Ֆոնդի կառավարում

**Ֆոնդի կառավարումը** վերաբերում է ստուգումների և հակակշիռների համակարգին, ինչպես նաև ներդրումային ֆոնդի կառավարող մարմնի (խորհրդի) կողմից կատարվող աշխատանքին, որը նպատակ ունի ապահովել, որ ֆոնդը գործի ոչ միայն օրենքին համապատասխան, այլև ֆոնդի և դրա ներդրողների լավագույն շահերից ելնելով։ Ֆոնդի կառավարման նպատակն է պահպանել ներդրողների պաշտպանության չորս հենասյուներով հայտնի կարգավորող սկզբունքները, որոնք սովորաբար հրապարակվում են ֆոնդի իրավասության ներքո գործող ներդրումային ֆոնդի կարգավորման միջոցով։

Այս սկզբունքները տարբերվում են ըստ իրավասության և ԱՄՆ-ում 1940 թվականի օրենքը ընդհանուր առմամբ,ապահովում է, որ՝ (i) ներդրումային ֆոնդը կառավարվի ֆոնդի ներդրումային նպատակներին համապատասխան, (ii) ներդրումային ֆոնդի ակտիվները պահպանվեն անվտանգ, (iii) երբ ներդրողները մարեն իրենց ակտիվները, նրանք ստանան ներդրումային ֆոնդի ակտիվներից իրենց համամասնական բաժինը, (iv) ներդրումային ֆոնդը կառավարվի ֆոնդի բաժնետերերի, այլ ոչ թե դրա ծառայություն մատուցողների օգտին։

## Ֆոնդի կառավարման կառուցվածքներ
### Օֆշորային ներդրումային ֆոնդեր
Օֆշորային ներդրումային ֆոնդերը սովորաբար ձևավորվում են որպես ընկերություններ Կայմանյան կղզիներում (85%)։ Երբ ներդրումային ֆոնդը ձևավորվում է որպես ընկերություն, որի կառավարող մարմինը տնօրենների խորհուրդն է։ Այս համատեքստում ֆոնդի կառավարումը սովորաբար անվանում են «ֆոնդի տնօրինություն» կամ «անկախ տնօրենի ծառայություններ»: Օֆշորային ֆոնդերը սովորաբար կառուցված են որպես «սնուցող» ֆոնդեր, որոնք սովորաբար ուղղակիորեն ստացված բոլոր գումարները ներդնում են «գլխավոր» ֆոնդում։

### Օնշորային ներդրումային ֆոնդեր
ԱՄՆ-ում՝ առավել հաճախ Դելավերում ցամաքային ներդրումային ֆոնդերը սովորաբար ձևավորվում են որպես սահմանափակ գործընկերություններ (LP)։ Այս ֆոնդերը սովորաբար ծառայում են որպես «գլխավոր» ֆոնդ օֆշորային սնուցող ֆոնդի համար։ Լիազորված ընկերության կառավարող մարմինը (խորհուրդը) նրա գլխավոր գործընկերն է (ԳԳ), որը սովորաբար գտնվում է ներդրումային կառավարչի կամ ֆոնդի հովանավորի միանձնյա վերահսկողության և ղեկավարության ներքո։ Այս կառուցվածքը ավելի ու ավելի հաճախ է մարտահրավեր նետվում ինստիտուցիոնալ ներդրողների և այլ շահագրգիռ կողմերի կողմից՝ ներդնելու ավելի անկախ կառավարման և ներդրողների համար բարենպաստ մեխանիզմներ, որոնք սովորաբար խորհրդատվական խորհուրդների կամ անկախ ընդհանուր տնօրենների կամ կառավարող անդամների տեսքով են։

### Միավորային տրաստներ
Ներդրումային ֆոնդերը կարող են նաև ձևավորվել որպես միավորային տրաստներ՝ հոգաբարձուների խորհրդի կառավարող մարմնի ներքո։

## Կառավարման դեր
Ֆոնդի կառավարման դերը ներառում է ինչպես հավատարմագրային պարտականությունները, այնպես էլ կառավարող մարմնի (խորհրդի) պատասխանատվությունը։ Ֆիդուցիար պարտականությունները սահմանվում են ֆոնդի իրավասության գործող օրենքներով և անձեռնմխելի են։ Պարտականությունները սահմանվում են պայմանագրային պայմաններով տարբեր ֆոնդային փաստաթղթերում։ Ֆոնդի կառավարման պարտականությունները կարող են մեծապես տարբերվել ներդրումային ֆոնդերի միջև, քանի որ ֆոնդի փաստաթղթերը սովորաբար բանակցվում են ֆոնդի շահագրգիռ կողմերի միջև՝ հիմնվելով նրանց տարբեր (հաճախ մրցակցող) պահանջների և նպատակների վրա։ Չնայած ֆոնդի կառավարման նպատակը ներդրողների պաշտպանությունն է, հոգաբարձուական պարտականությունները սովորաբար պահանջում են, որ խորհուրդը գործի ֆոնդի՝ որպես ամբողջության, այլ ոչ թե որևէ կոնկրետ ներդրողի շահերից ելնելով։

## Հիմնական տարբերությունները ֆոնդի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման միջև
Ֆոնդի կառավարումը հաճախ շփոթվում է կորպորատիվ կառավարման հետ։ Չնայած որոշ սկզբունքներ և գործելակերպեր նման են թվում, կան կարևոր տարբերություններ։

### Իրավական կառուցվածք
Ոչ բոլոր ֆոնդերն են ձևավորվում որպես կորպորացիաներ և ֆոնդի կառուցվածքի իրավական ձևը չի վերացնում ֆոնդի կայուն կառավարման անհրաժեշտությունը։

### Աշխատակիցներ
Ի տարբերություն կորպորացիաների, ներդրումային ֆոնդերը սովորաբար չունեն որևէ աշխատակից՝ կառավարելու կամ ղեկավարելու համար։ Կորպորատիվ տնօրեններն ունեն ավելի շատ լիազորություններ և կատարելու ավելի բարդ պարտականություններ, ինչպիսիք են՝ խոշոր կորպորատիվ ներդրումային և ֆինանսական քաղաքականության հաստատումը, տարբեր հաշվապահական համակարգերի մոնիթորինգը, ինչպես նաև կորպորատիվ բարձրաստիճան ղեկավարների ընտրությունը և աշխատանքից ազատումը։ Համեմատած հեջ ֆոնդերի հետ, յուրաքանչյուր ընկերության առջև ծառացած կարգավորող և մրցակցային խնդիրները խիստ յուրահատուկ են։ Ներդրումային ֆոնդերը գործում են՝ ֆոնդի հետ կնքված ծառայությունների պայմանագրերի համաձայն ծառայություն մատուցողներ նշանակելով և յուրաքանչյուր ծառայություն մատուցող կառավարվում է իր սեփական կառավարող մարմնի կողմից՝ անկախ ֆոնդից։ Դա նշանակում է, որ ֆոնդի տնօրենները որևէ լիազորություն չունեն ուղղորդելու ծառայություն մատուցողների կողմից ֆոնդին վերաբերող գործերը, բացառությամբ ծառայությունների պայմանագրում նշված պայմանագրային պարտականությունների: Ամենօրյա կառավարչական պարտականությունները սովորաբար հանձնարարվում են ներդրումային կառավարչին և ֆոնդի կառավարչին։ Խոշոր կորպորացիաների համեմատ, հեջ ֆոնդերը համեմատաբար միատարր են և դրանց տնօրենների պարտականությունները համեմատաբար սահմանափակ են և ստանդարտացված։ Այս գործոնները պետք է նվազեցնեն անհրաժեշտ ժամանակի ներդրումը և բարձրացնեն տնօրենի մարդկային կապիտալի մասշտաբայնությունը, որպեսզի այն կարողանա արդյունավետորեն օգտագործվել բազմաթիվ ֆոնդերում։

### Ներդրողներ
Ընկերությունները հրապարակայնորեն և լայնորեն առաջարկում են իրենց բաժնետոմսերը, որպես կանոն՝ առանց որակավորման պահանջների։ Ֆոնդերը իրենց բաժնետոմսերը սահմանափակ կերպով առաջարկում են փորձառու ներդրողներին՝ մասնավոր կարգով։

### Ռազմավարություն
Կորպորացիաները չունեն կանոնակարգ (օրինակ՝ առաջարկի հուշագիր) կամ պատվիրակված կառուցվածք, ուստի կորպորատիվ տնօրենները պատասխանատու են կորպորացիայի հաջողությունն ապահովելու համար ռազմավարություն մշակելու և իրականացնելու համար։ Կորպորատիվ տնօրեններն ունեն խորհրդատուի և մոնիթորինգի կրկնակի դեր, սակայն դա այդպես չէ ֆոնդի դեպքում։ Ֆոնդի տնօրենները սովորաբար ծառայում են որպես մոնիտոր, քանի որ ֆոնդը սովորաբար ստեղծվում է ներդրումային կառավարչի կողմից սահմանված ներդրումային նպատակին հասնելու համար, ինչպես այն բանակցվել և համաձայնեցվել է ֆոնդի փաստաթղթերում տարբեր շահագրգիռ կողմերի միջև։ Ֆոնդի տնօրենները, որպես կանոն, որևէ պատասխանատվություն չեն կրի ներդրումային ռազմավարության համար, քանի որ ներդրումային կառավարիչը ֆոնդի աշխատակից չէ, ի տարբերություն կորպորացիայի գործադիր տնօրենի։ Այսպիսով, «հեջ ֆոնդերի տնօրենների խորհրդատվական դերը սահմանափակ է կորպորատիվ տնօրենների դերի համեմատ»։ Օրինակ, հեջ ֆոնդերի տնօրենները չեն խորհուրդ տալիս կառավարչին պորտֆելի ռազմավարության կամ արժեթղթերի ընտրության վերաբերյալ։

## Մասնագիտական ֆոնդերի կառավարման ընկերության աճ
Ֆոնդերի կառավարումը դարձավ ֆոնդերի սպասարկման հիմնական ոլորտներից մեկը 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամից հետո, «որը խթանվել է մի շարք լրատվամիջոցների հաղորդագրություններով, որոնցում պնդվել է, որ պրոֆեսիոնալ տնօրենները պետք է չափազանց զբաղված լինեն իրենց հաճախորդների համար մոնիթորինգի համապատասխան մակարդակ ապահովելու համար»։ Հետևաբար շատ ֆոնդերի կառավարման ընկերություններ բազմացան՝ ի պատասխան հեջ ֆոնդերի համար անկախ տնօրենների նկատմամբ ենթադրյալ պահանջարկի և ոլորտում մուտքի ցածր խոչընդոտների: «Ոսկու տենդի» մտածելակերպը զարգացավ ամբողջ աշխարհում, երբ Financial Times-ի և New York Times-ի հոդվածներում Կայմանյան կղզիների ֆոնդերի տնօրենները սենսացիոն կերպով ներկայացվեցին որպես «հարյուրավոր» տնօրենների պաշտոններ ունեցողներ։ Հիմնադրամի տնօրենի պաշտոնը ներկայացվել է որպես ժամանակավոր աշխատանք, քանի որ աշխարհի ցանկացած վայրում ցանկացած մեկը կարող է տնօրեն լինել Կայմանյան կղզիների փոխադարձ հիմնադրամում (FT-ի հոդվածները հետագայում քննադատության ենթարկվեցին *Columbia Journalism Review-ի* կողմից)։ Այս քննադատական լրատվամիջոցների ուշադրությանը ի պատասխան՝ Կայմանյան կղզիների դրամավարկային մարմինը 2014 թվականի «Տնօրենների գրանցման և լիցենզավորման մասին» օրենքի համաձայն իրականացրել է մի շարք բարեփոխումներ, որոնք պահանջել են, որ Կայմանյան կղզիների կարգավորվող փոխադարձ ֆոնդերի բոլոր տնօրենները դառնան կարգավորվող։ 2015 թվականի մայիսի 31-ի դրությամբ, Կայմանյան կղզիների դրամավարկային մարմինը հայտնել է, որ Կայմանյան կղզիների ֆոնդերում կար 8879 տնօրեն, որոնցից միայն 422-ն էին գտնվում Կայմանյան կղզիներում։

## Մասնագիտական ընկերություններ ընդդեմ սեփականներերի
Ֆոնդի կառավարման մատակարարները տատանվում են սահմանափակ ռեսուրսներով, կես դրույքով աշխատող տնօրենների (կամ այսպես կոչված «բուտիկ» ընկերությունների) սեփականատերերից մինչև լրիվ դրույքով աշխատող տնօրենների լիարժեք ռեսուրսներով ապահովված մասնագիտական ծառայություններ մատուցող ընկերություններ, որոնք «կազմակերպված են խոշոր իրավաբանական կամ հաշվապահական ընկերությունների նման»: Աշխարհի շատ մասերում ֆոնդի տնօրենի պաշտոնում աշխատելը մնում է տնային արդյունաբերություն, որտեղ կողմնակիցները պնդում են, որ ֆոնդի կառավարումը տարբերվում է ֆոնդին մատուցվող մյուս ծառայություններից և չի հարմարեցվում մասնագիտական ընկերությունների մոտեցմանը։ Այս մտածելակերպը, կարծես թե, հաստատվում է մի շարք իրավասությունների օրենքներով, որոնք պարտադրում են, որ միայն «ֆիզիկական անձինք» մատուցեն տնօրենի ծառայություններ։ Սեփականատիրոջ մոտեցման հակառակորդները պնդում են, որ խորհուրդները չպետք է «գերիշխեն կես դրույքով աշխատողների կողմից այն ժամանակ, երբ նրանք պետք է զգոն լինեն ապագա ճգնաժամերից խուսափելու համար» և որ մասնագիտական ֆոնդերը «երբեք չեն գնի իրավաբանական ծառայություններ կամ կառավարման խորհրդատվություն այն մարդկանցից, ովքեր պատրաստ են ամսական ընդամենը մի քանի ժամ տրամադրել»:

Մասնագիտական ֆոնդերի կառավարման ընկերությունները նաև անվանում են Խորհրդի ծառայություններ մատուցողներ (BSP)։ Կողմնակիցները պնդում են, որ տնօրենները ֆոնդի համար անկախ ծառայություններ մատուցողներ են, որոնք համարժեք են դրա աուդիտորներին, կառավարիչներին և փաստաբաններին, որոնցից բոլորն էլ կիրառում են մասնագիտական ընկերության մոտեցում և նույն մասնագիտական չափորոշիչներն ու սպասումները պետք է կիրառվեն նաև ֆոնդի կառավարման նկատմամբ։ Մեծ Բրիտանիայում բոլոր մասնագիտական ներդրումային ֆոնդերը օրենքով պարտավոր են նշանակել Գործարար ծառայությունների մատուցողին որպես լիազորված կորպորատիվ տնօրեն: Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում BSP-ները օրենքով պարտադիր չեն, սակայն ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) «պահանջում է միջոցներ՝ անկախ տնօրեններին հստակորեն լիազորելու համար վարձել աշխատակիցներ և պահպանել խորհրդատուներին ու փորձագետներին, որոնք անհրաժեշտ են իրենց պարտականությունները կատարելու համար»։

Ֆինանսական ճգնաժամից և ֆոնդերի կառավարման մի քանի ակնառու ձախողումներից հետո ամբողջ աշխարհում ֆոնդերի տնօրենների միջև մեծ բանավեճեր են ծավալվել այն մասին, թե արդյոք որ մոտեցումն է ճիշտ։ Հարցը լայնորեն ուսումնասիրվել է նաև Սթենֆորդի իրավաբանական հանդեսի, Կենտուկիի համալսարանի և Քեմբրիջի համալսարանի առաջատար անկախ ակադեմիական հետազոտողների կողմից, ինպես նաև շատ ուրիշների կողմից։ Միասին, այս անկախ ուսումնասիրությունները կոտրեցին մասնագիտական ֆոնդերի կառավարման մասին բազմաթիվ առասպելներ և հետևողականորեն աջակցեցին մասնագիտական ընկերության մոդելին սեփականատիրոջ մոդելի նկատմամբ։ Ներկայումս չկա անկախ հետազոտություն, որը հաստատի սեփականատիրական մոդելը։ Սթենֆորդի իրավաբանական ամսագրում հեղինակները պնդում են, որ «մենք չգիտենք կորպորացիաներին մատուցվող որևէ այլ ծառայություն, որը օրենքով պարտավոր է մատուցել անհատ ձեռնարկատիրությունը և դա ունի լավ պատճառներ»։ Իրավաբանները, խորհրդատուները, հաշվապահները, բժիշկները և այլն, բոլորը միավորվում են միմյանց հետ՝ ստեղծելով կորպորատիվ կազմակերպություններ՝ իրենց ծառայությունները մատուցելու համար՝ մի շարք լավ հասկանալի պատճառներով։

Այլ ֆոնդային ծառայություններ մատուցողների, ինչպիսիք են իրավաբանական, վարչական և աուդիտորական ծառայությունները, փորձարարական և ոչ պաշտոնական ապացույցները նույնպես հաստատում են մասնագիտական ընկերությունների մոտեցումը և այն շարունակում է գերիշխել մասնագիտական ֆոնդերի ոլորտում։ Որպես այդպիսին, մասնագիտական ֆոնդերի կառավարման ընկերություններն ունեն «մասշտաբի տնտեսություններ՝ լավագույն խորհրդի անդամներին ներգրավելու, ավելի խիստ ուսումնական ծրագրեր ներդնելու և լավագույն սեփական գիտելիքները զարգացնելու համար» գումարած մասշտաբի և շրջանակի տնտեսությունները թույլ են տալիս ընկերություններին բարձրացնել որակը և/կամ իջեցնել ծախսերը՝ գտնելով արտադրության արդյունավետություն, բաշխելով ֆիքսված ծախսերը ավելի մեծ ակտիվների բազայի վրա և ներդրումներ կատարելով տեխնոլոգիայի մեջ: Անկախ հետազոտողները նաև պնդում են, որ դրանք բերում են «կոլեկտիվ փորձագիտություն՝ սկսած հսկայական քանակությամբ տեղեկատվություն մշակելու ունակությունից մինչև մասնագիտական խորհրդատվություն», որոնք օգտագործում են տեխնոլոգիայի հզորությունը բիզնես հետախուզության, գործընթացների կառավարման և տեղեկատվության հասանելիության համար՝ արագ և ճշգրիտ որոշումներ կայացնելու համար։

## Նշանակալի ֆոնդերի կառավարման սկանդալներ և ձախողումներ
### Bear Stearns
«Բեար Սթիրնսի» գործը լայնորեն համարվում է հեջ ֆոնդերի տնօրենների միջև իրավաբանական խորհրդատվության հետ կապված կոնֆլիկտների վճռորոշ գործը։ Ֆոնդերի ներդրողները կորցրել են մոտավորապես 1.6 միլիարդ դոլար և «Ուոքերսի կողմից Չիոֆֆիի երկու հեջ ֆոնդերը սպասարկելու համար նշանակված երկու ենթադրաբար անկախ տնօրեններն էին՝ Սքոթ Լենոնը և Միշել Ուիլսոն-Քլարկը», որոնք Կայմանյան կղզիների դատարանի կողմից ճանաչվել են իրավասությունների խախտմամբ, քանի որ նրանք Ուոքերսի դուստր ձեռնարկություններից մեկի աշխատակիցներ են եղել։ Իր դատավճռում Կայմանյան կղզիների գլխավոր դատավորն ասել է. «Պատճառներով, որոնք ես հիմա մանրամասնելու կարիք չունեմ (բայց պատրաստ կլինեի, եթե ինձ հարցնեն), ես անդիմադրելի տպավորություն եմ ստացել, որ տնօրենների, հոգաբարձուի և նրանց խորհրդատվություն տրամադրող փաստաբանների՝ Walkers-ի բոլոր աշխատակիցների վարքագիծը լուծարման որոշումների վերաբերյալ գաղտնի և կասկածելի է եղել և անկասկած խախտել է նման որոշում կայացնելու խիստ արգելքը՝ ներդրողների կողմից տնօրենների պաշտոնանկության վերաբերյալ միջնորդագրի քննարկման ընթացքում»։

### Sark Lark
1980-ականներին այն հայտնի է այսպես կոչված «նոմինացված տնօրենի» պրակտիկայի ի հայտ գալով, այսինքն՝ երբ տնօրենը միայն անվանական է և իր դատողությունը չի իրականացնում ինքնուրույն, այլ գործում է որպես ավտոմատ՝ մեկ այլ անձի վերահսկողության տակ։ Ամենաաղմկոտ օրինակը 1999 թվականին է եղել, երբ պարզվել է, որ Գինեսի համաշխարհային ռեկորդակիր և Սարկի բնակիչ Ֆիլ Քրոուշոն միայնակ զբաղեցրել է Սարկում գրանցված 3378 տնօրենական պաշտոն, Անգլիայում՝ 1312, իսկ Դուբլինում և Մեն կղզում՝ ավելի քան 2000 տնօրենական պաշտոն։ Հետագայում Գերնսիի և Մեծ Բրիտանիայի դատարանները նրան որակազրկեցին որպես տնօրեն, սակայն նա միայն մեկն է «բնակիչների խմբից, որոնք միասին տնօրենական պաշտոններ էին զբաղեցնում ամենուրեք ցրված հազարավոր ընկերությունների մեջ»։ Այս անձինք զբաղվում էին «լիովին անընդունելի պրակտիկայով՝ որպես ընկերությունների տնօրեններ, իրենց անունները վարձակալության տրամադրելով՝ առանց որևէ իրական գիտելիքների այն մասին, թե ինչ են անում ընկերությունները»։ Ի պատասխան՝ Ներքին գործերի նախարար Ջեք Սթրոն հանձնարարել է Մեծ Բրիտանիայի նախկին ֆինանսների նախարար Էնդրյու Էդվարդսին հետաքննել այս պրակտիկան Մեծ Բրիտանիայի օֆշորային կախվածության մեջ գտնվող երկրներում։ 1998 թվականին Էդվարդսի զեկույցը կոչ է արել իրականացնել տարբեր բարեփոխումներ, այդ թվում՝ «Գերնսին, Ալդերնին և Սարկը պետք է ներդնեն տնօրենների լիցենզավորման և գրանցման համակարգ և ընդունեն վարքագծի կանոնագիրք, որը կկարգավորի տնօրեններից և հոգաբարձուներից ակնկալվող չափանիշները»։ Էդվարդսի զեկույցը «նաև կոչ է արել սահմանափակել անհատների կողմից զբաղեցրած տնօրենական պաշտոնների քանակը՝ առաջարկելով հինգ առևտրային ընկերություն կամ 30 ակտիվներ պահող (ֆոնդային) ընկերություն»: «Սարկ Լարկը» բորբոքել է տնօրենների կարողությունների վերաբերյալ բանավեճը և օֆշորային իրավասություններում անկախ տնօրենների դեմ բացասական արձագանքը։ Հենց այդ պատճառով էլ առաջացավ այն այժմ արդեն անընդունելի գաղափարը, որ տնօրենների պաշտոնների սահմանափակումները կբարելավեն տնօրենների աշխատանքը, կամ որ տնօրենների պաշտոնների քանակը տնօրենների աշխատանքի ցուցանիշ է: Էդվարդսի զեկույցի հիման վրա մի քանի իրավասություններ կամայականորեն սահմանել են տնօրենների կարողությունների սահմանափակումներ։ Սակայն, դեռևս 2012 թվականի նոյեմբերին BBC-ն հաղորդել է, որ Սարկ Լարկը դեռևս ծաղկում է ապրում։

### Weavering Capital
Ուիվերինգի գործը լայնորեն համարվում է հեջ ֆոնդերի տնօրենների պարտականությունների և պատասխանատվության վերաբերյալ հիմնարար գործ։ Weavering Macro Fixed Income Fund Limited-ի բաժնետոմսերը ցուցակված էին Իռլանդիայի ֆոնդային բորսայում, իսկ դրա տնօրեններ Ստեֆան Փիթերսոնը և Հանս Էքստրոմը համարվում էին անկախ և բարի համբավ ունեցող՝ համաձայն Իռլանդիայի ֆոնդային բորսայի չափանիշների։ Սակայն, ավելի ուշ նրանք մեղավոր ճանաչվեցին Կայմանյան կղզիների դատարանի կողմից՝ իրենց հավատարմագրային պարտականությունները կատարելու անփութության համար և պատասխանատվություն կրեցին 111 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վնասի համար։ Գործը վերաքննիչ բողոքարկմամբ չեղյալ է հայտարարվել և ներկայումս քննվում է Գաղտնի խորհրդում։ «Wivering Capital» սկանդալը հայտնի դարձավ, քանի որ Մեծ Բրիտանիայի կառավարիչ ընկերության կառավարիչ տնօրեն Մագնուս Փիթերսոնը 2015 թվականին դատապարտվել է 13 տարվա ազատազրկման խարդախության 8 դրվագով, ինչպես նաև պարզվել է, որ նա անօրինական կերպով ներդրողների գումարն օգտագործել է անձնական նախագծեր ֆինանսավորելու համար, ինչպիսին է *«Գորշ գայլը» (ֆիլմ)*:

## Ֆոնդի կառավարման չափանիշներ
### Հեղինակային կապիտալ
Հաջողակ ֆոնդերի կառավարման ընկերությունները քննադատության են ենթարկվել իրենց մրցակիցների կողմից «բուտիկ» ընկերություններում՝ չափազանց շատ տնօրենների պաշտոններ ունենալու կամ «անկանոն» տնօրեններ լինելու համար։ Այնուամենայնիվ, անկախ էմպիրիկ հետազոտությունները հետևողականորեն բացահայտել են, որ այս պնդումները հակասական են։ Որոշ ուսումնասիրություններում տնօրենի կողմից զբաղեցրած տնօրենական պաշտոնների քանակը օգտագործվել է որպես տնօրենի հեղինակային կապիտալի չափանիշ՝ պնդելով, որ հեղինակային խթանները հատկապես ցայտուն են պրոֆեսիոնալ հեջ ֆոնդերի տնօրենների համար և որ ավելի շատ խորհուրդներում և ավելի լավ արդյունքներ ցուցաբերող ֆոնդերի խորհուրդներում ընդգրկված տնօրենները պետք է ավելի բարձր որակի լինեն։ Այսպիսով, այնպիսի տնօրենի վարձումը, ով կարող է հավաստիորեն ընկալվել որպես ավելի անկախ, կարող է արժեքավոր հավաստագիր լինել հիմնադրամի համար։ Զբաղված պրոֆեսիոնալ տնօրեններն ավելի տարածված են այն ֆոնդերի շրջանում, որոնք ավելի մեծ օգուտներ են ստանում արտաքին հավաստագրումից և մոնիթորինգից և նրանց հեռանալը խորհրդից կապված է ներդրողների կապիտալի արտահոսքի հետ։ Այս արդյունքը հակասում է այն տեսությանը, որ տնօրենները ծառայում են որպես ոչ տեղեկատվական (կամ ամենաանբարոյականը՝ կառավարչական) կնիքներ և հակասում է այն տեսությանը, որ ֆոնդերը նախընտրում են կնիքներ ունեցող տնօրեններին, ովքեր ավելի շատ ժամանակային սահմանափակումների են բախվում, ինչը նրանց չափազանց զբաղված է դարձնում կառավարչին վերահսկելու համար։

### Քվեարկության իրավունքի բաժնեմասեր
Խորհրդի կարողությունների և կազմի հարցը չափազանց մեծ ուշադրության է արժանացել՝ խորհրդի աշխատանքը բարելավելու համար, սակայն այդ գործոնները կարող են անտեղի դառնալ ներդրողների շահերից ելնելով գործող խորհուրդների համար, եթե քվեարկության իրավունք ունեցող բաժնետոմսերը պատկանում են կառավարչին։ Եթե կառավարչի հետ լուրջ կոնֆլիկտ է առաջանում, ապա այս հանգամանքներում կարող է չեզոքացվել այն աստիճանը, որով խորհուրդը կարող է արդյունավետորեն գործել ֆոնդի լավագույն շահերից ելնելով։ Քվեարկության իրավունք ունեցող բաժնետոմսերը կառավարչին տալիս են տնօրենների նշանակման և ազատման լիակատար հայեցողություն, հետևաբար՝ վերահսկելով խորհրդի կազմը և վետո դնելու նրա ցանկացած որոշման վրա։ Եթե ներդրումային կառավարիչը դժգոհ է որևէ որոշումից, նա կարող է պարզապես իրացնել իր իրավունքը՝ հեռացնելու տնօրեն(ներ)ին և նրանց փոխարինելու կառավարչի ցանկություններին ավելի հարմարվող մեկով։

### Համադրություն
Խորհուրդը պետք է ունենա հմտությունների, տաղանդի և կարողությունների ճիշտ համադրություն՝ արդյունավետ գործելու համար։ Սեփականատերերը և բուտիկային ընկերությունները ըստ սահմանման ունեն սահմանափակ ռեսուրսներ և՝ իրենց մտադրությամբ՝ չեն ներդնում մասնագիտական ընկերությունների կողմից տրամադրվող ռեսուրսների ամբողջական շրջանակը մատուցելու համար անհրաժեշտ ժամանակը կամ գումարը։ Քանի որ խոշոր ֆոնդերի կառավարման ընկերությունները դառնում են ավելի գերիշխող, սովորական է դարձել, որ սեփականատերերը և այլ բուտիկ ընկերությունները միավորվեն՝ միավորելով իրենց ռեսուրսները՝ ստեղծելու ավելի մեծ «վիրտուալ» կամ «կեղծ» մասնագիտական ընկերություն, որը կառաջարկի ավելի մեծ մասշտաբ և ընտրություն՝ մրցակցելու խոշոր մասնագիտական ընկերությունների հետ։ Այս դաշինքները սովորաբար շուկայավարվում են որպես «բաժանված» կամ «խառը» խորհուրդներ։ Սակայն այս ազատ կարգավորումները հաճախ զուրկ են իրենց խոշոր մասնագիտական ընկերությունների գործընկերների գործառնական կարգապահությունից և հեղինակության վրա ներդրումից։ Փաստորեն, պայմանավորվածությունները ստեղծում են փոխկախվածություն բիզնես ուղղորդումների համար և իրականում ստեղծում են ավելի բարձր բարդություն և շահերի բախման հավանականություն, քանի որ դրանք կնքվում են հիմնականում առևտրային պատճառներով, այլ ոչ թե ֆոնդի լավագույն շահերից ելնելով գործելու համար։ Հաճախ է պատահում, որ այս պայմանավորվածությունները հանգեցնում են կրկնօրինակման և դիսֆունկցիայի բարձր մակարդակ։

### Բաժանված կամ խառը խորհուրդներ
Բոլոր տնօրենները կրում են նույն հավատարմագրային պարտականությունները և տնօրեններից յուրաքանչյուրն ունի համատեղ և միանձնյա պատասխանատվություն, ուստի իրականում «բաժանված» կամ «խառը» խորհուրդները մարքեթինգային աֆորիզմ են և առանց որևէ տարբերության։ Անկախ հետազոտությունը պարզել է, որ որակյալ տնօրենների մասնագիտական ընկերություններն ունեն մեծ հեղինակության ներդրումներ՝ բարձր խթանով լավ աշխատելու և սեփականատերերին հետևողականորեն գերազանցելու համար։ Այս հետազոտությունը պարզել է, որ «առաջատար տասը ընկերությունների տնօրենները գրեթե երկու անգամ ավելի հավանական է, որ նոր տնօրենի պաշտոն ստանան, քան փոքր ընկերությունների տնօրենները»։ Դա ենթադրում է, որ տնօրենների աշխատանքի ընդունվելու հավանականությունն ավելի մեծ է, երբ նրանց ընկերությունն ունի ավելի մեծ հաճախորդային բազա և, հետևաբար, ավելի շատ հեղինակավոր կապիտալ, որը պետք է պաշտպանել: Մեկ ընկերության վրա կենտրոնացումը հակադրվում է ռիսկերի վերլուծությանը։ Անկասկած, ցանկացած ֆոնդի ամենամեծ ռիսկի ոլորտը նրա ներդրումային պորտֆելն է։ Ֆոնդի գործերի նկատմամբ հսկայական լիազորություններ հաճախ վստահվում են ներդրումային կառավարչին՝ որպես մեկ անհատի, մեկ ընկերությունից, սակայն համընդհանուր ընդունված կլինի հակաարդյունավետ և անարդյունավետ նշանակել այլ ընկերությունից մեկ այլ կառավարչի՝ նույն պորտֆելը միաժամանակ կառավարելու համար, կամ այլ ընկերությունից մեկ այլ աուդիտորի՝ նույն ֆոնդը միաժամանակ աուդիտ անցկացնելու համար։ Բացի վերոնշյալ մարքեթինգային պատճառից, ակնհայտ չէ, թե ինչու են մարդիկ կարծում, որ տարբեր ընկերություններից տնօրեններ նշանակելը անկախ դատողություն և խորհրդակցություն առաջացնելու արդյունավետ մեխանիզմ է, քան (մեկ) ընկերության համար որոշումներ կայացնողների նշանակումը։

### Գլխավոր տնօրեն
Վարչությունները փոքր կազմակերպություններ են, բայց ինչպես բոլոր կազմակերպությունները, դրանք նույնպես կարիք ունեն արդյունավետ ղեկավարության՝ հաջողության հասնելու համար։ ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների կոմիտեն (SEC) խորհուրդ է տալիս ֆոնդերի խորհուրդներին նշանակել գլխավոր տնօրեն և շատ ֆոնդերի խորհուրդների համար առաջատար պրակտիկա է դարձել գլխավոր տնօրեն նշանակելը՝ խորհրդի արդյունավետությունն ու արդյունավորությունը բարձրացնելու համար։ Գլխավոր տնօրենը կարող է պլանավորել, սահմանել և առաջնահերթություն տալ խորհրդի նիստերի օրակարգերին և ապահովել, որ խորհուրդը ստանա ղեկավարության զեկույցները կարևոր հարցերի վերաբերյալ։ Գլխավոր տնօրենը կարող է նաև լինել խորհրդի խորհրդատուի կամ ֆոնդի աուդիտորների (կամ այլ ծառայություն մատուցողների) գլխավոր կոնտակտային անձը։ Եթե գլխավոր տնօրենը անկախ տնօրեն է, նա կարող է ներկայացնել մյուս անկախ տնօրեններին ֆոնդի կառավարման հետ քննարկումներում։ ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) նաև խորհուրդ է տալիս տնօրեններին վարձել անձնակազմ։

## Տես նաև
* Ներդրումների կառավարում
* Հեջ ֆոնդեր

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Կառավարում
Կատեգորիա:Ներդրումների կառավարում
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ