Արտաշես Ատովմյան

**Արտաշես Երվանդի Ատովմյան** (), խորհրդային ինժեներ-կոնստրուկտոր, Ագատ գիտաարտադրական միավորման գլխավոր կոնստրուկտոր, Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1943) ծովային հրետանային հրաձգության արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված աշխատանքների համար։ Բժշկական սարքավորումների և կայուն տեսողական և ալեհավաքային դիտակետերի և տանկային զենքերի թիրախավորման համակարգերի ստանդարտացման մասնագետ (T-34-85):

## Կենսագրություն
Ծնվել է Թիֆլիսում, 1903 թվականի հունիսի 25-ին։ Ավարտել է ԼՊԻ-ն որպես մեխանիկ ճարտարագետ։ Դասավանդել է Մոսկվայի Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանում։ 1924 թվականին ճակատագրի բերումով նա ծանոթանում է գունավոր հեռուստատեսության և ռադիոտեղագրության գյուտարար Հովհաննես Աբգարի Ադամյանի և այն ժամանակ Ա․ Ի․ Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի երիտասարդ ուսանող, ԽՍՀՄ ԳԱ ապագա ակադեմիկոս, տեսական աստղագիտության դպրոցի հիմնադիր Վիկտոր Համազասպի Համբարձումյանի հետ։ 1930-1932 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի պետական օպտիկա-մեխանիկական գործարանում, իսկ 1942 թվականից՝ թիվ 706 գործարանում։ Հետագայում աշխատել է Ագատ գիտաարտադրական միավորումում, Մոսկվայի Մորինֆորսիստեմա-Ագատ կոնցեռնում։

մինի|Հուշարձան Արտաշես Ատովմյանի և նրա կնոջ գերեզմանին, (Նիկոլո-Արխանգելսկի գերեզմանատուն)

Մահացել է 1979 թվականին, թաղված է Մոսկվայում, Նիկոլո-Արխանգելսկի գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
* Քույր՝ Անաիդա Երվանդի Ատովմյան (1902, Թիֆլիս — 1980, Մոսկվա), աշխատել է որպես բժիշկ ԽՍՀՄ զորամասերում։
* Դուստր՝ Էմմա  Արտաշեսի Ատովմյան  (1940, Լենինգրադ — 2017, Մոսկվա), ավարտել է Մոսկվայի Բաումանի անվան պետական  տեխնիկական համալսարանը ճարտարագետի որակավորմամբ, աշխատել է Ռադիոօպտիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ա. Լ. Միքայելյանի ղեկավարության ներքո։
* Թոռնուհի՝ Ելենա Էդուարդովնա, ծնվել է 1959 թվականին, Մոսկվայում։ Ավարտել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը, ստացել  ճարտարագետի որակավորում, աշխատել Ռադիոօպտիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս Ա. Լ. Միքայելյանի  ղեկավարությամբ մինչև 1996 թվականը։
* Կին՝ Միլիտինա (Լյուդմիլա) Ֆեդորովնան (օրիորդական ազգանունը՝ Խրուլևա)։

## Գործունեություն
* 50 գյուտերի հեղինակ է։
* Համարվում է ուռուցքաբանական հիվանդությունների բուժման համար օգտագործվող Ռոկուս ճառագայթային թերապիայի սարքերի ստեղծողներից մեկը։ ԱԼՏ «Ռոկուս-ԱՄM»-ն լայնորեն կիրառվում է Ռուսաստանի, ԱՊՀ երկրների, Ֆինլանդիայի, Բուլղարիայի, Լեհաստանի, Հունգարիայի, Գերմանիայի, Իսրայելի և այլ երկրների  բժշկական հաստատություններում։
* Ղեկավարել է ԽՍՀՄ նավաշինության ժողովրդական կոմիսարիատի հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոն, «Տարան» թեմայով կատարել է  Տ-34-85 տանկի հրանոթի նշանառության և ՍՏՊ-S-53 «Տարան» կայունացուցիչի համակարգի մշակումը։ Կայունացուցիչն ապահովում է թիրախի նշանառությունը տանկի շարժման ընթացքում և այդպիսով նվազեցնում է խոցելիությունը, դադարի ժամանակ նշանառության կրակի բացակայության պատճառով։ Ֆիլմ «Տ-34»,
* Կայունացուցիչ  ալեհավաքների դիտակետերի կոնստրուկտոր։
* Սերգեյ Կապիցայի «Միկրոտրոն» թեմայով կոնստրուկտոր։

## Արտոնագրեր
* Ճառագայթային թերապիայի ռոտացիոն ապարատի կառավարման սարք // 541311 15.11.1978
* Հավասարակշռման կցորդիչ  // 337047 25.06.1976
* Сферическая диафрагма для аппаратов лучевой терапии // Ճառագայթային թերապիայի սարքերի գնդաձև դիաֆրագմա // 197773 04/30/1978
*  Устройство для приема ленты Ժապավենի ընդունման սարքավորում // 274154, 24.06.1970

## Պարգևներ
* «Պատվո նշան» շքանշան (1939),
* «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ (1942),
* Ստալինյան մրցանակ՝ արտադրության մեթոդների կատարելագործման նպատակով նշանավոր գյուտերի ներդրման  համար (1943)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ