Հովհաննես Մարգարյան (ճարտարապետ)

**Հովհաննես Սարգսի Մարգարյան** (), հայ ճարտարապետ, Հայկական ԽՍՀ Շինարարության և Ճարտարապետության Ակադեմիայի իսկական անդամ (1956), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961), 1929-1932 թվականներին եղել է ՕՊՐԱ ( Հայաստանի պրոլետարական ճարտարապետների կազմակերպության)-ի հիմնադիր-անդամներից, 1938-1941 թվականներին՝ Հայպետնախագիծ տրեստի գլխավոր ճարտարապետը, 1944-1950 թվականներին՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդին առընթեր ճարտարապետության գործերի վարչության պետը, 1951-1956 թվականներին եղել է Միասնական Ռեսպուբլիկական նախագծային ինստիտուտի N2 արվեստանոցի ղեկավար, 1956-1958 թվականներին՝ Նույն ինստիտուտի տիպային նախագծման արվեստանոցի ղեկավարը, 1958-1963 թվականներին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտի գլխավոր ճարտարապետը, 1955-1962 թվականներին՝ Հայաստանի ճարտարապետների միության վարչության նախագահը։

## Կենսագրություն
1901 թվականին, Նախիջևանի շրջանի Քաղաքիկ գյուղում, դերձակ Սարգիս Մարգարյանի ընտանիքում ծնվեց վերջին յոթերորդ զավակը՝ Հովհաննես Մարգարյանը, որտեղ էլ անցել է նրա մանկությունը։ նախնական կրթությունն ստացել է տեղի ծխական դպրոցում։ Ինը տարեկան հասակում նա տեղափոխվում է քաղաք Էրիվան, որտեղ նա սովորում և ավարտում է ավագ դպրոցը (прогимназия), այնուհետև սովորել է դասական գիմնազիայում և ավարտել 1920 թվականին։ 1921-1928 թթ սովորել է Երևանի պետական համալսարանի տեխնիկական ֆակուլտետում, որտեղ դասավանդում էր Եվրոպայի և Ռուսաստանի մշակութային կենտրոններում ուսում ստացած ականավոր պրոֆեսորական կազմ։

մինի

## Հիմնական իրականացված նախագծերը
Մարգարյանի նախագծերով Հայաստանում կառուցվել են բազմաթիվ բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքեր, որոնք ձևավորում են քաղաքների ճարտարապետական տեսքը։

Հ. Մարգարյանի հիմնական նախագծերը և իրականացված շենքերը՝
* Բնակելի Տուն Անասնաբուժական ինստիտուտի պրոֆեսորների համար, 1929 թ, Ա. Ահարոնյանի հետ համատեղ
* Բնակելի Տուն Հայպետշինի համար Երևանում, 1929 թ, Ա. Ահարոնյանի հետ համատեղ
* Բնակելի Տուն Անտառտրեստի համար Երևանում (Սայաթ-Նովա – Խանջյան խաչմերուկ), 1929 թ, Ա. Ահարոնյանի հետ համատեղ
* Բնակելի Տուն «Ինտերնացիոնալ» կոոպերատիվի համար, 1929 թ, Ա. Ահարոնյանի հետ համատեղ (նախագիծ)
* Հիվանդանոց Գորիսում, 1929 թ, (նախագիծ)
* Սինթետիկ կաուչուկի գործարանի Բնակելի ավանի գլխավոր հատակագիծ (այժմյան «Նաիրիտ» գործարան), Մ. Մազմանյանի, Ս.Սաֆարյանի, Գ.Քոչարի հետ համատեղ 1930 թ.
* Բնակելի տուն Երևանում Սինթետիկ կաուչուկի գործարանի աշխատողների համար, Մ. Մազմանյանի, Ս.Սաֆարյանի, Գ.Քոչարի հետ համատեղ 1930 թ.
* Հայպետնախագծի Բնակելի տուն. 1930 թ, Ա. Ահարոնյանի և Ս.Սաֆարյանի հետ համատեղ
* Հյուրանոց Սևանում 1930 թ
* Խոզաբուծական սովխոզի գլխավոր հատակագիծ Դիլիջանում, 1930 թ
* Վաղարշապատի սովխոզի բնակելի տուն, 1930 թ
* Օղու գործարան Լենինականում /Գյումրի/, 1930 թ
* Մեխգործարանի բնակելի տուն Երևանում, 1931 թ
* Կ. Ցետկինի անվան համար 1 կարի ֆաբրիկա՝ Մաշտոցի պող., Երևան, 1931 թ, Ա. Ահարոնյանի հետ համատեղ
* Դինանո մարզադաշտը Լենինականում /Գյումրի/, 1932 թ
* Դինամո մարզադաշտի տրիբունաները Երևանում, 1932 թ
* Ծխախոտի գործարան Երևանում, 1933 թ
* Հիվանդանոցային համալիր Ալավերդիում, 1933 թ (նախագիծ) Տ. Երկանյանի հետ համատեղ
* Պաշտպանության տուն Ալավերդիում, 1933 թ
* Հսկման աշտարակ Ալավերդիում, 1933 թ (նախագիծ)
* Շրջանային տիպային բաղնիքներ 1934 թ
* Քրդական տեխնիկումի հանրակացարան, 1934 թ (նախագիծ)
* Գարաժ արհեստանոցներով Դիլիջանում, 1934 թ
* Աշխատանքի պալատ Երևանում, առաջին տարբերակ 1934 թ, (նախագիծ) Մ. Մազմանյանի, Գ.Քոչարի հետ համատեղ
* Աշխատանքի պալատ Երևանում, երկրորդ տարբերակ 1935 թ, (նախագիծ) Մ. Մազմանյանի, Գ.Քոչարի հետ համատեղ
* Հիվանդանոց Արթիկում, 1935 թ
* Հիվանդանոց Դիլիջանում, 1935 թ
* Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտ Երևանում 1935 թ (նախագիծ)
*Կենտրոնական հանրախանութ Երևանում, 1935 թ, Ա.Ահարոնյանի, Մ. Մազմանյանի, Գ. Քոչարի հետ համատեղ
մինի|Հանրախանութ «Մանկական աշխարհ
* Ուսուցիչների որակավորման բարձրացման ինստիտուտ Երևանում, 1936 թ, (նախագիծ)
* Համար 5 դպրոց Երևանում, 1936 թ, 
* Տիպային սանէպիդկայան 1936 թ, 
* Մանկատուն Լենինականում 1936 թ
* Գրքի պալատի շենք (Երևան), 1936 թ, կառուցված է մասնակի, Մ. Մազմանյանի հետ համատեղ
մինի|Գրքի պալատի շենք
*Պետկոնսերվատորիայի ուսանողական հանրակացարան (այժմ Ռամանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան) 1937 թ
*Հայէներգոի վարչության շենք Երևանում, Աբովյան փ. 27, 1937 թ
*Հայէներգոի բնակելի շենքը Երևանում 1937 թ
*Հիվանդանոց Ալավերդիում 1938 թ
*Լոգանքների շենքն Արզնիի առողջարանում 1938 թ, Ն. Բաժբեուկի մասնակցությամբ
*Էպիդեմիալոգիայի ինստիտուտ Երևանում, Գ. Քոչարի փ. 1937 թ
*«Արարատ» տրեստի վարչության շենք Երևանում, Հանրապետության Հրապարակ, 1940 թ (նախագիծ), Մ.Գրիգորյանի և Ս. Սաֆարյանի հետ համատեղ
*Արզնիի առողջարանի հանքային ջրերի N15 աղբյուր, (նախագիծ) 1940 թ, Ն. Բաժբեուկի հետ համատեղ
*Բնակելի տուն Աբովյան փողոցի վիա (նախագիծ), 1940 թ
*Շուկա Ախտա քաղաքում ( այժմ Հրազդան) (նախագիծ) 1940 թ
*Հյուպատոսարանի շենք Երևանում, (նախագիծ) 1943 թ
*Հանրակացարան թաղային ծածկի պանելներով ( փորձարարական նախագիծ) 1944 թ
*Արզնիի առողջարանի լոգանքների շենքի ինտերիերներ, 1944 թ Ն. Բաժբեուկի հետ համատեղ
*Կոնյակի գործարան Երևանում, Իսակովի փ. 9, 1945-1950 թթ
մինի|Արարատ կոնյակի գործարան
*Փորձարարական բնակելի շենք Կիրովականում / Վանաձոր 1946 թ
*N1 ավան հայրենադարձների համար՝ գլխավոր հատակագիծ, 1946 թ
*N2 ավան հայրենադարձների համար՝ գլխավոր հատակագիծ, 1946 թ
*Ծաղկաձորի գլխավոր հատակագիծ որպես մանկական բուժավայր, 1947 թ
*Ախտա/ այժմ Հրազդան քաղաքի գլխավոր հատակագիծ, 1947 թ
*Կառավարական ամառանոց, Հրազդանի կիրճ, Երևան (այժմ Լ. Տեր-Պետրոսյանի մենատուն) 1947 թ
*Հիվանդանոց Էջմիածնում, 1947 թ
*N 722 գործարանի վարչության շենք, 1948 թ (նախագիծ)
*Գյուղական տիպային ակումբ, 1949 թ
*Կիրովի հրապարակի կառուցապատման նախագիծ Կիրովական քաղաքում / Վանաձոր 1950 թ, Փ.Մանուկյանի և Է. Պապյանի հետ համատեղ
*Բնակելի շենքեր Կիրովականի Կիրովի անվան հրապարակում, 1950 թ
*Հիվանդանոց Արտաշատում, 1950 թ
*Ռադիոյի տունը Երևանում, 1952 թ
մինի|ձախից|Վանաձորի քաղաքապետարան
մինի|Վանաձորի Գուգարք հյուրանոց
*Քաղաքապետարանի շենքը Կիրովականում, 1952 թ, Բ. Արզումանյանի հետ համատեղ
*Ոստիկանության դպրոց, 1952 թ, (նախագիծ)
*Հիվանդանոց Աշտարակում, 1955 թ
* Տիպային ունիֆիկացված բնակելի շենքերի սերիա, 1956-1957 թթ, բրիգադի հետ համատեղ
*Տիպային փոքրամետրաժ բնակելի շենքերի սերիա, 1956-1957 թթ բրիգադի հետ համատեղ
*Հանքային ջրերի ըմպելասրահ Արզնիում, 1956 թ, Շ. Ազատյանի հետ համատեղ
*Հյուրանոց Կիրովականում, 1959 թ, Բ. Արզումանյանի հետ համատեղ
*Ծածկած շուկա Կիրովականում, 1959 թ, Բ. Արզումանյանի հետ համատեղ
*Գրքի պալատ Երևանում, 1960 թ Մ. Մազմանյանի և Ս. Ներսեսյանի հետ համատեղ
*Մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտ. 1960 թ, Շ Ազատյանի և Բ. Արզումանյանի հետ համատեղ
*Բնակելի շենք՝ կառուցվող հարկերի բարձրացման մեթոդով, 1960 թ, (նախագիծ) Է. Սաֆարյանի հետ համատեղ
*Ճոպանուղու ստորին ՝ քաղաքային, կայանը Երևանում, 1962 թ, Բ. Արզումանյանի հետ համատեղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ