Ալեքս Յի

**Ալեքսանդր Ամոս Յին** (ծնվել է 1998թվականի փետրվարի 18ին ) բրիտանացի պրոֆեսիոնալ եռամարտիկ է, և երկարընթաց վազորդ: Նա նվաճել է ոսկե մեդալ տղամարդկանց եռամարտում 2024 թվականի Փարիզի ամառային օլիմպիական խաղերում, արծաթե մեդալ նույն մարզաձևում 2020 թվականի Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում, ոսկե մեդալ եռամարտի խառնուրդային ռելիեում 2020 թվականի Տոկիոյի օլիմպիական խաղերում, և բրոնզե մեդալ նույն մրցաձևում 2024 թվականի Փարիզի ամառային օլիմպիական խաղերում: Երկու ոսկե, մեկ արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալներով Յին դարձել է օլիմպիական պատմության ամենահաջողակ եռամարտիկը:

Յին նաև 2022 թվականի Համայնքի խաղերի եռամարտի չեմպիոն է թե՛ տղամարդկանց, և թե՛ խառնուրդային թիմային մրցումներում: Նա նաև երկակի Համաշխարհային չեմպիոնատների մեդալակիր է՝ 2022 թվականին արծաթե, և 2021 թվականին բրոնզե մեդալով:

2022 թվականին Յին նվաճեց իր առաջին անհատական Համաշխարհային չեմպիոնատը՝ 2022 թվականի Համաշխարհային եռամարտի արագության չեմպիոնատը Մոնրեալում, Կանադայում: Յին նաև եղել է ոսկե մեդալակիր շտապ ռելիե թիմի կազմում 2019 թվականի Համաշխարհային եռամարտի խառնուրդային ռելիե չեմպիոնատում Նոթինգհեմում: Նա արծաթե մեդալ նվաճեց նույն մրցույթում Մոնրեալում՝ ապահովելով Մեծ Բրիտանիայի առաջին քվոտաները 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում:

Ոչ ավանդական ձևաչափերում Յին հաղթել է 2021 թվականի Սուպեր Լիգայի եռամարտի չեմպիոնատի սերիան: 2022 թվականին նա դարձավ Esport եռամարտի առաջին համաշխարհային չեմպիոնը, ինչպես նաև երկրորդ տեղը գրավել է Լոնդոնի և Սինգապուրի Arena Games եռամարտի մրցումներում:

Երկար տարածության վազորդի կարգավիճակում Յին 2018 թվականի Բրիտանական 10,000 մետր մրցույթի չեմպիոն էր և առաջնորդեց Մեծ Բրիտանիային թիմային արծաթե մեդալով Եվրոպական 10,000 մետր գավաթում, քանի որ երկու մրցույթները միացվել էին որպես Night of 10,000m PBs փառատոնի մաս Պառլամենտ Հիլում: Նա ներկայացրել է Մեծ Բրիտանիան հաջորդ Եվրոպական ատրլետիկայի առաջնություններում:

## Մանկություն և կրթություն
Ալեքսանդր Ամոս Յին ծնվել է 1998 թվականի փետրվարի 18-ին, Մոզամբիկում ծնված չինացի հոր Ռոն Յին և անգլիական մայր, Էմմա Ամոս Յին նա մեծացել է Լուիշեմում, Լոնդոնում։ Սովորել է Քինգսդեյլ հիմնադրամի դպրոցում Հյուսիսային Դուլվիչում և հետո շարունակել է սովորել սպորտի և վարժությունների գիտության բակալավրիատ Լիդս Բեքեթի համալսարանում։

## Կարիերա
### 2016–2019
2016 թվականի հունիսի 4-ին Ալեքսը հաղթել է ITU Համաշխարհային երիտասարդների դուատլոնի չեմպիոնատում Ավիլեսում, հյուսիսային Իսպանիայում։ Ինչպես հետևանք, նա ընդգրկվեց SportsAid-ի «Մշտական ուշադրության արժանի» մրցանակի թեկնածուների ցանկում որը նա հաղթեց, ստանալով իր մրցանակը Սեր Մո Ֆարահից մրցանակաբաշխության ժամանակ նոյեմբերին։ 2017 թվականի հունիսի 4-ին Իտալիայի Սարդինիա կղզում գտնվող Կագլիարիում կայացած ITU եռամարտի Համաշխարհային գավաթի մրցույթում Ալեքսը բախվել է մեկ այլ մրցակցի հետ սահուղի վրա և բախվել է կոնկրետ խողովակի, ինչի հետևանքով նա ստացել է ճողվածքի և ողնաշարի կոտրվածքներ և պնևմոթորաքս (մահացած թոք): 2018 թվականի մայիսի 19-ին Յին սահմանել է իր անձնական լավագույն ցուցանիշը (PB) 10,000 մետրում՝ 27:51.94 ժամանակով, որը հինգ վայրկյանից պակաս էր 1971 թվականին Դեյվ Բեդֆորդի կողմից սահմանված 27:47.0 Բրիտանական մինչև 23 տարեկանների ռեկորդից: Տարվա սկզբում Յին սահմանել է Parkrun-ի այն ժամանակ երկրորդ ամենարագ ժամանակը՝ 13:57 Դուլվիչում։

Ալեքսը 2018 թվականի եռամարտի մրցաշրջանը սկսել է 6-րդ տեղով Գրան Կանարիայի ETU Սպրինտ եռամարտի Եվրոպական գավաթում, որին հետևել է 8-րդ տեղը Կագլիարի ITU Համաշխարհային գավաթում՝ վերադարձնելով այն վայր, որտեղ տեղի է ունեցել վթարը մեկ տարի առաջ։ Հունիսին նա մրցել է Անտվերպենում՝ գրանցելով 49-րդ տեղ (չնայած ամենաարագ վազքի բաժինը ցույց տալուն), իսկ սեպտեմբերին նա մասնակցել է U23 կատեգորիայում ITU Համաշխարհային եռամարտի Մեծ Finale-ում Գոլդ Կոստում՝ ավարտելով 10-րդ տեղում։ Մյուսը՝ նույն ամսին, նա բարձրացել է պոդիում՝ 2018 թվականի առաջին և միակ անգամը, ստանալով բրոնզե մեդալ ITU Համաշխարհային գավաթում Վեհայում, Չինաստանում։

Ալեքսը իր դեբյուտը կատարել է ITU World Triathlon Series-ում Աբու Դաբիում՝ սպրինտ-մարտի մրցույթում՝ 2019 թվականի մարտի 8-ին: Մատնանշելով ուժեղ լող և հեծանիվ, նա գրանցեց մրցույթի երկրորդ արագությամբ 5 կմ վազքը և ավարտեց երկրորդ տեղում Մարիո Մոլայի հետևից, այն մրցույթում, որտեղ արձանագրվել էր 9 դուրս գալու դեպք։ Մրցույթի նախապատրաստման ընթացքում Ալեքսը արտահայտել է իր կարծիքը, որ նա նախևառաջ եռամարտիկ է,  ինչպես նաև տեղաշարժված մարզիկ է երկրային մակարդակով, և հայտարել է իր մտադրությունը՝ որակավորվելու 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի համար։ Այնուհետև նա մասնակցել է իր առաջին ITU World Triathlon Series ստանդարտ հեռավորության մրցույթին Յոկոհամայում, Ճապոնիայում՝ ավարտելով 5-րդ տեղում ընդհանուր դասակարգումով։ Այնուհետև նույն տարվա հունիսին նա Նոթինգհամում գրանցեց ոսկե մեդալ՝ խառը թիմի ռելեյում, անհարմար եղանակային պայմաններում, ինչի հետևանքով մրցույթը փոփոխվել է դուաթլոն ձևաչափի (վազք, հեծանիվ, վազք)։ Ջորջիա Թեյլոր-Բրաունը սկսել է առաջին փուլը, այնուհետև՝ Բեն Դիկստրան, Սոֆի Կոլդվելը երրորդ փուլում, և Յին՝ վերջին փուլում՝ պարգևելով հաղթանակը Շվեյցարիային արծաթե և Ֆրանսիային բրոնզե մեդալներով:

Երկու ամիս անց նույն շուրթում Team GB-ը գրանցել է արծաթե մեդալ Տոկիոյում Յինին հաղթել է վերջին փուլում Դորյան Կոնինը, որը ներկայացնում էր Ֆրանսիան: Կազմը փոփոխվել էր Նոթինգհամում հանդես եկածից, իսկ եզրափակիչ փուլում հանդես են եկել Ջես Լիրմոնթը, Գորդոն Բենսոնը, Սոֆի Կոլդվելը և Յին:

Այս հաջողությունը հաջորդել է հուլիսին Համբուրգում գրանցված անբավարար արդյունքին, որտեղ թիմը ավարտել է 10-րդ տեղում ընդհանուր դասակարգմամբ։ Թիմը բաղկացած էր Ջես Լիրմոնթից, Ջոնի Բրաունլիից, Ջորջիա Թեյլոր-Բրաունից և Յինից, որը հանդես է եկել եզրափակիչ փուլում։ Լիրմոնթը բախվել է  խնդիրների, ինչի արդյունքում Team GB-ն մտել է T1 տեղում 15-րդ տեղում և չի կարեղացել փոխհատուցել պակասը հաջորդ փուլերում անձամբ, Յին ավարտել է մրցաշրջանը գրանցելով 13-րդ տեղը Լոզանիում՝ Շվեյցարիայում կայացած Գրանդ Ֆինալի ընթացքում և ընդհանուր ITU WTS դասակարգմամբ 12-րդ տեղ, գրանցելով 2521 միավոր 5 մրցույթներից։ 2020 թվականի օգոստոսի 8-ին, Barrowford, Lancashire-ում տեղի ունեցած Podium 5 կմ մրցավազքում, Յինը ավարտեց 13:26 ժամանակով՝ հաղթող Marc Scott-ի 13:20 ժամանակից հետ, ինչը հանդիսանում է բրիտանացի մարզիկի կողմից գրանցված երկրորդ ամենաարագ 5 կմ ժամանակը։ Ամսվա ընթացքում Yee-ը նվաճեց անձնական ռեկորդ՝ 7:45.81 ժամանակում 3000 մետր վազքում Bromley Twilight Meeting-ում։ Յինը 2020 թվականի մրցաշրջանը սկսել է որպես չորս տղամարդու բրիտանացի մարզիկներից մեկը ITU World Cup մրցավազքում Mooloolaba-ում, Ավստրալիայում, որտեղ գրանցեց ամենաարագ վազքի ժամանակը՝ 14:55, բայց ընդհանուր հաշվով զբաղեցրեց 37-րդ տեղը՝ T2-ի առաջ տեղի ունեցած մեխանիկական խնդիրի պատճառով։

Յինը նվաճել է արծաթե մեդալ 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում, որոնք անցկացվեցին 2021 թվականին, ինչպես նաև ոսկե մեդալ խառը տրիաթլոնում, որտեղ նա մրցակից էր, որը առաջինը անցավ գծանշման գիծը թիմի համար։ Յինը նշանակվել է Բրիտանական կայսրության կարգի անդամ (MBE) 2022 թվականի Նոր տարվա շքանշանների մեջ՝ տրիաթլոնին մատուցած ծառայությունների համար։ Յինը հաղթել է 2021 թվականի Սուպեր Լիգայի տրիաթլոնի առաջնության շարքին։ Նա հաղթել է շարքի վերջնական մրցավազքում, որը տեղի  է ունեցել Մալբիում, Կալիֆոռնիա, անցնելով գիծը ընդամենը մի քանի հարյուրավոր վայրկյանով առաջ Բելգիայի Marten Van Riel-ից։ Նա նաև հաղթել է Սուպեր Լիգայի տրիաթլոնում, Jersey մրցավազքում, մրցաշրջանի սկզբում, ավարտելով թիմակից Jonathan Brownlee-ից առաջ։ Յինը նաև զբաղեցրել է երկրորդ տեղը SLT Arena Games-ում, Ռոտերդամում 2021 թվականին։

Յինը մասնակցել է Super League Triathlon-ի Arena Games Triathlon Powered by Zwift Esports Triathlon շարքին 2022 թվականին։ Շարքը կնշանակի առաջին տրիաթլոնի Esports աշխարհի չեմպիոնին։ Շարքի առաջին միջոցառման ընթացքում, որը տեղի ունեցավ Մյունխենի Օլիմպիական այգում, Յինը գրավել է 6-րդ տեղը: Սակայն, կանոնների փոփոխությունից հետո հաջորդ միջոցառման ընթացքում, որը տեղի ունեցավ Լոնդոնի Քվին Էլիզաբեթ Օլիմպիական այգում, Յինը ավարտել է 2-րդ տեղը՝ փոքր-ինչ զիջելով Գերմանիայի Justus Nieschlag-ին։ Շարքի եզրափակիչ միջոցառման ընթացքում, որը տեղի ունեցավ Սինգապուրի Marina Bay-ում, Յինը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ զիջելով Նոր Զելանդիայի Hayden Wilde-ին: Սակայն դա բավարար էր, որպեսզի նա հաղթի ընդհանուր շարքում և ստանա առաջին Esport Triathlon-ի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։

2022 թվականի Կոմոնվելի խաղերում Յինը հաղթել է խաղերի առաջին ոսկե մեդալը եռամարտում: Նա լողավազանից դուրս է եկել 15-րդ տեղում և վազքում տապալլց ղեկավար Հայդեն Վիլդեին, հաղթելով մրցաշրջանի իր առաջին կարևոր մրցույթը 13 վայրկյանով։ Հաղթանակը մի փոքր վեճի առարկա դարձավ, քանի որ կարծիք էր, որ մրցավազքը պետք է ավելի սերտ ավարտ ունենար, քանի որ Յինը ու Վիլդենը վազում էին միմյանց կողքին մրցավազքի վերջին փուլերում: Վիլդենը ստիպված է եղել 10 վայրկյան տույժ կրել հենց ավարտից առաջ՝ նրա գլխարկի գոտին բացելու համար մինչև նրա հեծանիվը պատշաճ կերպով տեղադրված չէր փոխանակման փուլում, ինչի վերաբերյալ տեսանյութի ապացույցները ենթադրյալ խախտման համար մնացին անորոշ։

Յինը երկրորդ ոսկե մեդալը նվաճել է Կոմոնվելի խաղերում համաձուլակառույց ռելեյում՝ Sophie Coldwell-ի, Sam Dickinson-ի և Georgia Taylor-Brown-ի հետ: Նա սկսել է մրցույթի առաջին հատվածը՝ 20 վայրկյան առավելություն տալով երկրորդ հատվածին, որը թիմը պահեց հաղթելու համար։ Յինը մասնակցեց որպես wild card 2022 Super League Triathlon առաջնության սերիայի բացման մրցաշարում Լոնդոնում: Նա ավարտել է մրցույթը 3-րդ տեղում, Matthew Hauser-ի և Hayden Wilde-ի հետևում։

Յինը շահեց ոսկե մեդալ։

## ITU Միջազգային Տրիաթլոնի շարքի մրցումները
ITU աշխարհի տրիաթլոնի շարքի մրցումների արդյունքները են։

## ITU եռամարտի Համաշխարհային գավաթի մրցույթներ
Յիի ITU եռամարտի Համաշխարհային գավաթի սերիայի մրցման արդյունքները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Official website
* Alex Yee  at British Triathlon
* 
* 
 
Կատեգորիա:1998 ծնունդներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ