Գուստավո Դիաս Օրդաս

**Գուստավո Դիաս Օրդաս Բոլանյոս** (, ), մեքսիկացի պետական և քաղաքական գործիչ, Մեքսիկական կոնգրեսի պատգամավորների պալատի անդամ, սենատոր, Մեքսիկայի ներքի գործերի նախարար, Մեքսիկայի 56-րդ նախագահ, Իսպանիայում Մեքսիկայի դեսպան։   

Դիաս Օրդասի նախագահությունը՝ ուղեկցվելով ակտիվ սոցիալական քաղաքականությամբ, ինչպես օրինակ, բարեփոխումներով և տնտեսական լավ վիճակով, ստվերվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Տլատելոլկոյում տեղի ունեցած ուսանողական բողոքի ակցիայի ժամանակ կառավարության կողմից ուսանողների կոտորածներից և անցկացված գործադուլներից հետո։ Այդ ամենի պատճառով Դիաս Օրդասը իր նախագահության վերջնամասում կորցրել է իր հեղինակությունը։ Մեքսիկացի պատմաբանները և քաղաքագետները Դիաս Օրդասին դասում են Մեքսիկայի պատմության վատագույն և հակասական նախագահների շարքին։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Գուստավո Դիաս Օրդաս Բոլանյոսը ծնվել է 1911 թվականի մարտի 12-ին Պուեբլա նահանգի Սյուդադ-Սերդան քաղաքում՝ Ռամոն Դիաս Օրդաս Ռեդոնետի ընտանիքում։ Պորֆիրիո Դիասի նախագահության ժամանակ Գուստավոյի հայրը ոստիկանապետ է եղել, սակայն նախագահ Դիասի պաշտոնազրկումից հետո կորցրել է աշխատանքը։ Իր ընտանիքի ֆինանսական վիճակի վատթարացումից հետո, Գուստավոյի հայրը մի քանի աշխատանք է փոխել և հիմնական բնակություն հաստատելու նպատակով ընտանիքի հետ անընդհատ մի վայրից մյուսն են տեղափոխվել։ Իր անբերետես արտաքինի պատճառով, Գուստավոն դեռ մանկուց ծաղրուծանակի է ենթարկվել։

### Երիտասարդություն
Երբ Գուստավոյի ընտանիքը ժամանակավոր բնակություն է հաստատած եղել Օախակա քաղաքում, նա որոշ ժամանակով հաճախել է տեղի արվեստի և գիտության ինստիտուտ։ Գուստավոն ընդունակ աշակերտ է եղել, սակայն իրեն միշտ չի հաջողվել վճարել իր ուսման համար անհրաժեշտ դասագրքերի համար։ Գուստավոյի ինստիտուտում սովորելու ժամանակ, նրա ավագ եղբայր Ռամոնը այդտեղ լատիներեն էր դասավանդում։ Մի անգամ Գուստավոն ֆիզիկական ուժ է կիրառել մի ուսանողի նկատմամբ, որը ծաղրել էր Ռամոնին՝ իր արտաքինի համար։   

Գուստավոն բարձրագույն կրթություն է ստացել 1937 թվականին՝ ավարտելով Պուեբլայի ինքնավար համալսարանը, դառնալով իրավաբան։ Շուտով պրոֆեսոր է դարձել, իսկ 1940-1941 թվականներին զբաղեցրել է համալսարանի պրոռեկտորի պաշտոնը։ 

### Վաղ քաղաքական կարիերա
Լինելով չափավոր ձախերի գաղափարների կրող, Դիաս Օրդասը իր քաղաքական կարիերայի սկբնամասում եղել է Մեքսիկայի սոցիալական և հեղափոխական կուսակցությունների անդամ։ 

1932-1943 թվականներին աշխատել է Պուեբլա նահանգի կառավարությունում, իսկ 1943 թվականին ընտրվել է Մեքսիկական կոնգրեսի պատգամավորների պալատի անդամ։ Պատգամավորների պալատում պաշտոնավարել է մինչև 1946 թվականը։ 

1946-1952 թվականներին սենատոր է եղել։ 

1958-1964 թվականներին զբաղեցնելով Մեքսիկայի ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը, համազգային ճանաչում է ձեռք բերել։ 1963 թվականներին հարել է Ինստիտուցիոն-հեղափոխականներին և 1964 թվականին կայանալիք նախագահական ընտրությունների համար թեկնածու է առաջադրվել նրանց կողմից։ Անցկացնելով ակտիվ քարոզարշավ և քվեարկության արդյունքում ստանալով ձայների 88,82%-ը ընտրվել է Մեքսիկայի նախագահի պաշտոնում։ 

### Նախագահություն
1964 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Գուստավո Դիաս Օրդասը պաշտոնապես ստանձնել է Մեքսիկայի նախագահի պաշտոնը։

Դիաս Օրդասի կառավարության ավտորիտար ոճը և կոշտ բնավորությունը իրենից վանել է մի շարք քաղաքական գործընկերների, հանդիսանալով նաև մի շարք բողոքի ակցիաների և գործադուլների պատճառ։ Դիաս Օրդասը երբեք չի հրաժարվել ցուցարարների նկատմամբ բիրտ ուժ կիրառելուց։ Դա նաև հրահրել է Գեռերո նահանգում նրա վարչակարգի դեմ զինված դիմադրության ձևավորմանը։ 

1968 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերը անցկացվել են Մեխիկոյում։ Մեքսիկայի պատմության մեջ այդ կարևոր իրադարձությունը ստվերվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Տլատելոլկոյում տեղի ունեցած ուսանողական բողոքի ակցիայի ժամանակ Դիաս Օրդասի հրամանով ուսանողների նկատմամբ կիրառված բիրտ ուժից և անցկացված գործադուլներից հետո։ Բողոքի ակցիայի մասնակիցները կամ սպանվել են, կամ ազատազրկվել են մի քանի տարի ժամկետով։  

1968 թվականի հոկտեմբերի 2-ի իրադարձությունները ցնցել են մեքսիկական ողջ հասարակությանը, իսկ Դիաս Օրդասը ձեռք է բերել կոպիտ և տհաճ նախագահի համբավ։ 

1970 թվականի նոյեմբերի 30-ին Դիաս Օրդասը, համաձայն Մեքսիկայի սամանադրության, իրավունք չունենալով իր թեկնածությունը առաջադրել գալիք նախագահական ընտրություններին պաշտոնապես դադարել է կատարել Մեքսիկայի նախագահի պարտականությունները։ 

#### Տնտեսություն
Դիաս Օրդասի նախագահությունը տնտեսապես հաջող է ընթացել․ Մեքսիկայի չափանիշներով գործազրկության և գումարային արժեզրկման ցուցանիշները ցածր են եղել։

### Նախագահությունից հետո
1977 թվականին մեքսիկա-իսպանական դիվանագիտական կապերը վերականգնվելուն պես, Դիաս Օրդասը Իսպանիայում նշանակվել է Մեքսիկայի դեսպան։ Սակայն, նրա դեսպան դառնալու կապակցությամբ առաջացած խռովությունների պատճառով նրան չի հաջողվել երկար պաշտոնավարել։ Մեքսիկա վերադառնալուն պես Դիաս Օրդասը լքել է քաղաքականությունը։

Մահացել 1979 թվականի հուլիսի 15-ին։

## Ընտանիք
1937 թվականին Գուստավոն ամուսնացել է Գուադալուպե Բորխա Օսորնոյի հետ։ Ունեցել է երկու որդի և մեկ դուստր։

## Հիշողություն
* Դիաս Օրդասի անունով է կոչվել Պուերտո Վալյարտայի միջազգային օդանավակայանը։

## Պարգևներ
#### Մեքսիկական

* Ացտեկական արծվի շքանշանի ժապավենի ասպետ

#### Արտասահմանական
* Ֆրանսիսկո Մորասանայի ոսկե աստղով Մեծ խաչի ասպետ (Հոնդուրաս) 
* Մեծ խաչի ասպետ «Իտալիայի հանրապետությանը մատուցած ծառայության» շքանշանի ժապավենի վրա (Իտալիա) 
* Պերուի արև շքանշանի ժապավենի ասպետ (Պերու)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 5 մահեր
Կատեգորիա:Մեքսիկայի դեսպաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի նախագահներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ