Մայրը (ֆիլմ, 1926)

**«Մայրը»** (), 1926 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է  ռեժիսոր Վսևոլոդ Պուդովկինը Նաթան Զարխիի սցենարով է։ Ֆիլմի սյուժեն վերցված է Ա. Մ. Գորկու «Մայրը» վեպից։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողություններն սկսվում են Վլասովների ընտանիքում վիճաբանության տեսարանից։ Դրանով իսկ արդեն ի սկզբանե բախվում են հեղափոխական որդին՝ Պավել Վլասովը և նրա հայրը՝ հարբեցող և սևհարյուրյակային, որը, ի վերջո, մահանում է սևհարյուրյակայինների նախաձեռնած մարտերից մեկում։ Պավել Վլասովը շարունակում է զբաղվել հեղափոխական գործունեությամբ, որի պատճառով նա ստիպված է իր տանը թաքցնել զենք։ Ինչը և նրան կործանել, քանի որ մայրը հերթական խուզարկության ժամանակ մատնում է արգելված զենքի գտնվելու վայրը՝ հույս ունենալով, որ դա որդուն կօգնի խուսափել բանտից։ Սակայն արդեն հաջորդ դրվագում՝ դատարանի տեսարանում, Նիլովնան տեսնում է, որ իրեն խաբել են, և բռնում է հեղափոխության ուղին։ Պավել Վլասովը դատապարտվում է և բանտարկվում, որտեղ նա մտադիր չէ երկար մնալ։ Վլասովն սկսում է պատրաստվել փախուստի, որը պետք է տեղի ունենա մայիսմեկյան ցույցի ժամանակ։ Փախուստը հաջողվում է։ Պավել Վլասովը միանում է ցուցարարներին, որտեղ գտնում է իր մորը։ Սակայն ցույցի մասին լուրն արդեն հասցվել է իշխանություններին, որոնք դրա ցրման համար ուղարկում են հեծյալ ոստիկանության ջոկատին։ Փոխհրաձգության արդյունքում Պավել Վլասովը մահանում է մոր գրկում, իսկ նա, կորցնելով որդուն, վերցնում է կարմիր դրոշը, և հպարտորեն գլուխը բարձրացրած, մահանում է ժանդարմական ձիերի սմբակների տակ։

## Դերերում
* Վերա Բարանովսկայա – *Նիլովնա, Մայր
* Նիկոլայ Բատալով – *Պավել Վլասով
* Ալեքսանդր Չիստյակով – *Վլասով-հայր
* Իվան Կովալ-Սամբորսկի – *Վեսովշչիկով, երիտասարդ բանվոր
* Վսևոլոդ Պուդովկին – *ոստիկանության սպա
* Իվան Բոբրով – *երիտասարդ բանտարկյալ
* Ալեքսանդր Գրոմով – *հեղափոխական
* Վլադիմիր Ուրալսկի – *ուսանող
* Ն. Վիդոնով – *բանվոր
* Աննա Զեմցովա – *Աննա, ուսանողուհի
* Ֆյոդոր Իվանով – *բանտապահ
* Վասիլի Սավիցկի – *կամակատար-սևհարյուրյակային
* Վյաչեսլավ Նովիկով – *բանվոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Պ. Պոլտորացկի – *դատավոր (լուսագրերում նշված չէ)

## Հետաքրքիր փաստեր
thumb|right
* 1927 թվականին ֆիլմի կրկնօրինակը տարվել է Սորենտո՝ Գորկու մոտ։ Անաստասիա Ցվետաևան «Ուղևորություն Գորկու մոտ» () պատմվածքում նկարագրել է ֆիլմի փակ դիտումը, որին ներկա են եղել Մ. Գորկին, նրա որդին՝ Մաքսիմը, խորհրդային դեսպան, գրականագետ-ռոզենկրեյցեր Բ. Մ. Զուբակինը և Սորենտոյում ֆաշիստական վարչակազմի ներկայացուցիչները։
* Բրյուսելում (1958) համաշխարհային ցուցահանդեսի շրջանակներում աշխարհի քննադատների անցկացրած հարցման համաձայն՝ ֆիլմն զբաղեցրել է ութերորդ հորիզոնականը, իսկ ռեժիսոր Վ. Պուդովկինը՝ տասներորդը կինոյի պատմության մեջ լավագույնների թվում։
* Բրյուսելում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսի շրջանակներում երիտասարդ կինոռեժիսորների քվեարկության արդյունքում ֆիլմը ճանաչվել է բոլոր ժամանակների և ժողովուրդների լավագույն վեց ֆիլմերի շարքում։
* Ֆիլմը երրորդն է ճանաչվել աշխարհի Կինոգետների հարցման արդյունքներով, որն անցկացրել է իտալական «Ա. Մոնդադորի» հրատարակչությունը Միլանում՝ կինոարվեստի պատմության մեջ լավագույն հարյուր ֆիլմերի հայտնաբերման համար (1978)։
* Ալեքսանդր Չիստյակովի առաջին դերն է կինոյում, որը  Ռուսաստանի չեմպիոն  է դարձել մուրճը նետում մարզաձևից։
* Մի ժամանակ ստուդիայում նույնիսկ մտադրություն է եղել ֆիլմին այլ անուն տալ՝ «Հայր»։ Այդ տարբերակի սցենարի ընթացքում Նիլովնան պատահական գնդակի զոհ է դարձել, իսկ գիտակցության վերակառուցման և հեղափոխությանը մասնակից դառնալու ողջ բարդ գործընթացը «փոխանցվել է» Վլասով հորը։
* Սկզբում ենթադրվում էր, որ Նիլովնային կմարմնավորի Մարիա Բլյումենտալ-Տամարինա։
* «Կինո» թերթի թղթակցի հետ զրույցում Դուգլաս Ֆերբենքսը հայտարարել է, որ «Պոտյոմկինից» հետո նա «վախենում էր դիտել խորհրդային ֆիլմերը, մտածում էր, որ «Պոտյոմկինը» եզակի է, բայց հիմա համոզվել է, որ ԽՍՀՄ-ը կարող է բացառիկ ֆիլմեր ցուցադրել, և որ «Մայրը» կինեմատոգրաֆիական առումով սարսափելի բարձր արժեք ունի»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1926 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Քարոզչական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում