open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միրեյ Բալեստրազի

**Միրեյ Բալեստրազի** (, ), ֆրանսիացի պետական գործիչ, Ինտերպոլի նախագահ (2012-ից 2016 թվականներ), առաջին կինը, որը ղեկավարում էր այդ կազմակերպությունը։

## Կենսագրություն
Անտիկ գրականության և հին լեզուների ուղղությամբ կրթություն է ստացել։ Այն բանից հետո, երբ սկսել են Ֆրանսիայի ոստիկանության ազգային դպրոց ընդունել նաև կանանց, դասընթաց է անցել և 1976 թվականին դարձել է ոստիկանության կոմիսար։ 1978 թվականից ծառայել է Բորդոյում, որտեղ գլխավորել է դատական ոստիկանության կենտրոնական վարչության բանդիտիզմի դեմ պայքարի խումբը (DCPJ):

Միրեյ Բալեստրազին նաև ղեկավարել է Արվեստի գործերի հափշտակության դեմ պայքարի կենտրոնական բյուրոն (OCRVOOA): Այդ պաշտոնում լայն ճանաչում է ձեռք բերել 1987 թվականին, երբ իրականացրել է գործողությունը՝ գտնելով Ժան Բատիստ Կորոյի չորս նկարները, որոնք գողացել էր Սեմյուր-Ան-Օսուան։

1991 թվականին նրան շնորհվել է դիվիզիոնային կոմիսարի կոչում, 1993 թվականին Բալեստրազին դարձել է առաջին կինը, որը գլխավորել է Այաչչոյի ոստիկանությունը։ 1996-ից 1998 թվականներին եղել է Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարի տեղակալ Ժ.-Պ. Շևենմանայի տնտեսական և ֆինանսական հարցերի գծով։ Դա ամենաբարձր պաշտոնն էր, որը երբևիցե կին էր զբաղեցնում ֆրանսիական ոստիկանությունում։

2010 թվականին Միրեյ Բալեստրազին նշանակվել է Ազգային ոստիկանության գլխավոր տեսուչ և Ինտերպոլի գործադիր կոմիտեի Եվրոպայի գծով փոխնախագահի օգնական։

2012 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 2016 թվականի նոյեմբերի 10-ը Ինտերպոլի գործադիր կոմիտեի նախագահն է։ Եղել է այդ պաշտոնը զբաղեցրած առաջին կինը։

2013 թվականին դարձել Է Ֆրանսիայի Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի հրամանատար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կանայք
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղծառայողներ
IPhone-արտ

[альт=Gravilux, Bubble Harp, and Tripolar iOS apps by Scott Snibbe.|thumb|245px|[http://itunes.com/apps/scottsnibbe/gravilux Gravilux], Bubble Harp և [http://itunes.com/apps/scottsnibbe/tripolarbyscottsonasnibbe Tripolar], 2010: ''iPad''-ի, ''iPhone''-ի և ''iPod Touch''-ի համար Սկոտ Սնիբբի կողմից ստեղծված հավելվածներ` հիմնված էկրանների համար ինտերակտիվ նկարների վրա, 1997―2002 թթ.:](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Gravilux-BubbleHarp-Tripolar.jpg)
**iPhone-արտ** (), ինտերակտիվ արվեստի տեսակ, որը ստեղծվում է iPhone-ի, iPad-ի կամ iPod Touch-ի էկրանին և տարբերվում է iPhone-ի վրա ստեղծված գեղանկարչության գործերից, որոնք սեղծվել են նկարչության համար նախատեսված *Brushes* կամ *ArtRage* հավելվածներով։

iPhone-արտը զարգացել է էկրանային ինտերակտիվ արվեստից, որը ավելի վաղ սովորաբար ներկայացվել է անհատական համակարգիչների կամ տարբեր պատկերասրահներում և թանգարաններում պատի վրա ամրացվող էկրանների վրա։ ITunes-ի և App Store-ի միջոցով պարզ տարածման շնորհիվ արվեստի այս ձևը ներկայումս իրական վերածնունդ է ապրում, քանի որ դեռևս 1990-ականներին և 2000-ականներին ստեղծված ինտերակտիվ արվեստի գործերը հեշտությամբ կարող են հարմարեցված լինել iPhone-ի և iPad-ի համար, իսկ ոմանք նույնիսկ դառնում են բեսթսելեր զվարճանքի և երաժշտության կատեգորիաներում, որտեղ նրանք սովորաբար հայտնվում են, քանի որ iTunes խանութում ներկայումս չկա «Արվեստ» կատեգորիան։

Առաջին iPhone-նկարիչներ են համարվում Միլտոս Մանետասը և Մեմո Ատկենը, որոնք միասին ստեղծել են *JacksonPollock* հավելվածը, *FATTAG*-ի հեղինակ Թեո Ուոթսոնը, *Gravilux*-ի  և Bubble Harp-ի հեղինակ Սքոթ Սնայպը  և *Yellowtail*-ի հեղինակ Գոլան Լևինը։

Այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Դևիդ Հոքնին, Կորլիս Բլեյքլին և Մերի Ահարոն Ուոքերը (ավելի լայնորեն հայտնի է *iPhoneArtGirl* կեղծանունով), անցկացրել են մի շարք գեղարվեստական ցուցահանդեսներ, որտեղ ներկայացրել են իրենց արվեստի գործերը, որոնք ստեղծվել են բացառապես իրենց iPad-ներով։ «*Ամեն օր ես ծաղիկներ եմ նկարում և ուղարկում  իմ ընկերներին, որպեսզի նրանք ամեն առավոտ թարմ ծաղիկներ ունենան*», ― ասում է Հոքնին, ով նախկինում ևս փորձարկել է նոր տեխնոլոգիաներով, մասնավորապես, ֆաքսով տպագրությամբ, *Polaroid* տեսախցիկով նկարված լուսանկարների կոլաժներով և համակարգչային նկարներով։ «*Թվային տեխնոլոգիաները ժամանակակից արվեստի գործիք են*», այսպես է շարունակում նկարիչը։

Երաժիշտ Դեյմոն Ալբարնը Հյուսիսային Ամերիկայում իր շրջագայության ժամանակ տարբեր հավելվածների օգնությամբ ձայնագրել է Gorillaz ամբողջ նոր "The Fall" ալբոմն իր iPad-ով։

iPhone-արտը, որոշ քննադատների կարծիքով, կարող է վտանգ ներկայացնել արվեստի պատկերասրահներում թվային արվեստի գործերի ներկայացման ավանդական պրակտիկային, քանի որ առանձին նկարիչներ կարող են տարածել իրենց հավելվածները՝ ուղղակիորեն դիմելով լայն հանրությանը, ընդ որում հրաժարվելով արտ-դիլերների ծառայություններից և պատկերասրահների հետ համագործակցությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* iphoneart.org
* iPhoneArt.com

Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Արվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Թվային արվեստ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Կատեգորիա:Կոնցեպտուալ արվեստ
Կատեգորիա:Համակարգչային արվեստ
Ֆեոդոր Բուլգակով

**Ֆեոդոր Իլյիչ Բուլգակով** (), ռուս լրագրող և գրող, խմբագիր-հրատարակիչ, արվեստաբան, գեղարվեստական քննադատ, գրատպության և հին ռուսական գրականության պատմաբան։

Հրապարակվել է Ֆեոդոր Զմիև կեղծանունով։

## Կենսագրություն
thumb|Բուլգակովի հրատարակումների գովազդ, 1894 թվական:

Ավարտել է Կուրսկի գիմնազիան։ Սովորելու տարիներին հրատարակել է «Սատիրա» ամենշաբաթյա ձեռագիր հանդեսը։ 1870-ական թվականներին Սանկտ-Պետերբուրգի համալսարանի արևելյան լեզուների ֆակուլտետում հաճախել է դասախոսությունների։

1870-ական թվականների վերջին աշխատել է արտասահմանյան գրաքննության կոմիտեի և Հին գրերի սիրահարների միությունում՝ որպես քարտուղար։

Ֆեոդոր Բուլգակովը եղել է «Նոր ժամանակ» (1900 թվականից՝ պատասխանատու խմբագիր), «Պատմական տեղեկագիր», «Նով», «Արտիստ» և այլ պարբերականների գործուն աշխատակիցը։ 1897 թվականից հրատարակել և խմբագրել է «Արտասահմանյան գրականության նոր ամսագիրը»։

Մահացել է սրտի կաթվածից։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Միտրոֆանիևյան գերեզմանոցում։

## Ստեղծագործություններ
Բուլգակովի ստեղծագործություններից են.
* «Անտիոքոս III Մեծի նկարագրությունը գազանների մասին» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1877-1878 թվականներ)
* «Յոթ իմաստունների պատմություն» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1878 թվական)
* «Գեղարվեստական հանրագիտարան» (թողարկվել է երկու հատոր՝ А-ից մինչև О տառը, Սանկտ Պետերբուրգ, 1886-1887 թվականներ)
* «Կոմս Լ. Ն. Տոլստոյը և նրա ստեղծագործությունների քննադատությունը, ռուսական և արտասահմանյան» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1886 թվական)
* «Գրատպության և տպագրական արվեստի պատկերազարդ պատմություն»։ Գրատպության գյուտի պատմությունից մինչև XVIII դարը ներառյալ (Սանկտ Պետերբուրգ, 1889 թվական, 365 էջ)
* «Մեր արվեստագետները» (արվեստագետների կենսագրություններ, դիմանկարներ և նրանց ստեղծագործությունների լուսանկարներ, Սանկտ Պետերբուրգ, 1890 թվական, 2 հատոր)
* «Ռուսական գեղանկարչության ալբոմ։ Վլադիմիր Դոնատովիչ Օրլովսկու նկարները» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1890 թվական, լուսատպագրություններով)
* «Արվեստի հարյուր գլուխգործոց» (1903)

1887 թվականից սկսած՝ տպագրել է կայսերական Գեղարվեստի ակադեմիայի ցուցահանդեսների պատկերազարդ ալբոմները։ Հրատարակել է նաև մենագրություններ Հովհաննես Այվազովսկու, Կոնստանտին Մակովսկու, Հենրիխ Սեմիրադսկու, Ռուֆին Սուդովսկու և Իվան Շիշկինի մասին, ինչպես նաև հետազոտություններ Պավել Ֆեդոտովի և Վասիլի Վերեշչագինի վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Шахов Н. Фёдор Ильич Булгаков (1852—1903) // Гордость земли Курской: Сборник очерков о знаменитых земляках / Сост. М. Шехирев. — Курск, 1992
* Немировский Е. Л. Булгаков Федор Ильич // Книга: Энциклопедия. — М., 1998
* Историки Курского края: Биографический словарь. — 2-е изд., испр. и доп. — Курск, 2007

## Արտաքին հղումներ
* Ֆեոդոր Իլյիչ Բուլգակով
* Ֆեոդոր Իլյիչ Բուլգակովի ստեղծագորությունները lib.ru կայքում
* «Մեր արվեստագետները» Т. 1. А-К. 
* «Մեր արվեստագետները» Т. 2. Л-Я. 
* Ֆեոդոր Իլյիչ Բուլգակով 

Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության խմբագիրներ
Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Վեներա, Վուլկան և Մարս (նկար, Տինտորետտո)

**«Վեներա, Վուլկան և Մարս»**, Տինտորետտոյի նկարը։

## Սյուժե
Հոմերոսի «Ոդիսականի» ութերորդ երգում պատմվում է այն դեպքի մասին, թե ինչպես է Վեներան դավաճանում իր ամուսնուն՝ Վուլկանին, պատերազմի երիտասարդ աստված Մարսի հետ։ Բայց սիրահարներին բռնում է խանդոտ ամուսինը, և հավաքված աստվածների մոտ նրանք դառնում են ծիծաղի առարկա։

## Քնած Ամուր
Տինտորետտոն խստորեն չի հետևել ֆաբուլային և կատարվածը պատկերել է յուրովի. Վուլկանը անսպասելի հայտնվում է այն հանգստարանում, որտեղ գտնվում էին ոչինչ չկասկածող սիրահարները։ Մարսը վերջին վայրկյանին թաքնվում է սեղանի տակ, որի ծածկոցը հազիվ էր թաքցնում նրան, մինչդեռ Վեներան զայրացած ամուսնու կողմից ենթարկվում է ստորացուցիչ խուզարկության։ Այնպես, ինչպես Հոմերոսի «Ոդիսականում» են նրանք ծաղրանքի ենթարկվում, փոքրիկ շան ուշադրություն է գրավում իր տիրոջ՝ Մարսի վրա, որը սեղանի տակ թաքնված էր։ Ամուրը (Էրոսը), որը պետք է պաշտպաներ սիրահարներին անսպասելի դեպքերից, պատկերված է հետին պլանում հանգիստ քնած։

Կտավին դրամատիկ ներկայացված անպարկեշտ թեման զգացմունքային ընկալման հակում ունի, որը բնորոշ է վենետիկյան բոլոր նկարիչներին։ Տինտորենտտոն ընդգծում է գլխավոր հերոսների հակապատկերները «անհավասար ամուսնության» մեջ։ Այստեղ ձգված լարի նման երիտասարդ կնոջ մարմինն է, որի անթերիությունն ընդգծվում է սպիտակ սավանի և մուգ մուարե ծածկոցի միջոցով։ Այնտեղ կորացած ծերուկ է՝ մկանուտ և կոպիտ, շագանակագույն մաշկով և մոխրագույն մորուքով։ Երկու մարմինների անկյունագծերը ներկայացված է շարժվող գծերի խիտ համակարգով, որն օգնում է զգալ նկարի խորությունը։ Կոմպոզիցիայի ռիթմավորումը, որը հատուկ է Տինտորետտոյի ստեղծագործություններին, լավ ցուցադրված է այս կտավում։
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Боргези С*. Старая пинакотека: Мюнхен: Альбом. 2003.
* *Т. А. Седова*. Старая пинакотека в Мюнхене. М.: Искусство, 1990

Կատեգորիա:Տինտորետտոյի նկարներ
Կատեգորիա:Հին պինակոտեկ թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:1555 նկարներ
Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Վերածնունդ. Էրթուղրուլ

**Վերածնունդ. Էրթուղրուլ** (), պատմական արձակ և արկածային ժանրերի թուրքական հեռուստասերիալ, որի հեղինակն է Մեհմեթ Բոզդաղը, իսկ գլխավոր դերում՝ Էնգին Ալթան Դյուզյաթանը։ Հեռուստասերիալը նկարահանվել է Կոնստանդնուպոլսի Բեյքոզ շրջանի Ռիվա գյուղում։ Առաջնախաղը տեղի է ունեցել 2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Թուրքիայի TRT 1 հեռուստաալիքով։ Հեռուստասերիալը նկարահանված է իսլամադավան օղուզ թյուրքերի 13-րդ դարի պատմության հիման վրա։ Սյուժեի կենտրոնում է Օսմանյան կայսրության հիմնադիր Օսման Ա-ի հոր՝ Էրթուղրուլի կյանքը։ Նախորդում է Հիմնադրում. Օսման հեռուստասերիալին, որը պատմում է Օսման Ա-ի կյանքի մասին։

## Միջազգային հեռարձակում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ Օսմանյան կայսրության մասին
Կատեգորիա:2014 թուրքական հեռուստասերիալների առաջնախաղեր
Կաբարե Վոլտեր

thumb|Կաբարեի բացման պոստերը, Մարսել Սլոդկիի պատկերազարդումը
**Կաբարե Վոլտեր** (), դադաիզմի ծագման վայրը, ցյուրիխյան լեգենդար սրճարան, ակումբ, պանդոկ, թատրոն, կրիպտե։

## Պատմություն
thumb|Հուգո Բալլը Կաբարե Վոլտերում, 1916 թ.|246x246px
Գտնվում է Ցյուրիխում, Շպիգելհասսեում։ Հիմնվել է Հուգո Բալլի կողմից, 1916 թվականին։ Շվեյցարիան չեզոք պետություն է եղել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, և ի թիվս այլ փախստականների, Շվեյցարիա են եկել նաև եվրոպացի շատ արվեստագետներ։ Բալլը և Հեննինգսը դիմել են Էֆրաիմ Յանին, Շպիեգելգասսե 1 հասցեում գործող *Holländische Meierei*-ի հիմնադրին, որն արդեն հյուրընկալել էր շվեյցարական առաջին գրական կաբարեն` Պանտագրուելը, 1915 թվականին։ Յանը  թույլատրել է նրանց օգտագործել ետնամասի սենյակն իրենց իրադարձությունների համար։ 1916 թվականի փետրվարի 2-ին հայտարարվել է ակումբի բացման մասին։ Այստեղ կազմակերպել են ասմունքի, երգի ու պարի միջոցառումներ։

Պատերին կախված են եղել Պիկասոյի, Մոդիլիանիի, Մակեի, Մարինետտիի և նկարիչների ստեղծագործություններ։ Խմբի հիմնական կորիզը կազմել են Տրիստան Տցարան, Ժան Արպը, Սոֆի Թոյբեր-Արփը, Ռիխարդ Հյուզենբեկը, էմիլի Հեննինգսը, Մարսել Յանկոն։

1916 թվականի հուլիսի 28-ին Բալլը կարդացել է «Դադաիզմի մանիֆեստը»։ Նույն թվականի հունիսին նա նաև հրապարակել է համանուն թերթ, որի շապիկը ձևավորել էր Արպը։

Կաբարեն փակվել է 1916 թվականի ամռանը։

## «Կաբարե Վորլտեր» սրճարանն այսօր
«Կաբարե Վոլտերի» տնօրեն Անդրիան Նոտցը ակտիվորեն զբաղվում է «դադաիստների» ժառանգության հանրայնացմամբ։ Օրինակ, 2011 թվականի սեպտեմբերին մոսկովյան ArtPlay կենտրոնում անցկացվել է «Dada Moscow» ցուցահանդեսը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1916 թվականին Վլադիմիր Լենինը հաճախակի այցելել է «Կաբարե Վոլտեր» և անգամ շախմատ է խաղացել Տրիստան Տցարայի հետ։ Լենինն ու Կրուպսկայան 1916 թվականի սկզբին գալով Ցյուրիխ` համեստ բնակարան են վարձել սրճարանի հարևանությամբ, Շպիգելհասսե 14 հասցեում, կոշկակար Կամմերերի տանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կաբարե Վոլտերի» պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1916 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սյուրռեալիզմ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի մշակույթ
Gamasutra

**Gamasutra**, վեբ-կայք նվիրված համակարգչային խաղերի մշակմանը։ Կայքում հրապարակվում են նորություններ վերաբերվող համակարգչային խաղերի արտադրությանը, վիճակագրական հոդվածներ, ինչպես նաև խաղերի մշակման թափուր աշխատատեղերի ցանկ։

Gamasutra-ն հրապարակում է խաղերի մշակողներից վերցված բացառիկ հարցազրույցներ և խաղային արտադրության այլ նորություններ։

Gamasutra կայքում կան հղումներ տարբեր տպված և օնլայն ռեսուրսներ, որոնք վերավերվում են համակարգչային խաղերի և ՏՏ ոլորտին։ Նրա վարկանիշները, գծապատկերները և ցանկերը, ինչպես նաև վիճակագրական հոդվածները հայտնություն են վայելում և հեղինակություն են այլ հայտնի հրատարակչություններում։

Gamasutra-ն և նրա հոդվածագրերի թիմը 2006 և 2007 թվականներին հաղթել են Webby Awards մրցույթի ժամանակ։ 2006 թվականի պարգևատրման ժամանակ կայքի կարգախոսը ՝ «Heart plus science equals games» (Սիրտ գումարած գիտությունն հավասար է խաղի), իսկ 2007 թվականին՝  «Art plus science, still games» (Արվեստ գումարած գիտություն հավասար է խաղեր)։

Կայքը հիմնադրվել է 1997 թվականին։ Այն պատկանում և ղեկավարվում է Think Services-ի կողմից, որը համարվում է United Business Media ընկերության մասնաճյուղը։

## IndieGames.com
IndieGames.com կայքը գործում է 2005 թվականից։ Համարվում է Gamasutra-ի դուստր կայք։ Այնտեղ կարելի է հանդիպել անկախ խաղերի մասին ակնարկներ։ 2011 թվականին GameSetWatch կայքի փակումից հետո, կայքը դարձավ UBM TechWeb նորությունների հիմնական կայքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gamasutra

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Հանս Ռիխտեր (նկարիչ)

**Հանս Ռիխտեր** (, ), գերմանացի նկարիչ, գծանկարիչ, կինոռեժիսոր-ավանգարդիստ և տեսաբան։

## Կենսագրություն
Սովորել է Բեռլինի նկարչության ակադեմիայում, իսկ հետո Վայմարի ակադեմիայում։ Շատ մոտ էր Էքսպրեսիոնիստական Շտուրմ (*Штурм* ) խմբին։ Առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1916 թվականին Մյունխենում։ 1916-1918 թվականներին մտել է դադաիզմի ցյուրիխյան խմբի մեջ։ 1922 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին։ Նկարահանել է մի քանի ֆիլմ, որտեղ փորձել է ռիթմը և շարժումները փոխանցել վերացական միջոցներով (*Ռիթմ-21*, 1921, և այլն)։ 1940 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Նյու Յորքում դասավանդել է կինոարվեստ, շարունակել է իր կինոփորձարկումները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*  
*  
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* На сайте IMDB
* Hans Richter 
* Hans Richter

Կատեգորիա:1888 ծնունդներ
Կատեգորիա:1976 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ
Կատեգորիա:Բեռլին քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 1 մահեր
Մերի Արաբիձե

**Մերի Արաբիձե** (, ), վրացի շախմատիստուհի, որն ունի միջազգային վարպետի և կին գրոսմայստերի կոչումներ։ Նա Շախմատի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում նվաճել է 3 տիտղոս` 2004 թվականին մինչև 10 տարեկան աղջիկների, 2005 թվականին մինչև 12 տարեկան աղջիկների և 2011 թվականին մինչև 18 տարեկան աղջիկների։ Արաբիձեն երեք անգամ հաղթել է նաև Շախմատի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում` 2004 թվականին մինչև 10 տարեկան աղջիկների, 2006 թվականին մինչև 12 տարեկան աղջիկների և 2008 թվականին մինչև 14 տարեկան աղջիկների։

2014 թվականին Moscow Open-ի ժամանակ նա հաղթել է G մրցաշարը, որը ուսանողուհիների ցիկլային միջոցառում էր։

Արաբիձեն հասել է շախմատի աշխարհի կանանց 2015 թվականի առաջնության քառորդ եզրափակիչ, այն բանից հետո, երբ հաջորդաբար հաղթել է Էլիզաբեթ Պետցին, Յանիեթ Մարրերո Լոպեզին և Վիկտորյա Չմիլիտե Նիլսենին։ Այնուհետև նա պարտվել է Հարիկա Դրոնավալիին։

Արաբիձեն Վրաստանի հավաքականի կազմում հաղթել է Կանանց շախմատի աշխարհի թիմային 2015 թվականի առաջնությունը։ Այս մրցաշարում նա 3-րդ տախտակի համար նաև նվաճել է անհատական ոսկե մեդալ։  Նա Վրաստանի հավաքականի կազմում խաղացել է նաև 2013 և 2015 թվականներին Կանանց շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում՝ 2015 թվականին նվաճելով թիմային բրոնզե մեդալ։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Meri Arabidze chess games at 365Chess.com

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Վրացի շախմատիստներ
Ավգուստ Օտտո Ֆյոպպլ

**Ավգուստ Օտտո Ֆյոպպլ** (գերմաներեն.՝ August Otto Föppl,  ), գերմանացի գիտնական մեխանիկայի ոլորտում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է բժշկի ընտանիքում։ Ավարտել է Դարմշտադտի վարժարանը։

1869 թվականից սովորել է Դարմշտադտի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, ապա Շտուտգարտի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, որտեղ նա լսել է Կ.Օ. Մորայի դասախոսությունները։

Աշխատել է որպես ինժեներ, ուսուցիչ, 1894 թվականից մինչև 1921 թվականը եղել է Մյունխենի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի պրոֆեսոր (այժմ՝ Մյունխենի տեխնիկական համալսարան), 1921 թվականից՝ վաստակավոր պրոֆեսոր։

Նախագծել է Լայպցիգի շուկայի շենքը։

## Գիտական հետաքրքրություններ
Կառուցվածքային մեխանիկայի ոլորտում զգալի ներդրում է ունեցել տարածական ֆերմաների, մասնավորապես՝ ցանցավոր կառուցվածքների տեսության մեջ։ Նա ուսումնասիրել է սթրեսի համակենտրոնացման երևույթը և մշակել է կոր բարերի ճկման տեսությունը։ Էլաստիկ թիթեղների մեծ շեղման համար հավասարումը կոչվում է Ֆյոպպլի հավասարում` Կարմանի ֆոն։

Նա ստեղծել է գիտական դպրոց, նրա սաներն էին՝ Լյուդվիգ Ֆյոպպլը, Թեոդոր ֆոն Կարմանը, Լյուդվիգ Պրանդթլը, Ստեփան Տիմոշենկոն։

1894 թվականին նա հրատարակել է գիրք՝ Մաքսվելի էլեկտրականության տեսության ներածություն (գերմաներեն՝ Einführung in die Maxwellsche Theorie der Elektrizität (Leipzig 1894)), որի ընթերցումը որոշ ազդեցություն է ունեցել Այնշտայնի առաջին գործերում` հարաբերականության հատուկ տեսության վրա։

## Ընտանիք
Ամուսնությունից ունեցել է երկու դուստր՝ Գերտրուդը և Էլզան, և երկու որդի՝ Օտտոն և Լյուդվիգը։

Ֆյոպպլի լավագույն աշակերտներից մեկը՝ Պրանդտը, դառնալով 34 տարեկան, որոշեց, որ ժամանակն է ամուսնանալու։ Նա դիմել է իր գիտական ղեկավարին՝ Օգոստոս Ֆյոպպլին, խնդրելով իր դստեր ձեռքը ու սիրտը։ Սակայն նա մոռացավ ճշտել, թե դուստրերից որի՞ մասին է խոսքը։ Ֆյոպպլը և նրա կինը՝ Էմիլիան, իրենք են որոշում կայացրել և նրա փոխարեն տվել են իրենց ավագ դստերը՝ Գերտրուդային։ Ամուսնությունը երջանիկ էր, երկար ու ամուր։ Ֆյոպպպլի երկրորդ փեսան Հանս Թոման է՝ գերմանացի հայտնի նկարիչ և գծանկարիչ։

## Հիշողություն
2002 թվականին Մյունխենի տեխնիկական համալսարանում ստեղծվել է Ֆյոպպլի անվան մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:25 ծնունդներ
Կատեգորիա:1854 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:1924 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ
BTS խմբի սինգլների սկավառակագրություն

Հարավկորեական BTS բոյբենդի սկավառակագրություն, որն իր մեջ ներառում է 22 սինգլ և 2 պրոմոսինգլ։

## Որպես գլխավոր արտիստ

## Որպես հրավիրված արտիստ

## Պրոմոսինգլներ

## Այլ երգեր, որոնք հայտնվել են չարթերում

## Սաունդթրեքներ

## Այլ կոլոբորացիաներ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BTS
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
GameSpot

**GameSpot**, կայք նվիրված խաղային համակարգերի և համակարգիչների համար թողարկված խաղերին։ Կայքը հրապարակում է նորություններ, ակնարկներ, նախագծերի անոնսներ և այլ տեղեկություններ։ Կայքը բացել է 1996 թվականի մայիսի 1-ին Փիթ Դիմերի, Վինս Բրոուդի և Ջոն Էփստայնի կողմից։ Կայքի ռեսուրսը գնվեց ZDNet ընկերության կողմից, իսկ հետո վերագնվեց CNet Networks, Inc․․․-ի կողմից։ Համաձայն Alexa Internet-ի, GameSpot.com-ը մտնում է ամենաշատ այցելվող 200 կայքերի ցանկի մեջ։

Բացի GameSpot սեփական հրապարակումներից, կայքում են տեղադրվում ընթերցողների ակնարկները, որոնք նույնիսկ կարող է վարել իրենց բլոգը և կիսվել իրենց կարծիքներով տարբեր ֆորումում։

## Պատմություն
Սկզբնական շրջանում կայքը նվիրված էր բացառապես համակարգչային խաղերին։ Դուստր կայքը՝ VideoGameSpot.com բացվել է 1996 թվականի դեկտեմբերին և այն նվիրված էր խաղային համակարգերի համար նախատեսված խաղերի ակնարկներին։ 1977 թվականին VideoGameSpot.com կայքը, որոշ ժամանակ կրեց VideoGames.com անունը, սակայն հետագայում 1998 թվականին այս երկու կայքերը միավորվեցին մեկ ընդհանուր GameSpot.com անվան տակ։

2005 թվականի հոկտեմբերին GameSpot-ը ստացավ նոր դիզայն, այն TV.com կայքի նմանակն էր, որը այժմ համարվում էր կայքի դուստր ռեսուրսը։

## Միջազգային զարգացում
GameSpot UK (Մեծ Բրիտանիա) բացվել է 1997 թվականի հոկտեմբերին՝ Իան Հոուի, Աշեր Ռոսպիլիոզի և Սյուզի Դէնիէլսի կողմից։ Մինչ 2002 թվականի կեսերը կայքը գործում էր ինքնուրույն, և այցելուներին տրամադրում էր նյութեր, որոնք չկան ամերիկյան տարբերակում։ 1999 թվականին GameSpot UK դարձավ PPAi (Periodical Publishers Association interactive) դափնեկիր ինչպես լավագույն կայք և նույն մրցանակի համար նոմինացվեց 2001 թվականին։ Այն բանից հետո, երբ ZDNet-ը գնեց CNET-ը, GameSpot UK միավորվեց ամերիկյան տարբերակի հետ։ 2006 թվականի ապրիլի 24-ին GameSpot UK կայքը նորից սկսեց գործել։ Կայքի խմբագիրը դարձավ Ֆիլ Էլլիոտտը (Phil Elliott), նորությունների բաժնի խմբագիրը՝ Էմմա Բոյզը (Emma Boyes)։

Նույն կերպ GameSpot AU (Ավստրալիա) սկսեց իր գործունեությունը 90-ականների վերջին, հրապարակելով ակնարկներ այդ երկրում թողարկված խաղերի մասին։ Կայքը փակել է 2003 թվականին։ Ռեսուրսեների առաջին խմբագիրը՝ Էդ Դոուսոն էր, նրան փոխարինեց Ալեքս Կիդմանը։ Երբ 2003 թվականին բացվեց CNET-ի տեղական տարբերակը, Gamespot.com.au կայքը միացվեց՝ CNET.com.au-ին։

## Տես նաև
* IGN

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* GameSpot

Կատեգորիա:1996 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Լրատվական կայքեր
Կատեգորիա:Խաղեր
Կոմս (ցուցահանդես)

մինի
**«Կոմս»** (), Լեոնիդ Ստուկանովի անհատական ցուցահանդեսը, որ բացվել է 2017 թվականի օգոստոսի 26-ին Դոնի Ռոստովի ZHDANOV պատկերասրահում։

## Նախագծի մասին
«Կոմսը» տագանրոգցի նկարիչ և մանկավարժ Լեոնիդ Ստուկանովի (1947-1998) հինգերորդ անհատական ցուցահանդեսն է։ Ցուցահանդեսում ներկայացվել են գեղանկարներ և գրաֆիկաներ։ Աշխատանքների մեծ մասը հանրային ցուցասրահում հայտնվել է առաջին անգամ։

Ցուցահանդեսի կուրատորները եղել են Ալեքսանդր Կիսլյակովը և Նատալյա Դուրիցկայան։

Լեոնիդ Ստուկանովի բոլոր 15 աշխատանքները, որ ներկայացվել են ցուցահանդեսում, եղել են մասնավոր հավաքածուներից։

Հանգամանքների բերումով՝ «Կոմս» ցուցահանդեսը բացումը գրեթե համընկել է Դոնի Ռոստովի 18+ թատրոնի «Կախարդական երկիր» ներկայացման (ռեժիսոր՝ Վսևոլոդ Լիսովսկի) պրեմիերայի հետ, որը բեմադրվել է Մաքսիմ Բելոզորի համանուն գրքի հիման վրա, որի հերոսներից մեկը եղել է Լեոնիդ Ստուկանով։

## Ներկայացված աշխատանքներ

image:1985 Стуканов 'Черная речка' к м 70х56.jpg|«Սև առվակ» (), ստվարաթուղթ/յուղաներկ, 70х56, 1985
image:1983 Стуканов 'Автопортрет с Рембрандтом, черепом и девушкой» х м 100х100 01.jpg|«Ինքնադիմանկար Ռեմբրանդտի, գանգի ու աղջկա հետ» (), կտավ/յուղաներկ, 100х100, 1983
image:1992 Стуканов 'Проход короля' х м 35х40 01.jpg|«Թագավորի անցումը» (), կտավ/յուղաներկ, 35х40, 1992
image:1990 Стуканов 'Автопортрет' к м 30х24 01.jpg|«» (), ստվարաթուղթ/յուղաներկ, 30х24, 1990
image:1983 Стуканов 'Богудония' х м см-техн 104,5х94,5 01.jpg|«Բոգուդոնիա» (), կտավ/յուղաներկ, 104,5х94,5, 1983
image:1986 Стуканов 'Звенигород' орг м 53х55 Барс 01.jpg|«Զվենիգորոդ» (), օրգ/յուղաներկ, 53х55, 1986
image:1983 Стуканов 'Русская элегия' орг м 65х81 Барс 01.jpg|«Ռուսական էլեգիա» (), օրգ/յուղաներկ, 65х81, 1983
image:1985 Стуканов 'Бычок' к м 37х47 01.jpg|«Ցլիկ» (), ստվարաթուղթ/յուղաներկ, 37х47, 1985
image:1986 Стуканов 'Дерево' орг м 56х48,5 01.jpg|«Ծառ» (), օրգ/յուղաներկ, 56х48,5, 1986
image:1983 Стуканов 'Пейзаж' к м 47х48 Барс 01.jpg|«Բնանկար» (), ստվարաթուղթ/յուղաներկ, 47х48, 1983
image:1989 Стуканов 'Поэт Миша Л.' х м 110х73 Барс 01.jpg|«Բանաստեղծ Միշա Լ․» (), орг/м, 110х73, 1989
image:1990 'Библейский цикл' б т 15х11 Бас-ст 01.jpg|«Աստվածաշնչյան շարք» (), 15х11, 1990
image:1990 Стуканов 'Марина' бум каранд тушь уголь 29,5х21 Яковл С И 01.jpg|«Մարինա» (), 29,5х21, 1990
image:1990 Стуканов 'Поклонение волхвов' б акв цвкаранд т 25,5х18 Барс.jpg|«Մոգերի երկրպագությունը» (), 25,5х18, 1990
image:1990 Стуканов 'Художник и модель' бум уголь 27х19 Яковл С И 01.jpg|«Նկարիչն ու մոդելը» (), 27х19, 1990


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կոսմ» ցուցահանդեսի բացումը '''www.youtube.com''' կայքում

Կատեգորիա:Ցուցահանդեսներ
Տեմպիի տիրամայր

«**Տեմպիի տիրամայր**», իտալացի մեծ նկարիչ Ռաֆայելի (1483-1520)՝ Տիրամորը պատկերող նկարներից մեկը։

Նկարը կոչվում է սեփականատերերի՝ ֆլորենտական Տեմփի ընտանիքի անունով, ում համար այն նկարվել է, և որի սերունդներից Լուդվիգ I-ն այն գնել է իր հավաքածուի համար 1829 թվականին։ Նկարը տղափոխվել է Ֆլորենցիայից Մյունխեն մոտ քսան տարվա բանակցությունների և նախորդ տերերից փրկելու բազմաթիվ ջանքերի արդյունքում։

«Տեմպիի տիրամայրը» Ռաֆայելն ստեղծել է Ֆլորենցիայում եղած ժամանակահատվածի վերջում՝ «Աստվածամորը» պատկերող նրա այլ հայտնի նկարների շարքում։ Բայց եթե դրանց մի մասում կարելի է տեսնել Լեոնարդոյի ազդեցության արձագանքները, ում հետ Ռաֆայելը ծանոթացել էր և այցելել նրա արվեստանոց, ապա Տեմպիի տիրամայրը բացահայտում է պատկերման բավականին յուրօրինակ լուծում։

Հնարավոր է, որ կոմպոզիցիան ոգեշնչված էր Լուկա դելլա Ռոբբիայի և Դոնատելլոյի բարձրաքանդակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1507 նկարներ
Կատեգորիա:Հին պինակոտեկ թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Սրտի ռիթմով

**«Սրտի ռիթմով»** (), համակարգչային կարճամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ` նկարահանված 2017 թվականին։ Սա Կերպարվեստի և դիզայնի Ռինգլինգյան քոլեջի ուսանողներ՝ Բեթ Դևիդի և Էստեբան Բրավոյի դիպլոմային աշխատանքն է։

## Սյուժե
Շերվինը ամաչկոտ, խարտյաշ տղա է, վազում է դպրոց, սպասելով գեղեցկաեմ Ջոնաթանի գալուն։ Շերվինը թաքնվում է ծառի սաղարթում և հիանում է Ջոնաթանով, որն անցնում էր իր կողքով՝ գիրք կարդալով և  խնձոր ուտելով։ Հանկարծակի Շերվինի սիրտը սկսում է կատաղիորեն խփել, հետո այն մարդկայնանում է և, թռչելով տղայի կրծքից, սկսում հետևել Ջոնաթանին։ Խարտյաշը փորձում է բռնել և թաքցնել իր սիրտը, որը հանգեցնում է տարատեսակ անհարմար բախումների Ջոնաթանի հետ։ Վերջապես Շերվինը, հետապնդելով իր սրտին դպրոցում, բռնում է նրան, բայց հետո ամուր բռնում է Ջոնաթանի ձեռքը։ Դրությունը դառնում է անհարմար, երբ մյուս աշակերտները լուռ տարակուսանքով հետևում են նրանց։ Սիրտը բաժանվում է երկու կտորի և Շերվինը փախչում է իր մեկ կտորով։ Նա ընկճված նստում է դպրոցի բակի կանաչին, որտեղ նրան գտնում է Ջոնաթանը։ Նա միացնում է խարտյաշի սրտի կեսը և այն ուրախությամբ կենդանանում է։ Ջոնաթանը նստում է նրա կողքին։ Տեսարանն ավարտվում է, թողնելով միայն Շերվինի և Ջոնաթանի փայլող սրտերը, որոնք դառնում են մեկ ամբողջություն։

## Դերերը կրկնօրինակեցին
* Նիկոլաս Ջ․ Էյնսուորթ
* Քելի Դոնոհյու

## Ստեղծման պատմություն
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է 24-ամյա Էստեբան Բրավոյի և 21-ամյա Բեթ Դևիդի կողմից, ովքեր Ռինգլինգյան կերպարվեստի և դիզայնի քոլեջի ուսանողներ էին։  Ծրագրի գումարները հավաքվել են Kickstarter կայքի շնորհիվ։

Տեսանյութը հրապարակվել է Youtube-ում հուլիսի 31-ին և առաջին շաբաթվա ընթացքում ստացել է ավելի քան 20 միլիոն դիտում։

## Քննադատություն և գնահատականներ
Նպատակը`պայքարել հոմոֆոբիայի և անհանդուրժողականության դրսևորումների դեմ,  րավոյի և Դևիդի մուլտֆիլմն ամբողջ աշխարհում հավանության արժանացավ ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչների և նրա աջակիցների շրջանում։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2017 Animation Shorts Film Festival՝ պաշտոնական  մրցույթ
* 2017 ASIFA-SOUTH Animation Conference and Festival՝ պաշտոնական մրցույթ
* 2017 Lake View International Film Festival ՝ժյուրիի մրցանակ
* 2017 North Carolina Gay and Lesbian Film Festival ՝ ժյուրիի մրցանակ
* 2017 Trinity Film Festival ՝ Alumni Choice Award
* TAIS Animation Showcase 2017՝ պաշտոնական  մրցույթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Նահապետի ողբը

«**Նահապետի ողբը**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1886 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունն գրել է 1886 թվականին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 14) պահվում է մեկ ինքնագիր, որի վրա Թումանյանը կատարել է մեկ ուղղում և թվագրել՝ «*86*»։ Սակայն նույն տեղում գրել է նաև՝ «*1887 թվական*»։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 434-435)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

Ոտանավորն արձագանքում է հայ ժողովրդի արևմտյան հատվածի ծանր վիճակին։ Այն գրված է Ղ․ Ալիշյանի (Նահապետի) հայրենասիրական երգերի խորը  ազդեցությամբ։ Այդ երգերից Թումանյանը նաև փոխ է առել առանձին բանաստեղծական ոճեր ու բառեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1886 աշխատություններ
Կատեգորիա:1886 գրականությունում
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Nesquik

**Nesquik** («Նեսքվիկ», կազմված է *Nestlé*  և , «արագ» բառերից), Nestlé ընկերության լուծվող շոկոլադե ըմպելիքի ապրանքանիշ։

Մշակվել է 1948 թվականին ԱՄՆ-ում և թողարկվել *Nestlé Quik* անվանումով։ 1950 թվականին թողարկվել է Եվրոպայում՝ *Nesquik* անվամբ։ Թողարկվում է ինչպես սեփական արտադրություններում, այնպես էլ երրորդ կողմի ձեռնարկություններում լիցենզային պայմանագրերով (օրինակ, Ռուսաստանում 2001 թվականից թողարկում է Օստանկինի կաթի կոմբինատը)։

Այս ապրանքանիշի տակ վաճառվում են նաև չոր շոկոլադե նախաճաշեր, շոկոլադներ, լուծվող կակաո և այլ կակաո պարունակող արտադրանքներ։

## Մասքոտ
Քվիկի ճագարը (հայտնի է Եվրոպայում *Quicky the Nesquik Bunny* և ԱՄՆ-ում *Nesquik Bunny* անուններով) *Nesquik* ապրանքանիշի մասքոտն է, անտրոպոմորֆ նապաստակ, որը կարողանում է պտտեցնել մի ականջը մյուսի շուրջը։

Առաջին անգամ Քվիկիի ճագարը հայտնվել է 1973 թվականին՝ որպես *«Quik»* խմիչքի գովազդի հերոս, և այդ պահին կոչվում էր *Quik Bunny*։ Այդ ժամանակ նա կրում էր միայն մեդալիոն «Q» տառի տեսքով։ 1999 թվականին *«Quik»* ապրանքանիշը վերանվանվել է *«Nesquik»*, դրա հետ մեկտեղ փոխվել է նաև ճագարի անունը։ Նաև փոխարինվել է մեդալյոնի տառը «N»-ով։

Սկսած 2000-ականների երկրորդ կեսից, Քվիկիի կերպարը համալրվել է կապույտ տաբատով և դեղին շապիկով ու բեյսբոլի գլխարկով։ Ճագարի անգլիախոս բնագրում Քվիկի ձայնը հնչեցնում է Բարրի Գորդոնը, իսկ Ռուսաստանում՝ Դմիտրի Պոլոնսկին։ Նրա մրցակցին՝ արջ Ջերին, անգլալեզու բնօրինակում հնչեցնում է Փոլ Նյումանը, մինչդեռ Ռուսաստանում դա անում է Ալեքսանդր Գրուզդևը։

Բացի անիմացիոն գովազդից, Քվիկին եղել է «DC Universe» կոմիքսների հերոսը։ Նա նաև հայտնվում է «Հարավային այգի» մուլտֆիլմի «Երևակայություն, էպիզոդ III» սերիայում, որպես երևակայության բնակիչներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт — www.nesquik.com 
* Character of the Week: Quiky, the Nesquik Bunny 
* Кролик Квики

Կատեգորիա:1948 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1948 հայտնված արտադրանքներ
...Ես ուզում եմ սեր երգել

**«...Ես ուզում եմ սեր երգել»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1887 թվականի վերջերին։

Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է 1890 թվականի սեպտեմբերի 23-ից 25-ը բանաստեղծի կնոջ՝ Օլգա Թումանյանի գրած նամակը, որտեղ կա այս երեք քառատողի ինքնագիրը հետևյալ ծանոթագրությամբ.

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության հինգերորդ հատորում (էջ 26)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 աշխատություններ
Կատեգորիա:1887 գրականությունում
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Քրիստոսը ուսուցիչների միջև

«**Քրիստոսը ուսուցիչների միջև**», Ալբրեխտ Դյուրերի նկարն է՝ ստեղծված 1506 թվականին Վենետիկում։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Մադրիդում՝ Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանում:

## Ստեղծման պատմություն
մինի|370x370փքս
Նկարը թվագրվել է Դյուրերի կողմից և ստեղծվել է համաձայն *Opus Quinque Dierum* գրության («Ստեղծվել է 5 օրում»), այդ ժամանակ նկարիչը աշխատել է «պսակների տոնը վարդերից» խորանի վրա։ 1506 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Դյուրերը Վենետիկից գրել է իր ըկերոջը՝ Պիրքգեյմերին։ «Իմացեք, որ նկարը պատրաստ է, ինչպես նաև մեկ այլ նկարը, որի նմանը ես երբեք չեմ ստեղծել»։ Այդ «ուրիշ նկարը» որոշ ուսումնասիրողներ նույնացնում են «Քրիստոսը ուսուցիչների միջև» ստեղծագործության հետ։ Համաձայն մի քանի պատմաբանների՝ նկարը նախատեսված է եղել որպես նվեր՝ նկարիչ Ջովաննի Բելլինիի համար, ում հետ Դյուրերը ջերմ հարաբերություններ է ունեցել։ Հավանաբար Բելլինիի տանը Դյուրերի աշխատանքը տեսել է Լորենցո Լոտտոն, ով ուսուցիչների կերպարներից մեկը ընդգրկել է իր «Մադոննան և նորածինը՝ Սուրբ Իգնատի Անտիոքի և Օնուֆրիի միջև» կոմպոզիցիայի մեջ (Բորգեզե պատկերասրահ, Հռոմ)։ Դյուրերը անդրադարձել է այս թեմային «Մարիամը յոթ վշտում» պոլիպտիխում (գրեթե 1500 թվական), իսկ փոքր ինչ ուշ՝ «Մարիամի կյանքը» փորագրության շարքում  (1511 թվական), սակայն վենետիկյան նկարի կոմպոզիցիան սկզբունքորեն ունի այլ կառուցվածք։

## Սյուժե
Սա Հիսուսի կյանքի մի դրվագ է՝ միակ իրադարձությունը Սուրբ Ծննդյան և նրա Հանրային ծառայության մեկնարկի միջև, որը լուսաբանվում է Ավետարաններում (2:42–52): Սուրբ Հովսեփը և Մարիամ Աստվածածինը, 12-ամյա Հիսուսը ժամանում են Երուսաղեմ՝ Զատիկը նշելու։ Երբ եկել է տուն վերադառնալու ժամանակը, Հիսուսը մնացել է Երուսաղեմում։ Եռօրյա փնտրտուկներից հետո ծնողները նրան գտնում են Երուսաղեմում՝ իմաստունների և գիտնականների հետ տաճարում բանավիճելիս։Երեք օրից հետո նրան գտնում են տաճարում՝ նստած ուսուցիչների միջև՝ լսելով ու հարցեր տալով նրանց, բոլոր նրանք, ովքեր լսում էին նրան, զարմանում էին նրա մտքով ու պատասխաններով (2:46, 47)։

## Նկարագրություն
մինի|376x376փքս
Նկարիչը ընտրել է ուսուցիչների հետ զրույցի դրվագը։ Նա հրաժարվում էր մանրամասներից՝ պատկերելով մեծ պլանի վրա Քրիստոսի և իմաստունների դեմքը, ստիպում էր զգալ «լարումը»։ Կոմպոզիցիայի կենտրոնում Հիսուսի ձեռքերն են, զրույցը վարում է իր փաստերի հաշվին, և ուսուցիչներից մեկը ձեռքերը, որը վկայում է «նյարդայնությունը և շփոթությունը։ Այդ իմաստունի պայծառ ծաղրանկարային արտաքինը, հնարավոր է, որ արտացոլում է Լեոնարդո դա Վինչիի նկարներից մեկի ազդեցությունը, որը տեսել է Դյուրերը։ Ըստ փարիսեցիների սովորության՝ Հիսուսի զրուցակիցներից մեկի գլխարկին կցված է Աստվածաշնչյան տեքստով զարդատախտակ։ Բազմաքանակ մեկնաբանությունների միջև իմաստունների արտաքին տեսքը արտահայտում է ենթադրություն այն բանի, որ Դյուրերը նկարազարդել է խառնվածքի տեսություն՝ ընկած մարդկային բնավորության հիմքում։

## Տես նաև
* «Среди учителей» — картина В. Д. Поленова из цикла «Из жизни Христа» на тот же сюжет

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1506 նկարներ
Կատեգորիա:Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ
Կատեգորիա:Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Մագի (ապրանքանիշ)

thumb|150px|Յուլիուս Մագի
**Մագի** (), չոր ապուրների և սննդային համեմունքների ապրանքանիշ։ Մտնում է Nestlé ընկերության բրենդերի պորտֆելի մեջ։

## Ծագման պատմություն
1882 թվականին շվեյցարական բարեգործական հասարակական կազմակերպության ժողովում դոկտոր Ֆրիդոլին Շուլերը զեկուցում էր աշխատողների շրջանում հիվանդացության վերլուծության արդյունքների մասին։ Հիմնական խնդիրներից մեկը բժիշկը համարում էր սպիտակուցային միացությունների սննդի պակասը։ Նրա կարծիքով՝ կենդանիների բացակայող սպիտակուցները կարելի էր փոխարինել էժան բուսականությամբ։ Այս գաղափարը հետաքրքրել է գործարար Յուլիուս Մագիին, որն այդ պահին պատկանում էր Julius Maggi & Cie ընկերությանը, որը միավորել էր ջրաղացները Քեմփթալեում, Ցյուրիխում և Շաֆհաուզենում։

1884 թվականի նոյեմբերի 19-ին Julius Maggi & Cie ընկերության և մի խումբ գիտնականների կողմից մշակված արտադրանքը՝ Դոկտոր Շուլերի գլխավորությամբ, հավանության է արժանացել հասարակական կազմակերպության կողմից։

1885 թվականին Julius Maggi & Cie ընկերությունը շուկա հանեց լեգումինոզային ալյուրի (լոբազգիների ալյուր) հիման վրա ինը արտադրանք, իսկ 1886 թվականին հայտնվեցին Մագիի առաջին պատրաստի չոր ապուրները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ընկերությունը պահածոյացված ապուրներ պատրաստեց բանակի համար։

Ռուսաստանի Հանրապետությունում Մագին հայտնվել է 1996 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт бренда Maggi
* Официальный сайт компании Nestlé

Կատեգորիա:1886 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարական խոհանոց
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի ապրանքանիշեր
Փայլուն աստղիկ երկնադիտակ․․․

**«Փայլուն աստղիկ երկնադիտակ...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել 1890 թվականին մարտի 8-ին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 226) պահվում է 1890 թվականի մարտի 8-ին Թումանյանի՝ Ան․ Աբովյանին հղած նամակը և դրա մեջ ինքնագիրը։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության հինգերորդ հատորում (էջ 13)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 աշխատություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Գիմնոֆոբիա

**Գիմնոֆոբիա**, վախ (ֆոբիա) մերկությունից։

## Ախտանշաններ
Գիմնոֆոբները մերկություն տեսնելու ժամանակ տագնապ են զգում, թեև նրանք կարող են իրենց վախը անտրամաբանական համարել։ Նրանք անհանգստանում են, երբ ինչ-որ մեկին մերկ են տեսնում, կամ երբ իրենց են մերկ տեսնում (կամ երկուսն էլ)։ Վախը կարող է ծագել սեռականության մասին ընդհանուր տագնապից, ինչպես նաև վախից, որ նրանք ֆիզիկապես չեն բավարարում ընդունված չափանիշներին, կամ որ իրենց մերկությունը նրանց դարձնում է լքված և անպաշտպան։

Գիմնոֆոբիան ընդհանուր առմամբ վախն է մերկությունից, սակայն սրանով տառապողների մեծ մասը նշում է, որ իրենց համար ամենաբարդը հասարակության մեջ իրենց վիճակը թաքցնելն է։ Նրանք կարող են, օրինակ, խուսափել ընդհանուր հանդերձարաններից, զուգարաններից, լոգասենյակներից և ծովափերից։ Այնուամենայիվ, այս վիճակը կարելի է անվանել տագնապային խանգարում, եթե անհատը չի կարողանում կառավարել իր վախը, կամ երբ այն խանգարում է իր բնականոն կյանքին։

Գիմնոֆոբիայի մասին անդրադարձ կատարվել է ամերիկյան հայտնի «Arrested Development» («Դանդաղեցված զարգացում») սիթքոմում։

## Տերմինաբանություն
*Գիմնոֆոբիա* եզրույթը ծագում է հունարեն γυμνός - *gumnos*, «մերկ» և  φόβος - *phobos*, «վախ» բառերից։ Ֆոբիան, որը զգալիորեն համընկնում է գիմնոֆոբիայի հետ, կոչվում է դիսհաբիլիոֆոբիա, որը ուրիշների մոտ հանվելու վախն է։

## Տես նաև
* Ֆոբիաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Էնն Քեյս

**Էնն Քեյս** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ։ Փիլիսոփայության դոկտոր (1988), Փրինսթոնի համալսարանի էմերիտ-պրոֆեսոր, ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության (2017) և ԱՄՆ ազգային բժշկական ակադեմիայի (2017) անդամ։

## Կենսագրություն
Գերազանցությամբ ավարտել է Օլբանիի Նյու Յորքի համալսարանը (բակալավր, 1980)։ Փրինսթոնի համալսարանում գերազանցությամբ ստացել է Master of Public Affairs մագիստրոսի աստիճան, 1983 թվականին Վուդրո Վիլսոնի անվան հասարակական և միջազգային հարաբերությունների դպրոցում, և 1988 թվականին տնտեսագիտության ամբիոնում տնտեսագիտության գծով փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ 1988-1991 թվականներին եղել է Հարվարդի ասիստենտ-պրոֆեսոր։

1990 թվականին վերադարձել է Փրինսթոնի համալսարան որպես ասիստենտ-պրոֆեսոր, 1997 թվականից տնտեսագիտության և քաղաքականության պրոֆեսոր է, ներկայումս անվանական պրոֆեսոր (*Alexander Stewart 1886 Professor of Economics and Public Affairs*) և էմերիտ։

Եղել է *Journal of Development Economics* ամսագրի խմբագիրը։ Համագործակցել է Քրիստինա Պակսոնի հետ։

Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ է(2017)։ Fello Էկոնոմետրիկ հասարակություն անդամ (2009)։

Ամուսնացած է Էնգուս Դիթոնի հետ, ով 2015 թվականի տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակակիր է։

### Մրցանակներ և պարգևներ
* Distinguished Alumni Award Университета в Олбани (2009)
* President’s Award for Distinguished Teaching Принстонского университета (2011)
* Cozzarelli Prize (2015)
* Franklin Founders' Award (2017)
* Frederick S. Pardee RAND Graduate School-ի պատվավոր դոկտոր (2018)
* 2019 թվականին կնոջ հետ միասին Prospect Magazine-ի վարկածով ճանաչվել է World's Top 50 Thinkers։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* CV (2015)
* https://dof.princeton.edu/about/clerk-faculty/emeritus/anne-catherine-case 

Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Աբիգայիլ Ֆիլմոր

**Աբիգայիլ Ֆիլմոր**  ( ), 13-րդ ԱՄՆ նախագահ Միլլարդ Ֆիլմորի կինը և Միացյալ Նահանգների առաջին տիկինը 1850 թվականից մինչև 1853 թվականը։

## Վաղ կյանք և ամուսնություն
Ֆիլմորը ծնվել է Նյու Յորքի Սարաթոգա շրջանում։ Նրա հայրը բապտիստ քահանա էր, որը մահացել է Աբիգայիլի ծնվելուց անմիջապես հետո։ Մայրը շուտով տեղափոխվել է արևմուտք։ 1819 թվականին Աբիգեյլը ընդունվել է Նյու Հոփի նոր ակադեմիա, որտեղ սովորել է 19-ամյա Միլարդ Ֆիլմորը։ Երկար ընկերությունից հետո Միլարդը՝ 26 տարեկան և 27 տարեկան Աբիգիլը, ամուսնացել են 1826 թվականի փետրվարի 5-ին։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել հարսնացուի եղբոր տանը։ Առանց մեղրամիս անցկացնելու, զույգը բնակություն է հաստատել Նյու Յորքի Բուֆֆալո քաղաքում։ Ֆիլմորը դպրոցում շարունակել է դասավանդել մինչև իր առաջին որդու ծնունդը, և մինչև իր կյանքի վերջը հետաքրքրություն է ցուցաբերել կրթության նկատմամբ։

Նրանք ունեցել են որդի և դուստր.

* Միլարդ Փաուերս Ֆիլմոր(1828–1889) 
* Մերի Աբիգայիլ Ֆիլմոր  (1832-1854)

Երբ Ֆիլմորը 1847 թվականին ընտրվել է Նյու Յորքի Սենատի ներկայացուցիչ, ընտանիքը ժամանակավորապես տեղափոխվել է Օլբանի, Նյու Յորք։

## ԱՄՆ առաջին տիկին
1849 թվականին Միլարդ Ֆիլմորը ընտրվել է փոխնախագահ և կնոջ հետ տեղափոխվել է Վաշինգտոն։ Նախագահ Զաքարի Թեյլորի մահից հետո Ֆիլմորը դարձել է նախագահ, և նրանք սկսել են ապրել Սպիտակ տանը։ Սակայն արդեն այդ ժամանակ առաջին տիկնոջ առողջությունը սկսել է վատթարանալ, և իր պարտականությունները նա հանձնել է դստերը։  Իսկ ինքը մի քանի ժամ անցկացրել է Սպիտակ տան գրադարանում ՝ ընտրելով գրքերը և դրանք դասավորելով Օվալաձև աշխատասենյակում, որտեղ գտնվում էին նրա դաշնամուրը, քնարը և կիթառը։

## Մահ
1853 թվականին Նախագահ Ֆրանկլին Փիրսի երդմնակալության ժամանակ Աբիգայիլը մրսել է և թոքաբորբով հիվանդացել։  26 օր անց ՝ 1853 թվականի մարտի 30-ին, նա մահացել է Վաշինգտոնի «Ուիլարդ» հյուրանոցում։  Թաղված է Բուֆֆալոյի Ֆորեստ Լոունի գերեզմանատանը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:1853 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 30 մահեր
Կատեգորիա:1798 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 13 ծնունդներ
Ջեյն Փիրս

**Ջեյն Մինս Ապպլետոն Փիրս** (,), նախագահ Ֆրանկլին Պիրսի կինը և Միացյալ Նահանգների առաջին տիկինը`1853 թվականից մինչև 1857 թվականը։

## Մանկություն և հարսանիք
Ծնվել է Հեմփթոնում, Նյու Հեմփշիրում, եպիսկոպոս Ջեսսի Էփլթոնի, և Բոուդոյնի քոլեջի փոխնախագահ Էլիզաբեթ Մինս-Էփլթոնի ընտանիքում։ Երեխա ժամանակ Ջեյնը փոքր, ամաչկոտ և փխրուն երեխա է եղել։ Այն բանից հետո, երբ հայրը մահացել է, մոր հետ տեղափոխվել է Էմհերսթ, Նյու Հեմփշիր։

Թե ինչ պայմաններում են հանդիպել Ջեյն Ապլետոնը և Ֆրանկլին Փիրսը, անհայտ է։ 1834 թվականի նոյեմբերի 19-ին Պիրսը, 30 տարեկան հասակում, ամուսնացել է 28-ամյա Ջեյնի հետ՝ Էմհուրստում հարսնացու մոր տանը։ Համեստ արարողությունը անց է կացրել վարդապետ Սիլաս Այկենը։ Զույգերն իրենց մեղրամիսն անցկացրել են Վաշինգտոնի մերձակայքում։

## Երեխաներ
Նրանք ունեցել են ուներ երեք երեխա,բոլորը մահացել են մանուկ հասակում։

* **Ֆրանկլին Փիրս կրտսեր** (1836) - մահացել է ծնվելուց երեք օր անց։ 
* **Ֆրենկ Ռոբերտ Պիրս** (1839-1843) - Մահացել էհամաճարակային տիֆից։ 
* **Բենջամին Պիրս** (ապրիլի 13, 1841 - հունվարի 6, 1853) - մահացել է գնացքի վթարի հետևանքով Պիրսի երդմնակալությունից երկու ամիս առաջ։

ձախից|մինի| Ձեյն Մինս Ապպլետոն Պիրս

## ԱՄՆ առաջին տիկին
1852 թվականին Պիրսը դարձել է Դեմոկրատական կուսակցության նախագահի թեկնածու։ Այս լուրից Ջեյնը ուշաթափվել է։ Երբ Փենսը մեկնել էր Նյուպորտ, 11-ամյա որդի Բենջամինը գրել է նրան. «Հուսով եմ, որ նա չի ընտրվի, քանի որ ես չէի ցանկանա լինել Վաշինգտոնում, և ես գիտեմ, որ դու նույնպես»։ Բայց նորընտիր նախագահը համոզված էր, որ նոր գրասենյակը ձեռնտու է Ջենիին։

Պիրսը դեմ էր նախագահ ընտրվելու իր թեկնածությանը։ Երբ նրանց որդին՝ Բենջամինը, մահացել է գնացքի վթարից, Փիրսը դա համարել է Աստծո դժգոհությունը իր ամուսնու քաղաքական ամբիցիաներից։ Իր որդու մահից հետո Ջենին տառապում էր մելանխոլիայից, և նա թոշակի է անցել։ Պիրսը երբեք չի ապաքինվել ողբերգությունից։ Երկու տարի անցկացրել է Սպիտակ տան բնակելի սենյակներում։ Առաջին տիկնոջ պարտականությունները հանձնել է իր մորաքույր Էբբի Քենթ-Մինսը՝ զինվորական քարտուղար Ջեֆերսոն Դևիսի կնոջը։

## Մահ
Պիրսը մահացել է տուբերկուլյոզից (ինչպես նրա հայրը) 1863 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Անդովերում, Մասաչուսեթս։ Նրան թաղել են Հյուսիսային գերեզմանատանը Կոնկորդում, Նյու Հեմփշիր, նրա ամուսինը թաղվել է նրա կողքին՝ 1869 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նամակ Բենիամին Պիրսիին ՝ Ջեյն Պիրսից, Բենիամինի մահից հետո 

Կատեգորիա:1806 ծնունդներ
Կատեգորիա:1863 մահեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 2 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Հեղափոխոխության շարժման մասնակիցներին նվիրված հուշարձան (Ռիգա)

**Հեղափոխության շարժման մասնակիցներին նվիրված հուշարձան Մատիսի գերեզմանոցում**, հուշահամալիր, բացված 1959 թվականի նոյեմբերին Ռիգայի Մատիսի  գերեզմանոցում։ Հիմնադրվել է ԼԽՍՀ Նախագահների խորհրդի թիվ 1016 որոշման համաձայն՝ «1905 թվականի հուշարձանների կառուցման մասին հեղափոխության 50-ամյակի կապակցությամբ», ընդունվել է 1954 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։ Խորհրդային տարիներին այն ուներ հանրապետական նշանակության գեղարվեստական հուշարձանի կարգավիճակ։

Այն տեղադրվել է ի հիշատակ նրանց, ովքեր գնդակահարվել են ռազմա-դաշտային դատարանի կողմից 1921 թվականի հունիսի 10-ից 11-ը ընկած ժամանակահատվածում․ Ռիգայի կենտրոնական բանտում, Լատվիայի Կոմունիստական կուսակցության ինը անդամներ՝ Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Յա. Շիլֆա-Յաունզեմ, Կենտրոնական կոմիտեի անդամ Ա․ Բերցե-Արայս, Ռազմական կուսակցության ղեկավարներ Պ․ Ալքսնիս և Ֆ․ Բերգմանիս, Թուքումս գավառական կազմակերպության ղեկավար՝ Ժ. Լեգզդինշ, կոմունիստներ՝ Օ. Էգլիտիս, Է. Կումերմանիս, Գ. Միերկալնս և Վ. Լիդումս։

Իրենից ներկայացնում է բարձր, երկար, մոխրագույն պատ՝ պատված կոպիտ գրանիտե աղյուսներով, որի կենտրոնում գտնվում են մահվան դատապարտված մարդկային հասակի չափով կերտված կերպարներ։

Հուշարձանի հեղինակներին՝ քանդակագործ Լև Բուկովսկուն և ճարտարապետներ Օլեգ Զակամենին և Ալեքսանդր Բիրզենիեսկին, 1960 թվականին շնորհվեց ԼՀՍՀ պետական մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ojārs Spārītis*. Rīgas pieminekļi un dekoratīvā tēlnieciba. SIA Nacionālais apgāds, 2001. — ISBN 9984-26-024-0

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կեմիի գեղարվեստական թանգարան

**Կեմիի գեղարվեստական թանգարան** (**), Ֆինլանդիայի Տորնիո քաղաքում գտնվող թանգարան, որը ներկայացնում է Լապլանդիայի առանձնահատուկ արվեստը։

## Թանգարանի շենքը
Կեմիի գեղարվեստական թանգարանը գտնվում է Կեմիի մշակութային կենտրոնում, որտեղ գտնվում է ոչ միայն Գեղարվեստական թանգարանի շենքը, այլև Կեմիի քաղաքային թատրոնի, քաղաքի գլխավոր գրադարանի, Կիվալոյի քոլեջի և Լապլանդիայի ծովային երաժշտական իստիտուտի օբյեկտները։  Երեք փուլով կառուցված Կեմիի մշակութային կենտրոնի գեղարվեստի թանգարանին նվիրված շինության բաժինը Առևտրային քոլեջի համար նախատեսված շենքերի հետ միասին ավարտվել է 1977 թվականին։ Թանգարանն ամբողջովին տեղափոխվել է իր ներկայիս տարածքներ 1990 թվականի երկրորդ կեսին։ Թանգարանը գտնվում է շուկայի հրապարակում՝ Մարինա Տակալոնկատ 3 հասցեում։

## Պատմություն
Կեմիի գեղարվեստական թանգարանը Հյուսիսային Ֆինլանդիայի գեղարվեստական թանգարաններից ամենահինն է։ Նրա հավաքածուի հավաքը սկսվել է 1947 թվականին դասախոս Ափե Ռանտանիեմի կողմից թանգարանին նվիրաբերված արվեստի գործերի հավաքածուով, որտեղ տեղ են գտել 1910-ականների և 1920-ականների ֆիննական ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են Ալբերտ Էդելֆելտի, Ակսելի Գալլեն-Կալլելայի, Պեկա Հելոնենի, Էէրո Նելիմարկայի, Մարկուս Քոլինի, Տիկո Սալինենի, Էլեն Թեսլեֆի և Մագնուս Էնկելի գործերը։ Ի սկզբանե հավքածուն պետք է համալրվեր այնպես, որ արվեստի ստեղծագործությունների ձեռք բերումը կատարվեր նվիրաբերության օգնությամբ։ Ներկայումս Կեմիի գեղարվեստական թանգարանում ձեռք բերմնան հիմնական ուղղվածությունը է ժամանակակից արվեստի զարգացումը։

2007 թվականին թանգարանի հավաքածուն ներառում է շուրջ 2156 աշխատանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ Ֆինլանդիայում