open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միչուրինի փողոց (Յալթա)

**Միչուրինի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է խորհրդային կենսաբան, ԽՍՀՄ-ում պտղատու, հատապտղատու և այլ մշակաբույսերի գիտական սելեկցիայի հիմնադիր Իվան Վլադիմիրովիչ Միչուրինի (1855-1935) պատվին։ Սկիզբ է առնում Սադովայա փողոցից և ավարտվում Պոլևայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 200 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Միչուրինի փողոցը սկսվում է Սադովայա փողոցից փոքր արահետի տեսքով, հատում Կույբիշևի փողոցը, Օսլովսկու փողոցը և ավարտվում Պոլևայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցի սկզբնամասը չափազանց նեղ է՝ մինչև 1,5 մետր։ Շատ կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 200 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 30 շինություն։

Միչուրինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298612։

Փողոցն անվանվել է խորհրդային կենսաբան, ԽՍՀՄ-ում պտղատու, հատապտղատու և այլ մշակաբույսերի գիտական սելեկցիայի հիմնադիր, ԽՍՀՄ ԳԱ պատվավոր անդամ, ՀամԳԳԱ ակադեմիկոս Իվան Վլադիմիրովիչ Միչուրինի (1855-1935) պատվին։ Իվան Միչուրինը մեծ ավանդ ունի գենետիկայի զարգացման գործում։ Նա ուսումնասիրել է ժառանգականությունը՝ կապված օնտոգենեզի օրինաչափությունների և արտաքին միջավայրի հետ, ստեղծել ուսմունք դոմինանտության մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Мичурина в Ялте
*Подробная карта Улица Мичурина, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс улица Мичурина, г. Ялта

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Գերմանա-էստոնական փոխադարձ չհարձակման պայմանագիր

**Գերմանա-էստոնական փոխադարձ չհարձակման պայմանագիր**, հայտնի է նաև որպես **Գերմանա-էստոնական հակաագրեսիոն պայմանագիր** կամ պարզապես **Բեռլինի պայմանագիր**, Նացիստական Գերմանիայի և Էստոնիայի հանրապետության միջև կնքված խաղաղության պայմանագիր, որը երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարների՝ Կառլ Սելտերի և Իոահիմ ֆոն Ռիբենտրոպի կողմից ստորագրվել է 1939 թվականի հունիսի 7-ին՝ Երրորդ Ռայխի մայրաքաղաք Բեռլինում։

Նույն տարվա հուլիսի 24-ին պայմանագրի անցումային դրույթները վերանայվել են և հընթացս օրինական ուժի ստացել։ 1939 թվականի օգոստոսի 12-ին գերմանա-էստոնական «փոխադարձ չհարձակման պայմանագիր»-ը ներառվել է Ազգերի լիգայի համաձայնագրերի շարքում։ Ըստ կողմերի միջև նախնական համաձայության՝ ակտն իր իրավազորությունը պետք է պահպաներ տասը տարի։

Պայմանագրի կնքմամբ կողմերը նպատակ էին հետապնդում բացառել Մերձբալթյան տարածաշրջանում արևմտյան կամ խորհրդային որևէ ազդեցությունը (մինչ այդ՝ նույնաբովանդակ պայմանագիր էր կնքվել նաև Գերմանիայի և Լատվիայի միջև)։ Նացիստների պլանների համաձայն՝ Գերմանիայի հետ դաշնակցային հարաբերություններ հաստատելով՝ Մերձբալթյան երկրները պետք է արգելակեին կարմիր բանակի հնարավոր առաջխաղացումը լեհ-գերմանական պատերազմական գործողությունների թատերաբեմ։

Հարկ է նշել, որ ապրիլի 28-ին Ադոլֆ Հիտլերի կառավարությունը դաշինք է առաջարկել ոչ միայն Էստոնիային և Լատվիային, այլ նաև Ֆինլանդիային, Դանիային, Շվեդիային և Նորվեգիային։ Այնուամենայնիվ, սկանդինավյան երկրները՝ ի դեմս Շվեդիայի, Նորվեգիայի և Ֆինլանդիայի, հրաժարվել են նմանօրինակ համագործակցությունից՝ պաշտպանելով իրենց կողմից որդեգրված նետրալիտետը (չեզոքության և երկդիմի քաղաքականություն)։ Եռակողմ դաշինքի կնքումը նախատեսվում էր մայիս ամսին, սակայն տապալվում է Լատվիայի պատզաբանման պահանջի անպատասխան մնալու հետևանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 Գերմանիայում
Կատեգորիա:1939 Էստոնիայում
Կատեգորիա:1939 կնքված պայմանագրեր
Կատեգորիա:1939 ուժի մեջ մտած պայմանագրեր
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Էստոնիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի պայմանագրեր
Զառա Աբդուլաևա

**Զառա Աբդուլաևա** (, ), ռուս կինոքննադատ, արվեստագետ, կինոյի տեսության և պատմության, թատրոնի, գրականության վերաբերյալ աշխատանքների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում։ Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտ է (1975), արվեստագիտության թեկնածու (1982)։

Որպես «սոյուզտեատր» պարբերականի խմբագիր մասնակցել է «Ութ ոչ լավ պիեսներ» դրամատուրգիական ժողովածուի կազմելուն (1990)։ Տպագրվել է գիտական, գրական և արվեստագիտական մասնագիտացված ամսագրերում («Գիտությունների ակադեմիայի լրաբեր», «Գրականության հարցեր», «Ժողովուրդների բարեկամություն», «Նոր գրական թերթ», «Նոր աշխարհ», «Կինոյի արվեստ», «Սեանս», «Տեատր» և այլն), ինչպես նաև` ընդհանուր բնույթի հրատարակություններում («Կոմերսանտ», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Նեզավիսիմայա գազետա» և այլն)։ Եղել է «Կինոյի արվեստ» ամսագրի հատուկ թղթակիցը։ Գրել է կինեմատոգրաֆին նվիրված մի քանի գիրք, այդ թվում՝ մենագրություններ Ռոման Բալայանի, Ուլրիխ Զայդլի, Կիրա Մուրատովայի և Օլեգ Յանկովսկու մասին։ Սերգեյ Դովլաթովի, Միխայիլ Զոշչենկոյի, Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների վերաբերյալ հոդվածների հեղինակ է։

Մի շարք մասնագիտական մրցանակների դափնեկիր է, այդ թվում` ստացել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության մրցանակ` Տարվա լավագույն գիրք անվանակարգում («Կենդանի բնություն. Ռոման Բալայանի նկարները», 1989) և Ռուսաստանի կինոգետների և կինոքննադատների գիլդիայի մրցանակ (Միրոն Չերնենկոյի անվան մրցանակ՝ «Իրական կինո» քննադատական հոդվածների գրքի համար, 2003, «Փիղ» մրցանակ՝ «Կիրա Մուրատովա. Կինոյի արվեստը» գրքի համար, 2008, «Պոստդոկ. Խաղարկային-Ոչ Խաղարկային», 2011, Գիլդիայի դիպլոմ «Զայդլ։ Մեթոդ» գրքի համար, (2014)։

## Մատենագրություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զառա Աբդուլաևայի պրոֆիլը «Искусство кино» ամսագրի կայքում
* Զառա Աբդուլաևայի պրոֆիլը «Сеанс» ամսագրի կայքում

Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կույբիշևի փողոց (Յալթա)

**Կույբիշևի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ Վալերիան Վլադիմիրովիչ Կույբիշևի (1888-1935) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիևյան փողոցից և ավարտվում Միչուրինի և Օսլովսկու փողոցների հանգույցում։ Երկարությունը 310 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Կույբիշևի փողոցը սկսվում է Կիևյան փողոցից, հատում Կույբիշևի նրբանցքը, Շիրյաևի փողոցը, Կիևյան նրբանցքը, Սադովայա փողոցը, Նադյա Լիսանովայի փողոցը և ավարտվում Միչուրինի և Օսլովսկու փողոցների հանգույցում։ Շատ կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 310 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 26 շինություն։

Կույբիշևի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298612։

Փողոցն անվանվել է խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ Վալերիան Վլադիմիրովիչ Կույբիշևի (1888-1935) պատվին։ Նա եղել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության ակտիվ մասնակից։ 1906 թվականից մինչև 1915 թվականը հեղափոխական աշխատանք է կատարել Սիբիրում, Պետրոգրադում և այլուր։ Ութ անգամ ձերբակալվել է, չորս անգամ աքսորվել Արևելյան Սիբիր։ 1917-ի մարտից ղեկավարել է ՌՍԴԲ(բ)Կ Սամարայի կազմակերպությունը։ Ղեկավարել է ԳՈԷԼՌՈ-ի պլանի իրականացման աշխատանքները։ Խորհրդային մեծ հանրագիտարանի առաջին հրատարակության կազմակերպիչներից է, նրա գլխավոր խմբագրության անդամը։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Куйбышева в Ялте
*Подробная карта Улица Куйбышева, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты 

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс улица Куйбышева, г. Ялта

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Ձերժինսկու փողոց (այլ կիրառումներ)

**Ձերժինսկու փողոց** հասկացությունը կարող է վերաբերել.

* Ձերժինսկու փողոց (Կազան)
* Ձերժինսկու փողոց (Տագանրոգ)
* Ձերժինսկու փողոց (Յալթա)
Ստեպաշկա

**Ստեպաշկա** (), «Բարի գիշեր, երեխաներ» () ռուսական մանկական հեռուստահաղորդման կերպար, նապաստակ։ Առաջին անգամ ծրագրում հայտնվել է 1970 թվականին, եղել է Լեոնիդ Բրեժնևի ամենասիրելի կերպարը։ Ինչպես հաղորդման մյուս հերոսները (բացի Խրյուշայից), Ստեպաշկան նույնպես ներկայացնում է բարի ու խելոք երեխայի կերպար, որը հակված չէ չարաճճիությունների, բայց որոնց նրան հաճախ փորձում է դրդել Խրյուշան։ Հաղորդման ամենախելացի կերպարներից մեկն է։ Ստեպաշկային պատկերող տիկնիկը ղեկավարվում է մեկ ձեռքով, ի տարբերություն, օրինակ, Բուկվոեժկայի։ Ստեպաշկայի դերը մի քանի տասնամյակ հնչյունավորում է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ Նատալյա Գոլուբենցևան։

Ստեպպաշկայի հերոսի զարգացում է «Հանգցրեք լույսը» () հաղորդման կերպար Ստեպան Կապուստան, որ արդեն հասուն նապաստակ է, շարունակում է ընկերություն անել նույնպես հասուն Խրյուշայի հետ և քննարկում է քաղաքական նորություններ։

2008 թվականին 1С ընկերության կողմից թողարկվել է «Ստեպաշկայի արկածները» խաղը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդման պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Երկնագույն նետ (մուլտֆիլմ)

**«Երկնագույն նետ»** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որ ստեղծվել է 1985 թվականին ռեժիսորներ Իոսիֆ Դոուկշայի և Մայա Բուզինովայի կողմից Ջաննի Ռոդարիի «Երկնագույն նետի ճանապարհորդությունը» հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Փերի Բեֆանան հավաքում է ամանորյա նվերներ, բայց հայտնվում է աղքատ տղա Ֆրանչեսկոն, որը երազում է «Երկնագույն նետ» լարովի գնացքի մասին։ Փերին մերժում է նրան։ Փերու խաղալիքների խանութի խաղալիքները՝ տիկնիկ Ռոզան, Հնդիկների առաջնորդը, գեներալը, թավշե արջուկը, քոթոթ Կնոպկան և կապիկը, փախչում են և գնում տղային որոնելու։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Տատյանա Պելտցեր – փերի
* Լյուդմիլա Գնիլովա
* Տատյանա Բոժոկ
* Յուրիհ Մեդվեդև
* Սվետլանա Տրավկինա
* Ստանիսլավ Ֆեդոսով

## Ստեղծողներ
*  Սցենարի հեղինակ՝ О. Շվեդովա
*Ռեժիսորներ՝ Իոսիֆ Դոուկշա, Մայա Բուզինովա
* Բեմադրող նկարիչ՝ Գալինա Բեդա
* Օպերատոր՝ Իգոր Ռոգաչևսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Վիկտոր Բաբուշկին
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վիտալի Ազարովսկի
* Մուլտիպլիկատորներ՝ Մայա Բուզինովա, Ալլա Սոլովյովա, Տատյանա Մոլոդովա
* Տիկնիկները պատրաստել են՝ Գենադի Բոգաչյով, Յուրի  Օդինցով, Վիկտոր Սլետկով, Անատոլի Գնեդինսկի, Ելենա Պոկրովսկայա, Ալեքսանդրա Մուլյուկինա, Բորիս Կարավաև, Նադեժդա Լյարսկայա, Վալերի Պետրով
* Մոնտաժող՝ Ս․ Սիմուխինա
* Խմբագիր՝ Ալիսա Ֆեոդորոդի
* Տնօրեն՝ Ե․ Բոբրովսկայա

Ստեղծողների ցանկը կազմվել է ըստ մուլտֆիլմի տիտրերի։

## Աղբյուրներ
* Бородин Георгий: «Новогодняя анимация» 2007
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Каталог «Союзтелефильм»

Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջաննի Ռոդարիի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Իոաննա Կուլիգ

**Իոաննա Կուլիգ** (, ), լեհ դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Իոաննա Կուլիգը ծնվել է 1982 թվականի հունիսի 24-ին Լեհաստանի Մալոպոլսկի վոյեվոդության Կրինիցա-Զդրույ քաղաքում։ Քույրը՝ Յուստինա Շնայդերը, դերասանուհի է։ Իոաննան ավարտել է Ֆրեդերիկ Շոպենի անվան պետական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը, ապա՝ Մստիսլավ Կարլովիչի անվան պետական երաժշտական դպրոցի անհատական երգի դասարանը։ Ավարտել է Կրակովի Լյուդվիկ Սոլսկու անվան պետական երաժշտական դրամատիկական դպրոցի վոկալ երաժշտության բաժինը։ Որոշ ժամանակ նա խաղացել է Կրակովի «Հին թատրոնում»։

2006 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել ֆիլմում։ 2012 թվականին «Վհուկների որսորդներ Հենզելը և Գրետելը» ֆիլմում ստացել է կարմրահեր կախարդուհու դերը։

## Անձնական կյանք
2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Իոաննան ամուսնացել է ռեժիսոր Մացեյ Բոչնյակի հետ։

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
* 2008 թվականին Կոշալինի 27-րդ «Դեբյուտ» կինոփառատոն, «Չորեքշաբթի, հինգշաբթի առավոտ» ֆիլմում գլխավոր՝ Թերեզայի դերով դարձել է լավագույն դերակատար։
* 2009 թվականին 9-րդ Սոպոտի Լեհական ռադիոյի և հեռուստատեսության ազգային փառատոն, մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար, «Դոկտոր Գալինա» թատերական ներկայացման մեջ Գալինա Շվարցի դերի համար։

## Ֆիլմագրություն

 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Ավետարան (4831)

**Ավետարան** (4831), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4831 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1575 թվականին Մարտիրոս սարկավագ գրիչի կողմից Վանում։ Ծաղկող՝ Զաքարիա եպիսկոպոս, կազմողը՝ Փիլիսոփա աբեղա։ Ստացողը եղել է Գուլչիչաքը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26x18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 284 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 15, ավետարանիչ 4, նկար ստացողի 1, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, յուղաներկ։ Աստառը՝ շագանակագույն մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 72ա, 281ա, ստացողի՝ 9բ,20բ, 142բ, 224բ, ծաղկողի՝ 94բ, հետագայի՝ պահպանակ 7 (1769 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ադամ Մատուշչիկ

**Ադամ Մատուշչիկ** (, , ), լեհ ֆուտբոլիստ, «Զագլեմբե» ակումբի և Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ Կարող է խաղալ ինչպես ձախ, այնպես էլ հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ծնվել է Գլիվիցեում, երկու տարեկան հասակում տեղափոխվել է Գերմանիա և ընդունվել է «Մերցիգ» ակումբի դպրոց։ Հետագայում հանդես է եկել «Դիլինգեն» ակումբում։ 2003 թվականի ամռանն ընդունվել է «Քյոլն» ակումբի ակադեմիա և սկսել է մարզվել երկրորդ թիմի կազմում՝ նախապատրաստվելով 2008/09 մրցաշրջանին։ Մրցաշրջանի առաջին կեսում անցկացրել է 11 խաղ, 2009 թվականի փետրվարի 3-ին իրավունք է ստացել խաղալու հիմնական թիմի կազմում։ Ակումբի կազմում իր նորամուտը նշել է 2010 թվականի փետրվարի 27-ին «Բայեր 04» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։ Առաջին գոլերը խփել է 2010 թվականի ապրիլի 10-ին՝ կատարելով դուբլ «Հոֆենհայմի» դեմ խաղում։

### Հավաքականում
Չնայած  գերմանական  անձնագրի առկայությանը՝ նախնտրել է խաղալ Լեհաստանի ազգային հավաքականում։ Հրավիրվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ մասնակցելու Թայլանդի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղին, սակայն ակումբը նրան թույլ չի տվել մեկնել հավաքական։ 2010 թվականի մայիսի 4-ին հրավիրվել է մասնակցելու մի քանի ընկերական խաղերի և կատարել է իր նորամուտը 2010 թվականի մայիսի 29-ին՝ մասնակցելով ֆինների դեմ խաղին։ Հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ ԱՄՆ հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2:2 հաշվով։

## Անձնական կյանք
Կինը Դենիզն է, որդին՝ Լենոքսը։

## Ծանոթագրություներ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական էջը ''Weltfussball.de'' կայքում
* Անձնական էջը ''Fussballdaten.de'' կայքում
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Այնտրախտ Բրաունշվայգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զագլեմբե Լյուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆորտունա Դյուսելդորֆի ֆուտբոլիստներ
Ավետարան (4830)

**Ավետարան** (4830), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4830 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1452 թվականին Գրիգոր քահանա գրիչի կողմից Աղթամարում։ Ստացողը եղել է Սուլթանմելեքը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27X18.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 318 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 7, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ կտավ Հիշատակարաններ գրչի՝ 312բ, հետագայի՝ 316բ, 317բ 
(ենթադրաբար 1460 թ․), 317ա (1525թ․), 318ա (16-րդ), կնիք 159բ (Տեր Գրիգոր), 318բ (Մնացական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Էստոնիայի բռնազավթումը գերմանական ուժերի կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում

**Էստոնիայի բռնազավթումը գերմանական ուժերի կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում**, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, մասնավորապես՝ 1917 թվականի հոկտեմբերի 11-12-ն ընկած ժամանակահատվածում գերմանական բանակի կողմից Արևմտաէստոնական կղզեախմբերի, այդ թվում՝ Սաարեմաայի, Հիյումաայի և Մուհուի օկուպացումը։

Ռազմական գործողություններին հաջորդում են բազմակողմ բանակցությունները, որոնք իրենց հանգուցալուծումն են ստանում Բրեստ-Լիտովսկում։ Ռուսաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության արդյունքում իշխանության գլուխ եկած բոլշևիկները որդեգրում են նոր քաղաքական գաղափարախոսություն, իսկ ռուսական բանակի մասնակցությունն աշխարհամարտին ինքնին հակասում էր այդ գաղափարական արժեհամակարգերին։ Այսպիսով՝ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրով Ռուսաստանը խայտառակ պայմաններով ընդունում է հաշտություն, որը բեկումնային է լինում Մերձբալթիկայի համար։

1918 թվականի փետրվարի 18-ին գերմանական ուժերը ասպատակում են մայրցամաքային Էստոնիայի սահմանները՝ փետրվարի 21-ին արդեն գրավելով Հաապսալուն։ Զավթիչները զարգանում են իրենց ռազմավարական հաջողությունները և փետրվարի 22-ին օկուպացնում Վալգան, ապա նաև Հաապսալուն, Պյառնուն, Վիլյանդին։ Փետրվարի 24-ին զենքերը վայր է դնում Դորպատը (ներկայիս Տարտուն)։ Հանրապետության մայրաքաղաք Տալլինի (Ռևել) ռազմակալումը տեղի է ունենում փետրվարի 25-ին, որից անմիջապես հետո կայսերական զորախմբերը պաշարում են Էստոնիայի վերջին հենակետը՝ Նարվան (մարտի 4-ին)։ Այսպիսով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում օկուպացված Էստոնիայում անկում է ապրում տասնամյակներ տևած հանրապետական կարգերը։

Էստոնական հարցը իր լուծումը վերջնականապես գտնում է Բրեստ-Լիտովսկի բանակցությունների ժամանակ։ Գերմանական պատվիրակությունը երկար ժամանակ քննում է ռուսական կողմի ներկայացրած պայմանները և մշակում սեփական ծրագիրը, որը բխում էր իր իսկ շահերից։ Դրանք էին՝ միացնել Գերմանիային Մերձբալթիկան և մասնատել Լեհաստանը, «որպեսզի ղեկավարեն ոչ արիական ծագում ունեցող ազգերին»։ Բացի դա, Գերմանիան ձգտում էր պահպանել Ռուսաստանից գրավված տարածքները, որպեսզի օգտագործեր Ռուսաստանի տնտեսական ռեսուրսները։ Այսպիսով՝ պատերազմի արդյունքում Էստոնիայում, և մերձբալթյան մյուս երկրներում, հաստատվում է օկուպացիան վարչակարգ՝ Օբեր Օսթի դիկտատուրան։

## Տես նաև
* Մերձբալթիկայի միացումը ԽՍՀՄ-ին
* Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն
Յան Ցիկեր

**Յան Ցիկեր** (, ), 20-րդ դարի սլովակ կոմպոզիտոր, սլովակյան  ժամանակակից դասական երաժշտության առաջատար ներկայացուցիչ։ Պարգևատրվել է Սլովակիայի ազգային գործիչ կոչումով, «Հերդերի» մրցանակով (*Herder Prize*, 1966) և IMC-UNESCO միջազգային երաժշտական մրցանակով  (1979)։

## Կենսագրություն
Ցիկերը ծնվել է նախկին Ավստրո-Հունգարիայում, ներկայիս Սլովակիայում, Բանսկա Բիստրիցա քաղաքում։ Նրա առաջին երաժշտական ուսուցիչներն էին մայրը՝ Մարիա Պսոտկովան, և Վիլյամ Ֆիգուշ Բիստրին։ Ավարտել է Պրահայի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորել է 1930-1935 թվականներին, մասնակցել է Յարոսլավ Կրժիչկայի (կոմպոզիցիա) և Բեդրժիխ Վիդերմանի (երգեհոն) դասընթացներին։ Այնուհետև Պրահայում Վիտեզսլավ Նովակի և Վիեննայում Ֆելիքս Վահնգարտների մոտ (1936—1937) կատարելագործվել է որպես կոմպոզիտոր։

1939 թվականին դասավանդել է Բրատիսլավայի կոնսերվատորիայում, 1951 թվականին՝ Բրատիսլավայի երաժշտական արվեստի բարձրագույն դպրոցում։ 
Եղել է Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ-ի Ազգային երաժշտական խորհրդի ներկայացուցիչը։

Ժամանակակից գրավոր ձևերը համակցել է ազգային երաժշտական բանահյուսության մեղեդիներով։

1955 թվականին արժանացել է Կ. Գոթվալդի անվան պետական մրցանակի։ 1966 թվականին Ցիկերին շնորհվել է Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստի կոչում։

Ինը օպերայի հեղինակ է, որոնցից առավել հայտնի է «Հարություն» օպերան (ըստ Լ. Ն. Տոլստոյի)։ Օպերայի պրեմիերան տեղի է ունեցել Պրահայում, 1962 թվականին։

## Ստեղծագործություններ

### Օպերաներ
Ծանոթագրություն․ փակագծերում նշված են գրելու տարիները։
* Յուրո Յանոշիկ (*Juro Jánošík*, 1950-1953)
* Բեգ Բայազիդ (*Beg Bajazid*, 1957)
* Միստր Սկրուջ (*Mister Scrooge*, ըստ Չ․ Դիկենսի «Ծննդյան պատմվածքների», 1959)
* Հարություն (ըստ Լ․ Ն․ Տոլստոյի, 1959-1961)
* Խաղ սիրո և մահվան մասին (*Hra o láske a smrti*, ըստ Ռ․ Ռոլանի, 1966)
* Կորիոլան (1970-1972)
* Դատավճիռ (*Rozsudok*, 1976-1978)
* Բիստրիցայի պաշարումը (*Obliehanie Bystrice*, 1979-1981)
* Միջատների կյանքից (*Zo života hmyzu*, ըստ Կ. Չապեկի, 1984-1986)

#### Անավարտներ
* Մետեոր (1966)
* Անտիգոնա (1987-1989)

### Բալետ
* Բալետային երաժշտություն «Իդիլլիա» (1944)

### Սիմֆոնիկ երաժշտություն
* Սիմֆոնիա «Գարնանային» (1937)
* Սիմֆոնիա «1945 թիվ» (1975)
* Սիմֆոնիկ պոեմ «Ճակատամարտ» (առաջին անգամ կատարվել է «Պրահայի գարուն» առաջին երաժշտական փառատոնում՝ 1946 թվականին)
* «Սլովակյան սյուիտ»

### Համերգային ստեղծագործություններ
* Կոնցերտինո դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1942)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցի

**Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցի** (), Սերբ ուղղափառ եկեղեցու Ռաշկա-Պրիզրենի թեմի տաճար Պրիշտինայում (Կոսովո)։ Մեծ նշանակություն ունեցող մշակույթի հուշարձան է Սերբիայում։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1830 թվականին հին տաճարի հիմքի վրա, Պրիշտինի սերբերի նախաձեռնությամբ, որոնք կարողացել են եկեղեցու կառուցման թույլտվություն ստանալ սուլթանից։ Սկզբում եկեղեցին չի ունեցել ճարտարապետական տարրեր, որոնք կտարբերեին նրան շրջապատող մուսուլմանական տներից, սակայն ավելի ուշ տաճարի վրա կանգնեցվել է գմբեթը և կառուցվել զանգակատունը։

Կոսովոյի պատերազմից առաջ տաճարը վերանորոգվել է, հատակը պատվել է մարմարով և տեղադրվել է հատակի տաքացման համակարգ։ Տաճարի մոտ գտնվել է թեմական տունը և եկեղեցու այլ շինություններ։ Մինչև 2002 թվականը տաճարը եղել է KFOR-ի պաշտպանության ներքո։ Պաշտպանության հանումից հետո ալբանացիներն սկսել են կանոնավոր կերպով կոտրել տաճարի և թեմական տան պատուհանները, որտեղ ապրում էր ավագ քահանա Միրոսլավ Պոպադիչը, որը գլխավորում էր Պրիշտինայում մնացած սերբերին։ Նիկոլայի եկեղեցին եղել Է Պրիշտինայի վերջին գործող ուղղափառ եկեղեցին։

2004 թվականի մարտի 18-ին՝ զանգվածային անկարգությունների ժամանակ, ալբանացիները եկեղեցու վրա ինքնաձիգ զենքից կրակ են բացել։ Եկեղեցում թաքնվող հոգևորականին և հինգ սերբ ընտանիքների հաջողվել է տարհանել։ Եկեղեցու համար մարտերի ընթացքում վիրավորվել է ՈՒՆՄԻԿ-ի մեկ ոստիկան։ Տաճարը այրվել է ծխական տան հետ միասին։ Կրակի մեջ ոչնչացել XIX դարի կեսերի կաղնե փորագրված իկոնոստաս, տասնյակ սրբապատկերներ և եկեղեցու ողջ արխիվը։ Ալբանացիները հրկիզել են նաև Հաբիթաթի գրասենյակը (ՄԱԿ-ի առաքելություն) և ՈՒՆՄԻԿԻ երեք մեքենաներ։

2010 թվականի փետրվարի 20-ին Ռաշկա-Պրիզրենի թեմի ժամանակավոր ղեկավար Աթանասիե Եվտիչը օծել է վերականգնված տաճարը։ Վերականգնմանը մասնակցել են Եվրոպայի Խորհուրդը, Եվրոպական հանձնաժողովը, Կոսովոյի իշխանությունները և Ռաշկա-Պրիզրենի  թեմը։

## Ճարտարապետություն
Տաճարը միանավ կառույց է։ Տաճարի ներքին տարածությունը սյուներով բաժանվում է երեք հատվածների։ Զոհասեղանը նախկինում եկեղեցու հիմնական տարածքից առանձնացվել է կաղնե իկոնոստասով, որ ստեղծվել է 1840 թվականին Ֆրչկովսկի եղբայրների կողմից, սակայն 2004 թվականին այրվել է։ Տաճարի որմնանկարների մեծ մասը 1902 թվականին ստեղծել է Ադամ Դոբրանեցը։ Գավիթը կառուցվել է 1906 թվականին, իսկ գմբեթը՝ 1990 թվականին։ Տաճարից դեպի հյուսիս գտնվում է հին ուղղափառ գերեզմանոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1830 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի ուղղափառ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պրիշտինայի շենքեր և կառույցներ
Կարեն Ավետիսյան (բռնցքամարտիկ)

**Կարեն Ավետիսյան** (),  հայազգի ռուս բռնցքամարտիկ։ 2006 թվականից սկսեց հանդես գալ որպես պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ՝ միջին և երկրորդ միջին քաշային կարգերում։ Նա եղել է Ռուսաստանի չեմպիոն (2011), WBC վարկածով Ասիայի չեմպիոն (2011), ԱՊՀ-ի չեմպիոն (2013)։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտում լինելով ավելի քան 10 տարի, դարձել է ռուսական հայտնի բռնցքամարտիկներից մեկը։

## Կենսագրություն
Կարեն Ավետիսյանը ծնվել է 1983 թվականի օգոստոսի 2-ին Երևանում։ Վաղ տարիքից նրա ընտանիքը  տեղափոխվում է Բարնաուլ՝ Ալթայի երկրամաս։ 1998 թվականին ավարտել է Բարնաուլի միջնակարգ դպրոցը։ Սպորտով զբաղվել է մանկուց։

Պրոֆեսիոնալ ռինգում առաջին անգամ ելույթ է ունեցել  2006 թվականի հունիսին՝ հաղթելով իր առաջին մրցակցին։ Երկու տարվա ընթացքում նա ունեցել է  չորս հանդիպում։ Դրանցից երեքը ավարտել է  հաղթանակով, իսկ մյուսը՝ ոչ-ոքի։ 2007 թվականին անցկացրեց իր առաջին և միակ մարտը՝ MMA կանոններով։

Որոշակի ընդմիջումներից հետո 2010 թվականին նա կրկին վերադարձել է իր մասնագիտությանը։ Կոնստանտին Պիտերնովի հետ անցկացրած  մարտի երկրորդ ռաունդում Ավետիսյանը  նոկաուտի ենթարկեց։ Դա նրա առաջին պարտությունն էր։ Երկու ամիս անց կրկին դուրս է եկել  ռինգ, այս անգամ  մրցելու աշխարհի ապագա չեմպիոն Սերգեյ Կովալյովի հետ։ Վերջինս ԱՄՆ-ից էր վերադարձել իր հայրենիք, և դա նրա առաջին մարտն էր հայրենիքում։ Կովալյովը հաղթեց այս մարտում, բայց չկարողացավ նոկաուտի ենթարկել Ավետիսյանին։ Հետագայում Ավետիսյանը  պայքարը շարունակում է Մաքսիմ Լիմոնովի հետ և կրկին  պարտություն  կրում։

2011 թվականի հոկտեմբերին Կարեն Ավետիսյանը ռևանշ է վերցնում   Կոնստանտին Պետերնովից և հասնում  հաջողության։

Դառնալով Ասիայի և Ռուսաստանի չեմպիոն, Ավետիսյանը հաղթում է նաև Բոբիր Միրզաևի հետ  մարտում՝ նոկաուտի ենթարկելով վերջինիս։ Այնուհետև  ունենում է երկու անհաջող մարտեր Ուզբեկստանում և Ուկրաինայում։ 2013 թվականին պայքարում է SNG-ի չեմպիոնի տիտղոսի համար։ Ուզբեկստանի ներկայացուց Բեկզոդ Յունիսովի հետ անցկացրած մարտի 10 ռաունդի ընթացքում նա հաղթող է ճանաչվել։ Բացի դրանից հանդիպում է նաև Արիֆ Մագոմեդովին և պարտություն է կրում։
2014 թվականին պարտություն է կրում Դմիտրի Միխայլենկոյից։ Հաջորդ մարտում նա հաղթող է ճանաչվում և շուտով նրան հնարավորություն է ընձեռնվում պայքարել երկրորդ միջին քաշային կարգում Ռուսաստանի չեմպիոնի տիտղոսի համար։ Դիլմուրոդ Սատիբալդիեևան հաղթում է այդ մարտում։

2015 թվականը նրա համար անհաջող էր։ Ավետիսյանը պարտվում է չեչեն բռնցքամարտիկ Ապտի Ուստարխանովին, այնուհետև Սատիբալդիեևին,  Ալեքսանդր Սուշիցին իսկ Ալեքսանդր Ռուդնևի դեմ մարտը ավարտվում է ոչ ոքի։

## Պրոֆեսիոնալ մարտերի թիվ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Սոցիալական ցանցերի ցանկ

Ցանկը ներառում է խոշորագույն ակտիվ սոցիալական ցանցեր, բացառությամբ ժամադրության կայքերի․

## Տես նաև
* Ավելի քան 100 միլիոն օգտատեր ունեցող սոցիալական համայնքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոցիալական ցանցեր
Լոբի (տեսակ)

**Լոբի** (), թիթեռնածաղկավորների կարգ, ընդավորների ընտանիք։ Միավորում է մոտ 97 տեսակ երկու կիսագնդերի տաք վայրերում։ Բազմանում է պտուղների և սերմերի, իսկ որոշ տեսակներ էլ ծաղիկների միջոցով («թուրքական լոբի» անունով)։

Մշակաբույսերի տեսակներից առաջին տեղը զբաղեցնում է սովորական լոբին տարատեսակ ձևերով և տեսակներով, որոնցից մի մասը փաթաթվող է, մյուս մասը՝ թփային։ Այս տեսակի հայրենիքը Լատինական Ամերիկան է։

Լոբու այլ տեսակ է կրակոտ կարմիր լոբին (*Phaseolus coccineus*)՝ կարմիր ծաղիկներով, հաճախ հանդիսանում է դեկորատիվ բույս։

Որոշ տեսակներ, որոնց սովորաբար անվանում են «լոբի», պատկանում են լոբազգիների այլ ցեղին, օրինակ մաշ (մրտուկ) տեսակը։ Հայտնի սննդային բույսեր են սովորական, ռուսական կամ ձիա լոբին, որոնք պատկանում են թիթեռնածաղկավորների կարգի սիսեռների ցեղին։

## Բուսաբանական նկարագիր
Միամյա խոտաբույսը հիմնականում գանգուր է, փետրանման տերևներով։ Արմատային համակարգը առանցքային է։

Թերթիկները 3-ն են, շատ հազվադեպ՝ 1-ը։ Ե՛վ ամբողջ տերևը, և՛ յուրաքանչյուր թերթիկ ամրացված է տերևակոթից։

Ծաղիկները ամրացված են պտղանութին։ Ծաղկակալը գլանաձև սկավառակի նման է։ Պսակի ցեցոտ թևերը քիչ թե շատ կապված են նավակով, որի երկար գագաթը, ինչպես նաև շերտերն ու սյունը պարուրաձեւ թրթռում են։

Կախովի լոբի 5-28 սմ երկարությամբ, երկփեղկ է, սերմերի միջև ծակոտկեն հյուսվածքի անբավարար հատվածով։ Սերմերը հարուստ են օսլայով և լեգմինով (Պահուստային սպիտակուց)։

## Պատմություն
Հնագետները Պերուում և Մեքսիկայում հայտնաբերել են լոբու սերմեր, որի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն մշակվել է մ.թ.ա. 5000 տարի առաջ։

15-րդ դարում Քրիստափոր Կոլումբոսի ճանապարհորդությունից հետո սկսեցին լոբի մշակել նաև Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Ասիայում։

## Տեսակներ
Որոշ տեսակներ՝

* Սև լոբի
* Կարմիր լոբի
* Սպիտակ լոբի
* Ալ կարմիր լոբի
* Մանուշակագույն լոբի
*

## Սննդային արժեք
230px|right|thumb|Լոբու տարբեր տեսակների սերմեր
Սննդի համար օգտագործվում են լոբու սերմերը և կանաչած լոբու (առօրյա կյանքում սխալ ձևով կոչվող շերտերը) կանաչ լոբին (պտուղները)։ Շաքարավազի և բանջարեղենի տեսակների մեջ ամբողջ լոբին սպառվում է որպես ամբողջություն, այդ թվում նաև  փեղկերը և սերմերը։ Շատ տեսաներ հում վիճակում թունավոր են։

Նախքան ճաշ պատրաստելը խորհուրդ է տրվում լոբին ընկղմել  ջրի մեջ (8-10 ժամ)։ Դա նպատակահարմար է երկու նպատակով՝
* ներծծման գործընթացը փափկացնում է լոբիները և վերադարձնում նրանց խոնավությունը, ինչը նվազեցնում է կերակուրի պատրաստման ժամանակը,
* երբ ներծծվում են օլիգոսախարիդները (շաքարեր, որոնք չեն մարսվում մարդու մարմնում) լուծվող ջրում, առաջացնելով գազի ձևավորում և բարդացնում մարսողական պրոցեսը։

## Վնասատուներ
մինի|Կանաչ լոբի
Լոբու սերմերի գլխավոր վնասատուն հանդիսանում է լոբու սերմնաբզեզը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Теоретические основы селекции «Генофонд и селекция зерновых бобовых культур» / Под ред. Б. С. Курловича и С. И. Репьева. — СПБ., 1995. — 430 с.

Կատեգորիա:Թիթեռնածաղկավորներ
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Հաղթական կամար «Մակեդոնիա»

**Հաղթական կամար «Մակոդոնիա»** (), հաղթական կամարը գտնվում է Սկոպյեի Պելլա հրապարակումː

Կառույցի շնարարությունը սկսվել է 2011 թվականին և ավարտվել է 2012-ինː

Ի սկզբանե բացումը նախատեսված էր 2011 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Մակեդոնիայի հանրապետության անկախության 20-րդ տարելիցին, սակայն չնախատեսված պատճառներով արարողությունը հետաձգվեց ː  2012 թվականի հունավարի 6-ին հաղթական կամարը բացվեց, ելույթ ունեցավ այդ տարիներին Մակեդոնիայի վարչապետ՝ Նիկոլա Գրուևսկինː

Հաղթական կամարի բարձրությունը 21 մետր էː  Արժեքը 4.4 միլիոն եվրո ː  Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 193 մ²ː

Հաղթական կամարի վրա տեղադրված են աստիճաններ և վերելակներː  Ինչես նաև նրա մեջ կան մի քանի սենյակներ, որոնցից մեկը հուշանվերների խանութ էː  Կամարի տանիքում անցկացվում են հարսաիքներː

Կառույցի վրա պատկերված են իրադարձություններ կապված՝ Մակեդոնիայի հանրապետության, Հին Մակեդոնիայի, Կյուրեղ և Մեթոդիոս քարոզիչների, լուսավորիչներ Կլիմենտ և Նաում Օրհիդսկիների, Սամուել արքայի, մակեդոնացի հերոս Կորպոշի, Իլինինյան ապստամբության, Մակեդոնիայի ազգային-ազատագրական պայքարի հակաֆաշիստական հավաքի, Հունաստանում սլավոնների պատմության հետː  Բացի այս ամենից հաղթական կամարի եզրերը զարդարված են բրոնզե արձանիկներովː  Կառույցի մակերեսը ծածկված է մարմարովː  Այն հովանավորվում է Մակեդոնիայի հանրապետության կառավարության կողմից ː

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Триумфальная арка «Македония» 
* Триумфальная арка «Македония» - фотографии  
* Триумфальная арка «Македония» на карте 

Կատեգորիա:Հաղթական կամարներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի տեսարժան վայրեր
Իրավաբանական ծառայությունները Միացյալ Թագավորությունում

Իրավաբանական ծառայությունների հատվածը Միացյալ Թագավորությունում կազմում է պետության տնտեսության զգալի մասը։ 2013 թվականին տրամադրված իրավական ծառայությունների ընդհանուր պրոդուկտի արժեքը կազմել է £22.6 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ, կազմելով երկրի այդ տարվա համախառն ներքին արդյունքի 1.6%-ը, ինչպես նաև գերազանցելով այդ ցուցանիշը նախորդ տարիների համեմատ՝ 2001 թվականին այն կազմել է 10.6 միլիարդ։ 2013 թվականին տնտեսության ոլորտի այս հատվածում ներգրավված է եղել 316 հազար մարդ, որոնց 2/3 մասը գործել է Լոնդոնից դուրս, իսկ առևտրային հաշվեկշռի դրական սալդոն կազմել է £3.1 միլիարդ։ Միացյալ Թագավորությունը իրավաբանական ծառայությունների ամենամիջազգայնացված շուկան է։ Պետությունը ապահովում է օտարերկրյա իրավաբանական ընկերությունների գրեթե անսահմանափակ մուտքը տեղական շուկան, որի արդյունքում ավելի քան 200 արտասահմանյան ընկերություններ ունեն սեփական գրասենյակները Լոնդոնում և թագավորության այլ քաղաքներում։ Այդ օտարերկրյա իրավաբանական ընկերությունների կեսը ամերիկյան կազմակերպություններ են, իսկ մնացածը՝ հիմնականում Եվրոպայից, Ավստրալիայից և Կանադային։ Բացի այդ իրավաբանական ծառայությունների բրիտանական շուկան հանդես է գալիս հզոր դիրքերից անգլիական իրավունքի հանրաճանաչության շնորհիվ։ Աշխարհի 320 իրավասություններից 27%-ը կիրառում են անգլիական ընդհանուր իրավունքը։

## Պատմություն
16-րդ դարի կեսի դրությամբ Միացյալ Թագավորությունում գոյություն ուներ իրավաբանական մասնագիտության երկու ճյուղ՝ բարիսթերներ (Շոտլանդիայում՝ ադվոկատներ) և սոլիսիթորներ։

## Տես նաև
* Իրավաբանական ծառայությունները Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության իրավունք
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության տնտեսություն
Բորիս Մելիքսեթյան

**Բորիս Մանուկի Մելիքսեթյան** (), հայ երկրաբան։ Երկրաբանական գիտությունների դոկտոր (1989):

## Կենսագրություն
Բորիս Մելիքսեթյանը ծնվել է 1928 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, Թիֆլիսում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1955 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, 1988-1992 թվականներին՝ Երկրաժամանակագրության և իզոտոպային երկրաքիմիայի լաբորատորիայի վարիչ, 1984-1992 թվականներին, միաժամանակ՝ Հայկական հանքաբանական ընկերության նախագահ։

Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ տարածքի մագմայական խոշոր համալիրների (Մեղրու պլուտոն, Թեժլեռի հրաբխաներժայթուքային զանգված, ՀՀ կենտրոնական մասի գրանիտոիդային ներժայթուքներ), ապարաբանության, հանքաբանության, երկրաքիմիայի, իզոտոպային երկրաբանության և մետաղածնության հարցերին։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1976)

## Երկեր
* Типоморфизм и парагенезисы минералов Армянской ССР / АН Арм ССР. Ин-т геол. наук ; Редкол.: ...Б. М. Меликсетян (отв. ред.) и др. Всесоюзное минералогическое общество. Армянское отделение | Институт геологических наук АН Арм ССР. Ереван: Изд-во АН Арм ССР , 1987.
* Минералы рудных формаций Армянской ССР: В 2 т. / АН Арм ССР, Ин-т геол. наук ; Отв. ред. И. Г. Магакьян.| Институт геологических наук АН Армянской ССР. Ереван: Изд-во АН Арм ССР, 1986.
* Петрология и геохимия интрузивных комплексов некоторых рудных районов Армянской ССР / Б. М. Меликсетян, Р. Н. Мелконян; АН СССР. Ереван: Изд-во АН Арм ССР, 1976.
* Химические составы изверженных и метаморфических горных пород Армянской ССР / С. Б. Абовян, Г. П. Багдасарян, Г. А. Казарян и др. Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1962.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Editorial, Board (2008) Բորիս Մանուկի Մելիքսեթյան (ծննդյան 80-ամյակին). ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր. Գիտություններ Երկրի մասին, 61 (3). p. 60. ISSN 0515-961X 
* Б.М. Меликсетиан, Editorial, Board (1993) Б.М. Меликсетиан. ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր. Գիտություններ Երկրի մասին, 46 (1). pp. 75-77. ISSN 0515-961X 

Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Աուգուստո Ջակոմետի

**Աուգուստո Ջակոմետի** (, ), շվեյցարացի նկարիչ։ 
thumb|200px|Աուգուստո Ջակոմետիի տունը Ստամպայում, Շվեյցարիա
thumb|200px|Հուշատախտակ Աուգուստո Ջակոմետիի տան պատին Ստամպում, Շվեյցարիա
thumb|150px|Աուգուստո Ջակոմետիի գերեզմանը Բորգոնովոյում, Շվեյցարիա

## Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն
Աուգուստո Ջակոմետին պոստմոդեռնիզմի պոստսիմվոլիզմի ներկայացուցիչ է, վիտրաժի, որմնանկարչության, ինչպես նաև պաստառային արվեստի վարպետ։ Ջակոմտետի նկարիչների, քանդակագործների և ճարտարապետների ընտանիքի անդամ, նկարիչ Ջովանի Ջակոմետիի զարմիկը։

Ջակոմետին նկարչությամբ զբաղվել է մանկուց։ 1984 թվականից մինչև 1897 թվականը գեղանկարչություն է ուսումնասիրել ցյուրիխյան կիրառական արվեստների դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Փարիզում և Ֆլորենցիայում։ 1915 թվականից ապրել է Ցյուրիխում։

Ցյուրիխում ընդունվել է Շվեյցարական Ալպինա մասոնական մեծ օթյակ։

Աուգուստո Ջակոմետիի առաջին մեծ պատվերը եղել է Ցյուրիխի ոստիկանության ընդունելության դահլիճի (Giacometti Hall) նկարազարդմումը։ 1929 թվականին նկարիչը գունավոր վիտրաժներ է ստեղծել Ֆրաունֆելդում գտնվող լյութերական եկեղեցու համար։ 1937 թվականին վիտրաժներ է ստեղծել Ադելբոդենի եկեղեցու երգչախմբի համար։ Ջակոմետին իր ստեղծագործություններում օգտագործել է վառ և պայծառ գույներ։

Աուգուստո Ջակոմետին համարվում է 20-րդ դարի առաջին արվեստագետներից, որը փորձել է աշխատել անառարկա, աբստրակտ արվեստի ոճով։ Իր ստեղծագործություններին տված հատուկ կոլորիտի առանձնահատկությունը նշվել է նրա շիրմաքարի վրա՝ «*Գույնի վարպետ*»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Adelboden Kirche innen.jpg|Աուգուստո Ջակոմետիի վիտրաժները Ադելբոդենի եկեղեցում
Պատկեր:St. Martin Chur Fenster.jpg|Աուգուստո Ջակոմետիի կողմից Սուրբ Մարտինի եկեղեցու երեք պատուհաններից երկուսի պատկերազարդումները, Կուրե, 1919թ.
Պատկեր:Adelboden Kirchenfenster.jpg|Աուգուստո Ջակոմետիի վիտրաժը Ադելբոդենի եկեղեցում


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Beat Sulzer, Lutz Windhöfel: *Augusto Giacometti. Leben und Werk*. Herausgeber Urs Waldmann, Illustratoren Alexander Troehler und Reinhard Zimmermann, Bündner Monatsblatt Verlag Desertina 1991, ISBN 3-9052-4122-6

## Արտաքին հղումներ
* Աուգուստո Ջակոմետիի ժառանգությունը
* Աուգուստո Ջակոմետիի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ
Գեորգի Մարտիրոսով

**Գեորգի Գենարիի Մարտիրոսով** (), նավային մեքենաշինության բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1996): ՌԴ վաստակավոր մեքենաշինարար (1992):

## Կենսագրություն
Գեորգի Մարտիրոսովը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 4-ին, Բաքու քաղաքում։ 1955 թվականին ավարտել է Լենինգրադի նավաշինության ինստիտուտը։ 1955 թվականից աշխատում է Մոսկվայի «Վինտ ԳԱՄ» ձեռնարկությունում, 1990 թվականից՝ գլխավոր տնօրեն։ 1991 թվականից, միաժամանակ՝ Մոսկվայի ավտոմոբիլային-ճանապարաշինական ինստիտուտի երկկենցաղ-մեքենաների ամբիոնի մասնաճյուղի վարիչ, 1992 թվականից՝ ՌԴ վաստակավոր մեքենաշինարար։

Աշխատանքները վերաբերում են նավերի կառավարման տեխնիկական խնդիրներին և էկոլոգիապես անվտանգ նավային էներգետիկ սարքավորումների ստեղծման հարցերին։

## Պարգևներ
* Ժնևի և Բրյուսելի գյուտարարության և հայտնագործության միջազգային սալոնների (14 ոսկե և արծաթե) մեդալներ
* Բելգիայի Պետական շքանշան (2001)
* Մալթայի ասպետի շքանշան (2000)
* ՌԴ Պետական մրցանակ (1998)
* ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակ (1974)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կրակոտ կարմիր լոբի (Բազմագույն լոբի)

**Կրակոտ կարմիր լոբի** կամ **բազմագույն լոբի** կամ **թուրքական լոբի** (), խոտաբույս ընդավորների ընտանիքից։ Ծագել է Հարավային Ամերիկայում։

## Կենսաբանական բնութագիր
Բազմամյա խոտաբույսը փոքր քաշով և փաթաթվող ցողունավոր է մինչև 3 մետր երկարությամբ։

Եռաթև տերևը փոքր սրտիկաձև տերևներից է կազմված։

Արմատները աճում են փոքր պալարներով։

Ծաղկաբույլը ողկուզաձև է կարճ ծաղկացողունով։ Ծաղիկները կարմիր են, հազվադեպ սպիտակ, խոշոր են, ծաղկակոթը զուգված խիտ ծաղիկներով։ Պսակը մի քանի անգամ երկար է բաժակաթերթից։

Լոբու պտղուները մեծ են, լայն, հաստ մագաղաթյա շերտով։ Սերմերը հարթ էլիպտաձև են, տարբեր գույների։

## Նշանակություն և կիրառություն
մինի|Բազմագույն լոբի՝ հատիկներ և ծաղիկ
Միայն երիտասարդ լոբիներն են լավ սննդի համար, որը դեռևս սերմեր չի տվել։ Բույսի արմատները պարունակում են օսլա։ Շատ երկրներում բազմագույն լոբին աճեցվում է որպես դեկորատիվ բույս։

## Արտաքին հղումներ
* Phaseolus coccineus L.  
* Сельское хозяйство. Фасоль многоцветковая. 
* Сад и огород - фасоль многоцветковая 
* Фасоль овощная и фасоль многоцветковая 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Մորիս Բլանշո

**Մորիս Բլանշո** (;, ), ֆրանսիացի գրող, գրական տեսաբան, քննադատ, փիլիսոփա։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սոն և Լուար դեպարտամենտի Դևրուզ քաղաքում։ Ավարտել է Ստրասբուրգի համալսարանը, ապա նաև Սորբոնը։ Աշխատել է լրագրող և խմբագիր, մինչև երկորդ համաշխարհային պատերազմը աշխատակցել է ֆրանսիական ազգայնական պարբերականների։  1940-ական թվականներից ամբողջովին նվիրվում է գրականությանը, 1941 թվականին հրատարկում է առաջին վեպը՝ «Թովմաս մթագինը», 1942 թվականին «Ամինադաբ» վեպը։ Հեղինակ է Գրականության վերաբերյալ բազմաթիվ տեսական, փիլիսոփայական, քննադատական գրությունների։ 
Ինքնագիր գրական ակումբը հրատարակել է հայերեն Մարկ Նշանեանի  թարգմանությամբ և վերջաբանով երեք վիպակից բաղկացած «Վիպումներ» գիրքը (Մահավճիռը (1948), Պատո ՞ւմ մը (1949), Վերջին մարդը (1957), Մարկ Նշանեանի թարգմանությամբ «Գրականութիւնը և մահուան մեր իրաւունքը» գրական֊փիլիսոփայական փորձագրությունը Նշանեանի մեկնաբանությամբ՝ «Գրական հանգանակ մը»։
Մորիս Բլանշոն մահացել է 95 տարեկան 2003 թվականին։

## Հայերեն մատենագրություն
* *Մորիս Բլանշո* Վիպումներ [Ժողովածու] / թարգմ, ֆր. և վերջաբանը Մարկ Նշանեանի, Ինքնագիր գրական ակումբ, Երևան, 2013, ISBN 978-99941-2-880-8
* *Մորիս Բլանշո* Գրականութիւնը և մահուան մեր իրաւունքը / թարգմ, ֆր. և վերջաբանը Մարկ Նշանեանի, Ինքնագիր գրական ակումբ, Երևան, 2018, ISBN 978-9939-9193-0-0

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Րաֆֆի Աճեմեան, ԱՂԷՏԻ ՀՈՐԻԶՈՆԻՆ՝ ՊԱՏՈՒՄ ԵՒ ՎԵՐԱՊՐՈՂ ԲԼԱՆՇՈՅԻ ԱՐՁԱԿԻՆ ՄԷՋ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Հովիկ Մելիքսեթյան

**Հովիկ Ուխտանեսի Մելիքսեթյան** (), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1989):

## Կենսագրություն
Հովիկ Մելիքսեթյանը ծնվել է 1931 թվականի հունվարի 15-ին, Հայաստանի Շնող գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Լոռու մարզում)։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1958-1963 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի գիտաշխատող, 1965 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, որտեղ 1988 թվականից եղել է ԽՍՀՄ, 1993 թվականից՝ նոր և նորագույն պատմության ամբիոնների վարիչը։ 1986 թվականին ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (1989 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Հրատարակվել են Մելիքսեթյանի «Արևմտահայերի բռնագաղթը և սփյուռքահայերի հայրենադարձությունը Սովետական Հայաստան (1915-1940)», (1975), «Փառքի շքանշանի հայ ասպետները» (1982), «Հայրենիք-սփյուռք առնչությունները և հայրենադարձությունը (1920-1980)», (1985) աշխատությունները։ Աշխատությունները վերաբերում են հայրենիք-սփյուռք առնչություններին, հայրենադարձությանը, հայ ժողովրդի մասնակցությանը Հայրենական պատերազմին (1941-1945)։

Մահացել է 1997 թվականի հունվարի 30-ին, Երևանում։

## Երկեր
* Բանվոր դասակարգը և հեղափոխական շարժումները Հայաստանում։ (1917 թ. փետր.-հոկտ.), Մելիք-Բախշյան, Մհեր Ստեփանի, Մելիքսեթյան, Հովիկ Ուխտանեսի, Հայկական ՍՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, Ա. հ., 1988:
* Հայրենիք-սփյուռք առնչությունները և հայրենադարձությունը (1920-1980 թթ.), Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 1985։
* Փառքի շքանշանի հայ ասպետները։ [Հայ ասպետների կյանքն ու մարտական ուղին], Մելիքսեթյան, Հովիկ Ուխտանեսի, Սահակյան, Մ, Կարապետյան, Ա. Գ., Երևան, Հայաստան, 1982։
* Արևմտահայերի բռնագաղթը և սփյուռքահայերի հայրենադարձությունը Սովետական Հայաստան։ 1915-1940 թթ, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1975։
* Բանվոր դասակարգի միջազգային հեղափոխական շարժումը արդի էտապում։ Դասախոսություն Մելիքսեթյան, Հովիկ Ուխտանեսի., Երևան, Միտք, 1964։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Պինսկյան ճահիճներ

**Պինսկյան ճահիճներ** (, *Pinskiya baloty*), հայտնի են նաև **[[Պրիպյատ]]ի ճահիճներ** (, *Prypiackija baloty*),  **[[Պոլեսիե]]ի ճահիճներ**, **Ռոկինտոյի ճահիճներ** անվանումներով, ճահճային ընդարձակ տարածաշրջան Բելառուսի և Ուկրաինայի հանրապետություններում, Եվրոպայում ամենաընդարձակներից մեկը։ Պինսկ քաղաքը այդ տարածաշրջանի կարևորագույն բնակավայրերից է
Հիմնականում գտնվում են Պոլեսիեում և զբաղեցնում են Բելառուսի հարավի և Ուկրաինայի հյուսիս-արևմուտքի մեծագույն մասը՝ մոտավորապես 269.400 քառակուսի կիլոմետր տարածք Դնեպրի գլխավոր վտակ Պրիպյատ գետի երկու ափերով։ Արևմուտքից արևելք ձգվում են շուրջ 300 կիլոմետր և հյուսիսից հարավ՝ 140  կիլոմետր Այստեղ ճահիճների հարևանությամբ գտնվում են խիտ անտառներ,  լճակներ, գետեր ու գետակներ։ Ճահիճների չափսերը տարվա ընթացքում էականորեն փոփոխվում են՝ կախված գարնանային ձնհալից և աշնանային առատ անձրևներից։ Գարնանային հեղեղումների ժամանակ ճահճուտները գրեթե ամբողջությամբ ծածկվում են ջրի տակ, և բնակիչները տեղից տեղ կարողանում են գնալ միայն նավակներով ու մակույկներով

## Բուսական աշխարհը
Պինսկի ճահիճները բնավայր են հանդիսանում բարձր բույսերի 827 տեսակների համար որոնցից 18 ը ընդգրկված են Բելառուսի Կարմիր գրքում **[[:be:Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|/ Red Book of Belarus]]/:**

Պինսկի ճահիճների բուսաշխարհին բնորոշ են ընդարձակ եղեգնուտներն ու գրեթե անանցանելի թփուտները  Ցամաքի կղզիների ու կղզյակների վրա հիմնականում սոճու անտառներ են։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Science team plunges into Pripyat Marshes - Kyiv Post

Կատեգորիա:Բելառուսի աշխարհագրություն
Իլյա Ռիպս

**Իլյա Ռիպս** (, , ), իսրայելցի մաթեմատիկոս, որը հայտնի է խմբերի երկրաչափական տեսության իր աշխատանքներով։ Հայտնի դարձավ հանրությանը, որպես Աստվածաշնչում կոդավորված տեղեկատվության հոդվածի համահեղինակ։

Ռիպսը մեծացել է Լատվիայում (այն ժամանակ ԽՍՀՄ կազմում էր), մաթեմատիկայի ուսուցիչ Արոն Զալմանովիչ Ռիպսի ընտանիքում։ Նա առաջին լատվիացի աշակերտն էր, որը մասնակցում էր Մաթեմատիկայի միջազգային օլիմպիադային։ Ութ տարվա ընթացքում ոսկե մեդալով ավարտել է Ռիգայի թիվ 23 միջնակարգ դպրոցը (այժմ Լոմոնոսովյան վարժարան)։ 1969 թվականի ապրիլի 9-ին Ռիգան (այն ժամանակ Լատվիայի համալսարանի 20-ամյա ուսանող) ինքնահրկիզման փորձ կատարեց Ռիգայի կենտրոնում Ազատության հուշարձանի մոտ ի նշան բողոքի Վարշավյան պայմանագրի զորքերի՝ Չեխոսլովակիա ներխուժման դեմ։

Հարկադիր բուժման է անցել հատուկ տիպի հոգեբուժարանում դանդաղ շիզոֆրենիա ախտորոշմամբ։ Երկու տարի բանտարկության մեջ է մնացել, իսկ 1972 թվականին արևմտյան մաթեմատիկոսների ճնշման տակ խորհրդային իշխանությունները նրան թույլ են տվել արտագաղթել Իսրայել։ Նախկինում, աթեիստ, Ռիպսը հետագայում դարձավ ուղղափառ հրեա։

Բուժվելուց և ասպիրանտուրայի ավարտից հետո Ռիպսը աշխատանքի է ընդունվել Երուսաղեմի Հրեական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ 1979 թվականին Ռիպսը ստացել է Իսրայելի մաթեմատիկական միության Էրդյոշի մրցանակը։ Ռիպսի զգալի աշխատանքները (հիմնականում չհրապարակված) նվիրված են R-ծառերի խմբերի գործողություններին։

## Աստվածաշնչի կոդ
1994 թվականին Ռիպսը Դորոն Վիցտումի (Doron Witztum) և Յոավ Ռոզենբերգի (Yoav Rosenberg) հետ համատեղ հոդված է հրապարակել Statistical Science ամսագրում, որտեղ ասվում էր, որ «Ծննդոց» գրքի (Աստվածաշնչի մաս կազմող) տեքստում եբրայերեն պարունակվում է կոդավորված տեղեկատվություն։ 1997 թվականին լրագրող Մայքլ Դրոսնին (Michael Drosnin) այս վարկածը նկարագրել է հայտնի The Bible Code գրքում։ Ռիպսը պաշտոնապես հեռացել է Դրոսնինի գրքում իր արդյունքների մեկնաբանությունից։ Գրքի հրապարակումից հետո աստվածաշնչյան կոդի վարկածը ստացել է ոչ միանշանակ, այդ թվում՝ բացասական գնահատականներ։

## Ընտրված հոդվածներ
* E. Rips, *Group actions on *'R*'-trees*, preprint
* E. Rips, *Subgroups of small cancellation groups.* Bull. London Math. Soc. 14 (1982), no. 1, 45—47.
* Rips, E.; Sela, Z. *Structure and rigidity in hyperbolic groups. I.*  Geom. Funct. Anal.  4  (1994),  no. 3, 337—371.
* Rips, E. Sela, Z. *Canonical representatives and equations in hyperbolic groups.*  Invent. Math. 120 (1995), no. 3, 489—512. 
* Rips, E.; Sela, Z. Cyclic splittings of finitely presented groups and the canonical JSJ decomposition.  Ann. of Math. (2)  146  (1997),  no. 1, 53—109.
* Sapir, Mark V.; Birget, Jean-Camille; Rips, Eliyahu, *Isoperimetric and isodiametric functions of groups.* Ann. of Math. (2) 156 (2002), no. 2, 345—466. 
* Birget, J.-C.; Ol'shanskii, A. Yu.; Rips, E.; Sapir, M. V., *Isoperimetric functions of groups and computational complexity of the word problem.* Ann. of Math. (2) 156 (2002), no. 2, 467—518.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի գիտնականներ
Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լատվիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Բրայան Հերբերտ

**Բրայան Հերբերտ** (, ), ամերիկացի ֆանտաստ գրող։

Ֆանտաստ գրող Ֆրենկ Հերբերտի ավագ որդին է։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բերկլիի համալսարանը, մասնագիտությամբ սոցիոլոգ է։ Բրայանն աշխատել է տարաբնույթ մասնագիտություններով` գրող, խմբագիր, մենեջեր, սեղանի խաղերի մշակող, սեղանի խաղերի հավաքածուներ մշակելու գծով խորհրդատու։ Որպես գրող իր գործունեությունը սկսել է 30 տարեկանից հետո։

Բրայան Հերբերտը հրատարակել է շուրջ տասը վեպ («Sidney’s Comet», «The Garbage Chronicles», «Sudanna Sudanna», «Prisoners of Arionn», «The Race for God», (որը 1990 թվականին ներկայացվել է Նեբյուլա մրցանակի), «Memorymakers» (Մարի Լենդիսի համահեղինակությամբ), «Blood on the Sun» (Մարի Լենդիսի համահեղինակությամբ), այդ թվում՝ նաև «Man of Two Worlds» վեպը, որը գրել է հոր` Ֆրենկ Հերբերտի համահեղինակությամբ։

2003 թվականին լույս տեսավ նրա «Ավազաբլրի երազողը» () գիրքը, որն իր հոր կենսագրությունն է։ Այդ գրքի աշխատանքներն սկսվեցին այն բանից հետո, երբ Բրայանը տարիներ շարունակ թերթ էր վարում, որում գրառում էր Հերբերտների ընտանիքի ամենանշանակալից իրադարձությունները։ Ավելի ուշ այդ նշումների հիման վրա կազմեց հոր կենսագրականը։

1999 թվականին Բրայան Հերբերտը Քևին Ջեյմ Անդերսոնի համահեղինակությամբ հրատարակեց «Ավազաբլուր. Ատրեյդեսների տունը» վեպը (), որը դարձավ «Ավազաբլրի աշխարհի» մասին եռերգության առաջին գիրքը։ «Ավազաբլրի նախերգանք» եռերգության գործողությունները ծավալվում են Ավազաբլրի մասին առաջին վեպում նկարագրվող իրադարձություններից 40 տարի առաջ։

Եռերգության երկրորդ և երրորդ վեպերը կրում են «Հարկոնենների տուն» () և «Կորրինոների տուն» () անվանումները։ Նախքան Ավազաբլրի մասին նոր գրքեր գրելը Բրայանը մանրակրկիտ ուսումնասիրել է Ավազաբլրի մասին բոլոր 6 գրքերը և կազմել մեծածավալ «Ավազաբլրի տեղեկատու» ():

«Ավազաբլրի նախերգանք» վիպաշարին հաջորդեց նոր եռերգություն` «Ավազաբլրի լեգենդները» («Ավազաբլուր. Բատլերիանյան Ջիհադ», «Խաչակրաց արշավանք ընդդեմ մեքենաների», «Մարտ Կորրինոների համար» վեպեր), որը տեղափոխում է ընթերցողին բնօրինակ վեպի իրադարձություններից 10 000 տարի հետ՝ Բատլերիանյան Ջիհադի` մարդկանց և արհեստական ինտելեկտի միջև ահեղ պատերազմի ժամանակաշրջան։

2006-2007 թվականներին Բրայան Հերբերտը և Քևին Անդերսոնը, հիմնվելով Ֆրենկ Հերբերտի սևագրերի վրա, լույս ընծայեցին մի երկերգություն, որը հանդիսանում էր «Ավազաբլրի կապիտուլը» վեպի շարունակությունը և ամփոփում «Ավազաբլրի ժամանակագրությունը»։ Այդ վեպերն են՝ «Ավազաբլրի որսորդները» և «Ավազաբլրի ավազե որդերը»։ Հեղինակները նախատեսում են գրել նաև նոր շարք՝ «Ավազաբլրի հերոսները»։

## Տես նաև
* Ֆրենկ Հերբերտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունիսի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ