Նախապատմություն

**Նախապատմություն**, պատմություն կամ նկարագրություն,  որը բացահայտում է, թե ինչպես է մի կերպար կամ մարդկանց խումբ դառնում գլխավոր հերոս կամ հակառակորդ։

Ամերիկյան կոմիքսներում այն նաև վերաբերում է այն հարցին, թե ինչպես են կերպարները ձեռք բերել իրենց սուպերհերոսներ և/կամ այն հանգամանքները, որոնց դեպքում նրանք դարձել են սուպերհերոսներ կամ սուպերհանցագործներ։ Որպեսզի իրենց կերպարները արդիական մնան, կոմիքսային գրքերի ընկերությունները, ինչպես նաև մուլտֆիլմերի ընկերությունները, խաղային ընկերությունները, մանկական շոու ընկերությունները և խաղալիքների ընկերությունները հաճախ վերաշարադրում են իրենց ամենահին կերպարների նախապատմությունները։ Սա գնում է մանրամասների ավելացումից, որոնք չեն հակասում նախորդ փաստերին, ամբողջովին նոր ծագման, ինչը ստիպում է թվալ, որ դա բոլորովին այլ կերպար է։

Պարքուոի պատմությունը, որը նաև կոչվում է «նախապատմություն», օգտագործվում է նաև առասպելաբանության մեջ ՝ վկայակոչելով այն պատմությունները, թե ինչպես է սկսվել աշխարհը, ինչպես են գոյացել արարածները և բույսերը և ինչու տիեզերքի որոշ իրեր որոշակի, բայց տարբեր հատկություններ ունեն։

## Նախապատմության քննադատական ուսումնասիրություններ
«*Սուպերհերոս ընթերցողը»* (նախընտրվել էր 2014 թ. Էյզների մրցանակի լավագույն գիտական / ակադեմիական աշխատանքի համար), որը խմբագրվել էր Չարլզ Հաթֆիլդի (Կոնեկտիկուտի համալսարանի պրոֆեսոր), Ջիթ Հերի (Տորոնտոյի լրագրող) և Քենթ Վորսեսթերի (Մերիմաունտ Մանհեթենի քոլեջի քաղաքական գիտությունների պրոֆեսոր) կողմից, խմբագիրները գրում են «Մաս առաջին. Պատմական դիտարկումներ», «Գրեթե բոլոր սուպերհերոսները ունեն նախապատմություն, փոխակերպող իրադարձությունների հիմքային նկարագրություններ, որոնք հերոսին առանձնացնում են սովորական մարդկությունից»։ Եթե սուպերհերոսական ժանրի նախապայման չէ, ապա ծագումը, անշուշտ, նշանավոր և հայտնի տող է, որն այնքան հաճախ է կրկնվում, որ հուշեր է տալիս այս պատմական ավանդույթի բնույթին։ Կործանված աշխարհների, սպանված ծնողների, գենետիկ մուտացիաների և առեղծվածային ուժեր հաղորդող կախարդների մասին պատմություններ կարդալը նշանակում է հասկանալ, թե որքանով է սուպերհերոսական ժանրը վերափոխման, ինքնության, տարբերության մասին, և հոգեբանական կոշտության և մարդկային բնության ճկուն և հեղհեղուկ զգացման միջև լարվածության մասին։ Սուպերհերոսների ժանրը ուսումնասիրելիս նախնական հարցերը հաճախ վերածվում են արմատական խնդրի։ իրքն ունի առատ  գրադարանային տեղեկություններ։ Փենսիլվանիայի Ինդիանայի համալսարանի անգլիացի պրոֆեսորներ Ալեքս Ռոմանյոլին և Ջիան Ս. Պագնուչին  քննարկում են իրենց «*Enter the Superheroes»* գրքում Ամերիկյան արժեքները, մշակույթը և սուպերհերոսական գրականության կանոնները «սուպերհերոսների նախապատմությունների բնույթը և ինչպես է այդ նախապատմությունները գրելը օգնում սուպերհերոսների սյուժեն դարձնել յուրահատուկ գրական ժանր»։

Օրինակ, նրանք գրում են. «Սուպերհերոսները շատ են բարդանում, երբ խոսքը վերաբերում է նրանց պատմություններին, բայց նրանց պատմությունների մի մասը մնում է հավերժական և կարևոր։ Նույնիսկ ավելին, քան «մահվան» խաչաձև դեպքերը, իրադարձությունների պատմությունները և հագուստի փոփոխությունները, նախապատմությունները  սուպերհերոսների գոյության հիմքն են։ Ծագումը ոչ միայն արտացոլում է այն սոցիալ-պատմական համատեքստը, որում ստեղծվել են հերոսները, այլև արտացոլում է մշակույթի ըմբռնումը, որն էլ սուպերհերոսների պատմություններ դարձնում եզակի»։ Դրանից հետո Ռոմագնոլին և Պագնուչին շարունակում են բացատրել, թե ինչու է նախապատմությունը նույնքան կարևոր հանդիսատեսի համար, որքան այն գրողների սերունդների համար, ովքեր շարունակում են հերոսական պատմությունները գրել։

Ռենդի Դունկանը (կոմիքսների գիտնական և հաղորդակցության պրոֆեսոր, Հենդերսոնի պետական համալսարան, Արկադելֆիա, Արկանսաս) և Մեթյու Ջ. Սմիթը (հաղորդակցության բաժին, Վիտենբերգի համալսարան, Սփրինգֆիլդ, Օհայո) օգտագործում են Սարդ-Մարդի ծագման պատմությունը որպես օրինակ, թե ինչպես է կերպարը կարող ստեղծվել գրողի համառությամբ, ով ունի հստակ նախասիրություններ կերպարի անհատականությունը ստեղծելու համար, նույնիսկ եթե հրատարակիչը դիմադրում է։ «Դժվար է հասկանալ, թե որն է ավելի հաճախ պատմվում ՝ Սարդ-Մարդու ծագումը, թե դրա շուրջ պատմված պատմությունները։ Բոլորը բացահայտում են մի դեռահասի հետաքրքիր կողմերը, ում ճակատագրականորեն «կծել է ռադիոակտիվ սարդը» և նա գտնում է, որ ունի «համաչափ ուժ և սարդի ճկունություն»»։ Դունկանն ու Սմիթը բացատրում են, թե ինչպես է Սթեն Լին բախվել հրատարակիչ Մարտին Գուդմանի հետ, որը մտահոգված էր «խոցելի գործոնով», բայց Լին հաղթեց։ «Սարդ-Մարդու ամբողջական հայեցակարգը համընկնում է բազմաթիվ ժանրերի և ավանդույթների հիմնական հատկանիշների հետ», - ասում են հեղինակները։ «Ինչպես (Մերի) Շելլիի *[[Ֆրանկենշտեյն]]ի*, Բոբ Քեյնի Բեթմենի և Ֆրանզ Կաֆկայի «*Մետամորֆոզի*» գեղարվեստական ստեղծագործությունների խառնուրդը, Սարդ-մարդի ծագումը վկայակոչում է գոթական և քրեական գեղարվեստական դավանանքներին, ինչպիսիք են օտարված հանճարը, դատապարտված սիրելիները, գիտության չարաշահումը կամ սխալ գործադրումը, գորշ քաղաքը, հզոր պահապանը և ճակատագրական «բռնադատվածների վերադարձը»»։ Հեղինակները հետաքննում են նախապատմության այս տարբեր հարցերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրականություն
Կատեգորիա:Կոմիքսներ
Կատեգորիա:Հորինվածք