open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շնաձկներ

աջից|345px|մինի|Շնաձկան կառուցվածք

**Շնաձկներ** (), կռճիկային ձկների ենթակարգ։ Բնորոշ հատկանիշներից են երկարուկ ու ձիգ մարմնի տորպեդանման ձևը, պոչային հետերոցերկալ մեծ լողաթևը, մեծ քանակությամբ սրածայր ատամների առկայությունը զույգ ծնոտներին։

Ներկայումս հայտնի է շնաձկների 450 տեսակ՝ 17 սմ երկարություն ունեցող *Etmopterus perryi* տեսակից մինչև 20 մետրանոց կետային շնաձուկը (որն աշխարհի ամենամեծ ձուկն է)։ Այս ենթակարգի տեսակները տարածված են ծովերում և օվկիանոսներում։ Չնայած շնաձկների մեծամասնությունը բնակվում է աղի ջրերում, որոշ տեսակներ հարմարվել են քաղցրահամ ջրում ապրելուն։ Շնաձկների մեջ գերակշռում են գիշատիչները, սակայն 3 տեսակ, այդ թվում կետային շնաձուկը, սնվում են փոքր ձկներով և պլանկտոնով։

Շնաձկների ամենահին ներկայացուցիչները գոյություն են ունեցել դեռևս 420-450 միլիոն տարի առաջ։

## Գրականություն
* *Губанов Е. П.*Акулы Индийского океана : Систематика, биология, промысел: диссертация … доктора биологических наук в форме науч. докл. : 03.00.10. — Б. м., 1997. — 48 с.
* *Губанов Е. П. и др.* Акулы Мирового океана: справочник-определитель. — 1986.
* 
* *Осипов В. Г.* Акулы//Биологические ресурсы Тихого океана. — М.: Наука, 1986. — С. 94-118.
* Царство животных. Акулы / [ведущий ред. Е. Бендрышева; пер. с англ. О. В. Ивановой]. — М.: Мир кн., 2004 (АООТ Твер. полигр. комб.). — 28 с. -ISBN 5-8405-0708-3
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ReefQuest Centre for Shark Research — исследовательский центр по изучению акул
* sharks.org.za
* Shark Trust — некоммерческая организация, занимающаяся защитой акул
* BlueSphereMedia — подборка фотографий последствий охоты за плавниками акул
* Florida Museum of Natural History — акулы на сайте Флоридского музея естествознания
* Shark Foundation — некоммерческая организация, занимающаяся защитой акул
* sharkiologist.com — сайт *Lauren Elizabeth Smith* (доктор морской биологии), занимающейся изучением акул
* sharks-world.com/ 
* Канадская лаборатория исследования акул — текстовой информации немного, но есть хорошие фотографии по анатомии акул

Կատեգորիա:Ձկներ
Քյուբա Գուդինգ Կրտսեր

**Քյուբա Գուդինգ Կրտսեր** (, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ուր են տանում երազանքները», «Ձնե շներ», «Առնետային մրցավազք», «Ռազմական սուզորդը» և «Ծովային արկած» ֆիլմերից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Շվեյցարիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**[[Շվեյցարիա]]ն** մասնակցել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթին ամեն տարի սկսած 1956 թվականից, բացառությամբ 1995, 1999, 2001 և 2003 թ.

## Մասնակիցներ

* XX կիսաեզրափակիչներում նշանակում են ավտո-որակավորում։ Սա կարող է լինել արդյունք հետևյալ երկու պատճառներից։ Եթե երկիրը հաղթել է նախորդ տարվա մրցույթը, հաջորդ տարի նա չի մրցելու որևէ կիսաեզրափակչում։ Մյուս պատճառն այն է, որ Մեծ Քառյակի (Հնգյակի) երկիր-անդամները չեն մասնակցում որևէ կիսաեզրափակիչ փուլում։
* XX եզրափակիչներում նշանակում է, որ երկիրը չի անցել եզրափակիչ փուլ։

## Եվրատեսիլը Շվեյցարիայում

## Արտաքին հղումներ
* Շվեյցարիայի էջը Eurovision.tv կայքում

Կատեգորիա:Շվեյցարիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Նիդերլանդները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**[[Նիդերլանդներ]]ը** այն յոթ երկրներից է, որոնք մասնակցել են առաջին Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։

## Մասնակիցներ

## Արտաքին հղումներ
* Նիդերլանդների էջը Eurovision.tv կայքում

Կատեգորիա:Նիդերլանդները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ռոլֆ Լիբերման

**Ռոլֆ Լիբերման** (գերմ.՝ Rolf Liebermann, ), շվեյցարացի կոմպոզիտոր և երաժշտական ադմինիստրատոր էր։

## Աշխատանքներ

*1943 *Polyphone Studien* 
*1944 *Une des fins du monde*, 
*1945 *Chinese Love Songs*; *Furioso*
*1947 *Swiss Folk Song Suite* (Schweizerische Volksliedersuite)
*1949 *Music* for Orchestra and Reciter; *Chinese Song*; *Symphony No 1*
*1950 *Streitlied zwischen Leben und Tod* (Combat Song of Life and Death)
*1951 Sonata for piano
*1952 *Leonore 40/45* 
*1954 *Penelope* (օպերա). 
*1955 *The School for Wives* (օպերա). 
*1957 *Die Schule der Frauen* (օպերա). 
*1958 *Geigy Festival Concerto* 
*1959 *Capriccio* 
*1964 *Concert des Echanges*
*1981 *Essai 81* 
*1984 *Ferdinand*
*1987 *La Forêt* (օպերա). (Tate/Deflo/Orlandi)
*1988 *Herring Quintet*; *Cosmopolitan Greetings* (Gruntz/Wilson/Ginsberg)
*1989 *Medea Monologue* 
*1990 *3x1 = CH+X* 
*1992 *Freispruch für Medea* (օպերա). 
*1994 *Enigma*; Violin Concerto
*1995 Piano Concerto
*1996 *Die schlesischen Weber* 
*1997 *Variations on a Theme from Appenzell* 
*1998 *Mouvance*
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Մեսա (Արիզոնա)

**Մեսան** ( //), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևմտյան մասում՝ Արիզոնա նահանգում։ Այն Ֆինիքսի արվարձաններից մեկն է։ 2006 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 452 933&nbsp;մարդ (3-րդը Արիզոնայում՝ Ֆինիքսից և Թուսոնից հետո)։ Բնակչության 10%-ը մորմոններ են։

## Քույր քաղաքներ
*  Բերնաբի, Կանադա 
*  Կարազ, Պերու 
*  Գուայմաս, Մեքսիկա 
*  Կայպին, Չինաստան 
*  Ապպեր Հատտ, Նոր Զելանդիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամերիկայի ձայնի անդրադարձը Մեսային
* Մորմոնական տաճար Մեսայում 

Կատեգորիա:1878 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արիզոնայի քաղաքներ
Թուսոն

**Թուսոն** (,  /ˈtuːsɒn/), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևմտյան մասում, Արիզոնա նահանգում։ Գտնվում է Արիզոնայի Պրիմա շրջանում։ 2008 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 541 811&nbsp;մարդ (2-րդը Արիզոնայում՝ Ֆինիքսից հետո)։ Հիմնադրվել է 1768 թ-ին։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Ալմա Աթա, Ղազախստան
*  Պեչ, Հունգարիա
*  Սյուդադ Օբրեգոն, Մեքսիկա
*  Նուակշոտ, Մավրիտանիա
*  Ռոսքոմոն (կոմսություն), Իռլանդիա
*  Սուլեյմանիա, Իրաք
*  Սեգովիա, Իսպանիա
*  Տրիկալա, Հունաստան
*  Գվադալախարա, Մեքսիկա
*  Թայչժուն, Թայվան
*  Լյապանշույ, Չինաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թուսոնի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Արիզոնայի քաղաքներ
Էզոթերիզմ

**Էզոթերիզմ** (  - ներքին), հայերեն նաև գաղտնագիտություն։ Էզոթերիզմը փիլիսոփայական կատեգորիա է, որը ենթադրում է աշխարհաստեղծման գաղտնիքների ճանաչումն ու ուսումնասիրությունը, համաձայն այս կամ այն փիլիսոփայական դպրոցի, կամ միաբանության՝ եղբայրության սահմանումների։ Միաժամանակ, տերմինը կարող է օգտագործվել որևէ ծիսական արարողակարգի կամ արարողության թաքնված «էզոթերիկ» բնույթի նկարագրման համար։ Իմաստային առումով այն ենթադրում է գիտելիքների, գրականության և սահմանումների որոշակի գաղտնիության մարդկանց լայն շրջանակներից, որով և ստացել է իր հականիշը՝ էկզոթերիզմ. տերմին, որը ենթադրում է գիտելիքներ հասարակության լայն՝ չլուսավորված շրջանակների համար։

## Բացատրություն՝ էզոթերիկա - էզոթերիզմ
Էզոթերիկան աշխարհի գոյության իմաստի ընկալման, նրա արարաման նախապատճառների բացահայտման միջոցները և ուղղություններն ամբողջացնող տերմին է։ Էզոթերիկ գիտելիքներն ենթադրում են, որ տվյալ դպրոցի կամ ուսմունքի հիմքում աշխարհը համարվում է ոչ թե քաոսային, այլ արարչային համակարգ, որը շարժվում ու գործում է համաձայն հստակ սահմանված վերմարդկային օրենքների։ 
Կրոնները կարող են համարվել էզոթերիկ գիտելիքների հավաքագրման վայրերից մեկը, միաժամանակ տիրապետող ու ոչ շատ տարածված մի շարք կրոններ կարող են ունենալ իրենց էկզոթերիկ ու էզոթերիկ դպրոցները։ Ինչպես օրինակ Իսլամում էզոթերիկ դպրոց է համարվում Սուֆիզմը, Հուդայականությունում՝ Կաբբալան։ Քրիստոնեությունը նույնպես իր հերթին հիմնադրման առաջին օրերից ձեռք է բերել էզոթերիկ բազմաթիվ դպրոցներ ու միաբանություններ, ովքեր յուրովի են մեկնաբանել կրոնի հիմնադիր Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքը։
Քրիստոնեական ամենահայտնի էզոթերիկ եղբայրություններն ու միաբանություններն են Մասոնությունը և Վարդի ու խաչի միաբանությունը։
 
## Դպրոցներ, ուսմունքներ, փիլիսոփայական ուղղություններ
Աշխարհում հատկապես մեծ տարածում ունեն քրիստոնեական գաղափարախոսության հիմքի վրա ձևավորված էզոթերիկ դպրոցներն ու միաբանությունները։ Միաժամանակ ամենատարածվածների թվում է կաբալլան, որի հիմքում ընկած է հրեական հուդայականության կրոնափիլիսոփայական հայացքները։ 
Բազմաթիվ են էզոթերիկ բնույթի դպրոցները՝ ձևավորված նաև հին, նախաքրիստոնեական, հեթանոսական դավանանքների հիմքի վրա։
## Նպատակները
Էզոթերիկան նպատակ ունի հասարակության նեղ շրջանակների համար մշակել գործողությունների ու արարողակարգերի հերթականություն ու հաջորդականություն, որը համաձայն տվյալ դպրոցի կամ ուսմունքի հետևորդների կարող է թույլ տալ ճանաչելու աշխարհաստեղծման նախապայմաններն ու դրդապատճառները։ Հիմնական նպատակներից մեկն է հնարավորին չափով ճանաչել Աստծուն ու նրա գործառույթները։

## Էզոթերիզմի պատմությունը
### Էզոթերիզմի ժամանակակից իրականությունում
## Էզոթերիկա և արվեստ

Կատեգորիա:Էզոթերիկա
Կատեգորիա:Գաղտնի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Եղբայրություններ
Պիտակ

մինի|աջից|200px|Պիտակ արտադրողի խորհրդանշով բանանի վրա
**Պիտակ** կամ **սթիքեր**, մեկ կողմից կպչուն և մյուս կողմից որևէ դիզայնով թղթի կամ պլաստիկի կտոր։ Պիտակները լինում են տարբեր չափսերի, ձևերի, գույների։ Դրանք կարելի է դնել տարբեր իրերի վրա՝ դարակներին, տեխնիկային, դռներին և այլն։ Ոմանց համար պիտակներ հավաքել հոբբի է դարձել։

## Արտաքին հղումներ
* Tag and Label Manufacturers Institute
* Stickers Manufacturer 

Կատեգորիա:Տպագրական գործ
Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Կատեգորիա:Սքոչ
The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack

***The Wiz: Original Motion Picture Soundtrack***-ը Բրոդվեյան «Վիզ» մյուզիքլի հիման վրա նկարահանված *[[Վիզ (ֆիլմ)|Վիզ]]* ֆիլմի սաունդրեք ալբոմ է։ Այն արտադրվել է «2 LP collection» տարբերակով, որի պրոդյուսեր է հանդիսացել Քուինսի Ջոնսը։ Ֆիլմում հնչած երգերը կատարում են տարբեր «աստղեր», այդ թվում Մայքլ Ջեքսոնը և Դայանը Ռոսը։

## Երգացանկ
### Սկավառակ 1, կողմ 1
# "Main Title (Overture, մաս առաջին)" (գործիքավորում)
# "Overture (մաս երկրորդ)" (գործիքավորում)
# "The Feeling That We Have" - Theresa Merritt և Chorus
# "Can I Go On?" *([[Quincy Jones]], [[Ashford & Simpson|Nickolas Ashford and Valerie Simpson]])* - Դայանա Ռոս
# "Glinda's Theme" (գործիքավորում)
# "He's the Wizard" - Thelma Carpenter և Chorus
# "Soon as I Get Home"/"Home" - Դայանա Ռոս

### Սկավառակ 1, կողմ 2
# "ou Can't Win" - Մայքլ Ջեքսոն
# "Ease on Down the Road #1" - Մայքլ Ջեքսոն և Դայանա Ռոս
# "What Would I Do If I Could Feel?" - Nipsey Russell
# "Slide Some Oil to Me" - Nipsey Russell
# "Ease on Down the Road #2" - Դայանա Ռոս, Մայքլ Ջեքսոն և Nipsey Russell
# "I'm a Mean Ole Lion" - Ted Ross
# "Ease on Down the Road #3" - Դայանա Ռոս, Մայքլ Ջեքսոն, Nipsey Russell, and Ted Ross
# "Poppy Girls" *(Anthony Jackson)* (instrumental)

### Սակավառակ 2, կողմ 1
# "Be a Lion" - Դայանա Ռոս, Մայքլ Ջեքսոն, Nipsey Russell, և Ted Ross
# "End of the Yellow Brick Road" (գործիքավորում)
# "Emerald City Sequence" *(երեժշտությունը՝ Ջոնս, բառերը՝ Smalls)* - Chorus
# "So You Wanted to See the Wizard" - Richard Pryor (երխոսություն)
# "Is This What Feeling Gets? (Dorothy's Theme)" *(երաժշտությունը՝ Ջոնս, բառերը՝ Ashford & Simpson)* - Դայանա Ռոս

### Սակավառակ 2, կողմ 2
# "Don't Nobody Bring Me No Bad News" - Mabel King և Chorus
# "A Brand New Day" *([[Luther Vandross]])* - Դայանա Ռոս, Մայքլ Ջեքսոն, Nipsey Russell, Ted Ross, և Chorus
# "Believe in Yourself (Dorothy)" - Diana Ross
# "The Good Witch Glinda" (գործիքավորում)
# "Believe in Yourself (Reprise)" - Lena Horne
# "Home" - Diana Ross
* բոլոր երգերի հեղինակն է Charlie Smalls

## Զբաղեցրած հորիզոնականներ
### Ալբոմ

### Սինգլներ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1978 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Գիլյերմո Օրտիս Կամարգո

**Գիլյերմո Օրտիս Կամարգո** (, ), մեքսիկացի նախկին ֆուտբոլային հարձակվող է, որը յի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1962 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը։ Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի ամբողջ կարիերան անց է կացրել «Նեկակսա» ակումբում։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Գիլյերմո Օրտիս fifa.com  ()

Կատեգորիա:1939 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Օլիվեր Շանթի

**Օլիվեր Շանթի** (), իսկական անունը՝ **Ուլրիխ Շուլց** (, ), նյու էյջ ոճի գերմանացի երաժիշտ։ Հայեցողական երաժշտության վրա կենտրոնացված *Inkarnation*, ապա՝ "Oliver Shanti & Friends" երաժշտական խմբի հիմնադիր։ Այժմ Շանթին բացակայում է խմբից և այդ պատճառով նրա տեղը զբաղեցրել է բազմագործիքային Մերջթ Ռայսինջերը (Margot Reisinger, նախկինում հայտնի էր որպես *Margot Vogl* կամ *Margot Shanti*)

## Սկավառակագրություն
**Հիմնական.**
*1987 - *Licht-Prakash-Light* (as *Inkarnation*)
*1987 - *Frieden-Shanti-Peace* (as *Inkarnation*)
*1987 - *Listening to the Heart*
*1988 - *Rainbow Way*
*1988 - *Vila Nova Mellow Days* (as *Oliver Serano-Alve*)
*1989 - *Walking on the Sun*
*1990 - *Minho Valley Fantasies* (as *Oliver Serano-Alve*)
*1992 - *Vida Para Vida* (as *Oliver Serano-Alve*)
*1993 - *Tai Chi*
*1995 - *Well Balanced*
*1996 - *Tai Chi Too*
*1997 - *Circles of Life: The Best of Oliver Shanti* (compilation album including 3 new tracks)
*1998 - *Seven Times Seven*
*2000 - *Medicine Power*
*2002 - *Alhambra*
*2006 - *Man Heaven Earth* (compilation album featuring 2 tracks by "**Existence**" and **Dahmani**)

**Նախագծեր.**
*1996 - *Buddha and Bonsai Vol. 1*
*1997 - *Shaman*
*1997 - *Buddha and Bonsai Vol. 2*
*2000 - *Buddha and Bonsai Vol. 3*
*2000 - *Shaman 2*
*2002 - *Buddha and Bonsai Vol. 4*
*2005 - *Buddha and Bonsai Vol. 5: The Power of Silence*

**Թեմատիկ ահվաքածուներ.**
**Indiens: Sacred Spirits*
**Shaman: Red Indian Chill*
*before 1997 - *Meditative Music of Budo-Gala: The Magic of Martial Arts*
*1997 - *Spirit of Budo: The Power of Balance*
*1997 - *10 Years of Sattva Music*
*1999 - *Tibetiya* (including 3 new tracks by Oliver Shanti)
*2001 - *15 Years of Sattva Music*
*2001 - *Reiki: Brightness Healing*

**Այլ.**
*2008 single - Oliver Shanti feat. N.i.M.i - *Roo Be Asemoon* (Olugu Zamba Remix)
*2010 single - Oliver Shanti feat. DJ Sunf - *The Tree* (rmx)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նյու էյջ երաժիշտներ
Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Անտիկ հունական փիլիսոփայություն

**Անտիկ Հունական փիլիսոփայությունը**, փիլիսոփայական ուսմունքների այն ամբողջությունն է, որը ձևավորվել և զարգացել է Հին Հունաստանում մ.թ.ա. 6-րդ դարում ու մասամբ կամ ամբողջապես տիրապետել մինչև անտիկ դարաշրջանի ավարտը։ Անտիկ Հունական փիլիոփայությունը դարեր անց իր զարգացումն ու տարածումն է ունեցել Հին Հռոմում։ Այս շրջանի հիմնական աշխատությունները գրվել են հին հունարենով։

## Ծագում
Անտիկ փիլիսոփաության ծագումը և զարգացումը պայմանավորված էր, ինչպես սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական, այնպես էլ հոգևոր-մշակութային մի շարք նախադրյալներով։ Հին հունաստանում փիլիսոփայությունը ծագում է այն ժամանակ, երբ ձևավորվում և հաստատվում է ստրկատիրական հասարակարգը, զարգանում է տնտեսությունը, մտավոր աշխատանքը տարանջատվում է ֆիզիկականից, այսինքն՝ մտավոր գործունեությունը ձեռք է բերում ինքնուրույնություն և անկախություն։ Մտավոր գործունեության ծավալումը նպաստեց քաղաք-պետությունների առաջացումը, որտեղ քաղաքացիներն ազատ մարդիկ էին, մասնակցում էին պետության կառավարմանը, օգտվում քաղաքական իրավունքներից։ 
Կենտրոնական պետականության բացակայությունը, որը անհրաժեշտաբար ենթադրում էր միասնական կրոնադոգմատիկական գաղափարախոսություն և բազմաթիվ քաղաք-պետությունների գոյության փաստը բարենպաստ պայմաններ էին ստեղծում մտքի ազատ դրսևորման համար։ Առանց այդ ազատության՝ հնարավոր չէ պատկերացնել հունական մշակույթի և փիլիսոփայության ծաղկումը։
## Փիլիսոփաներն ու փիլիսոփայական առաջին ուսմունքները
Հին Հունաստանում փիլիսոփայական մտքի զարգացմանը մեծ նպաստ են բերել «յոթ իմաստունները»՝ Կլեոբուլոսը, Սոլոնը, Հիլոնը, Թալեսը, Պիտակը, Բիանտոսը և Պերիանդրոսը, որոնցից պահպանված ասույթներում խտացված ամփոփվել է հույն ժողովրդի իմաստությունը և կենսափիլիսոփայությունը։
Հին Հունաստանում փիլիսոփայական առաջին ուսմունքները ձևավորվել են Հոնիայում՝ փոքրասիական հունական գաղթօջախներում, ուստի այդ փիլիսոփայությունը անվանվում է հոնիական։ Հոնիական փիլիսոփայության մեջ են մտնում Միլեթյան դպրոցի և Հերակլիտեսի ուսմունքները։
 
## Անտիկ հունական փիլիսոփայության առանձնահատկությունները
Անտիկ հունական փիլիսոփայությունն ուներ մի շարք առանձնահատկություններ, որոնցից գլխավորը համարվում է նրա տիեզերակենտրոն լինելը։ Այսինքն՝ փիլիսոփայական մտածումների կիզակետում տիեզերքն էր, որը ըմբռնվում էր որպես ոչ մեկի կողմից չստեղծված բացարձակ կեցություն։ Անտիկ փիլիսոփայությանը խորթ էր արարչագործության գաղափարն աստվածաշնչյան իմաստով. տիեզերքը ոչ թե արարվում է, այլ ստեղծվում է ի սկզբանե գոյություն ունեցող նյութական և իդեալական սկզբներից։ 
Առանձնահատկությունների թվում է նաև այն, որ անտիկ հունական փիլիսոփայությունն ուներ ռացիոնալիստական ու մտահայեցողական բնույթ։ Իմացաբանության մեջ այդ փիլիսոփայության նշանաբանն էր՝ , ինչը նշանակում էր, որ իմացության մեջ կարևոր դեր և տեղ էր տրվում բանականությանը։

Կատեգորիա:Անտիկ փիլիսոփայություն
Էռնեստո Սիսներոս

**Էռնեստո Սիսներոս Սալսեդո** (, ), մեքսիկացի նախկին ֆուտբոլային հարձակվող է, որը յի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1964 թ. օլիմպիական ֆուտբոլային եզրափակիչ մրցաշարին և ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1966 թվականի խաղարկությանը։ Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի գրեթե ողջ կարիերան անց է կացրել «Ատլաս» ակումբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Էռնեստո Սիսներոս fifa.com  ()

Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Հին Արևելյան փիլիսոփայություն

**Հին արևելյան փիլիսոփայություն** - արտահայտությամբ նշանակվում է փիլիսոփայական ուսմունքների այն ամբողջականությունը, որը ձևավորվել և զարգացել է Հին Չինաստանում, Հին Հնդկաստանում, Եգիպտոսում, Միջագետքում և Իրանում։

## Ծագում
Միջին Արևելքի երկերները, Չինաստանը, Հնդկաստանը մարդկային քաղաքակրության հնագույն օրրաններից են, որտեղ ստեղծվել է բարձր զարգացած մշակույթ։ Հին Արևելյան փիլիսոփայության առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ ի տարբերություն օրինակ անտիկ հունական փիլիսոփայության այն չկարողացավ դուրս գալ կրոնադիցաբանական աշխարհայացքի շրջանակներից։ 
### Փիլիսոփայական միտքը արևելքում
Գերմանացի փիլիսոփա Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելը կարծիք է հայտնում, որ արևելքում փիլիսոփայական միտք չէր կրող առաջանալ այն պատճառով, որ այդ երկրներում չկար ոչ մտքի և ոչ էլ քաղաքական ազատություն։ Փիլիսոփայությունը ծագում և զարգանում է այնտեղ և այն այն դեպքում, եթե քաղաքական բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվում մտքի ազատ ինքնադրսևորման համար։ Հակադրվելով այս տեսակետին՝ ասիակենտրոն կամ արևելակենտրոն տեսության կողմնակիցները պնդում են, որ իսկական փիլիսոփայությունը ծագել է արևելքում, որ արևմտյան փիլիսոփայությունը զարգացել է միակողմանիորեն՝ վերածվելով գիտականակերպ տեսության։

## Արևելյան փիլիսոփայության բնույթը
Եթե արևմտյան փիլիսոփայությանը բնորոշ են ռացիոնալիստականությունը, հասկացականությունը, ապա արևելյանին՝ պատկերավորությունը, կրոնամիստակականությունը, հայեցողականությունը։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Փիլիսոփաների ցանկ

**Փիլիսոփաների ցանկը** սպասարկող ցանկ է, որը նպատակ ունի ըստ անվանական դասավորության ներկայացնել փիլիսոփաներին, ինչպես նաև կանոնակարգել Հայերեն Վիքիպեդիայում աշխատանք իրականացնող խմբագիրների գործունեությունը։

## Ա ա
*Ադամ Սմիթ
*Այն Ռանդ
*Ալկմեոն
*Անաքսիմանդրոս
*Անաքսիմենես
*Անտիսթենես
*Արիստոտել

## Բ բ
* Բաշլար Գաստոն
* Բեմե Յակոբ
* Բերգսոն Անրի
* Բերդյաև Նիկոլայ
* Բերկլի Ջորջ
* Բեխեր Էրիխ
* Բրայթմեն Էդգար
* Բրենտանո Ֆրանց
* Բրունո Ջորդանո
* Բուբեր Մարտին
* Բուլգակով Սերգեյ
* Բեկոն Ֆրենսիս
* Բուրիդան Ժան
* Բերտրան Ռասել

## Գ գ
* Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգել
* Գեորգ Կանտոր
* Գեորգ Գադամեր

## Դ դ
* Դեմոկրիտես
* Դիոգենես Սինոպացի
* Դեյվիդ Հյում
* Դայ Չխեն
* Դավիթ Անհաղթ
* Դեկարտ Ռենե
* Դիդրո Դենի
* Դիլտեյ Վիլհելմ
* Դյուի Ջոն
* Դյուրինգ Եվգենի

## Ե ե
* Եզնիկ Կողբացի

## Զ զ
* Զիմմել Գեորգ
* Զենոն Էլեացի

## Է է
* Էդուարդ ֆոն Հարտման
* Էկխարտ Յոհան
* Էլյուլ Ժակ
* Էմերսոն Ռալֆ Ուոլդո
* Էմպեդոկլես
* Էպիկտետ
* Էպիկուրոս

## Ը ը
## Թ թ
* Թովմա Աքվինացի
* Թալես Միլեթացի
* Թեոփրաստես
* Թոմաս Հոբս
* Թոմաս Քարլայլ

## Ժ ժ
* Ժիլսոն Էտյեն

## Ի ի
* Իլյին Իվան
* Իմանուիլ Կանտ

## Լ լ
* Լյուդվիգ Վիտգենշթայն
* Լավել Լուի
* Լավրով Պյոտր
* Լաո-Ցզի
* Լեոնտև Կոնստատին
* Լայբնից Գոթֆրիդ Վիլհելմ
* Լոկ Ջոն

## Խ խ
## Ծ ծ

## Կ կ
* Կառնապ Ռուդոլֆ
* Կայզերլինգ Հերման
* Կոնդիլյակ Էտիեն
* Կոնդորսե Մարի Ժան Անտուան դը
* Կոնտ Օգյուստ
* Կոնֆուցիոս
* Կրոչե Բենեդետտո
* Կուրտ Գյոդել
* Կարլ Փոփեր

## Հ հ
* Հերակլիտ
* Հերբերտ Սփենսեր
* Հելվեցիուս Կլոդ
* Հերբարտ Յոհան Ֆրիդրիխ
* Հերդեր Յոհան Հոտֆրիդ
* Հոբս Թոմաս
* Հոլբախ Պոլ
* Հովհան Որոտնեցի
* Հուսերլ Էդմունդ
* Հայդեգեր Մարտին
* Հանս Գեորգ Գադամեր

## Ձ ձ
## Ղ ղ

## Ճ ճ
## Մ մ
* Մարթին Հայտըկէր
* Մարտին Գարդներ
* Մորթիմեր Էդլեր

## Յ յ
* Յամբլիքոս
* Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթե
* Յասպերս Կարլ

## Ն ն
* Նոամ Չոմսկի
* Նիկոլաս Կուզացի

## Շ շ
* Շեֆթսբերի Անտոնի Էշլի Կուպեր
* Շլեյերմախեր Ֆրիդրիխ
* Շոպենհաուեր Արթուր

## Ո ո
## Չ չ

## Պ պ
* Պլոտինոս
* Պյութագորաս
* Պոսիդոնիոս
* Պորփյուր
* Պիհռոն
* Պլատոն

## Ջ ջ
* Ջերեմի Բենթամ
* Ջորջ Բերկլի
* Ջոն Լոկ

## Ռ ռ
* Ռոջեր Բեկոն
* Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոն
* Ռասել Բերտրան
* Ռուսսո Ժան-Ժակ

## Ս ս
* Սոկրատես
* Սյուզեն Քեթրին Լանգեր
* Սարտր Ժան-Պոլ
* Սկովորոդա Գրիգորի
* Սոլովյով Վլադիմիր
* Սպինոզա Բենեդիկտ

## Վ վ
* Վասիլի Ռոզանով
* Վիլյամ Ջեյմս
* Վիլհելմ Դիլթայ
* Վեդենսկի Ալեքսանդր
* Վերնադսկի Վլադիմիր
* Վիտգենշթայն Լյուդվիգ
* Վոլտեր
* Վունդտ Վիլգելմ

## Տ տ
## Ր ր

## Ց ց
Ցելսոս

## Ու ու
## Փ փ
Փիլոն Ալեքսանդրացի

## Ք ք
* Քեննեթ Բերք
* Քսենոփանես

## Օ օ
* Օգոստինոս Երանելի
* Օկկամ Ուիլյամ

## Ֆ ֆ
* Ֆրենսիս Բեկոն
* Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկ
* Ֆրիդրիխ Նիցշե
* Ֆրիդրիխ Էնգելս
* Ֆոյերբախ Լյուդվիգ
* Ֆիխտե Յոհան Հոտլիբ
* Ֆլորենսկի Պավել

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր:Գիտություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ
Արկադի Հարությունյան (դերասան)

**Արկադի Հարությունյան** (), հայ դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1934)։

## Կենսագրություն
Բեմական կարիերան սկսվել է 1889 թվականին Թիֆլիսի հայկական թատերախմբում։ Հնագույն հայկական թատրոնի դերասաններից է։ Խաղում էր ազգային խաղացանկ, հիմնականում Գաբրիել Սունդուկյանի դրամաներում, որի պիեսներում ստեղծել է ռեալիստական կերպարներ։

## Դերերը թատրոնում
* *քաղաքապետ*՝ Ն. Գոգոլի «Ռևիզոր»
* *Կլավդիոս*՝ Ու. Շեքսպիրի «Համլետ»
* *Զիմզիմով*՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո»
* *Զամբախով*՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
* *Բարսեղ*՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»

## Դերերը կինոյում
* 1926 - *Օհան*՝ «Շոր և Շորշոր»
* 1928 - *գյուղացի*՝ «Զամալլու»
* 1934 - *դուքանչի*՝ «Գիքոր»
* 1939 - *կոլտնտեսական*՝ «Մեր կոլխոզի մարդիկ»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1869 ծնունդներ
Կատեգորիա:1936 մահեր
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ
Հելլենիստական փիլիսոփայություն

[մինի|300px|աջից|Միջնադարյան իտալացի նկարիչ [Ռաֆայել Սանտիի Աթենքի դպրոց կտավը]]
**Հելլենիստական փիլիսոփայություն** է կոչվում փիլիսոփայության զարգացման այն ժամանակահատվածը, որը հաջորդել է Արիստոտելին։ Հելլենիստական շրջանի փիլիսոփայության առանձնահատկություններից մեկը նրա բարոյագիտական ուղղվածությունն է ու փորձը՝ ընդունելու հին արևելյան փիլիսոփայության որոշ դրույթներ։

## Ծագում
Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքներից հետո ստեղծվում է հսկայական մի պետություն, որը մեծ զորավարի մահվանից հետո բաժանվում է երեք մասի։ Հունական և տեղական-ազգային մշակույթների միախառնումից գոյանում է նոր մշակույթ, որն ընդունված է անվանել հելլեսնիստական։ Միաժամանակ, որպես հունական մշակույթի անբաժան մասնիկ՝ հունական փիլիսոփայությունում սկիզբ է առնում հելլենիստական փիլիսոփայությունը։
Հելլենիստական դարաշրջանում Առաջավոր Ասիայի ժողովուրդների հոգևոր կյանքում տեղի ունեցան մեծ փոփոխություններ

## Առանձնահատկությունները
Հելլենիզմի դարաշրջանում հասարակական կյանքում տեղի ունեցած պատմաքաղաքական ու մշակութային փոփոխություններն իրենց կնիքն են թողնում նաև փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա։ Փիլիսոփայության կենտրոնում հայտնում է մարդը, որին առաջին հերթին մտահոգում են սեփական կեցության ավտանգության և երջանկության խնդիրները։ Անհատապաշտությունը դառնում է փիլիսոփայական մտածումների առանցքը։ Թուլանում է հետաքրքրությունը տեսական մտքի նկատմամբ, եթե Արիստոտելը տեսական-հայեցողական կյանքն էր համարում երանելի կեցություն և բարձրագույն բարիք, ապա հելլենիստական դարաշրջանի փիլիսոփայության մեջ տեսական գիտելիքները կորցնում են իրենց ինքնուրույն և ինքնաբավ արժեքը։

## Նոր ուղղություններ
Հելլենիզմի դարաշրջանում իրենց գոյությունը շարունակում են պլատոնական և արիտոտելական դպրոցները, իսկ դրանց զուգահեռ ձևավորվում էին փիլիսոփայության նոր ուղղություններ՝ ստոիցիզմը, էպիկուրականությունը և սկեպտիցիզմը։ 
### Սկեպտիցիմզ
### Էպիկուրականություն
### Ստոիցիզմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հելլենիստական փիլիսոփայություն
Հավայան կղզիներ

**Հավայան կղզիներ** (), նախկինում **Սանդվիչյան կղզիներ**, Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսում գտնվող քսանչորս կղզիներից և ատոլլներից կազմված կղզեխումբ։ Կղզեխումբն ունի հրաբխային ծագում. անունը ստացել է կղզեխմբի խոշորագույն կղզի Հավայիի անվանումից։ Կղզեխումբը 1959 թվականից սկսած որպես առանձին նահագ մտնում է ԱՄՆ-ի կազմի մեջ։ Հավայան կղզիները հայտնաբերել է 1778 թվականի հունվարի 18-ին անգլիացի հռչակավոր ծովագնաց Ջեյմս Կուկը։

## Անվանում
Հայտնագործել է անգլիացի ծովագնաց Ջեյմս Կուկը 1778 թվականին (բայց դեռևս 16-րդ դարում այդ կղզիներն այցելել էին իսպանացի ծովագնացները) և անվանել Սանդվիչյան կղզիներ՝ ի պատիվ անգլիական ծովակալության այն ժամանակվա լորդ Սանդվիչի (Sandwich)․ այդ անվանումը կղզիների բնիկները երբեք չեն ընդունել։ Կղզիները Հավայան կղզիներ են կոչվել Հավայի գլխավոր կղզու անունով, որը հավայի լեզվով նշանակում է «աստվածների տեղ» և կապված է կղզում գտնվող Մաունա Կեա և Մաունա Լոա հրաբուխների հետ։

1898 թվականի իսպանա-ամերկյան պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ն բռնակցեց այս կղզիները՝ նրանց տալով «տարածքի» ստատուս։

## Կղզեխմբի կղզիները
Հարավարևելյան (հիմնական) կղզիներ.
* Հավայի կամ Մեծ կղզի
* Կաուաի
* Կահոոլավե
* Լանաի
* Մաուի
* Մոլոկաի
* Նիիհաու
* Օահու

Հյուսիսարևմտյան կղզիներ (փոքր կղզիներ, խութեր, ժայռեր).
* Միդուեյ կղզիներ (չեն մտնում Հավայի շրջանի կազմի մեջ)
* Կուրե
* Պերլ էնդ Հերմես
* Լիսյանսկու կղզի
* Լայսան
* Նիհաո
* Մարո (խութ)
* Գարդներ (ժայռեր)
* Նեկեր
* Ֆրենչ-Ֆրիգատ-Շոլս

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կղզիներ
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հավայան կղզիներ
Նադեժդա Գևորգյան

**Նադեժդա Բորիսի Գևորգյան** (), հայ դերասանուհի։ Հայտնի է նաև որպես *Նադինէ Գևորգյան, Նախշուն Կևորկովա-Շերմազանովա*։ Ծածկանուններ՝ *Նանա, Նոննա, Նադեժդա*։

## Կենսագրություն
1925-1929 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետական կամերային թատրոնի ստուդիայում, այնուհետև եղել է նույն թատրոնի դերասանուհի, 1941-1944 թվականներին՝ Մոսկվայի Հակաօդային Պաշտպանության քարոզչական թիմի դերասանուհի։ Նկարահանվել է «Վոստոկֆիլմ» և «Հայֆիլմ» ստուդիաներում։ 1952 թվականից համերգային ծրագրերով ելույթ է ունեցել շրջանային ֆիլհարմոնիաներում։ Թաղված է Մոսկվայի Վվեդենսկի գերեզմանոցում։

## Դերերը կինոյում
* 1926 - *Զուրբայի կինը*՝ «Զարե»
* 1926 - *Էփեմիա*՝ «Պեպո»
* 1959 - *Անահիտի մայրը*՝ «Նրա երևակայությունը»
* 1960 - *դրվագ*՝ «Հյուսիսային ծիածան»
* 1964 - *դրվագ*՝ «Շրթներկ №4»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Армянская энциклопедия фонда «Хайазг
* Кино-Театр.Ру

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Աբերդինշիր

**Աբերդինշիր** (, ), Շոտլանդիայի 32 մարզերից մեկը։ Սահմանակցում է Աբերդին, Անգուս, Փերթ և Քինրոս, Մորեյ և Հայլենդ մարզերի հետ։ Կազմավորվել է 1996 թվականին։ Աբերդին քաղաքը, լինելով մարզի վարչական կենտրոնը, չի մտնում դրա կազմի մեջ։ Աբերդինշիրի խոշորագույն քաղաքն է Փեթերհեդը (17.9 հազար բնակիչ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Aberdeenshire Council
* Aberdeenshire Museums Service 
* Peterhead and Buchan Tourism Web Site 
* Aberdeenshire Arts 
* Aberdeenshire Sports Council 
* Grampian Opportunities
One Night in Japan

***One Night in Japan***-ը ամերիկյան երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի ոչ պաշտոնական, կենդանի ձայնագրությանմբ ալբոմ է, որը թողարկվել է 2009 թ.-ի ապրիլի 10-ին
Ալբոմը ձայնագրվել է 1987 թ.-ին Bad World Tour-ի շրջանակներում Yokohama Stadium-ում տեղի ունեցած համերգի ժամանակ։ Սույն ձայնագրությունը պաշտոնապես թողարկվել է 2012 թ.-ի սեպտեմբերի 18-ին լույս տեսած Bad 25 ալբոմի եռահատոր (դելյուքս) տարբերակում։

## Երգացանկ
;Սակավառակ 1
# "Նախաբան" – 0:36
# "Wanna Be Startin' Somethin'" – 5:14
# "Things I Do for You" – 3:28
# "Off the Wall" – 3:44
# "Human Nature" – 4:28
# "Heartbreak Hotel" (նաև կոչվում է "This Place Hotel") – 5:23
# "She's Out of My Life" – 4:15
# The Jackson 5 Medley: "I Want You Back", "The Love You Save", "I'll Be There" – 6:07
# "Rock with You" – 4:03
# "Lovely One" – 5:54

;Սկավառակ 2
# "Workin' Day and Night" – 7:10
# "Beat It" – 6:41
# "Billie Jean" – 5:58
# "Shake Your Body (Down to the Ground)" – 12:46
# "Thriller" – 4:29
# "I Just Can't Stop Loving You" (զուգերգ Շերիլ Քրաուի հետ) – 6:23
# "Bad" – 6:09

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի համերգային ալբոմներ
Բարքլայների կլան

**Բարքլայ** (), դաշտային Շոտլանդիայի կլաններից մեկը։ Այդ Բարքլայները ծագում են Ռոջեր դը Բերշելե Գլոսթերշիրցուց, ով 1086 թվականին Բրիտանիա է եկել Վիլհելմ Նվաճողի հետ և գրանցվել «Ահեղ դատաստանի գրքում» (Domesday book)։

## Պատմություն
18--րդ դարից սկսած Բարքլայների պատմիչները գրում էին, որ շոտլանդացի Բարկլայները Գլոսթերշիրի անգլանորմանական Բերքելի տոհմի ճյուղն է։ Սակայն, շոտլանդական և անգլիական այդ տոհմերի կապը վիճարկելի է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Բարքլայների կլանի պաշտոնական կայքը"

Բարքլայ
A Collection of Michael Jackson's Oldies

**A Collection of Michael Jackson's Oldies**-ը հավաքածու է, որը թողարկվել է 1972 թ.-ին «Մաթաուն ռեքորդս»-ի կողմից։ Այն բաղկացած է Մայքլ Ջեքսոնի և The Jackson 5-ի ձայնագրություններից։ Ալբոմը թողարկվել է միայն ԱՄՆ-ում։

## Երգացանկ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1972 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Չիկագո Սթեգս

**«Չիկագո Ստագսը»** (անգլերեն` **Chicago Stags**) ԱՄՆ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի արևմտյան կոնֆերենցիայի կէնտրոնական դիվիզիոնում հանդես եկող տղամարդկանց պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ էր, որը գտնվում էր Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում։

## Սեզոններ
**''Նշում՝** Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, % = Հաղթանակի և պարտության հարաբերակցությունը*
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|- bgcolor="#efefef"
! Կանոնավոր մրցաշրջան !! Հ !! Պ !! % !! Փլեյ-օֆֆ !! Արդյունքներ
|-
!colspan="6"|*'Չիկագո Ստագս** (ԱԲԱ)
|-
|1946-47||39 ||22 || .639|| Հաղթեց ԱԲԱ կիսաեզրափակիչում <br /> Պարտվեց ԱԲԱ եզրափակիչում|| Չիկագո 4, [[Վաշինգտոն Քապիթոլս|Վաշինգտոն]] 2 <br /> [[Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս|Ֆիլադելֆիա]] 4, Չիկագո 1
|-
|1947-48||28 ||20 ||.583 || Հաղթեց դիվիզիոնը<br /> Հաղթեց 1-ին Փուլը <br /> Պարտվեց կիսաեզրափակիչում || Չիկագո 1, [[Վաշինգտոն Քապիթոլս|Վաշինգտոն]] 0 <br /> Չիկագո 2, [[Բոստոն Սելտիքս|Բոստոն]] 1 <br /> [[Բալթիմոր Բուլեթս (1944–1954)|Բալթիմոր]] 2, Չիկագո 0
|-
|1948-49||38 ||22 ||.633 || Պարտվեց դիվիզիոնի կիսաեզրափակիչում || [[Լոս Անջելես Լեյքերս|Մինեապոլիս]] 2, Չիկագո 0
|-
!colspan="6"|**Չիկագո Ստագս''' (ԲԱԱ)
|-
|1949-50 || 40 || 28 || .588 || Պարտվեց դիվիզիոնը Պարտվեց դիվիզիոնի կիսաեզրափակիչում || Ֆորթ Ուեյն 1, Չիկագո 0  Մինեապոլիս 2, Չիկագո 0
|-

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Արին

**Արին**, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Վայքի տարածաշրջանում,  նախկին Դայլախլու, մարզկենտրոնից՝ Եղեգնաձորից, 22 կմ հարավ-արևելք։ Արին գյուղը ծովի մակերևույթից 1630 մ բարձրության վրա է գտնվում։ Համայնքը հյուսիս արևելքից սահմանակից է Հերհեր, հյուսիս արևմուտքից՝ Մալիշկա, հարավից՝ Ազատեկ գյուղերի հանդամասերին։ Գյուղից 3 կմ դեպի հյուսից-արևելք գտնվում է հրաբխային կենտրոն Դալի թափան, որի հետևանքով 735 թվականին կործանվել է Մոզ քաղաքը։

## Կլիմա
Արինում աշունը երկարատև է, իսկ ձմեռը՝ ցուրտ ու քամոտ, որը տևում է 3.5-4 ամիս։

## Բնակչություն
Բնակիչների մի մասը եկել է Ազատեկ գյուղից։

Արինի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
 

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ, անասնապահությամբ, ծխախոտագործությամբ և այգեգործությամբ։ Ցորենը հիմնականում լինում է աշնանացան, իսկ գարին լինում է գարնանացան։

Գյուղն ունի 73 տնտեսություն։ Համայնքի տարածությունն 3669,2 հեկտար է, որից՝ վարելահող՝ 337 հեկտար, արոտ՝ 845 հեկտար, այլ հողատեսքեր՝ 2249 հեկտար, բնակելի տարածքը՝ 34 հեկտար, պատմական նշանակության հողեր՝ 41,1 հեկտար, Հերհերի ջրամբարի տարածքը՝ 102,1 հեկտար, սեփականաշնորհված հողատարածքներ՝ 274 հեկտար։ Գյուղի վարելահողերը հիմնականում անջրդի են և սևահող։

## Պատմություն
Գյուղը մինչև 1978 թվականը կոչվել է Դայլախլու։ Գյուղի և տարածքի անվան մասին նախնիներից փոխանցվել ու մեզ է հասել հետևյալ պատմությունը.

Գյուղի տարածքով անցնող մի նշանավոր հայ անձնավորություն, տեսնելով ձիերի երամակը, զամբիկների հետևից եկող քուռակների խաղը, հիացել ու ասել է. «Ինչ լավ քուռկախաղ է»։ Ու քանի որ այդ ժամանակ ձիու նկատմամբ պաշտամունք է եղել, բնակիչներն այդ տարածքը կոչել են Քուռկախաղաց տեղեր։

Հետագայում, հավանաբար 1604 թվականին, Արին համայնքը վերաբնակեցվել է այլազգիներով, որոնք Քուռկախաղաց անունն իրենց լեզվով վերանվանել են Դայլախլու։

Հնագույն հուշարձաններից է Սուլթանի քարայրը։ Քարայրի ավերակների մեջ նկատվում են երկու պարիսպներ՝ բոլորաձև՝ 3-4 արշին բարձրությամբ։ Գտնվել են հղկված քարի մնացորդներ, քարե դարի ժամանակվա իրեր ու առարկաներ։ Պահպանվել է 19 դարի ավերակ մատուռ, քարի դարի "Փեթակ" քարայր։ Դա ևս վկայում է այն մասին, որ Արին գյուղը, որպես բնակավայր հայտնի է եղել դեռևս քարե դարից։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Պահպանվել են ` XIX դարի ավերակ մատուռ, քարի դարի "Փեթակ" քարայր։

## Շինություններ
Գյուղում գործում են՝ դպրոց, բուժկետ, ակումբ, գյուղապետարան։ Համայնքը սնվում է գազի և էլեկտրական սնուցման կենտրոնական ցանցից, ունի 2 տրանսֆորմատորներ։ Համայնքն ունի խմելու ջրի 1 ինքնահոս ջրաղբյուր 8-լ/վրկ. ելքով։

Համայնքի տարածքում կա 1 հատ ՕԿՋ 300 մ3, ջրամատակարարումը ստորգետնյա է, մեկուսացված։

Համայնքին է պատկանում ՀերՀերի ջրամբարը՝ 74 մետր խորությամբ։ Համայնքում կա 73 բնակելի շինություն։ Շենքերը հիմնականում 1-2 հարկանի քարեշեն տներ են, կից հողամասերով։

## Կապ
Գյուղն ապահովված է ավտոմատ հեռախոսակապով։

## Տես նաև
* Ազատեկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
* Ազատեկ
* Եղեգնաձոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Վայք համայնքի բնակավայրեր
Բայազետ (օպերա)

**Բայազետ** (, նաև հայտնի է որպես *Թամերլան*, )՝ իտալական օպերա, որի հեղինակն է Անտոնիո Վիվալդին։ Այն գրվել է 1735 թ. Ագոսինո Պիովենեի լիբրետտոյի հիման վրա և առաջին անգամ բեմադրվել է Վերոնայում նույն տարվա Բարեկենդանի տոնախմբությունների ժամանակ։ Օպերան (ժողովածուի համար՝ RV 703) կազմված է 3 գործողությունից, որոնք հետևում են երեք մասից բաղկացած ներածական սինֆոնիային։ Սցենարը պատմում է Թամերլանի կողմից պատանդված օսմանյան սուլթան Բայազետի ճակատագրի մասին։ Օպերայի ամենահայտնի արիան է «Sposa son disprezzata», որի երաժշտությունը Վիվալդին վերցրել էր Ջեմինիանո Ջիակոմելիի *La Merope* (1734) օպերայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1735 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Կատեգորիա:Վիվալդիի օպերաներ
Բարձրունի

**Բարձրունի**, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի հարևանությամբ։

Մարզկենտրոնից 41 կմ հարավ-արևելքից, Վայոց ձորի լեռների հարավահայաց լանջին։ Այն գտնվում է Երևանից 220 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը սահմանամերձ բնակավայր է, Վայք քաղաքից հեռավորությունը կազմում է 28 կմ, գտնվում է ծովի մակարդակից 1950-2050 մ բարձրության վրա։

## Կլիմա
Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով։ Տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 350-400 մմ։ Կլիման նպաստավոր է այգեգործության, հացահատիկային, կերային մշակաբույսերի աճեցման համար։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 19-րդ դարի սկզբներին, այն վերաբնակեցվել է 1828 թվականին՝ Պարսկաստանի Խոյ, Սալմաստ գավառից ներգաղթված հայերով։ Նախկինում գյուղն ունեցել է «Սուլթան բեկ» անվանումը։ Վերանվանվել է 1935 թվականին։ Սակայն գյուղն ավելի հին է, քան ենթադրվում է։ Այդ մասին վկայում են «Հին գյուղ» կոչվող տարածքում հայտնաբերված, 7-րդ դարով թվագրված խաչքարերը, ինչպես նաև զարդաքարերով, սրբատաշ քարերով կիսավեր կառույցները։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Բարձրունիի մշտական բնակչությունը կազմել է 361, առկա բնակչությունը՝ 335 մարդ։
Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները հիմնականում գաղթել են 1829 թվականին Սալմաստից։
Բարձրունիի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Գյուղի կենսագործունեության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Մարդիկ զբաղվում են դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ ու մեղվաբուծությամբ։ Պահուստային հողերը չեն օգտագործվում սահմանամերձ լինելու պատճառով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Բարձրունիում պահպանվել են 1884 թ.-ի և XIII-XIV դարերի եկեղեցիներ, XIX դարի մատուռներ, XIII-XVII դարերի խաչքարեր, իսկ 1 կմ հարավ-արևելքում՝ Սբ. Գևորգ եկեղեցին։

## Տես նաև
* Բարձրունիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Վայք համայնքի բնակավայրեր
Գետափ (գյուղ, Վայոց ձորի մարզ)

**Գետափ**, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Եղեգնաձորից 1-2 կմ արևմուտք, Եղեգիս գետի ստորին հոսանքի ափերին։ **Գետափ** է վերանվանվել 1935 թ. հունվարի 1-ին։

## Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1310 մ բարձրության վրա, շրջապատված լեռներով, փռված է Երևան–Մեղրի մայրուղու ձախակողմյան մասում։ Վարչական տարածքը կազմում է 1977 հեկտար։ Մարզկենտրոնից հեռավորությունը 1-2 կմ է, Երևանից՝ 119 կմ։ Գյուղն ունի 780 ծուխ, 2385 բնակիչ։ համայնքում կա 450 առանձնատուն, և 8 երկհարկանի բնակելի շենքեր, ընդհանուր 39,044 քմ տարածքով։

## Կլիմա
Գյուղի կլիման ցամաքային է, ձմեռը չափավոր ցուրտ է, ոչ երկարատև, գարունը տաք է, երկարատև, ամառը շոգ է, աշունը՝ տաք։ Գերակշռում են հաստատուն պարզ եղանակները։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թ Պարսկաստանի Սալմաստի գավառից գաղթած հայերի կողմից։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Գետափի մշտական բնակչությունը կազմել է 1981, առկա բնակչությունը՝ 1726 մարդ։ Հիմնադրման պահից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիներն այստեղ են գաղթել Սալմաստից 1828-1830 թթ.-ին։

Գետափի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, ծխախոտագործությամբ, անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։

Գյուղատնտեսության բնագավառում զբաղված է բնակչության 75%-ը։ Գյուղում աճեցվում է ցորեն, գարի, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, խաղող։ Համայնքի վարելահողերից ոռոգելի են 153 հեկտարը։

Գյուղի տարածքում գործում է Գետափի գինու գործարանը։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գետափի հին եկեղեցին XX դարի սկզբին դեռևս կանգուն էր։ Այժմ նրա տեղում կառուցված է աղբյուր-հուշարձան։ Գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելքում կան “Գոմավանք” եկեղեցու ավերակներ հին արձանագրություններով։

## Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ունի դպրոց, մշակույթի տուն, մանկապարտեզ, բուժկետ։

## Պատկերասրահ

Getap village Vayots Dzor 02.JPG|
Getap village Vayots Dzor 01.JPG|
Getap_village_Vayots_Dzor_09.JPG|
Getap_village_Vayots_Dzor_14.JPG|
Getap_village_Vayots_Dzor_16.JPG|
Getap village Vayots Dzor 15.JPG|


## Տես նաև
* Գետափի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

## Արտաքին հղումներ
* 
* World Gazeteer: Armenia &ndash; World-Gazetteer.com
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եղեգնաձոր համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Գլաձոր (գյուղ)

**Գլաձոր** (նախկին անվանումը՝ *Օրթաքենդ*), գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Եղեգնաձորից անմիջապես հյուսիս-արևելք, Եղեգիս գետի ափերին։

Մայրաքաղաք Երևանից գտնվում է 120 կմ հեռավորության վրա, բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է մոտ 1350 մ։

## Կլիմա
Կլիման մերձարևադարձային է, չոր, ցամաքային։ Ամռանը շոգ է, ձմռանը՝ ցուրտ։ Տարեկան տեղումների քանակը 300-350 մմ է։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1830 թ.։ Նախկինում ունեցել է Օրթաքենդ անվանումը, 1946 թ. վերանվանվել է Գլաձոր։ Ներկայիս բնակիչները 1830 - ական թվականներին ներգաղթել են ռուս-պարսկական պատերազմի տարիներին, Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի գավառներից։

## Բնակչություն
Նախնիները 1828-1830 թթ.-ին ներգաղթել են Խոյից և Սալմաստից։

Գլաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Այստեղ կլիման նպաստավոր է այգեգործության և խաղողագործության համար։ 2011 թ. տնտեսությունների թիվը կազմում էր 881։

## Պատմամշակութային կառույցներ
մինի|աջից|250px|Սպիտակավոր վանքը
Գլաձորում են գտնվում «Սպիտակավոր», Սբ. Աստվածածին, Սբ. Հրեշտակապետաց 1692 թ. եկեղեցիները, XII-XIV դարերի խաչքարեր իսկ գյուղից հարավ-արևմուտք՝ «Վարդանի» բերդը (IX դար)։

«Սպիտակավորը» կառուցվել է XII դարում Պռոշյանների կողմից, 80-ական թվականներին հուշարձանի տարածքում է ամփոփվել հայ պետական, ռազմական գործիչ, քաղաքագետ-իմաստասեր Գարեգին Նժդեհի աճյունի մի մասը, որն այնտեղ է հասել նրա եղբոր և մի խումբ նվիրյալների ջանքերով, հաշվի առնելով զորավարի ցանկությունը։

«Սուրբ Հակոբ» եկեղեցին կառուցվել է 18-րդ դարում, որը մարզի գործող եղեկեցիներից է։ 2010 թվականից ընթանում են եկեղեցու վերանորոգման և համալիր կառույցների շինարական աշխատանքները, որոնք ավարտին կհասցվեն 2011 թվականի վերջին։

Գլաձորի տարածքից քիչ հեռու գտնվում են Աղբերց և Թանահատի վանքերը, որտեղ XIII դարում գործել է Գլաձորի համալսարանը։

### Գլաձորի համալսարան
Գլաձորի համալսարանը եղել է Միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ուսումնական կաճառ։ Որպես համալսարան ձեռագրերում հիշատակվում է 1291 թվականից։ Հիմնադրվել է Թանադե վանքում՝ Խաղբակյան Պռոշ իշխանի նախաձեռնությամբ և Օրբելյան իշխանական տան ու Սյունաց մետրոպոլիտության աջակցությամբ։ Գոյատևել է մինչև 1340-ական թվականներին։

## Հասարակական կառույցներ
Գլաձորի համայնքն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց, գրադարան, գործող 10 առևտրի կրպակներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Սբ Հակոբ, Վերնաշեն, ԳԼԱՁՈՐ թանգարան (3).JPG
Պատկեր:Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Գլաձոր (8).JPG|Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Գլաձոր
Պատկեր:Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Գլաձոր (4).JPG|Հուշարձան Արցախյան ազատամարտի զոհերին
Պատկեր:Գլաձոր, Gladzor (2).JPG
Պատկեր:Պռոշաբերդ7.JPG|Պռոշաբերդ


## Տես նաև
* Գլաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

## Արտաքին հղումներ
* 
* World Gazeteer: Armenia &ndash; World-Gazetteer.com
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եղեգնաձոր համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Գնիշիկ

**Գնիշիկ**, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքում՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի հարևանությամբ։

## Աշխարհագրական դիրք
Գնիշիկ գյուղը գտնվում է մարզկենտրոն Եղեգնաձոր քաղաքից 24 կմ հեռավորության վրա, հարավ արևմտյան մասում, սահմանակից է մարզի Արփի, Եղեգնաձոր, Ագարակաձոր, Խնձորուտ, Խաչիկ, Արենի, Աղավնաձոր գյուղերին, ինչպես նաև Վայոց ձորի մարզի համայնքների վարչական սահմաններից դուրս գտնվող տարածքի՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությանը։ Ծովի մակարդակից գտնվում է 2060 մ բարձրության վրա։

### Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, ձմռանը մեղմ է, բայց ձյունառատ, ամռանը զով է։

## Պատմություն

Vayots Dzor sunset from Gnishik 03.jpg|Մայրամուտը Գնիշիկ գյուղում
Հավասարաթև խաչքարեր Գնիշիկում.jpg|Հավասարաթև խաչքարեր Գնիշիկի հին գերեզմանատանը

Գնիշիկ գյուղն իր պատմության ընթացքում մի քանի անգամ կառուցվել և քանդվել է, այդ են վկայում տարբեր գրականություններից մեզ հասած տվյալները, ներկայումս գոյություն ունեցող տարբեր ժամանակի դամբարանադաշտերը, գերեզմանոցները, խաչքարերը, 9-13-րդ դարերի եկեղեցին, մատուռները, ջրաղացները։ Չնայած այն բանին, որ գյուղի տարածքում ներկայումս էլ կա 4-րդ, 5-րդ դարերի խաչքարեր, սակայն ըստ պատմածի նախավերջին անգամ գյուղը վերակառուցվել է 1770-ական թվականներին, բնակիչներըը եկել են Նախիջևանից, Արցախից, Ալաշկերտից և այլ տեղերից։ 1950-ական թվականներին գյուղում 150 ծուխ կար։ Նախկին Եղեգնաձորի շրջանի հացահատիկի զգալի մասը մթերվում էր հենց Գնիշիկ գյուղից, որի համար էլ գյուղը համարվել է այդ տարածաշրջանի «հացի շտեմարանը»։

1960-ական թվականներից սկսած տարածքի սողանքի պատճառով գյուղի բնակչությունը տարիների ընթացքում տեղափոխվել Արփա գետի հովտում նոր կառուցվող Արփի գյուղը։

1975 թվականին Գնիշիկ և Արփի գյուղերի մեջտեղում սկսեցին կառուցել ևս մեկ գյուղ՝ Մոզրովը։ Գնիշիկցիների մեծ մասը տեղափոխվեցին Արփի, իսկ մնացած մասը՝ Մոզրով։

13-րդ դարում Գնիշիկը եղել է Օրբելյան իշխանների ամառանոցը։

Ինչպես նշվեց վերևում՝ Մոզրով գյուղը հիմնվել է 1975 թվականին, 1988-1990 ականներին ունեցել է մոտ 35 տնտեսություն, ժողովրդի զբաղվածությունը հիմնականում եղել է անասնապահությունը։ 1991 թվականին կազմավորվեց Գնիշիկի համայնքը, Գնիշիկ և Մոզրով գյուղերի ընդգրկումով։

## Բնակչություն
Գնիշիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Զբաղվածության ոլորտներն են՝ գյուղատնտեսությունը, անասնապահությունը և մեղվաբուծությունը։ Վարչական տարածքը կազմում է 6417 հեկտար։

Գյուղի տարածքում գործում է Գետափի գինու գործարանը։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գնիշիկում են գտնվում “Քարկոփ”-ի եկեղեցին, մատուռի ավերակներ և IX-XVIII դարերի խաչքարեր։ Գյուղից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևելք, Հարսնասարի վրա, գտնվում են Հրասեկաբերդի ավերակները։

## Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ունի հիմնական դպրոց։

## Տես նաև
* Գնիշիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արենի համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Կատեգորիա:Վայոց ձոր գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Գողթանիկ (Վայոց ձորի մարզ)

**Գողթանիկ** (նախկին անվանումը՝ *Ղաբախլու*), գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 29 կմ հյուսիս-արևելք, Թեքսարի ստորոտին, Եղեգիս գետի հովտում։

Հեռավորությունը մարզկենտրոն Եղեգնաձոր քաղաքից 30 կմ է, հանարապետական նշանակության ճանապարհից 29 կմ։

Համայնքը հյուսիս–արևելքից սահմանակից է Կարմրաշեն գյուղական համայնքին, հարավ–արևելքից սահմանակից է Վարդահովիտ գյուղական համայնքին, իսկ հարավ–արևմուտքից սահմանակից է Հերմոն գյուղական համայնքին։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1850 մ բարձրության վրա։

## Կլիմա
Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, իսկ ամռանը զով։ Լինում են չորային և երաշտի տարիներ, տնտեսության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։

## Պատմություն
Գյուղը մինչև 1988 թվականը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, իսկ 1988 թվականից՝ Ղարաբաղյան պատերազմի պատճառով բռնի տեղահանված փախստական հայերով։
Գյուղը նախկինում անվանվել է «Ղաբախլու», իսկ 90-ական թվականներից հետո գյուղը վերանվանվել է «Գողթանիկ», քանզի բնակչության 80%-ը գաղթվել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գողթն գավառից։

Գյուղում բնակվում են Օրդուբադի շրջանից` Բիստ, Ալահի, Փառակա և այլ գյուղերից  գաղթած բնակիչներ։

## Բնակչություն
2014 թվականին գյուղի բնակչության թիվը կազմում է՝ 224։

2017 թվականին գյուղի բնակչության թիվը կազմում է`251։

Գողթանիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Հիմնականում զբաղվում են հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Մշակում են բանջարաբոստանային կուլտուրաներ և ցանովի մշակաբույսեր։ Զբաղվում են մանր և խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
19-րդ դարի վերջին քառորդում ունեցել է մի փոքրիկ կամարակապ եկեղեցի։ Գյուղում կա մի քանի խաչքարեր և կիսաքանդ եկեղեցի։

## Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ունի դպրոց և բուժկետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եղեգիս համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր