Մանվել Իսկանդարյան

**Իսկանդարյան Մանվել Արշակի**, հայ աշխարհագրագետ, դասագրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1942 թվականին Սյունիքի մարզի Սիսիան ենթաշրջանի Ույծ (Ուզ) գյուղում։

1962թ․ ընդունվել և 1966թ․ գերազանցությամբ ավարտել է Խ․Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Մշտապես ցուցաբերած գերազանց առաջադիմության համար արժանացել է ուսանողության ամենաբարձր՝ Լենինյան կրթաթոշակի։ Ծառայել է ԽՍՀՄ բանակում։

1973թ․ պաշտպանել է «Զանգեզուրի լանդշաֆտների կենսաարտադրողականության հետազոտությունը» թեկնածուական թեզը և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1979թ․՝ դոցենտի կոչում։ Գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի աշխատասիրությունը և սկզբունքայնությունը, բուհի ղեկավարությունը 1972թ․ նրան վստահեց Պատմության և աշխարհագրության ֆակուլտետի փոխդեկանի պատասխանատու աշխատանքը։ Շուրջ 30 տարի նա նվիրումով և տքնաջան աշխատանքով ծառայեց հարազատ բուհին։

1991թ․  Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում Մ․Իսկանդարյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվում է պատմաաշխարհագրության ֆակուլտետը, իսկ 1999թ․-ից ֆակուլտետին զուգահեռ բացվում է տուրիզմի բաժինը, որի դեկանն էր նա։ Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի ղեկավարությունը բարձր գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի ներդրած ջանքերը բուհի կայացման գործում, հաշվի առնելով մանկավարժության մեջ ունեցած մեծ ավանդը 1998թ․ նրան շնորհեց Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։

Մանվել Իսկանդարյանը հեղինակ է գիտական մեկ մենագրության, աշխարհագրության դպրոցական մի քանի դասագրքերի (որոնցով դպրոցում աշակերտները ուսանեցին շուրջ 20 տարի), ուսուցչի ձեռնարկի և շուրջ քառասուն գիտական հոդվածների ու քարտեզների։

Հատկապես հատկանշական է Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերին նվիրված նրա հոդվածաշարը․

* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Ծոփք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Ուտիք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Սյունիք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Բարձր Հայք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Այրարատ
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Շիրակ
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Գեղարքունիք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Տայք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Գուգարք
* Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական (բնական) սահմանները և դրան խեղաթյուրումը թուրք աշխարհագրագետների կողմից

Գիտական ու մանկավարժական ողջ գործունեությանը զուգահեռ, Մանվել Իսկանդարյանը գիտահանրամատչելի ստեղծագործությունների միջոցով փորձում էր աշխարհագրությունը դարձնել առավել հանրային՝ օգտագործելով արկածային ժանրին բնորոշ տարրերը։ Այդպես ծնվեցին նրա երեք գիտահանրամատչելի գրքերը․

90° միջօրեականը․ Գիրք առաջին․ Եվրասիայում,

90° միջօրեականը․ Գիրք երկրորդ․ Հյուսիսային Ամերիկայում,

90° միջօրեականը․ Գիրք երրորդ․ Հարավային Ամերիկայում։

Խ․Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ-ի «Մանկավարժական Համալսարան» պաշտոնաթերթը 2014թ․ նոյեմբերին՝ Մ․Իսկանդարյանի մահվանից օրեր անց, ծավալուն հոդված տպագրեց ներկայացնելով իր երախտավոր աշխատակցի անցած ողջ ճանապարհը։

## Պատկերասրահ

Մանվել_Արշակի_Իսկանդարյան.jpg|մինի|Մանվել Արշակի Իսկանդարյան
Abovyan_Geography_group.jpg|մինի|1965-1966թթ ուստարվա Աշխարհագրության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Մ.Իսկանդարյանի_ծննդյան_70_ամյակին_նվիրված_պատվոգիր.jpg|մինի|Մ.Իսկանդարյանի ծննդյան 70-ամյակին նվիրված պատվոգիր ՀՊՄՀ ռեկտորատի կողմից
ՀՊՄՀ_90_ամյակին_նվիրված_միջոցառման_հավաստագիր.jpg|մինի|ՀՊՄՀ 90 ամյակին նվիրված մեդալի վկայագիր՝ Մ․Իսկանդարյանի երկարատև աշխատանքի համար
Մանվել_Իսկանդարյանը_գործընկերների_հետ.jpg|մինի|Մանվել Իսկանդարյանը գործընկերների հետ. 2013թ․
Մանվել_Իսկանդարյանը_գործընկերների_հետ_2013թ..jpg|մինի|Մանվել Իսկանդարյանը գործընկերների հետ. 2013թ․


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ