Պիեռ-Անդրե Լատրեյ

**Պիեռ-Անդրե Լատրեյ** (ֆր.՝ *Pierre André Latreille*. , ), ֆրանսիացի կենսաբան, հոդվածոտանիների ուսումնասիրման բնագավառի մասնագետ։ Եղել է Փարիզի բնագիտա-պատմական թանգարանի միջատաբանության պրոֆեսոր, ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ Ընտրվել է նաև ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ։ Պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով։ Համարվել է իր ժամանակի խոշորագույն միջատաբանը։ 1832 թվականի հունվարի 31-ին հիմնել է Ֆրանսիայի միջատաբանական ընկերությունը (Société entomologique de France), որին նախագահել է մինչև իր մահը։

## Կենսագրություն
Աստվածաբանություն է ուսումնասիրել, 1780 թվականին սարկավագ ձեռնադրվել։ 1793 թվականին բանտ է նետվել, քանի որ չի ենթարկվել 1790 թվականին ընդունված «Հոգևորականության քաղաքացիական սահմանադրության» () պահանջին, ըստ որի պետք է հավատարմության երդում տար պետությանը։ Դատապարտվել է մահապատժի։ Սահմանված կարգի համաձայն՝ մահապատժից առաջ դատապարտյալները բուժզննում են անցել։ Բանտի բժիշկը զարմանքով նկատել է, որ Լատրեյը կլանված զննում է զնդանի հատակին ընկած մի բզեզ և արտահայտել է իր խորին զարմանքը։ Լատրեյը բացատրել է, որ դա հազվագյուտ միջատ է՝ Necrobia ruficollis: Ապշահար բժիշկը բզեզն ուղարկել է տեղացի բնագետ Ժան Բատիստ Բորի դը Վենսանին (հետագայում՝ ակադմիկոս), ով, ծանոթ լինելով Լատրեյի աշխատանքներին, միջնորդել է, որ նրան և նրա խցակից ընկերոջն ազատեն բանտից (մնացած խցակիցները մեկ ամսվա ընթացում կախաղան են հանվել)։ Երախտագետ Լատրեյը մինչև կյանքի վերջը մնացել է դը Վենսանի նվիրյալ բարեկամը։

Լատրեյի գիտական աշխատանքները մեծապես նպաստել են կենդանական աշխարհի համակարգումը բարեփոխելու գործին, կարևոր դեր են կատարել հատկապես սարդակերպերի, հոդվածոտանիների, կռճիկավոր ձկների, խեցգետնակերպերի ուսումնասիրման և դասդասման բնագավառում։ Յոհան Քրիստիան Ֆաբրիցուսը նրան բնորոշել է որպես *entomologorum nostri aevi Princeps* («մեր ժամանակի մեծագույն միջատաբանի»), իսկ Ժան Վիկտոր Օդուենը նրան անվանել է *Entomologiae Princeps* («միջատաբանության իշխան»)։

## Հիշատակ
Պիեռ Անդրե Լատրեյի՝ Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը գտնվող շիրմին Միջատաբանական ընկերության հանգանակած գումարով կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։

Լատրեյի կյանքի ու գործի ուսումնասիրությանը բազմաթիվ գրքեր են նվիրվել։ 1798-1850 թթ. միջակայքում նրա պատվին անվանվել է 163 միջատատեսակ։ Լատրեյի պատվին անվանված տաքսոնների մեջ ներառված են նաև հետևյալները.

* *[[Lumbrineris latreilli]]* Audouin & H. Milne-Edwards, 1833
* *[[Cecrops latreillii]]* Leach, 1816
* *[[Apseudes latreillii]]* (H. Milne-Edwards, 1828)
* *[[Orbinia latreillii]]* (Audouin & H. Milne-Edwards, 1833)
* *[[Latreillia]]* Roux, 1830
* *[[Cilicaea latreillei]]* Leach, 1818
* *[[Bittium latreillii]]* (Payraudeau, 1826)
* *[[Macrophthalmus latreillei]]* (Desmarest, 1822)
* *[[Eurypodius latreillei]]* Guérin, 1828
* *[[Sphex latreillei]]* Lepeletier de Saint Fargeau, 1831

## Կարևորագույն աշխատություններ
* «Essai sur l’histoire des fourmis» (Брив, 1798);
* «Histoire naturelle des salamandres» (1800);
* «Hist. nat. des singes» (2 т., 1801);
* «Hist. nat. des reptiles» (вместе с Соннини, 1802; новое изд. 1826);
* «Hist. nat. des crustacé es et insectes» (14 т., 1802-5);
* «Genera crustaceorum et insectorum» (4 т., 1806-9);
* «Considerations sur l’ordre naturel des animaux etc.» (1810);
* «Mémoires sur divers sujets de l’histoire naturelle des insectes, de géographie ancienne et de chronologie» (1819);
* «Familles naturelles du règne animal» (1825);
* «Cours d’entomologie» (1831).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Works by Pierre André Latreille at the Biodiversity Heritage Library

Կատեգորիա:Թանգարանային աշխատակիցներ
Կատեգորիա:Կենսաբաններ
Կատեգորիա:Միջատաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կենդանաբաններ