Ծոյեծը

աջից|420x420փքս
**Ծոյեծը** (), **հետծննդյան շրջան**, չինական ավանդույթ, երբ ծննդաբերությունից հետո՝ մեկ ամսվա ընթացքում, սահմանափակումներ են կիրառում կնոջ նկատմամբ, սահմանվում է հատուկ սննդակարգ, արգելվում է դուրս գալ տնից, լվանալ մազերը և մարմինը, քայլել աստիճանների վրայով, կարել, գտնվել քամոտ տարածքում։ Այս սովորույթը տարածված է մայրցամաքային Չինաստանում, Թայվանում, Վիետնամում, Կորեայում, Մալայզիայում և պաատճառաբանվում է մայրացած օրգանիզմի թուլությամբ։ Ծոյեծըն ավարտվում է երեխայի ծննդյան մեկ ամսականը նշելու արարողությամբ ()։

## Պատմություն
Ծոյեծըի մասին առաջին հիշատակումը հանդիպում է մ.թ. 1-ին դարով թվագրվող «Լի ծի» երկի «Տնային օրենք գլխում» ()։ Ըստ որի՝ կինը պետք է ծննդաբերությունից հետո երեք ամիս չմերձենա ամուսնուն, չխոսի և չտեսնի նրան։ Պատմականորեն ծոյեծըն կիրառվում էր միայն հարուստ ընտանիքներում, որտեղ կինը կարող էր իրեն թույլ տալ չաշխատել, իսկ աղքատների մոտ հանգստի տևողությունը զգալիորեն կարճ էր։

Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության և Կանանց համաչինական ֆեդերացիայի ներկայացուցիչները բազմաթիվ առիթներով հրապարակայնորեն հավանություն են տվել ծոյեծըի կիրառմանը, հատկապես՝ ֆիզիկական աշխատանքի արգելքին։

## Հիմնավորում
Ծոյեծըն բխում է «ին և յան» հայեցակարգից։ Կինը համարվում է «ին» «սառը» և թույլ սկզբունքի առանցքը, իսկ ծննդաբերությունից հետո նա հատկապես թույլ է և «սառը», քանի որ նրան «պակասում է» յան տարրը։ Այդ պատճառով սառը կամ փչող օդի ցանկացած շփում համարվում է չափազանց վնասակար։

Բացի այդ, չինական ավանդույթը փաստում է, որ հետծննդյան արյունային արտադրությունը կարող է հանգեցնել դժբախտության և բարկացնել աստվածներին։

## Դիետա
Ծոյեծըն պահանջում է խիստ դիետա (արգելված են սառը սնունդն ու ջուրը, աղի, կծու ուտեստները, թեյը, սուրճը, ոգելից խմիչքները, ծովամթերքը, սագի միսը, ընդհանուր առմամբ՝ պինդ և կոշտ սնունդը), թույլատրվում է հավի միս, քունջութ, արգանակ, որոնք կապված են «ին և յան»-ի սկզբի հետ։ 

Ծննդաբերությունից անմիջապես հետո մորը կերակրում են քնջութի յուղով տապակված ձվով, և այստեղից սկսվում է ծոյեծըն։ Մին դինաստիայի ժամանակաշրջանից մայրերին, որոնք անցնում էին ծոյեծըի միջով, կերակրում էին հատուկ ապուրով, որը կոչվում է «շենխուաթան» (): Ավանդական բժշկության մասնագետները կարծում են, որ այս հեղուկի օգտագործումը ծնվելուց հետո մոտավորապես երկրորդից մինչև 12-րդ օրը օգնում է արագ դադարեցնել հետծննդյան արյունահոսությունը։ Նմանատիպ մյուս երկու հայտնի ուտեստներն են չինական գուտապերչով և երիկամներով ապուրը, ինչպես նաև քնջութի յուղի մեջ տապակած հավի միսը ()։

## Վարք
Արգելվում է այցելել ուրիշների տներ, տաճարներ, աղոթքներ կարդալ, երեկոյան տնից դուրս գալ, քայլել աստիճաններով, մազերը սանրել, կարել, սեռական ակտիվություն դրսևորել, ծանր իրեր բարձրացնել, աշխատել խոհանոցում, լաց լինել, գրքեր կարդալ, լոգանք ընդունել (թույլատրվում է մարմինը սրբել միայն բուսական թուրմով թաթախված շորով կամ սպունգով)։ Ավանդաբար ողջ ծիսակարգի ընթացքում ծննդաբերած կնոջ մասին հոգ է տանում սկեսուրը։

## Ներկա վիճակ
link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Lantian_zuoyuezi_hospital.jpg|մինի|Ծոյեծըի ծառայություն մատուցող բուժկենտրոնի ինտերիեր
Ծոյեծըի տևողությունը մոտավորապես համապատասխանում է բժշկական «հետծննդյան շրջանին»՝ 4-6 շաբաթ, որի ընթացքում վերականգնվում են արգանդի հյուսվածքները, պատռվածքները ապաքինվում են և վերականգնվում է ծննդաբերության ժամանակ կորցրած արյունը։ Այս ժամանակաշրջանի որոշ ծեսեր ունեն բժշկական հիմնավորումներ. ծոյեծըի համար առաջարկվող հատուկ սնունդն ունի բարձր սննդային արժեք և պարունակում է մեծ քանակությամբ վիտամին A և երկաթ։ Տեղաշարժի և աշխատանքի սահմանափակումները օգնում են չծանրաբեռնվել ծննդաբերությունից հետո. ոմանք դա վերագրում են սնահավատությանը։ 

Կան ավանդական չինական բժշկության կենտրոններ, որոնք թույլ են տալիս ծոյեծըն կազմակերպել ավելի «գիտական և ժամանակակից» ձևով (իրականում դրանք առողջարաններ են նրանց համար, ովքեր վերջերս են ծննդաբերել)։ Հաճախ պնդում են, որ դրանց մեջ մնալը նվազեցնում է հետծննդյան դեպրեսիայի հավանականությունը, այնուամենայնիվ, 2009 թվականի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ որոշ հանգամանքներում (երբ սկեսուրն է խնամք տրամադրում կամ մայրը ծոյեծըն անօգուտ է համարում), ապա այս ծիսակարգը կարող է կրկնապատկել դեպրեսիայի զարգացման հավանականությունը։

## Գրականություն
* 
* 
* 
*  
* 

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Կանանց առողջություն
Կատեգորիա:Կանանց մշակույթ
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Մշակութային կոնվենցիաներ
Կատեգորիա:Չինաստանի մշակույթ