Ֆրիդրիխ Մերց

**Ֆրիդրիխ Մերց** ( , ), գերմանացի քաղաքական գործիչ, 2025 թվականի մայիսի 6-ից Գերմանիայի կանցլեր, Քրիստոնեա-դեմոկրատական միության առաջնորդ 2022 թվականի հունվարի 31-ից։ Տնտեսական ազատականության, եվրատլանտիզմի, լիբերալ ժողովրդավարության և եվրոպական անվտանգության կողմնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Գերմանիայում։ 1972 թվականից Քրիստոնեա-դեմոկրատական միություն (ՔԴՄ) կուսակցության անդամ է։ Ֆրիդրիխ Մերցը 1975 թվականին ավարտել է դպրոցը,1975-1976 թվականներին ծառայել է Բունդեսվերում ինքնագնաց հրետանային ստորաբաժանման՝ հաուբիցի վրա։ այնուհետև մինչև 1976 թվականը ծառայել է բանակում։ 1976 թվականին նա սկսել է իրավագիտության ուսումը Բոննի համալսարանում (իրավագիտության մագիստրոս):, 1982-1985 թվականներին՝ ինտերնացիոնալ Սաարբրյուկենի դատարանում, իսկ 1985-1986 թվականներին աշխատել է այնտեղ որպես դատավոր։ 1986 թվականին նա զբաղվել է իրավաբանությամբ Բոննի և Ֆրանկֆուրտի քիմիական ընկերություններում, իսկ 1990 թվականին նա միացել է Քյոլնի Բարձրագույն շրջանային դատարանի Leinen & Derichs փաստաբանական գրասենյակին։ 1989-1994 թվականներին եղել է Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Գերմանիայից։ Բունդեսթագի Հոքսաուերլանդ շրջանի պատգամավոր (2021 թվականից)։

### Քաղաքական կարիերա (1989-2009)
Մերցը 1989-1994 թվականներին եղել է Եվրախորհրդարանի պատգամավոր։ 1994 թվականին նա ընտրվել է Բունդեսթագի պատգամավոր և արագորեն հայտնի է դարձել ֆինանսատնտեսական ոլորտում իր օրենսդրական նախաձեռնություններով։ 1998 թվականին դարձել է CDU/CSU խմբակցության փոխնախագահ։

2000 թվականի փետրվարի 29-ին  չվիճարկվող քվեարկությամբ ընտրվել է խմբակցության ղեկավար՝  այն բանից հետո, երբ Վոլֆգանգ Շոյբլեն ստիպված է եղել հրաժարական տալ ֆինանսական սկանդալի պատճառով։

2002 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, խորհրդարանական ընտրություններում ՔԴՄ-ի պարտությունից հետո, Մերցը հրաժարական է տվել կուսակցության ղեկավարի պաշտոնից։

Անգելա Մերկելը խմբակցության ղեկավարի պաշտոնում փոխարինել է Մերցին և 2004 թվականին նաև հանդես է եկել խմբակցության ղեկավարի տեղակալի պաշտոնից նրան հեռացնելու օգտին, իսկ ավելի ուշ արգելափակել է Մերցի առաջարկած հարկային բարեփոխումը։ Մերցը, իր հերթին, քննադատել է Անգելա Մերկելի նախաձեռնած առողջապահական բարեփոխումները և, հակառակ նրա, հանդես եկել ընդհանուր եվրոպական բյուջետային քաղաքականության և ընդհանուր աշխատաշուկայի օգտին։ Մերկելի և Մերցի հակասությունները հստակ գաղափարական բնույթ են ունեցել. Մերկելը ձգտել է կուսակցությունը տեղափոխել քաղաքական սպեկտրի ավելի ձախ հատված, Մերցը ձգտել է պահպանել իր նախկին պահպանողական կողմնորոշումը։

2007 թվականի փետրվարին Մերցը հայտարարել է, որ հաջորդ խորհրդարանական ընտրություններում չի առաջադրվելու որպես թեկնածու։

Քաղաքականությունից հեռանալուց հետո Մերցն աշխատել է որպես կորպորատիվ իրավաբան շատ ընկերություններում, առավել հայտնի է որպես BlackRock-ի գերմանական ստորաբաժանման վերահսկիչ խորհրդի նախագահ և ավագ խորհրդատու Դյուսելդորֆում միջազգային իրավաբանական ընկերության «Մայեր Բրաուն» գրասենյակում։

### Պայքար ՔԴՄ-ում առաջնորդության համար
2018 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Համբուրգում ՔԴՄ համագումարում Մերցը առաջադրել է իր թեկնածությունը կուսակցության նոր նախագահի ընտրության համար այն բանից հետո, երբ Անգելա Մերկելը հրաժարվել է մասնակցել դրանց և երկրորդ փուլում 48,2%-ով պարտվել Աննեգրետ Կրամպ-Կարենբաուերին։

2021 թվականի հունվարի 16-ին նոր ղեկավարության ընտրությունների առաջին փուլում ՔԴՄ-ն հավաքել է 385 ձայն՝ Արմին Լաշետի 380-ի և Նորբերտ Ռոտգենի 224-ի դիմաց։ Երկրորդ փուլում նա պարտվել է՝ ստանալով 426 ձայն (Լաշեթի հաղթական արդյունքը 521 ձայն է եղել)։

2021 թվականի սեպտեմբերի 26-ին տեղի են ունեցել հերթական խորհրդարանական ընտրությունները, որոնց ելքը ՔԴՄ/ՔՍՄ դաշինքի համար ամենավատն է եղել իր պատմության մեջ՝ 24,1%։ Ինքը՝ Մերցը, վերադարձել է Բունդեսթագ՝  Հոխսաուերլանդում հաղթանակ տանելուց հետո։ Նա ստացել է առաջին նախապատվության ձայների 40,4%-ը, մինչդեռ նրա ամենաուժեղ մրցակիցը՝ SPD-ի թեկնածու Դիրկ կ Վիզեն՝ 32,2% (սակայն, ՔԴՄ-ի արդյունքը նախորդ ընտրությունների համեմատ նվազել է գրեթե 8%-ով, մինչդեռ SPD-ի համապատասխան ցուցանիշն աճել է ավելի քան 5%-ով։

Հաշվի առնելով խորհրդարանական աղետը՝ 2021  նշանակվել են ՔԴՄ առաջնորդի ընտրություններ, որոնցում Մերցը կրկին առաջադրվել է որպես թեկնածու (նրա մրցակիցներնեն ողոլ Հելգե Բրաունը և Նորբերտ Ռոտգենը)։

2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Մերցը կուսակցության անդամների ուղղակի քվեարկությամբ ընտրվել է ՔԴՄ-ի նախագահ։ Նա ստացել է ձայների ավելի քան 62,1%-ը (մոտ 400 հազար)՝ հաղթելով առաջին փուլում։

2022 թվականի հունվարի 16-ին DPA գործակալությանը տված հարցազրույցում նա դեմ է արտահայտվել SWIFT միջազգային միջբանկային վճարային համակարգից Ռուսաստանի հնարավոր անջատմանը, այն համեմատելով ֆինանսական շուկաների համար ատոմային ռումբի հետ։

2022 թվականի հունվարի 31-ին ՔԴՄ-ի առցանց համագումարի ժամանակ նա հաստատվել է պաշտոնում՝ դառնալով ՔԴՄ պատմության մեջ առաջին առանց գործադիր մարմիններում աշխատանքի փորձի կուսակցական ղեկավարը։ Նրա օգտին քվեարկել է կոնգրեսի պատվիրակների 94%-ը։

### ՔԴՄ-ի առաջնորդ
2024 թվականի հունիսի 9-ին ՔԴՄ-ն հարաբերական հաղթանակ է տարել Եվրախորհրդարանի ընտրություններում ՝ 30%-ով, երբ «Այլընտրանք Գերմանիայի համար» կուսակցությունը պատմության մեջ առաջին անգամ զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, իսկ իշխող «լուսացույցների կոալիցիայի» երեք կուսակցությունները միասին ստացել են ավելի քիչ ձայն, քան միայն ՔԴՄ-ն։ ԳՍԴԿ-ն ստացել է 13,9% (կուսակցության պատմության մեջ ամենավատ արդյունքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո), Կանաչները ստացել են 11,9% (ջախջախիչ անկում հինգ տարի առաջվա 20,5%-ից), ՍԴԿ-ն նույնպես ձախողվել է։

2024 թվականի հունիսի 25-ին Մերցը The Times-ին և ZDF- ին տված հարցազրույցում հայտարարություններ է արել Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև զինված հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհով լուծելու, հրադադարի և նախագահ Պուտինի հետ խաղաղ բանակցություններ սկսելու անհրաժեշտության մասին, թեև նա նախկինում մշտապես պահանջել է ռազմական օգնության ընդլայնում Ուկրաինային և, մասնավորապես, քննադատել է կանցլեր Օլաֆ Շոլցին՝ գերմանական Taurus հեռահար թեւավոր հրթիռներ տրամադրելուց հրաժարվելու համար։

2025 թվականի փետրվարի 23-ին տեղի են ունեցել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, որոնց արդյունքում ՔԴՄ/ՔՍՄ դաշինքը հարաբերական հաղթանակ է տարել, ԳՍԴԿ-ն կրել է պատմական պարտություն, իսկ Ազատ դեմոկրատական կուսակցությունը և Սահրա Վագենկնեխտի միությունը չեն կարողացել հաղթահարել 5%-անոց արգելքը։

## Կանցլեր (2025-ներկա)
2025 թվականի մայիսի 6-ին, կանցլերի ընտրության քվեարկության առաջին փուլով Մերցը չի հաստատվել, քանի որ անսպասելիորեն չ կարողացել խորհրդարանում բացարձակ մեծամասնություն ապահովել՝ իր ղեկավարության օգտին հավաքելով ընդամենը 310 ձայն՝ 630 ձայնից անհրաժեշտ 316-ից։ Սա Գերմանիայի պատմության մեջ առաջին դեպքն է եղել, երբ կանցլերի թեկնածուն առաջին փորձից չի ստացել անհրաժեշտ ձայները։ Նույն օրը տեղի է ունեցել քվեարկության երկրորդ փուլ, որի արդյունքում նա ընտրվել է կանցլեր՝ հավաքելով 325 ձայն։ Մերցը և նրա կաբինետը երդվել են քվեարկության նույն օրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ազգայնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կանցլերներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ