Տինո Ռոսսի

**Տինո Ռոսսի (**; , ), կորսիկական ծագումով ֆրանսիացի երգիչ և դերասան։ Երկար կարիերայի ընթացքում ձայնագրել է ավելի քան 2000 երգ և վաճառել ավելի քան 200 միլիոն ձայնապնակ: Մասնավորապես, առաջինը ձայնագրել է Սուրբծննդյան հիթը՝ Petit Papa Noël-ը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ֆրանսիական Կորսիկա կղզու Այաչչո քաղաքում՝ դերձակ Լորան Ռոսսիի (Laurent Rossi) և Եվգենիա/Էժենի (Eugénie) բազմազավակ ընտանիքում, որտեղ կար 8 երեխա։ Մանկուց աչքի է ընկել երգեցողության հանդեպ սիրով և ձայնի մաքրությամբ։ Հաճախ բաց է թողել դպրոցական պարապմունքները։ Սիրահարվել է ջութակահար Աննի Մառլանին (Annie Marlan; 1907-1981), նրա հետ միասին 1920-ական թվականների կեսերին տեղափոխվել է Կապույտ ափ, ամուսնացել են Տուլոն քաղաքում, 1927 թվականի աշնանը նրանք ունեցել են դուստր՝ Պիեռետը (Pierrette; 1927-2011)։ Ռոսսին չէր կարողանում մշտական աշխատանք գտնել Տուլոնում, և կինը հեռացավ նրանից։

Վերադառնալով Այաչչո՝ հոր օգնությամբ աշխատանքի է տեղավորվել տեղի կազինոյում և երկրորդ անգամ ամուսնացել կազինոյի տնօրենի քարտուղար Ֆոստինե Ֆրատանիի (Faustine Fratani; 1912-1985) հետ։ Կորցրել է աշխատանքը, երբ կազինոն այրվել է 1929 թվականին։ Կնոջ հետ տեղափոխվել է Ֆրանսիայի մայրցամաքային մասը, բայց Էքս-ան-Պրովանսի կազինոյում նրան չեն վերցրել նույնիսկ հովանավորությամբ։ Ընտանեկան զույգը տեղափոխվել է Մարսել, որտեղ Ռոսսին ապրուստի միջոցներ էր վաստակում մանր աշխատանքներով (ավտոմեքենաների կայանատեղի, գիշերային կաբարեի դռնապան և այլն):

Շարունակում էր երեկոյան երգել մի բարում, որտեղ նրան նկատեց պրովանսալյան բարիտոն Ադրիեն Լեգրոն (Adrien Legros; 1903-1993): Նա նրան ներկայացրեց անտրեպրեներ Լուի Ալիոնեին (Louis Allione)՝ «Փոքրիկ Լուի» մականունով, որն էլ նրան առաջարկեց փոքրիկ շրջագայություն Ֆրանսիայի հարավի փոքր քաղաքներով, սկսած Լորի քաղաքից։ Ռոսսիի առաջին համերգներին նրան հայտարարեցին «լիրիկական երգիչների արքա» (Le Roi des chanteurs de charme); և նա իր անունը կրճատեց կորսիկական «Կոնստանտինո»-ից Տինո։

1932 թվականին Մարսելում, տեսնելով ձայնագրման էժան գովազդ («Enregistrez votre voix pour cent sous»), Ռոսսին ձայնագրել է երգը թիթեղյա սկավառակի վրա՝ որպես նվեր իր մայրիկին։ «Parlophone Records» ընկերության աշխատակիցը, որը ներկա էր խանութում, նրան հրավիրել է Փարիզ՝ ձայնագրելու իր առաջին ձայնապնակը, որի համար Ռոսսին վճարել է հազար ֆրանկ։ Ձայնագրված մինի ալբոմում եղել են կորսիկացիների «O Ciuciarella» և «Ninni Nanna» (օրորոցային) երգերը, այդ պատճառով էլ այն դարձել է կորսիկական երգերի առաջին էլեկտրամեխանիկական ձայնագրությունը։

Մարսելում 1933 թվականի մարտի 3-ին Ռոսսին ստորագրեց պայմանագիր՝ որպես տենորինո հանդես գալու համար, 7 օրվա ընթացքում՝ 14 ներկայացումով Ալկազար թատրոնում,այնուհետև նա ելույթ ունեցավ ավելի նշանակալի Թատրոն Վարիետեում (Théâtre des Variétés): Նրանով հետաքրքրվել է «Կոլումբիա» ֆիրման, որի հետ նույն տարում Տինո Ռոսսին պայմանագիր է կնքել։

Նրա առաջին ձայնագրությունները՝ «Le Tango de Marilou», «Vieni… vieni…» և «Ô Corse, île d’amour» ակնթարթորեն գրավեցին հասարակությանը, իսկ թավշյա ձայնը և միջերկրածովյան արտաքինը նրան դարձրեցին ֆրանսիացիների նախապատերազմյան սերնդի սիրելի երգիչը։ Մյուզիք-հոլերում ելույթներն ուղեկցվում էին մեծ աղմուկով. երկրպագուհիները պաշարում էին արտիստին, ինչպես ժամանակին անհանգստացնում էին Ռուդոլֆ Վալենտինոյին։

Ռոսսին զուգահեռաբար նվաճել է կինոէկրանները՝ նկարահանվելով «Մարինելլա» (1936) և «Նեապոլի կրակոտ համբույրը» (1937) երաժշտական ֆիլմերում, որտեղ նրա ռոմանտիկ կերպարը լրացնում էին Վենսան Սկոտտոյի կողմից գրված երգերը։ 1930-ականների վերջին նրա ձայնապնակները վաճառվում էին ամսական 80 հազար օրինակով, իսկ ռադիոեթերները երգչի ձայնը դարձրին այդ դարաշրջանի Ֆրանսիայի խորհրդանիշը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ռոսսին, հրաժարվելով կատարել քարոզչական երգեր, աջակցեց Դիմադրությանը. թաքցնում էր հրեա երաժիշտներին, զենք էր տեղափոխում, իսկ նրա համերգները համակենտրոնացման ճամբարների բանտարկյալների համար դարձան հոգևոր դիմադրության ակտեր։ 1944 թվականին նա ձերբակալվեց կոլլաբորացիոնիզմի կեղծ մեղադրանքով, սակայն արդարացվեց հայրենասիրական գործունեության վկայությունների շնորհիվ: Պատերազմից հետո Ռոսսին ստեղծեց իր կարիերայի գլխավոր հիթը՝ «Petit Papa Noël»-ը, որը դարձավ միլիոնավոր մարդկանց համար Սուրբ Ծննդյան օրհներգ։ Սկզբում երգը ձայնագրվել էր Ռոսսիի կողմից «Ճակատագիր» (1946) ֆիլմի համար։

1950-ականներից հետո Ռոսսին կենտրոնացավ օպերետների վրա՝ լեփ-լեցուն դահլիճներ հավաքելով փարիզյան թատրոններում։ Նա կատարում էր բավականին լայն երգացանկ, որը ներառում էր ինչպես դասական օպերային արիաներ, այնպես էլ կորսիկական ֆոլկլոր։ Նոր դարաշրջանին հարմարվելու համար նա պարբերաբար հայտնվում էր «Le Grand Échiquier» և «Numéro un» հեռուստաշոուներում, իսկ նրա հրաժեշտի համերգը Casino de Paris-ում (1983) դարձավ ազգային իրադարձություն։ Մահացել է 75 տարեկանում՝ ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղից։ Մադլեն եկեղեցում հոգեհանգստից հետո նրան թաղեցին իր հայրենի Այաչչոյում, որտեղ նրա անունով է կոչվել բուլվարներից մեկը։

### Գաղտնի բլոկի սկիզբ
* 1934  - «La cinquième empreinte» (исполнение песни «Du fond du cœur»)
* 1934  - «Adémaï au Moyen Âge»
* 1934  - «Մոսկովյան գիշերներ», ռեժ. Ալեքսեյ Գրանովսկի
* 1934  - «L’Affaire Coquelet»
* 1935  - «Justin de Marseille» (исполнение песни «Premier amour»)
* 1935  - «Vogue, mon cœur» (исполнение песни «Vogue mon cœur»)
* 1935  - «Marseille» (док. фильм; исполнение песен «Pour t’avoir au clair de lune» и «Mais on ne se voit pas»)
* 1936  - «Marinella»
* 1936  - «Au son des guitares»
* 1937  - «Naples au baiser de feu»
* 1938  - «Lumières de Paris»
* 1942  - «Fièvres», ռեժ. Ժան Դելաննուա
* 1943  - «Le Soleil a toujours raison»
* 1943  - «Le Chant de l’exilé»
* 1943  - «Mon amour est près de toi»
* 1944  - «L'Île d’amour»
* 1946  - «Սերենադ ամպերի տակ» / Sérénade aux nuages, ռեժ. Անդրե Կայատ
* 1946  - «Le Gardian»
* 1946  - «Destins»
* 1947  - «Le Chanteur inconnu»
* 1948  - «Գեղեցիկ ջրաղացպանուհի» / La Belle Meunière, ռեժ. Մարսել Պանյոլ
* 1949  - «Deux amours»
* 1949  - «Marlène»
* 1950  - «Envoi de fleurs»
* 1951  - «Au pays du soleil»
* 1952  - «Paris chante toujours»
* 1952  - «Son dernier Noël»
* 1954  - «Тайны Версаля» (Եթե Վերսալը պատմեր իր մասին) / Si Versailles m'était conté..., ռեժ. Սաշա Գիտրի
* 1954  - Տանջանքներ / Tourments
* 1963  - «Jusqu’au bout du monde» (երգի կատարում «Le Pinzutu»)
* 1970  - «L'Âne de Zigliara», սկզբնական անվանումը «Une drôle de bourrique» (Երգի կատարում «Mon pays»)

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տղամարդ երգիչներ