Մահացածների դավադրությունը

«**Մահացածների դավադրությունը**», խորհրդային համր, սև-սպիտակ 1930 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ, բեմադրված Սեմյոն Տիմոշենկոյի կողմից: Ֆիլմի սցենարի առաջին փորձը, գրող Նիկոլայ Տիխոնովի համար, որը կտրուկ չընդունվեց։

Ֆիլմը կորած է համարվում:

## Սյուժե
Ֆիլմը չի պահպանվել: Կատալոգներում սյուժեն ներկայացված է կրճատ. «Պետերբուրգի բանվորների կողմից Պետերբուրգի պաշտպանության մասին 1919 թվականին»:

Կինոփորձագետ Վ. Տուրիցինը գրում է, որ ֆիլմը նախագծված էր որպես բազմակողմ էպիկական կտավ՝ վառ և արտահայտիչ դրվագների շարանով, էկրանի վրա առաջացնելով ժամանակի լայն համայնապատկեր.:

Ինչպես ասվում է ֆիլմի ստուդիայի գրառումներում. «Մելոդրամայի տարրը այստեղ լիովին բացակայում է և փոխարինվել է քիչ թե շատ տպավորիչ, տեսարժան վայրերի շղթայով, որոնք քաղաքական իմաստ ունեն, որոշ չափով էլ խորհրդանշական»: Ֆիլմի սցենարիստ Նիկոլայ Տիխոնովի խոսքերով՝ ֆիլմի սցենարը հիմնված է իրական, պատմական փաստերի վրա:.*Սցենարն այնքան հարուստ էր մանրամասներով, որ այդ մանրամասները ոչ մի կերպ չէին կարողանում տեղավորվել ֆիլմում, ես այն գրել եմ այնպիսի տեսարաններով, որ դրանք նկարահանել Տիմոշենկոն ոչ մի կերպ չէր կարողանում: Այդ ֆիլմում խոսվում էր և՛ Յուդենիչի՝ Պետրոգրադի դեմ արշավի մասին, և՛ քաղաքում դավադրության մասին, և՛ քաղաքի կյանքի, և՛ ճակատամարտերի, և՛ շատ այլ բաների մասին: Ես ուղղակի խեղդվում էի իրականությունից։ Խոսքը գնում էր և՛ Պետրոգրադի համար նշանակված նոր կառավարության նիստերի մասին, և՛ անգլիացիների խառնվելու մասին, ովքեր ոչ միայն նավեր էին ուղարկում Ֆիննական ծոց, այլև լրտեսներ։ Նրանցից մեկը աշխատել է հենց Պետրոգրադում, ինչպես ասում են, փոխվելով դիմակները: Ներս բերեցի նաև ռազմական մասնագետ Լունդեքիսթին, ով աշխատում էր Պետրոգրադը պաշտպանող բանակի շտաբում։ Նա պայմանավորվածության մեջ էր Յուդենիչի հետ, նա շատ օգնականներ ուներ, որոնց հետ ամեն օր հատում էր ռազմաճակատային գիծը: Նրան և մյուս դավադիրներին կանգնեցրին դատարանի առաջ։*Քննադատները նշել են ֆիլմի փոխաբերական բնույթը.*Ֆիլմը պատմական իրադարձությունների ուղիղ նկարագրություն էր (Յուդենիչի դեմ ճակատամարտի), և դրա հետ համատեղ փոխաբերականորեն, ֆիլմում գոյություն ունեցող իրադարձությունների շարքին զուգահեռ՝ լի էր պաթետիկ ու հեգնական դրվագներով։*Փոխաբերական որակը նկատելի է նույնիսկ պահպանված տեղադրման թերթիկից:.*Պաթետիկ «Պետրոգրադ, տագնապ հնչեցրու» փոխաբերությունը: վաճառվել է ներքին թշնամուց առգրավված հազարավոր հրացաններով, նռնակներով, գնդացիրներով (հստակ հազարներով՝ հրացաններ՝ 7000, պարկուճներ՝ 115000...) և ավարտվեց էքսցենտրիկ դետալով՝ լրտեսի կերպարով, ով վախից մահացավ հայելու մեջ սեփական արտացոլման կրակոցից: Յուդենիչի էքսցենտրիկորեն ներկայացված երազանքը՝ ժամանակը ետ վերադարձնելու, ընդհատված իրական գործողություններով՝ խրամատներ փորելով, այնուհետև վերածվեց բանաստեղծական փոխաբերության. «Յուդենիչի համար գերեզման փորեք Պուլկովոյի մոտ»: Իսկ տիկնիկային կերպարների էքսցենտրիկ վազքը հաջորդեց հավաքագրման ներկայացված օրինագծի վերջնական այլաբանությանը. Ո՞վ է վճարելու հաշիվը.*

## Դերերում

* Լեոնիդ Կմիտ — *նավաստի*
* Պյոտր Վիցինսկի — *աշխատավոր*
* Նիկոլայ Պետրով — *անգլիացի լրտես*
* Դավիթ Գութման — *անգլիացի գեներալ*
* Վլադիմիր Տասկին — *մարդ ոլորունների մեջ*
* Եվգենի Չերվյակով — *գլխավոր մատուցող*
* Պյոտր Կուզնեցով — *դավաճան*
* Պյոտր Կիրիլլով — *զինվոր*
* Բորիս Բաբոչկին — *կարմիր բանակային*
* Գեորգի Սեմյոնով — *սպիտակ սպա*

## Քննադատություն
Ֆիլմը համարվել է ռեժիսորի ձախողում.*«Մահացածների դավադրություն» ֆիլմում ռեժիսորը հրաժարվել է անհատական ​​կերպարների զարգացումից։ Էկրանին նրանք հանդես էին գալիս որպես «կարմիր բանակի զինվոր», «նավաստի», «աշխատող», «սպիտակ սպա», «անգլիացի գեներալ»։ Ռեժիսորը մարդկանց ճակատագիրն ամբողջությամբ ստորադասեց իրադարձությունների քրոնիկական զարգացմանը և չկարողացավ բացահայտել 1919 թվականին Պետրոգրադի պաշտպանության թեմաները։*«կինոգիտական ​​նշումներ» ամսագիրը նշում է Եվգենի Չերվյակովին գլխավոր մատուցողի դերում ընտրելու հաջողությունը:. ֆիլմի վերջին տեսարանում հայտնվելով ընդամենը երկու րոպե.*Սպիտակ գաղթականները հյուրասիրում են՝ սպասելով կարմիր Պետրոգրադի անկմանը: Գեներալ Յուդենիչը պատրաստվում է մտնել Նևսկի պողոտա: Ընթանում է վերջին խնջույքը, և հաղթանակի սպասմամբ, շատերը հարբած ընկնում են հատակին: Հանկարծ դռները ճոճվում են բացվում, և սրահ են մտնում մատուցողների երկու շարասյուն։ Հարբած հյուրերին հավաքում են: Հանգիստ, վստահ քայլերով ներս է գալիս գլխավոր մատուցողը: Չերվյակովն է: Նա լուռ միաբանությանը դիմում է հետևյալ խոսքերով. - Այսօր գեղեցիկ պարահանդես էր: - Ումի՞ց ճարեմ, պարոնայք։ Ո՞վ է վճարելու հաշիվը. Այո, սա տպավորիչ արդյունք է: Ո՞վ, բացի Չերվյակովից, կարող էր այդքան համադրել իր իսկական կերպարի նրբագեղությունն ու ազնվությունը սարսափելի Դժբախտության, Հատուցման, այսինքն՝ անիրական, խորհրդանշական էակի հետ...*Ֆիլմին չափազանց բացասական գնահատական ​​է տվել՝ արժանահավատության առումով, նրա սցենարիստ, գրող Նիկոլայ Տիխոնովը։ Զարմացած, որ ֆիլմը նկարահանվել է կարճ ժամանակում, այն դիտելուց հետո նա պահանջել է մի շարք դրվագներ վերանկարահանել։ Հատկապես նա, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցը (նշվեց, որ սցենարում նա հստակ արտացոլում էր իր սեփական փորձը. նախկին հուսար Տիխոնովը միացավ Կարմիր բանակին Պետրոգրադում և կռվեց Յուդենիչի հետ), հարվածեց անկարողությանը. մարտական ​​տեսարաններ նկարահանելիս, նա վճռականորեն պնդեց ռազմական խորհրդատու ներգրավել: Սակայն տեսարանները չեն վերանկարահանվել.*Ես, իհարկե, նոր մարդ էի այս գործում, բայց ինչ-որ կերպ մի փոքր անհանգիստ էի զգում: Ես նրան ասում եմ. -Լսեք, հարգելի Տիմոշենկո, չէ որ այսպիսի բան չի լինում, օրինակ, նայեք, ինչպես եք դուք պատկերել տանկերը: Տանկը դուրս է գալիս Մանկական գյուղի փողոց: Դա անգլիական տանկ է, որը ծառայում է Յուդենիչին: Այն նբանի համար, որպեսզի դրան կրակեն, դուք դնում եք կրակի չորս կողմ, որոնք դուք ուղղում եք ուղիղ նրա վրա: Սակայն դա նման չէ մարտական դրվագի: Իսկ հետո, նայեք, ինչպե՞ս եք դուք նկարահանել Պուլկովոյի համար ճակատամարտի տեսարանը, նույնիսկ հարյուր տարի առաջ, Բորոդինոյի ճակատամարտի ժամանակ հրետանին այդպես չէր կրակում։ Եվ ձեր մոտ այն կանգնած է անիվ-անիվ տողերի տեսքով: Ոչ ոք քեզ չի հավատա։ Դուք ստիպված կլինեք նորից նկարահանել սա, քանի որ մարդիկ կծիծաղեն ձեզ վրա:*

*Իսկ ինչպե՞ս եք դուք պատկերել լրտեսին: Եթե ձեր լրտեսը, քողարկված անգլիացի է, ով դուրս է եկել փողոց, նա կգրավեր յուրաքանչյուր մարդու ուշադրություն: Քանի որ նա կաղ է, միաչքանի, Աստված գիտի, թե ինչ խրտվիլակ սարքեցիք այս խորամանկ ու ճարպիկ մարդուց, ով իրականում էր։ Սա նույնպես շտկման կարիք ունի։*

*Այդ բանից հետո ես հեռացա, և երբ վերադարձա աշնանը, այդ ֆիլմը արդեն, այն շարունակվում էր՝ բոլոր հանգամանքներով: Տիմոշենկոն ուշադրություն չդարձրեց իմ խոսքերին և բացարձակապես չուղղեց։*

*Ֆիլմը, չնայած նրան, որ պահպանում էր որոշակի ճշմարտացիություն և պատմականություն, չէր կարող տպավորություն թողնել։*

## Լրացուցիչ
Թատրոնի դերասան Բորիս Բաբոչկինի՝ ապագա հայտնի Չապաևի համար, սա ֆիլմում երկրորդ դերն էր, և ըստ նրա հիշողությունների, այն շատ բան է տվել՝ կինոյում խաղի մասին իր հասկացողությանը. «*տանկի հետ փոքրիկ տեսարանը կրկին ամրապնդեց իմ կասկածները կինոդերասանի աշխատանքի յուրահատկության և ստեղծագործական այլ մեթոդի վերաբերյալ, որն անհրաժեշտ է պատկերի կինեմատոգրաֆիկ լուծման համար*»:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր