Դաշնային շրջան

**Դաշնային շրջան,** վարչական հատուկ միավոր տարբեր դաշնություններում: Այս շրջանները կարող են գտնվել ֆեդերացիայի ազգային կառավարության ուղղակի իրավասության ներքո, ինչպես  ֆեդերալ տարածքների դեպքում (օրինակ՝ Հնդկաստան, Մալայզիա), կամ կարող են գործել որպես սովորական ֆեդերացված միավորներ (օրինակ՝ Բրազիլիա, Ռուսաստան): Ֆեդերալ շրջանները հաճախ ներառում են նաև մայրաքաղաքային շրջաններ։

## Երկրներ
### Ընթացիկ

#### Բրազիլիա
Դաշնային  շրջանը ներառում է Բրազիլիայի մայրաքաղաք Բրազիլիան։

#### Հնդկաստան
Հնդկաստանում «Միութենական տարածք» տերմինը օգտագործվում է ութ տարածքների համար, որոնք գտնվում են Միության կառավարության (նաև կոչվում է կենտրոնական կառավարություն) անմիջական իրավասության ներքո և կառավարվում են լեյտենանտ-նահանգապետի կամ ադմինիստրատորի կողմից։ Դրանք են՝ Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիները, Չանդիգարխը, Դադրա և Նագար Հավելին և Դաման և Դյուն, Դելին, Ջամուն ու Քաշմիրը, Լադախը, Լաքշադվիպը և Պուդուչերին։ Դրանցից Դելին, Ջամուն ու Քաշմիրը և Պուդուչերին ունեն ինքնակառավարում՝ իրենց ընտրված օրենսդիր մարմիններով և գլխավոր նախարարներով։

#### Մալայզիա
Մալայզիայում «Ֆեդերալ տարածք» (Wilayah Persekutuan) տերմինը կիրառվում է երեք տարածքների նկատմամբ, որոնք գտնվում են դաշնային կառավարության անմիջական վերահսկողության ներքո։ Դրանք են՝ Կուալա Լումպուրը (ազգային մայրաքաղաք), Պուտրաջայան (դաշնային կառավարության վարչական կենտրոն) և Լաբուանը (միջազգային արտերկրյա ֆինանսական կենտրոն)։

#### Նիգերիա
Ֆեդերալ մայրաքաղաքային տարածքը Նիգերիայի կենտրոնական մասում գտնվող դաշնային տարածք է։ Նիգերիայի մայրաքաղաք Աբուջան գտնվում է այս տարածքում։ Ֆեդերալ մայրաքաղաքային տարածքը ձևավորվել է 1976 թվականին՝ Նասարավա, Նիգեր և Կոգի նահանգների որոշ հատվածներից։ Այն տեղակայված է երկրի Միջին գոտու շրջանում։ Տարածքը կառավարվում է Ֆեդերալ մայրաքաղաքային տարածքի վարչակազմի կողմից, որի ղեկավարը  նախարարն է։

#### Պակիստան
Պակիստանում «Ֆեդերալ տարածք» տերմինը վերաբերում է Իսլամաբադի հինգ գոտիներին և 12 միութենական խորհուրդներին, որոնք գտնվում են պետական ​​կառավարության ուղղակի վերահսկողության ներքո՝ որպես Իսլամաբադի մայրաքաղաքային տարածք։

#### Ռուսաստան
Ռուսաստանում երեք քաղաքներ ունեն ֆեդերալ նշանակություն՝ Մոսկվան, Սանկտ Պետերբուրգը, ինչպես նաև Սևաստոպոլը, որը Ռուսաստանի կողմից համարվում է ֆեդերալ նշանակության քաղաք (միջազգային մակարդակով այն ճանաչվում է որպես Ուկրաինայի մաս, սակայն օկուպացված է Ռուսաստանի կողմից)։ Յուրաքանչյուր քաղաք համարվում է առանձին ֆեդերալ սուբյեկտ և ունի իր օրենսդիր մարմինը։

Ռուսաստանում նաև կան ֆեդերալ շրջաններ, սակայն դրանք ձևավորում են վարչական լրացուցիչ մակարդակ՝ դաշնային կառավարության և ֆեդերալ սուբյեկտների միջև, այլ ոչ թե առանձին իրավասություն։

#### Միացյալ Նահանգներ
ԱՄՆ դաշնային կառավարության նստավայրը՝ Վաշինգտոնը, գտնվում է դաշնային շրջանում, որը կոչվում է Կոլումբիայի շրջան (District of Columbia):

Բացի այդ, ԱՄՆ-ում կան այլ դաշնային կառավարմամբ տարածքներ, որոնք գտնվում են 50 նահանգներից մեկի սահմաններում, սակայն չեն ենթարկվում տվյալ նահանգի իշխանությանը. դրանք կոչվում են դաշնային անկլավներ։

ԱՄՆ-ի դաշնային դատարանների համակարգը յուրաքանչյուր նահանգը, Կոլումբիայի շրջանը և Պուերտո Ռիկոն բաժանում է մեկ կամ ավելի դաշնային դատական շրջանների։ Յուրաքանչյուր շրջանում գործում են Միացյալ Նահանգների շրջանային դատարան և սնանկության դատարան։

Կան նաև տարածաշրջանային դաշնային դատական շրջաններ (Circuit Courts), որոնցից յուրաքանչյուրը ներառում է մի քանի նահանգներ (բացառությամբ Կոլումբիայի շրջանի դատարանի և Ֆեդերալ շրջանի դատարանի, որոնք գործում են ոչ թե աշխարհագրական, այլ առարկայական իրավասության հիման վրա)։ Պուերտո Ռիկոն և ԱՄՆ տարածքային դատարանները նույնպես պատկանում են շրջաններին։ Յուրաքանչյուր շրջան ունի Միացյալ Նահանգների վերաքննիչ դատարան։

#### Վենեսուելա
Վենեսուելայում Մայրաքաղաքային շրջանը (Capital District) ներառում է Վենեսուելայի մայրաքաղաք Կարակասը։

#### Արգենտինա
Արգենտինայում Ֆեդերալ շրջանը (Federal District) 1994 թվականին վերածվեց Բուենոս Այրես ինքնավար քաղաքի։

#### Ավստրալիա
Ջերվիս Բեյի տարածքը (Jervis Bay Territory) Ավստրալիայի ներքին տարածք է, որը 1915 թվականին անցել է Նոր Հարավային Ուելսի նահանգից դաշնային կառավարության վերահսկողությանը՝ Արևմտյան Ավստրալիայի մայրաքաղաքային տարածքի (Australian Capital Territory, ACT) համար ծովային մուտք ապահովելու նպատակով։ Ջերվիս Բեյի տարածքի ընդունման ակտի պայմաններով ACT-ի օրենքները կիրառվում են նաև Ջերվիս Բեյի տարածքում։ Այն կառավարվում էր Ներքին գործերի վարչության և տարածքների դեպարտամենտի կողմից (կամ ավելի ուշ՝ մայրաքաղաքային տարածքի դեպարտամենտ)։ 1989 թվականին, երբ ACT-ը ձեռք բերեց ինքնակառավարման իրավունք, Ջերվիս Բեյի տարածքի վարչարարությունը փոխանցվեց արվեստի, սպորտի, շրջակա միջավայրի, տուրիզմի և տարածքների դեպարտամենտին։ Այնուհետև այն դարձավ  տարբեր դաշնային գերատեսչությունների պատասխանատվության ոլորտը՝ տարածքների նախարարի հսկողությամբ։

#### Մեքսիկա
Մեքսիկայում դաշնային շրջանը 2016 թվականի հունվարի 1-ից վերափոխվեց Մեխիկո քաղաքի (Mexico City)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Երկրի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Երկրներ
Կատեգորիա:Մարդաաշխարհագրություն
Կատեգորիա:Վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Տարածքներ
Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Ֆեդերալություն