Գրիգորի Մելքոնյանց

**Գրիգորի Արկադիի Մելքոնյանց** (), ծագումով հայ, ռուս իրավապաշտպան, հասարակական գործիչ, իրավաբան և Ռուսաստանում քաղաքացիների ընտրական իրավունքների պաշտպանության և ընտրությունների հանրային վերահսկողության մասնագետ։ «Գոլոս» ընտրողների իրավունքների շարժման համանախագահ։ Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին առընթեր գիտական փորձագիտական խորհրդի անդամ։ Ռուսաստանի մարդու իրավունքների խորհրդի անդամ։ Համառուսաստանյան քաղաքացիական ֆորումի կազմկոմիտեի անդամ։

2024 թվականին Amnesty International-ը Մելքոնյանցին ճանաչել է որպես խղճի բանտարկյալ։

## Կենսագրություն
### Ծագում
Մելքոնյանցի հայրը եղել է հայ Արկադի Համայակի Մելքոնյանցը (1951-1997 թվականներ), եղել է «Հոգու էկոլոգիա» հիմնադրամի հիմնադիրն ու տնօրենը, որը Աստրախանի մարզի առաջին բարեգործական հիմնադրամն էր, հիմնադրվել է 1991 թվականին: Նյութական և սոցիալական օգնություն է ցուցաբերել հաշմանդամներին և հիվանդներին, ինչպես նաև նպաստել է բժշկական և սոցիալական հարմարվողականությանը։

### Կրթություն
2003 թվականին ավարտել է Աստրախանի պետական տեխնիկական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և ստացել իրավաբանի որակավորում։

2009 թվականին ավարտել է Պետական համալսարանի տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի «Սոցիալական նախագծերի կառավարում» ծրագրով առաջադեմ ուսուցումը։

## Մարդու իրավունքների պաշտպանության գործունեություն
2003-2012 թվականներին եղել է «Ընտրողների իրավունքների պաշտպանության «ԳՈԼՈՍ» ոչ առևտրային կազմակերպությունների ասոցիացիայի գործադիր տնօրենի տեղակալ։

2003 թվականին՝ Պետդումայի ընտրությունների ժամանակ, աշխատել է զուգահեռ ձայների հաշվարկի համակարգի մշակման և ներդրման վրա։ Այս ծառայությանը աջակցել են 4500 անկախ դիտորդներ։

2009 թվականից մինչև այսօր «Ազատ ընտրությունների պաշտպան» մեդալը շնորհող հանձնաժողովի անդամ է։

2011 թվականին նա ակտիվ դեր է խաղացել քաղաքացիների համար անվճար դաշնային թեժ գծի և «Ընտրական խախտումների քարտեզ» ծառայության ստեղծման գործում, որը հավաքում և հրապարակում է ընտրական օրենսդրության խախտումների վերաբերյալ տեղեկատվություն և տրամադրում խորհրդատվական օգնություն։

2013 թվականից մինչ օրս՝ «Ձայն» ընտրողների իրավունքների պաշտպանության շարժման համանախագահն է։

2013 թվականից՝ Համառուսաստանյան քաղաքացիական ֆորումի կազմկոմիտեի անդամ է։ Եղել է «Ընտրություններ և հանրաքվեներ» փորձագիտական հարթակի համակարգող 2014, 2015 և 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 թվականներին։

2015-2016 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու իրավունքների հանձնակատարին կից փորձագիտական խորհրդի անդամ է։

2016 թվականին մասնակցել է «Թեկնածուների ռուսական հանրագիտարան» ծառայության ստեղծմանը։

2016 թվականին դարձել է Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի հասարակական դիտորդների փորձագիտական խմբի անդամ։

2016 թվականին Ռուսաստանի Պետական Դումայի քվոտայով առաջադրվել է Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամի թեկնածու։

2016 թվականից մինչև այսօր Մոսկվա քաղաքի Հանրային պալատին կից ընտրությունների դիտարկման հասարակական շտաբի անդամ է։

2017 թվականին եղել է «Ընտրական օրենքներ ընտրողի համար» փորձագիտական ​​ֆորումի հասարակական կազմակերպության համահիմնադիրներից մեկը։

2017 թվականից Ռուսաստանի Դաշնությունում Մարդու իրավունքների հանձնակատարի փորձագիտական խորհրդին կից մշտական խորհրդատվական և մարդու իրավունքների խմբի անդամ է։

## Մասնակցություն հանրային ընտրություններին
2012 թվականի օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին եղել է Ռուսաստանի ընդդիմության համակարգող խորհրդի ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամ (2012 թվականի հոկտեմբերի 22 - 2013 թվականի հոկտեմբերի 19)։

2014 թվականի մայիսին առաջադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Քաղաքացիական պալատի անդամության համար՝ «Հանրային վերահսկողության զարգացում» եռամանդատ անվանակարգում: Եղել է առաջատար քվեարկության արդյունքում, սակայն հնարավոր քվեարկության մանիպուլյացիայի արդյունքում վերջին օրերին նա իջել է հինգերորդ տեղ՝ ստանալով 9,195 ստուգված քվե:

## Քրեական գործ Գրիգորի Մելքոնյանցի դեմ
2023 թվականի օգոստոսի 17-ին Մոսկվայի Բասմանյան դատարանը կալանավորել է «Գոլոս» շարժման համանախագահ Գրիգորի Մելկոնյանցին։

Փաստաբանը կալանավորվել է օգոստոսի 17-ին և հարցաքննվել Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի (ՔԿԿ) կողմից որպես կասկածյալ՝ «Անցանկալի ճանաչված ոչ կառավարական կազմակերպության գործունեություն իրականացնելը» հոդվածով (ՌԴ Քրեական օրենսգրքի 284.1 հոդվածի 3-րդ մաս):

Նրան մեղադրում են ընտրությունների դիտարկման եվրոպական ցանցի (ENEMO) անցանկալի կազմակերպության գործունեությունը կազմակերպելու մեջ։

Գրիգորի Մելքոնյանցը դատական նիստի ժամանակ հայտարարել է իր անմեղության մասին։ Amnesty International-ը Մելքոնյանցին ճանաչել է որպես խղճի բանտարկյալ և պահանջելէ նրա ազատ արձակումը։

2025 թվականի մայիսի 14-ին Մոսկվայի Բասմանի դատարանը Մելքոնյանցին դատապարտել է հինգ տարվա ազատազրկման ընդհանուր ռեժիմի ուղղիչ գաղութում։ Նրան նաև արգելվել է ինը տարի զբաղվել հասարակական գործունեությամբ։

## Պարգևներ և մրցանակներ
2011 թվականին դարձել է «Բոլշոյ Գորոդ» ամսագրի «Տակիե Դելա» մրցանակի դափնեկի։

2014 թվականին «Ընտրական հանձնաժողովների համառուսաստանյան տվյալների բազա» (Վիկիկի) նախագիծը արժանացել է «Քաղաքացիական նախաձեռնություն» ազգային մրցանակին «Ազատության օդ» անվանակարգում՝ մարդու իրավունքների նախաձեռնություններ, կոռուպցիայի դեմ պայքար և քաղաքացիական ազատությունների խախտում: Նախագծի ղեկավար Գրիգորի Մելքոնյանցը մրցանակը ստացել է հայտնի լրագրող Վլադիմիր Պոզներից։

2016 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահը շնորհակալագիր է ուղարկել Ռուսաստանի Դաշնությունում ընտրարշավների կազմակերպման և անցկացման գործում ցուցաբերած ակտիվ օգնության և նշանակալի օգնության համար։

2018 թվականի մայիսի 10-ին Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը շնորհակալություն հայտնեց Ռուսաստանի Դաշնությունում ընտրությունների կազմակերպման և անցկացման գործում ցուցաբերած օգնության և նշանակալի աջակցության համա։

2020 թվականին դարձել է Մոսկվայի Հելսինկյան խմբի մրցանակի դափնեկիր մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում։

2020 թվականի փետրվարի 7-ին, օրենսդրական գործունեության մեջ ունեցած ակնառու ներդրման համար և իր 25-ամյակի կապակցությամբ, պարգևատրվել է «Մոսկվայի քաղաքային դումա։ 25 տարի» հոբելյանական մեդալով։

## Ակցիոնիզմ
### Դուք սուրկովյան քարոզչություն եք

2011 թվականի նոյեմբերի 28-ին «Գոլոս» ասոցիացիայի գրասենյակ է ներխուժել նկարահանող խումբ Միխայիլ Իվանովի գլխավորությամբ։ Ասոցիացիայի աշխատակիցները հրաժարվել են պատասխանել նրա հարցերին ասոցիացիայի ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ, մինչդեռ Գրիգորի Մելքոնյանցը նկարահանել է իրադարձությունները իր բջջային հեռախոսով՝ 7 րոպեի ընթացքում 87 անգամ պատասխանելով Իվանովին՝ «ՆՏՎ-ն Սուրկովի քարոզչությունն է» արտահայտությամբ։ Արտահայտությունը լայն տարածում է ստացել ինտերնետում և ի վերջո ներառվել է հեռուստաընկերության կողմից պատրաստվող «Գոլոսի» մասին «Ձայնը ոչ մի տեղից», ֆիլմում, որը ներկայացրել է ասոցիացիայի գործունեությունը բացասական տեսանկյունից։ Մելքոնյանցը «Գոլոս»-ի անունից դատապարտել է ՆՏՎ-ի գործունեության մեթոդները։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավաբաններ