Կաստետ

thumb|200px|Գործարանային պատրաստման կաստետ
[thumb|200px|Ամերիկական եռակողմ [ստիլետ-կաստետ Mark 3 1917 թվականի տեսակի — խրամատային դանակի տեսակ]]
thumb|200px|Ամերիկական երկսայրի կինժալ-կաստետ М 1918
**Կաստետ** (, բառացի՝ «ջարդում եմ գլուխը»), **կռփազենք**, **երկաթե բռունցք**, կոնտակտային հարվածային-ջախջախիչ զենք՝ նախատեսված բռնցքամարտի համար։ Պատրաստվում է ամուր նյութից։ Այն հարթ կամ անհարթ մարտական հատվածով կրում են մատներին կամ սեղմում նրանց միջև։ Չնայած պարզ կառուցվածքին՝ այն վտանգավոր զենք է․ կաստետի ուժեղ հարվածը կարող է առաջացնել տարբեր ծանրության, նույնիսկ մահացու վնասվածքներ։

## Նկարագրություն
Կաստետը պատրաստվում է գործարանային, արհեստանոցային կամ ինքնաշեն եղանակով։ Այն կարող է պատրաստված լինել մետաղից, ամուր պլաստմասից (հաճախ տեքստալիթից), ոսկորից կամ այլ ամուր նյութից։ Դասական ձևի կաստետներն ունեն ընդհանուր մաս (սայրով կամ առանց դրանց), հենարան և հենարանի կանգնակ։ Ինքնաշեն կաստետները կարող են ունենալ ավելի պարզեցված ձև (առանց հենարանի, չորս մատի համար մեկ անցք և այլն)։ Արճիճից պատրաստված պարզագույն կաստետը (կամ ուղղակի սեղմվող բռունցքում արճիճային երկարացված ձևի գործիք) կրում է «սվինչատկա» () անվանումը։ Որպես կաստետի տարբերակ՝ կարելի է դիտարկել ներսից մետաղյա ծանրացնող մասնիկներով ձեռնոցները։

Կան նաև կաստետի նման բռնակ ունեցող դանակներ (օրինակ՝ ամերիկական խրամատային դանակները Առաջին համաշխարհային պատերազմից ()։ Մարտական դանակների որոշ մոդելներ (օրինակ՝ Ստիլետ V-42) բռնակի գլխիկի վրա ունեն սուր սեպ, որը նախատեսված է գլխին հարվածելու համար (, բառացի՝ «գանգ ջարդիչ»)։

## Օրինականություն և տարածում
Կաստետը համարվում է սառը զենք, քանի որ նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ կենդանի կամ այլ մարմնի խոցման համար խոցման օբյեկտի հետ անմիջական շփման պարագայում։
* Կաստետները ազատ վաճառվում են Բրազիլիայում․ բնակիչները կարող են առանց խնդրի այն պահել իրենց մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով։ Պորտուգալերեն այն կոչվում է «Soco Inglês» («Անգլիական ծակիչ», )։
* Ֆրանսիայում և Շվեդիայում կաստետները ազատ վաճառվում են չափահասներին, բայց կաստետ կրելը արգելվում է։ Կաստետի ֆրանսիական անվանումն է «poing américain» ()։ Ըստ տարբերակներից մեկի՝ ամերիկացի զինվորները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ որպես սառը զենք օգտագործել են Mk I խրամատային դանակ-կաստետ։
* ԱՄՆի տարբեր նահանգներում ոստիկանությունը և դատարանը տարբեր կերպ են ընդունում որոշումներ կաստետ կրելու և վաճառելու թույլտվության մասին։
* Ռուսաստանում կաստետի տարածումը որպես քաղաքացիական զենք (այսինքն՝ նախատեսված ՌԴ քաղաքացիների օգտագործման համար) արգելվում է։ Համանմանորեն կաստետը արգելվում է Կանադայում, Ավստրալիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում, Ավստրիայում, Բելգիայում, Խորվաթիայում, Միացյալ Թագավորությունում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Բոսնիայում, Նիդերլանդներում և Ուկրաինայում։

Քանի որ Թուրքիայում, Թաիլանդում և Չինաստանում կաստետը ազատ վաճառվում է, շատ ռուս զբոսաշրջիկներ գնում են այն որպես հուշանվեր (այնպես, ինչպես սուրիկենները, էլեկտրաշոկները, լրտեսական գրիչները) և տանում են տուն։ Նրանց, ում չի հաջողվում աննկատ անցկացնել կաստետը, սպասվում է վարչական պատասխանատվություն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Музей истории донецкой милиции 024.jpg|Պարզագույն կաստետ սայրերով
Պատկեր:Knuckle duster.jpg|Կաստետի բռնվածքը ձեռքում


## Տես նաև
* Սյուկո

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Асмолов. История холодного оружия. — Т. 2.

## Արտաքին հղումներ
* Կաստետի պատկերազարդ պատմությունը

Կատեգորիա:Հարվածային զենքեր
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով