Ժակլին Նոել

**Ժակլին Նոել** (1886 թվականի հունիսի 28 – 1964 թվական) Վաշինգտոն նահանգի Թաքոմա քաղաքի գրադարանավարն էր։ Նա առաջատար դեր է ունեցել ԱՄՆ-ի գաղութային պատմության տարածման գործում և նպաստել է Վաշինգտոն նահանգի հանրային գրադարանների համակարգի ընդլայնմանը։ Նոելին նաև վերագրում են հանրահայտ «**Almond Roca»** քաղցրավենիքի անվան ստեղծումը։

## Վաղ կյանք
Ժակլին Նոելը ծնվել է Վաշինգտոնում 1886 թվականի հունիսի 28-ին, Կոլումբիայի շրջանում։ Նա Յակով Էդմունդ Նոելի (մահացել է 1918 թվականին), դուստրն էր, որը Թաքոմայի իրավասության տարածքում Շոտլանդական ծեսի կազմակերպությունների գլխավոր քարտուղարն էր, և Էլեոնոր Ֆրենո Լիդբիթերի դուստրը։ Ուներ մեկ քույր՝ Անիտա Նոելը, որը հետագայում ծանոթացավ Թոմաս Վ․ Մեյսոնի հետ։ 1889 թվականին Նոելների ընտանիքը տեղափոխվեց Վաշինգտոն նահանգի Թաքոմա քաղաք, որտեղ Յակոբ Նոելը սկսեց աշխատել որպես քաղաքացիական ինժեներ։ 

1896 թվականին, երբ Ժակլին Նոելն ընդամենը 10 տարեկան էր, ընտրվեց Մերի Լեմփհիր կազմակերպության քարտուղար։ Այդ ընկերությունը Վաշինգտոն նահանգում «Ամերիկյան հեղափոխության երեխաներ» կազմակերպության առաջին բաժանմունքն էր։ «C.A.R.»-ը առաջարկվել էր որպես «Ամերիկյան հեղափոխության դուստրեր» կազմակերպության երիտասարդական մասնաճյուղ՝ 1895 թվականի փետրվարին կայացած «C.A.R.»-ի չորրորդ համակոնգրեսում և կարճ ժամանակ անց պաշտոնապես հիմնադրվել էր ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից։ Մերի Լեմփհիր ընկերության առաջին ժողովը տեղի ունեցավ C.A.R.-ի հիմնադրման մեկ տարվա տարեդարձի օրը՝ Թաքոմայում գտնվող Նոելների տանը, որտեղ Ժակլինի մայրը հանդես էր գալիս որպես ընկերության նախագահ։ Քանի որ այդ ժամանակ Վաշինգտոնը նորաստեղծ նահանգ էր, նրա բնակիչները քիչ էին հավաքել սեփական պատմական նյութեր, ուստի ընկերությունը կենտրոնացավ Ամերիկյան հեղափոխության և ԱՄՆ պատմության վերաբերյալ նյութերի վրա՝ նպատակ ունենալով նշել հեղափոխական ժամանակների կարևոր իրադարձությունների տարեդարձերը։ 

Նոելը տեղափոխվեց Նյու Յորք քաղաք՝ ուսանելու Պրատտի ինստիտուտում, որն ավարտեց 1913 թվականին։ Այնուհետև վերադարձավ ԱՄՆ-ի խաղաղօվկիանոսյան հյուսիս-արևմուտք՝ սկսելու իր մասնագիտական գործունեությունը։ Տիկին Նոելը աշխատել է որպես գրադարանավար Օրեգոնի Լա Գրանդ և Պորտլենդ քաղաքներում, մինչև որ 1924 թվականի հուլիսին միացավ Թաքոմայի հանրային գրադարանի աշխատակազմին՝ որպես տեղեկատու բաժնի օգնական։

## Կարիերա
Նոելը աշխատել է որպես գրադարանավարի օգնական Օրեգոնի Լա Գրանդ և Պորտլենդ քաղաքներում, նախքան 1914 թվականի հուլիսին միանալը Թաքոմայի հանրային գրադարանի աշխատակազմին։ Թաքոմայում սկսեց իր աշխատանքը որպես տեղեկատու բաժնի օգնական, իսկ 1924 թվականին նշանակվեց քաղաքի գլխավոր գրադարանավար։ Ղեկավարել է Վաշինգտոն նահանգի Կանանց ակումբների պետական ֆեդերացիայում գրականության բաժինը։ Բացի այդ, Խաղաղօվկիանոսյան հյուսիս-արևմտյան գրադարանային ասոցիացիայի փոխնախագահ և Ամերիկյան գրադարանային ասոցիացիայի անդամ էր։ 

Նոելը Թաքոմայում մասնաճյուղային գրադարանների ստեղծման գլխավոր շարժիչ ուժն էր։ 1947 թվականին երբ անցավ թոշակի, արդեն նոր մասնաճյուղեր էին սկսվում բացվել, իսկ մահվան նախօրեին՝ 1964 թվականին, դրանց թիվը զգալիորեն ավելացել էր։ Ժակլին Նոելը կարողացավ միջոցներ հավաքել ՄաքՔորմիք և Մոթեթ մասնաճյուղերի կառուցման համար՝ քաղաքացիներից նվիրատվություններ հավաքելով։ 

Նոելը նաև «Ամերիկյան հեղափոխության դուստրեր» կազմակերպության, «Ամերիկայի հուգենոտների» ընկերության, «Ալոհա Ակումբի», և «Գործարար և մասնագիտական կանանց ակումբի» անդամ էր։

## Անձնական կյանք
Նյու Յորք քաղաքում ապրելուց հետո, 1908 թվականին Նոելը վերադարձավ Վաշինգտոն և իր ընտանիքի հետ բնակվեց Թաքոմայում, Նորթ Ալդեր փողոցի 3020 հասցեում։ 

1923 թվականին Թաքոմայի քաղցրավենիք արտադրողներ Հարի Բրաունն և Ջ․ Սի Հեյլին ստեղծեցին շոկոլադապատ կոշտ իրիս, որը պատված էր նուշով․ այն դարձնում էր ավելի քիչ կպչուն և անհարմար, քան ժամանակին մյուս նմանատիպ քաղցրավենիքները։ Երբ Բրաունը իր անանուն ստեղծագործության նմուշները բաժանում էր տեղին բնակիչներին, Նոելը առաջարկեց այն կոչել «Almond Roca», օգտագործելով իսպաներեն «roca» բառը, որը անգլերեն նշանակում է «քար», որպեսզի նկարագրի այդ կոշտ, գլանաձև քաղցրավենիքները։ Հետագայում ԱՄՆ պատերազմի դեպարտամենտը ընտրեց այս քաղցրավենիքը որպես ապրանք, որը պետք է բաշխվեր աշխարհի տարբեր վայրերում գտնվող ԱՄՆ զինված ուժերին, և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի, ինչպես նաև Կորեական պատերազմի ժամանակ Almond Roca-ի տուփերը ուղարկում էին ամերիկացի զինվորներին։ «Brown և Haley»ընկերությունը հետագայում ստեղծեց նաև հնդկական ընկույզ, մակադամիա, անանուխ, մոկկո, ինչպես նաև մուգ շոկոլադով և առանց շաքար տարբերակները, որոնց բոլոր անվանումները նույնպես վերագրվում են Նոելի առաջարկին։ 

1940-ականներին, Նոելը ապրում էր Մարգարետ Վիլդմոյի (ծնվել է 1918) հետ։ 1947 թվականին թոշակի անցավ գրադարանավարի աշխատանքից, իսկ 1964 թվականին մահացավ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1886 ծնունդներ
Կատեգորիա:1964 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ