Բիստ

**Բիստ** (), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

## Բիստի Սուրբ Նշան կամ Կոպատափ անապատ վանք

Բիստ գյուղից 1 կմ հյուսիս գտնվում էր 5-րդ դարի Սուրբ Նշան կամ Կոպատափ անապատ վանքը։ 1668 թվականին Պետրոս եպիսկոպոսի ջանքերով վերանորոգվում է։ Կազմված է եղել եկեղեցուց, գավթից, վանքապատկան շինություններից, գերեզմանոցից և շրջապարիսպից։

## Բիստի Սուրբ Աստվածածին վանք
Ժամանակը՝ XII&nbsp;-&nbsp;XIII դդ,։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ գյուղի կենտրոնական թաղամասում։&nbsp;-&nbsp;Ճարտարապետը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Պատվիրատուն, մեկենասը՝ եկեղեցու 1687 թ. վերանորոգման մեկենաս Ալեքսան Բստեցի վարդապետ։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։&nbsp;-&nbsp;Շինանյութը՝ սրբատաշ վարդագույն քար, բազալտ։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ 1687 թ., 1877 թ.։&nbsp;-&nbsp;Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։&nbsp;-&nbsp;Աբսիդը՝ յոթանիստ։&nbsp;-&nbsp;Մույթերը՝ խաչաձև։&nbsp;-&nbsp;Ավանդատները՝ մեկ զույգ, երկհարկանի, թաքստոցներով։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ արևմտյան և արևելյան ճակատներում։&nbsp;-&nbsp;Որմնանկարներ՝ XIX դ. քայքայված բեկորներ։&nbsp;-&nbsp;Պատկերաքանդակներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Զարդաքանդակներ՝ մուտքի շուրջը։&nbsp;-&nbsp;Շրջակայքում՝ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կցված է գավիթը, ունեցել է նաև վանքապատկան այլ շինություններ, որոնք ավերվել են։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ կանգուն, թափված է հյուսիսային որմի արտաքին երեսապատող քարերի մի մասը։

### Վանքի գավիթը
Ժամանակը՝ XVII դ.։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ կցված է եկեղեցու արևմտյան ճակատին։&nbsp;-&nbsp;Ճարտարապետը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ թաղածածկ սրահ։&nbsp;-&nbsp;Շինանյութը՝ վարդագույն սրբատաշ քար, բազալտ։&nbsp;-&nbsp;Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Պատկերաքանդակներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Զարդաքանդակներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ կանգուն։

## Բիստի հին գերեզմանատուն
Ժամանակը՝ X&nbsp;-&nbsp;XIX դդ։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ ս. Աստվածածին վանքից 350&nbsp;-&nbsp;400&nbsp;մ արևմուտք, գյուղի հյուսիսարևմտյան թաղամասի թեքադիր վայրում։&nbsp;-&nbsp;Տապանաքարերի թիվը՝ 800&nbsp;-&nbsp;830։&nbsp;-&nbsp;Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, խաչքարեր, քառանկյունի, խոյաձև։&nbsp;-&nbsp;Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 150&nbsp;-&nbsp;155։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ տապանաքարերի մի մասը կիսով չափ թաղված է հողի մեջ, իսկ մի մասն էլ տեղահան է արված, կոտրատված։ Արձանագրությունների զգալի մասը դժվարընթեռնելի ու քայքայված են։

## Բիստի նոր գերեզմանատուն
Ժամանակը՝ XVII&nbsp;-&nbsp;XX դդ.։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ Բիստի հյուսիսարևմտյան կողմում, Նորակերտ վտակի աջ ափին։&nbsp;-&nbsp;Տապանաքարերի թիվը՝ 250&nbsp;-&nbsp;260։&nbsp;-&nbsp;Տապանաքարերի տեսակը՝ քառանկյունի։&nbsp;-&nbsp;Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 100&nbsp;-&nbsp;105։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ XVII&nbsp;-&nbsp;XVIII դդ. տապանաքարերը թաղված են հողի մեջ։

## Բիստի Նորակերտ գետի կամուրջ
Ժամանակը՝ XVI դ.։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ Բիստի հյուսիսարևմտյան կողմում, Նորակերտ գետակի վրա։&nbsp;-&nbsp;Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ միաթռիչք։&nbsp;-&nbsp;Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ գործող։

## Բիստի Մեսրոպավան գետի կամուրջ
Ժամանակը՝ XVII դ.։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ Բիստի հարավային կողմում, Մեսրոպավան գետի վրա։&nbsp;-&nbsp;Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Պատվիրատուն,&nbsp;-&nbsp;մեկենասը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ 1869 թ.։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ արևմտյան ճակատում, կամարի վրա։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ գործող։

## Բիստի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի
Ժամանակը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ Բիստից 2,5&nbsp;-&nbsp;3&nbsp;կմ հարավ, բարձրագագաթ սարի վրա։&nbsp;-&nbsp;Ճարտարապետը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։ Շինանյութը՝ կիսամշակ քար։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։&nbsp;-&nbsp;Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։&nbsp;-&nbsp;Ավանդատները՝ մեկ զույգ։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ անհայտ։&nbsp;-&nbsp;Որմնանկարներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Պատկերաքանդակներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Զարդաքանդակներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Շրջակայքում՝ նկատվում են շինությունների և պարսպի ավերակների հետքերը։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ ավերակ։

## Բիստի Սուրբ Կարապետ մատուռ
Ժամանակը՝ XIV&nbsp;-&nbsp;XV դդ.։&nbsp;-&nbsp;Տեղը՝ Բիստից 4&nbsp;-&nbsp;5&nbsp;կմ արևմուտք, Շոռոթ տանող արահետի եզրին։&nbsp;-&nbsp;Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։&nbsp;-&nbsp;Շինանյութը՝ կիսամշակ քար։&nbsp;-&nbsp;Վերանորոգումներ՝ XVII դ., XIX դ.։&nbsp;-&nbsp;Մուտքը՝ արևմուտքից։&nbsp;-&nbsp;Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։&nbsp;-&nbsp;Ավանդատներ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Արձանագրություններ՝ չունի։&nbsp;-&nbsp;Շրջակայքում՝ կան XVII դ. մի քանի խաչքարեր։&nbsp;-&nbsp;Վիճակը՝ ավերակ։

## Հայտնի մարդիկ
* Սերգո Համբարձումյան (ծանրամարտիկ)
* Վաղինակ Հովակիմյան (լրագրող)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի բնակավայրեր