Ջրացատկ

thumb|right|200px|Ցատկահարթակից թռիչք կատարող մարզուհի
**Ջրացատկ**, ջրային մարզաձև, թռիչք ջրի մեջ, կատարվում է տարբեր մարզական աշտարակի (5-10 մետր), կամ էլ  ցատկահարթակից (1-3 մետր)։ Ցատկի ժամանակ մարզիկները կատարում են մի շարք ակրոբատիկ հնարքներ (պտույտներ, հնարքներ)։
Մրցումների ժամանակ մրցավաների կողմից  գնահատվում է ակրոբատիկական տարրերի հստակ  թռիչքի փուլը, վայրէջ դեպի ջուր` հստակ կատարումը, մրցումների ընթացքում գնահատվում է գեղալողը, գնահատվում է նաև զույգերով  սինխրոն տարրերի կատարումը։

## Հնարքներ
Ցատկահարթակը հատուկ զսպանակավոր հարթակ է՝ 4,8 մետր երկարությամբ, հարթակի մեկ ծայրը ամրացված է լողավազանի ամրակներին։ Ցատկի ժամանակ ցատկահարթակից մարզիկը ճոճվում է հարթակի վրա և հետո հստակ հրվում է, ստացվում է կրկնակի արագություն հարթակից։ Ամբողջ հարթակի երկարությունը ծածկված է ծածկույթով։ Հարթակը գտնվում է 1 կամ 3 մետր  ջրի մակարդակից բարձր։
Աշտարակ- հարթակ  տարբեր բարձրությամբ 1, 3, 5, 7.5 և 10 մ։  Յուրաքանչյուր հարթակի լայնությունը՝ 2, երկարությունը՝ 6 մետր է։ Հարթակի եզրը (ինչպես և առաջնային հատվածը հարթակի) սկսվում է լողավազանի կողային հատվածից և ոչ պակաս 1,5 մետր է։

## Ցատկերի տեսակներ
Գոյություն ունեն մի քանի խմբեր, որոնք դասակարգվում են բոլոր մարզական ցատկերում.

### Կանգ
* Առաջնային (դեմքով դեպի ջուրը),
* Ետևից (մեջքով դեպի ջուրը);
* Կանգ ձեռքերին.

### Անհատական թափավազք
* Ցատկ տեղում 
* Ցատկ թափավազքից.

### Մարմնի դիրք
* Ցատկային փուլ –  ոտքերը միասին միացնել ուղիղ,
* Թեքում –  մարմինը թեքված է դեպի իրանը, ոտքերը ուղիղ,
* Խմբային–  զույգ ոտքերը ձգված է դեպի մարմինը, ձեռքերի բռնվածքը՝ ոտքերի ստորին հատվածում բռնված։

### Պտույտ և վինտ
*Կիսապտույտ –  180 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի առանցքի  շուրջ,
*Դարձպտույտը –   360 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի առանցքի  շուրջ, լինում է նաև ցատկեր  1,5, 2, 2,5, 3, 3,5 և 4,5 պտույտններով,
*Կիսապտույտ –  180 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի երկայնակի առանցքի  շուրջ,
*Վինտ – 360 աստիճանի ցատկ`  պտույտ գալով մարմնի լայնակի առանցքի  շուրջ , լինում է նաև  1,5, 2, 2,5 և 3 վինտեր։
Տարբեր կոմբինացիաներ կատարելը  հնարավորություն է տալիս կատարել շուրջ  60 զանազան ցատկեր ցատկահարթակից և ավելի քան 90 ցատկ աշտարակից։ Յուրաքանչյուր ցատկ  ունի իր դժվարությունները , պառկած դիապազոնից  1,2 - 3,9։

## Մրցումներ
left|150px
Ջրացատկի մրցումները անցկացվում է Միջազգային  սիրողական լողի  ֆեդերացիայի (FINA) կողմից։  Ջրացատկը ներառված է նաև  Աշխարհի առաջնության  ծրագրում։
Օլիմպիական խաղերի ծրագրում ջրացատկը առաջին անգամ ընդգրկվել է երրորդ Օլիմպիական խաղերում  (1904 թվական) ։ Սինխրոն ցատկը  ընդգրկվել է Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի ծրագրում  2000 թվականի։
Օլիմպիական ծրագրում ներկա պահին ընդգրկում է իր մեջ 8 կոմպլեկտ մեդալներ,  որոնցից  4 կոմպլեկտը խաղարկվում է տղամարդկանց մրցաձևում և կանանց ջրացատկում 3-մետրանոց  ցատկատախտակ (անհատական և սինխրոն) և 10-մետրանոց  աշտարակից  (անհատական և սիրնխրոն)։ Աշխարհի առաջնության  և Եվրոպայի ծրագրերում  կազմում  10  սպորտային մրցումներ, լրացուցիչ իր մեջ ընդգրկում է անհատական ցատկեր  մեկ մետրանոց ցատկահարթակից։ Դեռ ավելին , 2013 թվականին  աշխարհի առաջնության մրցաշարում  ընդգրկվել է նաև հայ-դայվինգը։ 
Խոշորամասշտաբ մրցաշարերում, սկսած  Օլիմպիադայից և աշխարհի առաջնությունից,  մրցաշարը անցկացվում է երեք փուլով։ Առաջին փուլից հետո, որակավորմումից հետ , որոշվում է 18 լավագույն մարզիկների, որոնցից  կիսաեզրափակիչ  խաղում բացահայտվում է  12 մրցանակակիրների։ Գնահատականները, որոնք ստացել էին եզրափակչում , ավելի վաղ ստացած գնահատականների հանրագումարի  հետ կիսաեզրափակիչ խաղերում,  2007 թվականից սկսած  FINA մտցրեց նոր կանոնակարգ , սկսել վերջնամրցումը սկսել  «զրոյից»:Յուրաքանչյուր փուլում մարզիկները կատարում են՝ կանանց համար  5, իսկ տղամարդկանց համար  6 ցատկեր։ Յուրաքանչյուր փուլից առաջ մարզիկները  հայտագրում են ցատկերի ծրագիրը , և մրցավարական կազմը հաստատում է յուրաքանչյուր ցատկի գործակիցը։ Մրցելույթի ժամանակ փոփոխել հերթականությունը մեկ ցատկը այլ ցատկով  չի թույլատրվում։

## Գնահատական
[thumb|rjght|Արվիդ Սպանգերգ շվեդ մարզուհի , կատարում է ցատկ աշտարակից [Ամառային Օլիմպիական խաղեր 1908|Օլիմպիական IV խաղեր]]
Անհատական մրցելույթի ժամանակ  յուրաքանչյուր ցատկ գնահատվում է բաց քվեարկությամբ՝ 7 մրցավարների կողմից։ Յուրաքանչյուր մրցավար գնահատում է  0 մինչև 10, որից հետո երկու լավագույն և երկու վատագույն գնահատականների հանրագումարի հիման վրա, իսկ երեքի գործակիցը  բաժանվում է ցատկի բարդության աստիճանին։
Ցատկերի համաժամանակյա կատարումը գնահատվում է  9 պտտույտներով, երկու մրցավարները գնահատում են ցատկերի տեխնիկայի հստակ կատարումը՝ յուրաքանչյուր մարզիկի,  իսկ հինգը գնահատում են միայն ցատկերի համաժամանակյա կատարումը։ Որից հետո լավագույն և վատագույն գնահատականները   անտեսվում են, և գումարը բազմապատկվում է այլ գործոնի հետ։
Մրցավարները ուշադրություն են դարձնում թափավազքի տեխնիկային կամ էլ ելման դիրքին ( թափավազքը կատարելիս պետք է լինի  ուղիղ գիծ և պետք է լինի առնվազ 4վազքայլ,  կանգը պետք է լինի հստակ ֆիքսված ), հրումը , թռիչքի պահին պետք է լինի հստակ, վայրէջք դեպի ջուրը ( պետք է լինի առավելագույնը ուղղահայաց և լինի նվազագույն ջրի ցող)։

## Հայտնի ջրացատկորդներ
* Կլաուս Դիբիասի— եռակի օլիմպիական  չեմպիոն,
* Գո Ցզինցզին  — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն, բազմակի աշխարհի չեմպիոն.
* Ելենա  Վայցեխովսկայա — միակ մարզիկը պատմության մեջ ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի , 10-մետրանոց աշտարակի հաղթողն է Օլիմպիական խաղերում,
* Գրեգ ԼուգանիսГрег — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն ( տղամարդկանց շրջանում միայնակի հաղթողն է ջրացատկում ), հնգակի աշխարհի չեմպիոն,վեցակի  Պանամերիկական խաղերի, 47 անգամ եղել է ԱՄՆ չեմպիոն ,
* Դմիտր Սաուտին Дмитрий  —կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն , միակը պատմության մեջ , որը  8 անգամ ստացել է օլիմպիական մրցանակներ ջրացատկում,
* ՈՒ Մինսյա — հնգակի օլիմպիական  չեմպիոն,
* Ֆու Մինսյա  — քառակի օլիմպիական  չեմպիոն,
* Չէն Ժոլին  — հնգակի օլիմպիական  չեմպիոն

## Տես նաև
* Ջրացատկը ամառային օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ջրացատկ - դասարան․ամ
*Լուրեր ջրացատկի մասին
*World Aquatics

Կատեգորիա:Լող
Կատեգորիա:Ջրային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր