Զլինսկի ձիաբուծարան

**Զլինսկի ձիաբուծարան,** գյուղ, Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Բոլխովի շրջանի Զլինսկի գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոն։ Մինչև 1928 թվականը պատկանել է Բոլխովսկի գավառի Զլինսկի վոլոստին, 1975 թվականի հուլիսի 18-ից՝ Բոլխովսկի շրջանի Զլինսկի գյուղական խորհրդի կենտրոն:

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է մարզի հյուսիսային մասում, Օրյոլ - Բորիլովո - Բոլխով ավտոճանապարհի երկու կողմերում, համեմատաբար հարթ տեղանքում, Զլինկա գետի ակունքի մոտ։ Գյուղում պահպանվել է Տելեգինսկի լճակների կասկադը՝ վերին և ստորին, որոնք, իրենց հերթին, սնուցում են մեծ Կալինովսկի լճակը (Կալինովկա գյուղի մոտ) և Սնիտկու առվակը՝ Նուգրիի վտակը։ Մինչև շրջանային կենտրոն (ավտոճանապարհով) 19 կմ է, մինչև մարզային կենտրոն՝ 42 կմ:

## Անվանում
Անվանումն ստացվել է ձիաբուծարանի անունից, որը հիմնադրել է 1900-ականների սկզբին՝ հին, բայց աղքատացած ազնվականական տոհմի ներկայացուցիչ Վասիլի Նիկոլաևիչ Տելեգինը։ Բնակավայրի սկզբնական անվանումն եղել է Սոֆիևսկի խուտորը (խոսակցական լեզվով՝ Սոֆիևկա)։ Խուտորը գտնվել է Զլին գյուղից երկու կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գյուղի անունով էլ ձիաբուծարանը ստացել է իր անվանումը:

## Պատմություն
Այս վայրերի մասին առաջին գրավոր հիշատակումները վերաբերում են 1571 թվականին և կապված են Ռուսական պետության պատմության մեջ տեղի ունեցած պատմական իրադարձությունների հետ։ 1571 թվականի գարնանը Ղրիմի խան Դևլեթ-Գիրեյը, հավաքելով խոշոր բանակ՝ «հարյուր հազար կամ ավելի զինվոր», ներխուժել է ռուսական սահմաններ։ Շարժվելով դեպի Կոզելսկ, մայիսի կեսերին նա կանգ է առել «Զլինսկի դաշտում»։ Այստեղ՝ Զլինում, նրան դիմավորել են փախստականները՝ բոյարների երեխաները, որոնք փախել են Իվան Ահեղի մոսկովյան մահապատիժներից:

Բնակավայրի կազմավորման ժամանակը հստակ հայտնի չէ։ Օրյոլի նահանգի բնակեցված վայրերի ցուցակներում՝ 1866 թվականի տվյալներով, և Ռուսական կայսրության ռազմա-տեղագրական քարտեզի վրա՝ XIX դարում, բնակավայրը նշված չէ։ Ենթադրաբար, այն հայտնվել է XIX դարի վերջում։ Բնակավայրը հայտնի է դարձել Օրյոլի նահանգի խոշորագույն ձիաբուծական կենտրոնի՝ օռլովյան վարգաձիերի բուծման շնորհիվ:

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գյուղը գրավվել է 1941 թվականի հոկտեմբերին։ Տելեգինների նախկին կալվածատանը գտնվել է գերմանական հոսպիտալը։ Ազատագրվել է 1943 թվականի հուլիսի 28-ին։ Ազատագրմանը մասնակցել են 356-րդ հրաձգային դիվիզիան և 30-րդ տանկային կորպուսը:

### Ձիաբուծարան
Ձիաբուծարանը հիմնադրվել է իրական պետական խորհրդական Վ. Ն. Տելեգինը (1830-1910 թվականներ) 1872 թվականին։ Սկզբում այն կազմավորվել է Կրուտոյ գյուղում (այժմ՝ Կոլպնյանսկի շրջան)։ 1880 թվականին գործարանը տեղափոխվել է Կարպովո գյուղ՝ Օրյոլի գավառի Մասլովսկի վոլոստ (այժմ՝ Օրյոլի շրջանի Շչուչյե գյուղ)։ 1903 թվականին այն տեղակայվել է Զլին գյուղի մոտ՝ Սոֆիևսկի խուտորում։ Ձիաբուծությամբ զբաղվելով՝ Տելեգինը գործարանը վերածել է Օրյոլի նահանգի խոշորագույն և ամենահայտնի գործարանի։ Նրա մահից հետո գործը շարունակել է նրա որդին՝ Նիկոլայ Վասիլևիչ Տելեգինը։ Կալվածքում կառուցվել է առանձնատուն (1911 թվական) մոդեռն ոճով, ձիանոցներ, մանեժ, հիմնվել է զբոսայգի լճակների կասկադներով։ Նիկոլայ Վասիլևիչը ամերիկյան վարգաձիերի կողմնակից էր, և ամերիկյան և օռլովյան վարգաձիերի խառնուրդով դարձել է նոր, ավելի արագ ռուսական վարգաձի ցեղատեսակի սելեկցիոներներից մեկը։ Տելեգինյան սաներից հայտնի են այնպիսի լեգենդար ձիեր, ինչպիսիք են Բարոն Ռոջերսը, Իսկրան, Տալյոնին։ Նիկոլայ Վասիլևիչը մահացել է 1917 թվականին սրտի կաթվածից։ Հին բնակիչների պատմություններով՝ եղել է «բարի պարոն», և նրա կալվածքը գյուղացիները չեն ավերել։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո գործարանը ազգայնացվել է, իսկ ցեղական ձիերն ու գույքը բաժանվել են գյուղացիներին։ Ցեղատեսակի շատ ներկայացուցիչներ մահացել են կամ կերվել Քաղաքացիական պատերազմի սոված տարիներին։ Բայց որոշներին, այնուամենայնիվ, հաջողվել է փրկել ձիաբուծարանի կնոջը՝ Տատյանա Նիկոլաևնային։ 1930-ական թվականներին գործարանը հաջողվել է վերականգնել, և այն ստացել է «Զլինսկի» անվանումը (№ 15)։ Գերմանական օկուպացիայից հետո պահպանվել են միայն վնասված գլխավոր առանձնատունը և որոշ շինություններ։ Ձեռնարկությունը վերականգնվեց երկրորդ անգամ։ 1990-ական թվականներին գործարանը կրկին հայտնվել է անհետացման եզրին։ 2005 թվականին կալվածքը ձեռք է բերել մոսկվացի գործարար Անդրեյ Ռապոպորտը։ Ձիաբուծարանը կրկին վերածնվել է, իսկ Տելեգինի կալվածքը վերականգնվել է:

## Նոր ժամանակներ
1989 թվականի սեպտեմբերի 1-ին գյուղում տեղի է ունեցել Զլինսկի միջնակարգ հանրակրթական դպրոցի բացումը։ 2007 թվականին «Յուպիտեր» գյուղատնտեսական համալիրի բազայի վրա՝ հացահատիկային մշակաբույսերի մշակմամբ, ՌԱՕ «ԵԷՍ» ներդրումային ընկերության կողմից Զլինսկի ձիաբուծարանում կառուցվել է կաթնամթերքի համալիր՝ 1200 կթու կովի համար։ Գյուղում կան նաև ամբուլատորիա (Բոլխովսկի Կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցի մասնաճյուղ), մշակույթի տուն, գրադարան, երեք խանութ:

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր