open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Գրոմով

**Ալեքսանդր Գրոմով** (, ), ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ և գրաֆիկ, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գրոմովը սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի նկարչական դպրոցում (ավարտել է երկու արծաթե մեդալով), լրացուցիչ սովորել Պետերուրգի համալսարանում։ Ծառայել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատներում։
Մասնակցել է ցուցահանդեսների արտերկրում և Ռուսաստանում, Ջրանկարիչների միության, Արվեստի աշխարհ, Նկարիչների համայքն, Նկարիչների նոր համայնք միավորումների անդամ է։ 1934 թվականից սկսած եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության գրաֆիկայի բաժնի անդամ։

1940-ական թվականների երկրորդ կեսին, Պավլովսկի ազատագրումից հետո, Գրոմովը զբաղվում էր Պավլովսկի ճարտարապետական անսամբլի վերականգնմամբ։ Մասնակցել է Մեծ Նովգորոդում գեղանկարների վերականգնման աշխատանքներին։ Բազմաթիվ աշխատանքներ է արել Մ. Լոմոնոսովի անվան ճենապակու պետական գործարանի համար։ Դրանցից ոմանք պատվավոր դիպլոմներ են ստացել Միլանի ցուցահանդեսում։ Դասավանդել է Ժողովրդական արվեստի դպրոցում և «Ռերիխի դպրոցում»։ Աշխատել է որպես Արվեստի և հնությունների բաժնի աշխատակից։

## Հավաքածուներ, որտեղ պահվում են նրա աշխատանքները
* Ռուսական պետական թանգարան
* Պետերբուրգի պատմության պետական թանգարան
* Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)
* Գրական պետական թանգարան (Մոսկվա)
* «Պավլովսկ» պետական թանգարան-արգելոց (Սանկտ Պետերբուրգ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Александр Громов. Живопись и графика. Альбом / Авт.-составитель В. Л. Мельников, М. А. Мельникова. — СПб: Рериховский центр СПбГУ. — 2008. — 128 С.: 180 ил.

## Արտաքին հղումներ
* Выставка выпускника Рисовальной школы Императорского Общества поощрения художеств
* Տեղեկություններ նկարչի մասին Artru.info կայքում
* Տեղեկություններ նկարչի մասին

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Պարիսի դատը

**Պարիսի դատը**, անվանում, որը կարող է վերաբերել  Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի ստեղծած և Պարիսի դատը ներկայացնող մի շարք նկարներից յուրաքանչյուրին։ Ամենահայտնի տարբերակները, որ ստեղծվել են 1636 և 1639 թվականներին, ցուցադրվում են Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում և Մադրիդի Պրադո թանգարանում։

Նկարների սյուժեի համար հիմք է ծառայել առասպելների տրոյական շարքից մի դրվագ։ Աֆրոդիտեի, Աթենասի և Հերայի կերպարները բոլոր նկարներում պատկերված են կնոջ գեղեցկության ռուբենսյան իդեալին համապատասխան։

## 1636 թվականի նկար
Նկարի տվյալ տարբերակի ստեղծման համար ոգեշնչման աղբյուր է ծառայել Լուկիանոսի «Աստվածուհիների դատը» գրքում ներկայացված պատմությունը։ Այն 1844 թվականին գնվել է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի համար, որտեղ էլ պահվում է ներկայում։

## 1638 թվականի նկար
1638 կամ 1639 թվականին ստեղծված տարբերակը ներկայում գտնվում է Մադրիդի Պրադո թանգարանում և ավարտին է հասցվել նկարչի մահվանից կարճ ժամանակ առաջ, երբ նա հիվանդ էր հոդատապով։ Այն պատվիրել էր Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ը։ Ֆերդինանդի մահվանից հետո անցել է Իսպանիայի թագավորական հավաքածուին։ 1788 թվականին Կարլ III-ը նկարը համարել է անպատշաճ և հրամայել այրել այն, բայց նրա հրամանն այդպես էլ ի կատար չի ածվել։

## Այլ տարբերակներ

File:Peter Paul Rubens - The Judgment of Paris - WGA20307.jpg|1597-1600, 144,8 x 193,7 սմ, Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ
File:Peter Paul Rubens - The Judgement of Paris, c.1606 (Museo del Prado).jpg|շուրջ 1606, 89 x 114,5 սմ, Պրադո
File:Peter Paul Rubens - The Judgement of Paris - WGA20277.jpg|1606, 32,5 x 43,5 սմ, Վիեննայի կերպարվեստի ակադեմիա
File:Peter Paul Rubens - The Judgment of Paris (1630s).jpg|1636, 49 x 63 սմ, Դրեզդենի պատկերասրահ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի նկարներ
Կատեգորիա:Դրեզդենի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Արևիկ Ավդալբեգյան

**Արևիկ Թադևոսի Ավդալբեգյան** (), հայ երաժիշտ, դաշնակահար, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1955)։

## Կենսագրություն
Արևիկ Ավդալբեգյանը ծնվել է 1922 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Երևանում։ 1933 թվականին էքստեռն ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցը, 1939-1940 թվականներին՝ Ռ․ Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, այնուհետև՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիան, ապա ուսումը շարունակել Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում, ռուսական դաշնամուրային դպրոցի հիմնադիրներ, երաժիշտ և դաշնակահար Կ. Ն. Իգումնովի մոտ։ Վերադառնալով Երևան՝ զբաղվել է կատարողական և մանկավարժական գործունեությամբ, եղել է իր երկրի երաժշտական բնագավառի նշանակալից իրադարձությունների մասնակիցն ու կենտրոնը։ Համերգային շրջագայություններով և մենահամերգներով հանդես է եկել տարբեր երկրներում բազմաթիվ նվագախմբերի և հանրահայտ դիրիժորների հետ, այդ թվում՝ Կոնդրաշին, Գինզբուրգ, Սիմիոնով, Դուրյան, Մալունցյան, Նիյազի և ուրիշներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին երկու անգամ եղել է ռազմաճակատում, ելույթներ ունեցել ոչ միայն հայկական Թամանյան դիվիզիայի, այլ բազմազգ բանակի մարտիկների համար՝ իր արվեստով ոգեշնչելով նրանց։

1988 թվականից Արևիկ Ավդալբեգյանը բնակվել և ստեղծագործել է Իտալիայում։ Ավդալբեգյանի նշանակալից համերգների թվին է պատկանում Միլանի Վերդիի անվան կոնսերվատորիայի դահլիճում կատարված Բախի երրորդ և չորրորդ կլավեսինի համար գրված կոնցերտները, որը նա իրականացրել է իր երկու դուստրերի՝ Նունե, Տաթևիկ և թոռնիկի՝ Աննա (մի քանի միջազգային մրցույթների դափնեկիր) Հայրապետյանների հետ։ Ավդալբեգյանի համերգային նվագացանկը ընդգրկում է տարբեր ոճերի և ժամանակների կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները։

## Համագործակցություն Նիկողայոս Տիգրանյանի հետ
Մանուկ հասակից, ծանոթանալով Նիկողայոս Տիգրանյանի հետ, դարձել է նրա ստեղծագործությունների մշտական կատարողը։ 1936 թվականին՝ Նիկողայոս Տիգրանյանի 80-ամյա հոբելյանի ժամանակ, որին մասնակցել են Հայկանուշ Դանիելյանը, Շարա Տալյանը, սիմֆոնիկ նվագախումբը՝ Կոնստանտին Սարաջևի ղեկավարությամբ, Նիկողայոս Տիգրանյանի ցանկությամբ Արևիկ Ավդալբեգյանը, լինելով դեռ մանուկ, կատարել է նրա դաշնամուրային ստեղծագործությունները։ Սա դարձել է նրա մկրտությունը իբրև Նիկողայոս Տիգրանյանի ստեղծագործությունների լավագույն կատարող։ Տիգրանյանի ցուցմունքներն ու խորհուրդները շատ մեծ դեր են խաղացել ավելի խորն ու ճշմարտացիորեն կատարելու նրա ստեղծագործությունները։ Տիգրանյանը բացահայտել է այն հազվադեպ երևույթը, երբ կատարողի մեկնաբանումը գերազանցում է հեղինակի մտահղացմանը։ Տիգրանյանի և Ավդալբեգյանի համագործակցությունը նշանավորվել է նրանով, որ հանձինս Արևիկ Ավդալբեգյանի երաժշտարվեստում առկա է Նիկողայոս Տիգրանյանի ստեղծագործությունների լավագույն կատարող՝ դաշնամուրային արվեստի բարձր մակարդակով և արևելյան մեղեդիների հարազատ շնչով ու ներշնչանքով կատարված գործերով։

## Երկեր
* Արևիկ Ավդալբեգյան. Հուշագրական նոթեր, հոդվածներ, Ե., 2012:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Չիկագո)

**Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Չիկագո)** (; կրճատ՝ *MCA*), թանգարան, որտեղ ներկայացված է ժամանակակից արվեստը։ Թանգարանը գտնվում է Ջրմուղ աշտարակ կոչվող վայրում՝ Չիկագո քաղաքի կենտրոնում՝ Կուկ շրջանում, Իլինոյս նահանգում։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին և աշխարհի խոշորագույն թանգարաններից մեկն է, որը ներառում է ժամանակակից արվեստի հավաքածուներ։ Թանգարանի հավաքածուում ներկայացված են հետպատերազմյան կերպարվեստի հազարից ավելի նմուշներ։

Թանգարանի հավաքածուում ներկայացված են Ջեֆ Կունսի, Ջասպեր Ջոնսի,  Էնդի Ուորհոլի, Սինդի Շերմանի, Կարա Ուոքերի և Ալեքսանդար Քոլդերի աշխատանքները, կան նաև 1970, 1940-ական թվականների սյուրռեալիզմի, Փոփ արտի մինիմալիզմի և Կոնցեպտուալ արվեստի նմուշներ։ Թանգարանում ներկայացված են նաև ժամանակակից գեղանկարչության, քանդակագործության, լուսանկարչության, տեսահոլովակների, պարերի, թատերական արվեստի, երաժշտության նմուշներ։

Ներկայումս թանգարանը գտնվում է 220 East Chicago Avenue հասցեում։ Թանգարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է ճարտարապետ Ջոզեֆ Պոլ Քլեյխուեսի նախագծով, որն ընտրվել էր ավելի քան 200 նախագծերից։ Ներկայիս վայրում սկսել է գործել 1996 թվականի հուլիսի 21-22-ից։ Ի սկզբանե գտնվել է 237  East Chicago Avenue հասցեում․ շենքում, որը նախագծված էր որպես հացի փուռ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Chicagoqie.JPG|Չիկագոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանի ներքին ինտերիերը
Պատկեր:Stairwell at The Museum of Contemporary Art in Chicago.jpg|Սանդուղքներ ժամանակակից արվեստի թանգարանում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Музей современного искусства Чикаго. Официальный сайт (en)

Կատեգորիա:Չիկագոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:1967 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կարինա Պանկևիչ

**Կարինա Պանկևիչ** (, ),  ուրուգվայցի տրանս-ակտիվիստ, Ուրուգվայի տրանսգենդերների ասոցիացիայի (*ATRU*) նախագահ, Ուրուգվայում և Հարավային Ամերիկայի մյուս երկրներում տրանսգենդերային իրավունքների համար պայքարող խմբերի ցանցի համակարգող։

## Կենսագրություն
Կարինա Պանկևիչը ծնվել է Ուրուգվայում։ 13 տարեկանում տեղափոխվել է Մոնտեվիդեո, որտեղ 15 տարեկանում սկսել է աշխատել սեքս-ինդուստրիայում։ Ուրուգվայում ռազմական բռնապետության տարիներին նա ստիպված էր երկրից արտագաղթել Բրազիլիա և Արգենտինա։

1985 թվականին նա վերադարձավ Ուրուգվայ և այլ տրանսգենդերների  հետ միասին միացավ ԼԳԲՏ իրավունքների շարժմանը։ Նույն թվականին նրա օգնությամբ հիմնադրվեց Ուրուգվայի տրանսգենդերների ասոցիացիան (*ATRU*), որի նպատակն էր աջակցել և մոբիլիզացնել ակտիվիստներին ՝ պայքարելու իրենց իրավունքների համար։ Հետագայում *ATRU*-ն դարձավ տրանսգենդերային իրավունքների համար պայքարող խմբերի ցանց ոչ միայն Ուրուգվայում, այլև Հարավային Ամերիկայի այլ երկրներում։

Կարինա Պանկևիչի առավել նշանակալի հաջողություններից մեկը Ուրուգվայի ԼԳԲՏ համայնքի գեյ շքերթն էր։ Առաջին երթը կայացավ 1992 թվականին, որին  մասնակցում էին մի քանի ակտիվիստներ։

2019 թվականի սեպտեմբերին Մոնտեվիդեոյում կայացած երթին մասնակցեց 130000 մարդ։ 2016 թվականին Ուրուգվայում *ATRU*-ի ղեկավարի աջակցությամբ անցկացվեց տրանսգենդերների  առաջին մարդահամարը, որի  արդյունքում գրանցվեց երկրում բնակվող 872 տրանսգենդեր։ Դրանից հետո Ուրուգվայում ընդունվեց «Տրանսգենդերների մասին» օրենքը, որը նրանց իրավունք է տալիս սեռի փոփոխության վիրահատություն, ինչպես նաև հորմոնալ թերապիա իրականացնել, որը վճարվելու էր պետության կողմից։ Ուրուգվայի պահպանողական խորհրդարանական խմբակցությունը նախաձեռնեց հանրաքվե՝ այս օրենքը ուժը կորցրած ճանաչելու համար։ *ATRU*-ի քարոզչական աշխատանքների շնորհիվ հանրաքվեին մասնակցեց ընտրողների 10% -ից պակաս, որպեսզի հանրաքվեն օրինական ճանաչվեր, անհրաժեշտ էր ապահովել ընտրողների առնվազն 25%-ի մասնակցությունը։

## Հասարակական գործունեություն
Կարինա Պանկևիչը սեմինարներ էր անցկացնում տարբեր առողջապահական ծրագրերում, այն մարդկանց համար, ովքեր վարակված են ՄԻԱՎ-ՁԻԱՀ-ի վիրուսով, ինչպես նաև համակարգում էր *RedLacTrans*-ի (Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան տրանս-մարդկանց ցանց) աշխատանքները։

## Պարգևներ և ճանաչում
2019 թվականի դեկտեմբերին Ուրուգվայում ԼԳԲՏ իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված երկար տարիների աշխատանքի համար Կարինա Պանկևիչը ճանաչվեց Մոնտեվիդեոյի պատվավոր քաղաքացի։ Նա առաջին տրանսգենդերն  էր, ով ստացավ այս տիտղոսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆեմինիստներ
Հաջա Սարան Դարաբա

**Հաջա Սարան Դարաբա**  (), Մանո գետի երկրների խաղաղության համար պայքարող կանանց միության (*REFMAP*)  հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Հաջայի հայրը զինծառայող էր Ահմեդ Սեկու Տուրեի հրամանատարությամբ։ Հանան դեղագործություն է սովորել Գերմանիայի Լայպցիգ և Հալլե քաղաքներում։ 1970 թվականին Հաջան վերադարձավ Գվինեա և դասավանդեց Բանգուրայի քոլեջի Հաջի Մաֆորի քոլեջում,  այնուհետև նշանակվեց Արտաքին առևտրի նախարարության արտահանման գծով տնօրենի տեղակալ։ 1996 թվականին նա դարձավ կանանց և երեխաների սոցիալական աջակցության հարցերի նախարար։

2010 թվականին Հաջա Սարան Դարաբան Գվինեայի նախագահի պաշտոնի համար 24 հավակնորդների թվում միակ կինն էր։ 2010 թվականից մինչև 2017 թվականը նա զբաղեցրել է *REFMAP*-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Գվինեայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի ֆեմինիստներ
Chemtrails Over the Country Club

«**Chemtrails Over the Country Club**», ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Լանա Դել Ռեյի յոթերորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 19-ին։

## Նախարտադրություն
Դել Ռեյն առաջին անգամ նշել է, որ աշխատում է նոր ալբոմի վրա 2019 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ «Norman Fucking Rockwell!» ալբոմի թողարկման օրը` The Times ամսագրի հարցազրույցի ժամանակ Նա հայտարարել է ալբոմի անվանման մասին` «White Hot Forever», որը հետագայում փոխվել է, և ասել է, որ երգերի մի մասը արդեն գրված է։ Լանան ավելացրել է, որ ալբոմի հնչողությունը կլինի նախորդ՝ «Norman Fucking Rockwell!» ալբոմի հնչողության նման։ Առանց որևէ նախնական հայտարարության, Դել Ռեյը 2020 թվականի մայիսի 21-ին դուրս է եկել սոցիալական ցանցեր՝ բացատրելու, թե ինչու իր երաժշտությունը «գլամուրային չարաշահում» չէ, և բացահայտել է իր սպասվելիք ալբոմի թողարկման ամսաթիվը իր գրառման վերջում։ Մայիսի 25-ին երգչուհին իր ինստագրամյան կայքէջում հրապարակել է տեսահոլովակների շարք, որոնցից մեկում նա հայտարարել է ալբոմի անվանումը՝ «Chemtrails Over the Country Club»։

## Երգացանկ
* 01. White Dress
* 02. Chemtrails Over The Country Club 
* 03. Tulsa Jesus Freak
* 04. Let Me Love You Like A Woman
* 05. Wild At Heart
* 06. Dark But Just A Game
* 07. Not All Who Wander Are Lost
* 08. Yosemite
* 09. Breaking Up Slowly ft. Nikki Lane
* 10. Dance Till We Die
* 11. For Free ft. Zella Day & Weyes Blood

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Լանա Դել Ռեյի ալբոմներ
Կատեգորիա:2021 ալբոմներ
Popular Manipulations

«**Popular Manipulations**», ամերիկյան The Districts ռոք խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսին Fat Possum Records լեյբլում։

## Երգացանկ

## Քննադատություն
Ալբոմը դրական է ընդունվել քննադատների կողմից։ Metacritic կայքը գնահատել է այն 76/100, AllMusic-ը 4 միավոր է նշանակել 5-ից, իսկ AnyDecentMusic?՝ 7․1/10։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Ռոզեր Բրյու

**Ռոզեր Բրյու Լյոպ** (, ), իսպանական ծագմամբ նկարչուհի և փորագրող Չիլիից, կապված է նեոֆիգուրատիվ (նոր պատկերային) արվեստի շարժման հետ։

## Կենսագրություն

Ռոզեր Բրյուն ծնվել է Բարսելոնայում (Իսպանիա) 1923 թվականին։ Հաջորդ տարի՝ Պրիմո դե Ռիվերայի բռնապետության տարիներին, նրա ընտանիքը արտաքսվել է Փարիզ (Ֆրանսիա)։ Չորս տարի անց նրանք վերադարձել են հայրենի քաղաք, որտեղ Բրյուն սովորել է Մոնթեսորի դպրոցում, իսկ 1931 թվականին ընդունվել է Կատալոնիայի ժեներալիտետի դպրոց-ինստիտուտ ()։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո՝ 1939 թվականին, նա կրկին մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղից էլ «Վիննիպեգ» շոգենավով գնացել է Չիլի։ Նա հասել է Չիլիի Վալպարաիսո նավահանգիստ նույն թվականի սեպտեմբերի 3-ին։

1939-1942 թվականներին Ռոզեր Բրյուն գեղարվեստ է սովորել Չիլիի համալսարանի նրբագեղ արվեստների դպրոցում, որտեղ նրա դասախոսներից են եղել նկարիչներ Պաբլո Բուրչարդը և Իսրայել Ռոան։ 1947 թվականին նա միացել է Պլաստիկ ուսանողների խմբին (), որոնց թվում էին այնպիսի նկարիչներ, ինչպես Խոսե Բալմեսը, Գրասիա Բարիոսը և Գիլյերմո Նունյեսը։ 1957 թվականին նա սկսել է փորագրություն սովորել «Taller 99»-ում, որը ղեկավարում էր Նեմեսիո Անտունեսը։

Ռոզեր Բրյուի աշխատանքները ցուցադրվել են Լատինական Ամերիկայի մի շարք երկրներում, ինչպես նաև Իսպանիայում, ընդ որում նրա որոշ նկարներ պահվում են Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Բրուքլինի թանգարանի, Սանտյագոյի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Չիլոեի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Սանտյագոյի Գեղարվեստի ազգային թանգարանի, Սալվադոր Ալվենդեի  համերաշխության թանգարանի, Չիլիի ազգային պատմական թանգարանի, Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի, Ռիո դե Ժանեյրոյի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Բեռլինի պետական թանգարանի և այլ թանգարանների հավաքածուներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Չիլիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
The Districts

մինի|Ռոբ Գրոութ
**The Districts** (թարգմանաբար ), ամերիկյան ռոք խումբ Փենսիլվանիայի Լիլիթց քաղաքից։ Խումբը ձևավորվել է 2009 թվականին, ընդ որում անդամներ Ռոբ Գրոութը, Մարկ Լարսոնը, Քոնոր Ջեյքոբըս և Բրեյդեն Լոուրենսը դեռ սովորում էին ավագ դպրոցում։

## Պատմություն
The Districts խումբը ձևավորվել է 2009 թվականին կենտրոնական Փենսիլվանիայի մոտ գտնվող Լիլիթց փոքր քաղաքիցից չորս դպրոցականների կողմից։ Խումբը ինքնուրույն թողարկել է երկու մինի ալբոմներ և մեկ լրիվ տևողությամբ ալբոմ՝ «Telephone»-ը, 2011-2012 թվականների ընթացքում։ Ավելի ուշ 2013 թվականին, The Districts-ը պայմանագիր է կնքել Fat Possum Records-ի հետ և 2014 թվականին թողարկել մինի ալբոմ, որը կազմված էր նրանց նախորդ ալբոմներից երեք վերամշակված և երկու նոր երգերից։ 2014 թվականին խումբը տեղափոխվել է Լիլիթցից Ֆիլադելֆիա։ 2015 թվականի փետրվարին խմբի երկրորդ ալբոմը՝ «A Flourish and a Spoil»-ը, որի պրոդյուսերը Ջոն Քոնգլետոնն էր, նույնպես թողարկվել է Fat Possum լեյբլում։ Այս ալբոմը զբաղեցրել է Billboard Heatseekers հիթ-շքերթի 7-րդ հորիզոնականը և Top Independent Albums հիթ-շքերթի 28-րդ հորիզոնականը։ 2017 թվականին օգոստոսին, խումբը թողարկել է իր երրորդ ալբոմը՝ «Popular Manipulations»-ը՝ նորից Fat Possum լեյբլում։

## Անդամներ
### Ներկա անդամներ

* Ռոբ Գրոութ՝ վոկալ, կիթառմինի|Ռոբ Գրոութը DC9 Nightclub-ում
* Քոնոր Ջեյքոբըս՝ բաս կիթառ
* Բրեյդեն Լոուրենս՝ հարվածայիններ
* Փեթ Քասիդի՝ կիթառ 

Պատկեր:The Districts am Haldern Pop Festival 2019 - 07 - Foto Alexander Kellner.jpg|Ռոբ Գրոութ
Պատկեր:The Districts am Haldern Pop Festival 2019 - 17 - Foto Alexander Kellner.jpg|Փեթ Քասիդի
Պատկեր:The Districts am Haldern Pop Festival 2019 - 03 - Foto Alexander Kellner.jpg|Քոնոր Ջեյքոբըս


### Նախկին անդամներ
* Մարկ Լարսոն՝ կիթառ
* Ջոշ Սանսերի

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* *Telephone* (2012)
* *A Flourish and a Spoil* (2015)
* *Popular Manipulations* (2017)
* *You Know I’m Not Going Anywhere* (2020)

### Մինի ալբոմներ
* *Kitchen Songs* (2011)
* *While You Were in Honesdale* (2012)
* *The Districts* (2014)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրությոններ

Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ինդի ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ինդի ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ռոք խմբեր
Ռոս Սոֆեապ

**Ռոս  Սոֆեապ** (, ), կանանց իրավունքների ակտիվիստ Կամբոջայից։

## Գործունեություն
Ռոսը *Gender and Development for Cambodia*-ի (Կամբոջայի Գենդերային հարցերի և զարգացման) ավագ մենեջեր է։ *GADC*- ը ստեղծվել է կանանց նկատմամբ բռնությունները կանխելու համար։ Բացի այդ, կազմակերպության ակտիվիստները խրախուսում են կանանց և հատկապես երիտասարդ աղջիկներին դառնալ արդյունավետ և վստահ առաջնորդներ։ Միևնույն ժամանակ, հասարակության մեջ *GADC*-ի ակտիվիստները աջակցում են կանանց առաջնորդությանը և գենդերային հավասարությանը և մասնակցում գենդերային հավասարությանը աջակցող ազգային և տարածաշրջանային համաժողովներին։

Կամբոջայում ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ ուսումնասիրությունները պարզել են, որ Կամբոջայի հինգ կանանցից յուրաքանչյուրը իրենց պարտնյորների կողմից ֆիզիկական կամ սեռական բռնության է ենթարկվում։ Այդ կանանց գրեթե կեսը չի վստահում որևէ մեկին և չի հայտնում իշխանություններին  չարաշահումների մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Gender and development for Cambodia պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Կամբոջացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Իվան Բրաժկին

**Իվան Ավդեևիչ Բրաժկին** (, ), ռուս նկարիչ։

## Կենսագրություն
Իվան Բրաժկինը ծնվել է 1985 թվականի հուլիսի 25-ին Դոնի Ռոստովում։ Ցուցահանդեսների մասնակցել սկսել է 2002 թվականին։ 2002 թվականից մինչև 2004 թվականը մասնակցել է Ռադեկ խմբի առանձին միջոցառումների (Մոսկվա)։

Իվան Բրաժկին առաջին (հոր հետ միասին) գեղարվեստական աշխատանքը տեղի է ունեցել Ցյուրիխի «Կաբարե Վոլտեր»-ում։

Իվան Բրաժկինն ապրում և աշխատում է Մոսկվայում ու Պրահայում։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
* 2012 – «Центр протестных инициатив», Արսենի Ժիլյաևի «Красная новь» նախագծի շրջանակներում, ЦТИ ПRОЕКТ_FАБRИКА, Մոսկվա
* 2011 – «OLD SCHOOL» (*Դավիթ Տեր-Օհանյանի հետ համատեղ*), «Черемушки» պատկերասրահ, Մոսկվա
* 2008 – «Наложения» (Անաստասիա Պոտյոմկինայի հետ համատեղ), «Рефлекс» պատկերասրահ, АРТСТРЕЛКА մշակույթի կենտրոն, Մոսկվա
* 2006 – «Складки материи, или Грани разумного», «Рефлекс» պատկերասրահ, АРТСТРЕЛКА մշակույթի կենտրոն, Մոսկվա
* 2006 – «Тексты», «Витрина» պատկերարսահ, АРТСТРЕЛКА մշակույթի կենտրոն, Մոսկվա
* 2005 – «Землячество», «Франция» պատկերասրահ, Մոսկվա
* 2005 – «Солдатик», «Витринка» պատկերասրահ, АРТСТРЕЛКА մշակույթի կենտրոն, Մոսկվա
* 2002 – «CD-Party» (*Ավդեյ Տեր-Օհանյանի ու Դավիթ Տեր-Օհանյանի հետ համատեղ*), Կաբարե «Վոլտեր», Ցյուրիխ

## Ընտրյալ խմբակային ցուցահանդեսներ
* 2012 – «Шоссе Энтузиастов», Կազա դեի Տրե Օչի պալատ, Վենետիկ
* 2012 – «Լռությունը մահ է» (), «Artplay», Մոսկվա
* 2012 – «Angry Birds», Ժամանակակից արվեստի թանգարան, Վարշավա
* 2012 – «Президиум ложных калькуляций», Գործարարների, մեկենասների ու բարեգործների թանգարան, Մոսկվա
* 2011 – «Свобода выбора», Пrоект_Fабrика, Մոսկվա
* 2011 – «Вкл. Выкл.», «Артхаус», Մոսկվա
* 2011 – «Медиа Удар», «Artplay», Մոսկվա
* 2011 – «Нужное искусство», Գորկու այգի, Մոսկվա
* 2011 – «Учебная тревога», Knoll Galerie, Viennafair, Վիեննա
* 2010 – «Проверка на прочность», XL-պատկերասրահ, «Стой! Кто идёт?» բիենալեի շրջանակներում, «Винзавод», Մոսկվա
* 2010 – «Концептуализм: здесь и там», Ժամանակակից արվեստի հարավռուսական բիենալե, МСИИД, Դոնի Ռոստով
* 2009 – «Русский леттризм», Նկարիչների կենտրոնական տուն, Մոսկվա
* 2007 – «14 групповых фотографий», «Reflex» պատկերասրահ, АртСтрелка, Մոսկվա
* 2006 – «8=8», L-պատկերասրահ, Մոսկվա
* 2005 – «Портрет лица», ЦСИ М’Арс, Մոսկվա

## Ընտանիք
* Մայրը՝ Աննա Բրաժկինա (1959), բանասեր, թարգմանիչ,
* Հայրը՝ Ավդեյ Տեր-Օհանյան (1961), նկարիչ,
* Եղբայրը՝ Դավիթ Տեր-Օհանյան (1981), նկարիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Իվան Բրաժկինը ''www.timeout.ru'' կայքում
* Իվան Բրաժկինի բլոգը

Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Սո Յի Հյուն

**Սո Յի Հյուն** (հանգըլ|소이현, ի ծնե անուն **Ջո Ու Ջուն** (조우정), ), հարավկորեացի դերասանուհի։ Նա նկարահանվել է *Բորենի*, *Թանկարժեք քարերի հավաքածու*, *Գլորիա*, *[[Սրտի լարեր (սերիալ)|Սրտի լարեր]]*, *Իմ փայլող աղջիկ**, Ալիսան Չոնգդամից* և *Ո՞վ ես դու* հեռուստասերիալներում։

## Անձնական կյանք
Սոն 2014 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ամուսնացել է Ին Գյո Ջինի հետ։ Սոն և Ինը մինչ հանդիպելը եղել են լավ ընկերներ։ Նրանք միասին նկարահանվել են *Աեջայի ավագ քույրը․ Մինջա* (2008) և *Ուրախ ավարտ* (2012) հեռուստասերիալներում։ Նրանց առաջին երեխան, դուստրը, ծնվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ 2017 թվականի հոկտեմբերին նա ունեցավ երկրորդ դստերը։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

### Ֆիլմ

### Վարիետեներ

### Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* So E Hyun (소이현) at KeyEast

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 28 ծնունդներ
Ռայնհոլդ Միտտերլեներ

**Ռայնհոլդ Միտտերլեներ** (, ), ավստրիացի քաղաքական գործիչ։ Ավստրիայի Ժողովրդական կուսակցության (ÖVP) նախագահը 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ից։ Ավստրիայի փոխկանցլերը 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև 2017 թվականի մայիսի 15-ը։

## Գործունեություն
Ստացել է իրավագիտության դոկտորի աստիճան Լիոնի համալսարանում (1980)։ Այնուհետև ավարտել է Ֆրիբուր քաղաքի կառավարման գծով ասպիրանտուրան։

1980-1992 թվականներին աշխատել է Վերին Ավստրիայի տնտեսական պալատում, այդ թվում եղել է մարքեթինգի բաժնի ղեկավար։ 1992 թվականից մինչև 2000 թվականը նա Վիեննայում զբաղեցրել է Ավստրիայի տնտեսական լիգայի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։ 2000 թվականին նշանակվել է Ավստրիայի Էկոնոմիկայի Պալատի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ՝ այդ պաշտոնում լինելով մինչև 2008 թվականը։ Բացի այդ, նա 1991-1997 թվականներին եղել է Ագորնի քաղաքի տեղական քաղաքական գործիչ։ Ժողովրդական կուսակցության անդամ է։ 2000 թվականի փետրվարի 8-ին ընտրվել է Ավստրիայի խորհրդարան։ 2002 թվականի մայիսին ընտրվել է Ռորբախ շրջանի շրջանային կազմակերպության նախագահ։

2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նշանակվել է էկոնոմիկայի, ընտանիքի և երիտասարդության դաշնային նախարար կոալիցիոն կառավարությունում՝ վարչապետ Վերներ Ֆայմանի գլխավորությամբ։ Նույն թվականին նա դարձավ նաև ավստրիական էներգետիկ գործակալության փոխնախագահ։

Եղել է Յոզեֆ Պրելի իրավահաջորդների առաջատար թեկնածուներից մեկը, որը կուսակցության ղեկավարությունից հեռացել էր 2011 թվականի ապրիլին։ Ավելի ուշ դարձել է Ժողովրդական կուսակցության դաշնային նախագահի տեղակալ, գիտության ինդուստրիալ ինստիտուտի փոխնախագահ։

Էկոնոմիկայի, ընտանիքի և երիտասարդության նախարարության վերամասնագիտացումից հետո՝ 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, գլխավորել է նոր՝ գիտության, հետազոտությունների և էկոնոմիկայի նախարարությունը։

2016 թվականի մայիսի 9-17-ը եղել է երկրի դաշնային կանցլերի պաշտոնակատարը։

2017 թվականի մայիսի 10-ին Միտերլեները հայտարարել է փոխկանցլերի և ÖVP-ի նախագահի պաշտոնից հեռանալու մասին։

## Պարգևներ
* «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվավոր նշանի I աստիճանի Մեծ խաչ (2011)։
* Պատվավոր երկրի մեծ խաչ Վերին Ավստրիա (2015)
* Բարեկամության շքանշան (2016 թվականի հունվարի 29, Ռուսաստան), *Ռուսաստանի Դաշնության հետ բարեկամության և համագործակցության ամրապնդման, առևտրատնտեսական և գիտական կապերի զարգացման, արտասահմանում ռուսաց լեզվի և մշակույթի պահպանման և տարածման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար*։

## Ընտանիք
Միտերլեները ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։ Նրա դստրերից մեկը մահացել է 2016 թվականին՝ 38 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ավստրիայի կանցլերներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Գեոստացիոնար բանան Տեխասի վերևում

«**Գեոստացիոնար բանան Տեխասի վերևում**», կանադացի նկարիչ Սեսար Սաեսի ուտոպիական արտ-նախագիծը, որի համաձայն՝ 2008 թվականի օգոստոսին Տեխասի երկնքում պլանավորվում էր գործարկել կիսակոշտ դիրիժաբլ՝ հելիումով լցված բանանի տեսքով։ Դիրիժաբլի նախատեսվող երկարությունը մոտ 300 մետր էր, դրեյֆի բարձրությունը՝ 30-50 կմ։ Նախագծի հեղինակները պնդում էին, որ դիրիժաբլը հնարավոր կլինի դիտել միայն Տեխասից և հարակից տարածքներից։ Գործարկման ենթադրյալ վայրը՝ Սոնորա (Մեքսիկա), վայրէջքի վայրը՝ Լուիզիանա (ԱՄՆ)։ Սպասվում էր, որ բանանի թռիչքի ժամանակը կկազմի մեկ ամիս։ Արտադրության ենթադրյալ նյութերն էին բամբուկը, բալսան, կաշին, սինթետիկ թուղթը։ Նախագծի մոտավոր արժեքը գնահատվել է 1 մլն դոլար։

## Քննադատություն
Չնայած նախագծի անվանումն ընդգրկում է «գեոստացիոնար» բառը, որպեսզի թռիչքի ուղեծիրն իսկապես գեոստացիոնար լիներ, այն պետք է ունենար մոտ հազար անգամ ավելի բարձրություն։ Հետևաբար, ոչ մի բան չի պարտադրում օդային նավարկությունը կատարել հենց այդ ճանապարհով․ ստրատոսֆերայում այն կքշեր քամին։ Բացի այդ, նույնիսկ ստրատոսֆերային դիիրիժաբլների կառավարական հեռանկարային մշակումներում դրանց բարձրության առաստաղը չի գերազանցում 20-25 կմ։ Ավելի մեծ բարձրության վրա օդային նավթն ավելի հավանական է, որ դիրիժաբլը կպայթի գազի ներքին ճնշման պատճառով։ Այս ամենը, ինչպես նաև տարատեսակ թույլտվություններ ստանալու և այն կասկածները, թե դիրիժաբլը հնարավոր չի լինի տեսնել և այլն, անհնար են դարձրել գեոստացիոնար բանանի նախագծի իրականացումն այն ձևով, ինչպես այն մտածել էր հեղինակը։

## Ծրագրի ամփոփում
Ըստ պաշտոնական կայքի՝ բանանի գործարկումը տեղի չի ունեցել միջոցների բացակայության պատճառով։ Ստանալով մոտ 150 հազար կանադական դոլար կանադական պաշտոնական կառույցներից՝ Սաեսը փախել է երկրից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lee Rodney. Inverted Geographies: North America inside-out. — Parallax, Volume 14, Issue 2 May 2008, pp.&nbsp;31–41

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Բաց պատկերասրահ

**Բաց պատկերասրահ** (), ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ Մոսկվայում։

## Պատմություն
Բաց պատկերասրահը գեղարվեստական հասարակությանը ներկայացրել է նրա սեփականատերը՝ արվեստաբան և ճարտարապետ Նատալյա Տամրուչին, 2009 թվականի ապրիլի։ Այն տեղակայված է Մոսկվայի կենտրոնում՝ Տրուբնիկովսկի նրբանցքում։ Պատկերասրահը բացվել է «Մարմինների գաղտնի կյանքը» () ցուցահանդեսով։

Բաց պատկերասրահը գտնվում է 19-րդ դարի վերջին կառուցված շենքում՝ Մոսկվայի նկարիչների միության նախկին նկուղային արվեստանոցներում։

## Նկարիչներ

* Յուրի Ավակումով
* Կոնստանտին Աջեր
* Նիկիտա Ալեքսեև
* Յուրի Ալբերտ
* Ալեքսանդր Բրոդսկի
* Ալեքսանդր Ջիկիա
* Ելենա Ելագինա և Իգոր Մակարևիչ
* Վլադիսլավ Եֆիմով
* Անդրեյ Կուզկին
* Իվան Լունգին
* Վլադիսլավ Մամիշև-Մոնրո
* ՄիշՄաշ
* Անդրեյ Մոնաստիրսկի
* Վիտաս Ստասյունաս
* Ավդեյ Տեր-Օհանյան
* Վերա Խլեբնիկովա
* Գոր Չախալ
* Իգոր Շելկովսկի
* Սերգեյ Շուտով

## Ամենանշանավոր ցուցահանդեսներ

* 2011 – «Ордер», Վիտաս Ստասյունաս
* 2011 – «Ամեն ինչ առջևում է» (), Անդրեյ Կուզկին
* 2009 – «Նկարը որպես նկարչի մասնիկ» (), Դմիտրի Պավինսկի
* 2009 – «Մարմինների գաղտնի կյանքը» (), Ելենա Ելագինա, Իգոր Մակարևիչ, Անդրեյ Մոնաստիրսկի, Իրինա Նախովա, Մարիա Սումնինա, Խաիմ Սոկոլ, Սերգեյ Սերպ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բաց պատկերասրահի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Կատեգորիա:2009 արվեստում
Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Գուադալուպե Կամպանուր Տապիա

**Գուադալուպե Կամպանուր Տապիա**   (, ), մեքսիկացի ակտիվիստ, որը հայտնի է դարձել մարդու իրավունքների ակտիվ պաշտպանության և բնապահպանական խնդիրների լուծման համար պայքարում։

## Կենսագրություն
Գուադալուպե Կամպանուր Տապիան ծնվել է 1986 թվականին,  Մեքսիկայի Միչոական նահանգի Չերան քաղաքում, որը գտնվում է Մեքսիկայի հարավ-արևմուտքում՝ Խաղաղ օվկիանոսի ափին։ Գուադալուպե Կամպանուր Տապիան ծագումով Մեքսիկայի տեղաբնակներից է։ Նա պաշտպանում էր տեղի բնիկների և շրջակա միջավայրի իրավունքները, դեմ էր անտառահատմանը։

Գուադալուպե Կամպանուր Տապիան  մահացել է  2018 թվականի հունվարին,  անհայտ հանգամանքներում։ Գուադալուպե Կամպանուր Տապիայի դին գտել են Մեքսիկայի Չերանու քաղաքից 30 կմ հեռավորության վրա ճամփեզրի հատվածում։ 2018 թվականին նա ՄԱԿ-ի գենդերային հավասարության հարցերով և կանանց իրավունքների ու հնարավորությունների  ընդլայնման կառուցվածքային կազմակերպության կողմից  ճանաչվել էր տարվա կին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Guadalupe Campanur Tapia activeista y defensora de los bosques en Michoacán

Կատեգորիա:Մեքսիկացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Լորետոյի Տիրամայրը (նկար, Կարավաջո)

«**Լորետտոյի տիրամայրը»** կամ «**Ուխտավորների տիրամայրը»**, իտալացի նկարիչ Կարավաջոյի կտավ (1604–1606), որը գտնվում է Հռոմի Պիացցա Նավոնայի մոտ տեղակայված Սուրբ Ավգուստինի եկեղեցու Կավալետի մատուռում։ Պատկերում է ոտաբոբիկ Մարիամ Աստվածածնի և մերկ աստվածորդու հայտնությունը երկու ուխտավորների։

1603 թվականին մարքիզ Էրմետ Կավալետիի ժառանգները ընտանեկան մատուռի զարդարման համար պատվիրել են Լորետտոյի տիրամոր թեմայով նկար։ Իրականացնելով մարքիզի վերջին կամքը՝ Կավալետիները 1603 թվականի սեպտեմբերի 4-ին սուրբ Ավգուստինի եկեղեցում մատուռ են գնել։

Ջովանի Բալոնեն, պակաս տաղանդավոր մի նկարիչ, որը զրպարտության մեղադրանքով հասել էր Կարավաջոյի բանտարկությանը, նկարի բացման արարողության ժամանակ ասել է․ «Նկարը հասարակ ժողովրդի մոտ դժգոհության աղաղակ է բարձրացրել» և դա զարմանալի չէր։ Կույսն ու երկու ուխտավորները ոտաբոբիկ էին, տեսանելի է փոքրիկ աղյուսներից մասամբ կոտրված պատ, և հազիվ նկատելի լուսապսակ, որը սրբացնում նրան և երեխային։ Կույս Մարիամի փոխարեն կարող էր լինել ցանկացած գեղեցիկ կին, որը գիշերային ստվերներից կհառներ։ Հռոմում արված Կարավաջոյի շատ նկարների նման, այդ թվում՝ «*Conversion on the Way to Damascus»* կամ «Մատթեոս առաքյալի հրավերը» կտավները, պատկերված է այն պահը, երբ հասարակ որևէ տղամարդ կամ կին հանդիպում է աստվածայինի հետ, որն արտաքնապես իրենից չի տարբերվում։ Մարիամի կերպարում պատկերված է նույն կինը, որը պատկերված է նաև Բորգեզե պատկերասրահում գտնվող «Տիրամայրն ու երեխան սուրբ Աննայի հետ» (1605) կտավում։

Տեսակետ կա այն մասին, որ Կարավաջոյի այս նկարը մասամբ վերցված է 1574 թվականին Ռոսսո Ֆյորենտինոյի հեղինակած *Adoration of the Magi* փորագրությունից։

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Կարավաջոյի նկարներ
Կատեգորիա:Մարիամ Աստվածածինը գեղանկարչության մեջ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Դու գընում ես անդարձ ճամփան...

**«Դու գընում ես անդարձ ճամփան...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղծության գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։ Ձեռագրից կարելի է ենթադրել, որ գրված է 1900-ական թվականներին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 55) պահվում է մեկ ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է Երևանում՝ 1934 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանայնի «*Գեղարվեստական երկեր*» գրքում (էջ 117), այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 519)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Սուրբ Պետրոսի խաչելությունը (նկար, Կարավաջո)

«**Սուրբ Պետրոսի խաչելությունը**», Կարավաջոյի նկար, որը նա վրձնել է 1601 թվականին Հռոմի Սանտա Մարիա դել Պոպոլո եկեղեցու Չեզարի մատուռի համար։  Պատկերում է Պետրոս առաքյալի նահատակությունը, որը ինքնակամ ընտրել էր գլխիվայր խաչվելը, քանի որ ինքն իրեն անարժան էր համարում մեռնել այնպես, ինչպես Քրիստոսը։ Երեք դահիճ, որոնց դեմքերը չեն երևում, մեծ դժվարությամբ փորձում են շրջել խաչը, որին գամված է տարիքն առած, բայց ամրակազմ առաքյալը, ասես գործած հանցանքի ծանրությունն արդեն ընկած է իրենց ուսերին։

Կարավաջոյի այս կտավը և Անիբալե Կարաչիի «Մարիամ Աստվածածնի համբարձումը» որմնանկարը 1600 թվականին մատուռի համար պատվիրվել են մոնսինյոր Տիբերիո Չեզարիի կողմից, որը մահացել է անմիջապես դրանից հետո։ Երկու նկարի նախնական տարբերակները մերժվել են ու հայտնվել կարդինալ Սենեսիոյի մասնավոր հավաքածուի մեջ, որը, որոշ արվեստաբանների կարծիքով, կարող էր օգտված լինել Չեզարիի մահից ու տիրանալ Հռոմի ամենահայտնի նկարչի կտավին։ «Սուրբ Պետրոսի խաչելությունը» կտավի առաջին տարբերակը համարվում է կորած, թեև փորձեր են արվել այն նույնացնել Էրմիտաժում գտնվող «Սուրբ Պետրոսի նահատակությունը» կտավի հետ, որը մեր օրերում վերագրվում է Կարավաջոյի աշակերտներից մեկին՝ Լեոնելլո Սպադային։ Նկարի երկրորդ տարբերակն առանց առարկության ընդունվել է 1601 թվականին Չեզարիի գույքի կառավարիչների կողմից։

Սանտա Մարիա դել Պոպոլո եկեղեցու Կարավաջոյի նկարները խորհրդանշում էին Հռոմի և անձամբ Չեզարիի նվիրվածությունը սուրբ առաքյալներ Պետրոսին ու Պողոսին, արտացոլոլով հակառեֆորմացիոնիստական թեմաներ, որով հակադրվում էին բողոքականության աճող վտանգներին։ Հնարավոր է, որ կտավի թեմայի ընտրության վրա ազդած լինեն Վատիկանի առաքելական պալատի  Պաոլինա մատուռում գտնվող Միքելանջելոյի ֆրեսկոները, թեև Կարավաջոյի պատկերած խաչելության տեսարանն առանձնանում է ավելի մեծ դաժանությամբ ու ռեալիզմով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Sybille Ebert-Schifferer (trad. de l’allemand par Virginie de Bermond et Jean-Léon Muller), Caravage, Paris, éditions Hazan, 2009 (ISBN 978-2-7541-0399-2).
* Gérard-Julien Salvy, Le Caravage, Gallimard, coll. «Folio biographies», 2008 (ISBN 978-2-07-034131-3).

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարավաջոյի նկարներ
Կատեգորիա:1601 նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստը մահվան մասին
Կատեգորիա:Նկարներ մահվան մասին
Չարեքա անապատի վիմական արձանագրություններ

Ստորև ներկայացված է պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում՝ Փիփ գյուղից 10 կմ հեռավորության վրա՝ Շամխոր գետի ձախ ափին գտնվող Չարեքա անապատի վիմական արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Փիփ գյուղի վիմական արձանագրություններ

300px|մինի|աջից|Փիփ գյուղ
Ստորև ներկայացված է Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում գտնվող Փիփ գյուղի վիմական արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Արչիմբոլդիի թատրոն

**Արչիմբոլդիի թատրոն** (), օպերային և բալետային թատրոն Միլանում։ Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնից մոտ 7 կմ հեռավորության վրա, Պիրալլի լքված անվադողերի գործարանի տարածքում։

Արչիմբոլդին կառուցվել է 27 ամսվա ընթացքում՝ 2001 թվականի դեկտեմբերին Լա Սկալա հայտնի թատրոնի վերականգնման ժամանակավոր փակման կապակցությամբ։

Նախագծի հեղինակն էր Վիտորիո Գրեգոտին՝ ճարտարապետներ Մարիո Բոտտայի և Էլիզաբեթ Ֆաբբրիի հետ համագործակցությամբ։ Թատրոնի շենքը ունի 2375 տեղանոց երկաստիճան լսարան։ Թատրոնը բացվել է 2002 թվականի հունվարի 19-ին՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա» բեմադրությամբ։

Լա Սկալայում բեմադրությունների վերսկսումից հետո Արչիմբոլդիի թատրոնը դարձել է ինքնուրույն թատրոն, բայց աշխատում է «Լա Սկալա»-ի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Beauvert, Thierry, *Opera Houses of the World*, New York: The Vendome Press, 1995
* Lynn, Karyl Charna, *Italian Opera Houses and Festivals*, Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, Inc., 2005. ISBN 0-8108-5359-0
* Plantamura, Carol, *The Opera Lover’s Guide to Europe*, Secaucus, New Jersey: Carol Publishing Group/Citadel Press, 1996, ISBN 0-8065-1842-1

## Արտաքին հղումներ
*  Teatro degli Arcimboldi official website with photos (mostly in Italian) 
* La Scala official website

Կատեգորիա:Իտալիայի օպերային թատրոններ
Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Միլանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Միլանի թատրոններ
Կատեգորիա:2002 հիմնադրված թատրոններ
Լանդշտրասե

**Լանդշտրասե** (,), Վիեննայի երրորդ շրջանն է։ Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնական մասում։ Վիեննայի կազմում ձևավորվել է 19-րդ դարում։ Հանդիսանում է խիտ բնակեցված քաղաքային շրջան` մեծ թվով բնակելի տներով։ Հայտնի է 1200 թվականից։

## Աշխարհագրություն
Շրջանը տեղակայված է Վիեննա քաղաքի կենտրոնական հատվածի հաչավ-արևելքում։ Տաշածքը կազմում է 7,42 կմ2, կամ Ավստրիայի մայրաքաղաքի տարածքի1,8 %-ը։ Այս շրջանը գտնվում է Վիեննայի մունիցիպալ շրջանների կենտրոնում։ Լանդշտրասեն հյուսիսից և աևելքից սահմանակից է Լեոպոլդշտադ շրջանին, հարավ-արևելյքում սահմանակից է Զիմերինգին, հարավում և հարավ-արևմուտքում` Ֆավորիտեն շրջանին, իսկ արևմուտքից սահմանակից է Վիդենին և Ներքին քաղաքին։ Հյուսիսում և արևելքում Լեոպոլդշտադ շրջանից բաշանվում է Դունայի ջրանցքով։

Ի տարբերություն քաղաքի մյուս կենտրոնական շրջանների բավականին կանաչապատ է։ Կանաչապատ տարածքը կազմում է 98,21 հա, ինչը կազմում է ամբողջ շրջանի տարածքի 13,18 %։

## Շինություններ
Շրջանը առավել հայտնի է Բելվեդեր պալատական համալիրով,  որը գտնվում է Լանդշտրասեի արևմուտքում։ Պալատը կառուցվել է 18-րդ դարում Եվգենի Սավոյացու կողմից։ Ներկայումս պալատում գտնվում է Ավստրիական պատկերասրահը։ Շրջանի տարածքում են գտնվում Սուրբ Մարկի գերեզմանատունը և Նիկոլայ Հրաշագործի ուղղափառ տաճարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիեննայի շրջաններ
Ժյուլիետ Դրուե

**Ժյուլիետ Դրուե** (, իսկական անունը՝ **Ժյուլիենե Գովեն**, , ), ֆրանսիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Կյանքի երկրորդ տարում լրիվ որբանալով՝ աղջիկը դաստիարակվել է իր մորեղբայր Ռենե Դրուեի մոտ, ապա՝ Փարիզի աղջիկների համար եկեղեցական գիշերօթիկ դպրոցում։ 1825 թվականին Ժյուլիենեն դարձել է քանդակագործ Ժան Ժակ Պրադյեի սիրուհին, որը նրան պատկերել է Փարիզի Կոնկորդի հրապարակում տեղադրված Ստրասբուրգ քաղաքի այլաբանական արձանն ստեղծելիս։ Պրադյեի խորհրդով Ժյուլիենեն սկսել է հանդես գալ բեմում՝ իր համար բեմական անուն վերցնելով մորեղբոր ազգանունը և փոքր-ինչ փոփոխելով իր անունը։
thumb|left|120px|Ժյուլիետ Դրուեն Նեգրոնի արքայադստեր դերում (հին բացիկ)
Ժյուլիետ Դրուեի թատերական գործունեությունը տևել է ոչ այնքան երկար՝ 1829-1833 թվականներին։ 1833 թվականին կատարելով Նեգրոնի արքայադստեր դերը Վիկտոր Հյուգոյի «Լուկրեցիա Բորջիա» պիեսում՝ Դրուեն մոտիկից է ծանոթացել պիեսի հեղինակի հետ։ Հյուգոյի կին Ադելը սիրավեպի մեջ էր քննադատ Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյովի հետ։ Հյուգոյի հետ մշտական մտերմության համար Ժյուլիետը հրաժարվել է թատրոնից։ Երկար տասնամյակների ընթացքում Ժյուլիետ Դրուեն գրեթե չի բաժանվել Հյուգոյից, անգամ հրաժարվել է լքել տունը առանց նրա ուղեկցության և հետևել է Հյուգոյին աքսորի ընթացքում։

Բացի այդ Դրուեն իր ողջ կյանքի ընթացքում Հյուգոյին նամակներ է գրել, որոնք ըստ նրա կենսագիր Անրի Թրուայայի՝ վկայել են արտասովոր գրական տաղանդի մասին։ 1833 թվականից մինչև 1883 թվականն ամեն տարի փետրվարի 16-ին Հյուգոն և Ժյուլիետը միասին նշել են իրար հետ անցկացրած առաջին գիշերվա տարեդարձը։ Հյուգոն այդ դրվագը ներառել է նաև «Թշվառները» վեպում. Մարիուսի և Կոզետայի ամուսնական գիշերը տեղի է ունենում հենց այդ օրը։

Ժյուլիետ Դրուեն մահացել է 1883 թվականի մայիսի 11-ին, 77 տարեկանում։ Հյուգոյի ընտանիքը խանգարել է նրան ներկա լինել Ժյուլիետի թաղմանը՝ հասարակության խոսակցություններից խուսափելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Simone de Beauvoir, Patrick O'Brian (Translator). *The Coming of Age*. W. W. Norton & Company. 
* Juliette Drouet, Evelyn Blewer (Editor), Victoria Tietze Larson (Translator). *My Beloved Toto: Letters from Juliette Drouet to Victor Hugo 1833-1882.* State University of New York Press (June 2006) 
* Graham Robb, 1999. *Victor Hugo: A Biography*. W. W. Norton & Company. 
* Henri Troyat, 1997. *Juliette Drouet: La prisonnière sur parole*. Flammarion. 

## Արտաքին հղումներ

* 
* Dépôt légal du ministère de la Culture 
* Archival material at 
* Письма Жюльетты Друэ к Виктору Гюго

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Հյուգո
Ընթրիք Էմմաուսում (Կարավաջո, Լոնդոն)

«***Ընթրիք Էմմաուսում»,*** բարոկկո ոճի իտալացի նկարիչ Կարավաջոյի կտավ, որը նա վրձնել է 1601 թվականին և որն այժմ գտնվում է Լոնդոնում։ Նկարը պատվիրել և դրա համար վճարել է կարդինալ Ջիրոլամո Մատեիի եղբայրը՝ Սիրիակո Մատեին։

Նկարում պատկերված է այն պահը, երբ հարություն առած, բայց ծպտված Հիսուսը Էմմաուս քաղաքում հայտնվում է իր աշակերտներից երկուսին (ենթադրաբար Ղուկասին ու Կլեոպասին) ու անմիջապես անհետանում նրանց տեսադաշտից (Ավետարան ըստ Ղուկասի, 24։ 30–31)։ Կլեոպասը կրում է ուխտավորի հագուստ, իսկ մյուս առաքյալի հագուստը պատռված է։ Կլեոպասի բազուկները մեկնած են, որոնք խորություն են հաղորդում նկարին։ Կանգնած սպասավորը, որի դեմքը մթության մեջ է, անհաղորդ է կատարվածին։ Նկարին արտասովորություն են հաղորդում բնական չափսերով կերպարները և մութ ու դատարկ ֆոնը։ Սեղանը ծածկված է նատյուրմորտ հիշեցնող կերակուրներով։ Առաքյալների ճանաչած աշխարհը հիշեցնող ուտելիքով լի մի զամբյուղ տարուբերվում է սեղանի ծայրին։

[thumb|left|upright=1.1|''[Ընթրիք Էմմաուսում (Կարավաջո, Միլան)*, 1606, [[Միլան]]ի [[Բրերա պատկերասրահ]]]]
[[Ավետարան ըստ Մարկոսի|Մարկոսի ավետարանում]] (16:12) ասվում է, որ Հիսուսը նրանց հայտնվել է «այլ կերպ», և գուցե այդ պատճառով է այստեղ առանց մորուքի պատկերված, ի հակադրություն «[[Մատթեոս առաքյալի հրավերը]]» կտավի, որտեղ նստած մի խումբ գումար հաշվող մաքսավորների է հայտնվում Քրիստոսը։ Կարավաջոյի կտավներում կրկնվող թեմա է առօրյա իրավիճակներում սուբլիմացիա գտնելը։ Տեսարանում առկա է անբացատրելի մարդկայնություն, քանի որ մարդեղեն Հիսուսը իրեն անճանաչելի է դարձրել իր իսկ աշակերտների համար, որը հաստատում և հաղթահարում է նրա մարդեղենությունը։ Թվում է, թե Կարավաջոն առաջարկում է այն գաղափարը, որ գուցե ոմն Հիսուս կարող է հայտնվել մեր ամենօրյա կյանքում։ Մութ ֆոնը կենդանություն է հաղորդում պատկերին։

Կտավի մեկ այլ տարբերակ, որն այժմ գտնվում է [[Միլան]]ի [[Բրերա պատկերասրահ]]ում, Կարավաջոն նկարել է 1606 թվականին։ Համեմատության համար կարելի է նշել, որ կերպարների ժեստերն ավելի զուսպ են, որը ներկայությունն ավելի կարևոր է դարձնում, քան դրա պատկերումը։ Տարբերությունը հավանաբար պայմանավորված է այդ ժամանակահատվածում Կարավաջոյի կյանքի հանգամանքներով (նա Հռոմից փախել էր որպես հանցագործ՝ Ռանուչիո Տոմասոնիի մահվան հետ կապված), կամ էլ գուցե արվեստի շարունակակական զարգացմամբ․ հաջորդող հինգ տարիների ընթացքում նա հասկացել էր թերագնահատման արժեքը։

== Տես նաև ==


*[[Կարավաջոյի նկարների ցանկ]]
**Ջոնաթան Հառ «The Lost Painting: The Quest for a Caravaggio Masterpiece»*
*Ընթրիք Էմմասուսում, նման աշխատանքների ցուցակ

== Ծանոթագրություններ ==


== Հետագա ընթերցանություն ==
* [https://web.archive.org/web/20051217074617/http://nationalgallery.org.uk/cgi-bin/WebObjects.dll/CollectionPublisher.woa/wa/work?workNumber=NG172 Review of the painting by the National Gallery.]


== Արտաքին հղումներ ==
*[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/96665 *Painters of reality: The legacy of Leonardo and Caravaggio in Lombardy''] , an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on this painting (see index)

Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կարավաջոյի նկարներ
Կատեգորիա:1601 նկարներ
Կայտագ ասեղնագործություն

**Կայտագ ասեղնագործություն**, ասեղնագործության տեսակ, որն արվում է բամբակյա գործվածքների վրա  միակողմանի կարով «կցելով» մետաքսյա թելերը։ Այն առաջին անգամ հետազոտողների կողմից հայտնաբերվել է Դաղստանի Կայտագսկի շրջանում և առավել տարածված է հիմնականում Դարգինի շրջաններում՝ Ակուշինսկի և Դախադաևսկի։ Պահպանված ամենավաղ նմուշները թվագրվում են 17-րդ դարի վերջով, այս տեսակների պահպանված նմուշների մեծ մասն ստեղծվել է 18-20-րդ դարերում։

## Նկարագրություն
Կայտագ ասեղնագործված գործվածքները ունեն մոտ 100 × 50 սմ չափ, ֆոնի համար ընտրվել է կարմիր, կանաչ, կապույտ կամ բնական գույնի հավասարաչափ ներկված գործվածք։ Թելերի գույները հիմնականում տաք են՝ շագանակագույն-կարմիր, դեղին և ոսկեգույն (երբեմն օգտագործվել է ոսկեգույն և արծաթագույն թել), բաց կանաչ, ինչպես նաև մուգ կապույտ։ Զարդանախշերը գրաֆիկական են, անկայուն և հաճախ ասիմետրիկ։ Դրանցում զգալի է օսմանյան, հունական, հյուսիսաֆրիկյան, պարսկական և չինական արվեստների և քարե տապանաքարերի վրա փորագրված պատկերների ազդեցությունը։ Օգտագործվում են կարվածքների և կարերի 16 տեսակներ և բազմաթիվ ծիսական զարդանախշեր՝ արևային նշաններ, խաչեր, կենդանիների պատկերներ և մարդակերպ ֆիգուրներ, կրակի, պտղաբերության խորհրդանիշներ։ Ասեղնագործության ստեղծման տեխնիկան հետևյալն է. գործվածքների վրա զուգահեռ դրվում են մետաքսյա թելեր, որոնք այնուհետև դրա վրա կարվում են կարճ կարերով։

Ասեղնագործված գործվածքն ինքնին թալիսման է համարվում։ Արևի, թռչունների, կենդանիների և աչքերի վառ ուրվագծային պատկերներով ասեղնագործված գործվածքները գցել են նորածինների վրա, օսմանյան ոճի ծաղիկ-երկրաչափական զարդանախշերով գործվածքի մեջ հարսնացուն փաթաթել է իր զարդերն ու նվերները հարսանիքի ժամանակ, հուղարկավորության ժամանակ հանգուցյալի դեմքը ծածկվել է ձիերով ասեղնագործությամբ գործվածքով։ Ասեղնագործված կտավներից կարել են բարձեր՝ դրանց տակ կարելով մեկ այլ բամբակյա կտոր։ Դրանցով երբեմն ծածկվել է օժիտի սնդուկը։ Սեփականատիրոջ մահվվանից հետո գործվածքները ժառանգաբար անցել են նրանց երեխաներին։

Ռուսական կայսրության հետազոտողները սկզբում Կայտագի ասեղնագործությունները համարել են բարձերի դեկորատիվ ծածկոցներ, ավելի ուշ հայտնի է դարձել ասեղնագործության պաշտպանական նշանակության մասին։ Կայտագի ասեղնագործությունն ուսումնասիրել է հետազոտող Ռոբերտ Չենսիները, որը հեղինակել է «Կայտագ։ Տեքստիլ արվեստը Դաղստանից» () գիրքը, որը պարունակում է ընդարձակ կատալոգ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կայտագ ասեղնագործության կատալոգ

Կատեգորիա:Դաղստան
Էդգար Վարդաունիս

**Էդգար Ալֆրեդովիչ Վարդաունիս** (, ), լատվիացի և խորհրդային բեմանկարիչ, Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ։

## Կենսագրություն
Էդգար Վարդաունիսը ծնվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Կատրինայի վոլոստում (ներկայում՝ Էրգլյիի շրջան, Լատվիա), դպրոցական ուսուցչի ընտանիքում։

Ավարտել է Մադոնայի միջնակարգ դպրոցն ու Էրգլյիի շրջան (Վիլհելմ Կարլիս Պուրվիտի բնանկարի արվեստանոց, 1936)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին զորակոչվել է Լատվիական լեգեոն, ինչի համար հետագայում կրել է պատիժ Կոմիի ԻԽՍՀ-ում։ 1945-1946 թվականներին կատարել է նկարչի պարտականություններ Ուխտայի երաժշտական կատակերգության թատրոնում։

1946 թվականին Էդգար Վարդաունիսը վերադարձել է Լատվիա։ Աշխատել է Լատվիայի ազգային օպերայում որպես բեմանկարիչ (1946-1983), գլխավոր նկարիչ (1983-1992) և խորհրդատու (1992-1999)։

Եղել է Լատվիայի նկարիչների միության անդամ (1950 թվականից) և Լատվիայի թատերական գործիչների միության անդամ (1970 թվականից)։

Էդգար Վարդաունիսը մահացել է 1999 թվականի հունիսի 22-ին Ռիգայում, թաղվել է Անտառային գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն
Էդգար Վարդաունիսը մասնակցել է ցուցահանդեսների 1929 թվականից։ Նրա գեղանկարչական աշխատանքներում գերակշռում է քաղաքային թեմատիկան՝ քաղաքային տեսարաններն ու ժանրային կոմպոզիցիան։

Մասնակցել է շուրջ 80 օպերաների ու բալետների բեմադրման աշխատանքներին։ Դրանցից առավել հայտնիներն են Սերգեյ Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետ» (1953), Ռոմուալդ Գրինբլատի «Ռիգոնդա» (1959), Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ» (1960), Ջուզեպպե Վերդիի «Տրուբադուր» (1968), «Մակբեթ» (1975), «Օթելլո» (1980), Իմանց Կալնինշի «Իփիգենիան Ավլիսում» (1982), Ֆրանչեսկո Չիլեայի «Ադրիանա Լեկուվրոր» (1985) բեմադրությունները։

Ջակոմո Պուչինիի «Տուրանդոտ» օպերան Էդգար Վարդաունիսի գեղարվեստական խմբագրությամբ մինչ օրս ներկայացվում է Լատվիայի ազգային օպերայի բեմում։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1976)
* Լատվիական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1954)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (07 օգոստոսի, 1981)
* «Պատվո նշան» շքանշան (03 հունվարի, 1956)
* Լատվիական ԽՍՀ պետական մրցանակ – Ռոմուալդ Գրինբլատի «Ռիգոնդա» բալետի ստեղծման և բեմադրման համար Լատվիական ԽՍՀ օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում (1960)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Вардаунис, Эдгар // Рига: Энциклопедия = Enciklopēdija «Rīga» / гл. ред. П. П. Еран. — Рига: Главная редакция энциклопедий, 1989. — С. 216. — 880 с. — 60 000 экз. — ISBN 5-89960-002-0.
* Māksla un arhitektūra biogrāfijās. Atb. red. A. Vanaga — Rīga, 2000.

## Արտաքին հղումներ
* Էդգար Վարդաունիսի էջը Լատվիայի ազգային օպերայի կայքում

Կատեգորիա:Լատիշ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչներ
Կատեգորիա:Լատվիացի բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ