Մասուդ Փեզեշքիան

**Մասուդ Փեզեշքիան** (; ), իրանցի կարդիովիրաբույժ և բարեփոխական քաղաքական գործիչ, որը ներկայումս Իրանի խորհրդարանում ներկայացնում է Թավրիզ, Օսկա և Ազարշահր ընտրատարածքները։ Նախկինում զբաղեցրել է խորհրդարանի խոսնակի առաջին տեղակալի պաշտոնը 2016-2020 թվականներին, իսկ 2001-2005 թվականներին եղել է Առողջապահության և բժշկական կրթության նախարար Մոհամադ Խաթամիի կառավարությունում։ Ներկայումս Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահն է։

Առաջադրվել է 2013 թվականի նախագահական ընտրություններում, սակայն հանել է իր թեկնածությունը։ Կրկին առաջադրվել է 2021 թվականի ընտրություններում, սակայն նրա թեկնածությունը մերժվել է։ 2024 թվականի արտահերթ նախագահական ընտրություններին Փեզեշքիանն անցել է որակավորումը և մասնակցել՝ անցնելով երկրորդ փուլ Սաիդ Ջալիլիի հետ։ 2024 թվականի արտահերթ նախագահական ընտրություններում ընտրվել է որպես Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ազարու և քրդուհու ընտանիքում։ 1973 թվականին ստացել է դիպլոմ և տեղափոխվել Զաբոլ՝ զորակոչով ծառայելու։ Հենց այդ ժամանակ էլ հետաքրքրվել է բժշկությամբ։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո վերադարձել է հայրենի գավառ, որտեղ ընդունվել է բժշկական ինստիտուտ և ստացել ընդհանուր բժշկության աստիճան։ Իրան-իրաքյան պատերազմի ժամանակ (1980-1988) Փեզեշքիանը հաճախ է եղել առաջնագծում, որտեղ պատասխանատու է եղել բժշկական թիմեր ուղարկելու համար և աշխատել է որպես բժիշկ։ Փեզեշքիանն ավարտել է ընդհանուր պրակտիկայի բժշկի դասընթացը 1985 թվականին և սկսել է ֆիզիոլոգիա դասավանդել բժշկական քոլեջում։  

Պատերազմից հետո ուսումը շարունակել է Թավրիզի բժշկական գիտությունների համալսարանում՝ ընդհանուր վիրաբուժության մասնագիտությամբ։ 1993 թվականին ստացել է կարդիովիրաբուժության մասնագիտություն Իրանի բժշկական գիտությունների համալսարանում։ Ավելի ուշ դարձել է կարդիովիրաբուժության մասնագետ՝ 1994 թվականին դառնալով Թավրիզի բժշկական գիտությունների համալսարանի նախագահ և պաշտոնավարել է հինգ տարի։

### Կրոնական գործունեություն
Փեզեշքիանը Ղուրանի ուսուցիչ և շիա մուսուլմանների համար «Պերճախոսության ուղի» հիմնական տեքստի ընթերցող է։ Նա նաև «Իրան-Թուրքիա բարեկամության հասարակության» անդամ է։ 

### Քաղաքական գործունեություն
Փեզեշքիանի քաղաքական ուղին սկսվել է այն ժամանակ, երբ նա միացել է Մոհամադ Խաթամիի վարչակազմին՝ որպես առողջապահության փոխնախարար 1997 թվականին։ Չորս տարի անց նա նշանակվել է առողջապահության նախարար՝ պաշտոնավարելով 2001-2005 թվականներին։ Այդ ժամանակից ի վեր նա հինգ անգամ ընտրվել է Իրանի խորհրդարանում, որտեղ նաև զբաղեցրել է խորհրդարանի խոսնակի առաջին տեղակալի պաշտոնը 2016-2020 թվականներին։

Առաջադրվել է 2013 թվականի նախագահական ընտրություններում, սակայն հանել է իր թեկնածությունը։ 2021 թվականի նախագահական ընտրություններում նրա թեկնածությունը մերժվել է։ Ի վերջո, նրան թույլատրել են մասնակցել 2024 թվականի արտահերթ նախագահական ընտրություններին, որտեղ նա միակ բարեփոխական թեկնածուն է եղել։

## Անձնական կյանք
Փեզեշքիանի կինը գինեկոլոգ է եղել։ 1993 թվականին Փեզեշքիանն ավտովթարի հետևանքով կորցրել է կնոջը և իր երեխաներից մեկին։ Նա մեծացրել է մնացած երկու որդիներին ու դստերը միայնակ և այլևս երբեք չի ամուսնացել։ Նրա դուստրը՝ Զահրա Փեզեշքիանը, քիմիայի մագիստրոսի կոչում ունի Շարիֆի տեխնոլոգիական համալսարանում և աշխատել է Jam Petrochemical ընկերությունում մինչև Ռոհանիի կառավարության իշխանության գալը։

Փեզեշքիանը երկրպագում է «Տրակտոր» ֆուտբոլային ակումբին։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսլամական խորհրդակցական ժողովի 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Իսլամական խորհրդակցական ժողովի 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Իրանի նախագահներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի բժիշկներ
Կատեգորիա:Իրանցի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ