open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վուլֆ Ագրանով

**Վուլֆ Ագրանով** (, ), խորհրդային բեմադրող նկարիչ, ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում անցկացված ցուցահանդեսների մասնակից, թատրոնի և կինոյի բեմադրող, ՈՒԽՍՀ-ի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980 թվական)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է նպարեղենի ապրանքների առևտրական Իոսելյա Ագրանովի ընտանիքում։ 1943 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ֆակուլտետը։ 1951 թվականից աշխատել է Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում, և նաև Զապորոժիեի երաժշտա-դրամատիկական թատրոնում (1975 թվական)։

## Ֆիլմոգրություն
* 1943 թվական – Հանուն հայրենիքի
* 1944 թվական – Մաշիկներ
* 1948 թվական – Թանկարժեք սերմեր
* 1952 թվական – Անբաժան ընկերները
* 1953 թվական – Մեր չեմպիոնները (վավերագրական)
* 1954 թվական – Հող
* 1954 թվական – Խռովահույզ երիտասարդությունը 
* 1955 թվական – Մայրը
* 1956 թվական – Պավել Կորչագին
* 1957 թվական – Պարտիզանական կայծը
* 1958 թվական – Կապույտ նետը 
* 1958 թվական – Մեր օրերի պատմությունը
* 1958 թվական – Դրոշներն աշտարակների վրա
* 1958 թվական – Տղաները
* 1960 թվական – Հայրենիքից հեռու
* 1961 թվական – Անտառային երգը
* 1961 թվական – Ծովաորորը
* 1962 թվական – Մահվան օղակ
* 1963 թվական – Խիստ խաղ
* 1965 թվական – Նավախմբի կործանումը
* 1966 թվական – Իսկ հիմա դատիր... 
* 1966 թվական – Երկու տարի անդունդի եզրին
* 1967 թվական – Այս պինդ հողը
* 1968 թվական – Օնորե դե Բալզակի սխալը
* 1969 թվական – Անհայտ դարի սկիզբը (կինոալմանախ, նովել երրորդ՝ «Մոտրյա»)
* 1969 թվական – Այն նույն գիշերը
* 1970 թվական – Կոցյուբինսկիների ընտանիքը
* 1971 թվական – Քրեական հետախուզության տեսուչը
* 1972 թվական – Կարճ օրվա երկար ճանապարհը 
* 1973 թվական – Քրեական հետախուզության աշխատանքային օրերը
* 1973-1976 թվականներին – Ասք Կովպակի մասին (1-ին ֆիլմ՝ «Նաբատ», 2-րդ ֆիլմ՝ «Բուրան», 3-րդ ֆիլմ՝ «Կարպատներ, Կարպատներ...»)
* 1977 թվական – Տաղանդը 
* 1978 թվական – Կապույտ կայծակը
* 1978 թվական – Խռովարար «Օրիոնը»
* 1980 թվական – Բուգից մինչև Վիսլա
* 1982 թվական – Եթե թշնամին չի հանձնվում...
* 1982 թվական – Մահապատիժը հնարավոր չէ
* 1984 թվական – Բարի մտադրություններ
* 1985 թվական – Մենք մեղադրում ենք
* 1986 թվական – Եվ հնչյուններում հիշողությունը կարձագանքի
* 1986 թվական – Եվ ոչ ոք աշխարհում
* 1990 թվական – Պատերազմ արևմտյան ուղղությամբ

## Ներկայացումներ
* «Տարտյուֆը» (1953 թվական)
* «Մանոն» (1967 թվական, Կիևի օպերայի և բալետի թատրոն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Շերիլ Սվուփս

**Շերիլ Դենիզ Սվուփս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստուհի, ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում եռակի օլիմպիական չեմպիոն (1996, 2000 և 2004)։ Քառակի չեմպիոն է ՎՆԲԱՆ «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում։ 1993 թվականին դարձել է ուսանողական սպորտի ազգային ասոցիացիայի (NCAA) չեմպիոն «Տեխաս տեկ Լեդի Ռայդերս»-ի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է բասկետբոլի այս մրցաշարի ամենանշանավոր խաղացող։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է 2016 թվականից։

## Վաղ հաջողություն
Շերիլ Սվուփսը ծնվել է Տեխասի Բրաունֆիլդ քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Լուիզա Սվուփսը մեծացրել է նրան և երկու եղբայրներին առանց ամուսնու։ Շերիլը վաղ է սկսել բասկետբոլ խաղալ իր ավագ եղբայրների հետ։ Երեխաների համար տեղական լիգայի մրցումներին նա մասնակցել է յոթ տարեկանից։

## Մասնագիտական կարիերա
Շերիլ Սվուփսը 11 մրցաշրջանների ընթացքում եղել է «Հյուսթոն Կոմետսի» լավագույն խաղացողը, չորս անգամ դարձել է կանանց NBA-ի չեմպիոն։ Լիզա Լեսլիի և Լորեն Ջեքսոնի հետ երեք բասկետբոլիստուհիներից մեկն է, որոնք երեք անգամ ճանաչվել են ասոցիացիայի ամենաարժեքավոր խաղացող։

2003 թվականին ՈՒԳՄԿ-ի կազմում դարձել է ՖԻԲԱ-ի աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր։

2004/05 մրցաշրջանում նա խաղացել է սամարական VBM-SSAU ակումբում և դարձել Ռուսաստանի չեմպիոն։

11 մրցաշրջանից հետո «Հյուսթոն Կոմետսի» կազմում 2008 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել «Սիեթլ Շտորմի» հետ, որը լքել էր 2009 թվականի փետրվարին։ 2016 թվականին ընդգրկվել է Բասկետբոլի փառքի սրահում։

2005 թվականին հայտարարել է, որ լեսբուհի է՝ դառնալով կանանց բասկետբոլում քամինգ աութ կատարած առաջին կանանցից մեկը։ 1995-99 թվականներին ամուսնացած է եղել դպրոցական ընկերոջ հետ, որից 1997 թվականին լույս աշխարհ է բերել որդուն՝ Ջորդան Էրիկ Ջեքսոնին։ Այժմ ապրում է մեկ այլ նախկին բասկետբոլիստուհի Ալիսա Սքոթի հետ և նրա հետ միասին դաստիարակում է որդուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Шерил Свупс
* Профайл на сайте женской НБА
* Статистика на сайте Basketball-Reference.com 
* Биография Шерил Свупс на сайте сборной США

Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Շիկոցու

**Շիկոցու** (), խառնարանային լիճ Ճապոնիայում, որը տեղակայված է Հոկայդո կղզու հարավարևմտյան մասի Շիկոցու Տոյա ազգային պարկի տարածքում։

## Նկարագրում
ձախից|մինի|199x199px|2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին լճի արբանյակային լուսանկարը:
Շիկոցուն ծովի մակարդակից տեղակյաված է 248 մետր բարձրության վրա։ Լիճը մեծությամբ Ճապոնիայի ութերորդ լիճն է, ունի 78,76 կմ² տարածք։ Լճի խորությունը հասնում է 363 մետրի, միջին խորությունը կազմում է 265,4 մետր, լիճը խորությամբ երկրորդն է Ճապոնիայում՝ Տաձավա լճից հետո։ Շիկոցուի առափնյա գծի երկարությունը կազմում է 40 կմ։

Լիճ են թափվում չորս գետեր՝ Օկոտամպե, Ֆրենայ, Նինալ, Բիֆուե անուններով։ Լճից սկիզբ է առնում Տիտոսե գետը (Իսիկարիի վտակ)։ Լճի մոտակայքում գտնվում են Էնիվա և Տարումաե հրաբուխները։ Լճի հյուսիսային ափին տեղակյաված է Հորոբինայ գյուղը, իսկ արևելյան ափին՝ Մորապու և Կոհան բնակավայրերը։

Շիկոցուն Ճապոնիայի ամենահյուսիսային լճերից մեկն է, որը ձմռան չի սառում։

Շիկոցու լճի անունը ծագում է այնու լեզվի «շիկոտ» բառից, որը նշանակում է «մեծ իջվածք»։

Շիկոցուն Հոկայդոյում հայտնի զբոսաշրջային օբյեկտ է։

## Տես նաև
* Տոյա լիճ։
* Շիկոցու Տոյա (ազգային պարկ)։

## Պատկերասրահ

Shikotsuko1.jpg|Նավակներ լճափին
Lake Shikotsu Mt Morappu02s4272.jpg|Ափամերձ Մորապու լեռ
Shikotsuko2.jpg|Տեսարան դեպի լիճը
Lake Shikotsu Mt Eniwa-dake03n4272.jpg|Տեսարան դեպի Էնիվա հրաբուխը
Lake Shikotsu Mt Fuppushi04bs3200.jpg|Շիկոցուի լճափը
Lake Shikotsu19n3200.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Lakes Database: Shikotsu-ko 
* Volcano World: Shikotsu 
* Shikotsu-ko Visitor Centre 
* Shikotsu-ko Onsen-Ryokan Association  
* Shikotsu Caldera - Geological Survey of Japan 

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խառնարանային լճեր
Կատեգորիա:Հոկայդո նահանգապետություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լճեր
Կառլոս Ռոկե Մոնսոն

**Կառլոս Ռոկե Մոնսոն** (, ), արգենտինացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։ Միջին քաշային կարգի աշխարհի չեմպիոն (WBC, 1970-1974, 1976-1977, WBA, 1970-1977), հաջողությամբ պաշտպանել է տիտղոսը 14 անգամ։ Միավորված չեմպիոնի տիտղոսի համար մարտերում հաղթանակների քանակի առումով գրավում է 5-րդ տեղը՝ անկախ քաշային կարգից։ Համարվում է արգենտինացի մեծագույն մարզիկներից մեկը։ Երբեք նոկաուտի չի ենթարկվել, իր կարիերայի սկզբում մեկուկես տարվա ընթացքում ստացել է երեք պարտություն միավորներով, բռնցքամարտիկի իր հետագա կարիերայի 12 տարիների և 9 ամիսների ընթացքում նա ոչ մի մարտում չի պարտվել։ Շնորհիվ իր կոլորիտային, էքսպրեսիվ տիպի անհատականության, նա հայտնի էր ոչ միայն ռինգում իր հաղթանակներով, այլ նաև ռինգից դուրս իր արտասովոր արարքներով, չպատճառաբանված ագրեսիայի բռնկումներով, բարկության պահին պապարացիներին, ինչպես նաև իր ընկերուհիներին ծեծի ենթարկելով։ Նրանցից մեկի ժամանակ նրա ձեռքը վիրավորվել է ատրճանակի կրակոցից, գնդակը երբեք չի հանվել, ինչը չի խանգարել, որ Մոնսոնը անցկացնի ևս ութ չեմպիոնական մարտեր` իր տիտղոսները պաշտպանելու և հաղթել բոլոր ութում (ավելին, դրանցից չորսը` վաղ նոկաուտով)։

Կառլոս Մոնսոնն ավարտել է իր մասնագիտական կարիերան 1977 թվականին։ 1989 թվականին դատապարտվել է 11 տարվա ազատազրկման՝ իր կնոջ սպանության համար։ 1995 թվականին նա մահացել է ավտովթարի հետևանքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Carlos «Escopeta» Monzón — IBHOF Biography
* ''Sports Illustrated'' , August 8, 1977, Volume 47, Issue 6

Կատեգորիա:Արգենտինացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Էլիզ Նոքս

**Էլիզ Նոքս** (, ծննդյամբ **Էլզի Լիլիան Քորնբրոթի** (), ), ամերկացի դերասանուհի, ֆոտոմոդել և հագուստի դիզայներ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կոնեկտիկուտում՝ ավստրիացի ներգաղթյալներ Մինի և Ֆրեդերիկ Կորնբրատի ընտանիքում։ Պատանեկության տարիներին հաճախել է Մանհեթենի նորաձևության դպրոց, որը ավարտելուց հետո սկսել է կարիերան որպես հագուստի դիզայներ։ Միևնույն ժամանակ նա հաճախ *«[[Vogue]]»* ամսագրի համար հանդես է եկել որպես սեփական հագուստների մանեկենուհի։ Նորաձևության ամսագրի էջերում հաճախակի հայտնվելու շնորհիվ նա գրավել է կինոստուդիայի ուշադրությունը, որի հետ Twentieth Century Fox-ը պայմանագիր է կնքել։ 1940-ական թվականների սկզբին, մասսայական տեսարանների մի շարք դերերից հետո, Նոքսը տեղափոխվել է երկրորդ պլանի դերեր՝ հայտնվելով «Լիլիան Ռասել» (1940), «Մումիայի դամբարանը» (1942) և «Դոն Ուիսլոուն առափնյա պահպանությունից» (1943) կինոնկարներում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դերասանուհին որպես պինապ աղջիկ հայտնվել է *«Yank»* բանակային ամսագրի շապկին։ Նոքսի դերասանական կարիերան շարունակվել է մինչև 1949 թվականը՝ ընդգրկելով տարբեր կինոնկարներում ընդհանուր առմամբ 33 դեր ։

1940-ական թվականների սկզբին Էլիզ Նոքսը ծանոթացել է ֆուտբոլի աստղ Թոմ Հերմոնի հետ, և բանը հասել հարսանիքին, սակայն Հերմոնը ընդունվել է ԱՄՆ բանակի ռազմաօդային ուժեր և մեկնել ճակատ։ 1942 թվականին, չսպասելով նրան, դերասանուհին ամուսնացել է լուսանկարիչ Փոլ Հեսեի հետ, որի հետ ամուսնությունը կարճ ժամանակ անց ավարտվել է ամուսնալուծությամբ։ 1944 թվականին, պատերազմից Հերմոնի վերադարձից հետո, Նոքսը կրկին մտերմացել է նրա հետ և նույն տարում տեղի ունեցել նրանց հարսանիքը։ Զույգն ունի երեք երեխա, որոնցից կրտսերը՝ Մարկ Հերմոնը, ինչպես նրա մայրը, դարձել է  դերասան։ Նրանց ամուսնությունը տևել է մինչև Հեմոնի մահը՝ 1990 թվականը։ Էլիզ Նոքսը մահացել է 2012 թվականին 94 տարեկանում Լոս Անջելեսում գտնվող իր տանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1917 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:2012 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հարթֆորդ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 16 մահեր
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Սիրիայի օրհներգ

****
**Սիրիայի օրհներգ**, «Հումաթ ալ-Դիյար» («Հայրենիքի պահապաններ», ), Սիրիայի ազգային օրհներգն է։ Տեքստի հեղինակը Խալիլ Մարդամ բեյն է (1895-1959), կոմպոզիտորը` Մուհամմադ Ֆուլեյֆիլը (1899-1985):
Օրհներգը հաստատվել է 1936 թվականին՝ Սիրիայի առաջին հանրապետության կողմից, սակայն Սիրիայի և Եգիպտոսի միջև միացյալ պետության գոյատևման ընթացքում այն ժամանակավորապես չի օգտագործվել։ Արաբական Միացյալ Հանրապետության ազգային օրհներգը որոշված է եղել կազմել երկու երկրների օրհներգերից։ 1961 թվականին՝ Միության փլուզումից հետո, Սիրիայի ազգային օրհներգն ամբողջությամբ վերականգնվել է։
thumb|200px|right|Խալիլ Մարդամ-բեյ

## Տեքստ
**Օրհներգը բնօրինակ լեզվով**
١
حُـمَاةَ الـدِّيَارِ عَلَيْكُمْ سَـلَامْ
أَبَتْ أَنْ تَـذِلَّ النُّفُـوْسُ الْكِرَام
عَـرِيْنُ الْعُرُوْبَةِ بَيْتٌ حَـرَام
وَعَرْشُ الشُّمُوْسِ حِمَىً لَّا يُضَامْ

رُبُوْعُ الشَّـآمِ بُـرُوْجُ الْعَـلَا
تُحَاكِي السَّـمَاءَ بِعَـالِي السَّـنَا
فَأَرْضٌ زَهَتْ بِالشُّمُوْسِ الْوِضَا
سَـمَاءٌ لَعَمْـرُكَ أَوْ كَالسَّـمَا

٢
رَفِيْـفُ الْأَمَانِيْ وَخَفْـقُ الْفُؤادْ
عَـلٰى عَـلَمٍ ضَمَّ شَـمْلَ الْبِلَادْ
أَمَا فِيْهِ مِنْ كُـلِّ عَـيْنٍ سَـوَادْ
وَمِـنْ دَمِ كُـلِّ شَـهِيْدٍ مِـدَادْ؟

نُفُـوْسٌ أُبَـاةٌ وَمَـاضٍ مَجِيْـد
وَرُوْحُ الْأَضَاحِيْ رَقِيْبٌ عَـتِيْد
فَمِـنَّا الْوَلِيْـدُ وَ مِـنَّا الرَّشِـيْد
فَلِـمْ لَا نَسُـوْدُ وَلِمْ لَا نَشِيْد؟

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Lyrics, sheet music, and Audio

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Սիրիայի պետական խորհրդանիշեր
Բերմուդների օրհներգ

**Ողջույն Բերմուդներ** () Բերմուդների ոչ պաշտոնական օրհներգը,  խոսքերի և երաժշտության հեղինակը Բեթ Ջոնսն է։ Պաշտոնական օրհներգը հանդիսանում է Միացյալ Թագավորության պետական օրհներգը («God save our gracious Queen (King)!» «Աստվա՛ծ, պահի՛ր թագուհուն / թագավորին»  («God save our gracious Queen (King)!)»։

## Ոչ պաշտոնական օրհներգի անգլերեն   տեքստ
Hail to Bermuda,
My island in the sun.
Sing out in glory
To the nation we've become.
We've grown from heart to heart,
And strength to strength,
The privilege is mine
To sing long live Bermuda,
Because this island's mine!
Hail to Bermuda,
My homeland dear to me.
This is my own land
Built on faith
And unity.
We've grown from heart to heart
And strength to strength,
For Loyalty is Prime
So sing long live Bermuda,
Because this island's mine!

## Պաշտոնական  օրհներգի բնագիր տեքստ
:**1**
:God save our gracious Queen (King)!
: Long live our noble Queen (King)!
: God save the Queen (King)!
: Send her (him) victorious,
: Happy and glorious,
: Long to reign over us:
: God save the Queen (King).

:**2**
: O Lord, our God, arise,
: Scatter her (his) enemies,
: And make them fall:
: Confound their politics,
: Frustrate their knavish tricks,
: On Thee our hopes we fix:
: God save us all.

:**3**
: Thy choicest gifts in store,
: On her (his) be pleased to pour;
: Long may she (he) reign:
: May she (he) defend our laws,
: And ever give us cause
: To sing with heart and voice
: God save the Queen (King)!

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*nationalanthems.info "Hail To Bermuda"
*Государственный гимн Бермудских островов:
*Bermuda

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Կահիրե (մուհաֆազա)

**Կահիրե** (), մուհաֆազա Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում։ Վարչական կենտրոնը Կահիրե քաղաքն է։

## Նկարագրություն
Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Նեղոսի դելտայի հարավային մասում՝ Էլ Գիզա մուհաֆազայից հյուսիս-արևելք, Սուեզի մուհաֆազայից արևմուտք և Կալյուբիայի ու Շարկիայի մուհաֆազաներից հարավ։ Այստեղ տեղակայված են պետական կառույցներ, միջազգային և խոշոր ընկերությունների և կազմակերպությունների գրասենյակները, ներառյալ Արաբական պետությունների լիգայի գլխադասային գրասենյակը, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տարածաշրջանային գրասենյակը, բանկային հաստատություններ և այլն։ Կան մի շարք արդյունաբերական գոտիներ՝ Միսր էլ-Գեդիդա, Էլ Ուայլի, Մեդինատ Նասր։

Կահիրե մուհաֆազան չպետք է շփոթել Մեծ Կահիրե եզրույթի հետ` երեք նահանգների քաղաքային ագլոմերացիա (Կահիրե, Էլ Գիզա և Կալյուբիա), ինչպես նաև երկու նոր մուհավազաների` Հելուան և Հոկտեմբերի 6 (2011 թվականի ապրիլին այս երկու մուհաֆազաները չեղյալ են հայտարարվել։ Հելուանը վերադարձվել է Կահիրեի գերատեսչություն, իսկ Հոկտեմբերի 6-ը՝ Էլ Գիզա)։ Ագլոմերացիայի ընդհանուր բնակչությունը, ըստ որոշ գնահատականների, կարող է հասնել 20 միլիոն մարդու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Cairo Governorate Պաշտոնական կայք
* Քաղաքի շրջանները
* Նախկին նահանգապետերի ցանկ 
* Անգլալեզու մամուլի անդրադարձը
* http://www.citypopulation.de

thumb|263x263px|left|Սմոգ Կահիրեում

Կատեգորիա:Եգիպտոս
Կատեգորիա:Եգիպտոսի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Կահիրե
Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն
Պորտ Քեմփբել

**Պորտ Քեմփբել** (), ազգային պարկ Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի Արևմտյան շրջանում։

## Նկարագրություն
Այգին գտնվում է նահանգի հարավային մասում, ձգվում է օվկիանոսի երկայնքով համեմատաբար նեղ շերտով, ունի 17,5 կմ² տարածք։ Պորտ Քեմփբելը սահմանակից է այլ բնապահպանական տարածքների՝ Գրեյթ Օտուեյի ազգային պարկին և «Կղզիների ծոց» ափամերձ պարկին։ Այգով անցնում է Մեծ օվկիանոսային ճանապարհը։ Մոտակա բնակավայրերն են կենտրոնում գտնվող Պորտ Քեմփբելլը, արևմուտքում գտնվող Փիթերբորուն և արևելքում գտնվող Պրինսթաունը։

Այգու բուսական աշխարհից կարելի է առանձնացնել արևային խոլորձը, սարդի խոլորձը, Leucopogon, Tetragonia implexicoma, Olearia axillaris, հոնը, թեյի ծառը։

Այգու կենդանական աշխարհը հիմնականում ներկայացնում են թռչունները։ Ամենատարածված տեսակներն են մեղրակերները, եղնջաթռչնակները, սապսանները, հավալուսնը, բադերը, սև կարապները, ափին կարելի է տեսնել պինգվիններ, ալբատրոսներ։ Կաթնասունների շարքում կարելի է նշել փոքրիկ բանդիկուտը, փոքր պարկամուկ, եքիդնան։

Կառավարող կազմակերպությունն է Վիկտորիա զբոսայգիները։

### Տեսարժան վայրեր
* Տասներկու առաքյալներ ժայռերի խումբ
* Լոնդոնի կամար (մինչև 1990 թվականը՝ *Լոնդոնի կամուրջ*)
* Լոխ Արդ լեռնաշղթա
* Գիբսոն Ստեպս ժայռեր
* Տե Գրոտտո կարստային խառնարան

Պատկեր:Apostels 2 GOR.JPG|Տասներկու առաքյալներ
Պատկեր:Londonbridge, victoria 02.JPG|Լոնդոնի կամար
Պատկեր:Loch Ard Gorge 2012-01-08 - 4.JPG|Լոխ Արդ
Պատկեր:The-Grotto-Australia-2008.jpg|Տե Գրետտո


## Պատմություն
Այգին հիմնադրվել է 1964 թվականի մայիսի 5-ին, այդ ժամանակ նրա տարածքը կազմում էր ընդամենը 7 կմ²։ Այգու նպատակն էր պահպանել ափի երկայնքով կրաքարային կազմավորումները։ 1981  թվականին այգու տարածքն ավելացվել է մինչև ներկայիս 17,5 կմ²։ 1998 թվականին այգի են այցելել մոտ երկու միլիոն զբոսաշրջիկներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պորտ Քեմփբել  *parkweb.vic.gov.au* կայքում
**  *parkweb.vic.gov.au* կայքում

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Խասպեկ Խաչատուր

**Խասպեկ Խաչատուր** (ինչպես նաև` Խաչատուր Երեց, ), 17-րդ դարի հայ դպիր, բանաստեղծ և երաժիշտ։

## Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1610 թվականին, Թեոդոսիայում։ Կրթությունը ստացել է տեղի Հովհաննես քահանայի մոտ, գրերի արվեստ և ձեռագրերի նկարազարդում է սովորել Գալուստ սարկավագի մոտ (նրա արտագրած ձեռագրերից շատերը հասել են մինչև մեր օրեր)։ Ժամանակակիցները մեծ հարգանքով են խոսել նրա մասին` առանձնապես նշելով նրա երաժշտական ունակությունները։ Եղել է քահանա։ Մոտավորապես 20 տարի (1640-ական թվականներից մինչև 1660-ական թվականների սկիզբը) ապրել է Կարասուում (այժմ` Բելոգորսկ), որտեղ սրբագրական պոեմ է գրել տեղացի մուսուլմանների կողմից կախաղան հանված ոմն Սարգիսի մասին։ Խասպեկը Սարգսին ներկայացրել է որպես հետաքրքրասեր և կենսուրախ երիտասարդ, որը, չնայած մահից առաջ մեծ վախին, չի հրաժարվում իր հավատից իր կյանքը փրկելու համար։ Հայ գրականության նախորդ սրբագրական ստեղծագործությունից տարբերվում է նրանով, որ հեղինակը մահվան մեջ նախ և առաջ տեսնում է աշխարհիկ ուրախությունների մերժում։ 1668-1671 թվականներին եղել է Կոստանդնուպոլիսում, հետո վերադարձել է Թեոդոսիա, որտեղ և մահացել է 1686 թվականին։ Նույն թվականին իր հայրենակիցները` Հովհաննեսը և Սիմեոն Կաֆացին, նրան պանեգիրիկներ են նվիրել.:

Բացի Սարգիսի նահատակության ստեղծագործությունը, Կարասուից պահպանվել են նաև Խասպեկի յոթ այլ ստեղծագործություններ, որոնցից չորսը նվիրված են Աստվածածնին (հատկապես կարևոր է «Գլուխ հանուրց ազգին կանանց երգը»), երեքում երգվում են սիրո և ուրախության մասին երգեր (լավագույնը նրանցից համարվում է «Տաղ ի վերայ վարդին և անուշահոտ ծաղկանց» երգը)։ Սիրային բանաստեղծությունները գրված են խոսակցական հայերենով, աչքի են ընկնում հեղինակի պարզությամբ և միամտությամբ, ցույց են տալիս նրա հակվածությունը աշխարհիկ կյանքին։

### Երկերի և կենսագրական ակնարկների լույսընծայում
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ բանաստեղծներ
Ջոզեֆին Հալ

**Ջոզեֆին Հալ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ջոզեֆին Շերվուդը ծնվել է 1877 թվականի հունվարի 3-ին Նյութոնվիլում, Մասաչուսեթս նահանգ։ Նա սովորել է Քեմբրիջի Ռեդքլիֆ քոլեջում, ինչպես նաև հաճախել է Բոստոնի երաժշտական կոնսերվատորիա։ 1905 թվականին նա դարձել է երաժշտական երգչախմբի մենակատար, իսկ 1910 թվականին ամուսնացել է դերասան Շելի Հալի հետ։ 1919 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, նա թողել է իր կարիերան և հանդես չի եկել մինչև 1923 թվականը։ Երբ կրկին վերադարձել է, արդեն Ջոզեֆին Հալ անունն էր կրում։

1920-ական թվականներին Ջոզեֆին Հալը Նյու Յորքի թատրոններում ակտիվ գործունեություն է ծավալել՝ հասնելով նշանակալի հաջողությունների «Քրեյգի կինը» (1926) և «Դեյզի Մեյմի» (1926) բեմադրություններում, որի դերը հատուկ գրված էր նրա համար։ 1930-ական թվականներին դերասանուհին Բրոդվեյում փայլել է «Մկնդեղ ու հին ժանյակներ» (1941) և «Հարվի» (1944) հիթերում։ Իր վերջին բրոդվեյական դերը եղել է Լաուրա Պետրիջը «Կադիլակ մաքուր ոսկուց» բեմադրությունում 1954-1955 թվականներին։

Մեծ էկրանին Ջոզեֆին Հալը հանդես է եկել 1929-1951 թվականներին ընդամենը հինգ ֆիլմում։ Նրա մասնակցությամբ «Մկնդեղ ու հին ժանյակներ» (1944) և «Հարվի» (1950) կինոնկարները առավել հայտնի են դարձել. վերջինիս մեջ դերը նրան բերել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների՝ «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։

Այն բանից հետո, երբ Ջոզեֆին Հալը թողել է դերասանուհու կարիերան, տեղափոխել է Բրոնքս, Նյու Յորք, որտեղ անցկացրել է իր վերջին տարիները և մահացել է 1957 թվականի մարտի 12-ին 80 տարեկանում կաթվածից։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ
* 1951՝ Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար («Հարվի»)
* 1951՝ Ոսկե գլոբուս երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար («Հարվի»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1880-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բահրեյնի օրհներգ

**Բահրեյնի օրհներգ**  (; *«Մեր Բահրեյն»*), Բահրեյնի ազգային օրհներգ։

## Պատմություն
Հայտնի է, որ Բահրեյնի օրհներգի համար գրվել է երկու տարբեր տեքստ, բայց նույն մեղեդիով։ Առաջին տարբերակն օգտագործվել է Բահրեյնի անկախության տարիներին 1971 թվականից (Մեծ Բրիտանիայից) մինչև 2002 թվականը։ Երկրորդ տարբերակը սկսեց օգտագործվել Սահմանադրության փոփոխությունների վերաբերյալ հանրաքվեից հետո, ըստ որի Համադ Բին Իսա Ալ-Խալիֆան հռչակվեց Բահրեյնի թագավոր։

Օրհներգի խոսքերի հեղինակը Մոհամեդ Սուդկի Այաշին է (ծնվ. 1925): Օրհներգի մեղեդու կոմպոզիտորն անհայտ է։ Այնուհետև, հիմնի մեղեդին վերակազմավորվել է երգիչ և կոմպոզիտոր Ահմեդ Ալ-umումայրիի կողմից և ձայնագրվել Լոնդոնի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից։ Օրհներգի այս տարբերակը մինչ այժմ օգտագործվում է։

## Բնօրինակ տեքստ
بحريننا
ملكنا

رمز الوئام

دستورها عالي المكانة والمقام

ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم

عاشت مملكة البحرين

بلد الكرام

مهد السلام

دستورها عالي المكانة والمقام

ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم

عاشت مملكة البحرين.


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bahrain: ''Bahrainona'' - Audio of the national anthem of Bahrain, with information and lyrics
* Himnuszok - A vocal version of the Anthem, featured in the *Himnuszok* website.
*Гимн Бахрейна

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Տոյա (լիճ)

**Տոյա** (), խառնարանային լիճ Ճապոնիայում, որը տեղակայված է Հոկայդո կղզու հարավարևմտյան մասի Շիկոցու Տոյա ազգային պարկի տարածքում։

## Նկարագրում
Լիճն ունի գրեթե կլոր ձև։ Չափերը՝ 9 կիլոմետր հյուսիսից հարավ և 11 կիլոմետր՝ արևմուտքից արևելք։ Լճի մակերևույթի մակերեսը կազմում է 69,4 կմ²։ Տեղակյաված է ծովի մակարդակից 84 մետր բարձրության վրա։ Նրա միջին խորությունը 117 մետր է, իսկ առավելագույնը հասնում է 179 մետր ի։ Լճի ծավալը 8,19 կմ³ է։ Ջրահավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 101,6 կմ²։ Տեղակայված է պլեյստոցենյան հրաբխային կալդերայում։

Լճի մեջտեղում տեղակյաված է Նիկաձիմա խոշոր կղզին։ Տոյայի հարավարևելյան մասից սկիզբ է առնում է Սոբեցու առուն՝ Օսարու գետի աջ վտակը։ Լիճ են թափվում 50-ից մինչև 60 փոքրիկ առվակներ, խոշորագույնը Հորոբեցուն է, որը թափվում է հյուսիսից։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Touya-ko01.jpg|Մայրամուտ
Պատկեր:03103110.xSmall.jpg|Կարապներ Տոյա լճի վրա
Պատկեր:Lake Tōya 3D 2012.jpg|Լճի քարտեզ
Պատկեր:130921 Toyako Onsen Toyako Hokkaido Japan02bs.jpg|
Պատկեր:Shrine Toyako hokkaido.jpg|Տաճար Տոյա լճի մոտ
Պատկեր:Laketoya 01.jpg|alt=Դեպի Տոյա լիճ տեսարաններից մեկը|Դեպի լիճ տեսարաններից մեկը


## Տես նաև
* Շիկոցու լիճ
* Շիկոցու Տոյա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խառնարանային լճեր
Կատեգորիա:Հոկայդո նահանգապետություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լճեր
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Ռենդոլֆ Սքոթ

**Ջորջ Ռենդոլֆ Սքոթ** (; ), ամերիկացի դերասան։ 35 տարվա ընթացքում Սքոթը հայտնվել է տարբեր ժանրային ֆիլմերում, ներառյալ սոցիալական և հանցավոր դրամաները, կատակերգությունները, մյուզիքլները, արկածները, ռազմական ֆիլմերը, ինչպես նաև սարսափների և կինոֆանտաստիկայի մի քանի ֆիլմերում։ Այնուամենայնիվ, նրա ամենահիշարժան կերպարները կերտված են վեստեր ժանրում, որոնք մեծամասնություն են կազմում նրա ֆիլմացանկում։ Դրանց թվում են «Սրիկաները» (1942), «Քառասունհինգերորդ տրամաչափի Կոլտ» (1950), «Սանտա-Ֆե» (1951), «Դահիճի հանգույցը» (1952) ֆիլմերը, «Անծանոթը ատրճանակով» (1953) և «Դիլիժանսների պահակը» (1954), «Յոթը պետք է մահանան» (1956) և «Մեծ վախը» (1957)։ Վերջին անգամ կինոէկրաններին դերասանը հայտնվել է 1962 թվականին «Ցատկիր բարձրլեռնային ճանապարհով» ֆիլմում, որից հետո անցել է թոշակի, և հետագա տարիներն անվնաս անց է կացրել Կալիֆոռնիայի իր քաղաքամերձ տանը։

### Անձնական կյանքը
Սքոթը ամուսնացել է երկու անգամ՝ դառնալով երկու երեխաների հայր երկրորդ կնոջից։ Բացի այդ, լուրեր են տարածվել նաև դերասանի համասեռամոլ լիենլու մասին, մասնավորապես` 1940-ական թվականներին Քերի Գրանտի հետ նրա ռոմանտիկ հարաբերությունների մասին։

Ռենդոլֆ Սքոթը մահացել է 89 տարեկան հասակում Բևեռլի Հիլզում՝ սրտի հիվանդության պատճառով։ Թաղված է Շառլոտի Էլմվուդ գերեզմանատանը։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Գիշերազգեստ

մինի|Տղամարդկանց ավանդական գիշերազգեստ
**Գիշերազգեստ,** տնային հագուստ, որը հիմնականում օգտագործվում է քնելու համար։ Տիպիկ գիշերազգեստ, որը բաղկացած է ազատ տաբատից և վերնաշապիկից, լայնորեն տարածված է տնային առօրյա կյանքում։ Ամենից հաճախ գիշերազգեստները հակառակ գույների զոլերով են լինում։

## Պատմություն
Եվրոպայում գիշերազգեստը հայտնվել է 1870-ական թվականներին կամ ներմուծվել է Հնդկաստանից 1890-ականներին։

Համաձայն մեկ այլ վարկածի, որը տարածվել է ինտերնետի որոշ ռեսուրսներով, 17-րդ դարում ֆրանսիացի ճանապարհորդները գիշերազգեստ են բերել Գոայից, բայց նորույթը չի արմատավորվել, և դրա մասին միայն հիշատակվում է պորտուգալական աղբյուրներում, թեև այս վարկածը խիստ կասկածելի է։ Այնուամենայնիվ, 20-րդ դարի սկզբին գիշերազգեստը դարձել էր տղամարդկանց շրջանում շատ տարածված քնելու հագուստ, իսկ երկու համաշխարհային պատերազմներից հետո այն տղամարդկանց զգեստապահարանից դուրս մղեց նախկինում օգտագործվող գիշերային վերնաշապիկը։

1920-ական թվականներին Կոկո Շանելը կանացի զգեստապահարանում ավելացրեց գիշերազգեստը՝ ի թիվս տղամարդու զգեստապահարանի այլ իրերի՝ տաբատների, սվիտերների և այլ հագուստի։ Այնուամենայնիվ, կանացի գիշերազգեստը հանրաճանաչություն ձեռք բերեց 1934 թվականին նկարահանված «Դա տեղի է ունեցել մի անգամ գիշերը» ֆիլմի տեսարաններից մեկում հերոսուհի Կլոդետ Կոլբերի միջոցով։

1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում գիշերազգեստը համարում էին ոչ միայն տնային հագուստ, այլև յուրատեսակ ամառային կոստյում։ Այն օգտագործվել է ամռան ամիսներին հարավային հանգստավայրերում, ինչպես երևում է ժամանակի մի շարք ֆիլմերում։

1950-ականների երկրորդ կեսից ի վեր գիշերազգեստը դադարել են օգտագործել որպես ամառային կոստյում։ Խորհրդային Միության տարիներին այն օգտագործվել է քաղաքային հիվանդանոցների բաժանմունքներում։

Այժմ գիշերազգեստները սովորաբար օգտագործվում են քնելու համար, չնայած կան տնային հագուստի տարբեր տեսակներ։ Երբեմն տրվում է մի շարք հիվանդանոցներում գտնվող հիվանդներին։ Ժամանակակից գիշերազգեստներից շատերը վերնաշապիկի փոխարեն ունեն մայկա կամ ֆուֆայկա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Muslim girl india1844.jpg|մուսուլման աղջիկ Հնդկաստանում, կրում է գիշերազգեստ և կուրտի (լիտոգրաֆիա՝ «Հնդկաստանի իշխանների և բնակիչների դիմանկարներ», Էմիլի Էդեն, 1844)
Պատկեր:JessiePyjamas.jpg|Աղջիկ կարճաթև գիշերազգեստով՝ տիկնիկի հետ
Պատկեր:Kids in pajamas.jpg|Ձգվող տրիկոտաժի գիշերազգեստով տղաներ
Պատկեր:American sleepers1.jpg|Երեխա մինչև ոտքերը գիշերազգեստով 
Պատկեր:Attendant indian camp1844.jpg|Սուրհանդակ սպիտակ գիշերազգեստով, Հնդկաստան, 1844 թվական
Պատկեր:Cheetahs nawab oudh1844.jpg|Սպիտակ գիշերազգեստներով տղամարդիկ՝ որսորդական վագրակատուներով, Հնդկաստան, 1844 թվական


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Пижама // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VI. — Стб. 1014—1017
* 

## Արտաքին հղումներ
* The Pajama Game Closes in Shanghai

Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Ներքնազգեստ
Կատեգորիա:Նորաձևության պատմություն
Կատեգորիա:Քուն
Քերոլայն Չերրի

**Քերոլայն Ջենիս Չերրի** (, ), հայտնի ամերիկացի ֆանտաստ գրող։

## Կենսագրություն
1964 թվականին ավարտել է Օկլաhոմայի համալսարանը, ստացել է բակալավրի աստիճան, որից հետո 12 տարի դասավանդել է լատիներեն և հնագույն պատմություններ` Օկլահոմայի հասարակական դպրոցում։ Առաջին հրատարակությունը` «Մտքեր կարդացողը» պատմվածքն է («Astounding Sciense Fiction», 1968 թվական)։ 1976 թվականից` պրոֆեսիոնալ գրող, առաջին գիրքը` «Իվրելի դարպասները» վեպ (1976 թվական)։ 1977 թվականին ստացել է Ջ.  Քեմբելլի անվան մրցանակ` որպես ամենահեռանկարային երիտասարդ հեղինակ։

Գրում է Ֆենտեզի, ինչպես նաև Գիտական ֆանտաստիկա։ Չերրիի գործերից ճնշող մեծամասնությունը «մաքուր» ԳՖ է։ Դա ապագայի պատմության հիանալի էպիկական կտավ է, մեր դարաշրջանի երրորդ և չորրորդ հազարամյակների միջև Երկրի և երկու հակադիր աստղային ուժերի՝ Միության և Ալիանսի պատմություն։ Արեգակնային համակարգից դուրս գտնվող հողերի վերաբնակեցումը և երկրային մշակույթի փոխազդեցությունը օտար մշակույթների հետ, որոնք առաջացնում են մի շարք խնդիրներ, որոնց Չերրին նկարագրում է զարմանալի հմտությամբ։ Նա տիրապետում էր այդ լեզվին։

Կարոլին Չերրինը «Հյուգո մրցանակ»-ի եռակի դափնեկիր է։ 77185 Cherryh աստղակերպը կոչվում է նրա պատվին։

## Մատենագրություն
Օձերի շրջան (Serpent's Reach) 1980 թվական

«Մորգեյն» շարք.
# Իվրելի դարպասները (Gate of Ivrel) 1976 թվական
# Շիյուանի աղբյուրը (Well of Shiuan) 1978 թվական
# Ազերոթի կրակները (Fires of Azeroth) 1979 թվական
# Աքսորյալների դարպասները (Exile’s Gate) 1988 թվական

«Մրի զինվորներ» շարք.
# Մայր մտնող արևը։ Կեսրիթ (Kesrith) 1978 թվական
# Մայր մտնող արևը։ Շոն Ջիր (Shon’jir) 1978 թվական
# Մայր մտնող արևը։ Կութաթ (Kutath) 1979 թվական

Եռապատում «Քնի էլֆական քար».
# Գրագի 1983 թվական
# Շի 1983 թվական
# Սրերի և քարերի ծառ 1983 թվական

Ռուսական Եռապատում (The Russian Stories, the Russian Series, the Russian Trilogy կամ the Rusalka Trilogy).
# Ջրահարսը (Rusalka) 1989 թվական
# Չերնոբոգ (Chernevog) 1990 թվական
# Եվգենի (Yvgenie) 1991 թվական

«Սոյուզ-Ալյանս» շարք.
# Դժվար ժամանակ (Heavy Time) 1991
# Վերջին հիմք (Downbelow Station) 1981
# Սիտին (Cyteen) 1988
# 40000-ը Գեհենիայում (Forty Thousand in Gehenna) 1983 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մատենագրություն Ֆանտաստիկայի Լաբորատորիայի կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրողներ
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
Լեոնիդ Լիպինսկի

**Լեոնիդ Լիպինսկի** (, ), բելառուս և խորհրդային պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1975 թվական) և պրոֆեսոր (1974)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1925 թվականի փետրվարի 25-ին Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Մոգիլյովի մարզի Կլիմովիչսկի շրջանի Կազուսևկա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1948 թվականին ավարտել է Մոգիլյովի մանկավարժական ինստիտուտը։  
  
Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողություններին։

1974 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա (Բելառուսի պետական համալսարանում, «Կապիտալիզմի զարգացումը Բելառուսի գյուղատնտեսության մեջ») (19-րդ դարի երկրորդ կես – 20-րդ դարի սկիզբ)»)։

1948-1949 թվականներին Մինսկում եղել է Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունյան կենտրոնական պետական պատմական արխիվի տնօրենի տեղակալ։ 1952 թվականից եղել է Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունյան գիտության գիտական ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի համագործակցող։ 1966 թվականից աշխատել է Բելառուսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։

Մահացել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։

## Գիտական գործունեություն
Ուսումնասիրել է Բելառուսում գյուղացական շարժման պատմությունը 1900-1917 թվականներին, կապատալիզմի զարգացումը և կայացումը բելառուսաան գյուղում, գյուղացիների սոցիալիստական շերտավորման հարցերը, ստոլիպինյան ագրարային բարենորոգությունը Բելառուսում և Մինսկում բնակարանային տնտեսության զարգացումը 20-րդ դարի սկզբին։

## Մատենագրություն
* Липинский, Л. П. Крестьянское движение в Белоруссии в период между двумя революциями (июнь 1907 — февраль 1917 гг.) / Л. П. Липинский, Е. П. Лукьянов. — Минск : Наука и техника, 1964. — 258 с.      
* Липинский, Л. П. Крестьянское и солдатское движение в Белоруссии (1900—1907 гг.) / Л. П. Липинский, Е. П. Лукьянов. — Минск : Наука и техника, 1968. — 195 с.      
* Липинский, Л. П. Развитие капитализма в сельском хозяйстве Белоруссии (вторая половина XIX века) / Л. П. Липинский. — Минск : Наука и техника, 1971. — 254 с.      
* Липинский, Л. П. Крестьянское движение в Белоруссии в 1914—1917 гг. / Л. П. Липинский. — Минск : Издательство БГУ, 1975. — 184 с.      
* Липинский, Л. П. Столыпинская аграрная реформа в Белоруссии / Л. П. Липинский. — Минск : Издательство Белорусского государственного университета, 1978. — 223 с.      
* Липинский, Л. П. Классовая борьба в белорусской деревне, 1907—1914 гг. / Л. П. Липинский. — Минск : Издательство Белорусского государственного университета, 1981. — 176 с.      
* Один из авторов монографий «Гісторыя Мінска» (Мн., 1967); «Очерки истории профсоюзов Белоруссии (1905—1969 гг.)» (Мн., 1970).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Токць, С. Савецкая гістарыграфія беларускага сялянства перыяду Расійскай імперыі / С. Токць // Гістарычны Альманах. — Т. 10. — 2004. — С. 45—73.

Կատեգորիա:Բելառուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Բելառուս գիտնականներ
Տեշիո (գետ)

**Տեշիո** (), գետ Ճապոնիայում՝ Հոկայդո կղզու հյուսիսարևմյտան հատվածում։ Գետի երկարությունը կազմում է 256 կմ (Ճապոնիայում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը), ավազանի մակերեսը՝ 5590 կմ²(10-րդը երկրում)։ Ջրի ծախսը՝ 110 մ³/վ։ Սկիզբ է առնում Տեշիո հրաբխի արևելյան լանջից։

Գետի անվանումը ծագում է Այնու լեզվի բառից, որը նշանակում է «ձկնորսական պատնեշ»։

Տեշիո գետի վրա են գտնվում Սիբեցու և Նայորո քաղաքները։ Հիմնական վտակներն են Սարոբեցուն (աջ), Օնոպունայը (ձախ), Տոիկամբեցուն (աջ), Աբեսիվայը (ձախ), Նայորոն (աջ), Կենբուտին (ձախ)։

Իվաոնայ ջրամբարը, որը տեղակյաված է գետի վերին հոսանքում, այդ շրջան մատակարարում է խմելու ջուր և էլեկտրականություն։

Գետի ավազանն իրենից ներկայացնում է հսկայական էկոհամակարգ, որտեղ բնակվում են այնպիսի կաթնասուններ, ինչպիսիք են գորշ արջը, աղվեսը, ջրարջանման շունը և սամույրը։ Տեշիոյի ավազանում հանդիպում են թռչունների 200 տեսակ, այդ թվում՝ մանդարինկա բադը, ճապոնական կռունկ և այլն։

աջից|մինի|Տեշիո գետ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Charm of Hokkaido: Teshio River 

## Աղբյուրներ
*
*

Կատեգորիա:Ճապոնիայի գետեր
Գրիգորիս Արշարունի

**Գրիգորիս Արշարունի** (), հայ աստվածաբան, VII դարի կեսերից մինչև VIII դարի սկիզբ եկեղեցական գործիչ։

## Կենսագրություն
Կրթությունը ենթադրաբար ստացել է Երասխաձորում։ Ձեռնադրվել է եպիսկոպոս Սահակ III Ձորափորեցու կողմից (677-703), այնուհետև դարձել է Արշարունիքի գավառի քորեպիսկոպոս։ БՆա իր ժամանակի հայտնի եկեղեցական գործիչն էր, հայտնի էր իր փիլիսոփայական գիտելիքներով և հանդիսանում էր Հովհաննես III Օձնեցու կաթողիկոսի ասոցիացիան վերջիններիս նորարարությունների և ձեռնարկությունների մեջ։ Ժամանակակիցները նրան անվանում էին «քաջ վարդապետ և ընտրված փիլիսոփա»։ 726 թվականին մասնակցել է Հայ Առաքելական եկեղեցու Մանազկերտի խորհրդին և նշանակալի դեր խաղացել հայկական և ասորական եկեղեցիների մերձեցման գործում։

Նրա ստեղծագործական գործունեության հիմնական արդյունքը Վահան Կամսարականի խնդրանքով գրված «Մեկնաբանություններ Դասախոսությանը» ժողովածուն էր (), մեզ հասած Դասախոսության առաջին հայկական մեկնաբանությունը։ «Մեկնաբանություններ Դասախոսությանը» ներկայացնում է պատարագային ընթերցումների մեկնաբանությունը և տոների և պաշտոնների խորհրդանիշների պարզաբանումը։ Վերջում բաղկացած է 34 գլուխներից և հեղինակային կոլոֆոնից։ Թարգմանվել է ֆրանսերեն։ Գրիգորիսին վերագրվում են նաև այլ աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Анна Оганджанян, «О труде "Причина поста арачавор"», Армянский гуманитарный вестник, Ереван, 2012, стр. 189—203
* Шарль Рену, [«Հայոց ծիսական տարվա զարգացումը VIII-XII դարերում ծիսական մեկնությունների եւ գրքերի հենքի վրա»](http://hpj.asj-oa.am/2589/1/2008-3(77).pdf) , Պատմա-բանասիրաական հանդես, Ереван, 2008

Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կորպուս Քրիստի (քաղաք)

**Կորպուս Քրիստի** (, լատիներենից բառացիորեն «Քրիստոսի մարմինը»), քաղաք, որը գտնվում է ԱՄՆ-ում՝ հարավային Տեխասի ծոցի ափին, տուրիստական կենտրոն։

Ուսումնասիրելով Մեքսիկական ծոցի հյուսիսային ափը՝ ենթադրվում է, որ անվան համար առիթ է հանդիսացել կաթոլիկների կողմից 1519 թվականին Տեխասի ափին իսպանացի ծովագնաց Ալոնսո Ալվարես դը Պինեդի մահվան օրը, Քրիստոսի մարմնի և արյան տոնի նշումը։  Նուեսես շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը մոտ 316,000 բնակիչ է (2013 թվական)։

## Պատմություն
Կորպուս Քրիստին հիմնադրվել է 1839 թվականին՝ գնդապետ Հենրի Լոուրենս Կինիի կողմից և կոչվում է Կինիի առևտրային փոստ () կամ Կինիս Ռանչ ()։ Դա փոքր առևտրային գյուղ է, որի միջով անցնում է մեքսիկական հեղափոխական բանակի մատակարարումը, որը գտնվում է արևմուտքում 25 մղոն հեռավորության վրա։ 1845 թվականի հուլիսից մինչև 1846 թվականի մարտը ամերիկյան զորքերը տեղակայվեցին գյուղում՝ նախապատրաստվելով ամերիկա-մեքսիկական պատերազմին։ Դրանից մոտ մեկ տարի անց հայտնվեց ժամանակակից անուն՝ Կորպուս Քրիստի (գրանցվեց 1852 թվականի սեպտեմբերին)։ 1926 թվականին քաղաքում բացվեց նավահանգիստ, իսկ 1941 թվականին սկսվեցին գործել ռազմաօդային ուժերը։

## Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է Մեքսիկայի ծոցի հարևանությամբ, որի կլիման մեղմ է և խոնավ։ Ամռանը ջերմաստիճանի  տատանումները նվազագույն են․ ցերեկային ջերմաստիճանը մոտ 30...32&nbsp;°C է, իսկ գիշերայինը՝ 25...28&nbsp;°C։ Հունիսի սկզբից Ատլանտիկայում սկսվում է արևադարձային փոթորիկների սեզոնը, որոնք երբեմն թափվում են քաղաքի վրա, ինչպես դա եղավ 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Սակայն, արևադարձային փոթորիկները շրջանցում են քաղաքը։

Ձմռանը սառը արկտիկական օդը հաճախ գալիս է հյուսիսից։ Նման օրերին ջերմաստիճանը քաղաքում կարող է նվազել +8&nbsp;°C, իսկ գիշերը՝ 0&nbsp;°C։ Տեղումները սովորաբար գալիս են անձրևի տեսքով, շատ հազվադեպ դեպքերում այնտեղ կարող է նաև ձյուն գալ (ամենամեծ ձյան տեղումները գրանցվել են 2004 թվականի դեկտեմբերի 25-ին և 2017 թվականի դեկտեմբերի 8-ին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1839 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1845 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգների մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Տեխաս
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Տեխասի քաղաքներ
Բենինի օրհներգ

**Բենինի օրհներգ**  L(’Aube Nouvelle, Նոր օրվա լուսաբացը), Բենինի ազգային օրհներգ։

## Պատմություն
1960 թվականին Բենինն անկախություն  ստանալուց հետո  «Նոր օրվա լուսաբացը»  երգը դարձավ Բենինի օրհներգը։ Խոսք և երաժշտություն՝ Ժիլբեր Ժան Դանիոնի (Gilbert Jean Dagnon):

## Բնօրինակ տեքստ
1 քառատող։
Jadis à son appel, nos aïeux, sans faiblesse
Ont su avec courage, ardeur, pleins d’allégresse
Livrer au prix du sang des combats éclatants
Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,
Plus forts dans l’unité, chaque jour à la tâche,
Pour la prospérité, construisez sans relâche.

Կրկներգ։
Enfants du Bénin debout!
La liberté d’un cri sonore
Chante aux premiers feux de l’aurore
Enfants du Bénin, debout!

2 քառատող։
Quand partout souffle un vent de colère et de haine
Béninois, sois fier, et d’une âme sereine,
Confiant dans l’avenir, regarde ton drapeau
Dans le vert tu liras l’espoir du renouveau;
De tes aïeux le rouge évoque le courage;
Des plus riches trésors le jaune est le présage.

Կրկներգ՝

3 քառատող։
Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,
Cher Bénin, partout font ta vive parure.
Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.
Bénin, désormais que tes fils tous unis,
D’un fraternel élan partagent l’espérance.
De te voir à jamais heureux dans l’abondance.
կրկներգ՝

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гимн в MIDI-формате 
* MP3-версия

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Բենինի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Մաքսիմիլիան I Յոզեֆ Բավարացի

**Մաքսիմիլիան I Հովսեփ** (, ), Զվեյրբրուխենի դուքս 1795-ից 1799 թվականներին, Բավարիայի կուրֆյուրստ (որպես Մաքսիմիլիան IV Ժոզեֆ) 1799-ից 1806 թվականներին, դրանից հետո Բավարիայի թագավոր (որպես Մաքսիմիլիան I Ժոզեֆ) 1806-ից 1825 թվականներին։ Նա Վիթելսբախի հարստության ճյուղ Պալատինատ-Բիրքենֆիլդ-Զվեյրբրուխեն հարստության անդամ էր։

## Կենսագրություն

### Վաղ կյանք
Մաքսիմիլիանը Պալատինի կոմս Ֆրեդերիկ Միխաել Զվեյբրյուխեն-Բիրկենֆիլդի ու Մարիա Ֆրանցիսկա Սուլբախի որդին է, ով ծնվել է 1756 թվականի մայիսի 27-ին Շվետցինգենում։

Իր հոր մահից հետո 1767 թվականին նա մնաց առանց ծնողական հովանավորչության, քանի որ նրա մայրը հեռացվել էր նրանցից երբ երեխա էր ունեցել մեկ դերասանից։ Մաքսիմիլիանին հովանավորեց նրա հորեղբայր Զվեյրբրուխենի դուքս Կրիստիան IV-ը, ով նրան բնակեցրել էր հյուրանոցում։ Մաքսիմիլիանը դարձավ ֆրանսիական բանակի գնդապետ 1777 թվականին և արագորեն աճեց գեներալ մայորի կոչման։ 1782-ից 1789 թվականին նա ծառայում էր Ստրասբուրգում։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ նա փոխեց ֆրանսիական ծառայությունը ավստրիականով և մասնակցեց Ֆրանսիական հեղափոխական պատերազմների սկզբնական փուլին։

### Ցվայրբրյուխենի դուքս և Բավարիայի ու Պալատինատի կուրֆյուստ
thumb|left|Մաքսիմիլիան Ժոզեֆ
1795 թվականի ապրիլի 1-ից Մաքսիմիլիանը փոխարինեց իր եղբայր Կառլ II Օգոստոսին Ցվայրբրուխենի դուքսի պաշտոնում, սակայն դքսությունը այդ ժամանակ նվաճված էր հեղափոխական Ֆրանսիայի կողմից։

1799 թվականին նա դարձավ Բավարիայի կուրֆյուրստ, ինչպես նաև Հռենոսի Պալատինատի կոմս, կայսրության Արքստյութարտ ու Բերգի դուքս, երբ մահացավ Բավարիայի կուրֆյուրստ Կառլոս Թեոդորը։ Նոր կուրֆյուստ Մաքսիմիլիան IV-ը հիմնադրեց Բավարական բանակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բավարիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Kumo to Tulip

***Kumo to Tulip*** (ճապ․՝ くもとちゅうりっぷ, «Սարդը և վարդակակաչը»), կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, ստեղծվել է 1943 թվականին։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է Միթիկո Յոկոյամայի համանուն մանկական հեքիաթի հիման վրա։ Ռեժիսորը և բեմադրողը Քենդզո Մասաոկան է։ Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1943 թվականի ապրիլի 15-ին Ճապոնիայի կինոթատրոններում։

## Սյուժե
Դաշտում ապրում է զատիկը։ Մի օր նա լսում է սարդի գեղեցիկ երգը և գնում է ավելի մոտիկ։ Իրականում սարդը փորձում է գայթակղել միջատներին, որպեսզի ուտի նրանց, և այդ ընթացքում պատրաստում է սարդոստայն հաջորդ զոհի համար։ Սարդը շարունակում է գայթակղել զատիկին, բայց զատիկը վտանգ է զգում և փորձում է փախչել։ Սարդը սկսում է վազել նրա հետևից, բայց սարդոստայնի վրա ինչ-որ բան է ընկնում, և սարդը թռչում է սարդոստայնի վրա և բոժոժ հյուսում, բայց պարզվում է, որ դա փետուր է եղել։ Զատիկը թաքնվում է վարդակակաչի մեջ և սարդը փաթաթում է ծաղիկը սարդոստայնով՝ որոշելով սպասել, միչև զատիկը մահանա սովից։ Բայց սկսվում է ամպրոպ, սարդն ու նրա սարդոստայնը քշում է հեռու։ Անձրևից հետո ճանճը ազատում է վարդակակաչը սարդոստայնից, և զատիկն ազատվում է։

## Ազդեցություն
2001 թվականին մուլտֆիլմը գրավել է չորրորդ տեղը Թոփ-100 անիմերի շարքում, որը կազմել է *[[Animage]]* ամսագիրը։

2008 թվականին մուլտֆիլմը ցուցադրվել է Լոկառնոյի փառատոնում (Շվեյցարիա) և 2011 թվականին *Barbican Animation Show* փառատոնում Լոնդոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական մուլտֆիլմեր
Էդվարդ Դոյզի

**Էդվարդ Ադելբերդ Դոյզի**, (), ամերիկացի կենսաքիմիկ։ 1943 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ Հենրիկ Դամի հետ վիտամին K-ն հայտնաբերելու համար։ K վիտամինն իր անունը ստացել է կոագուլյացիա բառից։

## Կենսագրություն
Դոյզին ծնվել է Հյումում՝ Իլինոյսում, 1893 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Բակալավրի աստիճան ստացել է 1914 թվականին, մագիստրոսինը՝ 1916 թվականին Իլինոյսի համալսարանում՝ Ուրբանա Շամպեյնում։ 1920 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն Հարվարդի համալսարանում։

1919 թվականին ընդունվել է աշխատանքի Վաշինգտոնի համալսարանի (Սենտ Լուիսում) կենսաքիմիայի ֆակուլտետում և հենց այստեղ էլ ստացել դոցենտի աստիճան։ 1923 թվականին Էդվարդ Դոյզին որպես պրոֆեսոր և կենսաքիմիայի ամբիոնի նախագահ աշխատել է Սենտ Լուիսի համալսարանում։ Նա այդ ամբիոնի պրոֆեսորն ու վարիչն էր մինչև 1965 թվականին թոշակի անցնելը։ Հետագայում ամբիոնն անվանափոխվել է և այժմ կոչվում է Է.Ա. Դոյզիի անվան կենսաքիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ամբիոն։

1940 թվականին որպես բժիշկ դասախոսել է Չիկագոյի համալսարանում։

1930 թվականին Դոյզին մրցակցության մեջ է եղել Ադոլֆ Բուտենանդի հետ էստրոնի հայտնաբերման ժամանակ։ Նրանք միմյանցից անկախ հայտնաբերել են նյութը, բայց միայն Բուտենանդն է արժանացել Նոբելյան մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* St. Louis University Department of Biochemistry and Molecular Biology 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Լելեգիներ

**Լելեգիներ** (, ), ըստ հունական ավանդության ամենահին ազգություններից մեկը, որ պելասգների և  կարիացիների հետ բնակվում էր Բալկանյան թերակղզու հարավում, Էգեյան ծովի կղզիներում և Անատոլիայում։ Ըստ անտիկ հեղինակների, Լելեգիները ապրել են Բեոտիայում, Մեգարայում,  Լակոնիայում, Մեսինիայում, Լոկրիդայում, Էտոլիայում, Ակարնանիա, Սամոս և Քիոս կղզիներում, նաև Տրոադայում և Հոնիայում։

thumb|լելեգների բնակության վայրերը

Հատկապես ուշադրության է արժանացել լեզվաբան Վ. Շևորոշկինի տեսակետը՝ «լելեգիներ» անվան և Lulahhi տեմինի միջև եղած կապի մասին։ Վերջինով խեթալուվիացիները մատնանշում էին բարբարոսներին (լելեգիների հետ նույնականացմանը հակառակ նրանք միասին ասում էին, որ «լուլախները» խեթական դարաշրջանում բնակվում էին հարավ-արևելքում, և ոչ թե Խեթական պետության արևմուտքում)։

«Իլիականում» (10.429) հիշատակվում են (որպես տրոյական դաշնակիցներ) մալազիական լելեգիները։ Ըստ Աթենեոսի լելեգիները կարիացիներին օգտագործում էին որպես ստրուկ։  Հերոդոտոսը հակված էր Կիկլադյան կղզիներից եկածներին լելեգներ համարել և նույնացնում էր նրանց կարիացիների հետ։ Ըստ Ստրաբոնի և Պավսանիասի՝ լելեգիները ապրում էին Կենտրոնական Հունաստանի և Պելոպոնեսի տարբեր շրջաններում, այլ աղբյուրների համաձայն՝ նաև Թրակիայում, Մակեդոնիայում, Իլլիրիայում։

Միլեթական տարածքները բնակեցված էին լելեգներով, իսկ Կարիայի շատ տեղանքներում հանդպիում էին լելեգիների գերեզմանների դամբարանաբլուրներ և լքված ամրություններ, և այդպես էլ անվանվում էր «լելեգիների ամրություն»։

«Աթարացիների պոլիտիաներում» Արիստոտելը հայտնում է, որ երկրի որոշ մասերում զբաղվում են կուրետներ, իսկ լելեգիներին և տելեբոներին էր պատկանում արևմտյան հատվածը. «Էտոլիացիների պոլիտիաներում» Արիտոտելը լելեգներին անվանում է ժամանակակից լոկրիներ, նշվում է, որ նրանք իշխում էին նաև Բեոտիան (նա նաև այդպես էր ասում «Օպունտների և մեգարների պոլիտիաներում»)։ «Լևկադիների պոլիտիաներում» նա  կոչ է անում նաև այդտեղ ապրող լելեգին, նրա թոռնուհի Տելեբոյային և Տելեբոյայի 22 տղաներին, որոնցից մի քանիսը, ըստ նրա, հիմնավորվել էին Լեֆկասում։

Հունական դիցաբանությունում այդ ժողովրդի անունը եղել է Լելեգ։

Ռուս հետազոտողը կրետեմիկենյան քաղաքականությունը Ա. Ա. Մալչանովը նույնացնում է լելեգներին մինոյների հետ։ Մինչև մ.թ.ա 2-րդ հազարամյակի կեսերը գոյություն ունեցող Կիկլադյան քաղաքակրթությունը իր գոյության վերջին հարյուրամյակին համարյա ամբողջությամբ ձուլվել էր մինոյական քաղաքակրթությանը։

## Տես նաև
* Կարիա
* Կիկլադյան քաղաքակրթություն

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* Гиндин Л. А., Язык древнейшего населения Юга Балканского полуострова, М., 1967;
* Молчанов А. А. Таинственные письмена первых европейцев. М. 1980.
* Deimling К. W., Die Leleger, Lpz., 1862.
* И. А. Лисовый, К. А. Ревяко. Античный мир в терминах, именах и названиях: Словарь-справочник по истории и культуре Древней Греции и Рима. Беларусь, 2001

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ցեղեր