Յան Միչելսկի

**Յան Միչելսկի** (որոշ աղբյուրներում սխալմամբ գրվում է **Միցելսկի**, ; ), լեհ, ապա ամերիկացի մաթեմատիկոս։ Առավել հայտնի է որպես դետերմինիզմի աքսիոմի հեղինակներից մեկը։  Աշխատություններ մաթեմատիկական տրամաբանության, տոպոլոգիայի, գրաֆների տեսության, մաթեմատիկայի փիլիսոփայության բնագավառում։ Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության անդամ (1978)։ Լեհաստանի մաթեմատիկական ընկերության Ստեֆան Բանախի (1965) մրցանակի դափնեկիր, ստացել է Ալֆրեդ Յուժիկովսկու հիմնադրամի մրցանակ (1977) և Վացլավ Սերպինսկու մեդալ (1990)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1932 թվականին Սիլեզիայում։ 1957 թվականին Վրոցլավի համալսարանում պաշտպանել է ատենախոսություն խմբերի տեսության բնագավառում։ 1959 թվականին ամուսնացել է Էմիլիա Պշեզեցկայայի հետ (*Emilia Przezdziecka*)։

Այնուհետև աշխատել է Փարիզի գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնում, Լեհաստանի մաթեմատիկական ինստիտուտում, Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, Քեյս Վեսթերն Ռեզերվ համալսարանում։

1969 թվականից՝ Բոուլդերում Կոլորադոյի համալսարանի պրոֆեսոր։ Որպես հրավիրյալ (visiting) պրոֆեսոր միաժամանակ աշխատել է մի քանի այլ ուսումնական և գիտական հաստատություններում։ 1998 թվականից՝ պատվավոր պրոֆեսոր։ ԱՄՆ քաղաքացի 1975 թվականից։

2025 թվականի հունվարի 22-ին հայտարարվեց Յան Միչելսկու մահվան մասին։

## Գիտական գործունեություն
1962 թվականին, դեռ ուսանող Միչելսկին, իր ուսուցիչ Ուգո Շտայնգաուսի հետ միասին հրապարակեց իրենց բացահայտած դետերմինիզմի աքսիոմը։ Նրա մյուս գիտական արժանիքներից՝

* Միցելսկիանը գրաֆների տեսության մեջ։
* Կոմս Միչելսկի-Գրեչա։
* Էրենֆոյխտ-Միչելսկու հաջորդականությունը-կեղծ պատահական երկուական թվերի գեներատոր։
* Միչելսկու թեորեմ։
Որպես խմբագիր մասնակցել է *Algebra Universalis* (1971 թվականից), *Transactions of the American Mathematical Society* (1980-1985), *Fundamenta Mathematicae* (1984 թվականից), *Games and Economic Behavior* (1985-1992) ամսագրերի հրատարակմանը։ Խմբագրել է նաև Encyclopedia for Pure and Applied Mathematics (1975 թվականից) և Contemporary Mathematics (1983-1989) մենագրությունների շարքի հրատարակությունները։

## Հիմնական աշխատանքներ
* (1955) *Mycielski, Jan.* Sur le coloriage des graphes // Colloq. Math.. - 1955. - Т. 3.
* (1962) *Mycielski, Jan; Steinhaus, Hugo.* A mathematical axiom contradicting the axiom of choice. Bulletin de l’Académie Polonaise des Sciences. Série des Sciences Mathématiques, Astronomiques et Physiques 10: 1-3. ISSN 0001-4117. MR 0140430.
* (1964) *Mycielski J., Swierczkowski S.* On the Lebesgue measurability and the axiom of determinateness, Fundamenta Mathematica, 54: 67-71.
* (1964) *Mycielski, J.* On the axiom of determinateness, Part I, Fundamenta Mathematica, 53: 205-224.
* (1966) *Mycielski, J.* On the axiom of determinateness, Part II, Fundamenta Mathematica, 59: 203-212.
* (1972) *Mycielski, J.* Remarks on capacitability, American Mathematical Society Notices 19: A-765.
* (1981) *Mycielski, Jan.* Analysis without actual infinity. The Journal of Symbolic Logic. Volume 46, Number 3, Sept. 1981.
* (1988) *Mycielski, J.* Theories of pursuit and evasion, Journal of Optimization Theory and Applications. 56: 271-284.
* (1989) *Mycielski, J.* The meaning of pure mathematics, Journal of Philosophical Logic 18 (3):315-320 (1989).
* (1990) *Jan Mycielski; Pavel Pudlák; Alan S Stern*. A lattice of chapters of mathematics: interpretations between theorems. Providence, R. I., USA: American Mathematical Society. Series: Memoirs of the American Mathematical Society, no. 426.
* (2006) *Mycielski, J.* A System of Axioms of Set Theory for the Rationalists, American Mathematical Society Notices volume 53, № 2.

## Գրականություն
* Ֆրենկել Ա. Ա., Բար Հիլլել Ի. բազմությունների տեսության հիմքերը։ 1966։ 555 էջ։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Բազմությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Լեհ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Լեհ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ