open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ժառանգելիություն

**Ժառանգելիություն**, կենդանիների կամ բույսերի (կամ նրանց խմբերի) պոպուլյացիաներում փոփոխականության գենոտիպային պայմանավորվածություն։

## Ընդհանուր նկարագիր
Բնութագրվում է պոպուլյացիոն-գենային հարաչափով՝ հ², կամ ժառանգականության գործակցով, որը որոշվում է հատուկ եղանակներով՝ հիմնված հիմնականում տարբեր աստիճանի ազգակցությամբ անհատների միջև ֆենոտիպային նմանության հաստատման վրա։ Հ² մեծությունը (արտահայտվում է միավորի մասերով, երբեմն՝ %-ներով) հնարավորություն է տալիս դատելու պոպուլյացիաների գենային կառուցվածքի մասին և ընտրության մեթոդներ ընտրելու չափանիշ է։ Եթե հ²-ու արժեքը մոտենում է 1-ի (100%), հետազոտվող պոպուլյացիայի բազմազանությունը գրեթե ամբողջությամբ պայմանավորված է առանձնյակ գենոտիպերի տարբերությամբ, եթե զրո է՝ մոդիֆիկացիոն (չժառանգվող) տարբերություններով։ հ² ցուցանիշի մեծությունը կախված է կենդանիների և բույսերի գենային բազմազանության աստիճանից և հատկանիշների բնույթից։ Որոշ քանակական հատկանիշներ (կաթի յուղայություն, կաթում սպիտակուցների պարունակություն) բնորոշվում են ժառանգելիության բավականին բարձր ցուցանիշներով, և ընտրության արդյունավետությունն զգալիորեն բարձր է, քան ցածր ժառանգելությամբ հատկանիշներինը (լակտացիայի երկարատևություն, կենդանու պտղատվություն, բույսից ստացված հատիկների զանգված և թիվ)։ Հատկանիշի ժառանգելիության արժեքը հնարավորություն է տալիս կանխատեսելու գյուղատնտեսական  բույսերի ու կենդանիների ընտրության տեմպը և մթերատվության աճը։

Կատեգորիա:Գենետիկա
Քաղկեդոնի ճակատամարտ

**Քաղկեդոնի ճակատամարտ** ( մ․թ․ա․ 73 թվականի գարուն), երրորդ Միհրդատյան պատերազմի ժամանակ պոնտական զորքերի և հռոմեական բանակի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտ։

Մ.թ.ա. 74 թվականի աշնանը մահացել է Նիկոմեդոս Ֆիլոպատորը, ով իր կտակում Բյութինիան հանձնել էր Հռոմեական հանրապետության իշխանությանը։ Այնուամենայնիվ, հանգուցյալը Նիսայի հետ ամուսնությունից երեխաներ է ունեցել (որդի Լիկոմեդոսը և դուստր Նիսան), որոնց նա անօրինական է ճանաչել նրա դավաճանության պատճառով։ Պոնտոսի արքա Միհրդատ VI-ը պաշտպանել է իր քրոջորդու թոռան գահ բարձրանալու իրավունքը և մ․թ․ա․ 73 թվականին Բյութնիայի և Մյուսիայի քաղաքները ընդունեցին նոր իշխանությունը։

Միևնույն ժամանակ պոնտացի հրամանատար Դիոֆանտոսը կրկին գրավեց Կապադովկիան՝ դրանով իսկ հարավից ծածկելով Պոնտոսը և ապահովելով կապը Կիլիկյան ծովահենների հետ։ Պոնտական բանակի մի մասը Էվմախի և  գլխավորությամբ ներխուժել է Փռյուգիա և Պերգամոն, որտեղ շատ քաղաքներ անցել են նրանց կողմ։ Բայց գալատացիների և հռոմեական մի քանի ջոկատների դիմադրության պատճառով (որոնցից մեկը, ի դեպ, ղեկավարում էր Գայոս Հուլիոս Կեսարը), Պերգամոնում մարտերը շարունակվեցին փոփոխական հաջողությամբ։

Ասիայի նահանգում հռոմեական զորքերի հրամանատարը նշանակվել է Լյուցիոս Լիցինիոս Լուկուլլոսը, մինչդեռ Բյութանիայում բանակը ղեկավարում էր գործող հյուպատոս Մարկոս Ավրելիոս Կոտտան։ Վերջինս դարձել է Միհրդատի թիրախը, որը նրան բլոկադայի է ենթարկել Քաղկեդոն քաղաքում ինչպես ցամաքից, այնպես էլ ծովից։ Ավրելիոսը չսպասեց Լուկուլլոսի օգնությանը, և ճակատամարտի ընթացքում նրա բանակը լիովին ջախջախվեց, մարտի դաշտում մնաց մոտ 8000 զինվոր։ Դրանից հետո քաղաքային նավահանգիստը գրավվել է պոնտական զորքերի կողմից, որի ընթացքում նրանց կորուստները կազմել են 730 մարդ։ Հռոմեացիներից սպանվել են 5300 մարդ և 4500 մարդ ընկել է գերի, կորցրել են 64 նավ (4-ը այրվեց, 60-ը գրավվեց)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 74
Կատեգորիա:Հռոմի հանրապետության ճակատամարտեր
Նիկոլաս Թեոդորու

**Նիկոլաս Թեոդորու** ( . ), հույն երիտասարդ շախմատիստ, գրոսմայստեր  (2021 թ .), շախմատի օլիմպիադայի անհատական արծաթե մեդալակիր (2022 թ .):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 2000 թվականին Աթենքում։ 2006 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Ռեթիմնո շրջանի Ացիպոպուլո քաղաքը, որտեղ էլ նա ավարտել է տարրական դպրոցը։ Այնուհետև ուսումը բարձր առաջադիմությամբ շարունակել է Ռեթիմնոյի փորձարարական ավագ դպրոցում, միաժամանակ հաճախել այդ քաղաքում գործող շախմատի ակումբի պարապմունքներին։ 2015 թվականին դարձել է Չանիայի շախմատի ակադեմիայի ուսանող։

Նիկոլաս Թեոդորուն մասնակցել է բազմաթիվ համահելլենական և միջազգային շախմատային մրցաշարերի։ 2022 թվականին Սենթ Լուիսի համալսարանի շախմատի թիմի կազմում առաջին տեղն է գրավել ԱՄՆ-ի քոլեջների շախմատի մրցումներում։

Հունաստանի հավաքականի կազմում 2017 թվականին  մասնակցել է շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությանը, 2022 թվականին՝ Հնդկաստանի Չեննայ քաղաքում անցկացված շախմատային 44-րդ օլիմպիադային, որտեղ երկրորդ խաղատախտակի վրա ցույց է տվել լավագույն արդյունքներից մեկը և անհատական ցուցանիշներով արժանացել արծաթե մեդալի։

2016 թվականին նա արժանացել է ՖԻԴԵ-ի միջազգային վարպետի (IM) կոչման, հինգ տարի անց ստացել ՖԻԴԵ-ի գրոսմայստերի (GM) կոչում։

2022 թվականի մայիսին Նիկոլաս Թեոդորուն ավարտել է ԱՄՆ-ի Սենթ Լուիս քաղաքի համալսարանը ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճանով և ընդունվել այդ նույն համալսարանի ասպիրանտուրան Biostatistics & Health Analytics ծրագրում և նորացված լրիվ կրթաթոշակով՝ շարունակելու է իր մասնակցությունը համալսարանի շախմատի թիմի մրցելույթներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Nikolas Theodorou chess games at 365Chess.com

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Քաղաքն արթնանում է

**«Քաղաքն արթնանում է»** (), իտալացի նկարիչ, քանդակագործ, ֆուտուրիզմի ներկայացուցիչ, ֆուտուրիզմի գլխավոր գաղափարական տեսաբան Ումբերտո Բոչոնիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1910 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 199,3 × 301 սմ։

Այսօր «Քաղաքն արթնանում է» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ժամանակակից արվեստի թանգարանում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։

## Պատմություն
«Քաղաքն արթնանում է» ստեղծագործությունը համարվում է հեղինակի առաջին հայտնի նկարը ֆուտուրիզմի ոճում։ Սկզբից նկարը կոչվել է «*Աշխատանք*» ()․ այն ցուցադրվել է 1911 թվականին Միլանում՝ Ազատ արվեստի ցուցահանդեսին ()։ Նկարը տարբերվում է հեղինակի արվարձաններին նվիրված շարքից։ Այստեղ Ումբերտո Բոչոնիի նախկին ռեալիստական ոճը վերափոխվել է ավելի դինամիկ արվեստի։

1912 թվականին կտավը ձեռք է բերում երաժիշտ Ֆերրուչչո Բուզոնին։ Հետագայում նկարը դառնում է Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի մաս։

## Նկարագիր
Նկարի վերևի հատվածում հեղինակը նկարել է կառուցվող շենքեր, ծխնելույզներ։ Կենտրոնական, ավելի մեծ տարածք զբաղեցնող հատվածում նկարված են մարդիկ և ձիեր, որոնք ձուլվել են դինամիկ շարժման մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *[https://www.guadoofficinecreative.it/wp-content/uploads/2021/02/saggiooppiboccioni.pdf Boccioni e Alessandrina. La Milano che sale.]* . Saggio di Francesco Oppi. Raccolto-Umanitaria Ed., 2015 
* «Քաղաքն արթնանում է» ստեղծագործությունը

Կատեգորիա:1910 նկարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ումբերտո Բոչոնիի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆուտուրիզմ
Ապակե տուն (Բուդապեշտ)

մինի|Հուշատախտակ «Ապակե տան» տեղում
**Ապակե տուն** (), շինություն, որն օգտագործել է շվեյցարացի դիվանագետ Կառլ Լուցը՝ Հոլոքոստի ժամանակ Բուդապեշտում հրեաներին օգնելու համար։

## Հոլոքոստի ժամանակ
Ժամանակին մոտ 3000 հրեաներ ապաստան են գտել «Ապակե տանը» և հարևան շենքում մեծ թվով հունգար ֆաշիստներից, հակասեմիտներից և նացիստներից։ «Ապակե տունը» ավելի լայն ազդեցություն է ունեցել, քանի որ այն  օգտագործվել է որպես հրեական երիտասարդության ընդհատակյա շտաբ-բակարան, որը փրկել է բազմաթիվ կյանքեր։

Շենքը, որտեղ ժամանակին ապակու գործարան է եղել, գտնվում է Վադաշ փողոցի 29 հասցեում՝ Սուրբ Ստեփանոս տաճարի և Հունգարիայի խորհրդարանի մոտ։

Կառլ Լուտցը Հոլոքոստից փրկել է 62,000 հրեաների կյանքը՝ նրանց «անվտանգության վկայականներ» տրամադրելով, որը դիվանագիտական ​​կյանք փրկող գործիք է եղել։ Նա օգնել է նաև 10000 հրեա երեխաների գաղթել Իսրայել, երբ 1942 թվականին ղեկավարել է Բուդապեշտում Շվեյցարիայի արտաքին շահերի բաժինը։ 1944 թվականին Լուտցը ներկայացրել է 12 երկրների շահեր, այդ թվում՝ Շվեյցարիայի և ԱՄՆ-ի։

մինի|Հրեաները հերթ են կանգնած «Ապակե տան» մոտ, Բուդապեշտ, 1944
Լուտցը ծնվել է Շվեյցարիայում 1895 թվականին և 18 տարեկանում գաղթել է ԱՄՆ, որտեղ ապրել է ավելի քան 20 տարի։ 1942 թվականին, նշանակվելով Շվեյցարիայի փոխհյուպատոս Բուդապեշտում, Լուտցը սկսել է աշխատել Հրեական գործակալության հետ՝ թողարկելով շվեյցարական փաստաթղթեր, որոնք թույլ են տվել հրեա երեխաներին արտագաղթել։ Երբ 1944 թվականին նացիստները գրավել են Բուդապեշտը և սկսել հրեաներին արտաքսել մահվան ճամբարներ, Լուտցը հատուկ գործարք է կնքել Հունգարիայի կառավարության և նացիստների հետ․ նա թույլտվություն է ստացել վկայականներ տալ 8000 հունգարացի հրեաների՝ Պաղեստին գաղթելու համար։

Համագործակցելով Միկլոշ "Մոշե" Կրաուշի հետ, Լուտցը միտումնավոր սխալ է մեկնաբանել 8000 մարդու թույլտվությունը որպես ընտանիքների, այլ ոչ թե անհատների և շարունակել տրամադրել տասնյակ հազարավոր լրացուցիչ պաշտպանության վկայականներ, որոնք ունեցել են 1-ից մինչև 8000 համարներ։ Նա նաև ստեղծեց մոտ 76 կոնսպիրատիվ տներ Բուդապեշտի շրջակայքում՝ դրանք հռչակելով շվեյցարական պատվիրակության կցորդներ։ Այդ ապաստարաններից ամենահայտնին ապակե տունն է եղել, որտեղ ավելի քան 3000 հրեաներ ապաստան ու պաշտպանություն են գտել իրենց հալածողներից։

Պատերազմից հետո Լուտցը սկզբում նկատողություն է ստացել իր լիազորությունները գերազանցելու համար, սակայն 1957 թվականին արդարացվել է։ 1961 թվականին թոշակի է անցել։

Քանի որ նա վտանգել է իր կյանքը Հոլոքոստի ժամանակ հրեաներին օգնելու համար, Լուտցը 1964 թվականին դարձել է Շվեյցարիայի առաջին քաղաքացին, ով ստացել է «Աշխարհի արդարակյացներ» կոչումը։

Լուտցը մահացել է Բեռնում, 1975 թվականին։

## Հիշատակ
մինի|Կառլ Լուտցի հուշատախտակը
Ապակե տունն այժմ բաց է այցելուների համար՝ որպես Կառլ Լուտցի և նրա գործունեության պատմությունը փաստող թանգարան։ 1991 թվականին Բուդապեշտի հին գետտոյի մուտքի մոտ նրա պատվին պատի վրա հուշատախտակ է կանգնեցվել։ Չնայած Հոլոքոստի ժամանակ ավելի քան 400000 հունգարացի հրեաներ սպանվել են, 125000-ը ողջ են մնացել, որոնց կեսը Կառլ Լուտցի ջանքերի շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Стеклянный дом в Будапеште (Üvegház)

Կատեգորիա:Բուդապեշտի թանգարաններ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դիվանագիտական առաքելություններ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ
Հարսը (ֆիլմ)

**«Հարսնացուն»** (), 1971 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Խոջակուլի Նարլիևը  «Թուրքմենֆիլմ»  կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Կինը, ում ամուսինը զոհվել Է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, ապրում է սկեսրայրի  հետ։ Նա չի կարող վերադառնալ իր ընտանիք, քանի որ դա կնշանակեր այն հույսի ավարտը, թե ամուսինը կարող է մի օր վերադառնալ տուն։

## Դերերում
* Մայա-Գոզել Այմեդովա - Օգուլկեյիկ (կրկնօրինակել է Ռոզա Մակագոնովան)
* Խոջան Օվեզգելենով - Աննա-աղա (կրկնօրինակել է Իվան Պերևերզևը)
* Խոջաբերդի Նարլիև - Մուրադ
* Խոմմաթ Մուլլիք - Նազար (կրկնօրինակել է Ռոման Խոմյատովը)
* Այնաբաթ Ամանլիև ա -Բիբիտաչ (կրկնօրինակել է Նինա Մենշիկովան)
* Օգուլկուրբան Դուրդիևա - Տուվակ Էջե (կրկնօրինակել է Վալենտինա Անանինան)
* Արսլան Մուրադով - Արսլան (կրկնօրինակել է Սվետլանա Ալեքսեևան)
* Մերգեն Նիյազով - Մերգեն, վարորդ (կրկնօրինակել է Վլադիմիր Գուսևը)
* Բաբա Անանով - Ռեջեփ
* Սաբիրա Աթաևա - Մուրադի մայրը
* Նազար Բեկմիև - էպիզոդ
* Կուրբան Աննակուրբանով - էպիզոդ
* Ս. Օվեզով - էպիզոդ
* Պիրկուլի Աթաև - էպիզոդ
* Իլմուրադ Բեկմիև - էպիզոդ

## Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Աշխաբադից ոչ հեռու։

## Փառատոններ և մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ 1973 - ռեժիսոր Խոջակուլի Նարլիև, օպերատոր Անատոլի Իվանով, նկարիչ Աննամամեդ Խոջանիյազով, դերասաններ Մայա-Գոզել Այմեդովա և Խոջան Օվեզգելենով։

 1972 թվականի համամիութենական կինոփառատոնի դիպլոմ և մրցանակ Լավագույն ռեժիսուրայի համար (Խոդջակուլի Նարլիև, մրցանակը կիսելլ է ռեժիսոր Շուխրաթ Աբասովի հետ «Սիրո դրամա» ֆիլմի համար), դիպլոմ և երկրորդ մրցանակ՝ կնոջ լավագույն դերակատարման համար (Մայա-Գոզել Այմեդովա)։

«Արծաթե յասաման» մրցանակ ֆիլմի համար, «Սորենտոյի գավաթը» լավագույն դերակատարման համար (Մայա-Գոզել Այմեդովա) Սորենտոյի կինոփառատոնում (Իտալիա) 1972 թվականին։

1972 թվականին Լոկառնոյի (Շվեյցարիա) կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ։

Ֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում 2011 թվականին «Սոցիալիստական ավանգարդիզմ» ֆիլմերի ծրագրում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Тарасов А.* Новая точка отсчёта: Заметки о туркменском кино // Искусство кино. — 1974. — № 1. — С. 57—70.
* *Хабиб Гусейнов* — Незабываемое (О худож. фильме «Невестка») // Туркменская искра, 10 декабря 1974
* *Емельянова Ф.* — Что они сумели сказать (Худож. фильмы. «Невестка», «Умей сказать „Нет!“») // Туркменская искра, 9 июня 1978

Կատեգորիա:1972 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Jet Lag (երգ, Simple Plan)

**Jet Lag**, Simple Plan խմբի երկրորդ պաշտոնական սինգլը (որոշ երկրներում՝ առաջինը) չորրորդ ստուդիական ալբոմից։ Սինգլը թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 25-ին երկու տարբերակով։ Երգի ձայնագրման համար հրավիրվել է բրիտանացի փոփ երգչուհի Նատաշա Բեդինգֆիլդը, ֆրանսերենով մեկ այլ տարբերակ ձայնագրվել է ֆրանկոկանադացի երգչուհի Մերի Մեյի վոկալով։

Նոր սինգլի մասին հայտարարել են խմբի վոկալիստ Պիեռ Բուվիեն և կիթառահար Սեբաստիան Լեֆեբրը 2011 թվականի ապրիլի 20-ին իրենց տեսաուղերձում։ Շրջանառության մեջ հայտնի է եղել որպես նոր ալբոմի «առաջին իրական պաշտոնական սինգլ»։

## Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը թողարկվել է 2011 թվականի մայիսի 4-ին։

## Երգացանկ
**Digital download - Single**
# "Jet Lag" (featuring Natasha Bedingfield) – 3:25
# "Jet Lag" (featuring Marie-Mai) – 3:24

**Digital download - Single** **feat. Kelly Cha version**
# "Jet Lag" (feat. Kelly Cha) – 3:22

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
Ուիլյամ Քառ

**Ուիլյամ Հենրի Քառ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Անգլիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է 1 հանդիպում։

## Ֆուտբոլային կարիերա
Ծնունդով շեֆիլդցի Քառը խաղացել է տեղական ֆուտբոլային ակումբներում՝ «Փիթսմուրում» (), «Նորֆոլքում», «Ուենսդեյում» և «Օուլերթոնում»։ Վերջինիս կազմում նա եղել է ինչպես թիմի դարպասապահը, այնպես էլ ակումբի քարտուղարը։

1872 թվականին խաղացել է Շեֆիլդի ֆուտբոլային ասոցիացիայի թիմում՝ Լոնդոնի ֆուտբոլային ասոցիացիայի դեմ խաղում։

1875 թվականի մարտի 6-ին Քառն իր միակ խաղն է անցկացրել Անգլիայի ազգային հավաքականի կազմում՝ Լոնդոնի «Սուրրեյ քրիքետ մարզադաշտում» Շոտլանդիայի դեմ խաղում։ Անգլիացիները հանդիպումը սկսել են տասը հոգով, քանի որ Ուիլյամ Քառն ուշացումով է ժամանաել խաղին․ նրա տեղը դարպասում զբաղեցրել է հարձակվող Ալեքսանդեր Բոնսորը։ Տասը րոպե անց մարզադաշտ ժամանած Քառը մտել է խաղադաշտ՝ զբաղեցնելով իր տեղը անգլիացիների դարպասում, իսկ Բոնսորը վերադարձել է հարձակվողի իր սովորական դերին։ Հանդիպումն ավարտվել է ոչ-ոքի՝ 2:2 հաշվով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը *England Football Online*-ում 

Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Խեսուս Մարիա Պերեդա

**Խեսուս Մարիա Պերեդա Ռուիզ դե Տոմինո** (; ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ 1964 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն Իսպանիայի հավաքականի կազմում։

## Կարիերա
Պերեդան ծնվել է Մեդինա դե Պոմարում, Բուրգոսում, Կաստիլիայում և Լեոնում։ Այնուամենայնիվ, նա մեծացել և դաստիարակվել է Բասկերի երկրի Վալմասեդում։ Պերեդան գավառական երիտասարդական թիմերի ավագն էր։ Նա կարիերան սկսել է «Ինդաուչուում», այնուհետև տեղափոխվել է «Ռեալ Մադրիդ»։

«Սերուցքայինների» մարզաշապիկով առաջաբանը հայտնվել Է Լա Լիգայի միայն երկու խաղերում՝ մեկ գոլ խփելով «Ռեալ Սարագոսայի» դեմ խաղում։ Իսպանիայի մայրաքաղաքում գտնվելու ժամանակ նա նույնպես տրվել է վարձակալության «Վալյադոլիդ»-ում։ 1959 թվականին Խեսուսը տեղափոխվեց «Սևիլիա», որի կազմում առաջին մրցաշրջանում խփեց 11 գոլ։

1961 թվականի ամռանը Պերեդան միացավ «Բարսելոնային» և ութ տարվա ընթացքում մասնակցեց 293 պաշտոնական հանդիպման՝ դառնալով 104 գոլի հեղինակ։ Այս ընթացքում նա երկու անգամ նվաճեց Իսպանիայի գավաթը՝ խփելով առաջին գոլը 1963 թվականի գավաթի եզրափակչում։

31 տարեկանում նա միացել է «Սաբադելին», որտեղ փոխարինման է դուրս եկել։ Իր խաղային կարիերան ավարտել է «Մալյորկայում»։

1995/1996 մրցաշրջանում Պերեդան «Խերեսում» միակ անգամ աշխատել է որպես գլխավոր մարզիչ ակումբային մակարդակում։

Նա Իսպանիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 15 հանդիպման և դարձել 6 գոլի հեղինակ։ Պերեդան հավաքականում իր կարիերան սկսել է 1960 թվականի մայիսի 15-ին Իսպանիայում՝ Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղում։ 1964 թվականին նա հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունում։ Խեսուսը հավաքականի կազմում վերջին անգամ խաղացել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ Հարավսլավիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ելույթների վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթ՝ 1957/1958
* Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 1957/1958
* Տոնավաճառների գավաթ / ՈՒԵՖԱ գավաթ՝ 1965/1966
* Իսպանիայի Գավաթ՝ 1962/1963, 1967/1968
* Եվրոպայի Առաջնություն՝ 1964
**Անձնական**

* Եվրոպայի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 1964 թվական (2 գոլ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*National team data 
*
*
*FC Barcelona archives 
*FC Barcelona profile
 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Վալյադոլիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ուիլանս (լիճ)

**Ուիլանս լիճ** (), ենթասառցադաշտային լիճ Անտարկտիդայում, որն իր անվանումը ստացել է ի պատիվ սառցադաշտաբան, Օհայոյի պետական համալսարանի դոկտոր Յան Ուիլանսի։

Ուիլանս լիճը գտնվում է համանուն սառցահոսքի տակ՝ Ռոսսի շելֆային սառցադաշտի հարավարևելյան մասում։ Լիճը գտնվում է սառույցի տակ՝ մոտ 800 մետր խորության վրա, նրա մոտավոր մակերեսը 60 կմ² է, իսկ խորությունը՝ մեկուկես-երկու մետր, թեպետ գիտնականները, օգտագործելով սեյսմոլոգիական չափումները, ենթադրում էին 6-9 մետր խորություն։ Լճի ջրի ջերմաստիճանը −0,5°C է։

Լիճն առաջին անգամ 2007 թվականին նկարագրել է Սքրիթսի օվկիանոսագիտության ինստիտուտի սառցադաշտաբան Հելեն Ֆրիկերը։ Նա և նրա թիմն ուսումնասիրել են տարածաշրջանի 2003-2006 թվականների արբանյակային պատկերները, որոնք ցույց են տվել սառույցի պարբերական բարձրացում և անկում, և եզրակացրել, որ այդ վայրում գոյություն ունի ենթասառցադաշտային լիճ։

## Հետազոտություն
2013 թվականի հունվարի 28-ին *Whillans Ice Stream Subglacial Access Research Drilling*-ի (WISSARD) հորատողների խումբը հայտնել է, որ 800-մետրանոց սառցե շերտի միջով անցնելուց հետո հասել է լճի մակերեսին։ Անցքի տրամագիծը եղել է 30 սանտիմետր, որի միջով վերցվել են ջրի և լճի հատակի նստվածքների նմուշներ, որոնցում հայտնաբերվել են լիտոտրոֆ միկրոօրգանիզմներ (մոտ 1000 հատ մեկ միլիլիտրում, ինչը 10 անգամ պակաս է, քան օվկիանոսային ջրում), որոնք կենսական գործառույթները պահպանելու համար օգտագործում են ածխաջրածիններ, այլ ոչ թե ֆոտոսինթեզ։

Գիտնականները նշել են, որ «սա Անտարկտիկայի ենթասառցադաշտային լճից նման բարձրորակ նմուշների առաջին հաջող նմուշառումն է»։ Նախկինում նմանատիպ աշխատանքներ են իրականացրել ռուս հետազոտողները Վոստոկ լճում, որտեղ արդյունահանված նմուշները մեծ բացահայտումներ չեն բերել, և բրիտանացիները՝ Էլսուորթ լճում, որտեղ հորատումը չի ավարտվել սարքավորման խափանման պատճառով։

2014 թվականին լիճն ուսումնասիրել են ԱՄՆ-ի գիտության ազգային հիմնադրամի գիտնականները։

Ուիլանս լճի ուսումնասիրությունը գիտնականներին կարող է պատկերացում տալ Յուպիտերի Եվրոպա արբանյակի և Սատուրնի Էնցելադ արբանյակի վրա հնարավոր կյանքի մասին, որտեղ ֆիզիկական պայմանները կարող են նման լինել Երկրի Անտարկտիկայի ենթասառցադաշտային լճերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* **-ի Պաշտոնական կայք
* Ուիլանս լիճը  *lakelubbers.com* կայքում
* *Դուգլաս Ֆոքս.* Կյանքն Անտարկտիդայի սառույցի տակ  *Discovermagazine.com* կայքում, 3 հունիսի, 2013 թվական

Կատեգորիա:Անտարկտիդայի լճեր
Կատեգորիա:Արևմտյան Անտարկտիդա
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Բեռնհարդ Կուլման

**Բեռնհարդ Կուլման** (; ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, խաղացել է պաշտպանի դիրքում։

## Կարիերա
Նա իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է 1969 թվականին SpVgg Porz թիմի հետ մինչև 1970 թվականին պայմանագիր կնքեց «Քյոլն» ակումբի հետ։ Նա մասնակցել է Բունդեսլիգայի 341 հանդիպման, քանի դեռ առողջական խնդիրների պատճառով հրաժարական չի տվել։ 1973-1980 թվականներին նա Գերմանիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 40 հանդիպման՝ դառնալով 6 գոլի հեղինակ։ Մասնակցել է 1974 թվականի աշխարհի առաջնությանը, 1978 թվականի աշխարհի առաջնությանը և 1980 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։ 1991-1996 թվականներին խաղացել է «Քյոլն» ակումբում։ 1999 թվականից նրա որդին՝ Կարստեն Կուլմանը, նույնպես սկսեց խաղալ այս ակումբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль Бернхарда Кулльмана на сайте weltfussball.de
* Профиль Бернхарда Кулльмана на сайте fussballdaten.de
* Профиль Бернхарда Кулльмана на сайте National-football-teams
* Профиль Бернхарда Кулльмана на сайте Transfermarkt
* Профиль Бернхарда Кулльмана на сайте kicker.de

 
Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Միյամի Այա

**Այա Միյամա** (),ճապոնացի ֆուտբոլիստ 2011 թվականի աշխարհի չեմպիոն, 2010 թվականի ասիական խաղերի չեմպիոն։

## Սպորտային կարիերա
Այան մեծ ֆուտբոլում իր նորամուտը նշել է 1999 թվականին NTV Beleza ակումբում, որի սանն էր։ Հետագայում Միյաման տեղափոխվեց Okayama yunogo Belle ակումբ, որը պարբերաբար հեռանում էր ԱՄՆ-ի առաջնության խաղերի համար։ WPS-ում հենակետ ձեռք բերելու մի քանի փորձերը դրական արդյունքի չհանգեցրին, և այժմ նա կրկին խաղում է Օկայամայի ակումբում՝ իր շարքերում անցկացնելով ավելի քան հարյուր հանդիպում և խփելով ավելի քան վեց տասնյակ գոլ։

2003 թվականին ես առաջին անգամ կանչվեցի Ճապոնիայի ազգային հավաքականի գույները պաշտպանելու։ Այդ ժամանակից ի վեր Միյաման բավականին պարբերաբար հայտնվում է թիմի հայտացուցակում տարբեր մրցաշարերի համար՝ իր շարքերում անցկացնելով 68 հանդիպում և խփելով 16 գոլ։ Ասիայի գավաթ-2008-ում երրորդ տեղը և Ասիական խաղերի-2010-ի և աշխարհի գավաթի-2011-ի տիտղոսները նվաճվեցին նաև ոչ առանց բնիկ Տիբայի մասնակցության։ Ընդ որում, հենց Միյամայի գոլն էր, որ ԱԱ-2011-ի եզրափակիչը տեղափոխեց լրացուցիչ ժամանակ։

## Ելույթների Վիճակագրություն

### Ազգային հավաքական
;Գոլերը եզրափակիչ մրցաշարերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль на сайте JFA

Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Լիկոսի ճակատամարտ

**Լիկոսի ճակատամարտ** ( մ․ թ․ ա․ 66թ.), ճակատամարտ Միհրդատյան Երրորդ պատերազմի ընթացքում Հռոմեական և Պոնտական զորքերի միջև։
 
Մ․ թ․ ա․ 66 թվականի գարնանը Պոմպեոսը ստանձնել է հռոմեական զորքերի հրամանատարությունը և սկսել է նախապատրաստվել հարձակման։ Զորք հավաքելու ժամանակ ստանալու համար նա դեսպաններ է ուղարկել Միհրդատ VI-ի և պարթև արքա Հրահատ III-ի մոտ։ Այդ ժամանակ պարթև թագավորի արքունիքում էր Մեծ Հայքի թագավոր Տիգրան II-ի որդին՝ Տիգրան Կրտսերը, ով փորձել է զավթել իշխանությունը Հայաստանում, բայց պարտվել և փախել է Պարթևաստան։ Այն փաստը, որ նա՝ Տիգրանի որդին, Կլեոպատրայից էր, ով  Միհրդատ VI Եվպատորի դուստրն էր, վատթարացրեց հարաբերությունները հայ և պոնտացի արքայազնների միջև։ Հաշվի առնելով դա՝ Հրահատը որոշեց դաշինք կնքել հռոմեացիների հետ և հարձակվել Հայաստանի վրա։

Ստանալով Միհրդատի հրաժարականը անվերապահ կապիտուլյացիայից, Պոմպեոսը նրա դեմ դուրս է եկել 40-50 հազարանոց բանակով։ Միհրդատի զորքերը բաղկացած էին 30000 հետևակներից և 3000 հեծելազորից։ Պոմպեոսի և Միհրդատի հեծյալների միջև առաջին բախումն ավարտվել է հօգուտ հռոմեացիների։ Պոնտոսի թագավորը ստիպված էր հետ նահանջել։ Դաստեյրա լեռան մոտ Միհրդատը կանգ է առել և ամրապնդել իր ճամբարը։ Պոմպեոսը պաշարել է նրա ճամբարը, պոնտական ​​ճամբարում սով է սկսվել, բայց 45 օր անց պոնտացիներին հաջողվել է խորամանկության օգնությամբ փախչել։ Հռոմեացիները երրորդ օրը հասան Միհրդատին և կտրեցին նրա նահանջի ճանապարհը։ Հաջորդ օրը Պոմպեոսն անցել է հարձակման։ Անկազմակերպվածության և կարգապահության բացակայության պատճառով պոնտացիները ջախջախիչ պարտություն են կրել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Аппиан. Митридатовы войны
* Плутарх. Сравнительные жизнеописания. Лукулл

* 
* 
* 

Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Հռոմի հանրապետության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 66
Կատեգորիա:Պոնտոսի թագավորություն
Դիեգո Բուոնանոտե

**Դիեգո Բուոնանոտե** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, չիլիական «Ունիոն Լա-Կալերա» ակումբի կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Դիեգո Բուոնանոտեն «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբի սան է։ Դիեգոյի դեբյուտը հիմնական թիմում 17 տարեկան հասակում 2006 թվականի ապրիլի 9-ին «Ինստիտուցիոնալո» ակումբի դեմ խաղում, որն ավարտվեց «Ռիվեր Փլեյթի» հաղթանակով 3-1 հաշվով, դա միակ հանդիպումն էր երիտասարդ կիսապաշտպանի համար Արգենտինայի 2006 թվականի առաջնությունում։ Արգենտինայի առաջնությունում իր առաջին գնդակը Բուոնանոտեն խփել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 30-ին «Ռոսարիո Սենտրալ» ակումբի դեմ խաղում, Դիեգոն խփել է խաղի 29-րդ րոպեին, որն ավարտվել է հօգուտ «Ռիվերայի»։

Յոթ օր անց Դիեգոն դարձավ թիմի առանցքային խաղացողներից մեկը «Բոկա Խունիորսի» նկատմամբ տարած հաղթանակի ժամանակ, Բուոնանոտեն հիանալի անցկացրեց հանդիպումը և նույնիսկ վաստակեց 11 մետրանոց, որն իրացրեց իր ակումբակից Արիել Օրտեգան։ Հանդիպումն ի վերջո ավարտվեց «Ռիվերայի» հաղթանակով՝ 2:0 հաշվով, իսկ Դիեգոյի նման հիանալի խաղը նրան թույլ տվեց երկար ժամանակ ամրապնդվել ակումբի հիմնական կազմում։

Արգենտինայի 2007 թվականի առաջնության բացվածքում Բուոնանոտեն անցկացրել է 8 հանդիպում և խփել 2 գնդակ։ 2008 թվականին Արգենտինայի առաջնության երկրորդ հատվածի Դիեգո Կլաուսուրայի չեմպիոն Բուոնանոտեն դարձավ նաև «Ռիվեր Փլեյթի» լավագույն ռմբարկուն՝ 17 խաղում խփելով 9 գնդակ։

### Կարիերան հավաքականում
Բուոնանոտեն հանդես է եկել Արգենտինայի տարբեր տարիքային խմբերի մի քանի հավաքականներում։ 2008 թվականին Դիեգոն Արգենտինայի օլիմպիական հավաքականի կազմում դարձել է Պեկինի Օլիմպիական խաղերի հաղթող։ 2008 թվականի օգոստոսի 13-ին Սերբիայի Օլիմպիական հավաքականի դեմ խաղում Դիեգոն առաջին անգամ դուրս եկավ հիմնական կազմում։ Բուոնանոտեն հիանալի անցկացրեց հանդիպումը և նույնիսկ տուգանայինից գոլ խփեց հանդիպման 86-րդ րոպեին, որն ավարտվեց արգենտինացիների հաղթանակով՝ 2:0 հաշվով։

### Կոչումներ և նվաճումներ
*  Արգենտինայի չեմպիոն (1)։ 2008 (Կլաուսուրա)
*  Չիլիի չեմպիոն (5)։ Ապերտա 2016, 2018, 2019, 2020, 2021
*  Չիլիի սուպերգավաթակիր (4)։ 2016, 2019, 2020 (*չի խաղացել*), 2021
*  Հունաստանի գավաթակիր (1)։ 2015/16
* 20px Օլիմպիական չեմպիոն (1)։ 2008

## Անձնական կյանք
Դիեգոյի հայրը՝ Մարիոն, 1970-ականներին ֆուտբոլիստ էր։ Բուոնանոտեն ունի նաև Իտալիայի քաղաքացիություն։

2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Դիեգոն, լինելով իր Peugeot 307-ի ղեկին, կորցրել է կառավարումը և ավտովթարի է ենթարկվել, որի հետևանքով լուրջ վնասվածքներ է ստացել։ Նրա երեք ընկերները մահացել են։ 2010 թվականի հունվարի սկզբին հաղորդվում էր, որ ֆուտբոլիստի վերականգնման համար կպահանջվի առնվազն 7 ամիս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Ривер Плейта»
* Статистика на сайте «Futbolxxi.com»
* 

 
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կիլմեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրանադայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պաչուկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Ֆիլիպ Բերժերո

**Ֆիլիպ Բերժերո** (), ֆրանսիացի ֆուտբոլային դարպասապահ, աշխարհի 1986 թվականի առաջնության մասնակից, Եվրոպայի 1984 թվականի չեմպիոն։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ֆիլիպ Բերժերոյի կարիերայի առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը դարձավ «Բորդոն»։ Դարպասապահն ակումբում հանդես է եկել 1971 թվականից 7 տարի, որից հետո տեղափոխվել է «Լիլ»։ 1983-1988 թվականներին Ֆիլիպ Բերժերոն հանդես է եկել «Թուլուզում», որից հետո ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։ Ընդհանուր առմամբ, 1-ին դիվիզիոնում Դարպասապահը 17 մրցաշրջաններում անցկացրել է 485 հանդիպում; Սա 26-րդ արդյունքն է երկրի առաջնությունների պատմության մեջ։

### Ազգային հավաքականում
Ֆիլիպ Բերժերոն Ֆրանսիայի հավաքականում նորամուտը նշել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ ԱՄՆ-ի հետ ընկերական խաղում։ Դարպասապահը հայտնվել է ազգային հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Եվրոպայի 1984 և աշխարհի 1986 առաջնություններին, բայց այդ մրցաշարերում ոչ մի հանդիպում չեմ անցկացրել։

Բերգերոնը վերջին անգամ հավաքականում հանդես է եկել 1984 թվականի մարտի 28-ին Ավստրիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղում։ Ընդհանուր առմամբ, դարպասապահն ազգային թիմի կազմում անցկացրել է 3 ընկերական հանդիպում, որոնցից մեկն ամբողջությամբ բաց է թողել 1 գոլ։

### Մարզչական
1990-1998 թվականներին Ֆիլիպ Բերժերոն աշխատել է որպես դարպասապահների մարզիչ Ֆրանսիայի հավաքականում։ 1998 թվականին դարձել է «Պարի Սեն Ժերմենի» գլխավոր մարզչի օգնական և շուտով թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնում փոխարինել է Արթուր Ժորժեին։ Նրա գլխավորությամբ ՊՍԺ-ն դարձավ երկրի փոխչեմպիոն և լիգայի գավաթի եզրափակչի մասնակից։

2002 թվականի հուլիսից հոկտեմբեր Բերժերոն եղել է «Ռենի» գլխավոր մարզիչը, սակայն առաջնության 10 տուրերում թիմը Նրա գլխավորությամբ միայն մեկ հաղթանակ է տարել։

«Ռենից» հեռանալուց հետո Բերժերոն աշխատել է Ֆրանսիայի տարբեր տարիքի պատանեկան հավաքականների հետ։ 2004 թվականին նա Եվրոպայի առաջնությունում հաղթանակ տարավ Մ-17 հավաքականի նկատմամբ։

## Վիճակագրություն

Ընդհանուր՝ 3 խաղ / 1 բաց թողած գոլ; 2 հաղթանակ, 0 Ոչ-ոքի, 1 պարտություն։

## Ծանոթագրութըուններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на Footballdatabase.eu
* Профиль на сайте Pari-et-gagne.com
* 
 
Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Բորդոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Ինկուբատորանոց

**Ինկուբատորանոց**, արտադրական շինություն, որտեղ կատարվում է գյուղատնտեսական թռչունների ձվի ինկուբացիան և ճտահանությունը։ 

## Տեղեկություններ
Ինկուբատորանոց կառուցում են թռչնաֆաբրիկաներում, թռչնաֆերմաներում, ինկուբատորաթռչնաբուծականկայաններում։ Ինկուբատորանոցի հիմնարտադրական շինությունները տեղաբաշխում են տեխնոլոգական շարժընթացներին համապատասխան։ Ձվերի ընդունման և տեսակավորման շինությունը հանդերձում են ձվատեսակավորող մեքենաներով, հատուկ սեղաններով ու ձվադիտակներով, ձվապահեստարանը՝ դարակաշարերով և հարկաշարերով (ինկուբացման ձվերով լի արկղերը տեղադրելու համար), ինկուբացման սրահը՝ ճտահան մեքենաներով, ճտահանման սրահը՝ ճտահանման դարակաշարերով, ճտերի տեսակավորման շինությունը՝ տեսակավորման սեղաններով։ Ինկուբատորանոց կառուցում են, հիմնականում, միահարկ, ուղղանկյունաձև հատակագծով (հավաքովի միօրինակացված կառուցատարրերից կամ տեղական շինանյութից)։ Ինկուբատորանոցը հանդերձում են նաև ավտոմատ կառավարվող էլեկտրամատակարարումով, ջեռուցումով և օդափոխությամբ, տաք և սառը ջրամատակարարումով, կոյուղով։ Ձեռնարկության տարածքում ինկուբատրանոցը տեղաբաշխում են թռչունների համար նախատեսված այլ շինություններով՝ քամիներից պաշտպանված մասում։ Յուրաքանչյուր ինկուբատրանոցի աշխատանքում նախատեսված է տարեկան 6 օրից ոչ պակաս կանխարգելիչ ընդմիջում։

Կատեգորիա:Ինկուբացիա
Ֆեռան Օլիվելյա

**Ֆեռան Օլիվելյա Պոնս** (, , ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Իր ողջ պրոֆեսիոնալ կարիերան անցկացրել է «Բարսելոնայում»։ Եվրոպայի ազգերի գավաթ 1964-ում եղել է Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ավագը։

## Կարիերա
### Ակումբային
1954 թվականին Օլիվելյան միացել է «Բարսելոնայի» պահեստային «Կոնդալի» երիտասարդական թիմին։ Երկու տարի անց տեղափոխվել է հիմնական թիմ։ Իր առաջին մրցաշրջանում անցկացրել է 49 խաղ։

1963/64 թվականներից Օլիվելյան խաղացել է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։ 1964 թվականին նշանակվել է «Բարսելոնայի» ավագ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1969 թվականը։

«Բարսելոնայի» կազմում անցկացրել է 524 հանդիպում՝ ներառյալ ընկերական խաղերը։ Միակ գոլը խփել է 1959/60 մրցաշրջանի 22-րդ տուրի՝ «Լաս Պալմասի» դեմ խաղում։ Օլիվելայի հետ «Բարսան» 1959 և 1960 թվականներին հաղթել է Լա Լիգան։ Նա նաև երեք անգամ նվաճել է *Inter-Cities Fairs Cup*-ը և չորս անգամ՝ Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթը։

Մահացել է 2023 թվականի մայիսի 14-ին 86 տարեկանում։

### Հավաքականում
Օլիվելյան իր առաջին խաղն անցկացրել է Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում 1957 թվականի մարտի 31-ին։ Այդ խաղում Իսպանիան 5։ 0 հաշվով հաղթել է Բելգիային։ Նա ազգային հավաքականի ավագ է դարձել 1964 թվականին։ Օլիվելյան երկու հանդիպումն էլ անցկացրել է Իսպանիայի 1964 թվականի Եվրոպայի հաղթական առաջնությունում՝ Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի (2:1) և ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականի (2:1) դեմ խաղում։ Օլիվելյան ընդգրկվել է 1966 թվականի աշխարհի առաջնության հայտացուցակում, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։

Բացի այդ, նա 1966-1968 թվականներին երկու խաղ է անցկացրել Կատալոնիայի հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային

;  **[[Բարսելոնա ՖԱ|«Բարսելոնա ՖԱ»]]**

* Լա Լիգա (**2**)՝ 1958/59, 1959/60
* Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթի հաղթող (**4**)՝ 1956/57, 1958/59, 1962/63, 1967/68
* Տ*Inter-Cities Fairs Cup* գավաթակիր (**3**)՝ 1955/58, 1958/60, 1965/66

;  **«**Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական**»**

* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն (**1**)՝ 1964

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Profil auf der Website des FC Barcelona
* Profil bei El Mundo Deportivo
* Profil bei fcbarcelonaonline.com
* Spielerprofil bei BDFutbol.com
* Spielerprofil bei Fútbol en la Red

 
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Միզգին Այ

**Միզգին Այ** (թուրքերեն՝ **Mizgin Ay.** ), ազգությամբ քուրդ թեթևատլետ, արագավազորդուհի, ով հանդես է գալիս 100 մ, 200 մ եւ 400 մ մրցատարածություններում՝ միջազգային մրցումներում ներկայացնելով Թուրքիան։

## Կյանքի վաղ տարիներ
Միզգին Այը ծնվել է 2000 թվականի հունիսի 22-ին Հարավարևելյան Թուրքիայում՝ Բաթման քաղաքում։   

Վազք մարզաձևով սկսել է զբաղվել դեռևս կրտսեր դպրոցական տարիքից։ Տասը տարեկան է եղել, երբ բացահայտվել է նրա առանձնահատուկ օժտվածությունը կարճ տարածություններում վազքի մեջ։ Երկու տարի անց նա մասնակցել է թեթևաթլետիկական մրցումների։ 2014 թվականին իր նվաճած ոսկե մեդալների թիվը հասցրել է վեցի՝ հաղթանակներ տանելով բոլոր մրցումներում, որոնց մասնակցել է։ 16 տարեկանում անդամագրվել է Fenerbahçe Athletics / Ֆեներբախչե աթլետիկս մարզական ակումբին։

## Կարիերա
Այը 2017 թվականին Նայրոբիում ( Քենիա) անցկացված թեթևաթլետիկայի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել 100 մ  և բրոնզե մեդալ՝ 200 մ մրցավազքում։  2017 թվականին Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում կայացած իսլամական համերաշխության խաղերում մեկական  բրոնզե մեդալ է նվաճել 100 մ վազքում և 4 x 400 մ փոխանցումավազքում։ 

2018 թվականին Ստամբուլում (Թուրքիա ) կայացած Բալկանյան թեթևաթլետիկական մարզադահլիճային 23-րդ առաջնությունում 60 մ մրցատարածությունն անցնելով 7,38 վայրկյանում՝ գրավել է առաջին տեղը միաժամանակ սահմանել մինչև 20 տարեկանների նոր ազգային ռեկորդ։ 

2019 թվականին Էրզրում քաղաքում անցկացված սպրինտի և փոխանցումավազքի միջազգային գավաթի խաղարկության մրցումներում 100 մ մրցատարածությունում նվաճել է ոսկե մեդալ։  

2020 թվականին Ստամբուլում (Թուրքիա ) կայացած Բալկանյան թեթևաթլետիկական մարզադահլիճային առաջնությունում արծաթե մեդալի է արժանացել՝ 60 մ մրցատարածությունում գրավելով երկրորդ տեղը։

## Անձնական լավագույն ցուցանիշները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Թեթևատլետներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիա

**Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիա**, Հայաստանում բռնցքամարտի ոլորտը կարգավորող հիմնական մարմինը։ Ֆեդերացիան կառավարում է Հայաստանի օլիմպիական կոմիտեն։ Ֆեդերացիայի գլխամասը գտնվում է Երևանում՝ Նալբանդյան փողոցում։ Նախագահը Հովհաննես Հովսեփյանն է։

## Պատմություն
Ֆեդերացիան հիմնադրվել է 1991 թվականին։ Ամբողջ Հայաստանում գործում են պրոֆեսիոնալ և սիրողական բռնցքամարտի մի քանի դպրոցներ։ Հայ բռնցքամարտիկները տարբեր քաշային կարգերում բազմիցս հայտնվել են աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների լավագույն եռյակում։ Հայ բռնցքամարտիկները մասնակցում են նաև Բռնցքամարտի աշխարհի գավաթի մրցաշարին։  

Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիան Եվրոպական բռնցքամարտի կոնֆեդերացիայի և Բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայի լիիրավ անդամ է։

Բռնցքամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (AIBA) նախագահ Ումար Կրեմլյովը 2021 թվականին Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի ներկայացուցիչների և ԿԳՄՍ փոխնախարար Կարեն Գիլոյանի հետ հանդիպմանը դրական է գնահատել հայկական բռնցքամարտի զարգացման տեմպերը և համագործակցության պատրաստակամություն հայտնել.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտը Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի կառավարման մարմիններ
Սյումեյե Բոյաջի

**Սյումեյե Բոյաջի** (, ), թուրք պարալիմպիկ լողորդուհի, ով մրցում է S5 հաշմանդամության կատեգորիայում ազատ ոճում, թիկնալողում և բատերֆլայում ՝ մասնագիտանալով սպրինտային մրցաձևերում։ Սյումեյեն իրեն դրսևորում է նաև նկարչության ասպարեզում։

## Կենսագրություն
Սումեյե Բոյաջին ծնվել է 2003 թվականի փետրվարի 5-ին Թուրքիայի Էսքիշեհիր քաղաքում։ Իր ծնողների առաջնեկն է։ Ծնվել է ազդրի հոդախախտմամբ և առանց երկու ձեռքերի (վերին վերջույթների երկկողմանի բնածին ագենեզ)։  

Սովորել է հայրենի քաղաքի հատուկ տարրական դպրոցում, որտեղ առաջին դասարանում սովորել է ոտքով գրել։

## Նկարչուհու կարիերա
Չորսուկես տարեկանում Սումեյեն սկսել է նկարել ոտքով։ Նա նկարազարդել է *Ալթին Բալըքի* («Ոսկե ձկնիկը») ռուսական հեքիաթի թուրքերեն թարգմանությունը ( , մշակումը՝ Ալեքսանդր Պուշկինի)։   Իր այդ աշխատանքը նվիրվել է Թուրքիայի այն ժամանակվա նախագահ Աբդուլլահ Գյուլին, ով այն վերցրել է Ռուսաստան պաշտոնական այցի համար։  2009 թվականի ապրիլին Բոյաջիի ջրաներկ նկարները ցուցադրվել են Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում կազմակերպված անհատական ցուցահանդեսում։ Աղջիկն իր նկարներից մեկը  2010 թվականին նվիրել է Ռուսաստանի առաջին տիկին Սվետլանա Մեդվեդևային: 2014 թվականին նա իր թղթե աշխատանքներով մասնակցել է Էսքիշեհիրում կազմակերպված թուրքական ավանդական ձեռագործ աշխատանքների ցուցահանդեսին։

## Լողորդուհու կարիերա
Բոյաջին որոշեց զբաղվել լողով՝ հաշվի առնելով, որ, ձկները լողում են առանց ձեռքերի։ 2008 թվականին նա իր առաջին փորձերը կատարեց այդ ասպարեզում։ 2012 թվականից նրան մարզում է Մեհմեդ Բայրաքը։ 

2016 թվականի հունիսին աղջիկը Բեռլինում մասնակցեց Գերմանիայի 30-րդ բաց առաջնությանը։ Նա 2016 թվականի ամառային պարալիմպիկ խաղերին մասնակցելու որակավորում է ստացել և ներկայացրել է իր երկիրը Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում։ Այստեղ նա չկարողացավ մեդալ նվաճել։  2017 թվականին մասնակցեց Իտալիայի Լիգուրիա քաղաքում անցկացված եվրոպական պարա-երիտասարդական խաղերին և S1-5 կատեգորիայում բրոնզե մեդալ նվաճեց 50 մ թիկնալողում։ 

2019 թվականին այդ նույն մրցաձևում նա  45,28 վայրկյան արդյունքով ոսկե մեդալի արժանացավ World Para Swimming World Series-ում, որն անցկացվեց ԱՄՆ Ինդիանապոլիս քաղաքում։  2019 թվականին Լոնդոնում կայացած պարա-լողի աշխարհի առաջնությունում էլ արծաթե մեդալ նվաճեց՝ բարելավելով իր արդյունքը, որը կազմեց 44,74 վայրկյան։

## Ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2003 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Ախալցխայի ճակատամարտ (1853)

**Ախալցխայի ճակատամարտ** կամ **Ախալցխայի ավերում** (, ), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1853 թվականի նոյեմբերի 12-ին (24), Ռուսաստանի և Օսմանյան բանակների միջեւ Ղրիմի պատերազմի ժամանակ Ախալցխայի ամրոցում։

1853-1856 թվականների Ղրիմի պատերազմի սկզբից ի վեր թուրքական բանակի հարձակման ուղղություններից մեկը հենց Ախալցխայի ամրոցն էր, որը 1829 թվականի Ադրիանապոլսի պայմանագրով միացել էր Ռուսական կայսրությանը։ Ալի փաշայի գլխավորությամբ թուրքական 18.000-անոց ջոկատն ուղարկվում է այնտեղ, բայց թուրքական զորքի առաջխաղացումը կանգնեցնում է իշխան Անդրոնիկովի 7000-անոց ջոկատը, որը հիմնականում բաղկացած էր վրացական անկանոն հեծելազորից։ Զորաջոկատը տարավ վճռական հաղթանակ, ինչը դադարեցրեց Օսմանյան կայսրության հետագա առաջխաղացումը Անդրկովկաս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Badem C. The Ottoman Crimean War (1853—1856) (англ.) / Ed. by S. Faroqhi, H. Inalcik. — Leiden—Boston: Brill, 2010. — xvi, 432 p. — (The Ottoman Empire and its Heritage: Politics, Society and Economy, Vol. 44). — .

## Հղումներ
* Битва у крепости Ахалцих 1853 г.

Կատեգորիա:1853 Եվրոպայում
Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Վրաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Ասպերգիլոտոքսիկոզ

**Ասպերգիլոտոքսիկոզ**, գյուղատնտեսական կենդանիների (ավելի հաճախ՝ խոճկորների և թռչունների) թունավորումներ։ Առաջանում են *Aspergillus* ցեղի բորբոսասնկերի թույներով վարակված կերեր ուտելուց։ Բնորոշվում են ստամոքսաղիքային ուղիների բորբոքումներով, վերին շնչուղիների, լյարդի, երիկամների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարմամբ։ Թռչունների անկումները 80–100 % է։ *A. flavus, A. niger* բորբոսասնկերով տարբեր կերեր (հացահատիկ, խոտ, սենաժ և այլն) ախտահարվում են ոչ ճիշտ պահպանության (բարձր ջերմաստիճան և խոնավության ավելցուկ) պատճառով։ Որոճողների և խոզերի մոտ ասպերգիլոտոքսիկոզը սովորաբար դրսևորվում է որպես սուր թունավորում (ջերմաստիճանի բարձրացում, ընկճվածություն, նախաստամոքսների ատոնիա, սրտի աշխատանքի անբավարարություն)։ Կովերի մոտ ընդհատվում է կաթնատվությունը, հնարավոր են նաև վիժումներ, իսկ ձիերի մոտ՝ քրոնիկ ընթացք, նիհարում։

## Ախտորոշում

Կերերի թունաբանական պարտադիր վերլուծության ժամանակ հիմք են ընդունում նաև կլինիկական և ախտաբանաանատոմիական տվյալները։ Բուժումը կերաբաժնում փչացած կերերի բացառում, որոճողների կտրիչի, խոզերի  ստամոքսի լվացումներ, լուծողականներ, պատիճավորված նյութեր (հաբեր), խաղողաշաքարի լուծույթի, նատրիումի քլորիդի ներերակային, կարդիամինի և սրտային այլ միջոցների ներմաշկային ներարկումներ։

## Կանխարգելում
Կերերի ճիշտ պահպանություն, խիստ բորբոսնած կերերով կերակրման բացառում, իսկ ավելի քիչ բորբոսնած կերերով կերակրել միայն դրանց շոգեխաշումից, եռացնելուց կամ կրամշակումից հետո։ *Aspergillus fumigatus* սնկով վարակված կերերով (եգիպտացորեն, գետնանուշի, բամբակենու քուսպ) կենդանիներին կերակրելուց սնկի թույնն (աֆլատոքսինը) առաջացնում է ծանր թունավորումներ (աֆլատոքսիկոզ)։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կարապետ Քացախյան

**Կարապետ Քացախյան** (սեպտեմբերի 1, 1919 - փետրվարի 10, 1996), Հայաստանի ազգային գրադարանի երկարամյա աշխատող գրադարանագետ և մատենագետ, գրադարանային բաշխիչ կենտրոնում որպես համալրման բաժնի վարիչ։ Դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն Թիֆլիսի  33-րդ և 89-րդ հայկական միջնակարգ դպրոցներում։

## Կենսագրություն
Հանրային գրադարանի երկարամյա աշխատող գրադարանագետ և մատենագետ Կարապետ Գևորգի Քացախյանը ծնվել է 1919 թվականին սեպտեմբերի 1-ին Ջավախքի Ախալցիխե գյուղաքաղաքում։ Սակայն նրա մանկությունն ու պատանեկությունն անցել են Թիֆլիսում։ 

Նա սովորել և ավարտել է 70-րդ հայկական միջնակարգ դպրոցը։ Քանի որ մանկավարժների մեծ կարիք կար, նրան գործուղել են Ախալքալաքի շրջանի Կարծախ (Ջիվանու ծննդավայրը) գյուղը, ուր դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն 

1936-1937 ուսումնական տարում ընդունվել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրության ֆակուլտետ, 1941 թվականին ավարտել է և իր նման հազարավորների հետ մեկնում ռազմաճակատ։ Մի քանի անգամ վիրավորվելուց հետո վերջապես 1945 թվականին վերադարձել է Թիֆլիս։ Դասավանդել է  33-րդ և 89-րդ հայկական միջնակարգ դպրոցներում։ 

1953 թվականին հաստատվել է Երևանում և սկսել աշխատել գրաղարանային բաշխիչ կենտրոնում որպես համալրման բաժնի վարիչ։ 1967 թվականին աշխատանքի է անցել Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի համալրման բաժնում, ապա մատենագիտության բաժնում։ 

Կարապետ Գևորգի Քացախյանը մահացել է 1996 թվականին փետրվարի 10-ին Երևանում։

## Գործունեություն
Կարապետ Քացախյանը զբաղվել է մատենագիտությամբ և կարճ ժամանակի ընթացքում տպագրել մեկ տասնյակից ավելի մատենագիտություններ։ Դրանցից են «Մուրճ», «Լումա», «Փորձ», «Էմինյան ազգագրական ժողովածու», «Ազգագրան կան ժողովածու», «Ազգագրական հանդես» և այլն։ «Ժողովրդագիտությունը հայ պարբերականներում» մատենաշարի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ պրակներում տեղ են գտել ժողովրդագիտության վերաբերող ամենալայն առումով, բոլոր նյութերը, որոնք նա ծաղկաքաղ է արել հետևյալ աղբյուրներից. «Բանբեր Հայաստանի գիտական ինստիտուտի» (1921-1922), «Նորք» (1924-1927), «ՀՍԽՀ պետական համալսարանի գիտական տեղեկագիր» (1925-1930), «Բանբեր Երևանի համալսարանի» (1967-1980), «Բանբեր մատենադարանի» (1956-1980), «Բանբեր Հայաստանի արխիվների» (1950-1980) և այդ ժամանակի մի շարք նման պարբերականներից։ Նա պատրաստել և Հայաստանի ազգային թանգարանին է հանձնել նույն այդ մատենաշարի 4.5 և 6-րդ պրակները, որոնք «Լրաբեր հասարակական գիտությունների» «Պատմաբանասիրական հանդեսի» և այլ պարբերականներում տեղ գրած նյութերն են։ Կ.Քացախյանը մասնակցել է նաև «Ավետիք Իսահակյան» կենսամատենագիտության առաջին պրակի կազմելուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրադարանագետներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Տիգրան Աբրահամյանի և ընկերների հիշատակի աղբյուր-հուշարձան

**Տիգրան Աբրահամյանի և ընկերների հիշատակի աղբյուր-հուշարձան**, ավերված աղբյուր-հուշարձան, որը գտնվել է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Աղանուս գյուղի մոտ, Թթու ջուր կոչվով տեղանքում։ Հուշարձանը նվիրված է 1994 թվականի հունվարի 18-ին Օմարի լեռնանցքի մարտական գործողությունում զոհված Տիգրան Աբրահամյանի և նրա ընկերների հիշատակին։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Աղբյուր-Հուշարձանի կենտրոնում և հուշարձանին կից կանգնեցված է եղել 2 խաչքարեր, որոնք ոչնչացվել են ադրբեջանական բռնազավթման ժամանակ։ 

## Հուշարձանի ոչնչացում
Մինչ ադրբեջանական բռնազավթումը աղբյուր-հուշարձանը կանգուն է եղել։ Քաշաթաղի շրջանի բռնազավթումից հետո արված լուսանկարից պարզվում, որ ոչնչացվել են խաչքարերը, իսկ հուշարձանի ամբողջականությունը ներկերով պղծված ու խաթարված է։ Ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոների՝ Աղանուս գյուղի մոտ գտնվող պատմական աղբյուրի շրջակայքում զանգվածաբար հատվել են ծառերը, իսկ հուշարձանի տարածքում պետք է կառուցվի հանգստի գոտի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուր-հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի հուշարձաններ
Երեք կանայք եկեղեցում

**«Երեք կանայք եկեղեցում»** (), գերմանացի նկարիչ Վիլհելմ Լայբլի՝ ռեալիզմի ոճով, յուղաներկով կտավի վրա նկարը՝ ստեղծված 1878-1882 թվականներին, չափերը՝ 113×77 սմ։ Ներկայումս պահվում է Համբուրգի պատկերասրահում։

## Ստեղծում
Կտավում պատկերված են Միսբախի շրջակայքից (ինչի մասին վկայում է նրանց հագուստը) երեք տարբեր տարիքների գեղջկուհիներ։ Նրանք նստած են եկեղեցու նստարանին, աղոթում են և կարդում։ Նկարի համար նմուշ է ծառայել Բադ Այբլինգ շրջանի Բերբլիգի Սուրբ Խաչ եկեղեցու ներքին հարդարանքը։ Հեղինակը որպես բնորդ ընտրել է տեղի գյուղացիներից, որոնք նրա համար կեցվածք են ընդունել շուրջ երեք ու կես տարի։ Աննա Շտաբերը (նա, ով աջում է նստած) և Մարիա Բուխները (մեջտեղում է նստած) ծնունդով Բերբլինգից էին։ Ձախում աղոթող կինը՝ Մարիա Ֆոգլը, ի ծնե՝ Տումին, ծագումով Միտրահինգից էր՝ ոչ հեռու Բադ Այբլինգից։ Երիտասարդ աղախին Աննա Շտաբերը համաձայնվել է կեցվածք ընդունել նկարչի համար, քանի որ հիվանդ էր և չէր կարող աշխատել։ Աշխատանքն սկսելուց կարճ ժամանակ անց՝ 1878 թվականին, մահացել է քահանան, որը թույլատրել էր գեղանկարչին աշխատել եկեղեցում։ Նրան փոխարինողը պահանջել է դադարեցնել եկեղեցին որպես արվեստանոց օգտագործելը։ Իրադրությունը հարթվել է Լուիտպոլդ Բավարացու միջամտությամբ։ 

Նկարի կոմպոզիցիան և ռեալիստական պատկերումը մեծ տպավորություն են թողել ժամանակակիցների վրա, ներառյալ Վինսենթ վան Գոգի, որն իր գնահատանքն է հայտնել հեղինակին։ 1878 թվականի հոկտեմբերի 26-ին մորն ուղղված նամակում Վիլհելմ Լայբլն իր աշխատանքը գնահատել է հետևյալ կերպ.
«Այժմ ես նկարում եմ մի աղջկա և երկու պառավների, որոնք պատրաստվում են խոստովանանքի և ջերմեռանդորեն աղոթում են։ Նրանցից յուրաքանչյուրը կրում է միսբախյան հագուստ, որոնք շատ սիրուն են նայվում նրանց հագին, հատկապես աղջկանը։ Ես չեմ հիշում, որ որևէ մեկը նկարած լինի նման մարդկանց։ Այնպես, ինչպես ես չարչարվել եմ այս նկարի վրա, ինձնից շատ ջանք է խլել, սակայն այն տեսնողների խոսքերով՝ դա լավագույնն է, որ ես նկարել եմ մինչ այժմ»։

## Պատմություն
1882 թվականին կտավը ցուցադրվել է Վիեննայում Կյունստլերհաուսի առաջին միջազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսի ժամանակ։ Քննադատ Հերման Բարը նկարն անվանել է «լրջամիտ, ազդու գերռեալիզմի իսկական գլուխգործոց»։

Նկարիչը 1883 թվականին վաճառել է կտավը Վորմսից Շոն ընտանիքին 40,000 մարկով։ 1884 թվականին այն ցուցադրվել է Վիեննայում, Փարիզում և Լոնդոնում։ Համբուրգի պատկերասրահում ցուցադրվել է 1906 թվականից։ Ռոկոկո ոճով նստարանը և կտավի կրկնօրինակը մինչ այժմ գտնվում են եկեղեցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1882 նկարներ
Կատեգորիա:Համբուրգի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Վիլհելմ Լայբլի նկարներ