open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արթուր Նաիֆոնով

**Արթուր Էդիկովիչ Նաիֆոնով** (, ), ռուս ազատ ոճի ըմբիշ, ազգությամբ օս է, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2021 թվական), 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

## Կենսագրություն
2004 թվականին եղել է պատանդների թվում Բեսլանում տեղի ունեցած ահաբեկչության ժամանակ, որի ժամանակ մահացել է նրա մայրը։

«Երևի իրավաբան կդառնայի, եթե ավելի լավ սովորեի, բայց նպատակը միշտ մեկն էր՝ լինել մարտիկ», ասել է Արթուր Նաիֆոնովը:

## Կարիերա
Ռուսաստանի հավաքականի անդամ է 2018 թվականից։

Կասպիյսկում 2018 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում 86 կգ քաշային կարգում Արթուրը հաղթել է բոլոր մրցակիցներին և առաջին անգամ դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն։

2019 թվականին Նուր-Սուլթանում կայացած աշխարհի առաջնությունում բրոնզե մեդալ է նվաճել 86 կգ քաշային կարգում։

2020 թվականի փետրվարին Իտալիայի մայրաքաղաքում մայրցամաքային առաջնությունում մինչև 86 կգ քաշային կարգում Արթուրը չեմպիոնական տիտղոսի համար պայքարում հաղթել է Սան Մարինոյի մարզիկ Ամին Մայլսին և նվաճել է Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալը։

2021 թվականին Նորվեգիայի մայրաքաղաքում հոկտեմբերին կայացած աշխարհի առաջնությունում բրոնզե մեդալ է նվաճել մինչև 86 կգ քաշային կարգում։ Կիսաեզրափակչում պարտվել է իրանցի ըմբիշ Հասան Յազդանիին։

2023 թվականի հունիսի 22-ին Կասպիյսկում կայացած Ռուսաստանի առաջնությունում կիսաեզրափակչում պարտություն է կրել դաղստանցի Ամանուլե Գաջիմագոմեդովից։ 2023 թվականի հունիսի 23-ին 3-րդ տեղի համար պայքարում հաղթել է Ստավրոպոլի երկրամասից Խայբուլա Գյուլմագոմեդովին՝ դառնալով բրոնզե մեդալակիր։

2024 թվականի ապրիլին Բաքվում կայացած Եվրոպական որակավորման մրցաշարում նրան հաջողվել է մինչև 86 կգ քաշային կարգում 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արտոնագիր նվաճել։

2025 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում 86 կգ քաշային կարգում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Երրորդ տեղի համար պայքարում հաղթել է մոլդովացի մրցակցին՝ Եվգենի Միխալչյանին։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (2021 թվականի օգոստոսի 11)՝ *հայրենական սպորտի զարգացման գործում մեծ ավանդի, բարձր սպորտային նվաճումների, հաղթանակի կամքի, ամրության և վճռականության համար, որը դրսևորվել է 2020 թվականին Տոկիոյում (Ճապոնիա) XXXII օլիմպիադայի խաղերում*:
* Բարեկամության շքանշան ( 2021 թվականի օգոստոսի 16, Հարավային Օսիա)՝ *հայրենական և համաշխարհային սպորտի զարգացման գործում անձնական մեծ ավանդի, Տոկիոյի 2020 թվականի XXXII ամառային օլիմպիական խաղերում ակնառու նվաճումների համար*:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* infosport.ru-ում
* 

 
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Interactive Brokers

**Interactive Brokers, Inc. (IB)-ը** ամերիկյան անդրազգային բրոքերային ընկերություն է, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Կոնեկտիկուտ նահանգի Գրինվիչ քաղաքում։ Այն գործարկում է ամենամեծ էլեկտրոնային առևտրային հարթակը ԱՄՆ-ում՝ ըստ օրական միջին եկամտաբեր գործարքների քանակի։ 2024 թվականին հարթակը միջին հաշվով իրականացնում էր օրական 2.6 միլիոն գործարք: Interactive Brokers-ը հանդիսանում է ամենամեծ արտարժույթի շուկայի բրոքերը և այն խոշորագույն առաջնային բրոքերներից է, որոնք սպասարկում են ապրանքային բրոքերներին։ Ընկերությունը բրոքերային ծառայություններ է մատուցում հետևյալ ոլորտներում՝ բաժնետոմսեր, օպցիոններ, ֆյուչերսային գործարքներ, փոխանակում ֆյուչերսները ֆիզիկական ակտիվների հետ (exchange of futures for physicals), օպցիոններ ֆյուչերսների վրա (options on futures), պարտատոմսեր, փոխադարձ ֆոնդեր (mutual funds), արժույթ, կրիպտոարժույթ, տարբերության պայմանագրեր (contracts for difference, CFDs), ածանցյալ գործիքներ, կանխատեսման շուկաների առևտուր (trading in prediction markets): Interactive Brokers-ը տրամադրում է ուղիղ մուտք շուկա (direct market access), ընդհանուր (omnibus) և չբացահայտված բրոքերային հաշիվներ (non-disclosed broker accounts), ինչպես նաև հաշվետվությունների մաքրագործում (clearing services)։ Ընկերությունն աշխատում է 36 երկրում և 28 արժույթով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, այն ուներ 3.337 միլիոն ինստիտուցիոնալ և անհատական բրոքերային հաճախորդ, որոնց համախառն կապիտալը կազմել է 568.2 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Բացի Կոնեկտիկուտի գլխավոր գրասենյակից, ընկերությունը ունի գրասենյակներ աշխարհի գլխավոր ֆինանսական կենտրոններում։ Ընկերության հաճախորդների ավելի քան կեսը բնակվում է ԱՄՆ-ի սահմաններից դուրս՝ մոտավորապես 200 երկրում։

## Տես նաև
* Financial innovation

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Նյու Յորք նահանգում
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված հայկական ընկերություններ
Կատեգորիա:2007 առաջնային հրապարակային առաջարկներ
Կատեգորիա:Companies based in Greenwich, Connecticut
Կատեգորիա:Financial derivative trading companies
Կատեգորիա:Financial services companies established in 1978
Կատեգորիա:Financial services companies of the United States
Կատեգորիա:Online brokerages
Կատեգորիա:Online financial services companies of the United States
Կատեգորիա:S&P 400 ընկերություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտրային հարթակներ
Կատեգորիա:Միացյալ Նահանգներում գլխավոր գրասենյակ ունեցող միջազգային ընկերություններ
ԱՄՆ
Օսման Նուրմագոմեդով

**Օսման Աբդուլվագաբովիչ Նուրմագոմեդով** (, ), ռուս ազատ ոճի ըմբիշ։ Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, Ադրբեջանի 2022 թվականի չեմպիոն։

## Կարերիա
Նուրմագոմեդովը ծնվել է 1998 թվականի մայիսի 21-ին Մախաչկալայում: Ըստ ազգությամբ ավար է։

Մախաչկալայի Գամիդ Գամիդովի անվան դպրոցի շրջանավարտ է և սովորել է Անվար Մագոմեդգաջիևի ղեկավարությամբ։ 2017 թվականի նոյեմբերին դարձել է Խասավյուրտում կայացած Ռուսաստանի մինչև 20 տարեկան պատանիների առաջնության եզրափակիչ։

2019 թվականի նոյեմբերին, ներկայացնելով Դաղստանը, նվաճել է բրոնզե մեդալ Վլադիկավկազում Սոսլան Անդիևի հիշատակին նվիրված համառուսաստանյան բաց մրցաշարում։

2019 թվականի դեկտեմբերին Բաքվում դարձել է Ադրբեջանի չեմպիոն մինչև 86 կգ քաշային կարգում։ 2020 թվականի հունվարին Ստամբուլում Յաշար Դողուի 48-րդ հուշամրցաշարում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ 2020 թվականի նոյեմբերին նվաճել է բրոնզե մեդալ Մոսկվայի Գրան Պրիում։

2021 թվականին Օսլոյում հոկտեմբերին կայացած աշխարհի առաջնությունում բրոնզե մեդալ է նվաճել մինչև 92 կգ քաշային կարգում։ Կիսաեզրափակչում պարտվել է ռուս ըմբիշ Մագոմեդ Կուրբանովին։ Իսկ 3-րդ տեղի համար պայքարում հաղթել է բելառուս Օմարգաջի Մագոմեդովին։

2024 թվականի ապրիլին Բաքվում կայացած Եվրոպական որակավորման մրցաշարում կարողացել է 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի համար Ադրբեջանի արտոնագիր ստանալ մինչև 86 կգ քաշային կարգում։

2025 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում 92 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Եզրափակիչ գոտեմարտում պարտվել է հույն Դաուրեն Կուրուգլիևին։

## Նվաճումներ
* Ադրբեջանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2019՝  
* Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2021՝ 
* Ըմբշամարտի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություն Մ23 2021` 
* Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2021` 
* Մ23 ըմբշամարտի աշխարհի երիտասարդական առաջնություն 2021`
* Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2025` 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Անիի խաչքարը

**«Անիի խաչքարը»**, հայ գրող, հրապարակախոս, Հայաստանի գրողների միության անդամ Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Յոթերորդ աղբյուրը» ժողովածուի մեջ։  Գրվել է 1946 թվականին։

Խանզադյանը գրականություն մտավ հարուստ կենսափորձով և ասելիքի խոր գիտակցությամբ։

## Անհատի խնդիրը
Ս․ Խանզադյանի «Յոթերորդ աղբյուրը» ժողովածուի հերոսները հոգևոր և բարոյական նկարագրի յուրահատուկ փորձ ունեն։ Յուրաքանչյուր պատմվածք առանձին վերցրած մարդու ճակատագիր է՝ ներկայացված հասարակական կյանքի բարդ ու խճճված հանգույցներում։ «Յոթերորդ աղբյուրը» շարքի այս և մյուս պատմվածքներում՝ «Սպիտակ Գառը», «Յոթերորդ աղբյուրը», «Մշնառա ձորի գաղտնիքը», «Հոնուտա սարի աղջիկը», «Տունը», «Աստվածամոր քրքիջը», «Ես սպասում եմ նրան», «Զարմանալի պատմվածք», «Ներիր ինձ», «Քարտեզի պատառիկը», «Սպանված աղջիկը», «Ճերմակ վիրակապը», յուրահատուկ նրբերանգներով են ներկայացված անհատի ցավագին դրաման, հոգեկան ծանր ապրումները:

## Սյուժե
Վիպակն սկսվում է Դոնում՝ ձմռան աղետալի տեսարանով։ Այնքան սաստիկ էր ցուրտը, որ անգամ մրսում էր բակում տեղադրված մի հին խաչքար՝ Անիի խաչքարը։ Այս խաչքարը գյուղի նախնիներն էին բերել իրենց հետ՝ Անի քաղաքից։ Գյուղով մեկ գերմանացիների մի մեծ խումբ էր տարածվել։ Գյուղացիներից մեկը՝ այրի Սրբուհին, ամուսնու մահից հետո միայնակ էր ապրում, իսկ աղջիկը զինվոր էր։ Կինը բակից կրակոց լսեց և նույն պահին տեսավ, թե ինչպես են երկու գերմանացի մտնում իր խրճիթ։ Գերմանացիները սկզբում լուռ նստեցին վառարանի մոտ, որպեսզի տաքանան, իսկ հետո հասկացրին, որ քաղցած են։ Սրբուհին մի հավ մորթեց, եփեց և սեղան գցեց նրանց համար, մտածելով, որ պարզապես քաղցած են, ոչինչ էլ չկա։ Երիտասարդներից մեկը մյուսին գաղտնի բան ասաց և հեռացավ։ Մյուս երիտասարդը, մոտենալով կնոջը, փորձեց գրկել, բայց նույն պահին Սրբուհին վախից հրեց նրան։ Զինվորը վառարանի մոտից փայտ վերցրեց և հարվածեց այրի կնոջ գլխին։ Որոշ ժամանակ անց, երբ կինը բացեց աչքերը, նկատեց կողքին մրափած զինվորին, ցնցվեց։ Արագ վազեց դուրս և գրկեց Անիի խաչքարը և աղաղակելով ասաց․ 

Նա խելագարվել էր։

## Կերպարներ
* Սրբուհի- Գլխավոր հերոսուհին, ով ապրում էր միայնակ։
* Սրբուհու աղջիկը- Այրի կնոջ միակ աղջիկը, ով մեկնել էր բանակ։
* գերմանացի զինվորները

## Տես նաև
* Քարտեզի պատառիկը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Պետրոս Առաջինի լեռնաշղթա

**Պետրոս Առաջինի լեռնաշղթա**, գտնվում է Տաջիկստանում, Վախշ և Օբիխինգոու գետերի միջև։ Երկարությունը 200 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 6785 մ (Մոսկվա պիկ)։ Կազմված է ավազաքարերից ու կոնգլոմերատներից։ Արևելյան մասում կան խոշոր սառցադաշտեր, արևմտյան մասի ցածրադիր լանջերին՝ ընկուզենու և թխկու անտառներ, ավելի բարձր՝ մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններ։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տաջիկստանի լեռնաշղթաներ
Բերտ (կոկորդիլոս)

**Բերտ** (), կատարավոր կոկորդիլոս, որը նկարահանվել է ավստրալա-ամերիկյան «Դանդի՝ «կոկորդիլոս» մականունով» կատակերգական մարտաֆիլմում։

Կոկորդիլոսին կոչել են Բարտ Ռեյնոլդսի անունով։ Ավստրալիայի Հյուսիսային տարածքի Ռեյնոլդս գետի մոտ վայրի բնության մեջ բռնվելուց մի քանի տարի հետո նկարահանվել է ավստրալա-ամերիկյան մարտաֆիլմում՝ «Դանդի՝ «Կոկորդիլոս» մականունով»՝ Փոլ Հոգանի (Մայքլի դերում) և Լինդա Կոզլովսկու հետ (լրագրող Սյու Չարլթոնի դերում)։

2007 թվականին Բերտը նաև հայտնվել է որպես վիզուալ էֆեկտների մոդել ավստրալական «Կոկորդիլոս» սարսափ ֆիլմում։ 2008 թվականից ապրում էր Կրոկոզավրուս ծոցում՝ Դարվինի կոկորդիլոսների արգելոցում, որտեղ փորձում էր կանխատեսել ընտրությունների արդյունքները, իսկ աշխատակիցները բնութագրել են նրան բուռն խառնվածքով։ 2018 թվականին գրավել է լրատվամիջոցների ուշադրությունը Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 2018-ում Խորվաթիայի նկատմամբ Ֆրանսիայի հաղթանակը ճշգրիտ կանխատեսելով՝ կծելով ֆրանսիական դրոշը: Ավելի վաղ սխալ էր կանխատեսել, որ Ավստրալիան 2018 թվականի խմբային փուլի խաղում կհաղթի Ֆրանսիային։

Սատկել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 21-22-ին Կրոկոզավրուս ծոցում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ սատկել է 90 տարեկանում։ Արգելոցում նրան նկարագրել են որպես կոկորդիլոսների պատրաստման կատաղի և հետաքրքրաշարժ դեսպան և ասել, որ նրա պատվին հուշատախտակ կտեղադրեն: Բերտի ճշգրիտ տարիքը սատկելու պահին անհայտ է, քանի որ նա բռնվել է 1980-ականներին՝ անորոշ տարիքում։ Ըստ փորձագետների, նա, հավանաբար, մոտ 100 տարեկան էր։ Նրա երկարությունը 5 մետր էր, իսկ քաշը՝ 700 կիլոգրամ։

## Գրականություն
* Kathryn «Kat» Kelly. Sweet Dreams. — Dorrance Publishing, 2021-03-04. — 103 с. — ISBN 978-1-64957-889-1.
* Joshua Foer, Ella Morton, Dylan Thuras, Atlas Obscura. Atlas Obscura, 2nd Edition: An Explorer’s Guide to the World’s Hidden Wonders. — Workman Publishing Company, 2019-10-15. — 995 с. — ISBN 978-1-5235-0847-1.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոկորդիլոսներ
Էմմա Բերգլունդ

**Էմմա Սոֆիա Բերգլունդ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է պաշտպանի դիրքում:

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Կարիերան սկսել է «Տեֆտեո» ակումբում, ավելի ուշ տեղափոխվել է «Ումեդալեն» ակումբ։ 2006 թվականին տեղափոխվել է «Ումեո» ակումբ, 2007 թվականին անցկացրել է  առաջին հանդիպումը Շվեդիայի առաջնությունում։ Հետագայում դարձել է թիմի ավագ։

2014 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո տեղափոխվել է Շվեդիայի առաջնության հաղթող «Ռուսենգորդ» ակումբ՝ պայմանագիր կնքելով 2014 թվականի դեկտեմբերին։ 2016 թվականի Շվեդիայի առաջնությունում եղել է թիմի ավագը։ 2017 թվականի հուլիսին երկամյա պայմանագիր է կնքել ֆրանսիական ՊՍԺ-ի հետ։

### Կարիերա հավաքականում
2011 թվականի նոյեմբերին հրավիրվել էր Շվեդիայի հավաքականի խաղերին Կանադայի և ԱՄՆ-ի դեմ խաղերին մասնակցելու։ Նորամուտն է նշել 2011 թվականի նոյեմբերի 20-ին ԱՄՆ-ի դեմ խաղում (ոչ-ոքի՝ 1:1): 2012 թվականի հունվարին հրավիրվել է իսպանական Լա Մանգա։

2012 թվականի հունիսին հայտավորվել է 2012 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի կանանց ֆուտբոլի մրցաշարին, որտեղ անցկացրել է չորս հանդիպում։ 2013 թվականի ապրիլին ստացած վնասվածքի պատճառով բաց է թողել Եվրոպայի առաջնությունը։ Ավելի ուշ խաղացել է 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում և 2016 թվականի Ռիո դե ժանիերոյի Օլիմպիական խաղերում՝ հավաքականի կազմում Բրազիլիայում նվաճելով արծաթե մեդալներ (E խմբում երկու հանդիպում է անցկացրել՝ քառորդ եզրափակիչ և կիսաեզրափակիչ):

## Նվաճումներ
### Ակումբային
 **Ումեո**

* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2006, 2007, 2008
* Շվեդիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2007
* Շվեդիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2007, 2008
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչի մասնակից՝ 2006, 2007

 **Ռուսենգորդ**

* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2015
* Շվեդիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2016
* Շվեդիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2015, 2016

 **Կոպարբերգս / Գյոթեբորգ**

* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2020

### Հավաքականում
* Ամառային Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր՝ 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте Шведского футбольного союза 
* Статистика на сайте Шведского футбольного союза 
* Профиль на сайте ЖФК «Умео» 
* Профиль на сайте Шведского футбольного союза 

 
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարի Սեն-Ժերմենի ֆուտբոլիստներ
Կասիուս (կոկորդիլոս)

**Կասիուս** (),1984 թվականին Ավստրալիայում բռնված խոշոր կատարավոր կոկորդիլոս: 1987 թվականից մինչև սատկելը պահվել է Գրին կղզու (Քվինսլենդ նահանգ) *Marineland Crocodile Park* կենդանաբանական այգում։ Կոկորդիլոսի երկարությունը 5,48 մ  (18 ոտնաչափ) է եղել, իսկ զանգվածը հասել է 998 կգ-ի (2200 ֆունտ): Սողունի տարիքը ավելին է քան 110 տարի է:

2011 թվականին Գինեսի ռեկորդների գիրքը Կասիուս կոկորդիլոսին ճանաչել է որպես «անազատության մեջ գտնվող աշխարհի ամենամեծ կոկորդիլոսը» (Largest crocodile in  captivity): Համարվում է նաև անազատության մեջ գտնվող ամենածեր կոկորդիլոսը:

Կասիուսը սատկել է 2024 թվականի նոյեմբերի 2-ին:

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Կասիուսը պատկանում է Crocodylus *porosus* տեսակին, որի ներկայացուցիչները կարող են ապրել ավելի քան 100 տարի, աճել մինչև 7 մետր և կշռել մինչև 2000 կգ: Նա կարող է հեշտությամբ ապրել աղի ջրերում, բայց, որպես կանոն, ապրում է մանգրով ճահիճներում, դելտաներում, ծովածոցերում և գետերի ստորին հոսանքներում: Շատ վտանգավոր սողուն է իսկական կոկորդիլոսների ցեղից:

Կոկորդիլոսն իր անունը ստացել է հայտնի բռնցքամարտիկ Մոհամեդ Ալիի պատվին (ծննդյան անունը Կասիուս Քլեյ է):

## Գինեսի ռեկորդների գիրք
2011 թվականից Կասիուսը Գինեսի ռեկորդների գրքի պատվավոր տիտղոսն է ստացել որպես «անազատության մեջ գտնվող աշխարհի ամենամեծ կոկորդիլոսը»: Նա ռեկորդակիր է դարձել 2013 թվականին՝ կարճ ժամանակով առաջնությունը զիջելով Ֆիլիպիններից մեկ այլ հսկայի՝ Լոլոնգ անունով կոկորդիլոսին, որի երկարությունը կազմել է 6,17 մետր (սատկել է 2013 թվականի փետրվարին):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանական աշխարհի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Կոկորդիլոսներ
Կատեգորիա:Հայտնի կենդանիներ
Զաուրբեկ Սիդակով

**Զաուրբեկ Կազբեկովիչ Սիդակով** (, ), ռուս ազատ ոճի ըմբիշ, 2020 թվականի Տոկիոյի օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի եռակի չեմպիոն (2018, 2019, 2023), 2019 թվականի Եվրոպական խաղերի չեմպիոն, Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն։

## Սպորտային կարիերա
Ռուսաստանի հավաքականի անդամ 2015 թվականից։ Ապրում է Բեսլանում։ Համառուսաստանյան մրցույթներում մրցում է Խանտի-Մանսի ինքնավար շրջանի և Հյուսիսային Օսիայի համար:

2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում կիսաեզրափակիչ գոտեմարտում պարտվել է լեհ ըմբիշ Մագոմեդմուրադ Գաջիևին։ Բրոնզե մեդալի համար պայքարում պարտվել է բելառուս ըմբիշ Ազամատ Նուրիկովին։

2018 թվականին Բուդապեշտում կայացած աշխարհի առաջնությունում հաղթել է իր անցկացրած բոլոր գոտեմարտերում։ Եզրափակչում 2։2 հաշվով հաղթելէ վրացի ըմբիշ Ավթանադիլ Կենչաձեին և նվաճել ոսկե մեդալ։

2019 թվականին Նուր-Սուլթանում կայացած աշխարհի առաջնությունում կարողացել է կրկնել իր նախկին հաջողությունը և կրկին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։

2023 թվականին Բելգրադում կայացած աշխարհի առաջնությունում երրորդ անգամ նվաճել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը՝ եզրափակչում հաղթելով Քայլ Դեյքին:

2025 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում 74 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Եզրափակիչ գոտեմարտում պարտվել է Ալբանիայից իր մրցակցին՝ Չերմեն Վալիևին։

## Պարգևներ
* Բարեկամության շքանշան ( 2021 թվականի օգոստոսի 11), *հայրենական սպորտի զարգացման գործում մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների, հաղթանակի կամքի, ամրության և վճռականության համար, որը դրսևորվել է Տոկիոյում (Ճապոնիա) 2020 թվականի XXXII օլիմպիադայի խաղերում*:
* Բարեկամության շքանշան ( 2021 թվականի օգոստոսի 16, Հարավային Օսիա ), *հայրենական և համաշխարհային սպորտի զարգացման գործում անձնական մեծ ավանդի, Տոկիոյի 2020 թվականի XXXII ամառային օլիմպիական խաղերում ակնառու նվաճումների համար*:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Օլիվիա Սկուգ

**Օլիվիա Ալմա Շառլոտա Սկուգ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան: Շվեդիայի հավաքականի կազմում 2016 և 2020 թվականների Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր:

## Ակումբային կարիերա
Մինչև 2013 թվականը ներկայացրել է «Ֆալկենբերգ» և «Գյոթեբորգ» ակումբները, դեկտեմբերին հայտարարել է Մյունխենի «Բավարիա» տեղափոխվելու մասին։ 2014 թվականի ամռանը հեռացել է ակումբից՝ աշնանը տեղափոխվելով «Ռոսիյսկայա», որտեղ անցկացրել է կես մրցաշրջան՝ 10 խաղ անցկացնելով Ռուսաստանի առաջնությունում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է շվեդական «Էսկիլստունա Յունայթեդ»։

## Կարիերա հավաքականում
Նա մինչև 19 տարեկան աղջիկների 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր է և մասնակցել 2010 թվականի աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Առաջին անգամ 2013 թվականի Ալգարվեի գավաթից առաջ հրավիրվել է Շվեդիայի ազգային հավաքական, նորամուտն է նշել Չինաստանի հավաքականի դեմ խաղում։ Շվեդիայի հավաքականի կազմում Եվրո-2013-ի մասնակից և բրոնզե մեդալակիր։ 2015 թվականի մայիսին Մալին Դիասի և Սառա Թունեբրուի հետ ընդգրկվել է Կանադայում կայանալիք Աշխարհի առաջնության հայտացուցակում։

### Գոլեր հավաքականի կազմում

## Նվաճումներ
### Ակումբային

* Շվեդիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2011, 2012 (Գյոտեբորգ)
* Շվեդիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2013 (Գյոթեբորգ)

### Հավաքականում
* Ամառային Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր՝ 2016, 2020

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Յուրգորդենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Հայաստանում Ուկրաինայի դեսպանություն

**Հայաստանի Հանրապետությունում Ուկրաինայի դեսպանություն** (), Ուկրաինայի Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, որը տեղակայված է Երևանում։

## Դեսպանության առաքելություն
Երևանում Ուկրաինայի դեսպանության հիմնական առաքելությունը ՀՀ տարածքում Ուկրաինայի շահերի ներկայացումն է, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և գիտական երկկողմ հարաբերությունների զարգացումը, ինչպես նաև Ուկրաինայի ֆիզիկական և իրավաբանական այն անձանց շահերի պաշտպանությունը, որոնք գտնվում են Հայաստանի տարածքում։

Փոխադարձ հարաբերությունների ներդաշնակ զարգացումն ապահովելու նպատակով՝ դեսպանությունն զբաղվում է նաև բոլոր ոլորտներում Ուկրաինայի և Հայաստանի միջև միջգերատեսչական կապերի ամրապնդմամբ, ինչպես նաև գործում է համագործակցության փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի խթանման ուղղությամբ: Դեսպանությունը մատուցում է նաև հյուպատոսական ծառայություններ։

## Դիվանագիտական հարաբերությունների պատմություն
1991 թվականի օգոստոսի 24-ին Ուկրաինայի անկախության հռչակումից հետո նույն տարվա դեկտեմբերի 25-ին Հայաստանը ճանաչեց այդ երկրի անկախությունը։ Նույն օրը երկու երկրների միջև հաստատվեցին դիվանագիտական հարաբերություններ։ 1993 թվականի հունվարին բացվեց Ուկրաինայում Հայաստանի դեսպանությունը, իսկ 1996 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանում բացվեց Ուկրաինայի դեսպանությունը։

## Դիվանագիտական առաքելության ղեկավարներ
# Գրիգորի Խիմենկո (1917—1918), Անդրկովկասում ուկրաինացի կոմիսար, 
# Վոլոդիմիր Գիրչենկո (1918—1919), Հայաստանում ուկրաինացի կոմիսարի ներկայացուցիչ,
# Իվան Կրասովսկի (1919—1921), Կովկասում դիվանագիտական առաքելության ղեկավար,
# Օլեքսանդր Բոժկո (1996—2001), դեսպան,
# Վոլոդիմիր Տյագլո (2002—2005), դեսպան,
# Օլեքսանդր Բոժկո (2005—2010), դեսպան,
# Իվան Կուխտա (2010—2015), դեսպան,
# Իվան Զագորոդնի (2015—2016), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Վադիմ Պիխուլյա (2016—2017), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Դենիս Ավտոնոմով (2017—2018), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Պետրո Լիտվին (2018—2019), դեսպան,
# Դենիս Ավտոնոմով (2019), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Իվան Կուլեբա (2019—2021), դեսպան,
# Օլեքսանդր Սենչենկո (2022—2023), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Վիկտոր Գոնչար (2023), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար,
# Վալերի Լոբաչ (2023 — մինչ օրս), գործերի ժամանակավոր հավատարմատար։

## Տես նաև
* Հայ-ուկրաինական հարաբերություններ
* Ուկրաինայում Հայաստանի դեսպանություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Посольство України у Вірменії 
* Міністерство закордонних справ України

Կատեգորիա:Դիվանագիտական առաքելություններ Հայաստանի Հանրապետությունում
Կատեգորիա:Հայ-ուկրաինական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի դիվանագիտական առաքելություններ
Կուզյա (վագր)

**Կուզյա** (), ամուրյան վագր, որը փրկվել է մարդկանց կողմից և հայտնի է նրանով, որ Ռուսաստանից ճանապարհորդել է Չինաստան և հակառակը։

## Կենսագրություն
2012 թվականին հեռավորարևելյան տայգայում հայտնաբերվեց ամուրյան վագրի 5 ձագ, որոնք խիստ հյուծված էին։ Նրանց մորը սպանել էին որսագողերը։ Ձագերը ստացան Կուզյա, Ուստին, Բորյա, Իլոնա և Սվետլայա անունները։

2014 թվականին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ով այդ ժամանակ աշխատանքային այցով գտնվում էր Պրիմորիեի երկրամասում, անձամբ բացեց վագրի ձագերի վանդակների դռները, որպեսզի նրանք դուրս գան վայրի բնություն։ Կուզյան վազեց առաջինը։ Նրա եղբայրը՝ Բորյան որոշ ժամանակ երկմտում էր, սակայն մի քանի վայրկյան անց վազեց դեպի տայգա։ Վագրի ձագերի վզին կապել էին հատուկ սարքեր, որոնք ցույց էին տալիս նրանց տեղակայման վայրը և առողջական վիճակը։ Վագրերի քույրը՝ Իլոնան, չնայած մասնագետների բոլոր ջանքերին, հրաժարվում էր դուրս գալ վանդակից։

Սննդի որոնման նպատակով Կուզյան անցնում է Հրեական ինքնավար մարզ։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 5-ին Կուզյան լողալով անցնում է Ամուր գետը և հայտնվում Չինաստանում։ Հարևան երկիր Կուզյայի անցումը խիստ անհանգստացնում էր ռուսաստանցի կենդանաբաններին, որոնք հույս ունեին, որ իրենց չինացի գործընկերները հոգ կտանեն փախած վագրի մասին։ Չինացի ոստիկանները տեղի բնակիչներին կոչ էին արել լինել ուշադիր, իսկ տեղական արգելոցի սեփականատերերը իրենց պատրաստակամությունը հայտնեցին օգնել վագրին՝ նրա հայտնաբերման պարագայում։ Հոկտեմբերի 11-ին Կուզյան դարձավ չինական հավանոցներից մեկի վրա հարձակման գլխավոր կասկածյալը։ Այդ մասին հայտնել էր Թայփինգոու գյուղի ֆերմերներից մեկը։ Վերջինս հայտնաբերել էր կոտրված դարպասը, իսկ հողին եղել էին արյան կաթիլներ, հավի բմբուլներ և խոշոր հետքեր։ Անտառային տնտեսության ախատակիցները, կարճ հետաքննությունից հետո, տեղի ունեցածի մեղավոր հայտարարեցին ամուրյան վագրին։

2014 թվականի դեկտեմբերին Կուզյան վերադարձավ Ռուսաստան։ Հետազոտողները չեն բացառում, որ վագրը կարող է կրկին վերադառնալ Չինաստան, քանի որ այնտեղ ընդգծել է իր տարածքը (մեզի արձակման միջոցով)։ Ընդհանուր առմամբ, Կուզյան Չինաստանի տարածքում անցկացրել է 2 ամիս։ Կենդաբանները կարծում են, որ Կուզյան նման քայլի է դիմել սննդի և իր համար հարմարավետ էկոհամակարգի բացակայության պատճառով։

## Զանգվածային մշակույթում
* «Պուտինյան վագրի հետքերով» ֆիլմը, որը նկարահանվել է ավստրալացի կինոմատոգրաֆիստների կողմից, նվիրված է Կուզյայի պատմությանը։ Ֆիլմը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել, հատկապես Չինաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայտնի վագրեր
Անու Կաալ

**Անու Կաալ** (էստոներեն՝ Anu Kaal, ծնյալ  **Անու Կինդլամ**. ), էստոնացի օպերային երգչուհի (քնարա-կոլորատուրային սոպրանո) և թատրոնի դերասանուհի: 1977 թվականին արժանացել է Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհու, 1981 թվականին՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհու կոչման: 1980 թվականին պարգևատրվել է Ժողովուրդների բարեկամության խորհրդային շքանշանով, 2001 թվականին՝ Էստոնիայի Հանրապետության *Սպիտակ աստղի* 3-րդ աստիճանի շքանշանով:

## Կենսագրություն
Սովորել է Տալլինի երաժշտական դպրոցում (Tallinna Muusikakool), ապա՝ Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիայում: Ստաժավորում է անցել Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնում՝ Ռենատա Կարոզիոյի և Էնցի Ֆեռարիի ղեկավարությամբ:

1967-1996 թվականներին հանդես է եկել որպես օպերային մեներգչուհի: Օպերային մի շարք բեմադրություններում երգել է Գեորգ Օտսի հետ: Հիշարժան են նրա կատարումները Վերդիի «Տրավիատա», Պուչինիի «Բոհեմ», Դոնիցետիի «Գնդի դուստրը», Բախի «Die Passion», Հայդնի «Տարվա եղանակները», Պերգոլեզիի «Stabat Mater» և նշանավոր այլ օպերային ստեղծագործությունների բեմադրություններում:

Անու Կաալը 1984 թվականից դասավանդել է Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիայում:

1986 թվականից ապրել է բալետի պարող և դերասան Վյայնո Արենի զուգընկերությամբ. նրանց համատեղ կյանքը տևել է մինչև վերջինիս մահը, որը տեղի է ունեցել 2023 թվականին:

## Սկավառակագրություն
Թողարկվել են Անու Կաալի մասնակցությամբ հետևյալ ձայնագրությունները.

* *Tobias. Sest Ilmaneitsist ilusast* (LP, 1973)
* *Laule ja romansse* / Anu Kaal, Frieda Bernštein (LP, 1979)
* *Cyrano de Bergerac* (2 LP-d 1981; 2 CD-d 2000)
* *Missa solemnis* (LP, 1983)
* *Anu Kaal* (LP, 1984)
* *Opera arias & duets* (CD, 1997)
* *Rahvusooper Estonia 100* (CD, 2006)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Կատեգորիա:Օպերային սոպրանոներ
Հալիթ Օզգյուր Սարը

**Հալիթ Օզգյուր Սարը** (, ), թուրք դերասան և մոդել։ Առավել հայտի է դարձել «Վայրի» հեռուստասերիալում մարմնավորած Յամանի դերով։ «Իմ եղբայրները և քույրերը» հեռուստասերիալում էլ մարմնավորել է Քադիր Էրենի դերը։

## Կենսագրություն
Հալիթ Օզգյուր Սարըն ծնվել է 1993 թվականին Ստամբուլում։ Հարցազրույցներից մեկում հայտարարել է, որ մորական կողմից ունի արաբական ծագում։ Նրա խոսքով՝ մորական պապը եղել է արաբ, որը Ստամբուլ է արտագաղթել Հալեպից։ Ավարտել է Ստամբուլի Բիլգի համալսարանի Տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ Ավագ դպրոցի և համալսարանի տարիներին Հալիթ Օզգյուր Սարըն զբաղվել է մոդելային կարիերայով ու դարձել տարբեր ապրանքանիշների դեմք։ Ավելի ուշ, դերասանական վարպետության կուրսեր է անցել թուրք դերասանուհի Էսրա Քըզըլդողանի մոտ՝ Հիմնական և առաջադեմ դերասանական ստուդիայում։ Տեսախցիկների առաջ աշխատանքի հմտություններ էլ ստացել է Էնգինայ Քանաթի մոտ։

## Կարիերա
2018 թվականին Սարըն դերասանական իր կարիերան սկսել է պրոդյուսեր Մեհմեթ Բոզդաղի «Վերածնունդ. Էրթուղրուլ» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվել է TRT 1 հեռուստաընկերությամբ։ Հեռուստասերիալում Սարըն մարմնավորել է Սելջան Հաթունի որդու՝ Սուլեյման Ալփի դերը։ Ավելի ուշ՝ 2020 թվականին, Netflix-ի «Պահապանը» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Արիֆի դերը, իսկ դրանից հետո նկարահանվել «Չեմպիոն» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Քերեմի դերը։ Այս հեռուստասերիալը ևս հեռարձակվել է TRT 1-ով։ Նկարահանվել է նաև «Կարմիր սենյակ» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով կլինիկայի տնօրեն Մուրատի դերը։ Այս հեռուստասերիալն էլ հեռարձակվել է TV8-ով։ Շատ կինոքննադատներ նշում են, որ կարճ ժամանակահատվածում Հալիթ Օզգյուր Սարըն հասցրել է նկարահանվել մեծ նախագծերում։

## Անձնական կյանք
Սարըն «Ֆեներբահչե» ֆուտբոլային ակումբի մոլի երկրպագու է։ Հարցազրույցներից մեկում ա հայտարարել էր, որ մանուկ հասակում միշտ երազել է տիեզերագնաց դառնալ։ Խոստովանել է նաև, որ շատ է քնում ու արթնանում է միայն այն ժամանակ, երբ արթնացնում են, սակայն ոչնչից չի ուշանում։ Instagram-ում ունի շուրջ 3 միլիոն հետևորդ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ մոդելներ
Ռաշելա Միզրահի

**Ռաշելա Միզրահի** (, ), հյուսիսմակեդոնացի քաղաքական գործիչ։ Դարձել է առաջին հրեա կինը, որը նշանակվել է որպես նախարար Հյուսիսային Մակեդոնիայի կառավարությունում:

## Կենսագրություն
Ռաչելա Միզրահին ծնվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 24-ին Սկոպյեում։ Նրա ծնողները՝ Վիկտոր և Լիլիանա Միզրահիները եղել են հրեա, ունի եղբայր՝ Ռահամիմը։ Նրա ընտանիքի շատ անդամներ ուղարկվել են Տրեբլինկայի մահվան ճամբար Հոլոքոստի ժամանակ, որտեղ էլ մահացել են։

Միզրահին ավարտել է Սկոպյեի Սուրբ Կիրիլ և Մեթոդիուս համալսարանը և կենսաքիմիական գիտությունների թեկնածուի կոչում ստացել Իսրայելի Բար-Իլան համալսարանում: 2007 թվականից մինչև 2009 թվականը աշխատել է Սուրբ Կիրիլի և Մեթոդիուսի համալսարանի անասնաբուժական ֆակուլտետի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ։

## Քաղաքական կարիերա
Միզրահին  2017 թվականին միացել է ազգայնական Մակեդոնիայի ներքին հեղափոխական կազմակերպություն-Դեմոկրատական ​​կուսակցություն հանուն Մակեդոնիայի ազգային կուսակցությանը։ 2020 թվականի հունվարի 3-ին նշանակվել է աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության նախարար՝ դառնալով հրեական ծագումով առաջին նախարարը Հյուսիսային Մակեդոնիայի կառավարությունում։ Նրա նշանակումը զերծ չի մնացել հակասեմական հարձակումներից և մեկնաբանություններից, մասնավորապես Մակեդոնիայի Սոցիալ-դեմոկրատական միության անդամների կողմից, ինչը դրդել է կուսակցության նախագահ Զորան Զաևին հրապարակայնորեն ներողություն խնդրել: Միզրահին իր կարիերայի ընթացքում արդեն բախվել էր հակասեմական հարձակումների և թշնամական քաղաքական միջավայրի, նույնիսկ նախքան աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության նախարար նշանակվելը։

### Սկանդալ և դրան հաջորդած հրաժարական
Միզրահին հայտնվել է վեճի կենտրոնում, երբ նրան լուսանկարել են երկրի նախկին՝ *Մակեդոնիայի Հանրապետություն անվանումով ցուցանակի առջև՝* *Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության* փոխարեն։ Այն ժամանակվա արտգործնախարար Նիկոլա Դիմիտրովը բողոքի նոտա ստացավ Հունաստանի կառավարությունից, որը սա համարել է Պրեսպայի համաձայնագրի խախտում։ 2020 թվականի փետրվարի 15-ին Հյուսիսային Մակեդոնիայի ասամբլեան 62 կողմ և 26 դեմ ձայներով քվեարկել է Միզրահիի պաշտոնանկության օգտին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հրեա քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հրեաներ
Օքսանա Լիվաչ

**Օքսանա Վասիլևնա Լիվաչ** (, ), ուկրաինացի մարզուհի, ազատ ոճի ըմբիշ, 2019 և 2025 թվականների Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Լիվաչը ծնվել է 1997 թվականի մայիսի 14-ին Դոլինա քաղաքում:

2013 թվականին դարձել է կադետների աշխարհի չեմպիոն և Եվրոպայի կադետների առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 2014 թվականին դարձել է կադետների Եվրոպայի չեմպիոն և աշխարհի կադետների առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 2015 թվականին նվաճել է բրոնզե մեդալներ աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններում։ 2016 թվականին դարձել է պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն և աշխարհի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալակիր, իսկ 2017 թվականին կրկնել է այս արդյունքը։

2018 թվականին նվաճել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալ։

2019 թվականին Բուխարեստում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ և առաջին անգամ դարձել Եվրոպայի չեմպիոն։

2020 թվականի փետրվարին Հռոմում կայացած մայրցամաքային առաջնությունում մինչև 50 կգ քաշային կարգում չեմպիոնական տիտղոսի համար պայքարում պարտվել է բուլղարացի մարզուհի Միգլենա Սելիշկեին և նվաճել արծաթե մեդալ։

2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից է, որտեղ բրոնզե մեդալի համար պայքարում պարտվել է ամերիկուհի Սառա Հիլդեբրանդտին։

2023 թվականի ապրիլին նվաճել է արծաթե մեդալ 2023 թվականի ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունում։

2024 թվականի ապրիլին Բաքվում կայացած Եվրոպայի որակավորման մրցաշարում կարողացել է 50 կգ քաշային կարգում իր երկրի համար արտոնագիր ստանալ 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի համար։

2025 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել 50 կգ քաշային կարգում։ Եզրափակիչ գոտեմարտում հաղթել է թրքուհի Էվին Դեմիրհանին։

## Պարգևներ
Արքայադուստր Օլգայի 3-րդ աստիճանի շքանշան (2019 թվականի հուլիսի 15)՝ *Մինսկում (Բելառուսի Հանրապետություն) II Եվրոպական խաղերում բարձր սպորտային արդյունքների հասնելու համար*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիվաչը United World Wrestling-ի կայքում** **

 
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ըմբշամարտիկներ
Ալեքսանդրա Խոմենեց

**Ալեքսանդրա Իգորևնա Խոմենեց** (, ), ուկրաինացի մարզուհի, ազատ ոճի ըմբիշ։ Աշխարհի և Եվրոպայի փոխչեմպիոն։ Ուկրաինայի բազմակի չեմպիոն։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

## Կարիերա
Ալեքսանդրան մասնակցել է իր առաջին խոշոր մրցաշարին 2019 թվականին՝ Բուլղարիայի կադետների աշխարհի առաջնությունում, բայց զբաղեցրել է միայն ութերորդ հորիզոնականը: 2021 թվականի հունիսին, 19 տարեկանում,  հաղթել է Գերմանիայում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում 55 կգ քաշային կարգում, իսկ աշնանը նվաճել է բրոնզե մեդալ Օսլոյում մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում։  2022 թվականի աշխարհի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ եզրափակչում պարտվելով ճապոնուհի Մայու Մուկայդային։ 2023 թվականին Ռումինիայում կայացած Եվրոպայի Մ23 առաջնությունում գրավել է երկրորդ տեղը՝ հաղթելով ադրբեջանցի Ժալյա Ալիևային, բուլղարուհի Թահիրա Մուստաֆային և Ավրորա Ռուսոյին իտալացիներից, սակայն եզրափակիչում պարտվել է հունգարուհի Աննա Հելլա Սցելին։

2025 թվականի ապրիլին Բրատիսլավայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում 55 կգ քաշային կարգում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Երրորդ տեղի համար պայքարում  հաղթել է թուրք մրցակցուհուն՝ Տուբա Դեմիրին։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ըմբշամարտիկներ
Միլենա Մարկովիչ

**Միլենա Մարկովիչ** (կյուրեղագիր՝ Милена Марковић. ), սերբ բանաստեղծուհի, դրամատուրգ և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Միլենան սցենարիստ Յովան Մարկովիչի դուստրն է։ 1998 թվականին ավարտել է Բելգրադի գեղարվեստի համալսարանի դրամատիկական բաժինը: Պրոֆեսորի կոչումով դասավանդում է իր ալմա մատերում՝ այդ նույն բուհում։ 2024 թվականին ընտրվել է Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։  Բելգրադի BITEF թատերական փառատոնի ժյուրիի անդամ է։

## Ստեղծագործություններ
Միլենա Մարկովիչն արդեն իսկ հրատարակել է բանաստեղծական 7 ժողովածու, հեղինակել է 12 ֆիլմի սցենար և մեկ տասնյակ թատերական պիեսներ։ Նրա պիեսները ներկայացվել են Բելգրադում, Վիեննայում, Նանտում,  Ցյուրիխում։ 2011 թվականին Կրակովի *Բարաքա* թատրոնում բեմադրվեց Մարկովիչի «Նավ՝ տիկնիկների համար» պիեսը (ռեժիսոր՝ Աննա Նովիցկա)։

## Երկեր

### Պոեզիա
* *Пас који је појео сунце* (LOM հրատարակչություն, 2001)
* *Истина има терање* (ЛОМ, 2003)
* *Црна кашика* (ЛОМ, 2007)
* *Птичје око на тараби* (ЛОМ, 2009)
* *Пре него што све почне да се врти* (ЛОМ, 2011)
* *Песме за живе и мртве* (ЛОМ, 2014)
* *Деца* (2021)

### Սցենարներ
* 2006 — *Сутра ујутру*
* 2009 — *На терапији* (հեռուստասերիալ)
* 2010 — *Бели, бели свет*
* 2011 — *Сестре*
* 2015 — *Отаџбина*
* 2018 — *Павиљони*
* 2018 — *Деца радости*
* 2020 – 2024— *Мочвара <small> (հեռուստասերիալ)*
* 2020 — *Жив човек*
* 2021 — *Нечиста крв: Грех предака*
* 2021 — *Нечиста крв <small>(հեռուստասերիալ)*, 3 դրվագի սցենարի հեղինակ)
* 2025 — *Луда година*

## Մրցանակներ
* *«Բորիսլավ Միխայլովիչ Միխիզ»* մրցանակ, 2005.
* *«Միլոշ Ցռնյանսկի»* մրցանակ, «*3 պիես*» գրքի համար, 2007.
* *«Տոդոր Մանոյլովիչ»* մրցանակ, 2008.
* *Sterija* մրցանակ «Ժամանակակից դրամա» անվանակարգում, *«Նավ տիկնիկների համար»* պիեսի համար, 2009.
* *«Կոչիչի գիրք»* մրցանակ, *«Նավ տիկնիկների համար»* պիեսի համար, 2010.
* *«Բիլյանա Յովանովիչ» մրցանակ, *Птичје око на тараби* գրքի համար, 2010.*
* *«Ջուրա Յակշիչ»* մրցանակ *Птичје око на тараби* գրքի համար, 2010.
* *Sterija* մրցանակ «Ժամանակակից դրամա» անվանակարգում, *Змајеубица (Օձասպանը)* դրամայի համար, 2015.
* *«Ստեֆան Լազարևիչի գրիչ»* մրցանակ, 2015.
* FEST-ի մրցանակ «Լավագույն սցենար» անվանակարգում, *«Հայրենիք»* ֆիլմի համար, 2016
* Վրնյաչկա Բանյայի կինոսցենարների փառատոնի առաջին մրցանակ «Անմաքուր արյուն. նախնիների մեղքը» ֆիլմի սցենարի համար, 2021.
* NIN-ի մրցանակ *Деца*-ի համար, 2022

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте ''altcine'' 
* Интервју у ''Недељнику'' – Робови смо прасећег идеализма
* Интервју у недељнику ''Време'' – Цинизам је последње уточиште недаровитих
* Критика Драгољуба Станковића у листу ''Данас''
* Драгољуб Станковић о делу Милене Марковић у листу ''Данас''
* О драми ''Брод за лутке''
* Дар претужног Милутина („Политика”, 4. јун 2018)

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Սերբ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Սերբ կին գրողներ
Կատեգորիա:Սերբ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պերովսկիտ

**Պերովսկիտ**, [ռուս կոմս Լ․ Ա․ Պերովսկու (1792–1856) անունով], 

# միներալ՝ օքսիդների դասից։ Բաղադրությունը համապատասխանում է CaTiO_3 բանաձևին (41,24% CaO և 58,76% TiO_2), երբեմն պարունակում է Ce (կնոպիտ), Nb, Ce, Fe (դիզանալիտ), Na, Ce, Ti, Nb (լոպարիտ) խառնուրդներ։ Բյուրեղային համակարգը կեղծ խորանարդային Է․ կարծրությունը՝ 6–7, խտությունը՝ 3950–4040 կգ/մ³։ Լինում է սև, մոխրագույն-սև, գորշ դարչնագույն։ Շատ բնորոշ է գերհիմքային ալկալային ապարների և նրանց հետ կապված հանքային սեգրեգացիաների և կարբոնատիտների համար։ Հանդիպում է կոնտակտային հանքավայրերում։ Օգտագործվում է ցերիումի խմբի հազվագյուտ հողային տարրեր ստանալու համար։ 
#  Պերովսկիտի բյուրեղական կառուցվածքը և ABX_3 ընդհանուր բանաձևն ունեցող քիմիական միացություններ։ A-ն՝ մինչև չորս, B-ն մինչև յոթարժեք կատիոններ են․ X-ը՝ անիոններ (հաճախ թթվածին)։ Դրանցից շատերը սեգնետաէլեկտրիկներ են (BaTiO_3, LiNbO_3 ևն), մի քանիսը՝ կիսահաղորդիչներ, գերհաղորդիչներ (SiTiO_3 ևն), ֆերոմագնետիկներ։ 

Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ
Կատեգորիա:Տիտանի միներալներ
Փերուզ

**Փերուզ** (Փերուզ Թերզակյան****, ), հայտնի է նաև որպես **Փերուզ Հանըմ**, **Կանտոջի Փերուզ**, **Փերվիզ Հանըմ** կամ **Աֆեթ-ի Դևրան Փերուզ,** պոլսահայ կանտոյի երգչուհի, երգահան Օսմանյան Թուրքիայում։

## Կենսագրություն
Փերուզը սկսել է կանտո երգել 1880 թվականին՝ 14 տարեկանում Հեղինակել է իր երգերի երաժշտությունը  նաև երգերի բառերը։ Նրա բեմական կյանքը տևել է մինչև 1912 թվականը։ Փերուզը գրավիչ ու կոկետ կին է եղել և նրան սիրահարված կոմպոզիտոր Շևկի Բեյը, սիրահարվել է նրան և հորինել բազմաթիվ պարտիտուրներ նրա համար, ինչպես օրինակ՝ «Հիդջազ Սևերիմը*»*։ Նրա երգերը հրատարակվել են «Neşe-i Dil» () նոր երգերի և կանտոների հավաքածու երգարանում։ Փերուզը կանտո ժանրի պիոներներից է եղել իր զարմիկի՝ Շամրամի (Քելլեջիյան, 1870-1955), Բայձարի, Բույուկ Էմիլիեի (Ամելիա), Քյուչուկ Էլենի, Քյուչուկ Վիրջինի, Մարի Ֆերհայի և Աղավնիի հետ։

1919 թվականին Փերուզը նկարահանվել է Ֆահրի Բեյի (Իսմեթ Ֆահրի Գյուլունչ) կարճամետրաժ համր՝ «Պարոն Ֆահրին մակարոնի թավայի մեջ» ()  ֆիլմի գլխավոր դերոում։ Ֆահրի բեյը նույն թվականին մեկ այլ կարճամետրաժ ֆիլմ է նկարահանել «Թմբլիկ սիրեկանի չորս սիրելիները» (): Ֆիլմը չի ավարտվել դատական վեճի պատճառով: Փերուզը մահացել է 54 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին աղբյուրներ
* Lütfü Tınç, "Peruz’dan Gülriz Sururi’ye kanto zamanları", *İstanbul Life*. 

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում մահացածներ
Պետրոս Մեծի ծոց

**Պետրոս Մեծի ծոց**, գտնվում է Ճապոնական ծովում, Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի հարավային ափերի մոտ։ Երկարությունը 80 կմ է, լայնությունը հարավում՝ մոտ 200 կմ։ Ափերը կտրտված են Ամուրի, Ուսսուրական, Պոսիետի, Վոստոկ, Նախոդկայի և այլ ծոցերով։ Ձմռանը սառցակալում է։ Ափերին են Վլադիվոստոկ և Նախոդկա նավահանգիստները։ 

Ծոցում կան 13 կղզիներ՝ ավելի քան 1 կմ² տարածքով, 36 մեծ և փոքր կղզիներ՝ անվանումներով, այդ թվում՝ Ռուսական, Պոպովի, Ռեյնեկե, Ռիկորդի, Շկոտի,  Ելենայի, Մոիսեևի, Ֆուրուգելմ, Ասկոլդ, Պուտյատին, Ռիմսկի-Կորսակով արշիպելագ, Պախտուսով, Ժելտուխին, Երկու Եղբայր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնական ծովի ծոցեր
Մերգիր Պարտիզպանյան

**Մերգիր Պարտիզպանյան (****,** **),** հայ ձայնային ինժեներ, ծնվել է Օսմանյան կայսրությունում Այդին վիլայեթում, հետագայում տեղափոխվել է Ֆրանսիա և 1929 թվականի դեկտեմբերին ստացել Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։

## Կենսագրություն
Մերգիր Պարտիզպանյանը ծնվել է 1897 թվականի նոյեմբերի 16-ին Վահան Պարտիզպանյանի և Մարի Լուիզ Անտոնին Ժոզեֆին Մարոնի ընտանիքում։ Նա սովորել է Փարիզի Կենտրոնական դպրոցում,, թեև նրա ուսուցումն ընդհատվել Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով: 1930 թվականին նա Ֆրանսիայի Ռյուեյ-Մալմեզոն քաղաքում գործող *Exploitations cinématographiques* ընկերության տնօրենն է եղել:

## Անձնական կյանք
Մերգիր Պարտիզպանյանը ամուսնացել է Բլանշ Մարի Բուշեի հետ 1931 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ռուեյ-Մալմեզոնում, Օ դը Սեն, Իլ-դե-Ֆրանս, Ֆրանսիա: Նրանք ունեցել են երեք զավակ։ Պարտիզպանյանը մահացել է 1969 թվականի հունիսի 16-ին Ֆրանսիայի Իլ-դե-Ֆրանս նահանգի Ռուեյ-Մալմեզոն քաղաքում, 71 տարեկան հասակում։

## Ֆիլմագրություն
* 1932 - *Ապրեք Լեո և Ռոջեր Արնոդիների սրտում, ռեժիսոր՝ [[Մարսել Պանյոլ]]*
* 1934 - *Թոնի,* ռեժիսոր*՝ [[Ժան Ռենուար]]ի* 
* 1935 - *Անժելա,* ռեժիսոր*՝* Մարսել Պանյոլ

## Ծանոթագրություններ
Զորկա Վելիմիրովիչ

**Զորկա "Զորա" Վելիմիրովիչ** (կյուրեղագիր՝ **Зорка Велимировић**. ), սերբ թարգմանչուհի: Համարվում է գեղարվեստական երկերի թարգմանություններ կատարած ու հրատարակած առաջին սերբուհին: Հիմնականում սերբերեն է թարգմանել ռուս դասական հեղինակների գործեր:

## Կյանքի վաղ շրջան
Զորկա Վելիմիրովիչը ծնվել է 1878 թվականին Սերբիայի Չիթլուկ քաղաքում (այդ ​​ժամանակ Սերբիայի այդ հատվածը դեռ օսմանյան տիրապետության տակ էր)։ Նրա հայրը, որը սերբ ուղղափառ քահանա էր Պիրոտի ծխում, եղել է *Srpska kniževna zadruga*-ի (Սերբական գրական կոոպերատիվի) համահիմնադիրներից մեկը, մի քանի գրքեր ու հոդվածներ է գրել ազգագրության թեմաներով: Մայրը՝ Ելենան, տնային տնտեսուհի էր, Զորկայից բացի ուներ տասը երեխա (նրանցից մեկը վաղ մահացավ)։ Զորկան հաճախել է Պիրոտի գիմնազիան, այնուհետև կրթությունը շարունակել մանկավարժական քոլեջում, որն ավարտելուց հետո կարճ ժամանակ աշխատել է որպես ուսուցչուհի: Նրա քույրը քանդակագործ Վուկոսավա Վելիմիրովիչն էր:

## Կարիերա
Վելիմիրովիչն սկսել է իր առաջին թարգմանությունը դեռ դպրոցական տարիներին՝ աշխատելով Տոլստոյի «Աննա Կարենինա»-ի վրա: Այնուհետև թարգմանել է Գորկու, Դոստոևսկու, Տուրգենևի մեծածավալ գործերը, Չեխովի և այլոց պատմվածքները: Նա համարվում է գեղարվեստական երկերի թարգմանություններ կատարած առաջին սերբուհին: Ընդ որում՝ առաջնը նա է ռուսերեն բնագրից  սերբերեն թարգմանել Չեխովի *[[Քեռի Վանյա]]* թատերգությունը: Գրականագետ Զորան Բոժովիչի բնորոշմամբ՝ Զորկա Վելիմիրովիչի թարգմանություններն աչքի են ընկնում և դրվատանքի են արժանանում իրենց մեծ ճշգրտության շնորհիվ:

Զորկա Վելիմիրովիչը եղել է «Իշխանուհի Զորկա» ընկերության գլխավոր խորհրդի անդամ և կանանց կրթության ու նրանց իրավունքների պաշտպանության «Կանանց շարժում» ընկերության բարերար։ Նա մասնակցել է նաև Աղջիկների պաշտպանության ընկերության և Անկախ գրողների ակումբի աշխատանքներին։

2019 թվականին Պիրոտի վարչակազմի որոշմամբ այդ քաղաքի փողոցներից մեկը կոչվել է Զորկա Վելիմիրովիչի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերբ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սերբ կին գրողներ
Վարդուհի Երիցյան

**Վարդուհի Գասպարի Երիցյան** (), Ֆրանսիայում բնակվող և ստեղծագործող հայ դասական դաշնակահարուհի։

## Կենսագրություն
Վարդուհի Երիցյանը ծնվել է Երևանում՝ երաժիշտների ընտանիքում (հայրն ու մայրը դաշնակահարներ են)։ Սովորել է Երևանի Չայկովսկու անվան մասնագիտացված երաժշտական դպրոցում, որը գերազանցությամբ ավարտել է 16 տարեկանում: Այնուհետև նա ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, որտեղ երեք տարի սովորել է Միխայիլ Վոսկրեսենսկու և Վիկտոր Մերժանովի մոտ: 2002 թվականին նա տեղափոխվել է Ֆրանսիա և ուսումը շարունակել Փարիզի կոնսերվատորիայում՝ Բրիժիտ Էնգերերի դասարանում: Այդ ժամանակից ի վեր նա մասնակցել է բազմաթիվ համերգների, հիմնականում Ֆրանսիայում և Եվրոպայում։

2007 թվականին Վարդուհի Երիցյանը դարձել է Փարիզի կոնսերվատորիայի Ավան-Սեն մրցույթի հաղթող: Նա դարձել է նաև բազմաթիվ հիմնադրամների դափնեկիր, 2007 թվականին ճանաչվել է Կատարող արտիստների և երաժիշտների իրավունքների կառավարման քաղաքացիական ընկերության (, ADAMI) «Դասական հայտնություն»:

Վարդուհի Երիցյանը մշտապես հրավիրվում է հեղինակավոր փառատոների, մասնավորապես, նա հանդես է եկել «Folle Journée de Nantes»-ում և Թուլուզի «Piano aux Jacobins»-ում, ելույթ է ունեցել ֆրանսիական և միջազգային բազմաթիվ բեմերում, մասնավորապես, Փարիզի Երաժշտության ավանում (Cité de la Musique) և Պլեյել համերգասրահում (Salle Pleyel), Ամստերդամի Concertgebouw-ում, Լոնդոնի *Barbican Center*-ում: 

Վարդուհի Երիցյանը պարբերաբար հանդես է գալիս ռուս կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սկրյաբինի ստեղծագործություններով։ Նա նաև կամերային երաժշտության ջատագով է, հանդես է եկել դաշնակահար Բրիժիտ Անժերերի, ջազային երաժիշտ Տիգրան Համասյանի, ջութակահարներ Ռենո Կապյուսոնի, Ժան-Մարկ Ֆիլիպ-Վարժապետյանի, թավջութակահար Մարկ Կոպեի հետ։

Նվագախմբերի ընկերակցությամբ որպես մենակատար ելույթ է ունեցել հայտնի դիրիժորներ Ալեն Ալթինօղլուի, Ֆաբիեն Գաբելի, Բրունո Մանտովանիի, Տուգան Սոխիևի ղեկավարությամբ: Վարդուհի Երիցյանը հանդես է եկել Լոնդոնի BBC-ի, Շանհայի ֆիլհարմոնիկ, Ստրասբուրգի ֆիլհարմոնիկ, Թուլուզի Կապիտոլիումի ազգային և այլ նվագախմբերի հետ։

Վարդուհի Երիցյանն այժմ դասավանդում է Փարիզի երաժշտության և պարի ազգային կոնսերվատորիայում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վարդուհի Երիցյանի պաշտոնական կայք
* Հարցազրույց Վարդուհի Երիցյանի հետ (Pianobleu)
* Վարդուհի Երիցյանը՝  Փարիզի կոնսերվատորիայի կայքում
* Վարդուհի Երիցյան - Պրոկոֆև Սարկազմներ

 
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Փարիզի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ալեքսանդրա Սմիլյանիչ

**Ալեքսանդրա Սմիլյանիչ** (կյուրեղագիր՝ Александра Смиљанић}}. ), սերբ կին գիտնական և գյուտարար, 2007-2008 թվականներին եղել է Սերբիայի հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարը:

## Կրթություն և կարիերա
Միջնակարգ կրթությունն ստացել է մաթեմատիկական գիմնազիայում / Matematička gimnazija, որից հետո ավարտել է Բելգրադի համալսարանի էլեկտրական ճարտարագիտության ֆակուլտետը: Այնուհետև մեկնել է ԱՄն, Փրինստոնի համալսարանում 1996 թվականին ստացել մագիստրոսի, 1999 թվականին՝ գիտությունների դոկտորի աստիճան: 

Պրոֆեսորի կոչումով աշխատել էՆ Բելգրադի համալսարանի Էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետում, հետազոտող պրոֆեսորի կոչումով՝ Նյու Յորքի պոլիտեխնիկական համալսարանում: Օժանդակ պրոֆեսոր է եղել Նյու Յորքի Սթոնի Բրուքի համալսարանում: 1999-ից մինչև 2004 թվականը աշխատել է AT&T Labs Research-ում: Նրա ուսումնասիրությունների ոլորտում ընդգրկված են կապի ցանցերը, ցանցային ճարտարապետությունն ու երթուղային ալգորիթմները, բարձր հզորությամբ ինտերնետ երթուղիչների դիզայնը: Բարձրարդյունավետ փոխարկման ու երթուղման վերաբերյալ զեկուցումներով ու դասախոսություններով հանդես է եկել բազմաթիվ գիտաժողովներում, այդ բնագավառի հիմնախնդիրներին նվիրված  հոդվածներ է հրատարակել մի շարք ամսագրերում: Ալեքսանդրան նաև գյուտարար է. արդեն ունի ԱՄՆ ինը արտոնագիր և մեկ արտոնագրային հայտ: Ընդ որում՝ այդ գյուտերից մի քանիսն արտոնագրվել են նաև Եվրոպայում, Ճապոնիայում և Չինաստանում: Նա 2003-ից մինչև 2009 թվականը OSA Journal on Optical Networking-ի խմբագիրն էր,  2005 թվականից՝ IEEE Communication Letters-ի խմբագիրը:

## Մրցանակներ
* 2000, 2002. բարձրարդյունավետ երթուղման վերաբերյալ լավագույն հոդվածի հեղինակ 
* 2000. AT&T լաբորատոր հետազոտական ​​մրցանակ
* 1993. պրոֆեսոր Ալեքսանդր Դամյանովիչի անվան մրցանակ Բելգրադի համալսարանի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետի լավագույն ուսանողին
* 1987. Բելգրադի քաղաքապետարանի հոկտեմբերյան մրցանակ՝ մաթեմատիկայի բնագավառում բացառիկ արդյունքների համար
* 1987. Մաթեմատիկական 28-րդ միջազգային օլիմպիադայի երրորդ մրցանակ

## Անձնական կյանք
Ալեքսանդրայի մայրը՝ Վլադանա Լիկար-Սմիլյանիչը մանկական գրքերի անվանի նկարազարդող է:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Лична страница Александре Смиљанић
* ИТ активности
* Александра Смиљанић на сајту Владе Републике Србије
* Александра Смиљанић на сајту ДС-а