open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիան Զեչու

**Տուդոր Մարիան Զեչու** (), ռումինական ծագման հայ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս պաշտպանի և կիսապաշտպանի դիրքերում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա

Զեչուն սկսել է կարիերան Բուխարեստի «Յուվենտուս» ակումբում, որի կազմում հանդես է եկել Ռումինիայի երկրորդ լիգայում։ 2001/2002 խաղաշրջանում Ռումինիայի առաջնությունում հանդես է եկել «Էլեկտրոմագնետիկայի» կազմում, ավելի ուշ վերադարձել է «Յուվենտուս»։ 2003/2004 խաղաշրջանն անց է կացրել «Փյունիկ» ֆուտբոլային
ակումբում` մասնակցելով Հայաստանի առաջնությանը, որի հետ 2 անգամ հաղթել է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությունը` 2003 և 2004 թվականներին, ինչպես նաև` հաղթել է Հայաստանի գավաթը 2004 թվականին։

ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2003-2004 խաղաշրջանում Զեչուն մասնակցել է «Ռեյկյավիկի» դեմ «Փյունիկ» ակումբի համար պատմական տնային հանդիպմանը, որտեղ Լևոն Պաչաջյանի գոլը հաղթական է եղել ակումբի համար, և պատասխան խաղում թիմը ոչ ոքի` 1:1 է խաղացել ու դուրս եկել հաջորդ փուլ։ Ակումբի կազմում մասնակցել է 2004 թվականի Բարեկամության գավաթին։

Հայաստանի գավաթի խաղում Զեչուն գոլ է խփել «Փյունիկի» դեմ երկու խաղերում (հաղթելով 3:0 և 5:0 հաշվով). եզրափակիչում, որտեղ «Փյունիկը» 11 մետրանոցներով հաղթանակ է տարել ընդդեմ «Բանանցի»` աչքի ընկնելով դեղին քարտով։ Այնուհետև հանդես է եկել Ռումինիայի «Օցելուլ» ակումբում` խաղալով Առաջին լիգայում ըննդեմ «Չախլեուլ» ակումբի, «Յուվենտուսի» և «Սնագովի» դեմ` երրորդ լիգայում, որի հետ Երրորդ լիգայից տեղափոխվել է Երկրորդ լիգա։ Ամբողջ կարիերայում խաղացել է 100 խաղ` Ռումինիայի առաջին լիգայում։ Կարիերան ավարտել է 2011/2012 խաղաշրջանի վերջում։ 2014—2017 թվականներին մարզել է Բուխարեստի «Յուվենտուսը»։

### Կարիերան հավաքականում
Զեչուն Հայաստանի հավաքականի հպատակագրված խաղացողներից մեկն է։ Անցնելով հպատակագրության ընթացակարգը աշնանային Եվրո-2004 խաղերի ընտրական փուլը` Զեչուն իր դեբյուտն է նշել 2003 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 0:1 հաշվով` հույների հաղթանակով։ Վերջին անգամ հրավիրվել է Թուրքմենիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին, 2004 թվականի ապրիլի 28-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օցելուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Իտիյո Հիգուտի

**Իտիյո Հիգուտի** (, ), ճապոնացի գրող։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1872 թվականի մայիսի 2-ին, ոստիկանական ցածր պաշտոնյայի ընտանիքում։ Մասնավոր դպրոցում ուսումնասիրել է դասական ճապոնական պոեզիա։ Սկսել է տպագրվել 1892 թվականից։ Հայտնի է դարձել որպես Ճապոնիայի սովորական մարդկանց կյանքի մասին պատմող պատմությունների հեղինակ։ Նրա ստեղծագործությունների են «Կյանքը խուլ վայրում» (1892), «Տասներեքերորդ գիշեր» (1895), «Պղտոր հոսք» (1895) և այլ աշխատանքներ։ Մահացել է տուբերկուլոզից։ Ստեղծագործությունները բազմիցս բեմադրել են թատրոնի և կինոյի համար։

## Մատենագրություն
*«Կյանքն անապատում»` 1892
*«Հասակակիցներ»` 1895
*«Տասներեքերորդ գիշեր»` 1895
*«Պղտոր հոսք»` 1985, էկրանավորվել է 1953 թվականին
*«Գարնանային ծառերի ստվերի տակ»` 1891-1896 թվականնե

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Robert Lyons Danly. A study of Higuchi Ichiyō. Yale University Press, 1980.
* Robert Lyons Danly. In the Shade of Spring Leaves: The Life and Writings of Higuchi Ichiyō. Yale University Press, 1981.

Կատեգորիա:Ճապոնացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Յուլիա Բերետտա

**Յուլիա Բերետտա** (), ռուս երգչուհի և դերասանուհի, երգերի հեղինակ, «Ստրելկի» խմբի նախկին մասնակից (1997—2002)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1979 թվականի փետրվարի 19–ին Մոսկվայում, նրա ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ նա եղել է երկու տարեկան Հետո նրա մայրը նորից ամուսնացել է։

Ավարտել է երաժշտական դաշնամուրի բաժինը։

Ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտը, Յուրի Բորիսովիչ Նիֆոտովայի դերասանական ֆակուլտետը։

1997թ․-ին «Ստրելկի» խմբում տեղի է ունեցել ընտրական մրցույթ, որտեղ նա դարձել է «Ստրելկի» խմբի առաջատար մենակատարներից մեկը։ Յուլիան հանդես է եկել Յու-Յու կեղծանվամբ։

2002 թվականի սեպտեմբերին լքում է «Ստրելկի» խումբը և զբաղվում Յուլիա Բերետտա կեղծանունով սոլո կարիերայով, նույն տարվանից նա սկսում է իր կարիերան կինոյում։

2005 թվականին համագործակցել է Անդրեյ Գուբինի հետ որպես երաժշտական պրոդյուսեր և նոր ալբոմի համար երգերի հեղինակ։

## Անձնական կյանք

* Ամուսին— Վլադիմիր Գլեբով — գործարար
** Որդի — Վլադիմիր Գլեբով (ծնվ․ 2015թ․ նոյեմբերի 2)

## Ֆիլմագրություն

# 2002 – Գող 2. Վարձույթով երջանկություն — Նաստյա
# 2003 – Անհաջողակի խորթ մայրը — *Լենա*
# 2004 – Երազանքների գործարան — *Սկսնակ երգչուհի Վարյան*
# 2004 – Հրաշք արահետը — *Մալիկա*
# 2006 – Անիծված դրախտ — *Մարինա*
# 2008 – Ամենալավ ֆիլմը — *Փողոցային № 4*
# 2008 – Հակադիպուկահար (Ուկրաինա) — Եվա
# 2008 – Մասնավոր
# 2008 – Արուի ուղին — *Քրիստինա*
# 2009 – Գնդակի փողը 3 — *Լորա*
# 2009 – Քայլ առ քայլ — *Ժենյա Ռուդակովա*
# 2012 – Մի լացիր իմ վրա Արգենտինա — *Ժաննա Արտեմեվա, Պրոդյուսեր*
# 2013 – Կրկնորինակող — *Վիկտորիա*
# 2013 – Փնտրեք մայրիկին — *Դինա*
# 2013 – Կեսար — *Սվետլանա Զագումենովա*
# 2013 – Հաջողակ — *Լենա Խլեբնիկայա*
# 2013 – Գյուղական բժիկ. Վերադարձ — *Դինա*
# 2013 – Վարձույթով հայրիկը – *Օլգա*
#

## Սկավառակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Վաղարշակ Առուստամյան

**Վաղարշակ Շափաղաթի Առուստամյան** (), հայ մանկավարժ,  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Վաղարշակ Առուստամյանը ծնվել է 1914 թվականին, Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ 1931 թվականին ավարտել է մանկավարժական ուսումնարանը, 9 տարի պատմություն է դասավանդել Հալիձոր, Խնձորեսկ, Խնածախ գյուղերի դպրոցներում։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1939 թվականին զորակոչվել է Կարմիր բանակ, ծառայել է 417-րդ գնդում Թեոդոսիա քաղաքում։ 1940 թվականին ընտրվում է գնդի կուսբյուրոյի քարտուղար։ 1941 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին մասնակցել է Կերչ-Թեոդոսիա ծովափնյա տարածքների, ապա Օդեսայի պաշտպանությանը։ Վիրավորվել է Կերչի համար մղված մարտերից մեկում։ Ավարտել է Օդեսայի ռազմաքաղաքական կարճատև դասընթացը, նշանակվել 219-րդ դիվիզիայի 710-րդ գնդում վաշտի, հետագայում գումարտակի հրամանատար։ Ավագ լեյտենանտ Վաղարշակ Առուստամյանը մասնակցել է Ստալինգրադում գերմանական զորքերի ջախջախմանը, նրա գումարտակի մասին գրվել է դիվիզիայի մարտական թերթում։ Վորոնեժի մարզի ռազմական գրոհներից մեկում ծանր վիրավորվել է։ Զորացրվել է որպես հաշմանդամ։

Պատերազմից հետո Առուստամյանն աշխատել է դպրոցի տնօրեն և շրջխորհրդի կուլտուրայի բաժնի վարիչ։

Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար»,  Խիզախության համար և մի քանի մարտական ու հոբելյանական մեդալներով։

## Պարգևներ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Կարմիր աստղի» շքանշան
* «Խիզախության համար» շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Խիզախության համար մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վիտտորե Գիսլանդի

**Վիտտորե Գիսլանդի** (, ), ռոկոկոյի դարաշրջանից իտալացի գեղանկարիչ, որը հայտնի է իր դիմանկարներով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բերգամոյում։ Նկարիչ Դոմենիկո Գիսլանդիի որդին է, նա իր առաջին հմտությունները ստացել է հորից։ 1675 թվականին սովորել է Վենետիկում, որտեղ ուսումնասիրել է Տիցիանի և Պաոլո Վերոնեզեի արվեստը։ Սկզբում աշխատել է Ջակոմո Կոտտիի արվեստանոցում, այնուհետև` Բարտոլոմեո Բյանկայի արվեստանոցում և, վերջապես` 1690-ական թվականներին` Վենետիկում Սեբաստիանո Բոմբելլիի արվեստանոցում։ 1702 թվականին միացել է մինիմիների միաբանությանը, որը հոգևոր առումով շատ մոտ էր Ֆրանցիսկյան միաբանությանը։ Աշխատել է նաև Միլանում և Բոլոնիայում, այդտեղ մտերմացել է Ջուզեպպե Մարիա Կրեսպիի հետ և 1717 թվականին ընտրվել է Կլեմենտինյան ակադեմիայի անդամ։ Սովորել է նաև գերմանացի դիմանկարիչ Սալոմոն Ադլերի մոտ Միլանում։ Իր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Բերգամոյի Գալգարիո վանքում, որի համար ստացել է իր մականունը։

## Ստեղծագործություններ
Արվեստի քննադատները նշում են Ռեմբրանդ վան Ռեյնի ազդեցությունը նրա աշխատանքում և նրա դիմանկարներում զուգահեռներ են գտնում Ուիլյամ Հոգարթի գեղանկարչության հետ։

## Ժառանգություն
Գիսլանդիի աշխատանքները ներկայացված են Լուվրում, Էրմիտաժում, Վաշինգտոն ԿՇի ազգային պատկերասրահ, Ամստերդամի թագավորական թանգարանում, Մադրիդի Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանում և աշխարհի այլ խոշոր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gozzoli M.C. Vittore Ghislandi detto Fra' Galgario. Bergamo: Poligrafiche Bolis, 1981

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20060828150517/http://www.fragalgario.it/Home/default.jsp
* https://web.archive.org/web/20040831204203/http://www.liberonweb.com/asp/libro.asp?ISBN=8884916895
* http://www.giovannidallorto.com/biografie/fragalgario/fragalgario.html
* Աշխատանքները on line
* Աշխատանքներն աշխարհի թանգարաններում

Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Լովիսա Օրբերգ

**Լովիսա Օրբերգ (Արբերգ)** (, լրիվ անունը՝ *Maria Lovisa Åhrberg*, ), շվեդ բժշկուհի, վիրաբույժ։ Նա գործող վիրաբույժ էր շատ ավելի վաղ, երբ կանանց պաշտոնապես թույլատրվել է համալսարանում բժշկություն սովորել (1870 թվական)։
## Կենսագրություն
Ծնվել է 1801 թվականի մայիսի 17-ին Ուփսալայում՝ Էրիկ Օրբերգի, որն աշխատում էր Ուփսալայի համալսարանում, և նրա կնոջ՝ Բրիտի Մարի Ուփգրենի ընտանիքում, որը ժողովրդական հեքիմ էր։

100 px|left|thumb|«Քաղաքացիական վաստակի համար» մեդալ
Վաղ տարիքում հետաքրքրություն է ցուցաբերել բժշկության և առողջապահության նկատմամբ, երբ օգնել է իր մորը և տատիկին, որոնք իրենց աշխատանքի ընթացքում խնամում էին հիվանդներին։ Տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, մասնավոր տանն աշխատել է սպասուհի, ընկերները հաճախ են դիմել նրան հիվանդ ժամանակ։ Չնայած նրան, որ նա ինքնուս էր, նրա դրական հեղինակությունը արագորեն տարածվել է, և շուտով Լովիսան ունեցել է այնքան հաճախորդներ, որ դադարել է աշխատել որպես սպասուհի և կարողացել է տարբեր շերտերի հասարակության հիվանդների շրջանում իր սեփական պրակտիկայի շնորհիվ կայանալ որպես բժիշկ։ Նա բժշկական շրջանակների կողմից հանդիպել է որոշակի դիմադրություն, բայց հետո նրա գիտելիքները ստուգվել են, նրա բժշկական գործունեությունը խաբեություն չի եղել, և նրան թույլատրվել է աշխատել որպես բժիշկ։ Իր քաղաքացիական գործերի համար Լովիս Օրբերգը 1852 թվականի մայիսի 12-ին Շվեդիայի թագավոր Օսկար I-ի կողմից ստացել է «Քաղաքացիական վաստակի համար» թագավորական մեդալ (För medborgerlig förtjänst)՝ ոսկու տասներկուերորդ չափով (GMmf12):

Այսպիսով, նա ճանաչվել է շվեդ առաջին գործող կին բժիշկը։ Լովիսա Օրբերգը եղել է շատ հայտնի, նրա բժշկական ծանրաբեռնվածությունն այնքան լարված էր, որ նրա սեփական առողջությունը սկսել է վատթարանալ, բազմիցս ճանապարհորդել է և հանգստացել Կարլսբադի (այժմ՝ Կարլովի Վարի) սպա հանգստավայրերում։ Լովիս Օրբերգին ժողովուրդը անվանել է «Աստվածամայր Արբերգ» (Jungfru Åhrberg): Իր բժշկական պրակտիկան սկսելով 1820-ական թվականներին՝ նա աշխատել է մինչև 1860-ական թվականները։

1871 թվականին Օրբերգը կուրացել է ու գնացել վաստակած հանգստի։ Նրա մահից մեկ տարի առաջ բժշկի մասնագիտությունը Շվեդիայում պաշտոնապես բացվել է կանանց համար, և կանայք կարողացել են ուսում ստանալ համալսարանների բժշկական ֆակուլտետներում։ Շվեդիայում համալսարանական կրթությամբ առաջին կին բժիշկը դարձել է Կարոլինա Վիդերստրյոմը։

Մահացել է 1881 թվականի մարտի 26-ին, Ստոկհոլմում։

1856 թվականին շվեդ գրող և ֆեմինիստ Ֆրեդրիկա Բրեմերն իր «Գերտա, Կամ մի հոգու պատմություն» վեպում հիացմունքն է հայտնել Լովիսա Օրբերգին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Svenskt biografiskt handlexikon - Åhrberg, Maria Lovisa
* Maria Lovisa Åhrberg

Կատեգորիա:Շվեդ գիտնականներ
Կատեգորիա:Շվեդ կանայք
Կատեգորիա:Շվեդ բժշկուհիներ
Սևակ Բադալյան (բժիշկ)

**Սևակ Հրանտի Բադալյան**  (), հայ բժիշկ, նյարդավիրաբույժ, ինվազիվ սրտաբանների և ճառագայթաբանների հայկական ասոցիացիայի անդամ (2012), Ամերիկայի նյարդավիրաբույժների ասոցիացիայի միջազգային անդամ (2012), Քիչ ինվազիվ նյարդաբանական բուժման եվրոպական ասոցիացիայի (ESMINT) անդամ (2017)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1988 թվականի ապրիլի 8-ին։ 1994-2004 թվականներին սովորել է Հրազդանի  Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում և 2010 թվականին գերազանցությամբ ավարտել այն։ 2011 թվականի հուլիս-հոկտեմբեր և 2012 թվականի մայիս-հուլիս  ամիսներին վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ում՝ Ջորջիայի նյարդավիրաբուժության ինստիտուտում, 2013 թվականի սեպտեմբեր ամսին Ավստրիայում մասնակցել է նյարդաբուժության սեմինարների։ 2016 թվականի մարտի 15-ից մինչև ապրիլի 2-ը վերապատրաստվել է  Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայի «Սուրբ Իվան Ռիլսկի» համալսարանական հիվանդանոցում։

2013-2015 թվականներին եղել է Ստեփանակերտի զինվորական հոպիտալի վնասվածքաբանության բաժանմունքի ավագ օրդինատոր։

2016 թվականիվ  Երևանի Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարանի ասիստենտ է։ Նույն  թվականից որպես նյարդավիրաբույժ աշխատում է «Հերացի» թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոցի Նյարդավիրաբուժության և գլխուղեղի կաթվածների բուժման մասնագիտացված կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Նյարդավիրաբուժությունը մեծ ջանքեր է պահանջում ուսման և մասնագիտական գործունեության ընթացքում. Սևակ Բադալյան
*Սևակ Հրանտի Բադալյան
Ուրան (ֆիլմ)

**«Ուրան»** (), կինոֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Կլոդ Բերրին Մարսել Էմեի վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմը գործողությունները ծավալվում են ֆրանսիական մի փոքրիկ քաղաքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո։ Մարտերի արձագանքը դեռ չի մարել, բայց մարդիկ պետք է վերադառնան խաղաղ կյանքի։ Տներից մի քանիսը վնասվել են ռմբակոծությունից, և մի քանի ընտանիքներ ապրում են Արշամբյոյի տանը։ Բարեսիրտ Արշամբյոն ինքը ընտանիքի հետ միասին լուռ վերապրել է պատերազմը՝ այսպես ասած՝ ոչնչով «աչքի չընկնելով»։ Այժմ նա բնակվում է տեղացի կոմունիստ Ռենե Գենյոյի, ուսուցիչ և սիրողական փիլիսոփա Վոտրենի և կոլաբորացիոնիստ Լեոպոլդի հետ, որը փոքր սրճարանի սեփականատեր է։  Հիմնական հակամարտությունը զարգանում է այն փաստի շուրջ, որ տեղացի կոմունիստներն առաջարկում են երեխաների համար ցերեկները դպրոց կազմակերպել գինետանը։ Ավելի աջամետ հայացքներ ունեցող բնակիչները դեմ են նման որոշմանը։

Երեք ընտանիք արդեն իսկ նեղվածք է Արշամբյոյի տան մեջ։ Մի գիշեր նրա մոտ հայտնվում է նացիստական դավաճան Մաքսիմ Լուենը և խնդրում իրեն գաղտնի ապաստան տալ որպես հին ընկեր։ Եվս մեկ հարևանի հայտնվելն անհնար է թաքցնել տան մյուս բնակիչներից…

## Դերերում
* Ֆիլիպ Նուարե՝ Վոտրին
* Ժերար Դեպարդիե՝ Լեոպոլդ
* Ժան-Պիեռ Մարյել՝ Արշամբյո
* Միշել Գալաբրյու՝ Մոնգլա
* Միշել Բրանչ՝ Ռենե Գենյո
* Ժերար Դեսարտ՝ Մաքսիմ Լուեն
* Ֆաբրիս Լուսինի՝ Ժորդան

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 1991 – ֆիլմը մասնակցել է Բեռլինի կինոփառատոնի մրցութային ցուցադրությանը,
* 1991 – առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի յոթ անվանակարգերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի մասին *Washington Post* կայքում

Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1945 թվականին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Գուրգեն Առուստամյան

**Գուրգեն Բագրատի Առուստամյան** (), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1954):

## Կենսագրություն
Գուրգեն Առուստամյանը ծնվել է 1914 թվականին, Սիսիանի շրջանի Գետաթաղ գյուղում։ Ավարտել է Երևանի բանֆակը և Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության  ֆակուլտետը։ 1934-1939 թվականներին աշխատել է Կապանի շրջանի Գեղանուշ և Ողջի գյուղերի դպրոցներում որպես տնօրեն և պատմության ուսուցիչ։ 1939 թվականին զորակոչվել է բանակ, ծառայել 113-րդ հրաձգային դիվիզիայում, որի հրամանատարը գեներալ մայոր Քրիստափոր Ալավերդյանն էր։ Շարքային Առուստամյանը սակրավորային վաշտում, որը գտնվում էր Բուգ գետի ափին Բխանովեց քաղաքի մոտ, մասնակցեում էր պաշտպանական ամրությունների կառուցմանը, երբ 1941 թվականի հունիսի 22-ին վաղ առավոտյան գերմանական ինքնաթիռների հռնդյուններն ու թնդանոթների կրակոցների որոտը տարածվեց պաշտպանական բունկերում։ Առուստամյանը մինչև 1941 թվականի դեկտեմբերի 25-ը մասնակցել է պաշտպանական մարտերին, վիրավորվելուց հետո ուղարկվել ռազմաքաղաքական դպրոցում սովորելու։

1942 թվականի ամռանը Արևմտյան, այնուհետև 3-րդ Բելառուսական ռազմաճակատներում ակտիվորեն մասնակցել է մարտերին, որպես կրտսեր քաղաշխատող, գումարտակի կուսկազմակերպության քարտուղար։ Չորս անգամ վիրավորվել և բուժվել է ռազմական հոսպիտալներում։

Կապիտան Առուստամյանը 1946 թվականին զորացրվել է։ Աշխատել է դպրոցի տնօրեն Սիսիանի Լոր և Գետաթաղ գյուղերում, դաստիարակչական գծով տնօրենի տեղակալ Դարբաս գյուղի դպրոցում։

1954 թվականին Առուստամյանին շնորհվել է վաստակավոր ուսուցչի կոչում։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու շքանշանով, մարտական ու հոբելյանական մեդալներով։

## Պարգևներ
* «Կարմիր աստղի» կրկնակի շքանշանակիր
*  ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1954)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետաթաղ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Դերեկ Շովին

**Դերեկ Մայքլ Շովին** ( ), ԱՄՆ ոստիկանության նախկին սպա, որը հայտնի է դարձել Ջորջ Ֆլոյդի սպանությանը մասնակցությամբ։ Շովինը ծնկով սեղմել է նրա պարանոցը և այդպես պահել 8 րոպե 46 վայրկյան, մինչ Ֆլոյդը ընկած էր ճանապարհին՝ դեմքով դեպի ներքև։

## Վաղ գործունեություն
Դերեկ Շովինը ծնվել 1976 թվականի մարտի 19-ին, հաճախել է Cottage Grove-ում գտնվող Պարկ ավագ դպրոց։ Տեխնիկական քոլեջում նա անցել է սննդի պատրաստման դասընթացներ, որպես խոհարար աշխատել է McDonald's-ում և տեղի իտալա-ամերիկյան ռեստորանում, աշխատել է նաև որպես պահակ և երկու անգամ ծառայել որպես ռազմական ոստիկան Միացյալ Նահանգների բանակում։

2006 թվականին ավարտել է Metropolitan State University-ն՝ իրավապահ գործունեություն մասնագիտությամբ։

## Ջորջ Ֆլոյդի սպանություն

Հիշատակի օրը՝ մայիսի 25-ի երեկոյան ժամը 8-ից հետո, Մինեապոլիսի ոստիկանության բաժնի աշխատակիցները արձագանքել են Մինեապոլիս Պաուդերհոն այգում՝ Չիկագոյի պողոտայում կեղծ փաստաթղթերի հետ կապված հանցագործության մասին հաղորդագրությանը։ Ըստ WCCO-TV-ի՝ ենթադրվում էր, որ Ֆլոյդը «փորձել էր կեղծ փաստաթղթեր օգտագործել մոտակա գաստրոնոմում» (հետագայում Ֆլոյդի անօրինական գործողությունը չի հաստատվել)։ Ոստիկանության տվյալներով՝ Ֆլոյդը գտնվել է մեքենայում և «ինչ-որ բանի ազդեցության տակ է եղել»։ Ոստիկանության բաժնի ներկայացուցիչն ասել է, որ սպաները հրամայել են նրան դուրս գալ մեքենայից, ինչից հետո նա դիմադրել է ձերբակալությանը։

Շովինը ծնկով սեղմել է Ֆլոյդի պարանոցը և այդպես նրան պահել  8 րոպե 46 վայրկյան։ Ջորջը բազմիցս ասել է Շովինին․ «Խնդրում եմ» և «Ես չեմ կարողանում շնչել»՝ դրա հետ մեկտեղ տնքոց և հեկեկոց հանելով։ Ֆլոյդի քիթը սկսել է արյունահոսել։ Ի վերջո, Ֆլոյդը դադարել է շարժվել, բայց Շովինը ծունկը չի հեռացրել նրա պարանոցից։ Այնուհետև ժամանել է շտապ օգնությունը։ Ձերբակալության մի մասը նկարահանվել է դիտորդի կողմից և հրապարակվել Facebook Live-ում։

2020 թվականի օգոստոսի 11-ին «PoliceActivity» յութուբյան ալիքում հրապարակվել է Ջորջ Ֆլոյդի մահվան տեսանյութի ամբողջական տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ոստիկաններ
164-րդ հետևակային դիվիզիա

**164-րդ հետևակային դիվիզիա** (), Վերմախտի մարտական կազմավորում, որպես  ստանդարտ հետևակային ստորաբաժանում։ Հետագայում վերափոխվել է 164-րդ Թեթև հետիոտնային դիվիզիայի, որը Աֆրիկյան կորպուսի մի մասն է կազմել։

## Պատմություն
Դիվիզիայի կազմավորման ակունքները սկսվում են 1939 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ Դրեզդենի 4-րդ ռազմական շրջանի Կյոնիգսդորֆ քաղաքում։ Ֆրանսիական արշավանքի ժամանակ (1940 թ.) դիվիզիան ընդգրկվել է «Ա» բանակային խմբում, և հասել Ռեյմս։ Մինչև 1940 թվականի դեկտեմբեր տեղափոխվել է  բանակային «Դ» խմբավորում՝ իրականացնելով օկուպացիոն գործառույթներ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Հոլանդիայում։ 1941 թվականի հունվարին դիվիզիան դարձել է Ռումինիայի 12-րդ բանակի մաս և մասնակցել Հարավսլավիային հաղթելու բալկանյան արշավին։ Ապրիլից նա մասնակցում էր Հունաստանի գրավմանը, որտեղ մինչ հուլիս Սալոնիկի օկուպացիոն ուժերի կազմում էր։ Կրետեն գրավելու գործողությունից հետո, նոյեմբերին Կրետե ամրոցային դիվիզիայի մաս կազմող 164-րդ հետևակային դիվիզիայի 382-րդ և 433-րդ հետևակային գնդերը, որոնք մաս են դարձել Կրետեի ամրոցային դիվիզիայի, ժամանում են կղզի։ 440-րդ հետևակային գունդը տեղափոխվել է 717-րդ հետևակային դիվիզիա։ 1942 թվականի օգոստոսին՝ 382-րդ և 433-րդ հետևակային գնդերից կազմավորվել է «Աֆրիկա» 164-րդ թեթև հետևակային դիվիզիայի հիմքը։

## Կազմակերպություն
* 382-րդ հետևակային գունդ
* 433-րդ հետևակային գունդ
* 440-րդ հետևակային գունդ
* 220-րդ հրետանային գունդ

## Հրամանատարներ
* 1939 թվականի դեկտեմբերի 1-ից 1940 թվականի հունվարի 9 - գեներալ-լեյտենանտ Կոնրադ Խաազե ()
* 1940 թվականի հունվարի 10-ից 1942 թվականի հունվար - գեներալ -լեյտենանտ Յոզեֆ Ֆոլտմանն ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վերմախտի լեքսիկոնը

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Գերմանիայի դիվիզիաներ
Իմջինգան

**Իմջինգան** (կոր.՝ 림진강}} [[ԿԺԴՀ-ում], կոր.՝임진강 [Հարավային Կորեա]), գետ ԿԺԴՀ-ում և Կորեայի Հանրապետությունում (հոսում է աննկատ զոնայով)։ Յոթերորդ ամենաերկար գետը ամբողջ Կորեական թերակղզում։ Գետի երկարությունը կազմում է 273,5 կմ։ Ջրհավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 8138,90 կմ²։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Հոսում է հյուսիսից հարավ՝ թափվելով Հանգան գետը՝ Սեուլից ներքև, Դեղին ծովից քիչ հեռու։ Հուլիս-օգոստոս ամիսների անձրևային եղանակներին հոսքի աճը քարքարոտ ափերի հետ գետը դարձնում է փոթորկոտ։ Ջրհեղեղները հաճախ են լինում։ Ձմռանը գետի վրա սառույցի բարակ շերտ է առաջանում։ Ներքին հոսքում ծովային մակընթացությունները պարբերաբար ջարդում և տանում են այն։

ԿԺԴՀ-ում ամբարտակներից ջրի չհայտարարված արտանետման և Հարավային Կորեայում զոհեր տալու պատճառով գետի ջրհեղեղը դարձել է Կեսոնում միջկորեական բանակցությունների առարկա։ Իմջիգանը Հարավային Կորեայի երեք գետերից մեկն է, որտեղ ապրում է հազվագյուտ Hemibarbus mylodon տեսակի ձուկը, կորեական մշակույթում ծնողի խորհրդանիշը։

## Պատմություն
left|250px|Паром через реку Имджинган в 1889
Գետի վրա երկու անգամ տեղի է ունեցել խոշոր մարտեր՝ 1592 թվականին և Կորեական պատերազմի ժամանակ։ 1990-ական թվականներին ԿԺԴՀ-ում սովի ժամանակ, գետը հաճախ հարավ էր տանում մահացածների դիերը, դրա պատճառով Հարավային Կորեայում այն անվանեցին «մահացածների գետ»։

## Մշակույթում
*«MASH — a novel about three army doctors»* հայտնի վեպում հիշատակվում է գետի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* imjinscout.com

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի գետեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի գետեր
Կաինդի (լիճ)

**Կաինդի** (), լիճ Ղազախստանի Ալմաթի մարզում, զբոսաշրջության հանրաճանաչ վայր Կունգի Ալատույի կիրճերից մեկում։ Չնայած ջրի ցածր ջերմաստիճանին, լիճը հաջողությամբ օգտագործվում է  դայվինգի սիրահարների կողմից։ Լճի գլխավոր տեսարժանությունը հենց ջրից բարձրացող եղևնիներն են։ Լիճը հայտնի է նաև ձմռանը սառույցի տակ սուզմամբ և իշխանի ձկնորսությամբ։

## Անվանում
Ղազախերենից թարգմանած «каинды» նշանակում է «կեչիներով առատ»։ Լիճը Կաինդի են անվանել կեչիների մեծ պուրակի պատճառով, որը տեղակայված է նրանից հինգ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Տարածքը հաճախ անվանում են նաև «խորտակված անտառ»։

## Պատմություն
Լիճն առաջացել է 1911 թվականի հունվարին Քեմինի երկրաշարժ հետևանքով։ 1980-ականների վերջին լճի մակերեսը փոքրացել է սելավներից հետո։ 2007 թվականի փետրվարին ընդունվել է ազգային պարկ ստեղծելու վերաբերյալ հրամանագիր, որի տարածքին էր պատկանում նաև Կաինդի լիճը։

## Նկարագրություն
Կաինդի գետի մեջ՝ լճի ներքևում, կա իշխան տեսակի ձուկ։ Ամռանը օդի միջին ջերմաստիճանը հասնում է +23 աստիճանի, իսկ ջրինը՝ +6 աստիճանի։

Լիճը գտնվում է փշատերև անտառի մեջ՝ ծովի մակարդակից 1667 մետր բարձրության վրա, Ալմաթի քաղաքից 129 կիլոմետր հարավ-արևելք, Կունգի Ալատույի կիրճերից մեկում։ Լճի երկարությունը շուրջ 400 մետր է, իսկ խորությունը՝ 30։ Այն շրջապատված է կտրուկ ժայռերով, որից վեր ժայռոտ փակուղի է։

Լիճը հետաքրքիր է նրանով, որ հովտի ջրհեղեղից հետո նրա մեջ աճող անտառը չի ոչնչացվել, այլ ստեղծել է եզակի բնապատկեր։ Ծառերի վերին մասերը, որոնք ջրից դուրս են, կորցրել են ճյուղերն ու կեղևը, իսկ փայտը դարձել է սպիտակ։ Լճի մակերևույթի գույնը պարբերաբար փոխվում է և հաճախ այն յուրահատուկ կապույտ երանգ է ստանում։ Այդ տարօրինակ կապույտ գույնն առաջանում է հարյուրավոր տարիներ առաջ լճում եղած կրաքարից և այլ հանքային նյութերից։ Բայց լճին մոտենալիս այն դառնում է բյուրեղի նման պարզ, իսկ երբեմն կարելի է նույնիսկ իշխան տեսնել լճում։

## Անվտանգություն
Լիճն ընդգրկված է Ղազախստանի հատուկ պահպանվող բնական տարածքների ցանկում բնապահպանական և գիտական կարգավիճակով, ինչպես նաև «Կոլսայ - կոլդերի» ազգային պարկի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի լճեր
Բոմանոր Հոլ

300px|մինի|Բոմանոր Հոլը ներսից. 1850 թ.
300px|մինի|Գաղտնալսված ու գրառված ռադիոհաղորդագրությունները բրիտանացի մոտոցիկլավարները Բոմանոր Հոլից հասցնում էին Բլեչլի Պարկ
**Բոմանոր Հոլ** (), շքեղ շինություն Անգլիայի Լեսթերշիր կոմսության Վուդհաուս գյուղակում՝ Լաֆբորո քաղաքի մերձակայքում, Չարնվուդյան անտառի եզրին։ Հիմնադրվել է 14-րդ դարում, 1842-1848 թվականներին Ճարտարապետ Ուիլյամ Ռեյլտոնի պատրաստած նախագծերի հիման վրա վերակառուցվել ու նշանակալի չափերով ընդարձակվել։ Ընդգրկված է Անգլիայի 2-րդ աստիճանի պատմական հուշարձանների ցանկում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին օգտագործվել է ռազմական հետախուզության կազմակերպման նպատակով։ Ներկայումս հանձնված է Լեսթերշիր կոմսության խորհրդի տնօրինմանը և ծառայում է որպես ուսումնավարժական կենտրոն, խորհրդաժողովների անցկացման վայր, երիտասարդության համար կեցավայր։

## Պատմություն
Նորմանների կողմից Անգլիայի նվաճումից հետո տարածքը դարձել է Չեստերի առաջին կոմս Հյու դ՛Ավրանշի սեփականությունը։ 1327 թվականին սեփականատեր է դարձել Անրի դը Բոմոնը, ում համար էլ 1330 թվականին կառուցվել է նոր տուն՝ Բո Մանոր (Beau Manor) անվանումով։ 1338 թվականին այդ տան մոտ եկեղեցի է կառուցվել։ 1595 թվականին տան և շրջակա տարածքի սեփականության իրավունքն անցել է Եղիսաբեթ Առաջին թագուհու պալատական պաշտոնյա, ավելի ուշ՝ Լեսթերի խորհրդարանի անդամ սըր Ուիլյամ Հիրիքին։ Վերջինիս տոհմակից հետնորդների օրոք շինությունը լուրջ վերակառուցումների է ենթարկվել և իր ներկայիս տեսքն ստացել 1842-1848 թվականներին իրականացված վերջնական վերակառուցման արդյունքում։ Վերակառուցման աշխատանքների ավարտվելուց հետո շինության արժեքը գնահատվել է £37.000.:

1939 թվականից շենքի հիմնական մասն զբաղեցրել է հետախույզների դպրոցը։ Կառույցն ու կից շինություններն օգտագործվել են նաև փոստի քաղաքացիական ծառայության, բրիտանական առևտրական նավատորմի, թագավորական նավատորմի, թագավորական ռազմաօդային ուժերի ղեկավար կազմերի, ազդանշանների թագավորական կորպուսի ուսումնավարժական պարապմունքների կազմակերպման համար։

Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Բոմանորը դարձել է գաղտնալսման ռազմավարական կարևորագույն կայաններից՝ այսպես կոչված՝ Y կայաններից (*Y stations*) մեկը, որտեղ որսացել-«բռնել» են թշնամական ռադիոհաղորդումները և տեղեկատվությունը փոխանցել Բլեչլի Պարկում գտնված X կայանին (*Station X*)՝ վերծանման ու վերլուծությունների համար։

## Գրականություն
* Wessel, Caroline (1988) *Portrait of Beaumanor*, The Herricks and Beaumanor Society, 
* *This article contains text that has been reproduced by permission of Beaumanor & Garats HaY Amateur Radio Society M0GBY.*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Beaumanor history
* Bletchley Park Museum
* Garats Hay Branch of Royal British Legion
* The Y Service 1939–1945 Beaumanor Hall (englisch). Abgerufen am 23.&nbsp;März 2017.
* Beaumanor Hall (englisch). Abgerufen am 17.&nbsp;März 2017.
* Broschüre zu Führungen durch Beaumanor Hall (englisch). Abgerufen am 17.&nbsp;März 2017.
* Beaumanor Park Y&nbsp;Station  (englisch). Abgerufen am 22.&nbsp;März 2017.

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Պատմական հուշարձաններ
Ֆենտայ (Պեկին)

**Ֆենտայ** (չին. պարզ. 丰台, փինյին Fēngtái), Պեկինի (ՉԺՀ) կենտրոնական ենթակայության քաղաքի քաղաքային ենթակայության շրջան։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնից հարավ-արևմուտք։

## Վարչական բաժանումը
Ֆենտայ շրջանը բաժանվում է 14 փողոցային կոմիտեների, 2 ավանի և 5 համայնքների։

## Պատմություն
Ցզին կայսրության ժամանակներում Ցզինի մայրաքաղաք Չժունդուում, **Ֆեն**իմենի (չին.丰宜门) դարպասներից դուրս գտնվում էր Պայցզյոտայ (չին. 拜郊台) աշտարակը, այս երկու անվանումներից էլ առաջացել է «Ֆենտայ» անվանումը։ Ցին կայսրության օրոք Ֆենտայ ավանում բնակեցվեց կայսերական գվարդիայի երեք կայազորներից մեկը։ 1937 թվականին հենց այստեղ տեղի ունեցավ «հուլիսի 7-ի միջադեպը»՝ հանգեցնելով ճապոնա-չինական պատերազմի։

## Տրանսպորտ
* Արևմտյան կայարան
* Հարավային կայարան
* Պեկինյան պահեստ
* Նանյուան օդանավակայան

## Տնտեսությունը
Ֆենտայ տարածաշրջանում տեղակայված է Սինֆադի մեծածախ առևտրի շուկան, որը Պեկինի սպառողների մոտավորապես 90%-ին ապահովում է թարմ բանջարեղենով և մրգերով (այստեղ նաև վաճառում են ծովամթերք, ձուկ և միս)։ Շուկայում աշխատում են ավելի քան 10 հազար աշխատակիցներ։ Տարածաշրջանում գտնվում է նոր գործարար Լիցզե թաղամասը, որտեղ կառուցված են գրասենյակների և հյուրանոցների բարձրահարկ շենքեր։

## Տեսարժան վայրեր
* Մարկո Պոլոյի կամուրջ
* Վանպին ամրոց
* Հակաճապոնական պատերազմի չինացի ժողովրդի հուշային թանգարան
* Համաշխարհային այգի-փոքրածավալ չինական այգի
* Լյանհուաչի այգի
* Ավտոմեքենաների չինական թանգարան

## Սպորտ
Շրջանում է գտնվում 30 հազարից ավել հանդիսատես պարունակող Ֆենտայի ստադիոնը։ Այն հանդիսանում է Բեյցզին Ժենհե ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղասպարեզը։

## Պատկերասրահ

Lianhuachi from Huabao Mansion (20170917171209).jpg|Լանհուաչի այգին
Beijing South Station (cropped).jpg|Հարավային կայարանը
Beijing West Railway Station (20180628184009).jpg|Արևմտյան կայարանը
Lianhua Bridge (20170917165727).jpg|Լանհուայի կամուրջը
Lize Financial Business District (20180815151107).jpg |Լիցզե թաղամասը
Xinfadi Wholesale Market (20180806151840).jpg|Սինֆադիի շուկան
World park. St Peter's Basilica of Vatican - panoramio.jpg|Միջազգային այգին
Marco Polo-bron sydsida.JPG|Մարկո Պոլո կամուրջը
中国人民抗日战争纪念馆.JPG|Հակաճապոնական պատերազմի թանգարանը
Fengtai1.JPG|Ֆենտաի մարզադաշտը
中國北京城127.jpg|Վանպին ամրոցը
Beijing Automobile Museum (from north) 2016 April.jpg|Ավտոմոբիլների թանգարանը
Beijing Rolling Stock Depot (20150529150145).JPG|Պեկինի պահեստը
Beijing Rolling Stock Depot (20150529144539).JPG|Էլեկտրակայանը
Beijing Xitieying Wanda Plaza (20180811124048).jpg|ՏՑ Վանդա Պլազա
Lianhuachi from the east (20170225083950).jpg  |Լանհուաչի այգին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստան
Ուսուցչի օր

**Ուսուցչի օր**, դպրոցական կրթության ոլորտի աշխատողների մասնագիտական տոն։

## Ամսաթվերն աշխարհի տարբեր երկրներում
thumb|290px|Մանկավարժը և աշակերտները դասի ժամանակ
* ՝ նշվում է հոկտեմբերի վերջին ուրբաթ օրը։
* ՝ նշվում է մարտի 8-ին։
* ՝ Դոմինգո Ֆաուստինո Սերմիենտոյի հիշատակի պատվին նշվում է սեպտեմբերի 11-ին։
* ՝ նշվում է հոկտեմբերի 15-ին։
* ՝ նշվում է նոյեմբերի 20-ին։
* ՝ տոնում են սեպտեմբերի 5-ին (Սարվեպալի Ռադհակրիշնանի ծննդյան օրը)։
* ՝ տոնում են մայիսի 2-ին։
* ՝ նշվում է սեպտեմբերի 10-ին։ Հաստատվել է 1985 թվականի հունվարին 6-րդ գումարման Ժողովրդական ներկայացուցիչների համաչինական ժողովի մշտական կոմիտեի 9-րդ նստաշրջանի որոշմամբ։ Սովորաբար աշակերտներն իրենց ուսուցիչներին նվերներ են անում և ծաղիկներ ու բացիկներ նվիրում՝ ի նշան հարգանքի։
* ՝ նշվում է մայիսի 15-ին։
* ՝ տոնում են սեպտեմբերի 28-ին՝ Կոնֆուցիոսի ծննդյան օրը։
* ՝ նշվում է հոկտեմբերի 1-ին, հանգստի օր։
* , , , ՝ Բելառուսում, Լատվիայում, Ղազախստանում և Ուկրաինայում նշվում է հոկտեմբերի առաջին կիրակի օրը։
* , , , , , , , ՝ նշվում է հոկտեմբերի 5-ին՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի սահմանած ուսուցիչների համաշխարհային օրվա հետ։
* ՝ նշվում է հոկտեմբերի 14-ին։
* ՝ տոնում են նոյեմբերի 24-ին։

## Հայաստան
Հայաստանում Ուսուցչի օրը ՀՀ կառավարության 2001 թվականին հոկտեմբերի 1-ի N 919 որոշմամբ նշվում էր հոկտեմբերի առաջին կիրակի օրը, որպես «Ուսուցչի տոն»։ Հետագայում 2010 թվականի մայիսի 21-ի օրենքի Պ-911-21.05.2010-ԳԿ-010/0 լրացմամբ այն տոնվում է հոկտեմբերի 5-ին։

## Տես նաև
* Ուսուցչի միջազգային օր
* Գիտելիքի և դպրության օր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուսուցչի միջազգային օր
* Հոկտեմբեր 5՝ Հայ «Ուսուցչի Օր»

Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Կրթությունն Ալբանիայում
Կատեգորիա:Կրթությունն Ուկրաինայում
Seventeen-ի սկավառակագրություն

Հարավկորեական բոյ բենդ Seventeen-ի սկավառակագրությունն իր մեջ ներառում է երեք ստուդիական ալբոմ, յոթ մինի ալբոմ, մեկ ժողովածու, տասնյոթ սինգլ և երկու վերահրատարակություն։

## Ալբոմներ
### Ստուդիական ալբոմներ

### Վերահրատարակումներ

### Ժողովածուներ

## Մինի ալբոմներ

## Սինգլներ
### Որպես գլխավոր կատարողներ

### Որպես հրավիրված արտիստ

## Այլ երգեր, որոնք հայտնվել են չարթերում

## Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Վանդերբիլթի համալսարան

**Վանդերբիլթի համալսարան** ( Vanderbilt University), մասնավոր հետազոտական համալսարան, գտնվում է ԱՄՆ - ում, Թեննեսսի նահանգում, Նաշվիլլ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1873 թվականին, Կորնելիուս Վանդերբիլթի միջոցներով, և այդ կապակցությամբ էլ համալսարանը անվանակոչել են նրա պատվին (համալսարանի հիմնադրման համար Վանդերբիլթը նվիրաբերել է 1 միլիոն դոլլար, իսկ իր մահից հետո՝ 1877 թվականին , կտակել է ևս 700000 դոլլար)։

1950 թվականին Վանդերբիլթի համալսարանը դարձել է Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիայի անդամ։
thumb|Կորնելիուս Վանդերբիլթ|alt=|ձախից

## Առանձնահատկություններ
Համալսարանի հիմնական համալսարանական քաղաքը (կամպուս) տեղակայված է Նեշվիլլ քաղաքում և զբաղեցնում է շուրջ 1,3 կմ²։ Համալսարանում սովորում են ավելի քան 12 հազար ուսանողներ ԱՄՆ 50 նահանգներից և ավելի քան 90 արտասահմանյան երկրներից։

2015 թվականին ըստ «U.S. News & World Report» ամսագրի ազգային համալսարանների և դպրոցների վարկանիշի՝ Վանդերբիլթի համալսարանն աղյուսակում զբաղեցրել է 15 - րդ տեղը (2011 թվականին 17 - րդ տեղում էր)։ 2009 թվականին աշխարհի համալսարանների ակադեմիական վարկանիշի համաձայն համալսարանն աշխարհում զբացնում էր 41-րդ տեղը։ Համաձայն «Times Higher Education» ամսագրի ամենամյա վարկանիշի՝ Վանդերբիլթի համալսարանը 2009 թվականին հանդիսանում էր աշխարհի լավագույն համալսարաններից 51 - րդը, իսկ 2017 թվականին զբաղեցնում էր 108 - րդ տեղը։

## Հայտնի շրջանավարտներ
Համալսարանի և նրա մասնաճյուղերի շրջանավարտների թվում եղել են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 2 փոխնախագահներ, Ռոդսայի 25 կրթաթոշակառուներ, 7 Նոբելյան մրցանակակիրներ, Պուլիտցերի և «Օսկար» մրցանակակիրներ, նրանց թվում էին.

* Ալբերտ Գոռ - ԱՄՆ - ի 45 - րդ փոխնախագահ (1993 - 2001 թթ.), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր 2007 թվականին։
* Ջերրի Պառռ - ԱՄՆ գաղտնի ծառայության գործակալ, ով փրկեց նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանին։
* Ուիլյամ Էգլստոն - ժամանակակից ամերիկացի լուսանկարիչ, գունավոր արվեստի լուսանկարչության հիմնադիր։
* Մուհամմադ Յունուս - բանկիր, տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 2006 թ. Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

thumb|Կորնելիուս Վանդերբիլթի համալսարան

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Կատեգորիա:Կրթությունն ԱՄՆ-ում
Ավելի մուգ հիսուն երանգները

***«Ավելի մուգ հիսուն երանգները»*** (), էրոտիկ մելոդրամա վեպ, անգլիացի կին գրող Է. Լ. Ջեյմսի «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» եռապատման երկրորդ գիրքը։ Պատմում է քոլեջի երիտասարդ շրջանավարտի և երիտասարդ գործարարի սիրային փոխհարաբերությունների մասին։

Վեպը ներառված է 2012 թվականի լավագույն բեսթսելլերների ցանկում՝ ըստ «Publishers Weekly»-ի։

## Սյուժե
Վեպի գործողությունները ծավալվում են Սիեթլ քաղաքում։ Գլխավոր հերոսուհին, քոլեջի շրջանավարտ Անասթեյշա Ստիլը երկար օրերի բաժանումից հետո հիշում է Խոսե ցուցահանդեսի մասին։ Քրիստիանն Անասթեյշային առաջարկում է տանել ցուցահանդես, և նա չի հրաժարվում առաջարկվող օգնությունից։ Նրանք գալիս են ցուցահանդես, Քրիստիանը գնում է Անասթեյշայի բոլոր լուսանկարները։ Նրանք հաշտվում են։ Քրիստիանն Անասթեյշային առաջարկում է դառնալ նրա կինը։

## Էկրանավորում

2014 թվականի մարտին առաջին ֆիլմի պրոդյուսեր Դանա Բրունետին հայտարարել է, որ ֆիլմի շարունակության ոչ մի երաշխիք չկա։ 2015 թվականի փետրվարի 6-ին ֆիլմի ռեժիսոր Սեմ Թեյլոր-Ջոնսոնը հաստատել է, որ 2016 թվականին կթողարկվի «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» ֆիլմի սիքվելը, որը կկոչվի «Հիսուն երանգներով ավելի մուգ»։ 2015 թվականի ապրիլին Լաս Վեգասում կայացած «CinemaCon» կինոդիտմանը հայտարարվել է թողարկման ամսաթիվը՝ 2017 թվականի փետրվարի 10-ը, ինչպես նաև դրա շարունակությունը, որը թողարկվել է 2018 թվականի փետրվարի 9-ին։ Ֆիլմի առաջին կադրը հրապարակվել է 2015 թվականի ապրիլի 24-ին, որտեղ պատկերված է սև դիմակ դրած և հայելու մեջ նայող Քրիստիան Գրեյը (դերակատար՝ Ջեյմի Դորնան)։ 2015 թվականի նոյեմբերին «Universal Studios»-ը հայտարարել է, որ երկու ֆիլմերն էլ կնկարահանվեն միաժամանակ, իսկ նկարահանումները կսկսվեն 2016 թվականի փետրվարի 9-ին և կշարունակվեն մինչև 2016 թվականի հուլիսի 12-ը։

Հաստատված դերերը՝ Միսս Ռոբինսոն (Ելենա)՝ խաղացել է Ջենիֆեր Լոուրենսը, Լեյլա Ուիլյամսին մարմնավորել է Բելլա Հիթքոթը, Ջեք Հայդանի դերը (Անասթեյշայի շեֆը) խաղացել է Դևիդ Օ Ռասելը, ֆլիրտ անող ճարտարապետ Ջիա Մատեոն մարմնավորել է Արիելա Կեբբելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հեղինակի պաշտոնական կայք
* Մեջբերումներ

Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին
Կատեգորիա:Էրոտիկ վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:2012 գրքեր
Կատեգորիա:ԲԴՍՄ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:2012 վեպեր
Հայկ Գալստյան

**Հայկ Խաչատուրի Գալստյան** (գրական անունը՝ **Հայկ Շերաս**, ), հայ բանաստեղծ, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Հայկ Գալստյանը ծնվել է 1923 թվականին, Մեղրու շրջանի Վանք գյուղում։ Ավարտել է Լիճքի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Երևանի մանկավարժական ուսումնարանը։ Աշխատել է Կալեր գյուղի դպրոցում։ 1941 թվականին կամավոր մեկնել է գործող բանակ։  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) ճակատամարտերին մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասից մինչև Ուկրաինա և հերոսաբար զոհվել 1943 թվականի սեպտեմբերին։

## Գրական գործունեություն
Բանաստեղծություններ  գրել է ուսանողական տարիներից սկսած։ Բանաստեղծ Սաղաթել Հարությունյանը դրական է արտահայտվել դրանց մասին։ Բազմաթիվ բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Գալստյանի բանաստեղծությունները և ռազմաճակատից ուղարկված նամակները գրված են հայրենասիրական ոգով։

## Պարգևներ
Մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մարտական մեդալով։

## Այլ տեղեկություններ
1976 թվականին Դոնեցկի մարզի Տիմիրյազևի անվան սովխոզի տարածքում Լենինական քաղաքի «Կայծ» ակումբի կարմիր հետախույզներն իրենց հերթական արշավի ժամանակ հայտնաբերել են Հայկ Գալստյանի շիրիմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ան-26-ի ավիաաղետ Չուգուև քաղաքի մերձակայքում

Ան-26-ի ավիաաղետ Չուգուև քաղաքի մերձակայքում, ավիաաղետ, որը տեղի է ունեցել 2020 թվականի սեպտեմբերի 25–ին Խարկով քաղաքի մերձակայքում՝ Ան-26 203-րդ ավիացիոն ուսումնական խմբի ռազմական ինքնաթիռով իրականացվող ուսումնական թռիչքի ժամանակ։ Ինքնաթիռում գտնվող 27 մարդկանցից (20 ուղևոր և անձնակազմի 7 անդամ) կենդանի է մնացել միայն մեկը։

Սեպտեմբերի 26-ին Ուկրաինայում հայտարարվել է համաժողովրդական սուգ

## Ուղևորներ
Ինքնաթիռում եղել են Խարկովի Օդային Ուժերի ազգային համալսարանի 2-րդ (12 ) և 4-րդ (8 մարդ) կուրսերի կուրսանտներ։

## Աղետ
Սեպտեմբերի 25-ին Ան-26 ինքնաթիռն ուսումնավարժական թռիչք էր իրականացնում։ Մոսկվայի ժամանակով մոտ 20:45 րոպեին ինքնաթիռն ընկել է Չուգուև քաղաքի մերձակայքում՝ ռազմական օդակայանից 2 կմ հեռավորության վրա։

Խարկովի ազգային օդուժի համալսարանի կուրսանտներից մեկը հասցրել է դուրս նետվել ինքնաթիռից։ Սեպտեմբերի 26-ին հայտնի է դարձել, որ նա մահացել է հիվանդանոցում։ Միակ փրկվածի՝ 2000 թվականին ծնված Վյաչեսլավ Զոլոչևսկիի վիճակը բժիշկները գնահատում եմ միջին ծանրության։ Ան-26-ի կործանման հետևանքով մահացել է նաև Ուկրաինայի «Ընդդիմադիր հարթակ՝ հանուն կյանքի» կուսակցությունից քաղաքային խորհրդի պատգամավոր Վադիմ Օլաբինի որդին։

Կատարվածի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ՝ թռիչքի կանոնները խախտելու և թռիչքին նախապատրաստվելու փաստի առնչությամբ, ինչը հանգեցրել է ավիաաղետի՝ իր ծանր հետևանքներով (Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 416-րդ հոդված)։

## Պատճառ
Խարկովյան շրջանի վարչական ղեկավար Ալեքսեյ Կուչերը հայտարարել է, որ ավիավթարից կարճ ժամանակ առաջ օդաչուն տեղեկություն է փոխանցել ձախ շարժիչի խափանման վերաբերյալ։

Երկրի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հանձնարարել է ստեղծել պետական հանձնաժողով կատարվածի հանգամանքներն ուսումնասիրելու նպատակով, որը ղեկավարում է փոխվարչապետ Օլեգ Ուրուսկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.aysor.am/am/news/2020/09/26/Ան-26-ի-կործանում/1746206
* https://blog.168.am/blog/295544.html
* https://bavnews.am/հրապարակվել-է-խարկովում-կործանված-ռա/

Կատեգորիա:2020 Ուկրաինայում
Անտառային (լիճ)

**Անտառային** (), լիճ Հյուսիսային Ամերիկայում։ Գտնվում է Մեծ Լճերից արևմուտք՝ Կանադայի (Մանիտոբա և Օնտարիո նահանգներ) և ԱՄՆ (Մինեսոտա) նահանգների սահմանին։ ԱՄՆ լճերի շարքում տարածքով 7-րդ տեղն է զբաղեցնում։ Լճի ջրերն առանձնացնում են Մինեսոտան Հյուսիսարևմտյան Անկյունից, որը Կանադային հարող մի փոքր տարածք է և ցամաքային նահանգների ամենահյուսիսային կետն է։

Լճի մակերեսը 4350 կմ² է (որից 3149 կմ² կանադական ջրերն են), ծովի մակարդակից բարձր է 323 մետր։ Ափագիծը խիստ կտրված է, ափագծի երկարությունը հասնում է 105 000 կմ և համարվում է ամենամեծը Կանադայի լճերի շրջանում։ Լիճն ունի ավելի քան 14 հազար կղզիներ, որոնցից նշանավոր են Մեծ կղզին, Բիգսբին և Բազեն։ Օլնոյի մեծ թերակղզին լճի մեջ է մխրճվում արևելյան ափից՝ բաժանելով այն հյուսիսային և հարավային մասերի։ Լճի ավազոտ, ցածր և հարթ հարավային ափը կտրուկ հակադրվում է գրանիտի հյուսիսային ափին, որը կտրված է անհամար ծովածոցներով, հարուստ ջրհոսներով, թերակղզիներով և կղզիներով։ Լճի հյուսիսային ափին գտնվում է Կենորա քաղաքը։

Լիճը հիմնականում սնվում է հարավից՝ Ռայն (Անձրևոտ) գետից, ինչպես նաև արևմուտքից՝ Կակագի լճից, Դրայբերիից և շատ ուրիշներից։ Լիճը հյուսիսից Վինիպեգ գետով դեպի հյուսիս-արևմուտք հոսք ունի համանուն լիճ։

Երկրաբանական տեսանկյունից Ագասիզ մեծ սառցադաշտային լճի մնացորդ է։ Հարավ-արևելքում գտնվում է Մեծ լճերի համակարգի Վերին լիճը, բայց նրանց միջով է անցնում Ատլանտյան և Արկտիկական ավազանների ջրբաժանը։

Լճի ափին բնադրում են այնպիսի թռչուններ, ինչպիսիք են շեփորահողը ()՝ քարադրը և ամերիկյան սպիտակ հավալուսնը։ Լճի տարածքում բնադրում են  նաև սպիտակագլուխ ծովարծիվների մի քանի հարյուր զույգեր։ Զարգանում է շիղաձկների, հյուսիսային գայլաձկների, խոշոր բերանով և փոքր բերանով թառի սիրողական ձկնորսությունը։ Որսում են նաև լճի իշխան և դեղին թառ։


Պատկեր:Lake of the woods.jpg|Անտառային լիճը տիեզերքից
Պատկեր:Relief map of Canada.png|Կանադա


## Տես նաև
ԱՄՆ-ի խոշորագույն լճերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Արծրուն Գալստյան

**Արծրուն Ստեփանի Գալստյան** (), հայ մանկավարժ,  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Արծրուն Գալստյանը ծնվել է 1925 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Սամաղար գյուղում։ 1942 թվականին միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո զբաղվել է ուսուցչական աշխատանքով։ Գերմանա-խորհրդային պատերազմի ծանր օրերին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Կռվել է Գայի անվան «Երկաթյա դիվիզիա»-ի շարքերում։ Գալստյանը մասնակցել է մի շարք ճակատամարտերի, որոնցից մեկում ծանր վիրավորվել է, և բժիշկները ստիպված են եղել վիրահատել և հեռացնել նրա աջ ոտքը։

Տուն վերադառնալով աշխատանքի է անցել Սամաղարի դպրոցում։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետում։ Որպես դասախոս աշխատել է «Գիտելիք» ընկերությունում։

## Պարգևներ
*Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղակերտ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Չանշու

**Չանշու** (չին.՝ 常熟, բառացի թարգմանաբար՝ «անընդհատ աճող»), Ցզյանսու նահանգի (ՉԺՀ) Սուչժոու քաղաքային շրջանի քաղաքային գավառ։

## Պատմություն
Արևմտյան Ցզին կայսրության ժամանակներում այս վայրերում ստեղծվեց Հայույ (海虞县) գավառը։ Արևելյան Ցզին կայսրության ժամանակներում 341 թվակիանին նրա հարավային և հյուսիսային դինաստիաների դարաշրջանում, երբ այդ հողերը մտնում էին Լյան պետության կազմի մեջ, 540 թվականին Նանշա գավառը վերանվանվեց Չանշու (常熟县):

Սույ կայսրության ժամանակներում, 581 թվականին Չանշու գավառին միացվեցին 5 հարևան գավառները։

Մոնղոլական Յուան կայսրության տիրապետության ժամանակ 1295 թվականին լինում է մի կարգավիճակ, դարձավ Չանշույի մարզ (常熟州), բայց ճապոնական Մին կայսրության ժամանակաշրջանում 1369 թվականին համայնքը կրկին ցածր կարգավիճակ ձեռք բերեց։ 1726 թվականին Ցին կայսրությունից Չանշու տեղափոխվելու ժամանակ թողարկվեց Շաովենի կոմսությունը (昭文县), բայց Սինհայի  հեղափոխությունից հետո այն կրկին  1911 թվականին  միացավ Չանշուի կոմսությանը։

1949-ին այն միացվել է Սուչժոուի Հատուկ շրջանին (苏州 专区) և համալրել շարքերը։ 1950 թվականին Չանշուի ուրբանիզացված հատվածը բաժանվեց Չանշու քաղաքի: 1954-ին Չանշու քաղաքը հանվեց Հատուկ շրջանից և դարձավ գավառական քաղաք: 1958-ին Չանշու քաղաքը վերամիացվեց Չանշու շրջանին: 1961-ին, Չանգշու և Ցզյանսուին նահանգների խաչմերուկում, ստեղծվեց Շաժոուի շրջանը։ 1970-ին Սուչժոյի հատուկ շրջանը վերանվանվեց Սուչժոու շրջան (苏州 地区): 1983-ին Սուչժոու քաղաքը և Սուչժոու շրջանը լուծարվեցին և ստեղծվեց Սուչժոու քաղաքային շրջանը; Չանգշուի շրջանը վերափոխվեց քաղաքային շրջանի։

## Վարչական բաժանում
Քաղաքային գավառը բաժանվում է երկու փողոցային կոմիտեների և ինը ավանների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Սուգամո (բանտ)

**Սուգամո**, բանտ Տոկիոյում, որը գտնվում էր Իկեբուկուրո թաղամասում (ներկայում Թոսիմա հատուկ շրջանի մի մասն է)։ Հիմնադրվել է 1920-ական թվականներին, փակվել է շենքի տարիքի պատճառով 1971 թվականին։

## Պատմություն
thumb|left|240px
Սուգամո բանտը կառուցվել է 1920-ական թվականներին քաղաքական բանտարկյալների համար։ Շենքի համար մոդել են ծառայել այն ժամանակվա եվրոպական բանտերը։ Ընդհանուր մակերեսը 2,4 հա է։

1930-ական և 1940-ական թվականներին այնտեղ տեղավորվել են կոմունիստները, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո՝ կոմունիստական երկրների հետախույզները, այդ թվում՝ Ռիխարդ Զորգեն, որը բանտում կախաղան է բարձրացվել 1944 թվականի նոյեմբերի 7-ին։

1945 թվականի մարտի 10-ին Տոկիոյի ռմբակոծությունների ժամանակ բանտը չի վնասվել։

Ճապոնիայի օկուպացիայի ժամանակ դաշնակիցների զորքերի կողմից բանտն օգտագործվել է ռազմական հանցագործությունների մեջ կասկածվողներին պահելու համար։ Այնտեղ նրանք սպասել են Հեռավոր Արևելքի միջազգային ռազմական տրիբունալին։ Դատավարության ավարտից հետո Սուգամոն օգտագործվել է դատապարտյալներից մի քանիսի (մասնավորապես փոխծովակալ Թյուիթի Հարայի) բանտարկության համար և եղել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 23-ին կախվելու միջոցով յոթ մահապատիժների կատարման վայր։

1952 թվականի մայիսին ԱՄՆ-ի ռազմական ուժերը բանտը հանձնել են Ճապոնիայի կառավարության կառավարմանը, 1957 թվականի հուլիսի 4-ին մնացած ռազմական հանցագործների մեծ մասին ներում է շնորհվել կամ վաղաժամկետ ազատ են արձակվել։

1971 թվականին համալիրը փակվեց շենքի տարիքի պատճառով։

1978 թվականին բանտի տեղում կանգնեցվել է Sunshine 60 երկնաքերը։

## Պահպանման պայմաններ
Բանտարկյալները ճապոնական սնունդ են կերել, որը պատրաստել են ճապոնացի աշխատակիցները, իրենք իրենց են սպասարկել։ Այդ կերակրատեսակներում օգտագործվող բանջարեղենից մի քանիսը աճեցվել են կոմպլեքսի տարածքում։

## Բանտարկյալներ
* Հիդեկի Տոձիո՝ Ճապոնիայի վարչապետ 1941-1944 թվականներին
* Կունիակի Կոիսո՝ Ճապոնիայի վարչապետ 1944-1945 թվականներին
* Իվա Տոգուրի՝ Տոկիոյի ռադիոյի հաղորդավարուհի, ճապոնական ռազմական քարոզչության աշխատակից
* Յոսիո Կոդամա՝ Ճապոնիայում կազմակերպված հանցավորության ծաղկման ժամանակների հայտնի քրեական գործիչ
* Քենձի Դոիխարա՝ գաղտնի գործակալ
* Հոցումի Օձակի՝ գաղտնի գործակալ
* Ռիխարդ Զորգե՝ գաղտնի գործակալ

## Գրականություն
* 
*  (Бундзи Ода (фотографии), Ёсио Тяэн (текст) «Сугамо пуридзун мико: кай фируму» (Неизданные фотографии тюрьмы Сугамо). Изд-во Сё: гакукан бунко, 2000)
*  (Акира Ёсимура «Пуридзун но мангэцу» (Полнолуние в тюрьме). Изд-во Синтёся, 1995)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանտեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն