Իրանա-իսրայելական պատերազմ

**Իրանա-իսրայելական պատերազմ**, Իրանի և Իսրայելի միջև շարունակվող զինված հակամարտություն, որն սկսվել է 2025 թվականի հունիսի 13-ի վաղ առավոտյան՝ Իսրայելի **«Առյուծի վերելք»** () կամ **«Ժողովուրդն իբրև առյուծ»** գործողությամբ։ Իսրայելը սկսել է լայնածավալ հարձակումները, որ իրականացրել է Իրանի մի քանի շրջաններում գտնվող թիրախների դեմ: Իսրայելի կողմից հարձակման կոդային անվանումն էր «Առյուծի վերելք» գործողություն։ Իսրայելի պաշտպանության ուժերի և Մոսադի կողմից իրականացված հարձակումները տեղի են ունեցել միջուկային օբյեկտներում, ռազմական օբյեկտներում և պաշտոնյաների բնակելի շենքերում: Իսրայելի հարձակումը Իրանի վրա ամենամեծ հարձակումն էր Իրան-Իրաք պատերազմից ի վեր։ Հունիսի 13-ի երեկոից սկսած՝ Իրանը հակադարձել է **«Իրական խոստում III»** գործողությամբ՝ բալիստիկ հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր արձակելով ռազմական օբյեկտների, հետախուզական օբյեկտների և բնակելի թաղամասերի վրա։

Պայթյուններ են գրանցվել Թեհրանում, այդ թվում՝ ռազմական բազաների մոտ և բարձրաստիճան հրամանատարների բնակավայրերի թաղամասերում: Ականատեսները նկարագրել են հսկայական կրակ և կրկնվող պայթյուններ: Պայթյուններ են գրանցվել Իրանի Սպահան նահանգի Նաթանզ քաղաքում, որտեղ գտնվում է երկրի ամենակարևոր միջուկային օբյեկտներից մեկը: Թիրախավորվել են նաև Խոնդաբի և Խորամաբադի միջուկային կայանները: Հարձակումների ժամանակ զոհվել է Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հրամանատար Հոսեյն Սալամին: Իսրայելի պաշտպանության բանակը նաև հայտնել է, որ հարձակումների ժամանակ զոհվել է Իրանի զինված ուժերի շտաբի պետ, գեներալ-մայոր Մոհամմադ Բաղերին: Իրանի պետական ​​լրատվամիջոցների տվյալներով զոհվել են նաև միջուկային գիտնականներ Ֆերեյդուն Աբբասին և Մոհամմադ Մեհդի Թեհրանչին: Հարձակումների հետևանքով զոհվել են ինչպես իրանցի զինվորականներ, այնպես էլ իրանցի քաղաքացիական անձինք: Թիրախավորված շենքերի թվում են միջուկային կայաններ, ռազմական օբյեկտներ և բնակելի թաղամասեր:

Հունիսի 23-ին, ժամը 18:02-ին (EDT) Դոնալդ Թրամփը հայտարարեԼ Է, որ Իսրայելի և Իրանի միջև հրադադարի մասին համաձայնագիրը կիրականացվի մինչև հունիսի 25-ը՝ հակամարտությունը անվանելով «12-օրյա պատերազմ»։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին վիճարկեց այս հայտարարությունը, ասելով, որ հրադադարի վերաբերյալ որևէ առաջարկ չի համաձայնեցվել, բայց նշեց, որ Իրանը կդադարեցնի իր ռազմական գործողությունները, եթե Իսրայելը նույնպես դադարեցնի ռազմական գործողությունները «ոչ ուշ, քան Թեհրանի ժամանակով ժամը 4-ին»։ Թեհրանի ժամանակով ժամը 6:45-ին Իրանի հակաօդային պաշտպանությունը արձագանքեց մայրաքաղաքի վրա Իսրայելի շարունակական հարվածներին, և Իրանը ժամը 7:07-ին Բեեր Շևայի վրա հրթիռների ևս մեկ համազարկով  հրթիռներ։

## Նախապատմություն
Հարձակմանը նախորդող ամիսներին Իրանը և Միացյալ Նահանգները բանակցություններ են վարել նոր միջուկային համաձայնագրի շուրջ, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կասեցրել է Ամերիկայի մասնակցությունը Համատեղ համապարփակ գործողությունների ծրագրին իր առաջին նախագահության ընթացքում: Իրանն այժմ հարստացնում է ուրան մինչև 60% մաքրություն, որը մոտ է զենքի համար նախատեսված մակարդակին, և արագացնում է իր միջուկային առաջընթացը՝ տեղադրելով ավելի առաջադեմ ցենտրիֆուգներ: Վերլուծաբանները զգուշացրել են, որ այս գործունեությունը շատ ավելի մեծ է, քան ցանկացած հավանական քաղաքացիական նպատակ: Հարձակումից մեկ օր առաջ Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը (ԱԷՄԳ) 20 տարվա ընթացքում առաջին անգամ հայտնաբերել է, որ Իրանը չի կատարում իր միջուկային պարտավորությունները: Իրանը պատասխանել է՝ հայտարարելով նոր հարստացման կայանի գործարկման և առաջադեմ ցենտրիֆուգների տեղադրման մասին:

## Իրանի պատրաստվածությունը սպասվող գործողությանը
Ըստ ''Նյու Յորք Թայմսի''՝ չնայած Միացյալ Նահանգների հետ միջուկային բանակցությունների կասեցման դեպքում հնարավոր ռազմական գործողությունների կանխատեսմանը, Իրանի ղեկավարությունը հիմնարար սխալ է հաշվարկել նման գործողությունների ժամկետները: Ղեկավարությանը մոտ կանգնած պաշտոնյաները թերթին հայտնել են, որ Իրանը չէր սպասում Իսրայելի հարձակում Օմանում կայանալիք հաջորդ բանակցությունների փուլից առաջ: Հետևաբար, վաղ նախազգուշացման նշանները մերժվել են որպես դիվանագիտական լծակներ ապահովելուն ուղղված հոգեբանական գործողություններ: Ըստ Նյու Յորք Թայմսի, այս սխալ դատողությունը հանգեցրել է նախկինում քննարկված պաշտպանական արձանագրությունների իրականացման ձախողմանը: Բարձրաստիճան զինվորականները, այդ թվում՝ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ավագ հրամանատարները, անտեսել են ցրվելու կամ ապաստան գտնելու հրահանգները, ինչի արդյունքում ռազմական օբյեկտների վրա թիրախային հարվածների ժամանակ, մասնավորապես՝ Թեհրանում, զոհվել են հիմնական դեմքերը: The Wall Street Journal-ի խմբագրական խորհուրդը նաև նշել է Իրանի կողմից ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի թերագնահատումը: Ամսագրի խմբագիրները նշել են, որ իրանական ռեժիմը կարծել է, որ կարող է շարունակել խաղալ ամերիկացիների հետ և «ոչ մի գին չվճարել» շարունակական հետաձգման համար:

Իրանի անպատրաստության աստիճանը հետագայում ցույց են տվել նրա օդային պաշտպանության և հետախուզական ապարատի լայնածավալ բացթողումները: Իսրայելական ուժերը իրականացրել են բարդ, բազմաբնույթ գործողություն, որը թիրախավորել է երկրի առնվազն 15 վայր՝ վնասելով Նաթանզի միջուկային օբյեկտի կարևորագույն ռադարային համակարգերը, հրթիռային կայանքները և վերգետնյա բաղադրիչները: Ըստ տեղեկությունների՝ հարձակմանը մասնակցել են ինչպես անձնակազմով ինքնաթիռներ, այնպես էլ գաղտնի գործակալներ, որոնք ներթափանցել են Իրանի տարածք և նպաստել ներքին հարվածներին՝ օգտագործելով մաքսանենգ անօդաչու թռչող սարքեր և զինամթերք: Ըստ Նյու Յորք Թայմսի՝ իսրայելական արշավի գործառնական հասանելիությունը և հաջողությունը բացահայտել են Իրանի ազգային անվտանգության ենթակառուցվածքների խորը խոցելիությունները: Հարձակումից անմիջապես հետո իրանցի պաշտոնյաների ներքին հաղորդակցությունները արտահայտել են տագնապ և շփոթություն, մասնավորապես մտահոգություն հարձակման ժամանակ գործող օդային պաշտպանության ակնհայտ բացակայության վերաբերյալ: Նյու Յորք Թայմսիի տվյալներով՝ Իրանի թույլ հրթիռային արձագանքը բացահայտել է Իրանի ռազմական պատրաստվածության թուլությունը:

## «Առյուծի վերելք» գործողություն
### Հարձակման որոշում
Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն ասել է, որ Իսրայելը հարձակվել է, քանի որ «եթե չկանգնեցվի, Իրանը կարող է շատ կարճ ժամանակում միջուկային զենք արտադրել։ Դա կարող է լինել մեկ տարում։ Դա կարող է լինել մի քանի ամսվա ընթացքում, մեկ տարուց էլ պակաս»։ Հետևաբար, Նեթանյահուն հայտարարել է «Առյուծի վերելք» գործողության մեկնարկի մասին, որը ռազմական արշավ է, որի թիրախը Նաթանզում գտնվող Իրանի հիմնական հարստացման օբյեկտն է, նրա միջուկային գիտնականները և նրա բալիստիկ հրթիռային ծրագրի մի մասը՝ հայտարարելով, որ գործողությունը կշարունակվի «այնքան օր, որքան անհրաժեշտ է»։ Նեթանյահուն Իրանի միջուկային ջանքերը բնութագրել է որպես «հստակ և իրական վտանգ Իսրայելի գոյատևման համար» և ընդգծել է, որ գործելով՝ «մենք նաև պաշտպանում ենք մեր արաբ հարևաններին» իրանական ագրեսիայից։ Իսրայելի ժամանակով ժամը 04:35-ի դրությամբ Իրանը դեռ չէր արձագանքել։ Նեթանյահուն անվտանգության կաբինետ է հրավիրել, երբ իրավիճակը զարգացել է։

### Գործողության անվան ընտրություն
Ըստ JNS-ի՝ գործողության «Առյուծի վերելք» անվանումը ծագում է Աստվածաշնչյան «Թվեր» գրքից (23:24). «Ահա այս ժողովուրդն իբրև մատակ առյուծ պիտի վեր կենա, առյուծի պես պիտի բարձրանա, նա չի պառկի, մինչև որսը չուտի և չխմի սպանվածների արյունը»։ JNS-ը նաև ենթադրել է, որ անվանումը վերաբերում է պարսկական առյուծի վերածննդին, որը Իրանի խորհրդանիշն էր մինչև 1979 թվականի իսլամական հեղափոխությունը։

## Իրանի հակադարձ («Իրական խոստում III» գործողություն )
Հարձակումից հետո Իրանը խոստացել է «կոշտ պատասխան» Իսրայելին։ Նա հայտարարել է, որ պատրաստվում է հարձակվել Մերձավոր Արևելքի ռազմական բազաներում տեղակայված իսրայելական և ամերիկյան ուժերի վրա, ԱՄՆ-ն ավելի ուշ տարհանել է իր որոշ զինվորականների Իրաքում և նաև թույլատրել է ամերիկացի զինվորականների ընտանիքների անդամների տարհանումը տարածաշրջանից։

## Գործողություններ
Իրանի միջուկային ծրագրի դեմ ուղղված օդային հարվածներն իրականացվել են ավելի քան 200 կործանիչ ինքնաթիռներից բաղկացած նավատորմի կողմից, որոնց թվում նաև F-35I «Adir» ինքնաթիռներ, ինչը ամերիկյան F-35 Lightning II-ի ժամանակակից մոդիֆիկացիան է: Ինքնաթիռները թիրախավորել են Իրանի տարածքում գտնվող ավելի քան 100 օբյեկտ:

### Հունիսի 13

#### Իրանում

2025 թվականի հունիսի 13-ի վաղ առավոտյան Իսրայելի պաշտպանության բանակը լայնածավալ հարված է հասցրեց Իրանի միջուկային օբյեկտներին և ռազմական ենթակառուցվածքներին։ Ժամը 6:30-ի դրությամբ (IDT) Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը հինգ հարված են հասցրել։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, գործողությունը կենտրոնացած էր տասնյակ վայրերի վրա, այդ թվում՝ Իրանի միջուկային ծրագրի հետ կապված վայրերի, ինչպես նաև հիմնական ռազմական հրամանատարների և բազաների վրա։ [46] Մոսադը դիվերսիոն առաքելություններ է իրականացրել՝ ուղղված Իրանի հակաօդային պաշտպանության համակարգերին և հրթիռային ենթակառուցվածքներին։ Իսրայելը հայտարարել է, որ հարվածել է Թեհրանի կողմից չնախատեսված թիրախների։

Ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի՝ առաջին հարվածների ժամանակ ավելի քան 200 իսրայելական ինքնաթիռ ավելի քան 330 զինամթերք են նետել մոտ 100 թիրախների վրա։ Ըստ իսրայելցի պաշտոնյայի՝ Մոսադը Թեհրանի մոտակայքում գաղտնի անօդաչու թռչող սարքերի բազա է ստեղծել, որն օգտագործվել է Իսրայելին ուղղված հրթիռային կայանքներին հարվածելու համար՝ որպես գործողության մաս։ Իսրայելի պաշտպանության բանակի հետ համակարգված առաքելությունը ներառում էր նաև ճշգրիտ զենքի մաքսանենգ ներմուծում Իրան և Մոսադի հրամանատարների տեղակայում՝ հակաօդային պաշտպանությունը անջատելու համար, ապահովելով իսրայելական ինքնաթիռների օդային գերակայոււթյունը։

Թեհրանում կառավարության հետ կապված պաշտոնյա Համիդ Հոսեյնին ասել է, որ Իսրայելի հարվածը «լիովին անակնկալի է բերել ղեկավարությանը»։ Նա ընդունել է, որ այն բացահայտում է Իրանի արդյունավետ օդային պաշտպանության բացակայությունը և կարևորագույն վայրերում հարվածները կանխելու անկարողությունը, արտահայտելով իր զարմանքը Իսրայելի ներթափանցման խորությունից։ Նյու Յորք Թայմսին տրամադրված անձնական հաղորդագրությունների համաձայն, իրանցի պաշտոնյաները զայրույթ և թերահավատություն են հայտնել երկրի կողմից Իսրայելի հարվածները կանխելու անկարողության վերաբերյալ՝ հարցնելով. «Որտե՞ղ է մեր օդային պաշտպանությունը» և «Ինչպե՞ս կարող է Իսրայելը գալ և հարձակվել իր ուզած ամեն ինչի վրա... և մենք անկարող ենք դա կանխել»։

Տեղական ժամանակով մոտավորապես ժամը 3-ին Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հայտարարեց արտակարգ դրություն ամբողջ երկրում՝ զգուշացնելով հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի անխուսափելի պատասխան հարվածի մասին: Իսրայելի ողջ տարածքում միացել են նախազգուշացնող շչակներ՝ Իրանի հնարավոր հակահարձակման սպասման կապակցությամբ, չնայած հաղորդագրության պահին Իրանը բալիստիկ հրթիռներ դեռ չէր արձակել: Կացը Իսրայելի հարձակումը Իրանի վրա որակել է որպես «կանխարգելիչ հարված»: Ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի՝ գործողությունը պայմանավորված է եղել հետախուզական տվյալներով, որոնք ցույց են տվել, որ Իրանը կուտակել էր բավարար քանակությամբ հարստացված ուրան՝ մի քանի օրից մինչև 15 օրվա ընթացքում միջուկային զենք արտադրելու համար:

Պայթյուններ են գրանցվել ամբողջ Թեհրանում, այդ թվում՝ ռազմական բազաների մոտ և բարձրաստիճան հրամանատարների բնակության վայրերում։ Ականատեսները նկարագրել են հսկայական կրակի և կրկնվող պայթյունների ձայներ։ «Ֆարս» լրատվական գործակալությունը, որը կապված է ԻՀՊԿ-ի հետ, հայտնել է, որ Շահրակ-ե Մահալաթիում՝ Թեհրանի արևելյան թաղամասում, որտեղ բնակվում են բարձրաստիճան իրանցի զինվորականներ և նրանց ընտանիքները, մի քանի տներ են վնասվել։ Հաղորդվել է, որ հրդեհվել է Թեհրանում գտնվող ԻՀՊԿ-ի շտաբ-բնակարանը։, վնասվել են որոշ բնակելի համալիրներ, այդ թվում՝ այն շենքերը, որտեղ բնակվում էին իրանցի սպաներ և պաշտոնյաներ։ Հաղորդվում է, որ պայթյունների ուժգնությունը որոշ շենքերի փլուզման պատճառ է դարձել։

Պայթյուններ են գրանցվել Նաթանզում, Սպահանի նահանգում, որտեղ գտնվում է Իրանի ամենակարևոր միջուկային օբյեկտներից մեկը: Իրանի պետական ​​հեռուստատեսությունը հաստատել է «բարձր պայթյունները» վայրի մոտ, որտեղ տեղակայված են երկու հարստացման գործարաններ՝ մեծ ստորգետնյա վառելիքի հարստացման գործարանը (FEP) և վերգետնյա փորձնական վառելիքի հարստացման գործարանը (PFEP): Թիրախավորվել են նաև Խոնդաբի և Խորամաբադի միջուկային օբյեկտները։

Իսրայելը կեսօրին հարվածներ է հասցրել Թավրիզին՝ ըստ որոշ տեղեկությունների թիրախավորելով Թավրիզի օդանավակայանի մոտ գտնվող տարածքը։ Իսրայելը հարվածներ է հասցրել նաև Շիրազին և Նաթանզի միջուկային օբյեկտին։ Պայթյուններ են տեղի ունեցել նաև Համադանի ավիաբազայում և Պարչինի ռազմական բազայում։ Երկու պայթյուն է տեղի ունեցել նաև Ֆորդոյի ստորգետնյա վառելիքի հարստացման գործարանի մոտ, որտեղ, ըստ որոշ տեղեկությունների, իսրայելական անօդաչու թռչող սարք է խփվել իրանական հակաօդային պաշտպանության կողմից։ Ավելի ուշ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հաստատել է Համադանի և Թավրիզի ավիաբազաներին հարված հասցնելը՝ պնդելով, որ «ապամոնտաժել» է վերջինիս ավիաբազան և ոչնչացրել տասնյակ իրանական անօդաչու թռչող սարքեր և հող-օդ հրթիռային կայանքներ։

Ժամը 18:46-ին, Իսրայելի պաշտպանության բանակը հաստատել է Սպահանի միջուկային տեխնոլոգիաների/հետազոտությունների կենտրոնի վրա հարվածը, նշելով, որ այն ներգրավված էր «հարստացված ուրանի վերափոխման» մեջ։

Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ Իրանի օդային տարածքում խփվել է առնվազն երկու իսրայելական կործանիչ, իսկ կին օդաչուն գերի է վերցվե լ: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հերքել է դա:

#### Իսրայելում
Ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի՝ Իրանը ի պատասխան Իսրայելի ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 100 «Շահեդ» անօդաչու թռչող սարք։ Տագնապի ազդանշաններ են միացել Հորդանանի մայրաքաղաք Ամմանում։ Անօդաչու թռչող սարքերի մի մասը Հորդանանի օդային տարածքի վրա ոչնչացրել է Հորդանանի թագավորական ռազմաօդային ուժերը, իսկ մի մասը՝ Սաուդյան Արաբիայի և Սիրիայի վրա Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը։ Ավելի ուշ, տարբեր իսրայելական աղբյուրներ հայտնել են, որ իսրայելցի քաղաքացիների ապաստարաններ մտնելու հրամանը չեղյալ է հայտարարվել, ինչը ենթադրում է, որ անօդաչու թռչող սարքերի մեծ մասը կամ բոլորը ոչնչացվել են։ Խափանված անօդաչու թռչող սարքը ընկել է Հորդանանի Իրբիդ քաղաքում տան վրա և վիրավորել երեք մարդու։

### Հունիսի 14
#### Իրանում

Հունիսի 14-ի վաղ առավոտյան իրանական լրատվամիջոցները հայտնել են Թեհրանի Մեհրաբադ միջազգային օդանավակայանում տեղի ունեցած պայթյունի մասին որին հաջորդել են հաղորդագրություններ օբյեկտում բռնկված խոշոր հրդեհի մասին: Ըստ «Ֆարս» լրատվական գործակալության՝ երկու արկ է ընկել շրջակա տարածք: Իրանի հակաօդային պաշտպանությունը նաև գործողություններ է իրականացրել իսրայելական արկերի դեմ Սպահանի վերևում։

Ըստ որոշ տեղեկությունների, Իրանի զինված ուժերը մի քանի իսրայելական անօդաչու թռչող սարքեր են խոցել Իրանի հյուսիս-արևմուտքում հետախուզական առաքելությունների ժամանակ։ Իսրայելի պաշտպանության բանակի շտաբի պետ Էյալ Զամիրը և Իսրայելի պաշտպանության բանակի հրամանատար Թոմեր Բարը առավոտյան հայտարարել են, որ «Թեհրան տանող ճանապարհը հարթված է»: Իսրայելի պաշտպանության բանակը ավելի ուշ հայտարարել է, որ ռմբակոծել է Իրանի արևմուտքում գտնվող ստորգետնյա օբյեկտ, որն օգտագործվում էր տասնյակ բալիստիկ և թևավոր հրթիռներ պահելու համար:

Իրանը հաստատել է ևս երկու ավագ հրամանատարների՝ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի հետախուզության պետի տեղակալ Ղոլամրեզա Մեհրաբիի և գործողությունների պետի տեղակալ գեներալ Մեհդի Ռաբանիի մահը։ Իրանը նաև պնդում է, որ խոցել է երեք իսրայելական F-35 ինքնաթիռ և ձերբակալել երկու օդաչուների։ Իրանի նավթի նախարարությունը հայտարարել է, որ Բուշերի նահանգում հարձակման են ենթարկվել երկու նավթահանքեր՝ Հարավային Պարս գազի հանքավայրի 14-րդ փուլի հարթակը և Ֆաջր Ջամ գազի վերամշակման գործարանը։ Հարձակումները խոշոր հրդեհներ են առաջացրել, որոնք խոչնդոտել են առնվազն 12 միլիոն խորանարդ մետր գազի արտադրությունը։ Ըստ Կարմիր մահիկի ընկերության, Իսրայելի հարձակումները ազդել են Իրանի 31 նահանգներից 18-ի վրա, որտեղ նրա անձնակազմի 1414 անդամներ մասնակցել են օգնության գործողություններին։

Տեղական ժամանակով ժամը 23:11-ին Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ Թեհրանում «ռազմական թիրախների» վրա նոր հարվածներ է սկսել: Քաղաքում հարվածներ են հասցվել նավթի և բենզինի պահեստներին, ինչի հետևանքով Շահրան թաղամասում էլեկտրաէներգիան անջատվել է: Ավելի ուշ՝ գիշերը, «Թասնիմ» լրատվական գործակալությունը հաղորդել է, որ մայրաքաղաքում Իսրայելի կողմից իրականացված հարձակումների հետևանքով հարվածներ են հասցվել Իրանի պաշտպանության նախարարության գլխավոր գրասենյակին, ինչպես նաև Պաշտպանական նորարարությունների և հետազոտությունների կազմակերպության շենքին:

#### Իսրայելում
Առավոտյան ժամը 1:00-ի սահմաններում Իրանը սկսել է տասնյակ հրթիռներով հերթական հրթիռակոծությունը, որոնց մեծ մասը  ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի խոսնակի Իսրայելը որսացել է։ Հարձակման հետևանքով վիրավորվել է յոթ մարդ, որոնցից մեկը՝ թեթև։ Երկու շտապօգնության աշխատակիցներ թեթև վնասվածքներ են ստացել կոտրված ապակուց, երբ բեկորները հարվածել են նրանց վերակենդանացման բաժանմունքին։Հաղորդվել է, որ Իրանը հինգ հրթիռային հարձակում է իրականացրել։ Իսրայելը, ԱՄՆ-ի օգնությամբ, խափանել է մոտեցող հրթիռները։ Վիրավոր քաղաքացիների թիվը գերազանցել է 60-ը, քանի որ մի քանի տներ լրջորեն վնասվել են։ Ռիշոն Լե Ցիոնում շենքի վրա ուղիղ հարվածի հետևանքով զոհվել է առնվազն երկու քաղաքացիական անձ, իսկ ավելի քան 20-ը՝ վիրավորվել են, այդ թվում՝ 3 ամսական երեխա, որը փրկվել է փլատակների տակից։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը ավելի ուշ հայտարարել է, որ Իրանը հունիսի 13-ի գիշերվանից ի վեր արձակել է 200 բալիստիկ հրթիռ, որոնցից մոտ 25%-ը հարվածել է բաց տարածքներին, «փոքր թվով» հրթիռներ խուսափել են հակաօդային պաշտպանությունից և հարվածել են Թել Ավիվի, Ռամատ Գանի և Ռիշոն Լե Զիոնի բնակելի թաղամասերին՝ զոհերի պատճառ դարձել:

Սինհուա լրատվական գործակալության տվյալներով՝ մի քանի իրանական հրթիռներ անցել են Սիրիայի օդային տարածքով՝ Իսրայել ուղղություն վերցնելով, որոնցից առնվազն երկուսը ընկել են Դառաայի նահանգում (հարավային Սիրիա), ինչը Դամասկոսին դրդել է դադարեցնել թռիչքները տարածաշրջանային անկայունության պատճառով։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, մի քանի արաբական պետություններ մասնակցել են իրանական անօդաչու թռչող սարքերի խոցմանը կամ փոխանակվել են ռադարային տեղեկատվությամբ՝ դրանք ոչնչացնելուն նպաստելու համար։

Գիշերը Իրանը հրթիռ է արձակել Իսրայելի հյուսիսային մասի ուղղությամբ, որի հետևանքով զոհվել է հինգ մարդ, վիրավորվել՝ առնվազն 23-ը։ Ներքին ճակատի հրամանատարությունը հեռախոսային ահազանգեր է տարածել ժամը  ժամը 11:00-ին, և քաղաքացիներին թույլատրվել է լքել ապաստարանները ժամը 11:45-ին։ Բալիստիկ հրթիռը հարվածել է Թամրայում գտնվող երկհարկանի տանը, որի հետևանքով զոհվել է մեկ կին և վիրավորվել ևս 14 մարդ։ Մի ընտանիքի չորս անդամ, այդ թվում՝ մի կին և նրա երկու դուստրերը, զոհվել են առանձին հրթիռային հարվածի հետևանքով։ Հրդեհ է բռնկվել նաև Հայֆայի BAZAN նավթավերամշակման գործարանի տարածոեիմ, որտեղ վնասվել են խողովակներ և էլեկտրահաղորդման գծեր։

### Հունիսի 15
#### Իրանում

Իսրայելի պաշտպանության բանակը զգուշացրել է իրանցի քաղաքացիներին տարհանվել Շիրազի զենքի գործարանների և ռազմական բազաների շրջակա տարածքներից: Հաղորդվել է նաև Թեհրանում գտնվող Արդարադատության նախարարության շենքի վրա հարվածի մասին: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հետագայում հայտարարել է, որ ռմբակոծել է Մաշհադ Շահիդ Հաշեմինեջադի միջազգային օդանավակայանում ՝ իր տարածքից մոտ 2300 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող լիցքավորվող ինքնաթիռը, ինչը, հնարավոր է, իր պատմության մեջ ամենահեռավոր գործողությունն էր:

Հաղորդվել էր, որ Իրանը միջնորդություն է խնդրել Օմանից և Կատարից՝ Միացյալ Նահանգների հետ համագործակցելու համար՝ նպատակ ունենալով դադարեցնել հարվածները և վերսկսել կասեցված միջուկային բանակցությունները: Իրանը հայտարարել է, որ ձերբակալել է երկու անձի, որոնք, ըստ իրենց պնդման, Մոսադի անդամներ են։

Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Իրանում գտնվող «երկիր-երկիր» հրթիռներին, ինչպես նաև ռազմական բազաներին։ Իսրայելը նաև հարվածել է Իրանի արտաքին գործերի նախարարությանը։ Հրթիռային արկերը հարվածել և սպանել են ԻՀՊԿ հետախուզության պետին և հետախուզության պետի տեղակալին։

Բենյամին Նեթանյահուն *Fox News-* ին տված հարցազրույցում բացատրել է, որ Իսրայելը այլընտրանք չուներ, քան հարձակվել Իրանի վրա՝ միջուկային հոլոքոստը կանխելու համար: Հարցազրույցում Նեթանյահուն հարձակումը նկարագրել է որպես «12-րդ ժամին» տեղի ունեցած և արվել է Իսրայելին և աշխարհը պաշտպանելու համար: Նեթանյահուն Իրանի կառավարությանը բնութագրել է որպես իրանցի ժողովրդին ճնշող և ասել, որ «ապստամբե՞լ» թե՞ ոչ, դա իրանցի ժողովրդի ընտրությունն է:

#### Իսրայելում
Հունիսի 15-ի առավոտյան Իրանը և Եմենում գտնվող հուսիթները միաժամանակ բալիստիկ հրթիռներ են արձակել, որոնք հարվածել են Բաթ Յամի և Ռեհովոտի շենքերին, Կիրյաթ Էկրոնի առևտրի կենտրոնին և Թել Ավիվին։ Բաթ Յամում տեղի ունեցած հարվածի հետևանքով զոհվել է ինը մարդ, այդ թվում՝ երեքը՝ ութ, տասը և 18 տարեկան, իսկ մեկը անհետ կորել է։ Քաղաքապետ Ցվիկա Բրոտի խոսքով՝ վաթսունմեկ շենք է վնասվել։ MDA-ի տվյալներով՝ մոտ 200 մարդ վիրավորվել է, որոնցից մի քանիսը ծանր։ Բաթ Յամում սպանված քաղաքացիական անձանցից հինգը Ուկրաինայի քաղաքացիներ են եղել։ Ավելի ուշ Իսրայելը հայտարարել է, որ որսացել է հրթիռների մեծ մասը, իսկ մնացածը չի մտնել Իսրայելի տարածք:

Իրանական հրթիռների բեկորները նաև հարվածել են Արևմտյան ափի երկու օբյեկտների։ Ժամը 11:20-ի սահմաններում ալ-Բիրեհ քաղաքում գտնվող Պաղեստինի ինքնավարության նախագահ Մահմուդ Աբբասի տնից մի քանի մետր հեռավորության վրա գտնվող տան տանիքին հրդեհ է բռնկվել «Շահաբ» դասի հրթիռից։ Կենտրոնական Իսրայելի վրայով որսացված հրթիռի բեկորները մոտ 90 րոպե անց Սաիրի մոտակայքում ընկնելուց հետո երեք երեխա վիրավորվել է կոտրված ապակուց։

### Հունիսի 16
#### Իրանում
Իսրայելի պաշտպանության բանակը հարվածել է Թեհրանում գտնվող «Ղոդս» ուժերի հրամանատարական կենտրոնին։ Իսրայելցի պաշտոնյան *Wall Street Journal-ին* ասել է, որ կան նշաններ, որ Նաթանզի ստորգետնյա միջուկային օբյեկտը «պայթել է»։ «Իրան Ինթերնեշնլ»-ը հայտնել է, որ պայթյուններ են լսվել Ֆորդոյի միջուկային օբյեկտի մոտակայքում։ Ասում են, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակի հարվածները տեղի են ունեցել Պարչինի ռազմական օբյեկտների մոտակայքում։ ԻՀՊԿ-ի «Անսար ալ-Մահդի» կորպուսը հայտնել է, որ իր հրամանատարներից մեկը և մեկ զինվոր սպանվել են Զանջան նահանգի Իջրուդ շրջանում տեղի ունեցած հարձակման ժամանակ։ Իրանի դատական համակարգին կից լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ Իսրայելի ենթադրյալ գործակալ Իսմայիլ Ֆիքրին մահապատժի է ենթարկվել կախաղան բարձրացնելով, լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ Ֆիքրին ձերբակալությունից առաջ կապի մեջ է եղել «Մոսադի» երկու սպաների հետ։

Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ Իրանում ոչնչացրել է 120 «երկիր-երկիր» դասի հրթիռային կայանք և հասել է «լիակատար օդային գերիշխանության» Թեհրանի օդային տարածքում: Բրիգադի գեներալ Էֆի Դեֆրինը նշել է, որ Իրանի հրթիռային կայանքների 30%-ը ոչնչացվել է: Նեթանյահուն նաև ասել է, որ Իսրայելը վերահսկում է Թեհրանի երկինքը: Նա նաև չի բացառել Գերագույն առաջնորդ Խամենեիի սպանությունը՝ ասելով. «Դա չի սրելու հակամարտությունը, այլ վերջ է դնելու դրան»: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ ոչնչացրել է Թեհրանի և Ղոմի միջև գտնվող զենքի շարասյուն:

IRNA լրատվական գործակալությունը հաղորդել է, որ իսրայելական ուժերը հարվածել են Քերմանշահի Ֆարաբի հիվանդանոցին՝ զգալի վնաս հասցնելով հիվանդանոցին և շրջակա շենքերին: Իսրայելը հարվածել է Քերմանշահի հրթիռային գործարանի առնվազն 15 շենքի: Իսրայելը ռմբակոծել է իրանական պետական Իրանի Իսլամական Հանրապետության ձայն (IRIB) հեռարձակողին՝ ուղիղ հեռարձակման ժամանակ, ինչի հետևանքով հաղորդավարները փախուստի են դիմել: Այն պնդում է, որ IRIB-ի կենտրոնն օգտագործվել է Իրանի զինված ուժերի կողմից՝ քաղաքացիական քողի ներքո ռազմական գործողություններ իրականացնելու համար, ինչը հերքել է Իրանը: Իսրայելը տարհանման հրամաններ է տվել Թեհրանի որոշ շրջանների բնակիչներին: Իսրայելը հարվածել է իրանական հրթիռային կայանքներին Արևմտյան Իրանում: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ իր անօդաչու թռչող սարքերից մեկը ոչնչացրել է իրանական 2 F-14։ «Նուր Նյուզ»-ը հաղորդել է, որ իրանական ուժերը Թավրիզի վրայով խոցել են F-35: Իսրայելի պաշտպանության բանակը թիրախավորել է այն շենքը, որտեղ բնակվում էին Իրանի հետախուզական կազմակերպությունների մի քանի բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, որի հետևանքով զոհվել են Իրանի հետախուզության պետը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ:Հաստատվել է, որ ավիահարվածի հետևանքով զոհվել են Մոհամմեդ Քազեմին, Հասան Մոհակիկը և Մոհամմեդ Խաթամին:

#### Իսրայելում
Հունիսի 16-ին Իրանը կրկին հրթիռային հարված է հասցրել Իսրայելին։ Հաղորդվում է, որ հրթիռի բեկորները վնաս են հասցրել Թել Ավիվում ԱՄՆ դեսպանատան մասնաճյուղին։ Վնասվել են Թել Ավիվի դպրոցը, ինչպես նաև տներ Բնեյ Բրակում, Հայֆաում և Պետահ Տիկվայում։ Ութ քաղաքացիական անձ է զոհվել, իսկ ավելի քան 90-ը՝ վիրավորվել են։ Իսրայելը հայտնել է, որ գիշերը հոսպիտալացվել է 287 մարդ։ &nbsp;Բաթ Յամում փլատակների տակ տարեց մարդու դիակ է հայտնաբերվել։ Հայֆայի նավթավերամշակման գործարանը նույնպես թիրախ է դարձել, ինչը զգալի վնաս է պատճառել։ Գործարանը փակվել է, սպանվել է երեք աշխատող: Քվինսիի պատասխանատու պետականաշինության ինստիտուտի գործադիր փոխնախագահ Տրիտա Պարսիի խոսքով՝ Իրանի հաջորդական հրթիռային հարձակումները, հնարավոր է, քայքայել են Իսրայելի պաշտպանությունը՝ թույլ տալով, որ հրթիռների ավելի մեծ տոկոսը անցնի, քան նախկինում։ Հարձակումներից հետո Իսրայելը հաստատել է մինչ այդ պահը երկրի ուղությամբ արձակել է 350 իրանական հրթիռ, 24 մահվան դեպք է գրանցվել, որոնց մեծ մասը տեղի է ունեցել ռմբապաստարաններից դուրս։

*Ըստ  [[CNN|CNN-ի]]*, Իրանը հայտարարել է, որ չի բանակցի Միացյալ Նահանգների հետ, մինչև չավարտի Իսրայելի դեմ իր պատասխան գործողությունները։

Իրաքի Էրբիլ քաղաքում գտնվող ԱՄՆ հյուպատոսության ուղղությամբ արձակված անօդաչու թռչող սարքը խափանվել է։ Իրանը կրկին բալիստիկ հրթիռներ է արձակել Պետահ Տիկվայի ուղղությամբ, որի հետևանքով զոհվել է չորս մարդ։ Մեկ մարդ ծանր վիրավորվել է, իսկ 14-ը՝ միջին ծանրության, այդ թվում՝ երկու երեխա։ Երկու հրթիռներ հարվածել են Թել Ավիվին՝ ավերելով մի շարք շենքեր։

### Հունիսի 17
#### Իրանում
Դոնալդ Թրամփը Truth Social-ում գրառման մեջ ասել է, որ Թեհրանը պետք է տարհանվի։

Իսրայելի պաշտպանության բանակը սպանել է գեներալ-մայոր Ալի Շադեմանիին «Խաթամ ալ-Անբիա» շտաբի հրամանատար նշանակվելուց ընդամենը մի քանի օր անց։ Գեներալ-լեյտենանտ Գոլամ Ալի Ռաշիդիի սպանությունից հետո նրան փոխարինելուց հետո Շադեմանին դարձել է Իրանի ամենաբարձրաստիճան զինվորական հրամանատարը՝ ծառայելով որպես Իրանի «ռազմական շտաբի պետ» և ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի ղեկավարելել է ինչպես ԻՀՊԿ-ն, այնպես էլ Իրանի զինված ուժերը։

Իսրայելը հայտարարել է, որ «մի քանի լայնածավալ հարվածներ» է հասցրել Իրանի արևմտյան մասում գտնվող ռազմական թիրախներին՝ թիրախավորելով հրթիռային կայանները և անօդաչու թռչող սարքերի պահեստային տարածքները։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հրապարակել է տեսանյութ, որտեղ իրենց ինքնաթիռները ոչնչացնում են իրանական F-14A Tomcat կործանիչները գետնի վրա։ Այն նաև ցուցադրել է տեսանյութ, որտեղ նրանք ոչնչացնում են երեք հրթիռ պարունակող հրթիռային կայան։ Mehr լրատվական գործակալության տվյալներով՝ իսրայելական հրթիռը հարվածել է Քաշանում գտնվող անցակետին, որի հետևանքով զոհվել է երեք մարդ, վիրավորվել՝ չորսը։ Իսրայելական ուժերը հարվածել են Թեհրանի բնակելի շենքի, ըստ IRNA-ի, որը նաև հայտնել է, որ Կարմիր մահիկի աշխատակիցները ավերակներից փրկել են երեք մարդու։ Fars լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ պետական Bank Sepah-ը դարձել է կիբերհարձակման թիրախ։ Iran International-ի և այլ լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների համաձայն՝ Predatory Sparrow հաքերային խումբը պաշտոնապես ստանձնել է բանկի վրա կիբերհարձակման պատասխանատվությունը։ Հաղորդվում է, որ Sepah Bank-ը խորը կապեր ունի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի և Իրանի բանակի հետ։

ԱԷՄԳ-ն հայտարարել է, որ հավանական է, որ Նաթանզի օբյեկտների ստորգետնյա մասը վնասվել է Իսրայելի հարձակումների հետևանքով։ Իսրայելական ինքնաթիռները հարվածել են Իրանի հրթիռային կայանքներին Արևմտյան Իրանում։

Իրանի բանակը պնդում էր, որ խոցել է 18 «թշնամական ինքնաթիռ», այդ թվում՝ լրտեսական անօդաչու թռչող սարք։ Իսրայելը հերքել է այդ պնդումները։

Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ 60 կործանիչ ինքնաթիռների միջոցով ծանր հարվածներ է հասցրել Սպահանում գտնվող իրանական բալիստիկ հրթիռների կայաններին՝ նշելով, որ Իրանի արևմուտքում գտնվող հրթիռային կայանները տարհանվել են նախորդ հարձակումների պատճառով: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ հարձակումների ընթացքում հարվածներ են հասցվել հրթիռների 12 պահեստավորման և արձակման կայանների:

#### Իսրայելում
Առավոտյան Իրանը մոտ 20 հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ, որի հետևանքով թեթև վիրավորում է ստացել հինգ մարդ։ CNN-ը հաղորդել է, որ իրանական հրթիռները հարվածել են Իսրայելի տարբեր թիրախների՝ հարվածելով Թել Ավիվին, ինչպես նաև Բաթ Յամի և Թամրայի բնակելի թաղամասերին։ Ynet-ը հաղորդել է, որ իրանական հրթիռը հարվածել է Հերզլիահ քաղաքին՝ վնասել ութհարկանի շենք և հրդեհել դատարկ ավտոբուս։  Պայթյուններ են լսվել Թել Ավիվի Դան շրջանում և Արևմտյան Երուսաղեմում։ «*Times of Israel»-* ը հաղորդել է, որ հունիսի 16-ի և 17-ի գիշերը Իսրայելը խոցել է 30 իրանական անօդաչու թռչող սարք: ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է, որ Իսրայելում հարվածներ է հասցրել ռազմական հետախուզության կենտրոնին և Մոսադի գործողությունների պլանավորման կենտրոնին։։ Երեկոյան Իսրայելի հյուսիսային ուղղությամբ Իրանի բալիստիկ հրթիռային հարձակումը հաջողությամբ կասեցվել է Իսրայելի կողմից։

Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ Իրանի բալիստիկ հրթիռների արձակման համակարգերի 40%-ը ոչնչացրել է։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը նաև հայտարարել է, որ իրենց կարծիքով Իրանը ի վիճակի չէ մեծ հրթիռային համազարկեր կիրառել Իսրայելի դեմ, քանի որ նրանք ի վիճակի չեն համակարգել խոշոր հարձակումները՝ Իսրայելի պաշտպանության բանակի կողմից հրթիռային կայանքների ոչմչացման պատճառով։ ԱՄՆ-ում Պատերազմի ուսումնասիրության ինստիտուտը, նշելով, որ առավոտյան հինգ հարձակումների ժամանակ կրակը նախորդ համազարկերի համեմատ ավելի քիչ էր, ենթադրել է Իրանի հրթիռային ուժերի դեգրադացիան։

### Հունիսի 18
#### Իրանում
Իսրայելի զինված ուժերը հայտարարել են, որ 50 կործանիչ ինքնաթիռներ հարվածել են Թեհրանում գտնվող մոտ 20 շենքերի, այդ թվում՝ բալիստիկ հրթիռների համար հումք, բաղադրիչներ և արտադրական համակարգեր արտադրող գործարաններին: Իրանական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հարվածել է ԻՀՊԿ-ին կից համալսարանին և Խոջիրում գտնվող հրթիռային գործարանին: Իսրայելի պաշտպանության բանակը նաև հայտարարել է, որ ոչնչացրել է 70 հրթիռային մարտկոց: Անօդաչու թռչող սարք են խփել Իրանի տարածքում: Իսրայելը նաև հարձակվել է միջուկային ցենտրիֆուգների արտադրության կայանների վրա:

Իրանի գաղտնի գործակալները ձերբակալել են Մոսադի հետ ենթադրաբար կապված հինգ անձանց՝ մեղադրելով նրանց «վարձկաններ» լինելու մեջ, որոնք «վախ են սերմանում հանրության շրջանում»։

*«Ուոլ Սթրիթ Ջըրնըլ»*-ի հաղորդագրությունները ցույց են տվել, որ Իսրայելում վերջանում են «Արրոու» հրթիռային խափանման համակարգերը։

Հունիսի 18-ի առավոտյան Թեհրանում, ըստ որոշ տեղեկությունների, լսվել է ուժեղ պայթյուն, սակայն իրանցի պաշտոնյաները չեն հաստատել հարձակումը։

Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Թեհրանի տարբեր վայրերին և տարհանման հրաման է տվել Թեհրանի 18-րդ թաղամասի բնակիչներին: Իսրայելի տվյալներով՝ հարձակումների ժամանակ ոչնչացվել է Իրանի ներքին անվտանգության շտաբը:

Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ իրանական ուժերը «թշնամական» F-35 ինքնաթիռ են խոցել Վարամին քաղաքի Ջավադաբադ շրջանում։

Իսրայելի պաշտպանության բանակի շտաբի պետ, գեներալ-լեյտենանտ Էյալ Զամիրն ասել է. «Հոկտեմբերի 7-ի իրադարձություններից կա նշանակալի և ուղղակի դաս, մենք չենք սպասում, մենք կանխում ենք սպառնալիքները»:

Իսրայելի պաշտպանության բանակը պարսկերենով հաղորդագրություն է հրապարակել, որում ասվում է, որ իրանցիներից շատ հաղորդագրություններ են ստանում, որոնք ներառում են «վախ, հուսահատություն և զայրույթ Իրանում տեղի ունեցողի վերաբերյալ», և որ նրանք, ովքեր ցանկանում են կապ հաստատել Իսրայելի հետ, պետք է դա անեն «Մոսսադի» կայքի հղումով: Իսրայելի պաշտպանության բանակի հաղորդագրությունը *«The Times of Israel»* - ի լրագրող Էմանուել Ֆաբիանը որակել է որպես անսովոր:

Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարեl 1, որ 25 կործանիչով հարվածել է Իրանի արևմուտքում գտնվող 40 ռազմական թիրախների, այդ թվում՝ «Էմադ» հրթիռային կայանքների կայանքներին, հրթիռների պահեստավորման վայրերին և զինվորներին։ Իսրայելի պաշտպանության բանակի խոսնակ Էֆի Դեֆրինը հայտարարել է, որ Իսրայելը մինչ այդ պահը հարվածել է Իրանում գտնվող 1100 թիրախների։ Նա հավելել է, որ առավոտյան Քերմանշահում հարված է հասցվել հինգ AH-1 ուղղաթիռի։ Ավելի ուշ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ ոչնչացրել է ևս երեք AH-1 ուղղաթիռ։ Ավելի ուշ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ 60 կործանիչ մասնակցել է Թեհրանում գտնվող 20 թիրախների դեմ ուղղված հարվածների ալիքին, այդ թվում՝ զենքի արտադրության օբյեկտների, ցենտրիֆուգների արտադրության կայանների և միջուկային հետազոտությունների ու զարգացման վայրերի։

#### Իսրայելում
Հունիսի 17-ի և 18-ի գիշերը Իսրայելը խփել է երեք իրանական անօդաչու թռչող սարք։

Հունիսի 18-ի դրությամբ, Իսրայելի պաշտպանության բանակը գնահատել է, որ հակամարտության սկսվելուց ի վեր Իրանը Իսրայելի ուղղությամբ արձակել է 400 հրթիռ և 1000 անօդաչու թռչող սարք։ Այնտեղ նաև հավելվել է, որ քաղաքային տարածքներին հարվածել է ընդամենը 20 հրթիռ, ինչը Իսրայելի կանխատեսածից շատ ավելի քիչ զոհերի պատճառ է դարձել։ Անօդաչու թռչող սարքերից Իսրայելի օդային տարածք են մտել 200-ից պակաս, սակայն դրանցից ոչ մեկը որևէ թիրախի չի հարվածել։

Երեկոյան Իրանը մեկ բալիստիկ հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ, ինչի հետևանքով Թել Ավիվում և շրջակա տարածքներում միացել են շչակները։ Ըստ ԻՀՊԿ-ի՝ հարձակման ժամանակ օգտագործվել է հեռահար «Սչչիլ» հրթիռը։ Մեկ տղամարդ թեթև վիրավորվել է, երբ հրթիռի խոցումից հետո նրա մեքենայի վրա ընկել է բեկոր։ Ըստ «Վաշինգտոն Փոստ»-ի՝ առանց Միացյալ Նահանգների կողմից նոր մատակարարումների կամ ավելի մեծ ներգրավվածության, որոշ գնահատականներով Իսրայելը կարող է պահպանել իր հրթիռային պաշտպանությունը ևս 10 կամ 12 օր, եթե Իրանը պահպանի հարձակումների կայուն տեմպը։ Ի հակադրություն, IISS-ի գնահատականում նշվում է, որ Իսրայելի մնացած հակահրթիռային զենքերի պաշարների խորությունը անհայտ է, բայց նրա զինանոցի խորությունը հարստանում է ԱՄՆ հրթիռային պաշտպանության աջակցությամբ։ Պատերազմի սկզբից ի վեր իրանական բալիստիկ հրթիռների համազարկային կրակը զգալի նվազել է։

### Հունիսի 19
#### Իրանում
Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը հունիսի 18-ի գիշերը ավիահարվածներ են հասցրել Թեհրանին։

Իսրայելի պաշտպանության բանակը Արակ և Խոնդաբ քաղաքների բնակիչներին կոչ է արել տարհանվել: Տարածքում գտնվում է ծանր ջրային ռեակտոր: ՄԱԳԱՏԷ-ի տվյալներով  Իսրայելը հարվածել է ռեակտորներից մեկին, որը հայտնի է որպես IR-40: Իսրայելը հայտարարել է, որ ճառագայթման արտահոսքի վտանգ չկա: ՄԱԳԱՏԷ-ն հայտարարել է, որ ռեակտորը «չի գործում և չի պարունակում միջուկային նյութ»: Առավոտյան Իսրայելը հարվածել է միջուկային զենքի մշակման կայանին, ինչպես նաև Իրանում գտնվող «տասնյակ» ռազմական օբյեկտների, այդ թվում՝ հակաօդային պաշտպանության և հրթիռների արտադրության կայաններին:

Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ կարծում է, որ ոչնչացրել է Իրանի հրթիռային կայանքների երկու երրորդը։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ իրենց անօդաչու թռչող սարքերը հարվածել են բալիստիկ հրթիռային կայանքները վերանորոգող իրանցի զինվորներին։

Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուն ասել է, որ Իսրայելի համագործակցությունը Միացյալ Նահանգների հետ «հիասքանչ» է։ Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը սպառնացել է սպանել Իրանի առաջնորդ Ալի Խամենեիին՝ որպես Բեեր Շևայի Սորոկա բժշկական կենտրոնին իրանական հրթիռներով հարվածելու պատասխան, ասելով. «Խամենեին կվճարի իր հանցագործությունների համար»։

#### Իսրայելում
Հունիսի 18-ի և 19-ի գիշերը Իրանը բալիստիկ հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ։ Այն խփել է Իսրայելի պաշտպանության բանակը։ Իսրայելը խփել է Իսրայելի հյուսիսային ուղղությամբ շարժվող 2 իրանական անօդաչու թռչող սարք։

Վաղ առավոտյան Իրանը մոտ 20 բալիստիկ հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ՝ հարվածելով կենտրոնական և հարավային Իսրայելի առնվազն չորս օբյեկտների, այդ թվում՝ Բեեր Շեբայի, Թել Ավիվի, Ռամաթ Գանի և Հոլոնի Սորոկա բժշկական կենտրոնին։ Իսրայելի առողջապահության նախարարության տվյալներով՝ հարձակումների հետևանքով վիրավորվել է 271 մարդ, որոնցից չորսը՝ ծանր, իսկ 16-ը՝ միջին ծանրության։ Հիվանդանոցի խոսնակը հայտնել է «հիվանդանոցին պատճառված վնասի և տարբեր տարածքներում մեծածավալ վնասների մասին»: Հարձակման ժամանակ օգտագործվել է նաև կասետային ռումբ, որի զինամթերքներից մեկը հարվածել է Ազորի մի տան։

Սորոկա բժշկական կենտրոնը ենթարկվել է անմիջական հարվածի, որը մեծ վնաս է պատճառել և ենթադրաբար քիմիական արտահոսք է եղել։ Այնտեղ թեթև վնասվածքներ են ստացել յոթանասունմեկ մարդ։ IRNA-ն պնդել է, որ հիվանդանոցը պատահաբար է հարվածվել, իսկ մոտակա Գավ-Յամ տեխնոլոգիական պարկը եղել է «գլխավոր թիրախը», քանի որ այն ենթադրաբար օգտագործվել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի կողմից։ Իսրայելի նախագահը հիվանդանոցի վրա կատարված հարվածը «իսրայելցիների և պաղեստինցիների համակեցության փարոս» էր անվանել: Ռամատ Գանում երկու մարդ ծանր վիրավորվել է, իսկ 20-ը՝ թեթև վնասվածքներ են ստացել։ Հրթիռը ընկել է մի քանի բարձրահարկ շենքերի մոտ, և ըստ Իսրայելի կրթության նախարարի՝ հարված է հասցվել նաև մանկապարտեզի։ Հոլոնի բնակելի թաղամասում հրթիռի հարվածից հետո մի քանի բնակելի շենքեր վնասվել են, որտեղ 16 մարդ վիրավորվել է, որոնցից չորսը՝ ծանր։ Հիվանդանոցի վրա հարվածից հետո Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է. «Իրանական ռեժիմը միտումնավոր թիրախավորում է քաղաքացիական անձանց... կատարում է ռազմական հանցագործություններ» և «կարմիր գծեր չունի»։ Հարձակումներից հետո Իսրայելի ընդդիմության առաջնորդ Ավիգդոր Լիբերմանն ասել է. «Պատկերացրեք, թե ինչ կաներ Իրանը միջուկային զենքով» և կոչ է արել Իսրայելին շարունակել պայքարել Իրանի դեմ։ Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը Իրանի առաջնորդ Ալի Խամենեիին անվանել է «ժամանակակից Հիտլեր», հավելելով, որ նա «չի կարող շարունակել գոյություն ունենալ» և նշելով, որ Խամենեիի վերացումը համապատասխանում է Իսրայելի պաշտպանության բանակի պատերազմական նպատակներին։

Ավելի ուշ Իրանը առնվազն տասը հրթիռ է արձակել Իսրայելի հյուսիսային մասի ուղղությամբ, առանց որևէ հաղորդագրության՝ բախումների կամ զոհերի մասին։

### Հունիսի 20
#### Իրանում
Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտնել է, որ գիշերը թիրախավորել է Իրանի բազմաթիվ ռազմական օբյեկտներ, այդ թվում՝ հրթիռների արտադրության օբյեկտներ և Թեհրանում գտնվող միջուկային հետազոտությունների կենտրոն։ Հարվածված հիմնական թիրախների թվում էր SPND ծրագրի գլխավոր գրասենյակը, որը գործակալություն է, որը կենտրոնացած է պաշտպանական հետազոտությունների և զարգացման վրա և, ըստ հաղորդումների, ներգրավված է եղել Իրանի միջուկային զենքի մշակման գործում: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ առավոտյան ոչնչացրել է իրանական 35 հրթիռային կայանք։

Իրանական լրատվական գործակալություններից մեկը հաղորդել է, որ իսրայելական անօդաչու թռչող սարքը թիրախավորել է Թեհրանի Գիշա թաղամասի բնակելի շենք։ Հաղորդվում է, որ հարձակման թիրախը Բասիջին պատկանող ռազմական բազան էր։ Տեղական իրանական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ Իսրայելը Թեհրանում սպանել է միջուկային գիտնականի: Կարճ հայտարարության մեջ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ թիրախավորում են Իրանի արևմտյան և կենտրոնական շրջանների ռազմական ենթակառուցվածքները:

Հաղորդվում է, որ հարյուր հազարավոր մարդիկ մասնակցել են Իսրայելի հարվածների դեմ բողոքի ցույցերին, որոնք անցկացվել են Թեհրան, Թավրիզ, Շիրազ, Սպահան, Մաշհադ, Ղոմ, Ղազվին, Յազդ և Գիլան քաղաքներում:Տեսանյութերում երևում է, թե ինչպես են նրանք ծածանում իրանական և «Հեզբոլլահի» դրոշները, ինչպես նաև սպանված իրանցի հրամանատարների և Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի լուսանկարները: Մասնակիցների թվում են եղել Իրանի գլխավոր դատավոր Ղոլամ-Հոսեյն Մոհսենի-Էջեին, ԻՀՊԿ նախկին հրամանատար, գեներալ-մայոր Մոհամմադ Ալի Ջաֆարին, ինչպես նաև մի քանի նախարարներ և խորհրդարանի փոխխոսնակը:

#### Իսրայելում
Իսրայելի ուղղությամբ իրանական հերթական հրթիռային հարձակումից հետո հրթիռները հարվածել են Բեեր Շեբային, հրթիռը հարվածեց բնակելի շենքի, ինչի հետևանքով հրդեհներ են բռնկվել Գավ-Յամ Նեգևի առաջադեմ տեխնոլոգիաների այգում գտնվող Microsoft-ի գրասենյակի և այլ բարձր տեխնոլոգիական օբյեկտների հարևանությամբ։ Կենտրոնական երկաթուղային կայարանը ժամանակավորապես փակվել է հարձակման հետևանքով կրած վնասի պատճառով։ Հարձակման հետևանքով թեթև վնասվածքներ են ստացել յոթ քաղաքացիական անձ։

Ավելի ուշ Իրանը 25 հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ՝ հարվածելով Հայֆայի կենտրոնական և հարավային հատվածներին։ Հարվածներից հետո Maersk նավագնացության ընկերությունը հայտարարել է, որ դադարեցնում է նավերի մուտքը նավահանգիստ։ Հայֆայում երեք մարդ, այդ թվում՝ 16-ամյա մի տղա, ծանր վիրավորվել են արկերի բեկորներից, իսկ 20 հոգի թեթև վնասվածքներ են ստացել։ Մի կին մահացել է սրտի կաթվածից՝ Կարմիելում ապաստան գտնելիս։ Բեեր Շեբայում գրանցվել են մի քանի փոքր պայթյուններ, այդ թվում՝ մեկը, որը հարվածել է մանկապարտեզին, ինչը վկայում է, որ օգտագործվել է կասետային ռումբ։ Թել Ավիվում պայթյուններ են գրանցվել, իսկ Երուսաղեմում՝ առնվազն մեկ հրթիռային հարված։ Հայֆայում Ալ-Ջարինա մզկիթը հարված է ստացել, երբ ներսում մուսուլման հոգևորականներ են եղե հավաքված։

### Հունիսի 21
#### Իրանում
Իսրայելը հարվածել է Սպահան քաղաքում գտնվող երեք շենքերի, իսկ իրանական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ թիրախավորվել է միջուկային օբյեկտը։ Պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հայտարարել է, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակը սպանել է «Ղոդս» ուժերի հրամանատարին՝ նրա բնակարանը պայթեցնելուց հետո, և ԻՀՊԿ հրամանատար Բեհնամ Շահրիարիին՝  հարվածելով նրա մեքենային։

Իսրայելական ինքնաթիռը հարվածել է Ղոմի բնակելի շենքին, որի հետևանքով զոհվել է մի դեռահաս, մինչդեռ պայթյուններ են գրանցվել Նաջաֆաբադի, Մալարդի, Սպահանի և Թեհրանի երկնքում: Իրանական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Թեհրանի վրա հարվածի հետևանքով զոհվել է միջուկային գիտնական Իսար Տաբատաբայ-Քամշեհը: Իսրայելական ավիահարվածները թիրախավորել են Սպահանի միջուկային օբյեկտը, որտեղ գտնվում է Իրանի միջուկային հետազոտական ​​համալիրը՝ ըստ որոշ տեղեկությունների՝ երկրի ամենամեծը՝ ըստ կիսապաշտոնական Fars լրատվական գործակալությանը տված հարցազրույցի:

Կիսապաշտոնական «Ֆարս» լրատվական գործակալությունը հաղորդել է, որ քաղաքում ակտիվացվել է հակաօդային պաշտպանության համակարգը: Իրանի պետական ​​լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ պայթյունները լսվում են նաև Սպահանում: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ հարվածել է այս քաղաքում գտնվող ռազմական օբյեկտին, զոհերի մասին տեղեկություններ չկան:

#### Իսրայելում
Իրանի հրթիռների նոր ալիք արձակելուց հետո հրդեհներ են բռնկվել Թել Ավիվում և Հոլոնում, որը նույնպես գտնվում է Թել Ավիվի առևտրային կենտրոնի մոտ։

Իսրայելի հրշեջ և փրկարարական ծառայությունները Telegram-ում տարածած հայտարարության մեջ հաստատել են, որ աշխատում են մարել Գուշ Դանում, Թել Ավիվի շրջակայքում գտնվող ավելի լայն մետրոպոլիտենային տարածքում, ինչը ներառում է Հոլոնը, եռահարկ շենքի տանիքում բռնկված հրդեհը։ CNN-ի տվյալներով՝ հայտարարության մեջ, սակայն, քաղաքը չի նշվել։ CNN news-ը նշել է, որ հրդեհը առաջացել է հրթիռի խոցումից առաջացած բեկորներից։ Արտակարգ իրավիճակների գործակալությունը՝ Մագեն Դեյվիդ Ադոմը, հայտնել է, որ վիրավորների մասին տեղեկություններ չկան։ Իրանը հարվածել է Բեյթ Շեանի բնակելի շենքի, վիրավորների մասին տեղեկություններ չկան։

Կիպրոսի ոստիկանությունը բռնել է իրանցի մի անձի, որը կասկածվում էր ԻՀՊԿ-ի լրտես լինելու մեջ, և, ըստ Կիպրոսի ոստիկանության, հսկում էր բրիտանական և կիպրոսյան բազաները։ Կասկածյալին մեղադրանք է առաջադրվել «ահաբեկչության հետ կապված հանցագործությունների և լրտեսության կասկածանքով»։

Իսրայելը հարավային Իսրայելի Արավա շրջանում որսացել է 2 իրանական անօդաչու թռչող սարք։ Մեկ այլ իրանական անօդաչու թռչող սարք հարվածել է Նեգև անապատի դատարկ տարածքին։

### Հունիսի 22
#### Իրանում
Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ Մոսադի ենթադրյալ գործակալ Մաջիդ Մոսաեբին դատապարտվել և մահապատժի է ենթարկվել կախաղան բարձրացնելու միջոցով: Ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի՝ գիշերը 20 կործանիչ հարվածներ է հասցրել կենտրոնական Իրանի տասնյակ ռազմական թիրախների, այդ թվում՝ զենքի արտադրության և պահեստավորման վայրերի, հակաօդային պաշտպանության և Սպահանի միջազգային օդանավակայանի ենթակառուցվածքներին: Առավոտյան Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ Դեզֆուլ օդանավակայանում ոչնչացրել է երկու իրանական F-5 կործանիչ և ութ բալիստիկ հրթիռային կայանքներ, ինչի հետևանքով զոհվել են զինվորներ: Թեհրանում, Սպահանում և Բանդար Լենգեհում լսվել են ուժեղ պայթյուններ, ակտիվացվել են իրանական հակաօդային պաշտպանության համակարգերը: Ըստ տեղեկությունների՝ «հզոր պայթյուններ» են լսվել կենտրոնական և հյուսիսային Թեհրանում:

Պայթյուններ են լսվել նաև Բուշերում, իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ Իսրայելը հարվածել է Յազդում գտնվող էլեկտրակայանին և ռազմական կայազորին։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հաստատել է, որ միաժամանակյա հարվածներ է հասցրել Սպահանի, Բուշերի, Ահվազի և Յազդի տարածքներում՝ օգտագործելով 30 կործանիչ, որոնք նետել են մոտ 60 ռումբ։ Նպատակակետերի թվում էին Յազդում գտնվող «Իմամ Հուսեյն» ռազմավարական հրթիռային շտաբը, իրանական անօդաչու թռչող սարքերի գնդի շտաբը, հակաօդային պաշտպանության մարտկոցների գործարանները, հրթիռային կայանքները և անօդաչու թռչող սարքերի պահեստավորման վայրերը։ Հարվածների հետևանքով զոհվել են մի քանի իրանցի զինծառայողներ։

##### Միացյալ Նահանգների հարվածները Իրանի միջուկային օբյեկտներին

Հունիսի 22-ին Միացյալ Նահանգները միացել են պատերազմին Իսրայելի կողմից և ուղարկել B-2 ռմբակոծիչներ՝ հարվածելու Իրանի երեք միջուկային օբյեկտներին, այդ թվում՝ Ֆորդոյին, Նաթանզին և Սպահանին։ Ըստ *[[Նյու Յորք Թայմս]]ի* հետ հարցազրույց տված երեք իրանցի պաշտոնյաների, հարվածները տեղի են ունեցել տեղական ժամանակով ժամը 2:30-ին (UTC-ի ժամանակով նախորդ օրը ժամը 23:00-ին)։ Նախագահ Թրամփը հայտարարել է, որ թիրախավորված օբյեկտները «լիովին ոչնչացվել են»: Դրան չնայած, Իրանի կառավարությունը հայտարարել է, որ Ֆորդոյի օբյեկտը լուրջ վնաս չի կրել: IRIB-ը հայտարարել է, որ ոչնչացվել են միայն Ֆորդոյի մուտքի և ելքի թունելները, բայց ոչ օբյեկտը:

Associated Press-ը հարվածներից կարճ ժամանակ անց հրապարակել է Ֆորդոյի օբյեկտի արբանյակային պատկերները։ Պատկերները ցույց են տվել լեռան վնասը, որի տակ գտնվում էր օբյեկտը, և օդում տարածված մոխրագույն ծուխ։ Նաև ցույց են տվել օբյեկտի մուտքերի վնասը, որոնք փակված են հողով, ինչպես նաև մի քանի մեծ անցք-խառնարաններ։ Հարվածներից առաջ օբյեկտի արբանյակային պատկերները, կարծես, ցույց են տվել լոգիստիկայի աճ, քանի որ տարածքի մոտ կուտակվել են բազմաթիվ բեռնատարներ և ծանր տեխնիկա, ինչը ենթադրում է Իրանի միջուկային նյութի հնարավոր տեղափոխում։ Ավելի ուշ իրանական աղբյուրը Reuters-ին տեղեկացրել է, որ հարվածներից առաջ նրանք օբյեկտից տեղափոխել են հարստացված ուրանի մեծ մասը անհայտ վայր։

ՄԱԳԱՏԷ-ի տվյալներով՝ ԱՄՆ հարձակումից հետո Իրանի միջուկային օբյեկտներից նոր ճառագայթում չի հայտնաբերվել։ Իրանական լրատվամիջոցները նաև հայտնել են, որ տարածաշրջանում գտնվող բոլոր ամերիկացի քաղաքացիական անձինք և զինվորները կդառնան թիրախ։ Իսրայելը հայտարարել է, որ հարվածները պլանավորելու հարցում «լիովին համակարգված» է ԱՄՆ-ի հետ։ Պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը նշել է, որ Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի միջև դաշինքը «ավելի ուժեղ է, քան երբևէ՝ երկու պետությունների և ամբողջ ազատ աշխարհի խաղաղության և անվտանգության շահերից ելնելով»։ Կարմիր մահիկի ղեկավար Պիրհոսեյն Կոլիվանդը նշել է, որ հարվածները մարդկային զոհերի չեն հանգեցրել։

#### Իսրայելում
Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ Իրանը երկու անգամ Իսրայելի ուղղությամբ 27 հրթիռ է արձակել, որոնցից 11-ը հարվածվել են օկուպացված Գոլանի բարձունքներից մինչև Վերին Գալիլեա, Իսրայելի հյուսիսային և կենտրոնական ափամերձ տարածքներին։ Թել Ավիվում և Հայֆայում «լայնածավալ վնասներ» են գրանցվել։ Հարվածների հետևանքով 86 մարդ վիրավորվել է, որոնցից երկուսը՝ միջին ծանրության։ Տասներեք մարդ թեթև վնասվածքներ է ստացել, երբ հարվածը հասցվել է Թել Ավիվի մի շենքի, իսկ վեցը վիրավորվել են Նես Սիոնայում։ Բեեր Յակովի մոտակայքում գտնվող 431 երթուղու վրա մի տղամարդ միջին ծանրության վնասվածքներ է ստացել, իսկ Հայֆայում, հավանաբար, վթարի է ենթարկվել իսրայելական խափանող հրթիռ։ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարել է, որ հարձակումների ժամանակ թիրախավորվել է Բեն Գուրիոն օդանավակայանը, ինչպես նաև հետազոտական ​​կենտրոնները, «աջակցության բազաները և կառավարման ու հրամանատարական կենտրոնների տարբեր շերտեր»։ Իրանի պետական ​​լրատվամիջոցները հայտնել են, որ հարձակումների ժամանակ արձակվել է Իրանի ամենածանր հրթիռը՝ «Խորամշահր-4»-ը։

### Հունիսի 23
#### Իրանում
Իսրայելը հարվածներ է հասցրել Իրանի արևմտյան, արևելյան և կենտրոնական շրջաններում գտնվող վեց օդանավակայանների՝ թիրախավորելով թռիչքուղիները, ստորգետնյա կառույցները և վառելիքով լիցքավորվող ինքնաթիռ։ Հարվածները ոչնչացրել են 15 իրանական կործանիչ ինքնաթիռ և ուղղաթիռ, այդ թվում՝ F-14, F-5 և AH-1։ Իսրայելը նաև թիրախավորել է հրթիռային կայաններ ու պահեստային օբյեկտներ Քերմանշահ քաղաքում։  Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը Խորամաբադում խոցել է իսրայելական Hermes 900 անօդաչու թռչող սարք։

Իրանի պետական ​​​​վերահսկողության տակ գտնվող լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ ենթադրյալ լրտես Մոհամմադ Ամին Մահդավի Շայեստեհը դատապարտվել և կախաղան է բարձրացվել «Մոսադի» հետ իր կապերի համար։

Մոտ 50 իսրայելական ռազմական ինքնաթիռներ լայնածավալ հարվածներ են հասցրել Թեհրանին՝ երկու ժամվա ընթացքում նետելով ավելի քան 100 զինամթերք։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը թիրախավորել է ռազմական հրամանատարական կենտրոններն ու ենթակառուցվածքները, ինչպես նաև ներքին անվտանգության ուժերը, իսկ իսրայելցի պաշտոնյան գնահատել է, որ հարյուրավոր Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի մարտիկներ են զոհվել։ Հարվածված վայրերի թվում են Բասիջի շտաբը, Էվին բանտը և Պաղեստինի հրապարակի հետհաշվարկի ժամացույցը։ Բացի այդ, Իսրայելը պնդում է, որ հարձակվել է Ֆորդոյի մուտքի ճանապարհների վրա։ Հարվածը հարվածել է Էվին բանտի մուտքին, և Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է. «Կեցցե՛ ազատությունը»։ Իրանական աղբյուրները հայտնել են, որ Իսրայելը հարվածել է Էվինի էլեկտրակայանին՝ էլեկտրաէներգիայի անջատումների պատճառ դառնալով, և Շահիդ Բեհեշթիի համալսարանին, չնայած համալսարանը հերքել է դա։

#### Իսրայելում
Իրանը 15 հրթիռ է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ։ Մի քանի քաղաքներում ընկել են իսրայելական հակահրթիռային համակարգերի բեկորները։ Երուսաղեմում լսվել են պայթյուններ, ինչի հետևանքով 30 րոպե շարունակ շչակներ են հնչել։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ հարձակումը բաղկացած է եղել հինգ առանձին հրթիռներից, որոնցից յուրաքանչյուրը օդում բաժանվում է մի քանի հրթիռ-արկերի։ Նաև ասվել է, որ հրթիռների մեծ մասը խփվել է հակաօդային պաշտպանության համակարգի կողմից։

Իրանական հրթիռը հարվածել է  հրապարակին, 3 հոգի թեթև վիրավորվել է։

Իսրայելի էլեկտրաէներգիայի կորպորացիան հայտարարել է, որ հարավային Իսրայելում էլեկտրաէներգիայի խափանումներ են առաջացել «ռազմավարական ենթակառուցվածքային օբյեկտի» մոտակայքում հրթիռի ընկնելուց հետո։ Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ հրթիռային հարձակումը կազմակերպվել է ԻՀՊԿ-ի կողմից, և հարվածները գրանցվել են հինգ վայրերում, այդ թվում՝ Սաֆեդում, Թել Ավիվում, Աշկելոնում, Աշդոդում և Բեյսանում  մինչդեռ իսրայելական լրատվամիջոցները հաղորդել են չորս պայթյունի մասին, այդ թվում՝ Արևմտյան Երուսաղեմից հարավ գտնվող Աշդոդում և Թել Լաչիշում, սակայն հարվածների ընդհանուր թիվը պարզ չէ Իսրայելի ռազմական գրաքննության պատճառով։ Իսրայելական լրատվամիջոցները հաղորդել են օդային ազդանշանների մասին իսրայելական համայնքներում, ներառյալ Նահարիայում, Գեշեր Հազիվում, Հիլայում, Մեոնայում և Միիլյայում:

Լուրերը հաղորդել են, որ Իրանը սկսել է այն, ինչ նրանք անվանել են «ավերիչ և հզոր հրթիռային» հարվածներ Կատարում գտնվող ամերիկյան ռազմական բազաների վրա: Ըստ TRT Global- ի, Իրանի պետական ​​հեռուստատեսությունը երկուշաբթի օրվանից հաստատել է գործողությունը՝ հղում անելով ռազմական աղբյուրներին, որոնք ասել են, որ հարձակումները Իրանի տարածքում տեղի ունեցած չճշտված միջադեպերի ուղղակի պատասխանն են:  Իրանը առնվազն վեց հրթիռ է արձակել Կատարում գտնվող ամերիկյան Ալ Ուդեյդ ավիաբազայի վրա, իսկ Դոհայի երկնքում պայթյուններ են գրանցվել: Այն հարձակումն անվանել է «Հաղթանակի ավետման գործողություն»: Ըստ Կատարի պաշտոնյաների՝ Ալ Ուդեյդին ուղղված հրթիռները որսացվել են, և զոհեր չկան: Ըստ տեղեկությունների՝ թիրախ են դարձել նաև Իրաքում գտնվող ամերիկյան բազաները: Այնուամենայնիվ, մի պաշտոնյա Ռոյթերսին ասել է, որ Կատարից դուրս ամերիկյան բազաների վրա հարձակումներ չեն եղել:  Իրանի հեռարձակված ռազմական հայտարարություններում ասվում է. «Մենք անպատասխան չենք թողնի Իրանի տարածքի վրա որևէ հարձակում՝ ոչ մի պարագայում»:

Հարձակումը դատապարտել են Պարսից ծոցի մի քանի պետություններ։ Իրանը սպառնացել է, որ ԱՄՆ ագրեսիան կհանգեցնի ամերիկյան զորքերի փլուզմանը Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջանում և Միացյալ Նահանգներին անվանել է «պատերազմ հրահրող ռեժիմ»։  Սաուդյան Արաբիան հայտարարել է, որ Իրանի հարձակումը միջազգային իրավունքի խախտում է։

### 24 հունիսի
Իրաքի պետական ​​լրատվամիջոցները հաղորդել են Իրաքի Թաջի ռազմական բազայի վրա անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների մասին՝ հղում անելով ռազմական պաշտոնյայի, սակայն պնդել են, որ զոհեր չեն եղել: Իրանի «Թասնիմ» լրատվական գործակալությունը հաղորդել է Բաղդադի միջազգային օդանավակայանի մոտ գտնվող ԱՄՆ «Հաղթանակ» բազային համալիրում անօդաչու թռչող սարքերի հարվածների մասին: Ըստ տեղեկությունների՝ հարձակման է ենթարկվել նաև Իրաքի «Բալադ» ռազմական բազան: Իրանի «Թասնիմ» լրատվական գործակալությունը հայտարարել է, որ բազայի ներսում լսվել են երկու պայթյուններ։ «Ալ Սումարիա» հեռուստաընկերությունը նույնպես հաղորդել է Իրաքում գտնվող Իմամ Ալի բազայի ռադարային համակարգերի վրա հարձակման մասին:

## Հրադադարի փուլ
Հունիսի 23-ին, ժամը 18:02-ին (EDT) Թրամփը հայտարարել է, որ Իսրայելի և Իրանի միջև հրադադարի համաձայնագիրը լիովին կիրականացվի մինչև հունիսի 25-ը՝ հակամարտությունը անվանելով «12-օրյա պատերազմ»։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին վիճարկել է այս հայտարարությունը, ասելով, որ հրադադարի որևէ առաջարկ չի համաձայնեցվել, բայց նշել է, որ Իրանը կդադարեցնի իր ռազմական գործողությունները, եթե Իսրայելը նույնպես դադարեցնի ռազմական գործողությունները «ոչ ուշ, քան Թեհրանի ժամանակով ժամը 4-ին»։ Թեհրանի ժամանակով ժամը 6:45-ին Իրանի հակաօդային պաշտպանությունը արձագանքել է մայրաքաղաքի վրա Իսրայելի շարունակական հարվածներին, և Իրանը ժամը 7:07-ին Բեեր Շևայի վրա հրթիռների ևս մեկ համազարկ է արձակել։ Ժամը 1:08-ին (8:08-ին Թել Ավիվում, 8:38-ին Թեհրանում) Թրամփը սոցիալական ցանցերում հայտարարել է, որ հրադադարի համաձայնագիր է կնքվել և կոչ է արել բոլոր կողմերին չխախտել այն։

Չնայած իր անկայուն սկզբնավորմանը և Իրանի ու Իսրայելի կողմից սկզբնական խախտումներին, հրադադարը գործում է հունիսի 25-ի դրությամբ՝ մասամբ Թրամփի կողմից Նեթանյահուի հետ շարունակական անմիջական միջամտության շնորհիվ։ Հունիսի 24-ից ի վեր կողմերից ոչ մեկը հարված չի հասցրել։

### 24 հունիսի
Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ գիշերը հարյուրավոր «Բասիջ» գործակալներ են սպանվել և մեկ միջուկային գիտնական՝ հայտարարված հրադադարից առաջ: Ալի Բաղերին նաև նշել է, որ գիշերը Գիլան նահանգում բնակելի շենքերի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված օդային հարվածների հետևանքով ինը մարդ է զոհվել: Իսրայելը, Իրանի հետ հրադադարի համաձայնության գալուց հետո, վերսկսել է իր հարվածները, հաստատել է, որ պատասխան հարվածով հարվածել է Թեհրանի մոտակայքում գտնվող ռադարային համակարգին և մեղադրել է Իրանին խաղաղության համաձայնագիրը խախտելու մեջ՝ իսրայելական քաղաքների վրա երկու հրթիռ արձակելով: Իրանի հակաօդային պաշտպանությունը պատասխանել է մայրաքաղաքի վրա Իսրայելի շարունակական հարվածներին, որի արդյունքում Իրանը հրթիռների ևս մեկ համազարկով հարվածել է է Բեեր Շևա քաղաքին։

Վաղ առավոտյան Իրանը մոտ 20 հրթիռ է արձակեց Իսրայելի ուղղությամբ՝ թիրախավորելով երկրի հյուսիսը, հարավը և կենտրոնը: Բեեր Շեբայում չորս մարդ է զոհվել, 22-ը՝ վիրավորվել, և մի քանի շենքեր են վնասվել: Իսրայելի պաշտպանության բանակը նաև հայտարարել է, որ որսացել է երկու անօդաչու թռչող սարք, որոնք, ըստ երևույթին, արձակվել էին Իրանից հրթիռների արձակման հետ միաժամանակ: Իրաքի պետական ​​լրատվամիջոցները հաղորդել են Իրաքի Թաջի ռազմական բազայի, ԱՄՆ «Հաղթանակ» բազային համալիրի, Իմամ Ալի ավիաբազայի և Բալադ ավիաբազայի վրա անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների մասին: Իրաքի վարչապետի ռազմական խոսնակ Սաբահ ալ-Նումանը խոստովանել է, որ մի քանի կամիկաձե անօդաչու թռչող սարքեր թիրախավորել են Իրաքի ռազմական օբյեկտները՝ լուրջ վնաս հասցնելով Քեմփ Թաջիում և Իմամ Ալի ավիաբազայում գտնվող ռադարային համակարգերին:

Ավելի ուշ նույն առավոտյան իսրայելցի պաշտոնյաները հայտարարել են, որ հրադադարի ուժի մեջ մտնելուց հետո Իրանից հրթիռների ևս մեկ ալիք է արձակվել,  իսկ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարեց, որ Իրանի կողմից ժամը 10:30-ին Հյուսիսային Իսրայելի վրա արձակված երկու հրթիռները խափանվել են։ Սկզբում Իրանը հերքել է հարձակումը, բայց ավելի ուշ հայտարարել է, որ Իսրայելը հարվածներ է հասցրել մինչև տեղական ժամանակով ժամը 9:00-ն։

Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են Թեհրանում պայթյունների ձայների մասին՝ նշելով, որ հյուսիսային Բաբոլսար քաղաքը հարձակման տակ է, և եղել ենն հաղորդագրություններ, որ Իսրայելի ռազմական ռադիոն հաստատել է Թեհրանի մոտակայքում գտնվող ռադարային կայանին է Իսրայելը հարվածել: Նեթանյահուի գրասենյակը նույնպես հայտարարություն է տարածել, որում հաստատվել է Թեհրանի մոտակայքում գտնվող ռադարային կայանի ոչնչացումը:

### Հունիսի 25
Չնայած Իրանի և Իսրայելի կողմից սկզբնական խախտումներին, հրադադարը պահպանվեց հունիսի 25-ի դրությամբ։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ խափանել է անօդաչու թռչող սարք, որը, ըստ երևույթին, արձակել են հուսիները։

Իրանի պետական ​​հեռարձակողները հայտարարել են, որ Ուրմիայում մահապատժի են ենթարկվել Մոսադի երեք ենթադրյալ գործակալներ։ Երեք քուրդ տղամարդ մեղադրվել են Իսրայելի կողմից անանուն պաշտոնյայի սպանության համար օգտագործված սարքավորումների մաքսանենգորեն ներկրելու մեջ։

## Զոհեր
### Իրանում
Ըստ տեղեկությունների՝ զոհվել են իրանցի բարձրաստիճան հրամանատարներ։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ հավանական է, որ հարձակումների ժամանակ զոհվել է Իրանի զինված ուժերի շտաբի պետ, գեներալ-մայոր Մոհամմադ Բաղերին։ Այս հայտարարությունը հերքել է իրանական պետական լրատվական IRNA գործակալությունը, սակայն հաստատել է կիսապաշտոնական Fars լրատվական գործակալությունը։ Մինչդեռ, իրանական պետական լրատվամիջոցները հայտնել են ԻՀՊԿ հրամանատար Հոսեյն Սալամիի մահվան մասին, որը հետագայում հաստատել են ԻՀՊԿ-ն և ավագ հրամանատար Ղոլամ Ալի Ռաշիդը։ «Նուր Նյուզ»-ը հայտնել է, որ Ալի Շամխանին՝ Գերագույն առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեիի խորհրդականը, ծանր վիրավորվել է և ավելի ուշ մահացել է ստացած վնասվածքներից։

Իրանի պետական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ սպանվել են նաև միջուկային գիտնականներ Ֆերեյդուն Աբբասի-Դավանին և Մոհամմադ Մեհդի Թեհրանչին։

Տեղական լրատվամիջոցները հայտնում են, որ զոհերի թվում կան քաղաքացիական անձինք, այդ թվում՝ կանայք և երեխաներ։ «Թասնիմ» լրատվական գործակալության նամակում նշվում է, որ Թեհրանի հյուսիսային Թաջրիշ շրջանում վիրավորվել է ավելի քան 50 մարդ, այդ թվում՝ 35 կին և երեխա, որոնք տեղափոխվել են Չամրանի հիվանդանոց։

#### Նշանավոր զոհեր

### Իսրայելում
Հունիսի 14-ին Մագեն Դեյվիդ Ադոմը հայտնել է, որ իրանական բալիստիկ հրթիռային հարվածի հետևանքով վիրավորվել է 63 մարդ, մեկը՝ ծանր վիճակում, մյուսը՝ ծանր, իսկ ութը՝ միջին ծանրության վնասվածքներով, իսկ մնացածը՝ թեթև վնասվածքներով։ Հաստատվել է մեկ մահացու դեպք։ Թել Ավիվում փրկարարական խմբերը փլուզված շենքից կենդանի են դուրս բերել երկու մարդու։ Ավելի ուշ Walla News-ը հայտնել է, որ երեք իսրայելցի զոհվել է, իսկ 172-ը՝ վիրավորվել։  Երեքն էլ սպանվել են կենտրոնական Իսրայելում՝ Ռամատ Գանում և Ռիշոն Լե Զիոնում։ Երեք հորդանանցի քաղաքացիական անձինք վիրավորվել են։

Հունիսի 14-ին տեղական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ իրանական հրթիռների հարվածներից Իսրայելի հյուսիսում զոհվել է հինգ իսրայելցի։ Սակայն ավելի ուշ հաղորդագրությունները հաստատել են չորս մահվան դեպք։

Հունիսի 15-ին հաղորդվել է, որ Բատ Յամի կենտրոնում հրթիռային հարվածի հետևանքով զոհվել է ինը իսրայելցի քաղաքացիական անձ, մոտ 200-ը՝ վիրավորվել, իսկ մեկը անհետ կորել է։ Ռեհովոտի վրա հարձակման հետևանքով վիրավորվել է 42 մարդ։

Հունիսի 16-ին, Հայֆայի և Թել Ավիվի վրա իրանական բալիստիկ հրթիռային հարձակումներից հետո, զոհերի թիվը, ըստ հաղորդումների, հասել է ութի, իսկ վիրավորների թիվը՝ մոտ 100-ի: Նույն օրը CNN-ը հայտնել է Իսրայելում զոհերի մասին՝ 24 զոհ և 592 վիրավոր, որոնցից 10-ը ծանր վիճակում են։

## Հետևանքներ
«Թասնիմ» լրատվական գործակալությունը հաղորդել է, որ Իրանի իշխանությունները կասեցրել են Իմամ Խոմենիի անվան միջազգային օդանավակայանի թռիչքները, չնայած որ օդանավակայանն ինքնին անմիջականորեն չի տուժել հարձակումներից։ Հետևաբար, Սաուդյան Արաբիայում ուխտավորների համար չեղարկվել են հետադարձ չվերթները։ Իսրայելի օդանավակայաններից նույնպես կասեցվել են թռիչքները, իսկ Իրաքը և Հորդանանը փակել են իրենց օդային տարածքը։ Չինաստանը խորհուրդ է տվել Իրանում գտնվող իր քաղաքացիներին զգոն մնալ։ Նյու Յորքի ոստիկանության դեպարտամենտը հայտարարել է, որ «լրացուցիչ ռեսուրսներ է տեղակայում» Նյու Յորքի շրջակայքում գտնվող հրեական և իսրայելական վայրերում։

Իսրայելը հայտարարել է արտակարգ դրություն՝ փակելով իր օդային տարածքը, դպրոցները և արգելելով մեծ հասարակական հավաքույթները: Իսրայելը նաև զորակոչելու է տասնյակ հազարավոր Իսրայելի պաշտպանության բանակի պահեստազորայինների՝ Իրանի կողմից հակահարվածի նախապատրաստվելու համար:

### Ինտերնետի սահմանափակումներ և Starlink-ի ակտիվացում

2025 թվականի հունիսին՝ Իրանի ռազմական և միջուկային օբյեկտների վրա Իսրայելի կողմից հասցված ավիահարվածներից հետո, Իրանի խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ Թեհրանում, Սպահանում և Շիրազում, հաղորդվել է ինտերնետի լայնածավալ խափանումների մասին։ Այս խափանումները պայմանավորված են եղել ինչպես ենթակառուցվածքային վնասներով, այնպես էլ կառավարության կողմից տեղեկատվության տարածումը վերահսկելուն ուղղված կանխամտածված սահմանափակումներով։

Ի պատասխան փակմանը՝ Իլոն Մասկի SpaceX-ը վերագործարկել է իր Starlink արբանյակային ինտերնետային ծառայությունը Իրանի համար: Ըստ հաղորդագրությունների՝ այս քայլը նպատակ է ունեցել հակամարտության ընթացքում իրանցի քաղաքացիներին ապահովել չգրաքննվողչ հասանելիություն ինտերնետին: Starlink տերմինալները, որոնք գաղտնի կերպով՝ մաքսանենգ ճանապարհով երկիր են ներմուծվել 2022 թվականի վերջից, ըստ հաղորդագրությունների, օգտագործվել են լրագրողների, ակտիվիստների և տեխնոլոգիապես գրագետ քաղաքացիների կողմից՝ պետական գրաքննությունը շրջանցելու համար: Իրանի իշխանությունները դատապարտել են Starlink-ի օգտագործումը 2022 թվականին՝ այն անվանելով ազգային ինքնիշխանության և միջազգային հեռահաղորդակցության կանոնակարգերի խախտում:

### Տնտեսական հետևանքներ
Հարձակման սկսվելուց ընդամենը մի քանի րոպե անց համաշխարհային ֆոնդային բորսաներում ֆյուչերսները կտրուկ անկում են ապրել (DOW ֆյուչերսները կորցրել են 600 միավոր), նավթի գները բարձրացել են ավելի քան 8 տոկոսով, որոնք հետագայում կհասնեին 11%-ի՝ դարձնելով դրանք ամսվա ընթացքում ամենաբարձրը: ԱՄՆ դոլարը աճել է, բիթքոյնը իջել է մինչև 103,000 դոլար, ոսկու գները բարձրացել են ավելի քան 1%-ով, իսկ շեկելը նվազել է մոտ 3 տոկոսով։

Հարձակումից հետո տարբեր միջազգային ավիաընկերությունների բաժնետոմսեր զգալիորեն նվազել են։ Լուֆթհանզայի բաժնետոմսերը 5%-ով նվազել են, մինչդեռ Էյր Ֆրանսի, KLM-ի և EasyJet-ի բաժնետոմսերը՝ 3-4%-ով։ Ըստ տեղեկությունների՝ ավիաընկերությունները դադարեցրել են իրենց գործունեությունը Իսրայելի, Իրանի, Իրաքի և Հորդանանի օդային տարածքում, ինչի հետևանքով նրանք շեղել և չեղարկել են չվերթները՝ անվտանգության նկատառումներից ելնելով։

Չնայած գործադուլների սկսվելուն՝ Իսրայելի ֆոնդային ինդեքսները (TA35, TA90) հակամարտության ընթացքում աճել են առևտրի առաջին օրը:

### Նյութական վնաս Իսրայելում
Թել Ավիվի կենտրոնում գտնվող ժամանակակից բնակելի շենքը լուրջ վնաս է կրել։ Հրդեհներ են բռնկվել մի քանի բնակարաններում։ Ռամատ Գանում մի քանի մեքենա այրված էր, իսկ երեք տուն՝ տեսանելիորեն վնասված։  Բալիստիկ հրթիռը հարվածել և վնասել է Թել Ավիվում գտնվող Կիրյա քաղաքի մոտակայքում գտնվող Իսրայելի պաշտպանության բանակի շտաբ-բնակարանը։

Քաղաքային իշխանությունների տվյալներով՝ Ռամատ Գանում ինը շենք ամբողջությամբ ավերվել է, մինչդեռ հարյուրավոր այլ շենքեր տարբեր աստիճանի վնասներ են կրել։ Մոտավորապես 100 բնակիչ տեղահանվել է իրենց տներից հրթիռային հարվածների պատճառով։

Հաջորդ օրերին տեղի ունեցած հարձակումները հանգեցրին հետագա ավերածությունների

## Արձագանք
### Ներքին
#### Իրան
Իրանի զինված ուժերի խոսնակ Աբոլֆազլ Շեքարչին խոստացել է հակահարված տալ Իսրայելին և Միացյալ Նահանգներին: Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեին հարվածներից հետո հայտարարություն է տարածել՝ հարձակումները անվանելով «հանցագործություն» և զգուշացնելով, որ «սիոնիստական ռեժիմն իր համար պատրաստել է դառը և ցավոտ ճակատագիր»: Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Իրանն ունի «օրինական» իրավունք ՝ ՄԱԿ-ի կանոնադրության համաձայն արձագանքելու Իսրայելի հարձակումներին, նաև նշել է, որ ԱՄՆ-ն նույնպես պատասխանատու կլինի «սիոնիստական ​​ռեժիմի արկածախնդրության վտանգավոր հետևանքների և հետևանքների համար»: Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտարարել է, որ պատրաստ է արձագանքել նույնիսկ իր ղեկավար Հոսեյն Սալամիի մահից հետո: Ահմադ Վահիդին նշանակվել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ժամանակավոր հրամանատար, մինչև Ալի Խամենեիի կողմից գեներալ-մայոր Մոհամմադ Պակպուրին նշանակելը: Պատգամավոր Ալաեդդին Բորուջերդին ասել է, որ «Իրանը չի մասնակցի Միացյալ Նահանգների հետ միջուկային բանակցությունների վեցերորդ փուլին՝ հունիսի 15-ին, մինչև հետագա ծանուցում»:

Նախկին նախագահ Մոհամմադ Խաթամին կոչ է արել դատապարտել այս «հանցավոր արարքը» և ասել, որ ՄԱԿ-ը պետք է լինի «առաջնագծում»՝ «հետագա ողբերգությունները կանխելու ջանքերում՝ Իսրայելին լուրջ և համապարփակ դատապարտելով»: Իրանը զգուշացրել է Միացյալ Նահանգներին, Միացյալ Թագավորությանը և Ֆրանսիային, որ Իսրայելին տրամադրվող ցանկացած օգնություն կհանգեցնի նրանց տարածաշրջանային բազաների և նավերի թիրախավորմանը։

Ղոմում և Թեհրանում բողոքի ակցիայի մասնակիցները կոչ են արել վրեժ լուծել։ Ցուցարարները ծածանել են Իրանի և Պաղեստինի դրոշները և կրել սպանված Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի գեներալ Ղասեմ Սոլեյմանիի դիմանկարները։ Իրանից ստացված հաղորդագրությունները պնդում են, որ որոշ իրանցիներ գովաբանել են հարվածները։ Iran International-ը նաև հայտնել է, որ անցորդները շնորհակալություն են հայտնել «հորեղբայր Նեթանյահուին» և կոչ են արել տապալել կառավարությունը, ինչպես նաև կոչ են արել Իսրայելին շարունակել հարվածները և նույնիսկ թիրախավորել Խամենեիին։

Իրանի կապի նախարարությունը հայտարարել է ինտերնետի համազգային սահմանափակումների մասին։

#### Իսրայել
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հեռուստատեսային հարցազրույցում հայտարարել է. «Մենք գտնվում ենք Իսրայելի պատմության վճռորոշ պահին» և հավելել. «Մենք պաշտպանում ենք ազատ աշխարհը ահաբեկչությունից և բարբարոսությունից, որը Իրանը խրախուսում և արտահանում է ամբողջ աշխարհ»։ Նա նաև ասել է, որ Իրանն արդեն իսկ ունի բավարար քանակությամբ հարստացված ուրան ինը միջուկային ռումբերի համար։ Նա շնորհակալություն է հայտնել Դոնալդ Թրամփին աջակցության համար և ասել, որ հարձակումը անհապաղ գործառնական անհրաժեշտություն էր ուրանի հարստացման սպառնալիքը վերացնելու համար։ Նա նաև ասել է, որ հարձակումները կշարունակվեն «այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է մեր դեմ ուղղված ոչնչացման սպառնալիքը կանխելու համար»։

Իսրայելի պաշտպանության բանակի շտաբի պետ Էյալ Զամիրը հեռուստատեսային ելույթում հայտարարել է, որ Իսրայելի բանակը «մոբիլիզացնում է տասնյակ հազարավոր զինվորների և պատրաստվում է բոլոր սահմաններով», և զգուշացրել է, որ «յուրաքանչյուր ոք, ով կփորձի մարտահրավեր նետել մեզ, կվճարի բարձր գին» և որ «դա անդարձելի կետում է»։

Ընդդիմադիր «Եշ Աթիդ» կուսակցության առաջնորդ Յաիր Լապիդը իր «լիակատար աջակցությունն» է հայտնել Իրանի դեմ գործողություններին։

Թել Ավիվ քաղաքը չեղյալ է հայտարարել իր ամենամյա հպարտության շքերթը, որը սովորաբար տասնյակ հազարավոր մասնակիցների է ներգրավում։

Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հայտարարել է, որ Իրանը հատել է կարմիր գծերը՝ թիրախավորելով խաղաղ բնակիչներին, և հավելել է, որ դրա համար շատ բարձր գին կվճարեն։

### Միջազգային կազմակերպություններ
* -ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը կոչ է արել երկու կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զսպվածություն: Նրա խոսնակ Ֆարհան Հաքը հայտարարել է, որ «գլխավոր քարտուղարը դատապարտում է Մերձավոր Արևելքում ցանկացած ռազմական էսկալացիա»: 
* Աֆրիկյան միությունը կոչ է արել դադարեցնել հարձակումները և զգուշացրեց միջազգային խաղաղությանը սպառնացող վտանգի մասին։ 
* ՝ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալասը հայտարարել է, որ պատրաստ է աջակցել խաղաղությանը և ռազմական գործողությունների դադարեցմանը։ 
* Պարսից ծոցի համագործակցության խորհուրդը դատապարտել է հարձակումը և այն անվանել սպառնալիք խաղաղությանը։ 
* Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը հայտարարել է, որ իրենք հետևում են իրավիճակին։ Գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Գրոսսին մեկնաբանել է․ «Ես բազմիցս հայտարարել եմ, որ միջուկային օբյեկտները երբեք չպետք է հարձակման ենթարկվեն՝ անկախ համատեքստից կամ հանգամանքներից, քանի որ դա կարող է վնասել և՛ մարդկանց, և՛ շրջակա միջավայրին» և զգուշացրել է «ռադիոակտիվ արտանետումների դեմ, որոնք կարող են լուրջ հետևանքներ ունենալ հարձակման ենթարկված պետության սահմաններում և դրանից դուրս»։ 
* -ն Իսրայելի դաշնակիցների համար կարևոր է համարել լարվածության թուլացմանը նպաստելը։ 
* Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը խստորեն դատապարտել է Իսրայելի հարձակումը Իրանի վրա՝ այն անվանելով Իրանի ինքնիշխանության և միջազգային իրավունքի «կոպիտ խախտում»։ Այն կոչ է արել ՄԱԿ-ին և համաշխարհային հանրությանը վճռականորեն գործել՝ ագրեսիան դադարեցնելու և տարածաշրջանային հետագա անկայունությունը կանխելու համար։

* , Թալիբանը դատապարտել է հարձակումը՝ միաժամանակ մտահոգություն հայտնել Իսրայելի կողմից Գազայում շարունակվող արշավանքի վերաբերյալ։ 
* , Ալժիրը դատապարտել է հարձակումները և կոչ արել միջազգային հանրությանը, մասնավորապես ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին, ստանձնել համաշխարհային խաղաղության և անվտանգության պաշտպանության, ինչպես նաև տարածաշրջանային անվտանգությունն ու կայունությունը վտանգող Իսրայելի քաղաքականության դադարեցման պատասխանատվությունը։ 
* , նախագահ Խավիեր Միլեյը աջակցել է Իսրայելի ռազմական գործողություններին Իրանի դեմ՝ ասելով, որ «Իսրայելը ընդունում է, որ այլ երկրներ գոյություն ունեն, բայց Իրանը չի ընդունում, որ Իսրայելը գոյություն ունի»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է «Իրանի դեմ միակողմանի հարձակումը, որը վտանգում է խաղաղ ջանքերը, ինչպես նաև տարածաշրջանային կայունությունն ու համաշխարհային խաղաղությունը»։ 
* , վարչապետ Էնթոնի Ալբանիզը հայտարարել է, որ չնայած գիտակցում է «տարածաշրջանում խաղաղության և անվտանգության համար Իրանի միջուկային տերություն դառնալու սպառնալիքը», նա զգուշացրել է ավելի մեծ սրացումից և կոչ արել ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ երկխոսություն սկսել՝ տարածաշրջանում հետագա անկայունությունը դադարեցնելու համար: 
** Արտաքին գործերի նախարար Փենի Վոնգը հայտարարել է, որ «անհանգստացած է» Իսրայելի և Իրանի միջև լարվածության աճով, միաժամանակ նշելով․ «Սա վտանգում է ավելի անկայունացնել արդեն իսկ անկայուն տարածաշրջանը»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է իր խորը մտահոգությունը հարձակումների վերաբերյալ և կոչ արեց բոլոր կողմերին կարգավորել իրենց խնդիրները բարեկամաբար և միջազգային իրավական նորմերին ու սկզբունքներին համապատասխան։ 
* , Բահրեյնը դատապարտել է հարձակումները և զգուշացրել տարածաշրջանային կայունության և անվտանգության համար լուրջ հետևանքների մասին: Այն պահանջեց զսպվածություն, լարվածության թուլացում և լարվածության թուլացում: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը խստորեն դատապարտել է Իսրայելի ռազմական հարձակումը Իրանի վրա՝ այն անվանելով միջազգային իրավունքի խախտում և սպառնալիք համաշխարհային խաղաղությանը: Երկիրը կոչ է արել բոլոր կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել և ընդգծել, որ «դիվանագիտությունն ու փոխադարձ հարգանքը մնում են միակ կենսունակ ուղին դեպի երկարատև խաղաղություն»: 
* , Բելառուսը լուրջ մտահոգություն է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ։ Պնդել է, որ պատերազմում ուժի կիրառումը կարող է անկանխատեսելի համաշխարհային հետևանքներ ունենալ, վտանգել տարածաշրջանային կայունությունն ու անվտանգությունը և հումանիտար ճգնաժամ առաջացնել։ 
* , Արտաքին գործերի նախարար Մաքսիմ Պրևոն մտահոգություն է հայտնել տարածաշրջանում լրացուցիչ անկայունության նպաստող ցանկացած գործողության վերաբերյալ և ասել, որ Իսրայելի հարձակումը Իրանի վրա և իրանական պատասխանը վտանգավոր շրջադարձային կետ են ներկայացնում։ 
* , նախագահ Լուիս Արսեն դատապարտել է հարձակումները և զգուշացրել այդ միջադեպերի անկանխատեսելի հետևանքների մասին: Արսեն մաղթել է խաղաղության արագ վերադարձ և հայտնել իր «խորը համերաշխությունը եղբայրական ժողովրդի և Իրանի կառավարության հետ»: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում «խստորեն դատապարտել» է Իսրայելի հարվածները՝ դրանք անվանելով Իրանի ինքնիշխանության և միջազգային իրավունքի «ակնհայտ խախտում»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ մեծ մտահոգությամբ ուշադիր հետևում է իրավիճակին։ Այն կոչ է արել բոլորին լինել չափազանց զուսպ և անհապաղ լիցքաթափել իրավիճակը։ 
* , Վարչապետ Մարկ Քարնին կոչ է արել «առավելագույն զսպվածության», միաժամանակ վերահաստատելով «Իսրայելի պաշտպանվելու և իր անվտանգությունը ապահովելու իրավունքը»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Չիլիի կառավարությունը խորապես մտահոգված է Իսրայելի և Իրանի միջև բռնության վերջին սրմամբ, որը տեղի է ունեցել Իսրայելի կողմից իրանական ռազմական օբյեկտների դեմ կանխարգելիչ հարվածի հետևանքով, ճգնաժամ, որը վտանգում է տարածաշրջանային և միջազգային խաղաղությունն ու կայունությունը: 
* , Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Լին Ցզյանը կոչ արեց գտնել «տարածաշրջանային խաղաղությանը և կայունությանը նպաստող ուղիներ»: Իրանում դեսպանատունը իրավիճակը բնութագրել է որպես «ծանր և բարդ», խորհուրդ տալով իր քաղաքացիներին զգոն մնալ և խուսափել զգայուն կամ մարդաշատ վայրերից, ինչպես նաև Թել Ավիվում դեսպանատնից: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Կոլումբիայի կառավարությունը կոչ է արել չափավորության, դիվանագիտական ​​ուղիների նկատմամբ հարգանքի և բազմակողմանի ինստիտուտների օգտագործման՝ հակամարտության սրումը կանխելու և տարածաշրջանում խաղաղ և երկարաժամկետ լուծման ուղղությամբ առաջընթաց ապահովելու համար: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում զգալի մտահոգություն է հայտնել Մերձավոր Արևելքում անվտանգության իրավիճակի սրման վերաբերյալ: 
* , Նախագահը և Կոմունիստական ​​կուսակցության առաջին քարտուղար Միգել Դիաս-Կանելը կտրականապես դատապարտել են հարձակումները, պահանջել դադարեցնել բռնությունը և կոչ արել պահպանել միջազգային իրավունքը։ 
* , Նախագահ Նիկոս Քրիստոդուլիդեսը հայտարարել է, որ Կիպրոսը «ոչ մի կերպ ներգրավված չէ, և նրա դերը, ինչպես միշտ, կայունացնող և մարդասիրական է»։ Նա հույս է հայտնել, որ տարածաշրջանում լրացուցիչ սրացում տեղի չի ունենա, քանի որ դա «ոչ մի իրավիճակում չի օգնում»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարար Յան Լիպավսկին հարվածները անվանել է «հիմնավորված արձագանք» Իրանի կողմից միջուկային ռումբի սպառնալիքին և Համասին ու Հեզբոլլահին ցուցաբերած աջակցությանը: Նա ասել է, որ «մեծ ըմբռնում ունի, միջուկային ռումբի արտադրությունը կանխելու նպատակով ռազմական գործողությունների վերաբերյալ», հավելելով, որ «Իրանը վաղուց չի կատարել միջազգային հանրության առջև իր պարտավորությունները, զարգացնում է իր միջուկային ծրագիրը և, միևնույն ժամանակ, օգտագործում է Իսրայել պետությունը ոչնչացնելուն ուղղված հռետորաբանություն»: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Եգիպտոսը ուշադիր հետևում է ստեղծված իրավիճակին։ Այն դատապարտել է հարվածները՝ պնդելով, որ դրանք կվատթարացնեն իրավիճակը և կհանգեցնեն ավելի լայն տարածաշրջանային հակամարտության, որը կունենա աննախադեպ հետևանքներ տարածաշրջանի կայունության և անվտանգության համար։ 
* , Արտաքին գործերի նախարար Էլինա Վալտոնենը խորը մտահոգություն է հայտնել իրավիճակի վերաբերյալ՝ ասելով, որ ռազմական էսկալացիայի ցիկլը պետք է դադարեցվի։ 
* , Նախագահ Էմանուել Մակրոնը կոչ է արել «առավելագույն զսպվածության», միաժամանակ վերահաստատելով «Իսրայելի իրավունքը՝ պաշտպանվելու և ապահովելու իր անվտանգությունը»։ 
* , Կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը կոչ է արել Իսրայելին և Իրանին «զերծ մնալ այնպիսի քայլերից, որոնք կարող են հանգեցնել հետագա սրացման և անկայունացնել ամբողջ տարածաշրջանը»։ Նա հաստատել է, որ Նեթանյահուն հեռախոսազրույցի ընթացքում իրեն տեղեկացրել է գործողության մասին և նշեց, որ Գերմանիան պատրաստ է օգտագործել «բոլոր հասանելի դիվանագիտական ​​միջոցները»՝ հակամարտությունը լիցքաթափելուն նպաստելու համար։ Մերցը նաև ընդգծել է, որ «նպատակը պետք է մնա, որ Իրանը չմշակի որևէ միջուկային զենք» և վերահաստատել Իսրայելի «իրավունքը՝ պաշտպանելու իր գոյությունը և իր քաղաքացիների անվտանգությունը»։ Նա հավելել է, որ Գերմանիայի անվտանգության ծառայությունները կուժեղացնեն հրեական և իսրայելական վայրերի պաշտպանությունը երկրի ներսում։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Ռանդհիր Ջայսվալը նշել է, որ Հնդկաստանը «ուշադիր հետևում է զարգացող իրավիճակին, այդ թվում՝ միջուկային օբյեկտների վրա հարձակումների վերաբերյալ հաղորդագրությունների»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը խստորեն դատապարտել է Իսրայելի կողմից Թեհրանի վրա հասցված լայնածավալ հարվածը՝ զգուշացնելով, որ հարձակումը կարող է սրել տարածաշրջանային լարվածությունը: Մամուլի խոսնակ Ռոլիանսյահ Սոեմիրատը հայտարարել է, որ բոլոր երկրները պարտավոր են լուծել վեճերը խաղաղ ճանապարհով և միջազգային իրավունքին համապատասխան: 
* , Իրաքի կառավարությունը ափսոսանք է հայտնել ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների ընթացքում դիվանագիտական ​​ջանքերի ձախողման համար և դատապարտել Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ ուժի կիրառումը՝ այն համարելով «միջազգային իրավունքի և ՄԱԿ-ի կանոնադրության կոպիտ խախտում » և կոչ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին անհապաղ գումարվել: 
* , Տանիստե Սայմոն Հարիսը հարձակումները անվանել է «անսովոր վտանգավոր», ինչը չէր կարող ավելի սարսափելի լինել։ RTÉ News at One-ի եթերում ունեցած ելույթում նա նաև կոչ է արել բոլոր կողմերին «հետ քաշվել անդունդի եզրից» և նշել, որ տարածքում պետք է անհապաղ «լռեցում» լինի։ 
* , Արտաքին գործերի նախարար Անտոնիո Տայանին իր իրանցի գործընկեր Աբբաս Արաղչիի հետ հանդիպումների ժամանակ ասել է, որ ցանկանում է, որ Իրանը խուսափի Իսրայելի հետ առճակատման ռազմական սրացումից, որը չափազանց վնասակար կլինի ամբողջ տարածաշրջանի համար: 
* , Կաբինետի գլխավոր քարտուղար Յոշիմասա Հայաշին հայտարարել է, որ կառավարությունը «կշարունակի բոլոր դիվանագիտական ջանքերը՝ իրավիճակի հետագա վատթարացումը կանխելու համար» և «կձեռնարկի բոլոր հնարավոր միջոցները» ճապոնացի արտագաղթածներին պաշտպանելու համար։ 
* , Հորդանանը դատապարտել է հարվածները՝ որպես միջազգային իրավունքի և ՄԱԿ-ի կանոնադրության կոպիտ խախտում, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի անդամ պետության ինքնիշխանության խախտում: Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Սուֆիան Քուդան զգուշացրել է, որ միջադեպը վտանգում է տարածաշրջանային անվտանգությունն ու կայունությունը և սրում տարածաշրջանային լարվածությունը: 
* , Արտաքին գործերի գլխավոր քարտուղար Կորիր Սինգ'ոեին կոչ է արել Իրանին և Իսրայելին ցուցաբերել չափավորություն և փնտրել խաղաղ լուծում ներկայիս խնդրի համար, որը հանգեցրել է ներկայիս սրացմանը՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության: 
* , Քուվեյթը դատապարտել է հարձակումները՝ դրանք անվանելով տարածաշրջանային անվտանգությանը սպառնացող սպառնալիք, Իրանի ինքնիշխանության կոպիտ խախտում և բոլոր միջազգային կանոնների խախտում։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը խորը մտահոգություն է հայտնել Իսրայելի և Իրանի միջև լարվածության սրման վերաբերյալ: Կոչ է արել երկու կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զգուշություն և ձեռնպահ մնալ տարածաշրջանում իրավիճակը վատթարացնող ցանկացած գործողությունից՝ ներկայիս իրավիճակի խաղաղ լուծում գտնելու համար: 
* , Նախագահ Ջոզեֆ Աունը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ հարձակումները «ուղղված են ոչ միայն Իրանի ժողովրդին, այլև Մերձավոր Արևելքում և հարևան երկրներում կայունությունը պահպանելու բոլոր միջազգային ջանքերին» և «խաթարում են տարածաշրջանում պատերազմի սպառնալիքը կանխելու համար իրատեսական և արդար լուծումների հասնելու ուղղությամբ զգալի առաջընթաց գրանցած միջնորդական նախաձեռնությունները»։ Նա նաև կոչ է արել «արագ և արդյունավետ գործողություններ ձեռնարկել՝ կանխելու Իսրայելի կողմից իր նպատակների առաջխաղացումը, որոնք նա բնութագրել է որպես ավելի ու ավելի թափանցիկ և խիստ վտանգավոր, եթե թույլատրվի շարունակել»։ 
* , Արտաքին գործերի նախարար Քսավիե Բեթելը քննադատել է ավիահարվածների ժամանակացույցը՝ ասելով, որ դրանք տեղի են ունեցել այն ժամանակ, «երբ ԱՄՆ-ն և Իրանը բանակցություններ են վարում վերջինիս միջուկային ծրագրի շուրջ», և ընդգծել, որ տարաձայնությունները պետք է լուծվեն դիվանագիտական ճանապարհով: 
* , Մալայզիան դատապարտել է հարձակումները՝ նշելով, որ դրանք լուրջ սպառնալիք են համաշխարհային խաղաղության և անվտանգության համար և միջազգային իրավունքի, մասնավորապես՝ ՄԱԿ-ի կանոնադրության, կոպիտ խախտում են, նաև նշել, որ պետք է ձեռնարկվեն բոլոր ջանքերը՝ իրավիճակի վատթարացումը կանխելու համար, քանի որ դա կարող է անկայունացնել տարածաշրջանը և հեռահար հետևանքներ ունենալ ամբողջ աշխարհի համար: 
* , Մալդիվների նախագահ Մոհամեդ Մուիզզուն դատապարտել է հարվածները և ընդգծել, որ նման ագրեսիան խախտում է միջազգային իրավունքը։ 
* , Արտաքին գործերի քարտուղարությունը խստորեն դատապարտել է հարվածները՝ նշելով, որ դրանք լուրջ սպառնալիք են ներկայացնում քաղաքացիական բնակչության և տարածաշրջանային կայունության համար, նաև ընդգծել Մեքսիկայի խաղաղասիրական ձգտումը և ընդգծել, որ նրա արտաքին քաղաքականությունը հիմնված է սահմանադրական հիմքերի վրա: 
* , Նեպալը լուրջ մտահոգություններ է հայտնել բախումների վերջին աճի վերաբերյալ: Արտաքին գործերի նախարարությունը խորհուրդ է տվել և՛ Իրանին, և՛ Իսրայելին խուսափել հետագա սրացումից և փոխարենը դիվանագիտական ուղիներով երկխոսություն սկսել՝ խաղաղությունն ու տարածաշրջանային կայունությունը խթանելու համար: 
* , Նիդեռլանդների կաբինետը մտահոգություն է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ, վարչապետ Դիկ Շուֆը դրանք անվանել է «տագնապալի» և կոչ արեց բոլոր ներգրավվածներին «պահպանել հանգստություն և զերծ մնալ հետագա հարձակումներից և հաշվեհարդարներից»։ 
* , Վարչապետ Քրիստոֆեր Լուքսոնը հայտարարել է, որ հարվածները «մեծ մտահոգություն են առաջացնում», մինչդեռ արտաքին գործերի նախարար Ուինսթոն Փիթերսը կոչ է արել թուլացնել լարվածությունը։ 
* , համանախագահ Ռոսարիո Մուրիլոն դատապարտել է հարձակումները՝ դրանք որակելով որպես դժբախտ պատահարներ։ Նա ընդգծել է, որ «դա վախկոտ հարձակում է» և որ «այն խախտում է համակեցության բոլոր օրենքներն ու նորմերը, ինչպես նաև միջազգային պայմանագրերը»։ 
* , Նիգերիան դատապարտել է հարձակումները՝ նշելով, որ դրանք լրջորեն սրել են Մերձավոր Արևելքի լարվածությունը և սպառնալիք են ներկայացնում միջազգային խաղաղությանն ու կայունությանը: Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Կիմիեբի Էբիենֆան փոխանցել է Նիգերիայի խորը մտահոգությունը և կոչ արեց բոլոր կողմերին ցուցաբերել ծայրահեղ զգուշություն՝ տարածաշրջանային և միջազգային խաղաղության համար: 
* , Արտաքին գործերի նախարար Էսպեն Բարթ Էյդեն քննադատել է հարձակումները՝ ասելով, որ դրանք խախտում են միջազգային իրավունքը, սրում տարածաշրջանային լարվածությունը և վտանգում համաշխարհային անվտանգությունը: 
* , Օմանը մեղադրել է Իսրայելին հարձակումների և դրանց հետևանքների համար։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է Իսրայելի հարձակումը և հաստատել Իրանի ինքնապաշտպանության իրավունքը՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության 51-րդ հոդվածի: Վարչապետ Շաահբազ Շարիֆը նույնպես հայտարարել է, որ դատապարտում է հարձակումները և աջակցում է Իրանի ինքնապաշտպանության իրավունքին, նա կոչ է արել ՄԱԿ-ին «անհապաղ քայլեր» ձեռնարկել՝ հետագա սրացումները կանխելու համար: Փոխվարչապետ և արտաքին գործերի նախարար Իշաք Դարը կկրկնի Շարիֆի հայտարարությունը: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում կոչ է արել տարածաշրջանային խաղաղության և վերահաստատել իր ամուր աջակցությունը Իսրայելին և ինքնապաշտպանության իրավունքին: 
* , Պերուի կառավարությունը խորը մտահոգություն է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ, որոնք վտանգում են միջազգային խաղաղությունը և խախտում միջազգային իրավունքը: Այն կտրականապես կոչ է արել բոլոր կողմերին զերծ մնալ հետագա սրացումից, որը կարող է անսպասելի հետևանքներ ունենալ տարածաշրջանային կայունության և համաշխարհային անվտանգության վրա: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը «լուրջ մտահոգություն» է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ: Արտաքին գործերի խոսնակ Մարիա Թերեզիտա Դազան կոչ է արել ներգրավված երկրներին թուլացնել լարվածությունը և ձգտել խաղաղության: Իրանում, Իրաքում և Իսրայելում Ֆիլիպինների դեսպանատները նոր նախազգուշացումներ են հրապարակել՝ կոչ անելով ֆիլիպինցիներին զգոն մնալ և չմտնել հասարակական վայրեր: 
* , Ներքին գործերի նախարար Տոմաշ Սիեմոնյակը հայտարարել է, որ Լեհաստանը հետևում է Իսրայելի ռազմական գործողություններին՝ համագործակցելով իր դաշնակիցների հետ՝ «առաջին հերթին Լեհաստանի անվտանգության շահերի և Մերձավոր Արևելքում բնակվող լեհ քաղաքացիների տեսանկյունից»։ Ազգային պաշտպանության նախարար Վլադիսլավ Կոսինյակ-Կամիշը չի կանխատեսել որևէ գործողություն Լիբանանում և Թուրքիայում լեհական զորքերի կողմից։ Վարչապետ Դոնալդ Տուսկը հղում է կատարել հարձակումներին՝ ներքին զենքի արտադրության մասշտաբի մեծացումը արդարացնելու համար։ 
* , Նախագահի թեկնածու Լուիս Մարկես Մենդեսը կոչ է արել Եվրոպային վճռական գործողություններ ձեռնարկել նման հարձակումները կանխելու համար, որոնք նա որակել է որպես «լիովին անհիմն, խորապես ավելորդ և, ամենակարևորը, շատ վտանգավոր միջամտություն աշխարհի շատ զգայուն տարածքում»։ 
* , Կատարը խստորեն դատապարտել է Իսրայելի կողմից Իրանի վրա կատարված հարվածը՝ նշելով, որ դա Իրանի անվտանգության և ինքնիշխանության ակնհայտ խախտում է, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի ակնհայտ խախտում։ Այն վերահաստատել է իր անսասան դիրքորոշումը բռնության բոլոր ձևերի դեմ և կոչ արեց չափավորության՝ կանխելու համար սրացումը, որը կընդլայնի հակամարտության շրջանակը և կվտանգի տարածաշրջանային խաղաղությունն ու կայունությունը։ 
* , Նախագահի մամուլի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ «Ռուսաստանը մտահոգված է լարվածության կտրուկ սրմամբ և դատապարտում է այն»: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է «սարսափելի» հարձակումները՝ դրանք անվանելով միջազգային օրենքների և նորմերի խախտում։ 
* , Նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը մտահոգություն է հայտնել, որ հարձակումները կարող են հանգեցնել տնտեսական և քաղաքական անկայունության և համաշխարհային անհանգստության: «Ես միայն ուզում եմ, որ սա հնարավորինս արագ ավարտվի»,- հավելել է նա: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում մեծ մտահոգություն է հայտնել տարածաշրջանում լարվածության սրման վերաբերյալ: Այն կոչ է արել Իրանի և Իսրայելի միջև բախման բոլոր կողմերին ցուցաբերել չափավորություն և լիցքաթափել իրավիճակը: 
* , Նախագահ Նատաշա Պիրց Մուսարը մեղադրել է Իսրայելին իրավիճակի «սրման» համար: ՄԱԿ-ում փոխդեսպան Օնդինա Բլոկար Դրոբիչը ուրբաթ օրը Անվտանգության խորհրդի նիստում իր խորը մտահոգությունն է հայտնել Իրանի վրա Իսրայելի կողմից հասցված հարվածի և երկրի արձագանքի վերաբերյալ: 
* , Միջազգային հարաբերությունների և համագործակցության նախարարությունը հայտարարել է, որ Հարավային Աֆրիկան խորապես մտահոգված է հարձակումներով, որոնք լուրջ մտահոգություններ են առաջացնում միջազգային իրավունքի, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի կանոնադրության և միջազգային մարդասիրական իրավունքի մեջ ամրագրված ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և քաղաքացիական պաշտպանության սկզբունքների համաձայն։ Բացի այդ, այն կոչ է արել անհապաղ սրել դիվանագիտական ջանքերը՝ Մերձավոր Արևելքում լարվածությունը մեղմելու և կայունությունը խթանելու համար, և կոչ է անում բոլոր կողմերին ցուցաբերել առավելագույն չափավորություն։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը հայտարարել է, որ կառավարությունը խորը մտահոգություն է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ և դատապարտել է իրավիճակը սրող ցանկացած գործողություն: Այն կոչ է արել բոլոր ներգրավված կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զգուշություն և նվազեցնել տարածաշրջանային լարվածությունը: 
* , Իսպանիայի կառավարությունը դատապարտել է հարձակումները և կոչ արել կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել և անհապաղ դադարեցնել բռնությունը։ Այն վերահաստատել է Իսպանիայի նվիրվածությունը Մերձավոր Արևելքի կայունությանը և իր մտադրությունը՝ շարունակել համագործակցել իր դաշնակիցների հետ՝ տարածաշրջանում երկարատև խաղաղություն հաստատելու համար։ 
* , Շրի Լանկայի կառավարությունը կոչ է արել երկու երկրներին առաջնահերթություն տալ դիվանագիտությանը և հաղորդակցությանը՝ Իրանի և Իսրայելի միջև աճող լարվածությունը մեղմելու համար: 
* , Արտաքին գործերի նախարար Մարիա Մալմեր Ստեներգարդը հայտարարել է․ «Սա շատ լուրջ իրավիճակ է արդեն իսկ լարված և անկայուն տարածաշրջանում, և մենք այժմ շատ ուշադիր հետևում ենք արագ զարգացմանը և շատերի նման, մենք հիմա կոչ ենք անում բոլոր կողմերին թուլացնել լարվածությունը»։ 
* , Դաշնային խորհրդական Իգնացիո Կասիսը նշել է, որ Շվեյցարիան խորապես մտահոգված է հարձակումների կապակցությամբ և կոչ է արել բոլոր կողմերին ցուցաբերել ծայրահեղ զգուշություն և զերծ մնալ ցանկացած վարքագծից, որը կարող է սրել լարվածությունը։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը քննադատել է Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ իրականացվող ռազմական գործողությունները և խորը մտահոգություն է հայտնել իրավիճակի սրման կապակցությամբ։ Այն ընդգծել է, որ տարածաշրջանում ցանկացած վեճի և խնդրի լուծման միակ օրինական միջոցը զրույցն ու բանակցություններն են։ 
* , Թունիսը կտրականապես դատապարտել է հարձակումները և իր անվտանգության ու ինքնիշխանության դեմ ուղղված կոպիտ հարձակումը, որը խախտել է ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը և բոլոր միջազգային կանոններն ու չափանիշները, և սպառնացել խաղաղության, անվտանգության և կայունության հիմքերին ոչ միայն տարածաշրջանում, այլև ամբողջ աշխարհում: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է հարձակումները «ամենախիստ ձևով»՝ ասելով, որ «Իսրայելը չի ցանկանում, որ խնդիրները լուծվեն դիվանագիտական ճանապարհով»: 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը մտահոգություն է հայտնել հարձակումների վերաբերյալ՝ զգուշացնելով, որ ռազմական գործողությունների շարունակությունը կարող է բացասաբար անդրադառնալ միջազգային անվտանգության և համաշխարհային ֆինանսական կայունության վրա, մասնավորապես՝ նավթի շուկաներում: Այն հիշեցրել է, որ Իրանի կառավարությունը զինում է Մոսկվային՝ ուկրաինացիներին սպանելու համար և աջակցում է Ռուսաստանին Ուկրաինայի դեմ պատերազմում: 
* , Միացյալ Արաբական Էմիրությունները դատապարտել է հարվածները՝ հայտնելով մեծ մտահոգություն ներկայիս սրման և տարածաշրջանային անվտանգության ու կայունության վրա դրա հետևանքների վերաբերյալ: Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարության մեջ ընդգծել է ինքնատիրապետման և խոհեմության ամենաբարձր մակարդակի կիրառման կարևորությունը՝ ռիսկերը նվազեցնելու և հակամարտության վատթարացումը կանխելու համար: 
* , Վարչապետ Քեյր Սթարմերը կոչ է արեց «բոլոր կողմերին հետ քաշվել» և «վերադառնալ դիվանագիտությանը»։ Արտաքին գործերի նախարար Դեյվիդ Լամմին հարձակումները անվանել է «շատ վտանգավոր պահ»։ Ըստ հաղորդագրությունների՝ Մեծ Բրիտանիան որևէ ծրագիր չունի պաշտպանելու Իսրայելին Իրանի կողմից հակահարվածից։ Նույն օրը ավելի ուշ Սթարմերը հայտարարել է, որ Մեծ Բրիտանիան «երկար ժամանակ մտահոգություններ ունի» Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ, և որ ինքը «բացարձակապես ճանաչում է Իսրայելի ինքնապաշտպանության իրավունքը»։ Միևնույն ժամանակ, նա ընդգծել է «լռեցման» անհրաժեշտությունը։ Սթարմերը կրկնել է այդ ուղերձները Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ։ 
** Ընդդիմության պահպանողական առաջնորդ Քեմի Բադենոխը հրաժարվել է դատապարտել հարձակումները՝ ընդգծելով, որ «Իրանը Մեծ Բրիտանիայի թշնամին է» և փորձել է ահաբեկչական հարձակումներ իրականացնել «Մեծ Բրիտանիայի տարածքում»։ Նա հավելել է․ «Եթե Իսրայելը խանգարում է Իրանին միջուկային զենք ստանալ, ապա նա չպետք է դատապարտվի դրա համար»։
** «Reform UK» -ի առաջնորդ Նայջել Ֆարաժը աջակցել է Իսրայելի հարվածներին՝ դրանք անվանելով «տաս տարի առաջ կնքված համաձայնագրի լիակատար ձախողման» պատասխան։ Նա ասել է, որ իրանական ռեժիմը մոտ է միջուկային զենքի մշակմանը և նպատակ ունի «ջնջել Իսրայելը և նրա ժողովրդին քարտեզից»՝ հարցնելով․ «ո՞վ կարող է մեղադրել Իսրայելին սա կանխելու փորձերի համար»։ Նա հավելել է, որ իրանցի ժողովուրդը «արժանի է ավելի լավի, քան ներկայիս դաժան ռեժիմը», ինչը վկայում է իր աջակցությունը իրանական ընդդիմությանը։
* , Նախագահ Դոնալդ Թրամփը գովաբանել է Իսրայելի հարվածները՝ դրանք անվանելով «գերազանց» և «շատ հաջող» և զգուշացրել, որ Իրանը պետք է «հիմա գործարք կնքի» իր միջուկային ծրագրի շուրջ, հակառակ դեպքում կբախվի «ավելի կործանարար և մահացու ռազմական գործողությունների»։ Նա ասել է, որ արդեն եղել է «մեծ մահ և ավերածություններ» և զգուշացրել, որ ապագա հարվածները կլինեն «ավելի դաժան»։ Թրամփը քննադատել է Իրանին համաձայնության հասնելու բազմաթիվ հնարավորություններից հրաժարվելու համար՝ ասելով, որ ասել է նրանց «պարզապես անել դա», բայց նրանք «պարզապես չեն կարողացել դա անել»։ Նա խոստացել է շարունակել Իսրայելին ռազմական աջակցությունը՝ նշելով․ «Իսրայելը շատ բան ունի դրանից, և դեռ շատ բան կա սպասելու, և նրանք գիտեն, թե ինչպես օգտագործել այն»։ Նա ենթադրել է, որ հարձակումները համակարգվել են իր վարած բանակցությունների հետ․ «մենք Իրանին տվեցինք 60 օր գործարք կնքելու համար, իսկ այսօր 61 օր է, այնպես չէ՞»։ 
** Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն ասել է, որ Իսրայելը գործել է անկախ՝ նշելով, որ ԱՄՆ-ն ներգրավված չէ։ Նա ասաց, որ Իսրայելը տեղեկացրել է ԱՄՆ-ին, որ հարձակումը դիտարկում է որպես ինքնապաշտպանության ակտ։ Ռուբիոն զգուշացրել է․ «Իրանը չպետք է թիրախավորի ԱՄՆ շահերը կամ անձնակազմը», և նաև ասել է, որ վարչակազմը ձեռնարկում է բոլոր անհրաժեշտ քայլերը և պահպանում է կապը տարածաշրջանային գործընկերների հետ։ 
** Սենատոր Ջիմ Ռիշը զգուշացրել է Իրանին չհարձակվել ԱՄՆ-ի վրա՝ ասելով․ «Իրանը հիմարություն կանի, եթե հարձակվի Միացյալ Նահանգների վրա»: Սենատոր Ջեք Ռիդն ասել է․ «Իսրայելի կողմից Իրանի վրա ավիահարվածներ հասցնելու մտահոգիչ որոշումը անխոհեմ սրացում է, որը կարող է տարածաշրջանային բռնություն հրահրել»։ 
** ՄԱԿ-ում ԱՄՆ ներկայացուցիչ Մաքքոյ Փիթը խոստովանել է, որ ԱՄՆ-ն նախապես տեղյակ է եղել հարձակման մասին և ստացել է Իսրայելի «անհրաժեշտ․․․ ինքնապաշտպանության» հիմնավորումը, նշելով, որ «Յուրաքանչյուր ինքնիշխան ազգ իրավունք ունի պաշտպանվել, և Իսրայելը բացառություն չէ»։ 
** Հարձակումից հետո ԱՄՆ ուժերը մոտեցել են Մերձավոր Արևելքին։ 
* , Արտաքին հարաբերությունների նախարարությունը մտահոգություն է հայտնել ռազմական սրման վերաբերյալ, որը սպառնում է սրել արդեն իսկ նուրբ տարածաշրջանային իրավիճակը։ 
* , Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում «լուրջ մտահոգություն» է հայտնել հարվածների վերաբերյալ։ Այն կոչ է արել բոլոր կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զգուշություն, անհապաղ դադարեցնել բոլոր ռազմական գործողությունները և դիմել կարգավորման դիվանագիտական և քաղաքական միջոցների։ 
* , Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը կոչ է արել երկրներին մասնակցել քննարկումներին և կոչ է արել Իրանի և Իսրայելի իշխանություններին գործել «ողջամտորեն»։ Նա «մեծ մտահոգություն» է արտահայտել իրավիճակի մոնիթորինգի վերաբերյալ։ 
* , Վենեսուելայի կառավարությունը խստորեն դատապարտել է հարվածները՝ անվանելով դրանք միջազգային իրավունքի խախտում և հայտնելով իր աջակցությունը իր մերձավորարևելյան դաշնակցին: Նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն դատապարտել է հարձակումները՝ դրանք որակելով որպես «հանցավոր հարձակում», որը «խախտում է միջազգային իրավունքը և ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը», նա նաև ասել է․ «Ո՛չ պատերազմին, ո՛չ ֆաշիզմին, ո՛չ նեոնացիստական սիոնիզմին» և մեղադրել Ֆրանսիային, Գերմանիային, Մեծ Բրիտանիային և ԱՄՆ-ին «21-րդ դարի Հիտլերին» աջակցելու մեջ՝ ընդդեմ «ազնիվ և խաղաղ Իրանի ժողովրդի»: 
* , Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Ֆամ Թհու Հանգը հայտարարել է, որ Վիետնամը խորապես մտահոգված է հարձակումներով և խստորեն դատապարտում է լարվածության սրման վտանգավոր գործողությունները, ուժի կիրառումը և միջազգային իրավունքի, ՄԱԿ-ի կանոնադրության և ազգային ինքնիշխանության խախտումները: Նա նշել է տարածաշրջանային և համաշխարհային անվտանգության, ապահովության, խաղաղության և կայունության խթանման նպատակով խաղաղ բանակցությունների շարունակման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման անհրաժեշտությունը:

### Այլ կազմակերպություններ
* Համասը դատապարտել է հարձակումը՝ որպես «դաժան ագրեսիա, որը կազմում է միջազգային նորմերի և կոնվենցիաների կոպիտ խախտում», հավելելով, որ այն «արտացոլում է ծայրահեղական Նեթանյահուի կառավարության համառությունը տարածաշրջանը բաց բախումների մեջ ներքաշելու հարցում»։ Նրանք նաև կոչ են արել «միասնական դիրքորոշում ցուցաբերել՝ Իսրայելին զսպելու» և «վերջ դնելու նրա հանցագործություններին»։ 
* Հեզբոլլահը դատապարտել է հարձակումները, բայց հայտարարել է, որ չի հարձակվի Իսրայելի վրա։ 
* Հուսիները դատապարտել են հարձակումները և հայտարարել, որ «աջակցում են Իրանի ինքնապաշտպանության իրավունքին»։ 
* -ում գործող «Արաբական աշխարհի դեմոկրատիա հիմա» կազմակերպությունը հարձակումը անվանել է «անօրինական» և «անհիմն» և կոչ է արել ԱՄՆ-ին «անջատել» իր շահերը Իսրայելից։

### Իրանական սփյուռք
Արտաքսված ընդդիմադիր գործիչներ Իրանի թագաժառանգ Ռեզա Փահլավին, հոլանդա-իրանական իրավաբան Աֆշին Էլիանը և հոլանդացի քաղաքական գործիչ Ուլիս Էլիանն իրենց աջակցությունն են հայտնել Իրանի ռեժիմի տապալմանը Իսրայելի հետ մարտական գործողությունների ֆոնին:

## Վերլուծություն
*The Jerusalem Post*-ը ենթադրել է, որ Իրանի հնարավոր հակահարվածը կարող է ներառել միջնորդական հարձակումներ, բալիստիկ հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր, ծովային և «ասիմետրիկ» սպառնալիքներ, երկրից դուրս գտնվող թիրախների վրա հարձակումներ, սովորական զինված ուժեր կամ դիվանագիտական հարձակումներ:

Ըստ *Foreign Policy*-ի՝ Ամերիկայի դաշնակից երկրների մեծ մասը չի կարողացել ճանաչել իրանական ռեժիմի կողմից ներկայացվող վտանգը, որը ձգտում է «օգտագործել ամերիկյան միամտությունն ու զգուշությունը Թեհրանի օգտին»։ Ըստ թերթի՝ Իսրայելը որոշել է լուծել իրանական սպառնալիքը, որը իսրայելցիները համարում են «գոյություն չունեցող», հարվածել «օձի գլխին» և վերջ դնել իրանական սպառնալիքին:

Թեհրանի համալսարանի հետազոտող Մոհամմադ Էսլամին ենթադրել է, որ պատասխան հարձակմանը աջակցել են Իրանի ներքին քաղաքական կուսակցությունների մեծ մասը, ինչը գրեթե միաձայնություն է, որը չի եղել Իրան-իրաքյան պատերազմից ի վեր:

Ատլանտյան խորհրդի դիվանագետ Դանիել Բ. Շապիրոյի խոսքով՝ Իսրայելի հարձակումները բացահայտել են Իրանի թուլությունը հոկտեմբերի 7-ին Իսրայելի վրա Համասի հարձակումներից հետո՝ պնդելով, որ Իսրայելը հասել է Իրանի լիակատար ներթափանցմանը և ցուցադրել է երկրի մեծ մասում թիրախներին հարվածելու կարողություններ։ «Իրանը երբեք ավելի թույլ չի թվացել, և նրա իմաստալից արձագանքելու կարողությունը կփորձարկվի»,- եզրափակել է նա։

*[[The Daily Telegraph]]*-ի համար մեկնաբանելիս Համիշ դե Բրետոն-Գորդոնը Իսրայելի հարձակումը բնութագրել է որպես «կանխարգելիչ, ճշգրիտ և համակցված հարված», որը «ամբողջովին ջախջախել է» Իրանին և կարող է խաթարել նրա միջուկային հավակնությունները: Նա բարձր է գնահատել գործողության մասշտաբը և բարդությունը՝ այն անվանելով «հարձակում որոշում կայացնող բարձրաստիճան ռազմական և քաղաքական գործիչների վրա» այնպիսի ինտենսիվությամբ, որի նմանը «չի եղել ապրողների հիշողության մեջ»:

## Սխալ տեղեկատվություն
BBC Verify-ը հունիսի 21-ին հաղորդել է, որ Իսրայելի կողմից Իրանի վրա հարձակումներից հետո «առցանց տարածվել է ապատեղեկատվության ալիք», այդ թվում՝ արհեստական ​​բանականության կողմից ստեղծված տեսանյութեր, որոնք պարծենում էին Իրանի ռազմական կարողություններով: Իսրայելամետ սոցիալական ցանցերի էջերում տարածվել են նաև իրանական բողոքի ցույցերի և հավաքների հին տեսանյութեր՝ կեղծ պնդելով, որ դրանք ցույց են տալիս Իրանի կողմից Իսրայելի արշավին աջակցության աճը:

Իսրայելի կողմից հունիսի 13-ի հարվածից հետո, Պակիստանի պաշտպանության նախարար Խավաջա Մոհամմադ Ասիֆի, ԻՀՊԿ նախկին գլխավոր հրամանատար Մոհսեն Ռեզայիի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի արհեստական ​​բանականության կողմից մանիպուլացված տեսանյութերը, որոնք, կարծես թե, նպատակ են ունեցել Պակիստանին ներկայացնել որպես Իրանի հանցակից, տեղադրվել են առցանց և հետագայում տարածվել այնպիսի լրատվամիջոցների կողմից, ինչպիսիք են *[[Daily Mail]]-ը*, հնդկական հակառակորդ լրատվամիջոցները և արաբական լրատվական ցանցերը: The *Tehran Times-ը* հրապարակել է Veo-ի միջոցով ստեղծված տեսանյութ, որը, ըստ պնդումների, ցույց է տալիս Թել Ավիվի ավերածությունները:

Grok-ը՝ xAI-ի կողմից մշակված արհեստական ​​բանականության չաթբոտը, որոշ դեպքերում կեղծ տեսանյութերը կեղծորեն նույնականացրել է որպես պատերազմի իսկական կադրեր։

## Տես նաև
* Իսրայելա-իրանյան հարաբերություններ
* 2024 թվականի Իրանի ավիահարվածներ Իսրայելում

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2020-ականներ Իսրայելում
Կատեգորիա:2020-ականներ Իրանում
Կատեգորիա:2025 Իսրայելում
Կատեգորիա:2025 Իրանում
Կատեգորիա:2025 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:21-րդ դարի ռազմական գործողություններ
Կատեգորիա:Գործող հակամարտություններ
Կատեգորիա:Իսրայելի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Կատեգորիա:Իրանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իրանի պատմություն