open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յոհան Բայշտայներ

thumb|Յոհան Բայշտայները (ձախից) ստանում է Դելլա Կոնկորդիայի թատրոնի 2016 թվականի մրցանակը Էդոարդո Բրենչիից

**Յոհան Բայշտայներ** (, ), ավստրիական դասական կիթառահար։

## Կենսագրություն
Յոհան Բայշտայները սկսել է երաժշտություն սովորել իննամյա տարիքում Յոզեֆ Մաթիաս Հաուերի անվան երաժշտական դպրոցում՝ Վիներ Նոյշտադտում։ 1992 թվականին նա ընդունվել Է Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարան՝ ավարտելով այն կիթառի դասով։ Բացի այդ, Բայշտայներն ուսումնասիրել է երաժշտագիտությունը և 2005 թվականին այնտեղ պաշտպանել է նույն դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Դասական երաժշտությունը գեղասահքի, սինխրոն լողի և գեղարվեստական մարմնամարզության մեջ» ():

Յոհան Բայշտայները ունի լայն ռեպերտուար ռենեսանսից մինչև մեր օրերը։ Մասնավորապես, նրա կատարմամբ տեղի են ունեցել կոմպոզիտորներ Ռոբերտ Գուլիի, Ռուբեն Պաչեի և Էդուարդ Շաֆրանսկու ստեղծագործությունների համաշխարհային պրեմիերաները։ Կիթառահարը նաև ստեղծում է սեփական ստեղծագործությունները։ Բայշտայները համագործակցել է Սոչիի սիմֆոնիկ նվագախմբի, Մալթայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, Հունգարական ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի, Գրացի կամերային ֆիլհարմոնիայի, Բուդապեշտի լարային կամերային նվագախմբի, դիրիժորներ Օլեգ Սոլդատովի, Միշել Կաստելետտիի, Բելա Դրախոշի, Ախիմ Գոլուբի, արգենտինական տանգոյի պարող Ռաֆայել Ռամիրեսի հետ։

2017 թվականին Բայշտայները հրավիրվել է Վալլետտի Բարոկկո երաժշտության միջազգային փառատոնին, որպեսզի համերգներ տա Մանոելի թատրոնում, ինչպես նաև Մալթայի ազգային գրադարանում։

Յոհաննա Բայշտայները նվագում է Մադրիդի վարպետ Պաուլինո Բերնաբեի համերգային կիթառի վրա։

## Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ

* 2008 թվական՝ Կոնկորդիա թատրոնի 200 տարվա *Բյուրեղապակյա հաղթանշան*, (Մոնտե Կաստելո դի Վիբիո, Իտալիա)։
* 2011 թվական՝ Հոենշյոնհաուզեն դղյակի պատվավոր անդամությունը Գերմանիայի Բեռլին քաղաքում։
* 2016 թվական՝ Դելլա Կոնկորդիա թատրոնի 2016 թվականի մրցանակները Մինկուս *Դոն Կիխոտի* բալետի թեմաներով իրենց ֆանտազիա ստեղծագործության համար։

## Սկավառակագրություն

### Ձայնասկավառակներ

* *Dance Fantasy* (2001 թվական)
* *Salon* (2002 թվական)
* *Between present and past* (2004 թվական)
* *Virtuosi italiani della chitarra romantica* (2007 թվական)
* *Austrian Rhapsody* (2012 թվական)
* *Don Quijote* (2016 թվական)

### DVD
* *Live in Budapest* (2010 թվական)

### Երաժշտություն գեղարվեստական ֆիլմերի համար

* *Truce/Перемирие* (ԱՄՆ 2004, ռեժիսոր՝ Մեթյու Մարկոնի)
* *S.O.S Love!/С.O.С. Любов! * (Հունգարիա 2007, ռեժիսոր՝  Թամաշ Շաշ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Иоганны Байштайнер
* Дискография  Иоганны Байштайнер на сайте лейбла GRAMY Records (по-английски)
* Biography Биография Йоганны Байштайнер на сайте *Kultur Tirol*. 2011. (по-немецки)
* ''Австрийская гитаристка впервые в Сочи.'' Телевизионный отчет, декабрь 2013 г.
* ''Впервые в Сочи выступит гитаристка европейского уровня.'' Телевизионный отчет, декабрь 2013 г.

Կատեգորիա:Ավստրիացի դասական կիթառահարներ
Քեյթ Բուման

**Քեյթի Բաուման** (), ամերիկացի գիտնական Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում համակարգչային գիտության պրոֆեսոր։ Նա ուսումնասիրելով համակարագչային մոդելավորումը, ծրագիր է գրել, որը օգտագործելով Event Horizon Telescope-ից ստացած տվյալները կարողացել է վերականգնել սև անցքի տեսքը, արժանիորեն դառնալով սև անցքը տեսած առաջին մարդը։
alt=A blurry photo of a supermassive black hole in M87.|մինի| Սև անցքի առաջին պատկերը, որը ստացվել է Event Horizon Telescope- ի շնորհիվ և հրապարակվել է 2019 թ. Ապրիլին

Բումանը մեծացել է ԱՄՆ-ի Ինդիաննա նահանգում և ավարտել է West Lafayette Junior - ավագ դպրոցը 2007 թվականին։ Նա առաջին անգամ լսեց Event Horizon Telescope ի մասին դպրոցում 2007 թվականին։

## Կրթություն
Քեյթը էլեկտրոնային ինժիներիա է սովորել   Միչիգանի համալսարանում, այն ավարտելով 2011 թվականին։ Նա Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի էլեկտրա-ինժիներիայում մագիստրոսի և դոկտորի աստիճաններ է ստացել։ Նրան կրթաթոշակով աջակցել է Ազգային գիտություն հիմնադրամը, որին այսօր շատերն են շնորհակալ տաղանդաշատ աղջկան ուսումը շարունակելու հնարավորություն տալու համար։ Նրա մագիստրատուրայի թեզը, ''Հյուսվածքների հատկանիշների գնահատումը շարժման դիտարկման միջոցով'' արժանացել է Էրնստ Գուիլեմի մրցանակին `լավագույն մագիստրոսական թեզի համար։  Բաումանը Հարվարդի համալսարանին միացավ որպես Event Horizon Telescope պատկերավորում թիմի  մասնագետ։ 2016 թվականին Քեյթը ներկայացրեց TEDx- ի զեկույցը, «Ինչպես նկարել սև անցքը» վերնագրով, բացատրելով ծրագրի կողմից օգտագործվող ալգորիթմները։  Նա MIT- ից 2017 թվականին ստացել է էլեկտրաինիներիայի և համակարգչային գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Նրա դոկտորական թեզը վերնագրված է ''Ֆիզիկական մոդելի ներթափանցման միջոցով ծայրահեղ տեսապատկերների ստացում. Սև անցքի պատկերում'' http://dspace.mit.edu/handle/1721.1/113998 :

## Կարիերան և հաջողություններ
Քեյթը մշակել է ալգորիթմ, որը օգտագործվել է Messier 87 գալակտիկայի գերծանր սև անցքի պատկերը ստանալու համար։ Նկարված Սև անցքը արդեն անուն ունի ՞Պուեհի՞(՞Powehi՞). Հավայերենում բառն օգտագործվում է ՞անեզր ստեղծագործման զարդարված մութ աղբյուր՞ իմաստով,- գրում է Քեյթը իր ֆեյսբուքյան էջում։

Ալգորիթմերի ստեղծման փուլում անհրաժեշտություն է առաջացել, որ Քեյթը կարճ ժամանակում ուսումնասիրի և սովորի  հարաբերականության տեսությունը, ինչպես նաև սև անցքերի մասին։ Անհրաժեշտություն է առաջացել նաև, որ հեռադիտակներից ստացված տվյալների բացթողումները լրացվի արհեստական ինտելեկտի օգտագործմամբ։ Ուսումնասիրվել է 5 պետաբայթ (5,242,880 գեգաբայթ) ինֆորմացիա։

Քեյթը, որպես պրոֆեսորի օգնական միացել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանին և հիմա աշխատում է նկարների թվայնացման նոր համակարգի բարելավման ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին համակարգչային գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հրեա կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Վլադիմիր Խրոմիխի փողոց (Ալուշտա)

**Վլադիմիր Խրոմիխի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Անվանվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, Ալուշտայի պատվավոր քաղաքացի Վլադիմիր Իվանովիչ Խրոմիխի պատվին։ Սկիզբ է առնում Ապրիլի 15-ի փողոցից և ավարտվում Լենինի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 570 մետր է։

## Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցը սկսվում է Ապրիլի 15-ի փողոցից, հատում Վերխնյայա փողոցը, Կրապիվնու նրբանցքը, Կալյադինի նրբանցքը, Բագլիկովի և Պարտիզանսկայա փողոցների հետ հանգույցում ձևավորված Խորհրդային հրապարակը և ավարտվում Լենինի փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 40 շինություն։ Երկարությունը 570 մետր է։

Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։

Փողոցն անվանվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, Ալուշտայի պատվավոր քաղաքացի Վլադիմիր Իվանովիչ Խրոմիխի պատվին։ Նա ծնվել է 1903 թվականին Օդեսայում։ Երբ նա չորս տարեկան էր, մահացել է նրա մայրը, և հայրը որոշել է տեղափոխվել Ալուշտա։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա ցուցաբերել է արիություն ու խիզախություն, պարգևատրվել Կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Կարմիր աստղի (երեք անգամ) շքանշաններով և մեդալներով։ 1949 թվականին ընտրվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, իսկ 1950 թվականի վերջին` նախագահի տեղակալ։ Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում Ալուշտայի առաջին պատվավոր քաղաքացին է (1967 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Владимира Хромых в Алуште
*Подробная карта Улица Владимира Хромых, город Алушта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*г. Алушта, Улица Владимира Хромых 

Կատեգորիա:Ալուշտայի փողոցներ
Իսլամն Էստոնիայում

250px|մինի|աջից|Իսլամական ոսկե դարաշրջանի մետաղադրամներ՝ հայտնաբերված Էստոնիայում
Էստոնիայի բնակչության վերջին՝ 2011 թվականին կայացած մարդահամարի տվյալներով իրենց մուսուլման կոչող մարդկանց թիվը կազմում է 1 508 մարդ։ Սակայն տարբեր հետազոտությունների և աղբյուրների տվյալների համաձայն՝ Էստոնիայում մուսուլմանների թիվը զգալիորեն ավելի շատ է, 10 000-ից մինչև 20 000 մարդ։

## Պատմություն
Առաջին մուսուլմանները՝ հիմնականում սուննի թաթարներ և շիա ադրբեջանցիներ, արտագաղթել են Էստոնիա բավականին վաղուց, երբ Լիվոնիան և Էստոնիան 1721 թվականին մտել էին Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ 1860 թվականին այն ժամանակվա գլխավոր Նարվա քաղաքում գտնվող թաթարական համայնքի անդամները սկսել են ցուցաբերել ակտիվ գործունեություն։

Այժմյան մուսուլմանների և նրանց նախնիների մեծամասնությունը մեծամասնորեն կազմում են այն մարդիկ, որոնք Էստոնիա են տեղափոխվել խորհրդային շրջանում (1940—1991)։ Առաջին մուսուլմանական կազմակերպությունը՝ «Narva Muhamedi Kogudus», գրանցվել է 1928 թվականին անկախ Էստոնիայի Հանրապետության օրենքներին համապատասխան, իսկ երկրորդը՝ «Tallinna Muhamedi Usuühing»՝ 1939 թվականին։ Նարվայում համայնքի կողմից նվիրատվություններով կառուցված տունը վերափոխվել է մզկիթի։ Սակայն 1940 թվականին խորհրդային իշխանության գալով հավաքներն արգելվել են, իսկ շինությունն ամբողջությամբ ոչնչացվել է 1944 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում քաղաքի ռմբակոծության ժամանակ։

Ներկայումս Էստոնիայում կա մեկ գործող մզկիթ։

2008 թվականի աշնանը Արաբական Էմիրայությունների արաբ ղեկավարներից մեկը՝ Մուհամեդ Ալ Քասիմը, դիմել է Տալլինի քաղաքային իշխանություններին խնդրանքով, որ հողատարածություն տրամադրեն տեղի մուսուլմանների համար մզկիթ և մշակութային կենտրոն կառուցելու համար։ Սակայն Տալլինում մզկիթ կառուցելու որոշում դեռևս չկա։

## Էստոնիայի տարբեր էթնիկական խմբերի մուսուլմաններ
* Կազանի թաթարներ (2,363)
* Ադրբեջանցիներ (818)
* Ուզբեկներ (394)
* Ղազախներ (233)
* Թուրքեր (43)
* Վրացիներ (25)
* Այլ (129)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Webmagazine about Middle-East and islam ISLAM.EE
* Overview of Islam in Estonia (на эстонском)
* Mis on Islam

Կատեգորիա:Էստոնիայի հասարակություն
Կատեգորիա:Իսլամ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Իսլամը Եվրոպայում
Կատեգորիա:Կրոնն Էստոնիայում
Վլադիմիր Սանոյան

**Վլադիմիր Գալուստի Սանոյան** (), հայ ճարտարագետ-հիդրոշինարար։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1980):

Մայիս Սանոյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Սանոյանը ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Կրասնոդար (Ռուսաստան) քաղաքում։ 1947 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1954 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ջրային հիմնահարցերի և հիդրոտեխնիկայի ինստիտուտում։ 1963-1999 թվականներին եղել է ջրաբանության և ջրամեխանիկայի բաժանմունքի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ջրաբերուկ տանող հոսանքի շարժման օրինաչափության, հոսանքի տանողունակության տեսության, հիդրոտեխնիկական կառույցների նոր կառուցատարրերի և հունակազմության հարցերին։ Մշակել է մեծ օգտակար գործողության գործակից ապահովող «Մարգարիտկա» տիպի վթարային ջրերի հեռացման կառուցատարր, որը կիրառվել է Կեչուտի, Շամբի և Ազատի ջրամբարներում։ 1999 թվականին ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիան Սանոյանի «Ջրաբերուկներ տանող բաց հոսանքներում տանողունակության փոփոխման օրինաչափությունը՝ կախված դրանց շարժման արագությունից» աշխատանքը գրանցել է որպես գիտական հայտնագործություն (դիպլոմ համար 103) և պարգևատրել մեդալով։

## Երկեր
* К вопросу о движении наносов в турбулентном потоке, в. кн: Исследования максимального стока, волнового воздействия и движения наносов, М., 1960 (համահեղինակ)
* Prediction of ill Reservoir Silting Process, Hydra 2000, v. 4, L., 1995.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ հիդրոշինարարներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Նինա Կուստուրիցա

**Նինա Կուստուրիցա** (, ), Բոսնիա-Հերցոգովինայում ծնված ավստրիացի կինոռեժիսոր, մոնտաժող և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Սովորել է Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարանում` դառնալով կինոռեժիսոր և մոնտաժող։ Դիպլոմային աշխատանքն է եղել *Auswege* ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է Բեռլինի կինոփառատոնում։ Այն նաև եղել է 2003 թվականի Ավստրիական Դիագոնալե կինոփառատոնի բացման ֆիլմը։ Նույն տարում Նինա Կուստուրիցան ու Եվա Թեսթորը հիմնել են Մոբայլֆիլմ կինոարտադրության ընկերությունը Վիեննայում։

2009 թվականին Նինա Կուստուրիցայի «Փոքրիկ Ալիեն» վավերագրական ֆիլմը առաջին անգամ ներկայացվել է կրկին Դիագոնելե փառատոնի ժամանակ։ Ֆիլմը միայնակ փախստական երեխայի մասին է. այն նաև ներկայացվել է ավստրիացի աշակերտներին ու ուսանողներին, և ֆիլմի դիտումներին հաջորդել են քննարկումներ` ռեժիսորի մասնակցությամբ։ 2010 թվականին Կուստուրիցան պարգևատրվել է «արվեստի կարկառուն ներկայացուցիչ» մրցանակով` «Ինտելեկտուալ երկխոսություն» անվանակարգում, որը տրամադրել է Կրթության, արվեստի ու մշակույթի նախարարության հատուկ կոմիտեն։

Կինոռեժիսորը ներառվել է Ավստրիայի քաղաքացիների *Machen wir uns STARK* նախաձեռնության մեջ, որը փոփոխություններ է պահանջում ներկայիս քաղաքականության մեջ` հատկապես կրթական հարցերում։

## Ֆիլմագրություն
**ռեժիսոր, պրոդյուսեր, մոնտաժող**

*1998 *Ich bin der neue Star*, վավերագրական, 15 րոպե, ռեժիսոր
*1999 *Ցանկություններ*, կարճամետրաժ, 20 րոպե, ռեժիսոր
*2000 *Սիրելի Լիլիանա*, վավերագրական, 31 րոպե, ռեժիսոր
*2001 *Der Freiheit*, կարճամետրաժ, 14 րոպե, ռեժիսոր
*2003 *Auswege*, գեղարվեստական ֆիլմ, 90 րոպե, ռեժիսոր
*2004 *24 իրականություն մեկ վայրկյանում*, վավերագրական ֆիլմ Միխայել Հանեկեի մասին, 58 րոպե, ռեժիսոր, մոնտաժող, պրոդյուսեր
*2009 Փոքրիկ Ալիեն, վավերագրական, 94 րոպե, ռեժիսոր, մոնտաժող

**պրոդյուսեր / մոնտաժող (selection)**

*1997 *Խոսիր*, կարճամետրաժ, մոնտաժ
*1999 *Lesen macht tot*, գեղարվեստական ֆիլմ, մոնտաժող
*2002 *Laut und deutlich*, վավերագրական ֆիլմ, մոնտաժող
*2005 *Kotsch*, գեղարվեստական ֆիլմ, մոնտաժող
*2007 *Auf dem Strich - Paul Flora im Film* վավերագրական ֆիլմ, պրոդյուսեր
*2007 *Վիեննայի կորած դուստրերը*, գեղարվեստական վավերագրական ֆիլմ, պրոդյուսեր, մոնտաժող

## Մրցանակներ
* 2006 Դիագոնալե փառատոնի մրցանակ *Kotsch* ֆիլմի համար, գեղարվեստական ֆիլմի լավագույն մոնտաժ անվանակարգում, Բեռնարդ Շմիդի հետ
* 2010 արվեստի կարկառուն ներկայացուցիչ category: intercultural dialogue, of the Federal Ministry for Education, Arts and Culture, 2010
* 2010 Գեղարվետսական վավերագրություն – 2րդ տեղ, մոնտաժ – առաջին տեղ «Փոքրիկ Ալիեն» ֆիլմի համար, Լոս Անջելեսի միջազգային կինոփառատոն, 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mobilefilm Production
* Little Alien
* 
* Machen wir uns STARK 

Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոպրոդյուսերներ
Օննիկ Սարգիսյան

**Օննիկ Սարգսի Սարգիսյան** (), հայ մանկավարժ, խմբագիր, լրագրող, գրականագետ։

## Կենսագրություն
Օննիկ Սարգիսյանը ծնվել է 1914 թվականի մայիսի 14-ին Արևմտյան Հայաստանի Սասունի գավառի Մղենք գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունը, 1954 թվականին՝ Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանի արևելագիտական ֆակուլտետը։ 1933-1987 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Սիրիայի, Կիպրոսի և Լիբանանի հայկական վարժարաններում, եղել է Քեսաբի Սեն Ժոզեֆ, Հալեպի Կիլիկյան, Բեյրութի Դեմիրճյան վարժարանների տնօրենը, 1956-1991 թվականներին՝ Բեյրութի «Շիրակ» ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրը։ Սփյուռքի վարժարանների համար կազմել է «Արագած» (համահեղինակ՝ Ա. Սիմոնյան) և «Աշխարհագրութիւն» դասագրքերը։ Հեղինակել է նաև բազմաթիվ պատմվածքներ ու գրականագիտական հոդվածներ։

Մահացել է 1992 թվականի ապրիլի 30-ին Բեյրութում։

## Պարգևներ
* «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան (1986)

## Երկեր
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Զ. տարի, Պէյրու, Սեւան, 1973։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Ա տարի, 1971, 96 էջ։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Բ. տարի, Սեւան հրատարակչություն, 1968, 128 էջ։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Ա. տարի, Պէյրութ, Սեւան, 1963։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Պէյրութ, Սեւան, 1961։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Պէյրութ, Սեւան, 1960։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Պէյրութ, Սեւան, 1959։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Պէյրութ, Սեւան, 1956։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուիԼ Ա.հ.,., 1955, 177 էջ։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Լիբանան, Կաթողիկոսութեան Հայոց Կիլիկիոյ, 1948։
* Արագած։ Դասագիրք հայերէն լեզուի։ Հալէ, Անի, Ա. Էքմէքճեան, 1941։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Գեորգի Սարգիսով

**Գեորգի Ստեփանի Սարգիսով** (օգոստոսի 8, 1924, Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 18, 1992, Երևան, Հայաստան), հայ իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1991):

## Կենսագրություն
Գեորգի Սարգիսովը ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 8-ին, Բաքու քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Բաքվի պետական համալսարանը։ 1952-1972 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ դատախազությունում, 1972-1992 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում (1982 թվականից՝ խմբի ղեկավար)։

Աշխատությունները վերաբերում են հանցագործությունների պատճառների ուսումնասիրմանը և դրանց կանխարգելման ուղիների գիտական մշակմանը։ ՀՀ-ում քրեագիտության հիմնադիրներից է։

Մահացել է 1992 թվականի հունվարի 18-ին, Երևան քաղաքում։

## Երկեր
* Անաշխատ եկամուտների դեմ պայքարի և անհատական աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ  նոր օրենսդրությունը / Գ. Ս. Սարգիսով, խմբագիր՝ Գ. Վ. Ջհանգիրյան, ՀԽՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, 1988։
* Հանցավորության պրոբլեմները / Գ. Ս. Սարգիսով, Օ. Ա. Գալիկյան, խմբագիր՝  Մ. Ի. Ուզունյան, ՀՍՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ, Երևան, Հայաստան, 1982։
* Նոր օրենսդրություն, պատժական քաղաքականությունն առավել մարդասիրական դարձնելու մասին/ Գ. Ս. Սարգիսով, ՀԽՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, 1978։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Արմենիկում

**Արմենիկում**, դեղամիջոց, որը ստեղծվել է Հայաստանում 1998 թվականին։ Հայտագործողների պնդմամ այս դեղամիջոցը արդյունավետ է ՄԻԱՎ-ի բուժման համար և այլ ուրիշ հիվանդությունների համար։ Ոչ մի տեսակի վերահսկվող կլինիկական հետազոտություններ չեն հրապարակվել Արմենիկումի մասին։ Հայաստանից դուրս բնակվող ՄԻԱՎ-ի փորձագետների մեծամասնությունը չի ընդունում  դեղամիջոցի արդյունավետությունը.

## Պատմություն
Դեղամիջոցի մասին առաջին անգամ հրապարակվել է 1998 թվականին, ստեղծողները անվանել էին այն «ՄԻԱՎ-ի բուժման հեղափոխական միջոց», որը անմիջապես հետաքրքրություն էր առաջացրել Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների շրջապատում։ Սկզբնական ֆինանսական աջակցությունը նրանք ստացել են Հայաստանւ օետանվտանգության նախարարությունից, որը հույս ուներ զարգացնելու դեղամիջոցի գիտական հետազոտությունները։ Արմենիկումի հնարավորությունները երկրում բերեցին բուռն արձագանքներ։
.Ինչպես հայտնել էին որոշ թերթեր 1999 թվականին, գործարարները գնում էին անշարժ գույք երկրում, որպեսզի վարձով տան Հայաստան բուժվելու մեկնող մարդկանց։ Սակայն 2008 թվականի նոյեմբերի տվյալներով դեղամիջոցը ձեռք են բերել ընդամենը 800 մարդ՝ Հայաստանի կառավարության ամենամյա ֆինանսավորմամբ յուրաքանչյուր հիվանդին 6000$ հաշվով։ Դեղամիջոցի կլինիկական ուսումնասիրությունները (1998-2000 թվականների) անցկացվում էին Երևան քաղաքի Առաջին ինֆեկցիոն հիվանդանոցի վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում։ 1994-2000 թվականներին Բաժանմունքի ղեկավարն էր բ.գ.թ. Պյոտր յվովիչ Արտիշևը։
Կլինիկական հետազոտությունների 2А փուլում հայտարարվեց դեղամիջոցի լավ դյուրատարություն, անցանկալի կողմնակի ազդեցությունների որոշված ուղղվածությունները, շատ փոքր մաս են կազմում։ Լաբորատոր ախտորոշման հետազոտական թեստերը տեղի էին ունեցել «Պռոմ Թեստ» լաբորոտորիայում։ Այդ ժամանակ և մինչև իր կյանքի վերջ գիտական ղեկավարը եղել է ամբիոնի վարիչ Լևոն Մկրտիչի Մխիթարյանը։ Ընդհանուր ղեկավարումը դրված էր հանրապետական դեղագիտական գործակալության տնօրեն Էմիլ Գաբրիելյանի վրա, ով մինչ այդ եղել է ՀԽՍՀ-ի առողջապահության նախարարը։
Հետագայում ստեղծվել է «Արմենիկում» ՓԲԸ-ն Ինֆեկցիոն հիվանդանոցի կորպուսների հիման վրա։ Վերանորոգված տարածքները անվանափոխվեցին «Արմենիկում» բժշկական կենտրոնի, որը ամբողջությամ զբաղվում էր ՄԻԱՎ-ի բուժմամբ։ Եվ աշխատում էր պետպատվերով։
1999 թվականին «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթը հրապարակել էր 22 ամյա Միավակիր Նիկոլայ Կոլեսնիկովի բուժման մասին, ով համաձայնել էր փորձարկել իր վրա նոր դեղամիջոցը։ Դեղամիջոցի հայ ուսումնասիրողները պնդում էին, որ Նիկոլայը ամբողջությամբ բուժվել է, սակայն հետագայում այդ պնդումները հերքվեցին։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նիկոլայը մահացավ ցրտահարությունից Կալինինգրադի հիվանդանոցի պատշգամբում։

## Նկարագրություն
Արմենիկումի գլխավոր բաղադրիչը եղել է յոդը՝ ընդհանուր անտիսեպտիկ։ Ստեղծողների հավստմամբ, դեղամիջոցը պարունակել է նաև դեկստրին, սպիրտ, նատրիում, կալիում, լիցիի կատիոններ և քլորի անիոններ։ դեղամիջոցը նկարագրվում էր որպես կապտամանուշակագույն հեղուկ յուրահատուկ հոտով, նարնջագույն ապակե 20 մլ-անոց ամանով, փակված ռեզինե խցանով և ալյումինե կափարիչով։ Կլինիկական ուսումնասիրությունների գործընթացում դեղը ստանում էին ներերակային, կաթիլային ճանապարհով, ջրի հետ խառնած։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առողջությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:ՁԻԱՀ
Stadttempel

**Stadttempel** (գերմաներենից թարգմանած՝ **քաղաքային աղոթատուն, տաճար**, անվանվում է նաև **Seitenstettengasse Temple**), Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի գլխավոր սինագոգը։ Գտնվում է *Innere Stadt*-ի (Ներքին քաղաքի) 1-ին շրջանում, Զայտենշտետենգասե, 4 (*Seitenstettengasse* 4) հասցեում

## Պատմություն
Սինագոգը կառուցվել է 1824-1826 թթ.: Այդ շքեղ շինությունը կառուցվել է աչքից հեռու, հարմարեցվել է թաղամասի շենքերին, թաքցվել մոտակա փողոցների անցորդների  հայացքներից, քանի որ, Սրբազան հռոմեական կայսրության կայսր Յոզեֆ Երկրորդի հրովարտակի համաձայն՝ միայն կաթոլիկ աղոթատեղիները կարող էին կառուցվել անմիջականորեն մարդաշատ փողոցների վրա։ Եվ այդ հրովարտակի շնորհիվ է, որ սինագոգը փրկվել է ոչնչացվելուց 1938 թվականի նոյեմբերին կազմակերպված հրեաների ջարդերի՝ «Բյուրեղապակյա գիշեր»-ի՝  *Kristallnacht*-ի ժամանակ, քանզի եթե սինագոգն այրեին, կայրվեին նաև նրան կից այլ շենքեր։ *Stadttempel*-ը Վիեննայի միակ փրկված սինագոգն է եղել. քաղաքի մնացած սինագոգներն ու հրեական այլ աղոթարանները ավերվել են նացիստների կողմից։

1950 թվականի օգոստոսին այս սինագոգում ի ցույց են դրվել Թեոդոր Հերցլի ու նրա ծնողների դագաղները՝ Իսրայելում վերահուղարկավորման ուղարկվելուց առաջ։

1981 թվականին Վիեննայի սինագոգը ենթարկվել է ահաբեկչական հարձակման. պաղեստինցի արաբների *Աբու Նիդալ* կազմավորման խումբը, գնդացիրներով ու ձեռքի նռնակներով զինված, ներխուժել է սինագոգ՝ ծիսական արարողության ժամանակ ու անխնա կրակ բացել, որի հետևանքով երկու մարդ զոհվել է, երեսունը՝ վիրավորվել։

Ներկայումս *Stadttempel*-ը Վիեննայի՝ շուրջ յոթ հազար անդամներից բաղկացած հրեական համայնքի գլխավոր աղոթատեղին է։ Այն րնդգրկվել է Ավստրիայի պատմական հուշարձանների ցանկում։

Սինագոգը *Biedermeier* կոչվող նրբագեղ ոճով նախագծել է վիեննացի ճարտարապետ Յոզեֆ Կորնհաուզելը (*Joseph Kornhäusel*), ով այդ ժամանակ ՝ 19-րդ դարի 20-ական թվականներին Լիխտենշտեյնի իշխան Յոհան Առաջինի ճարտարապետն էր և վերջինիս համար արդեն մի շարք պալատներ, թատրոններ ու այլ շինություններ էր նախագծել և կառուցել։

Դեռևս տաճարի հանդիսավոր բացման ժամանակ, ի հիշատակ նրա օծման, հատուկ պատրաստված ապակին, որի վրա մանրակրկիտ կերպով փորագրված է սինագոգի ներսը, ներկայումս գտնվում է Նյու Յորքի Հրեական թանգարանի հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Pierre Genée: *Wiener Synagogen 1825–1938*. Löcker, Wien 1987, S. 47–52, ISBN 3-85409-113-3.
* Felix Czeike: *Historisches Lexikon Wien*. Band 5. Kremayr & Scheriau, Wien 1997, ISBN 3-218-00547-7, S.&nbsp;304f.
* Evelyn Adunka: *Der Stadttempel Wien. Geschichte – Rabbiner – Kantoren*. Herausgegeben von der Stiftung Neue Synagoge Berlin, Centrum Judaicum, Hentrich & Hentrich, Teetz 2008, ISBN 978-3-938485-55-2 (= *Jüdische Miniaturen*, Band 62).
* Nikolaus Vielmetti: *Die Bedeutung des Tempels in der Wiener Seitenstettengasse für die jüdische Gemeinde in Wien*. In: *Voll Leben und voll Tod ist diese Erde: Bilder aus der Geschichte der Jüdischen Österreicher von 1190 bis 1938*, Herold Verlag, Wien 1988, ISBN 3700803788, S. 130–142.

## Արտաքին հղումներ

* Israelitische Kultusgemeinde Wien | Informationen über Wiener Synagogen 
* Über die Sonderbriefmarke der Österreichischen Post „150 Jahre Wiener Stadttempel“
* The Stadttempel, Vienna

Կատեգորիա:Սինագոգներ
Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ
Միասնության կամուրջ

**Միասնության կամուրջ** (), ավտոմոբիլային-հետիոտնային կամուրջ Դաուգավպիլսում, Դաուգավա գետի (Արևմտյան Դվինա) վրա, որը միացնում էր Դաուգավպիլսը նախկինում առանձին քաղաք Գրիվայի հետ։ Շինարարությունը սկսվել է 1931 թվականին, բացումը կայացել է 1935 թվականի նոյեմբերի 23-ին, եղել է առաջին պողպատե կամուրջը Բալթիկայում։ Կամրջի մետաղական տարրերը բերվել են Գերմանիայից, շինարարությունն իրականացրել է գերմանական ընկերություն։ Կամրջի շինարարությունը անհրաժեշտություն էր, քանի որ քաղաքը չուներ մեկ այլ մշտական կամուրջ, բացի երկաթուղայինից, իսկ փայտե Գայկովսկի կամուրջն ավերվել էր 1922 թվականին քաղաքի պատմության մեջ ամենախոշոր ջրհեղեղից, երբ ապրիլի 9-10-ին ջրի մակարդակը բարձրացել էր 10 մետր 62 սմ։

Կամուրջը տեղակայված է երեք քարե սյուների վրա, երկարությունը կազմում է 328 մետր։

## Պատմություն
1941 թվականի հունիսի 26-ին Բրանդենբուրգյան 800-րդ գնդի դիվերսանտները կարմիր բանակայինների արտահագուստով վաղ առավոտյան գրավեցին կամուրջը սպանելով պահակներին և ապահովեցին Մայնշտեյնի 56-րդ կորպուսի տանկերի անցումը Դվինայով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ավերվեց կամրջի տախտակամածը։ Գերմանական զորքերի նահանջի ընթացքում պայթեցվեցին կամրջի մի քանի հատվածներ Գրիվայի կողմից։ Ավերված հատվածները ժամանակավորապես վերականգնվեցին փայտե կոնստրուկցիաներով, որոնք հետագայում կապիտալ վերանորոգվեցին։

Կամրջի ժամանակակից տեսքը տարբերվում է նախնականից։ 1988-1989 թվականներին իրականացվեց վերակառուցում, հին կամուրջը տեղաշարժվեց ժամանակավոր հենասյուների վրա և նոր կամրջի տախտակամածը Գրիվայի կողմից տեղաշարժվեց հենասյուների վրա։ Կամրջի փորձարկումից հետո այն շահագործման հանձնվեց։ Ամռանը ջրի ցածր մակարդակի ժամանակ կարելի է տեսնել ապամոնտաժված հին կամրջի մետաղական մասերը և ժամանակավոր հենասյուները։ 1989 թվականին տախտակամածը ամբողջությամբ վերակառուցվեց հին հենասյուների վրա։ 1989 թվականի հունիսի 1-ին կայացավ հին կամրջի հրաժեշտի արարողությունը։ 1931-1935 թվականներին կամրջի վրա աշխատած չորս նախկին շինարարները քաղաքային թանգարանին հանձնեցին այն բրոնզե հուշատախտակը, որ տեղադրվել էր 1935 թվականին։ 2007 թվականին կատարվեցին նորոգման աշխատանքներ բոլոր հենասյուների վրա, սառցահոսքերի ժամանակ կենտրոնական հենասյան վրա հայտնաբերված ճեղքերի պատճառով։

Դաուգավպիլսի Գետային նավատորմի լուծարումից հետո գետը չէր խորացվել 15 տարի, ինչի պատճառով հենասյուների շուրջը փոքրիկ կղզյակներ էին առաջացել, որը գոյություն չունի 1944 թվականին արված լուսանկարում։ 2010 թվականի նոյեմբերի 23-ին Գրիվեում կամրջի մոտ տեղադրվեց ծաղկեպսակ ժապավենով, որի վրա գրված էր «23 նոյեմբերի 1935-2010 թվականներին Վինիբասի (Գրիվայի) Դաուգավպիլսի և Գրիվայի միջև կամրջի բացման 75-ամյակին»։ 2011 թվականին նոյեմբերի 18-ի փողոցի վերակառուցման նախագծի շրջանակներում նորոգման աշխատանքներ իրականացվեցին նաև Վինիբասի կամրջի վրա։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Կամուրջը ծառայում է որպես լուսանկարչական վայր տեղացի լուսանկարիչների համար։ Ամենատարածված լուսանկարը գիշերային կամրջի տեսքն է նավամատույցից։   
* Կամրջի մասին տեսահոլովակը որպես գլխադրվագ է ծառայում քաղաքային «ԴաուՏԿոմ» հեռուստաընկերության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1935 կառուցված կամուրջներ
Կատեգորիա:Լատվիայի կամուրջներ
Վաձուկա

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայի Սոձակու գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 64,93 կմ², բնակչությունը՝ 3 775 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 58,14 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
[325px|մինի|աջից|Վաձուկա [Ճապոնիայի ավաններ|ավանի համայնքապետարան]]
Ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կիձուգավա, Կոկա քաղաքները, Կասագի, Ուձիտավարա, Իդե ավանները և Մինամիյամասիրո գյուղը։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 3 775 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 58,14 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Վաձուկա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում կրիպտոմերիան, ծաղիկ՝ թեյի թուփը, թռչուն՝ *[[Phasianus versicolor]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Վաձուկա ավանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1954 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Դաուգավպիլսի սինագոգ

**Դաուգավպիլսի սինագոգ** (նախկինում՝ «Կադիշ» աղոթատուն, ), ներկայումս միակ գործող սինագոգն է Դաուգավպիլս քաղաքում (Լատվիա)։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը եղել է քաղաքում գործող 45 սինագոգերից և աղոթատներից մեկը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Ցիետոկշնյա (Ամրոցային) փողոցի թիվ 38 հասցեում։

## Պատմություն
Հրեական առաջին բնակավայրերը Դաուգավպիլսում (նախկինում՝ Դինաբուրգ) հայտնվել են դեռևս 17-րդ դարում, սակայն մշտական համայնքը ձևավորվել է միայն 18-րդ դարի վերջին։ Համայնքի հնագույն կրոնական կառույցների մասին շատ քիչ տեղեկատվություն է պահպանվել։ Պահպանված պատմական փաստերը թույլ են տալիս դատել միայն 19-20-րդ դարերի հրեական համայնքի կրոնական կառույցների շինարարության և վերակառուցման մասին։ Սինագոգի շենքը կառուցվել է 1850 թվականին՝ որպես աղոթատուն «Կադիշ» («Հիշատակման աղոթք») Նոր Ֆորշտադտում (այժմ՝ քաղաքի կենտրոն)։ Լեգենդը հաստատում է, որ այն կառուցվել է հավատացյալ հրեայի միջոցներով, նրա մահացած եղբոր հիշատակին։ Սինագոգի շենքն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավերվել է, բայց հետագայում վիճակը կարգավորվել է, քանի որ 1925-1928 թվականներին վերակառուցման և շինարարության նպատակով պետությունը աջակցություն է ցուցաբերել։

1941 թվականին գերմանական բանակի հարձակումից հետո սինագոգը փակվեց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքի հրեա բնակչության մեծ մասը ոչնչացվեց, սինագոգերն էլ ավերվեցին։ Պահպանվել են միայն մի քանի շենքեր։ Պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, մի խումբ հրեաներ դիմեցին քաղաքային գործադիր կոմիտեին շինություն հատկացնելու խնդրանքով։ 1947 թվականին վերակառուցումից հետո սինագոգը վերաբացվեց, այնուհետև դարձավ հրեական համայնքի սեփականությունը։ Հետպատերազմյան տարիներին սինագոգը դարձավ հրեական համայնքի ակտիվ կրոնական կյանքի հավաքատեղի։ Առաջին տարիներին սովորական օրերին սինագոգ էին հաճախում 50, իսկ տոնական օրերին՝ ավելի քան 600 մարդ։

Դաուգավպիլսում ծնված ծագումով հրեա ամերիկացի նկարիչ Մարկ Ռոթկոյի ծննդյան հարյուրամյակի կապակցությամբ 2003 թվականին նրա ընտանիքը որոշեց ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել սինագոգի վերակառուցմանը։ Աշխատանքներն սկսվեցին 2003 թվականին և շարունակվեցին երեք տարի։ 2006 թվականի ապրիլի 11-ին կայացավ սինագոգի բացումը, որին մասնակցեցին Լատվիայի նախագահ Վայրա Վիկե-Ֆրեյբերգան, քաղաքային դումայի ղեկավարները, դիվանագետներ և քաղաքի քրիստոնեական դավանանքի ներկայացուցիչներ։ Քաղաքի սինագոգի վերակառուցման կապակցությամբ կայացած միջոցառմանը մասնակցեցին նաև նկարչի ընտանիքի անդամները, այդ թվում նրա դուստրը՝ Քեյթ Ռոթկոն։

## Ճարտարապետություն
Շենքը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Ցիետոկշնյա (նախկին՝ Մոսկովյան) և Լաչպլեշի (նախկին՝ Օֆիցերսկայա) փողոցների խաչմերուկում, տարածականորեն լրացնելով թաղամասի անկյունային կառուցապատումը։ Կառույցում տեսանելի են ինչպես ուշ կլասիցիզմի տարերը (ամպիր), այնպես էլ Լատգալիայի քաղաքներին բնորոշ 19-րդ դարի երկրորդ կեսի քարե շինությունների ճակատային մասի ձևավորման ավանդույթները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Դաուգավպիլսի հրեական հոգևոր համայնքի կայքը 
* Daugavpils synagogue to undergo renovation — The Baltic Times

Կատեգորիա:Լատվիայի սինագոգներ
Համբարձում Սայադյան

**Համբարձում Գերասիմի Սայադյան** (), հայ ճարտարագետ, քիմիկոս-տեխնոլոգ։ ՀԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1970), Տեխնիկական գիտությունների դոցենտ (1945):

## Կենսագրություն
Համբարձում Սայադյանը ծնվել է 1909 թվականի հուլիսի 23-ին, Նախիջևանում։ 1936 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1936-1939 թվականներին աշխատել է Երևանի Ս. Մ. Կիրովի անվան քիմիական («Նաիրիտ») գործարանում, 1939-1991 թվականներին՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիատեխնոլոգիական ֆակուլտետում, 1945-1976 թվականներին՝ հիմնական օրգանական նյութերի սինթեզի տեխնոլոգիայի ամբիոնի, 1960-1985 թվականներին, միաժամանակ՝ ամբիոնին կից հիմնախնդրային գիտահետազոտական լաբորատորիայի հիմնադիր-վարիչ։

Սայադյանի ղեկավարությամբ մշակվել և արդյունաբերության մեջ ներդրվել են բենզոլի քլորացման (անընդհատ եղանակով), հեքսաքլորէթանի, քլորոպրենային կաուչուկի թափոններից սինթետիկ լաքի ու նատրիումի ացետատի, մեթիլացետատ-մեթանոլ-ջուր խառնուրդից անջուր նատրիումի ացետատի, պոլիվինիլացետալների (կատարելագործված եղանակով) և երկալիլցիանամիդի ստացման տեխնոլոգիաները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ տեխնոլոգներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Քյամիլ Ռուստամբեկով

**Քյամիլ Ասլան օղլի Ռուստամբեկով** (, ), ադրբեջանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ;

## Կենսագրություն
Քյամիլ Ռուստամբեկովը ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Բաքվում։ 1953 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական թատերական ինստիտուտը (ներկա Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան)։ Երբ Բաքվի հեռուստատեսությունը սկսեց գործել 1956 թվականին, Քյամիլ Ռուստամբեկովը խմբագիր է եղել։ Նա եղել է Ադրբեջանում ազգային հեռուստատեսության առաջին հիմնադիրներից մեկը։ Ավելի ուշ նա աշխատել է որպես մեծ ռեժիսոր, գլխավոր ռեժիսոր և պատրաստել է որոշ հետաքրքիր հեռուստատեսային ծրագրեր։ 1960 թվականին, Ադրբեջանում ազգային հեռուստատեսության պատմության մեջ առաջին անգամ, նա կատարել է լիամերտրաժ գեղարվեստական ֆիլմ («Այգուն» ֆիլմը, որը նկարահանվեց Սամեդ Վուրղունի «Այգուն» պոեմի հիման վրա:)։ 1966 թվականին Քյամիլ Ռուստամբեկովը հրավիրվել է Ջաֆար Ջաբարլիի անվան «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիային։ Այստեղ ստեղծած լավագույն ֆիլմերից են՝ «Ճակատամարտը լեռներում» (1967), «Վերջին լեռնանցք» (1971), «Դերվիշը Փարիզն է պայթում» (1976), «Սպասիր ինձ» (1980) և այլն։

Քյամիլ Ռուստամբեկովը մահացավ 1991 թվականին։

## Տես նաև
* Ադրբեջանական կինո
* Վերջին լեռնանցք

## Աղբյուրներ
* Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 5.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սցենարիստներ
Նագաոկակյո (ժամանակակից քաղաք)

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 19,17 կմ², բնակչությունը՝ 80 424 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 4195,31 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Կիոտո, Մուկո քաղաքները և Օյամաձակի, Սիմամոտո ավանները։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 80 424 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 4195,31 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Նագաոկակյոն խորհրդանշող ծառ է համարվում թխկին, ծաղիկ՝ *[[Rhododendron × obtusum]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Նագաոկակյո քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1972 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Օյամաձակի

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայի Օտոկունի գավառում գտնվող ավան։ Օյամաձակի մակերեսը կազմում է 5,97 կմ², բնակչությունը՝ 15 452 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2588,27 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կիոտո, Նագաոկակյո, Յավատա քաղաքները և Սիմամոտո ավանը։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 15 452 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2588,27 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում սոճին, ծաղիկ՝ սակուրայի ծաղիկը, թռչունը՝ *[[Cettia diphone]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Օյամաձակի ավանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1967 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Կունստհաուս (Գրաց)

**Գրացի կունստհաուս** (ոչ պաշտոնական՝  — *բարեկամ այլմոլորակային*), ավստրիական Գրաց քաղաքի թանգարան և ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ, որը բացվել է 2003 թվականին, «Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք» ծրագրի շրջանակներում։ Կառույցի հիմնադրույթը մշակել են լոնդոնցի ճարտարապետներ Փիթր Քուքը  և Քոլին Ֆուրնիեն ():

## Ճարտարապետությունը
Շենքը կառուցվել է ճարտարապետական *բլոբ* ոճով՝ շրջակա շինությունների հետ ստեղծելով կտրուկ հակադրություն։ Հիմքը երկաթբետոնից է, արտաքին շերտը՝ երկնագույն պլաստիկ սալերից (պանելներից)։ Ու թեև շինարարությանը առանձնապես մեծ գումար չի հատկացվել, կունստհաուսն իրոք աչքի է ընկնում իր արտակարգ արտաքին տեսքով։ Իսկ ներքին կահավորանքը, Քոլին Ֆուրնիեի խոսքերով ասած՝ պետք է աճպարարի սև արկղը հիշեցնի։

### Մեդիա-ճակատը
Կառույցի ճակատը  ընկերության գործն է՝ իրականացված BIX տեխնոլոգիայով՝ իբրև մեդիա-ինստալացիա, որն զբաղեցնում է 900 մ2 մակերես և կազմված է լուսավորվող տարրերից, որոնց կարելի է ծրագրավորել համակարգիչի օգնությամբ։ Դա թանգարանին հնարավորություն է ընձեռում հաղորդակցվելու շրջակա միջավայրի հետ։ Այդ ինստալացիան մի շարք միջազգային պարգևների է արժանացել։

### Քաղաքաշինական նշանակությունը
«Բարեկամ այլմոլորակային»-ը վեր է խոյացել քաղաքի կենտրոնում՝ հին, պատմական շարվածքով, կղմինդրե տանիքներով շինությունների հարևանությամբ։ Եվ նրա հակադրումը հատկապես ժամացույցակիր աշտարակի հետ՝ կարծես մի ինքնատիպ երկխոսություն է ավանդույթի և ավանգարդի միջև։ Մշակութային այս նորօրյա օջախը դարձել է պատմական հուշարձաններով հարուստ Գրաց քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը՝ կարծես խորհրդանշելով յուրօրինակ մի կամուրջ անցյալի և ապագայի միջև։

## Գրականություն
* Peter Cook: *A Friendly Alien: Ein Kunsthaus für Graz*. Hatje Cantz, Ostfildern Ruit 2004, ISBN 3-7757-1350-6.
* Jonathan Lee: *50 große Abenteuer. Besondere Orte und die Menschen, die sie geschaffen haben.* Prestel Verlag, München 2006, ISBN 3-7913-3530-8.

## Պատկերասրահ

 Kunsthaus Graz.JPG|Թանգարանի տեսքը թռչնի թռրիչքի բարձրությունից
 Kunsthaus Graz Westseite.jpg|Շենքի տեսքը արևմուտքից
 Kunsthaus-Graz-Nacht-Medienfassade.jpg|BIX մեդիա-ճակատը
 Grazer Kunsthaus bei Nacht.jpg|Թանգարանի շենքը գիշերով
|Շենքի վերին հարկի տեսքը ներսից
 File:Graz Kunsthaus Dach-2465.jpg|Շենքի պլաստիկ տանիքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Offizielle Website
*Artikel über die Geometrie des Kunsthauses 
*BIX Medienfassade
*Artikel des Bundesdenkmalamts (BDA) zum Bau des Kunsthauses  (2003)
*Nachspann Kunsthaus Graz
*Eventbilder aus dem Grazer Kunsthaus
* Сайт музея 

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Ավստրիայում
Կատեգորիա:2003 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Գրաց
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կիրա Գրյունբերգ

**Կիրա Գրյունբերգ**, Ավստրիայի քաղաքական գործիչ և ձողացատկում մասնագիտացած նախկին մարզիկ։ Իր կարիերայի ընթացքում Գրյունբերգը, որն ունի 1.70 մ հասակ և կշռում էր 56 կգ (123 ֆունտ), ներկայացրել է իր երկիրը բազմաթիվ միջազգային մրցույթներում։ Նրա լավագույն ելույթները 2012 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում և 2015 թվականի Եվրոպայի *U23* առաջնությունում չորրորդ տեղն էին։ Բացի այդ, նա հասավ եզրափակիչ՝ 2014 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, որտեղ նա, սակայն, ոչ մի նվաճում չի արձանագրել։

2015 թվականի հուլիսի 30-ին Գրյունբերգը ողնաշարի լուրջ վնասվածք է ստացել հարազատ Ինսբրուքում։ Հերթական ցատկի ընթացքում նա վայրէջք է կատարել գլխի և պարանոցի վրա մարզագորգի կողքին՝ կոտրելով պարանոցի հինգերորդ ողը։ Վնասված ստորին վերջույթների պատճառով նա դարձավ հաշմանդամ։

Նրա արտասահմանյան և երկրում լավագույն անհատական ցուցանիշները կազմում են համապատասխանաբար 4,45 մետր, համապատասխանաբար, 2014 և 2015 թվականներին։ Սրանք պատմական ազգային ռեկորդներ են։

2017 թվականի Ազգային խորհրդի ընտրություններում նա ընտրվեց *ÖVP*-ի դաշնային ցուցակի տասներորդ տեղով և պաշտոնի անցավ 2017 թվականի նոյեմբերի 9-ին։

## Մրցութային ռեկորդներ

## Վեբկայք

* Official Website
* Kira Grünberg's biography Austrian Parliament

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Ինսբրուք
Դոմինիկ Մոնագան

**Դոմինիկ Բերնարդ Պատրիկ Լյուկ Մոնագան** (, ), բրիտանացի կինոդերասան, հեռուստահաղորդավար։ Առավել հայտնի է դարձել «Մատանիների տիրակալը» (2001-2003) և «Կորուսյալները» (2004-2010) ֆիլմերի շնորհիվ։ «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում Չարլի Փեյսի դերակատարման համար ներկայացվել է «Սատուրն» մրցանակի՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։

## Կենսագրություն
Դոմինիկ Մոնագանը ծնվել է Գերմանիայի Բեռլին քաղաքում։ Մայրը բուժքույր է, հայրը՝ ուսուցիչ։ Մոնագանի ավագ եղբայրը՝ Մեթյուն, մասնագիտությամբ ուսուցիչ է, երգիչ և երաժիշտ։ Երբ Դոմինիկը 11 տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Մեծ Մանչեսթեր, իսկ դրանից հետո՝ Մանչեստր։ Դոմինիկը ազատ տիրապետում է անգլերեն և գերմաներեն լեզուներին։

Դերասան դառնալու ցանկությունը Դոմինիկի մեջ առաջացել է դեռևս մանկության տարիներին, երբ դիտում էր «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմը։ Դպրոցական տարիներին նա հանդես էր գալիս տարբեր բեմադրություններում, ինչպիսիք են՝ «Օլիվեր Թվիստի արկածները» և «Սուրբծննդյան երգը առօրյայում»։ Որպես դերասան՝ Դոմինիկ Մոնագանը հայտնի է դարձել «Մատանիների տիրակալը» ֆիլմում Մերիադոկ Բրենդիբակի դերով, «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում Չարլի Փեյսի դերով և «FlashForward» հեռուստասերիալում Սայմոն Քեմփոսի դերով։

## Անձնական կյանք
2004 թվականից Դոմինիկը հանդիպում էր Էվանջելին Լիլլիի հետ։ 2005 թվականին նրանք նշանադրվեցին։ Նրանց հարաբերությունները որոշ ժամանակով ընդհատվեցին, ապա 2008 թվականին նորից միացան, իսկ ավելի ուշ վերջնականապես խզեցին կապերը։

## Ֆիլմագրություն

}

## Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Փաստեր
* Երբ Դոմինիկը 15 տարեկան էր, հայրը նվիրեց նրան «Մատանիների տիրակալը» գիրքը։ Ավելի ուշ հենց այդ ստեղծագործությունը նրան մեծ ճանաչում բերեց։ Ֆիլմում նկարահանվելուց բացի Դոմինիկը իր գործընկեր Բիլլի Բոյդի հետ մասնակցել է նաև սցենարը գրելուն։
* «Մատանիների տիրակալը» ֆիլմի նկարահանումներից հետո Դոմինիկին առաջարկում էին հեքիաթային և ֆենտեզի ժանրի տարբեր դերեր, մինչդեռ նա ցանկանում էր կատարել «մարդկային» դեր, որն էլ հանդիսացավ «Կորուսյալները» ֆիլմում Չարլի Փեյսի դերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հարցազրույց Դոմինիկ Մոնագանի հետ 

Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Fuck Love

**Fuck Love**, ամերիկացի ռեփեր XXXTentacion-ի երգը «17» դեբյուտային ալբոմից՝ ամերիկացի ռեփեր Trippie Redd-ի հետ համատեղ։ Երգի պրոդյուսերներն են Nick Mira-ն, Taz Taylo-ն և Dex Duncan-ը։

## Չարթեր
### Շաբաթական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:XXXTentacion-ի երգեր
Վերա Գագարինա

**Վերա Գագարինա** (, ի ծնե` Արսենևա, ), ռուս լրագրող, գրականագետ։

Ռուս հայտնի փիլիսոփա Նիկոլայ Արսենևի քույրն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ռուս դիվանագետի ընտանիքում, լավլ կրթություն է ստացել, ազատորեն տիրապետել է մի քանի եվրոպական լեզուների։ Եղել արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր արխիվի գիտաաշխատող։ 1922 թվականի նոյեմբերին ձերբակալվել է քրոջ՝ Աննայի հետ և 3 տարով արտաքսվել Արխանգելսկի նահանգ։ Այնտեղ ծանոթացել է տեղի ծառայող Ե. Գագարինի հետ, որը դարձել է նրա ամուսինը։ Վերջինս հետագայում մահացել է Նյու Յորքում` բեռնատարի անիվների տակ ընկնելով։

Վերա Սերգեևնայի մորաքրոջ՝ Անգլիայում ապրող լեդի Էջերթոնի ջանքերով Արսենևների ընտանիքին 1933 թվականին թույլատրել են մեկնել արտասահման։
Վերա Սերգեևնան ամուսնու հետ ապրել է Քյոնիգսբերգում, Բեռլինում, Զալցբուրգում և Մյունխենում։ Մեկնել են Իտալիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա։ Իր ամուսնու և եղբոր միջոցով ծանոթացել է գաղթական գրողներ Բունինի, Զայցևի, Շմելյովի հետ։
Գերմանական թերթերի հետ համագործակցելով` գրել է ակնարկներ Ռուսաստանի մասին։ Մասնավոր դասեր է տվել։ Օգնել է եղբորը` Արսենևին, գրական աշխատանքում։

1948 թվականից սկսել է ապրել Նյու Յորքում` իր ամուսնու և եղբոր հետ։ Գրել է «Դիվանագետի դստեր հուշերը» (չհրապարակված)։

## Ընտանիք
Հայրը` դիվանագետ Սերգեյ Վասիլևիչ Արսենևը, (1854-1922), Պաղեստինյան ուղղափառ կայսերական համայնքի հիմնադիր անդամներից մեկը էր, մայրը Եկատերինա Վասիլևնան (Շենշինա) (1858-1938թթ.) էր։ Պապը իրական գաղտնի խորհրդատու Վասիլի Արսենևն էր (1829-1915թթ.), եղբայրները` փիլիսոփա, պրոֆեսոր Ն. Արսենևը, ՄԱԿ-ի թարգմանիչ, «Ազատություն» ռադիոկայանի աշխատակից Յու. Արսենևը, Պսկովի փոխնահանգապետ Վ. Արսենևը, իսկ քույրերը` Նատալյա Արսենևան և Աննա Արսենևան են։ Ամուսնացած է եղել գրող Եվգենի Գագարինի հետ (1905-1948)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *В. С. Арсеньев*. Род дворян Арсеньевых 1389 г.-1901 г. Издание М. Т. Яблочкова. Москва, 1901 год. С. 91-93.
* *Мнухин Л., Авриль М., Лосская В*. Российское зарубежье во Франции. ― М., Наука; Дом-музей Марины Цветаевой. 2008.

Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Տարեկ Տաբետ

**Տարեկ Տաբետ**  (, ),  թունիսցի նախկին ֆուտբոլիստ, Թունիսի հավաքականում խաղացել է պաշտպանի դիրքում։

## Կարերիա
### Ակումբային կարերիա

Տարեկ Տաբետը ֆուտբոլիստի կարերիայի բոլոր 12 տարիները (1993-2005 թվականներին) անցկացրել է «Էսպերանս» ակումբում։ Այս թիմի կազմում մի քանի անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն և նվաճել է Թունիսի գավաթը։ 1994 թվականին Տաբետը «Էսպերանսի» կազմում հաղթել է Աֆրիկայի չեմպիոնների գավաթը։

### Կարերիան հավաքականում
Տարեկ Տաբետը Թունիսի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1994 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղերին, որոնք անց էին կացվում Թունիսում։ Այս առաջնության ընթացքում նա մասնակցել է խմբային փուլի երկու խաղի` Մալիի և Զաիրի հավաքականների դեմ։ 1998 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի առաջնությանը Բուրկինա Ֆասոյում նա մասնակցել է Թունիսի հավաքականի երեք խաղերին` խմբային փուլում խաղալով Գանայի, Կոնգոյի և Տոգոյի հավաքականների դեմ։

1998 թվականին Ֆրանսիայում կայացած աշխարհի առաջնության ժամանակ մասնակցել է իր թիմի բոլոր երեք խաղերին. Անգլիայի և Ռումինիայի հավաքականների դեմ խաղերում փոխարինման է դուրս եկել խաղավերջին, իսկ Կոլումբիայի հավաքականի դեմ խաղը անց է կացրել ամբողջությամբ։

2000 թվականին Գանայում և Նիգերիայում կայացած Աֆրիկայի ազգերի գավաթում Տարեկ Տավետը մասնակցել է Թունիսի հավաքականի բոլոր վեց խաղերին. այս առաջնությունում նրա թիմը գրավել է չորրորդ տեղը` երրորդ տեղի համար խաղում 11 մետրանոցներով պարտվելով Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ֆուտբոլի ազգային հավաքականին։ Ընդգրկված է եղել Թունիսի հավաքականի կազմում` 2002 թվականի Ճապոնիայում և Հարավային Կորեայում անցկացված ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության համար, սակայն առաջնության ընթացքում երբևէ խաղադաշտ դուրս չի եկել։

## Մարզչի կարերիա
Տարեկ Տաբետը եղել է լիբիական «Վեֆակ Սաբրատա», «Խալիջ Սուրտ», «Ալ-Ահլի» ֆուտբոլային ակումբների գլխավոր մարզիչը, ինչպես նաև` իր հայրենիքում գլխավորել է մի շարք թիմեր։ 2006-2007 թվականներին եղել է Թունիսի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ռոժե Լեմերայի օգնականը։

## Ձեռքբերումներ
 «**Էսպերանս**»
* Թունիսի չեմպիոն (**9**), 1990/91, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2001/02, 2002/03, 2003/04 
* Թունիսի գավաթակիր (**3**). 1990/91, 1996/97, 1998/99
* Աֆրիկյան ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի (ԱՖԿ) առաջնության գավաթակիր (**1**). 1994
* ԱՖԿ գավաթակիրների գավաթի գավաթակիր (**1**). 1998
* ԱՖԿ գավաթակիր (**1**). 1997
* ԱՖԿ սուպերգավաթակիր (**1**). 1995

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Թունիսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թունիսցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Յանիս Գուրաս

**Յանիս Գուրաս** (, ), հույն ռազմական ականավոր գործիչ, Հունաստանի անկախության ազգային-ազատագրական պայքարի գործիչ։

## Կենսագրություն
Յանիս Գուրասը ծնվել է կենտրոնական Հունաստանի Ֆոկիդա երկրամասի Մարվիլենե գյուղական բնակավայրում։ Մանկուց ի վեր հմտորեն տիրապետել է զենք կրելու արվեստին։ Նրա զարկիմը՝ ռազմահրամանատար Պանուրյասը, դեռևս մանկահասակ տարիքում վերջինիս ընդգրկել է իրենց շարքերը։ Ավելի ուշ՝ Գուրասն անդամակցում է Հունաստանի ազատագրության համար պայքարող «Ֆիլիկի էթերիա» գաղտնի կազմակերպությանը և ամբողջ կյանքը նվիրում հայրենիքի անկախության ազգանվեր գործին։ Հեղափոխության բռնկումից երեք տարի առաջ Յանիսը դարձել էր Օդիսեաս Անդրուցոսի համհարզը։

Հունաստանի ազգային-ազատագրական պայքարի սկզբնամասում՝ 1821 թվականի մարտին, Գուրասը մասնակցել է Վասիլիկայի ճակատամարտին և ապա 400 հոգանոց ապստամբական ջոկատի հետ ամրացել Ամֆիսայի բերդում։ Վասիլիկայի առյուծամարտից հետո Յանիս Գուրասը դարձել է անկախ ռազմահրամանատար  և ապա նշանակվել Աթենքի Ակրոպոլիսի «պահապան»։

Հունաստանի անկախության հռչակումից հետո նորանկախ պետության մի շարք քաղաքական գործիչներ, այդ թվում՝ Ալեքսանդրոս Մավրոկորդատոսը, Գուրասին օգտագործում են իրենց խարդավանքների համար։ Յանիսը մահացել է 1826 թվականի հոկտեմբերի 1-ին՝ թուրքերի կողմից Աթենական Ակրոպոլիսի պաշարման ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հունաստանի ազատագրական պայքարի գործիչներ
Կատեգորիա:Հույն ռազմական գործիչներ
Հարթ խխունջ

**Հարթ խխունջ** (), տափակ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Խեցին դեղնաեղջրագույն և սկավառալաձև է, լայնությունը մինչև 4 մմ է, իսկ բարձրությունը՝ մինչև 1 մմ, 4 արագ աճող պտույտներով մակերեսն առանց պարուրաձև մանրագծերի է և հարթ։ Վերջին պտույտը, որը վերևից գտնվում է ելանցքի մոտ, 1,8 անգամ նախավերջինից լայն է։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Արևմտյան Աֆրիկայում, Արևմտյան Սիբիրում և Անդրկովկասում։ Հայաստանում հայտնի է միայն Սևանա լճի մոտակայքում գտնվող ոչ խոշոր ջրամբարներից, Սևան քաղաքի և Նորաշեն գյուղի մոտակայքից, Հրազդան գետի ակունքներից։

## Էկոլոգիա
Ապրում են աղբյուրամերձ ճահիճներում։ Կենսաբանական առանձնահատուկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Ոչ մեծ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանություն միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը տարծման վայրերում բավականաչափ բարձր էր։ Հայաստանում վերջին 50 տարիների ընթացքում չի հավաքվել։

Վտանգման հիմնական գործոններից է՝ Սևանա լճի մակարդակի իջեցման պատճառով ջրամաբարների հիդրոլոգիական ռեժիմի խախտումը։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Arms Around You

**Arms Around You**, ամերիկացի ռեփերներ XXXTentacion-ի և Lil Pump-ի համատեղ սինգլը՝ կոլումբիացի երգիչ Մալումի և ամերիկացի ռեփեր Swae Lee-ի մասնակցությամբ։ Երգը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։

## Չարթեր

## Հավաստագրում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:XXXTentacion-ի երգեր