Գևորգ Բ Քերեսթեճյան Կոստանդնուպոլսեցի

**Գևորգ Բ Քերեսթեճյան Կոստանդուպոլսեցի,** Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք 1858-1860 թվականներին։

## Պատմություն
1858 թ. հոկտեմբերի 17-ին Ազգային ժողովի կողմից Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք է ընտրվում Պրուսիայի առաջնորդ Գևորգ Բ Քերեսթեճյան Կոստանդուպոլսեցին, որը նույն թվականի նոյեմբերի 1-ին իր օրհնության անդրանիկ կոնդակն է հղում «Քյուրդիստանի հայերին» և Ղազար ծայրագույն վարդապետին՝ իր, ինչպես նաև վիճակի առաջնորդների, քահանաների, իշխանավորների, ժողովրդի պարտավորությունների և ակնկալվող զորակցության մասին: Փաստաթղթի վերին կենտրոնում առկա «Ք(ՐԻ)Ս(ՏՈՍ)Ի Ծ(Ա)Ռ(Ա)Յ ԳԷՈՐԳ ԱՐՔ ԵՊ(Ի)ՍԿ(ՈՊՈ)Ս Պ(Ա)ՏՐ(ԻԱ)ՐՔ Կ(Ո)ՍՏ(Ա)ՆԴՆ(ՈՒ)Պ(Ո)ԼՍ(Ո)Յ 1858» բոլորաձև արձանագրությունն ու Աստվածամոր պատկերատիպը, դիտարկելով պատրիարքական կնիքների կառուցվածքային և տեսողական ավանդույթի շրջանակում, կարելի է փաստել, որ դրոշմում կիրառված հնավանդ տարրերն ու արձանագրային ձևակերպումները վերարտադրություններ են, որոնց յուրացումն ընկալվում է որպես գիտակցված ընտրություն՝ հաստատելու օրինական իշխանությունը:

## Գործունեություն
Գևորգ պատրիարքի օրոք շարունակվում են Ազգային սահմանադրության կազմման գործընթացները: Այս իմաստով հետաքրքրական է 1859 թ. մայիսի 11-ին Էջմիածնի սինոդին ուղղված և Կ. Պոլսի Ազգային Գերագույն ժողովի ու պատրիարքի ստորագրությամբ վավերացված առաջարկվող կանոնագրքի պատճենը, որտեղ ի թիվս մի շարք դրույթների, ներկայացվում են Կ. Պոլսի և Ս. Երուսաղեմի պատրիարքներին շնորհվող արտոնություններն ու պարտականությունները. «Ընդհանրական կաթողիկոսն Ս. Էջմիածնի ծանիցէ զպատրիարքն Կ. Պօլսոյ ծայրագոյն արքեպիսկոպոս և պատրիարք ամենայն հայոց բնակելոց ի Տաճկաստան ընդ գերագահ իշխանութեամբ Մայր Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի ունելով իշխանութիւն կարգելոյ և յետս կոչելոյ զառաջնորդս վիճակաց եղելոց ի Տաճկաստան, խորհրդակցութեամբ Հոգևոր ժողովոյն որ ընդ իւրև»: Բազմաթիվ այլ դրույթներ ամրագրող կանոնագրությունն ավարտվում է Կ. Պոլսի նախկին պատրիարք Հակոբ եպիսկոպոսի և Հոգևոր ժողովի տասը ներկայացուցիչների անվանացանկով, որին հետևում է. «Անդամք ազգային Գերագոյն ժողովոյ՝ ԿՆԻՔ», ապա «Զստորագրութեամբ Հոգևոր ժողովոյս մերոյ և կնքոյ Գերագոյն ժողովոյ Ազգիս, ստորագրութեամբ՝ վկայելով զայս ազգային խնդիր և առաջարկութիւն ստորագրութեամբ և կնքով մերով վաւերացուցանեմք» հիշատակությունը՝ վկայելով այն կարևոր իրողությունը, որ այսօրինակ պաշտոնագրերը հաստատելիս հետայսու Հոգևոր ժողովի անդամները ներկայանում էին ստորագրությամբ, Գերագույն ժողովն ուներ միասնական կնիք, և վերջում ամենն ամբողջանում էր «պատրիարք Կ. Պոլսոյ Գևորգ արքեպիսկոպոս՝ ԿՆԻՔ» պատրիարքական կնիքի վավերացմամբ: Այսպիսով, հոգևոր և աշխարհիկ մարմինների կնիքները դնելով նույն հարթության վրա՝ ընդգծվում էր երկուսի իրավազորությունը:

1859 թ. ազգային կանոնադրության վերամշակման համար եկեղեցականների և աշխարհականների մասնացությամբ ձևավորվում է սահմանադրության խմբագրիչ հանձնաժողովը: Վերափոխված նախագիծը 1859թ. դեկտեմբերին ներկայացվում է Հոգևոր և Գերագույն ժողովների հաստատմանը: Սակայն Գևորգ պատրիարքը՝ նկատելով, որ սահմանադրությամբ պատրիարքական իրավասություններն ու արտոնությունները ոչ միայն նկատելիորեն սահմանափակվում են, այլև ենթարկվում են Ազգային ժողովի կամքին, դաշնակցելով հակասահմանադրական ամիրաների հետ, շարունակաբար հետաձգում է հանձնաժողովականների նիստը՝ այս կերպ մատնելով Բարձրագույն դռան միջնորդությամբ կանոնադրությունը մեկընդմիշտ չեղարկելու իր իրական մտադրությունը: Պատրիարքի անհարկի ձգձգումներն ու հակաժողովրդական մոտեցումը հարկադրում են սահմանադրությունը խմբագրող հանձնաժողովին պահանջել և 1860 թ. ապրիլի 20-ին Գևորգ Քերեսթեճյանին հեռացնել աթոռից:
## Ծանոթագրություններ