրաստ երեք ճանապարհորդները քայլում էին անապատում՝ ամենալավատեսական հույսերով լի, ծիծաղելով իրենց կատակների վրա։ Եվ այդ ժամանակ նրանց ծիծաղն արթնացնում է աճպարարին։ Խեղճ կախարդ բեդվինը իր իմացած բոլոր եղանակներով փորձում է զվարճացնել պատկառելի հանդիսատեսին՝ վարձատրություն ստանալու համար։ Սակայն մեծ գումար վաստակելը կապված է տնտեսելու սովորության հետ, ուստի Ալեքսեյ Իվանովիչը՝ ուժերի ծաղկման շրջանում գտնվող օլիգարխը, ոչ միայն հաջողությամբ «բացահայտում» է խորհրդավոր մոգությունը, այլև ծաղրում է հրաշագործին։

Ցուցադրումները փոխարինում են մեկը մյուսին, բայց փորձված հանդիսատեսը չի ցանկանում հրաշագործին արժանացնել արժանի պարգևի։ Եվ այդ ժամանակ գործի է դրվում աշխարհի ամենասարսափելի զենքը՝ տեքստը։ Ու ոչ թե պարզ, այլ շատ հնագույն, որը պատմում է ուժի մարդու ու տիրակալի դիմակայության հավերժ պատմության մասին։ Ձեռագիրը ճանապարհորդներին տանում է հին ժամանակներ, երբ անշնորհակալությունը սովորական բան էր, և մեծ հրաշքների ու հնարքների համար արքունի մոգին պարզապես մահապատժի էին ենթարկում։ Վերջապես մոգն իր բարերարին պարգևատրում է հերթական հնարքով՝ նրան դարձնելով միայն ամբողջ պալատական միջավայրի հանգստության համար կառուցվող խղճալի ստվեր։

Իր հրաշագործությունների համար այդպես էլ գումար չստանալով՝ մոգը որոշում է վրեժ լուծել ճանապարհորդներից՝ նրանց տեղափոխելով տարածության և ժամանակի մեջ՝ մեր օրերից մինչև Խուֆուի Սրբազան կոկորդիլոսի բուրգի կառուցումը։

## Հրապարակում
«Նեկրոմենթը» «П5. պինդոստանի քաղաքական պիգմեյների հրաժեշտի երգերը» գրքի մասն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Պապակ

**Պապակ** (, *Pāpak/Pābag*, պարսկերեն՝  *Bābak*, ), Իստախրի Անահիտայի մեհյանի քրմապետը, Սասանի որդին և հաջորդը, Պարսքի «մարզպան և շահրդար»։

## Կենսագրություն
[250px|thumb|right|Քաաբա ի Զարդուշթ հուշարձանը՝ [Նաղշե Ռոսթամի դամբարանադաշտում։ Ենթադրվում է, որ հենց սա եղել է Անահտայի մեհյանը։]]
Պապակը, Սասանի և Պարսք նահանգի իշխան Գոչիհր Բարզանգիի դստեր՝ Ռամբեհիշտի որդին է։ Նա Պարթևստանի գլխավոր սրբարանի՝ Անահիտայի մեհյանի քրմապետի պաշտոնում փոխարինում է իր հորը՝ Սասանին, և միաժամանակ ամրապնդում իր քաղաքական դիրքերը։

Պարթևստանի արքա Վաղարշ Դ Պարթևի մահից հետո, հափշտակում է Պարսքի արքայական գահը և դառնում Պարսքի «մարզպան և շահրդար», իսկ 208-209 թվականներին տեղի ունեցած հեղաշրջման շնորհիվ իր որդի Շապուհին հռչակում է Պարսք նահանգի Ստահր մայրաքաղաքի թագավոր։ Այսպիսով, նա ձեռք է բերում նաև քաղաքական իշխանություն, որն էլ հանդիսանում է Սասանյանների ժամանակաշրջանի սկիզբը։ Այս հեղաշրջումը հիմք է հանդիսացել, որպեսզի Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Ա-ն համառորեն մարտնչի Սասանյանների առաջին տիրակալների դեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սասանյաններ
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի արքաներ
Բիշոջո

thumb|200px|Բիշոջո ոճը հաճախ ենթադրում է կերպարների համար մեծ աչքերի առկայությունը
, ճապոնական տերմին, որը սովորաբար վերաբերվում է երիտասարդ սիրուն աղջիկներին, հաճախ՝ բարձր դասարանցիներին։ Բիշոջո բառը չի հիշատակվում որպես բառ Kōjien Ճապոներեն բառարանում։ Բիշոջո տարբերակը բնորոշում է պատանիության տարիքից ցածր աղջկա։ Անիմեում ու մանգայում, մանավանդ՝ օտակուների շարքերում, տերմինը կարող է բնորոշել կարծրատիպային կանացի կերպար՝ երիտասարդ սիրուն աղջկա, այսպիսի կերպարներով սյուժե կամ նկարագրման որոշակի ոճ։

## Անիմեում ու մանգայում
Բիշոջո կերպարներ կան անիմեի ու մանգայի գրեթե բոլոր ժանրերում, սկսած շոջոյից, վերջացրած մեխայով, մասնավորապես՝ ժամադրական խաղերում ու տեսողական վեպերում (հայտնի որպես բիշոջո խաղեր), ու հարեմային անիմեում ու մանգայում։ Այն երբեմն շփոթում են նմանատիպ հնչողությամբ շոջոյի հետ, բայց բիշոջոն վերաբերվում է կերպարի սեռին ու հատկանիշներին, իսկ «շոջո»-ն` լսարանին։ Չնայած բիշոջոն ժանր չէ, այլ կերպարի ոճ, սերիալները, որոնցում շատ են ներկայացվում այսպիսի կերպարները, օրինակ՝ «հարեմ»-ն ու տեսողական վեպերը, երբեմն ոչ պաշտոնապես կոչվում են «բիշոջո սերիալներ»։ Քանի որ այս սերիալների գլխավոր բնութագրիչը նկարելու ոճն ու գերիչ կանացի կերպարներն են, տերմինը երբեմն ընկալվում է բացասական երանգով, որպես «ժանր», որը կախված է միայն սիրունիկ կերպարների ախպորժելիությունից, այլ ոչ բովանդակությունից կամ սյուժեից։

## Մրցույթներ
Հեռուստատեսային գեղեցկության մրցույթ՝ Ճապոնական Բիշոջո մրցույթը (the Japan Bishojo Contest) հեռարձակվել է 1985 թվականից։ Երգչուհի Այա Ուետոն առաջին անգամ հայտնի դարձավ այս մրցույթի շնորհիվ 12 տարեկան հասակում։ Մոդել և դերասանումի Րյոքո Յոնեկուրան նույնպես հաղթել է բիշոջո մրցույթը 1992 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անիմե
Կատեգորիա:Կոմիքսների կերպարներ
Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Մանգա
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
«Burning Bush» գործողություն

**««Burning Bush» գործողություն»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի վիպակն է, որը լույս է տեսել 2010 թվականին «Արքայախնձորի ջուր գեղեցիկ տիկնոջ համար» ժողովածուում։

## Բովանդակություն
մինի|Ջորջ Ուոքեր Բուշ
Գլխավոր հերոս Սեմյոն Լևիտանը մանկուց տարվել էր իր հեռավոր ազգական, հանրահայտ ռադիոհաղորդավար Յուրի Լևիտանի ձայնն ընդօրինակելով։ Հասուն տաիքում նա անգլերեն է դասավանդում հետվերակառուցումային Մոսկվայում։ Այս երկու հանգամանքներն էլ ստիպում են նրան ներգրավվել պետական անվտանգության ուժերի գաղտնի գործողության մեջ. նա պետք է Աստծո ձայնով խոսի ԱՄՆ-ի Նախագահ Ջորջ Բուշի հետ։ Դա անելու համար Սեմյոնը գաղտնի հիմունքներով անցնում է արագացված աստվածաբանական դասընթացներ՝ կրոնական բովանդակության տեքստերի և թմրանյութերի օգտագործմամբ, որոնց ընթացքում նա ապրում է միստիկական վերապրումներ։

Գործողության ընթացքում պարզվում է, որ ամերիկացիները ևս նման գործողություն են իրականացնում ԽՍՀՄ ու Ռուսաստանի ղեկավարների դեմ` այն տարբերությամբ, որ հեռարձակումը հրեշի անունից է։ Սեմյոնը ստիպված է լինում հնչունավորել նաև հրեշին։ Գործողության ավարտին Սեմյոնը հայտնվում է Իսրայելում, որտեղ նրան դեռ օգտագործում է ևս մեկ հետախուզական ծառայություն, ամենայն հավանականությամբ՝ Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը։

Վիպակը գրված է առաջին դեմքով։ Ի տարբերություն Պելևինի մյուս գրքերի, առեղծվածային փորձառությունները տեղի են ունենում ոչ թե արևելյան մշակույթի, այլ եվրոպական միաստված մշակույթի շրջանակներում։

Գաղափարը վերցվել է Ջորջ Ու. Բուշի իրական ելույթներից, օրինակ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
V կայսրություն (ֆիլմ)

**«V կայսրություն»** (), ռեժիսոր Վիկտոր Գինզբուրգի նախատեսվող ռուսական Ֆենտեզի ֆիլմ, Վիկտոր Պելևինի «Empire V» վեպի էկրանավորումը։ Գլխավոր դերերում՝ Պավել Տաբակով և Միրոն Ֆեոդորով։ Ռուսաստանում ֆիլմի պրեմիերան պլանավորված է 2021 թվականի սկզբին։

## Սյուժե
Հրապարակված համառոտագրի համաձայն՝ վամպիր Ռամայի վերածված երիտասարդ Ռոման Շտորկինը բացահայտում է էլիտայի դավադրությունը. վամպիրները ղեկավարում են մարդկությունը՝ նրանից քամելով ուրախությունը, երազներն ու փողը։ Դառնալով վամպիրների բարձրագույն կաստայի մի մասը՝ հերոսը ոչ մի կերպ չի կարողանում խզել կապը մարդկանց հետ. չէ՞ որ նույնիսկ V կայսրությունում սիրո պատճառով հնարավոր է կորցնել գլուխը։ Ֆիլմի պրոդյուսեր Իվան Զասուրսկու կարծիքով՝ «V կայսրությունը» հեղափոխական հայացք է սպառողական հասարակությանը, փողով գեղեցկությանը և կյանքի փոխարեն փողին։

## Դերերում
* Պավել Տաբակով - *Ռամա*
* Միրոն Ֆեոդորով - *Միտրա*
* Վերա Ալենտովա - *Իշտար*
* Մարինա Զուդինա - *Ռամայի մայրը*
* Վլադիմիր Դոլինսկի - *Էնլիլ*
* Բրոնիսլավ Վինոգրոդսկի - *Լոկի*
* Անդրեյ Սմիռնով - *Օզիրիս*
* Իգոր Ժիժիկին - *Բալդր*
* Մաքսիմ Դրոզդ - *Եհովա*
* Իգոր Գորդին - *Գրիգորի*
* Վիկտոր Վերժբիցկի - *Վաալ*
* Վլադիմիր Եպիֆանցև - *[[կամեո]]*

## Արտադրություն
Նկարահանումները սկսվել են 2017 թվականի սեպտեմբերին։

### Bablos
2018 թվականի հունիսին հայտնի է դարձել, որ ֆիլմի հեղինակները մտադիր են անցկացնել «Bablos» կոչվող կրիպտոարժույթի ICO՝  նկարահանումներն ավարտելու համար պակասող գումարը հավաքելու նպատակով։ 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ին հայտարարվեց ICO-ի հաջող ավարտի մասին։ Հավաքագրվել էր 32175 ETH, որը ICO-ն ավարտելու պահին հավասար էր 3506801 եվրոյի։ «Bablos» տոկենները ներառված են INDX բորսայում և ներառվում են EXMO բորսայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2023 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Վաղարշ Ե Պարթև

**Վաղարշ Ե Պարթև** ( *Walagash*, ), Պարթևստանի արքայից արքա (208-228), Վաղարշ Դ-ի որդին և հաջորդը, Պարթև Արշակունիների արքայական հարստությունից։

## Կենսագրություն
Հոր՝ Վաղարշ Դ-ի մահից հետո, Սասանի որդի Պապակը հափշտակում է Պարսքի արքայական գահը, դառնում Պարսքի «մարզպան և շահրդար», իսկ 208-209 թվականներին կատարված հեղաշրջման արդյունքում Պապակը իր որդի Շապուհին հռչակում է Պարսքի արքա։

213 թվականին Վաղարշ Ե-ի եղբայր Արտավանն իրեն արքայից արքա է հռչակում, որով սկսված` գահակալական կռիվները շարունակվում են մինչև 222 թվականը։ Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Ա-ն (198-216) դաշնակցում է Արտավանին, և նրա հետ միասին պայքարում Վաղարշ Ե-ի դեմ։ Ըստ Ագաթանգեղոսի և Մովսես Խորենացու՝ Խոսրով Ա-ն մի շարք արշավանքներ է ձեռնարկում դեպի հարավ՝ Պապակի դեմ և վերադառնում հարուստ ավարով։ Հավանական է համարվում, որ Խոսրով Ա-ն արշավանքներ է ձեռնարկել նաև Արտավանի մրցակից Վաղարշ Ե-ի դեմ։ Ի վերջո, Վաղարշ Ե-ն պարտության է մատնվում եղբորը և հեռանում Տիզբոնից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարթև Արշակունիներ
Հինգերորդ գիմնազիա (Օդեսա)

**Օդեսայի հինգերորդ գիմնազիա,** Ռուսական կայսրության միջնակարգ ուսումնական հաստատություն, գտնվում է Օդեսայում, բացվել է 1874 թվականի հուլիսի 3-ին։

## Պատմություն
Օդեսայի հինգերորդ գիմնազիան բացվել է 1874 թվականի հուլիսի 3-ին և ունեցել է 8 հիմնական և 1 նախապատրաստական դասարան, 1914 թվականին վարժարանում սովորել է 334 գիմնազիստ։

Գիմնազիայի շենքը կառուցվել է 1898 թվականին Օդեսսայի 2-րդ պրոգիմնազիայի համար, ըստ ճարտարապետ Նիկոլայ Կոնստանտինովի Տոլվինսկու և Դեմոսֆեն Եգորովի Մազիրովի նախագծի։ Հաջորդ տարի պրոգիմնազիան վերածվեց գիմնազիայի։ Նախքան այս շենքը տեղափոխվելը հինգերրորդ գիմնազիան գտնվում էր Պուշկինյան փողոց 18 հասցեում։ 1908 – 1909 թվականներին հինգերրորդ գիմնազիայում կառուցվեց Ալեկսեևյան տնային  եկեղեցին։ 1909 թվականին նրա քահանան Գավրիլ Պլատոնի Շիմանսկին էր։

Հուշեր Վալենտին Կատաևից, ով 1905-ից 1914 թվականներին սովորել է գիմնազիայում, բայց չի ավարտել այն.
Մեր գիմնազիան մինչ այսօր չի համարվում լավագույնը, նա տեղակայված է աղքատ Նովոռիբյան փողոցում և պատուհանների մի մասը դուրս է գալիս Կուլիկովի դաշտ և երկաթուղային կայարան։ Եվ այնտեղ պարտադիր կերպով կրթություն էին ստանում երկաթուղայինների՝ գրասենյակային աշխատողների, երբեմն նույնիսկ ավագ վագոնավարների կամ վերահսկիչների երեխաները, որ ոմանց մոտ արհամարհական ժպիտ էր առաջացնում և ուսերի թափահարում:

1918 թվականի փետրվարի 23-ին գիմնազիայի բազայի վրա բացվեց Օդեսայի գյուղատնտեսական ինստիտուտ։

## Տնօրեններ
1883 թվականից Օդեսայի հինգերորդ գիմնազիայի տնօրենն է Թեոդոսիա Ալեքսեևի Վլադիչին։

## Դասախոսներ
* Գնդապետ Ցիտովիչ, Վլադիմիր Վիկտորովիչ(մարմնամարզության դասախոսգ)
* Վավեր ստատիկ խորհրդական Վասիլի Վասիլիի Օվսյաննիկով (օրենքների դասախոս)
* Ստատիկ խորհրդական Վիկտոր Յուրիի Քինգին (ռուսաց լեզվի դասախոս)
* Ստատիկ խորհրդական Յակով Միխայլովի Լիսովսկի (մաթեմատիկայի ուսուցիչ)
* Ստատիկ խորհրդական Ռոլանդ Քրիստոնյայի Բաուման (ֆրանսերենի դասախոս)
* Ստատիկ խորհրդական Իգոր Վլադիմիրի Բալաբուխա (մաթեմատիկայի ուսուցիչ)
* Ստատիկ խորհրդական Վլադիմիր Ստեպանի Ֆոմենկո (հին լեզուների դասախոս)
* Ստատիկ խորհրդական Բորիս Տիմոֆեևի Ակացատով (ֆիզիկայի և աշխարհագրության դասախոս)
* Ստատիկ խորհրդական Ալեկսեյ Նիկալայևի լագուատինսկի (պատմության դասախոս)

## Հայտնի աշակերտներ
* Վլադիմիր Ժաբոտինսկի
* Բորիս Ժիտկով
* Իլֆ Առնոլդովի Իլյա
* Վալենտին Կատաև (1905—1914, չի ավարտել)
* Եվգենի Պետրովի Պետրով (1911—1919)
* Լև Ռուդոլֆովի Կոգան (1903, ավարտել է գերազանցությամբ)
* Ալեքսանդր Վլադիմիրի Կոզաչինսկի(1911—1917, չի ավարտել)
* Սերգեյ Կոնստանտինովի Պանկեև (1898—1905, ավարտել է գերազանցությամբ)
* Կոռնեյ Չուկովսկի (1899, չի ավարտել)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ
I Rise

**«I Rise»** (), ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Մադոննայի երգը, որը թողարկվել է 2019 թվականի մայիսի 3-ին՝ որպես «*Madame X*» տասնչորսերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին պրոմո սինգլ։

Թրեյսի Յանգի երգի հիման վրա ռեմիքսը «Գրեմմի» մրցանակի է արժանացել որպես լավագույն ռեմիքս։

## Ստեղծման պատմություն և թողարկում
Ալբոմի լիարժեք թողարկման նախաշեմին թվային և սթրիմինգային ծառայությունները թողարկել են ևս երեք երգ, որոնք կուղեկցեն ալբոմի թողարկման շարքը՝ «i Rise»-ը՝ մայիսի 3-ին, «Future»-ը՝ մայիսի 17-ին և «Dark Ballet»-ը՝ հունիսի 7-ին։

«I Rise»-ը առաջին պրոմոսինգլն է։ Այն բնութագրում էին որպես հզոր և «վեհ օրհներգ», որը պատմում է այն մասին, թե ինչպես գոյատևել և վեր բարձրանալ ժամանակակից աշխարհի սոցիումի ծնած ձախորդությունների վրա, և որպես « բոլոր մարգինալացվող մարդկանց համար, ովքեր զգում են, որ իրենց կարծիքը հայտնելու հնարավորություն չունեն, լսելի լինելու հնարավորություն»,- այսպես էր ասում Մադոննան։ Երգը պարունակում է խոսակցական նախերգանք, որը վերցված է հասարակական գործչի ելույթից, որը հանդես է եկել զենքի շրջանառության նկատմամբ ավելի խիստ վերահսկողության համար․ Էմմա Գոնզալեզը (2018 թվականի փետրվար), ով ողջ է մնացել Մարջորի Սթոուման Դուգլասի ավագ դպրոցում տեղի ունեցած հրաձգության ժամանակ և հետագայում դարձել Never Again MSD կոմիտեի համահիմնադիր։

## Առևտրային հաջողություն
«*I Rise*» երգը դարձել է հիթ-շքերթում Մադոննայի 48-րդ №1 հիթը։ Երգի տեսահոլովակը՝ բողոքի շարժման թեմայով *The Time* ամսագրի մոնտաժն է։

Երգը առաջնաելույթ է ունեցել *Billboard* ամսագրի Hot Dance Club Songs պարային հիթ-շքերթի 26-րդ հորիզոնականում՝ դառնալով Մադոննայի 65-րդ հիթը, իսկ ավելի ուշ՝ 48-րդ չարթթոփը։ 2019 թվականի հուլիսի 13-ին երգն առաջնաելույթ է ունեցել *Dance/Mix Show Airplay (Billboard)* հիթ-շքերթի 37-րդ հորիզոնականում, որտեղ դարձել է երգչուհու 15-րդ հիթը, որը ներառվել է այդ հիթ-շքերթում, իսկ 2015 թվականից հետո դարձել առաջինը («Living for Love»)։

## Список композиций

## Ձայնագրության մասնակիցներ
*Tidal*-ի տվյալներով․

* Մադոննա՝ վոկալ, հեղինակ, պրոդյուսեր
* Էմմա Գոնսալես՝ վոկալ
* Ջեյսոն Էվիգան՝ պրոդյուսեր
* Բրիտանի Տալիյա Հազարդ՝ հեղինակ

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Ժոզեֆ Արտո

**Ժոզեֆ Արտո** (, ), ֆրանսիացի հոգեբուժ, բժիշկ, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ժզեֆ Արտոն ծնվել է անհայտ հորից։ Մայրը, որը Լիոնի ասեղնագործության արհեստանոցի մենեջեր էր, նրան միայնակ մեծացրեց և խրախուսեց սովորել։ Լինելով շատ երիտասարդ, Ամպերի քոլեջ-ճեմարանի փիլիսոփայության դասարան ընդունվելու համար, նա ընդունվեց բժշկական դպրոց, ապա՝ 1828 թվականին ուսումնասիրեց փիլիսոփայություն։ 1838 թվականին ամուսնացավ Մարի Ժիրարի հետ (1814-1891), նրանք ունեին չորս երեխա՝ Ֆրանսուազա, Պոտեն, Կլոդ և Էմանուել։

## Հրապարակված աշխատություններ
* *Du siège et de la nature des maladies mentales*. (Thèse). Édition, Paris,
* *Examen médico-légal des faits relatifs au procès criminel de Jobard*, Paris, V. Masson, 1852
* *Observations de crétinisme*, Lyon,  impr.  A. Vingtrinier, 1854
* *Réflexions sur l'état mental de C. Feuillet, condamné par la cour d'assises pour crimes d'empoisonnement*, Lyon, impr. A. Vingtrinier, 1854
* *Relation d'une hystéro-démonopathie épidémique observée à Morzine (Haute-Savoie)*, Lyon, impr. A. Vingtrinier, seconde édition, 1862
* *De la possibilité et de la convenance de faire sortir certaines catégories d'aliénés des asiles spéciaux et de les placer soit dans des exploitations agricoles, soit dans leurs propres familles*, lu au Congrès médical de Lyon, le, Lyon, impr. Vingtrinier, 1865
* De l'état mental des épileptiques au point de vue médico-légal, Lyon,  impr. A. Vingtrinier, 1867
* *De l'Assistance publique des malades à domicile et dans les hôpitaux*, Lyon, impr. A. Vingtrinier, 1868
* *Du Bromure de potassium dans le traitement de l'épilepsie*, Lyon,  impr. A. Vingtrinier, 1870
* *L'Asile départemental de Bron*, Lyon, impr. A. Vingtrinier, 1874

## Մատենագրություն
* Antoine Lacour, *Joseph Arthaud fondateur de l’asile de Bron – Souvenirs biographiques*, 1884, Réédition commentée et annotée par Frédéric Scheider – Ed. Césura, Meyzieu, 1999 .
* (Thèse) Frédéric Scheider, *Aliénisme et catholicisme à Lyon au XIXe siècle : les missions de Joseph Arthaud (1813-1883)*, 3 vol., 894 p., université Jean Moulin – Lyon III, non publiée.
* Frédéric Scheider, *Arthaud de Lyon, aliéniste missionnaire*, ed. Glyphe, 2009, 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հոգեբույժներ
Սամիթի ձեթ

thumb|right|<center>Սամիթ</center>
thumb|right|200px|Սամիջի մաքուր եթերային յուղով սրվակ
**Սամիթի ձեթ** (), եթերային յուղ, որը ստացվում է ծաղկող բույսի սերմերից կամ սամիթ բույսի ամբողջական կանաչ զանգվածից(*Anethum graveolens*):

Սենյակային ջերմաստիճանում թարմ սամիթին բնորոշ հոտով անգույն կամ փոքր-ինչ դեղնավուն հեղուկ է, ունի դառը կամֆարային (սկզբում), ապա քաղցր համ։

## Ստացում
Եվրոպայում սամիթի ձեթը սկսել են ստանալ XV—XVI դարերում՝ թորման գործընթացի յուրացման շրջանակներում։ Նախկինում խիստ առանձնացնում էին սերմերից և սամիթի ծաղկող կանաչից ջրային գոլորշով սամիթի ձեթի ստացումը։ Այժմ սամիթի ձեթն արտադրվում է սերմերի ամբողջական հասունության փուլում ամբողջական մանրացված բույսից։ Այս մեթոդը օգտագործվել է նաև ԽՍՀՄ գործարաններում, որտեղ այն սկսել են արտադրել 1960-ականների սկզբին՝ սննդի արդյունաբերության կարիքների համար։ ԽՍՀՄ-ում մեծ մասշտաբի առաջին արտադրությունը բացվել է Ուկրաինայում։ Հետագայում սամիթի ձեթ սկսեցին արտադրել Մոլդովայում և Կրասնոդարի երկրամասում։ 1976-1990 թվականներին ԽՍՀՄ-ում միջին արտադրությունը կազմում էր 35 տ/տարի։

Սամիթի ձեթի ավանդական արտադրողներն են հանդիսանում Ֆրանսիան և Արևելյան Եվրոպայի երկրները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ն։

## Բաղադրություն
Սամիթի յուղի քիմիական բաղադրությունը անկայուն է։ Այն կախված է վերամշակման ենթարկված սամիթի և դրա սորտերի հասունության աստիճանից։ Սամիթի կանաչ մասերից ստացած յուղում գերակշռում է ալֆա-ֆելանդրենը (մինչև 60%, սովորաբար 10-20%)։ Բացի այդ, ներառում է 30-40% լիմոնեն, 3-10 % «սամիթի եթեր» (դիլեթեր,) և 30-40%՝ կարվոն։ Այս բաղադրիչով նաև սովորաբար ուղեկցվում են հիդրոկարբոնը, կարվեոլը և դիլլապիոլը։

## Կիրառություն
Սամիթի ձեթը օգտագործվում է սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես համեմունք։ Նրա կիրառումը օծանելիքի և կոսմետիկայի արտադրության մեջ մեծ չէ։ Ռուսաստանում սամիթի յուղից առանձնացնում են կարվոն և լիմոնեն՝ պարֆյումերային նպատակների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* С. А. Войткевич, «Эфирные масла для парфюмерии и ароматерапии», 1999
* Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան,  Սանկտ-Պետերբուրգ. Բրոքհաուզ-Եֆրոն։ 1890—1907:

Կատեգորիա:Բուսական յուղեր
Կատեգորիա:Յուղեր
Կատեգորիա:Եթերայուղեր
Ակիկո

**«Ակիկո»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքն է, որը տպագրվել է 2003 թվականին «ДПП (NN)» ժողովածուում։

## Բովանդակություն
Պատմվածքում նկարագրվում է ЙЦУКЕН օգտատիրոջ շփումը վճարովի կայքի հետ, որը մասնագիտանում է կիբերսեքսում, ընդ որում՝ երկխոսությունների միայն այն մասը, որը գալիս է հենց կայքից։

Գլխավոր հերոսի ինքնությունն անհայտ է։ Կայքից նրան հասած հաղորդագրություններից հայտնի է դառնում, որ նա տղամարդ է, որն ապրում է Մոսկվայի Մաշա Պորիվաևայի փողոցում։ Նա կայքում նախ գրանցվում է մեկամյա հասարակ անդամության համար 24,99 ԱՄՆ դոլարով, ապա 14,99 դոլարով այն բարձրանում է մինչև ոսկյա և 59,99 դոլարով գնում է «Գենձի արքայազնը և չարաճճիները» կայքի զեղչված բաժանորդագրությունը։

Բողոքելու փորձերին, կայքին դատի տալու սպառնալիքներին ի պատասխան օգտատերը ստանում է հաղորդագրություններ այն մասին, որ անհրաժեշտ էր ուշադիր կարդալ «Պայմաններ» բաժինը, հատկապես մանր տառերով գրվածը։ Օգտատիրոջը հասկացնում են, որ նամակագրությունը վարվում է «հինգերորդ գլխավոր վարչության» անունից, նա սպառնալիքներ է ստանում այն մասին, որ կայքի ադմինիստրատորները գիտեն, որ նա այցելել է պոռնո կայքեր, ինչպես նաև չեչեն անջատողականների «Կավկազ-ցենտր» (Ռուսաստանում ծայրահեղական ճանաչված կայք) կայքը։ Կայքի ադմինիստրատորները նրան մեղադրում են մանկապղծության մեջ, նշում են նրա IP հասցեն, բանկային քարտի համարը և այն փողոցը, որտեղ նա ապրում է, և նրան ստիպում են բաժանորդագրվել պլատինե անդամակցությանը։

## Քննադատություն
Ռուսական ծագմամբ ամերիկացի գրաքննադատ Մարկ Լիպովեցկին նշում է, որ «Ակիկո» պատմվածքն ուշագրավ է նրանով, որ ծաղրում է, բայց և միաժամանակ կատարելության հասցնում հեղինակի «ֆիրմային» ռազմավարությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պատմվածքի աուդիո տարբերակը։ Կարդում է Լեոնարդ Խիրուգը
* Պատմվածքը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում 

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Բոմ լե Դամ

**Բոմ լե Դամ** (), քաղաք Ֆրանսիայի արևելքում, Դու գավառում և Ֆրանշ Կոնտե շրջանում։

Գտնվում է Դու գետի աջ ափին՝ Փարիզից մոտավորապես 350 կմ հարավ-արևելք և 29 կմ հյուսիս-արևելք տեղակայված Բեզանսոնից, որը Դու գավառի և Ֆրանշ Կոնտե շրջանի վարչական կենտրոնն է։

2015 թվականին բնակչության թիվը կազմել է 5 291 բնակիչ։

## Պատմություն
thumb|mini|ձախից|200пкс|Մարիա Բոմ լե Դամա
thumb|mini|աջից|200пкс|Սուրբ Մարտինի եկեղեցի
Բոմ Լե Դամի տեղում արդեն հռոմեական ժամանակներում գոյություն ուներ բնակավայր, որը կրում էր Բալմա () անվանումը։ Ավելի ուշ Բեզանսոնի եպիսկոպոսը այստեղ հիմնեց աբբայություն, որտեղ մոտ 400 վանականներ կային։ Աբբայությունը դարձել է տարածաշրջանի հոգևոր կենտրոնը, որը հիմնականում հյուրընկալել է ազնիվ ընտանիքների աղջիկներին։ Ժամանակի ընթացքում ի հայտ է եկել *Baume-les-Bonnes* անվանումը, որը հետագայում վերանվանվել է *Baume-les-Dames*:

Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի օրոք՝ 1153 թվականին, Բոմ լե Դամը պարսպապատվել է պարիսպներով և ստացել քաղաքի իրավունքները։

## Դեմոգրաֆիա

## Տեսարժան վայրեր
Պատմական կենտրոնը բավականին կոմպակտ է, այնտեղ կա մի քանի հին առանձնատներ և եկեղեցիներ։

* Սենտ Օդիլի աբբայություն (IV դար, վերականգնվել է XVIII դարում)
* Սուրբ Մարտինի եկեղեցի (IX դարի Ֆրանսիայի պատմական հուշարձան)
* Տիրոջ Սուրբ գերեզմանի մատուռ (1540)

## Հայտնիներ
* Էդուար Գրենյե (1819—1901)՝ ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ, դիվանագետ։
* Նիկոլա Գաբրիել Լեկլերկ(1726—1798)՝ ֆրանսիացի բժիշկ և Ռուսաստանի պատմաբան։
* Ժան-Բատիստ Բասսան (1680-1742)՝ բժիշկ, ծնվել է այստեղ։
* Օգյուստ Բարդի (1838-1876)՝ քանդակագործ։
* Շառլ-Էթյեն Բրիս (1680-1754)՝ ճարտարապետ և ճարտարապետության տեսաբան, ով ծնվել է այնսեղ։
* Կլոդ դե Ժոֆրուա Դ’Աբբանս (1751-1832), շոգենավի գյուտարար, որոն առաջին անգամ փորձարկվել է Բոմ լե Դամի լճակում։
* Շառլ-Լուի Կլեման (1768-1857)՝ քաղաքական գործիչ, ընտրվել է այստեղ պատգամավոր:.
* Շառլ Տյուրիետ (1832-1920)՝ այստեղ ծնված բանաստեղծ։
* Լուի Դյուֆեյը (1874-1936)՝ գյուտարար է, գունավոր լուսանկարչության և կինեմատոգրաֆիայի պիոներ, որը ծնվել և մահացել է այստեղ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բոմ լե Դամի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմական տարածքներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Իբագե

**Իբագե**  (, ), քաղաք Հարավային Ամերիկայում՝ Կոլումբիայի Հանրապետությունում։ Այդ երկրի խոշոր բնակավայրերից է և 32 դեպարտամենտներից մեկի՝ Տոլիմա դեպարտամենտի վարչական կենտրոնն է։ 2018 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 529.635 (որից 492.554-ը ապրում էին քաղաքային տարածքում
). այդ ցուցանիշով Իբագեն յոթերորդ տեղն է զբաղեցնում Կոլումբիայում։ Քաղաքը վարչականորեն բաժանված է 13 համայնքների, իսկ նրա կազմի մեջ ներառված գյուղական տարածքը՝ 17 կոռեխիմենտոների։ Իբագեն տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական, վարչական, գործարարական, մշակութային, զբոսաշրջային կենտրոնն է, Կոլումբիայի և Հարավային Ամերիկայի տնտեսական նշանակալի կենտրոններից մեկը, որտեղ «Առևտրի համաշխարհային կենտրոն» ասոցիացիան (*World Trade Center Association* (WTCA) նպատակահարմար է համարել բացելու իր գրասենյակը։ Քաղաքի տնտեսության կարևոր բաղկացուցիչներն են արդյունաբերական, զբոսաշրջային և գյուղատնտեսական սեկտորները, ընդ որում՝ նշանակալից է հատկապես տեքստիլ արդյունաբերության մասնաբաժինը, որն իր թողարկած արտադրանքի ծավալով երրորդ տեղն է զբաղեցնում Կոլումբիայում։ Իբագեն առանցքային դեր է խաղում նաև սուրճի արտադրության բնագավառում։ Համաշխարհային բանկի վարկանշման համաձայն՝ այս քաղաքը, Մանիսալեսի հետ մեկտեղ, ամենաբարձր տեղերն է գրավում"Doing Business"-ի՝ գործարարությամբ զբաղվելու և ներդրումներ կատարելու համար բարենպաստ պայմաններ ապահովելու տեսակետից։

1550 թվականի հոկտեմբերի 14-ին իսպանացի նավապետ Անդրես Լոպես դե Գալարսայի հիմնադրած բնակավայրը մեր օրերում ձեռք է բերել նաև Կոլումբիայի և Ամերիկայի երաժշտական մայրաքաղաքի համբավ, և դա՝ շնորհիվ այստեղ գործող Տոլիմայի կոնսերվատորիայի, որն ամենահեղինակավորներից մեկն է երկրում, ինչպես նաև՝ պարբերաբար անցկացվող ֆոլկլորային փառատոների, երաժշտության հետ առնչություններ ունեցող բազմաթիվ հուշարձանների։ Քաղաքում գործող ուսումնական նշանավոր հաստատություններն են Տոլիմայի և Իբագեի համալսարանները, *Universidad Nacional Abierta y a Distancia*-ն (UNAD-ը) և Տոլիմայի կոնսերվատորիան։

## Անվանի անձինք
*Դարիո Օրտիս - նկարիչ
*Օսկար Էսկանդոն - բռնցքամարտիկ 
*Պատրիսիա Կայսեդո - օպերային երգչուհի soprano
*Էստեֆանիա Գոմես - դերասանուհի
*Խամես Կանիոն - վիպասան

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Վիտորիա, Իսպանիա
*  Լոմաս դե Սամորա, Արգենտինա
*  Բարկիսիմետո, Վենեսուելա

## Պատկերասրահ

Ibagué.jpg|Քաղաքի համայնապատկերը
Plaza Bolívar Ibague.jpg|Բոլիվարի հրապարակը
Caedral de Ibague con la gobernacion.JPG|Իբագեի տաճարը
Museo de arte del tolima.JPG|Տոլիմայի արվեստի թանգարանը
Reinado Departamental del Folclor.jpg|Տեսարան ֆոլկլորային փառատոնից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* El Nuevo Día (local journal)
* ElOlfato.com (digital magazine)
* ElIbaguereño.com (digital journal) 
* Ecos del Combeima (local radio station and digital radio)
* Ondas de Ibagué (local radio station and digital radio)

Կատեգորիա:Կոլումբիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքներ
Մարեն Ադե

**Մարեն Ադե** (, ), գերմանացի ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Ադեն ծնվել է ԳՖՀ–ի Կարլսրուե քաղաքում։ Դեռևս դեռահաս տարիքում սկսել է նկարահանել իր առաջին կարճամետրաժ ֆիլմերը և մասնակցել ստեղծագործական մրցույթներին։

1998 թվականին նա սկսել է ուսումնասիրել կինոնկարների արտադրություն և մեդիայի կառավարում, իսկ հետո՝ կինոռեժիսուրա՝ Մյունխենի հեռուստատեսության և կինոյի համալսարանում, որը նա հաջողությամբ ավարտել է 2004 թվականին։

Ռեժիսուրայում առաջնաելույթը նշել է 2000 թվականին՝ «Մակարդակ 9» կարճամետրաժ ֆիլմով։ Եղել է Կաննի 70-րդ կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ։

Նա ապրում է Բեռլինում ամուսնու և երկու երեխաների հետ։ Լուդվիգսբուրգի Բադեն-Վյուրթեմբերգի կինոակադեմիայում դասավանդում է սցենարիստիկա։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
;2005
* «Անտառ ծառերի համար»
** Սանդենս — ժյուրիի հատուկ Գրան պրի մրցանակ (հաղթանակ) լավագույն դրամատիկական ֆիլմի համար (անվանակարգ)
** Deutscher Filmpreis — տարվա լավագույն ֆիլմ (անվանակարգ)
;2009
* «Կիրքը չի ճանաչում խոչընդոտները»
** Բեռլինի կինոփառատոն — «Արծաթե արջ»՝ ժյուրիի Գրան պրի, «Արծաթե արջ»՝ լավագույն կանացի դեր, Femina-Film Prize
** Deutscher Filmpreis — տարվա լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսուրա, լավագույն կանացի դերակատարում (անվանակարգ)
;2014
* Berlin Art Prize մրցանակ «Կինո և Մեդիա արտ» կատեգորիայում
;2016
* «Թոնի Էրդմանն»
** Կաննի կինոփառատոն — Ոսկյա արմավենու ճյուղ (անվանակարգ), ԿՄՖ–ի մրցանակ (մրցութային ծրագիր)
** Critics’ Choice Movie Awards — Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (անվանակարգ)
** Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ — լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսոր, լավագույն սցենարիստ, լավագույն տղամարդու դեր, լավագույն կանացի դեր (հաղթանակ)
** Բրիտանական անկախ կինոյի մրցանակ՝ լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ (անվանակարգ)
** Եվրոպական խորհրդարան Lux Prize
** ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային միության մրցանակ՝ լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (հաղթանակ), լավագույն կանացի դերակատարում (2-րդ մրցանակ)
** BAFTA — լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (անվանակարգ)
** «Ոսկե գլոբուս» — լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (անվանակարգ)
** New York Film Critics Online — տարվա լավագույն 12 ֆիլմերը
** «Օսկար» — լավագույն օտարալեզու ֆիլմ (անվանակարգ)
** «Անկախ ոգի» — լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ (հաղթանակ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 50 Best FIlmmakers Under 50
* Was ich dir noch sagen wollte
*  Perfectly Happy, Until They Venture Into the Outside World
* Марен Аде: «Юмор рождается из отчаяния»

Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Լևան Ակին

**Լևան Ակին** (), վրացական ծագմամբ շվեդ ռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականներին Վրացական ԽՍՀ-ից Շվեդիա տեղափոխված վրացիների ընտանիքում։ Ամեն տարի իր քրոջ հետ ամառային արձակուրդներին վերադառնալով Վրաստան՝ սովորել է վրացական մշակույթն ու վրացերենը։

Իր կարիերան սկսել է որպես ռեժիսորի օգնական շվեդական «Sveriges Television» հեռուստաընկերությունում։ 2007 թվականին աշխատել է «Studio 24»֊ում՝ Ռոյ Անդերսոնի «դու ապրում ես» ֆիլմի բեմադրության վրա։

2008 թվականին կայացել է նրա առաջին «Վերջին առարկաները» ֆիլմի պրեմիերան (պրոդյուսեր Էրիկա Սթարքի հետ համատեղ), 2007-2012 թվականներին եղել է մի քանի հեռուստասերիալների պրեմիերան, 2011 թվականին՝ «Կատինկաս Կալաս» առաջին լիամետրաժ ֆիլմի պրեմիերան։ Ֆիլմը պատմում է մի խումբ ընկերների մասին, որոնք նշում են նրանցից մեկի ծննդյան օրը։ Այդ ֆիլմի երեք դերասանները առաջադրվել են «L'Oreal Paris Rising Star» մրցանակի», դերասանուհիներից մեկն էլ  «Ոսկե բզեզ» մրցանակի՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում։

2019 թվականին Կաննի կինոփառատոնի «Ռեժիսորների երկշաբաթյակների» ժամանակ տեղի ունեցել Ակինի «Իսկ հետո մենք պարեցինք» երրորդ ֆիլմի պրեմիերան, որտեղ նա արժանացել է տասնհինգ րոպեանոց օվացիայի։ Ֆիլմը պատմում է վրացի երիտասարդ պարուհի Մերաբեի մասին, ով սիրահարվում է իր խմբից մեկ այլ պարողի։ Ֆիլմը Վրաստանում բողոքի ակցիաներ է առաջացրել և միաժամանակ բազմաթիվ պարգևներ ստացել։

## Ֆիլմագրություն
## Լիամետրաժ ֆիլմեր
* 2011 — «Կատինկաս կալաս»
* 2015 — «Շրջան»
* 2019 — «Իսկ հետո մենք պարեցինք»

## Կարճամետրաժ ֆիլմեր
* 2008 — «Վերջին առարկաներ»

## Հեռուստատեսային նախագծեր
* 2007 — «Բջջային էպիզոդի լաբիրինթ»
* 2008—2010 — «Երկրորդ պողոտա» (10 դրվագներ)
* 2009 — «Կյանքը Ֆագերվիկում» (3 դրվագ)
* 2011 — «1790 թվական» (3 դրվագ)
* 2012 — «Իրական մարդիկ» (20 դրվագներ)

## Ճանաչում
* 2008 — Համբուրգի կինոփառատոնի մրցանակ կարճամետրաժ «Վերջին առարկաներ» ֆիլմի համար (պրոդյուսեր Էրիկա Սթարքի հետ համատեղ)։
* 2008 — Համբուրգի կինոփառատոնի մրցանակ կարճամետրաժ «Վերջին առարկաներ» ֆիլմի համար(պրոդյուսեր Էրիկա Սթարքի հետ համատեղ)։
* 2019 — «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակը, ինչպես նաև Օդեսայի կինոփառատոնի «Իսկ հետո մենք պարեցինք» ֆիլմի համար։
* 2019 — «Iris Prize» փառատոնի «Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ» մրցանակ «Իսկ հետո մենք պարեցինք» ֆիլմի համար»։
* 2020 — Սանդենս կինոփառատոնի «Ուշադրության կենտրոնում» բաժնում «Իսկ հետո մենք պարեցինք» ֆիլմի ցուցադրություն։
* 2020 — «Ոսկե բզեզ» մրցանակ «Լավագույն ֆիլմ» և «Լավագույն սցենար» անվանակարգերում։
* 2020 — «Իսկ հետո մենք պարեցինք» — Լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար «Օսկար» մրցանակի հավակնորդը Շվեդիայից՝ մրցանակների հանձնման 92-րդ արարողության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեդ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդ ռեժիսորներ
Սաադ Աբդուլ-Ամիր

**Սաադ Աբդուլ-Ամիր Լուայբի ազ-Զիրջավի** (, ), իրաքցի ֆուտբոլիստ, աջ կիսապաշտպան և «Ալ-Շորտա» ակումբի և Իրաքի ազգային հավաքականի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 14 տարեկանից՝ Բաղդադի «Ալ-Կարխ» ակումբի կազմում։ 16 տարեկան հասակում նա իր նորամուտն է նշել ազգային առաջնության երկրորդ դիվիզիոնի իր ակումբի մեծահասակների թիմի կազմում և հաջորդ երկու մրցաշրջանների ընթացքում մասնակցել է 40 հանդիպումների։

2010 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է «Էրբիլ» ֆուտբոլային ակումբ, նա նվաճել է Իրաքի ֆուտբոլի չեմպիոնի տիտղոս և երկու անգամ եղել է ԱՖԿ գավաթի եզրափակչի մասնակից։

2015 թվականին նա տեղափոխվել է Սաուդյան Արաբիայի «Ալ-Քադիսիյա» ակումբ՝ կնքելով մեկամյա պայմանագիր։ Նա նորամուտի հանդիպումը անցկացրել է նոր ակումբում՝ 2015 թվականի օգոստոսի 22-ին խաղալով «Ալ-Ֆայսալի» դեմ։ 2015-ի նոյեմբերի 28-ին «Նաջրան» ակումբի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը։ Իսկ ընդհանուր առմամբ մրցաշրջանի ընթացքում նա խփել է 5 գոլ։ Մրցաշրջանի ավարտին ֆուտբոլիստի պայմանագիրը երկարաձգվել է։

### Կարիեր Ազգային հավաքականում
2010 թվականի սեպտեմբերի 21-ին 18 տարեկան հասակում իր նորամուտի հանդիպումն անցկացրել է Իրաքի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում՝ Օմանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։ Ազգային թիմի կազմում առաջին գոլը խփել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Լիբանանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլի դարպասին։

Նա մասնակցել է Ասիայի գավաթի եզրափակիչ մրցաշարերին 2011 (խաղադաշտ դուրս չի եկել) և 2015 թվականներին (մասնակցել է բոլոր վեց հանդիպումներին)։

## Նվաճումներ
* Իրաքի առաջնություն՝ 2011/12
* Իրաքի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 2012/13, 2013/14
* ԱՖԿ գավաթի եզրափակիչ՝ 2012, 2014

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բաղդադ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հունվարի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրաքցի ֆուտբոլիստներ
Ռաֆիդին Աբդուլահ

**Ռաֆիդին Աբդուլահ** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ «Ստադ Լոզանի»  ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան:

## Կարիերա
### Ակումբ
Ռաֆիդին Աբդուլահը Մարսելի «Օլիմպիկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Առաջին թիմում նորամուտ է ունեցել 2012 թվականի օգոստոսի 9-ին ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի 2012/2013 Թուրքիայի «Էսկիշեհիրսպոր» ակումբի դեմ ընտրական խաղում։ Երեք օր անց կիսապաշտպանը առաջին անգամ խաղացել է նաև «Լիգա 1»-ում։ «Ռեյմսի» դեմ խաղում նա փոխարինման է դուրս եկել 89-րդ րոպեին։ Ընդհանուր առմամբ 2012/13 մրցաշրջանի ընթացքում Աբդուլահը երկրի չեմպիոնատում 15  առաջնություն է անցկացրել «Մարսելի» կազմում։ 2013-ի սեպտեմբերից կիսապաշտպանը պաշտպանում է «Լորիան» ֆուտբոլային ակումբը, ուր տեղափոխվել էր Ֆրանսիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականի խաղացող Լեմինի Մարիոյի  փոխարեն։

### Ազգային հավաքականում
Ռաֆիդին Աբդուլահը իր նորամուտը նշել է Ֆրանսիայի պատանեկան հավաքականում (մինչև 18 տարեկանների) 2012 թվականի փետրվարի 7-ին Հունաստանից հասակակիցների հետ ընկերական խաղում։ Հետագայում ևս 3 հանդիպում է անցկացրել թիմի կազմում։ 2012 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին կիսապաշտպանը Ֆրանսիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում անցկացրել է 3 հանդիպում։ Դրանցից առաջինը Շվեյցարիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի հետ հանդիպումն էր սեպտեմբերի 28-ին։

## Վիճակագրություն
2013 թվականի սեպտեմբերի 3–ի դրությամբ․

## Նվաճումներ
* Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնություն (1)․ 2012/2013

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լորյանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կադիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունվարի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարսել քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վասլանդ Բևերենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Հարվի Միլք

**Հարվի Միլք** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ ,  գեյ իրավապաշտպան և առաջին բացահայտ գեյն է, ով ընտրվել է Կալիֆոռնիա նահանգում որպես Սան Ֆրանցիսկոյի   խորհրդի    անդամ,    իր ակտիվ  քաղաքական գործունեությունը սկսել է 40 տարեկան հասակում և քաղաքական դաշտ է մտել հատուկ սեռական փոքրամասնությունների իրավունքներն ու շահերը պաշտպանելու համար։

1972 թվականին Միլքը  Նյու Յորքից  տեղափոխվել է  Սան գրանցիսկո և  բնակվել է Կաստրո թաղամասում , որը  հայտնի է որպես նույնասեռականների թաղամաս ։ Կաստրո շրջանի աճող քաղաքական ազդեցության և տնտեսական վերականգնման ֆոնին ՝ Միլքը բազմիցս առաջադրվեց ընտրված պաշտոնի համար, բայց երեք անգամ պարտվեց։ ժամանակ առ ժամանակ նրա աղմկոտ և գեղարվեստական արշավները նրան ավելի ու ավելի մեծ ժողովրդականություն էին բերում, և 1977 թվականին Միլքը ընտրվեց մունիցիպալ վերահսկիչ խորհրդի անդամ։ Ընտրություններում բացահայտ գեյերի հաղթանակի նախադեպը նաև արտացոլումն էր քաղաքում տեղի ունեցած ավելի լայն հասարակական-քաղաքական փոփոխությունների, ինչպիսիք են գեյ համայնքի քաղաքական ազդեցության ուժեղացումը, Սան Ֆրանցիսկոյի բնակիչների վերաբերմունքի ընդհանուր ազատականացումը։ համասեռամոլներ։
Միլքը ընդամենը 11 ամիս աշխատեց որպես Սան Ֆրանցիսկոյի  խորհրդի անդամ։ Նրա համառությունը հանգեցրեց քաղաքային օրենքի պաշտպանությանը, որը պաշտպանում է սեռական փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների իրավունքները, ։ 1978 թվականի   նոյեմբերի 27-ին Քաղաքային խորհրդական Դեն Ուայթը  սպանեց Հարվի Միլքին և Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետ Ջորջ Մոսկոնին։ Սպանությանը հաջորդած իրադարձություններում ակնհայտորեն հակասություն կար հասարակության մեջ լիբերալ միտումների միջև, որի շնորհիվ Միլքը հաղթեց ընտրություններում և պահպանողական դիմադրություն այդ փոփոխություններին։

Չնայած քաղաքականության մեջ իր կարճ կարիերային ՝ Միլքը դարձել է Սան Ֆրանցիսկոյի ամենահայտնի անձնավորություններից մեկը, Անվանվել է «նահատակ գեյերի իրավունքների համար» : *[[Թայմ|Time]] ամսագիրը* Միլքին ընդգրկել է « 100 հերոսներ XX դարեր », Հարվի Միլքին անունով  կոչվել են հրապարակ, արվեստի կենտրոն, ավագ դպրոց և հանրային գրադարան, նրան են նվիրված ֆիլմեր և թատերական ներկայացումներ, և  գրվել են բազմաթիվ գրքեր։

2002 թ.-ին Միլքը ճանաչվեց որպես «ԱՄՆ-ում երբևէ ընտրված ամենահայտնի և ամենանշանակալից ԼԳԲՏ քաղաքական գործիչը»  ։

2009 թվականի հուլիսի 30-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման հետմահու Հարվի Միլին պարգևատրեց Ազատության Նախագահական մեդալով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Կլին (կայարան)

**Կլին,** երկաթուղային կայարան Օկտյաբրսկայա երկաթուղու գլխավոր մուտքի մասում՝ Մոսկվա—Տվեր հատվածում (Մոսկովյան երկաթուղային հանգույցի Լենինգրադյան ուղղությունը)։ Կայարանը գտնվում է Մոսկվայի մարզի համանուն քաղաքում։ Մտնում է Մոսկվայի երկաթուղային կայանների աշխատանքների կազմակերպման կենտրոն-1 Օկտյաբրսկայա երթևեկության կառավարման կազմի մեջ։ Աշխատանքի հիմնական բնույթով հանդիսանում է տեղամասային, աշխատանքի ծավալով դասվում է 2-րդ դասին։

Կայարանն ունի երկու բարձր և երկու ցածր  հենահարթակներ։ Երկու բարձր հենահարթակները նախատեսված են էլեկտրագնացքների ընդունման համար՝ մինչև Մոսկայի և Տվերի կողմը։ Վիսոկովսկ քաղաքում կա ճյուղավորություն (ուղևորային հաղորդագրություն չկա)։ Կայանն արվել է տիպային «նիկոլաևվյան» նախագծով։ Հագեցված է պտուտադռնակներով։ Վերակառուցվել է երկաթուղով անցնող հետիոտնային կամուրջը։

Հետիոտնային կամրջից իջնելիս տեղադրված է Պ. Ի. Չայկովսկու կիսանդրին։ Հուշարձանի հեղինակը համաշխարհային ճանաչում ունեցող քանդակագործ Գաբրիել Դավիթի Գլիկմանն է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Klin 2009-09 1252240159 Train station.jpg|Ցածր հարթակ
Պատկեր:Klin 2009-09 1252240322 Train station.jpg|Հարթակ դեպի Մոսկվա
Պատկեր:Станция Клин депо 0002.jpg|Կայարանը 1900 թվականին
Պատկեր:Railway station Klin. 34.jpg|Կայարանը 1860-ական թվականներին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Ալ-Էֆեսբիի զենիթային օրենսգրքերը

**«Ալ-Էֆեսբիի զենիթային օրենսգրքերը»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի վիպակն է, որը լույս է տեսել 2010 թվականին «Արքայախնձորի ջուր չքնաղ տիկնոջ համար» ժողովածուում։

## Բովանդակություն
Վիպակը բաղկացած է երկու մասից՝ «Freedom liberator» և «Խորհրդային ռեքվիեմ»։ Առաջին մասում նկարագրվում է, թե ինչպես ամերիկացիները, կորցնելով Աֆղանստանում ռազմական գործողությունների արդյունավետությունը՝ WikiLeaks-ում մշտական տեղեկատվական արտահոսքի և պատերազմը վարելու անմարդկային մեթոդների մեղադրանքների պատճառով, անօդաչու թռչող սարքերում (դրոն, ԱԹՍ) որոշում են օգտագործել ինքնավար արհեստական բանականություն։

Այդ սարքերը գործում են անսովոր արդյունավետությամբ մինչև Աֆղանստանում ռուսական գործակալ Սավելի Սկոտենկովի հայտնվելը, որն այնտեղ ստանում է Ալ-Էֆեսբի մականունը (իբր, Եփեսոսից, տարբերակ՝ ԱԴԾ-ից, )։ Ռուսաստանից և Արևմուտքից վիրավորված՝ Սկոտենկովը մշակում է արտակարգ պաշտպանություն անօդաչու թռչող սարքերից. նա երկրի վրա գրում է կարգախոսներ, որոնք շեղում են արհեստական բանականությունը, ինչը հանգեցնում է անօդաչու թռչող սարքերի վթարի։ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացումից հետո ամերիկացիներին հաջողվում է հասնել Սկոտենկովի հետկանչմանը, ապա նրան առևանգում են արդեն Ռուսաստանից։

Գիրքը պարունակում է փիլիսոփայական դիսկուրսներ արհեստական բանականության հնարավորության և հոգու գոյության վերաբերյալ՝ ակնարկներով Ալան Թյուրինգի և Ռոջեր Փենռոուզի տեսություններին։

Վիպակի երկրորդ մասը՝ «Խորհրդային ռեքվիեմը» (ակնարկ Խորխե Լուիս Բորխեսի «Գերմանական ռեքվիեմին»), բաղկացած է ԿՀՎ բանտում Սկոտենկովի, հնարավոր է, ոչ վավերական մենախոսությունից, որտեղ նրան որպես պատիժ պետք է վերածեին քրոնիկական արժութային խաղացողի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Камратова Марина Александровна. Тоталитарные системы прошлого и настоящего: интертекстуальный анализ повести В. Пелевина «Зенитные кодексы Аль-Эфесби»

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Ռոսիա ապահովագրական ընկերության շենքերի համալիր

**«Ռոսիա ապահովագրական ընկերության շենքերի համալիր»**, երկու շենք, բազմաբնակարան տներ, կառուցվել է Մոսկվայում 1899-1902 թվականներին։ «Ռոսիա» ապահովագրական ընկերության նախագծի  ճարտարապետն է Ն. Մ. Պրոսկուրինան։ Գտնվում են Սրետենսկի բուլվարում, 6/1, շենք 1 և 2 հասցեում, որոնք զբաղեցնում են ամբողջ թաղամասը Ֆրոլով, Բոբրով և Միլյուտինսկիի միջև եղած կողմնակի փողոցները։ Ունեն դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։
Շենքերի համալիրը՝ «Ռոսիա» ապահովագրական ընկերության շենքը, կառուցվել է Սրետենսկի բուլվարում 1899-1902 թվականներին ընկերության աշխատակազմի ճարտարապետի՝ Ն. Մ. Պրոսկուրնինի կողմից և մոսկովյան ճարտարապետի Վ. Վելիչկինայի մասնակցությամբ Օ.Վ. ֆոն Դեսինի մրցությին նախագծի հիման վրա։ 
Բաղկացած է տարբեր չափերի երկու բազմաբնակարան շենքերից։ Ճակատները զարդարված են ուշ իտալական վերածննդի դարաշրջանի ոգով։ Շենքերի միջև  ցանկապատը նույնպես պատրաստվել է ֆոն Դեսինի նախագծով։

Տունն ուներ 148 բնակարան` 200-400 մ² մակերեսով։ Միայն հարուստ մարդիկ կարող էին վարձակալել դրանք։ Այնտեղ 1909 թվականին ապրել է  Իլյա Էֆիմովիչ Ռեպինը, որտեղ նա նկարել է այնտեղ բնակվող բժիշկ Պ.Ա.Լեզինի  և, 
բուսաբան Դմիտրի Պետրովիչ Սիրեյշչիկովի դիմանկարները։ Մինչ հեղափոխությունը թիվ 85 բնակարանում տեղակայված էր Ֆուտբոլային լիգայի խորհուրդը.

Խորհրդային իշխանության ժամանակ 1920-1925 թվականներին առաջին շենքում տեղակայված էին Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատը, Լունաչարսկու կաբինետը երկրորդ հարկում էր։ Բացի այդ, խորհրդային կառավարության՝ Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո շենքում տեղակայված էր Կարմիր բանակի գլխավոր հրետանային վարչությունը։

Տան ընդարձակ բնակարանների 80%-ը լրացուցիչ բաժանվել և բնակեցվել է խորհրդային մտավորականության ներկայացուցիչների կողմից։
мини|250px|ձախից|Բնակարաններից մեկում պահպանված բուխարի, էջ 2 (նկարահանվել է 2013 թվականին)
Այստեղ ապրում էին երկրաքիմիկոս և հանքաբան Ալեքսանդր Ֆերսմանը, քիմիկոսներ Նիկոլայ Կուռնակով, Գ. Գ. Ուրազով, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Խմելյով, Նատալյա Իգորևնա Բեսսմերտնովան և Յուրի Գրիգորովիչը, ակնաբույժ Մ. Ի. Ավերբախը, մաթեմատիկոս Ն. Ն. Լուզինը, երկրաբան Ի. Ֆ. Գրիգորիևը, ֆիզիկոս-քիմիկոս Ռեբինդերը, էլեկտրատեխնիկ Վ. Ֆ. Միտկևիչը, հոգեբույժ Ն. Ն. Բաժենովը, գիտնական՝ մեխանիկայի ոլորտում Վ. Վ. Սոկոլովսկի, ռադիոֆիզիկոս Նիկոլայ Դմիտրևիչ Պապալեկսի, ֆիզիկոս Իգոր Տամմ, ճարտարապետ Վ. Է. Դուբովսկոյ։ Նատալյա Վենեդիկտովնա Կովշովան ապրում էր բնակարաններից մեկում։ 1941 թվականին նա որպես դիպուկահար մեկնում է ռազմաճակատ և Մարիա Պոլիվանովա Սեմյոնովնայի հետ միասին հերոսաբար զոհվում է 1942 թվականի օգոստոսի 14-ին։

1960-ականներին տան ձեղնահարկում տեղավորվում են նկարիչների (Յուլո Իլմար Սուստերը և Իլյա Իոսիֆովիչ Կաբակով) սեմինարները։ Այս արհեստանոցները մոսկովյան ընդհատակյա կենտրոններից էին, որոնք ստացել են «Սրետենսկի բուլվարային խումբ» անվանումը։
Ներկայումս տները մնում են բնակելի, որոշ տարածքներ վարձակալված են գրասենյակների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Մշակույթ
Օխոս դել Սալադո (հրաբուխ)

**Օխոս դել Սալադո** (), աշխարհի ամենաբարձր հրաբուխը։ Բարձրությունը 6893 մ է, երկրորդ գագաթն է Հարավային Ամերիկայում և ողջ Արևմտյան կիսագնդում, Ակոնկագուայից հետո.

## Նկարագրություն
Գտնվում է Արգենտինայի և Չիլիի սահմանին՝ Չիլիի ամենաբարձր կետն է։ Հրաբխից դեպի արևմուտք, Խաղաղ օվկիանոսի ափի երկայնքով ձգվում է Ատակամա անապատը։ Հրաբխի խառնարանի արևելյան լանջին՝ 6390 մետր բարձրության վրա գտնվում է աշխարհի ամենաբարձր լիճը, որը նույնպես կրում է Օխոս դել Սալադո անվանումը։

Անունը իսպաներենից թարգմանվում է որպես «աղի գետի աղբյուրներ», այսինքն՝ լեռից սկիզբ առնող Ռիո Սալադո գետի պատվին (թափվում է Խաղաղ օվկիանոս)։

Հրաբուխը համարվում է հանգած, քանի որ դիտարկման ողջ պատմության ընթացքում ոչ մի ժայթքում չի գրանցվել։ Այնուամենայնիվ, երբեմն նկատվել է  պասիվ հրաբխային ակտիվություն։ Այսպիսով, 1937, 1956 և 1993 թվականներին ծծմբի և ջրի գոլորշիների փոքր արտանետումներ են եղել։

Հրաբխի գագաթը առաջինը հաղթահարել են լեհ լեռնագնացներ Յուստին Վոյնիսն ու Յան Շչեպանսկին։ Գագաթ տանող ճանապարհին հետազոտողները հայտնաբերեցին ինկերի զոհասեղանների հետքերը։ Ըստ ամենայնի, հնդկացիները Օխոս-դել-Սալադո հրաբուխը համարել են սրբազան լեռ։

2007 թ. Ապրիլի 21-ին չիլիացի մարզիկ Գոնսալո Բրավոն կարողացավ փոփոխված Suzuki Samurai (« Suzuki SJ ») մեքենայով հաղթահարել Օխոս-դել-Սալադո լանջը 6688 մետր բարձրության վրա` սահմանելով մեքենաների վերելքի համաշխարհային ռեկորդ։

## Տես նաև
* Էկվադորի հրաբուխներ
* Չիմբորասո հրաբուխը
* Կոտոպախի հրաբուխ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ojos del Salado South face.jpg|thumb|Օխոս-դել-Սալադո
Պատկեր:Ojos del Salado summit.jpg|Օխոս-դել-Սալադո գագաթներից մեկը 2006 թ.
Պատկեր:Ojos del Salado summit bid - main glacier height (4320264823).jpg|thumb|Օխոս-դել-Սալադո
Պատկեր:Goodbye Ojos del Salado (4321092032).jpg|thumb|Օխոս-դել-Սալադո


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անդեր
Կատեգորիա:Արգենտինայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Չիլիի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Բենզալդեհիդ

**Բենզալդեհիդ**,  C_6H_5COH արոմատիկ շարքի պարզագույն ալդեհիդը։

Դառը նշի հոտով անգույն հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը՝ 179°С, հալմանը՝ –26°С, խտությունը՝ 1049, 7 կգ/մ³։ Լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, վատ՝ ջրում։ Երկար ժամանակ հայտնի է եղել «դառը նշի յուղ» անունով։ Գտնվում է դառը նշի, ծիրանի և բալի կորիզներում՝ ամիգդալինի գլյուկոզիդի ձևով։ Ցուցաբերում է ալիֆատիկ շարքի ալդեհիդների հատկությունները։ Օդում օքսիդանում է՝ առաջացնելով բենզոյական թթու, մտնում է Կանիցարոյի ռեակցիայի և Պերկինի ռեակցիայի մեջ, ենթարկվում է համատեղ պոլիմերացման և կոնդենսացման և այլն։ Բենզալդեհիդը ստացվում է տոլուոլի օքսիդացմամբ և այլ ճանապարհներով։ Օգտագործվում է բուրավետ նյութերի և ներկանյութերի արտադրություններում։

Կատեգորիա:Ալդեհիդներ
Կատեգորիա:Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Խատարի խաչքար

**Խատարի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Այրք գյուղի մեջ գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու արևմտյան պատին կից՝ գետնին կանգնեցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.11/2.2.10)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը գտնվում է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու արևմտյան պատին կից։

## Քանդակներ

մինի|ձախից|Խաչքարի քիվի քանդակը|alt=մինի|ձախից|Խաչի թև վերնամասում մարդու քանդակը|alt=Խաչքարի քիվի կենտրոնում՝ երկու կերպարների ամբողջ հասակով քանդակներն են։

Նրա շուրջ քանդակված են 4 ավետարանիչներն,
#Մատթեոսը նույնացվում է մարդու հետ, որովհետև նրա Ավետարանը սկսվում է Քրիստոսի մարդեղության պատմությունով։ 
#Մարկոսը ներկայացվում է առյուծի խորհրդանիշով, որովհետև իր Ավետարանի սկզբում առյուծի պես քաջաբար հայտարարում է, թե Հիսուս Աստծո Որդին է։
#Ղուկասը նույնացվում է եզի հետ, որ զոհի խորհրդանիշն է, այն պատճառով, որ նրա Ավետարանը սկսվում է Զաքարիայի`  տաճարում զոհի պատրաստության պաշտամունքի նկարագրությամբ։ Այս պատմությունն իր հերթին դիտվել է իբրև պատրաստություն Քրիստոսի զոհաբերության։
#Հովհաննեսը ներկայացվում է արծվի խորհրդանիշով, որովհետև նա իր Ավետարանի սկզբում սավառնում է վեր` հայտարարելով Քրիստոսի աստվածությունը։

Կենտրոնական խաչի աջ բվերնամասում քանդակված է մեկ այլ մարդու ամբողջական քանդակ։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարի քիվին և ճակատին ուռուցիկ տառերով առկա է 3 տող վիմական արձանագրություն

# ԽԱՉՍ ԲԱՐԵԽԱԻՍ ԽԱՏԱՐԻՆ 
# ՏՐ ԱԾ
# ՅՍ ՔՍ

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Խատարին։

## Տես նաև

* Այրք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրք գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Բենզիդին

**Բենզիդին** (4,4' – դիամինոդիֆենիլ), C_{12}H_{12}N_2արոմատիկ դիամին, անգույն կամ դեղնավուն փայլուն բյուրեղներ, հալման ջերմաստիճանը՝ 128°С, եռմանը՝ 400°С։
մինի|աջից|Բենզիդին
Վատ է լուծվում ջրում, սպիրտում և եթերում, լավ՝ թթուների նոսր լուծույթներում՝ առաջացնելով աղեր։ Ցուցաբերում է արոմատիկ առաջնային ամինների հատկություններ։ Ստանում են հիդրազոբենզոլի վրա ուժեղ անօրգանական թթուներ ազդելով։ Այս եղանակով բենզիդին առաջին անգամ ստացել է Ն․ Ն․ Զինինը (1845)։ Օգտագործվում է ազոներկանյութեր ստանալու և վերլուծական քիմիայում՝ տարբեր կատիոններ և անիոններ որակապես ու քանակապես որոշելու համար։

## Տես նաև
* Դիազոտացում
* Հիդրազոմիացություններ

Կատեգորիա:Արոմատիկ ամիններ