Էսպերանտոյի ակադեմիա

thumb|right|Էսպերանտոյի ակադեմիայի պաշտոնական պատկերանշանը
**Էսպերանտոյի ակադեմիա** (, ), լեզվաբանների անկախ կազմակերպություն, որն զբաղվում է էսպերանտոյի նորմավորմամբ։ Նրա հիմնական խնդիրը էսպերանտո լեզվի պահպանումը և պաշտպանումն է՝ հաշվի առնելով դրա հիմնական սկզբունքները և լեզվի զարգացման հետազոտումը։ Բացի այդ, գործառույթների մեջ մտնում է նաև զարգացման ընթացքում առավել կայունացած լեզվական փոփոխությունների արձանագրումը և պաշտոնականացումը։ Ակադեմիան լույս է ընծայում փաստաթղթեր, որոնք համարվում են «Էսպերանտոյի կառուցվածքի» լրացումներ՝ հավաստագրելով լեզվակիրների նորամուծությունները, նաև տալիս է վիճելի հարցերի եզրակացությունները։

## Պատմություն

Էսպերանտոյի ակադեմիան հիմնադրվել է 1905 թվականին էսպերանտոյի առաջին համաշխարհային համաժողովի ժամանակ լեզվի ստեղծող Լազար Զամենհոֆի առաջարկով *Académie française* նմանությամբ։ Այդ ժամանակ կառույցը կոչվում էր «Լեզվի կոմիտե» (), իսկ «ակադեմիա» անվանումն օգտագործվում էր կոմիտեի բարձրագույն ղեկավար մարմինների համար։ Լեզվի կոմիտեի և ակադեմիայի առաջին ղեկավարը դարձավ ֆրանսիացի փիլիսոփա Էմիլ Բվարակը։ Լեզվի կոմիտեի կազմում ընդգրկվեցին մոտ 30 ազգություն ներկայացնող էսպերանտոյի մոտ հարյուր մասնագետներ։

1948 թվականին որոշում ընդունվեց միավորելու լեզվի կոմիտեն և Ակադեմիան մեկ ընդհանուրի մեջ՝ կոչելով «Էսպերանտոյի ակադեմիա»։

## Անդամներ
Տարբեր ժամանակ Ակադեմիայի կազմում եղել են էսպերանտոյով գրողներ ու մասնագետներ, ինչպիսիք են Անտոնի Գրաբովսկին, Կալման Կալոչային, Դյուլա Բագին, Ուիլյամ Օլդը (նախագահել է Ակադեմիան 1979-1983 թվականներին), Գաստոն Վարենհեյնը, Կարել Պիկը և ուրիշներ։

Ակադեմիայի այժմյան կազմը ձևավորվել է վերջին ընտրությունների արդյունքում, որը կայացել է 2013 թվականի ապրիլին։ Ցանկում առաջինը գրված է ծննդյան երկիրը։

* Վիլմոշ Բենցիկ (Benczik Vilmos, Հունգարիա)
* Գերիտ Բերվելին (Gerrit Berveling, Նիդերլանդներ)
* Մարեկ Բլագուշ (Marek Blahuš, Չեխիա)
* Մարջորի Բուլթոն (Marjorie Boulton, Մեծ Բրիտանիա)
* Ռենատո Կորսետի (Renato Corsetti, Իտալիա, քարտուղար)
* Մարկոս Կրամեր (Marcos Cramer, Արգենտինա, ապրում է Գերմանիայում)
* Պրոբալ Դասգուպտա (Probal Dasgupta, Հնդկաստան, նախագահ)
* Միշել Դյուկ Գոնինազ (Michel Duc-Goninaz, Ֆրանսիա)
* Ռուդոլֆ Ֆիշեր (Rudolf Fischer, Գերմանիա)
* Էդմունդ Գրիմլի-Իվանս (Edmund Grimley-Evans, Մեծ Բրիտանիա)
* Պոլ Գաբինս (Paul Gubbins, Մեծ Բրիտանիա)
* Ելենա Կարպունինա (Елена Карпунина, Ռուսաստան, ապրում է Գերմանիայում)
* Քրիստին Կիզելման (Christer Kiselman, Շվեդիա)
* Բորիս Կոլկեր (Борис Колкер, Ռուսաստան, ապրում է ԱՄՆ-ում)
* Իլոնա Կոուտնի (Koutny Ilona, Հունգարիա, ապրում է Լեհաստանում)
* Կատալին Կովաչ (Kováts Katalin, Հունգարիա, ապրում է Նիդերլանդներում)
* Հարրի Լայնե (Harri Laine, Ֆինլանդիա)
* Էրիխ Դիտեր Կրաուզե (Erich-Dieter Krause, Գերմանիա)
* Յոուկո Լինդստեդտ (Jouko Lindstedt, Ֆինլանդիա)
* Ֆրանսուա Լո Ժոկոմո (François Lo Jacomo, Ֆրանսիա)
* Աննա Լովենշտայն (Anna Lowenstein, Մեծ Բրիտանիա, ապրում է Իտալիայում)
* Մա Յոն Տե (Ma Young-tae, Կորեա)
* Կարմել Մալյա (Carmel Mallia, Մալթա)
* Ստանիսլավ Մարչեկ (Stanislav Marček, Սլովակիա)
* Ժերալդո Մաթոս (Geraldo Mattos, Բրազիլիա)
* Ալեքսանդր Մելնիկով (Александр Мельников, Ռուսաստան)
* Կարլո Միննայա (Carlo Minnaja, Իտալիա)
* Պավել Մոժաև (Ուկրաինա)
* Բրայան Մուն (Brian Moon, Մեծ Բրիտանիա, փոխնախագահ)
* Նգուեն Սուան Թհու (Nguyen Xuan Thu, Վիետնամ)
* Բարբարա Պիետրժակ (Barbara Pietrzak, Լեհաստան)
* Սերգեյ Պոկրովսկի (Сергей Покровский, Ռուսաստան)
* Օտտո Պրից (Otto Prytz, Նորվեգիա, փոխնախագահ)
* Բալդուր Ռագնարսոն (Baldur Ragnarsson, Իսլանդիա)
* Ռանգանայակուլու Պոտտուրու (Ranganayakulu Potturu, Հնդկաստան)
* Սակա Տադասի (Saka Tadasi, Ճապոնիա)
* Ցվի Սադան (Tsvi Sadan, Ճապոնիա, ապրում է Իսրայելում)
* Ալեքսանդր Շլյաֆեր (Alexander Shlafer, Ռուսաստան, ապրում է ԱՄՆ)
* Համֆրի Տոնկին (Humphrey Tonkin, ԱՄՆ)
* Ամրի Վանդել (Amri Wandel, Իսրայել)
* Ջոն Ուելս (John Wells, Մեծ Բրիտանիա)
* Բերտիլ Վեներգրեն (Bertilo Wennergren, Շվեդիա, ապրում է Գերմանիայում)
* Ուսուի Հիրոյուկի (Usui Hiroyuki, Ճապոնիա)
* Յամասակի Սեյկո (Yamasaki Seikô, Ճապոնիա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էսպերանտոյի ակադեմիայի պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Ակադեմիաներ
Կատեգորիա:Լեզվի կանոնակարգման ինստիտուտներ
Կատեգորիա:Էսպերանտո
Կատեգորիա:Ակադեմիական հաստատություններ
Կատեգորիա:1905 հիմնադրումներ