Habemus Papam

[thumb|right|200px|[1417 թվականի Մարտինոս V-ի Habemus Papam:]]
**Habemus Papam** (բառացի՝ մենք պապ ունենք) — լատիներեն ձևակերպում, որն ավետում է այն մասին, որ ընտրված է նոր Հռոմի պապը։

*Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam — Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum, Dominum (անուն), Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem, (ազգանուն), qui sibi nomen imposuit (պապի նոր անունը).*

Հայերեն թարգմանությամբ՝
Հայտարարում եմ ձեզ մեծագույն ուրախություն. մենք պապ ունենք՝ սրբազնագույն և պատվարժանագույն Տեր, Տեր (անուն), Հռոմի Սուրբ Եկեղեցու կարդինալ (ազգանուն), որն իր համար վերցրեց *անունը ([[Հռոմի պապերի անուններ|պապի նոր անունը]]):*

Այս ձևակերպումը հայտարարում է կարդինալ-ավագ սարկավագը Սուրբ Պետրոսի տաճարի կենտրոնական պատշգամբից («*Օրհնության օթյակ*»)։ Դրանից հետո դուրս են բերում Խաչը, և դուրս է գալիս նոր Հռոմի պապը, որն օրհնություն է բերում «*Urbi et orbi*» (*քաղաքին և աշխարհին*)։

2013 թվականի Կոնկլավի ժամանակ՝ 2013 թվականի մարտի 13-ին, *Habemus Papam* հայտարարեց կարդինալ-ավագ սարկավագ Ժան Լուի Տորանը Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի ընտրվելուց հետո։

## Պատմություն
Այս ձևակերպման ընդունման ստույգ թվականը հայտնի չէ, սակայն արդեն 1484 թվականի այն օգտագործվել է Ջովաննի Բատիստա Չիբոյի ընտրության համար, որն ընդունեց Իննոկենտիոս VIII անունը։ Տեքստը մասնավորապես կազմված է Ղուկասի ավետարանից (2:10-11), որտեղ ներկայացված է Մեսիայի ծնունդը հովիվներին ավետող հրեշտակի խոսքերը. «**Մի՛ վախեցեք, որովհետև ահա ձեզ մեծ ուրախություն եմ ավետում, որը ամբողջ ժողովրդինը կլինի. որովհետև այսօր Դավթի քաղաքում ձեզ համար ծնվեց մի Փրկիչ, որ օծյալ Տերն է**»։ Պետք է ընդգծել Վուլգաթայում՝ Սուրբ Հիերոնիմոսի (մոտավորապես 382 թվական)՝ Աստվածաշնչի լատիներեն թարգմանությունում, ավետարանիչի օգտագործած բառերը՝ *«vobis gaudium magnum»*, երբ *«annuntio»* բառն օգտագործվել է նախորդ թարգմանություններում։

## Նոր Հռոմի պապի անվան հայտարարում
Նոր Հռոմի պապի՝ ծծնդյան ժամանակ տրված կամ նոր անունը հայտարարում են լատիներեն հայցական հոլովով (օրինակ՝ *Eugenium, Angelum Iosephum, Ioannem Baptistam, Albinum, Carolum, Iosephum, Georgium Marium*), բայց նոր պապի ազգանունը հայտարարվում է չհոլովված՝ ուղիղ ձևով (օրինակ՝ *Pacelli, Roncalli, Montini, Luciani, Wojtyła, Ratzinger, Bergoglio*):

Նոր պապի գահակալման անունը սովորաբար հայտարարվում է լատիներեն սեռական հոլովով (օրինակ՝ *Ioannis vigesimi tertii, Ioannis Pauli primi, Benedicti decimi sexti*) կամ, հազվադեպ, հայցական հոլովով (ինչպես 1963 թվականին, երբ Հռոմի պապ Պողոս VI-ի պապական անունը հայտարարվեց որպես *Paulum sextum* և 2013 թվականին, երբ Ֆրանցիսկոսի անունը հայտարարվեց որպես *Franciscum*):

Բենեդիկտոս XVI պապի ընտրության մասին հայտարարելիս կարդինալ Մեդինա Էստևեսը նրա անունը գործածեց սեռական հոլովով (նա ասաց՝ *Benedicti decimi sexti*), բայց Սուրբ Աթոռի կայքում՝ նրա ընտրության մասին հայտարարության *Habemus Papam* ձևակերպման մեջ, գրված էր հայցական հոլովով (մասնավորապես՝ *Benedictum XVI*:

Պապական անվան մեջ համարակալումը կարող է բաց թողնվել, եթե նոր պապի գահակալման անունը նույնն է, ինչ որ նրա նախորդինը, ինչպես եղավ 1978 թվականին, երբ Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ի գահակալման անունը հայտարարվեց պարզապես *Ioannis Pauli*՝ առանց համարակալման, քանի որ նրա անմիջական նախորդ եղել էր Հովհաննես Պողոս I-ը։ Այդպես եղավ նաև 1939 թվականին, երբ Պիոս XII-ի գահակալման անունն ընտրվելուց հետո հայտարարվեց որպես *Pium*, քանի որ նրա անմիջական նախորդողն էր Պիոս XI-ը։

## Աշխարհիկ մշակույթում
*Habemus Papam* արտահայտությունը դարձել է ռեժիսոր Նաննի Մորետտիի ֆիլմի անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Կոնկլավներ