Յոհաննես Կուխլինուս

**Յոհաննես Կուխլինուս** (, , ), հոլանդական բողոքական քահանա, Լեյդենի համալսարանի Աստվածաբանական քոլեջի հիմնադիր և առաջին ռեգենտ։

Կուխլինուսի մասին հիմնական կենսագրական տեղեկությունները ներկայացված  են Լուկաս Տրելկատիուս Կրտսերի կողմից արտասանված հուղարկավորության ճառում: Հետագայում Կուխլինուսը կենսագրական բառարաններում կատարել է միայն կարճ գրառումներ: Լեյդենցի աստվածաբանի կյանքի առաջին և 2020 թվականի դրությամբ, միակ բավարար չափով համապարփակ ուսումնասիրությունը Օսթինի աստվածաբանության դպրոցի պատմական աստվածաբանության պրոֆեսոր Քեյթ Դ. Ստենգլինի հոդվածն է: Չնայած Կուխլինուսը նշանավոր աստվածաբան չի եղել, սակայն նրա մասին հիշատակություններ կան  Յակոբուս Արմինիուսի կյանքին և գործունեությանը նվիրված աշխատություններում, քանի որ Արմինիուսի մորաքույրը՝ Գեերթգեն Յակոբսդոխտերը, Կուխլինուսի հետ եղել է ամուսնացած հինգերորդ ամուսնությամբ: Նրա փեսաներն են եղել քահանաներ ու աստվածաբաններ Պետրուս Բերտիուսը և Ֆեստուս Հոմիուսը։

Յոհաննես Կուխլինուսը ծնվել է 1546 թվականին հեսսենական Վետտեր փոքրիկ քաղաքում։ Մանկության տարիներին սովորել է տեղի քահանա Յոհաննես Պինցիերիուսի մոտ և հաճախել է դպրոց, որտեղ աչքի է ընկել լատիներեն և հունարեն լեզուների ուսումնասիրությամբ։ Հայդելբերգի Collegium Sapientiae-ի աստվածաբանության պրոֆեսոր Զաքարիա Ուրսինը հնարավորություն  է տվել Կուխլինուսին շարունակել ուսումը իր ղեկավարած ճեմարանում 1565 թվականի օգոստոսից։ Ուրսինը բարձր է գնահատել իր ուսանողի տաղանդը, և չորս կամ վեց տարի ուսումից հետո նա շարունակել է ուսումը Նոյշտադտում։ Կենսագիրները տարբեր ամսաթվեր են նշում՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ Կուխլինուսը ամուսնացել է Էմդենում 1569 թվականին, չնայած քոլեջի կանոնադրությունը դա թույլ չի տվել, սակայն Տրելկատիուսը իր ելույթում հիշատակում է Հայդելբերգում վեց տարվա ուսման մասին։ 1576 թվականին Կուխլինուսը բավականաչափ հեղինակություն է ձեռք բերել՝ Պֆալցի նահանգի Տակենհայմ քաղաքում հովվական պաշտոն ստանալու համար, սակայն բարեփոխիչներին համակրող կուրֆյուրստ Ֆրիդրիխ III Բարեպաշտի մահը, որին հաջորդել է լյութերական Լյուդվիգ VI-ը, խափանել է նրա ծրագրերը, և երիտասարդ քահանան ստիպված է եղել տեղափոխվել Էմդեն: 1578 թվականին Յոհաննեսը գրեթե միաժամանակ առաջարկներ է ստացել Ամստերդամից և Գրոնինգենից: Նա ընտրել է  Ամստերդամը, որտեղ ծառայել է հաջորդ 18 տարիներին: Այդ տարվա օգոստոսի 31-ին Կուխլինուսը ձեռնադրվել է Հին եկեղեցու քահանա: Հաջորդ տարի Լեյդենի համալսարանի հոգաբարձուները խնդրել են նրան սկսել դասախոսություններ կարդալ, բայց նա հրաժարվել է: 1588 թվականին, նրա համագործակցությամբ, Յակոբ Արմինիուսը եկել է Հին եկեղեցի ()։

1591 թվականին Կուխլինուսին կրկին հրավիրել են Լեյդեն, այս անգամ որպես համալսարանի նոր աստվածաբանական ճեմարանի հիմնադիր ռեգենտ, որը անվանակոչվել է Staten College: Համալսարանի հոգաբարձուներին գրավել է  ոչ միայն Կուխլինուսի հոգևորական փորձը, այլև նրա Collegium Sapientiae-ի ներքին կազմակերպական գիտելիքները, որոնք Լեյդենը որոշել է կիրառել որպես օրինակ: Քանի որ Ամստերդամի քաղաքային իշխանությունները չեն կարողացել արագորեն գտնել Կուխլինուսին փոխարինող, վերջինիս թույլատրել են աշխատել Լեյդենում միայն քոլեջի հիմնադրման ընթացքում: Նախապատրաստական փուլն ավարտվել է 1592 թվականի առաջին կեսին և հոկտեմբերի 6-ին Կուխլինուսը հանդես է եկել իր երդմնակալության խոսքով, որում նա անդրադարձել է աստվածաբանության և փիլիսոփայության միջև եղած փոխհարաբերություններին: Կուխլինուսի Ամստերդամում գտնվելու ընթացքում ռեգենտի պարտականությունները կատարել է Երեմիա Բաստինգիուսը (Jeremias Bastingius), սակայն նա չի կարողացել պահպանել կարգապահությունը քոլեջում: 1595 թվականին նրա մահից հետո Կուխլինուսը տեղափոխվել է Լեյդեն և իր կյանքի մնացած մասը զբաղեցրել ռեգենտի պաշտոնը: Որպես դասախոսությունների և բանավեճերի թեմաների աղբյուր՝ նա նախընտրել է Հայդելբերգի կատեխիզիսը: Հուլիսի 1-ի առավոտյան, դասախոսություն կարդալիս, Կուխլինուսը կաթված է ստացել և մահացել երկու օր անց: Նրան որպես ռեգենտ փոխարինել է նրա փեսան՝ Պետրուս Բերտիուսը:

Ճեմարանում անցկացվող բանավեճերը զգալի ազդեցություն են ունեցել իրենց ժամանակի աստվածաբանական բանավեճերի վրա: Դրանց մասնակիցների թվում են եղել Յուստուս Բուլաեուսը (Justus Bulaeus), Կոռնելիուս Բուրխվլիտը (Cornelius Burchvliet), Յոհաննես Արնոլդի Կորվինուսը, Սիմոն Եպիսկոպիուսը, Յոհաննես Լիդիուսը, Յոհաննես Նարսիուսը և ուրիշներ, որոնք հետագայում դարձել են հայտնի աստվածաբաններ: 1597-1602 թվականները ընդգրկող ընտրյալ բանավեճերի ժողովածուն հրատարակվել է 1602 թվականին: Երկրորդ, լրացված հրատարակությունը լույս է տեսել 1612 թվականին և հետագայում մի քանի անգամ վերահրատարակվել:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

 
Կատեգորիա:Բողոքական կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեյդեն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ