Կանդրակուլ (բնապահպանական պարկ)

**Կանդրակուլ**  կամ **Կանդրի Կուլ** (, ), պետական բնապահպանական պարկ, հատուկ պահպանվող տարածք, որը գտնվում է Բաշկորտոստանի Տույմազիի շրջանի, Բուգուլմա-Բելեբեյի բարձրավանդակի հյուսիս-արևելքում։ Ներառում է Բաշկորտոստանի մեծությամբ երկրորդ` Կանդրակուլ լիճը և դրա շրջակայքը։

Ընդհանուր մակերեսը 5174,6 հեկտար է։ Բնապահպանական պարկի 48,9%-ը ծածկված է անտառներով։

## Պատմություն
1965 թվականին Բաշկորտոստան ԻԽՍՀ Նախարարների խորհրդի «Բաշկորտոստան ԻՍՍՀ բնության արգելոցների պաշտպանության մասին» որոշման համաձայն՝ Կանդրակուլ լճին տրվել է հիդրոլոգիական բնության արգելոցի կարգավիճակ։

Բաշկորտոստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 1995 թվականի հունվարի 18-ի «*«Կանդրակուլ» պետական բնական ազգային պարկի ստեղծման մասին»* 17-րդ որոշման համաձայն («О создании Государственного природного национального парка „Кандры-Куль“») ստեղծվել է «Կանդրակոլ» պետական բնական պարկ՝ Պաշտպանելու Կանդրակուլի եզակի բնական համալիրները, կենդանիների և բույսերի հազվագյուտ տեսակները, հանգստի և զբոսաշրջության կազմակերպման համար։

Բաշկորտոստանի կառավարության 2006 թվականին հաստատվել է «Կանդրակուլ» բնապահպանական պարկի մասին որոշումը  («О придроном парке «Кандры-Куль»»):

## Տեղադրություն
մինի|203x203փքս|''Cypripedium calceolus''
մինի|''Haematopus ostralegus կաչաղակը''

Բնապահպանական պարկը գտնվում է Բելեբեյի բարձրվանդակի հյուսիս-արևելքում։ Պարկի հիմնական օբյեկտը Կանդրակուլ լիճն է։ Լճի ընդհանուր մակերեսը 1560 հեկտար է։ Այն տարածքով զբաղեցնում է 2-րդ տեղը հանրապետությունում (Ասլիկուլ լճից հետո)։ Կանդրակուլի երկարությունը 6.55 կմ է, լայնությունը 2.38 կմ, ջրի ծավալը 112,7 միլիոն մ3, միջին խորությունը 7.2 մ (մաքսիմալ խորությունը 15.6 մ)։

Կանդրակուլը շրջապատված է լեռներով երեք կողմից՝ հյուսիսում՝ Կինար-Կազգան լեռներով, հյուսիս-արևմուտքում՝ Տունեյման լեռով և հարավում՝ Կիզիլտաու (Կարմիր/սովետական լեռ) և Գյուլբիկա լեռներով։ Լճի հյուսիս-արևմտյան մասում, ափից մոտ 1 կմ հեռավորության վրա, կա մի կղզի, որը կոչվում է Ուտրաու։ Կղզու ընդհանուր մակերեսը 4,5 հա է, կղզին ծածկված է անտառներով և հարուստ մարգագետիններով։

Բնության պարկը ծակված է ինչպես լայնատերև անտառներով, այնպես էլ տափաստանային գոտիներով։ Այստեղ կան մոտ 450 բուսական տեսակ, այդ թվում՝ 10 ռելիկտային և 7 էնդեմիկ։ Այստեղ աճող 24 բույսերի տեսակներ ընդգրկված են Բաշկորտոստանի Կարմիր գրքում (2001)(փետրախոտ փետրավոր, օրխիդազգիներից` *Cypripedium calceolus,,  Líparis loesélii, խոլորձ սաղավարտակիր (Órchis militáris),* փետրախոտ գեղեցիկ  (*Stípa pulchérrima*),  կուրկուրան (*Hedȳsarum razoumoviānum),* կուրկուրան խոշործաղկավոր *(Hedysárum grandiflórum)* և այլն), դրանցից 9-ը՝  նաև Ռուսաստանի Կարմիր գրքում։

Պարկում ապրող կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից Հանրապետության Կարմիր գրքում ընդգրկված է 18 տեսակ՝ կարմրախածի սագը, *Haematopus ostralegus կաչաղակը*, կարմիր բադը, ճչան կարապը։ Կանդիկուլ լիճը ջրային և կիսաջրային թռչունների բազմաթիվ տեսակների բնադրման և սեզոնային հավաքատեղի է, շատ չվող թռչունների տարանցիկ վայր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Kandrıkul gölü1.jpg
Պատկեր:Берег озера Кандрыкуль.jpg
Պատկեր:Просторы Кандры-Куля.jpg
Պատկեր:Кандрыкуль заповедный остров.jpg
Պատկեր:Озеро Кандрыкуль.jpg
Պատկեր:Кандрыкуль- вид со стороны трассы М5.jpg
Պատկեր:Закат,как произведение искусства.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гареев А. М., Гатауллин Р. Ф., Мухаметшина Л. М.* География и экология Туймазинского района. — Туймазы, 2005.
* *Гареев А.* Башкортостан — природы край бесценный. — Уфа, 2004. — 160 с.
* *Минибаев Р. Г., Назирова З. М. *Флора памятников природы Асликуль и Кандрыкуль в Башкирской АССР // Редкие виды растений Южного Урала, их охрана и использование. — Уфа, 1985.
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Природный парк "Кандры-Куль" // ООПТ России.

Կատեգորիա:Բաշկորտոստան
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պահպանվող բնական տարածքներ
Կատեգորիա:Բնապահպանություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի աշխարհագրություն