open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հովտաշուշան մայիսյան

**Հովտաշուշան մայիսյան** , շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա կոճղարմատավոր ծաղկաբույս։

Բույսն ունի 25 սմ բարձրություն, լայն էլիպսաձև տերևներ, բուրումնավետ շքեղ, զանգականման մանր, սպիտակ ծաղիկներ, որոնք հավաքված են ողկույզանման ծաղկաբույլերում։ Վայրի վիճակում տարածված է Հայաստանում, Կովկասում, Փոքր Ասիայում, Եվրոպայում։ Հովտաշուշան մայիսյանը օգտագործվում է ոչ միայն դեկորատիվ նպատակներով, այլև բժշկության մեջ (օգնում է սրտային հիվանդությունների դեպքում)։ Հովտաշուշանն ունի մի շարք այլ տեսակներ և սորտեր (վարդագույն լիաթերթիկ ծաղիկներով, խայտաբղետ տերևներով, խոշորածաղիկ և այլն)։ Բազմանում է սերմերի և կոճղարմատների միջոցով։  Հովտաշուշանը շատ խոնավասեր է, պահանջկոտ է ոչ միայն հողի, այլ նաև օդի խոնավության նկատմամբ, ջերմասեր է։ Կարելի է աճեցնել միայն մեր հանրապետության խոնավ ու մեղմ կլիմա ունեցող անտառային շրջաններում։ Որպես վաղաժամ ծաղկող կուլտուրա օգտագործվում է քարապարտեզներում, ալպինարիաներում, ծաղկային օջախներում, ինչպես նաև ծաղկային զանազան վերադաշնակումներում ու ձևավորումներում։

## Նկարագրություն
Երկար սողացող ճյուղավոր կոճղարմատով և բազմաթիվ մանր ատամներով, բազմամյա 15-30 սմ բարձրությամբ խոտաբույս է։ 2-3 երկարավուն-էլիպսաձև սրածայր տերևներն ունեն աղեղնաձև ջղավորություն և երկար տերևապատյաններ։ Առաջացնելով երկար, միակողմանի, գագաթային, նոսր ողկույզներ՝ մանր, հոտավետ, երկար ծաղկակոթերով ծաղիկները առաջանում են թաղանթային ծաղկակիցների անութներում։ Ետ ծալված ծաղկապատի թերթիկները սպիտակ զանգակաձև են։ Առէջները, որոնք հաստ առէջաթելերով ամրացած են ծաղկապատի թերթիկների հիմքում, վեցն են։ Կարճ սռնակի վրա գտնվում է եռանկյունաձև սպին։ 1 կամ 2 գնդաձև սերմերով պտուղները մանր են, գնդաձև, նարնջագույն-կարմիր։

## Տարածվածություն
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների անտառներում, անտառաեզրերին, թփուտներում։ Հեշտ բազմանում է վեգետատիվ ճանապարհով՝ կոճղարմատներով։ Հազվադեպ հանդիպում է հյուսիսային մարզերում։ Գեղազարդային բույս է, աճեցվում է տարբեր շրջաններում։

## Նշանակություն
Հովտաշուշանի բոլոր մասերը թունավոր են։ Ծաղիկների թուրմը նպաստում է սրտի դեկոմպենսացիայի հատկանիշների վերացմանը, ուժեղանում են սրտային կծկումները, դանդաղեցնում երակազարկը։ Այս բույսի ինքնուրույն օգտագործումը չի թույլատրվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Լայնաքիթ կապիկներ

**Լայնաքիթ կապիկներ** կամ Նոր Աշխարհի կապիկները (Platyrrhini) տարածված են Ամերիկայում՝ Հարավային Մեքսիկայից մինչև Հյուսիսային Արգենտինա։

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 150 տեսակ, որոնք նեռարվում են 5 ընտանիքներում՝ խաղկաններ, մորվածնոտավորներ, գիշերակապիկայիններ, սարդակապիկայիններ և դիվակապիկայիններ։ Ամենափոքրը խաղկաններն են, գաճաճ լեմուրների հետ միասին համարվում են պրիմատների կարգի ամենափոքր կաթնասունները։

## Արտաքին տեսք
Ամենափոքրը գաճաճ խաղկանն է, որի մարմնի երկարությունը 11-15 սմ է, իսկ քաշը՝ 100-150 գ։ Ամենախոշորը սարդակապիկայինների ընտանիքին պատկանող գորշ միրիկին է, որի մարմնի երկարությունը 8 վսմ է, իսկ քաշը 15 կգ։ Բոլոր լայանքիթ կապիկները ծառաբնակ են և հիմնականում ցերեկային կենդանիներ։ Խաղկանների ընտանիքին (callitrichidae) 40-ից ավելի կապիկներ (խաղկաններ, առյուծակապիւկներ, սագուիններ կամ տանարիններ, մարմոզետներ և այլն)։ Որպես կանոն, խաղկանների պոչը մարմնից ավելի երկար է։

Ձեռքերի ու ոտքերի մատների վրա ունեն ճանկեր։ Մեծ մասը բնակվում է Ամազոն գետի ավազանում։ Սնվում են հիմնականում միջատներով, երբեմն նեկտարով և ծառահյութով։ Կյանքի տևողութըունը 16 տարի է։ Մորվածնոտավորների ընտանիքինը (cebidae) ներառում է 14 տեսակի կապիկներ (մորվածնոտներ կամ կապուցիններ, սկյուրակապիկներ կամ սայմիրիներ)։ Մորվածնոտ նշանակում է *մորուքավոր ծնոտ*։

Սնվում են հատկապես պտուղներով, ոստերով, միջատներով, ծառագորտերով և ձվերով։ Ապրում են 10-30 անհատից կազմված խմբերով։ Սկյուռակապիկները սնվում են միջատներով կամ բույսերով, ապրում են 100 անդամից բաղկացած խմբերով։ Գիշերակապիկայինների ընտանիքին (Aotidae) ընդգրկում է 10 տեսակի կապիկներ, որոնք վարում են գիշերային կյանք։ Գիշերակապիկները բնակվում են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայում, սնվում են պտուղներով։ Մարմնի երկարությունը 40 սմ է, իսկ քաշը 1,2 կգ։ Ապրում են ընտանեկան փոքր խմբերով։

Սարդակապիկայինների ընտանիքը (Atelidaе) կազմված է 30 տեսակի կապիկներից (կռնչակապիկներ, կոատներ, բրդկապիկներ և այլն)։ Ցերեկային կենդանիներ են ապրում են խմբերով կամ հոտերով սնվում են բուսական կերով։ Դիվակապիկայիննեի ընտանիքը (pitheciidae) ներառում է 50 տեսակի կապիկ (ցատկաններ, ուակարիներ կամ կակսժաոներ)։ Ապրում են փոքր խմբերով, ուակարիները հոտերով։ Սնվում են բույսերով և պտուղներով։

## Գրականություն
*Կենդանիների հանրագիտարան, Վահագն Աբրահամյան

## Արտաքին հղումներ
* Parvorder Catarrhini — Classification — Systema Naturae 2000
* Catarrhini Infraorder 

Կատեգորիա:Կզակապիկներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Ջերմային դիսոցում

**Ջերմային դիսոցում,** ջերմային քայքայում, նյութերի քայքայման դարձելի քիմիական ռեակցիաներ, որոնք ընթանում են ջերմաստիճանը բարձրացնելու հետևանքով։

Ջերմային դիսոցման հետևանքով մեկ նյութից առաջանում է մի քանի կամ մեկ ավելի պարզ նյութ։

## Հավասարակշռություն
Ջերմային դիսոցման հավասարակշռությունը ստեղծվում է ըստ զանգվածների ներգործության օրենքի և կարող է բնորոշվել հավասարակշռության հաստատունով կամ դիսոցման աստիճանով (քայքայված մոլեկուլների թվի և ելանյութի մոլեկուլների ընդհանուր թվի հարաբերությամբ)։ Ջերմային դիսոցումը մեծ մասամբ ուղեկցվում է ջերմության կլանումով (էնթալպիան աճում է), այդ պատճառով տաքացումը ուժեղացնում է այն։

Ճնշման մեծացումը արգելակում է ջերմային դիսոցմանը, եթե այն ուղեկցվում է գազային նյութերի մոլերի թվի աճմամբ։ Հակառակ դեպքում դիսոցման աստիճանը կախված չէ ճնշումից։

Պինդ նյութերի (օքսիդներ, բյուրեղահիդրատներ և այլն) ջերմային դիսոցումն իրականացնելու համար կարևոր է իմանալ այն ջերմաստիճանը, որում անջատվող գազի ճնշումը հավասարվում է արտաքին ճնշմանը, այդ ջերմաստիճանում պինդ նյութի քայքայումը խիստ արագանում է։

## Նշանակություն
Գործնական նշանակություն ունեն ջրի և ածխաթթու գազի քայքայումը, ածխաջրածինների դեհիդրումը (հոմոգեն ռեակցիաներ), կարբոնատների, սուլֆիդների դիսոցումը (հետերոգեն ռեակցիաներ), որոնցով են պայմանավորված բազմաթիվ ջերմատեխնիկական, քիմիական և մետալուրգիական պրոցեսներ (կրաքարի բովումը, ցեմենտների արտադրությունը և դոմենյան պրոցեսը)։

## Գրականություն
* Е. С. Андреева, С. С. Андреев. Промышленная экология

Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Աթիենու (Լառնակայի շրջան)

**Աթիենու** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Գյուղը մեկն է այն չորս գյուղերից որոնք գտնվում են Միավորված ազգերի բուֆերային գոտի (Կանաչ գիծ) կոչվող տարածքում, որը հանդիսանում Կիպրոսի և Հյուսիսային Կիպրոսի բաժանման սահմանը։ Գյուղը եղել է բնակավայր սկսած միջին բրոնզի դարից։

## Գյուղի անվանումը
Վարկած կա, որ գյուղը ստացել է իր անունը հին հունարենից։ Անվան հիմքը հին հունարենով "Ատտա" (Αττα) բառն է, որը նշանակում է քարքարոտ։ Գյուղի հողը իրոք քարքարոտ է։ Մեկ այլ տարբերակի համաձայն գյուղը ստացել է իր անունը ի պատից Աթենք քաղաքից եկածների, որոնք եկել և բնակեցրել են գյուղը։
Լուսինյանների որոնք գյուղը կոչվել է Էտիեննե, իսկ հետագայում գյուղը վերանվանվել է Աթիենու։

## Բնակչություն
1947 թվականին գյուղի բնակրությունը կազմել է 3.169 մարդ։ Գյուղի բնակչությունը աճում է և ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 5,017 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Ջեյսոն Մաքսիլ

**Ջեյսոն Դիոր Մաքսիել** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող։ Առավելապես հայտնի է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբում հանդես գալու տարիներից։
 
## Մարզական կարիերա
Ընտրվել է «Դետրոյթ Փիստոնսի» կողմից՝ NBA-ի 2005 թվականի դրաֆթի 1-ին ռաունդի 26-րդ համարով։ 2012 թվականին տեղափոխվել է «Օռլանդո Մեջիք» ակումբում, որի կազմից դուրս գալուց հետո մեկ մրցաշրջան անցկացրել է «Շառլոթ Հորնեթս» ակումբում։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Խոիրոկոիտիա

**Խոիրոկոիտիա** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Տոխնի գյուղից 2 կմ դեպի հյուսիս։ Գյուղը մոտ է գտնվում 1998 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ հանդիսացող Խիրոկիտիա պատմական հուշարձանին։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 632 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Թայ Լոուսոն

**Թայվոն Ռոնել (Թայ) Լոուսոն** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս վենեսուելական «Գայտերոս դել Սուլիա» ակումբում։

## Կարիերան NBA-ում
Համալսարանային կարիերայի ամփոփումից հետո ընտրվել է «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբի կողմից՝ NBA-ի 2009 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 18-րդ համարով, ավելի ուշ տեղ գտնելով «Դենվեր Նագեթսում»։

2011 թվականի ապրիլի 9-ին Լոուսոնը դառնում է NBA-ի պատմության մեջ առաջին մարզիկը, ով հաջող է իրացնում միանգամից 10 երեք միավորանոց նետում։ Հանդիպման ավարտին Լոուսոն իր հաշվին գրանցում է 37 միավոր, 7 արգելափակում և 6 արդյունավետ փոխանցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը ESPN.go.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ
Ստրումիցա

**Ստրումիցա** (նախկինում՝ Ստրումնիցա, ), քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության հարավ-արևելքում։ Բնակչությունը կազմում է 35&nbsp;311 մարդ։ Հանդիսանում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Ստրումնիցա քաղաքը տեղակայված է Մակեդոնիայի հարավ-արևելքում՝ Բուլղարիայի ու Հունաստանի հետ սահմանից ոչ հեռու։ Հարևան քաղաքներն են՝ Վալանդովո, Ռադովիշ (Մակեդոնիա) և Պետրիչ (Բուլղարիա)։ Քաղաքի մոտով է հոսում Ստրումնիցա (Ստրումեշնիցա) գետը։

## Պատմություն
Բալկանյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ՝ 1913 թվականի հուլիսի 7-ին, քաղաքը բուլղարացիներից խլվել է հույների կողմից։ Բուխարեստի հաշտության պայմանագրից հետո, երբ Ստրումնիցան անցավ Բուլղարիային, Ստրումնիցա ու Գեվգելիա քաղաքների հույն բնակչության մեծ մասը տեղափոխվեց հունական Կիլկիս քաղաք, որ որ գտնվում էր Մակեդոնիայի ներկայիս սահմանից 25 կմ հեռավորության վրա։ Ստրումնիցայից տեղափոխված բազմաթիվ բնակիչներ ունենալու պատճառով Կիլկիսը որոշ ժամանակ կոչվում էր Նոր Ստրումնիցա։ 1919 թվականին կնաված Նեյի-սյուր-Սենի պայմանագրով Ստրումնիցան անցնում է Սերբերի, խորվաթների ու սլովենացիների թագավորությանը։

## Ստրումնիցայի հետ կապ ունեցող հայտնի անձինք
* Վանգա () (31 հունվարի կամ 26 մարտի, 1911 – 11 օգոստոսի, 1996) – բուլղարացի պայծառատես
* Դիմիտրոս Ցիցիմիս – Մակեդոնիայի ու Հունաստանի միավորման համար պայքարի մարտիկ, Ստրումնիցայի բնակիչ
* Դուշան Ջամոնյա – մակեդոնական ծագմամբ խորվաթ քանդակագործ, քաղաքի բնակիչ 1928 թվականին
* Մալետեյ (Անդոնով) (1832 – 1891) – բուլղարացի եպիսկոպոս, Սոֆիայի մետրոպոլիտ
* Գորան Պանդև – ֆուտբոլիստ, քաղաքի բնակիչ 1983 թվականին
* Վլատկո Իլիևսկի – բասկետբոլիս, քաղաքի բնակիչ 1980 թվականին
* Բորիս Տրայկովսկի – քաղաքական գործիչ, ծնվել է Ստրումիցայի մոտ գտնվող Մուրտինո գյուղում 1956 թվականին, 1999-2004 թվականներին եղել է Մակեդոնիայի նախագահ
* Զորան Զաև – քաղաքական գործիչ, քաղաքի բնակիչ 1974 թվականին
* Դիմիտրիոս Սեմսիս – ջութակահար, քաղաքի բնակիչ 1883 թվականին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ստրումիցա համայնքի կայքը 
* Томов, Т. Добромир Хриз, който владееше Просек и Струмица — Анамнеза, Т. 6 (2008), 97-114

Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքներ
Սինտ Մաարտեն

**Սինտ Մաարտեն** (), տարածք Կարիբյան ծովում Փոքր Անտիլյան կղզեխմբում։ Պատկանում է Նիդերլանդներին։ Տարածությունը՝ 34 կմ2։ Մայրաքաղաքը Ֆիլիպսբուրգն է։ Բնակչությունը կազմում է 37.429 մարդ 2010 թվականի տվյալներով, խտությունը՝ 1100 մարդ քառ. կմ-ի վրա։ Սինտ Մաարտենը Սինտ-Մարտին կղզու հարավային մասն է, կղզու մոտ 40%-ը, իսկ հյուսիսային մասը Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածքներից է։ Ֆրանսիական մասի տարածքը կազմում է մոտ 53 քառ. կմ։ Պաշտոնական լեզուները երկուսն են՝ անգլերենը և հոլանդերենը։ Տարածված է անգլերենի վրա հիմնված կրեոլերենը։ Նիդեռլանդական տարածքի ամենամեծ բնակավայրը Լոուր Փրինցես Քուաթրն է, իսկ ամենափոքր բնակավայրը Լոուլանդն է։ Հեռախոսային կոդը +1 721-ն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլանդախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների համայնքներ
Բնակչության վերարտադրություն

360px|մինի|աջից
**Բնակչության վերարտադրություն**, մարդկանց սերունդների մշտական հերթափոխությունը, որը բնակչության բնական և մեխանիկական շարժերի ամբողջությունն է։ Ողջ աշխարհի բնակչության վերարտադրությունը միայն բնական շարժի արդյունք է, իսկ երկրների մեծ մասինը՝ բնական ու տարածքային շարժերի ամբողջությունն է։

## Վերարտադրության ռեժիմներ
Անանձնանում են պարզ վերարտադրության ռեժիմը, ընդլայնված վերարտադրության ռեժիմը և նեղացված վերարտադրության ռեժիմը։ **Պարզ վերարտադրության ռեժիմն** առաջանում է երբ ծնելիության և մահացության ընդհանուր արդյունքները իրար հավասար են։ **Ընդլայնված վերարտադրության ռեժիմն** առաջանում է երբ ծնելիությունը գերազանցում է մահացությանը, իսկ **նեղացված վերարտադրության ռեժիմն** առաջանում է երբ ծնելիությունը փոքր է մահացությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նետտո վերարտադրության մակարդակ
* [Նետտո վերարտադրության մակարդակը 40 երկրներում, [1950]—2008]
* Բրուտտո վերարտադրության մակարդակ

Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Մոնկիո դելլե Կորտի

**Մոնկիո դելլե Կորտի ** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։

Բնակչությունը՝ 1082 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 16 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 68 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։

## Ժողովրադագրություն
Բնակչության աճը։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till:2327
 bar:1871 from:0 till:2598
 bar:1881 from:0 till:2906
 bar:1901 from:0 till:3480
 bar:1911 from:0 till:3659
 bar:1921 from:0 till:3855
 bar:1931 from:0 till:3934
 bar:1936 from:0 till:3333
 bar:1951 from:0 till:3306
 bar:1961 from:0 till:2785
 bar:1971 from:0 till:1972
 bar:1981 from:0 till:1584
 bar:1991 from:0 till:1469
 bar:2001 from:0 till:1254
PlotData=
 bar:1861 at: 2327 fontsize:S text:2.327 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2598 fontsize:S text:2.598 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2906 fontsize:S text:2.906 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3480 fontsize:S text:3.480 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3659 fontsize:S text:3.659 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3855 fontsize:S text:3.855 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3934 fontsize:S text:3.934 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3333 fontsize:S text:3.333 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3306 fontsize:S text:3.306 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2785 fontsize:S text:2.785 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1972 fontsize:S text:1.972 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1584 fontsize:S text:1.584 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1469 fontsize:S text:1.469 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1254 fontsize:S text:1.254 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունային վարչակազմ
*Հեռախոսահամար։ 0521 896521
*Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.monchio-delle-corti.pr.it
*Գլխավոր կայք։ http://www.comune.monchio-delle-corti.pr.it

## Արտաքին հղումներ
*Բնակավայրի գլխավոր կայք 
*Վիճակագրության ազգային իսնտիտուտ 
*http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արտադրանքի շնչաբաժին

**Արտադրանքի շնչաբաժին**, արտադրության զարգացման մակարդակը բնութագրող հարաբերական ցուցանիշ է, որը ցույց է տալիս, թե մեկ շնչի (բնակչի) հաշվով որքան արտադրանք (օրինակ՝ էլեկտրաէներգիա, նավթ, կոշիկ, շաքար) է արտադրվում տվյալ աշխարհագրական օբյեկտում։ Հնարավորություն է ընձեռում համեմատություններ կատարելու միատեսակ աշխարհագրական օբյեկտների միջև։

Կատեգորիա:Տնտեսություն
Գեորգի Ռակովսկի

**Գեորգի Ստոյկով Ռակովսկի** (), բուլղարացի հեղափոխական։

## Գործունեություն
1841 թվականին Աթենքում հիմնադրել է Բուլղարիայում և Հունաստանում ազատագրական հակաթուրքական ապստամբություն կազմակերպելու գաղտնի ընկերություն, նույն թվականին Բրեիլայում (Ռումինիա) գլխավորել է հակաթուրքական ելույթ։ 1853 թվականին փորձ է արել Բուլղարիայում կազմակերպել հակաթուրքական ապստամբություն։ 1854 թվականին ղեկավարել է ապստամբների ջոկատ Մտարա Պլանինայում։ 1861—1862 թվականներին Բելգրադում կազմակերպել է առաջին Բուլղարական լեգիան (զորամիավորում), 1866 թվականի վերջին Բուխարեստում միավորել է չետոնիկ վոյեվոդաներին՝ Բուլղարիան օսմանյան լծից ազատագրելու նպատակով ծրագրված գործողություններ մղելու համար։ Կազմել է «Անտառային ժողովրդական ջոկատների ժամանակավոր օրենք» (1867 թվական), որտեղ արտահայտել է չետնիկներին կենտրոնացված ռազմական կազմակերպության վերածելու միտքը։ Առաջ է քաշել ազատագրական պայքարում բալկանյան ժողովուրդների եղբայրական համերաշխության գաղափարը։

Բուլղարիայի ռազմական ակադեմիան կոչվում է Գեորգի Ռակովսկու անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1821 ծնունդներ
Կատեգորիա:1867 մահեր
Կատեգորիա:Բուլղարացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մամեդ Ռահիմ

**Մամեդ Ռահիմ** (Մամեդ Ռահիմ Աբբաս օղլի Հուսևյնով , ), ադրբեջանացի խորհրդային բանաստեղծ։ Արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940), Ադրբեջանի ԽՍՀ Ժողովրդական բանաստեղծ (1964)։

## Գործունեություն
Լույս են տեսել Ռահիմի «Տենչեր» (1930), «Խոյահարում» (1942), «Դոնի գրկում» (1943) և բանաստեղծությունների այլ ժողովածուներ։ «Անմահ հերոսը» (1933) պոեմը նվիրված է Ս․ Մ․ Կիրովին, իսկ «Լենինգրադի վրա» (1948, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1949, հայկական հրատարակումը՝ 1950), «Ապշերոնի հողում» (1950), «Կասպիականի վրա» (1958) պոեմներում (եռերգություն) պատկերված են խորհրդային մարդկանց ռազմական ու աշխատանքային սխրագործությունները։ Ռահիմը գրել է նաև պիեսներ՝ «Խաքանի» (1955), «Սայաթ-Նովա» (1956), «Նաթավան» (1959)։ Թարգմանել է Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Շոթա Ռուսթավելու և այլ բանաստեղծների գործերից։

Պարգևատրվել է Լենինի 2 և, այլ շքանշաններով։ 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նաբի Ռահիմով

**Նաբի Ռահիմով** (), ուզբեկ խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1964)։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։

## Կենսագրություն
1929 թվականից աշխատել է Համզայի անվան ուզբեկական դրամայի թատրոնում (Տաշքենդ)։ Լավագույն դերերից են՝ Յագո, Լիր (Շեքսպիրի «Օթելլո», «Լիր արքա»), Իյլեստակով (Գոգոլի «Ռևիզոր»), Ետով, Մամասալիև (Ույգունի «Մուհաբբատ», «Թռիչք»)։ Ռահիմովը վարպետորեն է տիրապետում թատերական արտահայտչամիջոցներին՝ սուր դրամատիզմից մինչև գրոտեսկ։

1946-1961 թվականներին դասավանդել է Տաշքենդի թատերական ինստիտուտում։

Ուզբեկական ԽՍՀ Համզայի անվան (1967), ԽՍՀՄ (1977) պետական մրցանակներ։ Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուզբեկ դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Կավադարցի

**Կավադարցի** (), քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության Պովարդարիե պատմաաշխարհագրական տարածաշրջանում։ Հանդիսանում է Կավադարցիի համայնքի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Կավարդացին տեղակայված է Լուդա-Մարա գետի երկու ափերին՝ ծովի մակարդակից 230-ից մինչև 270 մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Կավադարցին առաջին անգամ հիշատակվել է 1519 թվականին։

## Բնակչություն
2002 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքն ունի 29&nbsp;188 բնակիչ։

## Հայտնի բնակիչներ
*   Անգել Չեմերսկի (1923—2005), հարավսլավացի քաղաքական գործիչ
*   Գրիգոր Անաստասով, բուլղարացի հեղափոխական, հարավսլավացի քաղաքական գործիչ
*  Դոբրի Դասկալով (1882—1912), բուլղարացի հեղափոխական
*  հաջի Յովան Գրոզդանով, բուլղարացի հասարակական գործիչ
*  Լազար Միշև (1881—1951), բուլղարացի հեղափոխական
*   Միտո Խաջիվասիլև (1922—1968), հարավսլավացի քաղաքական գործիչ
*  Միխայիլ Շկարտով (1884—1936), բուլղարացի հեղափոխական
*   Նիկոլա Մինչև (1915—1997), հարավսլավացի քաղաքական գործիչ
*  Սոնյա Գելովա (ծնվել է 1964 թվականին), քաղաքական գործիչ
*  Ստոյան Անդով (ծնվել է 1935 թվականին), Մակեդոնիայի Հանրապետության Ազգայի ժողովի նախագահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կավադարցիի համայնք 
* Կավադարցի (անգլ.)

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքներ
Ալֆրեդ Ռամբո

**Ալֆրեդ Ռամբո** (Rambaud) (), ֆրանսիացի պատմաբան և հասարակական գործիչ։ Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1897 թ.)։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1876 թ.)։ 1881 թվականից Սորբոնի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1895-1903 թթ.՝ սենատոր, 1896-1898 թվականներին՝ ժողովրդական լուսավորության մինիստր։ Քանիցս դիվանագիտական առաքելությամբ եղել է Ռուսաստանում։ Ռամբոն իր աշխատություններում (որ գրված են չափավոր բուրժուա լիբերալիզմի դիրքերից) հիմնականում լուսաբանել է քաղաքական (հատկապես Բյուզանդիայի, Ռուսաստանի, Գերմանիայի) և միջազգային հարաբերությունների պատմությունը։ Հաճախ անտեսել է դասակարգային պայքարի տնտեսական գործոնը։ 1870-1871 թթ. ֆրանս-պրուս․ պատերազմից հետո հանդես է եկել Գերմանիայի դեմ ռեվանշի պահանջով, պաշտպանել է ֆրանս-ռուսական մերձեցումը, Ֆրանսիայի գաղութային քաղաքականությունը։ է․ Լավիսի հետ խմբագրել է «Ընդհանուր պատմությունը IV հարյուրամյակից մինչև մեր օրերը» աշխատությունը (համար 1-12, 1893-1901 թթ.), որի առաջին 8 հատորները ռուսաստանում լույս են տեսել 1897-1903 թվականներին, իսկ վերջին հատորները Ռուսաստանում են հրատարակվել «XIX դարի պատմությունը» խորագրով (համար 1-8, 1905-1907 թթ.)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Երկրաշարժ Նեպալում (2015)

**2015 թվականի Նեպալի երկրաշարժ**, կամ **Հիմալայան երկրաշարժ**, ապրիլի 25-28 ավերիչ 3.2-7,9 մագնիտուդով երկրաշարժերի շարք Նեպալում։ Առաջին երկրաշարժը տեղի է ունեցել ապրիլի 25-ի առավոտյան, տեղական ժամանակով 11:56։ Այն 1934 թվականից ի վեր ամենահզոր երկրաշարժն է՝ 7,9 մագնիտուդ։ Երկրորդ հարվածը տեղի ունեցավ կես ժամ հետո՝ 7,7 մագնիտուդ, էպիկենտրոնը 10 կմ խորությամբ։ Հաջորդ օրը հետցնցումները շարունակվել են 6,6 և 6,7 մագնիտուդով։ Ապրիլի 27-ին Նեպալի և Հնդկաստանի սահմանին տեղական ժամանակով 18:06, տեղի ունեցավ 5,1 մագնիտուդով երկրաշարժ։ Վերջին հետցնցումը գրանցվել է ապրիլի 28-ին տեղական ժամանակով 4:50, 4,5 մագնիտուդ հզորությամբ, էպիկենտրոնը Կատմանդուից 50 կմ հեռավորության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Նեպալում
Կատեգորիա:2015 երկրաշարժեր
Բնակչության խտություն

[360px|մինի|աջից|[Երկիր մոլորակի բնակչության խտությունը (1994 թվական)]]

**Բնակչության խտություն** տարածքի բնակեցվածության աստիճանն արտահայտող ցուցանիշ, որը հաշվում են բնակչության թվի և տարածքի հարաբերությամբ։ Այլ կերպ ասած՝ այդ ցուցանիշը արտահայտում է մարդկանց միջին թիվը տարածքի 1 կմ² հաշվով, այդ իսկ պատճառով անվանում են *բնակչության միջին խտություն*։ Երբեմն հաշվարկում են նաև խտությունն ավելի իրականորեն արտահայտող ցուցանիշներ՝ 1 կմ² միայն բնակեցված տարածքի կամ էլ՝ օգտագործվող վարելահողի հաշվով։

## Առավել խիտ բնակեցված երկրներ և տարածքներ
Ըստ 2013 թվականի տվյալների.
* Բանգլադեշ — 1087 կմ²
* Պաղեստին — 734 կմ²
* Չինաստանի Հանրապետություն — 649 կմ²
* Հարավային Կորեա — 505 կմ²
* Լիբանան — 464 կմ²
* Ռուանդա — 422 կմ²
* Պուերտո Ռիկո — 410 կմ²
* Նիդեռլանդներ — 404 կմ²
* Բուրունդի — 391 կմ²
* Հնդկաստան — 388 կմ²
* Հայիթի — 376 կմ²
* Բելգիա — 366 կմ²
* Իսրայել — 364 կմ²
* Ճապոնիա — 337 կմ²

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Ա. Պ. Կուզնեցով, Լ. Ե. Սավելյեվա, Վ. Պ. Դրոնով. Աշխարհագրություն. Երկիրը և մարդը, 7 դասարան — Մ.։ Հրատարակչություն, 2008. — С. 42-43. — 175 с. — ISBN 978-5-09=020084-4.

Կատեգորիա:Բնակչություն
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Մանսիու Լիմա

**Մանսիու Լիմա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ժուրուայի մարզում։ Մտնում է Կրուզեյրու դու Սուլի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 785 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 4 672,321 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,0 մարդ/կմ²։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Սեբաստիանը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 30-ին։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1977 թվականին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 49 704 726,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 3 899,33 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,642 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
*Տեղեկություններ Մանսիու Լիմայի մասին
*Մանսիու Լիմայի տեսարժան վայրերը

Կատեգորիա:1977 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Տրենտո (գավառ)

**Տրենտինո** (), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում։ Տրենտինոն ունի ինքնավար մարզի կարագավիճակ։ Բաժանվում է 223 կոմունաների։ Հայտնի է իր լեռներով։ Գավառի մայրաքաղաքը Տրենտո համանուն կոմունան է։ Բնակչության մեծամասնությունը խոսում է իտալերեն, բայց կան որոշ կղզյակներ, որտեղ խոսում են գերմաներենով։

Բնակչությունը կազմում է 477 017 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 76 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6206 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38100։ Հեռախոսային կոդեր՝ 0461, 0462, 0463, 0464, 0465։

Կատեգորիա:1972 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ակրելանդիա

**Ակրելանդիա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Ռիու Բրանկուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 520 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1574,55 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 7,3 մարդ/կմ²։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Սեբաստիանը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 30-ին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 114 350 հզ. ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 9986 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,680 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա

մինի|150px|Ակադեմիայի լոգոն
**Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա** ()՝ Մակեդոնիայի ամենաակնառու գիտական հաստատություններից մեկն է։

## Պատմություն
Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիան հիմնադրվել է Մակեդոնիայի խորհրդարանի կողմից 1967 թվականի փետրվարի 22-ին որպես երկրի բարձրագույն գիտական, հետազոտական և գեղարվեստական հաստատություն, որի նպատակն է դիտարկել և խթանել գիտության և արվեստի զարգացումը։ Ակադեմիայի նպատակն է խթանել մշակութային ժառանգության և բնական ռեսուրսների հետազոտությանը, աջակցել գիտությանն ու արվեստին առնչվող ազգային քաղաքականության պլանավորմանը, խթանել, համակարգել, կազմակերպել և անցկացնել գիտական և գիտահետազոտական աշխատանքներ։

Ակադեմիայի բարձրագույն մարմինը նրա բոլոր անդամների ասամբլեան է, որը պատասխանատու է կանոնադրական կանոնակարգերի համար, ինչպես նաև կանոնադրության, ֆինանսական պլանի, գերատեսչությունների և գիտական ու գեղարվեստական ստորաբաժանումների հիմնադրման համար։ Ասամբլեան ընտրում է նախագահին, փոխնախագահին և քարտուղարին, ինչպես նաև նախագահության որոշ անդամների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Macedonian Academy of Sciences and Arts

Կատեգորիա:Գիտությունը Հյուսիսային Մակեդոնիայում
Կատեգորիա:Գիտությունների ազգային ակադեմիաներ
Ջոն Ռասկին

**Ջոն Ռասկին** (, ), անգլիացի արվեստաբան, հրապարակախոս։

## Կենսագրություն
1839 թվականին ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանը։ Լինելով Թ․ Կարչերի հետևորդը՝ Ջոն Ռասկինը իր աշխատություններում («Ժամանակակից գեղանկարիչներ», 5 հ․, 1843-1860, «Ճարտարապետության յոթ ջահերը», 1849, «Վենետիկի քարերը», 3 հ․, 1851-1853, «Արվեստի քաղաքատնտեսություն», 1857) զարգացրել է Ա․ Շաֆտսբերիի գեղեցիկի և բարու միասնության ըմբռնումը, հանդես եկել բնության, գեղեցիկի և բարձր բարոյականության սինթեզ արվեստին թշնամաբար տրամադրված կապիտալիստական քաղաքակրթության ռոմանտիկական քննադատությամբ՝ կոչ անելով վերածնել միջնադարյան ձեռքի աշխատանքը, գեղարվեստական ստեղծագործության կոլեկտիվ ձևերը։ Ջոն Ռասկինի հայացքները շատ բանով պայմանավորել են պրեռաֆայելիտների գեղագիտության հակաբուրժուազիական տարրերը (գրել է «Պրեռաֆայելիտիզմ, գիրքը, 1851)։ Դիմելով անգլիական պրոլետարիատին («Նամակներ Մեծ Բրիտանիայի բանվորներին և աշխատավորներին», 1871-1886)՝ Ջոն Ռասկինը մեծ համբավ է ձեռքբերել նրանց շրջանում, դասավանդել առաջին Բանվորական քոլեջում։ Ուշ, շրջանում գրել է ավելի պարզ, հասարակ ժողովրդին մատչելի լեզվով («Անցյալ» անավարա հուշագրությունները, 1886-1900)։ Մոտ լինելով Ու․ Մոռիսին Ջոն Ռասկինը մասնակցել է նրա գեղարվեստա-արդյունաբերական արհեստանոցների կազմակերպմանը։ Հայտնի է նաև որպես նկարիչ (գծանկարներ և ջրաներկ գործեր)։ Ջոն Ռասկինի հայացքները, չնայած իրենց հակասական, ուտոպիստական բնույթին, ազդել են 19-րդ դարի 2-րդ կեսի եվրոպական մշակույթի զարգացման վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Ասիս Բրազիլ

**Ասիս Բրազիլ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Բրազիլեայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5351 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2875,915 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1.9 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 30298 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 5984 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0.670 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Ամապայի գավառ

**Ամապայի գավառ** () գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ամապա նահանգի մեջ։ Մտնում է Ամապա նահանգի հյուսիսային մարզի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 19 307 մարդ։ Տարածքը կազմում է 20 837,476 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 0,9 մարդ/կմ²։

## Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
# Ամապա
# Տարտարուգալզինյու

Կատեգորիա:Ամապա նահանգի գավառներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ
Տասա

**Տասա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վլադիմիրի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բուժա գետի աջ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 14 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կալյազմա գետն է, Օրեխովո-Զուևո քաղաքից մինչև Վլադիմիր քաղաք։ Գետավազանը՝ Օկա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **09010102312110000026306**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **110002630**
* *Ավազանի կոդը* - **09.01.01.023**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **10**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կրուզեյրու դու Սուլ (Ակրի)

**Կրուզեյրու դու Սուլ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ժուրուայի մարզում։ Մտնում է Կրուզեյրու դու Սուլի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 73 948 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 7 924,943 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 9,3 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1904 թվականին։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 12-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 391 943 հզր. ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 4647,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,668 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Աշխարհագրություն
Կլիման հասարակածային է։

## Սպորտ
Քաղաքում գործում է «Նաուաս» ֆուտբոլային ակումբը։

Կատեգորիա:1904 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Մանուել Ուրբանու

**Մանուել Ուրբանու** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Սենա Մադուրեյրայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 148 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 9 386,961 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,8 մարդ/կմ²։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում Տիրամայր դա Պենյան։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 14-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 31 267 778,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 4094,78 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,601 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Աշխարհագրություն
Կլիման արևադարձային է։

Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Նևիանո դելի Արդուինի

**Նևիանո դելի Արդուինի** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։

Բնակչությունը՝ 3728 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 36 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 105 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43024։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մոնտեկիարուգոլո

**Մոնտեկիարուգոլո ** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։

Բնակչությունը՝ 9590 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 189 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43022։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Քվինտինը։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի 31-ին։

## Արտաքին հղումներ
*Բնակավայրի գլխավոր կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կաստելնովո դի Սոտո

**Կաստելնովո դի Սոտո** (), համայնք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 7767 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 228 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42024։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։

Համայնքի հովանավորն է սուրբ Անդրեաս առաքյալը։ Տոնակատարությունը նոյեմբերի 30-ին է։

Կաստելնովո դի Սոտոյում է ծնվել մարաթոնյան վազորդ իտալացի Ստեֆանո Բալդինին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ինյապի

**Ինյապի** (պորտ.՝ Inhapi), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սերանա դու Սերտան Ալագոանու գավառի կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010

Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Հյուսիսային Վաշկա

**Հյուսիսային Վաշկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված էՎաշկա գետի աջ ափին՝ 553 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 22 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03030000112103000046248**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - ** 103004624**
* *Ավազանի կոդը* - ** 03.03.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էդվին Բինգհեմ Քոուփլենդ

**Էդվին Բինգհեմ Քոուփլենդ** (, ), ամերիկացի բուսաբան, գյուղատնտես, սնկաբան։

Կոուպլենդը ծնվել է 1873 թ. սեպտեմբերի 30-ին Մոնրո քաղաքում։ 1909 թ. ստեղծել է Ֆիլիպինների *Լոս Բանոսե* քոլեջը, որը հայտնի է ինչպես Ֆիլիպինների *Լոս Բանոսա* համալսարանը։ Նա 8 տարի (1909-1917) աշխատել է որպես դեկան և բույսերի ֆիզիոլոգ։ Կոուպլենդը մահացել է 1964 թվականի մարտի 16-ին Չիկո քաղաքում։ Էդվին Կոուպլենդը մասնագիտացված է պտերազգիների և սնկաբանության ուսումնասիրման մեջ։

## Գրականություն
* W.H. Wagner, jr. (1964) «Էդվին Բինխեմ Կոուպլենդը և նրա հայտնագործությունները» Ամերիկյան ձարխոտ ամսագիր 54 (4) էջ 177-188

Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Տալշա (Ուվոդի վտակ)

**Տալշա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սեկշու գետի աջ ափին՝ 6,6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 23 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կալյազմա գետն է, Օրեխովո-Զուևո քաղաքից մինչև Վլադիմիր քաղաք։ Գետավազանը՝ Օկա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **09010301012110000033182**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **110003318**
* *Ավազանի կոդը* - **09.01.03.010**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **10**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արտավազդ Պապիկյան

**Արտավազդ Սարգսի Պապիկյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1966 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։

Պապիկյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Պապիկյանի ստեղծագործության թեմատիկ առանցքն աշխատավոր մարդու քնարական կերպարն է՝
* «Բնանկար», 1963
* «Մարտիկ», 1976
* «Բանվորներ», 1978
* «Նամակ», 1983
* «Ծերենցի դիմանկարը», 1985
* «Հարիսա», 1987
Հասարակական-քաղաքական կյանքի իրադարձությունները՝
* «Սումգայիթ», 1988
1990-ական թվականներին ստեղծված դիմանկարներին, բնանկարներին, նատյուրմորտներին բնորոշ է նուրբ գունաշարը՝
* «Նատյուրմորտ», 1990
* «Աղջկա դիմանկար», 1993
* «Ծաղիկներ», 1994
* «Բնանկար», 1997
* «Մարմաշեն», 1999
* «Նատյուրմորտ», 2002

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արտավազդ Պապիկյան

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Մասա Ֆիսկալիա

**Մասա Ֆիսկալիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում։

Բնակչությունը՝ 3819 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 67 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 57 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 44025։ Հեռախոսային կոդը՝ 0533։

Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Պետրոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է փետրվարի 22-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2307
 bar:1871 from:0 till: 2667
 bar:1881 from:0 till: 3043
 bar:1901 from:0 till: 4752
 bar:1911 from:0 till: 6221
 bar:1921 from:0 till: 6534
 bar:1931 from:0 till: 6797
 bar:1936 from:0 till: 7227
 bar:1951 from:0 till: 7574
 bar:1961 from:0 till: 5793
 bar:1971 from:0 till: 4536
 bar:1981 from:0 till: 4372
 bar:1991 from:0 till: 4168
 bar:2001 from:0 till: 3819
 bar:2011 from:0 till: 3596
PlotData=
 bar:1861 at: 2307 fontsize:S text: 2307 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2667 fontsize:S text: 2667 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3043 fontsize:S text: 3043 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 4752 fontsize:S text: 4752 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 6221 fontsize:S text: 6221 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 6534 fontsize:S text: 6534 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 6797 fontsize:S text: 6797 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 7227 fontsize:S text: 7227 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 7574 fontsize:S text: 7574 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 5793 fontsize:S text: 5793 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 4536 fontsize:S text: 4536 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 4372 fontsize:S text: 4372 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 4168 fontsize:S text: 4168 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3819 fontsize:S text: 3819 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 3596 fontsize:S text: 3596 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* http://www.massafiscaglia.net/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կաժուեյրու (Ալագոաս)

**Կաժուեյրու** (պորտ.` Cajueiro), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մատա Ալագոանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 169 մարդ։ Տարածքը` 124 կմ2։

Համայնքը հիմնադրվել է 19-րդ դարում։

Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Պոլվերարա

**Պոլվերարա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։ Բնակչությունը 2620 մարդ, բնակչության խտությունը 260 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 9 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝35020։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։

Բնակչության հովանավոր համարվում է Սան Ֆիդենզիոն։ Ամեն տարի տոնը նշվում է նոյեմբերի 16-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դեդփուլ

**Դեդփուլ** կամ **Ուեյդ Ուիլսոն** (, Wade Winston Wilson), հորինված կերպար, «Marvel Comics» հրատարակության անտիհերոս։ Ստեղծվել է նկարիչ Ռոբ Լայֆիլդի և գրող Ֆաբիան Նիցիեզայի կողմից։ Առաջին անգամ հայտնվել է The New Mutants #98 կոմիքսում։

Դեդփուլը զբաղեցրել է 182-րդ հորիզոնականը «Wizard» ամսագրի «Կոմիքսների բոլոր ժամանակների լավագույն 200 կերպարներ» անավանացանկում։ Զբաղեցրել է 45-րդ հորիզոնականը «Empire» ամսագրի «Կոմիքսների 50 լավագույն կերպարներ» անվանացանկում։ 2011 թվականի մայիսին զբաղեցրել է 31-րդ հորզիոնականը IGN վարկածով «Կոմիքսների բոլոր ժամանակների լավագույն 100 կերպարներ» անավանացանկում։

## Արտաքին հղումներ
* Կերպարի կենսագրությունը
* Ռուսական ֆան կայքի թարգմանությունը

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ
Կատեգորիա:Իքս Մարդկանց կերպարներ
Մացառախոզեր

**Մացառախոզեր** (), հանդիսանում է Կրծողների կարգի ընտանիքներից մեկը։

Առհասարակ Կրծողների կարգի տվյալ ենթակարգը ներառում է շուրջ 300 տեսակ կենդանիներ, որոնք ընդգրկվում են առնվազն 18 ընտանիքներում (սրանցից մեկն էլ հանդիսանում է **Մացառախոզերի ընտանիք**ը։

## Տարածում
Առանձին ընտանիքներ են ներկայանում վայրենակերպերը, շինշիլաները, խոզուկները, ագուտինները, ամերիկյան կամ ծառաբնակ վայրենակերպերը, ճահճակուղբերը և այլն։ Վայրենակերպերը բնակվում են Ասիայում և Աֆրիկայում։ Ամերիկյան տեսակներին երբեմն խմբավորում են որպես խոզուկանման կրծողներ։ Ենթակարգ անվանադիրը համարվում է Վայրենակերպերը, որն ապրում է Ասիայում և Աֆրիկայում, ունի 11 տեսակ։

## Արտաքին կառուցվածք
Վայրենակերպերի մարմնի երկարությունը հասնում է մինչև 90 սմ երկարության, իսկ քաշը մինչև 27 կգ։ Մեջքին և կողքերին ունեն երկար փշեր, որոնք ձևափոխված մազեր են, կարող են հասնել մինչև 40 սմ երկարության։

Վայրենակերպը դրանցով պաշտպանվում է գիշատիչներից։ Ապրում է գետնափոր բներում։ Վայրենակերպը ջրում չի սուզվում, քանի որ փշերի ներսում եղած օդը պահում է նրան ջրի մակերևույթին։ Ամերիկայում բնակվում են վայրենակերպերի 16 տեսակներ, որոնք ծառաբնակ են, ընդկրկված են ծառաբնակ վայրենակերպերի ընտանիքում։

## Դասակարգում
centre
Վայրենակերպերի ընտանիքը ընդգրկում է 5 դաս.
* Դաս 
** 
** 
* Դաս 
** 
* Դաս 
** 
** 
** 
** 
** 
* Դաս 
** 
** 
** 
* Դաս 
** 

## Տես նաև
*Ոզնիներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Կենդանիների հանրագիտարան, Վահագն Աբրահամյան

Կատեգորիա:Կաթնասունների ընտանիքներ
Ռուսաստանի հայ երիտասարդության կոնգրես

**Ռուսաստանի հայ երիտասարդության կոնգրես, ՌՀԵԿ** (), Ռուսաստանի Դաշնության առաջին համընդհանուր և խոշորագույն հայկական երիտասարդական կազմակերպությունը, որը միավորում է երկրի շուրջ 20 տարածաշրջանային երիտասարդական կազմակերպություններ։

## Պատմություն
Կազմակերպություն հիմնադրվել է 2015 թվականին փետրվարի 2-ին։ Հիմնադիր ժողովը տեղի է ունեցել Մոսկվայի «Արարատ Պարկ Հայաթ» հյուրանոցում, որին մասնակցել են Ռուսաստանի 16 սուբյեկտներից ժամանած հայ երիտասարդական կազմակերպությունների պատվիրակներ, որոնց թվում էին Վորոնեժի, Պյատիգորսկի, Ստավրոպոլի, Եկատերինբուրգի, Կրասնոյարսկի, Դոնի Ռոստովի, Սոչիի, Պերմի, Պոդոլսկի, Կալինինգրադի, Ղրիմի, Մոսկվայի, Յալթայի, Կրասնոդարի, Յարոսլավլի և Նովոսիբիրսկի ներկայացուցիչները։

## Կոնգրեսի անդամները

## Պատկերասրահ

Andranik Hovsepyan as President of Armenian Youth Congress of Russia.jpg | ՌՀԵԿ-ի ընտրված նախագահ Անդրանիկ Հովսեփյանը հիմնադիր ժողովի ընթացքում, 2015 թ. փետրվարի 9
Immortal Souls Moscow 2015-4.jpeg | «Անմահ հոգիներ» խորագրով Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված աքցիա Մոսկվայում, 2015 թ. ապրիլի 19
2015 April Armenian Genocide Moscow Conference.jpg| «Հիշում եմ և պահանջում» ազգամիջյան ֆորումը Մոսկվայում
2015 April 24 Protests by Armenian Youth Congress of Russia 3.jpg | ՌՀԵԿ-ի և ՀՀ դրոշները Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված ցույցի ժամանակ, 2015 թ. ապրիլի 24


## Տես նաև
* Հայերը Ռուսաստանում
* Մոսկվայի հայ երիտասարդության ասոցիացիա

Կատեգորիա:Ռուսահայ կազմակերպություններ
Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Ռուսաստանում