Ալեքսանդր Ֆեդոտով (նկարիչ)

**Ալեքսանդր Սերգեյի Ֆեդոտով** (), խորհրդային և ռուս նկարիչ, գեղանկարիչ, բնանկարիչ։ Թաթարստանի հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2005)։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (2015)։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Սերգեյի Ֆեդոտովը ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 25-ին Էստոնական ԽՍՀ Վիրու քաղաքում։ Զինվորականի ընտանիքից է։

1975 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ռյազանի գեղարվեստի դպրոցը։ Այնուհետեւ ուսումը շարունակել է Մոսկվայում, որտեղ 1983 թվականին ավարտել է Վասիլի Սուրիկովի անունը կրող Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտը՝ պրոֆեսոր Դմիտրի Մոչալսկու արհեստանոցում։ Տեղափոխվելով Կազան՝ 1986 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ստեղծագործական գեղանկարչության արհեստանոցը Խարիս Յակուպովի ղեկավարությամբ։

Նկարները ցուցադրվել է 1982 թվականից, մասնակցել միջազգային, համամիութենական, համառուսական, զոնալ և տարածաշրջանային ցուցահանդեսների։ Անհատական ​​ցուցահանդեսներ են անցկացվել Նիժնեկամսկում (1991) և Կազանում՝ 1993 թվականին (Նաիլյա Կումիսնիկովայի հետ միասին), 2002, 2006, 2015 և 2020 թվականներին։ Աշխատանքները գտնվում են Թաթարստանի կերպարվեստի պետական ​​թանգարանի, Ալմետևսկի արվեստի պատկերասրահի, Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Նորվեգիայի, Մեծ Բրիտանիայի մասնավոր պատկերասրահների հավաքածուներում, ինչպես նաև Ֆեդոտովի անձնական ընտանեկան հավաքածուում։

1990 թվականին դարձել է Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ։ 2005 թվականին դարձել է Թաթարստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ, իսկ 2016 թվականին նրան շնորհվել է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստի կոչում։ 2020 թվականին նա նշեց իր 65-ամյակը։

Ալեքսանդր Սերգեևիչ Ֆեդոտովը մահացել է 2021 թվականի հունիսի 1-ին Կազանում 66 տարեկան հասակում։ Ադորացկի փողոցում գտնվող Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան եկեղեցում թաղման արարողությունից հետո թաղվել է Կուրգան գերեզմանատանը։ 2023 թվականին Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահում տեղի ունեցավ Ֆեդոտովի հետմահու ցուցահանդեսը։

## Ստեղծագործություններ
Նա բնութագրվում է որպես բնանկարի վարպետ և Թաթարստանի առաջատար բնանկարիչներից մեկը, ում աշխատանքը հայտնի է համառուսական մակարդակով։ Լինելով ռուսական բնանկարչության այնպիսի վարպետների ավանդույթների շարունակողը, ինչպիսիք են Ալեքսեյ Սավրասովը, Արխիպ Կունջին, Նիկոլայ Կռիմովը, իր ստեղծագործություններում արտացոլել է ժամանակակից նկարչի գեղագիտական ​​պատկերացումները։ Միևնույն ժամանակ, ըստ քննադատների, Ֆեդոտովի աշխատանքը դժվար է վերագրել որևէ կոնկրետ ուղղության, քանի որ Ֆեդոտովի լանդշաֆտը կրում է հեղինակի անհատականության, համառ տեսողական հիշողության և վերլուծական մտքի, աշխարհի եզակի հայացքի և կատարման վարպետության դրոշմը։ Ավելի քան երեսուն տարվա աշխատանքի ընթացքում նա իրեն դրսևորեց որպես նուրբ բնանկարիչ՝ իր ստեղծագործություններում արտացոլելով իր բոլոր զգացմունքները, ուրախությունը, տխրությունը, բերկրանքը, ակնածանքը, հավերժության զգացումը և միևնույն ժամանակ բնության անցողիկ բնույթը։

Ֆեդոտովի գեղարվեստական ​​մեթոդին բնորոշ է ձևի մոնումենտալիզացիան և լակոնիզմը՝ զուգորդված գրաֆիկական հստակ պատկերային լեզվով, ձգտելով դեպի փոխաբերական մինիմալիզմ, երկրաչափություն կամ նույնիսկ աբստրակցիոնիզմ։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական առանձնահատկություններից մեկը իմպրեսիոնիզմը ժառանգող պայծառությունն է՝ տարածության խորության փոխանցումը, այսպես կոչված, «օդը», որը լուծվում է տարբեր գույների հարթությունների համեմատությամբ և օժտում կենտրոնականի զուսպ բնույթը դեպի Ռուսաստան՝ արտասովոր աշխուժությամբ և հոգևորությամբ։ Ձգտելով դեպի սիմվոլիզմը, պատկերներ ստեղծելիս նկարիչը դեն նետեց ամեն ինչ ավելորդ և պատկերը հասցրեց ընդհանրացման այն աստիճանին, երբ այն, որպես արքետիպային նշան-սուպերիդեա, բացահայտում է նկարի հենց ներքին էությունը։ Ֆեդոտովի լանդշաֆտների գունավորումն առանձնանում է գույների խռովությամբ, բայց նա «լավ նկարչությունը» ու վեր չդասեց ռեալիզմից, կյանքի ճշմարտությունից, որը ցուցադրելով նա և՛ նուրբ նրբերանգ ներկապնակի, և՛ ուժեղացված հակապատկեր լուծումների վարպետ էր։ Լանդշաֆտի իր տեսլականով, հոգևոր լիությամբ, հուզական հարստությամբ, բնության ըմբռնման խորությամբ և որպես հոգևորացված սկզբունքի ընկալմամբ Ֆեդոտովը շահեց քննադատների և հանրության հաջողությունները՝ հասնելով նրանց կարեկցանքի։

Ֆեդոտովի լանդշաֆտն առանձնանում է առարկաների զգալի լայնությամբ, որը գրավում է բնության տարբեր վիճակները բոլոր եղանակներին. դատարկ աշնանային անտառ, նոյեմբերյան ցուրտ գետ, ստվերներ ձյան և ծառերի ճյուղերի վրա, որոնք լուսավորված են մայրամուտի արևով։ Ֆեդոտովի հիմնական ստեղծագործություններից քննադատները նշել են «Խոտի պատրաստման ժամանակը» (1986), «Գիշերը գյուղում» (1988), «Դարպաս», «Լուսնյակ գիշեր» (երկուսն էլ՝ 1990), «Նավակներ» (1993), «Բակ» (1995 թ.)։ ), «Լուսնի ծագում» (1995), «Ձմեռային արև» (1996 թ.), «Ամպ» (1996 թ.), «Բևեռները ջրի մոտ» (1997 թ.), «Վաղ ձյուն. Ափ» (1999), «Սլոբոդա» (2000), «Մշուշ» (2002), «Կազանի երեկո» (2005), «Վերադարձ» (2005), «Ամպեր. Խոտի դեզեր» (2006), «Ձմեռային անտառ» (2008), «Աշուն. Ատե» (2009), «Պարկ. Ծառեր» (2010), «Պարկ. Ձյուն» (2011), «Կապույտ ձյուն» (2011), «Կեչու պուրակ» (2011), «Մթնշաղ. Ծաղկեփունջ» (2012), «Ամպեր Սվիյագայի վրայով» (2012), «Աշնանային պուրակ» (2012), «Սվիյաժսկ. Մռայլ երեկո» (2012), «Մառախլապատ առավոտ» (2019)։

## Պարգևներ
* Պատվավոր կոչումներ «ՌԴ վաստակավոր արտիստ» (2016) - «Ազգային մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում մեծ ծառայությունների, երկար տարիների բեղմնավոր գործունեության համար» «: Ներկայացվել է Թաթարստանի Հանրապետության պետական ​​խորհրդի Կազանի Կրեմլում տեղի է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության և Թաթարստանի Հանրապետության պետական ​​մրցանակների հանձնումը|publisher=Պաշտոնական Թաթարստան|date=201թ. մարտի 18|accessdate=հունվարի 23 , 2024}}:
* Պատվավոր կոչումներ «Թաթարստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ» (2005)։
* Արծաթե մեդալ «Հոգևորություն. Ավանդույթներ. վարպետություն» Ռուսաստանի նկարիչների միություն (2011)։

## Անձնական կյանք
Կինը՝ Նաիլյա Խալիտովնա Կումիսնիկովան (ծն. 1958), դեկորատիվ և կիրառական արվեստի աշխատող է, ամուսնացել է 1983 թվականին՝ ավարտելով Մոսկվայի Սուրիկովի անվան պետական ​​արվեստի ինստիտուտը։ Որդին՝ Ջամիլը ճարտարապետ և դիզայներ է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Էստոնացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամներ