Իգոր Գիրկին

**Իգոր Վսևոլոդովիչ Գիրկին** (, ), հայտնի է նաև որպես Իգոր Իվանովիչ Ստրելկով, ռուս զինվորական և քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, ռազմական փորձագետ, ռազմական բլոգեր, Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության քննադատ։ 1996 թվականից մինչև 2013 թվականը աշխատել է  Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունում։ Նա Մալայզիական «Boeing 777» ոչնչացման և դրանում գտնվող 298 մարդու մահվան մեղավորներից մեկն է, ինչի համար Նիդերլանդներում հեռակա կարգով դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։

Ստրելկովը լայն ճանաչում է ձեռք բերել որպես Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության մասնակից, Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության ռազմական և քաղաքական գործիչ։ Մի քանի ամսվա ընթացքում ղեկավարել է Սլովյանսկ քաղաքի մարտական գործողությունները, իսկ հետագայում գլխավորել է զինված կազմավորումները Դոնեցկում։ 2014 թվականի մայիսի 12-ից մինչև օգոստոսի 14-ը եղել է Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության զինված ուժերի հրամանատար, մայիսի 16-ից մինչև օգոստոսի 14-ը՝ Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարար, հուլիսի 6-ից իրեն հայտարարել է Դոնեցկի ռազմական կոմենդանտ։ Իր սեփական գնահատականով, իր գործողությունները վճռորոշ դեր են խաղացել Դոնբասի զինված հակամարտության գործում։ Պաշտպանության նախարարի պաշտոնից հեռանալուց հետո լքել է Դոնբասի տարածքը։ Զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ՝ հաճախ հանդես գալով քննադատական մեկնաբանություններով Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության ղեկավարության, ինչպես նաև Ուկրաինայի նկատմամբ Ռուսաստանի քաղաքականության վերաբերյալ։

Ուկրաինայի իշխանությունները և մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպություններ Ստրելկովին մեղադրում են ռազմական հանցագործություններ կատարելու մեջ։ 2022 թվականի նոյեմբերի 17-ին Հաագայի շրջանային դատարանը Իգոր Գիրկինին մեղավոր է ճանաչել Boeing 777 ինքնաթիռի կործանման մեջ և դատապարտել նրան ցմահ ազատազրկման։

2014 թվականից «Նովոռոսիա» հասարակական շարժման ղեկավարն է։ Ռազմական թոշակառու է։ Հարում է ազգայնական, միապետական հայացքներին և Սպիտակ շարժուման գաղափարախոսությանը։

2024 թվականի հունվարի 25-ին Ռուսաստանում դատապարտվել է 4 տարվա ազատազրկման՝ երկու հաղորդագրության համար, որոնք դատարանը ճանաչել է որպես ծայրահեղական։ Իրական պատճառը, ըստ լրատվամիջոցների ենթադրության, Գիրկինի կողմից ռազմական ղեկավարության և, մասնավորապես, ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի քննադատությունն էր։

## Կենսագրություն
Իգոր Վսևոլոդովիչ Գիրկինը ծնվել է 1970 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Մոսկվայում՝ Վսևոլոդ Իգնատևիչ Գիրկինի և Ալլա Իվանովնա Գիրկինայի (օրիորդական ազգանունը՝ Ռունովա) ընտանիքում։ Իգոր Գիրկինի երկու պապերն էլ մասնակցել են Հայրենական մեծ պատերազմին։ Սովորել է Մոսկվայի թիվ 249 միջնակարգ դպրոցում։ Մանկուց հետաքրքրված է եղել պատմությամբ։

### Հետաքրքրություն պատմական վերակառուցաման հանդեպ
1989 թվականի սեպտեմբերից սկսել է հետաքրքրվել պատմական վերակառուցմամբ և Սպիտակ շարժման պատմությամբ։ Մինչ այդ զբաղվում էր հնագիտությամբ։

1996 թվականի մայիսին նա՝ որպես կրտսեր սպա, ընդգրկվել է Դրոզդովյան միավորման կազմում։

Իգոր Գիրկինը հայտնի է Մոսկվայի ռազմապատմական վերակառուցողների շրջանում։ Նա ղեկավարում էր «Հրետանային հրամանատարական ջոկատ» ակումբը (յոթ հոգուց բաղկացած վերակառուցողների խումբ), որը ձևավորվել էր «Մոսկովյան դրագունյան գունդ» ռազմապատմական ակումբի հիման վրա և մասնակցում էր ռազմապատմական ու ռազմահայրենասիրական փառատոնների։ Նա մասնակցել է այնպիսի վերակառուցումների, ինչպիսիք են՝ «1916 թվականի պատերազմը» (2009), «Քաղաքացիական պատերազմի հիշատակին» փառատոնը (2010), «Քաղաքացիական պատերազմը Հարավային Ռուսաստանում» և «Ռուսական գվարդիայի քաջությունը և մահը»։ Նա նաև մասնակցել է Ուկրաինայում կազմակերպված վերակառուցմանը։ Եղել է «Մարկովցի» ռազմապատմական ակումբի անդամ։

### Մասնակցություն Պրիդնեստրյանսկոեի և Բոսնիայի պատերազմներին
[մինի|Իգոր Գիրկինը [Պատմական վերակառուցում|պատմական վերակառուցման ժամանակ, 2013 թվական]]1992 թվականի հունիսի 15-ին Իգոր Գիրկինն ավարտել է Մոսկվայի պետական պատմաարխիվային ինստիտուտը, սակայն պատմաբանի մասնագիտության փոխարեն նախընտրել է զինվորականի կարերիան։ Իր ընկերոջ՝ Անդրեյ Ցիգանովի հետ, նախապես անօրինական կերպով գնելով 1891 թվականի երկու հրացան, հունիսի 16-ի երեկոյան Մոսկվայից գնացքով մեկնել է կռվելու Պրիդնեստրյանսկոեում։ Հունիսի 18-ի առավոտյան նա ժամանել է Տիրասպոլի երկաթուղային կայարան։

Կազակ-սևծովյանների շարքերում ծառայելիս Գիրկինը բազմիցս գնացել է հետախուզության։ Նրա նախաձեռնությամբ մարտիկները ստեղծել են իրենց առաջին «տանկը»՝ բուլդոզերին երեսպատելով պողպատե թիթեղներով։ Այդ բուլդոզերը կարողացել է շրջել մոլդովական զրահափոխադրիչը, որից հետո անձնակազմը փախել է, իսկ կազակ-սևծովյանների տրամադրության տակ է հայտնվել իրենց սեփական ԲՏՌ-70-ը։ Նա մասնակցել է նաև դիվերսանտների խմբի ձերբակալմանը, որոնք ռումինացի հրահանգչի գլխավորությամբ փորձում էին պայթեցնել Դուբոսսարի հիդրոէլեկտրակայանի պատնեշը։

1992 թվականի նոյեմբերից մինչև 1993 թվականի մարտը նա կռվել է Բոսնիայում՝ Ռուսական կամավորական ջոկատի կազմում, և Սերբական Հանրապետության զինված ուժերում։ Այնտեղ նա սերբերից ստացել է **«**Արքայական սպա**»** մականունը՝ իր միապետական հայացքների և վարքի համար, որը բնորոշ էր Ռուսական կայսրության սպաներին։ Նա կռվել է Վիշեգրադ և Պրիբոյ քաղաքների մոտ։ 1990-ականների վերջին Գիրկինը հրապարակել է ինքնակենսագրական՝ «Բոսնիական օրագիրը»։

### Ծառայություն Ռուսաստանի զինված ուժերում և  Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունում
1993 թվականից մինչև 1994 թվականը պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերում։

Պարտադիր զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո՝ 1994 թվականին, պայմանագրային հիմունքներով շարունակել է ծառայել սկզբում՝ մոտոհրաձգային բրիգադի կազմում, այնուհետև՝ ականանետային դիվիզիոնի կառավարման դասակի հետախույզ-հեռաչափորդ։

1995 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր ծառայել է 166-րդ առանձին գվարդիական Վիտեբսկ-Նովգորոդյան կրկնակի Կարմիր դրոշի մոտոհրաձգային բրիգադում՝ մասնակցելով Առաջին չեչենական պատերազմին։ Այնուհետև մինչև 1998 թվականը ծառայել է Ռուսաստանի այլ շրջաններում։ 1998 թվականից մինչև 2005 թվականը ծառայել է  Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության Հատուկ նշանակության զորքերում, 1998 թվականից՝ Դաղստանում, իսկ 1999 թվականից՝ Չեչնիայում։ Մասնակցել է մարտական գործողություններին Դաղստանում, այնուհետև՝ Երկրորդ չեչենական պատերազմում։

1999 թվականի օգոստոսին «Զավտրա» թերթի հատուկ թղթակիցներ Ալեքսանդր Բորոդայը և Գիրկինը Դաղստանի Կադարի գոտուց ռեպորտաժ են պատրաստել այն մասին, թե ինչպես են Ռուսաստանի Դաշնության ներքին գործերի նախարարության հատուկ ջոկատները «մաքրում» վահաբականներով բնակեցված մի քանի գյուղեր։

Ռուս իրավապաշտպան, «Մեմորիալ» իրավապաշտպան կենտրոնի խորհրդի նախագահ Ալեքսանդր Չերկասովի խոսքերով՝ 2001 թվականին Իգոր Գիրկինը ծառայել է Օդադեսանտային զորքերի 45-րդ առանձին հետախուզական գնդում (այժմ՝ 45-րդ առանձին գվարդիական հատուկ նշանակության բրիգադ) Չեչնիայի Վեդենսկի շրջանի Խատտունի գյուղի շրջակայքում։

2013 թվականին նա պաշտոնաթող է եղել Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունից՝ գնդապետի կոչումով։

### Գործունեություն թոշակի անցնելուց հետո
Թոշակի անցնելուց հետո Գիրկինը մի քանի ամիս զբաղեցրել է «Մարշալ-Կապիտալ» ներդրումային հիմնադրամի անվտանգության ծառայության ղեկավարի պաշտոնը, որը սերտորեն համագործակցում էր «Զավտրա» թերթի և Աբխազիայի «ANNA-News» ինտերնետ-գործակալության հետ։ Հիմնադրամը պատկանում էր ռուս գործարար Կոնստանտին Մալոֆեևին։ Երկար ժամանակ այս ներդրումային հիմնադրամի ներկայացուցիչն էր Իգոր Գիրկինի ընկեր Ալեքսանդր Բորոդայը, ով հետագայում դարձավ Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության վարչապետ։

2014 թվականի հունվարի վերջին, ըստ Ստրելկովի հայտարարությունների, նա, որպես Կոնստանտին Մալոֆեևի անվտանգության ծառայության ղեկավար, ապահովում էր Հունաստանից Կիև բերված Աթոսի սրբությունների՝ մոգերի երկրպագության անվտանգությունը։ Ասում էր, որ ինքը պատասխանատու էր այդ ողջ գործընթացի անվտանգության համար։ Միևնույն ժամանակ նա այցելել է նաև Եվրամայդան ՝ ճանաչողական նպատակներով։ 

### Ղրիմի գրավումը Ռուսաստանի կողմից
2014 թվականի փետրվարին՝ Եվրամայդանի ժամանակ, Մալոֆեևը երկու անգամ Գիրկինին ուղարկել է Կիև։ Երկրորդ այցից հետո Գիրկինը մեկնել է Ղրիմ։ 2014 թվականին Ղրիմի բռնակցման ընթացքում նա ղեկավարել է Սերգեյ Ակսյոնովի կազմակերպած Ղրիմի ինքնապաշտպանական ջոկատը։ Ստրելկովի խոսքերով, որոնք հայտնի են «Զավտրա» թերթի խմբագիր Ալեքսանդր Պրոխանովին տրված հարցազրույցից, նա հանդես է եկել որպես Ս.Վ. Ակսյոնովի խորհրդական։ Ջոկատը, որը նաև ներառում էր Ռուսաստանից կամավորների, շրջափակել և ռուս զինծառայողների հետ միասին առանց տարբերանշանների գրավել է Ուկրաինայի զինված ուժերի օբյեկտներ և զորամասեր։ Ջոկատը զինվել է ուկրաինական ռազմական պահեստներից գրավված զենքով։ 2014 թվականի մարտի 18-ին Իգոր Ստրելկովը ղեկավարել է Սիմֆերոպոլում գտնվող 13-րդ ֆոտոգրամմետրական կենտրոնի գրոհը։ Գրոհի ընթացքում զոհվել են Ուկրաինայի զինված ուժերի ենթասպա Ս.Վ. Կոկուրինը և Վոլգոգրադից կամավոր Ռ.Վ. Կազակովը։

### Դոնբասի մարտական գործողություններ
Դոնբասի մարտական գործողությունների ժամանակ քաղաքագետներ Դոմինիկ Էյրելը և Ջեսի Դրիսկոլը, հիմնվելով 2015 թվականի հրապարակումների վրա, եզրակացնում են, որ Ղրիմի գրավումից հետո Սերգեյ Ակսյոնովը Գիրկինին առաջարկել է շարունակել իր գործունեությունը Ուկրաինայի արևելքում։

#### Մասնակցություն Սլավյանսկուի մարտական գործողություններին
Ապրիլի 11-ի լույս 12-ի գիշերը Ստրելկովը և նրա 52 մարտիկները հատել են Ուկրաինայի պետական սահմանը՝ Դոնեցկի մարզի շրջանում։ Ապրիլի 12-ին Ստրելկովի խումբը, որը ներկայացել է որպես Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության կողմնակից, գրավել է Սլավյանսկ քաղաքի վարչական շենքերը (ոստիկանություն, քաղաքային խորհուրդ), զենք է զավթել, տեղակայվել է քաղաքում՝ ստեղծելով անցակետեր, և հայտարարել է քաղաքի անցումը Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության իշխանությանը։

Ապրիլի 14-ին համացանցում հայտնվել են ռադիոէլեկտրոնային հետախուզության ձայնագրություններ, որոնք Ուկրաինայի հարավ-արևելքում գործող անջատողականների խոսակցություններ էին, որոնցում «Ստրելոկ» կեղծանունով անձը պատմում է Սլավյանսկի շրջանում Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության աշխատակիցների հաջող ոչնչացման մասին։ Ստրելոկը եղել է անջատողականների ղեկավարներից մեկը՝ Իգոր Ստրելկովը, իսկ նրա զրուցակիցը՝ ռուս գործարար Կոնստանտին Մալոֆեևը։

Ապրիլի 16-ին Սլավյանսկի շրջանում անջատողականների կողմից շրջափակվել են Ուկրաինայի զինված ուժերի 25-րդ Դնեպրոպետրովսկի օդադեսանտային բրիգադի ստորաբաժանումները։ Ըստ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության մամուլի կենտրոնի տեղեկությունների՝ Դնեպրոպետրովսկի դեսանտայիններից զենքի և վեց միավոր մարտական տեխնիկայի (ԲՏՌ-Դ և ԲՄԴ) առգրավումը կատարվել է Ստրելկովի ղեկավարությամբ։ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը նաև պնդում է, որ Ստրելկովը մասնակցել է օդադեսանտային բրիգադի զինծառայողների հավաքագրմանը, ինչի արդյունքում նրանց մի մասը անցել է անջատողականների կողմը։

2014 թվականի ապրիլի 26-ին Ստրելկովը առաջին անգամ հարցազրույց է տվել «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» օրաթերթի  թղթակիցներին, որում նկարագրել է իր ենթակայության տակ գտնվողների մասնակցությամբ վերջին իրադարձությունները, նրանց կազմը, մոտիվացիան, ինչպես նաև ներկայացրել է իր վերահսկողության տակ գտնվող ուժերի մոտակա նպատակներն ու խնդիրները։մինի|Իգոր Ստրելկովը Սլավյանսկում, 2014 թվականի ամառԼրատվամիջոցների տվյալներով՝ ապրիլի 26-ին Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության ժամանակավոր ղեկավարությունը Ստրելկովին է հանձնել անցակետերի ղեկավարությունը։ Ինքը՝ Ստրելկովը, անվանվել է Դոնբասի աշխարհազորի ղեկավար։

Ապրիլի 29-ին Ստրելկովի նկատմամբ կիրառվել են պատժամիջոցներ, օրինակ՝ Եվրոպական միությունում մուտքի արգելք և ակտիվների սառեցում։ Հունիսի 20-ին նա ներառվել է ԱՄՆ-ի նույն ցուցակում։

Մայիսին Ստրելկովը գլխավորել է անջատողականներին, ովքեր պաշտպանում էին Սլավյանսկը։

#### Մահապատիժներ Սլավյանսկում
2020 թվականի մայիսին Ստրելկովը ուկրաինացի լրագրող Դմիտրի Գորդոնին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ անձամբ է հրամայել գնդակահարել Յուրի Պոպրավկոյին և Յուրի Դյակովսկուն, որոնք, ըստ Ստրելկովի, Աջ սեկտորի անդամներ էին և Սլավյանսկ էին եկել հինգ հոգուց բաղկացած դիվերսիոն խմբի կազմում։ Նրանց դիերը հայտնաբերվել են 2014 թվականի ապրիլին՝ Կազյոնի Տորեց գետում՝ Սլավյանսկի մոտ։

Ուկրաինայի ուժային կառույցները Վյաչեսլավ Պոնոմարյովի ղեկավարած խմբին, այդ թվում՝ Գիրկինին և Բեզլերին, մեղադրում են Գոռլովկայի պատգամավոր Ռիբակի և ուսանող Պոպրավկոյի սպանության մեջ։ Ստրելկովը խոստովանել է, որ պատասխանատվություն է կրում Գոռլովկայի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր Վլադիմիր Ռիբակի սպանության համար, ով փորձում էր Գոռլովկայի քաղաքապետարանի շենքի վրա հետ դնել Ուկրաինայի դրոշը։

Ստրելկովին մեղադրում են ռազմական տրիբունալներ ստեղծելու մեջ, որոնք Սլավյանսկում մահապատիժներ էին իրականացնում առնվազն ինը օգնականների մասնակցությամբ։ Ազատություն ռադիոկայանի հետաքննությունը պարզել է Գիրկինի ռազմական տրիբունալներում ծառայող ինը մարդկանցից յոթի ինքնությունն ու տվյալները։ Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը պաշտոնապես մեղադրել է Գիրկինին ռազմական հանցագործությունների համար՝ ենթադրաբար 2014 թվականի ապրիլին Ռիբակի, Պոպրավկոյի և Դյակովսկու սպանության համար։
#### Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության զինված ուժերի հրամանատար
Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության ինքնորոշման մասին 2014 թվականի մայիսի 11-ին կայացած հանրաքվեից մեկ օր անց հռչակվել է նրա պետական ինքնիշխանությունը։ Նույն օրը Իգոր Ստրելկովը հայտարարել է, որ ստանձնել է Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետությա զինված ուժերի հրամանատարի պաշտոնը։ Ստրելկովի կողմից հրապարակված հրամանում կոչ էր արվում Ռուսաստանի Դաշնությանը ձեռնարկել իրավիճակին համարժեք միջոցներ Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության բնակչությանը պաշտպանելու համար՝ ներառյալ արևելյան սահմանից խաղաղապահ զորքերի միջամտությունը։ Այնտեղ նաև հայտարարվում էր, որ ահաբեկչության դեմ գործողության ռեժիմի շրջանակներում ուկրաինական նեոնացիստական խմբավորումների («Ազգային գվարդիա», «Աջ սեկտոր», «Լյաշկոյի գումարտակ», «Դոնբասի գումարտակ» և այլն) բոլոր զինյալները ենթակա են ձերբակալման, զինաթափման, իսկ զինված դիմադրության դեպքում՝ ոչնչացվում են տեղում։

Մայիսի 15-ին Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդը Իգոր Ստրելկովին նշանակել է Անվտանգության խորհրդի ղեկավար և պաշտպանության նախարար։ Մայիսի 17-ին Իգոր Ստրելկովը տեսաուղերձ է ձայնագրել, որում դժգոհություն է հայտնել տեղի բնակչության պասիվությանը։

2014 թվականի մայիսին Դոնեցկի մարզի տարածքում առանձնանում էին երեք խոշոր անջատողական ստորաբաժանումներ՝ «Օպլոտ» և նորաստեղծ «Վոստոկ» գումարտակը Դոնեցկում, և «Ռուսական ուղղափառ բանակը»՝ Սլավյանսկում։ Միայն վերջին խումբն էր սերտորեն կապված Ստրելկովի հետ։ 

Մի շարք աղբյուրների համաձայն՝ Ստրելկովը իր ստորաբաժանումներում պայքարում էր դիակապտություն դեմ։ Այսպես, մայիսի 26-ին հրապարակվել է նրա հրամանը, որում նշվում էր, որ Սլավյանսկում աշխարհազորի երկու հրամանատարներ գնդակահարվել են թալանի, զինված կողոպուտի, առևանգման, մարտական դիրքերը թողնելու և կատարված հանցագործությունները թաքցնելու համար՝ հիմնվելով ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության՝ 1941 թվականի հունիսի 22-ի «Ռազմական դրության մասին» հրամանագրի վրա։ Փաստաթղթում նշված էր. «Աշխարհազորի հրամանատարությունը թույլ չի տա իր թիկունքը վերածել քրեական անօրինականության դաշտի։ Կատարված հանցագործությունների համար պատիժն անխուսափելի կլինի՝ անկախ հանցագործի կարգավիճակից և արժանիքներից»։

Ստրելկովը փորձում էր բանակ ստեղծել՝ հիմնվելով Ռուսական կայսերական բանակի ավանդույթների և քրիստոնեական արժեքների վրա։ Այլ միջոցների հետ մեկտեղ, նա հրաման էր արձակել, որով արգելվում էր հայհոյախոսությունները զինվորների շրջանում։ Հրամանում մասնավորապես ասվում էր.Մենք մեզ անվանում ենք ուղղափառ բանակ և հպարտանում ենք նրանով, որ ծառայում ենք ոչ թե ոսկե հորթին, այլ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսին։ Հայհոյախոսությունը սրբապղծություն է, որը միշտ համարվել է ծանր մեղք։ Անհնար է, որ ռուս մարտիկը օգտագործի թշնամու լեզուն։ Դա նվաստացնում է մեզ և բանակին տանում պարտության։Ստրելկովի օգնականները այն մարդիկ էին, ովքեր կիսում էին նրա պահպանողական հայացքները և Սպիտակ շարժման գաղափարախոսությունը։ Նրանք են Ի. Բ. Իվանովը՝ Ռուսական համազինվորական միության ղեկավարը, և Ի. Մ. Դրուզը՝ «Ժողովրդական խորհրդի**»**ուկրաինական բաժանմունքի ղեկավարը։

#### Հեռացումը Սլավյանսկից և Դոնեցք վերատեղակայումը
Սլավյանսկի պաշտպանության ընթացքում Ռուսաստանի Դաշնության ղեկավարությունը չէր շտապում ռազմական օգնություն ցուցաբերել Ստրելկովի ջոկատին։ Կանադացի պրոֆեսոր Փոլ Ռոբինսոնը () 2014 թվականի օգոստոսին գրում էր, որ Ռուսաստանի ղեկավարության առանձին անձինք ակտիվորեն դիմադրում էին անջատողականներին և նույնիսկ խորհուրդ էին տալիս Ստրելկովին «փակել խանութը»։

2014 թվականի հուլիսի 5-ի գիշերը անջատողականների ուժերը զրահատեխնիկայի շարասյունով և քաղաքացիական փախստականների ուղեկցությամբ դուրս են եկել ուկրաինական ուժերի կողմից շրջապատված Սլավյանսկից և տեղափոխվել են հարակից Կրամատորսկ, որտեղից էլ գրեթե անմիջապես շարժվել են դեպի Գոռլովկա և Դոնեցկ։ Վերատեղակայումը ղեկավարող Ստրելկովը կիրառել է շեղող մանևր (կեղծ շարժում դեպի Իզյումի ուղղությամբ), ինչը թույլ է տվել անջատողականներին նահանջել համեմատաբար փոքր կորուստներով և դուրս բերել մոտ 80 միավոր ծանր տեխնիկա։ Արդյունքում Ուկրաինայի զինված ուժերը կարողացել են հուլիսի 5-6-ին գրավել Սլավյանսկը, Կրամատորսկը, Դրուժկովկան և Կոնստանտինովկան։ Ստրելկովի խոսքով՝ Սլավյանսկը լքել են անջատողականների տեխնիկայի, սպառազինության և անձնակազմի 80-90%-ը, նրանց ընտանիքները, ինչպես նաև նրանց օգնող անձինք։ Նա ներողություն է խնդրել Սլավյանսկի բնակիչներից այն բանի համար, որ անջատողականները չեն կարողացել պաշտպանել քաղաքը։

Փոլ Ռոբինսոնն իր հոդվածում գրում է իրեն հայտնի, բայց վստահելի աղբյուրներով չհաստատված ենթադրություն այն մասին, որ Սլավյանսկը լքվել է ոչ միայն ամբողջական շրջապատման պատճառով, այլ նաև այն բանի համար, որ Ռուսաստանի ղեկավարությունը գործարք է կնքել ուկրաինացի մեծահարուստ Ռինատ Ախմետովի հետ Դոնեցկը հանձնելու մասին, ինչի դիմաց Ախմետովը պետք է աջակցեր Ուկրաինայի կազմում ինքնավար Նովոռոսիայի ստեղծմանը, սակայն Ստրելկովի ջոկատների ժամանումը Դոնեցկ խանգարել է այդ ծրագրերին։

Հուլիսի 16-ին Ստրելկովը, ով իրեն հայտարարել էր Դոնեցկի ռազմական կոմենդանտ, քաղաքը պաշարմանը նախապատրաստելու նպատակով ռազմական դրություն է մտցրել։

Ստրելկովը այն երեք մարդկանցից մեկն է, որոնց Հաագայի Շրջանային դատարանը մեղավոր է ճանաչել 2014 թվականի հուլիսի 17-ին Ուկրաինայի արևելքում մարտերի ժամանակ Մալայզիական ավիաուղիների Boeing 777-ի վթարի համար, որի հետևանքով զոհվել են բոլոր 298 մարդիկ։

#### Հրաժարական և վերադարձ Դոնբաս
Ըստ Լեոնիդ Բերշիդսկու՝ Ստրելկովը չափազանց անզիջում և հակասական կերպար է Պուտինի համար, որն այլևս չէր կարող հանդուրժել նրա իշխանությունը Դոնբասում։ Նա Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարարի պաշտոնից հեռացվել է 2014 թվականի օգոստոսին, երբ Պուտինի օգնական Վլադիսլավ Սուրկովը դարձել է անջատողական ժողովրդական հանրապետությունների «հսկիչը»։

2014 թվականի օգոստոսի 14-ին Ստրելկովը հրաժարական է տվել Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարարի պաշտոնից՝ «այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ»։ Նրա տեղը զբաղեցրել է Վլադիմիր Կոնոնովը։ Օգոստոսի 15-ին Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության ղեկավար Ալեքսանդր Զախարչենկոն հայտնել է, որ Ստրելկովը մեկնում է մեկամսյա արձակուրդի, որից հետո նա Նովոռոսիայի տարածքում նոր առաջադրանքներ կունենա։ Ինքը՝ Իգոր Ստրելկովը, իր հրաժարականի համար մեղադրում է Վլադիսլավ Սուրկովին։

Սեպտեմբերի 11-ին Ստրելկովը հարցազրույց է տվել, որում հայտարարել է, որ մտադիր չէ վերադառնալ Դոնբաս, ինչպես նաև կոչ է արել քաղաքական աջակցություն ցուցաբերել նախագահ Վլադիմիր Պուտինին և դիմակայել Ռուսաստանում  հինգերորդ շարասյուն գործունեությանը։

Նոյեմբերի 6-ին «Գովորիտ Մոսկվա» ռադիոկայանի եթերում Իգոր Ստրելկովը հայտարարել է, որ Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության գոյությունը իրենց ներկայիս տեսքով ձեռնտու է առաջին հերթին ԱՄՆ-ին։

Նույն ժամանակ «Սվոբոդնայա պրեսսա» հրատարակությանը տված հարցազրույցում Ստրելկովն ասել է, որ հրաժարական է տվել, քանի որ իր գտնվելն աննպատակահարմար էր համարվել, իսկ հրաժարականին համաձայնությունը ստացվել էր շանտաժի և ուղղակի ճնշումների միջոցով, այն է՝ Ռուսաստանի տարածքից օգնության մատակարարումները դադարեցնելը։

Նոյեմբերի 20-ին «Զավտրա» թերթին տված հարցազրույցում Իգոր Ստրելկովը հայտարարել է, որ առանց իր մասնակցության Դոնբասի անջատողականները չէին անցնի ակտիվ գործողությունների, և բողոքի շարժումները կճնշվեին։

Նոյեմբերի 20-ին հրապարակվել է Ալեքսանդր Բորոդայի հարցազրույցը, որում նա պնդում էր, որ Իգոր Ստրելկովը, իր հրաժարականից կարճ ժամանակ առաջ, պատրաստվում էր լքել Դոնեցկը և իրեն ենթարկվող ուժերը դուրս բերել Ռուսաստանի Դաշնություն, սակայն այդ հրամանը չեղարկվել էր Անտյուֆեևի կողմից։ Ինքը՝ Ստրելկովը, հրամանի իսկությունը չի հաստատել, բայց խոստովանել էր, որ ուկրաինական ուժերի Շախտյորսկի մոտ ճնշման օրերին կորցրել էր հավատը, որ Ռուսաստանից օգնություն կգա, մտածել Դոնեցկը թողնելու մասին և հրաման էր տվել շտաբը տարհանելու նախապատրաստել, ինչպես նաև հրամայել էր պատրաստվել Գոռլովկա քաղաքի կայազորի տարհանմանը, որը պետք է ծածկեր Դոնեցկից նահանջը, սակայն Գոռլովկայի կոմենդանտը՝ Բոցման կեղծանունով, չէր ենթարկվել հրամանին։ Շախտյորսկում իրավիճակը ուսումնասիրելուց և մարդկանց հետ շփվելուց հետո Ստրելկովը որոշում է կայացրել չթողնել Դոնեցկը։

### Նովոռոսիա հասարակական շարժում
2014 թվականից ի վեր Իգոր Գիրկինը ղեկավարում է **«**Նովոռոսիա**»** հասարակական շարժումը, որը մարդասիրական օգնություն է տրամադրում, ինչպես նաև Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության զինծառայողների համար զինամթերք և համազգեստ է մատակարարում։ Բացի այդ, շարժումը օգնություն է ցուցաբերում Դոնեցկի և Լուգանսկի ժողովրդական հանրապետությունների իշխանությունների գործողություններից տուժածներին։ Նա ասել է.

2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ին լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Իգոր Ստրելկովը չի բացառում իր կողմից ղեկավարվող քաղաքական կուսակցություն ստեղծելու հնարավորությունը։ «Կոմերսանտ» թերթի հոդվածի համաձայն՝ կառույցը պետք է լիներ ընդդիմադիր Վլադիմիր Պուտինի նկատմամբ և արձագանքեր միգրանտների հոսքին ու դրանից բխող նոր ֆաշիստական սպառնալիքին։

2015 թվականի նոյեմբերի 14-15-ը Մոսկվայում տեղի ունեցած Հայրենիքի պաշտպանների համառուսաստանյան հակաահաբեկչական ֆորումի ժամանակ Ստրելկովը հայտարարել է, որ ներկայումս Ռուսաստանը կռվում է երկու ճակատով՝ Սիրիայում և Ուկրաինայում։ Նա նաև չի բացառել Կենտրոնական Ասիայում իրավիճակի սրումը, որը կարող է ներքին անկարգություններ առաջացնել Ռուսաստանում։[մինի|Իգոր Ստրելկովը [Եկատերինբուրգ|Եկատերինբուրգում 2015 թվականի մարտի 14-ին]]

Նա 2015 թվականին «Հունվարի 25-ի կոմիտեի» ստեղծման նախաձեռնողներից մեկն էր, որի կազմում ընդգրկված էին նաև «Ուրիշ Ռուսաստան»-ի ներկայացուցիչներ, ազգայնական գործիչներ և հայրենասեր բլոգերներ։ Ավելի ուշ այն վերակազմավորվել է **«**Համառուսական ազգային շարժման**»**։ Մինչև 2016 թվականի հոկտեմբեր ստեղծվել էր հռչակագիր, մշակվել էին կանոնադրությունը և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ հարցերը։

2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ Ստրելկովը հանդես է եկել «Ռուսաստանի կոմունիստներ» կուսակցության համագումարում, սակայն ոչ մի կուսակցություն այդպես էլ նրան առաջադրվելու առաջարկ չի արել։

2020 թվականի մայիսի 18-ին տեղի է ունեցել նրա հարցազրույցը Դմիտրի Գորդոնի հետ։ Այս հարցազրույցը ուկրաինացի ազգայնականների մոտ բուռն արձագանք է առաջացրել։ Նրանք նույն երեկոյան վանդալիզմի ենթարկեցին Գորդոնի բնակարանի մուտքը՝ հարձակողական գրություններով։ Դրա հետևանքով Գորդոնը գիշերը արտակարգ տեսաուղերձ թողարկեց՝ հայտարարելով, որ հարցազրույցը կազմակերպվել էր Ուկրաինայի Անվտանգության ծառայության աջակցությամբ, և այդ հարցազրույցի կրիչը, ինչպես նաև Նատալյա Պոկլոնսկայաի հետ նախորդ հարցազրույցի նյութերը, որպես ռազմական հանցագործությունների ապացույց, ուղարկվել են Հաագայի դատարան։ Հարցազրույցը լայն հասարակական արձագանք է գտել, չնայած այն բանին, որ Ստրելկովի անունի հիշատակումն արգելված է լրատվամիջոցներում, ինչպես նաև հանգեցրել է երկու մասնակիցների հետագա մի շարք հարցազրույցների պահանջին՝ շատ հաճախ սարկաստիկ ոճով։ Ալեքսանդր Բորոդայը, ի պատասխան Ստրելկովի քննադատության, հակադարձ հարցազրույց է տվել՝ կտրուկ քննադատելով նրան և մեղադրելով, որ Ստրելկովը իր կնոջը և հաշմանդամ երեխաներին թողել է Ռոստովի մարզի մի գոմում, իսկ ինքը իր ապագա երիտասարդ կնոջ՝ Դոնեցկի գիշերային ակումբի նախկին պարուհու հետ բնակություն է հաստատել մոսկովյան բնակարաններից մեկում։

2020 թվականի հունիսի 1-ին նրա Ինստագրամյան էջը արգելափակվել է։ Որպես պատճառ Ստրելկովը նշել է Սերգիի (Ռոմանով) պաշտպանությամբ արված իր մեկնաբանությունը, ով կտրուկ քննադատում էր COVID-19 համավարակի ժամանակ կարանտինային սահմանափակումները։ 2022 թվականի մարտի 10-ին արգելափակվել է Իգոր Ստրելկովի ՅուԹյուբյան ալիքը, որն ուներ մոտ 160 հազար բաժանորդ։

### Բարկացած հայրենասերների ակումբ
2023 թվականի ապրիլի 1-ին Իգոր Ստրելկովը հայտարարել է «Բարկացած հայրենասերների ակումբ» () ստեղծման մասին։ Ակումբի անդամներն են Պավել Գուբարևը, Վիկտոր Ալկսնիսը, Մաքսիմ Կալաշնիկովը և Եվգենի Միխայլովը։

### Մասնակցություն 2022–2023 թվականների Ռուսաստանի ներխուժմանը Ուկրաինա
Ուկրաինայում պատերազմի ընթացքում Գիրկինը իր հրապարակումներում կոչ էր անում գոնե մասնակիորեն մոբիլիզացնել զինված ուժերը։ 2022 թվականի ապրիլին սոցիալական ցանցերում մոբիլիզացմանն ուղղված հաճախակի կոչերի պատճառով Իգոր Ստրելկովը դարձավ համացանցային մեմերի հերոս։

#### Զեկույցներ ձերբակալման մասին
2022 թվականի օգոստոսի 13-ին մի շարք տելեգրամյան էջերում հաղորդել են, որ Իգոր Ստրելկովը իբր ձերբակալվել է Ղրիմի Հանրապետության կողմից՝ մարտական գործողությունների գոտի մտնելու փորձ կատարելիու համար։ Հրապարակվել էր նաև Ստրելկովի առանց մորուքի լուսանկարն ու կեղծ անձնագիրը՝ «Սերգեյ Վիկտորովիչ Ռունով» անվամբ։  Ստրելկովի ձերբակալման մասին տեղեկացրել է նրա համախոհը՝ Ալեքսանդր Ժուչկովսկին։ Տելեգրամյան էջերում հրապարակված հայտարարությունում նա նշել է, որ Գիրկինը իրոք փորձել է մեկնել ռազմաճակատ, սակայն ձերբակալվել է Ղրիմում։ Ժուչկովսկու խոսքով Ստրելկովը որևէ քաղաքական նպատակ չէր հետապնդում, այլ պարզապես ցանկացել էր անձամբ մասնակցել մարտական գործողություններին։ 

Որոշ ժամանակ անց Գիրկինը հերքել է իր ձերբակալման մասին լուրերը՝ միաժամանակ նշելով, որ չի բացառում ապագայում ռազմաճակատում հայտնվելու հնարավորությունը։ 

Ուկրաինացի քաղաքական վերլուծաբան Ալեքսեյ Արեստովիչի տվյալներով՝ Ստրելկովին ձերբակալելուց կարճ ժամանակ անց ազատ են արձակել և թույլ տվել մեկնել Խերսոնի մարզ։ Այս իրադարձությունից հետո Իգոր Ստրելկովը կրկին դարձել է համացանցային մեմերի հերոս։

#### Պատերազմին մասնակցելու փորձ
2022 թվականի հոկտեմբերի 14-ին և 15-ին տեղեկություններ են հայտնվել այն մասին, որ Ստրելկովը ուղարկվել է մարտական գործողությունների գոտի՝ որպես շտաբի ղեկավար կամ գումարտակի հրամանատարի տեղակալ։ Հետագայում՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Ստրելկովը հաստատել է այս տեղեկությունը իր Տելեգրամյան էջում։

2022 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Ուկրաինայի Գլխավոր հետախուզական վարչությունը 100 հազար դոլար պարգևատրում է հայտարարել Ստրելկովին գերեվարելու համար։ Այս մասին գրառումը հայտնվել է գերատեսչության պաշտոնական Տելեգրամյան էջում։

2022 թվականի դեկտեմբերի 5-ին նա հայտնել է Մոսկվա վերադառնալու մասին, քանի որ պաշտոնապես գրանցված չէր գնդի անձնակազմում, թեև կրում էր զենք և զինամթերք, ինչպես նաև մեկնում էր ռազմաճակատ։

## Քրեական հետապնդում
### Ուկրաինայի գլխավոր դատախազություն
Ուկրաինական զանգվածային լրատվության միջոցների հաղորդմամբ՝ 2014 թվականի ապրիլի 15-ին Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը քրեական գործ է հարուցել Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացի Իգոր Ստրելկովի նկատմամբ՝ դիտավորյալ սպանություն կազմակերպելու, Ուկրաինայի ինքնիշխանությանը, տարածքային ամբողջականությանը և անձեռնմխելիությանը վնաս հասցնելու, դիվերսիոն գործունեություն ծավալելու, ինչպես նաև պետության արևելյան շրջաններում զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու հիմքով։

2014 թվականի մայիսի 21-ին Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը Իգոր Գիրկինի նկատմամբ հարուցել է քրեական գործ՝ ահաբեկչական խմբի կամ կազմակերպության ստեղծման (Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 258-3 հոդված, մաս 1), զանգվածային անկարգությունների (294 հոդված, մաս 1) և ահաբեկչության (258 հոդված, մաս 1) կազմակերպման կասկածանքով։

Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը Ստրելկովին մեղադրում է այն բանում, որ նա 2014 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին Ուկրաինայում ահաբեկչական գործողություններ իրականացնելու նպատակով ստեղծել է ահաբեկչական խումբ, ղեկավարել է դրա գործունեությունը, կազմակերպել է զանգվածային անկարգություններ Խարկովի, Լուգանսկի, Դոնեցկի մարզերում և Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Անկարգություններն ուղեկցվել են բռնություններով քաղաքացիների նկատմամբ, ջարդերով, հրկիզումներով, գույքի ոչնչացմամբ, շենքերի ու կառույցների զավթմամբ։ Բացի այդ, նա իրականացրել է ահաբեկչական գործողություն, որն ունեցել է մահացու ելքեր և այլ ծանր հետևանքներ։

### Boeing 777-ի ոչնչացում
Իգոր Ստրելկովի դեմ խմբակային դատական հայց է ներկայացվել 25 զոհվածների հարազատների կողմից, ովքեր զոհվել էին 2014 թվականի հուլիսի 17-ին տեղի ունեցած Boeing 777 ինքնաթիռի կործանման հետևանքով։ Հայցվորներից 10-ը Նիդերլանդների քաղաքացիներ էին։ Նրանք պնդել են, որ Ստրելկովը պատասխանատու է ինքնաթիռի ուղևորների և անձնակազմի մահվան համար։

2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Հյուսիսային շրջանի դատարանը բավարարել է հայցը՝ որոշելով, որ Իգոր Ստրելկովը պարտավոր է վճարել ընդհանուր 400 մլն դոլարի փոխհատուցում՝ յուրաքանչյուր հայցվորի՝ 20 մլն դոլարի չափով։ Դատարանի վճիռը կայացվել է հեռակա կարգով։

2019 թվականի հունիսի 19-ին Միացյալ քննչական խումբը () կատարված միջազգային հետաքննության արդյունքում, Ստրելկովին պաշտոնապես ընդգրկել է օդանավի կործանման գործով կասկածյալների շարքում և հայտարարել է նրա նկատմամբ ձերբակալման միջազգային հրամանի առկայության մասին։

2020 թվականի փետրվարի 3-ին Նիդերլանդների ազգային դատախազությունը Ստրելկովին պաշտոնապես մեղադրանք է ներկայացրել։ Ինքը՝ Ստրելկովը, չի ընդունել իր մեղքը և հայտարարել է, որ չի պատրաստվում ցուցմունք տալ այս գործով։

2022 թվականի նոյեմբերի 17-ին Հաագայի շրջանային դատարանը Իգոր Գիրկինին ճանաչել է մեղավոր Boeing 777 ինքնաթիռի կործանման գործում և նրան դատապարտել է ցմահ ազատազրկման։

### Ձերբակալություն և դատավարություն Ռուսաստանում
2023 թվականի հուլիսի 21-ին, ժամը 11:30-ին, Իգոր Ստրելկովը ձերբակալվել է Ռուսաստանի իրավապահ մարմինների աշխատակիցների կողմից։ Նրա մերձավորների փոխանցմամբ՝ նրա դեմ մեղադրանք է առաջադրվել Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 280-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ էքստրեմիզմի կոչեր ինտերնետում։

Փաստաբանի խոսքով՝ քրեական գործը կապված է Ստրելկովի կողմից տելեգրամյան ալիքում արված երկու հրապարակումների հետ. առաջինը՝ Ղրիմի հնարավոր հանձման մասին, երկրորդը՝ զինծառայողների չստացած վճարների վերաբերյալ։

BBC-ի ռուսական ծառայությունը ենթադրել է, որ Ստրելկովի ձերբակալության իրական պատճառը Ռուսաստանի իշխանությունների նկատմամբ նրա կոշտ քննադատությունն էր Ուկրաինա ներխուժման ժամանակ։ Ըստ լրատվամիջոցի՝ այդ ժամանակ Ստրելկովի նկատմամբ հանրային հետաքրքրությունը մեծացել էր, իսկ նրա տելեգրամյան ալիքի բաժանորդների թիվը ձերբակալության պահին հասել էր շուրջ 875 հազարի։

Նախնական տեղեկություններով՝ Ստրելկովը պետք է մնար կալանքի տակ մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ը։ Սակայն սեպտեմբերի 12-ին Մոսկվայի Մեշչանսկի շրջանային դատարանը քննչական մարմնի միջնորդությամբ կալանքի ժամկետը երկարացրել է մինչև դեկտեմբերի 18-ը։ Ըստ Ռուսական լրատվական գործակալության ()  գործակալության՝ դեկտեմբերի 7-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանը կալանքը կրկին երկարացրել է՝ այս անգամ կես տարով։

2024 թվականի հունվարի 25-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանը Իգոր Ստրելկովին դատապարտել է 4 տարվա ազատազրկման՝ ընդհանուր ռեժիմի գաղութում՝ նախատեսված իրավապահ համակարգի նախկին աշխատակիցների համար։ Բացի այդ, նրան արգելվել է երեք տարի ժամկետով կառավարել կամ վարել ինտերնետային կայքեր։

2024 թվականի մայիսի 29-ին Ընդհանուր իրավասության առաջին վերաքննիչ դատարանը թողել է նախորդ ատյանի դատավճիռը անփոփոխ։

2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն դատարանը մերժել է պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքը և ճանաչել դատավճիռը օրինական։ 2025 թվականի հունվարի 22-ին Կիրովի մարզի Կիրովո-Չեպեցկի շրջանի դատարանը մերժել է Ստրելկովի՝  վաղաժամկետ ազատ արձակման վերաբերյալ միջնորդությունը։

## Պատժամիջոցներ
2014 թվականի ապրիլի 29-ին Ստրելկովը ներառվել է Եվրամիության սահմանած պատժամիջոցների ենթարկված աձանց ցանկում, որտեղ նա նշված էր որպես Սլավյանսկում տեղի ունեցած միջադեպերին մասնակցած Ռուսաստանի Գլխավոր հետախուզական վարչության ակտիվ սպա։ Իգոր Գիրկինը նաև ներառվել է ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ճապոնիայի, Ավստրալիայի, Շվեյցարիայի, Նոր Զելանդիայի, Լիխտենշտայնի և Նորվեգիայի սահմանած նույն ցանկերում։

## Պարգևներ
**Ռուսաստանի Դաշնության պարգևներ**
* Արիության շքանշան
* Սուվորովի մեդալ
* «Հակաահաբեկչական գործողությանը մասնակցության համար» մեդալ
* Սուրբ Բարսեղ Մեծի հիմնադրամի «Ղրիմի վերադարձի» մեդալ
* Էդուարդ Վոլոդինի անվան «Իմպերիալ մշակույթ» ազգային մրցանակ (2014 թվական)

**Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության պարգևներ**
* Դոնեցկի ժողովրդական հանրապետության հերոս (2014 թվականի նոյեմբերի 4, «Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության կազմավորման, զարգացման և պաշտպանության գործում ունեցած մեծ ներդրման, ինչպես նաև դրանում ցուցաբերած քաջության և հերոսության համար»): Ինքը՝ Ստրելկովը, հերքել է, որ իրեն այս կոչումը շնորհել են։
* Սուրբ Նիկոլաս Հրաշագործի 2-րդ աստիճանի շքանշան (2014 թվականի օգոստոսի 16-ին, ԴԺՀ պաշտպանության նախարար Վ.Պ. Կոնոնովի հրամանագրով՝ ի նշան ԴԺՀ զինված ուժերի ստեղծման և Սլավյանսկ ու Դոնեցկ քաղաքների պաշտպանության փայլուն կազմակերպման գործում ունեցած ծառայությունների):

## Գնահատականներ և կարծիքներ
Ինչպես 2014 թվականին գրել է պատմաբան և քաղաքագետ, Օտտավայի համալսարանի պրոֆեսոր Փոլ Ռոբինսոնը, Ստրելկովի կերպարը դարձել էր կուլտային Ռուսաստանում, որտեղ շատերը նրան ընկալում էին որպես ռազմական հանճարի և խիզախ մարտիկի՝ կանխատեսելով նրան անկախ քաղաքական ապագա։Ինքը՝ Ստրելկովը, Ուկրաինայից վերադառնալուց մոտ մեկ ամիս անց Մոսկվայում փակ հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել էր, որ մտադրություն չունի մասնակցել ընտրություններին, սակայն նպատակ էլ չունի ռազմաճակատ վերադառնալու։ Նրա խոսքով՝ ինքը չի պատրաստվում դառնալ բողոքի շարժումների առաջնորդ և շարունակում է աջակցել նախագահ Պուտինին՝ չնայած առանձին տարաձայնություններին։

Արևմուտքում Ստրելկովին հաճախ բնութագրում էին որպես ռուսական իշխանությունների և հատուկ ծառայությունների գործակալ։ Փոլ Ռոբինսոնի կարծիքով՝ այդ պնդումները եթե նույնիսկ համապատասխանում էին իրականությանը, հակասում էին այն հանգամանքին, որ Ստրելկովն ու իր շրջապատը գործում էին սեփական ծրագրով, որի բաղադրիչներից մեկը հակասովետական «հաշտություն չընդունող» գաղափարախոսությունն էր։

Ռոյթերս լրատվական գործակալությունը գրել է. « Դոնեցկի մարզի բնակչության մեծ մասի համար Ստրելկովի բանակը պաշտպանություն է այն մարդկանցից, որոնց նրանք համարում են ուկրաինացի ազգայնականներ, ովքեր ուղարկվել են ռուսախոս բնակչությանը նվաճելու համար։ Մյուս կողմից, Ուկրաինայի համար նա կենդանի ապացույց է այն բանի, որ Ուկրաինայի արևելքում տեղի ունեցող ապստամբության հետևում կանգնած է Մոսկվան, որը փորձում է այնտեղ կրկնել Ղրիմի սցենարը»։

**«**Լևադա-կենտրոնի**»** 2015 թվականի գարնանը անցկացված հարցման համաձայն՝ Իգոր Ստրելկովին ճանաչում էր ռուսաստանցիների 27 %-ը, որոնց վերաբերմունքը բաշխվել էր հետևյալ կերպ՝ 29 %՝ հիացմունք կամ համակրանք, 26 %՝ չեզոք կամ անտարբեր, 4 %՝ կասկածելի կամ սպասողական, 2 %՝ հակակրանք կամ զզվանք։ 26 %-ը նշել էր, որ «նրա մասին ոչինչ վատ ասել չի կարող», իսկ 3 %-ը՝ «ոչինչ լավ»։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է Միրոսլավա Ռեգինսկայայի հետ։ Իգոր Գիրկինի նախկին կինը Վերա Նիկիտինան է, որի հետ նրանք ունեն երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Հարցազրույցներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Манделы из Игорька не получится». Как Игорь Стрелков поддерживал войну, критиковал Путина и попал в тюрьму на сайте русской службы Би-би-си
* 
* Игорь Стрелков на сайте «РБК»
*