Քորդել Հալ

**Քորդել Հալ** (, ), ամերիկացի պետական գործիչ։ 1933-1944 թվականներին զբաղեցրել է պետքարտուղարի պաշտոնը։ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Վաղ տարիներ
Ծնվել է Բիրդթսոնում՝ ֆերմեր Ուիլյամ Հալի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում աչքի է ընկել քաղաքական ակտիվությամբ․ մասնակցել է քաղաքական միջոցառումների և քննարկումների, իսկ 19 տարեկան հասակում ընտրվել է Քլեյ շրջանի դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ։

1891 թվականին Քամբերլենդսի համալսարանում ստացել է իրավագիտության աստիճան։ 1893 թվականին ընտրվել է Թենեսի նահանգի ներկայացուցիչների պալատի անդամ։

1899 թվականի Իսպանա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ ծառայել է Կուբայում՝ որպես Թենեսիի հետևազորի կապիտան։

1906 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամ, որտեղ պաշտոնավարել է մինչև 1920 թվականը։ Եղել է եկամտահարկի և ժառանգության հարկի վերաբերյալ օրենքների հեղինակը։ 1920 թվականի ընտրությունների ժամանակ կրած պարտությունից հետո եղել է Դեմոկրատական ազգային կոմիտեյի ներկայացուցիչ։

1923 թվականին կրկին ընտրվել է Կոնգրեսի անդամ։ 1931 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ Սենատի անդամ։

## Ամերիկական դիվանագիտության ղեկավար
1933 թվականին նախագահ Ռուզվելտի կողմից նշանակվել է ԱՄՆ պետքարտուղարի պաշտոնում։ 1933 թվականի հուլիսին Լոնդոնում կայացած տնտեսական և ֆինանսական կոնֆերենցիայի ժամանակ գլխավորել է ամերիկական պատվիրակությունը։ Որպես պետքարտուղար Հալը ամբողջովին համապատասխան է եղել պետության արտաքին քաղաքականության պաշտոնական ղեկավարի դիրքի ռուզվելտյան պատկերացմանը, այսինքն ի վիճակի է եղել իրականացնել նախագահական բոլոր նախաձեռնությունները։

### ԽՍՀՄ-ի հետ դիվանագիտական հարաբարությունների հաստատումը
1933 թվականի սեպտեմբերին նախագահ Ռուզվելտին առաջարկել է ԽՍՀՄ-ի հետ «ընկերական և փոխշահավետ հարաբերություններ» հաստատել։ Այդ պահից սկսած ձեռք բերված հարաբերությունները չեն խզվել մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։  

### Մինչպատերազմյան արտաքին քաղաքականությունը
Հալը շատ ջանքեր է ներդրել լատինոամերիկյան պետությունների հետ բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատելու համար։ Հալն ընդհանուր առմամբ կողմնակից էր, որպեսզի «Կիսագունդը» լինի ԱՄՆ տիրապետության տակ։ Հավատարիմ է մնացել Եվրոպայում և Ասիայում տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ ԱՄՆ-ի չեզոք քաղաքականությանը, որով և բացատրվում է նրա դիրքորոշումը նացիստական Գերմանիայի նկատմամբ։ Այդպիսով, 1937 թվականին Հալը Նյու Յորքի անտիֆաշիստ քաղաքապետ Ֆյորելլո Լա Գուարդիայի համար ներողություն է խնդրել Գերմանիայի կառավարությունից։

Հաջորդ տարում Հալը համոզել է նախագահին, որպեսզի արգելեն «Սենտ-Լուիս» շոգենավի մուտքը ԱՄՆ, որը Եվրոպայից տեղափոխում էր 936 հրեա փախստականների։ Նավը վերադարձել է, իսկ փախստականների մեծամասնությունը դարձել են Հոլոքոստի զոհ։

### ԱՄՆ-ը «Մեծ Եռյակում»
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո Ռուզվելտը սկսել է անձամբ զբաղվել եվրոպական հարցերով։ Հալը բանակցություններ է վարել Ճապոնիայի և Չինաստանի հետ։

1942 թվականի փետրվարից գլխավորել է հետպատերազմյան հարցերով խորհրդակցական կոմիտեն, որի կազմի մեջ ընդգրկված են եղել ինչպես դեմոկրատները, այնպես էլ հանրապետականները։ 1943 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Միացյալ Թագավորության արտգործ նախարար Էնթոնի Իդենի և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի ժողկոմ Վյաչեսլավ Մոլոտովի հետ մասնակցել է Մոսկովյան կոնֆերանսին, որի ընթացքում ճշտգրտվել են ԽՍՀՄ արևմտյան սահմանները 1941 թվականի հունիսի 22-ի դրությամբ։

## Դերակատարությունը ՄԱԿ-ի ստեղծման գործում
1944 թվականին առողջական վիճակի վատթարանալու պատճառով լքել է պետքարտուղարի պաշտոնը։ Պաշտոնը լքելուց հետո 1945 թվականին գլխավորել է Սան Ֆրանցիսկոյում կայացած ՄԱԿ-ի սահմանադիր կոնֆերացիայի ամերիակական պատվիրակությունը։ Դրա համար 1945 թվականին պարգևատրվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակով։

Մահացել է 1955 թվականին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Hull-Dawming.jpg|Հալը չինացի դեսպանի հետ
Պատկեր:Hull, Nomura and Kurusu on 7 December 1941.jpg|Հալը Ճապոնիայի ներկայացուցիչների հետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Cordell Hull Foundation, a non-profit NGO, based around furthering international peace and co-operation
* The Cordell Hull Institute, a US think-tank focusing on furthering debate in international economic development and trade 
* The Cordell Hull Musuem, located in Byrdstown, Tennessee, focusing on Hull’s life and work
* Воспоминания, в 2 томах.