open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարինա Ազիզյան

**Մարինա (Լյուդմիլա) Ցոլակի Ազիզյան** (), հայ բեմանկարիչ, գեղանկարիչ, գրաֆիկ։

## Կենսագրություն
Մարինա Ազիզյանը ծնվել է 1938 թվականին Լենինգրադում, գեղանկարիչ Ցոլակ Ազիզյանի և արվեստաբան Անաստասիա Սոկոլովի ընտանիքում։ 1959 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Չերկասովի անվան Թատրոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի թատերական բեմադրության ֆակուլտետը (Նիկոլայ Ակիմովի դասարանը)։

Աշխատել է իր ուսուցչի՝ ռեժիսոր և նկարիչ Նիկոլայ Ակիմովի հետ, Լենինգրադի Կոմեդիայի թատրոնում (Սանկտ Պետերբուրգի Ակիմովի անվան կոմեդիայի պետական ակադեմիական թատրոն)։

Ձևավորել է տասնյակ դրամատիկ, բալետային և օպերային ներկայացումներ ռուսական թատրոններում։ 30 տարի համագործակցել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի հետ։ Որպես բեմադրող-նկարիչ, հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում բեմադրած Պուչչինիի «Բոհեմ» օպերայում, Չայկովսկու «Կարապի լիճ» բալետում, ավելի քան 25 ֆիլմերում՝ «Շատ հին հեքիաթ», «Իշխանուհին և ավազակը», «Կապույտ թռչուն», «Մարդ, ում բախտը բերում է», «Սիլվա», «Էշի կաշի», «Փլուզում», «Եվ ահա եկավ Բումբոն...», «Հյուրը» և այլն։

Աննա Ախմատովայի թանգարանում ամենամյա «Նախածննդյան երեկոների» կազմակերպիչն է։ Միջոցառումը միավորում է տարբեր սերնդի նկարիչների և հանդիսատեսի։

Հեղինակ է գրաֆիկական և գեղանկարչական ստեղծագործությունների։ Ստեղծագործությունները գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում և տարբեր թանգարաններում։ 1959 թվականից ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ աշխարհի հանրահայտ ցուցասրահներում։

## Ստեղծագործույթուններ
### Լենֆիլմ
*«Կայեն XVIII» (ռեժիսորներ՝ Կոշեվերովա, Շապիրո, 1963)
* «Շատ հին հեքիաթ» (1968 ), «Ինչպես էր հիմար Իվանուշկան գնում հրաշքի հետևից» (1976), «Արքայազն Պրոշան» (1974), «Սոխակը» (1979), «Էշի կաշին» (1982) 
* «Օրիորդն ու խուլիգանը» (ռեժիսոր՝ Դուդկո, ըստ՝ Մայակովսկու, 1970)
*«Դրամա հին կյանքից» (1971), «Մենախոսություն» (1972) ռեժիսոր՝ Ավերբախ
*«Կապույտ թռչուն» (ռեժիսոր՝ Կյուկոր, 1976)
* «Մարդ, ու բախտը բերել է» (ռեժիսոր՝ Երշով, 1978 г)
*«Սիլվա» (ռեժիսոր՝ Ֆրիդ, 1981)
*«Հյուր» (ռեժիսոր՝ Կայդանովսկի, 1987)

### Օպերաներ
* «Բոհեմ», Պուչինի, Մեծ թատրոն
*«Իոլանտա», Չայկովսկի, Դնեպրոպետրովսկի օպերայի և բալետի թատրոն
*«Համլետ», Մոսկվայի թատրոն, նոր օպերա, Ա. Տոմ 
*«Չղջիկ» Նովոսիբիրսկի ազգային երաժշտական կոմեդիայի թատրոն, Շտրաուս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1938 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ գծանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 28 ծնունդներ
Քենիա (լեռ)

**Քենիա** (), հանգած հրաբուխ Աֆրիկայում, Քենիայում։ Հատած կոնի ձևով բարձրանում է լավային սարավանդի վրա, Արևելա-Աֆրիկական բեկվածքների գոտուց արևելք։ Բարձրությունը 5199 մ է (Բատիան պիկ, 2-րդը՝ Աֆրիկայում)։ Ստորոտները ծածկված են խոնավ հասարակածային անտառներով։ 4800 մ-ից բարձր հավերժական ձյուն և սառցադաշտեր են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Քենիայում
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Կատեգորիա:Քենիայի լեռներ
Կատեգորիա:Քենիայի հրաբուխներ
Բիսկոտո

**Բիսկոտո** (), ճանաչված իտալական հրուշակային խմորեղեն, որն իրենից ներկայացնում է չոր թխվածքաբլիթ՝ երկար ու կոր ձևով։ Իտալերենից թարգմանված նշանակում է «2 անգամ թխված»։ Բիսկոտոն Իտալիայում թխվածքաբլիթի ընդհանուր անվանումն է։

Բիսկոտոյի նմանատիպ տեսակներն են կանտուչին, որը Տոսկանում թխվածքաբլիթի տեսակ է։ Պատրաստվում է ալյուրից, շաքարավազից, կարագից և ձվից։ Բնօրինակ բաղադրատոմսում պատրաստվում է նշենու ավելացմամբ, իսկ հիմա նաև ուրիշ բաղադրիչներով՝ շոկոլադով և չոր մրգերով։ Բիսկոտոյի խմորն ունի բատոնի տեսք, որը բաժանում են մի քանի մասերի և նորից թխում։ Թխվելուց հետո կարելի է դրանք թաթախել շոկոլադի մեջ։ Թխվածքաբլիթը կարելի է պահել 3-4 ամիս։

Ուրիշ երկրներում, ինչպես Իտալիայում, այս տեսակը հայտնի է Բիսկոտո դի Պրատո, Բիսկոչուս կամ Կանտուչին(«Փոքրիկ անկյուններ») անուններով։ Քանի որ բիսկոտոն շատ չոր թխվածքաբլիթ է, այն շատ հաճախ մատուցում են ինչ-որ խմիչքի հետ։ Իտալիայում այն մատուցում են *Vin Santo*-ով (դեսերտային խմիչք)։ Ամերիկայում բիսկոտոն ուտում են սուրճով կամ սև թեյով։ Իսկ Իսպանիայում այն հաճախ մատուցում են քաղցր աղանդերային գինիով, օրինակ՝ Մոսկատելով։

## Պատմություն
Պատմաբանները կարծում են, որ առաջին իտալական բիսկոտոները պատրաստվել են 13-րդ դարում՝ Պրատոյում (Տոսկանա)։ Բիսկոտո բառը գալիս է լատինական միջնադարյան biscoctus բառից, որը նշանակում է «Կրկնակի թխված»։ Շատ հաճախ բիսկոտոն օգտագործել են երկարատև ճանապարհորդությունների կամ պատերազմի ընթացքում, քանի որ դրանք ունեն պահպանման երկար ժամկետ։ Դեռևս Պլինիյ Մեծը(հռոմեացի գրող ու գիտնական) ասել է, որ այսպիսի թխվածքաբլիթները կլինեն ուտելի անգամ մեկ դար հետո։

Բիսկոտոներն եղել են նաև Քրիստոֆեր Կոլումբոսի սիրելի թխվածքաբլիթները։ Նա հաճախ դրանք տանում էր իր հետ երկար ծովային ճանապարհորդությունների։

## Տես նաև
* Իտալական խոհանոց

## Արտաքին հղումներ
* Рецепты бискотти  *gotovitj* կայքում

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Պիրալահի

**Պիրալահի** (, խորհրդային անվանում՝ Արտյոմի կղզի), քաղաքանման ավան Ադրբեջանում։ Գտնվում է Կասպից ծովում, Բաքվից 50 կմ հյուսիս-արևելք։ Արհեստական հողաթմբով միացած է Ապշերոնյան թերակղզուն (1941)։ Տարածությունը՝ մոտ 10 կմ2։ Ունի տեկտոնական ծագում, ցածրադիր մակերևույթ և ծովային դարավանդներ։

Հարուստ է նավթով։ Արտյոմի կղզում է է Արտյոմ-կղզի ավանը, որը մտնում է Բաքու քաղաքի շրջագծի մեջ։

## Բնակչություն
2020 թվականի տվյալներով բնակավայրն ուներ 17281 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի բնակավայրեր
Օրիսաբա

**Օրիսաբա** (,  ― Սիտլալտեպետլ — աստղային լեռ), գործող կոնաձև հրաբուխ Մեքսիկական բարձրավանդակում, Ընդլայնական Հրաբխային Սիեռայում։ Մեքսիկայի ամենաբարձր կետն է (5700 մ)։ Լանջերը մինչև 4000 մ, ծածկված են անտառներով։ Ավելի բարձր՝ ալպյան մարգագետիններ են, 4500 մ-ից բարձր՝ հավերժական ձյուն։

## Անվանում
Անվանումը բառացի նշանակում է աստղային լեռ՝ «չիտլալի» - աստղ, և «տեպետլ» - լեռ։

## Ժայթքում
Արտավիժել է 1545, 1566, 1630, 1687 թվականին, վերջին անգամ՝ 1941 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Equipment List to climb Pico de Orizaba
* Pico de Orizaba on Summitpost.com

Կատեգորիա:Մեքսիկայի լեռներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Շերիդանս

**Շերիդանս** (), երկգույն իռլանդական լիկյոր վիսկիի հիմքի վրա երկու բաժանմունքով շշի մեջ, որի առաջին մասում վանիլասերուցքային լիկյոր է, իսկ մյուս մասում սուրճ-շոկոլադային է։ Պատրաստելու ժամանակ վանիլասերուցքայինի հարաբերությունը սուրճ-շոկոլադայինին 1։ 2 են դնում։

Գոյություն ունի նաև հատապտուղային լիկյոր։

Արտադրվում է Դուբլինում Thomas Sheridan & Sons ընկերության կողմից։ Դիզայնը պատկանում է PA Consulting Group ընկերությանը։ Բրենդը պատկանում է DIAGEO ընկերությանը.
Бренд принадлежит компании DIAGEO http://ru.wikipedia.org/wiki/Diageo|DIAGEO։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ
Սաբայի զինանշան

Նիդեռլանդների անդրծովյան տիրույթ** [[Սաբա]]յի զինանշանը** հաստատվել է 1985 թվականին։ Զինանշանը բաղկացած է դեպի արևմուտք նայող ծովային թռչնի գլխից, վահանից և թռչնի երկու կողմերից դուրս ելնող տերևներից։

## Տես նաև
* Սաբա
* Սաբայի դրոշ
* Նիդեռլանդների զինանշան

Կատեգորիա:1985 զինանշաններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների զինանշաններ
Կարապետ Պետիկյան

**Կարապետ Պետիկյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտ 1887 թվականին, Բրուսայի նահանգի Նիկոմեդիայի գավառակի կենտրոն Նիկոմեդիա քաղաքում։ 1912 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Տրա­պի­զո­նի շրջիկ հիվանդանոցի բժիշկ է աշխատել։ 1915 թվականի մարտի 10-ին մահացել է ժանտախտից՝ մոտ 28 տարեկանում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Հայ բժշկության տուժած զոհ էր, ցուցակագրված վավերական փաստերով, Կոստանդնուպոլիս, 1919 թ.։ 
*Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառոտ անունացանկ (1688-1940 թթ.), Իսթանպուլ, 1940 թ.։ 
* Յարման Արսեն, Հա­յե­րը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001 թ.։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Թորոս Նազլըյան

**Թորոս Նազլըյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1881 թվականին, Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Կեսարիա քաղաքում / Կեսարիայի գավառի Էվերեկի գավառակի կենտրոն Էվերեկ ավանում / Էվերեկի գավառակի Ֆենեսե գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1906 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Բժիշկ է աշխատել և շուտով բոլորից հարգված մասնագետ դարձել։ Ամուսնացել է և զավակներ ունեցել։ Եղել է Գևորգ Փամբուքջյանի մոր՝ Նազելի-Հաջիգյուլ հանըմի առաջին ամուսինը։ Եղել է ՀՅԴ անդամ և աչքի ընկել իր ազգային ազատական գաղափարներով։ Եղել է թիկնեղ և կրակոտ երիտասարդ, կորովի կամքի տեր, անվախ, առաջնակարգ ատենաբան և հավատացել խոսքի ազատությանն ու սահմանադրությանը։ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ զինվորական բժիշկ է ծառայել օսմանյան բանակում։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Դարդանելի ռազմաճակատում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին ընկերների մատնությամբ ձերբակալվել է։ Ի թիվս 36 ձերբակալվածների, Կոստանդնուպոլսից տարվել է Էվերեկի բանտը, որտեղ ենթարկվել է հարցաքննության։ Այնուհետ և խիստ հսկողության տակ Կեսարիայի բանտն են տեղափոխվել։ Ըստ դոկտոր Լեփսիուսի՝ 1915 թվականին այն օրը, երբ Կոստանդնուպոլսում 20 հնչակյաններ կախաղան բարձրացվեցին, Կեսարիայում 12 կուսակցական հայեր, որպես հեղափոխական մահվան՝ դատապարտվեցին։ Վերջիններիս մեջ էր նաև բժիշկ Թորոս Նազլըյանը։ 1915 թվականին հուլիսի 30/31-ին, Պատերազմական ատյանի դատավճռով Կեսարիայում կախաղան է բարձրացվել 34 տարեկանում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կոստանդնուպոլիս, 1919։
* Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմու-թիւն հայ Կեսարիոյ, հ. Բ, Գահիրէ, 1937։
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
* Գալֆայեան Կարապետ աւագ քահանայ, Գիրք ելից հայոց, Պէյրութ, 1955։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատ գամները), Պոսթոն, 1957։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Հին եւ նոր Կեսարիա։ Յուշամատեան, Փա­րիզ, 1989։
* Գէորգ Միքայէլի Բամբուքճեան, (Ինքնակենսագրութիւն), «Սուրբ Փրկիչ», Ստամ­բուլ, մարտ-ապրիլ, 2003։
* Փամբուքջյան Գևորգ, Հայերը իրենց կենսագ րականներով (թուրքերեն),Ստամբուլ, 2003։
* Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թվականներ), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երև­ան, 2006։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ստրավնոկոնու

**Ստրավնոկոնու** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Կուկլիա գյուղից 12 կմ դեպի հյուսիս։

## Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 102 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմում են հույները։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Ժոզեֆ Մերտինե

**Ժոզեֆ Մերտինե** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հավանաբար 1868 թվականին Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Եվդոկիա քաղաքում՝ կաթոլիկ հա­յի ընտանիքում։ Հայրը եղել է առանց վկայականի բժիշկ։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1893 թվականին ավարտել է Բեյ­րութի Սեն Ժո­զեֆ ֆրան­սի­ա­կան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ ­Եվդոկիայում բժիշկ է աշխատել։ Յոթ զավակ է ունեցել։ 1895 թվականին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային ձերբակալություններ էին կատարվում։ Հնչակյան կուսակցության անդամների մեծ մասը բանտարկվել էր։ Այդ հարցում մեծ դեր էին կատարել երկու հայ մատնիչներ՝ հայ-կաթոլիկ բժիշկ Մերտինեն և Ղազըլին Թոփալը, որոնք լինելով հնչակյան կուսակցության անդամներ՝ ներքին գաղտնիքները կառավարությանն էին հայտնել։ Հնչակյանները խիստ հսկողություն սահմանելով իրենց կուսակիցների վրա, պարզել էին, որ բժիշկը գիշերը մի թուրք բեյի տուն է գնացել և գաղտնիքներ հայտնել։ Համոզվելով նրա դավաճանության մեջ, հնչակյանները որոշել են իրենց անդամներից Ավետիս Իփեքյանին («Մե­տաքս») ուղարկել հայ կաթոլիկների առաջնորդի փոխանորդ Ներսես ծայրագույն վարդապետ Կարոյեանի մոտ, որպեսզի վերջինս խրատի բժշկին դադարեցնելու դավաճանությունը։ Սակայն Ներսես վարդապետը, վախենալով, հրաժարվում է այդ գործին խառնվելուց։ Դրանից հետո հնչակյանները որոշում են կայացրել սպանել դավաճանին։ 1895 թվականի մի օր, երեկոյան ժամը 5-6-ի սահմաններում, թուրքի հագուստներով ծպտված հայ կաթոլիկ Տիգրան Գույումճյանը, Դեորթ Քեոչե Նազարը և գեղացի Գրիգորը Լևոն Մելքոնյանի ղեկավարությամբ դաշունահարելով սպանել են մատնիչ և դավաճան, մոտ 27 տարեկան բժշկին։ Որդին՝ բժիշկ Վիկտոր Մերտինենը, 1900 թվականին ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և մինչև 1915 թվական, Եվդոկիայում բժիշկ է աշխատել։ 1915 թվականին քաղաքի բնակչության տեղահանության ժամանակ, հոր նման մի դժխեմ դեր է կատարել (ըստ Օտյան քահանայի տեղեկության)։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
* Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն Եւդոկիոյհայոց, Գահիրէ, 1952։ 
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապա հության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուր քերեն), Ստամբուլ, 2001։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1868 ծնունդներ
Կատեգորիա:Եվդոկիա քաղաքում ծնվածներ
Միքայել (բժիշկ)

**Միքայել** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Բժշկական կրթություն է ունեցել։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և ծառայել Վանի նահանգի Սարայի գավառի զինվորական բժիշկ։ Մահացել է 1916 թվականին փետրվարի 15-ին, ժանտախտից։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կոստանդնուպո­լիս, 1919

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1916 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 15 մահեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Պանտոտենաթթու

**Պանտոտենաթթու** (վիտամին B_5), հակամաշկաբորբային գործոն, ջրալույծ վիտամին։ Քիմիական բնույթով երկպեպտիդ է՝ կազմված \beta -ալանինի և պանտոյաթթվի մնացորդներից։ Մտնում է նյութափոխանակության կարևոր ռեակցիաներին մասնակցող A-կոֆերմենտի բաղադրության մեջ։ Մարդու օրական պահանջը 5—10 մգ է։ Պանտոտենաթթու պարունակվում է խմորասնկերում, ձկնկիթում, ձվի դեղնուցում, կաթի, գազարի, կաղամբի և այլնի մեջ։ Պանտոտենաթթուի անբավարարությունից առաջանում են մաշկաբորբեր, խանգարվում է նյութափոխանակությունը, որի հետևանքով թափվում են մազերը, բուրդը, փետուրները, դադարում է օրգանիզմի աճումը, խանգարվում է սրտի, ստամոքսի, երիկամների ֆունկցիան։ Բժշկության մեջ օգտագործվում է ստամոքսաաղիքային վիրահատություններից հետո աղիքների տոնուսը վերականգնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիտամիններ
Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ
ԱՄՆ-ի զինանշան

**Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների զինանշանը** կամ **Մեծ կնիքն** ընդունվել է 1782 թվականին։

## Նկարագրություն
Զինանշանի վրա պատկերված է արծիվ։ Այն ազգային խորհրդանիշ է Միացյալ Նահանգներում։ Մեկ թաթով նա բռնել է 13 նետ, իսկ մյուսով՝ ձիթապտղի ճյուղ՝ խորհրդանշում է, որ Միացյալ Նահանգները «ցանկանում է խաղաղություն, բայց միշտ պատրաստ է պատերազմի»։ Ձիթապտղի ճյուղը ավանդաբար ունի 13 տերև եւ 13 ձիթապտուղ։ Արծվի գլուխը նայում է դեպի ձիթապտղի ճյուղը, ինչը նշանակում է ավելի մեծ նախապատվություն խաղաղության, այլ ոչ թե պատերազմի։ Արծիվն իր կտուցով բռնել է գրություն 13 լատինական տառերով «E pluribus unum», որը նշանակում է «Շատերից–միակը»։ Արծվի գլխավերևում կա 13 աստղեր՝ կապույտ ամպի մեջ։ Աստղերը դասավորված են շարքերով 1-4-3-4-1 հերթականությամբ, որոնք կազմում են վեցանկյուն։ Արծվի կրծքի վրա պատկերված է վահան՝ ԱՄՆ–ի դրոշի գույներով։

## Կիրառություն
Զինանշանն օգտագործվում է տարադրամի վրա, խորհրդարանում, պաշտոնական հաստատություններում, անձնագրերի և պաշտոնական փաստաթղթերի վրա։

## Տես նաև
* ԱՄՆ-ի դրոշ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:1782 զինանշաններ
Պարգև Ղազարյան (բժիշկ)

**Ղազարյան Պարգև** (1891 թվական, Պարտիզակ), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1891 թվականին, Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Պար­տի­զակ ավանում։ Ուսանել է բժշկական վարժարանի Դ դասարանում (4-րդ կուրսում)։ Մահացել է Կոնիա-Կարա Այդընի աքսորավայրում, ժանտախտից՝ մոտ 21 տարեկանում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուժած զոհերը, ցուցակագրված վավերական փաստերով, Ստամբուլ, 1919։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կարապետ Մատիկյան

**

**Մատիկյան Կարապետ''' (), հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անկարայի նահանգի կենտրոն Անկարա քաղաքում։ Ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան դեղագործական վարժարանը։ Անկարայում ունեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ աշխատել։ Մահացել կամ սպանվել է 1916 թվականին, Անկարայում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1906 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Մուսերե

**Մուսերե** (), հույն կիպրական գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Արխիմանդրիտա գյուղից 5 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, և 33 կմ հեռավորության վրա Պաֆոս քաղաքի կենտրոնից։ Գյուղը կառուցվել է ծովի մակարդակից 550 մետր բարձրության վրա։ Այժմ էլ գյուղում կան 10 կանգուն տներ և 2 եկեղեցիներ։ Եկեղեցիներն են Տիմիոս Պրոդրոմոս, իսկ երկրորդի անունը Այիա Սոֆիա է։

## Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը լքվել է, սակայն 1960-ական թվականներին գյուղում կային 60-70 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմում էին հույները։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Սարգիս Մոմճյան

**Սարգիս Մոմճյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Սարգիս Մոմճյանը ծնվել է 1875 թվականին, Խարբերդի նահանգի Դերսիմի գավառի Խոզաթի գավառակի կենտրոն Խոզաթ ավանում կամ Մելիտինեում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի թաղային վարժարանում։ 1894 թվականին ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Խարբերդի Եփրատ քոլեջը։ 1898-1899 թվականներին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1899 թվականին վերադարձել է Խարբերդ և բժիշկ աշխատել։ 1900 թվականին մեկնել է ԱՄՆ և վիրաբուժություն ուսանել Բալթիմորի և Յեյլի բժշկական համալսարաններում։ 1901 թվական ԱՄՆ-ի Ջոն Հոփ Քինս հիվանդանոցում վիրաբույժի օգնական է աշխատել։ 1901 թվականի աշնանը վերադարձել է Թուրքիա և Կ.Պոլսում մասնագիտական քննությունները հանձնելուց հետո վերադարձել Խարբերդ, Խոզաթ։ Կարճ ժամանակ անց դարձել է Խարբերդի Խոզաթի անվանի վիրաբույժը, տեղի կառավարչի և երևելի անձանց ընտանեկան բժիշկը։ 1911 թվականի դրությամբ աշխատել է Խարբերդում, Խոզաթում։ 1911 թվականին Կ.Պոլիսի «Բժիշկ» պարբերականում հոդված է տպագրել։ 1915 թվականի ապրիլին Խարբերդում Խոզաթում ձերբակալվել է, բանտարկվել և աքսորվել Մելիտինե։ Սպանվել է 1915 թվականին, Խոզաթում Մելիտինեում, ի թիվս բազմաթիվ հայ մտավորականների՝ 40 տարեկանում։ Կինը՝ Վիկտորիան և Նուբարը որդին կորել են տարագրության ճանապարհին։ Սիրվարդը դուստրն ու Հայկ որդին մազապուրծ փրկվելով գոյատևել են ու հետագայում բնակվել Նյու Յորքում։

## Գրականություն
* Երեւանեան Գէորգ Ս., Պատմութիւն Չարսանճագի հայոց, Պէյրութ, 1956։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 2, Խարբերդի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Նյա Դիմատա

**Նյա Դիմատա** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Պոլիս քաղաքից 14 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

## Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 72 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմում են հույները։

## Ժողովրդագրություն

## Տես նաև
* Պոլիս (Կիպրոս)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Գրիգորիս Մկրտիչյան

**Գրիգորիս Մկրտիչյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Փոքր Ասիայի արևմուտքի Բոլու քաղաքում։ Դեղագործական կրթություն է ունեցել։ 1915 թվականին Բրուսայում ու նեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ աշխատել։ Եղել է Բրուսայի քաղաքային խորհրդի նախագահը և քրեական դատարանի անդամ։ Սպանվել է կամ մահացել 1915 թվականին։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուր քերեն), Ստամ­բուլ, 2001։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Սարգիս Սյունգյուճյան

**Սարգիս Սյունգյուճյան** (1870, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1915), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1870 թվականի օգոստոսի 15-ին, Կոստանդնուպոլսում։ Մասնագիտությամբ եղել է գանգաբան և դիմագետ։ 1900-ական թվականներին տպագրվել է Վառնայի «Իրաւունք» և Կ. Պոլսի «Ժա­մա­նակ» թերթերում։ Կրել է Ս. Ս., Սուին Ս., Սարգիս Սուին, Սուին Սարգիս, *** ծած­կա­նուն­նե­րը։ Կարևոր պաշտոններ է վարել Կ. Պոլսի պատրիարքարանում, այդ թվում՝ պատրիարքարանի քարտուղարությունը, ընտրվել Ազգային կենտրոնական վարչության Քաղաքական ժողովի անդամ։ 1909 թվականի Կիլիկիայի կոտորածներից հետո այցելել է աղետի վայրերը և Կ. Պոլսում կազմակերպել վերապրած որբերի ու այրիների օժանդակության աշխատանքը՝ պատրիարքարանի ծիրի մեջ։

Սպանվել է 1915 թվականին՝ 45 տարեկանում։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Օտեան Երուանդ, Մեր երեսփոխանները, Մեր Ազգային ժողովը, Երեւան, 1999։
* Հովակիմյան Բախտիար, Հայոց ցեղասպանության նահատակ գործիչների ծածկանուններ, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1870 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Բիֆլյացիա

**Բիֆլյացիա** (երբեմն՝ **միքսֆլյացիա**), տնտեսական իրավիճակ, որի ժամանակ ինֆլյացիայի և դեֆլյացիայի գործընթացները տեղի են ունենում միաժամանակ։ Այս եզրույթը առաջին անգամ առաջարկվել է Օսբորն Բրաունի ()՝ Phoenix Investment Group–ի ավագ ֆինանսական վերլուծաբանի կողմից։ Բիֆլյացիայի ժամանակ տեղի է ունենում գների միաժամանակյա աճ (ինֆլյացիա) բորսային ապրանքների համար, որոնք գնվում են հիմնական եկամտի շրջանակներում (աշխատավարձի), և զուգահեռաբար գները անկում են ապրում (դեֆլյացիա) այն ապրանքների համար, որոնք գնվում են վարկով։

Բիֆլյացիայի ժամանակ դրամական թողարկումը կենտրոնական բանկերի կողմից աճում է դրամական զանգվածի ծավալի չափով։ Դա բերում է առավել կարևոր ապրանքների գնի աճին (սնունդ, էներգիա, հագուստ), որովհետև այդ ապրանքների գումարային պահանջարկը հարաբերականորեն կայուն է։
Մյուս կողմից, տեղի է ունենում գործազրկության աճ և բնակչության սպառման կարողության անկում։ Դրա հետ կապված՝ բնակչությունը հիմնականում գնում է առավել կարևոր ապրանքները, իսկ ձեռք բերվող ակտիվների վարկերի պահանջարկը (տներ, շքեղ մեքենաներ և այլ տիպիկ «վարկային» ապրանքներ) անկում է ապրում։ Արդյունքում դրանց գինը նույնպես ընկնում է։

## Տես նաև
* Ստագֆլյացիա
* Ինֆլյացիա
* Դեֆլյացիա
* Տնտեսական ճգնաժամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Urban Survival 
* Deciphering a Chinese Puzzle 
* China Securities Journal 
* Monetary Theory of Inflation 

Կատեգորիա:Գնաճ
Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կարապետ Միասերյան

**Միասերյան Կարապետ Գրիգորի** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Հայրը՝ Գրիգոր Միասերյանը (1851-1908) սկզբում եղել է գյուղի սափրիչը։ Ինչպես հայտնի է, բժշկի բացակայության ժամանակ սափրիչները կատարել են ատամնաբույժի և բժշկի դերերը։ Մի առիթով, դիպլոմավոր բժիշկ Կարապետ Իսպենջյանը գնացել է Կե­սա­րի­այի մոտակա Էֆքերե ավանը և ծանոթացել Գրիգորի հետ։ Տեսնելով նրա հմտություններն ու բժշկության նկատմամբ սերը, առաջարկել է թողնել սափրիչությունը և իր օգնականը դառնալ։ Այդ օրվանից Գրիգորը բժշկի հետ հիվանդների է այցելել, բուժումներ կատարել, գործնական բժշկության մեջ հմտացել։ Ահա այդպես, չունենալով բժշկական կրթություն, բնական ձիրքի և ուշիմության շնորհիվ Գրիգորը դարձել է Էֆքերեի և հարակից 10-15 գյուղերի բժիշկը ու ավելի քան 25 տարի մեծ համբավ վայելել բնակչության շրջանում։ Դեղագործները սիրով են պատրաստել նրա անընթեռնելի հայերենով գրված դեղատոմսերի դեղերը։ Գրիգորը շուրջ 20 տարի եղել է նաև սուրբ Կարապետ բարձրագույն վարժարանի բժիշկը։ Որդին՝ Կարապետը ծնվել է 1876 թվականին, Ան­կա­րայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Էֆքերե ավանում։ 1904 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1904-1915 թվականներին բժիշկ է աշխատել։ 1915 թվականին տարագրվել է կամ զորակոչվել օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1916 թվականին, Կով­կա­սի ռազմաճակատում սպանվել է թուրքերի ձեռքով՝ 40 տարեկանում։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
* Ալպոյաճեան Ա, Պատմություն հայ Կեսարիոյ, Ա, Գահիրէ, 1937։ 
* Ալպոյաճեան Արշակ, Պատմությունն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
* Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թվականներին), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Գրիգոր Միսքճյան

**Գրիգոր Միսքճյան** (1865, Կ.Պոլիս - 1915, օգոստոսի 5), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1865 թվականին Կ.Պոլսում՝ հայ կաթոլիկ ընտանիքում։ Բժիշկ Ստեփան Միսքճյանի եղբայրն է։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսի Միջա գյուղում(Օրթաքեոյ)։ Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1915 թվական ապրիլին բանտարկվել է Կ. Պոլսի բանտում, ապա աքսորվել Չանղըրը։ Անունը փորագրվել է Չանղըրըում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից մեկի վրա։ 1915 թվականի օգոստոսի 5-ին Օր­թա­գյուղից նորից աքսորվել է։ Կոնիայից 2 ժամ հեռավորության վրա գտնվող վայրում, Անկարայի մոտ սրախողխող է արվել եղբոր՝ Ստեփանի հետ։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տժուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պո­լիս, 1919։ 
* Պալաքեան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Վիեննա, 1922 թվական։ 
* Թէոդ իկ, Յուշարձան նա հատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։ 
* Պալաքյան Գրիգորիս ծ. վրդ., հայ գողգոթան, Երևան, 1991։ 
* Ավագյան Կարինե, Եղեռ նահուշ մասունք կամ խոս տովանողք և վկայք խաչի, Երևան, 2002։ 
* Ավագեան Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարա նային ցուցանմոյշը,

Կատեգորիա:1865 ծնունդներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Օգոստոսի 5 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
FreeType

**FreeType**, տեքստերի կետանշային *(bitmap)* վերարտադրության համար ծրագրավորման գրադարան, առկա ելատեքստային և երկուական կոդավորված *(binary)* տարբերակներով՝ ունենալով տառատեսակների հետ առնչվող օժանդակ հնարավորություններ։ Որպես այդպիսին, այն հանդիսանում է տառատեսակների կետանշայնեցման ելատեքստային իրագործում։ Մի շարք տառատեսակների ձևաչափեր՝ ներառյալ *TrueType*֊ը, *Type 1*֊ը և *OpenType*֊ը, աջակցվում են գրադարանի կողմից։
Ընթացիկ վարկածը նախագծված է այնպես, որ «լինի փոքր, արդյունավետ, խիստ կարգաբերելի և դյուրակիր՝ միևնույն ժամանակ ունակ լինելով տալ բարձր որակի արդյունք (գրանշանների պատկերներ)»։

## Հատկություններ
### Կետաշտկում
;TrueType
:TrueType *bytecode* ինտերպրետատորը լռելյայն միացված է 2.4.0 տարբերակից ի վեր։ TrueType *subpixel*֊ային կետաշտկման հնարավորությունը իրագործվել է 2.4.11 տարբերակում։
;PostScript
:Նոր CFF վերլուծման և կետաշտկման գործիք ներկայացված Դեյվ Առնոլդի կողմից 2.4.12 տարբերակում։ 2.5.0.1 տարբերակը լռելյայն միացված ունի այն։
;Ավտո֊կետաշտկիչ
:«Auto-hinter»֊ը FreeType 2.1.10֊ում փոխարինվեց «auto-fitter»֊ով։ CJK տառատեսակների նոր ալգորիթմը ներկայացվել է FreeType 2.2-ում, որը հիմնված է *Akito Hirai*֊ի շտկման վրա։

### Նիշքի ձևաչափեր
Adobe֊ի նոր «SING Glyphlet» ձևաչափը ներկայացվել է FreeType 2.2֊ում։ «Bit 1»֊ը՝ TrueType֊ի աղյուսակներում, աջակցվում է FreeType 2.2֊ից։ Աջակցումը *SFNT cmap 13 table* ձևաչափի համար ավելացվել է 2.3.10֊ում։ Աջակցումը Support for *OpenType* հավաքածուների և CFF տառատեսակների համար SFNT շրջանակներում ավելացվել են 2.4.11 տարբերակում։
;PostScript
:*tarck* ծոցավորման աջակցությունն *AFM* նիշքի մեջ ավելացվել է FreeType 2.2:

## Կիրառություններ
;Անդրոիդ
:FreeType֊ն Անդրոիդում օգտագործվում է որպես տառատեսակների վերարտադրիչ։
;Apple
:Apple֊ն օգտագործում է FreeType֊ը iOS֊ում և OS X֊ում *Apple Advanced Typography*֊ին զուգահեռ։
;Java
:2007 թվականին Sun Microsystems֊ը սեփականտիրական տառատեսակների կետանշայնեցման ծրագրերից անցավ FreeType֊ի օգտագործելուն OpenJDK֊ում։
;PlayStation
:Sony֊ի PlayStation 3֊ը, PlayStation 4֊ը, և PlayStation Vita֊ն գալիս է FreeType֊ի ներառմամբ։

## Տես նաև
* HarfBuzz, Յունիկոդի գծագրման ծրագրային գրադարան
* Pango, բազմալեզու գրվածքների վերարտադրման գործիք
* FontForge, տառատեսակի խմբագրման ծրագիր
* AltNETType , FreeType֊ի տեղափոխն է C#֊ում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* MacType  – FreeType under Windows

Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Անմոռուկ (այլ կիրառումներ)

**Անմոռուկ** եզրը կարող է վերաբերել՝
* Անմոռուկ, մկնականջ, գաղտրիկազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
* Անմոռուկ, հայոց Մեծ Ցեղասպանության հիշատակի և Կորած երեխաների միջազգային օրվա խորհրդանիշ։
Առիհայի շրջան

**Առիհայի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Առիհայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Առիհա քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 83,487 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 83,487 քառ.կմ տարածք։

Ունի 24 գյուղ և ավան՝
* Առիհա ()
* Բազաբուր ()
* Օրմ Ալջոզ ()
* Աբկալլի ()
* Բաբ Ալահ ()
* Թահերիյա ()
* Շարջա ()
* Բանին ()
* Շինան ()
* Բերջհաբ ()
* Էբնե ()
* Մարզաֆ ()
* Մաջդալիյա ()
* Մսեյբին ()
* Քաֆր Ազիբա ()
* Քաֆր Լատա ()
* Նահլե ()
* Մարաբալիթ ()
* Նահլիյե ()
* Մոտաֆ ()
* Կորին ()
* Քաֆր Շալայա ()
* Մոտարամ ()
* Ալ-Բադրիա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Առիհայի գավառ
Միքայել Ղարագյոզյան

**Միքայել Ղարագյոզյան**, 1915 թվականի ապրիլին ձերբակալվել է Իթթիհադի ղեկավարներից դոկտոր Բե­հա­էդ­դին Շա­քի­րի կազմած 58 ականավոր հայ բժիշկների ցուցակով։ Սպանվել է 1915 թվականին, Տիգ­րա­նա­կեր­տի մոտերքում։

## Կենսագրություն
1915 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օս­մա­նյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ Կար­սի ռազ­մա­ճա­կա­տում փախել է օսմանյան բանակից, միացել ռու­սա­կան զորքին ու եկել Կարս։ Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցի բժիշկ է աշխատել։ 1920 թվականի հոկտեմբերի վերջին օրերին թուրք զինվորները մտել են ձորը և կրակ բացել որբանոցի վրա։ Այդ ընթացքում զոհվել է որբանոցի բժիշկ Գ. Սուրյանը։ Այնուհետև թուրքերը մտել են որբանոց ու կրակ բացել երեխաների ու մեծերի վրա։ Այստեղ քե­մա­լա­կան­ները անմարդկային ու սարսափելի շատ բաներ են կատարել, շատ երեխաների ու քաղաքացիների սպանել։ Բժիշկ Ղարաքեշիշյանին ժանդարմները տարել են իրենց հետ։ Բժիշկներ Գ. Սուրյանն ու Ղարաքեշիշյանը հրաշալի մարդիկ և փայլուն մասնագետներ են եղել։

## Աղբյուրներ
*
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս 1920-21։ Երևան,1986։ 
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երեւան,2001։

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Հովհաննես Մեսիայան

**Մեսիայան Հովհաննես** (, 1915/1919, Մելիտինե), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1857 թվականին, Սեբաստիա նահանգի կենտրոն Սե­բաս­տիա քաղաքում։ Ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան դեղագործական վարժարանը։ Սեբաստիայում ունեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ ու բժիշկ աշխատել։ Տեղահանության ժամանակ չի տեղափոխվել, այլ մնացել է քաղաքում։ Վերջին տարագրության ժամանակ տեղափոխվել է Մելիտինե։ 1915 թվականին սպանվել է կամ 1919 թվականին մահացել Մելիտինեում՝ 58/62 տարեկանում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Գուժկան Սեբաստիյում (Կարապետ Գաբիկեան), Եղեռնապատում Փոքուն Հայոց եւ նորին մեծի մայրաքաղաքին Սեբաստիա, Պոսթըն, 1924։ 
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուր քերեն), Ստամբուլ, 2001
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազ մողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սե բաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1857 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեբաստիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մելիտինե քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Լյուսի Հեյլ

**Կառեն Լյուսիլ «Լյուսի» Հեյլ** **(Լյուսի Քեյթ Հեյլ)** ( (Lucy Kate Hale), ), ամերիկացի դերասանուհի, քանթրի երգչուհի, երգահան, դիզայներ, մոդել։ Լյուսին American Juniors ռեալիթի շոուի հաղթողներից մեկն է։ Նա հայտնի է դարձել Հմայիչ խաբեբաները հեռուստասերիալում Արիա Մոնթոգոմերիի դերով։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է Մեմֆիսում։ Լյուսիլ անունը նա ստացել է իր նախատատիկի պատվին։ Նա ունի մեծ քույր։ Ջուիլիան՝ Լյուսիի մայրը և Ջոնը՝ Լյուսիի հայրը ամուսնալուծվել են, երբ Լյուսին և Մեգգին (Լյուսիի քույրը) դեռ դեռահաս էին։ 8 տարեկանում նա հաճախում էր վոկալի դասերի, 12 տարեկանից նա անցավ տնային կրթության։ 2012 թվականին Լյուսին խոստովանել է, որ դեռահասության ժամանակ տառապել է անորեքսիայով։ 13 տարեկանում Լյուսին մոր հետ միասին տեղափոխվել է Լոս-Անջելես, որպեսզի մասնակցի American Juniors մրցույթին։

## Անձնական կյանք
2008 թվականին Լյուսին հանդիպում էր Դեկվիդ Հենրիի հետ, ով հայտնի է «Կախարդները Վեյվերլի Պլեյսից» հեռուստասերիալից։ 2012 թվականի հունվարից նա հանդիպում էր Քրիս Զիլկայի հետ, բայց նույն թվականի սեպտեմբերին զույգը բաժանվեց։ 2013 թվականի ամռանը Լյուսին հանդիպում էր Գրեհեմ Ռոջերսի հետ։ 2014 թվականի ապրիլին Հեյլը սկսեց հանդիպել քանթրի երգիչ Ջոել Կրաուսի հետ, սակայն զույգը որոշեց բաժանվել և մնալ ուղղակի ընկերներ։
Հիմա Լյուսին հանդիպում է «Lawson » խմբի թմբկահար Ադամ Փիթսի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Սկավառակագրություն

## Տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Մարքսհայմ

**Մարքսհայմ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2585 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 46.46 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 79 178*։

## Պատկերասրահ

Marxheim_St._Peter_und_Paul_3118.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Դանուբի ափին գտնվող քաղաքներ
Բժշկական տզրուկ

**Բժշկական տզրուկ** (), օղակավոր որդերի տեսակ տզրուկների (*Hirudinea*) ենթադասից, որը շատ հաճախ օգտագործվում է Եվրոպայում և Ռուսաստանում բուժական նպատակներով (Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում առավել հաճախ օգտագործվում են տզրուկների այլ տեսակներ)։ Մակաբույծը սնվում է մարդու և կենդանիների արյունով, և նրա օգտակար հատկությունները դեռ հնուց հայտնի են ողջ մարդկությանը։

Վայրի տզրուկները Եվրոպայում հանդիպում են գրեթե ամենուր, թեև շատ շրջաններում դրանց թվաքանակը խիստ նվազել է անցյալում կատարվող արտադրական որսի, ճահիճների չորացման և Քաղցրահամ ջրերի աղտոտման պատճառով։

Բժշկական տզրուկն ունի կլորավուն, հարթեցված մեջքային հատվածով մարմին՝ երկու ծծիչներով հետին և առաջնային վերջույթներում, առաջնային ծծիչի կենտրոնում տեղակայված է բերանային անցքը։ Կենդանին թակարդն է գցում զոհին՝ գտնվելով ջրի մեջ, ամրանալով ստորջրյա բույսերին։ Մեկ կերակրման ընթացքում 1,5-2 գր. կշռող տզրուկը ընդունակ է ծծել 15 մլ արյուն մեկ անգամից՝ միաժամանակ մարմնի զանգվածն ավելացնելով 7-9 անգամ։

Ծծած արյունը հեղուկ վիճակում ամիսներով պահպանվում ստամոքսում առանց մակարդվելու, իսկ տզրուկը կարող է գոյատևել երկու տարի մի կերակրումից մյուսը։ Կուլ տված արյունը մարսելու և հեղուկ վիճակում պահպանելու համար տզրուկներին օգնում են նրանց աղիներում գտնվող սիմբիոտիկ մանրէները։ Դրանք էլ հենց օգնում են ազատվել օտար մանրէներից, որոնք կարող են մտնել ստամոքս հիվանդ կենդանու արյան հետ։
Ռուսաստանի բժշկության մեջ տզրուկներն օգտագործվում են կենդանի վիճակում բազմաթիվ հիվանդությունների՝ անոթների լայնացման, թութքի, վերքերի, Տրոֆիկական խոցի և այլնի բուժման ժամանակ, Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում՝ հիմանականում միկրո- և պլաստիկ վիրաբուժության մեջ երակային կանգը փոխպատվաստված հյուսվածքներից հանելու համար։ Օգտագործվում են նաև բժշկական տզրուկների հյութը և նրանց հումքով պատրաստված դեղամիջոցները, թքագեղձերի քաղվածքները։ Վերջին տարիներին ստեղծվել են վերահամակցված սպիտակուցների դեղամիջոցներ տզրուկների սպիտակուցներից (հիրուդին, հիրուդոստազին, բդելլաստազին և այլն ), և նույնիսկ կատարվել են արհեստական տզրուկ ստեղծելու փորձեր։

## Նման տեսակներ
Որոշ հեղինակներ առանձնացնում են բժշկական տզրուկների երեք տեսակներ՝ բուժական (), դեղատնային () և արևելյան (), որոնք հեշտ տարբերակվում են իրենց արտաքին տեսքով և բնակության վայրի յուրահատկություններով։ *Hirudo* ընտանիքի այլ ներկայացուցիչներ, ,  և , կարող են օգտագործվել նաև բժշկական նպատակներով.

Լատինական Ամերիկայում բուժական նպատակներով օգտագործվում է տզրուկների այլ տեսակ՝ , Հյուսիսային Ամերիկայում - ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդու մակաբույծներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Տզրուկներ
Իհսիմի շրջան

**Իհսիմի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Առիհայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Իհսիմ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 65,409 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 65,409 քառ.կմ տարածք։

Ունի 20 գյուղ և ավան՝
* **Իհսիմ** ()
* Աբդիտա ()
* Աբլին ()
* Դեյր Սունբուլ ()
* Ռամի ()
* Բալշուն ()
* Բսամես ()
* Մոզրա ()
* Այն Լարուզ ()
* Մաղարա ()
* Արնաբա ()
* Բալյուն ()
* Ջոսեֆ ()
* Բարա ()
* Ֆարկիա ()
* Քաֆր Հայա ()
* Մարատա ()
* Մարայան ()
* Կանսաֆրա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Առիհայի գավառ
Նշան Ղոնջեգյուլյան

**Նշան Ղոնջեգյուլյան** ((Ղոնչեգյուլյան, Գոնջագյուլյան), 1882, Բինկյան - 1915), հայ բժիշկ, ատամնաբույժ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1882 թվականին, Սեբաստիայի նահանգի Սե­բաս­տի­ա­յի գա­վա­ռի Բինկյան գյուղում։

Ատամնաբուժական կրթություն է ունեցել։ Հաստատվել է Սեբաստիայում և ատամնաբույժ աշխատել։
Եղել է Ազգային կենտրոնական վարչության Քաղաքական ժողովի անդամ։

Սպանվել է 1915 թվականին, Սեբաստիայից դուրս՝ 33 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Ստամբուլ, 1919։
* Գուժկան Սեբաստիոյ (Կարապետ Գաբիկեան), Եղեռնապատում Փոքուն Հայոց եւ նորին մեծի մայրաքաղաքին Սեբաստիոյ, Պոսթըն, 1924։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1882 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Բինկյան գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Պանաս Սակսագանսկի

**Պանաս (Աֆանասի) Կարպովիչ Սակսագանսկի** (, իսկական ազգանունը՝ **Տոբիլևիչ**, , ), ուկրաինացի խորհրդային դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1936)։

Ի․ Կ․ Կարպենկո-Կարիի և Ն․ Կ․ Սադովսկու եղբայրը։

## Կենսագրություն
Բեմադրական գործունեությունն սկսել է 1875 թվականին սիրողական, 1883 թվականին՝ պրոֆեսիոնալ թատրոններում։ Աշխատել է Մ․ Պ․ Ստարիցկու, Մ․ Լ․ Կրոպիվնիցկու, Ն․ Կ․ Սադովսկու թատերախմբերում։ 1890-1909 թվականներին Սակսագանսկիի գլխավորած թատերախմբում են եղել ուկրաինական թատրոնի նշանավոր դերասաններ (Մ․ Կ․ Զանկովեցկայան և ուրիշներ)։ 1915-1916 թվականներին եղել է Ի․ Ա․ Մարյանենկոյի թատերախմբի դերասան։ 1918 թվականին Կիևում ստեղծել է ժողովրդական թատրոն, որի հիման վրա 1922 թվականին կազմակերպվել է Մ․ Զանկովեցկայայի անվան ուկրաինական դրամատիկական թատրոնը (այժմ՝ Լվովում)։ Աշխատել է նաև Ֆրանկոյի անվան ուկրաինական, Խարկովի ժողովրդական (1927-1931) թատրոններում։ Սակսագանսկին 19-րդ դ․ 2-րդ կեսի և 20-րդ դ․ սկզբի ուկրաինական թատերարվեստի քննադատական ռեալիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից է։

## Աշխատություններ
Սակսագանսկիի կատարողական արվեստին բնորոշ էր հարուստ երանգներով բեմական խոսքը, ժողովրդական հումորը։ Լավագույն դերերից են՝ Բոնավենտուրա, Դնատ (Կարպենկո-Կարիի «Հարյուր հազար», «Մարտին Բորուլյա»)։ 1899 թվականից՝ ռեժիսոր։ Բեմադրել է Կարպենկո-Կարիի, Ստարիցկու, Շեչենկոյի, Շիլլերի և այլոց պիեսերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Ջաբլե

**Ջաբլե** (), ծովափնյա քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Ջաբլեի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 75505 բնակչություն։

## Պատմություն
Փյունիկացիները Ջաբլե քաղաքն անվանում էին Գաբալա։

Անտիկ դարաշրջանում Ջեբլան համարվում էր Հռոմեական կայսրության կարևորագույն քաղաքներից մեկը։ Այստեղ կառուցվել էր հսկայական ամֆիթատրոն, որ տեղավորում էր մինչև 8000 հանդիսատես։ Պատերազմների ժամանակ ամֆիթատրոնը վերածվում էր ամրոցի, որտեղից գետնանցումով կարելի էր հասնել ծովին։
մինի|ձախից|հռոմեական ամֆիթատրոն
Ավելի ուշ Ջեբլան մտնում էր Խաչակիրների պետություններից մեկի՝ Անտիոքի կոմսության կազմի մեջ։ Սալադինը Ջեբլան գրավեց Խաչակրաց երրորդ արշավանքի ժամանակ՝ 1179 թվականին։ Քաղաքում են գտնվում Իբրահիմ իբն Ադհամ սուլթանի շիրիմն ու մզկիթը։ Սուլթանը հայտնի սուֆիա էր, ով լքել էր իր գահը և կյանքի մնացած մասը նվիրել աղոթելուն։

## Տնտեսություն
Քաղաքի բնակչության մեծ մասն զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ. նրանք աճեցնում են նարնջի, կիտրոնի ու ձիթապտղի ծառեր, ինչպես նաև մշակում են բանջարեղեն։ Քաղաքի կենտրոնի բնակչությունն զբաղվում է առևտրով։ Կան նաև բամբակի ու նարնջի հյութի արտադրությամբ զբաղվող գործարաններ։

## Աշխարհագրություն
Ջաբլեն գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին՝ Լաթակիա քաղաքից 18 կմ դեպի հարավ։ Քաղաքը տեղակայված է ծովի մակարդակին հավասար բարձրության վրա։

## Բնակչություն
2012 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 75 505 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ջաբլեի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Մագսուտ (բժիշկ)

**

**Մագսուտ''' (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ազգությամբ հայ է։ Ունեցել է բարձրագույն բժշկական կրթություն։ Ծառայել է օսմանյան ոստիկանական բժիշկ։ 1915 թվականի մայիսին բժիշկ Բաղդասար Վարդանյանը (դեղագործ Վահան Վարդանյանի եղբայրը), բժիշկ Արմենակ Հայրանյանը և ոստիկանական բժիշկ Մագսուտը ձերբակալվել են ու բանտարկվել (պատճառի մասին կարդա Արմենակ Հայրանյանի կենսագրականում)։

1915 թվականի մայիսի 27-ին, Բ. Վարդանյանին, Ա. Հայրանյանին և Մագսուտին խիստ ծեծի և տանջանքների ենթարկելուց հետո, ձեռքերը կապած տարել են Յենիխանից 2 ժամ դեպի հարավ-արևմուտք, Իթ Տաղըի ստորոտում՝ Իթ Մեզարը կոչված վայրը (Սեբաստիայի մոտակայք) և Մուամմերի հրահանգով, թուրք ոստիկան-զինվորների ձեռքով գնդակահարել ու թաղել։ Ոճրագործությանը ներկա են եղել Իթթիհատի պատասխանատուներից Ալի Շեֆիքը և Փերթև բեյը, որոնք նաև լուսանկարել են դեպքը։

## Գրականություն
*Կազմեց Առաքել Ն. Պատրիկ, Պատմագիրք Յուշամատեան Սեբաստիոյ Եւ Գաւառի Հայութեան, Ա. Հատոր, Հրատարակութիւն՝ Համասեբաստահայ Վերաշինաց Միութեան, Նիւ Եորք, տպ. «Մշակ», Պէյրութ, 1975, 880 էջ
*Իսկահատեան Հ., Վկայարան հայկական ցեղասպանութեան, Գիրք Գ, Պէյրութ, 2011, 395 էջ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 27 մահեր
Ֆիկ

**Ֆիկ** (), լքված քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Ալ-Կունեյտրայի մարզի Ֆիկի գավառում։ Հանդիսանում է համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը և գտնվում է ՄԱԿ-ի հսկողության ներքո։ Գտնվում է Գոլանի բարձունքներում, որոնք բռնազավթվել են Իսրայելի կողմից։ Նրանից 349 մ հեռավորության վրա գտնվում է հրեական Կիբուց Աֆիկ քաղաքը։

## Պատմություն
Ֆիկ քաղաքն ունի անտիկ պատմություն. այդ մասին են վկայում հունահռոմեական դարաշրջանի գտածո հուշարձանները։ Այն գտնվում էր Գալիլեան Գոլանի բարձունքներին կապող ճանապարհին՝ Սիրիայի և Եգիպտոսի միջև։ Այս քաղաքում իջևանատուն են կառուցել նաև Այյուբիները՝ 12-13-րդ դարերում։ 1225 թվականին Յակուտ իբն Համավի պատմիչի վկայությամբ՝ քաղաքը հիմնականում բնակեցված է եղել քրիստոնյաներով։ Օսմանյան դարաշրջանում պատկերը փոխվում է։ 1875 թվականին քաղաքը բաժանվում էր չորս թաղի, որոնք կառավարում էին շեյխերը։ Ֆիկն ապահովված էր սառը ջրով։

1967 թվականին Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում քաղաքը գրավել են Իսրայելական զինված ուժերը։ 1973 թվականի Ահեղ դատաստանի պատերազմի ժամանակ սիրիական զինված ուժերի կրկին հսկողություն են հաստատել քաղաքում։ Այդ ժամանակ Ալ-Կունեյտրայում էր կենտրոնացել Սիրիայի զինված ուժերի գրեթե կեսը։ Նույն թվականին սեպտեմբերի 21-ին քաղաքը ռմբակոծվում է Իսրայելի օդուժի կողմից, որից հետո հաջորդել է Իսրայելի ներխուժումը քաղաք և բնակավայրի ամբողջական ոչնչացում։ Պատերազմի ավարտից հետո

1974 թվականի մայիսին ԱՄՆ-ի նախաձեռնությամբ Իսրայելի և Սիրիայի միջև կնքվել է համաձայնագիր՝ համաձայն որի Իսրայելի կողմից գրավված տարածքը պետք է դառնա չեզոք գոտի երկու երկրների միջև և գտնվի ՄԱԿ-ի զինված ուժերի հսկողության ներքո։

Մինչև 1973 թվականին Ալ-Կունեյտրայում բնակվում էր 17000 մարդ։

Ալ-Կունեյտրան վերադարձվել է Սիրիային «Սիրիայի և Իսրայելի միջև բաժանարար գոտու» հայտնի համաձայնագրի շրջանակներում 1974 թ.-ի մայիսի 31-ին։ 
thumb|left|250px|Ֆիկի ավերակները

ՄԱԿ-ի այն ժամանակվա գլխավոր քարտուղար Նիս Գորան Հուսինգը Ալ-Կունեյտրա այցելելուց հետո հայտարարել էր, որ քաղաքը ամբողջությամբ թալանվել և ոչնչացվել է։

ԱՄՆ-ի փախստականների և միգրանտների հարցերով հանձնաժաղովը հայտարարել էր, որ Իսրայելի գրավումից հետո իսրայելցիները քաղաքը բուլդոզերներով ավերել են։

1974 թվականից Ալ-Կունեյտրան գտնվում է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելություն իրականացնող զինված ուժերի հսկողության ներքո։ Քաղաքը և հարակից տարածքները համարվում են բարձր ռիսկային գոտի ականների առկայության պատճառով։

Սիրիական ճգնաժամի ընթացքում քաղաքը մի քանի անգամ անցել է Իսլամական պետություն խմբավորման ահաբեկիչների հսկողությանը։

[thumb|left| <center> մարզկենտրոն [Ալ-Կունայտրայի համայնապատկերը արևմուտքից |1050 px]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավերված քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆիկի գավառ
Խաչիկ Փաստրմաճյան

**Փաստրմաճյան Խաչիկ Հարությունի** (), հայ բժիշկ։

Մեծատոհմիկ Փաստրմաճյանների ընտանիքից։
## Կենսագրություն
Ազգային անվանի գործիչ Ար­մեն Գա­րո­յի (Գարեգին Հարությունի Փաստրմաճյան, 1873-1923) կրտսեր եղբայրն է։ Պապը՝ Խաչատուր էֆեն դի Փաստրմաճյանը Կարինում եղել է տաղանդավոր ու ձեռներեց մարդ և առասպելական հարստություն ունեցել։ Թուր­քե­րի դեմ ըմբոստության համար, Կարինի կառավարության կարգադրությամբ և ուղղակի հրահանգով, սպանվել է իր կառուցած հոյակապ բաղնիքի դիմաց նստած ժամանակ։ Հայրը՝ Հարություն Փաստրմաճյանը և Հովհաննես եղբայրը ուղղակի մասնակցություն են ունեցել Կարինի 1890 թվականի դեպքերին և հայկական ցույցերին։ Ավարտել է Կարինի Սանասարյան վարժարանը։ Հավանաբար 1900 թվականին ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեղագործական բաժինը։ Ուսանողական տարիներին եղել է Բեյրութի ՀՅԴ «Զավարյան ուսանողական միության», ապա՝ ՀՅԴ անդամ։ Ավարտելուց հետո Կարին է վերադարձել։ 1908 թվականին Կարինում սեփական դեղատուն է ունեցել։ Եղել է նյութապես ապահովված և հանրային գործերով մտահոգված անձնավորություն։ 1908 թվականի Օսմանյան սահմանադրության վերահաստատման ժամանակ եղել է Կարինի երիտասարդության առաջպահներից և կարևոր դեմքերից, ամենուր սիրված անձնավորություն։ Եղել է վարչությունների, ուսումնական խորհուրդների և հանրային մարմինների անդամ։ Այնուհետև Մելիտինեում դեղագործ է աշխատել։ Սպանվել է 1915 թվականին, Մելիտինեում՝ 38 տարեկանում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուժած զոհերը, ցուցակագրուած վավերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Չարըգ Ղազար, Յուշամատեան Բարձր Հայքի. Կարինապատում, Պէյրութ, 1957։
*Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Յուշարձաննահատակ մտաւորականութեան, Ե., 1985։
*Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1877 ծնունդներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Ալ-Բուտեյխայի շրջան

**Ալ-Բուտեյխայի շրջան**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ֆիկի երեք շրջաններից մեկը։

Բնակչության մասին տվյալներ չկան։

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆիկի գավառ
Արտակ Ավդալյան

**Արտակ Ավդալյան** (), հայ կինոռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Արտակ Ավդալյանը ծնվել է 1960 թվականին, Վրաստանում։ 1981-1984 թվականներին աշխատել է հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայում՝ որպես հնչյունային տեխնիկ, 1984-1988 թվականներին Հայաստանի պետական հեռուստատեսությունում եղել է ռեժիսորի ասիստենտ։ 1988-1993 թվականներին սովորել է Սանկտ-Պետերբուրգի երաժշտության, թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի հեռուստառեժիսուրայի բաժնում։ 1993-1996 թվականներին աշխատել է «Ա1+» հեռուստաընկերությունում՝ որպես գլխավոր ռեժիսոր, 1996-2000 թվականներին՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի քարոզչական կենտրոնում՝ որպես ռեժիսոր-օպերատոր։ 1997 թվականին հիմնադրել է «Իկար» ֆիլմ-ստուդիան

## Կինոնկարներ
* «Վերածնունդ», 1996 
* «Գեղարդ», «Ճանաչել զիմաստություն և զխրատ», 1997 
* «Արագածոտն տուն հայրենի», 1998 
* «Անավարտ ուխտագնացություն», 1999 
* «Հայապատում», 2000 
* «Արդարության ճամփան», 2000 
* «Խաչը Լիբանանի մայրուց», 2001
* «Վիրահայք», 2001 
* «Ասորիները Հայաստանում», 2002
* «Երկրորդ Հայրենիք», 2003 
* «Մեկ ազգի մոռացված մի էջ», 2004 
* «Ուխտագնացություն երգով», 2005 
* «Արևելքի դարպասներ», 2006 
* «Նախնյաց հայրենիք», 2006 
* «Ժայռապատկերներից մինչև Այբուբեն», 2008 
* «Բասկեր և հայեր», 2009 
* «Արարատից Եվրոպա», 2010 
* «Դեպի էրգիր». 2012 
* «Հովիվը (Գրիգոր Նարեկացի)», 2012 
* «Հռոմից ավելի հին մայրաքաղաքը», 2014
* «Պատմության կեղծարարները. Ադրբեջան»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ