Թղթի բնապահպանական ազդեցություն

աջից|մինի|Թղթի և ցելյուլոզի (թաղանթանյութ) գործարան։ Չնայած թղթի և ցելյուլոզի արտադրությունը պահանջում է մեծ քանակությամբ էներգիա, դրա մի մասը ստացվում է փայտի մնացորդների այրումից։
**Թղթի բնապահպանական ազդեցությունը** զգալի է։ Սա հանգեցրել է արդյունաբերության և վարքագծի փոփոխությունների՝ թե՛ գործարար, թե՛ անձնական մակարդակներում: Ժամանակակից տեխնոլոգիաների, ինչպիսիք են տպագրական մեքենան և փայտի բարձր մեխանիզացված հավաքումը, օգտագործման շնորհիվ միանգամյա օգտագործման թուղթը դարձել է համեմատաբար էժան ապրանք, ինչը հանգեցրել է սպառման և թափոնների բարձր մակարդակի: Գլոբալ բնապահպանական խնդիրների աճը, ինչպիսիք են օդի և ջրի աղտոտումը, կլիմայի փոփոխությունը, աղբավայրերի գերհագեցվածությունը և անտառների համատարած հատումները, հանգեցրել են կառավարական կարգավորումների խստացմանը։ Ներկայումս թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերության մեջ նկատվում է դեպի կայունություն տանող միտում, քանի որ այն ձգտում է նվազեցնել անտառների համատարած հատումները, ջրի սպառումը, ջերմոցային գազերի արտանետումները և հանածո վառելիքի օգտագործումը, ինչպես նաև մաքրել տեղական ջրային ռեսուրսների և օդի աղտոտվածության վրա ունեցած իր ազդեցությունը։

Թղթային արտադրանքի բնապահպանական և սոցիալական կատարողականը հավաքելու և գնահատելու համար հասանելի են շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության հայտարարագրեր կամ արտադրանքի գնահատման քարտեր, ինչպիսիք են՝ «Paper Calculator», «Բնապահպանական թղթի գնահատման գործիքը» (EPAT) կամ «Paper Profile»-ը։

ԱՄՆ-ն և Կանադան ստեղծում են շրջակա միջավայրի ցուցանիշների ինտերակտիվ քարտեզներ, որոնք ցույց են տալիս առանձին օբյեկտների աղտոտվածության արտանետումները։

## Խնդիրներ
Թղթե մանրաթելի և թղթի գործարանները նպաստում են օդի, ջրի և հողի աղտոտմանը: Թափոնված թուղթը և ստվարաթուղթը կազմում են աղբավայրերում գտնվող կողշտ կենցաղային թափոնների մոտ 26%-ը։

Կանադայում թղթի և մանրաթելի արտադրությունը երրորդ ամենամեծ արդյունաբերական արտանետումներն է առաջացնում օդում, ջրում և հողում, իսկ Միացյալ Նահանգներում՝ վեցերորդը։ 2015 թվականին արդյունաբերությունը օդ, ջրում և հողում արտանետել է 174,000 տոննա արտանետում, կամ Կանադայի բոլոր արդյունաբերությունների կողմից արտանետված ընդհանուր 3.3 միլիոն տոննա արտանետումների 5.3%-ը։ Միացյալ Նահանգներում թղթի և մանրաթելի արտադրությունը 2015 թվականին արտանետել է մոտ 79,000 տոննա կամ արդյունաբերական բոլոր աղտոտիչների արտանետումների մոտ 5%-ը։

Աշխարհում թղթի և ցելյուլոզի արդյունաբերությունը էներգիայի հինգերորդ խոշորագույն սպառողն է՝ կազմելով աշխարհի էներգիայի օգտագործման չորս տոկոսը: Այնուամենայնիվ, թղթի և տպագրության ամբողջ ոլորտը համաշխարհային ջերմոցային գազերի պաշարներում կազմում է 1%-ից պակաս՝ վերականգնվող էներգիայի, հիմնականում կենսազանգվածի, շատ բարձր օգտագործման պատճառով։

Ցելյուլոզի (թաղանթանյութ) և թղթի արդյունաբերությունը մեկ տոննա արտադրանք արտադրելու համար ավելի շատ ջուր է օգտագործում, քան որևէ այլ արդյունաբերություն։

Թղթի վերամշակման ընթացքում թանաքազերծման գործընթացը նույնպես արտանետումների աղբյուր է՝ պայմանավորված թափոնաջրերում արտանետվող քիմիական նյութերով: Եվրոպական վերականգնված թղթի խորհուրդը մշակել է «թանաքազերծման գնահատման քարտ», որը նույնականացնում է այն տպագիր թղթե արտադրանքները, որոնք ունեն լավագույն վերամշակելիությունը թանաքազերծման դեպքում։

Հյուսիսային Ամերիկայում հատվող փայտանյութի մեծ մասն օգտագործվում է փայտանյութի և այլ ոչ թղթային արտադրանքի արտադրության մեջ: ԱՄՆ-ում հատվող փայտանյութի 36%-ն օգտագործվում է թղթի և ստվարաթղթի արտադրության համար, իսկ Կանադայում՝ 21%-ը ստացվում է անմիջապես հատվող ծառերից: Մնացածը ստացվում է սղոցարանի մնացորդներից (55%) և վերամշակված թղթից (24%)։

Անտառահատումը հաճախ խնդիր է համարվում զարգացող երկրներում, բայց տեղի է ունենում նաև զարգացած երկրներում: Թղթի զանգված ստանալու համար փայտի թեփի օգտագործումը վիճելի բնապահպանական հարց է Ավստրալիայում։ 1990-ականներին Նոր Զելանդիայի կառավարությունը դադարեցրել է փայտի թեփի արտահանումը տեղական անտառներից՝ բնապահպանների կողմից իրականացված քարոզարշավից հետո:

Միայն 2006 թվականին ԱՄՆ սպառողների կողմից սուրճի համար օգտագործված 16 միլիարդ թղթե բաժակների պատրաստման համար հատվել է ավելի քան 6,5 միլիոն ծառ՝ օգտագործելով 4 միլիարդ ԱՄՆ գալոն (15,000,000 մ³) ջուր և առաջացնելով 253 միլիոն ֆունտ (115,000 տոննա) թափոն: [թարմացման կարիք կա] Ընդհանուր առմամբ, հյուսիսամերիկացիներն օգտագործում են թղթե բաժակների համաշխարհային քանակի 58%-ը, որը կազմում է 130 միլիարդ բաժակ։

### Օդի աղտոտվածություն
ԱՄՆ-ի Ազգային արտանետումների գույքագրումը և Կանադայի օդի աղտոտիչների արտանետումների գույքագրումը (APEI) տարեկան վիճակագրություն են կազմում օդի աղտոտիչների արտանետումների վերաբերյալ, որոնք նպաստում են սմոգին, թթվային անձրևին, ջերմոցային գազերին և օդի որակի վատթարացմանը, ներառյալ մասնիկային նյութը (PM), ծծմբի օքսիդները (SOx), ազոտի օքսիդները (NOx), կադմիումը, կապարը, սնդիկը և կայուն օրգանական աղտոտիչները (POP), ինչպիսիք են դիօքսինները և ֆուրանը, հեքսաքլորբենզոլը (HCB) և պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածինները (PAH): Բացի այդ, թունավոր նյութերի արտանետումների գույքագրումը (TRI) հանրությանը հասանելի տվյալների բազա է, որը պահպանվում է EPA-ի TRI ծրագրի կողմից և հետևում է ԱՄՆ-ում որոշակի թունավոր քիմիական նյութերի կառավարմանը, որոնք կարող են սպառնալիք ներկայացնել մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի համար։

ԱՄՆ-ում 2015 թվականին թունավոր թափոնների ընդհանուր արդյունաբերական արտանետումները մթնոլորտ կազմել են 690 միլիոն ֆունտ (313,000 տոննա), իսկ մանրաթելի և թղթի արտադրությունը կազմել է 20%-ը։ Թղթի և թղթի արդյունաբերության կողմից մթնոլորտ արտանետված արտանետումների 60%-ը կազմել է մեթանոլ, որը կայուն, կենսակուտակվող և թունավոր (PBT) քիմիական նյութ չէ և քաղցկեղածին չէ։ Թղթի արդյունաբերությունը չափելի մակարդակներով արտանետում է մի քանի PBT, այդ թվում՝ կապար, հեքսաքլորբենզոլ (HCB), դիօքսիններ, ֆուրաններ և պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ։ Կանադայում այս քիմիական նյութերի արտանետումները արդյունաբերության կողմից 2015 թվականին կազմել են ընդհանուր արտանետումների 2%-ից պակաս։ ԱՄՆ-ում մանրաթելի և թղթի արդյունաբերությունը կազմել է HCB ընդհանուր արտանետումների 22%-ը, սակայն այլ PBT արտանետումները կազմել են ազգային ընդհանուր արտանետումների 2%-ից պակաս։

Թղթե ցելյուլոզի արդյունաբերությունից օդ են արտանետվում նաև այլ կարևոր նյութեր: Մանր մասնիկային նյութը (PM 2.5 ) բաղկացած է 2.5 միկրոն կամ ավելի փոքր տրամագծով մասնիկներից, որոնք կարող են ներթափանցել շնչառական համակարգ և լուրջ ազդեցություն ունենալ առողջության վրա: ԱՄՆ-ի և Կանադայի թղթե ցելյուլոզի արդյունաբերությունը պատասխանատու է PM 2.5 -ի արդյունաբերական արտանետումների մոտ 10%-ի համար։ Այնուամենայնիվ, օդում PM 2.5 -ի մեծ մասը գալիս է ոչ արդյունաբերական աղբյուրներից, ինչպիսիք են բնակելի շենքերում փայտի այրումը, շինարարությունը և չասֆալտապատ ճանապարհներից առաջացող փոշին. երբ հաշվի ենք առնում այս աղբյուրները, Հյուսիսային Ամերիկայի թղթե ցելյուլոզի արդյունաբերությունը 2014 թվականին արտադրել է ընդհանուրի ընդամենը մոտ 0.5%-ը։

Թղթե մանրաթելի արտադրության ընթացքում արտանետվում են ազոտի օքսիդներ (NOx), ծծմբի օքսիդներ (SOx) և ածխաթթու գազ (CO2): NOx-ը և SOx-ը թթվային անձրևների հիմնական պատճառներն են, իսկ CO2-ը ջերմոցային գազ է, որը պատասխանատու է կլիմայի փոփոխության համար: 2014 թվականին Հյուսիսային Ամերիկայի թղթե մանրաթելի արդյունաբերությունը պատասխանատու էր արդյունաբերական և ոչ արդյունաբերական աղբյուրներից SOx և NOx ընդհանուր արտանետումների մոտ 0.5%-ի համար։

### Ջրի աղտոտում
[մինի|Աէրացված մաքրման լագուն՝ [Ջրի աէրացիա|մակերեսային աէրատորներով։]]
Թղթե մանրաթելի գործարանից արտանետվող կեղտաջրերը պարունակում են պինդ նյութեր, սննդանյութեր և լուծված օրգանական նյութեր, ինչպիսին է լիգնինը: Դրանք նաև պարունակում են սպիրտներ, քելացնող նյութեր և անօրգանական նյութեր, ինչպիսիք են քլորատները և անցումային մետաղների միացությունները: Ազոտի և ֆոսֆորի նման սննդանյութերը կարող են առաջացնել կամ սրել քաղցրահամ ջրային մարմինների, ինչպիսիք են լճերը և գետերը, էվտրոֆիկացիան: Քաղցրահամ ջրում լուծված օրգանական նյութը, որը չափվում է կենսաբանական թթվածնի պահանջարկով (ԹՊՊ), փոխում է էկոլոգիական բնութագրերը: Կեղտաջրերը կարող են նաև աղտոտվել քլորօրգանական միացություններով: Դրանցից մի քանիսը բնականորեն հանդիպում են փայտի մեջ, բայց թփի քլորային սպիտակեցումը առաջացնում է շատ ավելի մեծ քանակություններ։ Վերջին ուսումնասիրությունները ընդգծում են կեղտաջրերի համապատասխան նախնական մաքրումը (օրինակ՝ կոագուլյացիա) որպես քիմիական թթվածնի պահանջարկի (ԹՊՊ) վերացման և ջրային միջավայրի վրա ճնշման նվազեցման ծախսարդյունավետ լուծում։

Կանադայում 2015 թվականին թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերությունը կազմել է ջրի մեջ թափվող ընդհանուր արդյունաբերական թափոնների 5%-ը։ 2014 թվականին թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաներից ստացված հոսքաջրերի նմուշների համապատասխանաբար 97,5%-ը, 99,9%-ը և 99,8%-ը համապատասխանել են ձկների թունավորության թեստերի, կենսաքիմիական թթվածնի պահանջարկի և ընդհանուր կախյալ նյութերի վերաբերյալ սահմանված կանոնակարգային պահանջներին։

Թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերությունը նաև ծանր մետաղների կարևոր արտանետումների աղբյուր է։ Օրինակ՝ Կանադայում այս ոլորտը ջրի մեջ կապարի (Pb) արտանետումների երրորդ աղբյուրն է։ ԱՄՆ-ում թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերությունը պատասխանատու է ջրային ռեսուրսների արդյունաբերական արտանետումների 9%-ի համար։ 2015 թվականին թաղանթանյութի և թղթի հատվածը զբաղեցրել է առաջին տեղը ջրի մեջ արդյունաբերության կողմից արտանետված թունավոր նյութերի կշռային համարժեքի (TWPE) քանակով։ Այս TWPE-ի ավելի քան 92%-ը գալիս է ծծմբաջրածնից, դիօքսինից և դիօքսինանման միացություններից, ինչպես նաև մանգանից (Mn) և մանգանային միացություններից։ Թաղանթանյութի և թղթի 226 ձեռնարկություններից յոթը պատասխանատու են եղել արտանետված ծծմբաջրածնի 80%-ի, իսկ հինգը՝ դիօքսինի արտանետումների 93%-ի համար։ Վերջին անգամ, երբ ԱՄՆ շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալությունը (EPA) վերանայել է մանգանը և դրա միացությունները (2006 թվական), եզրակացրել է, որ արտանետումները գտնվում են մշակման (մաքրման) ենթակա մակարդակից ցածր։ Այդ ժամանակից ի վեր արտանետումների մակարդակը էական փոփոխություններ չի կրել։

Արտանետումները կարող են նաև գունաթափել ջուրը՝ այն դարձնելով տգեղ։ Սա տեղի է ունեցել Նոր Զելանդիայի Տարավերա գետում, որը հայտնի է դարձել որպես «սև կոյուղի»։

### Թղթի թափոններ
Դեն նետված թուղթը և ստվարաթուղթը 2014 թվականին գոյացած 258 միլիոն տոննա պինդ կենցաղային թափոնների մոտավորապես 26%-ը (կամ 67 միլիոն տոննան) են կազմել, իսկ 2014 թվականին աղբավայրերում հայտնված 136 միլիոն տոննա պինդ կենցաղային թափոնների ավելի քան 14%-ը։ Թղթի թափոնները, ինչպես և այլ թափոններ, առաջացնում են թունավոր թանաքների, ներկանյութերի և պոլիմերների լրացուցիչ վտանգ, որոնք կարող են քաղցկեղածին լինել այրման ժամանակ կամ թափանցել ստորերկրյա ջրեր՝ թաղման ավանդական մեթոդների, օրինակ՝ ժամանակակից աղբավայրերի միջոցով: Թղթի վերամշակումը մեղմում է այս ազդեցությունը, սակայն չի չեզոքացնում թղթե արտադրանքի արտադրության, տեղափոխման, թաղման և/կամ վերամշակման համար ծախսված էներգիայի բնապահպանական և տնտեսական հետևանքները:

### Փայտի մածուցման գործընթաց
### Քլոր և քլորային հիմքով նյութեր
Քլորը և քլորի միացություններն օգտագործվում են փայտանյութի սպիտակեցման համար, հատկապես քիմիական թաղանթանյութի, որն արտադրվում է կրաֆտ-գործընթացի կամ սուլֆիտային գործընթացի միջոցով: Նախկինում տարրական քլոր օգտագործող գործարանները արտադրել են դիօքսինների զգալի քանակություն, կայուն և շատ թունավոր օրգանական աղտոտիչներ: 1990-ականներից սկսած՝ դելիգնինացման գործընթացում տարրական քլորի օգտագործումը զգալիորեն կրճատվել և փոխարինվել է ECF (առանց տարրական քլորի) և TCF (ամբողջությամբ առանց քլորի) սպիտակեցման գործընթացներով: Արդյունքում՝ դիօքսինների արտադրությունը նույնպես զգալիորեն նվազել է:

2005 թվականին տարրական քլորն օգտագործվել է կրաֆտ-թաղանթանյութի համաշխարհային արտադրության 19–20%-ում, ինչը նվազում է 1990 թվականի ավելի քան 90%-ից: Կրաֆտ-թաղանթանյութի 75%-ն օգտագործել է ECF, իսկ մնացած 5–6%-ը՝ TCF։ ԱՄՆ շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալության (EPA) տվյալների վրա հիմնված ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ «այն գործարանների հոսքաջրերի ուսումնասիրությունները, որոնք օգտագործում են թթվածնային դելիգնինացում և ընդլայնված դելիգնինացում ECF (առանց տարրական քլորի) և TCF թաղանթանյութ արտադրելու համար, ցույց են տալիս, որ այդ գործընթացների բնապահպանական ազդեցությունները ցածր են և նման»։

TCF թաղանթանյութի մեծ մասն արտադրվում է Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում՝ Գերմանիայում վաճառելու համար, բոլորը՝ բնապահպանական բարձր գիտակցություն ունեցող շուկաներ: 1999 թվականին TCF թաղանթանյութը կազմել է եվրոպական շուկայի 25%-ը։

TCF սպիտակեցումը, գործընթացից քլորը հեռացնելու միջոցով, թաղանթանյութի գործարանի հոսքաջրերում քլորացված օրգանական միացությունները նվազեցնում է մինչև ֆոնային մակարդակի։ ECF սպիտակեցումը կարող է էապես նվազեցնել, բայց ոչ ամբողջությամբ վերացնել քլորացված օրգանական միացությունները, ներառյալ դիօքսինները, հոսքաջրերից: Թեև ժամանակակից ECF գործարանները կարող են հասնել քլորացված օրգանական միացությունների (AOX) 0.05 կգ-ից պակաս արտանետումների՝ արտադրված մեկ տոննա թաղանթանյութի հաշվով, մեծ մասը չի հասնում արտանետումների այս մակարդակին: ԵՄ-ի ներսում ECF գործարանների համար քլորացված օրգանական միացությունների միջին արտանետումները կազմում են 0.15 կգ մեկ տոննայի հաշվով։

Այնուամենայնիվ, տարաձայնություններ են եղել ECF և TCF սպիտակեցման համեմատական բնապահպանական հետևանքների վերաբերյալ: Մի կողմից, թղթի և քիմիական արդյունաբերության կողմից ֆինանսավորվող ուսումնասիրությունները հիմնականում պարզել են, որ ECF և TCF հոսքաջրերի միջև բնապահպանական տարբերություն չկա։ Մյուս կողմից, անկախ գրախոսվող ուսումնասիրությունը պարզել է, որ համեմատելով սովորական, ECF և TCF հոսքաջրերը երկրորդային մաքրումից առաջ և հետո, «TCF հոսքաջրերը ամենաքիչ թունավորն են»։

#### Ծծումբ, ջրածնի սուլֆիդ և ծծմբի երկօքսիդ
Ծծումբի հիմքով միացություններն օգտագործվում են ինչպես կրաֆտ-գործընթացում, այնպես էլ սուլֆիտային գործընթացում՝ փայտանյութից թաղանթանյութ ստանալու համար: Ծծումբը հիմնականում վերականգնվում է (բացառությամբ ամոնիակային սուլֆիտային գործընթացների), սակայն մի մասն արտանետվում է որպես ծծմբի երկօքսիդ՝ կրաֆտ-գործընթացի կողմնակի արտադրանք հանդիսացող սև լուծույթի կամ սուլֆիտային գործընթացից ստացված «կարմիր լուծույթ»-ի այրման ժամանակ: Ծծմբի երկօքսիդը հատուկ մտահոգության առարկա է, քանի որ այն ջրում լուծելի է և թթվային անձրևների հիմնական պատճառներից մեկն է: 2006 թվականին Կանադայի թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերությունը մթնոլորտ է արտանետել մոտ 60,000 տոննա ծծմբի օքսիդներ (SOx), որը կազմել է Կանադայի բոլոր արդյունաբերական ճյուղերի ընդհանուր SOx արտանետումների մի փոքր ավելին՝ 4%-ը։

Ժամանակակից կրաֆտ-թաղանթանյութի գործարանն ավելին է, քան պարզապես էներգետիկորեն ինքնաբավ. այն սովորաբար ապահովում է էներգիայի զուտ հոսք դեպի տեղական էլեկտրացանց: Բացի այդ, կեղևն ու փայտի մնացորդները հաճախ այրվում են առանձին էներգետիկ կաթսայում՝ գոլորշի ստանալու համար:

Ծծմբաջրածնի, մեթիլմերկապտանի, դիմեթիլսուլֆիդի, դիմեթիլդիսուլֆիդի և ծծմբի այլ ցնդող միացությունների արտանետումները կրաֆտ-գործընթաց օգտագործող թաղանթանյութի գործարաններին բնորոշ հոտի պատճառն են:

Այլ քիմիական նյութերը, որոնք թղթի ֆաբրիկաների մեծ մասից արտանետվում են օդ և ջուր, ներառում են հետևյալները՝

* ածխածնի մոնօքսիդ
* ամոնիակ
* ազոտի օքսիդ
* սնդիկ
* նիտրատներ
* մետանոլ
* բենզոլ
* ցնդող օրգանական միացություններ, քլորոֆորմ:

Մեխանիկական թաղանթանյութի սպիտակեցումը բնապահպանական լուրջ մտահոգության պատճառ չէ, քանի որ օրգանական նյութերի մեծ մասը մնում է թաղանթանյութի մեջ, իսկ օգտագործվող քիմիական նյութերը (ջրածնի պերօքսիդ և նատրիումի դիտիոնիտ) առաջացնում են անվնաս կողմնակի արտադրանք (համապատասխանաբար ջուր և վերջնական հաշվով՝ նատրիումի սուլֆատ):

Այնուամենայնիվ, քիմիական թաղանթանյութի սպիտակեցումը կարող է զգալի բնապահպանական վնաս պատճառել, հիմնականում՝ ջրային ուղիներ օրգանական նյութերի արտանետման միջոցով: Թաղանթանյութի գործարանները գրեթե միշտ տեղակայված են ջրային մեծ ավազանների մոտ, քանի որ դրանց գործընթացները պահանջում են զգալի քանակությամբ ջուր: 1970-ական և 1980-ական թվականներին բնապահպանական խնդիրների վերաբերյալ հասարակական իրազեկվածության բարձրացումը, ինչը վկայում է Գրինփիս-ի նման կազմակերպությունների ձևավորումը, ազդեց թաղանթանյութի արդյունաբերության և կառավարությունների վրա՝ այդ նյութերի շրջակա միջավայր արտանետման խնդիրը լուծելու համար։ Բնապահպանական ՀԿ-ների ճնշումը հատկապես ուժեղ էր շվեդական և ֆիննական թաղանթանյութի և թղթի ընկերությունների վրա։

Տարրական քլորի օգտագործմամբ ավանդական սպիտակեցումը արտադրում և շրջակա միջավայր է արտանետում մեծ քանակությամբ օրգանաքլորիդներ, այսինքն՝ քլորացված դիօքսիններ։ Դիօքսինները ճանաչված են որպես կայուն բնապահպանական աղտոտիչ, որը միջազգայնորեն կարգավորվում է Ստոկհոլմի կոնվենցիայով:

Դիօքսինները չափազանց թունավոր են, և մարդու առողջության վրա դրանց ազդեցությունը ներառում է վերարտադրողական, զարգացման, իմունային և հորմոնալ խնդիրներ: Հայտնի է, որ դրանք քաղցկեղածին են: Մարդու ազդեցության ավելի քան 90%-ը սննդի միջոցով է՝ հիմնականում մսի, կաթնամթերքի, ձկան և խեցեմորթների, քանի որ դիօքսինները կուտակվում են սննդային շղթայում՝ կենդանիների ճարպային հյուսվածքներում։

### Ջերմոցային գազերի արտանետումներ
Աշխարհում ջերմոցային գազերի արտանետումների 69%-ը գալիս է էներգետիկայի և տրանսպորտի ոլորտներից: Համաշխարհային տպագրության և թղթի արդյունաբերությունը կազմում է համաշխարհային ածխաթթու գազի արտանետումների մոտ 1%-ը։ Վերջերս 30 խոշոր երկրներում անցկացված ներքևից վերև վերլուծությունը գնահատել է, որ թղթի հետ կապված ներքին ոլորտները կազմել են համաշխարհային մարդածին ջերմոցային գազերի արտանետումների մոտ 3.2%-ը 1961-2019 թվականներին, և ուրվագծել է զրոյական արտանետումների ուղիները դեպի 2050 թվական՝ կենտրոնանալով էներգաարդյունավետության բարելավման և էներգետիկ համակարգի ապաածխածնացման վրա։

Թղթե մանրաթելի և թղթի արդյունաբերությունից ջերմոցային գազերի արտանետումները առաջանում են հումքի արտադրության և տեղափոխման, կեղտաջրերի մաքրման կայանների, գնված էներգիայի, թղթի տեղափոխման, տպագիր արտադրանքի տեղափոխման, հեռացման և վերամշակման համար անհրաժեշտ բրածո վառելիքի այրումից։

DԹղթի թափոնները աղբավայրերում տեղադրելը և դրանց հետագա քայքայումը մեթանի (հզոր ջերմոցային գազ) արտադրությամբ նույնպես ավելացնում են թղթե արտադրանքի ածխածնային հետքը: Սա ևս մեկ պատճառ է, թե ինչու է թղթի վերամշակումը օգտակար շրջակա միջավայրի համար: Թղթի վերականգնումը (վերամշակումը), աղբավայրերում թաղելու փոխարեն, կարող է 15-ից 25%-ով նվազեցնել թղթե արտադրանքի գլոբալ տաքացման պոտենցիալը։

ԱՄՆ-ի թղթի և մանրաթելի գործարաններում ջերմոցային գազերի արտանետումների մակարդակը, արտահայտված ածխաթթու գազի համարժեքով տոննաներով, արտադրության մեկ տոննայի համար նվազել է 55.8%-ով 1972 թվականից ի վեր, 23.1%-ով՝ 2000 թվականից ի վեր և 3.9%-ով՝ 2010 թվականի համեմատ։ 2005-2012 թվականների միջև ԱՄՆ-ի թղթի և մանրաթելի գործարանների կողմից գնված էներգիայի (բրածո վառելիքից) օգտագործումը արտադրության մեկ տոննայի համար նվազել է 8.8%-ով։

Կանադայում 2000-2012 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում ջերմոցային գազերի ուղղակի արտանետումները նվազել են 56%-ով, իսկ ընդհանուր էներգիայի օգտագործումը՝ 30%-ով։ Այս անկման մի մասը պայմանավորված է անտառային արդյունաբերության կրճատմամբ, սակայն մեծ մասը պայմանավորված է բրածո վառելիքի օգտագործման կրճատմամբ և վերականգնվող կենսազանգվածից էներգիայի ինքնուրույն արտադրության աճով։ 2012 թվականին կենսաէներգիան կազմել է անտառային արդյունաբերության էներգիայի օգտագործման 56%-ը՝ 2000 թվականի 49%-ի համեմատ։

### Չվերականգնվող ռեսուրսներ
Որոշ տեսակի թղթերի արտադրության մեջ որպես լցանյութեր օգտագործվում են կավը կամ կալցիումի կարբոնատը: Կաոլինը պատված թղթերի համար ամենատարածված կավն է:

### Ծառերի ինվազիվ տեսակներ
Թղթի արտադրության համար առավել հարմար ծառատեսակները ներմուծվել են աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններ: Դրանցից մի քանիսն այժմ ճանաչվել են որպես ագրեսիվ ինվազիվ տեսակներ: Մալայզիայում *Acacia auriculaeformis*-ը և *Acacia mangium*-ը համարվում են ինվազիվ ծառեր։ Արագ աճող և բարձր եկամտաբեր նվենին համարվում է ինվազիվ տեսակ աշխարհի տարբեր մասերում։

## Մեղմացում
աջից|մինի|Նիդեռլանդներում վերամշակման սպասող թափոնային թուղթ։
Թղթե մանրաթելի և թղթի արդյունաբերության որոշ բնապահպանական ազդեցություններ արդեն լուծվել են, և կա շարժ դեպի կայուն գործելակերպեր: Պլանտացիոն անտառներից փայտանյութի օգտագործումը լուծում է հին անտառների կորստի վերաբերյալ մտահոգությունները:

### Կայուն անտառային կառավարում
Անտառային արտադրանք, ինչպիսիք են թուղթը և ցելյուլոզը, ստանալու համար ծառերի հատումը ժամանակավոր կամ երկարաժամկետ բնապահպանական խանգարումներ է ստեղծում անտառային միջավայրերում՝ կախված նրանից, թե որքան ուշադիր է կատարվում բերքահավաքը: Կարող են ազդեցություններ լինել բույսերի և կենդանիների կենսաբազմազանության, հողի բերրիության և ջրի որակի վրա: Այնուամենայնիվ, անտառների կայուն կառավարման մեթոդները անտառներն օգտագործելու և խնամելու միջոց են՝ ժամանակի ընթացքում դրանց բնապահպանական, սոցիալական և տնտեսական արժեքներն ու օգուտները պահպանելու համար։

ԱՄՆ-ում պատասխանատու կերպով արտադրված թղթի պահանջարկի աճը ֆինանսական խթան է հանդիսանում հողատերերի համար՝ իրենց հողերը անտառապատ պահելու և կայուն կերպով կառավարելու համար, այլ ոչ թե վաճառելու դրանք արդյունաբերական կամ բնակարանային շինարարության համար, ինչը, ըստ ԱՄՆ անտառային ծառայության, ԱՄՆ-ում անտառահատման հիմնական պատճառն է։ Այս կառավարվող հողերը, իր հերթին, ապահովում են էկոհամակարգի շարունակական ծառայությունների մի շարք՝ սկսած մաքուր ջրից, առողջ հողից և կլիմայի փոփոխության մեղմացումից մինչև հանգստի հնարավորություններ և գեղագիտական գեղեցկություն:

Կանադայում անտառների կայուն կառավարումը աջակցվում է անտառների կառավարման պլանավորման գործընթացով, որը որոշումների կայացման, գնահատման և պլանավորման գիտության վրա հիմնված մոտեցում է, ինչպես նաև կանոնակարգերով և քաղաքականությամբ։

#### Անտառային վկայագրում
Անտառային սերտիֆիկացման և փայտանյութի ծագումը հետևելու հնարավորության խթանումն ու աջակցությունը նպաստում են անտառների կայուն կառավարմանը և օրինական հատումներին: Ներկայումս ամենաշատ օգտագործվող անտառային սերտիֆիկացման համակարգերն են՝

* Անտառային վկայագրման հաստատման ծրագիրը (PEFC), որը տարածվում է Եվրոպայի մեծ մասում, ինչպես նաև զարգանում է աշխարհի այլ շրջաններում
* Կայուն անտառտնտեսության նախաձեռնություն (SFI)
* Ամերիկյան ծառերի ֆերմայի համակարգը (ATFS)
* Կանադական ստանդարտների ասոցիացիա (CSA)
* Անտառների կառավարման խորհուրդ (FSC)

### Թաղանթանյութի սպիտակեցում
Սպիտակեցման գործընթացում ոչ տարրական քլորի օգտագործման անցումը նվազեցրեց քաղցկեղածին օրգանոքլորների արտանետումները: Պերացետատաթթուն, օզոնը, ջրածնի պերօքսիդը և թթվածինը օգտագործվում են ցելյուլոզային արդյունաբերության սպիտակեցման հաջորդականություններում՝ լիովին քլորազուրկ (TCF) թուղթ ստանալու համար:

### Վերամշակում
Վերամշակված թուղթ պատրաստելու համար որպես հումք կարող է օգտագործվել թղթի երեք տեսակ՝ ֆաբրիկային թափոններ, նախասպառողական թափոններ և հետսպառողական թափոններ։ Ֆաբրիկային թափոնները թղթի արտադրության ընթացքում առաջացած թղթի կտրվածքներն ու այլ մնացորդներն են, որոնք վերամշակվում են ներքին կարգով՝ թղթի ֆաբրիկայում: Նախասպառողական թափոններն այն նյութերն են, որոնք դեն են նետվել մինչև սպառողի օգտագործմանը պատրաստ լինելը: Հետսպառողական թափոնները սպառողի կողմից օգտագործվելուց հետո դեն նետված նյութերն են, ինչպիսիք են հին ամսագրերը, հին հեռախոսային տեղեկատուները և կենցաղային խառը թուղթը։

Փայտանյութի թաղանթանյութից պատրաստված թղթի վերամշակման հետ կապված մտահոգություններից մեկն այն է, որ թելիկները վատթարանում են յուրաքանչյուր վերամշակումից հետո, և չորս կամ հինգ անգամ վերամշակվելուց հետո դրանք դառնում են չափազանց կարճ և թույլ՝ թուղթ պատրաստելու համար պիտանի լինելու համար։

Շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալությունը (EPA) պարզել է, որ վերամշակումը 35%-ով ավելի քիչ ջրի աղտոտում և 74%-ով ավելի քիչ օդի աղտոտում է առաջացնում, քան առաջնային (նոր) թղթի արտադրությունը։ Թաղանթանյութի ֆաբրիկաները կարող են լինել ինչպես օդի, այնպես էլ ջրի աղտոտման աղբյուրներ, հատկապես եթե դրանք արտադրում են սպիտակեցված թաղանթանյութ: Թղթի վերամշակումը նվազեցնում է առաջնային թաղանթանյութի պահանջարկը և, հետևաբար, նվազեցնում է թղթի արտադրության հետ կապված օդի և ջրի աղտոտման ընդհանուր քանակը: Վերամշակված թաղանթանյութը կարող է սպիտակեցվել նույն քիմիական նյութերով, որոնք օգտագործվում են առաջնային թաղանթանյութը սպիտակեցնելու համար, սակայն ջրածնի պերօքսիդը և նատրիումի հիդրոսուլֆիտը ամենատարածված սպիտակեցնող նյութերն են: Վերամշակված թաղանթանյութը, կամ դրանից պատրաստված թուղթը, կոչվում է PCF (գործընթացում քլոր չպարունակող), եթե վերամշակման գործընթացում քլոր պարունակող միացություններ չեն օգտագործվել;

### Վերամշակված թուղթ և թղթի գործարաններ
Աղբավայրերի օգտագործման այլընտրանք հանդիսացող վերամշակումը վերամշակման արդյունաբերության մեջ ամենապարզ գործընթացներից մեկն է։ Թեև այս պահին աղբավայրերի հետ կապված ճգնաժամ չկա, ընդհանուր կարծիք կա, որ պետք է միջոցներ ձեռնարկել աղբավայրերի բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու համար, քանի որ աղբի այս կուտակման պատճառով արտադրվում և տարածվում են բազմաթիվ վտանգավոր տարրեր։ Վերամշակված թղթի մեծ մասը ավելի թանկ է, քան նոր պատրաստված թուղթը, և դա սովորաբար վճռորոշ գործոն է դառնում սպառողի համար։ Քանի որ վերամշակված թաղանթանյութի մեծ մասը գնվում է բաց շուկայում, առաջնային (նոր) թուղթն արտադրվում է ավելի էժան՝ տվյալ թղթի ֆաբրիկայում պատրաստված թաղանթանյութով։ Առաջնային թուղթը չի պարունակում վերամշակված նյութեր և պատրաստվում է անմիջապես ծառերի կամ բամբակի թաղանթանյութից։ Առաջնային արտադրական գործընթացից հետո վերականգնված նյութերը համարվում են վերամշակված թուղթ։ Քանի որ այդ սկզբնական ստանդարտը շատ անորոշ էր, որոշ «վերամշակված թղթեր» պարունակում էին միայն ֆաբրիկային թափոններ, որոնք միևնույն է, կներառվեին առաջնային թղթի մեջ։ Վերջերս սահմանվել են չափանիշներ՝ կանխելու համար ընկերությունների կողմից մոլորեցնող գործելաոճը, երբ նրանք վաճառվող թուղթը ներկայացնում էին որպես վերամշակված։ Հավաքագրման և վերամշակման արդյունաբերությունը կենտրոնացել է սպառողների կողմից ամենօրյա դեն նետվող թղթի մնացորդների վրա՝ վերամշակված թղթի քանակն ավելացնելու համար։ Տարբեր թղթի ֆաբրիկաներ նախատեսված են թղթի տարբեր տեսակների համար, և «վերականգնված գրասենյակային թղթի մեծ մասը կարող է ուղարկվել թանաքազերծման ֆաբրիկա»։  Թանաքազերծման ֆաբրիկան թղթի վերամշակման գործընթացի մի քայլ է։ Այս տեսակի ֆաբրիկան թանաքը անջատում է թղթի թելիկներից, ինչպես նաև հեռացնում է ցանկացած այլ ավելորդ նյութ։ Թանաքազերծման ֆաբրիկայում, թղթի բոլոր անցանկալի շերտերը հեռացնելուց հետո, վերամշակված թուղթն ուղարկվում է թղթի մեքենայի մոտ։ Հին թափոնները այժմ թղթի մեքենայի միջոցով վերածվում են նոր թղթի։ Շատ թղթի ֆաբրիկաներ վերամշակում են գործարար թղթերը՝ դրանք վերածելով օգտակար նամակների և ծրարների։ Վերամշակված թղթի արտադրության գործընթացն ավելի ծախսատար է, քան ժամանակակից թղթի ֆաբրիկաներինը, որոնք թուղթ են ստեղծում ծառերի օգտագործմամբ։ Վերամշակված թուղթ պատրաստելու գործընթացը նաև շատ ավելի ժամանակատար է։ Այնուամենայնիվ, վերամշակված թուղթն ունի բազմաթիվ առավելություններ բնապահպանական տեսանկյունից։

### Կանոնակարգեր
Թղթի և մանրաթելի արտադրությունը Հյուսիսային Ամերիկայում խիստ կարգավորվող ոլորտ է:

#### Միացյալ Նահանգներ
##### Օդի և ջրի աղտոտում
Շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալությունը (EPA) 1974 թվականին՝ Մաքուր ջրի մասին օրենքի համաձայն, առաջին անգամ թողարկեց կեղտաջրերի ազգային ստանդարտները, որոնք հայտնի են որպես հոսքաջրերի ուղեցույցներ թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաների համար: Գործակալությունը սահմանել է թվային սահմանափակումներ մի շարք սովորական աղտոտիչների համար: 1982 թվականին EPA-ն փոփոխեց կանոնակարգերը՝ ավելացնելով պենտաքլորֆենոլի, տրիքլորֆենոլի և ցինկի թվային սահմանափակումները: Հոսքաջրերի սահմանափակումներն իրականացվում են Աղտոտիչների արտանետման վերացման ազգային համակարգի (NPDES) թույլտվությունների միջոցով, որոնք թարմացվում են հինգ տարին մեկ անգամ։

EPA-ի 1998 թվականի «Կլաստերային կանոն»-ը (CR) անդրադարձել է կեղտաջրերի լրացուցիչ թունավոր աղտոտիչներին, ինչպես նաև կարգավորել է վտանգավոր օդային աղտոտիչների արտանետումները: Քանի որ օդի և ջրի կանոնակարգերը հասցեագրվել են նույն կանոնակարգման գործողության մեջ, EPA-ն թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաներին հնարավորություն է տվել ընտրել օդի և ջրի աղտոտման կանխարգելման տեխնոլոգիաների լավագույն համադրությունը՝ դրանք առանձին-առանձին լուծելու փոխարեն: Որոշ պահանջներ և տեխնոլոգիաներ նախագծված էին թունավոր օդային աղտոտիչները նվազեցնելու համար, որոնք նաև նվազեցրել են կեղտաջրերի թունավոր աղտոտիչները և հակառակը: CR-ի հրապարակմամբ EPA-ի նպատակն է եղել ապահովել կարգավորող պահանջների համակարգված փաթեթ՝ այդպիսով բարելավելով արդյունաբերության համար պարզությունը համապատասխանության հասնելու գործընթացում և հասնելով աղտոտման կանխարգելման ավելի մեծ մակարդակի:

CR-ի օդային արտանետումների կանոնակարգերը, որոնք Մաքուր օդի մասին օրենք-ի ներքո Վտանգավոր օդային աղտոտիչների ազգային արտանետման ստանդարտների (NESHAP) բաղադրիչն են, ուժի մեջ են մտել 2001 թվականին: Կանոնակարգերը, որոնք հայտնի են նաև որպես «Առավելագույն հասանելի վերահսկողության տեխնոլոգիա» (MACT) կանոնակարգեր, կիրառվում են քիմիական թաղանթանյութ արտադրող ֆաբրիկաների նկատմամբ և պահանջում են վտանգավոր օդային աղտոտիչների կրճատում 59%-ով, իսկ ցնդող օրգանական ածխածնի և մասնիկների կրճատում՝ համապատասխանաբար 49%-ով և 37%-ով: CR-ի կեղտաջրերի կանոնակարգերը կիրառվում են այն ֆաբրիկաների նկատմամբ, որոնք համատեղում են քլորով սպիտակեցումը կրաֆտ-քիմիական թաղանթանյութի արտադրության հետ և նպատակ ունեն նվազեցնել դիօքսինների, ֆուրանների և քլորոֆորմի արտանետումները համապատասխանաբար 96%, 96% և 99%-ով: EPA-ն ավելացրեց թվային հոսքաջրերի սահմանափակումներ 12 քլորացված ֆենոլային աղտոտիչների և ադսորբվող օրգանական հալոգենիդների (AOX) համար: Կանոնակարգը նաև պահանջում է, որ արդյունաբերությունը իրականացնի ջրի աղտոտման կառավարման լավագույն պրակտիկա, ինչպիսին է գործընթացի վերահսկողությունի մոնիտորինգը:

ԱՄՆ-ում օդի բոլոր արտանետումները կարգավորվում են դաշնային մակարդակով: Մաքուր օդի մասին օրենքը սահմանում է Օդի որակի ազգային ստանդարտներ (NAAQS) հանրային առողջության և շրջակա միջավայրի համար վնասակար աղտոտիչների համար: Ստանդարտներ են սահմանվել վեց հիմնական աղտոտիչների համար՝ կապար, ածխածնի մոնօքսիդ, ազոտի երկօքսիդ (NO2), օզոն (O3), մասնիկներ (PM) և ծծմբի երկօքսիդ (SO2): EPA-ն 2012 թվականին վերանայել է թաղանթանյութի և թղթի արդյունաբերության համար NESHAP կանոնակարգերը:

##### Անտառների կառավարում
ԱՄՆ դաշնային հողերում անտառների կառավարումը ղեկավարող օրենքները, կանոնակարգերը և քաղաքականությունները լավ փաստագրված են: Լեյսիի 1900 թվականի ակտը պատժամիջոցներ է սահմանում ապօրինի անտառահատումների համար:

#### Կանադա
Կանադայում թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաների համար կանոնակարգերի հիմնական աղբյուրը դաշնային և նահանգային բնապահպանական օրենսդրությունն է: Ջրային արտանետումների հետ կապված են հետևյալ երեք դաշնային կանոնակարգերը՝

# Թաղանթանյութի և թղթի հոսքաջրերի վերաբերյալ կանոնակարգեր. սահմանում են ստանդարտներ ձկների համար սուր թունավորության մակարդակի, կենսաքիմիական թթվածնի պահանջարկի և ընդհանուր կախված մասնիկների համար: Ֆաբրիկաները նաև պարտավոր են իրականացնել շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մոնիտորինգ՝ ստացող ջրերի վրա իրենց հոսքաջրերի ազդեցությունը որոշելու, ինչպես նաև ֆաբրիկայի հոսքաջրերի հետ կապված բնապահպանական հետևանքների պատճառներն ու լուծումները հետազոտելու համար:
# Թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաների հոսքաջրերում քլորացված դիօքսինների և ֆուրանների վերաբերյալ կանոնակարգեր. թողարկվել են Կանադայի շրջակա միջավայրի պաշտպանության մասին օրենքի համաձայն և կիրառվում են ֆաբրիկաների հոսքաջրերում պոլիքլորացված դիբենզո-պարա-դիօքսինների և պոլիքլորացված դիբենզոֆուրանների նկատմամբ:
# Թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաների փրփրազերծիչների և փայտի չիպսերի վերաբերյալ կանոնակարգ. կարգավորում է քլորային սպիտակեցման գործընթաց օգտագործող թաղանթանյութի և թղթի ֆաբրիկաներում դիբենզոֆուրան կամ դիբենզո-պարա-դիօքսին պարունակող փրփրազերծիչների օգտագործումը:

Գործում են նաև կանոնակարգեր՝ օդ աղտոտիչների արտանետումները վերահսկելու համար, ներառյալ մասնիկները և մերձգետնյա օզոնը, որոնց թվում են Կանադայի մթնոլորտային օդի որակի ստանդարտների մասին կանոնակարգերը: Դաշնային մակարդակում Կանադայի շրջակա միջավայրի և կլիմայի փոփոխության նախարարությունը (ECCC) ունի օդ, ջուր և հող աղտոտիչների արտանետումների, ինչպես նաև հեռացման և վերամշակման վերաբերյալ օրենսդրորեն սահմանված, հանրության համար հասանելի գրացուցակ, այն է՝ Աղտոտիչների արտանետման ազգային գրացուցակը, որի մասին ընկերությունները պարտավոր են զեկուցել ամեն տարի: Զեկուցման չափանիշներին համապատասխանող օբյեկտների օպերատորները պարտավոր են ամեն տարի ECCC-ին զեկուցել հաստատության ջերմոցային գազերի (ՋԳ) արտանետումների մասին:

Որոշ նահանգներ ունեն օդի որակը կառավարելու իրենց սեփական կարգավորող շրջանակները, ինչպիսիք են Օնտարիոյի նահանգային ստանդարտները, ինչպես նաև ՋԳ արտանետումները վերահսկելու համար, այդ թվում՝ Բրիտանական Կոլումբիայի ածխածնի հարկը, Ալբերտայի կլիմայի առաջնորդության պլանը և Օնտարիոյի ու Քվեբեկի «Cap and Trade» (սահմանափակում և առևտուր) համակարգերը:

Կանադայում, որտեղ երկրի անտառների 94%-ը գտնվում է հանրային հողերի վրա, դաշնային, նահանգային և տարածքային օրենքների, կանոնակարգերի և քաղաքականությունների շրջանակը կիրարկում և ուղղորդում է անտառների կառավարման կայուն պրակտիկաները:

### Մեխանիկական թաղանթանյութի ֆաբրիկաներ
Հիմնականում փայտը մանրացնելու միջոցով ստացված փայտանյութի թաղանթանյութը հայտնի է որպես «մեխանիկական թաղանթանյութ» և օգտագործվում է գլխավորապես թերթային թուղթի համար: Այս մեխանիկական գործընթացներում օգտագործվում են ավելի քիչ քիմիական նյութեր, քան կրաֆտ կամ սուլֆիտային ֆաբրիկաներում: Այս ֆաբրիկաներից աղտոտման հիմնական աղբյուրը օրգանական նյութերն են, ինչպիսիք են խեժային թթուները, որոնք արտազատվում են փայտից՝ դրա մշակման ընթացքում: Մեխանիկական փայտանյութը «պայծառացվում» է, այլ ոչ թե սպիտակեցվում՝ օգտագործելով ավելի քիչ թունավոր քիմիական նյութեր, քան անհրաժեշտ են քիմիական թաղանթանյութերի համար:

### Այլընտրանքային մանրաթելեր
Այլընտրանքային բնական մանրաթելերի օգտագործումը կարող է շրջակա միջավայրի համար օգտակար լինել՝

# **Անտառահատման նվազեցում։** Այլընտրանքային մանրաթելերի օգտագործումը նվազեցնում է անտառների վրա ճնշումը՝ նվազագույնի հասցնելով լայնածավալ անտառահատման անհրաժեշտությունը. պաշտպանում է փխրուն և էկոլոգիապես արժեքավոր շրջանները։
# **Ածխածնային հետքի նվազում։** Այլընտրանքային մանրաթելային թուղթը, որպես կանոն, ավելի քիչ ազդեցություն ունի շրջակա միջավայրի վրա՝ համեմատած ստանդարտ փայտանյութի թղթի հետ։ Արտադրական համակարգը արտանետում է ավելի քիչ ջերմոցային գազեր, սպառում է ավելի քիչ ամրություն,  և պահանջում է ավելի քիչ ջուր։ Բացի այդ, այն հաճախ ներառում է ավելի քիչ քիմիական մշակումներ։
# **Գյուղատնտեսական մնացորդների օգտագործում։** Այլընտրանքային մանրաթելերը ներառում են գյուղատնտեսական մնացորդներ, ինչպիսիք են ցորենի ծղոտը, բրնձի ծղոտը և բագասը: Գյուղատնտեսական այդ ենթամթերքների օգտագործումը նվազեցնում է թափոնները և ներկայացնում է ֆերմերների համար լրացուցիչ եկամտի աղբյուր։

## Թանաքներ
Տպագրական թանաքների շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության հետ կապված երեք հիմնական խնդիրներն են ցնդող օրգանական միացությունների, ծանր մետաղների և չվերականգնվող յուղերի օգտագործումը: Թանաքի մեջ ծանր մետաղների քանակի չափորոշիչները սահմանվել են որոշ կարգավորող մարմինների կողմից։ Վերջին տարիներին միտում կա օգտագործելու բուսական յուղեր՝ հանքային յուղերի փոխարեն՝ ավելի լավ կայունության պահանջարկի պատճառով:

Վերամշակված թղթի մանրաթելի թանաքազերծումը հանգեցնում է թափոնային խառնուրդի առաջացմանը, որը կարող է հայտնվել աղբավայրում: ԱՄՆ-ի Քրոս Փոյնթի Մայամիի (Օհայո) գործարանում թանաքազերծման արդյունքում առաջանում է տիղմ, որը կշռում է վերամշակված թափոնային թղթի քաշի 22%-ը։

1970-ականներին Միացյալ Նահանգներում թանաքների վերաբերյալ դաշնային կանոնակարգերը կարգավորել են թունավոր մետաղների, ինչպիսիք են կապարը, մկնդեղը, սելենը, սնդիկը, կադմիումը և վեցարժեք քրոմը, օգտագործումը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
**Դեպքերի ուսումնասիրություններ**

* Laplante, Benoît and Rilstone, Paul, Environmental Inspections and Emissions of the Pulp and Paper Industry: The Case of Quebec,  April 1995, World Bank Policy Research Working Paper No. 1447.

**Արդունաբերություն**

* World Bank Group, Pulp and Paper Mill, Pollution Prevention and Abatement Handbook, July 1998.
* United States Environmental Protection Agency, Profile of the Pulp and Paper Industry 2nd Edition, November 2002.

**Կյանքի ցիկլի գնահատում**

* Forest Products Association of Canada, Life Cycle Assessment and Forest Products:A White Paper , September 2010

**Նոր տեխնոլոգիաներ**

* United States Environmental Protection Agency, Available and Emerging Technologies for Reducing Greenhouse Gas Emissions from the Pulp and Paper Manufacturing Industry, Office of Air and Radiation, October 2010.

## Արտաքին հղումներ
* Canopy | Ecopaper Database

Կատեգորիա:Թուղթ