open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռեշթե խոշքար

**Ռեշթե խոշքար**,  Իրանի Գիլան նահանգում տարածված ավանդական թխվածքաբլիթ, որը պատրաստվում  է հատուկ ռամադանի համար։  Ռեշթե խոշքարը պատրաստվում է բրնձի ալյուրից, համեմված շաքարով, աղացած ընկույզով կամ պնդուկով, հիլով, դարչինով, կոճապղպեղով և համեմունքներով։ Ռեշթե խոշքար տապակում են տաքացրած յուղի կամ ճարպի մեջ։  Ռեշթե խոշքարը պատրաստվում է բրնձի և ցորենի ալյուրով, շաքարով, նուշով, ընկույզով և դարչինով և դանդաղ տապակվում յուղի մեջ: Բրնձի ալյուրի խմորը լցվում է բազմաթիվ անցքերով փոքր կաղապարի մեջ, որպեսզի բրնձի խմորը դրանից դուրս գա շատրվանի նման: Այնուհետև  նախապես տաքացրած թավայի մեջ պատրաստի բրնձի խմորից ձևավորում են նախշ։  Տաք թավայի մեջ բրնձի խմորը խտանում է և ստացվում է նախշավոր բրնձի խմորի բարակ թերթ։  Մանրացված ընկույզի, շաքարի և երբեմն այլ բաղադրիչների միջուկը դրվում է խմորի կենտրոնում և շերտերով փաթաթվում: Այնուհետև խմորը տապակում են յուղի մեջ և մատուցում սեղանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիլանի նահանգ
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Գյուղական պուդինգ

**Գյուղական պուդինգ** (), ամերիկյան ավանդական աղանդեր, որը բաղկացած է պարզ, խիտ կարագով տորթից և մատուցվում է քաղցր սոուսով, ջնարակով կամ վրան պատված կրեմով։

Ջնարակը հիմնականում պատրաստված է եգիպտացորենի օսլայից և համեմված է շաքարով, վանիլով, շոկոլադով, կարագով կամ տարբեր մրգային համերից որևէ մեկով, ինչպիսիք են կիտրոնը կամ ելակը:

## Պատմություն
Տիպիկ բաղադրատոմսերից մեկը *«Փորձված և ճշմարիտ բաղադրատոմսեր»* ցանկից է․ բաղադրատոմսերի հավաքածու, որը կազմել է 1894 թվականին Օհայո նահանգի Մարիոն քաղաքի առաջին պրեսբիտերական եկեղեցու Կանանց օգնության միությունը։

Գյուղական պուդինգը կարելի է թխել մրգային հիմքի վրա, Ֆանի Ֆարմերի բաղադրատոմսով, որի արդյունքում ստացվում է մրգային կոբլերի նման աղանդեր, ինչպես Ֆանի Ֆարմեր խոհարարական գրքի Էփփլ փեն դաուդիի բաղադրատոմսում է։

## Տես նաև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գյուղական պուդինգ պատրաստելու բաղադրատոմս Food.com կայքում

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Պուդինգ
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Սեբաստիան Լերդո դե Տեխադա

**Սեբաստիան Լերդո դե Տեխադա** (, ), Մեքսիկայի նախագահը 1872 թվականի հուլիսի 19-ից մինչև 1876 թվականի հոկտեմբերի 31-ը: Այսպես կոչված «Լերդոյի օրենքի» հեղինակ Միգել Լերդո դե Տեխադի կրտսեր եղբայրը (Տես նաև բարեփոխումների պատերազմ):

## Կենսագրություն
Եղել է Բենիտո Խուարեսի զինակիցը, 1855-1857 թվականներին ծառայել է Գերագույն դատարանում։

1857 թվականի հունիսի 5-ից սեպտեմբերի 16-ը և 1863 թվականի սեպտեմբերի 12 - ից 1868 թվականի հունիսի 12 - ը եղել է արտաքին գործերի նախարար, միաժամանակ՝ 1863 թվականի սեպտեմբերի 12-ից 1868 թվականի հունվարի 14-ը՝ ներքին գործերի նախարար, իսկ 1863 թվականի սեպտեմբերի 12-ից 1863 թվականի սեպտեմբերի 11-ը՝ արդարադատության նախարար։ 1867 թվականից զբաղեցրել Է Գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնը։ 1871 թվականին եղել է Խուարեսի մրցակիցը նախագահական ընտրություններում, սակայն պարտություն է կրել՝ զբաղեցնելով 3-րդ տեղը։ Խուարեսի մահից հետո ընտրվեց նախագահ։

Դառնալով պետության ղեկավար՝  նա հասավ Մեքսիկական կոնգրեսի վերին պալատի, որը նախատեսված էր Խուարեսի կողմից, որը նախատեսված էր այն հավասարակշռելու համար (Ի սկզբանե 1857 թվականի Սահմանադրությունը նախատեսում էր միապալատ խորհրդարան): Նա պայքարեց տեղական կաուդիլոյի դեմ, մասնավորապես, նրա օրոք պարտություն կրեց Մանուել Լոսադան, որը հողատու հողեր էր բաժանում հնդկական գյուղերին։ Նրա նախագահության ընթացքում ընդունվեց բարեփոխումների մասին օրենք, որը սահմանափակում էր եկեղեցու տնտեսական և քաղաքական իշխանությունը։ Սահմանադրության մեջ ներառվել են հիմնական հակաքլերային օրենքները.

ԱՄՆ-ից Մեքսիկայի կախվածությունը բացառելու համար Լերդո դե Տեխադան ուղղություն է վերցրել եվրոպական երկրների հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման ուղղությամբ, որոնք ավերվել են Ֆրանս-Մեքսիկական պատերազմից հետո։

Նախագահը ցանկանում էր հեռագրական ապարատի միջոցով մայրաքաղաքը միացնել նահանգների գլխավոր քաղաքներին։ Նրա օրոք 1600 մղոն հեռագրական գծեր են անցկացվել։

1873 թ.- բացվեց Վերակրուս-Մեխիկո գիծը: Լերդո դե Տեխադան ակտիվորեն երկաթուղային զիջումներ էր տալիս անգլիացիներին։ Միևնույն ժամանակ, նա ամեն կերպ դեմ էր հարավից հյուսիս՝ դեպի ամերիկյան սահման ճանապարհների կառուցմանը՝ համարելով, որ «անապատը կիսում է ուժն ու թուլությունը»։ Սակայն երկրի հյուսիսի խոշոր հողատերերի ճնշման ներքո նախագահը նման ճանապարհի կառուցման կոնցեսիան տվել է Մեքսիկա-բրիտանական ընկերությանը։ ԱՄՆ-ին Տեխասից Մեխիկո երկաթուղու կառուցման կոնցեսիա չտրամադրելը պատճառ հանդիսացավ Պորֆիրիո Դիասի ապստամբությանը նրանց աջակցության համար, որի արդյունքում Լերդո դե Տեխադան ստիպված եղավ լքել երկիրը 1877 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Historical Text Archive: Sebastián Lerdo de Tejada
*  «Historia de la administración de Don Sebastián Lerdo de Tejada»
*  Short biography
* Short biography
*  Another short biography

Կատեգորիա:Մեքսիկայի նախագահներ
Ռոննի Բոյս

**Ռոնալդ Ուիլյամ «Ռոննի» Բոյս** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։ Իր ողջ կարիերայի ընթացքում խաղացել է «Վեստ Հեմ Յունայթեդ» ակումբում, այս թիմի կազմում  Ֆուտբոլային լիգայում անցկացնելով 282 հանդիպում։

## Կենսագրություն
Դեռ դպրոցական հասակում Բոյսը խաղացել է Անգլիայի դպրոցական ֆուտբոլի ազգային հավաքականում և Էսեքսի դպրոցական կրիկետի թիմում։ 1959 թվականին դարձել է «Վեսթ Հեմի» խաղացող, նորամուտը նշել է նույն թվականի հոկտեմբերի 13-ին «Միլուոլի» դեմ խաղով Հարավային *Floodlight* գավաթի շրջանակներում։ 1960 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայում անցկացրել է առաջին հանդիպումը «Պրեստոն Նորթ Ընդ-ի» դեմ։ Ընդհանուր առմամբ բոլոր մրցումներում «Վեսթ Հեմի» կազմում մասնակցել է 342 հանդիպման՝ խփելով 29 գոլ (այդ թվում՝ ֆուտբոլային լիգայի 282 հանդիպում և 21 գոլ՝ 1960-1972 թվականներին)։ Նաև 22 հանդիպում է անցկացրել Անգլիայի գավաթի խաղարկությունում. 1964 թվականի եզրափակչում նրա գոլը 3: 2 հաշվով հաղթանակ է բերել «Վեստ Հեմին» «Պրեստոնի» նկատմամբ։ 1965 թվականի մայիսի 19-ին մասնակցել է նաև Գավաթների գավաթի եզրափակիչ խաղին, որում «Վեստ Հեմը» 2:0 հաշվով առավելության է հասել «Մյունխեն 1860-ի» նկատմամբ: Գավաթներում թիմի հաղթանակներում Բոյսի ներդրման համար նրան անվանել են «Ճոճանակ»։ Ակումբում վերջին երկու մրցաշրջանները (1971/1972 և 1972/1973) անցկացրել է արդեն որպես պահեստային՝ խաղադաշտում տեղը զիջելով Թրևոր Բրուքինգին, Բիլի Բոնդսին ևՊետու Հոլանդին։ 1972 թվականի նոյեմբերի 13-ին հրաժեշտի հանդիպում է անցկացրել «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի դեմ, որը մարզել է Ֆրենկ Օ՚Ֆարելը, իսկ վերջին խաղը պաշտոնապես անցկացրել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 30-ի «Լեսթեր Սիթիի» դեմ արտագնա խաղում (պարտություն 1:2)։

Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո ընդգրկվել է թիմի մարզչական շտաբում, որը ղեկավարել է Ջոն Լայալը. թիմը հաղթանակներ է տարել 1975 և 1980 թվականների Անգլիայի գավաթի եզրափակիչներում: Ավելի ուշ աշխատել է Բիլի Բոնդսի հետ, իսկ 1990 թվականի փետրվարին մեկ խաղով դարձել է գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար։ 1991 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1995 թվականը եղել է ակումբի սկաուտ։ Ավելի ուշ աշխատել է «Քուինզ Պարկ Ռեյնջերս» և «Միլուոլ» ակումբների մարզչական շտաբներում, 1998 թվականին դարձել է «Տոտենհեմ» ակումբի սկաուտ։ 2019 թվականին արժանացել է «Վեստ Հեմ» ակումբի մրցանակին՝ կենդանության օրոք նվաճումների համար։

## Նվաճումներ
* Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի հաղթող՝ 1963/1964
* Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթի հաղթող՝ 1964
* Գավաթակիրների գավաթի հաղթող՝ 1964/1965

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Ռոկե Մեսա

**Ռոկե Մեսա Քվեվեդո** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Սևիլյա» ակումբի կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Մեսան «Թելդե» և «Լևանտե» ակումբների սան է։ 2007 թվականին դուրս է եկել ակադեմիայից և սկսել է հանդես գալ պահեստայինների կազմում։ 2010 թվականին տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Ուրական», սակայն մրցաշրջանի ավարտից հետո միացել է «Տեներիֆեի» պահեստայիններին: Նույն թվականի ամռանը դարձել է «Լաս Պալմաս» ակումբի խաղացող։ Սկզբում խաղային պրակտիկա ստանալու համար հանդես է եկել պահեստայինների կազմում։ 2011 թվականին հոկտեմբերի 26-ին «Ալկորկոնի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել հիմնական կազմում: 2012 թվականի ամռանը վարձավճարով տեղափոխվել է «Ատլետիկո Բալեարես»: Սեպտեմբերի 9-ին Խատիվի «Օլիմպիկի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմում: Հոկտեմբերի 21-ին «Բադալոնայի» դեմ խաղում Ռոկեն առաջին գոլն է խփել  «Ատլետիկո Բալեարեսի» կազմում: Վարձակալության ավարտից հետո վերադարձել է «Լաս Պալմաս»։ 2014 թվականի նոյեմբերի 1-ին «Ալբասետեի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը ակումբի կազմում: 2015 թվականին օգնել է թիմին մտնել էլիտա. օգոստոսի 22-ին «Ատլետիկո Մադրիդի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Լա Լիգայում:

2017 թվականի ամռանը տեղափոխվել է ուելսյան «Սուոնսի Սիթի»՝ կնքելով քառամյա պայմանագիր: Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 12,5 միլիոն եվրո։  «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Անգլիայի Պրեմիեր լիգայում:

2018 թվականի սկզբին վերադարձել է Իսպանիա՝ վարձավճարով միանալով «Սևիլյային»: Փետրվարի 3-ին «Էյբարի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմում: Նույն թվականի ամռանը ակումբը 6 միլիոն եվրոյով գնել է ֆուտբոլիստի տրանսֆերը «Սուոնսի Սիթիից»։ Եռամյա պայմանագիր է կնքել: 2Հոկտեմբերի 5-ին թուրքական «Աքհիսար Բելեդիեսպորի» դեմ Եվրոպա լիգայի խաղում իր առաջին գոլն է խփել «Սևիլիայի» կազմում:

2020 թվականի օգոստոսի 21-ին հաղթել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգայի 2019/20:

2020 թվականի հոկտեմբերին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է իսպանական «Ռեալ Վալյադոլիդ» ակումբ։ Պայմանագիրը կնքվել է 3 տարով: Նոր թիմի կազմում առաջին գոլը խփել է 2021 թվականի հունվարի 16-ին՝ «Պենյա Դեպորտիվայի» դեմ Իսպանիայի գավաթի խաղում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Վալյադոլիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպորտինգ Խիխոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Հիրոսի Իբուսուկի

**Հիրոսի Իբուսուկի** (яп. 指宿 洋史 *Ибусуки Хироси*, ), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, ավստրալական «Ադելաիդա Յունայթեդ» ակումբի հարձակվող:

## Ակումբային կարիերա
Իբուսուկին ինը տարեկանից սովորել է «Կասիվա Ռեյսոլ» ֆուտբոլային դպրոցում։ 2009 թվականին երիտասարդ ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է իսպանական երկրորդ լիգայի «Ժիրոնա» թիմ։ Այս թիմի կազմում անցկացրել է ընդամենը վեց հանդիպում և հիմնականում հանդես է եկել ավելի համեստ իսպանական ակումբներում: Այս ակումբներում իրեն լավ է դրսևորել և հրավեր է ստացել «Սևիլյա<յից»։ Խաղացել է ակումբի երկրորդ թիմում՝ «Սևիլյա Ատլետիկոյում», որի կազմում ֆուտբոլիստը երեսուներկու հանդիպումներում դարձել է քսան գոլի հեղինակ: 2012 թվականի հունվարի 21-ին «Բետիսի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Ճապոնիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2012/13 մրցաշրջանը ճապոնացին վարձավճարով անցկացրել է բելգիական «Էյպենում»՝ մրցաշրջանի ընթացքում դառնալով 9 գոլի հեղինակ:

## Կարիերա հավաքականում
Նա հանդես է եկել Ճապոնիայի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականում: Պատանեկան թիմում արդյունավետ է հանդես եկել՝ հինգ խաղում խփել է չորս գոլ։ Իսկ երիտասարդական թիմի կազմում ընդամենը երկու խաղ է անցկացրել, որոնցում ոչ մի անգամ գոլ չի խփել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժիրոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգ

**Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգ**, Շրի Լանկայի ավանդական աղանդեր։ Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը բաղկացած է Մարի թխվածքաբլիթների  շերտերից, որոնք թաթախված են կաթով և շոկոլադե պուդինգով կամ փայլով: Այս շերտերը հստակ տեսանելի են ուտեստը կտրելիս, որը սովորաբար մատուցվում է սառը վիճակում: Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը հաճախ զարդարում են տապակած կամ բոված ընկույզով, սովորաբար հնդկական ընկույզով:

## Ավանդական բաղադրատոմս

Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը ուտեստ է, որը ծագել է  բրիտանական գաղութային դարաշրջանում՝ Շրի Լանկայում: Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգ ուտեստը տարածվել է շատ այլ երկրներում, այդ թվում՝ Հարավային Աֆրիկայում։

Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը պատրաստելու համար պատրաստված շոկոլադը խառնում են թխվածքաբլիթով  շերտերին, որոնք երբեմն փոխարինվում են սկուտեղի վրա տաք կաթի մեջ թաթախված Մարի թխվածքաբլիթների շերտերով։  Սովորաբար շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը բաղկացած է հինգից յոթ շերտերից։  Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգը չի պահանջում տաքացում, թխում կամ գոլորշիացում:

## Վարիացիաներ
Շոկոլադե թխվածքաբլիթով պուդինգ աղանդերին թույլ ալկոհոլային համ հաղորդելու համար, երբեմն շոկոլադե խառնուրդին ավելացնում են կոնյակ կամ ռոմ։

## Տես նաև
*Շրի Լանկայի Խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոկոլադե թխվածքներ
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Գաետալե լիճ

**Գաետալե լճակ**, փոքր հիպերաղի լիճ, որը գտնվում է Դալոլ խառնարանի մոտ Դանակիլի իջվածքում (Աֆար շրջան, Եթովպիա): Այն գտնվում է տեկտոնական ծագում ունեցող տաք աղբյուրի վրա և չունի ակնհայտ մուտքային կամ ելքային հոսքեր։ Գաետալե լճակի ջուրն ունի 43% աղիություն, ինչը այն դարձնում է Երկրի ամենաաղի ջրային մարմինը։

## Գտնվելու վայր և ծագում
Գաետալե լիճը ամենամեծն է մի շարք փոքր լճերի մեջ, որոնք գտնվում են Դալոլի աղբյուրներից մոտ 4 կիլոմետր (2,5 մղոն) հարավ-արևելք: Այն կիսալուսնի ձև ունի և ունի մոտ 60 մետր (200 ֆուտ) տրամագիծ:

Համաձայն մոտակա Ահմեդելա գյուղի բնակիչների՝ 2005 թվականի հունվարի երկրաշարժը վերակենդանացրել է ջերմային աղբյուրը, և այդպես առաջացել է լիճը: Այդ պատճառով էլ դրա ջերմաստիճանը, որը կազմում է 50-55&nbsp;°C (122-131&nbsp;°F), շրջակա միջավայրից ավելի տաք է:

## Ջրի կազմ
Լճակի ջրի աղերը հիմնականում կազմված են կալցիումի քլորիդից 2.72 մոլ/կգ և մագնեզիումի քլորիդ՝ 1,43 մոլ/կգ։ Այն նաև պարունակում է փոքր քանակությամբ Na <sup>+</sup>, K <sup>+</sup> և   իոն: Լուծված պինդ նյութերի ընդհանուր քանակը կազմում է 433 գ/կգ կամ 43,3%: Այն նաև պարունակում է երկաթի (III) հետքեր, որոնք բարդություն են կազմում քլորիդի հետ՝ ջրին տալով բնորոշ դեղին գույն:

Լճի մակերեսից արտանետվում են առանց հոտի գազի պղպջակներ։ Հավանաբար, դա հրաբխային ճանապարհով առաջացած ածխաթթու գազ է: Լճակի շուրջ հայտնաբերվել են թռչունների և միջատների դիակներ, և ենթադրվում է, որ գազը կարող է վնասակար լինել փոքր կենդանիների կամ մարդկանց համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հիպերբազմազան արխեա՝ կյանքի սահմանների մոտ՝ պոլիէստրեմալ երկրաջերմային Դալոլի տարածքում

Կատեգորիա:Աղի լճեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի լճեր
Կատեգորիա:Եթովպիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Եթովպիայի լճեր
Կուե բանգկիտ

***Կուե բանգկիտ,*** սագոյի օսլայով պատրաստվող, չափերով փոքր թխվածքաբլիթ ( *kue* կամ *kuih* ) մալայական խոհանոցում: Սովորաբար հանդիպում է Բրունեյի, Ինդոնեզիայի, Մալայզիայի և Սինգապուրի մալայական համայնքներում:  Այս թխվածքաբլիթը, կախված լրացուցիչ բաղադրիչներից, ունենում է տարբեր երանգներ՝ սկսած սպիտակից ու դեղնավունից մինչև շագանակագույն:

Ինդոնեզիայում կուե բանգկիտը՝ kue bangkitը, առնչվում է *Ռիաու* և *Ռիաու կղզիներ* կոչվող նահանգների մալայական համայնքների հետ: Իսկ kuih bangkit-ը  Բրունեյում, Մալայզիայում և Սինգապուրում առնչվում է ինչպես մալայական, այնպես էլ չինական համայնքների հետ: Դա այն ավանդական թխվածքաբլիթներից է, որ սովորաբար օգտագործվում են *[[Այդ ալ-Ֆիտր|Հարի Ռայայի]]* և չինական Նոր տարվա ժամանակ:

Այս թխվածքաբլիթը տարբեր անվանումներով օգտագործում են նաև այլ երկրներում. Թաիլանդում (հատկապես Հարավային Թաիլանդում ) այն հայտնի է որպես *Khanom Ping,* իսկ Վիետնամում տապիոկայի կիրառմամբ պատրաստվող այս թխվածքաբլիթները հայտնի են որպես *Banh Phuc Linh*: Նշված երկրներում այդ թխվածքաբլիթները սովորաբար մատուցվում են  լուսնային Նոր տարվա ժամանակ:

## Ստուգաբանություն
Կոկոսի սագոյի օգտագործմամբ պատրաստվող վերոնշյալ թխվածքաբլիթը Ինդոնեզիայում կոչվում է *kue bangkit,* իսկ Մալայզիայում և Սինգապուրում՝ *kuih/kueh bangkit*: *Bangkit-* ը մալայերենում նշանակում է «վերելք», «բարձրանալ». դա վերաբերում է այն փաստին, որ թխվածքաբլիթը թխելու ընթացքում բարձրանում,  կրկնակի մեծանում է:

## Բաղադրիչներ
Կուե բանգկիտի բաղադրիչներն են՝ սագոյի կամ տապիոկայի օսլան, կոկոսի թանձր կաթը, շաքարավազը, ձվի դեղնուցը, պանդանի տերևը, մարգարինը և աղը: Երբեմն նաև վանիլի էքստրակտ և *գուլա արեն* ( արմավենու շաքար ) են օգտագործում՝ թխվածքին ավելի լավ բուրմունք հաղորդելու համար:

Կուե բանգկիտն իր բաղադրությամբ շատ փխրուն է: Խմորը ձևավորվում է թխվածքաբլիթային փոքր կաղապարներով, որից հետո թխվում է ջեռոցում: Այս թխվածքը ուտելիս բերանում հալվելու զգացողություն է առաջացնում։ Այն քաղցր է և անուշահոտ:

## Տարբերակներ
Սինգապուրում McDonald's-ի վաճառակետերը պատրաստում ու վաճառում են իրենց համով կուե բանգկիտին նմանվող աղանդերներ: Դրանցից են  McFlurry-ն, սանդեյը և soft serve-ը:

## Տես նաև
* Թխուկների ցուցակ
* Բեզե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Երկաթե պալատ

**Երկաթե պալատ**, պատմական շենք Անգոլայի մայրաքաղաք Լուանդայում, որը ենթադրվում է, որ նախագծել և կառուցել է Գուստավ Էյֆելը կամ նրա հետ կապված մեկը։

Կառույցի պատմությունը պատված է առեղծվածով, քանի որ դրա մասին պաշտոնական արձանագրություն չկա: Ենթադրվում է, որ այն նախապես կառուցվել է 1890-ականներին Ֆրանսիայում և նախատեսված է եղել նավով Մադագասկարում տեղադրելու համար: Փոխարենը, շենքը հայտնվել է Անգոլայի Կմախքի ափում այն բանից հետո, երբ Բենգուելա հոսանքը շենքը տեղափոխող նավը խորտակել է: Այնուհետև գաղութի պորտուգալացի կառավարիչները հավակնում էին նավին իր ողջ բովանդակությամբ, ներառյալ պալատը։

Պորտուգալիայի ժամանակաշրջանում շենքը մեծ հեղինակություն է ունեցել և այն օգտագործվել է որպես արվեստի կենտրոն։ Սակայն Անգոլայի անկախացումից հետո պալատը մնացել է անտեսված, իսկ շրջակա տարածքը ի վերջո վերածվել է ավտոկայանատեղի: Այն նաև մեծապես վնասվել է Անգոլայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ թողնելով նրա որոշ կառույցներ ժանգոտված և փտած վիճակում։

Շենքը վերանորոգվել է 2009 թվականին՝ ֆինանսավորվելով Անգոլայի նավթի բումից ստացված շահույթով, բրազիլական շինարարական ընկերությունների օգնությամբ, քանի որ վերականգնված երկաթե ճաղավանդակներն ու հատակի սալիկներից շատերը անհատապես վերանորոգվել են Ռիո դե Ժանեյրոյում: Այն այժմ կանգնած է որպես քաղաքի վերածննդի խորհրդանիշ, ինչպես նաև ապագայի սոցիալական հղման կետ: Անգոլայի մշակույթի նախարարությունը դեռ որոշում է՝ շենքը դառնալու է ադամանդի թանգարան, թե ռեստորան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարն Անգոլայում
Կատեգորիա:Անգոլայի մշակույթ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թուջե ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ճարտարապետություն
Կակինադա Կաջա

**Կակինադա Կաջա** (), Հնդկաստանի Անդհրա Պրադեշ նահանգի ավանդական խմորեղեն։

Այն լինում է երկու տեսակի՝ խոռոչավոր-գլանաձև և շերտավոր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի առանձնահատուկ համեր։ Աղանդերը մեծ մշակութային նշանակություն ունի Անդհրա Պրադեշում, և ջանքեր են գործադրվում ձեռք բերելու աշխարհագրական պիտակ՝ որպես ժառանգություն։ Տապեսվարամ Կաջա ուտեստի հետ միասին համարվում է սիրելի դելիկատես թելուգու նահանգներում։

## Պատմություն
Կակինադա Կաջայի պատրաստումը սկիզբ է առել 1891 թվականին, երբ Չիտտիպեդդի Կոտայան Կակինադայում հիմնել է քաղցրավենիքի խանութ, որը մասնագիտացած էր այս աղանդերի պատրաստման ոլորտում։ Այդ խանութը, որը ներկայումս հայտնի է որպես Կոտայա Սվիթս, ընդլայնվել և մասնաճյուղեր բացել է Կակինադայում և Ռաջահմանդրիում։

Գոթամ Կաջա անվանումը ծագում է դրա խոռոչավոր գլանաձև տեսքից (թելուգու լեզվով *գոթամ* թարգմանվում է *գլան*)։ Այն պատրաստվում է մայդայից (նուրբ ցորենի ալյուր) և **գհիից** (հալած կարագ), խմորը տապակում են, ապա ներծծում շաքարի օշարակով, որի արդյունքում ստացվում է քաղցրավենիքը՝ խրթխրթան արտաքինով և օշարակով լցված միջուկով։

Այս քաղցրավենիքի մի տարբերակ՝ Մադաթա Կաջա կամ Տապեսվարամ Կաջա, առանձնանում է շերտավոր կառուցվածքով և որը ծագել է Տապեսվարամից, որը Կակինադայի մոտ գտնվող գյուղ է։ Այս տարբերակը տարբերվում է Գոթամ Կաջայից իր յուրահատուկ հյուսվածքով և համեմատաբար ավելի չորությամբ։

Չնայած Մադաթա Կաջան որոշ չափով տարբերվում է Տապեսվարամ Կաջայից (առաջին տարբերակն ավելի չոր է), այն հաճախ նույնացնում են վերջինիս հետ։

## Պատրաստում և տարբերակներ
Կակինադա Կաջայի հիմնական բաղադրիչներն են մայդան (զտված ալյուրը), շաքարը և ուտելի յուղերը։ Խմորը պատրաստվում է ալյուրի, խոյայի (կաթնային պինդ նյութեր) և յուղի խառնուրդով, ձևավորվում է ցանկալի ձևով, ապա խորովվում մինչև ոսկեգույն դառնալը։ Տապակված խմորեղենը այնուհետև թաթախվում է շաքարի օշարակի մեջ, ինչը նրան տալիս է յուրահատուկ տեսք և համ։

Կակինադա Կաջայի երկու հիմնական տարբերակները՝

🔹 Գոթամ Կաջա – Տարբերվում է իր խոռոչավոր գլանաձև արտաքինով։ Այս տարբերակը ունի խրթխրթան արտաքին շերտ և օշարակով լցված ներքին, որն ապահովում է բերանում հալվող հաճելի զգացողություն։

🔹 Մադաթա Կաջա – Պատրաստվում է խմորը շերտավորված ժապավենների տեսքով գլորելով։ Այս տարբերակը ունի համասեռ հյուսվածք, սակայն ժամանակի ընթացքում կարծրանում է։

## Մշակութային նշանակություն
2018 թվականի օգոստոսից Անդհրա Պրադեշի նահանգի կառավարությունը սկսել է աշխարհագրական նշման () պիտակի ստացման գործընթացը՝ ճանաչելու դրա մշակութային և տարածաշրջանային նշանակությունը։

2020 թվականի հոկտեմբերին Չիտիպեդդի Կոտայա ընտանիքը, որը քաղցրավենիքը պատրաստում է դեռևս 1891 թվականից, նույնպես քայլեր է ձեռնարկել պիտակը ստանալու համար՝ իր ժառանգությունը պահպանելու նպատակով։

2022 թվականին Հնդկաստանի փոստային ծառայություն**ը** հատուկ նամականիշ է թողարկել՝ ի պատիվ Կակինադա Կաջայի, ընդգծելով դրա մշակութային կարևորությունը։ Այս քաղցրավենիքը շարունակում է մնալ սիրված Անդհրա Պրադեշում, և շատ թելուգուներ, որոնք ճանապարհորդում են Կակինադա կամ նրա շրջակայք՝ այլ նահանգներից կամ արտերկրից, ձգտում են գնել այն՝ որպես մշակութային խորհրդանիշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Թմրություն (էստիվացիա)

‘’’Թմրությունը’’’, կամ ‘’’էստիվացիան’’’, կենդանու ֆիզիոլոգիական ակտիվության նվազման վիճակ է, որը սովորաբար դրսևորվում է մարմնի ջերմաստիճանի և նյութափոխանակության արագության նվազմամբ: Թմրությունը կենդանիներին հնարավորություն է տալիս գոյատևել անբարենպաստ պայմաններում, օրինակ՝ սննդի պակաս հասանելիության ժամանակահատվածներում: 
«Թմրություն», կամ «էստուվացիա», տերմինը կարող է վերաբերել այն ժամանակին, երբ կենդանին ցածր ջերմաստիճանի պայմանները անցկացնում է մարմնի ցածր ջերմաստիճանը նվազեցնելով, որը տևում է օրեր կամ շաբաթներ։  Այն նաև կարող է վերաբերել մարմնի ցածր ջերմաստիճանի և նյութափոխանակության շրջանին, որը տևում է 24 ժամից պակաս: Կենդանիները, որոնք ենթարկվում են ամենօրյա ցրտահարության, ներառում են թռչուններ, նույնիսկ փոքրիկ կոլիբրիներ,, որոշ կաթնասունների, կրծողների, օրինակ՝ մկների, և չղջիկների.

Օրվա ակտիվ հատվածում նման կենդանիները պահպանում են մարմնի նորմալ ջերմաստիճանը և ակտիվության մակարդակը, սակայն նրանց նյութափոխանակության արագությունը և մարմնի ջերմաստիճանը նվազում են օրվա մյուս մասի ընթացքում (սովորաբար գիշերը) էներգիա խնայելու համար:
Որոշ կենդանիներ սեզոնային անցնում են երկարատև անակտիվության մեջ՝ մարմնի ջերմաստիճանի և նյութափոխանակության նվազումով, որը կազմվացած է բազմաթիվ նոպաներից: Սա հայտնի է որպես օրգանիզմների քնափություն, եթե այն տեղի է ունենում ձմռանը կամ էստիվացում, եթե այն տեղի է ունենում ամռանը: Մյուս կողմից, ամենօրյա թմրությունը սեզոնից կախված չէ և կարող է էներգիայի պահպանման կարևոր բաղադրիչ լինել տարվա ցանկացած ժամանակ:

Թմրությունը լավ վերահսկվող ջերմակարգավորման գործընթաց է, այլ ոչ թե, ինչպես նախկինում կարծում էին, ջերմակարգավորման անջատման արդյունք:

## Էվոլյուցիա
Որոշ կենդանիներ ունակ են պահպանել մարմնի ջերմաստիճանը շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանից բարձր, երբ նրա տեսակների մյուս անդամները այդ առավելությունը չեն ունենա: 
Ներքին ջերմաստիճանի պահպանման առավելությունները ներառում են կեր փնտրելու ժամանակի ավելացում և ավելի քիչ զգայունություն  դեպի ջերմաստիճանի ծայրահեղ անկումը: 

Մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացման այս հարմարեցումը կերի նվազմանը նկատվել է փոքր գիշերային կաթնասունների մոտ, երբ նրանք առաջին անգամ արթնանում են երեկոյան:
Փոքր կաթնասունները և թռչունները, որոնք պահպանում են մարմնի ներքին ջերմաստիճանը, մինչև 100 անգամ ավելի շատ էներգիա են ծախսում շրջակա միջավայրի ցածր ջերմաստիճաններում՝ համեմատած էկտոթերմ կենդանիների հետ: Այս մարտահրավերին դիմակայելու համար այդպիսի կենդանիներ պահպանում են մարմնի շատ ավելի ցածր ջերմաստիճան՝ մնալով շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանից մի փոքր ավելի, քան նորմալ աշխատանքային ջերմաստիճանում: Մարմնի ջերմաստիճանի և նյութափոխանակության արագության այս նվազումը թույլ է տալիս երկարատև գոյատևել այն կենդանիների, որոնք ընդունակ են մտնել թմրած վիճակ:

## Տես նաև
* Օրգանիզմների քնափություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթոլոգիա
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Փքված խմոր

**Փքված խմոր** (), կոշտ կարկանդակային «խեցի»` պատրաստված ալյուրի, տավարի կամ խոզի յուղի և եռացրած ջրի խառնուրդից։ Թխվելուց հետո փքված խմորը ստեղծում է կոշտ պաշտպանիչ շերտ ուտեստի շուրջ։ Պատրաստ լինելուց հետո խմորը հիմնականում դեն են նետում, քանի որ գրեթե անուտելի է։ Սակայն ժամանակի ընթացքում խեցին ներծծում է մսի հյութերը, և երբեմն այն ուտում էին տան ծառաները ճաշի ավարտից հետո։

Փքված խմորի հիմնական նպատակը պարզապես սնունդի համար ամուր տարա ստեղծելն էր։ Դրա համար օգտագործվում էր սովորականից ավելի ամուր ալյուր, որը հաճախ պատրաստվում էր խոշոր աղացած տարեկանից, որը խառնվում էր տաք ջրի հետ։ Փքված խմորը հնարավորություն էր տալիս գյուղական բնակիչներին պահպանել սնունդը, որպեսզի այն ուղարկվի ընկերներին կամ ընտանիքի անդամներին, որոնք բնակվում են մեծ հեռավորությունների վրա։

Փքված խմոր կարելի էր նաև թխել դատարկ, այսպես կոչված «կույր թխում» մեթոդով։ Թխվելուց հետո խմորի մակերեսը պատում էին ձվի դեղնուցով՝ ոսկեգույն երանգ տալու համար, այնուհետև լցնում մսի և համեմունքների խառնուրդով և կրկին թխում։

## Տես նաև
* Տավարի «Վելլինգթոն»

## Ծանոթագրություններ


### Լրացուցիչ աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Անգլիական խոհանոց
Կատեգորիա:Բրիտանական խոհանոց
Կատեգորիա:Խմոր
Պուաղ բել Էլեն

**Պուաղ բել Էլեն** (), շաքարի օշարակի մեջ շոգեխաշած տանձի հիմքով, վանիլային պաղպաղակի և շոկոլադե սիրոպի հետ մատուցվող աղանդեր:

Ըստ պատմության՝ այն ստեղծել է Օգյուստ Էսկոֆիեն 1864 թվականին՝ անվանելով Ժակ Օֆենբախի *La* *Belle Hélène* օպերետի անվամբ։

Ավելի պարզ տարբերակներում խաշած տանձը փոխարինում են պահածոյացված տանձով և կտրատած նուշով:

## Պատմություն
1864 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Փարիզում՝ Վարիետների թատրոնում, Grands Boulevards-ի մի քանի ռեստորանային խոհարարներ պատրաստ են *Բել Էլեն* անվանումով ուտեստներ՝ Ժակ Օֆենբախի երեք գործողությամբ օպերետի ստեղծման ժամանակ: *Բել Էլեն* ուտեստում տապակած հավի սուպրեմները մատուցվում են ծնեբեկի կրոկետների վրա՝ վրան տրյուֆելի կտորով: Հենց այս համատեքստում է ստեղծվել *Պուաղ բել Էլեն* կոչվող աղանդերը։

Այս գյուտը երբեմն վերագրվում է Օգյուստ Էսկոֆիեին։ Սակայն ոչ մի պատմական աղբյուր դա չի վկայում։ 1864 թվականին Էսկոֆիեն աշխատանքի է ընդունվում Նիցցայի Բելվյու հյուրանոցում։ Այնտեղ նա հանդիպել է *Petit Moulin Rouge* մոդայիկ փարիզյան ռեստորանի տիրոջը, որը նրան առաջարկել է կոմիսարիի պաշտոն: Այսպես նա հաստատվել է Փարիզում 1865 թվականին։ Ավելի հավանական է, որ նա հետագայում վերամշակել է *Բել Էլենի* տանձով բաղադրատոմսը։

## Պատրաստում
Ուտեստը պատրաստվում է ամբողջական տանձով, որը մաքրելուց հետո և ցողունից պահելով՝ խաշում են շաքարավազի և ջրի հավասար խառնուրդներից պատրաստված օշարակի մեջ։ Սառեցված, ապա քամված տանձը մատուցվում է վանիլային պաղպաղակի վրա և լցոնվում մուգ շոկոլադով և մի փոքր կարագով պատրաստված տաք սոուսով: Կարելի է ավելացնել նաև շերտավորված նուշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1870 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Փարիզի մշակույթ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Եգիպտացորենի թխվածքաբլիթ

**Եգիպտացորենի թխվածքաբլիթ** (անգլերեն՝ *corn cookie* կամ *maize cookie*), եգիպտացորենային արտադրանքով պատրաստված թխվածքաբլիթի տեսակ: Միացյալ Նահանգներում և Ինդոնեզիայում դա շաքարային թխվածքաբլիթի տեսակ է: Եգիպտացորենի թխվածքաբլիթն իր գույնն ու համն առնում է եգիպտացորենային արտադրանքից, օրինակ՝ եգիպտացորենի ալյուրից:

Ցորենի ալյուրով պատրաստվող ավանդական թխվածքաբլիթների պես՝ եգիպտացորենի թխվածքաբլիթները ևս հաճախ համեմվում են տարբեր խոտաբույսերով, համեմունքներով ու մրգերով, այդ թվում ՝ կիտրոնով, ծիրանով և խնկունիով: Ջեռոցում  թխելուց զատ՝ եգիպտացորենային թխվածքաբլիթներ կարելի է ստանալ նաև եգիպտացորենի հաց պատրաստելու համար նախատեսված խմորը տաք տապակի վրա եփելու միջոցով:

Եգիպտացորենի թխվածքաբլիթներ պատրաստել են Հարավային Դակոտայի սիու ցեղի հնդկացիները՝ օգտվելով այդ նահանգում եգիպտացորենի առատ առկայությունից:

## Տես նաև
* Թխվածքաբլիթներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Հոլանդական խոհանոց
Էդվարդ Բերգեր

**Էդվարդ Բերգեր** (, ), գերմանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և կինոպրոդյուսեր, առավել հայտնի է 2022 թվականին նկարահանված «Արևմտյան ճակատում նորություն չկա» ֆիլմով, որը ստացել է «Օսկար» 4 անվանակարգում:

## Կենսագրություն
Էդվարդ Բերգերը ծնվել է 1970 թվականին Վոլֆսբուրգում՝ Արևմտյան Գերմանիա։ Ավարտել է տեղական գիմնազիան, որից հետո ուսումը շարունակել է է Բրաունշվայգի Գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցում (1990-1991) և Նյու Յորքի համալսարանում (1991-1994): Նյու Յորքում Բերգերը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմեր, որոնք մասնակցել են տարբեր կինոփառատոների։ Նա մասնակցել է Էնգ Լի և Թոդ Հեյնսի ֆիլմերի նկարահանումներին, դասախոսություններ է կարդացել և վարպետության դասեր անցկացրել Կոլումբիայի և Բեռլինի համալսարաններում, ինչպես նաև Պոտսդամի կինոդպրոցում։

1998 թվականին Բերգերը նկարահանել է իր առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Գոմեսը»։ 2000-ական թվականներին նա որպես սցենարիստ և ռեժիսոր մասնակցել է մի շարք նախագծերի գերմանական հեռուստատեսությունում։ 2012 թվականին Բերգերի «Լավագույն ամառ» ֆիլմը արժանացել է «Ադոլֆ Գրիմմի» մրցանակի։ 2014 թվականին նրա «Ջեք» ֆիլմը ստացել է «Գերմանական կինոմրցանակ»։ 2018 թվականին Բերգերը նկարահանել է ամերիկյան «Ահաբեկչություն» մինի սերիալի երեք էպիզոդ։ Նույն թվականին նա նկարահանել է  Պատրիկ Մելրոուզ (հեռուստասերիալ)|«Պատրիկ Մելրոուզ» մինի սերիալը։

2022 թվականին էկրան է բարձրացել  Բերգերի «Արևմտյան ճակատում նորություն չկա» (ֆիլմ)|«Արևմտյան ճակատում նորություն չկա» ֆիլմը՝ Էրիխ Մարիա Ռեմարկի համանուն վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմը ստացել է բարձր գնահատականներ քննադատներից ու լայն հանրությունից, իսկ նույն տարվա ընթացքում նա առաջադրվել է «Օսկարի»  և շահել «BAFTA» մրցանակներ՝ «Լավագույն ֆիլմ», «Լավագույն ոչ անգլալեզու ֆիլմ», «Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք» և «Լավագույն ադապտացված սցենար» անվանակարգերում։

2025 թվականի փետրվարի 16-ին Լոնդոնում տեղի է ունեցած 78-րդ «BAFTA» մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում հաղթող է ճանաչվել Էդվարդ Բերգերի «Կոնկլավ» թրիլերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի շվեյցարացիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոգործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Ֆրեյոն

**Ֆրեյոն** (բխում է պորտուգալական  բառից, որը նշանակում է լոբի)՝ կոկոսի կաթով և լոբով ապուր, որը հատկապես Սուրբ շաբաթվա ընթացքում ուտում են աշխարհի տարբեր մասերում ապրող որոշ քրիստոնյաներ, հիմնականում կաթոլիկները։ Ֆրեյոն հայտնի է այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Բրազիլիան և Նիգերիան (հատկապես Յորուբա ժողովրդի շրջանում, որոնք վերադարձել են Նիգերիա Բրազիլիայից ստրկավաճառության վերացման ժամանակ և հաստատվել Լագոսի կղզու «Բրազիլական թաղամասում»)։ Այն տարածված է նաև Սիերա Լեոնեում՝ Սուրբ ուրբաթ օրը կամ հատուկ առիթների, օրինակ՝ հարսանիքների ժամանակ։

Քանի որ Սուրբ ուրբաթ օրը արգելվում է կաթնամթերք և մսային ուտեստներ (տավարի, խոզի, այծի միս), այս ուտեստը հիանալիորեն համադրվում է ոչ կաթնային ուտեստների, օրինակ՝ տապակած ձկան և կծու խխունջի հետ։

Նիգերիայում և Արևմտյան Աֆրիկայում պատրաստվող ֆրեյոնը սև լոբուց պատրաստված պուդինգ է, որը դանդաղ եփում են ամբողջ գիշեր՝ փայտե կամ ածխածնային կրակի վրա, ապա խառնում կոկոսի կաթի հետ՝ հաստ, քաղցր և նուրբ զանգված ստանալու համար։ Որոշ երկրներում այս ուտեստը համեմվում է նաև կակաոյով։ Ֆրեյոնը հաճախ մատուցվում է ձկան չորացրած շոգեխաշած ուտեստի, կծու խխունջի և Garri Ijebu-ի հետ։

## Հիմնական բնութագրերը և տարբերակները
Նիգերիայում և Արևմտյան Աֆրիկայում պատրաստվող ֆրեժոնը սև լոբուց պատրաստված պուդինգ է, որը դանդաղ եփում են ամբողջ գիշեր՝ փայտե կամ ածխածնային կրակի վրա, ապա խառնում կոկոսի կաթի հետ՝ ստանալու համար հաստ, քաղցր և նուրբ պուդինգ։ Որոշ երկրներում այս ուտեստը համեմվում է նաև կակաոյով։ Ֆրեժոնը հաճախ մատուցվում է ձկան շոգեխաշած ուտեստի, կծու խխունջի և *Garri Ijebu*-ի հետ։

Ֆրեժոնի բաղադրատոմսին կարելի է ավելացնել հետևյալ բաղադրիչները՝ պղպեղ, չորացրած խեցգետին, աղ և լոլիկ՝ տրորած լոբու և կոկոսի խառնուրդին ավելի հարուստ համ հաղորդելու համար։

Քաղցր ֆրեժոն կարելի է ստանալ՝ ավելացնելով շաքար։ Այն կարելի է նաև սառեցնել, մինչև պնդանա, կամ ջրով բացել՝ ըմպելիք պատրաստելու համար, որը մատուցվում է բլիթների հետ։

## Այլ տարբերակներ
Պղպեղ, չորացրած խեցգետին, աղ և լոլիկ կարելի է ավելացնել տրորած լոբու և կոկոսի խառնուրդին։

Քաղցր ֆրեյոն կարելի է ստանալ՝ ավելացնելով շաքար։ Այն կարող է սառեցվել՝ կոշտանալով պուդինգի պես, կամ ջրով բացվել՝ ըմպելիք ստանալու համար, որը մատուցվում է բլիթների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Բրազիլական խոհանոց
Լցոնված թխվածքաբլիթ

**Լցոնված թխվածքաբլիթ**, հայտնի է նաև **լցոնված բիսկվիթ** անվանումով, թխվածքաբլիթի տեսակ է, որը լցոնելու համար օգտագործվում են բազմատեսակ միջուկներ՝ նուտելա, կարամել, գետնանուշի կարագ և այլն։

## Լցոնված թխվածքաբլիթների/բիկվիթների ցանկ
* Նուտելայով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Նուտելայով լցոնված շոկոլադե թխվածքաբլիթներ
* Նուտելլայով լցոնված շոկոլադե թխվածքաբլիթներ
* Կարմիր թավշյա նուտելայով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Նուտելայով լցոնված, վարսակի ալյուրով, պնդուկով պատրաստված շոկոլադե թխվածքաբլիթներ
* Մուգ շոկոլադի փշուրներով թաթախված և նուտելայով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կարամելով լցոնված և շոկոլադի փշուրներով թաթախված թխվածքաբլիթներ
* Բիսկոֆով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կարամելով լցոնված, խնձորօղիով թխվածքաբլիթներ
* Խնձորով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Շոկոլադով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կրեմով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Նարինջով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Խուրմայով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կիտրոնով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Բալով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Թզով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Թզով ու ընկույզով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կոկոսով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Ծիրանով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Սերկևիլով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Նուշով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Պիստակով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Պնդուկով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Ընկույզով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Գետնանուշով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Կակաչով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Սպիտակ շոկոլադով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Սպիտակ շոկոլադով լցոնված, կակաոյով թխվածքաբլիթներ
* Ազնվամորիով լցոնված թխվածքաբլիթներ
* Ծիրանի մուրաբայով լցոնված թխվածքաբլիթներ

## Տես նաև
* Թխուկների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Չինական շերտավոր խմորեղեն

**Չինական շերտավոր խմորեղեն** (, ), թթխմոր չպարունակող փխրուն խմորի տեսակ։ Օգտագործվում է ավանդական չինական խմորեղեններում, որոնքկոչվում են սուբին (կանտոներեն՝ սոուբենգ)։ 

Կան երկու հիմնական տեսակներ՝ հուայյանի և կանտոնական ոճի խմորներ։ Հուայյանի ոճի խմորը կիրառվում է, օրինակ, շանհայական *խեցեգավաթի* խմորեղեն պատրաստելու համար, մինչդեռ կանտոնական ոճի խմորն օգտագործվում է, օրինակ, *քաղցրասիրտ թխվածքը* պատրաստելու համար։

## Պատրաստման եղանակ
Երկու ձևերն էլ պահանջում են երկու տեսակի խմորի պատրաստում՝ «ջրային» և «յուղային» խմոր․

* «Ջրային» խմորը պատրաստելու համար անհրաժեշտ է խառնել ալյուր, յուղ կամ ճարպ և տաք ջուր 10:3:4 հարաբերակցությամբ։
* «Յուղային» խմորը պատրաստվում է պարզապես ալյուրը յուղի կամ ճարպի հետ խառնելով՝ 2:1 կամ 3:1 հարաբերակցությամբ, ինչը ստեղծում է փշոտ հյուսվածք և հարուստ համ։

Այս երկու խմորները հատուկ եղանակով ծալում և բացում են՝ ստեղծելով բազմաթիվ շերտավոր խմորային շերտեր։ Այնուհետև դրանք լցոնում են տարբեր միջուկներով և թխում 180-ից 220 °C ջերմաստիճանի պայմաններում։

## Տես նաև
*Շերտավոր խմորեղեն
*Շերտավոր խմոր
*Թխվածք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խմոր
Դիվանագետի պուդինգ

**Դիվանագետի պուդինգ,** սառը աղանդեր, որը պատրաստվում է հատուկ ձուլվածքի մեջ։ Այն պատրաստելու երկու տարբերակ կա։

Ավելի տարածված մեթոդում օգտագործվում են լեդիֆինգերները, որոնք թրջվում են ռոմով կամ Կիրշով համեմված շրոպով, ապա դասավորվում են շերտերով՝ միջուկում շաքարապատ մրգեր, ծիրանի մուրաբա և կրեմ-կաթնաշոռ կամ բավարիական կրեմ ավելացնելով։ Այնուհետև դեսերտը սառեցվում է, ապա հանվում ձուլվածքից և պատվում մրգային սոուսով կամ կրեմային սոուսով։

Երկրորդ մեթոդում լեդիֆինգեր-ները փոխարինվում են բրիոշով, որը թրջվում է կաթի մեջ, և ամբողջ պուդինգը պատրաստվում է բեն-մարի մեթոդով, նախքան սառեցման գործընթացը։

## Նկարագրություն
Տարբեր աղբյուրների համաձայն՝ դիպլոմատ պուդինգի սահմանումը տարբեր է։ *TLFi* բառարանը այն սահմանում է որպես։ *Le Petit Robert*-ում նշվում է, որ դա։

*Grand Larousse gastronomique*-ը տարբերակում է երկու տարբերակ՝ մեկը եփած, մյուսը սառը ձևով։

Առաջին տարբերակում օգտագործվում են շերտերով դասավորված ծիրանի մուրաբա և չորացած բրիոշ՝ շաքարապատ մրգերով։ Այն պատվում է անգլիական կրեմով, ապա եփվում է բեն-մարի մեթոդով, որից հետո սառեցվում։

Երկրորդ տարբերակում շերտերով դասավորվում են լեդիֆինգեր բլիթները, որոնք թրջված են ռոմով կամ կիրշով, շաքարապատ մրգերը, ծիրանի մուրաբան և բավարիական կրեմը կամ ձվային կրեմը։

Երկու տարբերակներն էլ մատուցվում են սառեցված վիճակում՝ ուղեկցելով անգլիական կրեմով, մրգային սոուսով, շոկոլադե սոուսով կամ կուլիով։

Դիվանագետի անհատական տարբերակում այն հաճախ ներկայացվում է փոքր «խորանարդ» տեսքով՝ պատված ոսկեգույն թղթով, որի մեջ լցոնված է շաքարապատ մրգերով կրեմ, իսկ վերևում դրված է կանդիացված բալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Քուե ասիդա

**Քուե ասիդա** (Jawi: ), ինդոնեզիական պուդինգային աղանդեր, որը պատրաստվում է ցորենի ալյուրի, շաքարի, դարչինի, հիլի, կարագի և մեղրի խառնուրդից՝ ջրի մեջ եփելով։

Այս դեսերտը բնորոշ է Մոլուկյան խոհանոցին, ինչպես նաև հանդիպում է մալայական ինդոնեզական և արաբ-ինդոնեզական խոհանոցներում։ Այն հիմնականում մատուցվում է Ռամադան ամսվա ընթացքում՝ Իֆթարի (արագի բացման) համար։ Քուե ասիդան նման է դոդոլին։

Ասիդա (*Asida*) քաղցրավենիքը Ռամադանի ընթացքում Ամբոնի, Մալուկուի բնակիչների նախընտրելի ուտեստներից է։ Այն լայնորեն օգտագործվում է որպես *թաքջիլ* (ծոմի բացման ուտեստ) և մեծ պահանջարկ ունի։

Չնայած Ասիդան ժամանակի ընթացքում դարձել է Ամբոնի խոհանոցի անբաժանելի մասը, այն իրականում Մալուկուի ավանդական ուտեստ չէ։

## Ծագում
Քուե ասիդայի ծագումը ենթադրվում է, որ գալիս է մերձավորարևելյան ասիդայից, որը արաբ վաճառականների կողմից ներկայացվել է Մոլուկյան կղզիներում։

Ասիդան ունի արաբական ծագում, սակայն այն հարմարեցվել է տեղական համային նախասիրություններին։ Այնուամենայնիվ, պատրաստման ավանդական եղանակը պահպանվել է՝ ըստ իր Մերձավոր Արևելքի նախնական բաղադրատոմսի։

### Բաղադրություն
Ամբոնի այս ավանդական Ռամադանի ուտեստը պատրաստվում է հետևյալ բաղադրիչներից.

* ցորենի ալյուր,
* ջուր,
* շաքարավազ,
* կարագ,
* հատուկ համեմունքներ, ինչպիսիք են դարչինն ու կարդամոնը, որոնք Ամբոնի խոհանոցի բնորոշ համեմունքներից են։

## Ծանոթագրություններ
Մանջար բրանկո

**Մանջար բրանկո**՝ մաքուր սպիտակ բրազիլական կոկոսային պուդինգ, որը նման է բլանմանժին։ Այն նույնական է պուերտոռիկանական տեմբլեկեյին։ Բրազիլիայում մանջար բրանկուն պատրաստվում է օղակաձև (Savarin-ի) ձուլվածքի մեջ և մատուցվում է սոուսով, որը պատրաստվում է կորիզահան սալորներից, որոնք շոգեխաշվում են պորտվեյնում։

Մանջար բրանկոն դասական բրազիլական աղանդեր է, որը հաճախ պատրաստվում է Ամանորի ընթրիքի համար։ Բրազիլիայում սպիտակ գույնը խորհրդանշում է խաղաղությունը՝ ըստ աֆրիկյան մշակույթի, և համարվում է, որ այն բարեբախտություն է բերում գալիք տարվա համար։ Այս նուրբ և կրեմային կոկոսի պուդինգը հիանալի ընտրություն է, հատկապես հարուստ կերակուրներից հետո, ինչպիսիք են ֆեյժոադան (բրազիլական սև լոբով շոգեխաշածը) կամ չուրասկոն (բրազիլական խորովածը)։

Մանջար բրանկոի և տեմբլեկեի համար նախատեսված պատրաստի խառնուրդներ կարելի է գտնել Բրազիլիայում, ԱՄՆ-ում և այլ լատինամերիկյան երկրներում։

Համը և կառուցվածքը բարելավելու համար կարելի է ավելացնել չքաղցրացված մանրացված կոկոս։

Մանջար բրանկո տերմինը Պորտուգալիայում սովորաբար վերաբերում է բլանմանժին, սակայն գոյություն ունի մեկ այլ դեսերտ, որը կրում է նույն անվանումը։ Կոիմբրայի *Manjar branco*-ն անսովոր դեսերտ է, որը պատրաստվում է հավի կրծքամիսից, կաթից, շաքարից, բրնձի ալյուրից, նարնջի կեղևից և աղից։

## Ծանոթագրություններ
Դիրաջա

**Պուդինգ Դիրաջա** (Pahang Hilir: *Pudéang Deghaje*; Jawi: ), որը հայտնի է նաև որպես «Թագավորական պուդինգ», ստեղծվել է և մատուցվել Մալայզիայի Պահանգ նահանգի սուլթանական ընտանիքին։

Այս պուդինգի հիմնական բաղադրիչներն են *pisang lemak manis* (տեղական բանանի տեսակ), գոլորշիացված կաթ, սալորաչիր, շաքարապատ բալ և ընկույզ (կեշյու)։ Այն զարդարվում է jala mas-ով և մատուցվում է սառը սոուսով, որը պատրաստվում է կաթից և եգիպտացորենի օսլայից։

Այսօր այն լայնորեն մատուցվում է Ռամադանի ընթացքում, ինչպես նաև որպես հատուկ ցերեկային թեյի նրբաճաշակ ուտեստ ընտանեկան հանգստյան օրերին։

## Պատմական շքեղություն և մշակութային նշանակություն
Համարվում է, որ Պուդինգ Դիրաջան ծագել է Մալայզիայի Փահանգի թագավորական խոհանոցից։ Այն ավանդաբար պատրաստվել է թագավորական ընտանիքի և պատվավոր հյուրերի համար՝ խորհրդանշելով շքեղություն և հյուրընկալություն։ Jala Mas-ի ավելացումն ավելի է բարձրացնում այս աղանդերի արիստոկրատական կարգավիճակը, դարձնելով այն մալայզիական խոհանոցի մշակութային խորհրդանիշ։

## Կառուցվածքը
Այս ուտեստը բաղկացած է տարբեր շերտերից, որոնցից յուրաքանչյուրը հաղորդում է իր յուրահատուկ հյուսվածքը և համը։

Հիմքը՝ քսուքանման, կրեմային պուդինգ, որը հաճախ համեմվում է պանդանով կամ վանիլով։

Միջին շերտը՝ մրգեր, ինչպիսիք են բանանը կամ ջեքֆրութը, որոնք բնական քաղցրություն և հակադրություն են հաղորդում։

Վերջնական շերտը՝ Jala Mas, որը նման է նուրբ, ոսկեգույն ցանցի և ուտեստին հաղորդում է վայելչություն, քաղցրություն ու թեթև խրթխրթանություն։

Այս նրբագեղ ուտեստը մալայզիական խոհանոցի իսկական գոհարներից է, որը միավորում է ավանդույթն ու թագավորական շքեղությունը։

## Ծանոթագրություններ
Թզով պուդինգ

**Թզով պուդինգ,** ավանդական պարկի մեջ պատրաստվող պուդինգ, որը գալիս է Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգից և սովորաբար մատուցվում է որպես Ջիգսի ընթրիքի մաս։ Այն երբեմն կոչվում է չամիչով դաֆ։ «Figgy» (կամ figgie) բառը հին Կոռնուոլյան տերմին է, որը նշանակում է չամիչ, ինչը կարող է վկայել այն մասին, որ այս ուտեստը տարածք է բերվել Կոռնուոլից ներգաղթածների կողմից։

Այն շատ նման է շոտլանդական կլութի դամփլինգին։

Ավանդական բաղադրատոմսում օգտագործվում են հացի փշուրներ, չամիչ, շագանակագույն շաքար, մելասա, կարագ, ալյուր և համեմունքներ։ Բաղադրիչները խառնվում են, լցվում պուդինգի պարկի մեջ, փաթաթվում պանրե կտորով կամ տեղադրվում դատարկ մետաղյա տարայի մեջ, ապա եփվում ջրում, սովորաբար՝ Ջիգսի ընթրիքի բանջարեղենի հետ միասին։

## Ծագում
Թզով պուդինգը ավանդական շոգեխաշված հացային պուդինգ է, որը ծագում է Նյուֆաունդլենդից՝ Կանադայի արևելյան ափից։

Այս ուտեստի անսովոր անվանումը գալիս է հնագույն կոռնիշյան բարբառից.

* "Figgy" նշանակում է չամիչ,
* "Duff"՝ մեկ այլ տերմին է պուդինգի համար։

Figgy Duff-ը հարուստ է սուլթանայով (սպիտակ չամիչ), իսկ այս տարբերակում այն համեմված է տաք ռոմով՝ պուդինգին հավելյալ խորություն հաղորդելու համար։ Պատրաստման վերջում այն պատվում է թխկու օշարակով համեմված կարագե սոուսով, որը լրացնում է ուտեստի քաղցրությունն ու քնքուշ հյուսվածքը։

Այս դասական նյուֆաունդլենդյան աղանդերը Կանադական խոհանոցի ավանդական գանձերից է, որը պահպանում է իր պատմական արմատները և սիրված է տոնական ու ընտանեկան սեղաններին։

## Ծանոթագրություններ
Կախարդական խեցի

**Կախարդական խեցի**, աղանդերների համար նախատեսված շոփր (սիրոպ), որը պատրաստում է Smucker’s ընկերությունը ԱՄՆ-ում։ Սկզբում այն ստեղծվել է Cottee's ընկերության կողմից Ավստրալիայում և կոչվել Ice Magic, իսկ Մեծ Բրիտանիայում վաճառվել է որպես Bird's Ice Magic։

Սա շոփր է, որը սառը մակերեսի վրա լցվելուց անմիջապես հետո կարծրանում է՝ ձևավորելով փխրուն ծածկույթ, ինչն էլ պայմանավորել է նրա անվանումը։ Այն նախատեսված է հիմնականում պաղպաղակի համար։

Կախարդական խեցին հասանելի է տարբեր համերով, ներառյալ շոկոլադ, կարամել, շոկոլադե ֆուջ, կեքսի համ, բալի համով (որը հետագայում դադարեցվել է), սմորզ և երկու հատուկ տարբերակ՝ մեկում շոկոլադ, կարամել և պեկան, որը կոչվում է "Turtle Delight", և մեկ տարբերակ, որը հիմնված է Twix, Hershey's և Reese's կոնֆետների համերի վրա։

## Պատմություն
Ավստրալիայում, որտեղ այս ապրանքը սկզբնապես ստեղծվել է, այն արտադրվում է Cottee's ընկերության կողմից և վաճառվում Ice Magic անվամբ։ Այն հասանելի է շոկոլադե, մինտ-շոկոլադե, մեղրախորիսխային շոկոլադե և ելակով համերով։ Այն չի կարելի պահել սառնարանում, քանի որ կկարծրանա և հնարավոր չի լինի լցնել։

Մեծ Բրիտանիայում այն հասանելի է եղել որպես Bird's Ice Magic։

Magic Shell-ի «կեղև» (shell) էֆեկտը պայմանավորված է կոկոսի յուղի և արևածաղկի յուղի առկայությամբ, որոնք պարունակում են մեծ քանակությամբ հագեցած ճարպեր։ Դրանք, համակցվելով շաքարի հետ, ապահովում են մի խառնուրդ, որը սառնարանային ջերմաստիճանում կարծրանում է ավելի բարձր ջերմաստիճանում, քան սովորական պաղպաղակի վերևից լցվող շոկոլադե շոփրները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կանատ Քուրդոև

**Կանատ Քյալաշի Քուրդոև** (, ), խորհրդային լեզվաբան և արևելագետ, քրդագիտության հիմնադիրներից մեկը։ Ավելի քան քառորդ դար ղեկավարել է ԽՍՀՄ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Լենինգրադի մասնաճյուղի քրդագիտության բաժինը, որը ստեղծել է իր ուսուցիչ՝ ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելին։

## կենսագրությունը
Ծնվել է Կարսի մարզի Նովոդուբովկա գյուղում՝ քուրդ-եզդիական գյուղացիական ընտանիքում։  Տարրական կրթություն ստացել է Թբիլիսի քաղաքում ազգությամբ Հայ Լազոյի՝ Հակոբ Ղազարյանի հիմնած դպրոցում: 1928 թվականին Հայաստանի Կոմկուսի առաջարկով ուսման է ուղարկվել Լենինգրադի արևելյան ինստիտուտ: 1931 թվականին ավարտել է սոցիալ-տնտեսագիտական ֆակուլտետը, ընդունվել Լենինգրադի պատմության, փիլիսոփայության, լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտ։ 1936-1939 թվականներին Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարան կից բանասիրական ֆակուլտետի ասպիրանտ: 1939-1941 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող: 1943-1945 թվականներին կռվել է Բալթյան 2-րդ ռազմաճակատում։ 
1945-1947թթ. աշխատել է ԼՊՀ Արևելյան ֆակուլտետի ավագ դասախոս: 1950 թվականից մինչև կյանքից հեռանալը Կանատ Քուրդոևը ԽՍՀՄ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Լենինգրադի բաժանմունքի ավագ գիտաշխատող էր։ 

Քուրդոևը այնպիսի հիմնարար աշխատությունների հեղինակ է, ինչպիսիք են ակադեմիական «քրդերենի քերականությունը (Կուրմանջի)», «Քրդերենի քերականությունը Կուրմանջի և Սորանի բարբառների նյութի հիման վրա», ինչպես նաև բազմաթիվ հոդվածներ քրդերենի ձևաբանության, շարահյուսության և բառապաշարի հարցերի վերաբերյալ: Կանատ Քալաշին գիտական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում նրա կազմած բառարանները՝ «Քրդերեն-ռուսերեն բառարան Կուրմանջի» և «Քրդերեն-ռուսերեն բառարան (Սորանի)», որոնք կազմվել են Զ.Ա. Յուսուպովայի հետ համատեղ։ Քուրդոևը պատրաստել է մայրենի լեզվով դպրոցների համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկներ, որոնք պահպանվել են մի քանի հրատարակություններում:

1972 թվականին Բաղդադում լույս է տեսել Քուրդոևի պատրաստած քրդական բանահյուսության մեծ ժողովածուն։  Ընտրվել Է Իրաքի քրդական գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև Փարիզի քրդական ինստիտուտի պատվավոր անդամ:

Գերեզմանը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի աստվածաբանական գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Курдоев Канат Калашевич (статья сайта ИВР РАН, 2001)
* Выдающийся учёный Канат Калашович Курдоев
* Великий курдовед
 
Կատեգորիա:Խորհրդային լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային արևելագետներ
Փասեյն հալավա

**Փասեյն հալավա,** ավանդական բիրմանյան աղանդեր կամ *mont*։

Այս դեսերտը պուդինգ է, որը պատրաստվում է կպչուն բրնձի ալյուրի, բրնձի ալյուրի, կոկոսի, շաքարի, կակաչու սերմերի, կարագի և կաթի միջոցով։ Այն ունի երկու հիմնական տարբերակ՝ թաց և չոր։

Այս դեսերտը առաջին անգամ վաճառվել է 1930-ական թվականներին Բասեյնում (այժմ՝ Փասեյն), որը գտնվում է Իրավադի դելտայում։ Այն այժմ համարվում է Փասեյնի նրբահամ ուտեստներից մեկը։

Փասեյն հալավան պատրաստվում է նմանատիպ եղանակով, ինչպես այլ բիրմանյան դեսերտներ, օրինակ՝ mont kalama (မုန့်ကုလားမဲ) և htoe mont (ထိုးမုန့်)։

## Ծագում
Առաջին անգամ Փասեյն հալավան վաճառվել է 1930-ական թվականներին Բասեյն քաղաքում (այժմ՝ Պատեյն), որը գտնվում է Իրավադի Դելտայում։ Ժամանակի ընթացքում այն դարձավ քաղաքի ամենահայտնի տեղական նրբաճաշակ աղանդերը։

Այս ուտեստի պատրաստման գործընթացը նման է այլ ավանդական բիրմայական աղանդերների, ինչպիսիք են mont kalame-ն և htoe mont-ը, որոնք նույնպես բաղկացած են քաղցր, կպչուն բրնձային շերտերից։

Այսօր Փասեյն հալավան ոչ միայն Պատեյնի հպարտությունն է, այլև սիրված նվեր և հուշանվեր՝ այցելուների համար, որոնք քաղաքից վերադառնալիս այն բերում են իրենց ընտանիքի անդամներին և ընկերներին։

## Ծանոթագրություններ