open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
250 լավագույն ֆիլմեր IMDb-ի վարկածով

250 լավագույն ֆիլմեր՝ ըստ IMDb վարկածի (), գեղարվեստական ֆիլմերի վարկանիշային ցանկ, որը կազմվում է Internet Movie Database ինտերնետային կայքի գրանցված այցելուների գնահատականների հիման վրա։ Ըստ ինտերնետի որոնողական համակարգերի հենց այս կայքը ունի ամենամեծ վարկանիշը օգտագործման տեսանկյունից և փաստորեն հենց այս ցանկն է համարվում ֆիլմերի ամենահայտնի վարկանիշային (ռեյտինգային) ցանկը։
Ի լրումն հիմնական համընդհանուր ցանկի, IMDb աղյուսակում կազմվում է նաև անհատական ֆիլմերի ցանկեր ըստ ժանրի, ըստ տասնամյակի, ըստ օգտագործողների տարիքի և սեռի։Գոյություն ունի նաև IMDb-ի վարկանիշի 100 վատագույն ֆիլմերի ցանկ։

## Հաշվարկի մեխանիզմ
Վարկանիշի (ռեյտինգի) հաշվարկը կատարվում է հետևյալ բանաձևով
: W = {RV + CM\over V+M}\  բանաձևով,

որտեղ

:W - վերջնական վարկանիշն է.
:V - ֆիլմի օգտին տրված ձայների թիվը.
:M- ձայների նվազագույն քանակը, որն անհրաժեշտ է ֆիլմը վարկանիշային ցանկում ընդգրկելու համար (2010 թվականի հունվարի համար, M = 3000).
:R - ֆիլմի միջին գնահատականը (10 բալանոց սանդղակով).
:C - բոլոր ֆիլմերի միջին գնահատականը (2010 թ. հունվարի դրությամբ, C = 6.9)։

Ցանկի առաջին 25 ֆիլմերը 2024 թվականի հունվարի 12-ի դրությամբ

## Արտաքին հղումներ
* 250 լավագույն ֆիլմեր IMDb վարկածով
* 100 վատագույն ֆիլմեր IMDb վարկածով

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ
Showbiz

**Showbiz** - անգլիական Muse ռոք-խմբի առաջին ալբոմն է, թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում 1999 թ. հոկտեմբերի 4-ին "Mushroom Records" լեյբլի կողմից, Մեծ Բրիտանիայում ստացել է պլատինե կարգավիճակ։ Ալբոմը զբաղեցրել է բրիտանական "UK Album Chart" հիթ-շքերթի 29-րդ աղյուսակը։

### Երգացանկ
Բոլոր երգերի հեղինակն է Մեթյու Բելլամին.

### Ալբոմը ձայնագրել են
* Մեթյու Բելլամի – վոկալ, կիթառ, ստեղնային
* Դոմինիկ Հովարդ – հարվածային գործիքներ
* Քրիս Վոլսթենհոլմ – բաս-կիթառ, կոնտրաբաս

### Արտաքին հղումներ
* ''Showbiz''-ը Muse պաշտոնական կայքում 
* MuseWiki

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 ալբոմներ
Կատեգորիա:Muse ալբոմներ
Ուգո Սանչես

**Ուգո Սանչես Մարկես** (, ծնվ․ ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Կատեգորիա:1958 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ
Дети Picasso

**Պիկասոյի զավակները** (), հայ-ռուսական ռոք խումբ է։ Հիմնվել է 1997 թվականին Մոսկվայում Գայանե և Կարեն Հարությունյանների կողմից ռոք և ֆոլկ երաժշտության մեջ փորձարարություններ կատարելու համար։ Սկզբում խումբը կոչվում էր "Չադոստի" (Чадости), և միայն 2 տարի անց խումբը ստացավ "Դետի Պիկասսո" անվանումը։

## Կազմը
### Ներկայիս կազմը
* Գայանե Հարությունյան - վոկալ
* Կարեն Հարությունյան - կիթառ
* Էլլինա Խաչատուրյան - ալտ
* Արպադ Վայդովիչ - բաս-կիթառ
* Բոգդան Բոբրով - հարվածային
### Նախկին մասնակիցներ
* Վադիմ Կուզնեցով - թավջութակ (մինչ 2008)
* Ալեքսանդր Կոլակովսկի - բաս-կիթառ (2000 - 2002)
* Ալեքսեյ Ֆիլիպպիկ - բաս-կիթառ (2002 - 2008)

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* 1998 - Шагающий Драглайн (խումբը այդ ժամանակ կոչվում էր "Չադոստի")
* 2002 - Месяц улыбок
* 2004 - Этнические эксперименты (հայալեզու)
* 2006 - Глубина
* 2008 - Turbo Mairik (հայալեզու)
* 2010 - Герда
* 2010 - Кай
### Սինգլներ
* 1999 - Иное вещество
* 2005 - Такая вот живопись
### DVD
* 2006 - Дети как дети (live DVD)
### Տեսահոլովակներ
* Африка
* Душечка
* Как Будда
* Лето на Марсе
* Лошади
* Молоко
* Море лилий
* Санки
* Սոնա յար
* Ծիրանի ծառ
* Յաման
* Заговор

## Արտաքին հղումներ
* Խումբը imusic.am-ում
* MySpace

Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր
Կատեգորիա:Հայկական ռոք խմբեր
Կատեգորիա:Ծագումով հայ երաժիշտներ
Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգ

աջից|մինի|250px|Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգ
**Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգ** (ՊՆՀ), վեգետատիվ նյարդային համակարգի բաժին։ Հիմնականում դրդվում է հանգստի պայմաններում և նպաստում է նյութերի սինթեզին, էներգիայի կուտակմանն ու պահեստավորմանը։

## Կառուցվածք
ՊՆՀ-ի նյարդաթելերը սկսվում են հետին ուղեղից և ողնուղեղի սրբանային բաժնից։
 
Պարասիմպաթիկ նախահանգուցային թելերը 4 զույգ (III, VII, IX, X) գանգուղեղային նյարդերով դուրս են գալիս միջին ուղեղից ու երկարավուն ուղեղից (ուղեղաբնից) և նյարդավորում են աչքի հարթ մկանները, գլխի գեղձերը, կրծքի խոռոչի ու որովայնի օրգանները։

Ողնուղեղի սրբանային բաժնից (S2-S4) սկսվում են պարասիմպաթիկ նյարդաթելերը, որոնք մտնում են կոնքային նյարդերի կազմության մեջ և նյարդավորում հաստ աղիքի վարընթաց մասն ու կոնքի օրգանները (ուղիղ աղիք, միզապարկ, սեռական օրգաններ)։

Պարասիմպաթիկ հանգույցները գտնվում են էֆեկտոր օրգանի պատի հաստության մեջ (ներպատային, ինտրամուրալ հանգույցներ) կամ օրգանին մոտ (սահմանային հանգույցներ), այդ պատճառով պարասիմպաթիկ նախահանգուցային նյարդաթելը երկար է, իսկ հետհանգուցայինը՝ կարճ։

ՊՆՀ-ի հանգուցյներում և հետհանգուցային սինապսներում սինապսային հաղորդումն իրականացվում է ացետիլխոլինով։ Հանգույցներում տեղադրված են Ն-խոլինաընկալիչներ, իսկ հետհանգույցային սինապսներում՝ Մ-խոլինաընկալիչներ։

## Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգի նշանակությունը

Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգը նյարդավորում է ստամոքսաաղիքային ուղու հարթ մկանները, մարսողական գեղձերը, միզասեռական օրգանները, թոքերը, նախասրտերը, արցունքագեղձերը, աչքի մկանները։

Պարասիմպաթիկ նյարդեր չունեն արյան անոթների մեծ մասը (մաշկի, որովայնի օրգանների, մկանների) զգայարանները, փայծաղը, մակերիկամի միջուկը, կմախքային մկանները, ԿՆՀ-ն։ Արյունատար անոթների մեծ մասն ունի միայն սիմպաթիկ նյարդավորում, սակայն կան անոթներ (լեզվի, թքագեղձերի, սեռական օրգանների), որոնք նյարդավորվում են նաև պարասիմպաթիկ անոթալայնիչ նյարդերով։

Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգի (ՊՆՀ) ազդեցություններն ավելի տեղայնացված են և նյարդավորվող օրգանների վրա թողնում են սահմանափակ ազդեցություն։
ՊՆՀ-ն օրգանիզմի տարբեր ֆունկցիաների վրա թողնում է հանգստացնող, թուլացնող ազդեցություն. նվազում են ԿՆՀ-ի և սրտամկանի դրդելիությունը, նյութափոխանակության ուժգնությունը, սրտի կծկումների հաճախությունը և ուժը, արյան ճնշումը, թոքային օդափոխության ծավալը, մարմնի ջերմաստիճանը, շատանում է ինսուլինի հյութազատությունը, որի շնորհիվ արյան գլյուկոզի քանակը նվազում է, իսկ շատանում գլիկոգենի քանակը, ուժեղանում են ստամոքսաաղիքային ուղու շարժողական, հյութազա-տական և ներծծման ֆունկցիաները։ ՊՆՀ-ն գլխավորապես ուժեղացնում է նյութագոյացման (անաբոլիզմի) ռեակցիաները։ Դրա ազդեցությունը հիմնականում գերակշռում է քնի և հանգստի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ
Կատեգորիա:Նյարդաբանություն
Origin of Symmetry

**Origin of Symmetry**, անգլիական Muse խմբի երկրորդ պաշտոնական ալբոմն է, թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում 2001 թ. հուլիսի 17-ին "Taste Media"-ի կողմից։ Երկրորդ ալբոմի հնչողությունը զգալիորեն տարբերվում է նախկին «Showbiz»-ից, իրենից ներկայացնելով փորձարություններ ամեն երգի մեջ։ Դոմինիկ Հովարդը լայնացրել է հարվածային մասը, իսկ Մեթյու Բելլամին «Megalomania» երգի մեջ օգտագործել է օրգան, որի պատճառով երգը գրեթե կենդանի չի կատարվել, բացառությամբ Լոնդինի «Royal Albert Hall» համերգասրահում և Փարիզի «Hullabaloo» համերգների ժամանակ։

## Երգացանկ
Բացի "Feeling Good" երգի, բոլոր երգերի հեղինակն է Մեթյու Բելլամին.

# **[[New Born]]** - 6։01
# **[[Bliss]]** - 4։12
# **Space Dementia** - 6։20
# **[[Hyper Music/Feeling Good|Hyper Music]]** - 3։20
# **[[Plug In Baby]]** - 3։40
# **[[Citizen Erased]]** - 7։19
# **Micro Cuts** - 3։38
# **Screenager** - 4։20
# **Darkshines** - 4։47
# **[[Hyper Music/Feeling Good|Feeling Good]]** - 3։19
# **Futurism** - 3։27
# **Megalomania** - 4։38

## Սինգլներ
# Plug In Baby - 5 մարտի, 2001
# New Born - 5 հունիս, 2001
# Bliss - 20 օգոստոս, 2001
# Hyper Music/Feeling Good - 24 նոյեմբեր, 2001

## Երաժիշտներ
* Մեթյու Բելլամի - վոկալ, կիթառ, ստեղնային
* Դոմինիկ Հովարդ - հարվածային գործիքներ, պերկուսսիա
* Քրիս Վոլսթենհոլմ - բաս-կիթառ, բէք-վոկալ
* Քլեր Ֆիննիմոր - ալտ
* Սարա Հերբերթ - ջութակ
* Կարոլին Լավելլ - թավջութակ (Feeling Good)
* Ժակլին Նորրի - ջութակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալբոմը խմբի պաշտոնական կայքում 
* Ալբոմը MuseWiki կայքում

Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Կատեգորիա:Muse ալբոմներ
Օլիվեր Կրոմվել

**Օլիվեր Կրոմվել** (, ), Անգլիական հեղափոխության առաջնորդ, նշանավոր զորավար և պետական գործիչ։ 1643-1650 թվականներին՝ Անգլիայի խորհրդարանի բանակի գեներալ-լեյտենանտ, 1650-1653 թվականներին՝ լորդ-գեներալ, 1653&nbsp;-&nbsp;1658 թվականներին՝ Անգլիայի, Շոտլանդիայի և Իռլանդիայի լորդ-պրոտեկտոր։ Օլի­վե­ր Կրոմվելը մե­ծա­ցել է պու­րի­տա­նա­կան (կրո­նա­կան ուղ­ղու­թյուն Անգ­լի­ա­յում) ըն­տա­նի­քում։ Հոր մա­հից հե­տո մեկ­նել է Լոն­դոն՝ իրա­վունք ու­սում­նա­սի­րե­լու։ Քա­ղա­քա­կան գոր­ծու­նե­ու­թյունն սկսել է 1628 թվականից, երբ ա­ռա­ջին ան­գամ ընտր­վել է Հա­մայնք­նե­րի պա­լա­տի պատ­գա­մա­վոր։ 1640 թվականից ընդ­դի­մու­թյան գոր­ծիչ­նե­րից էր։

Ստյո­ւարտ­նե­րի դեմ  նրա ճա­ռերն աչ­քի են ըն­կել բուր­ժո­ւա­զիա­յի և նոր ազն­վա­կա­նու­թյան շա­հե­րի պաշտ­պա­նու­թյամբ։ Թա­գա­վո­րի դեմ քա­ղա­քա­ցի­ա­կան պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ Կրոմ­վելն ստեղ­ծել է բա­նա­կի նոր տե­սակ՝ «եր­կա­թ­յա» կար­գա­պա­հու­թյամբ, որն ստա­ցել է «եր­կա­թա­կո­ղե­րի բա­նակ» ան­վա­նու­մը և դար­ձել վե­րա­կազմ­ված խորհր­դա­րա­նա­կան բա­նա­կի կո­րի­զը։

1645 թվականի հու­նի­սի 14-ին Նես­բի գյու­ղի մոտ տե­ղի ու­նե­ցած ճա­կա­տա­մար­տում ջախ­ջա­խել է Կար­լոս I Ստյո­ւար­տի բա­նա­կը։ 1650 թվականին Կրոմ­վե­լը պաշ­տո­նա­պես նշա­նա­կվել է լորդ-­գե­նե­րալ՝ հան­րա­պե­տու­թյան բո­լոր զին­ված ու­ժե­րի գլխա­վոր հրամանատար։ 1649-1650 թվականներին անգ­լի­ա­կան բա­նա­կը դա­ժա­նո­րեն ճնշել է դեռևս 1641 թվականին ծա­գած իռ­լան­դա­կան ազ­գա­յին ապստամբությունը։

1650-1652 թվականներին Կրոմ­վե­լը հնա­զան­դեց­րել և Անգ­լի­ա­յին է մի­աց­րել Շոտլանդի­ան։ 1653 թվականի դեկ­տեմ­բե­րի 16-ին Կրոմ­վե­լի և բա­նա­կի խորհր­դի ձեռ­նար­կած պե­տա­կան հե­ղաշր­ջու­մը փաս­տո­րեն վե­րաց­րել է հան­րա­պե­տու­թյու­նը և հաս­տա­տել ռազ­մա­կան բռնա­պե­տու­թյուն լորդ-պրո­տեկ­տոր Օլի­վեր Կրոմ­վե­լի մի­անձ­նյա իշ­խա­նու­թյամբ։
 
Հատ­կա­պես ակ­տիվ են եղել Կրոմ­վե­լի գա­ղու­թա­կա­լա­կան ձեռ­նար­կում­նե­րը։ Կրոմ­վե­լի մա­հից կարճ ժա­մա­նակ անց վե­րաց­վել է պրո­տեկ­տո­րա­տի վար­չա­կար­գը։ Երկ­րում ստեղծ­վել է քա­ղա­քա­կան խառ­նակ իրա­վի­ճակ, ակ­տիվացել են ժո­ղովր­դա­կան շար­ժում­նե­րը։
 
Այս պայ­ման­նե­րում բուր­ժու­ա­ազն­վա­կա­նա­կան շրջան­ներն ան­հրա­ժեշտ են հա­մա­րել վե­րա­կանգ­նել մի­ա­պե­տու­թյու­նը և Ստյո­ւարտ­նե­րի գա­հը։ 1660 թվականի ապ­րի­լին Լոն­դո­նում գու­մար­ված Սահ­մա­նա­դիր խորհր­դա­րա­նը Կարլոս I-ի որ­դուն հռչա­կել է թա­գա­վոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օլիվեր Կրոմվելը դասարան․ամ֊ում
* Oliver Cromwell by Theodore Roosevelt
* 
* 
*  
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի զորավարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հեղափոխականներ
Մարկիանոս

**Փլավիոս Մարկիանոս** (, ), Արևելյան Հռոմեական կայսրության կայսր 450 - 457 թթ.։

Ունեցել է ոչ ազնվական ծագում, աչքի ընկնելով մարտերում՝ հասարակ զինվորից դարձել է զորավար և սենատոր։ Թեոդոս II մահից հետո գահին է բարձրացել վերջինիս քրոջ՝ Պուլքերիայի աջակցությամբ, որը նրա հետ ամուսնացել է։ Հրաժարվել է օժանդակություն ցուցաբերել Վարդան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ Սասանյան Պարսկաստանի դեմ ապստամբած հայերին։

Իր կողմից 451 թ. հրավիրվել է Քաղկեդոնի ժողովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրեր
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կատեգորիա:Փլավիոսներ
Կատեգորիա:Հռոմի կայսրեր
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2011

**[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ]]ի** 2011 թ. խաղարկությունը Հյուսիսային Ամերիկայի, Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի երկրների ֆուտբոլի հավաքականների՝ **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի]]** 21-րդ առաջնությունն էր։ Մրցաշարն անցկացվեց հուլիսի 5-ից մինչև 25-ը Միացյալ Նահանգների 13 քաղաքներում` Նյուարկ, Նյու Յորք, Վաշինգտոն, Շառլոտ, Դետրոյթ, Չիկագո, Կանզաս Սիթի, Մայամի, Տամպա, Առլինգտոն, Հյուսթոն, Կարսոն, Փասադենա։ Մրցաշարի ձևաչափի համաձայն չորսական հավաքականներից կազմված երեք խմբերում առաջին և երկրորդ տեղերը զբաղեցրած թիմերը, ինչպես նաև երրորդ տեղ զբաղեցրած թիմերից երկու լավագույնները պայքարը շարունակում էին փլեյ-օֆֆում, որը սկսվում էր քառորդ եզրափակիչներից։

## Որակավորում

## Մասնակիցներ

## Մրցավայրեր

## Հանդիպումներ
### Խմբային փուլ
#### Խումբ A

**Հանդիպումների արդյունքները**
----

----

----

----

----

----

----

#### Խումբ B

**Հանդիպումների արդյունքները**
----

----

----

----

----

----

----

#### Խումբ C

**Հանդիպումների արդյունքները**
----

----

----

----

----

----

----

#### Լավագույնների որակավորումը

### Փլեյ-օֆֆ

#### Քառորդ եզրափակիչ հանդիպումներ
----

----

----

----

----

#### Կիսաեզրափակիչ հանդիպումներ
----

----

----

#### Եզրափակիչ
----

----

## Ռմբարկուներ


**7 գոլ**`**4 գոլ**`**3 գոլ**`

 Խավիեր '''Էռնանդես''' Ալդո '''դե Նիգրիս''' Մարկոս **Ուրենյա** Ջերի **Բենգստոն** Կառլո '''Կոստլի'''

 Ռոդոլֆո '''Սելայա''' Դեմար **Ֆիլիպս** Պաբլո '''Բարերա''' Անդրես '''Գուարդադո'''


 Ջովանի '''դոս Սանտոս''' Քլինթ '''Դեմփսի''' Լուիս '''Տեխադա'''

## Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց և ստացավ **[[ոսկե գնդակ (ֆուտբոլ)|«ամենաարժեքավոր խաղացող»]]** կոչվող մրցանակը հարձակվող  Խավիեր '''Էռնանդեսը''', որին որպես լավագույն ռմբարկու հանձնվեց նաև **[[ոսկե խաղակոշիկ (ֆուտբոլ)|«ոսկե խաղակոշիկ»]]** մրցանակը։ Մրցաշարի **[[ոսկե ձեռնոց (ֆուտբոլ)|«լավագույն դարպասապահ»]]** մրցանակը հանձնվեց  Նոել '''Վալյադարեսին'''։ **[[Ֆեյր փլեյ (արդար խաղ)|«Ֆեյր փլեյի»]]** մրցանակը հանձնվեց  Մեքսիկայի հավաքականին։



;


;

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Ծանոթություն

## Գրականություն
* CONCACAF 2011 Gold Cup Technical Report; *Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football; New York, USA, 2011*. ( ₪)

## Արտաքին հղումներ
* 2011 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթը ( ₪ ,  ₪ ,  ₪,  ₪ ,  ₪,  ₪,  ₪ ,  ₪ ,  ₪)
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի մրցանակներ ( 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 ,  ₪)
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի լավագույն գոլերը և սեյվերը ( 1 , 2 ,  ₪)

Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Ռոբերտ Գրեյվս

**Ռոբերտ Գրեյվս** (, ), անգլիացի պոետ, վիպասան, գրաքննադատ և գիտնական։

Առավել հայտնի ստեղծագործություններից են՝
* «Հին Հունաստանի միֆերը», 
* «Ես, Կլավդիոս» (I, Claudius, 1934), 
* «Աստվածային Կլավդիոս» (Claudius the God, 1935), 
* «Հրաժեշտ տանք այս ամենին» (Good-Bye to All That, 1929), 
* «Ոսկե գեղմ» (The Golden Fleece, 1944), «Արքա Հիսուս» (King Jesus, 1946), 
* «Սպիտակ դիցուհին» (The White Snorlax, 1948), 
* «Սերժանտ Լեմը իններոդից» (Sergeant Lamb of the Ninth, 1940), 
* «Գործի՜ր, սերժանտ Լեմ» (Proceed, Sergeant Lamb, 1941), 
* «Վելիսարիոս» (Count Belisarius, 1938), 
* «Մարի Պաուելի պատմությունը. Պարոն Միլթոնի կին» (The Story of Marie Powell։ Wife to Mr. Milton, 1943)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մայրիշխանություն
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Վլադիմիր Նաբոկով

**Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Նաբոկով** (, ), ռուս և ամերիկյան գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ և միջատաբան։ Հայտնի է առաջին հերթին որպես «Լոլիտա» (1955 թ.) վեպի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ածելին

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռուս կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Ջոզեֆ Հելըր

**Ջոզեֆ Հելըր** (, ), ամերիկացի արձակագիր-վիպասան։ Հայտնի է որպես «Ծուղակ 22» () երգիծական հակապատերազմական վեպի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ծուղակ 22֊ը Զանգակում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիծաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Օսրոյենե

**Օսրոյենե**, արամեական պետություն Հյուսիսային Միջագետքում՝ Եդեսիա մայրաքաղաքով (մ.թ.ա. 132-մ.թ. 216)։ Հիմնական բնակիչները եղել են հայերը, բնակվել են նաև ասորիներ, պարթևները, արաբները և հրեաները։

Իշխող գահատոհմի ներկայացուցիչների մեծ մասը կրել են Աբգար անունը։ Ասորական «Ադդայի վարդապետություն» երկի հայերեն հին թարգմանության մեջ Եդեսիայի թագավորությունը (Օսրոյենե) հայկական է համարվում։ Մովես Խորենացին հենվելով այդ թարգմանության, հավանաբար նաև այլ աղբյուրների վրա, Աբգար Ե-ին, ինչպես նաև Օսրոյենեի արքայատան մյուս ներկայացուցիչներին հայ է համարել, բացի այդ պնդել, որ Աբգար Ե-ն ազգակցական կապ է ունեցել հայոց Սանատրուկ թագավորի հետ։

Այլ աղբյուրներ ենթադրում են, թե արքայատունը արաբական ծագում է ունեցել, սակայն հետո արամեացել է։

Տիգրան Բ և Սանատրուկ թագավորների օրոք Օսրոյենեն ժամանակավորապես մտել է Հայաստանի կազմի մեջ։

Աբգար Ա-ին հաջորդած Աբգար Բ-ն Հռոմի եւ Պարթևստանի միջև ծագած պատերազմում աջակցում էր հռոմեացիներին։ Հռոմեական աղբյուրները պնդում են, որ Ք.ա․ 54 թվականին սկսված պատերազմում հենց Աբգար Բ-ն է հիմնական պատճառը դարձել, որ Կրասոսը ծանր պարթություն է կրել պարթևներից։ Հայոց արքա Արտավազդ Բ-ն հռոմեացիներին հորդորել է շարժվել Հայաստանի տարածքով, սակայն Աբգար Բ-ն պնդել է, թե շատ ավելի շահավետ եւ արդյունավետ կլինի, եթե հռոմեական բանակն անցնի անմարդաբնակ Միջագետքով։ Լսելով Աբգարին Կրասոսն ընկնում է պաշարման մեջ եւ ծանր պարտություն կրում։ Հաղթանակից հետո պարթեւների թագավաորի հրամանով Աբգար Բ-ն գլխատվում է։

Արևելաքրիստոնեական, այդ թվում՝ հայկական եկեղեցական ավանդությունը պնդում է, որ Օսրոյենեի՝ մ.թ. I դ. առաջին կեսին ապրած Աբգար V Ուքքաման («Սև») պատմության մեջ քրիստոնեություն ընդունած առաջին թագավորն էր, ընդ որում նա, Հիսուսին Աստծո որդի է ճանաչել դեռևս նրա կենդանության օրոք։

Որոշ գիտնականներ, որեւէ ապացույց չպերելով, անելով միայն ենթադրություններ, նշում են, թե իբր խոսքը ոչ թե Աբգար Ե-ի, այլ Աբգար VIII Մեծ-ի մասին է (177-212) թագավորի մասին է։

216-ին Կարակալլա կայսրը կործանել է Օսրոյենեի թագավորությունը և այն դարձրել հռոմեական նահանգ։ Այնուհետեւ Օսրոյենեն որպես պետություն այլեւս գոյություն չի ունեցել։

## Օսրոյենեի արքաներ
* Արյու (մ.թ.ա 132-127 թթ.)
* Աբդու (մ.թ.ա 127-120 թթ.)
* Ֆրադհաշտ (մ.թ.ա 120-115 թթ.)
* Բակրու Ա  (մ.թ.ա 115-112 թթ.)
* Բակրու Բ (մ.թ.ա 112-92 թթ.)
* Մանու Ա (մ.թ.ա 94)
* Աբգար Ա Պիքա (մ.թ.ա 94-68 թթ.)
* Աբգար Բ (մ.թ.ա 68-52 թթ.)
* Մանու Բ (մ.թ.ա 52-34 թթ.)
* Բակուր (մ.թ.ա 34-29 թթ.)
* Աբգար Գ (մ.թ.ա 29-26 թթ.)
* Աբգար Դ Սումաքա (մ.թ.ա 26-23 թթ.)
* Մանու Գ Սափուլ (մ.թ.ա 23-4 թթ.)
* Աբգար Ե Ուքքամա (մ.թ.ա 4 թ. - մ.թ. 7 թ., մ.թ. 13-50 թթ.)
* Մանու Դ (մ.թ. 7-13 թթ.)
* Մանու Ե (50-57 թթ.)
* Մանու Զ (57-71 թթ.)
* Աբգար Զ (71-91 թթ.)
* Սանատրուկ Արշակունի (91-109 թթ.)
* Աբգար Է (109-116 թթ.)
* Հռոմեական բռնազավթում (116–118 թթ.)
* Յալուր (118—122 թթ., Պարթամասպատի հետ)
* Պարթամասպատ Պարթև (118-123 թթ.)
* Մանու Է (123-139 թթ.)
* Մանու Ը (139-163, 165-167 թթ.)
* Վաիլ (163-165 թթ.)
* Աբգար Ը (167—177 թթ.)
* Աբգար Թ Մեծ (177—212 թթ.)
* Աբգար Ժ Սևերոս (212-216, 240—242 թթ.)
* Մանու Թ (217—240 թթ.)
* Աբգար ԺԱ (242—244 թթ.)

Կատեգորիա:Միջագետք
Կատեգորիա:Փոքր Ասիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Որոտնավանք

**Որոտնավանք** (Վաղատնի վանք), միջնադարյան վանական համալիր Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Գտնվում է Սիսիանից մոտ 14 կմ արևելք, Որոտանի կիրճի ձախակողմյան բարձունքի վրա։ Հիմնադրվել է 1000 թվականին Սյունյաց թագուհի Շահանդուխտի կողմից։

## Պատմություն
Ըստ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի՝ Որոտնավանքի հնագույն՝ Ս. Գրիգոր միանավ եկեղեցին (ավերվել է սելջուկների հարձակումներից ու երկրաշարժերից) հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը, վերակառուցել՝ հայր Ստեփանոս ճգնավորը։ Եկեղեցին միջնադարում հայտնի է եղել օձի խայթոցը բուժելու իր զորությամբ և դարձել նշանավոր ուխտատեղի։

Ս. Գրիգոր եկեղեցու մոտ՝ նրա հյուսիսարևելյան կողմում, 1000 թվականին կառուցվել է թաղածածկ, հյուսիսային պատին կից երկու ավանդատնով, հարավից սյունասրահով Ս. Ստեփանոս Նախավկա եկեղեցին, նրա գավիթը, տնտեսական շինությունները, հիմնվել է մեծաթիվ միաբանությամբ վանք։ Շահանդուխտի կրտսեր որդի, Սյունյաց Վասակ թագավորի եղբայր իշխան Սևադան Որոտնավանքի արևելյան կողմում 1006 թվականին կառուցել է Ս. Կարապետ եկեղեցին և նրան կից /արևմուտքից/ կամարակապ գավիթ-սրահը։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ունի կենտրոնագմբեթ, եռախորան, ներքուստ խաչաձև, չորս անկյուններում ավանդատներով հորինվածք։ Ներսը զարդարված է եղել որմնանկարներով, որոնցից հյուսիսային խորանում պահպանված հատվածը պատկերում է շրջանի մեջ աստղազարդ կապույտ երկինք, կենտրոնում՝ հրեշտակ։ Եկեղեցու հյուսիսային պատին կից, աստիճանաձև պատվանդանի վրա XI դ. հուշասյուն է կանգնեցվել՝ գագաթին խոյակի վրա դրված խաչարձանով։ Շահանդուխտ թագուհին վանքի շրջակայքում կառուցում է նաև աղոթարան, արհեստանոցներ, պահեստներ և վանքը շրջափակում պարսպով։

Շահանդուխտ թագուհին և իշխան Սևադան թաղվել են Որոտնավանքում։

1104 թ. Որոտնավանքը ավերվել է սելջուկների կողմից և հետագայում զարթոնք ապրել Օրբելյանների օրոք։

Որոտնավանքում գիտական և եկեղեցական գործունեություն է ծավալել միջնադարի հայ փիլիսոփա Հովհան Որոտնեցին (1315-1388 թթ.), ով 1340-ական թթ. Գլաձորի համալսարանից տեղափոխվել էր Որոտնավանք։ Նա սերտ կապեր է ստեղծել Որոտնավանքի և Տաթևի միջև։

XIV դ. 80-ական թթ. Որոտնավանքում է գործել Գրիգոր Տաթևացին, ով 1386 թվականին այստեղ ընդօրինակել է Պետրոս Արագոնացու «Գիրք յոթն առաքինութեանցն» աշխատությունը։ 1407 թվականին վանք է այցելել Թովմա Մեծոփեցին։ Նույն տարում Որոտնավանքում Առաքել ծաղկողը Ավետարան է գրչագրել և նկարազարդել։ 1438 թվականին վանահայր Սարգիս Անգեղակոթցին վերակառուցել է Ս. Կարապետ եկեղեցու գմբեթը։ Որոտնավանքը գործել է մինչև XX դ. սկիզբը։ 1931 թվականին երկրաշարժից ավերվել է. քանդվել են Ս. Կարապետ եկեղեցու գմբեթը և ծածկերը, հուշասյունը, սյունասրահները, վանքի տնտեսական շինությունները, պարիսպը։

## Պատկերասրահ

Vorotnavank4.jpg
Vorotnavank5.JPG
Որոտնավանք-շիրմաքար1.jpg
Որոտնավանք-շիրմաքար2.jpg
Որոտնավանք-շիրմաքար3.jpg
Որոտնավանք-շիրմաքար4.jpg
Որոտնավանք-շիրմաքար5.jpg
Որոտնավանք-պատկեր.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Մասնակի վերականգնվել և ամրակայվել է Որոտնավանքի Սբ. Կարապետ եկեղեցու որմնանկարը (ՀՀ մշակույթի նախարարության լրատվություն մամուլի համար)

Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Սյունյաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ռեդ Բուլ Արենա (Նյու Ջերսի)

**Ռեդ Բուլ Արենա** (), գտնվում է ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգի Նյուարկ քաղաքի Հարիսոն արվարձանային բնակավայրում։ Մարզադաշտը նախատեսված է ֆուտբոլային հանդիպումների անցկացման համար։ Հանդիսանում է Սոքերի բարձրագույն լիգայի՝ MLS-ի ակումբներից մեկի՝ «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզի» տնային խաղադաշտը։ Տեղավորում է շուրջ 25 հազար հանդիսականի։

## Պատմություն
Ռեդ Բուլ Արենան հյուրընկալեց իր առաջին միջազգային ֆուտբոլային հանդիպումը 2010 թ. մայիսին, երբ Թուրքիան հաղթեց Չեխիայի Հանրապետությանը 16 371 հանդիսականների առջև։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Նարեկավանք

**Նարեկավանք**, 10-րդ դարի հայկական վանական համալիր էր պատմական Վասպուրական նահանգի Ռշտունյաց գավառում՝ Վանա լճի հարավ արևելյան ափին,  Նարեկ գյուղում։ Այստեղ է սովորել Գրիգոր Նարեկացին։

Վանքի հիմնադրման շարժառիթ են դարձել Բյուզանդիայի Ռոմանոս կայսրի կրոնական հալածանքները, որոնց պատճառով հայ վանականները Բյուզանդիայից փախել և Հայաստանում են ապաստանել ու հիմնել Նարեկավանքը։

Վանական համալիրի գլխավոր եկեղեցին Սուրբ Սանդուխտն է, որը եռախորան, արևելյան կողմում զույգ ավադատներով, արմ. կամարակապ խորշերով, արտաքուստ ուղղանկյուն կառույց է՝ ութանիստ թմբուկով և բրգաձև վեղարով գմբեթով։

Ըստ ավանդույթի խորանում է գտնվում Սուրբ Սանդուխտի գերեզմանը։

Եկեղեցուն արևելյան կից Գրիգոր Նարեկացու գմբեթավոր մատուռ դամբարանն է, իսկ հրվ. մեկ զույգ որմնամույթերով, պայտաձև և Ավագ խորանով գմբեթավոր դահլիճի հորինվածքով Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է։ Նարեկավանքը զարթոնք է ապրել Անանիա Նարեկացու, ավելի ուշ Գրիգոր Նարեկացու վանահայրության տարիներին։ Անանիա Նարեկացու ջանքներվ վանքում հիմնվել է դպրոց, բազմաթիվ ձեռագրեր են ծնունդ առել այնտեղ, որոնցից մեզ են հասել 1069 թվականին գրված Ավետարանը։

1707 թվականին Մինաս վարդապետ Ղախանեցին հիմնովին նորոգել է վանքը, իսկ 1787 թվականին վանահայր Բարսեղ վարդապետը եկեղեցիներին արևելյան կից կառուցել է ուղղանկյուն, քառամույթ, ընդարձակ գավիթ, ուր թաղվել է Անանիա Նարեկացին։

1812 թվականին գավթի արմ. մուտքի առաջ կառուցվել է եռահարկ զանգակատուն։ 1843 թվականին բոլոր գմբեթները նորոգվել են, իսկ 1858 թվականին վանքն ամբողջովին բարեկարգվել է։ 1884 թվականին Արիստակես վարդապետը վանքում վարժարան է բացել, իսկ 1901 թվականին՝ որբանոց վարժարան։

Նարեկավանքից 2 կմ հեռու սրբավայր համարվող այն քարայրն է, ուր Գրիգոր Նարեկացին է ճգնել։

1915 թվականին Հայոց Ցեղասպանության ժամանակ Նարեկավանքն ավերվել է հիմնովին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:10-րդ դարում հիմնադրված քրիստոնեական վանքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կարլ Փոփեր

Սըր **Կարլ Ռեյմունդ Փոփեր** (, ), ավստրիացի և բրիտանացի փիլիսոփա և սոցիոլոգ։ XX դարի գիտության ամենաազդեցիկ փիլիսոփաներից մեկը։ Հայտնի է քաղաքական և սոցիալական փիլիսոփայությանը նվիրված իր աշխատություններով։ Քննադատել է գիտական մեթոդի դասական հասկացությունները, ինչպես նաև պաշտպանել է ժողովրդավարության ու սոցիալական կրիտիցիզմի սկզբունքները, որոնց նա առաջարկում էր հետևել «բաց հասարակության» կայացմանը հասնելու համար։

1934 թ.-ին լույս տեսած «Հետազոտության տրամաբանություն» գրքով հիմնադրել է քննադատական ռացիոնալիզմի փիլիսոփայական ուղղությունը, ըստ որի՝ վերջնական ճշմարտություններ չկան։ Մարդկային գիտելիքը զարգանում է քայլ առ քայլ հերքելով սխալ վարկածները։ «Բաց հասարակությունն ու նրա թշնամիները» դասական դարձած գրքում (թարգմանված է հայերեն), որը գրել է 1945 թ.-ին Նոր Զելանդիայում, ուր արտագաղթել էր նացիստական տիրապետության տակ գտնվող Ավստրիայից, Փոփերը քննադատության է ենթարկում բոլոր ամբողջատիրական համակարգերը։

## Գործունեություն
1937-1946 թվականներին եղել է համալսարանի դասախոս Նոր Զելանդիայում, 1946-1949 թվականներին՝ Լոնդոնի համալսարանի տնտեսագիտության դպրոցի դասախոս, 1949 թվականից՝ Լոնդոնի համալսարանի պրոֆեսոր, բնագիտության զարգացմանը նպաստող թագավորական ընկերության անդամ։ Իր ուսմունքը Պոպպեր անվանում է քննադատական ռացիոնալիզմ՝ ի հակադրություն հյումիզմից սերող տրամաբանական էմպիրիզմի և շեշտելով իր հարազատությունը Ի․ Կանտի գիտաբանական գաղափարներին։ Մեթոդաբանության մեջ Պոպպերը առաջադրել է ֆալսիֆիկացման սկզբունքը, գիտության էվոլյուցիոն զարգացման տեսակետը, ճանաչող սուբյեկտից օտարված օբյեկտիվ գիտելիքի («երրորդ աշխարհի») գաղափարը։ Գիտության զարգացումը Պոպպերը ներկայացնում է որպես միմյանց անընդհատ հաջորդափոխող տեսությունների շարք։

Տեսությունը փորձի ընդհանրացում չէ, այլ հիպոթեզ է, որը լուծում է որոշակի պրոբլեմ և «բաց է» քննադատության ու հերքման համար, էմպիրիկ գիտություններում՝ փորձնական հերքման համար։ Գիտելիքի բովանդակության այս չափանիշներով Պոպպերը պահպանում է ընդհանրական օրենքներն ու տեսությունները, բայց մերժում է «ամեն ինչ բացատրող» տեսական ուսմունքները(օրինակ՝ մարքսիզմը)։ Պոպպերը ժխտում է պատմականության սկզբունքը՝ գտնելով, որ այն բնության և հասարակության զարգացումը ներկայացնում է իբրև կանխորոշված ընթացք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Karl Popper, Science and Enlightenment

Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Տարիկ Աբդուլ-Վահադ

**Տարիկ Աբդուլ-Վահադ** (ֆրանս.՝ *Tariq Abdul-Wahad*, ծնված որպես՝ ***Օլիվյե Միքայել Սեն-ժան*** [*Olivier Michael Saint-Jean*], ), ֆրանսիացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ։

Ծնվել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզին մոտ գտնվող Մեզոն-Ալֆոր ավանում։ Ծնողները եղել են բնիկներ՝ Ֆրանսիական Գվիանայից։ 1997 թվականին Սեն Ժանն ընդունում է իսլամ և անվափոխվում **Տարիկ Աբդուլ-Վահադ**։

Ուսանողական առաջնությունում ներկայացրել է Միչիգանի, իսկ ավելի ուշ՝ Սան Հոսեի նահանգային համալսարանը։ Ընտրվել է NBA-ի 1997 թվականի առաջին ռաունդի 11-րդ ընտրությամբ՝ «Սակրամենտո Քինգսի» կողմից՝ դառնալով լիգայի պատմության առաջին ֆրանսիացի մարզիկը, ով ծնվել և մեծացել է Ֆրանսիայում։ 1997–1999 թվականներին հանդես է եկել «Քինգսում»։ Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում խաղացել է նաև «Օռլանդո Մեջիքի», «Դենվեր Նագեթսի» և «Դալաս Մավերիքսի» կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դալաս Մավերիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բասկետբոլիստներ
Բրուքլին Նեթս

**«Բրուքլին Նեթս»** (), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի արևելյան կոնֆերենցիայի ատլանտիկ դիվիզիոնում։ Տան հանդիպումները թիմն անցկացնում է «Բարքլեյս սենթր» մարզապալատում։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:ԲԱԱ ակումբներ
Աննա Կոմորովսկա

**Աննա Կոմորովսկի** (), Լեհաստանի առաջին տիկինն է։ Աննա Կոմորովսկին մասնագիտությամբ լատիներենի ուսուցչուհի է։ 1970 թվականին նա հանդիպել է Լեհաստանի ապագա նախագահ Բրոնիսլավ Կոմորովսկիյին և ամուսնացել վերջինիս հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհաստանի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին բանասերներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Կարս)

**Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի էր պատմական Այրարատ նահանգում՝ Կարս քաղաքում։ Ներկայումս գործում է որպես մզկիթ։ Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին կառուցվել է Կարսում՝ 940-ական թվականներին, Աբաս Բագրատունու օրոք։ 1579 թվականին օսմանյան թուրքերը եկեղեցին վերածում են մզկիթի իսկ, այնուհետև, երբ Կարսը գտնվում էր Ռուսաստանի վերահսկողության տակ, եկեղեցին վերածվում է ռուս ուղղափառի։

1917 թվականին, երբ Կարսը կրկին անցնում է թուրքերի տիրապետության տակ, Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին հերթական անգամ վերածվում է մզկիթի։ 1918 թվականին՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության հռչակման ժամանակ, տաճարը գործում էր որպես հայկական եկեղեցի։ Այնուհետև 1920 թվականին, Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին կրկին փոխարկվում և վերածվում է մզկիթի։

## Պատկերասրահ

|Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին 20-րդ դարասկզբին։
Պատկեր:Կարսը 1880-90-ական թթ..jpg|Կարսը Ռուսական կայսրության տիրապետության տարիներին
Պատկեր:Kars, church and mosque.jpg|Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին
Պատկեր:Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի3.JPG


Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարսի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Բանակի տաճար

մինի|ձախից|275px|Բանակի տաճարի ենթադրյալ տեսքը (ըստ ճարտարապետ Կալուգինի)
**Բանակի տաճար**, հայկական վանական համալիր պատմական Տայք նահանգում (ներկայիս Էրզրումի նահանգի Բանակ (Փենեք) գյուղում)։ 16-րդ դարում թուրքերի արշավանքի հետևանքով լքվել է, հետագայում՝ ավերվել։

մինի|Բանակի տաճար
Բանակ բնակավայրը գտնվում էր Տայքի Բերդացփոր գավառում /այժմ՝ Փենեք/։ Այն ի սկզբանե Արշակունիների օրոք եղել է հայոց բանակի կենտրոնակայանը, որտեղից էլ բնակավայրի Բանակ և Բանակ արքունի անվանման հիշատակությունները։ Գյուղի եկեղեցին, որը կառուցվել էր 652-658 թթ. Ներսես Գ Տայեցի կաթողիկոսի օրոք, զվարթնոցատիպ է։ 9-րդ դ. այն վերանորոգվել է Ատրներսեհ իշխանի պատվերով Կյուրիկե Բանակցու կողմից։ Եկեղեցին կանգուն է եղել մինչև 17-րդ դարը։ 20-րդ դ. սկզբին դեռևս կարելի էր տեսնել եկեղեցու երկու հարկերը։

Տայքի հուշարձանների իսկական հրաշալիքներ լինելը վկայված է տարբեր հեղինակների կողմից։ 17-րդ դ. հայ հեղինակ Հակոբ Կարնեցին չի թաքցնում իր հիացմունքը՝ համեմատելով դրանք Կ.Պոլսի Սբ. Սոֆիայի տաճարի հետ։

## Պատկերասրահ
Բանակ տաճար, Արևմտյան Հայաստան, Տայք


Image:Army temple-1.jpg | Բանակ տաճար  
Image:Bana cathedral-2.jpg | Բանակ տաճարի մերձակայքի լեռը   
Image:Bana cathedral-4.jpg | Բանակ տաճար  
Image:Army temple-5.jpg | Բանակ տաճար 
Image:Army temple-6.jpg | Բանակ տաճար 


## Արտաքին հղումներ
* Բանակի եկեղեցու մասին akunq.net կայքում

Կատեգորիա:Հայ քաղկեդոնական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական քրիստոնեական տաճարներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի վրացական վանքեր և եկեղեցիներ
Ֆրենկի Կազարյան

մինի|աջից|230px|Կազարյանը կատարում է «ֆլաքս կապասիտոր» ակրոբատիկ հնարքը Բրայան Քենդրիկի վրա

**Ֆրենկ Բ. Գերդելման** (անգլ.` *Frank B. Gerdelman*, ), հայկական արմատներով ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Առավել հայտնի է «Total Non-Stop Action Wrestling» (TNA) կազմակերպությունում հանդես գալու տարիներից, որում ելույթ է ունեցել **Կազարյան** և **Կազ** ռինգային անունների ներքո։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «Ring of Honor» (ROH) կազմակերպությունում՝ **Ֆրենկի Կազարյան** ռինգային անվամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* TNAWrestling.com Էջը 
* Էջը IMDb.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ըմբշամարտիկներ
WWE Raw

**«[[WWE]] Raw»**, հայտնի նաև որպես՝ **«Monday Night Raw»** կամ պարզապես՝ **«Raw»**, պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) և սպորտային ժամանցի ամերիկյան շաբաթական հեռուստաշոու։ Միացյալ Նահանգների տարածքում ուղիղ եթերով ցուցադրվում է երկուշաբթի երեկոներին՝ «USA Network» հանրային հեռուստաալիքով։

Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 1993 թվականի հունվարի 11-ին և համարվում է «WWE» կազմակերպության այցեքարտային հեռուստաշոուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* USANetwork.com էջ 

Կատեգորիա:WWE
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Բրեթ Հարթ

**Բրեթ Սերջինթ Հարթ** (, ), կանադացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), գրող, դերասան, Հարթերի ընտանիքի անդամ։

Մինչև մասնագիտական նորամուտը զբաղվել է սիրողական (օլիմպիական) ըմբշամարտով՝ հանդես գալով Էռնեստ Մանինգի անվան ավագ դպրոցի և Մաունթ Ռոյալի համալսարանի ըմբշամարտի հավաքականներում։

Հայտնի լինելով **«Հիթմեն»** այցեքարտային մականվամբ/ բեմական կերպարով, առանցքային դերակատարում է ունեցել վաղ 90-ականներին ռեստլինգի արդյունաբերության արդիականացման մեջ՝ ներմուծելով բարձրորակ և աթլետիկ ներռինգային տեխնիկա։

## Կարիերան
Հարթն ունեցել է հաջող կարիերա WWF-ում՝ 1984-1997 թվականներին։ Հարթի մասնակցությամբ մի շարք մենամարտեր դասվում են բոլոր ժամանակների ամենադիտարժան ռեստլինգ-հանդիպումների շարքին։ Առավել հայտնի ռինգային հակառակորդերից են համարվել Պարոն կատարյալը, Բրիտանացի բուլդոգը, կրտսեր եղբայր Օուեն Հարթը, Սթոուն Քոլդ Սթիվ Օսթինը և Շոն Մայքլզը։

Հարթը հեռանում է WWF-ից 1997 թվականի «Survivor Series» փեյ փեր վյու իրադարձությունից հետո, որը պետք տեղի ունենար Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում։ Շոուի գլխավոր իրադարձությունը իր և Շոն Մայքլզի մենամարտն էր, որը պետք ավարտվեր Հարթի հաղթանակով, քանի որ վերջինս հրաժարվել էր հայրենի Կանադայում Մայքլզին պարտվելու սցենարից։ Մարտի ավարտին Մայքլզը ռինգի վրա հորիզոնական դիրքով պառկած Հարթի վրա կատարում է իր իսկ սեփական հանձնվեցնելու հնարքը (շարփշութեր), իսկ այդ պահին ռինգի մոտ գտնվող Վինս Մաքմահոնը հրահանգում է մրցավար Էրլ Հեբներին դադարեցնել մենամարտը և արձանագրել Մայքլզի հաղթանակը, չնայած այն հանգամանքին, որ Հարթը չէր հանձնվել։ Այս ոչ սցենարային պատահարն հետագայում ստանում է «Մոնրեալյան դավադրություն» (*Montreal Screwjob*) անվանումը։ Դավադրությունից հետո Հարթը հեռանում է «WWF»-ից և պայմանագիր կնքում ընկերության այն ժամանակվա մրցակից «WCW»-ի (*World Championship Wrestling*) հետ։

Հարթը մասնագիտական կարիերայից հեռանում է 2000 թվականին՝ մոտոցիկլետային վթարի արդյունքում գլխի ծանր վնասվածք ստանալուց հետո։ Մեծ դժվարություններից հետո ապաքինվելով վնասվածքներից, Հարթը սկսում է դերեր ստանալ թատրոնում, ինչպես նաև դառնում է «The Calgary Sun» շաբաթաթերթի թղթակիցը (մինչև 2004 թվականը)։

2005 թվականին առաջադրվել է WWE փառքի սրահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Էջը WWE.com կայքում
* Մարտերի ցանկը Ռեստլինգի համացանցային բազայում

Կատեգորիա:Հուլիսի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:WWE փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Գում Գափու

մինի|Գում Գափու թաղամասում գտնվող Կ.Պոլսո հայոց պատրիարքների նստավայրը
**Գում Գափու** (թուրքերեն՝ Kumkapı), Ստամբուլի հայաբնակ թաղամասերից մեկը։ Թաղամասում է գտնվում Պոլսո հայոց պատրիարքարանի նստավայրը և Սուրբ Աստվածածին մայր եկեղեցին։ Բացի մայր եկեղեցուց՝ թաղամասում կան երկու հայկական կրոնական շինություն ևս՝ Սուրբ Որդվոց Որոտման և Սուրբ Խաչ եկեղեցիները։

Թաղամասը հայտնի է իր ձկան ռեստորաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերը Ստամբուլում
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Սթաբհաբ Սենթեր (մարզադաշտ)

**Սթաբհաբ Սենթեր** () (նախկինում՝ **Հոում Դիպո Սենթեր**), մարզադաշտ ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Կարսոն քաղաքում։

## Պատմություն
Հիմնադրման ժամանակ մարզադաշտը նախատեսված էր հատուկ ֆուտբոլի համար։ Հանդիսանում է «Լոս Անջելես Գալաքսի» և «Չիվաս ԱՄՆ» ակումբների տնային մարզադաշտը։ Բացման ժամանակ՝ 2003 թ. հունիսին, մի շարք տոնական միջոցառումներ էին տեղի ունեցել։ Բացման խաղին ներկա էր Պելեն։

Առաջին տասը տարվա ընթացքում մարզադաշտը կոչվում էր «Հոում Դիպո Սենթեր»` հովանավոր ընկերության անունով։ 2013 թ. հունիսի 1-ից մարզադաշտը վերանվանելու իրավունքը գնել է «Սթաբհաբ» ընկերությունը, և մարզադաշտը վերանվանվել է «Սթաբհաբ Սենթեր»։
800px|Մարզադաշտի համայնապատկերը 2008 թ. MLS-ի գավաթի եզրափակիչ խաղի ժամանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Բայեզիդ

**Բայեզիդ մզկիթ** (**Բեյազիդ**, ), Ստամբուլի ամենամեծ մզկիթներից մեկն է և ունի երկու մինարեթներ։ Մզկիթը գտնվում է քաղաքի հին հատվածում՝ Բեյազիդ հրապարակում։ Մզկիթը հարևանությամբ են գտնվում Ստամբուլի մեծ շուկան և Ստամբուլի համալսարանը։ Մզկիթը կառուցվել է 1500-1506 թթ. Օսմանյան կայսրության սուլթան Բայազիդ II-ի հրամանով։ Մինչև օրս բացի մզկիթից, պահպանվել են նրա հարևանությամբ գտնվող բաղնիքը և մեդրեսեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բայեզիդ մզկիթը 
* Բայեզիդ մզկիթը WikiMAPIA-յում

Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Պալատական մզկիթ (Բաքու)

**Պալատական մզկիթը** (), XV դարի մզկիթ է, որը մտնում է Շիրվանշահերի ապարանքների կազմի մեջ Բաքվում։

## Ճարտարապետություն
Մզկիթի հատակագիծը ուղղանկյունային է։ Ունի մեծ սրահ, ոչ այնքան մեծ կանանց համար նախատեսված աղոթարան և ծառայողական սենյակներ։

## Արտաքին հղումներ
* Լ. Ս. Բրետանցկի, Բ. Վ. Վեյմարն։ Պատմություն և արվեստ:Ադրբեջանական արվեստ

Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ
Կատեգորիա:1442 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:1442 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ադրբեջանում
Կոլումբիա (Հարավային Կարոլինա)

**Կոլումբիա** (), քաղաք ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Հարավային Կարոլինա նահանգում։ Կոլումբիան Հարավային Կարոլինայի նահանգակենտրոնն է և Ռիչլանդ շրջանի գլխավոր քաղաքը։ 2016 թվականին քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 134,309։ Քաղաքում են գտնվում Հարավային Կարոլինայի կապիտոլիումը և նահանգային համալսարանը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1787 թ-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Հղում
* Կոլումբիա քաղաքի պաշտոնական կայք էջը (անգլ.)

Կատեգորիա:1787 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Հարավային Կարոլինայի քաղաքներ
Դռեդլոկ

[մինի|190px|Ամերիկացի [հիփ հոփ երգիչ Ty Dolla Sign-ի դռեդները։]]

**Դռեդլոկ** (անգլերենում օգտագործվում է հոգնակիով՝ **dreadlocks**, այլ կերպ՝ **locks** կամ **dreads** ), մազի սանրվածքի տեսակ, որն ինքն իրեն է ձևավորվում՝ անկախ մազերի տեսակից։ Այս սանրվածքն համարվում է որոշ կրոնների բաղկացուցիչ մաս։ Դրանցից կարելի է առանձնացնել ռաստաֆարական շարժումը։ Այնուամենայնիվ՝ մարդիկ կարող են պահել դռեդներ՝ անկախ կրոնական պատկանելությունից։ Նրանցից շատերը դռեդային հյուսեր ստանում են արհեստական մշակումով։ Կան մի շարք միջոցներ՝ այնպես անելու, որ մազերը միահյուսվեն ժամանակի ընթացքում և ձևավորեն դռեդ։ Այդ միջոցներն են մազերի հետ սանրումը, ծամեր հյուսելը, պտտեցնելը և այլն։

Կատեգորիա:Սանրվածքներ
Օրիֆլեյմ

**«Օրիֆլեյմ Կոսմետիքս»** ընկերությունը (*Oriflame Cosmetics S.A.*) շվեդական կոսմետիկ միջոցներ թողարկող ընկերություն է, որն ստեղծվել է շվեդ եղբայրներ Յոնաս և Ռոբերտ աֆ Յոխնիկների կողմից՝ 1967 թ.։ Ընկերությունը վաճառում է դեմքի խնամքի, անձնական հիգենայի, կոսմետիկ և այլ միջոցներ։

## Հակիրճ պատմություն
«Օրիֆլեյմը» ստեղծվել է 1967 թ.-ին՝ աֆ Յոխնիկ եղբայրների և այդ ժամանակներում նրանց գործընկեր՝ Բենգտ Հելստենի կողմից՝ մայրաքաղաք Ստոկհոլմում։ Ձեռնարկության անվանումը կապված է միջնադարյան Ֆրանսիայում օգտագործվող թագավորական զինադրոշի անվան հետ, որը պատերազմների ժամանակ տանում էր ոմն Դիոնիսոս Փարիզեցի։ Հետագայում «Օրիֆլեյմն» ընդարձակվում է և արդեն 1970 թ.-ին ունենում է իր առաջին կոնսուլտանտը Միացյալ թագավորությունում։ Դրան հաջորդում է 1972 թ.-ին ընկերության ներկայացուցչության բացումը Իռլանդիայում։ «Օրիֆլեյմը» 1988 թ.-ին Միացյալ թագավորությունում թողարկում է ամենաառաջին կատալոգը։ Ֆիրման շարունակում է աճել և մեծանալ։ 2006 թ.-ին բրիտանական և իռլանդական մասնաճյուղերը վաճառվում են անկախ սեփականատերերի։

## Օրիֆլեյմի Կոնսուլտանտները
Օրիֆլեյմի արտադրանքները վաճառվում են խորհրդատուների միջոցով, որոնք կարող են ձևավորել սպառողների մի որոշակի խումբ և վաճառքներից ստանալ բաժանորդավճար, ինչպես նաև որոշակի «բալեր»։ Վերջիններս ունեն բոնուսային բնույթ։

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքը
*Օրիֆլեյմի հայաստանյան կայքը

Կատեգորիա:Ցանցային մարքեթինգի ընկերություններ
Լիվսթրոնգ Սպորտինգ Փարկ

**Լիվսթրոնգ Սպորտինգ Փարկ** (), գտնվում է ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Կանզաս Սիթի քաղաքում։

## Պատմություն
Հիմնադրման ժամանակ մարզադաշտը նախատեսված էր հատուկ ֆուտբոլի համար։ Հանդիսանում է «Սպորտինգ Կանզաս Սիթի» ակումբի տնային մարզադաշտը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Հենրիխ Շյուց

**Հենրիխ Շյուց** (, ), գերմանացի երգահան և երգեհոնահար, երաժշտական մանկավարժ։

Երգել է Կասսելի պալատական երգչախմբում (1599 թվականից), կոմպոզիցիա ուսումնասիրել Ջ․ Գաբրիելի մոտ (1609–1612, Վենետիկ)։ Գերմանական երաժշտության շատ ժանրերի հիմնադիրն է։ Գրել է բազմաթիվ հոգևոր երկեր (պասսիոններ, օրատորիաներ, կանտատներ, «Գերմանական մագնիֆիկատ» ևն)՝ նախապատրաստելով Յո․ Ս․ Բախի, և Գ․ Ֆ․ Հենղելի մի շարք հայտնագործություններ։ Շյուցի գրչին են պատկանում գերմաներեն առաջին օպերան («Դափնե», 1627) և բալետը («Օրփեոս և Էվրիդիկե», 1638), որոնք չեն պահպանվել։

Համարվում է 17 դարի առավել կարևոր գերմանացի կոմպոզիտորը (մինչև Բախը)։ Գրել է «Դափնե» առաջին գերմանական օպերան (կատարվել է 1627 թ., երաժշտությունը չի պահպանվել) և հոգևոր ու աշխարհիկ բնույթի 500-ից ավել այլ ստեղծագործություններ։

## Հիմնական ստեղծագործությունները
* *[[Il primo libro de madrigali]]* (Մադրիգալների առաջին գիրք, 1611)
* *[[Psalmen Davids]]* (Դավիթի սաղմոսներ, գիրք 1, 1619)
* *[[Historia der frölichen und siegreichen Aufferstehung ...]]* (1623)
* *[[Cantiones sacrae]]* (Սրբազան երգեր, 1625)
* *[[Psalmen Davids]]* (Դավիթի սաղմոսներ, գիրք 2, 1628)
* *[[Symphoniae sacrae]]* (Սրբազան սիմֆոնիաներ, 1629)
* *[[Musikalische Exequien]]* (1636)
* *[[Kleine geistliche Konzerte]]* (գիրք 1, 1636)
* *[[Symphoniae sacrae]]* (գիրք 2, 1647)
* *[[Geistliche Chor-Music]]* (1648)
* *[[Symphoniae sacrae]]* (գիրք 3, 1650)
* *[[Zwölf geistliche Gesänge]]* (1657)
* *[[Psalmen Davids]]* (գիրք 2-ի վերախմբագրում, 1661)
* *[[Weihnachtshistorie]]* (Սուրբծննդյան օրատորիա, 1664)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դասական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Բանկ օֆ Ամերիկա մարզադաշտ

**Բանկ օֆ Ամերիկա մարզադաշտը** (), գտնվում է ԱՄՆ-ի Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Շառլոտ քաղաքում։ Հանդիսանում է «Կարոլինա Պանթերս» ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղադաշտը։ 2002 թ.-ից սկսած այստեղ անց են կացվում նաև ամերիկյան ֆուտբոլի **«Բելկ Բոուլ»** կոչվող քոլեջային թիմերի մրցաշարը, տեղի են ունեցել նաև ֆուտբոլային ակումբի **«ACC-ի առաջնություն»** մրցաշարի 2010-2011 թթ. խաղարկությունները։ Մարզադաշտը տեղավորում է 73 778 հանդիսականի։

Մարզադաշտը 1994 թ. բացվեց *Կարոլինաս մարզադաշտ* () անվամբ։ 1996 թ. շվեդական «Էրիքսոն» տելեկոմունիկացիոն ընկերությունը 10 տարով գնեց մարզադաշտի անվանման իրավունքները՝ վճարելով 25 միլիոն դոլար։ 2004 թ. *Էրիքսոն մարզադաշտ* () անվանումը վերագնվեց «Բանկ օֆ Ամերիկա» կորպորացիայի կողմից 20 տարով։ Դրանից հետո մարզադաշտին անվանում էին նաև հասարակայնորեն առավել հայտնի **«Դը Վոլտ»** (` պահեստ կամ ապաստարան) ձևով։
Մշակութային միջոցառումներից առավել աչքի է ընկնում 1997 թ. օգոստոսի 10-ին կայացած **«Ռոլինգ Սթոունզի»** համերգը։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆուտբոլի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր ԱՄՆ-ում
Սամուել Քոլրիջ

**Սամուել Թեյլոր Քոլրիջ** (; ), անգլիացի բանաստեղծ-ռոմանտիկ, գրաքննադատ և փիլիսոփա։ «Լճային դպրոց» գրական ուղղության նշանավոր ներկայացուցիչ։ «Պոեմ ծեր նավաստու մասին» (, 1797-99) և «Կուբլա խան» (Kubla Khan, 1797) պոեմների հեղինակ։ Բանաստեղծներ Սառա (1802—1852) և Հարթլի (1796—1849) Քոլրիջների հայրը։

Հեղինակել է նաև *Biographia Literaria* ծվալուն արձակ ստեղծագործությունը։ Սամուել Քոլրիջի գրականագիտական, քննադատական երկերը (հատկապես Շեքսպիրի մասին գրվածքները) մեծ ազդեցություն են թողել։ Նա զգալի ավանդ է ներդրել նաև գերմանական իդեալիստական փիլիսոփայությունը անգլիախոս հասարակությանը ծանոթացնելու գործում։ Քոլրիջը հորինել ու լայն գործածության մեջ է դրել անգլերեն բազմաթիվ նոր բառեր ու դարձվածքներ։ Նրա ստեղծագործությունները նկատելի ազդեցություն են գործել ամերիկացի դասական գրող Ռալֆ Ուոլդո Էմերսոնի և ամերիկյան տրանսցենդենտալիզմի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кольридж С. Т. Поэма о старом моряке. Всемирная литература 1919 г.
* Кольридж С. Т. Стихи. Серия: Литературные памятники. М. Наука. 1974 г.
* Кольридж С. Т. Избранное. Сост. и коммент. А. Н. Горбунова; Послесл. А. Н. Горбунова и Н. А. Соловьевой. На англ. яз. М. Прогресс 1981 г.
* Кольридж С. Т. Избранные труды. Серия: История эстетики в памятниках и документах М. Искусство 1987 г.
* Кольридж С. Т. Стихотворения: Сборник. На англ. языке с параллельным русским текстом М. Радуга 2004 г.
* У. Вордсворт и С. Т. Кольридж, Лирические баллады и другие стихотворения. Перевод Игоря Меламеда. Издательский центр РГГУ, М., 2011.
* Поэты ``Озерной школы``. Уильям Вордсворт, Сэмюэл Тэйлор Кольридж, Роберт Саути. Серия : Библиотека зарубежного поэта. СПБ, Наука, 2008
* «Английский сонет XVI—XIX веков», сборник — М.: Радуга, 1990
* «Life of Coleridge», Hall Caine, в изд. «Great Writers», с обширной библиографией
* Poter, W., «Appreciations»
* Shairp, J. С., «Studies in poetry and philosophy»
## Արտաքին հղումներ

*
* Poems by Coleridge from the Poetry Foundation. Retrieved 19 October 2010
* Works of Coleridge at the University of Toronto. Retrieved 19 October 2010
* Friends of Coleridge Society. Retrieved 19 October 2010
* The re-opening of Coleridge Cottage near Exmoor.
*Celebrating a cave’s link to town’s most famous son – Samuel Taylor Coleridge by Martin Hesp at Western Morning Press
*Samuel Taylor Coleridge  at the British Library

Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ