Անտոնի համախտանիշ

**Անտոնի համախտանիշ**ը, որը նաև հայտնի է որպես Անտոն-Բաբինսկու համախտանիշ և տեսողական անոսոգնոզիա, ուղեղի վնասվածքի հազվագյուտ ախտանիշ է ծոծրակային բլիթում: Նրանք, ովքեր ունեն այն, կեղևային ձևով կույր են, բայց հաճախ հաստատակամորեն և իրենց կուրության հստակ ապացույցների դեպքում հաստատում են, որ ունակ են տեսնելու: Չընդունելով կույր լինելը՝ Անտոնի համախտանիշով մարդիկ մերժում են իրենց վիճակի ապացույցները և օգտագործում են շփոթություն՝ բացակայող զգայական ներածումը լրացնելու համար: Այն անվանվել է նյարդաբան Գաբրիել Անտոնի պատվին։ Հրապարակվել է ընդամենը 28 դեպք։

## Ներկայացում
Անտոնի համախտանիշը հիմնականում նկատվում է ինսուլտից հետո, բայց կարող է նկատվել նաև գլխի վնասվածքից հետո: Նյարդաբան Մակդոնալդ Քրիթչլին այսպես է նկարագրում.

Երկկողմանի ծոծրակային դիսֆունկցիայի հանկարծակի զարգացումը, ամենայն հավանականությամբ, կհանգեցնի անցողիկ ֆիզիկական և հոգեբանական հետևանքների, որոնց դեպքում մտավոր խառնաշփոթը կարող է նկատելի լինել: Հնարավոր է, որ մի քանի օր անց հարազատները կամ բուժքույրական անձնակազմը սայթաքեն այն փաստի վրա, որ հիվանդը դարձել է կույր: Սա ոչ միայն այն պատճառով է, որ հիվանդը սովորաբար կամավոր չի հայտնում իր կուրության մասին տեղեկությունները, այլև նա մոլորեցնում է իր շրջապատին՝ իրեն պահելով և խոսելով այնպես, ասես տեսող է: Ուշադրություն է արթնանում, սակայն, երբ պարզվում է, որ հիվանդը բախվում է կահույքի կտորներին, ընկնում է առարկաների վրայով և դժվարանում է իր ճանապարհը գտնելու հարցում: Մի սենյակից մյուսը ճանապարհին նա կարող է փորձել անցնել պատի կամ փակ դռան միջով: Կասկածները դեռ ավելի են արթնանում, երբ նա սկսում է նկարագրել իր շրջապատի մարդկանց և առարկաների մասին, որոնք ընդհանրապես չկան:

Այսպիսով, մենք ունենք անոսոգնոզիայի (կամ թերության մասին իրազեկության բացակայություն) և կոնֆաբուլյացիայի զույգ ախտանիշները, որոնք ազդում են ինչպես խոսքի, այնպես էլ վարքի վրա:

Անտոնի համախտանիշը կարող է իդեալականորեն դիտարկվել որպես կուրության հակառակը. կուրությունը տեղի է ունենում, երբ դեգրադացված է տեսողությունը, որի հետևանքով տեսողական դաշտի մի մասը գիտակցաբար չի ապրում, բայց որոշակի հուսալի ընկալում տեղի է ունենում:

## Պատճառներ
Հայտնի չէ, թե ինչու են Անտոնի համախտանիշով հիվանդները հերքում իրենց կուրությունը, թեև կան բազմաթիվ տեսություններ։ Վարկածներից մեկն այն է, որ տեսողական կեղևի վնասումը հանգեցնում է ուղեղի խոսակցական տարածքների հետ հաղորդակցվելու անկարողության: Տեսողական պատկերները ստացվում են, բայց չեն կարող մեկնաբանվել. ուղեղի խոսքի կենտրոնները միացնում են պատասխանը: Մեկ այլ հավանականություն այն է, որ Անտոնի համախտանիշի դեպքում ախտահարումները հանգեցնում են տեսողական կեղևի ներքին տեսողական պատկերների, տեսողական գոտու մետաճանաչողական մշակման և հիշողության հետ կապված կառույցների, ներառյալ հիպոկամպուսի միջև կապի անջատում: Անոսոգնոզիան առաջանում է, քանի որ տեսողական մուտքերը չեն կարող մետաճանաչողականորեն համեմատվել հիշողության մեջ պահվող առաջնահերթությունների հետ՝ դեֆիցիտը ճանաչելու համար:

Հիվանդները նաև հայտնել են տեսողական անոսոգնոզիա՝ ուղեղի անոթային իշեմիկ հիվանդություն ունենալուց հետո: 96-ամյա տղամարդու մոտ, ով ընդունվել էր շտապօգնության բաժանմունք՝ բողոքելով ուժեղ գլխացավից և տեսողության հանկարծակի կորստից, պարզվել էր, որ ունեցել է ուղեղային զարկերակի հետևի թրոմբոզ՝ հետևանքով տեսողության կորստով։ Նա համառորեն պնդում էր, որ կարողացել է տեսնել, չնայած հակառակը ապացուցող ակնաբուժական քննությանը: Նրա ուղեղի ՄՌՏ-ն ապացուցեց, որ նրա աջ օքսիպիտալ բլիթը իշեմիկ է: Նմանապես, 56-ամյա մի կին շտապօգնության բաժանմունք է ընդունվել շփոթված վիճակում և խիստ թուլացած հոգեմետորական հմտություններով։ Աչքի շարժումները և աշակերտի ռեֆլեքսները դեռևս անձեռնմխելի էին, բայց հիվանդը չէր կարող անվանել առարկաներ, տեղյակ չէր սենյակի լույսի փոփոխություններին և թվում էր, թե անտեղյակ էր իր տեսողական թերության մասին:

## Ախտորոշում
Թեև հիվանդը կույր է, սակայն նրանք կվարվեն և կխոսեն այնպես, կարծես նորմալ տեսողություն ունեն: Այնուամենայնիվ, ուշադրություն է գրավում, երբ հիվանդը բախվում է կահույքի կտորներին, ընկնում է առարկաների վրա և դժվարանում է ճանապարհ գտնել: Նրանք կարող են փորձել անցնել պատի կամ փակ դռան միջով մի սենյակից մյուսը ճանապարհին: Կասկածները դեռ ավելի են արթնանում, երբ նրանք սկսում են նկարագրել իրենց շրջապատող մարդկանց և առարկաներին, որոնք գոյություն չունեն: Կարող է նաև նկատվել մտավոր շփոթություն:ABS-ով հիվանդները կարող են արդարացումներ տալ իրենց կուրության համար. նրանք կարող են բացատրել, թե որն է իրենց անկարողությունը տեսնելու պատճառը պատշաճ լուսավորության ապահովմանն է, և նրանք կարող են ամեն կերպ փորձել փորձել, որ կույրը չեն՝ դրանով իսկ վտանգի ենթարկելով իրենց։ Ախտորոշումները ներառում են ուղեղի տեսողության խանգարում, հետաձգված տեսողական զարգացում, համանուն հեմիանոպիա, դեմքի ճանաչման բացակայություն, տեսողական ագնոզիա, տեսողական անտեսում և տեսողական ընկալման խանգարում:

## Պատմություն
Անտոնի համախտանիշի մասին առաջին անգամ զեկուցվել է ավստրիացի հոգեբույժի և նյարդաբանի կողմից 1895 թվականին, Գաբրիել Անտոնը նկարագրել է Ջուլիան Հոչրիեսերի դեպքը: Հոչռիեսերը 69-ամյա մի բնակչուհի էր, ով ունեցել է անոսոգնոզիա կեղևային խուլությամբ, որը բխում էր նրա երկու բլթերի վնասվածքներից: Այս նախնական բացահայտումից հետո Գաբրիել Անտոնը շարունակեց նկարագրել այլ անհատների, ովքեր ունեցել են օբյեկտիվ կուրության և խուլության նմանատիպ փորձառություններ, սակայն հերքել են իրենց թերությունները: Թեև Անտոնի սինդրոմի դեպքերը հիմնականում գրանցվում են մեծահասակների մոտ, սակայն ուշագրավ դեպք է գրանցվել, երբ փոքր երեխա է տառապել այն: «The European Journal of Neurology»-ը 2007 թվականին հրապարակել է հոդված, որն ուսումնասիրում է Անտոնի համախտանիշով և ադրենոլեյկոդիստրոֆիայի վաղ փուլերով վեց տարեկան երեխայի դեպքի ուսումնասիրությունը: Հաղորդվում է, որ երեխան ուներ աննորմալ աչքերի շարժումներ, հաճախ ընկնում էր, հասնում էր իրերին և հաճախ բաց էր թողնում իր թիրախը: Երբ նրա տեսողությունը փորձարկվեց 20/20-ին, նա դեռևս չէր կարողանում կարդալ աղյուսակի մեծ տառերը: Նա հերքում էր գլխացավեր, դիպլոպիա կամ աչքի ցավեր, և թվում էր, թե անհանգստացած և անտեղյակ էր իր վատ տեսողությամբ: Քննությունից հետո նրա աշակերտները հավասար էին ձևով, կլոր և արձագանքում էին լույսին: Նրա մայրը մեկնաբանել է, որ նա զարգացրել է անսովոր աչքերի շարժումներ, և որ դրանք ունեն «շրջող հատկություն»։

## Մշակույթ և հասարակություն
Անտոնի համախտանիշն առաջին անգամ գրավոր նկարագրել է Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիացի գրող Միշել դը Մոնտենը: Իր «Էսսեների» երկրորդ գրքում, տասներկուերորդ գլխի վերջին մոտ, Մոնտենը նկարագրում է մի ազնվականի, որը տեսողական անոսոգնոզիա է ապրել, բայց հերքել է իր կուրությունը:

Այն հաճախ հիշատակվում է որպես «Անտոնի կուրություն»՝ որպես Ռաջ Պատելի «Ոչնչի արժեքը» աշխատության հիմնական փոխաբերություններից մեկը։ Լարս ֆոն Թրիերի «Դոգվիլ» ֆիլմում Ջեք Մաքքեյը գործում է այնպես, կարծես տեսնում է, բայց տալիս է բազմաթիվ նշաններ, որ չի կարող:

Համախտանիշը նաև մալայզիական Desolasi (Ամայացում) ֆիլմի հիմնական թեման է, որտեղ հիվանդներն ապրում են իրենց երևակայության աշխարհում, մինչդեռ չեն կարողանում տեսնել իրական աշխարհը։ Այն նշվում է նաև Օլիվեր Սաքսի «An Anthropologist on Mars» աշխատության մեջ։

## Հղումներ

## Հետագա ընթերցում համար

* 

Կատեգորիա:Կենտրոնական նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Կուրություն
Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ