Մոտ (ֆիլմ, 2022)

**«Մոտ»** (), ռեժիսոր Լուկաս Դոնտի հասունանալու մասին դրամա ժանրի ֆիլմ, որի սցենարի հեղինակներ Դոնտը և Անժելո Տիյսենսը, իրենց 2018 թվականին նկարահանված առաջին համատեղ *«*Աղջիկ*»* ֆիլմից հետո վերամիավորվել էին ստեղծելու «Մոտ» ֆիլմը։ Ֆիլմում նկարահանվել են՝ Էդեն Դամբրինը, Գյուստավ դը Վաելին, Էմիլի Դեկենը և Լեա Դրաքերը։ Ֆիլմը պատմում է երկու դեռահաս տղաների մասին, որոնք մտերիմ ընկերներ են, և այն բանից, հետո երբ դասընկերները նկատում են նրանց մտերմությունը, վերջիններիս միջև խզում է առաջանում։

«Մոտ»-ի պրեմիերան տեղի է ունեցել Կաննի կինոփառատոնում 2022 թվականի մայիսի 26-ին, այն արժանացել է քննադատների գնահատանքին և Գրան Պրիի, պրոֆեսիոնալ քննադատները բարձր են գնահատել ներկայացումը։ Ֆիլմը Բելգիայի, Ֆրանսիայի և Նիդերլանդների համատեղ արտադրություն է։ Այն թողարկվել է Ֆրանսիայում 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին «Diaphana Distribution*»*-ի կողմից և նոյեմբերի 2-ին Բենիլյուքսում «Lumière»-ի կողմից։ 2023 թվականի հունվարի 24-ին ֆիմլը 95-րդ Օսկար մրցանակաբաշխության ժամանակ առաջադրվել է «լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում։ Այն նաև արժանացել է Անդրե Քևենսի մրցանակին՝ Բելգիայի կինոքննադատների ասոցիացիայի «լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։ Մագրիտի 12-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ «Մոտ»-ը ստացել է տասը անվանակարգ, այդ թվում՝ «լավագույն սցենար»՝ դառնալով արարողության ամենանոմինացված ֆիլմը և ի վերջո արժանանալով յոթ մրցանակի։

## Սյուժե
Բելգիայի գյուղական վայրերից մեկում, երկու 13-ամյա տղաներ՝ Լեոն և Ռեմին, լավագույն ընկերներ են, որոնք խոր ջերմություն ունեն միմյանց հանդեպ։ Նրանք սովորություն ունեն քնելու Ռեմիի ննջասենյակում՝ նույն մահճակալին։ Ռեմիի ծնողները՝ Սոֆին և Փիթերը, ընդունում են դա առանց դատելու և սիրում են Լեոյին երկրորդ երեխայի պես։ Լեոյի ընտանիքն օգնում է գյուղատնտեսական աշխատանքներին ծաղկի ֆերմայում, որտեղ նա և Ռեմին հաճույք են ստանում միասին խաղալուց։

Դպրոցում երեք դասընկերուհիներ բացահայտ հարցնում են՝ արդյոք նրանք զույգ են։ Լեոն կտրականապես հերքում է դա, մինչդեռ Ռեմին չի մեկնաբանում։ Լեոյին անհանգստացնում է այս արտաքին ընկալումը, որը սրվում է այլ տղաների կողմից իրեն ուղղված հոմոֆոբ հայհոյանքների պատճառով։ Վախենալով օտարվելուց՝ նա ձեռք է բերում նոր ընկերներ և խաղում հոկեյ, որից դիտավորյալ հեռացնում է Ռեմիին։ Մի օր, Ռեմիի մոտ գիշերելիս, Լեոն որոշում է առանձին ներքնակի վրա քնել։ Արթնանալուն պես, նա տեսնում է, որ Ռեմին քնած է իր հետ նույն ներքնակի վրա։ Լեոն ագրեսիվ վարք է ցուցաբերում՝ թողնելով Ռեմիին վիրավորված և շփոթված։ Լեոն աստիճանաբար հեռանում է Ռեմիից՝ չնայած վերջինիս շփում գտնելու փորձերին։ Նա դադարում է գիշերել նրա հետ, սկսում է հեծանիվ վարել այլ աշակերտների հետ, շարունակում է հոկեյ խաղալ և ավելի շատ ժամանակ է անցկացնում ընտանիքի հետ՝ աշխատելով ֆերմայում և այդ ամենն անում է առանց Ռեմիի։ Նրանք վերջապես առերեսվում են, և Լեոն պաշտպանողական վարք է դրսևորում։ Հուզված ու զայրացած Ռեմին հարձակվում է Լեոյի վրա, և նրանք կռվում են։

Մի օր դպրոցական ճամփորդությունից հետո, որից Ռեմին բացակայում է, դասարանին հայտնում են, որ վերջինս ինքնասպան է եղել, Լեոն սկսում է մտածել, որ պատճառը եղել է իր հեռացումը։ Այնուամենայնիվ, նա թաքցնում է իր զգացմունքները բոլորից՝ չկարողանալով որևէ մեկի հետ խոսել այդ մասին դպրոցի կողմից առաջարկվող թերապիայի դասընթացների ժամանակ։ Այն փաստը, որ նրա դասընկերները նկարագրում են Ռեմիին իրենց մահախոսականներում որպես ուրախ և ընկերասեր տղայի, հարուցում է Լեոյի զայրույթը և անհամաձայնությունը։ Նա անհաջող փորձեր է անում ճնշելու և թաքցնելու իր ներքին ցավը՝ վերսկսելով հոկեյի պարապմունքները և այգեգործությունը ընտանիքի հետ։ Նոր ընկերների հետ ունեցած կապերից ոչ մեկը չի մոտենում Ռեմիի հետ ունեցած խոր կապին, սակայն Լեոն ունի ավագ եղբայր՝ Չառլին, որը մխիթարում է նրան։

Ռեմիի հուղարկավորությունից հետո Լեոն գիտակցում է, որ պետք է խոսի Ռեմիի մոր՝ Սոֆիի հետ՝ ցանկանալով պահպանել իր կապը վերջինիս հետ, բայց նաև ուզում է խոստովանել կատարվածը։ Երբ Սոֆին և Փիթերը ընթրում են Լեոյի ընտանիքի հետ, Փիթերի զգացմունքները տեղի է տալիս, երբ Չառլին նկարագրում է իր ապագայի պլանները, իսկ Սոֆին և Փիթերը սգում են Ռեմիի ապագայի կորուստը։ Երբ սկսվում են ամառային արձակուրդները, Լեոն անսպասելի այցելում է Սոֆիին իր աշխատավայրում։ Երբ Սոֆին նրան տուն է տանում, ճանապարհին Ռեմին վերջապես խոստովանում է, որ կարծում է թե Ռեմիի ինքնասպանությունն իր մեղքն է, քանի որ լքել է նրան։ Լարվածության սկզբնական պահից հետո Սոֆին քնքշորեն գրկում և մխիթարում է տղային և նրանք միասին լաց են լինում։ Որոշ ժամանակ անց նա և Փիթերը հեռանում են՝ տունը դատարկ թողնելով։ Լեոն քայլում է դաշտով, որտեղ ինքն ու Ռեմին ժամանակին վազվզում էին, հիշելով իրենց կապը և վերջապես թույլ տալով իրեն սգալ Ռեմիի մահը։

## Դերասանական կազմ
* Էդեն Դամբրինը Լեոյի դերում
* Գյուստավ Դե Վաելին Ռեմիի դերում
* Էմիլի Դեկենը Սոֆիի դերում, Ռեմիի մայրը
* Լիա Դրաքերը Նատալիի դերում, Լեոյի մայրը
* Քեվին Ջենսենսը Փիթեր, Ռեմիի հայրը
* Մարկ Ուեյսը Իվիի դերում, Լեոյի հայրը
* Իգոր վան Դեսելը Չարլիի դերում, Լեոյի ավագ եղբայրը
* Լեոն Բատալին Բապտիսի դերում, Լեոյի և Ռեմիի դասընկերը

## Արտադրություն
2018 թվաականի դեկտեմբերի 19-ին հայտնի է դարձել, որ Լուկաս Դոնտը, իր դեբյուտային, և Կաննի կինոփառատոնի մրցանակակիր «Աղջիկ» ֆիլմից հետո մշակում է իր հաջորդ գեղարվեստական ֆիլմը։ Համահեղինակ Անջելո Թայսենսը և պրոդյուսեր Դիրկ Իմփենսը հրավիրվել էին կրկին թիմ դառնալ Դոնտի հետ այն ժամանակ դեռ անանուն ֆիլմի համար, որտեղ Դոնտը նշել է, որ «այն կլինի տարբեր, բայց «Աղջիկ» ֆիլմի ոճով» և որ «դրա կենտրոնում տարօրինակ կերպար է»։ Ֆիլմը ստեղծելիս Դոնտը ոգեշնչվել է հոգեբան Նիոբի Ուեյի «Deep Secrets: Boys' Friendships and the Crisis of Connection» գրքից, որը փաստում է դեռահաս տղաների միջև մտերմության վերաբերյալ նրա հետազոտությունը։ Դոնտը ֆիլմն անվանել է «close friendship» անունով, որը գրքում կրկնվող տերմին է։

Հետագա զարգացումներ չկային մինչև 2020 թվականի հուլիսի 23-ը, երբ հայտարարվել է, որ Դոնտը բաց քասթինգ է սկսել տղամարդկանց երկու գլխավոր դերերի համար սիրողական դերասանների կողմից, իսկ քասթինգը նախատեսված էր օգոստոսի վերջին։ Բացի այդ, նկարահանումները նախատեսվում էր սկսել հաջորդ ամառ։ Քասթինգը բաց էր ինչպես ֆրանսերեն, այնպես էլ հոլանդերեն խոսողների համար, և Դոնտը որոշել է այն նկարահանել ֆրանսերեն լեզվով քասթինգից հետո։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին հայտարարվել է, որ ֆիլմը վերնագրվելու է «Մոտ», և որ միջազգային վաճառքի գործակալ «The Match Factory»-ն միացել է նախագծին։ Դոնտի եղբայրը՝ Մայքլ Դոնտը նույնպես ներգրավված է եղել ֆիլմի արտադրության մեջ։ 2021 թվականի հունիսի 29-ին ֆիլմը հայտնվել է «Eurimages»-ի համատեղ արտադրության ֆինանսավորման ամենամյա ցանկում՝ 300,000 եվրոյով ֆիլմին աջակցող հիմնադրամով։

Հիմնական նկարահանումները սկսվել է 2021 թվականի հուլիսի 9-ին։ Արտադրության մեկնարկին զուգընթաց հայտարարվել է նաև, որ գլխավոր դերերը կկատարեն Էմիլի Դեկենն ու Լիա Դրաքերը։ Խոսելով ֆիլմի մասին՝ Դոնտն ասել է. ««Աղջիկ» ֆիլմի հուզիչ ճանապարհորդությունից երեք տարի անց, աներևակայելի ուրախալի է վերադառնալ նկարահանման հրապարակ այս չափազանց տաղանդավոր դերասանական կազմի և խմբի հետ, հատկապես, որ դա ինձ հոգեհարազատ պատմություն է»։

## Թողարկում
«Մոտ»-ի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2022 թվականի մայիսի 26-ին, Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկյա արմավենու ճյուղ» մրցանակի համար, որտեղ ֆիլմը արժանացավ 10 րոպե հոտնկայս ծափահարությունների՝ նախքան Գրան պրիի արժանանալը։ Այն նաև մասնակցել է Սիդնեյի 69-րդ կինոփառատոնի պաշտոնական մրցույթին, որտեղ արժանացել է նաև Սիդնեյի կինոմրցանակի։

Ֆիլմը թողարկվել է «Diaphana Distribution»-ի կողմից Ֆրանսիայում 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին և «Lumière»-ի կողմից  Բենիլյուքսում նոյեմբերի 2-ին։

Այն թողարկվել է «A24»-ի կողմից Միացյալ Նահանգներում 2023 թվականի հունվարի 27-ին, սահմանափակ մեկշաբաթյա թատերական ցուցադրությունից հետո Նյու Յորքում և Լոս Անջելեսում 2022 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։

Կաննում հոսքային «Mubi» ծառայությունը ձեռք է բերել հեռարձակման իրավունք Մեծ Բրիտանիայում, Իռլանդիայում, Լատինական Ամերիկայում, Թուրքիայում և Հնդկաստանում։

## Արձագանք
### Քննադատական արձագանք
«Rotten Tomatoes» կայքում «Մոտ»-ը ունի 91% հավանության վարկանիշ՝ հիմնված քննադատների 151 ակնարկների վրա, միջին գնահատականը 8,4/10 է։ Կայքի կոնսենսուսում ասվում է. «Աշխատանքի մեծ մասն այնքան տպավորիչ է, որ նույնիսկ մանիպուլյատիվ ավարտը չի կարող փչացնել այն, «Մոտ»-ը քնքուշ և հզոր հայացք է կորցրած մանկության անմեղության մասին»։ «Metacritic»-ում, որն օգտագործում է միջին կշռված ցուցանիշը, ֆիլմն ունի 81 միավոր 100-ից՝ հիմնված 34 գրախոսականների վրա, ինչը փաստում է «համընդհանուր ճանաչման» մասին։ Ֆիլմը տպավորել է քննադատներին Դոնտի սցենարով և ռեժիսորությամբ, ում կինոտեխնիկան, ինչպես նաև պատմողական կառուցվածքը գովեստի են արժանացել՝ պատանեկության և քամինգ աութ (գենդերային ինքնության բացահայտման գործընթաց) թեման ուսումնասիրելու ունակության համար։ Քննադատները բարձր են գնահատել նաև դերասանական խաղը։

Քննադատ Փիթեր Բրեդշոուն, ֆիլմի վերաբերյալ կարծիք գրելով «Գարդիանի»-ի համար, նրան տվել է 4/5 գնահատական՝ գրելով, որ պատմությունը «անհանգստացնող» է նրանով, որ, այնուամենայնիվ, «խելացի պատանիները, հավանաբար, հիմա առնչվում են հարաբերությունների լեզվի և ԼԳԲՏ խնդիրների հետ, և ֆիլմում ընկերության խզումը կործանարար է»։ Քննադատը նաև շատ տպավորված էր դերասանական խաղով՝ դը Վաելին և Դամբրինին անվանելով «գերազանց», իսկ Դեկենին և Դրաքերին՝ «արժեքավոր»։

«The Hollywood Reporter»-ից Լեսլի Ֆելպերինը ֆիլմը կոչել է «սրտաճմլիկ էմոցիաոնալ հարուստ պատմություն» «ինքնասպանության և մեղքի մասին», որում «Դոնտն ու նրա թիմը գիտեն, թե ինչպես ապշեցուցիչ նկարահանումներով ուժեղացնել դիտողի զգացմունքները», սակայն պատմությունը չափից ավելի է ներկայացնում զգացմունքները չնայած նրան, որ ռեժիսորը «բավարար չափով արգելակում է» դիտողի մոտ հանգստությունը պահելու համար։  Ռոբի Քոլլինը, վերանայելով ֆիլմը «The Daily Telegraph»-ի համար, նրան տվել է 5/5 գնահատական՝ անվանելով ռեժիսորի աշխատանքը «անթերի», քանի որ տեսարանները «ընթանում են վստահ, բայց փետուրի պես թեթև հպումով»՝ ասելով, որ ««Մոտ»-ը հիանալի ֆիլմ է ընկերության մասին, բայց գուցե ավելի մեծ ֆիլմ միայնության մասին»։

Իտալական մամուլի համար «la Repubblica»-ից` Ռոբերտո Նեպոտին ֆիլմի պատմությունը բաժանել է երկու պահի, որոնցից առաջինը վերաբերում է մանկությանը «հովվերգական» մթնոլորտում, իսկ երկրորդը, որը վերաբերում է պատանեկությանը, «շեղվում է դեպի դրամատիկությունը՝ ցույց տալով նրա էվոլյուցիան», հերոսներ, որոնցում նա նշում է «սեքսուալության զգայուն թեմայի հետ առնչվելու նրբությունը, երբ այն դեռ ոչ հասուն և անորոշ է»։ Լրագրողը գնահատում է «լավ յուրացված» սցենարը՝ գնահատելով ռեժիսորի կարողությունը՝ կերպարներին շրջապատող «գույների վրա խորհրդանշական աշխատանք» անելու, թեև ֆիլմի երկրորդ կեսում Դոնտը «տրվում է պաթետիկի գայթակղությանը՝ հեռուստադիտողի մոտ առաջացնելով  չափից շատ զգացմունքներ»։

«IndieWire»-ի կողմից Կաննի 75 քննադատների հարցման արդյունքում «Մոտ»-ը ճանաչվել է փառատոնի լավագույն ֆիլմ։ Դոնտը Գրան Պրին կիսել է մրցանակը Քլեր Դենիսի-ի հետ «Stars at Noon»-ի ռեժիսոր Քլեր Դենիսի-ի հետ։  Ֆիլմը նաև արժանացել է Սիդնեյի կինոմրցանակի 2022 թվականի հունիսին Սիդնեյում։ Ժյուրիի նախագահ Դեյվիդ Ուենհամը ֆիլմը համարել է «առանձնահատուկ» և այն անվանել «հասուն ֆիլմ անմեղության մասին» որը ներակայացնում է զսպվածության վարպետություն, պատմության նուրբ մեկնաբանություն, խորաթափանց ակնարկներ և մանրուքների հանդեպ ուշադրություն»։

2022 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ֆիլմը հայտարարվել է որպես Բելգիայի կողմից ներկայացված Օսկար 95-րդ մրցանակաբաշխության «լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում, և ընդգրկվել դեկտեմբեր ամսվա շորթլիստում, մինչև 2023 թվականի հունվարի 24-ին Օսկար մրցանակի առաջադրվելը։

### Պարգևատրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2022 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բելգիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոլանդական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր