Վսևոլոդ Պուդովկին

**Պուդովկին Վսեվոլոդ Իլարիոնովիչ** (), խորհրդային կինոռեժիսոր, կինոդերասան, կինոյի տեսաբան։

## Կենսագրություն
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1948)։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։ 1920 թվականին ընդունվել է 1-ին Պետկինոդպրոցը (այժմ՝ Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտում)։

1922 թվականին աշակերտել է Լ․ Կուլեշովին՝ որպես սցենարիստ, նկարիչ և դերասան մասնակցելով նրա մի շարք ֆիլմերի ստեղծմանը։ Առաջին ինքնուրույն աշխատանքը կինոյում «Շախմատային տենդ» (1925, Ն․ Շպիկովսկու հետ) կատակերգությունն էր։

## Ֆիլմեր
1926 թվականին նկարահանել է «Մայրը» (ըստ Գորկու) ֆիլմը, որով նշանավորվել է ռեալիստական դրամայի նոր ուղղությունը կինոարվեստում՝ սոցիալական կոնֆլիկտները բացահայտելով անհատ հերոսների ճակատագրերի միջոցով։ Ս․ Էյզենշտեյնի «Պոտյոմկին» զրահանավը» կինոէպոպեայի հետ, Պուդովկինի «Մայրը» ֆիլմը կինոյում հաստատել է սոցիալիստական ռեալիզմի մեթոդը, իրավամբ դասվել խորհրդային և համաշխարհային կինոյի գլուխգործոցների շարքը։ Այդ ֆիլմի գաղափարագեղարվեստական սկզբունքները Պուդովկինը զարգացրել է «Սանկտ Պետերբուրգի վախճանը» (1927) և«Չինգիզ խանի ժառանգը» (1929) կինոնկարներում, որոնց գործողության կենտրոնում նույն հոգեկան նկարագրով հերոսներն են՝ հեղափոխության շնորհիվ իրենց դասակարգային-պատմական կոչումը գիտակցող ու պայքարի ելնող աշխատավոր մարդիկ։

Հաջորդ մի շարք ֆիլմերում («Հասարակ դեպք», 1932, «Դասալիք», 1933), փորձարկելով և յուրացնելով զարգացող կինոտեխնիկայի ընձեռած մի շարք նոր արտահայտչամիջոցներ, Պուդովկինը ստեղծել է երեք ֆիլմ, «Մինինը և Պոժարսկին» (1939, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941), «Սուվորով» (1941, երկուսն էլ Մ․ Դոլլերի հետ), «ԾովակալՆախիմով» (1947, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1947), որոնք հատկապես ադրդիաշունչ ու հրատապ էին այդ տարիներին։ 1950 թվականին ավարտելով իր չորրորդ պատմակենսագրական «ժուկովսկի» (Դ․ Ի․ Վասիլևի հետ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951) ֆիլմը՝ Պուդովկին անդրադարձել է արդիական թեմատիկային, ըստ Դ․ Նիկոլաևայի «Հունձը» վեպի, նկարահանել է «Վասիլի Րորտնիկովի վերադարձը» (1953) կինոնկարը, որը նրա վերջին գործն էր։

## Կինոդերասանական մարմնավորումներ
Պուդովկինի կինոդերասանական մարմնավորումներից հոգեբանական խորությամբ ու արտաքին սուր կերպարագծմամբ աչքի են ընկել՝ Պրոտասովը («Կենդանի դիակ», 1929), գերմանացի գեներալը («Հանուն Հայրենիքի», 1943), ճգնավորը («Իվան Ահեղ», 1945)։ Պուդովկին խոշոր ներդրում ունի կինոյի տեսության մեջ։ Նրա աշխատությունները, հոդվածները՝ նվիրված էկրանային արվեստի առանձնահատկություններին, թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով։ Պուդովկինի տեսական ժառանգությունը նրա նորարարական ֆիլմերի հետ մեծ ազդեցություն է գործել խորհրդային և համաշխարհային կինոյի զարգացման վրա։

Հեղինակ է «Կինոռեժիսոր և կինոնյութ» (1926), «Կինոսցենար։ Սցենարի տեսություն» (1926), «Դերասանը ֆիլմում» (1934) գրքերի։ Եղել է խաղաղության պաշտպանության խորհրդային կոմիտեի անդամ։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի 2 և այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ