open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Այգեստան (Հադրութի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Այգեստան**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի շրջանում։ Նախկինում հայտնի է եղել Կոչբեկ, Կոշբեկ, Քոչբեկ, Քոչբեկլու, Կոչբեկլու անուններով։ 1998 թվականին վերանվանվեց Այգեստան։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Հադրութ շրջկենտրոնից գտնվում է 3 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 75 կմ հեռավորութան վրա։ Համայնքը լեռնային է, ունի 1031,99 հա տարածք, որից 797,5 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 185,15 հա անտառային հողեր։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
Այգեստան համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 316 մարդ, կա 73 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ գյուղատեղի (15-19-րդ դարեր), Սբ. Հարության եկեղեցի (1741 թիվ), որը, ըստ տեղաբնականների, կառուցվել է Մելիք Եգանի թոռ Եսայի բեկի կողմից։

## Պատմություն
Այգեստանը հիմնադրվել է Խաչենի մելիքությունից 1739-1740 թվականներին եկած երեք հարուստ ընտանիքների կողմից։ Գյուղի բնակիչները թուրքերի ու պարսիկների հարձակումներից փրկվելու համար ստիպված մի քանի անգամ լքել են իրենց բնակավայրը, կամ այսպես ասած «քոչել են», այնուհետև նորից վերադարձել և վերահաստատվել։ Քոչբեկը՝ գյուղի նախկին անվանումը այստեղից էլ առաջացել է։ Գյուղում գործել է ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան և առևտրի 2 կետ։

## Ծանոթագրություններ

World Gazetteer&nbsp;&nbsp;-&nbsp;World-Gazetteer.com
Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Հողեր

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Հողեր**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։

## Անուն
Գյուղի անվանումը ստուգաբանվում է երկու տարբերակով․ առաջինը ՝ «բերրի հող ունենալ», իսկ երկրորդ տարբերակով գյուղը  ունեցել է Ողեր անվանումը, որը վկայում է նաև Մակար Բարխուդարյանցը, ինչը նշանակում է օղակի մեջ  առնված բնակավայր։ Հետագայում Ողեր անվանումը տեղացիների բարբառով դարձել է Հողեր։ Արցախյան ազատամարտից հետո գյուղը չի բնակեցվել։ Նախկինում անվանվել է Գոգա, նաև Ողեր, իսկ 1998 թվականին վերանվանվել է Հողեր։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է  Ղարաբաղի Լեռնաշղթայի արևելյան  Իշխանասարի լեռնաճյուղերի հյուսիսային կողմում, ձորի ձախ լանջերի  հարթավայրային մասում , Իշխանագետի միջին հոսանքի աջ գետահովտում, Գոգա վտակի վրա, Ջրակուս գյուղից 1-2 կմ հեռու, Հադրութ քաղաքից 25 կմ  դեպի հյուսիս։

Գտնվում է ծովի մակերևույթից  700մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Արցախյան ազատամարտի տարիներին  գյուղի բնակչությունը լքել է  իր պապենական բնակավայրը և բնակություն է հաստատել հարևան Ծաղկավանք գյուղում։  Գյուղը 1923-1936 թվականներին եղել է Դիզակի, ապա Հադրութի շրջանի մեջ։ 1936 թվականին անջատվել է  Հադրութի շրջանից և կցվել է  Ադրբեջանի Կարյագինոյի (Ֆիզուլու) շրջանին։

### Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
Գյուղի հայ բնակիչները 1988-1989 թվականներին կազմավորել են  ինքնապաշտպանական ջոկատ, որն առանձին, իսկ 1992 թվականին Հադրութի Առաջին պաշտպանական շրջանի  ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է Հադրութի, Մարտունու և ԼՂՀ այլ րջանների  բնակավայրերի ինքնապաշտպանական  և ազատագրական մարտերին։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել է և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Բնակչություն
Հողեր գյուղում  բնակչության թիվը 19-րդ դարի վերջի տվյալներով կազմել է 130 հայ բնակիչ, 2005 թվականի մարդահամարի  տվյալներով կազմել է  4 մարդ, իսկ 2010 թվականի տվյալներով բնակչություն չկար։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղում և նրա շրջակայքում  պահպանվել են ՝ սբ․Աստվածածին եկեղեցին  (վերակառուցվել է 1880 թվականին) , 15-18-րդ դարերի գյուղատեղի մնացորդները, 19-րդ դարի գերեզմանոցը։  Գերեզմանոցին մոտ  ձորակում պահպանվել է  հայ քարագործների կառուցած աղբյուրը։։

## Հասարակական կառույցներ
Մինչև 1960 թվականը  Հողեր գյուղում գործել է  միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորել են նաև  հարևան Ծակուռի, Ջրակուս, Քյուրաթաղ (Դուդուկչի.), Ուխտաձոր (Էդիլլու), Ակնաղբյուր, Ծաղկավանք գյուղերի 4-րդ և 7-րդ դասարանի աշակերտները։ 1960 թվականին միջնակարգ դպրոցը դարձել է  ութամյա, 1970 թվականին՝ տարրական, 1974 թվականին  դպրոցը փակվել է։ 1974-1988 թվականներին  Հողեր գյուղի երեխաները սովորել են  Ջրակուս գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Gazetteer&nbsp;&nbsp;-&nbsp;World-Gazetteer.com
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Ուխտաձոր

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

Ուխտաձոր, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան մասում։ Հադրութ շրջկենտրոնից գտնվում է 31 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 72 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 902.0 հա տարածք, որից 720.3 հա գյուղատնտեսական նշանակությում, 119.1 հա անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 2 աղբյուրներ` «Հոսող» և «Անտառային ջրեր»։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Բնակչություն
Ուղտախաձոր համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 309 մարդ, կա 80 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (1692 թ.), գերեզմանոց (XVII-XIX դդ.):

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականին համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 46 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Ջրակուս

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Ջրակուս**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Գտնվում է Իշխանագետի աջ ափին, Հադրութ շրջկենտրոնից՝ 25 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 64 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1153,01 հա տարածք, որից 927,18 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 186,59 հա անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա է թվով 1 աղբյուր` «Շենին»։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Բնակչություն
Ջրակուս համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 238 մարդ, կա 57 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղում պահպանվել է Սբ․ Ստեփանոս եկեղեցին (1698), շրջակայքում՝ Վնեսաբերղը (18–րդ դար), Համամի կամուրջը (14–րդ դար), Կաքավավանքը (5 - 12–րդ դարեր), Հաթամի կամուրջը (18–րդ դար), գերեզմանոց (XVI-XIXդդ.), խաչքար (XII-XIIIդդ.), աղբյուր (XII-XIIIդդ.)։

## Հասարարակական կառույցներ
1980 թվականին ուներ ութամյա դպրոց, գրադարան, ակումբ, մանկապարտեզ, կինո, փոստ, բուժկայան։

2015 թվականին համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 48 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Սարինշեն

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Սարինշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Մտնում է Ծամձոր համայնքի մեջ։

## Պատմություն
Հնում գյուղը անվանել են Սարի շեն, Շաղախ։ 1995 թվականին վերանվանվել է Սարինշեն։ Գյուղը գտնվում է Ղարաբաղի լեռնաշղթայի արևելյան Դիզափայտի լեռների արևելյան լանջի բլրապատ մասում, Ջիլանի սարի լեռնաճյուղերի լանջերի հարթավայրային մասում, Ծամձորի հյուսիս–արևմտյան կողմում, Քարագլուխ–Ձորագյուղի հարևանությամբ, Հադրութ քաղաքից 6 կմ դեպի հարավ–արևմուտք։
Ըստ  Մակար եպիսկիպոս Բարխուդարյանցի՝ գյուղի Շաղախ անվանումը կապված է մի ավանդազրույցի հետ․

Գյուղում գործել են տարրական դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան։

## Պատմամշակութային կոթողներ
Գյուղում և գյուղի հարակից տարածքներում պահպանվել են գյուղի մեջ՝ 19–րդ դարի «սբ․Աստվածածին» եկեղեցին, 17–րդ դարի սբ․«Աստվածածին» խաչքարը, 19–րդ դարի «Վերին» աղբյուրը, գյուղից 1,2 կմ հեռավորության վրա «Շահկախ» հանդամասում՝ 1865 թ․ «Շահկախ» եկեղեցին,  17–րդ դարի «Շահկախ» եկեղեցին,  17–րդ դարի Շահկախ խաչքարը,  17– 19–րդ դարերի «Շահկախ» սրբատեղին, 1875 թ․ «Ուխտավորների տունը», Ծամձոր գյուղի հյուսիսային կողմում՝ 13–րդ դարի «Հանդի ձեռք» կամ «Շաղախ» մատուռը, 19–րդ դարի տապանաքարերը, 19–20–րդ դարերի «Շաղախ» գերեզմանոցը, «Սարի» բերդը, 17–րդ դարի Շաղախ գյուղատեղի մնացորդները։

## Բնակչություն
Սարինշեն գյուղի բնակիչների նախնիները հիմնականում եկել են Պարսկահայաստանի Ղարադաղ գավառի տարբեր բնակավայրներից։ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղի բնակիչների թիվը հասավ 27–ի։ 2015 թվականին Սարինշեն գյուղում բնակվում է 15 մարդ, կա 6 տնտեսություն։
1988–1989 թթ․ գյուղում կազմավորվել է ինքնապաշտպանական ջոկատ, որը մասնակցել է տարբեր գյուղերի, շրջանների և բնակավայրերի ինքնապաշտպանական ու ազատագրական պայքարներին։ Ինչպես նաև գյուղի բնակիչները մասնակցել են Հայրենական մեծ պատերազմին։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Արտաքին հղումներ
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Սպիտակաշեն (գյուղ, Հադրութի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Սպիտակաշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Մտնում է Խծաբերդ համայնքի կազմի մեջ։

Սպիտակաշեն գյուղի տարածքում գտնվում է «Շենին» աղբյուրը։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Բնակչություն
2015 թվականին Սպիտակաշեն գյուղում բնակվում էր 11 մարդ, կար 3 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Կրթություն
2009 թ.-ից գործում է Սպիտակաշենի նոր դպրոցը, որը կառուցվել և կահավորվել է Հայաստան համահայկական հիմնադրամի Տորոնտոյի տեղական մարմնի ֆինանսավորմամբ։ Դպրոցը նախատեսված է 130 աշակերտի համար։ Իսկ 2008 թ.-ին Հիմնադրամի Արգենտինայի տեղական մարմնի հովանավորությամբ Սպիտակաշենում կառուցվել է ջրագիծ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Վանք (գյուղ, Հադրութի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Վանք**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Գտնվում էր Ղարաբաղի լեռնաշղթայի Իշխանասարի հարավարևելյան լեռնաճյուղերի հյուսիսահայաց լանջի հարթավայրային մասում, Հադրութ քաղաքից 2 կմ հեռավորության վրա։ Մտնում էր Հադրութ քաղաքային համայնքի մեջ։

### Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Բնակչություն
Գյուղի բնակչության թիվը  2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 130 մարդ։ 2015 թվականին Վանք գյուղում բնակվում էր 122 մարդ, կար 37 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Պատմամշակութային կոթողներ
Գյուղում 12–17–րդ դարից պահպանվել է «Սպիտակ խաչ» վանահամալիրը՝ իր «Սպիտակ խաչ» եկեղեցիով, գավիթով, 1735 թվականից կառուցված սեղանատնով, զանգակատնով։ Նաև պահպանվել է եկեղեցու արևմտյան կողմում գտնվող գերեզմանը խաչարձանի հետ միասին, վանքի հյուսիսային մասում՝ ուխտավորների համար նախատեսված սենյակը, որտեղ գտնվում էին երկու վիմափոր խեցերը։ Ըստ ավանդույթի՝ վանքում եղել է մի սպիտակ խաչ, Աղվանից Եսայ, Ներսես և Հովհաննես կաթողիկոսների կողմից գրված կոնդակներ, որոնք գողացվել են։ Վանահամալիրից առանձին կանգնած է եղել 1333 թվականից մեզ հասած խաչքարը, որի հետ կապված բավականին հետաքրքիր ավանդազրույց կա․ Լենկ Թեմուրը Արցախի մեծ մասը գրավելուց հետո հասավ Սպիտակ խաչ վանքը և իր զինվորներին հրամայեց քանդել որմնախորշով պատը ու քարերը նետել Արաքս գետը։ Զինվորները կատարեցին Լենկ Թեմուրի հրամանը և քարերը նետեցին գետը։ Բայց գիշերը որմնախորշը հրաշքով վերականգնվեց հրեշտակների միջոցով։ Եվ այդպես տապալվեցին Լենկ Թեմուրի բոլոր փորձերը։ Անհաջողությամբ պսակված փորձերից հետո նա հեռանում է այդ տեղանքից։ Գյուղում պահպանվել է նաև Վիլիջան իշխանի բերդը կամ «Ցորաբերդը»։
Հայրենական մեծ պատերազմի զոհերի հիշատակին գյուղում կառուցվել է հուշարձան–կոթող։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականին ուներ մշակույթի տուն։ Գյուղում գործել է տարրական դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005) 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Դարեհ II

**Դարեհ II** ( [Դարայավուշ] «Բարեմիտ», ), Աքեմենյան թագավոր Հին Պարսկաստանում։ Գահակալել է մ.թ.ա. 423-ից։ Արտաքսերքսես I թագավորի որդին։ Մինչև թագավոր դառնալը եղել է Հիրկանիայի սատրապ։ Գահին տիրել է դավադրաբար սպանելով եղբորը՝ Սոգդիանին։ Դարեհի օրոք թուլացել է կենտրոնական իշխանությունը, ապստամբել են մի շարք սատրապություններ, իսկ մ.թ.ա. 404-ից անկախացել է Եգիպտոսը։ Պելոպոնեսյան պատերազմների ժամանակ օժանդակել է սպարտացիներին՝ ընդդեմ Աթենական միության։

Դարեհ II-ը մի շարք կառուցումներ է իրականացրել Սուսում։ Մահացել է մ. թ. ա. 404 թվականի մարտ ամսին՝ 19 տարի թագավորելուց հետո։ Ըստ Կտեսիասի՝ նա վախճանվել է Բաբելոնում, հիվանդությունից։ Նաղշե Ռոսթամում գտնվող դամբաններից մեկը վերագրվում է նրան։ Դարեհ II-ը համարվում է այդտեղ թաղված աքեմենյան վերջին արքան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Тураев Б.А.: История древнего Востока|2
* Дандамаев М. А.: Политическая история Ахеменидской державы
* Эрлихман В.В.: Правители мира|1|1
* Jürgen von Beckerath: Handbuch der ägyptischen Königsnamen
* 
* Энциклопедия Ираника: Дарий II

Կատեգորիա:Աքեմենյան արքաներ
Ա էն Հունզե

**Ա էն Հունզե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 276,86&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 25.772 (2011 թ.)։ Համայնքի անունը ծագում է Դրենտշե Ա և Հունզե գետերի անուններից։ Համայնքապետարանը գտնվում է Խիտեն գյուղում։

Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրենթեի համայնքներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալբուրխ

**Ալբուրխ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 50,4&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 12.684 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։

Կատեգորիա:1973 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Ալսմեյր

**Ալսմեյր** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 20,58&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.700 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Ալտեն (համայնք)

**Ալտեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզի արևելյան մասում, սահմանակցում է Գերմանիային։ Տարածքը 96,57&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 27.365 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Ախտկարսպեյլեն

**Ախտկարսպեյլեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 102,61&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 28.137 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.400 եվրո է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Ալբլասերդամ

**Ալբլասերդամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 8,78&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 19.269 (2011 թ.)։ Համայնքի մեջ են մտնում Ալբլասերդամ բնակավայրը և Կորտլանդ գյուղակը։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.300 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Կատեգորիա:1299 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դարեհ Գ

**Դարեհ Գ Կոդոմանոս** (), Աքեմենյան վերջին թագավորը մ.թ.ա. 336-ից։ Արշամի որդին, Աքեմենյան տոհմաճյուղից։ Նախապես եղել է Հայաստանի սատրապ։ Գահին տիրել է Արտաքսերքսես Գ թագավորի ներքինի Բագոասի օգնությամբ՝ դավադրաբար սպանելով թագավորին ու նրա զավակներին։ Մ.թ.ա. 335-ի վերջին վերագրավել է Եգիպտոսը։ Գրանակոսի (մ.թ.ա. 334 թ.), Իսոսի (մ.թ.ա. 333 թ.) և Գավգամելայի (մ.թ.ա. 331 թ.) ճակատամարտերում, պարտվելով Ալեքսանդր Մակեդոնացուց, ի վերջո կորցրել է իր ամբողջ տիրապետությունը։

Սպանվել է Բակտրիայի սատրապ Բեսոսի հրամանով՝ հակառակորդի հետապնդումից փախչելիս։ Վրա հասած Ալեքսանդր Մակեդոնացին Դարեհի դին պատվով ու շուքով թաղել է Պերսեպոլիսի գերեզմանատանը, իրեն հռչակել Աքեմենյանների ժառանգորդ ու Ասիայի արքա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սատրապներ
Կատեգորիա:Աքեմենյան արքաներ
Ազատ կոլեկտիվ թատերախումբ

**«Ազատ կոլեկտիվ» թատերախումբը** սկսել է իր գործունեությունը 1925 թվականին Երևանում Ամո Խարազյանի գլխավորությամբ։ Թատերախումբը բաղկացած էր սիրողական խմբերից հավաքված երիտասարդ դերասաններից։ Մեծ մասամբ խաղում էին հեղափոխական դեպքերին նվիրված ագիտպիեսներ և մեծ հաջողություն էին վայելում բանվորական և գյուղական հասարակության շրջանում։ Այս թատրոնում էին աշխատում Աշխեն Խարազյանը, Գուրգեն Ջանոյանը, Վրույր Փանոյանը, Ժ. Գևորգյանը, Ս. Հովսեփյանը, Գ. Պողոսյանը և այլն։ Հետագայում՝ 1928 թվականին, այս թատրոնի հիման վրա ստեղծվեց Հայաստանի գյուղական պետական շրջիկ թատրոնը, որը 1933 թվականին կոչվեց Ամո Խարազյանի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ
Ալբրանդսվարդ

**Ալբրանդսվարդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 22,18&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 24.746 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.100 եվրո է։

Կատեգորիա:1985 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Ալկմար (համայնք)

մինի|200px|ձախից|Ավանդական պանրի շուկան։
մինի|200px|ձախից|Ալկմարի քաղաքային ջրանցքը։
**Ալկմար** ( ), քաղաք և համանուն համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Համայնքի տարածքը 29,51&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։

Հյուսիսարևմտյան Նիդերլանդների պատմական-մշակութային կենտրոններից մեկն է։ Համայնքում կա պետության կողմից պաշտպանվող 399 հուշարձան։ Հաճախ Ալկմարը կոչվում է «պանրի քաղաք», քանի որ բնակչությունը զգալի մասը զբաղվում է հոլանդական պանրի արտադրությամբ։ Ապրիլից մինչև սեպտեմբեր ամեն շաբաթ կազմակերպվում են պանրի ավանդական շուկաներ։

## Պատմական ակնարկ
1254 թ. հունիսի 11-ին Վիլհեմ II Հոլանդացին քաղաքային իրավունքներ է շնորհել բնակավայրին (2004 թ. նշվել է քաղաքի 750 ամյակը)։ 1573 թ, քաղաքը պաշարեն են իսպանացիները, սակայն քաղաքի բնակիչները հաջող կերպով դիմադրություն են ցույց տվել։ Իսպանացիներին ետ մղելուց հետո, ռազմական հաջողությունն անցավ հոլանդացիների կողմը, ուստի ասվում է, որ հաղթանակը սկսվել է Ալկմարից։ Ալկմարի դիմադրությունը տոնվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 8-ին։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Ալմելո

**Ալմելո** ( ), քաղաք և համանուն համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզի Թվենտե շրջանում։ Քաղաքից բացի, համայնքի մեջ են մտնում Ադորփ, Բորներբուկ և Մարիապարոխի (մասնակիորեն) գյուղերը։ Տարածքը 67,43&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 72.693 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.900 եվրո է։

Բնակիչների մի մասը խոսում է Թվենտեի բարբառով, մյուս մասը ստորին սաքսոներեն։
մինի|200px|ձախից|Կաթոլիկ տաճար Ալմելոյի կենտրոնում

## Պատմական ակնարկ
Քաղաքի տեղում եղել է միջնադարյան բնակավայր, որը կոչվել է Ա (Aa)։ Առաջին անգամ 1236 թ. հիշատակվում է «Ալմելոյի դղյակը»։ 1420 թ. արդեն հիշատակվում է որպես քաղաք։

2014 թվականի ապրիլի 24-ին Ալմելոյում բացվում է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրը։

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Ալֆեն ան դեն Ռեյն

**Ալֆեն ան դեն Ռեյն** ( , հոլանդերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է **Հռենոսի Ալֆեն**), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 55,06&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 72.729 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.100 եվրո է։

2014 թվականին Ալֆեն ան դեն Ռեյնին հետ միավորվել են հարևան Բոսկոպ և Ռեյնվուդե բնակավայրերը։

Ալֆեն ան դեն Ռեյնում է ծնվել հոլանդացի անվանի ֆուտբոլիստ Ջոն Հայտինգան, ով Նիդերլանդների հավաքականի կազմում դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

## Պատկերասրահ

File:Alphen aan den Rijn - De Eendracht.jpg|De Eendracht միջնադարյան հողմաղացը
File:Oude-Rijn aanleg Alpen Centr..JPG|Գետափնյա փողոցը
File:Rietveld bij Hazerswoude-Dorp.jpg|Rietveld bij Hazerswoude-Dorp
File:Oudshoornse_Kerk_Alphen_aan_den_Rijn_2.jpg|Oudshoornse եկեղեցին
Raadhuis Alphen aan den Rijn.jpg|Նախկին համայքապետարանը
Hefbrug over de Gouwe bij Alphen aan den Rijn.jpg|Ուղղահայաց բացվող կամուրջը, որը կառուցվել է 1930-ական թվականներին
Adventskerk, Alphen aan den Rijn 03.jpg|Ժամացույցով աշտարակը
Alpen aan den Rijn, fietsenstalling bij het station foto4 2016-05-01 13.51.jpg|Հեծանվակայանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Պաշտոնական կայքէջը
*Tean International Tennis Tournament
*interactiveSQUASH Nieuwe Sloot 

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Ալֆեն-Խամ

**Ալֆեն-Խամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Կազմավորվել է 1997 թվականի հունվարի 1-ին՝ հարևան մի շարք բնակավայրերի միավորման արդյունքում։ Տարածքը 93,18&nbsp;կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2017 թվականի տվյալներով եղել է 10.040։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.800 եվրո է։

## Պատկերասրահ

File:De Kloostertuin Alphen P1140135.jpg|De Kloostertuin
File:Chaam - Ledevaertkerk.jpg|Chaam, Ledevaert kerk
File:Voormalig raadhuis Nieuw Ginneken.jpg|Voormalig raadhuis, Nieuw Ginneken
Chaam, de Antonius Abtkerk IMG 9522 2021-06-14 14.46.jpg|Կաթոլիկ եկեղեցին
Galder, de Sint Jacobskapel RM30500 foto9 2015-06-17 14.06.jpg|Սբ. Հակոբ մատուռը
Strijbeek, de Sint-Hubertuskapel RM30502 IMG 9519 2021-06-14 14.16.jpg|Սբ. Հյուբերտ մատուռը
Alphen - Molenstraat 8.jpg|Քաղաքի հին շինություններից մեկը (1614-1619)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքապետարանի կայքէջը (նիդերլանդերեն)

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Ամելանդ (համայնք)

**Ամելանդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիզլանդ մարզում։ Տարածքը 60,02&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 3.488 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.700 եվրո է։

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Երևանի հեղափոխական թատրոն

**Երևանի հեղափոխական թատրոնը** (քաղլուսգլխվարի հեղափոխության թատրոն) բացվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կարմիր բանակի տան (հետագայում՝ Գ․ Գայի անվան սպայի տուն) թատրոնում, Ա․ Լուչարսկու «Արքայի սափրիչը» պիեսով։ Գործել է մեկ թատերաշրջան՝ տնտհաշվարկային համակարգով։ Դրամատիկական թատրոնն արձագանքել է հեղափոխական օրերի խնդիրներին։ Թատրոնում հանդես են եկել Ժասմենը, Արտեմ Բերոյանը, Ա. Հովհաննիսյանը, Նինա Մանուչարյանը, Հ․ Բերոյանը, Ա․ Հովհաննիսյանը, Հ․ Գարագաշը, Հ․ Դանզասը, Լ․ Ջանիբեկյանը և այլն։ Գլխավոր ռեժիսորն էր Ֆ. Ռադոլինը, ով հրավիրվել էր Թիֆլիսից։ Բեմադրություններով հանդես է եկել նաև Լևոն Քալանթարը։ Թատրոնում բեմադրում էին միայն հայ և ռուս ժամանակակից հեղինակների պիեսներ։

## Ներկայացումներ
* Վ․ Վիննիչենկոյի «Մեղք»
* Վ․ Կրյաժինի «Կարմիր աքաղաղ»
* Ա․ Վարդանյանի «Գործադուլ»

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ
Ամստերդամ (համայնք)

**Ամստերդամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 165,34&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.900 եվրո է։ Ներառում է Ամստերդամ քաղաքը՝ իր 8 քաղաքային շրջաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Ապելդորն (համայնք)

**Ապելդորն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 339,96&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 156.355 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Ապինգեդամ

**Ապինգեդամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 23,84&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.200 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Առնհեմ

**Առնհեմ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 98,25&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 148.320 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

ռ

Կատեգորիա:1223 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Աստեն (համայնք)

**Աստեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 70,34&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 16.264 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Ամերսֆորտ

**Ամերսֆորտ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 62,88&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 146.889 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.900 եվրո է։

Կատեգորիա:1259 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուտրեխտի համայնքներ
Բարն

**Բարն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 32,56&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 24.314 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Ուտրեխտի համայնքներ
Բարենդրեխտ

**Բարենդրեխտ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 20,27&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 46.875 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Բեդում (համայնք)

**Բեդում** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 44,58&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 10.459 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.200 եվրո է։

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Բեյսել

**Բեյսել** ( ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 28,32&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 13.842 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։

Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Բերխեէյկ (համայնք)

**Բերխեէյկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 101,04&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 18.101 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Բերխեն (Լիմբուրխ)

**Բերխեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 97,17&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 30.834 (2011 թվական)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.500 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Բեյմստեր

**Բեյմստեր** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 70,54&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 8.594 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.600 եվրո է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Նիդերլանդներում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Բերխեն օպ Զոմ (համայնք)

**Բերխեն օպ Զոմ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 80,76&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 66.148 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Բերկելանդ

**Բերկելանդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 258,72&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 44.941 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Բերնհեյզե

**Բերնհեյզե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 89,77&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 29.777 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.200 եվրո է։

Կատեգորիա:1994 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Բեյվերվեյկ

**Բեյվերվեյկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 18,57&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 39.438 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.300 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Բինենմաս

**Բինենմաս** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 50,34&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 28.884 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.600 եվրո է։

Կատեգորիա:1984 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Բերնիսե

**Բերնիսե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 57,34&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 12.393 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Բեստ

**Բեստ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 34,28&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 28.789 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.700 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Բոդեխրավեն-Ռեյուվեյկ

**Բոդեխրավեն-Ռեյուվեյկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 37,48&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 32.772 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։

Կատեգորիա:2011 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Բոնեյրե

**Բոնեյրե** (, պապիամենտու լեզվով՝ *Boneiru*), Կարիբյան ծովի հարավային մասում գտնվող, Նիդերլանդների թագավորությանը պատկանող կղզի։ Ունի հատուկ համայնքի կարգավիճակ։ Վարչական կենտրոնն է շուրջ 3.000 բնակիչ ունեցող Կրալենդեյկ բնակավայրը։ Կղզու մակերեսը 288&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 15.414 (2009 թ.)։

## Աշխարհագրություն
Կղզու երկարությունը հյուսիս-արևմուտքից մինչև հարավ-արևելք 40 կմ է, իսկ մաքսիմալ լայնությունը 11 կմ է։ Ամենաբարձր կետը Բրանդարիս լեռն է 241 մ բարձրությամբ։ Բոնեյրե կղզու հարևանությամբ գտնվում է Քլեյն-Բոնեյրե անմարդաբնակ կղզին։ Կղզում հանդիպում են մողեսներ, 200 տեսակի թռչուններ և այլն։ Հարակից ջրերը հարուստ են 450 տեսակի ձկներով, 4 տեսակի ծովային կրիաներով և մոտ 70 տեսակի ջրմուռներով:ր

Կատեգորիա:2010 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բոնեյրե
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլանդախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդական Անտիլներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների համայնքներ
Բորնստերհեմ

**Բորնստերհեմ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 151,87&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 19.296 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։

Կատեգորիա:1984 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Բորխեր-Օդորն

**Բորխեր-Օդորն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 275,18&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 25.951 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.200 եվրո է։

Կատեգորիա:1998 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Դրենթեի համայնքներ
Բորսեյլե (համայնք)

**Բորսեյլե** (), համայնք Նիդերլանդների Զեյլանդ մարզում։ Տարածքը 142,03&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 22.734 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։

Կատեգորիա:Զեյլանդի համայնքներ
Բոռնե (համայնք)

**Բոռնե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 26&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 21.555 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Բրեյդա (համայնք)

**Բրեյդա** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 126,87&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 174.829 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.800 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Բրիլե

**Բրիլե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 27,49&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.600 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Բրոնկհորստ

**Բրոնկհորստ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 283,63&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 37.626 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

Կատեգորիա:2005 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Բրունսում

**Բրունսում** ( ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 17,17&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 29.312 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.000 եվրո է։

Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Բունիկ (համայնք)

**Բունիկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 36,95&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 14.427 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Ուտրեխտի համայնքներ
Բուսում

**Բուսում** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 8,06&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 32.483 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 17.300 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Կապելե ան դեն Էյսել

**Կապելե ան դեն Էյսել** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 14,3&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 66.159 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Կրոմստրեյեն

**Կրոմստրեյեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 54,37&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 12.748 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.300 եվրո է։

Կատեգորիա:1984 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Կաուկ (համայնք)

**Կաուկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 52,5&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 24.621 (2011)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Կրանենդոնկ

**Կրանենդոնկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 76,79&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 20.429 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.300 եվրո է։

Կատեգորիա:1997 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Դանտումադեյլ

**Դանտումադեյլ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 85,78&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 19.322 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Կուվորդեն

**Կուվորդեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 296,68&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 35.916 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.300 եվրո է։

Կատեգորիա:Դրենթեի համայնքներ
Դալֆսեն

**Դալֆսեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 165,18&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 27.335 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.700 եվրո է։

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Դելֆտ

**Դելֆտ** ( ), քաղաք և համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 23,21&nbsp;կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով եղել է 102 280։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։

Գտնվում է Ռոտերդամի և Հաագայի միջակայքում՝ այդ երկու քաղաքներից մոտավորապես հավասար հեռավորության վրա և դրանց հետ մեկտեղ մաս է կազմում Ռոտերդամ-Հաագա մետրոպոլիսային տարածքի և Ռադստադի։ Համարվում է տեխնոլոգիական հետազոտությունների ու զարգացման կարևորագույն կենտրոն Նիդերլանդներում, այդ երկրում ներկայումս իշխող Օրան-Նասաու արքայատոհմի, ինչպես նաև՝ հանրահայտ կապույտ խեցեղենի, հախճապակու բնօրրան ու զբոսաշրջային գրավիչ վայր։ Դելֆտը պատմականորեն ազդեցիկ դեր է խաղացել հոլանդական ոսկեդարի ժամանակաշրջանում։ Քաղաքն առանձնահատուկ տեղ է գրավում նաև միկրոկենսաբանության պատմության մեջ, քանի որ այստեղ են իրենց գործունեությունը ծավալել գիտության այդ ճյուղի ու նրա մի շարք ենթաճյուղերի՝ բակտերիոլոգիայի, պրոտոկենդանաբանության, վիրուսաբանության հայրերը համարվող Անտոնի վան Լևենհուկը և Մարտինուս Բեյերինկը։

## Գրականություն
* Vermeer: A View of Delft, Anthony Bailey, Henry Holt & Company, 2001, 
* Gijs van der Ham: *Geschiedenis van Nederland.* Sun, Nijmegen 1998, ISBN 90-5875-125-2.
* Reinildis van Ditzhuyzen: *Het Huis van Oranje.* Uitgeverij Balans, Amsterdam 1997, ISBN 90-269-6768-3.
* Rein-Arend Leeuw, Ineke V. T. Spaander: *De stad Delft: cultuur en maatschappij van 1572 tot 1667.* Prinsenhof 1982.
* Rein-Arend Leeuw, Ineke V. T. Spaander: *De stad Delft: cultuur en maatschappij van 1667 tot 1813.* Prinsenhof 1982.
* J. J. Raue: *De stad Delft: vorming en ruimtelijke ontwikkeling in de late Middeleeuwen.* Delft 1982.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1246 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Դելֆզեյլ

**Դելֆզեյլ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 132,47&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 26.496 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Դեն Հելդեր

**Դեն Հելդեր** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 45,43&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 57.207 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Դուրնե (համայնք)

**Դուրնե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 117,1&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 31.743 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Դեյվենտեր

**Դեյվենտեր** ( ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 131,31&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 98.887 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։

Օգոստոսին այստեղ անցկացվող գրքի տոնավաճառը խոշորագույններից մեկն է Եվրոպայում և ամեն տարի գրավում է շուրջ 125 հազար այցելուների։ 2018 թվականին մոտավորապես այդքան հանդիսականների էր գրավել նաև Դիկենսյան փառատոնը։

### Քույր քաղաքներ
* Տարտու, Էստոնիա
* Լոնդոն, Օնտարիո, Կանադա
*  Սիբիու, Ռումինիա
* Առնսբերգ, Գերմանիա, 1956 թվականից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Դիրկսլանդ

**Դիրկսլանդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 55,56&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 8.419 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Դուսբուրխ

**Դուսբուրխ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 11,64&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 11.621 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Դե Ռոնդե Վեյնեն

**Դե Ռոնդե Վեյնեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 70,65&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 34.629 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.000 եվրո է։

Կատեգորիա:1989 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուտրեխտի համայնքներ
Դուտինխեմ

**Դուտինխեմ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 79.66&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 58,270 (2021 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.700 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Դրեխտերլանդ (համայնք)

**Դրեխտերլանդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 59,17&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 19.342 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.800 եվրո է։

Կատեգորիա:1979 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Դրոնտեն

**Դրոնտեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆլեյվոլանդ մարզում։ Տարածքը 334,35&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 40.266 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.200 եվրո է։

Կատեգորիա:1972 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆլեյվոլանդի համայնքներ
Դոնգերադեյլ

**Դոնգերադեյլ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 167,27&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 24.271 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.400 եվրո է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Էխտ-Սուստերեն

**Էխտ-Սուստերեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 103,2&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 32.196 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.700 եվրո է։

Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Էդամ-Վոլենդամ

**Էդամ-Վոլենդամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 16,31&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 28.586 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.900 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Էյմնես

**Էյմնես** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում։ Տարածքը 31,03&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 8.852 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Ուտրեխտի համայնքներ
Էյմսմոնդ

**Էյմսմոնդ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 189,63&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 16.378 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.200 եվրո է։

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Էյնդհովեն (համայնք)

**Էյնդհովեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 87,75&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 216.157 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Էլբուրխ

**Էլբուրխ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 63,83&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 22.332 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.100 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Էնկհաուզեն

**Էնկհաուզեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 12,42&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ ։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Էնսխեդե

**Էնշխեյդե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 141,09&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 157.587 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.500 եվրո է։

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Ֆերվերդերադեյլ

**Ֆերվերդերադեյլ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 97,65 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.848 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Ֆրանեկերադեյլ

**Ֆրանեկերադեյլ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 102,72 կմ² է, բնակչությունը՝ 20.717 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.800 եվրո է։

## Քարտեզ
400px

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Խելդերմալսեն (համայնք)

**Խելդերմալսեն** ( ), համայնք Նիդեռլանդների Խելդեռլանդ մարզում։ Տարածքը 99,7&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 26.227 (2011)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.800 եվրո է։

## Պատմություն
Համայնքը ստեղծվել է 1978 թվականի հունվարի 1-ին՝ Բեսդ, Բյուրմալսեն, Դեյլ և Գելդերմալսեն նախկին համայնքների միավորմամբ։

## Համայնքի կազմ
Համայնքը ներառում է հետևյալ բնակավայրերը՝
* Գելդերմալսեն
* Ակքուոյ
* Բեսդ
* Բյուրմալսեն
* Դեյլ
* Էնսպիկս   
* Գելիկում
* Մետերեն
* Ռենե
* Ռոմպտ
* Տրիխտ

## Հայտնի մարդիկ
* Կոռնելիոս Յանսեն  - Եպիսկոպոս, յանսենիզմի հիմնադիր։
* Էրիկ Պիտերս - ֆուտբոլիստ։

Կատեգորիա:1978 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Խելդրոպ-Միրլո

**Խելդրոպ-Միրլո** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 31,06&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 38.497 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.700 եվրո է։

Կատեգորիա:2004 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Խենեպ

**Խենեպ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 48,02&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 17.369 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։

Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Խիսենլանդեն

**Խիսենլանդեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 63,57&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 14.454 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.100 եվրո է։

Կատեգորիա:1986 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Խիլզե էն Ռեյեն

**Խիլզե էն Ռեյեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 65,54&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 25.735 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Խուդերեյդե

**Խուդերեյդե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 71,32&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 11.398 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Խուս (համայնք)

**Խուս** ( ), համայնք Նիդերլանդների Զեյլանդ մարզում։ Տարածքը 92,84&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 36.816 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։

Կատեգորիա:1405 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զեյլանդի համայնքներ
Խորինխեմ

**Խորինխեմ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 18,96&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 34.870 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Գրաֆտ-Դե Ռեյփ

**Գրաֆտ-Դե Ռեյփ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 20,1&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 6.486 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.200 եվրո է։

Կատեգորիա:1970 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Խրուսեբեյկ

**Խրուսեբեյկ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 44,12&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 18.853 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։

Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Հաքսբերխեն

**Հաքսբերխեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 104,92&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 24.413 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.600 եվրո է։

Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Հարեն (համայնք)

**Հարեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 45,69&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 18.493 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 16.300 եվրո է։

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Հաառլեմ

**Հարլեմ** ( ), քաղաք և համայնք Նիդերլանդների արևմուտքում, Հյուսիսային Հոլանդիա նահանգի մայրաքաղաքը և Ռանդստադ քաղաքային ագլոմելարացիայի մասը։ Նավահանգիստ Սպարնե գետի ափին, տեղակայված է Ամստերդամից 20 կմ դեպի արևմուտք։ Բնակչությունը՝ ։

## Աշխարհագրություն
Տարածքի մակերեսը կազմում է 32 կմ² (դրանցից 2,6 կմ²-ին զբաղեցնում են ջրային տարածությունները)։

## Պատմություն
### Միջնադար
Հաառլամ քաղաքի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են X դարին։ Քաղաքի անվանումը ծագում է *Haaro-heim* կամ *Harulahem* բառերից, որոնք թարգմանաբար նշանակում են «*բարձրադիր վայր ավազի վրա, ծածկված ծառերով*»։ Սկզբում այն ոչ մեծ բնակավայր էր, սակայն բարենպաստ դիրքի շնորհիվ (Սպարնե գետի ափին, ինչպես նաև հյուսիսը և հարավը իրար կապող ճանապարհի վրա գտնվելը), XII դարում բնակավայրը վերածվել է հզոր քաղաքի, որը Հոլանդական կոմսերը XII դարում դարձրել են իրենց նստավայրը։

## Տեսարժան վայրեր
* Գրոտե Մարկտ կենտրոնական առևտրային հրապարակը ()
* Ֆրանս Հալսի թանգարան (), որտեղ հավաքված են XVII դարի հաառլեմյան գեղանկարչության դպրոցի նկարները
* Նիդերլանդներում ամենահին Թեյլորի թանգարանը և Թեյլորի այգին
* Դարպասներ (), XIV դարի կեսեր
* Նոր եկեղեցի կամ Սուրբ Աննայի եկեղեցի (), XII դար
* Վելգելեգենի վիլլա ()
* Ադրիանի ջրաղաց ()
* Քաղաքային հանրային գրադարան ()
* Սուրբ Բավոնի կաթոլիկ տաճար (), 1895-1930 թվականներ
* Երկաթուղային կայարան ()
* Հաառլեմերհաութ (), Նիդերլանդների հնագույն զբոսայգին
* Կորրի տեն Բոոմ տուն-թանգարան

## Քույր-քաղաքներ
Հաառլեմ քաղաքն ունի 4 քույր-քաղաքներ.
* Օսնաբրյուկ, Գերմանիա, 1961 թվականից
* Անժե, Ֆրանսիա, 1964 թվականից
* Մուտարե, Զիմբաբվե, 1992 թվականից
* Էմիրդաղ, Թուրքիա, 1995 թվականից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1185 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքներ
Հարլեմերլիդե էն Սպարնվաուդե

**Հարլեմերլիդե էն Սպարնվաուդե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 19,25&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 5.432 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.700 եվրո է։

Կատեգորիա:1857 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Հարլեմերմեյր

**Հարլեմերմեյր** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 179,76&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 143.484 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.400 եվրո է։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Խրոնինգեն (համայնք)

**Խրոնինգեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 79,59&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 190.334 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.300 եվրո է։

Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ
Հալդենբերխե

**Հալդենբերխե** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 74,64&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 29.351 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։

Կատեգորիա:1997 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Հարդինքսվելդ-Խիսենդամ

**Հարդինքսվելդ-Խիսենդամ** ( ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 16,91&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 17.552 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.400 եվրո է։

Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Հառլինգեն (համայնք)

**Հառլինգեն** ( ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 25,18&nbsp;կմ² է, բնակչությունը՝ 15.839 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.000 եվրո է։

Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Նիկոլայ Գյաուրով

**Նիկոլայ Գյաուրով** (), բուլղարացի օպերային երգիչ (բաս)։ Կատարել է ինչպես կատակերգական, այնպես էլ քնարերգական դերերգեր իտալացի, ֆրանսիացի և ռուս կոմպոզիտորների օպերաներում։ Հայտնի դերերգերից են Դոն Բազիլիո («Սևիլյան սափրիչը» Ջոակինո Ռոսսինի) Մեֆիստոֆել («Ֆաուստ» Շառլ Գունո), Պիմեն, Վառլաամ և Բորիս Գոդունով («Բորիս Գոդունով» Մոդեստ Մուսորգսկի), Գալիցկի («Իշխան Իգոր» Ալեքսանդր Բորոդին), Կրեոն («Մեդեա» Լուիջի Քերուբինի), Գրյոմին («Եվգենի Օնեգին» Պյոտր Չայկովսկի), Դալանդ («Թռչող հոլանդացի» Ռիխարդ Վագներ), Ֆիլիպ («Դոն Կառլոս» Վերդի), Դոն Ժուան («Դոն Ժուան» Մոցարտ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Բասեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ