open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2007 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2007ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **16-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2007 թվականի ապրիլի 14-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 10-ին։

## Նախաբան
## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 28 || 18 || 3 || 7 || 58 || 22 || +36 || **57** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2008-09 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Բանանց 
|| 28 || 16 || 4 || 8 || 56 || 26 || +30 || **52** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2008-09 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Միկա
|| 28 || 14 || 8 || 6 || 42 || 24 || +18 || **50** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2008 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Արարատ 
|| 28 || 15 || 4 || 9 || 49 || 42 || +7 || **49** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2008-09 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Գանձասար
|| 28 || 11 || 6 || 11 || 35 || 31 || +4 || **39** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 9 || 7 || 12 || 27 || 37 || -10 || **34** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Ուլիս
|| 28 || 8 || 6 || 14 || 21 || 46 || -25 || **30** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Կիլիկիա
|| 28 || 1 || 2 || 25 || 10 || 70 || -60 || **5** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Լեռնային Արցախ 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2007
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2007
* Հակոբ Տոնոյանի անվան Սուպերգավաթ 2007

## Արտաքին հղումներ
* 2007 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2007
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2008 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2008ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **17-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2008 թվականի ապրիլի 6-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 15-ին։

## Նախաբան
## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 28 || 18 || 5 || 5 || 40 || 18 || +22 || **59**1 ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2009-10 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 2-րդ փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Արարատ 
|| 28 || 18 || 5 || 5 || 48 || 23 || +25 || **59**1 ||style="text-align:left; font-size: 90%;"|2 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Գանձասար
|| 28 || 13 || 8 || 7 || 39 || 27 || +12 || **47** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2009-10 Եվրոպա Լիգայի որակավորման 2-րդ փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Միկա 
|| 28 || 13 || 7 || 8 || 38 || 28 || +10 || **46** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2009-10 Եվրոպա Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Բանանց
|| 28 || 11 || 8 || 9 || 34 || 25 || +9 || **41** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2009-10 Եվրոպա Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Ուլիս
|| 28 || 7 || 8 || 13 || 19 || 29 || -10 || **29** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 5 || 4 || 19 || 15 || 40 || -25 || **19** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Դինամո 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 

1Ոսկե խաղ
2ՀՖՖ-ն Արարատին Եվրոգավաթներում հանդես գալու արտոնագիր չշնորհեց։

### Ոսկե խաղ

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2008
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2008
* Հակոբ Տոնոյանի անվան Սուպերգավաթ 2008

## Արտաքին հղումներ
* 2008 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2008
Հայաստանի Առաջին խումբ 2005 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2005ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **14-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2005 թվականի ապրիլի 19-ին և ավարտվել նույն թվականի հոկտեմբերի 8-ին։

## Աղյուսակ

1 3 միավոր հանված է 16-րդ փուլին չներկայանալու պատճառով։
2 3 միավոր հանված է տուգանքները ժամանակին չմուծելու պատճառով։
3 6 միավոր հանված է ֆուտբոլիստների աշխատավաձները չվճարելու պատճառով։
4 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։
5 Անցկացրած խաղերի արդյունքները չեղյալ են համարվել։

### Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2005
* Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ 2005
* Հայաստանի ֆուտբոլի Սուպերգավաթ 2005

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2005
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2003 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2003ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **12-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2003 թվականի ապրիլի 12-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 18-ին։

## Նախաբան
## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 28 || 23 || 5 || 0 || 87 || 11 || +76 || **74** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2004-05 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Բանանց 
|| 28 || 21 || 3 || 4 || 89 || 15 || +74 || **66** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2004-05 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 17 || 2 || 9 || 63 || 34 || +29 || **53** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2004-05 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Միկա 
|| 28 || 15 || 6 || 7 || 49 || 29 || +20 || **51** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2004-05 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Կոտայք
|| 28 || 8 || 7 || 13 || 29 || 56 || -27 || **31** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Դինամո-2000
|| 28 || 5 || 4 || 19 || 18 || 69 || -51 || **19** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Լեռնագործ Կապան
|| 28 || 3 || 6 || 19 || 20 || 72 || -52 || **15** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Արաքս Արարատ
|| 28 || 2 || 3 || 23 || 17 || 86 || -69 || **9** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#F4C2C2;"|Թռիչք Հայաստանի Առաջին խումբ 2004
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Արարատ
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#E4D96F;"|Հեռացվեց առաջնությունից
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Լեռնային Արցախ 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Զվարթնոց-ԱԱԼ 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Արմավիր 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2003
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2003

## Արտաքին հղումներ
* 2003 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2003
Հայաստանի Առաջին խումբ 2003 (ֆուտբոլ)

**Հայաստանի Առաջին խումբ 2003**, Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի 12-րդ առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2003 թվականի մայիսի 5-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 15-ին։

## Աղյուսակ

1 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2003
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2003

## Արտաքին հղումներ
* 2003 թվականի Առաջին խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2003
Հակոբ Կարապենց

thumb|Հակոբ Կարապենց
**Հակոբ Սիմոնի Կարապենց** (), հայ արձակագիր։

## Կենսագրություն
Հակոբ Կարապենցը ծնվել է Պարսկաստանի Թավրիզ քաղաքում։ Ավարտել է Թեհրանի Սեն Լուի ֆրանսիական քոլեջը և Հայկազյան-Թամարյան հայկական դպրոցը։ 1944 թվականին եղել է Թեհրանի Հայ Պատանեկան մշակութային միության հիմնադիրներից (1946 թվականից՝ Հայ Երիտասարդական մշակութային միություն, 1950 թվականից ՝ «Հայ Մշակութային Արարատ Միություն», ապա՝ «Հայ Մշակութային Արարատ Կազմակերպություն»։ 1947-1949 թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ի Միսսուրի նահանգի, 1950-1952 թվականներին՝ Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարաններում։

Մասնագիտացել է լրագրության մեջ՝ երկրորդ մասնագիտություն ընտրելով հոգեբանությունը։ 1951-1953 թվականներին Կալիֆոռնիայում բնակվելուց հետո, տեղափոխվել է Նյու-Յորք, որտեղ մեկ տարի դասավանդել է Քորնել համալսարանի լեզվաբանական բաժնում։ 1954-1979 թվականներին աշխատել է «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանի հայկական բաժնում։

1995 թվականին Երևանի քաղաքային խորհրդի մարտի 27-ի թիվ 643 որոշմամբ Երևանի թիվ 6 հիմնական դպրոցն անվանակոչվել է սփյուռքահայ գրող, հրապարակախոս Հակոբ Կարապենցի անունով։

## Երկեր
* Անծանօթ հոգիներ, Վաշինգտոն, 1970 թ., 384 էջ 
* Կարթագենի դուստրը (վէպ), Վաշինգտոն, 1972 թ., 220 էջ
*Նոր աշխարհի հին սերմնացանները (պատմուածքներ), Վաշինգտոն, 1975 թ., 272 էջ
* Միջնարար (պատմուածքներ), Նիւ Եորք, 1981 թ., 284 էջ
* Ադամի գիրքը (վէպ), Նիւ Եորք, 1983 թ., 256 էջ
* Ամերիկեան շուրջպար (պատմուածքներ), Նիւ Եորք, 1986 թ., 252 էջ
* Անկատար և այլ պատմուածքներ, Նիւ Եորք, 1987 թ., 252 էջ
* Երկու աշխարհ (գրական փորձագրութիւններ), Ուոթրթաուն, 1992 թ., 403 էջ
* Մի մարդ ու մի երկիր և այլ պատմուածքներ, Ուոթրթաուն, 1994 թ., 257 էջ
* Երկեր, գիրք 1. Պատմվածքներ, Երևան, 1995 թ., 504 էջ
* Երկեր, գիրք 2, Երևան, 1995 թ.
* Պատմվածքներ, Երևան, 2008 թ., 244 էջ
* Մտորումներ (յօդուածներու ժողովածու), Արլինգտոն, 2009 թ., 264 էջ
* Ադամի գիրքը (վեպ), Երևան, 2012 թ., 224 էջ

## Տես նաև
* Հակոբ Կարապենցի անվան թիվ 6 հիմնական դպրոց

## Գրականություն
* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատ. 2, Երևան, 1995 թ., էջ 618
* Քեշիշյան (Արամունի) Ա., Հակոբ Կարապենց, Աշխարհընկալումը և արվեստը, Ե., 1999 
* Գասպարյան Դավիթ, Հայ գրականություն, գիրք 2, Երևան, 2002 
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 1, Երևան, 2005 թ.
* Վազգեն Գաբրիելյան, Հայ նորագույն գրականություն (Սփյուռքահայ գրականություն), Երևան, 2008 թ., էջ 361-379

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Հայաստանի Առաջին խումբ 2001 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2001ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **10-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2001 թվականի մայիսի 15-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 10-ին։

## Անվանափոխումներ
«Արմավիր» ՖԱ → «Կարմրախայտ» ՖԱ
«Գյումրի» ՖԱ → «Արագած» ՖԱ

## Աղյուսակ
### Առաջին շրջան

### Երկրորդ շրջան
#### Առաջատարների ենթախումբ, վերջնական աղյուսակ

#### Ետնապահների ենթախումբ, վերջնական աղյուսակ

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2001
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2001

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2001
Հայաստանի Առաջին խումբ 2002 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2002ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **11-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2002 թվականի ապրիլի 25-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 17-ին։

## Անվանափոխումներ
«Կարմրախայտ» ՖԱ → «Արմավիր» ՖԱ

## Աղյուսակ

1 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2002
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2002

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2002
Ստեփան Ակայան

**Ստեփան Ակայան** (), հայ մանրանկարիչ, ճարտարապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի հայկական դպրոցում, ապա շարունակել Գեղարվեստների վարժարանում, որն ավարտել է 1891 թվականին։ Միառժամանակ պաշտոնավարել է երկաթուղային վարչությունում, ապա զբաղվել նկարչությամբ։ Նրա «Մեծն Աղեքսանդրի գերեզմանի նմանագրությունը» ուղարկվել է Փարիզի ցուցահանդես և արժանացել մեդալի։ Թուրքական կառավարությունից էլ ստացել է «Արվեստի ոսկե մեդալ»։ Գերազանցապես աչքի է ընկել մանրանկարչությամբ։ Նամականիշի մեծությամբ և գունավոր նկարել է հայ նշանավոր դեմքերի նկարները, որոնք ժամանակին արժանացել են ջերմ ընդունելության։ Նկարազարդել է Թեոդիկի տարեցույցները և այլ գրքեր։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1870 ծնունդներ
Կատեգորիա:1937 մահեր
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ
Ավտոմատացված կայանում

**Ավտոմատացված կայանում**, ուլտրաձայնային ալիքների միջոցով աշխատող մի համակարգ, որի շնորհիվ հնարավոր է դառնում ավտոմեքենայի մեխանիկացված կայանումը։

## Ավտոմատացված կայանման առաջին քայլերը

Այս համակարգը սկզբնական շրջանում իրենից ներկայացնում էր ուլտրաձայնային նշանների կոմպակտ սարք, որը տեղադրվում էր մեքենայի բամփերին։ Չնայած, որ այդ սարքերի հզորությունը այնքան էլ ուժեղ չէր, այն բավական էր մեքենայի ետ ընթացքի ժամանակ կայանման համար, որպեսզի ստուգվեր մեքենայի ետևում խոչընդոտների առկայությունը։ Այս համակարգը ակտիվանում էր այն ժամանակ, երբ վարորդը միացնում էր ետ ընթացքը, և երբ ալեարձակը հանդիպում էր խոչընդոտի, սկսում էր զումերով ու լուսադիոդներով տեղեկացնել վարորդին վտանգի մասին։

Համակարգի մի փոքր կատարելագործումը հնարավորություն տվեց տեղեկանալ՝ ավտոմեքենայի աջ, թե ձախ կողմում է խոչընդոտը, նաև էկրանի վրա ցույց տալ հեռավորությունը այդ խոչընդոտից։

## Օգտագործման առանձնահատկությունները

Կայանման ալեարձակը կարող է կեղծ ազդանշաններ արձակել հետևյալ դեպքերում՝

* Ալեարձակի վրա սառույցի, ձյունի կամ այլ աղտոտվածության առկայություն
* Մեքենայի գտնվելը ոչ հարթ մակերևույթով, բնահողով ծածկված կամ թեք ճանապարհի վրա
* Ալեարձակի գործելու շառավղում բարձր աղմուկի աղբյուրի առկայություն
* Այլ ռադիոփոխանցող սարքերի աշխատանք ալեարձակի գործելու շառավղում
* Կայանում նեղ պայմաններում (արձագանքի ազդեցություն)

Համակարգը կարող է չարձագանքել հետևյալ առարկաներին՝

* Սուր կամ բարակ իրեր
* Իրեր, որոնք կլանում են ուլտրաձայնային ճառագայնթները
* Առարկաներ, որոնց բարձրությունը 1 մետրից ցածր է

Համակարգը չի կարող հայտնաբերել ասֆալտի փոսեր, բաց հորեր, շաղ տված մանր ու սուր իրեր և այլ վտանգավոր օբյեկտներ, որոնք չեն գտնվում ալեարձակի տեսադաշտում։

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Ակյահի

**Ակյահի** ( - ՞), հայ աշուղ։ Բուն անունը եղել է Հարություն։

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է ծննդավայրի հայկական վարժարանում։ Երիտասարդ հասակից հետևել է աշուղական արվեստին, ունեցել հաջողություն և իր վարպետների կողմից կոչվել Ակյահի, որ նշանակում է հմուտ, տեղյակ։ Հորինել և երգել է մեծ մասամբ սիրային և բարոյախոսական երգեր (թուրքերեն)։ Փնտրված երգիչ է եղել ուրախ հավաքույթներում, հարսանիքներում։ Նրա մասին հորինվել են մի շարք մանրավեպեր, որոնք վկայում են այդ աշուղի սրամտության, կատակախոսության մասին։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Թուրքահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Պերճ Ակնունի

**Պերճ Ակնունի** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ 1932 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1957 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Նախասիրած ժանրը բնանկարն է։ 1954 թվականից սկսած նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են տարբեր ցուցահանդեսներում։

Ստեղծագործություններից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, մի շարք երկրների պատկերասրահների ֆոնդերում և հավաքածուներում։

## Ստեղծագործություններ
* «Ծաղկած ծիրանենին», 1957
* «Ուռենին», 1961
* «Թթենին», 1962
* «Գարնանային էտյուդ», 1974
* «Աշունը Նորքում», 1958
* «Աշուն», 1967
* «Աշնանային թոււի», 1968
* «Ձմեռային բնապատկեր», 1957
* «Ձմեռը Երևանում», 1957
* «Սևանը ձմռանը», 1968
* «Մեր բակը», 1959
* «Բարեկամության փողոցը», 1967
* «Կրակով», 1967
* «Տոկիո», 1972
* «Սևանում», 1957
* «Գառնի», 1958
* «Արագած», 1964
* «Հրազդանի բնապատկեր», 1965

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Երվանդ Աղաթոն

**Երվանդ Աղաթոն** (), հայ մշակութային գործիչ։

Որդին է Գրիգոր Աղաթոնի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսի Խասգյուղ թաղամասում, սովորել նախ Ներսիսյան, ապա՝ Նուբար-Շահնազարյան վարժարաններում և Ռոբերտ քոլեջում։ 1877 թվականին մեկնել է Փարիզ, սովորել Կրինյոնի գյուղատնտեսական քոլեջում, ավարտելուց հետո վերադարձել է Կ. Պոլիս։ 1896 թվականի քաղաքական դեպքերից հետո մեկնել է արտասահման, շարունակել համալսարանական կրթությունը Փարիզում, այնտեղից անցել է Բուլղարիա, ապա՝ Եգիպտոս, որտեղ 1920-ականներին գրել է մի շարք գրքույկներ՝ Բարեգործական ընկերության, Խորհրդային Հայաստանին ցույց տրվող օգնության և այլ հարցերի մասին, ինչպես՝ «Հայաստանի վերաշինությունը» (1924), «Նվիրատվություն և կտակ» (1925), «Հայաստանի մեջ հայ հողագործներու տիպար գյուղի մը ծրագիրը» (1925), «Բարեգործականի ծնունդն ու պատմությունը» և այլն։ 1931 թվականին հրատարակել է «Կյանքիս հիշատակները» գիրքը։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ հողագետներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ
Լա Լիգա 2009-10

**«Լա Լիգա 2009-10ը»** Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնության Լա Լիգայի **79-րդ** առաջնությունն է։

## Մասնակիցներ

## Աղյուսակ

1 Քանի որ «Ատլետիկո Մադրիդը» հաղթել է «2009-10 Եվրոպայի Լիգան», նա իրավունք ստացավ մասնակցել հաջորդ մրցաշրջանի Եվրոպայի Լիգային՝ այն սկսելով խմբային փուլից։

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Կոպա դել Ռեյ 2009-10

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 2009-10 թվականի Լա Լիգայի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

Լա Լիգա 2009-10
Մեծ Ալ

**Մեծ Ալ լիճ** կամ *Արագյոլ, Արագյոլար, Ալագյոլ*, բնական ջրային ավազան Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում՝ Սյունիքի (Ղարաբաղի) բարձրավանդակի Հեղգաց սարավանդի կենտրոնական մասում, ծովի մակարդակից 2947 մ բարձրության վրա, Սառնակունք գյուղից հյուսիս-արևելք, Ծար գյուղից և Ջերմաջուր առողջարանային ավանից դեպի հյուսիս։

Մակերեսը՝ 53 հա է (0,53 կմ²), միջին խորությունը՝ 1,88 մ։ Բարձրությունը 2729 մ է, ջրի ծավալը՝ մինչև 32,5 միլիոն մ։ Երեք կողմից եզրավորված է հրաբխային կոներով, որոնք լճի նկատմամբ ունեն 100-120 մետր հարաբերական բարձրություն։ Ձգված է հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ, մոտ 1 կմ երկարությամբ և 830 մետր լայնությամբ։ Սնվում է գլխավորապես մթնոլորտային տեղումներով, ձմռանը մինչև հատակը սառչում է։ Ոչ հեռու գտնվում է երկրորդ՝ փոքր լիճը, բարձրությունը 2743 մ, մակերեսը՝ 1,6 կմ, ջրի ծավալը՝ մինչև 9,4 միլիոն մ։ Սնումը խառն է, ջուրը՝ պարզ, մաքուր, օգտագործվում է անասուններին ջրելու համար։ Ջուրը մաքուր է, պարզ։ Ամռանը միջին ջերմաստիճանը 12&nbsp;°C է։

Ներկայում լիճն ու հարակից տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի լճեր
Մկրտիչ Աղաթոն

**Մկրտիչ Աղաթոն** (), հայ խմբագիր։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ 1846 թ.-ին Տերոյենցի հետ խմբագրել է պոլսահայերի առաջին թերթը՝ «Հայաստանը», որը 1852 թ.-ից վերանվանվել է «Մասիս»։ Նկատելի դեր է կատարել «Բարեգործական ընկերության հայոց» հիմնադրման գործում, իսկ 1861 թ.-ին եղել է նրա ընդհանուր ժողովի քարտուղարը։

1860 թ.-ին Միքայել Նալբանդյանը ծանոթացել է նրա հետ և ունեցել նամակագրական կապ։

Կատարել է թարգմանություններ ֆրանսերենից, ինչպես «Քաղաքավարություն համառոտ» (Կ. Պոլիս, 1843, Բ. տպ. 1846):

## Գրականություն
*Տաղավարյան Ն., Հիշատակարան, հ. 1, ԿՊ, 1910
*Ղազարյան Հ., Արևմտահայերի սոցիալ–տնտեսակսւն և քաղաքական կացությունը 1800–1870 թթ., Ե., 1967

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Երվանդ Աղամյան

**Երվանդ Աղամյան** (187?-1935), հայ հրապարակախոս։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ 1890-ականների սկիզբից անցել է արտասահման։ Նախ աշխատել է Մկրտիչ Փորթուգալյանի «Արմենիա» պարբերականին, հետագայում մեկնել է ԱՄՆ, բնակություն հաստատել Ֆրեզնո քաղաքում։ Երկար տարիներ գրել է ամերիկահայ մամուլում («Ասպարեզ», «Մշակ», «Նոր օր», «Հայ սիրտ» և այլն)։

Օգտագործել է *Երվանդունի, Մժեժ Գնունի* ծածկանունները։ Մահացել է Ֆրեզնոյում։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1935 մահեր
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ
Եվգինե Աճեմյան

**Եվգինե Աճեմյան** (), հայ դերասանուհի, երգչուհի։

## Կենսագրություն
Նախնական կրթությունը ստացել է թաղային վարժարանում, ապա սովորել Էսայան վարժարանում, որն ավարտել է 1914 թ. և կարճ ժամանակ որպես ուսուցիչ պաշտոնավարել է այնտեղ։ 1913 թ. երգել է Կոմիտասի «Գուսան» երգչախմբում։ Առաջին աշխարհամարտից հետո մասնակցել է Պոլսո հայ դրամատիկ թատերախմբի ներկայացումներին, նաև օպերետներին։ 1922 թ. միաժամանակ խաղացել է թուրքական խմբերում, 1924 թ. անցել է Ֆրանսիա, հաստատվել Մարսելում։ Մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել կոմիտասյան երգերի կատարմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Լուսնյակ Աճեմյան

**Լուսնյակ Աճեմյան** (), օպերետային դերասանուհի, հայ առաջին պրոֆեսիոնալ երգչուհիներից (սոպրանո)։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը, խանդավառվել թատրոնով։ Բեմ է բարձրացել 1870-ականների կեսերից։ Փայլել է հատկապես 1878-ի ռուս-թուրքական պատերազմի օրերին Սան Ստեֆանոյում ռուսական զորքի համար կազմակերպված օպերետային ներկայացումների ժամանակ։

Մեծ հաջողությամբ խաղացել է Տիգրան Չուխաջյանի «Արիֆ» և «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» օպերետներում, կատարելով գլխավոր հերոսուհիների՝ *Մերիեմի* և *Ֆաթիմեի դերերը*։ Ժամանակի մամուլը, այդ թվում օտար թերթերը, մեծ գովեստով են խոսել նրա մասին, տպագրելով նրա լուսանկարը և կենսագրական տեղեկություններ։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Հովհաննես Աճեմյան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Աճեմյան** կարող է վերաբերել՝

* Հովհաննես Աճեմյան - 1828-ին ծնված հայ դերասան, քանդակագործ։
* Հովհաննես Աճեմյան - 1840-ին ծնված հայ երգիչ։
Հոմեր Սիմփսոն

**Հոմեր Սիմփսոն** (անգլերեն՝ Homer Jay Simpson), « Սիմփսոններ» բազմասերիալ մուլտֆիլմի գլխավոր կերպարներից մեկը, Սիմփսոնների ընտանիքի հայրն է։ Նրա Կինն է Մարջ Սիմպսոնը, իսկ զավակներն են Բարտը, Լիզան և Մեգին։ Հոմերի հայրն է Աբրահամ Սիմպսոնը։ Հոմեր Սիմպսոնի ամբողջական ազգանունն է Հոմեր Ջեյ Սիմպսոն (Homer J. Simpson)։ Հոմեր Սիմպսոնի կերպարի ձայնը մարմնավորում է Դեն Կաստանելլան։

### Ծնողները և մանկությունը
Հոմեր Սիմփսոնը ծնվել է 1955 թ. մայիսի 10-ին կամ 1956 թ. մայիսի 12-ին՝ տարբեր տվյալներ են առկա տարբեր սերիաներում 
Հոմեր Սիմփսոնի հայրը Աբրահամ Սիմփսոնն է, իսկ մայրը՝ Մոնա Սիմփսոնը։ Փոքր տարիքում Հոմեր Սիմփսոնին խնամել է իր հայրը՝ Էյբ Սիմփսոնը, քանի որ մայրը՝ Մոնան քաղաքական գործունեության համար հետապնդվում էր ԱՄՆ դաշնային ոստիկանության կողմից։

### Ընտանիք
Հոմեր Սիմփսոնի կինն է Մարջ Սիմփսոնը, նրանք ունեն երեք զավակ՝ Բարթ Սիմփսոնը (ավագ որդին), Լիզա Սիմփսոնը և Մեգի Սիմփսոնը։

## Կենսագրություն
Որպես ընտանիքը կերակրող, Հոմեր Սիմփսոնն աշխատում է Սփրինգֆիլդի ատոմակայանում որպես անտանգության աշխատակից։ Մարմնավորում է ամերիկյան մի քանի աշխատավոր դասերի կարծրատիպ՝ անտաշ, գեր, ալարկոտ, տգետ անձնավորություն է, ունի խմելու սեր, հատկապես՝ գարեջուր, միաժամանակ սիրալիր է և շատ ուժեղ նվիրված է իր ընտանիքին։ Չնայած արվարձանային առօրյայով գորշ կյանքին, ունի նշանակալի փորձառություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիմփսոններ
Հեղգաց սարավանդ

**Հեղգաց սարավանդ**, սարավանդ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական մասում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 2900-3100 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի սարավանդեր
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սարավանդներ այբբենական կարգով
Հովհաննես Հարությունի Աճեմյան

**Հովհաննես Հարությունի Աճեմյան** (), հայ քանդակագործ, նկարիչ, դերասան, դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Նախնական կրթությունը ստացել է Պերայի հայկական դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել է ֆրանսիական դպրոցում։ Ինքնազարգացմամբ սովորել է մի քանի լեզուներ, միաժամանակ հետևել նկարչության և քանդակագործության։ 1850 թ. բացել է քանդակագործական արհեստանոց, սակայն, հետագայում խանդավառվելով թատրոնով, նվիրվել է նորաստեղծ հայ բեմին։

## Ստեղծագործական ուղի
1857-1958 թթ. թատերաշրջանում մասնակցել է Ա. Հայկունու և այլոց ջանքերով կազմակերպված ներկայացումներին, ապա՝ Օրթագյուղում, Պերայում իտալական և ֆրանսիական խմբերի տված ներկայացումներին, աչքի ընկնելով իտալերենի և ֆրանսերենի հստակ առոգանությամբ։ «Արևելյան թատրոնի» ստեղծման առաջին տարուց (1861 թ.) խաղացել է այդ խմբում, աստիճանաբար դառնալով նրա աչքի ընկնող ուժերից մեկը։ 1863 թ. «Արևելյան թատրոնի» խմբի հետ մեկնել է Զմյուռնիա, հանդես եկել գլխավոր դերերով։ Մեծ հաջողություն է ունեցել Մոլիերի կատակերգություններում. մամուլը բարձր է գնահատել *Սոթանվիլի* դերը Մոլիերի «Ժորժ Դանդենում». այդ դերը նա հավասար հաջողությամբ կատարել է հայերեն և թուրքերեն։ Խաղացել է Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի, Ս. Հեքիմյանի, նաև ֆրանսիական, իտալական խմբերում, 1861-1967 թթ.՝ Արևելյան, 1863-1964 թթ.՝ Վասպուրական թատրոններում, 1870 թվականին՝ Թ. Ֆասուլաճյանի խմբում։ Դերերից են՝ Ներսես (Պեշիկթաշլյանի «Արշակ Բ»), Դերմոնթե (Դյուկանժի «Խաղամոլի մը կենաց երեսուն տարին») և այլն։

1862 թ. գրել է «Կոմիտասի ցուցակը» մեկ գործողությամբ վոդևիլը, որ նա կատարել է Պոլսում հայերեն, Զմյուտնիայում՝ թե՛ հայերեն, թե՛ հունարեն։ Այդ վոդևիլը տպագրվել է Զմյուռնիայում 1863 թ.։ Զմյուռնիայից վերադառնալուց հետո շարունակել է խաղալ «Արևելյան թատրոնի» կազմում, միաժամանակ նկարել և քանդակել։

### Դերեր
* Ներսես՝ Մ. Պեշիկթաշլյանի «Արշակ Բ»
* Դերմոնթե՝ Դյուկանժի «Խաղամոլի մը կենաց երեսուն տարին»
* Մազապրայի Մարկիզը՝ Ֆալեռնոյի «Կույրին զավակը»
* Դոն Սեզար՝ Դենների «Դոն Սեզար դը Բազան»
* Սոթանվիլ՝ Մոլիերի «ժորժ Դանդեն»

### Քանդակագործություն
Նրա քանդակներից հիշատակվում է Հարություն ամիրա Պեզճյանի կիսանդրին, որ երկար տարիներ զետեղված է եղել Պոլսի ազգային հիվանդանոցի սրահներից մեկում։ Դ.Կ. Թրյանցի հետ պատկերազարդել է Կ. Պոլսի Չրաղանի պալատը և արքունի այլ շինություններ։ Ֆրանսերենից թարգմանել է պիեսներ, ինչպես «Փարիզի հնավաճառը», Մոլիերի «Պարոն Բորսունյակը» և այլն, որոնք արևմտահայ բեմում բեմադրվել են նրա թարգմանությամբ։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Հովհաննես Աճեմյան (երգիչ)

**Հովհաննես Աճեմյան** (), հայ երգիչ, առաջին պրոֆեսիոնալ երգիչներից մեկը արևմտահայ իրականության մեջ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա շարունակել ուսումը ֆրանսիական դպրոցում։ 1870-ականներից մասնակցել է Կ. Պոլսի օպերետային խմբերի ներկայացումներին որպես տենոր երգիչ։ Եղել է հայ երաժշտական թատրոնի հիմնադիրներից, մեծ հաջողությամբ հանդես գալով հատկապես Տիգրան Չուխաջյանի օպերետներում։ Եվրոպական մամուլում բազմաթիվ հոդվածներ է տպագրել թատրոնի մասին։ Եղել է ֆրանսիական թերթերի թատերական քննադատ, խմբագրել է «Ֆար դյու Բոսֆոր» պարբերականը։ Գրել է «Արիֆ» օպերետի լիբրետոն։ Հոր աղա» դերակատարումներով (1875)։ Երաժշտագիտական հոդվածներով աշխատակցել է Կ.Պոլսի հայ և ֆրանսիական մամուլին։ Խմբագրել է «Ֆար դյու Բոսփոր» («Phare du Bosphore») ֆրանսերեն թերթը, որ լույս է տեսել Կ.Պոլսում։

1880-ական թվականներին թողել է բեմը։

## Գրականություն
* Ստեփանյան Գ., Ուրվագիծ արևմտահայ թատրոնի պատմության, հ. 2, Ե., 1969։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Տենորներ
Անդերթեյքեր

**Մարկ Ուիլիամ Քելուեյ** (, ), առավել հայտնի **Անդերթեյքեր** (*The Undertaker*, թարգ․՝ *գերեզմանափոր* կամ *դագաղագործ*) ռինգային անվամբ, ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), WWE փառքի սրահի անդամ (2022)։ Շուրջ 30 տարի՝ 1990 թվականից մինչև 2020 թվականը, հանդես է եկել «WWF/E» կազմակերպությունում։

Մասնագիտական կարիերան Քելուեյն սկսել է 1984 թվականին՝ ելույթներ ունենալով «World Class Championship Wrestling» (WCCW) կազմակերպությունում։ 1989-1990 թվականներին «World Championship Wrestling» (WCW) կազմակերպությունում **«Դաժան» Մարկ Կալուս** (*"Mean" Mark Callous*) անվամբ հանդես գալուց հետո 1990 թվականին Քելուեյը նոր պայմանագիր է կնքել «World Wrestling Federation»-ի (WWF, այժմ՝ WWE) հետ։ Անդերթեյքերի կերպարում 1991 թվականին Հալկ Հոգանին WWF չեմպիոնական գոտու տիտղոսային մարտում պարտության մատնելուց ի վեր Քելուեյն ընդգրկվել է ընկերության առավել ուշագրավ սյուժեներում։

Անդերթեյքերի կերպարը ներկայացվում է որպես մակաբրային էությամբ զարհուրելի և մռայլ անձ, ով աչքի է ընկնում իր սարսափեցնելու մարտավարություններով և ենթադրաբար սնուցված է որոշակի գերբնական հատկություններով։ Ավելի ուշ Քեյնը ներկայացվում է որպես Անդերթեյքերի արյունակից եղբայր (քեյֆեբ)։ Տարիների ընթացքում եղբայրներն ունեցել են ինչպես հիշվող հակամարտություններ, այնպես էլ հաջող թիմային ելույթներ («Կործանման եղբայրներ» թիմում)։ Ինչպես ռեստլինգի արդյունաբերությունում, այնպես էլ դրանից դուրս Անդերթեյքերը մեծապես հայտնի էր «WWE»-ի այցեքարտային՝ «Ռեսլմանիա» փեյ-փեր-վյու (ՓՓՎ) շոուներում ունեցած աննախադեպ 21 հաղթական ելույթների շարանով, որն ընդհատվել է «Ռեսլմանիա XXX»-ին (2014)՝ Բրոկ Լեսնարի դեմ կրած պարտությամբ։ Մարզական կարիերայում Քելուեյն ութ անգամ ճանաչվել է աշխարհի չեմպիոն, այդ թվում՝ չորս անգամ նվաճելով WWF/E, երեք անգամ՝ Աշխարհի ծանրքաշային, և մեկ անգամ՝ USWA աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնական տիտղոսները։ Ծանրքաշային տիտղոսներից զատ, վեց անգամ ճանաչվել է WWE թիմային վարկածով չեմպիոն, մեկ անգամ՝ WWE հարդքոր չեմպիոն, ինչպես նաև հաղթանակ տարել 2007 թվականի «Թագավորական մարտ» մրցույթում։

Ռեստլինգի արդյունաբերության վետերանների, ինչպես նաև սպորտաձևի սատարողների կողմից բազմաթիվ առթիներով դասվել է բոլոր ժամանակների մեծագույն ռեստլերների շարքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Էջը WWE.com կայքում
* Էջը Ռեստլինգի առցանց աշխարհում
* Էջը IMDb կայքում
* Մարտերի ցանկը Ռեստլինգի համացանցային բազայում

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Մարտի 24 ծնունդներ
Չինաստան (այլ կիրառումներ)

**Չինաստան** կարող է վերաբերել հետևյալ պետություններին և կայսրություններին.

* Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն (1949-ից)
* Չինաստանի Հանրապետություն (1912-ից, նաև՝ Թայվան)
* Չինական Կայսրություն (Ք.ա. 221-1912 թթ.)
Թոնիր

**Թոնիր**, կավե պատերով գլանաձև վառարան, սովորաբար գետնափոր։ Վերևի մասում նեղ է, միջնամասում ՝ ուռուցիկ, ներքևում ՝ լայն։ Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Փոքր Ասիայում, Պարսկաստանում, Հնդկաստանում, Հունաստանում և այլուր։

Հայաստանում թոնիրի վաղ շրջանի նմուշներ են հայտնաբերվել Լճաշենի բրոնզեդարյան դամբարաններում, Արտաշատում (հացթուխի և երկաթագործի թոնիրներ), Դվինում և այլ հնավայրերում։ Ամենատարածված տեսակը ունի 40-60 սմ տրամագիծ, 1,2-1,5 մ խորություն։ Օգտագործվում է հաց (լավաշ, բոքոն և այլն) թխելու, կերակուր եփելու, կաթնամթերք պատրաստելու, գլխատունը տաքացնելու համար։ Թաղվել է գլխատան կենտրոնում կամ առանձին կառույցում (թոնրատուն), որի առաստաղին բացված երդիկի միջոցով ծուխը հեռացել է։ Խոնավությունից զերծ պահելու նպատակով թոնիրը երբեմն թաղվել է տան հատակից 40-60 սմ բարձր թմբի մեջ՝ թոնրի շուրթերը թմբին հավասար։ Ջերմությունը երկար պահպանելու համար թոնիրը երբեմն պատվում է 20-25 սմ հաստությամբ աղի կամ ավազի շերտով։ Օդի հոսքն ապահովելու և կրակը բորբոքելու նպատակով թոնրի ներքևի մասից խողովակներով կամ սալաքարերով պատրաստված 1,5-3 մ երկարությամբ օդամուղը թեքությամբ դուրս է բերվում գետնի մակերես։ Թոնիրները ծածկվել են կավե կամ թիթեղյա կափարիչներով։ Դրանց նախշազարդ նմուշներ գտնվել են Դվինում։

Հասարակական հացթուխների թոնիրները թեք վիճակով կանգնեցվել են գետնին, և հացթուխը կանգնում էր ցածր շուրթի մոտ։ Որոշ վայրերում պատրաստում են թոնիրին կից տախտակապատ փոս, որի մեջ կանգնած ավելի հեշտությամբ են հաց թխում։ Հայաստանի շատ շրջաններում թոնիրը և դրա պարագաները (խաչերկաթ, անթեղ, ակութ և այլն) համարվել են պաշտամունքի առարկաներ։

Կատեգորիա:Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոցային գործիքներ
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ղրղզական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց
Կատեգորիա:Վառարաններ
Մեսրոպ Ամատունի

**Մեսրոպ Ամատունի** (), հայ կրթական գործիչ։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, կրթությունը ստացել է տեղի հայկական դպրոցներում, մեկնել Ֆրանսիա, շարունակել ուսումը Փարիզում։ Վերադառնալով Կ. Պոլիս, զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով, միաժամանակ պարբերական մամուլում գրել է հոդվածներ։ 1881 թվականին Կ. Պոլսում առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Մոլության մը զոհերը» աշխատությունը։ Երկար տարիներ պաշտոնավարել է Թուրքիայի, Սիրիայի և Բուլղարիայի հայկական դպրոցներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամատունիներ
Նաթան Ամիրխանյան

**Նաթան Աբրահամի Ամիրխանյան** (Կնյազև, ), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, երգեհոնահար, մանկավարժ։ Գրվել է նաև **Կնյազև**։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, Աբրահամ Ամիրխանյանի ընտանիքում։ Փոքր հասակից տեղափոխվել է Թավրիզ, ապա Թիֆլիս։ Երաժշտական կրթությունը կատարելագործել է Հելսինկիի կոնսերվատորիայում։ 1897 թվականին մեկնել է Մյունխեն, սովորել տեղի երաժշտական ակադեմիայում։ Ուսումն ավարտելուց հետո համերգներ է տվել եվրոպական մի շարք քաղաքներում։ Ապա մեկնել է Օդեսա, որտեղ աշխատել է որպես երգեհոնահար և երաժշտության պրոֆեսոր։ Եղել է Օդեսայի օպերայի փոխդիրիժորը։ Օդեսայից մեկնելով Բաքու, ստեղծել է հայկական երգչախումբ և համերգներ է տվել։ Այնուհետև մեկնել է Բուլղարիա, ծնողների մոտ, նշանակվել Սոֆիայի օպերայի նվագախմբի ղեկավար։

1912 թվականին անցել է ԱՄՆ, Բոստոնում ղեկավարել է 360 հոգուց բաղկացած մի երգչախումբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին վերադարձել է Բուլղարիա, ղեկավարել Սոֆիայի օպերայի նվագախումբը։ Այս շրջանում գրել է իր գլուխգործոց «Իվանքո» օպերան բուլղարական պատմական կյանքից վերցրած, որը 1932-1933 թատերաշրջանում մեծ հաջողությամբ բեմադրվել է Սոֆիայի պետական օպերայում։ Ունի տարբեր բնույթի բազմաթիվ ստեղծագործություններ, այդ թվում Խրիստո Բոտևի մի շարք բանաստեղծությունների եղանակավորումը։ Գրել է «Հաջի Դիմիտր» բալետը և մի այլ օպերա «Ռալիցա» վերնագրով, դարձյալ բուլղարական կյանքից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայազգի ջութակահար Նաթան Բեկ Ամիրխանեան

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Առցանց բանկային ծառայություն

thumb|Առցանց բանկային գործն իրականացնող սարքավորում։

**Առցանց բանկային ծառայություն** կամ **առցանց բանկինգ** (), բանկային սպասարկման հեռակառավարման տեխնոլոգիաների ընդհանուր անվանում, որի միջոցով հաճախորդները հնարավորություն են ստանում առցանց՝ իրենց բանկային կազմակերպության կողմից նախատեսված ապահով կայքում դրամային գործառույթներ իրագործել։

## Պատմություն
Առցանց բանկինգն առաջացել է համացանցի զարգացմանը զուգահեռ, երբ համացանցը վերածվեց ամբողջական կիբեռտարածության։ Ցանցը սկսեց դառնալ բոլորին հասանելի զանգվածային տեղեկատվության սպասարկման համակարգ։ Ինտերակտիվ բնութագրիչ շփումը ցանցի հետ հանգեցրեց նրան, որ առաջացավ առցանց միջոցով ծախսեր կատարելու հնարավորություն ստեղծելու անհրաժեշտություն։ Արևմուտքում առաջ եկան դիստանցիոն առևտրային ծառայություններ, որտեղ կարելի էր ծանոթանալ առաջարկվող ապրանքներին, տեսնել համակարգչի էկրանին դրանց նկարները և անմիջապես պատվիրել ապրանքը՝ լրացնելով համապատասխան տեղեկանքը։

Նման ծառայությունները հետագայում լրացվեցին նույն ցանցի՝ ապրանքի դիստանցիոն վճարման համակարգով՝ սկզբում կրեդիտ քարտերի միջոցով, այնուհետև ինտերնետով վճարման համար հատուկ մեխանիզմով։

Էլեկտրոնային հաշիվների ապահով մշակման համար գումնարներ էին ծախսվում, ինչը և գրավեց առաջատար համակարգչային կազմակերպությունների ուշադրությունը։ Արևմուտքում որոշ բանկեր սկսեցին ստեղծել վճարման ծառայություններ՝ ամբողջովին կենտրոնացված համացանցի վրա։ Ստեղծվեցին նաև մի քանի «վիրտուալ բանկեր», որոնց սպասարկումը հենց կատարվում էր համացանցի միջոցով։

## Կառուցվածք

Համացանցի հնարավորությունները կիրառվում են բանկի գրեթե բոլոր բնագավառներում՝ սկսած հաճախորդների հետ շփումից, մինչև այլ բանկերի հետ կապի մեջ լինելուց։

Համացանցում ցանկացած ֆինանսական կազմակերպության աշխատանքի առաջին քայլը սովորաբար լինում է սարդոստայնի օգտագործումը որպես գովազդի միջոց։

Երկրորդ քայլը՝ հաճախորդներին բանկի բազային մուտքի հնարավորություն տալն է։ Հաճախորդներին հնարավորություն է տրվում տեսնել իրենց վերաբերվող ֆինանսական տեղեկատվությունը։

Երրորդ քայլը՝ հաճախորդների հետ ինտերակտիվ փոխազդեցությունն է։ Այսպիսի փոխազդեցության շնորհիվ՝ հաճախորդը ստանում է ոչ միայն ֆինանսական տեղեկատվության մուտք, այլ նաև տեղեկատվության մեջ ուղղումներ կատարելու և անցկացնելու տարբեր հաշվարկներ։

Արևմուտքում արդեն գոյություն ունեն «վիրտուալ բանկեր», որոնք ընդհանրապես չունեն մասնաճյուղեր, և բոլոր գործարքները կատարում են համացանցով։

## Գրականություն
* Յու. Ն. Կոնդրաշով «Առցանց բանկային գործի նախաբան»

Կատեգորիա:Բանկային տեխնոլոգիա
Աբրահամ Այվազյան

**Աբրահամ Հակոբի Այվազյան** (), հայ բանասեր, բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի Մայր վարժարանում։ 1863 թվականին եղել է Արտավազդյան թատերական ընկերության անդամ։ 1865 թվականին մեկնել է Խարբերդ, զբաղվել ուսուցչությամբ։ Մեկ տարուց վերադարձել է Պոլիս, իր եղբոր՝ Գևորգ Այվազյանի հետ 1869 թվականին հիմնել է «Մամուլ» երգիծաթերթը։ «Մամուլ» պարբերականում և այլ թերթերում տպագրել է հոդվածներ, ակնարկներ։ «Բյուզանդիոն» թերթում տպագրել է մի շարք նշանավոր հայերի կենսագրություններ։ 1860-ականներին լույս է ընծայել բանաստեղծությունների և այլ բնույթի մի քանի գրքույկներ, ինչպես «Արտասուք հայ մանկան», «Ի մահ Մամիկոնյան Վարդանա հայ դյուցազնին» (1862), «Առաջին մրմունջք» (1864), «Անակրեոնյան նվագք» (1865) և այլն։ Առավել ուշագրավ է նրա «Շար հայ կենսագրությանց» (1893) եռհատոր աշխատությունը, որը պարունակում է XVIII-XIX դարերի մշակութային մի շարք գործիչների կենսագրությունները։ Հակառակ համիդյան գրաքննական խստություններին, այդ հատորում տեղ են գտել նաև Խաչատուր Աբովյանն ու Միքայել Նալբանդյանը, գրաքննական նկատառումներով առաջինը ներկայացվել է որպես Քանաքեռցի Խաչատուր, Նալբանդյանը որպես Միքայել Պայտարյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Գևորգ Այվազյան

**Գևորգ Այվազյան** (), հայ խմբագիր, հրապարակախոս։

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1860-ականներից երևացել է պոլսահայ մամուլում, հատկապես հայատառ թուրքերեն «Մանզումեի էֆքյար» և այլ թերթերում։ 1869 թվականին հիմնել է «Մամուլ» երգիծաթերթը, որը շարունակվել է մինչև 1883 թվականին, սուր պայքարի մեջ լինելով Հակոբ Պարոնյանի «Մեղվի» և ապա «Թատրոնի» հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Իսկուհի Այվազյան

**Իսկուհի Այվազյան** (), հայ երգչուհի։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը, ապա մեկնել է Ֆրանսիա, սովորել Փարիզի կոնսերվատորիայում, նաև Իտալիայում։ Փայլել է 1880-ականներին, մեծ հաջողությամբ կատարելով հատվածներ օպերային երաժշտությունից («Տրավիատա», «Սեմիրամիդա», «Առլեզիե» և այլն)։ Եղել է նաև դաշնակահար և նկարչուհի։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Փառնակ Այվատյան

**Փառնակ Այվատյան** (), հայ խմբագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Որդին է Մատթեոս Այվատյանի։ Կրթությունն ստացել է Պոլսի Ռոբերտ քոլեջում։ Հոր մահից հետո, 1880-ականների կեսերին, ընտանիքով տեղափոխվել է ԱՄՆ, հաստատվել Նյու Յորքում։ Երկար տարիներ պաշտոնավարել է «Նյու Յորք թայմզ» թերթի արտասահմանյան բաժանորդագրության գրասենյակում։ Միաժամանակ կապված է եղել հայ կյանքի ու մշակույթի հետ։ 1891 թ.-ին Նյու Յորքում սկսել է հրատարակել «Արարատ» պարբերականը, որը դադարել է երկու տարուց։ Հետագայում, տասը տարի անց, նորից է փորձել վերահրատարակել այն որպես ամսագիր, սակայն հազիվ կարողանում է երկու համար լույս ընծայել։ Դրանից հետո զբաղվել է առևտրական գործերով, մերթընդմերթ աշխատակցելով ամերիկահայ մամուլին։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:1860 ծնունդներ
Կատեգորիա:1940 մահեր
Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ
Մկրտիչ Այտընյան

**Մկրտիչ Այտընյան** ( - ՞), հայ կատակերգակ դերասան։

Ծնվել է Կ. Պոլիսում, որտեղ ստացել է տարրական կրթությունը, ապա սովորել Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան վարժարանում (1851-1859)։ Ավարտելով կրթությունը, վերադարձել է Պոլիս, զբաղվել ուսուցչությամբ, միաժամանակ խանդավառվել թատրոնով։ 1861 թ. բարձրացել է բեմ, կատարել նախ երկրորդական, ապա արդեն կատակերգական լուրջ դերեր «Արևելյան թատրոնում», որի փակումից հետո խաղացել է Պոլսի տարբեր խմբերում։ 1881 թ. Ֆասուլաճյանի խմբի հետ մեկնել է Բրուսա, հանդես եկել Մոլիերի պիեսներում, որոնք այդ քաղաքում բեմադրվել են թուրքերեն։ Հետագայում թողնելով բեմը, մեկնել է Ֆրանսիա։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1841 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի սաներ
Վիրաբ Ազարյան

**Վիրաբ Ազարյան** (1889, Փիփ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մահվան թվականն անհայտ, մահվան վայրը՝ հավանաբար Ֆրանսիա), հայ ֆիդայի, եղել է Զորավար Անդրանիկի զինակիցը, նրա հետախուզական ջոկատի անդամը։ Մասնակցել է հայ-թաթարական և հայ-թուրքական կռիվներին, այնուհետև Զորավար Անդրանիկի հետ մեկնել է Ֆրանսիա։ Նրա երկու եղբայրները՝ Արսեն Ազարյանը և Մելիք Ազարյանը, նույնպես մասնակցել են հայ-թաթարական կռիվներին։ Կռվի ժամանակ Վարդենիսի մոտ Մելիք Ազարյանը զոհվում է, իսկ Արսեն Ազարյանը ծանր վիրավորվում։

## Տես նաև
* Նիկոլայ Ազարյան
* Փիփ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Կատեգորիա:Փիփ գյուղում ծնվածներ
Ռեգբի 15-ի խաղադաշտ

**[[Ռեգբի 15]]-ի կամ Ռեգբի Յունիոնի խաղադաշտը**, որը նաև կարող է անվանվել դաշտ, հանդիսանում է խաղի անցկացման մակերես/տարածք ռեգբիի համար և ունի խոտի ծածկույթ։

Ամբողջ խաղադաշտի չափսերը և գծանշումների մանրամասնումները բերված են Խաղի Օրենքների 1-ին մասից որոնք համաձայնեցված են Ռեգբիի Միջազգային Խորհրդի կողմից։

Խաղադաշտ կոչվում է այն մասը որը գտնվում է կողային եզրագծերի և գոլային գծերի ներսում։

Խաղային տարածք կոչվում է բոլոր կողային սահմանների ներսում գտնվող տարածքը։

## Խաղադաշտի ծածկույթ

Համաձայն Խաղի Օրենքների պահանջներին, խաղադաշտը պետք է մշտապես լինի ապահով և մասնակիցների համար անվտանգ վիճակում։

Դաշտը պետք է ունենա խոտային ծածկույթ, սակայն կարող է նաև ունենալ ավազե, կավե, ձյան կամ արհեստական խոտածածկ։ Ձյան ծածկի դեպքում պետք է համոզված լինել որ գետնային ծածկույթը նույնպես ապահով է։ Ծածկույթը չպետք է լինի կոշտ նյութերից, ինչպես ասֆալտը կամ բետոնը։

## Դաշտի չափսեր

Ռեգբի 15-ը անց է կացվում 100 մետր երկարությամբ և մինչև 70 մետր լայնությամբ խաղադաշտում։ Ամեն կողմի գոլային տարածքի երկարությունը չպետք է գերազանցի 22 մետր երկարությունը և 70 մետր լայնությունը։

Խաղադաշտը և գոլային տարածքները միասին կազմում են խաղային տարածք։

Ամենաերկար եզրագծերը կոչվում են կողային կամ touch գծեր, իսկ գոլերի ետնամասի գծերը պասիվ գնդակի եզրագծեր։ Խաղը այդ գծերից դուրս, համարվում է խաղից դուրս։

## Դաշտ
մինի
Դաշտի խաղային տարածքի վերջամասերում գոլային գիծն է որոնց միջև տարածությունը կազմում է 100 մետր։ Հաշվարկային կամ գոլային տարածքը կարող է ունենալ մինչև 22 մետր երկարություն մինչև պասիվ գնդակի եզրային գիծը։

Խաղի մեծ մասը անցնում է կողային (touch) և գոլային գծերից ներս մասում։ 
Գրոհի ժամանակ երբ գնդակով կատարվում է «փորձ»-ի առավելության հասնելու քայլ, դա հաշվի է առնվում երբ գնդակը իջեցվելով հպվում է գոլային գծից գոլային տարածք գտնվող հատվածում։

Երբ գրոհող կողմը փորձում է գնդակը վերադարձնել խաղի մեջ գտնվելով սեփական գոլային տարածքում, այդ տարածքը նույնպես դառնում է խաղային։ Թիմը որն օդից որսում է գնդակը գտնվելով սեփական գոլային տարածքում պետք է վերսկսի խաղը ոտքի հարվածով (drop) որը սովորաբար տալիս է առավելություն հակառակորդ թիմին։

## Դաշտի գծանշումներ
;Ուղիղ գծեր

* Պասիվ գնդակի եզրային գծեր
* Գոլային տարածքի և գոլային տարածքի կողային եզրագծեր
* Գոլային գծեր, որոնք առանձնացնում են գոլային տարածքները և խաղադաշտը
* 22-մետրային գծեր, որոնք զուգահեռ են գոլային գծերին
* Կիսադաշտի գիծ, որը զուգահեռ է գոլային գծերին
* Խաղադաշտի կողային եզրագծեր

;Կոտրված գծեր

* 10-մետրային գծեր, որոնք գտնվում են կիսադաշտի գծից 10-ական մետր հեռավորության վրա և զուգահեռ են գոլային գծերին
* 5 և 15-մետրային գծեր, որոնք գտնվում են ամեն կողային եզրագծից 5 և 15 մետր հեռավորության վրա, զուգահեռ կողային եզրագծերին սակայն 5-ական մետր կարճ մինչև գոլային գծերը ամեն կողմից

## Դարպասի ձողեր

Դարպասները տեղադրված են ամեն կողմի դարպասային գծի միջնամասում և բաղկացած են 2 ուղղահայաց ձողերից (առնվազն 3.4 մետր բարձրությունով), որոնք իրար են միացված գետնից 3 մետր բարձրության վրա գտնվող 5.6 մետր երկարությամբ հորիզոնական ձողով։

Կատեգորիա:Ռեգբիի մարզադաշտեր
Անայիս

**Անայիս** (*Եվփրիմե Ավետիսյան*, ), հայ բանաստեղծուհի, արձակագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, Ակնից գաղթած Չոպանյան (Հովվյան) հայտնի գերդաստանի ճյուղավորումներից մեկում։ Կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Մաքրուհյաց վարժարանում, ապա սովորել ֆրանսիացի գրող տիկին Ֆյուրեի մասնավոր դպրոցում։ Հայերենը կատարելագործելու համար մասնավոր դասեր է վերցրել բանաստեղծներ Թովմաս Թերզյանից և Խորեն Նար Պեյից։ 1893 թվականին «Մասիս» հանդեսում լույս է տեսել նրա առաջին բանաստեղծությունը։ Այնուհետև հաճախ է երևացել պարբերական մամուլում արձակ և չափածո երկերով։

Համիդյան տարիներին մեկնել է Շվեյցարիա, օսմանյան սահմանադրությունից հետո վերադարձել է Պոլիս, աշխատակցել մամուլին («Բիւզանդիոն», «Արեւելեան մամուլ», «Շանթ» և այլն)։ Առաջին աշխարհամարտից հետո եղել է «Հայ կին» հանդեսի աշխատակիցներից մեկը։ 1922 թվականին անցել է Փարիզ, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը, շարունակելով աշխատակցել սփյուռքահայ մամուլին («Հայաստանի կոչնակ», «Անահիտ» և այլն)։ Նրա բանաստեղծություններն ամփոփված են «Այգ եւ վերջալոյս» ժողովածուում (Փարիզ, 1942)։ Մահից մի տարի առաջ լույս են տեսել նրա արժեքավոր հիշողությունները «Յուշերս» վերնագրով (Փարիզ, 1949)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ
Մալագա (ֆուտբոլային ակումբ)

**Մալագա** (), իսպանական ֆուտբոլային ակումբ Մալագա քաղաքից, որը հանդես են գալիս Լա Լիգայում։ Հիմնադրվել է 1948 թվականին։ Տնային խաղերն անցկացնում է «Լա Ռոսալեդա» մարզադաշտում, որը տեղավորում է 30,044 հանդիսական։

## Մրցաշրջանների արդյունքներ

* *Որպես Fútbol Club Malagueño*

* *Որպես Club Deportivo Malacitano*

* *Որպես Դեպորտիվո Մալագա*

* *Որպես Ատլետիկո Մալագուենյո*

* *Որպես Մալագա*

## Ներկա կազմ
*2017 թվականի օգոստոսի 29-ի դրությամբ*

 (վարձավճարով Էսպանյոլից)

 (վարձավճարով Բազելից)

 (վարձավճարով Սուոնսիից)

 (վարձավճարով Ուոթֆորդից)

 (վարձավճարով Բորդոյից)

## Նվաճումներ

### Ազգային
* **[[Սեգունդա Դիվիզիոն]]**
** **Հաղթող (4). **1951–52 (Խումբ II), 1966–67 (Խումբ II), 1987–88, 1998–99
** *Երկրորդ տեղ (6). *1948–49, 1961–62, 1964–65, 1969–70, 1978–79, 2007–08
* **FEF նախագահի գավաթ**
** **Հաղթող (1).** 1940
* **[[Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գավաթ|Իսպանիայի ֆեդերացիայի գավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1947

### Միջազգային
* **[[ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա]]**
** *Քառորդ եզրափակիչ (1).* 2012–13
* **[[ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա]]**
** *Քառորդ եզրափակիչ (1).* 2002–03
* **[[ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 2002

## Արտաքին հղումներ
* Մալագայի պաշտոնական կայքը 

Մալագա
Կատեգորիա:Սեգունդայում եղած ակումբներ
Կատեգորիա:1904 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Պանաթինաիկոս (ֆուտբոլային ակումբ)

**«Պանաթինաիկոս» Ֆուտբոլային Ակումբը** մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Աթենքում։

## Պատմություն
«Պանաթինաիկոս» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1908 թվականին, Աթենք քաղաքում։

## Ներկա կազմ
*[[Մայիսի 27]], [[2010]]*

## Արտաքին հղումներ
* Պանաթինաիկոս ՖԱ-ի պաշտոնական կայքէջը , 

Կատեգորիա:1908 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Հունաստանում
Պանաթինաիկոս
Դեբրեցեն (ֆուտբոլային ակումբ)

**Դեբրեցենի երկաթուղու մարզական ակումբ** ( կամ *DVSC*), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Դեբրեցեն քաղաքից։

## Պատմություն

Դեբրեցենի երկաթուղու մարզական ակումբը հիմնադրվել է 1902 թվականին, Դեբրեցեն քաղաքում։

## Ներկա կազմ
*[[Մայիսի 28]], [[2010]]*

## Արտաքին հղումներ
* Դեբրեցեն ԵՄԱ-ի պաշտոնական կայքէջը 

Դեբրեցեն