Quadriga Fintech Solutions

**Quadriga Fintech Solutions,** QuadrigaCX-ի սեփականատերն ու օպերատորը, որը համարվում էր Կանադայի խոշորագույն կրիպտոարժութային բորսան 2019 թվականին իր փլուզման պահին, երբ բորսան դադարեցրեց իր գործունեությունը, և ընկերությունը հայտարարեց սնանկության մասին՝ 215,7 միլիոն կանադական դոլարի պարտավորություններով և մոտ 28 միլիոն կանադական դոլարի ակտիվներով։

Ընկերության գործադիր տնօրեն և հիմնադիր Ջերալդ Ուիլյամ Քոթենը մահացել է 2018 թվականին՝ Հնդկաստան մեկնելուց հետո։ Մինչև 250 միլիոն C$ (190 միլիոն ԱՄՆ դոլար) կրիպտոարժույթ, որը պարտք է եղել 115,000 հաճախորդի, անհետացել է կամ հնարավոր չի մուտք գործել, քանի որ միայն Քոթենն էր պահում օֆլայն սառը դրամապանակների գաղտնաբառը։

Ըստ Chainalysis-ի՝ կրիպտոարժույթների հետևող ընկերության, Quadriga-ն, ամենայն հավանականությամբ, երբեք չի ներդրել իրեն վստահված միջոցները կամ միջոցներն այդպես էլ չեն ստացվել, կամ արագ անհետացել են։՝«Այն, ինչ Quadriga-ն իրականում արել է այն գումարով, որը հաճախորդները տվել են նրան բիթքոին գնելու համար, մնում է առեղծված»՝ հայտնում է Chainalysis-ը։

Ernst & Young-ը նշանակվել է որպես անկախ մոնիտոր, մինչդեռ Quadriga-ին տրամադրվել է ժամանակավոր իրավական պաշտպանություն իր պարտատերերից*՝ Ընկերությունների վարկատուների պայմանավորվածության մասին օրենքի* համաձայն։ 2019 թվականի ապրիլի 8-ին ընկերությունը սնանկության մեջ մտավ «Սնանկության և անվճարունակության մասին» օրենքի համաձայն։

Հաղորդվում է, որ Կանադայի թագավորական հեծյալ ոստիկանությունը և ԱՄՆ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (ՀԴԲ) հետաքննություն են իրականացնում ընկերության նկատմամբ։ Բորսայի հաճախորդների փաստաբանները խնդրել են արտաշիրիմել Քոթենի մարմինը։

## Պատմություն
### Քոթենի վաղ կյանքն ու կրթությունը
Ջերալդ Քոթենը (ծնված 1988 թվականի մայիսի 11-ին) ապրել է Բելվիլում, Օնտարիո, նախքան Տորոնտոյի Յորքի համալսարանի Շուլիչի բիզնեսի դպրոցը հաճախելը։ 2010 թվականին ավարտել է Յորքը՝ ստանալով բիզնեսի կառավարման բակալավր։

Այնտեղ Քոթենը խթանում էր HYIPs-ը (բարձր եկամտաբերության ներդրումային ծրագրեր), որոնք «խոստանում էին շատ բարձր եկամտաբերություն, բայց չկարգավորված և անանուն էին՝ քիչ թե շատ մանրամասներ բացահայտելով ներդրումների կամ այն մասին, թե ով է կանգնած դրա հետևում», մինչդեռ գործարքները անանուն էին և թաքնված ՝ օգտագործելով թվային արժույթ։ Քոթենը գաղտնի համագործակցել է Մայքլ Պատրինի հետ բուրգերի մշակման գործում։ Քոթենը գաղտնի համագործակցում էր Մայքլ Պատրինի հետ Պոնզիի այս սխեմաների վրա։ Քոթենը նաև վաճառել է «պրոքսի ծառայություն, որը կվերափոխի օգտատիրոջ ինտերնետ կապը, որպեսզի նրանց IP հասցեն թաքցվի»։

### Հիմնադրում
Քոթենն իմացել է Bitcoin-ի մասին Տորոնտոյում և մեկնել է Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, որտեղ 2013 թվականի նոյեմբերին հիմնել է Quadriga-ն Մայքլ Պատրինի հետ։ Քոթենը և Պատրինը նախկինում ներգրավված են եղել առցանց Ponzi սխեմաների մեջ, բայց եթե Պատրինը գրավել էր իշխանությունների ուշադրությունը, Քոթենի ներգրավվածությունը դեռևս չէր բացահայտվել, ուստի Քոթենի հիանալի համբավը նրան հնարավորություն տվեց լինել Quadriga-ի հանրային դեմքը։

Quadriga-ն սկսել է զբաղվել միայն տեղական առևտուրներով։ Նրանց առցանց փոխանակումը մեկնարկել է առաջին ամսից հետո։ 2014 թվականի հունվարին նրանք Վանկուվերում տեղադրեցին երկրորդ Bitcoin բանկոմատը։ 2014 թվականին Quadriga-ով փոխանակվել է ընդամենը 7,4 միլիոն C$ բիթքոյն։ 2014 թվականին տված հարցազրույցում հիմնադիր Ջերալդ Քոթենը բացատրել է, որ ընկերությունը հաճախորդների միջոցները պահում էր թղթե դրամապանակներում պահատուփերում՝ «Մենք պարզապես գումար ենք ուղարկում մեր Bitcoin հավելվածից անմիջապես այդ թղթե դրամապանակներին և այդ կերպ անվտանգ ենք պահում»։

Ընկերությունը փորձել է գումար հավաքել և ցուցակագրել Կանադայի արժեթղթերի բորսայում (CSE)՝ աշխատելով Patryn-ի հետ։ Ընկերությունը հավաքել է 850,000 C$, սակայն չեղարկել է բորսայում ցուցակագրվելու պլանները 2016 թվականի սկզբին։ 2015 թվականին Quadriga-ն չորս աշխատակից ուներ, որոնք գրասենյակներ ունեին Վանկուվերում և Տորոնտոյում, բայց մինչև 2015 թվականի հունիսին փողը վերջացավ։

2016 թվականին Քոթենը դարձել է Quadriga-ի միակ տնօրենը, երբ մնացած բոլոր տնօրենները հրաժարական տվեցին։ Բացի մի քանի կապալառուներից, այն չուներ աշխատակիցներ, գրասենյակներ կամ բանկային հաշիվներ։

2017 թվականին Բիթքոյնը սպեկուլյատիվ իրարանցում ապրեց՝ մոտ 1000 ԱՄՆ դոլարից հասնելով գրեթե 20,000 ԱՄՆ դոլարի։ Quadriga-ով փոխանակվել է մոտ 1,2 միլիարդ C$ բիթքոյն։ Թեև ծավալի մեծ աճը մեծացրեց միջնորդավճարները, այն նաև առաջացրեց դրամական հոսքերի հետ կապված խնդիրներ՝ կապված արտաքին վճարումների պրոցեսորների վրա բորսայի կախվածության և պատշաճ հաշվապահական համակարգի բացակայության պատճառով։ 2017 թվականի հունիսին Quadriga-ն հայտարարեց, որ խելացի պայմանագրի սխալի պատճառով կորցրել է 14 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ethereum:

Ողջ 2018 թվականի ընթացքում, քանի որ բիթքոյնի գները անկում էին ապրում, բորսայի հաճախորդները հայտնում էին ուշացումների մասին, երբ փորձում էին դուրս բերել դոլար։ 28 միլիոն C$, որը պահվում էր Quadriga վճարային պրոցեսոր Costodian-ի կողմից, սառեցվել է Կանադայի կայսերական առևտրի բանկի (CIBC) կողմից 2018 թվականի հունվարին։ CIBC-ն հայտարարել է, որ իրենք չեն կարող որոշել գումարի պատկանելությունը և չեն կարող կապ հաստատել Քոթենի կամ Քուադրիգայի հետ։ 2018 թվականի նոյեմբերին գործը վճռվել է հաշիվներով դիմել դատարան՝ սեփականության իրավունքը անհատապես որոշելու համար։ Ո՛չ Costodian-ը, ո՛չ Quadriga-ն չէին կարող մուտք գործել միջոցներ։

Դատական փաստաթղթերի համաձայն՝ Quadriga-ն օգտագործել է նաև WB21-ը՝ որպես վճարումների պրոցեսոր։ Մայքլ Գաստաուերը՝ WB21-ի գործադիր տնօրենը, քաղաքացիական հայցով ներկայացվել է ԱՄՆ Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովի կողմից՝ որպես 165 միլիոն ԱՄՆ դոլարի խարդախության մաս։ Quadriga-ի կողմից օգտագործվող մեկ այլ վճարային պրոցեսոր՝ Crypto Capital, անվանվել է 2019 թվականի ապրիլին Նյու Յորքի գլխավոր դատախազի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցում։ Այդ դեպքում, ըստ հայցի, Crypto Capital-ին վստահված 851 միլիոն դոլարը «կորել, գողացել կամ փախել է»։

Quadriga-ն հաճախորդների համար օգտագործել է անսովոր բանկոմատների համակարգ իրենց գումարները հանելու համար։ Հաճախորդներին բանկային լարերի միջոցով վճարելու փոխարեն նրանց ասացին գալ Քվեբեկի Լավալ քաղաքի աննկարագրելի շենք՝ կանխիկ գումար վերցնելու համար։ Հաճախորդները հայտնել են, որ ժամանելուն պես գրասենյակում ոչ ոք չկա, կամ կանխիկ գումար չկա։

2019 թվականի հունվարին Ernst & Young-ը հայտնեց, որ Quadriga-ն բանկային հաշիվ չունի, փոխարենը օգտագործել է երրորդ կողմի վճարային պրոցեսորներ։ Այն, ըստ երեւույթին, չուներ պաշտոնական հաշվառման համակարգ։ Բիզնեսն իրականացվել է գաղտնագրված Քոթենի նոութբուքից, որը գտնվում էր նրա տանը՝ Նոր Շոտլանդիայի Ֆոլ Ռիվեր քաղաքում։

### Օմար Դհանանի
Quadriga-ի համահիմնադիր Մայքլ Պատրինը *The Globe and Mail-ի* կողմից ճանաչվել է որպես Օմար Դհանանի, ով դատապարտվել է ԱՄՆ-ում ինքնության գողության մեղադրանքով և 18 ամիս ծառայել է դաշնային բանտում։ Դհանանին նույնպես մեղավոր էր ճանաչվել գողության և խոշոր գողության մեղադրանքով և արտաքսվել էր Կանադա։ Բլումբերգը նաև ճանաչեց Պատրինին որպես Դհանանի՝ ցույց տալով, որ նա պաշտոնապես փոխել է իր անունը՝ Օմար Դհանանիից Օմար Պատրինի Բրիտանական Կոլումբիայում 2003 թվականի մարտին և այն կրկին փոխել է Մայքլ Պատրինի 2008 թվականի հոկտեմբերին։

### Գործադիր տնօրենի մահը
Ըստ Քոթենի այրու՝ Ջենիֆեր Ռոբերտսոնի, նա մահացել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Հնդկաստանում ճանապարհորդելիս։ Նախօրեին նա նրան ուղեկցել է Ջայպուրի հիվանդանոց, որտեղ նրա մոտ ախտորոշվել է սեպտիկ շոկ, պերֆորացիա, պերիտոնիտ և աղիքային անանցանելիություն։ Դեկտեմբերի 9-ին նա ենթադրաբար մահացել է սրտի կանգից։ Դեկտեմբերի 10-ին տեղի քաղաքապետարանը մահվան վկայական է տվել, ինչպես նաև ոստիկանությունից «առարկությունների բացակայության մասին տեղեկանք»՝ մարմինը Նոր Շոտլանդիա վերադարձնելու մասին։

Ռոբերտսոնը ընկերության անունից գրավոր ցուցմունք է տվել, որը ներառել է Քոթենի «մահվան մասին հայտարարությունը», որը ներկայացվել է Նոր Շոտլանդիայի Հալիֆաքս քաղաքում՝ 2018 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Նշվում է, որ Quadriga-ն ունի 363,000 գրանցված օգտատեր և 115,000 տուժած օգտատեր, որոնց պարտքը կազմում է 250 միլիոն կանադական դոլարի։

Քոթենի կտակը ստորագրվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ նրա ենթադրյալ մահից տասներկու օր առաջ։ Դրանում Ռոբերտսոնին մնում էր 9,6 միլիոն Կանադական դոլար արժողությամբ ամբողջ կարողությունը և նա նշանակվել է խնամակալ։ Գույքը ներառում է ինքնաթիռ, առագաստանավ, 2017 թվականի Lexus և անշարժ գույք Նոր Շոտլանդիայում և Կելոունում (Բրիտանական Կոլումբիա)։ Ստեղծվել է 100,000 կանադական դոլար արժողությամբ վստահության հիմնադրամ՝ Ռոբերտսոնի մահվան դեպքում երկու չիուահուաներին ցմահ խնամք ապահովելու համար։

2019 թվականի հունվարի 14-ին Quadriga-ն հայտարարել է, որ իրենց գործադիր տնօրեն Ջերալդ Քոթենը մահացել է մեկ ամիս առաջ Քրոնի հիվանդությունից՝ Հնդկաստանի մանկատանը կամավորական աշխատանքի ժամանակ։ Այն բանից հետո, երբ հունվարին բորսան մի քանի օրով տեղափոխվել է սպասարկման ռեժիմ, հունվարի 31-ին նրանք հայտարարել են, որ դիմում են վարկատուների դեմ պաշտպանության համար։ Quadriga-ն շարունակել է ավանդներ ընդունել մինչև 2019 թվականի հունվարի 26-ը։

Ըստ գործադիր տնօրենի այրու երդման վկայության՝ մոտավորապես 115,000 հաճախորդներ պարտք են 250 միլիոն Կանադական դոլար (190 միլիոն ԱՄՆ դոլար), որոնց մեծ մասը կրիպտոարժույթում է եղել, որը պահվում է Quadriga-ի նոթբուքի սառը դրամապանակում, որին հասանելի է եղել միայն հանգուցյալ գործադիր տնօրենը:Բլոկչեյնի վերլուծաբանները հայտնել են, որ նրանք չեն կարողացել ապացույցներ գտնել Quadriga սառը դրամապանակների առկայության մասին բլոկչեյնում՝ կրիպտոարժույթների համար օգտագործվող հանրային գրանցամատյանում։

Ըստ Քոթենի ընտանիքի որոշ անդամների՝ եղել է կրիպտո «մահացած մարդու անջատիչ», որը Կվադրիգային կապահովի գործառնական տեղեկատվություն նրա մահվան դեպքում, այնուամենայնիվ «ոչ մոնիտորը, ոչ էլ կազմակերպության հետ ներգրավված մյուսները տեղյակ չեն մահացած մարդու փոխարկիչի էլ.փոստի ստացման մասին»։

Ernst & Young-ը հայտնաբերել է Quadriga սառը դրամապանակի հինգ հասցե, բայց դրանք դատարկ են եղել և չեն պարունակել գաղտնի արժույթներ 2018 թվականի ապրիլից։ Մեկ ուրիշը «ըստ երևույթին, օգտագործվել է կրիպտոարժույթի փոխանակման մեկ այլ հաշվից բիթքոին ստանալու և այնուհետև բիթքոինները Quadriga-ի տաք դրամապանակին փոխանցելու համար»՝ դեկտեմբերի 3-ին։ Ենթադրվում է, որ ևս երեք դատարկ դրամապանակ հնարավոր է, որ պատկանում է Quadriga-ին։ Տասնչորս առևտրային հաշիվներ, որոնք նույնպես ստուգվել են՝ օգտագործվել են այլ բորսաներում առևտրի համար։

## Ֆինանսական բուրգ
Reddit-ի որոշ օգտատերեր ենթադրում են, որ Քոթենը կեղծել է իր սեփական մահը՝ հաճախորդներին խաբելու իրավիճակից դուրս գալու համար, իսկ մյուսները կարծում են, որ Քոթենի մահը հիմք է հանդիսացել ֆինանսական բուրգի բացահայտման համար։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 13-ին դատարանի կողմից նշանակված իրավաբանական ընկերությունը, որը ներկայացնում է բորսայի նախկին օգտատերերին՝ նամակ է ուղարկել RCMP-ին՝ խնդրելով արտաշիրիմել Քոթենի մարմինը ինքնությունը հաստատելու և մահվան պատճառը պարզելու համար։

2020 թվականի հունիսին Օնտարիոյի արժեթղթերի հանձնաժողովը պաշտոնապես եզրակացրել է, որ Quadriga-ն իսկապես խարդախություն և ֆինանսական բուրգ է եղել։ Ջերալդ Քոթենը խարդախություն է կատարել՝ կեղծանուններով հաշիվներ բացելով և իր հաշվին արժույթի և ծպտյալ ակտիվների կեղծ մնացորդներ մուտքագրելով, որոնցով նա առևտուր է արել հավատարիմ հաճախորդների հետ և որ «այն, ինչ տեղի է ունեցել Quadriga-ում հնաոճ խարդախություն է եղել, պարուրված ժամանակակից տեխնոլոգիայով»։

Ջերալդ Քոթենի այրին պնդել է, որ ինքը ոչինչ չի իմացել ամուսնու գործունեության մասին և համաձայնել է զրկվել 12 միլիոն դոլարի ակտիվներից։

### Անվճարունակության գործի վարույթը
2019 թվականի փետրվարի 5-ին Նոր Շոտլանդիայի Գերագույն դատարանի դատավոր Մայքլ Ջ. Վուդը հրամայել է «30-օրյա պահում, որը բացառում է Quadriga-ի դեմ պահանջների ներկայացումը», որն ըստ ընկերության պարտատերերի համաձայնության մասին օրենքի ժամանակավոր իրավական պաշտպանություն է իր պարտատերերի կողմից, օրինական կարգավիճակը թույլ է տալիս անվճարունակ կորպորացիաներին վերակազմավորել իրենց բիզնեսը և ֆինանսական գործերը։ Միևնույն ժամանակ գործընթացի ընթացքում ընկերության ֆինանսները կառավարելու համար նշանակվել է երրորդ կողմի մոնիտոր՝ Էռնստ ընդ Յանգը։ Ահարոն Մեթյուզը աշխատել է որպես գործառնությունների տնօրեն։

Ernst & Young-ը 2019 թվականի փետրվարի 6-ին հաղորդել Է, որ բիթքոիններից 468.675 Կանադական դոլար (354.300 ԱՄՆ դոլար) «ակամա» ուղարկվել է անհասանելի սառը դրամապանակին։

2019 թվականի մարտի 5-ին դատավոր Վուդը երկարացրել է Quadriga-ի դատական պաշտպանությունը մինչև ապրիլի 23-ը։ Նա Grant Thornton-ի Փիթեր Ուեդլեյքին նշանակել է վերակառուցման գլխավոր մասնագետ։ Quadriga-ի հաճախորդները 260 միլիոն Կանադական դոլար են պարտքով վերցրել կրիպտոարժույթով և կանխիկ գումարով։ Նախատեսվում է վճարել 24,7 միլիոն Կանադական դոլար, որից 300,000-ը կփոխանցվի Քոթենի այրուն՝ Ջենիֆեր Ռոբերտսոնին, որն այդ գումարը որպես կանխավճար է դրել դատական գործի մեկնարկի համար։ 200,000 Կանադական դոլար էլ ուղղվել է Ernst & Young-ին և ևս 250,000 Կանադական դոլար՝ նրա փաստաբաններին։ 229,842 Կանադական դոլար ուղղվել է Quadriga հիմնադրամի փաստաբաններին և 17,000 Կանադական դոլար Անկախ կապալառուներին։

Quadriga-ի փաստաբան Սթյուարտ ՄաքՔելվիի ընկերությունը հրաժարվել է գործին մասնակցելուց՝ շահերի հնարավոր բախման պատճառով։

2023 թվականի մարտի 10-ին Ernst & Young-ի մրցակցային կառավարիչը հայտարարել է, որ վճարում է առաջին միջանկյալ շահաբաժինը՝  0,13 կանադական դոլլար՝ հայցի ապացուցված արժեքի յուրաքանչյուր դեպքի համար։ Առաջին միջանկյալ շահաբաժնի ընդհանուր գումարը կազմում է մոտավորապես $ 40,000,000: Առաջին միջանկյալ շահաբաժնի վճարման համար սնանկության կառավարիչը գանձում է վճար՝ շահաբաժնի գումարի մոտավորապես 0,39%-ի չափով։ Միջանկյալ շահաբաժինը նախատեսում է ներկայումս կառավարչի տրամադրության տակ գտնվող միջոցների մոտավորապես 87.0%-ի բաշխում։

## Հանրաճանաչ մեդիայում
Ջերալդ Քոթենի պատմության մասին պատմող «մեռած մարդու նենգափոխումը։ Կրիպտոգրաֆիկ առեղծված» վավերագրական ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2021 թվականին Կանադայի Հոթ Դոքս վավերագրական ֆիլմերի միջազգային փառատոնում։

CBC հեռուստաալիքը թողարկել է 6 դրվագանոց փոդքաստ Quadriga-ի և նրա հիմնադրի մահվան մասին, որը կոչվում է «Մահ Կրիպտոլենդում»։ Փոդքասթի հաղորդավարն էր Տակարա Սմոլը։

Նեթֆլիքսի վավերագրական ֆիլմը, որը վերնագրված է «ոչ մեկին մի վստահիր։ Կրիպտոթագավորի որսը»  Ջերալդ Քոթենի պատմության մասին է և թողարկվել է 2022 թվականի մարտին։

2021 թվականին թողարկվել է 8 դրվագանոց փոդքասթ, որը կոչվում էր «ելքի խաբեություն», որը վերաբերում էր Quadriga-ի ստեղծմանը և ուսումնասիրում է, թե արդյոք Ջերալդ Քոթենը բեմադրել է իր մահը։ Փոդքաստը պատրաստել են Ահարոն Լամմերը և Լեյն Բրաունը։

Ջերալդ Քոթենի պատմությունը նաև հիմք է հանդիսացել «Տորոնտոյի օրենք և կարգ։ Հանցավոր մտադրություններ» սերիալի առաջին դրվագի սյուժեի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Առընթեր ընթերցանություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ