open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռուս պատրիարքության թանգարան

**Ռուս պատրիարքության Արզամասի թանգարան** (), աշխարհի միակ թանգարանը, որի ցուցադրությունը լիովին նվիրված է Ռուսաստանի պատրիարքների կյանքին։ Գտնվում է Արզամաս քաղաքի կենտրոնում, Տաճարի հրապարակում։ Նիժնի Նովգորոդի պետական պատմա-ճարտարապետական թանգարան-արգելոցի և Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Նիժնի Նովգորոդի միտրոպոլիտի համատեղ նախագիծն է։ Հանդիսավորությամբ բացվել է 2013 թվականի օգոստոսի 1-ին։

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ամբողջությամբ նվիրված է ռուս պատրիարքների կյանքին և գործունեությանը` Նիկոն (1605-1681 թթ.) և Սերգեյ (1867-1944 թթ.)՝ ծնված Նիժնի Նովգորոդի մարզում, ինչպես նաև 20-21-րդ դարերի Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու պատրիարքներ՝ Ալեքսիյ I, Պիմեն, Ալեքսիյ II և Կիրիլ։ Թանգարանում ներկայացված են պատրիարքների իրերի ժամանակակից կրկնօրինակներն ու բնօրինակները։ Հավաքածուն հատկապես հետաքրքիր է այն առումով, որ մանրամասն պատմում է խորհրդային ժամանակաշրջանում Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու և նրա ղեկավարների գործունեության մասին, երբ կրոնն ու եկեղեցին ենթարկվում էին ծանր հալածանքների։

## Թանգարանի շենք
Թանգարանը տեղակայված է Արզամասի մագիստրատի եզակի շենքում, Տաճարի հրապարակում (1721 թ.): Սա Ռուսաստանում այդ ժամանակաշրջանի միակ չվերակառուցված վարչական շենքն է։ Նախկինում այս շենքում գործել են խանութներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Музей станет не только одним из излюбленных мест посещения всех нижегородцев и гостей нашего региона», — Валерий Шанцев  // Правительство нижегородской области, официальный сайт, 1 августа 2013
* Музей Русского Патриаршества  // Агентство по управлению и использованию памятников истории и культуры
* Музей русского Патриаршества открылся в Арзамасе // Православие.ру, 2 августа 2013 г.
* *Е.СЕРГЕЕВА* — Арзамас встречает гостей  // Арзамасские Ведомости, август 2013

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2013 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Արզամասի թանգարաններ
Կատեգորիա:Կրոնական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կրաբի

**Կրաբի** () — քաղաք Թաիլանդի հարավում, համանուն նահանգի վարչական կենտրոն, ինչպես նաև մայրաքաղաքային շրջան Մյանգ-Կրաբիի։

Բնակչությունը — 24 986 մարդ (2005):

Քաղաքը գտնվում է Անդամանյան ծովի ափին, Կրաբի գետի մոտ։ Տնսեսության հիմքը, ինչպես և ողջ նահանգում - զբոսաշրջությունն է։ Զբոսաշրջիկների փոխադրման համար քաղաքի մոտակայքում 1999 թվականին կառուցվել է օդանավակայան, չվերթները սպասարկվում են նահանգի ներսում և Պխուկետ կղզում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը քաղաքի 
* Ամսագիր Krabi Magazine - Հիմնական ռեսուրսը նահանգում 
* Տեսարժան վայրեր Krabi — ուր գնալ եւ ինչ դիտել:
* Ռուսները, որոնք ապրում են Կրաբիում. 
* Ինչ տեսնել Կրաբիում — ծովափ, Վագրի տաճար, տաք աղբյուրներ։

Կատեգորիա:Թաիլանդի քաղաքներ
Ռոչեստեր (Նյու Յորք)

**Ռոչեստեր** () քաղաք ԱՄՆ-ում, գտնվում է Նյու Յորք նահանգի արևմտյան մասում, Օնտարիո լճի ափին։

Համայնքի բնակչությունը (Մոնրոյի կոմսություն) կազմում է 1 039 028 մարդ (2005 թ.), լինելով մեծությամբ երրորդը նահանգում։ Հենց Ռոչեստերի բնակչությունըի կազմում է 212,5 հազ. (2004):

Քաղաքում տեղակայված են Eastman Kodak, Bauch & lomb և Xerox կորպորացիաների շտաբ-կենտրոնները։ Շնորհիվ օպտիկական արդյունաբերության ձեռնարկությունների, քաղաքը ունի «օպտիկական մայրաքաղաք»-ի հեղինակություն։ Քաղաքում գործում է Ռոչեստերի համալսարանը (UoR), որի կազմի մեջ մտնում են Իստմենովսկի երաժշտության դպրոցը, հիմնված՝ Ռոչեստերի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ, բացի համալսարանից գործում է Ռոչեստերի տեխնոլգիաների ինստիտուտը (RIT):

## Ժողովրդագրություն

## Հայտնի մարդիկ
Այս քաղաքում է ծնվել հայտնի ամերիկացի նկարիչ և մանկավարժ Ֆրենկ Դյումոնը։

Ակտիվիստ Սյուզան Էնթոնին, ապրել է այստեղ երկար տարիներ։

## Քույր քաղաքներ
* Ռեն (), Ֆրանսիա (1958)
* Վյուրցբուրգ (), Գերմանիա (1964)
* Կալտանիսետա (), Իտալիա (1965)
* Ռեխովոտ (), Իսրայել (1972)
* Կրակով(), Լեհաստան (1973)
* Բամակո (), Մալի (1975)
* Մեծ Նովգորոդ, Ռուսաստան (1990)
* Խամամացու (浜松市), Ճապոնիա (1996)
* Պուերտո Պլատա (իսպ. Puerto Plata),Դոմինիկյան Հանրապետություն (1975)
* Ուոթերֆորտ (իռլ. Port Láirge), Իռլանդիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյու Յորք նահանգի քաղաքներ
Կատեգորիա:1803 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)

**Սուրբ Խաչ (Խաչվերաց) եկեղեցի** (), Եկատերինբուրգի թեմի Ռուս ուղղափառ եկեղեցու խաչվերաց վանք Եկատերինբուրգում։

## Պատմություն
Քարե Խաչվերաց վանքը հիմնադրվել է 1878 թվականին Վասնեցկու և Խաչվերաց փողոցների խաչմերուկում, բարեգործական ընկերության մանկատանը կից, առևտրական Վ. Վ. Կրիվցովի միջոցներով։ Մանկատունը գտնվում էր ճանապարհի վրա, որտեղ ներկայումս տեղակայված է զինկոմիսարիատը։

Եկեղեցին օծվել է 1880 թվականի  օգոստոսի 24-ին Խաչվերաց տոնի պատվին։ Եկեղեցում են գտնվում արծաթազօծ և ոսկեզօծ Կենսատու խաչի և վեց մասից բաղկացած սուրբ նահատակներ պատրիարք Պավելի, տառապյալներ Տրիֆոնի, Մերկուրիի, Օրեստի, Եվգենիի և Պանտելեմոնի մասունքները` զետեղված նոճեփայտի մեջ։

Կառուցման օրվանից այն սպասարկել է մոտակայքում  տեղակայված գնդի զորանոցների զինվորներին, որոնք ներկայումս հայտնի են որպես Օրովայսկցիներ։ Այստեղ գտնվում են 12-րդ Վելիկոլուկսկի գնդի զինվորներն ու սպաները։ Այստեղից 1904 թվականին ռուս-ճապոնական պատերազմի ռազմաճակատ է մեկնել 139-րդ Մորշանսկի գունդը։ Պատերազմից հետո զորանոցներ եկավ 185- րդ  Օրովայսկյան գունդը։ Այն այդպես էր կոչվում Օրովայ փոքրիկ տեղանվան հետ կապված, որտեղ տեղի են ունեցել ռուսական բանակի հաղթական մարտերը ռուս- շվեդական պատերազմում։ Օրվայսկի գունդը ռազմաճակատ մեկնեց 1914 թվականին և հերոսաբար մարտնչեց Կարպատներում, որտեղ էլ կազմալուծվեց հեղափոխությունից հետո։ Հետագայում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նոր ձևավորված պահեստային գումարտակները ռազմաճակատ էին մեկնում Խաչվերացի եկեղեցուց։ Եռահարկ սրբապատկերների թիվը հասնում էր 33-ի։

1919 թվականից եկեղեցին ծխական է։   
1922 թվականին եկեղեցուց բռնագրավեցին 19 ֆունտ (7,7 կգ) արծաթ։
1924 թվականին դարձավ Սերգիևական կողմնորոշման եկեղեցի։ 
1926 թվականից մինչև 1930 թվականը ուներ Սվերդլովսկի թեմի մայր տաճարի կարգավիճակ։ 1930 թվականի փետրվարի 12-ին քաղաքային խորհրդի որոշմամբ եկեղեցին փակվեց։ Գմբեթը և զանգակատունը իջեցվեցին։ Փակվելուց հետո եկեղեցում տեղակայվեցին տարբեր արհեստանոցներ։ 
   
1993 թվականից  եկեղեցին դարձավ գործող։ 1994 թվականից դարձավ Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Եկատերինբուրգի թեմի քաղաքային արական եկեղեցի։ 1999-2000 թվականներին կառուցվեց եկեղեցու նոր գմբեթային թմբուկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1880 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ստեփանոս I (Հռոմի պապ)

**Ստեփանոս I** (, )՝ Հռոմի եպիսկոպոս 254 թվականի մայիսի 12–ից մինչև 257 թվականի օգոստոսի 2–ը։ Համարվում է Ուղղափառ և Կաթոլիկ եկեղեցիների սուրբ նահատակ։

## Կենսագրություն
Ստեփանոսը ծնվել է Հռոմում, բայց հունական ծագում ուներ։ Նա եպիսկոպոս է դարձել Ղուկիոս I–ի օրոք, ով Ստեփանոսին նշանակել էր իրեն փոխարինող, որպես սարկավագ ծառայելուց հետո։

Ստեփանոսը հայտնի է իր՝ կարթագենացի եպիսկոպոս Կիպրիանոսի հետ հերետիկոսների մկրտության թույլատրելիության հարցի շուրջ բանավեճով։ Դեցիոս կայսեր հետապնդումներից հետո 250–251 թվականներին տարաձայնություններ առաջացան առ այն, թե ինչպես վերաբերվել հավատքի մեջ անկում ապրածներին, և Ստեփանոսը  հրահանգեց Լիոնի եպիսկոպոս Ֆաուստինիոսին միջոցներ ձեռնարկել Մարկիանոսի՝ Առլի եպիսկոպոսի դեմ, ով մերժում էր ուրացողների ապաշխարությունը և համակրում էր Նովատիանոսի կողմնակիցներին, ովքեր ավելի ուշ որակվեցին որպես հերետիկոսներ։ Կիպրիանոսի՝ պապին հասցեագրված ուղերձից կարելի է հետևություն անել, որ աֆրիկյան եպիսկոպոսները Հռոմին սպառնացել են եկեղեցու պառակտմամբ։ Ստեփանոսը գտնում էր, որ քրիստոնեական հավատքին վերադառնալու համար պետք չէ կրկնակի մկրտվել՝ այն դեպքում, երբ Կիպրիանոսը և հռոմեական Աֆրիկա պրովինցիայի մի քանի այլ եպիսկոպոսներ պարտադիր էին համարում վերամկրտությունը։ Արդյունքում Ստեփանոսի դիրքորոշումը  գերակշռություն ձեռք բերեց Լատինական եկեղեցիում, սակայն Արևելյան եկեղեցիներում այդ հարցը այդպես էլ չհստակեցվեց։ Վեճի աստառը իսպանական եպիսկոպոսների նկատմամբ վերադասության հարցն էր, որին հավակնում էին ինչպես Հռոմը, այնպես էլ Կարթագենը։

Ստեփանոսը հիշատակվում է նաև Լեոնի և Աստորգայի եպիսկոպոսների վերահաստատման հրովարտակներում. նրանք գահընկեց էին արվել, իսկ հետո՝ զղջացել էին։

354 թվականի *Depositio episcoporum–*ը Ստեփանոս I պապին չի ներկայացրել  որպես նահատակ և  նրա համար երկրպագության օր չի սահմանել, չնայած, որ նա հիշատակվում է *Ոսկե Լեգենդի* մեջ՝ թե 257 թվականին Վալերիանոս I կայսրը վերսկսել է քրիստոնյաների հանդեպ հալածանքները։ *Ոսկե Լեգենդի* համաձայն 257 թվականի օգոստոսի 2–ին  պապը նստել է պապական գահին և պատարագ է մատուցել իր հոտի համար, որի ժամանակ կայսեր մարդիկ ներս են մտել և գլխատել են նրան։ XVIII դարում լեգենդ էր տարածվել, թե պապական գահին դեռ պահպանված են Ստեփանոսի արյան հետքերը։

Պահպանվել են Ստեփանոս I–ի ուղերձները և հրովարտակները։ Ստեփանոս I–ը համարվում է Հվար խորվաթական քաղաքի հովանավորը։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ստեփանոս Նախավկա

## Արտաքին հղումներ
*
H I տիրույթ

**H I տիրույթը** միջաստղային ամպ է, կազմված ատոմային ջրածնից (H I). Այդ տիրույթները չեն ճառագայթում, բացառությամբ 21սմ (1 420 ՄՀց) երկարությամբ ալիքի էմիսիայի(ջրածնի գիծ)։ Այդ գծի անցման հավանականությունը շատ փոքր է, ուստի շատ մեծ քանակով ջրածին է անհրաժեշտ, որպեսզի այն նկատվի։ H I տիրույթները ավելի ցայտուն երևում են իոնացման ճակատներում, որտեղ դրանք(տիրույթները) բախվում են իոնացված գազի հետ(օրինակ՝ H II տիրույթներում)։ H I տիրույթի իոնացման աստիճանը շատ փոքր է՝ մոտ 10−4 կարգի (այսինքն 1 մասնիկ 10 000 մասնիկիցից).

Եթե ռադիոաստղադիտակների միջոցով ստացված քարտեզների վրա նշենք H I տիրույթի ճառագայթումը, կարելի է որոշել պարուրաձև գալակտիկաների կառուցվածքը։ Այդ մեթոդը կիրառվում է նաև գալակտիկաների միջև գրավիտացիոն այլասերումների պատկերման համար։ Երբ 2 գալակտիկաներ բախվում են, դրանց մեջ պարունակվող նյութը դուրս է գալիս թելերի տեսքով, ինչը աստղագետներին հնարավորություն է տալիս որոշել, թե որ ուղղությամբ են շարժվել գալակտիկաները։

## Տես նաև

* Ջրածնի ատոմ
* Ջրածնի մոլեկուլ
* H II տիրույթ
* С II տիրույթ

## Գրականություն

* Anderson, Kevin J.; Churchwell, Ed Анатомия туманности = The Anatomy of a Nebula // Astronomy. — 1985. — Т. 13, № 6. — С. 66—71.

Կատեգորիա:Միգամածություններ
Յորգ Իմենդորֆ

**Յորգ Իմենդորֆ** (, ), գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ։

## Կյանք և արվեստ
Իմենդորֆը ծնվել է սպաների ընտանիքում։ Ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ որդին 11 տարեկան էր։ 1960-ական թվականներին սովորել է Դյուսելդորֆի Գեղարվեստի ակադեմիայում Թեո Օտոյի և Յոզեֆ Բոյսի մոտ։ Ֆիգուրատիվ գեղանկարչության ներկայացուցիչ է։ Քրիս Ռեյնեկեի հետ միասին ստեղծել է *LIDL* էքշն-նախագիծը։ Մի քանի գեղարվեստական ակցիա անցկացնելուց հետո Ակադեմիայից հեռացվել է։

Ուսանողական տարիներին Իմենդորֆը ծայրահեղական ձախ դիրքորոշում է ունեցել արևմտագերմանական քաղաքական կյանքում. ակտիվորեն աջակցել է Հյուսիսային Վիետնամին ամերիկյան ագրեսիայի դեմ պայքարում, ընդունվել է «*Լիգա ընդդեմ իմպերիալիզմի*»։

1968 թվականից մինչև 1981 թվականը նկարիչը դասավանդել է դպրոցում նկարչություն (1971-1981 թթ.-ին՝ Դյուսելդորֆում)։ 1972 թվականին նա մասնակցել է Կասելում ժամանակակից արվեստի ցուցադրության՝ ներկայացնելով իր քննադատական, հակակապիտալիստական ուղղվածության աշխատանքները։ 1970-ական թվականների կեսերից Իմենդորֆը սկսել է նկարել պատմական գեղանկարչության ժանրում, ծանոթացել է Նոր վայրիներ շարժման ներկայացուցիչների հետ։ 1976 թվականին նա մասնակցել է վենետիկյան բիենալեին։ Այդ ընթացքում Իմենդորֆը սերտ ընկերական կապեր է ունեցել Ա. Փենքի հետ։ Նրա հետ միասին նա աշխատել է մի շարք գեղարվեստական ստեղծագործությունների հետ, որ նվիրված են եղել Գերմանիաների հարաբերություններին։

Իմերդորֆը միջազգային ճանաչում է ստացել իր 16 խոշորաֆորմատ «*Սրճարան Գերմանիա*» աշխատանքներով, որոնք ոգեշնչվել են Ռենատո Գուտուզոյի արվեստով։ 
1989 թվականից սկսած՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտի Գեղարվեստի բարձրագույն պետական դպրոցի պրոֆեսոր է եղել, 1996 թվականից սկսած՝ Դյուսելդորֆի Գեղարվեստի ակադեմիայի։

## Մրցանակներ

* 1997՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարանի «Մարկո 1996 մրցանակ», Մոնտեռեյ (Մեքսիկա)
* 1997՝ Եվրոպայի գիտության և արվեստի ակադեմիայի անդամ, Զալցբուրգ (Ավստրիա)
* 1998՝ «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության առջև վաստակի համար» շքանշանակիր
* 2006՝ «Բեմբի» մրցանակ (Գերմանիա)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Շոմբի Շարփ

**Շոմբի Շարփ**  (, ), ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Հնդկաստանում (2021-2025)։ 2018 թվականի մայիսի 1-ից մինչև 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ը եղել է Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող։

Շոմբի Շարփը հանդիսանում է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի նշանակված ներկայացուցիչ և բարձր մակարդակով ՄԱԿ-ի պաշտոնյա` դեսպանի կոչումով։

## Կրթություն
Շոմբի Շարփը ծնվել է 1969 թվականին ԱՄՆ Լոս Անջելես քաղաքում, մեծացել է Կանզաս Սիթիում։ Սովորել է Փեմբրոք Հիլ դպրոցում, որտեղ հմտացել է երեք մարզաձևերում` ֆուտբոլ, բասկետբոլ և թենիս։

Շոմբի Շարփն ավարտել է Կոլորադոյի համալսարանը՝ ստանալով  տնտեսագիտության մագիստրոսի որակավորում և Կանզասի համալսարանը՝ ստանալով բիզնեսի կառավարման բակալավրի որակավորում։ Չիկագոյի համալսարանի Բուֆ բիզնեսի դպրոցում անցել է գործադիր ղեկավարման դասընթաց, Հարավային Աֆրիկայի ազգային բժշկական համալսարանից և Ստելենբոշի համալսարանից ստացել է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի մենեջմենթի դիպլոմ։

## Գործունեություն
Զարգացման ոլորտում Շարփն իր կարիերան  սկսել է Հարարեում, Զիմբաբվե, որտեղ եղել է Միջազգային CARE-ի ռազմավարական ծրագրերի պատասխանատու, ծրագրի ղեկավար և ճգնաժամերի արձագանքման համակարգող։ 2001-2002 թվականներին եղել է ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի Նարոպա համալսարանի ծրագրի համակարգող, 2002-2005 թվականներին՝ Ռուսաստանում ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի մշտական ներկայացուցչի օգնական, 2005-2006 թվականներին՝ Եվրոպայի և ԱՊՀ երկրների տարածաշրջանային բյուրոյի Արևմտյան Բալկանների ծրագրի ղեկավար Նյու Յորքում։  2006-2010 թվականներին Շարփը Մոսկվայում ղեկավարել է Եվրոպայի և ԱՊՀ երկրների տարածաշրջանային բյուրոյի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածաշրջանային պրակտիկայի թիմը։ 2010-2014 թվականներին Բեյրութում եղել է ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի ղեկավարի տեղակալ, 2014-2018 թվականներին՝ Վրաստանում ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի մշտական ներկայացուցչի տեղակալ։ 2018 թվականին Շարփը եղել է ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչը Հայաստանում և ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողը Հայաստանում 2018-2021 թվականներին։

Տիրապետում է  անգլերենի, ռուսերենի, ֆրանսերենի։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է։ Ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի մշտական ներկայացուցիչներ Հայաստանում
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Շուշիի առանձնակի գումարտակ

**Շուշիի առանձին գումարտակ**, ԼՂՀ ՊԲ-ի ստորաբաժանում։ Կազմավորվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ մինչև այդ կազմավորված ՀՅԴ կուսակցության կամավորական ջոկատների հիմքի վրա։ Գումարտակը պարբերաբար համալրվել է կամավորներով (շուրջ 1600 ազատամարտիկ), որոնցից 11-ը՝ ԱՄՆ-ից, 7-ը՝ Կանադայից, 6-ը՝ Սիրիաից, 23-ը՝ Լիբանանից, 1-ը Իտալիայից, 7-ը Ֆրանսիայից, 9-ը՝ Իրանից, 6-ը՝ Վրաստանից, 3-ը՝ Ռուսաստանից, 45-ը՝ Ջավախքից։ 1991-1994 թվականներին զորամիավորումը մասնակցել է ԼՂՀ Շահումյանի (Բուզլուխ, Մանաշիդ. Կարաչինար), Հադրութի (Տող, Ցու, Ասրինշեն), Ասկերանի (Հասանաբադ, Ղուշչուլար, Փառուխ, Լեսնոյ, Խոջալու), Շուշիի (Քարինտակ, Զառըսլու, «Սափբաբ» բարձունք), Մարտունիի (Մյուփշեն), Մարտակերտի (Կարմիրավան, Սփրավենդ, Կիչան, Մաղավուզ, Մաղաղիս, Սարսանգի ջրամբար, Գյուլաթաղ, Մեհմանա, Չլդրան, Գյուներիայա, Մանիքլու, Կուսապատ, Դամղու, Ջրաբերդ), Աղդամի (Ղզըլքենգեռլի, Բոյահմեդլի), Ֆիզուլիի (Յովսարի Քյուրդմահմեդլի, Ախանլի, Աշադի Աեյիդահմեղլի), Կուբաթլոփ, Ջաբոսյիլի, Քելբաջափ, Զանգելանի շրջանների, Կրկժանի, Մափբեկլոփ, ՇուշիԼաչին հատվածի, Գետաշենի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։

## Մասնակիցներ
Զորամիավորումից զոհվել են 56 (2 սփյուռքահայ), վիրավորվել 157 (6 սփյուռքահայ), անհայտ կորել 3 ազատամարտիկ։ ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել են Հ. Հովսեփյանը, ժ. Սեֆիլյանը, հետմահու՝ Ա. Ղափբյանը (նաև՝ ՀՀ 2-րդ աստիճանով), Վ. Ստեփանյանը, Պ. Ղևոնդյանը (նաև՝ «Ասկե արծիվ», արժանացել է Արցախի հերոս կոչմանը), 2-րդ աստիճանով՝ Մ. Ավաշյանը, Մ. Կալոյանը, Բ. Ղուկասյանը, Պ. Մանուկյանը, Ռ. Մարգարյանը (նաև՝ ՀՀ 2-րդ աստիճանով), Ա. Մարկրայանը, Հ. Մուրադյանը, Ն. Շահբազյանը, հետմահու՝ Ա. Ալավեպյանը, Ա. Ափխանյանը, Վ. Ավագիմյանը, Վ. Բախշյանը, Հ. Գասպարյանը, Գ. Գփգորյանը, Ա. Պողոսյանը, Կ. Եղիազարյանը, Մ. Զաքարյանը, Վ. ԶաԽրյանը, Մ. Կարապետյանը, Ա. Հարությունյանը, Ա. Մինասյանը, Ա. Ջավադյանը, Վ. Ռոստոմյանը, Վ. Սահակյանը, Հ. Քալաշյանը, Ա. Օհանյանը և ուրիշներ, ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով՝ 25 (4-ը՝ հետմահու), «Մարտական ծառայության համար»՝ 40 (13-ը՝ հետմահու), «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով՝ 168 (12-ը՝ հետմահու), «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով՝ 46 (31-ը՝ հետմահու) ազատամարտիկ։ Ջոկատի համար կարևոր նշանակություն են ունեցել Շուշի-Լաչին հատվածի և Զանգելանի ազատագրական, Մարտակերտի շրջանի Մրխավենդ, Կիչան պաշտպանական գոտու և Ֆիզուլիի ինքնապաշտպանական գործողությունները։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ժ. Սեֆիլյանը (ընդհանուր հրամանատար), Պ. Ղևոնդյանը, Հ. Հովսեփյանը, Ա. Մխիթաղանը, Ա. Կիրակոսյանը, Ա. Եղյանը, շտաբի պետեր՝ Ռ. Մարգարյանը, Կ. Ավետյանը, վաշտի հրամանատարներ՝ Բ. Ղուկասյանը, Ա. Նազարյանը, Ս. Կարապետյանը, Ա. Ալավերղյանը, Մ. Ղազարյանը, Է. Սիմոնյանցը, Մ. Կալոյանը, խմբերի հրամանատարներ՝ Վ. Ստեփանյանը, Վ. Բաշխյանը, Ա. Ղարիբյանը և ուրիշներ։

## Հիշատակ
Գումարտակի զոհված ազատամարտիկների հիշատակը հավերժացնող հուշաքար տեղադրվել է Արագած լեռան հարավային գագաթին՝ 2003 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Իրական կադրեր Արցախյան պատերազմի տարիներից

Կատեգորիա:Շուշիի առանձնակի գումարտակ
Սիրանուշ Լազյան

**Սիրանուշ Պողոսի Լազյան** (), հայ դերասանուհի։

Դերասան Սամվել Դանիելյանի կինն է։

## Կենսագրություն
Սիրանուշ Լազյանը ծնվել է 1986 թվականին Երևանում։ 2003 թվականին ավարտել է Երևանի Սմբատ Բյուրատի անվան թիվ 125 միջնակարգ դպրոցը` միաժամանակ սովորելով Երևանի քաղաքապետարանի մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոնի «Ասմունք և թատերգություն» խմբակում։ 2004 թվականից Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնի դերասանուհի է։

## Ներկայացումներ

## Ֆիլմեր

Մասնակցել է «Խոստումը» ֆիլմի հայերեն կրկնօրինակման աշխատանքներին։

## Հեռուստասերիալ

|«Կախվածություն»
|Կիմա
|}

## Մրցանակներ
*ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ` որպես «Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի», 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեր մեջ ասած. Սիրանուշ Լազյան

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կապույտ շեղում

[մինի|293x293փքս|Քվանտի([ֆոտոն) կամ այլ տարրական մասնիկի(ինչպես էլեկտրոնը կամ պրոտոնը) կապույտ շեղումը՝ դրա գրավիտացիոն դաշտ(նկարի ներքևի հատվածի դեղին աստղի ստեղծած) մտնելու ժամանակ։]]
**Կապույտ շեղում** (նաև **մանուշակագույն շեղում**)՝ աղբյուրի սպեկտրի մոնոքրոմատիկ բաղադրիչ ալիքի երկարության նվազում (հաճախության աճ)  դիտորդի հաշվարկման համակարգում՝ այդ բաղադրիչի սեփական  հաշվարկման համակարգում ալիքի երկարության(հաճախության) նկատմամբ։ Կարմիր շեղման հակադարձ երևույթն է։ Տերմինը սկզբնապես օգտագործվել է էլեկտրամագնիսական ալիքների տեսանելի տիրույթի համար, որոնք շեղվում էին դեպի սպեկտրի տեսանելի տիրույթի վերջին՝ կարճալիքային (կապույտ, մանուշակագույն) տիրույթին, սակայն երևույթը դիտվում է նաև էլեկտրամագնիսական ալիքների ոչ տեսանելի տիույթում, այդ պատճառով «գունավոր» պիտակը խիստ պայմանական է։ Ինչպես և կարմիր շեղումը, կապույտ շեղումը ևս նկարագրվում է շեղման z պարամետրով, որը որոշվում է՝

z = {\lambda - \lambda_{0} \over \lambda_{0}},

(որտեղ\lambda և \lambda_0 — համապատասխանաբար ընդունման և առաքման կետերում ալիքի երկարությունն է ), սակայն կարմիր շեղման համար z (գտնվում է 0 - +∞ միջակայքում), իսկ կապույտի համար՝ բացասական(գտնվում −1 -0 միջակայքում)։

* Գրավիտացիոն կապույտ շեղումը բացարձակ է (գրավիտացիոն քվանտի(գրավիտոն) հաճախության աճ ավելի ուժեղ գրավիտացիոն դաշտի ազդեցության տակ ընկնելիս)։
* Դոպլերյան կապույտ շեղումը հարաբերական է (դիտորդի՝ քվանտի համեմատ շարժման ածանցյալն է)։

Որոշ կոսմոլոգիական մոդելներում էվոլյուցիայի որոշակի փուլերում(օրինակ, փակ տիեզերքի կոլափսի փուլում)  ազատ էլեկտրամագնիսական ալիքը կոլմոլոգիական կապույտ շեղման է ենթարկվում՝ կապված մասշտաբային գործոնի կրճատման հետ։

Բոլոր 3 դեպքերում (գրավիտացիոն, դոպլերյան և կոլմոլոգիական կապույտ շեղում) շեղման z\lambda = (z+1)\lambda_0

## Մշակույթում
* «Կապույտ շեղում»  տերմինը օգտագործվում է Half-Life: Blue Shift համակարգչային խաղի անվան մեջ։
* Գրող Ջոն Ստիցը իր դետեկտիվ ֆանտաստիկ վեպն անվանել է *Հանդիպումները կարմիր շեղումում*։

## Տես նաև
* Կարմիր շեղում
*Երկնագույն շեղում

## Գրականություն
* 
* *Mac-Arthur D.,* Test of the Special-Relativist Doppler Formula …// Phys. Lett., 1986, V.56. No. 4

Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Պոլին Ակկար

**Պոլին Ակկար** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Առավել հայտնի է 2007 թվականին նկարահանված «Ջրային շուշաններ» ֆիլմում խաղացած գլխավոր դերով, որտեղ Ակկարը խաղացել է իր առաջին և ամենահաջողակ դերը. նա խաղում էր Մարիի կերպարում։ Հետաքրքիր է, որ Պոլին կինոյի նկարահանման հրապարակում հայտնվեց պատահական կերպով. 2006 թվականին ֆիլմի քասթինգի տնօրենը նկատեց նրան Լյուքսեմբուրգյան այգում, և որոշվեց աղջկա ճակատագիրը։

Ակկարը նկարահանվել է մեծ կինոյում, կարճամետրաժ ֆիլմերում և «Մորիարթի» խմբի տեսահոլովակում։ Նա 2010 թվականին հանդես է եկել թատերական դեբյուտով։

## Ֆիլմագրություն
* 2007 — Ջրային շուշաններ — *Naissance des pieuvres* — Մարի
* 2010 — Եզր — La lisière — Էլեն
* 2011 — Ժաննայի լռությունը  — Jeanne captive — ատաղձագործի դուստրը
* 2011 — Առանց ձայնի (կարճամետրաժ) — Sans faire de bruit — Լետիցիա
* 2012 — Քաստինգ (կարճամետրաժ) 
* 2012 — Ուրիշ արյուն (կարճամետրաժ) — L’autre sang — Դորոթեա
* 2013 — Հետևանքները — Les lendemains — Նանու
* 2013 — Միջերգ — Parenthèse — Պոլին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* offizieller deutscher Trailer zu *[[Water Lilies]]* auf YouTube
* offizielle Seite vom deutschen ''Realfiction Filmverleih''  zu *[[La Lisière – Am Waldrand]]*

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Ա. Պ. Գայդարի անվան մշակույթի և հանգստի այգի

**Ա. Պ. Գայդարի անվան մշակույթի և հանգստի այգի** (), Արզամաս քաղաքի կենտրոնում գտնվող մեծ այգի։

## Նկարագրություն
Այգին գտնվում է Լենինյան պողոտայի, Կալինինի, Ժուկովսկու և Պարկովայայի փողոցների միջև։ Արզամասի կենտրոնում գտնվող գեղեցիկ քաղաքային այգի է։ Երեսուն հեկտար տարածքում ձգվում է կանաչ գոտի ասֆալտապատ ճանապարհներով, կա լճակ, «Փոքրիկ երկիր» մանկական խաղահրապարակ, ատրակցիոններ, շախմատային ակումբ, հուշային գոտի և մի քանի հուշարձաններ։

Այգու հիմնական տեսարժանությունը դենդրարիումն է, որը զբաղեցնում է այգու տարածքի մեկ երրորդ մասը՝ հիմնադրված 1949 թվականին Անտառային տեխնիկումի կողմից կրթական և փորձարարական նպատակներով։ Նշված դենդրարիում գոտու ավելի քան հարյուր տեսակի ծառեր և թփեր են բերվում Ասիայից, Արևմտյան Եվրոպայից, Ավստրալիայից և Հյուսիսային Ամերիկայից։ Դենդրոլոգիական բուսականությունն աճում, ծաղկում է և էկզոտիկ բույսերից շատերը պտուղներ են տալիս։

## Պատմություն
thumb|280px|Արզամասի դենդրարիումը
Նախկինում ներկայիս այգու տարածքում եղել է քաղաքի ամենաբարձր հատվածի համար նախատեսված Վսեխսվյատսկոե գերեզմանոցը, եկեղեցին այստեղ կառուցվել է 1796-1797 թթ., բարեպաշտ վաճառական Սերգեյ Իվանովիչ Կուրակինի միջոցներով։

1952 թվականի գարնանը Արզամաս քաղաքի քաղաքային գործադիր կոմիտեի հրամանով ստեղծվեց նոր կազմակերպություն` Արզամասի հանգստի և մշակույթի քաղաքային գոտի։ Ծրագրի զարգացմամբ զբաղվել են նախագծային ինստիտուտի աշխատակիցներ Գ. Վլասովը և Ա. Բաժանովը։

1959 թվականի հունիսի 14-ին կայացել է քաղաքային երգի փառատոնը։ Քաղաքի պատմության, Ա. Պ. Գայդարի և նրա ստեղծագործության  նկատմամբ հետաքրքրությունից ելնելով՝ որոշվել է այգին կոչել գրողի անունով և տեղադրել նրա հուշարձանը։ 1960 թվականի հունիսի 19-ին տեղի ունեցավ հուշարձանի բացման արարողությունը, որի հեղինակն է մոսկվացի քանդակագործ Յուրի Ստրուչկովը։ Այդ օրից այգին պաշտոնապես հայտնի դարձավ որպես Ա. Պ. Գայդարի անվան։

Հանգստի գոտու ամենահայտնի վայրը մանկական խաղահրապարակն է։

Այգում գործում են բազմաթիվ ատրակցիոններ։

## Մրցանակներ
Արզամասի այգին բազմիցս պարգևատրվել է ԺՏՆՑ մեդալներով երկրում լավագույն զբոսայգիների մրցույթ դիտարկման ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արզամասի մշակույթ
Խոշաբի գավառակ

**Խոշաբ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում կամ Վանի գավառում։ Գտնվում է Վանի նահանգի հարավ-արևելյան մասում և ընդգրկում էր Խոշաբ գետից մինչև Բաշկալա (Աղբակ) ընկած տարածքը։ 1897 թվականի դրությամբ հանդիսացել է Վանի վիլայեթի 14 գավառակներից մեկը։

Հաճախ համարվել է գավառ, օկրուգ, իշխանություն և շրջան։ Կենտրոնը Խոշաբ բերդաքաղաքն էր, որը XX դարում արդեն ավերակ էր և ուներ սակավաթիվ բնակչություն։

## Անվան ստուգաբանություն
Գավառակը կոչվում է ի պատիվ Չուխի լեռների ստորոտներից բխող սառնորակ աղբյուրներից գոյացած Խոշաբ գետի։

## Աշխարհագրություն
Խոշաբը սահմանակից էր Վանի և Հայոց ձորի գավառակներին։ Տարածքի մի մասը լեռնային էր, իսկ մյուսը՝ դաշտային։ Հարավ-արևելքից գավառակի երկայնքով ձգվում են Չուխի լեռները։ Այդ լեռների ստորոտներից բխող բազմաթիվ սառնորակ աղբյուրներից սկիզբ է առնում Խոշաբ գետը, որն իր երկու ճյուղերով ոռոգում է գավառակի իրարից անջատված ընդարձակ հովիտները։

Ունի բերրի հողեր և ընդարձակ արոտավայրեր։

## Կլիմա
Կլիման բարեխառն է։

## Պատմություն
Գավառակը սահմանակից էր Մակվի խանությանը և հեռու էր հայաբնակ շրջաններից։ Դրա համար գավառակի հայ բնակչությունը քրդերի հարձակումներից անընդհատ նոսրացել է։

## Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 50184 բնակիչ, որից 25934 քուրդ և 24250 հայ։ Ըստ Վ. Քինեի 1891 թվականին ուներ 31680 բանկիչ, որից 25680՝ մուսուլմաններ, 2500՝ հայեր և 3500՝ այլք։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն և շալագործությունն ու գորգագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Խոշաբն ուներ 2 եկեղեցի։

## Կրթություն
Գավառակում գործում էր 2 հայկական վարժարան։

## Վարչական բաժանում
Բաժանվում էր Վերին և Ներքին Խոշաբների։ 1877-1878 թվականներին ուներ  426 գյուղ։ 1909 թվականին գավառակն ուներ 83 գյուղ, որից 11-ն էր միայն հայկական՝ 1253 բնակչով

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Վախի աչքերը մեծ են

**«Վախի աչքերը մեծ են»**, խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ ըստ ռուսական ժողովրդական «Կատուն և աղվեսը» հեքիաթի։ Հեքիաթը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է աղվեսը խաբում կենդանիներին ու վերցնում նվերները, որոնք նախատեսված էին իրեն անտառի նոր կառավարիչ հռչակած Կոտոֆեյ Իվանովիչի համար։

## Սյուժե

Հեքիաթը պատմում է մի սև կատվի մասին, որը սիրում էր թթվասեր ուտել, իսկ մկներ չէր բռնում։ Նրա տերը մի օր բարկանում է, գցում նրան պարկի մեջ և թողնում անտառում։ Աղվեսը տեսնում է կատվին և հարցնում, թե նա ով է։ Կատուն հպարտ պատասխանում է. «Ես սիբիրյան կատու եմ, հասակս` հսկա, սև մորթով, թուրքի բեղերով։ Իսկ իմ անունն է Կոտոֆեյ Իվանովիչ։ Իսկ դո՞ւ ով ես»։ Աղվեսը պատասխանում է. «Իսկ ես Ելիզավետա Պատրիկեևնան եմ։ Արի գնանք իմ տուն հյուր, քեզ թթվասեր կհյուրասիրեմ»։ Ճանապարհին կատուն վախեցնում է նապաստակին, վերջինս էլ պատմում է արջին և գայլին սարսափելի սև գազանի մասին։ Իսկ խորամանկ աղվեսը ասում է նրանց, որ Կոտոֆեյ Իվանովիչն անտառի նոր հսկիչն է և առանց նվերների ոչ ոքի չի ընդունում։ Իսկ եթե ուզում են նրան տեսնել, ուրեմն գայլը պետք է ոչխար բերի, իսկ արջը` ցուլ։ Գայլն ու արջը գնում են որսի և բերում են որսը, թողնում են այն աղվեսի տան առջև։ Իսկ խորամանկ աղվեսն սկսում է թռվռալ ու աղմկել տանը։ Այդ աղմուկից կատուն սարսափահար փախչում է տնից և բարձրանում ծառի վրա, սայթաքում է և ընկնում է արջի վրա, իսկ հետո, քիչ է մնում գայլին ճանկռի։ Նրանք այնքան են վախենում, որ փախչում են հեռու-հեռու։ Իսկ նրանց բերած որսը մնում է աղվեսին ու կատվին։

## Հեղինակներ

## Դերերի հնչունավորում

**Գրիգորի Շպիգել – կատու
**Յուլյա Յուլսկայա – նապաստակ
**Լեոնիդ Պիրոգով – արջ
**Զինաիդա Բոկարյովա – աղվես	
**Եվգենի Մելնիկով – գայլ

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
1990 թվականի կեսերին թողարկվել է VHS ձևաչափով «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուն, որի մեջ մտնում էին հետևյալ մուլտֆիլմերը.

* «Խրճիթ» հավաքածուի մուլտֆիլմերն էին. «Խրճիթ» (1995), «Թխվածքաբլիթ» (1956), «Երեք պարկ խորամանկություն» (1954), «Գնդիկ Բոքոնիկը» (1956), «Վախի աչքերը մեծ են» (1946), «Կապույտ տերեփուկ» (1973), «Հենց այնպես» (1976), «Սունկ-խրճիթ» (1958)։
* «Դայակի հեքիաթները» հավաքածուի մեջ ներառվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Վայրի կարապներ» (1949), «Վախի աչքերը մեծ են» (1946), «Քույրիկ Ալյոնուշկան և եղբայր Իվանուշկան» (1951), «Կախարդական զանգակը» (1949), «Անտառային ճանապարհորդներ» (1951), «Կուժ ու շվի» (1950), «Բարձր սար» (1951)։

## Տես նաև

* Կոտոֆեև Կատուն (մուլտֆիլմ)
* Կատուն ու աղվեսը (մուլտֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «У страха глаза велики» на youtube

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր աղվեսների մասին
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Ալեքսանդր Շամշինի եկամտաբեր տուն

**Ալեքսանդր Շամշինի եկամտաբեր տուն** (, նաև` **Լյուբով Շամշինայի եկամտաբեր տուն**, ), մոդեռն ոճի ճարտարապետության հուշարձան Մոսկվայում։ Հասցեն` Զնամենկա փողոց, տուն 8/13, շինություն 1 (Ստարովագանկովսկի նրբանցքի անկյուն)։

## Պատմություն
Ամուսիններ Ալեքսանդր Իվանովիչ և Լյուբով Վասիլևնա Շամշինները 1909 թվականին ճարտարապետ Ն. Ն. Բլագովեշչենսկուն (այլ տվյալներով` Ի. Ս. Բլագովեշչենսկուն) պատվիրել են եկամտաբեր տան նախագիծ Զնամենկայում նոր ձեռքբերած հողակտորում։ Նախագծվել է վեցհարկանի տուն։ Սակայն Ա. Ի. Շամշինին դեկորը թվացել է անբավարար, և ձևավորումը փոփոխելու համար նա դիմել է Ֆեոդոր Շեխտելին, որը պահպանել էր Բլագովեշչենսկու ծավալն ու հատակագծումը։ Տունը դարձել է վերելակով առաջին շենքերից մեկը։

Կառուցման պահից տունը շարունակում էր մնալ բնակելի։ Մինչև մեր օրերը հասել է մեծ խեղաթյուրումներով. տունը զրկվել է միջին հարկերի պատշգամբներից և վերին հարկի մակարդակի երիզաձև պատշգամբից, ինչպես նաև ծոփորից։ 1990-ական թվականների սկզբին առանց անհրաժեշտ թույլտվության կառուցվել է ձեղնահարկ, որից բացվում է Կրեմլի տեսարանը։ Այդ ձեղնահարկի մեծ պատուհաններն ավելի են աղավաղել շենքը։

Տանն ապրել են հրամանատարներ Բորիս Շապոշնիկովը և Վյաչեսլավ Ցվետաևը։

## Ճարտարապետական նկարագրություն
Շենքը, որը նախ և առաջ հետաքրքրական է որպես Ֆեոդոր Շեխտելի ստեղծագործություն, դասովում է ռացիոնալ մոդեռն ոճին։ Ուժեղ շեշտադրումները ստեղծում են էրկերները։ Հորիզոնական շեշտադրումը ձևավորվել է դրվագող նյութերի սահմանով. առաջին երկու հարկերը երեսպատված են քարը նմանակող սվաղով, վերին չորսը` ջնարակված աղյուսով։ Նորարարական լուծում էր ճակատը գոտեվորող երիզաձև պատշգամբը (չի պահպանվել)։ Նրա թեման կրկնվում է ծոփորի` տերևներով զարդարված խորաքանդակում և քիվի` դուրս ցցված երկաթբետոնե սալիկում։ Տան անկյունը ձևավորված է կլոր էրկերի վրայի աշտարակիկով, որը ներդաշնակում է հարևան` Պաշկովի տան արևնակի հետ։ Անկյունային էրկերը հենվում է կեղծ սյան վրա, որի խոյակը ձևավորված է կռատուկի տերևների տեսքով։ Պատուհաններն այն ժամանակաշրջանի համար անսովոր լայն են։ Նախորդ ստեղծագործությունների համեմատ, Շեխտելը հրաժարվել է ճակատի հարթության ոչ ֆունկցիոնալ որմնասյուներով մասնատումից` ցուցադրելով պատի կառուցվածքային զանգվածը։ Մինչև մեր օրերը պահպանվել են մուտքի և հովարի դեկորատիվ ձևավորումը, մուտքային նախասրահի և գլխավոր սանդուղքի ցանկապատի, առանձին բնակարանների դռների, վերելակի կարմրափայտ ծառի նմանությամբ արված ձևավորումը։ Ըստ ճարտարապետության հետազոտող և Շեխտելի կենսագիր Ե. Ի. Կիրիչենկոյի` Շամշինի եկամտաբեր տունը «պատկանում է ռացիոնալ մոդեռնի բարձրակարգ նմուշների թվին և ճարտարապետի լավագույն ստեղծագործություններից մեկն է»։

## Պատկերասրահ

File:Schechtel, L. V. Shamshina House, Znamenka.jpg|Տան սկզբնական տեսքը։ Լուսանկարը` 1911 թվականի
File:Moscow, Znamenka Street 8 b 1, 2.JPG|Ռոտոնդան


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Доходный дом Шамшина  в реестре объектов культурного наследия Москвы
* Доходный дом А. И.  Шамшина  в проекте «Узнай Москву»

Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Լունաչարսկու փողոց (Եկատերինբուրգ)

**Լունաչարսկու փողոց** (, մինչև 1929 թվականը՝ Վասնեցովսկայա), գտնվում է Եկատերինբուրգ քաղաքի կենտրոնում, Չելյուսկինցիների փողոցի և Իսետ գետի ձախ ափի միջև, Ջուլհակների փողոցի մոտակայքում։ Հատում է քաղաքի Երկաթուղայինների, Կիրովի, Հոկտեմբերյան վարչական շրջանների տարածքը։ Փողոցը հյուսիսից հարավ ձգվում է շուրջ 4620 մետր։ Փողոցին  ներկայիս անվանումը տրվել է ի պատիվ Անատոլի Վասիլևիչ Լունաչարսկու։

## Պատմություն և տեսարժան վայրեր
Վասնեցովսկայա փողոցի շինարարությունը սկսվել է 19-րդ դարի առաջին քարորդում (քաղաքի նախագծում նշվում է 1804 թվականը)։  Մինչև 19-րդ դարի կեսերը փողոցը համարվում էր քաղաքամերձ։ Նախահեղափոխական Եկատերինբուրգում փողոցը անցնում էր Սեննայա և Նոչլեժնայա հրապարակների մերձակայքով։ Փողոցի կառուցապատման մեջ առանձնանում էին Եկատերինբուրգի բարեգործական ընկերության մանկատան շենքը (ճարտարապետ՝ Ս. Ս. Կոզլով), Սուրբ Խաչ եկեղեցին, Օրովայսկի զորանոցների համալիրը (ճարտարապետ՝ Միխայիլ Մալախով), Կ. Ա. Բատանոգովի առանձնատունը (ճարտարապետ  Մ. Լ. Ռեուտով), ժողովրդական դպրոցի շենքը  (ճարտարապետ` Չապլից)։ Փողոցում տեղակայված էին նաև  Պ. Ի. Լիպատովի փայտավերամշակման գործարանը և Մ. Ն. Գուշչինի ներկարարական արվեստանոցը։

Լունաչարսկու փողոցի ճարտարապետական տեսքի վրա էական ազդեցություն են թողնում Սպաների շրջանային տունը, չեկիստների քաղաքի բնակելի շենքերի արևմտյան ճակատը, Արդյունաբերողների տան արևելյան ճակատը, Եկատերինբուրգի կենդանաբանական այգու նոր համալիրի արևելյան ճակատը, ճարտարապետ Մ. Պ. Մալախովի տունը։ 2010 թվականին փողոցում տեղակայված են Օկտյաբրսկի վարչական շրջանի վարչակազմի շենքը, ՍՊՌՀԸ-ը,  ֆինանսա-իրավաբանական քոլեջը, ՃՇՌԱ-ի Ուրալյան բաժանմունքը, Կինոյի տունը, «Ուրալսիստեմ»  ձեռնարկությունը, Առևտրի և իրավունքի ուրալյան ինստիտուտը, Լ. Պաշևիչի նորաձևության ստուդիան, Համայնքային հանրակրթական հաստատության « Ս. Պ. Դյագիլևի անվան № 8 լիցեյը»։

2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին վերակառուցումից հետո բացվեց Լունաչարսկու և Լենինի փողոցների խաչմերուկը։ Լունաչարսկու փողոցն անցնում է օղակաձև մայրուղու ներքին տարածքով։ Խաչմերուկում ավտոմոբիլային և հետիոտնային երթևեկությունը կարգավորելու նպատակով տեղադրված են լուսանշաններ, որոնք նախկինում չկային։ Այս դեպքում խաչմերուկում պահպանվել է տրամվայի գծի օղակաձև հատվածը։

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի փողոցներ
Ապրակսինների տուն

**Ապրակսինների տուն** (, ՌԴ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի հին շենք, ), շենք Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Զնամենկա փողոց, տուն 19-21։

## Պատմություն
1790-ական թվականներին գեներալ Ստեպան Ստեպանովիչ Ապրակսինը գնել է Զնամենկա փողոցում գտնվող երկու կալվածք և փողոցի երկայնքով կառուցել է երկհարկանի երկար տուն։ Նախագծի հեղինակը ենթադրաբար ճարտարապետ Ֆ. Ի. Կամպորեզին է։ 1812 թվականին Նապոլեոնի զորքերի կողմից Մոսկվայի բռնազավթման ժամանակ շենքում գործել է ֆրանսիական բանակի համբարակային շտաբը։ Տունը հիշատակվում է գրող Ստենդալի հուշերում, որը ծառայել է շտաբում։

Մոսկվայի ազատագրումից հետո ֆրանսիացիների գտնվելու հետևանքները վերացվեցին, և շենքը վերածվեց թատրոնի։ 1814-1818 թվականներին այստեղ ներկայացումներ էր տալիս Մոսկվայի կայսերական թատրոնի թատերախումբը, որից հետո այն փոխարինեց Ապրակսինի ճորտական թատրոնը։ Ներկայացումներից մեկին (1827 թվականի փետրվարի 7-ին) ներկա է եղել Ալեքսանդր Պուշկինը։ 1827 թվականին Ստեպան Ստեպանովիչը մահացել է, և նրա տունն անցել է պետությանը։ Այն ձեռք է բերել Ալեքսանդրյան որբերի ինստիտուտը, որտեղ սովորում էին 1830 թվականի խոլերայի համաճարակի ժամանակ մահացած զինվորականների և պաշտոնյաների երեխաները։ Նոր գործառույթն իրականացնելու համար տունը վերակառուցվել է։ Գլխավոր ճակատի ճակտոնի ներքին դաշտը զարդարվել է երկգլխանի արծվով, կողային ճակատին տեղադրվել է քանդակագործ Իվան Վիտալիի մեծ հորինվածքը, որի կենտրոնում գտնվում էր Միներվա աստվածուհու պատկերը։ Ինստիտուտը հետագայում վերածվել է կադետական կորպուսի, իսկ ավելի ուշ՝ Ալեքսանդրյան ռազմական ուսումնարանի, որը նկարագրվում է Ալեքսանդր Կուպրինի «Յունկերներ» վեպում։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան զինված ապստամբության ընթացքում ուսումնարանի շենքը զբաղեցրել են բոլշևիկների ջոկատներին դիմադրող յունկերներն ու սպաները։

Խորհրդային տարիներին տունը զբաղեցնում էր Հեղափոխական ռազմական խորհուրդը, հետո նրան փոխարինել է ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարիատը, որը հետո վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության։ 1944-1946 թվականներին շենքի տեսքն արմատապես փոխվել է վերակառուցման և վերնաշինվածքի արդյունքում, որի նախագիծը մշակել են ճարտարապետներ Միխայիլ Պոսոխինը և Աշոտ Մնդոյանցը։ Զանգվածեղ շենքը, որի ճակատներն ունեն ավազագույն երանգ, զարդարված է տասներկու սյուներից բաղկացած մոնումենտալ սյունաշարով, որը պսակում է ԽՍՀՄ զինանշանի, դրոշների և զինվորական ատրիբուտների պատկերով ռելիեֆը։

2016 թվականի ապրիլի 3-ին շենքում հրդեհ է բռնկվել, որին շնորհվել է բարդության բարձրագույն աստիճան։ Կրակը տարածվել է շենքի բոլոր հինգ հարկերով։

## Պատկերասրահ

Moscow, Znamenka 19 2015 1.JPG|Կողային ճակատը
Moscow, Znamenka 19 2015 5.JPG|Սյունաշարի վերևի ռելիեֆը
Moscow, Znamenka 19 2015 3.JPG|Մուտքի պորտալը
Moscow, Znamenka 19 2015 6.JPG|Դեկորի տարրերը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Էլիել Սաարինեն

**Էլիել Սաարինեն** (, ), ֆինն ճարտարապետ և դիզայներ, ազգային ռոմանտիզմի հիմնադիրը ֆիննական ճարտարապետության մեջ։

Էրո Սարինենի հայրը։

## Կենսագրություն
Մանկության մի մասը անցկացրել է Սանկտ Պետերբուրգ նահանգի Գատչինայի մոտ գտնվող Շպանկովո գյուղում, որտեղ նրա հայրը՝ Յուխա Սաարինենը, ծառայել է որպես լյութերական ծխական համայնքի ղեկավար։ Սովորել է Գատչինայի պրոգիմնազիայում։ 1893-1897 թվականներին սովորել է Հելսինգֆորսի (Հելսինկի) համալսարանում (գեղանկարչություն) և Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (ճարտարապետություն)։ 1903-1923 թվականներին ապրել է Հելսինկիի հարևանությամբ գտնվող իր սեփական Վիտրես առանձնատանը՝ ճարտարապետական բյուրոյի իր գործընկերներ Արմաս Լինդգրենի և Գերման Գեզելիուսի հետ։ Սաարինենն ամուսնացել է երկու անգամ, 1904 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացել է Գեզելլիուսի քրոջ՝ Լոյեի հետ։ Այս ամուսնությունից ունեցել է երկու երեխա, աղջիկը՝ Եվա-Լիզան, որդին՝ Էրոն, ով հետագայում դարձավ ամերիկյան ամենահայտնի ճարտարապետը։ 1923 թվականին ընտանիքի հետ արտագաղթել է ԱՄՆ։

Սաարինենի նշանավոր գործը Հելսինկիի կայարանի շենքն է (1904-1914), այլ կառույցներից են՝ ֆիննական տաղավարը, Հելսինկիի Կենտրոնական կայարանը (1904–14) (1900) Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում, ստուդիա (1902) Վիտրեսկում (երկուսն էլ՝ Հերման Գեզելիուսի, Արմաս Լինդգրենի հետ), Ազգային թանգարանը (1902) Հելսինկիում։ 1923 թվականից աշխատել է ԱՄՆ-ում, 1937-ից՝ որդու՝ Էրո Սաարինենի հետ (եկեղեցի Միննեապոլիսում, 1950, Միննեսոթա նահանգ)։ Սաարինենի վաղ շրջանի քաղաքաշինական չիրականացված նախագծերը (հատկապես «Մեծ Հելսինգֆորս» նախագիծը, 1915-1918) զգալի ազդեցություն են ունեցել սկանդինավյան երկրների 1940-50-ական թվականներին քաղաքաշինության տեսության ու պրակտիկայի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էլիել Սաարինեն

* Ֆինլանդիայի ճարտարապետության թանգարան 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ֆինն ճարտարապետներ
Ժողովածու (3160)

**Ժողովածու** (3160), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3160 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1633-52 թվականներին [ենթադրաբար] Ներսես գրիչի կողմից  Աւգաւր գյուղում (Լոռի)։ Ստացողը եղել է Սարգիս Սանահնեցին։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 22X16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 289 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 4բ, 36բ, 176բ, 221ա, 286ա, հետագայի՝ 3բ (1874 թ․), 133ա (1885 թ․), 286բ (1886 թ․), 287ա (1887 թ․):
## Բովանդակություն
* Մովսես Խորենացւոյ Պատմութիւն Հայոց, Աշխարհացույց,
* Ստեփան Ասողկան Պատմութիւն ժամանակաց,
* Արիստակես Լաստիվերտցւոյ Վասն անցից անցելոց։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տատիկը մի այծ ուներ

**Տատիկը մի այծ ուներ** (), 1983 թվականի «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից նկարահանված խորհրդային երաժշտական մուլտֆիլմ։ Ռեժիսոր Լեոնիդ Նոսիրևը մուլտֆիլմը ստեղծել է ըստ Կոռնեյ Չուկովսկու կողմից վերամշակված ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների։

## Սյուժե
Երկու ուրախ սագեր խաղում ու երգում էին այն մասին, որ Վարվառուշկայի տատիկի մոտ Եվսեյ անունով այծ էր ապրել, որը գյուղի բոլոր այծերից ամենաախելացին էր։ Այծը ցանկանում է մտնել անտառ և կեղև ուտել։ Տատիկը նրա վզին զանգ է կախում և ասում է, որ անտառում գայլեր կան։ Այծը գնում է անտառ, սունկ է հավաքում և հանդիպում է աղվեսին, որը գողացած աքաղաղ էր տանում։ Այծն աքաղաղին վերցնելով` շարունակում է ճանապարհը և հանդիպում է գայլերին։ Աքաղաղն իրեն չկորցնելով` կտցահարում է այծին։ Այծն ամբողջ ուժով վազում ու գայլերից փախչում է։ Զանգի ձայնը լսելով` տատիկն ու պապիկը դարպասներն այծի դեմ բացում են և հետո գայլերի դիմաց փակում։ Կրակոցի ձայնը վախեցնում է գայլերին, և նրանք փախչում են անտառ։ Այծը խոստանում է առանց թույլատվության անտառ չգնալ։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր - Լեոնիդ Նոսիրև
* Բեմադրող նկարիչ - Վերա Կուդրյավցևա Ենգալիչևա
* Օպերատոր - Սվետլաննա Կոշչեևա
* Կոմպոզիտոր - Եվգենի Բոտյարով
* Հնչյունային օպերատոր - Բորիս Ֆիլչիկով
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ - Անատոլի Աբարենով, Մարինա Ռոգովա, Յուրի Կուզյուրին, Ալեքսեյ Բուկին, Վլադիմիր Զախարով
* Նկարիչներ - Իրինա Սվետլիցա, Նինա Նիկոլայևա, Սվետլանա Դավիդովա, Նիկոլայ Միտրոխին, Ե. Բիրյուկով
* Մոնտաժող - Օլգա Վասիլենկո
* Ռեժիսորի օգնական - Զոյա Կրեդուշինսկայա
* Խմբագիր - Նատալյա Աբրամովա
* Տնօրեն - Նինել Լիպնիցկայա
* Դերերը հնչյունավորել են.
** Յուրի Վոլինցև - *այծ*
** Տատյանա Պելտցեր - *տատիկ*
** Վսեվոլոդ Լարիոնով - *աղվես*
** Գեորգի Վիցին - *նապաստակ*
** Եֆիմ Կացիրով - *գայլ*
** Տատյանա Շեբելնիկովա - վոկալ

## Թողարկում DVD ֆորմատով
*2005 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում DVD ձևաչափով թողարկվել է «Տատիկի հեքիաթները-4» մուլտֆիլմների ժողովածուն։ Հավաքածուի մեջ էին մտնում հետևյալ մուլտֆիլմերը.

«Գնդիկ Բոքոնիկ» (1956), «Երեք պարկ խորամանկություն» (1954), «Երեք փայտահատներ» (1959), «Երեք արջեր» (1958), «Ու՞մ կոներն են անտառում» (1965), «Տարբեր անիվներ» (1960), «Մաշենկան և արջը» (1960), «Տատիկը մի այծ ուներ» (1983), «Քաղցրաբլիթ» (1993)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Леонид Носырев — Тексты — Энциклопедия отечественного кино 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Քարոզգիրք (3164)

**Քարոզգիրք** (3164), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3164 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1838 թվականին մահտեսի Սիմեօն Շաքեցի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Սևանում։ Ստացողները եղել են Տեր Սարգիսն, Տեր Հարություն, Տեր Հովհաննեսյան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,8X17,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 164 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1ա, 163բ, հետագայի՝ կազմ Բ (1876թ․):
## Բովանդակություն
* Խրատականք և Քարոզք Բարթողիմեոսի և Պետրոսի Արագոնացւոյ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մոնտրոյ-Բելե

**Մոնտրոյ-Բելե** (), միջնադարյան ամրոց Ֆրանսիայում, Լուարի հովտում, Մոնտրոյ Բելե կոմունայում, որը կազմում է Մեն և Լուար դեպարտամենտի մի մասը։ Ամրոցը կառուցված է բլրի վրա, Տուե գետի մոտ։ Կառույցն ընդգրկված է Ֆրանսիայի Մշակույթի նախարարության պատմական հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Կառուցվել է XI դարում Ֆուլկ III Ներոյի՝ Անժուի կոմսի կողմից։ Ֆուլկ Ներոն զիջում է ամրոցը իր վասալ Դյու Բելեին, որի պատվին կոչվում է այն։ 1148 թվականին ամրոցը ենթարկվել է երկար պաշարման, որը տևել է երեք տարի, և այդ ընթացքում մասամբ ավերվել է։ Ստորգետնյա սրահները հնում կապված են եղել Լա Մոտ Բուրբոն ամրոցի հետ։

XIV դարում ամրոցը զգալիորեն ընդլայնվել է՝ համալրվելով 13 պաշտպանական աշտարակներով, ինչպես նաև երկարեցվել է պարիսպը, որը հասել է 650 մետրի։ Ամրոցի հիմնական մուտքը գրեթե անհասանելի էր, կար բարբական (պաշտպանական կառույց) և վերամբարձ կամուրջ, ինչպես նաև մուտքը շրջապատված էր երկու ծավալուն շրջանաձև աշտարակներով։

XV դարում Մոնտրոյ Բելեի ամրոցը վերակառուցվել է Վերածննդի ոճով։ Վերանորոգված ամրոցը ստանում է «*Château-Neuf*»՝ «նոր ամրոց» անվանումը և ընդլայնվում նոր դահլիճներով։

XVI դարի կեսերին Հուգենոտյան պատերազմների արդյունքում Մոնտրոյ Բելե քաղաքը այրվել է և ավերվել, բայց ամրոցը մնացել է կանգուն, զենք և զինամթերք մատակարարելով ինչպես կաթոլիկներին, այնպես էլ բողոքականներին։

ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ամրոցը գրավվել էր հեղափոխականների կողմից և վերածվել է կանանց բանտի (արքայական իշխանության կողմնակիցների)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ամրոցը ծառայել է որպես հիվանդանոց։

1979 թվականի հունիսի 18-ին Մոնտրոյ Բելե ամրոցը ընդգրկվեց Ֆրանսիայի մշակույթի և արվեստի հուշարձանների ցանկում։ Այժմ այն թանգարան է, որը բացվել է 15-րդ դարում, և կոչվում է «*Château-Neuf*»: 15-րդ դարի մատուռում հատկապես հետաքրքիր ցուցանմուշ է «Խաչելություն» ֆրեսկոն, որի հեղինակը Լեոնարդո դա Վինչիի աշակերտն է։ Հիանալի վիճակում է պահպանվել միջնադարյան խոհանոցը, որը կառուցված է գոթիկայի ոճով։ Այսօր այնտեղ տեղի են ունենում տեղական գինիների համտեսում։

## Պատկերասրահ

49-Montreuil-Bellay-château.jpg|Մոնտրոյ Բելե
Castle Montreuil Bellay 2007 02.jpg|Մոնտրոյ Բելե ամրոց
Château de Montreuil-Bellay (Maine et Loire 49) - Terrasse.JPG|Մոնտրոյ Բելե ամրոցի բակը
Montreuil Bellay - Château 7.jpg|Մոնտրոյ Բելե ամրոց   


## Տես նաև
* Լուարայի դղյակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Монрёй-Белле на сайте Замки Луары

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի դղյակներ
Գլխավոր շտաբի շենք (Մոսկվա)

**[[Ռուսաստանի զինված ուժեր|Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի]] շենք**, վարչական շենք, որը գտնվում է Մոսկվա քաղաքի Կենտրոնական վարչական շրջանում։ Հասցեն` Արբատ շրջան, Զնամենկա փողոց, տուն 14/1։

Կառուցվել է 1979-1987 թվականներին։ Ճարտարապետներն են Միխայիլ Պոսոխինը (Մոսկվայի գլխավոր ճարտարապետը 1960-1982 թվականներին), Յ. Վ. Պոպովը, Ն. Գ. Մինաևը։ Ինժեներներն են Ս. Յ. Շկոլնիկովը, Վ. Ս. Նիկոլաևը։

## Պատմություն
Շենքը կառուցելու նպատակով տեղ ազատելու համար ապամոնտաժվել են շինություններ Զնամենկայում, Վոզդվիժենկայում, Արբատսկայա հրապարակում, նրբանցքներում։ Մասնավորապես, քանդվել են այն տունը, որտեղ երիտասարդ տարիներին ապրել են ընկերներ Նիկոլայ Ռուբինշտեյնն ու Պյոտր Չայկովսկին և այն հյուրանոցը, որտեղ ապրել է Սերգեյ Ռախմանինովը։

Գլխավոր շտաբի շենքի բակում գտնվում է մետրոպոլիտենի Արբատսկո-Պոկրովսկայա գծի «Արբատսկայա» կայարանի վերգետնյա նախասրահը։ Գլխավոր շտաբի շինարարության ժամանակ կառուցվել են նոր ելքեր նախասրահից շենքի միջով դեպի Վոզդվիժենկա, իսկ հները, դեպի Արբատսկայա հրապարակ, փակվել են։

## Ճարտարապետություն
Գլխավոր շտաբի շենքը զբաղեցնում է մի ամբողջ թաղամաս։ Նրա ճակատներից մեկն ուղղված է Արբատսկայա հրապարակին։ Շենքն ունի ութ հարկ։ Պատերը հարդարված են մարմարով, ուրալյան օձաքարով և գրանիտով։ Ճակատներն ունեն հորիզոնական և ուղղահայաց մասնատում։ Ճարտարապետական ոճն ընդհանուր առմամբ բնորոշ է 1960-1970-ական թվականների խորհրդային վարչական շենքերին, բայց, միևնույն ժամանակ, պորտալների ձևավորման մեջ և շինությունը պսակող մասի պատկերում առկա են պոստմոդեռնիզմի առանձին հատկանիշներ։

մինի|Մետրոպոլիտենի «Արբատսկայա» կայարանի վերգետնյա նախասրահը գլխավոր շտաբի շենքի ֆոնին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Здание Генерального штаба, По следам Москвы Советской

Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
1, 2, 3 (երգ, Սոֆյա Ռեյես)

"**1, 2, 3**", երգ՝ ձայնագրված մեքսիկացի երգիչ Սոֆյա Ռեյեսի կողմից՝ Ջեյսոն Դերուլոյի և Դե Լա Գետտոյի մասնակցությամբ։ Այն թողարկվել է որպես սինգլ 2018 թվականի փետրվարի 16-ին։ Երգը գրվել է Ռեյեսի, Դերուլոյի, Գետտոյի, Նիկոլ Զիգնագոյի, Ռիչարդ Մոնտանյերի, Յոն Լեոնի և Չարլի Գուերերոյի կողմից։

## Տեղեկություն
Երգի մասին խոսելիս Սոֆյա Ռեյեսը ասել է.

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Լոս Անջելեսում՝ Մայք Հոյի կողմից։ Պրեմիերան կայացել է Ռեյեսի YouTube-ի ալիքով՝ 2018 թվականի փետրվարի 16-ին։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2018 երգեր