Քոլին Միդս

**Սըր Քոլին Էրլ Միդս** (, ), Նոր Զելանդիայի Ռեգբի 15 միության խաղացող։ Նա մասնակցել է 55 թեստային հանդիպման (ընդհանուր 133 խաղ) Նոր Զելանդիայի ազգային թիմի՝ «Օլ Բլեքսի» կազմում՝ 1957-ից մինչև 1971 թվականը, հիմնականում հանդես գալով լոք ֆորվարդի դիրքում։

Միդսը համարվում է պատմության մեծագույն խաղացողներից մեկը։ «Փայնթրի» մականունը ստացել է իր ֆիզիկական կեցվածքի պատճառով և եղել է Նոր Զելանդիայի ռեգբիի խորհրդանիշ։ 1999 թվականինՆոր Զելանդիայի ռեգբիի ֆեդերացիայի մրցանակաբաշխության ժամանակ ճանաչվել է երկրի «Դարի խաղացող»։

## Վաղ կյանք և ընտանիք
Քոլին Էրլ Միդսը ծնվել է Վեր և Այդա Միդսերի (ծննդյամբ՝ Գրեյ) ընտանիքում` 1936 թվականի հունիսի 3-ին, Ուայիկատո շրջանի Քեմբրիջ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Վեր Միդսը, վաղ շրջանի վերաբնակիչներ Ջոզեֆ և Էն Միդսերի (ծննդյամբ՝ Քոութս) ժառանգն էր, որոնք 1842 թվականին Անգլիայից ներգաղթել էին Նոր Զելանդիա։ Վերի պապը՝ Զաքարիա Միդսը, 1843 թվականին Թե Արոյում (Վելինգտոն) ծնված առաջին բրիտացի երեխաներից էր, իսկ նրա տատը՝ Էլիզաբեթ Միդսը (ծննդյամբ՝ Լազարե), իռլանդացի հոգևորականի դուստր էր, որը կրթել էր ազատագրված ստրուկներին Մավրիկիոս կղզում՝ մինչև Ուոնգանուի տեղափոխվելը։ Վերը և իր կինը իրենց հինգ երեխաներին մեծացրել են Տե Քուիտիի մոտ գտնվող ոչխարաբուծական ֆերմայում։ Միդսը իր ամրակազմությունն ու բարձր ֆիզիկական պատրաստվածությունը վերագրել էր ֆերմերային կենսակերպին։ Միդսի եղբայրը՝ Ստենլի Միդսը, նույնպես հայտնի ռեգբիստ էր, որը մասնակցել էր 30 հանդիպման՝ որպես «Օլ Բլեքի» անդամ։ Ստենլին և Քոլինը 11 խաղերում միասին մասնակցել են «Օլ Բլեքսի» խմբի խաղերին և հաղթանակ տարել։ Միդսն ու իր կինը՝ Վերնան, ունեին հինգ երեխա՝ Քարեն Սթոքման, Քելվին Միդս, Ռոնդա Ուիլքոքս (ով ներկայացրել է Նոր Զելանդիան «Սիլվեր Ֆերնս» նեթբոլի թիմում), Գլին «Փայնքոուն» Միդս (ով նույնպես խաղացել և ղեկավարել է «Քինգ Քանթրի» ռեգբիի մարզային թիմը) և կրտսեր դուստրը՝ Շելլի Միտչելը (ով խաղացել է Նոր Զելանդիայի կանանց բասկետբոլի թիմում)։  

Միդսը իր ընտանիքը մեծացրել էր Տե Քուիտիի մոտակայքում գտնվող ֆերմայում և շարունակել ապրել այդ տարածքում մինչև իր մահը՝ 2017 թվականը։

## Ռեգբիի կարիերա
Միդսը իր ողջ կարիերայի ընթացքում խաղացել է ակումբային ռեգբի «Waitete R.F.C.» թիմում՝ Տե Քուիտիում։ 1955 թվականին, 19 տարեկան հասակում, նա իր առաջին խաղը խաղացել է «Քինգ Քանթրի» թիմի կազմում՝ Քաունթիսի դեմ։ Միդսը հիշարժան խաղ է ունեցել՝ գրանցելով փորձ (try) և Դրոպ-գոլ (drop-goal), ինչը հազվադեպ է պաշտպանների (lock) համար։ Նա հետագայում մարզի համար խաղացել է ևս 138 խաղ։

1955 թվականին Միդսն ընտրվել էր Նոր Զելանդիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում, որը շրջագայել էր Ցեյլոնում (այժմ՝ Շրի Լանկա)։ Նա մասնակցել էր բոլոր ութ խաղերին, գրանցել երեք փորձ և «Ռեգբիի տարեգրքում» ճանաչվել էր որպես 1955 թվականի ամենահեռանկարային խաղացողներից մեկը։ 1956 թվականին Միդսը մասնակցել էր ազգային խաղերին և ընտրվել էր Հյուսիսային կղզու թիմի կազմում՝ որպես ազատ պաշտպան, սակայն համարվել էր շատ երիտասարդ՝ «Օլ Բլեքսի» կազմում խաղալու համար Սփրինգբոկսի դեմ։

1957 թվականին Միդսն ընտրվել էր Ավստրալիա կատարած շրջագայության կազմում։ Նա մասնակցել էր տասը խաղի և խաղացել էր իր առաջին փորձնական խաղը Ուոլաբիսի դեմ: Նա մասնակցել էր երկու փորձնական խաղերի՝ երկրորդ խաղում գրանցելով փորձ (try), քանի որ Օլ Բլեքսի թիմն ուժեղ էր պաշտպանությունից։ Չնայած հիմնականում խաղում էր որպես պաշտպան (lock), նա հանդես է եկել նաև որպես ֆլանկեր (flanker), համար 8 (number 8), և նույնիսկ եզրային (wing), որտեղից էլ գրանցել էր փորձ, քանի որ Օլ Բլեքսի թիմն ուժեղ էր պաշտպանությունից։ 1957 թվականից մինչև 1971 թվականը Միդսը, փաստացի, ավտոմատ կերպով էր հայտնվել «Օլ Բլեքսի» կազմում, բաց թողնելով միայն երկու խաղեր՝ բրիտանական և իռլանդական առյուծների դեմ 1959 թվականին և Ավստրալիայի դեմ 1962 թվականին։ Միդսի մականունը՝ «Փայնթրի» (Pinetree), ունի տարբեր ծագման պատմություններ։ Ռոջեր Բունը պնդում է, որ նա առաջինն էր, ով հորինել էր այդ անունը 1955 թվականին։ Ըստ մեկ այլ տարբերակի, 1958 թվականին Ճապոնիայում՝ Նոր Զելանդիայի մինչև 23 տարեկանների թիմի հետ շրջագայության ժամանակ, թիմակից Քեն Բրիսկոն նրան տվել էր այդ մականունը, և այն մնացել էր։

Նրան 11 անգամ նշանակել էին «Օլ Բլեքս» թիմի ավագ։ Առաջին անգամ դա տեղի էր ունեցել 1963-64 թվականներին Բրիտանիա շրջագայության ժամանակ՝ «Combined Services»-ի դեմ խաղում, որում «Օլ Բլեքսը» հաղթել էր 23։ 9 հաշվով։ Նրա ավագի դերում անցկացրած առաջին փորձնական խաղը իրականացվել էր 1971 թվականին, իր վերջին «Առյուծների» դեմ խաղի շարքերում։ Նրա վերջին միջազգային խաղն ավարտվել էր 14։ 14 հաշվով, ինչը «Առյուծներին» թույլ էր տվել 2։ 1 հաշվով հաղթանակ տանել «Օլ Բլեքսի» նկատմամբ՝ նրանց շարքի միակ հաղթանակը Օլ Բլեքսի նկատմամբ։ Տարվա վերջին Միդսը մեջքի լուրջ վնասվածք էր ստացել Land Rover-ով ավտովթարի հետևանքով և այլևս չէր խաղացել «Օլ Բլեքսի» կազմում։ Նա բավականաչափ ապաքինվել էր, որպեսզի ևս երկու տարի շարունակեր խաղալ «Քինգ Քանթրիի» կազմում մինչև իր կարիերայի ավարտելը՝ իրականացնելով ընդհանուր հաշվով 361 առաջին դասի հանդիպում, մի ցուցանիշ, որը մնաց ռեկորդային 42 տարի։

Նրա ուժը և ցավին դիմակայելու ունակությունը լեգենդար էին դարձել։ Դա հատկապես ավելի լավ էր երևացել, երբ Հարավային Աֆրիկայում *Eastern Transvaal* թիմի դեմ խաղի ժամանակ Միդսը, խառնաշփոթի մեջ լինելով, դուրս էր եկել դաշտից՝ ձեռքը սարսափելի կախված վիճակում՝ ակնհայտ կոտրվածքով, սակայն շարունակել էր խաղը։ Երբ բժիշկը կտրել էր նրա վերնաշապիկը և հաստատել կոտրվածքը, Միդսը մրթմրթացել էր․ «Համենայն դեպս, մենք հաղթեցինք այդ սարսափելի խաղը»։ Նա բաց էր թողել առաջին երկու թեստերը, սակայն վերադարձել էր երրորդին՝ դեռ կոտրված ձեռքով։ Մեկ այլ դեպք էր տեղի ունեցել, երբ հարվածել էին Միդսի գլխին՝ առաջացնելով մեծ կտրվածք։ Այդ ժամանակ «Օլ Բլեքս»-ի բժիշկը ցանկանում էր նրան հիվանդանոց տեղափոխել՝ ցավազրկող սրսկելու համար, սակայն Միդսը կարգադրել էր դա անել հենց հանդերձարանում։

Միդսը հայտնի էր նաև որպես «կոշտ մարդ» և «կարգավորող»։ Բենուա Դաոգան, որն, ըստ Միդսի, իրեն գլխին հարվածել էր, վերջում կոտրված քթով դուրս եկավ։ Հարավաֆրիկացի կենտրոնական խաղացող Ջոն Գեյնսֆորդը մի անգամ փորձեց մարտահրավեր նետել Միդսին, սակայն Միդսը բռնեց նրա դաստակները՝ «օրեքանի պողպատե օղակների նման» բռնելով և պարզապես ասաց․ «Մի՛ փորձիր, որդի»։ Միդսը համարում էր, որ ուելսցի Ռիս Ուիլյամսը և իռլանդացի Վիլլի Ջոն ՄաքԲրայդը նույնքան կոշտ էին, որքան ինքը։ Սակայն իր ամենադժվար հակառակորդ համարում էր «միաչքանի Սպրինգբոկ» Մարտին Պելսերին։

## Ռեգբին թողնելուց հետո
1973 թվականին խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Միդսը դարձել էր Քինգ Քանթրի միության նախագահ և որոշ ժամանակ ընտրվել ու մարզել էր այժմ արդեն գոյություն չունեցող Հյուսիսային կղզու ռեգբիի թիմը։ 1986 թվականին նա ընտրվել էր ազգային ընտրական հանձնաժողովի կազմում, սակայն նույն տարում ազատվել էր պաշտոնից՝ ապարտհեյդյան Հարավային Աֆրիկայում առանց թույլտվության գործող Նոր Զելանդիայի «Կավալերների» շրջագայությանը որպես մարզիչ մասնակցելու համար։ Այդ ժամանակ «Օլ Բլեքս»-ին արգելված էր շրջագայել Հարավային Աֆրիկայում։ 1992 թվականին նա ընտրվեց Նոր Զելանդիայի ռեգբիի միության խորհրդի կազմում և այնտեղ մնաց չորս տարի։ 1994 և 1995 թվականներին նա եղել է «Օլ Բլեքս»-ի թիմի մենեջեր, այդ թվում՝ 1995 թվականի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի ժամանակ։ Այդ դերում նա անզիջում էր և չէր վախենում կոպիտ արտահայտություններ անել խաղացողներին, երբ նրանք վատ էին խաղում։

Չնայած ռեգբիից իր հեռանալուն՝ Միդսը շարունակում էր մնալ Նոր Զելանդիայի բնակչության համար ճանաչելի դեմք։ Նա հաճախ ելույթներ էր ունենում միջոցառումների ժամանակ՝ ֆերմա գնելու նպատակով հավաքված գումարը նվիրելով մտավոր խնդիրներ ունեցող մարդկանց։ Նա նաև հայտնվում էր հեռուստատեսային տարբեր առարկաների գովազդներում՝ սկսած փայտե ցանկապատի սյուներից մինչև ֆինանսական ընկերություններ։ Միդսը շատերի կողմից ընկալվում էր որպես Provincial Finance-ի հանրային դեմք։ Նա այդ ընկերությունը գովազդում էր՝ հայտարարելով, որ այն «ամուր է, ինչպես ես կասեի», սակայն հետագայում քննադատվել էր, երբ ընկերությունը սնանկացել էր։ Նա ափսոսանք էր հայտնել այդ գովազդի համար և ցավակցություն հայտնել այն մարդկանց, ովքեր ֆինանսական կորուստներ էին կրել։ Չնայած այս դեպքին՝ Միդսը 2008 թվականին ճանաչվել էր Նոր Զելանդիայի երրորդ ամենավստահելի մարդը՝ Վիկտորիա խաչի դափնեկիր Բիլ Ապիատայի և երեք օլիմպիական ոսկե մեդալակիր Պիտեր Սնելլից հետո։

2007 թվականին Միդսի ընտանիքը վաճառել էր իրենց 102 հեկտար (250 ակր) տարածք ունեցող ոչխարաբուծական ֆերման՝ Տե Քուիտի տեղափոխվելու նպատակով։

2016 թվականի օգոստոսին հայտարարվել էր, որ Միդսը տառապում էր ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղով՝ մի քանի ամիս տևած հիվանդությունից հետո։ Նա մահացել է 2017 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ քաղցկեղի հետևանքով։ Միդսի հիշատակին Նոր Զելանդիայի բազմաթիվ բնակիչներ իրենց տների դիմաց ռեգբիի գնդակներ դրեցին։

Միդսը թաղված է Տե Քուիտիի նոր գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
մինի|Քոլին Միդսը պայմանագիր է կնքել իր հայրենի քաղաքում՝ Տե Քուիտում։
alt=Sign in Te Kuiti. "Waitete. The home of Colin and Stan Meads".|մինի|Ցուցանակ Տե Քուիտում։ «Ուայտետե, Քոլին և Սթեն Միդսի տունը»։
Միդսը համարվում է Նոր Զելանդիայի երբևէ ամենամեծ ռեգբիստը, և 1999 թվականին Նոր Զելանդիայի Ռեգբիի Միության մրցանակաբաշխության ընթրիքի ժամանակ հռչակվել էր «Դարի խաղացող»։ Նա ընդգրկված է ինչպես Աշխարհի ռեգբիի փառքի սրահում (World Rugby Hall of Fame), այնպես էլ Նոր Զելանդիայի սպորտի փառքի սրահում (New Zealand Sports Hall of Fame) և ընդգրկված էր Միջազգային ռեգբիի փառքի սրահում (International Rugby Hall of Fame)՝ մինչ 2014 թվականին նրա միավորումը Աշխարհի ռեգբիի փառքի սրահին։ Միջազգային ռեգբիի փառքի սրահը նրան համարում էր «աշխարհի ամենահայտնի հարձակվողը 1960-ականներին»։

Միդսը շատերի կողմից համարվում էր ամրակազմ, անկոտրում, հավատարիմ և համեստ անձնավորություն։ 1.92 մետր բարձրությամբ և 100 կիլոգրամ (220 ֆունտ) քաշով նա ֆիզիկապես նման էր իր ժամանակաշրջանի այլ խաղացողներին։ Սակայն Միդսն առանձնանում էր իր ֆիզիկական կեցվածքով՝ ունենալով շատ ուժեղ և բարձր մարզական պատրաստվածություն։ Նա այս ամենը վերագրում էր ֆերմայում մեծանալուն և աշխատելուն։

1971 թվականի New Year Honours-ի ժամանակ Միդսը պարգևատրվելէր Բրիտանական Կայսրության անդամի Շքանշանով (MBE)՝ ռեգբիին ծառայելու համար։ 2001 թվականի New Year Honours-ում նրան շնորհվել էր Նոր Զելանդիայի արժանիքի շքանշանի (CNZM) պատվավոր ասպետի կոչում՝ ռեգբիին և համայնքին ծառայելու համար։ 2009 թվականի հատուկ պարգևատրումների ժամանակ, Նոր Զելանդիայի կառավարության կողմից պատվավոր կոչումների վերականգնումից հետո, Միդսը համաձայնել էր վերանշանակվել որպես Նոր Զելանդիայի արժանիքի շքանշանի ասպետ (KNZM)։ 2017 թվականի հունիսի 19-ին, բրիտանական և իռլանդական Առյուծների ընթացիկ շրջագայության ժամանակ, Միդսի արձանի բացումն էր արվել Տե Քուիտիի կենտրոնում։ Չնայած քաղցկեղի դեմ շարունակվող պայքարին, Միդսը ներկա էր գտնվել և ելույթ էր ունեցել բացման արարողության ժամանակ։

Նոր Զելանդիայի ներքին առաջնության՝ Հարթլենդ առաջնության մրցանակներից մեկը կրում է Միդսի անունը՝ որպես Միդսի գավաթ (Meads Cup)։ Ռեգբիի մասին գրող Լինդսեյ Նայթը գրել էր. «Որպես սպորտային լեգենդ՝ Միդսը Ավստրալիայի սըր Դոնալդ Բրեդմանի կամ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Բեյբ Ռութի Նոր Զելանդիայի համարժեքն է»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NZ Rugby Museum profile
* Rugby Database player listing

Կատեգորիա:Նորզելանդացի ռեգբիստներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացիներ
Կատեգորիա:Ռեգբիստներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ