open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գրիգոր Մկրտչյան (նկարիչ)

**Գրիգոր Լևոնի Մկրտչյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Ալեքսանդրիայում՝ պաստելի վարպետ Բալենի մոտ (1926-1929), որտեղ 1930 թվականին հիմնել է «Գրեգուար» նկարասրահը։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ Մկրտչյանի ռեալիստական բնանկարներն ու դիմանկարներն աչքի են ընկնում գույնի նուրբ զգացողությամբ, թանձր երփնագրով, քնարականությամբ։

* «Կառնավալ»
* «Բնանկար ծառով»
* «Աղջիկն ընթերցելիս»
Մասնակցել է Կահիրեի և Ալեքսանդրիայի տարեկան սալոնների ու Հայ մշակույթի բարեկամների միության ցուցահանդեսներին։

## Գրականություն
* Avedissian O, Peintres et sculpteurs Armeniens, Le Caire, 1959.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Ռոքաֆորտե Մոնդովի

**Ռոքաֆորտե Մոնդովի** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2132 (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 84կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12088։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ շղթաներով սուրբ Մավրիկը։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3432
  bar:1871 from:0 till: 3797
  bar:1881 from:0 till: 3713
  bar:1901 from:0 till: 3271
  bar:1911 from:0 till: 3645
  bar:1921 from:0 till: 3427
  bar:1931 from:0 till: 2928
  bar:1936 from:0 till: 2488
  bar:1951 from:0 till: 2376
  bar:1961 from:0 till: 2123
  bar:1971 from:0 till: 2086
  bar:1981 from:0 till: 1959
  bar:1991 from:0 till: 1972
  bar:2001 from:0 till: 2024
PlotData=
  bar:1861 at: 3432 fontsize:S text: 3.432 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 3797 fontsize:S text: 3.797 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3713 fontsize:S text: 3.713 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3271 fontsize:S text: 3.271 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3645 fontsize:S text: 3.645 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 3427 fontsize:S text: 3.427 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2928 fontsize:S text: 2.928 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2488 fontsize:S text: 2.488 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2376 fontsize:S text: 2.376 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2123 fontsize:S text: 2.123 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2086 fontsize:S text: 2.086 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1959 fontsize:S text: 1.959 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1972 fontsize:S text: 1.972 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2024 fontsize:S text: 2.024 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

Paris - Cour Saint-Émilion - 20130801 (1).jpg


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝  0174 65139
* Էլեկտրոնային փոստ՝ roccaforte.mondovi@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.roccafortemondovi.info/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռոքա դե Բալդի

**Ռոքա դե Բալդի** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1669 (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 64 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 26կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12047։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մագնը Կուենոյից։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2736
  bar:1871 from:0 till: 2766
  bar:1881 from:0 till: 2832
  bar:1901 from:0 till: 2773
  bar:1911 from:0 till: 2663
  bar:1921 from:0 till: 2609
  bar:1931 from:0 till: 2757
  bar:1936 from:0 till: 2504
  bar:1951 from:0 till: 2461
  bar:1961 from:0 till: 2135
  bar:1971 from:0 till: 1903
  bar:1981 from:0 till: 1778
  bar:1991 from:0 till: 1655
  bar:2001 from:0 till: 1616
PlotData=
  bar:1861 at: 2736 fontsize:S text: 2.736 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2766 fontsize:S text: 2.766 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2832 fontsize:S text: 2.832 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2773 fontsize:S text: 2.773 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2663 fontsize:S text: 2.663 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2609 fontsize:S text: 2.609 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2757 fontsize:S text: 2.757 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2504 fontsize:S text: 2.504 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2461 fontsize:S text: 2.461 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2135 fontsize:S text: 2.135 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1903 fontsize:S text: 1.903 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1778 fontsize:S text: 1.778 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1655 fontsize:S text: 1.655 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1616 fontsize:S text: 1.616 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Պատկերասրահ

Rocca de’ Baldi - castello.jpg
Rocca de baldi ex municipio.jpg
Rocca de baldi panorama.jpg


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0174 587103
* Էլեկտրոնային փոստ՝ non disponibile

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գրիգոր Մկրտչյան (ռեժիսոր)

**Գրիգոր Հմայակի Մկրտչյան** (), հայ ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1956), պրոֆեսոր (1985)։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Մկրտչյանը ծնվել է 1924 թվականին Թիֆլիսում։ Մասնակցել է Երկրորդ աշխարհամարտին։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Թատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի բաժինը (արվեստանոցի ղեկավար՝ պրոֆեսոր, Սունդուկյանի անվան թատրոնի հիմնադիր Լևոն Քալանթար)։ Ավարտական աշխատանքը ներկայացրել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական թատրոնում։ 1951 թվականին ՀՀ շրջանային, 1953-1982 թվականներին` Լենինականի (Ասքանազ Մռավյանի անվան թատրոն, 1961-1962 և 1977-1982 թվականներին` գլխավոր ռեժիսոր) թատրոնների ռեժիսոր։ 1962-1972 թվականներին և 1995 թվականին դասավանդել է ԵԹԿՊԻ-ում, 1989 թվականից, միաժամանակ՝ ՀՊՄՀ-ում։

## Բեմադրություններ
* Սուխովո-Կոբիլինի «Դատական գործ», 1968
* Ուիլյամսի «Ապակե գազանանոց», 1978
* Կրոնինի «Բրոուդիի ամրոցը», 1983
* Բուլգակովի «Դոն Կիխոտ», 1968
* Գոգոլի «Ռևիզոր», 1980
* Շեքսպիրի «Տիտոս Անդրոնիկոս», 1982

Պիեսներ է բեմադրել նաև հեռուստաթատրոնում (Պիրանդելլոյի «Մերկ կյանք», «Մահը»՝ ըստ Նար-Դոսի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Ժորժ Լեֆևր

**ժորժ Լեֆևր** (, ), ֆրանսիական պատմաբան։ 1935 թվականից Սորբոնի համալսարանի պրոֆեսոր, 1932 թվականից «Ռոբեսպիերականների ընկերության» անփոփոխ պրեզիդենտը և «Annales historiques de la Revolution Frangaise» ամսագրի խմբագիրը։ Լինելով համոզված դեմոկրատ՝ Լեֆևրը Ֆրանսիայի ֆաշիստական օկուպացիայի տարիներին հակադրվել է կոլաբորացիոնիզմի քաղաքականությանը։ Որպես պատմաբան կրել է մարքսիզմի զգալի ազդեցությունը։ Խոշոր ավանդ ունի Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության սոցիալ-տնտեսական, գլխավորապես ագրարային, պատմության ուսումնասիրության բնագավառում։ Լեֆևրը մեծ ազդեցություն է գործել արևմտաեվրոպական պատմագրության առաջադեմ թևի զարգացման վրա և ստեղծել է հեղափոխության շրջանում ժողովրդական շարժման դերը ուսումնասիրողների դպրոց (Ա. Սոբուլ, Դ. Ռյուդե և ուրիշներ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կարտ (Իսպանիա)

**Կարտ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Խիրոնա պրովինցիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ժիռոնես* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 37,44 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2983 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Շառլ Լըկոնտ դը Լիլ

**Շառլ Լըկոնտ դը Լիլ** (Leconte de Lisle, ), ֆրանսիացի բանաստեղծ և հասարակական գործիչ-հանրապետական։ Ֆրանսիայի ակադեմիայի անդամ (1886)։ 1848 թվականի հեղափոխության մասնակից։ «Պառնասի» գեղագիտության հիմնադիրը։

## Գործունեություն
«Բարբարոսական բանաստեղծություններ» (1862) գրքում Լըկոնտ դը Լիլը ձգտել է ճշգրտորեն վերստեղծել պատմության դրվագները։ Մերժել է կրոնը։

Գրել է բանաստեղծություններ, որոնք հաստատում են բնության ուժն ու գեղեցկությունը («Փղեր», «Կուսական անտառ»), բանաստեղծականացնում նախնադարյան բարբարոսներին («Հիալմարի սիրտը»), նույնիսկ գազաններին («Հովազը»), ի հակադրություն բուրժուական բարբարոսների (Ժամանակակիցներին»)։ Փարիզյան կոմունայի (1871) նշանակությունը Լըկոտն դը Լիլը չհասկացավ, բայց հանդես եկավ վերսալյան ռեակցիայի դեմ ուղղված պարսավագրերով («Ժողովրդական հանրապետական կատեխիզիս», «Քրիստոնեության հանրամատչելի պատմությունը»)։ Հեղինակել է «Էրինիները» (1873) ողբերգությունը, «Ողբերգական բանաստեղծություններ» (1884) և «Վերջին բանաստեղծություններ» (1895, ետմահու) ժողովածուները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրադարանավարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Գրիգոր Մկրտչյան (մարզիկ)

**Գրիգոր Մկրտչի Մկրտչյան** (), հայ մարզիկ, մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1956), վաստակավոր մարզիչ (1968)։

## Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի կենտրոնական պետական ինստիտուտը։ Տափօղակով հոկեյի ԽՍՀՄ իննակի (1948-1959), աշխարհի և Եվրոպայի եռակի (1954-1956), օլիմպիական խաղերի (1956) չեմպիոն։ 1965-1967 թվականներին եղել է գնդակով հոկեյի ԽՍՀՄ հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ Նրա ղեկավարությամբ ԽՍՀՄ հավաքականը դարձել է աշխարհի եռակի չեմպիոն։ 1968-1991 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ սպորտկոմիտեում՝ որպես մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Խորհրդային հոկեյիստներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիչներ
Կատեգորիա:Հոկեյի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ
Ավստրալիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**Ավստրալիան ** Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցելու է 2015 թվականին ԵՀՄ-ի թույլտվությամբ։ Ավստրալիան մրցույթին մասնակցելու է միայն մեկ անգամ ի պատիվ Եվրատեսիլի 60- ամյակի, դրանից հետո Ավստրալիան չի մասնակցի, բայց եթե երկիրը հաղթեց մրցույթում, 1 անգամ կարող է ևս մասնակցել։ Բայց այնուհետև ԵՀՄ-ն հայտարարեց, որ Ավստրալիան կմասնակցի 2016 թ. մրցույթին, բայց արդեն հանդես կգա կիսաեզրափակիչներից մեկում։

### 2015 թվականի դեբյուտավորումը
[right|thumb|250x250px| Գայ Սեբաստիանը կատարելով "[Tonight Again"երգը, Եվրատեսիլ-2015"]]

## Մասնակիցները
:  *Հաղթող*
:  *Երկրորդ հորիզոնական*
:  *Երրորդ հորիզոնական*
:  *Չորրորդ հորիզոնական*
:  *Հինգերորդ հորիզոնական*
:  *Վերջին հորիզոնական*
:  *Ավտոմատ անցնելը եզրափակիչ*
:  *Չանցնելը եզրափակիչ*
:  *Չի մասնակցել կամ որակազրկվել է*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի երաժշտություն
Կատեգորիա:Երկրներ Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Գրիգորի Սարգիսով

**Գրիգորի Ալեքսեյի Սարգիսով** (Սարգսյան) (), խորհրդային հայ ռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Գրիգորի Սարգիսովը ծնվել է 1902 թվականին Պյատիգորսկ քաղաքում։ 1926 թվականին ավարտել է Լենինգրադի համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետը։ Աշխատել է «Սովկինո» կինոստուդիայում որպես ռեժիսոր-պրակտիկանտ։ Տարբեր տարիներ եղել է Հայֆիլմի, Լենֆիլմի, Գորկու անվան ստուդիայի և Մոսֆիլմի ռեժիսորը։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Դերերը կինոյում

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հուլիսի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:1902 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պյատիգորսկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1964 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Պտկաթաղի վանք

**Պտկաթաղի վանք**, վանք Արցախի Հանրապետությունում, Հադրութի շրջանի Ծակուռի գյուղում։ Ընդգրկված է Ծակուռիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Վանքը գտնվում է Ծակուռի և Թաղոտ գյուղերի արանքում, Մինգոլտեղ գետակի աջ ափին, զառիվայրի վրա։ Հնագույն վանքից պահպանվել է միանավ եկեղեցին։ Ըստ պահպանված արձանագրության այն կառուցվել է 1670 թվականին, տեղական կոշտ կայծքարով։ Եկեղեցու մոտ նկատելի են տարբեր շինությունների հետքեր։

Եկեղեցու ներքին չափերը 5,30x10,50 մ է։ Չորս մույթերի վրա հենված ծածկը փլվել է։ Բեմի երկու կողմերում՝ պատի մեջ ագուցված են փոքրաքանդակ զարդանախշերով և փորագրություններով խաչքարեր, որոնցից մեկի վրա արձանագրված է «Խաչս Թադէոսի», մյուսի վրա՝ «Խաչս...Հալոյի»։ Պատերի տակ թաղված են բազմաթիվ սրբատաշ քարեր, ջարդված խաչքարերի, տապանաքարերի մասեր։

Եկեղեցու հյուսիսային կողմում, գետակի մյուս ափին, թփերի ու պտղատու ծառերի արանքում նկատելի են հին շենքերի հիմնապատեր, ձևավոր քարերի կույտեր։

## Տես նաև
Ծակուռիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Արմավիր (միջնադարյան քաղաք)

**[[Արմավիր]] քաղաք**, Ք. հ. 9-րդ դարից՝ Մեծ Հայքի Բագրատունիների թագավորության կազմում։ Կազմավորվել է Հայոց Արմավիր մայրաքաղաքի հիմքի և շրջակա ագարակների՝ մայրաքաղաքի արևելյան թաղամասեր հիմքի վրա։ Բագրատունիների օրոք ունեցել է ավելի քան 10 հազար բնակիչ և թագավորության չորրորդ քաղաքն էր։

Մատենագրությունից, ինչպես նաև Արմավիրի պեղումների արդյունքներով հայտնի են
* Արմավիր քաղաքի երկու թաղամասերը՝ Ալիսո(ու) և Բլուր
* Արմավիրի արևելյան բլրի գագաթի մատուռը՝ կառուցված Արմավիր մայրաքաղաքի միջնաբերդի և տաճարի քարերից
* տնտեսական նշանակության շինություններ՝ դարբնոց, թոնատներ, արհեստանոցներ, ձուլարաններ, դեղատուն, երկու խաղողի ճզման հնձաններ

13-րդ դարում թաթար մոնղոլները գրավեցին և ավերեցին Արմավիր քաղաքը։

18-րդ դարի առաջին կեսին, Երևանի պարսկական խանի որոշմամբ, սկիզբ դրվեց Արմավիր մայրաքաղաքի ավերակների ավերմանը։ Քաղաքը հանդիսացավ որպես «պատրաստի քարհանք» ավերակների մոտակայքում կառուցվող նոր բերդի, նոր բնակավայրի և տեղացիների բնակելի տների կառուցման համար։

Սարդարապատի մահալի հրամանատարի՝ «սարդար» համար Արմավիր մայրաքաղաքի և Արմավիր քաղաքի ավերակները հանդիսացա որպես «պատրաստի քարհանք»՝ 1813 թվականից սկսած Սարդարապատի անապատում կառուցել Սարդարաբադի բերդը (Sardari Berd (Armenian: Սարդարի Բերդ։ deriven from Sardar Persian: سردار‎;)։

Արմավիր քաղաքի թաղամասերի և շրջակա ագարակների հիմքի վրա 17-19-րդ դդ ձևավորվեցին նախ ագարակային, ապա գյուղական համայնքներ, որոնք ներկայումը կազմում եմ Արմավիրի մարզի Արմավիր, Հայկավան, Այգեշատ, Բամբակաշատ, Ջրաշեն, Նոր Արտագերս, Նալբանդյան գյուղերը։

## Գրականություն
* Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան ։ Երևան, 1986-2001։ Հոդվածներ «Ալիսո(ու)»՝ էջ՝ 91 և «Բլուր» էջ՝ 704։
* Б. Н. Аракелян. О некоторых результатах археологического изучения древнего Армавира.
* Սերգեյ Վարդանյան, Հայոց Մայրաքաղաքները, Արմավիր , էջ՝ 28։

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բագրատունիների թագավորության բնակավայրեր
Գրեգուար Ասլան

**Գրեգուար Ասլան** (Գրիգոր Գալուստի Ասլանյան, , ), հայազգի դերասան։

## Կենսագրություն
Գործունեությունն սկսել է Ֆրանսիայում՝ որպես էստրադայի երգիչ։ Առաջին անգամ նկարահանվել է 1938 թվականին «Խարույկ» ֆիլմում։ Բրիտանական, ամերիկյան ֆիլմերում խաղացել է կարևոր դերեր՝ մարմնավորելով օտարերկրացիների կերպարներ՝ ռուսների, ֆրանսիացիների, իտալացիների, գերմանացիների, ալբանացիների, միջին արևելքցիների։ Նկարահանվել է «Զբաղվիր Ամելիայով», «Կարմիր պանդոկ», «Օազիս», «Գլորիա», «Այս մարդը վտանգավոր է» և այլ ֆիլմերում, խաղացել է ներկայացումներում։ Ասլանի առավել հայտնի դերերից են «Ջո Մակբեթում» գանգստեր Դուկայի կերպարը, (1955), «Թագավորների թագավորը» (1961) (Հերովդես), «Կլեոպատրա» (1963) (Պորֆինոս)։

1961 թվականին «Ժամը 4-ի սատանան» ֆիլմում Ֆրենկ Սինատրայի և Սփենսեր Թրեյսիի հետ մարմնավորել է Մարսելի կերպարը, մի հանցագործ, ով զղջում է իր արարքների համար և փրկում է բնակիչների կյանքը հրաբխային ժայթքման ժամանակ։

Նկարահանվել է շուրջ 110 ֆիլմերում և խաղացել տարբեր հեռուստատեսային դերեր։

Մահացել է սրտի կաթվածից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Grégoire Aslan, Joe Macbeth 

Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ
Ալբերտ Ազարյանի անվան մարմնամարզության օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոց

**Ալբերտ Ազարյանի անվան մարմնամարզության օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոց**, մանկապատանեկան մարզադպրոց Երևանում։

## Պատմություն
Դպրոցը հիմնադրվել է 1964 թվականին։ Մարզադպրոցում ուսուցանվում է սպորտային մարմնամարզություն։

Դպրոցի տնօրենն է օլիմպիական խաղերի եռակի և աշխարհի բազմակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր մարզիչ, ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի Ալբերտ Ազարյանը։

## Պատկերասրահ

Azaryan-school (1).JPG |Մարզադպրոցի սաները դահլիճում
Azaryan-school.JPG |Մարզադպրոցի սաները դահլիճում
Azaryan-school (3).JPG |Մարզադպրոցի սաների պարգևատրումը մրցաշարից հետո
Azaryan-school (4).JPG |Մարզադպրոցի սաների պարգևատրումը մրցաշարից հետո


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայկական մարզական դպրոցներ
Կորեայի Հանրապետության օրհներգ

**Էգուկա** (հանգըլ։ 애국가, հանջա։ 愛國歌), Հարավային Կորեայի հիմնը։ Անվանումը թարգմանվում է որպես «Հայրենասիրական երգ»։

## Պատմություն
Բառերի հեղինակը հայտնի չէ, բայց կա վարկած, ըստ որի, հիմնի հեղինակը Փենյանի դպրոցի տնօրեն Յուն Ջիհոն է։

Կատարվել է 1896 թվականին Սեուլում, «Անկախության կամարի» բացման ժամանակ։ Ինքնիշխանության կորստից հետո Կորեայի վտարանդի կառավարությունն այն դարձրեց ազգային հիմն։

1948 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ Հարավային Կորեայի հիմնադրման օրվա արարողությանը, հիմնի երաժշտությունը փոխարինվեց 1936 թվականին կորեացի կոմպոզիտոր Ան Իկթեի կողմից գրված երաժշտությամբ։ Մինչ այդ, որպես երաժշտություն օգտագործվում էր շոտլանդական «Auld Lang Syne» ժողովրդական երգը։

## Օրհներգի տեքստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կորեայի Հանրապետության օրհներգը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում։

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի պետական խորհրդանիշներ
Սիմոն Օնբաշըյան

**Սիմոն Օնբաշըյան** (), հայ դեղագործ։

Ծնվել է հավանաբար 1870 թ., Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Էվերեկի գավառակի Ֆենեսե գյուղում։

1894 թ. ավարտել է Կ. Պոլ­սի Օսմանյան դեղագործական վարժարանը։ 1894-1915 թթ. Մար­մա­րա ծո­վի ասիական ափի Բանդրմա քաղաքում աշխատել է որպես դեղագործ։ 1915 թ. աքսորվել է Բանդրմայից։ Մահացել է 1915 թ., Հալեպից հյուսիս գտնվող Բաբ բնակավայրում՝ մոտ 45 տարեկանում։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ.Պոլիս, 1919։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:1870 ծնունդներ
Շնագայլ (գետ)

**Շնագայլ**, գետակ Հայաստանի Լոռու մարզում Չիչկան գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Մագո և Մեծատուն գետերի միախառնումից և Սարալանջ գյուղից 4,5 կմ հյուսիս–արևելք միանում է մայր գետին։ Երկարությունը 4 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Չիչխան գետի վտակներ
Սարգիս Մուրադյան պատկերասրահ

**Սարգիս Մուրադյան պատկերասրահ**, Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ Սարգիս Մուրադյանի ժառանգությունը ներկայացնող պատկերասրահ Երևանում։

## Պատմություն
Սարգիս Մուրադյան պատկերասրահը հիմնվել է 2014 թվականին Մուրադյան ընտանիքի կողմից (ամուսիններ Զարուհի Մուրադյանի (նկարչի դուստրը) և Հակոբ Ճաղարյանի ջանքերով)։ Պատկերասրահի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ Սարգիս Մուրադյանի ժառանգությունը, զարգացնել Հայաստանում ժամանակակից արվեստը՝ կազմակերպելով մշակութային և կրթական միջոցառումներ։

Պատկերասրահը բացվել է «Կինը Մուրադյանի արվեստում» ցուցահանդեսով՝ նվիրված նկարչի տիկնոջ՝ Լյուդմիլա Քեչեկի հիշատակին։

Սարգիս Մուրադյանն առաջին հայ արվեստագետներից է, որ սովետական տարիներին անդրադարձել է ազգային թեմային՝ «Կոմիտաս. վերջին գիշերը» (1956) կտավում (Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրության մաս է կազմում)։ Նա գործուն մասնակցություն է ունեցել 1965 և 1988 թվականների հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն ու Արցախյան հիմնախնդրի արդար լուծմանն ուղղված պայքարին։

Սարգիս Մուրադյանի աշխատանքները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Հայաստանի պատմության թանգարանում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, Արևելքի ժողովուրդների արվեստների թանգարանում, Քյոլնի ժամանակակցի արվեստի Լյուդվիգ թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Պատկերասրահ

Sargis Muradyan Gallery Yerevan.jpg
Sargis Muradyan Gallery window.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Գարուն էր…»: Սարգիս Մուրադյանի 95-ամյա հոբելյանական ցուցահանդեսի առթիվ
* Բացվել է «Սարգիս Մուրադյան» պատկերասրահը, տեսանյութ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի պատկերասրահներ
Հարություն Բալըքյան

**Հարություն (Արութին) էֆենդի Բալըքյան (Պալըքյան)** (), հայ բժիշկ, ՀՅԴ անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1878 թվականին Հալեպում (կամ Հալեպի նահանգի Այնթապի գավառի նույնանուն գավառակի կենտրոն Այնթապ քաղաքում)։ 1902 թվականին ավարտել է Բեյ­րութի Ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։

Եղել է ՀՅԴ անդամ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Սեբաստիայի թիվ 1 հիվանդանոցում (հոսպիտալում) զինվորական բժիշկ է ծառայել՝ կապիտանի աստիճանով։

1917 թվականի հուլիսի 12/13-ին (կամ 1918 թ. հունիսի 12) սպանվել է կամ ժանտախտից մահացել Սեբաստիայում՝ 39/40 տարեկանում։

Գրանցված է թուրք հեղինակ Ատաշ Ադնանի՝ 20-րդ դարի զոհված առողջապահության ոլորտում ծառայած
օսմանցի սպաների ցուցակում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Ատաշ Ադնան, 20-րդ դարի նահատակ եղած բժիշկները (թուրքերեն), Թուրքիա, 1997։
*Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Բ. հատոր, Գոյամարտ, 1914-1925, Լոս Անճելըս, 2001։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Վահագնի լեռներ

**Վահագնի լեռներ**, լեռնաբազուկ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բազումի լեռների հյուսիս–արևելյան ճյուղավորություններից, համանուն գյուղից արևմուտք։ Ամենաբարձր գագաթը Քարհատ լեռն է՝ 2230 մ, երկարությունը՝ 12 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնաշղթաներ
Միսաք Բախչինյան

**Միսաք Կարոյի Բախչինյան**, հայ դեղագործ։

Բախչինենց Կարոյի ավագ որդին ունեցել է դեղագործական կրթություն։ 1919 թվականին Կարսում աշխատել է որպես դեղագործ։ Ունեցել է ռուս կին և երեխաներ։

Թուրքերը 1920 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Կարսը գրավելուց հետո սկսել են հայ բնակչության զանգվածային
կոտորածն ու կողոպուտը։ Այդ օրերին Կարսում սոսկալի դեպքեր են կատարվել։ Քեմալական սպաները,
զինվորները, թուրք և քուրդ բնակչությունը անհավատալի գազանություններ են կատարել։ Շատ ընտանիքների ամբողջությամբ մորթել են, շատերն էլ խոշտանգումներից փրկելու համար իրենք են սպանել կամ մեռցրել իրենց երեխաներին ու կանանց, վերջում էլ՝ ինքնասպան եղել։ Աղետի օրը թուրք ասկյարը մտել է նրա տունը և երեխաների աչքի առաջ հարձակվել կնոջ վրա՝ նրան բռնաբարելու համար։ Տեսնելով այդ և չկարողանալով տանել խայտառակությունը՝ Միսաքը սպանել է գազանին։ Սակայն վախենալով, որ նոր եկած ասկյարները տանջամահ անելով կմորթեն իր ընտանիքի անդամներին, բոլորին և ինքն իրեն բարձր դոզայով մորֆին է սրսկել։ Բայց տեսնելով, որ դեղի ներգործությունն ուշանում է, կտրել է բոլորի և իր արյունատար երակները։

## Գրականություն
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-21, Երևան, 1986։
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երևան, 2001։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Հեղեղուտի լեռնանցք

**Հեղեղուտի լեռնանցք**, լեռնանցք Հայաստանի Լոռու մարզում՝ 2623 մ բարձրության վրա, Գոգարանց լեռներում, Խորգետակի հովտում, Գոգարան գյուղից 9 կմ հյուսիս–արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Կարապի լիճ

**Կարապի լիճ**, գտնվում է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի՝ Ազատության հրապարակի հարավարևելյան կողմում։ Կառուցվել է 1963 թվականին։

## Տվյալներ
մինի|ձախից|Կարապի լճում ձմռանը գործող սահադաշտը
Կարապի լճի հեղինակը ճարտարապետ Գևորգ Մուշեղյանն է։ Լիճն անվանվել է «Կարապի լիճ»։

Լճի մակերեսը 2490 քմ է։ Նրա մի հատվածը՝ 1200 քմ մակերեսով, 2005 թվականից ձմռանը վերածվում է սահադաշտի։ Լճի ջրատարողությունը 2400 խ/մ է։

Խորհրդային տարիներին լճում ապրել են սպիտակ և սև կարապներ, որոնք 90-ականների սկզբում վերացել են։ 2009 թվականին Երևանի քաղաքապետի հրահանգով Կենդանաբանական այգուց «Կարապի լիճ» ջրավազան են տեղափոխվել երկու կարապներ։

Աշխատանքային սեզոնի ընթացքում լիճը մաքրվում է հիդրոքլորիդի 65% լուծույթով։

Կարապի լճի տարածքում են գտնվում Առնո Բաբաջանյանի հուշարձանը, «Մեղեդի» քանդակը։

## Պատկերասրահ

Swan Lake, Yerevan 2.jpg
Swan-lake-Yerevan (2).JPG
Swan-lake-Yerevan (1).JPG
Swan-lake-Yerevan (3).JPG
Swan Lake, winter.jpg
Vartavar 2014 Yerevan (2).jpg|Վարդավառի տոնակատարություն
Swan lake, Yerevan Watermelon Festival 2018.jpg|Ձմերուկի փառատոն


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի Կարապի լիճ 

Կատեգորիա:Երևանի տեսարժան վայրեր
Քարհատ (լեռ)

**Քարհատ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում Վահագնի լեռներում, Բազում գյուղից 6,5 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2230 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Միսաք Բաղդասարյան

**Միսաք Բաղդասարյան** (1870, Երզնկա (Բաղդադ) - 1915), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1870 թվականին Էրզրումի նահանգի Երզնկայի գավառի կենտրոն Երզնկա քաղաքում (կամ Բաղդադում)։ Ավարտել է Երզնկայի ազգային վարժարանը և Կարինի Սանասարյան վարժարանը։ 1910 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1910 թվականին վերադարձել է Երզնկա և աշխատել որպես բժիշկ։

1914 թվականին՝ Առա­ջին աշխարհամարտի սկզբին, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Կարինի հոսպիտալում ծառայել որպես զինվորական բժիշկ։ 1915 թվականին Կարինում ձերբակալվել է և բանտարկվել։ Այնուհետև Կարինից տեղահանված հայերի քարավանի հետ տարագրվել է դեպի Երզնկա և ճանապարհին սպանվել՝ 45 տարեկանում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
*Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1870 ծնունդներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կորեայի Հանրապետության զինանշան

**Հարավային Կորեայի պատկերանիշ** (հանգըլ։ 대한민국의 국장, հանջա։ 大韓民國의 國章), Կորեայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից մեկը։ Հաստատվել է 1963 թվականին։ Բաղկացած է կորեական ավանդական պատկերանշից (այն առկա է նաև պետական դրոշի վրա), որը շրջապատված է 5 ձևավորված ծաղկաթերթով և «대한민국» ― «Կորեայի Հանրապետություն» գրությամբ ժապավենով։

Ինը և Յանը խորհրդանշում է խաղաղություն և ներդաշնակություն։ Այս հին ծաղկաթերթերը կարևոր նշանակություն ունեն և կապված են Կորեայի ազգային ծաղկի հետ (Բաղրջուկ սիրիական կամ Շարոնի վարդ)։

## Պատկերասրահ

File:Seal of the President of the Republic of Korea.svg|Հանրապետության նախագահի զինանշանը՝ չինական փյունիկի պատկերով
File:Emblem of the Prime Minister of the Republic of Korea.svg|Վարչապետի պատկերանշան
File:Emblem_of_the_National_Assembly_of_Korea.svg|Ազգային ժողովի պատկերանշան (հանգըլով գրված է 국회 ― Ազգային ժողով)


## Տես նաև
*Կորեայի Հանրապետության դրոշ
* Կորեայի Հանրապետության օրհներգ
*Ին և Յանգ

## Արտաքին հղումներ
*Նախագահի պոշտանական կայք
*Վարչապետի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի պետական խորհրդանիշներ
Բաղդասար Բաղդասարյան

**Բաղդասար Բաղդասարյան** (1874, Երզնկա, Կարինի նահանգ - 1915), հայ բժիշկ։

Ծնվել է 1874 թ., Կարինի նահանգի Երզնկայի գավառի կենտրոն Երզնկա քաղաքում։ Բժշկական կրթություն է ստացել և Կարինում աշխատել որպես բժիշկ։ Սպանվել է 1915 թվականին Կարինից դուրս՝ 41 տարեկանում։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէ­ո­դիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1874 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երզնկա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Արջագլուխ

**Արջագլուխ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում՝ Գուգարաց լեռներում, Ծաղկաշատ գյուղից 3 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 1911 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կորեայի հրաբուխների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Կորեայում գործող և հանգած հրաբուխների ցանկը․

## Աղբյուրներ
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).  

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի աշխարհագրություն
Մրձաքար

**Մրձաքար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Սևորդյաց լեռներում, Քարինջ գյուղից 4 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2203 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Հալասան

**Հալասան** (հանգըլ՝ 한라산), հանգած հրաբուխ Ջեջու կղզում։ Հարավային Կորեայի ամենաբարձր կետն է։

Տարածքի շուրջը հայտարարվել է ազգային պարկ։

## Աշխարհագրություն
Լեռը տեղակայված է կղզու կենտրոնում և հաճախ ամբողջությամբ նույնացվում է վերջինիս հետ։ Տեղական ասացվածքն ասում է՝ «Ջեջուդոն Հալասանն է, Հալասանը Ջեջուդոն է»։

Լեռն ինքնին տեսանելի է կղզու ցանկացած կետից, չնայած, որ գագաթը հաճախ ծածկված է ամպերով։ Հալասանն ընդգրկված է Հարավային Կորեայի բնական հուշարձանների ցանկում՝ 182 համարի տակ։

Լեռան վրա է տեղակայված կղզու հնագույն բուդդակայական տաճարը՝ Կվանգըմսանը, որը կառուցվել է դեռևս Կորյոյի ժամանակաշրջանում։ Հետագայում այն ոչնչացվել է և վերականգնվել միայն 20-րդ դարում։ Ոչ հեռու տեղադրված է Ջեջուի 1948-1950 թվականների ապստամբության զոհերին նվիրված հուշարձանը։

Հանգած խառնարանում այժմ տեղավորված է Բեննոկտամ լիճը։ Անձրևային եղանակներից հետո լճի չափսը հասնում է 2 կմ-ի, իսկ խորությունը՝ 100 մ-ի։

Հյուսիսային Կորեայում լեռան անվանում հանգըլով գրվում է «Հանասան» (կորեերեն՝ 한나산), սակայն կարդացվում է «Հալասան»։

## Բարձրանալու երթուղիներ
Կա լեռան գագաթ տանող 4 հիմնական ճանապարհ.
* Կվանումսա երթուղի — 8.3 կմ
* Օրիմոկ երթուղի — 7.8 կմ
* Սոնփանակ երթուղի — 9.6 կմ
* Յոնգսիլ երթուղի — 6.5 կմ

## Պատկերասրահ

Halla01.JPG|Խառնարանային լճեր լեռան վրա (06/2008)
Halla07.JPG|Գագաթի տեսարան (06/2008)
Halla02.JPG|Գագաթի տեսարան (06/2008)
Halla05.JPG|Սոնփանակ երթուղի (02/2008)
Halla06.JPG|Տեսարան (06/2008)
Halla03.JPG|Կվանումսա երթուղի (1) (06/2008)
Halla04.JPG|Կվանումսա երթուղի (2) (06/2008)
Halla08.JPG|Հուշարձան Սոնփանակ երթուղու ճանապարհին (06/2008)


## Տես նաև
* Կորեայի հրաբուխների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Volcano Live
* Peakbagger.com
* Peakware.com 
* Սեուլի օրաթերթ. Կորեայի հայտնի լեռները

Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Ճոճնասար

**Ճոճնասար**, լեռնագագաթ Լոռու մարզում, Շիրակի լեռներում, Սարալանջ գյուղից 2 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը 2380 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Շիրակի լեռներ

**Շիրակի լեռներ**, *Եսաղուլի լեռնաշղթա, Եսաուլի լեռնաշղթա, Իլիի լեռնաշղթա, Յասաղուլի լեռնաշղթա, Յասայուլի լեռնաշղթա, Յասաուլ, Յասաուլի լեռնաշղթա*, լեռնաշղթա Հայաստանի Շիրակի մարզում։

Ձգվում է լայնակի ուղղությամբ՝ Ախուրյանի հովտից մինչև Չիչխանի ստորին հոսանքը։ Երկարությունը 36 կմ է, միջին բարձրությունը՝ 2300 մ, առավելագույնը՝ 2556 մ (Ցուլասար լեռ)։ Ձևավորվել է գոգածալքային կառույցի վրա։ Կազմված է էոցենի նստվածքահրաբխածին ապարներից։ Լանջերն անհամաչափ են՝ կտրտված էրոզիոն հովիտներով։ Հաճախակի են սելավները։ Լանդշաֆտը լեռնատափաստանային է։

Ծալքաբեկորային է՝ կազմված կրաքարերից, անդեզիտադացիտնեիից, տուֆակոնգլոմերատներից և այլ ապարներից։ Հյուսիսային լանջերը մեղմաթեք են, հարավային՝ զառիթափ, որտեղ զարգացած են սելավային երևույթները։ Բաբձրադիր գոտում կան հարթ մակերևույթներ։ Բուսական ծածկը հիմնականում տափաստանային է։

Լայնակի ուղղությամբ ձգվում են Փամբակ գետի և նրա վտակ՝ Չիչկանի միջև՝ մինչև Ախուրյան գետը։ Ամենաբարձր գագաթը Ցուլասարն է՝ 2556 մ, երկարությունը՝ 36 կմ, հայտնի է Բոլոսարի լեռը և այլն։

## Պատկերասրահ

Երկրաբանական խզվածք.jpg|Երկրաբանական խզվածք
Շիրակի դաշտը և Շիրակի լեռները.jpg|Շիրակի դաշտը և Շիրակի լեռները
Երկրաբանական շերտավորում.jpg|Երկրաբանական շերտավորում
Երկրաբանական օղակներ քարերին.jpg|Երկրաբանական օղակներ քարերին
Լեռնաչորասեր բուսականություն.jpg|Լեռնաչորասեր բուսականություն
Քսերոֆիլ բուսականություն.jpg|Քսերոֆիլ բուսականություն
Չորասեր բուսականություն.jpg|Չորասեր բուսականություն
Շիրակի լեռները.jpg|Շիրակի լեռները
Կարմրաքար գյուղը.jpg|Կարմրաքար գյուղը Շիրակի լեռների լանջերին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռնաշղթաներ
Նշան Աճեմյան

**Նշան Ֆիքրի Աճեմյան** (1867-?, Կոստանդնուպոլիս, Թուրքիա - ապրիլի 30, 1930/1944), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Նշան Աճեմյանը ծնվել է մոտ 1867 թվականին, Կոստանդնուպոլսի Խասգյուղ (Խասքեոյ) թաղամասում (որոշ աղբյուրներով՝ Սեբաստիայի նահանգի Եվդոկիայի գավառի կենտրոն Եվդոկիա (Թոքաթ) քաղաքում)։ 1894 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ 1894 թվականից ներքին հիվանդությունների բժիշկ է աշխատել Եվդոկիայում։ 1914-1918 թվականներին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և հազարապետի աստիճանով ծառայել Տրապիզոնի նահանգի Սամսոն (Սամսուն) նավահանգստի զինվորական հիվանդանոցի բժշկապետ։ Պատերազմի ավարտից հետո երկար տարիներ շարունակել է քաղաքային հիվանդանոցի բժիշկ և ազատ բժիշկ աշխատել Սամսոնում։ Որոշ ժամանակ քաղաքային հիվանդանոցի բժիշկ է աշխատել Սեբաստիայի նահանգի Ամասիայի գավառի կենտրոն Ամասիա քաղաքում։ Հետագայում հաստատվել է Կոստանդնուպոլսում և բժիշկ աշխատել։ Հասուն տարիքում հիվանդացել է և անդամալույծ դարձել։

Մահացել է 1930 թվականի կամ 1944 թվականի ապրիլի 30-ին, Կոստանդնուպոլսի Կում կափու թաղամասում։ Այլ (նվազ հավանական) տվյալներով՝ 1915 թվականի ապրիլին ձերբակալվել է Իթթիհադի ղեկավարներից դոկտոր Բեհաէդդին Շաքիրի կազմած 58 ականավոր հայ բժիշկների ցուցակով և սպանվել 1915 թվականին, Երզնկայում` մոտ 48 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919
* Ալպօյաճեան Ա. «Պատմութիւն Եւդոկիոյ հայոց», Գահիրէ, 1952
* Գերսամ Ահարոնեան «Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965)», Պէյրութ, 1965
* Շիկահեր Վարդ «Կիսադարեան պատմութիւն թրքահայ բժշկութեան, 1923-1975», Իսթանպուլ, 1975
* Թէոդիկ «Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան», Բ տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985
* Հայրապետյան Վանիկ «Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից», Երևան, 1990
* Յարման Արսեն «Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 30 մահեր
Արմենակ Բամբուքճյան

**Արմենակ Խաչատուրի Բամբուքճյան** (Նիկոմիդիա, Բրուսայի նահանգ - 18 փետրվարի, 1915, Սեբաստիա), հայ բժիշկ։

Ծնվել է Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի կենտրոն Նիկոմիդիա քաղաքում։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ՝ 1914 թվականին, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Սեբաստիայի զինվորական հիվանդանոցում ծառայել որպես զինվորական բժիշկ։ Մահացել է 1915 թվականի փետրվարի 18-ին Սեբաստիայում, ժան­տախ­տից։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 18 մահեր
Կատեգորիա:Սեբաստիա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Ձիգկատար

**Ձիգկատար** (նաև՝ **Զիկատար**), լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու և Տավուշի մարզերի սահմանագլխին՝ Գուգարաց լեռներում, Թեղուտ գյուղից 5 կմ արևելք։ Բարձրությունը 1646 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Վահան Վարդանյան (բժիշկ)

**Վահան Դավիթի Վարդանյան**, արևմտահայ բժիշկ, Հայոց Ցեղասպանության զոհ։

## Կենսագրություն
Վահան Վարդանյանը ըստ տարբեր տվյալների ծնվել է 1877, 1880 կամ 1882 թվականին, Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիայի գավառի Տիվրիկի գավառակի Զմառա ավանում, բժիշկ Բաղդասար Վարդանյանի եղբայրն է։

1907 թվականին ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի դեղագործական բաժինը։ Սեբաստիայում սեփական դեղատուն է ունեցել
և դեղագործ աշխատել։ Եղել է ամուսնացած և ընտանիքատեր։ Եղել է Սեբաստիայի ՀՅԴ Կենտրոնական կոմիտեի կարկառուն դեմքերից։

1915 թ. մարտին կամ ապրիլին ձերբակալվել են դեղագործ Վահանը, Մշեցի Մարտիրոսը, Հովհաննես Փոլադյանը և ուրիշներ։ Մի քանի օր անց, Սեբաստիայից դուրս, գաղթի ճանապարհին, Մաշարլար Երի վայրում, Սեբաստիայի արյունարբու նահանգապետ Մուամմերի հրահանգով թուրք ոստիկան-զինվորների ձեռքով ընտանիքի անդամների և ընկերների հետ սրախողխող է արվել՝ մոտ 35 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919
* Համբարձումեան Վահան, Գիւղաշխարհ, Փարիզ, 1927
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985
* Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990
* Համբարձումյան Վահան, Գյուղաշխարհ, Երևան, 2000
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001
* Խաչատրյան Լ., Բաբլումյան Ա., Ցուցակ հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
ACT (թեստ)

**ACT**, ստանդարտացված թեստ է, որը հանձնելով ավագ դպրոցի աշակերտները ցույց են տալիս գիտելիքների առումով իրենց պատրաստվածությունը համալսարաններ դիմելու գործընթացում։ Առաջին անգամ թեստը անցկացվել է 1959 թվակականի նոյեմբերին Էվերրետ Ֆրանկլին Լինդգուիստի կողմից։ Թեստը սկզբնապես բաղկացած էր չորս բաժնից՝ անգլերեն, մաթեմատիկա, հասարակական գիտություններ և բնական գիտություններ։

1989 թվականին հասարակական գիտությունների բաժինը փոխարինվեց Reading կոչվող բաժնով (որը ներառում էր հասարակական գիտությունների ենթաբաժին), և բնական գիտությունների բաժինը փոխակերպվեց Science Reasoning բաժնի, որն ավելի շատ ստուգում էր խնդիրներ ստուգելու հմտությունը։

2005 թվականի փետրվարին Writing բաժինը ավելացվեց թեստին՝ նմանակելով SAT թեստի մեջ տեղի ունեցած նման փոփոխությունները։

2015 թվականի գարնանը ACT-ն կառաջարկվի որպես համակարգչով հանձնելու թեստ, սակայն դրա հետ մեկտեղ կշարունակվի առաջարկվել թղթային քննությունն այն աշակերտներին, որոնց դպրոցներում կան տեխնիկական խնդիրներ։

ACT քննությունը հանձնողների թիվը տարեցտարի ավելանում է։ 2011 թվականին ACT հանձնողների թիվը նույնիսկ գերազանցում էր SAT հանձնողների թվին։ԱՄՆ բոլոր չորսամյա կրթություն առաջարկող համալսարանները դիմորդներից ընդունում են ACT քննության արդյունքները։ Սակայն յուրաքանչյուր համալսարանի դեպքում դիմորդի ACT քննության արդյունքը տարբեր կերպ է դիտարկվում՝ համեմատ GPA-ի, արտադասարանային ակտիվության, և այլ կարևոր գործոնների։ Թեստի գլխավոր չորս բաժինները գնահատվում են յուրաքանչյուրը 1-36 գնահատման սանդղակով, և մեկ ամբողջական միավորը չորս բաժինների միավորների միջինն է։

## Գործածություն
ACT-ն ստուգում է ավագ դպրոցի աշակերտների գիտելիքները չորս բնագավառներում՝ English, Math, Reading, Science։ Լրացուցիչ Writing բաժինը ստուգում է աշակերտների էսսե կազմելու և գրելու հմտությունը։ Ինչպես նշում են թեստը կազմողները, ACT-ն ստուգում է աշակերտների պատրաստվածությունը համալսարանում կրթությունը շարունակելու համար։

## Ֆորմատ
ACT-ն կազմված է չորս բաժնից՝ Անգլերեն, մաթեմատիկա,reading և բնագիտություն։ Գնահատվում է 1-36 գնահատման սանդղակով։ Յուրաքանչյուր ճիշտ պատասխանի համար տրվում է մեկ միավոր, իսկ սխալի համար միավոր չի հանվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրթությունն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ստանդարտացված փորձարկում
Վահան Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Վահան Վարդանյան** անուն ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

* Վահան Բաղդասարի Վարդանյան (1923-1996), հայ թարգմանիչ լրագրող։
* Վահան Վարուժանի Վարդանյան (1962-2013) հայ բանաստեղծ։
* Վահան Դավիթի Վարդանյան, հայ բժիշկ, Մեծ Եղեռնի զոհ։
Հեինսա

**Հեինսա** (հանգըլ՝ 해인사, հանջա՝ 海印寺, թարգմ․՝ արտացոլման տաճար հանգիստ ծովում), Հարավային Կորեայի առավել հայտնի բուդդայական տաճարներից մեկը։ Այստեղ է պահպանվում Տրիպիտակա Կորեանայի հայտնի բուդդայական սրբազան տեքստերի կամարը՝ փորագրված ավելի քան 80 հազար փայտե սալիկների վրա։ Մինչև այսօր էլ համարվում է բուդդայական Սոն հոսանքի գործող կենտրոն։

1995 թվականին ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի այն շինությունները, որոնցում պահպանվում է Տրիպիտակա Կորեանան, ընդգրկեց Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

## Տեղակայություն
Հեինսան համարվում է կորեական «Եռազարդ» տաճարներից մեկն է (կորեերեն՝ 삼보사)։ Տեղակայված է Հարավային Գյոնգսանգ նահանգի Կայասան լեռան վրա։

## Պատմություն
Տաճարն առաջին անգամ կառուցվել է 802 թվականին։ Լեգենդի համաձայն՝ կորեացի երկու վանական՝ Չինաստանի, Սունի և Իջոնի ճամփորդություններից վերադառնալով՝ բուժել են Էջան վանի կնոջը, ով ծանր հիվանդությամբ էր տառապում։ Որպես շնորհակալություն Բուդդային՝ վանը հրամայեց տաճար կառուցել։ Մեկ այլ աղբյուր՝ Չոի Չի Վոնը (900 թվական) պնդում է, որ Սունինը և իր գործընկեր Ինջոնը ստացան կառավարող թագուհու աջակցությունը, ընդունեցին բուդդիզմ և աջակցեցին տաճարի շինարարությանը։

Տաճարային համալիրը վերականգնվել կամ վերակառուցվել է մի քանի անգամ՝ 10-րդ դարում, 1488, 1622 և 1644 թվականներին։ 1817 թվականին Հեինսան այրվել է, որից հետո գլխավոր դահլիճը վերականգնվել է 1181 թվականին։ Գլխավոր դահլիճը՝ Դեջոկվանջոնը (Մեծ լռության և լույսի դահլիճ) հատուկ չէ կորեական բուդդայականությանը, քանի որ նվիրված է Վայրոչանային (Բուդդա Վայրոչանա՝ բուդդայականության հինգ Իմաստության բուդդաներից մեկը), այն պարագայում, երբ մյուս կորեական բուդդակայական տաճարների գլխավոր դահլիճը նվիրված է Սոկամոնիին։

## Պատկերասրահ

Image:Korea-Haeinsa-02.jpg
Image:Korea-Haeinsa-04.jpg
Image:Korea-Haeinsa-12.jpg
Image:Korea-Haeinsa-08.jpg
Image:Haeinsa-monastery-pond-of-reflection.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Asian Historical Architecture: Haeinsa
*South Korean Cultural Properties Administration page for Haeinsa and ''Tripitaka Koreana'' 
*Digital Dictionary of Buddhism  
*UNESCO: Haeinsa Temple Janggyeong Panjeon
*Cultural Heritage: Haeinsa Janggyeong Panjeon 
*Haeinsa Temple : Official Site of Korea Tourism Org 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հարավային Կորեայում
Ստեփան Սարյան

**Ստեփան վարդապետ Սարյան** (1865, Կ. Պոլիս - 1915, Տրապիզոն), հայ բնագետ, մշակութային գործիչ, Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1865 թվականին Կ. Պոլսի Գաղատիա թաղամասում։ 1880 թվականին միացել է Մխիթարյան միաբանությանը (Վենետիկի Սբ. Ղազար կղզի)։ 1887 թվականին ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա։ 1890 թվականին ավարտել է Հռոմի համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետը և ստացել աստվածաբանության ու փիլիսոփայության դոկտորի տիտղոս։ 1890 թվականին վերադարձել է Սբ. Ղազարի վանք։ 1891-93 թվականներին աշխատել է որպես Սբ. Ղազար վանքի դպրոցի ուսուցիչ և տեսուչի օգնական։ 1898-1899 թվականներին միաժամանակ եղել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության «Բազմավէպ» հանդեսի խմբագիրը և տպարանի տեսուչը, բնագիտական հոդվածներով աշխատակցել հանդեսին։

1899-1901 թվականներին «Բազմավեպի» համարներում լույս են տեսել նրա «Մագնիսական քուն» վերնագիրը կրող հոդվածները՝ նվիրված հիպնոսի առեղծվածներին։ 1902/05 թվականին գրել է հայ իրականության մեջ առաջին երկը դարվինիզմի և տեսակների ծագման մասին։

1902-1906 թվականներին եղել է Մխիթարյանների Փարիզի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանի տեսուչը։ 1906-1910 թվականներին Եղիսաբեթուպոլսում եղել է առաքելական քարոզիչ։ Այնուհետև որոշ ժամանակ ուսուցչություն է արել իր ծննդավայր Կ.Պոլսի Գաղատիա թաղամասում։ 1910 թվականին տեղափոխվել է Տրապիզոն և վարել տեղի հայ կաթոլիկների վարժարանների տեսուչի, ապա՝ հոգևոր հովվի պաշտոնները։

Զոհվել է Մեծ Եղեռնի ժամանակ՝ 1915 թվականին Տրապիզոնում՝ 50 տարեկանում։

## Աշխատություններ
* Ընթացք տեսական աստուածաբանութեան, 1894, 825 էջ։
* Մագնիսական քուն, Վենետիկ, 1901։ Մինչ այդ լույս է տեսել «ԲԱզմավէպի» 1899-1901 թթ. համարներում։
* Էակներու ծագումը, 1902/1905։

## Գրականություն
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Փաշայան Ասատուր, Տիտղոսակիր հայեր, XV-XIX դարեր, Երևան, 2001։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բնագետներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Կատեգորիա:1865 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Տրապիզոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Գնիշիկ (լեռ)

**Գնիշիկ**, *Կնիշիկ, Ողրի Բինասի*, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Վայքի լեռնաշղթայում, Խաչիկ գյուղից 3 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2510 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Գաբրիել Անսուրլյան

**Գաբրիել Ղազարի Անսուրլյան** (1885, Մելիտինե, Օսմանյան կայսրություն - 1915, Եդեսիա), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Գաբրիել Անսուրլյանը ծնվել է 1885 թվականին Խարբերդի նահանգի Մելիտինեի (Մալաթիա) գավառի կենտրոն Մելիտինե քաղաքում։ Ծնողները՝ Ղազար և Գոհար Անսուրյանները վաղաժամ են մահացել, և նա մեծացել է Հովսեփ հորեղբոր խնամքի տակ։ 1895 թվականի հայկական կոտորածների ժամանակ զոհվել է նաև հորեղբայրը, և Գաբրրիելը մնացել է կատարյալ որբ։

Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Սբ. Երրորդություն վարժարանում։ 1903 թվականին ուղարկվել է Կարին և անվճար ուսանել Սանասարյան վարժարանում։ 1906 թվականին ավարտելով ուսումը, վերադարձել է Մելիտինե և ուսուցչություն արել Մայր վարժարանում՝ դասավանդելով քիմիա, բուսաբանություն, թվաբանություն, տոմարակալություն և բնագիտություն։ Միաժամանակ, եղել է Մելիտինեի ՀՅԴ կոմիտեի քարտուղարը։

1909 թվականի Ադանայի եղեռնը սթափեցրել է Մելիտինեի մտավորականներից շատերին, և Գաբրիելը, մի խումբ գաղափարակից երիտասարդների հետ, լծվել է Մելիտինեի ինքնապաշտպանության գործին։ Ընկերների հետ ռումբ պատրաստելիս վերջինս պայթել է ու վնասել Գաբրիելի աջ ձեռքը։

Ուսուցչություն անելու ընթացքում կապուչին մի աբանահայր Սելեսթինի մոտ ֆրանսերեն է ուսանել։ 1910 թվականին մեկնել է Բեյրութ և ընդունվել Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1911 թվականին նշանվել է մի հայ օրիորդի հետ։ Ուսումն ավարտել է 1914 թվականի ամռանը։

1915 թվականի մայիսին Բեյրութում ձերբակալվել է իբր իր ծննդավայրը ուղարկվելու համար։ Սպանվել է նույն տարվա ամռանը՝ Եդեսիայի մոտ կամ Մելիտինեի բանտում, 30 տարեկանում։ Այլ տվյալներով՝ վերապրել է։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Կարոյեան Գասպար «Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները)», Պոսթոն, 1957
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե «Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.)», հ. 2, Խարբերդի նահանգ, Երևան, 2004։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:1885 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մելիտինե քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Եդեսիա քաղաքում մահացածներ