Լատինական Ամերիկայի տնտեսություն

մինի|Լատինական Ամերիկայի քարտեզ, որը ցույց է տալիս ժամանակակից քաղաքական բաժանումները:
Լատինական Ամերիկան ​​որպես տարածաշրջան ունի բազմաթիվ ազգային պետություններ՝ տնտեսական բարդության տարբեր մակարդակներով: **Լատինական Ամերիկայի տնտեսությունը** արտահանման վրա հիմնված տնտեսություն է, որը բաղկացած է Հյուսիսային Ամերիկայի, Կենտրոնական Ամերիկայի, Հարավային Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի աշխարհագրական տարածաշրջանների առանձին երկրներից: Լատինական Ամերիկայի սոցիալ-տնտեսական օրինաչափությունները դրվել են գաղութատիրության դարաշրջանում, երբ տարածաշրջանը վերահսկվել է իսպանական և պորտուգալական կայսրությունների կողմից: Մինչև անկախացումը՝ տասնիններորդ դարի սկզբին, գաղութատիրական Լատինական Ամերիկայի տարածաշրջանային տնտեսությունները բարգավաճել են և կարգավորվել։ Տարածաշրջանի շատ հատվածներ ունեն թանկարժեք մետաղների՝ հիմնականում արծաթի, արևադարձային կլիմայական պայմանների և ափերի մոտ գտնվող վայրերի բարենպաստ գործոնային օժտումներ, որոնք թույլ են տալիս զարգացնել եղեգնաշաքարի պլանտացիաները: Անկախությունից հետո տասնիններորդ դարում Լատինական Ամերիկայի շատ տնտեսություններ անկում են ապրել: XIX դարի վերջին Լատինական Ամերիկայի մեծ մասը ինտեգրվել է համաշխարհային տնտեսությանը՝ որպես ապրանքների արտահանող։ Օտարերկրյա կապիտալի ներդրումները, ենթակառուցվածքների կառուցումը, ինչպիսիք են երկաթուղիները, արտասահմանից ներգաղթով աշխատուժի աճը, ինստիտուտների ամրապնդումը և կրթության ընդլայնումը նպաստել եմ արդյունաբերության աճին և տնտեսական ընդլայնմանը: Մի շարք շրջաններ ունեն բարգավաճող տնտեսություններ, սակայն «աղքատությունն ու անհավասարությունը խորապես արմատավորված են լատինաամերիկյան հասարակություններում վաղ գաղութատիրության ժամանակաշրջանից»:

2021 թվականի դրությամբ Լատինական Ամերիկայի բնակչությունը 656 միլիոն մարդ է, իսկ Լատինական Ամերիկայի ընդհանուր համախառն ներքին արդյունքը 2019 թվականին կազմել է 5,1 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար: Լատինական Ամերիկայից արտահանվող հիմնական ապրանքներն են գյուղատնտեսական ապրանքներն ու բնական պաշարները, ինչպիսիք են պղինձը, երկաթը և նավթը: 2016 թվականին  2015 թվականի լճացումից հետ Լատինական Ամերիկայի տնտեսությունը կրճատվել է 0,8 տոկոսով: Արժույթի միջազգային հիմնադրամը ենթադրել է, որ Լատինական Ամերիկայի վրա ազդող արտաքին պայմանները վատթարացել են 2010-2016 թվականներին:

Պատմականորեն Լատինական Ամերիկան ​​եղել է արտահանման վրա հիմնված տարածք, որտեղ արծաթն ու շաքարը գաղութային տնտեսության շարժիչ ուժն են: Տարածաշրջանը շարունակում է մնալ հումքի և օգտակար հանածոների հիմնական աղբյուրը: Ժամանակի ընթացքում Լատինական Ամերիկայի երկրները կենտրոնացել են իրենց արտադրանքը համաշխարհային շուկաներում ինտեգրելու ջանքերի վրա: Լատինական Ամերիկայի տնտեսությունը կազմված է երկու հիմնական տնտեսական ոլորտներից՝ գյուղատնտեսություն և հանքարդյունաբերություն: Լատինական Ամերիկան ​​ունի մեծ տարածքներ, որոնք հարուստ են օգտակար հանածոներով և այլ հումքով: Նաև Լատինական Ամերիկայի արևադարձային և բարեխառն կլիման այն իդեալական է դարձնում գյուղատնտեսական տարբեր ապրանքներ աճեցնելու համար:

Լատինական Ամերիկայի ենթակառուցվածքները դասակարգվել են որպես ցածր մակարդակ՝ համեմատած եկամտի նման մակարդակ ունեցող տնտեսությունների հետ: Որոշ երկրներ արդեն նախաձեռնել են գործընկերություն ստեղծել մասնավոր հատվածի հետ՝ ենթակառուցվածքային ծախսերը մեծացնելու նպատակով: Լատինական Ամերիկայի հիմնական տնտեսություններն են Բրազիլիան, Արգենտինան, Կոլումբիան, Մեքսիկան և Չիլին: Լատինական Ամերիկայի տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է ապրանքների արտահանման վրա, հետևաբար, ապրանքների համաշխարհային գինը էական ազդեցություն ունի լատինաամերիկյան տնտեսությունների աճի վրա։ Իր հզոր աճի ներուժի և բնական ռեսուրսների հարստության պատճառով Լատինական Ամերիկան ​​օտարերկրյա ներդրումներ է ներգրավել Միացյալ Նահանգներից և Եվրոպայից:

## Տնտեսության ոլորտներ
### Հիմնական առևտրային գործընկերներ

## Ոլորտներն ըստ արդյունաբերության
### Գյուղատնտեսություն
մինի|Շաքարեղեգի պլանտացիա Սան Պաուլոյում: 2018 թվականին Բրազիլիան շաքարեղեգի ամենամեծ արտադրողն է եղել աշխարհում՝ 746 միլիոն տոննա: Լատինական Ամերիկան արտադրում է շաքարեղեգի համաշխարհային ծավալի կեսից ավելին:
մինի|Նարինջ Սան Պաուլոյում: 2018 թվականին Բրազիլիան եղել է նարինջի ամենամեծ արտադրողն աշխարհում (17 միլիոն տոննա): Լատինական Ամերիկան արտադրում է աշխարհի նարինջի 30%-ը:
մինի|Բրազիլիայում մսամթերք արտադրող ընկերության բեռնատար: Լատինական Ամերիկան ​​արտադրում է աշխարհի տավարի և հավի մսի 25%-ը։
Գյուղատնտեսությունը Լատինական Ամերիկայի երկրների մեծ մասի տնտեսության ոլորտն է, բայց, ընդհանուր առմամբ, այն երկրները, որտեղ գյուղատնտեսությունը ՀՆԱ-ի հիմնական բաղադրիչն է, ավելի քիչ զարգացած են, քան հզոր արդյունաբերական հատված ունեցող երկրները: Հողատերերը անհավասար բաշխված են, ինչը կապված է գաղութային դարաշրջանի հետ։ Շատ երկրներում կան անհամաչափ մեծ թվով փոքր ֆերմերներ, որոնք լիովին ինքնաբավ չեն, վարում են կենսապահովման տնտեսություն, բայց նաև արտահանման տնտեսության մաս չեն կազմում: Գյուղատնտեսական եկամուտները կարող են հետ մնալ արդյունաբերության և ծառայությունների եկամուտներից, ինչը կհանգեցնի անհավասարության աճի: Լատինական Ամերիկան արտադրում և արտահանում է գյուղատնտեսական ապրանքների լայն տեսականի, ինչպիսիք են սուրճը, կակաոն, բանանը, սոյան և տավարի միսը, բայց երկրների մեծ մասը արտադրում է միայն մեկ կամ երկու այդպիսի արտահանման արտադրանք: Լատինական Ամերիկային բաժին է ընկնում պարենի և գյուղատնտեսական արտադրանքի համաշխարհային արտադրության 16%-ը։ Բրազիլիան և Արգենտինան տարածաշրջանում առաջատար են զուտ արտահանման առումով ՝ հացահատիկի, յուղային մշակաբույսերի և կենդանական սպիտակուցների արտահանման մեծ ծավալի շնորհիվ: Գյուղատնտեսության ոլորտի կառուցվածքը շատ բազմազան է  Բրազիլիայում և Արգենտինայում վաճառվող գյուղատնտեսության մեծ մասը գալիս է խոշոր ֆերմերային տնտեսություններից, բայց Լատինական Ամերիկայի մեծ մասում գյուղատնտեսական արտադրանքը արտադրվում է տարածաշրջանի փոքր ֆերմերային տնտեսություններում:

Գյուղատնտեսական արտադրանքի համաշխարհային պահանջարկն աճում է՝ կապված աշխարհում բնակչության աճի և եկամուտների մակարդակի հետ։  Սպասվում է, որ 2050 թվականին երկրի բնակչությունը կհասնի 9 միլիարդի, իսկ պարենի պահանջարկը, ըստ կանխատեսումների, 60 տոկոսով ավելի բարձր կլինի, քան 2014 թվականին: Լատինական Ամերիկայում չօգտագործված հողերի բաշխումը շատ անհավասար է, ընդ որում Բրազիլիան և Արգենտինան առավելագույն հասանելիություն ունեն լրացուցիչ հողերին:

Rabobank-ը հայտնում է, որ Լատինական Ամերիկան հասել է գյուղատնտեսության արտադրողականության տեմպերի, որոնք բարձր են համաշխարհային միջինից, սակայն առանձին երկրների կատարողականի մեջ շատ տատանումներ կան: Խոշոր առևտրային տնտեսությունների համար ճշգրիտ գյուղատնտեսության և բուսաբուծության տեխնիկայի մեջ ներդրումները հանգեցրել են արտադրողականության բարձրացման, իսկ փոքր տնտեսությունների համար հիմնական տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական ծառայությունների հասանելիությունը հանգեցրել է արտադրողականության բարձրացման:

Հարավային Ամերիկայում ամենաուժեղ գյուղատնտեսությամբ զբաղվող չորս երկրներն են Բրազիլիան, Արգենտինան, Չիլին և Կոլումբիան: Ներկայումս՝

* Բրազիլիան աշխարհում շաքարեղեգի, սոյայի, սուրճի, նարնջի, գուարանայի, ասաիի և բրազիլական ընկույզի ամենամեծ արտադրողն է: Եգիպտացորենի, պապայայի, ծխախոտի, արքայախնձորի, բանանի, բամբակի, լոբի, կոկոսի, ձմերուկի, կիտրոնի և երբա մատեի լավագույն 5 արտադրողներից մեկն է: Կակաոյի, հնդկական ընկույզի, ավոկադոյի , մանդարինի, տանժերինի, խուրմայի, մանգոյի, բրնձի, սորգոի և լոլիկի 10 լավագույն արտադրողներից մեկն է: Խաղողի, խնձորի, սեխի, գետնանուշի, թզի, դեղձի, սոխի, արմավենու յուղի և բնական կաուչուկի աշխարհի 15 լավագույն արտադրողներից մեկն է:
* Արգենտինան մատեի աշխարհի ամենամեծ արտադրողն է: Հանդիսանում է սոյայի, եգիպտացորենի, արևածաղկի սերմի, կիտրոնի և տանձի աշխարհի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկը, գարու, խաղողի, արտիճուկի, ծխախոտի և բամբակի աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը և ցորենի, վարսակի, սիսեռի, շաքարեղեգի, սորգոի և 15 խոշորագույն արտադրողներից մեկը:
* Չիլին բալի և լոռամրգի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկն է և խաղողի, խնձորի, կիվիի, դեղձի, սալորի և պնդուկի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը՝ կենտրոնանալով բարձրարժեք մրգերի արտահանման վրա:
* Կոլումբիան աշխարհում սուրճի, ավոկադոյի և արմավենու յուղի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկն է, ինչպես նաև շաքարեղեգի, բանանի, արքայախնձորի և կակաոյի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը:
* Պերուն քինոայի աշխարհի ամենամեծ արտադրողն է: Ավոկադոյի, հապալասի, արտիճուկի և ծնեբեկի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկն է, սուրճի և կակաոյի աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը: Կարտոֆիլի և արքայախնձորի աշխարհի 15 խոշորագույն արտադրողներից մեկը, ինչպես նաև ունի խաղողի, շաքարեղեգի, բրնձի, բանանի, եգիպտացորենի և կասավայի զգալի արտադրություն, նրա գյուղատնտեսությունը զգալիորեն դիվերսիֆիկացված է.
* Պարագվայի գյուղատնտեսությունը ներկայումս զարգանում է՝ ներկայումս լինելով աշխարհում սոյայի 6-րդ խոշոր արտադրողը:

Կենտրոնական Ամերիկայում առանձնանում են հետևյալը՝

* Գվատեմալան՝ սուրճի, շաքարեղեգի, սեխի և բնական կաուչուկի աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկն է և բանանի և արմավենու յուղի աշխարհի 15 խոշորագույն արտադրողներից մեկը,
* Հոնդուրասը, որն աշխարհում սուրճի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկն է և արմավենու յուղի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը:
* Կոստա Ռիկան, աշխարհում արքայախնձորի ամենամեծ արտադրողն է:
* Դոմինիկյան Հանրապետությունը, հանդիսանում է պապայայի և ավոկադոյի աշխարհի 5 լավագույն արտադրողներից մեկը և կակաոյի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը:

Մեքսիկան ավոկադոյի աշխարհի խոշորագույն արտադրողն է, կարմիր պղպեղի, կիտրոնի, նարինջի, մանգոյի, պապայայի, ելակի, գրեյպֆրուտի, դդմի և ծնեբեկի, ինչպես նաև շաքարեղեգի, եգիպտացորենի, սորգի, լոբիի, լոլիկի, կոկոսի, արքայախնձորի, սեխի և հապալասի աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողներից մեկը:

Բրազիլիան հավի միս աշխարհի ամենամեծ արտահանողն է՝ 3,77&nbsp;միլիոն տոննա 2019 թվականին: Երկիրը ունի խոշոր եղջերավոր անասունների 22,2%-ն ամբողջ աշխարհում։ Երկիրը եղել է տավարի մսի երկրորդ խոշոր արտադրողը 2019 թվականին: Այն նաև 2018 թվականին կաթի 3-րդ խոշորագույն արտադրողն է եղել աշխարհում: 2019 թվականին Բրազիլիան աշխարհում խոզի միս արտադրող երկրների ցանկում եղել է 4-րդնն՝ արտահանելով գրեթե 4 միլիոն տոննա:

2018 թվականին Արգենտինան տավարի միս արտադրող 4-րդն երկիրն է եղել աշխարհում՝ 3 միլիոն տոննա արտադրությամբ (հետևում միայն ԱՄՆ-ին, Բրազիլիային և Չինաստանին): Ուրուգվայը 2018 թվականին արտադրել է 589 հազար տոննա տավարի միս:

Հավի մսի արտադրության մեջ Մեքսիկան աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողների թվում է, Արգենտինան՝ 15, իսկ Պերուն և Կոլումբիան՝ 20 խոշորագույն արտադրողների մեջ: Տավարի մսի արտադրության մեջ Մեքսիկան աշխարհի 10 խոշոր արտադրողներից մեկն է, իսկ Կոլումբիան՝ 20 խոշոր արտադրողներից մեկը։ Խոզի մսի արտադրության մեջ Մեքսիկան աշխարհի 15 խոշորագույն արտադրողների թվում է: Մեղրի արտադրությամբ Արգենտինան աշխարհի 5 խոշորագույն արտադրողների թվում է, Մեքսիկան՝ 10, Բրազիլիան՝ 15 խոշորագույն արտադրողների շարքում։ Կովի կաթի արտադրության առումով Մեքսիկան աշխարհի 15 խոշորագույն արտադրողների թվում է, իսկ Արգենտինան՝ 20-ի մեջ:

### Հանքարդյունաբերություն և նավթ
ձախից|մինի|Հանք Բոլիվիայում
ձախից|մինի|Երկաթի հանքավայր Մինաս Գերայսում: Բրազիլիան երկաթի հանքաքարի երկրորդ խոշորագույն արտահանողն է աշխարհում:
ձախից|մինի|Ամեթիստի հանքավայր Ամեթիստա դու Սուլում: Լատինական Ամերիկան թանկարժեք քարերի խոշոր արտադրող է, ինչպիսիք են ամեթիստը, տոպազը, զմրուխտը, ակվամարին և տուրմալինը
Թանկարժեք մետաղների արդյունահանումը սկսվել է Լատինական Ամերիկայում նախաիսպանական շրջանում և եղել է տնտեսության շարժիչ ուժը իսպանական Ամերիկայի գաղութային շրջանում և: Որոշ երկրների տնտեսություններում օգտակար հանածոների և նավթի արդյունահանումը գերակշռում է գյուղատնտեսությանը, հատկապես Վենեսուելայում, Մեքսիկայում, Չիլիում և Բոլիվիայում:

Արգենտինայի հյուսիս-արևմուտքում և Բոլիվիայում լիթիումի վերջին արդյունահանումը, ինչպես նաև նոր հանքավայրերի հայտնաբերումը կարևոր են, քանի որ լիթիումը էլեկտրական էլեկտրոնիկայի մարտկոցների հիմնական բաղադրիչն է, ինչպիսիք են բջջային հեռախոսները, էլեկտրական մեքենաները և էլեկտրական ցանցերը: Ներկայումս Արգենտինայում հանքարդյունաբերությունն իրականացվում է ավստրալա-Ճապոնական-արգենտինական համատեղ ձեռնարկության կողմից: Չիլին տասնամյակներ շարունակ խոշոր արտադրող է եղել Ատակամա աղի ճահճային հարթավայրում:

Լատինական Ամերիկան արտադրում է համաշխարհային պղնձի 45%-ը, համաշխարհային արծաթի 50%-ը, համաշխարհային մոլիբդենի 26%-ը և համաշխարհային ցինկի 21%-ը:

Լատինական Ամերիկայի հանքարդյունաբերական ընկերությունների համար աճել են աշխատուժի, էներգիայի և մատակարարման հետ կապված ծախսերը: Այսպիսով, շատ ընկերություններ կենտրոնանում են ծախսերի նվազեցման և արդյունավետության բարձրացման վրա՝ աճի հասնելու համար: Որոշ ընկերություններ ձգտում են համախմբել, ավտոմատացնել և կառավարել հանքերը ՝ նվազեցնելու ծախսերի աճի հետևանքները.

Հանքարդյունաբերության ոլորտում Բրազիլիան աչքի է ընկնում երկաթի հանքաքարի արդյունահանմամբ (աշխարհում երկրորդ արտահանողն է), պղնձի, ոսկու, բոքսիտի (աշխարհի 5 խոշորագույն արտադրողներից մեկը), մանգանի (5 խոշորագույն արտադրողներից մեկը), անագը (աշխարհի խոշորագույն արտադրողներից մեկը), նիոբիումը (խտացնում է աշխարհին հայտնի պաշարների 98%-ը) և նիկելին։ Թանկարժեք քարերի առումով Բրազիլիան ամեթիստի, տոպազի, ագատի խոշորագույն արտադրողն է աշխարհում և տուրմալինի, զմրուխտի, ակվամարինի և նռնաքարի հիմնական արտադրողներից մեկը: Չիլին մասնակցում է պղնձի համաշխարհային արտադրության մոտ մեկ երրորդին: 2018 թվականին Պերուն արծաթի և պղնձի 2-րդ արտադրողն է աշխարհում, և 6-րդը՝ ոսկու (3 մետաղները, որոնք ամենաբարձր արժեքն են առաջացնում): Մեքսիկան արծաթի ամենամեծ արտադրողն է աշխարհում, որը ներկայացնում է համաշխարհային արտադրության գրեթե 23%-ը։ 2019 թվականին արտադրել է ավելի քան 200 միլիոն տոննա։ Այն ունի նաև կարևոր պղինձ և ցինկ և արտադրում է զգալի քանակությամբ ոսկի:

Նավթի արդյունահանման ծավալով Բրազիլիան 2019 թվականին նավթի արդյունահանման ծավալով աշխարհում զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը (օրական 2,8 միլիոն բարել): Մեքսիկան հայտնվել է տասներկուերորդ հորիզոնականումում՝ օրական 2,1 մլն բարելով, Կոլումբիան՝ 20-րդ հորիզոնականում՝ օրական 886 հազար բարելով, Վենեսուելան՝ 21-րդ  հորիզոնականում՝ օրական 877 հազար բարելով, Էկվադորը՝ 28-րդ հորիզոնականում՝ օրական 531 հազար բարելով: Քանի որ Վենեսուելան և Էկվադորը քիչ նավթ են սպառում և արտահանում են իրենց արդյունահանման մեծ մասը, նրանք ՕՊԵԿ-ի անդամներ են: 2015 թվականից հետո Վենեսուելայում նկատվել է արդյունահանման զգալի նվազում (օրական 2,5 մլն բարել), որը 2016 թվականին նվազել է մինչև 2,2 մլն, 2017 թվականին՝ մինչև 2 մլն, 2018 թվականին՝ մինչև1,4 մլն և 2019 թվականին՝ մինչև 877 հազար բարել ներդրումների բացակայության պատճառով:

Ինչ վերաբերում է բնական գազի արդյունահանմանը, ապա 2018 թվականին Արգենտինան արդյունահանել է 1524 միլիարդ խորանարդ ֆուտ, Մեքսիկան՝ 999, Վենեսուելան՝ 946, Բրազիլիան՝ 877, Բոլիվիան՝ 617, Պերուն՝ 451, Կոլումբիան՝ 379:

### Արտադրություն
Չնայած արտադրության զգալի մասը բաժին է ընկնում հանքարդյունաբերության և գյուղատնտեսության ոլորտներին, Լատինական Ամերիկայի տարբեր երկրներ նույնպես ունեն զգալի արտադրական ոլորտներ: Արգենտինայի, Բրազիլիայի, Չիլիի և Մեքսիկայի տնտեսությունները ամենաարդյունաբերական երկրներն են, որոնք կազմում են Լատինական Ամերիկայի արդյունաբերական հատվածի 75%-ը: Մի շարք դեպքերում կառավարությունները վարել են ներմուծման փոխարինման արդյունաբերականացման քաղաքականություն՝ սակագներ սահմանելով ներմուծվող արդյունաբերական ապրանքների վրա՝ խթանելու ներքին արտադրական արդյունաբերությունը: Լատինական Ամերիկայում զարգացած է զգալի ավտոմոբիլային արդյունաբերություն, իսկ արտասահմանյան ընկերությունները գործարաններ են բացում Բրազիլիայում, Մեքսիկայում և այլ երկրներում: Օրինակ, Մեքսիկայում Ford Motor Company-ն գործարան է բացել 1925 թվականին, իսկ Մեքսիկայի ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը ներառում է խոշոր ավտոարտադրողների մեծ մասը: Ամերիկա-մեքսիկական սահմանի երկայնքով արագորեն զարգանում են հավաքման արտադրությունները, որոնք հայտնի են որպես «մակիլադորաս» կամ «մակիԼաս», որտեղ ներմուծվող բաղադրիչները վերածվում են պատրաստի արտադրանքի, այնուհետև արտահանվում: Բրազիլիայի ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը կարևոր դեր է խաղացել երկրի արդյունաբերական զարգացման գործում: Բրազիլիայում տրանսպորտային խնդիրների պատճառով ափամերձ քաղաքները, որոնք հեշտությամբ չեն կապվում ճանապարհային կամ երկաթուղային հաղորդակցության միջոցով, երկիրը քայլեր է ձեռնարկել ավիացիոն արդյունաբերությունը զարգացնելու համար, և 1969 թվականին հիմնադրվել է Embraer ընկերությունը, որը մասնագիտանում է տարածաշրջանային ռեակտիվ ինքնաթիռների վրա:

Բրազիլիայի, Մեքսիկայի, Արգենտինայի և Չիլիի արդյունաբերական պարկերը շատ ավելի մեծ բազմազանություն և բարդություն ունեն՝ արտադրելով բարձր տեխնոլոգիական արտադրանք: Լատինական Ամերիկայի մնացած երկրներում, հիմնականում Կենտրոնական Ամերիկայում, գերակշռում են արտահանման համար հումք վերամշակող արդյունաբերությունները:

Սննդի արդյունաբերության ոլորտում 2019 թվականին Բրազիլիան եղել է վերամշակված մթերքների երկրորդ խոշոր արտահանողն աշխարհում: 2016 թվականին երկիրն եղել է աշխարհում ցելյուլոզայի 2-րդ և թղթի 8-րդ ամենաշատ արտադրողը: Կոշիկի արդյունաբերության մեջ 2019 թվականին Բրազիլիան եղել է 4-րդը աշխարհում:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Pergola_Vineyard_Argentina.jpg|Խաղողի պլանտացիա Արգենտինայում: Արգենտինան և Չիլին աշխարհի 10 խոշորագույն խաղողի և գինու արտադրողների թվում են, իսկ Բրազիլիան՝ 20 խոշորագույն արտադրողների թվում:
Պատկեր:Rota_Alternativa_Paraguai_-_Rio_Preto_-_2_-_panoramio.jpg|Եգիպտացորեն Դորադոսում: Բրազիլիան, Արգենտինան և Մեքսիկան աշխարհի 10 խոշորագույն արտադրողների շարքում են
Պատկեր:Jaula_cultivo_salmon_chile.jpg|Սաղմոնի աճեցում Չիլիում: Աշխարհում վաճառվող ամբողջ Սաղմոնի մեկ երրորդը գալիս է այս երկրից:
Պատկեր:Sede_Neugebauer.jpg|Շոկոլադի գործարան Արոյու դու Մեյուում: Լատինական Ամերիկան մասնագիտանում է սննդի արտադրության մեջ:
Պատկեր:CSN01.jpg|Պողպատե ընկերություն Վոլտա Ռեդոնդում: Բրազիլիան Աշխարհի 10 խոշորագույն պողպատ արտադրողների շարքում է, Մեքսիկան՝ 15 խոշորագույն, իսկ Արգենտինա ՝ 30 խոշորագույն:
Պատկեր:Klabin_Unidade_Puma,_Ortigueira_Paraná.jpg|Քլաբին արդյունաբերական համալիր Օրտիգեյրա քաղաքում: Բրազիլիան ցելյուլոզայի երկրորդ խոշորագույն արտադրողն է և թղթի ութերորդ խոշորագույն արտադրողն աշխարհում:
Պատկեր:Distrito_Industrial,_Franca_(SP),_Brazil.jpg|Portico of the Democrat-ը տղամարդկանց կոշիկների գործարան է Ֆրանկայում։ Բրազիլիան կոշիկի չորրորդ խոշորագույն արտադրողն է աշխարհում։ 
Պատկեր:Cia_Hering_2019.jpg|Hering, in Santa Catarina, Brazil. The country has one of the 5 largest textile industries in the world
Պատկեր:Mercedes-Benz_Brazil_Central_Office_(2012).jpg|Մերսեդես-Բենզ գործարան Սան Պաուլոյում: Մեքսիկան և Բրազիլիան Աշխարհի 10 խոշորագույն ավտոարտադրողներից են, իսկ Արգենտինան՝ 30 խոշորագույններից:
Պատկեր:Mina_de_Chuquicamata,_Calama,_Chile,_2016-02-01,_DD_110-112_PAN.JPG|Պղնձի հանք Չիլիում: Լատինական Ամերիկան արտադրում է աշխարհի պղնձի կեսից ավելին
Պատկեր:Smaragd-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|Կոլումբիական զմրուխտ: Երկիրը զմրուխտների ամենամեծ արտադրողն է աշխարհում:
Պատկեր:The_Most_Expensive.jpg|Copacabana Palace-ը Հարավային Ամերիկայի լավագույն հյուրանոցն է Ռիո դե Ժանեյրոյում: Զբոսաշրջությունը զգալի արժույթ է բերում մայրցամաք։ 
Պատկեր:INTA_-_colmenar_apícola.jpg|Մեղրի արտադրություն Արգենտինայում: Երկիրը Մեղրի երրորդ խոշորագույն արտադրողն է աշխարհում։
Պատկեր:Balcarce-buenosaires.JPG|Արեւածաղկի տնկարկ Արգենտինայում: Երկիրը աշխարհում երրորդ տեղն է զբաղեցնում արևածաղկի սերմերի արտադրության մեջ։ 
Պատկեր:Cerezas_La_Candelaria_Chépica_VI_Región.JPG|Չիլիական կեռաս: Չիլին աշխարհում կեռասի խոշորագույն արտադրողների հնգյակում է։ 
Պատկեր:Actinidia_KIWI_02.jpg|Չիլիական կիվի: Երկիրը կիվիի խոշորագույն արտադրողների տասնյակում է աշխարհում։
Պատկեր:Oilpalmmagdalenacolombia-2.jpg|Արմավենու տնկարկ Մագդալենայում: Կոլումբիան աշխարհում արմավենու յուղի հինգ խոշորագույն արտադրողներից մեկն է:
Պատկեր:Pineapple_field.jpg|Արքայախնձոր Մեքսիկայի Վերակրուս քաղաքում: Լատինական Ամերիկան արտադրում է արքայախնձորի համաշխարհային ծավալի 35%-ը։


### Ֆինանսական
Լատինական Ամերիկայի երկրներում գործող բանկերն ու ֆոնդային բորսաները գոյություն ունեն 19-րդ դարից։ Լատինական Ամերիկայի երկրների մեծ մասում ստեղծվել են կենտրոնական բանկեր՝ արժույթ թողարկելու, դրամական հոսքերը կառավարելու և դրամավարկային քաղաքականություն վարելու համար: 1867 թվականին հիմնադրվել են Բրազիլիայի ֆոնդային բորսաները: Լատինական Ամերիկայի այլ երկրների մեծ մասը, որոնք ստեղծել են ֆոնդային բորսաներ, դա արել են քսաներորդ դարի վերջին:

## Ենթակառուցվածքներ
աջից|մինի|200x200փքս|Ռոդովիա Դոս Բանդեյրանտես, Բրազիլիա
աջից|մինի|200x200փքս|Ռութա 9/14, Սարատե, Արգենտինա
Լատինական Ամերիկայում ենթակառուցվածքների մակարդակը բնութագրվում է որպես անբավարար և հանդիսանում է տարածաշրջանի տնտեսական աճի և զարգացման հիմնական խոչընդոտներից մեկը: Արժույթի միջազգային հիմնադրամը հայտնում է, որ Լատինական Ամերիկայի երկրներում ենթակառուցվածքի որակի և եկամտի մակարդակի միջև կա դրական հարաբերակցություն, սակայն Լատինական Ամերիկայի երկրներն ունեն ավելի ցածր որակի ենթակառուցվածք՝ համեմատած նմանատիպ եկամուտ ունեցող այլ երկրների հետ: Սա հանգեցնում է մրցունակության կորստի, քանի որ ֆիզիկական ենթակառուցվածքների որակը զգալի խոչընդոտ է տնտեսական աճի վրա:

Կառավարությունները կարևոր դեր են խաղում ենթակառուցվածքների ներդրումները խրախուսելու գործում: Լատինական Ամերիկան ունի արդյունաբերության պլանավորման ինստիտուտներ ամբողջ տարածաշրջանում:

Լատինական Ամերիկան իր ՀՆԱ-ի մոտավորապես 3%-ը ներդնում է ենթակառուցվածքային ծրագրերում: Financial Times-ը առաջարկում է, որ ենթակառուցվածքային ծախսերը պետք է կազմեն առնվազն 6%, որպեսզի Լատինական Ամերիկան հասնի իր ենթակառուցվածքային նպատակներին: Մասնավոր հատվածը նույնպես ակտիվ դեր է խաղում ենթակառուցվածքների մատակարարման գործում։ Լատինական Ամերիկայի կառավարությունները թույլ են տալիս խրախուսել մասնավոր հատվածի մասնակցությունը:

Թեև Լատինական Ամերիկայի ենթակառուցվածքները դեռ աճելու տեղ ունեն, լատինաամերիկյան ենթակառուցվածքներում ներդրումների համար հուսադրող նշաններ կան: 2013 թվականին մասնավոր բաժնետիրական ընկերությունները ներդրել են ավելի քան 3,5 միլիարդ դոլար էներգիայի, հեռահաղորդակցության և մատակարարման շղթայի զարգացման գործում: Կառավարությունները դեռևս փնտրում են փոքր գործընկերություններ պետական և մասնավոր հատվածների միջև՝ նվազեցնելու առևտրի դինամիկայի անբավարարությունը: Պանաման քայլեր է ձեռնարկել իր ֆիզիկական ենթակառուցվածքը մատակարարման շղթայի հզորությունների համար ինտեգրելու ուղղությամբ: Պանաման ավարտել է Պանամայի ջրանցքի ընդլայնումը: 2014 թվականին Պանաման կառուցել է նոր Տոկումեն միջազգային օդանավակայանը և Կոլոնի ազատ առևտրի գոտին:

Չինաստանը հավակնոտ ենթակառուցվածքային ծրագրեր է ունեցել Լատինական Ամերիկայում, ներառյալ երկաթուղային գիծը, որը կապում է Կոլումբիայի Ատլանտյան և Խաղաղ օվկիանոսի շրջանները:

Միջազգային խոշոր մայրուղին, որն ավարտվել է 2012 թվականին, Բրազիլիան կապում է Պերուի հետ Միջօվկիանոսային մայրուղու միջոցով: Այն ունի տնտեսական օգուտներ, բայց նաև բացում է Ամազոնիայի տարածքները շրջակա միջավայրի դեգրադացիայի համար: Բրազիլիան նաև ֆինանսավորել է Կուբայի Մարիել նավահանգստի հիմնական արդիականացումը՝ խոշոր կոնտեյներային նավերի սպասարկման համար:

Լատինական Ամերիկայում տրանսպորտը հիմնականում իրականացվում է ավտոմոբիլային տրանսպորտով, որն առավել զարգացած է տարածաշրջանում: Այն ունի նաև նավահանգիստների և օդանավակայանների զգալի ենթակառուցվածք։

Բրազիլիան ունի ավելի քան 1,7 միլիոն կմ ճանապարհներ, որից 215.000 կմ ասֆալտապատ են։ Երկրի երկու կարևորագույն մայրուղիներն են BR-101 և BR-116: Արգենտինան ունի ավելի քան 600.000 կմ ճանապարհներ, որից մոտ 70.000 կմ ասֆալտապատ են։ Երկրի երեք կարևորագույն մայրուղիներն են 9-րդ, 7-րդ և 14-րդ երթուղիները:

Անդերի լեռների, Ամազոն գետի և Ամազոնյան անտառների պատճառով միշտ դժվարություններ են առաջացել անդրմայրցամաքային կամ կենսաբազմազանության մայրուղիների կառուցման հարցում: Գործնականում գոյություն ունեցող միակ երթուղին այն երթուղին է եղել, որը Բրազիլիան կապել է Արգենտինայի Բուենոս Այրեսի, իսկ ավելի ուշ՝ Չիլիի Սանտյագոյի հետ: Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին, երկրների համատեղ ջանքերի շնորհիվ, սկսել են ի հայտ գալ նոր երթուղիներ, ինչպիսիք են Բրազիլիա-Պերու (Միջօվկիանոսյան մայրուղի) և նոր մայրուղի Բրազիլիայի, Պարագվայի, Հյուսիսային Արգենտինայի և հյուսիսային Չիլիի միջև (Կենսօվկիանոսյան միջանցք):

Բրազիլիայում կա ավելի քան 2000 օդանավակայան։ Օդանավակայանների քանակով երկիրն աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում՝ զիջելով միայն Միացյալ Նահանգներին: Բրազիլիայում գործում է 44 միջազգային օդանավակայան, այդ թվում՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում, Բրազիլիայում, Բելո Հորիզոնտեում, Պորտո Ալեգրեում, Ֆլորիանոպոլիսում, Կույաբեյում, Ռեսիֆեում, Ֆորտալեզեոմ, Բելենում և Մանաուսում: Արգենտինայում կան կարևոր միջազգային օդանավակայաններ: Չիլիում կան կարևոր միջազգային օդանավակայաններ, որոնք գտնվում են Սանտյագոյում, Անտոֆագաստայում, Պուերտո Մոնտում, Պունտա Արենասում և Իկիկեում: Կոլումբիան ունի այնպիսի կարևոր միջազգային օդանավակայաններ, որոնք գտնվում են Բոգոտայում, Մեդելինում, Կարտախենայում, Կալիում և Բարանկիլայում

Մեքսիկայում կա 1834 օդանավակայան, որն ըստ երկրների օդանավակայանների թվով երրորդն է աշխարհում:

Բրազիլիայի երկաթուղային ցանցն ունի մոտ 30000 կիլոմետր երկարություն։ Այն հիմնականում օգտագործվում է հանքաքարերի տեղափոխման համար: Արգենտինայի երկաթուղային ցանցը՝ 47000 կմ ճանապարհներով, աշխարհում ամենամեծերից մեկն է և շարունակում է մնալ Լատինական Ամերիկայում ամենաընդարձակը:

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն

* Bauer, Arnold J. *Goods, Power, History: Latin America's Material Culture*. New York: Cambridge University Press 2001.
* Bernecker, Walter L., and Hans Werner Tobler, eds. *Development and Underdevelopment in America: Contrasts of Economic Growth in North and Latin America in Historical Perspective*. Berlin 1993.
* Bethell, Leslie, ed. *The Cambridge History of Latin America, vol. 6. Latin America Since 1930: Economy, Society, and Politics*. New York: Cambridge University Press 1994.
* Bulmer-Thomas, Victor. *The Economic History of Latin America Since Independence*. Cambridge: Cambridge University Press 2003.
* Bulmer-Thomas, Victor, John H. Coatsworth, and Roberto Cortés Conde, eds. *The Cambridge Economic History of Latin America*. 2 vols. Cambridge: Cambridge University Press 2006.
* Cárdenas, E., J.A. Ocampo, and Rosemary Thorp, eds. *An Economic History of Twentieth-Century Latin America*. London: Palgrave 2000.
* Cardoso, F.H. and E. Faletto. *Dependency and Development in Latin America*. Berkeley and Los Angeles: University of California Press 1979.
* Coatsworth, John H. "Inequality, Institutions, and Economic Growth in Latin America," *Journal of Latin American Studies* 40 (2008): 545–69.
* Coatsworth, John H. and William R. Summerhill. "The New Economic History of Latin America: Evolution and Recent Contributions" in *The Oxford Handbook of Latin American History*, José Moya, ed. New York: Oxford University Press 2011, pp.&nbsp;407–423.
* Coatsworth, John H. and Alan Taylor, eds. *Latin America and the World Economy since 1800*. Cambridge: Harvard University Press 1998.
* ECLAC. Economic Survey of Latin America and the Caribbean 2018. Evolution of investment in Latin America and the Caribbean: stylized facts, determinants and policy challenges. Briefing paper. Economic Commission for Latin America and the Caribbean, 2018.
* ECLAC. Preliminary Overview of the Economies of Latin America and the Caribbean 2017. Economic Commission for Latin America and the Caribbean, 2018.
* Engerman, Stanley L. and Kenneth L. Sokoloff, "Factor Endowments, Institutions, and Differential Paths of Growth Among New World Economies" in *How Latin America Fell Behind: Essays in the Economic Histories of Brazil and Mexico, 1800–1914*. Stanford: Stanford University Press 1997, pp.&nbsp;260–304.
* Gootenberg, Paul. "Between a Rock and a Softer Place: Reflections on Some Recent Economic History of Latin America" in *Latin American Research Review* 39:2 (2004): 239–57.
* Haber, Stephen H., ed. *How Latin America Fell Behind: Essays in the Economic Histories of Brazil and Mexico, 1800–1914*. Stanford: Stanford University Press 1997.
* Haber, Stephen H., ed. *Political Institutions and Economic Growth in Latin America*. Stanford: Stanford University Press 2000.
* Joslin, D. *A Century of Banking in Latin America*. London: Oxford University Press 1963.
* Lewis, Colin, "Industry in Latin America before 1930" in Leslie Bethell, ed. *The Cambridge History of Latin America, vol. 4 c 1870–1930*. New York: Cambridge University Press 1986.
* Lockhart, James and Stuart B. Schwartz. *Early Latin America*. New York: Cambridge University Press 1983.
* Ocampo, José Antonio and Rosemary Thorp. eds. *The Export Age: The Latin American Economies in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries*. Basingstoke 2001.
* Prados de la Escosura, Leandro. "Lost Decades? Economic Performance in Post-Independence Latin America," *Journal of Latin American Studies* 41 (2209): 279–307.
* Thorp, Rosemary. *Progress, Poverty, and Exclusion: An Economic History of Latin America in the Twentieth Century*. Baltimore: IDB 1998.
* Thorp, Rosemary, ed. *Latin America in the 1930s: The Role of the Periphery in the World Crisis*. London: Macmillan 1984.
* Topik, Steven, Carlos Marichal, and Zephyr Frank, eds. *From Silver to Cocaine: Latin American Commodity Chains and the Building of the World Economy*. Durham: Duke University Press 2006,

Կատեգորիա:Լատինական Ամերիկա