Ազգային պարտքի ժամացույց

**Ազգային պարտքի ժամացույց**, գովազդային վահանակի չափով գործող ընդհանուր էկրան, որը ցույց է տալիս ԱՄՆ պետական պարտքը և յուրաքանչյուր ամերիկյան ընտանիքի պարտքի բաժինը։ 2017 թվականի դրությամբ այն տեղադրվել է *One Bryant Park*-ի արևմտյան կողմում՝ Վեցերորդ պողոտայից արևմուտք, Նյու Յորքի Մանհեթենի 42-րդ և 43-րդ փողոցների միջև։ Դա առաջին պարտքի ժամացույցն էր, որը տեղադրված էր որևէ վայրում։

Ժամացույցը սկզբնապես տեղադրվել է 1989 թվականին Վեցերորդ պողոտայում՝ 42-րդ և 43-րդ փողոցների միջև, Թայմս Սքվերից մեկ թաղամաս հեռավորության վրա, Նյու Յորքի անշարժ գույքի գործակալ Սեյմուր Դարսթի կողմից, որը ցանկանում էր ընդգծել ազգային պարտքի աճը։ 2004 թվականին 44-րդ փողոցի և Վեցերորդ պողոտայի մոտ դրված ժամացույցն ապամոնտաժվեց և նորը տեղադրվեց։ 200 թվականին ԱՄՆ-ի պետական պարտքը գերազանցեց 10 տրիլիոն դոլարը՝ մեկ թվով ավելի, քան կարող էր ցույց տալ ժամացույցը։ Ժամացույցի ամենաձախ թվանշանի դիրքում գտնվող դոլարի նշանը հետագայում փոխվեց «1» նիշով՝ ներկայացնելով տասը տրիլիոներորդ տեղը։ 2017 թվականին ժամացույցը տեղափոխվել է *One Bryant Park*՝ սկզբնական վայրի մոտ։

## Համատեքստ
Դարսթը 2006 թվականին ասել է, որ ժամացույցը միջսերունդների հավասարության մասին մտածելու ոչ կուսակցական փորձ էր։

Սեյմուրի որդին՝ Դուգլասը, ասում է, որ իր հայրը սկսել է ուշադրություն հրավիրել աճող պետական պարտքի վրա առնվազն 1980 թվականից, երբ տոնական սեզոնի ընթացքում նա բացիկներ է ուղարկել սենատորներին և կոնգրեսականներին, որոնցում գրված է. «Շնորհավոր Նոր տարի, պարտքը կազմում է $35,000»։ 1980-ական թվականների սկզբին, երբ Սեյմուրն առաջին անգամ մշակեց անընդհատ թարմացվող ժամացույցի գաղափարը, նախագիծն իրականացնելու համար անհրաժեշտ տեխնոլոգիան դեռ հասանելի չէր։ Այն ժամանակ պարտքը արագորեն մոտենում էր 1 տրիլիոն դոլարին։

## Առաջին ժամացույցը

Առաջին Ազգային պարտքի ժամացույցը տեղադրվել է 1989 թվականի փետրվարի 20-ին.: Այդ տարի պետական պարտքը կազմել է 2,7 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար։ Բնօրինակ 11 x 26 ոտնաչափ (3,4 մ × 7,9 մ) ժամացույցի արժեքը $100,000 էր։ Ցուցասարքի 305 լամպերը պահպանելն ամսական արժեր 500 դոլար։ Այն տեղադրված էր այժմ քանդված Դարսթի շենքի վրա Վեցերորդ պողոտայում՝ 42-րդ փողոցի մոտ (թաղամաս Թայմս Սքվերից հեռու), դեմքով դեպի 42-րդ փողոցի հյուսիսային կողմը և Բրայանտ պարկը։ Կառուցվել է Նյու Յորքի *Artkraft Strauss* ցուցանակային ընկերության կողմից, ժամացույցը ցուցադրել է կետի վրա հիմնված հատվածի էկրան, որը նմանակում է այն ժամանակվա բնորոշ նիշերի լուծաչափը 5-7-ը։ Երկրորդ ժամացույցի թարմացման մեխանիզմն այնպիսին էր, որ էկրանը դրված էր պարտքի աճի գնահատված արագության վրա (*odometer*-ի ոճով) և ճշգրտվում էր շաբաթական՝ համաձայն ԱՄՆ գանձապետարանի կողմից հրապարակված վերջին թվերի։ Դարսթը երդվեց, որ ժամացույցը «կաշխատի այնքան ժամանակ, քանի դեռ պարտքը կամ քաղաքը գոյատևում է», և որ «եթե դա անհանգստացնում է մարդկանց, ուրեմն այն աշխատում է»։

Մինչև իր մահից մեկ շաբաթ առաջ՝ 1995 թվականի մայիսին, Դարսթն ինքն էր ճշգրտում մոդեմի միջոցով հաշվարկը։ Նրա մահից հետո նրա որդին՝ Դուգլասը դարձավ *Durst Organization*-ի նախագահ, որին պատկանում և պահպանում է ժամացույցը։ *Artkraft Strauss*-ը այդ ժամանակից ի վեր պահում է թվերը արդիական։

1995 թվականի նոյեմբերի 15-ին ժամացույցն իր գործունեության վեց տարիների ընթացքում առաջին անգամ դադարեց հաշվել։ Դաշնային կառավարության փակման արդյունքում ժամացույցը սառեցվեց 4,985,567,071,200 դոլար արժողությամբ։ 1998 թվականին ժամացույցը խափանվեց այն բանից հետո, երբ թվերը գերազանցեցին $5,5 (2023-ին՝ 9,59 տրիլիոն դոլար) տրիլիոն դոլար։ Պատճառը վերագրվել է թվերի «չափազանց բարձր լինելուն»։ Ի պատասխան՝ *Artkraft*-ը նոր համակարգիչ տեղադրեց ժամացույցի ներսում։

2000 թվականի սկզբին ժամացույցը սկսեց հետ աշխատել, քանի որ պետական պարտքն իրականում նվազում էր։ Այն ցույց տվեց 5,7 տրիլիոն դոլարի պետական պարտք և գրեթե 74,000 դոլարի անհատական ընտանիքի մասնաբաժին։ Քանի որ ժամացույցի սկզբնական նպատակն էր ընդգծել աճող պարտքը, թվերի հակադարձումը հակասական արձագանք տվեց, որը ավելացրեց այն փաստը, որ էկրանը նախագծված չէ պատշաճ կերպով հետ աշխատելու համար։ 2000 թվականի մայիսին հաղորդվեց, որ ժամացույցը նախատեսվում էր անջատել 2000 թվականի սեպտեմբերի 7-ին՝ Սեյմուր Դարսթի 87-ամյակի օրը։ Դուգլասը ասաց, որ ժամացույցն անջատելու որոշումը կայացվել է, քանի որ «այն դրված էր ուշադրությունը կենտրոնացնելու ազգային պարտքի աճի վրա, և դա ծառայեց իր նպատակին»։ Սեպտեմբերին ժամացույցն անջատվեց։ Երկու տարի չանցած՝ 2002 թվականի հուլիսին, վարագույրը բարձրացվեց, և ժամացույցը կրկին աշխատեց՝ հետևելով աճող պարտքին՝ սկսած 6,1 տրիլիոն դոլարից։

## Երկրորդ ժամացույց

2004 թվականին սկզբնական ժամացույցը տեղափոխվեց 42-րդ փողոցի մոտ, և շենքը, որտեղ տեղադրվել էր ցուցանակը, քանդվեց, որպեսզի *One Bryant Park*-ը կառուցվի։ Թարմացված մոդելը տեղադրվել է մեկ թաղամաս հեռավորության վրա՝ Դարսթի շենքի կողքին՝ Ամերիկայի պողոտա 1133 հասցեում, դեպի Վեցերորդ պողոտա՝ Արևմտյան 44-րդ փողոցի հետ խաչմերուկի հարավ-արևելյան անկյունի մոտ։ Նոր ժամացույցը գտնվում է Ներքին եկամուտների ծառայության գրասենյակի կողքին։ Նոր ժամացույցը, որը կարող է հետ աշխատել, հագեցած է ավելի պայծառ 7 հատված էկրանով՝ յուրաքանչյուր հատվածում մի քանի *LED*-երով, ինչը թույլ է տալիս թվերն ավելի հեշտությամբ կարդալ։

2007 թվականին սկսված ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ լրատվամիջոցների լայնածավալ ուշադրության ֆոնին Ազգային պարտքի ժամացույցի էկրանը սպառվեց, երբ ԱՄՆ համախառն դաշնային պարտքը 2008 թվականի սեպտեմբերի 30-ին բարձրացավ 10 տրիլիոն ԱՄՆ դոլարից։ Պարտքի ժամացույցը դոլարի նշանի փոխարեն ցույց տվեց «1» թվանշանը։

2008 թվականից նախատեսվում էր հիմնանորոգում կամ ամբողջական փոխարինում՝ ժամացույցի էկրանին ևս երկու թվանշան ավելացնելով։ Ժամացույցը կարող է ցույց տալ մինչև 1 կվադրիլիոն դոլարի պարտք։

2009 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Դուգլաս Դարսթի զարմիկ Ջոնաթան «Ջոդի» Դարսթը ստանձնում էր գործունեությունը որպես նախագահ։ The New York Times-ին տված հարցազրույցում Ջոնաթանն ասել է, որ ժամացույցի սպասարկումը նախատեսվում է «դեռ երկար տարիներին»։

2017 թվականի հունիսին Դարսթ կազմակերպությունը հայտարարեց, որ Ազգային պարտքի ժամացույցը նորից կտեղափոխվի, որպեսզի նոր մուտք կառուցվի Ամերիկայի 1133 պողոտայի համար։ Ժամացույցը տեղափոխվեց *One Bryant Park*-ի արևմտյան կողմը, որը նայում էր Վեցերորդ պողոտայի և Բրոդվեյի միջև ընկած ծառուղուն։

## Նմանատիպ նախագծեր

Պարբերաբար թարմացվող ժամացույցի միջոցով հաղորդագրություն փոխանցելու գաղափարը ավելի վաղ արտահայտություն է գտել *Doomsday Clock*-ում (Դատաստանի օրվա ժամացույց)։ Ազգային պարտքի ժամացույցի նորամուծությունը պետք է լինի անընդհատ աշխատող հաշվիչ, և այն ոգեշնչել է նմանատիպ նախագծեր ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ այլ վայրերում։ 1995 թվականին Նյու Յորք Թայմսը հայտնում էր, որ քաղաքական գործիչները ժամացույցը նշում էին ազգային բյուջեի կրճատման համար։ Պետական պարտքի հետագծման տարբեր հաշվիչներ նույնպես պահվում են առցանց

Ազգային պարտքի ժամացույցը նաև համարվում է այլ գործող տոտալիզատորների օրինակ, օրինակ՝ էլեկտրոնային գովազդային վահանակի օգտագործմամբ դրամային արշավը, պարտքի փոխարեն, այն հետևում էր հակառակորդ չիպի օգտագործման ենթադրյալ լրացուցիչ ծախսերին։

2010 թվականին Թայմս Սքվերում տեղադրվեց «Մահվան ժամացույցը», որը ձևավորվել էր պարտքի ժամացույցի օրինակով, այն հաշվում էր, թե քանի մայրական մահ է տեղի ունենում աշխարհում ամեն 90 վայրկյանը մեկ։

Պետական պարտքի հետ կապված երկու ցուցադրություն ներկայացվել է 2012 թվականի Հանրապետականի ազգային համագումարի ժամանակ։ Ցուցասարքերից մեկում ցուցադրվում էր օրիգինալ ժամացույցի նման փոփոխվող թիվ։ Երկրորդը ցույց էր տալիս թվեր, որոնք գնահատում էին այն գումարը, որով ազգային պարտքն ավելացել էր կոնվենցիայի սկզբից ի վեր։ Ըստ Հանրապետական կուսակցության, ժամացույցի նպատակն էր ընդգծել այն փաստը, որ ազգային պարտքը արագ տեմպերով աճել է Բարաք Օբամայի նախագահության օրոք, որն այն ժամանակ վերընտրվում էր։ *RNC*-ի նախագահ Ռայնս Պրիբուսն ասել է, որ ժամացույցը ներկայացնում է «Օբամայի վարչակազմի աննախադեպ հարկաբյուջետային անխոհեմությունը»։

## Արտաքին հղումներ
* Official website

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ
Կատեգորիա:Ժամացույցներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն