Գուսան Հայկազուն

**Գուսան Հայկազուն** (), իսկական անունը **Գագիկ Ստեփանի Նազարյան** , հայ գուսան, երգահան, երգերի հեղինակ, «Հայկազունք» երաժշտական համույթի գեղարվեստական ղեկավար, Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, «Երկրապահ կամավորական միություն» հասարակական կազմակերպության անդամ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Գագիկ Ստեփանի Նազարյանը ծնվել է 1951 թվականի ապրիլի 20-ին Արտաշատ քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ։ Ընտանիքում կար նաև երեք քույր։  Արմատները Պարսկահայքի Խոյ քաղաքից են։ Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ Միակը, ըստ գուսանի, որը իրեն մնացել է իր հորից՝  նրա որսորդական հրացանն է, որի հետ ապագա գուսանը երբեք չէր բաժանվում։

Արդեն դպրոցական տարիներին սկսել է գրել հայրենասիրական և սիրային երգեր։ 
Ըստ գուսանի, Րաֆֆի Հարությունյան անունով դասատուի շնորհիվ է նաև, որ նա սկսեց հայրենասիրական երգեր գրել։ Ավարտել է դպրոցը 1967 թվականին, ինչից հետո ընդունվել է Երևանի շինարարական տեխնիկումը։ Մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Երիտասարդ տարիներին ոգեշնչվում էր Հովհաննես Շիրազի բանաստեղծություններով։

Ընտրել *գուսան Հայկազուն* մականունը այդպիսով նշում է, որ Հայկ Նահապետի ժառանգն է։ Ըստ գուսանի, իր ստեղծագործությունները պայքարի կոչ են և այնտեղ «լացելու» մոտիվներ չկան։

Իր «Հայկազունք» երաժշտական համույթի հետ ամեն տարի Հայաստանի (այդ թվում նաև Արցախի) ավելի քան 40 դպրոցներում համերգներ է տալիս, ինչպես նաև տարին մի քանի անգամ սփյուռքում։

### Արցախյան շարժում
Մասնակցել է Արցախյան պատերազմին Արտաշատի «Երկրապահ» ջոկատում Լաերտ Սաղաթելյանի հրամանատարության ներքո։ Մարտական գործողությունները սկսել է Երասխ գյուղից, եղել է նաև Գետաշենում, Կապանում, Գորիսում, Բերձորում։ Ծանր մարտերում չի մասնակցել, քանի որ իր հրամանատարը նախընտրել է, որ գուսանը շարունակի նոր երգեր գրել։ Շատ երգեր գրել է անմիջապես մարտի դաշտում։ Ըստ գուսան Հայկազունի, նա մեկ անգամ տեսել է 
Մոնթե Մելքոնյանին։ Հետագայում, մոտիկից շփվել է վերջինիս կնոջ՝ Սեդայի հետ և մինչև հիմա կապ է պահպանում նրա ընկեր՝ Ալեք Ենիգոմշյանի հետ։ Առաջին օրերից միանալով Արցախյան շարժմանը, մեկ շաբաթվա ընթացքում գրել է իր առաջին՝ «Հայեր, միացեք» երգը։ Առաջին անգամ կատարել է այն 1988 թվականի մայիսի 17-ին (իր դստեր ծնվելու օրը) Օպերայի հրապարակում։ Այդ երգի գործիքավորումը և հեռուստատեսությամբ առաջին կատարումն արել է սասունցի Սահակ Գալոյանի (Սուսաննա Սիրադեղյանի ամուսինը) գլխավորած «Զորավար Անդրանիկ երգչախումբը։

## Երգեր
Գրել է և կատարում է ավելի քան հարյուր երգ, որոնցից ավելի քան 10 երգ ՀՀ Պաշտպանության Նախարարությունը ընդունել է որպես բանակային քայլերգ

* Հայեր, միացեք
* Գետաշեն
* Հպարտ գնացեք (1992)
* Մուսա լեռան
* Վերականգնվիր, Կիլիկիա
* Պիտի գնանք (1989)
* Մաղավուզի Կարոյի երգը
* Պարիր, արցախցի
* Մոնթե Մելքոնյան
* Սասնա Ծռեր
* Լուսաշող կարոտ

## Ընտանիք
Հայրը՝ Ստեփան Նազարյան։ Ունի երեք քույր, երեք որդի (որոնցից Սիփան Նազարյանը՝ Սիփանը Հայկազունը, երգիչ է) և մեկ դուստր։

## Պարգևներ
* Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (կոչումը շնորհվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 19-րդ տարեդարձի առթիվ, մշակույթի և արվեստի բնագավառում ունեցած մեծ վաստակի համար)։
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության Ոսկե մեդալ և շնորհակալագիր
*Երախտագիտության մեդալ, 2020

## Հետաքրքիր փաստեր
* «Պիտի գնանք» երգը (1989) գուսան Հայկազունի համար ամենասիրվածն է իր երգերից։
* Գուսանը ծանոթ չէ նոտաներին, չունի երաժշտական կրթություն, չի կատարում ոչ մի երաժշտական գործիքով։

## Տես նաև
* Հայ հեղափոխական երգեր

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Արա՛, Գագո՞ն ով ա…Էդ մեր պապերի երգն ա…»
* «Սելը չի ճռռում, սելվորն է ճռռում». Գուսան Հայկազունի մեկնաբանությունը Սահակ Սահակյանի հետ հարցազրույցի վերաբերյալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Գուսան Հայկազուն
Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ գուսաններ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ երգահաններ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ հայրենասիրական երգերի կատարողներ
Կատեգորիա:Սասնա Ծռեր համահայկական կուսակցության անդամներ