Գենդերային բռնության դեմ ակտիվ գործողությունների 16 օր

մինի|295x295փքս|Lord House Settlement համայնքի կանայք երթ են անում գենդերային բռնության դեմ ակտիվ գործողությունների 16 օրվա բացման արարողության ժամանակ: Լուսանկար՝ ՄԱԿ-ի կանայք/Մարնի Գիլբերտ
**«16 օր» գլոբալ արշավ**, կանանց և աղջիկների նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի միջազգային արշավ է։ Քարոզարշավը անցկացվում է ամեն տարի նոյեմբերի 25-ից, Կանանց նկատմամբ բռնության վերացման միջազգային օրվանից, մինչև դեկտեմբերի 10-ը, Մարդու իրավունքների պաշտպանության օրը։

1991 թվականին քարոզարշավը նախաձեռնվել է Ռատգերսի համալսարանի Կանանց գլոբալ առաջնորդության կենտրոնի (CWGL) Գլոբալ կանանց առաջնորդության ինստիտուտի կողմից և սկզբում կոչվել է «գենդերային բռնության դեմ ակտիվության 16-օրյա արշավ»։

1991 թվականից սկսած՝ արշավին մասնակցել է ավելի քան 6000 կազմակերպություն մոտ 187 երկրներից։

## Կարևոր ամսաթվեր
* Նոյեմբերի 25 — Կանանց նկատմամբ բռնության վերացման միջազգային օր
* Նոյեմբերի 29  — Իրավապաշտպան կանանց միջազգային օր
* Դեկտեմբերի 1 — ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր
* Դեկտեմբերի 3 — Հաշմանդամություն ունեցող անձանց միջազգային օր
* Դեկտեմբերի 5 — Տնտեսական և սոցիալական զարգացման կամավորի օր
* Դեկտեմբերի 6 — Մոնրեալի կոտորածների տարելիցը, որը նշվում է որպես Կանադայում կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի և հիշատակի ազգային օր
* Դեկտեմբերի 10 — Մարդու իրավունքների պաշտպանության օր և Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի տարելից

## Թեմաներ
Ամեն տարի *գենդերային բռնության դեմ ակտիվության 16-օրյա քարոզարշավը* կա՛մ ներկայացնում է նոր թեմա, կա՛մ շարունակում է հին թեման։ Թեման նվիրված է գենդերային անհավասարության կոնկրետ բնագավառի վրա և նպատակ ունի բարձրացնել իրազեկությունն ու ազդեցությունն այս խնդիրների վրա։ Կանանց գլոբալ առաջնորդության կենտրոնը ամեն տարի ուղարկում է «Գործողությունների շարք»՝ մանրամասնելով, թե ինչպես կարող են անդամները ներգրավվել և քարոզչություն իրականացնել՝ փոփոխությունների հասնելու համար։

* 1991 թվականի առաջին քարոզարշավի թեման էր «*Կանանց նկատմամբ բռնությունը մարդու իրավունքների խախտում է*»։ Կանայք ամբողջ աշխարհից միավորվել են Կանանց գլոբալ առաջնորդության կենտրոնի հետ՝ Կանանց առաջնորդության առաջին միջազգային ինստիտուտում։ Թեման կրկին օգտագործվել է 1992 թվականին։
* 1993 թվականին երրորդ քարոզարշավի երկրորդ թեման էր՝ «*Ժողովրդավարությունը ընտանիքում*», «*Ընտանիքների ժողովրդավարություն*», «*Ժողովրդավարություն բոլորի համար*»**'։
* 1994 թվականի թեման վերադարձրեց առաջին թեման փոքր փոփոխություններով։ Վերնագիրն է՝ «''Գիտակցում, հաշվետուություն, գործողություն. կանանց նկատմամբ բռնությունը խախտում է մարդու իրավունքները''»**'։
* 1995 թվականի թեման՝ «*Վիեննա, Կահիրե, Կոպենհագեն և Պեկին. մարդու իրավունքների տունդարձը կնոջը*», նվիրված էր չորս խոշոր համաժողովներին, այդ թվում՝ Պեկինում Կանանց նվիրված չորրորդ համաշխարհային համաժողովը (1995 թվականի սեպտեմբեր), որը դարձավ «*ՄԱԿ-ի երրորդ խոշոր համաժողովը Վիեննայում Մարդու իրավունքների համաշխարհային կոնֆերանսից հետո* (1993 թվական)» և « *…հետևում է Բնակչության և զարգացման միջազգային կոնֆերանսին (Կահիրե, 1994 թվական) և սոցիալական զարգացման համաշխարհային գագաթնաժողովին* (Կոպենհագեն, 1995) ։
* Որպես 1995 թվականի. թեմաների և վերջին տարիների խոշոր համաժողովների շարունակություն, 1996 թվականի թեման էր «*Մարդու իրավունքների տունդարձը կնոջը. իրականացնել մեր տեսլականը*»**' ։ 1997 թվականի քարոզարշավը կոչվում էր «''Պահանջիր մարդու իրավունքները տանը և աշխարհում''»։
* 1998 թվականի քարոզարշավի թեման էր մարդու իրավունքների հարգանքի մշակույթի ձևւավորումը։
* 1999-ի քարոզարշավի թեման էր «''Ազատություն  բռնությունից խոստումի իրագործում''» ։
* 2000 թվականի թեման էր «''Քարոզարշավի 10-ամյակի տոնակատարություն''», որի ընթացքում մասնակիցները քննարկեցին քարոզարշավի վերջին 10 տարիների ձեռքբերումները և ամրապնդեցին դրանք ։ Կենտրոնը նաև խնդրեց մասնակիցներին ուղարկել իրենց դոկումենտացիան՝ քարոզարշավի ջանքերը փաստագրող ծրագիր նախաձեռնելու համար ։
* 2001 թվականի քարոզարշավի թեման էր «''Ռասիզմ և սեքսիզմ. այլևս ոչ մի բռնություն''»''։''
* 2002 թվականի արշավի թեման էր ''Կառուցել այնպիսի մշակույթ, որը կասի ոչ կանանց նկատմամբ բռնությանը''։
* 2003 թվականի «Կանանց նկատմամբ բռնությունը խախտում է մարդու իրավունքները. դինամիկայի պահպանումը Վիեննայից տասը տարի անց (1993-2003 թվականներ)» քարոզարշավը կենտրոնացած էր Վիեննայի հռչակագրի ընդունումից հետո 10 տարվա ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունների վերանայման վրա, որը դարձել է Վիեննայում կայացած Մարդու իրավունքների համաշխարհային համաժողովի (1993 թվական) և [[Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեա|ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից կանանց նկատմամբ բռնության վերացման մասին հռչակագրի]] (2003 թվական) ընդունման արդյունքը։
* 2004–2005 թվականների քարոզարշավը կոչվում էր «Կանանց առողջության համար, աշխարհի առողջության համար. այլևս ոչ մի բռնություն» և կենտրոնացած էր «Կանանց նկատմամբ բռնության և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համաճարակի հատում»։[[Պատկեր:16 Days of Activism campaign - Solomon Islands (14221599901).jpg|մինի|378x378փքս|16 օր ակտիվություն՝ կանանց նկատմամբ բռնության տարբեր ձևերի մասին իրազեկվածություն բարձրացնելու համար]]2006 թվականի «Տոնեք 16 տարին 16 օրով. զարգացնել մարդու իրավունքները <--> վերջ տալ կանանց նկատմամբ բռնությանը» արշավը մեծարեց ոչ միայն նրանց, ովքեր իրենց ներդրումն ունեցան արշավին, այլև նրանց, ովքեր իրենց կյանքը տվեցին կամ բռնության ենթարկվեցին գենդերային անհավասարության դեմ պայքարում։
* 2007 թվականի քարոզարշավը կոչվում էր «''Իրականացման պահանջ, խոչընդոտների հաղթահարում. վերջ տալ կանանց նկատմամբ բռնությանը''»**'։
* 2008 թվականի քարոզարշավը կոչվում էր «*Մարդու իրավունքներ կանանց համար <--> Մարդու իրավունքներ բոլորի համար. UDHR60*», որը նվիրված էր Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 60-ամյակին։
* 2009 թվականի թեման էր «Հանձնառություն, գործողություն, պահանջ. մենք ԿԱՐՈՂ ենք վերջ տալ կանանց նկատմամբ բռնությանը»**'։
* 2010 թվականի թեման նշանավորել էր «գենդերային բռնության դեմ պայքարի 16-օրյա քարոզարշավի» 20-ամյակը և կոչվում էր «Բռնության կառուցվածքները. բացահայտելով միլիտարիզմի և կանանց նկատմամբ բռնության հատումները»**'։
* 2011-2014 թվականների արշավի թեման էր՝ «Տանը խաղաղությունից մինչև համաշխարհային խաղաղություն. մարտահրավեր նետենք ռազմականությանը և վերջ դնենք կանանց նկատմամբ բռնությանը»։
* 2015 և 2016 թթ քարոզարշավի թեման էր «Տանը խաղաղությունից մինչև համաշխարհային խաղաղություն. կրթությունն անվտանգ դարձնել բոլորի՛ համար»։
* 2019 թվականին մեկնարկել է բազմամյա թեման՝ «*Գենդերային բռնության դադարեցում աշխատանքի ոլորտում»*՝ C190 МОТ վավերացմանն աջակցելու համար ։
* 2020 թվականին շարունակվել է բազմամյա թեման՝ «*Վերջ դնել գենդերային բռնությանը աշխատանքի ոլորտում»*։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել ոչ ֆորմալ ոլորտում աշխատող կանանց, ովքեր ամենաշատն են տուժել COVID-19 համավարակից։
* 2021 թվականին լրանում է արշավի 30-ամյակը։ Թեման նվիրված էր *ընտանեկան բռնությանը և աշխատանքի ոլորտին*։ Մեկնարկվեց նաև հատուկ հոբելյանական թեմա՝ *վերջ դնել ֆեմիցիդին*։
* 2022 թվականին շարունակվել է «Վերջ դնել ֆեմիցիդին» թեման՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կանանց այն խմբերին, որոնք ավելի խոցելի են ֆեմիցիդների նկատմամբ։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ակտիվիզմ
Կատեգորիա:Խտրականություն
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ