Բժշկական հաստատություն

**Բժշկական հաստատություն**, ընդհանուր առմամբ, ցանկացած վայր, որտեղ բժշկական օգնություն է ցուցաբերվում։ Բժշկական հաստատությունների մեջ կարող են ներառվել փոքր կլինիկաներից և բժիշկների գրասենյակներից մինչև շտապ օգնության կենտրոններ և խոշոր հիվանդանոցներ`  շտապ օգնության բաժանմունքներով և վնասվածքաբանության կենտրոններով։ Երկրում կամ տարածաշրջանում առողջապահական հաստատությունների քանակն ու որակը այս ոլորտում բարգավաճման և կյանքի որակի ընդհանուր ցուցանիշներից մեկն է։ Շատ երկրներում առողջապահական հաստատությունների գործունեությունը որոշ չափով կարգավորվում է օրենքով. հաճախ կարգավորող մարմնի կողմից պահանջվում է լիցենզավորում, նախքան հաստատության գործարկումը։ Առողջապահական հաստատությունները կարող են պատկանել և շահագործվել առևտրային ձեռնարկությունների, շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների, կառավարությունների և, որոշ դեպքերում, անհատների կողմից, համամասնությունները տարբերվում են ըստ երկրի։

## Բժշկական հաստատության աշխատանքային բեռնվածություն
Բժշկական հաստատության աշխատանքային բեռնվածությունը հաճախ օգտագործվում է դրա չափը նկարագրելու համար։
մինի|Դեղատուն
Ավստրալիայում բժշկական հաստատության աշխատանքային բեռնվածության ցուցանիշն օգտագործվում է այդ հաստատությանը տրամադրվող պետական ֆինանսավորման մակարդակը որոշելու համար։ Կառավարությունը գնահատում է հաստատությունը (կամ բժշկական պրակտիկան) Սանդրտացված բոլոր բուժառուներին համարժեք   (SWPE – Standardised Whole Patient Equivalent) արժեքով։ SWPE-ի հաշվարկը որոշվում է տվյալ հաստատություն դիմող հիվանդների վերլուծության հիման վրա։ Այս չափումը հաշվի է առնում այս հաստատությունում մատուցվող առողջապահական ծառայությունների մասնաբաժինը (դոլարով) ' յուրաքանչյուր հիվանդի համար։ Այն կախված է յուրաքանչյուր հիվանդի առանձնահատկություններից` հաշվի առնելով հիվանդների կողմից պահանջվող ծառայությունների տարբեր մակարդակները` ելնելով նրանց սեռից և տարիքից։ Գործակցի կիրառելիության հիմնավորումն այն է,որ հիվանդներին անհրաժեշտ են առողջապահական ծառայությունների տարբեր մակարդակներ` կախված հիմնականում տարիքից և սեռից։ Օրինակ` միջին վիճակագրական արական սեռի հիվանդն ավելի քիչ խորհրդատվության կարիք ունի, քան նույն սեռի տարեց մարդը կամ նորածինը։

## Բժշկական հաստատությունների տեսակներ
մինի|Բժշկական հաստատություն

### Հիվանդանոց
Հիվանդանոցը բուժհաստատություն է, որը սովորաբար տրամադրում է մասնագիտացված բուժում ստացիոնար կամ ամբուլատոր եղանակով։ Որոշ հիվանդանոցներ խիստ մասնագիտացված են և ծառայություն են մատուցում խիստ որոշակի հիվանդների։ Հիվանդանոցների այլ տեսակ կենտրոնացած է խիստ որոշակի տարիքային խմբի վրա։ Մյուսները կենտրոնացած են  գերազանցապես բուժիչ և վերականգնողական խնամքի ծառայությունների վրա` ներառելով խթանող, կանխարգելիչ և կրթական դերեր` որպես առաջնային առողջապահության մոտեցման մաս։ Այսօր հիվանդանոցները սովորաբար ֆինանսավորվում են պետության, առողջապահական կազմակերպությունների կողմից (շահույթ կամ շահույթ չհետապնդող), առողջապահական ապահովագրությունների կամ բարեգործական կազմակերպությունների և նվիրատվությունների միջոցով։ Պատմականորեն, սակայն, դրանք հաճախ հիմնադրվել և ֆինանսավորվել են կրոնական պատվերների կամ բարեգործական անհատների և առաջնորդների կողմից։ Ներկայումս հիվանդանոցները համալրված են պրոֆեսիոնալ վերապատրաստված բժիշկներով, բուժքույրերով, բուժաշխատողներով և այլն, մինչդեռ պատմականորեն այս աշխատանքը սովորաբար կատարվում էր կրոնավորների կամ կամավորների կողմից։

### Բժշկական խնամքի կենտրոն
Առողջապահական կենտրոնները, ներառյալ կլինիկաները, բժիշկների գրասենյակները, շտապ օգնության կենտրոնները և ամբուլատոր վիրաբուժության կենտրոնները, ծառայում են որպես բուժաշխատողի հետ շփման առաջին կետ և տրամադրում են ամբուլատոր բժշկական, բուժքույրական, ատամնաբուժական և այլ տեսակի խնամքի ծառայություններ։

### Տարեցների տուն-ինտերնատ
Տարեցների տուն-ինտերնատները, ներառյալ բնակելի բուժման կենտրոնները և տարեցների խնամքի հաստատությունները, առողջապահական հաստատություններ են, որոնք ունեն կացարան և որոնք զբաղվում են ընդհանուր կամ մասնագիտացված բնույթի կարճաժամկետ կամ երկարաժամկետ բուժօգնությամբ։

### Դեղատուն
Դեղատները հաստատություններ են, որոնք զբաղվում են դեղատոմսով կամ առանց դեղատոմսոի դեղերի, ինչպես նաև բժշկական և օրթոպեդիկ ապրանքների այլ տեսակների մանրածախ վաճառքով։

### Բժշկական լաբորատորիա և  բժշկական հետազոտության կենտրոններ
Բժշկական լաբորատորիան բուժհաստատաություն է, որտեղ փորձարկումներ են կատարվում կենսաբանական նմուշների վրա` հիվանդի առողջության մասին տեղեկատվություն ստանալու նպատակով։ Նման լաբորատորիաները կարող են կատարել այնպիսի հետազոտություներ, ինչպիսիք են մանրէաբանականը, արյունաբանականը, կենսաքիմիականը, իմունոլոգիականը, սերոլոգիականը, հիստոլոգիականը, բջջաբանականը, ցիտոգենետիկականը կամ վիրուսաբանականը։

Կենսաբժշկական գիտահետազոտական կենտրոնը հաստատություն է, որտեղ իրականացվում են տեսական կամ կիրառական հետազոտություններ` օգնելու բժշկության ոլորտում գիտելիքների ամբողջացմանն ու ընդլայմանը։

Բժշկական հետազոտությունները կարելի է բաժանել երկու ընդհանուր կատեգորիաների` բուժման նոր մեթոդների գնահատում (անվտանգության և արդյունավետության պարտադիր գնահատմամբ), որոնք կոչվում են կլինիկական փորձարկումներ, և հետազոտություններ, որոնք նպաստում են նոր բուժման եղանակների զարգացմանը։ Վերջինս կոչվում է նախակլինիկական հետազոտություն, եթե դրա նպատակն է հատուկ գիտելիքներ մշակել նոր թերապևտիկ ռազմավարությունների մշակման համար։

## Բուժօգնության տրամադրման մակարդակներ
* Առաջնային մակարդակ (բնակչության հետ առաջնային կապի հաստատություններ)․  ներառում են բուժկայանները, առողջապահական կենտրոնները, ենթակայանները/շտապ բժշկական օգնության կայանները, ամբուլատորիաները, կլինիկաները, շտապօգնության սենյակները, նախածննդյան կլինիկաները,սանիտարական բաժանմունքները, բժշկական ձեռնարկությունները, մանրածախ դեղատները և այլն։
* Երկրորդային մակարդակ․ ամբուլատոր խնամքի հաստատություններ` մասնագիտացված բժշկական օգնություն տրամադրելու հնարավորությամբ։ Ներառվում են ստացիոնար հիվանդանոցները, հիվանդանոցները, բազմամասնագիտական բժշկական կենտրոնները, բժշկական համալսարանների կլինիկաները և այլն (օրինակ` վիրաբուժական, վնասվածքաբանական, հոգեբուժական, նյարդաբանական, մանկական, նեոնատոլոգիական, վարակիչ հիվանդություններ. և այլ մասնագիտացված և բազմամասնագիտական հաստատություններ)։
* Երրորդային մակարդակ․ բարձր մասնագիտացված բժշկական կենտրոններ են, որոնք տրամադրում են մասնագիտացված բարձր տեխնոլոգիական բժշկական օգնություն, այդ թվում` գիտական կենտրոններ, հիվանդանոցներ, բժշկական գիտահետազոտական ինստիտուտների կլինիկաներ և այլն (օրինակ` սրտանոթային վիրաբուժության կենտրոններ, այրվածքների կենտրոններ, վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ)։

Կարևոր է նշել, որ ավելի բարձր մակարդակի կազմակերպություններում և հաստատություններում, անհրաժեշտության դեպքում, կարող է տրամադրվել ավելի ցածր մակարդակի բժշկական աջակցություն։

## Առողջության պահպանման տեսակներ
* **կանխարգելիչ** (բժշկական-կանխարգելիչ)․ ներառում են բժշկական կանխարգելման կենտրոններ, սանիտարա-համաճարակային կայաններ, ախտահանման կայաններ և կազմակերպություններ, հիգիենիկ և համաճարակաբանական կենտրոններ, բաժանմունքներ, կենտրոններ, պետական սանիտարա–համաճարակային հսկողության բաժիններ, հակաժանտախտային հաստատություններ և այլն։
* **բուժականխարգելիչ**. ներառում են առողջապահական կենտրոններ, շտապօգնության սենյակներ, հիվանդանոցներ, հիվանդանոցներ, կլինիկաներ, ընտանիքի պլանավորման կենտրոններ, ծննդատներ, բազմամասնագիտական բժշկական կենտրոններ, դիսպանսերներ, ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման կենտրոններ, առողջարաններ, դիսպանսերներ, շտապ բժշկական կենտրոններ և հիվանդանոցներ, աղետների բժշկության կենտրոններ և այլն։
* **վերականգնողական**․ բժշկական, սոցիալական և այլ հատուկ հաստատություններ` բուժման և վերականգնողական կենտրոններ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Բժշկական դասակարգում
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բուժում
Կատեգորիա:Սոցիալական աշխատողներ
Կատեգորիա:Առողջապահական հաստատությունների տեսակներ