Աբխազերեն

**Աբխազերեն** ( [apʰswa bɨzʃʷa], аԥсшәа [apʰsʃʷa], ), աբխազների լեզուն, տարածված է Աբխազիայում և Թուրքիայում, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում (Հորդանան, Սիրիա, Իրաք), Ռուսաստանում և Արևմուտքում։ Պետական լեզու է Աբխազիայում։ Ցեղակից է աբազերեն, ադիգերեն (չերքեզերեն) և ուբիխերեն (մահացած լեզու) լեզուներին։ Մտնում է իբերա-կովկասյան ընտանիքի աբխազա-ադըղեական խմբի մեջ։ Աբխազերենն ունի բազմահամադրական կառուցվածք, որը հանդիպում է ստորոգյալի կազմի մեջ և բայական բարդ համակարգ։ Հոլովները քիչ են, առատ են բաղաձայնները։ Գրության ստեղծման փորձեր իրականացվել են 19-րդ դարի 60-ական թվականներից սկսած։ Գիրը 1924 թվականից սկսած լատինական է, 1938 թվականից՝ վրացական, իսկ 1954 թվականից՝ կիրիլիցայի հիման վրա։

## Այբուբեն

 Աբխազական այբուբեն (*Аԥсуа алфавит*) 

ასო (կիրիլիցա)
Գրադարձություն
IPA (ՄՀԱ)
Տառ
Գրադարձություն
IPA (ՄՀԱ)










































Ӷӷ


Ԥԥ




Ӷьӷь










Сс





































































































































































## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Ռուսերեն
* Ломтатидзе К.В. Абхазский язык // Языки народов СССР. Т. 4. Иберийскокавказские языки. «Наука». Москва, 1967.
* Марр, Н.։ 1938. *О Языке и истории абхазов*. Москва։ Академия Наук СССР.
* Марр Н. Я.։ *Абхазский аналитический алфавит*. Л., 1926 («Труды яфетского семинария», I).
* Ломтатидзе, К. В. 1968. *Грамматика абхазкого языке: фонетика и морфология.* Сухуми.)
* Чирикба В. А.։ Расселение абхазов в Турции. Приложение к книге։ Ш. Д. Инал-ипа. Садзы. Историко-этнографические очерки. Москва։ Российская Академия Наук, 1995, с. 260-278.
* Чирикба В. А.։ *Абхазский язык*. // Языки Российской Федерации и Соседних Государств. Энциклопедия. В трех томах. Т. 1. A-И. Москва։ Наука, 1998, с. 8-18.
* Ломтатидзе К.В. Абхазский язык // Языки народов СССР. Т. 4. Иберийскокавказские
языки. «Наука». Москва, 1967.

### Անգլերեն
* Andrews, Peter A.։ *Ethnic groups in the Republic of Turkey*., Beiheft Nr. B 60, Tübinger Atlas des Vorderen Orients, Wiesbaden։ Reichert Publications, 1989
* Čirikba, Vjačeslav A.։ 2003. *Abkhaz* (*Languages of the world*). München։ LINCOM Europa.
* Chirikba V.A.։ *Common West Caucasian*. *The Reconstruction of its Phonological System and Parts of its Lexicon and Morphology*. - Leiden։ Research School CNWS. 1996.
* Chirikba V.A.։ *Abkhaz*. Languages of the World/ Materials 119. Leiden։ Lincom Europa, 2003.
* Chirikba V.A.։ *Distribution of Abkhaz Dialects in Turkey*. In։ A. Sumru Özsoy (ed.). Proceedings of the Conference on Northwest Caucasian Linguistics, 10-12 October 1994. Studia Caucasologica III. Novus forlag - Oslo, Institutet for sammenlignende kulturforskning, 1997, p.&nbsp;63-88.
* Hewitt, B. G. 1979. *Abkhaz* (*Lingua Descriptive Studies*). Amsterdam։ North-Holland.)
* Hewitt B.G. Abkhaz // Greppin J. (ed.) *The Indigenous Languages of the Caucasus* Vol. 2. New York։ Caravan Books, 1989. [pp.&nbsp;39–88].

### Գերմաներեն
* Klimov, Georgij A. 1994. *Einführung in die kaukasische Sprachwissenschaft*. Üb. von Jost Gippert. Hamburg։ Buske.

Կատեգորիա:Աբխազերեն
Կատեգորիա:Աբխազիա
Կատեգորիա:Կցական լեզուներ
Կատեգորիա:Կովկասի լեզուներ
Կատեգորիա:Աբխազիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Վրաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ