Ֆրանց Ռայխելտ

**Ֆրանց Ռայխելտ** (), հայտնի է նաև որպես **Ֆրանսուա Ռայխելտ,** Ավստրո-Հունգարիայում ծնված ֆրանսիացի դերձակ, գյուտարար և պարաշյուտային սպորտի պիոներ, որին այժմ երբեմն անվանում են «թռչող դերձակ»: Նա հիշվում է որպես մեկը, ով փորձեց իր սեփական դիզայնի կրելի պարաշյուտը, ցատկելով Էյֆելյան աշտարակի գագաթից, սակայն փորձը մահվամբ ավարտվեց։ Ռայխելտն աշխատում էր ստեղծել այնպիսի կոստյում, որը կարող էր վերափոխվել պարաշյուտի՝ օգնելով օդաչուներին խուսափել անկումից, եթե ստիպված լինեին լքել ինքնաթիռը։ Իր բնակարանի հինգերորդ հարկից նետված մանեկեններով իրականացրած նախնական փորձերը հաջողվել էին, սակայն նա չկարողացավ նույն հաջողությանը հասնել իր հետագա նախագծերի ժամանակ։

Հավատալով, որ բարձրության համապատասխան փորձարարական հարթակը կվկայի իր գյուտի արդյունավետությունը, Ռայխելտը մի քանի անգամ դիմել էր Փարիզի ոստիկանության վարչությանը՝ Էյֆելյան աշտարակից փորձ կատարելու թույլտվություն ստանալու համար։ 1912 թվականին նա, վերջապես, ստացել էր թույլտվություն, սակայն փետրվարի 4-ին աշտարակ հասնելուն պես պարզ դարձավ, որ նա պատրաստվում է անձամբ ցատկել, այլ ոչ թե մանեկեններով փորձ կատարել։ Նրան մեծ ջանքերով համոզելու փորձերից հետո, Ռայխելտը ցատկեց աշտարակի առաջին հարկից՝ կրելով իր գյուտը։ Պարաշյուտը չբացվեց, և նա 57 մետր (187 ֆուտ) բարձրությունից ընկավ՝ մահվան ելքով։ Հաջորդ օրը մամուլում տպագրվեցին նկարազարդ պատմություններ «ռիսկային գյուտարարի» մահվան մասին, և ցատկը ցուցադրվեց նորագրերում։

## Վաղ կյանք
Ֆրանց Ռայխելտը ծնվել է 1878 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Ավստրո-Հունգարիայի Բոհեմիայի թագավորության Վեգշտեդտլում (այսօր՝ Շտետի, Չեխիա) և տեղափոխվել Փարիզ՝  Ֆրանսիա, 1898 թվականին։ Նա Ֆրանսիայի քաղաքացիություն է ստացել 1909 թվականին՝ ընդունելով Ֆրանսուա անունը (գերմանական «Ֆրանց»-ի ֆրանսիական համարժեքը)։ Նրա քույրերից մեկը, հնարավոր է, նույնպես եկել է Ֆրանսիա և ամուսնացել այնտեղի ոսկերչի հետ,  բայց նրա ընտանեկան կյանքի մանրամասների մասին թերթերում տեղեկությունները տարբեր էին, հիմնականում նշվում էր, որ նրա քույրերը մնացել են Վիեննայում: Ռայխելտը ամուսնացած չէր։ 1907 թվականից նա բնակություն հաստատեց Փարիզի Գայլոն փողոցի 8 հասցեի 3-րդ հարկում, որն ընդամենը մի քանի քայլ հեռավորության վրա էր Գրանդ օպերայի պողոտայից, և բացեց դերձակային բիզնես, որը հետագայում հաջողությամբ զարգացավ՝ սպասարկելով հիմնականում Փարիզ եկած ավստրիացիներին։

## Փորձարկումներ
[alt=A man leaping from a tower.|մինի|Լուի-Սեբաստիեն Լենորմանի առաջին պարաշյուտով ցատկի նկարազարդումը [Մոնպելիե|Մոնպելեի աստղադիտարանի աշտարակից 1783 թվականին։]]
1910 թվականի հուլիսից Ռայխելտը սկսեց մշակել  «պարաշյուտային կոստյում»․ կոստյում, որը ոչ միայն չէր գերազանցում օդաչուների սովորական հագուստի ծավալին, այլև բաղկացած էր մի քանի մետաղական ձողերից, թեթև թավշյա ծածկույթից և փոքր քանակությամբ ռետինից, ինչը թույլ էր տալիս բացվել ու վերածվել պարաշյուտի, որը, ինչպես հույս ուներ Ռայխելտը, պետք է լինի գործնական և արդյունավետ։

Ավիացիայի դարաշրջանի սկիզբը անխուսափելի վթարների սկիզբ դարձավ, որոնց հետ միասին աճում էր անվտանգության միջոցների նկատմամբ հետաքրքրությունը, հատկապես արդյունավետ պարաշյուտի մշակման հարցում: Վաղ շրջանի  պարաշյուտային հաջողությունները, ինչպիսիք են Լուի-Սեբաստիեն Լենորմանի և Ժան-Պիեռ Բլանշարի փորձերը, հաջողությամբ կիրառել էին ֆիքսված հովանոցով պարաշյուտներ (որոնք արդեն բացված էին ցատկից առաջ): Անդրե-Ժակ Գառնիեն, իր հերթին, հորինել էր առանց շրջանակի պարաշյուտ, որը հարմար էր բարձրությունից ցատկելու համար: Բայց մինչ 1910 թվականը դեռևս չկար մի պարաշյուտ, որը համընկներ ինքնաթիռից ցատկելու կամ ցածր բարձրությունից օգտագործելու պահանջներին։

Ռայխելտը, կարծես, հետաքրքրվել է պարաշյուտների դիզայնով այն բանից հետո, երբ լսել է օդագնացների և օդաչուների շրջանում վաղ մահացու պատահարների մասին մի քանի պատմություններ: Նրա առաջին փորձարկումները հաջող էին. ծալվող մետաքսե «թևերով» մանեկենները հինգ հարկից ընկնելիս հեշտությամբ ընկնում էին գետնին,  բայց նախատիպերը կրելու համար պիտանի «կոստյումի» վերածելը հեշտ չէր։ Նրա նախնական նախագծում օգտագործվել է 6 քառակուսի մետր նյութ (65 քառակուսի ոտնաչափ), իսկ քաշը՝ մոտ 70 գրամ (150 ֆունտ)։ Նա իր նախագիծը ներկայացրեց առաջատար ավիացիոն կազմակերպությանը՝ La Ligue Aérienne-ին Aéro-Club de France-ում, հուսալով, որ նրանք կփորձարկեն այն, բայց, մերժեցին նրա նախագծերը՝ պատճառաբանելով, որ հովանոցը չափազանց թույլ էր և փորձեցին նրան համոզել, որ ավելի շատ ժամանակ չծախսի զարգացման վրա։ Ռայխելտը, այնուամենայնիվ, համառություն ցուցաբերեց և փորձարկումներ անցկացրեց մանեկենների հետ Գայոն փողոցում գտնվող իր տան բակում: Նրա փորձարկումներից ոչ մեկը հաջող չէր:

1911 թվականին գնդապետ Լալանսը գրեց Ֆրանսիայի օդային ակումբին՝ առաջարկելով 10,000 ֆրանկ պարգևավճար օդաչուների փրկարարական պարաշյուտի համար՝ երկու անգամ ավելի, քան նա առաջարկել էր մեկ տարի առաջ։ Մրցումներն անցկացվել են երեք տարի և նախատեսվում էր, որ պարաշյուտը պետք է կշռի ոչ ավելի, քան 25 գրամ (55 ֆունտ)։ Ռայխելտը կատարելագործեց իր դիզայնը՝ նվազեցնելով քաշը և ավելացնելով նյութի մակերեսը, այն հասավ մինչև 12 քառակուսի մետրի (130 քառակուսի ոտնաչափ)։ Բայց նրա փորձարկումները դեռ անհաջող էին, և մանեկեններն անընդհատ ամբողջ ծանրությամբ գետնին էին  ընկնում:

*L'Ouest-Éclair-ը* 1911 թվականին հայտնել է, որ Ռայխելտն անձամբ է ցատկել 8-ից 10 մետր բարձրությունից (26-33 ոտնաչափ) Ջոինվիլում։ Փորձը ձախողվել է, բայց ծղոտի կույտը օգնել է նրան խուսափել վնասվածքից։ Le Matin թերթը հաղորդել է 8 մետր (26 ոտնաչափ) բարձրությունից Նոժան նետվելու փորձի մասին, ինչը հանգեցրել է ոտքի կոտրվածքի։ Le Petit Journal-ը ենթադրում է, որ Ռայխելտը նաև 1911 թվականի ընթացքում Էյֆելյան աշտարակի առաջին հարկից անցկացրել է առնվազն երկու ակնհայտորեն անարդյունք մանեկենների փորձեր, բայց La Presse-ում իր ընկերներից մեկի հարցազրույցից պարզ դարձավ, որ նա ավելի քան մեկ տարի փորձել է թույլտվություն ստանալ աշտարակից փորձ կատարելու համար, մինչև վերջին ցատկի համար թույլտվություն էր ստացել։ Այնուամենայնիվ, 1910 և 1911 թվականներին աշտարանից կատարվել էին այլ փորձեր. Գաստոն Հերվյուն, որը իր փորձարկումներում օգտագործում էր «ոչ իրական» ինքնաթիռ և մանեկեններ՝ փորձելով կատարելագործել պարաշյուտի դիզայնը, որը կպահպանի օդաչուի անվտանգ վայրէջքը, երբ ինքնաթիռը ամբողջությամբ կամ մասամբ վնասված լինի։ Ռայխելտը նախորդ անհաջողությունները մասամբ վերագրում էր փոքր բարձրություններից կատարված փորձերին, ուստի նա մեծ ցանկություն ուներ աշտարանից փորձեր կատարելու համար թույլտվություն ստանալ։

## Թռիչք Էյֆելյան աշտարակից
մինի|Ռայխելտը կոստյումը ցուցադրել է Էյֆելյան աշտարակի ստորոտում ՝ իր ճակատագրական թռիչքից անմիջապես առաջ։
1912 թվականի փետրվարի սկզբին Ռայխելտը մամուլին հայտարարեց, որ վերջապես թույլտվություն է ստացել և շուտով Էյֆելյան աշտարակից փորձ կկատարի՝ ապացուցելու իր գյուտի արժեքը։

Կիրակի օրը՝ փետրվարի 4-ին, առավոտյան ժամը 7:00-ին, Ռայխելտը երկու ընկերների հետ մեքենայով եկավ աշտարակ: Նա արդեն պարաշյուտային կոստյում էր հագել։ Նորություններում նրա ցատկի տեսագրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է նա մոդելավորում իր գյուտը ծալված տեսքով, որը Լե Գոլուան բնութագրել է որպես «սովորական հագուստից ընդամենը մի փոքր ավելի ծավալուն»։ Կոստյումը չէր սահմանափակում կրողի շարժումները, երբ պարաշյուտը փակ վիճակում էր, և Le Petit Parisien-ը նկարագրեց պարաշյուտի տեղադրման մեթոդը նույնքան պարզ, որքան ձեռքերը դեպի դուրս երկարացնելը մարմնի հետ խաչ կազմելու համար: Ըստ Le Temps-ի, երբ հանդերձանքը բացվեց, «հսկայական մետաքսե գլխարկով թիկնոցի» էր նման։ Action Française հրատարակությունը հայտնում է, որ Ռայխելտը հայտարարել է, որ վերջնական նախագծի մակերեսը կկազմի 30 քառակուսի մետր (320 քառակուսի ոտնաչափ)՝ 5 մետր (16 ոտնաչափ) հովանոցով, մինչդեռ Le Figaro թերթը ենթադրում է, որ մակերեսը կարող է հասնել 32 քառակուսի մետրի (340 քառակուսի ոտնաչափ): Լա Կրուան պնդում էր, որ կոստյումը կարող էր կշռել ընդամենը 9 գրամ (20 ֆունտ)։ Եղանակը ցուրտ էր, ջերմաստիճանը 0°C-ից ցածր էր (32°F), և ուժեղ քամի էր փչում Մարսյան դաշտում։

Որոշ ոստիկաններ ներկա էին կարգուկանոնը պահպանելու համար, քանի որ Փարիզի ոստիկանության պրեֆեկտուրան Ռայխելտին թույլտվություն էր տվել շարունակել: Նրա մահից հետո Լուի Լեպինը, ով, որպես ոստիկանության պրեֆեկտ, ի վերջո պատասխանատու էր թույլտվության համար, հայտարարեց, որ թեև ոստիկանությունը կանոնավոր կերպով թույլ է տալիս Էյֆելյան աշտարակից փորձեր կատարել, այդ դեպքերում պարզ է, որ մանեկեններ են օգտագործվելու: Նրանք Ռեյխելտին թույլտվություն էին տվել միայն այն դեպքում, որ նա մանեկեններ կօգտագործի, և ոչ մի դեպքում նրան թույլ չէին տա շարունակել, եթե իմանային, որ նա ինքն է ցատկելու։ Լեպինը վստահեցրել է Լա Կրոյին, որ ինքը երբեք չի ստորագրել հրաման, որը թույլ է տալիս «կենդանի» թռիչք։

Այնուամենայնիվ, աշտարակ ժամանելուն պես, Ռայխելտը հասկացրեց, որ ինքն է մտադիր ցատկել: Ըստ իր ընկերներից մեկի հետ վերջին հարցազրույցի, որը նրան աշտարակ էր ուղեկցում, դա անակնկալ էր բոլորի համար, քանի որ Ռայխելտը թաքցնում էր իր մտադրությունը մինչև վերջին պահը։ Նրա ընկերները փորձել են համոզել նրան փորձի ժամանակ մանեկեններ օգտագործել՝ վստահեցնելով, որ նա ինքնուրույն ցատկ կատարելու այլ հնարավորություններ կունենա։ Երբ դա տպավորություն չթողեց նրա վրա, նրանք մատնանշեցին քամու ուժը և ասացին, որ նա պետք է չեղյալ հայտարարի փորձարկումը անվտանգության նկատառումներից ելնելով, կամ գոնե սպասի, մինչև քամին հանդարտվի: Նրանք չկարողացան սասանել նրա վճռականությունը, ըստ երևույթին, նրան չի շփոթեցրել նախորդ թեստերի ձախողումը, և նա Le Petit Journal-ի լրագրողներին ասել է, որ լիովին համոզված է, որ իր սարքը կաշխատի և այն էլ լավ կաշխատի: Հարցին, թե արդյոք նա նախատեսում է լրացուցիչ նախազգուշական միջոցներ ձեռնարկել, օրինակ՝ անվտանգության պարան օգտագործելը, նա պատասխանեց, որ ոչ, քանի որ մտադիր է իր կյանքը լիովին պարաշյուտին վստահել:Հերվյուն, ով ներկա էր ցուցադրությանը, նույնպես փորձել է համոզել Ռեյխելտին չկատարել ցատկը։ Նա մտահոգված էր, որ պարաշյուտը պետք է ավելի երկար ժամանակ ունենա լրիվ բացվելու համար, քան այն քանի վայրկյանները, որ առաջին հարկից ընկնելը թույլ կտա, և նա նաև ներկայացրեց այլ տեխնիկական առարկություններ, որոնց Ռեյխելտը չկարողացավ բավարար պատասխան տալ։ Ռայխելտը վերջապես պատասխանեց.
աջից|alt=A video of the jump|մինի|Ռայխելտի թռիչքն ու անկումը, նրա մարմնի հեռացումը և հարվածից առաջացած խորը փոսի չափումը պատկերվել են ֆիլմում։
Ռայխելտի խնդրանքով ոստիկանությունը պարաններ քաշեց աշտարակի հենարանների միջև՝ վայրէջքի տարածքում մարդկանց կուտակումները կանխելու համար, և նա որոշ ժամանակ անցկացրեց մարշալների հետ միջոցառումները քննարկելու և վայրէջքի համար բավարար տարածք ապահովելու համար, նախքան աստիճաններով բարձրանալը՝ առաջին հարկ բարձրանալու համար։

Ինչպես հայտնում է Le Petit Parisien-ը, Ռայխելտի աշտարակի առաջին աստիճանը բարձրանալու նախնական փորձը կասեցվել է Գասիոն անունով մի պահակի կողմից, ով ականատես է եղել մանեկեների նախորդ անհաջող անկումներին և վախենում էր, որ Ռայխելտի փորձը աղետով կավարտվի, թեև Le Figaro-ն հայտնել է, որ նա պարզապես չի ստացել հրամանի պատճենը և պետք է սպասեր իր վերադասներից հեռախոսային հաստատման։ Չնայած պահակախմբի դիմադրությանը, առավոտյան 8:00-ին, Ռայխելտին, ով ակնհայտորեն ցնցված էր անվտանգության աշխատակցի հետ իր վեճից, թույլատրվեց բարձրանալ աշտարակը իր երկու ընկերների և բեմադրող օպերատորի հետ միասին (ևս մեկը աշտարակի ստորոտում էր՝ ներքևից ցատկելու համար): Աստիճաններով բարձրանալիս Ռայխելտը կանգ առավ, շրջվեց դեպի ամբոխը, բարձրացրեց ձեռքը և ուրախությամբ ասաց նրանց․ «Շուտով կհանդիպենք»։ Իր ընկերները շարունակեցին փորձել համոզել Ռայխելտին հրաժարվել ցատկից, սակայն, նա չհամաձայնվեց։

Առավոտյան ժամը 8:22-ին, մոտ երեսուն լրագրողների և հետաքրքրասեր հանդիսատեսների առջև, Ռայխելտը նստեց ռեստորանի սեղանի վրա դրված աթոռի վրա՝ աշտարակի առաջին տախտակամածի ներքին ցանկապատի կողքին, գետնից մի փոքր ավելի քան 57 մետր (187 ոտնաչափ) բարձրության վրա: Ընկերների օգնությամբ նա հարմարեցրեց իր սարքը և ստուգեց քամու ուղղությունը՝ նետելով փոքրիկ գրքից պոկած թղթի կտորը։ Այնուհետև նա ոտքը դրեց ցանկապատի վրա, մոտ 40 վայրկյան տատանվեց, իսկ հետո առաջ ցատկեց: Ըստ *Le Figaro*-ի, նա հանգիստ էր և ժպտում էր անմիջապես թռիչքի պահին։ Նրա պարաշյուտը, որը թվում էր, թե կիսաբաց վիճակում էր, գրեթե անմիջապես փաթաթվեց նրա շուրջ, և ընդամենը մի քանի վայրկյան տևեց իր թռիչքը, նախքան աշտարակի ներքևում գտնվող սառած գետնին հարվածելը։

*Petit Parisien* թերթը հայտնել է, որ Ռայխելտի աջ ոտքն ու ձեռքը, գանգն ու ողնաշարը կոտրվել են, իսկ բերանից, քթից ու ականջներից արյուն է հոսել։ Լe Figaro թերթը նշել է, որ նրա աչքերը լայն բացված ու լայնացած էին։ Երբ ականատեսները շտապեցին դեպի նրա մարմինը, նա արդեն մահացած էր, բայց նրան տեղափոխեցին Նեկերի հիվանդանոց, որտեղ պաշտոնապես գրանցեցին մահը, իսկ ավելի ուշ՝ Ամելի փողոցի ոստիկանական բաժանմունք՝ նախքան Գայոն փողոցի իր տուն վերադառնալը: Էդուարդ Մանեն Libération ամսագրի 2009 թվականի ամառային համարում նշել է, որ դիահերձումը ցույց է տվել, որ Ռայխելտը մահացել է սրտի կաթվածից ընկնելու ժամանակ։

## Հետևանք
alt= Louis Lépine|մինի|Ոստիկանության պրեֆեկտ Լուի Լեպինը հերքեց, որ Ռեյխելտը «կենդանի» ցատկ կատարելու լիազորություն է ստացել։
Հաջորդ օրվա թերթերի էջերը լի էին Ռայխելտի «ողբերգական փորձը» պատմությամբ, որին կից ներկայացված էին լուսանկարներ, առնվազն չորս թերթեր՝ Le Petit Parisien, Le Matin, La Croix և L'Humanité՝ հրապարակել էին լուսանկարներ մահացու ցատկի մասին։ Նույնիսկ փորձի տեսագրությունը, ներառյալ Ռայխելտի մարմնի հեռացման տեսանյութը և անցորդների կողմից հարվածային խառնարանի խորությունը չափելու պահը (15 սանտիմետր՝ 5.9 դյույմ), տարածվեց լրատվական կազմակերպությունների կողմից։

Նախնական զեկույցներում քննարկվում էր Ռայխելտի հոգեկան վիճակը. ոչ ոք չէր ենթադրել, որ նա ինքնասպանություն է գործել, սակայն շատերը նրան նկարագրում էին որպես մոլորված և խճճված մտքերով մարդ: Le Gaulois-ում լրագրողը ենթադրում է, որ «խելագար հանճար» եզրույթի միայն մի մասն է վերաբերում Ռայխելտին, թեև նույն զեկույցը ներառում էր հարցազրույց իր ընկերներից մեկի հետ, ով պնդում էր, որ դերձակը ճնշում է գործադրել հովանավորներ ներգրավելու համար դրամատիկ ցուցադրություն անելու համար, առանց որոնց նա չէր կարող շահույթ ակնկալել մինչև որևէ արտոնագրի ժամկետի ավարտը։ Ռայխելտի մահը առաջինն էր, որը տեղի ունեցավ պարաշյուտով թռիչքի վթարի հետևանքով, այն եղել էր Շառլ Լեռուի մահից հետո, ով մահացավ 1889 թվականին Տալլինում ցուցադրության ժամանակ։ Իրականում, 1912 թվականի փետրվարի 2-ին՝ Ռայխելտի մահացու ցատկից երկու օր առաջ, ամերիկյան վերնաշխատ (մեծ բարձրություններում աշխատող բանվոր) Ֆրեդերիկ Ռ. Լոուն, հաջողությամբ պարաշյուտով թռավ Ազատության արձանի ջահի տեսադաշտից (223 ոտնաչափ (68 մ) ծովի մակարդակից և 151 ոտնաչափ բարձրությունից (46 ոտնաչափ) արձանի վրա։ Փետրվարի 6-ին La Croix-ի զեկույցում, որը վերաբերում էր Ռայխելտի մահվանը, ավելացվել էր հետևյալը. մեկ այլ պարաշյուտային փորձ նախատեսվում էր անցկացնել փետրվարի 18-ին կամ 25-ին Juvisy-sur-Orge-ում, որտեղ օդաչու Կամիլ Գիյոմը ծրագրել էր ցատկել իր Blériot միանձնյա օդանավից 300 մետր (980 ոտնաչափ) բարձրությունից՝ նոր պարաշյուտի ձևի փորձարկման համար (օդանավը նախատեսված էր խորտակման)։

Ռայխելտի մահից հետո իշխանությունները սկսեցին զգուշանալ աշտարակի վրա պարաշյուտային փորձեր անցկացնելու համար թույլտվություն տալուց։ Չնայած նրանք շարունակում էին թույլտվություն տալ պարաշյուտով մանեկեններ նետելու համար, որոշ հուսադրող գյուտարարներ, օրինակ՝ Դամբլան անունով մի մարդ, ով ցանկանում էր փորձել իր «ուղղաթիռային պարաշյուտը» երկրորդ հարկից, մերժեցին փորձարկման թույլտվություն ստանալու համար, նույնիսկ աշտարակը չներառող ավիացիոն փորձերի դիմումները սկսեցին խիստ վերահսկողության ենթարկվել։ Բոլորովին վերջերս աշտարակը դարձել է մի շարք ապօրինի բեյսջամփինգների (էքստրեմալ մարզաձև, որում կիրառվում է ֆիքսված օբյեկտներից ցատկելու համար նախատեսված հատուկ պարաշյուտ) տեսարան: Նորվեգացի տղամարդը մահացել է 2005 թվականին՝ հագուստի ֆիրմայի համար գովազդային ցատկի փորձի ժամանակ կորցնելով իր հովանոցը՝ առաջին պարաշյուտով մահը աշտարակում Ռայխելտից հետո։ 1985 թվականի Ջեյմս Բոնդի «Հայացք սպանությանը»  ֆիլմում իրականացված թույլատրված ցատկը հաջողությամբ ավարտվեց։

Ռայխելտը կրկին ուշադրություն գրավեց 1940-ականներին Միացյալ Նահանգներում, երբ նրա կերպարը որպես մոդել օգտագործվեց այն գործիչներից մեկի համար, որը «արտահայտությամբ և հագուստով ամերիկյան չէր»՝ Ֆլոյդ Բենեթի դաշտում Բրուքլինում, Նյու Յորքում, ԱՄՆ հանրային աշխատանքների վարչության ֆինանսավորմամբ ստեղծված որմնանկարում։ Միջադեպը, որը հիշեցնում է 1933 թվականին Դիեգո Ռիվերայի «Մարդը խաչմերուկում» որմնանկարի շուրջ Ռոքֆելլեր կենտրոնում ծագած վեճը, մեծ աղմուկ բարձրացրեց, երբ ներկայացվեց պատկեր, որտեղ երկու ոչ նշանակալի օդաչուներ էին, որոնք ենթադրաբար կանգնած էին Իոսիֆ Ստալինի կենտրոնական դիմապատկերի երկու կողմերում: ԱՄՆ հանրային աշխատանքների վարչությունն արդեն ձախերի մեջ անբարյացակամ հեղինակություն ուներ: Չնայած նկարիչ Ավգուստ Հենկելի «բուռն» բացատրությանը, թե ինչու էր խորհրդային Կարմիր աստղը «պատահաբար» ներառվել իր ստեղծագործությունում, ինչպես նաև նրա պնդմանը, որ Ստալինի կողմից նույնականացված պատկերն իրականում Ռայխելտի պատկերն էր, այնուամենայնիվ, որմնանկարները նկարահանվել են, և չորսից երեքը վերականգնվել են, մինչդեռ վահանակներից երեքը վառվել էին։ Ռայխելտի դժբախտությունների պատմությունը դարձավ նաև 1993 թվականի ֆրանսիական «Ավստրիացի դերձակը» կարճամետրաժ ֆիլմի թեման, որի սցենարի հեղինակն ու ռեժիսորը Պաբլո Լոպես Պարեդեսն էր, որի գլխավոր դերակատարն էր Բրյուս Մայերսը։

Չնայած այն պահին, երբ Ռայխելտը սկսեց մշակել իր կոստյումը, ինքնաթիռներում օգտագործելու համար արդյունավետ պարաշյուտային լուծումներ չկային, և Գլեբ Կոտելնիկովը դիմեց փաթեթավորվող պարաշյուտի արտոնագիր ստանալու համար։

## Ժողովրդական մշակույթում
Ռայխելտի թռիչքը վերապատմվել է կանադացի գրող Բրյուս Գեդեսի «Սև արծվի հետապնդումը» վեպում։

## Տես նաև
* Սեփական գյուտերով սպանված գյուտարարների ցանկ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* 
* 

## Հավելյալ հղումներ
British Pathé film of Reichelt's final jump

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գյուտարարներ