open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գուբադիա

**Գուբադիա** (, ), թաթարական և բաշկիրական ազգային խոհանոցների ուտեստ, փակ կլոր բազմաշերտ կարկանդակ։ Ավանդական տարբերակը քաղցր է և մատուցվում է թեյի հետ, սակայն կան այլ բաղադրատոմսեր, որոնք պարունակում են միս։ Բաշկորտոստանում տարածված է հյուսիսային և հյուսիս արևմտյան շրջաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հոդված բաշկիրական վիքիպեդիայում 

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Մոնրեալ)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան Կանադայի Մոնրեալ քաղաքի Մարսելին Ուիլսոն զբոսայգու հյուսիսային հատվածում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Հուշարձանի կառուցման գումարը հավաքվել է Կանադայի հայկական համայնքի և Մոնրեալի քաղաքապետարանի ջանքերի շնորհիվ։

## Տվյալներ
Հուշարձանի ստեղծման աշխատանքները սկսվել են 1990-ական թվականներին։ Հուշարձանը բացվել է 1998 թվականի ապրիլի 26-ին։ Հուշարձանը վրանանման քարե կառույց է մեկ ոտնաչափ պատվանդանով։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Ֆրանսին Լարիվեն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Քինգ Բեչ

**Էնդրյու Բի Բեչելոր** (, ), առավել հայտնի որպես **Քինգ Բեչ** (*King Bach*), կանադա-ամերիկացի դերասան, հումորիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Ծնվել է 1988 թվականի հունիսի 26-ին Տորոնտոյում, Կանադա։ Նրա ծնողները ճամայկացիներ են, ովքեր երկուսն էլ հաշվապահներ են։ 2 տարեկանում նրա ծնողները տեղափոխվել են Ֆլորիդա նահանգի Ուեսթ Պալմ Բիչ քաղաք։ Միացյալ Նահանգներում էլ նա ստացել է իր դպրոցական կրթությունը, իսկ այնուհետև ընդունվել է Ֆլորիդա նահանգի համալսարանը։

### Կարիերա
Բեչելորն ուներ ավելի քան 15 միլիոն հետևորդ այժմ այլևս չգործող «Vine» վիդեոսհոսթինգում, որտեղ տեղադրում էր իր հումորային կարճ տեսանյութերը։ Նրա էջը և տեսանյութերը բազմիցս լուսաբանվել են հայտնի լրատվամիջոցների կողմից, այդ թվում FSU News-ի ։ Իր տեսանյութերի շնորհիվ հայտնի դառնալուց հետո, նա այնուհետև նաև նկարահանվել է մի քանի հայտնի հեռուստածրագրերում, որոնցից են «Black Jesus», «Wild 'n Out», «House of Lies» և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք
*Պաշտոնական էջը Vine-ում
*Պաշտոնական էջը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր
Կատեգորիա:Հունիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Ռոմիկ Հարությունյան (քիմիկոս)

**Ռոմիկ Սուրենի Հարությունյան** (), քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1996)։

## Կենսագրություն
1964-1965 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետում։ 1972 թվականին եղել է ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնի լաբորատորիայի վարիչ, 1972-1981 թվականներին՝ ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնում ավագ լաբորանտ, 1981-1987 թվականներին՝ կրտսեր գիտաշխատող պոլիմերման պրոցեսների կինետիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայում, 1987-1988 թվականներին՝ պոլիմերման պրոցեսների կինետիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայի գիտաշխատող, 1988-1992 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող, 1992-2006 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնում գործող քիմիական և կենսաբանական համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հետազոտություններով զբաղվող գիտահետազոտական լաբորատորիայում, 2005-2007 թվականներին՝ ֆիզիկական և կոլոիդ քիմիայի ամբիոնի դոցենտ։ 2007 թվականից ԵՊՀ անօրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ։ ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի խորհրդի անդամ։ «Գիտական տեղեկագիր, ԵՊՀ» գիտական հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ։։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են էմուլսիաներում ընթացող օքսիդացման և պոլիմերման գործընթացների կինետիկական օրինաչափությունների ու մեխանիզմի բացահայտմանը, ինչպես նաև մակերևութային ակտիվ նյութերի լուծույթների կոլոիդաքիմիական հատկություններին և քիմիական ռեակցիաներում դրանց դերի ուսումնասիրությանը։

## Անդամակցություն
* «Գիտական տեղեկագիր, ԵՊՀ» գիտական հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ
* ՀՀ քիմիական ընկերության խորհրդի անդամ

## Պարգևներ
* ԵՊՀ ոսկեզօծ հուշամեդալ
* ԵՊՀ արծաթե հուշամեդալ

## Գրքեր
* Գ. Գ. Պետրոսյան, Հ. Ա. Բեգլարյան, Ռ. Ս. Հարությունյան, «Սիլիկատների և ցեոլիտների քիմիա» դասընթացի լաբորատոր աշխատանքներ | Ուս. ձեռնարկ։ ԵՊՀ հրատ.: 2016թ․, 60 էջ։ Ռ.Ս. Հարությունյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Ցոլակ Աղաջանյան

**Ցոլակ Եփրեմի Աղաջանյան** (), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1990)։ Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի հայկական մասնաճյուղի քիմիական բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1962-1964 թվականներին և 1966-1967 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Բնական միացությունների քիմիայի ինստիտուտում, 1965-1966 թվականներին, միաժամանակ՝ «Վնիիսինթեզբելոկ» ինստիտուտում, 1967 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ ՆՕՔԻ-ում, 1979 թվականից՝ տարաբազմանիստ միացությունների լաբորատորիայի վարիչ։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են ամինաթթուների, պեպտիդների, ադամանտանների և տարաբազմանիստ այլ միացությունների ածանցյալների սինթեզին։ Հայտնաբերել է տարաբազմանիստ միացությունների ստացման նոր ուղիներ։ Մշակել է մատչելի հումքից տարաբազմանիստերի և դրանց օղակների ճեղքման արգասիքների ստացման եղանակներ։ 14 գիտական աշխատությունների և 28 հայտնագործությունների հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Վիլիեգաս

**Վիլիեգաս** (իսպ.՝ Villegas), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բուռգոս պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Օդռա Պիսուեգռա* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 24,52 կմ²։ Բնակչությունը՝ 94 մարդ ( 2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 40 կմ։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ալբերտ Գևորգյան

**Ալբերտ Վաչիկի Գևորգյան** (), հայ   քիմիկոս, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1991)։

## Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1961 թվականից աշխատում է «Նաիրիտ» ՓԲԸ-ում, 1977 թվականից՝ պոլիմերային բաղադրությունների լաբորատորիայի վարիչ։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են քլորոպրենի և այլ մոնոմերների հիման վրա նոր պոլիմերային նյութերի ստեղծմանը, ուսումնասիրությանը և արդյունաբերության տարբեր ճյուղերում դրանց նպատակային կիրառմանը։ Մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։

## Պարգևներ
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ արծաթե մեդալ, 1979
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ բրոնզե մեդալ, 1980, 1982

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Համլետ Գևորգյան (գիտնական)

**Համլետ Ամբակումի Գևորգյան** (), փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ (2013)։

## Կենսագրություն
Համլետ Գևորգյանը ծնվել է Երևանում, սովորել Երևանի Մռավյանի անվան դպրոցում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 1956 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում։ 1955 թվականին ավարտել է Գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության սեկտորի ասպիրանտուրան և պաշտպանել թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Աբստրակցիայի դերը իմացության մեջ» թեմայով։ 1962-1969 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի  պրոբլեմային խմբի ղեկավար, 1969 թվականից՝ բաժնի վարիչ։ 1992 թվականից՝ գիտաթեմատիկ խմբի ղեկավար, 1993-1995 թվականներին՝ ինստիտուտի տնօրեն։ 1970 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Հավանական և հավաստի գիտելիք» թեմայով, որն ամփոփում էր համանուն գրքի և նրան հարող տասնյակ հրապարակումների թեզերը։ 1972 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ 1963-1979 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում։ 1996 թվականինին ընտրվել է ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։

## Գործունեություն
Աշխատությունները վերաբերում են գիտության փիլիսոփայությանը և մեթոդաբանությանը, տրամաբանությանը, արևմտյան փիլիսոփայության իմացաբանական ուսմունքների քննական վերլուծությանը, ինչպես նաև պատմության փիլիսոփայությանը, հայ փիլիսոփայության պատմության մեթոդաբանական հարցերին։ Տվել է հավանականության կատեգորիայի սահմանումն իմացաբանության մեջ, ձևակերպել գիտելիքի օբյեկտիվության ներգիտական չափանիշները, պատմամշակութային գործոնների ազդեցությունը գիտական գիտելիքի իմացաբանական բնութագծերի վրա։

## Աշխատություններ
* Агностицизм и проблема знания и веры в буржуазной философии.- Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1964, 230 с.
* Вероятное и достоверное знание.- Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1965, 202 с.
* Метод исторической реконструкции в истории науки.- Ереван: Изд-во АН Армении, 1990, 207 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Իգերաս (Կաստելյոն)

**Իգերաս** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կաստիլիա պրոնվիցիայի մեջ՝ Վալենսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտո Պալանսիա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 11,80 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 50 մարդ (2010)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 25 կմ։

## Դեմոգրաֆիա

## Հեռավորությունը Իգերասից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Պաշտոնական կայք 
* Վալենսիայի համալսարանի վիճակագրական տվյալներ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Չելվա

**Չելվա** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալենսիա պրովինցիայի մեջ՝ Վալենսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոս Սերրանոս շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 190,6 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 1734 մարդ (2010)։

## Հեռավորությունը Չելվայից

## Պատկերասրահ

VGeneral Chelva.jpg
IglArciprestal Chelva.jpg
PortSCristobal Chelva.jpg
LaTorrecilla Chelva.jpg
ConsejoVilla Chelva.jpg
BarrioJudío Chelva.jpg
AntMezquita Chelva.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Պաշտոնական կայք
* Վալենսիայի ինստիտուտի վիճակագրություն
* Չելվայի մասին տվյալներ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Հարություն Թերզյան

**Հարություն Արտաշեսի Թերզյան** (), Էլեկտրական մեքենաների և կառավարման համակարգերի բնագավառի գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1986)։ Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2013)։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1957-1988 թվականներին աշխատել է Կոմպլեքսային էլեկտրասարքավորումների ԳՀԻ-ում, 1989-1994 թվականներին՝ ՀՊՃՀ էլեկտրական ապարատների ամբիոնի վարիչ, 1993 թվականից՝ պրոռեկտոր։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են սահմանափակումներով ոչ գծային բազմապարամետրիկ էքստրեմալ խնդիրներին, օպտիմալացման մեթոդների ադապտացում լուծվող խնդիրների մոդելներին, բարդ տեխնիկական համակարգերի ավտոմատացված նախագծման և հետազոտման համակարգերին, էլեկտրամագնիսական համակարգերի մոդելավորմանը, զուգահեռ հաշվարկներին։

## Պարգևներ
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2003)
* Պողոսյան մրցանակ (2010)
* Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2013)

## Երկեր
* Ավտոմատացված նախագծման համակարգերի տեսություն, Ե-Լոս Անջելես-Աթենք, 1995։
* Автоматизированное проектирование электрических машин, Москва, 1983.
* Вестник Государственного Инженерного Университета Армении: Серия: Моделирование, оптимизация, управление: Сборник научных трудов, Ереван, 1998-2011 (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Շինզո Աբե

**Շինզո Աբե** (, **Աբե Շինզո**, ), ճապոնացի պետական և քաղաքական գործիչ, Ճապոնիայի վարչապետ և Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահ 2006-2007 և 2012-2020 թվականներին։ Ճապոնիայի պատմության մեջ այդ երկրի վարչապետի պաշտոնն ամենաերկար ժամանակ զբաղեցրած անձն էր։ Սպանվել է 2022 թվականի հուլիսի 8-ին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տոկիո քաղաքի Սինձյուկու հատուկ շրջանում՝ քաղաքական անցյալ ունեցող ընտանիքում։ Հայրը՝ Շինթարո Աբեն Ճապոնիայի արտաքին գործերի նախարարն է եղել․ պապը հոր կողմից՝ Քան Աբեն ևս քաղաքական գործիչ է եղել։ Շինզո Աբեի մայրը՝ Յոքո Քիշին 1957 թվականից մինչև 1960 թթ. Ճապոնիայի վարչապետ Նոբուսուքե Քիշիի դուստրն է։ 1930-ական թվականներին Նոբուսուքե Քիշին ազդեցիկ քաղաքական և տնտեսական գործիչ է եղել Ճապոնիայի կողմից օկուպացված Մանջուրիայում, ապա զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններ Հիդեկի Տոձիոյի կառավարության մեջ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ։ Պատերազմի ավարտից հետո Քիշին ձերբակալվել է ամերիկյան օկուպացիոն ուժերի կողմից իբրև ենթադրյալ ռազմական հանցագործ, սակայն երեք տարի անց ազատ է արձակվել և կրկին քաղաքական գործունեություն է ծավալել։

Շինզո Աբեն հանրային կառավարում և քաղաքագիտություն է ուսանել Տոկիոյի Սեյկեյ համալսարանում, որն ավարտել է 1977 թվականին։ Երեք կիսամյակ սովորել է ԱՄՆ-ում՝ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում, այնուհետ վերադարձել է Ճապոնիա և գործի ընդունվել «Կոբե Ստիլ» պողպատագործական ընկերությունում։ 1982 թվականին թողել է ընկերությունը և անցել կուսակցական և քաղաքական գործունեության․ Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության մեջ պաշտոններ է զբաղեցրել և աշխատել է իբրև իր հոր՝ այն ժամանակ Ճապոնիայի արտաքին գործերի նախարարի քարտուղարը։

## Տես նաև
* Աբեէկոնոմիկա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ
Սմետաննիկ

**Սմետաննիկ**, գործարանային ալյուրի արտադրանք։ Իրենից ներկայացնում է տորթ թթվասերի խմորի հիմքով կամ էլ շոռակարկանդակ պատրաստված բարակ խմորով և լցոնած թթվասերով։ Սմետաննիկի հիմնական բաղադրամասերից բացի նրանում կարող են պարունակվել չամիչ, նուշ, քաղցր համեմունքներ, մուրաբա, խտացրած կաթ և կիտրոնի կեղև։ Գոյություն ունեն նաև շոկոլադե սմետաննիկների պատրաստման ձևեր։
Սմետաննիկը համարվում է ավանդական ռուսական ուտեստ սակայն թթվասերի հիմքով բաց սմետաննիկը համարվում է թաթարական խոհանոցի ուտեստ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Վիլյառիեսո

**Վիլյառիեսո** (իսպ.՝ Villariezo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուրգոս պրովինցիայում (*Կաստիլիա և Լեոն* ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ *Ալֆոս դե Բուրգոս* շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 10, 687 կմ2։ Բնակչությունը՝ 529 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 10 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Вильярьесо

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կամարգո

**Կամարգո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սանտանդեր շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 36,6 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 31 552 մարդ (2010)։

## Հեռավորությունը Կամարգոյից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Արնային երշիկ

**Արնային երշիկ**, երշիկի տեսակ, որի հիմնական բաղադրիչը ցուլի, հորթի կամ խոզի արյունն է, որից անջատված է ֆիբրինը (՝ մանրաթել)։ Պարունակում են մուգ կարմրաշագանակագույն, արյան թեթև համով ֆարշ։

Հենց նոր մորթված կենդանուց արյունը քամելու համար թափահարում են կենդանուն։ Արդեն քամած արյունը կարող է երկար ժամանակ պահպանվել, իսկ օգտագործելուց առաջ այն ֆիլտրում են՝ անցկացնելով նեղ անցքեր ունեցող մաղով։

## Պատմություն
Ըստ Մենանդրի (, 342 մ․թ․ա․ — 291 մ․թ․ա․) կատակերգության, Աթենքի լավագույն խոհարարը հայտնի է եղել Աֆթեն անունով, ով արնային երշիկի հեղինակն է։

## Բաղադրություն
Այս երշիկի բաղադրության մեջ ներառվում է խոզի միս, կենդանիների մաշկ, այլ երշիկների մնացորդներ, համեմունքներ։ Որոշ դեպքերում նաև ավելացնում են խոզի, ցուլի կամ հորթի լեզու։ Արնային երշիկի պատրաստման գործընթացը հեշտ չէ։ Սպանդի ենթարկված խոզից առանձնացնում են 2 կարևոր բաղադրիչ՝ փորոտիքը և արյունը։ Որպեսզի լցոնն ունենա պինդ տեսք, ավելացնում են տարատեսակ բաղադրիչներ։ Ընդ որում յուրաքանչյուր պատրաստող ունի իր սեփական բաղդրատոմսը։ Մեկն ավելացնում է բեկոն և համեմունքներ, մեկ ուրիշը ավելացնում է խաշած վարսակաձավար, տապակած սոխ ու մսային հավելվածներ։ Այդ իսկ պատճառով երբեք հնարավոր չէ համտեսել միևնույն համն ունեցող արնային երշիկ։

## Քիմիական կազմ
Հաշվարկված է 100 գրամ ապրանքի համար․
* *Էներգետիկ արժեք*՝ 1,586 ԿՋ (379 կկալ)
* *[[Ածխաջուր]]*՝ 1 գր
* *[[Շաքար]]*՝ 1 գր
* *[[Ճարպեր]]*՝ 35 գր
* *Պրոտեին*՝ 18 գր
* ''Երկաթ''՝ 6,4 գր (49%)
* *[[Նատրիում]]*՝ 680 գր (45%)

## Արնային երշիկի տեսակներ
Արնային երշիկները լինում են՝
* *բարձր տեսակի (տնական)*
* *առաջին տեսակի (խաշած)*
* *երկրորդ տեսակի (ապխտած)*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Յու․ Մարմարյան - «Անասնաբուծական մթերքների և հումքի ապրանքագիտություն», Երևան, 2002, «Ասողիկ» հրատարակչություն, 152 էջ

## Արտաքին հղումներ
* "Արյունով ուտեստներ"  (տապակած արյուն և տնական արնային երշիկ, տապակած արյան օգտակարությունը)

Կատեգորիա:Արյունով ուտեստներ
Կատեգորիա:Երշիկեղեն
Կատեգորիա:Լատվիական խոհանոց
Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Nissan Skyline

**Nissan Skyline** (Նիսսան Սքայլայն, ճապոներեն՝ スカイライン։ նիիսան սուկայլայն), սպորտային լյուքս դասի կուպե և սեդան տեսակի ավտոմեքենաների անվանումն է, որի արտադրությունը սկսվել է 1955 թվականից Prince Motor Company-ի կողմից, իսկ 1966 թվականից միավորված Nissan-ի կողմից։ Արդեն 2013 թվականից, Nissan-ը որոշում է վերանվանել Nissan Skyline մոդելը, Infiniti Skyline -ի։ Հիմնականում այս մոդելը նախագծվել է Շինիչիրո Սակուռաիի կողմից, մինչ 2011 թվականը, քանզի այդ տարի մահանում է նա։

## Արտաքին հղումներ
* Հավելյալ տեղեկություն անգլերեն լեզվով
* Հավելյալ տեղեկություն ճապոներեն լեզվով 
* Հավելյալ

Կատեգորիա:Ճապոնական ավտոմեքենաներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Ֆիլադելֆիա)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1976 թվականին։ Հուշարձանը կառուցվել է ամերիկահայ համայնքի և կազմակերպությունների միջոցներով։

## Տվյալներ
Քանդակագործը կերտել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսի հերոս Փոքր Մհերի բրոնզե կերպարը գրանիտե պատվանդանով։ Պատվանդանի չորս կողմերում քանդակված են հետևյալ տեսարանները.
* «Ավարայրի ճակատամարտ»
* «Վերջին փրկվածները»
* «Հայ մշակույթի պաշտպանը»
* «Ապագա»

## Հեղինակ
*Քանդակագործ՝ Խորեն Տեր-Հարության

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Խորեն Տեր-Հարությանի քանդակներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:1976 քանդակներ
Հայոց ցեղասպանության խաչքար (Գլենդել)

**Հայոց ցեղասպանության խաչքար**, խաչքար ԱՄՆ Գլենդել հայաշատ քաղաքում՝ Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու բակում։

## Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, ստեղծվել է Արթուր Զաքարյանի ընտանիքի հովանավորությամբ, տեղադրվել է 2000 թվականի հուլիսի 23-ին։

## Տվյալներ
Խաչքարը կառուցված է Հայաստանի բերված տուֆ քարից, հիմքը գրանիտ է, որը կազմված է 5 մասից՝ խորհրդանշելով 5 մայրցամաքները։ Խաչքարի կենտրոնից կախված է համընդհանուր սիրո և բարեգործության սիրտը, որից, որպես ցեղասպանության հետևանք, արյուն է կաթում խաչի վրա։ Խաչքարի վրայի 12 դատարկ խոռոչները խորհրդանշում են հայկական 12 գավառները, որտեղից տեղահանվել է հայ բնակչությունը։ Հավերժության ասուպը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ուժեղ և ամուր ապագան։ Խաչքարի վերևի կամարի զանգը ղողանջում է ի նշան փոխհատուցման։ Ցեղասպանությունը չի մոռացվում դարերի ընթացքում։ Խաչքարի վրայի արծիվը բնորոշում է հավերժական արդարությունը։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Գասպար Ղարիբյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:2000 քանդակներ
Վարդի ծառ

մինի|Վարդի ծառի փայտը ենթակեղևաշերտով
**Վարդի ծառ**, *վարդափայտ*, *բահիա* (), փայտ է, որը ստանում են Dalbergia decipularis արևադարձային ծառի Դալբերգիա (Dalbergia) տեսակից։ Այն աճում է բացառապես Բրազիլիայում և Գվատեմալայում։ Նախկինում համարվում էր, որ այս փայտը ստանում էին Dalbergia frutescens (հոմանիշ D. variabilis) ծառի տեսակից։ Դալբերգիա ծառերի տեսակները (Dalbergia) նույնպես տալիս են փայտ, որը կոչվում է վարդափայտ կամ պալիսանդր։ Վարդափայտը բնութագրվում է իր փայտի գույնով՝ դեղինից մինչև վարդագույն, կարմիր նախշով և վարդի բույրով։

Ավանդաբար ֆրանսերեն կոչվում է bois de rose։

Սա շատ ամուր և պինդ, կատարյալ փայլեցրածության ենթակա փայտ, որն օգտագործվում է փոքր շքեղ օբյեկտների կահույքի արտադրության համար, ինչպիսիք են հյումիդորներ, ինչպես նաև երաժշտական գործիքների արտադրության մեջ։

Քանի որ այս փայտի համեմատաբար բարձր գինը հազվադեպ է հնարավորություն տալիս մեզ օգտագործել նրան ամբողջովին կահույքի մեջ, սովորաբար օգտագործվում են նրբատախտակներ և ինտարսիաններ։ Կիթառ արտադրելիս վարդափայտից երբեմն պատրաստում են խեմը, թխկու կամ վարդափայտի փոխարեն։ Այս ծառի փայտից հաճախ պատրաստում են բլոկ սրինգներ նաև գեղեցիկ դանակների բռնակներ։

## Հոմանիշներ
* վարդի ծառ, բուա դե ռոզ ()
* վարդակակաչի ծառ/փայտ ()

### Ավստրալիական
Ավստրալիայում կա վարդի ծառի ընդհանուր անունը ՝ Հարպուլիա (Harpullia)։ Հարպուլիայի որոշ սորտերը գնահատվում էին իրենց մութ գունավոր փայտով։ Առավել հայտնի սորտերից էր *Հարպուլիա pendula*, որը լայնորեն տնկում էին Ավստրալիա արևելյան ափի երկայնքով։

### Բրազիլական
Բրազիլական վարդափայտն ունի մի քանի տեսակներ։ Դասական բարձրորակ փայտ է, հիանակի ֆիգուրայով։ Այն օգտագործվում է կահույքի դրվագազարդության մեջ և մանր ֆրեզման էլեմենտներում։ Հասանելի է միայն փոքր չափսերով, այն հազվադեպ է օգտագործվում ընդհանուր կահույքի մասերի մեջ։ Ինչպես և մյուս փայտերը, որոնք ունեն վառ արտահայտված նկար փայտի վրա, վարդափայտը շատ նորաձև է։ Տասնիններորդ դարում Բրազիլիայի վարդի ծառը համարվում էր Physocalymma scaberrima ցեղից, սակայն քսաներորդ դարում պարզ դարձավ, որ այն Dalbergia տեսակներից է։ Ինչ-որ ժամանակ, այն սխալմամբ համարվում էր Dalbergia frutescens var. tomentosa տեսականի, ինչը կարելի է նկատել հին գրքերում, ուղղված ատաղձագործներին։ Մի քանի տասնամյակ անց, այն արդեն հայտնի էր, որպես Dalbergia decipularis, որը աճում էր միայն Բրազիլիայի տարածքում։

## Աղբյուրներ
* Վարդափայտ  
* Վարդափայտ  

Կատեգորիա:Փայտ
Ջանիբեկյան

**Ջանիբեկյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արթուր Օթարիի Ջանիբեկյան (1976), Comedy Club Production-ի հիմնադիր և գլխավոր պրոդյուսեր։
* Գուրգեն Ջանիբեկի Ջանիբեկյան (1897-1978), դերասան։
* Կարեն Գուրգենի Ջանիբեկյան (1937-2015), դերասան։
* Միքայել Կարենի Ջանիբեկյան (1973), դերասան։
* Մուրադ Վահրամի Ջանիբեկյան (1956), դերասան։
* Ջանիբեկ Ջանիբեկյան (1928), արձակագիր։
* Սոս Կարենի Ջանիբեկյան (1988), դերասան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Վալդեոլմիլյոս

**Վալդեոլմիլյոս** () բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Էլ Սեռատո Պալենտինո* շրջանում։ Բնակչությունը՝ 67 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://es.wikipedia.org/wiki/Valdeolmillos

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Թելման Զուրաբյան

**Թելման Սուրենի Զուրաբյան** (, թաղված է Երևանում), հայ արվեստաբան, լրագրող։

## Կենսագրություն
Թելման Զուրաբյանը ծնվել է Թբիլիսիում, ինժեներ-շինարար Սուրեն Իվանի Զուրաբյանի ընտանիքում։ 1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի շինարարական ինստիտուտը։ Զբաղվել է մայր հայրենիքից դուրս ապրող (մասնավորապես մոսկվայաբնակ) երևելի հայերի գործունեության (Մարիետա Շահինյան, Հ. Բաբաջանյան, Հ. Բաղրամյան, Տ. Պետրոսյան և ուրիշներ) և Հայաստանի հետ նրանց կապերի լուսաբանմամբ։ Հավաքել, մոռացությունից փրկել, ի մի է բերել նաև հանրությանը քիչ ծանոթ հայ, հատկապես «Թիֆլիսյան դպրոցի», արվեստագետների ստեղծագործությունները։ «Երջանկության ալիքները» Թիֆլիսում տարբեր ժամանակներում ապրած նկարիչների, նաև Կարապետ Գրիգորյանցի մասին պատմող արժեքավոր գործ է։

Եղել է ԽՍՀՄ Ժուռնալիստների, ՀԽՍՀ Նկարիչների միությունների անդամ։

## Երկեր
* Волны счастья. Зурабян Тельман Суренович, Ереван, Советакан грох, 1981, 296 с.
* Տարբեր ժամանակների գույներ, 1970։
* Несмолкаемое эхо, Зурабян Тельман Суренович, Ереван, Айастан, 197, 244 стр. . 
* Անլռելի արձագանք, 1976։
* Торос Рослин, Зурабян Тельман Суренович , Ереван, Советакан грох, 1978, 344 с.
* Թորոս Ռոսլին, ռուսերեն՝ 1979, հայերեն՝ 1986:
* Երջանկության ալիքներ, 1981։
* Волны счастья: [ Эссе ], Зурабян Тельман Суренович, Баяндур А, [ред.]. Ереван, Сов. грох, 1981.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1979 մահեր
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 մահեր
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ
Կարեն Ալեքսանդրյան

**Կարեն Վռամի Ալեքսանդրյան** (), մեքենագետ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1976), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1982)։

## Կենսագրություն
Կարեն Ալեքսանդրյանը ծնվել է 1934 թվականին, Դիլիջանում։ 1956 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1956-1957 թվականներին եղել է  ԽՍՀՄ էլեկտրոարդյունաբերության նախարարության էլեկտրոմեխանիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտի  ինժեներ-մեխանիկ, 1957-1958 թվականներին` ԽՍՀՄ գունավոր մետալուրգիայի նախարարության Անդրկովկասգունմետշին տրեստի մեխանիկական արտադրամասի ավագ վարպետ, 1959-1962 թվականներին` ԽՍՀՄ «Պետկոմգյուղտեխնիկա» միութենական միավորման գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտ, 1962-1964 թվականներին նույն ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատող, 1964-1966 թվականներին` գիտական քարտուղար։ 1964 թվականին Ալեքսանդրյանին շնորհվել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1964 թվականին ծառայողական գործուղումով աշխատել է Աֆղանստանում։ 1965 թվականին Ալեքսանդրյանին շնորհվել է ավագ գիտաշխատողի կոչում։ 1972 թվականին  արժանացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի։ 1972 թվականին գործուղվել է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ 1966-1972 թվականներին եղել է լեռնային հողագործության և մելիորացիայի բաժնի վարիչ, 1972-1977 թվականներին` «Հայգյուղմեքենայացում» ԳԱՄ-ի տնօրեն, 1977 թվականից՝ նույն ձեռնարկության գծավոր տնօրեն։ 1974 թվականին ընտրվել է ՀԿԿ Նաիրիի շրջկոմի պլենումի (լրակազմ ժողովի) անդամ, 1975 թվականին՝ աշխատավորների Նաիրիի շրջանային խորհուրդի պատգամավոր։ 1976 թվականին արժանացել է պրոֆեսորի կոչման։ 1979 թվականին գործուղվել է Կուբա, Հոլանդիա, 1980 թվականին՝ Հնդկաստան։ 1983-1990 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ լեռնային երկրագործության և քարքարոտ հողերի իրացման համար ստեղծվող մեքենաների գլխավոր կոնստրուկտոր։ 1990-2002 թվականներին եղել է ՀՀ Առևտրի պալատի փոխտնօրեն։

## Պարգևներ
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* Կառավարական մեդալ
* Գիտական մեդալ
*«Աշխատանքի արիության համար՝ ի նշանավորումն Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի» մեդալ, 1970
*«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ, 1971
*Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան, 1973

## Երկեր
* Динамика машин для освоения каменистых почв, 1971.
* Машины для освоения горных склонов и борьбы с водной эрозией почвы.- Москва: Агропромиздат, 1985.- 191 с. :

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Սոտո ի Ամիո

**Սոտո ի Ամիո** (իսպ.` Soto y Amío), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Լեոն պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լունա* շրջանում։ Բնակչությունը՝ 938 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://es.wikipedia.org/wiki/Soto_y_Am%C3%ADo

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լեոն պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Շահե Աճեմյան

**Շահե արքեպիսկոպոս Աճեմյան** (ավազանի անունը՝ **Հովհաննես Արմենի Աճեմյան**) (1926, հուլիսի 24, Հալեպ - 2005, հուլիսի 13, Երևան (ամփոփված է Էջմիածնի Սուրբ Գայանե վանքի գերեզմանատանը)), արքեպիսկոպոս (1975), բանասիրության և փիլիսոփայության դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (1996), ԳՀԽ անդամ (1975-1985), ԵՀԽ-ում Մայր Աթոռի ներկայացուցիչ (1975-1986), ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր-դեկան (1995 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Հալեպի Հայկազյան վարժարանը, 1938 թվականին՝ Մխիթարյան հայրերի վարժարանը, 1945 թվականին՝ Հալեպի ֆրանսիական քոլեջը, 1947 թվականին՝ Կիլիկիո կաթողիկոսության Անթիլիասի դպրեվանքը, 1951 թվականին՝ Բրյուսելի համալսարանը։

1960 թվականին պաշտոնավարության է հրավիրվել Երուսաղեմ և 1965 թվականին ձեռնադրվել եպիսկոպոս։ 1975 թվականին նշանակվել է Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ներկայացուցիչը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդում։ Եղել է Հայոց պատրիարքարանի պաշտոնական հանդեսի «Սիոն» ամսագրի խմբագիր։ 1982 թվականին հիմնել է Ձիթենյաց լեռան Հայ Աստվածաշնչի կենտրոնը։ 1960-1994 թվականների ժամանակահատվածում եղել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության դիվանապետ և Կալվածոց տեսուչ, լուծել է վանքապատկան հողերի ու կալվածքների իրավակարգի խնդիրը Իսրայելում։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան։ 1995-2005 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի հիմնադիր դեկանը։ ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետին է նվիրել իր գրադարանը, հիմնել իր անունը կրող մասնագիտացված գրադարան։ Շահե Աճեմյանի նախաձեռնությամբ 2001 թվականին հիմնվել են «Աճեմյան մատենաշարը» և աստվածաբանության ասպիրանտական ուսումնառությունը։

Գործում է «Շահե Աճեմյան» բարեգործական հիմնադրամ

## Գործունեություն
Հին Երուսաղեմի պարսպից ներս՝ հայկական թաղամասում, կառուցել է 32 բնակարանով շենք և տրամադրել հայ չքավոր ընտանիքներին, Ս. Հակոբյանց վանքի (աթոռանիստ) դիմաց Ալեք և Մարի Մանուկյան ժառանգավորաց վարժարանի ու ընծայարանի եռահարկ շենքը՝ կից սրահով, այլ շինություններ։

Շահե Աճեմյանը դասախոսական գործունեություն է ծավալել Անթիլիասի, Բեյրութի կրթօջախներում և Դպրեվանքում։ Դասավանդել է նաև Հովակիմյան–Մանուկյան վարժարանում, Փոլատջյան ճեմարանում։ Հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի և շուրջ 150 հոդվածի, որոնք տպագրվել են «Հասկ», «Սիոն» և «էջմիածին» հանդեսներում։ Գրքերից հիշատակելի են հատկապես «Գիրք սաղմոսաց Դավթի» (Երուսաղեմ, 1988), «Մայր ցուցակ հայ Աստվածաշնչի ձեռագիրներու» (Լիզպոն, 1992), «Քերականություն արաբերեն լեզուի» (Բեյրութ, 1951), «Արիստոտելի ստորոգութեանց երկի Դաւիթ Անյաղթի մեկնութիւնը», «Հայերեն Աստուածաշունչը» (Եր., 2006) և այլն։ 2001 թվականին սկիզբ է դրել «Աճեմյան մատենաշարին», որով հրատարակվել են բազմաթիվ հետազոտություններ ու սկզբնաղբյուրներ։

## Գրականություն
*Բարխուդարյան Վ., Վարդանյան Ռ., Կարախանյան Գ., Շահե Արքեպիսկոպոս Աճեմյան. Կյանքը և գործը, Ե., 2001։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ առաքելական արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Վիլյանունիո դե Վալդավիա

**Վիլյանունիո դե Վալդավիա** (իսպ.` Villanuño de Valdavia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոնինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Պալենսիա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 99 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página del Ayuntamiento

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բեկմեզ

**Բեկմեզ** (), մրգերից, հատապնուղներից և բանջարեղեններից պատրաստված խտացրած հյութ։ Խաղողինը հայտնի է նաև որպես դոշաբ։ Պատրաստման հիմնական մեթոդները Տաքացնել կրակի վրա
Դնել արևի տակ (տալիս է ավելի անուշահոտ բեկմեզներ, բայց հավանաբար միայն Միջին Ասիայի կլիմայական պայմաններում)
Պատրաստում են առանց շաքարավազի ավելացման, որով էլ տարբերվում է կիեմներից։ Քամելով հասունացած պտուղների հյութը այն եփում են եռացնելու աստիճան հետո տողնում են և եփված հյութից առանձնացնում պտուղները։ Պարունակում է շաքարավազ, օրգանական թթուներ և վիտամիններ։ Օգտագործվում է քաղցրավենիքի և գինու արտադրության մեջ, նաև որպես սննդարար և դեղագործական արտադրանք։

## Տես նաև
* Դոշաբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ
Վիլյալբա դե Գուարդո

**Վիլյալբա դե Գուարդո** (իսպ.` Villalba de Guardo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Մոնտանիա Պալենտինա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 207 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գյուղացիական պատգամավորների խորհուրդներ

**Գյուղացիական պատգամավորների խորհուրդներ** (), զանգվածային քաղաքական ընտրովի կազմակերպություններ Ռուսաստանում։ Առաջին անգամ ստեղծվել են 1905-1907 թվականների ռուսական հեղափոխության ժամանակ։ 1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո «բանվորների և զինվորների պատգամավորների սովետների» օրինակով գյուղացիական պատգամավորների խորհուրդներ ստեղծվեցին Ռուսաստանի գրեթե բոլոր նահանգներում և գավառներում։

Նահանգային և գավառային Գյուխացիական պատգամավորների խորհուրդներ ընտրվում էին գյուղացիների ներկայացուցիչների նահանգային և գավառային համագումարներում։ 1918 թվականի հունվարի 13(26)-ին գյուղացիական պատգամավորների խորհուրդների 3-րդ համառուսաստանյան համագումարը միացավ խորհրդների 3-րդ համառուսաստանյան համագումարին։ 1917 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1918 թվականի մարտը նահանգային և գավառային Գյուղացիական պատգամավորների խորհրդներ ամենուրեք միաձուլվեցին բանվորների և զինվորների պատգամավորների խորհրդներին։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն
Կաբուերնիգա

**Կաբուերնիգա** (), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Սահմանակից է Անդալուսիա ինքնավար համայնքին։ Տեղակայված է Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում, Կանտաբրիա նահանգում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սախա Նանսա շրջանում։ Զբաղեցնում է 86,5 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 1086 մարդ ըստ 2010 թվականին տեղի ունեցած մարդահամարի տվյալների։

## Դեմոգրաֆիա

## Պատկերասրահ

Cabuerniga Valle casas ME.jpg|*Առանձնատուն Վալե գյուղում, Կաբուերնիգա, Կանտաբրիա, Իսպանիա*
Cabuerniga Valle Ayunta ME.jpg|*Կաբուերնիգայի քաղաքապետարան*
Cantabria03.jpg|*Բնապատկեր Կաբուերնիգայից*


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Պաշտոնական կայք 
* Կաբուերինգայի մասին տվյալներ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Մոնտեվիդեո)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան Ուրուգվայի Մոնտեվիդեոյի հայկական եկեղեցու բակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1975 թվականի ապրիլի 24-ին։ 
Հուշարձանը կառուցվել է Մոնտեվիդեոյի հայ համայնքի միջոցներով։

## Հեղինակներ
*Քանդակագործ՝ Ներսես Ունանյան
*Ճարտարապետ՝ Խ. Վարդանյան

## Տես նաև
* Հայերն Ուրուգվայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի հայկական հուշարձաններ
Պադիլյա դե Դուերո

**Պադիլյա դե Դուերո** (), նախկին բնակավայր Իսպանիայում, 1970 թվականի կեսերին ընդգրկվել է Պենյաֆեվ Վալյադովադ քաղաքապետարանի գավառի, Կաստիլյա և Լեոն ինքնավար մարզի մեջ։
Գյուղի ավերակները հայտնաբերվել են հռոմեական քաղաք Պինտոյինի հարևանությամբ, որն ավելացվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգության մեջ (:es:Bien de Interés Cultural)։

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Peñafiel 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ենգեն

**Ենգեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Արևելյան Ալգոյ* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2367 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 33,75 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 77 140*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Սպահան)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան Իրանի Սպահան քաղաքի Սուրբ Ամենափրկիչ Վանքի բակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1975 թվականի ապրիլի 24-ին։ Հուշարձանը կառուցվել է Երվանդ Սապունջյանի և Ջուլֆայի հայ համայնքի միջոցներով։ Հուշարձանն ունի կենրոնացված աշտարակի տեսք, ինչը խորհրդանշում է ցեղասպանությունից հետո կյանքի վերականգնումը, հայկական ոչնչացված մշակույթի զարթոնքը։ Հուշարձանի շուրջ կան տապանաքարերի նման պատկերներ։ 1985 թվականին հուշարձանի ջրային ցայտաղբյուրը փոխարինվել է հավերժական կրակով։

[մինի|ձախից|[Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Նոր Ջուղա)]]

## Հեղինակներ
* Ճարտարապետ՝ Երվանդ Սապունչյան
* Նախագծող՝ Ալբերտ Աճեմյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սպահանի հուշարձաններ
Գունցենհաուզեն

** Գունցենհաուզեն** (), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 16&nbsp;160 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 82,73 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 77 136*։

Քաղաքը բաժանված է 14 քաղաքային համայնքի։

## Քույր քաղաքներ
*  - Ֆրանկենմուս, Միչիգան 
*  - Իլ, Վերին Վիեննան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հենրիկ Մխիթարյան

**Հենրիկ Գևորգի Մխիթարյան** (), հայ մանկավարժ, մաթեմատիկոս, գյուտարար։

## Կենսագրություն
Հենրիկ Մխիթարյանը ծնվել է 1939 թվականին Մուլքի գյուղում, մեկ տարուց ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանում, ապա ավարտել է բարձրագույն կրթությունը Կիրովականի Մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնում։ Ուսման հետ մեկտեղ միաժամանակ մաթեմատիկա է դասավանդել Երևանի միջնակարգ դպրոցում։

## Գյուտեր
Մխիթարյանը գյուտարար է։ Ունի գյուտի 20 արտոնագիր։ Գյուտերի մասին իրենց կարծիքն են հայտնել տարբեր գիտնական-գյուտարարներ, և նշել, որ գյուտերից մի քանիսը անհրաժեշտ է ներկայացնել ՀՀ նախագահի մրցանակի։

Հենրիկ Մխիթարյանը պնդում է, որ իր գյուտերը կօգնեն լուծել աշխարհի էներգետիկ ճգնաժամը։ Ըստ գյուտարարի իր հայտնագործած հիդրոէլեկտրակայանը 100%-ից ավել ՕԳԳ ունի։ 2014 թվականի մարտի 13-ին Մխիթարյանը վիրավորական բառեր է բղավել կառավարական շենքից դուրս եկած՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանի հետևից, որը ըստ Մխիթարյանի նախանձում է և չի նպաստում իր գյուտերի ֆինանսավորմանը։

Հենրիկ Մխիթարյանը իր գյուտերի վրա ուշադրություն հրավիրելու նպատակով դիմել է հացադուլի 2014 թվականի մարտի 6-ին և հոկտեմբերի 7-ին Կառավարական 3-րդ շենքի դիմաց։

Չնայած գիտական շրջանակներում Հենրիկ Մխիթարյանի գյուտերին թերահավատորեն են վերաբերվում, մտավոր սեփականության գործակալության Գյուտերի, օգտակար մոդելների բաժնի պետ Ավետիս Պերյանը Մխիթարյանի գյուտերի առիթով ասել է, որ յուրաքանչյուր գյուտ արտոնագիր տրամադրելու համար անհատական փորձաքննության է ենթարկվում։ «Մենք արտոնագրեր ենք տալիս այն գյուտերին, որոնք չեն խախտում օրենքները, համապատասխանում են ֆիզիկայի օրենքներին և կարող են աշխատել, իսկ գյուտերի օգտակարությունը որոշում է շուկան»

## Գյուտերից մի քանիսը
* «Օդի հոսքի առաջացման և էներգիայի ստացման համալիր կայանք» գյուտը, որը կտա տաք ջուր, սառը օդ և կապահովի էներգիայով։
* «Կաթսայատուն» գյուտը, աշխատում է առանց ծխնելույզի և վնասակար թափոն չի արտանետում մթնոլորտ։
* «Ավտոմեքենայի խլացուցիչ» գյուտը վերացնում է մեքենաների խլացուցիչներից արտանետվող թափոնները։
* «Աղբի այրում առանց վնասակար թափոնների արտանետման» գյուտը, այրելուց մթնոլորտ ծուխ չի լցվի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:1939 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Լաբիրինթաբորբ

**Լաբիրինթաբորբ կամ բավիղաբորբ** () ներքին ականջի հիվանդություն։

## Պատճառներ
Ինֆեկցիան ներքին ականջ է թափանցում նախադռան պատուհաններով, կարիոզ պրոցեսով կիսաբոլոր խողովակների պատերի քայքայման, խոլեստեատոմայի դեպքում։ Հաճախ վնասվում է լատերալ կիսաբոլոր խողովակի ամպուլան, քանի որ աjն ամենամոտն է գտնվում պտկաձև ելունի խորշիկներին, որտեղ և զարգանում են դեստրուկտիվ պրոցեսները։ Լաբիրինթաբորբը կարող է լինել **սահմանափակ** և **տարածուն**, **շճային** և **թարախային**։

**Սահամանափակ լաբիրինթաբորբին** բնորոշ է ֆիստուլային սիմպտոմը. ականջը մաքրելու ժամանակ հավանդը հանկարծ գլխապտույտ է ունենում և իր գլուխը կարծես թե թեքվում է կողք։

**Դիֆուզ լաբիրինթաբորբի** դեպքում հիվանդի մոտ դիտվում է ուժեղ գլխապտույտ, որը կարող է տևել մի քանի ժամ, և ուղեկցվում է ծանր փսխումով։

**Թարախային լաբիրինթաբորբը** կարող է բերել վեստիբուլյար և լսողական անալիզատորների ռեցեպտորային ապարատի ամբողջական քաքայման, այսինքն տվյալ կողմի առեֆլեքսիա, լսողության լրիվ բացակայում։

## Առաջացման պատճառները
Լաբիրինթաբորբի ամենատարածված պատճառը վիրուսային վարակն է(օր.՝ մրսածությունը, գրիպը, կարմրուկը, տենդը կամ հերպեսի վիրուսների խմբի վիրուսով վարակվածությունը, որն առաջացնում է ջրծաղիկ)։ Երբեմն ականջի վարակը կարող է հանգեցնել լաբիրինթաբորբի։

Ավելի քիչ են հանդիպում բակտերիալ վարակներից՝ մենինգիտից կամ միջին ականջի վարակից առաջացումը։ Որոշ աուտոիմուն պայմանները, ալերգիաները և դեղամիջոցները նույնպես կարող են հանգեցնել լաբիրինթաբորբի։

## Հիմնական ախտանշաններ
Հիմնական ախտանշաններն են.

* հավասարակշռության կորուստ,
* գլխապտույտ,
* սրտխառնոց և փսխում,
* մշուշոտ տեսողություն,
* զնգոց ականջ(ներ)ում,
* կենտրոնանալու դժվարություն,
* Լսողության կորուստ,
* նիստագմուս (աչքի ակամա շարժումներ)։

## Բուժում
Լաբիրինթաբորբի բուժումը կախված է հիվանդության հիմնական պատճառից։ Օրինակ, եթե լաբիրինթաբորբը պայմանավորված է վիրուսով, նշանակվու է հակավիրուսային դեղամիջոցներ, եթե ​բակտերիաներով՝ հակաբիոտիկներ։ Բացի այդ, կորտիկոստերոիդներ կարող են նշանակվել նյարդերի բորբոքումը նվազեցնելու համար, իսկ գլխապտույտի և սրտխառնոցի համար նախատեսված դեղամիջոցներ՝ կարճաժամկետ հիմունքներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ականջի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ
Վաֆլի

**Վաֆլի** կամ փխրահացիկ (), բարակ, չոր թխվածքաբլիթի տեսակ։ Թխում են խմորով` հատուկ կաղապարների մեջ։ Խմորը պարունակում է ալյուր, ձու, շաքարավազ և սերուցք։ Վաֆլին իր անունը ստացել է գերմանական «wâfel» անունից։ Գերմանական «wâfel» անունը XVIII դարում փոխվել է waffle անվանումով։ Վաֆլիի կտորները հաճախ պատում են սերուցքով։ Օգտագործվում է նաև պաղպաղակի արտադրությունում։ Շերտերի համար օգտագործում են նաև մրգային, հատապտղային, ճարպային միջուկներ։ Վաֆլին լայնորեն կիրառվում է թխվածքեղենի արտադրությունում։ Այդ նպատակով վաֆլիները պատրաստվում են տերևների, բաժակների, խողովակների տեսքով։

## Վաֆլիների տարատեսակներ
* Յուղային միջուկով վաֆլիներ
* Պրալինե միջուկով վաֆլիներ
* Մրգային միջուկով վաֆլիներ
* Կոնֆետի միջուկով վաֆլիներ
* Յուղային միջուկով դիետիկ վաֆլիներ

## Պատկերասրահ

Neapolitaner Waffel.jpg
01 Waffel 2012.JPG
Kaffee und Waffel mit Eis.jpg
Gaufre liege.jpg
Waffel.jpg
Waffel mit Kirschen.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Բելգիական խոհանոց
Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող (Հալեպ)

**Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող**, հուշակոթող Սիրիայի Հալեպ քաղաքի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց մեծ եղեռնի 80-րդ տարելիցին։ Տեղադրվել է 1995 թվականին Հալեպ քաղաքի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակում։ Հուշարձանը կառուցվել է սիրիահայ համայնքի ջանքերով։

## Հեղինակներ
*Քանդակագործներ՝ Սմբատ և Ռաֆիկ Մկրտչյաններ
*Ճարտարապետ՝ Լևոն Մկրտչյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սիրիայի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայերը Հալեպում
Կատեգորիա:Բերիո թեմ
Բեթմենխեն

**Բեթմենխեն** ), տիպիկ թխվածքաբլիթ Ֆրանկֆուրտում։ Բեթմենխենները թխվում են մարցիպանային զանգվածից նուշի, շաքարի փոշու և վարդի ջրի հիմքով։ Գնդակի տեսքով են, կեսը պատված ձվի դեղնուցով, մյուս կեսը նուշով։ Թխվածքաբլիթը անվանվել է Ֆրանկֆուրտյան Բետմանով ընտանիքի պատվին և հիմա օգտագործվում է որպես ամանորյա թխվածքաբլիթ։ Ըստ լեգենդի՝ բեթմենխենները հորինել է Փարիզյան հրուշակագործ Ժան Ժակ Գոտենյեն 1838 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղցրավենիքներ
Վիլյառեալ

**Վիլյառեալ** (, քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Կաստելոն ինքնավար համայնքի մաս Վալենսիայի։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախա շրջանի (Կոմարսա) կազմում։ Ընդգրկում է տարածքը 55.1 կմ²։ Բնակչությունը 51.367 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը մարզի վարչական կենտրոնից 8 կմ։ Այս փոքրիկ քաղաքը հայտնի է իր ֆուտբոլային ակումբով՝ «Վիլյառեալ»։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1274 թվականի փետրվարի 20-ին։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

Basilica_s._pascual.JPG
Puente_de_Santa_Quiteria_1.jpg
Pla%C3%A7a_vila-real.jpg
Arciprestal_san_jaime.JPG
Ermita_virgen_de_gracia.JPG


## Արտաքին հղումներ
* Vilapedia, wiki sobre Vila-real, historia, costumbres, personajes, etc.
* Vila-real.com 
* Web Oficial del Ayuntamiento
* Villarreal en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana 
* Instituto Valenciano de Estadística
* Web Oficial del «Villarreal Club de Futbol»

Կատեգորիա:1274 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բուստիլյո դե լա Վեգա

**Բուստիլյո դե լա Վեգա** (իսպ.` *Bustillo de la Vega*), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է *Պալենսիա* գավառում, ինքնավար *Կաստիլյա և Լեոն* մարզում։ Մունիցիպալիտետի մի մասը գտնվում է *Վեգա Վալդավիա* շրջանում։ Բնակչությունը` 332 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Denominaciones de Origen en Castilla y León 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեոն պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Քալտենտալ

**Ենգեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Արևելյան Ալգոյ* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1609 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 22,14 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 77 141*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայդենհայմ (Միջին Ֆրանկոնիա)

** Հայդենհայմ (Միջին Ֆրանկոնիա)** (), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2364 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 52,29 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 77 140*։

Կոմունան բաժանված է 4 գյուղական համայնքի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Բասկոնես դե Օխեդա

**Բասկոնես դե Օխեդա** (իսպ.` Báscones de Ojeda), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է *Բոեդա Օխեդո* գավառում, ինքնավար *Ալենսիա* մարզում։ Մունիցիպալիտետի մի մասը գտնվում է *Կաստիլիա և Լեոն* շրջանում։ Տարածքը զբաղեցնում է 18,56 կմ2։ Բնակչությունը` 173 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 92 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Web del Ayuntamiento

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Իրեզինե

**Իրեզինե ** () պատկանում է հավակատվազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Արևադարձային բազմամյա բույս է, սակայն դեկորատիվ ծաղկեգործության մեջ ախիրանտեսի նման օգտագործվում է որպես միամյա։ Ամենատարածված տեսակներից են իրեզինելինդենին (*I.Lindeni von Heutte*)՝ նշտարաձև, մուգ կարմիր տերևներով, բաց կարմիր ջղերով և իրեզինե-վալիզին (*I.Wallisi Hort.*), որի կարմիր դարչնագույն տերևների ծայրը կլոր է, բաժանված երկու մասի։ Ծաղկային ձևավորումներում իրեզինե-լինդենին օգտագործվում է գորգերում, ծաղկեթմբերում և եզրագծերի համար։ Բարձրությունը հասնում է 30-40 սմ-ի, սակայն խուզման միջոցով բույսը կարելի է պահել ցանկացած բարձրության վրա։

## Մշակում
Բազմացվում է կտրոններով որոնք վերցնում են ջերմատներում ձմեռող մայրակներից։ Համապատասխան պայմաններ ստեղծելու դեպքում բազմացումը կարելի է կատարել տարվա բոլոր եղանակներին։ Նեխման հնարավորությունը կանխելու նպատակով կտրոնները վերցնելուց անմիջապես հետո կտրվածքներն անպայման անհրաժեշտ է թաթախել փայտածխի փոշու մեջ։ Կտրոնները արմատակալում են գետի մաքուր, լվացված ավազով լի բազմացման արկղերի մեջ։ 18-20° ջերմության պայմաններում կտրոններն արմատակալում են 7-10 օրվա ընթացքում։

Ձմեռվա ընթացքում տնտեսությունը երիտասարդ մայրակներով ապահովելու նպատակով կտրոններով բազմացումը կարելի է անել հուլիս-օգոստոս ամիսներին, որպեսզի դրանք հետագայում ծառայեն որպես մայրակ։ Մայրակներ կարելի է վերցնել նաև բաց գրունտում աճող բույսերից։ Այդ նպատակի համար նախատեսված բույսերն աշնանը, նախքան առաջին ցրտահարությունները, հանում են հողագնդիկով և տեղափոխում 11-13 սմ-անոց թաղարների մեջ, պահպանելով ջերմատանը՝ 20-22&nbsp;°C ջերմության պայմաններում։ Արմատակալումից հետո ջերմությունը իջեցվում է մինչև 15-18°։ Ջերմատանը օդը անհրաժեշտ է սիստեմատիկաբար փոխել, քանի որ խոնավ և ծանր օդում բույսերը ոչնչանում են։

Ջուրը տրվում է սակավ։ Բույսերը սովորաբար տնկում են մեկը մյուսից 7-8 սմ հեռավորության վրա։ Նախընտրում է արևոտ հողամասերը, սակայն վատ չի աճում նաև կիսաստվերում։

## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Հավակատվազգիներ