open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վլադիմիր Ալիխանյան (զինվոր)

**Վլադիմիր Վարուժանի Ալիխանյան**, (), զինվորական, շարքային, քառօրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վլադիմիրը ծնվել է Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։ 2003-2011 թվականներին սովորել է Դիլիջանի թիվ 1 դպրոցում։ Այն ավարտելուց հետո՝ 2011-2014 թվականներին, սովորել է Դիլիջանի պետական քոլեջի տնտեսագիտության բաժնում։ 2014 թվականի հունիսի 6-ին զորակոչվել է բանակ։ Ծառայել է ՊՆ N զորամասում, այնուհետև ՊԲ N զորամասում՝ որպես տանկային դասակի նշանառու օպերատոր։ Վլադիմիրը 2015 թվականի աշնանը ճանաչվել է զորամասի լավագույն նշանառու օպերատոր և պարգևատրվել ՀՀ պաշտպանության նախարար Սերյան Օհանյանի կողմից։ Եղել է շարքային։

Զոհվել է 2016 թվականի ապրիլի 3-ին 9-րդ ՊՇ 117-րդ մարտական դիրքի վերագրավման փորձի ժամանակ։ Նրա հետ էին նաև տանկի հրամանատար ավագ լեյտենանտ Բենիամին Եղոյանը և շարքային Տիգրան Աբգարյանը, որոնք նույպես զոհվել են։

Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, Արցախի «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Այսօր ապրիլյան պատերազմում զոհված տանկիստ Վլադիմիր Ալիխանյանի տարեդարձն է

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության զինվորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինվորներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Քառասնից Մանկանց (այլ կիրառումներ)

**Քառասնից Մանկաց** անվանումը կարող է վերաբերվել հետևյալին՝
* Քառասնից Մանկանց վանք, հայկական առաքելական վանական համալիր Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Դսեղ գյուղի մոտ՝ Դեբետ գետի աջափնյա ձորալանջին։
* Սուրբ Քառասնից Մանկաց եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Հալեպի մարզի Հալեպ քաղաքում։
Բեն Հարդի

**Բեն Հարդի** (անգլ. *Ben Hardy*) ի ծնե **Բեն Ջոնս** (անգլ. *Ben Jones,* ), բրիտանացի դերասան։ Առավել հայտնի է Փիթեր Բիլի դերով՝ «EastEnders» soap opera-յում (2013–2015), Հրեշտակի դերով՝ «Իքս մարդիկ։ Ապոկալիպսիս»-ում (2016), ինչպես նաև Ռոջեր Թեյլորի դերով՝ «Բոհեմական ռապսոդիա» (2018) կենսագրական դրամայում։

## Կենսագրություն և կարիերա
Երեխա ժամանակ նա նույնիսկ չէր մտածում դերասանի մասնագիտության մասին։ Նրա հայրը ապահովագրական գործակալ էր աշխատում, իսկ մայրը տնային տնտեսուհի էր։ Հարդին չորս երեխաներից ավագն է։ Ավելի ուշ նրա ծնողները բաժանվեցին, և մանկության մեծ մասը նա անցկացնում էր տատիկի հետ՝ անգլիական Sherborne քաղաքում, որտեղ հաճախում էր Sherborne School-ը։ Միջնակարգ՝ The Gryphon School անգլիական եկեղեցական դպրոցում Բենը սկսեց հետաքրքրվել դերասանական վարպետությամբ և երգեցողությամբ, մասնակել է դպրոցական ներկայացմանը, որը բեմադրվել է անգլիական գրող Թոմաս Հարդիի՝ «Հեռու խելագարված ամբոխից» (անգլ. Far from the Madding Crowd) վեպի հիման վրա, որտեղ խաղացել է Ֆրենսիս Թրոյայի դերը։ Ավարտել է London's Royal Central School of Speech & Drama-ն՝ «դերասանական արվեստ»-ի մասնագիտությունով։ Ունի բակալավրի աստիճան։ Նրա գլխավոր դեբյուտը տեղի է ունեցել 2012 թվականին՝ Լոնդոնի Hampstead Theatre-ում, որտեղ Հարդին կատարել է Արթուր Ուելսլիի դերը՝ «Իուդայի համբույրը» ներկայացմանը։ 2013 թվականին Բենին հաստատել են Փիթեր Բիլի դերում՝ «EastEnders» soap opera-յում՝ BBC հեռուստաալիքով։ Հարդին նկարահանումներին մասնակցել է մինչև 2015 թվականը։ «Բոհեմական ռապսոդիա» կենսագրական ֆիլմում Հարդին իր դերը ստացել է, կապվելով ֆիլմի ռեժիսորի՝ Բրայան Սինգերի հետ, ով արդեն ծանոթ էր դերասանի ստեղծագորթությանը, քանի որ անձամբ է նրան նկարահանել է՝ «Իքս մարդիկ։ Ապոկալիպսիս» ֆիլմում։

Ներկա պահին Բենը նկարահանվում է Netflix-ի՝ «Six Underground» ֆիլմում՝ Ռայան Ռեյնոլդսի հետ միասին։ Հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Հարդին հաղորդել է, որ նա կատարում է պարկուրի մասնագետի դերը։

## Անձնական կյանք
Քոլեջի տարիներից հանդիպում էր դերասանուհի Կատրինա Փերետիի հետ, սակայն 2018 թվականի ամռանը զույգը բաժանվել է։ Կլառնետ է նվագում, «Բոհեմական ռապսոդիա» ֆիլմում Ռոջեր Թեյլորի դերի համար սովորել է հարվածային գործիքներ նվագել։ Շաբաթվա ընթացքում հինգ անգամ հաճախում է մարզասրահ և զբաղվում է լողով։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Թատրոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Խարանալեր

**Խարանալեր**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Վարդենիսի լեռներում, Ելփին գետի աջ կողմում, Ելփին գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 1898 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Արտաշես Պետրոսյան

**Արտաշես Պետրոսի Պետրոսյան** (), Հայաստանի Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, ճարտարագետ, Հայաստանի Ազգային ժողովի Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1985 թվականի մայիսի 23-ին Լոռու մարզի Սարահարթ գյուղում։

Միչև 2007 թվականը ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի «Ձեռնարկատիրությունների տնտեսագիտություն և կառավարում (մեքենաշինություն)» բաժնում։ 2009 թվականին աբարտել է Հայաստանի պետական կառավարման ակադեմիայի «Կառավարում (հանրային ֆինանսների կառավարում)» բաժինը։

2008-2009 թվականներին աշխատել է «ԷԼԼԻՊՍ ՋԻ ԷՅ» ՍՊԸ-ում որպես ճարտարագետ։ 2009-2011 թվականներին՝ «ՍՈՆԱԳՐՈ» ՓԲԸ-ում որպես հաշվապահ։ 2016-2019 թվականներին եղել է «Արտ Գլոբալ» ՍՊԸ-ի փոխտնօրեն։ 2011 թվականից զբաղվում է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 9 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 3 զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Համլետ Մովսիսյան

**Համլետ Մովսիսյան (Համլետ Տիգրանի Աբրահանյան)** (), հայ արձակագիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1968 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1961 թվականից։

## Կենսագրություն
Համլետ Մովսիսյանը ծնվել է 1930 թվականին ՀԽՍՀ Ախուրյանի շրջանի Բենիամին գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1952-1965 թվականներին հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ աշխատել է նախ Աշտարակի, ապա Ախուրյանի միջնակարգ դպրոցներում։ 1953-1962 թվականներին Ազատան գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսումնական մասի վարիչն էր, 1962-1965 թվականներին՝ Բենիամին գյուղի ութնամյա դպրոցի տնօրենը։ 1965-1973 թվականներին աշխատել է Ախուրյանի «Շիրակ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես մշակույթի բաժնի վարիչ։ 1973 թվականից եղել է Ախուրյանի շրջանի Բենիամին գյուղի ութնամյա դպրոցի տնօրեն։

## Երկեր
* Եթե արկերը լցվեին ավազով, Երևան, «Հայաստան», 1966։
* Վայրի հասկ, Երևան, «Հայաստան», 1975։
* Հատուցման չորեքշաբթին, Երևան, «Սովետական գրող», 1980։
* Փորձաքար։ Վիպակներ, Սովետական գրող, 1988, 348 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1930 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բենիամին (Շիրակի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կանաձավա

thumb|right|270px|Կանաձավայի քաղաքապետարան
, քաղաք Ճապոնիայում, Իսիկավա պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաքը։

2018 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 466,029 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 990 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 468,64 կմ2 տարածք։

## Աշխարհագրություն
Կանաձավան գտնվում է Ճապոնիայի Հոկուրիկու տարածաշրջանի Իսիկավա պրեֆեկտուրայում։ Արևմուտքում սահմանակցում է Ճապոնական ծովի հետ, իսկ արևելքում Տոյամա պրեֆեկտուրայի հետ։ Քաղաքը տեղակայված է Սայ և Ասանո գետերի միջև։

### Հարևան քաղաքներ
*Իսիկավա պրեֆեկտուրա
**Հակուսան
**Նոնոիտի
**Ուտինադա
**Ցուբատա
*Տոյամա պրեֆեկտուրա
**Օյաբե
**Նանտո

## Բնակչություն
Բնակչության աճը ներկայացված է աղյուսակում։

### Կլիմա
Կանաձավայի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ ու չոր ամառներով և ցուրտ ու ձնառատ ձմեռներով։ Միջին ջերմաստիճանը քիչ է տարբերվում մայրաքաղաք Տոկիոյի միջին ջերմաստիճանից։ Նվազագույն ջերմաստիճանը նկատվել է 1904 թվականի հունվարի 27-ին (), իսկ առավելագույն ջերմաստիճանը նկատվել է 1902 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ()։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* Kanazawa City official website 
* Kanazawa City official website  
* Kanazawa Tourist Information Guide  
* Kanazawa Guide  includes interactive map and over 340 pictures.

Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ելիզավետա Շաթիրյան

**Ելիզավետա Միքայելի Շաթիրյան** (), հայ թարգմանչուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1978 թվականից։

## Կենսագրություն
Ելիզավետա Շաթիրյանը ծնվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի թարգմանչական բաժինը։ 1974 թվականին որպես խմբագիր աշխատել է Հայկական սովետական հանրագիտարանի խմբագրությունում։ 1976 թվականից աշխատել է Հայաստանի գրողների միությունում որպես խորհրդական։ Ելիզավետա Շաթիրյանի թարգմանությամբ (հայերենից) ռուսերեն լույս են տեսել Գեղամ Սևանի «Վառվող ձիթենիներ» (Մոսկվա, 1973), Վարդգես Պետրոսյանի «Դեղատուն «Անի»» (Մոսկվա, 1973), Աղասի Այվազյանի «Ընտանիքի հայրը» (Մոսկվա, 1975), Ստեփան Ալաջաջյանի «Մադլենն ապրում է Փարիզում» (Մոսկվա, 1975), Մանուկ Մնացականյանի «Նահանջ տարի» (Երևան, 1979) և «Կանչ» (Երևան, 1980) գրքերը։

## Թագմանություններ (հայերենից)
* Միքայել Շաթիրյան, Արծաթե դար (1-2 հատորներ), Մոսկվա, 1991, 1987։
* Վահագն Գրիգորյան, Ադամամութ, Մոսկվա, 1988։
* Ալվարդ Պետրոսյան, Մարդու տունը, Եր., 1987։
* Աղասի Այվազյան, Եռանկյունի, Ընտանիքի հայրը, Մոսկվա, 1981, 1975։
* Գեղամ Սևան, Վառվող ձիթենիներ, Մոսկվա, 1973։

## Մրցանակներ
*   ՀԳՄ Եղիշե Չարենցի անվան մրցանակ Միքայել Շաթիրյանի «Արծաթե դար» վեպի թարգմանության համար, 1992

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Միքայել Մինասյան (փիլիսոփա)

**Միքայել Մկրտչի Մինասյան** (), հայ փիլիսոփա, միջազգայնագետ-պատմաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1985):

Արա և Արմեն Մինասյանների հայրը։

## Կենսագրություն
Միքայել Մինասյանը ծնվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 5-ին Գյումրիում։ 1949-1950 թվականներին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և տնտեսագիտության ֆակուլտետները։ Ակտիվ գործունեություն է իրականացրել կուսակցական, հասարակական, քաղաքական աշխատանքներում, զբաղվել գիտամանկավարժական գործունեությամբ։ ՀԿԿ Երևանի քաղաքային կոմիտեում ղեկավարել և համակարգել է գիտության, կրթության, մշակույթի բնագավառների հիմնարկների աշխատանքը։ Ղեկավարել է Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական ինստիտուտի քաղաքագիտության ամբիոնը, մասնակցել Երևանի գիտության, բարձրագույն և միջնակարգ կրթության ղեկավարմանը։ Երկար տարիներ ղեկավարել է Երևանի գիտական և արդյունաբերական կենտրոն հանդիսացող 26 կոմիսարների անվան շրջանը։

Հեղինակ է 10 մենագրությունների, 70 գիտական հոդվածների և քաղաքագիտական թեմաներով բազմաթիվ գրքերի։

## Երկեր
* Արտադրական կոլեկտիվի զարգացման դիալեկտիկան արդի պայմաններում, Երևան, 1980։
* Կառավարման կատարելագործման դիալեկտիկան արդի պայմաններում, Երևան, 1990։
* «Քաղաքական գործունեություն և անհատ»
* «Քաղաքական լիդեր», Պատմաքաղաքագիտական-հրապարակախոսական մտորումներ։ Երևան, Գիտություն, 2000, 543 էջ։
* «Քաղաքական էլիտա», Սոցիալ քաղաքագիտական, բարոյագիտական-հրապարակախոսական մտորումներ։ Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2005, 496 էջ։
* «Ժամանակը, մարդը և նրա գործը», Երևան, 2002։
* «Քաղաքական կուլտուրա», Երևան, 1997։

## Ընտանիք
Կինը՝ Նինել Մինասյանը, աշխատել է Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանի հայագիտության ամբիոնում։ Եղել է բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ Որդին՝ Արա Մինասյան, «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնի գլխավոր տնօրենն է, թոռը՝ Միքայել Արայի Մինասյանը մեդիամագնատ, դեսպան, բիզնեսմեն, Մալթայի Ինքնիշխան Մարտական Ուխտում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
:

## Հիշատակ
Մինասյանի ընտանիքի ջանքերով ստեղծվել է «Հասրաթյան-Մինասյան» կրթամշակութային հիմնադրամը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեծ գիտնական Միքայել Մինասյան… «Ամբողջ կյանքի ընթացքում հավատարիմ մնաց իր որդեգրած գաղափարներին». հիշում են ընկերները

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայ միջազգայնագետներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Ռիկ Բերի

**Ռիչարդ Ֆրենսիս Դենիս «Ռիկ» Բերի III** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ «Օկլենդ Օքս» ակումբի կազմում 1969 թվականին դարձել է ABA չեմպիոն, իսկ 1975 թվականին «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս»-ի կազմում՝ NBA չեմպիոն։ 1987 թվականից համարվում է Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Մայամիի համալսարանում։ 1965 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս» ակումբի կողմից՝ 2-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Օկլենդ Օքս» (ABA), «Վաշինգտոն Քեփս» (ABA), «Նյու Յորք Նեթս» (ABA), «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբների կազմերում։ 1968-69 թվականների մրցաշրջանին «Օքս» ակումբի կազմում դարձել է ABA չեմպիոն, իսկ 1974-75 թվականների մրցաշրջանին «Ուորիորս»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն՝ միաժամանակ դառնալով NBA եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող։ Ութ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1966—1967, 1973—1978)։ Հինգ անգամ ընգրկվել է NBA բոլոր աստղերի առաջին հավաքականի կազմում (1966, 1967, 1974–1976), ինչպես նաև մեկ անգամ NBA բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի կազմում (1973)։ 1966 թվականին ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է NBA տարվա սկսնակ։ 1975 թվականին դարձել է NBA պարբերական առաջնության խլումների առաջնորդ։ 1965 թվականին ընդգրկվել է NCAA առաջին համաամերիկյան հավաքականի կազմում։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 794 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 18395 միավոր (23,2 մ/խ), կատարել 5168 անդրադարձ, 4017 փոխանցում, 1104 խլում և 269 բլոկշոտ։ «Ուորիորս»-ի կողմից անմահացված է 24-րդ համարը։

Բերին համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն թեթև հարձակվողներից մեկը։ 1996 թվականին ընդգրկվել է NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցանկի կազմում։ Բերին միակ խաղացողն է, որը եղել է NCAA, ABA և NBA մրցաշրջանների ամենաարդյունավետ խաղացողը։ 1987 թվականին Ռիկ Բերիի անունը տեղ է գտել Բասկետբոլի փառքի սրահում։

## Անձնական կյանք
Բրյուս Հեյլի դստեր՝ Պեմի հետ ամուսնությունից Ռիկը ունեցել է չորս որդի՝ Սկուտեր, Ջոն, Բրենտ և Դրյու։ Բոլորը հետագայում դարձել են պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստներ։ Նա նաև մեկ դուստր ուներ՝ Շենոն անունով, և Լին Բերիի հետ երրորդ ամուսնությունից որդի՝ Կենյոն անունով։

Բրենտ Բերին «Սան Անտոնիո Սփըրս» կազմում դարձել է NBA կրկնակի չեմպիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rick Barry Career Statistics at Basketball-Reference.com 
* 1972 Jim O’Brien biographical article on Rick Barry
* RememberTheABA.com Rick Barry page
* Basketball Hall of Fame profile
* Rick Barry profile at NBA.com
* NBA.com Rick Barry page
* Rick Barry, Special to The Examiner at KNBR
* A Voice Crying in the Wilderness
* Rick Barry profile at NNDB

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Միքայել Ավագյան

**Միքայել Վլադիմիրի Ավագյան** (կեղծանունը՝ **Կոբրա**, ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, հետախույզ, Խորհրդային Վրաստանի իրավապահ համակարգի աշխատակից։

## Կենսագրական տվյալներ
Միքայել Ավագյանը ծնվել է Խորհրդային Վրաստանի Բուղաշեն բնակավայրում (Ջավախք) 1957 թվականի ապրիլի 19-ին։

Միքայել Ավագյանը եղել է Վրացական ԽՍՀ-ի իրավապահ համակարգի ներկայացուցիչ և մինչև 1990 թվականն աշխատել է Աբխազական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության տարածքում։ 1990 թվականի վերջին նա ընտանիքով տեղափոխվել է Ռուսաստանի ԽՖՍՀ, իսկ  1991 թվականին արդեն բնակվելիս է եղել Հայաստանի Սիսիանի շրջանի Սառնակունք գյուղում։ Աշխատել է «Հայգազարդ» ընկերության Գորիսի մասնաճյուղում։ Ակտիվորեն մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության սահմանների պաշտպանությանը։

### Արցախյան ազատամարտ
1993 թվականին Միքայել Ավագյանն ընտանիքով տեղափոխվել է Արցախ և մասնակցել Արցախյան ազատամարտին։ Ռազմական գործողություններին մասնակցել է որպես հետախույզ, եղել է հետախուզական ջոկատի հրամանատար։ 1994 թվականի մարտի 6-ին Միքայել Ավագյանը Հորադիզում մարտական գործողությունների ժամանակ զոհվել է։

### Հիշատակ
Ի հիշատակ ազատամարտիկ Միքայել Ավագյանի՝ հայրենի Բուղաշեն գյուղում 1994 թվականին տեղադրվել է նրա կիսանդրին։ 2018 թվականին կիսանդրին նորոգվել է, բարեկարգվել է տարածքը, և տեղի է ունեցել հուշարձանի հանդիսավոր վերաբացում, ինչին մասնակցել են նաև Վրաստանի պետական բարձրաստիճան հայ պաշտոնեաներ։ Այդ իրադարձությունը հանգեցրել է Ադրբեջանի Հանրապետության պետական և հասարակական շրջանակների կողմից բողոքի, Ադրբեջանում Վրաստանի դեսպանը կանչվել է բացատրության, Վրաստանին է ուղարկվել բողոքի նոտա, Թբիլիսիում Վրաստանի խորհրդարանի շենքի դիմաց տեղի է ունեցել ադրբեջանցիների բողոքի ցույց։ Դեպքի առթիվ բողոքի միջոցառումներ են իրականացրել նաև Վրաստանում բնակվող հայերը, իսկ Սամցխե Ջավախքի և Քվեմո Քարթլիի հայերի հասարակական կազմակերպությունների խորհուրդը հանդես է եկել հայտարարությամբ։

## Ընտանիք
Միքայել Ավագյանը ամուսնացած է եղել։ Կինը Մանուշակ Ավագյանն է։

## Տես նաև
* Արցախյան ազատամարտ
* Հայերը Վրաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ հետախույզներ
Այան Դերե

**Այան Դերե** (նաև՝ **Այան Սու**, , , ), սակավաջուր հեղեղատ Ղրիմի հարավարևելյան ափին, Ալուշտայի քաղաքային օկրուգի տարածքում (ըստ Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ալուշտայի քաղաքային խորհուրդ)։ Ջրահոսքի երկարությունը 5,0 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 5,0 կմ²։

## Աշխարհագրություն
Հեղեղատի ակունքը գտնվում է Կարասան լեռան մոտ (Դեմերջիի հարավարևելյան լեռնաճյուղեր), անցնում է հարավային ուղղությամբ։ Թափվում է Սև ծովը Ալեքսանդրիայի ամառանոց բնասահմանի մոտ։ Հեղեղատի ջրապահպանական գոտին սահմանված է 50 մետր։

## Անվանում
1836 թվականին հրատարակված Պյոտր Կոպենի Հարավային Ղրիմի ժողովածուի քարտեզի վրա ջրահոսքը նշված է պարզապես *Այան սու*, 1842 և 1865 թվականների քարտեզների վրա՝ նույնպես Այան սու՝ կիրճ պարզաբանմամբ։ 1890 թվականի Ղրիմի քարտեզի վրա արդեն նշվում է Այան Դերե կիրճ, ըստ երևույթին, այդտեղից էլ անվանումը տեղափոխվել է ժամանակակից զբոսաշրջային քարտեզներ։ Ժամանակակից պաշտոնական փաստաթղթերում նշվում է *ողողատ առանց անվանման*։

## Լողափ
Ալուշտա առողջարանային քաղաքի արևելյան ծայրամասում գործում է «Էվրիկա» հանգստի գոտու բազմակիլոմետրանոց առափը։ Այստեղ է հասնում Այան-Դերե հեղեղատը։ Այստեղ են տեղակայվում ավտոմոբիլային զբոսաշրջիկների վրանային ավանները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալուշտայի գետեր
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Վարդգես Մովսիսյան

**Վարդգես (Վարդան) Կարապետի Մովսիսյան** (), հայ դրամատուրգ, լրագրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1978 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից։

## Կենսագրություն
Վարդգես Մովսիսյանը ծնվել է 1935 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Լենինականում։ 1954 թվականին ավարտել է Լենինականի Շիրվանզադեի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1956-1958 թվականներին աշխատել է Լենինականի Ասքանազ Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես բեմի բանվոր, 1958-1962 թվականներին՝ հաղորդավար «Լենինականյան կյանք» ռադիոհաղորդումների խմբագրությունում, 1969-1973 թվականներին՝ նույն խմբագրությունում խմբագիր, 1973-1978 թվականները «Տեքստիլագործ» բազմատպաքանակ թերթի խմբագիր Լենինականում։ 1978 թվականի հոկտեմբերից աշխատել է Լենինականի «Բանվոր» թերթում։ 1966 թվականին Լենինականի Ա. Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Կանչող հեռուներ», 1972 թվականին՝ «Կապույտ լճակներ», 1973 թվականին՝ «Ախ, այդ Շուշանը» պիեսները։ Վերջինս բեմադրվել է նաև Ստեփանավանի, Իջևանի, Ախալքալաքի, Արթիկի, Շամշադինի, Կիրովականի ժողովրդական թատրոններում։ 1975 թվականին Լենինականի պետական տիկնիկային թատրոնը բեմադրել է Մովսիսյանի «Կանաչ լապտերիկ» և «Մեզ չմոռանաք» հեքիաթ-պիեսները։

Մահացել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ ավերիչ երկրաշարժից։

## Երկեր
* Կանչող հեռուներ (Պիեսներ), 1987։
* Եղիցի երկիր, Լույս, 1991, 246 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Սպիտակի երկրաշարժի զոհեր
Զարթնիր

**Զարթնիր** (), Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում գործող միջազգային հասարակական կրթական ծրագիր։

## Նպատակ
Նախագծի առաքելությունն է խթան հանդիսանալ՝ դպրոցականներին սեփական ներուժը իրացնելու համար, իսկ նպատակն է՝ համագործակցել Հայաստանի և Արցախի Հանրապետության դպրոցների հետ՝ ընթերցանության և զարգացող պրակտիկաների միջոցով փոխել Հայաստանի մշակութային պատկերը։

## Պատմություն
Նախագիծը հիմնադրվել է տնտեսագետ Արեգ Աբրահամյանի և համախոհների կողմից 2017 թվականին։ Նախագծի միջոցով զանազան մասնագետների, այդ թվում՝ մանկական հոգեբանների մասնակցությամբ մշակվում է 6-10-րդ դասարանների աշակերտներին տվյալ աշխատության կանոնավոր դասավանդման մեթոդաբանությունը, Հայաստանի հրատարակչություններից ձեռք է բերվում համաշխարհային հայերեն թարգմանությամբ և հայ գրականություն և տրամադրվում է Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության դպրոցներին՝ այդ մշակված մեթոդաբանությամբ ներկայացնելու համար։ Դասավանդման գործընթացին մասնակցում են Դասավանդիր, Հայաստան միջազգային կրթական կազմակերպության ուսուցիչները, ինչպես նաև կազմակերպությունների մեջ չներգրավված անհատ մասնագետներ։

Այժմ նախագիծը ընդգրկում է Քաշաթաղի շրջանի, Լոռու, Տավուշի, Արմավիրի և Արարատի մարզերի մի շարք դպրոցներ։

## Տես նաև
* Հայաստանի հրատարակչություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Կրթական նախագծեր
Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
72-րդ BAFTA մրցանակաբաշխություն

**72-րդ BAFTA մրցանակաբաշխություն**, **BAFTA** մրցանակի հանձնման արարողություն, որը տեղի է ունեցել 2019 թվականի փետրվարի 10-ին Լոնդոնի Ալբերտ թագավորական սրահում, Միացյալ Թագավորություն։ Մրցանակները տրվել են 2018 թվականի լավագույն բրիտանական և միջազգային ֆիլմերին։ Հավակնորդները հայտարարվել են 2019 թվականի հունվարի 9-ին։ «Ֆավորիտուհին» կատակերգություն-դրաման առաջադրված է եղել 12 անվանակարգերում, որոնցից յոթում հաղթող է ճանաչվել։  Ինչպես և նախորդ տարում, մրցանակաբաշխությունը վարել է անգլիացի դերասանուհի Ջոաննա Լամլին։

## Մրցանակակիրների և հավակնորդների ցանկ
**Պարգևների քանակ**/

* **7**/12: «Ֆավորիտուհին»
* **4**/7: «Ռոմա»
* **2**/7: «Բոհեմական ռապսոդիա»
* **1**/7: «Աստղ է ծնվել»
* **0**/7: «Առաջին մարդը»
* **1**/6: «Իշխանություն»
* **1**/5: «Սև կլանականը»
* **1**/4: «Կանաչ գիրք (ֆիլմ)»
* **0**/4: «Սառը պատերազմ»
* **0**/3: «Սթեն և Օլլի» / «Կարող ե՞ք ներել ինձ» / «Երկու թագուհի» / «Մերի Փոփինսը վերադառնում է»
* **1**/2: «Գազան»
* **0**/2: «ՄաքՔուին» / «Շների կղզի» / «Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել» / «Ֆանտաստիկ գազաններ․ Գրինդևալդի հանցագործությունները»

### Հիմնական անվանակարգեր

## Տես նաև
* Ոսկե գլոբուս (2019)
* Օսկարի 91-րդ մրցանակաբաշխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցանակակիրների և հավակնորդների ցանկը պաշտոնական կայքում
* BAFTA 2019 IMDb կայքում

Կատեգորիա:Կինոմրցանակներ
2019 թվականի լեռնադահուկային սպորտի առաջնություն

250px|right

**Լեռնադահուկային 45-րդ սպորտ առաջնությունն** () սկսվել է փետրվարի 5-ին շվեդական Օրե քաղաքում և շարունակվելու է մինչև փետրվարի 17-ը։ Առաջնության հովանավորն էAudi ընկերությունը։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Նախկինում Օրեում անցկացվել են ձմեռային օլիմպիական առաջնություններ` 1954 և 2007 թվականներին։

Աշխարհի գավաթի համար խաղարկվում են  11 մրցանակներ։ Տեղանքը որոշվել է 2014 թ. Հունիսի 5-ին Բարսելոնում FIS կոնգրեսի կողմից։ Միակ մրցակիցը` Իտալիայի Cortina d'Ampezzo- ն, հաղթել է 2021 թվականի աշխարհի առաջնության հյուրընկալությունը։
Փետրվարի 6-ին ֆրանսիացի լեռնադահուկորդ Ժոան Քլարեն 38 տարեկանում նվաճեց արծաթե մեդալը և դարձավ լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի առաջնության ամենատարեց հաղթողը։ Հայտնի դահուկորդներ Ակսել Լունդ Սվինդալը և  Լինդսեյ Վոնն իրենց վերջին կարիերան անցկացրեցին աշխարհի առաջնությունում։
Նրանք երկուսնէլ դարձան մեդալակիրներ։
Փետրվարի 9-ին 36-ամյա Սվինդալը դարձավ ամենաարագ վազորդ երկրորդ մրցանակակիր, որն էլ նրա կարիերայում թվով 9-րդն էր աշխարհի առաջնություններում։ Հաջորդ օրը 34-ամյա Վոննը նվաճեց  աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը, արժանանալով իր` թվով 8-րդ մեդալին։

## Մրցույթի օրացույց

## Մեդալակիրներ
### Տղամարդիկ

### Կանայք

### Թիմեր

### Մեդալների ընդհանուր թիվը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք   

Կատեգորիա:2019 թվականի սպորտի առաջնություն
Կատեգորիա:2019 սպորտում
Բադեն-Վյուրթեմբերգի պետական դրամահատարան

250px|մինի|աջից|Բադեն-Վյուրթեմբերգի պետական դրամահատարանի պատկերանիշը Բադեն-Վյուրթեմբերգի զինանշանն է:
**Բադեն-Վյուրթեմբերգի պետական դրամահատարան** (SMBW), դրամահատարարան Գերմանիայում, որն արտադրում է եվրո արժույթի մետաղադրամներ։

Այն հիմնադրվել է 1998 թվականին որպես Կարլսրուեի և Շտուդգարտի դրամահատարանների միաձուլման արդյունք։ Չնայած միաձուլմանը, նախկին երկու առանձին դրամահատարանները պահպանել են իրենց դրամահատարանային տարբերանշանների տառերը («F»-ը Շտուտգարտի և «G»-ն` Կարլսրուեի համար)։

Բադեն-Վյուրթեմբերգի պետական դրամահատարանը (SMBW) ընտրվել է Լատվիայի կառավարության կողմից` եվրոյի մետաղադրամների արտադրության համար, քանի որ Լատվիան 2014 թվականի հունվարի 1-ին միացավ եվրագոտուն։

## Տես նաև
*Լատվիայի եվրո մետաղադրամներ
*Բեռլինի պետական դրամահատարան
*Համբուրգի դրամահատարան
*Բավարիայի Կենտրոնական դրամահատարան
*Եվրո
*Եվրոյի մետաղադրամներ
*Դրամահատարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի դրամահատարաններ
Մարտուն Բադալյան (զինվորական)

**Մարտուն Օհանի Բադալյան**, (մարտի 4, 1951, Նորաշենիկ, Կապանի շրջան-հունվարի 7, 1994, Հորադիզ,  Ֆիզուլի), զինվորական, 6-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար,  Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
left|thumb|200px|Հուշակոթող Շիկահորում
Մարտուն  Բադալյանը ծնվել է 1951 թվականի մարտի 4-ին Կապանի շրջանի Նորաշենիկ գյուղում, բանվորի ընտանիքում։ 1958 թվականին հաճախել է Կապանի՝  Հունան Ավետիսյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, ապա՝ 1962 թվականին, տեղափոխվել թիվ 27 գիշերօթիկ դպրոց։ Միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո  1969 թվականին ընդունվել է Քաջարանի շինարարական տեխնիկումը։ Վերջին կուրսից պարտադիր զինվորական ծառայության է կանչվել և ծառայել նախկին ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ Ծառայությունից հետո՝ 1972 թվականին, ընդունվել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի մեխանիկական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1978 թվականին և աշխատանքի անցել Կապանի ավտոձեռնարկությունում։ 1979 թվականին տեղափոխվել է Կապանի ավտոդպրոց և աշխատել որպես դասավանդող։ Հետագայում աշխատել է Քաջարանի կոմունալ տնտեսությունում՝ որպես ինժեներ-մեխանիկ։

1992 թվականի ապրիլի 24-ին կամավոր անդամագրվել է Կապանի ինքնապաշտպանական գումարտակին։ Եղել է նույն գումարտակի հրամանատարի առաջին տեղակալ։ Գումարտակը լուրջ հաջողություններ ունեցավ 1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ի օպերացիայի ժամանակ․ ազատագրվեցին  Նոր Ղազանչի, Աղքենդ, Ջամբար գյուղերը։

Մարտուն Բադալյանը 1993 թվականի սկզբից իր ծառայությունը շարունակեց Կապանում ստեղծված ՀՀ ՊՆ թիվ 97-րդ ԱՄՀԲ-ում՝ որպես 3-րդ ՄՀԳՄ-ի փոխհրամանատար։ 1993 թվականի մայիսի 6-ին նշանակվել է նույն բրիգադի 6-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար՝ ղեկավարելով Ճակատեն, Շիկահող, Սրաշեն, Ծավ գյուղերի պաշտպանական մարտերը։ Իր ղեկավարությամբ բրիգադն աչքի է ընկել նաև Կուբաթլուի, Զանգելանի, Հորադիզի տարածքների ազատագրման մարտական գործողություններին։

1994 թվականի հունվարի 7-ին Հորադիզ կայարանի մերձակայքում մարտական գործողությունների ժամանակ անհետ կորել է։

## Ընտանիք
*Կինը՝ Անտոնյան Սիլվարդ (1952)
*Որդիները՝ Դավիթ (1978), Էդգար (1979)
*Դուստրը՝ Գոհար (1982)

## Պարգևներ
Մարտուն Օհանի Բադալյանը ՀՀ Նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Արիություն» մեդալով։ Պարգևատրվել է նաև մի շարք գերատեսչական մեդալներով և պատվոգրերով։

## Հիշատակ
Մարտուն Բադալյանի և Կապանի 97-րդ բրիգադի 6-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի անհետ  կորած տղաների հիշատակը հավերժացնելու համար 2018 թվականի ամռանը  Շիկահողում կանգնեցվել է հուշակոթող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ընտանիքում դեռ սպասում են 

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կասիվա

right|thumb|270px|Կասիվայի քաղաքապետարան

, քաղաք Ճապոնիայում, Կիբա պրեֆեկտուրայում։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 411.602 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը` 3.590 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 114.72 կմ2 տարածք։

Քաղաքի անվանումը գրվում է մեկ հերոգլիֆով (柏):

## Աշխարհագրություն
Կասիվան տեղակայված է Կիբա պրեֆեկտուրայի հյուսիսարևմտյան հատվածում` Սիմոսա սարավանդի վրա։

### Հարևան քաղաքներ
*Կիբա պրեֆեկտուրա
**Մացուդո
**Աբիկո
**Կամագայա
**Նոդա
**Նագարեյամա
*Իբարակի պրեֆեկտուրա
**Տորիդե
**Մորիա

## Քույր քաղաքներ
* Տորանս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1973 թվականի փետրվարի 20-ից
* Չենդե, Չինաստան, 1983 թվականի նոյեմբերի 1-ից
* Գուամ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1991 թվականի նոյեմբերի 30-ից
* Կամդեն, Ավստրալիա, 1997 թվականի ապրիլի 11-ից
* Ցուգարու, Ճապոնիա, 1994 թվականի նոյեմբերի 19-ից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայք 
*Կասիվայի միջազգային հարաբերությունների կայք

Կատեգորիա:1954 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կիբա պրեֆեկտուրայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Բոբ Ռուլ

**Բոբի Ռուլ «Բոբ» Ռուլ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է կենտրոնականի դիրքում։ Սովորել է Ռիվերսայդի քաղաքային քոլեջում և Կոլորադո նահանգի համալսարանում։ 1967 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբի կողմից` 19-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Ֆիլադելֆիա-76», «Կլիվլենդ Կավալիերս» և «Միլոուքի Բաքս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 8 մրցաշրջան։ Մեկ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1970): Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1968): NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 403 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 7007 միավոր (17,4 մ/խ), կատարել 3333 անդրադարձ, 594 փոխանցում, 12 խլում և 10 բլոկշոտ։

## NBA կարիերայի ցուցանիշներ

### Ամենամյա մրցաշրջան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սիեթլ Սուպերսոնիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Չովգան

**Չովգան** ( ), խմբակային սպորտի տեսակ, որ խաղում են մականներով և գնդակով։ Ժամանակակից պոլո խաղի մեկ այլ տարբերակը։ Խաղը ունի հնագույն պատմություն։ Հին ժամանակներում Չովգանը համարվում էր արիստոկրատական խաղ և անցկացվեց առանձին դաշտում։

Չովգանը 2013 թվականից ի վեր գրանցված է Ադրբեջանական Հանրապետությունում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
Չովգանը ծագում էր մեր դարաշրջանի առաջին հազարամյակի կեսին որպես թիմային խաղ։ Բառը ծագում է կեռված ծայրով փայտի անունից, որը նախկինում օգտագործում էին չոբանները։ Այսօր խաղը խաղում են երկու թիմեր՝ ավանդական հագուստով ու ավանդական երաժշտության հնչյունների ներքո։ Այն խաղը շատ տարածված է Ադրբեջանի Հանրապետությունում, Կենտրոնական Ասիայում, Իրանում, Թուրքիայում, Իրաքում և հարևան երկրներում։ Չովգանը մարզաձևը 2013 թվականին ներառվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։ Չովգան խաղում էին հիմնականում քոչվորները, ու այն ընտրվել է, քանի որ գտնվում է վերացման սպառնալիքի ներքո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիմային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Գնդակով խաղեր
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
1963-64 NBA մրցաշրջան

**1963-64 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 18-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ հինգ խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս»-ին։

1963 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է թեթև հարձակվող Արթ Հեյմանը։ Դրաֆթի ժամանակ 3-րդ համարի ներքո ընտրվել է Նեյթ Թերմոնդը, իսկ 10-րդ համարի ներքո՝ Գաս Ջոնսոնը։ Տարածքային դրաֆթի ժամանակ ընտրվել են Թոմ Տակերը։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Օսկար Ռոբերտսոն, Ցինցինատի Ռոյալս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Ջերի Լուկաս, Ցինցինատի Ռոյալս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Ալեքս Հանում, Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Էլջին Բեյլոր
** Հ Բոբ Փեթիթ
** Կ Ուիլթ Չեմբեռլեն
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն
** Պ Ջերի Ուեսթ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Թոմ Հեյնսոն
** Հ Ջերի Լուկաս
** Կ Բիլ Ռասել
** Պ Ջոն Հավլիչեկ
** Պ Հել Գրիր
* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]:**
** Ջերի Լուկաս
** Գաս Ջոնսոն
** Նեյթ Թերմոնդ
** Արթ Հեյման
** Ռոդ Թորն

## Աղբյուրներ
* 1963-64 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
1947-48 BAA մրցաշրջան

**1947-48 BAA մրցաշրջան**, դարձել է  Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի նախորդ՝ Բասկետբոլի ամերիկյան ասոցիացիայի 2-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բալտիմոր Բուլիթս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Բուլիթս»-ը հաղթել է «Ֆիլադելֆիա Ուորիորս»-ին։

1947 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Փիթսբուր Այրոնմեն» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է թեթև հարձակվող Քլիֆթոն Մակնիլին։ Դրաֆթի ժամանակ 4-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուոլթ Դրոպոն, իսկ 43-րդ համարի ներքո՝ Էնդի Ֆիլիպը։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ օֆ

### Փլեյ օֆ խաղերի արդյունքներ

Քառորդ-եզրափակիչներ

* **[[Բալթիմոր Բուլեթս (1944–1954)|Բալտիմոր Բուլիթս]]** — Նյու Յորք Նիքս 2-1 (85:81, 69:79, 84:77).
* **[[Չիկագո Սթեգս]]** — Բոստոն Սելտիքս 2-1 (79:72, 77:81, 81:74).

Կիսաեզրափակիչներ

* **[[Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս|Ֆիլադելֆիա Ուորիորս]]** — Սենթ Լուիս Բոմբերս 4-3 (58:60, 65:64, 84:56, 51:56, 62:69, 84:61, 85:46).
* **[[Բալթիմոր Բուլեթս (1944–1954)|Բալտիմոր Բուլիթս]]** — Չիկագո Սթեգս 2-0 (73:67, 89:72).

Եզրափակիչ

* **[[Բալթիմոր Բուլեթս (1944–1954)|Բալտիմոր Բուլիթս]]** — Ֆիլադելֆիա Ուորիորս 4-2 (60:71, 66:43, 72:70, 78:75, 82:91, 88:73).

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ ըստ մրցաշրջանի արդյունքերի

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Ջո Ֆուլկս (Ֆիլադելֆիա Ուորիորս)
** Մաքս Զասլովսկի (Չիկագո Սթեգս)
** Էդ Սադովսկի (Բոստոն Սելտիքս)
** Հոուի Դալմար (Ֆիլադելֆիա Ուորիորս)
** Բոբ Ֆիրիկ (Վաշինգտոն Կեպիտոլս)

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Ջոնի Լոգան (Սենթ Լուիս Բոմբերս)
** Կարլ Բրաուն (Նյու Յորք Նիքս)
** Սթեն Միասեկ (Չիկագո Սթեգս)
** Ֆրեդ Սկոլարի (Վաշինգտոն Կեպիտոլս)
** Բադի Ջադետ (Բալտիմոր Բուլիթս)

## Աղբյուրներ
* 1947-48 NBA Season Summary

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Իգնատենկոյի փողոց (Յալթա)

**Իգնատենկոյի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ Յալթայի ռազմական հեղափոխական հանձնաժողովի նախագահ և քաղաքային խորհրդի առաջին նախագահ Վասիլի Իգնատենկոյի։

## Պատմություն
Յալթան հիմնադրվել է հին ժամանակներում հույն գաղութարարների կողմից։ Սուրբ Հովհանի հրվանդանում եղել է Պոլիկուր (այստեղից էլ՝ Պոլիկուրյան բլուր) բնակավայրը։ Ներկայիս «Սպարտակ» կինոթատրոնի տարածքում կար Ֆարֆորա փոքրիկ գյուղը։ Անտոն Չեխովի տան մոտ Աուտկա գյուղն էր։ Այնտեղ, որտեղ այժմ «Օկտյաբր» կինոթատրոնն է, սկսվում էր Դերեկոյ գյուղը, իսկ տրոլեյբուսային կայանի վերևում, լեռներին մոտ, տեղակայված է Այ Վասիլ (այժմ՝ Վասիլևկա) գյուղը։ Այժմ այս բոլոր նախկին գյուղերը գտնվում են քաղաքի տարածքում։ Երբ այդ բնակավայրերը հայտնվեցին, փողոցները դեռ անուններ չունեին։ Բայց աստիճանաբար այդ բնակավայրերն ընդլայնվեցին, սկսեցին ձևավորվել փողոցները։

1837 թվականի սեպտեմբերին Ղրիմում ճամփորդելու ժամանակ թագաժառանգ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչին ուղեկցող Ս. Ա. Յուրևիչի «Ճանապարհային նամակներ» գրքում նկարագրվում է Յալթայի առաջին փողոցի ձևավորումը։ 1823 թվականին 1812 թվականի հայրենական պատերազմի հերոս, գեներալ-լեյտենանտ իշխան Միխայիլ Սեմյոնովիչ Վորոնցովը նշանակվում է Նովոռոսիյսկի երկրամասի գեներալ-նահանգապետ։ Նշանակումից անմիջապես հետո նա հողեր է ձեռք բերում Յալթայում, Մասանդրայում, Գուրզուֆում, Այ Դանիլեում, Ալուպկայում, որտեղ կառուցում է պալատ։

Վորոնցովի հրամանով սկսվում է Սիմֆերոպոլից դեպի Ղրիմի հարավային ափ (դեպի Յալթա և Սևաստոպոլ) մայրուղու շինարարությունը։ Կառուցվում են Յալթայի քարե ծովապատնեշը, մաքսակետը, կարանտինային ուղեկալը, հիվանդանոցը։ Հիմնադրվում է Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան եկեղեցին։ 1837 թվականին ճանապարհային գիծը Սիմֆերոպոլից բերվում է Յալթա։ 1837 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Միխայիլ Վորոնցովի հրավերով կայսր Նիկոլայ I-ը կնոջ և թագաժառանգի հետ ժամանում է Յալթա։

Միապետը Յալթայի միակ փողոցով ուղևորվում է Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան եկեղեցի։ Նիկոլայ I-ը հետաքրքրվում է, թե ինչ է այս փողոցի անունը։ Ոչ ոք չի կարողանում պատասխանել այդ հարցին, քանի որ այն անուն չուներ։ Այնուհետև Վորոնցովի շքախմբից մեկն ասում է. *«Ելիզավետայի»։* Այսպես քաղաքի առաջին փողոցներից մեկը ստանում է իր անունը։ Ելիզավետա էր Վորոնցովի կնոջ անունը։

Այժմ նախկին Ելիզավետայի փողոցը «Ղրիմ» հյուրանոցից տանում է դեպի Ռադինի անվան հրապարակ և ավարտվում է նավաստիների ակումբի շենքի մոտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այն վերանվանվել է Կոմունալնայա փողոց, ապա՝ Վ. Ա. Իգնատենկոյի՝ ի պատիվ Յալթայի ռազմական հեղափոխական հանձնաժողովի նախագահ և քաղաքային խորհրդի առաջին նախագահի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Սենեքերիմ Ենոքյան

**Սենեքերիմ Մկրտիչի Ենոքյան** (), հայ զինվորական գործիչ։

## Կենսագրություն
Սենեքերիմ Ենոքյանը ծնվել է 1893 թվականին Շարուրի գավառի Վարմազիար գյուղում։ 1920 թվականին անցել է զինվորական ծառայության։

## Գործունեություն
Սենեքերիմ Ենոքյանը եղել է Հայաստանի առաջին զինվորական կոմիսարը։ 1928 թվականին զինվորական ակադեմիան ավարտելուց հետո երկար տարիներ աշխատել է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ կրտսեր լեյտենանտներ
Կատեգորիա:1893 ծնունդներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Արիստակես Զարգարյան

**Արիստակես Հայրապետի Զարգարյան** (, 1935), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Արիստակես Զարգարյանը ծնվել է 1864 թվականին Գողթնի Ստորին կամ Դաշտ Ագուլիսում։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Մինչև 1905 թվականին եղել է Պետերբուրգի պալատական բժիշկ, որին հրավիրել է Միխայիլ Նիկոլաևիչը։

## Գործունեություն
Թավրիզում եղել է խորհրդային հյուպատոսարանի գրական-գիտական ընկերության փոխնախագահ։ Թիֆլիսում եղել է հայոց հրատարակչական ընկերության նախագահ։ 1919 թվականին խմբագրել է Թիֆլիսում լույս տեսնող «Զոկի ճրոյգ» թերթը։ Գրել է 16 գրական երկ, որոնցից 4-ը գրական լեզվով, 12-ը զոկական բարբառով։ 1922 թվականին Թավրիզում Հրաչյա Աճառյանին օգնել է Ագուլիսի բարբառին նվիրված նրա աշխատանքներին։ Զբաղվել է նաև նկարչությամբ․ իր կտավներում պատկերել է հիմնականում Ագուլիսի ու Գողթնի բնապատկերները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ագուլիս քաղաքում ծնվածներ
Արիստակես Զորյան

**Արիստակես** **Զորյան** (1871, Ցղնա - 1897, Խանասոր), հայ ազգային-ազատագրական պայքարի մարտիկ։

## Կենսագրություն
Արիստակես Զորյանը ծնվել է Գողթնի Ցղնա ավանում՝ 1871 թվականին։ Արիստակես Զորյանի հեղափոխական անունը եղել է *Կարո*։ Արիստակես Զորյանը ֆիդայի Ստեփան Զորյանի կրտսեր եղբայրն է։  Զոհվել է 1897 թվականի հուլիսին, Խանասորի ճակատամարտում։

## Գործունեություն
Արիստակես Զորյանը գործունեություն է ծավալել Պարսկաստանում, Թիֆլիսում։ Թիֆլիսում զինագործի արհեստը սովորելուց հետո՝ Դաշնակցության մարտիկներին մատակարարել է զենք և զինամթերք։ Արիստակես Զորյանը մասնակցել է մի շարք բնակավայրերի պաշտպանությանը։

## Կերպարը արվեստում
Կա նրան նվիրված երգ․

«Ագուլիսի քաջ պատանի, 
Մահվան լուրդ ո՞վ կտանի, 
Քեզ պեսներին բյուր երանի, 
Դուք եք հույսը Հայաստանի։

Խունկ ու մոմով գամ Խանասոր, 
Արցունք թափեմ ես ամեն օր, 
Քեզ տեսնելով մնացի մոլոր, 
Նստած կուլամ միշտ սգավոր։

Արտասունքս հեղեղ դարձավ, 
Պայծառ օրս խավարեցավ, 
Դաշտ ու ձորեր արյուն դարձավ, 
Խանի պես քաջը զոհվեցավ։

Երեք հարյուր հայ քաջերով՝ 
Բոլոր զինված մոսիներով, 
Շերիֆ բեկին մեծ ջարդ տալով՝ 
Կարոն ընկավ վրեժ կազմելով»։


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատագրական պայքարի գործիչներ
Կատեգորիա:1871 ծնունդներ
Կատեգորիա:1897 մահեր
Կատեգորիա:Ցղնա գյուղում ծնվածներ
Շվեդիայի բնական պատմության թանգարան

**Շվեդիայի բնական պատմության թանգարան** (, literally, the National Museum of Natural History), Ստոկհոլմում տեղակայված Շվեդիայի բնական պատմության երկու հիմնական թանգարաններից մեկը։ Մյուսը գտնվում է Գյոթեբորգում։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1819 թվականին Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի կողմից, սակայն հավաքածուն ձեռք է բերվել  նվիրատվությունների միջոցով` ակադեմիայի հիմնադրումից ի վեր։ Հավաքածուն առաջին անգամ հանրությանը հասանելի է դարձել 1786 թվականին։ Թանգարանն ակադեմիայից տարանջատվել է 1965 թվականին։

ձախից|thumb|Շվեդիայի բնական պատմության թանգարանի կողային մուտք

Վաղ պատմության ընթացքում ակադեմիայի հավաքածուների պահապաններից է եղել Կառլ Լիննեյի ուսանող և Կապիտան Ջեյմս Քուքի նավարկության մասնակից Անդերս Սպարմանը։ Թանգարանի պատմության հետ կապված կարևոր անուններից է կենդանաբան, հնէաբան և հնագետ Սվեն Նիլսոնը, որն այգու հավաքածուների պահառու աշխատելու ընթացքում (1828-1831) կարգի բերեց թանգարանի անկանոն կենդանաբանական հավաքածուն` նախքան Լունդի համալսարանում որպես պրոֆեսոր թոշակի անցնելը։

Ստոկհոլմի Ֆրեսկատի հատվածում գտնվող թանգարանի ներկայիս շենքերը նախագծել է ճարտարապետ Աքսել Անդերբերգը։ Շենքի կառուցումն ավարտվել է 1916 թվականին։ Կառույցն ավարտվում է գմբեթով։ 2014 թվականին այն եղել է Շվեդիայում ամենամեծ թանգարանային շենքը։ Թանգարանի շենքի հարևանությամբ կառուցվել է 	
Ստոկհոլմի համալսարանի գլխավոր կամպուսը։

Թանգարանն ունի *IMAX* համակարգ, որը կոչվում է Կոսմոնովա։ Այն նաև Շվեդիայի խոշորագույն պլանետարիումն է։

## Պատկերասրահ

Cosmonova 2009d.jpg|Կոսմոնովա
Riksmuseet 2009c.jpg|Թանգարանի գմբեթը
Ara macao - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00675.JPG
Troglodytes troglodytes - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00674.JPG
Balistes capriscus (Balistes buniva) - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00724.JPG
Platichthys flesus - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00586.JPG
Geranium pratense - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00713.JPG
Cinchona officinalis - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00702.JPG
Chironectes minimus - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00658.JPG
Tachyglossus aculeatus - Swedish Museum of Natural History - Stockholm, Sweden - DSC00651.JPG
NaturiSverige (12).JPG
NaturiSverige (4).JPG
NaturiSverige (11).JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1819 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գիտությունը Շվեդիայում
Կատեգորիա:Շվեդիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:1819 հիմնադրված թանգարաններ
Ամեն ինչ հակառակն է

**«Ամեն ինչ հակառակն է»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված Վլադիմիր Գրամատիկովի և Վիտալի Ֆետիսովի կողմից 1981 թվականին։

## Սյուժե
Տասներորդ դասարանի աշակերտներ Անդրեյը (Միխայիլ Եֆրեմով) և Նատաշան (Օլգա Մաշնայա), պատահականորեն հանդիպելով փողոցում, ծանոթանում են ու սիրահարվում և գրեթե անմիջապես որոշում ամուսնանալ՝ մտածելով, թե սերը առաջին հայացքից կմնա ամբողջ կյանքում, հավերժ։ Ռոմանտիկայով տարված աշակերտները փորձում են սկսել ինքնուրույն կյանք, սակայն բախվում են մեծահասակների գործնական աշխարհին, արագ հիասթափվում․ սկսում են վիճել ու վիրավորվել։ Աշակերտների ծնողները, որ սկզբում դեմ էին նրանց հարաբերություններին, ի վերջո համաձայնության են գալիս և որոշում աջակցել նրանց։

Պատանի հերոսները մեկ շաբաթ անց արդեն որոշում են բաժանվել՝ հասկանալով, որ իրենց մանկությունը դեռ չի ավարտվել, հասուն զգացմունքները մինչև վերջ դեռևս հասկանալի չեն իրենց և միայն ստեղծում են չափազանց բարդ խնդիրներ։

## Դերերում
* Միխայիլ Եֆրեմով – *Անդրեյ Լոսկուտով*
* Օլգա Մաշնայա – *Նատաշա Երմակովա*
* Օլեգ Տաբակով – *Բորիս Ստեպանովիչ, Նատաշայի հայրը*
* Սվետլանա Նեմոլյաևա – *Սվետլանա Նիկոլաևնա, Նատաշայի մայրը*
* Ալեքսանդր Պաշուտին – *Նիկոլայ Սեմյոնովիչ, Անդրեյի հայրը*
* Լիլիա Զախարովա – *Լյոլյա, Անդրեյի մայրը*
* Ալֆիա Խաբիբուլինա – *Լյուբա* (հնչյունավորել է Նատալյա Ռիչագովան)
* Իգոր Շտերնբերգ – *Բոբ*
* Վլադիմիր Գրամատիկով – *«Ժիգուլիի» սեփականատեր*
* Ավանգարդ Լեոնտև – *Լև Բորիսովիչ, ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ*
* Տատյանա Բոժոկ – *ուսանողուհի, անգլերենի դասուսույցի թեկնածու*
* Վլադիմիր Բոգդանով
* Սերգեյ Վլասով
* Ալեքսեյ Զոլոտնիցկի – *անգլերենի դասուսույցի թեկնածու*
* Նատալյա Կազնաչեևա – *գրականության ուսուցչուհի 4-րդ դասարանում*
* Քսենյա Կոզմինա – *հավաքարար դպրոցում*
* Նադեժդա Սամսոնովա
* Զինաիդա Սորոչինսկայա – *քիմիայի ուսուցչուհի*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Պավել Լունգին
* Ռեժիսորներ՝ Վիտալի Ֆետիսով, Վլադիմիր Գրամատիկով
* Կոմպոզիտոր՝ Մարկ Մինկով
* Բանաստեղծ՝ Յուրի Էնտին
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ղարիբյան
* Նկարիչ՝ Եվգենի Շտապենկո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մոսկվայում
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Գրիգոր Հայրապետյան

**Գրիգոր Սիմոնի Հայրապետյան** (1889, Տեղ, Գորիսի շրջան-հոկտեմբերի 5,1948), հայ բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1889 թվականին, Տեղ գյուղում։ Նա սերում է քահանայի ընտանիքից։ Սովորել է Տեղի, Շուշիի թեմական դպրոցներում, ավարտել Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ Դրանից հետո երեք տարի դասավանդել է Շուշիի ռեալական ուսումնարանում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտում և աշխատել Պավլովի անվան ֆիզիոլոգիական ինստիտուտում։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ուղեղի ֆիզիոլոգիայի և նյարդաբջջային համակարգի հիմնախնդիրներին։ Տպագրել է 120 գիտական հոդվածներ, հեղինակել մի շարք ուսումնական ձեռնարկներ։ 1936 թվականին զեկուցումով հանդես է եկել Մոսկվայում։ 1937 թվականին անարդարացիորեն ձերբակալվել է և աքսորվել Մագադան։ 1948 թվականին աքսորավայրից վերադարձել է և բնակություն հաստատել Աշխաբադում։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 5-ին զոհվել է երկրաշարժից։

## Արտաքին հղումներ
Հայրապետյան Գրիգոր Սիմոնի 
## Աղբյուրներ
*Էդուադ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան, Գորիսի Հանրագիտարան

Կատեգորիա:1889 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 5 մահեր
Կատեգորիա:1948 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ
Ծաղկավանք (լեռ)

**Ծաղկավանք**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գավառագետի աջափնյակում, Կարմիրգյուղից 1 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրություն 2055 մ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Ոզնի գումարած կրիա

**«Ոզնի գումարած կրիա»** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1981 года Ռեդյարդ Քիփլինգի «Որտեղից են հայտնվել զրահակիրները» ստեղծագործության հիման վրա ռեժիսոր Իվան Ուֆիմցևի կողմից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է կրիայի ու ոզնու մասին, որոնք խորամանկությամբ հաղթում են յագուարի ձագին։ Մայր յագուարն իր ձագին ասել էր, որ ոզնու հանդիպելու դեպքում նրան գցի ջուրը, իսկ կրիայի հանդիպելու դեպքում նրան դուրս քաշի իր զրահից։ Սակայն խորամանկ ոզնին ու կրիան փոխում են իրենց տեղերը և բոլորովին շփոթեցնում փոքրիկ յագուարին։

## Երգի հատված
Վիկտոր Բերկովսկու և Մորիս Սինելնիկովի «На далёкой Амазонке» () երգը, որ գրվել է Ռեդյարդ Քիփլինգի բանաստեղծության՝ Սամուիլ Մարշակի թարգմանած տարբերակի հիման վրա, կատարում են Տատյանա և Սերգեյ Նիկիտինները։

## Ստեղծողներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 
* Песня «На далёкой Амазонке»
* Сергей Капков «Олег Табаков - герой мультфильмов»«Газета»15.08.2005

Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Ուֆիմցևի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար (այլ կիրառումներ)

**Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար**, կարող է վերաբերել՝
* Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար, մուլտֆիլմ՝ նկարահանված 1968 թվականին Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի կողմից, 
* Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար, մուլտֆիլմ՝ նկարահանված 1988 թվականին Իվան Ուֆիմցևի կողմից։