Ագնես Առնոլդ

Մայր **Ագնես Առնո** (), Փարիզի մոտ գտնվող Պորտ-Ռոյալի աբբայության աբբայուհի և ֆրանսիական յանսենիզմի կարևոր դեմքերից մեկը։

Նա ծնվել է **Ժաննա-Կատրին-Ագնես Առնո** անունով, Առնո ընտանիքի անդամ, Անտուան Առնոի քույրը՝ «լե Գրան Առնոն», և մայր՝ Անժելիկ Առնոն։ 1658 թվականին նա փոխարինեց Անժելիկին որպես վանքի ղեկավար՝ ղեկավարելով այն ամենաճնշող հակայանսենիստական ժամանակաշրջանում։ Նա կազմակերպեց շարժում ընդդեմ Ալեքսանդր VII-ի «Ֆորմուլյար»-ի ստորագրման, որի պատճառով ենթարկվեց հարձակումների Փարիզի արքեպիսկոպոս Արդուան դե Պերեֆիիցի կողմից։ Նա նաև Պորտ-Ռոյալի Կոնստիտուցիայի հեղինակն էր՝ տեքստի, որը նորովի ձևավորեց աբբայության նյութական և հոգևոր կառավարչությունը յանսենիստական և ցիստերցիական վերակազմավորման ոգով։

## Կենսագրություն
Ժաննա Առնոն ծնվել է 1593 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ Աանտուան Առնո ավագի և Մարի-Կատրին Մարիոն Առնոյի ընտանիքում՝ լինելով նրանց երրորդ դուստրը։ Սկզբից իսկ իրավաբանների այս նշանավոր ընտանիքը նրան հատկացրել էր աբբայության առաջնորդի պաշտոնը։ Նրա մայրական պապը՝ Սիմոն Մարիոնը, Հենրի IV թագավորի հետ բանակցությունների և Վատիկանի հետ կատարված կեղծ գործարքի միջոցով, որի ընթացքում կեղծվել էին թեկնածուի տարիքին վերաբերվող փաստաթղթեր, 1599 թվականին ապահովեց Ժաննայի նշանակումը Սեն-Սիրի բենեդիկտինյան վանքի աբբայուհի։ Վերցնելով իր կրոնական անունը՝ Մայր Կատրին-Ագնես դը Սեն-Պոլ (ավելի հայտնի որպես Մայր Ագնես), մանկահասակ աբբայուհին մեծ ոգևորությամբ սկսեց մասնակցել վանքի ծիսական կարգերին և այլ հոգևոր վարքերին։

1610–1620-ականներին Մայր Ագնեսը մեծ նվիրումով աջակցեց Մայր Անժելիկի Պորտ-Ռոյալի բարեփոխմանը՝ ստանձնելով վանքի մի շարք պաշտոններ։ Այս շրջանում նա դարձավ վանքի կարևոր հոգևոր առաջնորդ՝ ազդելով ինչպես յանսենիստական, այնպես էլ այլ կրոնական գաղափարների վրա։ 1625 թվականին վանքը տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ ներգրավվեցին նոր հոգևորականներ, ինչի արդյունքում ծավալվեց վանքի ներքին հակամարտությունը։

1636–1642 թվականներին՝ իր առաջին աբբայության ժամանակ, Մայր Ագնեսը վերականգնեց վանքի խստապահանջ ավանդույթները։ Նա դարձավ մտավոր և կրոնական քննարկումների կենտրոն՝ պաշտպանելով յանսենիզմի սկզբունքները։ Երկրորդ աբբայության շրջանում (1658–1681) ծավալվեց «ստորագրության ճգնաժամ»՝ այն հարցում, որում Մայր Ագնես հրաժարվեց ստորագրել կասկածելի փաստաթուղթը։ Նա մնաց յանսենիզմի կողմնակից, չնայած վանքի դեմ պետության ճնշումներին, այդ թվում վանականների արտաքսմանը։

Մայր Ագնեսի ղեկավարությամբ Պորտ-Ռոյալը դարձավ յանսենիզմի և հոգևոր կյանքի վերակազմավորման կենտրոն։ Նա շարունակեց ուղղորդել վանքի կրոնական ու մշակութային կյանքը մինչ իր մահը 1671 թվականին։

## Փիլիսոփայություն

* **Negative Theology**` Հաղորդությանը նվիրված փոքր տրակտատ, գրված Շարլ դը Կոնդրենի ղեկավարությամբ։ Այն ներկայացնում է Աստծուն վերաբերող ապոֆատիկ տիտղոսներ` ընդգծելով Նրա գերակայությունը և տրանսցենտիզմը։

* **Monastic Virtue Theory**` Այս տեսությունը նկարագրում է առաքինության ըմբռնումը, որը ձևավորվում է մենաստանային կյանքի, ասկետիկ պրակտիկայի և հոգևոր կարգապահության միջոցով։ Մայր Ագնես Առնոյի **Image of a Perfect and an Imperfect Nun** գրքում նա վերլուծում է այն բարոյական առաքինությունները, որոնք հատուկ են խստապահանջ մենաստանային կյանքին նվիրված միանձնուհուն։ Նրա տարբերակումը կատարյալ և անկատար առաքինությունների միջև հիմնված է կամքի աստվածակենտրոն և մարդակենտրոն դիրքորոշումների տարբերության վրա։

* **Law and Freedom**` Այս տեսությունը փիլիսոփայական մտորումներին օրենքի և ազատության փոխհարաբերության մասին է։ Քննարկվում է, թե ինչպես օրենքները կարող են  սահմանափակել մարդու ինքնավարությունը (օրինակ՝ արգելելով որոշ վարքեր պատժի սպառնալիքով), բայց միևնույն ժամանակ՝ ինչպես կարող են ծառայել նաև որպես բարոյական ուղեցույց և ապահովել ազատություն ու հասարակական կարգ։

* **Ethics of Resistance**` Այս տեսությունը վերաբերում է անարդարության դեմ պայքարի էթիկային։ Դրյու Դալթոնի **The Ethics of Resistance: Tyranny of the Absolute** գրքում քննադատվում է բարոյագիտության մեջ «բացարձակ բարու» գաղափարը և առաջարկվում է զարգացնել «դիմադրության բարոյականություն», որը մերժում է բացարձակ արժեքի ձգտումը և կենտրոնանում է հակադրվելու դրա պահանջներին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
Perle Bugnon-Secrétan, *Mère Agnès Arnauld. 1593 - 1672. Abbesse de Port-Royal*, Cerf, 1996, p. 272.

Կատեգորիա:1593 ծնունդներ
Կատեգորիա:1672 մահեր