open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թուրիդ Բիրքելանդ

**Թուրիդ Բիրքելանդ** (, ), նորվեգացի մշակույթի գործիչ, հեռուսալրագրող, հաղորդավար, քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի լեյբորիստական կուսակցության անդամ։ 1996 թ.-ից 1997 թվականներին դարձել է Նորվեգիայի մշակույթի նախարար։ Աշխատել է հեռուստատեսային ոլորտում։ Հեղինակել է բազմաթիվ հեռուստածրագրեր և գրքեր։ Կազմակերպել է կամերային երաժշտության համերգներ։

## Կենսագրություն
Թուրիդ Բիրքելանդը ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 5-ին նորվեգական Հյոուգեսուն քաղաքում։ Նրա հայրը դարձավ Նորվեգական երկաթի և մետաղամշակման խորհուրդի քարտուղար 1970-ական թվականներին։ Դրանից հետո էլ  Նորվեգիայի արհմիությունների միացյալ դաշնության քարտուղար ու Սյորմարկա քաղաքի դպրոցի տնօրեն։

Թուրիդ Բիրքելանդը միջնակարգ կրթությունը ստացել է մայրաքաղաք Օսլոյի Բյորկյոյի գիմնազիայում։ Այն ավարտել է 1981 թվականին։ Որից անմիջապես հետո ընդունվում է քոլեջ ու սովորում հընթացս 1982-1983  թվականների։ Ավարտելուց հետո Թուրիդ Բիրքելանդը քննություն հանձնեց փիլիսոփայական գիտությունների բնագավառում։

### Կարիերա
1985 թ.-ից 1992 թվականներին անդամակցում է Աշխատող երիտասարդների խորհրդին։ Բիրքելանդը ընտրվեց Նորվեգիայի պառլամենտի ներկայացուցչի տեղակալ 1985 թվականին կայացած պառլամենտական ընտրությունների ժամանակ։ Թուրիդ Բիրքելանդը նաև Եկեղեցական գործի մշտական կոմիտեի անդամ էր։ 1993 թվականից 1994 թվականները աշխատանքի է անցնում «Օգնություն նորվեգացի ժողովրդին» բարեգործական հիմնադրամում և  Նորվեգիայի Արհմիությոնների բրյուսելյան  մասնաճյուղում։ 1994 թվականին Թուրիդ Բիրքելանդը դարձավ Նորվեգիայի Եվրախորհրդի կազմում ընդգրկվելու հանձնաժողովի ղեկավարներից մեկը։ Սակայն այս հարցի շուրջ ռեֆերենդումը անցավ ապարդյուն։ 1995-1996 թվականների ընթացքում աշխատանքի անցավ «ТВ+», «Reiseradioen» և «TVNorge» հեռուստաընկերություններում։

1996 թվականի հոկտեմբերից 1997 թվականի հոկտեմբեր Թուրիդ Բիրքելանդը դարձավ Նորվեգիայի մշակույթի նախարաը։

Հետո Թուրիդը կրկին վերադառնում է լրագրողի մասնագիտությանը։ 1998 թվականին նա վերադառնում է  «Reiseradioen» հեռուստաալիք։ 1998 թ.-ից 1999 թվականը որպես հաղորդավար է աշխատել «NRK2» հեռուստատեսային ալիքում։ 1999 թ.-ից 2001 թվականներին նա «Rubicon TV» ալիքը պրոդյուսերն ու մենեջերն էր։ 2001 թ.-ից մինչև 2004 թվականը Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերություն հեռուստաալիքի մշակութային հաղորդաշարերի բաժնի ղեկավարը։ 2007 թ.-ից մինչև 2012 թվականը Նորվեգիայի ամենամեծ «Telenor» հեռուստաընկերության խորհրդի անդամ է եղել իսկ 2009 թվականից՝ Նորվեգիայի երաժշտական ակադեմիայում։

1997 թվականից մինչև 2001 թվականը Թուրիդ Բիրքելանդը ղեկավարել է Ռիսյորի երաժշտական փառատոնը (Risør):

2011 թվականին Թուրիդ Բիրքելանդի մոտ ախտորոշում են միելոֆիբրոզ։

Թուրիդ Բիրքելանդն իր մահկանացուն կնքում է հիսուներեք տարեկան հասակում՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին մայրաքաղաք Օսլոյում։

## Աշխատություններ
* Turid Birkeland og Sigurd Sandvin: *Alle fakta på bordet*. Oslo, 1992 EU-fakta
* *Stockholm – Din guide til storbyen!* Damm, 2001 ISBN 82-517-8792-0
* *London – Din guide til storbyen!* Damm, 2005. ISBN 82-496-0701-5

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգիացի քաղծառայողներ
Պացոկի գետի հովիտ

thumb|300px|Նորվեգիա-Ռուսաստան սահմանը ցույց տվող նշան
**Պացոկի գետի հովիտ** (),  հովիտ Հյուսիսային Եվրոպայում։ Հովիտը Պացոկի գետի գետաբերանով ձգվում է 150 կմ՝ անցնելով Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանի երկայնքով, իսկ հարավային մասում հասնում մինչև Ֆիլիանդիա։

Հովիտը պատված է սոճու և կեչու սաղարթախիտ անտառներով։ Ֆաունան և ֆլորան ընդգրկում են այնպիսի արևելյան տեսակներ, ինչպիսիք են սիբիրիական եղևնին և մշակառնետը։ Հովտի հարավային մասում է գտնվում Պասվիկ միջազգային արգելոցը։ Հովիտում գտնվում են բազմաթիվ լճեր, այդ թվում՝ Ինարի, Գրենսեվաթն, Հեվոսկոսի ջրամբարը, Ֆյարվաթեն, Վոյվաթուսարվի լճերը։

Ունի բավականին չոր կլիմա։ Տարեկան տեղումների քանակը ընդամենը 400 մմ է։ Հանդիսանում է հայտնի զբոսաշրջային վայր, որտեղ բազմաթիվ արշավորդներ ամռանը արշավներ են կազմակերպում։ Հուլիսին միջին ջերմաստիճանը 14&nbsp;°C  է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հովիտներ այբբենական կարգով
Մյոսվաթն

**Մյոսվաթն** (), Նորվեգիայի իր մեծությամբ 11-րդ լիճը։ Մակերեսը 78,4298 կմ² է։ Գտնվում է երկրի հարավ-արևելքում, մեծ մասը Տելեմարկ ֆյուլքեյի Վինե կոմունայում, իսկ 5,5 կմ²-ը Սունդետու կոմունայում։ Լճի ջրերը գետերի միջոցով հոսում են  Տինշյո լիճ։ Մյոսվաթն անվանման ծագումը հայտնի չէ։ Ենթադրվում է, որ այն կապված է Մոնե գետի հետ։

Լիճը ունի ոչ հավասարաչափ եզրագիծ։ Այն նման է 3 հատ մեկնած բաց ձեռքի։ Առավելագույն երկարությունը 40 կմ է։ Մտնում է Հանդարվեգինտա ազգային պարկի մեջ։ Ափի երկայնքով առկա են բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ, որոնք վերաբերվում են նախամարդու կենցաղին։ Ափամերձ տարածքներում նաև տեղակայված են Նորվեգիայի մի քանի խոշոր բարձրալեռնային ֆերմաներ։ Հանդիսանում է զբոսաշրջային երթուղիների կարևորագույն հանգույց։ Այն նաև ուղևորափոխադրումների և բեռնափոխադրումների կարևոր անցում է։

thumb|left|Մյոսվաթնի ջրերը հոսում է դեպի Մոնա գետ
1903 թ.-ին նորվեգացի ինժեներ-շինարար Ուլավ Հեգսթադը սկսեց լճի վրա ամբարտակի կառուցումը, որպեսզի այն վերածվի ջրամբարի։ 1904-1906 թթ.-ին արդեն հնարավոր եղավ արհեստական ձևով կարգավորել լճի մակարդակը։

## Պատմություն
1942 թ.-ի նոյեմբերի 19-ին ֆաշիստա-գերմանական արդյունաբերությանը վնաս հասցնելու շրջանակներում անգլիական դիվերսիոն ստորաբաժանումները վայրէջք են կատարել լճի սառցապատ մակերեսին և խափանեցին գերմանացի գիտնականների կողմից միջուկային զենքի պատրաստմանը։

Լճի մոտակայքում են գտնվում թանգարաններ և զբոսաշրջային տեղեկատվական կենտրոններ։

## Արտաքին հղումներ
* Լճի պաշտոնական քարտեզը:  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Ֆրանս-նորվեգական հարաբերություններ

[մինի|[Օսլոյում Ֆրանսիայի դեսպանատունը:]]
[մինի|Նորվեգիայի դեսպանի նստավայրը [Փարիզում:]]
**Ֆրանս-նորվեգական հարաբերությունները **արտաքին հարաբերություններ են Ֆրանսիայի և Նորվեգիայի միջև։

Երկու երկրներն էլ դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 1905 թվականին՝ Նորվեգիայի անկախությունից հետո։ Ֆրանսիան ունի իր դեսպանատունը Օսլոյում։ Նորվեգիան դեսպանատուն ունի Փարիզում։

Երկու երկրներն էլ հանդիսանում են ՆԱՏՕ-ի, Եվրոպայի Խորհրդի լիիրավ անդամ։ Կան մոտ 2000 նորվեգացիներ, ովքեր ապրում են Ֆրանսիայում և շուրջ 3,571 ֆրանսիացիներ, ովքեր ապրում են Նորվեգիայում։

Երկու պետություններ էլ տարածքային պահանջներ ունեն Անտարկտիդայից, բայցևայնպես փոխադարձաբար ճանաչում են այդ։

## Կրթություն
Նորվեգիայում կա ֆրանսիական երկու միջազգային դպրոց։

## Արտաքին հղումներ
* Ambassade de Norvège en France 
* Ambassade de France en Norvège 
* Liste des consulats honoraires norvégiens en France 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արտաքին հարաբերություններ
Ուլշի լը Շատո

**Ուլշի լը Շատո** (), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։

## Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 827 մարդ էր։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 518 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 353-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 165-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 68,1 %, 1999 թվականին եղել է 66,5%)։ 353 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 301-ը (165 տղամարդ և 136 կին), գործազուրկ էին 52 մարդ (32 տղամարդ և 20 կին)։165 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 44-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 54-ը՝ թոշակառուներ, 67-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Դրևվատնետ

**Դրևվատնետ** (), լիճ Նորվեգիայի Նուրլան ֆյուլքեի (մարզի) Վեվսն կոմունայում (համայնքում)։ Հանդիսանում է զբոսաշրջային հայտնի վայր, որտեղ ամռան ամիսներին կազմակերպվում են վրանային ճամբարներ, այդ թվում՝ նաև գիտահետազոտական բանակումներ։

## Բնութագիր
Լիճը գտնվում է ծովի մակարդակից 48 մ բարձրության վրա։  Ունի 4,93 կմ² մակերես։ Ափի ամբողջ երկարությունը կազմում է 11,74 կմ։

## Անվանում
Անվան առաջին մասն առաջացել է Դրևյա գետի անվանումից, որին միացվել է «vatn» վերջավորությունը, ինչը նշանակում է լիճ։
 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Սալմիյարվի լիճ

**Սալմիյարվի** (), լիճ Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Պացոկի գետի հովիտում։ Վարչատարածքային առումով ընդգրկված է Մուրմանսկի մարզում (ՌԴ) և Սյոր-Վարանգեր կոմունայում (Նորվ.): Ունի 32,51 կմ², որից 23,12 կմ²-ը ՌԴ-ում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 21 մ բարձրության վրա։ Հանդիսանում է Սկուգֆոսի ՀԷԿ-ի վերին ջրասնուցիչը։

Սալմիյարվի լիճը Բարենցի ծովի ջրահավաք ավազանի մաս է կազմում, որին միանում է Պացոկի գետի միջոցով։ Ջրահավաքում հիմնականում տեղի է ունենում ձնահոսքերի և անձրևաջրերի միջոցով։ Ափի ռելիեֆը բարձրադիր է, որի կենտրոնական մասում հստակ ընդգծված է Հարյունվարա լեռը։ Անտառային շերտը հիմնականում կազմված է կեչու և սոճու ծառերից։ Լճում առկա են մի քանի կղզյակներ, որոնցից ամենամեծն է Լիտլե-Սկուգեն։ Սալմիյարվի Պացոկի գետի միջոցով գետն ի վեր միանում է Սկուգվաթն լճին, իսկ գետն ի վար, Բերնսուդ և Թրոնգսուդն նեղուցների միջոցով Կոնտիոյարվի լճին։ Լճի հյուսիսարևմտյան մասում հստակ ընդգծված է Սվանվիկա ծոցը։

Լճի ափին տեղակայված են նորվեգական Բերնեբյուկտ, Հովլանդ, Բերկլուն, Սվանվիկ, Լանգնես և այլ բնակավայրեր։ Ռուսական կողմում է գտնվում Սալմիյարվի գյուղը։ Արևելյան ափով անցնում է ռուսական P10 ավտոմայրուղիննորվեգական 885 ավտոմայրուղուն զուգահեռ։

Լճի ամենահին անվանումը *Øvre Klostervann* է, ինչը թարգմանաբար նշանակում է *«Վերին վանքային լիճ»*։ Ընդհուպ մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը օգտագործվում էր *Čoalme-jau’re*, որը թարգմանաբար նշանակում է *«Լիճ-մակընթացություն»*։ Պատերազմից հետո լճի արևմտյան ափը բնակեցվեց ֆիններով և այն ստացավ իր ներկա պաշտոնական անվանումը։ Նորվեգական անվանումն է *Svanevatn*, ինչը նշանակում է *«Կարապի լիճ»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Մուրմանսկի մարզի լճեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Կատեգորիա:Սահմանային լճեր
Սկուգվաթն

**Սկուգվաթն** (), լիճ Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Պացոկի գետի հովիտում։ Վարչատարածքային առումով ընդգրկված է Մուրմանսկի մարզում (ՌԴ) և Սյոր-Վարանգեր կոմունայում (Նորվ.): Գտնվում է ծովի մակարդակից 31 մ բարձրության վրա։

Սկուգվաթն լիճը Բարենցի ծովի ջրահավաք ավազանի մաս է կազմում, որին միանում է Պացոկի գետի միջոցով։ Ջրահավաքում հիմնականում տեղի է ունենում ձնահոսքերի և անձրևաջրերի միջոցով։ Ափի ռելիեֆը հիմնականում ճահճային է։ Անտառային շերտը հիմնականում կազմված է կեչու և սոճու ծառերից։ Լիճը հանդիսանում է Մելկեֆոս ՀԷԿ ջրահավաքման աղբյուրը։ Հյուսիսային մասում հստակ ընդգծված է Ֆյուգլեբուքտա ծոցը։ Լճում առկա են բազմաթիվ կղզյակներ, որոնցից ամենամեծերն են Գրասհոլմենը, Սկոլտեհոլմենը և Նիվասաարին։ Սալմիյարվի Պացոկի գետի միջոցով գետն ի վեր միանում է Բոսսոյավրե լճին, իսկ գետն ի վար, Մելկեֆոս և Մաիթոկոսկի նեղուցների միջոցով Սալմիյարվի լճին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Emneplan 2007/2008 | FKR201. (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Մուրմանսկի մարզի լճեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Կատեգորիա:Սահմանային լճեր
Պետեր Անդրեաս Մունկ

**Պետեր Անդրեաս Մունկ** (, առավել հայտնի է որպես **Պ. Ա. Մունկ**, ), նորվեգացի պատմաբան, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Հայտնի է Նորվեգիայի միջին դարերի պատմության վերաբերյալ աշխատություններով։ Մունկի հետազոտությունները ներառում էին հնագիտությունը, աշխարհագրությունը, ազգագրությունը, լեզվաբանությունը և իրավագիտություն։ Հայտնի է նաև նորվեգական «Առասպելական սագայի» թարգմանությամբ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Շիենեի դպրոցը, ապա սովորել է Օսլոյի համալսարանում։ 1837 թվականին դասախոսություններ է կարդացել այդ նույն համալսարանում։ 1841 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

1857 թվականի դեկտեմբերի 12-ին դարձել է Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ պատմաքաղաքական գիտությունների գծով։ 1861 թվականից եղել է պետական արխիվների դիվանապահը։

## Գիտական ներդրում
Մունկի գիտական հետազոտությունները նվիրված են եղել նորվեգական պատմության հնագույն շրջանի վերակերտմանը։ Կազմել է «Նորվեգական ժողովրդի պատմություն» գիտական աշխատությունը, որում նկարագրել է Նորվեգիայի պատմությունը մինչև 1397 թվականը։

## Ընտրյալ աշխատանքներ
* *Norges, Sveriges og Danmarks Historie til Skolebrug* (1838)
* *Norges Historie i kort Udtog for de første Begyndere* (1839)
* *Nordens gamle Gude- og Helte-Sagn i kortfattet Fremstilling* (1840)
* *Verdenshistoriens vigtigste Begivenheder* (1840)
* *De nyeste Tiders Historie* (1842)
* *Fortegnelse over de mest befarede Landeveie og Reiserouter saavel mellem Stæderne, som Landdistricterne i Norge* (1846)
* *Det oldnorske Sprogs eller Norrønasprogets Grammatik* (with C. R. Unger, 1847)
* *Underholdende Tildragelser af Norges Historie* (1847)
* *Nordmændenes Gudelære i Hedenold* (1847)
* *Det gotiske Sprogs Formlære* (1848)
* *Kortfattet Fremstilling af den ældste norske Runeskrift* (1848)
* *Om Skandinavismen* (1849)
* *Historisk-geographisk Beskrivelse over Kongeriget Norge (Noregsveldi) i Middelalderen* (1849)
* *Det norske Folks Historie* (1852—1859)
* *Om den saakaldte nyere historiske Skole i Norge* (1853)
* *Nordmændenes ældste Gude- og Helte-Sagn* (1854)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Peter Andreas Munch
* Peter Andreas Munch's "Norse Mythology: Legends of Gods and Heroes" e-book 
* Digitized books by Munch

Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կոնտիոյարվի

**Կոնտիոյարվի** (), լիճ Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Պացոկի գետի հովտում։ Վարչատարածքային առումով ընդգրկված է  Մուրմանսկի մարզում (ՌԴ) և Սյոր-Վարանգեր կոմունայում (Նորվ.): Ունի 17,2 կմ², որից 4,45 կմ²-ը ՌԴ-ում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 21 մ բարձրության վրա։ Հանդիսանում է Սկուգֆոսի ՀԷԿ-ի վերին ջրասնուցիչը։

Կոնտիոյարվի լիճը Բարենցի ծովի ջրահավաք ավազանի մաս է կազմում, որին միանում է Պացոկի գետի միջոցով։ Ջրահավաքում հիմնականում տեղի է ունենում ձնահոսքերի և անձրևաջրերի միջոցով։ Ափի ռելիեֆը հիմնականում հարթավայրային է։ Արևմտյան կողմում գտնվում է 105 մ բարձրություն ունեցող Բրատբերգետ բլուրը։ Անտառային շերտը հիմնականում կազմված է կեչու և սոճու ծառերից։ Պացոկի գետին միանալու հատվածում գտնվում է Ստուրե-Գրենսեհոլմեն կղզին։ Կոնտիոյարվին Պացոկի գետն ի վեր Թրոնգսունդ և Բյորնսունդ նեղուցներով միանում է Սալմիյարվի լճին, իսկ գետն ի վար Կլիստերվաթեն լճին։

Լճի ափին տեղակայված են նորվեգական Թրոնդսվագեն, Ֆել, Սանդնեսետ, Բյորնստրանդ, Նուրդգորդ, Լաուվլի, Սլետտա և Տրոնգսունդնեսեթ բնակավայրերը։ Ռուսական կողմում բնակավայր չկա։ Լճի արևմտյան ափով է անցնում նորվեգական թիվ 885 ավտոմայրուղին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Norgeskart». Kartverket. Besøkt 8. januar 2016. (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Մուրմանսկի մարզի լճեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լճեր
Կատեգորիա:Սահմանային լճեր
Նիդարոսի Մայր Տաճար

**[[Նորվեգիա]]յի** **[[Տրոնհեյմ]]** քաղաքում է գտնվում **Նիդարոսի Մայր Տաճարը** (նորվեգերեն՝ Nidarosdomen): Լյութերական այս տաճարը պատմականորեն ամենանշանակալի եկեղեցին է Նորվեգիայում և հանդիսացել է Նորվեգիայի միապետերի թագադրության վայրը։ 350px|մինի|Նիդարոսի Մայր ՏաճարՄայր տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1070 թվականին, Սուրբ Օլավի գերեզմանի տեղում, ով ընկել էր Ստիկլաստադիրի ճակատամարտում (1030)։
Շինարարությունն ավարտվել է մոտ 1300 թվականին։ Տաճարը մի քանի անգամ տուժել է հրդեհների պատճառով և բազմիցս վերակառուցվել։ Վերջին խոշոր վերականգնումը սկսվել է 1869 թվականին և պաշտոնապես ավարտվել միայն 2001 թվականին։
Տաճարը կառուցվել է գոթական և ռոմանական ոճով։ Դրա արևմտյան ճակատը զարդարված է թագավորների կերպարներով, սրբերի և Քրիստոսի պատկերներով, իսկ ներքին հարդարանքը զարդարում են վիտրաժները, որոնք տեղադրվել են XX դարում։ Տաճարում կա երկու երգեհոն, այնտեղ են պահվում Էյստեյնա Էրլենդսոնի սուրբ մասունքները։ Այսօր Մայր տաճարը Տրոնհեյմի հայտնի տեսարժան վայրերից մեկն է և հիացնում է տուրիստներին իր գրավչությամբ։ Ամեն տարի այնտեղ է այցելում ավելի քան 40 000 զբոսաշրջիկ ամբողջ աշխարհից։

Vinterdomen.jpg|Ձմեռային տեսարան՝ Մայր տաճար
Nidaros Cathedral Trondheim.JPG|Նորվեգիա.Տրոնհեյմ
Trondheim (8275000584).jpg|Տրոնհեյմ
Trondheim (8273937847).jpg|Մայր տաճար


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թրոնհեյմի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Նուր Թրյոնդելագի լյութերական եկեղեցիներ
Օդդ Բանգ-Հանսեն

**Օդդ Բանգ-Հանսեն** (, ), նորվեգացի գրող, սցենարիստ, լրագրող և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Օդդ Բանգ-Հանսենը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 9-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Քրիստիանիայում, որը ներկայումս վերանվանվել է Օսլո։ Օդդը ծնվել է հոգևորականի ընտանիքում։ 1934 թվականին ավարտում է Օսլոյի համալսարանը։ Աշխատել է մայրաքաղաքի առևտրական դպրոցում որպես դասավանդող։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասկացել է Դիմադրության շարժմանը։ Պատերազմի ընթացքում Օդդը հեռանում է Միացյալ Թագավորություն։ Պատերազմի ավարտից հետո Օդդ Բանգ-Հանսենը նորվեգական թերթերի ու ամսագրերի մշակութային նորությունների տեսաբանն էր։

1965 թվականից մինչև 1971 թվականը Օդդ Բանգ-Հանսենը ղեկավարել է Նորվեգական գրողների խորհուրդը, որը կոչվում էր «Den norske Forfatterforening»:

Օդդ Բանգ-Հանսենն իր մահկանացում կնքում է յոթանասունհինգ տարեկան հասակում՝ 1984 թվականի մարտի 4-ին հայրենի քաղաքում՝ Օսլոյում։

## Ստեղծագործություններ
Օդդ Բանգ-Հանսենը հայտնի է նաև որպես մանկագիր։ Առաջին անգամ գրական ասպարեզում իր ունակությունները փորձել է 1938 թվականին։

Գրողի սցենարի հիման վրա նկարահանվել են մի շարք գեղարվեստական կինոնկարներ, այդ տվում «Trost i taklampa» (1955 թվական), «Սցենար ձյուների վրա» (1966 թվական) և «Ընդամենը մի կյանք» (1968 թվական)։

Օդդ Բանգ-Հանսենը զբաղվել է նաև թարգմանչական աշխատանքներով։ Թարգմանել է ներքոհիշյալ գրողների լավագույ ստեղծագործությունները նորվեգերենով. Աստրիդ Լինդգրեն, Վյայնյո Լիննա, Վլադիմիր Նաբոկով, Հանս Քրիստիա Անդերսեն և այլն։

Գրական շատ մրցանակների ու պարգևների դափնեկի է Օդդ Բանգ-Հանսենը։ Դրանց թվում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Նորվեգիայի մշակույթի նախարարության կողմից սահմանված «Մանկական և պատանեկան գրականության համար» մրցանակը, որը ստացել է 1949 թվականին։ Իսկ Բաստիան մրցանակին Օդդ Բանգ-Հանսենն արժանացել է 1959 թվականին։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
* *Fager er studentens drøm*, Gyldendal (1938).
* *Ringen rundt brønnen*, Tiden (1946).
* *I denne natt*, Tiden (1947).
* *Tanker i hytt og vær* (1948),  illustrert av Randi Monsen
* *Mette og Tom i fjellet*, Tiden (1948). Barne-og ungdomsbok.
* *Møllen og lyset* (1949)
* *Mette og Tom og bokstavene*, Tiden (1949). Barnebok
* *Mette og Tom i hulen*, Tiden (1951).Barne-og ungdomsbok. Filmet i 1951.
* *Trapp med ni trinn*, Tiden (1952). Barne-og ungdomsbok.
* *Tom og Mette på sporet* (1952).  Manus basert på egen bok.  Spiller også faren til Pål Bang-Hansen.
* *Fly hvite due*, Tiden (1953).  Roman fra Vola, en by i Italia.
* *Trost i taklampa* (1955).  Bidrag til manus.
* *Spilleman på flukt*(1957) Barne-og ungdomsbok
* *Skrift i sne* (1966).  Manuskript.
* *Historien om Fridtjof Nansen* (1968).  Manuskript.
* *Det nye kjøkkenbibliotek* (Gyldendal, 1971).  Redaktør.  Oversett av Truls Hoff.
* *Fra mitt spisebord i mange land og landskaper* (Tiden, 1973).  Om matlaging.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Odd Bang-Hansen
* Digitaliserte bøker av Bang-Hansen i Nasjonalbiblioteket.

Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի դիմադրության անդամներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ստյերնյոյա

**Ստյերնյոյա**, կամ **Ստյերնյո**, **Սյոնյոյա** (), կղզի Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Սեյլան կղզու հարավ-արևմուտքում և Սյորյա կղզու հարավում։ Վարչատարածքային առումով այն գտնվում է Ֆինմարք կոմսությունում։

Կղզու անվանման հիմքում ընկած են *stjerne* («աստղ») և *øy* («կղզի») բառերը, քանի որ Ստյերնյոյայի ափագիծը նման է աստղի, հատկապես հյուսիսային հատվածը։ Կտրտված նեղ թերակղզիների միջև առաջացել են բազմաթիվ ֆյորդեր և այդ թերակղզիները նման են աստղի ճառագայթների, որից էլ առաջացել է անվանումը։

## Աշխարհագրություն և բնակչություն
Ստյերնյոյա կղզու տարածքը կազմում է 248.1 կմ²։ Կղզին տարածքի մեծությամբ Նորվեգիայի 23-րդ կղզին է համարվում։ Ստյերնյոյան աչքի է ընկնում լեռնային բնույթով. կան մի շարք գագաթներ, որոնց բարձրությունը հասնում է ավելի քան 900 մետրի։ Ամենաբարձր կետը համարվում է «Kjerringfjordfjellet» լեռը, որի բարձրությունը հասնում է 960 մետրի։

Վարչատարածքային բաժանման պատճառով այսօր Ստյերնյոյա կղզին մտնում է երեք կոմունաների կազմի մեջ. դրանք են՝ Ալթա (կղզու արևելյան հատվածը), Հասվիկ (կղզու արևմտյան հատվածը) և Լոպպա (կղզու հարավարևմտյան ընդարձակ տարածքները)։

Ստյերնյոյա կղզու բնակչությունը ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների կազմում է շուրջ 93 մարդ, իսկ 2012 թվականի տվյալներով թիվը պակասել է, հասնելով 80-ի։ Ամենաշատը ապրում են սաամները, որոնց հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն է։

## Տնտեսական օգտագործում
Ստյերնյոյա կղզու տարածքում կան նեֆելինի (նեֆելինային սիենիտի) զգալի պաշարներ։ Դրա վերամշակումը կղզու Լիլեբուկտ մասում սկսվել է անցած դարում դեռևս՝ 1961 թվականին նորվեգական  North Cape Minerals AS ընկերության կողմից (այսօր այդ ընկերությունն անվանում են Sibelco Nordic): 2000 թվականի տվյալների համաձայն նեֆելինի տարեկան հանույթը կազմում է ավելի քան 330 հազար տոննա։ Արդյունահանված սիենիտի զգալի մասը Նորվեգիան հիմնականում արտահանում է հում վիճակում, որպես ապակու արդյունաբերության համար հումք։

Ամռանը Ստյերնյոյա կղզին սաամների կողմից օգտագործվում է որպես հյուսիսային եղջերուների արոտավայր։ Այս եղջերուներին մայրցամաքից այստեղ են բերում լաստանավերի միջոցով։

## Տարաձայնություններ սաամների հետ
Ստյերնյոյա կղզում արդեն երկար տարիներ լուրջ տարաձայննություններ է ընթանում այստեղ մշտական բնակվող այսպես կոչված «ծովային սաամների», ովքեր հիմնականում զբաղվում են ձկնորսությամբ և, մայրցամաքում ապրող սաամների միջև, որոնք ամեն տարի ամռան սեզոնին կղզին օգտագործում են որպես արոտատեղ հյուսիսային եղջերուների համար։ Ըստ Նորվեգիայի օրենսդրության եղջերվապահությունը հանդիսանում է սաամներին պահող զբաղմունքը։ Ուստի եղջերաբույծ սաամները ձգտում են կղզում դադարեցնել բոլոր տեսակի տնտեսական գործունեությունները և այն տրամադրեն բացառապես հյուսիսային եղջերուների բուծմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Statens utvisning av sjølakseplasser på Stjernøya og Seiland
* ''Torill M. Wiggen''. Varsler harde tak på Stjernøya // Altaposten, 18.02.2009.
* ''J. Sandberg McGuinne.'' Stjernøya — Who Has the Right to the Land?  // WordPress.com, 30.12.2012.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Weather forecast for Stjernøya, Alta (Finnmark)  // Norwegian Meteorological Institute and Norwegian Broadcasting Corporation.
* Stjernøya  // My Little Norway, 27.03.2013.

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգական ծովի կղզեխմբեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կղզիներ
Սվալբարդի եկեղեցի

**Սվալբարդի եկեղեցի** (), լյութերական եկեղեցի Նորվեգիայի Շպիցբերգեն լեռնավահանի Լոնգյիր բնակավայրում։ Եկեղեցին պատկանում է լյութերական նորվեգական պատրիարքության Հյուսիսային Հոլգլանդի թեմին և հանդիսանում է աշխարհի ամենահյուսիսային լյութերական եկեղեցին։

## Պատմություն
Սվալբարդի ժամանակակից եկեղեցին կառուցվել է 1957 թվականին։ 1958 թվականի օգոստոսի 24-ին տեղի է ունեցել եկեղեցու օծումը, որը կատարել է եպիսկոպոս Ալֆ Վիիգ։ Մինչ նոր եկեղեցու կառուցումը Լոնգյիրում եղել է մեկ այլ եկեղեցի, որը կառուցվել է 1921թ.-ին։ Այն ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Նոր եկեղեցին 2004թ.-ին վերանորոգվել է՝ միացվելով բնակավայրի կենտրոնական ջեռուցման համակարգին։

Սվալբարդի եկեղեցուց Շպիցբերգենում է գտնվում Բարենցբուրգի ռուսական ուղղափառ եկեղեցի։ Հորնսուն գիտահետազոտական կայանում կա նաև լեհական կաթոլիկ եկեղեցու 10 հոգանոց համայնք, որը չունի սեփական եկեղեցի և հոգևորական։ Սվալբարդի եկեղեցու հոգևոր հովիվը այցելում է լյութերական այլ համայնքներ, այդ թվում՝ լեհական և հոգևոր ծառայություն մատուցում։ Նա համագործակցում է կաթոլիկ և ռուսական ուղղափառ եկեղեցիների հետ։
## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bundesarchiv N 1572 Bild-1925-085, Polarfahrt Dampfer "München", Advent-Bay.jpg|thumb|300px|Հին եկեղեցին, Լոնգյիր, 1925թ.
Պատկեր:1973HDR Longyearbyen.jpg|Սվալբարդի եկեղեցին Լոնգյիրում
Պատկեր:NO-spitzbergen-longy-kirche-innen.jpg|Սվալբարդի եկեղեցու ներքին հարդարանքը
Պատկեր:Longyearbyen-Church-2006.jpg|Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի լյութերական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Նորվեգական խաչակրաց արշավանք

**Նորվեգական խաչակրաց արշավանք**, ռազմական գործողություն, որը տեղի է ունեցել Նորվեգիայի առաջնորդ Սիգուրդ I Խաչակիրի գլխավորությամբ՝ 1107-1110 թվականներին։ Կազմակերպման ձևով այն հիշեցնում էր վիկինգների արշավանքները, որոնք տեղի էին ունեցել նախորդ դարաշրջանում, թեև ձևականորեն ուներ կրոնական բնույթ։

## Դեպի Երուսաղեմ
Սիգուրդը 5000-ի հասնող իր զորքերով 60 նավով Նորվեգիայից հեռանում են 1107 թվականին։ Աշնանը նրանք հասնում են Անգլիա, որտեղ իշխում էր Հենրիխ I-ը։ 1108 թվականին նորվեգական նավատորմը խարիսխ է գցում Գալիսիայի ափին, որտեղ անցկացնում է ձմեռը։ Այնտեղ սով է սկսում, և տեղի թագավորը արգելում է նորվեգացիներին զբաղվել առևտրով։ Դրան ի պատասխան՝ Սիգուրդը ավերում է տեղի արքայի նստավայր ամրոցը։ Ավելի ուշ ծովային ճանապարհին նորվեգացիները հաղթում ու թալանում են ծովահենների նավատորմը և կարողանում գրավել ութ նավ։

Ավելի ուշ նավատորմը հասնում է ալ-Անդալուս, որտեղ գրավում են Սինտրա ամրոցը և շարժվում Լիսաբոն։ Հարուստ ռազմավարով շարժվելով առաջ՝ նրանք կարողանում են չորրորդ հաղթանակը տանել Պիրենեյան թերակղզում և շարժվել Բալեարյան կղզիներ։ Անցնելով Ջիբրալթարի նեղուցը և մտնելով Միջերկրական ծով՝ նորվեգները ներխուժում են իսլամադավան ծովահենների միջնաբերդ Բալեարյան կղզիներ, որոնք հայտնի էին իրենց ստրկավաճառության շուկաներով։ Նորվեգներն այստեղ հանդիպում են մեծաքանակ սևամորթների ու սարակինոսների։

Անպարտելի համբավ ձեռք բերած նորվեգական բանակը կարողացավ գրավել նախ Իբիցա, ապա՝ Մենորկա կղզիները, սակայն չհարձակվեց խոշորագույն՝ Մալյորկա կղզու վրա։ 1109 թվականին խաչակիրները հասան Սիցիլիայի թագավորություն, որտեղ նրանց ընդունեց տասներկուամյա Ռոժեր II թագավորը։

1110 թվականի ամռանը խաչակիրները հասնում են Պաղեստին և ուղղվում Երուսաղեմ։ Բալդուին I արքան Սիգուրդի հետ ժամանում է Հորդանան գետի ափ, որտեղ նորվեգներին նվիրում է զանազան պարգևներ։ Նույն թվականին, երբ Սիգուրդը հեռանում է իր նավատորմը, իսկ Բալդուինը՝ մուսուլմանաբնակ Սիդոն քաղաքը, այդ ժամանակ մասնակցում է քաղաքի պաշարմանը։ Քաղաքը նվաճվում է, և նրա տեղում առաջանում է Սիդոնի իշխանությունը։

## Վերադարձ
Սիգուրդն իր նավատորմով Պաղեստինից մեկնում է Կիպրոս, որից հետո անցնում Հունաստան։ Մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսում սպասելով համընթաց քամու՝ նավատորմը շարժվում է մեկ գծով՝ ազդեցություն թողնելով ինչպես բազմահազարանոց քաղաքի, այնպես էլ կայսր Ալեքսեյ I-ի վրա։ Սիգուրդը կայսրին հանձնել էր նավեր ու թանկարժեք նվերներ, որի դիմաց կայսրը նրան ձիեր է տրամադրում՝ ցամաքով վերադառնալու համար։ Նորվեգացիներից շատերը մնացին Կոստանդնուպոլսում՝ բյուզանդացիների մոտ ծառայության անցնելով։ Երեք տարի անց նորվեգական բանակը, անցնելով Բուլղարիան, Հունգարիան, Շվաբիան և Բավարիան՝ հասնում է Դանիա։ Այնտեղ Նիլս թագավորը նրանց նավ է տրամադրում՝ Նորվեգիա հասնելու համար

## Տես նաև
* Շվեդական առաջին արշավանք
* Շվեդական երկրորդ արշավանք
* Շվեդական երրորդ արշավանք

## Գրականություն
*  (Old Norse: http://www.heimskringla.no/wiki/Saga_Sigur%C3%B0ar_j%C3%B3rsalafara%2C_Eysteins_ok_%C3%93lafs)

Կատեգորիա:12-րդ դարի խաչակրաց արշավանքներ
Կատեգորիա:Նորվեգական կայսրություն
խ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Դեյմոն Ալբարն

**Դեյմոն Ալբարն** ( , ), բրիտանացի երաժիշտ, որը ամենից առաջ հայտնի է որպես Blur խմբի մենակատար, ինչպես նաև Gorillaz և The Good, the Bad and the Queen նախագծերի հիմնադիր և անդամ։

## Վաղ տարիներ
Ալբարնը ծնվել է Լեյթոնսթուոնում (Արևելյան Լոնդոն) բոհեմյան ընտանիքում։ Դեյմոնի մայրը՝ Հեզել Ալբարնը, ծնունդով Լինքոլն կոմսությունից է։ Նա բեմի ձևավորող է աշխատել Royal Stratford East լոնդոնյան թատրոնում։ Հայրը՝ Կիտ Ալբարնը, ծնվել է Նոթինգեմ կոմսությունում։ Նա զբաղվել է կահույզի դիզայնով։ Դեյմոնի ծնողները հետաքրքրվում էին հիփի մշակույթով։ Այս ստեղծագործ ընտանիքը ընկերություն էր անում Լոնդոնի 1960-ական թվականների փսիխոդելիկ շրջանների ներկայացուցիչների հետ, այդ թվում՝ Soft Machine խմբի երաժիշտների հետ։

## Անհատական կարիերա
;Անհատական սինգլներ
* *[[EP Democrazy]]* (2003)
* *[[Everyday Robots]]* (2014)

;Ստուդիական ձայնագրություններ աֆրիկացի երաժիշտների հետ համագործակցությամբ
* *[[Mali Music]]* (2002) (Afel Bocoum-ի, Toumani Diabaté & Friends-ի մասնակցությամբ) #81 (UK)
* *[[Music Is Your Radar]]* (2009) (Ալբարնի Honest Jon’s լեյբլի անդամների մասնակցությամբ)
* *[[Kinshasa One Two]]* (2011) (DRC Music-ի մասնակցությամբ)
* *Maison Des Jeunes* (2013) (Africa Express-ի մասնակցությամբ)

;The Good, the Bad and the Queen
* *[[The Good, the Bad and the Queen]]* (2007) (Թոնի Ալենի, Փոլ Սիմոնոնի և Սայմոն Թոնգի մասնակցությամբ) #2 (UK)

;Rocket Juice and The Moon
* *[[Rocket Juice & the Moon]]* (2012) (Ֆլիի և Թոնի Ալենի մասնակցությամբ)

;Օպերաներ
* ** (2008) #5 (UK)
* *[[Dr Dee|Dr Dee: An English Opera]]* (2012)

;Սաունդթրեքներ
* *[[Ravenous]]* (1999) (with Michael Nyman)
* *[[Ordinary Decent Criminal]]* (2000)
* *[[101 Reykjavík]]* (2002) (with Einar Örn Benediktsson)
* *[[The Boy in the Oak]]* (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Blur-ի պաշտոնական կայքը
* Gorillaz-ի պաշտոնական կայքը
* The Good, the Bad and the Queen-ի պաշտոնական կայքը
* Blur խմբի երկրպագուների կայքը

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Շիբոտնի աստղադիտարան

**Շիբոտնի աստղադիտարան**,  աստղադիտական կայան Նորվեգիայի Շիբոտն բնակավայրում։ Պատկանում Թրոմսյոյի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետին։ Այն հանդիսանում է աշխարհի ամենահյուսիսային աստղադիտարանը, որը ընդգրկված է Փոքր մոլորակների կենտրոնի կազմում։ Տեղակայված է Բևեռային շրջանից վեր։ Աստղադիտարանի միջոցով հնարավոր է հետևել աստղային երկնքին միայն հոկտեմբերի 1-ից ապրիլի 1-ը։ Բայց նույնիսկ այդ ժամանակաշրջանում աստղադիտումներին երբեմն խոչընդոտում է Բևեռափայլը։ Տարեկան հավաքվում է լուսաչափական որակի 15-20 օր։ Աստղադիտարանի գլխավոր աստղադիտակը 0.5 մետրանոց Րիչի-Կրետեն է, որը հիմնականում կիրառվում է ուսումնական նպատակներով ու սարքավորման թեստավորման համար։ Տվյալ աստղադիտակի վրա կիրառվում են այնպիսի սարքեր, ինչպիսիք են լուսաանկյունային չափիչներ, CCD-ներ և լուսաչափիչներ։

Աստղադիտարանի աշխատանքային հիմնական ուղղություններն են
* իրար փոխազդող երկվորյակ աստղերի (W UMa) ուսումնասիրությունը,
* բռնկվող աստղերի ուսումնասիրությունը։

Շիբոտնի աստղադիտարանում նաև տեղակայված է գեոմագնիսական աստղադիտարան, որը հետևում է Հյուսիսային Նորվեգիայում հայտնվող ավրալ գոտուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աստղադիտարանի կայքը:  (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Նորվեգիայի աստղադիտարաններ
Black Lives Matter

thumb|right|200px|Black Lives Matter շարժման լոգոն։
**«Black Lives Matter»** (**BLM**, ), աֆրոամերիկացիների կողմից ստեղծված միջազգային շարժում՝ ընդդեմ սևամորթների դեմ իրականացվող բռնություններին և սիստեմատիկ ռասիզմին։ Շարժման մասնակիցները պարբերաբար բողոքի ցույցեր են կազմակերպում ոստիկանության աշխատակիցների կողմից սպանված սևամորթների համար և բարձրացնում են այնպիսի խնդիրներ, որոնցից են ռասայական պրոֆիլավորում, ոստիկանական դաժանություն և ռասայական անհավասարություն։

2013 թվականին մեքսիկական արմատներով ոմն Ջորջ Զիմերմանի կողմից աֆրոամերիկացի երիտասարդ Թրեյվոն Մարտինի սպանությունից հետո սոցիալական ցանցերում սկսեցին օգտագործել **#BlackLivesMatter** հեշթեգը, որի հեղինակներն են Ալիշա Գերզան, Փեյտրիս Քոլորսն և Օպալ Թոմետին։ Շարժումը ավելի մեծ տարածում ստացավ 2014 թվականին՝ աֆրոամերիկացիներ Մայք Բրաունի և Էրիկ Գարների սպանություններից հետո։

«Black Lives Matter» շարժման վերաբերյալ լայն հասարակության կարծիքը տարբերվում է։ Բազմաթիվ քննադատների շրջանում (այդ թվում՝ սևամորթ) շարժումն ունի տեռորիստական, ազգայնական և ռասիստական նրբերանգներ։ Շարժմանն ի պատասխան ստեղծվել է «All Lives Matter» () արտահայտությունը, որը սակայն քննադատության է արժանացել «Black Lives Matter» շարժման գաղափարը անտեսելու և թյուրըմբռնելու համար։ Ֆերգյուսոն քաղաքում երկու ոստիանության աշխատակիցների սպանությունից հետո ոստիկանության սատարողների կողմից ստեղծվել է նաև «Blue Lives Matter» քաղաքացիական նախաձեռնությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հակառասիզմ
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Նորվեգիայի ռայխսկոմիսարիատ

**Նորվեգիայի ռայխսկոմիսարիատ** (), գերմանական օկուպացիոն վերահսկողության տակ գտնվող կոմիսարիատ Հյուսիսային Եվրոպայում։

Ռեյխկոմիսարիատը ստեղծվել է այն բանից հետո, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանական զորքերը ռազմակալեցին ամբողջ Նորվեգիան և երկրի նախագահը փախուստի դիմեց։ Բռնատիրական պետությունը կարճ կյանք է ունեցել. այն հիմնադրվել է 1940 թվականի ապրիլի 24-ին և անկում ապրել 1945 թվականի մայիսի 9-ին՝ Գերմանիայի կապիտուլյացումից հետո։

## Պատմություն

[ձախից|thumb|275x275px|Գերմանացի զինվոր [Կիրկենեսում]]
Գերմանացիների ռազմական ներխուժումը Նորվեգիա անսպասելի չէր։ Պատերազմական գործողությունների սկսվելուց առաջ Նորվեգիայի կառավարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որտեղ նշեց, որ Նորվեգիան սպասում է Գերմանիայի հարձակմանը։

Գերմանական ներխուժումը սկսվեց 1940 թվականի ապրիլի 8-ի գիշերը, լույս 9-ին։ Ներխուժելով Նորվեգիա Գերմանիայի ֆյուրեր Հիտլեր Ադոլֆը ցանկանում էր առաջ բերել Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի ագրեսիան։

Նորվեգիան գրավելով Հիտլերը նպատակ ուներ
* Տիրապետել Հյուսիսային ծովի արևելյան ավազանին և զբաղեցնել Նորվեգիայի նավահանգիստները, որոնք ունեին ռազմավարական կարևոր նշանակություն
* Տիրանալ Շվեդիայի երկաթե հանքաքարի արտադրության ոլորտներին, որոնք փոխադրվում էին աշխարհի տարբեր ծայրեր նորվեգական Նարվիկ նավահանգստի միջոցով։
* Հանդիպել բրիտանական և ֆրանսկանա դիմադրությանը և շարունակել Երրորդ Ռայխի քարոզչությունը։

1940 թվականի ապրիլի 9-ին դիմելով «բլիցկրիգի» կամ ինչպես ընդունված էր համարել կայծակնային պատերազմի, գերմանական օդային և ծովային ուժերը հարձակվեցին Նորվեգիայի վրա։ Ռազմակալելով Օսլոն նրանք սկսեցին իրականացնել նաև ցամաքային հարձակումներ դեպի երկրի տարբեր շրջաններ։

Նորվեգիայի ազգային բանակը հակահարված տվեց թշնամուն, սակայն ապարդյուն։ Չնայած նրան, որ ռազմական դիմադրությունը Նորվեգիայում չուներ մեծ ռազմական հաջողություն, այն ուներ զգալի քաղաքական ազդեցություն, որը թույլ էր տալիս Նորվեգիայի կառավարությանը, այդ թվում թագավորական ընտանիքին, թողնել Նորվեգիան և ձևավորել վտարանդի կառավարություն։

Գերմանացիները Օսլոն օգտագործում էին Նորվեգիայի մյուս քաղաքները ռմբակոծելու համար։ Այն նաև գերմանացիների կարևորագույն հենակետն էր հյուսիսային երկրներում։ Գերմանացիները թագավորի սպանության մի շարք փորձեր կատարեցին, սակայն դրանք չպսակվեցին հաջողությամբ։

Նորվեգիայի ռազմագործողությունը լուրջ վնասներ հասցրեց զարգացող պետությանը։ Մայիսի 2-ին դադարեց ռազմական դիմադրությունը Հարավային Նորվեգիայում։ Երկիրը բոլոր կողմերից շրջափակված էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սկանդինավիայի պատմական պետություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքականություն
Thor

«**Thor**», կապի արբանյակների խումբ, որոնք նախագծվել են նորվեգական Telenor Satellite Broadcasting ընկերությանը։ Վերջինս ընդգրկված է նորվեգական հեռահաղորդակցային Telenor կորպորացիայի մեջ։

Thor տեսակի արբանյակներն են.
* «Thor 1», նախկին Marcopolo 2, արձակվել է 1990 թվականին օգոստոսի 18-ին և 1992 թվականին գնվել է բրիտանական British Satellite Broadcasting ընկերության կողմից։ 2002 թ.-ին դուրս է գրվել շահագործումից,
* «Thor 2», արձակվել է 1997 թվականի մայիսի 20-ին։ 2008 թվականի դուրս է գրվել շահագործումից,
* «Thor 3», արձակվել է 1998 թվականի հունիսի 10-ին, 
* «Thor-2R (Thor-5)» արձակվել է 2008 թվականի փետրվարի 18-ին,
* «Thor 6» արձակվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ Նախատեսված է «Thor 3» արբանյակին փոխարինելու համար,
* «Thor 7», արձակվել է 2016 թվականի ապրիլի 26-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Thor 6 արբանյակի արձակմանը նախապատրաստվելիս: (ռուսերեն)

Կատեգորիա:Տիեզերագնացությունը Նորվեգիայում
Յոզեֆ Տերբովեն

**Յոզեֆ Տերբովեն** (, ), գերմանացի պետական, քաղաքական գործիչ և կուսակցական առաջնորդ։

Եղել է Նորվեգիայի ռազմակալումից հետո ստեղծված Նորվեգիայի ռայխսկոմիսարիատի առաջին պաշտոնական ղեկավարը, որն ինքնին համարվում է Ադոլֆ Հիտլերի խամաճիկը։

## Կենսագրություն
Յոզեֆ Տերբովենը ծնվել է 1898 թվականի մայիսի 23-ին Գերմանիայի Էսսեն քաղաքում։ Միջնական դպրոցն ավարտելուց հետո Յոզեֆը 1915 թվականին կամավոր կերպով գերմանական բանակում անցել է ծառայության։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին և պատերազմից հետո ստացել լեյտենանտի զիվորական կոչում։

1918 թվականին զորացրվել է, իսկ 1923-1925 թվականներին աշխատել է բանկում։ Այդ ընթացքում 1923 թվականին նա միացել է Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությանը։

1928 թվականին նշանակվել է հայրենի Էսսեն քաղաքի կառավարիչ։ 1930 թվականի սեպտեմբերի 14-ին դարձել է Գերմանիայի Ռայխստագի պատգամավոր Արևմտյան Դյուսելդորֆից, իսկ 1933 թվականից՝ պրուսական խորհրդարանական է։ Համարվում է Ադոլֆ Հիտլերի առավել մոլեռանդ կողմնակիցներից մեկը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցել է, որպես ռազմական առաջնորդ։ 1940 թվականի ապրիլի 19-ին նշանակվել է Նորվեգական ռազմագործողության հանձնակատար։ Նորվեգիայի գրավումից հետո Հիտլերի որոշմամբ դարձել է նորաստեղծ Նորվեգիայի ռայխկոմիսարիատի առաջին կոմիսարը։

Սակայն նրա իշխանավարությունը երկար չի տևում։ 1945 թվականին Անտանտի դաշնակից ուժերը ներխուժում են Նորվեգիա։ Վախենալով վերահաս գերությունից նա ինքնասպան է լինում՝ նռնակի միջոցով պայթեցնելով իրեն։ Մահացել է մայիսի 8-ին։

## Գրականություն
* Залесский К.А. Вожди и военачальники Третьего рейха: Биографический энциклопедический словарь.. — М.: «Вече», 2000. — С. 358—359. — 576 [16 илл.] с. — ISBN 5-7838-0550-5.
* Залесский К.А. Кто был кто в Третьем рейхе: Биографический энциклопедический словарь.. — М.: ООО «Издательство АСТ»: ООО «Издательство Астрель», 2002. — С. 593—595. — 942 (2) с. — ISBN 5-17-015753-3
* Залесский К.А. НСДАП. Власть в Третьем рейхе. — М.: Эксмо, 2005. — С. 506—507. — 672 с. — ISBN 5-699-09780-5.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:Ֆաշիստ առաջնորդներ
Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի հանցագործներ
Thor 5

**Thor-2R կամ Thor 5**,  կապի արբանյակ, որը պատկանում է Օսլոյում տեղակայված նորվեգական Telenor Satellite Broadcasting ընկերությանը։ Նախատեսված է Հյուսիսային ու Կենտրոնական Եվրոպայում, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում հեռուստատեսային հեռարձակումներ ապահովելու համար։ Նախագծման աշխատանքները իրականացրել է Orbital Sciences Corporation ընկերությունը։

## Կառուցվածք
Սարքավորումը իրենից ներկայացնում է կենտրոնական կոմպոզիտային խողովակով քառակուսի տուփ, որի մեջ տեղադրված է 500 նյուտոն հզորության շարժիչ։ Ծանրաբեռնվածությունը ուղղված է երեք սալիկների վրա՝ հյուսիսային, հարավային և նադիրային։ 4.2 կվտ. հզորությամբ էլեկտրամատակարարման համակարգին կցված են արսենիդ գալիայից պատրաստված արևային մարտկոցներ։ Կողմնորոշման և մանևրելու համար տեղադրված են փոքր քարշակով 20 շարժիչ, որոնցից չորսը 22 նյուտոն հզորությամբ, տասներկուսը՝ 0.9 նյուտոն հզորությամբ, չորսը՝ 0.3 նյուտոն հզորությամբ։

### Չափսեր
Արբանյակի չափսերն են՝ (ե х լ х բ) 4,9 x 3,4 x 2,3 (բարդ ալեհավաքներով և արևային մարտկոցներով)։ Արևային մարտկոցների ամբողջական բացված թևերը ունեն 21.4 մ երկարություն։

### Ծանրաբեռնվածություն
Այն ունի Ku շարքի 24 տրանսպոնդեր, որոնցից 55 վտ. հզորությամբ 15-ը հատ օգտագործվում է կապի աստիճանամակարդակները կարգավորելու համար։ 
Ունի դիրքային — 1° արևմուտք կանգնելու մակարդակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
http://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/masterCatalog.do?sc=2008-006A

Կատեգորիա:Տիեզերագնացությունը Նորվեգիայում
Էռնա Սուլբերգ

**Էռնա Սուլբերգ** (, ), նորվեգացի պետական և քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի օրենսդրության ղեկավար։ 2004 թվականից Նորվեգիայի պահպանողական կուսակցության ղեկավարն է, իսկ 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ից՝ Նորվեգիայի վարչապետը։

## Կենսագրություն
Էռնա Սուլբերգը ծնվել է 1961 թվականին Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում։ Դպրոցական տարիներին նա մի շարք խնդիրներ է ունեցել սովորելու հետ՝ կապված դիսլեքսիայի հետ։ Դպրոցում նա եղել է նվագախմբի անդամ և հաճախել է դաշնամուրի դասերի։

Ավարտելով ավագ դպրոցը, նա ընդունվել է Բերգենի համալսարան, որն էլ ավարտել է 1986 թվականին։ Ավարտելով համալսարանը՝ Էռնան ստանում է սոցիոլոգի և քաղաքագետի որակավորումներ։

Դեռևս երիտասարդ տարիքից նա դարձավ Նորվեգիայի պահպանողական կուսակցության անդամ։ 1989 թվականին դարձել Նորվեգիայի խորհրդարանի մշտական անդամ։

2001 թվականին նա միացել է Կյել Մագնե Բոնդևիկի կառավարությանը։ Կառավարությունում աշխատել է չորս տարի։ 2004 թվականի մայիսի 9-ին դարձել է Նորվեգիայի թագավորության պահպանողական կուսակցության առաջնորդը։

2013 թվականի սեպտեմբերին Էռնան հաղթել է խորհրդարանական ընտրություններում՝ առաջ անցնելով մյուս չորս աջակողմյան թեկնածուներին։ Յենս Ստոլտենբերգի հրաժարականից հետո հոկտեմբերի 16-ին ստանձնել է Նորվեգիայի վարչապետի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բերգեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Բերգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախարարներ
Բրենդա Էնն Սփենսեր

**Բրենդա Էնն Սփենսեր** (, ), ամերիկուհի մարդասպան, ով կրակ է բացել Սան Դիեգոյում (Կալիֆոռնիա) գտնվող Քլիվլենդի հիմնական դպրոցի աշակերտների վրա։

## Մանկություն
Դեռևս մանուկ հասակից Բրենդան հետաքրքվել է զենքերով և բռնությունների մասին պատմություններով։ 1978 թվականի Սուրբ Ծննդին հայրը նրան նվիրում է 22 տրամաչափի ինքնաձիգ՝ օպտիկական նշանակետով և 500 փամփուշտներով։ Հարևանների խոսքերով՝ Բրենդան փոքրիկ գողություններ էր կատարում, հետաքրքրվում թմրանյութերով և փախչում դասերից։ Համադասարանցիները հիշում էին, որ հրաձգությունից մեկ շաբաթ առաջ Բրենդան նրանց ասել է, որ ուզում է այնպիսի մի մեծ բան, որ հայտնվի հեռուստատեսությունում։

## Հրաձգություն
1979 թվականի հունվարի 29-ին տասնվեցամյա Բրենդան իր տան պատուհանից երեսունվեց կրակոց է արձակել դպրոցի մոտ կանգնած երեխաների վրա։ Երեխաներից ութը և մեկ ոստիկան վիրավորվել էին։ Մեծահասակներից երկուսը մահացել էին (Բարթոն Ռեգգը և Մայքլ Շուարը)՝ փորձելով փրկել դպրոցականներին։ Դրանից հետո Բրենդան շրջափակվեց տանը և շուրջ յոթ ժամ դուրս չեկավ։ Ի վերջո նա հանձնվեց։ Երբ նրան հարցրել էին՝ ինչու է արել այդպիսի բան, պատասխանել է. «Ինձ դուր չեն գալիս երկուշաբթիները ()»: Սենյակի զննումից հետո ոստիկանությունը գտավ միայն գարեջրի ու վիսկիի դատարկ շշեր, սակայն, իրենց խոսքերով, Սփենսերը հրաձգության ժամանակ արկոհոլի ազդեցության տակ չէր։

Ես պարզապես սկսեցի կրակել, ահա և վերջ։ Ես դա արել եմ ուղղակի, հաճույքի համար։ Պարզապես ես չեմ սիրում երկուշաբթիները։ Իսկ այդպես գոնե ինչ-որ զբաղմունք կլիներ։ Ոչ ոք չի սիրում երկուշաբթիները :

## Դատավճիռ
Ծանր հանցագործության համար տասնվեցամյա Բրենդային դատեցին ինչպես մեծահասակի։ Նա իրեն մեղավոր է ճանաչել երկու սպանության և զինված հարձակման համար՝ ստանալով ցմահ ազատազրկում և 20 տարի անց ներում խնդրելու իրավունք։ Չորս անգամ մերժել են նրա՝ պայմանական ազատման խնդրանքը։ Հաջորդ անգամ նա կարող է դիմել 2019 թվականին։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1993 թվականին Սփենսերը պնդում էր, որ եղել է թմրանյութի և ալկոհոլի ազդեցության տակ, իսկ 2001-ին ասել է, որ հոր կողմից ենթարկել է ընտանեկան բռնության. նա ծեծել է աղջկան և բռնություն կիրառել։ Սակայն այս տարբերակները դժվար թե կարելի է ճիշտ համարել
* Իռլանդական «The Boomtown Rats» խումբը գրել է «I Don’t Like Mondays» երգը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* I Don’t Like Mondays, from Internet Movie Database
* The Killing of America, from Internet Movie Database

Կատեգորիա:Ցմահ դատապարտվածներ
Բերգենի համալսարան

**Բերգենի համալսարան** (), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը գտնվում է Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում։

Համարվում երկրորդ ամենախոշոր և ամենահին համալսարանը ամբողջ Նորվեգիայի տարածքում։ Այս ցուցանիշներով զիջում է միայն Օսլոյի պետական համալսարանին։

Բերգենի համալսարանը հիմնադրվել է 1946 թվականին։ Համալսարանական շենքերի մեծամասնությունը գտնվում է Բերգեն քաղաքի կենտրոնական մասում։

## Ֆակուլտետներ
Համալսարանը բաղկացած է վեց առանձին ֆակուլտետներից։ Դրանք են՝
* Հումանիտար
* Իրավագիտություն
* Մաթեմատիկա և բնական գիտություններ
* Բժշկություն և ատամնաբուժական գործ
* Հոգեբանություն
* Հասարակական գիտություններ

Համալսարանի տարածքում է գտնվում նաև Բերգենի թանգարանը, որը հիմնադրվել է 1825 թվականին։ Թանգարանը բաղկացած է երկու մասից՝ մշակութային և բնական։ Բնական հատվածը Բերգենի բուսաբանական այգի է և բնության պատմության կենտրոնը։

Բերգենի համալսարանում կան նաև մի քանի գիտա-հետազոտական կենտրոններ, որոնք ֆինանսավորվում են Նորվեգիայի հետազոտությունների խորհրդի կողմից։ Դրանք են կլիմայագիտության կենտրոն, միջնադարյան ուսումնասիրությունների կենտրոնը և երկրաբանության կենտրոնը։

Բերգենի համալսարանը Ուտրեխտյան ցանցի անդամ է։

## Տես նաև
* Օսլոյի համալսարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի համալսարաններ
Թրոմսյոյի համալսարան

**Թրոմսյոյի համալսարան  ''(Նորվեգիայի արկտիկական համալսարան)*** ( *– Norges arktiske universitet*), հակիրճ՝ *'UiT*', բարձրագույն ուսումնական հաստատություն [[Նորվեգիա]]յում։ Գտնվում է  [[Թրոմսյո]] քաղաքում։ Համալսարանի գիտաշխատողները նաև մասնակցում են [[Սվալբարդի միջազգային համալսարան]]ի (UNIS) ուսումնական գործընթացին։

== Պատմություն==
Համալսարանի ստեղծմման որոշումը կայացվել է 1968 թվականի, իսկ արդեն 1972 թվականին այն մեծ հանդիսավորությամբ բացվեց [[Նորվեգիա]]յի  [[Ուլավ V]] [[Նորվեգիայի թագավոր|թագավորի]] կողմից։ Սկզբնական շրջանում համալսարանի շենքը գտնվում էր քաղաքի կենտրոնում, սակայն ներկա պահին մասնաշենքերի մեծ մասը տեղակայված է Բրեյվիկի [[կամպուս]]ում, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից հյուսիս։
=== Ֆակուլտետներ ===
Համալսարանը ունի մի քանի ֆակուլտետներ
# հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետ, 
# հասարակական գիտությունների ֆակուլտետ,
# մաթեմատիկական-բնական գիտությունների ֆակուլտետ, 
# իրավաբանական ֆակուլտետ, 
# բժշկական ֆակուլտետ։

Նորվեգիայի բարձրագույն ձկնորսական դպրոցը նույնպես հանդիսանում է Թրոմսյոյի համալսարան ֆակուլտետ *()*:

Բժշկագիտական առարկաների ուսուցումը իրականացվում է Հյուսիսային Նորվեգիայի համալսարանական հոսպիտալի *(, UNN)'' հիման վրա, որի մասնաշենքերի մի մասը տեղակայված է համալսարանի մոտ։

Համալսարանի շրջանակներում գործում են նաև մի շարք գիտական կենտրոններ, ինչպիսիք են Սաամերենի ուսումնասիրության կենտրոնը, Ռուալ Ամունդսենի անվան բևեռային ուսումնասիրությունների կենտրոնը, Շրջակա միջավայրի և զարգացման ուսումնասիրությունների կենտրոնը,  Լեզվաբանության խորքային ուսումնասիրությունների կենտրոնը (CASTL), Շիբոտնի աստղադիտարանը և այլն։

## Հայտնի շրջանավարտներ և դասախոսներ
* Ջեյմս Լյուիս

## Պատկերասրահ

Պատկեր:University of Tromsø Administration Building.JPG
Պատկեր:University of Tromsø Breivika campus.JPG
Պատկեր:Noregs Fiskerihøgskole.JPG
Պատկեր:MHbyggUnivTromso.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համալսարանի պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն, անգլերեն)

Կատեգորիա:Նորվեգիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Թրոմսյո
Նորվեգիայի մենեջմենթի դպրոց

** Նորվեգիայի մենեջմենթի դպրոց** (), հակիրճ՝ **BI**, Նորվեգիայի խոշորագույն և Եվրոպայի երկրորդ բիզնես դպրոցը։ Ընդհանուր առմամբ ունի 6 կամպուսներ, որոնցից գլխավորը տեղակայված է մայրաքաղաք Օսլոյում։

## Պատմություն և կառուցվածք
Նորվեգիայի բիզնես դպրոցը հիմնադրվել է 1943 թվականին որպես «Կառավարման ինստիտուտ» (): Այստեղից էլ առաջացել է դպրոցի հակիրճ անվանումը՝ BI: 2010 թվականի դրությամբ դպրոցը ուներ 19,931 ուսանող։ BI-ն ունի 752 աշխատակից, որոնցից 370-ը ակադեմիկներ են և 382-ը վարչական։ Դպրոցում աշխատում են նաև 674 ժամանակավոր դասախոսներ։

BI-ն առաջարկում է բակալավրի, մագիստրատուրայի և ասպիրանտուրայի ամբողջական ուսումնական փաթեթներ, ինչպես նաև ղեկավարների համար անհատական դասընթացներ։ Ուսումնական լեզուներն են անգլերենը և նորվեգերենը։

BI Չինաստանում ունի մոտ 1500 ուսանող, ինչպես նաև հանդիսանում է Լիտվայում գտնվող Մենեջմենթի և Էկոնոմիկայի ISM համալսարանի հիմնադիրը, որը ունի 2000 ուսանող։

## Նորվեգիայում գտնվող կամպուսներ
BI-ն Նորվեգիայում ունի իր ուսանողական թաղամասերը, որոնք տեղակայված են տարբեր քաղաքներում։ Դրանցի են
* BI Օսլո
* BI Բերգեն
* BI Ստավանգեր
* BI Թրոնհեյմ
* BI Քրիստիանսանդ
* BI Դրամեն

## Ուսումնական ծրագրերը
### Բակալավրի ուսումնական ծրագրերը
* հաշվապահական հաշվառում
* բիզնես և տնտեսագիտություն
* գործարար կառավարում (անգլերենով)
* մանրածախ առևտրի կառավարում
* ղեկավարման մշակույթ
* բիզնես իրավունք
* բիզնես և IT կառավարում
* բիզնես և լրագրություն
* անշարժ գույքի գործավարություն
* գործարարություն
* ֆինանսներ
* միջազգային մարքեթինգ
* մարքեթինգ
* շուկայական ենթակառուցվածքներ
* գովազդ և ենթակառուցվածքներ
* զբոսաշրջություն

### Մագիստրատուրայի ուսումնական ծրագրերը
* ղեկավարման և հոգեբանական կառավարման վարպետ
* բիզնեսի և տնտեսագիտության ոլորտի վարպետ
* մարքեթինգի ռազմավարական ոլորտի ղեկավարման վարպետ
* նորարարության ոլորտի վարպետ
* միջազգային մենեջմենթի վարպետ
* ֆինանսների ոլորտի վարպետ
* քաղաքական տնտեսագիտության վարպետ
* մասնագիտացված հաշվապահության վարպետ

## Որակի հավաստագիր
Նորվեգիայի մենեջմենթի դպրոցը ստացել է մի շարք միջազգային և տեղական հեղինակավոր հավաստագրեր, որոնցից են
* EQUIS հավաստագիրը,
** BI նորվեգական առաջին ուսումնական հաստատությունն էր, որ ստացավ EQUIS-ի (Որակի բարձրացման եվրոպական կառույցի) հավաստագիր,
* NOKUT հավաստագիր
** BI Որակի պահպանման նորվեգական գործակալության կողմից ստացել է որակի հավաստագիր,
* EDUNIVERSAL պարգև,
** BI ստացել է Eduniversal մրցանկաը որպես Եվրոպայի 35 լավագույն բիզնես-դպրոցներից մեկը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Jpg KJ1A6860 (1).jpg
Պատկեր:Jpg KJ1A6860 (1).jpg
Պատկեր:KJ1A6328.jpg
Պատկեր:KJ1A1118.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BI Norwegian Business School official site

Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարաններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Օսլոյի ուսումնական հաստատություններ