Ոսկին որպես ներդրում

Բոլոր թանկարժեք մետաղներից **ոսկին որպես ներդրում** ամենատարածվածն է։ Ներդրողները հիմնականում գնում են ոսկի՝ որպես ռիսկի դիվերսիֆիկացման միջոց, հատկապես ֆյուչերսային պայմանագրերի և ածանցյալ գործիքների օգտագործման միջոցով։ Ոսկու շուկան ենթակա է շահարկումների և անկայունության, ինչպես մյուս շուկաները։ Ներդրումների համար օգտագործվող այլ թանկարժեք մետաղների համեմատ՝ ոսկին եղել է ամենաարդյունավետն ու ապահովը մի շարք երկրներում։

## Ոսկու գին
Ոսկին պատմության ընթացքում օգտագործվել է որպես փող և մինչև վերջերս եղել է տնտեսական տարածաշրջաններին կամ երկրներին հատուկ արժույթի համարժեքների հարաբերական չափանիշ։ Եվրոպական շատ երկրներ կիրառեցին ոսկու ստանդարտները 19-րդ դարի վերջին, մինչև դրանք ժամանակավորապես կասեցվեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետ կապված ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Բրետտոն Վուդսյան համակարգը ԱՄՆ դոլարը կապեց ոսկու հետ մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 35 ԱՄՆ դոլար փոխարժեքով։ Համակարգը գոյություն ունեցավ մինչև 1971 թվականի Նիքսոնի ցնցումը, երբ ԱՄՆ-ը միակողմանի դադարեցրեց ԱՄՆ դոլարի ուղղակի փոխարկելիությունը դեպի ոսկի և անցում կատարեց դեպի ֆիատ արժութային համակարգ։ Ոսկուց բաժանված վերջին խոշոր արժույթը շվեյցարական ֆրանկն էր 2000 թվականին։
thumb|Ոսկու գները (ԱՄՆ դոլար մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց), անվանական ԱՄՆ դոլարով և 1914 թվականից սկսած գնաճը ճշգրտված ԱՄՆ դոլարով:
thumb|Ոսկու գինը 1915–2022 թվականներ

1919 թվականից ի վեր ոսկու գնի ամենատարածված հենանիշը Լոնդոնի ոսկու ֆիքսումն էր՝ Լոնդոնի ձուլակտորների շուկայի հինգ ձուլակտորների առևտրական ընկերությունների ներկայացուցիչների հեռախոսային հանդիպումը, որը տեղի է ունենում օրական երկու անգամ։ Ավելին, ոսկին շարունակաբար վաճառվում է ամբողջ աշխարհում՝ հիմնվելով ներօրվա սփոթ գնի վրա, որը ստացվում է ամբողջ աշխարհում ոսկու առևտրի առանց բորսայի շուկաներից (կոդ «XAU»): Հետևյալ աղյուսակը ներկայացնում է ոսկու գինը տարբեր ակտիվների համեմատ և հիմնական վիճակագրությունը հինգ տարվա ընդմիջումներով․

### Ազդող գործոններ

Ինչպես ապրանքների մեծ մասի, այնպես էլ ոսկու գինը պայմանավորված է առաջարկով և պահանջարկով, ներառյալ սպեկուլյատիվ պահանջարկը։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն այլ ապրանքների մեծ մասի, խնայողությունն ու հեռացումը ավելի մեծ դեր են խաղում դրա գնի վրա, քան սպառման վրա։ Երբևէ արդյունահանված ոսկու մեծ մասը դեռևս առկա է մատչելի ձևով, ինչպիսիք են ձուլակտորը և զանգվածային արտադրության զարդերը, որոնք քիչ արժեք ունեն իր նուրբ քաշից, ուստի այն գրեթե նույնքան հեղուկ է, որքան ձուլակտորը և կարող է վերադառնալ ոսկու շուկա։ 2006 թվականի վերջում հաշվարկվում էր, որ երբևէ արդյունահանված ամբողջ ոսկին կազմում էր 158,000 տոննա (156,000 երկար տոննա; 174,000 կարճ տոննա)։

Հաշվի առնելով գետնից վերևում պահվող ոսկու հսկայական քանակությունը՝ համեմատած տարեկան արտադրության հետ, ոսկու գնի վրա հիմնականում ազդում են տրամադրությունների փոփոխությունները, որոնք հավասարապես ազդում են շուկայի առաջարկի և պահանջարկի վրա, այլ ոչ թե տարեկան արտադրության փոփոխության վրա։ Համաշխարհային Ոսկու խորհրդի տվյալներով՝ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ոսկու տարեկան արդյունահանումը հանքավայրում կազմել է մոտ 2500 տոննա։ Մոտ 2000 տոննա գնում է ոսկերչության, արդյունաբերական և ատամնաբուժական արտադրության մեջ, և մոտ 500 տոննա գնում է մանրածախ ներդրողներին և բորսայում վաճառվող ոսկու հիմնադրամներին։
#### Կենտրոնական բանկեր
Կենտրոնական բանկերը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը կարևոր դեր են խաղում ոսկու գնի հարցում։ 2004 թվականի վերջին կենտրոնական բանկերը և պաշտոնական կազմակերպությունները տնօրինում էին ամբողջ վերգետնյա ոսկու 19%-ը՝ որպես ոսկու պաշտոնական պաշարներ։

Ոսկու վերաբերյալ Վաշինգտոնի համաձայնագիրը («WAG»), որը թվագրվում է 1999 թվականի սեպտեմբերով, սահմանափակեց ոսկու վաճառքը իր անդամներին՝ (Եվրոպա, Միացյալ Նահանգներ, Ճապոնիա, Ավստրալիա, Միջազգային հաշվարկների բանկ և Միջազգային Արժույթի հիմնադրամ) տարեկան 400 տոննայից պակաս։ 2009 թվականին այս պայմանագիրը երկարաձգվել է հինգ տարով՝ 500 տոննա սահմանաչափով։ Եվրոպական կենտրոնական բանկերը, ինչպիսիք են Անգլիայի բանկը և Շվեյցարիայի ազգային բանկը այս ժամանակահատվածում եղել են ոսկու հիմնական վաճառողները։  2014 թվականին պայմանագիրը երկարաձգվել է ևս հինգ տարով՝ տարեկան 400 տոննայով։ 2019 թվականից պայմանագիրը ուժի մեջ է։

Թեև կենտրոնական բանկերը սովորաբար նախապես չեն հայտարարում ոսկու գնումների մասին, որոշները, օրինակ Ռուսաստանը, 2005 թվականի վերջի դրությամբ իրենց ոսկու պաշարները կրկին մեծացնելու ցանկություն են հայտնել, 2006 թվականի սկզբին Չինաստանը, որը պահպանում է իր պաշարների միայն 1,3%-ը ոսկով, հայտարարեց, որ ուղիներ է փնտրում՝ բարելավելու իր պաշտոնական պահուստների եկամուտները։ Որոշ գիգատներ հույս ունեն, որ դա ազդանշան է տալիս, որ Չինաստանը կարող է ավելի շատ իր պաշարները վերատեղակայել ոսկու մեջ՝ համահունչ մյուս կենտրոնական բանկերին։ Չինացի ներդրողները սկսեցին ներդրումներ կատարել ոսկու մեջ՝ որպես եվրոյի մեջ ներդրումների այլընտրանք՝ 2011 թվականին եվրոգոտու ճգնաժամի սկսվելուց հետո։ Այդ ժամանակվանից Չինաստանը դարձել է ոսկու աշխարհի առաջատար սպառողը։
Ոսկու գնի վրա կարող են ազդել մի շարք մակրոտնտեսական փոփոխականներ։ Այդպիսի փոփոխականներն են նավթի գինը, քանակական մեղմացման օգտագործումը, արժույթի փոխարժեքի շարժումները և կապիտալի շուկաներում եկամտաբերությունը։

#### Ֆինանսական ճգնաժամից պաշտպանություն
Ոսկին, ինչպես բոլոր թանկարժեք մետաղները, կարող է օգտագործվել որպես գնաճ, գնանկում կամ արժույթի արժեզրկում,հեջ, թեև դրա արդյունավետությունը որպես այդպիսին կասկածի տակ է դրվել՝ պատմականորեն այն չի ապացուցել իրեն որպես հեջավորման հուսալի  գործիք։ Ոսկու եզակի առանձնահատկությունն այն է, որ այն չունի դեֆոլտի ռիսկ։ Ինչպես 2010 թվականի սեպտեմբերին Նյու Յորքում տեղակայված «Van Eck International Gold Fund-»ի պորտֆելի մենեջեր Ջո Ֆոսթերը բացատրեց․ 

#### Ոսկերչական և արդյունաբերական պահանջարկ
Ոսկերչական իրերը հետևողականորեն կազմում է ոսկու տարեկան պահանջարկի ավելի քան երկու երրորդը։ Ծավալային առումով ամենախոշոր սպառողն է Հնդկաստանն է՝ 2009 թվականին պահանջարկի 27%-ը, որին հաջորդում են Չինաստանը և ԱՄՆ-ը։

Արդյունաբերական, ատամնաբուժական և բժշկական կիրառությունները կազմում են ոսկու պահանջարկի մոտ 12%-ը։ Ոսկին ունի բարձր ջերմային և էլեկտրական հաղորդունակություն, ինչպես նաև բարձր դիմադրություն կոռոզիայից և բակտերիաների գաղութացմանը։ Ոսկերչական իրերի և արդյունաբերական պահանջարկը տատանվել է վերջին մի քանի տարիների ընթացքում՝ կապված արևմտյան ապրելակերպին ձգտող միջին խավերի զարգացող շուկաների կայուն ընդլայնման հետ, որը փոխհատուցվել է 2007-2010 թվականների ֆինանսական ճգնաժամով։
#### Ոսկու զարդերի վերամշակում
Վերջին տարիներին օգտագործված զարդերի վերամշակումը դարձել է բազմամիլիարդանոց արդյունաբերություն։ «Կանխիկ ոսկու դիմաց» տերմինը վերաբերում է հին, կոտրված կամ անհամապատասխան ոսկյա զարդեր տեղական և առցանց ոսկու գնորդներին վաճառելու կանխիկ առաջարկներին։

#### Պատերազմ, ներխուժում և ազգային արտակարգ իրավիճակ
Երբ դոլարները լիովին փոխարկվում էին ոսկուն ոսկու ստանդարտ միջոցով, երկուսն էլ համարվում էին փող։ Այնուամենայնիվ, շատերը նախընտրում էին  թղթե թղթադրամներ տանել, քան փոքր-ինչ ավելի ծանր և պակաս բաժանելի ոսկե մետաղադրամներ։ Եթե ​​մարդիկ վախենան, որ իրենց բանկը ձախողվի, կարող է հանգեցնել բանկային գործարկում։ Սա տեղի ունեցավ ԱՄՆ-ում 1930-ական թվականների Մեծ դեպրեսիայի ժամանակ, ինչը ստիպեց ԱՄՆ քաղաքացիների կողմից ոսկու կուտակում անել։ Հրամանի համաձայն եղել է միայն մեկ քրեական հետապնդում, և այդ դեպքում հրամանը անվավեր է ճանաչվել դաշնային դատավոր Ջոն Մ. Վուլսիի կողմից՝ տեխնիկական հիմքով, որ հրամանը ստորագրել է նախագահը, ոչ թե գանձապետարանի քարտուղարը։

## Ներդրումային միջոցներ
### Ձուլակտորներ

Ոսկու մեջ ներդրումներ կատարելու ամենաավանդական ձևը ձուլակտորներ՝ ոսկու ձուլակտորներ գնելն է։ Որոշ երկրներում, օրինակ՝ Կանադա, Ավստրիա, Լիխտենշտեյն և Շվեյցարիա, դրանք հեշտությամբ կարելի է գնել կամ վաճառել խոշոր բանկերում։ Որպես այլընտրանք, կան ձուլակտորների դիլերներ, որոնք մատուցում են նույն ծառայությունը։ Հասանելի են ձուլակտորների  տարբեր չափեր։ Օրինակ, Եվրոպայում «Good Delivery» բարերը մոտավորապես 400 կգ  են։

Ձուլակտորները սովորաբար ավելի ցածր գնային հավելավճարներ ունեն, քան ոսկե ձուլակտորների մետաղադրամները։ Այնուամենայնիվ, ավելի մեծ ձուլակտորները պարունակում են կեղծման ավելի մեծ վտանգ՝ արտաքին տեսքի ավելի քիչ խիստ պարամետրերի պատճառով։ Թեև ձուլակտորների մետաղադրամները կարելի է հեշտությամբ կշռել և չափել հայտնի արժեքների համեմատ՝ դրանց ճշմարտացիությունը հաստատելու համար, ձուլակտորների մեծ մասը չի կարող, և ոսկու գնորդները հաճախ ունենում են ձուլակտորների վերամշակում։ Ավելի մեծ ձուլակտորներն ունեն նաև ավելի մեծ ծավալ, որտեղ կարելի է մասնակի կեղծում ստեղծել՝ օգտագործելով վոլֆրամ լցված խոռոչը, որը հնարավոր է չբացահայտվի վերլուծության միջոցով։ Վոլֆրամը իդեալական է այս նպատակի համար, քանի որ այն շատ ավելի էժան է, քան ոսկին, բայց ունի նույն խտությունը (19,3 գ/սմ3):

Լավ առաքման բարները, որոնք պահվում են Լոնդոնի ձուլակտորների շուկայի (LBMA) համակարգում, յուրաքանչյուրն ունի ստուգելի պահառության շղթա, որը սկսվում է զտիչից և գնահատողից և շարունակվում է «LBMA»-ի ճանաչված պահոցներում պահեստավորման ընթացքում։ «LBMA» համակարգում գտնվող բարերը կարելի է հեշտությամբ գնել և վաճառել։ Եթե ձուլակտորը հանվում է պահոցներից և պահվում է ամբողջականության շղթայից դուրս, օրինակ՝ պահվում է տանը կամ մասնավոր պահոցում, այն պետք է նորից փորձարկվի, նախքան այն հնարավոր լինի վերադարձնել «LBMA» շղթա։ Այս գործընթացը նկարագրված է «LBMA»-ի «Լավ առաքման կանոններով»։

LBMA «հետագծելի պահառության շղթան» ներառում է զտիչներ, ինչպես նաև պահոցներ։ Երկուսն էլ պետք է համապատասխանեն իրենց խիստ ուղեցույցներին։ Այս վստահելի վերամշակողների ձուլակտորների արտադրանքը վաճառվում է անվանական արժեքով LBMA-ի անդամների կողմից՝ առանց վերլուծության փորձարկման։ Գնելով ձուլակտորներ LBMA-ի անդամ դիլերից և պահելով այն LBMA-ի ճանաչված պահոցում՝ հաճախորդները խուսափում են վերագնահատման անհրաժեշտությունից կամ ժամանակի և ծախսերի անհարմարություններից։  Այնուամենայնիվ, սա 100% վստահելի չէ. օրինակ՝ Վենեսուելան տեղափոխեց իր ոսկին՝ իրենց համար քաղաքական ռիսկի պատճառով։ Եվ ինչպես ցույց է տալիս անցյալը, ռիսկ կարող է լինել նույնիսկ այն երկրներում, որոնք համարվում են ժողովրդավարական և կայուն. օրինակ ԱՄՆ-ում 1930-ական թվականներին ոսկին առգրավվել է կառավարության կողմից և օրինական տեղաշարժն արգելվել է։

Ոսկու ձուլակտորների կեղծման դեմ պայքարի ջանքերը ներառում են «kinebar»-ները, որոնք օգտագործում են եզակի հոլոգրաֆիկ տեխնոլոգիա և արտադրվում են Շվեյցարիայի «Argor-Heraeus» նավթավերամշակման գործարանի կողմից։

### Մետաղադրամներ
Ոսկե մետաղադրամները ոսկի ունենալու սովորական եղանակ է։ Ձուլակտորների մետաղադրամները գնահատվում են ըստ իրենց նուրբ քաշի, գումարած մի փոքր հավելավճար՝ հիմնված առաջարկի և պահանջարկի վրա (ի տարբերություն դրամաբանական ոսկյա մետաղադրամների, որոնք գնանշվում են հիմնականում առաջարկով և պահանջարկը՝ հիմնված հազվադեպության և վիճակի վրա։

Ձուլակտորների չափերը տատանվում են 0.1 չափից ընդ որում 1 տրոյական ունցիա չափը ամենահայտնի և մատչելի է։

Կրյուգերանդը ոսկու ձուլակտորների ամենահայտնի մետաղադրամն է՝ 46 միլիոն տրոյական ունցիա (1400 տոննա) շրջանառության մեջ։ Ոսկու ձուլակտորների այլ սովորական մետաղադրամներ ներառում են «Australian Gold Nugget» (Կենգուրու), Ավստրիական ֆիլհարմոնիկ (Եվրո ոսկե և արծաթե հուշադրամներ (Ավստրիա), Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ, Ավստրո-հունգարական մետաղադրամներ, «Kanadian Gold Maple Leaf», «Chinese Gold Panda»,Մալայզիական «Kijang Emas», Նապոլեոն (մետաղադրամ), Ֆրանսիական Նապոլեոն կամ «Centenario» (մետաղադրամ), Մեքսիկական ոսկի 50 պեսո, «British Sovereign», «American Gold Eagle» և «American Buffalo» (մետաղադրամ), «American Buffalo։»

Մետաղադրամները կարելի է ձեռք բերել տարբեր դիլերներից՝ մեծ և փոքր։ Կեղծ ոսկե մետաղադրամները տարածված են և սովորաբար պատրաստված են ոսկու շերտով համաձուլվածքներից։

### Ոսկու շրջաններ
«Ոսկու շրջանները» նման են ոսկե մետաղադրամների, բայց դրանք արժույթի արժեք չունեն։  Դրանք ունեն ոսկե մետաղադրամի չափեր՝ 0,05 տրոյական ունցիա (1,6 գ), 1 տրոյական ունցիա (31 գ) և ավելի մեծ։ Ի տարբերություն ոսկյա մետաղադրամների, ոսկու շրջանները սովորաբար չունեն լրացուցիչ մետաղներ իրենց ամրության նպատակով և պարտադիր չէ, որ դրանք պատրաստվեն կառավարության կողմից։ Մինթ դրամահատարան թույլ է տալիս ոսկու պտույտներին ավելի ցածր գին ունենալ՝ ոսկե մետաղադրամների համեմատ։ Մյուս կողմից, ոսկու կլորները սովորաբար այնքան հավաքելի չեն, որքան ոսկե մետաղադրամները։

### Բորսայում վաճառվող ապրանքներ
Ոսկու բորսայում վաճառվող ապրանքները կարող են ներառել փոխանակման ֆոնդ (ETF), փոխանակման թղթադրամներ (ETN) և փակ ֆոնդ (CEF), որոնք վաճառվում են որպես բաժնետոմսեր խոշոր ֆոնդային բորսաներում։ Առաջին ոսկու ETF-ը՝ «Gold Bullion Securities» (նշանանիշը՝ «GOLD»), գործարկվել է 2003 թվականի մարտին Ավստրալիական ֆոնդային բորսայում և ի սկզբանե ներկայացնում էր հենց 0,1 տրոյական ունցիա (3,1 գ) ոսկուց։ 2010 թվականի դրությամբ  SPDR «Gold Shares»-ը երկրորդ ամենամեծ բորսայական ֆոնդն է աշխարհում շուկայական կապիտալիզացիաով։

Ոսկու բորսայում վաճառվող ապրանքները (ETPs) ներկայացնում են ոսկու գնին ծանոթանալու հեշտ միջոց՝ առանց ֆիզիկական ձուլակտորների պահպանման անհարմարության։ Այնուամենայնիվ, բորսայում վաճառվող ոսկու գործիքները, նույնիսկ նրանք, որոնք ֆիզիկական ոսկի են պահում ներդրողի օգտին, պարունակում են ավելի շատ ռիսկեր, որոնք բնորոշ են հենց թանկարժեք մետաղին։ Օրինակ, ամենահայտնի ոսկու ETP-ը (GLD) լայնորեն քննադատության է ենթարկվել և նույնիսկ համեմատվել է հիփոթեքով ապահովված արժեթղթերի հետ՝ իր բարդ կառուցվածքի առանձնահատկությունների պատճառով։

Ոսկու ETP-ների առևտրի համար գանձվում է փոքր միջնորդավճար, և սովորաբար գանձվում է տարեկան պահպանման փոքր վճար։ Հիմնադրամի տարեկան ծախսերը, ինչպիսիք են պահեստավորումը, ապահովագրությունը և կառավարման վճարները, գանձվում են յուրաքանչյուր վկայականով ներկայացված փոքր քանակությամբ ոսկու վաճառքով, ուստի յուրաքանչյուր վկայագրի ոսկու քանակը ժամանակի ընթացքում աստիճանաբար կնվազի։

Բորսայական ֆոնդերը կամ «ETF»-ները ներդրումային ընկերություններ են, որոնք իրավաբանորեն դասակարգվում են որպես բաց ընկերություններ կամ ներդրումային վստահության  միավոր(UIT), բայց որոնք տարբերվում են ավանդական բաց ընկերություններից և «UIT»-ներից։ Հիմնական տարբերություններն այն են, որ «ETF»-ները ուղղակիորեն չեն վաճառվում ներդրողներին, և նրանք թողարկում են իրենց բաժնետոմսերը, որոնք կոչվում են «Ստեղծման միավորներ» (մեծ բլոկներ, ինչպիսիք են 50,000 բաժնետոմսերի բլոկները)։ Բացի այդ, Ստեղծման միավորները կարող են ձեռք բերել ոչ թե կանխիկ, այլ արժեթղթերի զամբյուղ, որը արտացոլում է ETF-ի պորտֆելը։ Սովորաբար, Ստեղծման միավորները բաժանվում են և վերավաճառվում երկրորդական շուկայում։

«ETF»-ի բաժնետոմսերը կարող են վաճառվել երկու եղանակով. ներդրողները կարող են վաճառել առանձին բաժնետոմսերը այլ ներդրողների, կամ նրանք կարող են վաճառել Ստեղծման միավորները  «ETF»-ի հետ։ Բացի այդ, «ETF»-ները սովորաբար մարում են Ստեղծման միավորները՝ ներդրողներին տալով արժեթղթեր, որոնք կազմում են պորտֆելը կանխիկի փոխարեն։ «ETF»-ի բաժնետոմսերի սահմանափակ մարման հնարավորության պատճառով «ETF»-ները չեն համարվում և չեն կարող իրենց անվանել փոխադարձ հիմնադրամներ։

### Հավաստագրեր
մինի|100,000 դոլարանոց թղթադրամը՝ 1934 թվականի սերիայի ոսկե վկայականը, ԱՄՆ-ում երբևէ արտադրված ամենամեծ անվանական թղթադրամն է. այն տպագրվել է Դաշնային պահուստային բանկերի միջև գործարքները հեշտացնելու համար և երբեք չի թողարկվել հանրության կողմից օգտագործման համար:
Ոսկու հավաստագրերը թույլ են տալիս ոսկու ներդրողներին խուսափել ֆիզիկական ձուլակտորների տեղափոխման և պահպանման հետ կապված ռիսկից, ծախսերից (օրինակ՝ գողությունը, մեծ հայտի-առաջարկի տարածումը և մետալուրգիական փորձարկում ծախսերը)՝ ստանձնելով ինքնին վկայագրի հետ կապված ռիսկերի և ծախսերի այլ շարք (օրինակ՝ միջնորդավճարներ, պահեստավորման վճարներ և տարբեր տեսակի վարկային ռիսկ)։

Բանկերը կարող են ոսկու  հավաստագրեր տալ «տեղաբաշխված» (ամբողջովին պահպանված) կամ «չտեղաբաշխված» (միավորված) ոսկու համար։ Ոսկու չբաշխված հավաստագրերը կոտորակային պահուստային բանկային ձև են և չեն երաշխավորում մետաղի հավասար փոխանակում թողարկող բանկի ոսկու ավանդի գործարկման դեպքում։ Հատկացված ոսկու վկայագրերը պետք է փոխկապակցված լինեն հատուկ համարակալված ձուլակտորների հետ, թեև դժվար է որոշել, թե արդյոք բանկը ոչ պատշաճ կերպով է հատկացնում մեկ ձուլակտորը մեկից ավելի կողմերին։

Առաջին թղթային թղթադրամները ոսկե վկայագրեր էին։ Դրանք առաջին անգամ թողարկվել են 17-րդ դարում, երբ դրանք օգտագործվել են Անգլիայի և Նիդեռլանդների ոսկերիչների կողմից այն հաճախորդների համար, ովքեր իրենց պահոցում պահում էին ոսկու ձուլակտորներ՝ պահպանության համար։ Երկու դար անց ոսկու վկայագրերը սկսեցին թողարկվել Միացյալ Նահանգներում, երբ ԱՄՆ գանձապետարանը թողարկեց այնպիսի հավաստագրեր, որոնք կարող էին փոխանակվել ոսկու հետ։ Միացյալ Նահանգների կառավարությունն առաջին անգամ 1863 թվականին թույլատրեց օգտագործել ոսկու վկայագրերը։ 1933 թվականի ապրիլի 5-ին ԱՄՆ կառավարությունը սահմանափակեց մասնավոր ոսկու սեփականությունը Միացյալ Նահանգներում և, հետևաբար, ոսկու վկայագրերը դադարեցին ունենալ  փողի դեր։ (Այս սահմանափակումը չեղյալ է հայտարարվել 1975 թվականի հունվարի 1-ին)։ Ներկայումս ոսկու հավասատգրեր դեռևս թողարկվում են Ավստրալիայում և Միացյալ Նահանգների ոսկու ֆոնդի ծրագրերի կողմից, ինչպես նաև Գերմանիայի, Շվեյցարիայի և Վիետնամի բանկերի կողմից, որոնք կարող էին փոխանակվել ոսկու հետ։

Ոսկու վկայագրերը, ԱՄՆ-ի բոլոր այլ արժույթների հետ միասին, պատրաստվել են երկու չափսի՝ ավելի մեծ չափի 1865 թվականից մինչև 1928 թվականը և ավելի փոքր չափսը՝ սկսած 1928 թվականի շարքից։ 1934 թվականի շարքի թղթադրամները նարնջագույն էին, ինչի արդյունքում ստացվեց «դեղին տղաներ» կամ «ոսկիներ» մականունը։ 1928 թվականի թղթադրամների ետնամասերը կանաչ էին և նույնական էին Դաշնային պահուստի ավելի ծանոթ թղթադրամների համապատասխան անվանական արժեքին, ներառյալ սովորական շենքերը 10 դոլարից մինչև 100 դոլարի թղթադրամների վրա և ավելի քիչ հայտնի վերացական թղթադրամներ 500 դոլար և ավելի։ Ե՛վ մեծ, և՛ փոքր չափի ոսկու վկայագրերը ունեն ոսկու գանձապետական կնիք դիմերեսին, ինչպես ԱՄՆ-ի թղթադրամների վրա կա կարմիր կնիք, արծաթե վկայականներին (բացառությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Հավայան կղզիների և Հյուսիսային Աֆրիկայի թղթադրամների) կապույտ կնիք, իսկ Դաշնային պահուստային համակարգի դրամները՝ կանաչ։

Մեկ այլ հետաքրքիր թղթադրամ է 1900 շարքը։ 1888 թվականի 5000 և 10000 դոլար արժողությամբ թղթադրամների հետ մեկտեղ բոլոր 1900 թղթադրամները (միայն 10000 դոլար անվանական արժեքով) չեղարկվել են և այլևս չունեն օրինական վճարման կարգավիճակ։ Մեծ մասը ոչնչացվել է, բացառությամբ մի քանի 10,000 դոլար 1,900 դոլարանոց թղթադրամների, որոնք գտնվում էին Միացյալ Նահանգների մերձակայքում գտնվող փոստային բաժանմունքի տուփի մեջ։ Վաշինգտոնի գանձապետական ​​դեպարտամենտում 1935 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հրդեհ է բռնկվել, և աշխատակիցները այրվող տուփեր են նետել փողոց։ Չեղարկված բարձրարժեք թղթադրամների տուփը պայթել է։ Ի հիասթափություն բոլորի, դրանք անպետք դարձան։ Դրանք հարյուրավոր են, և դրանց տիրապետելը տեխնիկապես անօրինական է, քանի որ դրանք գողացված գույք են։ Սակայն դրանց ներքին արժեք չունենալու պատճառով կառավարությունը որևէ սեփականատիրոջ պատասխանատվության չի ենթարկել՝ պատճառաբանելով ավելի կարևոր հարցեր։ Դրանք դրամագիտական ​​շուկայում հավաքագրվող արժեք ունեն և, ինչպես նշվում է Բոուերսի և Սանդերմանի «100 ամենամեծ ամերիկյան թղթադրամները» գրքում, ԱՄՆ միակ թղթադրամներն են, որոնք կարելի է գնել իրենց անվանական արժեքից ցածր գնով։ Սա «շրջանառվող» ԱՄՆ-ի միակ օրինակն է։ Արժույթ, որը կառավարության պարտավորությունը չէ և, հետևաբար, չի կարող մարվել Դաշնային պահուստային բանկի կողմից։ Գրառման վրա պատկերված է Էնդրյու Ջեքսոնի դիմանկարը, իսկ հակառակ կողմում տպագիր ձևավորում չկա։

Որպես Ռուզվելտի վարչակազմի արձագանքի մաս՝ Մեծ դեպրեսիայի հետևանքների և, մասնավորապես, ոսկու արտահոսքի՝ կուտակման և բեռնափոխադրման համար արտասահման, ոսկե մետաղադրամներով ոսկյա վկայագրերի փոխանակման պրակտիկան դադարեցվել է Նախագահի թիվ 2039 հռչակագրով՝1933 թվականի մարտի 6-ին։ 1933 թվականի ապրիլի 5-ին հրապարակվել է թիվ 6102 հրամանագիրը, այն պահանջում էր Միացյալ Նահանգների բոլոր անձանցից մինչև 1933 թվականի մայիսի 1-ը (որոշ բացառություններով) բոլոր ոսկե մետաղադրամները, ոսկի ձուլակտորները և ոսկու վկայագրերը հանձնել Դաշնային պահուստային համակարգին։ 1933 թվականի դեկտեմբերի 28-ի գանձապետարանի քարտուղարի հրամանով ոսկու վկայագրերի մասնավոր սեփականությունը անօրինական է դարձել։ Նրանց (այն ժամանակ) անօրինական կարգավիճակի և հանրային մտավախության պատճառով, որ թղթադրամները կդառնան անարժեք և հնացած, դա հանգեցրեց  շրջանառության մեջ գտնվող թղթադրամների մեծ մասի շրջանառությունից դուրսբերմանը։

Ոսկու վկայագրերի մասնավոր սեփականության սահմանափակումները հանվեցին գանձապետարանի քարտուղար Դուգլաս Դիլոնի կողմից 1964 թվականի ապրիլի 24-ին, հիմնականում, որպեսզի կոլեկցիոներներին օրինական օրինակներ ունենան, սակայն, ոսկու վկայագրերն այլևս չեն կարող մարվել ոսկով և կարող են փոխանակվել անվանական արժեքով ԱՄՆ այլ վկայագրերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, թղթադրամները սակավ են և արժեքավոր, հատկապես «նոր» վիճակում գտնվող պատճենները։

### Փոքր չափի ոսկե հավաստագրեր

1928 A շարքի բոլոր ոսկյա վկայագրերը ոչնչացվել են և երբեք չեն թողարկվել։

### Հաշիվներ
Հասանելի են բազմաթիվ ոսկյա «հաշիվներ»։ Տարբեր հաշիվներ պարտադրում են տարբեր տեսակի միջնորդություններ հաճախորդի և նրանց ոսկու միջև։ Հաշիվների միջև ամենակարևոր տարբերություններից մեկն այն է, թե արդյոք ոսկին պահվում է տեղաբաշխված (ամբողջությամբ պահպանված) կամ չբաշխված (միավորված) հիմունքներով։ Չբաշխված ոսկու հաշիվները կոտորակային պահուստային բանկային ձև են և չեն երաշխավորում մետաղի հավասար փոխանակում թողարկողի ոսկու ավանդի գործարկման դեպքում։ Մեկ այլ կարևոր տարբերություն ոսկու նկատմամբ հաշվի տիրոջ պահանջի ուժն է, այն դեպքում, երբ հաշվի ադմինիստրատորը բախվում է ոսկով արտահայտված պարտավորություններ, կարճ կամ մերկ կարճ, ակտիվների բռնագանձում, կամ սնանկություն։

Շատ բանկեր առաջարկում են ոսկե հաշիվներ, որտեղ ոսկին կարելի է անմիջապես գնել կամ վաճառել, ինչպես ցանկացած արտարժույթ՝ կոտորակային պահուստի հիմունքներով։

Շվեյցարական բանկը առաջարկում է նմանատիպ ծառայություն ամբողջությամբ հատկացված հիմունքներով։ Լողացող հաշիվները, ինչպիսիք են որոշ պրովայդերների կողմից առաջարկվող հաշիվները, նպաստում են ընկերությանը պատկանող ոսկու նկատմամբ բարձր իրացվելի, բայց չբաշխված պահանջներին։ Թվային ոսկու արժույթ համակարգերը գործում են որպես լողացող հաշիվներ և լրացուցիչ թույլ են տալիս փոխանակելի ոսկու ուղղակի փոխանցումը ծառայության անդամների միջև։ Մյուս օպերատորները, ընդհակառակը, թույլ են տալիս հաճախորդներին ստեղծել պահեստ հատկացված (ոչ փոխանակելի) ոսկու վրա, որը դառնում է գնորդի օրինական սեփականությունը։

Այլ հարթակներն ապահովում են շուկա, որտեղ ֆիզիկական ոսկին հատկացվում է գնորդին վաճառքի կետում և դառնում նրանց օրինական սեփականությունը:Այս մատակարարները պարզապես հաճախորդի ձուլակտորների պահապաններ են, որը չի երևում նրանց հաշվեկշիռը։

Սովորաբար, ձուլակտորային բանկերը գործարքներ են կատարում միայն 1000 տրոյական ունցիա (31 կգ) կամ ավելի քանակով` տեղաբաշխված կամ չբաշխված հաշիվներում։ Մասնավոր ներդրողների համար կամարակապ ոսկին մասնավոր անձանց առաջարկում է սեփականություն ձեռք բերել մասնագիտորեն կամարակապ ոսկու վրա՝ սկսած մի քանի հազար ԱՄՆ դոլարի ներդրման նվազագույն պահանջներից կամ մեկ գրամից ցածր։

### Ածանցյալներ, CFD-ներ և սփրեդ խաղադրույքներ
Ածանցյալներներով, ինչպիսիք են ոսկին ֆորվարդ, ֆյուչերսներ և օպցիոններ, ներկայումս առևտուր են անում աշխարհի տարբեր բորսաներում։ ԱՄՆ-ում ոսկու ֆյուչերսները հիմնականում վաճառվում են Նյու Յորքի ապրանքային բորսայում «COMEX» և E«uronext.liffe»-ում։ Հնդկաստանում ոսկու ֆյուչերսները վաճառվում են Ազգային ապրանքների և ածանցյալների բորսայում («NCDEX») և «Multi Commodity Exchange» (MCX) բորսաներում։

2009 թվականի դրությամբ «COMEX» ոսկու ֆյուչերսների սեփականատերերը խնդիրներ են ունեցել մետաղի առաքման հետ կապված։ Առաքման խրոնիկ ձգձգումների հետ մեկտեղ որոշ ներդրողներ ստացել են ձուլակտորներ, որոնք չեն համապատասխանում իրենց պայմանագրի սերիայի համարին և քաշոին։ Հետաձգումները չեն կարող հեշտությամբ բացատրվել պահեստների դանդաղ տեղաշարժով, քանի որ այդ տեղաշարժերի ամենօրյա հաշվետվությունները քիչ ակտիվություն են ցույց տալիս։ Այս խնդիրների պատճառով կան մտավախություններ, որ COMEX-ը կարող է չունենալ ոսկու պաշար, որը կապահովի իր առկա պահեստային մուտքերը։

ԱՄՆ-ից դուրս մի շարք ընկերություններ ոսկու գնով առևտուր են իրականացնում տտարբերության պայմանագրերով (CFDs) կամ թույլատրում են Ֆինանսական սպրեդ խաղադրույքներ տարբերության խաղադրույքների միջոցով։

### Հանքարդյունաբերական ընկերություններ
Ինքնին ոսկի գնելու փոխարեն ներդրողները կարող են գնել այն ընկերությունները, որոնք արտադրում են ոսկին որպես բաժնետոմս։ Եթե ​​ոսկու գինը բարձրանա, ապա կարելի է ակնկալել, որ ոսկու արդյունահանող ընկերության շահույթը կբարձրանա, իսկ ընկերության արժեքը կբարձրանա, և ենթադրաբար բաժնետոմսերի գինը նույնպես կբարձրանա։ Այնուամենայնիվ, կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք պետք է հաշվի առնել, և միշտ չէ, որ բաժնետոմսի գինը կբարձրանա, երբ ոսկու գինը բարձրանա։ Հանքերը առևտրային ձեռնարկություններ են և ենթակա են այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են ջրհեղեղը, նվազեցումը և կառուցվածքային ձախողումը, ինչպես նաև սխալ կառավարումը, բացասական հրապարակայնությունը, ազգայնացումը, գողությունը և կոռուպցիան։ Նման գործոնները կարող են նվազեցնել հանքարդյունաբերական ընկերությունների բաժնետոմսերի գները։

Ոսկու ձուլակտորների գինը անկայուն է, սակայն ոսկու չհեջավորված բաժնետոմսերը և ֆոնդերը համարվում են ավելի բարձր ռիսկային և նույնիսկ ավելի անկայուն։ Այս լրացուցիչ անկայունությունը պայմանավորված է հանքարդյունաբերության ոլորտում առկա լծակներով։ Օրինակ, եթե որևէ մեկը ունի բաժնետոմս ոսկու հանքում, որտեղ արտադրության ծախսերը կազմում են 300 ԱՄՆ դոլար մեկ տրոյական ունցիայի համար (9,6 դոլար մեկ գրամի դիմաց), իսկ ոսկու գինը՝ 600 դոլար մեկ տրոյական ունցիայի համար ($19/գ), ապա հանքի շահույթի մարժան կլինի 300 դոլար։ Ոսկու գնի 10% աճը մինչև 660 դոլար մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց ($21/գ), կբարձրացնի այդ մարժան մինչև 360 դոլար, ինչը ներկայացնում է հանքավայրի շահութաբերության 20% աճ և, հնարավոր է, բաժնետոմսերի գնի 20% աճ։ Ավելին, ավելի բարձր գներով, ավելի շատ ունցիա ոսկի տնտեսապես շահավետ է դառնում հանքարդյունաբերության համար՝ հնարավորություն տալով ընկերություններին ավելացնել իրենց արտադրությունը։ Ընդհակառակը, բաժնետոմսերի շարժը նույնպես ուժեղացնում է ոսկու գնի անկումը։ Օրինակ, ոսկու գնի 10% անկումը մինչև 540 դոլար մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց ($17/գ) կնվազեցնի այդ մարժան մինչև 240 դոլար, ինչը ներկայացնում է հանքի շահութաբերության 20% անկում և, հնարավոր է, բաժնետոմսերի գնի 20% նվազում։

Այս անկայունությունը նվազեցնելու համար ոսկու արդյունահանող որոշ ընկերություններ ոսկու գինը հեջավորում են մինչև 18 ամիս առաջ։ Սա հանքարդյունաբերական ընկերությանը և ներդրողներին ավելի քիչ է ենթարկում ոսկու գնի կարճաժամկետ տատանումներին, բայց նվազեցնում է եկամուտները, երբ ոսկու գինը բարձրանում է։

## Ներդրումային ռազմավարություններ
### Հիմնարար վերլուծություն
Ներդրողները, օգտագործելով հիմնարար վերլուծությունը վերլուծում են մակրոտնտեսական իրավիճակը, որը ներառում է միջազգային տնտեսական ցուցանիշներ, ինչպիսիք են ՀՆԱ-ի աճի տեմպերը, գնաճը, տոկոսադրույքըները, արտադրողականությունը և էներգիայի գները։ Նրանք նաև վեր են լուծում ոսկու տարեկան համաշխարհային առաջարկն ընդդեմ պահանջարկի։

### Ոսկին ընդդեմ բաժնետոմսերի

Ոսկու ձուլակտորների արդյունավետությունը հաճախ համեմատվում է ֆոնդերի հետ՝ որպես տարբեր ներդրումային միջոցներ։ Ոսկին որոշների կողմից դիտվում է որպես արժեքի պահեստ (առանց աճի), մինչդեռ բաժնետոմսերը դիտվում են որպես արժեքի վերադարձ (այսինքն՝ աճ ակնկալվող իրական գների աճից գումարած շահաբաժիններ)։ Բաժնետոմսերը և պարտատոմսերը լավագույնս հանդես են գալիս կայուն քաղաքական մթնոլորտում` ուժեղ սեփականության իրավունքներով և փոքր իրարանցումներով։ Կցված գրաֆիկը ցույց է տալիս «Dow Jones Industrial Average»-ի արժեքը՝ բաժանված ոսկու մեկ ունցիայի գնի վրա։ 1800 թվականից ի վեր բաժնետոմսերը հետևողականորեն արժեք են ձեռք բերել ոսկու համեմատ՝ մասամբ ամերիկյան քաղաքական համակարգի կայունության պատճառով։ Այս արժևորումը եղել է ցիկլային՝ բաժնետոմսերի բարձր արդյունավետության երկար ժամանակաշրջաններով, որոնց հաջորդել են ոսկու գերազանցման երկար ժամանակաշրջանները։ «Dow Industrials»-ը 1980-ական թվականների ընթացքում ոսկու հետ 1:1 հարաբերակցությամբ իջավ և շարունակեց աճ գրանցել 1980-ական և 1990-ական թվականներին։
Ոսկու գնի գագաթնակետը 1980 թվականին համընկավ նաև Խորհրդային Միության ներխուժումը Աֆղանստան և կոմունիզմի գլոբալ էքսպանսիայի սպառնալիքի հետ։ Հարաբերակցությունը հասել է գագաթնակետին 2000 թվականի հունվարի 14-ին՝ 41,3 արժեքով և դրանից հետո կտրուկ նվազել է։

Այս փաստարկից հետևում է, որ երկարաժամկետ հեռանկարում ոսկու բարձր անկայունությունը, երբ համեմատվում է բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի հետ, նշանակում է, որ ոսկին չի պահպանում իր արժեքը բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի համեմատ․

### Լծակների օգտագործում
Ներդրողները կարող են ընտրել իրենց դիրքի լծակները՝ փոխառելով գումար իրենց առկա ակտիվների դիմաց և այնուհետև փոխառված միջոցների հաշվին գնելով կամ վաճառելով ոսկի։ Լծակները նաև ոսկու ածանցյալ գործիքների և ոսկու արդյունահանող ընկերությունների բաժնետոմսերի առևտրի անբաժանելի մասն են կազմում։ Լծակները կամ ածանցյալ գործիքները կարող են մեծացնել ներդրումային շահույթը, բայց նաև մեծացնում է կապիտալի կորստի համապատասխան ռիսկը, եթե միտումը փոխվի։

## Հարկավորում
Ոսկին հատուկ դիրք է պահպանում շուկայում բազմաթիվ հարկային ռեժիմներով։ Օրինակ, Եվրամիությունում ճանաչված ոսկյա մետաղադրամների և ձուլակտորների արտադրանքի առևտուրը զերծ է ավելացված արժեքի հարկից՝ ԱԱՀ-ից։ Արծաթը և այլ թանկարժեք մետաղները կամ ապրանքները չունեն նույն նպաստը։ Այլ հարկեր, ինչպիսիք են կապիտալ շահույթի հարկը կարող են կիրառվել նաև ֆիզիկական անձանց համար՝ կախված նրանց հարկային ռեզիդենտությունից։ ԱՄՆ քաղաքացիները կարող են հարկվել իրենց ոսկու շահույթից հավաքագրվող իրերի կամ կապիտալ շահույթի դրույքաչափերով՝ կախված օգտագործվող ներդրումային միջոցից։

Թանկարժեք մետաղները շատ երկրներում ենթակա են հարկման՝ իրենց բարձր տնտեսական արժեքի պատճառով։ Շատ երկրներում կապիտալի շահույթի հարկը կիրառվում է, երբ թանկարժեք մետաղները վաճառվում են շահույթով։ Որոշ երկրներ թանկարժեք մետաղների նկատմամբ կիրառում են նաև ավելացված արժեքի հարկ։

Եվրամիությունում ճանաչված ոսկե մետաղադրամների և ձուլակտորների արտադրանքի առևտուրն ազատված է ԱԱՀ-ից, սակայն արծաթին նման արտոնություն չի տրվում։ Այնուամենայնիվ, Եվրոպայի այլ վայրերում Նորվեգիան ազատել է ԱԱՀ-ից և՛ ոսկե, և՛ արծաթե ձուլակտորների մետաղադրամները, որոնք անվանական արժեքով են։ Նորվեգիան հանդիսանում է ավելի լայն ԵՏԱ-ի (Եվրոպական տնտեսական տարածք) մաս և, հետևաբար, կիրառում է նույն «ներհամայնքային գործարքների» կանոնները ողջ Եվրոպայում երկկողմանի հիմունքներով, ինչը հանգեցնում է օրինականորեն չհարկվող արծաթե մետաղադրամի հասանելիությանը ողջ Եվրոպայում։

Կանադան և Միացյալ Նահանգներից 50 նահանգներից 41-ը հարկ չեն կիրառում ձուլակտորների նկատմամբ։

## Խարդախություններ և զերծարարություններ
Ոսկին գրավում է խարդախության բավականին մեծ բաժին։ Ամենատարածվածներից մի քանիսն են.
* Կանխիկ ոսկու դիմաց – 2007-2010 թվականների ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով ոսկու արժեքի աճի հետ մեկտեղ ավելացել է այն ընկերությունները, որոնք կգնեն անձնական ոսկի կանխիկի դիմաց կամ կվաճառեն ներդրումներ ոսկու ձուլակտորներում և մետաղադրամներում։ Դրանցից մի քանիսն ունեն բեղմնավոր մարքեթինգային ծրագրեր և բարձրարժեք խոսնակներ, ինչպիսիք են նախկին փոխնախագահները։ Այս ընկերություններից շատերը հետաքննության են ենթարկվում արժեթղթերի խարդախության մի շարք հայցերի, ինչպես նաև ահաբեկչական կազմակերպությունների համար փողերի լվացման համար։  Բացի այդ, հաշվի առնելով, որ սեփականության իրավունքը հաճախ չի հաստատվում, շատ ընկերություններ համարվում են գողացված գույք ստացողներ, և բազմաթիվ օրենքներ են քննարկվում՝ որպես դա սահմանափակելու մեթոդներ
* Բարձր եկամտաբեր ներդրումային ծրագրեր – HYIP-ները սովորաբար պարզապես հագնված են բուրգային սխեմաներով, առանց իրական արժեքի։ Ոսկու օգտագործումն իրենց ազդագրում ստիպում է նրանց ավելի ամուր և վստահելի թվալ։
* Կանխավճարների խարդախություն – Տարբեր էլեկտրոնային նամակներ շրջանառվում են ինտերնետում մինչև 10,000 մետրային տոննա ոսկի գնողների կամ վաճառողների համար (գումարը գերազանցում է ԱՄՆ Դաշնային պահուստի պահուստները)։ Կեղծ օրինական արտահայտությունների, օրինակ՝ «Շվեյցարական ընթացակարգ» կամ «FCO» (Ամբողջական կորպորատիվ առաջարկ) օգտագործմամբ, միամիտ միջնորդները զորակոչվում են որպես հուսադրող բրոքերներ։ Այս խարդախությունների վերջնական խաղը տատանվում է, ոմանք փորձում են անմեղ գնորդից/վաճառողից հանել փոքր «վավերացման» գումար (մեծ գործարքին հասնելու հույսով), և մյուսները կենտրոնացած էին բանկային հաշիվները իրենց նպատակային խաբեբայություններից հանելու վրա։
* Ոսկու փոշու վաճառողներ։ Այս խարդախությունը ներդրողին համոզում է գնել իրական ոսկու փորձնական քանակություն, այնուհետև ի վերջո առաքում է արույրի պղպջակներ կամ նմանատիպ այլ նյութեր։
* Կեղծ ոսկիներ.
* Բաժնետոմսեր խարդախ հանքարդյունաբերական ընկերություններում, որոնք չունեն ոսկու պաշարներ կամ ոսկի գտնելու հնարավորություն։ Օրինակ՝ «Bre-X» սկանդալը 1997 թվական։
*Եղել են խարդախության դեպքեր, երբ վաճառողը պահում է ոսկին  1980-ական թվականների սկզբին, երբ ոսկու գները բարձր էին, երկու խոշոր խարդախություններ էին Ոսկու ձուլակտորների միջազգային բորսան և Հյուսիսային Ամերիկայի ձուլակտորների պահուստը։  Վերջերս «e-Bullion»-ում տեղի ունեցած խարդախությունը ներդրողների համար հանգեցրեց մեծ վնասների։

## Հազվագյուտ նյութեր՝ որպես ներդրումներ
* Ադամանդները որպես ներդրում
* Պալադիումը որպես ներդրում
* Պլատինը որպես ներդրում
* Արծաթը որպես ներդրում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Ոսկի
Կատեգորիա:Ֆինանսներ