Մալգոբեկ

**Մալգոբեկը** (, ) — Ռուսաստանի Դաշնության Ինգուշիայի քաղաքներից է։ Մալգոբեկի մունիցիպալ շրջանի վարչական կենտրոնն է, սակայն շրջանի կազմի մեջ չի մտնում։
Հանրապետական նշանակություն ունեցող քաղաք է և ունի ինքնուրույն կառավարման համակարգ։

## Անվան ծագումնաբանություն
Ըստ վարկածների, «Մալգոբեկ» տեղանունը առաջացել է Տերսկի լեռնաշղթայի արևմտյան մասում բնակվող քաբարդյան ժողովուրդների Կաբարդա-չերքեզերեն լեզվից։  ստուգաբանության համաձայն, *мэл* բառը թարգմանվում է «ոչխար», իսկ բառի   շարունակությունը թարգմանվում է «ուռած» (թույնից կամ թունավոր բույսից ուռած իմաստով)։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ քաղաքի անվանումը գալիս է Մագիալ-Բեկ բնավայրի (ճահիճ անտառի մեջ, անտառ դաշտերի մեջ և այլն) անունից, որի տեղում, ենթադրաբար, հայտնվել է քաղաքը։ 
Ինգուշերեն լեզվից այս տեղանունը թարգմանվում է որպես «Բանակի գերագույն հրամանատար»՝ ի պատիվ է այդ հողերի նախկին սեփականատիրոջ։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է Ալխանխուրտի հովտում՝ Տերսկի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, հանրապետության մայրաքաղաք Մագասից 40 կմ (ուղիղ գծով) հեռավորությամբ։ Մալգոբեկը տեղակայված է հովտի արևմտյան մասում, հյուսիսից այն շրջապատված  է Տերսկի լեռնաշղթայով, իսկ հարավից՝ Սեժենսկու լեռնաշղթայով (Արիկ-Պապսա լեռ, 510.9 մ), ձգվում է դեպի Նիժնի Կուրպ գյուղը ( Կաբարդինո-Բալկարիա), որտեղ այն սահմանափակվում է Կուրպ գետի հովտով, որը ձգվում է միջօրեագծի ուղղությամբ՝ հարավից հյուսիս։

## Պատմություն
1934 թվականի Համառուսական կենտրոնական գործադիր կոմիտեի որոշմամբ, Չեչեն-Ինգուշական ինքնավար մարզի Սոժենսկու շրջանի Վոզնեսենսկի գյուղական խորհրդի ենթակայության տակ գտնվող բնակավայրը վերանվանվեց Մալգոբեկ գյուղ։ ՌՍՖՍՀ Գերագույն խորհրդի 1939 թվականի օգոստոսի 27-ի հրամանագրով գյուղը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։

### Հայրենական մեծ Պատերազմ
Մալգոբեկի պատմության հերոսական էջերը կապված են Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակաշրջանի հետ։
1942 թվականին Կովկասում գերմանական հարձակողական գործողությունների հիմնական նպատակներից մեկը ԽՍՀՄ-ում նավթի արդյունահանման հիմնական տարածքների գրավումն էր, հիմնականում Գրոզնին և Բաքուն։ Հետևաբար, այն բանից հետո, երբ գերմանացիները օգոստոսին լքեցին Թերեքի սահմանը Մոզդոկի և Պրոխլադնիի մերձակայքում, Մալգոբեկի ուղղությունը դարձավ հետագա հարձակողական գործողությունների գերակայություններից մեկը։

### Հետպատեազմյան շրջան
Խորհրդային շրջանում Մալգոբեկի տնտեսության հիմքը մնաց նավթի արդյունահանումը։ Գործում էր աղյուսի գործարան, ինչպես նաև սննդի փոքր ձեռնարկություններ։ Քաղաքի բնակչության մեծ աճ գրանցվեց մինչև 1970-ական թվականները, այնուհետև, մոտավորապես նույն մակարդակի վրա մնաց մինչև 1990-ական թվականների սկիզբը։ Միևնույն ժամանակ, աստիճանաբար փոխվում էր բնակչության էթնիկ կազմը։ Աստիճանաբար ռուսների թիվը նվազում էր, իսկ ինգուշների թիվը՝ աճում։
2010 թվականի մայիսի  9 -ին քաղաքում հանդիսավոր կերպով բացվեց ռազմական փառքի կոթողը [18], որն անմիջապես դարձավ Մալգոբեկի խորհրդանիշներից մեկը Պաշտոնական բացումից առաջ, 2010 թվականի հունվարին, փոխվեց քաղաքի զինանշանը և Հուշակոթողը դարձավ նրա հիմնական տարրը։ 2015 թվականի մայիսի 10-ին Ռազմական փառքի քաղաքը Մալգոբեկը և բելառուսական Բրեստ քաղաքը դարձան եղբայր քաղաքներ.

Պատկեր:IS-3 monument in Malgobek.jpg|Տանկ ИС-3, հուշարձան 52-րդ տանկային դիվիզիայի մարտիկների հիշատակին,ովքեր զոհվեցին քաղաքի պաշտպանության համար (1942—1943 թվականներ): 2011 թվական
Պատկեր:Vladimir Putin 7 November 2007-5.jpg|Նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մասնակցությամբ  Մալգոբեկի «Քաղաքացիական փառքի քաղաք» պատվավոր կոչման դիպլոմներ շնորհելու արարողությունը, քաղաքապետարանի ղեկավար Մ. Ալիխանով (կենտրոն): 7 նոյեմբերի, 2007 թվական
Պատկեր:RR5714-0006R.png|Հուշադրամ՝ նվիրված ռազմական փառքի քաղաք Մալգոբեկին: 2011 թվական
File:Stamp Russia Cities Medvedev 2010.jpg|Փոստային նամականիշերի շարք՝ նվիրված ռազմական փառքի քաղաքներին՝ Մալգոբեկ, Ելնյա, Ելց, Վորոնեժ, Լուգա: 2010 թվական:
Պատկեր:Malgobek-gerb2.gif| 2010—2013 թվականների զինանշան


## Բնակչություն
Ըստ Ռուսաստանի տնտեսական զարգացման նախարարություն կանխատեսման, բնակչությունը կլինի.
* 2024 թվական — 39,69 հազար մարդ
* 2035 թվական — 41,89 հազար մարդ
Մալգոբեկը Ինգուշեթիայի չորրորդ խոշոր բնակավայրն է նարզանից, Սունժայից և Քարաբուլակից հետո։

; Ազգային կազմը
2002 թվականի և 2010 թվականի համառուսական մարդահամարների համաձայն и 2010 года.

## Տեղական ինքնակառավարում
Մալգոբեկ քաղաքի տեղական ինքնակառավարման կառուցվածքը հետևյալն է՝
* քաղաքապետարանի ներկայացուցչական մարմին՝ քաղաքային խորհուրդ,
* քաղաքապետ` Մալգոբեկ քաղաքի ղեկավար,
* Մալգոբեկ քաղաքի վարչություն վարչապետ (տեղական ինքնակառավարում),
* ժողովրդական կրթության վերահսկողություն և հաշվապահություն իրականացնող
օրգան

; Նախագահներ՝ 
*  2009 - 2013 թվականներ՝ Երակի Այուպովիչ Գանտեմիրով
*  2013 - 2016 թվական՝ Շարպուդին Սարբեկովիչ Մամիլով
* 2016 թվականից՝ Ուսման Սուլիմանովիչ  Եվլոև

; Վարչակազմի ղեկավարներ
* Urուրով Մուստաֆա Տուգանովիչ (2001—2002)
* Մամիլով Տուգան Ալաուդինովիչ (2002)
* Ալիխանով Մուխմատխան Ախմետովիչ (2002—2008)
* Կորիգով Մուխխադ Փաշաևիչ (2008—2012)
* Դոդով Ահմեդ Մուխարբովովիչ (2012—2014)
* Եվլոև Մուպաժիր Նարուդինովիչ (2014—2016)
* Մամիլով Շարպուդին Սավարբեկովիչ (2016—2018)
* Էգիև Սուլեյման Մագոմետովիչ (с 2018)

## Արդյունաբերություն և ենթակառուցվածքներ
*  «Ինգուշնեֆտեգազպրոմ» նավթարտադրող ընկերություն
*  «Մալգոբեկ—Տիխորեցկк» նավթամուղ
*  «Մալգոբեկ-3» 110/35/6 կՎ Էլեկտրական ենթակայան

## Տրանսպորտ
Երեք քաղաքային ավտոբուսների երթուղիներ, որոնք սպասարկվում են պետականոեն արտոնագրված  Ingushavtotrans- ի կողմից։ Բայց այս երթուղիներում գործող ավտոբուսները օրական ընդամենը մի քանի (1-8) չվերթ են կատարում։ Շարժակազմ՝ ПАЗ-3205.

## Անհատականություններ
; Բնիկներ
*Մալգոբեկում ծնվածներ*
* Մուխարբեկ Իզմայլովիչ Աուշև — Պետդումայի երկրորդ և չորրորդ գումարումների  պատգամավոր
* Բորիս Եֆիմովիչ Սերեբրյակով — Սովետական սերիական մոլագար մարդասպան։
* Շեստոպալով, Վլադիմիր Ալեքսեևիչ — Պյատիգորսկի քաղաքապետ (2004—2006 թվականներ)

; 1942—1943 թվականի հերոսներ՝
* Թեմիկ Ավթանդիլյան —  Խորհրդային Միության հերոս, 1942-ի նոյեմբերին Մալգոբեկի մոտ տեղի ունեցած մարտերի ընթացքում մարտական առաքելությունը հաջողությամբ իրականացնելու համար նրան շնորհվել է Կարմիր դրոշի շքանշան։
* Միխայիլ վասիլևիչ Մարկովին — Խորհրդային Միության հերոս, խորհրդային զորապետ, 1942-ի աշնանը և ձմռանը, կիրառելով ռազմական հնարքներ, պաշտպանում էր Մալգոբեքի տարածքում գտնվող Ալխանխուրտի ջրանցքը։
* Վլադիմիր Յակովլևիչ Պետրով — Խորհրդային Միության հերոս։

## Եղբայր քաղաքներ
*  Բրեստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:XX դարում հիմնադրված քաղաքներ
Կատեգորիա:Զինվորական փառքի քաղաքներ

Կատեգորիա:Ինգուշիայի շրջկենտրոններ
Կատեգորիա:Մալգոբեկսկի շրջան