Բուլղարիայի բնական պատմության ազգային թանգարան

**Բուլղարիայի բնական պատմության ազգային թանգարան** (, НПМ, NMNHS), բնական պատմության թանգարան Բուլղարիայում։ Թանգարանը գտնվում է Սոֆիայում, ռուսական եկեղեցու հարևանությամբ։ Հիմնադրվել է 1889 թվականին և գործունեությամբ կապված է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի հետ։ Իր տեսակի մեջ համարվում է Բալկաններում առաջին և ամենամեծ թանգարանը։

Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 400 կաթնասունների, ավելի քան 1200 տեսակի թռչունների, հարյուր հազարավոր միջատների և այլ անողնաշարավորների խրտվիլակներ, ինչպես նաև Բուլղարիայի օգտակար հանածոների պաշարների մեկ քառորդը։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին օտարերկրացի և բուլղարացի մասնագետների կողմից՝ այդ թվում 1913-1947 թվականներին թանգարանի տնօրեն Իվան Բուրեշի, որպես Բուլղարիայի արքայազն Ֆերդինանդի բնական պատմության թանգարան։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում թանգարանի հավաքածուն տարհանվել է։ 1944 թվականին թանգարանի շենքն ավերվել է ամերիկյան ռմբակոծության ժամանակ։ 1946-1947 թվականներին շենքը վերականգնվել է։ 1947 թվականին թանգարանը դարձել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի Կենդանաբանության ինստիտուտի մի մասը, 1974 թվականին՝ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի առանձին գիտական հաստատություն։

### Գործունեություն
Ի լրումն թանգարանային հավաքածուների համալրման և պահպանման՝ թանգարանն անցկացնում է հետազոտական աշխատանք՝ կապված երկրի կենսաբանական պաշարների, երկրաբանության, էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության ուսումնասիրության հետ։ 1989 թվականից թանգարանը հրապարակում է «Բուլղարիայի բնության պատմություն» ամսագիրը։ Թանգարանում գործում է Բուլղարիայի թռչնաբանական ընկերությունը և չղջիկների հետազոտությունների և պահպանության խումբը։

## Բաժիններ
thumb|right|250 px|Ամմոնիտի քարացած խեցի: Գտնվել է Բուլղարիայում 1932 թվականին: Տարիքը՝ 84 միլիոն, տրամագիծը՝ 1,44 մ
Բուլղարիայի բնական պատմության ազգային թանգարանի կազմում գործում են հետևյալ բաժինները՝
* Ժամանակակից և բրածո կաթնասունների բաժին
* Հանածո և ժամանակակից թռչունների բաժին
* Ձկների բաժին
* Երկկենցաղների և սողունների բաժին
* Միջատների բաժին
* Անողնաշարավոր ոչ-միջատակերների բաժին
* Հանածո անողնաշարավորների բաժին
* Հանքանյութերի և ժայռերի բաժին
* Բույսերի բաժին

## Ցուցանմուշներ
Թանգարանը տեղավորված է շենքի չորս հարկերում։ Առաջին հարկում ներկայացված են անկենդան բնության ցուցանմուշներ՝ ժայռեր, հանքային նյութեր, երկրորդ հարկում՝ կենդանի բնության հարստությունները։ Երրորդ հարկում ներկայացված է ժամանակակից կաթնասունների խրտվիլակների ցուցահանդեսը, այդ թվում բիզոնի և արջի։ 1937 թվականի տրամանկարը ներկայացնում է Ամերիկայի և Ասիայի հասարակածային անտառների խոշոր գիշատիչների կյանիքի տեսարաններ։ Ձկների սրահում ներկայացված են «Սև ծովի ձկների ֆաունան» և «Կուբայի կղզիների ափերի մարջանաձև խութերը»։

## Ղեկավարություն
Տարբեր ժամանակներում թանգարանի տնօրեններ են եղել՝
* Իվան Բուրեշ (1914-1947)
* Իվան Կոստով (երկրաբան) (1974-1988)
* Պետար Բերոն (քաղաքական գործիչ) (1993-2005)
* Ալեքսի Պոպով (2005-2011)
* Նիկոլայ Սպասով (2011 թվականից)

## Պատկերասրահ

National Museum of Natural History, Bulgaria 2009 20090405 002.JPG
Polecathunting.jpg
Jackal&coyote.jpg
Hemusite NNHMuseum Sofia.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Боев, З. Създаването. 125 години Национален природонаучен музей при БАН. - Списание на БАН, 1: 53-58.
* Българска академия на науките, Национален Природо научен музей. 2014.
* Боев, З. Орнитологичните колекции на Националния природонаучен музей при БАН. - Historia naturalis bulgarica, 1991, 3: 37-48.
* Боев, З. Националният природонаучен музей и природозащитата в България. - Historia naturalis bulgarica, 1993, 4: 78-86.
* Боев, З. Националният природонаучен музей през годините. - Природа, БАН, 1994, 3: 88-94.
* Боев, З. Птичите бисери на Националния природонаучен музей в София. - За птиците. Зима 1999-2000: 18.
* Боев, З. Богатствата от света. - в. «Работническо дело», бр. 273/ 30.09.1989: 3

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք* 

Կատեգորիա:Բուլղարիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Սոֆիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1889 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ Բուլղարիայում