open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալավերդու կամավորական ջոկատ

**Ալավերդու կամավորական ջոկատ**, կազմավորվել է 1988 թվականին, Ալավերդի քաղաքում՝ միավորելով Ալավերդու և Թումանյանի շրջանների կամավորականներին։ 1990-1993 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Իջևանի (Կիրանց, Ծաղկավան), Նոյեմբերյանի (Բաղանիս, Այրում, Կոթի) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Ղազանչի, Կիչան, Վանք, Առաջաձոր), Ասկերանի (Փառուխ), Շահումյանի («Եղնիկներ» ջոկատի կազմում), Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ս․ Սիմոնյան։ Ջոկատից ՀՀ «Արիություն» մեդալով պարգևատրվել է 1, «Մարշալ Բաղրամյան-100» հուշամեդալով՝ 2, զոհվել 2 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Կատեգորիա:Ալավերդի
Արտավազդ Ալիխանյան

**Արտավազդ Մկրտչի Ալիխանյան** (, Ալիաղալի, Աղդամի շրջան), հայ ազատամարտիկ, հրամանատար, ՀՅԴ կուսակցության անդամ (1991)։

## Կենսագրություն
1975-1977 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1991-1992 թվականներին ՀՅԴ կամավորական ընդհանուր ջոկատների և Շուշիի առանձնակի գումարտակի (դասակի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Հադրութի (Տող, Սարինշեն, Ջրակուս), Շուշիի (Քարինտակ, Շուշի), Մարտակերտի (Կիչան), Աղդամի (Ալիաղալի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Գյումրիում։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ
Ախուրյանի կամավորական ջոկատ

**Ախուրյանի կամավորական ջոկատ**, կազմավորվել է 1989 թվականին, Ախուրյանի շրջանում (այժմ՝ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է ՀՀ Ճամբարակի (Վահան), Վարդենիսի և Արցախի Հանրապետության Ասկերանի (Ջանհասան, Քարագլուխ), Մարտակերտի (Հակոբ Կամարի, Ներքին Հոռաթաղ, 3-րդ սովխոզ, Մատաղիս) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, զենք և զինամթերք է ձեռք բերել, տեղափոխել Արցախ։ Հրամանատար՝ Բ․ Բարսեղյան, շտաբի պետ՝ Ջ․ Սերոբյան։ Ջոկատից զոհվել է 8 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Ականանետային դիվիզիոն

**Ականանետային դիվիզիոն**, ՊԲ ստորաբաժանում։ Կազմավորվել է 1992 թվականի փետրվարին՝ 120 մմ-անոց ականանետների և 122 մմ-անոց հաուբիցների հիմքի վրա՝ որպես առանձին մարտական միավորում։ Հրամանատար՝ Ս․ Լիսենկո։ Մանսակցել է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Սրխավենդ), Ասկերանի (Ջանհասան, Նախիջևանիկ), Մարտունիի (Կարմիր Շուկա) շրջանների, Շուշիի, Կրկժանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1992 թվականի օգոստոսին մարտկոցի հիմքի վրա կազմավորվել է դիվիզիոն՝ 3 մարտկոցներով, հրամանատարներ՝ Լ․ Միրզաբեկյան, Ա․ Առաքելյան, Գ․ Ավանեսյան։ 1993 թվականի հունիսին ականանետային դիվիզիոնը լուծարվել է և ներառվել 82 մմ-անոց ականանետային դիվիզիոնի մեջ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:1993 կազմալուծումներ Արցախում
Դավիթ Էդուարդի Ահարոնյան

**Դավիթ Էդուարդի Ահարոնյան** (հունիսի 10, 1972, Հադրութ - հոկտեմբերի 23, 1993, Մահմուդլու, Ֆիզուլիի շրջան), հայ ազատամարտիկ, տանկիստ։

1990-1992 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1992 թվականից Պաշտպանության բանակի № զորամասի կազմում մասնակցել է Ֆիզուլիի, Կուբաթլուի, Զանգելանի շրջանների ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Հադրութում։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ տանկիստներ
Ալաշկերտ (Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Ալաշկերտ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Բերձոր շրջկենտրոնից գտնվում է 115 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 165 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1157.0 հա, որից 1040.7 հա տարածքը գյուղատնտեսական նշանակության։ Ալաշկերտ համայնքի սահմանային գոտիով հոսում է Ողջի գետը։

Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 15 գործող անհատական ջրհորներ։

## Պատմություն
Անցել է հայկական զինված ուժերի վերահսկողոթյան տակ 1993 թվականի հոկտեմբերին, բնակեցվել՝ 1997 թվականին, Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Ալաշկերտ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 126 մարդ, կար 36 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ, ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքն ուներ գյուղապետարան, կար բուժաշխատող, գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 37 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Ժիրայր Ազիզյան

**Ժիրայր Ռաֆայելի Ազիզյան** (), հայ ազատամարտիկ, հետախույզ։ Գրիշա Ազիզյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1992-1994 թվականներին Մարտունու ՊՇ ստորաբաժանումների կազմում (դասակի հրամանատար) մասնակցել է Մարտակերտի, Մաճկալաշենի, Ղարադաղլուի, Ամիրանլարի, Կուրապատկինոյի, Մարզիլուի, Վերին Վեյսալուի, Հադրութի ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Մարտունիում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ հետախույզներ
Վազգեն Ազիզյան

**Վազգեն Բորիկի Ազիզյան** (օգոստոսի 15, 1968, Մարտունի, Արցախ - փետրվարի 15, 1997, Մարտունիի 3-րդ դիրքեր), հայ ազատամարտիկ, հրամանատար, ՊԲ ավագ լեյտենանտ (1996)։

## Կենսագրություն
1986-1988 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1988-1994 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ ստորաբաժանումների (3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Մարտունիի, Մարտակերտի, Հադրութի, Աղդամի, Ֆիզուլիի, Հորադիզի, Զանգելանի, Կուբաթլուի, Ջաբրայիլի, Քելբաջարի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Մարտունիում։

Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Համլետ Հայրապետյան (ազատամարտիկ)

**Համլետ Վոլոդյայի Հայրապետյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

Համլետ Հայրապետյանը ծնվել է 1962 թվականի մարտի 26-ին, Մարտունու շրջանի Գյունե Ճարտար գյուղում։ Ստացել է միջնակարգ-մասնագիտական կրթություն։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է գյուղի կոլտնտեսությունում՝ որպես այգեգործ։

Արցախյան պատերազմի տարիներին ծառայել է Արցախի 2-րդ ՊՇ-ում, եղել է վաշտի հրամանատար, ունեցել է ավագ լեյտենանտի զինվորական կոչում։ Մասնակցել է Ամիրանլարի, Ղարադաղլուի, Սիփանի, Մաճկալաշենի, Ֆիզուլու, Հորադիզի համար մղված մարտերին։ Զոհվել է 1998 թվականի հունիսի 1-ին՝ «Սիփան 42» մարտական դիրքում, սրտի կաթվածից։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հուղարկավորված է հայրենի Ճարտար գյուղի գերեզմանատանը։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:1998 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 1 մահեր
Աբու-Բեքր-Քելևի

**Աբու-Բեքր-Քելևի** (ծննդյան թիվն անհայտ է - ), Սամարղանդի ժողովրդական ապստամբության (1365-1366) ղեկավար։

1365 թվականի մայիսին, երբ Սամարղանդի ամիրա Հուսեյնը պարտվեց մոնղոլներից և լքեց քաղաքը, նրա պաշտպանությունը ստանձնեցին արհեստավոր խավերը՝ բամբակագործ Աբու-Բեքր-Քելևիի գլխավորությամբ։ Նրանք ետ մղեցին մոնղոլներին և իրենց ձեռքը վերցրին քաղաքը։ 1366 թվականի գարնանը Հուսեյնին հաջողվեց դավադրությամբ սպանել
Աբու-Բեքր-Քելևիին, ճնշել ապստամբությունը և վերականգնել իր իշխանությունը։

Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Գոտյե

մինի|աջից|Գոտյե
**Վաուտեր Դե Բաքեր** (անգլ.` Wouter De Backer, ), ավստրալիացի երգիչ և երաժիշտ-մուլտիինստրումենտալիստ։

2002 թվականից մելբուռնական The Basics խմբի անդամ է,որը ստեղծագործում է ինդի-փոփ ժանրում։ Գոտյեն ունի 3 ստուդիական ալբոմ։
2011 թվականին դուրս եկավ 3-րդ ստուդիական Making Mirrors ալբոմը,որի 2-րդ` «Somebody That I Used to Know» սինգլը զբաղեցրեց Ավսրալական հիթ-պարադի առաջին հորիզոնականը և ստացավ մրցանակ Ավստալական ձայնագրող ընկերությունների ասսոցիացիայից։ 2012 թվականի ապրիլին սինգլը զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը Billboard Hot 100 չարթերում։ Սինգլը ստացավ 2 Գրեմմի «Տարվա ձայնագրություն» և «Լավագույն փոփ-կատարում դուետով/խմբով»։

## Ստուդիական ալբոմները
* Boardface (2003)
* Like Drawing Blood (2006)
* Making Mirrors (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Մայիսի 21 ծնունդներ
Ֆարիդա Մամեդովա

**Ֆարիդա Ջաֆար կըզը Մամեդովա** (, ), ադրբեջանցի պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ադրբեջանի ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի աշխատող է։

Ադրբեջանից դուրս հայտնի է իր մեծ կեղծարարական աշխատանքով (տես՝ Պատմության խեղաթյուրումը Ադրբեջանում)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսի 8-ին Ալի Բայրամլի (այժմ՝ Շիրվան) քաղաքում
Ավարտել է Բաքվի պետական համալսարանը։ Ավելի քան 60 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, որոնցից 7 հրատարակված են արտերկրում։ Դասախոսում էր Բաքվի պետական համալսարանում։

Հիմնական աշխատանքները նվիրված են Աղվանքին.

1978 թվականից դասախոսում է Բաքվի պետական համալսարանում, 1997–1998 դասախոսում էր «Խազար» համալսարանում, 1998 թվականից՝ Արևմտյան համալսարանում «Հումանիտար առարկաներ» ամբիոնի վարիչն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրվան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի դասախոսներ
Աղանուս (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Աղանուս**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավ-արևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկենտրոնից գտնվում է 13 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 57 կմ հեռավորության վրա։

Մտնում է Աղանուս համայնքի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է ԱՀ արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Բերդաձոր գավառում։ Բնակավայրը գտնվում է Հակարի գետի միջին հոսանքի ձախափնյա վտակի ձորալանջին։

Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 3176.7 հա տարածք, որից 140.0 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 2873.2 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։

Բնակավայրի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են մշտական գործող բնական աղբյուրներ։

## Պատմություն
19-րդ դարում քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հիմնականում հայաթափվել էին։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Աղանուսում հաստատվել էին թրքախոս քոչվոր քրդերի մի քանի ընտանիքներ, որոնք էլ գյուղի մոտ գտնվող հանքային թթու ջրի անունից բնակավայրը անվանակոչել են Թուրշսու։

Մի քանի տասնամյակի ընթացքում Աղանուսում և նրա շրջակայքում գտնվող պատմամշակութային հուշարձանները թուրքերի և քրդերի կողմից համատարած ավերվել են։

Տարածաշրջանի գյուղերում գործածական են եղել քարանձավային բնակավայրերը, որոնցից մեկը իրենից պատմամշակութային արժեք է ներկայացնում և գործածվել է Ք.ա. 1-ին հազարամյակից։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո Մոսկվայի կենտրոնական բոլշևիկյան իշխանության որոշմամբ այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։

Աղանուսը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Զանգելանի շրջանի կազմի մեջ։

1992 թվականի մայիսին Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվել է։

Պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո՝ 1994 թվականին, այստեղ հաստատվեցին Ադրբեջանից բռնագաղթված հայ ընտանիքներ։ Մի քանի տարի անց այստեղ վերաբնակվեցին նաև ՀՀ բնակավայրերից քաղաքացիներ։
Բնակավայրը վերանվանվեց Աղանուս։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ
#### Հուշարձանների ոչնչացում
Համաձայն «Արցախի մշակութային ժառանգության մշտադիտարկում» ծրագրի 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ի հրապարակման՝ ադրբեջանցիներն ավերել են Աղանուս գյուղի Թթու ջուր կոչվող տարածքում տեղադրված խաչքար-հուշարձանը, որը նվիրված էր Օմարի լեռնանցքում զոհված Արցախյան ազատամարտի ժամանակ Տիգրան Աբրահամյանի և նրա ընկերների հիշատակին։

## Բնակչություն
2015 թվականին Աղանուս համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 40 մարդ, կա 9 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 19 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Էդուարդ Աղաջանյան (ազատամարտիկ)

**Էդուարդ Վիլենի Աղաջանյան** (հոկտեմբերի 29, 1961, Ստեփանակերտ - փետրվարի 26, 1992, Խոջալու (այժմ՝ Իվանյան), Ասկերանի շրջան), հայ ազատամարտիկ, զինագործ։

## Կենսագրություն
1980-1982 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1982 թվականից աշխատել է Ստեփանակերտի ավտոնորոգման գործարանում։ 1988-1992 թվականներին Ստեփանակերտի 3-րդ վաշտի կազմում մասնակցել է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի (Գետաշենի ենթաշրջան, Բուզլուխ, Էրքեջ, Մանաշիդ), Ասկերանի (Խոջալու) շրջանների, Կրկժանի (Ստեփանակերտի արվարձան) ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Ստեփանակերտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Քաոսս Ունանկ

**Քաոսս Ունանկ**, սառնորակ (7, 39&nbsp;°C) աղբյուրների խումբ Հայաստանի Կոտայքի մարզում՝ Հատիս հրաբխային լեռնազանգվածի հարավային ստորոտին' Ակունք և Կաթնաղբյուր գետերի միջև։

Քաոսս Ունանկ աղբյուրները (ընդհանուր ելքերը' մոտ 1450 լ/վ) դասվում են խմելու բարձրորակ ջրերի շարքը։ Ջրհավաք ավազանը Գեղամա լեռնավահանի արևմտյան լանջն է։ Ջրերն օգտագործվում են Երևանի ջրամատակարարման համար։

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ջրագրություն
Ճաշունի (գետ)

**Ճաշունի**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Որոտանի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերից՝ 2080&nbsp;մ բարձրությունից։ Երկարությունը 34&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 136&nbsp;կմ2 (Հայաստանում համապատասխանաբար՝ 27&nbsp;կմ և 104&nbsp;կմ2)։ Գետահովիտը V-աձև է։ Սնումը հալոցքային է, վարարումը՝ մայիս-հունիսին։ Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն։

Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Մրգաշեն կամավորական ջոկատ

**«Մրգաշեն» կամավորական ջոկատ**։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Մրգաշեն գյուղում (այժմ ՀՀ Կոտայքի մարզում։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի (Բարեկամավան), Արարատի (Երասխ), Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի, Կուբաթլուի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարն է եղել Վ. Նիկողոսյանը։ Ջոկատից զոհվել է 2 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Եղվարդի ջրանցք

**Եղվարդի ջրանցք**, ջրանցք Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բուժական գյուղի մոտից։ Կառուցվել է միջնադարում։ Երկարությունը 13&nbsp;կմ է, ջրթողունակությունը՝ 0,6 մ/վ։ Ջրառը կատարվում է ոչ պատվարային եղանակով։ Ջրանցքի վրա կառուցված են 2 ջրարգելակ վահաններ, թունել, 2 կամուրջ-անցումներ։ Ջրանցքը ոռոգում է Արագյուղ և Բուժական գյուղերի հողատարածքները։

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ջրանցքներ
Կատեգորիա:Եղվարդի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ պայքարի եղբայրություն կամավորական ջոկատ

**«Սուրբ պայքարի եղբայրություն»** կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության Նոյեմբերյանի (Ոսկեպար, Բաղանիս), Իջևանի (Կիրանց, Բերքաբեր, Լալի), Գորիսի (Շուռնուխ) և Արցախի Հանրապետության Հադրութի (Տող, Ուխտաձոր, Հախալլու, Աղբուլաղ, Խրմնջուր, Պլեթանց, Սարինշեն, Ծամձոր, Մահմեդաձոր, Հողեր), Քարվաճառի (Յանշաղ, Օմարի լեռնանցք) ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Հ. Մարգարյանը, Տ. Հովհաննիսյանը։ Շտաբի պետի պաշտոնը զբաղեցրել է Տ. Հովհաննիսյանը։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Գարգառ (գետ)

**Գարգառ** կամ **Գերգերկա**, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Ձորագետի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Բազումի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան լանջերից՝ 2300&nbsp;մ բարձրությունից։ Երկարությունը 28&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 129&nbsp;կմ²։

Գետահովիտը վերին և միջին հոսանքներում V-աձև է, ստորինում՝ կիրճանման։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 62%-ը։ Տարեկան միջին ծախսը 1, 14 մ3/վ է, առավելագույնը՝ 75 մ3/վ, հոսքը՝ 36 միլիոն մ3։ Ձմռանը սառցակալում է։

Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

Ըստ ՀՀ Շրջակա միջավայրի մոնոթորինգի և թափոնների ուսումնասիրության մասին Տեղեկագրի գետի  ջրի որակը ակունքում գնահատվել  է «լավ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ձորագետ գետի վտակներ
Գարգառ (այլ կիրառումներ)

**Գարգառ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գարգառ (գետ), գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։
* Գարգառ (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում։
Գեղաձոր (գետ)

**Գեղաձոր**, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Կարկաչան գետի ձախ վտակը (Ախուրյանի ավազան)։ Միախառնվելով Մանթաշին՝ կազմավորում է Կարկաչանը։ Սկիզբ է առնում Արագածի հյուսիսային լանջից՝ 3300 մ բարձրությունից։ Հոսում է դեպի հյուսիս` 300–350 մ խորության տրոգով։ Սնումը ձնաանձրևային է, հորդացումը՝ հունիս–հուլիսին, սառցային երևույթները՝ 6 ամիս։ Տարեկան միջին ծախսը 0,40 մ3/վրկ է, հոսքը՝ 12,6 մլն մ3/մվ։

Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Կարկաչան գետի վտակներ
Գեղաձոր (այլ կիրառումներ)

**Գեղաձոր** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գեղաձոր - գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։
* Գեղաձոր - գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։
* Գեղաձոր - աղբյուր Հայաստանում, գտնվում է Արագածոտնի մարզում։
Գեղանուշ (այլ կիրառումներ)

**Գեղանուշ** անվանումը կարող է վերաբերել.
* Գեղանուշ - գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Գեղանուշ - գյուղ Հայաստան Սյունիքի մարզում։
* Գեղանուշ - հայկական իգական անուն
* Գեղանուշ - գետակ Սյունիքի մարզում, Գեղի գետի աջ օժանդակը
Գեղարոտ (այլ կիրառումներ)

**Գեղարոտ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գեղարոտ (գետ), գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։
* Գեղարոտ (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։
* Գեղարոտ (լեռնագագաթ), լեռնագագաթ Արագածի լեռնազանգվածում։
Գեղարքունիք (գետ)

**Գեղարքունիք**, *Բաշքենդիջուր, Գեղարքունիջուր*, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գավառագետի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի Սպիտակասար լեռնագագաթից՝ 3150&nbsp;մ բարձրությունից Ե Գավար քաղաքից հարավ միանում մայր գետին։ Երկարությունը 29&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 58&nbsp;կմ2։ Միջին ու ստորին հոսանքներում դանդաղահոս է։ Սնումը ստորերկրյա և ձնաանձրևային է, վարարումը՝ գարնանը։ Տարեկան միջին ծախսը 0,39 մ3/վ է։ Գետահովտում կան հանքային և սառը աղբյուրների ելքեր։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Գավառագետ գետի վտակներ
Գեղի (այլ կիրառումներ)

**Գեղի** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գեղի, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Գեղի, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Գեղի, միջնադարյան բերդ, Հայաստանի Արարատի մարզում՝ Խոսրովի անտառում։
«Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալ

**«Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին»**, Արցախի Հանրապետությունում գործող Մայրության կոմիտեի հուշամեդալ։ Սահմանվել է 1992 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Հուշամեդալով պարգևատրվում են Արցախյան ազատամարտի մասնակիցները, հասարակական-քաղաքական գործիչները, բարեգործները հայրենիքի պաշտպանության գործին մատուցած ծառայությունների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պարգևներ
Հրայր Աբրահամյան

**Հրայր Աբրահամյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Հրայր Աբրահամյանը ծնվել է 1970 թ. մարտի 22-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ավարտել է թիվ 5 միջնակարգ դպրոցը։ 1988-90 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում. վեց ամիս Սամարղանդ քաղաքում ծառայելուց հետո տեղափոխվել է Բելոգորսկ քաղաքը, որտեղ ծառայել է հատուկ նշանակության զորամասում։

Զորացրվելուց անմիջապես հետո անդամագրվել է ինքնապաշտպանական ջոկատին, իսկ ԼՂՀ կանոնավոր բանակի կազմավորումից հետո նշանակվել է ԿՊՇ-ի հրամանատարի տեղակալ։ Մասնակցել է բազմաթիվ մարտական գործողությունների։ Չորս անգամ վիրավորվել է։ Երրորդ անգամ վիրավորվել է սրտից, ծանր և տևական վիրահատությունից հետո դժվարությամբ ապաքինվել և նորից մարտի է ելել։ Այնուհետև Գյուլիջայի ազատագրման ժամանակ ծանր վիրավորվել է գլխից, Երևան քաղաքում վիրահատվել և երկարատև բուժումներ է ստացել։ Ուներ մայորի զինվորական կոչում։

1995 թ. ԼՂՀ ՊԲ-ի հետախուզության բաժնի պետ էր։ 1996 թ. առողջական խնդիրների պատճառով թողել է զինվորական ծառայությունը։ 1997 թ. օգոստոսից եղել է «Վիտա» ՍՊԸ-ի նախագահը։

Պարգևատրվել է «Մարտական Խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Շուշիի ազատագրման համար» և «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալներով։ Մահացել է 2005 թ. հուլիսի 24-ի Ստեփանակերտում։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Մարտի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 24 մահեր
Կատեգորիա:2005 մահեր
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում մահացածներ
Հրանտ Աբրահամյան (ազատամարտիկ)

**Հրանտ Յուրիի Աբրահամյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Հրանտ Աբրահամյանը ծնվել է 1969 թ. հունվարի 3-ին Ասկերանի շրջանի Բալուջա գյուղում։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Մասնագիտությամբ ավտովարորդ էր։

Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո անդամագրվել է Արցախյան շարժմանը։ Մասնակցել է Ջանհասանի, Քյոսալարի, Կարագյավի մարտական գործողություններին։ Զոհվել է 1992 թ. հունվարի 3-ին Բալուջայում, հրթիռակոծությունից։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Բալուջայի գերեզմանատանը։

Հետմահու պարգևատրվել է ԱՀ «Արիության համար» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ (Երևան)

**«Մեծ Հայք»**, կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի Եղեգնաձորի (Արենի), Վարդենիսի (Շորժա), Գորիսի (Տեղ), Արարատի (Երասխ), Նոյեմբերյանի (Կոթի, Շավարշավան) և Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի, Մարտակերտի (Հակոբ Կամարի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1992 թվականին ընդգրկվել է «Արծիվ-մահապարտներ» գումարտակի առաջին դասակում Գագիկ Մինասյանի հրամանատարությամբ։

Ջոկատից Հայաստանի Հանրապետության «Արիություն» մեդալով պարգևատրվել է 18, Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական ծառայության համար» մեդալով 6, զոհվել է 4 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Հերհեր (այլ կիրառումներ)

**Հերհեր**, կարող է վերաբերել՝
* Հերհեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում,
* Հերհեր, գյուղ Արցախի Մարտունու շրջանում,
* Հերհեր, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում,
* Հերհեր, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում,
* Հերհեր, հայկական արական անուն։
* Հերհերի ձոր, Ձոր Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզում։ Հայտնի է Ջարդի ձոր անունով։
Հրանտ Եպիսկոպոսյան (փիլիսոփա)

**Հրանտ Լևոնի Եպիսկոպոսյան** (օգոստոսի 3 1921, Խաչակապ - նոյեմբերի 12 1994, Մոսկվա, ՌԴ), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1966): Արցախյան շարժման մասնակից։

## Կենսագրություն
Հրանտ Եպիսկոպոսյանը 1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը։ 1962-1971 թվականներին գիտախմբագրական աշխատանք է կատարել Մոսկվայի տարբեր հրատարակչություններում, 1969 թվականից դասախոսել է Մոսկվայի պետական համալսարանում։ 1963 թվականին ստացել է Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի, 1966 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչումներ։

Աշխատությունները վերաբերում են գիտատեխնիկական հեղափոխության հարցերին, բուրժուական փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի քննական վերլուծությանը։ 
Արցախյան շարժման տարիներին Մոսկվայում կազմակերպել է Շարժման ակտիվիստների հանդիպումներ կուսակցական, պետական աշխատողների հետ, ելույթներով հիմնավորել է Հայաստանի հետ Արցախի, Գարդմանքի և Նախիջևանի վերամիավորման հիմնախնդիրները։ Թաղված է Մոսկվայում։

## Երկեր
* Տեխնիկա և սոցիոլոգիա։ Ուսումնական ձեռնարկ բուհերի համար, Երևան, 1972։
* Տեխնիկա և սոցիոլոգիա, Երևան, 1972։
* Социоло-гические проблемы современной научно-технической революции, Москва 1982.
* Современная эпоха и "переоценка ценностей" в буржуазной идеологии, Москва, 1983.
* Философия лингвистики, Ереван, 1989.
* Armenian problem in the past and today, Moscow, 1993.

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Խաչակապ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ (Երևան էլեկտրոտեխնիկական գործարան)

**«Մեծ Հայք»**, կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևան էլեկտրոտեխնիկական գործարանի կամավորներից։ Ունեցել է հրամանատարական խորհուրդ և շտաբ։ 1992 թվականին ջոկատն ընդգրկվել է Արաբկիրի շրջանի կամավորական գումարտակի կազմում։ 1989-1994 թվականներին «Մեծ Հայք» կամավորական ջոկատը առանձին կամ գումարտակի կազմում մասնակցել է Հայաստանի Արարատի (Երասխ), Գորիսի, Սիսիանի, Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջան (Քարագլուխ, Սարդարաշեն), Մարտակերտի (Մեծշեն, Մաղավուզ, Հակոբ Կամարի, Մատաղիս) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Գ.Գևորգյանը, Ա.Խաչատրյանը, շտաբի պետ՝ Հ.Մուրադյանը։ Ջոկատից զոհվել 7 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Մերգելյան կամավորական ջոկատ

«Մերգելյան», կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում։ 1989-1992 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության Գորիսի շրջանի (Շուռնուխ) ինքնապաշտպանական և Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքի ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարը եղել է Ա. Հարությունյանը։ 1992 թվականից ջոկատի ազատամարտիկները ներառվել են տարբեր կամավորական ջոկատների և ՊԲ ստորաբաժանումների կազմում։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Հովիկ Աղաջանյան

**Հովիկ Հրանտի Աղաջանյան** (օգոստոսի 2, 1964, Գյունե Ճարտար, Մարտունու շրջան&nbsp;-&nbsp;օգոստոսի 15, 1996, Ճարտար, «Կոհակ» դիրքեր), հայ ազատամարտիկ-տանկիստ։

## Կենսագրություն
1983-1985 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1988-1992 թվականներին կամավորական ջոկատի, ԻՊՈւ ստորաբաժանումների կազմերում մասնակցել է Մարտունու և Աղդամի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Ճարտարում։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Ճարտար գյուղում մահացածներ
Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Աղավնատուն (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

**Աղավնատուն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավ-արևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկենտրոնից գտնվում է 36 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 86 կմ հեռավորության վրա։ Մտնում է Աղավնատուն համայնքի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 5821.6 հա տարածք, որից 991.7 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 4489.7 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Աղավնատուն համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 47 մարդ, կա 11 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ խաչքար (15-16-րդ դարեր), Հագար գյուղում եկեղեցի «Ս. Ստեփանոս» (15-16-րդ դարեր), 3 խաչքարեր (14-15-րդ դարեր)։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր  գյուղապետարան, կա բուժաշխատող, գործում է հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում էին 24 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Գնդեվազ (այլ կիրառումներ)

**Գնդեվազ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գնդեվազի ջրանցք – ջրանցք Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Գնդեվազ – գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Գնդեվազ - լեռնագագաթ Զանգեզուրի լեռներում, Ամուլսարի լեռնաշղթայի հյուսիսային մասում։
Գնիշիկ (այլ կիրառումներ)

**Գնիշիկ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գնիշիկ - գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Գնիշիկ - գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Գնիշիկ - լեռնագագաթ Վայոց ձորի մարզում, Վայքի լեռնաշղթայում
Ռաֆիկ Աբրահամյան (ազատամարտիկ)

**Ռաֆիկ Աբրահամյան** (25 հուլիսի, 1967, Առաջաձոր, Մարտակերտ&nbsp;-&nbsp;25 հունվարի, 1993, Կիչան-Ղազանչի, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ռաֆիկ Աբրահամյանը ծնվել է 1967 թ. հուլիսի 25-ին Մարտակերտի շրջանի Առաջաձոր գյուղում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Զինվորական պարտադիր ծառայությունն անցել է ուկրաինական Չեռնոբիլ քաղաքում, այնուհետև Վորոշիլով գյուղի տանկային ստորաբաժանումներից մեկում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է որպես բանվոր։

Կամավորագրվել է գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատում։ Մասնակցել է Կիչանի, Ղազանչիի, Չլդրանի պաշտպանական մարտերին։ Իր դիպուկ կրակով ոչնչացրել է թշնամու տասնյակ միավոր զրահատեխնիկա։ Զոհվել է 1993 թ. հունվարի 25-ին Կիչան-Ղազանչի ուղղությամբ տեղի ունեցած մարտի ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Առաջաձորի գերեզմանատանը։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 25 մահեր
Կատեգորիա:1993 մահեր
Առաջաձոր (այլ կիրառումներ)

**Առաջաձոր**, կարող է վերաբերել՝
* Առաջաձոր, գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում
* Առաջաձոր, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում
Գալար (գետ)

**Գալար**, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Հրազդանի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի Արքայից լեռ գագաթից՝ 2400&nbsp;մ բարձրությունից։ Երկարությունը 14&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 87&nbsp;կմ2։ Լեռնային է՝ քարքարոտ, սահանքներով և ջրվեժներով։ Գետահովիտը V-աձև է, կիրճանման, ստորին հոսանքում ցածրանում և լայնանում է։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (48%) և ստորերկրյա (38%) է, վարարումը՝ ապրիլ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 67%-ը։

Տարեկան միջին ծախսը 0,98 մ3/վ է, առավելագույնը՝ 30,9 մ3/վ։ Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն, կան բազմաթիվ հանգստյան տներ, հանքային ջրերի ելքեր։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Հրազդան գետի վտակներ
Ելփին (այլ կիրառումներ)

**Ելփին** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Ելփին - գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Ելփին - գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Ելփին - լեռ Սյունիքում, Վայքի լեռնահամակարգում, նրա արևմտյան հատվածում, Հայաստանի Եղեգնաձորի շրջանի Ելփին գյուղից ոչ հեռու
Սերգեյ Կարապետյան

**Սերգեյ Արմենակի Կարապետյան** (), Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակից, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, տնտեսագետ (տնտեսագիտության թեկնածու 1962), դոցենտ (1965)), ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ, Հայաստանի լրագրողների միության անդամ, «Գարդմանահայերի հայրենակցական միավորում» հասարակական կազմակերպության խորհրդի ու նախագահության անդամ, «Գարդմանի կանչ» թերթի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 15-ին Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառի Ներքին Քարհատ գյուղում (այժմ՝ Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում)։

1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1949-1989 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ պետպլանում Խանլարի շրջգործկոմում, Երևանի պետական համալսարանում, Խաչատուր Աբովյանի հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, պոլիտեխնիկական և հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտներում, Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում, գիտահետազոտական տարբեր հիմնարկներում։

1977-2010 թվականներին մամուլում հանդես է եկել ի պաշտպանություն Արցախի ինքնորոշման իրավունքի, առաջ քաշել «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» հիմնադրույթը, Գարդմանքի հիմնախնդրի լուծման համար նամակներով և ուղերձներով դիմել է ԽՍՀՄ, ՀՀ և Արցախի ղեկավարներին, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։

## Աշխատություններ
* «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» 

## Տես նաև
* Գարդմանի կանչ ամսաթերթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ներքին Քարհատ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լրագրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Ռաֆայել Աբրահամյան

**Ռաֆայել Աբրահամյան** (19 դեկտեմբերի, 1959, Ստեփանակերտ - 18 մարտի, 1992, Ստեփանակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Հայաստանի Հանրապետության «Արիության» մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Աբրահամյանը ծնվել է 1959 թ. դեկտեմբերի 19-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ավարտել է թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը։ Խորհրդային բանակում ծառայել է Նովոռոսիյսկում տեղակայված զորամասերից մեկում։ Աշխատում էր Ստեփանակերտում որպես վարսավիր։ Զոհվել է 1992 թ. մարտի 18-ին Ստեփանակերտի հրետակոծության ժամանակ։

Հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Արիության» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատան Արմենավանի տեղամասում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 18 մահեր
Կատեգորիա:1992 մահեր
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Ռոբերտ Աբրահամյան

**Ռոբերտ Աբրահամյան** (25 հոկտեմբերի, 1961, Ստեփանակերտ - 16 սեպտեմբերի, 1992, Ստեփանակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Աբրահամյան ծնվել է 1961 թ. հոկտեմբերի 25-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 7 միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է երեկոյան դպրոցում, ապա աշխատանքի անցել գազամատակարարման վարչությունում։ Ստեփանակերտի թիվ 21 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանում ավարտել է առևտրի բաժինը։ Բնակություն է հաստատել Դոնի Ռոստով քաղաքում, բայց 1989 թ. վերադարձել է Ստեփանակերտ, այնուհետև կամավորագրվել ջոկատներից մեկի կազմում, մասնակցել մարտերին։ Մահացել է 1992 թ. սեպտեմբերի 16-ին Ստեփանակերտում, ավտովթարի հետևանքով։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ տղա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Եղեգիս (գետ)

**Եղեգիս**, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփայի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիս լեռան հարավային լանջերից՝ 3200&nbsp;մ բարձրություն։ Երկարությունը 47&nbsp;կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 516&nbsp;կմ2։

Գետահովիտը հիմնականում կիրճանման է։ Արագահոս է՝ բազմաթիվ սահանքներով և ջրվեժներով։ Վտակներն են Սուլեման, Արտաբունը, Վարդաձորը։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (49%) և ստորերկրյա (39%) է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 8, 2 մ3/վ է։

Եղեգիսի ջրերի մի մասը տեղափոխվում է Որոտան-Արփա-Սևան ջրատար։ Կառուցված է Եղեգնաձորի ջրէկը։

## Անվանում
Այլ անվանումներ՝ Ալագյազ, Ալագյոզ, Ալաղըզ, Ալայազ, Աղքիս, Գետափ, Եղեգիք, Եղեգյաց գետ, էլեգիս, էրտագին, Ղոյթուլ, Ղոյթուր, Ջանիչայ, Ջանլի, Քոյթուլ։ Թուրքերը կոչում են *Աղքիս*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Եղեգիս (այլ կիրառումներ)

**Եղեգիս** անվանումը կարող է վերաբերել.
* Եղեգիս - համայնք Հայաստանի  Վայոց ձորի մարզում
* Եղեգիս (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Եղեգիս (Արտաբույնք), Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Արտաբույնք գյուղի նախկին անվանումը։
* Եղեգիս (գետ), գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփայի աջ վտակը։
* Եղեգիս (Խիզանի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
* Եղեգիս (Կարճկանի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Կարճկանի գավառակում։
Վագների նվագախումբ

250px/px|մինի|աջից|Վագներ
**Վագների նվագախումբ**, իրենից ներկայացնում է 19-րդ դարի երաժշտական արվեստի խոշորագույն նվաճումներից մեկը։ Լինելով բնածին սիմֆոնիստ՝ Ռիխարդ Վագները չափազանց ընդարձակեց և հարստացրեց նվագախմբի արտահայտչական և պատկերավորման հնարավորությունները։ Նվագախումբի հնչողությունն աչքի է ընկնում տեմբրային բազմազանությամբ և թավշյա մեղմությամբ, մինչև իսկ ամենախլացուցիչ fortissimo-ներում։

Վագների երաժշտական դրամաներում նվագախումբն անհամեմատ գերազանցում է այն ժամանակի սովորական օպերային նվագախմբի կազմը՝ պղնձյա փողայինների խմբի մեծացման հաշվին։ Նվագախմբի ամենամեծ կազմը «Նիբելունգի մատանին» օպերայում է, որը համապատասխանում է քառերգության վիթխարի մտահաղացմանը։ Վագներն այստեղ օգտագործում է նվագախմբի քառապատիկ կազմը՝ մտցնում է հատկապաես շինված տուբաների կվարտետ, որոնք ստացել են «վագներյան տուբաների» անունը, բասի տրուբա, կոնտրաբասի տրոմբոն, ութ վալտորնա, վեց տավիղ, համապատասխանաբար մեծացնում է լարային խումբը։

Օպերայում նվագախումբը բաղկացած է մի քանի խմբերից՝ ընդարձակ ձայնածավալով և հարուստ արտահայտչական հնարավորություններով, որոնցից լայնորեն և վարպետորեն օգտվում է Վագները։

## Աղբյուր

*Բ. Վ. Լևիկ «Արտասահմանյան երկրների երաժշտական գրականություն»

Կատեգորիա:Երաժշտություն
Էմիկա

**Էմա Ջոլի** (, առավել հայտնի **Էմիկա** (անգլ.` Emika) բեմական անվամբ, ), չեխական ծագմամբ անգլիացի երգչուհի և էլեկտրոնային ժանրի երաժիշտ։ Ջոլիի «Emika» դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2011 թվականին՝ «Ninja Tune» լեյբլի միջոցով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1986 թ. հունվարի 8-ին Չեխիայում, մեծացել է Մեծ Բրիտանիայի Բրիստոլ քաղաքում։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմները
* Emika (Ninja Tune, 2011)
* Dva (Ninja Tune, 2013)

### Սինգլները և մինի-ալբոմները
* «Drop the Other» (Ninja Tune, 2009)
* «Double Edge» (Ninja Tune, 2010)
* «Count Backwards» (Ninja Tune, 2011)
* «Pretend»/«Professional Loving» (Ninja Tune, 2011)
* «3 Hours» (Ninja Tune, 2012)
* «Chemical Fever» (Ninja Tune, 2012)
* Klavirni EP (2013)
* «Searching» (Ninja Tune, 2013)
* «Centuries» (Ninja Tune, 2013)

### Համագործակցությունները
* Price Tag EP (MyMy & Emika, AUS Music, 2009)
* «2012» (Pinch & Emika, Tectonic, 2011)
* «I Mean» (Paul Frick feat. Emika, Doppelschall, 2011)
* «Make You Sleep» (Kryptic Minds vs. Emika, Black Box, 2011)

## Պաշտոնական կայքը
Էմիկայի պաշտոնական կայքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Էջմիածնի ջրանցք

**Էջմիածնի ջրանցք**, *Լենինի անվան ջրանցք*, ջրանցք և ջրամբար, կառուցվել է 1923-1924  թթ. և շահագործման է հանձնվել 1925 թ.-ին։ Սկիզբ է առնում Երևանյան լճից։ Երկարությունը 27&nbsp;կմ է, ջրթողունակությունը՝ 4,3 մ3/վ։ Գլխամասը (մոտ 500 մ) անցնում է ժայռափոր թունելով։ Ոռոգում է Երևանի Մալաթիա Սեբաստիա համայնքի և Արմավիրի մարզի 1400 հա հողատարածք։

Ջրանցըք մինչև 1960 թ.-ը սնվում էր միայն Հրազդան գետի ջրերից։ Արևաշատի ջրհան կայանի կառուցումից (1967 թ.) հետո լրացուցիչ սնվում է Մեծամորի ջրերից, որի շնորհիվ սահմանափակվել է Սևանա լճի ջրի օգտագործումը։ Ջրանցքի երկայնքով տեղ-տեղ պահպանվել են ուրարտական Ումեշինի ջրանցքի հետքերը։ Վերջինս կառուցվել է մ.թ.ա. VII դ., ինչի մասին պահպանվել է Ռուսա Բ արքայի սեպագիր արձանագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի ջրանցքներ
Թալինի ջրանցք

**Թալինի ջրանցք**, ջրանցք Հայաստանի Արագածոտնի և Արմավիրի մարզերում։ Սկիզբ է առնում Ախուրյանի ձախ ափից։ Սնվում է Ախուրյան ջրամբարի ամբարտակված ջրերից։

Առաջին հերթը շահագործման է հանձնվել 1957 թ.-ին, երկրորդը՝ 1974 թ.-ին, երրորդը՝ 1986 թ.-ին։ Մայր ջրանցքի երկարությունը 91&nbsp;կմ է, բաժանարար ցանցինը՝ 118&nbsp;կմ։ Մայր ջրանցքը բաժանվում է աջ և ձախ ճյուղերի։ Ջրթողունակությունը 30 մ3/վ է։ Ոռոգում է Արագածոտնի և Արմավիրի մարզերի մոտ 24 հազար հեկտար հողատարածք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի ջրանցքներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ջրանցքներ
Ալիխան Շամխիև

**Ալիխան Շամխիև**, ազգությամբ օս հայ ազատամարտիկ։ Հետմահու ստացել է «Արցախի հերոս» կոչումը։

## Կենսագրություն
Կամավոր մեկնել է Հայաստան՝ մասնակցելու Արցախյան պատերազմին։ Հետմահու պարգևատրվել Արցախի Հանրապետության գերագույն կոչումով՝ «Արցախի հերոս», որին համապատասխանում է «Ոսկե արծիվ» շքանշանը։

Կատեգորիա:Օս ազատամարտիկներ
Մխիթար Գոշ (շքանշան, Արցախ)

**«Մխիթար Գոշ» մեդալ**, Արցախի Հանրապետության պետական պարգև։ «Մխիթար Գոշ» մեդալով պարգևատրվում են այն պետական և հասարակական, քաղաքական գործիչները, ովքեր պետական, հասարակական կամ քաղաքական ոլորտում մեծ ներդրում են ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական պարգևներ
Ստրոմայ

**Փոլ Վան Հավեր** (ֆրանսերեն՝ Paul Van Haver, մարտի 12, 1985, Բրյուսել), ավելի հայտնի որպես *Stromae* (Ստրոմայ), ռուանդական ծագումով հայտնի բելգիացի երգիչ, ռեփեր, երգահան և պրոդյուսեր։

## Բեմական անուն
2002 թվականին Փոլը ներկայանում է Opmaestro անունով, սակայն այնուհետև փոխում է իր բեմական անունը որպես Stromae, որը ֆրանսիական ժարգոնով նշանակում է մաեստրո։

## Կենսագրություն
Փոլը ծնվել է աղքատ ռուանդական ընտանիքում։ Նրա հայրը թողնում է ընտանիքը և 1994 թվականին զոհվում է Ռուանդայի Ցեղասպանությունում։ Նրա մայրը մեծ դեր է ունեցել իր երաժշտական տաղանդի առաջացման գործում։ 11 տարեկանում Փոլը սովորում է թմբուկ նվագել «L'académie musicale de jette»-ում։ 2005 թվականին նա վերջնականապես որոշում է, որ պետք է շարունակի իր կարիերան հիփ հոփ ժանրում։ 18 տարեկանում փոլը ռեփեր JEDI-ի հետ խումբ է ստեղծում, որը սակայն երկար չի գոյատևում։ Չնայած դրան՝ դա օգնեց նրան իր ապագա կարիերայի սկիզբը դնելուն։

2006 թվականին Փոլը իր մասնակցությունն է ունենում Hip-hop Family-ին, իսկ մեկ տարի անց Juste Debout Benelux-ին։

2008 թվականին նա ձայնագրում է երգ Մելիսսա Էմի հետ, որը կոչվում է «Cette fois interprété»:

2009 թվականին ձայնագրում է իր «Alors on danse» սինգլը, որը շուտով լուրջ հաջողություններ է ունենում եվրոպական հիթ շքերթներում։ Այն վաճառքի քանակով զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Բելգիայի հիթ շքերթներում։

2010 թվականի հունիսին նա թողարկում է իր «Cheese» դեբյուտային ստուդիական ալբոմը։ Նրա «Racine carrée» կոչվող երկրորդ ստուդիական ալբոմը լույս է տեսնում 2013-ի օգոստոսին։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
*«Cheese» (2010)
*«Racine carrée» (2013)
*«Multitude» (2022)

### EP
* «Juste un cerveau, un flow, un fond et un mic…» (2007)

### Mixtapes
* «Freestyle Finest» (2006)
* «Mixture Elecstro» (2009)

### Video albums
* «Racine carrée Live» (2015)

### Սինգլներ
*«Faut qu’t’arrêtes le rap...» (2005)
*«Up saw liz» (2009)
*«Alors on danse» (2009)
*«Bienvenue chez moi» (2010)
*«Te quiero» (2010)
*«House’llelujah» (2010)
*«Rail de musique» (2010)
*«Peace or Violence» (2010)
*«Silence» (2010)
*«Je cours» (2010)
*«Papaoutai» (2013)
*«Formidable» (2013)
*«Tous les mêmes» (2013)
*«Ta fête» (2014)
*«Ave Cesaria» (2014)
*«Meltdown» (feat. Lorde, Pusha T, Q-Tip & Haim) (2014)
*«Carmen» (2015)
*«Quand c'est?» (2015)
*«Repetto X Mosaert» (2017)
*«Défiler» (2018)
*«Santé» (2021)
*«L'enfer» (2022)
*«Fils de joie» (2022)
*«Mon amour» (2022)
*«Ma meilleure ennemie» (2024)

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բելգիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրյուսել քաղաքում ծնվածներ
Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան (Արցախի Հանրապետություն)

**«Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան**, Արցախի Հանրապետության պետական պարգև։ «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով պարգևատրվում են Արցախի Հանրապետության ազգային կենսագործունեության և բարգավաճման առաջընթացին նպաստած և գիտության, մշակույթի, առողջապահության, էկոնոմիկայի ոլորտներում ակնառու նվաճումներ արձանագրած անձինք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության շքանշաններ
Սարգիս Ամիլյան

**Սարգիս Սեդրակի Ամիլյան** (հոկտեմբերի 20, 1967, Ճարտար, Մարտունու շրջան&nbsp;-&nbsp;մարտի 31, 1993, Քարվաճառ), հայ ազատամարտիկ։

## Կենսագրություն
1985-1987 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1988-1993 թվականներին կամավորական ջոկատի, ՊԲ ստորաբաժանումների (վաշտի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Մարտունու («Ուրյանա լեռան» դիրքեր, Գևորգավան), Քարվաճառի շրջանների և այլ ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերի։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Ճարտարում։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Վաչագան Բարեպաշտ (շքանշան, Արցախ)

«Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ, Արցախի Հանրապետության պետական պարգև, որով պարգևատրվում են այն անձինք, ովքեր ի բարօրություն Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության մեծ ներդրում են ունեցել մշակույթի, գրականության, հումանիտար գիտությունների, արվեստի, առողջապահության ոլորտներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական պարգևներ
Հենրիխ Ամիրջանյան

**Հենրիխ Շահենի Ամիրջանյան** (), հայ ազատամարտիկ։ Ծնվել է 1961 թ. մայիսի 11-ին, Շուշիի շրջանի Քարին տակ գյուղում ։ Ավարտել է գյուղի միժնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանը։ Ուսումը շարունակել է Սիսիանի շինարարական տեխնիկոմում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Շուշի ի միջկոլտնտեսային շինարարական վարչությունում` որպես բանվոր։ 1988-1990 թթ. աշխատել է գյուղում որպես բրիգադավար, այնուհետև աշխատանքի է անցել Ստեփանակերտ ի էլեկտրատեխնիկական գործարանի Քարին տակի մասնաճյուղում։

1979-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ Աշխատել է Ստեփանակերտի էլեկտրամեքենաշինական գործարանի մասնաճյուղում։ Մասնակցել է Քարին տակ ի ինքնապաշտպանությանը, աչքի ընկել 1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ի և 1992 թվականի հունվարի 26-ի մարտերում․ հերոսաբար կռվել է գրոհող հակառակորդի թիկունքում և կյանքի գնով նպաստել հաղթանակին։

Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։
Ամուսնացած էր, ունի մեկ երեխա։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Էլլի Գոլդինգ

**Ելենա Ջեյն Գոլդինգ** (, ), անգլիացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ Հայտնի դարձավ` BBC Sound of 2010-ի հարցման ժամանակ զբաղեցնելով առաջին հորիզոնականը և հաղթելով «BRIT Awards»-ի «Քննադատների ընտրություն» անվանակարգում (2010)։ 2009 թ. կնքել է պայմանագիր Polydor Records-ի հետ։ 2009 թվականին թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Lights» ալբոմը։ Հասել է բավականին մեծ հաջողության բրիտանական շոու-բիզնեսում։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է Հերեֆորդում, Անգլիա, Արթուր և Թրեյսի Գոլդինգների ընտանիքում։ Էլլին երկրորդն է ընտանիքի չորս երեխաներից (ունի երկու քույր և մեկ եղբայր)։ Նրա ծնողները բաժանվեցին, երբ նա 5 տարեկան էր։ 9 տարեկանում Էլլին սովորեց կլառնետ նվագել, 14 տարեկանում սովորեց կիթառ նվագել, իսկ 15 տարեկանում սկսեց երգեր գրել։

## Անձնական կյանքը
2010 թվականին Էլլի Գոլդինգը հանդիպում էր BBC Radio 1-ի DJ Գրեգ Ջեյմսի հետ։

2012 թվականին Էլլին հայտարարեց, որ հանդիպում է երաժիշտ, պրոդյուսեր Սկրիլլեքսի հետ։ Նրանց հարաբերությունները երկար չտևեցին, քանի որ ակտիվ համերգային գործունեությունը և տարբեր աշխարհամասերում բնակվելը խանգարում էր նրանց։

## Սկավառակագրություն
**Ստուդիական ալբոմներ**
* 2010: *Lights*
* 2012: *Halcyon*
* 2015: *Delirium*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էլլի Գոլդինգի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոփոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Ամասիայի կամավորական ջոկատ

**Ամասիայի կամավորական ջոկատ**, կազմավորվել է 1989 թվականին, Ամասիայի շրջանում (այժմ՝ ՀՀ Շիրակի մարզում)։ 1992 թվականի դեկտեմբերին ջոկատը ներառվել է Գյումրիի 4-րդ մոտոհրաձգային առանձնակի գումարտակի կազմում և դարձել 3-րդ վաշտի հիմքը։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Ճամբարակի (Վահան) և Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ռ․ Փիլոյան։ Ջոկատից զոհվել է 1 ազատամարտիկ։

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ