open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջոշուա Հայմս

**Ջոշուա Վոն Հայմսը** (, ) քրիստոնյա առաջնորդ, հրատարակիչ և մտավորական նորարարների ու սոցիալական բարեփոխիչների ջատագով էր։ Միլլերական (ադվենտիստական) շարժման ակտիվ գործիչ, Ուիլյամ Միլլերի առաջին և գլխավոր կողմնակիցներից։ Ավելի ուշ դարձավ Ադվենտական քրիստոնեական եկեղեցու ականավոր առաջնորդներից մեկը։

## Վաղ տարիներ
Հայմսը ծնվել է Ռոդ Այլենդում՝ Ստաքլի Հայմսի և Էլիզաբեթ Վոն Հայմսի ընտանիքում։ Նրա ծնողները ցանկանում էին, որ նա դառնար Եպիսկոպոսական քահանա, բայց երբ Հայմսը տասներկու տարեկան էր, հայրը ֆինանսական սնանկության մատնվեց, երբ մի նավապետ անհետացավ արժեքավոր բեռով, Ստաքլիին թողնելով հսկայական պարտքերի մեջ։ Հայմսը, չկարողանալով վճարել ճեմարանում իր կրթությունը, աշակերտեց մի կահույքագործի մոտ (Նյու Բեդֆորդ, Մասաչուսեթս)։

1824 թվականի հոկտեմբերին Էլիզաբեթը ամուսնալուծության դիմում ներկայացրեց Հայմսի հորից (դատարանի որոշմամբ նշվում էր, որ Ստաքլին այժմ «յոմեն էր... բնակվում էր անհայտ վայրերում»)։

## Տես նաև
*Ադվենտիզմ
*Ադվենտ քրիստոնեական եկեղեցի
*Ավետարանական ադվենտիստներ
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ
Ռեֆորմատական շարժման յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ

**Ռեֆորմատական շարժման յոթերորդ օրվաստներ** (), բողոքական քրիստոնեական հարանվանություն է շաբաթապահ ադվենտիզմի մեջ, որը ձևավորվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Եվրոպական Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու պառակտումից՝ կապված Շաբաթի պահպանման վերաբերյալ եվրոպական եկեղեցական առաջնորդների դիրքորոշման և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ադվենտիստներին զենք կրելու պարտավորեցնելու հետ։

Շարժումը նախկինում միջազգային մակարդակով կազմակերպվել էր 1925 թվականին Գերմանիայի Գոթա քաղաքում և ստացել էր «Ռեֆորմատական շարժման յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ» անվանումը։ Այն առաջին անգամ գրանցվել է որպես Գլխավոր վեհաժողովի ասոցիացիա 1929 թվականին Գերմանիայի Հանովերի մոտ գտնվող Բուրգվեդել քաղաքում։ Գլխավոր վիժաժողովի ասոցիացիայի 1936 թվականին Գեստապոյի կողմից լուծարվելուց հետո այն վերագրանցվեց Սակրամենտոյում (Կալիֆոռնիա) 1949 թվականին։ Նրա ներկայիս համաշխարհային գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ռոանոկում (Վիրջինիա)։

Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների ռեֆորմատական շարժումը կառավարվում է Գլխավոր վեհաժողով կողմից, որը բաղկացուցիչ տարածքային միավորումների համաշխարհային միավորում է, որը բաղկացած է միութենական կոնֆերենցիաներից, նահանգային/դաշտային կոնֆերենցիաներից, միսիոներական դաշտերից և որևէ այլ միավորի չկցված միսիաներից։ Իր տեղական եկեղեցական ժողովների և հետևորդների խմբերի, կից հրատարակչությունների, դպրոցների, առողջապահական կլինիկաների և հիվանդանոցների միջոցով ռեֆորմատական շարժման յույթերորդ օրվա ադվենտիստներն ակտիվ են աշխարհի ավելի քան 132 երկրներում։
Շարժման համոզմունքները մեծապես արտացոլում են դրա յուրահատուկ Յոթերորդ օրվա  եկեղեցուննրի եգությունը և հիմնարար սյուները ՝ որոշ փոքր ՝տաձայնություններով։

## Տես նաև
*28 դավանաբանական հիմունքներ

## Ծանոթագրություններ
Ջոն Բայինգթոն

**Ջոն Բայինգթոն** (, ), ամերիկացի յոթերորդ օրվա ադվենցիստ հոգևորական, ով 1863-1865 թվականներին ծառայեց որպես եկեղեցու  Գլխավոր վեհաժողովի առաջին նախագահ:

## Վաղ տարիներ

Ջոն Բայինգթոնը ծնվել է 1798 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Վերմոնտ նահանգի Հայնսբուրգ քաղաքում։ Հայրը՝ Ջասթուս Բայինգտոնը (1763–1839), հեղափոխական պատերազմի վետերան և շրջանային Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցու քարոզիչ էր, իսկ մայրը Լյուսի (Հինսդեյլ) Բայինգտոնն էր (1759–1852), որը վերջերս էր տեղափոխվել Կոնեկտիկուտից Վերմոնտ։ Միասին նրանք ունեին տասը երեխա, Ջոնը վեցերորդն էր։

1816 թվականին, 18 տարեկան հասակում, Ջոնը դարձի եկավ։ Հաջորդ տարի նա ստացավ քարոզչի լիցենզիա՝ Վերմոնտի Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցում քարոզելու համար։ Փորձաշրջանն ավարտելուց հետո Ջոնը ձեռնադրվեց ծառայության համար և նշանակվեց ծառայող Հյուսիսային Վերմոնտի և Նյու Յորքի շրջաններում, որի համար նրան տարեկան վարձատրվում էր 100 դոլար։

Թեև չկան ապացույցներ, որ Ջոն Բայինգտոնը առաջադիմել է ութերորդ դասարանից այն կողմ, Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցու ուղեցույցները պահանջում էին, որ շրջանային քարոզիչները լինեին եռանդուն ընթերցողներ և գրքերի վաճառողներ իրենց ցրված հոտի մեջ: Բայինգտոնի օրագրերը ցույց են տալիս, որ նա լայնորեն կարդացել է ոչ միայն Աստվածաշունչը և Ջոն և Չարլզ Ուեսլիների գրվածքները, այլև պատմական և աստվածաբանական աշխատություններ: Բացի այդ, իր ողջ կյանքի ընթացքում նա բաժանորդագրվել է մի շարք թերթերի՝ թե՛ աշխարհիկ, թե՛ կրոնական:

1820-ական թվականներին Ջոնն իր ժամանակի մի մասն անցկացնում էր քարոզելով, իսկ մնացածը՝ իր ֆերմայում գյուղատնտեսությամբ զբաղվելով։ 1823 թվականի հոկտեմբերի 15-ին նա ամուսնացավ Մերի Պրիսցիլա Ֆերիսի (1803–1829) հետ, և նրանք միասին ունեցան երկու դուստր՝ Ջուլիան (ով մահացավ ծնվելուց կարճ ժամանակ անց՝ 1824 թվականին) և Քերոլայնը (ծնված 1826-ին)։ Երբ Մերին մահացավ անհայտ պատճառներով 1829 թվականին, Ջոնը ամուսնացավ դպրոցի ուսուցչուհի Քեթրին Նյուտոնի հետ՝ 1830 թվականի հունվարի 25-ին, և նրանք միասին մեծացրին վեց երեխա՝ Լորան (1831), Ջոն Ֆլետչերը (1832), Մարթան (1834), Թերեզան (1837), Լյութեր Լիին (1838) և Ուիլյամ Ուիլբերֆորսը (1840)։

## Տես նաև
*ՅՕԱ եկեղեցու Գլխավոր վիաժողովի նախագահների ցանկ
*Ջեյմս Սփրինգեր Ուայթ
*Ջոն Էնդրյուս

## Ծանոթագրություններ
Սեղան (կրոն)

**Սեղան**, հասկացություն քրիստոնեության մեջ, որը կիրառվում է երկու իմաստով՝ որպես սուրբ և սրբարար պատարագամատույց կամ հին ուխտի զոհասեղան։

## Պատարագամատույց
Սեղանը քառանկյուն շինվածք է խորանի կենտրոնում, որի վրա կատարվում է Աստծո Գառի՝ Հիսուս Քրիստոսի հավիտենական Պատարագի խորհուրդը: Սեղանը կոչվում է նաև Աստծո աթոռ, որի վրա անտեսանելիորեն բազմում է Սուրբ Երրորդությունը: Սեղանը մարմարե տափարակ է՝ կանգնեցված քարե սյան վրա, բոլոր կողմերից օծված է տասներկու տեղերով, իսկ սեղանի կենտրոնը կոչվում է սեղանի օծում և գլխավոր գագաթ:

Ներկայիս սեղանը, ի տարբերություն հին՝ չորս կողմից բաց սեղանների, միայն առջևի ու երկու կողմերից է բաց, իսկ հետևից դրվում է խաչկալ: Ի տարբերություն բոլոր քրիստոնեական եկեղեցիների, Էջմիածնի Մայր տաճարը, բացի հիմնական պատարագամատույց սեղանից, օժտված է նաև Իջման սուրբ սուրբով, որը խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի՝ Գրիգոր Ա Լուսավորչին տեսիլքով ցույց տրված իջման տեղը: Սեղանի վրա մշտապես դրվում է Ատյանի Ավետարանը. դա մեզ հիշեցնում է քրիստոսյան պատվիրաններն ու Ահեղ դատաստանի օրը, երբ Ավետարանով՝ Աստծո Խոսքով, քննվելու են և դատվելու մեր բոլոր խորհուրդներն ու գործերը: Հավատացյալները համբուրում են այն եկեղեցի մտնելիս և արարողության ավարտին:

## Զոհասեղան
Սեղան են կոչվել Հին ուխտի զոհասեղանները, որոնց վրա զոհեր մատուցելով՝ Աստծո ընտրյալ անձինք արտահայտել են իրենց անձերի ընծայումն Աստծուն, կատարել մաքրագործության ակտը՝ մեղքերի քավության և Աստծո հետ հաղորդակցություն հաստատելու համար:

Մինչև Մովսեսը սեղան են պատրաստել և նրանց վրա զոհեր (ընծաներ) մատուցել դեռևս մինչջրհեղեղյան շրջանում, ինչպես՝ արդար Աբելի (Ծննդ. 4.3–5) զոհը: Ջրհեղեղից հետո Նոյը զոհասեղան է սարքել Մասիսի վրա և զոհ մատուցել: Մովսիսական Վկայության խորանում և Երուսաղեմի տաճարում առանձնացվել են երեք սեղաններ. մեկը՝ առաջավորության 12 հացերի (Աստծուն նվիրված պատարագ կամ ընծա, որից արտոնված էր ուտել միայն քահանաներին, տես Ելք 25.23–30), երկրորդը՝ խունկ ծխելու (Ելք 30.1–10), իսկ երրորդը՝ զոհեր մատուցելու՝ ողջակեզների համար (Ելք 27.1–8):

Ողջակեզի սուրբ անփուտ սատիմի փայտից էր՝ պղնձապատ, ինչի համար կոչվել է նաև «պղնձե սեղան»: Չորս անկյուններում կային չորս եղջյուրներ, որոնցից բռնող հանցապարտներից ոմանք կարող էին պաշտպանություն գտնել: Խնկարկության սեղանը նույնպես սատիմի փայտից էր՝ ոսկեպատ: Քահանաները նրա վրա խունկ են ծխել: Հացի սեղանը նույնպես պատրաստվել է կարծր փայտից և պատվել ոսկով: Նրա վրա մատուցվել է գինի և դրվել առաջավորության հացերը:

## Տես նաև
* Ուխտի Տապանակ

## Գրականություն
* 
* Тафт Р. *Византийский церковный обряд*. , 2000.
* Braun J. *Der christliche Altar*. München, 1924.
* *Byzantium (Oxford Dictionary of Byzantium)*. A. Kazhdan et al. (eds.), 1 v. NY — Oxford, 1991. Р. 70.
* Krautheimer R. *Early Christian and Bizantine Arhitecture*. 1986.
* Mathews T. *The Early Churches of Constaninople: Architecture and Liturgy*. The Pennsylvania State University Press. 1980.
Ժանիք (ատամ)

**Ժանիք (ատամ),** ողջ կյանքի ընթացքում աճող օրգանիզմի փոփոխված ատամ (ժանիք կամ կտրիչ), որը բաղկացած է դենտինից։ Ժանիքները լայնորեն ներկայացված են տարբեր պրոբոսցիդ կաթնասունների մոտ : Դրանցում ժանիքները վերին և/կամ ստորին կտրիչներն են (ժամանակակից տեսակների մոտ՝ միայն վերինները): Ժանիքները կոչվում են նաև նարվալների (որոնցում դրանք խիստ փոփոխված են), ծովացուլերի և խոզանման կենդանիների ժանիքներ, գետաձիերի ժանիքներ և կտրիչներ, ինչպես նաև դյուգոնների կտրիչներ։ Ժամանակակից կենդանիներից ժանիքներ ունեն միայն որոշ կաթնասուններ, բացի այդ, ժանիքներ ունեին նաև շատ դիցինոդոնտներ՝ ոչ կաթնասուն սինապսիդներ, որոնք ապրել են պերմի և տրիասի ժամանակաշրջաններում։

Հնդկական փղերն ունեն ժանիքներ, որոնց երկարությունը հասնում է 1,6 մ-ի և կշռում է մինչև 25 կգ: Աֆրիկյան փղերն ավելի մեծ ժանիքներ ունեն: Ամենամեծ հայտնի աֆրիկյան փղի ժանիքը ունեցել է 4,1 մ երկարություն և 148 կգ քաշ:

Ժանիքները որսագողության առարկա են, ինչի պատճառով փղերի պոպուլյացիաները մի ժամանակ նույնիսկ անհետացման եզրին էին, թեև այսպես կոչված «փղոսկրի» լավագույն տեսակները համարվում են գետաձիու ատամները։

Ժանիքները կարող են ծառայել որպես զենք թշնամիներից պաշտպանվելու կամ հարձակումներից պաշտպանվելու համար: Դրանք նաև օգտագործվում են որպես սնունդ ձեռք բերելու գործիքներ (ծովացուլերի և փղերի մոտ): Ժանիքները կարող են նաև ծառայել որպես տեղաշարժի միջոց: Օրինակ՝ ծովացուլերը իրենց ժանիքներն օգտագործում են սայթաքուն սառցե լողացող մակերեսների վրա բարձրանալու համար:


Walrus2.jpg|Ծովաձիերի ժանիքներ
Weltliche Schatzkammer Wienb.jpg|Նարվալի ժանիք
Odobenocetops.jpg|*Անհետացած կետանման Odobenocetops-ի ժանիքները*
Elephants02.jpg|Աֆրիկյան փղերի ժանիքներ
Mammoth skull replica.jpg|Մամոնտի ժանիքները
Dicynodon lacerticeps Image from page 444 of On the anatomy of vertebrates (electronic resource) (1866) (14753236794).jpg|Ոչ կաթնասուն սինապսիդ Dicynodon lacerticeps-ի գանգը՝ ժանիքներով


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Ատամներ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Կատեգորիա:Կաթնասունների անատոմիա
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանու անատոմիա
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կնճիթավորներ
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորների անատոմիա
Կատեգորիա:Որսորդություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Օրգաններ
Հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ

**Հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ** (, կրճատ՝ TFSDA ), անջատողական խումբ, որը ձևավորվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Եվրոպայի յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու ներսում առաջացած պառակտման արդյունքում՝ կապված նրա եվրոպական եկեղեցական առաջնորդների զբաղեցրած դիրքորոշման հետ։ Ամենահայտնի առաջնորդը Վլադիմիր Շելկովն էր։ ՀԱՅՕԱ-ի անդամները շաբաթապահ ադվենտիստական շարժման մաս են կազմում և կարծում են, որ եվրոպական եկեղեցական առաջնորդների կողմից կայացված որոշումների արդյունքում Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների Ադվենտիզմի սյուներից կամ հավատքի հիմնարար սյուներից։

## Ընդհանուր ակնարկ

Խումբն իր ծագումը կապում էր Ռեֆորմատական շարժման հետ, որը ձևավորվել էր Գերմանիայում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, երբ դրա եվրոպական եկեղեցու առաջնորդները որոշեցին, որ ադվենտիստներին թույլատրվում է զենք կրել և ծառայել բանակում, ինչպես նաև պատերազմի ժամանակ անտեսել շաբաթը, ինչը հակասում էր եկեղեցու համոզմունքներին։

Յոթերորդ օրվա ադվենտիստական ռեֆորմատական շարժումը նախկինում միջազգային մակարդակով կազմակերպվել է 1925 թվականին Գերմանիայի Գոթա քաղաքում և, կարծես թե, եղել է ՀԱՅՕԱ-ի ձևավորման կատալիզատորը և երկուսն էլ հավատարիմ են մնացել բողոքական քրիստոնեական դավանանք հիմնական համոզմունքներին, որը շաբաթապահ ադվենտիզմի շարժման մի մասն է։ Գերմանիայում շարժման խումբն ընդունեց « Ռեֆորմատական շարժման յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ» անվանումը, մինչդեռ ռուսերենում շարժման խումբը, կարծես, ընդունել է նմանատիպ «Հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ» () անվանումը։ Մինչդեռ Գերմանիայում Յոթերորդ օրվա ադվենտիստական ​​ռեֆորմատական շարժումը գրանցվել է որպես Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների գլխավոր վիաժողովի միավորում 1929 թվականին, Հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստները կազմակերպվել էին, բայց նույնը չէր արել։

Ինչպես Ռուսաստանում, Գերմանիայում ռեֆորմատական շարժման դեմ պայքարը սկսվեց Գլխավոր վեհաժողովի ասոցիացիայի լուծարմամբ Գեստապոյի կողմից 1936 թվականին, բայց այն վերագրանցվեց Սակրամենտոյում (Կալիֆոռնիա) 1949 թվականին, ուստի այն ավելի հայտնի էր և ավելի հայտնի դարձավ Ամերիկայում, քան հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստները։

Ե՛վ հավատարիմ և ազատ յոթերորդ օրվա ադվենտիստների, և՛ Յոթերորդ օրվա ադվենտիստական ռեֆորմատական շարժման համոզմունքները մեծապես արտացոլում են Յոթերորդ օրվա ադվենտիստական եկեղեցու յուրահատուկ ժառանգությունը՝ որոշ փոքր տարաձայնություններով։

## Տես նաև
*Ադվենտիստներ
*Ռեֆորմատական շարժման յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ
*Ադվենտ քրիստոնեական եկեղեցի
*Ավետարանական ադվենտիստներ
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ
Հայաստանի հանդբոլի ֆեդերացիա

**Հայաստանի հանդբոլի ֆեդերացիա**, հանդբոլը և լողափնյա հանդբոլը կարգավորող մարմինը Հայաստանում, որը կառավարվում է Հայաստանի օլիմպիական կոմիտեի կողմից: Ֆեդերացիայի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Երևանում։

## Պատմություն
Հանդբոլի մրցումներ Հայաստանում անցկացվել են դեռևս 1922 թվականից, և հայ հանդբոլիստները պարբերաբար մասնակցել են ԽՍՀՄ առաջնություններին։

Ֆեդերացիան ներկայումս ղեկավարում է նախագահ Արսեն Խաչատրյանը։ Ֆեդերացիան կառավարում է Հայաստանի տղամարդկանց հանդբոլի ազգային հավաքականը և ղեկավարում է հանդբոլի ակումբները ամբողջ երկրում։ Ֆեդերացիան Հանդբոլի միջազգային ֆեդերացիայի և Հանդբոլի եվրոպական ֆեդերացիայի լիիրավ անդամ է։ Հայ հանդբոլիստները մասնակցում են հանդբոլի համաշխարհային, եվրոպական և օլիմպիական մակարդակի տարբեր մրցումների։

2012 թվականի հունվարին Հանդբոլի եվրոպական ֆեդերացիայի նախագահ Թոր Լիանը հայտարարել է, որ «Հայաստանն ավելի է ինտեգրվում միջազգային հանդբոլի ընտանիքին» և որ Հանդբոլի եվրոպական ֆեդերացիան կաջակցի և կխորացնի համագործակցությունը Հայաստանի հանդբոլի ֆեդերացիայի հետ։

## Գործունեություն
2010 թվականի հուլիսին Ֆեդերացիայի ներկայացուցիչները հանդիպել են Հանդբոլի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ դոկտոր Հասան Մուսթաֆայի հետ։ Քննարկվել են Հայաստանում հանդբոլի զարգացմանը վերաբերող մի շարք հարցեր։

Ֆեդերացիան կազմակերպում է «Վարչապետի գավաթ» ամենամյա մրցաշարը, որտեղ մրցում են Հայաստանի և այլ երկրների հանդբոլիստներ: 2011 թվականի նոյեմբերին մրցաշարին մասնակցել են Ռուսաստանի, Բելգիայի, Չեխիայի, Ուկրաինայի, Վրաստանի, Իրանի և Ուզբեկստանի ներկայացուցիչներ։

## Տես նաև
* Սպորտը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Հայաստանի հանդբոլի ֆեդերացիան Ֆեյսբուքում
* Հայաստանի հանդբոլի թիմը Ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:Հանդբոլ
Պրոտոպլաստ

**Պրոտոպլաստ** (), կենսաբանական տերմին է, որը 1880թ. առաջարկել է Հանշտեյնը՝ ամբողջ բջջին նկարագրելու համար, բացառությամբ բջջապատի։ Պրոտոպլաստներ կարելի է ստանալ՝ բույսերի, բակտերիաների կամ սնկերի բջիջներից հեռացնելով բջջապատը մեխանիկական, քիմիական կամ ֆերմենտային եղանակներով։

Պրոտոպլաստները սֆերոպլաստներից տարբերվում են նրանով, որ նրանց բջջապատը ամբողջությամբ հեռացված է։ Սֆերոպլաստները պահպանում են իրենց բջջապատի մի մասը։ Օրինակ՝ գրամ-բացասական բակտերիաների սֆերոպլաստների դեպքում բջջապատի պեպտիդոգլիկանային բաղադրիչը հեռացված է, բայց արտաքին թաղանթը՝ ոչ։

## Պրոտոպլաստների ստացման համար ֆերմենտներ
Բջջապատերը կազմված են տարբեր տեսակի պոլիսախարիդներից։ Պրոտոպլաստները կարելի է ստանալ բջջապատերի համապատասխան պոլիսախարիդները քայքայող ֆերմենտների խառնուրդի միջոցով։
Բջջապատի մարսման ընթացքում և դրանից հետո, պրոտոպլաստը դառնում է շատ զգայուն օսմոտիկ սթրեսի նկատմամբ։ Սա նշանակում է, որ բջջապատի մարսումը և պրոտոպլաստի պահպանումը պետք է իրականացվեն իզոտոնիկ լուծույթում՝ պլազմատիկ թաղանթի պատռվելուց խուսափելու համար։

## Պրոտոպլաստների օգտագործում
Պրոտոպլաստներն օգտագործվում են թաղանթային կենսաբանության ուսումնասիրության համար, ներառյալ մակրոմոլեկուլների և վիրուսների ներթափանցումը։ Դրանք նաև օգտագործվում են սոմակլոնալ վարիացիայի մեջ։

Պրոտոպլաստները լայնորեն կիրառվում են ԴՆԹ–ի տրանֆորմացիայի համար (գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների ստեղծման նպատակով), քանի որ բջջապատը հակառակ դեպքում կխոչընդոտեր ԴՆԹ–ի անցումը բջջի մեջ։ Բույսերի բջիջների դեպքում պրոտոպլաստները կարող են վերածվել ամբողջական բույսերի՝ սկզբում աճելով բուսական բջիջների խմբի, որը զարգանում է կալուսի մեջ, այնուհետև բույսերի հյուսվածքային կուլտուրայի մեթոդներով կալուսից ընձյուղների վերականգման միջոցով։ 

Պրոտոպլաստների աճը կալուսի մեջ և ընձյուղների ձևավորումը պահանջում է բուսական աճի կարգավորիչների համապատասխան հավասարարակշռություն հյուսվածքային կուլտուրայի միջավայրում, որը պետք է հարմարեցվի բույսի յուրաքանչյուր տեսակի համար։ Ի տարբերություն անոթավոր բույսերի պրոտոպլաստների, մամուռների պրոտոպլաստները, ինչպիսին է *Physcomitrella patens-ը*, ֆիտոհորմոնների կարիք չունեն վերականգնման համար և վերականգնման ընթացքում կալուս չեն առաջացնում։ Փոխարենը, դրանք ուղղակիորեն վերածվում են թելանման պրոտոնեմայի՝ նմանակելով ծլող մամուռի սպորին։

Պրոտոպլաստները կարող են օգտագործվել նաև բույսերի սելեկցիայի համար՝ օգտագործելով պրոտոպլաստների ֆուզիայի տեխնիկան։ Տարբեր տեսակների պրոտոպլաստներին միմյանց հետ միաձուլվելու են ենթարկում՝ օգտագործելով էլեկտրական դաշտ կամ պոլիէթիլեն գլիկոլի լուծույթ։ Այս տեխնիկան կարող է օգտագործվել սոմատիկ հիբրիդների ստեղծման համար հյուսվածքային կուլտուրայում։

Բացի այդ, ֆլուորեսցենտ սպիտակուցներ սինթեզող բույսերի պրոտոպլաստները կարող են օգտագործվել ֆլուորեսցենցիայով ակտիվացվող բջիջների տեսակավորման համար, որտեղ պահպանվում են միայն ընտրված ալիքի երկարության ֆլուորեսցենցիա ունեցող բջիջները։ Այս տեխնիկան, ի թիվս այլ բաների, օգտագործվում է կոնկրետ բջջային տեսակներ մեկուսացնելու համար (օրինակ՝ տերևների պահապան բջիջներ, արմատների պերիցիկլային բջիջներ), հետագա հետազոտությունների համար, ինչպիսիք են տրանսկրիպտոմիկան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսերի ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական թաղանթ
Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն
Դեռահասները: Առաջին սեր

**«Դեռահասները։ Առաջին սեր»** (), մելոդրամատիկ գեղարվեստական ֆիլմ-մյուզիքլ, որի ռեժիսորն է Սվյատոսլավ Պոդգաևսկին: Նախագծի արտադրությամբ զբաղվել են QS Films և FORZA FILM ընկերությունները՝ ՍՏՍ հեռուստաալիքի, HUMAN-ի և Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարության աջակցությամբ։ 

2024 թվականի օգոստոսի 9-ին ֆիլմը դարձել է Վիբորգում ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» XXXII փառատոնի բացման ֆիլմը։ 

Ֆիլմը թողարկվել է 2024 թվականի օգոստոսի 29-ին, իսկ հեռուստատեսային պրեմիերան կայացել է 2025 թվականի փետրվարի 22-ին ՍՏՍ հեռուստաալիքով։

## Սյուժե
Երաժշտական պատմություն այն մասին, թե ինչպես 1995 թվականի ամռանը 17-ամյա դեռահաս Օլեգ Մատվեևը սիրահարվում է վերջերս իր դասարանում եկած Օլգային, բայց չի համարձակվում խոստովանել դա: Ընկերների՝ Դինյայի և Տոխայի հետ միասին գլխավոր հերոսը զբաղվում է ավտոմեքենաների գողություններով՝ օգտագործված մեքենա գնելու համար գումար վաստակելու նպատակով։  Փախչելով հենց առաջին հետապնդումից՝ Օլեգը պատահաբար բախվում է Օլգային, և նրանց միջև սիրո կայծ է բռնկվում։ Շուտով Օլեգը իմանում է, որ Օլգայի յուրաքանչյուր քայլը վերահսկում է նրա հայրը, որը կտրականապես դեմ է իրենց հարաբերություններին, իսկ դասարանում իր սիրեցյալի վրա աչք է դրել հարուստ ծնողների որդին՝ Պիժոնը։  Սիրահարված դեռահասները փորձում են պահպանել իրենց պայծառ զգացմունքը՝ հակառակ գնալով բոլոր հանգամանքների:

## Դերակատարներ
### Գլխավոր դերերում

### Դերերում

## Սաունդթրեք
* Բոգդան Տիտոմիր — Делай как я
* Шура — Ты не верь слезам
* Անդրեյ Գուբին — Мальчик-бродяга
* DJ Groove — Счастье есть
* Virus — Ты меня не ищи
* Руки Вверх — Чужие губы
* Михей и Джуманджи — Сука Любовь
* Иванушки International — Тополиный пух
* Total — Бьёт по глазам
* Рок-острова — Ничего не говори
* Найк Борзов — Верхом на звезде

## Արտադրություն
* «Դեռահասներ» աշխատանքային անվանումով ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2023 թվականի օգոստոսից մինչև 2024 թվականի հունվարը։ 
* Ֆիլմի պրեմիերան ի սկզբանե նախատեսվել է 2024 թվականի հունիսի 6-ին, բայց հետաձգվել է մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 22-ը, իսկ հետո տեղափոխվել նույն թվականի օգոստոսի 29-ը։
* Ֆիլմի թրեյլերը թողարկվել է 2024 թվականի հուլիսի 2-ին։
* 2024 թվականի հուլիսի 17-ին պաշտոնապես հայտարարվել է այն մասին, որ ֆիլմը լինելու է Վիբորգում ռուսական կինոյի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» XXXII փառատոնի բացան ֆիլմը։
* Հատուկ ֆիլմի թողարկման հետ կապված  SelSovet հագուստի բրենդը թողարկել է «Первая любовь» ջեմպերներ շագանակագույն և մոխրագույն երանգներով։

## Արձագանքներ
Ֆիլմը ոչ միանշանակ գնահատականներ է ստացել քննադատների և լրագրողների կողմից։ 
* Յուլիա Շամպորովա, MovieStart.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի էջը FORZA FILM ընկերության կայքում
* Ֆիլմի էջը «НМГ Кинопрокат» ընկերության կայքում
* Ֆիլմի էջը «Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոնի կայքում

Կատեգորիա:2024 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Սկին էֆեկտ

**Սկին էֆեկտ**, (անգլ․ skin – մաշկ, արտաքին շերտ, թաղանթ), մակերևութային էֆեկտ, բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական դաշտի՝ հաղորդչի միայն արտաքին (մակերևութային) շերտը թափանցելու երևույթը։ Սկին էֆեկտը պայմանավորված է նրանով, որ էլեկտրամագնիսական ալիքի տարածման ժամանակ հաղորդիչ միջավայրում առաջանում են մրրկային հոսանքներ, և էլեկտրամագնիսական էներգիայի մի մասը փոխարկվում է ջերմության, դա էլ հենց հանգեցնում է էլեկտրական ու մագնիսական դաշտերի լարվածությունների և հոսանքի խտության նվազման, այսինքն՝ ալիքի մարման։ 

Սկին էֆեկտի հետևանքով բարձր հաճախականության հոսանքն անցնում է հիմնականում հաղորդչի մակերևութային շերտով, որի հաստությունը կոչվում է թափանցման խորություն։ Նորմալ սկին էֆեկտի դեպքում, երբ էլեկտրոնի ազատ վազքի միջին երկարությունը (l) շատ փոքր է թափանցման խորությունից, հոսանքի և էլեկտրական դաշտի լարվածության միջև տեղի ունի Օհմի օրենքը, և թափանցման խորությունը որոշվում է \delta =\frac{c}{\sqrt {2\pi \omega \sigma}} առնչությամբ (c-ն լույսի արագությունն է վակուումում, \omega-ն՝ էլեկտրամագնիսական դաշտի հաճախականությունը,  \sigma-ն՝ հաղորդչի էլեկտրահաղորդականությունը)։ Սենյակի ջերմաստիճանում լավ հաղորդիչների (օրինակ, պղնձի) համար \omega \approx 3\cdot 10^{10} հց հաճախականության դեպքում \delta \approx 10^{-4} սմ։ Ջերմաստիճանը ցածրացնելիս մեծանում են էլեկտրոնի ազատ վազքի միջին երկարությունը և հաղորդչի էլեկտրահաղորդականությունը, որի հետևանքով \delta-ն փոքրանում է։ Որոշակի հաճախականությունից սկսած արդեն հնարավոր է դառնում l>\delta անհավասարությունը: Այդպիսի պայմաններում էլեկտրական (ինչպես նաև մագնիսական) դաշտն էապես փոփոխվում է l-ին համեմատական հեռավորությունների վրա և, հետևաբար, չի կարող համարվել համասեռ։ Հոսանքը հաղորդչի տվյալ կետում կախված է ոչ միայն այդ, այլև հարևան (l գծային չափերով տիրույթի) կետերում էլեկտրական դաշտի լարվածության ունեցած արժեքներից, այնպես որ չի կարելի օգտվել Օհմի օրենքից։ Այս դեպքում սկին էֆեկտը ընդունված է անվանել *անոմալ*։ 

Անոմալ սկին էֆեկտի իրականացման պայմաններում էլեկտրական հոսանքի մեջ հիմնական ներդրում են ունենում այն էլեկտրոնները, որոնք գտնվում են հաղորդչի մակերևույթի \delta հաստության շերտում։ Անոմալ սկին էֆեկտի դեպքում թափանցման խորությունը՝ \delta \sim \sqrt [3]{\frac{c^2l}{\omega \sigma}}։ Հաճախականության հետագա մեծացումը հանգեցնում է այն բանին, որ դաշտի փոփոխման մեկ պարբերության ընթացքում էլեկտրոնի անցած ճանապարհը դառնում է շատ ավելի փոքր, քան l-ը, ուստի էլեկտրական դաշտը կարելի է նորից համարել համասեռ և օգտվել Օհմի օրենքից։ Այս պայմաններում կլրկին տեղի ունի նորմալ սկին էֆեկտ։ Էլ ավելի մեծ հաճախականությունների դեպքում, երբ \omega-ն մոտենում է պլազմային հաճախականությանը, \delta–ն աճում Է, սկին էֆեկտը անհետանում է։ Այս փաստը պայմանավորված է նրանով, որ էլեկտրամագնիսական դաշտի քվանտի էներգիան զգալիորեն ավելի մեծ է դառնում, քան էլեկտրոնների առավելագույն էներգիան, այդ պատճառով էլ էներգիայի կլանում տեղի չի ունենում։ 

Կատեգորիա:Հոծ միջավայրերի էլեկտրադինամիկա
Ցանցաթաղանթի անոթաբորբ

**Ցանցաթաղանթի անոթաբորբ** (), ցանցաթաղանթի արյան անոթների բորբոքային տեսողությանը սպառնացող վիճակ, որը կապված է տարբեր վարակիչ, աուտոիմուն, բորբոքային և ուռուցքային հիվանդությունների հետ: Հանդիպում է ծիածանաբորբով տառապող գրեթե ութ հիվանդից մեկի մոտ: Աչքի ախտահարման հազվադեպ տեսակ է:

## Պատճառագիտություն
Ցանցաթաղանթի անոթաբորբը կարող է լինել երկու տեսակի՝ առաջնային կամ երկրորդային: 

### Առաջնային անոթաբորբ
Առաջնային անոթային բորբոքման ժամանակ իմունային համակարգը հատուկ թիրախավորում է մարմնի արյան անոթները: Այն կարող է առաջանալ առանց հայտնի պատճառի, սակայն կան որոշ վիճակներ, որոնք կարող են ուղղակիորեն հանգեցնել այս տեսակի առաջացմանը.

* ծիածանաբորբ(ուվեիտ)
* Frosted branch angiitis(ցանցաթաղանթի անոթաբորբոքման հազվագյուտ ձև)
* Իդիոպաթիկ ցանցաթաղանթի անոթաբորբոքում, անևրիզմաներ և ցաթաղանթի նյարդաբորբ

### Երկրորսային անոթաբորբ
Երկրորդային ցանցաթաղանթի անոթաբորբոքման դեպքում իմունային համակարգը անմիջականորեն չի թիրախավորում արյունատար անոթները, սակայն դրանք այնուամենայնիվ բորբոքվում են։

Ցանցաթաղանթի վարակիչ անոթաբորբը կարող է առաջանալ սիֆիլիսից, հերպես վիրուսներից, տոքսոպլազմոզից կամ տուբերկուլյոզից։

## Ախտանիշներ
Հիվանդության ախտանիշներից են՝ մշուշոտ տեսողությունը, գույների ընկալման փոփոխությունները, մետամորֆոպսիան (պատկերների, հատկապես ուղիղ գծերի աղավաղումը) և «լողացող» կետերը: Որոշ դեպքերում կարող են առաջանալ առանց տեսողական ախտանիշների, օրինակ՝ բազմակի սկլերոզի դեպքում  կարող է հայտնաբերվել պատահականորեն՝ զննման ժամանակ:

## Բուժում
Ոչ վարակիչ ցանցաթաղանթի անոթաբորբի դեպքում բուժումն իրականացվում է կորտիկոստերոիդների և իմունոսուպրեսիվների ներակնային ներարկմամբ: Վարակիչ անոթաբորբի դեպքում անհրաժեշտ է նաև հակամանրէային թերապիա:

## Տես նաև
Ռետինոպաթիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բորբոքային հիվանդություններ
Ուոլթեր Բրաուն

**Ուոլթեր Օգաստին Բրաուն** (, ), Հոկեյի և բասկետբոլի պաշտոնյա, IIHF-ի նախագահ (1954–1957): Նա մարզել է ԱՄՆ ազգային հավաքականը, երբ այն 1933 թվականին Չեխոսլովակիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է իր առաջին ոսկե մեդալը: Նա Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի Բոստոն Սելտիքսի հիմնադիրն ու առաջին սեփականատերն էր: Նա ընդգրկվել է Հոկեյի փառքի սրահում 1962 թվականից, Բասկետբոլի փառքի սրահում՝ 1965 թվականից, և IIHF-ի փառքի սրահում՝ 1997 թվականից:

## Կենսագրություն
Ուոլթեր Բրաունը ծնվել է Բոստոնի մոտ գտնվող Մասաչուսեթս նահանգի Հոփքինթոն փոքրիկ քաղաքում, Բրաունը 1922-1923 թվականներին սովորել է Բոստոնի լատինական դպրոցում, իսկ 1923-1926 թվականներին՝ Ֆիլիպս Էքսետերի ակադեմիայում։ Բրաունը կարևոր դեր է խաղացել հոկեյի զարգացման գործում։ Կարիերայի սկզբում նա մարզել է Բոստոնի սիրողական օլիմպիական թիմը Արևելյան հոկեյի լիգայում՝ նվաճելով հինգ չեմպիոնական տիտղոս։ Նա նաև մարզել է ԱՄՆ ազգային հավաքականը, որը 1933 թվականին Չեխոսլովակիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է իր առաջին ոսկե մեդալը։ Նա նաև եղել է Բոստոն Գարդենի մարզադաշտի տնօրենը՝ 1937 թվականին փոխարինելով իր հորը՝ Ջորջ Բրաունին, և 1951 թվականից՝ Բոստոն Բրուինսի՝ NHL-ի պրոֆեսիոնալ թիմի մարզիչ։ 1948 թվականին Բրաունը հայտնվել է Սենթ Մորիցի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի իրադարձությունների կենտրոնում, երբ ԱՄՆ-ի հավաքականի ելույթների շուրջ խոշոր սկանդալ է բռնկվել, որը բաղկացած էր բացառապես պրոֆեսիոնալներից, ինչը հանգեցրել է նրա որակազրկմանը։ 1954-1957 թվականներին նա եղել է IIHF-ի նախագահ։

1946 թվականին Ուոլթեր Բրաունը համահիմնադրել է Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցիացիան (BAA), իսկ 1949 թվականին նա կարևոր դեր է խաղացել BAA-ի և Ազգային բասկետբոլի լիգայի (NBL) միավորման գործում՝ ձևավորելով Ազգային բասկետբոլի ասոցիացիան (NBA): Նա նաև հիմնադրել է Բոստոն Սելտիքսը 1945 թվականին և օգնել է թիմը վերածել դինաստիայի: Սելտիքսը նվաճել է վերջին ութ առաջնություններից յոթը, որոնցից վեցը՝ անընդմեջ, մինչև նրա մահը՝ 1964 թվականին: Նա թաղված է իր հայրենի Հոփքինթոն քաղաքի Սուրբ Հովհաննես Աստվածածնի գերեզմանատանը: Նրա մահից ի վեր՝ 1965 թվականին, Կոլորադո Սփրինգսը՝ Միացյալ Նահանգների ձմեռային սպորտաձևերի կենտրոնը, Բրաունի համար մի քանի հուշարձաններ է կազմակերպել, որոնցում ընդգրկված են սիրողական լավագույն թիմերը:

Ուոլթեր Բրաունի մահից անմիջապես հետո NBA-ի գլխավոր առաջնության գավաթը անվանակոչվել է նրա անունով և հայտնի է դարձել որպես Ուոլթեր Ա. Բրաունի գավաթ։ Սկզբում գավաթը կոչվում էր NBA եզրափակչի հաղթողների գավաթ, բայց քսան տարի անց այն վերանվանվել է Լարի Օ'Բրայենի գավաթ՝ ի պատիվ NBA-ի նախկին կոմիսար Լարի Օ'Բրայենի, որը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը 1975 թվաականից 1984 թվականներին։ Բրաունը ընդգրկվել է Հոկեյի փառքի սրահում 1962 թվականին, Բասկետբոլի փառքի սրահում՝ 1965 թվականին, և IIHF-ի փառքի սրահում՝ 1997 թվականին։ Նրա մահից քառասուն օր անց՝ 1964 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, Բոստոն Սելտիքսը հանել է նրա 1 համարի մարզաշապիկի շրջանառությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Профиль  на сайте Зала славы баскетбола

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Հոկեյի ազգային լիգա (NHL)
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Բացահայտման օր

**«Բացահայտման օր»** (), սպասվող ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ, որի ռեժիսորը Սթիվել Սփիլբերգն է: Սցենարի հեղինակը Դեյվիդ Քեփն է: Գլխավոր դերում հանդես է գալիս Էմիլի Բլանտը:

Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2026 թվականի հունիսի 12-ին։։ Ֆիլմի վարձույթով զբաղվելու է Universal Pictures-ը։

## Դերասանական կազմ

 

 
 

## Արտադրություն
2024 թվականի մայիսին հայտարարվել է, որ Սթիվեն Սփիլբերգը կնկարահանի անանուն ֆիլմը, իսկ սցենարը կգրի Դեյվիդ Քեփը։ Հարցազրույցում Սփիլբերգը նշել է, որ դա կլինի օրիգինալ ֆիլմ, այլ ոչ թե շարունակություն կամ սփին-օֆֆ։ Ֆիլմը կտարածի Universal Pictures-ը։ Հունիսին Էմիլի Բլանտը բանակցություններ է վարել ֆիլմում նկարահանվելու համար։ 2024 թվականի հուլիսին Ջոշ Օ'Քոնորն է միացել ֆիլմի դերասանական կազմին։ Սեպտեմբերին Իվ Հյուսոնը նույնպես միացել է ֆիլմի դերասանական կազմին։ 2025 թվականի մարտին հայտարարվել է որ զգեստների դիզայները կլինի Փոլ Թեյզվելը։ Սա նրա և Սփիլբերգի երկրորդ համագործակցությունն է՝ «Վեսթսայդյան պատմություն» (2021) ֆիլմից հետո։

Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2025 թվականի փետրվարի 26-ին և կշարունակվեն մինչև ամառ Նյու Ջերսիում, Ատլանտայում, Նյու Յորքում և Հանթինգտոնում։ 2025 թվականի հունվարի 16-ին հայտարարվել է Լոնգ Այլենդից երկրորդական պլանի դերասանների ընտրության մասին, որտեղ 2025 թվականի մարտի 4-ին նկարահանվելիք տեսարանում նրանք պետք է կատարեին «ըմբշամարտի երկրպագուների» դերերը։

Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2026 թվականի հունիսի 12-ին։ Պրեմիերան ի սկզբանե նախատեսված է եղել 2026 թվականի մայիսի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորք նահանգում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միսսուրիում
Գործիր ըստ իրադրության

«**Գործիր ըստ իրադրության**» (), խորհրդային ռազմա-արկածային մարտաֆիլմ, գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին։

## Սյուժե
1945 թվականի մարտ։ Պատերազմի վերջին շաբաթներին, թշնամու գծերի հետևում որոշակի հատուկ արշավանք կատարելուց հետո, մայոր Գորելովի խումբը վերադառնում է: Վառելիք գտնելու համար շարասյունը մտնում է գյուղ, որտեղ խմբին միանում է գերմանացի մի ուսուցչուհին, որի ամուսնուն պետք է գնդակահարեն Գեբելսի հրամանով, որպես վերմախտից դասալիք, և մի ամերիկացին, որը փախել է համակենտրոնացման ճամբարից։  Ամերիկացուց տանկիստները իմանում են, որ գերմանացիները պատրաստվում են պայթեցնել Լաուբան քաղաքի մոտակայքում գտնվող գաղտնի ռազմական գործարանը՝ այնտեղ գտնվող երկու հազար ռազմագերիների՝ ֆրանսիացիների, անգլիացիների և ամերիկացիների հետ միասին:  Գորելովի խումբը, որին հետապնդում են թշնամիները, որոշում է օգնության հասնել դաշնակիցներին։

## Դերերում
* Վալերի Յուրչենկո - մայոր Ալեքսանդր Գորելով
* Իրինա Ռեզնիկովա - լեյտենանտ Լյուսյա Սեվերցևա
* Ալեքսանդր Պանկրատով-Չյոռնի  - ավագ լեյտենանտ Գեորգի Պետրենկո (Ժորա-ցիրկաչ)
* Սեյդուլլա Մոլդախանով - շարքային Բուլատով
* Իգոր Չերնիցկի - Օբորոկով
* Իվան Բորտնիկ - ավագ Անդրեյ Բաբուլա
* Ստանիսլավ Ռի - Վովկ
* Սերգեյ Գավրիլյուկ
* Յանիս Մելդերիս - գնդապետ Կնոսբերգ
* Նիյոլե Օժելիտե - Հելգա Վեդեկինդ
* Վիկտոր Պանչենկո
* Վիկտոր Պլյուտ - ճամբարի ղեկավար
* Արունաս Ստորպիրշտիս - Սայմոն Հանթեր
* Լեոնիդ Յանովսկի - խելագար գերմանացի
* Վիտյա Անիսիմով - շարքային Կոլյա Զայկին

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Եվգենի Օնոպրիենկո
* Ռեժիսոր՝ Իվան Գորոբեց
* Օպերատոր՝ Գենադի Կարյուկ
* Նկարիչ՝ Մուզա Պանաևա
* Կոմպոզիտոր՝ Վիկտոր Վլասով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Անատոլի Նետրեբենկո

## Նկարահանումներ և փաստեր
* Կարմիր բանակի կողմից Լաուբան քաղաքի գրավումը ֆիլմում ցուցադրվում է շատ ազատ մեկնաբանությամբ, որը ոչ մի ընդհանուր բան չունի պատմական ճշմարտության հետ, առանց որևէ ռազմական գործողությունների (մինչդեռ իրականում, արյունալի կատաղի մարտերի ընթացքում, 1945 թվականին քաղաքը ձեռքից ձեռք է անցել՝ ի վերջո մնալով գերմանական մինչև Գերմանիայի կապիտուլյացիան 1945 թվականի մայիսի 8-ին), սակայն, գեղարվեստական գրականության հետ մեկտեղ, ֆիլմը մասամբ արտացոլում է նաև իրական փաստեր, այնտեղ ցուցադրվում են ռազմագերիների կողմից կառուցված ստորգետնյա շինությունները։ 
* Չնայած գերմանական Լաուբան քաղաքը պատերազմից հետո անցել է այն ժամանակ խորհրդայնացված Լեհաստանին, ֆիլմը նկարահանվել է Կալինինգրադում։  Համակենտրոնացման ճամբարի նկարահանումներն իրականացվել են թիվ 2 ամրոցում, որտեղ տեղակայված է թանգարանը։  ZIL-157 մեքենան (հետպատերազմյան թողարկում) և զորամասերի զինվորները ներգրավված էին հրետանային գնդի տեղակայությունից, որը գտնվում էր Տանկովայի փողոցում (զորամաս 61238): Այնտեղ՝ ռազմական քաղաքում, նկարահանվել են բազմաթիվ դրվագներ (սովետական տանկերի մուտքը քաղաք, իրականում՝ զորամասի հրապարակում): Գերմանացիները վարում են հետպատերազմյան խորհրդային K-650 մոտոցիկլետներ: Որպես երկու գերմանական ինքնագնաց նկարահանել են ինքնագնաց հաուբից 2C1 «Մեխակ», որը հայտնվել է 1971 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  - Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օդեսայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Հետճամփորդական տխրություն

**Հետճամփորդական** կամ **Հետարձակուրդային տխրություն**, տրամադրության տեսակ, որը կարող են զգալ տևական ճամփորդությունից (սովորաբար արձակուրդից) վերադարձած մարդիկ։

## Նախապատմություն
Մարդը կարող է տառապել հետճամփորդական տխրությամբ տուն վերադառնալիս կամ երկարատև արձակուրդից հետո առօրյա ռիթմին անցնելիս, հատկապես, եթե հանգիստը հաճելի է եղել։ Որքան երկար է տևում ուղևորությունը, այնքան ավելի ուժգին կարող է լինել այդ զգացողությունը։ Սա բացատրվում է նրանով, որ տուն վերադառնալուց հետո մարդիկ գիտակցում են, թե որքան ձանձրալի ու անբավարար է իրենց սովորական կյանքը՝ համեմատած արձակուրդի ընթացքում ունեցած ապրումների հետ։

Որքան կարճ է լինում ուղևորությունը, այնքան հեշտ է վերադառնալ բնականոն կյանքին։ Հետարձակուրդային տխրությունը կարող է առաջացնել հոգնածություն, ախորժակի կորուստ, կարոտախտի (նոստալգիայի) ուժեղ զգացում, իսկ որոշ դեպքերում՝ դեպրեսիա։ Ժամային գոտիների փոփոխությունը կարող է էլ ավելի սրել այս վիճակը։

Ըստ «The Mirror» պարբերականի հոդվածի՝ բրիտանացի ճանապարհորդների 57%-ը նշել է, որ զգացել է հետճամփորդական տխրություն։

## Բուժում
Ընդհանուր առմամբ, հետճամփորդական տխրությունը ժամանակի ընթացքում անցնում է։ Սովորաբար դա տևում է մի քանի օր, սակայն ծայրահեղ դեպքերում այդ տրամադրությունը կարող է պահպանվել մի քանի շաբաթ։

Այս վիճակից արագ դուրս գալու միջոցներից են.

* տպավորություններով կիսվելը ընտանիքի և ընկերների հետ,
* լուսանկարներ դիտելը կամ հուշանվերներն ուսումնասիրելը,
* արձակուրդային որոշ սովորություններ առօրյա ներմուծելը,
* հաջորդ հանգստի կամ որևէ հետաքրքիր միջոցառման պլանավորումը, ինչը շեղում է ուշադրությունը և սպասելու նոր առիթ տալիս։

Ըստ Psychology Today-ի՝ հետճամփորդական տխրության դեմ պայքարելու համար կարևոր է հետևողական լինել առօրյա գործերում և կիրառել գիտակից ներկայության պրակտիկաներ։ Ինքնախնամքի սովորությունները, ինչպիսիք են մարզանքը և մեդիտացիան, կարող են երկարաձգել արձակուրդի դրական ազդեցությունը։

## Նմանատիպ դեպքեր
* Գարնանային տենդ 
* Ճապոնիայում գոյություն ունի մի երևույթ, որը կոչվում է «գոգացու-բյո» (五月病, բառացի՝ «մայիսյան հիվանդություն»)։ Սա դրսևորվում է նրանով, որ ուսումնական տարին կամ աշխատանքը սկսելուց մեկ ամիս անց մարդիկ դեպրեսիվ վիճակում են հայտնվում, քանի որ նրանց սպասելիքները չեն արդարանում։

## Տես նաև
* Էրգոնոմիկա
* Սեզոնային աֆեկտիվ խանգարում
* Նոստալգիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆեկտիվ խանգարումներ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդություն
Չարլզ Բեսթ

**Չարլզ Հերբերտ Բեսթը** (), ամերիկացի-կանադացի բժշկական գիտնական էր և Ֆրեդերիկ Բանտինգի հետ միասին ինսուլինի համահեղինակներից մեկը։ Նա Տորոնտոյի համալսարանի Բանտինգի և Բեստի անվան բժշկական հետազոտությունների բաժնի վարիչն էր և հետագայում ներգրավված էր խոլինի և հեպարինի վերաբերյալ հետազոտություններում։

## Վաղ կյանք
Չարլզ Հերբերտ Բեսթը ծնվել է Պեմբրոկում, Մեն նահանգ, 1899 թվականի փետրվարի 27-ին, Լուելլա (Լուլու) Ֆիշերի և Հերբերտ Հուեստիս Բեսթի ընտանիքում: Նրա հայրը՝ Հերբերտ Բեսթը, բժիշկ էր Մեն նահանգի մի փոքրիկ քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Լուլուն, սոպրանո երգչուհի, երգեհոնահար և դաշնակահարուհի էր։ Չարլզ Բեսթը մեծացել է Պեմբրոկում: 1915 թվականին բժշկություն ուսումնասիրելու համար, նա տեղափոխվել է Տորոնտո, Օնտարիո նահանգ։.

Երբ Բեսթը հասավ քոլեջի տարիքին և ընտրություն էր կատարում այնպիսի ուսումնական հաստատությունների միջև, ինչպիսիք են ՄաքԳիլի համալսարանը և Տորոնտոյի համալսարանը, ընտանեկան կապերը համոզեցին նրան շարունակել ուսումը Տորոնտոյում: Ընտանեկան հիվանդությունը ուղղորդել էր Բեսթի հետազոտական ​​հետաքրքրությունները. նրա մորաքույր Աննայի մահը շաքարախտից խորը ազդեցություն ունեցավ նրա վրա: Հենց այս, ինչպես նաև հոր բժիշկ լինելու պատճառով, նա որոշեց Տորոնտոյի համալսարանում բժշկի մասնագիտություն ձեռք բերել։  Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պատճառով առաջին կուրսից հետո նրա ուսումը ընդհատվեց։ Նա ծառայեց որպես հետևակային զինվոր՝ հասնելով գործող սերժանտ-մայորի կոչման։ Ծառայությունից հետո նա ի վերջո վերադարձավ Տորոնտոյի համալսարան, բայց հետ էր մնում դասերից։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Կանադացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Կանադացի գիտնականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Գլուխ-կոնքային անհամապատասխանություն

**Գլուխ-կոնքային անհամապատասխանություն (CPD)**, կոնքի տարողության և պտղի չափի անհամապատասխանություն։ Դա պայմանավորված է փոքր կոնքով, մեծ չափերի պտղով, պտղի անբարենպաստ դիրքով կամ այս բոլոր գործոնների համակցությամբ։ Որոշ բժշկական վիճակներ, ինչպիսիք են ռախիտը կամ կոնքի կոտրվածքը, կարող են խախտել կոնքի ոսկորների ձևը և հանգեցնել Գլուխ-կոնքային անհամապատասխանության։

Որպես կանխարգելիչ մեթոդ առաջարկվել է լայնակի անկյունագծային չափումը։

## Նշաններ և ախտանիշներ
1.Երկարատև ծննդաբերություն -  ծննդաբերություն, որը չի ընթանում սպասվածի պես։

	2.Սուր ցավ - ինտենսիվ ցավ, որը անհամաչափ է նորմալ ծննդաբերական ցավին։

	3.Պտղի սրտի կծկման հաճախության ավելացումը, որը հայտնաբերվում է պտղի մոնիտորինգի միջոցով։

4.Մոր հյուծվածություն -  ծայրահեղ հոգնածություն մոր մոտ՝ երկարատև ծննդաբերության հետևանքով։

	5.Երեխայի գլուխը մնում է մեծ կոնքում և չի իջնում ​​չնայած ուժեղ կծկումների:

Վերջինի ախտորոշումը սովորաբար տեղի է ունենում ծննդաբերության ժամանակ, որը հաճախ պահանջում է բժշկական միջամտություններ, ինչպիսիք են կեսարյան հատումը՝ մոր և երեխայի անվտանգությունն ապահովելու համար:

## Պատճառներ
Պտղի մեծ չափերը կարող են պայմանավորված լինել հղիության ընթացքում շաքարային դիաբետով, գենետիկական գործոններով և բազմածնությամբ։

Կոնքի ձևը նույնպես կարող է լինել գլուխ-կոնքային անհամապատասխանության պատճառ։ Կոնքը կարող է լինել չափերով փոքր կամ ունենալ ձևախախտված կառուցվածք։ Կարճահասակ կանայք ավելի հաճախ ունեն Գլուխ-կոնքային անհամապատասխանություն (CPD), ինչպես նաև դեռահասները։

## Ախտորոշում
Գլուխ-կոնքային անհամապատասխանության (CPD) ախտորոշումը կարող է դրվել, երբ առկա է ծննդաբերության առաջընթացի բացակայություն, սակայն երկարատև ծննդաբերության ոչ բոլոր դեպքերն են պայմանավորված CPD-ով։ Պտղի չափերը արգանդում ուլտրաձայնային հետազոտությամբ չափելու կիրառումը վիճահարույց է, քանի որ այդ մեթոդները հաճախ լինում են ոչ ճշգրիտ և կարող են հանգեցնել անհարկի կեսարյան հատման։ Նույնիսկ այն դեպքում, երբ պտղի չափերը գնահատվում են մեծ, հաճախ խորհուրդ է տրվում փորձնական բնական ծննդաբերություն։

Տեսականորեն կոնքաչափումը կարող է հայտնաբերել գլուխ-կոնքային անհամապատասխանությունը։ Սակայն ծննդաբերությունից առաջ կնոջ կոնքը թուլանում է (հորմոնների ազդեցությամբ)։ 2017 թ.-ի վերանայումը ցույց է տվել, որ առկա ապացույցները բավարար չեն՝ հաստատելու համար, թե կոնքաչափումն անվտանգ և օգտակար է՞, թե՞ ոչ երբ պտուղը գլխային առաջադրությամբ է։ 

2003 թվականի մեկ վերանայում պարզեց, որ կոնքաչափումն չի փոխում հղի կանանց բուժման ռազմավարությունը և խորհուրդ տվեց, որ բոլոր կանայք պետք է հնարավորություն ունենան ծննդաբերության, անկախ կոնքաչափման արդյունքներից։ Այն գնահատեց կոնքաչափման օգտագործումը որպես ժամանակի վատնում, հնարավոր պատասխանատվություն և անհարկի անհանգստություն։

## Բուժում
Եթե ​​պտուղը չափազանց մեծ է, որոշ մանկաբարձ-գինեկոլոգներ խորհուրդ են տալիս ավելի վաղ ժամկետներում ծննդալուծման: Ոչ վաղ ծննդաբերության ժամանակ գլուխ-կոնքային անհամապատասխանության ախտորոշումը սովորաբար հանգեցնում է կեսարյան հատման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Իբն Ջիննի

**Աբու լ-Ֆաթհ Ուսման իբն Ջիննի**, լայնորեն հայտնի որպես **Իբն Ջիննի** (բառացիորեն՝ «Ջիննիի որդի», ), հունական ծագումով արաբ լեզվաբան, քերականագետ և հնչյունաբան էր, որը հայտնի էր արաբերենի քերականության՝ ձևաբանության և հնչյունաբանության մեջ իր նորարարական ներդրումներով: Լեզվական փիլիսոփայության և ձևաբանության ոլորտում նրա աշխատանքները նշանակալի դեր են խաղացել արաբերենի տեսական լեզվաբանության ուսումնասիրության առաջխաղացման գործում:

## Անուն
«Ջիննի» անունը հունարեն Գեննեյոս (γενναῖος) անվան արաբացված ձևն է, որը նշանակում է «ազնվական» կամ «ազնվական ծագում ունեցող»։ Իբն Ջիննին ինքը նշել է, որ իր հայրը հունարենով («bi-l-rūmiyyah») կոչվել է «fāḍilan» (ազնվական), որը վերաբերում է հունախոս բյուզանդացիների լեզվին, ովքեր իրենց անվանում էին ռումի կամ հռոմեացիներ։ Գեննեյոսը ազատագրված հույն ստրուկ էր, որը պատկանում էր Սուլեյման իբն Ֆահդին՝ Մոսուլի Ուքեյլիդ կառավարիչ Քիրվաշ իբն Մուկալիդի վեզիրին։ Կարևոր է նշել, որ Իբն Ջիննիի անվան մեջ «Ջիննի»-ն չպետք է շփոթել Ջինն ընդհանուր անվան եզակի ձևի («jinni») հետ։

## Կենսագրություն
Իբն Ջիննին ծնվել է 941 թվականին Մոսուլում, հույն ստրուկի ընտանիքում։ Նա սկսել է դասավանդել փոքր տարիքից, սակայն մեկ այլ ականավոր գիտնականի՝ Աբու Ալի ալ-Ֆարիսիի նկատողությունից հետո նա թողել է իր ուսուցչական կարիերան և ամբողջությամբ նվիրվել է դասավանդմանը։

Իբն Ջիննին մահացել է Բաղդադում 1002 թվականին՝ ամբողջությամբ զբաղված լինելով քերականական հետազոտություններով։

## Ստեղծագործություն
Նրա ամենաազդեցիկ աշխատությունը՝ «Ալ-Խասայիս»-ը («Բնութագրերը»), խորանում է արաբերենի ծագման, քերականության մեջ անալոգային դատողությունների և լեզվական տեսության փիլիսոփայական հիմքերի մեջ:

Իբն Ջիննիի ներդրումները խորապես ընդլայնել են արաբական լեզվաբանության ուսումնասիրությունը՝ ներառելով հնչյունաբանությունը և մորֆոնոլոգիան՝ նշանակալի առաջընթաց նշելով այս ոլորտում: Նա 40 տարի սովորել է հայտնի քերականագետ Աբու Ալի ալ-Ֆարիսիի մոտ և սերտորեն կապված է եղել բանաստեղծ ալ-Մութանաբբիի հետ: Իբն Ջիննին աչքի է ընկել որպես ալ-Մութանաբբիի բանաստեղծությունների առաջին մեկնաբան՝ ստեղծելով հիմնարար նախադեպ գրական վերլուծության և քննադատության մեջ:

Բուիների արքունիքում որպես գիտնական ծառայելով՝ Իբն Ջիննիի ազդեցությունը տարածվեց ակադեմիական շրջանակներից այն կողմ՝ ամրապնդելով նրա դերը որպես արաբական լեզվաբանական մտքի զարգացման գործում կարևոր դեմք։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Արաբ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Արաբ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան արաբներ
Լանոստերոլ

**Լանոստերոլ,** () տետրացիկլիկ տրիտերպենոիդ, միացություն, որից առաջանում են կենդանական և սնկային բոլոր ստերոիդները։ 

Ի տարբերություն վերջիններիս՝ բուսական ստերոիդները սինթեզվում են ցիկլոարտենոլից։ Լանոստերոլը ողնաշարավորների աչքի բնական բաղադրիչ է և դեր ունի աչքի ոսպնյակի առողջության պահպանման մեջ։ Լանոստերոլը խոլեստերինի նախանյութն է։

## Կենսասինթեզ
Լանոստերոլի կենսասինթեզը մանրակրկիտ ուսումնասիրված է։

Լանոստերոլի հետագա վերափոխումը ֆերմենտային կատալիզի պայմաններում հանգեցնում է այլ ստերոիդների առաջացման։ Դրա 14-դեմեթիլացումը CYP51-ի միջոցով ի վերջո հանգեցնում է խոլեստերինի առաջացման։
կենտրոն|մինի|392x392փքս|Լանոստերոլի սինթեզի ուղու պարզեցված տարբերակը՝ միջանկյալ նյութերով․Ցուցադրված են՝ իզոպենտենիլ պիրոֆոսֆատ (IPP), դիմեթիլալիլ պիրոֆոսֆատ (DMAPP), գերանիլ պիրոֆոսֆատ (GPP) և սկվալեն։ Որոշ միջանկյալ նյութեր բացակայում են։

## Հետազոտություն
Որպես աչքի ոսպնյակի բնական բաղադրիչով հարուստ մոլեկուլ, լանոստերոլը մասնակցում է ոսպնյակի թափանցիկության պահպանմանը։ Հնարավոր ազդեցության մեխանիզմը պայմանավորված է նրանով, որ այն կանխում է կրիստալինների (սպիտակուց) ագրեգացիան, որոնք առաջացնում են  մշուշոտ տեսողություն ՝ կատարակտի ձևավորմամբ։

Լանոստերոլը ուսումնասիրվում է որպես աչքի կաթիլների թերապևտիկ հավելում՝ կրիստալինների ագրեգացիան կանխելու և կատարակտը վերացնելու նպատակով։ Սակայն, աչքի կաթիլներում հավելված լանոստերոլը ցույց է տվել սահմանափակ լուծելիություն և ցածր կենսամատչելիություն աչքում և, 2020 թվականի դրությամբ, չի ապացուցվել, որ արդյունավետ է կատարակտի կանխման համար։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լիպիդներ
Կատեգորիա:Կենսամոլեկուլներ
Կատեգորիա:Ստերոիդներ
Կատեգորիա:Քիմիա
Օմարյան պոեզիա

**Օմարյան պոեզիա** (‎ - «օմարական ղազալ», նաև արաբերեն՝ ՝ «պարզ գազել») արաբական քաղաքային «էպիկուրյան» սիրային պոեզիայի ժանր է, որը կոչվել է բանաստեղծ Օմար իբն Աբու Ռաբիայի անունով։ Բեդվին ուզրական պոեզիայի հետ մեկտեղ, այն Հիջազի սիրային պոեզիայի երկու հիմնական միտումներից մեկն է 7-8-րդ դարերում։

Մեքքացիների և մադինացիների քաղաքային պոեզիան, որոնք այդ ժամանակ կորցրել էին կրոնական և քաղաքական թեմաների նկատմամբ իրենց հետաքրքրությունը, զարմանալիորեն տարբերվում էր ուզրական պոեզիայից։ Հիջազ հոսող հարստության շնորհիվ տեղացի առևտրականներն ու արիստոկրատները կարողանում էին ապրել հանգիստ կյանքով՝ լի նուրբ զվարճանքներով, և քոչվորական կյանքի ազատությունը ընդհանրապես հետաքրքրություն չէր ներկայացնում։ Հենց այս միջավայրում է զարգացել սիրային պոեզիան՝ բացահայտելով ոչ միայն նախաիսլամական ավանդույթների, այլև պարսկական երաժշտության մշակույթի ազդեցությունը, որը բերել էին նվաճված տարածքներից ներգաղթյալ ստրուկները։

Օմար իբն Աբու Ռաբիան (665-712), որին իր ժամանակի արաբները համարում էին սիրային պոեզիայի անգերազանցելի վարպետ, մեքքացի էր՝ հարուստ Կուրեյշ ընտանիքից։ Հմայիչ, բարի և ուրախ բանաստեղծ, որը շատ էր ճանապարհորդում Մերձավոր Արևելքով մեկ, նա մի տեսակ «Մեքքացի Դոն Ժուան» էր, որը երբեք բաց չէր թողնում ուխտավորներին սիրահետելու հնարավորությունը։ Օմարի ստեղծագործությունները բաղկացած են ամբողջությամբ սիրո մասին քնարական բանաստեղծություններից, որոնցում սիրելիի հետ երկխոսությունը բնորոշ ոճական հնարքներից մեկն է։ Օմարը առաջին արաբ բանաստեղծն էր, որը հետաքրքրություն ցուցաբերեց կանանց բնավորության նկատմամբ. նրա բանաստեղծությունները նկարագրում են նրանց վարքագիծը, մտքերը, խոսքը և արտաքին տեսքը։ Նրա պոեզիան գրավեց ունկնդիրներին հիմնականում իր լեզվի նրբագեղության շնորհիվ, որը համատեղում էր պարզությունն ու թափանցիկությունը արտահայտչականության հետ։

## Տես նաև
* Ուզրական պոեզիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Արաբական պոեզիա
Կատեգորիա:Միջնադարյան պոեզիա
Ըստ բնակչության թվաքանակի Բալթյան քաղաքների ցանկ

Ստորև ներկայացված ցանկում ներառված են Բալթյան երեք երկրների՝ Էստոնիայի, Լատվիայի և Լիտվայի ամենամեծ բնակչություն ունեցող քաղաքների ցանկը։ Քաղաքների բնակչության թիվը ներառում է միայն տվյալ քաղաքի վարչական տարածքում բնակվող անձանց թվաքանակը։ Տվյալները վերցվել են երեք երկրների վիճակագրական ծառայությունների, ներառյալ՝ Լիտվայի պետական տվյալների գործակալության, Լատվիայի կենտրոնական վիճակագրական բյուրոյի և Էստոնիայի վիճակագրության դեպարտամենտի պաշտոնական տվյալներից։

Լիտվան պաշտոնական տվյալները տարեկան ներկայացնում է երկու անգամ՝ հունվարին և հուլիսին, մինչդեռ մյուս երկրների հաշվարկները ներկայացված է միայն տվյալ տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ։

Բալթյան տարածաշրջանի բնակչությամբ ամենամեծ 30 քաղաքներից 15-ը գտնվում են Լիտվայում, 10-ը՝ Լատվիայում և 5-ը՝ Էստոնիայում։

## Խոշորագույն քաղաքներ
[աջից|մինի|270x270փքս|1. [Վիլնյուս]]
[աջից|մինի|270x270փքս|2. [Ռիգա]]
[աջից|մինի|270x270փքս|3. [Տալլին]]
[աջից|մինի|270x270փքս|4. [Կաունաս]]
[աջից|մինի|270x270փքս|5. [Կլայպեդա]]

## Տես նաև
* Լիտվայի քաղաքների ցանկ
* Լատվիայի քաղաքների ցանկ
* Էստոնիայի քաղաքների ցանկ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ISPV Pasvaldibas iedzivotaju skaits pagasti.pdf 
*The Statistical Yearbook of Lithuania 2010
*  Nuolatinių gyventojų skaičius apskrityse ir savivaldybėse 201* liepos 1 d.

Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ
Ոչ պատերազմող երկրների օդային տարածքի խախտումներ ռուս-ուկրաինական պատերազմի ընթացքում (2022-մինչ օրս)

Ռուս-ուկրաինական պատերազմի ընթացքում, մասնավորապես՝ 2022 թվականի փետրվարի 24-ին սկսված Ուկրաինա ռուսական լայնածավալ ներխուժումից ի վեր, ռազմական գործողություններին չմասնակցող հարևան երկրների, ՆԱՏՕ-ի անդամների և Ուկրաինային սատարող պետությունների օդային տարածքները մի քանի անգամ խախտվել են մի կողմից Ռուսաստանի և Բելառուսի, մյուս կողմից՝ նաև Ուկրաինայի կողմից։

Խախտումները հիմնականում թիրախավորել են Ռումինիան և Լեհաստանը՝ ՆԱՏՕ-ի առանցքային այն անդամներին, որոնք ունեն ամենաերկար սահմանները Ուկրաինայի հետ, սակայն ներառել են նաև Մոլդովան և բալթյան երկրները:

## Խախտումների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2022 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2023 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2024 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2025 Եվրոպայում
Կատեգորիա:Ավիապատահարներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Լատվիայի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Լեհաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Լիտվայի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ռումինիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)