Վաղարշակ Նորենց

**Վաղարշակ Նորենց** (**Վաղարշակ Տոնապետի Երիցյան**, ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1932 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Սասունի գավառի Շենիկ գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Շենիկի և Իշխանաձորի դպրոցներում։ 1916 թվականին, փրկվելով կոտորածներից, անցել է Անդրկովկաս և ապրել Թիֆլիսի որբանոցներում։ Սովորել է Թիֆլիսի հայկական գիմնազիայում և Ներսիսյան դպրոցում։

Նրա առաջին բանաստեղծությունը լույս է տեսել 1917 թվականին, Թիֆլիսի «Հայաստան» թերթում։ Վաղարշակ Նորենցի առաջին ժողովածուն («Օրերի ճամփին», 1925) արժանացել է Հայաստանի լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատի գրական մրցանակին (Տիգրան Կամսարականի հատկացրած)։ 1925 թվականին մասնակցել է Հայաստանի պրոլետարական գրողների «Նոյեմբեր» միության հիմնադրմանը։

Գրական-ստեղծագործական կյանքին զուգընթաց պաշտոնավարել է մշակութային հաստատություններում և հասարակական կազմակերպություններում։

մինի|Վաղարշակ Նորենցի հուշատախտակը Երևանում

Ռուսերեն լույս են տեսել նրա «Հատընտիր» (Մոսկվա, 1936), «Լիրիկա» (Երևան, 1956), «Բանաստեղծություններ» (Մոսկվա, 1957) գրքերը։ Մահացել է Երևանում։

## Երկեր
### Գրքեր
*Օրերի ճամփին, հատ. 1, Դիլիջան, 1925, 152 էջ։ 
*Իրիկուն (պոեմ), Պետհրատ, 1926։
*Յերկրորդ գիրք, Յերևան, 1930, 96 էջ։ 
*Լիրիկական ֆրոնտ, Յերևան, 1932, 104 էջ։ 
*Նորենց Վաղարշակ, Ալազան Վահրամ, Տասներկու տարի (Սովետական Հայաստանի 1920-1932 թվականների մշակութային կյանքի նոթագրություն), Յերևան, 1933, 198 էջ։ 
*Բանաստեղծություններ, Յերևան, 1936, 368 էջ։  
*Գիրք քնարական, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 304 էջ։
*Ճանապարհներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 220 էջ։
*Իմ աշխարհը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 416 էջ։
*Փշե շապիկ (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1959։
*Պոեմներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 172 էջ։
*Երկեր, հատ. 1. Բանաստեղծություններ, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 496 էջ։
*Երկեր, հատ. 2. Բանաստեղծություններ, Երևան, Հայպետհրատ 1963, 396 էջ։
*Դարերի ավանդ (պոեմ), Երևան, «Հայաստան», 1968։
*Հուշեր և արձագանքներ, Երևան, «Հայաստան», 1968, 404 էջ։
*Երկերի ժողովածու, 3 հատորով, հատ. 1. Քնարերգություն, Երևան, «Հայաստան», 1971, 432 էջ։
*Երկերի ժողովածու, 3 հատորով, հատ. 2, Երևան, «Հայաստան», 1973, 236 էջ։

### Մամուլ
* Հանուն «հաշտ ու խաղաղ մարդկության», «Գրական թերթ», 1969, № 1:

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Ռախմանին Ս., Մոծակը, Երևան, Պետհրատ, 1928, 9 էջ։
* Տուլյակովա Ե., Փոքրիկ ներկարարները, Երևան, Պետհրատ, 1928, 10 էջ։
* Բագրիցկի Է., Մորդվինի աստղը, Երևան, Պետհրատ, 1932, 8 էջ։
* Ռուտտերման Մ., Շաբաթօրյակ, Երևան, Պետհրատ, 1932, 10 էջ։
* Վենգրով Ն., Հոկտեմբերիկյան, Երևան, Պետհրատ, 1932, 14 էջ։
* Մայակովսկի Վ., Ինչ դառնալ, Երևան, 1933, 20 էջ։
* Սմիրնով Ն., Պինչիկ Կոտմանի արկածները, Երևան, Պետհրատ, 1933, 104 էջ։
* Տիխոնով Ն., Սամի Երևան, Պետհրատ, 1934, 12 էջ։
* Աբաշիձե Իրակլի, Բանաստեղծություններ (թարգմանել են Վաղարշակ Նորենցն ու Պարույր Սևակը), Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 151 էջ։
* Կվիտկո Լ., Ես և իմ ձին, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 36 էջ։
* Իտալիայի երեխաները (իտալացի ժամանակակից գրողների պատմնածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1966, 244 էջ։
* Հյուբին Ֆ., Ուրախ ժամեր, Երևան, «Հայաստան», 1970, 62 էջ։
* Ողջույն քեզ, Հայաստան (աշխարհի բանաստեղծները Սովետական Հայաստանի մասին, գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Վաղարշակ Նորենցը), Երևան, «Հայաստան», 1970, 101 էջ։

## Գրականություն
### Մամուլ
* Արտաշես Քալանթարյան, Ազնիվ գիրք (գրախոսություն Վաղարշակ Նորենցի «Հուշեր և արձագանքներ գրքի ամսին»)։ «Գրական թերթ», 1969, № 3:

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Վ. Նորենցի կենսագրությունը և երեք բանաստեղծություն
* Վաղարշակ Նորենց

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:1973 մահեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 20 մահեր
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ