Լև Օշանին

**Լև Իվանովիչ Օշանին** (), խորհրդային բանաստեղծ, երգերի հեղինակ։ Ավելի քան 70 բանաստեղծական ժողովածուների, բանաստեղծական վիպակների և պիեսների հեղինակ է, Ստալինյան մրցանակի առաջին աստիճանի դափնեկիր (1950), ինչպես նաև երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային փառատոների դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Լև Օշանինը ծնվել է 1912 թվականի մայիսի 17-ին (30) Ռիբինսկում (այժմ ՝ Յարոսլավլի մարզ) ազնվական ընտանիքում։

Պապը՝ Ալեքսանդր Միխայլովիչը, պետական խորհրդական. ծնվել է 1830 թվականին հին ազնվական ընտանիքում, տոհմական կալվածքում, Ռոստովի շրջանում, կրթությունը ստացել է Սանկտ Պետերբուրգի 1-ին գիմնազիայում։ 1830-ին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ Սկսել է ծառայել պրուսական գնդում որպես Յունկեր։ Նա պաշտոնաթող Է եղել պոդպորուչիկի կոչումով և Ռոստովի շրջանում զբաղեցրել է հաշտարարի պաշտոնը։ Եղել է գյուղացիական ներկայության անդամ։ Եղել է Ռոստովի շրջանային զեմստվոյի վարչության նախագահ և միաժամանակ ազնվականության գավառական առաջնորդ։ Ուներ բազմաթիվ շքանշաններ մինչև Սպիտակ Արծիվ։ Մահացել է 1900 թվականին։

Հայրը ՝ Իվան Ալեքսանդրովիչը (1865-1915), պետական խորհրդական է, կրթություն է ստացել Սանկտ Պետերբուրգի կադետական կորպուսում և Ալեքսանդրյան ռազմական դպրոցում, Ավարտելուց հետո ծառայել է 35-րդ հրետանային բրիգադում։ Հրաժարական տալով ՝ նա ստանձնեց զեմսկու պետի պաշտոնը։ Նա շատ միջոցներ և աշխատանք է ներդրել տարրական դպրոցների, ժողովրդական գրադարանների և հրշեջ ջոկատների ստեղծման գործում։ Պարգևատրվել է Ստանիսլավի 1-ին, Աննայի 3-րդ շքանշաններով, Ալեքսանդր III-ի գահակալության հիշատակին մեդալով։ Աշխատել է քաղաքային դատարանի մասնավոր փաստաբան։

Մայրը ՝ Մարիա Նիկոլաևնա, ծնված Դրուժինինա (1869-1950) ՝ երաժշտական ուսուցիչ։ Ավարտել է Յարոսլավլի գիմնազիան ոսկե մեդալով։ Միշկինո գյուղում (այժմ ՝ Միշկին քաղաք) հիմնել է կիրակնօրյա դպրոց, որը ղեկավարել է։ Եղել է մի շարք լուսավորչական և բարեգործական հաստատությունների անդամ։ Ռիբինսկի Կրեստովայա փողոցում պահպանված երկհարկանի քաղաքային առանձնատուն, 19-րդ դար։ Նման տանը ապրում էին Օշանինները։ Ընտանիքում ծնվել է 10 երեխա՝ յոթ որդի, երեք դուստր։ Երկու աղջիկ ՝ Գալյան և Սաշան, մահացել են նորածիններով, մեկ քույր ՝ Վերան, ողջ է մնացել։ Եղբայրներ ՝ Ալեքսանդր, Նիկոլայ, Միխայիլ, Ալեքսեյ, Վլադիմիր, Իվան։ Ապագա բանաստեղծը դարձավ ընտանիքի վերջին երեխան։

Նրանք ապրում էին Կրեստովայա փողոցում գտնվող իրենց երկհարկանի տանը, իսկ դրա վաճառքից հետո բնակարան վարձեցին Մոլոգսկայա փողոցի թիվ 4 տանը (Այժմ ՝ Չկալովի փողոց)։

Լև Օշանինը երեք տարեկան էր, երբ հայրը մահացավ։ Մայրը ապրուստ վաստակելու համար ստիպված է եղել բարեգործական համերգներ կազմակերպել։ 1917 թվականից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Ռոստով մեծ, մայրը ղեկավարել է այնտեղ առաջին մանկապարտեզը։

1922 թվականից Օշանիններն ապրում էին Մոսկվայում։ Բանաստեղծը գրում է հիշողություններում․1922-ին ես, մայրս և Վերան տեղափոխվեցինք Մոսկվա, որտեղ մայրս աշխատում էր մանկապարտեզում և քնում այնտեղ վառարանի հետևում։ Ինձ մանկատուն հանձնեցին։ Միայն մեկ տարի անց մայրս նշանակվեց վարիչ, նրան սենյակ տվեցին, և նա ինձ տարավ իր մոտ։Ութերորդ դասարանն ավարտելուց հետո Օշանինը աշխատել է որպես խառատահաստոց չուգունի գործարանում, այնուհետև որպես էքսկուրսավար ցուցահանդեսում, որը հետագայում դարձել է ՀԳՏՑ։ Հաճախել է «Զակալ» բանվոր գրական խմբակ, որի աջակցությամբ հրատարակել է իր առաջին գիրքը ՝ «Հատակներ» վիպակը դպրոցական տարիների մասին։ Ընդունվել է Ռուսաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիա (ՌԱՊՊ)։ Նա սկսեց բանաստեղծություններ հրատարակել «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ում, «Օգոնկա»-ում, «Երիտասարդ գվարդիա»-ում։ 1920-ականներին Օշանինը ծանոթ էր Վլադիմիր Մայակովսկու հետ, իր իսկ խոստովանությամբ, ագահորեն կլանում էր իր պոեզիայի տպավորությունները, միասին անցկացնում էր իր հանգիստը, խաղում վոլեյբոլ, մի անգամ խաղի ընթացքում Առյուծը ուժեղ մատուցմամբ գնդակով ջարդեց պրոլետարական բանաստեղծի ժամացույցը, ինչի մասին ինքը ծիծաղով հիշեց ծեր տարիքում։

Այն բանից հետո, երբ լուրեր տարածվեցին, որ Օշանինի կենսագրության տակ «փորում են» նրա ոչ թռիչքային ծագման պատճառով, ընկերները նրան խորհուրդ տվեցին հեռանալ Մոսկվայից։ 1932-1935 թվականներին նա եղել է տունդրայում ՝ Խիբինոգորսկ քաղաքի կառուցման համար.աշխատել է Խիբինոգորսկ ապատիտի գործարանում, այնուհետև ՝ հանքագործների ակումբի տնօրեն, իսկ հետո ՝ «Կիրովսկի ռաբոչ» թերթի ճամփորդական թղթակից։ Սակայն մատնությունից հետո Օշանինը վտարվել է կոմսոմոլից և հեռացվել թերթից։

Օշանինը վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ 1936 թվականին ընդունվել է Ա. Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտ։ Ամուսնացել է գրող Ելենա Ուսպենսկայայի ՝ գրող Գլեբ Ուսպենսկու թոռնուհու հետ, ծնվել են դուստրը ՝ Տատյանան և որդին ՝ Սերգեյը։ Ուսումը ստիպված էի թողնել։

Վատ տեսողության պատճառով Օշանինը չի զորակոչվել բանակ և նույնիսկ Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո չի կարողացել դառնալ ռազմական թղթակից։ Ընտանիքի հետ միասին Օշանինը տարհանվել Է Կազանում, նրա կինը աշխատել է այնտեղ տարհանված «Պիոներսկայա պրավդա» թերթում, բայց բանաստեղծն ինքը չի կարողացել տեղավորվել գրական մասնագիտության մեջ։ Հետո ընտանիքը հայտնվեց Ելաբուգայում։ Այնտեղ բանաստեղծ Բորիս Պաստեռնակը նրան խորհուրդ տվեց միանալ խորհրդային գրողների միությանը, որի անդամատոմսով կարելի էր ռազմաճակատ հասնել նույնիսկ վատ առողջությամբ։ Օշանինը, դիմելով Պաստեռնակի առաջարկությանը, այդպես էլ արեց։  Նա սկսեց գործուղումներ կատարել առաջնագիծ Կարմիր բանակի քաղաքական վարչությունից, համագործակցել ռազմական թերթերում և ելույթ ունենալ մարտիկների առջև։  1944-ին նա միացավ ԽՄԿԿ-ին (Բ)։ Պատերազմի սկսվելու օրը՝ 1941 թվականի հունիսի 22-ին, հավաքների կետերում բարձրախոսներից երգ հնչեց՝ հիմնված ավելի վաղ Օշանինի «Պայքար հայրենիքի համար» բանաստեղծության վրա, իսկ Հաղթանակից հետո Ի.Օ. Դունաևսկին պատերազմի վերջին շրջանը երաժշտության համար և դարձավ երգ «Ես ճանապարհորդում էի Բեռլինից»։ 1945-ի աշնանը Անատոլի Նովիկովը գրեց հայտնի «Ճանապարհներ» երգը՝ հիմնված Օշանինի բանաստեղծությունների վրա, որից հետո բանաստեղծը ստացավ ուժեղ պաշտոնական ճանաչում։

1958-1990 թվականներին ՌԽՖՍՀ համատեղ ձեռնարկության և 1976 թվականից ԽՍՀՄ համատեղ ձեռնարկության խորհրդի անդամ։

Մինչև կյանքի վերջին տարին Նա ղեկավարել է գրական ինստիտուտում։ Ա. Մ. Գորկու սեմինար երիտասարդ բանաստեղծների համար։ Նրա ուսանողներից ամենահայտնի բանաստեղծներն էին Անատոլի Պրիստավկինը, Վադիմ Ստեպանցովը, Սերգեյ Սոկոլկինը։

Պատերազմից հետո Լև Օշանինը ապրում էր Պերեդելկինո գրող գյուղում և Կուտուզովի պողոտայի և Պոկլոննայա Գորայի մոտակայքում գտնվող Հաղթանակի հրապարակում գտնվող բնակարանում։ Նա ակտիվորեն պայքարում էր Պոկլոննայա լեռան սկզբնական տեսքը պահպանելու համար, որի վրա երևում էր նրա գրասենյակի պատուհանը։

Մահացել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը (24 ուս.)։

## Ընտանիք
* Եղբայրներից մեկը Վլադիմիր Իվանովիչ Օշանինն է (1903-1950), բանաստեղծ և արձակագիր։ 1930-ականների սկզբին Կոնդրատևսկու գործով դատապարտվել է երեք տարվա աքսորի։ Վերադառնալուց հետո ղեկավարել է «Պիոներսկայա պրավդա» թերթին կից երիտասարդ բանաստեղծների խմբակը։ Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից, վաշտի հրամանատար 411-րդ առանձին գնդացրային-հրետանային գումարտակում։ Մահացել է տուբերկուլյոզից։
* Կինը — Ելենա Բորիսովնա Ուսպենսկայա (1916-1966), արձակագիր, Գլեբ Ուսպենսկու թոռնուհին, Բորիս Սավինկովի զարմուհին։ Ինքնասպան է եղել։
* Դուստր — Տատյանա Լվովնա Ուսպենսկայա-Օշանինա (Ծն. 1937). Գրող, ներկայումս բնակվում Է ԱՄՆ-ում։
* Որդին — Սերգեյ Լվովիչ Օշանին (1939-1992), գիտական խմբագիր էր «Գիտություն և կյանք»ամսագրում։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (29.05.1987)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (28.05.1982)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (05.06.1962)
* «Պատվո նշան» շքանշան (02.07.1971)
* Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1950) — «Աշխարհի երիտասարդությունը» ֆիլմի համար բանաստեղծությունների և երգերի շարքի համար

## Ստեղծագործություն
Լև Օշանինը սովետական ժամանակաշրջանի ամենահայտնի և պաշտոնապես ճանաչված երգահաններից մեկն է։ «Ճանապարհներ» երգը դարձավ ժողովրդական, Յուրի Գուլյաևի կատարմամբ «Անհանգստացնող երիտասարդության երգը», Վլադիմիր Տրոշինի և Լյուդմիլա Զիկինայի կատարմամբ «Վոլգա գետը հոսում է», «Եվ մենք մեր բակում մենակ աղջիկ ունենք» շարքը ՝ Իոսիֆ Կոբզոնի և Մայա Կրիստալինսկայայի կատարմամբ, «Արևային շրջան» («Թող միշտ արև լինի»), «Ինչո՞ւ ես ինձ կանչել», «Օ, Նատաշա», «Սպիտակ վերարկուներով մարդիկ», «Ես պարզապես կախարդ եմ աշխատում»։ Թամարա Միանսարովայի կատարմամբ «Արևային շրջան» (կոմպոզիտոր՝ Արկադի Օստրովսկի) բանաստեղծությունների վրա հիմնված երգը հաղթեց 1963 թվականին Սոպոտի երգի փառատոնում։

Օշանին է պատկանում հարուստ բառերը, հատկապես սիրային, ինչպես նաև սյուժեով բազմազան բալլադներ։ Այս ժանրի պոեզիան փոքր, բովանդակությամբ տարողունակ, հեշտ հիշվող բանաստեղծություններ են։ Քննադատները նշել են, որ ընթերցելով բալլադներից յուրաքանչյուրը ՝ կարող եք ժամանակի ճանապարհորդություն կատարել, հայտնվել հերոսների տեղում, վերապրել նրանց ճակատագիրը, ընտելանալ նրանց վիճակին և մտքի գնացքին, փորձել ճիշտ որոշում կայացնել։ Օշանինը բազմիցս ասել է, որ շատ է սիրում բալլադներ գրել, միևնույն ժամանակ նշել է, որ հասուն տարիքում նա փորձել է խուսափել երգերում և բալլադներում կոչերից ՝ հաճախ իրեն նույնացնելով քնարական հերոսի հետ և փորձելով անձնական օրինակով դիմել ընթերցողներին («Իմ սիրտը կանչում է ինձ անհանգստացնող հեռավորության վրա»)։ Օշանինի Հայտնի բալլադներից են «Բալլադ երկու հպարտների մասին», «Բալլադ ճայերի մասին», «Վոլգա բալլադ» և այլն։

Օշանինը Ալեքսանդր Մակեդոնացու մասին «Անմահության ջուրը» բանաստեղծության հեղինակն է (1976)։ Բանաստեղծությունը բալլադների շարք է (հեղինակի ենթավերնագիրն է ՝ «Վեպը բալլադներում»)։ Օշանինը, ով շատ ճանապարհորդեց և անցավ Մակեդոնացու բոլոր ճանապարհներով, օգտագործեց Ալեքսանդրի կյանքի մի քանի վառ դրվագներ, որոնք հայտնի էին հին հեղինակների ստեղծագործություններից, բայց նաև ապոկրիֆային Արևելյան լեգենդներից (օրինակ ՝ «անմահության ջրի» որոնման մասին. դրդապատճառ, որը կարևոր է բանաստեղծության ընդհանուր գաղափարի համար, ինչպես ցույց է տալիս դրա անվանումը)։ Օշանինը զգալի տեղ է հատկացնում Ալեքսանդրի ՝ Սողդիան քաղաքում մնալուն, այսինքն ՝ այն տարածքում, որը մինչև 1991 թվականը ԽՍՀՄ մաս էր կազմում։ *«Ոչ բոլոր այրվածքներն են այրվել, ոչ բոլոր հեռացածները մեռած են...»,* ՝ գրել է Օշանինը հեղինակային իրավունքի շեղումներից մեկում.

Ըստ սլավիստ Վոլֆգանգ Կազակի, Օշանինի քննադատական դիտարկումը «Այն մասին, որ երգերի փոխարեն ստեղծվել են» շատ դիդակտիկ, հապճեպորեն բարձրացված կարգախոսներ շրջանային թերթի առաջատար հոդվածից, վերաբերում է, ըստ էության, իրեն»։ Ստալինի կյանքի ընթացքում Օշանինը պոեզիայում շատ գովերգեց իր կերպարը, բայց, ինչպես ինքն է բացատրել 1992-ին տված հարցազրույցում, բանաստեղծը Ստալինի անհատականությունը մեծ մասամբ ընկալում էր ոչ թե որպես մարդ, այլ որպես հսկայական երկրի խորհրդանիշ, Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակ, պետական հայրենասիրության հատկանիշ։ Օշանինի խոստովանությամբ ՝ ստալինիզմի վերաիմաստավորումը նրա մոտ տեղի է ունեցել ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարից հետո։

Չնայած երկարամյա բարեկամական հարաբերություններին, Օշանինը դատապարտեց և մասնակցեց գրող Բորիս Պաստեռնակի հետապնդմանը ՝ կապված 1957 թվականին Միլանում  «Դոկտոր Ժիվագո» վեպի հրատարակման և նրան Գրականության Նոբելյան մրցանակի շնորհման հետ, ելույթ ունենալով, մասնավորապես, մոսկովյան գրողների ժողովում 31 թվականի հոկտեմբերի 1958-ին.

*Մենք վաղուց գիտենք, որ մեր կողքին ապրում է մի մարդ, որին դժվար է իսկապես խորհրդային մարդ անվանել։ Բայց տաղանդի և այս արտասովոր մեծարման և այն ինչ-որ աննախադեպ պատվանդանի վրա բարձրացնելու համար մենք աններելի երկար ժամանակ խառնաշփոթեցինք դրա հետ։ Մաղադանոսը, ըստ էության, մեր միջավայրում կոսմոպոլիտի ամենավառ օրինակն է։ Մենք շատ խոսակցություններ ունեցանք։ Սա կոսմոպոլիտի իսկական ավարտված նմուշ է։ Եթե այդ մարդը չի ցանկանում ապրել մեր ժողովրդի հետ, եթե նա չի ցանկանում աշխատել կոմունիզմի համար ՝ չհասկանալով, որ դա աշխարհում միակ բանն է, որը կարող է մարդկությանը փրկել այն ուղուց, որով նրան մղում է իմպերիալիզմը, եթե մարդը վերջին տարիներին ժամանակ է գտել խառնաշփոթելու Աստծո հետ, եթե այդ մարդը անընդհատ դանակ է պահում, որն, այնուամենայնիվ, մեզ մեջ է գցել, ապա մեզ պետք չէ այդպիսի մարդ, ՍՍՊ-ի այդպիսի անդամ, եզ պետք չէ այդպիսի սովետական քաղաքացի:*

Մ. Զոլոտոնոսովը նշում է. «Հատկանշական է, որ մոսկովյան գրողների ժողովում Լ. ի. Օշանինը Պաստեռնակին անվանեց կոսմոպոլիտ ՝ վկայակոչելով հակասեմական արշավի տերմինաբանությունը»։

1994 թվականին Օշանինը գրել է երգի բառերը «Հրաշքների դաշտ» ծրագրից, որը հնչել է եզրափակիչ տիտրերում։

## Ստեղծագործական գնահատականներ
Երգի խոսքերում ամենակարևորը հարվածային տողերն են։ Եթե դրանք կան, ուրեմն կա նաև երգ։ Օշանինը շատ հմտորեն ստեղծում է անհրաժեշտ հարվածային կարերը։

## Ճանաչում և հիշողություն
1984 թվականից ի վեր Օշանինը Ռիբինսկի պատվավոր քաղաքացի է (Լև Իվանովիչը ամեն տարի գալիս էր հայրենիք, նրան նվիրում էր մի քանի բանաստեղծություն, մասնակցում էր մի շարք տեղական միջոցառումների)։ 2002 թվականին Ռիբինսկի Գյուղատնտեսական փողոցի մի մասը վերանվանվել է Օշանինի փողոց։ 2003 թվականի օգոստոսի 2-ին Վոլգայի առափնյա հատվածում բանաստեղծի համար հուշարձան է կանգնեցվել. պարապետի մոտ Լև Իվանովիչը գիրքը ձեռքին նայում է գետին։ 2019 թվականին հուշարձանի կողքին տեղադրվել են ձայնային բարձրախոսներ, որոնցից հնչում են բանաստեղծի գրած երգերը։

Օշանինի կենդանության օրոք նրա հոբելյանական համերգները պարբերաբար անցկացվում էին Միությունների տան Սյունազարդ դահլիճում, որտեղ հնչում էին նրա բանաստեղծությունների լավագույն երգերը։ Օշանինի ստեղծագործությունները կատարել են խորհրդային լավագույն երգիչները, այդ թվում ՝ Լյուդմիլա Զիկինան, Մուսլիմ Մագոմաևը, Յուրի Գուլյաևը, Վլադիմիր Տրոշինը, Լեոնիդ Սմետաննիկովը, Իոսիֆ Կոբզոնը, Մայա Կրիստալինսկայան, Թամարա Միանսարովան, Վալենտինա Տոլկունովան, Էդուարդ Խիլը, Էդիտա Պիեխան, Օլեգ Անոֆրիևը, (см. полный список песен и композиторов). Օշանինի կյանքի ընթացքում և մահից հետո, ինչպես նաև 21-րդ դարում բանաստեղծի հիշատակին նվիրված նրա երգերը իրենց երգացանկում ներառել են Դմիտրի Խվորոստովսկին, Թամար Գվերդծիթելին, Տատյանա Ռուզավինան և Սերգեյ Տայուշևը, Յուլիա Բորիսևիչը, Վերա Ստրունինան և այլ ժամանակակից կատարողներ։

Լև Օշանինի անունը կրում է Վլադիմիրի մարզի Վյազնիկի քաղաքի մանկական արվեստի դպրոցը։

Լ. Ի. Օշանինը Կիրովի պատվավոր քաղաքացի է։

## Ստեղծագործություններ
* 1939 — «Պայքար հանուն հայրենիքի» (երգ)
* 1948 — «Միշտ ճանապարհին». բանաստեղծություններ և երգեր։ Մ. Երիտասարդ գվարդիա, 1948 (տիպ. «Կր. դրոշ»)։ - 160 էջ էկրանապահիչներով։
* 1948 — «Կոմսոմոլական երգեր»
* 1950 — «Տարբեր ազգերի երեխաներ», Մ.
* 1951 — «Անհանգիստ Սրտեր»
* 1952 — «Բանաստեղծություններ և երգեր ընկերների մասին»
* 1955 — «Լենինը միշտ քեզ հետ է»
* 1957 — «Բանաստեղծություններ սիրո մասին», Մ.
* 1959 — «Բանաստեղծություններ. Բալլադներ. Երգեր»
* 1959 — «Այսպիսով, սիրտը մեզ պատվիրեց»
* 1961 — «Երգ անհանգիստ երիտասարդության մասին»
* 1961 — «Բանաստեղծություններ և երգեր»
* 1963 — «Ընտրանի»
* 1965 — «Բալլադներ», Մ.
* 1966 — «Հարյուր երգ», Մ.
* 1966 — «Պարզապես ես աշխատում եմ որպես կախարդ»
* 1967 — «Ինչպես ստեղծվեց երգը. Հոդվածներ», Մ.
* 1967 — «Տեքստաբաններ կամ բանաստեղծներ»/ / «Գրականության հարցեր», թիվ 8
* 1969 — «Այսպես կլինի»
* 1970 — «Ես քայլում էի Բլիզարդի միջով...»
* 1972 — «Կղզու Բնակիչները», Մ.
* 1972 — «Իմ ընկեր Բորիս»
* 1973 — «Մենք մեկ աշխարհից ենք»
* 1975 — «Երկիր և երկինք», Յարոսլավլ։
* 1976 — «Անմահության ջուր. Նոր բանաստեղծությունների գիրք»։ — Մ. Խորհրդային գրող. — 160 էջ, 50 000 օրինակ։
* 1977 — «Հեռվից-երկար...» - Մ. Սովրեմեննիկ.
* 1978 — «Սա մենք ենք ասում»
* 1980 — «Ավիցենայի Թալիսմանը», Տաշքենդ։
* 1982 — «Ինքնաթիռներ և սոխակներ», Մ.
* 1982 — «Տարբեր տարիների բառերից» — Մ., ճշմարտություն, 1982։ — 32 էջ։ (Բ-կա «Լույս». N3)
* 1983 — «Բառերը, բալլադները, երգերը»
* 1985 — Քանի դեռ ես կարող եմ շնչել. բանաստեղծությունների նոր գիրք 1982-1984. — Մ. Սով. գրող — 176 էջ. 100,000 օրինակ։
* 1987 — «Բալլադներ»
* 1987 — «Որովհետև ես տասնութ տարեկան եմ»
* 1988 — «Միայն բառերը»
* 1989 — «Հավատալ միմյանց»
* 1996 — «Վյուգան խառնեց երկիրը երկնքի հետ»

### Երկերի ժողովածու
* 1980—1981 — «Երկերի ժողովածու 3 հատորով», Մ.
* 1971 —«Ընտրված աշխատանքներ 2 հատորով», Մ.

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

### Աղբյուրներ
Ռուսաստանն իր անցյալում և ներկայում(1613-1913), խմբ. 1914 թվական

## Արտաքին հղումներ
* Лев Ошанин. Стихи
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ