Wise (ընկերություն)

**Wise**, նախկինում կոչվել է **TransferWise**, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ընկերություն, որը կենտրոնացած է միջազգային դրամական փոխանցումների վրա: Այն հիմնադրվել է Լոնդոնում Քրիստո Կյորմանի և Տավետ Հինրիկուսի կողմից 2011 թվականի հունվարին։ 2023 թվականի դրությամբ *Wise*-ը մատուցում է երեք հիմնական ծառայություն՝ *Wise Account*, *Wise Business* և *Wise Platform*։

## Պատմություն
մինի|262x262փքս|Սովորական դրամական փոխանցում համեմատված Wise-ի կողմից օգտագործվող peer-to-peer դրամական փոխանցման հետ
*Wise*-ը Լոնդոնում հիմնադրվել է Տավետ Հինրիկուսի կողմից՝ Skype-ի առաջին աշխատակիցներից մեկի, և Քրիստո Քերմանի՝ Deloitte-ի կառավարման խորհրդատուի կողմից։

2006 թվականին Հինրիկուսն Էստոնիայից տեղափոխվել է Լոնդոն և սկսել դժվարություններ ունենալ միջազգային դրամական փոխանցումների հետ կապված։ Նա նկատել է, որ բանկերը գանձում են առնվազն 5% միջնորդավճար Էստոնիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև գումար ուղարկելիս։ Նա նաև նշել է, որ ծախսերի մեծ մասը թաքնված է փոխարժեքի մեջ։ Նրա խոսքով՝ բանկերը շատ են դժվարացնում սպառողների համար իրական միջնորդավճարների հասկացումը, և համակարգում թափանցիկություն չկա։

Առաջին տարում *Wise*-ը մշակել է 10 միլիոն եվրոյի գործարքներ: 2012 թվականին այն արդեն ճանաչում է ձեռք բերել որպես առաջատար սթարթափ՝ զբաղեցնելով տեղեր այնպիսի ցուցակներում, ինչպիսիք են *[[The Guardian]]*-ի «Արևելյան Լոնդոնի 20 լավագույն տեխնոլոգիական սթարթափները» և *Wired UK*-ի «Շաբաթվա սթարթափը»: Այն նաև *TechCrunch*-ի կողմից նշվել է որպես խոստումնալից սթարթափ և *Startups.co.uk*-ի կողմից դասվել է Մեծ Բրիտանիայի 100 լավագույն սթարթափների շարքում։

2013 թվականի ապրիլին *Wise*-ը դադարեցրել է *[[Բիթքոյն|Bitcoin]]*-ով գնումներ կատարելը՝ բանկերի ճնշման պատճառով: Անկախ համեմատություններ կատարող ​​*Monito* կայքը պարզել է, որ *Wise*-ը սովորաբար 83%-ով ավելի էժան է, քան Մեծ Բրիտանիայի չորս խոշորագույն բանկերը՝ խոշոր արժույթային փոխանցումների համար: Որոշ դեպքերում այն ​​մինչև 90%-ով ավելի էժան է եղել։

*Wise*-ը նշանակալի ճանաչում է ստացել 2015 թվականին: Մայիսին այն զբաղեցրել է ութերորդ տեղը *CNBC*-ի *Disruptor 50* ցուցակում՝ ընդգծելով ազդեցությունը որպես նորարարական ֆինանսական տեխնոլոգիական ընկերություն: Ավելի ուշ՝ օգոստոսին, *Wise*-ը Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի կողմից պարգևատրվել է որպես տեխնոլոգիական ռահվիրա՝ ամրապնդելով իր կարգավիճակը որպես ոլորտի առաջատար ուժ։

2017 թվականի ապրիլին *Wise*-ը մեծ ազդեցություն է ունեցել բանկային ոլորտի վրա: Ապրիլի 8-ին բրիտանական *Santander* բանկի ներքին գրության մեջ ասվել է, որ եթե իր փոխանցման վճարները լինեն այնքան ցածր, որքան *Wise*-ինը, ապա այն կկորցնի դրամական փոխանցումներից ստացված իր եկամտի 84%-ը: Սա ցույց է տվել, թե որքան մրցունակ է *Wise*-ը ավելի էժան միջազգային գործարքներ առաջարկելու հարցում: Նույն ամսվա վերջին *Wise*-ը ընդլայնվել է համաշխարհային մասշտաբով՝ Սինգապուրում բացելով իր Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան կենտրոնը։

2019 թվականին *Wise*-ը շարունակել է ընդլայնվել՝ բացելով գրասենյակ Բրյուսելում՝ ամրապնդելով իր ներկայությունը Եվրոպայում։ 2017 թվականին *Wise*-ը հասել է կարևոր հանգրվանի և հայտարարել է, որ իր հաճախորդները ամսական ավելի քան 1 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ են ուղարկում՝ օգտագործելով իրենց ծառայությունը: Նույն թվականին՝ հիմնադրումից վեց տարի անց, ընկերությունը մեծ շահույթ է ունեցել։

2021 թվականի հունվարին *[[Sky News]]*–ը հայտարարել է, որ *Wise*-ը կարևոր քայլ է կատարել հանրային ընկերություն դառնալու ուղղությամբ՝ *Goldman Sachs*-ին և *Morgan Stanley*-ին նշանակելով որպես իր Առաջնային հրապարակային առաջարկի (IPO) համատեղ միջազգային համակարգողներ: Այնուհետև, փետրվարի 22-ին ընկերությունը վերանվանվել է *TransferWise*-ից *Wise*՝ արտացոլելով իր ընդլայնված ֆինանսական ծառայությունները: Այս վերանվանման շրջանակներում *Wise*-ը նաև գործարկել է նոր կայքի դոմեն։ Վերաբրենդավորումն արտացոլում է *Wise*-ի ընդլայնումը միջազգային դրամական փոխանցումների ընկերությունից՝ ընդգծելով դրա ֆինանսական ծառայությունների ավելի լայն շրջանակը։

2021 թվականի հուլիսի 2-ին *Wise*-ը հայտարարել է, որ համահիմնադիր Տավետ Հինրիկուսը մեկ տարվա ընթացքում կհրաժարվի նախագահի պաշտոնից։ Դեյվիդ Ուելսն էլ, Netflix-ի նախկին ֆինանսական տնօրենը, ընտրվել է այդ պաշտոնը ստանձնելու համար։

2021 թվականի հուլիսի 7-ին *Wise*-ը դարձել է հրապարակային առևտրով զբաղվող ընկերություն՝ ուղղակիորեն ցուցակվելով Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում, հասնելով 11 միլիարդ դոլարի գնահատման։

2022 թվականի հունիսի 27-ին Ֆինանսական վարքագծի վարչությունը հայտարարել է, որ *Wise*-ի գործադիր տնօրեն Քրիստո Կյորմանը ներառված է հարկերը միտումնավոր չվճարելու համար տուգանված անձանց և ընկերությունների ցուցակում։ Նա ցուցակում մնացել է մեկ տարի՝ սկսած 2021 թվականի սեպտեմբերից։ Կյորմանը 2017–2018 հարկային տարվա համար չի վճարել 720,000 ֆունտ ստեռլինգ հարկեր։

2023 թվականին հիմնադիրներ Կյարմանը և Հինրիկուսը բարելավել են իրենց դիրքերը *The Sunday Times*-ի 2023 թվականի Մեծ Բրիտանիայի ամենահարուստ մարդկանց ցանկում։ Կյարմանը զբաղեցրել է 156-րդ տեղը՝ 1.134 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ կարողությամբ, մինչդեռ Հինրիկուսը զբաղեցրել է 197-րդ տեղը՝ 861 միլիոն ֆունտ ստեռլինգի կարողության գնահատմամբ։

*Wise*-ը 2024 թվականի հունիսին հայտարարել է, որ իր որոշ հաճախորդներ կարող էին տուժել իր նախկին գործընկեր *Evolve Bank & Trust*-ում տվյալների արտահոսքից։ Արտահոսքը վերաբերում էր անձնական տեղեկատվությանը, չնայած *Wise*-ը վստահեցրել է օգտատերերին, որ իր սեփական համակարգերը մնում են անվտանգ։

*Wise*-ն արագ զարգանում է։ 2025 թվականի մարտին ընկերությունը Լոնդոնում և Տալլինում բացել է իր գրասենյակները։ Այնուհետև, 2025 թվականի ապրիլին, *Wise*-ը նոր գրասենյակ է բացել Սինգապուրում՝ էլ ավելի ամրապնդելով իր ներկայությունը Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում։

## Ծառայություններ
մինի|Հին լոգոն, որն օգտագործվել է մինչև 2023 թվականը
Wise-ը մատուցում է երեք հիմնական ծառայություն՝ *Wise Account*, *Wise Business* և *Wise Platform*։ *Wise Account*-ը թույլ է տալիս հաճախորդներին պահել գումար՝ միաժամանակ ուղարկելով, ստանալով և ծախսելով այն։ Չնայած հաշիվներ առաջարկելուն, *Wise*-ը բանկ չէ։ *Wise*-ը հաճախորդներին առաջարկում է իրենց հաշիվներից տոկոսներ վաստակելու և Դաշնային ավանդների ապահովագրության կորպորացիայի (*FDIC*) կողմից ապահովագրված բանկերի հետ գործընկերության շնորհիվ մինչև 250,000 դոլարի ապահովագրական ծածկույթ ստանալու հնարավորություն։ *Wise Business*-ը օգնում է ընկերություններին միջազգային մակարդակով գումար ուղարկել և ստանալ՝ դարձնելով միջսահմանային գործարքներն ավելի արդյունավետ։ *Wise Platform*-ը թույլ է տալիս բանկերին և բիզնեսներին ինտեգրել *Wise*-ի տեխնոլոգիաները՝ թույլ տալով նրանց հաճախորդներին արագ և թափանցիկ կառավարել իրենց գումարը սահմաններից դուրս։

2023 թվականից ի վեր *Wise*-ը համագործակցում է *[[BlackRock]]*-ի հետ՝ առաջարկելով տոկոսային հաշիվներ: Այս գործընկերությունը թույլ է տալիս *Wise*-ի հաճախորդներին ավելացնել իրենց գումարը՝ ներդրումներ կատարելով անվտանգ ակտիվներում։

## Ֆինանսավորում
*Wise*-ը 1.3 միլիոն դոլարի նախնական ֆինանսավորում է ստացել մի խումբ ներդրողների կողմից, այդ թվում՝ *IA Ventures*, *Index Ventures*, *IJNR Ventures* և *NYPPE*: Նշանավոր անհատ ներդրողների թվում էին *[[PayPal]]*-ի համահիմնադիր Մաքս Լևչինը, *Betfair*-ի նախկին գործադիր տնօրեն Դեյվիդ Յուն և *Wonga.com*-ի համահիմնադիր Էրոլ Դամելինը։ Բացի այդ, *Wise*-ը ներդրումներ է ստացել *Seedcamp* 2011-ի հաղթողներից մեկը ճանաչվելուց հետո: Այս վաղ աջակցությունն օգնել է *Wise*-ին դառնալ ֆինանսական տեխնոլոգիաների ոլորտի խոշոր դերակատար։

*Wise*-ը զգալի առաջընթաց է գրանցել ֆինանսավորման մեջ իր գործունեության սկզբնական տարիներին: 2013 թվականի մայիսին ընկերությունը 6 միլիոն դոլար է ներգրավել Փիթեր Թիլի *Valar Ventures*-ի գլխավորած ներդրումային փուլում: Այնուհետև, 2014 թվականի հունիսին, *Wise*-ը լրացուցիչ 25 միլիոն դոլարի շահույթ է ապահովել, որին ներդրող է դարձել Ռիչարդ Բրենսոնը։

*Wise*-ը մեծ քայլեր է ձեռնարկել ֆինանսավորում ապահովելու համար։ 2015 թվականի հունվարին ընկերությունն Անդրեսեն Հորովիցի գլխավորած *Series C* փուլում ունեցել է 58 միլիոն դոլարի շահույթ։ Այնուհետև, 2016 թվականի մայիսին *Wise*-ն ապահովել է 26 միլիոն դոլարի շահույթ՝ իր գնահատականը հասցնելով 1.1 միլիարդ դոլարի։ Այդ ժամանակ *Wise*-ը ընդհանուր առմամբ ներգրավել էր 117 միլիոն դոլար ֆինանսավորում։

2017 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը ներգրավել է 280 միլիոն դոլարի *Series E* ներդրումային ծրագիրը, որը գլխավորում էին *Old Mutual Global Investors*-ը և *Institutional Venture Partners*-ը, ինչպես նաև *Sapphire Ventures*-ը, *Japanese Mitsui & Co.*-ն և *World Innovation Lab*-ը։

2019 թվականի մայիսին *Wise*-ն ունեցել է 292 միլիոն դոլարի երկրորդային ներդրումային փուլ, ինչը նրա գնահատականը բարձրացրել է մինչև 3.5 միլիարդ դոլար՝ երկու անգամ ավելի, քան 2017 թվականի վերջին՝ 280 միլիոն դոլարի *Series E*–ի երկրորդ փուլի ընթացքում։

*Wise*-ը 2020 թվականի հուլիսին հայտարարել է 319 միլիոն դոլարի երկրորդային ներդրումային փուլի մասին՝ իր գնահատականը հասցնելով 5 միլիարդ դոլարի: Շրջափուլը գլխավորել են *D1 Capital Partners*-ը և *Lone Pine Capital*-ը, իսկ *Vulcan Capital*-ը միացել է որպես նոր ներդրող: Գործող ներդրողներ *Baillie Gifford*-ը, *Fidelity Investments*-ը և *LocalGlobe*-ը նույնպես ավելացրել են իրենց մասնաբաժինները։

## Քննադատություն
2016 թվականի մայիսին Մեծ Բրիտանիայի գովազդային ստանդարտների մարմինը (ASA) որոշել է, որ *Wise*-ի պնդումը՝ բանկերի համեմատ մինչև 90% խնայելու մասին, մոլորեցնող է։ *ASA*-ն պարզել է, որ *Wise*-ի արժույթի փոխարկման հաշվիչը տրամադրում է խնայողությունների վերաբերյալ սխալ գնահատականներ, ինչը մտահոգություններ է առաջացնում ընկերության թափանցիկության վերաբերյալ։

*[[COVID-19]]*-ի դեմ թվային անվարակելիության անձնագրերը առաջարկվող համակարգ էին, որը հաստատում էր, թե արդյոք անձը իմունիտետ ունի COVID-19-ի նկատմամբ՝ նախկին վարակի կամ պատվաստման միջոցով։ Այս անձնագրերը թույլ կտային անհատներին ապացուցել իրենց անվարակելիության կարգավիճակը ճանապարհորդության, աշխատանքի կամ այլ գործունեության համար։

Այնուամենայնիվ, փորձագետները բարձրացրել են գաղտնիության և էթիկական հարցեր՝ կասկածի տակ դնելով, թե արդյոք այս անձնագրերն իրական և անվտանգ են։ *Wise*-ը խոստովանել է, որ դրանք կատարյալ լուծում չեն, և համահիմնադիր Տաավետ Հինրիկուսը հայտարարել է, որ դրանք հրապարակայնորեն չեն թողարկվի մինչև COVID-19-ի դեմ անվարակելիության վերաբերյալ գիտական ​​համաձայնության գալը։

2023 թվականի հունվարին *Wise*-ը Մեծ Բրիտանիայի մրցակցության և շուկաների մարմնին ուղղված պաշտոնական նամակում իր մրցակից *[[Atlantic Money]]*-ի կողմից մեղադրվել է մրցակցությանը վնաս հասցնելու մեջ: Ասում են, որ *Wise*-ը տնտեսական պատճառներով հեռացրել է ավելի էժան մրցակիցին իր միջազգային փոխանցումների գների համեմատության աղյուսակից: Մեղադրվում է նաև, որ *Wise*-ը *Atlantic Money*-ին զրկել է ընկերությանը պատկանող և վերահսկվող լրացուցիչ համեմատության կայքեր մուտք գործելու հնարավորությունից։

2025 թվականի փետրվարին Սպառողների ֆինանսական պաշտպանության բյուրոն (CFPB) հրամայել է *Wise*-ին վճարել գրեթե 2.5 միլիոն դոլար՝ ենթադրյալ անօրինական դրամական փոխանցումների փորձի պատճառով: *CFPB*-ն պարզել է, որ *Wise*-ը գովազդել է ոչ ճշգրիտ հոնորարներ և պատշաճ կերպով չի ներկայացրել փոխարժեքները, ինչը մոլորեցրել է հաճախորդներին։

Ավելի ուշ տուգանքը նվազեցվել է, և *Wise*-ը պարտավորվել է վճարել 45,000 դոլար *CFPB*-ին և 450,000 դոլարի վերադարձ տուժած հաճախորդներին: Ընկերությունը նաև համաձայնել է իրականացնել համապատասխանության ծրագիր՝ ապահովելու, որ իր դրամական փոխանցումների ծառայությունները համապատասխանեն կանոնակարգերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված ֆինանսական ծառայությունների ընկերություններ
Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ
Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Էստոնիայի ընկերություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում տեղադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ընկերություններ
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ
Կատեգորիա:Վճարումներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ