Աղքատությունը Մոլդովայում

Մոլդովան համարվում է Եվրոպայի ամենաաղքատ երկրներից մեկը՝ չնայած աղքատության հաղթահարման գործում զգալի առաջընթացին: ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի 2016 թվականի զեկույցի համաձայն՝ բնակչության 9.6%-ը ապրում էր բացարձակ ազգային աղքատության մեջ։ Բացի այդ, Համաշխարհային բանկը հայտնել է, որ բնակչության միայն շատ փոքր մասը՝ 0.2%-ը 2016 թվականին և 0.1%-ը 2017 թվականին, ապրում էր օրական 1.90 դոլարով, որը միջազգային ծայրահեղ աղքատության գիծն է։ 2006 թվականին բնակչության 30.2%-ը ապրում էր ազգային աղքատության գծից ցածր, բայց 2015 թվականին այդ թիվը զգալիորեն նվազել էր՝ հասնելով 9.6%-ի։ Ավելին, 2012 թվականին Մոլդովան բազմաչափ աղքատության ինդեքսի (MPI) 0.004 միավոր է ստացել։

## Պատճառներ
Մոլդովայում լուրջ մտահոգություն է առաջացնում երկրից մասնագիտացված աշխատուժի զգալի արտահոսքը: Գյուղատնտեսական ոլորտից դուրս հետբուհական կրթություն ստացած շրջանավարտների համար սահմանափակ հնարավորությունների պատճառով շատերը աշխատանք են փնտրում արտերկրում: Հաշվարկվում է, որ Մոլդովայի բնակչության մոտ մեկ քառորդը ապրում և աշխատում է երկրից դուրս, ինչը այն դարձնում է աշխարհում 11-րդ ամենաբարձր ցուցանիշ ունեցող երկիրը միգրացիայի մակարդակով։ Մինչդեռ այս միգրանտներից շատերը փոխանցումներ են ուղարկում հայրենիք, մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ միջազգային փոխանցումները, չնայած կարճաժամկետ և միջնաժամկետ հեռանկարում օգտակար են ծայրահեղ աղքատության մեղմման և ստացող տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի բարձրացման համար, քիչ բան են անում երկարաժամկետ տնտեսական զարգացմանը նպաստելու համար։

Մոլդովայում աղքատությանը նպաստող լրացուցիչ գործոններ կան, որոնցից են՝

* լայնածավալ արդյունաբերականացման բացակայություն
* 1920-ականներից մինչև 1980-ականների կեսերը բնակչության թվաքանակի հսկայական աճ
* Գյուղական գերբնակեցումը հանգեցրեց աշխատուժի բանակցային ուժի նվազմանը
* Անարդյունավետ գյուղատնտեսություն՝ փոքր ֆերմերային տնտեսությունների չափի և ցածր հացահատիկային բերքատվության պատճառով
* Հետագա պարենային անապահովություն
* Տնտեսական փլուզում շուկայական տնտեսության անցման ընթացքում
* Գյուղատնտեսության ոլորտի մեծ մասնաբաժին ՀՆԱ-ում
* Հարևան Ուկրաինայի հետ առևտրային խոչընդոտներ
* Սխալներ սոցիալական քաղաքականության մեջ
* Լավ կրթական ենթակառուցվածքների բացակայությունը նշանակում էր, որ այն չէր կարող շրջանցել ավանդական արդյունաբերականացումը և անցնել գիտելիքի տնտեսության հեղափոխության, ինչպես Հնդկաստանը կամ Թուրքիան
* Նույն պատճառով, ինչ վերը նշված է՝ սպիտակ օձիքավոր աշխատուժի պակաս, որը կարող էր աշխատանք փնտրել ավելի բարգավաճ երկրներում և դրամական փոխանցումներ ուղարկել, ինչպես տեղի ունեցավ Հունգարիայի, Լեհաստանի և Էստոնիայի դեպքում։

## Գյուղական և քաղաքային աղքատություն
Մոլդովայում գյուղատնտեսական ոլորտում զբաղված բնակչության մեծ մասն աշխատում է որպես պայմանագրային աշխատողներ: 2014 թվականին այս աշխատողների միջին ամսական աշխատավարձը կազմել է 2773.9 MDL, որը 33.5%-ով ցածր է երկրի միջին աշխատավարձից: Գյուղատնտեսության մեջ զբաղված գյուղական աշխատողները հատկապես խոցելի են աղքատության նկատմամբ: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նրանք աղքատության ավելի բարձր ռիսկի են ենթարկվում ոչ գյուղատնտեսական ոլորտներում զբաղվածների համեմատ: Մասնավորապես, գյուղատնտեսական աշխատանքից ստացված եկամուտից կախված տնային տնտեսությունների 25.5%-ը աղքատության ռիսկի տակ է, մինչդեռ ոչ գյուղատնտեսական եկամուտ ունեցող տնային տնտեսությունների միայն 6.8%-ն է նմանատիպ ռիսկերի ենթարկվում: Այս անհավասարությունը ընդգծում է, որ գյուղական վայրերում պարզապես գյուղատնտեսական զբաղվածության ավելացումը բավարար չի լինի գյուղերում աղքատության խնդիրը լուծելու համար: Չնայած գյուղատնտեսական աշխատատեղերի ավելացումը կարող է որոշակի ժամանակավոր թեթևացում ապահովել, դրանք չեն երաշխավորում ընդհանուր տնտեսական իրավիճակի բարելավում: Երկարաժամկետ աղքատության կրճատման համար այլ գործոններ, ինչպիսիք են ավելի լավ աշխատավարձը, աշխատանքային պայմանների բարելավումը և գյուղատնտեսությունից դուրս տնտեսական դիվերսիֆիկացիան, կարևոր են գյուղական Մոլդովայում աղքատության ցիկլը խզելու համար։

## Ազգային/ռասայական/էթնիկ փոքրամասնություններ
Մոլդովայի գնչուական համայնքը շարունակում է բախվել զգալի մարտահրավերների և մնում է երկրի ամենախոցելի փոքրամասնություններից մեկը։ Նրանք ավելի մեծ ռիսկի են ենթարկվում մարգինալացման, քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացում թերներկայացվածության, անգրագիտության և սոցիալական նախապաշարմունքների պատճառով։ Գնչու անհատները սովորաբար ունեն կրթության ավելի ցածր մակարդակ, սահմանափակ հասանելիություն առողջապահությանը և ավելի բարձր գործազրկության մակարդակ՝ համեմատած ընդհանուր բնակչության հետ։ Մասնավորապես, գնչու կանայք հատկապես խոցելի են սոցիալական մեկուսացման և խտրականության նկատմամբ։

Իշխանություններում բացակայում են արդյունավետ մեխանիզմներ՝ խոցելի ընտանիքների, մասնավորապես նրանց կարիքները բավարարելու համար, որոնց երեխաները դպրոց չեն հաճախում։ Գնչուական ընտանիքների մոտ 60 տոկոսը ապրում է գյուղական վայրերում, որտեղ որոշ համայնքներ բախվում են ծանր կենսապայմանների, այդ թվում՝ հոսող ջրի, սանիտարական պայմանների և ջեռուցման բացակայության։ Բացի այդ, որոշ գնչուական բնակավայրեր մեկուսացված են և չունեն շտապ բժշկական օգնության ծառայություններ, և գնչուները հաճախ բախվում են անարդար կամ կամայական վերաբերմունքի առողջապահական ծառայություններ մատուցողների կողմից։ Նրանք նաև բախվում են առողջապահական ապահովագրությանը հասանելիության դժվարությունների և ենթարկվում են խտրականության աշխատաշուկայում։

Վերջին վիճակագրության համաձայն՝ գնչու անհատների միայն 21 տոկոսն է ակտիվորեն զբաղված, ինչը արտացոլում է համայնքի շարունակական տնտեսական մեկուսացումը։ Որոշ շրջաններում, ինչպիսիք են Սորոկան և Ռիսկանին, գնչուական խմբերը հայտնել են, որ ռեստորաններում մերժվել են սպասարկում ստանալ, ինչը եւս մեկ անգամ ցույց է տալիս նրանց հանդիպող տարածված սոցիալական նախապաշարմունքը։

Մեկ այլ հարակից խնդիր է Մերձդնեստրի լատինական գրով դպրոցների հետ կապված իրավիճակը, որտեղ վեճը շարունակվում է Մոլդովայի իշխանությունների և Մերձդնեստրի փաստացի իշխանությունների միջև։ Չնայած պաշտոնական համաձայնագիր է ստորագրվել այդ դպրոցների շահագործման համար Մոլդովայի իշխանությունների կողմից վճարվող վարձավճարը նվազեցնելու վերաբերյալ, հարցը մնում է վիճելի։ Իրավիճակը ընդգծում է տարածաշրջանում կրթության և մշակութային ինքնության կարգավիճակի շուրջ շարունակական լարվածությունը։

## Մանկական աղքատություն
Մանկական աղքատությունը մնում է Մոլդովայի ամենահրատապ խնդիրներից մեկը, որտեղ գյուղական վայրերում ապրող երեխաները հատկապես խոցելի են։ Աղքատության ռիսկը հատկապես բարձր է մեծ ընտանիքների երեխաների համար, մասնավորապես՝ երեք կամ ավելի երեխա ունեցողների համար։ Աղքատության մեջ ապրող երեխաները շատ ավելի բարձր ռիսկի են ենթարկվում կրթական ցածր առաջադիմության, քանի որ նրանց ընտանիքները կարող են դժվարություններ ունենալ դպրոցական պարագաների, տրանսպորտի կամ նույնիսկ իրենց երեխաներին պարբերաբար դպրոց ուղարկելու հնարավորության հարցում։ Բացի այդ, գյուղական վայրերում կրթության որակը կարող է ավելի ցածր լինել, ինչը ավելի է սրում խնդիրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլդովա
Կատեգորիա:Մոլդովայի բնակչություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն