open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սիմետյեր դը շյեն

**Սիմետյեր դը շյեն** (, բառացի՝ Շների գերեզմանոց), Ֆրանսիայում կենդանիների առաջին գերեզմանոցն է։ Գտնվում է Փարիզից հյուսիս–արևմուտք, Սենի ձախ ափին՝ Կլիշի–լա–Գ արենի և Անյեր–սյուր–Սեն արվարձանների միջև։ Սիմետյեղ դը շյենը բացվել է 1899 թվականին և աշխարհում երկրորդ պաշտոնական գերեզմանատունն է նախատեսված տնային կենդանիների համար։ Առաջինը բացվել է 1896 թվականին ԱՄՆ–ում Նյու Յորք նահանգի Հարթստեյլ քաղաքում։

## Պատմություն
1845 թվականին Էթյեն Փարիզե (*Étienne Pariset*) բժիշկը կազմակերպեց կենդանիների պաշտպանության ընկերություն (S.P.A., *La Société protectrice des animaux*), հաճախ սխալմամբ ընկերության հիմնադիր են համարում կոմս Ժակ դը Գրամոնին (*Jacques de Grammont*)։ Ընկերությունը հրահանգ էր արձակել, ըստ որի մեռած կենդանիների դիակները 48 ժամվա ընթացքում պետք է բերվեին հատուկ մշակման՝ խրտվիլակ սարքելու։ Փաստացի դիակները նետում էին աղբարկղ կամ Սեն։ 1898 թվականի հունիսի 21-ին օրենք դուրս եկավ, ըստ որը թույլատրում էր կենդանիներին թաղել գերեզմանափոսերում՝ մոտակա բնակատեղից 100 մետր հեռու և ոչ պակաս քան 1 մետր հողի տակ։

Հետապնդելով կենդանիների շահերը, փարիզեցի փաստաբան Ժորժ Արմուան () և դերասանուհի, լրագրող, հետագայում սենատոր Մարգերիտ Դյուրանը () 1899 թվականի մայիսի 2-ին հիմնեցին «Շների ֆրանսիական անանուն գերեզմանոց» ընկերությունը (), որը 1899 թվականի հունիսի 15–ին բարոն Բոսմոլեից () գնեց նրան պատկանող,«Ավազակային կղզու» (Ռավաժյոր կղզի ) Կլիշի կամրջի () ետևում ընկած տարածքը։ Փարիզի հավաստիանալով, որ «1898 թ. հունիսի 21-ի Կենդանիներին հուղարկավորելու օրենքը» կգործի, չառարկեց կղզում գերեզմանատուն ստեղծելուն;

Գերեզմանատան նախագծումը և շինարարությունը հանձնարարվեց այդ ժամանակ հայտնի ճարտարապետ Էժեն Պետիին (*Eugène Petit*)։ Գերեզմանոցը բաժանվեց չորս մասի Շների, կատուների, թռչունների և այլ կենդանիների համար։ 1899 հունիսին կատարվեց առաջին հուղակավորությունը։ Հետագայում գերազմանատանը ավելի քան 40000 կենդանի՝ շներ, կատուներ, ձիեր, առյուծներ, կապիկներ, ճագարներ, արջամկներ, մկներ, թռչուններ և ձկներ։

1986 թվականին Փարիզի մունիցիպալիտետը որոշում կայացրեց գերեզմանատան աշխատանքները դադարեցնել և 1987 թվականի սեպտեմբերին փակեց այն։ «Շների ֆրանսիական անանուն գերեզմանոց» ընկերությունը և Անյերի քաղաքագլուխը, որտեղ որ գտնվում էր գերեզմանոցը պահանջեցին գերեզմանոցն ընդունել որպես ճարտարապետության հուշարձան և մտցնել թանգարանային օբյեկտների ցուցակի մեջ։ 1989 թվականին գերեզմանատունը «Շների ֆրանսիական անանուն գերեզմանոց» ընկերության  իրավասությունից անցավ քաղաքապետարանի սեփականություն։ 2001 թվականին գերեզմանատանը կատարվել են վերանորոգման աշխատանքներ։

## Հուղակավորվածները
Սիմետյեր դը շյենում թաղված են բազմաթիվ հայտնի կենդանիներ, որոնք կամ փառքի և հայտնության են հասել իրենց կյանքի օրոք, կամ էլ պատկանել են հայտնի մարդկանց։ Գերեզմանատանը առանձնանում է 40000–րդ հուղակավորված կենդանու՝ թափառական շան տապանաքարը։ Շունը 1958 թվականի մայիսի 15-ին ընկել էր ավտոմեքենայի տակ գերեզմանատան դարպասներից ոչ հեռու։

## Աղբյուրներ
* «JPG Magazine»–ի էջը «Շների գերեզմանատան» մասին 
* «Շների գերեզմանատան» մասին տեսանյութ 
* Մարգարիտ Դյուրանի մասին

## Գրականություն
* M. L. Durfalc. Une Curiosité. Le Cimetière des Chiens d’Asnières. - Vers 1910. - ISBN. 
* S.P.A. պաշտոնական կայքը 
* «Շների գերեզմանատան» պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Կենդանիների գերեզմանատներ
Չեռնոբիլյան օրագրեր

**«Չեռնոբիլյան օրագրեր»** (անգլ.՝ *Chernobyl Diaries*), 2012 թվականին նկարահանված ամերիկյան սարսափ ֆիլմ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Բրեդ Պարկերը։ Ֆիլմը մեծապես ներշնչված է 1986 թվականին տեղի ունեցած չեռնոբիլյան աղետից։ Ֆիլմի հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Չեռնոբիլի գոտում։

Ֆիլմը պատմում է վեց ամերիկացի տուրիստների մասին, ովքեր վարձում են էքստրեմալ էքսկուրսավարի և այցելում Պրիպյատ լքված քաղաքը, որը ժամանակին ծառայել է որպես Չեռնոբիլի ատոմակայանի աշխատակիցների և նրանց ընտանիքների կացարան։ Տուրիստները շուտով պարզում են, որ միայնակ չեն լքված քաղաքում։

## Դերերում
* Ջեսսի Մակքարթնի - Քրիս
* Ջոնաթան Սադովսկի - Փոլ
* Դևին Քելլի - Ամանդա
* Օլիվիա Թեյլոր Դադլի - Նատալի
* Նաթան Ֆիլիպս - Մայք
* Ինգրիդ Բուլսյո Բերդալ - Զոուի
* Դմիտրի Դիատչենկո - Յուրի

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էջը IMDb կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Alcon Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2011 թվականին
Ծառայողներ

**Ծառայողներ**, ոչ ֆիզիկական, մտավոր աշխատանքով զբաղվող անձինք։

Բաժանվում են մի շարք խոշոր պրոֆեսիոնալ խմբերի՝ 
* վարչա-կառավարչական կադրեր (ղեկավար ծառայողներ)
* ինժեներա-տեխնիկական աշխատողներ 
* դիպլոմավոր մասնագետների այլ խմբեր (գիտաշխատողներ, դասախոսներ, ուսուցիչներ, բժիշկներ)
* առևտրի և գրասենյակային աշխատողներ

## Պատմություն
Ծառայողների մասնագիտությունները տարածուն բնույթ են ստացել հասուն արդյունաբերական կապիտալիզմի փուլում, XIX դարի վերջին, հասարակական աշխատանքի բաժանման, վարձու աշխատողներին կառավարման ֆունկցիաներ տալու հետևանքով։ Ծառայողների թվի ավելացման գործոններ էին համարվում՝ 
* տնտեսության զարգացումը
* կրթական համակարգի, բժշկական սպասարկման, ծառայությունների ոլորտի ընդլայնումը 
* պետական մոնոպոլիստական կապիտալիզմի զարգացումը

Ծառայողների առանձին խմբերի աշխատանքի և կյանքի պայմանները տարբեր են։

## Տես նաև
* Ծառայություններ

Կատեգորիա:Զբաղվածություն
Չեռնոբիլի ատոմակայան

[աջից|մինի|Չեռնոբիլի ատոմակայանը. տեսարան [Պրիպյատ քաղաքից]]
աջից|մինի|Ատոմակայանի 4-րդ էներգաբլոկը (փակված է պաշտպանիչ սարկոֆագով)

**Չեռնոբիլի ատոմային էլեկտրակայան** (ուկր.՝ *Чорнобильська атомна електростанція*, ռուս.՝ *Черно́быльская атомная электростанция*), պաշտոնապես՝ **Վ. Ի. Լենինի անվան Չեռնոբիլի ատոմային էլեկտրակայան**, չօգտագործվող ատոմակայան՝ տեղակայված Ուկրաինայի հյուսիսում՝ Պրիպյատ ուրվական քաղաքի հարևանությամբ։ Համանուն ավանից գտնվում է 14,5 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ատոմակայանից 16 կմ դեպի արևմուտք գտնվում է Ուկրաինայի և Բելառուսի պետական սահմանը, իսկ մայրաքաղաք Կիևից հեռու է 110 կմ-ով։

Ատոմակայանը չի գործում սկսած 1986 թվականի ապրիլի 26-ից, երբ վթարի է ենթարկվում չորրորդ ռեակտորը, ինչի արդյունքում այնտեղից դուրս է թռչում հսկայական քանակության ռադիոակտիվ փոշի, և տարածքը ենթարկվում է սուր ռադիացիայի ու դառնում չափազանց վտանգավոր ապրելու համար։ Տարածքի ռադիոակտիվ թունավորումը կազմել է 50 միլիոն կյուրի, սակայն, ըստ որոշ գիտնականների՝ այն հասել է 10 միլիարդ կյուրիի, ինչը 200 անգամ գերազանցում է նորման և հարյուրավոր անգամներ բարձր է Նագասակիի և Հիրոսիմայի ռմբակոծումներից ստացված ռադիացիայից։

Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարը համարվում է խոշորագույնը ատոմային վթարների մեջ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոոնական կայք **(Ուկրաիներեն)**
* Չեռնոբիլի ատոմակայանը գուգլ քարտեզում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատոմակայաններ
Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կանգնեցրած ռեակտորներով ատոմակայաններ
Նոր ընդհանուր կատալոգ

300px|մինի|աջից|NGC 3982 սպիրալաձև գալակտիկա
**Նոր ընդհանուր կատալոգ**, ընդունված նշանակումը՝ **NGC** (անգլ. New General Catalogue), մշուշային օբյեկտների աստղագիտական ցուցակ։ 1888 թ. հրատարակել է Ջոն Դրեյերը։ Կատալոգը զգալիորեն լայնածավալ էր՝ ընդգրկում էր 7840 մշուշային օբյեկտ։ Դրեյերն այն անվանեց միգամածությունների և կույտերի նոր ընդհանուր կատալոգ։ Այժմ այս կատալոգից սովորաբար օգտվում են մշուշային օբյեկտները նշանակելու համար։ Օրինակ՝ Դրեյերի կատալոգում 5139 համարը կրող օբյեկտը (տվյալ դեպքում՝ Կենտավրոսի համաստեղության մեջ գտնվող գնդաձև աստղակույտը) նշանակվում է NGC 5139։ 1894 և 1908 թթ. Դրեյերը հրատարակեց իր կատալոգի լրացումները՝ ընդամենը 5386 (1520 օբյեկտ՝ առաջին կատալոգում և 3866 օբյեկտ երկրորդ կատալոգում) մշուշային օբյեկտներ պարունակող այսպես կոչված ինդեքս-կատալոգներ (անգլ. Index Catalogue), որտեղ օբյեկտը նշանակվում է IC։ Հարավային կիսագնդի օբյեկտները ավելի թերի են ներկայացված կատալոգում, սակայն շատերը դիտվել են Ջոն Հերշելի և Ջեյմս Դյունլոպի կողմից։ Նոր ընդհանուր կատալոգում շատ սխալներ կային, որոնք հիմնականում վերացվեցին 1973 թ. հրապարակված Վերանայված նոր ընդհանուր կատալոգում (RNGC, անգլ. Revised New General Catalogue) և 1988 թ. հրապարակված NGC2000.0 կատալոգում։

## Աղբյուրներ
Աղեկյան Թադևոս, Աստղեր, Գալակտիկաներ, Մետագալակտիկա, Երևան, Հայաստան, 1971։

Կատեգորիա:Աստղագիտական կատալոգներ
Թադևոս Աղեկյան

**Թադևոս Արտեմի Աղեկյան**, (, ), հայ խորհրդային աստղագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թ. մայիսի 12-ին, Բաթումում։ 1938 թ. ավարտել է Լենինգրադի համալսարանի մաթեմատիկա-մեխանիկական ֆակուլտետը։ 1938-1941 թվականներին դասավանդել է միջնակարգ դպրոցում և զուգահեռաբար սովորել է ԼՊՀ հեռակա ասպիրանտուրայում։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին՝ զենիթային հրետանու գնդի շտաբի պետի պաշտոնում (կապիտանի կոչումով)։ Մարտական ծառայությունների համար պարգևատրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ կարգի շքանշանով և մեդալներով։ Զորացրումից հետո վերադարձել է ԼՊՀ և 1946 թվականից դասավանդել է աստղային դինամիկա, աստղային կինեմատիկա և աստղային վիճակագրություն։ 1947 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ, իսկ 1958 թվականին դարձել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր։ 1961 թվականին արժանացել է պրոֆեսորի կոչման։ Վախճանվել է 2006 թ. հունվարի 15-ին Լենինգրադում։

## Գործունեություն
Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են գալակտիկական աստղագիտության, աստղային համակարգերի դինամիկայի, աստղային վիճակագրության և երկնային մեխանիկայի խնդիրներին։ Հիմնական գիտական արդյունքները ստացել է աստղային համակարգերի անկանոն դաշտի տեսության, ռադիոդիտումների տվյալների հիման վրա աստղային համակարգերի դինամիկայի, պտտա-համաչափ պոտենցիալի դաշտում շարժման տեսության ոլորտներում։

Աղեկյանն աստղագիտության մեջ հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության կիրառության հարցերին նվիրված դասագրքերի («Սխալների տեսության հիմունքները աստղագետների և ֆիզիկոսների համար», «Հավանականությունների տեսությունը աստղագետների և ֆիզիկոսների համար»), «Աստղաֆիզիկայի և աստղային աստղագիտության դասընթացի» և այլ աշխատությունների հեղինակ է։ Աղեկյանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել է 10 թեկնածուական թեզ, իսկ նրա աշակերտներից չորսը պաշտպանել են նաև դոկտորական թեզ։

## Պարգևներ և կոչումներ
Աստղագիտության զարգացման մեջ մեծ ներդրման համար Աղեկյանի անունով է կոչվել Արեգակնային համակարգի թիվ 3862 փոքր մոլորակը (աստերոիդը)։

## Երկեր
* Աստղեր, Գալակտիկաներ, Մետագալակտիկա, Ե., 1971 
* Динамика поохождений звезд сквозь пылевые облака, ДАН СССР, № 3, 1950 
* Распледеление истинных конфигураций тройных звезд, Аст. журнал. № 32, 1955 
* Третий интеграл движения и поле скоростей для квазиньютоновкоого потенциала, Вестник ЛТУ, № 7, 1973

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Մետաֆոր

**Մետաֆոր**, հայկական մետալ խումբ։ Կազմավորվել է 2010 թվականին Երևանում իրանահայեր Արիս և Արին Քարամյանների կողմից։ Խումբը հանդես է գալիս մետալի տարբեր ոճերում՝ պրոգրեսիվ մետալ, թրեշ մետալ, դում մետալ, սփիդ մետալ և այլն։ 2012 թ. դեկտեմբերի 21-ին խումբը ելույթ է ունեցել «End of the World Metal Requiem» մետալ փառատոնի շրջանակներում։

## Կազմը
**Արիս Քարամյան* - հարվածային գործիքներ, խմբի մենեջեր
**Արին Քարամյան* - ստեղնաշար, խմբի մենեջեր
**Սինա Հոսեյնի* - վոկալ
**Արին Աբնուսյան* - բաս կիթառ
**Պատրիկ Ավետիսյան* - կիթառ

## Արտաքին հղումներ
*Հարցազրույց emedia-am-ի հետ , 06.12.2012 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանահայ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայկական մետալ խմբեր
Ջեսսի Սպենսեր

**Ջեսսի Գորդոն Սպենսեր** (անգլ.՝ *Jesse Gordon Spencer*, ), ավստրալիացի թատրոնի, հեռուստատեսության և կինոյի դերասան, երաժիշտ։ Առավել հայտնի է ամերիկյան «Հաուս» հեռուստասերիալում (բժիշկ Ռոբերտ Չեյս) և ավստրալիական «Հարևաններ» օճառային օպերայում (Բիլլի Քենեդի) հանդես գալու համար։

Սպենսերի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են նաև «Լողալով հոսանքն ի վեր», «Ռոբինզոնների ընտանիքը» ֆիլմերը, որոնցից առաջինում Սպենսերը մարմնավորել է ավստրալիացի լողորդ Թոնի Ֆինգլթոնին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը IMDb կայքում
* Անձնական էջը Թվիթեր կայքում

Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Յուզեֆ Խելմոնսկի

**Յուզեֆ Խելմոնսկի** (, ), լեհ նկարիչ-ռեալիստ։

## Կյանքը և ստեղծագործական ուղին
Յուզեֆ Մարիան Խելմոնսկին ծնվել է 1849 թվականին Լոդզի հարևանությամբ գտնվող Բոչկի գյուղում։ Նա նկարչության առաջին դասերը ստացել է հորից։ 1867-1872 թվականներին նկարչություն սովորել է Վարշավայի Վոյցեխ Գերսոնի գեղարվեստի մասնավոր դպրոցում։  1872-1875 թվականներին կրթությունը շարունակել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այնտեղ ապագա նկարիչը յուրօրինակ էր. նա պարապմունքներին հաճախում էր ռուսական կարմիր բանակայինների համազգեստով, ուլանյան բորդո բաճկոնով և Վարշավա-Վիեննա երկաթուղու վագոնավարի գլխարկանշանով։ Նրա առաջին նկարների վրա ազդել է Գերսոնը։

1875 թվականին Խելմոնսկին մեկնել է Փարիզ, որտեղ հաջողությամբ ներկայացրել է իր աշխատանքները։ Փարիզի Le Monde թերթում աշխատել է որպես նկարիչ-նկարազարդող։ Այդ ընթացքում Խելմոնսկին ուղևորվել է Իտալիա, 1872 թվականին և 1874-1875 թվականներին ճանպորդել է Ուկրաինայում։ 1878-1887 թվականներին Խելմոնսկին այցելել է Լեհաստան, Վիեննա և Վենետիկ։

1887 թվականին նկարիչը վերադարձել է Լեհաստան և ապրել է Վարշավայում։ 1889 թվականին նա Կուկլովիցիում առանձնատուն է գնել, որտեղ ապրել է մինչև իր մահը՝ 1914 թվականը։

Յուզեֆ Խելմոնսկին սիրում էր նկարել, հատկապես, լեհական ու ուկրաինական բնանկարներ, ինչպես նաև ժանրային և որսորդական տեսարաններ, հազվադեպ՝ դիմանկարներ։ Շատ ու վարպետությամբ ձիեր էի նկարում։ Լավագույն գործերից են՝ «Պառավի ամառ» (1875), «Արագիլներ» (1900, երկուսն էլ՝ Վարշավայի ազգային թանգարան), «Փոթորկից առաջ» (1896, Կրակովի ազգային թանգարան)։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Józef Chełmoński - Indian summer - Google Art Project.jpg|«Հնդկական ամառ», 1875
Պատկեր:Józef Chełmoński - Bociany - 01 (MP 561 MNW).jpg|«Արագիլներ», 1900
Պատկեր:Józef Chełmoński - Cowherd - MNK II-a-430 - National Museum Kraków.jpg
Պատկեր:Józef Chełmoński - Thunderstorm - MNK II-a-237 - National Museum Kraków.jpg
Պատկեր:Józef Chełmoński, Czwórka MNK (stan po konserwacji, 2025).jpg
Պատկեր:J Chełmoński - Zjazd na polowanie (1874).jpg
Պատկեր:Józef Chełmoński - Midnight Ride (1873).png
Պատկեր:J Chełmoński - Odlot żurawi (1871).jpg|«Կռունկները թռչում են հեռու», 1871
Պատկեր:Józef Chełmoński - Partridges - MP 424 MNW - National Museum in Warsaw.jpg
Պատկեր:Józef Chełmoński - Bustards - MP 1052 - National Museum in Warsaw.jpg
Պատկեր:Józef Chełmoński - Noc gwiaździsta.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուզեֆ Խելմոնսկու նկարների պատկերասրահ

Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Ծառապաշտություն

**Ծառապաշտություն**, բնապաշտական-ոգեխոսական հավատալիք։ Տոհմային ժամանակներից տարածված է եղել բազմաթիվ ցեղերի ու ժողովուրդների մեջ։ Բարդին, եղևնին, կաղնին, ձիթենին, մայրին, սոսին և այլ ծառեր համարվել են ոգիների բնակարան, աստվածների ժամադրավայր։

## Ծառապաշտությունը Հին Հունաստանում
Հին հույները հավատում էին, որ ծառերի ոգիները՝ պատգամախոս դրուիդներն (դրիադներ) ու դրուիդուհիները, հովանավորում են ծառեր աճեցնող ու խնամող մարդկանց։ Նրանց պատկերացմամբ Զևսի հնագույն տաճարը եղել է Եպիրոս նահանգի Դոդոնյան անտառի հսկա կաղնին։ Հավատացյալներն ունկնդրելով Դոդոնյան կաղնու սաղարթների սոսափյունը՝ պատգամախոս ոգիների «կամքով» արել են զանազան գուշակություններ։ Հին հույները սոսի (սուսի) ծառը նվիրաբերել են Ապոլլոնին, լատինացիք՝ Պահապան ոգուն, իսկ ծննդյան օրերին մերձավորները միմյանց նվիրել են սոսու ճյուղերից հյուսված պսակներ։

## Ծառապաշտությունը Հին Հայաստանում
Ծառապաշտությունը կարևոր տեղ է գրավել նաև հին հայոց կրոնում։ Հավիտենական սրբության, օրհնության և անմեղության խորհրդանիշ «Կենաց ծառի» պաշտամունքը Հայկական լեռնաշխարհի բնակչության մեջ տարածված է եղել վաղ ժամանակներից։ Սոսիի պաշտամունքի գլխավոր տաճարատեղին եղել է Արմավիր մայրաքաղաքը։ Ըստ հայ ավանդական պատմության՝ Արա Գեղեցիկի թոռ Անուշավանը կրել է նաև Սոսի նվիրական անունը, որովհետև հայրը՝ Արա Արայանը, նրան նվիրել էր Արմավիրի Սոսի տաճարին։

Սուսի (Սոսի) անունով տաճարները գոյություն են ունեցել Ուրարտու պետության ժամանակ (մ.թ.ա. IX-VI դարեր)։ Իսկ Էրեբունի (Արին բերդ) քաղաքատեղում պեղվել է Սուսի անունը կրող տաճար՝ զարդարված սրբազան ծառերի որմնանկարներով, ծառերի մոտ կատարվող զոհաբերությունների տեսարաններով։ Արմավիրը բոլորված է եղել ձեռատունկ սոսիներով, որոնց սաղարթների սոսափյունից և ճյուղերի շարժումներից հին հույների նման գուշակություններ են արել հեթանոս հայերը։

Ծառապաշտությունը, որոշ ձևափոխություններով, գոյատևել է քրիստոնեության ժամանակ։ Ամանորի և Ծաղկազարդի (Ծառզարդար) տոներին հայերն իրենց տները, անգամ եկեղեցիները զարդարել են ծառերի դալար ճյուղերով։ Ներսես Շնորհալին վկայում է, որ Սամոսատա քաղաքի հայ աղանդավորների՝ արևորդիների մեջ XII դ. պահպանվում էր բարդի ծառի հնավանդ պաշտամունքը։

## Ծառապաշտությունն այժմ
Ծառապաշտությունը տակավին դրսևորվում է մեր օրերում, հավատացյալները «սրբազան» ծառը զարդարում են ժապավեններով, տիկնիկներով, այլ զոհանվերներով, աղոթում են նրա մոտ, զոհում կենդանիներ, շուրջը պտտվելով՝ ապաքինում աղերսում։ Ծառապաշտության վերապրուկ է նաև տարեմուտի տոնին տները դալար ծառերով զարդարելու սովորույթը։

## Տես նաև
* Ծառ
* Ծառագիտություն

Կատեգորիա:Հեթանոսություն
Խելոք Դավիթ

**«Խելոք Դավիթ»**, գրական-քաղաքական երգիծական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1918-1919 թվականին, Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագիր-արտոնատեր՝ Հ. Ազնավուրյան (Զ. Մոյրյան)։

Դեմ է արտահայտվել պատերազմներին, ծաղրել և պարսավել է երիտթուրքերի պարագլուխներին, խարազանել նրանց հայաջինջ քաղաքականությունը։ Թերթը ներկայացրել է շաբաթվա քաղաքական լուրերը, տպագրել թերթոններ, ժամանցներ, հանելուկներ, ծաղրանկարներ և այլն, ծանոթացրել հայկական թատերական կյանքին։ Թղթակցել են Ալփասլանը, Թեոդիկը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական երգիծական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Խեղում

**Խեղում,** դժբախտ դեպքի հետևանքով բանվորների, ծառայողների, առողջության կայուն կամ ժամանակավոր վնասում՝ կապված աշխատանքի հետ։ Խեղումն աշխատանքային է համարվում, եթե հետևանք է աշխատանքային, պետական կամ հասարակական, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված այլ պարտականությունների կամ գործողությունների կատարման։ Խեղումից աշխատունակությունը կորցնողը, իսկ խեղվողի մահվան դեպքում նրա խնամքի տակ գտնվողները օգտվում են սոցիալական ապահովության արտոնյալ պայմաններից։

Կատեգորիա:Վնասվածքներ
Կատեգորիա:Պատիժ
Կատեգորիա:Բռնություն
Իվան Խեմնիցեր

**Իվան Իվանովիչ Խեմնիցեր** (, ), ռուս բանաստեղծ։ Մասնակցել է Յոթնամյա պատերազմի արշավանքներին։ 1779 թվականից եղել է գլխավոր հյուպատոս Զմյուռնիայում (Թուրքիա), որտեղ և վախճանվել է։ 1779 թվականին լույս է տեսել «N. N-ի չափածո առակներն ու հեքիաթները»։ Խեմնիցերը դատապարտել է զավթողական պատերազմները («Տուն», «ժողովուրդ և կուռքեր» և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս առակագիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Խեյբիան

** Խեյբիան** կամ **Խեյպան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք, Մշո դաշտում, Արածանիի աջ ափամեձ հովտում՝ Մուշ-Զիարեթ ճանապարհի վրա։

## Աշխարհագրություն
Խեյբիանի միջով անցնում է մի քանի առվակներ։

## Պատմություն
Գյուղի մասին հիշատակվել է միջին դարերի հիշատակարաններում։

Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Բնակչություն
1880 թվականին գյուղն ուներ 120 տուն՝ մոտ 1000 հայ բնակչով։ 1909 թվականին ուներ մոտ 100 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։

## Կրթություն
Գյուղում կար դպրոց, որը 1870 թ.-ին բացվել էր Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով։ Դպրոցում ուսանում էր 30 աշակերտ։

## Անվանի մարդիկ
Խեյբիանում է ծնվել գրող և բանահավաք Մշո Գեղամը։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Խեյվանի

**Խեյվանի** կամ **Ամզարա** (աբխազերեն՝ Амзара, վրացերեն՝ ხეივანი), գյուղ Աբխազիայի Գագրայի շրջանում, Գագրայից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով գյուղն ուներ 3040 բնակիչ` հիմնականում հայեր, վրացիներ, ռուսներ, ինչպես նաև էստոնացիներ։ 1989 թվականին այնտեղ բնակվում էր 3096 մարդ, գերակշռում էին հայերն ու ռուսները։

2011 թվականին արված հաշվառումներով, բնակչության քանակը կազմել է 1303 մարդ, որից 1029 (79,0%) - հայեր, 124 (9,5%) - ռուսներ, 118 (9,1%) - աբխազներ, 8 (0,6%) - հույներ, 6 (0,5%) - ուկրաինացիներ, 3 (0,2%) - վրացիներ և 15 (1,2%) - այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։

Գյուղացիներն զբաղվում են ծխախոտի, եգիպտացորենի և ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և  շերամապահությամբ։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ երկու միջնակարգ դպրոց և ակումբ-կինո, գործում էր պիոներական ճամբար։

Հայերն ու վրացիները եկել են 1937 թվականին՝ շրջակա գյուղերից։

1992 թվականին, Աբխազիայի կառավարության կողմից, գյուղը վերանվանվել է Ամզարա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Ցանկություններից կուրացածը (ֆիլմ, 2000)

**«Ցանկություններից կուրացածը»** (), ռեժիսոր Հարոլդ Ռեմիսի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Բրենդեն Ֆրեյզերը, Էլիզաբեթ Հրլին, Ֆրենսիս Օ’Քոնորը, Միրիամ Շորը, Օռլանդո Ջոնսը, Փոլ Ադելշթեյնը, Թոբի Հասը, Գեբրիել Քոսեսը, Բրայան Դոյլ-Մյուրեյը, Ջեֆ Դուսեթը։

## Սյուժե
Սատանան երբեք այդքան հրապուրիչ չէր եղել։ Այս անգամ սատանան սանձարձակ գեղեցկուհու կերպար է ընդունում, որը ցանկացած տղամարդու խելքահան կանի և կստիպի նետվել խելահեղության գիրկը։ Իսկ անհաջողակ ծրագրավորողը լավագույն խայծ է նրա համար։ Վաճառքի առարկան անմահ հոգին է, որի դիմաց այդ անձը կպարգևատրվի 7 ցանկությամբ։ Բայց այս կյանքում անվճար բան կարելի է միայն թակարդում գտնել։ Իրագործելով հոգին վաճառողի ցանկությունները, սատանան թույլ չի տալիս վերջինիս լիաթոք վայելել այն։ Մի ակնթարթում ծրագրավորողի կյանքը վերածվում է դժոխքի։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարոլդ Ռեմիսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բասկետբոլի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վերամարմնավորման մասին
Իոսիֆ Խեյֆից

**Խեյֆից Իոսիֆ Եֆիմովիչ** (, ), խորհրդային ռեժիսոր, կինոդրամատուրգ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1964), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1905 թվականին Մինսկում։ Սովորել է Լենինգրադի էկրանային արվեստի տեխնիկումում և Արվեստների պատմության ինստիտուտի կինոֆակուլտետում։ 1928 թվականից աշխատել է Լենինգրադի «Սովկինո» կինոֆաբրիկայում (այժմ՝ «Լենֆիլմ» կինոստուդիա)։ «Քամին դիմացից» (1930), «Կեսօր» (1931) ֆիլմերը նկարահանել է Ալեքսանդր Զարխիի հետ, 1929 թվականին հիմնադրած Առաջին կոմերիտական բեմադրական բրիգադում։ Նրանց համագործակցության արդյունքն են «Բալթիկայի դեպուտատը» (1937, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941), «Կառավարության անդամը» (1940) գեղավերստական և «Ճապոնիայի ջախջախումը» (1946, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ) վավերագրական կինոնկարները։ Սկսած 1954 թվականից Խեյֆիցը ինքնուրույն նկարահանում է «Մեծ ընտանիք» (1954), «Ռումյանցևի գործը» (1956), «Իմ թանկագին մարդը» (1958), «Շնիկով տիկինը» (1960), «Հորիզոն» (1962), «Երջանկության օրը» (1964), «Ս» քաղաքում» (1967) ֆիլմերը։ 1970 թվականին ռեժիսորը նկարահանում է «Սալյուտ, Մարիա» ֆիլմը, որը ցուցադրվում է մասկովյան յոթերորդ միջազգային կինոփառատոնում (1971): «Վատ լավ մարդը» (1973) կինոնկարից հետո, Խեյֆիցը 1975 թվականին նկարահանում է «Միակը» կինոֆիլմը։ 1977 թվականին ռեժիսորը սցենարի է վերածում և էկրանավորում Իվան Տուրգենևի «Ասյա» պատմվածքը, 1979 թվականին՝ «Առաջին ամուսնություն»՝ ըստ Պավել Նիլինի համանուն վիպակի, իսկ 1982 թվականին «Շուրոչկան»՝ ըստ Ալեքսանդր Կուպրինի «Մենամարտ» վիպակի։

Խեյֆիցի մի շարք ֆիլմեր ցուցադրվել են միջազգային և միութենական կինոփառատոներում և արժանացել են մրցանակների։

Մահացել է 1995 թվականի ապրիլի 24-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1905 ծնունդներ
Կատեգորիա:1995 մահեր
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 24 մահեր
Կատեգորիա:Բելառուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Ղրիմի հարավային ափ

**Ղրիմի հարավային ափ** (), նեղ (2-8 կմ) բլրահարթավայրային շերտ (տեղ-տեղ՝ դարավանդաձև) Ղրիմի թերակղզու հարավային ափի երկայնքով՝ Այա հրվանդանի և Կարադաղ զանգվածի միջև։

## Աշխարհագրություն
Հյուսիսից սահմանափակված է Ղրիմի լեռների գլխավոր լեռնաշարքով։ Բնության առանձնահատկությամբ բաժանվում է 3 մասի, արևմտյան՝ Այա հրվանդանից մինչև Ալուշտա (տիպիկ միջերկրածովյան կլիմայով), կենտրոնական՝ Ալուշտայից մինչև Պրիվետնայա (ավելի զով և չոր կլիմայով) և արևելյան՝ Պրիվետնայայից մինչև Կարադաղ լեռը (ցամաքային տիպի կլիմայով)։

Ղրիմի հարավային ափը կազմված է կավային թերթաքարերից՝ կտրտված խոր ձորերով ու հովիտներով։ Հանդիպում են բյուրեղային ապարների ցրոններ ու լակոլիթներ։ Տարածված են գորշ լեռնաանտառային, կարմրագորշ և շագանակագույն հողերը։ Կա բուսական երկու գոտի։ Ստորին գոտում աճում են միջերկրածովային տեսակներով քսերոֆիտային տիպի բույսերը, վերին գոտում՝ լայնատերև անտառները։ Այգիներում ու պուրակներում աճեցվում են դափնեկեռաս, մագնոլիա, հովհարաձև արմավենի։ Զարգացած է խաղողագործությունը և ծխախոտագործությունը։ Միութենական առողջարաններից է։ Այստեղ են Յալթա, Ալուշտա, Ալուպկա, Սիմեիզ, Գուրզուֆ, Միսխոր, Լիվադիա և այլ առողջարանները։

Կատեգորիա:Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն
Տրոգ

[մինի|Կյոնիգզեե լիճը [Բավարիայում, որը տեղակայված է տրոգային հովտում]]
**Տրոգ** (, բառացի՝ «տաշտ»), սառցադաշտի գործունեության հետևանքով առաջացած խոր և զառիկող լանջերով լեռնային հովիտ։ Լայնակի կտրվածքը սովորաբար Ս-աձև կամ տաշտաձև է՝ ընդարձակ, թեք, գոգավոր հատակով ու զառիթափ կողերով, որոնք որոշ բարձրության վրա ունենում են հարթ ու թեքված մակերես։

Կատեգորիա:Հովիտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գեոմորֆոլոգիա
Կատեգորիա:Սառցաբանություն
Տրոլեյբուս

thumb|Electromote in Berlin, 1882
մինի|Շկոդա մակնիշի տրոլեյբուս
մինի|Իկարուս մակնիշի տրոլեյբուս
**Տրոլեյբուս** (, trolley – կոնտակտային հաղորդալար, հոլովակային հոսանընդունիչ և bus – «ավտոբուս»), քաղաքային անռելս էլեկտրական տրանսպորտի միջոց։ Տրոլեյբուսը էներգիա է ստանում 500–600 վ (սակավ 750 վ) լարման հաստատուն հոսանքի ցանցից՝ կոնտակտային հաղորդալարի միջոցով։

Ժամանակակից տրոլեյբուսը զարգացնում է 65–70 կմ/ժ արագություն։ Այն ունի մի շարք առավելություններ տրամվայի (ռելսուղիների բացակայություն, թեթև և անաղմուկ ընթացք, վազանց կատարելու հնարավորություն) և ավտոբուսի (էլեկտրական քարշ, մթնոլորտն աղտոտող գազերի բացակայություն) նկատմամբ, սակայն մանևրայնությամբ զիջում է ավտոբուսին։

Տրոլեյբուսի ստեղծման և կիրառման աշխատանքներն սկսվել են դեռևս 19-րդ դարի 80–ական թվականներին՝ Գերմանիայում։

Երևանում տրոլեյբուսի երթևեկությունն սկսվել է 1949 թվականին։ 1962 թվականից տրոլեյբուսներ են շահագործվում նաև Գյումրիում։ 1986 թվականին Երևանի տրոլեյբուսի ցանցի երկարությունը եղել է 256 կմ, երթուղիների թիվը՝ 25։ Ավտոբուսի համեմատությամբ տրոլեյբուսի մեծ տարողության շնորհիվ վերջինիս շահագործումն առավել արդյունավետ է լարված ուղևորահոսքեր ունեցող գծերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ
Ղրիմի մարզ

**Ղրիմի մարզ** (), վարչական միավոր Ուկրաինայում։

## Պատմություն
Կազմվել է 1945 թ-ի հունիսի 30-ին։ Մինչև 1954 թ-ի փետրվարի 19-ը եղել է ՌՍՖՍՀ-ի կազմում։

## Աշխարհագրություն
* **Տարածությունը**` 27 հզ. կմ²
* **Բնակչությունը**` 2208 հզ. (1980) 
* **Վարչական կենտրոնը**՝ Սիմֆերոպոլ

## Բնակչություն
Հիմնական մասը ռուսներ և ուկրաինացիներ են։ Կան նաև բելառուսներ, հրեաներ, հայեր և այլք։ 
Առավել խիտ են բնակեցված Ղրիմի հարավային ափը և հյուսիսային նախալեռնային շրջանները։ Միջին խտությունը 1 կմ² վրա 80, 8 մարդ է, քաղաքային բնակչությունը՝ 67%։

### Կարևոր քաղաքներ
* Սիմֆերոպոլ
* Սևաստոպոլ
* Կերչ
* Յալթա
* Եվպատորիա
* Սակի
* Թեոդոսիա

## Տնտեսություն
Ղրիմի մարզը լեռնահանքային և քիմիական արդյունաբերության, ինչպես նաև բարձր ինտենսիվությամբ բազմաճյուղ գյուղատնտության շրջան է։ Զարգանում են մեքենաշինական, սննդի, թեթև և շինանյութերի արդյունաբերության ճյուղերը։ Շահագործվում են գազի մի քանի հանքավայրեր։ Կամիշ Բուրունում կա երկաթի հանքանյութի արդյունահանում և հարստացում, Կերչում՝ մետալուրգիական գործարան։ Մեքենաշինությունը թողարկում է սարքավորումներ (գինեգործական արդյունաբերության համար), հեռուստացույցներ, գյուղատնտեսական մեքենաների պահեստամասեր, տրակտորային կցիչներ, ամբարձիչ-տրանսպորտային սարքավորում։ Կան նավանորոգարաններ։ Սննդարդյունաբերությանը բաժին է ընկնում արդյունաբերական արտադրանքի շուրջ 50%-ը, առանձնանում են գինեգործական, պահածոների, ծխախոտի, վարդի ու նարդոսի եթերայուղի և մսեղենի-կաթնեղենի արդյունաբերության ճյուղերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Ուկրաինա
Կատեգորիա:1991 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Մարմնային անկյուն

**Մարմնային անկյուն**, տարածության մաս, որը սահմանափակված է կոնական մակերևույթով։ Մարմնային անկյան մասնավոր դեպքերն են եռանիստ և բազմանիստ անկյունները։ Այն չափվում է կոնական մակերևույթի գագաթը որպես կենտրոն ունեցող ոլորտից մարմնային անկյունով անջատվող մասի Տ մակերեսի և ոլորտի շառավղի քառակուսու հարաբերությամբ, ուստի այն չափվում է վերացական թվով։

Մարմնային անկյան չափման միավորն է ստեռադիանը։

Կատեգորիա:Երկրաչափական պատկերներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Տրոմբոն

254px|մինի|Նորզելանդացի տրոմբոնահար Ռոջեր Ֆոքս
**Տրոմբոն** (, **Ձայնի սկզբունքը**


Ինչպես այլ պղնձյա փողային գործիքները այնպես էլ տրոմբոն նվագելու հիմնական սկզբունքը կայանում է շրթունքների դիրքը փոխելով կամ երկար գլանաձև երկու անգամ կործված փողի դիրքը փոխելով այդպիսով փոխելով օդի քանակը, որը մտնում է գործիքի մեջ։ 
Տրմոբոնն ունի 7 դիրք, որոնք իրարից տարբերվում են կիսատոներով։ 

Կատեգորիա:Փողային երաժշտական գործիքներ
Սուրբ Երրորդություն մայրավանք (Սերգիև)

մինի|աջից|Սուրբ Երրորդություն մայրավանքը ձմռանը
մինի|աջից
**Սուրբ Երրորդություն մայրավանք**, ռուսական ամենամեծ մենաստանը, ճարտարապետական համալիր։ Գտնվում է Մոսկվայից 71 կմ հյուսիս, այժմյան Զագորսկում։ XIV դ. կեսին հիմնադրել է Սերգիյ Ռադոնեժսկին։ 1540-1550 թվականներին կառուցվել են մենաստանի 12 աշտարակներով քարե պարիսպները (ամրացվել են XVII դ. կեսին, բարձրությունը 10 - 14 մետր, լայնությունը՝ 5, 5 - 6 մետր)։ Այստեղ է հանգրվանել Ռոմանովների ցարական ընտանիքը 1650-ական թվականների համաճարակի տարիներին։

1744 թվականից մենաստանը անվանվել է մայրավանք։ 1742 թվականից սուրբ Երրորդություն մայրավանքում գործում է հոգևոր սեմինարիա, 1814 թվականից՝ նաև հոգևոր ակադեմիա։ XIV - XVII դդ. եղել է մշակութային խոշոր կենտրոն Ռուսիայի ամենամեծ գրադարանով և գրչատնով, այստեղ են ապրել և ստեղծագործել գրողներ Եպիֆանի Պրիմուդրին, Պախոմի Լոգոֆետը, Մաքսիմ Գրեկը, Ավրաամի Պալիցինը, գեղանկարիչներ Անդրեյ Ռուբլյովը, Դանիիլ Չյոռնին, փորագրազարդող Ամվրոսին։

Ժամանակի ընթացքում մենաստանի տարածքում կազմավորվել է գեղատեսիլ ճարտարապետական անսամբլ, որն ընդգրկում է ավելի քան 50 շենք և շինություն, այդ թվում՝ Տրոիցկի (Երրորդության, սպիտակ քարից, 1422 - 23, պատկերակալը՝ Անդրեյ Ռուբլյով և Դանիիլ Չյոռնի) և Ուսպենսկի (Վերափոխման, 1559 - 85, որմնանկարները՝ 1684) տաճարները, Դուխովսկայա (1476, Պսկովի ճարտարապետներ), հնգագմբեթ, վերդարպասյա Հովհաննես Նախակարապետի (1699), Միխեևսկի (1734), Սմոլենսկի (1745 - 48, բարոկկո) և այլ եկեղեցիները, հիվանդասենյակները Զոսիմայի և Սավվատիի եկեղեցիով (1635 - 38), սեղանատունը Սերգիի եկեղեցիով (1686 - 92), վանականների խուցերի մասնաշենքերը (XVII - XIX դդ.), միտրոպոլիտի սենյակները (գլխավոր ճակատը՝ 1778), հնգահարկ զանգակատունը (1740 - 70, ճարտարապետներ՝ Ի. Շումախեր, Ի. Ֆ. Միչուրին, Դ. Վ. Ուխտոմսկի, բարոկկո, բարձրությունը՝ 88 մ)։ 1920-ին Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանքում ստեղծվել է պատմագեղարվեստական թանգարան, 1940-ից՝ թանգարան-արգելոց, ընդգրկում է XIV - XVII դդ. հին ռուսական գեղանկարչության և կիրառական արվեստի, XVII դ. - XX դ. սկզբի ժողովրդական արվեստի, ինչպես և սովետական ժամանակաշրջանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի խոշոր հավաքածուներ։

1993 թ. ճարտարապետական համալիրն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

Կատեգորիա:Ռուսական մենաստաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Պոմպեոս Տրոգոս

**Գնեոս Պոմպեոս Տրոգոս** կամ **Պոմպեոս Տրոգոս** () (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), մ. թ. ա. I - մ. թ. 1 դդ. հռոմեացի պատմագիր։ Նրա գրած համաշխարհային պատմությունը՝ «Փիլիպպոսի պատմությունը» (44 գիրք, չի պահպանվել), մեզ հասել է շնորհիվ Տրոգոսի աշխատության գրքերի նախաբանների («Պրոլոգներ») և II - III դդ. հռոմեական պատմագիր Յուստինոսի՝ Տրոգոսի երկի կատարած համառոտության։
thumb|''Epitome historiarum Trogi Pompeii''

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեական պատմիչներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Հռոմից
Մարմնի առաջնային խոռոչ

**Մարմնի առաջնային խոռոչ**, որոշ բազմաբջիջ կենդանիների մարմնի պատի և աղիքների միջև եղած տարածություն, որտեղ տեղավորվում են ներքին օրգանները։ Լավ զարգացած է միայն առաջնախոռոչավոր որդերի մոտ և բնորոշվում է սեփական բջջապատի բացակայությամբ։ Փափկամարմինների մարմնի առաջնային խոռոչը ծոցերի և խորշիկների համակարգ է, իսկ բարձրակարգ կենդանիների մոտ այն փոխարինվել է մարմնի երկրորդային խոռոչով (ցելոմ)։

Հոդվածոտանիների մարմնի առաջնային խոռոչը սաղմնային զարգացման ընթացքում միաձուլվում է ցելոմի հետ և առաջացնում մարմնի խառը խոռոչ (միքսոցել)։

Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն
Ցելոմ

մինի|աջից|Մարմնի երկրորդային խոռոչ
**Մարմնի երկրորդային խոռոչ** կամ **ցելոմ** (), բարձրակարգ բազմաբջիջ կենդանիների մարմնի պատի և ներքին օրգանների միջև գտնվող տարածություն, որը շրջափակված է մեզոդերմային ծագում ունեցող էպիթելային թաղանթներով։ Պարունակում է ցելոմային հեղուկ և սովորաբար դուրս է բացվում հատուկ ծորաններով՝ ցելոմոդուկտներով։ Կատարում է հիմնականում հենարանային, ինչպես նաև սնուցողական, շնչառական, արտազատական, սեռական և այլ գործառույթներ։

Պահպանում է օրգանիզմի ներքին միջավայրի կենսաքիմիական կայունությունը։ Ցելոմը բնորոշ է բարձրակարգ առաջնաբերանավորներին (փափկամարմիններ, օղակավոր որդեր և այլն) և երկրորդաբերանավորներին (կիսաքորդավորներ, փշամորթներ, քորդավորներ)։

Փափկամորթների, ողնաշարավորների և մարդու մոտ ցելոմից առաջանում են սրտապարկը՝ պերիկարդը և որովայնային խոռոչը։

Կատեգորիա:Բույսերի մորֆոլոգիա
Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենդանու անատոմիա
WR 136

**WR 136**-ը Վոլֆ-Ռայեթ աստղ է, գտնվում է Երկրից 4110 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Աստղը 4.5 միլիոն տարեկան է և մոտակա տարիներին աստղը կպայթի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վոլֆ-Ռայեթի աստղերը
Մարմուս

**Մարմուս**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Մանազկերտ գյուղաքաղաքից 20 կմ հյուսիս-արևելք՝ Արածանիի ձախակողմյան վտակ Կարակայայի աջ ափին՝ սարավանդում։

## Պատմություն
Մարմուսի հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 25 ընտանիք հայ բնակիչ, 50 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Մարմուսն ուներ հայկական եկեղեցի։ Գյուղում պահպանվել էր Մենուա թագավորի արձանագրության մի հատվածը, որը վերաբերվում էր ջրանցքաշինությանը։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Փաթնոսի շրջանի համայնքներ
Մարշալ

**Մարշալ** (ֆրանս.՝ marechal, հին վերին գերմ. marah - ձի և scale - ծառա), պալատական կոչում միջնադարյան Ֆրանսիայում, արքունի ծառա՝ ախոռապետ, պալատական պաշտոնյա (հետևում էր թիկնապահներին), 13-րդ դարից՝ զինվորական կոչում։

Բարձրագույն զինվորական կոչում մի շարք երկրների բանակներում (16-րդ դարից՝ Ֆրանսիայում, 11-րդ դարից՝ Իսպանիայում, Թուրքիայում, Իտալիայում, Ճապոնիայում, 10-րդ դարից՝ Մեծ Բրիտանիայում, Հնդկաստանում, Լեհաստանում, Ֆինլանդիայում, Ռումինիայում, Չինաստանում, Հյուսիսային Կորեայում, Բուլղարիայում)։ Ավստրիայում, Պրուսիայում և Ռուսաստանում մարշալը համապատասխանել է գեներալ-ֆելդմարշալին։

Արևմտահայերենում մարշալի հոմանիշը մարաջախտն է, որը Կիլիկյան Հայաստանում սպարապետի տեղակալն էր։

Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ
Ծառատնկիչ մեքենա

**Ծառատնկիչ մեքենա**, ծառաթփեր, պտղատու ծառեր, սերմնաբույսեր, տնկաշվեր ու խաղողի մատեր տնկող մեքենա։

Լինում է՝ 
* միաշարք
* երկշարք
* կախովի կամ կցովի։

Ծառատնկիչ մեքենան հողի մեջ ակոս է բացում (15 սմ լայնությամբ և 30 սմ խորությամբ) և մեխանիկական բռնիչներով տեղադրում է տնկին, ամրացնում ու կոնաձև գլանակների օգնությամբ սեղմում է հողը։ Տնկիների հեռավորությունը շարքերում կարող է տատանվել 0, 5-1, 5 մ, իսկ միջշարքերինը՝ 1, 0-2, 5 մ սահմաններում։ Ծառատնկիչ մեքենան աշխատում է մինչև 10°-15° թեքության սարալանջերի վրա։

Կատեգորիա:Մեքենաներ
Կատեգորիա:Անտառտնտեսություն
Ծառի վերատնկում

[thumb|250px|right|Մեծ ծառի վերատնկում [Ավստրալիայում]]

**Ծառի վերատնկում**, ագրոտեխնիկական միջոցառում պտղաբուծության և դեկորատիվ այգեգործության մեջ։ Զբոսայգիներ, այգիներ, պուրակներ ստեղծելու նպատակով կարճ ժամկետում ծառերը տեղափոխում են մի տեղից մյուսը։ Կատարվում է վաղ գարնանը կամ ուշ աշնանը (երբեմն՝ ձմռանը)՝ -5&nbsp;°C-ից ոչ ցածր ջերմաստիճանի դեպքում։

Ծառերը վերատնկում են հողազանգվածով կամ առանց դրա (սովորաբար 4-5 տարեկան)։ Հողազանգվածի բարձրությունը 60-80 մմ-ից պակաս չպետք է լինի, որպեսզի չվնասի հորիզոնական Կմախքային արմատների հիմնական մասը։ Ծառերի վերատնկման համար նախօրոք պատրաստում են փոսեր, որոնց տրամագիծը 50-60 սմ-ով ավելի պետք է լինի հողազանգվածի տրամագծից։ Ծառերի վերատնկումից հետո փոսը լցնում են հողով և առատորեն ջրում։ Ծառն ամրացնում են լարերով, ծառաբունը ծածկում մամուռով կամ հաստ կտորով, որոնք ամռանը հաճախակի խոնավացնում են։ Վերատնկված ծառերը երբեմն էտում են, ամռանը խնամում են, աշնանը՝ մերձբնային բաժակները փխրեցնում, ծածկում տորֆով, գոմաղբով։ Հատապտուղների թփերը վերատնկում են աշնանը, քանի որ գարնանը վեգետացիան շատ վաղ է սկսվում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բուսաբուծություն
Ծառուկ

**Ծառուկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։ Գտնվում էր Խարբերդի դաշտում, Խարբերդ քաղաքի մերձակայքում։

## Պատմություն
1895 թվականին գյուղը ենթարկվել է կետորածների և ավերածությունների։ Բնակիչները ամբողջությամբ զոհվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ՝ աքսորի ճանապարհին։

## Բնակչություն
1915 թվականին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Ծառուկն ուներ Ս. Սարգիս անունով եկեղեցի։ Գյուղում կային բազմաթիվ ավերակներ և հնություններ։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ծառուղի

մինի|աջից|250px|Ալեքսանդրա զբոսայգու ծառուղին, Լոնդոն
**Ծառուղի**, ծառերով եզրավորված ճանապարհ (սովորաբար պարտեզներում, զբոսայգիներում՝ զբոսուղի, ճեմելիք, կան նաև ծառուղի փողոցներ)։ Զբոսայգիները հատակագծելիս նախատեսվում են ուղղագիծ և կորագիծ ծառուղիներ (կամ միայն մեկ տիպի)։ Ծառերը ձևավորվում են կամ թողնվում իրենց բնական տեսքով։ Նրանց միջև հեռավորությունը մոտ 5 մ է, շարքերինը՝ 10 մ։
600px|մինի|left|Ծառուղի Աղվերանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ

Կատեգորիա:Ծառուղիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ ըստ տեսակի
Ծավ (գետ)

**Ծավ**, *Բասուդ, Բասութագետ, Բասուտ, Ցավ*, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Արաքսի ձախ վտակը։  Ստորին հոսանքի շրջանում կոչվում Է *Խաչինշայ* կամ *Շիկահող*։ Կազմվում է Շիշկերտ և Մազրա վտակներից։ Սկիզբ է առնում Խուստուփ լեռնազանգվածի հյուսիս–արևմտյան լանջերից և լեռնային V-աձև հովտով արևմուտքից հոսում է դեպի արևելք՝ մտնելով Արցախի սահմանը։ Արաքսին է միանում Երևան—Բաքու երկաք գծի Մինջևան կայարանից 4—5 կմ հարավ–արևմուտք։ Երկարություն 42 կմ (Հայաստանում՝ 27 կմ), ավազանը՝ 356 քաո. կմ (Հայաստանում՝ 195,5 քառ կմ)։ Հիմնականում ունի անձրևաձն–հալքային սնում և հորդանում է ապրիլ- մայիս ամիսներին, վերին հոսանքում՝ ստորերկրյա ջրերից։ Տարեկան միջին ծախսը 1,15 մ³/վրկ է, հոսքը՝ 36,2 միլիոն մ³։ Ծավի հովտում, համանուն գյուղի մոտ, 1979 թվականի դրությամբ եղել է սոսու մեծ արգելավայր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Ծավ (այլ կիրառումներ)

* Ծավ, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Ծավ, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
Բասլաթա

**Բասլաթա** (նաև` Բեսլեթի, Բասլա, նախկինում՝ Բեսլետկա, Կարմիր Բեսլետկա, աբխազերեն՝ Баслаҭа, ), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Սուխումից 5 կմ հյուսիս-արևելք, Բասլաթա գետի ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 1211 մարդ, իսկ 1989 թվականին՝ 2198 մարդ։ Համաձայն 2011 թվականի հաշվառումների, գյուղի բնակիչների թիվը կազմել է 2290 մարդ, որոնցից 1230 (53,7%) - աբխազներ, 755 (33,0%) - հայեր, 171 (7,5%) - ռուսներ, 47 (2,1%) - վրացիներ, 35 (1,5%) - հույներ, 13 (0,6%) - ուկրաինացիներ և 39 (1,7%) այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։

Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի մշակությամբ, այգեգործությամբ, թռչնաբուծությամբ և շերամապահությամբ։ Գյուղն ուներ ինտերնացիոնալ տարրական դպրոց, գրադարան և բուժկայան։

Հայերը եկել են շրջակա գյուղերից` 1897 թվականին։

## Կարգավիճակը
Համաձայն բնակավայրը փաստացի վերահսկող և մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետության վարչական բաժանման, գտնվում է Սուխումի շրջանում, համաձայն Վրաստանի վարչական բաժանման, գտնվում է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության Սուխումի մունիցիպալիտետում։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Փերսի Ջեքսոնը և հրեշների ծովը

**«Փերսի Ջեքսոնը և հրեշների ծովը»** (), ռեժիսոր Տոր Ֆրոյդենտալի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Լոգան Լերմանը, Շոն Բինը, Նեյտան Ֆիլիոնը, Ալեքսանդրա Դադարիոն, Ստենլի Տուչին, Միսի Պայլը, Դենիել Կադմորը, Ջեյք Էյբելը, Լիվեն Ռամբինը, Բրենդոն Տ. Ջեքսոնը։

## Սյուժե
Փերսին ուղևորվում է իր ընկեր սատիր Գրուվերին որոնելու։ Վերջինս ընկել է ցիկլոպ Պոլիֆեմի թակարդը։ Խաղաքարտին է դրած ոչ միայն սատիրը, այլ ողջ «Խառնածինների ճամբարը»։ Ինչ-որ մեկը թունավորել է Թալիի սրբազան ծառը և հիմա հրեշների ներխուժման համար ոչ մի բան արգելք չի կարող հանդիսանա։ Ծառին միայն կարող է բուժել առասպելական Ոսկե գեղմը, որը թաքցված է Պոլիֆեմի կղզում։ Իսկ նրան հասնելու համար պետք է կտրել անցնել Հրեշների ծովը և մենամարտել նրա բնակիչների՝ Սցիլլայի և Հարբդայի, քաղցրաձայն սիրենաների և նենգամիտ կախարդուհի Ցիրցեայի հետ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1492 Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տոր Ֆրոյդենտալի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Փերսի Ջեքսոնը և օլիմպիացիները: Կայծակներ հափշտակողը

**«Փերսի Ջեքսոնը և օլիմպիացիները։ Կայծակներ հափշտակողը»** () ռեժիսոր Քրիս Կոլամբուսի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Լոգան Լերմանը, Բրենդոն Տ. Ջեքսոնը, Ալեքսանդրա Դադարիոն, Ջեյք Աբելը, Շոն Բինը, Փիրս Բրոսնանը, Սթիվ Կուգանը, Ռոզարիո Դոուսոնը, Մելինա Կանակարեդեսը, Քեթրին Կիները։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը պատանի է, որն իմանում է, որ իր հայրը օլմիպիական աստված է։ Սատիրի և Աթենասի աղջկա ուղեկցությամբ նա երկարատև ճանապարհորդության է մեկնում, որի արդյունքում պետք է աստվածներին հաշտեցնի միմյանց հետ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1492 Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կանադական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Քրիս Քոլամբուսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիում
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թենեսիում նկարահանված ֆիլմեր
Խևսուրներ

մինի|աջից|300px|Խևսուրների պատմական նահանգը 
**Խևսուրներ**, վրացիների ազգագրական խումբ։ Բնակվում են Արևելյան Վրաստանում՝ Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայի հյուսիսային և հարավային լանջերին, Խևսուրական Արագսա գետի կիրճում և Ասսի, Արգունա գետերի ավազաններում։ Խոսում են վրացերենի բարբառներից մեկով։ Լինելով քրիստոնյաներ՝ պահպանել են նաև մինչև քրիստոնեական մի շարք հավատալիքներ և նախնիների պաշտամունքը։

## Պատկերասրահ
Պատկեր:Khevsur clansmen, ca. 1910.JPG|Խևսուրներն ազգային տարազներով և զենք ու զրահով, 1901 թ 
Պատկեր:Khevsur woman C 1881.jpg|Կին խևսուր ազգային տարազով, 1881 թ 
Պատկեր:Shatili fortress, Khevsureti, Georgia.jpg|Շաթիլի գյուղը
Պատկեր:Khevsurian in Shatili.jpg|Շաթիլիի խևսուրները