open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արմատագլխիկ արևելյան

**Արմատագլխիկ արևելյան** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
1-8 սմ բարձրությամբ, մանր խիտ ճիմ առաջացնող միամյա, շատ փոքրիկ խոտաբույս է։ Տերևաթիթեղներն ունեն մինչև 6 սմ երկարություն, 1-4 մմ լայնություն։ 0,5-2 սմ երկարությամբ ծաղկաբույլերը գլխիկանման կամ գլանաձև են։ Հասկիկների երկարությունը 3-6 մմ է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երևանի շրջակայք, Գոռավան և Ուրծի լեռնաշղթայի նախալեռնային հատված)։ Հանդիպում է նաև միջերկրածովյան ավազանի արևելյան հատվածում, Հարավարևմտյան և Միջին Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 800-1300 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ, գիպսակիր կամ կավային լանջերին, երրորդական դարաշրջանի կարմիր կավերի վրա, ֆրիգանանման, անապատային, կիսաանապատային և տափաստանային բուսականության մեջ։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայտնի է միայն Երևանի շրջակայքում և Արարատյան հարթավայրում։ Ներկայումս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Բրոմոպսիս Զանգեզուրի

**Բրոմոպսիս Զանգեզուրի** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա փուխր ճիմ առաջացնող խոտաբույս է։ 60-100 սմ բարձրությամբ ուղիղ կանգնած ցողունը հիմքի մոտ շրջապատված է մահացած տերևների արտաքինից թույլ ճեղքված դարչնագույն, ներսում՝ ամբողջական ծիրանագույն մանուշակագույն տերևապատյաններով։ 8-15 սմ երկարությամբ, սակավահասկիկ, թույլ փռված ծաղկաբույլը հուրան է։ 7-12 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային թփերը բարակ մանուշակագույն քիստով են։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Զանգեզուրի և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջաններում (Բարգուշատի, Զանգեզուրի և Մեղրու լեռնաշղթաներ)։ Հայաստանից բացի աճում է Նախիջևանում՝ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի վրա։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտուց սկսած մինչև ալպյան գոտի` ծովի մակարդակից 1500-3200 մ բարձրությունների վրա, հիմնականում ենթալպյան գոտու մարգագետիններում, քարաթափվածքներում, խճաքարոտ լանջերին և տափաստանում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանները 500 կմ²-ից պակաս է։ Կապված կլիմայի փոփոխության և աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ՝ տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Մեծքար (լեռ)

**Մեծքար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Լեջան լեռնազանգվածի հարավարևելյան կողմում, Հովանաձոր գետի ձախափնյակում, Հովնանաձոր գյուղից 1,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը՝ 1604 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Մեծքար (այլ կիրառումներ)

**Մեծքար** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Մեծքար - լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում։
* Մեծքար - ժայռ Կիլիկիայում, Զեյթունից հարավ։
Կոկոռ դեղին

**Կոկոռ դեղին** (), հարսնամատազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ջրի մակերեսին լողացող, խոշոր լայն էլիպսաձև, հիմքում սրտաձև տերևներով գեղազարդային բազմամյա կոճղարմատավոր բույս է։ Ծաղիկները միայնակ են, ջրի մակերեսից մի փոքր բարձրացող։ Բույսն ունի հինգ դեղին բաժակաթերթ։ Պսակաթերթերը փոքր են, նեղ, երկարավուն, բազմաթիվ, աստիճանաբար առէջների փոխակերպվող և պարուրաձև դասավորված։ Պտուղը հատապտղանման է, լորձնային և օդային պղպջակներկրող պերիկարպով՝ պտղապատով։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է միայն Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արփա լճի և Ախուրյան գետի ավազաններ)։ Ընդհանուր արեալը, բացի Հայաստանից, ընդգրկում է Նախակովկասը, Արևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասը, Եվրոպան, Սիբիրը, միջերկրածովյան ավազանը, Փոքր և Միջին Ասիան։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800-2000 բարձրությունների վրա, ինչպես նաև լճերում, չհոսող և դանդաղահոս ջրերում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։ Օգտագործվում է որպես դեղաբույս։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անհետացած տեսակ։ Մի փոքր պոպուլյացիա հայտնաբերվել է Ախուրյան գետի հին հունում։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածնեորւմ։

Աճելավայրերը պահպանվում են «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն
Մերկապոչուկ թեքահասկ

**Մերկապոչուկ թեքահասկ** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բարակ մերկ ցողուններով միամյա խոտաբույս է, որն ունի 7-30 սմ բարձրություն։ Տերևաթիթեղները կարճ են, նեղ գծային, տերևապատյանները՝ համարյա մինչև հիմքը ճեղքված։ Ծաղկաբույլը հասկ է՝ շատ բարակ նուրբ գալարաձև կամ աղեղնաձև թեքված։ 2,5-7 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային թեփն ունի քիստ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Ագարակ, Մեղրի, Նյուվադի)։ Կովկասում աճում է նաև Ադրբեջանում, Նախիջևանում, Միջերկրածովյան ավազանում, Հարավարևմտյան, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 400-700 մ բարձրություններում, ինչպես նաև չոր քարքարոտ կամ մանրահողային լանջերին, գետերի չորացած հուների երկարությամբ, գետեր հղկված գլաքարերի և քարաթափվածքների վրա։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլ ամիսներին, պտղաբերում՝ ապրիլ-մայիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 100 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Ագարակ բանավանի (Մեղրու շրջան) շրջակայքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ցորեն Ուրարտու

**Ցորեն Ուրարտու** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
40-100 սմ բարձրությամբ փռված ցողուններով միամյա խոտաբույս է։ 5-11 սմ երկարությամբ, մինչև 30-ի հասնող հասկիկներն ունեն մեկ կարմրավուն հատիկ։ Հասկերի առանցքը մասերի բաժանվող է։ Հասկիկում երկու ներքևի ծաղիկների ստորին ծաղկային թեփերը քիստերով են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ողջաբերդ գյուղի շրջակայք, «Էրեբունի» պետական արգելոց)։ Աճում է նաև Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում, Սիրիայում և Լիբանանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1600 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, կավային և քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հանդիսանում է ցորենի կուլտուրական սորտերի մոտիկ ազգակիցը։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված գյուղատնտեսական գործունեության ինտենսիվացման պատճառով աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Իննաքիստ պարսկական

**Իննաքիստ պարսկական** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Խիտ ճիմ առաջացնող բազմամյա խոտաբույս է։ 15-40 սմ բարձրությամբ ցողունն ուղիղ կանգնած է։ 4-9 սմ երկարությամբ և 1-3 սմ լայնությամբ ծաղկաբույլը խիտ հասկանման հուրան է։ 8-14 մմ երկարությամբ հասկիկներն ունեն 3-6 ծաղիկ։ 10-13 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային 8-9 թեփերը կորացած են և փետրաձև արծաթավուն մազոտ քիստերով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Արաքս գետի հովիտ)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Ադրբեջանում, Իսպանիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Իրաքում, Իրանում, Միջին Ասիայում, Աֆղանստանում և Պակիստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 490-900 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև չոր քարքարոտ լանջերին, ժայռերի միջև, շիբլյակում և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի տարածման հիմնական շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, հետևաբար սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է անհետացման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Ագարակ բանավանի (Մեղրու շրջան) շրջակայքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ջեյք Բագ

**Ջեյք Բագ** (, ), բրիտանացի հեղինակ-կատարող։ Նրա դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2012 թվականին, զբաղեցնելով Մեծ Բրիտանիայի հիթ շքերթի բարձր հորիզոնականները։ Բագն արժանացել է New Musical Express և BRIT Awards մրցանակների։

## Կենսագրություն
Ջեյք Էդվին Չարլզ Քենեդին (Jake Edwin Charles Kennedy) ծնվել է 1994 թվականի փետրվարին և մեծացել է Նոթինգհեմում, աշխատավորի ընտանիքում։ Նրա ծնողները բաժանվել են, երբ Ջեյքը դեռ երեխա էր։ 12 տարեկանում նա հետաքրքրություն է ցուցաբերում երաժշտության հանդեպ, երբ լսում է Դոն Մակլինի «Vincent» երգը Սիմփսոնները անիմացիոն սիթքոմում։ Սկսեց տիրապետել ակուստիկ կիթառին, որը իրեն նվիրել էր իր հորեղբայրը, հետագայում բաս կիթառ նվագեց իր հորեղբոր տղայի խմբում։ Գրադարանում Բիթլզի երգացանկը գտնելով, որոշեց, որ երգելը ավելի լավ է, քան դասախոսություններին մասնակցելը։ Ջեյքը թողեց տեղի քոլեջը, որտեղ սովորեց երաժշտական տեխնոլոգիան և սկսեց տեղ փնտրել ելույթի համար։ Հոր անունը նա օգտագործեց որպես իր երկրորդ բեմական անուն։ Ջեյք Բագը ճանաչված է դարձել իր հայրենի քաղաքում, իսկ 2010 թվականին իր երգերից մի քանիսը ուղարկել է BBC-ին, որի շնորհիվ, հաջորդ տարի հանդես է եկել Glastonbury Festival-ի փառատոնում և շուտով նա պայմանագիր է կնքել Mercury Records լեյբլի հետ։

2012 թվականի մայիսին, երբ Ջեյք Բագը դարձավ Ջուլս Հոլլանդիի երեկոյան հեռուստահաղորդման հյուրը, նա արդեն իսկ կատարում էր Լանա Դել Ռեյի, Example-ի և Մայք Քիվանուկի համերգների բացումը, իսկ ամռանը Լոնդոնի օլիպիական խաղերի ժամանակ Ուսեյն Բոլտի հաղթանակի համար նկարահանված տեսանյությում օգտագործվել է իր «Lightning Bolt» սինգլը։ Շուտով երաժիշտը Նոյել Հալախարի կողմից հրավիրվեց The Stone Roses խումբ։ 2012 թվականի հոկտեմբերին թողարկված Jake Bugg դեբյուտային ալբոմը քննադատների կողմից արժանացել է դրական արձագանքների և զբաղեցրել է բրիտանական չարթերի բարձր հորիզոնականները։ Ալբոմի հիմնական թեման էր «ձանձրույթը և քաղաքի կյանքի սարսափները»։ Սկավառակի երգերի մի մասը գրվել է Յան Արչերի հետ համատեղ։ 2013 թվականին Ջեյք Բագը BRIT Awards-ի համար առաջադրվեց «Բրիտանական բաժանում» անվանակարգում, սակայն հաղթանակը զիջեց Բեն Հովարդին, ինչպես նաև երկու անվանակարգերում արժանացել է NME Awards մրցանակին։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Սինգլեր

### Այլ երգեր

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Մեղրասար (լեռ)

**Մեղրասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Վիրահայոց լեռների կենտրոնական մասի հարավային ճյուղավորություններում, Տաշիր քաղաքից 5 կմ արևելք։ Բարձրությունը՝ 1705 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Պարսուա

մինի
**Պարսուա** (ավելի վաղ **Պարսուաշ**, **Պարսումաշ**), եղել է հին ցեղապետային թագավորություն (մ․թ․ա․860-600 թթ․)։ Գտնվել է Ուրմիա լճից ոչ հեռու՝ Զամուայի (նախկին Լուլուբի) և Ելիպիի միջև՝ Կենտրոնական Զագրոսում՝ Սանանդաջ ից դեպի հարավ-արևմուտք, հյուսիսարևմտյան Իրանում։ Պարսուա անունը հին իրանական *Պարսավա* բառն է և նշանակել է սահման կամ սահմանային երկիր։
Պարսուան տարբերվում է Պարսկաստանի հարավարևմտյան մյուս շրջաններից, այժմ այն հայտնի է որպես Իրանի Ֆարս նահանգ։

Մի քանի գրառումների համաձայն` Թեյսպը` Աքեմենյանների նախնին, գլխավորել է արտագաղթը Պարսուայից Պարսկաստան` անցյալի էլամական նահանգ Անշան։

Պարսուան հայտնի է ասուրական և ուրարտական արձանագրություններից։ Ուսումնասիրողները ներկայացնում են եղած գրառումները բնակավայրերի վերաբերյալ։
Սալմանասար III-Նաիրիի շատ թագավորների մասին, որոնք ցանկացել են  վերացնել պարսկական այս ցեղապետական հասարակությունը առաջնորդների հետ միասին։

Ստելա Կարագունդուզը ներկայացնում է Պարսուան որպես արշավանքների թիրախ։

Ըստ Սալվինիի` Պարսուան գտնվել է Ուրարտուում։ Նա դա ցանկացել է բացատրել պարսկական ցեղերի արտագաղթով։ Այս կարծիքին հակառակվում են Գերշիվինը, Ֆիշերը և Բոյլը։

## Գրականություն
* Louis D. Levine: *Contributions to the historical geography of the Zagros in the Neo-Assyrian period.* Microfiche 1969.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Auszug aus der ''The Cambridge History of Iran'' bei google books

Կատեգորիա:Ասիական պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Իրանի անտիկ պատմություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Կատեգորիա:Միջին Արևելքի նախկին երկրներ
Մեղրիսար

**Մեղրիսար**, *Մեղրիդաղ*, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրի գետի ձախափնյակում, Մեղրի քաղաքից 1,5 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 1262 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ալեքսանդր Անիսիմով

**Ալեքսանդր Անիսիմով** (, ), ԽՍՀՄ երաժիշտ, երգչախմբի դիրիժոր, պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1948 թվական)։ Խմբակային կատարումների, երգերի և երգչախմբի համար գրված երգերի հեղինակ։ Բազմաթիվ խմբակային ժողովածուների խմբագիր և կազմող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1905 թվականի հունիսի 23-ին (հուլիսի 6-ին), Նովոգորոդսկի շրջանի Գրիգորովո գյուղում։

1929 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան, սովորել է Նիկոլայ Մալկոյի և Միխայիլ Կլիմովի հետ։ 1932 թվականին ավարտել է երգչախմբային դիրիժորության և երգչախմբային գրականության դասերի ասպիրինտուրան, 1958 թվականից՝ պրոֆեսոր։

1937-1949 թվականներին Անիսիմովը եղել է Լենինգրադի ռազմական շրջանի երգի և պարի անսամբլի ղեկավար, մայոր։ 1949-1951 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդին կից երաժշտական հաստատությունների գլխավոր տնօրեն և Արվեստի կոմիտեի նախագահի տեղակալ։ 1951-1955 թվականներին ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի տնօրեն։

1935-1937 թվականներին եղել է դիրիժոր, իսկ 1955-1965 թվականներին եղել է Լենինգրադի Մ. Գլինիկիի անվան ակադեմիական կապելլայի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։

Ալեքսանդր Իվանովիչ Անիսիմովը մահացել է 1976 թվականի սեպտեմբերի 19-ին։

1987 թվականին մահացել է նրա եղբայրը՝ Մեծ թատրոնի նվագախմբի երաժիշտ, Վիկտոր Անիսիմովը։

### Ընտանիք
Կինը՝ Նատալյա Սերգեևնա, դուստրը՝ Սվետլաննա Ալեքսանդրովնա։ Երկրորդ կինը՝ Օքսաննա Վասիլևնա, որդին՝ Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ։ Նինա Իվանովնա, որդին՝ Օլեգ Ալեքսանդրովիչ։

* Ամուսնացած է եղել Եվգենյա Ալեքսանդրովնայի հետ (1907-1983), մասնագիտությամբ իրավաբան, աշխատել է որպես նոտար։
* Որդի Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Անիսիմով, ծնվել է 1935 թվականի ապրիլի 16-ին Լենինգրադում։

Ալեքսանդր Իվանովիչի եղբոր Բորիս Իվանովիչի ընտանիքը.

* Ամուսնացել է Նատալիա Դմիտրիվովայի հետ, մասնագիտությամբ իրավաբան է, աշխատել է Վ. Ի. Լենինի թանգարանում, որպես պատմաբան։
* Դուստր՝ Անիսիմովա Ելենա Բորիսովնա։

## Պարգևներ
* Լենինգրադյան ճակատի ռազմական խորհրդի հավաստագիր (1940 թվական)
* Արժեքավոր նվերներ, ռազմական խորհրդի դրամական մրցանակներ, Սերգեյ Կիրովի անվան Կարմիր Բանակի լենինգրադյան տուն
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
* Հայրենական պատերազմի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդր Իվանովիչ Անիսիմով

Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Վերջին տոնածառերը

**Վերջին տոնածառերը** (), ռուսական կատակերգական ֆիլմ։ Գլխավոր դերերում՝ Իվան Ուրգանտ, Սերգեյ Սվետլակով, Դմիտրի Նագիև։

Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը ներկայացնում է ֆրանշիզի հայտնի հերոսների արկածների մասին Նոր տարվա նախաշեմին։ Ձյունանուշը փրկում է միայնակ պապիկին, տյումենցի հիփսթերը օգնում է հորեղբայր Յուրային ճիշտ ամուսնության առաջարկություն անել իր սիրելիին, Բորիսն ամեն ինչ անում է, որպեսզի իր ընկեր Ժենյան ընտանիքի հետ չտեղափոխվի Յակուտիա։ Պերմցի մարզիկները երազում են տեսնել գեղեցիկ աղջկա ժպիտը և հանուն դրա պատրաստ են ամբողջ քաղաքը ոտքի հանել, իսկ Վորոնեժի հասարակ բնակչուհին մեկնում է մայրաքաղաք, որպեսզի հանդիպի իր երազանքների տղամարդուն՝ դերասան Կոմարովսկուն։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալմանախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թիմուր Բեկմամբետովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Թասման ազգային պարկ

**Թասման ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Թասմանիա նահանգի արևելքում, Ավստրալիա։ Գտնվում է Հոբարթի արևելյան հատվածից մոտավորապես 56 կմ հեռավորության վրա։ 107.5 քառ. կմ տարածք ունեցող պարկը տեղակայված է Ֆորեսթիեր և Թասման թերակղզիների մի մասում և ընդգրկում է ամբողջ Թասման կղզին։

## Պատմություն
մինի|ձախից
Ձկնորսությունը մեծ թափով զարգացել է Ֆորթեսք ծոցում 1830-1840-ական թվականներին։

Տարածքը պարկի կարգավիճակ է ստացել 1999 թվականի ապրիլի 30-ին Տարածաշրջանային անտառային համաձայնագրով։ Թասման կղզու փարոսը (կառուցվել է 1906 թ․) գտնվում է համանուն կղզու վրա, որը պարկի մի մասն է կազմում։ 1977 թվականից ի վեր փարոսն ու օդերևութաբանական կայանը չեն շահագործվել։

## Աշխարհագրություն
Ծովի մակերևույթից 300 մետր բարձրության վրա գտնվող սյունաձև դիաբազ ժայռերը, որոնք գտնվում են Պիլլարի հրվանդանի և Թասման կղզու մոտ, ամենաբարձրն են աշխարհում։ Դիաբազ կոչվող ժայռը հազվագյուտ տեսակ է Ավստրալիա մայրցամաքում։ Ժայռային այնպիսի գոյացումներ, ինչպիսիք են *Cathedral Rock*, *Totem Pole*, *Candlestick*, և Թասմանյան կամարը, ավելի հեշտ է տեսնել օվկիանոսից։ Պարկն ընդգրկում է նաև *The Lanterns* կոչվող երեք կղզյակները։

## Բուսական աշխարհ
Երեք տեսակի ակնախոտ (պարազիտիզմ, խոտաբույսեր և ծաղկավոր բույսեր, որը հայտնի է նաև աչախոտ անունով) է հայտնաբերվել միայն Թասման ազգային պարկի տարածքում։ Հազվագյուտ *Allocasuarina crassa* բույսը թուփ է կամ փոքր ծառ, որը հայտնաբերվել է միայն ազգային պարկում։ Դրանով է պատված Պիլլար հրվանդանը և Թասման կղզին։

## Կենդանական աշխարհ
Թասման ազգային պարկում է գտնվում հարավարևելյան Թասմանիայի Թռչունների կարևոր տարածքը, որը մեծ նշանակություն ունի մի շարք անտառային թռչունների պահպանման համար, ինչպիսիք են վտանգված թութակները և բծավոր թռչունները։

## Պատկերասրահ

Cape Hauy (34470313063).jpg
Cape Hauy stacks.jpg
Cape Raoul 4.jpg
Dawn Clouds (34436321714).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային պարկ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:1999 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Յակուրի ազգային պարկ

**Յակուրի ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Էկվադորում, որն ունի 431 քառ. կմ տարածք։ Տեղակայված է Լոխա և Սամորա Չինչիպե գավառների սահմանի միջև։ Այն ավելի մեծ Պաշտպանված անտառի մի մասն է կազմում, որն ունի 733 քառ. կմ տարածք։ Հիմնադրվել է 2009 թվականին։ Պարկում են գտնվում Չինչիպե Մայո և Կատամայո Չիրա ջրային ավազանների ակունքները։

## Բուսական աշխարհ
Պարկի բաղկացուցիչ մաս են կազմում մի շարք էկոհամակարգեր։ Պարկի մեծ մասում առկա են հետևյալ շրջանները.
* Հարավային Անդյան տափաստաններ 42.6%
* Արևելյան Անդյան մշտադալար խոնավ անտառ 22%
* Հարավային Անդյան չոր լեռնային մացառուտներ 15.1%
* Արևելյան Անդյան խոնավ անտառ 14%

Պարկում աճում են 280 բուսատեսակներ։ Բույսերից 32-ը էնդեմիկ են։ Երկու տեսակներ կանգնած են ոչնչացման եզրին, իսկ 11-ը խոցելի են։

## Կենդանական աշխարհ
Յակուրի ազգային պարկում կան կաթնասունների 18 տեսակներ, որոնցից 5-ը վտանգված են։ Անհետացման եզրին են պումաները, լեռնային գետակինճերը և ակնոցավոր արջերը։ Կան 111 թռչնատեսակներ, որոնցից 4-ը վտանգված են և 11 երկկենցաղների տեսակներ, որոնք կրկին ոչնչացման եզրին են։

## Տեսարժան վայրեր
Ազգային պարկն ունի մեծ խորությամբ շուրջ 46 լիճ։ Ամենից շատ այցելվել են հետևյալ լճերը.
* Լագունա Նեգրա, չափազանց խորը լիճ հանգած հրաբխի խառնարանում։ Հայտնի է իր բուժիչ ջրերով։ Լագունաս Ջիմբուրայի մուտքից մինչև լիճ կարելի է հասնել 50 րոպեի ընթացքում։ Լճից կարելի է հասնել ամենաբարձր գագաթը, որը գտնվում է Լոխայում։
* Լագունա Յակուրի, ամենամեծ լիճը պարկում, որից էլ այն ստացել է իր անվանումը։ Հետիոտնը այնտեղ կարող է հասնել 5 ժամվա ընթացքում։ Էսպինդոլայի ճանապարհը տանում է դեպի Յակուրի ազգային պարկ։
* Ինկայի արահետը հատում է ազգային պարկը, որտեղ էլ կան հնագիտական ավերակներ։ Պաշտպանված անտառի արևմտյան կողմում կան ժայռապատկերներ և դամբարաններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Yacuní Information Page  - Ministry of the Environment

Կատեգորիա:2009 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Էկվադորի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Էկվադորի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Տիագո Մենդես

**Տիագո Մենդես** (, ), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Օլիմպիկ Լիոնի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Գոյաս
Մենդեսը Գոյասի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Պորտուգեզա Դեսպորտոսի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց 2012 թվականի մարտի 18-ին՝ Լիգա Գոյանոյի Ռիո Վերդեի դեմ խաղում։ Սերիա B-ում իր առաջին գոլը խփեց հոկտեմբերի 2-ին՝ Բրագանտինոյի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում Մենդեսը անցկացրեց 2013 թվականի մայիսի 26-ին՝ Կրուզեյրոյի դեմ խաղում։ Իր դեբյուտը միջազգային մրցաշարերում նշեց 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ Հարավամերիկյան գավաթի Ֆլումինենսեի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 9-ին Մենդեսը գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Բահիայի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 30-ին բրազիլացին հեռացվեց խաղադաշտից Ատլետիկո Պարանաենսեի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման ավելացված ժամանակում։ Գոյասի կազմում Մենդեսը անցկացրեց 166 հանդիպում՝ դառնալով 9 գոլի հեղինակ։

### Սան Պաուլու
2015 թվականի ձմռանը Մենդեսը միացավ Սան Պաուլուին։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց փետրվարի 1-ին՝ Լիգա Պաուլիստայի Պենապոլենսեի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց նոյեմբերի 28-ին՝ Սերիա A-ի Ֆիգեյրենսեի դեմ խաղում։ Լիբերտադորեսի գավաթում առաջին գոլը Մենդեսը խփեց 2016 թվականի ապրիլի 29-ին՝ 1/8 եզրափակչի Դեպորտիվո Տոլուկայի դեմ խաղում։ 2017 թվականի ապրիլի 8-ին բրազիլացին դուբլ ձևակերպեց Լիգա Պաուլիստայի Լինենսեի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 5-0 հաշվով։ Սան Պաուլուի կազմում Մենդեսը անցկացրեց 142 հանդիպում՝ դառնալով 11 գոլի հեղինակ։

### Լիլ
2017 թվականի հուլիսի 8-ին Մենդեսը 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Լիլի հետ։ Իր դեբյուտը Լիգա 1-ում նշեց օգոստոսի 6-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Նանտի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց հոկտեմբերի 14-ին՝ Տրուայի դեմ խաղում։ 2018 թվականի փետրվարի 11-ին Մենդեսը 2 գոլային փոխանցում տվեց Նանտի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով։ Ապրիլի 7-ին բրազիլացին հեռացվեց խաղադաշտից Բորդոյի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 63-րդ րոպեին։ Թիմի ավագի թևկապով նա առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ 2018 թվականի դեկտեմբերի 22-ին՝ Թուլուզի դեմ խաղում։ Լիլի կազմում Մենդեսը անցկացրեց 71 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 8 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Օլիմպիկ Լիոն
2019 թվականի հուլիսի 3-ին Մենդեսը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Օլիմպիկ Լիոնի հետ՝ փոխարինելով Տոտենհեմ տեղափոխված Տանգի Նդոմբելեին։ Ակումբը նրա համար վճարեց 25 միլիոն եվրո։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 3-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային

; Գոյաս

* Լիգա Գոյանո. 2012, 2013
* Սերիա B. 2012

; Սան Պաուլու

* Ֆլորիդայի գավաթ. 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մենդեսի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Մենդեսը transfermarkt-ում
* Մենդեսը soccerbase.com-ում
* Մենդեսը WhoScored.com կայքում
* Մենդեսը Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոյասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վասկո դա Գամայի ֆուտբոլիստներ
Վարդանյան նախակրթարան

**Շումենի հայկական դպրոց** կամ **Վարդանյան մասնավոր դպրոց**, **Վարդանյան նախակրթարան**, Բուլղարիայի Շումեն քաղաքում գործած հայկական դպրոց։ Հիմնվել է 1834 թվականին։ Չի գործել 1945-1946 թվականներին։ Փակվել է 1959 թվականին։

## Պատմություն
Հայերը Շումենում հայտնվել են 1605 թվականին։ Քաղաքի հայկական դպրոցը առաջին անգամ հիշատակվել է 1834 թվականին՝ Կոստանդնուպոլսի պատրիարքարանի հաշվառման մեջ գտնվող դպրոցների ցանկում։ Առաջին ուսուցիչները Թեբիր և Դուդու քույրերն են եղել։ Նրանց անունով էլ կոչել են դպրոցը՝ Թիբրա Դուդու։ Ավելի ուշ դպրոցը կոչվել է Վարդանյան դպրոց։ Տարբեր տարիների դասավանդել են Դաջի Բեյլերյանը, Արման Դոնիկյանն ու Հովհաննես Մաջարյանը։ Ուսուցիչների շարքում առանձնակի տեղ ունի Հակոբյան վանքից Խորեն Քյուչուկյանը։ Մինչև 1944 թվականը դպրոցը մասնավոր էր։ 1945-1946 թվականներին դպրոցի աշխատանքները դադարեցվել են համաձայն ազգային փոքրամասնությունների դպրոցների մասին օրենքի։ 1946 թվականից հետո դպրոցը վերանվանվել է Վարդանյան նախակրթարան։ Դասավանդումը վարվել է հայերեն և բուլղարերեն։ Դասավանդումը վարել են Բուլղարիայի հայկական դպրոցների հատուկ ծրագրով։ Փակվել է 1959 թվականին։

Դպրոցի արխիվը պահպանվում է Պետական արխիվի համար 217К [1] և համար 213 ֆոնդերում։ Արխիվային նյութերը պարունակում են 39 թերթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայերը Շումենում
Կատեգորիա:Շումենի դպրոցներ
Մենաբերդ

**Մենաբերդ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Շիրակի մարզի և Թուրքիայի սահմանագլխին, Եղնախաղի լեռնաշղթայում, Արփի լճի ջրամբարից արևմուտք, Եղնաջուր գյուղից 10 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2958 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդահանի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Եղնախաղի լեռնաշղթա
Մենածառ

**Մենածառ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնաշղթայում, Ջրաղացիձոր գետակի աջափնյակում, Սվարանց գյուղից 0,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2077 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Լյուքսեմբուրգ քաղաքի տրամվայի և ավտոբուսների թանգարան

**Լյուքսեմբուրգ քաղաքի տրամվայի և ավտոբուսների թանգարանը** (ֆրանս․ *Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg* ) նվիրված է այս տրանսպորտի պատմությանը՝  ձիաքարշերի ժամանակներից մինչ այսօր։ Թանգարանը տեղակայված է ժամանակակից շենքի ավտոբուսների պուրակում ՝ rue de Boullion 63 հասցեով։

## Պատմություն
Թեև թանգարանը բացվել է հանրությանը միայն 1991 թվականին, նրա հավաքածուի հիմքերը դրվել են 60-ականների սկզբին, երբ Լյուքսեմբուրգի տրանսպորտային աշխատողները սկսեցին հավաքել այս քաղաքում հասարակական տրանսպորտի պատմության հետ կապված արտեֆակտներ։ Միևնույն ժամանակ, Լյուքսեմբուրգ քաղաքի տրանսպորտային ընկերության սեմինարների ընթացքում պատրաստվել են 1։8 մասշտաբի պատմական տրամվայի մոդելներ։ Այս մոդելները ցուցադրվել են ցուցահանդեսներում ՝ նվիրված  քաղաքի 1000-ամյակին (1963 թ.) և քաղաքային տրամվայի համակարգի (1964 թ.) փակման ցուցահանդեսներում։ 1991 թ. մարտի 27-ին թանգարանը բացվեց հանրության առջև։

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուի մեջ կան չորս վավերական տրամվայի վագոններ (երկու շարժիչ և երկու հավելյալ), ձիաքարշի ժամանակակից կրկնօրինակը, երկու ավտոբուս և  հաղորդակցման ցանցի սպասարկման համար տրանսպորտային աշտարակ։ Այս լիարժեք ցուցանմուշներից բացի, թանգարանի հավաքածուն ներառում է 1։ 8 մասշտաբով  ավտոբուսների 22 մոդելներ, բազմաթիվ արտեֆակտներ (հասարակական տրանսպորտի աշխատողների ձևը, ճանապարհորդական տոմսերը և այլն) և փաստաթղթեր և մոտ 8000 լուսանկարներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Краткая информация о музее на официальном сайте города (pdf)

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Լյուքսեմբուրգում
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տրամվայ
Կատեգորիա:Տրանսպորտային թանգարաններ
Կարծրախոտ Վորոնովի

**Կարծրախոտ Վորոնովի** (), հացազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Միամյա ճիմ չառաջացնող խոտաբույս է, որն ունի 6-20 սմ բարձրություն։ 0,5-1 մմ լայնությամբ տերևաթիթեղները գծային-բզաձև են։ Ծաղկաբույլերը միակողմանի հասկանման հուրաններ են՝ 4-10 սմ երկարությամբ և 1-1,5 սմ լայնությամբ։ Հասկիկները խիստ ճյուղավորված են, 4-6 ծաղիկներով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (Սիսիան, Գորիս) և Մեղրու (Ագարակ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Ղարաբաղում, Նախիջևանում, Իրաքում, Աֆղանստանում և Միջին Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800-1700 բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ, կավային, աղակալված հողերի, հղկված գլաքարերի, գետամերձ ավազների վրա։ Ծաղկում է ապրիլ ամսին, պտղաբերում՝ մայիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Ագարակ բանավանի (Մեղրու շրջան) շրջակայքում։ Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Մավսոլ

[thumb|upright=1.2|Մավսոլի գլուխը [Կարիա Աքեմենյան դինաստիա։ Ապոլլոնի/Զևս  արջև կանգնած տիրակալը։ MAYΣΣΩΛΛO ("Մավզոլիոս") լեգենդ։ Ք․Ա 376-353 թթ․]]
thumb|Right|120px|Մավսոլի արձանը հալիկառնոսի դամբարանից

**Մավսոլ** (Մավզոլ ), Հեկատոմի ավագ որդին, որը փաստացի եղել է Աքեմենյաններից անկախ գործող կառավարիչ (սատրապ  և արքյայտն հիմնադիր) Կարիայում  Ք. ա. 377—353 թվականներին։

## Կենսագրություն
Մավսոլը մասնակցել է Փոքր Ասիայում Արտաքսերքսես II դեմ կազմակերպված սատրապների մեծ ապստամբությանը, պարտությունից խուսափելու համար ժամանակին դուրս է եկել ապստամբությունից։ Մայրաքաղաքը Կարիից տեղափոխել է հնագույն Միլյաս՝ Հալիկատռնասի ափամերձ շրջան, դանով ընդծելով իր ծավալապաշտական  նպատակները հունական կղզիների հաշվին։ Նրա հաջողվեց իրեն ենթարկել Լիկիան և Հոնիայի  որոշ հունական պոլիսներ։ Հռոդոսում և Կոսում իր ազդեցությունը ընդլայնելու նպատակով նա օժանդակեց Աֆրկյան ծովային միության զորքերին Աթենքի դեմ պատերազմում։
[left|thumb|upright=0.5|left|Առաջնորդի արձան, Մավսոլ ([Բրիտանական թանգարան)]]

Մավսոլի հակվածությունը դեպի հելլենիստական մշակույթը թույլ է տվել նրան համարել հելլենիզմի առաջատարը։ Նրա պալատում ծաղկում էր հունական մշակույթն ու գիտությունը։ Նրա քույրը և կինը՝  Արտեմիսիա II պարգևատրում էին նշանակել նա համար, որ կստեղծագործեր ամենալավ գովասանքի խոսքը Մավսոլի հասցեին։ Այս տեղծագործության  տապանագրությանը մասնակցել են Նավկրատը,  Իսոկրտաը, Թեոդեկտն ու Թեոպոմպոսը՝ վերջինս հաղթել է։ Ինչպես նաև Արտեմիսիան ամուսնու պատվին Հալիկառնասում կառուցել է շքեղ դամբարան՝ տապանաքար հուշարձան, որը դասվում է Աշխարհի յոթ հրաշալիքների շարքին։

Պատմիչ Մերիմեն գրել է «Մավսոլը գիտեր, թե ինչ պես քամեր իր ենթակայության տակ երկրների ժողովուրդներին, և ոչ մի ազգային հովիվ, խոսելով Գոմերի լեզվով, չէր կարող հարթ կտրեր իր ազգին։ Իր տիրույթներում նա եկամուտ էր ստանում ամեն ինչից՝ նույնիսկ թաղման համար նա ստեղծել է հատուկ հարկ… Նա հարկ էր դրել նաև մազերի համար։ Նա կուտակել էր ահռելի հարստություն։ Այս հարստությամբ էլ բացատրվում էր կարիացների հարաբերությունները հույների հետ, և նաև թե ինչու Մավսոլի դամբարանը հանդիսացավ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը»։

Ժամանակակից աշխարհում Մավսոլ անունը հաճախ հիշատակվում է կապված «դամբարանի» հետ՝ իր հանրահայտության շնորհիվ Հալիկառանսի դամբարանը ձեռք է բերել անվանական կարգավիճակ։

Միլյասում հայտնաբերվել է արձանագրություն, հնագույն Միլյասի մասին, որը մանրամասնորեն ներկայացնում է դավադիրների մահապատիժների մասին, ովքեր փորձել են Ք․ա 353 հարձակվել  Լաբրանդայի վրա։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աքեմենյան սատրապներ
Կատեգորիա:Թուրքիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կարիայի կառավարիչներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 353 մահեր
Posta

**Posta**, () թուրքական օրաթերթ, որը տպագրվում է 1995 թվականի հունվարի 23-ից։ Թերթը մինչև 2018 թվականը պատկանել է Doğan Holding-ին։ 2018 թվականի գարնանը, երբ Doğan Holding-ը վաճառվեց Demirören Holding-ին, Posta-ն ևս դարձավ վերջինիս սեփականությունը։ 2018 թվականի տվյալներով, թերթի խմբագիրն է Էմրե Իշքեչելին։

## Պատմություն
Թերթի առաջին տնօրենը եղել է Մեհմեթ Յըլմազը, խմբագիրը՝ Ռիֆաթ Աբաբայը։ Վերջինիս առաջարկով էլ թերթը կոչվել է Posta։ Posta-ի լոգոյի ընտրությունը եղել է պատահականության արդյունք։ Թերթի առաջին նախագծողներից մեկը Posta անվանման վերևում կապույտ ժապավեն է տեղադրել։ Քանի որ ժապավենը դատարկ էր մնացել, թերթի աշխատակիցներից Հասան Չաքալքուրթը ժապավենի մեջ ավելացնում է “Türkiyeyi ve insanları çok seviyoruz” («Շատ ենք սիրում Թուրքիան և մարդկանց»)։

Սկզբնական շրջանում, չնայած թերթը ակտիվ գովազդվում էր և բավական էժան էր, առաջին տպաքանակի վաճառքի հետ կապված սպասելիքները չեն արդարացել։ Աբաբայը կարծում էր, որ այդ հանգամանքը կապված է սխալ գովազդի հետ։ Հենց այս ժամանակահատվածում Քարթալքայայում (լեռնադահուկային հանգստավայր, որը գտնվում է Բոլուի մարզում), դահուկներով սահելիս, իր որդու հետ միասին կորել էր մի ամերիկացի զբոսաշրջիկ։ Posta-ի սպորտային էջը լուսաբանող Իսմեթ Թոնգոն պնդում էր, որ տուրիստները լրտեսներ են, սակայն Աբաբայը չի համաձայնում նրա հետ և կապ է հաստատում կնոջ և որդու հետ, ովքեր այդ օրերին պատահմամբ գտնվում էին այնտեղ։ Հնարավորությունը օգտագործվում է ճիշտ․ ուսումնասիրություններ իրականցնելուց և կնոջից անմիջապես դեպքի վայրից տեղեկություններ ստանալուց հետո, մինչ մյուս թերթերը այս լուրը ներկայացնում էին շատ թռուցիկ կերպով, Posta-ն հանդես եկավ «Կորած ամերիկացին՝ լրտես» վերնագրով հոդվածով։ Լուրը ցնցեց բոլորին, և մինչ ամերիկացին կգտնվեր, լուրը շարունակում էր մնալ թերթի էջերից։ Վերջին օրը տպագրվեց հետևյալ վերնագիրը․ «CIA-ի դիմակը պատռեցինք․ ահա և գնդապետի գաղտնիքը», ինչից հետո սկզբնական 116 հազար տպաքանակից Posta-ն դարձավ 500 հազար տպաքանակ ունեցող թերթ։

2017-2018 թվականների ընթացքում Posta-ն պահպանել է իր բարձր հորիզոնականը՝ Թուրքիայի ամենաշատ տպաքանակ ունեցող թերթերի տասնյակում։

Ինչպես ներկայացնում են խմբագիրները, Posta-ն լիբերալ թերթ է, հարգում է բոլորի կարծիքը։ Աբաբայը, թերթի տեսակետը ներկայացնելիս, բերում է այն օրինակը, երբ ՔԱԿ-ի (Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցություն) գործողություններից մեկի մասին լուրեր տպագրելու ժամանակ, ի տարբերություն մյուս թերթերի, որոնք լուրը ներկայացրել են «ՔԱԿ-ի 31 անդամի սպանեցինք» վերնագրով, Posta-ն այն տպագրել է «Սպանվել է ՔԱԿ-ի 31 անդամ» վերնագրով։

Ինչ վերաբերում է թերթի ընթերցողներին, ապա Թուրքիայում հայտնի հասարակական քննարկման հարթակներից մեկում՝ “Ekşi sözlük”-ում աnցկացված հարցումներից մեկի ժամանակ օգտատերերը թերթի ընթերցողների վերաբերյալ հայտնել են հետևյալ կարծիքները․ ընթերցողը «վարսահարդար է», «նրա հոբբիներից մեկը ընկերների հետ զվարճանալն է», «հնարավոր է թերթը գնում է խաչբառ լուծելու համար», «թոշակառու է․ հայրս ու մայրս գնում էին այս թերթը, քանի որ 4 էջ գլուխկոտրուկ ու խաչբառ կար։ Կռվում էին իրար հետ մեկը մյուսի խաչբառը լուծելու պատճառով․․․», «կարծում եմ, մեկն է, ով չի սիրում գլուխ ցավեցնել», «մարդ է, ով փախչում է առօրյայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքալեզու թերթեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Թուրքիայում հրատարակվող օրաթերթեր
Կատեգորիա:Ստամբուլում հրապարակվող թերթեր
Սատրապների մեծ ապստամբություն

**Սատրապների մեծ ապստամբություն**, մի քանի սատրապների ապստամբություն Աքեմենյան պետության պարսից արքա Արտաքսերքսես II Մենոմոնի դեմ։

Կապադովկիայի Դատամ սատրապ և տաղանդավոր հրամանատարը սատրապությունը ժառանգել էր Ք․ա․ 384 թվականին իր հայր Կոմիսսարեսից։ Նա շատ հարգված ռազմական առաջնորդ էր, նա հետագայում Ք․ա  372 թվականին ապստամբեց տերության դեմ։ Թագավորը հարևան սատրապներ Ավտոֆրադատին (Լիդիա)  և Արրտումպարին (Լիկիա)  հրամայեց ապստամբություն բարձրացնել, սակայն Դատամը շատ հաջող դիմադրեց նրանց ապստամբությանը։

Փռյուգիայի սատրապ Արիոբարզանեսը և նրա որդի Պոնտան նշանակվեցին Հելլեսպոնտական Փռյուգիայի սատրապ այնքան ժամանակ, մինչև Արտաբազը դարձավ սատրապության օրինական ժառանգորդ։ Սակայն, երբ Արտաբազն արդեն պատրաստ էր իր ձեռքը վերցնել կառավարումը Արիոբարզնաեսը հրաժարվեց իշխանությունը հանձնել և Ք․ ա․ 366 թվականին միացավ Դատամի ապստամբությանը։ Արիոբարզանեսը օգնություն խնդրեց հարևան երկրներից,  և նա օգնություն ստացավ  Ագեսիլայ II սատրապ արքայից։ Արիոբարզանեսը պաշարման մեջ էր գտնվում Կարիաի արքա Մավսոլի և Աֆտոֆրադատի կողմից,  մինչև Ագեսիլյան բանակցությունների միջոցով ապստամբներին համոզեց հետ քաշվել։ Արիոբարզնեսը սպանվել է Ք․ ա․ 363 թվականին իր որդի Միթրիդատի դավաճանության հետևանքով։

Ք․ ա․ 362 թվականին Հայաստանի սատրապ  Օրոնտես I ապստամբել է, այն բանից հետո, երբ նա թագավորից հրաման ստացավ ուղևորվել Միսիա։ Նրա  ազնվական ծագումը մյուս սատրապներին ստիպես ճանաչել նրան որպես ապստամբության ղեկավար, սակայն Օրոնտեսը որոշ ժամանակ անց պարսից արքայի հետ համաձայնության եկավ  և դավաճանեց մյուս սատրապներին և շուտով ապստամբությունը պարտություն կրեց։ Օրոնտեսը ստացավ Էգեյան ծովի առափնյա շրջանները, իսկ Դատամը սպանվեց իր փեսա Միթոբարզնեսի դավաճանությունից հետո։ Սպանվեց նաև Արիոբարզանեսը, սակայն ապստամբությունից հետո մյուս սատրապները ներվեցին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*  p386
*  p94
* 

Կատեգորիա:Հին Փոքր Ասիա
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 360-ականներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 370-ականներ
Կատեգորիա:Պատերազմներ այբբենական կարգով
Անյուտայի աչիկներ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Անյուտայի աչիկներ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1899 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր ոսկերչական ձուն գտնվում է մասնավոր հավաքածուում (Նոր Օռլեան, Լուիզիանա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։

## Նկարագիր
«Անյուտայի աչիկներ» ոսկերչական ձուն տեղադրված է ոսկուց տակդիրի վրա։ Այն իրենից ներկայացնում է միմյանց միահյուսված ճյուղեր, որոնցից դուրս են գալիս անյուտայի աչիկների հինգ պոչեր, որոնց ծայրերին ծաղիկներն են։ Ձուն ստեղծված է ամբողջական նեֆրիտից։ Ծաղիկներ ստեղծված են ոսկուց, նեֆրիտից և ադամանդներից։ Անյուտայի աչիկների թերթիկները ոսկուց են՝ պատված ոչ թափանցիկ էմալով և ադամանդներով։

## Անակնկալ
Ոսկերչական ձվի վերին հատվածը բացվում է, որից էլ դուրս է գալիս անակնկալը։ Այն իրենից ներկայացնում է սրտաձև մոլբերտ, որի վրա փակցված են մորու տասնմեկ պտուղ՝ արված մորեգույն էմալից։ Անակնկալի պատրաստման ժամանակ օգտագործվել են ոսկի, ադամանդ, մարգարիտ, մորեգույն և սպիտակ էմալ, ինչպես նաև սադափ։ Մոլբերտի վրայի տասնմեկ հատապտուղների վրա միացագրեր են պատկերված։ Երբ սեղմում են հատուկ նախատեսված կոճակը, մեդալիոնները բացվում են և երևան հանում կայսերական ընտանիքի անդամների դիմանկարները։

Դիմանկարներում պատկերված են հետևյալ անձինք.

* Մեծ Իշխան Գեորգի Ռոմանով
* Ալեքսանդր Միխայիլովիչ (Նիկոլայ I-ի թոռ)
* Իրինա Ռոմանովա
* Օլգա Նիկոլաևնա Ռոմանովա  
* Տատյանա Նիկոլաևնա Ռոմանովա
* Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Ռոմանով
* Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա
* Անդրեյ Վլադիմիրովիչ
* Օլգա Ալեքսանդրովնա
* Քսենիա Ռոմանովա
* Նիկոլայ II

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային 1899 թվականի Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1930 թվականին ձուն Վաճառում են Արմանդ Համմերին։ 1947 թվականին ձուն ձեռք է բերում Մաթիլդա Գեդդինգս Գրեյը, որն էլ ձուն նվիրել է զարմուհուն՝ Մաթիլդա Գրեյ Սթրիմին։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*
* 
* 
*

## Արտաքին հղումներ
* 1899 Pansy Egg 

Կատեգորիա:1899 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Որդանխոտ սողացող

**Որդանխոտ սողացող** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Շատ ճյուղավորված, գետնատարած և հանգույցներում արմատակալվող ընձյուղներով բազմամյա խոտաբույս է։ 30 սմ բարձրությամբ ցողունները վեր բարձրացող են, իսկ 5-16 մմ երկարությամբ և 4-9 մմ լայնությամբ ծաղկաբույլերը շատ խիտ են, երկարավուն։ 4-5 ծաղիկներով հասկիկները սպիտակ–խավոտ են, տերևապատյանները և տերևաթիթեղները՝ խիտ խավամազոտ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արմաշի և Երասխի շրջակայք)։ Աճում է նաև Ադրբեջանում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Ասիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։

## Էկոլոգիա
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, աղակալված հողերում, աղուտներում։ Ծաղկում է հունիս–օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Գտնվում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Տեսակին, բնակության միջավայրի պայմանների փոփոխության հոտ կապված, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Haber7.com

**Haber7.com**, թուրքական առցանց լրատվական, որը հիմնադրվել է 2003 թվականի հունվարի 8-ին՝ որպես համացանցային ամենօրյա լրատու կայք։ Առցանց լրատվականի լրագրողներից են Մեհմեթ Աջեթը, Էրսան Շենը, Թահա Դաղլըն, Օմեր Վեհբի Հաթիփօղլուն, Մուսթաֆա Յուրեքլին։ Սեփականատերն է «Nokta Elektronik Medya»-ն, իսկ թողարկողը՝ «Yeni Dünya medya grubu»-ն։ Յենի Դունյա մեդիահոլդինգը Թուրքիայի մեդիա ընկերություններից մեկն է։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1993 թվականին ութ համասեփականատերերի կողմից։ Իսլամական մեդիա ստեղծելու գաղափարը քննարկվել էր Նեջմեթթին Էրբաքանի և Քոմբասան հոլդինգի ղեկավար Հաշիմ Բայրամի միջև։ Ութ համասեփանատերերից էին Հաշիմ Բայրամը, Ռեջայի Քութան և Զեքերիա Քարամանը։ Ընկերությամն հիմնադրումից անմիջապես հետո ֆինանսական աղբյուրների որոնման համար Հաշիմ Բայրամը և Ռեջայի Քութան մեկնել են Գերմանիա։ Թուրքիայում ազգային-կրոնական շարժումը՝ Միլլի Գյորուշի (Milli Görüş) կենտրոնը, Քյոլնում և այլ քաղաքներում կազմակերպել է դրամահավաք։ Այստեղ հատկապես աչքի է ընկել Հաշիմ Բայրամը, որը մզկիթներում ևս սրտառուչ կոչեր էր հնչեցնում և գումար հավաքում։

Հաշիմ Բայրամը նշում էր, որ կստեղծեն այնպիսի հեռուստաալիք, որը հնարավոր կլինի դիտել առանց ամաչելու։ Բայրամը նույն ժամանակահատվածում վաճառում է նաև Քոմբասանի բաժնեմասերը։ Եվրոպայում հավաքված գումարը նստում է Բարօրություն կուսակցության անդամ Սյուլեյման Մերջյումեքի հաշվին։ Այնուհետև գումարների հավաքմամբ սկսել է զբաղվել Զեքերիա Քարամանը, որն էլ այժմ հանդիսանում է մեդիախմբի նախագահը։ Այժմ այս մեդիախմբին են պատկանում Kanal 7, Ülke TV, Kanal 7 Avrupa հեռուստաալիքները, İzle7 և Haber7.com ինտերնետային կայքերը, Radyo 7 ռադիոն։

Haber 7-ի գլխավոր խմբագիրն է Իբրահիմ Էրդողանը։ Սովորել է Ռիզեի իմամ հաթիփ դպրոցում։ Լրագրողական կրթությունն ավարտելուց հետո, զբաղվել է ակտիվ լրագրությամբ։ Աշխատել է TRT-ում, Samanyolu հեռուստալիքում։ 12 տարի եղել է Kanal 7 TV-ի լրատվական տնօրեն։ 2012 թվականից Haber 7-ի գլխավոր խմբագիրն է։ ԱԶԿ անդամ է։

Կայքում ի թիվս այլ բաժինների կա Ռազմազան բաժինը, որտեղ ներկայացվում են ռազմական կյանքին առչվող լուրեր, պատմություններ, Ղուրանից հատվածներ, առկա են նաև նամազի ժամերը, Մեքքա, Մադինա ուղիղ հեռարձակումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի օրաթերթեր
Բելվյու

**Բելվյու** (), քաղաք, որը գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Նեբրասկա նահանգի, Սարպի շրջանում։ 2010 թվականի տվյալներին համաձայն քաղաքը ունի 50․137 բնակիչ։ Անվանումը առաջացել է ֆրանսերեն բառերից և նշանակում է «հիանալի տեսարան»։  Բելվյուն հիմնադրվել է 1830 թվականին և համարվում է նահանգի առաջին քաղաքամայրը։

## Աշխարհագրություն
Ըստ ԱՄՆ հաշվառման Բյուրոյի կողմից տրամադրված տվյալների, Բելվյու քաղաքը զբաղեցնում է 34․7 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որոնցից 34․4 քառակուսի կիլոմետրը ցամաք է, իսկ 0․3 քառակուսի կիլոմետրը ջուր։ Բնակավայրը գտնվում է Օմահա քաղաքից 12 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Միսսուրի գետի ափին։

Բելվյու քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 315 մետր բարձրության վրա։

## Բնակչություն
2000 թվականի մարդահամարին համաձայն Բելվյու քաղաքում բնակվում է 44․382 մարդ, 11․940 ընտանիք, 16․937 տնային տնտեսություն և 17․439 բնակելի տուն։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1292 մարդ  մեկ կիլոմետր քառակուսու հարաբերակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բելվյու քաղաքի պաշտոնական կայք
* Բելվյուի հանրային դպրոց
* Բելվյուի ոստիկանական բաժանմումք
* Bellevue Chamber of Commerce
* Sarpy County Chamber of Commerce
* Բելվյուի բժշկական կենտրոն
* Բելվյուի համալսարան

Կատեգորիա:Նեբրասկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1822 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավշարյան համալիր

**Ավշարյան համալիր**, Բուլղարիայի Շումեն քաղաքի ազգագրական թանգարանի մի մասն է։ Գտնվում է Շումենի Ստարա Պլանինա 2 հասցեում։ Շինությունը տեղական նշանակության մշակութային հուշարձան է։

## Պատմություն
2016 թվականի ապրիլին Շումենի քաղաքային խորհուրդը որոշում է կայացրել շենք տրամադրել ազգագրական թանգարանի վարչությանը։ 2017 թվականի մարտի 31-ին ն համալիրը պաշտոնապես բացվել է այցելուների համար։ 2018 թվականին բուլղարիայի թանգարանների միավորումը թանգարանը հայտարարել է 2017 թվականի թանգարան։

## Շինարարություն
Տունը կառուցվել էր Շումենի հայկական թաղամասում, երկու փողոցների խաչմերուկում և պատկանել էր գորգերի արտադրող և վաճառական Հովհաննես Ավշարյանին։ Շինությունը եռահարկ է, ընդարձակ բակով։ Կառուցապատված է մոտ 100 մ²։ Սենյակները այնպես են կառուցված, որ նրանց ետևի պատը ամբողջովին պատված է փայտյա պահարաններով, որոնց համակցված է անկյունային դուռը։ Առաստաղները փայտից են։ Շենքը վերականգնվել է 1985 թվականին։

## Ցուցադրություն
Ավշարյան համալիրը վերարտադրում է 19-րդ դարի վերջից մինչև 1930-ական թվականների Շումենի հարուստ տան մթնոլորտը։ Ցուցադրանմուշները վերաբերում են ազգագրությանը և նոր պատմությանը։ Ննջասենյակի կահույքը պատրաստված է Շումենի գործարանում։ Լուսամփոփները նախատեսված են եղել գազի համար, էլեկտրաֆիկացիայից հետո հարմարեցվել են էլեկտրական հոսանքով աշխատելու համար։ Յուրահատուկ է  աշխատանքային սեղան-բուֆետը ճաշասենյակում, որին ներկառուցված է սկուտեղ՝ ճաշ մատուցելու համար։ Ցուցահանդեսը կազմակերպված է հինգ սենյակներում։  Շինության առաջին հարկում հյուրասենյակն ու ճաշասենյակն են, երկրորդ հարկում՝ ննջարանը, աշխատանքային սենյակն ու Հովհաննես Ավշարյանի գոբելեններով զարդարված առանձնասենյակը; Շինությանը կից կրպակներ կան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Շումենի շենքեր և կառույցներ