Ռաֆալ Հաձևիչ

**Ռաֆալ Հաձևիչ** (, ), հայկական արմատներով լեհ անվանի նկարիչ և մանկավարժ, ով ապրել ու ստեղծագործել է XIX դարում։
## Կենսագրություն
Հաձևիչը նկարչության առաջին դասերն առել է լեհական Շչեբժեշին քաղաքում լեհական ազնվականական Զամոյսկի տոհմի ներկայացուցիչների նախաձեռնությամբ բացված գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ սովորել է 1816 թվականից 1822 թվականներին։ 1822 թվականին մեկնել է Վարշավա՝ իր արվեստը կատարելագործելու մայրաքաղաքի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում, պրոֆեսոր Անտոնի Բրոդովսկու ղեկավարությամբ։ Արժանանալով կրթաթոշակի՝ հնարավորություն է ստացել 1829 թվականից 1833 թվականների միջակայքում կերպարվեստի գաղտնիքների ու նրբությունների մեջ խորամուխ լինելու Դրեզդենում, Փարիզում, Հռոմում։

1834 թվականին բնակություն է հաստատել Կրակովում, որտեղ սրբապատկերներով նկարազարդել է մի շարք ուղղափառ եկեղեցիներ։ 1839 թվականին մեկնել է Մոսկվա՝ դասավանդելու տեղի համալսարանի գեղարվեստի ու մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ 1844 թվականին վերադարձել է Վարշավա, սկսել է դասավանդել Լեհաստանի մայրաքաղաքի գեղարվեստի դպրոցում։ 1871 թվականին Հաձևիչը տեղափոխվել է Կելցե, դասախոսական աշխատանքի անցել տեղի համալսարանում։ Կելցեում էլ նա կնքել է իր մահկանացուն։ Նրա աճյունը տեղափոխել են Վարշավա և հողին հանձնել Պովանզկովյան գերեզմանատանը։

Հաձևիչը հեղինակել է բազմաթիվ դիմանկարներ, կրոնական թեմաներով նկարներ, սակայն նրան մեծ համբավ են բերել հատկապես պատմական թեմաներով ստեղծած երկերը. ուսումնասիրողները դրանք հաճախ համեմատում են իտալական Վերածննդի վարպետների բարձրարվեստ աշխատանքների հետ։
## Ստեղծագործություններ
Ռաֆալ Հաձևիչի ստեղծագործությունները պահվում են Լվովի կերպարվեստի պատկերասրահում, Կելցեի ազգային թանգարանում, մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա ընտիր գործերից են հետևյալ նկարները.

* Սուրբ Նորբերտ (*Portret [[Norbert z Xanten|Świętego Norberta]]*, 1826)
* Անտոնինա Չիշկովսկայի դիմանկարը (*Portret Antoniny Czyszkowskiej*, 1828)
* Հովհաննես Մկրտիչ (*[[Jan Chrzciciel|Święty Jan Chrzciciel]]* według Rafaela, 1831)
* Կնոջ դիմանկարը (*Portret żony – Anastazji z Głowackich*, 1834)
* Սալոմեն՝ Հովհաննես Մկրտչի գլխով (*[[Salome III|Salome]] z głową Świętego Jana Chrzciciela*, 1835)
* Սուրբ Պրաքսեդա (*[[Święta Prakseda]]* – rycina)
* Սուրբ Վալենտին (*[[Święty Walenty]] pielęgnujący chorych*, 1839)
* Դանթեի «Աստվածային կատակերգության» նկարազարդումներից (*[[Ugolino]]* (1843) – ilustracja do Boskiej komedii Dantego – piekło)
* Գեներալ Հենրիկ Կամենսկու մահը (*Śmierć generała [[Henryk Ignacy Kamieński|Henryka Kamieńskiego]] pod [[Ostrołęka|Ostrołęką]]*)
* Միխալ Վիշնևսկու դիմանկարը (*Portret Michała Wiszniewskiego*)
* Նկարչի մոր դիմանկարը (*Portret matki artysty*, 1850)

Հաձևիչը մի շարք օֆորտներ (փորագրանկարներ) է պատրաստել իր հեղինակած նկարների հիման վրա։ Դրանցից են՝
* Հուդիթը՝ Հողոփեռնեսի գլխով (*[[Judyta]] z głową [[Holofernes]]a*)
* Ծեր հրեան (*Stary Żyd*)
* Ինքնանկար (*[[Autoportret]]*)

Նկարչի որոշ ստեղծագործություններ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1939 – 1945) կորստյան են մատնվել։ Դրանց շարքում են՝
* Յուզեֆ Տրուկոլասկցու դիմանկարը (*Portret Józefy z Trukolaskich – Ledóchowskiej*, 1829)
* Լյուդվիկ Ռոստավեցկին (*[[Ludwik Rostawiecki]]*, 1838)
* Պետրոս Առաքյալը (*[[Piotr Apostoł|Święty Piotr]]*, 1855)
* Սուրբ Ավգուստինի վեճը (*Dysputa [[Augustyn z Hippony|Świętego Augustyna]]*)
* Անտոնի Բրոդովսկու դիմանկարը (*Portret Antoniego Brodowskiego*)
## Գրականություն
* J. Derwojed, *Hadziewicz Rafał*, [w:] *Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy*, t. 3, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1979, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wyd. PAN, s. 6-10 (tu, bogata bibl.).
* J. Puciata-Pawłowska, *Rafał Hadziewicz 1803–1886. Życie i twórczość*, „Teka Komisji Historii Sztuki”, t. 2, Toruń 1961.
## Պատկերասրահ

Hadziewicz-Portret żony w stroju ślubnym.jpg|Նկարչի կնոջ դիմանկարը
Rafał Hadziewicz Portret matki 1860.jpg|Նկարչի մոր դիմանկարը
HadziewiczRafal-SmiercGeneralaHenrykaKamienskiegoPodOstroleka.jpg|Հերոս գեներալ Հենրիկ Կամենսկու մահը
Hadziewicz Antonina Czyszkowska 1828.jpg|Անտոնինա Չիշկովսկայի դիմանկարը
Hadziewicz Portret damy.jpg|Կնոջ դիմանկար
HadziewiczRafal-PortretMichalaWiszniewskiego.jpg|Միխալ Վիշնևսկու դիմանկարը
Hadziewicz Autoportret 1872.jpg|Ինքնանկար, 1872 թ.
Stanisław Antoni Świdziński.PNG|Ստանիսլավ Շվիձինսկու դիմանկարը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* HADZIEWICZ Rafał - Artinfo.pl

Կատեգորիա:Լեհահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ