Վերա Վասիլևա

**Վերա Կուզմինիչնա Վասիլևա** (), սովետական և ռուս թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1986), Ստալինյան I և III կարգի մրցանակների դափնեկիր (1948, 1951 թվականներ)։ 

Նրա աշխատանքների թվում են այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Սիբիրյան երկրի լեգենդը» (1947 թվական), «Չուկն և Գեկը» (1953 թվական), «Հարսանիք օժիտով» (1953 թվական) և այլն: Թատերական աշխատանքների թվին են պատկանում «Խենթ օր կամ Ֆիգարոյի Ամուսնությունը», «Ռազմիկը» և այլ ներկայացումները:

## Կենսագրություն
### Ծագում։ Մանկություն
Վերա Վասիլևան ծնվել է 1925 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կալինինսկի շրջանի Կալինինսկի մարզի գյուղ` Սուխոյ ռուչեյ, (այժմ` Տվերի մարզ)։ Նրա հայրը` Կուզմա Վասիլևիչ Վասիլևը, սերում էր գյուղից, իսկ մայրը` Ալեքսանդրա Անդրեևնան` քաղաքից։  Ըստ Վերա Վասիլևայի` մայրը հոր համար *«դուրս եկավ ոչ թե սիրով, նրան պարզապես հանձնեցին։ Կամ սովից գյուղում փրկվելու համար, կամ ինչ-ինչ պատճառներով, ես մանրամասներ չգիտեմ: Ես գիտեմ, որ իմ ամբողջ կյանքի ընթացքում մայրս ատում էր* *գյուղացիական կյանքը` այն կյանքը, որի մեջ նա ակամա ստիպված էր սուզվել, տնաշինական ավանդույթները, որոնց օրենքների համաձայն ապրում էին ամուսնու ծնողները»*։

Ընտանիքում, Վերայից բացի, կային ևս երկու դուստր` Վալենտինան և Անտոնինան, և որդի` Վասիլին։ Վասիլևները բնակվել են Չիստայա պրուդովի շրջանի կոմունալկայում։ Հայրը աշխատել է գործարանում որպես վարորդ, ավելի ուշ դարձել է մեխանիկ նույն ավտոտնակում, մայրը վարել է Տնային տնտեսություն։ 

Մանկության տարիներին Վերա Վասիլևան շատ ժամանակ է անցկացրել իր հոր հայրենիքում՜ Տվերսկայա (այդ ժամանակ Կալինինսկի) շրջանի Սուխոյ Ռուչեյ գյուղում։

### Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Մոսկվայում Վասիլևների ընտանիքից մնացել են միայն Վերան և հայրը, իսկ մնացածները կամ տարհանվել են, կամ ուղարկվել երկրի այլ շրջաններ։ Այսպիսով, մորը երկու տարեկան որդու հետ տարհանել են բաշկիրական գյուղ, ավագ քրոջը` Վալենտինային, կրթությամբ բժիշկ, ուղարկել են Ղրղզստանի ԽՍՀ հիվանդանոց, միջնեկ քրոջը` Անտոնինային, պաշտպանության նախարարության աշխատակից, տարհանել են Կույբիշև։ Միջնեկ քրոջը Վերան հրաժեշտ է տվել 1941 թվականի հոկտեմբերին Մոսկվայում բռնկված խուճապի ժամանակ. *«Հոկտեմբերի 16-ին էր, գերմանացիները մոտեցան Մոսկվային։ Խուճապ ու զգացողություն կար, որ գերմանացիները պատրաստվում են քաղաք մտնել։ Հաստատությունները շտապ տարհանվել են. փողոցները լի են եղել ավտոբուսներով, մեքենաներով։ Ես վազեցի աշխատանքի վայր, մենք գրկեցինք իրար, և անմիջապես բղավեց. «Արա՜գ»։ Նրանց մեքենան շարժվեց, և ես անձրևի տակ գնացի տուն` բարձր ձայնով հեկեկալով»*։

Հայրը աշխատում էր ռազմական գործարանում։ Վերան աշխատում էր ինչպես ռազմական գործարանում, այնպես էլ գյուղատնտեսական աշխատանքներում։ Ըստ նրա հիշողությունների` գործարանում նա *«ես դարձա Ֆրեզերագործի աշակերտ և ստացա աշխատանքային քարտ, իսկ երեկոյան փորձեցի շարունակել ուսուցումը, բայց դա շատ դժվար էր»*։ Շատ ավելի ուշ դերասանուհին հիշեց Մոսկվայի ռմբակոծությունները, երբ ստիպված էր փրկվել կամ «Կիրովսկայա» կայարանում, կամ «Կարմիր Դարպասներ» կայարանում: Նա պատմում էր` *«ես ինձ հետ ինչ-որ անկողնային պարագաներ էի տանում, որպեսզի սպասեի դրան, իսկ երբեմն նույնիսկ գիշերեի։ Դժվար էր, սարսափելի, սոված, բայց բոլորս հավատում էինք, որ հաղթելու ենք և մյուսի մտքերը թույլ չէինք տալիս»*։

1943 թվականին Վերա Վասիլևան ընդունվել Է Մոսկվայի քաղաքային թատերական ուսումնարան։

### Ստեղծագործական կարիերա
thumb|left|Բ.Ա. Լյովիչի հետ, 2000 թվական
1948 թվականին ավարտել է հեղափոխության թատրոնին կից Մոսկվայի քաղաքային թատերական ուսումնարանը (Վ. Վ. Գոթովցևի կուրս)։

Դեռևս ուսանող լինելով` 1945 թվականին իր դեբյուտը կատարել է կինոյում` էպիզոդիկ դերում «Երկվորյակներ» ֆիլմում[։  Առաջին մեծ դերը խաղացել է 1947 թվականին Իվան Պիրևի «Լեգենդ Սիբիրյան հողի մասին» ֆիլմում։ Այս ֆիլմի համար ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը 1948 թվականին Վերա Վասիլևային շնորհեց Ստալինյան I աստիճանի մրցանակ։

Վասիլևայի կինոգրաֆիան ունի ավելի քան 40 նկար։

1948 թվականի մարտի 27-ից` Մոսկվայի երգիծանքի ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։ Խաղացել է ավելի քան 60 դեր։  «Հարսանիք օժիտով» ներկայացման համար ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը 1951 թվականին Վերա Վասիլևային շնորհել է Ստալինյան III աստիճանի մրցանակ։ Թատրոնում նրա խաղացած լավագույն դերերից մեկը կոմսուհի Ալմավիվան էր Վ. Պլուչեկի «Խենթ օր կամ Ֆիգարոյի Ամուսնությունը» Բոմարշեի (1968 թվական) ներկայացման մեջ։ 

Խաղացել է այլ թատրոններում։

Հեղինակ է չորս գիրք-հուշագրությունների` «Հոգու շարունակությունը» (1989 թվական), «Մոխրոտիկը Մաքուր լճակներից» (2017 թվական), «Կյանք, որը նման է հեքիաթի» (2019 թվական) և «Սիրել և երազել» (2023 թվական)։

### Հասարակական գործունեություն
20 տարի եղել է ՌԴ թատերական գործիչների միության (ՍՏԴ) քարտուղար, ՍՏԴ սոցիալ-կենցաղային հանձնաժողովի նախագահ, զբաղվել է կյանքի դժվարին իրավիճակում հայտնված գործընկերներին օգնություն ցույց տալով։

Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Հանդես է եկել ի պաշտպանություն անտուն կենդանիների։ 2013 թվականին ստորագրել է բաց նամակ` քննադատելով «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքը, որը բարդացնում է ոչ առևտրային կազմակերպությունների աշխատանքը։

ԽՄԿԿ անդամ (1979-1991 թվականներ)։

### Ընտանիք
Ամուսին` Վլադիմիր Ուշակով (1920-2011 թվականներ), դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ։ Ամուսնացած են 1956 թվականից։ Երեխաներ չունեն։

Ուշակովի հետ ամուսնությունից առաջ վեց տարի Վերա Վասիլևան երջանիկ սիրավեպ է կապել թատրոնի ռեժիսոր Բորիս Ռավենսկիխի հետ, որի մյուզիքլում «Հարսանիք օժիտով» 1949 թվականին նա առաջին անգամ գլխավոր դեր է խաղացել երգիծանքի թատրոնում։ Այս հարաբերությունների մասին դերասանուհին մեկ անգամ չէ, որ հիացմունքով է խոսել բեմից, ինչպես նաև Առաջին ալիքի «Վերա Վասիլևա։ Կյանքի համար երախտագիտության զգացումով» (2020): "«Սերն ինձ պտտեցրեց խենթ հորձանուտով։ Մեր հարաբերությունները կատարյալ էին։ Իմ կարծիքով։ Միգուցե մեկ այլ կին ուրիշ կերպ մտածեր: Այնուամենայնիվ, ես օրինական կին չէի, չգիտեի` կդառնամ այն, բայց դա նշանակություն չուներ։ Հիմնական բանը` ես սիրված եմ»։

Բնակվել է Մոսկվայում, Բոլշոյ Վլասևսկի նրբանցքում, տուն 9։

### Մահ
2023 թվականի ապրիլին նա թոքերի բորբոքում է ունեցել, բայց մայիսի 8-ին և 9-ին կարողացել է մասնակցել Անատոլի Պապանովի հիշատակի երեկոներին Սատիրայի թատրոնում։ Մահացել է 2023 թվականի օգոստոսի 8-ին Մոսկվայի մարզի ամառանոցում` մինչև իր 98-ամյակը երկու ամսից պակաս չապրելով։ Հրաժեշտի և քաղաքացիական հոգեհանգստի արարողությունը տեղի է ունեցել օգոստոսի 12-ին Սատիրայի թատրոնում, դերասանուհու հոգեհանգստի արարողությունը տեղի է ունեցել Քրիստոս Փրկչի տաճարում։ Թաղված է Նովոդևիչի գերեզմանատանը։

## Կոչումներ և պարգևներ
[thumb|250px|[Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հանձնում է Վասիլևային «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար"» IV աստիճանի շքանշան  (21 декабря 2000 թվականի դեկտեմբերի 21-ին)]]
**Պատվավոր կոչումներ`**
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954 թվականի հունիսի 3-ին)
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1970 թվականի նոյեմբերի 20-ին)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1986 թվականի փետրվարի 28-ին), *խորհրդային թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ վաստակի համար*

**Պետական մրցանակներ`**
* Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1948), «Լեգենդ Սիբիրյան երկրի մասին» ֆիլմում *Նաստյա Գուսենկովայի* դերի կատարման համար
* Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակ (1951), Ն. Մ. Դիակոնովի «Հարսանիք օժիտով» ներկայացման մեջ *Օլգա Ստեպանովայի* դերը կատարելու համար

**Շքանշաններ`**
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշան (2020 թվականի հունվարի 30-ին), *հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ակնառու ծառայությունների, երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան (2010 թվականի սեպտեմբերի 25-ին), *հայրենական թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա ստեղծագործական գործունեության համար*
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2000 թվականի սեպտեմբերի 26-ին), *թատերական արվեստի զարգացման գործում անձնական մեծ ավանդի համար*
* Պատվո շքանշան (1995 թվականի օգոստոսի 11-ին), *պետությանը մատուցած ծառայությունների և աշխատանքում ձեռք բերված հաջողությունների համար, ժողովուրդների միջև բարեկամության և համագործակցության ամրապնդման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար*
* Բարեկամության շքանշան (1 декабря 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին), *հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ վաստակի, երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

**Այլ մրցանակներև հանրային ճանաչում`**
* «Բյուրեղյա Տուրանդոտ» մրցանակ (1996), *թատրոնին երկարամյա և քաջարի ծառայության համար*
* Ա. Ա. Յաբլոչկինայի անվան մրցանակ (1996)
* «Կուռք» մրցանակ (2003, «Արվեստին բարձր ծառայության համար» անվանակարգում)
* «Ոսկե դիմակ» ազգային թատերական մրցանակ «Պատվի և արժանապատվության համար» անվանակարգում (2010)։
* Անդրեյ Միրոնովի անվան Ռուսաստանի ազգային դերասանական մրցանակ «Ֆիգարո» (2014) , «ռուսական խաղացանկային թատրոնին ծառայելու համար»
* Դերասանուհին աստղ է տեղադրել Անապայի էկրանային դերասանների Աստղային ծառուղում։

## Ստեղծագործություն
thumb|«Օրնիֆլ» ներկայացման մեջ
[thumb|«Օրնիֆլ» ներկայացում։ [Ալեքսանդր Շիրվինդտ|Ալեքսանդր Շիրվինդտի հետ]]
### Դերակատարումներ երգիծական թատրոնում (1948-2023)
* 1948 -  Ա. Մ. Բոնդիի, Դ. Տ. Լենսկիի «Լև Գուրիչ Սինիչկին», բեմադրությունը` Է. Բ. Կրասնյանսկու - *Լիզա Սինիչկինա*
* 1948 - Ա. Ա. Գալիիչի, Կ. Ֆ. Իսայեվայի «Ձեզ կանչում է Թայմիրը», բեմադրությունը` Ա. Ա. Գոնչարովի - *Դունյա։*
* 1949 - Գ. Ն. Մունբլինի «Դրույթը պարտավորեցնում է», բեմադրությունը` Ա. Ա. Գոնչարովի - *Վերա*
* 1949 - Վ. Պ. Կատաևի «Հանգստյան օր», поսтановка Է. Բ. Կրասնյանսկի - *Շուրա* (մուտք)
* 1950 - Ն. Մ. Դյակոնովայի «Հարսանիք օժիտով», բեմադրությունը` Բ. Ի. Ռավենսկիխ - *Օլգա Ստեպանովա*
* 1951 - Ա. Տոկարևի, Վ. Վ. Շկվարկինայի «Փեսաներ», բեմադրությունը` Ա. Ա. Գոնչարովի - *Սաֆի*
* 1951 - Ա. Ն. Օստրովսկիի, Ն.Յա. Սոլովյովի «Բելուգինի ամուսնությունը», բեմադրությունը` Ա. Ա. Գոնչարովի - *Սանյա Սիրոմոտովա* (մուտք)
* 1952 - Վան Շիֆույի «Թափված գունդ» (Ա. Պ. Գլոբիի դրամատիկական կոմպոզիցիա), բեմադրությունը` Ն. Վ. Պետրով,  Վ. Ն. Պլուչեկ - *Ին-ին*
* 1952 - Կ. Յա. Ֆիննի «Անձնական կյանք», բեմադրությունը` Յու. Պ. Եգորովա - *Եկատերինա Ֆեդորովնա Կրուգլովա*
* 1952 - Ա. Դ. Սիմուկովի «Ընկերուհի», բեմադրությունը` Բ. Ի. Ռավենսկիխ - *Մաշա Ռակիտինա*
* 1953 - Վ. Ա. Դիխովիչնովի, Մ. Ռ. Սլոբոդսկու «Ու՞ր է այդ փողոցը, ու՞ր է այդ տունը», բեմադրությունը` Է. Բ. Կրասնյանսկի - *Գալոչկա*
* 1954 - Հ. Ֆիլդինգի «Դատավորը թակարդում է», բեմադրությունը` Ս. Ն. Կոլոսովա - *Իլարետտա*
* 1955 -  Մ. Սեբաստյան «Վերջին սենսացիան», բեմադրությունը` Է. Բ. Կրասնյանսկի - *Մագդա*
* 1955 - Վ. Վ. Շկվարիրնի «Օտար երեխա», բեմադրությունը` Օ. Պ. Սոլյուսա - *Մաշա*
* 1955 - Զ. Ե. Գերդտի, Մ. Գ. Լյվովսկոգի «Փերիի համբույրը», բեմադրությունը` Է. Բ. Կրասնյանսկի - *Զինա*
* 1956 - Ջ. Բ. Շոուի «Տիկին Ուորենի մասնագիտությունը», բեմադրությունը` Ն. Ի. Սլոնովայի - *Վիվի*
* 1956 - Վ. Պ. Կատաևայի «Դա Կոնսկում էր», բեմադրությունը` Է. Բ. Կրասնյանսկի - *Շուրա*
* 1958 - Ե. Լ. Շվարցի «Ստվեր», բեմադրությունը` Է. Պ. Գարինի, Հ. Ա. Լոկշինի - *Աննունցիատա*
* 1959 - Ն. Հիքմեթ «Դամոկլյան սուր», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկա - *Բենզինագործի դուստրը*
* 1959 - Տ. Գ. Գաբբե «Ալմանզորի կախարդական օղակները», բեմադրությունը` Օ. Պ. Սոլյուսա - *Թագուհի*
* 1960 - Ի. Ա. Իլֆի, Ե. Պ. Պետրովի «Տասներկու աթոռ», բեմադրությունը` Է. Պ. Գարինի - *Էլլոչկա Շչուկինա*
* 1960 - Ա. Ի. Կուզնեցովի, Գ. Գ. Շտայնի «Կույր երջանկություն», բեմադրությունը` Օ. Պ. Սոլյուսի - *Լիկա*
* 1961 - Մ. Լարնի «Չորրորդ ող», բեմադրությունը` Դ. Վ. Թունքելի - *Ջոան*
* 1961 - Մ. Ա. Բիրյուկովի «Կռվախնձոր», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Գաննա Նիկոլաևնա*
* 1962 - Օ. Ն. Ստուկալովի «24 ժամ», բեմադրությունը` Ա. Ս. Կրյուկովի - *Վերա Գորովայա*
* 1964 -  Ա. Դ. Սալինսկի «Սուտ նեղ շրջանակի համար», բեմադրությունը` Գ. Պ. Մանգլետա - *Կլավդիա Բոյարինովա*
* 1964 - Վ. Ա. Դիխովիչնի, Մ. Ռ. Սլոբոդսկի «Կանանց տաճար», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկա - *Վերա Էդուարդովնա*
* 1964 - Մ. Գինդինի, Գ. Րյաբկինի «Սպիտակ հեռախոս», բեմադրությունը` Վ. Ի. Ռաուտբարտի - *Նադեժդա Կլենովա*
* 1967 - Լ. Ի. Սլավինա «Միջամտություն», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Ժաննա Բարբյո*
* 1967 - Ա. Ն. Օստրովսկիի «Եկամտաբեր տեղ», բեմադրությունը` Մ. Ա. Զախարովի - *Աննա Պավլովնա Վիշնևսկայա*
* 1967 - Վ. Վ. Մայակովսկու «Բանյա», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Պոլյա*
* 1968 - Ա. Պ. Շթեյնի «Վերջին շքերթ», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Դաշա*
* 1969 - Բոմարշի «Խենթ օր, կամ Ֆիգարոյի Ամուսնությունը», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Կոմսուհի Ռոզինա Ալմավիվա*
* 1970 - Ա. Պ. Շտեյնի «Ժամանակը գերության մեջ է», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Սոնյա*
* 1970 - Մ. Դյարֆաշա «Արթնացիր և երգիր», բեմադրությունը` Մ. Ա. Զախարովի, Ա. Ա. Շիրվինդտի - *Մորաքույր Թոնի*
* 1971 - Ե. Լ. Շվարցի «Սովորական հրաշք», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի, Մ. Ի Միքայելյան - *Դատարանի տիկինը*
* 1972 - Ն. Վ. Գոգոլի «Աուդիտոր», բեմադրությունը`Վ. Ն. Պլուչեկի - *Աննա Անդրեևնա*
* 1973 - Ա. Ե. Մակայոնկի «Դեղահատ լեզվի տակ», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Լիդիա Սեմյոնովնա*
* 1974 - Ս. Վ. Միխալկովի «Ապտակ», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի, Լ. Էհդլինի - *Օլգա Իլյինիչնա Շչեգլովա*
* 1974 - Վ. Վ. Մայակովսկու «Կլոպ», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Հաղորդավար*
* 1976 - Կ. Կ. Սայայի «Կլեմենս», բեմադրությունը` Մ. Ի Միքայելյան - *Բաբա-մեկ աչք*
* 1979 - Ս. Ի. Ալյոշինի «Նորին գերազանցություն», բեմադրությունը` Ա. Ա. Շիրվինդտի - *Միացյալ Տերության Դեսպան*
* 1980 - Բ. Բրեխտի «Երեք գրոշանոց օպերա», բեմադրությունը` Վ. Ն. Պլուչեկի - *Սելիա Պիչեմ*
* 1982 - Գ. Ի. Գորինի «Համերգ թատրոնի և նվագախմբի համար», բեմադրությունը` Ա. Ա. Շիրվինդտի - *Ներկայացնող*
* 1983 - Ս. Ի. Ալյոշինի «Տասնութերորդ ուղտը», բեմադրությունը` Ե. Բ. Կամենկովիչի - *Ագնեսա Պավլովնա*
* 1985 - Ա. Ա. Շիրվինդտի «Լռիր, տխրություն, լռիր…», բեմադրությունը` Ա. Ա. Շիրվինդտի
* 1987 - Մ. Ե. Սալտիկով-Շչեդրինի «Ստվերներ», բեմադրությունը` Ա. Ա. Միրինովի - *Օլգա Դմիտրիևնա Մելիպոլսկայա*
* 1987 - Մ. Գորկու «Վերջինները», բեմադրությունը` Ա. Դ. Պապանովի - *Տիկին Սոկոլովաշ*
* 1988 - Ն. Ս. Լեսկովի «Ռազմիկ», բեմադրությունը` Բ. Ա. Լյով- Անոհինի, Վ. Ե. Ֆյոդորովի - *Դոմնա Պլատոնովնա*
* 1992 - Ա. Դյումայի «Լյուդովիկի XIV երիտասարդությունը», բեմադրությունը` Ե. Բ. ԿամենկովիչԻ - *Աննա Ավստրիայի*
* 1996 - Ժ. Կոկտո «Սուրբ հրեշներ», բեմադրությունը` Ա. Մ. Վիլկինի - *Եսթեր*
* 2001 - Ա. Ա. Շիրվինդտա «Անդրյուշա», բեմադրությունը` Ա. Ա. Շիրվինդտա
* 2001 - Ժ. Անույի «Օրնիֆլ», բեմադրությունը` Ս. Ն. Արցիբաշեվայի - *Կոմսուհի*
* 2002 - Ա. Ն. Օստրովսկու «Տաղանդներ և երկրպագուներ», բեմադրությունը` Բ. Ա. Մորոզովի - *Դոմնա Պանտելեևնա*
* 2003 - Ա. Ա. Շիրվինդտի, Ա. Ա. Կոլգանի և Ս. Կոլպակովի «Մենք դեռ ծիծաղում ենք», բեմադրությունը` Ա. Ա. Շիրվինդտի, Ա. Ա. Կոլգանի
* 2009 - Մ. Ա. Բուլգակովի «Մոլիեր (Կաբալա սվյատոշ)», բեմադրությունը` Յու. Ի. Յորմինա - *Մադլենա*
* 2009 - Ա. Ա. Շիրվինդտի, Ս. Պլոտովի, Ս. Կոկովկինի, Ա. Սեմյոնովի «Տրիումֆը Տրիումֆալի վրա», բեմադրությունը` Յու. Վասիլյևայի - *Կոստյումեր*
* 2012 - Ա. Նիկոլայի «Ռեքվիեմ Ռադամեսի համար», բեմադրությունը` Ռ. Գ. Վիկտյոկի - *Կամելիա*
* 2014 - Ս. Պլոտովի, Վ. Ժուկի, Ա. Ա. Շիրվինդտի «Տխուր, բայց ծիծաղելի» (2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին - պրեմիերա)։ Բեմադրություն` Ա. Ա. Շիրվինդտի, Յու. Բ. Վասիլևի
* 2015 - Ա. Ա. Ժիտինկինի «Ճակատագրական գրավչություն», բեմադրությունը` Ա. Ա. Ժիտինկինի - *Իրմա Գարլենդ*
* 2018 - Ս. Կոկովկինի «Վերա» Վ. Կ. Վասիլյևի հիշողությունների հիման վրա (2018 թվականի հունիսի 22-ին - պրեմիերա)։ Բեմադրություն` Ս. Բ. Կոկովլինի - *Վերա*
* 2023 - «Հին տարվա ցուկկինի։ Տոնական շռայլություն երգիծանքի թատրոնի հատուկ շոու-ծրագրում» - ռեժիսոր: Անտոն Բուգլակ. բեմադրության ղեկավարներ` Անտոն Բուգլակ, Սերգեյ Զեմլյանսկի, Իլյա Մալակով, Կարինա Մուսա (2023 թվականի հունվարի 12-ին և 13-ին - ընդամենը երկու ներկայացում) - էպիզոդ
* 2023 - «Ցուկկինի երգիծանք սիրելիների համար» - ռեժիսոր` Անտոն Բուգլակ. բեմադրության ղեկավարներ` Անտոն Բուգլակ, Սերգեյ Զեմլյանսկի, Իլյա Մալակով, Կարինա Մուսա (2023 թվականի փետրվարի 14-ին, մարտի 7-ին և 8-ին - ընդամենը երեք ներկայացում) - էպիզոդ

### Դերեր այլ թատրոններում
* Բրյանսկի Ա. Տոլստոյի անվան դրամայի մարզային թատրոն (1953)
** 1953 - Թեոդոր Դրայզերի «Ջեննի Գերհարդ» - *Ջեննի Գերհարդ*
* Տվերի տարածաշրջանային ակադեմիական դրամատիկական թատրոն (1984)
** 1984 - Ա. Պ. Չեխովի «Բալի այգին» - *Ռանևսկայա*
* Ի. Ս. Տուրգենևի անվան Օրյոլի դրամատիկական թատրոն (1990)
** 1990 - Ա. Ն. Օստրովսկու «Առանց մեղքի մեղավորները» - *Կրուչինինա*
* Մոսկվայի Նոր դրամատիկական թատրոն (1996-1997)
** 1996 - Պ. Պ. Գնեդիչի «Վեհաժողով», ռեժիսոր` Ա. Սերգեև - *Պեխտերևա*
** 1997 - Ա. Ն. Օստրովսկու «Երանություն» - *Սարիթով*
* Սերգեյ Օբրազցովի անվան տիկնիկային թատրոն (Մոսկվա) (2006) 
** 2006 - Ջոն Պատրիկի «Տարօրինակ տիկին Սևիջ», ռեժիսոր` Ա. Ս. Դենիկովի - *տիկին Սևիջ*
* «Մոդերն» թատրոն (Մոսկվա) (2008)
** 2008 - Վ. Վ. Ասլանովի «Մի անգամ Փարիզում», ռեժիսոր` Յու. Բ. Վասիլյևի - *Էլիզաբեթ*
* Փոքր թատրոն (Մոսկվա) (2012)
** 2012 - Ա. Ս. Պուշկինի «Պիկովայա դամա», ռեժիսոր` Ա. Ա. Ժիտինկին - *կոմսուհի Աննա Ֆեդոտովնա*

### Դերեր կինոյում
* 1945 - Երկվորյակներ - *մոնտեր*
* 1947 - Լեգենդ Սիբիրյան երկրի մասին - *Անաստասիա Պետրովնա Գուսենկովա*
* 1951 - Մեծ համերգ - *կոլտնտեսուհի Լիզա*
* 1953 - Հարսանիք օժիտով - *Օլգա Ստեպանովնա Ստեպանովա*
* 1953 - Չուկն ու Գեկը (կարճամետրաժ) - *Մայր*
* 1957 - Նրանք հանդիպեցին ճանապարհին - *Աննա Իվանովնա Լիչկովա, Մակարի հարևանը*
* 1960 - Իմ հովտի մարդիկ - *Պարազիա*
* 1965 - Վաղվա փողոցում - *Բոլշակովա*
* 1965 - Հետապնդում - *Շուրա, Անատոլիի կինը*
* 1965 - Ատամնաբույժի արկածները - *Լաստոչկինա*
* 1965 - Եկեք Բայկալ - *Կլավդիա Ակիմովնա Գալցովա*
* 1972 - Ամեն ինչի համար պատասխանատու - *Լիդիա Ստեպանովնա Բելովա*
* 1972-1975 - Հետաքննությունը վարում են գիտակները։ Դժբախտ պատահար - *Մարգարիտա Նիկոլաևնա Զնամենսկայա, Զնամենսկու մայրը*
* 1973 - Հետաքննությունը վարում են գիտակները։ Փախուստ - *Մարգարիտա Նիկոլաևնա Զնամենսկայա, Զնամենսկու մայրը*
* 1974 - Վիճակ - *Լիդա*
* 1974 - Էկրանի աստղ - *Օլգա Սերգեևնա / պարտիզանուհի Տանյա*
* 1975 - Քսանիննի գարունը - *Սոֆյա*
* 1975 - Հետաքննությունը վարում են գիտակները։ Պատասխան հարված - *Մարգարիտա Նիկոլաևնա Զնամենսկայա, Զնամենսկու մայրը*
* 1975 - Սա մենք չենք անցել - *Նատալյա Իվանովնա, ֆիզիկայի ուսուցչուհի և ուսումնական մասի վարիչ*
* 1976 - Թիելի լեգենդը - *Каллекен*
* 1976 - Անչափահասները - *Պոլինա Բորիսովնա, ուսուցիչ, Ժենյայի մայրը*
* 1976 - Զվարճանք ծերերի համար - *Գալինա Սերգեևնա*
* 1977 - Ճակատագրի նվեր - *Լյուբով Սերգեևնա*
* 1981 - Կառնավալ - *Նիկիտայի մայրը*
* 1982 - Մենք ապրում էինք հարևանությամբ - *Աննա Իգորևնա*
* 1982 - Ամուսնացած ամուրին - *Մարիա Սեմյոնովնա, Գուրամ Օթարովիչի կինը, Թամարայի մայրը, Կոստյայի տատիկը, բժշկական գիտությունների թեկնածու*
* 1983 - Ինչպես ես հրաշամանուկ էի - *տատիկը*
* 1984 - Հրամայված է վերցնել կենդանի - *Կուզմինիչնա*
* 1985 - Ամուսնանալ կապիտանի հետ - *Վերա Սեմյոնովնա Ժուրավլյովա, ֆոտոլրագրող Ելենայի մայրը*
* 1986 - Չարաղետ կիրակի - *Բերտա*
* 1992 - Որոնվում է վտանգավոր հանցագործ - *Միխայիլ Չեռնիխի մայրը*
* 1996 - Լիզան և Էլիզան
* 1997 - Խատուտիկի գինի - *Էսթեր*
* 1999 - Հմայիչ չարագործներ
* 2000 - Գեղեցկության սրահ - *Մարիա Պետրովնա*
* 2001 - Ժամանակները չեն ընտրում - *Օլգա Լվովնա*
* 2002 - Հետաքննությունը վարում են գիտակները։ Միջնորդ դատավոր - *Զնամենսկու մայրը*
* 2002 - Հետաքննությունը վարում են գիտակները։ Ոսկու պուդ - *Զնամենսկու մայրը*
* 2002 - Դիմակ և ցնցուղ
* 2006 - Ամեն ինչ խառնվեց տանը… - *Նատալյա Միխայլովնա Լոզինսկայա*
* 2007 - Խնամի - *Գալինա Միխայլովնա*
* 2012 - Հավատում եմ - *Աննա Ֆյոդորովնա*
* 2012 - Մինչ պտերը ծաղկում է - *Նադեժդա Իգորևնա, Իգոր Կնյազևի տատիկը*
* 2014 - Գեղցի - *Սոֆյա Ալեքսանդրովնա, Լիդայի տատիկը* 
* 2016 - Անհնազանդության տոն - *Լարայի տատիկը*

### Ֆիլմ-ներկայացումներ
* 1953 - Հարսանիք օժիտով - *Օլգա Ստեպանովնա Ստեպանովա, «Իսկրա» կոլտնտեսության լավագույն վարպետ*
* 1971 - Կանանց վանք (ֆիլմ-ներկայացում) - *Թամարա*
* 1971 - Նավատորմի սպա (ֆիլմ-ներկայացում) - *Թամարա*
* 1973 - Խենթ օր, կամ Ֆիգարոյի ամուսնությունը - *կոմսուհի Ռոզինա Ալմավիվա*
* 1973 - Մեգրեն և մարդը նստարանին - *մադամ Մաշեր*
* 1974 - Վերա Վասիլյևնայի բենեֆիսը (ֆիլմ-ներկայացում) - *գլխավոր դեր*
* 1974 - Սերգեյ Մարտիսոնի բենեֆիսը (ֆիլմ-ներկայացում) - *կատարում է «Երեք սիրտ», «Տիկին, տերևներն արդեն ընկնում են» երգերը*
* 1974 - Ահա այսպիսի պատմություններ (ֆիլմ-ներկայացում) - *Անյուտա Տիմոֆեևնա*
* 1975 - Լարիսա Գոլուբկինայի բենեֆիսը (ֆիլմ-ներկայացում) - *կամեոս*
* 1976 - Որքան կարևոր է լուրջ լինելը (ֆիլմ-ներկայացում) - *միսս Պրիզմա, կառավարուհի*
* 1976 - Ապտակ (ֆիլմ-ներկայացում) - *Օլգա Իլյինիչնա Շչեգլովա*
* 1978 - Երկար օրերի ամիս (ֆիլմ-ներկայացում) - *Վերա Վասիլևնա*
* 1978 - Դեղահատ լեզվի տակ (ֆիլմ-ներկայացում) - *Լիդիա Սեմյոնովնա*
* 1980 - Ժամանակը գերության մեջ է (ֆիլմ-ներկայացում) - *Սոնյա*
* 1982 - Ռեվիզոր - *Աննա Անդրեևնա*
* 1982 - Զինվորն ու օձը (ֆիլմ-ներկայացում) - *թագուհի*
* 2000 - Սուրբ հրեշներ (ֆիլմ-ներկայացում) - *Էսթեր*
* 2001 - Անդրյուշա (ֆիլմ-ներկայացում)
* 2004 - Արքայաձուկ (ֆիլմ-ներկայացում) - *լեդի Էվելինա*
* 2004 - Օրնիֆլ (ֆիլմ-ներկայացում) - *կոմսուհի*
* 2012 - Ռեքվիեմ Ռադամեսի համար (ֆիլմ-ներկայացում) - *Կամելիա*
* 2014 - Պիկովայա դամա (ֆիլմ-ներկայացում) - *Աննա Ֆյոդորովնա*

### Մուլտֆիլմերի հնչյունավորում
* 1958 - Առաջին ջութակ - *Մորեխ-Մայրիկ. Ճպուռ*
* 1962 - Երկաթե դիմակ (գեղարվեստական ֆիլմ) - *մադամ դե Շոմ (դերը Ժ. Պասկալ)*
* 1965 - № 6 Կայծոռիկ - *Խատուտիկ*
* 1970 - Ումկան փնտրում է ընկերոջը - *Արջ*
* 1972 - Դու թշնամի ես, թե՞ ընկեր - *Էլկ*
* 1974 - Զմրուխտ քաղաքի կախարդը - *բարի կախարդուհի Վիլինա*
* 1976 - Գործը լսվում է… Ոչ այնքան զավեշտական օպերա
* 1977 - Երկու թխկի - *Վասիլիսա-աշխատող*
* 1978 - Փոստային հեքիաթ - *Լուսանցք*
* 1981 - Վասյա Կուրոլեսովի արկածները - *Վասյայի մայրը* 
* 2006 - Դրիադա - *կարդում է տեքստը*
* 2015 - Սերաֆիմայի անհավանական ճանապարհորդությունը - *մորաքույր Լիզա*

### Մասնակցություն ֆիլմերում
* 1977 - Սիրու՞մ եք թատրոն (վավերագրական) - *տեսարան «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» ներկայացումից՝ ըստ Բոմարշայի*
* 1978 - Իվան Պիրև (վավերագրական)
* 1989 - Հիշողության ձայնը (վավերագրական)
* 1998 - Բորիս Նովիկով («Հիշել» «ՕՐՏ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 1999 - Վիտալի Դորոնին («Հիշել» «ՕՐՏ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2000 - Ինձ համար մահ չկա (վավերագրական)
* 2001 - Բորիս Անդրեև («Հիշել» «ՕՐՏ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2005 - Անդրեյ Միրոնով («Հիշել» «ՕՐՏ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2006 - Իվան Պիրիև («Ինչպես հեռացան կուռքերը» «ԴՏՎ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2006 - Մարինա Լադինինա («Ինչպես հեռացան կուռքերը» «ԴՏՎ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2006 - Տատյանա Պելտցեր («Ինչպես հեռացան կուռքերը» «ԴՏՎ» հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերի շարքից) (վավերագրական)
* 2006 - Անատոլի Պապանով։ Անավարտ պատերազմ (վավերագրական)
* 2006 - Իվան Պիրիևի կյանքի երեք ու կեսը (վավերագրական)
* 2007 - Անատոլի Պապանով։ Փառքի հակառակ կողմը (վավերագրական)
* 2007 - Անատոլի Պապանով։ Այնպես ուզում եմ ապրել... (վավերագրական)
* 2008 - Մարինա Լադինինա։ Գրուբիյան և Գալաթեա («Կղզիներ» վավերագրական շարքից)
* 2008 - Վալենտինա Տոկարսկայա («Մարդը կադրում» «Ժամանակ» հեռուստաալիք վավերագրական շարքից)
* 2008 - Տատյանա Պելտցեր («Մարդը կադրում» «Ժամանակ» հեռուստաալիք վավերագրական շարքից)
* 2009 - Էրաստ Գարին («Մարդը կադրում» «Ժամանակ» հեռուստաալիք վավերագրական շարքից)
* 2009 - Ալեքսանդր Շիրվինդտ։ Երջանիկ մարդու երջանիկ կյանքը (վավերագրական)
* 2009 - Տատյանա Պելտցեր։ Զգույշ, տատիկ (վավերագրական)
* 2011 - Անատոլի Պապանով։ Կատակերգությունից մինչև ողբերգություն (վավերագրական)
* 2011 - Միխայիլ Դերժավին։ Այդ դեռ «շարժիչն» է (վավերագրական)

### Վավերագրական ֆիլմեր և հեռուստահաղորդումներ
* «Վերա Վասիլևա։ *«Նրա երիտասարդության գաղտնիքը»*» («Առաջին ալիք», 2010)
* «Վերա Վասիլևա։ *«Անսպասելի ուրախություն»*» («Առաջին ալիք», 2015)
* «Վերա Վասիլևա։ *«Նրա երիտասարդության գաղտնիքը»*» («Առաջին ալիք», 2017)
* «Վերա Վասիլևա։ *«Պարզամիտ թագուհիներից»*» («ՏՎ Ցենտր», 2020)
* «Վերա Վասիլևա։ «*Կյանքի համար երախտագիտության զգացումով»*» («Առաջին ալիք», 2020)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Оֆициальный սайт Веры Кузьминичны Ваսильевой
* Вера Ваսильева: хотелоսь вսего, что казалоսь краսиво / Интервью провела *Наталия Орлова* // КоммерսантЪ. 1997. 16 авгуսта. № 134 (1316).
* 

## Գրականություն
* 
 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտության ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ