Փոքր ջրցուլ

**Փոքր ջրցուլ** (), համարվում է թռչունների ընտանիքի ամենափոքր ներկայացուցիչը։

## Ընդհանուր բնութագիր
ձախից|200px|thumb|Փոքր թռչունը
մինի|աջից|Փոքր ջրցուլ
thumb|''Ixobrychus minutus''

Ջրցուլի հասակը հասնում է ընդամենը 36 սանտիմետրի։ Քաշը կշռվում է 136-145 գրամ, իսկ թևերի երկարությունը հասնում է մոտ 15 սմ-ի։ Փոքր ջրցուլն միակ դասի ներկայացուցիչն է, որի արուն և էգը տարբերվում են իրենց գունավորմամբ։ Արուն հիմնականում ունենում է սև - կանաչ գույներ գլխի վրա, թևերը հիմնականում գտնվում են մեջքի վրա, պարանոցը և փետուրների ծայրերը ունեն սպիտակ գունավորում։ Կտուցը դեղին-կանաչավուն է։ Էգի թիկունքն ունի հիմնականում շագանակագույն գունավորում։ Գլուխը և պարանոցը ունեն կաքավաքարային գույն։ Իգական սեռի մոտ կտուցը դեղին և մուգ դարչնագույն երանգավորում է ստանում մինչև վերջ։

## Տարածվածություն
Փոքր ջրցուլը տարածված է Եվրոպայում, Միջին Ասիայում, Արևմտյան Հնդկաստանում, Աֆրիկայում և Ավստրալիայում։ Եվրոպական ջրցուլները չվող թռչուններ են ձմռանը չվում են դեպի Աֆրիկա։ Ռուսաստանում փոքր ջրցուլին կարելի է հանդիպել եվրոպական մասում (հիմանակնում՝ հյուսիսում մինչև Սանկտ-Պետերբուրգ) և Արևմտյան Սիբիրում ։

## Կենսակերպ
Փոքր ջրցուլները տարածված են փոքր և խոշոր ջրավազանների ափերին։ Այս թռչունը վարում է շատ զգույշ ապրելակերպի, լողումէ երկար մատների վրա, սակայն ոտքերը բռունցք անելով։ Չի թռչում ոչ այնքան շատ, միայն կարճ հեռավորությունների վրա, շատ ցածր ջերմաստիճանի կամ ջրերի մակերեսի վրա։ Ակտիվ է հիմնականում գիշերը։ Եվրոպայում թռչում է ապրիլին և մայիսին, ձմռանը, կամ օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Ինչպես մեծ ջրցուլները, այնպես էլ փոքրերը մեկնում են ձմռանը առանց հոտ ձևավորելու։  Շատ հաճախ գիշերը թռչում են։

## Սնունդ
Փոքր ջրցուլները սնվում են մանր ձկներով, գորտերով, ջրային անողնաշարավորներով։ Երբեմն բռնում են փոքր անցողիկ թռչունների ձագերին։

## Ձայն
Գարնանը արուի երգը ձայնը շատ խուլ է միակ ձայնը, որ լսվում է դա «կռո - կռո» կամ «վռո - վռո» հնչյուններն են մեկը մեկին հաջորդելով։ Թռչունը երգում է 2-3 վայրկյան։ Սակայն, երգում են հիմնականում երեկոյան ժամերին։

## Բազմացում
Յուրաքանչյուր զույգը բավականին մեծ վայր է զբաղեցնում։ Բույնը պատրաստում են գոմերում կամ ծառի ճյուղերի վրա։ Ձվերը դնում են հունիսի սկզբից մինչև հուլիսի վերջը ընկած ժամանակահատվածում, կախված տեղանքից և կլիմայից։ Բազմացման համար դնում են 5-9 սպիտակ ձու ։ Արդեն մի քանի օրվա ընթացքում երիտասարդ ձագերը դուրս են գալիս ձվից, նրանց երկար նիհար մատները գրավելով։ 7-12 օրվա ընթացքում ձագերը կարող են կարճ ժամանակով դուրս գալ բույնից։ 1 ամսվա ընթացքում փոքրիկ  ձագարերը արդեն թևավորվում են։

## Ենթատեսակներ
Փոքր ջրցուլն ունի 3 տեսակ՝

* *I. m. minutus* (Linnaeus, 1766) «Հյուսիսային փոքր ջրցուլ», տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, Կենտրոնական Ասիայի և Հնդկաստանի հյուսիս-արևմուտքում,
* *I. m. payesii* (Hartlaub, 1858) — Աֆրիկա, Սահարայի հարավ;
* *I. m. podiceps* (Bonaparte, 1855) — Մադագասկար.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ганзак Я.* Иллюстрированная энциклопедия птиц Прага: Артия 1990
* *Бейчек В., Штясны К.* Птицы. Иллюстрированная энциклопедия М.: Лабиринт-пресс 2004
* Жизнь животных Т.6 Птицы М.: Просвещение 1986

## Արտաքին հղումներ
* Փոքր ջրցուլ 

Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թռչուններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ