Էդմոն դը Գոնկուր

**Էդմոն Լուի Անտուան Հյուտ դը Գոնկուր** (,) ֆրանսիացի գրող, գրականագետ, արվեստաբան, գրքերի հրատարակիչ և Գոնկուր ակադեմիայի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Գոնկուրը ծնվել է Նենսիում: Ծնողները՝ Մարկ-Պիեռ Հյու դե Գոնկուրը և Անետ-Սեսիլ դե Գոնկուրը, միջին դասի ազնվականներ էին: Նրանք մահացել են, երբ Էդմոնը և իր եղբայր Ժյուլ դը Գոնկուրը դեռ փոքր էին:  Հայրը նախկինում ծառայել էր Նապոլեոն Առաջինի Մեծ բանակում՝ որպես հեծելազորի սպա և էսկադրոնի հրամանատար, իսկ պապը՝ Ժան-Անտուան Հուո դը Գոնկուրը, 1789 թվականին Ազգային ժողովի պատգամավոր է եղել։  Էդմոնը ուսանել է  Գուբո պանսիոնում, Անրի IV և Կոնդորսե լիցեյներում։ Կոնդորսե լիզեյում նա 1840-1842 թվականներին ուսումնասիրել է ճարտասանություն և իմաստասիրություն, իսկ 1842-1844 թվականներին՝ իրավագիտություն։ 

1848 թվականին՝ մոր մահից հետո, եղբայրները ժառանգել են բավականաչափ միջոցներ, որոնցով նրանք ֆինանսական անկախություն են ձեռք բերել և նվիրվել արվեստին։ Էդմոնն այդպիսով կարողացել է հրաժարվել գանձապետական գրագրի պաշտոնից: Այդ աշխատանքն այնքան տանջալից էր նրա համար, որ նույնիսկ ինքնասպանության մտքեր էր ծնում իր մոտ։ Եղբայրները համագործակցել են՝ ստեղծելով արվեստի քննադատական գործեր, մի շարք վեպեր և օրագիր։ Նրանց ամենանշանավոր վեպը՝ «Ժերմինի Լասերտյոն» (1865), ներշնչված էր իրենց սպասուհի Ռոուզի արկածներից: Նա եղբայրներից գողություն էր անում՝ սիրեկանների հետ գաղտնի խրախճանքներ կազմակերպեկու համար։ Այս գործը համարվում է ֆրանսիական ռեալիզմի առաջին ստեղծագործություններից, որը նկարագրում է բանվոր դասակարգի կյանքը։  
[մինի| [Նադար – Էդմոն և Ժյուլ դը Գոնկուրներ (1822–1896 և 1830–1870) մոտ 1855 թվական]]
1852 թվականին Էդմոնին և նրա եղբորը մեղադրել են հասարակական բարոյականության նորմերը խախտելու մեջ, երբ նրանք հոդվածում մեջբերել են Վերածննդի էրոտիկ պոեզիան:  Եղբայրներն ի վերջո արդարացվել են։

Էդմոնը տարված էր ռոկոկոյով և ճապոնական արվեստով:  Նա նաեւ հավաքել է հազվագյուտ գրքեր։ Եղբայրների՝ 1868 թվականին գնված Օտեյի տունը ցուցադրավայր էր 18-րդ դարի ֆրանսիական և Հեռավոր Արևելքի արվեստի իրենց հավաքածուի համար: Էդմոնը փաստագրել է տունը և դրա ինտերիերը 1881 թվականին իր *«La Maison d'un Artiste» գրքում**:* 1856-ից 1875 թվականների ընթացքում եղբայրները հրատարակել են 18-րդ դարի արվեստին նվիրված էսսեներ՝ «18-րդ դարի արվեստը» (*L'Art du XVIIIe siècle*) վերնագրով հավաքածուում, որը վերածնել է Ռոկոկոյի հանդեպ գնահատանքը: 

1870 թվականին Ժյուլի մահից հետո Էդմոնը շարունակել է միայնակ վեպեր գրել։ Նա նաև շարունակել է գրել «Գոնկուրների օրագիրը» (*Journal des Goncourt*), որն ինքը և Ժյուլը սկսել էին 1851 թվականին՝ դադարեցնելով միայն իր մահից 12 օր առաջ՝ 1896 թվականին:  Նա ավարտին է հասցրել իր եղբոր հետ համագործակցությունից մնացած անավարտ աշխատանքները, այդ թվում՝ Պոլ Գավարնիի մասին մենագրությունը (1873) և «Սերը 18-րդ դարում» (*L'Amour au XVIIIe Siècle*, 1875) վերնագրով գիրքը: Նա վերանայել, ընդլայնել և վերահրատարակել է «Լյուդովիկոս XV-ի սիրուհիները» (*Les Maîtresses de Louis XV*, 1860) երեք հատորով 1878-ից 1879 թվականների ընթացքում՝ «Դյու Բարին» (*La du Barry*), «Տիկին դը Պոմպադուրը» (*Madame de Pompadour*) և «Շատորուի դքսուհին և նրա քույրերը» (*La Duchesse de Châteauroux et ses soeurs*): Նրա վերջին վեպը՝ «Շերին» (*Chérie*, 1884), որը պատմում է իր գեղարվեստական զգայնությունը նորաձևության միջոցով արտահայտող մի երիտասարդ կնոջ մասին, կարող է ընկալվել որպես իմպրեսիոնիստական արվեստի ուսումնասիրություն: 1885 թվականին նա հավաքել է իր հանգուցյալ եղբոր նամակները, իսկ 1887-ից 1896 թվականների ընթացքում հրատարակել է «Օրագրի» ինը հատոր: Էդմոնը գնալով ավելի նախանձոտ էր դառնում ավելի հաջողակ գրողների՝ Գի դը Մոպասանի և Էմիլ Զոլայի հանդեպ, ինչն արտացոլվում է «Օրագրում» տեղ գտած կծու գրառումներում: 1893 թվականին նա գրել է Մոպասանի մասին, որ նրա «հաջողությունը ազատ բարքերի կանանց շրջանում նրանց վուլգարության ցուցանիշ է, քանի որ երբեք չեմ տեսել աշխարհիկ մարդու այդպիսի կարմիր դեմքով, այդպիսի հասարակ դիմագծերով կամ այդպիսի գյուղացիական կազմվածքով»:

Նա իր ողջ ունեցվածքը կտակել է Գոնկուրի ակադեմիայի հիմնադրման և պահպանման համար։ Ի պատիվ իր եղբոր և գործակցի՝ Ժյուլ դը Գոնկուրի (17 դեկտեմբերի 1830 թ1870 թվականի հունիսի 20-ին), 1903 թվականից սկսած յուրաքանչյուր դեկտեմբեր, Ակադեմիան շնորհում է Գոնկուրի մրցանակը։ Այն ֆրանսիական գրականության ամենահեղինակավոր մրցանակն է, որը տրվում է «տարվա լավագույն երեւակայական արձակ ստեղծագործությանը»։ 

Էդմոն դը Գոնկուրը մահացել է Շամպրոսայում 1896 թվականին եւ թաղվել Փարիզի Մոն Մարտրի գերեզմանատանը։ 
[մինի| Գոնկուրի մագաղաթի վրա փորագրված դիմանկարը՝ [Ֆելիքս Բրաքմոն, (1882)]]

## Աշխատանքներ
(միայն Էդմոնդի կողմից)

**Ոչ գեղարվեստական**

* «Անտուան Վատտոյի նկարված, նկարագրված և փորագրված աշխատանքների մանրամասն ցուցակ» (1875)
* «Պ. Պ. Պրյուդոնի նկարված, նկարագրված և փորագրված աշխատանքների մանրամասն ցուցակ» (1876)
* «Արվեստագետի տունը» (1881)[1]
* «Սենտ-Հուբերտին» (1884)
* «18-րդ դարի ճապոնական արվեստը, Ուտամարո։ Կանաչ տների նկարիչը» (1891)
* «Գիմարը, ըստ Մանր Հաճույքների գրանցամատյանների, Օպերայի գրադարանի և այլն» (1893)
* «18-րդ դարի ճապոնական արվեստը, Հոկուսայ» (1896)
* «Ձեղնահարկը» (1896)

**Վեպեր**

* «Էլիզա անունով աղջիկը» (1877)
* «Զեմգաննո եղբայրները» (1878)
* «Ֆոստինը» (1882)
* «Շերին» (1884)[1]
* «Գոնկուրի օրագիրը»

## Արտաքին հղումներ
* 
* Works by Edmond de Goncourt at Project Gutenberg
* Works by Edmond de Goncourt at Faded Page (Canada)
* Works by or about Edmond de Goncourt at the Internet Archive
* Blog dedicated to Edmond and Jules de Goncourt
* Newspaper clippings about Edmond de Goncourt in the 20th Century Press Archives of the ZBW
* "Goncourt Brothers and the Taste for the 18th Century" symposium at the Frick Collection, featuring art historians Olivier Berggruen and Yuriko Jackall

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1822 ծնունդներ
Կատեգորիա:1896 մահեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ