Հյուգո Բլեք

**Հյուգո Բլեք** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ և իրավաբան։ ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 1927 թվականից մինչև 1937 թվական եղել է Ալաբամա նահանգի սենատոր։ 1937 թվականից մինչև 1971 թվականը ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր է նշանակվել նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի կողմից, նշանակումը հաստատվել է Սենատի քվեարկությամբ (63 ձայն,13 դեմ): Հյուգո Բլեքը Ռուզվելտի կողմից նշանակված Գերագույն դատարանի ինը անդամներից առաջինն էր և այնտեղ աշխատեց բոլորից երկար, բացի Ուիլյամ Օ.Դուգլասից: Բլեքը համարվում է 20-րդ դարի Գերագույն դատարանի ամենաազդեցիկ դատավորներից մեկը։

Գերագույն դատարանում իր գործունեության ընթացքում, չորրորդը ամենաերկար տևողությամբ, Բլեքը հայտնի էր ԱՄՆ Սահմանադրության իր բառացի մեկնաբանությամբ և համոզմունքի շնորհիվ, որ ազատությունը երաշխավորված է իրավունքների օրինագծով (այսինքն՝ առաջին տասը փոփոխությունները) սահմանվել է Սահմանադրության տասնչորսերորդ փոփոխության երկրներին: Նրա իրավաբանական գործունեությունը եղել է բազմաթիվ քննարկումների թեմա։ Սահմանադրության գլուխների հստակ բառացի վերլուծության պահանջի պատճառով, հակառակ իր շատ գործընկերների ճկուն իրավագիտությանը, Բլեքին դժվար է բնութագրել որպես լիբերալ կամ պահպանողական, ինչպես այդ տերմինները հասկացվում են ԱՄՆ-ի ներկայիս քաղաքական դիսկուրսում: Մի կողմից, իրավունքների օրինագծի նրա բառացի մեկնաբանությունը և միավորման տեսությունը հաճախ մեկնաբանվում են որպես քաղաքացիական իրավունքների և ազատությունների ամրապնդման խթանում: Մյուս կողմից, Բլեքը վճռականորեն դեմ էր նյութական իրավունքի նորմերի պատշաճ պահպանմամբ գործի քննության ընթացակարգի վերաբերյալ ուսմունքին և համոզված էր, որ անձնական կյանքի անձեռնմխելիության սկզբունքը (պրայվեսը) որևէ հիմնավորում չունի Սահմանադրության մեջ՝ քվեարկելով դրա դեմ «Գրիսվոլդն ընդդեմ Կոնեկտիկուտի» դատավարության ընթացքում։

## Կենսագրություն
Հյուգո Բլեքը եղել է Ուիլյամ Բլեքի և Մարթա Տոլենդ Բլեքի ութ երեխաներից ամենաերիտասարդը: Նա ծնվել է 1886 թվականի փետրվարի 27-ին Աշլանդի փոքրիկ փայտե տանը՝ Ալաբամա նահանգի Քլեյ շրջանի աղքատ, մեկուսացված բնակավայր, Ապալաչյան նախալեռներում:

Նրա եղբայր Օռլանդոն բժիշկ էր, ուստի Հյուգոն նախ ցանկացել է հետևել նրա օրինակին։ 17 տարեկանում նա ավարտել է Աշլանդի դպրոցը և ընդունվել Բիրմինգհեմի բժշկական դպրոց։ Այնուամենայնիվ, հենց եղբայրն էր, որ Հյուգոյին խորհուրդ տվեց հաճախել Ալաբամայի համալսարանի իրավաբանական քոլեջ: 1906 թվականի հունիսին համալսարանն ավարտելուց հետո Բլեքը վերադարձավ Աշլենդ և բացեց փաստաբանական գրասենյակ մթերային խանութի վերևում գտնվող տարածքում։ Նրա իրավական պրակտիկան հաջողություն չի ունեցել, և դրա բացումից մեկուկես տարի անց ամբողջ տունը այրվել է: Այնուհետև Բլեքը 1907 թվականին տեղափոխվել է Բիրմինգհեմ, որտեղ շարունակել է իր բիզնեսը և սկսել է մասնագիտանալ աշխատանքային օրենսդրության և մարմնական վնասվածքների ոլորտում։

Իր աֆրոամերիկացու պաշտպանությունից հետո, որը ներքաշվել էր առևտրային ստրկության մեջ՝ բանտարկությամբ ուղղորդված, Բլեքը դարձել է Ա. Ա. Լեյնի՝ գործի հետ կապված դատավորի, ընկերը: Երբ Լեյնը ընտրվել է Բիրմինգհեմ քաղաքի կոմիտեի անդամ 1911 թվականին, նա Բլեքին առաջարկել է ոստիկանական դատարանի դատավորի տեղ. այդ պաշտոնը դարձել է Բլեքի միակ դատական փորձը Գերագույն դատարանում ընտրվելուց առաջ: 1912 թվականին Բլեքը վայր է դրել դատավորի պարտականությունները, որպեսզի լիարժեք զբաղվի իրավաբանությամբ։ Բայց նա չի ավարտել հանրային ծառայությունը, 1914 թվականից չորս տարի աշխատել է որպես Ջեֆերսոն շրջանի դատախազ։

Երեք տարի անց՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Բլեքը հեռացել է պաշտոնիվ՝ միանալու Միացյալ Նահանգների բանակին։ Նա ընդունվել է Ջորջիա նահանգի Ֆորտ Օգլեթորփ քաղաքում գտնվող սպայական ուսումնական դպրոց և շուտով հասել է կապիտանի աստիճանի: Նա ծառայել է Թենեսի նահանգի Չաթանուգա քաղաքում գտնվող դաշտային հրետանու 81-րդ ստորաբաժանումում, բայց չի մասնակցել մարտերին: 1918 թվականի սեպտեմբերին, պատերազմի ավարտից անմիջապես առաջ, նա վերադարձել է Բիրմինգհեմում իր փաստաբանական փորձաշրջանին։ Նա ընդունվել է բիրմինգհեմյան «Civitan International» ակումբ և վերջապես դարձել է այնտեղ ստորաբաժանման նախագահ։ Բլեքն իր ողջ կյանքում մնացել է այդ կազմակերպության ակտիվ անդամ՝ ժամանակ առ ժամանակ հոդվածներ հրապարակելով «Civitan» պարբերականների համար։

1921 թվականի փետրվարի 23-ին Բլեքն ամուսնացել է Ջոզեֆին Ֆոսթերի (1899-1951) հետ, ունեցել են երեք երեխա՝ Հյուգո Լ. Բլեք II (1922), որը հետագայում դարձել է նաև դատախազ, Սթերլինգա Ֆոսթեր (1924) և Մարթա Ջոզեֆինա (1933): Նրա թոռը՝ Հյուգո Լ. Բլեք III-ը, աշխատել է Ֆլորիդայի Ներկայացուցիչների պալատում և դարձել դաշնային դատախազի օգնական: 1951 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, երկարատև հիվանդությունից հետո, Ջոզեֆինան մահացել է: 1957 թվականին Բլեքն ամուսնացել է Էլիզաբեթ Շեյ Դեմերիթի հետ։

Երիտասարդ տարիքում Բլեքը միացել է Ալաբամայի Կու-կլուքս-կլանին՝ համարելով, որ այս քայլն անհրաժեշտ է իր քաղաքական գործունեության համար։ Սենատի ընտրություններում, որպես «ժողովրդական» թեկնածու, Բլեքը կարծում էր, որ իրեն պետք կգան կլանի անդամների ձայները, որոնք սովորաբար ցածր եկամուտ ունեցող մարդիկ էին, տնտեսական և քաղաքական ձախողորդներ: Միայն իր կյանքի վերջում Բլեքը խոստովանել է, որ կլանին միանալը սխալ էր և ասում էր. «Ես կմիանայի ցանկացած խմբավորման, եթե դա ինձ ձայներ ավելացներ»:

### Սենատորի գործունեություն
1926 թվականին Բլեքը Ալաբամա նահանգից առաջադրվեց ԱՄՆ Սենատի ընտրություններում սենատոր՝ Օսկար Անդերվուդի հրաժարականից հետո։ Քանի որ Ալաբամայի քաղաքականությունն այն ժամանակ գերակշռում էր Դեմոկրատական կուսակցությունը, նա հեշտությամբ հաղթում է իր հանրապետական հակառակորդին՝ է.Հ. Դրայերին՝ հավաքելով ձայների 80,9%-ը։ 1932 թվականին նա վերընտրվել է ձայների 86,3%-ով՝ հաղթելով Հանրապետական Ջ. Թեոդոր Ջոնսոնին։

Սենատոր Բլեքը բծախնդիր քննիչի համբավ էր ձեռք բերել։ Օրինակ՝ 1934 թվականին նա ղեկավարում էր հանձնաժողովը, որն ուսումնասիրում էր օդային փոստի փոխադրողներին տրված պայմանագրերը՝ փոստի և հեռագրի նախարար Ուոլթեր Ֆոլջեր Բրաունի ղեկավարությամբ, հետաքննություն, որը հանգեցրել է օդային փոստի սկանդալին: Նպատակ ունենալով շտկել այն, ինչ նա անվանում էր չարաշահում, «խարդախություն և դավադրություն», որոնք բխում էին 1930 թվականի օդային փոստի ակտից, նա ներկայացրել է Բլեք Մաքլերի օրինագիծը, ավելի ուշ՝ 1934 թվականի օդային փոստի ակտը: Հաջորդ տարի նա մասնակցել է Սենատի լոբբիստական պրակտիկայի հետաքննությանը: Նա հրապարակավ մեղադրել է լոբբիստներին և պաշտպանել է մի օրենք, որը նրանցից պահանջում էր հրապարակել իրենց անուններն ու եկամտի մակարդակը:

1935 թվականին Բլեքը դարձել է Սենատի կրթության և աշխատանքի հանձնաժողովի նախագահ։ Այս պաշտոնը նա չի թողել ի հիշատակ իր Սենատի գործունեության։ 1937 թվականին նա աջակցել է Ռեքս-Քոններիի օրինագծին, որը պետք է սահմաներ նվազագույն աշխատավարձի մակարդակը և աշխատանքային շաբաթվա տևողությունը առավելագույնը 30 ժամ: Չնայած օրինագիծը չեղյալ հայտարարվեց Ներկայացուցիչների պալատի կողմից, 1938 թվականին ընդունվել է ավելի կրճատված տարբերակ (Բլեքի Սենատը լքելուց հետո), որը դարձավ արդար աշխատանքային պայմանների մասին օրենք:

Բլեքը նախագահ Ֆրանկլին Դ.Ռուզվելտի և նրա «նոր կուրս» բուռն կողմնակիցն էր: Մասնավորապես, նա 1937 թվականի դատական համակարգի վերակազմավորման օրինագծի բացահայտ պաշտպանն էր՝ Ֆ.Ռուզվելտի անհաջող ծրագրի՝ Գերագույն դատարանն ավելի հավատարիմ դարձնելու համար նրա անդամների թվի ավելացումը:

Սենատորական գործունեության ընթացքում Բլեքը հետագայում հանդես եկավ ելույթներով, որոնք հիմնված էին Սահմանադրության սկզբնական ուժի վերաբերյալ նրա համոզմունքի վրա: Նա նույնիսկ դատական ավելորդություններ է տեսել Գերագույն դատարանի գործողություններում, որը դեմ էր «նոր կուրս». նրա կարծիքով ՝ դատարանն ապօրինի կերպով չեղյալ է հայտարարել օրինագիծը, որին Կոնգրեսում մեծամասնությունը կողմ է քվեարկել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Вавочкина И. Д.* Хьюго Блэк: человек из команды Ф. Д. Рузвельта // Новая и новейшая история. — 2014. — № 4. — С. 150—160.