Պեկինի մետրոպոլիտեն

**Պեկինի մետրոպոլիտեն** (), Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում գտնվող մետրոպոլիտենի համակարգ։ Երկրի առաջին մետրոպոլիտենն է, որը սկսել է գործել 1969 թվականից և բուռն զարգացում է ապրել 20-րդ դարի վերջից։ Ըստ գծերի երկարության և ուղևորների քանակի՝ աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում (առաջինը՝ Շանհայի մետրոպոլիտենն է), ինչպես նաև Մոսկվայի մետրոպոլիտենից հետո երկրորդն է՝ ըստ օրական ուղևորափոխադրումների։

## Ընդհանուր բնութագիր
1950-ական թվականների կեսերին՝ նախքան համակարգի կառուցումը, մանրամասն ուսումնասիրվեց Մոսկվայի մետրոպոլիտենի շինարարությունը՝ այդ թվում խորհրդային մասնագետների մասնակցությամբ, որոնք հրավիրվել էին Պեկին։ Շինարարությունն սկսվեց 1965 թվականին։ Մետրոպոլիտենի բացումից՝ 1969 թվականից մինչև հասարակությանը հասանելի քաղաքային տրանսպորտ դառնալը՝ 1976 թվականը, համակարգը շահագործում էին զինվորականները, փոխադրումները թույլ էին տրված միայն ծառայողական խիստ անհրաժեշտության դեպքում, իսկ մշակութային հեղափոխության տարիներին՝ 1971-1975 թվականներին, փոխադրումները ժամանակ առ ժամանակ դադարեցվում էին։

2006 թվականի սկզբի տվյալներով մետրոպոլիտենն ուներ 114 կմ ձգվող գծեր, 2012 թվականի սկզբին՝ գծերի քանակը դարձավ 15՝ ընդհանուր 442 կմ երկարությամբ, 2015 թվականի վերջերին ծրագրվում է գծերի քանակը մեծացնել՝ դարձնելով 28՝ 708 կմ ընդհանուր երկարությամբ, իսկ 2020 թվականին համակարգի երկարությունը պետք է դառնա 1050 կմ։

Համակարգի կառուցման արժեքը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 53 մլրդ ԱՄՆ դոլար և ծրագրվում է 2015 թվականին ծախսերը հասցնել 76 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ 2000-ական թվականների վերջից որոշ գծեր շահագծման են հանձնվում (օրինակ՝ 5 գիծ շահագործման հանձնվեց 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, հետագայում՝ յուրաքանչյուր տարվա վերջ), որոշներն էլ՝ կառուցվում։

Համակարգում կան օղակային և կիսաօղակային գծեր, ինչպես նաև քաղաքի հարավից հյուսիս ձգվում է Չինաստանում երկարությամբ երկրորդ (Գուանչժոուի № 3 գծից հետո (67 կմ))՝ 50 կմ-անոց գիծը, որը կազմված է 4-րդ և Դասին գծերից։

Նախկինում ստորգետնյա կայարանները կառուցվում էին դասական շարասյան նման։ 21-րդ դարում կառուցված շատ կայարաններում գնացքները հենահարթակից առանձնացված են ապակե պատով և հորիզոնական «վերելակի» համակարգի դռներով։ Ցուցիչների մեծ մասը հասանելի է անգլերեն։ Կայարաններն առանձնանում են մաքրությամբ և լավ լուսավորությամբ։

20-րդ դարի վերջից համակարգում օգտագործվում են արտասահմանյան արտադրության գնացքներ և սարքավորումներ, իսկ 2000-ական թվականների վերջից՝ նաև հայրենական արտադրության՝ այդ թվում արագընթաց գնացքներ՝ 100 կմ/ժ արագությամբ։

2012 թվականի վերջին մի քանի նոր կայարանների բացումից հետո Պեկինի մետրոպոլիտենը ժամանակավորապես դարձավ աշխարհի ամենամեծ մետրոպոլիտենը՝ գծերի 442 կմ երկարությամբ մինչև 2013 թվականին նրանից առաջ անցավ Շանհայի մետրոպոլիտենը։

## Մետրոպոլիտենի գծեր

Պատկեր:XZMstation.jpg|20-րդ դարին բնորոշ շարասյունային կայարան
Պատկեր:魏公村站站台.jpg|21-րդ դարի հորիզոնական «վերելակ» համակարգի կայարան
Պատկեր:Beijing_Subway_Airport_Express_01.jpg|Էստակադային ճեպընթաց գիծ դեպի օդանավակայան
Պատկեր:201109 Faregates at Yuanmingyuan Park station.jpg|Նախասրահի տուրնիկետները
Պատկեր:Beijing Metro Type SFM04.JPG|Ժամանակակից արագընթաց գնացք (1-ին գծում)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պեկինի մետրոպոլիտենը urbanrail.net կայքում  
* asiadata.ru 
* news.tut.by 
* traveltochina.ru

Կատեգորիա:Պեկինի մետրոպոլիտեն