Էկելտրոտեխնիկական ստանդարտացման Եվրոպական կոմիտե

**Էկելտրոտեխնիկական ստանդարտացման Եվրոպական կոմիտե** (**ԷՍԵԿ**, ; ) պատասխանատու է Եվրոպայում ստանդարտացման համար՝ էլեկտրատեխնիկայի ոլորտում։ ԵՀՍԻ–ի (հեռահաղորդակցության ոլորտ) և ԵՍԿ–ի (այլ տեխնիկական ոլորտներ) հետ միասին, այն կազմում է Եվրոպական տեխնիկական ստանդարտացման համակարգը։ Այս կառույցների կողմից սահմանված ստանդարտները կանոնավոր կերպով ընդունվում են բազմաթիվ այլ երկրներում, որոնք հետևում են եվրոպական տեխնիկական ստանդարտներին։ Չնայած ԷՍԵԿ-ը սերտորեն համագործակցում է Եվրամիության հետ, այն ԵՄ մարմին չէ։ Այնուամենայնիվ, դրա ստանդարտները (ԵՆ) ԵՄ (և ԵՏՏ) ստանդարտներ են՝ ԵՄ 1025/2012 կանոնակարգի շնորհիվ։

ԷՍԵԿ-ը ոչ առևտրային կազմակերպություն է՝ գործող Բելգիայի օրենսդրության շրջանակում, նստավայրը գտնվում է Բրյուսելում։ Անդամներն են եվրոպական երկրների ազգային էլեկտրատեխնիկական ստանդարտացման մարմինները։ Ստանդարտները հրապարակվում են երեք պաշտոնական լեզուներով (ԵՍԿ-ի հետ համագործակցությամբ, եթե այլ բան չի որոշվել)՝ անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Այն երկրները, որոնք պաշտոնական այլ լեզու ունեն, կատարում են թարգմանություններ։ Ընդհանրապես հիմնական աշխատանքային լեզուն անգլերենն է:

## Համաձայնագրերի տեսակներ
### Անդամներ
ԷՍԵԿ-ի ներկայիս անդամներն են՝ Ավստրիա, Բելգիա, Բուլղարիա, Խորվաթիա, Կիպրոս, Չեխիա, Դանիա, Էստոնիա, Ֆինլանդիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Հունաստան, Հունգարիա, Իսլանդիա, Իռլանդիա, Իտալիա, Լատվիա, Լիտվա, Լյուքսեմբուրգ, Մալթա, Նիդեռլանդներ, Հյուսիսային Մակեդոնիա, Նորվեգիա, Լեհաստան, Պորտուգալիա, Ռումինիա, Սերբիա, Սլովակիա, Սլովենիա, Իսպանիա, Շվեդիա, Շվեյցարիա, Թուրքիա և Միացյալ Թագավորությունը:

### Ասոցիացված անդամներ
Ալբանիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա, Վրաստան, Մոլդովա, Մոնտենեգրո և Ուկրաինա՝ ներկայիս ասոցացված անդամներ են, այսինքն՝ ԵՄ անդամակցության պոտենցիալ թեկնածուներ:

### Այլ
ԷՍԵԿ-ը համագործակցության համաձայնագրեր ունի հետևյալ երկրների հետ՝ Կանադա, Չինաստան, Ճապոնիա, Հարավային Կորեա, Ռուսաստան, ինչպես նաև ոչ պաշտոնական համաձայնագիր ԱՄՆ-ի հետ:

## Պատմություն
ԷՍԵԿ-ը հիմնադրվել է 1973 թվականին։ Մինչ այդ էլեկտրատեխնիկական ստանդարտացմամբ զբաղվում էին երկու կազմակերպություններ՝ CENELCOM և CENEL: 1996 թվականին Դրեզդենի համաձայնագրից հետո ԷՍԵԿ-ը համակարգում է ստանդարտների մշակման գործունեությունը ՄԷՀ–ի հետ։ Հին ՄԷՀ ստանդարտները 1997 թվականին «60000» թվանշանը ավելացվելով ընդունվեցին նույն տեսքով՝ օրինակ ՄԷՀ 27-ը դարձավ ՄԷՀ 60027, և նույն ստանդարտները հրապարակվում են նաև ԵՆ 60000 շարքով՝ ցույց տալու համար, որ դրանք ընդունվել են ԷՍԵԿ-ի կողմից որպես եվրոպական ստանդարտներ։ ԷՍԵԿ-ի կողմից հրապարակվող եվրոպական տարածաշրջանային ստանդարտները, որոնք ՄԷՀ ստանդարտներ չեն, ունեն ԵՆ 50000 շարքի համարակալում։

2017 թվականի դրությամբ, ԷՍԵԿ-ի կողմից ընդունված ստանդարտների ավելի քան 90%-ը մշակվել են Դրեզդենի գործընթացով: Այլընտրանքային գործընթացը, ըստ որի նախաձեռնությունը գալիս է ազգային կոմիտեներից, կոչվում է «Վիլամոուրա» գործընթաց։

Դրեզդենի համաձայնագիրը թարմացվել է 2016 թվականի հոկտեմբերին՝ Ֆրանկֆուրտի համաձայնագրով, և համապատասխան որոշումները ներկայացված են ԷՍԵԿ ուղեցույց 13 (2016)-ում։ Այս ուղեցույցից հետո ՄԷՀ ստանդարտները, որոնք ընդունվում են ԷՍԵԿ-ի կողմից, պետք է նշվեն որպես «ԵՆ ՄԷՀ 6xxxx»։

### Քվեարկություն
2001 թվականի դրությամբ, կիրառվում էր կշռված քվեարկության համակարգ, որտեղ անդամ երկրներն ունենում էին հետևյալ քվեների քանակը.
* Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա և ՄԹ․ — 10 քվե (յուրաքանչյուրը)
* Իսպանիա — 8 քվե
* Բելգիա, Հունաստան, Նիդեռլանդներ, Պորտուգալիա և Շվեյցարիա — 5 քվե
* Ավստրիա և Շվեդիա — 4 քվե
* Դանիա, Ֆինլանդիա, Իռլանդիա և Նորվեգիա — 3 քվե
* Լյուքսեմբուրգ — 2 քվե
* Իսլանդիա — 1 քվե

Առաջարկը ընդունվելու համար անհրաժեշտ էր, որ անդամների 71%–ը կողմ արտահայտվեր (ըստ վերոհիշյալ կշռված համակարգի) կամ ԵՏՏ անդամների 71%–ը կողմ լիներ (բացառությամբ Շվեյցարիայի):

2017 թվականի դրությամբ այս համակարգը թարմացվել է հետևյալ կերպ.
* Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա, ՄԹ (ոչ ԵՄ), Թուրքիա (ոչ ԵՄ) — 29 քվե (յուրաքանչյուրը)
* Լեհաստան և Իսպանիա — 27 քվե
* Ռումինիա — 14 քվե
* Նիդեռլանդներ — 13 քվե
* Բելգիա, Չեխիա, Հունաստան, Հունգարիա և Պորտուգալիա — 12 քվե
* Ավստրիա, Բուլղարիա, Շվեդիա և (ոչ ԵՄ) Շվեյցարիա — 10 քվե
* Խորվաթիա, Դանիա, Ֆինլանդիա, Իռլանդիա, Լիտվա, Սլովակիա և (ոչ ԵՄ) Նորվեգիա — 7 քվե
* Կիպրոս, Էստոնիա, Լատվիա, Լյուքսեմբուրգ, Սլովենիա և (ոչ ԵՄ) Հյուսիսային Մակեդոնիա — 4 քվե
* Մալթա և (ոչ ԵՄ) Իսլանդիա — 3 քվե

Կշռված քվեարկության չափորոշիչը պահպանվել է՝ 71%, այսինքն՝ եթե 17 ամենաբարձր քաշ ունեցող երկրները կողմ քվեարկեն, ապա ստանդարտը կընդունվի (սա նաև նշանակում է, որ քաշով առաջին 50%–ը կողմ պետք է քվեարկի)։ Եթե առաջարկը չի անցնում այս ձևով, ապա իրականացվում է երկրորդ քվեարկություն, որի ընթացքում հաշվի են առնվում միայն ԵՄ անդամները՝ կրկին 71% շեմով։ Սակայն՝ ի տարբերություն ԵՄ անդամների, ոչ ԵՄ ԷՍԵԿ անդամ երկրները պարտադիր չեն, որ ԵՆ ստանդարտները փոխադրեն ազգային ստանդարտների (չնայած սովորաբար դա անում են):

## Տես նաև
* Եվրոպական ստանդարտացման կոմիտե
* Եվրոպական հեռահաղորդակցության ստանդարտների ինստիտուտ
* Եվրոպական գրասենյակ՝ արհեստների, առևտրի և ՓՄՁ-ների ստանդարտացման համար
* Եվրոպական նորմերի էլեկտրատեխնիկական հավաստագրում
* Մալամուդ որոշում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:1973 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Գիտությունը Եվրոպայում
Կատեգորիա:Եվրոպայի կազմակերպություններ ըստ ուղղվածության
Կատեգորիա:Եվրոպայի միջազգային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ստանդարտացման կազմակերպություններ