open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անբանի գլխարկ

[alt=1828 engraving showing a boy standing on a stool wearing a dunce cap with the ears of an ass.|մինի|[1828 թվականի փորագրություն: Պատկերված է աթոռակի վրա կանգնած տղա, որը անբանի գլխարկով է և ավանակի ականջներով։]]
**Անբանի գլխարկ** (), սրածայր գլխարկ, որը նախկինում օգտագործվել է որպես կարգապահական միջոց Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների դպրոցներում հատկապես 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբին այն երեխաների համար, որոնք խանգարել են կամ համարվել դանդաղ սովորողներ: 19-րդ դարում այն ոմանց կողմից համարվել է նվաստացուցիչ։

*Dunce* բառն անգլերենում մեղմ վիրավորանք է, որը նշանակում է «դանդաղ սովորող կամ հիմար մարդ»։ Ռիչարդ Սթեյնիհերսթի կողմից տրված ստուգաբանությունն այն է, որ բառը ծագում է շոտլանդացի սխոլաստիկ աստվածաբան և փիլիսոփա Յոհաննես Դունս Սկոտի անունից։

1831 թվականին մանկական գրքերի հեղինակ Սիդնի Բաբկոկը գրել է գլխարկի մասին որպես նվաստացուցիչ և կոպիտ, իսկ 1899 թվականին պատմաբան Ալիս Մորս Էրլը համեմատել է այն դպրոցական կարգապահության այլ ձևերի հետ, որոնք նա համարել է նվաստացուցիչ և հնացած: Այն անհետացել է 20-րդ դարի սկզբին: Այնուամենայնիվ, որոշ հյուսիսամերիկյան դպրոցներ դեռևս թույլատրում էին գլխարկներ մինչև 1950-ական թվականները: Ժամանակակից մանկավարժության մեջ «հիմար գլխարկների» նման պատիժները կորցրել են իրենց ժողովրդականությունը: 1927 թվականին «Կրթական հետազոտությունների տեղեկագրում» հրապարակված խմբագրականում նշվում էր. «Ճիպոտը ու գլխարկը բացարձակապես հաջողակ չէին․․․ մենք կասկածներ ունենք, որ դպրոցից բացառումը կարող է լինել խնդրի լուծումը... Բարձր գիտական կրթությունը չի ձևավորվում այն ուսանողների կողմից, որոնց հետաքրքրասիրությունը ճնշվում է ուսուցիչների կողմից։ Հետաքրքրասիրությունը պետք է խթանվի, եթե գիտական կրթությունը ցանկալի է, և համակրանքը կարևոր է այս խթանման համար»:

Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը (3-րդ հրատարակություն) 16-րդ դարի կեսերից մեջբերում է «հիմար» տերմինի օրինակներ, որոնք օգտագործվում են Դանս Սկոտոսի հետևորդին, ծիծաղելի պեդանտությամբ զբաղվող անձին: Գլխարկի տեսողական պատկերը առաջին անգամ ցուցադրվել է «Նոր Անգլիայի այբբենարանի» 1727 թվականի հրատարակությունում, իսկ «հիմար գլխարկ» տերմինը գրանցվել է դեռևս 1791 թվականին: Գրականության մեջ այս տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է 1840 թվականին՝ Չարլզ Դիքենսի *The Old Curiosity Shop* վեպում: Սկոտուսը, ըստ երևույթին, կարծում էր, որ գլխարկը գիտելիքները կփոխանցի ուղեղին, և իր հետևորդների ոչ հայտնի դառնալուց դարեր առաջ այն խելացի մարդու սոցիալական նշան էր:

Հիմար գլխարկը նաև կապվել է ավանակների հետ՝ ուսանողին որպես հիմար պատկերելու համար։ 1900-ականների սկզբի դասագրքում ներկայացված փորագրությունը պատկերում է մի երեխայի, որը նստած է փայտե ավանակի վրա «տասնութերորդ դարի» դասարանում՝ կրելով ավանակի ականջներով հիմարի գլխարկ:

Նմանատիպ գլխարկ, որը պատրաստված էր թղթից և կոչվում էր կապիրոտ (), նախատեսված էր մեղավորների և զղջացողների համար իսպանական ինկվիզիցիայի ժամանակ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Խղճի ազատություն

**Խղճի ազատություն** (), անհատի ազատություն՝ գործելու իր բարոյական համոզմունքներին համապատասխան: Մասնավորապես, այն հաճախ վերաբերում է ազատությանը չանելու այն, ինչ սովորաբար պարտավորված է, հրամայված կամ ակնկալվում է անել: Այս ազատությունն իրականացնող անհատը կարող է կոչվել խղճի մտքից հրաժարվող:

Խղճի ազատության իրավունքը ճանաչված է մի շարք միջազգային կոնվենցիաներով, ինչպիսիք են Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիան: Այն տարբերվում է մտքի ազատությունից, խոսքի ազատությունից և կրոնի ազատությունից, բայց սերտորեն կապված է դրանց հետ։

## Տես նաև
* Ազատություն
* Ինքնավարություն
* Ճանաչողական ազատություն
* Ազատամտականություն
* Մտավոր ազատություն
* Քաղաքական ազատություն

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*

Կատեգորիա:Իրավունքի փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ և ազատություններ
Կատեգորիա:Լիբերալիզմ
Կանանց նկատմամբ բռնության դադարեցման կոալիցիա

**Կանանց նկատմամբ բռնության դադարեցման կոալիցիա** (), Մեծ Բրիտանիայում գործող անհատների և կազմակերպությունների կոալիցիա, իրականացնում է կանանց նկատմամբ բռնության բոլոր ձևերը վերացնելու արշավներ: Հիմնադրվել է 2005 թվականին և գրանցվել որպես բարեգործական կազմակերպություն 2015 թվականի մարտի 31-ին:

## Պատմություն
Կանանց նկատմամբ բռնության դադարեցման կոալիցիան ի սկզբանե ստեղծվել է այժմ չգործող ոչ գերատեսչական հասարակական կազմակերպության (NDPB)՝ Կանանց ազգային հանձնաժողովի () կողմից՝ որպես աշխատանքային խումբ 2005 թվականի սկզբին: Սկզբում այն հրատարակել է «*Ի՞նչ վատնում. կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի համապարփակ ռազմավարությանփաստարկներ*» հոդվածը, իսկ նույն թվականի նոյեմբերին լույս է տեսել «*Ինչպե՞ս հասնել հաջողության. կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի կառավարության նախաձեռնությունների անկախ վերլուծություն*» հրատարակությունը, որը Մեծ Բրիտանիայում կանանց նկատմամբ բռնության դեմ պայքարի կենտրոնական կառավարության կողմից իրականացվող աշխատանքների վերաբերյալ հետազոտություն է և ծառայությունների մատուցման բացթողումների լուսաբանում։

2015 թվականի մարտի 31-ին կոալիցիան դարձել է գրանցված բարեգործական կազմակերպություն, որի համանախագահներն են եղել Լիզ Քելլին և Մարայ Լարասին: Ներկայիս համանախագահներն են Գուրպրիտ Վիրդին և Այշա Կ. Գիլը:

## Անդամներ

## Քարոզարշավի նպատակներ
EVAW քարոզարշավի նպատակներն են.
# Ապահովել, որ Մեծ Բրիտանիայի ազգային, տարածաշրջանային և տեղական ինքնակառավարման մարմինները ձեռնարկեն բոլոր անհրաժեշտ քայլերը կանանց և աղջիկների նկատմամբ բռնությունը կանխելու և վերացնելու համար:
# Հնարավորություն ընձեռել անհատներին և կազմակերպություններին դառնալու կանանց և աղջիկների նկատմամբ բռնությունը վերացնելու շարժման մաս։
# Կանանց նկատմամբ բռնությունը ընկալել որպես կանանց անհավասարության և մարդու իրավունքների խախտման պատճառ և հետևանք։
# Տեղեկատվություն և նորարարական փորձի փոխանակում տարածել ամբողջ Մեծ Բրիտանիայում՝ քարոզարշավների ռազմավարություններ մշակելու և կառավարություններին միասնական ձայն ապահովելու համար:

## Լևեսոնի գործը հետաքննելու ապացույցներ
EVAW-ը, Eaves-ը, Equality Now-ը և Object-ը համատեղ ցուցմունքներ են տվել որպես Լևեսոնի հետաքննության մաս, որը դատական հանրային հետաքննություն է բրիտանական մամուլի մշակույթի, գործելակերպի և էթիկայի վերաբերյալ՝ News International-ի հեռախոսազանգերի գաղտնալսման սկանդալից հետո:

Առաջինը մանրամասն նկարագրել է, թե ինչպես, նրանց կարծիքով, կանանց և աղջիկների նկատմամբ բռնության (VAWG) մասին լրատվամիջոցների լուսաբանումները հաճախ հաստատել են այդ ամենի մասին առասպելներն ու կարծրատիպերը, ներառյալ զոհերին մեղադրելը: Երկրորդը առաջարկություններ է ներկայացրել հետաքննությանը մամուլի կարգավորման բարեփոխման վերաբերյալ: Վերջնական փաստաթուղթը, որը վերնագրված էր «Պարզապես կանայք», «2012 թվականի սեպտեմբերին բրիտանական տասնմեկ ազգային թերթերում կանանց պատկերման գնահատումն էր երկու շաբաթվա ընթացքում, ներառյալ մամուլի կարգավորման բարեփոխումների վերաբերյալ առաջարկություններ՝ կանանց նկատմամբ վնասը և խտրականությունը նվազեցնելու համար»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2005 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպություններ
Հայարփի (վարունգի սորտ)

**«Հայարփի»**, վարունգի սորտ։ Ստեղծել են Լ. Թադևոսյանը և Ա. Փահլևանյանը Հայաստանի Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնում (ԲԲՏՄԳԿ)։ 

## Նկարագրություն
Բույսի արմատն առանցքային է։ Տերևները լայնաթիթեղ են, միատուն և բաժանասեռ։ Պտուղն ուղիղ գլանաձև է, մակերեսը՝ հարթ, 200–230 գ զանգվածով։ Վաղահաս սորտ է, ծլումից մինչև առաջին բերքահավաքը տևում է 50–52 օր։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 260–285 ց/հա։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բանջարաբուծություն
Հայաստանի հրաշք-476

**«Հայաստանի հրաշք-476»**, լոլիկի սորտ։ Ստեղծել են Վ. Զուրաբյանը, Ա. Ղազարյանը և Գ. Սարգսյանը Հայաստանի Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնում (ԲԲՏՄԳԿ)։

## Նկարագրություն
Բույսի արմատն առանցքային է։ Թուփը որոշիչ է, միջին աճեցողությամբ։ Տերևները՝ մուգ կանաչ գույնի։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ երկսեռ։ Ծաղկում է ծլելուց 45–60 օր հետո։ Պտուղը կլոր է, վառ կարմիր գույնի, 180–220 գ զանգվածով, փոխադրունակ։ Միջահաս հեռանկարային սորտ է, ծլումից մինչև պտուղների հասունացումը տևում է 103 օր։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 900–1000 ց/հա։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բանջարաբուծություն
Կատեգորիա:Լոլիկի սորտեր
Պարույր Սևակի փողոց (Եղեգնաձոր)

**Պարույր Սևակի փողոց**, փողոց Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում։ Փողոցը սկսվում է Մոմիկի փողոցից, անցնելով քաղաքի կենտրոնական հատվածով՝ արևմուտքում ավարտվում Միկոյանի հետ հատման վայրում։ Փողոցը անվանակոչվել է հայ ականավոր բանաստեղծ Պարույր Սևակի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եղեգնաձորի փողոցներ
Նժդեհ Իսկանդարյան

**Նժդեհ Իսկանդարյան** () հայ պետական և հասարակական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար (2025-ից), Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհրդի անդամ, «Արցախի երիտասարդական թև» ՀԿ-ի հիմնադիր նախագահ (2024), 44-օրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արցախի Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղում, որտեղից բռնի տեղահանվել է 2023 թվականի սեպտեմբերին։ Մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին։

### Հասարակական գործունեություն
2024 թվականի գարնանը հիմնադրել է «Արցախի երիտասարդական թև» հասարակական կազմակերպությունը, որը ակտիվորեն ներգրավված է Արցախից բռնի տեղահանվածների իրավունքների պաշտպանության պայքարում։

2025 թվականի մարտից Նժդեհ Իսկանդարյանը ակտիվորեն ներգրավված է եղել Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում անցկացվող հանրահավաքների և հանրային ակցիաների կազմակերպման և համակարգման գործընթացում՝ ներկայացնելով Արցախից տեղահանվածների դժգոհությունները և պահանջները։ Նա հանդես է եկել բազմաթիվ ելույթներով, որոնցում քննադատել է Հայաստանի կառավարության առաջարկած սոցիալական աջակցության ծրագրերը՝ մասնավորապես մատնանշելով այն հանգամանքը, որ բնակարանային աջակցության համակարգը հասանելի է միայն փոքրաթիվ շահառուների։ Նրա պնդմամբ՝ այդ ծրագրերը չեն արտացոլում առկա գույքային խնդիրները։ 2025 թվականի մարտի 29-ին, Ազատության հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքի ժամանակ Նժդեհ Իսկանդարյանը ներկայացրեց Արցախի տեղահանված քաղաքացիների հիմնական 12 պահանջները՝ ընդգծելով որ դրանք վերաբերվում են ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական ապահովվածությանը, այլև՝ հավաքական վերադարձի իրավունքի ճանաչմանն ու երաշխավորմանը։

### Պետական գործունեություն
2025 թվականի մայիսի 20-ին, Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանի հրամանագրով Նժդեհ Իսկանդարյանը նշանակվել է Արցախի պետական նախարար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական նախարարներ
Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Գրիգորի Գասպարյան (գնդապետ)

**Գրիգորի Սուրենի Գասպարյան** (), հայ ռազմական և փրկարարական ծառայության գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Սարուշենի վաշտի հրամանատար (1993-1995), Արցախի ԱԻՎ հակահրդեհային ծառայության պետ (1995-), ՀՀ ԶՈՒ գնդապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականին Բաքու քաղաքում։ 1988 թվականին տեղափոխվել է ԼՂԻՄ-ի Ասկերանի շրջանի Սարուշեն գյուղ և ակտիվ մասնակցություն ունեցել Արցախյան ազատամարտին։ 1993-1995 թվականներին եղել է Սարուշենի վաշտի հրամանատարը, որից հետո նշանակվել է Արցախի արտակարգ իրավիճակների վարչության հակահրդեհային ծառայության պետ։ 

Մահացել է 2025 թվականի մայիսի 2-ին, Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով և այլ մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի գնդապետներ
Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Դրախտային զարդօձ

մինի|250փքս|Դրախտային զարդօձ
**Դրախտային զարդօձ** () — օձերի տեսակ իժերի օձերի ընտանիքից։

## Արտաքին տեսքի նկարագրություն
Ընդհանուր երկարությունը մոտ 1 մ է, առավելագույնը՝ 1,2 մ։ Տարբերվում է մոտ ազգակից սովորական զարդօձից ()՝ ավելի փոքր չափերով և մեջքի թեփուկների թույլ զարգացած կատարով։

Մարմնի գունավորումը շատ ավելի վառ է, քան Սովորական զարդօձինը՝ ()։ Մարմնի կողային հատվածներում թեփուկները կանաչ են՝ սև եզրերով։ Կողաշարային հատվածում կանաչը փոխվում է պայծառ դեղինով և նարնջագույնով։ 

Գլխի վրա կան մեծ նարնջագույն բծեր, որոնք սև գծերի հետ միասին կազմում են գեղեցիկ նախշ։ Վառ թեփուկները տարածվում են մինչև պոչի հիմքը։ Սակայն բոլոր անհատներն այդքան վառ գունավորում չունեն՝ հանդիպում են նաև ամբողջովին կանաչ օձեր՝ առանց կարմիր կամ նարնջագույն բծերի։ Փորային հատվածը բաց դեղին է, վերին շրթունքների վահանիկները՝ դեղին, որոնց վրա հաճախ կարելի է նկատել սև բծեր, հատկապես վերին հատվածներում։
մինի|250փքս|Նախշազարդ դրախտային զարդօձ
## Բնակության միջավայր
Նախընտրում է առաջինային և երկրորդային արևադարձային անտառներ, հաճախ հանդիպում է նաև մարդու բնակավայրերի մոտ։ Ակտիվ է ցերեկը, ծառաբնակ կենսակերպ է վարում։ Ունի սահող թռիչքի ունակություն՝ մինչև 24 մետր հեռավորությամբ։ Սնվում է փոքր մողեսներով և այլ ծառաբնակ կենդանիներով։

Տարածված է Թաիլանդում, Ինդոնեզիայում, Բրունեյում, Մալայզիայում, Սինգապուրում, Մյանմայում և Ֆիլիպիններում։

## Բազմացում
Ձվածին օձ է։ Էգը դնում է 6-ից 11 ձու։ Ձագերը դուրս են գալիս 15–20 սմ երկարությամբ։
Հաճախ պահվում է տերարիումներում։

## Տես նաև
**[[Սովորական զարդօձ]]**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանական աշխարհ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Կատեգորիա:Սողուններ
Կատեգորիա:Օձեր
Կատեգորիա:Թունավոր օձեր
Անտիոքյան աստվածաբանական դպրոց

**Անտիոքյան աստվածաբանական դպրոց** (), վաղ հայրաբանության ճյուղ Անտիոքում գտնվող կենտրոնով։ Հիմնադրվելով 3-րդ դարի վերջին, իր ծաղկման գագաթնակետին հասավ 4-րդ դարում։ Անտիոքյան դպրոցը եղել է  հակակշի Ալեքսանդրյան աստվածաբանական դպրոցին, որը կողմ էր աստվածաբանության մեջ ավելի շատ ներդնել մեկնաբանության փիլիսոփայական և այլաբանական մոտեցումը, մինչ դեռ Անտիոքյան դպրոցը պնդում էր Աստվածաշնչի բառացի (պատմակա-աշխարհագրական) մեկնաբանության և բառացիության վրա՝ քիչ դիմելով Սուրբ Գրքի այլաբանական և միստիկական մեկնաբանություններին։

Ալեքսանդրյան դպրոցի ներկայացուցիչները մշակում էին քրիստոնեության և Պլատոնի ուսմունքների համատեղելի միացում, անտիոքցիները հետևում էին Արիստոտելի գաղափարախոսությանը։ Նրանք ոչ միայն չէին մերժում գիտական գիտելիքները, այլև (ըստ Եպիփանիոսի ) «առավոտից մինչև երեկո նստում էին իրենց ուսումնասիրությունների համար՝ փորձելով Աստծո մասին գաղափարները արտահայտել երկրաչափական պատկերների օգնությամբ»։ Եվսեբիոս Եմեսացին, որի մոտ սովորել է դպրոցի հիմնադիր (որպես կրթական հաստատության) Դիոդորոս Տարսոնացին, վտարվել է իր հոտի կողմից մաթեմատիկայի խորը գիտելիքների համար։ Մանիքեականության և ապոլինարիզմի դեմ պայքարում անտիոքացի աստվածաբանները շեշտը դնում էին Քրիստոսի մարդկային բնույթի վրա, իսկ ալեքսանդրացիները՝ աստվածայինի վրա։

Ամենակարևոր ներկայացուցիչներն են Եվսեբիոս Եմեսացին, Կյուրեղ Երուսաղեմացին, Դիոդորոս Տարսոնացին, Հովհաննես Ոսկեբերանը և Թեոդորետոս Կյուրացին։ Հայտնի հերետիկոսներ Նեստորիոսը և Թեոդորոս Մոպսուեստացին անտիոքյան դպրոցի աշակերտներ էին։ Անտիոքյան աստվածաբանական դպրոցը հսկայական ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն Սիրիայի և Լիբանանի, այլև ամբողջ Պաղեստինի ՝ Երուսաղեմի սուրբ քաղաքով, Մեծ Կապադովկացիների և ամբողջ քրիստոնեական աստվածաբանության վրա։

Սակայն, նեստորականության դատապարտումը Կյուրեղ Ալեքսանդրացու կողմից նշանավորեց անտիոքյան աստվածաբանության անկումը հենց Անտիոքում։ Այս ուղղության նոր դպրոցներ առաջացան նախ Լիբանանի Սուրբ Մարոնի վանքում, ապա Եդեսիայում և Նիսիբիսում։ Միևնույն ժամանակ, Հովհաննես Քրիզոստոմոսի (Հովհաննես Կասիանոս, Պատրիարք Պրոկլես) աշակերտները տարածվեցին այս մտածողությունը ամբողջ հունա-հռոմեական աշխարհում։

## Տես նաև
*Ալեքսանդրյան աստվածաբանական դպրոց
*Նեոպլատոնականություն
*Հայրաբանություն

## Ծանոթագրություններ
Ծառի զարդօձ

մինի|250փքս|Ոսկեգույն ծառային օձ։ Լուսանկարը արվել է Բանգթաու լողափում, Լագունա Փուկետում։
**Ծառի զարդօձ** կամ ոսկեգույն ծառային իժեր (), օձերի սեռ են, որը պատկանում է իժանմանների ընտանիքին։ Դրանք հարմարված են ծառերի սաղարթներում ապրելու կենսակերպին։

### Արտաքին նկարագրություն
Ունեն երկար և համեմատաբար բարակ մարմին՝ 60 սմ-1,5 մ երկարությամբ։ Պոչը երկար է։ Գլուխը վերևից տափակ է, աչքերը՝ բավականին մեծ ու կլոր։

Մարմնի զրահիկները երկար ու նեղ են, փորային և պոչային վահանիկները՝ սրածայր երկայնակողմանի կատարներով, որոնք օգնում են նրանց ծառերով մագլցելիս։ Այս օձերի երանգավորումը վառ ոսկեգույն է կամ բազմագույն, ինչը թույլ է տալիս քողարկվել արևի ճառագայթներով լուսավորված տերևների, ճյուղերի, լիանաների, քարաքոսերի ու էպիֆիտ բույսերի ծաղիկների մեջ։

### Վարքագիծ
Ծառի զարդօձն ունակ են մեծ թռիչքների։ Թռիչքից առաջ օձը կծկվում է պտույտաձև, հետո հանկարծակի բացվում է ու նետվում օդ՝ ձգվելով ու սահուն շարժվելով դեպի ստորև գտնվող ճյուղը կամ ծառը։ Թռիչքի ընթացքում օձը տափակում է իր մարմինը՝ ուժեղ ներս քաշելով փորը կողային կատարների միջև՝ ձևավորելով երկայնակի գութանաձև անցք։ Այս ձևափոխությունը ստեղծում է նույն ազդեցությունը, ինչ կիսով չափ ճեղքված բամբուկի ցողունի կամ թեթև խողովակի սահուն սավառնման ժամանակ։

Օձը կարող է նաև ճյուղից ճյուղ շարժվել մի քանի կարճ ցատկերով կամ կատարել ավելի երկարատև «թռիչք»՝ բարձր ծառերի գագաթներից, երբեմն հաղթահարելով մինչև 10 մետր հեռավորություն։

Մարդու ձեռքի բարձրությունից ցատկած միջին չափի օձը կարող է իջնել 6,5 մ հեռավորության վրա, իսկ պատուհանագոգից հեշտությամբ «թռչել» դեպի մոտակայքում՝ 2,5 մ հեռու գտնվող ծառի ճյուղը։

### Բնակության վայր
Տարածված են Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայում, ներառյալ Մալայան արխիպելագը։ Ցերեկային կենսակերպ վարող կենդանի է։

### Սնունդ
Սնվում են մողեսներով, երկկենցաղերով, թռչուններով, կրծողների և չղջիկների տեսակներով։

### Տեսակներ
Ծառաբնակ օձերի ցեղում՝(սեռ) () ընդգրված են 5 տեսակ

* () — Սովորական զարդօձ

* () — Դրախտային զարդօձ

* () — Կարմրասև զարդօձ

* () — Մոլուքկյան զարդօձ

* () — Տապրոբանական զարդօձ

## Տես նաև
**[[Սովորական զարդօձ]]**

**[[Դրախտային զարդօձ]]**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունավոր օձեր
Կատեգորիա:Կենդանական աշխարհ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենդանիներ ըստ հարմարվողականության
Կատեգորիա:Սողուններ
Կատեգորիա:Օձեր
Գրիգոր Նարեկացու փողոց (Եղեգնաձոր)

**Գրիգոր Նարեկացու փողոց**, փողոց Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում։ Փողոցը սկսվում է Վայքի փողոցից, անցնելով քաղաքի կենտրոնական հատվածով՝ արևմուտքում ավարտվում Զորավար Անդրանիկի փողոցի հետ հատման վայրում։ Փողոցից սկիզբ է առնում՝ Մոմիկի փողոցը։ Փողոցը հատվում է՝ Միկոյան, Արսենյան փողոցներով։ Փողոցը անվանակոչվել է հայ միջնադարյան հոգևորական, քրիստոնյա աստվածաբան Գրիգոր Նարեկացու անվամբ։

## Շենքեր և կառույցներ
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վայոց ձորի թեմի առաջնորդարան)
* №8/2 «Հյուրանոց Արփա» հյուրանոցային համալիր
* №12 Եղեգնաձորի Հովհաննես Հովհաննիսյանի անվան թիվ 2 հիմնական դպրոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եղեգնաձորի փողոցներ
Citizens for Sunshine

**«Citizens for Sunshine»**, ոչ առևտրային կազմակերպություն, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Օհայո նահանգի Ակրոն քաղաքում։ Կազմակերպության նպատակն է բարելավել Օհայոյի «Հասարակական գրառումների մասին» օրենքի նկատմամբ համապատասխանությունը։

Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2007 թվականին՝  թերթի նախկին թղթակցի կողմից, որը հետաքրքրված էր հասարակական գրառումներով և սկսել էր ինքնուրույն դատական հայցեր ներկայացնել ոստիկանության բաժինների և այլ պետական հաստատությունների դեմ, որոնք հրաժարվում էին տրամադրել իր կողմից պահանջված գրառումները։ Թեպետ գործերի մեծ մասը կարգավորվում է դատարանից դուրս, առնվազն մեկ գործ հասել է Օհայոյի վերաքննիչ դատարան, որը եզրակացրել է, որ Ռոքի Ռիվեր (Օհայո) քաղաքի ոստիկանությունն ու իրավաբանական բաժինը ակնհայտորեն խախտել են նահանգի օրենքը՝ մերժելով գրառումների տրամադրումը։

Հատկանշական է, որ հայցերի թվում եղել է նաև դատական գործ Օհայոյի գլխավոր դատախազ Մարկ Դանիի դեմ՝ նրա և իր օրվա պլանավորողի միջև փոխանակված էլեկտրոնային փոստերի հասանելիության համար, որոնց միջև, ըստ ենթադրությունների, գոյություն ուներ ամուսնալուծությունից դուրս հարաբերություն։

## Տես նաև
* Հասարակական գրառումներ
* Արևային շաբաթ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 հիմնադրված կազմակերպություններ
Ազատության արձանի թանգարան

**Ազատության արձանի թանգարան** (), թանգարան, որը գտնվում է Նյու Յորքի Ազատության կղզում։ Թանգարանը բացվել է 2019 թվականի մայիսի 16-ին և կենտրոնացած է Ազատության արձանի (նախկինում՝ *Ազատությունը լուսավորում է աշխարհը*) ստեղծման, նշանակության և պատմության վրա։ Դա Ֆրեդերիկ Օգյուստ Բարտոլդիի մեծ արձանն է, որը Ֆրանսիայի ժողովուրդը նվիրել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ժողովրդին 1886 թվականին։

## Ցուցանմուշներ
Թանգարանում է գտնվում Ազատության արձանի 1886-1984 թվականների բնօրինակ ջահը։ Թանգարանում ներկայացված են արձանի կառուցմանը և պատմությանը վերաբերող ցուցանմուշներ, ինչպես նաև հարթակ, որտեղից այցելուները կարող են վերևից դիտել արձանը։ 

Ցուցանմուշները ներառում են ավելի քան 500 լուսանկար և գծապատկերներ՝ վերցված ավելի քան 100 տարբեր աղբյուրներից։ Օրինակներ են արձանի կառուցման հազվագյուտ պատմական լուսանկարները Ֆրանսիայի Կոլմար քաղաքի Բարտոլդի թանգարանից և պատվանդանի վաղ նախագծերի էսքիզները Կոնգրեսի գրադարանից։ Ցուցահանդեսը նախագծել է Էդվին Շլոսբերգի նյույորքյան *ESI Design* ընկերությունը։

## Ֆինանսավորում
Թանգարանը մասնավոր ֆինանսավորում է ստացել Դիանա ֆոն Ֆյուրստենբերգից, Մայքլ Բլումբերգից, Ջեֆ Բեզոսից, Coca-Cola-ից, NBC Universal-ից, Լորենս Թիշի և Փրեսթոն Ռոբերտ Թիշի ընտանիքից, Մելոդի Հոբսոնից և Ջորջ Լուկասից։ Ֆոն Ֆյուրստենբերգը ղեկավարել է թանգարանի համար դրամահավաքը․ հիմնարկեքի օրվա՝ 2016 թվականի հոկտեմբերի 6-ի դրությամբ նախագիծը հավաքագրել է ավելի քան 40 միլիոն դոլար։

## Շինարարություն
Ազատության արձանի նոր թանգարանի շինարարությունը սկսվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի սկզբին: 70 միլիոն դոլար արժողությամբ 2400 քառակուսի մետր մակերեսով թանգարանը օրական կարող է ընդունել կղզու բոլոր այցելուներին, մինչդեռ նախկին թանգարանը կարող էր ընդունել միայն 20 տոկոսին։ Թանգարանը նախագծել է *FXCollaborative* ընկերությունը, այն ինտեգրված է շրջակա զբոսայգու հետ։ Թանգարանի բացումից հետո էքսկուրսավարներին արգելվել է մուտք գործել կղզու որոշակի մասեր, այդ թվում՝ թանգարանի մի մասը։

## Մեդիայում
Թանգարանի կառուցումը և Դիանա ֆոն Ֆյուրստենբերգի դերը դրա ֆինանսավորման գործում ներկայացված են 2019 թվականի «Ազատություն։ Արտաքսվածների մայրը» () վավերագրական ֆիլմում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Liberty_Island_Jul_2019_27.jpg|Ազատության արձանի 1886-1984 թվականների բնօրինակ ջահը
Պատկեր:LibertyIslandMuseum2019FaceMold.jpg|alt=Face mold of the Statue of Liberty| Ազատության արձանի դեմքի ծեփապատճենը
Պատկեր:LibertyIslandMuseum2019Invitation.jpg|alt=Invitation to the 1886 dedication ceremony for the statue Liberty Enlightening the World| ''«Ազատությունը լուսավորում է աշխարհը»'' արձանի 1886 թվականի բացման արարողության հրավեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազատության արձան
Կատեգորիա:Նյու Յորքի թանգարաններ
Ես երգում եմ քեզ հետ, Ազատությու՛ն

**«Ես երգում եմ քեզ հետ, Ազատությու՛ն» (),** անգլերենում հայտնի որպես «Song for Liberty» (1970), երգ, որի հեղինակներն են Պիեռ Դելանոեն և Կլոդ Լեմեսլեն, իսկ կատարողը Նանա Մուսխուրին: Երգի մեղեդին վերցված է «Va, pensiero» ( [va penˈsjɛro]), անգլերենում հայտնի որպես «Hebrew Slaves»-ի երգչախմբի Նաբուկկո օպերայից (1842), որի հեղինակը Ջուզեպպե Վերդին է:

Նանա Մուսկուին այս երգը կատարել է առնվազն հինգ լեզվով՝ ֆրանսերեն («Je chante avec toi liberté»), անգլերեն («Song for Liberty»), գերմաներեն («Lied der Freiheit»), իսպաներեն («Libertad») և պորտուգալերեն («Liberdade»):

## Պատմություն
Երգը Ֆրանսիայում վաճառվել է ավելի քան 700 000 օրինակով՝ այն դարձնելով Նանա Մուսխուրիի ամենամհաջողված կատարումներից մեկը այդ երկրում։ Այս հիթը նրան հնարավորություն տվեց՝ կրկին միջազգային շրջագայությունների մասնակցելու։ 

Երգի խոսքերը, որոնք անդրադառնում են ազատության, համերաշխության և ճշմարտության թեմաներին, դարձել են բազմաթիվ երթերի և ցույցերի հիթ՝ տարբեր շարժումների համար։ «Երբ դու երգում ես, ես երգում եմ քեզ հետ, ազատությու՛ն։ Երբ դու լաց ես լինում, ես ցավում եմ քեզ համար։ Երբ դու դողում ես, ես աղոթում եմ քեզ համար, ազատությու՛ն։ Ես հավատում եմ, որ դու միակ ճշմարտությունն ես, մարդկության ազնվականությունը։ Ես հասկանում եմ, որ մարդիկ պատրաստ են մեռնել քեզ պաշտպանելու համար և այլն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 երգեր
Կատեգորիա:1981 սինգլներ
Ժան Բրիկմոն

**Ժան Բրիկմոն** (ֆրանսերեն՝ Jean Bricmont․ bʁikmɔ̃․ ), բելգիացի ֆիզիկոս տեսաբան և փիլիսոփա, Լուվենի կաթոլիկ համալսարանի (UCLouvain) պրոֆեսոր։ Ուսումնասիրություններ է կատարում դաշտի քվանտայի տեսության ռենորմալիզացիոն խմբի և ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումների բնագավառներում։ 2004 թվականից Բելգիայի գիտությունների, գրականության և արվեստների թագավորական ակադեմիայի համապատասխան մասնագիտական բաժանմունքի անդամ է։

Բրիկմոնը հայտարարում է, որ ինքը ռացիոնալիստ է։ Ալան Սոքալի պես՝ նա էլ է քննադատում պոստմոդեռնիստական հայացքները գիտության ասպարեզում, նրա հեղինակակցությամբ գրել ու հրատարակել է *Նորաձև անհեթեթություն / Fashionable Nonsense* աշխատությունը (1997)։ Սուր քննադատության է ենթարկում նաև իմպերիալիզմը, ջերմեռանդորեն պաշտպանում խոսքի ազատությունը՝ այդ հարցում դրսևորելով գրեթե նույն դիրքորոշումը, ինչ Նոամ Չոմսկին։

2001-2006 թվականներին Ժան Բրիկմոնը պաշտոնավարել է որպես Գիտական տեղեկատվության ֆրանսիական ասոցիացիայի / Association française pour l'information scientifique նախագահ։

## Գրքեր
* *Impérialisme humanitaire* (2005) published in English as *Humanitarian Imperialism*, 2006 LCCN|2006034221 
* Preface to *L'Atlas alternatif* – Frédéric Delorca (ed), Pantin, Temps des Cerises, 2006
* *Raison contre pouvoir. Le Pari de Pascal* Jean Bricmont and Noam Chomsky, 5 November 2009
* *La République des censeurs*, *L'Herne*. 2014. .
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Profile at Université catholique de Louvain (UCLouvain)
** Emeritus Professor Jean Bricmont
** Prof. Jean Bricmont (archived version, before retirement)
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բելգիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բելգիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Քաղաքացիական լիբերտարիանիզմ

**Քաղաքացիական լիբերտարիանիզմ**, քաղաքական մտածողության ուղղություն, որը պաշտպանում է քաղաքացիական ազատությունները և իրավունքները կամ շեշտադրում է անհատական իրավունքների և անձնական ազատությունների գերակայությունը ցանկացած տեսակի իշխանության նկատմամբ (օրինակ՝ պետություն, կորպորացիա, հասարակական նորմեր, որոնք պարտադրվում են համակրանքի ճնշմամբ և այլն):

## Լիբերտարիանական շարժման մեջ
Լիբերտարիանական փիլիսոփայության ոլորտում քաղաքացիական ազատականների առաջնային մտահոգությունն անհատների և կառավարության միջև հարաբերությունն է։ Տեսականորեն, քաղաքացիական ազատականները ձգտում են նվազագույնի հասցնել այս հարաբերությունը՝ սահմանելով այնպիսի շրջանակ, որում պետությունը կարող է գործել և ապահովել հիմնական ծառայություններ ու անվտանգություն՝ առանց չափազանց միջամտելու իր քաղաքացիների կյանքին։ Քաղաքացիական ազատականության հիմնական նպատակներից մեկն է խոսքի ազատության պաշտպանությունը։ Մասնավորապես, քաղաքացիական ազատականները դեմ են ատելության խոսքի և անպարկեշտության (անբարոյականության) վրա դրված արգելքներին։ Թեև նրանք կարող են անձամբ հավանություն չտալ այդ երևույթներին առնչվող վարքերին, այնուամենայնիվ, քաղաքացիական ազատականները համոզված են, որ ազատ հասարակական քննարկումների առավելությունները գերազանցում են դրանց հնարավոր բացասական հետևանքները, և որ խոսքի հարկադրանքը սկզբունքորեն սխալ է։

## Տես նաև

* Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքներ
* Ազատություն

## Ծանոթագրություններ
### Մեջբերումներ


### Մեջբերված աշխատանքներ
* 

Կատեգորիա:Գաղափարախոսություններ
Կատեգորիա:Լիբերալիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ և ազատություններ
Մերվե Բույուկսարաչ

**Մերվե Բույուկսարաչ** (թուրքերեն՝ Merve Büyüksaraç․ ), մոդել, հեռուստատեսային դեմք, «Գեղեցկության թագուհի» տիտղոսակիր (հաղթել է «Միսս Թուրքիա» գեղեցկության մրցույթում)։ Բացի այդ՝ մասնագիտությամբ արդյունաբերության դիզայներ է, գեղարվեստի ասպարեզի արտիստ ու միջոցառումների կազմակերպիչ։ 2016 թվականին Բույուկսարաչին դատի են տվել թուրքական պատժիչ օրենսգրքի 299-րդ հոդվածով՝ մեղադրելով երկրի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին վիրավորանք հասցնելու մեջ։

## Կենսագրություն
Բույուկսարաչը 2006 թվականին թագադրվել է «Միսս Թուրքիա», աշխատանքի անցել որպես մոդել։

2014 թվականին նա Ինստագրամում, իբր՝ միտումնավոր կերպով տեղադրել է մի երգիծական բանաստեղծություն, որը սոցիալական մեդիայում կիսվել է հազարավոր անգամներ։ Դատախազները գտել են, որ այդ բանաստեղծությունը վիրավորական բնույթ է կրում։ Դատավարությունն սկսվել է 2016 թվականի մայիսին Ստամբուլում, դատավճիռը հրապարակվել է այդ նույն ամսի վերջին։ Պատժամիջոցի կիրառումը հետաձգվել է՝ պայմանով, որ աղջիկը հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում վիրավորական նոր արտահայտություններ թույլ չի տա։ Նրա փաստաբանները բողոքարկել են դատավճիռը, այն արժանացել է աջակցող խմբերի սուր քննադատությանը։ BBC-ի պատրաստած զեկույցի համաձայն՝ 2014 թվականի տվյալներով Էրդողանին վիրավորանք հասցնելու մեղադրանք էր ներկայացվել ավելի քան 2000 մարդու, այդ թվում՝ երեխաների և անվանի անձանց։ Բույուկսարաչը փորձել է արդարանալ՝ ասելով, որ ինքը վերոնշյալ ծաղրական բանաստեղծությունը «Ինստագրամ»-ում տեղադրել է ոչ թե նախագահ Էրդողանին ծաղրելու համար, այլ որովհետև այն իսկապես անկեղծ ծիծաղ է հարուցում։ 2016 թվականի հունիսին հաղորդվեց, որ նրա նկատմամբ կայացվել է տասնչորս ամսվա պայմանական ազատազրկման դատավճիռ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ
Կատեգորիա:Խոսքի ազատություն
Ազատության երկգլխանի արծիվ

**Ազատության երկգլխանի արծիվ** (), ոսկե դրամներ ԱՄՆ-ում անվանական արժեք 20 դոլար, հատվել է 1849-ից 1907 թվականներին։ Մետաղադրամի դիմերեսին պատկերված է կնոջ կիսանդրին, որը խորհրդանշում է Ազատությունը, իսկ դարձերեսին պատկերված է սպիտակագլուխ ծովարծիվ՝ Միացյալ Նահանգների զինանշանային խորհրդանիշը։ Կան մի քանի տեսակներ։

## Պատմություն
20 դոլարանոց ոսկե մետաղադրամի ներդրումը պայմանավորված էր Կալիֆոռնիա-ում նոր ոսկու հանքավայրերի հայտնաբերմամբ և դրանց հետևանքով առաջացած «ոսկու տենդ»-ով։։ Փորագրող Ջեյմս Լոնգեյր-ը նախագծել է երկու նոր մետաղադրամ՝ ոսկե դոլար և 20 դոլար: Այս մետաղադրամների դիմերեսին պատկերները նման են։

Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ավարտին, կապված շատ ամերիկացիների կրոնական զգացմունքների բարձրացման հետ, ովքեր կորցրել էին հարազատներին կամ հոգնել էին պատերազմի դժվարություններից, 1865 թվականի մարտի 3-ին ընդունվեց օրենք, որի համաձայն՝ 10 ցենտից բարձր բոլոր արծաթե և 3 դոլարից բարձր բոլոր ոսկե մետաղադրամները պետք է պարունակեն «Աստծուն ենք վստահում» կարգախոսը։։ 1866 թվականից սկսվեց մետաղադրամների հատումը հակառակ կողմում նշանաբանով։

1877 թվականին ներդրվեց մետաղադրամի երրորդ տեսակը։ Փորագրող -ը աննշան փոփոխություններ կատարեց Ազատության և սպիտակագլուխ արծվի պատկերներում։ Բացի այդ, «ՔՍԱՆ Դ.» անվանական արժեքը փոխարինվեց «ՔՍԱՆ ԴՈԼԱՐ»-ով։։

Մետաղադրամները հատվել են Ֆիլադելֆիայի, Կարսոն Սիթիի, Դենվերի, Նոր Օռլեանի և Սան Ֆրանցիսկոյի դրամահատարաններում: Մետաղադրամի ծագումը նշվում է հակառակ կողմում արծվի տակ գտնվող տառով՝
* "CC" — Քարսոն Սիթի
* "D" — Դենվեր
* "O" — Նոր Օռլեան
* "S" — Սան Ֆրանցիսկո
* բացակայում է՝ Ֆիլադելֆիա

## Պատկեր
### Դիմերես
Մետաղադրամի դիմերեսին պատկերված է Ազատություն-ը խորհրդանշող կին, որը կրում է «ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ» գրությամբ թագ։ Մետաղադրամի եզրին 13 աստղ է, որոնք խորհրդանշում են առաջին նահանգների քանակը։
### Դարձերես
Մետաղադրամի դրոշմանիշը պատկերում է ճաղատ արծիվ՝ Միացյալ Նահանգների զինանշանային խորհրդանիշը։ Արծվի շուրջը ժապավեն է՝ «E PLURIBUS UNUM» կարգախոսով։ 1866 թվականից հետո թողարկված մետաղադրամների վրա, արծվի վերևում՝ 13 աստղերի շրջանակում, գրված է «Մենք Աստծուն ենք վստահում»։ Մետաղադրամի եզրին կիսաշրջանաձև գրված են «ԱՄԵՐԻԿԱՅԻ ՄԻԱՑՅԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ» և «ՔՍԱՆ ԴՈԼԱՐ»։

## Տպաքանակ

(փակագծերում նշված է մետաղադրամների քանակը որակի ապացույց)

Մետաղադրամի ընդհանուր թողարկումը կազմում է ավելի քան 100 միլիոն օրինակ.

## Նշումներ

## Նշումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Ազատության խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ
Հավերժ ազատության արձան (նամականիշ)

**«Հավերժ ազատության արձան» նամականիշ** (), փոստային նամականիշ, որը թողարկել է Միացյալ Նահանգների փոստային գրասենյակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին: Այն հայտնի է դարձել Նյու Յորքի Ազատության արձանի բնօրինակի փոխարեն Լաս Վեգասի Սթրիփի «Նյու Յորք-Նյու Յորք» հյուրանոցում և խաղատանը տեղադրված Ազատության արձանի կրկնօրինակը ( *Ազատությունը լուսավորում է աշխարհը* ) սխալմամբ պատկերելու պատճառով:  Սխալը հայտնաբերվել է Տեխասում գործող Sunipix լուսանկարչական գործակալությունը 2011 թվականի մարտին։ Արտադրվել է տասուկես միլիարդ սխալ նամականիշ։ Սխալը փոստային նամականիշի վրա թույլ տրված սխալի ամենամեծ քանակն է:

2013 թվականին քանդակագործ Ռոբերտ Ս. Դևիդսոնը դատի է տվել Փոստային ծառայությանը հեղինակային իրավունքի խախտման համար, իսկ 2018 թվականի հուլիսին դատավորը հրամայել է Միացյալ Նահանգների փոստային ծառայությանը վճարել Դևիդսոնին 3.5 միլիոն դոլար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազատության արձան
Կատեգորիա:Փոստային նամականիշեր
Ազատության արձանը (ֆիլմ)

**«Ազատության արձանը»** (), 1985 թվականի ամերիկյան վավերագրական ֆիլմ Ազատության արձանի (*«Աշխարհը լուսավորող ազատություն»*, ): Պրոդյուսերը և ռեժիսորը Քեն Բըրնսն է։ Ֆիլմը, որն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1985 թվականի հոկտեմբերին, հնչյունավորել է պատմաբան Դեյվիդ Մաքքալոուն։

## Հեղինակներ
Ֆիլմում հնչում են Ջերեմի Այրոնսի, Արթուր Միլլերի և այլ հեղինակների ելույթները։ Հարցազրույց տվածների թվում են Մաքքալոուն, Նյու Յորքի այն ժամանակվա նահանգապետ Մարիո Կուոմոն, նախկին կոնգրեսական Բարբարա Ջորդանը, ռեժիսոր Միլոշ Ֆորմանը, գրողներ Ջեյմս Բոլդուինը և Եժի Կոսինսկին, պատմաբան Վարդան Գրեգորյանը, երաժիշտ Ռեյ Չարլզը և բանաստեղծուհի Քերոլին Ֆորշեն:

Ֆիլմի սկզբում և վերջում հնչում է Պոլ Սայմոնի 1973 թվականի «American Tune» երգը։ Ներառված են նաև դրվագներ Ազատության արձանին վերաբերող արխիվային տեսանյութերից և ֆիլմերից՝ «Ներգաղթյալը» (1917), «Պարոն Սմիթը մեկնում է Վաշինգտոն» (1939), «Ամեն ինչ կարող է պատահել» (1952) և «Կապիկների մոլորակը» (1968) ֆիլմերից։

## Առաջադրումներ
1986 թվականին ֆիլմն առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի՝ որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը PBS-ում
* ''Ազատության արձանը'' KenBurns.com կայքում
*   
* Քեն Բըրնսը քննարկում է Ազատության արձանի մասին իր վավերագրական ֆիլմը - EMMYTVLEGENDS.ORG-YouTube

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ազատության արձան
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր
Լեո Քըրս

**Լեո Քըրս**, ծննդյան անունը՝ **Հեմիլթոն‑Քըրս** (**, ), շոտլանդացի կատակերգու և հաղորդավար, որի ստենդափ կատակերգությունները նրան բերել են «Շոտլանդիայի տարվա կատակերգու» և «Մեծ Բրիտանիայի խաղերով հումորի չեմպիոն» () մրցանակները։ Իր իսկ բնորոշմամբ աջակողմյան կատակերգու լինելով՝ Քըրսը պարբերաբար հանդես է գալիս Միացյալ Թագավորությունում գործող հեռուստաալիքում ()։

## Կենսագրություն
Քըրսը մեծացել է Դամֆրիսշիր գավառի Փենփոնթ գյուղում և հաճախել է Ուոլես Հոլի դպրոց։

Սթըրլինգի համալսարանն ավարտելուց հետո նա աշխատել է որպես քրեական հետախուզության վերլուծաբան, ապա՝ որպես ազգային անվտանգության և պետական կառավարման հարցերով խորհրդատու։

## Կատակերգություն
Քըրսը հայտնի է որպես աջակողմյան հայացքներ ունեցող կատակերգու։ Նրա ելույթները վերաբերում են «արթնացած» գաղափարախոսության քննադատությանը, ինչպիսիք են չեղարկման մշակույթը և որոշ շրջանակներում ընկալվող ձախակողմյան կողմնակալությունը որոշ լրատվամիջոցներում։

Նա 2011 թվականին դարձել է նոր կատակերգուների մրցույթի եզրափակչի մասնակից՝ Լոնդոնում, իսկ 2012 թվականին հասել է եզրափակիչ մեկ այլ հեղինակավոր մրցույթում։ Նույն թվականին արժանացել է տարվա լավագույն կատակերգուի կոչմանը Չելմսֆորդ քաղաքում։

2015 թվականին Քըրսը հաղթել է հումորային խաղերի մրցույթում՝ ներկայացնելով նմանատիպ կատակներ․

և

2016 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, իսկ 2017 թվականին արժանացել է Շոտլանդիայի տարվա կատակերգու մրցանակին։

Նրա՝ աջակողմյան հայացքներ արտահայտող ներկայացումը չեղարկվել է 2019 թվականին Ավստրալիայում անցկացվող արվեստի փառատոնում՝ սեռական ինքնության վերաբերյալ արտահայտությունների շուրջ առաջացած վեճի պատճառով։

### Ընտրված կատակերգական ներկայացումներ

## Քաղաքականություն
Քըրսը քննադատել է Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցությունը, Շոտլանդիայի անկախությունը և Շոտլանդիայի ատելության հանցագործությունների մասին օրենքը։

Վերջին թեման նրան դարձրեց «Ռիքլեյմ» կուսակցության թեկնածու 2021 թվականի Շոտլանդիայի խորհրդարանի ընտրություններում։ Քըրսը նշել է. «Քանի որ արթնությունը և ծայրահեղ ազգայնականությունը, կարծես, այս օրերին Շոտլանդիայում թույլատրված միակ ընդունելի քննարկման թեմաներն են, ես զգում եմ, որ հիմա ճիշտ ժամանակն է ոտքի կանգնելու և իր դիրքը հայտնելու»։

Նա առաջադրվել է Գլազգո Պոլլոկ ընտրատարածքում, որը պատկանում է Համզա Յուսաֆին, և ստացել է 114 ձայն (0.3%), նաև ընդգրկվել է Գլազգոի շրջանային ցուցակում, որտեղ ստացել է 174 ձայն (0.1%)։

## Մամուլ
Լեո Քըրսը Մեծ Բրիտանիայի Նորությունների () հաղորդավար է, որը հանդես է գալիս «Գլխավոր Լուրեր» () ծրագրում և ունի իր սեփական ծրագիրը՝ «Շաբաթ երեկոյի մրցավազք» (): Նա նաև հյուրախաղերով մասնակցել է «Բարի լույս, Բրիտանիա» () ծրագրին, որտեղ պաշտպանել է ազատ խոսքի սկզբունքը:

Լեոն համահաղորդավար է նաև «3 Խոսք» ()  հաղորդումների շարքում՝ համագործակցելով կատակերգու Դարիուս Դեյվիսի և Նիկո Յիարվուդի հետ:

Քըրսը գրել է կարծիքների հոդվածներ՝ Նոր Զելանդիայի «Հերալդ» թերթի, «Անկախը» և «Արևը» թերթերի համար:

## Ծանոթագրություննե

Կատեգորիա:1976 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արտիստներ
Կատեգորիա:Կատակերգություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կատակերգուներ ըստ ազգության
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի արվեստագետներ
Սեթ Մեյերս

**Սեթ Ադամ Մեյերս** (  () ամերիկացի կատակերգու, գրող, պրոդյուսեր և դերասան։ 2014 թվականից նա «Late Night with Seth Meyers» թոք-շոուի հաղորդավարն է։

## Վաղ տարիներ
Մեյերսը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Էվանսթոն քաղաքում, ֆրանսերենի ուսուցչուհի Հիլարիի (ծննդյան ազգանունը՝ Օլսոն) և Լոուրենս Մեյերսի ընտանիքում։ Նա ավարտել է Նյու Հեմփշիրի Մանչեսթեր քաղաքի Մանչեսթերի ավագ դպրոցը։ Ավելի ուշ նա սովորել է Իլինոյս նահանգի Էվանսթոն քաղաքի Հյուսիսարևմտյան համալսարանում, որտեղ եղել է Ֆի Գամմա Դելտա եղբայրության անդամ։ Սեթ Մեյերսը Ջոշ Մեյերսի ավագ եղբայրն է, ով «MADtv»-ի կատակերգական շոուի դերասանական կազմի անդամ էր։

## Կարիերա
«Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» ելույթից առաջ Մայերսը Հյուսիսարևմտյան համալսարանի *«Մի-Օու»* իմպրովիզացիոն խմբի անդամ էր, որը ստեղծվել էր Փոլ Ուորշերի և Ջոշ Լազարի կողմից: Հետագայում նա աշխատել է Ամստերդամում *«Բում Չիկագո»* թատերախմբի հետ:

2004 թվականին Մեյերսը նկարահանվեց «Դիտեք այս ֆիլմը» կատակերգությունում: 2008 թվականին նա նկարահանվեց Բրենդեն Ֆրեյզերի և Անիտա Բրիեմի հետ միասին «Ճանապարհորդություն դեպի Երկրի կենտրոն» ֆիլմում: 2008 թվականին նա նաև նկարահանվեց «Եղիր իմ ընկերը հինգ րոպե» ֆիլմում և «Կլարկի գիծը» շոուում:

2014 թվականի ապրիլի 24-ին հայտարարվեց , որ Մեյերսը կվարի 66-րդ «Primetime Emmy» մրցանակաբաշխությունը, որը տեղի ունեցավ օգոստոսի 25-ին։ 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին հայտարարվեց, որ Սեթ Մեյերսը կվարի 75-րդ **«Ոսկե** **գլոբուս**» մրցանակաբաշխությունը։ Արարողությունն ինքնին տեղի ունեցավ 2018 թվականի հունվարի 7- ին։

## Անձնական կյանք
Մեյերսն ամուսնացած է փաստաբան Ալեքսի Աշի հետ 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից, նախքան նրանց հարսանիքը վեց տարի հանդիպելուց հետո։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ որդիներ՝ Աշ Օլսեն Մեյերս (ծնված 2016 թվականի մարտի 27-ին) և Ակսել Ստրալ Մեյերս (ծնված 2018 թվականի ապրիլի 8-ին) և դուստր՝ Ադելաիդա Մեյերս (ծնված 2021 թվականի սեպտեմբերին):

Մեյերսը Բոստոն Ռեդ Սոքսի, Բոստոն Սելտիքսի և Փիթսբուրգ Սթիլերսի մոլի երկրպագու է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Անձինք Իլինոյսից
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Լռության պարիսպ (ֆիլմ)

«**Լռության պարիսպ**» (**), 1993 թվականին նկարահանված արգենտինական ֆիլմ ՝ Վանեսսա Ռեդգրեյվի մասնակցությամբ։ Ֆիլմը ներկայացնում է Արգենտինայի պատմության բարդ ժամանակահատվածը՝ Ազգային վերակառուցման գործընթացը, ինչպես նաև ընդգծում է արվեստագետների պատասխանատվությունը՝ այդ շրջանում մարդկանց պատմությունները հասկանալու և փոխանցելու գործում։ Ֆիլմի ռեժիսորը Լիտա Ստանտիկն է։ 

Ֆիլմն Արգենտինայի կինոթատրոններում ցուցադրվել է 1993 թվականի հունիսի 10-ին։ Նույն տարի այն ներկայացվել է նաև Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Անգլալեզու որոշ շրջաններում ֆիլմը հայտնի է նաև «Սև ծաղիկներ» () վերնագրով:

## Սյուժե
Քեյթը (Ռեդգրեյվ) բրիտանացի կինոռեժիսոր է, որն Արգենտինայում նկարահանում է ֆիլմ Սիլվիայի (Մեդինա) մասին։ Սիլվիան հոգեպես դեռևս չի հաշտվել իր ամուսնու՝ Կեղտոտ պատերազմի տարիներին անհետ կորելու փաստի հետ։ Նա ցանկանում է շարունակել իր կյանքը և կենտրոնանալ ընտանիքի վրա, սակայն կրկին վերհիշում է իր ցավալի անցյալը։

## Դերասանական կազմ
* Վանեսսա Ռեդգրեյվը՝ Քեյթ Բենսոնի դերում
* Օֆելիա Մեդինան՝ Սիլվիայի դերում
* Լաուտարո Մուրուան՝ Բրունոյի դերում
* Լորենսիո Կուինտերոս
* Սոլդադ Վիլամիլը՝ Անա-Լաուրայի դերում
* Անդրե Մելանսոն
* Ջուլիո Չավեսը՝ Ջուլիո-Պատրիսիոյի դերում
* Գրասիելա Արաուխո

## Արտադրություն
Ստանտիկը ֆիլմի գաղափարը ունեցել է դեռևս 1986 թվականին՝ աշխատելով բրիտանական դերասանուհի Ջուլի Քրիստիի հետ «Միսս Մերի» ֆիլմի վրա։ Քրիստին Ստանտիկին պատմել է իր անձնական փորձի՝ Արգենտինայում նոր կյանք հաստատելու և անցյալը բացահայտելու մասին։

Ֆիլմը նկարահանվել է 1992 թվականին Բուենոս Այրեսում։ Այն  Արգենտինայի «Aleph Producciones»-ի, Մեծ Բրիտանիայի «Channel 4»-ի և Մեքսիկայի «Instituto Mexicano de Cinematografía (IMCINE)» կազմակերպությունների համատեղ արտադրությունն է։

## Ընդունելություն
Ֆիլմն ընդհանուր առմամբ դրական արձագանք է ստացել և հաջողություն ունեցավ արգենտինական կինոքննադատների շրջանում։ Թեպետ այդ ժամանակաշրջանում արգենտինական հանդիսատեսն ավելի շատ հակված էր քաղաքականությունը դիտարկել մելոդրամայի և ռոք երաժշտության պրիզմայով։ 

Ռեդգրեյվին գնահատվել է իր դերասանական խաղի համար՝ հատկապես ընդգծելով նրա կերպարի և իրական կյանքում իր անձի միջև տեսանելի նմանությունները, երբ նա աջակցում էր երբեմն անվանաճանաչ փոքրամասնությունների իրավունքներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1990-ականների արգենտինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արգենտինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Տեքստեր Հիլարիից

**«Տեքստեր Հիլարիից»** (), 2012 թվականին համացանցում տարածված մեդիա մեմ՝ հիմնված այն ժամանակվա ԱՄՆ Պետդեսպան Հիլարի Քլինթոնի լուսանկարների վրա։ Լուսանկարներում ձեռքում պահում է «BlackBerry» հեռախոս և կրում է արևային ակնոցներ։ «Tumblr» բլոգը լուսանկարներին ավելացրել է տարբեր վերնագրեր՝ պատկերացնելով, թե ինչ կարող էր Քլինթոնը գրել՝ համադրելով դրանք համապատասխան լուսանկարների հետ՝ ներկայացնելու համար նրա մտացածին զրուցակցին։

## Մեմ
Մեմը հիմնված է երկու լուսանկարների վրա, որոնք նկարվել են նույն պահին, բայց տարբեր անկյուններից։ Լուսանկարներից մեկը կատարվել է Թայմ ամսագրի ֆոտոլրագրող Դայան Վոքերի կողմից, մյուսը՝ «Ասոցիացյալ պրեսի» ֆոտոլրագրող Քևին Լամարքի կողմից։ Լուսանկարները արվել են Քլինթոնի՝ Լիբիա դիվանագիտական այցի ժամանակ։

## Էլեկտրոնային փոստի հակասական վեճ
2016 թվականի հունիսին՝ «Judicial Watch» կազմակերպության կողմից ազատ տեղեկատվության մասին օրենքի հիման վրա ներկայացված գործի ընթացքում, որը կապված էր Հիլարի Քլինթոնի էլեկտրոնային փոստի վեճի հետ, լուսանկարները հետաքրքրություն առաջացրին ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի աշխատակիցների մոտ, որոնք սկսեցին հետաքննել՝ արդյոք Քլինթոնն օգտագործում է  պետական պաշտոնական էլեկտրոնային փոստ, թե դրա փոխարեն օգտվում է անձնական էլեկտրոնային փոստային հաշվից։

Քլինթոնը օգտագործել է լուսանկարը իր Թվիթթերյան պրոֆիլի լուսանկարի (ավատար) համար՝ մինչեւ սկանդալի տարածումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://textsfromhillaryclinton.tumblr.com/

Կատեգորիա:2012 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Լուսանկարներ
Ազատության պատկերով նիկել

**Ազատության պատկերով նիկել** (), պղինձ-նիկել մետաղադրամ ԱՄՆ անվանական արժեք 5-ցենտանոց, որը հատվել է 1883-ից մինչև 1913 թվականը։ Այն ունի մի քանի տեսակներ։ Այս ընթացքում հատվել է ավելի քան 570 միլիոն մետաղադրամ։

## Պատմություն
Նոր փորագրող -ի գալուստով շատ մետաղադրամների դիզայնը փոփոխվեց։ Մասնավորապես, վահան 5 ցենտանոց-ը փոխարինվեց մետաղադրամի նոր տեսակով։

Դիմերեսին պատկերված էր կնոջ բնորոշ պատկեր, որը խորհրդանշում էր Ազատություն։ Հակառակ կողմում՝ ցորենի, եգիպտացորենի հասկերի և ծխախոտի տերևների պսակի կենտրոնում, հռոմեական «V» թիվն է։ Առաջին մետաղադրամների վրա պսակի տակ «CENTS» նշումը չկար, ինչպես նմանատիպ երեք ցենտանոց պղնձ-նիկելային մետաղադրամը։

Այս մետաղադրամը տրամագծով գրեթե հավասար էր ոսկե հինգ դոլարանոց մետաղադրամին, մինչդեռ նախորդ հինգ ցենտների տրամագիծը փոքր էր։ Խարդախները անմիջապես օգտվեցին դրանից։ Ոսկեզօծելով մետաղադրամը՝ այն շրջանառության մեջ դրվեց որպես ոսկե հինգ դոլարանոց։ Նման կեղծիքները կանխելու համար նույն թվականին դրամահատարանը թողարկեց մի շարք մետաղադրամներ «CENTS» նշումով։.
Ազատության պատկերով նիկել հատվել է երեք դրամահատարաններում: Մետաղադրամի ծագումը նշվում է հակառակ կողմում՝ «CENTS» մակագրության ձախ կողմում գտնվող փոքր տառով.
* բացակայում է՝ Ֆիլադելֆիայի, Փենսիլվանիայի և Սան Ֆրանցիսկոյի դրամահատարաններում
* D — Դենվերի, Կոլորադոյի դրամահատարաններում
* S — Սան Ֆրանցիսկոյի, Կալիֆոռնիայի և Սան Ֆրանցիսկոյի դրամահատարաններում

## 1913 թվականի 5 ցենտ
Այս տեսակի մետաղադրամի թողարկումն ավարտվել է 1912 թվականին։ Սակայն, 1913 թվականին, առնվազն ևս 5 մետաղադրամ (որոնցից որևէ մեկը հայտնի է) հատվել է, ակնհայտորեն անօրինական ճանապարհով, դրամահատարանի աշխատակիցներից մեկի կողմից։ Այս տեսակի 1913 թվականի մետաղադրամների գոյության մասին հայտնի է դարձել միայն 1920-ական թվականներին։

Այս մետաղադրամներից մեկը վաճառվել է 2005 թվականին՝ $-ով։.

2013 թվականի ապրիլի 26-ին Իլինոյս-ում աճուրդում վաճառվեց մեկ այլ մետաղադրամ՝ $-ով։ Մետաղադրամը համատեղ գնել են գործարարներ Ջեֆ Գարեթը և Լարի Լին։.

## Տպաքանակ

(փակագծերում նշված է ստուգիչ մետաղադրամների քանակը)

Մետաղադրամի ընդհանուր թողարկումը կազմում է ավելի քան 570 միլիոն օրինակ.

## Նշումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Ազատության խորհրդանիշներ
Բաստա 3

**«Բաստա 3»**, ռուս ռեփեր Բաստայի երրորդ ստուդիական սոլո ալբոմը, որը 2010 թվականի ապրիլի 20-ին թողարկել է Gazgolder լեյբլը՝ արտիստի 30-ամյակի առթիվ։

## Կոմերցիոն հաջողություն
2010 թվականի մայիսին ալբոմը գլխավորել է «Россия Top 25» ալբոմների ազգային հիթ- շքերթը և ստացել է ոսկե կարգավիճակ։ 2011 թվականի փետրվարին ձայնասկավառակը վաճառվել է 24,1 հազար օրինակով, ինչը թույլ է տվել, որ այն զբաղեցնի հինգերորդ հորիզոնականը 2010 թվականի ամփոփիչ հիթ- շքերթում։

2016 թվականի նոյեմբերին *The Flow* ինտերնետային պորտալը, իր գործընկեր re:Store- ի հետ համատեղ, ալբոմը անվանել է ժանրի համար կարևորագույն քսան ալբոմներից մեկը 2010-ականներին թողարկված ալբոմների շարքում։

## Ստեղծագործությունների ցանկ

Որոշ կոմպոզիցիաներ ունեն կատարման այլ տարբերակներ․ «Ходим по краю» երգը կա «Баста/Гуф» ալբոմում, «Босанова»-ն հրապարակվել է 2011 թվականի մարտի 8-ին, «Солнца не видно»-ն հրապարակվել է 2011 թվականին առանց «Бумбокс»-ի մասնակցության, «Кастинг»-ը՝ համերգային ձայնագրությունը, iTunes Session-ի համար (և այլ չթողարկված տարբերակների)։

«Один» երգի երաժշտական բաղադրիչը ռեփեր Սմոքի Մոյի հետ միասին հիմք է ընդունում Կարա-Տե Սմոքի մոյի ալբոմի «Герман и Патрик» երգի երաժշտությունը։

## Տեսահոլովակներ
* 2010 - «Обернись» (ft. «Քաղաք 312»)
* 2010 - «Хендс Ап»
* 2010 - «Любовь Без Памяти (OST „Антикиллер“)» (ft. Տատի)
* 2010 - «Урбан»
* 2010 - «Ростов» (ft. Տատի)
* 2011 - «Босанова» (նոր տարբերակ)
* 2011 - «Солнца не видно» (նոր տարբերակ)
* 2014 - «Солнца не видно» («ոչ պաշտոնական» տարբերակ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Россия Top 25, неделя 19-2010

Կատեգորիա:2010 ալբոմներ