Սյուգերի

**Սուգերի**, կամ *Сюже́р*, նաև *Сюже́* (, , ծննդյան թվական-մոտ 1081, մահվան թվական-13.01.1151), ֆրանսիացի ժամանակագիր և եկեղեցական գործիչ, Բենեդիկտյան Սեն Դենի աբբայության վանահայր, ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս VI-ի խորհրդական։

thumb|280px|right|<small>Сугерий из Сен-Дени. Средневековый витраж</small>։ Ծնունդը քննարկման առարկա է եղել։
Սեն Դենից ոչ հեռու փոխարքայության, համաձայն ուրիշների` Էլ և Լուար ծայրանասային դեպարտամենտի թագավորական դոմենի գյուղացու որդի էր։

Վաղ երիտասարդությունից աչքի է ընկել անսովոր ընդունակություններով և 1091 թվականից դաստիարակվել է Սեն Դենի աբբայությունում ապագա թագավոր Լյուդովիկոս VI-ի հետ, որն եղել է նրա հասակակիցը։

### Լյուդովիկոս VI-ի օրոք
[thumb|280px|right|<small>[Ալեքսանդրիա, II դ. n. ե.; 12-րդ դարի հավելումներով։ Լուվր (Փարիզ)]]
Ծագումը քննարկման առարկա է։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ նա սերում էր համեստ ասպետական ընտանիքից, որը կալվածք ուներ Սեն Դենի մոտակայքում, ըստ այլոց՝ Տուրիի շրջակայքում ([Eure-et-Loire-ի ժամանակակից դեպարտամենտ, վաղ երիտասարդությունը նշանավորվել է արտասովոր ունակություններով, և 1091 թվականից նա մեծացել է  Սեն Դենիի աբբայության ապագա թագավորի հետ միասին ( Լյուդովիկոս թանձրամարմին), ով իր հասակակիցն էր.: Լյուդովիկոս VI-ի գահակալության ժամանակ որպես նրա ընկեր, նա մոտ է եղել արքունիքին  և դիվանագիտական առաքելություններով մեկնել է Հենրի Նորմանդականի և այլ կառավարիչների մոտ։

## Լյուդովիկոս VII-ի օրոք
Հռոմ այցելելուց հետո նա 1122 թվականին դարձել է վանահայր Սեն Դենիում,:1123 թվականին նա մասնակցել է Առաջին Լատերական ժողովին և այնքան բարենպաստ տպավորություն է թողել Կալիստոս II-ի վրա, որ Ֆրանսիա վերադառնալուց տասնութ ամիս անց Պապը ցանկացել է խորհրդակցել նրա հետ և նրան կրկին հրավիրել է Հռոմ։ Բերնարդ Քլերվանուքսի պնդմամբ, որն ի սկզբանե սուր քննադատության է ենթարկել նրա բարեփոխիչ գործունեությունը (որի հետ, սակայն, նրան հաջողվել է հաշտվել)։ Սյուգերը ոչ միայն վերջ է դնում  վանքում աշխարհիկացման վանական կյանքին, այլև ձեռնամուխ է լինում ակտիվորեն ամրապնդելու թագավորական իշխանության հեղինակությունը՝ ամեն կերպ արդարացնելով դրա սուրբ իմաստը։ Զուգահեռաբար նա հաստատեյ է սուրբ Դիոնիսիոսի պաշտամունքը, որպես ողջ Ֆրանսիայի երկնային հովանավորի, արտացոլված էր նրա լատիներեն տրակտատում («Սեն Դենի եկեղեցու օծման մասին»(): Երբ 1124 թվականին կայսր Հենրի V-ը ներխուժում է թագավորական կալվածքներ, Սյուգերը մարտի դաշտ է գալիս աբբայության դրոշակով (որպես թագավորի մարտական դրոշ)
:

[thumb|280px|right|Ալեքսանդրյան ստեղծագործության սկահակ, որը պատկանել է վանահայր Սյուգերին, II-I դ. մ.թ.ա. [Արվեստի ազգային պատկերասրահ (Վաշինգտոն)։ Թասի շրջանակն ու նրա պատվանդանը միջնադարի ավելի ուշ վերանայումն է.]]
Լյուդովիկոս VI-ի մահից հետո Սյուգերին որոշ ժամանակ կորցնում է իր ազդեցությունը արքունիքում և դիմում է Սեն Դենի աբբայության վերակազմավորմանը (հիմնականում նրա տաճարի եկեղեցին)։ Եկեղեցին այնքան խարխուլ և լքված էր, որտեղ ըստ իր` վանահոր կարծիքի, կարելի էր հանդիպել այծերի ու ոչխարների, որոնք խաղաղ խոտ էին արածում։ Առաջին հերթին անհրաժեշտ աշխատանքներն իրականացնելու համար Սյուգերը ստեղծում է տարեկան դրամական ֆոնդ ք։ Վերակառուցումն իրականացվել է նախկինում չտեսնված ոճով, որը հետագայում անվանվել է գոթական ոճ, և շենքի հատակագծերը հիմնված են եղել վանքի լեգենդար հիմնադիրի կրոնական գեղագիտության սկզբունքների վրա, որը նույնացվել է Դիոնիսիոս Արեոպագիտացու սկզբունքների հետ։ Վերջինիս «Երկնային հիերարխիայի մասին» հունական տրկտատ- աշխատությունը հայտնի է դարձել միջնադարյան Արևմուտքի կրոնական շրջանակներում լատիներեն թարգմանության շնորհիվ։
Ըստ ֆրանսիացի Ժորժ Դյուբի, զուգակցելով կամարների կանգնեցման նոր տեխնիկան ճարտարապետական ավանդույթների հետ, Սյուգերը մտահղացել է տաճարի ինտերիերը. ավարտվել է 1144 թվականին (նավի տեսքով՝ որպես Տիեզերքի միասնության նախատիպ՝ հիմնված նրա կողմից մշակված աստվածային լույսի պոետիկայի վրա)։ Պատկանում է բենեդիկտյան կարգին, որի գաղափարները չեն ներառում աղքատ լինելու ցանկությունը և աշխարհի լիակատար մերժումը` գիտակցելով վանական կյանքի կարևորությունը որպես աշխարհակարգի խորհրդանշական գագաթնակետի և հիմնված Դիոնիսիոսի «Երկնային հիերարխիայի մասին» տրակտատի վրա։ Նա միտումնավոր ձգտել է իր աբբայությունը մյուսներից վեր դասել այնպես, ինչպես միապետը գերազանցում է իր թագավորության մյուս ֆեոդալներին, ինչի համար նա համատեղում էր կարոլինգների ավանդույթները Բուրգունդիայի և Աքվիտանիա (երկրամաս)յի շրջանում։

Ինչպես իրավացիորեն նշել է Պանոֆսկին, մանկուց զգալով «որդիական պատկանելության» զգացում դեպի Սեն Դենի աբբայությունը, նորարար Սյուգերը, ի տարբերություն վերջին հումանիստների, ինքն իրեն համարում էր ոչ թե կենտրոնամետ, այլ կենտրոնախույս` պրոյեկտելով իր անձնական եսը իրեն շրջապատող աշխարհի վրա և ժխտելով նրանց ինքնությունը։ Միևնույն ժամանակ նրա «խոնարհ ունայնությունը» արտահայտվում էր, մասնավորապես նրանում, որ վանքի դեկորացիայի բազմաթիվ մանրամասների վրա հիշատակված միակ անունը հենց իրենն էր։

## Ծանոթագրություններ