Սինդի Շերման

**Սինդի Շերման** (, ), ժամանակակից (20-21-րդ դարերի) ամերիկացի անվանի նկարչուհի, ով աշխատում է բեմադրական լուսանկարչության տեխնիկայով։ *ArtFacts.net*-ի վարկածով համարվում է աշխարհի ամենահամբավավոր ու ազդեցիկ նկարչուհին արվեստի ողջ պատմության ընթացքում։ *[[ArtReview]]*-ի պատրաստած «Արվեստի աշխարհի հարյուր ամենաազդեցիկ անձինք-2011» վարկանիշային աղյուսակում Սինդի Շերմանն զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը։

## Կենսագրություն
Սինդի Շերմանը ծնվել է 1954 թվականի հունվարի 19-ին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Նյու Ջերսի նահանգի Գլեն Ռիջ քաղաքում։ Եղել է ինժեներ Չարլզ Շերմանի ընտանիքի հինգերորդ և վերջին զավակը։ Սինդիի հայրը ծանր բնավորության տեր անձնավորություն է եղել և, ինչպես հետագայում հիշատակել է նկարչուհին, ուսուցչուհի մայրը հաճախ էր ստիպված լինում իր պաշտպանության տակ առնել երեխաներին։ Նրանցից Ֆրենկը, այդպես էլ չկարողանալով գտնել իր տեղը կյանքում, 27 տարեկան հասակում ինքնասպան է եղել։

Ողջ մանկության շրջանում Սինդին սիրել է զարդարվել հնաոճ, այդ թվում՝ տատից մնացած զգեստներով։ Եվ դա արել է ոչ թե հարազատներից, բարեկամներից, ընկերուհիներից որևէ մեկի հետ, այլ՝ մենակ, կարծես խաղալով ինքն իր դերը։ Արքայադուստրերի կերպարները նրան չեն հետաքրքրել, սովորաբար իր համար հորինել է պառավների, վհուկների, հրեշ կանանց դերեր։ Դրա հետ մեկտեղ՝ Սինդին դեռ վաղ հասակից կարողացել է լավ նկարել, արբեցումով ու տևաբար ֆիլմեր է դիտել հեռուստացույցով։ Հեռուստաալիքներից մեկը հաղորդումներն այնպես էր դասավորել, որ հնարավոր է եղել միևնույն ֆիլմի կրկնությունը դիտել իրար ետևից հինգ երեկո անընդմեջ, և աղջնակը ամեն օր անդրադարձել է այդ կինոպատումին։

Քանի որ ընտանիքի սուղ միջոցները հնարավորություն չէին ընձեռում, որ Սինդին միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո ուսումը շարունակի մասնավոր քոլեջում, նա 1972 թվականին ընդունվել է Բուֆալոյի պետական քոլեջի կերպարվեստի ֆակուլտետը։ Այստեղ ծանոթացել է տարիքով իրենից մեծ մի ուսանողի՝ Ռոբերտ Լոնգոյի հետ, որը նրա ուշադրությունը հրավիրել է մոդեռնիստական և քոնթեմփորարի (այսինքն՝ արդիական) արվեստի վրա։ Ռոբերտ Լոնգոյի հետ Սինդին ապրել է ընդհուպ մինչև  1979 թվականը, այնուհետև նրանք բաժանվել են, բայց մնացել են բարեկամներ (ի դեպ, ներկայումս Ռոբերտ Լոնգոն նույնպես ճանաչված նկարիչ է)։

## Ստեղծագործություններ
* 1964—1975 **A Cindy Book**
* 1975 **Untitled A-E**
* 1976—2005 **Bus Riders**
* 1976—2000 **Murder Mystery**
* 1977 թվականին 23-ամյա Սինդի Շերմանը ձեռնամուխ է եղել իր նշանավոր լուսանկարչական շարքի՝ **Untitled Film Stills**-ի արարմանը '''Untitled Film Stills'''։ Լուսանկարները կարծես կինոկադրեր էին, ընդ որում՝ Սինդին լուսանկարել էր ինքն իրեն՝ ամենատարբեր կերպարներում։ Ու թեև նրա զուտ մարմնավորումները հորինվածքներ էին, դիտողին այնպես էր թվում, թե ինքն այդ կադրերը ինչ-որ ժամանակ, ինչ-որ տեղ տեսել է։ Այդ էֆեկտին Շերմանը հասել էր զանգվածային մշակույթի կարծրատիպերը միանգամայն ինքնատիպ ձևով, նորովի օգտագործելու շնորհիվ։ 1980 թվականին հեղինակը ավարտին է հասցրել լուսանկարչական շարքը, իսկ 1995 թվականի դեկտեմբերին Նյու Յորքի Արդի արվեստի թանգարանը գնել է նրա ստեղծած  Untitled Film Stills շարքի բոլոր՝ վաթսունինը սև-սպիտակ լուսանկարները։
* 1980  **Rear Screen Projections** շարքը․ Շերմանը անցում է կատարել սև-սպիտակից՝ գունավոր լուսանկարչության, միաժամանակ սկսել է աշխատել մեծ ֆորմատներով։ 
* 1981 **Centerfolds/Horizontals**
* 1985 **Fairy Tales**
* 1986—1989 **Disasters**
* Եվս մեկ հանրահայտ շարք՝  '''History Portraits''' , ստեղծվել է  1988—1990 թթ․։ Շերմանն այստեղ իրեն պատկերել է հին վարպետների հանրահայտ նկարների մոդելների տեսքով։
* 1991 **Civil War**
* 1992 **Sex Pictures**
* 1994—1996 **Horror and Surrealist Pictures**
* 2000—2002 **Hollywood/Hampton Types**
* 2003—2004 **Clowns**
* 2008 թվականին Սինդի Շերմանի ստեղծած լուսանկարչական շարքը անդրադառնում է սեռի, գեղեցկության, փորձի ու ծերացման խնդիրներին, շարքի հերոսուհիներից յուրաքանչյուրը որոշակի պատկերացումներ է ներկայացնում գլամուրի, հասարակական աստիճանակարգի, իմիջի, կարգավիճակի մասին։

2012 թվականին տեղի է ունեցել Սինդի Շերմանի ստեղծագործությունների հետահայաց ցուցադրությունը ժամանակակից արվեստի գլխավոր ցուցադրավայրում՝ Նյու Յորքի Արդի արվեստի թանգարանում։ Ցուցահանդեսում, որի նյութը մինչև օրս էլ հասանելի է համացանցում), կարելի էր դիտել *Untitled Film Stills* շարքը ամբողջությամբ), վաղ շրջանի *Untitled A-E* փոքր շարքը, ընտրովի գործեր ստեղծագործական ուշ շրջանից, ինչպես նաև՝ հատուկ այդ ցուցահանդեսի համար նկարահանված *«Քարտ-Բլանշ․ Սինդի Շերման»* վավերագրական կինոնկարը։ Ցուցահանդեսի այցելուների թիվը հասել է շուրջ 605 600-ի (ևս 183 788-ը այցելել են Սան Ֆրանցիսկոյում), և այցելությունների քանակով այն ճանաչվել է երկրորդը Նյու Յորքում այդ տարի կազմակերպված ցուցահանդեսների շարքում (առաջին տեղը զբաղեցրել է Վիլլեմ դե Կունիգի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը), տասնութերորդը՝ աշխարհում ընդհանրապես կազմակերպված ցուցահանդեսների շարքում և առաջինը՝ լուսանկարչական գործերի ցուցադրությունների մեջ։ Սինդի Շերոնի աշխատանքների այդ ցուցահանդեսը հետագայում ներկայացվել է նաև Սան Ֆրանցիսկոյում, արվեստի Ուոքեր կենտրոնում, Դալլասի Արվեստի թանգարանում։

## Գործեր

## «Office Killer» ֆիլմը
1997 թվականին Սինդի Շերոնը հանդես է եկել որպես ֆիլմի ռեժիսոր ու սցենարիստ և թողարկել է իր միակ լիամետրաժ կինոնկարը՝ «Office Killer»-ը՝ կատակերգականի և սարսափի միահյուսումով։ Ֆիլմը չի ունեցել հեղինակի ակնկալած հաջողությունը։

## Աճուրդային ռեկորդներ
Սկսած 2007 թվականից՝ նկարչուհու առանձին աշխատանքներ վաճառքի են հանվել «Քրիսթիս», «Սոթբիս» և «Ֆիլիփս» աճուրդներում, որտեղ դրանց գինը գերազանցել է մեկ միլիոն ամերիկյան դոլարը։ Իսկ նրա գործերից «Անվերնագիրը» 1981 թվականին վաճառվել է $3,89 միլիոն դոլարով։

## Մրցանակներ և դրամաշնորհներ
* National Endowment for the Arts, 1977
* John Simon Guggenheim Memorial Fellowship, 1983
* Skowhegan Medal for Photography, Maine, 1989
* Larry Aldrich Foundation Award, Connecticut, 1993
* John D. and Catherine T. MacArthur Foundation, 1995
* Wolfgang-Hahn-Preis (Gesellschaft fur Moderne Kunst am Museum Ludwig), 1997
* Goslar Kaierring Prize, 1999
* «Հասսելբլադ» մրցանակ, 2000
## Կերպարը կինոյում
Շերմանին է նվիրված ֆրանսիացի կինոռեժիսոր Բերտրան Բոնելոյի  *Cindy: The doll is mine* (2005) կարճամետրաժ խաղարկային կինոնկարը, որտեղ նկարչուհու և նրա նմանակի դերում նկարահանվել է Ասյա Արջենտոն։
## Ստեղծագործությունները հանրային հավաքածուներում

## Սինդի Շերմանի հրատարակությունները
**Cindy Sherman: Photographic Works 1975-1995 (Paperback)*. Schirmer/Mosel, 2002. By Elisabeth Bronfen, et al. .
**Cindy Sherman: The Complete Untitled Film Stills*. Museum of Modern Art, 2003. .
**Cindy Sherman: Centerfolds*. Skarstedt Fine Art, 2004. .
**Cindy Sherman: Working Girl*. St. Louis, Missouri: Contemporary Art Museum St. Louis, 2006. .
**Cindy Sherman.* The MIT Press, 2006. Edited by Johanna Burton. .
**Cindy Sherman: A Play of Selves*. Hatje Cantz, 2007. .
**Cindy Sherman.* Museum of Modern Art, 2012. .
**Cindy Sherman: Untitled Horrors*. Hatje Cantz, 2013. .
## Գրականություն Սինդի Շերմանի մասին
* Michael Kelly, "Danto and Krauss on Cindy Sherman". In: M. A. Holly & K. Moxey (eds.), *Art History, Aesthetics, Visual Studies*. Massachusetts: Clark Art Institute, 2002.
* Hoban, Phoebe, "The Cindy Sherman Effect". Artnews.com. 2012.
**Essential, The: Cindy Sherman*. Harry N. Abrams, Inc., 1999. .
**Cindy Sherman: Retrospective (Paperback)*. Thames & Hudson, 2000. By Amanda Cruz and Elizabeth A. T. Smith. .
**In Real Life: Six Women Photographers*. Holiday House, 2000. By Leslie Sills, et al. .
**Early Work of Cindy Sherman*. Glenn Horowitz Bookseller, 2001 .
* Krauss R.E. Cindy Sherman, 1975—1993. New York: Rizzoli, 1993
* Morris C. The essential Cindy Sherman. New York; London: Harry N. Abrams, 1999
* Inverted Odysseys: Claude Cahun, Maya Deren, Cindy Sherman/ Shelley Rice, ed. Cambridge: MIT Press, 1999
* Durand R. Cindy Sherman. Paris: Flammarion, 2006
* Петровская Е. Антифотография. М.: Три квадрата, 2003
* Краусс Р. Холостяки. М.: Прогресс-Традиция, 2004
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սինդի Շերմանին նվիրված կայքէջ
* «Ես»-ի տեխնիկաները. Սինդի Շերմանի արվեստի մասին՝ «Կադրեր անվերնագիր ֆիլմեր»-ից մինչև Ինստագրամ
* Սինդի Շերմանի գործերը և տղեկատվություն նրա մասին՝ Gagosian Gallery կայքէջում 
* Հոդված՝ Independent «Cindy Sherman, Sprüth Magers, London», 2009
* Հոդված՝ Telegraph «Cindy Sherman: Sprüth Magers Gallery — review», 2009 
* Статья Guardian «Now here’s a real poser for you», 2009
* Սինդի Շերմանը IMDB կայքէջում
* Лекция Ирины Кулик в Музее «Гараж». Синди Шерман - Софи Калль. Вымышленные идентичности и сфабрикованная автобиография
*Cindy Sherman in the collection of TheMuseum of Modern Art
*Hear the artist and curator Eva Respini on MoMA Audio: Cindy Sherman: A Retrospective 
*Hear Robert Longo and other artists speak on their favorite works by Cindy Sherman, MoMA YouTube channel

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ