Մելքում Մելքումյան

**Մելքում Սարոյի Մելքումյան** (), հայ մանկավարժ։ Մանկավարժական գիտությունների դոցենտ (1963): ԽՄԿԿ անդամ (1943): Հայրենական պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Մելքում Մելքումյանը ծնվել է 1917 թվականին ԼՂԻՄ Ստեփանակերտի շրջանի Շուշիքենդ գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Շուշվա մանկավարժական բանֆակը։ 1937-1939 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել ԼՂԻՄ Ստեփանակերտի շրջանի Սարուշեն գյուղի 7-ամյա դպրոցում։ 1939 թվականի նոյեմբերին Մելքումյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ավարտել է Ստալինգրադի հրետանային ուսումնարանը։ Մարտերով հասել է մինչև Պրահա, այստեղ էլ տոնել է Մեծ հայրենականի հաղթանակը, հետո եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ Վիննիցայի մարզում, որպես պարետի տեղակալ։

Զորացրվելով բանակից  կրկին աշխատել է գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1947 թվականին մարզային ժողկրթբաժնի ուղեգրով մեկնել է Երևան, ընդունվել պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, ապա 1952 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 1955-1956 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Երևանի թեթև արդյունաբերության տեխնիկումում, 1956 թվականին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի  մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնում։ 1957 թվականից մանկավարժական գիտությունների թեկնածու է, իսկ 1963 թվականից՝ դոցենտ։ 1967-1972 թվականներին Մելքումյանը եղել է Երևանի պետական համալսարանի  մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնի վարիչը։ 1976-1979 թվականներին ղեկավարել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղի մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնը։ Մելքումյանը դասախոսական-մանկավարժական գործունեությունը զուգակցել է գիտահետազոտական աշխատանքի հետ, գրել է 12 անուն գրքեր ու գրքույկներ, 100-ից անելի հոդվածներ։ ԽՄԿԿ անդամ է 1943 թվականից։ Եղել է հանրապետության մանկավարժական ընկերության սեկցիայի նախագահ, «Խորհրդային մանկավարժ» ամսագրի խմբագրական կոլեգայի անդամ։

Հայկական ԽՍՀ լուսավորության նախարարության կոլեգիայի կողմից պարգևատրվել է Խաչատուր Աբովյանի մեդալով և «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանով, ինչպես նաև արժանացել է «Կարմիր աստղի» շքանշանի, «Պրահայի ազատագրման համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար, «Աշխատանքային արիության համար» և այլ մեդալների, պատվոգրերի, գովասանագրերի։

## Պարգևներ
* «Կարմիր աստղի» շքանշան
* «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ
* Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ
* «Աշխատանքային արիության համար»  մեդալ
* Խաչատուր Աբովյանի մեդալ
* «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ»

## Երկեր
* Երեխաների զարգացումն ու տարիքային մի քանի առանձնահատկությունները։ Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1957։
* Ետպատերազմյան շրջանի սովետահայ մանկական գրականությունը և նրա կրթա-դաստիարակչական նշանակությունը։ 1945-1955 թվականներ։ Երևանի պետական համալսարան, Երևան, պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1960։
* Կոմունիզմը և դպրոցը։ Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
* Դպրոցականների գեղագիտական զգացմունքների դաստիարակությունը։ Երևան, Լույս, 1967 (համահեղինակ)։
* Համեստությունը և նրա դաստիարակումը [Հանրամատչելի ձեռնարկ]։ Երևան, Հայաստան, 1968 (համահեղինակ)։
* Հովհաննես Թումանյանը կրթության և դաստիարակության մասին։ Երևան, Լույս, 1969 (համահեղինակ)։
* Դարձվածաբանական բացատրական բառարան (Դպրոցական, համառոտ)։ Երևան, Լույս, 1971 (համահեղինակ)։
* Վ. Ի. Լենինը կրթության և դաստիարակության մասին։ Երևան, Լույս, 1972 (համահեղինակ)։
* Դասի հոգեբանական հիմունքները։ Օգնություն ուսուցչին։ ՀԽՍՀ, Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1979 (համահեղինակ)։
* Դասի կատարելագործման պրոբլեմները։ Հոդվածների ժողովածու։ ՀԽՍՀ Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1981 (համահեղինակ)։
* Ա. Ս. Մակարենկոն և հայ իրակակությունը (Ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։ Մանկավարժական ընկերություն, ՀԽՍՀ, Երևան, Լույս, 1988 (համահեղինակ)։
* Հոդվածների ժողովածու (Ա. Ս. Մակարենկոյի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։ Գիտելիք ընկերություն, ՀԽՍՀ, Երևան, Ա. հ., 1988 (համահեղինակ)։
* «Պատվո նշանի» շքանշանակիր Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ, Երևան, Հայաստան, 1989։
* Ն. Կ. Կրուպսկայան և հայ իրականությունը (Ծննդյան 120-ամյակի առթիվ)։ ՀԽՍՀ Մանկավարժական ընկերություն, Երևան, Լույս, 1989 (համահեղինակ)։
* Դպրոցականներին դաստիրակել աշխատասիրության ոգով։ Երևանի Խ. Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Երևան, ՀՄԻ, 1992 (համահեղինակ)։
* Մանկավարժական բառարան։ Երևան, Զանգակ-97, 2001 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքային արիության համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոցենտներ