Սկանդալ

**Սկանդալ** (), մեղադրանքների կամ ասեկոսեների շրջանառման ժամանակ զայրույթի կամ զարմանքի ուժեղ սոցիալական արձագանքի արդյունք։

Այս արձագանքները սովորաբար աղմկոտ են և կարող են հակասական լինել, և դրանք հաճախ բացասական ազդեցություն են ունենում ներգրավված անձանց կամ կազմակերպությունների կարգավիճակի և վստահության վրա:

Հասարակությունը սկանդալային է դառնում, երբ իրազեկ է դառնում բարոյական նորմերի կամ իրավական պահանջների խախտումների մասին, հաճախ երբ դրանք որոշ ժամանակ մնացել են չբացահայտված կամ թաքցված: Նման խախտումները սովորաբար առաջացել են ագահությունից, ցանկասիրությունից կամ իշխանության չարաշահումից: Սկանդալները կարող են դիտվել որպես քաղաքական, սեռական, բարոյական, գրական կամ գեղարվեստական: Սկանդալի հիմքը կարող է լինել փաստացի կամ կեղծ, կամ երկուսի համակցությունը: Ներկայումս սկանդալային իրավիճակի բացահայտումը հաճախ արվում է զանգվածային լրատվության միջոցներով։

Ժամանակակից լրատվամիջոցները կարող են ավելի հեռու տարածել սկանդալի մասին տեղեկատվությունը, քան նախորդ դարերում, և հանրային հետաքրքրությունը խրախուսել է հայտնի մարդկանց հետ կապված սկանդալների բազմաթիվ դեպքեր, ինչպես նաև իրական սկանդալներ՝ կապված քաղաքականության և բիզնեսի հետ: Որոշ սկանդալներ բացահայտվում են ազդարարների կողմից, որոնք բացահայտում են կազմակերպությունների կամ խմբերի ներսում սխալ արարքներ:

## Ակադեմիական և գրական ոլորտներ
Ակադեմիական անազնվությունը, որը նաև կոչվում է ակադեմիական սխալ վարք, ցանկացած տեսակի խաբեություն է, որը տեղի է ունենում պաշտոնական ակադեմիական արարքի հետ կապված:

Թեև 19-րդ դարի սկզբին կարծիք կար, որ սկանդալ չկա գրականությունում և գիտությունում, ոմանք կարծում էին, որ գրականության մեջ որոշակի քանակությամբ սկանդալների առկայությունը կարող է մեծացնել մարդկանց հետաքրքրությունը, քանի որ սկանդալը համապատասխանում է «գրեթե յուրաքանչյուրի ճաշակին»: Սկանդալը, սակայն, շատ գրքերի թեմա է դարձել: Սկանդալի մասին գեղարվեստական ​​ամենահայտնի պատմություններից են Ռիչարդ Բրինսլի Շերիդանի «Դպրոց սկանդալի համար» (1777) և Նաթանիել Հոթորնի «Կարմիր նամակը» (1850) ստեղծագործությունները:

## Քաղաքական ոլորտ
]
Քաղաքական սկանդալ է առաջանում, երբ բացահայտվում է քաղաքական կոռուպցիա կամ այլ վատ վարքագիծ: Քաղաքական գործիչները կամ պետական ​​պաշտոնյաները մեղադրվում են անօրինական, կոռուպցիոն կամ ոչ էթիկական գործողություններ կատարելու մեջ: Քաղաքական սկանդալը կարող է ներառել ազգի օրենքների կամ բարոյական կանոնների խախտում և կարող է ներառել այլ տեսակի սկանդալներ:

## Մեդիա
Գրատպության զարգացումից ի վեր լրատվամիջոցներն ավելի մեծ ուժ են ունեցել սկանդալները բացահայտելու, և զանգվածային լրատվության միջոցների ի հայտ գալուց հետո այդ ուժը մեծացել է: Լրատվամիջոցները նաև կարող են աջակցել և/կամ ընդդիմանալ կազմակերպություններին և ապակայունացնել նրանց՝ այդպիսով ներգրավվելով սկանդալների մեջ:

ԱՄՆ-ում Ուոթերգեյթի սկանդալից հետո անգլիախոս այլ երկրներ փոխառել են «gate» վերջածանցը և այն ավելացրել իրենց սեփական սկանդալների մեջ:

### Լրագրություն
Լրագրողական սկանդալները կապված են աղմկահարույց միջադեպերի կամ արարքների հետ՝ արված դիտավորյալ կամ պատահաբար։ Դա կարող է խախտել էթիկայի և լրագրության չափանիշները։

## Սեքս-սկանդալներ
Սեքս սկանդալը ներառում է հնարավոր անբարոյական սեռական գործունեության մասին մեղադրանքներ կամ տեղեկություններ, որոնք հրապարակվում են: Սեքս-սկանդալները հաճախ ասոցացվում են կինոաստղերի, քաղաքական գործիչների, հայտնի մարզիկների և այլոց սեքսուալ հարաբերությունների հետ և դառնում են սկանդալ հիմնականում ներգրավված անձի նշանավոր լինելու, նրանց կողմից կեղծավորության ընկալման պատճառով: Սեռական սկանդալը կարող է հիմնված լինել իրականության վրա, կեղծ մեղադրանքների վրա հիմնված լինել կամ երկուսի խառնուրդ լինել:

## Սպորտ
Հաջողության և ֆինանսական շահի ցանկությունը կամ սպորտում իշխանության չարաշահումը նույնպես բազմաթիվ սկանդալներ են ստեղծել ինչպես անհատական, այնպես էլ կազմակերպչական մակարդակում: Համաշխարհային հակադոպինգային գործակալությունը, որպես «սպորտում թմրամիջոցների դեմ պայքարը խթանելու, համակարգելու և մշտադիտարկելու» իր դերի մի մաս, ցույց է տվել, որ կաշառակերությունը, մարզիկների կողմից դոպինգի առկայության կեղծումը տեղի են ունեցել ազգային և միջազգային սպորտի հետ դավաճանության արդյունքում։

Ամենամեծ ​​սկանդալներից մեկը ճանապարհային հեծանվավազքի ամերիկացի նախկին չեմպիոն Լենս Արմսթրոնգի հաջողությունն է երկարատև խաբեության արդյունքում: Ամենամեծ ինստիտուցիոնալ սպորտային սկանդալներից մեկը ՖԻՖԱ-ի 2015 թվականի կոռուպցիոն գործն է։ Դոպինգի սկանդալները նույնպես պատուհաս են եղել Օլիմպիական խաղերին, ինչպես օրինակ Արևելյան Գերմանիայում դոպինգի սկանդալը և 1994թ. Ասիական խաղերը:

## Տես նաև
* 1Malaysia Development Berhad սկանդալ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*  375 pages.

Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Բարոյականություն
Կատեգորիա:Իրադարձություններ
Կատեգորիա:Իրավունք
Կատեգորիա:Լրագրություն
Կատեգորիա:Լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Կաշառակերություն
Կատեգորիա:Հասարակություն
Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Կատեգորիա:Մշակույթ
Կատեգորիա:Սկանդալներ
Կատեգորիա:Վեճեր
Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն