Անատոլի Գրիցենկո (քաղաքական գործիչ)

**Անատոլի Գրիցենկո** (, ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի պատգամավոր Մեր Ուկրաինան՝ Ժողովրդական ինքնապաշտպանություն է դաշինքից (2007-2012) և Բատկիվշչինա-ում (2012-2014), Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար (երեք նախարարների կաբինետներում անընդմեջ՝ Յուլիա Տիմոշենկո, Յուրի Եհանուրով և Վիկտոր Յանուկովիչ, 2005-2007), քաղաքացիական դիրքորոշում կուսակցության առաջնորդ, Ուկրաինայի նախագահի թեկնածու 2010, 2014, 2019 թվականներին։

## Կենսագրություն
Անատոլի Գրիցենկոն ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ուկրաինայի ԽՍՀ Չերկասի շրջանի Զվենիգորոդի շրջանի Բոգաչովկա գյուղում։ Մինչև 8-րդ դասարան ներառյալ սովորել է Զվենիգորոդի շրջանի Վատուտինո քաղաքի № 6 հանրակրթական դպրոցում, իսկ հետո ընդունվել է Կիևի Սուվորովի ռազմական ուսումնարան։ 1974 թվականին Գրիցենկոյի ոսկե մեդալով ավարտել է Սուվորովի ուսումնարանը և  ընդունվել Կիևի բարձրագույն ռազմական ավիացիոն ինժեներական ուսումնարան։ Ավարտել է 1979 թվականին գերազանցությամբ՝ ստանալով ռազմական ինժեներ-էլեկտրիկի որակավորում։

1979 թվականի հունիսից մինչև 1981 թվականի նոյեմբերը Գրիցենկոն ծառայել է ՀԽՍՀ Սումի մարզի Ախթիրկա քաղաքի թիվ 19109 զորամասում, երրորդ ավիացիոն էսկադրիլիայի ավիացիոն սարքավորումների սպասարկման խմբի պետի պաշտոնում։ Գրիցենկոյի ենթակայության տակ են եղել խմբի տեխնիկը, երկու ավագ մեխանիկան և մի քանի ժամկետային զինծառայողներ։

1981 թվականի դեկտեմբերից Գրիցենկոն սովորել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի Կիևի բարձրագույն ռազմական ավիացիոն ինժեներական ուսումնարանում։ 1984 թվականի հոկտեմբերին նա պաշտպանվեց՝ ստանալով տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, և դարձավ ռազմական ուսումնարանի դասախոս։

Ընդունել է ռազմական երդում երկու անգամ։ 1992 թվականի նոյեմբերից մինչև 1994 թվականի օգոստոս Գրիցենկոն զբաղեցրել է Ուկրաինայի Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գիտահետազոտական կենտրոնի պրոբլեմա-վերլուծական վարչության պետի պաշտոնը։ 1993 թվականի մարտից մինչև 1994 թվականի մայիսը նա գտնվում էր ԱՄՆ-ում.1993 թվականին դասընթաց է ունկնդրել ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարության օտար լեզուների ռազմական ինստիտուտում, իսկ 1994 թվականին՝ դասընթաց ԱՄՆ-ի ռազմաօդային ուժերի ակադեմիայի օպերատիվ-ռազմավարական ֆակուլտետում։ 1995 թվականին Գրիցենկոն հայրենիք վերադառնալով՝ ստաժավորում է անցել Ուկրաինայի Զինված ուժերի ակադեմիայում։

1996 թվականի հունվարին Գրիցենկոն դարձավ Ուկրաինայի պաշտպանական տեխնոլոգիաների և ռազմական անվտանգության ազգային գիտահետազոտական կենտրոնի ռազմական անվտանգության և ռազմական շինարարության խնդիրների վարչության պետ։ 1997 թվականի սեպտեմբերին նա զբաղեցրել Է Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի աշխատակազմի վերլուծական ծառայության ղեկավարի պաշտոնը։ 1999 թվականի հոկտեմբերին ծանր և երկարատև հիվանդությունից հետո մահացել է Գրիցենկոյի ղեկավարը՝ ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Ալեքսանդր Ռազումկովը, որը իր պաշտոնը զբաղեցնում էր 1997 թվականի հունիսից։ Պետի մահից հետո Ռազումկովի գրեթե ողջ թիմը ազգային անվտանգության և պաշտպանության կոմիտեից տեղափոխվեց իր հիմնադրած ոչ կառավարական կազմակերպություն՝ տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների Ուկրաինական կենտրոն։ 1999 թվականի դեկտեմբերին գնդապետ Գրիցենկոյի կոչումով ազատվել է պահեստազորում։

## Ռազումկովի կենտրոն
Դուրս գալով Գրիցենկոն դարձել է տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների Ուկրաինական կենտրոնի նախագահ, որը մեկ տարի անց սկսել է կրել Ռազումկովի անունը։ 2000 թվականի փետրվարին Գրիցենկոն դարձավ նաև Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության հարցերով կոմիտեի արտահաստիքային խորհրդատուն, իսկ 2000 թվականի նոյեմբերին ՝ Ուկրաինայի նախագահին առընթեր ներքաղաքական հարցերով փորձագետների հասարակական խորհրդի անդամ։ Կենտրոնի տեղեկատվական գործընկերն է դարձել Ուկրաինական Զերկալո նեդելի շաբաթաթերթը, որի գլխավորությամբ եղել են նախկին աները և Ռազումկովի կինը՝ գլխավոր խմբագիր Վլադիմիր Մոստովոյը և նրա առաջին տեղակալն ու դուստրը՝ Յուլիա Մոստովայան։ 2002 թվականի հոկտեմբերին Գրիցենկոն հեռացել է Լյուդմիլայի առաջին կնոջից, որի հետ ապրել է 24 տարի և Մոստովային առաջարկ է արել։ 2003 թվականի մարտին նրանք ամուսնացել են։

2004 թվականի հունիսին Գրիցենկոն մտավ Ուկրաինայի նախագահի թեկնածու Յուշչենկոյի Կենտրոնական ընտրական շտաբ և գլխավորեց նրա թիմի աշխատանքի տեղեկատվական-վերլուծական ուղղությունը։ Հայտնի է, որ Գրիցենկոն իր թեկնածուի համար նախընտրական ծրագիր է գրել, որը կոչվում է  ապագա նախագահի գործողությունների ծրագիր «Մարդկանց ընդառաջ 10 քայլ»։ Միևնույն ժամանակ, տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների Ուկրաինական կենտրոնը սոցհարցում է անցկացրել

## Պաշտպանության նախարար
thumb|left|300px|Անատոլի Գրիցենկո, 2007 թվական

2005 թվականի փետրվարի 4-ին նշանակվել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Յուլիա Տիմոշենկոյի կառավարությունում։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն, նախագահի և վարչապետի հակամարտության ժամանակ, 2005 թվականի սեպտեմբերի 7-ի լույս 8-ի գիշերը, Գրիցենկոն մասնակցել է Յուլիա Տիմոշենկոյի շրջապատի խորհրդակցությանը, որտեղ քննարկվել է Յուշչենկոյի իմպիչմենտի ընթացակարգի նախապատրաստման հարցը։ Հենց Գրիցենկոն, իբր, զանգել է ԱՄՆ-ի դեսպան Ջոն Հերբսթին և հարցրել միջազգային համագործակցության հնարավոր արձագանքի համար, որին վերջինս պատասխանել է, որ նման գործողությունները պետք է գնահատվեն որպես ապստամբություն և դավաճանություն։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Յուշչենկոն պաշտոնանկ էր արել Տիմոշենկոյի կառավարությանը, սակայն ամսվա վերջին Գրիցենկոյին առաջարկել է մնալ Պաշտպանության նախարարության ղեկավար։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, նախարարներից վերջինը, Գրիցենկոն հաստատվել է Յուրի Եհանուրովի կառավարությունում պաշտպանական գերատեսչության ղեկավարի կողմից։

2005 թվականի դեկտեմբերին Գրիցենկոն հայտարարել էր, որ հրաժարվում է մասնակցել Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի ընտրություններին՝ հանուն երկրի պաշտպանության նախարարի պաշտոնի, և խոստացավ, որ բանակը քաղաքականությունից դուրս կմնա։ 2006 թվականի օգոստոսի 4-ին Գրիցենկոն Յուշչենկոյի ներկայացմամբ հաստատվել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում։

Պաշտպանության նախարարի պաշտոնում Գրիցենկոն զբաղվել է Ուկրաինայի Զինված ուժերի ֆինանսավորման և բարեփոխման հարցերով։ 2005 թվականին, վերջին տարիներին առաջին անգամ, բանակը ֆինանսավորվել է ամբողջ ծավալով, իսկ 2006 թվականին նրա բյուջեն աճել է 51 տոկոսով և հասել 8,9 մլրդ գրիվեն։ 2004 թվականի համեմատ՝ 2005 թվականին մարտական պատրաստության Ցուցանիշներն աճել են միջինը 40-50 տոկոսով։ 2007 թվականի մայիսին Գրիցենկոն հանդես էր եկել ի պաշտպանություն ժամկետային զինվորական ծառայություն անցնելու փոխարեն փոխհատուցում վճարելու մասին օրենքի գաղափարի։

Գրիցենկոն ակտիվորեն աջակցել Է Հյուսիսատլանտյան դաշինքին Ուկրաինայի անդամակցության գաղափարին։ 2005 թվականի նոյեմբերին Գրիցենկոն հայտարարել էր 2006 թվականի մարտին ՆԱՏՕ-ին անդամակցության գործողությունների ծրագրի մշակումն ավարտելու մտադրության մասին, սակայն 2006 թվականի սկզբին մոտեցող խորհրդարանական ընտրությունների պատճառով պատգամավորները հրաժարվում էին դիտարկել այն օրենքները, որոնք վերաբերում էին ՆԱՏՕ-ի հետ Ուկրաինայի համագործակցությանը։ 2006 թվականի օգոստոսին ազգային միասնության Ունիվերսալի տեքստում ներառվեց ՆԱՏՕ-ին անդամակցության գործողությունների ծրագրի կատարման մասին կետը, սակայն 2006 թվականի սեպտեմբերին Բրյուսել կատարած իր այցի ժամանակ Յանուկովիչը հայտարարեց ծրագիրը անորոշ ժամանակով հետաձգելու մասին։ Այնուամենայնիվ, Գրիցենկոն չի հրաժարվել ՆԱՏՕ-ին Ուկրաինայի անդամակցության գաղափարից։

### Քննադատություն
250px|մինի|աջից|Բանակցություններ ԱՄՆ պատվիրակության հետ (2007)

2006 թվականի հոկտեմբերին, այն բանից հետո, երբ Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազությունը քննադատել էր Պաշտպանության նախարարությանը բանակում կոռուպցիայի և հանցավորության դեմ անարդյունավետ պայքարի համար, Գրիցենկոն ուղիղ եթերում հեռուստաբանավեճի է հրավիրել գլխավոր դատախազ Ալեքսանդր Մեդվեդկոյին։ Ուկրաինական երկու հեռուստաալիքներ իրենց եթերն են առաջարկել բանավեճեր անցկացնելու համար։ Գլխավոր դատախազության մամուլի ծառայության պետը հայտարարել է, որ Գլխավոր դատախազությունը քաղաքական կառույց չէ, որպեսզի մասնակցի հեռուստաբանավեճերին։ Որոշվել է անցկացնել գլխավոր դատախազության և պաշտպանության նախարարության համատեղ կոլեգիա, որին կարող են ներկա գտնվել լրագրողները։ Դրանից հետո Գրիցենկոն կոչ է արել գլխավոր դատախազին պաշտոնանկ անել։

2006 թվականի նոյեմբերին վերահսկիչ-վերստուգիչ գլխավոր վարչության նախագահ Պյոտր Անդրեևը հայտարարել էր Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության համակարգում խախտումների մասին, որոնք կապված են զինվորականների համար բնակարանների կառուցման, ռազմական ավաններում տնտեսական գործունեության եւ հողամասերի օտարման հետ։ Ընդհանուր առմամբ, գերատեսչության տվյալներով, ոչ նպատակային կերպով ծախսվել է 6,6 մլրդ գրիվեն։ Գրիցենկոն, իր հերթին, հերքել է մեղադրանքները։ 2006 թվականի դեկտեմբերին իշխող կոալիցիայի մի շարք պատգամավորներ Գրիցենկոյին աշխատանքից ազատելու մասին որոշման նախագիծ էին գրել, սակայն արդեն մի քանի օր անց Գերագույն ռադան կորցրել է հետաքրքրությունը պաշտպանության նախարարի նկատմամբ և նույնիսկ չի քննարկել ներկայացված օրինագիծը։

2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անատոլի Գրիցենկոն խոստովանել է, որ զինամթերքի օգտահանման պետական ծրագիրը խափանվել է։ Այդ գործընթացի դադարեցման պատճառով անհնար է դարձել որոշ զորամասեր լուծարել։

## Խորհրդարան ընտրվելը և նախագահական ընտրություններ
2007 թվականի ապրիլի 2-ին Յուշչենկոն հրամանագիր էր ստորագրել Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու մասին։ Ապրիլի 5-ին ԱԱՊԽ արտահերթ նիստում Գրիցենկոն քվեարկել Է խորհրդարանի լուծարմանը հավանություն տալու որոշման օգտին և կառավարությանը պարտավորեցնել արտահերթ ընտրությունների անցկացումը ֆինանսավորել պետական բյուջեի պահուստային ֆոնդի հաշվին։ 2007 թվականի ապրիլի 16-ին «Մեր Ուկրաինայի» համագումարում Գրիցենկոն միաձայն հաստատվեց կուսակցության կողմից առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում։

Որպես խորհրդարանի պատգամավորության թեկնածու Գրիցենկոն ընդգրկվել է 2007 թվականի հուլիսին ստեղծված «ժողովրդավարական ուժերի մեգաբլոկի» ցուցակում «Մեր Ուկրաինան՝ Ժողովրդական ինքնապաշտպանություն է»։ Խորհրդարանում Գրիցենկոն գլխավորել է Ազգային անվտանգության և պաշտպանության հարցերի հանձնաժողովը։

2008 թվականի դեկտեմբերին Գրիցենկոն դարձավ նույն ամսում ստեղծված Քաղաքացիական դիրքորոշում համաուկրաինական հասարակական կազմակերպության նախագահը։ Կազմակերպության գլխավոր նպատակը նրա ստեղծողն անվանել է «երկրում կարգուկանոն հաստատելը, պետական իշխանության արդյունավետության բարձրացումը, քաղաքացիների շահերից ելնելով աշխատելու պարտադրումը»։

2009 թվականի հոկտեմբերին Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը Գրիցենկոյին գրանցել էր որպես երկրի նախագահի թեկնածու։ «Կա խնդիր՝ առավելագույնը դուրս գալ երկրորդ փուլ, նվազագույն խնդիրն է արժանի արդյունք ստանալ»,-հայտարարել է քաղաքական գործիչը՝ մեկնաբանելով նախագահական ընտրություններում իր առաջադրման մասին հաղորդագրությունները։ 2010 թվականի հունվարի 17-ին Նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում Գրիցենկոն զբաղեցրել է իններորդ տեղը՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 1,2 տոկոսը, դուրս է մնացել պետության ղեկավարի պաշտոնի համար հետագա պայքարիցа։ 2014 թվականին հավաքել է 5,48 տոկոս (989 029 ձայն) ՝ զբաղեցնելով չորրորդ տեղը։

## 7-րդ գումարման խորհրդարան։ Խորհրդարանական (2014) և նախագահական (2019) ընտրություններ
2012 թվականի հունիսի 20-ին հայտնի դարձավ, որ Գրիցենկոյի «Քաղաքացիական դիրքորոշում» կուսակցությունը միացել է միավորված ընդդիմությանը՝ խորհրդարանական ընտրություններից առաջ Յուլիա Տիմոշենկոյի «Բատկիվշչինա» կուսակցության բազայի վրա, և ինքը կառաջադրվի հենց այդ կուսակցության ցուցակներով։ Գրիցենկոն ցուցակում երրորդ տեղն Է զբաղեցրել Յուլիա Տիմոշենկոյից հետո (որը թույլ չի տրվել ընտրություններին) և Արսենի Յացենյուկից հետո։

Նույն թվականի հոկտեմբերին կայացած ընտրությունների նախնական արդյունքների հրապարակումից հետո Գրիցենկոն, որպես միացյալ ընդդիմության առաջնորդներից մեկը, դիմել է իր համախոհներին՝ կոչ անելով հրաժարվել Գերագույն ռադայում տեղերից՝ քվեարկության արդյունքների կեղծման հետ կապված։ Սակայն արդյունքում նա երդվել է և դարձել կազմակերպված հանցավորության և կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարցերով խորհրդարանական կոմիտեի անդամ։

2014 թվականի հունվարի 13-ին վկայակոչելով Գրիցենկոյի քննադատական արտահայտությունները Մայդանի հասցեին, հրամանատարական աշխատանքի անընդունակությունը, Բատկիվշչինա կուսակցության ժողովրդական պատգամավորները հրաժարվել են խմբակցության նիստն անցկացնել Անատոլի Գրիցենկոյի ներկայությամբ։ Հաջորդ օրը Բատկիվշչինա խմբակցության կողմից ընդունվող որոշումների վրա ազդելու անհնարինության հետ կապված Գրիցենկոն խմբակցությունից դուրս գալու դիմում է գրել։ Մեկնաբանելով այդ հայտարարությունը՝ խմբակցության ղեկավար Արսենի Յացենյուկը նշել է, որ այժմ խմբակցությունը Գրիցենկոյից ակնկալում է պատգամավորական լիազորությունները վայր դնել։

2014 թվականի հունվարի 17-ին Գրիցենկոն հայտարարել է, որ պատգամավորական լիազորությունները վայր է դնում հունվարի 16-ին օրենքների ընդունման կապակցությամբ, որոնք, նրա կարծիքով, խախտում են 45 միլիոն քաղաքացիների հիմնարար սահմանադրական իրավունքները և ժողովրդավարության ու իրավունքի գերակայության ամրապնդման փոխարեն ուկրաինական պետությունը դիկտատուրա է դարձնում։ Սակայն արդյունքում պատգամավորական լիազորությունները նա վայր չի դրել։

2014 թվականի նախագահական ընտրությունների ընթացքում քաղաքական գործիչը ստացել է ձայների 5,48 տոկոսը՝ արդյունքում զիջելով Պյոտր Պորոշենկոյին, Յուլիա Տիմոշենկոյին և Օլեգ Լյաշկոյին։ 2014 թվականին Գերագույն ռադայի ընտրություններում գլխավորել է Քաղաքացիական դիրքորոշում (Անատոլի Գրիցենկո) դաշինքի ցուցակը, որը չի կարողացել խորհրդարան անցնել՝ ընտրողների ձայների 3,10%-ով զբաղեցնելով 10-րդ տեղը։

2018 թվականի ամռանից սկսվել է 2019 թվականի նախագահական ընտրությունների նախապատրաստումը՝ այցելություն երկրի շրջաններ, փոքր ժողովրդավարական կուսակցությունների հետ բանակցությունների ակտիվացում ՝ Ալիք, Ժողովրդավարական դաշինք, Ուկրաինայի Եվրոպական կուսակցություն, ինչպես նաև խորհրդարանական Ինքնօգնության և  հակակոռուպցիոն ակտիվիստների հետ։ Մայիսին համաձայնագիր է կնքվել ժողովրդական վերահսկողության կուսակցության հետ նախագահի ընդհանուր թեկնածու առաջադրելու և Եգոր Ֆիրսովի Քաղաքացիական դիրքորոշման մեջ մտնելու մասին։ Այդ պահին սոցհարցումների գծով Անատոլի Գրիցենկոն ապագա նախագահական ընտրությունների պոտենցիալ առաջնորդների թվում էր։

2018 թվականի սեպտեմբերին Ուկրաինական պրավդան հայտնել Է Անատոլի Գրիցենկոյի նախընտրական արշավին քաղաքական տեխնոլոգ Վիկտոր Կոտիգորենկոյի, Ուկրաինայի Եվրոպական կուսակցության առաջնորդ Նիկոլայ Կատերինչուկի, ինչպես նաև պատգամավոր Վիկտոր Բալոգիի մասնակցությունը շտաբի ղեկավարի (ինքն ու Գրիցենկոն դա հերքել են) և լրագրող Քրիստինա Բոնդարենկոյի (ավելի ուշ գլխավորել է նրա մամուլի ծառայությունը)։ Մեդիա պլանում թեկնածուի քննադատությամբ հանդես են եկել գործարար Իգոր Կոլոմոյսկու հետ աֆիլացված ԶԼՄ-ները (ՈՒՆԻԱՆ և 1+1), որոնց լրագրողները նույնպես առաջ են մղել և աշխատել Facebook-ում հատուկ ստեղծված փաբլիկի բովանդակության վրա՝ Րեալնի Գրիշչ կոմպրոմատի հետ)), մինչ ICTV-ն իր լրատվական ծրագրերում ակտիվորեն ներգրավեց քաղաքական գործչին որպես մեկնաբան և ակտիվորեն լուսաբանեց նրա գործունեությունը։

2019 թվականի հունվարի 15-ին Ուկրաինայի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը Գրիցենկոյին նախագահական ընտրություններում թեկնածու է գրանցել։

2019 թվականի մարտին Անատոլի Գրիցենկոյի օգտին հանեցին իրենց թեկնածությունները Անդրեյ Սադովոյը, Դմիտրի Գնապը և Դմիտրի Դոբրոդոմովը։

Նախագահական ընտրությունների առաջին փուլից հետո Գրիցենկոն հայտարարել է, որ ոչ մի դեպքում չի սատարի Պետրո Պորոշենկոյին և դիրքորոշում չունի Վլադիմիր Զելենսկուն աջակցելու հարցում, քանի որ չգիտի նրան։

## Կարծիքներ
* Մեկնաբանելով Ուկրաինայի կոմկուսի առաջնորդ Պյոտր Սիմոնենկոյի թեկնածությունը 2014 թվականի նախընտրական մրցապայքարից հանելը՝ Գրիցենկոն հույս է հայտնել, որ «հասարակությունը վերջապես հասունանալու է նրա համար, որպեսզի մերժի և նույնիսկ արգելի օրենսդրորեն կոմունիստական գաղափարախոսությունը»։
* Կողմ է Ուկրաինայի անդամակցությանը ՆԱՏՕ-ին և ԵՄ-ին։ 
* Ուկրաինայի արևելքում հակամարտության ընթացքում հնչեղ հակառուսական արտահայտությունների հեղինակ է դարձել։ 2014 թվականի հունիսի 27-ին Ուկրաինայի կենտրոնական Առաջին ազգային հեռուստաալիքով  Շուստեր Live հաղորդման եթերում հայտարարել էր Վլադիմիր Պուտինի մասին։
** «Ես կարծում եմ, որ կգտնվեն հայրենասերներ, որոնք ուղղակի կսպանեին նրան և ճիշտ կանեին»
** 2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին Facebook-ի իր էջում Ռուսաստանը թշնամի պետություն է անվանել և կոչ է արել «խփել նրա ինքնաթիռները և պայթեցնել գնացքները»։

## Քրեական գործեր
* 2014 թվականի մայիսին Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազությունը հայտարարել էր, որ պաշտպանության նախկին նախարարների (այդ թվում՝ Գրիցենկոյի) գործողությունները Ուկրաինայի զինված ուժերին բերել են ոչ պատշաճ մարտունակության վիճակի, քրեական վարույթ է բացվել։
* 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՌԴ Քննչական կոմիտեի գլխավոր քննչական վարչության կողմից Անատոլի Գրիցենկոյի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել ՌԴ Քրեական օրենսգրքի 205.2 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով (ահաբեկչական գործունեություն իրականացնելու հրապարակային կոչեր)։ Գրիցենկոն Ռուսաստանում բացված գործը ցինիկ և տգեղ է անվանել։

## Եկամուտներ
Հռչակագրի տվյալների համաձայն՝ 2016 թվականին Գրիցենկոն վաստակել է 150 հազար գրիվեն։ Նա ունի չորս բնակարաններ Կիևում (մակերեսը կազմում է  56,2 մ², 80,2 մ², 32,9 մ² и 110,3 մ²), 2013 թվականի արտադրության Volvo XC90 մեքենա, ինչպես նաև 3,2 մլն գրիվեն բանկային հաշիվների վրա։

## Անձնական կյանք
Գրիցենկոն ազատ տիրապետում է անգլերեն լեզվին։ Նա գրել է հարյուրից ավելի գիտական աշխատություններ, որոնք հրատարակվել են, բացի Ուկրաինայից, Բելգիայում, Նիդերլանդներում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում. օրինակ՝ «Civil-military Relations in Ukraine: a system emerging from chaos» (1997), «Ukraine’s Defense Sector in Transition: Impacts on Foreign and Security Policy» (1999), «Ռազմական բարեփոխում Ուկրաինայում. մեկնարկ, թե հերթական ֆալստարտը» (2000)։ Գրիցենկոն սիրում է ձուկ որսալ, շախմատ խաղալ և պրեֆերանս անել, քաղաքական հակառակորդների ծաղրանկարներն է նկարում։ Գրիցենկոն զբաղվել է սպորտով և երազում էր թռչել պարաշյուտով, սակայն 2003 թվականին, ֆուտբոլ խաղալով, ծնկի վնասվածք էր ստացել՝ պատռել էր կապանները և վնասել էր մենիսկը։

### Ընտանիք
* Լյուդմիլայի հետ առաջին ամուսնությունից ունի երկու երեխա (ամուսնացած են եղել՝ 1978-2002 թվական)՝ Ալեքսեյ և Սվետլանա։
** Ալեքսեյ Գրիցենկո (ծնվ.՝ 1979) ավարտել Է Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, եղել է Բերկուտ հոկեյի ակումբի հարձակվող և փոխնախագահ, Enran Telecom գիտաարտադրական ընկերության բիզնեսի զարգացման գծով տնօրեն «Մեր Ուկրաինա» կուսակցության երիտասարդական միության ղեկավարի առաջին տեղակալ։ 2006 թվականին Enran Telecom-ը դարձել է Ուկրաինայի զինված ուժերում վարչատնտեսական գործընթացների կառավարման միասնական ավտոմատացված համակարգի ստեղծման նախագծի համակատարողներից մեկը, որի իրականացման համար պետք է հատկացվեր շուրջ հարյուր միլիոն գրիվեն։
** Սվետլանա Գրիցենկոյի ավագ դուստրը (ծնվ. 1982) ավարտել է դպրոցը ոսկե մեդալով, բակալավրի աստիճան է ստացել Կիևի ազգային տնտեսագիտական համալսարանում Միջազգային տնտեսագիտություն մասնագիտությամբ և Շոտլանդիայի Ստերլինգի համալսարանում Միջազգային բիզնես մասնագիտության մագիստրոսի աստիճան, աշխատել է Ուկրաինայի տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի փորձագետ և Յուշչենկոյի նախընտրական շտաբում, դարձել է Բերկուտ հոկեյի ակումբի մամուլի քարտուղար և The PBN Company Կիևի գրասենյակի նախագծերի ղեկավար։
* 2003 թվականից ամուսնացած է Յուլիա Վլադիմիրովա Մոստովայի հետ՝ Զերկալո նեդելի թերթի և  zn.ua կայքի գլխավոր խմբագրի հետ։ Գրիցենկոն և Մոստովայան ստիպված էին յոթ անգամ հարսանեկան տոն կազմակերպել ընկերների, հարազատների և գործընկերների մեծ քանակի պատճառով, որոնք ցանկանում էին շնորհավորել նրանց։ Զույգը ստիպված է եղել կոտրել հյուրերին հետաքրքրություններով։ Վերջին հանդիսությունը տեղի է ունեցել 2003 թվականի հուլիսին, որին ներկա են եղել Ուկրաինայի ապագա նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոն և նրա կինը՝ Եկատերինա Չումաչենկոն։ 2016 թվականի մարտի 6-ին ամուսինները պսակադրվեցին։
** Երկրորդ ամուսնությունից ունի դուստր՝ Աննան (ծնվ.՝ 2004), նաև Մոստովոյն ունի որդի՝ Գլեբ (ծնվ.՝ 1999), Ռազումկովի կրտսեր որդին։

## Մրցանակներ
* Անվանական հրազեն (Ֆորտ-12 ատրճանակ) (2007 թվականի հոկտեմբերի 25-ին) տարբերությունը՝ ուկրաինական պետության պաշտպանունակության և անվտանգության ամրապնդման գործում ներդրած ծանրակշիռ անձնական ավանդի, ծառայողական պարտքը անթերի կատարելու և ծննդյան 50-ամյակի առթիվ։
* Մտավոր արիության համար շքանշան, որը շնորհվում է անկախ մշակութաբանական Կապիտուլի ամսագրի կողմից (2008 թվական)՝ ծանրակշիռ մտավոր և էթիկական բաղադրիչները ուկրաինական քաղաքական կյանքին և եվրաատլանտյան քաղաքակրթության արժեքների պաշտպանման գործում հաստատակամության համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Кандидат на пост Президента України
* Гриценко Анатолий Степанович. *ЛІГА. Досье* (18 января 2011)
* Интервью с Анатолием Гриценко. Эхо Москвы (5 апреля 2009)

Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ