Շանֆլյորի

**Շանֆլյորի** (**Ժյուլ Ֆրանսուա Ֆելիքս Ֆլյորի-Յուսսոն**, , ), 19-րդ դարի ֆրանսիացի գրող, գրականագետ, արվեստաբան, քննադատ, գրականության մեջ և արվեստում իրապաշտական (ռեալիստական) մեթոդի ջատագով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1821 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Լան քաղաքում (Հյուսիսային Ֆրանսիա, Օ դը Ֆրանս տարածաշրջան)։ Հայրը քաղաքապետարանի քարտուղարն էր։ Ընտանիքի ֆինանսական միջոցները սուղ էին, և տղան չի կարողացել կանոնավոր ուսում ստանալ, սակայն լինելով ընթերցասեր՝ հետագայում ուսման թերին լրացրել է ինքնակրթությամբ։

1843 թվականին մեկնել է Փարիզ, սկզբնական շրջանում ապրուստի միջոցներ հայթայթել որպես գրախանութներից մեկի աշխատող, 1844-ից մուտք գործել գրական ասպարեզ։ Ծանոթացել ու մտերմացել է բանաստեղծ Շառլ Բոդլերի, հետագայում նաև մի շարք այլ գրողների ու նկարիչների՝ Վիկտոր Հյուգոյի, Գյուստավ Ֆլոբերի, Թեոդոր դը Բանվիլի, Ֆելիքս Նադարի... հետ, արվեստաբանական թեմաներով քննադատական հոդվածներ է գրել *L'Artiste* ամսագրի համար։ Առաջիններից մեկն է եղել Գյուստավ Կուրբեի արվեստը գնահատողների ու ժողովրդականացնողների մեջ (*Le Pamphlet* հոդվածը, 1848 թ.): 1850 թվականին, երբ կերպարվեստի իսպանական դպրոցը դեռևս պատշաճ կերպով գնահատված չէր, արժևորել է Էլ Գրեկոյի ստեղծագործությունները։ Գնահատանքի է արժանացրել նաև 17-րդ դարում Լան քաղաքում ապրած ու ստեղծագործած Լը Նեն եղբայրների գեղանկարչական աշխատանքները, նկարիչ Մորիս Կանտեն դը լա Տուրի գործերը։ Խորամուխ է եղել ծաղրանկարչության ու նրա պատմության մեջ, արժեքավոր մի շարք աշխատություններ նվիրել կերպարվեստի այդ ճյուղին։

Ըստ որոշ աղբյուրների՝ մի ոչ տևական սիրավեպ է ունեցել իր հանգուցյալ ընկերոջ՝ Օնորե դը Բալզակի այրու՝ Էվելինա Հանսկայի հետ։ Ի դեպ, համբավավոր մտերիմների կողքին ունեցել է նաև գրական հակառակորդներ՝ ի դեմս Գոնկուր եղբայրների, որոնց, որպես գրողների, բնորոշել է «մանիերիստներ» եզրույթով։

1856-1857 թվականներին հիմնադրել ու խմբագրել է *Le réalisme* պարբերականը։ Հրատարակել է իր իսկ հեղինակած «*Ռեալիզմի մանիֆեստը*», որտեղ որպես իրապաշտական արձակի օրինակելի նմուշներ քաղվածել ու վերլուծել է անգլիացի Չարլզ Դիքենսի, ռուս գրող Նիկոլայ Գոգոլի ստեղծագործությունները, առաջարկել է գեղարվեստական արձակում գերապատվությունը տալ պատումի պարզ ու հստակ ձևերին։ Ընդ որում՝ պոեզիայի դերն ու նշանակությունը նկատելիորեն թերագնահատել է՝ այն համարելով հասարակության ընտրախավի համար արվող ձևական փորձ ու վարժանք։  
մինի|300px|Գյուստավ Կուրբե -,,''Նկարչի արվեստանոցում'',,
Շանֆլյորիի ամենահայտնի գեղարվեստական երկը 1854 թվականին հրատարակած «*Մոլինշարցի քաղքենիները*» (*Les bourgeois de Molinchart*) վեպն է, որը համարվում է ռեալիստական ամենավաղ ստեղծագործություններից մեկը։

Նրա հիշարժան գործերից է 1869 թվականին լույս ընծայած «*Կատուներ*» գիրքը, որն ընտանի այդ կենդանիների մասին էսսեների ժողովածու է՝ ժամանակի ճանաչված նկարիչների նկարազարդումներով։ Գիրքը խմբագրել է Ջ. Ռոտշիլդը, հրատարակել *Librairie de la Société Botanique de France* հրատարակչատունը։

Շանֆլյորին 1872 թվականից մինչև իր մահը կազմակերպել ու ղեկավարել է Սևրի հախճապակու մանուֆակտուրայի ընտիր արտադրատեսակների հավաքածուի ցուցադրությունը։

Շանֆլյորիին բնութագրող հատկանիշները մասամբ արտացոլված են Անրի Մյուրժեի «*Բոհեմական կյանքի պատկերներ*» (*Scènes de la vie de bohème*) երկում և Պուչչինիի «*Բոհեմ*» օպերայում՝ համապատասխանաբար Մարսելի և Մարսելլոյի կերպարներում։ Ֆրանսիացի նկարիչ Անրի Ֆանտեն Լատուրը 1864 թվականին վրձնած «*Ի պատիվ [[Էժեն Դելակրուա|Դելակրուա]]յի*»  նկարում պատկերել է նաև Շանֆլյորիին։ Նրան, իր մի շարք այլ ծանոթների հետ մեկտեղ, նկարել է նաև Գյուստավ Կուրբեն («*Նկարչի արվեստանոցում*» նշանավոր ստեղծագործության մեջ)։

## Երկեր
##### Աշխատություններ

* *Essai sur les Lenain*, 1850 ;
* *Les excentriques*, 1852 
* *Du réalisme. Lettre à Madame Sand*, 1855 http://www.uni-duisburg-essen.de/lyriktheorie/texte/1855_champfleury.html 
* *Le Réalisme*, 1857 
* *Souvenirs des Funambules*, Michel Lévy Frères, 1859 ;
* *Richard Wagner*, 1860 ;
* *Chansons populaires des provinces de France*, 1860 ;
* *De la littérature populaire en France*, 1861 ;
* *Nouvelles recherches sur la vie et l'œuvre des frères Le Nain*, 1862 ;
* *Histoire des faïences patriotiques sous la Révolution*, 1867 ;
* *Histoire de la caricature antique*, E. Dentu, quatre éditions en 1865, 1867, 1879, 1880 ;
* *Histoire de la caricature au Moyen Âge et sous la Renaissance*, E. Dentu, deux éditions en 1872 et 1876 ;
* *Histoire de la caricature sous la Réforme et la Ligue. Louis XIII à Louis XVI*, E. Dentu, 1880 ;
* *Histoire de la caricature sous la République, l'Empire et la Restauration*, E. Dentu, deux éditions en 1874 et 1877 ;
* *Histoire de la caricature moderne*, E. Dentu, trois éditions en 1865, 1872, 1885 ;
* *Le musée secret de la caricature*, E. Dentu, 1888 ;
* *Histoire de l'Imagerie populaire*, E. Dentu, 1869 ;
* *Souvenirs et portraits de jeunesse*, E. Dentu, 1872
* *Documents pour servir à la biographie de Balzac*, 1875 ;
* *Henry Monnier, sa vie son œuvre*, E. Dentu, 1879 ;
* *[[s:Balzac au collége|Balzac au collége]]*, A. Patay, 1878 :
* *Les Vignettes romantiques. Histoire de la littérature et de l’art 1825-1840*, Dentu, 1883.

##### Վեպեր և հեքիաթներ
* "Les Excentriques", 1857, Paris, Neuauflage 1996, Plein Chant
* "Les Propos amoureux: Madame Vatinel. Mademoiselle Aurore, 1861
* "Contes de printemps. Les aventures de mademoiselle Mariette", 1853, Paris
* "Contes choisis. Les trouvailles de Monsieur Bretoncel, La sonnette de Monsieur Berloquin, Monsieur Tringle". 1889, Paris
* *Chien-Caillou, fantaisies d'hiver* ; *Pauvre Trompette, fantaisies de printemps* ; *Feu Miette, fantaisies d'été* (1847) ;
* *Confessions de Sylvius* (1849) ;
* *Les Aventures de Mademoiselle Mariette* (1853) ;
* *Les Oies de Noël* (1852, réédité en 1858 sous le titre de *L'usurier Blaizot* ) ;
* *Les Souffrances du professeur Delteil* (1853) ;
* *Les Bourgeois de Molinchart* (1855) ;
* *La Succession Le Camus*, écrit d'août 1855 à mai 1856 (Paris, A.Cadot, 1858, puis Plon et Cie, ds la "bibliothèque de romans à 1 franc le volume", ex. non daté - archives personnelles) ;
**Les sensations de Josquin (1859) ;*
* *Le Violon de faïence* (1862) ;
* *La Comédie académique - La Belle Paule* (1867) ;
* *M. Tringle*, illustré par Léonce Petit, Paris, Librairie Hachette (1868).

## Գրականություն Շանֆլյորիի մասին
* ABÉLÈS Luce et LACAMBRE Geneviève, *Champfleury : l’art pour le peuple*, Paris, Réunion des musées nationaux, 1990, 68 p.
* BONNET Gilles (éd.), *Champfleury, écrivain chercheur*, actes du colloque organisé à Bordeaux, 22-24 mai 2003, Paris, H. Champion, 2006, 435 p.
* CABANES Jean-Louis et SAÏDAH Jean-Pierre (éd.), *La Fantaisie post-romantique*, Toulouse, Presses Universitaires du Mirail, 2003, 648 p.
* CLOUARD Maurice, *L’Œuvre de Champfleury*, dressée, d’après ses propres notes, et complétée par M. Maurice Clouard, Paris, Léon Sapin, 1891, 48 pages.
* CLOUARD Maurice, VICAIRE Georges, « Bibliographie de Champfleury », éditée par Thomas Busciglio, in Marie Gispert, Catherine Méneux (ed.), *Bibliographies de critiques d’art francophones*.
* EHRARD Antoinette, CHAMPFLEURY (1821-1889), *La Promenade du critique influent : anthologie de la critique d'art en France 1850-1900*, Textes réunis et présentés par Jean-Paul Bouillon, Nicole Dubreuil-Blondin, Antoinette Ehrard et Constance Naubert-Riser, Paris, Hazan, 1990, p.&nbsp;45-46 ; nouvelle édition revue, corrigée et mise à jour par Jean-Paul Bouillon et Catherine Méneux, Paris, Hazan, 2010, p.&nbsp;47-48.
* FLANARY David A., *Champfleury. The Realist Writer As Art Critic*, Ann Arbor, UMI Research Press, 1980, 95 p.
* LACAMBRE Geneviève et Jean, *Son regard et celui de Baudelaire. Champfleury, textes choisis*, Paris, Hermann, 1990, 256 p.
* *Ridiculosa*, 2002, n° 9, numéro spécial « Jules Champfleury », p.&nbsp;1-124.
* VICAIRE, Georges, « Champfleury », in *Manuel de l’amateur de livres du XIXe siècle (1801- 1893)*, Paris, A. Rouquette, 1895, t. 2, p.&nbsp;175-214.
* VOUILLOUX Bernard, *Un art sans art. Champfleury et les arts mineurs*, Lyon, Fage, 2009.
* Troubat, *Souvenirs sur Champfleury et le Réalisme* (Paris, 1905)
* J.-L. Cabanes et J.-P. Saïdah (dir.), *La Fantaisie post-romantique,* Toulouse, Presses universitaires du Mirail, 2003.
* M. Lo Feudo, "Caricature moderne et modernité de la caricature chez Jules Champfleury", in ''Ridiculosa'', nº14: Caricature(s) et modernité(s), 2007, p. 57-70. http://www.caricaturesetcaricature.com/article-18676562.html
* M. Lo Feudo, "Réalisme et «autre de l’art» dans les *Contes* de Champfleury", in *Recherches & Travaux*, 82 | 2013, 71-90.http://journals.openedition.org/recherchestravaux/583
* M. Lo Feudo, "Penser le rire au XIXe siècle à travers les Histoires de la caricature", in A. Vaillant et R. de Villeneuve (dir.), *Le Rire moderne*, Presses universitaires de Paris Ouest Nanterre, 2013, p.&nbsp;313-333. http://books.openedition.org/pupo/3659?lang=fr
* L.-P. Raybaud, *Champfleury entre l’étrange et le réel. Essai sur son évolution littéraire*, thèse d’État sous la direction d’Henri Mitterand, université Sorbonne nouvelle – Paris 3, 3 t., 1990.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://www.berose.fr/?Du-journalisme-a-l-art-populaire-Biographie-intellectuelle-de-Jules-Champfleury|titolo=Biografia|lingua=fr
* 

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քննադատներ