Պարկուճ (դեղահաբի ձև)

**Պարկուճ (դեղահաբի ձև),** դեղագործության արտադրության մեջ ինկապսուլյացիան վերաբերում է դեղահաբի մի շարք ձևերին՝ դեղորայքի պատիճավորման օգտագործվող մեթոդներին, համեմատաբար կայուն պատյանում, որը հայտնի է որպես «պարկուճ», որը թույլ է տալիս մարդուն այն խմել կամ օգտագործել որպես մոմիկ: Պարկուճների երկու հիմնական տեսակներն են`
* Կոշտ պատիճով պարկուճներ, որոնք պարունակում են չոր, փոշիացված բաղադրամասեր կամ մանր հատիկներ՝ որոնք արտադրվում են, օրինակ, արտամղման կամ էքստրուզիայի գործընթացների միջոցով: Դրանք պատրաստվում են երկու կեսից՝ ավելի փոքր տրամագծով «մարմին», որը լցված է դեղանյութով, ապա պատիճավորվում է ավելի մեծ տրամագծի  «գլխարկով»:
* Փափուկ պատիճով պարկուճներ, որոնք հիմնականում օգտագործվում են յուղերի և յուղի մեջ լուծարված կամ կասեցված ակտիվ բաղադրիչների համար:

Այս երկու դասի պարկուճները պատրաստվում են դոնդողանման նյութերի ջրային լուծույթներից, ինչպիսիք են` կենդանական սպիտակուց (հիմնականում ժելատին) կամ բուսական պոլիսախարիդները կամ դրանց ածանցյալները (օրինակ՝ կարագինանները, օսլայի և ցելյուլոզայի փոփոխված ձևերը): Դոնդողանման նյութի լուծույթին կարելի է ավելացնել այլ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են` գլիցերին կամ սորբիտոլ, որպեսզի նվազեցվի պարկուճի կարծրությունը, գունանյութերը, կոնսերվանտները, տարրալուծիչները, ադհեզիվ նյութերը և մակերեսային մշակումը:

Ի սկզբանէ, պարկուճավոր դեղահաբերը սպառողների կողմից դիտվել են որպես, դեղորայքը ընդունելու ամենաարդյունավետ միջոց: Այդ իսկ պատճառով, այնպիսի դեղամիջոցներ արտադրողները, ինչպիսիք են` առանց դեղատոմսի ցավազրկող դեղամիջոցներ, ցանկանալով ընդգծել իրենց արտադրանքի ուժը, մշակեցին «կապլետ» տերմինը, որը նշանակում է «պատիճաձև դեղահաբ», որպեսզի այն ասոցացվի որպես ավելի արդյունավետ դեղահաբ, ինչպես նաև ավելի հարմար դեղամիջոց կուլ տալու համար, քան սովորական սկավառակաձև դեղահաբերը:

## Եզակի գել պարկուճ (ժելատինե պարկուճ)

1833 թվականին Մոտեսը և Դուբլանը արտոնագիր ստացան եզակի կամ մեկ մասից բաղկացած ժելատինի պարկուճ արտադրելու մեթոդի համար, որը պատրաստված էր ժելատինի լուծույթով: Նման դեղահաբի արտադրման գործընթացի ժամանակ կիրառվել է առանձին երկաթե կաղապարներ՝ պարկուճները լցնելով առանձին՝ դեղորայքի կաթոցիկի միջոցով:

Փափուկ ժելատինե դեղահաբերի ժամանակակից ինկապսուլյացիոն մեթոդը կիրառվում է դեռևս 1933 թվականին Ռ. Պ. Շերերի կողմից մշակված մեթոդի հիման վրա: Նրա նորամուծությունը պարկուճներ արտադրելու այս մեթոդը շատ արդյունավետ էր, ֆինանսաբեր և քիչ վնասակար (քիչ թափոններ):

Փափուկ ժելատինե դեղահաբերը համարվում են բավականին արդյունավետ միջոց ներքին ընդունման համար, հատկապես դժվար լուծվող դեղորայք: Դա պայմանավորված է նրանով, որ դեղահատը կարող է պարունակել լրացուցիչ հեղուկ բաղադրիչներ, որոնք օգնում են բարձրացնել դեղամիջոցի լուծելիությունը կամ ներթափանցումը օրգանիզմում: Հեղուկ բաղադրիչները դժվար է ներառել ցանկացած այլ պինդ դեղաչափի մեջ, ինչպիսին է դեղահատիկը: Փափուկ ժելատինե դեղամիջոցները իդեալական են համարվում բարձր էֆեկտիվությամբ և խտությամբ դեղամիջոցների համար (օրինակ, երբ չափաբաժինը <100 մկգ է), որտեղ բարձր արտադրողականությամբ դեղորայքի լցոնման գործընթացը օգնում է ապահովել, յուրաքանչյուր փափուկ դեղամիջոցի միանման պարունակությունը:

1949 թվականին Ամերիկյան Cyanamid ընկերության Lederle Laboratories ստորաբաժանումը մշակել է «Accogel» մեթոդ, որը թույլ է տալիս դեղափոշու չափաժինը ճշգրիտ բաշխել փափուկ ժելատինե պարկուճների միջև:

## Երկու մասից բաղկացած գել պարկուճ («կոշտ պարկուճ կամ դեղահատ»)

Բրիտանացի Ջեյմս Մերդոկը 1847 թվականին արտոնագրեց երկու մասից բաղկացած հեռադիտակային ժելատինե պարկուճը: Երկու մասից բաղկացած պարկուճները պատրաստվում են ընկղմելով ժելատինե նյութի լուծույթի մեջ: Պարկուճները մատակարարվում են դեղագործական ընկերություններին որպես փակ միավոր: Նախքան դրանց կիրառումը պարկուճի երկու կեսերը բաժանվում են, ապա լցվում դեղափոշով կամ ավելի հաճախ`դեղահատիկներով, որոնք ստացվել են արտամղման և ցենտրիֆուգման գործընթացի արդյունքում (կամ պարկուճի մեկ կեսի մեջ փոշու սեղմված շերտ դնելով կամ պարկուճի կեսը լցնելով), իսկ պարկուճի մյուս կեսը ենթարկվում է ճնշման կամ սեղման: Նման մեթոդի կիրառման դեպքում ավելի ամուր կապ է առաջանում պարկուճների միջև: Այնուամենայնիվ, նման դեղորայքի արտադրությունը բավականին բարդ է:

Պարկուճի ներսում գտնվող փոշին կամ դեղահատիկները պարունակում են ակտիվ բաղադրիչներ և տարաբնույթ օժանդակ նյութեր, ինչպիսիք են` ադհեզիվ նյութեր, տարրալուծիչներ, գլիդենտները և կոնսերվանտներ:

## Նյութեր արտադրության համար
Ժելատինե կամ դոնդողանման պարկուճները, որոնք ոչ պաշտոնապես կոչվում են գել պարկուճներ, կազմված են ժելատինից, որն արտադրվում է կենդանիների մաշկի կամ ոսկորների կոլագենային նյութից:

Բուսական պարկուճները, որոնք ներկայացվել են 1989 թվականին, պատրաստվում են բջջանյութից՝ բույսերի կառուցվածքային բաղադրիչից։ Բուսական պարկուճների հիմնական բաղադրիչը հիդրօքսիպրոպիլ մեթիլցելյուլոզն է: 21-րդ դարում ժելատինե պարկուճներն ավելի շատ են կիրառվում, քան բուսական ծագման պարկուճները, քանի որ դրանց արտադրությունը ավելի քիչ ծախսատար է:

## Արտադրության սարքավորումներ
Կոշտ ժելատինե պարկուճների պարկուճավորման գործընթացը կարող է իրականացվել մեխանիկական, կիսաավտոմատ և ավտոմատ պարկուճ լցնող մեքենաների շնորհիվ: Կոշտ ժելատինե պարկուճները արտադրվում են ընկղման մեթոդով, որը ներառում է` թաթախում, պտտում, չորացում, կեղևավորում, կտրում և միացում:

Փափուկ պարկուճները լցոնվում են դրանց արտադրության հետ միաժամանակ և կապսուլավորվում:Պարկուճում դեղանյութի լցոնման չափաբաժինը շատ կարևոր է պատիճավորման գործնթացում, և որի համար գոյություն ունեն ժամանակակիծ լցոնման պրոցեսի մոնիտորինգի տարբեր մեթոդներ, ինչպիսիք են` ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիան (NIR) և թրթռումային սպեկտրոսկոպիան, ինչպես նաև քաշի ստուգումը, օգտագործվում են արտադրանքի որակն ապահովելու համար:

## Երկու մասից բաղկացած ստանդարտ պարկուճ

## Տես նաև
* Դեղահատ
* Դեղահաբ
* Դեղագործություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Դեղագետներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Կատեգորիա:Դեղագործական ընկերություններ
Կատեգորիա:Դեղագործներ
Կատեգորիա:Դեղագործներ ըստ ազգության
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ