open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իմպուլսիվ տնտեսություն

**«Իմպուլսիվ տնտեսություն»,** Գարի Շվարցի գիրքը, փորձելով  հասկանալ բջջային գնորդներին, և  թե ինչն է նրանց ստիպում գնումներ կատարել, վերլուծում է բջջային գնորդների վարքի էվոլյուցիան։ Գիրքն առաջին անգամ թողարկվել է 2011 թվականին ԱՄՆ-ի և Կանադայի շուկաներում Simon & Schuster, Atria imprint հրատարակչության կողմից։

«Իմպուլսիվ տնտեսություն»-ը Simon & Schuster-ի կողմից հրատարակված բջջային շուկայավարման գրքերի շարքից առաջինն է։ Շարքի երկրորդ գիրքը ՝ «Արագ գնորդ, դանդաղ խանութ», լույս է տեսել 2012 թվականին ։

Թե «Իմպուլսիվ տնտեսություն»-ը դարձել է Մերձդաշտային հաղորդակցության (NFC) աջակցությամբ առաջին «խելացի(սմարթ) գիրքը» ,գրքի շապիկին տեղադրվել են RFID կպչուն պիտակներ, որոնք թույլ են տալիս գնորդին, ով ունի NFC-ով աշխատող հեռախոս, անմիջապես հետևել գրքի տեղեկատվության հղմանը։ Simon & Schuster-ն այն անվանում է առաջին ոչ կոնտակտային գիրք։

Առցանց գրքի ծանոթագրության մեջ ասվում է. «Մենք ապրում ենք մի աշխարհում, որտեղ մեր բջջային սարքերը դարձել են մեր շարունակությունը։ Մենք կախված ենք նրանցից ՝ զվարճանքի ծրագրերին, սոցիալական ցանցերին, նորություններին և շահավետ առաջարկներին ակնթարթային հասանելիության առումով։ Հեռախոսը դարձավ մեր տոմսը, հավատարմության քարտը և Ունիվերսալ դրամապանակը։ Ցանցերն ավելի արագ են դարձել, հեռախոսները ՝ ավելի խելացի, և բջջային գնորդները պատրաստ են գումար ծախսել արդեն հիմա ։ Ինչ կարող է անել բիզնեսը նոր իմպուլսիվ սպառողների մոտ բջջային սարքերի գնողունակությունը բարձրացնելու համար»։

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* Book excerpt: The Impulse Economy
* Publisher's website
* MSN interview on The Impulse Economy

Կատեգորիա:2011 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Colnect

**Colnect Collectors Club համայնք(Colnect Collectors Club Community**) կայք, որը պարունակում է «վիքի» կայքի մոդելով կառուցված հավաքածուների կատալոգներ։ Այն հավաքորդներին հնարավորություն է տալիս կառավարել անձնական հավաքածուները՝ օգտագործելով այս կատալոգները։ Colnect-ը տրամադրում է շուկա, որը նախատեսված է հավաքածուներ գնելու և վաճառելու համար։ Colnect  կայքի հեռախոսային քարտերի կատալոգը ամենամեծն է աշխարհում։

## Պատմություն
Colnect-ը հիմնադրվել է 2002 թվականին որպես կղզիների հեռախոսային քարտերի տվյալների բազա՝ նպատակ ունենալով ստեղծել բոլոր հեռախոսային քարտերի կատալոգ։ 2008 թվականի աշնանից բացի հեռախոսային քարտերից աջակցվում են նաև փոստային նամականիշեր և մետաղադրամներ։ Իսկ այժմ ներկայացված է 43 տեսակի հավաքածու։

## Նկարագրություն
Colnect-ում կոլեկցիոներների կատալոգները ստեղծվում են կայքի միջոցով կոլեկցիոներների կողմից։ Մասնակիցների կողմից ավելացվում են նոր իրեր և ստուգվում կամավոր խմբագիրների կողմից։ Թեև ցանկացած կոլեկցիոներ կարող է իր մեկնաբանությունները ավելացնել կատալոգում նշված թեմային, իրական փոփոխությունները կայքում կատարվում են միայն խմբագիրների կողմից ստուգվելուց հետո։ Կատալոգի տեղեկատվությունը (թողարկման ամսաթվերը, տպաքանակները, լուսանկարները և այլն) կարող են տեսնել բոլոր օգտվողները։ Գրանցված օգտվողները կարող են հետագայում կառավարել իրենց անձնական հավաքածուն՝ գրացուցակներ դիտելիս նշելով յուրաքանչյուր ապրանք, ինչպես առկա է իրենց հավաքածուում, կամ ցուցակագրված է փոխանակման կամ մանկոլիստի համար։ Նման օգտվողները կարող են ավտոմատ կերպով համապատասխանեցնել իրենց ցուցակը մեկ այլ օգտատիրոջ մանկոլիստի հետ փոխանակման համար և հակառակը։ Օգտատերերը կարող են ձեռք բերել պրեմիում անդամություն՝ լրացուցիչ հնարավորություններով։ Գրացուցակը լրացնող մասնակիցներն այն ստանում են անվճար։ Պրեմիում մասնակիցները կարող են ներբեռնել հավաքածուների ցանկացած ցանկ և բացել այն էլեկտրոնային աղյուսակի տեսքով։

Colnect-ը տրամադրում է առևտրային հարթակ (շուկա) հավաքածուների համար։ Այն հանրային տիրույթում է 2017 թվականի դեկտեմբերի 27-ից։ Շուկայում վաճառքը կապված է կենտրոնացված կատալոգների հետ։ Վաճառողները կարող են վաճառքի համար ապրանքներ տեղադրել անմիջապես կատալոգից, իսկ գնորդները կարող են դիտել հավաքուծուի մասին տեղեկությունները դրան նվիրված վեբ կայքում։

## Վիճակագրություն
Կայքը հայտնում է, որ ծառայություններ է մատուցում 113 երկրների կոլեկցիոներներին։ Նրանցից հարյուրավոր կամավոր օգնում են կայքին, ներառյալ թարգմանիչները, ովքեր թարգմանում են Colnect-ը 62 լեզուներով.

2018 թվականի դրությամբ Colnect կատալոգում թվարկված են 435 չինական տրանսպորտային տոմսեր, որոնք թողարկվել են 147 տարբեր չինական ընկերությունների կողմից։

## Մրցանակներ
2009 թվականի ապրիլի 25-ին Colnect-ը հայտարարվեց որպես European Startup 2․0 մրցույթի հաղթող մոտ 200 մրցակից ընկերությունների և 11 եզրափակիչի մասնակիցների միջև։

2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Colnect կայքը TechAviv Peer Awards ստարտափների մրցույթում գրավեց երկրորդ տեղը՝ մեկ ձայնով զիջելով  5min ստարտափին։

## Տես նաև
* Մետաղադրամների հավաքում
* Ֆիլոկարտիա
* Բոնիստիկա

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 
* Blog (The Colnect Experience)
Մավրիտանիայի կենտրոնական բանկ

**Մավրիտանիայի կենտրոնական բանկ**,  Աֆրիկայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող կենտրոնական բանկ։  Բանկը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Նուակշոտում՝ նախագահական նստավայրից դեպի հարավ։ Մավրիտանիայի կենտրոնական բանկի ներկայիս կառավարիչը Մուհամեդ Լեմին Օուլդ Դհեբին է։

## Պատմություն
Մավրիտանիայի կենտրոնական բանկը ստեղծվել Է 1973, 1974 և 1975 թվականներին՝ Մավրիտանիայի օրենսդրական ակտերով։ Այն հիմնադրվել է Շարժիչի յուղ ըներության  նախագահ՝ Դադայի կողմից, երբ  նա  Մավրիտանիան դուրս բերեց Աֆրիկյան ֆինանսական համայնքի Ֆրանսիայի կողմից գերակշռող արժութային կոնսորցիումից։

## Կառավարիչներ
*Ահմեդ Ուլդ Դադդա, 1973 թվականի հունիս-1978 թվականի մայիս,
* Սիդ Ահմեդ Ուլդ Բնեյջարա, մայիս 1978թ - Հուլիս 1978թ,
* Դիենգ Բուբու Ֆարբա, 1978 թվականի հուլիս-1981 թվականի ապրիլ,
* Ահմեդ Ուլդ Զեյն, ապրիլ 1981թ - հուլիս 1983թ,
* Դիենգ Բուբու Ֆարբա, հուլիս 1983թ - սեպտեմբեր 1987թ,
* Մոհամմեդ Ուլդ Նանի, սեպտեմբեր 1987թ - ապրիլ 1988թ,
* Ահմեդ Ուլդ Զեյն, ապրիլ 1988թ - հունիս 1992թ,
* Մուստաֆա Ուլդ Աբեյդերրահման, հունիս 1992թ - հունիս 1993թ,
* Մոհամեդու Ուլդ Միշել, հունիս 1993թ - դեկտեմբեր 1997թ,
* Մահֆուդ Ուլդ Մոհամեդ Ալի, դեկտեմբեր 1997թ - հունվար 2001թ,
* Սիդ էլ Մոկտար Ուլդ Նագի, հունվար 2001-օգոստոս 2002թ,
* Յահյա Ուլդ բարձրագույն դպրոցից, 2002 թ օգոստոս-2003 թ հունվար,
* Բա Սեյդու Մուսա, հունվար 2003թ - հունիս 2003թ,
* Ահմեդ Սալեմ Ուլդ Թեբախ, հունիս 2003թ - հուլիս 2004թ,
* Զեյն Ուլդ Զեյդան, հուլիս 2004թ - սեպտեմբեր 2006թ,
* Քեյն ուսման, սեպտեմբեր 2006թ - նոյեմբեր 2008թ,
* Սիդատի Բենհամեյդա, նոյեմբեր 2008թ -օգոստոս 2009թ,
* Սիդ Ահմեդ Ուլդ Ռաիս, օգոստոս 2009թ -հունվար 2015թ,
* Աբդել Ազիզ Օուլդ Դահի, 2015 թվականի հունվար-2020 թվականի հունվար,
* Շեյխ Էլ-Քեբիր Մուլայ Թահեր, 2020 թվականի հունվար-2022 թվականի մարտ,
* Մոհամեդ Լեմին Ուլդ Դեհբի, 2022 թվականի մարտ- առ այսօր,

Աղբյուր։

## Տես նաև
* Մավրիտանիայի տնտեսությունը
* Կենտրոնական բանկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

*"Missions" page at Banque Centrale de Mauritanie website

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Մավրիտանիայում
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
YourCash Europe ltd

**YourCash Europe ltd,**  բանկոմատների մատակարար է, որը գործում է Մեծ Բրիտանիայում, Նիդերլանդներում, Բելգիայում և Իռլանդիայում։ Ընկերությունը պատկանում է Euronet Worldwide-ին։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի Միլթոն Քինս քաղաքում։

YourCash բանկոմատները վաճառողների կողմից լիցքավորվող բանկոմատներ են, որոնք բիզնեսին թույլ են տալիս լիցքավորել ՀԴՄ - ները ՝ օգտագործելով իրենց սեփական  կանխիկ գումարը, այնուհետև էլեկտրոնային եղանակով փոխհատուցում ստանալ YourCash-ի միջոցով։

## Պատմություն
YourCash - ը հիմնադրվել է 2000 թվականին որպես մասնավոր սահմանափակ ընկերություն, կոչվում էր Hanco ATM Systems: Նա բանկոմատներ էր մատակարարում այնպիսի հարմար վայրերում, ինչպիսիք են մթերային խանութները, անկյունային խանութները և զբոսայգիները։

2003 թվականին իր գործունեությունը սկսել է Նիդերլանդներում։ 2004 թվականին Royal Bank of Scotland Group-ը ձեռք բերեց Hanco ATM systems-ը և մինչև 2006 թվականը սկսեց անվճար բանկոմատներ ներդնել Մեծ Բրիտանիայում։

2010 թվականի հոկտեմբերին ընկերությունը ղեկավարությունից հետգնման գործընթաց է սկսել, ինչի արդյունքում RBS - ը դուրս է եկել բաժնետերերի կազմից և դարձել ինքնուրույն մասնավոր սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն ՝ YourCash Limited։ Այս պահին YourCash - ը նաև սկսեց էքսպանսիա դեպի Բելգիա, որն ավարտվեց 2011 թվականին։

2013 թվականին գործադիր տնօրեն Ջենի Քեմփբելը բաժնետոմսերի երկրորդային հետգնումներ կատարեց ՝ կենտրոնական ղեկավարությանը հնարավորություն տալով վերահսկել YourCash-ը։ Սա նշանակում էր, որ YourCash-ն այժմ վաճառվում է որպես լիովին անկախ բիզնես, իսկ Քեմփբելը հիմնական մասի բաժնետեր և գործադիր տնօրեն է։

Հետագա ընդլայնումը դեպի Իռլանդիա տեղի է ունեցել 2016 թվականին։

Ընկերության ներկայացուցիչների խոսքով ՝ ներկայումս YourCash-ը վերահսկում է Մեծ Բրիտանիայի անվճար բանկոմատների շուկայի 32% - ը։

2016 թվականի հոկտեմբերին YourCash-ը ձեռք բերվեց Euronet Worldwide-ի կողմից, իսկ Քեմփբելը մնաց գործադիր տնօրենի պաշտոնում։

## Link ցանց
YourCash  LINK.մասնակից ցանցի 36 հաստատություններից մեկն է։ Դա բանկոմատների մատակարարների ընդհանուր միջբանկային ցանց է, որը գործում է Մեծ Բրիտանիայում և ներառում է բանկեր, շինարարական ընկերություններ և բանկոմատների անկախ օպերատորներ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Բելգիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջբանկային ցանցեր
Կատեգորիա:Նիդերլանդների կազմակերպություններ
KK Park

**KK Park** (), խարդախության գործարան, որը գտնվում է Մյանմայի Մյավադի քաղաքում։ Մյանմայի և Թաիլանդի սահմանով հոսող Մոեյ գետի ափին գտնվող համալիրը համացանցային խարդախության և մարդկանց թրաֆիքինգի հիմնական հանգույցն է ավելի մեծ՝ Ոսկե եռանկյունի տարածաշրջանում։

## Նկարագրություն
Հարավարևելյան Ասիայի տարբեր երկրների աշխատողներին հարկադրել են առցանց խարդախություններ կատարել, ներառյալ՝ ներդրումներ կրիպտոարժույթի մեջ, ինչպես նաև ենթարկել են խոշտանգումների և ապօրինի ազատազրկման։ 2024 թվականին գերմանական Deutsche Welle պետական հեռուստատեսության հետաքննությունը պարզել է, որ *KK Park*-ի աշխատողներն աշխատում են 17-ժամյա գրաֆիկով, նրանց հաճախակի լրտեսում են, խոշտանգում և սպառնում սպանությամբ, երբ նրանք փորձում են փախչել համալիրից։

ԱՄՆ-ի խաղաղության ինստիտուտի (USIP) ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ 2023 թվականի հուլիսի դրությամբ *KK Park*-ում և նմանատիպ *Shwe Kokko* պարկում կար առնվազն 20․000 խարդախ։

Համալիրը կառուցվել է 2019-2021 թվականներին, իսկ լրացուցիչ շինարարությունը շարունակվել է 2023 թվականի դրությամբ։

Նշվում է, որ նախագիծը համատեղ ստեղծել են Կարեն ազգային միությունը (KNU), էթնիկ զինված կազմակերպությունը, որը վերահսկում է Կային նահանգի որոշ հատվածներ, և «Տրիադայի» առաջնորդ Վան Կուոկ-կոյի հետ կապված չինական ընկերությունները։ *KNU*-ն ճնշումների է ենթարկվել *KK Park*-ին նրա ենթադրյալ ներգրավվածության և այլ անօրինական գործողությունների պատճառով, և բախվել է իր որոշ բարձրաստիճան անդամների հրաժարականի պահանջներին։ Նախկին աշխատակիցները բացահայտել են, որ համալիրում ներկա են եղել Մյանմայի սահմանապահ ուժերի զինծառայողները։

*KNU*-ն հայտարարել է, որ հետաքննելու է իր հինգ անդամներին, որոնք մեղադրվում են *KK Park*-ի հետ կապեր ունենալու մեջ, և որ համագործակցելու է Չինաստանի և Թաիլանդի հետ՝ սահմանային տարածքը հանցավորությունից ազատելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերեվարություն
Կատեգորիա:Խարդախություն
Կատեգորիա:Մյանմայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Սուտ
Բուրունդիի Հանրապետության բանկ

**Բուրունդիի Հանրապետության բանկ**, Բուրունդիի կենտրոնական բանկն է։  Բանկը հիմնադրվել է 1966 թվականին, նրա գրասենյակները գտնվում են Բուժումբուրայում։

Բանկն ակտիվորեն խթանում է ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման քաղաքականությունը և հանդիսանում է ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության ընդլայնման դաշինքի անդամ։ Բուրունդիի Հանրապետության բանկն առաջին 17 կարգավորող հաստատություններից մեկն է, որը մայաների հռչակագրի համաձայն,  ֆինանսական ծառայությունների հասանելիությունն ընդլայնելու համար, ստանձնել է հատուկ ազգային պարտավորություններ,  2011 թվականին Մեքսիկայում տեղի ունեցած գլոբալ քաղաքական ֆորումի ժամանակ։

Ներկայիս նահանգապետը Էդուարդ Նորման Բիգենդակոն է։

## Պատմություն
Կենտրոնական բանկը զարգացել է քայլ առ քայլ.

* 1887 թվականի հուլիսի 27-ի թագավորական հրամանագրով ֆրանկը սահմանվել է որպես Կոնգոյի ազատ պետության, այդ թվում  Բուրունդիի հաշվարկային արժույթ,
* 1890 թվականի Հելգոլանդի համաձայնագրով Ռուանդան և Բուրունդին գտնվում են Աֆրիկայում Գերմանիայի ազդեցության տիրույթում, իսկ արևելյան Աֆրիկայի ռուփին պաշտոնական արժույթ էր։ Այնուամենայնիվ, ֆրանսիական ֆրանկի շրջանառությունը շարունակվում է,
* 1908 թվականին Բելգիայի գործողությունների արդյունքում բելգիական Կոնգոն դարձավ լատինական արժութային միության անդամ,
* Կոնգոյի բանկը Բելգիայում հիմնադրվել է 1909 թվականին,
* Կոնգոյի բանկը Բելգիան թողարկել է իր առաջին թղթադրամները 1912 թվականին,,
* Ռուանդան և Բուրունդին միացան Կոնգոյի Ֆրանկի գոտուն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո 1927թ,
* Բելգիական Կոնգոյի գաղութը և Կոնգոյի բանկը Բելգիայի հետ նոր հարաբերություններ են հաստատում 1927 - 1952թթ,
* Անգլիայի բանկի ժամանակավոր միջամտությամբ ֆրանկը գրանցված է Լոնդոնում,
* Կոնգոյի Կենտրոնական բանկը  1952 - 1960 թթ Բելգիայում և Ռուանդայում-Ուրունդի,
* Ռուանդայի և Բուրունդիի էմիսիոն բանկ  / (Ռուանդայի և Բուրունդիի էմիսիոն Բանկ)-1960-1964թթ,
* Բուրունդիի թագավորական բանկը  և Ռուանդայի Ազգային բանկը բացվել են 1964 թվականին,
* Բուրունդիի Հանրապետության բանկը բացվել է 1966 թվականին։

## Կառավարիչներ
*Բոնավենտուրա Կիդվինգիրա, 1967-1977թթ,
*Էլիսի Նտահոնիկորա, 1977-1980թթ,
*Ալոիս Նտահոնկիրիե, 1980-1986թթ,
*Իսահակ Բուդաբուդա, 1987-1992թթ,
*Մաթիաս Սինամենյե, 1992-1998թթ,
* Պարոն Իջուար բան Իջեզա, 1998-2003թթ,
* Արժույթի Միջազգային Հիմնադրամի Խորհրդատու, 2003-2006թթ.
* Գաբրիել Նտիսեսերանա, 2006-2007թթ,
* Իսաա Իոն Բիզիմանա, 2007թ,
* Գասպար Սինդա Իֆիգա ԻՖԱ, 2007-2012թթ,
* Ժան-Ժակ Իոնիզ, 2012-2022թթ,
* Անսարիի թագավորն ու սուրհանդակը 2022-2023թթ,
* Էդուարդ Նորման Բիգենդա 2023-առ այսօր

Աղբյուր։

## Տես նաև
* Բուրունդիի տնտեսություն
* Կենտրոնական բանկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
*  Banque de la République du Burundi 

Կատեգորիա:Բանկեր
Կատեգորիա:Բուրունդի
Սիմյան

**Սիմյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանվան ստուգաբանություն
Կա Սիմյան ազգանվան առաջացման երեք տարբերակ․

* Պարսկերեն *սիմ* բառից, որը նշանակում է «արծաթ»՝ *-յան* վերջավորության հավելումով։
* Սիմոն/Սիմավոն/Սիմեվոն/Սիմուն/Սիմայոն անվան կրճատ Սիմ տարբերակից՝ *-յան* վերջավորության հավելումով։
* Սիմիկ անվան կրճատ Սիմ տարբերակից՝ *-յան* վերջավորության հավելումով։

## Ազգանունը կրողներ
* Տիգրան Սիմյան (ծնվ․ 1980), գրականագետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Սիսյան

**Սիսյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանվան ստուգաբանություն
Կա Սիսյան ազգանվան առաջացման երեք տարբերակ․

* Սիս քաղաքի անունից՝ *-յան* վերջավորության հավելումով։
* Սիսլյան ազգանունից՝ *լ*-ի անկումով։
* Սիսակ անվան կրճատ *Սիսո>Սիս* տարբերակից՝ *-յան* վերջավորության հավելումով։

## Ազգանունը կրողներ
* Արմենուհի Բենիամինի Սիսյան (ծնվ․ 1968), արձակագիր, բանաստեղծ։

## Տես նաև
* Սիսակյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Սիրունյան

**Սիրունյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալբերտ Մկրտչի Սիրունյան (1948-2018), ֆիզիկոս։
* Էդուարդ Սիրունյան (1865-1937), փիլիսոփա։
* Հայկ Ղուկասի Սիրունյան (ծնվ․ 1999), գրող, բանաստեղծ, գրականագետ։
* Ղուկաս Տիգրանի Սիրունյան (1949-2017), բանաստեղծ, մանկագիր։
* Ռոզա (Ռուզաննա) Վանյայի Սիրունյան (ծնվ․ 1962), մշակութային գործիչ։
* Վահե Միշայի Սիրունյան (1982-2020), ՀՀ ԶՈՒ փոխգնդապետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Փախուստի դիմած տնտեսական իրավախախտների մասին օրենք

**Փախուստի դիմած տնտեսական իրավախախտների մասին օրենքը** լիազորում է ցանկացած հատուկ դատարանի, որն ստեղծվել է փողերի լվացումը կանխարգելելու մասին 2002 թվականի օրենքի համաձայն, բռնագրավել տնտեսական այն հանցագործների ամբողջ գույքն ու ակտիվները, ովքեր մեղադրվում են 100 միլիոն INR-ն՝ հնդկական ռուփին գերազանցող հանցագործությունների մեջ և խուսափում են քրեական հետապնդումից՝ մնալով։ հնդկական դատարանների իրավասությունից դուրս։ Օրինագիծը ներկայացվել է Հնդկաստանի խորհրդարանի ստորին պալատում՝ Լոկ Սաբհայում 2018 թվականի մարտի 12-ին և ընդունվել 2018 թվականի հուլիսի 25-ին։ Նախատեսվում է նաև վերոնշյալ օրենքի խախտում թույլ տված անձի ամբողջ գույքի ժամանակավոր ամրագրում և բռնագրավում հատուկ դատարանի կողմից։

Օրինագիծը հակասական արձագանքների է արժանացել օրենսգետների, իրավաբանական թեմաներով գրողների շրջանում։

## Տես նաև
* Փախուստի դիմած տնտեսական հանցագործ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Fugitive Economic Offenders Bill, 2018
** As Introduce
** As Passed by Loksabha
** As Passed by both Houses
** पुर: स्थापित रूप में
** लोक सभा द्वारा पारित
**

Կատեգորիա:Իրավական ակտեր
Կատեգորիա:Օրենքներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Պորտուգալական թիմորյան էսկուդո

**Թիմորյան էսկուդո** (), Պորտուգալական Թիմորի դրամական միավորը 1959-1975 թվականներին։

Արևելյան Թիմորը (նախկինում՝ Պորտուգալական Թիմոր) այժմ օգտագործում է ԱՄՆ դոլարի թղթադրամներ և շրջանառության մեջ ունի իր սեփական մետաղադրամները։

## Պատմություն
Թիմորյան էսկուդոն ներդրվել է 1959 թվականի հունվարի 1-ին թիմորյան պատակայի փոխարեն՝ 5,60 պատակա=1 էսկուդո հարաբերակցությամբ։ 1 էսկուդոյի անվանական արժեքը նեյզիլբերից էր, իսկ 3 և 6 էսկուդոները՝ արծաթից։ 1 էսկուդոն 100 սենտավո էր։ Հաշվի առնելով, որ պատակայով նախկին անվանական արժեքը փոխանակվում էր 6 պատակա 1 ԱՄՆ դոլարի դիմաց, այս անցումային շրջանում բնակչության հարմարության համար օգտագործվել է նոր անսովոր անվանական արժեք՝ 6 և 3 էսկուդոներ, երբ դրանք շրջանառության մեջ են դրվել։ 1964 թվականին մետաղադրամների շարքը համալրվել է 10 էսկուդո անվանական արժեքով։ Հետագայում՝ 1970 թվականին, գնաճի պատճառով արծաթե մետաղադրամները փոխարինվել են Պորտուգալիայում սովորական անվանական արժեքներով՝ 2․5, 5 և 10 էսկուդոներ։

1975 թվականի դեկտեմբերին Ինդոնեզիան գրավել է Արևելյան Թիմորը, այնուհետև ընդգրկվել է նրա կազմում։ Էսկուդոն փոխարինվել է ինդոնեզական ռուփիով։

## Մետաղադրամներ և թղթադրամներ
Հատվել են 10, 20, 30, 50, 60 սենտավո մետաղադրամներ, 1, 21⁄2, 3, 5, 6, 10 էսկուդո

Թողարկվել են թղթադրամներ՝ 20, 30, 50, 60, 100, 500, 1000 էսկուդո։

Առաջին թղթադրամները՝ թվագրված 1959 թվականին, եղել են 30, 60, 100 և 500 էսկուդո անվանական արժեքներով։ 1967 թվականին ներդրվել են 20 և 50 էսկուդո անվանական արժեքով թղթադրամներ, իսկ 1968 թվականին՝ 1000 էսկուդո։ Բոլոր թղթադրամները թողարկվել են Banco Nacional Ultramarino-ի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Արևելյան Թիմոր
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Էսկուդո
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Համաաֆրիկյան վճարահաշվարկային համակարգ

**Համաաֆրիկյան վճարահաշվարկային համակարգ (Pan African Payments Settlement System (PAPSS))**, տարբեր տեղական արժույթներով միջսահմանային վճարումների կատարման համաաֆրիկյան համակարգ իրական ժամանակի ռեժիմով։ Այն սկսել է գործել 2022 թվականի հունվարի 13-ից Աֆրիկյան միության և Աֆրիկյան ներմուծման և ատահանման բանկի(Afreximbank)  կողմից  ի լրումն Աֆրիկյան մայցամաքային ազատ առևտրի  գոտու (AfCFTA) ծրագրին, հետագայում, մինչև 2024 թվականի վերջ, Կարիբյան շրջանում ներդնելու հեռանկարով։

## Պատմություն
PAPSS-ի մասին առաջին հիշատակումը եղել է 2019 թվականի հուլիսի 7-ին  Նիամեում Աֆրիկյան միության  Ասամբլեայի 12-րդ արտահերթ նիստում, որտեղ Նիգերիան արտահայտվեց  AfCFTA  գործառնական փուլի մեկնարկի օգտին։ Համակարգը գործարկվել է որպես փորձնական ծրագիր Արևմտյան Աֆրիկայի արժութային գոտու (WMZ) 6 երկրների միջև ՝ նախքան հանրությանը հասանելի դառնալը։ 2023 թվականին Կարիբյան համայնքի մի քանի երկրներ սկսեցին իրականացնել փորձնական հարթակ ՝ օգտագործելով Համաաֆրիկյան վճարահաշվարկային համակարգը ՝ Կարիբյան ավազանի և Աֆրիկայի միջև առևտուրը հեշտացնելու համար։

Այդ քայլը համընկել է Afreximbank-իմ կողմից  Կարիբյան տարածաշրջանը  Աֆրիկայի Սփյուռքը վեցերորդ տարածաշրջան հայտարարելու  և Կարիբյան Բարբադոս կղզում գրասենյակի բացման հետ։ PAPSS-ը նախատեսվում է իրականացնել Կարիբյան ավազանի այն երկրների շրջանում, որոնք արդեն համաձայնագիր են կնքել Afreximbank-ի հետ, և դրա մեկնարկը նախատեսվում է 2024 թվականի չորրորդ եռամսյակում։

## Աշխատանքի սկզբունք
* Ընկերությունը վճարային գործիք է տրամադրում տեղական բանկին կամ վճարային ծառայության մատակարարին
* Վճարային հրահանգը ուղարկվում է PAPSS  երկրի կենտրոնական բանկի միջոցով  և ուղղվում ստացողի բանկային հաշվին
* PAPSS-ը նախորոք կատարում է վճարային հրահանգի բոլոր ստուգումները, ուղարկում այն ստացողի կենտրոնական բանկ և, ի վերջո, տեղական բանկի հաշվին
* PAPSS-ը ուղարկողի  և ստացողի Կենտրոնական բանկին տրամադրում է կրեդիտի և դեբետի հաշվարկների հրահանգները։ Կենտրոնական բանկերն իրականացնում են կայուն արժույթով գործարքի հաշվարկներ ՝ օգտագործելով Afreximbank-ը որպես հաշվարկային գործակալ։
* Միջսահմանային վերջնական հաշվարկներից հետո ստացողը ստանում է իր գումարը տեղական արժույթով։

PAPSS-ը ամենօրյա ռեժիմով հաշվարկներ է իրականացնում առանձին աֆրիկյան արժույթների բոլոր տրանսակցիաների գծով՝ փոխհաշվարկներ կատարելով մինչ կեսգիշեր։ Այնուհետև կենտրոնական բանկերը կարգավորում են մնացած տարբերությունները։ Հաջորդ օրը վճարումների և հաշվարկների գործընթացը  սկսվում է զրոյից։

## Մասնակիցներ

* Գանայի բանկ
* Նիգերիայի Կենտրոնական բանկ
* Լիբերիայի Կենտրոնական բնակ
* Գվինեայի Հանրապետության Կենտրոնական բանկ
* Սիերա-Լեոնեյի բանկ
* Զիմբաբվեի պահուստային բանկ
* Ջիբութիի Կենտրոնական բանկ
* Զամբիայի բանկ
* Քենիայի Կենտրոնական բանկ
* Գամբիայի Կենտրոնական բանկ

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* PAPSS - Make instant and secure cross-border payments in local currencies across Africa
* Access Bank PLC _ PAPSS
* Ghana Pan African Payments Settlement System (PAPSS) Update

Կատեգորիա:Անկանխիկ հաշվարկներ
Կատեգորիա:Աֆրիկյան Միություն
Կատեգորիա:Միջբանկային ցանցեր
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայությունների ընկերություններ
Մայքլ Սոնա

**Մայքլ Սոնա** (), կանադացի քաղաքական գործիչ, որը հայտնի է ռոբոզանգերի սկանդալում իր ներգրավվածությամբ, որը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ նա առաջադրվել էր 2011 թվականի դաշնային ընտրություններում Գուելֆի շրջանում նախընտրական քարոզարշավի մասնակից։ Ընտրությունների ժամանակ Գուելֆում ընտրողները պնդում էին, որ զանգեր են ստացել ռոբոտներից, որոնք կեղծ կերպով տեղեկացրել են նրանց, որ իրենց ընտրատեղամասերի գտնվելու վայրը փոխվել է։ Սոնան, հնարավոր է, ուրիշների հետ կազմակերպել է այդ կոչերը ՝ փորձելով ճնշել այն ընտրողներին, ովքեր մտադիր էին քվեարկել այլ քաղաքական կուսակցությունների օգտին։

Այն բանից հետո, երբ այս մեղադրանքներն առաջին անգամ հայտնվեցին լրատվամիջոցներում, Սոնան ելույթ ունեցավ Կանադայի ռադիոհեռարձակող կորպորացիայի «Իշխանություն և քաղաքականություն Էվան Սոլոմոնի հետ» ծրագրում, որտեղ նա հերքեց իր առնչությունն այդ սկանդալին։ Հարցազրույցի ժամանակ Սոնան պնդեց, որ նա տեղեկություն չունի, թե ով է պատասխանատու, բայց «չի պատրաստվում իր վրա վերցնել այն մեղքը, որն ինքը չի արել»։

Կանադայի ընտրողների հանձնաժողովի և Կանադայի թագավորական հեծյալ ոստիկանության հետաքննություններից հետո Սոնային մեղադրանք է առաջադրվել ընտրողին դիտավորյալ խոչընդոտելու կամ ընտրություններում քվեարկելու փորձ կատարելու համար, ինչը հանցագործություն է Կանադայի ընտրական օրենսդրության համաձայն։ 2014 թվականի օգոստոսի 14-ին Սոնան մեղավոր է ճանաչվել, սակայն դատավոր Հիրնը նշել է, որ Սոնան ամենայն հավանականությամբ միայնակ չի գործել։ Դատարանը եզրակացրեց, որ Սոնան դրսևորել է «մարդկանց քվեարկելու իրավունքի կոպիտ և բացահայտ արհամարհանք» ՝ որպես «չմտածված և անհանգստացնող ծրագրի» մաս։ Ոչ ոք չի մեղադրվել կամ դատապարտվել այս գործի հետ կապված։ Սոնան միակ մարդն էր, ով երբևէ դատապարտվել էր ընտրողի քվեարկությանը խոչընդոտելու փորձի համար։ Նա դատապարտվել է 9 ամսվա ազատազրկման և 12 ամսվա պայմանական ազատագրման։ Դատավճիռը բողոքարկվել է, սակայն Օնտարիոյի Վերաքննիչ դատարանի կողմից այն հաստատվել է։ Պայմանական վաղաժամկետ ազատ է արձակվել 2016 թվականի սեպտեմբերին։ Նրա կալանքի ժամկետի մնացած մասն ավարտվել է 2017 թվականի հունվարին։

Նա հայտնվել է 2019 թվականի «Ընտրությունների օրը Կանադայում, երբ քվեարկությունը ճնշելու կոչ հնչեց» վավերագրական ֆիլմում, որի համար նա երեք անգամ հարցազրույց է տվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Կանադացի քաղաքական գործիչներ
Դենիս Լ․ Ֆերոն

**Դենիս Լյուսիեն Էմիլ Ֆերոն** (), Միջինարևմտյան Չեմետկո պղնձաձուլական գործարանի սեփականատեր և գլխավոր գործադիր տնօրեն։  Դենիս Լյուսիեն Էմիլ Ֆերոնը ծնվել է Բելգիայի Սինտ Փիթերս Վոլուվ քաղաքում։

## Վաղ մանկություն
Դենիս Լյուսիեն Էմիլ Ֆերոնը, լեռնադահուկային սպորտում, մասնակցել է 1952 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերին և 1956 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերին։  1952 թվականին նա զբաղեցրեց 63-րդ տեղը, հսկա ոլորավայրէջքում՝ 73-րդ տեղը, ոլորավայրէջքում՝ 46-րդ տեղը, բայց դուրս մնաց առաջին վազքից։ Չորս տարի անց նա զբաղեցրեց 38-րդ տեղը 1956-ի վայրէջքում, 46-րդը՝ սլալոմում և 65-րդը՝ հսկա սլալոմում:Դենիս Լյուսիեն Էմիլ Ֆերոնի ավագ եղբայր՝ Մայքլը, մասնակցել է 1948 և 1952 թվականների ձմեռային խաղերին, ինչպես նաև դահուկավազքի մրցումներին։

## Մեղադրական ակտ
1999 թվականի ապրիլի 21-ին դաշնային մեծ ժյուրին մեղադրեց Չեմետկո պղնձաձուլական ընկերությանը։ Ֆերոնը և նրա հինգ աշխատակիցները, խախտելով մաքուր ջրի մասին օրենքը, ապօրինի գաղտնի ջրահեռացման խողովակաշար օգտագործելու համար տարբեր աղտոտող նյութերով և արդյունաբերական թափոններով աղտոտված վտանգավոր կեղտաջրերը, ներառյալ կադմիումը, կապարը և ցինկը, դիտավորյալ մղելու համար Լոնգ Լեյք (Իլինոյս), Միսիսիպի գետի վտակ։ Մեղադրական եզրակացության մեջ տեղ են գտել Չեմետկո պղնձաձուլական գործարանի նախագահ Դենիս լ.Ֆերոնի, Գարի Ռիդի, Ջորջ Բոյդ կրտսերի, Ռոջեր Քոփլենդի, Քևին Յանգմանի և  Չեմետկո պղնձաձուլական գործարանի կառավարիչ Բրյուս Հենդրիքսոնի անունները։ 2001 թ-ին սնանկության մասին հայտարարությունից առաջ  Չեմետկո պղնձաձուլական գործարանը ԱՄՆ-ում արտադրում էր պղնձի մոտ 50% - ը։

### Գործի ավարտ
* Դատարանը Դենիս Ֆերոնի նկատմամբ անձնական գործը փակել է, քանի որ նա փախել է Միացյալ Նահանգներից։
* Ֆերոն ընկերությունը վճարել է 500,000 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցում, որը պետք է օգտագործվեր Չեմետկո պղնձաձուլական գործարանի տարածքում և մոտակայքում գտնվող  շրջակա միջավայրի վերականգնման ծրագրին աջակցելու համար։
* Ֆերոն ընկերության դեմ բոլոր մեղադրանքները հետագայում դատարանի կողմից մերժվել են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chemetco Estate
* Trustee goes after Chemetco funds

Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Ալդերնիի ֆունտ

**Ալդերնիի ֆունտ** (),  Գերնսիի կազմի մեջ գտնվող Ալդերնի կղզու դրամանիշերըԼ

## Դրամանիշների նկարագրություն
Ալդերնիի կառավարության մասին օրենքի համաձայն, կղզին իրավունք ունի թողարկել դրամանիշներ, որոնք ներկայացված են նույն դրամական միավորով (արժույթով), ինչպես Միացյալ Թագավորությանյի դրամանիշները։

Մետաղադրամների թողարկումը սկսվել է 1989 թվականին։ Մետաղադրամները հատվում են պղինձ-նիկելի համաձուլվածքից, ինչպես նաև արծաթից և ոսկուց։

Ալդերնիում մետաղադրամները թողարկվում են միայն որպես կոլեկցիոն մետաղադրամներ և իրականում չեն օգտագործվում շրջանառության մեջ։

Շատ հազվագյուտ մեկ ֆունտ թղթադրամը թողարկվել է 1810 թվականին Ալդերնի առևտրային բանկի կողմից։ Այն ընդգրկվել է «Համաշխարհային թղթային փողերի ստանդարտ կատալոգում»՝ «S181. 1 pound. 26.12.1810. Black. Arms at left» նկարագրությամբ։

## Գրականություն
* Cuhaj G., Michael T., Miller H. Standard Catalog of World Coins 1901-2000. — 39-րդ հրտ. — Iola: Krause Publications, 2011. — 2345 է․ — ISBN 978-1-4402-1172-8.
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալդերնիի մետաղադրամներ Ալդերնիի կառավարության կայքում

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Ֆունտ
Էսկուդո

230px|մինի|Պորտուգալական Հնդկաստանի 1 էսկուդո
[աջից|մինի| [Խուանա I-ի և Կառլոս V&nbsp;I-ի էսկուդո. 1504–1555 թթ. AV Escudo (24 մմ, 3,38 գ, 9 ժ): Սևիլյան հատում.]]
աջից|մինի| Պորտուգալական մետաղադրամ 1 էսկուդո, 1987 թ․
**Էսկուդո** ( պորտուգալերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «վահան»), արժույթի միավոր, որն օգտագործվում է Կաբո Վերդեում, իսկ անցյալում օգտագործվել է Պորտուգալիայում, Իսպանիայում և նրանց գաղութներում։ Բնօրինակ մետաղադրամի արժեքը եղել է 16 արծաթե ռեայս։ Կաբո Վերդեի էսկուդոն և պորտուգալական էսկուդոն բաղկացած է 100 սենտավոյից, որի խորհրդանիշը -ն է, S տառը՝ երկու ուղղահայաց ձողերով, որոնք դրվում են միավորի և ստորաբաժանման միջև։

Իսպանիայում և նրա գաղութներում *էսկուդոն* վերաբերում է տասնվեց *ռեալ* արժողությամբ plata -ին կամ քառասուն ռեալ արժողությամբ վելոն ոսկե մետաղադրամին։

## «Էսկուդո» անվանումով հայտնի  արժույթներ
### Շրջանառվող

* Կաբո Վերդեի էսկուդո

### Հնացած
* Անգոլական էսկուդո
* Չիլիական էսկուդո
* Ֆրանսիական էկյու
* Մոզամբիկական էսկուդո
* Պորտուգալական էսկուդո
* Պորտուգալական Գվինեայի էսկուդո
* Պորտուգալական Հնդկաստանի էսկուդո
* Պորտուգալական Թիմորի էսկուդո
* Սան Տոմե և Պրինսիպեի էսկուդո
* Իսպանական էսկուդո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Էսկուդո
Կատեգորիա:Տարադրամ
Մադամ Կլոդ

**Ֆերնանդ Գրյուդե** (, ), նաև հայտնի է որպես **Մադամ Կլոդ** (), ֆրանսիական հասարակաց տան հսկող։ 1960-ական թվականներին նա ղեկավարում էր ֆրանսիական զանգով կանչվող աղջիկների (մարմնավաճառների) ցանցը, որոնք աշխատում էին հատկապես բարձրաստիճան պաշտոնյաների և պետական ծառայողների համար։

## Կենսագրություն
Ֆերնանդ Գրյուդեն ծնվել է 1923 թվականի հուլիսի 6-ին Ֆրանսիայի Անժեր քաղաքում։ Կան հակասական տեղեկություններ Գրյուդեի ծագման մասին՝ սկսած քաղաքական գործիչ արիստոկրատ հայր ունենալուց, որը միանձնուհիների կողմից կրթություն էր ստացել մինչև փոքրիկ սրճարան ղեկավարող հայր, որը սայլակով սնունդ էր վաճառում։ Նրա անցյալի մասին մեկ այլ չստուգված պատմություն կա, ըստ որի նա աշխատել է որպես ֆրանսիական դիմադրության գործակալ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայի գերմանական օկուպացիայի շրջանում և բանտարկվել նացիստական համակենտրոնացման ճամբարում։ Պատերազմից հետո Ֆերնանդ Գրյուդեն աշխատում էր որպես մարմնավաճառ, բայց պնդում էր, որ ինքը «երբեք բավականաչափ գեղեցիկ չի եղել» և ավելի հարմար կլինի, որպես ղեկավար լինի։ 1961 թվականին նա ստեղծել էր այն, ինչը դարձավ Փարիզի մարմնավաճառության ամենաբացառիկ ցանցը հաջորդ տասնամյակի ընթացքում։

Այդ ժամանակ նա հասարակաց տուն էր վարում Փարիզի թանկարժեք 16-րդ թաղամասում։ «Կա երկու բան, որոնց համար մարդիկ միշտ կվճարեն՝ ուտելիքը և սեքսը։ Ես լավ չէի պատրաստում», - ասում էր Ֆերնանդ Գրյուդեն։

Նրա հարուստ հաճախորդներից էին քաղաքական գործիչներ և մաֆիայի անդամներ, իսկ ոստիկանության տեղեկատուի կարգավիճակը երաշխավորում էր, որ նա պաշտպանված էր։ Նրա հասցեագրքում, ինչպես պնդում էր Գրյուդեն, ներառված էին Իրանի շահի, Ջոն Ֆ. Քենեդիի և Fiat-ի երբեմնի ղեկավար Ջանի Անյելիի անունները։

1976 թվականին դատավոր Ժան Լուի Բրյուգյերը սկսեց քանդել Գրյուդեի կազմակերպությունը։ Նրան հետապնդում էին 11 մլն ֆրանկ (մոտ 4,9 մլն ֆունտ) չվճարված հարկերի համար։ Նա փախավ Լոս Անջելես, բայց 1986 թվականին վերադարձավ Ֆրանսիա՝ ձերբակալվեց և կրեց երեք ամսվա ազատազրկում։ Ազատ արձակվելուց հետո նա փորձել է ստեղծել մարմնավաճառությամբ զբաղվող կազմակերպություն, սակայն 1992 թվականին Գրյուդեին դատապարտեցին ազատազրկման Fleury-Mérogis բանտում՝ առևտրով (մարմնավաճառությամբ) զբաղվելու համար։

Նրա կյանքը հիմք է հանդիսացել «Մադամ Կլոդ» (1977 թվական) գեղարվեստական ֆիլմի համար, որի ռեժիսորն է Ջասթ Ջեկինը, իսկ գլխավոր դերակատարը՝ Ֆրանսուազա Ֆաբիանը։ Գրուդետը մահացել է Նիսում 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ 2021 թվականին Նեթֆլիքս թողարկեց ևս մեկ կենսագրական ֆիլմ՝ հիմնված նրա կյանքի վրա՝ «Madame Claude» վերնագրով։ Նա նաև հիշատակված է «Roxy Music»-ի «If It Takes All Night» երգում, 1974 թվականին թողարկված «Country Life» ալբոմում։

## Գրականություն
* Madam, by Claude Grudet, ed. Michel Lafon (1994): history of Madame Claude by Madame Claude.
*Les filles de Madame Claude, by Elizabeth Antébi and Anne Florentin, Stock-Julliard (1974).
*Madame Claude, by William Stadiem (2018), St. Martin's Press.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Behind Claude’s Doors'' - 2014 article in Vanity Fair by William Stadiem

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացիներ
Կատեգորիա:Մարմնավաճառություն
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամ

**Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամ,** Հայաստանում շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող իրավաբանական անձ։ Այն ստեղծվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից 2005 թվականին և պաշտոնապես անդամակցել է Ավանդներ ապահովագրողների եվրոպական ֆորումին 2006 թվականի նոյեմբերին։

## Հիմնադրամ
### Հիմնադրում
Հայաստանի Հանրապետությունում ավանդների երաշխավորման համակարգը ներդրվել է 2003 թվականին։ Ավանդների երաշխավորման համակարգը երկրի ֆինանսական համակարգի  բաղադրիչներից է։ Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամը հիմնադրվել է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից 2005 թվականին, որպես շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող իրավաբանական անձ, որի գործունեությունը կարգավորվում է «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասին» ՀՀ օրենքով։

### Առաքելություն
Հիմնադրամի գործունեությունը միտված է բանկային համակարգի հուսալիության, բանկային համակարգի նկատմամբ հանրության վստահության բարձրացմանը, ինչպես նաև ուղղված է ֆինանսական ոլորտի վերաբերյալ ցածր իրազեկություն ունեցող ավանդատուների շահերի պաշտպանությանը։ Ավանդների երաշխավորման համակարգը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետությունում գործող բոլոր բանկերի վրա։

Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամի առաքելությունն է՝ նպաստել Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, նպաստել բանկային համակարգի նկատմամբ հանրության վստահության բարձրացմանը, ապահովել երաշխավորված ավանդներ ունեցող ավանդատուների շահերի պաշտպանությունը։

### Ֆինանսական կրթում
Հիմնադրամը Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական կրթման ազգային ռազմավարության մշակման և իրագործման հանձնաժողովի անդամ է։ Իրականացնում է մի շարք կրթական միջոցառումներ ՀՀ կենտրոնական բանկի, նախաձեռնությամբ և համագործակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հիմնադրամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆինանսական ընկերություններ
Երկկողմանի համաձայնագիր

**Երկկողմանի համաձայնագիր**, որը նաև հայտնի է որպես երկկողմանի գործարքներ կամ Ծույլ Սյուզաններ։ The Wall Street Journal-ի կողմից սահմանվում է որպես բարտեր՝ որը իրենից ենթադրում է ընկերության կողմից չօգտագործված ակտիվը մեկ այլ ընկերությանը վաճառել, միևնույն ժամանակ համաձայնելով  նույն կամ համանման ակտիվները մոտավորապես նույն գնով  հետ գնելուն։ Այս ճանապարհով ակտիվների փոխանակումը զուտ տնտեսական արժեք իրենից չի ենթադրում, բայց կարող է խաբեությամբ դիտարկվել որպես արդյունավետ վաճառքների և շահավետ գնումների շարք ներառվելով ընկերությունների հաշվապահական գրքերում, ինչը խախտում է հաշվապահական հաշվառման սկզբունքները։
Ընկերությունները կարծես թե աճում են այս գործարքի միջոցով և  զբաղվածությունը մեծացնում են, բայց այս  գործարքը իրական շահույթ չի բերում։ Աճը գրավիչ գործոն է սպեկուլյատիվ ներդրողների համար, նույնիսկ եթե շահույթը բացակայում է։ Նման ներդրումները օգուտ են բերում ընկերություններին և դրդում նրանց կնքել  երկկողմանի համաձայնագրեր :Այս գործարքը վճռորոշ դեր խաղաց էներգիայի առևտրականների՝ ինչպիսիք են Էնրոն, CMS Energy-ը, Reliant Energy-ն, Dynegy-ն և ֆինանսական ծառայություններ մատուցող Wirecard-ը,շուկայական կապիտալիզացիայի ժամանակավոր ուռճացման գործում :
Միջազգային սցենարներում այս երկկողմանի համաձայնագիրը հարկերից խուսափելու և փողերը լվանալու կառուցվածքային մեթոդ է։
Շատ ընկերություններ օգտագործել են երկկողմանի համաձայնագրերը շուկան խեղաթյուրելու համար՝ սահմանելով եկամուտների կեղծ չափորոշիչներ, նպատակ ունենալով հասնել կամ գերազանցել Ուոլ Սթրիթի ֆոնդային վերլուծաբանների կողմից ներկայացված թվերին։ Երկկողմանի համաձայնագրերի չարաշահման արդյունքում հանրային կազմակերպությունների միջև փոխանակումը վարկաբեկվել է պրոֆեսիոնալ ներդրողների շրջանում։

## Տես նաև
* Դատահաշվապահական փորձաքննություն
* Շուկայի մանիպուլյացիա

## Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Կատեգորիա:Բիզնես տնտեսագիտություն
Kindle Banking Systems

**Kindle Banking Systems**, բանկային լուծումների ընկերություն է, որը 1979 թվականին պատվերով մշակել է  բանկային համակարգեր Իռլանդական Ansbacher Bank առևտրային բանկի համար։ Նրա հիմնական արտադրանքը մոդուլային բանկային համակարգն էր, որը հայտնի էր որպես Bankmaster: Սկզբնապես համակարգը աշխատում էր ICL սարքերի պլատֆորմի վրա, ICL բրիտանական համակարգիչ արտադրողի հետ համագործակցությունը օգնեց Kindle-ին ստեղծել զգալի հաճախորդների բազա Ասիայում և Աֆրիկայում։

Kindle-ը համարվում է նշանավոր ընկերություն, առաջին իռլանդական բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունն էր, որը հասավ իր ոլորտում համաշխարհային առաջատարի կարգավիճակի։

## Պատմություն
Kindle Bankmaster-ի հիմնական արտադրանքը մոդուլային բանկային համակարգն էր, որը հիմնված էր System25 Assembler-ի վրա,այն  մեկնարկեց սկսվեց 1979 թվականին  որպես իռլանդական Ansbacher Bank առևտրային բանկում պատվերով բանկային համակարգեր ստեղծելու նախագիծ։

Ընկերությունն ի սկզբանե կոչվում էր MA Systems, Այնուհետև Triple A Systems, նախքան վերջնականապես հաստատվելը Kindle բանկային համակարգերի վրա։ Bankmaster-ի մշակման շարժիչ ուժը Կիան Կինսելան էր։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր և հիմնադիր Թոնի Կիլդաֆի գլխավորությամբ ընկերությունը տպավորիչ արդյունքներ է գրանցել վաճառքի ոլորտում և ամուր հարաբերություններ հաստատել հաճախորդների հետ Մեծ Բրիտանիայում, Աֆրիկայում, Հնդկաստանում, Ասիայում և Լատինական Ամերիկայում։

1987 թվականին, ըստ RBS Market Report-ի, աշխարհում կար 170 կայք, որոնք օգտագործում էին Bankmaster-ը։ Bankmaster-ի ամենամեծ օգտագործողը Standard Chartered Bank-ն էր, ընկերությունը համատեղ ձեռնարկություն է ստեղծել Kindle-ի հետ ՝ հատուկ իր սեփական հավելվածներին աջակցելու համար։ Հնդկաստանի պետական բանկը ներդրել է Branchpower պլատֆորմը Հնդկաստանի 2000 մասնաճյուղերում։ Համակարգը հնարավորություն տվեց մասնաճյուղերին աշխատել առկա ռեժիմում, ինչը այն հանրաճանաչ դարձրեց թույլ կապի ենթակառուցվածք ունեցող երկրների մանրածախ բանկերի շրջանում։ Անգլիայի Բանկը և ութ այլ կենտրոնական բանկեր (հիմնականում Աֆրիկայում) օգտագործել են Bankmaster-ի գանձապետական մոդուլները։

1991 թվականին Kindle-ը գնվեց մրցակից ACT ընկերության կողմից և վերանվանվեց ACT Kindle: Հետագայում ՝ 1995 թվականին, ACT-ը ձեռք է բերվել Misys ընկերության կողմից։ Kindle ապրանքանիշը պահպանվել է մինչև 2001 թվականը, որից հետո ներառվել Է Misys ապրանքանիշի կազմում։ 1990-ականների վերջին Bankmaster-ի վաճառքը նվազեց.չնայած այն հանգամանքին, որ Bankmaster-ի լուծումների հավաքածուն համարվում էր ֆունկցիոնալ հարուստ, հիմնական տեխնոլոգիանները հնացան։

1994-2000 թվականներին ընկերությունը զգալի ներդրումներ է կատարել նոր սերնդի մանրածախ բանկային համակարգի մշակման գործում, որը կոչվում է Bankmaster-RS: Այն մշակվել է   Կոլումբիայի Coomeva Բանկի հետ համատեղ։ Bankmaster-RS-ն ամեն ինչ արեց, որպեսզի ապահովի պլանավորված ֆունկցիոնալությունը և երբեք չի ստացել այնքան լայն տարածում, որքան իր նախորդը։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Բահամյան կղզիների արտահոսք

**Բահամյան կղզիների արտահոսք** (), 1,3 միլիոն ներքին ֆայլի արտահոսք Բահամյան կղզիների ընկերությունների ռեգիստրից։

## Պատմություն
2016 թվականին «Պանամայի փաստաթղթերի» հրապարակումից հետո անհայտ աղբյուրը Ֆրեդերիկ Օբերմայերին և Բաստիան Օբերմայերին Բահամյան կղզիների ազգային կորպորատիվ ռեգիստրից ներքին տվյալներ է փոխանցել, որոնք դրանք վերլուծել են Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիումի (ICIJ) օգնությամբ։ Միևնույն ժամանակ, ICIJ-ը, Süddeutsche Zeitung-ը և այլ մեդիա գործընկերներ, նախքան օֆշորային կազմակերպությունների առցանց տվյալների բազան հրապարակելը, ներկայացրել են մանրամասն ռեպորտաժներ։

Ֆայլերը տրամադրել են տվյալներ 175․888 շելլ ընկերությունների և թրաստների մասին, որոնք հիմնադրվել են Բահամյան կղզիներում 1990-2016 թվականներին։ 38 գիգաբայթ տվյալները ցույց են տվել, որ «պետությունների և կառավարությունների մի քանի ներկա և նախկին ղեկավարներ և բարձրաստիճան քաղաքական գործիչներ, այդ թվում՝ ԵՄ նախկին հանձնակատար Նելի Կրուսը, Կոլումբիայի հանքարդյունաբերության նախկին նախարար Կառլոս Կաբալյերո Արգաեսը, Կատարի նախկին վարչապետ Համադ բեն Ջասիմ Բեն Ջաբերեր Ալ Թանին և Անգոլայի փոխնախագահ Մանուել Դոմինգոս Վիսենտեն, համապատասխանաբար, եղել են բահամյան ընկերությունների տնօրեններ, քարտուղարներ կամ նախագահներ»։

Ավելի ուշ ֆայլերը հրապարակվել են որպես «Գաղտնիքների տարածված ժխտում» () ավելի մեծ հավաքածուի մաս։ Բահամյան կղզիների գլխավոր դատախազը խմբին մեղադրել է իրենց կորպորատիվ ռեգիստրը կոտրելու մեջ, թեև դա վիճարկել են խումբը, ICIJ-ն և Ֆրեդերիկ Օբերմայերը։

## Օֆշորային արտահոսքի տվյալների բազա
«Պանամայի փաստաթղթերի» և օֆշորային փաստաթղթերի այլ արտահոսքի փաստաթղթերի հետ հանրությանն առաջին անգամ հասանելի է դարձել օֆշորային ընկերությունների անվճար, առցանց և հրապարակայնորեն որոնելի տվյալների բազան։ Օֆշորային արտահոսքի տվյալների բազան պարունակում է տեղեկություններ 500․000 կազմակերպությունների մասին, որոնք կապված են 200 երկրների և տարածքների հետ։

## Տես նաև
* Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիում
* Պանամայի փաստաթղթեր
* Դրախտային փաստաթղթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:Հետաքննական լրագրություն
Կատեգորիա:Սկանդալներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Mortgagebot

**Mortgagebot**, հիպոթեքային վարկերի մշակման առցանց հարթակ, որն օգտագործվում է բանկերի և վարկային միությունների կողմից։ Mortgagebot-ն օգտագործվում է Միացյալ Նահանգների կարգավորվող բանկերի և վարկային միությունների կողմից։

## Պատմություն
1997 թվականին Mortgagebot-ը ստեղծվել է որպես M&I Բանկի հիփոթեքային դուստր ձեռնարկություն։ Անմիջապես սպառողներից հիփոթեքային հայտերի ընդունման բանկային համակարգը ի սկզբանե նախատեսված էր M&I հիփոթեքային բիզնեսին թույլ տալու օգտվել համացանցի զարգացումից։

2001 թվականին Mortgagebot-ը առանձնացվել է M&I Bank-ի կազմից՝ ղեկավարության կողմից բաժնետոմսերի գնման արդյունքում։

2011 թվականի ապրիլին Davis + Henderson-ը ձեռք բերեց Mortgagebot LLC ընկերությունը 231,8 միլիոն դոլար կանխիկ գումարով։

2014 թվականին D+H Mortgagebot-ը սկսեց կոչվել D+H: Այդ ժամանակ Mortgagebot-ն օգտագործվում էր 1400 բանկերի և վարկային միությունների կողմից ամբողջ Միացյալ Նահանգներում ՝ տարեկան ավելի քան 150 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի հիփոթեքի հայտեր ներկայացնելով։

2017 թվականին D+H-ը միավորվեց Misys-ի հետ և դարձավ Finastra ընկերությունը։

## Ապրանքներ
Direct**․** առցանց դիմումի, գների որոշման և հաստատման ծրագիր, որն անհատականացնում է հիփոթեքի դիմումի գործընթացը ՝ հիմնվելով վարկառուի մասին տեղեկատվության և գործարքի տեսակի վրա։

Advisor: ծրագիր, որը թույլ է տալիս բանկերի կամ վարկային միությունների մասնաճյուղերի աշխատակիցներին ճշգրիտ հիփոթեքային դիմումներ ընդունել վարկառուներից։

Pro․ ծրագիր, որը նախատեսված է պրոֆեսիոնալ վարկային մասնագետների կողմից հիպոթեքային վարկի դիմումի գործընթացը ավտոմատացնելու համար։

Mobile․ ծրագիր, որը թույլ է տալիս իրական ժամանակում հիփոթեքային վարկատուներին   տրամադրել սպառողներին հիփոթեքային գների վերաբերյալ տեղեկատվություն ՝ հեշտ հասկանալի ձևաչափով՝  օպտիմիզացված  բջջայինի համար։

## Պարգևներ
* «Հիփոթեքային տեխնոլոգիաներ» ամսագրի «10X» մրցանակի (2001), «Սիներգիա» մրցանակի (2002), «Երկարաժամկետ ազդեցության» մրցանակի (2005)դափնեկիր։
* Mortgage Technology ամսագրի «լավագույն ծառայություն մատուցող» մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (2005-2010)
* Inc. 500․ Ամերիկայի ամենաարագ զարգացող ընկերությունները (2006)
* Միլուոկիի մետրոյի առևտրի ասոցիացիայի (MMAC) «Ապագա 50» մրցանակի բազմակի հաղթող (2005-2007)
* Finovate 2007 մրցանակի հաղթող  «Լավագույն շոու» անվանակարգում
* Milwaukee Magazine-ի «Հարավարևելյան Վիսկոնսինում աշխատելու լավագույն վայրերը» մրցանակի դափնեկիր (2008)
* Cornerstone Advisors-ի «Քայլելով մատակարարի ճանապարհով» մրցանակի դափնեկիր (2009)
* Forrester Research ընկերությունը ճանաչվել է «Բանկային տեխնոլոգիաների ոլորտում 2010թ. լավագույն ընկերություն»
* Milwaukee Journal Sentinel մրցանակի դափնեկիր «Հարավարևելյան Վիսկոնսինի լավագույն աշխատատեղ» անվանակարգում (2010)։
* Inc. 5000: Ամերիկայի ամենաարագ զարգացող ընկերությունները (2010)

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* D+H US website

Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ
Կատեգորիա:Հիպոթեք
Կիպրոսյան փաստաթղթեր

**Կիպրոսյան փաստաթղթեր** (), Կիպրոսի ներդրումային ծրագրի (CIP) հետ կապված պետական փաստաթղթերի արտահոսք, որը ձեռք է բերել «Ալ-Ջազիրան» և թողարկել 2020 թվականի օգոստոսին։ CIP-ը թույլ է տալիս քաղաքացիություն չունեցող անձանց դիմել և ստանալ Կիպրոսի անձնագիր՝ ներդնելով առնվազն 2 միլիոն եվրո Կիպրոսում։ CIP-ի միջոցով ձեռք բերված անձնագրերը կրում են «Ոսկե անձնագրեր» մականունը։

«Ալ-Ջազիրաn» հետաքննություն է անցկացրել՝ հիմնվելով գաղտնազերծված փաստաթղթերի վրա և, իբր, պարզել է, որ Կիպրոսի Հանրապետությունը CIP-ի միջոցով քաղաքացիություն է տրամադրել հանցագործության և կոռուպցիայի հետ կապված մի քանի անձանց։

2020 թվականի հոկտեմբերի 12-ին «Ալ-Ջազիրան» հրապարակել է «Կիպրոսյան փաստաթղթերի» հետ կապված գաղտնի հետաքննության տեսանյութ, որում բացահայտվում է, թե ինչպես են Կիպրոսի իրավաբանները, գործարարները և բարձրաստիճան քաղաքական գործիչները պատրաստ օգնել և աջակցել դատապարտված հանցագործներին Կիպրոսի քաղաքացիություն ստանալու գործում՝ հանցագործներին թույլ տալով մուտք գործել Եվրամիության ներքին շուկաներ և առանց վիզայի ճանապարհորդել։ Ի թիվս այլոց, տեսանյութում հայտնված մարդկանց շարքում են Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Դեմետրիս Սիլուրիսը, խորհրդարանի անդամ Քրիստակիս Յովանիսը, փաստաբան Անդրեաս Գ. Պիտադյիսը և *Giovannis Group* ընկերության անշարժ գույքի կառավարիչ Անտոնիս Անտոնիուն։ Հատկանշական է, որ տեսանյութում Դեմետրիս Սիլուրիսը հանդիպում է «Ալ-Ջազիրայի» լրագրողների հետ, որոնք ներկայանում են որպես փողերի լվացման համար դատապարտված իրականում գոյություն չունեցող չինացի գործարարի ներկայացուցիչներ, որը փորձում է Կիպրոսի անձնագիր ստանալ CIP-ի միջոցով։ Տեսանյութում Սիլուրիսը խոստանում է աջակցել, որպեսզի չինացի գործարարը ստանա Կիպրոսի քաղաքացիություն, թեև դատապարտված հանցագործներին քաղաքացիություն տրամադրելը հակասում է CIP-ի և Կիպրոսի օրենքի պահանջներին։

Ի պատասխան «Ալ-Ջազիրայի» մեղադրանքների՝ Սիլուրիսը պնդել է, որ ինքը իրականում մտել է տեսանյութում ցուցադրված մյուս մարդկանց խաղի մեջ՝ հանցագործ չինացի գործարարի մասին լրացուցիչ տեղեկություններ հավաքելու և գործը վերջապես Կիպրոսի իշխանություններին զեկուցելու համար։

«Ալ-Ջազիրայի» տեսանյութը բողոքի ցույցեր է առաջացրել Կիպրոսի մայրաքաղաք Նիկոսիայում։ Ցուցարարները պահանջել են լիարժեք, արագ և թափանցիկ հետաքննություն և Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Դեմետրիս Սիլուրիսի և խորհրդարանի անդամ Քրիստակիս Յովանիսի անհապաղ հրաժարականը։ Արդյունքում և՛ Դեմետրիս Սիլուրիսը, և՛ Քրիստակիս Յովանիսը հրաժարական են տվել իրենց պաշտոններից։ Ավելին, Կիպրոսի կառավարությունը հայտարարել է, որ 2020 թվականի նոյեմբերից կվերացնի CIP-ը։

2022 թվականի սեպտեմբերին «Ալ-Ջազիրայի» տեսահոլովակում հայտնված չորս տղամարդիկ կանգնել են Նիկոսիայի քրեական դատարանի առաջ։ 2023 թվականի հոկտեմբերին Անդրեաս Գ. Պիտադյիսի վրայից հանվել են բոլոր մեղադրանքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Շահրամ Ջազայերի

**Շահրամ Ջազայերի** (, ,) իրանցի օլիգարխ է, որը ներգրավված է եղել աղմկահարույց կոռուպցիոն գործի մեջ։

## Վաղ տարիք և կրթություն
Ջազայերին ծնվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Թեհրանում։ Իր քայլերը բիզնեսում սկսել է երիտասարդ տարիներին պաղպաղակ վաճառելով։ Ջազայերին ուսանել է Քերմանի բժկական համալսարանում՝ ստանալով ատամնաբույժի մասնագիտություն։

## Կարիերա
Ջազայերին «2000-ականներին կարճ ժամանակում աներևակայելի հարստություն է կուտակել կոռուպցիայի և ազդեցիկ պաշտոնյաների հետ կապերի միջոցով»։ Նա ուներ մոտ 500 ներմուծող-արտահանող ընկերություններ և օգտվում էր կորպորացիաներից՝ դժվարացնելով իր գործունեության մոնիտորինգը։ Նա միաժամանակ կապեր է հաստատել Իրանի խորհրդարանում, որտեղ որոշ լսումներում ներկայացվել է որպես տնտեսական փորձագետ։

## Դատավարություն և ազատազրկում
Ջազայերին ձերբակալվել է 2001 թվականին Արաբական Միացյալ Էմիրություններ առևտրային չվերթ նստելիս։ Նա քրեական հետապնդման էր ենթարկվել Աֆղանստանի քաղաքացու համար կեղծ անձնագիր տրամադրելու համար։ Նրա դեմ առաջադրված մեղադրանքները ներառում էին կաշառակերություն՝ ընդհանուր 38 միլիարդ ռիալի (4,75 միլիոն դոլար), խարդախություն՝ 811 միլիարդ ռիալի (101 միլիոն դոլար) փոխառություններ ստանալու նպատակով և կեղծ ընկերությունների ստեղծում։

2002 թվականի նոյեմբերի 18-ին Ջազայերին դատապարտվեց 27 տարվա ազատազրկման։ 2004 թվականի սեպտեմբերին Գերագույն դատարանը մասնակիորեն բեկանեց վժիռը և նրա գործը հետ ուղարկեց ստորադաս դատարան՝ սպասելով դատավարությանը։ Վերաքննիչ դատարանը 2008 թվականին նվազեցրեց նրա պատիժը մինչև 14 տարի և որոշեց, որ նա պետք է վճարի 145 միլիոն դոլար Իրանի կառավարությանը, այդ թվում՝ 48 միլիոն դոլարը, որը պարտք է պետական *Melli Iran* բանկին։

2007 թվականին իրանական թերթերից մեկը տեղեկացրեց, որ, ի տարբերություն Իրանի սովորական բանտարկյալների, Ջազայերին մուտք ուներ նոութբուք և երկու բջջային հեռախոս և ապրում էր շքեղ բանտախցում՝ շարունակելով իր բիզնես գործունեությունը արտերկրում։

## Փախուստ բանտից
Ջազայերին 2007 թվականի փետրվարի 20-ին տեղափոխության ժամանակ փախել է պահակներից և, ըստ տեղեկությունների, դրանից հետո փախել է երկրից։ Նա ձերբակալվել է Հետախուզության նախարարության կողմից 2007 թվականի մարտի 18-ին «Պարսից ծոցի երկրներից մեկում»։ Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդում էին, որ նրա փախուստի համար աշխատանքից ազատվել են դատական համակարգի չորս բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։

## Ազատում բանտից և ավելի ուշ ձերբակալություններ
Ջազայերին ազատ է արձակվել 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Ջազայերին կրկին կալանավորվել է Մաշհադում 2016 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ «հասարակական անդորրը խախտելու» մեղադրանքով։ 2018 թվականի հուլիսի 29-ին նա կրկին ձերբակալվել է ոսպի խմբաքանակում թաքնված լինելու համար, երբ  փորձում էր ապօրինի հատել Բազարգանի սահմանը։ Դատախազն ասել է, որ 2019 թվականի հունվարին նրան կարող է սպառնալ «համեմատաբար երկարաժամկետ ազատազրկում»։

### Խաբեություն բանտում
Շահրամ Ջազայերին Թեհրանի Բոզորգ բանտում սկսել է վաճառել կեղծ Token (կրիպտոարժույթ) *Power Cash* անունով։ Նա  թողարկել է նաև Շահրամբանկի մետաղադրամ և *շահրամքոյն*։

## Արտաքին հղումներ
*Shahram Jazayeri, Famous Iranian Entrepreneur; the Man Who Made Billions in His Youth!!!
*Iran: Torture and ill-treatment: Shahram Jazayeri - Arab

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իրանցի գործարարներ