BigBlueButton

**BigBlueButton** տեսակոնֆերանսների անցկացման բաց ծրագրային ապահովում։ Համակարգը նախատեսված է առաջին հերթին հեռավար ուսուցման համար։ BigBlueButton անվանումը բխում է առաջնային հայեցակարգից, ըստ որի տեսակոնֆերանսի սկիզբը պետք է լինի հնարավորինս պարզ, ինչպես փոխաբերական մեծ կապույտ կոճակի սեղմումը.։

## Հնարավորություններ
* Ապահովում է մի քանի տեսաուղինեի առկայություն և տեսանյութերի փոխանակում, շնորհանդեսների, Microsoft Office- ի և  и OpenOffice–ի, փաստաթղթերի, պատկերների, PDF փաստաթղթերի ցուցադրման հնարավորություն։
* Ապահովում է գրատախտակի ընդլայնման այնպիսի հնարավորություններ, ինչպիսիք են ցուցափայտը, մասշտաբայնությունը և նկարչությունը, աշխատանքային սեղանի հասանելիությունը։ Տեսակոնֆերանսի  մասնակիցների հետ հետադարձ կապի համար կան ընդհանուր և մասնավոր զրուցարաններ։
* Ինտեգրված VoIP՝ հիմնված FreeSWITCH–ի վրա։
* Օգտվողը կարող է կոնֆերանս մտնել կամ որպես մասնակից, կամ որպես վարող։ Որպես մասնակից՝ օգտվողը կարող է միանալ ձայնային կոնֆերանսին,     օգտագործել տեսախցիկ, ձեռք բարձրացնել (խոսելու թույլտվություն խնդրել) և շփվել այլ մարդկանց հետ։ Որպես վարող՝ օգտվողը հնարավորություն ունի անջատել / միացնել ցանկացած մասնակցի խոսափողը, հեռացնել ցանկացած մասնակցի տեսակոնֆերանսից, ինչպես նաև ելույթի համար խոսքը փոխանցել ցանկացած մասնակցի՝ դարձնելով կոնֆերանս վարող։ Վարողը կարող է վերբեռնել շնորհանդեսներ, փաստաթղթեր, օգտագործել գրատախտակը։

Չնայած բաղադրիչները բաց սկզբնաղբյուրի կոդով են, BigBlueButton–ի հաճախորդը կախված է  Adobe Flash հարթակի համար զննարկիչի ընդլայնումից։ BigBlueButton Server-ը գործում է Ուբունտու 10.04 32-բիթանոց կամ 64-բիթանոց տարբերակով և կարող է տեղադրվել ինչպես սկզբնաղբյուրի կոդից, այնպես էլ  Ուբունտու փաթեթներից։ BigBlueButton-ը կարող է բեռնված լինել որպես վիրտուալ մեքենայի (VM) օրինակ, որը կատարվում է  VMware Player-ում` ինչպես ОС Windows-ի, այնպես էլ Յունիքս-ով աշխատող համակարգիչների վրա։ Հնարավոր է նաև գործարկել VMWare Fusion–ում Մաք ՕԷս–ի վրա։ BigBlueButton–ի սերվերը կարող է աշխատել նաև ամպային միջավայրում, ինչպիսին է Amazon EC2-ը, երբ տեղադրվում է Ուբունտու10.04 32-բիթանոց կամ 64-բիթանոց տարբերակը։

## Կառուցվածք
OpenMeetings-ի նման BigBlueButton-ը օգտագործում է սկզբնաղբյուր բաց կոդով red5 մեդիասերվեր, որը Adobe Flash Media Server-ի բաց իրականացումն է՝ իրական ժամանակում նրա աշխատանքին աջակցելու համար։

## Պատմություն
Նախագիծն սկսվել է 2007 թվականին Կարլթոնի համալսարանում, որը ներդնում է տեխնոլոգիական նորարարական ծրագրեր։ Առաջին տարբերակը գրվել է Ռիչարդ Ալամի կողմից (ի սկզբանե կոչվում էր Blindside նախագիծ)՝ Թոնի Բեյլեթթի ղեկավարությամբ։ 2009 թվականին Ռիչարդ Ալամը, Դենիս Զգոնջանինը և Ֆրեդ Դիքսոնը վերբեռնեցին BigBlueButton–ի կոդը Google Code–ի հոստինգ նախագծում և ձևավորեցին Blindside ցանցեր։ Ընկերությունը անց է կացնում բաց աղբյուրների ավանդական բիզնես–մոդելը՝ ապահովելով վճարովի աջակցություն և ծառայություններ BigBlueButton–ի համայնքի համար։ 2010 թվականին հիմնական նախագծողները ավելացրին շնորհանդեսների գրատախտակ՝ բեռնված շնորհանդեսների համար։ Ջերեմի Թոմերսոնը ավելացրեց կիրառական ծրագրավորման ինտերֆեյս (API), որը հետագայում BigBlueButton համայնքն օգտագործեց с Sakai, ՎորդՊրես, Moodleпозднее, Moodle 2.0, Ջումլա, Redmine, Դրուփալ, TikiWiki CMS Groupware, Foswiki, и LAMS.  ինտեգրման համար։ Google-ը ընդունեց BigBlueButton-ը 1.9 կամ  2010 Google Summer of Code շրջանակում։ Ուրիշների ներդրումները խրախուսելու համար սկզբնաղբյուրի հիմնական մշակողները Google Code-ից անցան GitHub։ Ծրագիրը հայտարարեց, որ BigBlueButton անկախ հիմնադրամը ոչ թե շահույթ, այլ հետագա զարգացումը վերահսկելու մտադրության ունի։ 2011 թվականին խոշոր ծրագրավորողները հայտարարեցին  BigBlueButton 0.80-ում տեսակոնֆերանսների (տեսանյութ, ձայն, զրուցարան)  ձայնագրման և նվագարկման հնարավորությունների ավելացման մասին։ 2012-ին հրապարակվեց տեսակոնֆերանսների սերվերը՝ BigBlueButton 0.80.: Աշխատանքներ են տարվում 0.81 տարբերակի վրա, որը հնարավորություն կտա շնորհանդեսների շրջանակում ձայնագրելու և ցուցադրելու բոլոր գործողությունները՝ բոլոր տեսախցիկների հետ միասին։ BigBlueButton անվանումը բխում է սկղբնական հայեցակարգից, որ տեսակոնֆերանսի սկիզբը պետք է լինի նույնքան պարզ, որքան փոխաբերական մեծ կապույտ կոճակի սեղմումը։ Ըստ ծրագրավորողների՝ BigBlueButton 0.81-ում կավելացվի վարողի վահանակում ձայնագրման և դադարի հնարավորություն։ Դա հնարավորություն կտա դադարեցնելու վեբինարի ձայնագրությունը ընդմիջման ընթացքում, բայց չի դադարեցնի վեբինարը՝ դրանով իսկ մասնակիցներին ոչ պաշտոնապես հաղորդակցվելու հնարավորություն ընձեռելով։ Ընդմիջման ավարտից հետո ձայնագրությունը կարող է վերսկսվել։ Այս մասին ապրիլի 18-ին հայտնեցին BigBlueButton–ի ծրագրավորողները։ Նրանք նաև հայտարարեցին, որ հիմա ձայնագրվելու են ոչ միայն գրատախտակն ու զրուցարանը, այլև վեբինարի այլ տարածքներ։

## Ինտեգրում
* Canvas
* Դրուփալ
* ILIAS
* Ջումլա
* Moodle
* ՎորդՊրես

## Կիրառման փորձառություն
Չնայած BigBlueButton-ի օգտագործման պարզությանը՝ ինտերնետի ռուսալեզու հատվածում օգտագործման փորձի նկարագրություն գտնելը շատ դժվար է։ Բայց տարբեր աղբյուրներից հայտնի է, որ գործնական ոլորտում կա BigBlueButton-ի կիրառման դրական փորձ։ Մեծ առավելությունը ձեռնարկության կարիքներին ծրագիրը հարմարեցնելու համապատասխան ունակությունն է։ BigBlueButton-ի կիրառությունը քիչ է տարածված կրթական միջավայրում։ Չնայած BigBlueButton-ի, Joomla-ի և Moodle-ի (LMS) հայտնի բովանդակության կառավարման համակարգերին ինտեգրվելու հնարավորությանը՝ ուսումնական հաստատությունները չեն շտապում նորարարություններ մտցնել ուսումնական գործընթացում։ Ցավոք, ընկերություններն ու ուսումնական հաստատությունները չեն գովազդում BigBlueButton–ի տեսակոնֆերանսների սերվերի օգտագործման փորձը։ Ռուսական կայքերում հնարավոր եղավ գտնել միայն մի քանի հավաստի աղբյուրներ, որոնք նկարագրում են նման փորձը։ Մասնավորապես, 2020 թվականին BigBlueButton-ն օգտագործվել է Մ.Վ.Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի կողմից դպրոցականների համար «Լոմոնոսով» օլիմպիադայի եզրափակիչ փուլն անցկացնելիս։ Օլիմդիադան կորոնավիրուսային վարակի տարածման պատճառով անցկացվում էր հեռավար։

## Տարբերակների պատմություն

## Տես նաև
* Համագործակցային ծրագրեր
* Տեսակոնֆերանս
* Հեռավար ուսուցում
* Էլեկտրոնային ուսուցում
* BigBlueButton–ի տեղակայումը Ուբունտու 14.04–ում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք BigBlueButton
* Թղթավարությունը BigBlueButton–ի  Google Code–ում
* BigBlueButton–ի սկզբնաղբյուր կոդ GitHub–ում
* Blindside Networks–ի կայք 

Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ցանցային շփում