Մոնիկա Բլայբթրոյ

**Մոնիկա Բլայբթրոյ** (. ), կինոյի և թատրոնի ավստրիացի դերասանուհի, սցենարիստ, մանկավարժ: Ռեժիսոր Ռենատո Ատիլիո Բլայբթրոյի դուստրն էր, դերասանուհի Հեդվիգ Բլայբթրոյի (1868-1958) ծոռնուհին, գերմանացի դերասան Մորից Բլայբթրոյի մայրը:

Մոնիկան սովորել է Վիեննայում Մաքս Ռեյնհարդտի կազմակերպած դերասանական արվեստի սեմինարում: Ավարտելուց հետո աշխատել է Վիեննայի Բուրգթատրոնում, Մյունխենի կամերային թատրոնում, Բեռլինի Շիլլերի անվան թատրոնում։

Կինոյում իր դեբյուտը կատարել է 1972 թվականին՝ «Ռեքվիեմ կույս թագավորի համար» ֆիլմում: Նկարահանվել է հարյուրից ավելի գերմանական ու ավստրիական ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։

Հիշատակության են արժանի հատկապես նրա դերակատարումները «Վազիր, Լոլա, վազիր», «Կնեֆ», «Վերջին ամառ» ֆիլմերում, «Մաններ. դարի վեպը» հեռուստասերիալում: [ 1 ] Նրա մասնակցությամբ վերջին ֆիլմերն էին «Մեկ սարյակային ավազակախումբ»-ը  և «Մարիայի վերջին ճանապարհորդությունը», որոնք բազմաթիվ մրցանակների են արժանացել։ Մոնիկան եղել է Ուլրիկե Բրեմերի նկարահանած «Իմ կյանքը» վավերագրական ֆիլմի հերոսը։

1993-98 թվականներին Մոնիկա Բլայբթրոյը դասավանդել է Համբուրգի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոցում։

2009 թվականի մայիսի 4-ին ZDF հեռուստաալիքով հեռարձակվել է «Ein starker Abgang» հեռուստաֆիլմը, որը նկարահանվել էր դերասանուհու ծննդյան 65-ամյակի առթիվ: Բլայբթրոյը երկար տարիներ ապրել է Համբուրգի Սանկտ Գեորգ թաղամասի մի բնակարանում:

Նա մահացել է 65 տարեկան հասակում՝ 2009 թվականի մայիսի 13-ին, Համբուրգում, թոքերի քաղցկեղից:

## Ֆիլմագրություն

* 1971: *Change* (հեռուստաֆիլմ) - Գուգի
* 1972: *Լյուդվիգ. Ռեքվիեմ կույս արքայի համար* - Էլիզաբեթ Նեյ
* 1972: **' (հեռուստաֆիլմ)
* 1976: ''Lemminge, Teil 2: Verletzungen'' (հեռուստաֆիլմ)
* 1978: ''Alzire oder der neue Kontinent'' - Յուլիա
* 1978: ''Mittags auf dem Roten Platz'' (հեռուստաֆիլմ) - Նատալյա
* 1981: ''Obszön - Der Fall Peter Herzl'' - Ռոզա
* 1982: ''I'll Be Waiting'' (հեռուստաֆիլմ) - Նելլի
* 1982: ''Das Dorf an der Grenze'' (մինի հեռուստասերիալ) - Հերտա
* 1983: ''Der Zappler'' - Շտեֆանի մայր
* 1983: ''Variation'' (հեռուստաֆիլմ) - Եվա
* 1984: ''Սերը բոլոր վախերի սկիզբն է'' - Ժիզելա
* 1984: ''Լենինը Ցյուրիխում'' (հեռուստաֆիլմ) - Նադեժդա Կրուպսկայա
* 1986: **' (հեռուստաֆիլմ) - տիկին Շապիրո
* 1986: *Mit meinen heißen Tränen* (հեռուստաֆիլմ)
* 1987: *Մահացու տեսիլք* - Սիլլի 
* 1988: *Կեսգիշերային ոստիկանը* - տիկին Քարսթենս
* 1992: **'
* 1997: ''Maria'' - Մարիայի մայր
* 1998: ''Կանայք չեն ստում'' - Hausmeisterin
* 1998: ''Վազի՛ր, Լոլա՛, վազի՛ր'' - Die Blinde (uncredited)
* 1998: **' - Gräfin
* 1998: *Rosenzweigs Freiheit* - դատավոր
* 1999: *Ein einzelner Mord* - մայր
* 1999: *Tödliche Schatten* (հեռուստաֆիլմ) - Kommissarin
* 2000: *Marlene* - Վիթվե ֆոն Լոշ
* 2000: *Հրաժեշտը* - Հելեն Վայգել
* 2001: *Die Manns – Ein Jahrhundertroman* (մինի հեռուստասերիալ) - Կատյա Ման
* 2002: *Amen.* - տիկին Հինցե
* 2002: *Ikarus* - Իդա
* 2002: *Tattoo* - կոմիսար Ռոթ
* 2002: *Bibi Blocksberg* - Վալպուրգիա
* 2002: *Germanija* - Մարիա
* 2003: *Himmel Polt und Hölle* (հեռուստաֆիլմ) - Ալոիզիա Հաբեզամ
* 2004: **' (մինի հեռուստասերիալ) - Տանտե Լենկա
* 2004: **' - Վալպուրգիա
* 2005: *Ալիքներ* (հեռուստաֆիլմ) - Generalin von Palinkow
* 2006: **' (հեռուստաֆիլմ) - Մարիա
* 2006: ''Maria an Callas'' - Ջեննի Ռից
* 2006: ''Չորս րոպե'' - Գերտրուդ Կրյուգեր
* 2007: **' - Ռիզա Գինսբերգ
* 2007: **' - Միտցի
* 2008: **' (հեռուստաֆիլմ) - Վերա Հարտել
* 2008: **' - Մարիա Դունկել
* 2008: ''Մայրս, հարնացուս ու ես'' - ֆրաու Կոբարեկ
* 2009: ''Հիլդե'' - Էլզա
* 2009: ''Soul Kitchen'' - Նադինի տատ
* 2009: ''Լեդիի նման'' (հեռուստաֆիլմ) - Լորա Վինթեր
* 2009: **' - Թրաուդի Կրիգեր (վերջին կինոդերը)

## Պարգևներ
* 1972 թ.- «Ոսկե տեսախցիկ» մրցանակ՝ «Կոմիսարը» հեռուստասերիալում դեռահասի դերի համար
* 2002 թ. - Ադոլֆ Գրիմեի անվան ոսկի մրցանակ ՝ «Մաններ. դարի վեպը» հեռուստաֆիլմում Կատյա Մաննի դերի համար
* 2002 թ. - Համբուրգի մշակութային հիմնադրամի Ռիտա-Տանկ-Գլազերի անվան դերասանական մրցանակ
* 2005 թ. - Գերմանական հեռուստատեսության մրցանակ ՝ «Մարիայի վերջին ճանապարհորդությունը» հեռուստաֆիլմում քաղցկեղով հիվանդ ֆերմերի դերի համար
* 2005 թ. - Բավարական հեռուստատեսության մրցանակ «Մարիայի վերջին ճանապարհորդությունը» հեռուստաֆիլմում քաղցկեղով հիվանդ ֆերմերի դերի համար 
* 2006 թ. - Ադոլֆ Գրիմեի ավան ոսկե մրցանակ ՝ «Մարիայի վերջին ճանապարհորդությունը» հեռուստաֆիլմում քաղցկեղով հիվանդ ֆերմերի դերի համար
* 2007 թ. - Բավարական կինոմրցանակ («Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում)՝ «4 րոպե» ֆիլմի համար
* 2007 թ. - Գերմանական աուդիոգրքի մրցանակ՝ «Լավագույն թարգմանիչ» անվանակարգում՝ «Tannöd»-ի համար
* 2007 թ. - Գերմանական կինոմրցանակ՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում
* 2007 թ. - «Ոսկե փետուր»՝ «դերասանական բացառիկ խաղի համար»
* 2007 թ. - ընթերցողների CORINE Weltbild մրցանակ Անդրեա Մարիա Շենկելի հետ միասին՝ Tannöd աուդիոգրքի համար
* 2008 թ. - Հեսսիայի վարչապետի պատվավոր մրցանակ ՝ կինոյի և հեռուստատեսության ոլորտում ունեցած հատուկ նվաճումների համար
* 2009 թ. - *Ռոմին* մրցանակ՝ «Ամենահայտնի դերասանուհի» անվանակարգում
* 2009 թ. - Մեյնինգենի թատրոնի թանգարանի առջևի մասում դերասանուհու ստորագրությամբ արձանագրության տեղադրում
* 2014 թ. - Մոնիկա Բլայբթրոյի պատվին փողոցի անվանակոչում Մյունխեն-Աուբինգում

## Մոնիկա Բլայբթրոյ մրցանակ
2012 թվականին սահմանվել է Մոնիկա Բլայբթրոյի անվան մրցանակ, որն ամեն տարի շնորհվում է *Privattheatertage* (*Մասնավոր թատրոնի օրեր*) փառատոնի կողմից, փակման հանդիսավոր արարողության ժամանակ: Մասնագետներից կազմված ժյուրին համալրվում է ականավոր անհատականություններով: Մրցանակներ տրվում են երեք անվանակարգերում՝ (ժամանակակից) դասականներ, կատակերգություն և (ժամանակակից) թատրոն: Բացի այդ, կա նաև «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակ: Յուրաքանչյուր անվանակարգում առաջադրված պիեսների ընտրությունը կատարում է ինը անդամից բաղկացած ժյուրին, որը նախապես շրջագայում է Գերմանիայով մեկ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Literatur von und über Monica Bleibtreu im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek*, en alemán.
* Görtz, Franz Josef: *Porträt Monica Bleibtreu: Boulevard frei für eine komische Alte*, en alemán.
* *Monica Bleibtreu über Leben und Werk im Gespräch 2008*:* Eins zu Eins – Der Talk*. en alemán.
* Astrid Froese: Bleibtreu, Monica. In: Franklin Kopitzsch, Dirk Brietzke (Hrsg.): Hamburgische Biografie. Band 5. Wallstein, Göttingen 2010, ISBN 978-3-8353-0640-0, S. 52–54.
* Hermann J. Huber: *Langen Müller’s Schauspielerlexikon der Gegenwart. Deutschland. Österreich. Schweiz*. Albert Langen • Georg Müller Verlag GmbH, München • Wien 1986, ISBN 3-7844-2058-3, S.&nbsp;81.
* C. Bernd Sucher (Hrsg.): *Theaterlexikon. Autoren, Regisseure, Schauspieler, Dramaturgen, Bühnenbildner, Kritiker.* Von Christine Dössel und Marietta Piekenbrock unter Mitwirkung von Jean-Claude Kuner und C. Bernd Sucher. 2. Auflage. Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1999, ISBN 3-423-03322-3, S.&nbsp;74.

## Արտաքին հղումներ
* 
*Obit in ''Variety''
*Article on Monica Bleibtreu ('''in German''')

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով