Հյուսիսային Դակոտայի բանկ

**Հյուսիսային Դակոտայի Բանկ** (), Հյուսիսային Դակոտայում գործող պետական ​​սեփականություն հանդիսացող ​​ֆինանսական հաստատություն: Այն Միացյալ Նահանգների միակ պետական ​​սեփականություն հանդիսացող ընդհանուր սպասարկման բանկն է: Այն Հյուսիսային Դակոտայի բոլոր պետական ​​միջոցների օրինական պահուստն է և օգտագործում է այդ ավանդները գյուղատնտեսության և փոքր բիզնեսի ֆինանսավորման համար:

Բանկը հիմնադրվել է 20-րդ դարի սկզբին՝ նահանգում գյուղատնտեսությունը, առևտուրը և արդյունաբերությունը խթանելու համար: Այն լրատվամիջոցների ուշադրության է արժանացել 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամից հետո և COVID-19 համավարակի ընթացքում իր կատարած աշխատանքի համար:

Հասանելի տվյալների համաձայն՝ բանկը հիմնադրումից ի վեր ամեն տարի շահույթ է ստացել: Հյուսիսային Դակոտայի Բանկը բարենպաստ համբավ ունի Հյուսիսային Դակոտայի բնակիչների շրջանում: Այլ նահանգներ փորձել են կրկնօրինակել բանկի գործուենությունը, բայց սահմանափակվել են քաղաքական փակուղով և բանկային ոլորտում իշխանության դինամիկայով:

## Կազմակերպություն
Համաձայն նահանգային օրենքի, բանկը բոլոր նահանգային միջոցների միակ օրինական պահուստն է: Նահանգը և նրա գործակալությունները պարտավոր են իրենց միջոցները տեղադրել բանկում, ինչը նրան օգնում է պահել նահանգում գործող բանկերի ընդհանուր ավանդների 15%-ը: Բանկից ստացված շահույթը կա՛մ պահվում է Հյուսիսային Դակոտայի ընդհանուր ֆոնդում, կա՛մ օգտագործվում է նահանգի տնտեսական զարգացումը աջակցելու համար: Բանկի ստեղծումից ի վեր Հյուսիսային Դակոտայի ընդհանուր ֆոնդում պահվել է 585 միլիոն դոլար շահույթ:

Բանկի գործունեությունտ վերահսկում է Հյուսիսային Դակոտայի արդյունաբերական հանձնաժողովը, որը կազմված է նահանգապետից, գլխավոր դատախազից և Հյուսիսային Դակոտայի գյուղատնտեսության հանձնակատարից (նախկինում՝ գյուղատնտեսության և աշխատանքի հանձնակատար): Հյուսիսային Դակոտայի դարի օրենսգրքի տարբեր գլուխներ վերաբերում են բանկի դերին նահանգում: Բացի այդ, բանկը վերահսկվում է նահանգապետի նշանակած յոթ անդամից բաղկացած խորհրդատվական խորհրդի միջոցով, որոնցից երկուսը պետք է լինեն այն բանկերի պաշտոնյաներ, որոնց բաժնետոմսերի մեծ մասը պատկանում է Հյուսիսային Դակոտայի բնակիչներին, իսկ մեկը պետք է լինի պետական ​​կամ դաշնային կանոնադրությամբ գրանցված ֆինանսական հաստատության պաշտոնյա։

## Ծառայություններ
Բանկն իր միջոցներն օգտագործում է երեք հիմնական եղանակով՝ տեղական և պետական ​​ենթակառուցվածքային նախագծերի կարճաժամկետ վարկային և պարտատոմսային ֆինանսավորում, մասնավոր վարկառուներին ուղղակի վարկավորում և տեղական բանկերի համար բանկային ծառայություններ:

### Հանրային հատված
Նահանգը երբեմն օգտագործում է Հյուսիսային Դակոտայի բանկի շահույթը՝ իր բյուջեն հավասարակշռելու համար։

### Մասնավոր հատված
Հյուսիսային Դակոտայի բանկը նաև տրամադրում է ուսանողական վարկեր (իր Հյուսիսային Դակոտայի ուսանողական վարկերի ստորաբաժանման միջոցով) և բիզնեսի զարգացման վարկեր, հատկապես գյուղատնտեսական ստարտափների համար։

### Բանկից բանկ ծառայություններ
Հյուսիսային Դակոտայի Բանկը ծառայում է որպես մեծածախ բանկ նահանգի համայնքային բանկերի և վարկային միությունների համար: Այն մասնակցում է տեղական բանկերից ստեղծված վարկերին՝ ընդլայնելով դրանց չափը, տրամադրելով վարկային երաշխիքներ և «գնելով» տոկոսադրույքները: Բացի այդ, այն գնում է վարկեր ներդրումային պորտֆելներից, ինչպես նաև համայնքային բանկերի բաժնետոմսերից: Բանկը տեղական բանկերին մատուցում է այլ բանկային ծառայություններ, ինչպիսիք են՝ չեկերի քլիրինգը, նրանց պահուստների համար որպես պահուստային կենտրոն հանդես գալը և դաշնային միջոցների տրամադրումը:

Այլ կազմակերպություններ նույնպես կարող են հաշիվներ բացել Բանկում, սակայն Հյուսիսային Դակոտայի Բանկն ունի միայն մեկ գրասենյակ և առաջարկում է ավելի քիչ մանրածախ ծառայություններ, քան մյուս հաստատությունները: Հետևաբար, սպառողական բանկային գործունեության մեջ դրա մրցունակությունը սահմանափակ է: Բանկն ունի հաշիվ Դաշնային պահուստային բանկում, բայց Դաշնային ավանդների ապահովագրության կորպորացիան չի ապահովագրում ավանդները, բայց դրա փոխարեն, երաշխավորվում են Հյուսիսային Դակոտայի նահանգի ընդհանուր ֆոնդի և նահանգի հարկատուների շնորհիվ։

Հյուսիսային Դակոտայի Բանկը նաև տրամադրում է վերականգնման ֆինանսավորում աղետներից հետո, ինչպիսիք են 1997 թվականի Կարմիր գետի ջրհեղեղի և 2011 թվականի Միսսուրի գետի ջրհեղեղի դեպքերում: Նրանք նաև տրամադրում են գյուղատնտեսական օգնության վարկեր եղանակային ճգնաժամերի դեպքում:

## Պատմություն

Հյուսիսային Դակոտայի բանկը ստեղծվել է օրենսդրական որոշմամբ 1919 թվականին՝ 2 միլիոն դոլարով, նահանգի ներսում վարկերի հասանելիությունը բարելավելու և այդպիսով Հյուսիսային Դակոտայում գյուղատնտեսությունը, առևտուրը և արդյունաբերությունը խթանելու համար: Այդ ժամանակ Հյուսիսային Դակոտայի տնտեսությունը հիմնված էր ցորենի մշակության վրա: Երաշտը, հացահատիկի վաճառողների գնային ճնշումը, նահանգից դուրս գտնվող գյուղատնտեսական մատակարարների գնային բարձրացումը, ինչպես նաև Երկվորյակ քաղաքների և Նյու Յորքի առևտրային բանկերի գյուղատնտեսական վարկերի բարձր տոկոսադրույքները (մինչև 12%) դժվարացնում էին նահանգում ֆերմերների համար ապրուստ վաստակելը:

Բանկի ստեղծման գաղափարը սկզբնապես առաջարկել են Անկուսակցական լիգայի պոպուլիստները, որոնք ցանկանում էին նվազեցնել ֆերմերների կախվածությունը նահանգից դուրս գտնվող կորպորացիաներից՝ տնտեսական ենթակառուցվածքների կարգավորման և հանրային սեփականության միջոցով: Հացահատիկի, երկաթուղու և բանկային տրաստները կտրականապես դեմ էին նոր բանկին և փնտրում էին տարբեր միջոցներ՝ դրա ստեղծումը կանխելու կամ սահմանափակելու համար: Դրանք ներառում էին ընդդիմադիր կուսակցության ֆինանսավորումը, նահանգային դատարաններում դատի տալը՝ բանկի պարտատոմսերի վաճառքը կանխելու համար, ապա այդ պարտատոմսերի բոյկոտը: Այս գործողությունները բանկի կապիտալիզացիան հետաձգել են մինչև 1921 թվականը։

Սկզբնապես առաջարկվել էր որպես վարկային միության ոճով հաստատություն՝ նահանգի ֆերմերներին Մինեապոլիսի և Չիկագոյի գիշատիչ վարկատուներից ազատելու համար, բիզնեսի միջոցով աջակցվող Անկախ ընտրողների ասոցիացիան այնուհետև քաղաքական գործընթացներ է իրականացրել՝ բանկի փակումը պարտադրելու համար։

Մեծ ճգնաժամի ժամանակ ուսուցիչներին վարձատրում էին վճարման երաշխիքներով։ Հյուսիսային Դակոտայի բանկը նահանգի ուսուցիչներին վճարում էր լրիվ գնով, ի տարբերություն 15% զեղչված վճարումների, որոնք նրանք կստանային այլուր։ 1940-ականներին Բանկը նույն ընտանիքներին վաճառել է 1930-ականներին բռնագանձված գյուղատնտեսական հողերը շուկայականից ցածր գներով։

1940-ական և 1950-ական թվականներին Հյուսիսային Դակոտայի բանկն անցել է ավելի պասիվ քաղաքականության՝ ավելի քիչ կենտրոնանալով գյուղատնտեսական վարկերի վրա և ավելի շատ կենտրոնանալով նահանգի ներդրումների կառավարման և տեղական բանկերին ծառայություններ մատուցելու վրա։ Այն սկսել է փոխանցումներ կատարել (նման դիվիդենդների) նահանգի ընդհանուր ֆոնդին 1945 թվականին։

Վիլյամ Լ. Գայի ղեկավարության օրոք Բանկի ծառայությունները և գործունեության շրջանակը զգալիորեն աճել է։ Այս ժամանակահատվածում բանկն ընդլայնել է գործընկերությունները այլ ֆինանսական հաստատությունների հետ՝ մասնակցային վարկեր տրամադրելու համար, 1965 թվականին տրամադրելով իր առաջին փոքր բիզնեսի կառավարման վարկը և առաջին մասնակցային վարկերը։ Այն նաև 1967 թվականին ԱՄՆ-ում տրամադրել է առաջին դաշնային ապահովագրությամբ ուսանողական վարկը։

### Covid-19 համավարակ
Հյուսիսային Դակոտայի բանկի՝ փոքր առևտրային բանկերին ցուցաբերած աջակցությունը մեծ կարևորություն ուներ, ինչը հանգեցրել է Հյուսիսային Դակոտայի՝ ԱՄՆ-ում հաստատված աշխատավարձային վարկերի ամենաբարձր խտություն ունենալուն։ Ավելի մեծ բանկերը ավելի դանդաղ էին գործում՝ որոշումների կայացման ավելի մեծ շերտերի պատճառով, մինչդեռ փոքր տեղական բանկերը կարողացել են օգտվել իրենց տեղական հաղորդակցման ցանցերից, իրենց հաճախորդների նկատմամբ ըմբռնումից և այն փաստից, որ աշխատավարձային վարկերը, որպես կանոն, համապատասխանում էին իրենց միջին վարկի չափին՝ ավելի արագ վարկեր հաստատելու համար։

## Գնահատում
Բոստոնի Դաշնային պահուստային համակարգի 2011 թվականի զեկույցը ցույց է տվել, որ Հյուսիսային Դակոտայի բանկը «բարձրացնում է փոքր բանկերի կենսունակությունը» Հյուսիսային Դակոտայում՝ նրանց հետ գործընկերության միջոցով: Բանկի վարկերի 50%-ը կազմված է այդ վարկային մասնակցություններից կամ համայնքային բանկերից գնված վարկերից: Բացի այդ, նահանգում ընդհանուր ավանդների 50%-ը գտնվում է 500 միլիոն դոլարից պակաս ավանդներ ունեցող բանկերում, ուստի Հյուսիսային Դակոտայի բանկի կարողությունը կիսելու այդ բանկերի ռիսկերը կարևոր է: Փաստորեն, այս բանկերից շատերը չէին կարողանա սպասարկել ավելի մեծ վարկեր առանց Հյուսիսային Դակոտայի բանկի համաձայնության: Սա բարելավում է համայնքային բանկերի կարողությունը՝ մրցակցելու նահանգի ազգային և միջազգային բանկերի մատուցած վարկային կարողությունների և ծառայությունների շրջանակի հետ: Բացի այդ, այլ նահանգներում, որտեղ փոքր բանկերը պետք է համագործակցեն ավելի մեծ բանկերի հետ՝ այդ վարկերը տրամադրելու համար, ավելի մեծ բանկերը խթան ունեն օգտագործել իրենց մասնակցությունը որպես հնարավորություն՝ վարկառուների մասին տեղեկատվություն հավաքելու և փոքր բանկերից հաճախորդներ գողանալու համար: Այսպիսով, ավելի փոքր բանկերը ստիպված են կամ աճել և համախմբվել, կամ թաքցնել տեղեկատվությունը, միաժամանակ կորցնելով ավելի մեծ վարկերի հասանելիությունը: Մինչև 1991 թվականը նահանգից դուրս գտնվող բանկերի մուտքը կանխող պատմական քաղաքականության հետ մեկտեղ, Հյուսիսային Դակոտայի բանկի մասնակցությունը վարկերին կարելի է դիտարկել որպես նահանգում այդքան շատ փոքր բանկերի գոյության պատճառ։

Արդյունքում, Հյուսիսային Դակոտայի բանկը նկարագրվել է որպես «Հյուսիսային Դակոտայի համար կապիտալի այլընտրանքային, ապակենտրոնացված և տարածաշրջանային հիմքով շղթա ստեղծող [...], որը կապում է բանկային և ֆինանսական ոլորտը տեղական տնտեսության և փոքր բիզնեսի զարգացման հետ»։ Հյուսիսային Դակոտան մեկ շնչի հաշվով ունի ավելի շատ բանկային մասնաճյուղեր, որոնք շատ ավելի քիչ կենտրոնացված են, քան Միացյալ Նահանգներում կամ նմանատիպ նահանգներում, ինչպիսիք են Հարավային Դակոտան և Վայոմինգը, և 1995 թվականից ի վեր «կայունորեն նվազել» է կենտրոնացվածության մեջ։

Հյուսիսային Դակոտայի բանկը նաև համարվում է աղետների ժամանակ ավելի արագ գործող, քան դաշնային կառավարությունը, ինչը նշանակում է, որ այն կարող է ապահովել իրացվելիություն ճգնաժամերի ընթացքում և նվազեցնել դրանց ֆինանսական հետևանքները։ Հյուսիսային Դակոտայի բանկի առաջարկած ծառայությունները մատուցվում են այլ նահանգներում տարբեր առանձին գործակալությունների միջոցով, ինչպիսիք են Մասաչուսեթսի զարգացման ֆինանսավորման գործակալությունը։ Սակայն, Հյուսիսային Դակոտայի բանկի ավելի մեծ կոնսոլիդացիան կարող է նշանակել, որ քանի որ նրանք ունեն միայն մեկ հաշվետվողականության չափանիշ, Հյուսիսային Դակոտայում կա թափանցիկության, վարկավորման արդյունավետության և պետական ​​միջոցների օպտիմալ բաշխման աճ՝ համեմատած այլ նահանգների հետ։

Նահանգը երբեմն օգտագործում է Հյուսիսային Դակոտայի բանկի շահույթը՝ իր բյուջեն հավասարակշռելու համար, բայց դա կարող է լրացուցիչ ֆինանսական սթրես առաջացնել նահանգի համար, եթե դա աներ այն տարում, երբ բանկը վնաս էր կրում։ Մինչ օրս բանկը հիմնադրումից ի վեր ամեն տարի շահույթ է ստացել։ Չնայած Հյուսիսային Դակոտայի բանկից փոխանցումները պատմականորեն կազմել են նահանգի բյուջեի շատ փոքր մասը (1%-ից պակաս), երբեմն դրանք շատ օգտակար են եղել բյուջեի պակասորդների հետ կապված։ Օրինակ՝ 2001-2003 թվականներին նահանգը բանկից օգտագործել է 25 միլիոն դոլար՝ 43 միլիոն դոլարի բյուջետային դեֆիցիտը նվազեցնելու համար, ինչը նվազեցրել է ծախսերի կրճատման և հարկերի բարձրացման անհրաժեշտությունը։

Այլ նահանգներ նույնպես ուսումնասիրել են նմանատիպ կազմակերպված բանկ ստեղծելու գաղափարը։ Օրինակ՝ Նյու Յորքի նահանգային ժողովի խոսնակ Սթենլի Ստեյնգուտը 1975 թվականին առաջարկ է ներկայացրել Նյու Յորքին սեփական բանկ հիմնելու համար, քանի որ քաղաքում գործող մասնավոր բանկերը հրաժարվում էին գնել քաղաքի պարտատոմսերը կամ վարկեր տրամադրել թերզարգացած տարածքների քաղաքացիներին, այդպիսով նպաստելով քաղաքի քայքայմանը։

## Ակտիվներ և պարտավորություններ
2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Հյուսիսային Դակոտայի Բանկն ուներ 6.1 միլիարդ դոլարի ակտիվներ, այդ թվում՝ 3.3 միլիարդ դոլարի վարկեր: Այդ տարում բանկի կապիտալը կազմել է 463 միլիոն դոլար: Բանկը 2012 թվականին ստացել է 81 միլիոն դոլարի շահույթ:

2019 թվականին Հյուսիսային Դակոտայի Բանկը գրանցել է 169 միլիոն դոլարի շահույթ՝ 7 միլիարդ դոլարի ակտիվներից և 4.5 միլիարդ դոլարի վարկերից:

## Նախագահներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**[https://www.youtube.com/watch?v=L75oinBuY1g Bank of North Dakota Documentary]*, produced by Prairie Public Television
**[https://thebndstory.nd.gov/ The Bank of North Dakota Story: 100 Years, 1919–2019]*

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բանկեր
Կատեգորիա:Բանկեր
Կատեգորիա:Դրամական բարեփոխումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Դակոտա