The Jimi Hendrix Experience

**The Jimi Hendrix Experience**, բրիտանաամերիկյան ռոք խումբ, որը ստեղծվել է 1966 թվականի սեպտեմբերին Լոնդոնում։ Խմբի կազմի մեջ էին երգիչ, երգերի հեղինակ և կիթառահար Ջիմի Հենդրիքսը, թմբկահար Միթչ Միթչելը և բասիստ Նոել Ռեդինգը։ The Jimi Hendrix Experience խումբը գոյություն է ունեցել մինչև 1969 թվականի հունիս։ Այդ ժամանակի ընթացքում նրանք թողարկել են 3 ստուդիական ալբոմ և դարձել ռոք երաժշտության ամենահայտնի իրադարձություններից մեկը։

Նրանք մեծ դեր են ունեցել հարդ ռոքի և փսիխոդելիկ ռոքի մասսայականացման մեջ։ The Experience-ը շատ հայտնի էր խմբի ֆրոնտմեն Ջիմի Հենդրիքսի խարիզմայի, հմտությունների և ոճի շնորհիվ։ Խմբի բոլոր երեք ալբոմները՝ Are You Experienced-ը (1967), -ը (1967) և Electric Ladyland-ը (1968) ընդգրկվել են Rolling Stone ամսագրի «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն ալբոմներ» ցանկում՝ 15-րդ, 82-րդ և 54-րդ հորիզոնականներին համապատասխանաբար։ 1992 թվականին The Jimi Hendrix Experience-ը ավելացվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահ։

1969 թվականի հունիսին The Experience-ի փլուզումից հետո, Հենդրիքսը փորձարկում էր տարբեր խմբերի կազմերի հետ։ Սակայն 1970 թվականի ապրիլին նա ևս մեկ անգամ միացել է Միթչելի և բասիստ Բիլի Քոքսի հետ։ Տրիոն սկսել է իր Cry of Love շրջագայությունը։ Չունենալով նոր անվանում խմբի համար, տրիոն հաճախ գովազդվում էր որպես «Jimi Hendrix Experience»։ Անվանումն երբեք պաշտոնապես չի ձևակերպվել, սակայն մի քանի անգամ հայտնվել է խմբի ձայնագրությունների մեջ, որոնք թողարկվել են առանց Ռեդինգի մասնակցության։

## Պատմություն
Ջիմի Հենդրիքսը ժամանել է Անգլիա 1966 թվականի սեպտեմբերի 24-ին և իր նոր մենեջեր և Animals խմբի հիմնադիր և բասիստ Չես Չենդլերի, բասիստ Նոել Ռեդինգի և թմբկահար Միթչ Միթչելի հետ ստեղծել է վերադաշնակող խումբ։ Միթչելը փորձառու թմբկահար էր Լոնդոնից, ով նախկինում եղել է Georgie Fame and the Blue Flames խմբի կազմում։ Հենդրիքսն ընտրել է Ռեդինգին երաժշտության հանդեպ իր վերաբերմունքի և սանրվածքի համար։ Ռեդինգը մինչ այդ կիթառ էր նվագում, սակայն խմբում սկսել է բաս կիթառ նվագել։ «The Jimi Hendrix Experience» անվանումը մտածել է խմբի բիզնես մենեջեր Մայքլ Ջեֆերին։ «The Jimi Hendrix Experience»-ի առաջին պաշտոնական հայտնումը տեղի է ունեցել 1966 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ֆրանսիայի Էվրե քաղաքում։ Վեց օր անց խումբը նվագել է իր առաջին բրիտանակն համերգը Scotch of St James-ում կայացած փակ ցուցահանդեսի ժամանակ։

Սկզբում Հենդրիքսի համար որպես վերդաշնակող խումբ ստեղծված The Experience-ը հռչակի և քննադատների կողմից բարձր գնահատականների է արժանացել։ Հետևելով Cream խմբի օրինակին, The Jimi Hendrix Experience առաջին խմբերից էր, որոնք մասսայականացրել են «power trio» ձևաչափը, որը սահմանափակում էր ռոք խմբերի կազմը կիթառով, բասով և հարվածայիններով։ Հենդրիքսը զուգակցում էր հիմնական և ռիթմ կիթառների ոճերը, օգտագործելով fuzz և wah-wah պեդալները տոնը փոխելու համար։ Միթչելն երբեմն օգտագործում էր ջազային գրուվներ, այն ժամանակ, երբ Ռեդինգը նվագում էր հասարակ բասային գծեր, որոնք օգնում էին ամրապնդել խմբի ձայնը։
ձախից|մինի|Խմբի լուսանկարը 1969 թվականին
Խումբը փսիխոդելիկ հագուստների և սանրվածքների թրենդ է առաջացրել։ Նրանց վաղ ելույթները, ինչպիսին է օրինակ The Bag O'Nails-ը Լոնդոնում, հաճախվում էին անգլիական ռոք բեմի ամենախոշոր աստղերի կողմից, ներառյալ The Beatles, The Rolling Stones խմբի անդամներին և կիթառահարներ Ջեֆ Բեքին և Էրիկ Կլեպտոնին։ The Who խմբի անդամ Փիթ Թաունսենդը խոստովանել է․ «Ջիմին փոխել է էլեկտրակիթառի ամբողջ ձայնը և տակնուվրա արել ռոքի աշխարհը»։ Կլեպտոնը համաձայնվել է․ «Այն բանից հետո, երբ ես Փիթ Թաունսենդի հետ որոշել եմ տեսնել, թե ինչպես է նա նվագում, ես մտածել եմ, որ վերջ՝ մեր համար խաղն ավարտված է»։

Խումբը հայտնի է դարձել ԱՄՆ-ում 1967 թվականի Monterey Pop փառատոնից հետո, որն առաջին խոշորագույն ռոք երաժշտական փառատոններից էր։ Ելույթն ավարտվել է այն բանով, որ Հենդրիքսը այրել է իր փսիխոդելիկ ներկված Fender Stratocaster-ը։ Փառատոնից հետո նրանք գաստրոլներով հանդես են եկել The Monkees-ի հետ, սակայն լքել են շրջագայությունը լսարանի ռեակցիայի բացակայության պատճառով։
աջից|մինի|200x200փքս|«Are You Experienced» ալբոմի ամերիկյան տարբերակի շապիկը
Experience-ի հետ Հենդրիքսը ձայնագրել է մի շարք հիթ սինգլներ, ինչպիսիք են «Hey Joe», «Purple Haze», «The Wind Cries Mary», «Burning of the Midnight Lamp» և «All Along the Watchtower» երգերը, և երեք հաջող ալբոմներ՝ «Are You Experienced», «Axis: Bold as Love» և «Electric Ladyland»։ 1969 թվականի ապրիլին, սակայն, Հենդրիքսի և Ռեդինգի հարաբերությունների վատացումը հասել է իր գագաթնակետին, և Հենդրիքսը զգացել է, որ տրիոյի ձևաչափը դանդաղեցնում է իր կարիերայի զարգացումը։

Սկզբնական կազմով խումբը հանդես է եկել բավականին երկար, որպեսզի կատարի բոլոր պարտականությունները, որոնցից վերջինը 1969 թվականի հունիսի 29-ի Denver Pop փառատոնն էր։ Իմանալով, որ Հենդրիքսը պլանավորում է լայնեցնել Experience-ի գիծը առանց նրա հետ խորհրդակցելու, Ռեդինգը լքել է խումբը և վերադարձել Անգլիա։

Հենդրիքսը և Միթչելը փորձարկել են մեծ նվագախմբի հետ, որը ներառում էր բասիստ Բիլի Քոքսին։ Երբեմն նրանց անվանում են գնչուական Արև և Ծիածան։ Նրանք ելույթ են ունեցել Վուդստոք փառատոնին 1969 թվականի օգոստոսին։ Նոյեմբերին, խումբը բաժանվել է և Հենդրիքսը վերադարձել է տրիոյի ձևաչափին Քոքսի և թմբկահար Բադի Մայլսի հետ։ «Band of Gypsys» ալբոմի ձայնագրումից և 1970 թվականի հունվարին ընդհատված ելույթից հետո Մայլսը հեռացվել է խմբից։ Մայքլ Ջեֆերին (հիմա Հենդրիքսի միակ մենեջերը) զանգել է Ռեդինգին ու Միթչելին և հայտնել Experience-ի վերաստեղծման մասին։ Երկուսն էլ համաձայնվել մասնակցել շրջագայությանը։ Հենդրիքսը պատրաստ էր տեսնել խմբի կազմում Միթչելին, բայց դեմ էր, որ Ռեդինգի վերադարձին։

1970 թվականի փետրվարի սկզբին Ջեֆերին հարցազրույց է տվել Rolling Stone ամսագրին, որպեսզի հայտնի խմբի վերադարձի մասին։ Հարցարզրույցը հրատարակվել է 1970 թվականի մարտի 19-ին Rolling Stone ամսագրում «J.H.: The End of a Beginning Մայիսիbe» վերնագրով։ Ռեդինգը մի քանի շաբաթ սպասում էր, որ նրան հայտնեն սպասվող շրջագայության համար փորձերի մասին, և երբ նա ի վերջո խոսել է Միթչելի ընկերուհու հետ, Նոելը իմացել է, որ նրան փոխարինել է Քոքսը։ Շրջագայության սկզբից մի քիչ հետո Հենդրիքսը անվանել է այն «The Cry of Love Tour»։ Խումբն էլ անվանվել է «Jimi Hendrix», իսկ երբեմն՝ «Jimi Hendrix Experience»։

Տրիոն ձայնագրվել և գաստրոլներով հանդես է եկել ԱՄՆ-ով 1970 թվականի ապրիլից մինչև օգոստոս։ Օգոստոսի վերջին սկսել է շրջագայության եվրոպական մասը, որի հեդլայնը եղել է Isle of Wight Festival 1970-ը։ 1970 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ շրջագայության դադարի ժամանակ, Ջիմի Հենդրիքսը մահացել է։ 1992 թվականին, նրա խումբը ընդգրկվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահ։ 2003 թվականի մայիսի 11-ի Ռեդինգը մահացած է գտնվել Իռլանդիայում՝ իր տանը։ ԱՄՆ-ով իր շրջագայության ժամանակ Միթչ Միթչելը նույնպես մահացած է գտնվել 2008 թվականի նոյեմբերի 12-ին, Օրեգոնի Փորթլենդ քաղաքի Benson Hotel-ի իր սենյակում։

[մինի|[Միչիգանի Ֆլինտ քաղաքում Industrial Mutual Association Auditorium համերգի պաստառը]]

## Ժառանգություն
Նրանք մեծ դեր են ունեցել հարդ ռոքի և փսիխոդելիկ ռոքի մասսայականացման մեջ։ The Experience-ը շատ հայտնի էր խմբի ֆրոնտմենի՝ Ջիմի Հենդրիքսի խարիզմայի, հմտությունների և ոճի շնորհիվ։ Խմբի բոլոր երեք ալբոմները՝ Are You Experienced-ը (1967), Axis։ Bold as Love-ը (1967) և Electric Ladyland-ը (1968) ընդգրկվել են Rolling Stone ամսագրի «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն ալբոմներ» ցանկում՝ 15-րդ, 82-րդ և 54-րդ հորիզոնականներին համապատասխանաբար։ 1992 թվականին The Jimi Hendrix Experience-ը ընդգրկվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահ։

## Քննադատություն
Երաժշտությունն, որը կատարում էր խումբը բոլորի համար չէր հասկանալի և մոտ։ Բրիտանիայում շատերը չէին ընդունում խմբի արտաքին տեսքը։ Քննադատությունը կարող էր լինել և նրանց կողմից, ովքեր չէին ընդունում ընդհանրապես ռոք երաժշտությունը, այլ նաև նրանց կողմից, ովքեր լսում էին ավելի «դասական» ռոքնռոլ։ Այսպես Ջոն Դիքինը գրել է «New Musical Express» հրատարակությանը (1967 թվականի մայիս)՝

Քննադատության էին ենթարկվում ինչպես խմբի արտաքին տեսքը, այդպես էլ Հենդրիքսի պահվածքը բեմի վրա։ Այսպես Ջինջեր Բեյքերը ասյպիսի գնահատակ է տվել՝

Խմբի երաժշտությունը քննադատում էին նաև սևամորթ ամերիկացիներն, որոնք կարծում էին, որ Հենդրիքսն աղավաղում է նրանց երաժշտությունը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Առաջին փորձից հետո Հենդրիքսը և Ռեդինգը խոսում էին երաժշտության մասին, ընդ որում Հենդրիքսը հարցնում էր Ռեդինգին անգլիացի կատարողների մասին, իսկ Ռեդինգը Հենդրիքսին՝ ամերիկացի։
* Երբ Հենդրիքսը չէր կարողացել ընտրություն կատարել Միթչ Միթչելի և Էյնսլի Դանբերի մեջ, Չես Չենդլերն առաջարկել է մետաղադրամ նետել։
* Քիթ Լամբերտն, ում հետ նոր ստեղծված խումբը պլանավորել է պայմանագիր կնքել, այնքան էր տպավորված, տեսնելով թե ոնց է նվագում Հենդրիքսը «Scotch Of St. James» լոնդոնյան ակումբում, որ գրել է Չենդլերի հետ պայմանագրի տեքստը գարեջրի համար պատվանդանի վրա։
* Երբ The Experience-ը ելույթ էր ունեցել Լուլուի հեռուստաշոուում, որն ուղիղ եթերում էր ընթանում, Ջիմին համարներից մեկը նվիրել է Cream խմբին և նվագել է այդ կոմպոզիցիան մինչև հաղորդման ավարտը, և, այսպիսով, Լուլուի եզրափակող ելույթի համար ժամանակ չէր մնացել։ Պրոդյուսերը ջղայնանում էր, բայց չէր կարող բան անել։

## Անդամներ
* Ջիմի Հենդրիքս՝ հիմնական վոկալ, կիթառներ
* Միթչ Միթչել՝ հարվածայիններ, բեք վոկալ
* Նոել Ռեդինգ՝ – բաս կիթառ, բեք վոկալ

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

#### Ստուդիական ալբոմներ

#### Կենդանի ալբոմներ

#### Ժողովածուներ

### Սինգլներ

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Հենդրիքսի պաշտոնական կայք
* The Jimi Hendrix Experience allmusic.com-ում
* The Jimi Hendrix Experience discogs.com-ում
* Նոել Ռեդինգի հետ հարցազրույց
* Mitch Mitchell Drum! հարցազրույց

Կատեգորիա:1966 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Անգլիական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Անգլիական ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարդ ռոք
Կատեգորիա:Ռոք խմբեր