Գերմանա-ամերիկացիների ներգաղթ

Գերմանիայի բնակիչ օտարերկրացիների և գերմանա-ամերիկյան քաղաքացիների ներգաղթը Միացյալ Նահանգներում տեղի է ունեցել Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակահատվածներում: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այս կալանքի իրավական հիմքը նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի  ընդունած 2526 նախագահական հռչակագիրն էր՝ «Օտարերկրյա թշնամիների մասին» օրենքի լիազորությունների շրջանակներում:

Գերմանիայի անսահմանափակ սուզանավային պատերազմից հետո ԱՄՆ-ի Առաջին համաշխարհային պատերազմին միանալուց հետո գերմանացի քաղաքացիներն ավտոմատ կերպով դասակարգվել են որպես թշնամի օտարերկրացիներ: Առաջին համաշխարհային պատերազմի դարաշրջանի չորս հիմնական ներգաղթի ճամբարներից երկուսը գտնվում էին Հյուսիսային Կարոլինայի Հոթ Սփրինգսում և Ջորջիայի Ֆորտ Օգլեթորպում: Գլխավոր դատախազ Ա. Միտչել Փալմերը գրել է, որ «Կառավարության կողմից ներկալված բոլոր օտարերկրացիները համարվում են թշնամիներ, և նրանց սեփականությունը համապատասխանաբար է վերաբերվում»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միացյալ Նահանգներում մեծ թվով էթնիկ գերմանացիներ կային։ 1940 թվականին Միացյալ Նահանգների բնակիչների շրջանում ավելի քան 1.2 միլիոն մարդ ծնվել էր Գերմանիայում, 5 միլիոնն ուներ երկու բնիկ գերմանացի ծնող, իսկ 6 միլիոնը՝ մեկ բնիկ գերմանացի ծնող։ Շատերն ունեին հեռավոր գերմանական ծագում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Միացյալ Նահանգները 1940-1948 թվականներին կալանավորել է առնվազն 11,000 էթնիկ գերմանացիների, որոնց մեծ մասը գերմանացի քաղաքացիներ էին, երկու ճամբարներում՝ Յուտայի Ֆորտ Դուգլասում և Ջորջիայի Ֆորտ Օգլեթորփում: Կառավարությունը անհատապես քննել է գերմանացի քաղաքացիների գործերը և համեմատաբար քիչ թվով անձանց կալանավորել է Արդարադատության նախարարության կողմից կառավարվող ճամբարներում՝ «Օտարերկրյա թշնամիների մասին» օրենքի համաձայն իր պարտականությունների համաձայն։ Շատ ավելի քիչ չափով, որոշ էթնիկ գերմանացի ամերիկացի քաղաքացիներ որակվել են որպես կասկածյալ պատշաճ գործընթացից հետո և նույնպես կալանավորվել են։ Նմանապես, իտալացի քաղաքացիների և իտալա-ամերիկացիների փոքր մասը կալանավորվել է ԱՄՆ-ում իրենց ընդհանուր բնակչության համեմատ։ Միացյալ Նահանգները թույլատրել էր Գերմանիայից և Իտալիայից ներգաղթյալներին դառնալ քաղաքացիություն ստացած, ինչը շատերն արդեն արել էին այդ ժամանակ։

21-րդ դարի սկզբին Կոնգրեսը քննարկեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եվրոպացի ամերիկացիների նկատմամբ վերաբերմունքն ուսումնասիրելու օրենսդրություն, բայց այն չի ընդունվել Ներկայացուցիչների պալատում։ Ակտիվիստներն ու պատմաբանները բացահայտել են որոշակի անարդարություններ այս խմբերի նկատմամբ։ Ի տարբերություն իտալա-ամերիկացիների և ճապոնա-ամերիկացիների, գերմանա-ամերիկյան կալանավորվածները երբեք ֆինանսական փոխհատուցում կամ պաշտոնական ներողություն չեն ստացել այս իրադարձությունների համար։

## Առաջին համաշխարհային պատերազմ

### Քաղաքացիական ներկալվածներ
Նախագահ Վուդրո Վիլսոնը 1917 թվականի ապրիլի 6-ին և 1917 թվականի նոյեմբերի 16-ին հրապարակեց երկու կանոնակարգ, որոնցով սահմանափակումներ էին սահմանվում Միացյալ Նահանգների 14 տարեկանից բարձր Գերմանիայում ծնված տղամարդկանց համար: Կանոնները գրվել էին Գերմանիայի բնիկ բնակիչների համար, ովքեր դարձել էին ԱՄՆ-ից բացի այլ երկրների քաղաքացիներ. բոլորը դասակարգվում էին որպես օտարերկրացիներ: Այդ կատեգորիայի մոտ 250,000 մարդ պարտավոր էր գրանցվել իրենց տեղական փոստային բաժանմունքում, միշտ կրել իրենց գրանցման քարտը և հայտնել հասցեի կամ աշխատանքի ցանկացած փոփոխության մասին: Նույն կանոնակարգերը և գրանցման պահանջները կիրառվել են կանանց նկատմամբ 1918 թվականի ապրիլի 18-ին: Մոտ 6,300 նման օտարերկրացիներ ձերբակալվել են: Հազարավորները հարցաքննվել և հետաքննվել են: Ընդհանուր առմամբ 2,048 (0.8%) բանտարկվել է պատերազմի մնացած մասի համար երկու ճամբարներում՝ Յուտայի Ֆորտ Դուգլասում՝ Միսիսիպիից արևմուտք գտնվողների համար, և Ջորջիայի Ֆորտ Օգլեթորպում՝ Միսիսիպիից արևելք գտնվողների համար:

Այս օտարերկրացիների գործերը, անկախ նրանից՝ դիտարկվում էին որպես ներկալման ենթակա, թե որպես ներկալման ենթակա, վարում էր Արդարադատության նախարարության թշնամու օտարերկրացիների գրանցման բաժինը: 1917 թվականի դեկտեմբերից այս բաժինը ղեկավարում էր Ջ. Էդգար Հուվերը, որն այդ ժամանակ դեռ 23 տարեկան էլ չկար։

Նշանավոր ներկալվածների թվում էին հրեա գենետիկոս Ռիչարդ Գոլդշմիդտը և Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի (BSO) 29 նվագողներ։ Անբարեխիղճ թերթի խմբագիր Ջոն Ռ. Ռաթոմի կողմից «Աստղազարդ դրոշը» նվագելու խնդրանքը գիտակցաբար մերժելու մեջ կեղծ մեղադրանք առաջադրվելուց հետո, BSO-ի դիրիժոր Կարլ Մակը նույնպես մեկ տարուց ավելի անցկացրել է Ֆորտ Օգլեթորփում, ինչպես նաև Էռնստ Կունվալդը՝ Ցինցինատիի սիմֆոնիկ նվագախմբի երաժշտական ​​ղեկավարը։ Ներկալվածներից մեկը նկարագրել է հիշարժան համերգ 2000 ներկալվածներով լի ճաշարանում, որտեղ պատվավոր հյուրեր, ինչպիսիք են բժիշկները և կառավարության գրաքննիչները, նստած էին առջևի նստարաններին՝ 100 երաժիշտների առջև։ Մակի ղեկավարությամբ նա գրել է. «Էրոիկան հարձակվեց մեզ վրա և տարավ մեզ հեռու՝ պատերազմի, անհանգստության և փշալարերի վրայով»։

Ներկալվածների մեծ մասը պայմանականորեն ազատ է արձակվել 1919 թվականի հունիսին՝ գլխավոր դատախազ Ա. Միտչել Պալմերի հրամանով։ Մյուսները մնացել են ներկալված մինչև 1920 թվականի մարտ և ապրիլ ամիսները։

### Առևտրային ծովային նավեր
Մինչև ԱՄՆ-ի կողմից Գերմանիայի դեմ պատերազմ հայտարարելը, գերմանական առևտրային նավերը և դրանց անձնակազմը չէին կալանավորվում: 1917 թվականի հունվարին ԱՄՆ մայրցամաքային նավահանգիստներում կային 54 նման նավեր, իսկ մեկը՝ Սան Խուանում, Պուերտո Ռիկոյի նավահանգիստներում, որոնք ազատ էին մեկնելու։ Պատերազմի հայտարարմամբ 1800 առևտրական նավաստիներ դարձել են ռազմագերիներ։

Ավելի քան 2000 գերմանացի սպաներ և նավաստիներ ներկալվել են Հոթ Սփրինգսում, Հյուսիսային Կարոլինա, «Մաունթին Պարկ» հյուրանոցի տարածքում։

### Ռազմական ներկալվածներ
Մինչև ԱՄՆ-ի պատերազմի մեջ մտնելը, մի քանի կայսերական գերմանական նավատորմի նավեր կայանված էին ԱՄՆ նավահանգիստներում. պաշտոնյաները հրամայել էին նրանց լքել այն 24 ժամվա ընթացքում կամ ենթարկվել կալանքի։ Անձնակազմի անդամներին սկզբում վերաբերվում էին որպես օտարերկրացի կալանավորվածների, ապա՝ որպես ռազմագերիների։ 1914 թվականի դեկտեմբերին գերմանական օժանդակ հածանավ «Կորմորան»-ը, որը հետապնդվում էր կայսերական ճապոնական նավատորմի կողմից, փորձել է պարենամթերք վերցնել և վառելիք լցնել Գուամում։ Երբ հրամանատարը մերժվել է իր պահանջածը, նա համաձայնվել է ներգաղթել որպես թշնամու օտարերկրացիներ, այլ ոչ թե վերադառնալ ծով առանց բավարար վառելիքի։ Նավի թնդանոթները շարքից դուրս է եկել։ Անձնակազմի մեծ մասն ապրել է նավի վրա, քանի որ բնակարանային հարմարություններ չկային։ Այն մի քանի տարիների ընթացքում, երբ գերմանացիները կալանավորված էին, նրանք թվով գերազանցում էին ԱՄՆ ծովային հետևակայիններին Գուամում։ Հարաբերությունները ջերմ էին, և ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի բուժքույրը ամուսնացել է «Կորմորան»-ի սպաներից մեկի հետ։

Եվրոպա ուղևորվող ամերիկյան նավերի վրա սուզանավերի հարձակումների հետևանքով ԱՄՆ-ն 1917 թվականի փետրվարի 4-ին խզել է դիվանագիտական հարաբերությունները Գերմանիայի հետ։ Գուամում գտնվող ԱՄՆ պաշտոնյաները ավելի խիստ սահմանափակումներ է սահմանել գերմանացի կալանավորների նկատմամբ։ Նրանք, ովքեր տեղափոխվել էին ցամաքային կացարաններ, վերադարձան նավ։ 1917 թվականի ապրիլին ԱՄՆ-ի կողմից Գերմանիային պատերազմ հայտարարելուց հետո ամերիկացիները պահանջել են «նավը և անձնակազմը անհապաղ և անվերապահորեն հանձնվել»։ Գերմանացի կապիտանը և նրա անձնակազմը պայթեցրել են նավը՝ խլելով մի քանի գերմանացիների կյանք։ Վեցը, որոնց մարմինները գտնվել և թաղվել են Ապրայի ԱՄՆ ռազմածովային գերեզմանատանը՝ լիարժեք զինվորական պատիվներով։ Կենդանի մնացած 353 գերմանացի զինծառայողները դարձել են ռազմագերիներ, և ապրիլի 29-ին նավարկվել ԱՄՆ մայրցամաք։

Ոչ գերմանացի անձնակազմի անդամների հետ տարբեր կերպ էին վարվում։ Չորս չինացի քաղաքացիներ սկսել են աշխատել որպես անձնական ծառաներ հարուստ տեղացիների տներում։ Եվս 28 մարդ՝ Գերմանական Նոր Գվինեայից մելանեզիացիներ, բանտարկվել են Գուամում և զրկվել են այլ ռազմագերիների ստացած սնունդից և ամսական նպաստից։ «Գեյեր» հածանավի և ուղեկցող մատակարարման նավի անձնակազմերը, որոնք 1914 թվականի նոյեմբերին Հոնոլուլուում ապաստան էին գտել Ճապոնիայի կայսերական նավատորմից, նմանապես ներկալվել են՝ դառնալով ռազմագերիներ, երբ ԱՄՆ-ն մտավ պատերազմի մեջ։

Երկու այլ գերմանական հածանավերի՝ «Պրինց Էյթել Ֆրիդրիխի» և «Կրոնպրինց Վիլհելմի» վրա գտնվող մի քանի հարյուր տղամարդ, չցանկանալով Ատլանտյան օվկիանոսում Թագավորական նավատորմի կողմից անխուսափելի ավերածություններին դիմակայել, մի քանի տարի ապրել են իրենց նավերի վրա՝ Վիրջինիայի տարբեր նավահանգիստներում և հաճախ վայելում էին ափամերձ արձակուրդը։ Ի վերջո, նրանց տրամադրվեց մի հողակտոր Նորֆոլկի ռազմածովային նավատորմի տարածքում՝ բնակարաններ կառուցելու համար։ Նրանք կառուցել են մի համալիր, որը հայտնի է որպես «գերմանական գյուղ», ներկված մեկ սենյականոց տներով և ցանկապատված բակերով, որոնք պատրաստված էին ջարդոն փայտանյութից, վարագույրներով պատուհաններով, ծաղիկների և բանջարեղենի այգիներով, ինչպես նաև գյուղական եկեղեցիով, ոստիկանական բաժանմունքով և ոչ ալկոհոլային խմիչքներ մատուցող սրճարաններով։ Նրանք փրկել են կենդանիներ այլ նավերից և գյուղում բուծեցին այծեր ու խոզեր, ինչպես նաև բազմաթիվ ընտանի կատուներ և շներ։

1916 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նավերը և դրանց անձնակազմը գյուղի կառույցների հետ միասին տեղափոխվել են Ֆիլադելֆիայի ռազմածովային նավատորմ, որը կրկին տեղացիների շրջանում հայտնի է դարձել որպես «գերմանական գյուղ»: Ռազմածովային նավատորմի այս ավելի անվտանգ վայրում՝ փշալարե ցանկապատի հետևում, կալանավորները 1917 թվականի փետրվարի 2-ը նշել են որպես Կարմիր Խաչի օր և նվիրատվություններ էին խնդրել Գերմանական Կարմիր Խաչի համար: Երբ գերմանա-ամերիկյան հարաբերությունները վատթարացել են 1917 թվականի գարնանը, ինը նավաստիներ հաջողությամբ փախել են կալանքից, ինչը դրդել է Ռազմածովային նավատորմի քարտուղար Ջոզեֆուս Դանիելսին անհապաղ գործել մյուս 750 նավաստիներին 1917 թվականի մարտի վերջին Ֆորտ Մաքֆերսոնի և Ֆորտ Օգլեթորպի կալանավայրեր տեղափոխելու ծրագրերի վերաբերյալ, որտեղ նրանք մեկուսացվել են քաղաքացիական կալանավորներից: ԱՄՆ-ի կողմից Կայսերական Գերմանիային պատերազմ հայտարարելուց հետո «Կորմորան»-ի անձնակազմի որոշ անդամներ ուղարկվել են Մաքֆերսոն, իսկ մյուսները պահվել են Յուտայի Ֆորտ Դուգլասում պատերազմի ողջ ընթացքում:

## Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
1940 թվականի ԱՄՆ մարդահամարի համաձայն՝ մոտ 1,237,000 մարդ իրենց ինքնությունը հայտնել է գերմանացի ծագումով, 5 միլիոն մարդու երկու ծնողներն էլ ծնվել են Գերմանիայում, իսկ 6 միլիոն մարդու առնվազն մեկ ծնողը ծնվել է Գերմանիայում։ 

Պերլ Հարբորի վրա ճապոնական հարվածից կարճ ժամանակ անց մոտ 1260 գերմանացի քաղաքացի է ձերբակալվել, քանի որ կառավարությունը նրանց հետևում էր։ Ափամերձ տարածքներից վտարված 254 ոչ ճապոնական ծագում ունեցող անձանցից մեծամասնությունը էթնիկ գերմանացիներ էին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ում գտնվող գերմանացի քաղաքացիները և գերմանաամերիկացիները կալանավորվել և/կամ վտարվել են ափամերձ տարածքներից անհատապես։ Չնայած Պատերազմական նախարարությունը (այժմ՝ Պաշտպանության նախարարություն) քննարկում էր էթնիկ գերմանացիների և էթնիկ իտալացիների զանգվածային վտարումը Արևելյան կամ Արևմտյան ափամերձ տարածքներից՝ ռազմական անվտանգության նկատառումներից ելնելով, այն չի իրականացրել այս որոշումը։ Ներգրավված մարդկանց թիվը կլիներ չափազանց մեծ կառավարելի։

Պատերազմի ընթացքում գերմանական ծագում ունեցող ընդհանուր 11507 մարդ է ներկալվել, ինչը կազմում էր ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության «Թշնամի օտարերկրացիների վերահսկողության ծրագրի» շրջանակներում ներկալվածների ընդհանուր թվի 36.1 %-ը։

### Գերմանացիների արտաքսումը Լատինական Ամերիկայից
Բացի այդ, ԱՄՆ-ն ընդունել է Լատինական Ամերիկայից արտաքսված ավելի քան 4500 գերմանացի քաղաքացիների՝ կալանավորելով նրանց Արդարադատության նախարարության ճամբարներում: Պատերազմի սկզբնական տարիներին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն կազմել էր տասնհինգ լատինաամերիկյան երկրներում գտնվող գերմանացիների ցուցակ, որոնց կասկածում էր դիվերսիոն գործունեության մեջ: Պերլ Հարբորի վրա ճապոնական հարձակումից հետո ԱՄՆ-ն պահանջել է այդ կասկածյալների արտաքսումը՝ ԱՄՆ տարածքում կալանավորելու համար: Արձագանքած երկրները արտաքսեցլ են 4058 մարդու։ Մոտ 10 %-ից 15 %-ը Նացիստական կուսակցության անդամներ էին, այդ թվում՝ մոտ մեկ տասնյակը, որոնք հավաքագրողներ էին Նացիստական կուսակցության արտասահմանյան թևի՝ NSDAP/AO-ի համար: Նրանցից միայն ութը կասկածվում էին լրտեսության մեջ:

### Ուսումնասիրություններ և վերանայում
20-րդ դարի վերջից ի վեր, ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության ճամբարներից կալանավորները սկսել են աշխատել իրենց դատավարությունների ճանաչումը ստանալու համար: Պատերազմի ժամանակ թշնամի օտարերկրացիներ համարվող եվրոպական էթնիկ խմբերի (գերմանացի և իտալացի) ԱՄՆ քաղաքացիները, և այդ օտարերկրացիներից մի քանիսը պնդում էին, որ իրենց քաղաքացիական իրավունքները խախտվել են, և պահանջում էին փոխհատուցում:

Մինեսոտա նահանգի Սեյնթ Փոլ քաղաքում գտնվող TRACES պատմության և մշակույթի կենտրոնը «ավտոբուսով» ճանապարհորդոել է Միացյալ Նահանգներով՝ քաղաքացիներին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ում օտարերկրացիների նկատմամբ վերաբերմունքի մասին իրազեկելու համար:

2001 թվականին Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսում ներկայացվել է օրենսդրություն, որի նպատակն էր պատերազմի ընթացքում եվրոպական թշնամի էթնիկ խմբերի նկատմամբ կառավարության քաղաքականությունը վերանայելու անկախ հանձնաժողով ստեղծելը: 2001 թվականի օգոստոսի 3-ին սենատորներ Ռասել Ֆեյնգոլդը (դեմոկրատ, Վիսկոնսին) և Չարլզ Գրասլին (հանրապետական, Այովա) ԱՄՆ Սենատում աջակցել են «Եվրոպացի ամերիկացիների և փախստականների պատերազմական իրավիճակի ուսումնասիրության մասին» օրենքը, որին միացան սենատոր Թեդ Քենեդին (դեմոկրատ, Մասաչուսեթս) և սենատոր Ջոզեֆ Լիբերմանը: Այս օրինագիծը ստեղծեց անկախ հանձնաժողով՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ում և Լատինական Ամերիկայում գերմանացի և իտալացի օտարերկրացիների դեմ ուղղված ԱՄՆ կառավարության քաղաքականությունը վերանայելու համար։

2007 թվականին ԱՄՆ Սենատը ընդունել է «Պատերազմական վերաբերմունքի ուսումնասիրության մասին» օրենքը, որը կուսումնասիրեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ կառավարության կողմից թիրախավորված էթնիկ խմբերի նկատմամբ վերաբերմունքը: Ալաբամայի սենատոր Ջեֆ Սեշնսը դեմ է արտահայտվել դրան՝ հղում անելով ԱՄՆ Հոլոքոստի հուշահամալիրի թանգարանի պատմաբաններին, որոնք այն անվանեցլ են թշնամի օտարերկրացիների նկատմամբ վերաբերմունքի չափազանցված արձագանք:2009 թվականին Ներկայացուցիչների պալատի ներգաղթի, քաղաքացիության, փախստականների, սահմանային անվտանգության և միջազգային իրավունքի հարցերով ենթահանձնաժողովը 9-ը 1-ի դեմ քվեարկությամբ ընդունել է «Պատերազմական վերաբերմունքի ուսումնասիրության մասին» օրենքը․ սակայն այն չի ընդունվել լիագումար նիստում և օրենք չի դարձել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Առաջին համաշխարհային պատերազմ
*Charles Burdick, *The Frustrated Raider: The Story of the German Cruiser Cormoran in World War I* (Carbondale, IL: Southern Illinois University Press, 1979)
*Gerald H. Davis, "'Oglesdorf': A World War I Internment Camp in America," *Yearbook of German-American Studies*, v. 26 (1991), 249–65
*William B. Glidden, "Internment Camps in America, 1917–1920," *Military Affairs*, v. 37 (1979), 137–41
*Paul Halpern, *A Naval History of World War I* (1994)
*Arnold Krammer, *Undue Process: The Untold Story of America's German Alien Internees* (NY: Rowman & Littlefield, 1997), 
*Reuben A. Lewis, "How the United States Takes Care of German Prisoners," in *Munsey's Magazine*, v. 64 (June–September, 1918), 137ff., Google books, accessed April 2, 2011
*Jörg Nagler, "Victims of the Home Front: Enemy Aliens in the United States during World War I," in Panakos Panayi, ed., *Minorities in Wartime: National and Racial Groupings in Europe, North America and Australia during the Two World Wars* (1993)
*Erich Posselt, "Prisoner of War No. 3598 [Fort Oglethorpe]," in *American Mercury*, May–August 1927, 313–23,  Google books, accessed April 2, 2011
*Paul Schmalenbach, *German Raiders: A History of Auxiliary Cruisers of the German Navy, 1895–1945* (Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1979)

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
*John Christgau, *"Enemies": World War II Alien Internment* (Ames, IA: Iowa State University Press, 1985), 
*Kimberly E. Contag and James A. Grabowska, *Where the Clouds Meet the Water* (Inkwater Press, 2004), . Journey of the German Ecuadorian widower, Ernst Contag, and his four children from their home in the South American Andes to Nazi Germany in 1942.
*John Joel Culley, "A Troublesome Presence: World War II Internment of German Sailors in New Mexico" in *Prologue: Quarterly of the National Archives and Records Administration* v. 28 (1996), 279–295
*Heidi Gurcke Donald, *We Were Not the Enemy: Remembering the United States Latin-American Civilian Internment Program of World War II* (iUniverse, 2007), 
*Stephen Fox, *Fear Itself: Inside the FBI Roundup of German Americans during World War II: The Past as Prologue* (iUniverse, 2005), 
*Timothy J. Holian, *The German Americans and WW II: An Ethnic Experience* (NY: Peter Lang Publishing, 1996), 
*Arthur D. Jacobs, *The Prison Called Hohenasperg: An American Boy Betrayed by his Government during World War II* (Parkland, FL: Universal Publishers, 1999), 
*National Archives: "Brief Overview of the World War II Enemy Alien Control Program", accessed January 19, 2010
**New York Times*: Jerre Mangione, "America's Other Internment," May 19, 1978, accessed January 20, 2010. Mangione was special assistant to the United States Commissioner of Immigration and Naturalization from 1942 to 1948.
*
*John Eric Schmitz, "Enemies Among Us: The Relocation, Internment, and Repatriation of German, Italian, and Japanese Americans during World War Two"  Ph.D. Dissertation, American University 2007
* John E. Schmitz (2021), *Enemies among Us: The Relocation, Internment, and Repatriation of German, Italian, and Japanese Americans during the Second World War*, University of Nebraska Press, 2021. .
*U.S. House of Representatives, Committee on the Judiciary: "Hearing on: the Treatment of Latin Americans of Japanese Descent, European Americans, and Jewish Refugees During World War II," March 19, 2009, accessed January 19, 2010

### Ընդհանուր
*Don H. Tolzmann, ed., *German-Americans in the World Wars*, 5 vols. (New Providence, NJ: K.G. Saur, 1995–1998), 
**vol. 1: The Anti-German Hysteria of World War One
**vol. 2: The World War One Experience
**vol. 3: Research on the German-American Experience of World War One
**vol. 4: The World War Two Experience: the Internment of German-Americans
***section 1: From Suspicion to Internment: U.S. government policy toward German-Americans, 1939–48
***section 2: Government Preparation for and implementation of the repatriation of German-Americans, 1943–1948
***section 3: German-American Camp Newspapers: Internees View of Life in Internment
**vol. 5: Germanophobia in the U.S.: The Anti-German Hysteria and Sentiment of the World Wars. Supplement and Index.

## Արտաքին հղումներ
*Photos of the German Village, Norfolk Navy Yard, Virginia
*German American Internee Coalition –  site includes detailed history, maps, oral accounts, and external links
*German American Internees in the United States during WWII, by Karen E. Ebel
*FBI "Vault" – declassified FBI materials on "Custodial Detention"
*"German and Italian detainees," Alan Rosenfeld, *Densho Encyclopedia*

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ