Նիկոլայ Բասիստի

**Նիկոլայ Եֆրեմովիչ Բասիստի** (. ), խորհրդային ռազմական գործիչ, ծովակալ (1949): ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամության թեկնածու 1952-1956 թթ. ՌՍՖՍՀ 2-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ ԽՍՀՄ 3-4-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։

Զինվորական ծառայությունն սկսել է 1914 թվականին Սևծովյան նավատորմում: 1915 թվականին ավարտել է Սևաստոպոլի յունգաների դպրոցը, 1916 թ.՝ Սևծովյան նավատորմի ուսումնական ստորաբաժանման ականային դպրոցը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է որպես ականա-ինժեներական ենթասպա Ժարկի և Սուլին ռազմանավերի վրա, պարգևատրվել Սուրբ Գեորգիի շքանշանով за отличные действия при минных постановках у пролива Босфор։

1918 թվականից&nbsp;ծառայության է անցել բանվորագյուղացիական կարմիր նավատորմում, մասնակցել քաղաքացիական կռիվներին: Մինչև 1925 թվականի հոկտեմբեր ամիսը ծառայել է որպես ազդարար, ականային մեխանիկ, վերահսկիչ, դասախոս, հրահանգիչ, Նիկոլաևի ռազմածովային բազայի պատասխանատու կազմակերպիչ, նավերի անվտանգության գրասենյակի հանձնակատարի օգնական, պատասխանատու կազմակերպիչ, կոմիսար, ուսումնական ստորաբաժանման մեքենայական դպրոցի ղեկավար (Սև և Ազովի ծովերի ռազմածովային ուժեր), ռազմանավի հրամանատարի պաշտոնակատար (Բալթիկ ծովի ռազմածովային ուժեր):

«Ժարկի» ռազմանավով նա մասնակցել է Օդեսա քաղաքում հայդամակների ապստամբության ճնշմանը, Վոլգայի ռազմական նավատորմի կազմում «Կարմիր դրոշ» նավով   Ցարիցինի շրջանում կռվել է գեներալներ Դենիկինի և Կրասնովի զորքերի դեմ, Կասպյան ռազմական նավատորմում ծառայելիս մասնակցել է հակաբոլշևիկյան ապստամբության ճնշմանը Աստրախանում։

ՌԿԿ(բ) անդամ 1919 թվականի դեկտեմբերից։

1921 թվականի հոկտեմբեր&nbsp;— 1922 թվականի օգոստոս&nbsp;— Սվերդլովի անվան կոմունիստական համալսարանի ուսանող։

1925 թվականի հոկտեմբեր&nbsp;— 1931 թվականի մարտ&nbsp;— Վորոշիլովի անվան ռազմածովային ակադեմիայի ուսանող։

1931 թվականի մարտ&nbsp;- 1932 թվականի ապրիլ&nbsp;— Վորոշիլովի անվան ռազմածովային ակադեմիայի օպերատիվ արվեստի ամբիոնի ադյունկտ։

1932 թվականի ապրիլ&nbsp;— 1934 թվականի մարտ&nbsp;— ականապատման և ականազերծման բրիգադի շտաբի պետ (Խաղաղօվկիանոսյան ռազմածովային ուժեր):

1934 թ. մարտ&nbsp;- 1936 թ. հոկտեմբեր &nbsp;— Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի շտաբի մարտական պատրաստության վարչության պետ։

1936 թվականի հոկտեմբեր&nbsp;- 1937 թվականի ապրիլ&nbsp;— Ռուսաստանի բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիայի ուսանող։

1937 թվականի ապրիլ&nbsp;- 1938 թվականի հուլիս&nbsp;— Իսպանիայի հանրապետական նավատորմի ռազմական խորհրդական։

1938 թվականի հուլիս &nbsp;-  1939 թվականի հոկտեմբեր &nbsp;- Սևծովյան նավատորմի շտաբի օպերատիվ բաժնի պետ։ Միաժամանակ 1938 թ. դեկտեմբեր &nbsp;- 1939 թվականի ապրիլ&nbsp;—  Սևծովյան նավատորմի շտաբի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատար:

1939 թվականի հոկտեմբեր&nbsp;-  1941 թվականի հոկտեմբեր&nbsp;— Սեւծովյան նավատորմի «Չերվոնա Ուկրաինա» / Կարմիր Ուկրաինա հածանավի հրամանատար։ Գերմանա-խորհրդային պատերազմի մասնակից։

1941 թվականի հոկտեմբեր &nbsp;- 1942 թվականի հուլիս&nbsp;— Սեւծովյան նավատորմի թեթև ուժերի ջոկատի հրամանատար։

1942 թվականի հուլիս&nbsp;— 1943 թվականի մարտ&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի հածանավային բրիգադի հրամանատար։

1943 թվականի մարտ&nbsp;- 1943 թվականի ապրիլ&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի շտաբի պետ.

1943-ի մայիս &nbsp;— 1944 թվականի նոյեմբեր&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի էսկադրայի հրամանատար։

1944 թվականի նոյեմբեր&nbsp;- 1945 թվականի հունվար&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի շտաբի պետ.

1945 թվականի հունվար&nbsp;- 1945 թվականի ապրիլ&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի հրամանատարի ժամանակավոր պաշտոնակատար։

1945 թվականի ապրիլ&nbsp;— 1948 թվականի նոյեմբեր&nbsp;— Սևծովյան նավատորմի շտաբի պետ.

1948 թվականի նոյեմբեր&nbsp;— 1951&nbsp;թվականի օգոստոս — Սևծովյան նավատորմի հրամանատար։

1951 թվականի օգոստոս&nbsp;— 1953 թվականի մարտի 15 &nbsp;— ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի 1-ին փոխնախարար։

1953 թվականի ապրիլ&nbsp;— 1956 թվականի նոյեմբեր&nbsp;— ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի 1-ին տեղակալ։

1956 թվականի նոյեմբեր&nbsp;- 1958 թվականի հունիս&nbsp;— ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ ռազմագիտական աշխատանքների գծով։

1958 թվականի հունիս&nbsp;— 1960 թվականի սեպտեմբեր&nbsp;— ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության գլխավոր տեսուչների խմբի անդամ։

1960 թվականի սեպտեմբերին անցել է թոշակի։

Մահացել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 20-ին:  Թաղված է Մոսկվայում՝ Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

## Զինվորական կոչումներ
* դերծովակալ (3.01.1942)
* փոխծովակալ (23.04.1943)
* ծովակալ (11.05.1949)

## Պարգևներ
**Ռուսական կայսրության պարգևներ**
* Գեորգիևյան մեդալ

**ԽՍՀՄ պարգևներ**
* * Լենինի երկու շքանշան (3.04.1942, 30.04.1945)
* Կարմիր դրոշի 4 շքանշան (3.11.1937, 3.11.1944, 21.07.1945, 1948)
* Ուշակովի 2-րդ աստիճանի շքանշան (2.07.1944)
* Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի շքանշան (24.02.1945)
* «Արիության համար» մեդալ (14.11.1938)
* «Օդեսայի պաշտպանության համար» մեդալ (1942)
* «Սևաստոպոլի պաշտպանության համար» մեդալ (1942)
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* Հոբելյանական մեդալներ
**Արտասահմանյան պարգևներ**
* Ռազմածովային խաչ (ԱՄՆ, 1943)

## Երկեր
* *Басистый Н. Е.* В боях с белогвардейцами и интервентами на Волге (1918—1919 гг.) // Морской сборник. — 1968. — № 2. — С. 25-31;
* *Басистый Н. Е.* Море и берег. — М.: Воениздат, 1970;
* *Басистый Н. Е.* Незабываемое бывает // Москва (журнал). — 1970. — № 5. — С. 171—172.

## Գրականություն
# 
# 
# 
# 
# 
* Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Басистый Н. Е. в Москве на Новодевичьем кладбище 
* Бюст Басистый Н. Е. (Феодосия)
* Николай Скрицкий. Флагманы Победы. Командующие флотами и флотилиями в годы Великой Отечественной войны 1941—1945
* *Л.&nbsp;В.&nbsp;Гриневич*.  Басистий М. Є.  //

Կատեգորիա:1898 ծնունդներ
Կատեգորիա:1971 մահեր
Կատեգորիա:Webarchive template wayback links
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 20 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 4
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ