Նանսյաո կղզի

**Նանսյաո կղզի,** ( հայտնի է նաև որպես Տաշե կղզի կամ Թռչնի կղզի ։ Ճապոնիայում այն ​​ավանում են  Նանսյաո կղզի (ճապոներեն՝南小岛／みなみこじ )։ Այն Տյաոյույտաո կղզիները կազմող անմարդաբնակ կղզիներից մեկն է։ Այն հաճախ Պեյսյաո կղզու հետ միասին անվանվում է Կանլան լեռ , Շյուեպոլան կամ Հուանմաո կղզի։

## Պատմություն
1895 թվականի հունվարի 14-ին Ճապոնիայի կառավարությունը հայտարարեց, որ Տյաոյույտաո կղզիները և հարակից կղզիները պաշտոնապես կներառվեն Օկինավա պրեֆեկտուրայի կառավարման ներքո՝ հիմնվելով չպահանջված հողերին առաջնահերթություն տալու սկզբունքի վրա ։ Սա ներառում էր նաև Տյաոյույտաո կղզիներից մեկը՝ Մինամի-Կոջիման։

1896 թվականին Կոգա Տացուշիրոն Տյաոյու կղզիները , Հուանվեյ կղզին , Կիտա-Կոջիման և Մինամի-Կոջիման վարձակալության տրվեց Ճապոնիայի կառավարությանը անվճար, և երկու կողմերն էլ համաձայնեցին 30 տարվա վարձակալությունից հետո շարունակել վարձակալության հանձնել հողը որոշակի վճարի դիմաց։

Սակայն, 1932 թվականի հուլիսի 15-ին Կոգա Տացուշիրոյի որդին՝ Կոգա Զենջին, առաջարկեց Ճապոնիայի կառավարությանը շարունակել գնել Կիտա-Կոջիման և Մինամի-Կոջիման, և նույն թվականին նա նաև վճարեց Տյաոյու կղզիները և Հուանվեյ կղզին գնելու համար։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պաշտոնական ավարտից հետո՝ (1945 թվական) 1946 թվականի փետրվարի 2-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները սկսեց ռազմականորեն կառավարել Ճապոնիայի հյուսիսային լայնության 30°-ից հարավ գտնվող տարածքները։

1952 թվականի ապրիլի 28-ին Սան Ֆրանցիսկոյի պայմանագրի պաշտոնապես ուժի մեջ մտնելուց հետո, Մինամի-Կոջիման անցավ Ռյուկյուի կառավարության կառավարման տակ ։

1968 թվականին Չինաստանի Հանրապետության աշխատակազմի անդամները սկսեցին աշխատել Մինամի-Կոջիմայի վրա ։ 

1970 թվականի հուլիսին Ռյուկյուի կառավարությունը սկսեց Տյաոյու կղզիներում, այդ թվում՝ Տյաոյու կղզիներում, Հուանվեյ կղզում , Չիվեյ կղզում, Պեյքսյաոջիմայում և Մինամի-Կոջիմայում անօրինական վայրէջքներն արգելող նախազգուշական նշաններ տեղադրել։ 

1972 թվականի մայիսի 15-ին Միացյալ Նահանգները որոշեց Ռյուկյու և Տյաոյու կղզիները վերադարձնել Ճապոնիայի կառավարությանը։

Այս որոշումը անմիջապես դրդեց Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը և Չինաստանի Հանրապետությանը պնդել, որ կղզիները, այդ թվում՝ Կիտա-կոջիման, Չինաստանի անբաժանելի տարածքն են։ Երկուսն էլ կարծում էին, որ Ճապոնիան պետք է վերադարձնի Տյաոյույդաո կղզիները, որոնք զիջվել էին Շիմոնոսեկիի պայմանագրով։

2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ճապոնիայի Օկինավա պրեֆեկտուրայի Իշիգակի քաղաքից խորհրդի երկու անդամներ վայրէջք կատարեցին Մինամի-Կոջիմայում՝ Ճապոնիայի կառավարության հաստատումը ստանալուց հետո։

Վիճակագրության համաձայն՝ 2002-2012 թվականներին Ճապոնիայի Ներքին գործերի և կապի նախարարությունը տարեկան 1.5 միլիոն յեն է ծախսել՝ Մինամի-Կոջիմայի հողօգտագործման իրավունքները կղզու սեփականատեր՝ Հիրոյուկի Կուրիհարայի ընտանիքից վարձակալության հանձնելու համար։ Այն ճանաչվել է Ճապոնիայի կառավարության կողմից։ 

Սակայն 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ճապոնիայի վարչական մարմինները իրենց կողմից ճանաչված Տիաոյուտայ (Սենկակու) կղզիների՝ Տյաոյուտայ, Նան Սյաոտաո և Պեյ Սյաոտաո կղզիների մասնավոր հողատերերից հողը գնեցին 2 միլիարդ 50 միլիոն ճապոնական յենով։ Սա նշանակում է, որ Ճապոնիայի կառավարությունը ազգայնացրել է Տյաոյու կղզիների և այլ կղզիների կարգավիճակը ՝ սեփականության փոխանցման գրանցման միջոցով:։ 

Չնայած Ճապոնիայի կառավարությունը Մինամի-Կոջիման ներառել է պետական ​​սեփականության մեջ , հանրությունը դեռևս պետք է նախապես թույլտվություն ստանա կղզում վայրէջք կատարելու համար։ Բացի այդ, այս միջադեպի ժամանակ Ճապոնիայի կառավարությունը չի գնել Հուանվեյ կղզին և այլ կղզիներ իր նշանակված սեփականատերերից, և վիճահարույց տարածքը «ազգայնացնելու» այս քայլը նաև լուրջ հակազդեցություն առաջացրեց Չինաստանի և Թայվանի միջև Տյաոյույտաո կղզիների հարցում։

### Երկրաբանական կառուցվածք
Հարավային փոքր կղզին իր հարաբերական դիրքով գտնվում է Իրիոմոտե կղզուց մոտավորապես 160 կմ հյուսիս, իսկ Տյաոյու կղզի-ց (Դյաոյու կղզիների գլխավոր կղզուց) մոտ 5.5 կմ հարավարևելք։ Նրա ճշգրիտ աշխարհագրական դիրքն է՝ հյուսիսային լայնություն 25°43.2′, արևելյան երկայնություն 123°32′։Նանսյաո կղզին հիմնականում կազմված է խճաքարային ավազաքարից , անդեզիտից և մարջանային խութերից։

Ամենպարձր գագաթը Քվանտուլինգն է , որը գտնվում է կղզու հյուսիս-արևմուտքում՝ 139 մետր բարձրությամբ , իսկ երկրորդ ամենաբարձր գագաթը՝ Թամb Պիկը ՝ կղզու հարավ-արևելքում՝ 89 մետր բարձրությամբ։ 

Նանսյաո կղզու շրջակա ափերում կան նաև բազմաթիվ փոքր կղզիներ և խութեր, ինչպիսիք են Լոնմեն, Վոլոն , Ֆեյլոն, Լոնճու ,Չանլոն և Ծինլոն կղզիները։

Այն հյուսիսից նայում է Պեյսյաո կղզուն՝ Կանլանմենի դիմաց ։

### Էկոլոգիական միջավայր
Ճապոնացի ձեռնարկատեր Տացուշիրո Կոգան մի ժամանակ Հուանվեյ կղզու հարավ-արևմուտքում կառուցել է բոնիտոյի(ծովային ձուկ) թեփուկների և թռչունների փետուրների վերամշակման գործարան։

Սակայն, գործարանի փակվելուց հետո կղզին դարձել է անմարդաբնակ։ Բացի այդ, Նանսյաո կղզին մի ժամանակ հայտնի էր որպես «Մեծ օձերի կղզի», քանի որ այն հարուստ էր տարբեր տեսակի օձերով։ Իրականում, օձերի մեծ քանակը հանգեցրել է կղզում թռչունների անհետացմանը։ Ինչ վերաբերում է բույսերին, ապա Ռյուկյուի համալսարանի կողմից 1950-ական և 1960-ական թվականներին անցկացված հետազոտության համաձայն, Տյաոյու կղզու գլխավոր կղզում կան վեց հիմնական բուսական համայնքներ։ 

Գլխավոր կղզում և Նանսյաո կղզում միասին կա 89 ընտանիքներից 235 տեսակի պտուղներ և սերմնաբույսեր ։ Սակայն կղզին գյուղատնտեսական արժեք չունի։ 

1971 թվականի ապրիլի 1-ին Ռյուկյուսի համալսարանի հետազոտական ​​​​խումբը Մինամի-Կոջիմա կղզում հայտնաբերեց 12 տեղական կարճապոչ ալբատրոսներ, որոնք համարվում էին վտանգված տեսակներ։

2002 թվականի մի հետազոտական ​​զեկույցում նաև նշվում է, որ որոշ կարճապոչ ալբատրոսներ բազմանում են Հարավային կղզում։

## Հղումներ

## Հղումներ
*  
*  

## Արտաքին հղումներ
* 釣魚臺列嶼簡介
*  http://watchizu.gsi.go.jp/watchizu.html?b=254337&l=1233246Արխիվացված+է+Փետրվար+8,+2013+Wayback+Machine-ի+միջոցով: 

Կատեգորիա:Ասիայի վիճելի տարածքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կղզիներ