Բարդուղիմեոս Ֆանարջյան

**Բարդուղիմեոս Արտեմի Ֆանարջյան** (), հայ ռենտգենաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ ռենտգենառադիո-ուռուցքաբանական ծառայության հիմնադիրը, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1956), ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1960), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1940), Հայաստանում ռենտգենոլոգիայի և ռադիոլոգիայի հիմնադիրը։ ԵՊԲՀ-ում առաջադեմ ուսանողներին տրվում է նրա անունով անվանական կրթաթոշակ։

ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Վիկտոր Ֆանարջյանի հայրն է։
մինի|Բարդուղիմեոս Ֆանարջյանի կիսանդրին նրա անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի առջև

## Կենսագրություն
Բարդուղիմեոս Ֆանարջյանը ծնվել է 1898 թվականի հունվարի 9-ին Ախալցխայում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Աբասթումանում։ 1917 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի առևտրական ուսումնարանը։ 1923 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի բժշկական համալսարան, այնուհետև 4-րդ կուրսից տեղափոխվել Բաքվի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1924 թվականին։ 1925 թվականին Հայաստանի կառավարությունը հրավիրում է վերջինիս Երևան և գործուղում վերապատրաստման Գերմանիա։ Վերադառնալուց հետո Հանրապետական կլինիկական ինստիտուտին կից ձևավորում է ռենտգենառադիոբանության բաժանմունքը, իսկ 1927 թվականից՝ ռենտգենաբանության ամբիոնը։ 1936 թվականից՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ռենտգենաբանության ամբիոնի վարիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1936)։ 1946 թվականից՝ իր նախաձեռնությամբ կազմակերպված ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության (1977 թվականից՝ Բ․ Ա․ Ֆանարջյանի անվան) ԳՀԻ տնօրեն։ ՀԽՍՀ ԳԱ նախագահության անդամ, կենսաբանական (1956-1959), բժշկական (1960-1963) գիտությունների բաժանմունքների ակադեմիկոս-քարտուղար։

## Գիտական գործունեություն
150 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, այդ թվում՝ 21 մենագրության։ Աշխատանքները վերաբերում են ստամոքսի (քաղցկեղ, խոցային բորբոքումներ), բարակ և հաստ աղիքների, սրտի, թոքերի (քաղցկեղ, տուբերկուլոզ, թոքամզաբորբ, աթելեկտազ, սիլիկոզ), ոսկրային համակարգի հիվանդությունների ռենտգենախտաբանությանը, իոնացնող ճառագայթների կենսաբանական ազդեցության և չարորակ ուռուցքների բուժման հարցերին։

Բացահայտել է ռենտգենյան ախտորոշմամբ 12-մատնյա աղիքի խոցի դիրքը որոշելու՝ «Բ․ Ա․ Ֆանարջյանի օրինաչափությունը»։

## Անդամակցություն
Ֆանարջյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել են նաև հանրապետական ուռուցքաբանական դիսպանսերը, ռադիոկենսաբանության բաժանմունքը, սրտաբանության ԳՀԻ-ն։
Եղել է «էքսպերիմենտալ և կլինիկական բժշկության հանդեսի» խմբագիրը, Ռենտգենաբանների, ռադիոլոգների և ուռուցքաբանների գիտական ընկերության, ինչպես նաև համամիութենական մի շարք գիտական ընկերությունների նախագահ։

1971 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ ռենտգենաբանների և ռադիոլոգների գիտական ընկերության նախագահության պատվավոր անդամ։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

## Աշխատանքներ
* Рентгенодиагностика, 1951
* Рентгенодиагностика заболеваний органов грудной клетки, Е․, 1957;
* Рентгенодиагностика заболеваний пищеварительного тракта, т․ 1-2, Е․, 1961-1964;
* Значение рентгеновых лучей в диагностике некоторых заболеваний внутренних органов, 1972
* Рентгенодиагностика, 2 изд․, Е., 1977․

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Соколов Ю․ Н․ "Памяти Варфоломея Артемьевича Фанарджяна (к 80-летию со дня рождения)", «Вестник рентгенологии и радиологии», 1978, № 6, с․ 90 - 92․

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռենտգենաբաններ