Բահամյան դոլար

**Բահամյան դոլար** (նշանը՝ $, ծածկագիր՝ BSD), Բահամյան կղզիների արժույթը 1966 թվականից։ Այն սովորաբար կրճատվում է դոլարի $ նշանով կամ որպես այլընտրանք՝ B$՝ այն տարբերելու դոլարով արտահայտված այլ արժույթներից։ Բաժանված է 100 ցենտի։

2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Բահամյան կղզիները դարձավ առաջին երկիրը, որն ունեցավ օրինական թվային արժույթ՝ ներկայացնելով «Sand Dollar»-ը որպես ավանդական Բահամյան դոլարի այլընտրանք։

## Կապը ԱՄՆ դոլարի հետ
Բահամյան դոլարը կապված է ԱՄՆ դոլարի հետ մեկ առ մեկ հիմունքներով։ Բահամյան կղզիների Կենտրոնական բանկը հայտարարում է, որ որպես դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքներ օգտագործում է պարտադիր պահուստավորման նորման, անվանական (վերաֆինանսավորման) դրույքները և ընտրովի վարկային հսկողությունը, որը լրացվում է բարոյական համոզմամբ։ Կենտրոնական բանկի նպատակն է պահպանել կայուն պայմանները, ներառյալ վարկավորումը, որպեսզի պահպանվի ԱՄՆ դոլարի և Բահամյան դոլարի հավասարությունը՝ միաժամանակ թույլ տալով շարունակել տնտեսական զարգացումը։

Չնայած ԱՄՆ դոլարը (ինչպես ցանկացած այլ արտարժույթ) ենթակա է Բահամյան կղզիներում փոխանակման վերահսկման օրենքներին, Բահամյան դոլարի և ԱՄՆ դոլարի հավասարությունը նշանակում է, որ ցանկացած բիզնեսը կընդունի կամ ԱՄՆ-ի կամ Բահամյան արժույթը, և շատ բիզնեսներ, որոնք սպասարկում են զբոսաշրջիկներին, ձեռքի տակ ունեն լրացուցիչ ԱՄՆ դոլար՝ ամերիկացի զբոսաշրջիկների հարմարության համար։

## Պատմություն
Դոլարը ֆունտին փոխարինեց 1 դոլար = 7 շիլլինգ (0,98 ԱՄՆ դոլար) փոխարժեքով 1966 թվականին՝ անկախությունից 7 տարի առաջ։ Այս փոխարժեքը թույլ տվեց սահմանել հավասարություն ԱՄՆ դոլարի հետ, քանի որ ստերլինգ/դոլար փոխարժեքն այնուհետև ամրագրվեց 1 ֆունտ = 2,80 դոլարի վրա՝ 2% աննշան վերագնահատումից հետո։ Տասնորդականացմանն օգնելու համար ստեղծվեցին երեք դոլարանոց թղթադրամներ և տասնհինգ ցենտանոց մետաղադրամներ, քանի որ անցման պահին երեք դոլարը մոտավորապես համարժեք էր մեկ ֆունտի, իսկ տասնհինգ ցենտը մեկ շիլլինգի։

2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Բահամյան կղզիները դարձավ առաջին երկիրը, որն ունեցավ օրինական թվային արժույթ՝ ներկայացնելով Sand Dollar-ը որպես ավանդական Բահամյան դոլարի այլընտրանք։

## Մետաղադրամներ
1966 թվականին ներմուծվեցին մետաղադրամներ 1, 5, 10, 15, 25, 50 ցենտ, 1 և 2 դոլար արժողությամբ։ 1 ցենտը հատվել է նիկել-արույրով, 5, 10 և 15 ցենտը՝ պղինձ-նիկելով, 25 ցենտը՝ նիկելով, իսկ 50 ցենտը և 1 դոլարը՝ արծաթով։ 10 ցենտն ուներ գլխաձև տեսք, մինչդեռ 15 ցենտը քառակուսի էր։ Արծաթե մետաղադրամները շրջանառության համար չեն թողարկվել 1966 թվականից հետո։ 1970 թվականին բրոնզը փոխարինել է նիկել-արույրին 1 ցենտով, որին հաջորդել է արույրը 1974 թվականին և պղնձապատ ցինկը 1985 թվականին։ 1989 թվականին, շրջանառության համար թողարկվել են պղնձանիկելային 50 ցենտ և 1 դոլար արժողությամբ մետաղադրամներ, թեև դրանք չեն փոխարինել համապատասխան թղթադրամներին։

Այժմ հնացած 1 ցենտանոց մետաղադրամը մոտավորապես ԱՄՆ դոլարի չափ է, իսկ 5 և 25 ցենտանոց մետաղադրամները մոտավորապես նույն չափի են, ինչ իրենց ամերիկյան գործընկերները, բայց տարբեր մետաղական կազմով։ 15 ցենտանոց մետաղադրամները դեռ արտադրվում են Կենտրոնական բանկի կողմից։ Այժմ բոլոր մետաղադրամները մի կողմում կրում են Բահամյան զինանշանը՝ «Բահամյան կղզիների համագործակցություն» գրությամբ և տարեթիվ։ Մետաղադրամների դարձերեսին պատկերված են բահամյան մշակույթի առարկաներ, որոնց արժեքը բառերով է։ 1 ցենտն ունի երեք ծովաստղ, 5 ցենտը՝ արքայախնձոր, 10 ցենտը՝ երկու ոսկրային ձուկ, 15 ցենտը՝ հիբիսկուս, իսկ 25 ցենտը՝ առագաստանավ։

Մեկ ցենտանոց մետաղադրամները վերջին անգամ թողարկվել են 2020 թվականի հունվարի 31-ին և ապամոնետիզացվել 2020 թվականի վերջին։ Բահամյան կղզիներում բոլոր կանխիկ գործարքներն այժմ կլորացված են մինչև հինգ ցենտը։

## Թղթադրամներ
1966 թվականին կառավարությունը ներմուծեց 1⁄2, 1, 3, 5, 10, 20, 50 և 100 դոլար արժողությամբ թղթադրամներ։ Բահամյան կղզիների արժույթի վարչությունը ստանձնել է թղթային փողերի թողարկումը 1968 թվականին՝ թողարկելով նույն անվանական արժեքները։ Բահամյան կղզիների կենտրոնական բանկը ստեղծվել է 1974 թվականի հունիսի 1-ին և այդ պահից ստանձնել է թղթադրամի թողարկումը։ Դրա թղթադրամների առաջին թողարկումը չի ներառել 1/2 և 3 դոլարի անվանական արժեքները, սակայն դրանք կրկին շրջանառության մեջ են մտել 1984 թվականին։

Դոլարը վերջին քսան տարիների ընթացքում ենթարկվել է մի քանի վերանայումների, որոնցից առավել ուշագրավներից մեկը չափազանց գունեղ վերափոխումն է՝ ի նշանավորումն Քրիստափոր Կոլումբոսի վայրէջքի հարյուրամյակի Բահամյան կղզում, որը նա անվանել է Սան Սալվադոր։

Բոլոր թղթադրամները, բացառությամբ հիսուն ցենտի թղթադրամի, վերջին տարիներին ենթարկվել են դիզայնի փոփոխությունների՝ կեղծումից խուսափելու համար, թեև թղթադրամները ավելի խիստ անվտանգության միջոցներ են կիրառել ԱՄՆ-ում իրենց թղթադրամների վերջին վերանախագծումից շատ առաջ։ Բոլոր թղթադրամներն ունեն նույն ֆիզիկական չափը, ինչպես ԱՄՆ դոլարը, բայց ի տարբերություն եվրոյի։ Կեղծիքի դեմ պայքարի նորագույն բանաձևը Համապարփակ կեղծման դիմացկուն անվտանգության արտադրանք է կամ CRISP։ Նոր 10 դոլարանոց թղթադրամը թողարկվել է 2005 թվականի օգոստոսի 5-ին, մինչդեռ 20 դոլար թղթադրամը թողարկվել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ 2005 թվականի հոկտեմբերին ինչ-որ մեկը կեղծել է նոր CRISP 10 դոլարանոց թղթադրամներից մեկը՝ A161315 սերիական համարով։ Բահամյան իշխանությունները նախազգուշացրել են վաճառականներին փնտրել թղթադրամներ, որոնցում բացակայում է ջրանիշը։

Մինչև 1992 թվականը ոլոր թղթադրամներում պատկերված էր Եղիսաբեթ II թագուհու (պետության ղեկավարի) դիմանկարը, սակայն թղթադրամներում սկսեցին ցուցադրվել մահացած Բահամյան հայտնի քաղաքական գործիչների դիմանկարները։ Այս քաղաքականությունն այժմ փոխվում է, երբ թագուհու դիմանկարը կրկին պատկերվում է 10 դոլարանոց թղթադրամի վրա։ 1/2 դոլարի վրա պատկերված է տարեց թագուհի Եղիսաբեթ II-ի պատկերը, իսկ հետևի կողմում՝ Քույր Սառայի լուսանկարը Նասաուի ծղոտի շուկայում, $1-ում պատկերված է սըր Լինդեն Փինդլինգը, իսկ հետևի կողմում թագավորական Բահամյան կղզիների ոստիկանական ուժերը, 3 դոլար արժողությամբ մետաղադրամի վրա պատկերված է երիտասարդ Եղիսաբեթ 2-րդ թագուհին, իսկ հետևի կողմում՝ Ընտանեկան կղզու ռեգատա, որտեղ պատկերված են տեղական առագաստանավեր, $5 - Սըր Սեսիլ Ուոլաս-Ուիթֆիլդը և հակառակ կողմը ցույց է տալիս Juncanoo խմբի «մրցարշավը» Juncanoo շքերթում; $10-ը տարեց թագուհի Էլիզաբեթ II-ն է (փոխարինում է Սըր Սթաֆորդ Սանդսին), իսկ հակառակ կողմում պատկերված է Հոուփ Թաուն Փարոսը և Աբակոյի բնակավայրը, $20-ը՝ Սըր Միլո Բաթլերը; $50 – Սըր Ռոլանդ Սիմոնետ; 100 դոլարը՝ մեծահասակ Եղիսաբեթ II թագուհին, իսկ հետևի մասում պատկերված է թռչող կապույտ մարլին՝ Բահամյան կղզիների ազգային ձուկը։ Այդ պատճառով Բահամյան 100 դոլարանոց թղթադրամը տեղացիները հաճախ անվանում են «կապույտ մարլին»։

2016 թվականից ի վեր աստիճանաբար ներկայացվել է CRISP Evolution կոչվող նոր շարքը՝ պահպանելով նախորդ թղթադրամների առարկաներն ու մոտիվները՝ միաժամանակ թարմացնելով անվտանգության առանձնահատկությունները և գունային սխեմաները։ Շարքը սկսվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 28-ին 10 դոլարով և ներառում է 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից՝ 1 դոլար, 2018 թվականի սեպտեմբերի 20 դոլար, 2019 թվականի հունվարի 24-ից՝ 1⁄2 դոլար, 2019 թվականի մարտի 28-ից՝ 3 դոլար, 2019 թվականի հոկտեմբերի 3-ից՝ 50 դոլար, 5 դոլարանոց թղթադրամը՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 23-ից և 100 դոլար թղթադրամը՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։

Քանի որ 10 դոլար թղթադրամի գույնը նման է 1 դոլար թղթադրամի գույնին, այս շարքի 10 դոլար թղթադրամը թարմացվել է՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 15-ին դառնալով մոխրագույն գույն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բահամյան կղզիների կենտրոնական բանկ
* AUD/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* AUD/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը): 
* CAD/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։   
* CAD/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը):   
* CHF/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։  
* CHF/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը):  
* EUR/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչ այժմ): 
* EUR/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը): 
* GBP/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* GBP/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* JPY/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* JPY/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը): 
* NZD/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* NZD/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* USD/BSD-ի պատմական փոխարժեքները (1800 թվականից մինչև մեր օրերը)։ 
* USD/BSD-ի պատմական աղյուսակը (1800 թվականից մինչև մեր օրերը): 

Կատեգորիա:Արժույթներ ըստ տարածաշրջանի
Կատեգորիա:Բահամներ
Կատեգորիա:Դոլար