Բոգդան Զիզա

**Բոգդան Սերգեևիչ Զիզա** (ըստ անձնագրի՝ **Ազիզով**, , ). ուկրաինացի նկարիչ և քաղաքական ակտիվիստ է։ 2022 թվականի մայիսին կապույտ և դեղին ներկ է լցրել Եվպատորիայի քաղաքային վարչակազմի շենքի վրա, որից հետո ձերբակալվել է Ռուսաստանի իրավապահ մարմինների կողմից՝ ահաբեկչության կասկածանքով։ 2023 թվականի հունիսին նա դատապարտվեց 15 տարվա ազատազրկման՝ ահաբեկչությունը արդարացնելու, ահաբեկչական հարձակում կատարելու նախապատրաստելու և քաղաքական ատելությամբ պայմանավորված վանդալիզմի մեղադրանքներով:

## Կենսագրություն
Զիզան ծնվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 23-ին Եվպատորիայում։ Գրանցված է Զապորոժիեի մարզի Մենչիկուր գյուղում, բայց ապրել է Եվպատորիայում: Մայրը եղել է Ղրիմի թաթար: Մինչև 12 տարեկանը ապրել է մոր հետ, որը միայնակ է մեծացրել որդուն, գտնվել է ծանր ֆինանսական վիճակում և տառապել է ալկոհոլիզմից։ Մորը ծնողական իրավունքներից զրկելուց հետո Բոգդանին մեծացրել է տատիկը։ Նրա մայրը մահացել է, երբ Բոգդանը եղել է 22 տարեկան: Բոգդան Զիզայի ազգականները ապրում են Ուկրաինայի մայրցամաքում:

Զիզան հինգ տարի աշխատել է որպես բարիստա սրճարանում։ Մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն կես դրույքով աշխատանքի։ Հետաքրքրված է եղել լուսանկարչությամբ և տեսանկարահանմամբ, ինչպես նաև ուսումնասիրել է 3D մոդելավորում։ Վարել է ակտիվ կենսակերպ, զբաղվում է սպորտով և լեռնագնացությամբ:

Սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ 2014 թվականին Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի բռնակցումից հետո։ Ղրիմը համարել է Ուկրաինայի մաս։ Դեմ է արտահայտվել Ռուսաստանի սահմանադրության 2020 թվականի փոփոխություններին: Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա լայնածավալ ներխուժումից մեկ օր առաջ Զիզան ձայնագրել  և հրատարակել է իր սեփական հակապատերազմական բանաստեղծությունը:
ձախից|մինի|Եվպատորիա քաղաքի վարչակազմի շենքը։
2022 թվականի մայիսի 16-ի առավոտյան Զիզան դեղին և կապույտ ներկ է (ուկրաինական դրոշի գույները) լցրել Եվպատորիայի քաղաքային վարչակազմի շենքի դռների և ճակատային մասի վրա և նետել է Մոլոտովի կոկտեյլ։ Իր գործողությամբ Զիզան բողոք է հայտնել ռուսական ներխուժման դեմ։ Նույն երեկոյան ակտիվիստը ձերբակալվեց։ Ավելի ուշ «Ղրիմ 24» հեռուստաալիքը տարածել է մի տեսանյութ, որտեղ Զիզան հրապարակավ ընդունում է իր մեղքը և ներողություն խնդրում Ղրիմի բնակիչներից։ Տեսանյութում Զիզան հուզված և նյարդային վիճակում է եղել՝ իրեն անբնական կերպով պահելով։ Այս կապակցությամբ նրա հարազատներն ու ընկերները հայտարարել են, որ նրա վրա ճնշում է գործադրվում: Այս օրը նաև ռուսամետ բլոգեր Ալեքսանդր Թալիպովը հրապարակել է վարչակազմի շենքի մոտ տեղի ունեցածի տեսանյութ, որտեղ փոփոխված ձայնագրությունը կոչ է անում մարդկանց դուրս գալ ռազմական գործողությունների դեմ բողոքի ցույցի:

Մայիսի 18-ին Եվպատորիայի քաղաքային դատարանի դատավոր Տատյանա Ռոտկոն Զիզային մեղավոր է ճանաչել «Ռուսաստանի զինված ուժերը վարկաբեկելու» ( Վարչական իրավախախտումների մասին օրենսգրքի 20.3.3 հոդված) վարչական գործով: Այս հոդվածը կալանք չի նախատեսում, սակայն դատարանի որոշումից հետո Զիզան ազատ չի արձակվել և ուղարկվել է Սիմֆերոպոլի նախնական կալանքի վայր: Մայիսի 22-ին իր ընկերոջը ուղղված նամակում Զիզան հայտնել է, որ մինչև հուլիսի 16-ը կալանքի տակ է, մեղադրվում է գույքի դիտավորյալ վնասման կամ ոչնչացման մեջ ( Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդված) և հույս ունի, որ իրեն կդատապարտեն պայմանական ազատազրկման։ Հունիսի 2-ին Ղրիմի Գերագույն դատարանի դատավոր Ելենա Սպասենկովան ուժի մեջ թողեց Զիզային ձերբակալելու որոշումը:

ԱԴԾ քննիչ Վիտալի Վլասովի խոսքով՝ Զիզան գործողությունն իրականացրել է՝ պետական մարմինների վրա ազդեցություն թողնելու նպատակով՝ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու և «Ռուսաստանի բնակչությանը վախեցնելու» նպատակով: Մայիսի 20-ին ԱԴԾ տարածաշրջանային վարչության մամուլի ծառայությունը հայտնել է, որ ակտիվիստը հետաքննվում է ահաբեկչական հարձակում նախապատրաստելու համար (Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդված): Հունիսի 10-ին «Ռոսֆինմոնիտորինգ»-ը Զիզային ներառել է ծայրահեղականների և ահաբեկիչների ցուցակում։ Փաստաբանը դատարանի նշանակմամբ երեք անգամ փորձել է հանդիպել իր պաշտպանյալի հետ, սակայն նրա հանդիպումները մերժվել են։ Հետաքննության ընթացքում Զիզան ուներ երեք նշանակված փաստաբան։

Զիզայի կողմնակիցների խմբի կողմից հրապարակված առաջին բաց նամակում ակտիվիստը դիմել է Ուկրաինային Անկախության օրվա կապակցությամբ, որտեղ համեմատել է այն իր մոր հետ և ներողություն խնդրել:

2022 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Բոգդան Սերգեևիչը երկրորդ բաց նամակն է գրել, որում մասնավորապես նշված է.

2022 թվականի նոյեմբերին հայտնի է դարձել, որ Զիզային մեղադրանք է առաջադրվել երեք հոդվածով՝ ահաբեկչական գործողություն կատարելը (Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ահաբեկչական գործողություն կատարելու սպառնալիքը (205-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ահաբեկչության կոչը (205-րդ հոդվածի 2-րդ մաս) և քաղաքական դրդապատճառներով վանդալիզմը (214-րդ հոդվածի 2-րդ մաս):

2023 թվականի հունիսին դատապարտվել է 15 տարվա ազատազրկման՝ ահաբեկչությունը արդարացնելու, ահաբեկչական հարձակում կատարելու նախապատրաստելու և քաղաքական ատելությամբ պայմանավորված վանդալիզմի մեղադրանքներով:

### Աջակցություն
Ձերբակալության ժամանակ Զիզան դարձել է Ղրիմում ուկրաինամետ դիմադրության խորհրդանիշ։ Նրան աջակցելու համար Թբիլիսիում և Վիլնյուսում մարդիկ հանրահավաքների էին դուրս եկել՝ «Փրկե՛ք Բոգդան Զիզային» պաստառներով:

2022 թվականի սեպտեմբերին Ուկրաինայի երկաթուղիները ներկեցին յոթ վագոն՝ անվանելով դրանք «Գնացք դեպի հաղթանակ», որտեղ վագոններից մեկը նվիրված է եղել Բոհդան Զիզային:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

 
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական բանտարկյալներ