open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խաչված նահատակը (եռանկար, Բոսխ)

**Խաչված նահատակը** (Սբ․ Յուլիաննայի, Սբ․ Ունկումբերի եռանկար, Սբ․ Վիլգեֆորտի եռանկար, Սբ․ Լիբերատի եռանկար ), նիդերլանդցի նկարիչ Իերոնիմ Բոսխի եռանկարը։
Այս նկարի ամենահին հիշեցումը հանդիպում է Անտոնիո Մարիա Դզանետտիի «Վենետիկյան գեղանկարչության մասին» գրքում (1771 թ․), Դոժեի հավաքածուի նկարների նկարագրությունում։ XIX դարում եռանկարը տեղափոխվել է Վիեննա, և միայն 1919 թվականին, առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո վերադարձվել է բավական վնասված վիճակում հին վայրը։ Ընկնողի ներկայության բնույթը չի բացատրում պատկերի բարդ հակասությունները։ Ընդունված է կարծիք, որ եռանկարը նվիրված է Սբ․ Յուլիաննային, ում պաշտամունքը տարածված է Հյուսիսային Իտալիայում։ Այն վաճառվել է ստրուկ Եվսեբիոսի կողմից, ով թերևս, ներկայացված է կորցրած զգացմունքներով պերսոնաժում։ Որոշ հետազոտողներ ենթադրում են, որ այստեղ պատկերված է այլ հարգարժան սուրբ՝ Պորտուգալիայի թագավորի դուստր Լիբերատտան, ով խաչվել է հեթանոս հոր հրամանով այն բանի համար, որ դարձել է Քրիստոսի հարս։ Այդ դեպքում երիտասարդում կարելի է տեսնել սուրբ հավատքի հինգ հազար հետևորդներից մեկին։ Առաջին և վերջին անգամ Բոսխը պատկերել է նահատակի պատկերը խմբված հանդիսատեսի ներկայությումբ, որոնք ներկայացվել են տարատեսակ հագուստներով։ Կերպարների ամբողջ կտավով մեկ տարաբաշխումը, ներքևից վերև, առանց հեռանկարային պլանային հաջորդականությամբ դեպի խորք - միջնադարյան ավանդույթի տուրքը։ Սկզբում եռանկարի թևերին պատկերված են եղել բարերարները։ Բոսխի կողմից հարգանքի արժանացած Սբ․ Անտոնիոն, պատկերված է եռանկարի ձախ թևի կենտրոնական մասում, ով ոչ մի կերպ սյուժեի հետ, իսկ իսկ աջում համապատասխանաբար պատկերված են երկու ստրկավաճառները, բարերարների պատկերների վերևում։ Այս եռանկարում առկա է Բոսխի ստորագրությունը։ Այն կատարվել է գոթական տառերով և ավանդույթին համաձայն տեղադրված է նկարի աջ անկյունում, ինձպես և Մադրիդում Պրադոյի հավաքածուի աշխատանքներում։ «Յոթ մահացու մեղքերը» և « Խոտի տեղափոխումը»։

Cricified Martyr LP.jpg|Սբ․ Անտոնիոն մտքերի մեջ, եռանկարի աջ թև 104×28
Crucified Martyr RP.jpg|Երկու ստրկավաճառները, եռանկարի ձախ թև 104×28

## Գրականություն
* Տրեվին Կոպլստոուն․ Հիերոնիմուս Բոսխ․ Կյանքն ու ստեղծագործությունը․ — Մ։ «Լաբիրինտ-Կ», 1998․
* Դեվիտին Ա․ Բոսխ։ Թարգ․ իտալերենից․/ Ա․ Դեվիտին — Մ։ ՕՕՕ «ԱՍՏ հրատարակություն»։ ՕՕՕ «Աստրելի հրատարակություն», 2002։
* Բատտիլոտտի Դ․ Բոսխ։ Թարգ․ իտալերենից․/ Դ․ Բատտիլոտտի — Մ։ «Սպիտակ քաղաք», 2000 թ․
* Վալտեր Բազինգ․ Բոսխ։ թարգ գերմաներենից․/ Վ․ Բազինգ— Մ։ Արվեստի Աղբյուր 2001։
* Արտասահմանյան երկրների արվեստի պատմություն, միջին դարեր, Վերածնունդ / հրատ․ Ց․Գ․ Նեսսելշտրաուս Մ․, 1982
* Ֆոմինգ Գ․ Ի․ Հիերոնիմ Բոսխ․ Մ․, 1974
* Շ․ դե Տոլնայ․ Բոսխ․ Մ․, 1992
* Գ․ Մարտին․ Բոսխ․ Մ․, 1992
* Կ․ Ս․ Եգորով, Բոսխի երեք նկարներիը« Մտավորականն ու բնությունը» թեմայով, Սովետական արվեստաբանություն, 19, Մ, հրատ, 1985
* Ռ․ Խ․ Մարեյնիսեն, Պ․ Ռեյֆելարե, Հերոնիմոս Բոսխ։ Նկարչական ծառանգություն․ Մ․, 1998

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոժերի պալատի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Կատեգորիա:1500 նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստը մահվան մասին
Կատեգորիա:Եռապատկերներ
Կատեգորիա:Հիերոնիմոս Բոսխի նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ մահվան մասին
Սև խաչ (1915)

**«Սև խաչ»**, նկարել է Կազիմիր Մալևիչը 1915 թվականին։ Նկարը պատկանում է ռուսական անառարկայական նկարչության նոր ուղղությանը, որը Մալևիչն անվանել է սուպրեմատիզմ։ «Սև խաչը», «Սև շրջանը» և «Սև քառակուսին» կազմում են տրիպտիխ։

thumb|«Սև խաչ» 1923 թվական

## Նկարագրություն
Մալևիչը ընտրել է քառակուսու ձևը։ Սպիտակ ֆոնի վրա պատկերված է սև հավասարակողմ խաչ։

## Ստեղծման պատմություն
«Սև խաչ» նկարը Մալևիչը նկարել է 1915 թվականին, սակայն մի քանի սուպրեմատիկ աշխատանքների նման թվագրել է 1913 թվական։ Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է «Նկարների վերջին ֆուտուրիստական 0,10 ցուցահանդեսում» 1915 թվականին։ 1923 թվականին Մալևիչի աշակերտները նկարեցին «Սև խաչի», «Սև քառակուսու» և «Սև շրջանի» նոր տարբերակներ 1924 թվականին կայանալիք Վենեցիայի 16-րդ Բիեննալի համար։ Այդ աշխատանքները ներկայումս պահվում են Ռուսական Պետական թանգարանում։

### Գողություն
«Սև խաչը» ձեռք բերեց կոլեկցիոներ Նիկոլայ Իվանովիչ Խարջիևը։ 1977 թվականին շվեդ գրականագետ Բենգտ Յանգֆելդտը Խարջիևից գողացավ Մալևիչի չորս նկարները, այդ թվում՝ նաև «Սև խաչը», և տեղափոխեց Շվեդիա։ 1980 թվականին նա վաճառեց «Սև խաչը» փարիզյան Պոմպիդու կենտրոնին 4,5 միլիոն ֆրանկով (այդ ժամանակից նկարի գինը բարձրացել է մոտ 70 անգամ)։ Վաճառքն իրականացվել է իրավաբան Տուրա Ստենհոլմի օգնությամբ (նրա կինն այդ ժամանակ դատախազ էր Ստոկհոլմում) արվեստի ստեղծագործությունների առևտրական Վիլյամ Արանովիչի փոխանձի միջնորդությամբ, սակայն ձևակերպվել է որպես նվեր Ֆրանսիայում մշակութային նախագծերը ֆինանսավորող ամերիկյան ֆոնդին։ Դա է պատճառը, որ պաշտոնապես նկարը համարվում է որպես «նվեր թանգարանին»։

## Նշանակություն
Սուպրեմատիզմի տեսության մեջ քառակուսին շարժման արդյունքում վերափոխվել է «սև խաչաձև հարթության»՝ սուպրեմատիզմի երեք առաջնային ձևերից մեկի, որի նշանակությունը մեծ մասամբ գերազանցել է դրա տեսողական նյութական կառուցվածքին։

## Տես նաև
* Սև քառակուսի
* Կարմիր քառակուսի
* Սպիտակը սպիտակի վրա
* Սև շրջան
* Չորս քառակուսի

## Գրականություն
* *Шатских А. С.* Казимир Малевич. — М.: Слово, 1996. — 96 с.

## Արտաքին հղումներ
* Супрематизм /suprematism  
* Кража века, или Идеальное преступление: Харджиев против Янгфельдта 

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կազիմիր Մալևիչի նկարներ
Կատեգորիա:1915 նկարներ
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Քասբ

**Քասբ** (كسب), կրոնա-էթիկ հայեցակարգ։ Համաձայն քասբի մարդկային գործողությունների կատարման գործում մասնակցում է երկու «կատարող» (` ֆաիլան)՝ Ալլահը, ով արարում է գործողությունը, և մարդ, ով իրականացնում, ի կատար է ածում այն։ Այս հայեցողակարգի կողմնակիցները կոմպրոմիսային դիրք են գրավում կադարիների և ջաբարիների դոկտրինաների միջև։

Մարդու ազատ կամքի (՝ իրադա) և ունակության (՝ կուդրա) աղբյուրի մեկնության տարակարծությունները ծնել են քասբի հայեցակարգի տարբեր տարբերակներ։ Նախկին մութազիլի Դիրար իբն Ամրը կարծում էր, որ մարդու «ի կատար ածելու» ունակությունը և հենց «ի կատար ածելը» մարդու ազատ կամքի հետևանք են, այսինքն մարդը համարվում է գործողության նախաձեռնողը։ Դիրարի հայեցակետի կողմնակիցներն էին Հիշամ իբն ալ-Հաքամը և մի շարք սիֆաթիներ։ Հուսեյն ան-Նաջարը պնդում էր, որ ունակությունն ու ակտը Ալլահը արարում է մարդու մեջ գործողության ստեղծմանը զուգահեռ, և այդ իմաստով մարդը հանդես է գալիս որպես գործողության կատարման նախաձեռնող միայն մետաֆորիկ իմաստով։ Ալ-Նաջարի կոնցեպցիայի կողմնակիցներն էին կուլլաբիները։ Ալ-Բակիլլանիի ու ալ-Ջուվայնիի մոտ նկատվում է մարդու կամքի դերը «ի կատար ածելուց» առանձնացնելու տենդենցը։ Մարդու կամքի և ունակության անհասկանալի դերը ծնել է մի արտահայտություն, որը դարձել է թևավոր խոսք կրթված մարդկանց շրջանում․ «Դա ավելի անհասկանալի է, քան աշարիների քասբը»։

Մութազիլիները քասբ բառով են նշանակել մարդու կամային գործողությունները՝ օգտագործելով ղուրանային տերմիններ քասբը և իքթիսաբը ()՝ «անել», «իրագործել» իմաստներով։ Քասբը այսպես էին հասկանում հիմնականում Բաղդադի մութազիլիները և զեյդիները։ Մութազիլի աստվածաբան աշ-Շահհամը Դարիրի և ան-Նաջամի պես պնդում էր, որ յուրաքանչյուր մարդկային գործողություն ունի երկու նախաձեռնող՝ Ալլահը և մարդը, սակայն նա կարծում էր, որ իրականանում է միայն մեկը երկու հնարավորից, այնպես որ լինում է մեկ նախաձեռնող։ Այս կարծիքին էին Աբու Ալի ալ-Ջուբային, ով քասբի փոխարեն օգտագործում էր արարում (՝ խալկ) տերմինը, և ան-Նաշի ալ-Աքբարը։

Աբու Համիդ ալ-Ղազալին օգտագործում էր քասբ տերմինը անվանելու համար այն գործողությունը, որը մարդ կատարում է ինքնակամ, բայց միևնույն ժամանակ ստիպված, քանի որ վերջին հաշվով գործողության որոշումը կատարվում է պարտադրված։ Ալ-Ղազալիի համաձայն մարդու այդ գործողությունները միջին դիրքում են պարտադրված գործողության և մարդու ազատ կամքով իրագործված գործողության միջև։

Իբն Ռուշդը (1126-1198 թթ.) աշարիական քասբի հայեցակետին հակադրում էր իքթիսաբի հայեցակետը, որի համաձայն «հարկադրման» և «ազատ կամքի» տեղը իր ուսմունքի մեջ զբաղեցնում է «անհրաժեշտությունը»։

## Աղբյուրներ
*Ибрагим, Т. К. и Сагадеев А. В. Касб // Ислам: энциклопедический словарь / отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, 1991. — С. 134-135.
*Али-заде, А. А. Касб (архив ) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007.
*Касб // Философский энциклопедический словарь / Гл. редакция: Л. Ф. Ильичёв, П. Н. Федосеев, С. М. Ковалёв, В. Г. Панов. — М.: Советская энциклопедия, 1983.
*Watt W. M. The origin of the Islamic doctrine of acquisition. — «Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland». — 1943. — P. 234—247.
*Gardet L. Les grands problemes de la thoologie musulmane. Dieu et la destinee de l'homme. — P., 1967. — P. 60—64.

Կատեգորիա:Իսլամական փիլիսոփայություն
Վրաստանի Սիմոն Ջանաշիայի թանգարան

**Վրաստանի Սիմոն Ջանաշիայի թանգարան**, (), պաշտոնական անվանումը՝ **Վրաստանի պատմության պետական թանգարան**։ Վրաստանի պատմական թանգարաններից մեկը, որտեղ ցուցադրվում են երկրի հիմնական հնագիտական արժեքները։

## Պատմություն
Թանգարանը ձևավորվել է 1852 թվականի մայիսի 10-ին ստեղծված Ռուսական կայսրության աշխարհագրական հասարակության Կովկասյան դեպարտամենտի հիման վրա, որը 1865 թվականին գերմանացի հետախույզ Գուստավ Ռադեի նախաձեռնությամբ դարձել է Կովկասյան թանգարան։ Վրաստանի՝ Ռուսաստանից անկախանալուց հետո (1918), թանգարանը անվանափոխվել և կոչվել է Վրաստանի թանգարան 1919 թվականին։ Թանգարանի առաջին տնօրենը եղել է Նեո Կիպիանին։ 1921 թվականին բոլշևիկների կողմից երկիրը գրավելու պատճառով հիմնական հավաքածուն տեղահանվել է Եվրոպա, և Խորհրդային Վրաստանին է վերադարձվել 1945 թվականին վրացի էմիգրանտ գիտնական Էկվտիմե Թաքաիշվիլիի ջանքերով։ 1947 թվականին թանգարանը կոչվել է վրացի պատմաբան Սիմոն Ջանաշիայի անունով։ Թանագարանը զգալիորեն տուժել է 1990-ական թվականների հետխորհրդային իրարանցման ժամանակ։ Առաջին անգամ այն վնասվել է 1991-1992 թվականների ռազմական հեղաշրջման ժամանակ, այնուհետև հավաքածուի մի մասը վնասվել է հրդեհից։ 2004 թվականին Ջանաշիայի անվան թանգարանը ներգրավվել է առաջատար վրացական թանգարանային համատեղ կառավարման համակարգում՝ Վրաստանի ազգային թանգարանի կազմում։

## Տեղանք
Թանգարանը զբաղեցնում ժամանակագրական և ոճային առումով տարբեր շենքեր Թբիլիսիի կենտրոնում, հիմնական ցուցահանդեսային մասը գտնվում է Ռուսթավելու պողոտայում։ Այս շենքը նախագծվել է 1910 թվականին ճարտարապետ Նիկոլայ Սևերովի կողմից Զալցմանի հեղինակած հին շինության վայրում, և օգտագործվել են միջնադարյան վրացական ճարտարապետության տարրեր։

## Հավաքածու
Թանգարանում պահվում են Վրաստանի և Կովկասի հնագիտությանն և ազգագրությանն առնչվող ձեռագործ իրեր։ Մշտական ցուցադրությամբ ներկայացված է Վրաստանի նյութական մշակույթի ժամանակագրական զարգացումը բրոնզե դարից մինչև 20-րդ դար։

Թանգարանի արժեքավոր ցուցանմուշներից են Դմանիսում հայտնաբերված աշխատող մարդու բրածոները, մ. թ. ա. 5-րդ դարի Akhalgori պաշարներ, որոնք պարունակում են ոսկեղենի հատուկ նմուշներ, շուրջ 80,000 մետաղադրամների հավաքածու, 4-5-րդ դարերի Շուխութի գյուղից լոգարանի խճանկար, քարե փորագրություն, որտեղ ներառված են աշխարհի ամենահարուստ ուրարտական հավաքածուի արձանագրությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սիմոն Ջանաշիայի թանգարան  Վրաստանի ազգային թանգարանի կայքը

Կատեգորիա:Թբիլիսիի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի թանգարաններ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Կատեգորիա:1852 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1852 հիմնադրումներ Վրաստանում
Առլ

**Առլ**(), քաղաք Ֆրանսիայի հարավում, Պրովանսում, Բուշ-դյու-Ռոն դեպարտամենտում։ Նավահանգիստ Ռոն գետի ստորին հոսանքում։ 48 հազար բնակչություն (1968)։ Երկաթուղային հանգույց է, մետալուրգիայի, մեքենաշինության և քիմիական արդյունաբերության կենտրոն։ Հիմնադրել են հույները ()։ Մ.թ.ա. 2-րդ դարի վերջին նվաճել են հռոմեացիները։ Կեսարի օրոք եղել է հռոմեական գաղութ (մ.թ.ա. առաջին դար). և մ.թ. սկզբին հասել բարձր զարգացման։ 4-րդ դարի հռոմեական կայսր Կոստանդին Մեծի աթոռանիստն էր, միջին դարերում՝ Առելաթ թագավորության կենտրոնը։

Առլում պահպանվել են հին հռոմեական հուշարձաններ (Օգոստոսի ժամանակվա թատրոնը, ավելի ուշ շրջանի ամֆիթատրոնը, 1651-ին պեղված Առլյան Վեներայի արձանը, այժմ՝ Լուվրում և այլն), միջնադարյան Սեն-Տրոֆիմ եռանավ բազիլիկը (8–15-րդ դարեր), որ հայտնի է ռոմանական քանդակազարդ շքամուտքով (մոտ 1180—1200)։ Գործում են՝ Հեթանոսական և Քրիստոնեական (երկուսն էլ՝ հնագիտական), Առլատան ազգագրական, Ռեատտյու գեղարվեստական թանգարանները։ Ա. տուրիզմի կենտրոն է։

## Ծանոթագրություններ
Առած

**Առած**, ժողովրդական բանահյուսության ամենատարածված տեսակներից։ Կազմված է մեկ-երկու նախադասությունից, երբեմն՝ մի քանի բառից։ Առակի պես ունի այլաբանական բնույթ։ Միտքը արտահայտվում է անուղղակի ձևով՝ միջնորդավորվելով բնությունից վերցված օրինակներով։ Առած արտացոլում է հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը, արտահայտում կենցաղային, փիլիսոփայական հասկացություններ, ուր ընդհանրացված են ժողովրդի իմաստությունն ու կենսափորձը։ Բանահյուսության այս տեսակին հատուկ են խոսքի պարզությունը, պատկերավորությունը, բնութագրումների դիպուկությունը։ Բնորոշ օրինակներ են հայկական առածները. «Ասեմ՝ բոց կլինի, չասեմ՝ խոց կլինի», «Գյուղ կանգնի՝ գերան կկոտրի», «Հավը կածի, ուրուրը կտանի», «Մինչև հաչող շան առջև ոսկոր չգցես՝ ձայնը չի կտրի» և այլն։

Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Դավիթ XI

*Դավիթ XI ([[Քարթլի]]ի արքա)*', Դաուդ խան, ), եղել է Քարթլիի արքա։ Իսլամ ընդունելուց հետո պարսից շահ Թահմասպ I-ի կողմից նշանակվել է խան(1562-1578 )։

## Կենսագրություն
Դավիթը Քարթլիի թագավոր Սիմոն I-ի եղբայրն էր, ով իր երկրի ազատագրման համար երկար տարիներ պայքարել էր Սեֆյան Պարսկաստան-ի և Օսմանյան Թուրքիայի դեմ։ Դավիթ XI-ը 1562 թվականին ներկայացել էր Թահմասպ I-ին, հրաժարվել քրիստոնեությունից և ստացել խան կոչումը։ Շահը, նրան նշանակելով Քարթլիի կառավարիչ, պարսկական բանակով ուղարկել էր իր իշխանությունը ի կատար ածելու։ Դավիթ XI-ը պարսկական օկուպացիոն ուժերի և մի քանի հավատարիմ ազնվականների հետ գնում է հաստատվելու Թբիլիսի-ի և Լուվեր Քարթլի-ի շրջաններում (Քարթլիի թագավորության մնացած մասը պատկանում էր Սիմոնին)։ Մրցակից եղբայրները իրար դեմ են դուրս գալիս մարտադաշտում։ Ռազմական գործողությունները տեղի են ունենում Թբիլիսիի շրջակայքում, որը Սիմոնի կողմից պաշարված էր (1567 -1569)։ Պարսիկները իրենց ունեցած գերակշիռ զորուժի շնորհիվ հաղթում են, գերի վերցնում Սիմոնին և շղթայակապ ուղարկում Ալամութի բերդը։ Դաուդ խանը իր տիրապետության տակ է վերցնում ամբողջ Քարթլին։ Ինչպես նախկինում, նա Պարսկաստանին տարեկան տուրք (հարկ) է վճարում։ Հայրենասեր ուժերը Սաչինո Բարաթաշվիլու գլխավորությամբ ընդդիմանում են դավաճան կառավարչին։ 1578 թվականին Պարսկաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջև խախտվում է խաղաղությունը։ Թուրքական բանակը Լալա Շուստաֆա փաշայի գլխավորությամբ ասպատակում է երկիրը, և Դաուդ խանը ապաստան է գտնում Լոռիում։ Շահը ազատում է Սիմոնին, նրան վերականգնում գահին և ուղարկում կռվելու Օսմանյանների դեմ։ Դաուդ խանը Լոռին հանձնում է թուրքերին, իսկ ինքը փախչում է Ստամբուլ, այնտեղ ստանձնում երկու սանջակների կառավարման գործը։ Նրա որդիները՝ Բագրատը և Խոսրոն, կալվածքներ են ստանում Պարսկաստանում։ Նա Թուրքիայում ապրելու տարիներին կազմում է «Օսմանյան դարաշրջան» բժշկական տրակտատը և մի օրինակը ուղարկում հայրենիք։

## Ընտանիքը և երեխաներ
Դավիթ XI-ը ամուսնացել է Ելենայի հետ (1569-1578) (Ալեքսանդր II Կախեթցու ազգականուհի)։ 
Ունեցել են հետևյալ երեխաները.
# Բագրատ II(Կախեթի թագավոր). 
# Աղջիկ՝ ամուսնացած իշխան Հասանբեկ Բարաթաշվիլու հետ. 
# Աղջիկ՝ ամուսնացած Արագվի Դուկի հետ. 
# Աղջիկ՝ ամուսնացած Ադամսուլթան Անդրոնակիշվիլու հետ։ Նրանց աղջիկ Թամարը ամուսնացել է Լուսարբի հետ։ Դավիթը ունեցել է օրինական ժառանգ, որը Ռոստոմն է (Քարթլիի թագավոր)։

## Արտաքին հղումներ
Biography of Simon I  (In Georgian)
* Kings of Kartli at ''Royal Ark '' website 

Կատեգորիա:Վրաց արքաներ
Playaz Circle

**Playaz Circle**, ամերիկյան հիփ հոփ դուետ, որն հիմնադրվել է 1997 թվականին։ Դուետի անդամներն են Թիթի Բոյն ու Դալը Բոյը, ովքեր մանկության ընկերներ են։ 2007 թվականին դուետը թողարկել է իր «Supply & Demand» անվանումը կրող առաջին ալբոմը, որն Billboard 200 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 27-րդ հորիզոնականը։ Այդ ալբոմի «Duffle Bag Boy» սինգլը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Լիլ Ուեյնը, զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում։ Դուետի երկրորդ՝ «Flight 360: The Takeoff» կոչվող ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականին և զբաղեցրել է 74-րդ հորիզոնականը Billboard 200-ում։

## Սկավառակագրություն
;Ստուդիական ալբոմներ
* «Supply & Demand» (2007)
* «Flight 360: The Takeoff» (2009)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դուետի էջը Allmusic կայքում

Կատեգորիա:1997 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հիփ հոփ խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ
Ջաբարիներ

**Ջաբարիներ** (), իսլամական առաջին աշխարհայացքային ուսմունքներից մեկի ներկայացուցիչներ։ Ջաբարիները ի հակադրություն կադարիների ընդունում էին Ալլահին որպես միակ արարիչ (` ֆաիլ հակիկի), երկրի վրա կատարվող բոլոր իրադարձությունների պատճառ՝ այդ թվում նաև մարդկանց կողմից իրականացվող։ Ջաբարիական դպրոցը առաջացել է Բասրայում Օմայանների կառավարման ժամանակ։ Այս ուսմունքի առաջին ներկայացուցիչն է ալ-Ջաադ իբն Դիրհամը ()։

## Ուսմունք
Ջաբարիները աստվածային նախախնամության բացարձակ կողմնակիցներ էին։ Նրանք կարծում էին, որ մարդ իր գործողությունները ազատ չի կատարում, այլ կատարում է պարտադրված (` մաջբուր) Ալլահի կողմից։ «Իրական» ջաբարիներ էին համարվում ջահմիները, իսկ «չափավոր» ջաբարիներ էին նաջարիները՝ ալ-Հուսեյն ան-Նաջարի հետևորդները, դիրարիները՝ Դիրար իբն Ամրի հետևորդները, աշարիները՝ Աբու ալ-Հասան ալ-Աշարիի հետևորդները։ Չափավոր ջաբարիները հետևում էին քասբի (كسب) հայեցակարգի տարբեր եղանակներին՝ դրանով զբաղեցնելով կադարիների հայեցակարգի հանդեպ կոմպրոմիսային դիրք։ Նրանք կարծում էին, որ գործողության կատարման մեջ մասնակցում են երկու կատարողներ՝ Ալլահը, ով արարում է գործողությունը, և մարդ, ով այն «ի կատար է ածում»։

### Քասբ

Քասբը (كسب) իսլամական տերմին է, իրենից ներկայացնում է կրոնա-էթիկ հայեցակարգ, որի համաձայն մարդկային գործողությունների կատարման գործում մասնակցում է երկու «կատարող» (` ֆաիլան)՝ Աստված, ով արարում է, և մարդ, ով իրականացնում, ի կատար է ածում։ Այս հայեցողակարգի կողմնակիցները կոմպրոմիսային դիրք են գրավում կադարիների և ջաբարիների դոկտրինաների միջև։

## Ուղղություններ
### Ջահմիներ
Ջահմիները Ջահմա իբն Սաֆվանի հետևորդներն են, ով զարգացրել է Իբն Դիրհամի ուսմունքը։ Ջահմիները պնդում էին, որ դրախտը (՝ ջաննա) և դժոխքը (ջահաննամ) հավերժ չեն, և ժխտում էին Ալլահին դրախտում տեսնելու հնարավորությունը։ Նրանք նաև համարում էին, որ Ղուրանը արարված է։
### Նաջարիներ
Ալ-Հուսեյն ան-Նաջարը համարում էր, որ մարդու «կատարելու» ունակությունը և հենց «կատարելը» արարվում է Ալլահի կողմից գործողության արարման հետ միաժամանակ։ Այդ իսկ պատճառով մարդը նաջարիների պատկերացմամբ արարքի նախաձեռնողն է միայն «փոխաբերական իմաստով»։ 
### Դիրարիներ
Դիրար իբն Ամրը կարծում էր, որ «կատարելու» ունակությունը և «կատարելը» ածանցվում է մարդու ազատ կամքից։ Այդ իմաստով մարդ բացարձակորեն համարվում է արարքի նախաձեռնողը։
## Գրականություն
*Ибрагим, Т. К. и Сагадеев А. В. ал-Джабрийа // Ислам: энциклопедический словарь / отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, 1991. — С. 57-58.
*Али-заде, А. А. Джабриты (архив ) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007.
*Джабриты — статья из Исламской энциклопедии Islamist.ru.

Կատեգորիա:Իսլամի ճյուղեր
Կատեգորիա:Իսլամագիտություն
Եկատերինա Գելաձե

**Եկատերինա (Կեկե) Գեորգիի Գելաձե** (, 5 փետրվարի, 1858, Գորի - 1937, 4 հունիսի, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Իոսիֆ Ստալինի մայրը։

## Կենսագրություն
Եկատերինա Գելաձեն ծնվել է 1858 թվականին Գամբարեուլում, Վրաց ուղղափառ եկեղեցու ճորտ այգեպանի ընտանիքում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ նրա հայրը՝ Գլախա Գելաձեն, մահացել է շատ վաղ, և նրա ընտանիքն ապրել է վատ պայմաններում, սակայն մայրը՝ Մելանյա Խոմեզուրաշվիլին, ամեն ինչ արել է, որ դուստրը սովորի գրել ու կարդալ։

17 տարեկանում Կեկեն ամուսնացել է Վիսարիոն Ջուղաշվիլու հետ։ Նրա առաջին երկու երեխաները մահացել են շատ վաղ. Միխայիլը մահացել է 1875 թվական թվականին, Գեորգին՝ մեկ տարի անց։ Նրա երրորդ և վերջին որդին՝ Իոսիֆ Ստալինը, ծնվել է 1878 թվականի դեկտեմբերի 6-ին (դեկտեմբերի 18) և մկրտվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 17-ին (դեկտեմբերի 29) Գորի քաղաքի Սուրբ Ուսպենսկի եկեղեցում։

Իոսիֆի ծնունդից հետո՝ 1890 թվականին, Եկատերինան հեռացել է ամուսնուց, քանզի նա սկսել է հարբեցողությամբ զբաղվել։ Եկատերինան հայտնի է եղել որպես խիստ, բայց իր որդուն անչափ սիրող կին. նա ձգտել է որդուն տալ կրթություն և հույս է ունեցել, որ նա լավ կարիերա կանի, այսինքն՝ կդառնա վանական։ Եկատերինան ուժեղ բնավորություն ուներ, ինչը փոխանցվել է որդուն։ Հանուն որդու նա սովորել է կարուձև, յուրացրել է դերձակուհու մասնագիտությունը, որպեսզի բավական վաստակի ու հնարավորություն ունենա վճարել Իոսիֆի ուսման համար։

Եկատերինա Գելաձեն մահացել է 1937 թվականի հունիսի 4-ին։ Թաղված է Թբիլիսիի Մթածմինդա պանթեոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* *Рыбас С. Ю.* Сталин. — 2-е изд. — М.: Молодая гвардия. 2010. (Жизнь замечательных людей)

## Արտաքին հղումներ
* Слева направо: Екатерина (Кетеван) Георгиевна, Берия, неизвестный, Сталин. Тифлис, 1935 г. Фото Николая Власика
* 

Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ
Չորս քառակուսի

**«Չորս քառակուսի»**, նկարել է Կազիմիր Մալևիչը 1915 թվականին։ Նկարը պատկանում է ռուսական աբստրակտ նկարչությանը, որը Մալևիչն անվանել է սուպրեմատիզմ։

## Նկարագրություն
Նկարը ունի պարզ կառուցվածք (ինչպես «Սև քառակուսին»)։ Պատկերված է երկու սև և երկու սպիտակ քառակուսի, որոնք ունեն շախմատային դասավորվածություն և միավորված են կտավի միասնական քառակուսու մեջ։ «Չորս քառակուսիների» առանձնահատկությունն այն է, որ նկարը կարող է անվերջ շարունակվել ցանկացած ուղղությամբ՝ ստեղծելով անսահման շախմատային տախտակ։

## Ստեղծման պատմություն
«Չորս քառակուսին» ստեղծման տարում ցուցադրվել է «Նկարների վերջին ֆուտուրիստական 0,10 ցուցահանդեսում» մնացած 39 նկարների հետ, որոնցով Մալևիչը ազդարարել է նկարչության նոր ուղղության՝ սուպրեմատիզմի ստեղծման մասին։ 1929 թվականին նկարը փոխանցվել է Ա․Ն․Ռադիշևի անվան սարատովյան նկարչական թանգարանին, որտեղ մինչ օրս պահպանվում է։ Նկարը շատ պահանջված է արտասահմանյան ցուցահանդեսներում։

## Տես նաև
* Սև քառակուսի
* Կարմիր քառակուսի
* Սպիտակը սպիտակի վրա
* Սև խաչ (1915)
* Սև շրջան

## Արտաքին հղումներ
* 1915 Малевич К. С. «Четыре квадрата.»  
* Четыре квадрата (N 208974) в Единой коллекции цифровых образовательных ресурсов. 

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կազիմիր Մալևիչի նկարներ
Կատեգորիա:1915 նկարներ
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի

**Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի** (), պաշտոնական անվանումը՝ **Թբիլիսիի բուսաբանական այգի** (თბილისის ბოტანიკური ბაღი)։ Գտնվում է Թբիլիսիի պատմական կենտրոնում՝ Ցավկիսի-Ցխալի կիրճում, Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին։ Զբաղեցնում է 161 հեկտար տարածք և ունի շուրջ 4,500 բուսաբանական տարատեսակներ։

## Պատմություն
Այգու մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1671 թվականին ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենի կողմից, որպես արքայական պարտեզներ, որոնք հավանաբար ստեղծվել են 1625 թվականին և պատմության մեջ դրանք համարվել են «ամրոցային պարտեզներ» կամ «Seidabad պարտեզներ»։ Պարտեզները հայտնվել են նաև Ժոզեֆ Պիտոն դե Տուրնեֆորի (1701) գրառումներում և Վախուշտի Բագրատիոնիի կազմած Վրաստանի քարտեզի վրա։ 1795 թվականի պարսկական նվաճումների ժամանակ այգին ավերվել է և վերականգնվել 19-րդ դարի սկզբում՝ 1845 թվականին պաշտոնապես հաստատվելով որպես Թիֆլիսի բուսաբանական այգի։

1888 թվականից, երբ ստեղծվեցին ֆլորիստիկայի կենտրոնները, այգում աշխատել են Յուրի Վորոնովը և այլ ակնառու գիտնականներ։ 1896-1904 թվականներին այգին ընդլայնվել է դեպի արևմուտք։ 1932-1958 թվականներին նախկին մուսուլմանական գերեզմանոցն ընդգրկվել է բուսաբանական այգու տարածքում։ Պահպանվել են մի շարք գերեզմաններ, այդ թվում ադրբեջանցի գրող Միրզա Ախունդովի (1812-1878) գերեզմանը։

Այգու կենտրոնական մուտքը գտնվում է Նարիկալի ամրոցի ստորոտին։

## Պատկերասրահ

Botanical Garden & Narikala, Tbilisi.jpg|Թբիլիսիի բուսաբանական այգին և Նարիկալայի ավերակները
Most photgraphed spot in the National Botanical Garden of Georgia.jpg|Թբիլիսիի բուսաբանական այգու ջրվեժի 1914 թվականին կառուցված կամրջակի կամարը
Waterfall and arch bridge, Tbilisi Botanical Garden.JPG|Թբիլիսիի բուսաբանական այգին գարնանը


## Գրականություն
* "საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წ. მეორე გამოცემა. ISBN 99940-0-923-0
* Jimšer ereseliże, M. L. Loriia, Manana Elbakiże (2001), Tbilisi Botanic Garden 365. Central Botanical Garden, ISBN 99928-899-8-5.
* Тифлисский ботанический сад и обзор его научной и научно-практической деятельности за последние 12 лет. — Тифлис, 1912.
* *Цицин Н. В.* Ботанические сады СССР. — М., 1974. — С. 144—146.

## Արտաքին հղումներ
* Tourist Route "Narikala" (Virtual tour) . The Government of Tbilisi. Accessed on September 23, 2007.
* Tbilisi Botanical Garden photo gallery . Грузия Online. Accessed on September 23, 2007.

Կատեգորիա:1845 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բուսաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսաբանական այգիներ
Մուխրան Մաճավարիանի

**Մուխրան Մաճավարիանի** (, ), վրացի բանաստեղծ։ Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Մուխրան Մաճավարիանին ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 2-ին Վրաստանի Սաչխերեի շրջանի Արգվետի գյուղում։ 1952 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1957-1963 թվականներին աշխատել է որպես «Ցիսկարի» ամսագրի պոեզիայի բաժնի վարիչ։

Մուխրան Մաճավարիանին 1964-1967 թվականներին եղել է կինոստուդիայի սցենարական կոլեգիայի անդամ, 1967-1982 թվականներին աշխատել է որպես «Դիլա» ամսագրի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1982-1988 թվականներին՝ «Սաունջե» ալմանախի գլխավոր խմբագիր։

1988-1992 թվականներին Մուխրան Մաճավարիանին եղել է Վրաստանի գրողների միության նախագահ։

Իր առաջին ստեղծագործությունները տպագրել է 1952 թվականին։ Հեղինակել է մի շարք ժողովածուներ՝ «Բանաստեղծություններ» (1955), «Պիտի ուրախացնեմ ձեզ» (1957), «Կարմիր արև և կանաչ խոտ» (, 1957), «Ճանապարհին» (, 1965), «Խոսիր» (1971)։

Եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր (1989-1991), Վրաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի անդամ 1990-1992 թվականներին։

Մուխրան Մաճավարիանին մահացել է 2010 թվականի մայիսի 17-ին սրտի կաթվածից։ Թաղված է Թբիլիսիի Մթածմինդա պանթեոնում։

## Պարգևներ
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակ, գրական ու փառատոնների այլ մրցանակներ

## Մուխրան Մաճավարիանին հայերեն
* «Ես ամենևին ոչ մի հույս չունեմ...»; «Անլեզու ձուկը ո՞նց է թպրտում...»; «Մարմին...»; «Հոգնել եմ բառ պաճուճանքներից...»; «Երբ կապույտ-կապույտ երկինքն է ծաղկում...»; «Բանից պարզվում է, օ՜, թշվառ գազան...»; «Այս գարունն իմ հին ծանոթն է ասես...»; «Որպեսզի հասնես ինչ-որ մի բանի...»; «Ես հեռանում եմ...»; «Քանի Աստված դեռ քեզ համար մահ չի բերել...»; «Դու...»: Վրացական պոեզիա, Ե., «Արմավ», 2017, էջ 8-13։ Թարգմ.՝ Գագիկ Դավթյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
42-րդ փողոց (մյուզիքլ)

**«42-րդ փողոց»** (), Հարրի Ուորենի և Ալա Դուբինի մյուզիքլն է։ Գրվել է Մայքլ Ստյուարտի լիբրետոյի հիման վրա։ Մյուզիքլի հիման վրա նկարահանվել է նաև համանուն ֆիլմ։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1980 թվականին Բրոդվեյում։ Մյուզիքլը ներկայացվել է Թոնի մրցանակի լավագույն մյուզիքլ անվանակարգում։ Երբ մյուզիքլ բեմադրվեց նաև Լոնդոնում, այն ստացավ նաև Մեծ Բրիտանիայի բարձրագույն թատերական մրցանակը։
## Հղումներ

Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:1980 երաժշտությունում
Կատեգորիա:Անգլերեն պիեսներ
Կատեգորիա:Բրոդվեյան մյուզիքլներ
Կատեգորիա:1980 մյուզիքլներ
Նովարա (գավառ)

**Նովարա** (, ), գավառ իտալական Պիեմոնտ մարզում, Ագոգնա գետի ափին, Միլանից դեպի արևմուտք՝ Թուրինի ճանապարհին։ Պիեմոնտի երկրորդ ամենամեծ գավառը Թուրինից (մոտավոր 105.000 բնակիչ)։

## Պատմություն
Գավառը հիմնել է Հուլիոս Կեսարը՝ տալով նրան Նովարա անվանումը։ Մագնուս Մաքսիմուսը քանդեց այն ի պաշտպան Ֆլավիուս Վալենտինիանին։ Նովարայի վերջին փլատակները վերացվել են երկրի երեսից վայրագ ցեղապետերի ներխուժումից 405 և 452 թթ․։ Լանգոբարդների օրոք Նովարան վերածնվեց։ 1110 թ․֊ին Հենրի V-ը գրավեց և ավերեց այդ գավառը։

Կես դար հետո Նովարան միացավ Լամբորդական լիգային։ XII դարի վերջին քաղաքը գտնվում էր Միլանի ստվերում, որից հետո մտավ Միլանական դքսություն, մինչ Սարդինիայի թագավորության շրջափակումը։ Ըստ Ուտրեխտական հաշտության պայմանագրի Նովարան վերադարձվեց Հաբսբուրգներին։ Բայց 1738 թ․֊ին, ըստ Վիեննական հաշտության պայմանագրի, Սավոյական միապետները վերջնականապես հաստատեցին իրենց իշխանությունը քաղաքի վրա։

Նովարան տվել է անուններ մի շարք ճակատամարտերի (Ճակատամարտ Նովարայում 1513, 1821, 1849) ։

## Արտաքին հղումներ
* Comune di Novara, city government website
* Turismo Novara (tourist office)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Աբակո (կղզեխումբ)

right|250px
**Աբակո** (), կղզեխումբ, որը գտնվում է Բահամյան Կղզիների հյուսիսային մասում։ Այն բաղկացած է Մեծ Աբակո և Փոքր Աբակո կղզեխմբերից։ Տարածքը 1681 կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 16 692 մարդ։
Կղզեխմբի մեջ են մտնում նաև հետևյալ կղզիները՝
* Վուդ Քի (Wood Cay)
* Էլբոու Քի (Elbow Cay)
* Լուբերս Կուատերս Քի(Lubbers Quarters Cay)
* Գրին Թարթլ Քի (Green Turtle Cay)
* Գրեյթ Գուանա Քի (Great Guana Cay)
* Քասթըվեյ Քի (Castaway Cay)
* Մեն օ Ուար Քի (Man-o-War Cay)
* Սթրենջերս Քի (Stranger’s Cay)
* Ամբրելա Քի (Umbrella Cay)
* Ուոլքերս Քի (Walker’s Cay)
* Լիթլ Գրանդ Քի (Little Grand Cay)
* Մուրա կղզի (Moore’s Island)
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բահամյան Կղզիների կղզիներ
Շահան Արծրունի

thumb|Sahan Arzruni Audio
**Շահան Արծրունի**, (), հայ դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Շահան Արծրունին ծնվել է Ստամբուլում` 1943 թվականին, ապրում է ԱՄՆ-ում։ Ստամբուլի կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո 1964 թվականին Գյուլբենկյան կրթաթոշակով հաճախել է Նյու Յորքի «Juilliard» կոնսերվատորիան։ Համերգային գործունեությունից բացի, Շահան Արծրունին հայտնի է նաև՝ իբրև ազգային էթնիկ երաժշտության մեկնաբան, մանկավարժ, գրող և պրոդյուսեր։
Իր ձայնագրություններով ու կատարումներով դաշնակահարը մասնակցել է ամերիկյան հեռուստատեսության PBS կայանի «Around the World in 82», «Gala of Stars» և «A Place of Dreams: Carnegie Hall at 100» նշանավոր հաղորդումներին, ձայնագրվել է եվրոպական ռադիոներում, նրա կատարումներն ընդգրկված են BBC-ի երաժշտական ֆոնդում։ Համերգներ է ունեցել նշանավոր բեմերում, նվագել է Սպիտակ տանը, Անգլիայի, Դանիայի, Շվեդիայի և Իսլանդիայի թագավորական պալատներում։ Դասախոսել է Հարվարդի, Կոլումբիայի և Միչիգանի համալսարաններում, իսկ հայկական շարականների մասին դասախոսությամբ հանդես է եկել Կոնգրեսի գրադարանում։ 1996 թվականին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ն Շահան Արծրունուն պարգևատրել է «Ս. Սահակ» և «Ս. Մեսրոպ» բարձրագույն շքանշանով։ Դաշնակահարն աջակցում է Հայաստանում անցկացվող տարբեր ծրագրերի, Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի ու Վանաձորի Տարեցների տան հիմնական հովանավորներից է։ Ունի 24 ձայնասկավառակ։
Ամերիկահայ կոմպոզիտոր Ալան Հովհաննեսը կյանքի վերջին տարիներին խնդրել է Շահան Արծրուն, որ նա ձայնագրի իր ստեղծագործությունները։ Շահան Արծրունին ոչ միայն ձայագրել է ստեղծագործությունները, այլ նաև իր համերգների ժամանակ տարածում է Ալան Հովհաննեսի արվեստը։

2017 թվականի մայիս ամսին Շահան Արծրունին բարեգործական համերգներով ելույթ է ունեցել Գյումրի, Վանաձոր, Բերդ, Աշտարակ, Գորիս և Ստեփանակերտ քաղաքներում։ Համերգներից բացի նաև վարպետաց դասեր են անցկացվել, որոնց ընթացքում Շահան Արծրունին խորհուրդներ տվել ապագա երաժիշտ-կատարողներին։

2015 թ. սեպտեմբերի 5-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով։

## Հայաստանում բարեգործական համերգների ժամանակ

30.Vanadzor Concert hall.jpg|Վանաձորում համերգի ժամանակ
28.Shahan with Mardigian Choir Berd, Tavush region.jpg|Բերդի «Մարդիգյան» երգչախմբի հետ
26.Vanadzor Mayor giving a thank-you certificate to Sahan Arzruni.jpg|Վանաձորի քաղաքապետը շնորհակալություն է հայտնում Շահան Արծրունուն
24Gyumri Concert participants with Sahan Arzruni.jpg|Գյումրում համերգի մասնակիցների հետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Աշբերն

right|250px|Կամուրջ Աշբերն գետակի վրա
**Աշբերն** (), գետակ Մեծ Բրիտանիայի հարավարևմտյան մասում, Անգլիա երկրամասում։ Անվանումը առաջացել է սաքսոներեն æsc (պարզ) + burna (վտակ) բառերից։ Ակունքը գտնվում է ծովի մակարդակից 365 մետր բարձրության վրա։ Աշբերնը թափվում է Դարտ գետը։

## Արտաքին հղումներ
* Course of the River Ashburn  Devon Explorer կայք էջում։

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի գետեր
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Մուրջիներ

**Մուրջիներ** (՝ հետաձգողներ),բոլոր իսլամական աշխարհայացքային ուսմունքների այն ներկայացուցիչները, ովքեր հետաձգում էին դատողությունը մարդու վիճակի մասին այս աշխարհում մինչ Ահեղ Դատաստանի օրը։ Մուրջիներն այն համոզմունքին էին, որ մարդու կողմից գործած մեղքը կապ չունի նրա հավատքի հետ և չի վնասում նրան։ Մուրջիականությունը հակադրվում էր խարիջիականությանը, որի հետևորդները պնդում էին, որ մեծ մեղք գործող (քաբաիր) մարդիկ այլևս մուսուլման չեն կարող համարվել։ Մուրջիների այս տեսակետը հակադվում էր սունիական ուսմունքին, որի համաձայն հավատացյալների արարքները բխում են իրենց մտադրություններից, նրանք խիստ կապակցված են և պետք է համապատասխանեցվեն համաձայն շարիաթի։

## Պատմություն
Առաջինը մուրջիականության գաղափարը ձևակերպել է Ալի իբն Աբու Տալիբի թոռը՝ Հասան իբն Մուհամմադ իբն Ալին, ով 7-րդ դարի 90-ական թվականներին դիմում է Քուֆայի և խալիֆայության այլ քաղաքների ալիականներին։ Հասան իբն Մուհամմադը հրաժարվում էր դատել խալիֆ Օմար իբն ալ-Խատտաբին սպանողների արարքները և կոչ արեց ալիականներին կոմպրոմիսի գնալ Օմայանների հետ։ Նա նաև կարծիք հայտնեց, որ յուրաքանչյուր ոք, ով արտասանում է շահադան, մուսուլման է։

Մուրջիականությունը արագ տարածվեց Իրաքում, իսկ այստեղից խալիֆայության արևելյան հատվածներ։ «Ալ-իրջա»-յի գաղափարը ակտուալ էր Օմայանների խալիֆայության ժամանակ։

## Դասակարգում
Ալ-Նաուբախթին մուրջիներին բաժանում էր 4 խմբի՝
# ջահմիներ (Խորասանի մուրջիներ)
# ղայլանիներ (Սիրիայի մուրջիներ)
# մասարիներ (Իրաքի մուրջիներ), Աբու Հանիֆա
# շուքքաք (կասկածողներ), բուտրիներ, ավանդապահ-հաշվիներ

Աբու ալ-Բարաքաթ ալ-Բաղդադին և Աբու ալ-Ֆաթհ ալ-Շահրաստանին մուրջիների դասակարգման հիմքում դրել են որևէ դոգմատիկ դպրոցի պատկանելը՝ խարիջիներ, ջաբարիներ, կադարիներ։

## Գրականություն
*Прозоров С.М. Ал-Мурджиа // Ислам: энциклопедический словарь / отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, 1991. — С. 172.
*Али-заде, А. А. Мурджииты (архив ) // Исламский энциклопедический словарь. — М.: Ансар, 2007.
*Прозоров С. М. К истории мусульманской догматики: мурджииты. — Ислам в истории народов Востока. — С. 19—24.
*J. van Ess. Das Kitab al-irga' des Hasan b. Muhammad b. al-Hanafiyya. — Arb., 1974.

Կատեգորիա:Իսլամ
Բանբերի

**Բանբերի** (), քաղաք Մեծ Բրիտանիայի հարավային մասում, Անգլիա երկրամասում։ 2011 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 46853 մարդ։ Բանբերին գտնվում է Լոնդոնից 103 կմ, իսկ Բիրմինգհեմից 61 կմ հեռավորության վրա։

## Ֆոտոպատկերասրահ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Ռուբեն Ասատրյան

**Ռուբեն Մինասի Ասատրյան** (), հայ դիրիժոր։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2012):

## Կենսագրություն
Ռուբեն Ասատրյանը ծնվել է 1959 թվականին, Երևանում։ 1986 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջութակի, 1991 թվականին՝ օպերային–սիմֆոնիկ դիրիժորության դասարանները։ Դիրիժորության վարպետության դասընթացներ է անցել Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ Ուսանողական տարիներին կազմակերպել է բազմաթիվ անսամբլներ՝ հանդես գալով որպես ջութակահար և դիրիժոր։ 1981 թվականին հիմնել է «Վերածնունդ»` Renaissance, անսամբլը, որը հետագայում դարձել է կամերային նվագախումբ` տարածելով դասական և ժամանակակից երաժշտությունը։ 1994 թվականին վերակազմավորել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի մենակատարների անսամբլը՝ կազմակերպելով համերգներ՝ դասական, ժամանակակից և հատկապես հայ կոմպոզիտորների գործերի ընդգրկմամբ։ Այս նվագախումբը նկատելի դեր է խաղացել հայ ժամանակակից երաժշտության տարածման գործում։ 2006 թվականին վերականգնել է Renaissance-ը՝ համալրելով այն Հայաստանի բարձրակարգ երաժիշտներով։ Թողարկել է լազերային ձայնասկավառակներ, որոնցում ընդգրկված են Ավետ Տերտերյանի, Ա. Զաքարյանի, Ա. Եղիկյանի և այլ ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ 2003 թվականին ղեկավարել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգը Դուբայում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում։ 2008 թվականին բեմադրել է Ավետ Տերտերյանի «Երկրաշարժ» օպերան Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում, Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետ», Շուշիում՝ Տերտերյանի «Կրակե օղակ» բեմադրությունները Դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, կոնսերվատորիայի Կոնստանտին Սարաջյանի անվան սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուբեն Ասատրյան
* Հեռուստահաղորդում Ռուբեն Ասատրյանի մասին

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Մայքլ Փորթերի մրցակցային հինգ ուժերը

**Մայքլ Փորթեր** (; ծնվել է 1947), ամերիկացի տնտեսագետ, Հարվարդի բիզնես դպրոցի * (), [[պրոֆեսոր]]*
է։ 
Մեծ ներդրում ունի մրցակցային ռազմավարության, մրցունակության, ազգերի, պետությունների և տարածաշրջանների տնտեսական զարգացման ոլորտում։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի՝ «Մրցակցային ռազմավարություն», «Մրցակիցների և արդյունաբերությունների վերլուծության տեխնիկա», «Մրցակցային առավելություն», «Ազգերի մրցակցային առավելությունները»։

Հեղինակել է նաև բազմաթիվ հոդվածներ ու աշխատություններ։

## Մայքլ Փորթերի մրցակցային հինգ ուժերը
Մայքլ Փորթերի մրցակցային հինգ ուժերի ուսումնասիրությամբ է սկսվում շուկայում մրցակցային իրավիճակի և շահութաբերության փոփոխության ցանկացած վերլուծություն։

Փորթերի կողմից առանձանցվում են մրցակցությունը կանխորոշող հինգ հիմնական ուժեր, որոնք ձևավորում են մրցակցային մթնոլորտ շուկայում գործող ընկերությունների միջև և կանխորոշում են շահութաբերության մակարդակը ոլորտում։

**Մայքլ Փորթերի մրցակցային հինգ ուժերն են․**

# Մատակարարների իշխանություն
# Գնորդների իշխանություն
# Փոխարինող ապրանքների հայտնվելու վտանգ
# Նոր մրցակիցների հայտնվելու վտանգ
# Շուկայում գործող ընկերությունների միջև առկա թշնամական մրցակցություն

### Մատակարարների իշխանություն
Ինչքանով են շուկայում գործող ընկերությունները կախված իրենց մատակարարներից։ Մեծ իշխանությամբ մատակարարները կարող են հեշտությամբ բարձրացնել իրենց ապրանքների գները, գցել ապրանքի որակը և ավելացնել շահույթը գնորդների հաշվին։

### Գնորդների իշխանություն
Ինչքանով են ընկերությունները կախված գնորդներից։ Ուժեղ դիրքերից հանդես եկող գնորդները կարող են ստիպել ընկերություններին նվազեցնել գները, անցնել ավելի կատաղի մրցակցության, ինչի արդյունքում կրճատվում է շուկայի խաղորդների շահութաբերությունը։
### Փոխարինող ապրանքների հայտնվելու վտանգ
Փոխարինող ապրանքների առկայության դեպքում սպառողները գների համ ինչը կհանգեցնի շուկայում պահանջարկի և գների անկման։

### Նոր մրցակիցների հայտնվելու վտանգ
Շուկա նոր մտնող ընկերությունները սովորաբար իրենց հետ բերում են նոր և գրավիչ առաջարկներ, իջեցնում են գները, դրանով իսկ ազդելով ոլորտի շահութաբերության վրա։ Վերոնշյալ չորս ուժերն իրենց հերթին ազդում են հինգերորդի վրա՝

### Շուկայում գործող ընկերությունների միջև առկա թշնամական մրցակցություն
Շատ բնագավառներում այն որոշիչ գործոն է, որը ազդում է ոլորտում մրցակցության մակարդակի վրա։ Երբեմն շուկայում խաղացողները կարող են կիրառել ագրեսիվ գնային մրցակցություն կամ ոչ գնային մրցակցություն նորարարության, բիզնես մոդելների և մարքեթինքի զարգացման միջոցով։

1979 թվականի Harvard Business Review -ի մարտ-ապրիլ համարում հրատարակվեց Մայքլ Փորթերի (Michael Porter) “How Competitive Forces Shape Strategy” հոդվածը, որը դարձել է ժամանակակից բիզնես վերլուծությունների անկյունաքարը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Майкл Портер.* Руководство по разработке стратегии на русском языке 
* *Джоан Магретта.* Ключевые идеи. Майкл Портер  — М.: «Манн, Иванов и Фербер», 2013. — С. 272. — ISBN 978-5-91657-758-7

## Արտաքին հղումներ
* Five Competetive Forces
* Джоан Магретта. Ключевые идеи. Майкл Портер  — М.: «Манн, Иванов и Фербер», 2013. — С. 272. — ISBN 978-5-91657-758-7

Կատեգորիա:Տնտեսական վերլուծություն
Կատեգորիա:Բիզնես
Կատեգորիա:Ռազմավարական մենեջմենթ
Ռիբաֆրեչա

**Ռիբաֆրեչա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Լոգորոնո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 34,58 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 998 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 14 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Աստվածամայր դե Բերասան։

## Արտաքին հղումներ
* Ribafrecha.com

Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Օրիորդ Ռիբիերի դիմանկարը

**Օրիորդ Կարոլինա Ռիվիերի դիմանկարը** (), ֆրանսիացի կլասիցիզմի շրջանի ներկայացուցիչ, Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրի նկարը։ Տվյալ նկարը հանդիսանում է Ռիվիեր ընտանիքը ներկայացնող երեք կտավներից վերջինը, որ նկարվել է նկարչի կողմից։ Կարոլինայի հայրը Ֆիլիպիեր Ռիվիերը եղել է արքունիկի անդամ Նապոլեոնի ժամանակ և որոշել է անմահացնել իրեն ինչպես նաև կնոջն ու դստերը։ Ընտանիքը ապրում էր Փարիզի սահմաններից դուրս, Սան Ժերմեն-ան-Լեում։ Նկարը պատկերելու շրջանում Կարոլինա Ռիվիերին եղել է 13- ից 15 տարեկան և դա աղջկա կյանքի վերջին տարին էր։ Տվյալ շրջանում Էնգրի աշխատանքների տիպայնությունն է բնորդների անհամամասնական պատկերումը։ Կարոլինայի վիզը թվում է չափից դուրս երկար, քթի պատը դուրս ցցված, նկարում Կարոլինայի դիրքը թվում է մի փոքր կաշկանդված, ինչև ընդհանրապես հատուկ է այդ տարիքի աղջիկների մոտ։ Նույն ժամանակ նկարիչն ընդգծել է բնածին մաքրությունն ու հոգու անթերիությունն։

Փարիզյան սալոնի քննադատներն 1806 թվականին խիստ քննադատության են արժանացրել այդ նկարի «գոթական» ոճն ու նկարչին նախատել են միտումնավոր ճշգրտության և աղջկա մարմնի չոր գծապատկերման մեջ։

## Գրականություն
* Mackrell, Alice. *Art and Fashion*. London: Batsford, 2005. ISBN 0-7134-8873-5
* Rosenblum, Robert. *Ingres*. London: Harry N. Abrams, 1990. ISBN 0-3000-8653-9
* Toussaint, Hélène. *Les Portraits d’Ingres*. Paris: Ministère de la Culture, Editions de la Reunion des musées nationaux, 1985. 28-31.
* Whiteley, Jon. «Ingres. London, Washington and New York». *The Burlington Magazine*, Volume 141, Number 1154, May, 1999.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Информация о портрете на сайте Лувра 
* Живопись Энгра в Лувре

Կատեգորիա:1806 նկարներ
Կատեգորիա:Դոմինիկ Էնգրի նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Հոկուտո (Յամանասի)

**Հոկուտո** (), քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Յամանասիի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 602,89 կմ², բնակչությունը՝ 45 973 մարդ (2014), բնակչության խտությունը՝ 76,25 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրագան դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզու վրա, Յամանասի պրեֆեկտուրայի, Տյուբույի շրջանում։ Սահմանակից է Կոֆու, Նիրասակի, Մինամիարուպուսու, Կաի, Տինո, Ինա քաղաքների հետ։

## Պատմություն
Այն ձևավորվել է տարբեր քաղաքների միանալու հետևանքով դրանք են՝ Տականեն, Խակուսույուն, Նագասակին, Սուտաման, Ակենոյի, Մուկավա (գյուղ) և Իոձումի, բոլորը Ճապոնիայի շրջաններ են և մտնում են Կիտակոմա կոմսության մեջ 2004 թ. նոյեմբերի 1-ից սկսած։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 45 973 մարդ (2014), իսկ բնակչության խտությունը՝ 76,25 մարդ/կմ²։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հովիվների երկրպագությունը (նկար, Կորեջիո)

**«Հովիվների երկրպագությունը»** () նկարը պատկանում է Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ Կորեջիոյի վրձնին, որը ավարտին է հասցվել մոտավորապես 1530 թվականին։ Դրված է Դրեզդենի պատկերասրահում։

## Նկարագրություն
Ղուկասի ավետատարանի համաձայն՝ հրեշտակը երևում է հովիվներին և հայտնում Փրկչի ծննդյան մասին։
Նկարում պատկերված են լույսի շողերով համակված թռչող հրեշտակներ։ Հովիվը արդեն գոմում է։ Նա ցնծում է, քանի որ սեփական աչքերով տեսնում է նորածին Քրիստոսին։ Հովվի շունը զգուշորեն հոտոտում է մսուրը, որտեղ Մանուկն է, և կարծես հենց նրանից է արձակվում կախարդական լույսը՝ ողողելով երջանիկ Աստվածածնի դեմքը։ Աղախիններից մեկը կուրացած է լույսից, մյուսը ցնծում է հովիվների հետ։ Հովսեփը չի մասնակցում համընդհանուր գործողությանը, նա պատկերված է երկրորդ պլանում ավանակին խնամելիս։

Նկարը Ալբերտո Պրատոների կողմից պատվիրվել էր 1522 թվականի հոկտեմբերին Սուրբ Պրոսպերո եկեղեցու ընտանեկան մատուռի համար, որտեղ նկարը տեղադրվել է 1530 թվականին։ 1640 թվականին դուքս Ֆրանչեսկո I դը Էստեն այն տարել է իր անձնական պատկերասրահ, իսկ 1746 թվականին նկարը տեղափոխվել է Դրեզդեն։

Կորեջիոյի ստեղծագործությունը առանձնանում է լույսի և ստվերի նորարական մոտեցմամբ։ Իր աշխատանքում նկարիչը օգտագործել է լույսը՝ հավասարակշռություն ստեղծելու ձախ կողմից կենդանացող տեսարանի և աջից նկատվող լուռ ուրախության միջև։ Պատահական չէ, որ այս նկարը անվանել են առաջին նշանավոր գիշերային տեսարանը եվրոպական գեղանկարչության մեջ:Այստեղ Քրստոսի ծնունդը վերածվում է հրաշք լույսի, թեև Կորեջիոն առաջինը չէր, որ մեկնաբանում է Հիսուսի կերպարը որպես «աշխարհի լուսատու»։ «Հովիվների երկրպագությունը» նկարը ազդել է Լոմբարդյան դպրոցի շատ նկարիչների աշխատանքների վրա։ Այն նմանօրինակելու առիթ է եղել այնպիսի վարպետների համար, ինչպիսիք են Կամիլո Պրոկաչինին, Լուկա Կամբիազոն, Գվիդո Ռենին, Դոմենիկինոն, ավելի ուշ Ֆեդերիկո Բարոչին և Կառլո Մարատան։

## Գրականություն
* 
* Valerio Terraroli, *Correggio*, Elemond Arte, 1992
* Cecil Gould, The paintings of Correggio, Londra 1976, pp.&nbsp;182–183.
* Luigi Pungileoni, Memorie istoriche di Antonio Allegri detto il Correggio, II, Parma 1818, p.&nbsp;212.
* Adolfo Venturi, La R. Galleria Estense in Modena, Modena 1882—1883, pp.&nbsp;318–323.
* Arthur Ewart Popham, Correggio’s Drawings, London 1957, cat. n. 72.
* Giuseppe Adani, *Correggio pittore universale*, Silvana Editoriale, Correggio 2007. ISBN 9788836609772

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարի նկարագրությու

Կատեգորիա:1530 նկարներ
Կատեգորիա:Դրեզդենի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կորեջիոյի նկարներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ
Ազգագրության բացօթյա թանգարան (Թբիլիսի)

**Ազգագրության բացօթյա թանգարան ** (), Վրաստանի տարբեր շրջանների ազգային ճարտարապետության և արհեստների նմուշները ցուցադրող բացօթյա թանգարան Թբիլիսիում։ Թանգարանն անվանվել է ի պատիվ վրացի ազգագրագետ Գիորգի Չիտաիայի, ով 1966 թվականի ապրիլի 27-ին հիմնադրել է թանգարանը։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 30-ից թանգարանն ընդգրկվել է Վրաստանի ազգային թանգարանի կազմում։

## Պատմություն
Թանգարանը գտնվում է Կրիայի լճից (*Kus Tba*) արևմուտք՝ բարձունքի վրա։ Սա մի պատմական գյուղ է, որտեղ տեղակայված են Վրաստանի հիմնական տարածքային միավորներից բերված շենքեր։ Թանգարանը զբաղեցնում է 52 հեկտար տարածք՝ տեղավորված տասնմեկ գոտիներում, որտեղ ցուցադրված են շուրջ 70 շենքեր և 8000 նմուշներ։ Ցուցահանդեսում առանձնանում են Արևելյան Վրաստանից բերված ավանդական դարպաս-ոճի և Fiat-տանիքով քարե տներ, ծղոտե եռանկյունաձև տանիքներով փայտե տներ, Խևսուրեթի, Փշավիա, Սվանեթ, Մեգրելիա լեռնային շրջաններից բերված աշտարակներ, ջրաղացներ Քարթլիից, գինեգործարաններ Կախեթից, ինչպես նաև ավանդական կենցաղային իրերի, հագուստի, գորգերի կահույքի հավաքածուներ։ Այստեղ են գտնվում նաև սիոնի բազիլիկան և 6-7-րդ դարերի ընտանեկան դամբարանը։

2004 թվականին թանգարանում տեղի է ունեցել ամառային ազգային մշակութային փառատոն, որը կազմակերպել և անցկացրել է վրացի ռոք երաժիշտ Զառա Կորինթելին («Զումբա»)։

## Պատկերասրահ

Dolmeni. ethnografiuli.JPG|Դոլմեն
Ethnographic Museum of Tbilisi. House of kakhetian. 2.jpg|Կախեթական տուն
Ethnographic Museum of Tbilisi. Spouses.jpg|Ամուսիններ
Ethnographic museum, Tbilisi, January 2013 09.jpg|Գորգ
Tbilisi Ethnographic Museum (DDohler 2010)-12.jpg
Ethnographic museum, Tbilisi, January 2013 23.jpg
Ethnographic museum, Tbilisi, January 2013 24.jpg
Tbilisi Ethnographic Museum (DDohler 2010)-8.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի թանգարաններ
Կատեգորիա:1966 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Գիորգի Լացաբիձե

**Գիորգի Լացաբիձե** (, ), վրացա-ամերիկյան դաշնակահար, վիրտուոզ, կոմպոզիտոր և երաժշտական արվեստի դոկտոր։ Նա հանդիսանում է ամենաերիտասարդ այն դաշնակահարներից, ով հանդես եկավ և ձայնագրվեց Ֆրեդերիկ Շոպենի 24 և Ֆերենց Լիստի 12 համերգային էտյուդներով։

## Կենսագրություն
մինի|աջից|Գիորգի Լացաբիձե

Գիորգին ծնվել է Հերակլ Լացաբիձեի և Մեդի Լացաբիձեի ընտանիքում։ Ո՛չ հայրը, ո՛չ մայրը չեն եղել երաժիշտ։ Նա 3 տարեկանից լսողությամբ նվագել է դաշնամուր, իսկ 5 տարեկանից ստեղծել է իր երաժշտական ստեղծագործությունները։ 2003 թվականին ավարտել է Թբիլիսյան կոնսերվատորիան, հետո՝ Հանովերյան երաժշտական բարձրագույն դպրոցը։ 2010 թվականին ավարտել է Հարավային Կալիֆորնիայի ինստիտուտը Լոս-Անջելելեսում։ Նրա՝ Շոպենից 24 կատարումների համար վրացական երաժշտական քննադատ Գլուբատ Տորադձեն գրել է. «Նա ցույց տվեց գեղարվեստական վարպետության բարձր մակարդակ»։ Նրա այդ շրջանի ձայնագրությունների մեջ առանձնանում են Ռախմանինովի Երրորդ կոնցերտը և Չայկովսկու Առաջին կոնցերտը։ Նա հանդես է եկել խոշոր փառատոնային հարթակներում՝ Զալցբուրգում, Վիեննայում, Բեռլինում, Ֆլորենցիայում, Լիսաբոնում, Պեկինում։ Նրա ելույթները ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում հեռարձակվել են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ 2012 թվականին Լացոն հրավեր է ստանում Պապ Բենեդիկտ XVI-ից այցելել ռեզեդինցիայի Վատիկանում, նաև կատարելու Մոցարտի 21-րդ կոնցերտը Վիեննայի ֆիլհարմոնիայի նվագախմբում՝ Հռոմում։ 2013 թվականին նա հրավիրվել է Արքայադուստր Մարիայի կողմից գնալու Վիեննա։

## Կատարումներ
Լացոյի կատարումների հիմքում են Սկարլատտիի, Մոցարտի, Բեթհովենի, Շումանի, Լիստի, Դեբյուսիի, Չայկովսկու, Ռախմանինովի, Շուբերտի և ուրիշների ստեղծագործությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Лацабидзе Официальный сайт  
* DVD Trailer *Latsabidze: The Recital*
* Excerpt from DVD, *Auf den Spuren von Wolfgang Amadeus Mozart*
* USC Thornton School Video, Latsabidze receiving Hogel Scholarship
* IMDB
* Giorgi Latsabidze in Cambridge (2007)

Կատեգորիա:Վրացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ