Դևիդ Գեյլ

**Դևիդ Գեյլ** (, ), ամերիկացի մաթեմատիկոս և տնտեսագետ։ Կալիֆոռնիայի համալսարանի պրոֆեսոր, աշխատել է մաթեմատիկայի, տնտեսագիտության, արդյունաբերական ճարտարագիտության և գործողությունների հետազոտությունների բաժիններում։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել մաթեմատիկական տնտեսագիտության, խաղերի տեսության և ուռուցիկ վերլուծության մեջ։

## Կենսագրություն
Ստացել է բակալավրի կոչում Սվարթմորի քոլեջից, իսկ 1947 թվականին Միչիգանի համալսարանից՝ մագիստրոսի կոչում։ Երկու տարի անց հաջողությամբ պաշտպանել է իր թեզը՝ Փրինսթոնի համալսարանի մաթեմատիկական փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանի համար։ 1950-1965 թվականներին դասավանդել է Բրաունի համալսարանում, այնուհետև տեղափոխվել է Բերկլի Կալիֆոռնիայի համալսարան։ Ապրել է Բերկլում և Փարիզում։

Ամուսնացել է բանաստեղծուհի և ֆեմինիստ գրականագետ Սանդրա Գիլբերտի հետ։ Ունի երեք դուստր և երկու թոռ։

## Գիտական գործունեություն
Նա ապացուցել է մրցակցային հավասարակշռության առկայությունը։

Ստյուարտի հետ անցկացրել է անվերջ կրկնվող խաղերի ուսումնասիրությունը լիարժեք տեղեկություններով։ Այս աշխատանքը հիմնարար ներդրում է ունեցել մաթեմատիկական տրամաբանության մեջ։

Գեյլը հորինել է կամուրջը նետելու (bridg-it, որը նաև հայտնի է որպես «Գեյլի խաղ») և հարված (chomp) խաղերը։

Նա մեծ դեր է ունեցել գծային ծրագրավորման տեսության և գծային անհավասարությունների զարգացման գործում։ 1960-ականների նրա դասական դասագիրքը՝ The Theory of Linear Economic Models-ը այսօր շարունակում է մնալ այս ոլորտի ուղենիշը։

Գեյլի վերափոխումը նախագծային տարածքում գտնվող կետերի սահմանում է։ Այս հայեցակարգը կարևոր է մաթեմատիկական օպտիմիզացիայի, կոդավորման տեսության և հանրահաշվական երկրաչափության մեջ։

1962 թվականին Լլոյդ Շեփլիի հետ համագործակցելով՝ լուծում է տվել ամուսնությունների կարևոր խնդրին, ինչը հանգեցրել է էական փոփոխությունների այն բոլոր ոլորտներում, որտեղ կարևոր է համատեղելի կադրերի ընտրությունը։ Այսպիսով, ներկայումս այս լուծումը կիրառվում է Նյու Յորքի և Բոստոնի պետական դպրոցների համակարգում՝ դպրոցների միջև աշակերտների բաշխմամբ։ 2012 թվականին այս աշխատանքի համար Շեփլիին շնորհվել է տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակ։

Գեյլը 1991 թվականից մինչև 1997 թվականըThe Mathematical Intelligencer-ում առաջնորդել է  հետաքրքրաշարժ մաթեմատիկական սյունակը։ Այս սյունակները հետագայում կազմվել են Tracking the Automatic Ant գրքում։

2004 թվականին մշակել է MathSite ուսումնական կայքը։

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Procter Fellow, Princeton University, 1948
* Fulbright Research Fellowship, 1953-54
* Guggenheim Fellow, 1962-63, 1981
* Fellow, Econometric Society, 1965
* Miller Professor, 1971-72
* Fellow, Center for Advanced Study in Behavioral Sciences, 1975-76
* Fellow, American Academy of Arts and Sciences, 1978
* Lester Ford Prize, 1979-80
* John von Neumann Theory Prize, 1980
* Member, National Academy of Sciences, 1983
* Pirelli Internetional Award Science Communication of Mathematics, 2007
* Golden Goose Award, 2013

## Հրապարակումներ
* Infinite games with perfect information (with F.M. Stewart). *Annals of Mathematics* 28 (1953), pp.&nbsp;245–266.
* The law of supply and demand. *Mathematica Scandinavica* 3 (1955), pp.&nbsp;33–44.
* Neighboring vertices on a convex polyhedron, in «*Linear Inequalities and Related Systems*» (H.W. Kuhn and A.W. Tucker, eds.), *Annals of Math. Studies* 38, 255—263, Princeton Univ. Press, 1956.
* *The theory of linear economic models*. McGraw-Hill, New York, 1960.
* College admissions and the stability of marriage (with L.S. Shapley). *American Mathematical Monthly* 69 (1962), pp.&nbsp;9–15.
* A note on global instability of competitive equilibrium. *Naval Research Logistics Quarterly* 10 (1963), pp.&nbsp;81–87.
* The Jacobian matrix and global univalence of mappings (with H. Nikaido). *Mathematische Annalen* 2 (1965), pp.&nbsp;81–93.
* On optimal development in a multi-sector economy. *The Review of Economic Studies* 34 (1967), pp.&nbsp;1–18.
* Pure exchange equilibrium of dynamic economic models. *Journal of Economic Theory* 6 (1973), pp.&nbsp;12–26.
* A curious nim-type game. *American Mathematical Monthly* 81(1974), pp.&nbsp;876–879.
* The game of Hex and the Brouwer fixed-point theorem. *American Mathematical Monthly* 86(1979), pp.&nbsp;818–827.
* The strategy structure of two-sided matching markets (with G. Demange). *Econometrica* 53, no. 4 (1985), pp.&nbsp;873–888.
* *Tracking the automatic ant. And other mathematical explorations. A collection of Mathematical Entertainments columns from [[The Mathematical Intelligencer]].* Springer-Verlag, New York, 1998, pp. xii + 241.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Citation of von Neumann Theory Prize on David Gale’s work
* 
* 
* MathSite 
* Դևիդ Գեյլի կենսագրությունը գործառնությունների հետազոտությունների և կառավարման գիտությունների ինստիտուտի կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրաունի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ