Սեն Մալո

**Սեն Մալո** (, ), նավահանգստային քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Բրետան տարածաշրջանի Իլ և Վիլեն դեպարտամենտում, Լա Մանշի ափին, Ռանսի գետաբերանի մոտ, Փարիզից՝ 404, Ռենից՝ 75 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ 2014 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 45.201: Գրավիչ է զբոսաշրջիկների համար, և տաք տարեշրջանում բնակչության թիվը հասնում է 200 հազարի։

## Պատմություն
6-րդ դարում ուելսցի վանական Մաքլոն (Մալոն) այստեղ վանք է հիմնել, որի շուրջն ստեղծվել է մի ոչ մեծ բնակավայր։ 12-րդ դարում այն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և որոշակի արտոնություններ։ 1144–1790 թվականներին եղել է եպիսկոպոսական նստավայր, մի քանի հարյուրամյակ՝ նաև ծովահենային հայտնի որջ՝ բավականին ազդու ամրություններով։ Առևտրական կարևոր կենտրոն է դարձել։ Երկար տարիներ կռվախնձոր էր Ֆրանսիայի արքաների և Բրետոնի իշխանների համար (վերջիններիս թիկունքին կանգնած էր Մեծ Բրիտանիան)։ 1491 թվականին միացվել է Ֆրանսիային։ Նոր աշխարհի՝ Ամերիկայի մի շարք հետազոտողներ, այդ թվում՝ Կանադայի անվանի ուսումնասիրող Ժակ Կարտիեն, այս ծովափնյա քաղաքում են ծնվել ու մեծացել, փորձ ձեռք բերել։ 18-րդ դարի կեսերից Սեն Մալոյի դերն սկսել է նվազել՝ կապված մերձակա, ավելի խոշոր մի նավահանգստի՝ Լորյանի կառուցման հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ դաշնակիցների զորքերի Եվրոպա ափհանման ժամանակաշրջանում, քաղաքը գրեթե հիմնովին ավերվել է,ետպատերազմյան շրջանում կարճ ժամանակամիջոցում, արագ թափով վերակառուցվել;

## Տնտեսություն
Ներկայումս Սեն Մալոն տրանսպորտային կարևոր հանգույց է և զարգացած արդյունաբերական կենտրոն։ Լաստանավային հաղորդակցություն ունի Մեծ Բրիտանիայի հետ։ Զարգացած են ձկնորսությունն ու ձկնարդյունաբերությունը։ Քաղաքում է գտնվում «Սեն Մալո ֆուժեր» առևտրաարդյունաբերական պալատի գլխավոր գրասենյակը, ինչպես նաև Atalante Saint-Malo տեխնոպարկը, որտեղ գործում են գիտահետազոտական, արտադրական և սպասարկող բազմաթիվ ընկերություններ։ Բնակավայրի մերձակայքում գործում է մակընթացության ուժով աշխատող հզոր էլեկտրակայան, որ իր տեսակի մեջ առաջինն ու ամենախոշորն է աշխարհում (ունի 240 մեգավատտ հզորություն, շահագործման է հանձնվել 1961 թվականին)։ Սեն Մալոն նաև զբոսաշրջային և առողջարանային գրավիչ կենտրոն է։

2010 թվականին քաղաքի աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակչության շրջանում աշխատանքային ակտիվության ցուցանիշը եղել է 67,8%։ Ոչ ակտիվ 8985 բնակիչներից 2662-ը սովորողներն էին, 3520-ը՝ թոշակառուները։ Գործազուրկների թվաքանակը 2472 էր։ Աշխատողների տարեկան միջին եկամուտը կազմել է 18.641 եվրո։

## Կլիմա

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Պորտ Լուի, Մավրիկիոս
*  Գնեզնո, Լեհաստան
*  Գասպե, Կանադա 
*  Սեն Մալո, Կանադա, Քվեբեկի պրովինցիա
*  Սեն Մալո, Կանադա, Մանիտոբա պրովինցիա
*  Քաուս, Մեծ Բրիտանիա

## Ժողովրդագրություն
*Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները*.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:350 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:55000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 40911
  bar:1968 from:0 till: 42297
  bar:1975 from:0 till: 45030
  bar:1982 from:0 till: 46347
  bar:1990 from:0 till: 48057
  bar:1999 from:0 till: 50675

PlotData=

  bar:1962 at: 40911 fontsize:S text: 40.911 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 42297 fontsize:S text: 42.297 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 45030 fontsize:S text: 45.030 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 46347 fontsize:S text: 46.347 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 48057 fontsize:S text: 48.057 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 50675 fontsize:S text: 50.675 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:INSEE



## Անվանի անձինք
Սեն Մալոյում ծնվածներ.
* Ժակ Կարտիե (1491-1557), ծովագնաց. հետազոտել է Կանադան (դամբանը գտնվում է քաղաքի տաճարում)
* Ժակ Գուեն դը Բոշեն (1652-1730), ծովագնաց. հետազոտել է Մալվինյան (Ֆոլկլենդյան) կղզիները. Մալվինյան անվանումը տրվել է ի պատիվ Սեն Մալո քաղաքի
* Ռենե Դուգեյ-Տրուեն (1673-1736), ծովահեն.
* Ժոզեֆ Դրուժե (1686-1754), նավաստի և ծովահեն.
* Պիեռ Լուի Մորո դը Մոպերտյուի (1698-1759), մաթեմատիկոս և  աստղագետ
* Լա Բուրդոնե (1699-1753), ծովագնաց և կառավարիչ
* Ժյուլիեն Օֆրե դը Լամետրի (1709-1751), բժիշկ և փիլիսոփա
* Մարկ-Ժոզեֆ Մարիոն դյու Ֆրեն (1724-1772), ծովագնաց, հետազոտող 
* Ֆրանսուա-Ռընե դը Շատոբրիան (1768-1848), գրող և դիվանագետ
* Ռոբեր Սյուրկուֆ (1773-1827), ծովագնաց, առևտրական, զորապետ, ծովահեն
* Հյու ՖելիսիտեՌոբեր դը Լամենե (1782-1854), փիլիսոփա, քաղաքագետ
* Ժան Մարիա Ռոբեր դը լա Մենե (1780-1860), միսիոներ
* Լուի Դյուշեն (1843-1922), պատմաբան, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ
* Դանիել Ժելեն, (1921-2002), դերասան
* Ալեն Կյունի (1908–1994), դերասան

Սեն Մալոյում է ապրում և ստեղծագործում ժամանակակից ռուս անվանի գրող Բորիս Ակունինը (ի դեպ, նրա մի շարք երկերում գործողությունները ծավալվում են հենց Սեն Մալոյում)։

## Տեսարժան վայրեր
Սեն Մալոյում հաշվառված է 83 պատմամշակութային հուշարձան (և դա՝ Երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքում տեղի ունեցած ավերածություններից հետո՛ անգամ)։ Հիշարժան են հատկապես հետևյալ հուշարձանները.

* Սոլիդոր աշտարակը — XIV դար
* Մեծ ակվարիումը, որ ամենախոշորներից մեկն է Եվրոպայում
*Սբ. Վինսենի տաճարը (գոթիկա ճարտարապետության նմուշ)
* Սեն Մալոյի ամրոցը — XV դար
* Գրան-Բե և Պըտի-Բե կղզիները (վերջինում է գտնվում Շատոբրիանի շիրիմը)
* Կոնչե բերդը
* «Նասիոնալь» բերդը
* Գրան Ժարդին փարոսը

## Պատկերասրահ

File:Saint-Malo bei Ebbe.jpg|Հին քաղաքամասը
File:Saint-Malo 2672.JPG|Սեն Մալոյի ամրոցը
File:Saintmalo.jpg|Հին քաղաքամասը. ձախից՝ տաճարը
File:Strasse in Saint-Malo.jpg|Փողոց հին քաղաքամասում
File:Saint-Malo vu depuis le Fort national.JPG|Սեն Վինսեն տաճարը «Նասիոնալ» ամրոցից
File:Saint-Malo 2690.JPG|Տեսարան քաղաքի հյուսիսային հատվածից
File:Chateau-de-Saint-Malo--62.jpg|«Նասիոնալ» ամրոցը
File:Saint-Malo 2678.JPG|Հրապարակ
Image:Solidor.jpg|‎*Սոլիդոր* աշտարակը
Image:Remparts01.jpg‎|Հատված քաղաքի պարսպից
Image:Petitbe.jpg‎|Լողափ Պըտի-Բեում
Image:Plage_du_Môle_marée_basse.JPG|Լողափ մայրցամաքային հատվածում
Image:Éventail 12022009.JPG|Լողափերից մեկը և պարիսպը
Image:Sillon 12022009.JPG|Ավտոմայրուղին
Image:Map Saint-Malo.jpg|Քաղաքի հին հատակագիծը. XVIII դար
Image:2007-08-17 Saint-Malo Fort.jpg|«Նասիոնալ» ամրոցը
Image:Saint-Malo harbour-01.jpg|Նավահանգստում
Image:Terminal du Naye Saint-Malo.jpg|Լաստանավը նավակայանում
Image:Saint-Malo cathedral window.jpg|Սեն Վինսեն տաճարի վիտրաժներից
Image:GUERIN 93 - SAINT-MALO - Cote d'Emeraude - Promenade du Sillon - Station des Tramways.JPG|Տրամվայների կայանը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին 
Image:Dinard-Pleurtuit-Saint-Malo Airport.jpg|Քաղաքի օդանավակայանը
Image:Saint Malo Nouvelle Gare.jpg|Նոր կայարանը. 2005 թ.
Image:Remparts-Saint-Malo-P105022.jpg|Պարիսպը
Image:Saint-Malo - Surcouf et le Fort National.jpg|Սյուրկուֆի արձանը. քանդակագործ՝ Ալֆրեդ Կառավանեց (XIX դարավերջ)
Image:Saint-Malo mairie.jpg|Սեն Մալոյի դղյակը, որ ներկայումս քաղաքապետարան է


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* http://www.ville-saint-malo.fr/
* http://france-for-visitors.com/brittany/st-malo/index.html 

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Բերդաքաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ