open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Խաչ վանք (Խիզանի գավառ)

**Սուրբ Խաչի վանք**, հայ առաքելական վանք Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակի նախկին հայաբնակ Սուրբ Խաչ գյուղում, Շինիձոր կամ Շինաձոր հովտում, որի անունով էլ երբեմն հիշատակվում է՝ **Շինիձորի Սուրբ Խաչ**։

## Պատմություն
Վանքի եկեղեցու ոչ սովորական ճարտարապետությունը, որի նախագիծը հայկական ճարտարապետության մեջ համարժեքներ չունի, վկայում է բյուզանդական ազդեցության մասին և ենթադրում է, որ այն կառուցվել է մոտավորապես 1000 թվականին։ 14-րդ դարում վանքը հայտնի էր իր ձեռագրական կենտրոնով։

1382 թվականին վանքում արդեն գործում էր Հովհաննես Վարդապետը, որը վանքում է եղել մինչև 1413 թվականը՝ առաջնորդ Մկրտչի օրոք։ Նրա աշակերտներից էր եպիսկոպոս Ստեփանոսը, որն ընդունվել էր վանք 1414 թվականին։

Խիզանի դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից էին մանրանկարիչ Հովհաննես Խիզանցին (գործել է 1390-1417 թվականներին) և Մարտիրոս Խիզանցին։

1750 թվականին վանահայր Սահակն անվանվում է Եկեղեցու վարդապետ և աստվածաբան, իսկ նրա համանուն հաջորդը 1870-80-ականներին զբաղվում էր վանքի պաշտպանության հարցերով։ Նա փորձում էր փրկել այն տեղական բեյերի հարձակումներից, որոնք հենց այս վանքում 1823 թվականին սպանել էին Աղթամարի կաթողիկոս Հարությունին (1816-1823)։

Սահակը վերանորոգել է վանական շինությունները, սակայն 1895 թվականի Համիդյան ջարդերի ընթացքում վանքը ենթարկվել է հարձակման, և նրա բոլոր ունեցվածքները բռնագրավվել են։

## Ճարտարապետությւոն
Խիզանի Սուրբ Խաչի վանական համալիրի կենտրոնում գլխավոր եկեղեցին էր, որը կառուցվել է 11-րդ դարի սկզբում՝ խաչաձև կենտրոնագմբեթ հատակագծով (12.5 × 14.3 մ), աղյուսե գմբեթով և երկթեք հենասյուներով։ Նարտեքսը կենտրոնական գմբեթով և աղյուսե զարդաքանդակներով էր, որը եկեղեցուն արևմուտքից ավելացնում էր ևս 6.4 մ։ Վանական համալիրի մեջ կային նաև այլ շինություններ և աղբյուր։

## Վերջին շրջան
Հայոց ցեղասպանությունից հետո վանքը բռնագրավվել է։ 1950-ականներին եկեղեցու գմբեթը և հյուսիս-արևելյան անկյունը փլուզվել են։ Այդքանով հանդերձ, 1973 թվականին եկեղեցին դեռևս կանգուն էր, ինչպես և նարտեքսը։ Սակայն 2012 թվականին միայն պատերի որոշ հատվածներ էին պահպանվել, իսկ մյուս բոլոր կառույցները անհետացել էին։ Վանքի քարերից մի քանիսը, որոնք դեռ կրում էին խաչի նշաններ, հայտնաբերվել են մասնավոր տների պատերի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ռոմեգրոտ

**Ռոմեգրոտ** (Նորվեգական Բոկմալ), որը նաև հայտնի է որպես ***' ([[Նյունորսկ|Նորվեգիայի Նյունորսկ]]) և ***' (շվեդերեն), նորվեգական շիլա, որը պատրաստվում է թթվասերով, ամբողջական կաթով, ցորենի ալյուրով, կարագով և աղով:

*Rømme* նորվեգերեն նշանակում է թթվասեր, իսկ *grøt*՝ շիլա։ Ավանդաբար *rømmegrøt*-ը պատրաստվում է հատուկ առիթների, այդ թվում՝ տոների համար։ Այն համարվում է նորվեգական ավանդական ուտեստ։ Բաղադրատոմսերը տարբեր շրջաններում կարող են տարբերվել։

*Rømmegrøt*-ը խիտ և քաղցր շիլա է, որը սովորաբար մատուցվում է հալած կարագով, շաքարով և աղացած դարչինով։ Ավանդաբար այն ուտում են ապխտած կամ չորացրած մսի հետ։

Հանրաճանաչ լրատվամիջոցներում «*What's in the* *»* մանկական գիրքը գրվել է 2020 թվականին նորվեգաբնակ ամերիկացի գրող Քերոլ Հեյգենի կողմից։ Սյուժեն հիմնված է տատիկի վրա, որը պատրաստում է ճաշատեսակն իր թոռնուհու հետ և ներառում է բաղադրատոմս:

Վիսկոնսինի Ուեսթբի քաղաքում, որը նշում է իր նորվեգական ժառանգությունը, ամեն տարի անցկացվում է *rømmegrøt* ուտելու մրցույթ։

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն

* Բրաուն, Դեյլ «*Սկանդինավիայի պատրաստումը»* (Time-Life Books, Նյու Յորք. 1968)
* Haug, Tore և Astrid Karlsen Scott *Authentic Norwegian Cooking* (Nordic Adventures, 2000)
Կատեգորիա:Նորվեգական խոհանոց
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Չայ կո

***Չայ կո,*** հայտնի խորտիկ Հոնկոնգում։ Բրնձի տորթ՝ պատրաստված սպիտակ կամ շագանակագույն շաքարավազից, երկարահատիկ բրնձի ալյուրից՝ մի քիչ ցորենի կամ եգիպտացորենի օսլայից։ Երբեմն ավելացնում են նաև կարմիր լոբի։ Խմորը լցնում են ճենապակե ամանների մեջ և շոգեխաշում մինչև եփվի: Այնուհետև թողնում են սառչի և մատուցում սենյակային ջերմաստիճանում։ Հիմնականում, վաճառողը բամբուկից երկու շամփուր է մտցնում տորթի մեջ, որպեսզի այն դուրս գա, իսկ ուտողը պահում է շամփուրները՝ սպառելու համար: Ներկայումս *չայ կոների* մեծ մասը վաճառվում է պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ։

Պուդինգի տորթը արմավենու չափ է և քաղցրահամ։ Այն փափուկ է, բայց կարող է պահել իր կաղապարված ձևը ամանի սահմաններից դուրս։

## Անուններ
մինի|Ներդրեք ազուկիով պատրաստված ''չայ կո''
Խորտիկը հայտնի է նաև մի շարք անգլերեն անուններով, այդ թվում՝ **Put chai pudding**, **Rice Pudding**, **Earthen bowl cake**, **Bootjaigo**, **Red Bean pudding** կամ **Put chai ko**:

## Պատմություն
Պուդինգը պատրաստվում է ինչպես կանտոնական ավանդական շոգեխաշած տորթերը: Ասում են, որ այն ծագել է Չինաստանի Տայշան կոմսությունում: Պուդինգն իր հանրաճանաչության գագաթնակետին հասել է 1980-ականների սկզբին և կեսերին, երբ վաճառողներն այն վաճառել են իրենց սայլակներով փողոցներում: Ճաշատեսակի մշակութային ապրանքանիշերից մեկն այն է, որ այն մատուցվում է ճենապակյա ամանի կամ ալյումինե բաժակի մեջ։ Խորտիկն այսօր էլ հասանելի է չինական հրուշակեղենի, խորտիկների խանութներում կամ փողոցային վաճառողների մոտ: Պուդինգը կարելի է մատուցել նաև սառույցի պես՝ երկու բամբուկի ձողիկներով պահած:

### Դասական Հոնկոնգի համեր
* Պարզ սպիտակ շաքար
* Շագանակագույն շաքարավազ
* Պարզ սպիտակ շաքարավազ ազուկիով
* Շագանակագույն շաքարավազ *[[Մաշ|Vigna]]* սեռի լոբիներից որևէ մեկի հետ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sticky_Rice_Pudding.jpg
Պատկեր:HK_SKD_TSO_將軍澳_Tseung_Kwan_O_唐俊街_Tong_Chun_Street_寶邑路_Po_Yap_Road_將軍澳廣場_TKO_Plaza_mall_永旺超級市場_AEON_Supermarket_cooked_food_January_2023_Px3_Steamed_red_bean_rice_pudding.jpg
Պատկեր:Put_chai_ko_from_Chi_Kee_Congee_Shop.jpg
Պատկեր:White_steamed_red_bean_rice_pudding_3.jpg|Սպիտակ չ*այ կո՝* պատրաստված սպիտակ շաքարով


## Տես նաև
* Ձվի տորթ
* Uirō - ճապոնական Wagashi

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* ''Ներդրեք chai ko'' բաղադրատոմսը (in Chinese)
* ''Ներդրեք chai ko'' բաղադրատոմսը (in Chinese)

Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Կատեգորիա:Տորթեր
Ակնթարթային պուդինգ

**Սլատկո,** բուլղարական, մակեդոնական և սերբական մրգերից կամ վարդի թերթիկներից պատրաստված մրգային պահածո:  Գրեթե ցանկացած տեսակի միրգ կարելի է օգտագործել, այդ թվում՝ վայրի ելակ, հապալաս, սալոր կամ բալ:

## Ավանդույթներ
Սերբական և բուլղարական տներում բոլոր հյուրերին դիմավորում են մեկ գդալ *սլատկո/սլադկո* և մի բաժակ ջրով։ Հատկապես պատվավոր հյուրերին առաջարկվում են երկու անգամ։ Երկրորդ անգամ համտեսելու համար պետք է օգտագործել ևս մեկ գդալ։ Երրորդ համը խնդրելը, եթե չի առաջարկվում, համարվում է ոչ պատշաճ վարքագիծ, թեև սովորաբար տրվում է: Այլապես, նույն ձևով հյուրերին կարող են մեղր առաջարկել (կամ խնդրել ընտրել երկուսի միջև): Մինչ Հարավսլավիայի ստեղծումը, սլատկոյի ավանդույթը տարածված էր միայն պատմական Սերբիայում։

## Տեսակներ

Սլատկոյի ամենատարածված տեսակներն են՝ պատրաստված ամբողջական ելակից, թեթևակի չհասած կեղևով սալորից կամ բալից։ Կարելի է օգտագործել նաև այլ թարմ մրգեր, ինչպիսիք են ազնվամորիները, քաղցր բալը, ձմերուկի խորանարդները, վարդի թերթիկները, սերկևիլը, խաղողը, թուզը, ծիրանի կեղևի կեսերը կամ քառորդները, դեղձը, հապալասը, մոշը կամ կարմիր հաղարջը: Եթե պատրաստվում է սալոր սլատկո, ապա խառնուրդին կարելի է ավելացնել ընկույզի կեսերը, նուշը կամ նույնիսկ դրանք դնել հենց սալորի մեջ՝ փոսերը փոխարինելու համար: Երբեմն օգտագործվում են նաև սառեցված հատապտուղներ և մրգեր, որոնց դեպքում օգտագործվող ջրի քանակը և եփման ժամանակը համապատասխանաբար ճշգրտվում են։

Slatko-od-lubenica.jpg|Ձմերուկի կեղևից պատրաստված սլատկո՝ սլատկոյի մատուցման ավանդական եղանակ
Tableware for serving slatko and water (Serbian custom).jpg|Սլատկո և ջուր մատուցելու սպասք


## Տես նաև
* Աղանդերային սոուսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ
Պանրով պուդինգ

**Պանրով պուդինգ**, պանիրով պատրաստված պուդինգ է։ Պանրով պուդինգը ի տարբերություն կարկանդակի, կարելի է մատուցել սենյակային ջերմաստիճանում կամ սառեցված վիճակում։

## Պատմություն
Ուտեստը, որը հայտնի է որպես պանրով պուդինգ, հիշատակվել է 1874 թվականին, «Կարոլինյան տնային տնտեսուհի գրքում»։ Այնուամենայնիվ, պանրով պուդինգը անուշ քաղցր պուդինգ էր, որը նման էր սուֆլեի: Մեկ այլ բաղադրատոմսով համեղ պանրով պուդինգ ուտեստ պատրաստելիս պարզապես հացի պուդինգին ավելացնում են պանիր։ 1934 թվականին ճաշացանկում հայտնվեց պանրով պուդինգի քաղցր տարբերակը։  Պանրով պուդինգ ուտեստի արբերակներից մեկը համարվում է լատինաամերիկյան շատ քաղցր ուտեստ:

Պանրով պուդինգ ուտեստի տարբերակներից մեկում կաթնաշոռը, պանիրը կամ այծի պանիրը (սերուցքային պանրի հիման վրա պատրաստված շոռակարկանդակի փոխարեն) հարում են շաքարի օշարակով, այնուհետև ավելացնում են լրացուցիչ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են պիստակը կամ փափուկ մրգերը՝ բալը կամ լոռամիրգը և սառեցնում են: Ի տարբերություն շոռակարկանդակի, պանրով պուդինգը սառեցվում է կամ մատուցվում է ոչ թե սառեցված, այլ սենյակային ջերմաստիճանում։  Պանեեր Խիրը հնդկական պանրով պուդինգ է, որը պատրաստվում է շաքարով և կաթով:

Պանրով պուդինգը էժան ուտեստ է։ Նախկինում պանրով պուդինգ խորհուրդ էր տրվում այն ընտանիքներին, ովքեր ցանկանում էին շաբաթական երեք անգամ սնունդ ստանալ 3 դոլարով, եթե նրանք ուտեին պանրով պուդինգ ուտեստը,  լրացուցիչ կստանան շոգեխաշած  ուտեստ։

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Մրգային կրեմ

**Մրգային կրեմ**, աղանդերային սփրեդ (ինչ-որ բանի վրա քսելու համար) և թոփինգ։ Այն հիմնականում պատրաստվում է ցիտրուսային մրգերով, սակայն կարող են օգտագործվել նաև այլ մրգեր։ Կրեմը հիմնականում օգտագործվում է հացի կամ նման ինչ-որ բանի վրա քսելու համար և որպես համեմիչ։

## Նկարագրություն
Մրգային կրեմը աղանդեր է, որը պատրաստվում է ցիտրուսային մրգերից, օրինակ՝ կիտրոն, լայմ, նարինջ, թուրինգ կամ մանդարին։ Համային այլ տարատեսակների մեջ օգտագործվում են մարակույա, մանգո կամ հատապտուղներ՝ ազնվամորի, լոռամրգի կամ մոշ։ Մրգային կրեմի հիմնական բաղադրիչներն են ձվի հարված դեղնուցները, շաքարավազը, մրգահյութը և ցիտրուսակեղևը, որոնք եփվում են մինչև խտանալը, որից հետո խիտ զանգվածը թողնվում է, որ սառչի՝ դառնալով նուրբ և համեղ սփրեդ։ Եփելու ընթացքում ձվի դեղնուցները անընդհատ պետք է խառնել կոագուլյացիայից խուսափելու համար։ Որոշ բաղադրատոմսեր նաև ներառում են ձվի սպիտակուցներ կամ կարագ։

Այս տեսակ պատրաստմամբ կրեմները տարբերվում են կարկանդակի մեջ լցվող կրեմից կամ քասթարդից նրանով, որ նրանք ավելի շատ հյութ և ցիտրուսակեղև են պարունակում, որն էլ տալիս է ավելի շատ մրգային համ։ Միևնույն ժամանակ նմանօրինակ կրեմները պարունակում են կարագ, որն այն դարձնում է ավելի նուրբ և կրեմային, քան քասթարդն է կամ կարկանդակի կրեմը, որոնք կա՛մ չեն պարունակում կարագ, կա՛մ քիչ քանակությամբ, և դրանց մեջ հիմնականում օգտագործվում է եգիպտացորենի օսլա կամ ալյուր՝ այն խտացնելու համար։ Ավելին՝ ի տարբերություն քասթարդի, մրգային կրեմները նախատեսված չեն առանց որևէ բանի ուտելու համար։

Տանը պատրաստված կիտրոնային կրեմը շատ հաճախ քիչ քանակությամբ է պատրաստվել, քանի որ այն ջեմի նման լավ չի պահպանվել։ Մեր օրերում այն հնարավոր է պատրաստել ավելի մեծ քանակությամբ սառնարանների առկայության շնորհիվ։ Վաճառքի նպատակով արտադրված մրգային կրեմները պարունակում են հավելյալ կոնսերվանտներ կամ խտացնող նյութեր։

## Օգտագործում
19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարասկզբի Անգլիայում տանը պատրաստված կիտրոնային կրեմը ավանդաբար մատուցվել է հացի կամ ցորենի/վարսակի բլիթի հետ միասին կեսօրի թեյի ժամանակ՝ որպես այլընտրանք ջեմին, ինչպես նաև օգտագործվել է տորթերի, փոքր թխվածքների և տարտերի մեջ լցնելու համար։ Այժմ վաճառքի նպատակով պատրաստվող մրգային կրեմները հայտնի են հացի, բլիթների, տոստի, վաֆլիների, փենքեյքի, չիզքեյքի կամ կեքսերի վրա քսելու համար։

Մրգային կրեմները կարող են օգտագործվել նաև որպես աղանդերի կամ յոգուրտի համեմիչ։ Կիտրոնով և բեզեով կարկանդակը, որը պատրասվում է կիտրոնի կրեմով, իսկ վրան բեզե, 19-րդ դարից ի վեր հայտնի աղանդեր է Մեծ Բրիտանիայում, Կանադայում, Ավստրալիայում և ԱՄՆ-ում։ Կիտրոնային կրեմը կարող է պարունակել նաև հարած սերուցք՝ կրեմով լցոնվող կարկանդակների համար։

## Պատկերասրահ

File:Vegan_Lemon_Curd_(48839115308).jpg|Կիտրոնի կաթնաշոռ (վեգան)
File:Orange curd.jpg|Նարնջի կաթնաշոռ


## Տես նաև
* Աղանդերի սոուսների ցանկ[խմբագրել

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Նուշով թոֆու

**Նուշով թոֆու**,  փափուկ ժելե աղանդեր է, որը պատրաստվում է ծիրանի կորիզի կաթով, ագարով և շաքարով։ Նուշով թոֆուն տարածված է ամբողջ Արևելյան Ասիայում:

Նուշով թոֆու անվանումը նշանակում է  թոֆույի նման պինդ։  Սոյայի հատիկները, որոնք  թոֆույի հիմնական բաղադրիչն են, նուշով թոֆույի մեջ չեն օգտագործվում։ Նուշով թոֆու ուտեստի անվանումը հանդիպում է նաև Արևելյան Ասիայի այլ ուտեստներում, ինչպիսիք են չինական յուդոֆուն (魚豆腐) և ճապոնական գոմադոֆուն։ Ծիրանի կորիզի կաթը հաճախ շփոթում են նուշի կաթի հետ, քանի որ ծիրանի կորիզները հաճախ շփոթում են նուշի հետ։

## Նախապատրաստում

Նուշով թոֆու ուտեստի ավանդական բաղադրատոմսում հիմնական համը տալիս են թրջված և ջրով տրորված ծիրանի կորիզները։  Խառնուրդը ֆիլտրում են, քաղցրացնում և տաքացնում՝ ավելացնելով դոնդողացնող նյութ (սովորաբար ագար): Սառչելուց հետո ծիրանի կորիզներով կաթնային խառնուրդը կարծրանում է և ձեռք բերում փափուկ ժելատինային աղանդերի խտություն։

Չնայած ագարի վրա հիմնված Նուշով թոֆու ուտեստի բաղադրատոմսը տարածված է, կան բազմաթիվ ոչ ավանդական բաղադրատոմսեր, որոնք չեն վերաբերում նրան: Ահա ագարի վրա հիմնված նուշով թոֆու ուտեստի  բաղադրատոմսերից մի քանիսը։ Դրանց մեծ մասը հիմնված է կաթնամթերքի և փոքր քանակությամբ անուշաբույր քաղվածքի վրա: Ժելատինը նույնպես հաճախ փոխարինում է Ագարին։  Աննինի դոնդողը կարելի է պատրաստել ինքնուրույն կամ օգտագործելով ակնթարթային պատրաստման խառնուրդ: Գոյություն ունի լուծվող սոյայի վրա հիմնված փոշի, որը լուծվում է տաք ջրի մեջ և սառչելիս կարծրանում է։

Թայվանական խոհանոցում նուշով թոֆու  ուտեստը պատրաստելու համար օգտագործվում է ավելի քաղցր  ծիրանի կորիզների  բազմազանություն, որոնք խառնվում են գետնանուշի հետ: Տայպեյում նուշով թոֆու ուտեստ աղանդերն ի սկզբանե մատուցվում էր ռեստորաններում, բայց այժմ այն մատուցվում է նաև բանկետների սրահներում և հյուրանոցների ռեստորաններում։ Հավայան կղզիներում, որտեղ այն սովորաբար հայտնի է որպես նուշով տորթ։ Նուշով թոֆուն ներմուծվել է չինացի ներգաղթյալների կողմից 1850-ականներին։  Այժմ նուշով թոֆու ուտեստ աղանդերը սովորաբար պատրաստվում է ժելատինով և նուշի քաղվածքով և սովորաբար խառնվում է մրգային կոկտեյլների և պահածոյացված մրգերի հետ։

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
*Բաթիք,
*Պանրով պուդինգ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Annin tofu recipe 

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Մալվա (պուդինգ)

**Մալվա պուդինգ** հարավաֆրիկյան ծագում ունեցող քաղցր պուդինգ։ Այն պարունակել է ծիրանի ջեմ և ունեցել է սպունգանման կարամելացված հյուսվածք։ Տաք վիճակում դրա վրա միշտ լցվել է սերուցքային սոուս, և այն սովորաբար մատուցվել է տաք՝ սառը կաստարդի կամ պաղպաղակի հետ։ Շատ հարավաֆրիկյան ռեստորաններ առաջարկել են այս պուդինգը, որը համարվել է սկզբնապես հոլանդական, այնուհետև՝ Կապ հոլանդական ծագում ունեցող, և համարվել է Կապի խորհրդանիշը։ 

Պուդինգը հանրաճանաչություն է ձեռք բերել ԱՄՆ-ի արևմտյան ափին, երբ Օփրա Ուինֆրիի անձնական խոհարար Արթ Սմիթը 2006 թվականի Սուրբ Ծննդյան ընթրիքին այն մատուցել է Հարավային Աֆրիկայում գտնվող Օփրա Ուինֆրիի աղջիկների առաջնորդության ակադեմիայի սաներին։

Անվան ծագման վերաբերյալ գոյություն են ունեցել տարբեր տեսություններ.
*Օքսֆորդի անգլերեն բառարանն ասել է, որ այն ծագել է աֆրիկաանս *malvalekker* բառից, որը նշանակել է «զեֆիր» (ի վերջո լատիներեն malva-ից՝ փիփերթ)։ Սա կարող է առաջացած լինել պուդինգի հյուսվածքի և զեֆիրի կամ նմանատիպ աֆրիկաներ քաղցրավենիքի՝ *malvelekker*-ի նմանությունից, որը պատրաստվել է փիփերթի էքստրակտից։
**Malva*-ն աֆրիկաանս լեզվով նշանակել է նաև գերանիում (լայն իմաստով, ներառյալ ''Խորդենին'')։ Մեկ այլ բուսաբանական տեսության համաձայն, խմորը սկզբնապես համեմվել է կիտրոնի կամ վարդաբույր գերանիումի տերևներով, որոնք հարավաֆրիկյան բնիկ բույսերի տեսակներ են։
*Արթ Սմիթն ասել է, որ ըստ իր հարավաֆրիկյան հյուրընկալության դեսպան Քոլին Քոուիի, պուդինգն անվանվել է Մալվա անունով կնոջ պատվին։
*Մեկ այլ տեսության համաձայն, սոուսը սկզբնապես պարունակել է Մալվազիա (մալմսեյ) գինի։ Այս տեսության կողմնակիցները սոուսի մեջ ներառել են բրենդի կամ խերես։
* Մյուսներն առաջարկել են, որ պուդինգը սկզբնապես ուղեկցվել է Մալվազիա գինով։

## Քեյփ պուդինգ կոնյակով
**Քեյփ բրենդիի պուդինգ**-ը Մալվա պուդինգի սերտ ազգականն է եղել կամ հնարավոր տարբերակը։ Հիմնական տարբերությունը Մալվայի որոշ բաղադրիչների փոխարինումն է եղել Քեյփի բրենդիով և արմավով՝ քաղցրության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կորոնե (քաղցր հաց)

Կորոնեն քաղցր հաց է որը ծագել է Ճապոնիայում։ Հացը պատրաստվում է խմորը փաթաթելով կոնաձեւ մետաղյա խողովակի շուրջը, թխել այն, ապա լցնել կրեմով։ Այն կոչվում է չոկո կորոնե, երբ լցված է շոկոլադե կրեմով, իսկ կրեմ կորոնե, երբ լցնում են կրեմով։

Ենթադրվում է, որ «կորոնե» բառը գալիս է կամ ֆրանսերեն բառից, որը վերաբերում է շչակին, կամ անգլերեն բառից, որը վերաբերում է փողային գործիքին։ Ասում են, որ այն գոյություն է ունեցել Մեյջիի դարաշրջանում, սակայն հայտնի չէ, թե ով է այն հորինել։

## Առանձնահատկություններ
աջից|մինի|210x210փքս|Չոկո կորոնե
աջից|մինի|210x210փքս|Շոկոլադե կորոնե
Ի տարբերություն  կրեմով փենի կամ շոկոլադի փենի, որոնք թխվում են խմորը կրեմով լցնելուց հետո, կորոնը թխվում է կրեմով լցնելուց առաջ, այնպես որ կարող եք համտեսել խոնավ և թարմ կրեմ։

Ի տարբերություն արևմտյան կերակուրների՝ սերուցքը հացի մեջ հունցելու կամ այն խմորի վրա դնելու, հացի մեջ խոռոչ ստեղծելը և այն կրեմով լցնելը համարվում է յուրահատուկ ճապոնական պատրաստման տեխնիկա, և այդ տեխնիկան ընդունված է մանջուից։

## Նմանատիպ հացեր
Քորնեթոն իտալական հաց է, որը պատրաստվում է կրուասանի նման հացով, որը լցված է շոկոլադե կրեմով։ Քորնեթոն իսպանոֆոնային հաց է, որը պատրաստվում է կոնաձև խմորով, որը լցված է միջուկով։

## Ստացված սնունդ
աջից|մինի|200x200փքս|կորոնե փափուկի օրինակ
Փափուկ մատուցումը, որի դեպքում պաղպաղակի կոնի մասը փոխարինվում է կորոնով, կոչվում է սառցե կորոն or  կամ փափուկ կորոնե։ Այնուամենայնիվ, սառցե կերենան պատրաստվում է կորոնեի ձև ունեցող թխվածքաբլիթով իսկ փափուկ կորոնեն կարող է պատրաստվել նաև կորոնեի ձև ունեցող կրուասանով։

## Հղումներ
Մուստաչուոլի

***Մուստաչուոլի***,  որը նաև հայտնի է որպես ***մուստաչիոլի*** կամ ***մոստաչիոլի***, խմորեղեն է, որը ծագում է Իտալիայի Նեապոլի շրջանում, որը սովորաբար մատուցվում է Սուրբ Ծննդյան ժամանակ։

## Նկարագրություն
*Մուստաչիոլին* ունի զուգահեռագծի ձև և բաղկացած է փափուկ, համեմված, տորթի նման ինտերիերից՝ պատված շոկոլադով: Վերջին տարիներին Նեապոլում վաճառվում են *մոստաչիոլիի* բազմաթիվ տարբերակներ, որտեղ շոկոլադե փայլը կարող է փոխարինվել սպիտակ շոկոլադով ցրտաշունչով կամ շաքարավազով և շողոքորթ մրգերով: *Մուստաչիոլին* հաճախ վաճառվում է նեապոլիտանական այլ քաղցրավենիքների հետ միասին, ներառյալ *ռոկկո*, *ռաֆֆիուոլի*, *սուսամիելլի* և *ստրաֆոլի* Սուրբ Ծննդյան ժամանակ:

## Պատմություն
Նեապոլիտանական *մոստաչիոլիները* հիշատակվել են Պիոս V պապի անձնական խոհարար Բարտոլոմեո Սկապիի կողմից՝ որպես իր *pranzo alli XVIII di ottobre* (հոկտեմբերի 18-ի ճաշ):

## Ստուգաբանություն
*Մուստաչիոլի* տերմինը բխում է լատիներեն մուստաքիուս և հանդիսանում է տարբեր պարետիմոլոգիաների զոհ: Ոմանք ասում են, որ այն բխում է լատիներեն մուստամ, որը կապված է որոշ հնագույն բաղադրատոմսերում մսի օգտագործման հետ որպես քաղցրացուցիչ,ուրիշները **, որը դափնու տեսակ է: Ի սկզբանե *բեղը* հարսանեկան տորթ էր՝ փաթաթված դափնու տերևներով, որոնք բուրմունք էին հաղորդում եփելու ժամանակ։ Այստեղից էլ առաջացել է *«loreolam in mustace quaerere»* ասացվածքը, այսինքն՝ անիմաստ փնտրել այրված դափնու տերևների համար: Մեկ այլ ծագում կարող է ունենալ հին հունարեն * (mástax)*, որը նշանակում է պատառ, նման է *μαστάζω (mastázō)*, որը նշանակում է ծամել կամ ուտել:

## Հղումներ

Կատեգորիա:Սուրբ ծնունդ
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Սագոյով պուդինգ

**Սագո պուդինգ** քաղցր պուդինգ, որը պատրաստվում է սագո մարգարիտները ջրի կամ կաթի հետ խառնելով և շաքար ու երբեմն լրացուցիչ համեմունքներ ավելացնելով։ Այն պատրաստվել է բազմաթիվ մշակույթներում՝ տարբեր ոճերով, և կարող է արտադրվել տարբեր եղանակներով։ Հարավարևելյան Ասիան, հատկապես Ինդոնեզիան և Մալայզիան, արտադրում են սագոյի մեծ մասը։

Մալայզիայում *sago gula melaka-*ն սագո պուդինգ է, որը պատրաստվել է մարգարիտ սագոն ջրում եփելով և արմավենու շաքարի (*gula melaka*) օշարակի ու կոկոսի կաթի հետ մատուցելով։

Մյանմարում թագու բյինը սագո պուդինգ է, որը պատրաստվել է սագոյից, կոկոսի կաթից և խտացրած կաթից։

Սագո պուդինգը նաև հանրաճանաչ համեղ ուտեստ է եղել Նոր Գվինեայում։

Միացյալ Թագավորությունում «սագո պուդինգը» սովորաբար պատրաստվել է մարգարիտ սագոն և շաքարը կաթի մեջ եփելով, մինչև սագոյի մարգարիտները թափանցիկ են դարձել, և այն թանձրացվել է ձվերով կամ եգիպտացորենի ալյուրով։ Կախված օգտագործված համամասնություններից՝ այն կարող է լինել հեղուկից մինչև բավականին թանձր խտության, և կարող է նման լինել տապիոկայի պուդինգին կամ բրնձի պուդինգին։ Միացյալ Թագավորությունում «սագո պուդինգը» հաճախ անվանում են «գորտի ձվեր», քանի որ այն պատրաստվում է մարգարիտ սագոյով։ Տապիոկայի պուդինգը նման է նրանով, որ այն նույնպես կարող է պատրաստվել մարգարիտ տապիոկայով. այն նույնպես կարող է կոչվել «գորտի ձվեր», բայց հյուսիսում սովորաբար պատրաստվում է փաթիլային տապիոկայով, որը հանգեցնում է ավելի նուրբ, ավելի հատիկավոր խտության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Բրիտանական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Արևիկ (արձան, Այգեհովիտ)

**«Արևիկ»** կամ **«Մայր Հայաստան»**, արձան Հայաստանի Տավուշի մարզի Այգեհովիտ գյուղի Կայան թաղամասում՝ հայ-ադրբեջանական պետական սահմանին։ Տեղադրվել է 1976 թվականին։ Ներառված չէ Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ 

## Պատմություն
Այգեհովիտ գյուղի նախկին գյուղապետ Հենրիկ Հովսեփյանի վկայությամբ՝ դեռևս խորհրդային տարիներին ադրբեջանցիները տարածաշրջանի երեք պետությունները խորհրդանշող մի կոթող տեղադրեցին, որտեղ Ադրբեջանը պատկերված էր իշխող դիրքում և ճնշում էր Հայաստանին ու Վրաստանին: Ի պատասխան՝ տեղական իշխանությունը 1970-ականներին որոշում կայացրին տեղադրել «Արևիկ» արձանն այնպիսի մի վայրում, որտեղից այն տեսանելի կլիներ ադրբեջանական բնակավայրում:

Այսպիսով, հայ քանդակագործ Ադիբեկ Գրիգորյանը հայ-ադրբեջանական «սահմանին» Հայաստանն ու հայ ժողովրդին բնութագրող արձանի թրծման աշխատանքները սկսել է 1976 թ․։ Սկզբում քանդակագործը ստեղծել է արձանի նախատիպը, որը հետո տեղափոխվել է համապատասխան արվեստանոց ու դարձել մետաղյա խոշոր արձան՝ իր կամարով։

Արձանը պատրաստվել է ալյումինից՝ հատուկ տեխնոլոգիաներով և անցել նախագծման մի քանի փուլ՝ էսքիզից մինչև վերջնական մոդելավորում։

Արձանի նախատիպն ընտրվել է քանդակագործի մորաքրոջ դստեր կերպարով։

2014 թ․ սեպտեմբերի 29-ին ուժեղ քամու հետևանքով արձանի կամարը շրջվել է:

## Խորհրդանիշ
«Արևիկ» արձանը խորհրդանշում է հայ կնոջ, հյուրընկալ մոր կերպարը, որը, ձեռքերը պարզած, դիմավորում էր Հայաստան մուտք գործող այցելուներին։ Արձանը երիզող շրջանակը արևի շողերն են, որի պատճառով էլ, հավանաբար, արձանը ստացել է իր անվանումը։ Քանդակագործը ցանկացել է ցույց տալ, որ մարդիկ գալիս են արևոտ երկիր, որը հայտնի է իր արևոտությամբ, իսկ ժողովուրդը՝ հյուրասիրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Այգեհովիտ (Տավուշի մարզ)
Կատեգորիա:1976 քանդակներ
Բլեքաութ

**Բլեքաութ տորթ**, որը երբեմն կոչվել է նաև **Բրուքլին Բլեքաութ տորթ**, շոկոլադե տորթ է, որը լցոնված է եղել շոկոլադե պուդինգով և վերևից պատված է եղել շոկոլադե տորթի փշրանքներով։ Այն ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բրուքլինի Էբինգերս հացաբուլկեղենի արտադրամասերի ցանցի կողմից՝ ի նշան Բրուքլինի Նավատորմի նավահանգիստը պաշտպանելու նպատակով պարտադիր մթնեցումների։

Պատերազմից հետո անվանումը պահպանվել է շատ մուգ շոկոլադե տորթի համար և տարածված է դարձել Ամերիկյան Միջին Արևմուտքում։ Էբինգերսի տարբերակը շատ հանրաճանաչ է եղել և դարձել է ֆիրմային առաջարկ, որը սիրված է եղել Բրուքլինի բնակիչների կողմից, մինչև հիսունից ավելի մասնաճյուղեր ունեցող ցանցը փակվել է 1972 թվականի ապրիլի 2-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Տորթեր
Բեբնիկա

[աջից|մինի|Գոայի բեբինկա [Լիսաբոն|Լիսաբոնում, Պորտուգալիա]]
**Բեբնիկա** կամ **բեբինկա**, (***բիբիկ***) շերտավոր թխվածք հնդկա-պորտուգալական խոհանոցից նախկին *Estado da Índia Portuguesa*, Գոայում: Ավանդաբար այն ունի 7-ից 16 շերտ, սակայն հացաբուլկեղեն արտադրողները կարող են հարմարեցնել բաղադրատոմսը ըստ ցանկության և ճաշակի: Այն հատկապես հայտնի է Սուրբ Ծննդյան սեզոնին, բայց հասանելի է ամբողջ տարվա ընթացքում Գոայում զբոսաշրջության շնորհիվ: Այն նաև հեշտ է վերցնելու և երկար ժամանակ պահելու համար կամ կարելի է թարմ ուտել։

Բեբինկան օգտագործվել է նաև որպես թայֆունի անվանում Մակաոյի կողմից Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիս-արևմուտքում, որտեղ *bebinca*-ն ընդհանուր առմամբ մակայերենում նշանակում է «պուդինգ» կամ «տորթ»:

## Պատրաստման գործընթաց
Բեբինկա պատրաստելը երկար գործընթաց է: Խմորը պատրաստվում է ալյուրից, շաքարից, յուղից, ձվի դեղնուցից և կոկոսի կաթից: Այն բարակ քսում են գրիլի թավայի վրա և շերտերն իրար վրա դնում։ Բեբինկան կարելի է զարդարել մշկընկույզով կամ կտրատած նուշով:

## Տես նաև

* Դհոտի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց
Կատեգորիա:Կարկանդակներ
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պորտուգալական խոհանոց
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Կատեգորիա:Ֆիլիպինական խոհանոց
Կարամելային եգիպտացորեն

**Կարամելային եգիպտացորեն** կամ **կարամելային պոպկորն** (**իրիսով պոպկորն** Մեծ Բրիտանիայում), հրուշակեղեն, պատրաստված պոպկորնից։ Պատված է շաքարավազի կամ մելասսեի հիմքով կարամելային քաղցր շերտով, որի հաստությունը որպես կանոն 1մմ-ից քիչ է։ Սովորաբար շաքարի լուծույթը կամ օշարակը պատրաստում են և տաքացնում մինչ դարչնագույն և թանձր դառնալը՝ ստեղծելով կարամելացված քաղցր օշարակ։ Այս տաք օշարակն այնուհետև խառնվում է պոպկորնի հետ և թողնվում, որ սառչի։ Քանի որ կարամելի պատրաստումը ժամանակատար գործընթաց է և պահանջում է հմտություն՝ շաքարավազը չայրելու համար, երբեմն օգտագործվում է քաղցրավենիքի ջերմաչափ։ Գործընթացը ստեղծվում է քաղցր համով՝ խրթխրթան սնեք կամ հյուրասիրություն։ Քաղցր օշարակով պատելուց հետո որոշ տեսակներ թխում են ջեռոցում, որպեսզի խառնուրդը խրթխրթան լինի։ Խառնուրդները երբեմն պարունակում են ընկույզներ, ինչպիսիք են՝ գետնանուշը, պեկանը, նուշը կամ հնդկական ընկույզը։

## Պատմություն
Կարամելի և պոպկորնի համադրությունը ծագել է առնվազն 1890-ական թվականներին՝ Cracker Jack-ի ուժեղ մելասսեի համով, որի վաղ տարբերակը 1893 թվականին ներկայացվել է Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Ավելի թեթև, քաղցր, բայց ոչ կարամելացված տարան հնարավոր է Հյուսիսային Ամերիկայի գաղութային շրջանում հանդիսացել է կարամելային պոպկորնի նախորդը։ Կան կարամելային պոպկորնի բազմաթիվ կոմերցիոն բրենդներ և տեսակներ, օրինակ՝ Cracker Jack, Fiddle Faddle, Lolly Gobble Bliss Bombs և Crunch 'n Munch։ Սուպերմարկետներում, կինոթատրոններում և խանութներում կարելի է հանդիպել նաև տեղական արտադրության, նախապես փաթեթավորված կարամելային պոպկորնի։

## Կանոնակարգում
Կարամելային ծածկույթով պոպկորնը ԱՄՆ օրենսդրությամբ սահմանվում է որպես նվազագույն սննդային արժեք ունեցող սնունդ։

## Տես նաև
*Cretors՝ Չիկագոյում հիմնված ընկերություն, որը ստեղծել է առաջին առևտրային պոպկորնի մեքենան։
*Kettle corn՝  քաղցրացված պոպկորն՝ ավելի թեթև և բարակ (և՛ համով, և՛ գույնով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ հրուշակեղենի մասին
Կատեգորիա:Հելոուինի ուտելիք
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Պոպկորն
Սանգվինաչչո դոլչե

մինի|
**Սանգվինաչչո դոլչե** (քաղցր արյան պուդինգ) իտալական քաղցրավենիք` պատրաստված դառը մուգ շոկոլադից և խոզի արյունից, որը ճանաչվել է որպես ավանդական ագրոպարենային ապրանք (PAT) Իտալիայի մի շարք շրջաններում: Այն ունի պատրաստման տեղական մի քանի տարբերակ՝ երբեմն մատուցվում է տաք և ծորացող վիճակում՝ թաթախելու համար կամ հնարավոր է կիրառել պուդինգի կամ տորթի ձևավորման մեջ: Նեապոլում այն ​​ավանդաբար պատրաստում են կառնավալի համար, թեև խոզի արյան հանրային վաճառքն արգելվել է առողջական պատճառներով 1992 թվականին:

Այս աղանդերը ներկայացված է *[[Հանիբալ (հեռուստասերիալ)|Հանիբալ]]* հեռուստասերիալում՝ որպես Հաննիբալ Լեկտերի սիրելի աղանդեր:

## Տես նաև
* Արնային երշիկ
* Իտալական խոհանոց
* Մուգ շոկոլադ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արյունով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Ռընե Վիվիեն

**Ռընե Վիվիեն** ( , ծնված **Պոլին Մերի Թորն** ; ) բրիտանացի և ֆրանսիացի բանաստեղծուհի, ով գրել է ֆրանսերեն։

## Կենսագրություն
Փոլին Մերի Թորնը ծնվել է 1877 թվականին Լոնդոնում ՝ հարուստ բրիտանացի հոր և ամերիկացի մոր ընտանիքում: Մեծացել է Լոնդոնում և Փարիզում: Բանաստեղծություններ սկսել է գրել 6 տարեկանից։ 1886 թվականին մահանում է նրա հայրը։ 21 տարեկան հասակում չափահաս դառնալուց հետո նա ժառանգեց հոր կարողությունը և տեղափոխվեց Ֆրանսիա։ Թըրնը բաց լեսբիուհի էր: Նա հարաբերություններ է ունեցել գրող Նատալի Բարնիի և բարոնուհի Հելեն վան Զույլենի ՝ Ջեյմս Մայեր Ռոթշիլդի թոռնուհու հետ։ Զուլյենի հետ նրանք ստեղծագործություններ են հրատարակել Պոլ Ռիվերսդեյլ ընդհանուր կեղծանունով։ Ենթադրվում է, որ դրանց հիմնական կամ իրական հեղինակը եղել է Ռընե Վիվիենը: Նա նամակագրություն է ունեցել նաև թուրք դիվանագետ Թուրհան փաշա Պերմեթիի կնոջ հետ։ Նրանք իրար տեսան ընդամենը մի քանի անգամ, և նրանց հարաբերություններն ավարտվեցին այն բանից հետո, երբ Պերմետին տեղափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգ։ Թորնը ճանապարհորդել է բազմաթիվ երկրներով, այդ թվում՝ Թուրքիա, Նորվեգիա և Իսպանիա:

Թորնը պոեզիա է գրել Ռընե Վիվիեն կեղծանունով։ Նա հայտնի է իր տասնմեկ վանկ սոնետներով և սիմվոլիստական բանաստեղծություններով։ 1901-1909 թվականներին նա հրատարակել է 14 բանաստեղծական ժողովածու, ինչպես նաև գրել պատմավեպեր: Նրա աշխատանքները ոգեշնչվել են նրա ճամփորդություններից և կանանց հետ հարաբերություններից, Ջոն Քիթսի, Ալջերնոն Չարլզ Սուինբերնի և Շառլ Բոդլերի գործերից և հելլենիզմից։ Թարգմանել է Սապփոյի գործերը: Ռընե Վիվիենի բանաստեղծությունների 12 հատորները հրատարակվել են 1901–1910-ական թվականներին, ևս 2 հատորները հետմահու հրատարակվել են 1934 թվականին։

1908 թվականից հետո բանաստեղծուհու առողջական վիճակն ու հոգեկան վիճակը նկատելիորեն վատացել է։ 1908 թվականին նա ինքնասպանության փորձ կատարեց և տառապում էր ալկոհոլիզմից, դեպրեսիայից և նյարդային անորեքսիայից: Ռենե Վիվիենը մահացել է 1909 թվականին 33 տարեկան հասակում։

Բանաստեղծուհու պատվին սահմանվել է Ռենե Վիվիենի մրցանակը, որը շնորհվում է ֆրանսիացի բանաստեղծներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Լեչե ասադա

**Լեչե ասադա** (բառացիորեն՝ տապակած կաթ), աղանդ Պերուից, Արգենտինայից, Կոլումբիայից և Չիլիից: Այն նման է կարամելային պուդինգին, քանի որ պատրաստվում է նույն բաղադրիչներով, բայց լեչե ասադան ունի ավելի անհարթ հյուսվածք և անմիջապես թխվում է, ինչը մակերեսին ստեղծում է շագանակագույն շերտ:

## Պատմություն
Ուտեստը համարվում է Եվրոպայից եկած աղանդեր, որն ունի պատմական արմատներ՝ կապված հռոմեացիների պատրաստած ֆլանի հետ: Այն իր պատմության մեջ ամենահին աղանդերից մեկն է։

Լեչե ասադա ուտեստն այժմ պատրաստում են հիմնականում Կենտրոնական Ամերիկայի երկրներում՝ Հոնդուրաս, Գվատեմալա և Էլ Սալվադոր: Այն սովորաբար համարվում է ավանդական լատինամերիկյան դեսերտ, որը պատրաստվում է կաթի և շաքարի հիմքով: Մյուս կողմից, տարբեր տարածաշրջաններում այն պատրաստվում է տարբեր եղանակներով՝ ավելացնելով այլ համեմունքներ կամ մրգեր:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդներ
Չիայով պուդինգ

**Չիայով պուդինգ**, պատրաստված չիայի սերմերից՝ վարսակի, ընկույզի կամ նուշի կաթի հավելումով: Այն կարելի է զարդարել կտրատած մրգերով, ինչպիսիք են մանգոն, բանանը կամ ազնվամորին:
մինի|Հատապտուղներով և կոկոսի կաթով չիայի պուդինգ

## Սննդային արժեք
Չիայի չորացրած սերմերը պարունակում են 6% ջուր, 42% ածխաջրեր (ներառյալ սննդային մանրաթելերի մեծ պարունակություն), 16% սպիտակուց և 31% ճարպ: 100 գրամ չափաքանակով չիայի սերմերը պարունակում են 486 կալորիա և B վիտամինների՝ թիամինի և նիացինի (համապատասխանաբար 52% և 55% DV) հարուստ աղբյուր են (օրական նորմի (ՕՆ) 20%): Դրանք նաև ռիբոֆլավինի (13% ՕՆ) և ֆոլաթթվի (12% ՕՆ) չափավոր աղբյուր են: Սերմերը պարունակում են մի շարք սննդային հանքանյութերի խիտ քանակություն, այդ թվում՝ կալցիում, երկաթ, մագնեզիում, մանգան, ֆոսֆոր և ցինկ (բոլորը ՕՆ 20%)։

Չիայի յուղը պարունակում է էական ճարպաթթուների բարձր տոկոս (մոտ 60%) և հագեցած ճարպաթթուների ցածր պարունակություն։ Չիայի սերմի յուղի ճարպերը հիմնականում չհագեցած են, լինոլաթթուն (ընդհանուր ճարպի 17–26%-ը) և α-լինոլենաթթուն (50–57%) որպես հիմնական ճարպաթթուներ։

## Տես նաև
* Բրնձի պուդինգ
* Սեմոլինա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չիայով պուդինգի պատրաստման բաղադրատոմս
* Չիայով պուդինգ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Կաթնամթերքից ուտեստներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Մերսի (կոնֆետ)

**Մերսի** () շոկոլադե կոնֆետների ապրանքանիշ, որն արտադրվում է գերմանական «August Storck» ընկերության կողմից։ Մերսին արտադրվում է տարբեր տեսակի շոկոլադե սալիկների տեսքով՝ տարբեր միջուկներով, ինչպիսիք են օրինակ սովորական կաթնային շոկոլադը, սուրճ և կրեմը, պնդուկ-նուշը, պնդուկի մածուկը, մարցիպանը, պրալինե-մածուկը, մուգ մածուկը և մուգ մուսը։ 2015 թվականին այն փորձեց մուտք գործել չինական շուկա։ Ապրանքանիշը խորհուրդ է տրվել «Bustle»-ի կողմից իր բազմազանության և մատչելի արժեքի համար։
մինի|Մերսի (լոգո)

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցում
* 

## Արտաքին հղումներ
* Official website

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Կատեգորիա:Ֆրանկֆուրտի Արժեթղթերի Բորսայում տեղադրված ընկերություններ
Քոլին թրթուր

**«Քոլին թրթուր»**, շոկոլադե ռուլետային տորթ, որը վաճառվում է բրիտանական Մարկս և Սպենսեր մանրածախ առևտրի կողմից: Ավելի քան 15 միլիոն Քոլին թրթուր տորթերը վաճառվել են 1990 թվականից ի վեր, երբ այն ներկայացվել է։

## Ընդհանուր ակնարկ
Քոլին թրթուրը շոկոլադե բիսկվիթով տորթ է, որը լցված է շոկոլադե կրեմով և պատված է կաթնային շոկոլադի կեղևով, զարդարման համար շաքարով պատված կաթնային շոկոլադե հատիկներ:Տորթը ունի դեկորատիվ դեմք և ոտքեր՝ պատրաստված սպիտակ շոկոլադից։ Աղանդերը հասանելի է մեծ և փոքր չափսերով։

Ըստ Մարկս և Սպենսերի՝ամեն տարի յուրաքանչյուր տորթ հավաքելու համար սկզբից մինչև վերջ պահանջվում է 38 մարդ, և 8,4 տոննա (8400կգ)շաքարավազ,դեկորատիվ բծերի զարդարման համար:

Տորթի վաճառքի սկզբնական հաջողությունը վերագրվում է Էրիկ Կարլի *[[Շատ քաղցած թրթուրը|«Շատ քաղցած թրթուրը»]]* մանկական պատկերագրքի շարունակական ժողովրդականությանը, և այն, որ Ջեյն Աշերի ամենավաճառվող խոհարարական գիրքը, որը լույս է տեսել տորթի վաճառքի նույն տարում, պարունակում է նաև թրթուրով ծննդյան տորթի բաղադրատոմս: Քոլին թրթուրը այդ ժամանակվանից դարձել է մանկական ծննդյան երեկույթների հիմնական միջոցը, բայց նաև հայտնի է դեռահասների և մեծահասակների շրջանում:

2020 թվականին Մարկս և Սպենսերը նշել է տորթի 30-ամյակը՝ հայտարարելով Քոլինի ծննդյան օրը՝ չորեքշաբթի օրը՝ օգոստոսի 26-ին, որպես Քոլին թրթուրի ազգային օր:

## Տատանումները
Տարիների ընթացքում եղել են մի քանի սեզոնային և սահմանափակ տպաքանակի տարբերակներ Քոլին թրթուրի օրիգինալ տորթի վրա։

### Այլ մանրածախ վաճառողներ
մինի|Տեսկո-ի «Գանգուր թրթուր» տորթը
Նմանատիպ թրթուրային տորթեր հասանելի են այլ մրցակից մանրածախ առևտրով: Դրանք ներառում են.

* Սեսիլ թրթուրը Ուեյտրոզում
* Քրիս թրթուրը Փաունդլենդում
* Քլայվ թրթուրը մեկ կանգառում
* Կլայդ թրթուրը Ասդաում
* Չարլիի շոկոլադե տորթը Co-Op-ում (նախկինում "Հետաքրքիր թրթուր տորթ")
* Գանգուր թրթուրը Տեսկում
* Քաթբերթ թրթուրը Ալդիում
* Մորիս թրթուրը Մորիսոնում
* Շարժում է թրթուրը Սեյնսբերիում

Առկա են նաև սնձան և կաթի տարբերակները. Կարլ թրթուրը Տեսկոից, Ֆրիդան թրթուրը Ասդաից և Էրիկ թրթուրը Սաինսբուրիից։

2021 թվականի ապրիլին Մարկս և Սպենսերը հայտարարեց, որ մտավոր սեփականության հայց է ներկայացրել Բարձր դատարան ՝ ընդդեմ Ալդիի՝ վերջինիս Քաթբերթ թրթուր արտադրանքի հետ կապված երեք ապրանքային նշանների խախտման համար: Իր բողոքում  Մարկս և Սպենսերը պնդում էր, որ Ալդիի Քաթբերթ թրթուրը չափազանց նման է Քոլին թրթուր տորթին, ինչը կարող է սպառողներին ստիպել ենթադրել, որ դրանք նույն չափանիշներին են և թույլ է տալիս Կաթբերտին «հեծնել M&S» տորթի համբավը: 2022 թվականի փետրվարին հայցը լուծվել է երկու կողմերի միջև չբացահայտված գումարի դիմաց։

Ի պատասխան դատական գործի շուրջ ստեղծված լրատվամիջոցների՝ Papa's Fish and Chips-ը, ձկան և չիփի խանութը Քլիթորփսում, սկսեց վաճառել տապակած Մինի Քոլին թրթուր տորթերը: Վաճառքից ստացված շահույթն օգտագործվել է դեռահասների քաղցկեղի հիմնադրամի համար միջոցներ հայթայթելու համար: Emanuel's-ը, որը ձկան և չիփի խանութն է Իսթ Քիլբրայդում, ավելի ուշ գրավեց ԶԼՄ-ների ուշադրությունը՝ վաճառելով «Քոլին թրթուր» լրիվ չափի տորթը, որը խորը տապակվել էր խմորի մեջ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Colin the Caterpillar at marksandspencer.com

Կատեգորիա:Տորթեր
Սլատկո

**Սլատկո,** բուլղարական, մակեդոնական և սերբական մրգերից կամ վարդի թերթիկներից պատրաստված մրգային պահածո:  Գրեթե ցանկացած տեսակի միրգ կարելի է օգտագործել, այդ թվում՝ վայրի ելակ, հապալաս, սալոր կամ բալ:

## Ավանդույթներ
Սերբական և բուլղարական տներում բոլոր հյուրերին դիմավորում են մեկ գդալ *սլատկո/սլադկո* և մի բաժակ ջրով։ Հատկապես պատվավոր հյուրերին առաջարկվում են երկու անգամ։ Երկրորդ անգամ համտեսելու համար պետք է օգտագործել ևս մեկ գդալ։ Երրորդ համը խնդրելը, եթե չի առաջարկվում, համարվում է ոչ պատշաճ վարքագիծ, թեև սովորաբար տրվում է: Այլապես, նույն ձևով հյուրերին կարող են մեղր առաջարկել (կամ խնդրել ընտրել երկուսի միջև): Մինչ Հարավսլավիայի ստեղծումը, սլատկոյի ավանդույթը տարածված էր միայն պատմական Սերբիայում։

## Տեսակներ
Սլատկոյի ամենատարածված տեսակներն են՝ պատրաստված ամբողջական ելակից, թեթևակի չհասած կեղևով սալորից կամ բալից։ Կարելի է օգտագործել նաև այլ թարմ մրգեր, ինչպիսիք են ազնվամորիները, քաղցր բալը, ձմերուկի խորանարդները, վարդի թերթիկները, սերկևիլը, խաղողը, թուզը, ծիրանի կեղևի կեսերը կամ քառորդները, դեղձը, հապալասը, մոշը կամ կարմիր հաղարջը: Եթե պատրաստվում է սալոր սլատկո, ապա խառնուրդին կարելի է ավելացնել ընկույզի կեսերը, նուշը կամ նույնիսկ դրանք դնել հենց սալորի մեջ՝ փոսերը փոխարինելու համար: Երբեմն օգտագործվում են նաև սառեցված հատապտուղներ և մրգեր, որոնց դեպքում օգտագործվող ջրի քանակը և եփման ժամանակը համապատասխանաբար ճշգրտվում են։
Պատկեր:Slatko-od-lubenica.jpg|Ձմերուկի կեղևից պատրաստված սլատկո՝ սլատկոյի մատուցման ավանդական եղանակ
Պատկեր:Tableware_for_serving_slatko_and_water_(Serbian_custom).jpg|Սլատկո և ջուր մատուցելու սպասք


## Տես նաև

* Աղանդերային սոուսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերբական խոհանոց
Կատեգորիա:Բուլղարական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Մակեդոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Կատեգորիա:Բալկանյան խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կամասուտրա (շոկոլադ)

**Կամասուտրա,** ռումինական շոկոլադ, նման է կամասուտրա տրակտատի դիրքերին։ Կամասուտրա շոկոլադը հորինել է Ֆլորին Բալանը 2007 թվականին, և այն տարածվել է Սիբիու կոմսությունում գտնվող Չիսնեդիի Փրելին շոկոլադի գործարանից։ Այն ամենից հաճախ ուտում են Ռումինիայում Սուրբ Վալենտինի օրը։ Կամասուտրա շոկոլադի ոգեշնչումը եկել է Խաջուրաջո տաճարից, և այն հասանելի է չորս չափսերով՝ 40գ, 70գ, 200գ և 350գ։ Կամասուտրա շոկոլադները վաճառվում են որպես զուգընկերոջ տրամադրությունը բարձրացնող նվեր: Շոկոլադը ստեղծողներն առաջարկում են այն օգտագործել որպես ռոմանտիկ միջոց՝ ավելի առողջ հարաբերություններ ունենալու համար։

Ժակ Բոկել անունով ֆրանսիացի շոկոլադագործը նույնպես արտադրում է կամասուտրա կոչվող շոկոլադներ, որոնք սկսել է արտադրել Ֆրանսիայում 2011 թվականին և հասանելի է մինչ օրս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոկոլադե դեսերտներ
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Կատեգորիա:Ռումինական խոհանոց
Ադա պրադաման

**Ադա պրադաման** (մալայալամ՝ അടപ്രഥമൻ), կերալյան ավանդական  աղանդեր, որը պատրաստվում է բրնձի ադայից (բրնձի մակարոնեղեն կամ փաթիլներ)՝ օգտագործելով կոկոսի եփած կաթի և նեխուրի սոուս: Ադա պրադամանը Հնդկաստանի Կերալա նահանգի տներում հատուկ պատրաստվում է Օնամի տոնակատարության օրը: Պայասամի տարատեսակներից է, մատուցվում է սադյայի հետ միասին:

## Պատրաստման տիպական ձևը
Եփած բրնձի ադան լցվում է կոկոսի կաթի մեջ, այնուհետև վրան ավելացվում են անուշահոտ օշարակ և այլ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են ընկույզը, չամիչը և հիլը:

Սա Կերալայում ամենատարածված աղանդերից մեկն է և  սովորաբար մատուցվում է տաք վիճակում։

## Պալադա պրադաման
*Պալադա պրադամանը* կամ *պալադա պայասամը* պայասամի տարատեսակ է, որը պատրաստվում է **պալով** ( կաթ ), բրնձի ադայով, շաքարավազով, հիլով, ընկույզով ու չամիչով: **Պալադա պրադամանը** կամ պալադա պայասամը Կերալայի տաճարներում առաջարկվում է հատուկ նվիրյալներին՝ որպես պրասադա՝ աստվածային շնորհ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Շաքարային տորթ

**Շաքարային տորթ** (), հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է քերած կոկոսով, շաքարավազով և սննդայինի ներկանյութերով: Եփվում է կաթսայի մեջ, թույլ կրակի վրա, որպեսզի չայրվի, իսկ լցոնումը կատարվում է անմիջապես թխման թերթիկի կամ ոչ խորը ափսեի վրա: Շաքարային տորթերը սիրված քաղցրավենիք են Կարիբյան ավազանի երկրների դպրոցականների շրջանում, ներառյալ Բարբադոսը, Տրինիդադը և Տոբագոն և Գայանան: Դրանք հայտնի են եղել նաև Էլիզաբեթյան Անգլիայի ժամանակ՝ պարզ բաղադրատոմսի շնորհիվ: Լատինական Ամերիկայի երկրներում շաքարային տորթերը հայտնի են նաև որպես կոկադա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շաքարային տորթի բաղադրատոմս (Sidechef.com) կայքում

Կատեգորիա:Կարիբյան խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Տորթեր
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Խայրո Սամպերիո

**Խայրո Սամպերիո Բուստարա** (, ), ավելի հայտնի է որպես **Խայրո** (), իսպանացի ֆուտբոլիստ, հունգարական «Հոնվեդայի» աջ կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Խայրոն Սանտանդերի «Ռասինգ» ակումբի ակադեմիայի սան է։ 2011 թվականից սկսել է հանդես գալ «Ռասինգի» հիմնական կազմում՝ նորամուտը նշելով օգոստոսի 27-ին «Վալենսիայի» հետ խաղում։ Հոկտեմբերի 25-ին առաջին գոլն է խփել ակումբի կազմում՝ գրավելով «Սևիլյայի» դարպասը և իր թիմին 2:2 հաշվով ոչ-ոքի պարգևելով։

2013 թվականի հունիսի 21-ին բուժզննում անցնելուց հետո երկարաժամկետ պայմանագիր է կնքել «Սևիլյայի» հետ։ Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել օգոստոսի 1-ին ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի «Մլադոստ Պոդգորիցա» ակումբի հետ խաղում՝ փոխարինելով Խոսե Անտոնիո Ռեյեսին։

2014 թվականի օգոստոսի 29-ին տեղափոխվել է «Մայնց 05»՝ կնքելով քառամյա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2 միլիոն եվրո:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Համբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայնց 05-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Խոսե Լուիս Մարտի

**Խոսե Լուիս Մարտի Սոլեր** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում: Այժմ «Իվիսա» ակումբի գլխավոր մարզիչն է:

## Կարիերա
### Խաղային
Մարտին կարիերան սկսել է «Մալյորկայում»։ Իր կարիերայի ընթացքում միայն մեկ հանդիպում է անցկացրել գլխավոր թիմի կազմում․ 25 տարեկանում «Դեպորտիվո Ալավեսի» դեմ խաղում Խոսեն խաղադաշտ է դուրս եկել վերջին րոպեին:

2000 թվականին հեռացել է «Տեներիֆե» և օգնել ակումբին 2000/01 մրցաշրջանում վերադառնալ Իսպանիայի առաջնություն։

2003 թվականին տեղափոխվել է «Սևիլյա»: Անդալուսյան ակումբին օգնել է երկու անգամ անընդմեջ (2006 և 2007 թվականներին) նվաճել ՈՒԵՖԱ Գավաթը՝ անցկացնելով 24 խաղ և խփելով 2 գոլ 11 մետրանոցից։ 2007 թվականի մայիսին երկարաձգել է պայմանագիրը «Սևիլյայի» հետ մինչև 2010 թվականը։

2008 թվականի հունվարին կես տարով վարձավճարով տեղափոխվել է «Ռեալ Սոսիեդադ»։

2008 թվականի հուլիսին վերադարձել է «Մալյորկա»՝ դառնալով Ֆերնանդո Նավարոյի «Սևիլյա» տեղափոխվելու գործարքի մի մասը։

### Մարզչական
2015 թվականի նոյեմբերին դարձել է «Տեներիֆեի» գլխավոր մարզիչը։

## Նվաճումներ
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի գավաթակիր՝ 2005/06, 2006/07
* ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2006
* Իսպանիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2006/07
* Սուպերկոպա դե Իսպանիայի գավաթակիր՝ 2007

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սոսիեդադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մանթաս Կնիստաուտաս

**Մանթաս Կնիստաուտաս** (, ), լիտվացի հունահռոմեական ոճի ըմբիշ, 2022 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կարիերա
2014 թվականի օգոստոսին Զագրեբում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունան եզրափակիչում պարտվել է ռուս Սերգեյ Սեմենովին։ 2021 թվականի մարտին Բուդապեշտում Տոկիոյում 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի եվրոպական որակավորման մրցաշարում հաղթել է Լեհաստանի ներկայացուցիչ Ռաֆալ Կրայևսկուն և ստացել արտոնագիր։ 2021 թվականի օգոստոսին Օլիմպիական խաղերում իր առաջին գոտեմարտում պարտվել է թուրք Ռայզա Քայալպուին և գրավել է 10-րդ հորիզոնականը։

## Նվաճումներ
* Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություն՝   
* Եվրոպայի պատանեկան առաջնություն 2013՝ 
* Եվրոպայի պատանեկան առաջնություն 2014՝ 
* Աշխարհի պատանեկան առաջնություն 2014՝ 
* U23 աշխարհի առաջնություն 2017`  
* Օլիմպիական խաղեր 2020`10-րդ հորիզոնական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
 

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Ջելո դի մելոնե

***Ջելո դի մելոնե*** (սիցիլերենում՝ *gelu di muluni / ջելու դի մուլունի*), հայտնի է նաև *gelo d'anguria* անվանումով, տիպիկ սիցիլիական աղանդեր է, որ ավանդաբար պատրաստում են օգոստոսի 15-ին՝ Ֆեռագոստոյի՝ Տիրամոր համբարձման տոնի ժամանակ: Ձմերուկի դոնդողային պուդինգը սիրված ու տարածված ուտեստ է նաև Պալերմոյում, հատկապես Սուրբ Ռոզալիայի տոնը նշելու ժամանակ:

Այն սովորաբար սխալմամբ համարվում է արաբական ազդեցության ժառանգություն: Հիմնական բաղադրիչներն են ձմերուկի միջուկը, շաքարավազը (կամ մեղրը) և օսլան։ Հաճախ ավելացնում են պիստակ, շաքարած մրգեր, դարչին և հասմիկի ջուր:

## Տես նաև
* Սիցիլիական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գիտական ​​բաղադրատոմսեր՝ սեխի ժելե, Le Scienze-ում

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Նուշով պուդինգ

մինի
մինի
մինի

**Նուշով պուդինգ**, կաթնային պուդինգ կամ կրեմ է, որը համեմված է աղացած նուշով։ Նուշով պուդինգը երբեմն համեմվում է նուշի քաղվածքով: Մերձավոր Արևելքի արաբական խոհանոցներն ունեն նուշով պուդինգի տարբերակներ, և այս ուտեստի տարբերակները հանդիպում են ամերիկյան, եվրոպական, թուրքական, պարսկական, հնդկական, չինական և աշխարհի այլ խոհանոցներում:

## [[Ամերիկյան խոհանոց]]
Նուշով պուդինգի բաղադրատոմսերը հայտնի են ամերիկյան խոհարարական գրքերում՝ սկսած Ամելիա Սիմոնսից, որի ամերիկյան խոհարարությունը (1796 թվական) առաջին հայտնի խոհարարական գիրքն է, որը գրել է ամերիկուհին: Իր բաղադրատոմսով նա պատրաստում է եփած պուդինգ, որը անվանում է յուղալի նուշով պուդինգ՝ ձվերով, մշկընկույզով և սերուցքով: Նուշով պուդինգը եփում են անձեռոցիկի մեջ և մատուցում հալված կարագով և շաքարով։

## Բրիտանական խոհանոց
Բրիտանական խոհանոցում նուշով պուդինգի բաղադրատոմսը կարելի է գտնել Հաննա Գլասի 18-րդ դարի խոհարարական գրքում ՝ խոհարարության արվեստը վերնագրով: Սա հացի պուդինգի տեսակ է, որը լցված է սպիտակեցված նուշով և թխվում է շերտավոր խմորի մեջ։ Էլիզաբեթ Մոքսոնը նաև նուշ է օգտագործում հացի պուդինգին խտություն հաղորդելու համար, որը կարելի է պատրաստել կարագով, խոզի ճարպով կամ ցուկկինիով և թխել ռամեկինների մեջ: Նուշով պուդինգի տարբերակներից մեկում Մոքսոնը չի օգտագործում վարդագույն և նարնջի ջուր, փոխարենը ավելացնում է դարչին և կիտրոնի համ: Նուշով պուդինգի համար կարող եք պատրաստել գինու և շաքարի սոուս։

Ձվով սերուցքային կրեմ պատրաստելու բաղադրատոմսը, աղացած նուշի հավելումով, Օգյուստ Էսկոֆյեն անվանել է անգլիական նուշով պուդինգ։

## Հնդկական խոհանոց
Հնդկական խոհանոցում նուշով պուդինգը կոչվում է բադամ խիր։  Հնդկական խոհանոցում նուշով պուդինգը պատրաստվում է միայն կաթով, շաքարով և աղացած նուշով, սովորաբար համեմված հիլով։

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
*Սև-սպիտակ թխվածքաբլիթ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Եկեղեցու պատուհան,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
* Սմոր,
* Նուշով թոֆու
*Բաթիք,
*Պանրով պուդինգ,
*Մրգային պուդինգ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց