Անտառային հրդեհներ Ռուսաստանում (2021)

**Անտառային հրդեհներ Ռուսաստանում (2021),**  2021 թվականի հունիսից ի վեր ընդգրկել են Սիբիրում և Հեռավոր Արևելքում գտնվող Թաուսի անտառները։ Հաջորդել են 2021 թվականի ռեկորդային շոգին և երաշտին։

## Իրադարձություններ
Տարեսկզբից մինչև հուլիսի 29-ը հրդեհներն ազդել են 11,5 մլն հեկտարի վրա։ Այս տարածքի 70%-ը Տյումենում, Օմսկում, Նովոսիբիրսկում և Յակուտիայում է։

### Սիբիր և Հեռավոր Արևելք
Յակուտիայում, ըստ Սահայի Հանրապետության արտակարգ իրավիճակների նախարարության տվյալների, հուլիսի 5-ին մոտ 5720 քառակուսի կիլոմետր մակերեսով տարածքում ավելի քան 250 հրդեհ է բռնկվել։ Հուլիսի 29-ին Յակուտիայում հրդեհն ընդգրկել է 3 մլն հա անտառ, ծխածածկույթ է դիտվել 100 բնակավայրերում։ ՆԱՍԱ-ի Aqua արբանյակը նաև լուսանկարել է խոշոր հրդեհները, որոնք մոլեգնում են Կամչատկայում։ Յակուտսկ քաղաքում հրդեհների հետևանքով առաջացած թունավոր ծուխը պատել է քաղաքը՝ իջեցնելով օդի որակը մինչև այն մակարդակը, որը նկարագրվում է որպես «օդային ապոկալիպսիս»։ Յակուտսկի օդանավակայանը չեղյալ է հայտարարում չվերթները։ Հրդեհներն ու ծուխը ստիպել են փակել Կոլիմյան ավտոմայրուղին։ Հայտարարվել է արտակարգ դրություն, ռազմական ինքնաթիռներն ու ուղղաթիռները օգտագործվել են հրդեհները մարելու և ամպեր ստեղծելու համար, որպեսզի անձրև առաջացնեն։ Լենա-ի երկայնքով նավարկելի հաղորդակցությունը դադարեցվել է։ 17 հուլիս Ռոսպոտրեբնադզորը Յակուտսկում արձանագրում է օդի աղտոտում, որը գերազանցում է 9 անգամ ՌՄ2.5-ի կշռված մասնիկների կոնցենտրացիայի նորմը։ Այսեն Նիկոլաևը ՝ Հանրապետության ղեկավարը, ասել է, որ հրդեհները հիմնականում կլիմայի փոփոխության հետևանքներն են, և, ինչը անսովոր է, տեղումների փոքր քանակություն է։ Ռուսաստանի անտառների օդային պահպանության ծառայությունը հուլիսին հայտնել էր, որ հրդեհների կեսից ավելին չի մարվել։ Անտառային հրդեհներն ընդգրկել են նաև Ամուրի մարզի անտառները։

Օգոստոսի 7-ին Յակուտիայում այրվել է լեռնային ուլուսի Բոշ-Կյուել գյուղը։ Ուժեղ քամու պատճառով անտառային հրդեհները սպառնում են ևս 12 բնակավայրի։ 2021 թվականի օգոստոսի 8-ից Յակուտիայում արտակարգ դրության ռեժիմ է սահմանվել անտառային հրդեհները բնակավայրերին և տնտեսական օբյեկտներին մոտենալու պատճառով։ Լենսկյան սյուներ ազգային պարկի տարածքում պարբերաբար հրդեհներ են բռնկվել։thumb

### Կարելիա
Հուլիսի 19-ին Կարելիայում մասնակիորեն փակվել է Ռ-21 Կոլա դաշնային մայրուղու երթևեկությունը։ Ամբողջությամբ տարհանվել է Նայստենյարվի ավանը։ Հրդեհը մոտեցել է Սուոեկի ավանին։ Հրդեհներն անսպասելի համարվել, հայտարարվել են արտակարգ դրություն։

### Չելյաբինսկի մարզ
Հուլիսի 9-ին Չելյաբինսկի մարզում անտառային հրդեհների պատճառով տարհանվել են երկու բնակավայրերի՝ պահուստային և Քարթալինսկի շրջանի Ջաբիկ ավանների բնակիչները։

### Այլ մարզեր
Խոշոր անտառային հրդեհներ են գրանցվել նաև Վոլոգդայի, Օրենբուրգի և այլ մարզերում։ Լիպեցկի շրջանում և Մորդովիայում այրվել է արգելոց։

Օգոստոսի 9-ին Բաշկորտոստանի 4 շրջաններում շարունակել են հրդեհվել 1,9 հազար հեկտար ընդհանուր մակերեսով անտառներ։ Հանրապետական իշխանությունները վստահեցնում են, որ կրակի դեմ պայքարի ուժերն ու միջոցները բավարար են։ Սակայն կամավորները, որոնք օգնում են մարել բռնկումները, պնդում են, որ կրակի արդյունավետ դիմակայության համար ավելի շատ մարդ, տեխնիկա և սարքավորումներ է պահանջվում։

## Հետևանքները
### Կարճաժամկետ հետևանքները
2021 թվականի օգոստոսին սիբիրյան հրդեհները ծխամշուշի և տեսանելիության վատթարացման պատճառ դարձան Չելյաբինսկի մարզում, Սվերդլովսկի մարզում, ԽՄԱՈ-ում, Տյումենի մարզում, Պերմի երկրամասում, Իրկուտսկի մարզում, Կրասնոյարսկի երկրամասում, Տիվայի Հանրապետությունում, Յամալում։

### Երկարաժամկետ հետևանքները
Հրդեհների ժամանակ մեծ քանակությամբ ածխածինը կարող է մթնոլորտ արտանետվել նախկինում սառեցված հողից, հատկապես տորֆյաներից, որոնք շարունակում էին վառվել անցյալ տարվանից։

## Պատճառները
Հրդեհների պատճառների որոշումը դժվարացնում է բարձրահարկերի հոսքի փոփոխության և Ռուսաստանում կլիմայի փոփոխության օրինաչափությունների դիտարկման հետ կապված դժվարությունները։ Հրդեհները 2021 թվականին գլոբալ մասշտաբով տեղի ունեցած մի քանի էքստրեմալ եղանակային երևույթներից մեկն է

## Ծանոթագրություններ