Ռուդոլֆ Յասիոկ

**Ռուդոլֆ Յասիոկ** (), չեխոսլովակ սպա, տանկիստ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական ​​Հանրապետության հերոս (1969 թվականի հոկտեմբերի 6-ից, հետմահու):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 8-ին ներկայիս Գավիրժով քաղաքի սահմանում գտնվող Դոլնի-Սուխա գյուղում։ Ազգությամբ չեխ է։ Ռուդոլֆ Յասիոկի հայրը հանքափոր է աշխատել Օրլովում։ 1931 թվականին նա կնոջ, դստեր՝ Հիլդայի և որդու՝ Ռուդոլֆի հետ տեղափոխվեց Ուկրաինա գումար աշխատելու նպատակով։ Նրանք հաստատվեցին Լուգանսկի մարզի Պարիժսկայա կոմունա քաղաքում (այժմ՝ Պերևալսկ), որտեղ հայրը շարունակել է իր աշխատանքը որպես հանքագործ, իսկ մայրը դարձել է մանկապարտեզի ուսուցչուհի։ 1938 թվականին ընդունել են խորհդրային քաղաքացիություն։

Ռուդոլֆն ավարտել է տասնամյա դպրոցը, ապա 4 տարի սովորել է Ռոստովի արդյունաբերական քոլեջում (Ռոստով-նա-Դոնու)։ 1941 թվականին ուսումն ավարտելուց հետո նա աշխատել է Մոլոտով քաղաքի (այժմ՝ Պերմ) փայտամշակման գործարանում: Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո նա չի կանչվել ռազմաճակատ իր ազգության պատճառով և շարունակել է աշխատել գործարանում (այլ աղբյուրների համաձայն՝ նա աշխատել է որպես լաբորատոր-քիմիկոս Օչերի գործարանում):

1942 թվականի փետրվարի 12-ին առաջիններից էր, որ անդամագրվել է Բուզուլուկում կազմավորված Չեխոսլովակիայի առանձին հետևակային գումարտակին։ Հունիսի 17-ին նա ուղարկվեց համակցված վաշտ, որտեղ դեկտեմբերի 14-ին նրան շնորհվեց եֆրեյտորի կոչում։ 1943 թվականի մարտին նա մասնակցել է Սոկոլովոյի ճակատամարտին, իսկ 1943 թվականի մայիսի 29-ին նրան շնորհվել է սերժանտի կոչում։

Նովոխոպյորսկում, որտեղ ձևավորվում էր չեխոսլովակյան 1-ին առանձին հետևակային խումբը, նա ավարտել է սպայական դպրոցը և 1943 թվականի մարտի 7-ին ուղարկվել է չեխոսլովակյան 1-ին տանկային խումբ։ Հոկտեմբերի 22-ին Տամբովի տանկային դպրոցում ուսուցումն անցնելուց հետո նրան շնորհվել է ավագ սերժանտի կոչում։ Նա ռազմաճակատ է ուղարկվել Տամբովի բնակիչների հավաքած գումարներով կառուցված T-34/76 տանկով որպես տանկի հրամանատար։

Առաջին տանկային գումարտակի կազմում նա մասնակցել է Դնեպրի ճակատամարտին։ Մարտի ընթացքում Ռուդոլֆ Յասիոկայի անձնակազմը ոչնչացրել է մեկ տանկ, երեք հակատանկային թնդանոթ, չորս գնդացիրային բույն և երկու տասնյակ թշնամու զինվոր։ Կիևի ազատագրման համար նա պարգևատրվել է Չեխոսլովակիայի ռազմական խաչով և Կարմիր աստղի շքանշանով։

Այնուհետև նա տանկային դասակի հրամանատար էր, իսկ 1944 թվականի փետրվարի 1-ին նրան շնորհվել է կրտսեր լեյտենանտի կոչում։ 1994 թվականի հունվարի 17-23- մարտերի ժամանակ կոցրել է անձնակազմի երկու անդամ։ Հունվարի 24-ին, կամուրջը պայթեցնելու գործողության ժամանակ, որը աջակցվում էր սակրավորներին, տանկը հայտնվել է սառույցի տակ և, չնայած բոլոր ջանքերին, այն բարձրացնել հնարավոր չի ստացվել։ Ռուդոլֆը ողջ է մնացել։

1944 թվականի ապրիլի 1-ին նշանակվել է տանկային առաջին գումարտակի հրամանատար։

1944 թվականի օգոստոսի 25-ին ամուսնացել է Վիկտորիա Կորեմնույի հետ։

Ռուդոլֆ Յասիոկը մասնակցել է Արևելյան Կարպատյան գործողությանը՝ Դուկլայի լեռնանցքի վրա հարձակման ժամանակ։ Սեպտեմբերի 22-ին, այն բանից հետո, երբ լեյտենանտ Ռիչարդ Տեսարզիկը ծանր վիրավորվեց «Գիրովա լեռ» կոչվող 694-րդ բարձունքը գրավելու համար մղված մարտում, նա կարճ ժամանակով փոխարինեց նրան՝ հրամանատարելով 3-րդ տանկային գումարտակը։ Սեպտեմբերի 29-ին նա գումարտակը առաջնորդեց հարձակման՝ կատարելով Չեխոսլովակիա ներխուժելու առաջին փորձը։ Սեպտեմբերի 30-ին, Զինդրանովա գյուղի (Լեհաստան) մոտ տեղի ունեցած մարտում, նրա տանկը ոչնչացվեց Չեխոսլովակիայի սահմանից 100 մետր հեռավորության վրա։ Նրա մարմինը հնարավոր եղավ դուրս հանել տանկից միայն հոկտեմբերի 8-ին, և երկու օր անց նա թաղվեց Դուկելսկի լեռնանցքի ռազմական գերեզմանատանը։

Նրա տանկը՝ Т-34/85 № 4050112-ը, վերանորոգվել է, բայց հոկտեմբերի 30-ին անդառնալիորեն վնասվել է, երբ բախվել է ականի։ Զոհվել է ևս երեք զրահամեքենավար։

Զինդրանովայի ճակատամարտից հետո, հոկտեմբերի 1-ին, Ռուդոլֆ Յասիոկային հետմահու շնորհվեց լեյտենանտի, իսկ 1946 թվականի փետրվարի 1-ին՝ պահեստազորի կապիտանի կոչում։ 1969 թվականին նրան հետմահու շնորհվեց Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական ​​Հանրապետության հերոսի կոչում։

Ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում նա վնասել և վերացրել էր 4 տանկ (որոնցից մեկը «Վագր» ծանր տանկն էր) և մեկ մեկ գրոհային ատրճանակ։

## Մրցանակներ և կոչումներ
Չեխոսլովակիայի պետական ​​մրցանակներ և կոչումներ.
* Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական ​​Հանրապետության հերոս (1969 թվականի հոկտեմբերի 6, հետմահու)
* Զինվորական խաչ (1943)

Խորհրդային պետական մրցանակներ․
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (1945 թվականի օգոստոսի 10, հետմահու)
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1944 թվականի մարտի 23)
* Կարմիր աստղի շքանշան (1943 թվականի դեկտեմբերի 21)
* «Խիզախության համար» մեդալ

## Հիշատակ
Դուկլայի Հերոսների ծառուղում տեղադրված է Ռուդոլֆ Յասիոկի կիսանդրին։ Նրա անունով է կոչվել Չեխոսլովակիայի բանակի տանկային գունդը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Свобода Л.* От Бузулука до Праги = z buzuluku do prahy / Авторизованный перевод с чешского. Переводчики Грачёв С. И. и Петров Ф. П. — Воениздат, 1963. — 408 с. — 15 000 экз.

 
Կատեգորիա:Չեխ ռազմական գործիչներ