Շեյխ Խամդուլլախ

**Շեյխ Խամդուլլախ** (, ), օսմանյան գեղագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ամասիայում։ Նրա հայրը՝ Մուստաֆա Դեդեն, սերում է մի տոհմից, որի ներկայացուցիչները  գաղթել են դեպի Թուրքիա Միջին Ասիայից դեպի Ամասիա։

Խամդուլլախն գեղագրությունը սովորել է Խաիրեդդինա Մարասից, ով նրան ուսուցանել է  արաբական գեղագրության վեց ոճերը։ Խամդուլլախն իր աշխատանքներում փորձում էր ընդօրինակել հին վարպետների գործերը։ Ուսման ընթացքում նա հանդիպել է որդուն Մեհմեդ IIին, որոնք շուտով դարձան ընկերներ։ Նա դառնալով Բայազեթի սուլթան Խամդուլլախին հրավիրեց  մայրաքաղաք Ստամբուլ։ Այնտեղ նա դարձավ Սուլթանի արքունիքի գլխավոր գեղագրիչը։

1485 թվականին Բայեզիդը ձեռք է բերեց հայտնի գեղագիր Յակուտ ալ-Մուստասիմի 7 գործերը։ Դրանից հետո նա Խամդուլլախին հանձնարարեց կատարել նոր գեղագրական ոճ, որը նման էր Ալ-Մուստաիմի օգտագործած ոճին։ Չնայած Խամդուլլախը Ալ-Մուստաիմի աշխատանքը համարեց անգերազանցելի,  բայցևայնպես համաձայնեց։ Հետազոտողների կարծիքով, նոր ոճը, որը Բայեզիդը պատվիրեց ստեղծել, պետք է դառնար նոր կայսրության և նոր տոհմի խորհրդանիշ, որի հիմնադիրը նա ցանկանում էր դառնալ։

Խամդուլլախը ժամանակավորապես դարձավ ճգնավոր, որի ընթացքում, ըստ նրա տեսիլքի  Մուհամեդ մարգարեն սովորեցրել է գեղագրության նոր ոճեր։ Արդյունքում, Խամդուլլախն վերամշակեց Նասխ գեղագրական ոճը։ Սկսաց 1500 թվականից ի վեր Ղուրանի մեծ մասը գրվել է Խամդուլլախի ոճով, որի համար  հայտնի է որպես «Օսմանյան գեղագրության հայր>>։ Խամդուլլախի աշակերտները տարածում էին նրա ոճը ամբողջ Օսմանյան կայսրությունում։ Խամդուլլախի ոճը գործածվում էր շուրջ 150 տարի՝ նրան դարձնելով օսմանյան ամենանշանակալից գեղագետներից մեկը։ Նույնիսկ երկու հարյուր տարի անց գեղագրության ուսանողները, ներառյալ Խաֆիզ Օսմանի, վերարտադրեցին Խամդուլլախի աշխատանքները։

Խամդուլլախն  իր ամբողջ կյանքը նվիրեց գեղագրությանը, նույնիսկ երբ նա ավելի քան 80 տարեկան էր, դեռ գեղագրություն էր գրում։ Խամդուլլախն ստեղծեց 47 Մուսաֆներ,  ինչպպես նաև բազմաթիվ  դժուզով և այլ աշխատանքներ, որոնցից շատերը գտնվում է  Թոփքափը ամրոց պալատի հավաքածուում։ Բայեզիդ մզկիթները ներկված են Խամդուլլախի գեղագրով, Ֆիրուզագան և Դավուդան Ստամբուլում, ինչպես նաև Բայեզիդ մզկիթը Ադրիանապոլիսում։

Խամդուլլախի համբավի մեծացմանը զուգընթաց՝ գեղագրությունից զատ աճում էին նրա հմտությունների պատմությունները՝ ասելով, որ Խամդուլլախն հիանալի նետաձիգ էր, բազեագետ, լողորդ և հիանալի դերձակ։

Խամդուլլախն մահացել է 1520 թվականին Ստամբուլ քաղաքում։ Թաղված է Կարաջաախմետի գերեզմանատանը։ Նրա աշխատանքները պահպանվել են մինչ օրս, և պահվում են Տոպկապի պալատի հավաքածուում։

Խամդուլլախի որդին՝ Մեվլյանա Դեդե Չալաբին, նույնպես գեղագիր էր, և ամուսնացած էր Ամասիացի գեղագրիչ Շուկրուլլե Խալիֆայի հետ, ով նախկինում սովորել էր Խամդուլլախի մոտ։ Խամդուլլախի թոռները՝ Պիր Մուհամեդ Դեդեն և Դերվիշ Մուհամեդը, գեղագրիչներ դարձան,  Ճիշտ ինչպես նրանց հայրը և պապը։


պատկեր:Containing calligraphies ascribed to Şeyh Hamdullah - Murakka (calligraphic album) - Google Art Project (602085).jpg|
պատկեր:Seyh Hamdullah - Page of Ottoman Calligraphy - Walters W6724A - Full Page.jpg|
պատկեր:Seyh Hamdullah - Page of Pen Exercises - Walters W6725B - Full Page.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1429 ծնունդներ
Կատեգորիա:1520 մահեր
Կատեգորիա:1526 մահեր
Կատեգորիա:Ամասիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1436 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արվեստագետներ
Կատեգորիա:Թուրքեր
Կատեգորիա:Իսլամագիտություն
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով