Աերոպոս II

**Աերոպոս II** (, ), մակեդոնական թագավոր, ենթադրաբար կառավարել է մ.թ.ա. 398-394 թվականներին։ Արքելայոսի մահից հետո մ.թ.ա. 399 թվականին Աերոպոսը դարձել է նրա անչափահաս որդու՝ Օրեստեսի խնամակալը։ Որոշ ժամանակ անց Աերոպոսը սպանել է իր խնամարկյալին, որից հետո ինքը գրավել է գահը։ Նրա թագավորության մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ։ Ամենայն հավանականությամբ, Աերոպոսը Թեսալիայի նկատմամբ վերահսկողության համար կանխել է Մակեդոնիայի և հունական պոլիսների միջև պատերազմի սկիզբը։ Հնագույն աղբյուրներում նկարագրվում է նաև Աերոպոսի և սպարտացի թագավոր Ագեսիլայոսի միջև հակամարտությունը։ Մակեդոնացի թագավորն անհաջող փորձել է արգելափակել սպարտական բանակի ճանապարհը, որը վերադառնում էր տուն Փոքր Ասիայից։

Աերոպոսի մահից հետո Մակեդոնիայում իշխանության համար սկսվել է դինաստիական պայքար, որի ժամանակ մեկ տարվա ընթացքում փոխվել է երեք թագավոր։

## Ծագում և անցում իշխանության
Պատմագրության մեջ գոյություն ունի երկու վարկած Աերոպոսի ծագման մասին։ Մեկի համաձայն՝ եղել է Բակխիադների դինաստիայից Վերին Մակեդոնիայի Լինկեստիդա մարզի արքա Արրաբեոս II-ի որդին: Ըստ այս ենթադրության, Աերոպոսը սերել է ազնվական տոհմից, որը մի քանի սերունդ պայքարել է մակեդոնական թագավորների կենտրոնական իշխանության դեմ։ Ըստ մեկ այլ վարկածի, որը ճանաչում է գտնում ժամանակակից պատմաբանների մոտ, Աերոպոսը սերել է մակեդոնական Արգեադների արքայական տոհմից։ Գիտնականները նշում են, որ քանի որ Աերոպոսը անչափահաս թագավոր Օրեստեսի օրոք խնամակալի պաշտոն է զբաղեցրել, ուրեմն մ.թ.ա. 399 թվականին թագավոր Արքելայոսի մահվան պահին նա պատկանել է արքայական դինաստիայի ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներին։ Դրա մասին անուղղակիորեն վկայում է Աերոպոսի մասնակցությունը Մակեդոնիայի և Աթենքի միջև մ.թ.ա. 415 թվականին կնքված խաղաղության պայմանագրին։ Ենթադրաբար, նա կարող էր լինել Պերդիկաս II-ի որդին և, համապատասխանաբար, հնարավոր է՝ Արքելայոսի արյունակից եղբայրը։

Գոյություն ունի վարկած, որը գրանցվել է միայն Պլատոնի մոտ, որ Արքելայոսի մահից հետո Մակեդոնիայում իշխանությունը զավթել է Կրատեասը, որին սպանել են երեք-չորս օր անց։ Մի քանի տարի խնամակալությունից հետո Աերոպոսը սպանել է Օրեստեսին, կամ էլ նա մահացել է իր մահով։ Օրեստեսի մահից հետո Աերոպոսը դարձել է Մակեդոնիայի թագավոր։ Ենթադրվում է, որ գահին բարձրանալիս Աերոպոսը վերցրել է «Արքելայոս» գահանունը։ Աերոպոսի գահակալման ամսաթիվը հայտնի չէ։ Ռոբերտ Էրինգթոնը Օրեստեսի մահը թվագրում է մ․թ․ա․ 396 թվականով, Նիկոլաս Համմոնդը, Մարչը և Յուջին Բորզան՝ մ․թ․ա․ 398/397 թվականներով։

## Կառավարում
Աերոպոսի թագավորության մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ։ Պատմաբան Կառլ Բելոխը Աերոպոսի գահակալությունը կապել է Մակեդոնիայի և հունական պոլիսների միջև Թեսալիայի վերահսկողության համար պատերազմի կանխարգելման հետ։ Մահից կարճ ժամանակ առաջ Արքելայոսը գրավել է Թեսալիան՝ մարզի մայրաքաղաք Լարիսայով։ Նոր խնամակալը բավականաչափ այլ խնդիրներ է ունեցել, որոնք կապված են եղել սեփական իշխանության ամրապնդման հետ։ Ուստի ստիպված է եղել մակեդոնական զորքերը հետ կանչել տուն։

Պոլիենոսի մոտ պահպանվել է տեղեկություն Աերոպոսի և սպարտացի թագավոր Ագեսիլայ II-ի միջև կոնֆլիկտի մասին։ Մ.թ.ա. 396-394 թվականներին սպարտացիները Փոքր Ասիայի տարածքում պատերազմել են պարսիկների դեմ։ Երբ Կորնթոսը ապստամբել է սպարտական գերիշխանության դեմ, Ագեսիլայ II-ը ստիպված է եղել շտապ վերադառնալ տուն։ Նա պետք է բանակը տաներ թշնամական Մակեդոնիայի և Թեսալիայի միջով։ Աերոպոսը ոչ միայն կանգնել է Սպարտայի դեմ ապստամբած հունական պոլիսների կողքին, այլև փորձել է արգելափակել Ագեսիլայոսի բանակի ճանապարհը։ Սպարտացի թագավորին հաջողվել է խաբել Աերոպոսին, որից հետո նա ստիպված է եղել կնքել ինչ-որ պայմանագիր, որի մանրամասները հայտնի չեն։ Իրադարձությունը թվագրվում է մ.թ.ա. 394 թվականի ամառով, քանի որ շուտով Ագեսիլայոսի բանակը ականատես է եղել մ.թ.ա. 394 թվականի օգոստոսի 14-ին տեղի ունեցած արեգակնային խավարմանը։

Շուտով Աերոպոսը հիվանդությունից մահացել է իր մահով։ Պատմաբանները հիմնականում իրադարձությունը թվագրում են մ.թ.ա. 394 թվականով։ Ռոբերտ Էրինգթոնը կարծել է, որ Աերոպոսը մահացել է մ․թ․ա․ 393 թվականին։ Պատմագրության մեջ համընդհանուր ճանաչում ունեցող Դիոդորոս Սիկիլիացու կարծիքից մի հատված («Նրան [Արքելայոսին] գահին հաջորդեց Օրեստեսը, որը դեռ տղա էր, և ում սպանեց նրա խնամակալ Աերոպոսը, որը վեց տարի պահեց գահը») վկայում է Օրեստեսի և Աերոպոսի վեց տարվա թագավորության ժամանակաշրջանի մասին։

## Իշխանության համար պայքար Աերոպոսի մահից հետո
Աերոպոսի մահից հետո Մակեդոնիայում գահի համար դինաստիական պայքար է սկսվել։ Մեկ տարվա ընթացքում երկրում իշխանությունը մի քանի անգամ փոխվել է։ Աերոպոսի մահից անմիջապես հետո թագավոր է դարձել Ամինտաս II-ը, որին սպանել է ինչ-որ Դերդաս։ Դրանից հետո իշխանության է եկել Աերոպոսի որդի Պավսանիասը, որին իր հերթին տապալել է Արգեադների դինաստիայի մեկ այլ ներկայացուցիչ՝ Ամինտաս III-ը։ Գոյություն ունի նաև այլ վարկած, ըստ որի՝ Աերոպոսին հաջորդել է Պավսանիասը, որին սպանել է Ամինտասը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 

Կատեգորիա:Թագավորներ
Կատեգորիա:Հին մակեդոնացիներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 4-րդ դար
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Կատեգորիա:Ռեգենտներ