Հայաստանի դատախազություն

**Հայաստանի Հանրապետության դատախազություն** միասնական, կենտրոնացված համակարգ, որը ղեկավարում է գլխավոր դատախազը։

Այն գործում է Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակում, դատախազության մասին օրենքի հիման վրա։ Ղեկավարում է ՀՀ գլխավոր դատախազը։

Գործում է 1918 թ. դեկտեմբերի 6-ից։

## Դատախազության լիազորությունները
Դատախազության լիազորություններն ամրագրված են ՀՀ Սահմանադրության 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:Դատախազությունն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով՝

* հարուցում է քրեական հետապնդում. 
* հսկողություն է իրականացնում մինչդատական քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ. 
* դատարանում պաշտպանում է մեղադրանքը. 
* բողոքարկում է դատարանների վճիռները, դատավճիռները և որոշումները. 
* հսկողություն է իրականացնում պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ։
Դատախազությունն օրենքով սահմանված բացառիկ դեպքերում և կարգով պետական շահերի պաշտպանության հայց է հարուցում դատարան։

Դատախազությունը գործում է ՀՀ Սահմանադրությամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակում՝ օրենքի հիման վրա։

## Դատախազության համակարգը
Դատախազությունը կազմված է`

* ՀՀ գլխավոր դատախազություն.
* Երևան քաղաքի դատախազությունից.
* Երևան քաղաքի վարչական շրջանների դատախազություններից (Աջափնյակ և Դավթաշեն, Ավան և Նոր Նորք, Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն, Էրեբունի և Նուբարաշեն, Կենտրոն և Նորք-Մարաշ, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շենգավիթ վարչական շրջանների դատախազություններ).
* Արարատի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Արտաշատ.
* Արմավիրի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Արմավիր.
* Արագածոտնի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Աշտարակ.
* Գեղարքունիքի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Գավառ.
* Լոռու մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Վանաձոր.
* Կոտայքի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Հրազդան.
* Շիրակի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Գյումրի.
* Սյունիքի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Կապան.
* Վայոց ձորի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Եղեգնաձոր.
* Տավուշի մարզի դատախազությունից, կենտրոնը` քաղաք Իջևան.
* Հայաստանի Հանրապետության զինվորական դատախազությունից։

## Ղեկավար կազմը
*ՀՀ գլխավոր դատախազ*
*Աննա Վարդապետյան
*ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալներ*
*Արթուր Պողոսյան
*Գևորգ Բաղդասարյան
*Սրբուհի Գալյան
*Անահիտ Մանասյան
*Գրիգոր Էլիզբարյան
*ՀՀ զինվորական դատախազ - ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ*

## Դատախազության նախկին ղեկավարները
Աբրահամ Գյուլխանդարյան` ՀՀ դատախազ 1919-1920թթ.

Արտաշես Չիլինգարյան` ՀՀ դատախազ 1920թ. մայիս-նոյեմբեր

Դանիել (Դանուշ) Շահվերդյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1922-1923թթ.

Լևոն Վարդապետյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1923-1927թթ.

Զայրմայր Աշրաֆյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1927-1929թթ.

Արմենակ Հովսեփյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1929-1930թթ.

Սարգիս Խանոյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1930-1933թթ.

Պետիկ Թորոսյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1933-1937թթ.

Արամ Հարությունյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1937-1939թթ.

Հայկ Մեղավորյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1939-1948թթ.

Վռամշապուհ Թադևոսյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1948-1949թթ.

Իսահակ Իսագուլով` ՀԽՍՀ դատախազ 1949-1954թթ.

Կադմոս Իոաննիսյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1954-1959թթ.

Արտավազդ Գևորգյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1959-1961թթ., ՀՀ գլխավոր դատախազ 1990-1997թթ.

Վարդգես Մուսախանյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1961-1971թթ.

Սուրեն Օսիպյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1971-1988թթ.

Վլադիմիր Նազարյան` ՀԽՍՀ դատախազ 1988-1990թթ.

Հենրիկ Խաչատրյան` ՀՀ գլխավոր դատախազ 1997-1998թթ.

Բորիս Նազարյան` ՀՀ գլխավոր դատախազ 1999-2001թթ.

Արամ Թամազյան` ՀՀ գլխավոր դատախազ 2001-2004թթ.

Աղվան Հովսեփյան` ՀՀ գլխավոր դատախազ 1998-1999թթ., 2004-2013թթ.

Գևորգ Կոստանյան` ՀՀ գլխավոր դատախազ 2013-2016թթ.

Արթուր Դավթյան՝ ՀՀ գլխավոր դատախազ 2016-2022թթ.

## Դատախազության աշխատողի օրը
«Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի մասին» ՀՀ օրենքի  18-րդ հոդվածին համապատասխան, ՀՀ կառավարության որոշմամբ,  **Հայաստանի Հանրապետությունում հուլիսի 1-ը սահմանվել է դատախազության աշխատողի օր**։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
**[http://www.concourt.am/armenian/constitutions/index2015.htm#176 ՀՀ Սահմանադրություն]**

**[https://www.arlis.am/DocumentView.aspx?docid=142365 «Դատախազության մասին» ՀՀ օրենք]**

'''ՀՀ դատախազության պաշտոնական ինտերնետային կայք'''

## Հղումներ

Կատեգորիա:Հայաստանի կառավարություն
Կատեգորիա:Հայաստանի դատախազություն