open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օտտոն I (Հունաստանի թագավոր)

**Օտտոն I** (, , ), Հունաստանի առաջին թագավորը Վիտելսբախների արքայատոհմից, ով կառավարել է 1832-1862 թվականներին։ Եղել է Բավարիայի թագավոր Լյուդվիգ I-ի երկրորդ որդին։

Նրա նախնինները սերում էին Բյուզանդական կայսրության Կոմնենոսների թագավորական ընտանիքից։ Հունաստանում թագավորել է 29 տարի, որից հետո գահընկեց լինելով հեռացել է Բավարիա։ Երկիրը կառավարելու ընթացքում հունական արքունիքը լցրել է գերմանական ազնվականությամբ և վարել է բացարձակապետական քաղաքականություն։

## Կենսագրություն
Օտտոն ծնվել է 1815 թվականի հունիսի 1-ին Զալցբուրգում։ Ստացել է հիանալի կրթություն Գերմանիայում և Իտալիայում, եղել է գերմանացի փիլիսոփա և գերմանական իդեալիզմի ներկայացուցիչ Ֆրիդրիխ Շելինգի աշակերտներից։ Նրա հայրը եղել է Հին Հունաստանի մեծ սիրահար, ինչպես նաև Բավարիայի միակ միապետը, ով օժանդակել է Հունաստանի հակաթուրքական ապստամբություններն ու ընդվզումները։ Որդին հորից ժառանգել է հույն ժողովրդի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունը։

1821 թվականին տեղի ունեցավ հույների վճռական ապստամբությունն Օսմանյան կայսրության դեմ։ Պայքարը գնալով ահագնանում էր և Հունաստան էին գալիս բազում կամավորներ։ Նրանց թվամ էր նաև անգլիացի մեծ բանաստեղծ և մարդասեր Ջորջ Բայրոնը։ Հույները հասան հաջողության, երբ ի պաշտպանություն նրանց հանդես եկան Միացյալ Թագավորությունը, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան։ 1830 թվականին առաջին երկիրը՝ Միացյալ Թագավորությունը, ճանաչեց Հունաստանի անկախությունը։ Դրան հաջորդեցին նաև Ռուսական կայսրությունը, Ֆրանսիան, Գերմանիան և Պորտուգալիան։ 1832 թվականին Հունաստանը հռչակվեց թագավորություն և «Մեծ տերությունների» որոշմամբ Հունաստանի առաջին թագավոր ընտրվեց Օտտոնը։

1832 թվականի օգոստոսի 8-ին Հունաստանի ազգային մեծ ժողովը միաձայն հաստատել է Հունաստանի թագավորի ընտրությունը։ 1833 թվականի փետրվարի 18-ին Օտտոն պաշտոնապես սկսել է իր գահակալությունը Հունաստանի թագավորությունում։ Մինչ թագավոր ընտրվելը, Օտտոնի հետ Բավարիայից եկել էին նաև երեք գահապահներ Գեորգ Լյուդվիգ ֆոն Մաուրերը, Յոզեֆ Լյուդվիգ Արմանսպերգն ու Աբելը։ Նրանց միմյանց հետևից որոշ ժամանակ կառավարել են երկիրը, մինչ Օտտոյի պաշտոնական թագավոր հռչակվելը։ 1836 թվականին Օտտոն ամուսնացել է Ամալիա Օլդենբուրգացի հետ, ով դարձրել է Հունաստանի թագուհի։

1837-1843 թվականին եղավարել է հունական կառավարությունը՝ որոշ ընդմիջումներով։ Սեպտեմբերյան հակակաթոլիկ ապստամբությունից հետո ընդունել է Հունաստանի առաջին սահմանադրությունը, որի համաձայն Օտտոյին հաջորդող Հունաստանի թագավորները պետք է լինեին ուղղափառ եկեղեցու հետևորդներ։ Օտտոն Հունաստանը կառավարել է բացարձակապետական կարգերով։ Օտտոն հայտնի էր, որպես բռնապետ, սակայն Հունաստանն օրեցօր բարգավաճում էր։ Օտտոն զարկ տվեց Օսմանյան կայսրության տարիներին փլուզված տնտեսության զարգացմանն ու վերակենդանացմանը։ Նրա հրամանով երկրի տարբեր հատվածները բացվեցին համալսարաններ և կրթական հաստատություններ։

Ղրիմյան պատերազմի տարիներին նրա հեղինակությունը ընկել է։ 1862 թվականի հոկտեմբերի 23-ին գահընկեց է արվել և հեռացել Բամբերգ։ Այնտեղ ապրել է մինչև կյանքի վերջ։ Ոսկե գեղմի շքանշանի դափնեկիր է։

## Տես նաև
* Հունաստանի թագավորություն
* Գեորգ Լյուդվիգ ֆոն Մաուրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Հունաստանի թագավորներ
Զվիադ Բուրձենիձե

**Զվիադ Բուրձենիձե** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս հարձակվողի դիրքում։ Հայտնի է որպես բելառուսական «Լիդա» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Զվիադը հեղինակած գոլերի քանակով ռեկորդակիր է։ Ակումբի պատմության միակ ֆուտբոլիստն է ով կարողացել է դառնալ 68 գոլի հեղինակ։

## Կարիերա
Զվիադը ծնվել է Թբիլիսիից 150 կմ հեռավորության վրա գտնվող մի փոքրիկ գյուղում։ Պատանի տարիքում զբաղվել է ըմբշամարտով, բայց հետագայում սկսել է զբաղվել նաև ֆուտբոլով։

16 տարեկանում հանդես է եկել «Մագարոելի» ակումբի մանկապատանեկան հավաքականում։ Արդյունավետ ելույթների շնորհիվ Զվիադը Թբիլիսիի «Դինամոյի» կողմից հրավեր է ստանում տեղափոխվելու այնտեղ, սակայն ինչ-ինչ խնդիրների պատճառով պայմանագիրը չի ստորագրվում։ 1993/94 մրցաշրջանում հանդես է եկել Վրաստանի բարձրագույն լիգայում, մասնակցել է ակումբի 14 խաղերի՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։

Երկրում ռազմական կոնֆլիկտների պատճառով ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է Ուկրաինա, որտեղ պլանավորել էր հանդես գալ Սպիտակ Եկեղեցի քաղաքը ներկայացնող ակումբի կազմում։ Սակայն վնասվածքի պատճառով չի կարողացել մասնակցել ակումբի խաղերին։ Բուժվելուց հետո տեղափոխվել է Բելառուս, որտեղից նա երկու առաջարկ ուներ, առաջինը՝ տեղափոխվել «Լիդա», երկրորդը՝ «Սլավիա»։ Զվիադը որոշեց տեղափոխվել «Լիդա», որը Մինսկին շատ մոտիկ էր։ Բելառուսական ակումբ տեղափոխվելուց հետո Զվիադը սկսեց ավելի լրջորեն զբաղվել ֆուտբոլով՝ յուրացնելով հարձակվողի պարտականությունները։ Սովորեց իրացնել տուգանային հարվածները, որը օգնեց նրան 28 խաղերում առանձնանալ 23 գոլով։

Կարիերայի ընթացքում ֆուտբոլիստը կարող էր տեղափոխվել թուրքական «Տրաբզոնսպոր», սակայն ստորագրել աշխատանքային համաձայնագիր Զվիադի մոտ չստացվեց։ 2002 թվականին 33 տարեկան հասակում ֆուտբոլիստը ավարտեց կարիերան։

2009 թվականին «Լիդա» ակումբի մարզիչը՝ Անդրեյ Պետրովը, խնդրեց Զվիադին ավարտել կարիերան 40 տարեկանում։ Անցկացնելով 7 խաղ «Լիդա» ակումբի լավագույն ռմբարկուն ի վերջո հեռանում է ֆուտբոլից։ 2012 թվականին ակումբի երկրպագունը հրապարակեցին թիմի Թոփ 20 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկը, որտեղ Զվիադը առաջին հորիզոնականում էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը teams.by կայքում

Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Շիրմանի եկամտաբեր տուն

մինի
**Մ. Վ. Շիրմանի եկամտաբեր տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովում, որը կառուցվել է 1911 թվականին ճարտարապետ Հարություն Զաքիևի նախագծով։ Գտնվում է Վորոշիլովի պողոտայի և Սուվորովի փողոցի անկյունում։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Շիրմանի եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1911 թվականին ռոստովահայ ճարտարապետ Հարություն Քրիստափորի Զաքիևի նախագծով։ 1920-ական թվականներին, խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, շենքը դարձել է «Մամուլի տուն»։ Այնտեղ գործել են Ռոստովի պրոլետարական գրողների ասոցիացիան և «Մոլոտ» («Մուրճ») թերթի բանվորական թղթակիցների ակումբը։ 1922 թվականին շենքում ձևավորվեց Ռոստովում առաջին պիոներական ջոկատը` «Սպարտակը»։ 1926 թվականի նոյեմբերի 28-ին «Մամուլի տանը» հանդես է եկել բանաստեղծ Վլադիմիր Մայակովսկին։ Հայրենական մեծ պատերազմից առաջ շենքը փոխանցվեց Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատին (ՆԳԺԿ)։

Պատերազմի ավարտից հետո շենքում բացվեց «Յուժնայա» («Հարավային») հյուրանոցը, իսկ առաջին հարկը տրամադրվեց տիկնիկային թատրոնին։

Ներկայումս շենքը զբաղեցնում է «Գազպրոմ մեժռեգիոնգազ Դոնի Ռոստով» ՍՊԸ-ն։ Որոշ տվյալներով` 2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության կապակցությամբ շենքում կարող է բացվել չորսաստղանի հյուրանոց։

## Ճարտարապետություն
300px|մինի|ձախից|Ճակատի տարրերից
Հինգհարկանի աղյուսե շենքը կառուցված է մոդեռն ոճով։ Գլխավոր ճակատը հարդարված է սվաղով։ Ճակատի ձևավորման մեջ օգտագործված են ծաղկեպսակներ, ծաղկամաններ, բուսական նախշեր։ Առաջին և երկրորդ հարկերը երեսպատված են կոպտատաշ քարով։ Ճակատի հորիզոնական բաժանումն ընդգծված է պատուհանների տակի գոտիներով և զանգվածեղ քիվով չորրորդ և հինգերորդ հարկերի միջև։ Ճակատի ուղղահայաց բաժանումը կատարված է էրկերներով և ատտիկոսներով պատշգամբներով։

Շիրմանի տան հատակագիծն ուղղանկյուն է, ներքին բակով։ Շենքն ունի հատակագծման միջանցքային համակարգ։ Գլխավոր մուտքը գտնվում է Վորոշիլովյան պողոտայի և Սուվորովի փողոցի անկյունում։

## Հուշատախտակներ
1983 թվականին շենքի ճակատին ամրացվել է հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ. 

Մեկ այլ հուշատախտակի վրա գրված է.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Վահան Քոչար

**Վահան Անդրանիկի Քոչար** (Քոչարյան, ), հայ գեղանկարիչ և լուսանկարիչ։ ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ (1980)։

## Կենսագրություն
Վահան Քոչարը ծնվել է 1949 թվականին լուսանկարիչ Անդրանիկ Քոչարի ընտանիքում։ 1965 թվականին ավարտել է Ղազարոս Աղայանի անվան միջնակարգ հանրակրթական և Հակոբ Կոջոյանի անվան նկարչական դպրոցները։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի նկարչագծագրական բաժնի լրիվ դասընթացը։ Մեկ տարի աշխատել է որպես ուսուցիչ Լուսավանում (այժմ՝ Չարենցավան), 1970 թվականին՝ ազատ նկարիչ։ Աշխատակցել է «Պետհրատ» հրատարակչությունում և այլ հիմնարկներում։ 1977 թվականին աշխատանքի է անցել ՀԿԿ Կենտկոմի հրատարակչության տպարանում (այժմ՝ «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն) որպես լուսանկարիչ, ուր աշխատել է 25 տարի։

2007 թվականին լույս է տեսել Վահան Քոչարի «Հայ լուսանկարիչներ» պատկերագիրքը, որտեղ ներկայացված են շուրջ 480 լուսանկարիչների կենսագրականներ և լուսանկարներ, որոնցից 180-ի անունները հայտնաբերվել են տարբեր լուսանկարչական կնիքների վրայից։

Մահացել է Երևանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

## Ցուցահանդեսներ
Քոչարը լուսանկարել է բազմաթիվ դիմանկարներ, ինչպես նաև բնանկարներ, ճարտարապետական հուշարձաններ, նատյուրմորտներ, կոմպոզիցիաներ։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1962, 1964, 1973), Բեյրութում (1965), Մոսկվայում (1966), Սալոնիկում (1996, միջազգային ցուցահանդես, հայր և որդի),  Լոնդոնում (1999, «Ձեր կյանքի ժամանակը», հայր և որդի), ինչպես նաև խմբակային ցուցահանդեսներ՝ Ռիգայում (1983), Զապորոժիեում (1986), Դնեպրոպետրովսկում (1988), Երևանում (1995), Բոխումում (1995), Մոսկվայում (1995), Երևանում (Հայաստանի նկարիչների միություն, հետմահու, 2024)։

## Կինոյում խաղացած դերեր
*Դեպի բարձունքները, ռեժ.՝ Ժիրայր Ավետիսյան, 1960

## Մրցանակներ
* «Թանգարան» գրքի համար Ֆրանկֆուրտի միջազգային ցուցահանդեսում արժանացել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մրցանակի, 1998
* Ռազմիկ Դավոյանի «Ոգեղեն հաց» գրքի համար արժանացել է հայ գրահրատարակիչների մրցանակի, 2002
* Երևանի քաղաքապետի ոսկե մեդալ, 2016
[մինի|Վահան և [Անդրանիկ Քոչարները]]

## Ընտանիք
* Հայր՝ Անդրանիկ Քոչար, լուսանկարիչ
* Մայր՝ Հասմիկ Զաքարյան
* Կին՝ Մարիետա Քոչարյան (Վահանի համակուրսեցին)
* Դուստր՝ Շուշան
* Որդի՝ Անդրանիկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Վահան Քոչար, «Հայ լուսանկարիչներ», Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2007։
* Վահան Քոչար, Մի լուսանկարի պատմություն ։
* Վահան Քոչար, Քրիստոսի պատկերով թաշկինակը կամ դաստառակ, Ազգ, 22.07.2016: 
* Վահան Քոչար, Լուսանկարչության հայկական ֆենոմենը, Ազգ, 09.09.2016:
* Արարատյան քննարկումներ լուսանկարչության թեմայով. Դասախոսում է Վահան Քոչարը: 
* Լուսանկարիչ Վահան Քոչարն ամեն անգամ հոր ժառանգությունը տանը տեսնելիս վատ էր զգում:
* Ակնթարթի որսը. Վահան Քոչար։

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Բանդունգի կոնֆերանս

մինի|Բանդունգի կոնֆերանսի լիագումար նիստի ժամանակ
**Բանդունգի կոնֆերանս**, Ասիա-աֆրիկյան կամ Աֆրո-ասիական կոնֆերանս (), ասիական և աֆրիկյան պետությունների համաժողով։ Տեղի է ունեցել 1955 թվականի ապրիլի 18–24–ին, որին մասնակցում էին Ասիայի և Աֆրիկայի 29 երկրներ՝ մեծամասամբ նորանկախ։

Տեղի է ունեցել Բանդունգում (Ինդոնեզիա)։ Նախաձեռնողներից (Հնդկաստան, Բիրմա, Ինդոնեզիա, Պակիստան, Ցեյլոն) բացի կոնֆերանսին մասնակցում էին Աֆղանստանը, Կամբոջան, Չինաստանը, Եգիպտոսը, Եթովպիան, Ոսկե ափը, Իրանը, Իրաքը, Ճապոնիան, Հորդանանը, Լաոսը, Լիբանանը, Լիբերիան, Լիբիան, Նեպալը, Ֆիլիպինները, Սաուդյան Արաբիան, Սուդանը, Սիրիան, Թաիլանդը, Թուրքիան, Հյուսիային և Հարավային Վիետնամները, Եմենը։

Բանդունգի կոնֆերանսի մասնակիցները դատապարտեցին գաղութատիրությունը, ռասայական սեգրեգացիան և խտրականությունը, դիմեցին ՄԱԿ–ի Անվտանգության խորհրդին՝ աջակցելու Կամբոջայի, Ցեյլոնի, Ճապոնիայի, Հորդանանի, Լաոսի, Լիբիայի, Նեպալի և միացյալ Վիետնամի ՄԱԿ ընդունվելուն։

Եզրափակիչ կոմյունիկեի՝ ընդհանուր խաղաղությանն ու համագործակցությանն օժանդակելու վերաբերյալ հայտարարության հիմքում ընկած էին խաղաղ գոյակցության հինգ սկզբունքները։ Այդ նույն փաստաթուղթը պարունակում էր տնտեսական ու մշակութային համագործակցության, զինաթափման, ատոմային ու ջերմամիջուկային զենքի արտադրությունը, փորձարկումն ու գործադրումն արգելելու, ինչպես նաև վիճելի հարցերը խաղաղ միջոցներով կարգավորելու կոչ։ Բանդունգի կոնֆերանսը նպաստեց Ասիայի և Աֆրիկայի ժողովուրդների ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանն ու ազատագրական շարժման հետագա զարգացմանը։

Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ
Ադամն ու Եվան (նկար)

**«Ադամն ու Եվան»** (), գերմանացի նկարիչ, գրաֆիկ, Արևմտաեվրոպական Վերածննդի խոշորագույն վարպետ Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներից։ Այս աշխատանքը հեղինակը վրձնել է 1507 թվականին։ Դյուրերը երկու մեծածավալ փայտերի վրա է յուղաներկով վրձնել այն, որի չափերն են՝ 209 × 81 սմ։ «Ադամն ու Եվան» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

## Ստեղծման պատմություն
Դեռևս 1504 թվականին Ալբրեխտ Դյուրերը պղնձի վրա ստեղծում է «Ադամն ու Եվան» անվանումով փորագրանկարը, որն այս թեմայի մեջ հեղինակի առաջին ստեղծագործությունն էր։ 1507 թվականին նկարիչն արդեն երկփեղկ «Ադամն ու Եվան» նկարն է վրձնում՝ փայտյա տախտակների վրա, որը նախատեսված էր խորանի համար, որն այդպես էլ չիրագործվեց։

Դյուրերը ստեղծագործությունը վրձնեց՝ ազդված Իտալիայում կատարած ճանապարհորդությունից. նրա վրա հատկապես մեծ ազդեցություն էր թողել անտիկ արվեստը։ «Ադամն ու Եվան» ստեղծագործությունը համարվում է գերմանական գեղարվեստական դպրոցի առաջին պատկերը, որտեղ նկարված են մորեմերկ անձինք՝ իրական չափերով։

## Սյուժե
«Ադամն ու Եվան» ստեղծագործությունը Դյուրերը վրձնել է Աստվածաշնչի Հին Կտակարանի Ծննդոց գրքի սյուժեով։ Նկարներն իրարից անկախ երկու հատվածներ են, որոնք պետք է մաս կազմեին խորանում տեղադրվելու համար, սակայն այդպես էլ նպատակին չի ծառայում։

Ադամը պատկերված է ձեռքին խնձորենու ճյուղ։ Եվան էլ պատկերված է խնձորենու տակ կանգնած։ Նրա ձախ ձեռքին խնձոր է, որի պոչից բռնել է օձը։ Վերջինս փաթաթվել է Բարու և չարի գիտության ծառին։ Եվայից աջ, ճյուղին փակցրած է մի տախտակ, որի վրա կա գրություն, որում մասնավորապես գրված է.

«Ադամն ու Եվան» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում գտնվող Պրադո թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Christian Schoen: *Albrecht Dürer: Adam und Eva. Die Gemälde, ihre Geschichte und Rezeption bei Lucas Cranach d. Ä. und Hans Baldung Grien.* Berlin, Reimer 2001, ISBN 3-496-01244-7
* Katharina Siefert: *Adam und Eva-Darstellungen der deutschen Renaissance*, Karlsruhe 1994 (Dissertation)

## Արտաքին հղումներ
* Artículo sobre las obras del Museo del Prado
* Artículo sobre la restauración de estas obras
* Grabado de Durero (1504)
* Ադամն ու Եվան

Կատեգորիա:1507 նկարներ
Կատեգորիա:Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ տղամարդկանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Բահչելիևլեր

**Բահչելիևլեր** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Համարվում է Ստամբուլ քաղաքի բաղկացուցիչ մաս։

## Պատմություն
Անտիկ ժամանակներում Բահչելիևլերի քարերը օգտագործվել են Կոստանդնուպոլիսը կառուցելու համար։ Օսմանյան կայսրության ժամանակ այստեղ գյուղ է եղել, որը բնակեցված է եղել հիմնականում հույներով։ Շրջանը սկսել է մեծապես զարգանալ 1960-ական թվականներին։ 1992 թվականի օգոստոսի 25-ին Բահչելիևլերը առանձնացել է Բաքըրքյոյից և դարձել առանձին շրջան։

## Բնակչություն

## Արտաքին հղումներ

* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Բայդարկա

մինի
**Բայդարկա**, մակույկ ջրային սպորտի և տուրիզմի համար։ Թեթև է, նեղ, առանց թիակալների, կառավարումը՝ ոտքերի միջոցով պտտվող ղեկով։ Բայդարկաի հիմնակմախքը պատրաստում են փայտից, մետաղից կամ պլաստմասսայից և երեսպատում ջուր չթափանցող կտորով։ Տուրիստական բայդարկան ունի 27–50 կգ քաշ, 180–350 կգ բեռնատարողություն։ Սպորտային բայդարկան հանդարտ ջրերում կատարվող մրցարշավների, ինչպես նաև ջրային սլալոմի (լեռնային արագահոս գետերում բնական և արհեստական խոչընդոտների հաղթահարում) համար է։ Լինում է մեկտեղանոց, երկտեղանոց և չորստեղանոց։ Բայդարկային սպորտաձևը 1970-ական թվականներ տարածվել է նաև Հայաստանում։

## Գրականություն
* Байдарка  // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
* Байдарка // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Байдарка // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.

Կատեգորիա:Նավի տեսակներ
Եկատերինա Գոնչարովա

**Եկատերինա Նիկոլաևնա Գոնչարովա** (), պալատական ազնվական օրիորդ, Նատալյա Նիկոլաևնա Պուշկինի քույրը, Ժորժ Դանտեսի կինը։ Դանտեսը 1836 թվականին Նատալյա Նիկոլաևնային առաջարկություն է անում, որը հետաձգում է նրա մենամարտը Ալեքսանդր Պուշկինի հետ։ 1837 թվականին մենամարտից հետո ամուսնուն արտաքսում են, իսկ նա Ռուսաստանից մեկնում է Ֆրանսիա։
## Կենսագրություն
Նիկոլայ Աֆանասևիչ Գոնչարովի և Նատալյա Իվանովնայի ավագ դուստրը։ Մանկությունը և պատանեկությունը Եկատերինան անցկացրել է Մոսկվայում Գոնչարովների տանը։ Ստացել է տնային կրթություն։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկին
Բաքըրքյոյ

**Բաքըրքյոյ** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական մասում։ Համարվում է Ստամբուլի քաղաքի բաղկացուցիչ մաս։

## Պատմություն
Հռոմեական և Բյուզանդական կայսրությունների ժամանակ այստեղ եղել է Եվդոմ բնակավայր (, որը իր հեռավորությամբ յոթերորդն է եղել Կոստանդնուպոլսից։ Վաղես կայսրը այստեղ կառուցել է Մագնավրա կայսերական պալատը, իսկ կայսր Հուստինիանոս I-ը կառուցել է Յուկունդինայե պալատը։ Այստեղ կառուցվել են երկու եկեղեցիներ, որոնք նվիրված են եղել Հովհաննես Մկրտչին։ Դրանցից մեկում թաղված է բյուզանդական Բարսեղ Բ Բուլղարասպանի գլուխը և մնացորդները։

Եվդոմում է գտնվել Մարսի դաշտը, որտեղ թագադրվել են մի շարք կայսրեր՝ Վաղեսը, Արկադիոս Բ-ն, Գոնորիոսը, Թեոդոսիոս Բ Փոքրը, Փոկասը, Նիկեփորոս Փոկասը։

Ավելի ուշ այստեղ է գտնվել Մաքրոհորի բնակավայրը (), որը թուրքերը վերանվանել են Մաքրըքյոյ։ 1878 թվականին հարևան Այաստեֆանոսում կնքվել է Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը՝ Ռուսական կայսրության և Օսմանյան կայսրության միջև։ 1909 թվականին այստեղ տապալվել է օսմանյան սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը։ 1925 թվականին Մաքըրքյոյը վերանվանվել է Բաքըրքյոյ։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Բաշկադըքլարի ճակատամարտ

մինի|Հեծելազորի հարձակումը Բաշկադըքլարի ճակատամարտի ժամանակ
**Բաշկադըքլարի ճակատամարտ**, տեղի է ունեցել 1853 թվականի նոյեմբերի 19 (դեկտեմբերի 1 )-ին, Ղրիմի պատերազմի ժամանակ, ռուսական և թուրքական զորքերի միջև, Ալեքսանդրապոլ–Կարս ճանապարհին ընկած Բաշկադըքլար գյուղի մոտ։

Դեպի Կարս նահանջող թուրքական բանակը սերասքյար Ահմեդ փաշայի հրամանատարությամբ փորձում էր կասեցնել ռուսական զորքերի (հրամանատար գեներալ Վասիլ Բեհբութով) առաջխաղացումը։ Այնուամենայնիվ, ռուսական ուժերը (10 հազար զինվոր, 32 հրանոթ), չնայած թուրքերի թվական գերակշռությանը (36 հազար զինվոր, 46 հրանոթ) և համառ դիմադրությանը, սրընթաց գրոհով ջախջախեցին նրանց աջ թևը։ Չդիմանալով ռուսական զորամասերի գրոհին՝ թուրքերը փախուստի դիմեցին։ Ճակատամարտին մասնակցել է նաև հայերից և կովկասյան այլ ժողովուրդներից կազմված 11 հարյուրյակ։

Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ղրիմի պատերազմ
Արամայիս Բայբուրտցյան

**Արամայիս Արամի Բայբուրտցյան** (), հայազգի խորհրդային անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1962 թ.), պրոֆեսոր (1961 թ.), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961 թ.)։

## Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Անդրկովկաս (Երևանի) անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1951-1953 թվականներին եղել է Հայկական անասնաբուծության-անասնաբուժության ԳՀԻ-ի տնօրեն, 1962-1965 թվականներին ղեկավարել է Գյուղատնտեսության կենդանիների ամորձատման համամիութենական ԳՀԸ։ Բայբուրտցյանի գիտահետազոտական աշխատանքները վերաբերում են ձիերի մնդավի ու այլ մարմնահատվածների վիրաբուժական հիվանդությունների բուժման հարցերին։ Մշակել է գյուղատնտեսական կենդանիների սեռական գեղձերի ֆունկցիայի դադարեցման նոր մեթոդը, որը կիրառվում է ինչպես ԽՍՀՄ–ում, այնպես էլ արտասահմանյան երկրներում (ԱՄՆ, ճապոնիա, Հունգարիա և այլն)։ Գ․ Կ․ Ափինյանի հետ միասին առաջարկել է հորթերին կաթնածծիչներով կերակրելու եղանակ, որի համար 1939 թվականինի պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի ոսկյա մեծ մեդալով։ Եղել է Հայկական ՍՍՀ IV գումարման Գերագույն Սովետի դեպուտատ և ՍՄԿԿ XXII համագումարի պատգամավոր։

## Պարգևներ
* Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Երկեր
* Արու կենդանիների սեռական գեղձերի ֆունկցիայի դադարեցումը (կրտումը), Ե․, 1959 թ.
* Գյուղատնտեսական կենդանիների անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հիմունքները, Երևան։ Հայպետհրատ, 1951 թ.
* Կենդանիների ամորձիների սպերմատոգեն ֆունկցիայի դադարեցումը, Երևան։ Հայպետհրատ, 1955 թ.
* Հայաստանի վայրի ոչխար, Երևան։ Ա. հ., 1948 թ.
* Վիթ կամ պարսկական այծեղջերու, Երևան։ Ա. հ., 1948 թ.
* Քարայծյամ։ (Համույր)։ Երևան։ Ա. հ., 1948 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Շխենանց Սիմոն

**Շխենանց Սիմոն** (հայտնի է նաև **Սուրեն** անունով, ), հայ քաղաքական, կուսակցական գործիչ, լրագրող։

## Կենսագրություն
Շխենանց Սիմոնը, ով հայտնի էր նաև Սուրեն անունով, ծնվել է 1865 թվականին Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի Նուխի քաղաքում։ Կրթությունը ստացել է Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքի համալսարանում։ Այնուհետև վերադարձել է հայրենիք և, որպես ուսուցիչ, աշխատել է Գանձակում։ Հանդիսացել է Գանձակի ՀՅԴ-ական շրջանակների անդամ։ Որոշ ժամանակ թղթակցել է «Դրոշակ» թերթին։ ԱՄՆ-ում հիմնել է ՀՅԴ-ի առաջին կոմիտեն։

Շխենանց Սիմոնը մահացել է Խորհրդային Հայաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շաքի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ
Պատրիսիա Մեյ

**Պատրիսիա Մեյ** (, ), չիլիացի մարդաբան։

## Կենսագրություն
1979 թվականին ավարտել է Չիլիի համալսարանը։ Եղել է «El Sábado» և «El Mercurio» ամսագրերի սյունակագիր։ 2001 թվականին Չիլիի կառավարության կողմից ճանաչվել է նշանավոր կին սոցիալական գործընթացներում ավանդի ներդրման համար։ 2004, 2005, 2006, 2008 և 2011 թվականներին ընդգրկվել է «Չիլիի 100 կին առաջնորդների ցանկում»։ 2007 թվականի հուլիսի 18-ին Լաուրա Ռոդրիգես հիմնադրամի կողմից Չիլիում սոցիալական և քաղաքական արժեքների հարստացման համար արժանացել է մրցանակի։

## Երկեր
Ըստ Mundo Nuevo ամսագրի հրապարակման՝ Պատրիսիա Մեյի աշխատանքները «կենտրոնացած են տարբեր մշակույթներում էվոլյուցիայի, կյանքի իմաստի, հոգևոր արժեքների արտացոլման վրա»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չիլիացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Անիհիլացում (ֆիլմ)

**«Անիհիլացում»** (), ռեժիսոր Ալեքս Գառլենդի նկարահանած գիտաֆանտաստիկ ֆիլմը։ Սցենարը հիմնված է Ջեֆ Վանդերմեերի համանուն վեպի վրա։

## Սյուժե
Կենսաբանի ամուսինը կորչում է անսովոր գոտում։ Նա գիտական արշավախումբ էր գլխավորում, որի կազմում կային կենսաբան, մարդաբան, հոգեբան և տեղագրագետ, և նրանք գնում են դեպի այդ գոտին։

## Դերերում
* Նատալի Փորտման
* Ջենիֆեր Ջեյսոն Լի
* Թեսսա Թոմփսոն
* Օսկար Այզեկ
* Ջինա Ռոդրիգես
* Սոնոյա Միձունո
* Դևիդ Գյասի

## Արտադրություն
2013 թվականի մարտին հայտարարվել է, որ Paramount Pictures-ը պլանավորում է ֆիլմ նկարահանել Ջեֆ Վանդերմեերի վեպի հիման վրա։ 2014 թվականի հոկտեմբերին հայտնի դարձավ, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Ալեքս Գառլենդը։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2016 թվականի գարնանը և ամռանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր գիտնականների մասին
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Մարգար Ժամհարյան

**Մարգար Ժամհարյան** (մականունը՝ **Մռավ,** ), հայ ֆիդայի, վրիժառու, ռազմական գործիչ։

## Կենսագրություն
Մռավը ծնվել է 1877 թվականին Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգում՝ ներկայիս Արցախի Հանրապետության տարածքում։ Զինվորական ծառայությունը անցկացրել է ռուսական բանակում (Սանկտ Պետերբուրգ)։ Ուսման նպատակով մեկնել է Պրուսիայի թագավորություն (Գերմանիա), սակայն, կրթությունը անավարտ թողնելով, վերադարձել է Հարավային Կովկաս։ Ընդգրկվել է Ելիզավետպոլի նահանգում գործող հայկական ինքնապաշտպանական մարտական խմբակներին։

Գանձակում կազմակերպել և իրագործել է հակահայկական գործունեությամբ աչքի ընկնող փոխնահանգապետ Լոլաձեի սպանությունը։ Ռազմական գործողությունից հետո մեկնել է Արևմտյան Հայաստան՝ Կարին, Բաղեշ, Մուշ, որտեղ ընդգրկվում է Հակոբ Զավարյանի բուժապահովման ստորաբաժանման կազմում։ Մասնակցել է հայ-թուրքական կռիվներին։

Մարգար Ժամհարյանը զոհվել է 28 տարեկան հասակում Շուշի քաղաքի ինքնապաշտպանական կռիվների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ վրիժառուներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Ակակի Դևաձե

**Ակակի Դևաձե** (), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ, խաղացել է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Դևաձեն սպորտային կարիերան սկսել է 1989 թվականին «Դիլայում», բայց մեկ տարի հետո տեղափոխվել է Թբիլիսիի «Դինամո»։ Վրաստանի անկախութայն հռչակումից հետո սկսել է հանդես գալ «Մարգվեթի Զեստափոնի» կազմում։ Հետո Դևաձեն 1992 թվականին տեղափոխվել է «Շեվարդեն-1906», իսկ ավելի ուշ՝ «Կոլխեթի-1913», բայց որոշ ժամանակ անց վերադարձել է «Շևարդեն»։

1995 թվականին Դևաձեն լքեց Վրաստանը և տեղափոխվեց ռուսական «Ռոստով»։ Ռուսաստանում նա դառնում է հանրության կողմից սիրված խաղացող, նրա մասին գրվել են երգեր։ Երկրպագուները նրան տվել են «աշխարհի ամենալավ Ակակի» մականունը։ Հենց այդ տարի Դևաձեն եղել է Վրաստանի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ, դառնալով առաջին դարպասապահը ով արժանացավ այդ տիտղոսին։ Սակայն մարզիչ Սերգեյ Անդրեևի հետ ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով կես տարի խաղադաշտ դուրս չեկավ, ինչը ընդհատեց նրա կարիերայի զարգացումը։ Չնայած դրան, Դևաձեին վստահում էին թիմի երկրպագուները, դա նրան ուժ էր տալիս վերադառնալ ֆուտբոլ։

Դևաձեին վաճառեցին Իսրայելի առաջնությունում հանդես եկող «Հապոյել Թայբեյին»։ Առաջին խաղերում Դևաձեն խաղաց անհամեմատ լավ։ Չնայած նրան, որ իր թիմը համարիա բոլոր խաղերում պարտվեց խոշոր հաշվով, վրացի դարպասապահը շատ անգամներ ճանաճվել է տուրի լավագույն խաղացող։ Իսկ այն բանից հետո երբ «Հապոյելը» թուլացավ Դևաձեն պայմանագիր կնքեց «Մաքքաբի Իրոնիի» հետ, որը նրան համեմատած երկրի մնացած ակումբների հետ առաջարկեց լավագույն պայմանները։ Նոր ակումբում նա խաղաց բարձր մակարդակով, այդ թվում վերջին տուրի «Հոպոյել Քֆար-Սավայի» դեմ խաղում նա ճանաչվել է խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ, խաղն ավարտվել է 2:2 հոշվով։ Իսրայելում Դևաձեի համար վերջին ակումբը եղավ «Աշդոդը»։

2000 թվականին Դևաձեն վերադառնում է Վրաստան և դառնում թբիլիսական «Մերանի»։ Երկու տարի անց նա դարձավ «Կազբեկ Թբիլիսիի» ֆուտբոլիստ, որտեղ խփեց իր կարիերայի միակ գոլը։ Դևաձեի հաջորդ ակումբը եղավ «Թբիլիսիի Սպարտակը», թիմում մնալով մեկ մրցաշրջան տեղափոխվեց «Թբիլիսի» ակումբ, հետո վերադարձավ «Սպարտակ»։ Դևաձեի վերջին ակումբը դարձավ «Զուգդիդի Մգլեբին»։

## Կարիերան հավաքականում
Դևաձեն խաղացել է Վրաստանի հավաքականում 1992, 1996 թվականներին և 2004-ից 2005 թվականները։ Ընդհանուր նա խաղացել է 20 խաղ։

2006 թվականի աշխարհի առաջնություն ընտրական փուլի Թուրքիայի հավաքականի դեմ խաղում 19-րդ րոպեին Դևաձեն միանգամից երկու հարված էր ստացել ծնոտին․ Ալտինթոփը նրան հարվածել էր գլխով, իսկ պաշտպան Ալեքսանդր Ամիսուլաշվիլին՝ ոտքով։ Ինչպես հետո պարզվեց, այդ պահին վրացի դրապասապահը կլինիկական մահ էր տարել։ Նրան արագ հասցրել էին հիվանդանոց, որտեղ բժիշկները 3 ժամ վիրահատել էին ֆուտբոլիստին։ Դևաձեն կլինիկայում անցկացրել է մեկ ամիս։ Այդ խաղն ավարտվել է թուրքերի հաղթանակով 5:2 հաշվով։ Բայց սա առաջին լուրջ կոտրվածքը չէր դարպասապահի կարիերայում։ Իսրայելում հանդես գալու տարիներին խաղերից մեկի ժամանակ բժիշկները ստիպված էին կոտրել նրա ատամները՝ կոմայից հանելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Матчи за сборную Грузии

Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Վլադիմիր Բուրդուլի

**Վլադիմիր Բուրդուլի** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։ Կարիերան ավարտելուց հետո գլխավորել և գլխավորում է «Սիոնի» ֆուտբոլային ակումբը։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է շատ վաղուց՝ մանկապարտեզից։ Ծնողները համաձայն չէին, որ Վլադիմիրը լրջորեն զբաղվի ֆուտբոլով։ Նրանց կարծիքը Վրաստանի ակումբներից մեկի մարզիչը՝ ով տեսնելով Բուրդուլիի խաղը խոսել է ծնողների հետ։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Աթալա Վիհրը։ Վլադիմիրը սովորել է Թբիլիսիիում։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել «Վակե» ակումբում։

Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 15 տարեկանում՝ խաղալով «Թբիլիսիի Դինամո» ակումբի երկրորդ կազմում։ Մարզիչը եղել է Զուրաբ Մայսուրաձեն։ Մեկ տարի ակումբում մասնակցելուց հետո կարողանում է ընդգրկվել հիմնական կազմ։ Առաջին կազմում նրա մարզիչը Դավիթ Կապիանին էր։ Երբ Վլադիմիրը դարձավ 17 տարեկան սկսեց հանդես գալ Վրաստանի առաջնությունում։

Հետագայում ֆուտբոլիստը որոշեց տեղափոխվել կիևյան «Դինամո»։ Այդ ժամանակ ակումբի մարզիչը Ալեքսեյ Մախայլիչենկոն էր։  Կես մրցաշրջան անցկացնելուց հետո կոտրեց ոտքը։ Վնասվածքի պատճառով Վլադիմիրը չկարողացավ շարունակել կարիերան Դինամոյում։ Վնասվածքից հետո վերադարձավ Վրաստան՝ հանդես գալով «Դինամո» և «Ալանիա» ակումբներում։ Հետագայում պարզ դարձավ, որ նրանով հետաքրքրված էր անգլիական «Մանչեսթեր Սիթին»։ Բայց տրանսֆերայի պատուհանի փակման պատճառով Վլադիմիրը չկարողացավ տեղափոխվել Անգլիա։ Բորդուլին ստիպված եղավ մնալ Վրաստան

Հետագայում տեղափախվեց Ուկրաինա։ Վլադիմիրը հրավեր էր ստացել ուկրաինական «Կրիվբաս» ակումբից։ Այնտեղ նա անցկացրեց մեկ տարի։ Հետո տեղափոխվեց «Զարյու» ակումբ։ 2008 թվականի սեպտեմբերին տեղափոխվեց «Տավրիա», որի հետ կնքել էր երկամյա պայմանագիր։ 2011 թվականին ֆուտբոլիստը ավարտեց կարիերան։

### Կարիերան ազգային հավաքականում
Ազգային հավաքականում սկսել է խաղալ 21 տարեկանից։ Կարողացել է հեղինակել 3 գոլ։ Մասնակցել է երիտասարդական հավաքականի խաղերին՝ դառնալով մեկ գոլի հեղինակ։ Գոլը հեղինակել է Ուկրաինայի ընտրանու դեմ ընկերական խաղում։

## Անձնական կյանքը
Վլադիմիրը ունի երկու տղա, առաջինը՝ 6 տարեկան, երկրորդը՝ 4:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Динамомания» 
* 

Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Դավադիրը․ գլուխ 4

**«Դավադիրը․ գլուխ 4»** (), ռեժիսոր Ադամ Ռոբիտելիի ապագա ամերիկական սարսափ ֆիլմը, հոգեբան-էքստրասենս Էլիս Ռայների դավադիր դեմոնների դեմ կռվի մասին։ Լայն վարձույթում դուրս գալը ծրագրավորված է 2017 հոկտեմբերի 26-ը։

## Դերերում
* Էնգուս Սեմպսոն - Տակեր
* Լին Շեյ - Էլիս Ռայներ
* Սպենսր Լոկ
* Ջոշ Ստյոարտ
* Հավյեր Բոտետ
* Կիրկ Ասեվադո
* Բրյուս Դևիսոն
* Կենտլին Ջերրարդ
* Ջերրիկա Հինտոն
* Լի Ուոննելլ - Սպեքս
* Տեսսա Ֆերրեր - Օբրի
* Հանա Հեյես - Էլիս (դեռահաս)
* Ավա Կալկոր - երիտասարդ Էլիս
* Ամանդա Յարոշ - Մառա
* Մառկուս Հենդերսոն - դետեկտիվ Ուիտֆիլդ
* Ջոշ Ուինհեյտ
* Aleque Reid - Աննա
* Գրեգ Ռեյդ - բնակիչ
* Պիրս Պոպ - երիտասարդ Քրիստիան
* Թոմաս Ռոբի - Քրիստիան (դեռահաս)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Blumhouse Productions ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր գերբնական ուժով տների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր անկանոն երևույթների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ուրվականների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2010 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1953 թվականին
Մաթե Վածաձե

**Մաթե Վածաձե** (; ), վրացի ֆուտբոլիս, «Օրհուս» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս նաև Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մաթեն թբիլիսյան ֆուտբոլի սան է։ 17 տարեկանից սկսել է հանդես գալ «Դինամո» ակումբում, որի կազմում կարողացել է հաղթել Վրաստանի գավաթի և սուպերգավաթի առաջնություններում։ Թիմի հետ միասին մասնակցել է Եվրոգավաթի որակավորման խաղերին։ 2011 թվականի հունվարի 16-ին Մաթեն պայամանագիր ստորագրեց «Վոլգա» ակումբի հետ։ Ֆուտբոլիստի դեբյուտը Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգա կայացավ մարտի 14-ին «Տոմյու» ակումբի դեմ խաղում, որտեղ Մաթեն 87-րդ րոպեին փոխարինեց Գոչի Հոջավին.:

### Ազգային հավաքականում
Մաթեն որոշ ժամանակ խաղացել է Վրաստանի երիտասարդական հավաքականում՝ անցկացնելով 5 խաղ։ 2010 թվականի օգոստոսի 11-ին Հայաստանի հավաքականի դեմ խաղում հեղինակեց իր առաջին և միակ գոլը։ Հետո 2010 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, Իտալիայի ընտրանու դեմ խաղի 59-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Ժանո Անանիձեին, դեբյուտեց Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական։ 2011 թվականի մարտին հրավիրվել է մասնակցելու 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը, սակայն վիզայի հետ առաջացած խնդիրների պատճառով չի կարողացել մասնակցել առաջնությանը։

## Ձեռքբերումներ
* 2007/08 թվականի Վրաստանի չեմպիոն։
* 2006/07, 2008/09, 2009/10 թվականների Վրաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
* 2005/06 թվականի Վրաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
* 2008/09, 2011/12 թվականների Վրաստանի  գավաթի հաղթող։
* 2008 թվականի Վրաստանի սուպերգավաթի հաղթող։

## Խաղեր ազգային հավաքականի կազմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на официальном сайте «Волги»
* 

Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Դինամո Բաթումի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սիլկեբորգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիբորգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Մերսեդես Լամբրե

**Մերսեդես Ռոդրիգես Լամբրե** (, ), արգենտինացի դերասանուհի, պարուհի և մոդել։

## Կենսագրություն
Մերսեդես Լամբրեն ծնվել է հոկտեմբերի 5-ին 1992 թվականին Բուենոս Այրես նահանգի Լա Պլատա քաղաքում, որտեղ նա սկսել է զբաղվել երգով և պարով։ Նա սովորել է դերասանական արվեստ Լիտո Կրուսի, Գաստոն Մարիոնի, Աուգուստո Բրիտեսի և Մոնիկա Բրունի հետ միասին։ Չորս տարվա ընթացքում նա Լա Պլատայում երգի դասեր է վերցրել պրոֆեսոր Գաբրիել Գյանգրանտեի մոտ։

Մերսեդեսը նաև ուսումնասիրել է ջազ, փողոցային և իսպանական պարեր։

17 տարեկանում նա դարձել է մոդել, պայմանագիր է կնքել *Utilísima estilo* հետ։ Կարիերան հեռուստատեսությունում սկսվել է «Վիոլետա» հեռուստասերիալից (2012 թվականին)։

Լյուդմիլայի դերի համար երիտասարդական հեռուստասերիալի Disney ալիքում «Վիոլետա»-ն արժանացել է Kids' Choice Awards մրցանակի «Իմ սիրած ոճրագործ» կատեգորիայում (2012)։ 2016 թվականին կկայանա «Տինի։ Վիոլետայի նոր կյանքը» ֆիլմի պրեմիերան։ Ինչպես նաև սկսվեց «Հեյդի բարի գալուստ տուն» սերիալի նկարահանումները։ Սերիալի պրեմիերան նախատեսվում է 2017 թվականի մարտին։ Ինչպես նաև մասնակցում են «Կարդենիո» պիեսայի մեջ։

## Անձնական կյանք
2011-2012 թվականներին, նա հանդիպել է իսպանիացի դերասան և երգիչ Պաբլո Էսպինոզանի հետ։ 2012-2015 թվականներին, նա հանդիպել է Մեքսիկայի դերասան և երգիչ Կսաբիոն Պոնսե Դե Լեոնի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մոդելներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի պարուհիներ
Շին Ջի Մին

**Շին Ջի Մին** (, ավելի հայտնի է, որպես՝ **Ջիմին**), հարավկորեացի երգչուհի և ռեփեր։ Նա ավելի հայտնի է, որպես AOA խմբի, որը իր առաջնաելույթը կատարել է 2012 թվականին, FNC Entertainment- հովհանու ներքո, լիդեր և գլխավոր ռեփերը։ 2015 թվականին Ջիմինը հայտնվել է *Unpretty Rapstar* հեռուստաշոույի առաջին սեզոնի կիսաեզրափակիչում։ Շոույի ընթացքում նա թողարկել է մի քանի հաջողված սինգլներ, որոնք ստեղծվել են միասնական աշխատանքի արդյունքում, առաջին հերթին՝ "Good Start" (Լիմ Սուլ Օնգի հետ) և "Puss" (Իրոնի հետ)։

Ջիմինը, որպես միանձնյա կատարող առաջնաելույթ է ունեցել 2016 թվականին "Call You Bae" (feat Սիումին) սինգլով։

## Կենսագրություն
Ջիմինը ծնվել է 1991 թվականի հունվարի 8-ին, Սեուլում, Հարավային Կորեա։ Նա մանկուց սովորել է նվագել կիթառ, հարմոնիկա և դաշնամուր։ Միջնակարգ դպրոցի երկրորդ դասարանում և ավագ դպրոցի առաջին դասարանում նա սովորել է արտասահմանում՝ չիներեն լեզի դպրոցում, երկու տարի։ Մինչ Չինաստանում սովորելը, նա նաև հաճախել է երաժշտական դպրոց։

## Կարիերա
### AOA

2012 թվականի հուլիսի 30-ին, Ջիմինն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել, որպես AOA խմբի անդամ, Mnet հեռուստաալիքի *M! Countdown* երաժշտական հաղորդման ընթացքում, իրենց առաջնաելույթային "Elvis" ալբոմի *[[Angels' Story]]* սինգլով։ Նա նաև AOA Black ենթախմբի անդամ է, որը ձևավորվել է 2013 թվականին։ She wrote the rap for AOA Black's single "Moya".

### Միանձնյա կարիերա
2015 թվականի սկզբին, Ջիմինը մասնակցել է *Unpretty Rapstar* ժամանցային հաղորմանը, *Show Me The Money*։ *Unpretty Rapstar*-ը հարավում է աղջիկ ռեփերներ գոյատևման հաղորդում։ Շոուն բաղկացած է ընդամենը մեկ մրցույթից՝ մրցակցություն ռեփ կատարումներով։ Շոուի ընթացքում, Ջիմինը թողարկել է մի քանի համագործակցության արդյունքում ստեղծված սինգլներ, որոնցից են՝ "T4SA" հաղորդավարներ Մեթայի և Նուկի հետ։ Նրա "Good Start" երգը, որը կատարում է Լիմ Սուլ Օնգի հետ, ստեղծվել է Verbal Jint-ի կողմից և զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Gaon Singles Chart-ում Նրա "Puss" երգը, որը կատարել է Իրոնի հետ միասին կիսաեզրափակչի ժամանակ, զբաղեցրել է 1 հորիզոնականը Gaon Singles Chart-ում։ Նա նաև մասնակցել է *Off to School* շոույի չորս էպիզոդների նկարահանումներին, սկսած 2015 թվականի մարտի 17-ից։

Ապրիլի 28-ին, Ջիմինը և N.Flying խմբի անդամ J.Don-ի (Լի Սունգ Հյոբ) հետ թողարկել է միասնական "God" սինգլը։ Երգն արտադրվել է Rhymer-ի Brand New Music կողմից և FNC Entertainment-ի N Project ծրագրի մասն է։ Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է «*[[Գահերի խաղ (հեռուստասերիալ)|Գահերի խաղը]]*» հեռուստասերիալի հիման վրա։

Ջիմինը իր միանձնյա առաջնաելույթը կատարել է 2016 թվականի մարտի 3-ին, "Call You Bae" սինգլով, EXO բոյ բենդի անդամ Սիումինի հետ միասին Սինգլն առաջին անգամ թողարկվել է Ջիմինի միանձնյա #OOTD (Outfit of the Day) ծրագրի ընթացքում։

## Discography

### Սինգլներ

## Ֆիլմագրություն
### Իրական ծրագրեր

### Ժամանցային հեռուստահաղորդումներ

## Մրցանակաբաշխություններ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի ռեփերներ
Գավալայի բնակելի տուն

**Ն. Ա. Գավալայի բնակելի տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովի Պուշկինի փողոցում (շենք №93)։ Բնակելի տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Բնակելի տան առաջին սեփականատերը եղել է Ռուսաստանի բորսաների ընկերության անդամ, ծագումով հույն Նիկոլայ Անտոնովիչ Գավալան։ 1913 թվականի փաստաթղթերով տունը պատկանել է Մարիա Գեորգիևնա Գավալային, որը, ենթադրաբար, եղել է նրա կինը։ Գավալա ընտանիքը հեռացել է Ռոստովից Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո շենքն ազգայնացվեց, և շենքի սենյակները դարձան կոմունալ բնակարաններ։ Հետագայում շենքը բազմիցս վերանորոգվել է։

## Ճարտարապետություն
Երկհարկանի բնակելի տունը գտնվում է Պուշկինի փողոցի կարմիր գծի վրա։ Ինչպես XIX դարի վերջի բազմաթիվ այլ բնակելի շենքերում, Գավալայի տան ճարտարապետությունում միաձուլված են տարբեր ոճերի տարրեր։ Կողքերից գտնվում են երկու կամարներ` շքամուտքը (ձախից) և մուտքը դեպի բակ (աջից)։ Մուտքի դարպասի կռածո ցանցի վրա «Н» և «Г» տառերն են (տանտիրոջ անվան և ազգանվան առաջին տառերը)։ Շքամուտքի վրա սկզբնապես նույնպես եղել են կռածո ցանցեր սկզբնատառերով, բայց մինչև մեր օրերը հասել է միայն մեկը։ Առաջին հարկի պատերը երեսպատված են կոպտատաշ քարով։ Լուսամուտատեղերը զարդարված են տարբեր շրջկալներով։ Երկրորդ հարկում կողային դարպասի նեղ պատուհանները մոտեցված են իրար և երեքն են։ Կենտրոնական մասում երկու զույգ պատուհաններ են` երկուական իրար մոտեցված։ Ճակատն ավարտվում է կիսասյուներով և դեկորատիվ բարձակներով ճաղաշարով։ Ձեղնահարկը խիստ վերակառուցված է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Նիկոլայ Պանինի բնակելի տուն

300px|մինի|աջից|Պանինի տունը և հնադավանական Աստվածածնի տաճարը
**Նիկոլայ Պանինի բնակելի տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովում, որը կառուցվել է 1910 թվականին` մոդեռն ոճով։

Գտնվում է Ուլյանովսկայա փողոցում (շենք №39)։

## Պատմություն
Շենքը կառուցվել է ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով` վաճառական Նիկոլայ Պանինի միջոցներով։ Կազմում է միասնական ճարտարապետական համալիր կողքին գտնվող հնադավանական Աստվածածնի տաճարի հետ։ Պանինի տանը գործել է հնադավանական անկելանոց (այլ տվյալներով` հոգևորականության տուն)։ Նիկոլայ Պանինը եղել է բեգլոպոպովցի հնադավանների համայնքի երեցփոխ (այժմ` Ռուսական հնադավան ուղղափառ եկեղեցի), և շենքը մահից հետո կտակել է տաճարին։

1920-ական թվականներին, խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, շենքն ազգայնացվել է։

Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ 411 որոշմամբ Նիկոլայ Պանինի բնակելի տունը վերցված է պետական պահպանության ներքո որպես մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ։

## Ճարտարապետություն
Նիկոլայ Պանինի բնակելի տունը գտնվում է Ուլյանովսկայա փողոցում` հնադավանական Աստվածածնի տաճարի ավագ խորանի դիմաց։ Երկհարկանի շենքի հատակագիծն ուղղանկյունաձև է։ Գլխավոր ճակատն ընդգծված է ատտիկոսներով եզրային ելուստավորմամբ։ Շենքի հարավարևելյան անկյունը պսակված է ասեղնասայրով գմբեթով։ Շինության ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը ձևավորում է սվաղային դեկորը։ Շենքի ամբողջ բարձրությամբ տեղադրված լիզենները (հարթ որմնասյուներ) իրականացնում էն ճակատի ուղղահայաց բաժանում։ Առաջին հարկի պատուհաններն ուղղանկյուն են, իսկ երկրորդինը` կիսաշրջանաձև։ Լուսամուտատեղերը զարդարված են երկրաչափական ներդիրներով։ Երկրորդ հարկի լուսամուտագոգային խորշերը կոպտատաշ քարից են, իսկ պատուհանների վերևի խորշերն ունեն բարդ կառուցվածք։ Երկփեղկ դռնով շքամուտքը գտնվում է ճակատի աջ մասում։

## Պատկերասրահ

Собор Покрова Богородицы (старообрядческий).JPG|Աստվածածնի տաճարը (հեռվում Պանինի բնակելի տան գմբեթն է)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1910 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կանադայի ազգային պատկերասրահ

**Կանադայի ազգային պատկերասրահ** (, ), գեղարվեստական թանգարան Կանադայում։

## Պատմություն
Կանադայի ազգային պատկերասրահը հիմնադրվել է 1880 թվականին Կանադայի չորրորդ գեներալ-նահանգապետ Ջոն Դուգլաս Սաթերլենդ Քեմփբելի կողմից։ 1882 թվականին այն գործել է Կանադայի Գերագույն դատարանի շենքում։ 1911 թվականին պատկերասրահը տեղափոխվում է Վիկտորիայի թանգարան (ներկայումս` Կանադայի բնության թանգարան)։ 1913 թվականին ընդունվում է ակտ ազգային պատկերասրահի վերաբերյալ, որով կարգավորվում է նրա գործունեությունը։ 1962 թվականին պատկերասրահը տեղափոխվում է Օտտավայի կենտրոնում գտնվող Էգլին փողոց, իսկ 1988 թվականին զբաղեցնում է ժամանակակից լուսանակարչության կանադական թանգարանի նորակառույց շենքը։ Թանգարանի շենքը կառուցվել է ապակուց և գրանիտից իսրայելցի ճարտարապետ Մոշե Սաֆդիի նախագծով։

## Հավաքածու
250px|մինի|''Մայրիկ'' քանդակը թանգարանի մուտքի մոտ, քանդակագործ` Լուիզա Բուրժուա
Թանգարանն ունի գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակագործության, լուսանկարչության հարուստ հավաքածու։ Հավաքածուի հիմնական մասը ներկայացնում է կանադական արվեստը.լայնորեն ներկայացված են Թոմ Թոմսոնի, Էմիլի Կարի, Ալեքս Կոլվիլի և «Մեծ յոթնյակի» (Group of Seven) ներկայացուցիչների գործերը։ Հավաքածուն ընդգրկում է նաև եվրոպական արվեստի նշանավոր շատ ներկայացուցիչների գործեր։ Ուշադրության են արժանի ժամանակակից արվեստի գործերը, որի մեջ առանձնանում են Էնդի Ուորհոլի գործերը։

1990 թվականին պատկերասրահը 1.8 միլիոն դոլարով ձեռք է բերում ամերիկացի աբստրակտ նկարիչ Բարնեթ Նյումանի «Կրակի ձայնը» կտավը, ինչը բուռն քննարկումների առիթ է դառնում։ Դրանից հետո նկարի արժեքը կտրուկ աճում է։ 2005 թվականին թանգարանը 4.5 միլիոն դոլարով ձեռք է բերում Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ Ֆրանչեսկո Սալվիատիի գործերից մեկը։ Թանգարանի ամենաարժեքավոր կտավներից մեկը անգլո-ամերիկյան նկարիչ Բենջամին Վեսթի «Գեներալ Վոլֆի մահը» կտավն է։

2005 թվականին թանգարանի հրապարակում տեղադրվել է հսկա սարդ ներկայցնող «Մայրիկ» քանդակը (քանդակագործ` Լուիզա Բուրժուա), իսկ 2011 թվականին մուտքի մոտ` կանադացի քանդակագործ Ջո Ֆաֆարդի «Վազող ձիեր» քանդակը։

Թանգարանը կազմակերպում է ցուցահանդեսներ, որը տեսնելու համար մարդիկ են ժամանում ողջ Կանադայից և այլ երկրներից։ Կազմակերպվում են նաև համատեղ ցուցահանդեսներ այլ թանգարանների հետ։ Թանգարանի նմուշները ձեռք են բերվում նվիրատվությունների և սեփական միջոցների հաշվին։ Շատ կտավներ նվիրվել են թանգարանին։

## Պատկերասրահ

Gustav_Klimt_023.jpg|Գուստավ Կլիմտ, *Հույս*, 1902
Lyubov_Popova_-_The_Pianist.jpg|Լյուբով Պոպովա, *Դաշնակահար*, 1914
Hans_Memling_037.jpg|Հանս Մեմլինգ, *Տիրամայրը սուրբ Անտոնիոսի հետ*, 1472
Redon_the-raven.jpg|Օդիլոն Ռեդոն, *Ագռավ*, 1882
Maurice Cullen - The Mill Stream.jpg|Մորիս Կալեն, *Գետի հոսանք*, 1895


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Կանադայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Օտտավա
Կատեգորիա:1882 հիմնադրված արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1882 հիմնադրումներ Կանադայում
Ազիզ Անսարի

**Ազիզ Անսարի** (, ), ամերիկացի կոմիկ, դերասան։ «Human Giant» սկետչ շոուի հեղինակ, որը ցույց են տալիս MTV ալիքով։

2010 թվականին Ազիզը դարձավ MTV Movie Awards մրցանակաբաշխությունների հաղորդավար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* ''The Human Giant'' 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Վիկտոր Չանով

**Վիկտոր Վիկտորի Չանով** (, ), խորհրդային և ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1980)։ ԽՍՀՄ Սպորտի վաստակավոր վարպետ (1986)։

## Կենսագրություն
Կարիերան սկսել է Դոնեցկի «Շախտյորում»։ Կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Կիևի «Դինամոյի» դարպասները պաշտպանելով։

Դարպասապահ Վիկտոր Չանովի որդին է, խորհրդային ֆուտբոլիստ և ռուս մարզիչ Վյաչեսլավ Չանովի կրտսեր եղբայրը։ ԽՍՀՄ 1980-ական թվականների լավագույն դարպասապահներից մեկը։

«ԲԿՄԱ-«Բորիսֆեն» (Կիև) ակումբի մարզիչն է եղել (1995, 1996), ինչպես նաև գլխավոր մարզիչը (1996)։

Մահացել է 2017 թվականի փետրվարի 8-ին:Մահվան պաշտոնական պատճառը դեռևս չի հրապարակվել, Վիկտոր Չանովի հարսը հերքել ավելի վաղ նրա վրա հարձակման հետ կապված տեղեկությունը։ 2017 թվականի փետրվարի 9-ին Ուկրաինայի Ազգային ոստիկանությունը հայտարարել է դատաբժշկական փորձաքննություն անցկացնելու մասին՝ պարզաբանելու Չանովի մահվան պատճառները։

## ԽՍՀՄ հավաքական
* Ընդամենը խաղացել է 21 խաղ, բաց է թողել 8 գնդակ։
* Առաջին խաղ. 1982 թվականի մարտի 10-ին Հունաստանի հավաքականի հետ (2:0)
* Վերջին խաղ. 1990 թվականի մայիսի 16-ին Իսրայելի հավաքականի հետ (2:3)
* ԽՍՀՄ հավաքականի հայտացուցակում է եղել աշխարհի երեք եզրափակիչ մրցաշարերում (1982, 1986, 1990), սակայն խաղացել է միայն մեկում՝ 1986 թվականին Կանադայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Վիկտոր Չանով. «Տասնհինգ ինձ համար, երեք՝ Դասաևի» «Սպորտ Էքսպրես», 31 հունվարի 2014

Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով