Ռիխարդ Կրայչեկ

**Ռիխարդ Պիտեր Ստանիսլավ Կրայչեկ** (, ), չեխական ծագումով հոլանդացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ։ 1996 թվականին նա հաղթանակ է տարել Ուիմբլդոնի մրցաշարի տղամարդկանց մենախաղի մրցաշարում, դառնալով միակ հոլանդացի թենիսիստը, ով հաղթանակ է տարել այդ մրցաշարում։ Այդ մրցաշարի քառորդ եզրափակիչում նա երկու սեթում հաղթել է Փիթ Սամփրասին, որը եղել է Սամփրասի միակ մենախաղային պարտությունը Ուիմբլդոնի մրցաշարում 1993-2000 թվականների ընթացքում։ 2004 թվականից Կրայչեկը հանդիսանում է Ռոտերդամի «ABN AMRO World Tennis Tournament» մրցաշարի տնօրեն։ Նա նաև հանդիսանում է տարբեր մարզական գրքերի հեղինակ։ Կրայչեկը կարիերայի ընթացքում դասակարգման վարկանիշային բարձրագույն արդյունքին՝ աշխարհի թիվ 4 ռակետ, հասել է 1999 թվականի մարտին։

## Անձնական կյանք
Ռիխարդ Կրայչեկը չեխ ներգաղթյալների ընտանիքի զավակ է։ 1999 թվական հուլիսի 7-ին Կրայչեկը ամուսնացել է մոդել, գրող և «Holland's Next Top Model» և «Benelux' Next Top Model» ռեալիթի-շոուների մասնակից Դաֆնե Դեկերսի հետ, ով հայտնի է դարձել Ջեյմս Բոնդի մասին պատմող «Վաղը չի մեռնի երբեք» ֆիլմում դերով։ Ամուսիններն ունեն երկու երեխա՝ դուստր Էմմա Կրայչեկ (ծնվել է 1998 թվականի մարտի 26-ին) և որդի Ալեքս Կրայչեկ Դեկերս (ծնվել է 2000 թվականին)։ Նա հանդիսանում է «Ազատության և դեմոկրատիայի ազգային կուսակցություն» միության անդամ ( (VVD))։ Նրա խորթ քույր Միխաելա Կրայչեկը նույնպես հանդիսանում է պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի։

## Մարզական կարիերա
### 1989-1993 թվականներ
Ռիխարդը թենիս սկսել է խաղալ 4 տարեկան հասակում։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1989 թվականին։ 1991 թվականին նորամուտել է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի հիմնական ցանցում՝ Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, որտեղ կարողացել է հասնել մինչև չորրորդ շրջան։ Այդ նույն տարում նրան հաջողվել է առաջին անգամ հաղթող դառնալ ATP մրցաշարում՝ Հոնկոնգում, և տարվա արդյունքով մրցաշրջանը եզրափակել դասակարգման վարկանիշային աղյուսակի 45-րդ հորիզոնականում։ Սակայն իրական բեկում Կրայչեկը իրականացրել է 1992 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում։ Մրցաշարի ընթացքում հինգ սեթում հաղթանակներ տանելով դասակարգվածներ Մայքլ Չանգի և Միխաել Շտիխի նկատմամբ, հոլլանդացին դուրս է եկել կիսաեզրափակիչ, սակայն չի կարողացել մասնակցել Ջիմ Կուրիեի հետ հանդիպմանը՝ ուսի վնասվածքի պատճառով։ Սակայն, վնասվածքը այդքան էլ լուրջ չի եղել և արդեն փետրվարին Կրայչեկը կորտ է վերադարձել, իսկ ապրիլին հասել է մեկ այլ նշանակալից արդյունքի՝ կարիերայում առաջին անգամ առավելության է հասել համաշխարհային դասակարգման առաջատարի նկատմամբ, ով այդ ժամանակ հանդիսանում էր Ստեֆան Էդբերգը։ Ամռանը նրան հաջողվել է հաղթանակ տանել Լոս Անջելեսի մրցաշարում, իսկ նոյեմբերին՝ Անտվերպենում։ Մրցաշրջանը Կրայչեկը ավարտել է դասակարգման աղյուսակի Թոփ 10-ում, տեղ զբաղեցնելով 10-րդ հորիզոնականում։

1993 թվականին Կրայչեկը դարձել է Ֆրանսիայի բաց առաջնության կիսաեզրափակիչի մասնակից։ Նրան նաև հաջողվել է պաշտպանել տիտղոսը Լոս Անջելեսի մրցաշարում և թվում էր, թե 21-ամյա թենիսիստին առաջիկայում մեծ ապագա է սպասվելու։ Սակայն իրականում ամեն ինչ այլ կերպ էր։ Բավականին շուտ հայտնի է դարձել, որ երիտասարդ թենիսիստին, ով տիրապետում էր հզոր մատուցման և աջից հիանալի հարվածի, պակասում էր կայունություն։ Ռիխարդը կարող էր տապալել մեկ-երկու սեթ, նախքան հավաքվելը և լավագույն մակարդակի վրա խաղ ցուցադրելը։ Բացի այդ, նրան հաճախ անհանգստացրել են տարբեր վնասվածքներ, գուցե ոչ լուրջ, սակայն դրանք խանգարել են ցուցադրել լավագույն թենիսը։

### 1994-1995 թվականներ
1994 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում Կրայչեկը հաղթանակներ է տարել Բարսելոնայի, Ռոսմալենի և Սիդնեյի մրցաշարերում, որոնցից վերջինի եզրափակիչում առավելության է հասել Բորիս Բեկկերի նկատմամբ։ 1995 թվականի ընթացքում մրցաշարերում նրա հաղթանակների թիվը ավելացել է ևս երկուսով։ Տիտղոսներ են նվաճվել Շտուտգարտի և հայրենի Ռոտերդամի մրցաշարերում։

### 1996-1998 թվականներ
Ռիխարդ Կրայչեկի կարիերայում յուրահատուկ կարելի է նշել 1996 թվականը։ Մրցաշրջանի ընթացքում նրան հաջողվել է դուրս գալ Հռոմի մրցաշարի եզրափակիչ, ինչպես նաև քառորդ եզրափակիչ Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում։ Սակայն գլխավոր հաջողությունը նրան սպասում էր Ուիմբլդոնի մրցաշարում։ Առաջին շրջաններում առանց որևէ խնդիրների հաղթելով Խավիեր Սանչեսին, Դերիկ Ռոստանգոին, Բրետ Սթիվենսին և Միխաել Շտիխին, քառորդ եզրափակիչում նա մրցակցել է մրցաշարի եռակի հաղթող (այդ պահին) և աշխարհի առաջին ռակետ Փիթ Սամփրասի հետ։ Բազմաթիվ մասնավետների համար անսպասելի (չնայած նրան, որ այդ պահին նրանց անձնական հանդիպումների հաշիվկ հավասար էր՝ 2-2), Կրայչեկին հաջողվել է երեք սեթում առավելության հասնել անվանի մրցակցի նկատմամբ (7-5, 7-6(3), 6-4), դրանով իսկ դառնալով միակ թենիսիստը, ով կարողացել է Ուիմբլդոնի մրցաշարում հաղթել Սամփրասին 1993-2000 թվականների ընթացքում։ Փիթը չի կարողացել դիմագրավել նրա մատուցումներին (Կրայչեկի իրականացրել է 28 էյս, այն դեպքում, երբ նրա մրցակիցը իրականացրել է ընդամենը 8) և բեկհենդից խորը պտտեցրած հարվածներին և զիջել է երեք սեթում։ Ընդ որում, դա երկրորդ և վերջին անգամ էր, երբ Սամփրասը Ուիմբլդոնի մրցաշարում զիջել է երեք սեթում (առաջին անգամ դա տեղի է ունեցել երբ Փիթը 18 տարեկան էր)։ XX դարում Փիթ Սամփրասը այլևս երբեք պարտություն չի կրել Համանգլիական լաուն-թենիսի ակումբի կորտերում։ Այդ հաղթանակից հետո Կրայչեկը կիսաեզրափակիչում հաղթել է Ջեյսոն Ստոլտենբերգին և եզրափակիչում առավելության է հասել Մելիվայ Վաշինգտոնի նկատմամբ և դարձել Ուիմբլդոնի մրցաշարի հաղթող։ Տարվա արդյունքներով նա բարձրացել է դասակարգման աղյուսակի յոթերորդ հորիզոնական, իսկ, դառնալով առաջին ներկայացուցիչթ Նիդերլանդներից, ով կարողացել է տիտղոս շահել Մեծ Սաղավարտի մենախաղի մրցաշարում, հայրենիքում ճանաչվել է տարվա լավագույն մարզիկ։ 1997 թվականին Ռիխարդին հաջողվել է հաղթել ևս երեք ATP մրցաշարերում՝ կարիերայում երկրորդ անգամ Ռոտերդամում և Ռոսմալենում և առաջին անգամ Տոկիոյում, ինչպես նաև հասել է մինչև ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ։ 1998 թվականի ընթացքում նրան հաջողվել է երկու տիտղոս նվաճել Սանկտ Պետերբուրգում և Շտուտգարտի «Մասթերս» շարքի մրցաշարում։ Այդ տարի, նրա համար հաջող Ուիմբլդոնի մրցաշարում, Կրայչեկը դուրս է եկել կիսաեզրափակիչ, որտեղ հանդիպել է խորվաթ Գորան Իվանիշևիչի հետ։ Այդ մրցակցությունը դարձել է մրցաշարի ամենահամառը և շարունակվել է 3 ժամ 22 րոպե, ավարտվելով Իվանիշևիչի հաղթանակով՝ 6-3, 6-4, 5-7, 6-7(5), 15-13։ Խաղի ընթացքում հոլլանդացին իրականացրել է 42 էյս (Իվանիշևիչը՝ 28), սակայն նույնիսկ դա չի բավականացրել վերջնական հաղթանակի համար։

### 1999-2001 թվականներ
1999 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում Կրայչեկը հաղթել է ևս երկու մրցաշարերում։ Փետրվարին նա տիտղոս է նվաճել Լոնդոնում, իսկ մարտին հաղթանակ է տարել Մայամիի «Մասթերս» մրցաշարում, որտեղ մրցակցությունից դուրս է թողել Մարատ Սաֆինին, Փիթ Սամփրասին և Թոմաս Էնկվիստին, իսկ եզրափակիչում չորս սեթում հաղթանակ է տոնել 20-ամյա ֆրանսիացի Սեբաստիան Գրոժանի նկատմամբ՝ 4-6, 6-1, 6-2, 7-5։ Մայամիում հաղթանակի շնորհիվ նա բարձրացել է կարիերայում իր բարձրագույն հորիզոնական՝ ATP թենիսիտների դասակարգման աղյուսակի 4-րդ հորիզոնական։ Սակայն այդ տիտղոսն այդպես էլ մնացել է վերջինը Կրայչեկի կարիերայում։ ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ փուլի Եվգենի Կաֆելնիկովի հետ հանդիպման ընթացքում Կրայչեկը ռեկորդ է սահմանել մեկ խաղի ընթացքում էյսերի քանակով։ Այդպիսի մատուցումներ Կրայչեկը իրականացրել է 49 անգամ, սակայն դա չի օգնել նրան և արդյունքում Կաֆելնիկովը հաղթանակ է տարել 6-7, 6-7(4), 6-3, 6-1, 6-7(5) հաշվով։ Հաջորդ՝ 2000 թվականին, Կրայչեկը կարողացել է հասնել ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչ, իսկ իր բարեգործական գործունեության համար տարվա արդյունքներով արժանացել է «Մարդասիրության և բարեգործության համար» ATP մրցանակին։ Սակայն աշնանը, Շտուտգարտի «Մասթերս» մրցաշարում, երկրորդ շրջանում երիտասարդ ավստրալիացի Լեյթոն Հյուիթի հետ մրցախաղում, Կրայչեկի ոդ միայն պարտության է կրել 4-6, 5-7 հաշվով, այլ նաև ստացել է հերթական վնասվածքը։

### 2002-2003 թվականներ
Իր 30-ամյակի տարում՝ 2001 թվականին, Կրայչեկը նույնիսկ չի կարողացել կորտ դուրս գալ վնասվածքի պատճառով և մրցաշարջան է վերադարձել միայն 2002 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարի նախաշեմին։ Հերտոգենբոսի մրցաշարում նա առաջին շրջանում զիջել է Ռոջեր Ֆեդերերին՝ 2-6, 5-7, իսկ Ուիմբլդոնում դուրս է եկել քառորդ եզրափակիչ, ֆանապարհին հաղթելով ավստրալիացի Մարկ Ֆիլիպուսիսին՝ 6-7(2), 7-6(4), 6-7(1), 7-6(5), 6-4։ Քառորդ եզրափակիչում Կրայչեկը համառ պայքարում, հինգ սեթում, 1-6, 6-4, 2-6, 6-3, 7-9 հաշվով պարտվել է բելգիացի Քսավիե Մալիսին։ Արդյունքում Ռիխարդ Կրայչեկը ATP մրցանակ է ստացել «Տարվա վերադարձ» անվանակարգում։ Ցավոք, առողջության հետ կապված խնդիրները դրանով չեն ավարտվել։ Բավականին հաջող խաղալով ամառային հարդի մրցաշարերում, ԱՄՆ բաց առաջնությունում Կրայչեկը չի կարողացել ավարտին հասցնել առաջին շրջանի հանդիպումը։ Առաջին սեթում պարտվելով չեխ Իրժի Նովակին, Ռիխարդը երկրորդ սեթում դադարեցրել է մրցակցությունը 1-6, 4-5 հաշվի ժամանակ։ 2002 թվականի մրցաշարջանում Կրայչեկը այլևս չի մասնակցել և մրցաշրջան է վերադարձել միայն հաջորդ տարի։ Ավստրալիայի բաց առաջնությունում հոլլանդացին երկրորդ շրջանում պարտվել է գերմանացի Ռայներ Շուտլերին, ով այնուհետև, բավականին անսպասելի, հասել է մրցաշարի եզրափակիչ։ Մրցաշրջանի ընթացքում Կրայչեկը նշվել է ոչ թույլ մրցակիցենրի նկատմամբ հաղթանակներով՝ պարտության են մատնվել բավականին ուժեղ Նիկոլայ Դավիդենկոն և Ռադեկ Շտեպանեկը, սակայն լուրջ հաջողություններ չեն եղել։ Լոնդոնի խոտածածկի մրցաշարում Կրայչեկը հաղթել է Մարկ Ֆիլիպուսիսին՝ 7-6(4), 6-3 և չեխ Յան Վացեկին՝ 7-5, 2-6, 6-3, սակայն քառորդ եզրափակիչում Ռիհարդը չի կարողացել արժանի դիմադրություն ցույց տալ աշխարհի երկրորդ ռակետ, վետերան Անդրե Աղասիին և զիջել է 1-6, 2-6 հաշվով։ Կրայչեկը նախ ստիպված էր հրաժարվել Ուիմբլդոնի մրացաշարում ելույթից, իսկ մեկ օր, ընդհանրապես, հայտարարել է կարիերայի ավարտի մասին՝ արմունկի քրոնիկ վնասվածքի պատճառով։ Նա դա արել է Հերտոգենբոսի մրցաշարում, որտեղ նա առաջին շրջանի խաղում զիջել է ֆրանսիացի Օլիվիե Մուտիսին՝ 4-6, 6-7(4)։

## Ելույթները վետերանների շրջանում և գործունեությունը կորտից դուրս
Թենիսի աշխարհից Կրայչեկը չի անհետանում։ Նա շարունակել է զբաղվել իր բարեգործական հիմնադրամով, որի նպատակը կայացել է նրանում, որ օգնություն ցույց տան անապահով ընտանիքներից երեխաներին զբաղվել սպորտով՝ առաջին հերթին թենիսով և ֆուտբոլով։ Ընդ որում, այդ հիմնադրամը գոյություն ունի դեռևս 1993 թվականից, իսկ 2000 թվականին Կրայչեկը այլ գործունեության համար արժանացել է Արտուր Էշի անվան «Մարդասիրության և բարեգործության համար» մրցանակին։ 2004 թվականին Կրայչեկը դարձել է Ռոտերդամի ATP մրցաշարի տնօրեն, որը նախորդ տարիներին հաղթել են բազմաթիվ հայտնի թենիսիստներ, այդ թվում նաև անձամբ Կրայչեկը։ Հոլանդացուն հաջողվել է այդ մրցաշարում պահպանել բավականին ուժեղ կազմ։ Ըստ մասնակիցների կազմի դա տղամարդկանց խոշորագույն մրցաշարերից է, որն անց է կացվում փետրվարին։ Այսպես, նրա նշանակման պահից ի վեր, մրցաշարի հաղթողների ցանկը ավելացել է Լեյթոն Հյուիթով, Ռոջեր Ֆեդերերով, Էնդի Մարրեյով, Ռոբին Սյոդերլինգով և Միխայիլ Յուժնիով։ 2008 թվականին, երբ պատրաստվել և իրականացվել է թենիսային օրացույցի գլոբալ ռեֆորմ, Ռոտերդամի մրցաշարը մտել է «500» շարքի մրցաշարերի մեջ։ Կրայչեկը նույնիսկ հավակնել է ATP նախագահի պաշտոնին, փոխարինելու այդ պաշտոնը լքող Ադամ Հելֆանտին։

## Ելույթները մրցաշարերի եզրափակիչներում
### Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի եզրափակիչներ
#### Մենախաղ (1)
##### Հաղթանակ (1)

### Ելույթները ATP մրցաշարերի եզրափակիչներում

#### Հաղթանակներ (20)
##### Մենախաղ (17)

##### Զուգախաղ (3)

#### Պարտություններ (12)
##### Մենախաղ (9)

##### Զուգախաղ (3)

## Մրցաշարերի մասնակցության վիճակագրություն
### Մենախաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռիխարդ Կրայչեկը ATP կայքում
* Ռիխարդ Կրայչեկը ITF կայքում 
* Ռիխարդ Կրայչեկը Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում

Կատեգորիա:1971 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի թենիսիստներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր
Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն