open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տարանցիկ աստղադիտակ

[thumb|right|[Միջօրեական շրջան Կուֆների աստղադիտարանում, Վիեննա, Ավստրիա:]]
**Տարանցիկ աստղադիտակը** փոքր աստղադիտակ է՝ չափազանց ճշգրիտ աստիճանավորված հենարանով, որն օգտագործվում է աստղերի դիրքերի ճշգրիտ դիտարկման համար: Նախկինում դրանք լայնորեն օգտագործվել են աստղագիտական ​​և ռազմածովային աստղադիտարաններում՝ ծովային նավավարության մեջ կիրառվող ծովային օրացույցներում զետեղված աստղերի դիրքերը չափելու, ինչպես նաև ճշգրիտ ժամացույցների (մինչև ատոմային ժամացույցները) կարգաբերման համար կիրառվող աստղերի անցումները դիտարկելու համար, այս ժամացույցները օգտագործվել են նավերի վրա ճշգրիտ երկայնությունը որոշելու համար: Սարքերը կարելի է բաժանել երեք խմբի՝ միջօրեականային, զենիթային և համընդհանուր օգտագործման գործիքներ:

## Տեսակներ
### Միջօրեականային գործիքներ
Աստղային անցումների դիտարկման համար՝ հարավ կամ հյուսիս ճշգրիտ ուղղությամբ.
* Միջօրեական շրջաններ, որմնադիրի քառորդներ և այլն:
* Անցման գործիքներ

### Զենիթային գործիքներ
* Զենիթային աստղադիտակ
* Ֆոտոզենիթային խողովակ
* Զենիթային տեսախցիկներ
* Դանջոնի աստրոլաբ

### Համընդհանուր օգտագործման գործիքներ
Թույլատրում են անցման չափումներ ցանկացած ուղղությամբ
* Թեոդոլիտ (Թեոդոլիտը որպես անցում նկարագրելը կարող է վերաբերել աստղադիտակը հորիզոնական առանցքի շուրջ լրիվ պտույտ կատարելու ունակությանը, որը հարմար միջոց է դիտման ուղղությունը շրջելու կամ նույն օբյեկտը լծակով հակառակ ուղղություններով դիտելու համար, ինչը թույլ է տալիս խուսափել որոշ գործիքի հետ կապված սխալներից:}
* Ալտազի աստղադիտակներ՝ աստիճանավորված դիտոցներով
* Կինեթեոդոլիտներ

## Դիտարկման մեթոդներ և ճշգրտություն
Կախված գործիքի տեսակից, չափումները կատարվում են՝
* տեսողական և ձեռքով ժամանակի գրանցում (վայրկենաչափ, քրոնոգրաֆ)
* տեսողական՝ միկրոմետրով (շարժվող թել ավտոմատ գրանցմամբ)
* լուսանկարչական գրանցում
* Լիցքով միացված սարքերով կամ այլ էլեկտրաօպտիկական տվիչներով։
Ճշգրտությունը հասնում է 0.2 դյույմից (թեոդոլիտներ, փոքր աստրոլաբներ) մինչև 0.01 դյույմ (ժամանակակից միջօրեական շրջաններ, Դանժոն)։ Վաղ գործիքները (ինչպես Տիխո Բրահեի որմնադիրի քառորդները) չունեին աստղադիտակ և սահմանափակվում էին մոտ 0.01° ճշտությամբ։

## Տես նաև
* Աստղագիտական անցում
* Աշխարհագրական լայնություն
* Աշխարհագրական երկայնություն
* Ոլորտային աստղագիտություն
* Գեոդեզիական աստղագիտություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Karl Ramsayer: *Geodätische Astronomie*, Vol.2a of *Handbuch der Vermessungskunde*, 900 p., J.B.Metzler, Stuttgart 1969
* Cauvenet and Brünnow's Handbooks of *Spherical Geodesy*

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Great Transit at Lick Observatory, +Photo
* Modern roboter telescopes
* The Carlsberg Automatic Meridian Circle
* Photo of a 19th-century transit instrument (Jones 1826)
* Transit instruments used by the Survey of India, 1867

Կատեգորիա:Աստղաչափություն
Կատեգորիա:Գեոդեզիա
Միջօրեական (աստղագիտություն)

[thumb|300px|Միջօրեականը [երկնոլորտի վրա։ Դիտորդի համար **վերին միջօրեականը**՝ այն  կիսաշրջանն է, որը միացնում է նրա զենիթը և երկու երկնային բևեռները։ Դիտորդի **տեղական միջօրեականը** այն կիսաշրջանն է, որն միացնում է նրա զենիթի և հորիզոնի հյուսիսային և հարավային կետերը:]]
**Միջօրեականը** աստղագիտության մեջ մեծ շրջան է, որն անցնում է երկնային բևեռներով, ինչպես նաև դիտորդի գտնվելու վայրի զենիթով և նադիրով։ Հետևաբար, այն պարունակում է նաև հորիզոնի վրա ընկնող հյուսիսային և հարավային կետերը, և ուղղահայաց է երկնային հասարակածին և հորիզոնին։ Միջօրեականները՝ երկնային և աշխարհագրական, որոշվում են Երկրի պտտման առանցքով անցնող հարթություններով։

Միջօրեականը կիսաշրջանների բաժանելու մի քանի եղանակ կա։ Մեկ մոտեցմամբ դիտորդի **վերին միջօրեականը** սկսվում է երկնային բևեռից և անցնում զենիթի միջով՝ հասնելով բևեռին, մինչդեռ **ստորին միջօրեականը** անցնում է նադիրի միջով՝ երկու հակառակ ծայրերում երկու բևեռներով։ Մեկ այլ մոտեցմամբ, որը հայտնի է որպես **հորիզոնական կոորդինատային համակարգ**, միջօրեականը բաժանվում է **տեղային միջօրեականի**, կիսաշրջանով, որը պարունակում է դիտորդի զենիթը և նրա հորիզոնի հյուսիսային և հարավային կետերը, և հակառակ կիսաշրջանի, որը պարունակում է նադիրը և նրա հորիզոնի հյուսիսային և հարավային կետերը։

Ցանկացած (աստղային) օր/գիշեր երկնային մարմինը Երկրի պտույտի հետ կապված թվում է, թե շարժվում է կամ անցնում է դիտորդի վերին միջօրեականով, քանի որ միջօրեականը ֆիքսված է տեղային հորիզոնին։ Գագաթնակետի ժամանակ օբյեկտը շփվում է վերին միջօրեականի հետ և հասնում երկնքում իր ամենաբարձր կետին։ Օբյեկտի ուղիղ ծագումը և տեղային աստղային ժամանակը կարող են օգտագործվել դրա գագաթնակետի ժամանակը որոշելու համար։

Միջօրեականի լատիներեն *մերիդիան* եզրույթը ծագում է լատիներեն meridies բառից, որը նշանակում է և՛ «կեսօր», և՛ «հարավ», քանի որ երկնային հասարակածը, կարծես, թեքվում է դեպի հարավ հյուսիսային կիսագնդից։

## Տես նաև
* Միջօրեական
* Զրոյական միջօրեական

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Millar, William (2006). *The Amateur Astronomer's Introduction to the Celestial Sphere*. Cambridge University Press.
*Local Horizon and Meridian. (*A Modern Almagest  -  An Updated Version of Ptolemy’s Model of the Solar System* by Richard Fitzpatrick, Professor of Physics, The University of Texas at Austin)

Կատեգորիա:Երկնային կոորդինատային համակարգեր
Կատեգորիա:Շրջանագծեր
Արեոկենտրոն ուղեծիր

[right|thumb|250x250px|''[2001 Մարս Օդիսեյ*-ի Մարսի շուրջ հետագծի անիմացիա, սկսած 2001 թվականի հոկտեմբերի 24-ից մինչև 2002 թվականի հոկտեմբերի 24]]
*'Արեոկենտրոն ուղեծիրը*' [[Մարս (մոլորակ)|Մարս]] [[մոլորակ]]ի շուրջ պտտվող [[ուղեծիր]] է։

*Արեո'' նախածանցը ծագում է Արես բառից, որը հռոմեական Մարս աստծո հունական համարժեքն է։ Ուղեծրի անվանումը նման է Երկրի և Արեգակի շուրջ պտտվող ուղեծրի համար նախատեսված «գեոկենտրոն ուղեծիր» և «հելիոկենտրոն ուղեծիր» տերմիններին։ Ինչպես և մյուս ուղեծրերի դեպքում, արեոկենտրոն ուղեծրի ապսիսները երբեմն անվանում են մասնագիտացված անուններով՝ պերիկենտրոնը կոչվում է պերիարեոն, իսկ ապոկենտրոնը՝ ապոարեոն։

Մեկ այլ մոլորակի շուրջ պտտվող առաջին արհեստական ​​արբանյակը՝ ամերիկյան Մարիներ-9 կայանը, մտավ արեոկենտրոն ուղեծիր 1971 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Մեկ ամսվա ընթացքում Մարիներ-9-ին միացան երկու խորհրդային ուղեծրային սարքեր՝ Մարս-2-ը (1971 թվականի նոյեմբերի 27) և Մարս-3-ը (1971 թվականի դեկտեմբերի 2):

## Տես նաև
*Արեոհաստատուն ուղեծիր
*Արևակենտրոն համակարգ
*Ուղեծիր
*Սիթերոկենտրոն ուղեծիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Կատեգորիա:Ուղեծրեր
Արեոսինքրոն ուղեծիր

**Արեոսինքրոն ուղեծիրը** արհեստական արբանյակների սինքրոն ուղեծրերն Մարս մոլորակի շուրջ։ Դրանք Երկրի մոտ գտնվող գեոսինքրոն ուղեծրերի մարսյան համարժեքն են։ *Արեո* նախածանցը ծագում է Արես բառից, որը հռոմեական Մարս աստծո հունական համարժեքն է։ 

Ինչպես բոլոր սինքրոն ուղեծրերի դեպքում, արեոսինքրոն ուղեծիրն ունի ուղեծրային պարբերություն, որը հավասար է կենտրոնական մարմնի (Մարսի) աստղային օրվան։ Արեոսինքրոն ուղեծրում գտնվող արբանյակը պարտադիր չէ, որ պահպանի ֆիքսված տեսանելի դիրք Մարսի երկնքում. սակայն նման արբանյակը կվերադառնա նույն տեսանելի դիրքին ամեն մարսյան օր։

Արեոսինքրոն ուղեծիրը պահպանելու համար անհրաժեշտ ուղեծրային բարձրությունը մոտավորապես 17,000 կիլոմետր է։ Եթե ​​արեոսինքրոն ուղեծրում գտնվող արբանյակը օգտագործվեր որպես կապի ռելեային արբանյակ, այն «կունենար 17,000-ից մինչև 20,000 կիլոմետր կապի հեռավորություն» տեսանելի լինելով Մարսի մակերևույթի տարբեր կետերից:

Հասարակածային (Մարսի հասարակածի հետ նույն հարթության վրա գտնվող), շրջանաձև և ուղիղ շարժման (Մարսի առանցքի շուրջ պտտվող մոլորակի մակերեսի հետ նույն ուղղությամբ) արեոսինքրոն ուղեծիրը հայտնի է որպես արեոհաստատուն ուղեծիր: Մարսի մակերևույթին գտնվող դիտորդի համար արեոհաստատուն ուղեծրում գտնվող արբանյակի դիրքը կթվա երկնքում ֆիքսված հաստատուն դիրքում: Արեոհաստատուն ուղեծիրը նման է Երկրի շուրջ գեոհաստատուն ուղեծրին:

Չնայած ներկայումս ոչ մի արբանյակ չի զբաղեցնում արեոսինքրոն կամ արեոհաստատուն ուղեծիր, որոշ գիտնականներ կանխատեսում են Մարսի ուսումնասիրության համար հեռահաղորդակցության ցանց, որտեղ էլ կարող են կիրառվել այս ուղեծրերը:

## Տես նաև
*Արեոհաստատուն ուղեծիր
*Արևակենտրոն համակարգ
*Ուղեծիր
*Արեոկենտրոն ուղեծիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Կատեգորիա:Ուղեծրեր
Գագաթնակետ (աստղագիտություն)

**Գագաթնակետը** աստղագիտական դիտարկումներում երկնային մարմնի (օրինակ՝ Արևի, Լուսնի, մոլորակի, աստղի, համաստեղության կամ այլ մարմնի) անցումն է դիտորդի տեղական միջօրեականով։ Մարմինների գագաթնակետով անցումների իրադարձությունները հայտնի են նաև որպես *միջօրեականների անցումներ*, որոնք օգտագործվում են ժամանակի հաշվարկման և նավավարության մեջ և ճշգրտորեն չափվում են տարանցիկ աստղադիտակի միջոցով։

Յուրաքանչյուր օրվա ընթացքում յուրաքանչյուր երկնային մարմին, կարծես, շարժվում է շրջանաձև հետագծով երկնոլորտում՝ Երկրի պտույտի պատճառով, ստեղծելով երկու պահ, երբ այն հատում է միջօրեականը։ Բացառությամբ աշխարհագրական բևեռների, միջօրեականով անցնող ցանկացած երկնային մարմին ունի *վերին գագաթնակետը*, երբ այն հասնում է իր ամենաբարձր կետին (այն պահը, երբ այն ամենամոտն է զենիթին), և գրեթե տասներկու ժամ անց, այն անցնում է իր *ստորին գագաթնակետով*, երբ այն հասնում է իր ամենացածր կետին (ամենամոտ նադիրին)։ Մարմնի գագաթնակետին հասնելու ժամանակը (երբ օբյեկտը գագաթնակետ է գրանցում) հաճախ օգտագործվում է վերին գագաթնակետի ժամանակը:

Մարմնի բարձրությունը (A) աստիճաններով վերին գագաթնակետում հավասար է 90-ից հանած դիտորդի լայնությունը (L) գումարած մարմնի թեքումը (δ):
:.
Այս հավասարումը հիմք է հանդիսանում լայնության որոշման համար միջօրեական բարձրության մեթոդի համար:

## Դեպքեր
Կան երեք դեպքեր, որոնք կախում ունեն դիտորդի աշխարհագրական լայնությունից (L) և երկնային մարմնի թեքումից (δ):
* Մարմինը հորիզոնից վեր է նույնիսկ իր ստորին գագաթնակետում, այսինքն՝  (այսինքն՝ եթե բացարձակ արժեքով թեքումը ավելի մեծ է, քան համալայնությունը, այդ կիսագնդում):
* Մարմինը հորիզոնից ներքև է նույնիսկ իր վերին գագաթնակետում, այսինքն՝  (այսինքն՝ եթե բացարձակ արժեքով թեքումը ավելի մեծ է, քան համալայնությունը, հակառակ կիսագնդում):
* Վերին գագաթնակետը հորիզոնից վերև է, իսկ ստորինը՝ ներքև, ուստի դիտարկվում է, որ մարմինը ամեն օր բարձրանում և մայր է մտնում:

## Տես նաև
*Երկնոլորտ
*Միջօրեական (աստղագիտություն)
*Նադիր (աստղագիտություն)
*Զենիթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղաչափություն
Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Փրկարարի օր

**Փրկարարի օր,** նախկինում **Արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օր,** մասնագիտական տոն Հայաստանի Հանրապետությունում, որը նշվում է  սեպտեմբերի 4-ին: «Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 18-րդ հոդվածին համապատասխան` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշել է 2008 թվականից սկսած  սեպտեմբերի 4-ը նշել որպես փրկարարի օր:

## Պատմություն
Հայաստանի Հանրապետությունում 1997 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ստեղծվել է արագ արձագանքման փրկարարական ջոկատը, ինչով հիմք է դրվել փրկարարական համակարգի հիմքը: Կառույցում 2021 թվականի դրությամբ աշխատել են են 4000-ից ավելի փրկարար ծառայողներ և քաղաքացիական աշխատակիցներ։ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2008 թվականի սեպտեմբերի 4-ի N 1008-Ն որոշմամբ օրն անվանվել է «փրկարարի օր»: Արտակարգ իրավիճակների նախարարության ստեղծվելուց հետո ՝ ՀՀ կառավարության 2010 թվականի օգոստոսի 26-ի թիվ 1073-Ն որոշմամբ փրկարարի մասնագիտական տոնը անվանափոխվել է «արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օրվա»: Հետագայում, «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ի ՀՕ-457-Ն օրենքով Ներքին գործերի նախարարության ստեղծմամբ և Արտակարգ իրավիճակների նախարարության գործունեության դադարեցմամբ, գործնականում, շրջանառությունից դուրս է եկել «արտակարգ իրավիճակների աշխատողի օր» հասկացությունը և վերականգնվել է նախկինում որպես մասնագիտական տոն ընկալված, «փրկարարի օր» եզրույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ և հիշատակի օրեր
Բենուա Բադիաշիլ

**Բենուա Նտամբյուե Բադիաշիլ Մյուկինաի Բայա** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Չելսիի» ակումբի և Ֆրանսիայի հավաքականի պաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Բենուան, որը ծնունդով Լիմոժից է, հանդես է եկել «Լիմոժ» և «Մալզերբ» ակումբների պատանեկան թիմերում, իսկ 2016 թվականին դարձել Է «Մոնակոյի» ֆուտբոլային ակադեմիայի խաղացող: 2018 թվականի փետրվարին Բադիաշիլը կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ակումբի հետ: «Մոնեգասկների» հիմնական կազմում նորամուտն է նշել 2018 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Պարի Սեն-Ժերմենի» դեմ ֆրանսիական Լիգա 1-ի խաղում: 2019 թվականի հունվարի 16-ին խփել է առաջին պաշտոնական գոլը «Մոնակոյի» կազմում Լիգա 1-ի «Նիսի» դեմ խաղում:

2023 թվականի հունվարի 5-ին 37 միլիոն եվրոյով տեղափոխվել է անգլիական «Չելսի»:

## Կարիերան հավաքականում
Բենուան հանդես է եկել Ֆրանսիայի Մ-16, Մ-17, Մ-18, Մ-19 և Մ-21 հավաքականներում:

2022 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Ֆրանսիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Դիդիե Դեշամը Բադիաշիլին առաջին անգամ հրավիրել է մասնակցելու ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի Լիգայի 2022-23 մրցաշրջանի Ավստրիայի և Դանիայի հավաքականների դեմ խաղերին: Սեպտեմբերի 22-ին Ավստրիայի հավաքականի դեմ խաղում նորամուտն է նշել Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում:

## Անձնական կյանք
Բադիաշիլը ծագումով Կոնգոյից է: Բենուայի ավագ եղբայրը՝ Լոիկը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է և հանդես է գալիս «Մոնակոյում»:

## Ելույթների վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն

### Ելույթներ ազգային հավաքականում

### Հանդիպումներ ազգային հավաքականում
**Ընհդամենը՝ 1 խաղ / 0 գոլ, 1 հաղթանակ, 0 ոչ-ոքի, 0 պարտություն:**

## Նվաճումներ
**«Չելսի»**

* ՈՒԵՖԱ-ի կոնֆերենցիաների լիգայի հաղթող՝ 2024/25
* Աշխարհի ակումբային առաջնության հաղթող՝ 2025

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на официальном сайте ФК «Монако»

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
10 Years (երգ)

**«10 Years»** (), իսլանդական Daði og Gagnamagnið խմբի երգը, որը ներկայացվել է «Եվրատեսիլ-2021» մրցույթում:

## Եվրոտեսիլում
2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին RÚV-ը հաստատել է, որ Daði og Gagnamagnið կներկայցնի Իսլանդիան 2021 թվականի մրցույթում: «10 Years» վերնագրով երգը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 13-ին:

«Եվրատեսիլ» վաթսումհինգերորդ մրցույթը տեղի է ունեցել Նիդեռլանդների Ռոդերդամ քաղաքում և ընթացել է երկու կիսաեզրափակչով: Առաջինը տեղի է ունեցել մայիսի 18-ին, իսկ երկրորդ կիսաեզրափակչը` 2021 թվականի մայիսի 20-ին: 2020 թվականի նոյեմբերի17-ին հաստատվել է, որ Իսլանդիան հանդես է գալու երկրորդ կիսաեզրափակչի առաջին մասում: 2021 թվականի մայիսի 20-ին խումբը ելույթ է ունեցել երկրորդ կիսաեզրափակչում և անցել է եզրափակիչ: Մայիսի 22-ին նրանք գրավել են չորորդ տեղը եզրափակչում:

## Հորիզոնական չարթերում

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Իսլանդիայի երաժշտություն
Իրական երկայնություն

**Իրական երկայնությունը** երկնային մեխանիկայում էկլիպտիկ երկայնությունն է, որի վրա պտտվող մարմինը կարող է իրականում գտնվել, եթե նրա թեքումը զրո լինի: Թեքման և ծագման հանգույցի հետ միասին իրական երկայնությունը կարող է ցույց տալ կենտրոնական օբյեկտից այն ճշգրիտ ուղղությունը, որտեղ մարմինը կգտնվի որոշակի պահին։

## Հաշվարկ
Իրական երկայնությունը  կարող է հաշվարկվել հետևյալ կերպ՝

:

որտեղ՝
*-ն ուղեծրի իրական անոմալիան է,
*-ն ուղեծրի պերիապսիսի երկայնությունն է,
**-ն պերիապսիսի արգումենտն է, իսկ
**-ն ուղեծրի ծագման հանգույցի երկայնությունն է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Stolen Car (Take Me Dancing)

**«Stolen Car (Take Me Dancing)»**, Սթինգի երգը, որը 2004 թվականի ապրիլի 26-ին թողարկվել է որպես նրա «*Sacred Love»* ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ 2004 թվականի օգոստոսին այն գլխավորել է ԱՄՆ-ի *[[Hot Dance Club Songs]]* չարթը։

## Երգացանկ
**European CD single**

# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Radio Version) – 3:44
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Batson-Doc-Will.I.Am Remix) – 4:08

**European CD maxi single**

# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Radio Version) – 3:44
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Batson-Doc-Will.I.Am Remix) – 4:08
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (B. Recluse Mix feat. Twista) – 3:06

**US CD maxi single**

# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Radio Version) – 3:44
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Batson-Doc-Will.I.Am Remix) – 4:08
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (B. Recluse Mix) – 3:06
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Radio Version) (The Video) – 3:46
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (Batson-Doc-Will.I.Am Remix) (The Video) – 4:10
# "Stolen Car (Take Me Dancing)" (B. Recluse Mix) (The Video) – 3:08

## Չարթեր
Ամսական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Միլեն Ֆարմերի տարբերակ
2015 թվականին ֆրանսիացի երգչուհի Միլեն Ֆարմերը ձայնագրել է «Stolen Car» երգի ֆրանկո-անգլալեզու տարբերակը՝ Սթինգի հետ դուետով իր տասներորդ «*Interstellaires»* ալբոմի համար։ Քավերը գլխավորել է Ֆրանսիայի և Բելգիայի չարթերը և ինչպես օրգինալը գրավել է առաջին տեղը ամերիկյան *[[Hot Dance Club Songs|Dance Club Songs]]* չարթում։

Սթինգը երգի այս տարբերակը ներառել է իր «» ալբոմում, որը թողարկվել է 2021 թվականին։

### Ամսական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 սինգլներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Միլեն Ֆարմերի երգեր
Կատեգորիա:Սթինգի երգեր
Նավակները դուրս են գալիս նավահանգստից

**«Նավակները դուրս են գալիս նավահանգստից»** (), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1874 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 60 × 101 սմ։ Կտավի լրիվ անվանումն է՝ «*Հավր, ձկնորսական նավակները դուրս են գալիս նավահանգստից*» ()։

Այսօր «*Նավակները դուրս են գալիս նավահանգստից*» ստեղծագործությունը պահպանվում է մասնավոր հավաքածուում։

## Պատմություն
«Նավակները դուրս են գալիս նավահանգստից» ստեղծագործությունը Մոնեի կողմից նկարված Հավրի չորս տեսարաններից մեկն է, որոնք ստեղծվել են հընթացս 1872-1874 թվականների և ունեն համընդհանուր կոմպոզիցիոն լուծում։ Մնացած նկարները պահվում են Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանում, Մարմոտան Մոնե թանգարանում և Էրմիտաժում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Wildenstein Plattner Institute — C.R Claude Monet (Vol. II, page 130—131̠).
* Հավրի նավահանգիստը

Կատեգորիա:1874 նկարներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Թիմոթի Ֆայուլու

**Թիմոթի Բրյուս Ֆայուլու** (, ), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը որպես դարպասապահ խաղում է հայկական «Նոա» ակումբում։ Ծնվել է Շվեյցարիայում, սակայն խաղում է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
Թիմոթի Ֆայուլուն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է որպես հարձակվող՝ «Իտալիեն» ակումբում, երբ 7 տարեկան էր։ Կտրուկ աճից հետո սկսել է հանդես գալ դարպասապահի դերում․ կարիերայի սկզբում նա խաղացել է Շվեյցարիայի տարբեր երիտասարդական ակումբներում, նախքան 2018 թվականին «Սյոն» տեղափոխվելը։ 

Պրոֆեսիոնալ մակարդակով նորամուտը շվեյցարական ակումբի կազմում Ֆայուլուն նշել է 2019 թվականի մայիսի 22-ին՝ Շվեյցարիայի Սուպերլիգայի շրջանակներում «Գրասհոպերի» դեմ խաղում, որում նրա թիմը հաղթել է 3-0 հաշվով։

Կարիերայի վաղ շրջանում նա հաճախ օգտագործվել է որպես երկրորդ դարպասապահ՝ հիմնականի տեղը զիջելով Քևին Ֆիկենտշերին։ 2020-2021 մրցաշրջանում նա սկսել է ավելի հաճախ խաղալ «Սյոնի» կազմում՝ նույն թիմակցի փոխարեն։ 2021-2022 մրցաշրջանը Ֆայուլուն սկսել է որպես «Սյոնի» մեկնարկային կազմի խաղացող, սակայն շուտով տեղը կրկին զիջել է Ֆիկենտշերին։

2022 թվականի հունիսի 24-ին Ֆայուլուն մեկ մրցաշրջանով վարձավճարով տեղափոխվել է «Վինտերտուր», որտեղ խաղացել է մեկ տարի։ 

2025 թվականի սեպտեմբերին Ֆայուլուն մեկ տարով վարձավճարով տեղափոխվել է Երևանի «Նոա» ակումբ, որտեղ կխաղա 16 համարի մարզաշապիկով։

## Միջազգային կարիերա
Շվեյցարիայում ծնված Ֆայուլուն ունի կոնգոյական ծագում։ Նա ներկայացրել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության մինչև 18 տարեկանների հավաքականը 2015 թվականի հոկտեմբերին Անգլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի դեմ կայացած ընկերական խաղում, որում նրա թիմը պարտություն է կրել 0-8 հաշվով։

2021 թվականի մարտին Ֆայուլուն առաջին անգամ հրավիրվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ազգային հավաքական (Աֆրիկայի Ազգերի գավաթի որակավորման երկու խաղերի համար) և Շվեյցարիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքական․ նա ընտրել է վերջինը՝ այդպիսով ընդգրկվելով այն թիմում, որը պետք է մասնակցեր Հունգարիայում և Սլովենիայում կայանալիք ՈՒԵՖԱ-ի մինչև 21 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությանը։ 

Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2025 թվականի հունիսի 8-ին Մադագասկարի դեմ ընկերական խաղում, որում նրա թիմը հաղթել է 3-1 հաշվով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* SFV U20 Profile
* Olympique Geneve Profile
* SFL Profile

Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերվետի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սյոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վինտերտուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Ռուստամ Ասակալով

**Ռուստամ Սխատբիևիչ Ասակալով** (, ), Ռուսաստանում ծնված Ուզբեկ հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, ունի ադիգեական ծագում։ Ոսկե մեդալներ է նվաճել 2014 թվականի Ասիական խաղերում և 2013 և 2015 թվականների Ասիական առաջնություններում, ինչպես նաև արծաթե մեդալներ 2018 թվականի Ասիական խաղերում, 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում և 2014 և 2018 թվականների Ասիական առաջնություններում։ 

Ասակալովը սկսել է զբաղվել ըմբշամարտով 1994 թվականին՝ Ռուսաստանի Նովոռոսիյսկ քաղաքում՝ հետևելով իր հորը, որը նախկին ըմբիշ է եղել։ 2009 թվականի Ռուսաստանի առաջնությունում զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Բիսլան Ասակալովը, Կադետների աշխարհի չեմպիոն է։

2022 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Ստամբուլում (Թուրքիա) անցկացված Վեհբի Էմրեի և Համիթ Կապլանի մրցաշարում։ Մասնակցել է 2022 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությանը՝ 97 կգ քաշային կարգում, որը անցկացվել է Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում։

Ասսակալովը նվաճել է բրոնզե մեդալ 2022 թվականի Ասիական խաղերում՝ հանդես գալով 97 կգ քաշային կարգում, խաղերը անցկացվել են Չինաստանում։

Մասնակցել է 2024 թվականի Ասիական ըմբշամարտի օլիմպիական որակավորման մրցաշարին Բիշքեկում և Ուզբեկստանի համար նվաճել է քվոտա 2024 թվականի Փարիզում (Ֆրանսիա) կայանալիք ամառային օլիմպիական խաղերի համար՝ զբաղեցնելով հինգերորդ հորիզոնականը։ Պարտվել է բրոնզե մեդալի համար գոտեմարտում Օլիմպիական խաղերի 97 կգ քաշային կարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուզբեկ մարզիկներ
Կարո Համամջըօղլու

**Կարապետ «Կարո» Համամջըօղլու** (, ), թուրքահայ նախկին ֆուտբոլիստ, Ստամբուլի «Թաքսիմ» մարզական ակումբի ներկայիս նախագահը։

## Կենսագրություն
Կարապետ Համամջըօղլուն ծնվել է Ստամբուլում։

## Խաղացողի կարիերա
Կարապետ Համամջըօղլուն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Թաքսիմում» 1963 թվականին։ «Թաքսիմը» ֆուտբոլային ակումբ է, որը ներկայացնում է Ստամբուլի հայ համայնքը։ Թիմի կազմում նա խաղացել է երկու մրցաշրջան։ Այնուհետև 1965 թվականին զորակոչվել է թուրքական բանակ։ Զինվորական ծառայության ընթացքում նա մեկ մրցաշրջան խաղացել է նաև «Գյոլջյուք Դենիզգյուջյու» թիմում։

Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո Համամջըօղլուն 1967 թվականին տեղափոխվել է Թուրքիայի երկրորդ դիվիզիոնի «Սարըյեր» թիմ, որտեղ անցկացրել է 13 մրցաշրջան և կարիերան ավարտել 1980 թվականին։ «Սարըյեր» ակումբի կազմում ընդհանուր առմամբ նա անցկացրել է 483 խաղ՝ խփելով 165 գոլ։ Նա «Սարըյեր» ակումբի կազմում ամենաշատ խաղեր անցկացրած խաղացողն է։

Կարապետ Համամջըօղլուն չորս անգամ ճանաչվել է Թուրքիայի երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն հարձակվող։ Առաջին դիվիզիոնի շատ թիմեր փորձել են նրա հետ պայմանագիր կնքել, բայց նա մնացել է «Սարըյերում» մինչև ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելը։

35 տարեկանում, պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտելուց հետո, Համամջըօղլուն կարճ ժամանակով խաղացել է նաև Ստամբուլի սիրողական լիգայի «Թաքսիմ» թիմի կազմում։

## Ակումբի նախագահ
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Համամջըօղլուն վերադարձել է «Թաքսիմ», բայց այս անգամ որպես գործադիր տնօրեն։ Այժմ նա ակումբի նախագահն է։

## Այլ տեղեկություններ
Կարո Համամջըօղլուն եղել է նաև Թուրքիայի հայկական հավաքականի համաավագը Համահայկական խաղերում։

Նա Թուրքիայի հայ քաղաքացիներից առաջիններից է, ովքեր փորձում են բարելավել թուրք և հայ ժողովուրդների միջև հարաբերությունները։

Համամջըօղլուն նաև խաղաղության ակտիվիստ է։

Նա դեմ է արհայտվել Ֆրանսիայի Սենատում Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագծի քվեարկությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բարիկենտրոն

**Բարիկենտրոնը** ( ծանր և ՝ կենտրոն), աստղագիտությունում երկու կամ ավելի միմյանց շուրջը պտտվող մարմինների զանգվածների կենտրոնն է, որի շուրջ էլ պտտվում են մարմինները։ Բարիկենտրոնը դինամիկ կետ է, այլ ոչ թե ֆիզիկական մարմին։ Այն կարևոր հասկացություն է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են աստղագիտությունը, աստղաֆիզիկան և աստղադինամիկան։ Մարմնի զանգվածի կենտրոնից մինչև բարիկենտրոն հեռավորությունը կարելի է հաշվարկել որպես երկու մարմինների խնդիր:

Եթե երկու պտտվող մարմիններից մեկը շատ ավելի զանգվածեղ է, քան մյուսը, և մարմինները համեմատաբար մոտ են միմյանց, բարիկենտրոնը սովորաբար կգտնվի ավելի զանգվածեղ մարմնի ներսում: Այս դեպքում, երկու մարմինների միջև ընկած կետի շուրջ պտտվելու փոխարեն, ավելի քիչ զանգվածեղ մարմինը կթվա, թե պտտվում է ավելի զանգվածեղ մարմնի շուրջ, մինչդեռ ավելի զանգվածեղ մարմինը կարող է փոքր-ինչ տատանվել: Սա վերաբերում է Երկիր-Լուսին համակարգին, որի բարիկենտրոնը գտնվում է Երկրի կենտրոնից միջինում 4671 կմ հեռավորության վրա, որը կազմում է Երկրի 6378 կմ շառավղի 74%-ը: 

Երբ երկու մարմիններն ունեն նմանատիպ զանգվածներ, բարիկենտրոնը կգտնվի դրանց միջև, և երկու մարմիններն էլ կպտտվեն դրա շուրջը: Սա վերաբերում է Քարոնին, Պլուտոնի բնական արբանյակներից մեկին, ինչպես նաև բազմաթիվ կրկնակի աստերոիդներին և կրկնակի աստղերին։ 

Երբ ավելի քիչ զանգված ունեցող մարմինը հեռու է, բարիկենտրոնը կարող է գտնվել ավելի զանգվածեղ մարմնից դուրս։ Սա վերաբերում է Յուպիտերին և Արեգակին. չնայած Արեգակը հազար անգամ ավելի զանգվածեղ է, քան Յուպիտերը, նրանց բարիկենտրոնը մի փոքր դուրս է Արեգակից՝ նրանց միջև համեմատաբար մեծ հեռավորության պատճառով։

Աստղագիտության մեջ **բարիկենտրոնային կոորդինատները** երկու կամ ավելի մարմինների բարիկենտրոնի չպտտվող կոորդինատներ են։ Միջազգային երկնային հղման համակարգը բարիկենտրոնային կոորդինատային համակարգ է, որի կենտրոնն է Արեգակնային համակարգ բարիկենտրոնը։

## Երկու մարմինների խնդիր

Բարիկենտրոնը յուրաքանչյուր մարմնի էլիպտիկ ուղեծրի կիզակետերից մեկն է։ Սա կարևոր հասկացություն է աստղագիտություն և աստղաֆիզիկա ոլորտներում։ Պարզ երկու մարմնի խնդրի դեպքում, առաջնայինի կենտրոնից մինչև բարիկենտրոն հեռավորությունը՝ *r*1, տրվում է հետևյալ կերպ.

:r_1 = a \cdot \frac{m_2}{m_1 + m_2} = \frac{a}{1 + \frac{m_1}{m_2}}

որտեղ՝
**r*1-ը մարմին 1-ի կենտրոնից մինչև բարիկենտրոն հեռավորությունն է
**a*-ն երկու մարմինների կենտրոնների միջև հեռավորությունն է
**m*1-ը և *m*2-ը երկու մարմինների զանգվածներն են։

Երկրորդային մարմնի ուղեծրի մեծ կիսաառանցքը՝ *r*2-ը, տրվում է  բանաձևով։

Երբ բարիկենտրոնը գտնվում է ավելի զանգվածեղ մարմնի «ներսում», այդ մարմինը կթվա, թե «տատանվում է», այլ ոչ թե հետևում է նկատելի ուղեծրի։

### Առաջնային-երկրորդային օրինակներ
Ստորև աղյուսակում ներկայացված են Արեգակնային համակարգից մի քանի օրինակներ։ Թվերը տրված են կլորացված մինչև երրորդ թիվը։ «Առաջնային» և «երկրորդային» տերմիններն օգտագործվում են ներգրավված մասնակիցներին տարբերակելու համար, որտեղ ավելի մեծը առաջնայինն է, իսկ ավելի փոքրը՝ երկրորդայինը։



## Տես նաև
* Զանգվածների կենտրոն
* Լագրանժի կետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
Կատեգորիա:Երկնային կոորդինատային համակարգեր
Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Երկրաչափական կենտրոններ
Կատեգորիա:Զանգված
Թեհոմ

[մինի|Աստծո ոգին ([Տետրագրամմատոն|տետրագրամատոնով) շարժվում է անդունդի վրայով, նկարազարդումը Վենցեսլաս Հոլարի]]
**Թեհոմ** (*, təhôm*), առասպելական վայր, կրոնական հասկացություն, հյուսիսարևմտյան սեմական և աստվածաշնչյան եբրայերեն բառ, որը նշանակում է «խորք» կամ «անդունդ» (բառացիորեն՝ «խորքեր»): Այն օգտագործվում է նախաօվկիանոսը և երկրի արարչագործությունից հետո առաջացած ջրերը նկարագրելու համար: Այն աքքադական **' և ''tâmtum'' բառերի, ինչպես նաև ուգարիթական **' բառի ազգակիցն է, դրանք ունեն նմանատիպ իմաստներ: Աստվածաբանական բառարանի համաձայն՝ *թեհոմ բառը* ծագում է սեմական արմատից, որը նշանակում է ծովը որպես ոչ անձնավորված էակ, որպես դիցաբանական նշանակություն ունեցող:

## Ծննդոցում
Թեհոմը հիշատակվում է Ծննդոց 1։2- ում, որտեղ այն թարգմանվում է որպես «անդունդ»։

Նույն բառն է օգտագործվում Նոյի ջրհեղեղի ծագման համար  Ծննդոց 7-11- ում։

Եվ երրորդ անգամ այն հիշատակվում է ջրհեղեղի ավարտին` Ծննդոց 8-ում.

## Գնոստիցիզմ
Գնոստիկներն օգտագործել են Ծննդոց 1։2-ը՝ ենթադրելու համար, որ սկզբնական ստեղծող աստվածությունը, որը կոչվում էր Պլերոմա (), «Ամբողջություն» կամ *Բիթոս* «Խորը», նախորդել է *Էլոհիմին* և առաջացրել է նման ավելի ուշ աստվածություններ և ոգիներ՝ էմանացիաների միջոցով, որոնք աստիճանաբար ավելի են հեռացել և հեռացել սկզբնական ձևից։

Մանդեյան տիեզերագիտության մեջ Սուֆի ծովը նախաշխարհաստեղծ ծով է *Մթության աշխարհում* (ստորգետնյա):

## Կաբալա
Թեհոմը նաև հիշատակվում է որպես յոթ «Դժոխային բնակավայրերից» առաջինը, որոնք համապատասխանում են հրեական կաբալիստական ավանդույթի տասը քլիպոթներին (Qlippoth, բառացիորեն «կեղևներ»), հաճախ՝ հուդայական Շեոլ հասկացության (Sheol, հանդերձյալ աշխարհի) փոխարեն։

## Ըստ Սանխունիաթոնի
Ռոբերտ Ռ. Շտիգլիցը նշել է, որ էբլայան տեքստերը ցույց են տալիս փյունիկյան հնագույն հեղինակ Սանխունիաթոնի դիցաբանության մեջ Բերութ աստվածուհու հավասարեցումը ուգարիթական Թմթ (Tahāmātu) և աքքադական տիամատ աստվածությունների հետ, քանի որ ծովը կոչվում էր *տիհամատում*, ինչպես նաև *բուրատում* = քանանական *բեերոտ* («աղբյուրներ»):

## Տես նաև
* Անդունդ (կրոն)
* Աբզու
* Ատում
* Տիեզերական օվկիանոս
* Նուն (դիցաբանություն)
* Տոհու վա-բոհու
* Տիամատ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անդունդներ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան արտահայտություններ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան կերպարներ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան վայրեր
Կատեգորիա:Եբրայերեն բառեր և արտահայտություններ
Հարություն Հակոբյան (գրող, նկարիչ)

**Հարություն Դորվարդի Հակոբյան** (, հոկտեմբերի 18, 1979, Երևան, Հայկական ԽՍՀՄ), հայազգի ռուսաստանյան գրող, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ռուսաստանյան հայազգի  գրող և նկարիչ։ Ծնվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Երևանում։ Վաղ մանկությունից բնակվում է Սանկտ Պետերբուրգում։ Ռուսաստանցի հայտնի գիտնական և նկարիչ Դորվարդ Հակոբյանի կրտսեր որդին է։ Հոր կողմից սերում է  Արցախի Մելիք-Մնացականյանների տոհմից։ Մոր նախնիները Արևմտյան Հայաստանից՝ Արդվինից և Կոստանդնուպոլսից են, որոնք փախել են Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ 2002 թվականին ավարտել է Սանկտ-Պետերբուրգի ակադեմիկոս Ի. Պ. Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանը։

Հեղինակ է կարճ պատմվածքների 56 ժողովածուների, որոնք արժանացել են Ռուսաստանի գրողների միության տարբեր մրցանակների։

Նկարչի առաջին ցուցահանդեսը կայացել է հոր՝ Դորվարդ Հակոբյանի հետ՝ Ռուսաստանի ազգային գրադարանի պատկերասրահում: Հեղինակի կտավները լի են վառ արևելյան գույներով, սակայն պետերբուրգյան զսպվածությամբ, իմաստային լրջությամբ և հոգևոր բովանդակությամբ: Թեմաները բազմազան են՝ բնանկարներից մինչև սյուրռեալիստական աբստրակցիաներ։

## Ստեղծագործություններ
### Պատմվածքների ժողովածուներ
*«Չհորինված պատմություններ»,
*«Ճանապարհներ»
*«Սիրո մասին և ոչ միայ»
*«Ամեն ինչ, որ եղել է, ամեն ինչ, որ կլինի»
*«Կյանքը»
*«Վազք ծիածանի վրայով»
*«Ժամանակի անիվը»
*«Սրտի զարկ»
*«Սուրբ Ծնունդ»
*«Արգելոց»
*«Բարի կինը»
*«Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց»
*«Լևոն և Սողոմոն»
*«Կապույտ»
*«Պատերազմի մասին»
*«Համբույր»
*«Գործարք»
*«Արևածագ»
*«Արև»
*«Գիշեր»
*«Աչքերի հմայքը...»
*«Ճոճանակ»
*«Պահ»
*«Մանկություն»
*«Շողշողում»
*«Արմավենու անձրև»
*«Հիշողություններ»
*«Ափին»
*«Գիշերվա թագուհի»
*«Խաղող»
*«Ժանյակ»
*«Ծիրանի ստվերի տակ»
*«Շերբեթ»
*«Կապրիչչիո»
*«Ամպ»
*«Սիրո բալլադ»
*«Վիեննական անձրև»
*«Յասամանագույն ալիք»
*«Խենթ ուրախություններ»
*«Ակվարիում»
*«Աշուն»
*«Աշուն, թափանցիկ առավոտ...»
*«Սիրահարների ամառ»
*«Relax»
*«Լավանդայի դաշտ»
*«Արևով ողողված»
*«Երազների հովտում...»
*«13 ծիրան», «Ստամբուլի ձայն»
*«Դու ժպտում ես ինձ...»
*«Արծաթե անձրևի տակ...»
*«Կարմիր սենյակ»
*«Բանանի կեղև»
*«Կարմիր կակաչներ»

## Մրցանակներ և պարգևներ
2022 և 2023 թվականներին ընդգրկվել է «Տարվա գրող» ազգային գրական մրցանակի հավակնորդների ցանկում։ Իսկ 2023 և 2024 թվականներին Ռուսաստանի գրողների միության նախագահության որոշմամբ պարգևատրվել է Մարինա Ցվետաևայի, Միխայիլ Լերմոնտովի և Ալեքսանդր Պուշկինի մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ
NGC 2169

**NGC 2169**-ը ցրված աստղային կուտակում է Օրիոնի համաստեղությունում։ Հնարավոր է, որ այն հայտնաբերվել է Ջովաննի Բատիստա Հոդիերնայի կողմից մինչև 1654 թվականը և հայտնաբերվել է Ուիլյամ Հերշելի կողմից 1784 թվականի հոկտեմբերի 15-ին: NGC 2169-ը գտնվում է Երկրից մոտ 3600 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Այն մականունն ունի «37» աստղակույտ՝ «37» թվանշանների հետ իր ապշեցուցիչ նմանության պատճառով։ Այն կազմված է Colander 38 բաղադրիչներից, որը I3pn ցրված աստղային կուտակում է, և Collinder 83-ը՝ III3m, որը նույնպես ցրված աստղային կուտակում է։մինի|NGC 2169-ի գտնվելու վայրը ցույց տվող քարտեզ

## Ծանոթագրություններ
[ձախից|մինի|NGC 2169-ը [Սքոթսդեյլ|Սքոթսդեյլից, Արիզոնա]]

## Արտաքին հղումներ
* SEDS entry

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի օբյեկտներ
Կապույտ-յոթի երևույթ

**Կապույտ-յոթի երևույթ**ը սոցիալական երևույթ է, որի դեպքում ԱՄՆ-ում մարդկանց ենթադրյալ վիճակագրական մեծամասնությունը ընտրում է կապույտ գույնը և յոթ թիվը, երբ նրանց խնդրվում է պատահականորեն ընտրել գույն և միանիշ թիվ։ Կոգնիտիվ պատճառը հասկանալի չէ, չնայած ենթադրվել է, որ և՛ գույները, և՛ թվերը հագեցած են նշանակության շերտերով։

Երևույթի գոյությունը վիճարկվել է: ԱՄՆ-ից դուրս այս նախընտրությունները կարող են չգործել:

### Անվան ծագում
Այս երևույթն իր անվանումը ստացել է այն փաստից, որ «կապույտ» գույնը հաճախ անվանում է որպես սիրված գույն, իսկ վարքային հետազոտությունների փորձերը ցույց են տալիս յոթ թվի նկատմամբ սերը. սիրված թվի մասին հարցին կամ մեկից ինը թվերի միջև ընկած ցանկացած թվի մասին հարցին ամենատարածված պատասխանը յոթ թիվն է։

### Կարմիր մուրճ երևույթ
«Կարմիր մուրճ» երևույթը ծագել է ինտերնետում տարածված վիրուսային հաղորդագրությունից, որը, հետևելով պարզ մաթեմատիկական հարցերին, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել զգոնությունը և գիտակցված դատողությունը, խնդրում է շատ արագ ասել գործիք և գույն: Նույն հաղորդագրության մեջ ասվում է, որ բնակչության 98%-ը պատասխանել է «Կարմիր մուրճ»: Իրականում, թվում է, թե մարդկանց «միայն» 20%-ն է պատասխանում «կարմիր մուրճ», իսկ 2/3-ը իրենց պատասխանում ունեն կամ մուրճ, կամ կարմիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոգնիտիվ խախտումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Տարասինի սողանք (2025)

**Տարասինի սողանք**, տեղի է ունեցել 2025 թվականի օգոստոսի 31-ին Սուդանի արևմտյան մասում՝ Կենտրոնական Դարֆուրի Մարրա լեռներում գտնվող Տարասին գյուղում՝ խլել է մինչև 1000 մարդու կյանք։

## Սողանք
Սողանքը տեղի է ունեցել Տարասինում (Թուրրա), որը գյուղ է Կենտրոնական Դարֆուրի Մարրա լեռներում, ըստ Սուդանի ազատագրական շարժման/բանակի (SLM), որը վերահսկում է տարածքի մեծ մասը: SLM-ն հայտնել է, որ մահացել է մոտ 1000 մարդ՝ հավելելով, որ զոհերի թիվը նախնական գնահատական է, և որ իրենց նախնական գնահատականը ենթադրում է «գյուղի բոլոր բնակիչների մահը»: Ավելի ուշ հայտնաբերվել է մեկ կենդանի մնացած, որի ազգականը հայտնել է որ նա կոմայի մեջ է՝ երկու ոտքերի բազմաթիվ կոտրվածքներից և գլխի լուրջ վնասվածքից հետո: Սեպտեմբերի 3-ին տեղանքից դուրս է բերվել 100 դիակ: Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը հայտնել է, որ տարածքից տեղահանվել է 150 մարդ: 

Սուդանի հանքարդյունաբերության նախարարությունը սողանքը վերագրել է օգոստոսի վերջին շաբաթվա ընթացքում տեղացած ուժեղ անձրևներին, որոնք անկայունացրել էին լեռնալանջերը։ Տուժած գյուղը գտնվում էր ցիտրուսային մշակաբույսերի աճեցմամբ հայտնի տարածքում։ Սուդանի հանքարդյունաբերության նախարարությունը հավելել է, որ 1500 տուն ավերվել է, իսկ ավելի քան 4000 գլուխ անասուն՝ անհետացել։ 

Տեղանքից լուսանկարներում երևում էին լեռան լանջին գտնվող երկու հեղեղատներ, որոնք միանում էին ավելի ցածր մակարդակին, որտեղ գտնվում էր գյուղը։ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը սկզբում հայտարարել է, որ հաստատել է առնվազն 370 մահվան դեպք՝ հավելելով, որ դժվար է գնահատել միջադեպի մասշտաբները կամ զոհերի ճշգրիտ թիվը՝ տարածքի հեռավոր գտնվելու պատճառով։  Ավելի ուշ այն վերանայեց հնարավոր զոհերի թիվը մինչև «բազմաթիվ»՝ անհայտ պատճառներով։ «Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը որպես բարդացնող գործոն նշել է Սուդանի քաղաքացիական պատերազմը։ Սահմանների ազատության կենտրոնը հայտարարել է, որ տարածք հասանելի է միայն ոտքով կամ ավանակներով։

## Արձագանք
SLM-ը դիմել է ՄԱԿ-ին և միջազգային մարդասիրական կազմակերպություններին զոհվածների որոնման գործում օգնություն ցուցաբերելու համար:  SLM-ի առաջնորդ Աբդուլ Վահիդ ալ-Նուրը նշել է, որ այլ գյուղերի բնակիչները վախենում են նմանատիպ աղետից:  SLM-ը նաև մեղադրել է Օմար ալ-Բաշիրի նախկին ռեժիմի տարրերին, որոնք ներգրավված են Պորտ Սուդանում գտնվող SAF-ի հետ կապված կառավարությունում, աղետի մասշտաբները նվազեցնելու համար ապատեղեկատվություն տարածելու մեջ: 

Քաղաքացիական պատերազմի հիմնական խմբակցությունների գլխավորությամբ երկու մրցակից կառավարություններն էլ՝ Սուդանի զինված ուժերը և Արագ աջակցության ուժերը, խոստացել են օգնություն ցուցաբերել տուժածներին: Աֆրիկյան միությունը հրադադարի կոչ է արել՝ օգնության մատակարարումը հեշտացնելու համար:  Սեպտեմբերի 2-ին Սուդանի զինված ուժերին միացած կառավարությունը հայտարարել է, որ մինչև տարեվերջ կշարունակի բացել Չադի հետ Ադրե սահմանային անցակետը՝ հաշվի առնելով սողանքը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Սուդանում
Կատեգորիա:Բնական աղետներ Սոմալիում
Գանձակի պայմանագիր (1735)

**Գանձակի պայմանագիր**, կնքվել է 1735-ի մարտի 10-ին Ռուսաստանի և Իրանի միջև։ Ռուսաստանը, պատրաստվելով պատերազմի Թուրքիայի դեմ, Դարբանդն ու Բաքուն իրենց շրջակայքով հանձնել է Իրանին։ Վերջինս պարտավորվել է թույլ չտալ այդ մարզերի անցումը ուրիշ պետության, շարունակել պատերազմը Թուրքիայի դեմ։ Երկու կողմերը պարտավորվել են բանակցություններ չվարել թուրքերի հետ (ի վնաս մյուս կողմի), բանակցությունների ժամանակ հանդես գալ միասնաբար, իրագործել Ռեշտի պայմանագիրը (1732)։ Հռչակվել է Ռուսաստանի ազատ առևտրի իրավունքը Իրանում:

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իրանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պայմանագրեր
Կոլբեյնն Ֆիննսոն

**Կոլբեյնն Բիրգիիր Ֆիննսոն** (; ), իսլանդացի ֆուտբոլիստ, «Ուտրեխտ» ակումբի և Իսլանդիայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա

Ֆիննսոնը «Ֆիլկիրի» սան է։ 2015 թվականի մայիսի 11-ին «Ֆյոլնիրի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Իսլանդիայի առաջնությունում։ 2016 թվականին Ֆիննսոնը տեղափոխվեց հոլանդական «Գրոնինգեն», որտեղ հանդես էր գալիս երկրորդ թիմում։ 2019 թվականին Կոլբեյնը վարձավճարով վերադարձավ «Ֆիլկիր»։ Մայիսի 26-ին «Հաբնարֆյորդյուրի» դեմ խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը հիմնական կազմում։ 2019 թվականին Ֆիննսոնը տեղափոխվեց անգլիական «Բրենտֆորդ», որտեղ հանդես էր գալիս երկրորդ թիմում։ 

2019 թվականին Կոլբեյնը միացավ Դորտմունդի «Բորուսիայի» երկրորդ թիմին, որտեղ անցկացրեց մի քանի մրցաշրջան։ 2023 թվականին Ֆիննսոնը տեղափոխվեց դանիական «Լյունգբյու»։ Փետրվարի 19-ին «Նորշելլանի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Դանիայի Սուպերլիգայում։ Ապրիլի 24-ին «Օդենսեի» դեմ խաղում Կոլբեյնը խփեց իր առաջին գոլը «Լյունգբյուի» կազմում։

2024 թվականի օգոստոսի 21-ին նա տեղափոխվեց հոլանդական «Ուտրեխտ», կնքելով եռամյա պայմանագիր մինչև 2027 թվականի կեսերը։

## Միջազգային կարիերա
2019 թվականի հունվարի 11-ին Շվեդիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ֆինսոնը նորամուտն է նշել Իսլանդիայի հավաքականում։

2021 թվականին Ֆինսոնը Իսլանդիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը Հունգարիայում և Սլովենիայում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Դանիայի, Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի հավաքականների դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրենտֆորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրոնինգենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լյունգբյուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուտրեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Գրիգոր Ջանբազյան

**Գրիգոր Ջանբազյան** (, ), թուրքահայ հեծանվորդ, 1936 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Ջանբազյանը 1936 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում Թուրքիան ներկայացնող վեց հեծանվորդներից մեկն էր։ Նա մասնակցել է անհատական և թիմային մրցումների։ 

Նա մասնակցել է նաև 1936 թվականի Գերմանիայի տուրին, բայց չի ավարտել մրցավազքը։ 

1943 թվականին Ջանբազյանն արտագաղթել է Արգենտինա, որտեղ ղեկավարել է հյուրանոց, խանութ և պարասրահ։ Ունենալով հայկական ծագում՝ նա դարձել է Արգենտինայի Խրիմյան կրթական հիմնարկության խոշոր ֆինանսական աջակիցներից մեկը։

Վախճանվել է 2002 թվականին Բուենոս Այրեսում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Արգենտինահայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ մարզիկներ
Մայրի՛կ, ես տանն եմ

«**Մայրի՛կ, ես տանն եմ**» (), ռեժիսոր Վլադիմիր Բիտոկովի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում հանդես են եկել Քսենյա Ռապոպորտը և Յուրի Բորիսովը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Վենետիկի 78-րդ կինոփառատոնում 2021 թվականի սեպտեմբերին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում ռուսական Նալչիկում։  Գլխավոր հերոսուհի Անտոնինան իմանում է, որ իր միակ որդին զոհվել Է Սիրիայում, որտեղ կռվել է մասնավոր ռազմական ընկերության կազմում։  Նրան հինգ միլիոն ռուբլի փոխհատուցում են տալիս և պահանջում են չբացահայտման մասին ստորագրություն։  Անտոնինան չի հավատում որդու մահվանը և սկսում է փնտրել ճշմարտությունը, ինչը նյարդայնացնում է տեղի իշխանություններին. հենց այդ ժամանակ Նալչիկի մոտ կառավարական ամառանոցի վերականգնման ծրագրեր են հայտնվում։  Հերոսուհուն կանգնեցնելու համար նրա մոտ են ուղարկում մի երիտասարդ տղայի, որը, ըստ փաստաթղթերի, նրա որդին է։  Աստիճանաբար հերոսները մտերմանում են, կեղծ որդին սկսում է օգնել Անտոնինային։  Ֆիլմի ավարտին նա նույնպես գրանցվում է  և մեկնում Սիրիա։

## Դերերում

## Թողարկում և արձագանքներ
Ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի սեպտեմբերին Վենետիկի 78-րդ կինոփառատոնում, «Горизонты экстра» ծրագրի շրջանակներում, որտեղ ներկայացվել են համաշխարհային կինեմատոգրաֆի նոր միտումները։  Ֆիլմը հավակնում էր *Armani beauty*մրցանակին, բայց ոչինչ չի ստացել։  Ավելի ուշ այն ցուցադրվել է 32-րդ «Կինոտավրում» ծրագրից դուրս, 2022 թվականի փետրվարին ֆիլմը թողարկվել է «ԿինոՊոիսկ»-ում։ 

«Фильм.ру» կայքի գրախոս Եֆիմ Գուգնինը ֆիլմը նկարագրել է որպես «Երեք բիլբորդների» ռուսական տարբերակ. նրա կարծիքով` Սոկուրովի աշակերտ Վլադիմիր Բիտոկովը այստեղ համատեղում է ավանդական «մեկ հարկանի Ռուսաստանի գեղագիտությունը» հոլիվուդյան ակադեմիական դրամայի ինտոնացիաների հետ:  Գլխավոր հերոսների դիմակայության մեջ քննադատը տեսնում է «ռուսական կարոտ» և «հազիվ թաքնված էրոտիզմ»։  «Կոմերսանտ»-ի մեկնաբանի համար «Մայրիկ, ես տանն եմ» ֆիլմը «սոկուրովյան դպրոցի շրջանավարտների նկարահանած ամենադիտողական ֆիլմն է», «Աֆիշայի» գրախոսի համար՝ «ամենահզոր հակապատերազմական ասույթը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Ռուբեն Սեմերջյան

**Ռուբեն Սեմերջյան** (, ), թուրքահայ բասկետբոլիստ և մարզիչ, որը 1935-1938 թվականներին եղել է Թուրքիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի առաջին մարզիչը։

## Կենսագրություն
Ռուբեն Սեմերջյանը բասկետբոլային կարիերան սկսել է Ստամբուլի Ռոբերտ քոլեջում: 1930-ական թվականներին Թուրքիայի ազգային սպորտային կազմակերպությունը (*Türkiye Milli Spor Teşkilatı*) Սեմերջյանին հանձնարարել է հիմնադրել Թուրքիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականը՝ Թուրքիայում բասկետբոլ ներդրնելու և տարածելու գործում նրա ունեցած մեծ հաջողությունների շնորհիվ: 1935-1938 թվականներին նա եղել է նաև Թուրքիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի առաջին մարզիչը: 1936 թվականի Բեռլինի Օլիմպիական խաղերում նա գլխավորել է Թուրքիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականը և եղել է մրցավար Ֆիլիպինների և Իտալիայի հավաքականների միջև 5-8-րդ տեղերի համար խաղում: Թուրքիայում նա նաև հիմնարար դեր է խաղացել բասկետբոլի մրցավարության գործում: 1989 թվականից ի վեր ամեն տարի անցկացվում են նրա անունով կոչվող բասկետբոլային մրցաշարեր։

Հետագայում նա դարձել է Խորհրդային Միության քաղաքացի՝ բնակվելով Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում։

## Արտաքին հղումներ
* İstanbul Ermenilerinde Kültür, Spor

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Թուրքահայ մարզիկներ
Վելասկես Ռոդրիգեսն ընդդեմ Հոնդուրասի

***Վելասկես Ռոդրիգեսն ընդդեմ Հոնդուրասի*** կարևոր նախադեպային գործ, որը 1988 թվականին վճռել է Մարդու իրավունքների Միջամերիկյան Դատարանը (IACHR)։ Այն համարվում է հիմնարար գործ մարդու իրավունքների միջազգային ոլորտում՝ հայտնի լինելով հարկադիր անհետացումների համար պետության պատասխանատվության իր վերլուծությամբ։ Դատարանի հիմնավորումները ազդեցություն են ունեցել նաև մարդու իրավունքների միջազգային ատյանների վրա, ներառյալ՝ Աֆրիկյան հանձնաժողովը մարդու եվ ժողովուրդների իրավունքների և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հարցերով։

## Նախապատմություն
Անխել Մանֆրեդո Վելասկես Ռոդրիգեսը Հոնդուրասի Ազգային Ինքնավար Համալսարանի ուսանող էր Պոլիկարպո Պաս Գարսիայի վարչակազմի ժամանակ։ Նա ներգրավված էր կառավարության դեմ ուղղված ուսանողական ակտիվիզմում։ 1981 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, 4։30-ից 5։00-ի սահմաններում, Վելասկես Ռոդրիգեսը առևանգվեց Տեգուսիգալպայում։ Առևանգման ականատեսները նշել են, որ մի քանի զինված անձինք նրան ուժով նստեցրել են մգեցված ապակիներով և համարանիշ չունեցող ավտոմեքենայի մեջ։ 

Վելասկես Ռոդրիգեսին այլևս երբեք ոչ տեսել են, ոչ էլ տեղեկություն ստացել նրա մասին, իսկ Հոնդուրասի կառավարությունը շարունակել է հերքել նրա գտնվելու վայրի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն ունենալը։

## Որոշում
1988 թվականի, Մարդու իրավունքների միջազգային իրավունք միջամերիկյան հանձնաժողովը որոշեց, որ Հոնդուրասը պատասխանատու է Վելասկես Ռոդրիգեսի անհետացման համար։ Դատարանը հիմնավորեց, որ պետությունը խախտել է իր պարտականությունները՝ ամրագրված Մարդու իրավունքների ամերիկյան կոնվենցիայով, քանի որ արդյունավետ քննություն չի անկցակցվել Վելասկես Ռոդրիգեսի անհետացման հանգամանքների վերաբերյալ։ Հոնդուրասը լիովին կատարեց Վելասկես Ռոդրիգեսի ընտանիքին փոխհատուցում վճարելու պահանջը, և գործը փակվեց 1996 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Իրավաբանական անձինք
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ խնդրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ պատմական երկրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ տարածաշրջանի
Նշան Յաուբյան

**Նշան Յաուբյան** (, ), թուրքահայ ճարտարապետ, ինժեներ և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Կեդրոնական հայկական վարժարանն ավարտելուց հետո, Նշան Յաուբյանը 1953 թվականին ճարտարապետական կրթություն է ստացել Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանում, իսկ ավելի ուշ սովորել է Միչիգանի համալսարանում: Յաուբյանը, որը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում աշխատել է Էրո Սարինենի և Մինորու Յամասակիի գրասենյակներում, եղել է Վաշինգտոնի Դալեսի անվան միջազգային օդանավակայանի, Նյու Յորքի Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի և «Century Plaza»-ի նախագծային թիմերի անդամ։ 2000-2011 թվականներին նա դասավանդել է Ստամբուլի Եդիթեփե համալսարանի ճարտարապետության ամբիոնում։

Յաուբյանը Գյունթեքին Այդողանի և Օսեփ Սարաֆօղլուի հետ նախագծել է SSK Beyoğlu հիվանդանոցը։ Նրա իրականացրած նախագծերից ամենակարևորներից է Սաքարյայի կառավարական շենքը, որը նա նախագծել է Ավյերինոս Անդոնյադիսի, Էնիս Քորթանի և Հարություն Վափուրջյանի նախագծային խմբի հետ (1953-1957 թվականներին նրանք աշխատել են համատեղ ճարտարապետական գրասենյակում) և որը շատ կարևոր տեղ է զբաղեցնում Թուրքիայի ճարտարապետության պատմության մեջ։

2003 թվականի մայիսի 24-ին Յաուբյանն արժանացել է Ստամբուլի անկախ ճարտարապետների ասոցիացիայի պատվավոր անդամի կոչման՝ թուրքական ճարտարապետության մեջ հաջող ներդրման համար։ 2020 թվականին նա արժանացել է Ճարտարապետների պալատի Միմար Սինանի անվան Գրան պրի մրցանակին։

Նշան Յաուբյանը մահացել է 2022 թվականի օգոստոսի 9-ին Եդիքուլեի Սուրբ Փրկիչ հիվանդանոցում, որտեղ բուժում էր ստանում։

## Մրցանակներ

* Մայրուղիների մրցույթի գլխավոր վարչության մրցանակաբաշխություն, 1955, երկրորդ հիշատակում (Ավյերինոս Անդոնյադիսի, Էնիս Քորթանի և Հարություն Վափուրջյանի հետ)
* Թուրքական տաղավարի մրցույթ, 1958, Բրյուսելի ցուցահանդես, պատվավոր հիշատակում (Ավյերինոս Անդոնյադիսի և Էնիս Քորթանի հետ)
* Սաքարյայի կառավարական շենքի մրցույթ, առաջին մրցանակ (Ավյերինոս Անդոնյադիսի, Էնիս Քորթանի և Հարություն Վափուրջյանի հետ)
* Ուռհայի կառավարական շենքի նախագծի մրցույթ, 1957, երկրորդ մրցանակ (Հարություն Վափուրջյանի հետ)
* Քոջաթեփե մզկիթի մրցույթ, 1957, երրորդ մրցանակ (Հարություն Վափուրջյանի, Ավյերինոս Անդոնյադիսի և Պետրոս Քյուչյուքի հետ)
* Բեյօղլուի բանվորական հիվանդանոցի մրցույթ (560 մահճակալ), 1963, առաջին մրցանակ (Օսեփ Սարաֆյանի և Գյունթեքին Այդողանի հետ)
* Նիղդեի պետական հիվանդանոցի (200 մահճակալ) մրցույթ, 1970, երրորդ մրցանակ (Գյունթեքին Այդողանի հետ)
* Մերսինի պետական հիվանդանոցի (400 մահճակալ) մրցույթ, 1971, առաջին հիշատակում (Գյունթեքին Այդողանի հետ)  
* Էսքիշեհիրի մարզադահլիճի մրցույթ, առաջին մրցանակ (Օսեփ Սարաֆյանի հետ)
* Էրզրումի Աթաթուրքի անվան համալսարան, լաբորատոր և բժշկական տեխնիկների 200-հոգանոց դպրոց և ատամնաբուժական ֆակուլտետ, 1972, առաջին մրցանակ (Օսեփ Սարաֆյանի և Գյունթեքին Այդողանի հետ)
* Ճարտարապետների պալատ, 2020, Ազգային ճարտարապետական ցուցահանդես և մրցանակաբաշխություն, «Միմար Սինանի գլխավոր մրցանակ»

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Թուրքահայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ մանկավարժներ