Նիկոլայ Կասատկին

**Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Կասատկին** (, ), ռուս գեղանկարիչ-ռեալիստ։ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ 1891 թվականից, Հանրապետության առաջին ժողովրդական նկարիչը (1923), սոցիալիստական ռեալիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում՝ աշակերտելով Վասիլի Պերովին։ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի իսկական անդամ (1903)։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Կասատկինը ծնվել է 1859 թվականի  (դեկտեմբերի 25-ին) Մոսկվայում՝ գեղանկարիչ-վիմագրող Ալեքսեյ Կասատկինի ընտանիքում։
[մինի|ձախից|220px|Նիկոլայ Կասատկինի դիմանկարը, [Վասիլի Պերով, 1876 թվական]]
1873-1883 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել Վասիլի Պերովն ու Իլարիոն Պրյանիշնիկովը։

1891 թվականից անդամակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությանը։ 1883 թվականին Կասատկինը «Աղքատները եկեղեցու գավթում» () կարի համար ստացել է ուսումնարանի բարձրագույն պարգևը՝ մեծ արծաթե մեդալ և նկարչի կոչում։ 1894 և 1895 թվականներին այցելել է Դոնբաս։

մինի|200px|ԽՍՀՄ նամականիշ, 1956 թվական
1894-1917 թվականներին Նիկոլայ Կասատկինը՝ որպես մանկավարժ, աշխատել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ Բացի այդ, ուսումնարանն ավարտելուց հետո Կասատկինին իր՝ Ռուսաստանում խոշորագույն գրահրատարակչությունում աշխատելու էր հրավիրել Իվան Սիտինը։ Նկարիչն այնտեղ աշխատել է 30 տարի՝ մասնակցելով այնպիսի հրատարակությունների, ինչպիսիք են «Ռուսաստանի պատմությունը նկարներում» (), առաջին սեղանի օրացույցը, «Մեծ ռեֆորմը» ()՝ գյուղացիական բարեփոխումների իրականացման հիսունամյակին նվիրված հրատարակությունը և այլն։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Կասատկինն եղել է առաջինը, ում շնորհվել է Հանրապետության ժողովրդական նկարչի կոչում (1923)։ Նա դարձավ նոր կազմավորված Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների միության () անդամ։ 1924 թվականին գործուղվել է Անգլիա՝ ստեղծելու այնտեղի պրոլետարիատի սոցիալական պայքարին նվիրված նկարներ։ Սակայն այդպես էլ չհաջողվեց նրան դարձնել «խորհրդային գեղանկարչության Գորկի»։ Ուշ շրջանի նրա ստեղծագործություններից առավել հաջողված են մի շարք դիմանկարներ («Սովորելու ժամանակն է։ Պիոները գրքերով» (), 1926, Հեղափոխության թանգարան)։

Նիկոլայ Կասատկինը հանկարծամահ է եղել 1930 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, երբ Հեղափոխության թանգարանում մեկնաբանում էր իր նոր՝ «Կարայական ողբերգություն» () նկարը։ Թաղված է Մոսկվայում։

Նիկոլայ Կասատկինի աշակերտներից են եղել Բորիս Իոգանսոնը, Վասիլի Մեշկովը և այլք։

## Հիշատակ
* 1956 թվականին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է Նիկոլայ Կասատկինին նվիրված նամականիշ։
* Նիկոլայ Կասատկինի անունն է կրում Մոսկվայի փողոցներից մեկը։

## Պատկերասրահ

Nikolaj Alexejewitsch Kassatkin - Rival Ladies.jpg|«Մրցակցուհիները» (), 1890
Шутка.jpg|«Կատակ» (), 1892
Nikolaj Alexejewitsch Kassatkin - Girl near Fence.jpg|«Աղջիկը ցանկապատի մոտ» (), 1893
Шахтерка.jpg|«Հանքափորուհին» (), 1894
Nikolaj Alexejewitsch Kassatkin - Who?.jpg|«Ո՞վ» (), 1897
В коридоре окружного суда.jpg|«Շրջանային դատարանի միջանցքում» (), 1897
Nikolaj Alexejewitsch Kassatkin 001.jpg|«Բանվորի ընտանիքում» (), 1890—1900
Женский портрет. 1916.jpg|«Կնոջ դիմանկար» (), 1916
Картина Н. А. Касаткина «За учёбу. Пионерка с книгами», 1925.jpg|«Սովորելու ժամանակն է: Պիոները գրքերով» (), 1925


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Журавлёв В. В., Журавлёва Е. А.* Николай Алексеевич Касаткин: народный художник. 1859-1930. — М.-Л., 1945.
* *Епишин А. С.* Миф, проект и результат. Ранняя советская живопись 2-й половины 1920-х — начала 1930-х годов. — М., 2012.

## Արտաքին հղումներ
* Русская живопись. Касаткин Николай Алексеевич (1859—1930)
* Избранные репродукции картин Н. А. Касаткина 
* ''Епишин А. С.'' Революционные архетипы в произведениях русской живописи 1880-1910-х годов. Эволюция образов // NOTA BENE, № 1, 2012.

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ