.biz

**.biz**, Դոմենային անունների համակարգում ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն, որը նախատեսված է բիզնեսների կողմից դոմենների գրանցման համար։ Դոմենի անունը ծագումը է բիզնես բառի առաջին բաղադրիչից։

## Պատմություն

*․biz* վերին մակարդակի դոմենը ստեղծվել է com վերին մակարդակի տիրույթում դոմենային անունների պահանջարկը որոշ չափով մեղմելու և այլընտրանք տրամադրելու այն բիզնեսներին, որոնց նախընտրելի դոմենային անունը com տիրույթում արդեն գրանցվել է մեկ ուրիշի կողմից: ․biz դոմենային անունը գրանցելու համար որևէ հատուկ իրավական կամ աշխարհագրական պահանջներ չկան, բացառությամբ այն բանի, որ այն պետք է լինի «իրական բիզնեսի կամ առևտրային օգտագործման» համար: 1990-ականների վերջին էլեկտրոնային առևտրի նկատմամբ աճող հետաքրքրության հետևանքով Դոմենային անունների համակարգի ընդլայնման շրջանակներում 2001 թվականին ստեղծվել է .biz դոմենը մի քանի այլ դոմենների հետ միասին՝ որպես ICANN-ի կողմից հաստատված նոր ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենների առաջին խմբաքանակ: Վերին մակարդակի դոմենը, որը սկզբնապես կառավարվել է Neustar-ի կողմից մինչև 2020 թվականը, ներկայումս կառավարվում է GoDaddy-ի կողմից, և գրանցումները մշակվում են հավատարմագրված գրանցողների միջոցով:

Ի տարբերություն այլ նոր ստեղծված բարձր մակարդակի դոմենների, *.biz*-ի գրանցամատյանը չի իրականացրել «արևածագի շրջան»՝ ապրանքանիշի սեփականատերերին գրանցման առաջին հնարավորությունը տալու համար, այլ օգտագործել է մի ընթացակարգ, որը կոչվում է «IP պահանջների ծառայություն», որի միջոցով ապրանքանիշի սեփականատերերը կարող էին նախապես ներկայացնել մտավոր սեփականության պահանջներ, ապա վիճարկել այն ցանկացած վերջնական գրանցվողի հետ՝ օգտագործելով «Ստարտափի ապրանքանիշի դեմ առարկության քաղաքականություն» (STOP)։ Այս գործընթացը ստեղծվել է Ջեֆրի Ջ. Նյումանի կողմից որպես «հայեցակարգի ապացույցի» պաշտպանության ծառայություն և որպես «արևածագի» քաղաքականության այլընտրանք: Այս քաղաքականության միջոցով բազմաթիվ ապրանքանիշի սեփականատերեր այլ գրանցվողներից հաջողությամբ վերցրել են մի շարք դոմեններ. ավելի վիճահարույց դեպքերից մի քանիսը ներառում են paint.biz և Canadian.biz դեպքերը․ վերջինս չեղյալ է հայտարարվել դատարանի որոշմամբ:

## Օգտագործում
2008 թվականի հունիսի 23-ին Փարիզում տեղի ունեցած ICANN 32-րդ միջազգային հանրային հանդիպման ժամանակ հայտարարվել է, որ .biz-ի գրանցամատյանի գրանցումները համաշխարհային մակարդակով հատել են 2 միլիոնի շեմը։

Թուրքերենում *biz* նշանակում է «մենք», այն օգտագործվել է այնպիսի կայքերի համար, ինչպիսիք են *turkleriz.biz* (մենք թուրք են) և *fenerliyiz.biz* (մենք Ֆեներբահչեի երկրպագու ենք)։

## Այլընտրանքային արմատական դոմեն
Նախքան ICANN-ի կողմից *biz* վերին մակարդակի դոմենի հաստատումը որպես արմատական դոմեն, նմանատիպ անունով դոմեններ արդեն իսկ օգտագործվել են այլընտրանքային արմատական դոմենների կողմից։ Սա ստեղծել է իրավիճակ, երբ բիզնես դոմենը մատնանշել է տարբեր IP հասցեների՝ կախված հաճախորդի համակարգչի DNS կոնֆիգուրացիայից։ Այդ պատճառով դոմենի գրանցամատյանը՝ GoDaddy-ը, պահանջում է, որ DNS սերվերը պաշտոնապես գրանցված լինի իրենց մոտ՝ հաստատված DNS սերվերների ցանկում, նախքան դոմենի գրանցողը կարողանա այն գրանցել WHOIS տվյալների բազայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Whois տեղեկատվություն .biz դոմենի մասին iana.org կայքում 
* .BIZ տիրույթները ըստ IP հասցեների 
* GoDaddy registry operator website

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ
biz