Քուվեյթի տնտեսություն

**Քուվեյթի տնտեսություն`** հարուստ նավթային տնտեսություն։ Քուվեյթը աշխարհի ամենահարուստ երկրներից մեկն է։ Քուվեյթյան դինարն աշխարհում ամենաբարձր արժույթի միավորն է։ Համաշխարհային բանկի տվյալներով՝ մեկ շնչին ընկնող համախառն ազգային եկամուտով Քուվեյթը աշխարհի հինգերորդ ամենահարուստ երկիրն է։

## Էներգիա
### Նավթ և բնական գազ
1934 թվականին Քուվեյթի էմիրը նավթային կոնցեսիոն տրամադրեց «Kuwait Oil Co.»-ին (KOC), որը համատեղ պատկանել է «Anglo-Persian Oil Company»-ին (հետագայում «British Petroleum Company») և «Gulf Oil Corporation»-ին։ 1976 թվականինին Քուվեյթի կառավարությունը պետականացրեց «KOC»-ը։

Քուվեյթի նավթային կորպորացիան (KPC), որը ինտեգրված է միջազգային նավթային ընկերության կազմի մեջ, նավթի ոլորտում կառավարության գործունեության մայր ընկերությունն է և իր կազմի մեջ ներառում է Քուվեյթի նավթային ընկերությունը, որն արտադրում է նավթ և գազ՝ «Kuwait National Petroleum Co.», վերամշակում և ներքին վաճառք՝ «Petrochemical Industries Co.», արտադրում է ամոնիակ և միզանյութ՝ «Kuwait Foreign Petroleum Exploration Co.», մի քանի ընկերություններ զարգացող երկրներում, ինչպիսիք են «Kuwait Oil Tanker Co.» և «Santa Fe International Corp»։ Վերջինս, որը ձեռք է բերվել 1982 թվականին, KPC-ին տալիս է համաշխարհային ներկայություն նավթարդյունաբերության մեջ։

«KPC»-ն նաև գնել է «Gulf Oil Co.»-ի նավթավերամշակման գործարաններից և հարակից սպասարկման կայաններից Բենիլյուքսի երկրներում և Սկանդինավիայում, ինչպես նաև պահեստարաններից և Իտալիայում սպասարկման կայանների ցանցից։ 1987 թվականին «KPC»-ն գնել է «British Petroleum»-ի 19% բաժնետոմս, որը հետագայում կրճատվել է մինչև 10%։ «KPC»-ն իր արտադրանքը շուկա է հանում Եվրոպայում «Q8» ապրանքանիշով և պահանջված է ԱՄՆ-ի և Ճապոնիայի շուկաներում։

Քուվեյթն ունի մոտ 94 միլիարդ բարել (14,9 կմ³) վերականգնվող նավթի պաշարներ։ Մոտավոր հզորությունը, նախքան պատերազմը, կազմում էր օրական մոտ 2,4 միլիոն բարել (380×103 մ³/օր). Իրաքյան օկուպացիայի ժամանակ Քուվեյթի նավթի արդյունահանման կարողությունները գրեթե ոչնչի հասցվեցին։ Այնուամենայնիվ, դրանից հետո հսկայական վերականգնում և բարելավումներ են կատարվել։ Նավթի արդյունահանումը 1992 թվականի վերջին կազմել է օրական 1,5 միլիոն բարել (240×103 մ³/օր), իսկ նախապատերազմական հզորությունը վերականգնվել է 1993 թվականին։ Քուվեյթի արտադրական հզորությունը գնահատվում է օրական 2,5 միլիոն բարել (400×103 մ³/օր)։ Քուվեյթը նախատեսում է մինչև 2005 թվականն իր թողունակությունը հասցնել օրական 3,5 միլիոն բարելի (560×103 մ³/օր)։

«Kuwait Vision 2035»-ի շրջանակներում, Քուվեյթը նպատակ ունի դառնալ որպես նավթաքիմիական արդյունաբերության համաշխարհային կենտրոն։ «Al Zour Refinery»-ն Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ նավթավերամշակման գործարանն է։ «Al Zour Refinery» գործարանը Քուվեյթ-Չինաստան համագործակցության նախագիծ է «Գոտի և ճանապարհ» նախաձեռնության ներքո։

### Վերականգնվող էներգիա
«Kuwait Vision 2035»-ի շրջանակներում, Քուվեյթը բացեց իր ամենամեծ վերականգնվող էներգիայի պարկը՝ «Shagaya Renewable Energy Park», որը ներառում է կենտրոնացված արևային էներգիա, արևային ֆոտովոլտային և հողմային էլեկտրակայաններ։ Այգին բաղկացած է չորս փուլային նախագծերից՝ 4000 ՄՎտ նպատակային հզորությամբ։ Այն նախատեսվում է դառնալ վերականգնվող էներգիայի խոշորագույն պարկերից մեկն աշխարհում։

## Պողպատի արտադրություն
Պողպատի արտադրությունը Քուվեյթի երկրորդ խոշոր արդյունաբերությունն է։ «United Steel Industrial Company»-ն (KWT Steel) Քուվեյթի պողպատի արտադրության հիմնական ընկերությունն է, այն բավարարում է Քուվեյթի ներքին շուկայի բոլոր պահանջները (մասնավորապես՝ շինարարություն)։ Քուվեյթը իրեն ապահովում պողպատով բավարար քանակությամբ։

## Գյուղատնտեսություն
2016 թվականին Քուվեյթի պարենային ինքնաապահովության հարաբերակցությունը բանջարեղենի մեջ կազմել է 49,5%, մսի մեջ՝ 38,7%, կաթնամթերքում՝ 12,4%, մրգերում՝ 24,9%, հացահատիկում՝ 0,4%։ Քուվեյթի ամբողջ տարածքի միայն 8,5%-ն է բաղկացած գյուղատնտեսական հողերից, իսկ վարելահողերը՝ Քուվեյթի ողջ տարածքի 0,6%-ն են կազմում։ Պատմականորեն Ջահրան հիմնականում գյուղատնտեսական տարածք էր։ Ջահրայում ներկայումս գործում են տարբեր տնտեսություններ։

2017 թվականին գյուղատնտեսությունը (ներառյալ ձկնաբուծությունը) կազմել է համախառն ներքին արդյունքի գրեթե 0.4 տոկոսը։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչության մոտ 4 տոկոսն աշխատում է գյուղատնտեսությամբ, գրեթե բոլորը օտարերկրացիներ են։ Ֆերմերային տնտեսությունների սեփականատերերի մեծ մասը ներդրողներ են։ Ընդհանուր գյուղատնտեսական նշանակության հողերը 2014 թվականին զբաղեցնում էին 1521 քառ. կմ։

Գյուղատնտեսության արդյունաբերությանը խոչընդոտում են ջրի և վարելահողերի սահմանափակությունը։ Կառավարությունը փորձեր է արել հիդրոպոնիկայի և մանրամասն կառավարվող ֆերմաների միջոցով սննդամթերք աճեցնելու ուղղությամբ։ Այնուամենայնիվ, հարավային կենտրոնական Քուվեյթի հողերի մեծ մասը, որը հարմար էր հողագործության համար, ոչնչացվեց, երբ իրաքյան զորքերը հրդեհեցին այդ տարածքում գտնվող նավթահորերը և ստեղծեցին հսկայական «նավթային լճեր»։ Ձկներն ու ծովախեցգետինները շատ են տարածքային ջրերում, և լայնածավալ առևտրային ձկնորսություն է իրականացվում տեղական ջրերում և Հնդկական օվկիանոսում։

## Ֆինանսներ
Քուվեյթը «GCC»-ում առաջատար դիրք է զբաղեցնում ֆինանսական ոլորտում։ Էմիրը առաջ է քաշել այն գաղափարը, որ Քուվեյթը պետք է իր էներգիան, տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, կենտրոնացնի ֆինանսական արդյունաբերության վրա։

Քուվեյթի (Ծոցի միապետությունների շարքում) պատմական գերակայությունը ֆինանսների ոլորտում սկիզբ է առել 1952 թվականին Քուվեյթի Ազգային բանկի հիմնադրումից հետո։ Բանկը Ծոցում առաջին տեղական հրապարակային կորպորացիան էր։ 1970-ական թվականների վերջին և 1980-ական թվականների սկզբին Քուվեյթում առաջացավ այլընտրանքային ֆոնդային շուկա՝ «Souk Al-Manakh», որը առևտուր էր անում Պարսից ծոցի ընկերությունների բաժնետոմսերով։ Իր գագաթնակետին, նրա շուկայական կապիտալիզացիան երրորդ ամենաբարձրն էր աշխարհում՝ զիջելով միայն ԱՄՆ-ին և Ճապոնիային, և առաջ էր անցել Մեծ Բրիտանիայից և Ֆրանսիայից։

Քուվեյթն ունի ակտիվներ կառավարման մեծ ինդուստրիա։ Քուվեյթի ներդրումային ընկերությունները կառավարում են ավելի շատ ակտիվներ, քան «GCC»-ի ցանկացած այլ երկրի ակտիվները, բացառությամբ շատ ավելի մեծ Սաուդյան Արաբիայի։ Քուվեյթի ֆինանսական կենտրոնը, կոպիտ հաշվարկով, գնահատել է, որ Քուվեյթի ընկերություններին են պատկանում «GCC»-ում կառավարվող ընդհանուր ակտիվների ավելի քան մեկ երրորդը։

Քուվեյթի հարաբերական հզորությունը ֆինանսական ոլորտում տարածվում է նրա արժեթղթերի շուկայի վրա։ Երկար տարիներ Քուվեյթի բորսայում գրանցված բոլոր ընկերությունների ընդհանուր արժեքը զգալիորեն գերազանցում էր «GCC»-ի ցանկացած այլ բորսայում գտնվող ընկերությունների արժեքը, բացառությամբ Սաուդյան Արաբիայի։ 2011 թվականին ֆինանսական և բանկային ընկերությունները կազմում էին Քուվեյթի բորսայի շուկայական կապիտալիզացիայի կեսից ավելին. Պարսից ծոցի բոլոր երկրներից Քուվեյթի ֆինանսական հատվածի ընկերությունների շուկայական կապիտալիզացիան ընդհանուր առմամբ զիջում էր միայն Սաուդյան Արաբիային։ Վերջին տարիներին Քուվեյթի ներդրումային ընկերությունները իրենց ակտիվների մեծ մասը ներդրել են արտասահմանում, և նրանց արտաքին ակտիվները զգալիորեն ավելի մեծ են դարձել, քան իրենց ներքին ակտիվները։

Քուվեյթը այլ պետություններին արտաքին տնտեսական օգնության հիմնական աղբյուրն է Արաբական տնտեսական զարգացման Քուվեյթի հիմնադրամի միջոցով՝ ինքնավար պետական հաստատություն, որը ստեղծվել է 1961 թվականին արևմտյան և միջազգային զարգացման գործակալությունների օրինակով։ Տարիների ընթացքում ամեն տարի օգնություն է տրամադրվել Եգիպտոսին, Սիրիային և Հորդանանին, ինչպես նաև Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպությանը։ 1974 թվականին հիմնադրամի վարկավորման մանդատը ընդլայնվեց՝ ներառելով աշխարհի բոլոր զարգացող երկրները։

### Պահուստային միջոցներ
Քուվեյթի ներդրումային մարմինը (KIA) Քուվեյթի ինքնիշխան հիմնադրամն է, որը մասնագիտացած է օտարերկրյա ներդրումների մեջ։ «KIA»-ն աշխարհի ամենահին ինքնիշխան հարստության հիմնադրամն է։ 1953 թվականից Քուվեյթի կառավարությունը ներդրումներ է ուղղել դեպի Եվրոպա, Միացյալ Նահանգներ և Ասիա Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան։ 2021 թվականին հոլդինգների ակտիվները գնահատվել են մոտ 700 միլիարդ դոլար։ Այն աշխարհի 3-րդ ամենամեծ ինքնիշխան ֆոնդն էր։

«KIA»-ն կառավարում է երկու հիմնադրամ՝ Գլխավոր պահուստային հիմնադրամը (GRF) և Ապագա սերունդների հիմնադրամը (FGF)։ «GRF»-ը կառավարության հիմնական գանձապահն է։ Նա ստանում է բոլոր պետական եկամուտները, և բոլոր ազգային ծախսերը վճարվում են այդ հիմնադրամից։ «KIA»-ն չի հրապարակում իր ֆինանսական ակտիվները, սակայն գնահատվում է, որ 2014 թվականի փետրվարի դրությամբ «KIA»-ն ունի 410 միլիարդ դոլարի ակտիվներ։

«KIA»-ն Պարսից ծոցի պատերազմի ժամանակ Քուվեյթի կառավարության կապիտալի հիմնական աղբյուրն էր։ Քուվեյթի կառավարությունը հենվել է «KIA»-ի վրա կոալիցիոն ծախսերի և հետպատերազմյան վերականգնման ծախսերը վճարելու համար։ Մինչև 1990 թվականը «KIA»-ն արժեր 100 միլիարդ դոլար, Ծոցի պատերազմից հետո «KIA»-ի միջոցները սպառվեցին մինչև 40-50 միլիարդ դոլար։

2023 թվականի հուլիսին Քուվեյթը նախատեսվում էր ստեղծել նոր ինքնիշխան հիմնադրամ՝ «Ciyada» Քուվեյթի ներդրումային մարմնի (KIA) հետ համագործակցությամբ։ Թեև հիմնադրամի արժեքը հստակեցված չէ, «KIA»-ն, որը ներկայումս տնօրինում է ավելի քան 800 միլիարդ դոլարի ակտիվներ, նշանակալի դեր կխաղա առաջարկվող հիմնադրամի ուսումնասիրման և իրականացման գործում։ Նպատակն է զարգացնել տեղական տնտեսությունը, ներգրավել օտարերկրյա ներդրումներ և ֆինանսավորել խոշոր նախագծեր՝ խթանելու Քուվեյթի տնտեսական դիվերսիֆիկացիան։

;Ապագա սերունդների հիմնադրամ
Ապագա սերունդների հիմնադրամը (FGF) ստեղծվել է 1976 թվականին՝ այն ժամանակվա ընդհանուր պահուստային ֆոնդի 50%-ը փոխանցելու եղանակով։ «FGF»-ն ապագա սերունդների համար միջոցներ խնայող  է։ Պետական բոլոր եկամուտների 25%-ը տարեկան փոխանցվում է հիմնադրամին։

«FGF»-ի ամբողջ ներդրումը կատարվում է արտասահմանում, մոտ 75%-ը ներդրված է ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, իսկ մնացած մասը՝ զարգացող շուկաներում, հիմնականում՝ Չինաստանում և Հնդկաստանում։

## Առողջություն
Քուվեյթն ունի պետության կողմից ֆինանսավորվող առողջապահական համակարգ, որն անվճար բուժում է տրամադրում Քուվեյթի քաղաքացիներին։ Քուվեյթի յուրաքանչյուր բնակելի թաղամասում կան ամբուլատորիաներ։ Գոյություն ունի հանրային ապահովագրության սխեման՝ արտագաղթածներին արտոնյալ ծախսերով առողջապահություն ապահովելու համար։ Առողջապահության մասնավոր մատակարարները նույնպես երկրում ունեն գործող բժշկական հաստատություններ, որոնք հասանելի են իրենց ապահովագրական սխեմաների անդամներին։ «Kuwait Vision 2035»-ի շրջանակներում բազմաթիվ նոր հիվանդանոցներ են բացվելու։ COVID-19 համաճարակին նախորդող տարիներին Քուվեյթը ներդրումներ կատարեց իր առողջապահական համակարգում այնպիսի տեմպերով, որը համամասնորեն ավելի բարձր էր, քան մյուս «GCC» երկրներից շատերում։ Արդյունքում պետական հիվանդանոցային հատվածը զգալիորեն ավելացրեց իր կարողությունները։ Քուվեյթը ներկայումս ունի 20 պետական հիվանդանոց։ Շեյխ Ջաբեր Ալ-Ահմադի նոր հիվանդանոցը համարվում է Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ հիվանդանոցը։ Քուվեյթն ունի նաև 16 մասնավոր հիվանդանոց։

## Ձեռնարկատիրություն
Վերջին հինգ տարիներին Քուվեյթում գրանցվել է ձեռնարկատիրության և փոքր բիզնեսի ստեղծման զգալի աճ։ Ոչ ֆորմալ հատվածը նույնպես վերելք է ապրում, հիմնականում Instagram-ի բիզնեսների ժողովրդականության շնորհիվ։ 2020 թվականին Քուվեյթը ԱՄԷ-ից, Եգիպտոսից և Սաուդյան Արաբիայից հետո զբաղեցրել է չորրորդ տեղը «MENA» տարածաշրջանում ստարտափների ֆինանսավորմամբ։

Քուվեյթի շատ ձեռներեցներ օգտագործում են Instagram-ի վրա հիմնված բիզնես մոդելը։

## Տուրիզմ

2020 թվականին Քուվեյթի ներքին ճանապարհորդության և զբոսաշրջության ծախսերը հասել են 6,1 միլիարդ դոլարի (2019 թվականի 1,6 միլիարդ դոլարի դիմաց), իսկ ընտանեկան զբոսաշրջությունը արագ աճող հատված է։ «WTTC»-ն 2019 թվականին Քուվեյթն անվանել է ճանապարհորդության և զբոսաշրջության ոլորտում ՀՆԱ-ի ամենաարագ աճող երկրներից մեկը՝ 11,6% տարեկան աճով։ 2016 թվականին զբոսաշրջության ոլորտը շուրջ 500 միլիոն դոլար եկամուտ է բերել։ 2015 թվականին զբոսաշրջությունը կազմել է ՀՆԱ-ի 1,5 տոկոսը։

Ամիրի դիվանում վերջերս բացեց Քուվեյթի ազգային մշակութային նոր շրջանը (KNCD), որը ներառում է Շեյխ Աբդուլլահ Ալ Սալեմ մշակութային կենտրոնը, Շեյխ Ջաբեր Ալ Ահմադ մշակութային կենտրոնը, Ալ Շահիդ այգին և Ալ Սալամ պալատը։ Ավելի քան 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար կապիտալ արժողությամբ նախագիծն աշխարհի խոշորագույն ներդրումներից մեկն է մշակութաի ոլորտում։ 2016 թվականի նոյեմբերին բացվել է Շեյխ Ջաբեր Ալ Ահմադի մշակութային կենտրոնը։ Այն Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ մշակութային կենտրոնն ու օպերային թատրոնն է։ Քուվեյթի ազգային մշակութային շրջանը Համաշխարհային մշակութային շրջանների ցանցի անդամ է։ Ամենամյա «Hala Febrayer» փառատոնը գրավում է զբոսաշրջիկներին հարևան «GCC» երկրներից, և ներառում է մի շարք միջոցառումներ, ներառյալ երաժշտական համերգներ, շքերթներ և կառնավալներ։ Փառատոնը Քուվեյթի ազատագրման մեկամսյա ոգեկոչումն է և տևում է փետրվարի 1-ից 28-ը։ Ազատագրման օրը նշվում է փետրվարի 26-ին։

## Գիտություն և տեխնիկա
Համաձայն Միացյալ Նահանգների արտոնագրերի և ապրանքանիշերի գրասենյակի տվյալների՝ Քուվեյթը գրանցել է 448 արտոնագիր 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, 2010-ական թվականների սկզբին և կեսերին Քուվեյթը գրանցել է տարածաշրջանում մեկ շնչի հաշվով ամենամեծ թվով գիտական հրապարակումներ և արտոնագրեր։ Քուվեյթի կառավարությունն իրականացրել է տարբեր ծրագրեր՝ խթանելու նորարարությունը, ինչը հանգեցնում է արտոնագրային իրավունքների քանակի աճին։ «WIPO»-ի գլոբալ նորարարության ինդեքսը պարզել է, որ Քուվեյթը համեմատաբար բարձր տեղ է զբաղեցնում իր նորարարության արդյունավետության գործակիցով (որը ցույց է տալիս, թե որքան նորարարության արդյունք է ստանում երկիրը իր ներդրումների համար)։

Քուվեյթն առաջին երկիրն էր տարածաշրջանում, որը ներդրեց 5G տեխնոլոգիա։ Քուվեյթը 5G ներթափանցմամբ աշխարհի առաջատար երկրների թվում է։ Չինական Հաուվեյ ընկերությունը Քուվեյթում 1,7 միլիարդ դոլարի ներդրումային լիցենզիա ունի՝ երկրի ՏՀՏ ոլորտը զարգացնելու համար՝ «Kuwait Vision 2035» ռազմավարությանը համապատասխան։

### Տիեզերք

Քուվեյթն ունի զարգացող տիեզերական արդյունաբերություն, որը առաջնորդվում է մասնավոր հատվածի կողմից։

;Քուվեյթի առաջին արբանյակ
Քուվեյթի ուղեծրային տիեզերքը «Space Challenges» ծրագրի և «EnduroSat»-ի հետ համատեղ ներկայացրել է միջազգային նախաձեռնություն, որը կոչվում է «Code in Space»: Նախաձեռնությունը թույլ է տալիս ուսանողներին աշխարհի տարբեր ծայրերից ուղարկել և կատարել իրենց սեփական ծածկագիրը տիեզերքում։ Կոդը փոխանցվում է արբանյակային վերգետնյա կայանից դեպի ծովի մակարդակից 500 կմ (310 մլ) Երկրի շուրջ պտտվող խորանարդ (նանոսարբանյակ)։ Այնուհետև ծածկագիրը գործարկվում է արբանյակի բորտ համակարգչի կողմից և փորձարկվում իրական տիեզերական միջավայրի պայմաններում։ Նանոարբանյակը կոչվում է «QMR-KWT»(Arabic: قمر الكويت) ինչը արաբերենից թարգմանած նշանակում է «Քուվեյթի լուսին»։

«QMR-KWT»-ն տիեզերք է արձակվել 2021 թվականի հունիսի 30-ին «SpaceX Falcon 9 Block 5» հրթիռով և եղել է արբանյակային կրիչի բեռնվածքի մի մասը, որը կոչվում է «ION SCV Dauntless David»՝ արտադրված «D-Orbit»-ի կողմից։ Այն տեղակայվել է իր վերջնական ուղեծրում (Արևի համաժամանակյա ուղեծիր) 2021 թվականի հուլիսի 16-ին։ «QMR-KWT»-ն Քուվեյթի առաջին արբանյակն էր։

;Ում Ալաիշ 4
Աշխարհի առաջին կապի արբանյակի՝ Telstar 1-ի արձակումից յոթ տարի անց Քուվեյթը 1969 թվականի հոկտեմբերին բացեց Մերձավոր Արևելքում առաջին արբանյակային ցամաքային կայանը՝ «Um Alaish»-ը։ Ում Ալաիշ արբանյակային կայանների համալիրում տեղակայվել են մի քանի արբանյակային վերգետնյա կայաններ, այդ թվում՝ Ում Ալաիշ 1 (1969), Ում Ալաիշ 2 (1977) և Ում Ալաիշ (1981)։ Այն արբանյակային կապի ծառայություններ էր մատուցում Քուվեյթում մինչև 1990 թվականը, երբ այն ոչնչացվեց իրաքյան զինված ուժերի կողմից Քուվեյթ իրաքյան ներխուժման ժամանակ։ 2019 թվականին Քուվեյթի «Orbital Space»-ը ստեղծեց սիրողական արբանյակային վերգետնյա կայան՝ Քուվեյթի վրայով անցնող ուղեծրում գտնվող արբանյակների ազդանշաններին անվճար մուտք ապահովելու համար։ Կայանը կոչվել է  Ում Ալաիշ 4՝ շարունակելով  Ում Ալաիշ արբանյակային կայանի ժառանգությունը։ Ում Ալաիշ 4-ը «FUNcube» բաշխված վերգետնյա կայանների ցանցի և «Satellite Networked Open Ground Station» նախագծի (SatNOGS) անդամ է։

;«Քուվեյթի տիեզերական հրթիռ»
Քուվեյթի տիեզերական հրթիռը (KSR) Քուվեյթյան նախագիծ է, որն ուղղված է Արաբիայում առաջին հեղուկ վառելիքով աշխատող ենթաօրբիտալ երկվարռելիքային հրթիռի ստեղծմանը և արձակմանը։ Նախագիծը բաժանված է երկու փուլի՝ երկու առանձին մեքենաներով, նախնական փորձարկման փուլ «KSR-1»-ով որպես փորձնական մեքենա, որը կարող է հասնել 8 կմ բարձրություն և ավելի ընդարձակ ենթածրային փորձարկման փուլ «KSR-2»-ի հետ, որը նախատեսվում է իրականացնել թռիչք մինչև 100 կմ բարձրությամբ։

;TSCK փորձ տիեզերքում
«Kuwait's Orbital Space»-ը Քուվեյթի գիտական կենտրոնի (TSCK) հետ համատեղ առաջին անգամ Քուվեյթում ուսանողների տվեց հնարավորություն գիտափորձերը ուղարկել տիեզերք։ Այս նախաձեռնության նպատակն էր թույլ տալ ուսանողներին իմանալ (ա) ինչպես են կատարվում գիտական տիեզերական առաքելությունները, (բ) միկրոգրավիտացիայի (անկշռության) միջավայրը և (գ) ինչպես զբաղվել  գիտությամբ իսկական գիտնականի նման։ Այս հնարավորությունը հնարավոր եղավ «Orbital Space»-ի համաձայնագրով «DreamUp PBC»-ի և «Nanoracks LLC»-ի հետ, որոնք համագործակցում են NASA-ի հետ «Space Act» համաձայնագրի շրջանակներում։ Ուսանողների փորձը ստացել է «Քուվեյթի փորձ. E.coli-ն ածխածնի երկօքսիդի օգտագործումը կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարելու համար» անվանումը։ Փորձը մեկնարկել է «SpaceX CRS-21» (SpX-21) տիեզերական թռիչքով դեպի Միջազգային տիեզերակայան (ISS) 2020 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Տիեզերագնացներ Շենոն Ուոքերը (ISS Expedition 64-ի անդամ) փորձարկումն անցկացրել է ուսանողների անունից։

;Ազգային արբանյակային նախագիծ
2021 թվականի հուլիսին Քուվեյթի համալսարանը հայտարարեց, որ սկսում է ազգային արբանյակային նախագիծ պետության կողմից ղեկավարվող ջանքերի շրջանակներում, որի նպատակն է երկրի տիեզերական ոլորտում դարձնել առաջամարտիկ։

## Տրանսպորտ

Քուվեյթն ունի մայրուղիների ժամանակակից ցանց։ Ճանապարհները երկարաությունը 5749 կմ է (3572 մղոն), որից 4887 կմ-ը (3037 մղոբ) ասֆալտապատված է։ Օգտագործվում է ավելի քան 2 միլիոն մարդատար ավտոմեքենա և 500,000 առևտրային տաքսի, ավտոբուս և բեռնատար։ Հիմնական մայրուղիներում առավելագույն արագությունը 120 կմ/ժ է (75 մղոն/ժ)։ Քանի որ երկրում չկա երկաթուղային համակարգ, մարդկանց մեծ մասը ճանապարհորդում է ավտոմեքենաներով։

Երկրի հասարակական տրանսպորտի ցանցը գրեթե ամբողջությամբ բաղկացած է ավտոբուսային երթուղիներից։ Պետական սեփականություն հանդիսացող Քուվեյթի հասարակական տրանսպորտի ընկերությունը ստեղծվել է 1962 թվականին։ Այն իրականացնում է տեղական ավտոբուսային երթուղիներ Քուվեյթով, ինչպես նաև ավելի երկար հեռավորության վրա գտնվող Ծոցի այլ երկրներ։ Հիմնական մասնավոր ավտոբուսային ընկերությունը «CityBus»-ն է, որը շահագործում է շուրջ 20 երթուղի ամբողջ երկրում։ Մեկ այլ մասնավոր ավտոբուսային ընկերություն՝ «Kuwait Gulf Link Public Transport Services»-ը, հիմնադրվել է 2006 թվականին։ Այն իրականացնում է տեղական ավտոբուսային երթուղիներ Քուվեյթով և  ավելի երկար հեռավորությունների վրա դեպի հարևան արաբական երկրներ միջազգային փոխադրումներ։

Քուվեյթում կա երկու օդանավակայան. Քուվեյթի միջազգային օդանավակայանը ծառայում է որպես միջազգային օդային ճանապարհորդությունների հիմնական հանգույց։ Պետական «Kuwait Airways»-ը երկրի ամենամեծ ավիաընկերությունն է։ Օդանավակայանի համալիրի մի մասը նշանակված է որպես Ալ Մուբարաքի ավիաբազա, որտեղ գտնվում է Քուվեյթի ռազմաօդային ուժերի գլխավոր գրասենյակը, ինչպես նաև Քուվեյթի ռազմաօդային ուժերի թանգարանը։ 2004 թվականին գործարկվեց Քուվեյթի առաջին մասնավոր ավիաընկերությունը՝ «Jazeera Airways»-ը։ 2005 թվականին հիմնադրվել է երկրորդ մասնավոր ավիաընկերությունը՝ «Wataniya Airways»-ը։

Քուվեյթն ունի տարածաշրջանի ամենամեծ նավագնացության ճյուղերից մեկը։ Քուվեյթի նավահանգիստների պետական մարմինը կառավարում և շահագործում է Քուվեյթի նավահանգիստները։ Երկրի հիմնական առևտրային ծովային նավահանգիստներն են Շուվեյխը և Շուայբան, որոնք 2006 թվականին 753334 TEU քանակի բեռներ են տեղափոխել։ Մինա Ալ-Ահմադին՝ երկրի ամենամեծ նավահանգիստը, իրականացնում է Քուվեյթի նավթի արտահանման մեծ մասը։ Բուբիյան կղզու Մուբարաքի Ալ Քաբիր նավահանգիստը ներկայումս կառուցման փուլում է։ Ակնկալվում է, որ նավահանգիստը կբավարարի 2 միլիոն TEU, երբ պատրաստ կլինի նավեր ընդունելուն։

## Մակրոտնտեսություն
Հետևյալ աղյուսակը ցույց է տալիս 1980–2017 թվականների տնտեսական հիմնական ցուցանիշները։

2019 թվականին Քուվեյթի հիմնական արտահանման արտադրանքը եղել է հանքային վառելիքը, ներառյալ նավթը (ընդհանուր արտահանման 89,1%-ը), ինքնաթիռները և տիեզերանավերը (4,3%), օրգանական քիմիկատները (3,2%), պլաստմասսա (1,2%), երկաթ և պողպատ (0,2%), թանկարժեք քարեր և թանկարժեք մետաղներ (0.1%), մեքենաներ, այդ թվում՝ համակարգիչներ (0.1%), ալյումին (0.1%), պղինձ (0.1%) և աղ, ծծումբ, քար և ցեմենտ (0.1%)։ Քուվեյթը սուլֆոնացված, նիտրացված և նիտրացված ածխաջրածինների աշխարհի ամենամեծ արտահանողն էր 2019 թվականին։ Քուվեյթը 2019 թվականի տնտեսական բարդության ինդեքսում (ECI) զբաղեցրել է 63-րդ տեղը 157 երկրների մեջ։ Իրաքը Քուվեյթի արտահանման առաջատար շուկան էր 2019 թվականին, և պարենային/գյուղատնտեսական արտադրանքը կազմել է ընդհանուր արտահանվող ապրանքների 94,2%-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kuwait Investment Authority
* Kuwait Investment Office

Կատեգորիա:Նավթ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ տարածաշրջանի