open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բար սյուր Օբ (շրջան)

**Բար սյուր Օբ** (), շրջան () Ֆրանսիայում, այն շրջաններից որոնք գտնվում են Շամպան - Արդեն երկրամասի Օբ գավառում։ Սուպերֆեկտուրա՝ Բար սյուր Օբ։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 29.799 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1193 կմ²։

## Պատմություն
Բար սյուր Օբ շրջանը վարչականորեն կազմավորվել է 1800 թվականին։ y 2018 թվականի հունվարին Օբի շրջանների վերակազմավորման արդյունքում Տրուա շրջանից վերցվել և Բար սյուր Օբ շրջանի կազմի մեջ է մտցվել չորս համայնք։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Բար սուր Օբի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Լինքոլնը Դալիի աչքերով

**Լինքոլնը Դալիի Աչքերով**, Սալվադոր Դալիի կողմից ստեղծված ինքնատիպ սահմանափակ քանակով որմնանկար։ Այն համարվում է Դալիի՝ ամենահաճախ ընդօրինակված որմնանկարներից մեկը։ Դալիի աշխատանքներն ուսումնասիրող փորձագետները նկատել են, որ նկարի նմանակողներից են Ալբերտ Ֆիլդը (Դալիի գրաֆիկական աշխատանքների պաշտոնական կատալոգ. Լիազորված Դալիի կողմից), Ռոբերտ Դեշարնը (Ֆրանսիացի լուսանկարիչ. Սալվադոր Դալիի վաղեմի ընկերը և գործընկերը) և Բերնարդ Ուելը (Բերնարդ Ուել արվեստի փորձագիտական ՍՊԸ )։

Լի Քաթերալը իր «Մեծն Դալիի և արվեստի այլ գործերի կեղծումները» գրքում նշում է. «Այսպիսի կեղծումների համար ամենաշատ  ներկայացված նկարներից էր Լինքոլնը Դալիի աչքերով աշխատանքը, արտատպվածքներ, որոնց մասին Լոս Անջելեսի արվեստի փորձագետ Դենա Հոլը Հավայիում տեղի ունեցած դատավարության ժամանակ նշել է, որ դարձել է այնքան ծեծված ինչքան բլիթները բլիթների խանութում»։
«Լինքոլնը Դալիի աչքերով» աշխատանքը ստեղծվել է Դալիի «Գալան խորհում է Միջերկրական ծովի մասին» ստեղծագործության հիման վրա, որը 20 մետր հեռավորության վրա վերափոխվում է Աբրահամ Լինքոլնի դիմանկարի (ի պատիվ Ռոտոկոյի)։
1974-1976 թվականներին Դալին նկարել է այս նկարի երկու բնօրինակ, որոնք իրար նման են, բայց նույնը չեն։ Առաջինը գտնվում է Իսպանիայում՝ Ֆիգուեարասի թանգարանում։ Երկրորդը գտնվում է Ֆլորիդայում՝ Սանկտ Պետերբուրգում Սալվադոր Դալիի մշտական հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 նկարներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Աստա Պիլդմյաե

**Աստա Պիլդմյաե** (, ), էստոնացի գրող։

## Կենսագրություն
Աստա Պիլդմյաեն ծնվել է 1943 թվականին Պուուռմանիում։ 1969 թվականին ավարտել է Տարտուի համալսարանի լրագրության բաժինը։ 1969-1975 թվականներին աշխատել է Տարտուի պետական համալսարանի թերթում, 1986 թվականին՝ «Լումինգ» (Loomingu ) գրական ամսագրում։

## Ստեղծագործություններ
Գրում է արձակ ստեղծագործություններ, թարգմանում ֆինն գրողներին։ Նրա մանկական պատմվածքները տպագրվել են «Պիոներ» և «Տյախեկե» («Աստղիկ») ամսագրերում, «Սյադե» թերթում, հաղորդվել են ռադիոյով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Põhjalik ja hoolikas Asta Põldmäe

Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Էստոնացի մանկագիրներ
Բազմաքանակ Կատերիններ

**«Բազմաքանակ Կատերիններ»** (), Ջոն Գրինի դեռահասային գրականության վեպերից։ Հրատարակվելով 2006 թվականին՝ այն ներկայացվել է Մայքլ Լ․ Փրինց մրցանակին։ Վեպը բաղկացած է նաև հավելվածից՝ գրված Ջոն Գրինի մտերիմ ընկեր Դանիել Բիսսի կողմից, որը բացատրում է որոշ բարդ մաթեմատիկական հավասարումներ, որոնք գլխավոր հերոսը՝ Քոլինը, հաճախ օգտագործում է։

## Գլխավոր կերպարներ
* **Քոլին Սինգլեթոն**․ Քոլինը 17-ամյա պատանի է, որը վեպի հենց սկզբում սթրեսային վիճակի մեջ է հայտնվում։ Չնայած նա զարմանալի կարողությունների տեր էր՝ 200-ից բարձր IQ-ով, նա իրեն դեռևս «հանճար» չէր համարում։ Քոլինն ամեն ինչ հետաքրքիր է համարում, հատկապես բոլոր այն բաները, որոնք սովորական մարդկանց առանձնապես չեն հուզում։ Տարիներ շարունակ սիրելով նույն՝ Կատերինա անունն ունեցողներին՝ Քոլինը խախտում է ավանդույթը՝ սիրահարվելով Լինդսի Լի Վելլսին, ում հանդիպել էր ընկերոջ՝ Հասսանի հետ կատարած ճամփորդության ժամանակ։ Քոլինն իր ամբողջ կյանքում ձգտել է բացառիկ լինել, բայց Լինդսիի օգնությամբ հանգում է այն մտքին, որ ինքը «հնարավոր լավագույն ձևով սովորական պատանի է»։
* **Հասսան Հարբիշ**․ Հասսան Հարբիշը Քոլինի ծույլ, զվարճալի, փոքր-ինչ գեր, բայց միակ ու լավագույն ընկերն է։ Չնայած որ բավական խելացի է և ընդունվել է համալսարան, Հասսանը համալսարանից մեկ տարվա արձակուրդ է վերցնում։ Սկզբում Հասսանն անգամ չի էլ ցանկանում շարունակել իր ուսումը։ Նա Քոլինին համոզում է արձակուրդ վերցնել և գնալ ճանապարհորդության, որպեսզի Քոլինը հաղթահարի իր դեպրեսիան։ Հասսանը մուսուլման է և իր հավատքը չափազանց շատ է կարևորում, ցուցաբերում է խիստ կրոնականություն, մինչև հանդիպում է Կատրինային։ Իսլամական հավատքին հակառակ է սիրել մեկին, ով քո նույն դավանանքից չէ, բայց Հասսանը խորացնում է իր և Կատրինայի հարաբերությունները։ Հասսանը Քոլինի՝ իր ինքնությունը գտնելու ճանապարհի անբաժան մասն է։
* **Լինդսի Լի Վելլս**․ Լինդսի Լի Վիլլսը հանդիպում է Հասսանին և Քոլինին, երբ նրանք ճամփորդում էին Գաթշոթով, Թեննեսսի։ Լինդսին սովորում է բժշկություն և միաժամանակ շրջագայություններ կազմակերպում Գաթշոթի տարածքում։ Երբ Լինդսին սկզբում հայտնվում է վեպում, նա սիրահարված է մի այլ տղայի՝ Քոլին անունով։ Քոլին Սինգլեթոնի նման Լինդսին ևս ջանում է գտնել իր ինքնությունը։ Քոլինի՝ իրական «եսը» պահելու վճռականությունից ոգեշնչված՝ Լինդսին վերջապես վերագտնում է իր ինքնությունը։
* **Հոլլիս Վելլս**․ Լինդսիի ծայրահեղ աշխատասեր մայրը։ Շատ բարեհամբույր է իր գործարանում աշխատողների նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 գրքեր
Կատեգորիա:2006 թվականի ամերիկյան վեպեր
Տեետ Կալաս

**Տեետ Կալաս** (, ), էստոնացի գրող, սցենարիստ։ Էստոնիայի գրողների միության անդամ։

Էստոնացի լրագրող, թարգմանիչ Ալլա Կալլասի ամուսինը, գրաֆիկ, ծաղրանկարիչ Օլիմար Կալլասի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Տեետ Կալասը ծնվել է 1943 թվականին Տալլինում։ 1954-1962 թվականներին սովորել է Տալլինի № 21 դպրոցում։ 1962-1965 թվականներին անցել է զինվորական ծառայության։ Այնուհետև աշխատել է Eesti Televisioon-ում։ 1979-1990 թվականներին եղել է կոմունիստական կուսակցության անդամ, 1990-1993 թվականներին՝ Էստոնիայի Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, 1994-1996 թվականներին անդամագրվել է Կենտրոնական կուսակցությանը, 1996-1998 թվականներին՝ առաջադիմական կուսակցության անդամ։ 1990-1992 թվականներին եղել է Էստոնիայի գերագույն խորհրդի անդամ։

## Ստեղծագործություններ
Կալասը գրել է կարճ պատմվածքներ, վիպակներ, գրական ակնարկներ, պարոդիաներ, հումորային էսքիզներ, ռադիոպիեսներ, լրագրային սյունակներ։ 1996-2011 թվականներին Էստոնիայի հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող Õnne 13 («Հաջողական փողոց 13») սերիալի սցենարիստն է։ Գրել է նաև "Šlaager" և "Reekviem" ֆիլմերի սցենարները։
մինի
Առաջին ստեղծագործությունները հրապարակվել են 1958 թվականին։ 1964 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «Այնքան շատ է արևը» (արժանացել է մանկապատանեկան գրականության մրցույթի մրցանակի)։ Լույս են տեսել նաև «Ծառուղիների խորհրդավոր լույսը» պատմվածքների ժողովածուն (1968), «Զնգում-ծլնգում է...» վեպը (1973)։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* V աստիճանի Պետական զինանշանի շքանշան, 2002
* III աստիճանի Պետական զինանշանի շքանշան, 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեետ Կալաս

Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Էստոնացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Էստոնացի արձակագիրներ
Արուս Բաբալյան

**Արուս Գրիգորի Բաբալյան** (), հայ երգչուհի (քնարական սոպրանո), մանկավարժ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1954)։

## Կենսագրություն
1921 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի կոնսերվատորիան, ապա հրավիրվել Երևան և մասնակցել կոնսերվատորիայի հիմնադրմանը, եղել մեներգեցողության առաջին ուսուցչուհին, միաժամանակ հանդես եկել համերգներով։ 1930-1935 թվականներին եղել է Թբիլիսիի Կ․ Մարջանիշվիլու անվան վրացական թատրոնի կոնցերտմայստերը, 1927-1936 թվականներին՝ Ստեփան Շահումյանի անվան հայկական պետական թատրոնի երաժշտական մասի ղեկավարը։ 1947-1954 թվականներին դասավանդել է Լենինականի Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ Գրել է «Բիչեր Սթոուի» «Քեռի Թոմասի խրճիթը», «Բոռ» (ըստ Էթել Լիլիան Վոյնիչի), Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար» ներկայացումների երաժշտությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Քնարական սոպրանոներ
Նիդերլանդների ֆուտբոլի գավաթ

**Ֆուտբոլի Նիդերլանդների գավաթ** (), Նիդերլանդների ֆուտբոլի ազգային գավաթը։ Նիդերլանդների արքայական ֆուտբոլի ֆեդերացիան այս մրցաշարն անց է կացնում 1899 թվականից։ Այն ստեղծվել է Անգլիայի գավաթի օրինակով։ Մրցաշարին մասնակցում են հոլանդական ֆուտբոլի 2 բարձրագույն դիվիզիոնների՝ Էրեդիվիզիի ու Էրստե դիվիզիի բոլոր թիմերը, ինչպես նաև 4 թիմ՝ 3-րդ դիվիզիոնից (Հոֆդկլասսե), մի քանի թիմ՝ 4-րդ դիվիզիոնից (Էրստե կլասսե)։ Եզրափակիչ խաղը ավանդույթի համաձայն անց է կացվում «Ֆեյենորդի» ստադիոնում։ Նիդերլանդների գավաթի հաղթողն իրավունք է ստանում մրցել Նիդերլանդների Սուպերգավաթի համար։ Վերջինով մեկնարկում է նոր մրցաշրջանտ։ Նիդերլանդների գավաթի ներկայիս գավաթակիրը համարվում է «Գրոնինգենը»։

## Ակումբների հաղթանակների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Գավաթի վիճակագրությունը 1971-1993 թվականներին RSSSF-ի կայքում

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների գավաթ
Կատեգորիա:1899 թվականին հայտնվածներ
Յուոզաս Գրուշաս

**Յուոզաս Գրուշաս** (, ), լիտվացի գրող, խմբագիր, դրամատուրգ։ Լիտվական ԽՍՀ ժողովրդական գրող, Լիտվական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Յուոզաս Գրուշասը ծնվել է 1901 թվականին։ Գրուշասի առաջին ոգեշնչող ուսուցիչը եղել է լիտվացի բանաստեղծ Յովորասը, ով սովորեցրել է նրան գրել և նրա մեջ հետաքրքրություն է առաջացրել գրականության հանդեպ։ 1920 թվականին ընդունվել է Շյաուլյայի գիմնազիան, որն ավարտել է 1924 թվականին։ 1924-1931 թվականներին սովորել է Լիտվայի համալսարանի (1930 թվականից՝ Վիտովտի անվան համալսարան) աստվածաբանության և փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1928 թվականին ընտրվել է ուսանողական «Šatrija» կազմակերպության նախագահ։ 1930 թվականից սկսել է դասավանդել լիտվերեն։ 1931 թվականին Բալիս Սրուոգայի հետ հիմնադրել են Լիտվայի գրողների ընկերությունը, որը նախագահել է 1937-1938 թվականներին։ 1928-1938 թվականներին Գրուշասը եղել է «Mūsų laikraštis» («Մեր թերթը») քրիստոնեական շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1935 թվականին հրատարակել է Karjeristai («Կարիերիստը») երգիծական վեպը, որը լիտվական վեպերի շարքում համարվել է «առանցքային» ստեղծագործություն։

1940-1941 թվականներին աշխատել է պետական հրատարակչությունում որպես գեղարվեստական խմբագիր։ 1948 թվականին դարձել է Լիտվական ԽՍՀ գրողների միության անդամ։ 1949 թվականին վերադարձել է Կաունաս և վերսկսել գրել՝ դառնալով Լիտվայի առաջատար դրամատուրգներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են անգլերեն, լեհերեն, լատվիերեն, էստոներեն, հայերեն։

## Մահը
Մահացել է 1986 թվականին Կաունասում։ Թաղված է Կաունասի Պյատրաշյունսկոե գերեզմանատանը։

## Հիշատակ
Սիլաինիայի Յուոզաս Գրուշաս միջնակարգ դպրոցն անվանվել է գրողի պատվին։

## Ստեղծագործություններ
* «Հերկուս Մանտաս»
* «Սեր, ջազ և սատանա»
* «Բարբորա Ռադվիլայտե»
* «Պիուսը խելոք չէր»
* «Կրկես»
*«Երջանիկը ես եմ»

## Պարգևներ
* Լիտվական ԽՍՀ ժողովրդական գրող
* Լիտվական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
* Հանրապետական կրկնակի՝ (1957, 1976) և կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուոզաս Գրուշաս, համառոտ կենսագրական

Կատեգորիա:Լիտվացի գրողներ
Կատեգորիա:Խմբագիրներ
Կատեգորիա:Դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վիտովո Մեծի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լիտվացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լիտվացի լրագրողներ
Գուրամ Դոչանաշվիլի

**Գուրամ Դոչանաշվիլի** (, ), վրացի գրող։ Հայտնի է իր 1970-ական թվականներին գրված կարճ պատմություններով։

## Կենսագրություն
Դոչանաշվիլին ծնվել է 1939 թվականի մարտի 26-ին Խորհրդային Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1962 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը։ Աշխատել է համալսարանի պատմության, հնաբանության և ազգագրության բաժիններում 1962-1975 թվականների ընթացքում։ 1985 թվականին եղել է «Վրացական-ֆիլմ» ընկերության նախագահ։

Որպես գրող Դոչանաշվիլին իր նորամուտը նշել է 1961 թվականին։ Իր պատմությունների և նովելների շնորհիվ նա արժանացել է բազում մրցանակների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Website dedicated to Guram Dochanashvili

Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրացի հնագետներ
Կատեգորիա:Վրացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ
Դինան (շրջան)

**Դինան** (), շրջան () Ֆրանսիայում, գտնվում է Բրետան երկրամասում։ Կոտ դ’Արմոր շրջանի դեպարտամենտ։ Դինանի սուպրեֆեկտուրա։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 120․557 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 28 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1755 կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Դինանի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Օդել Բեքհեմ

**Օդել Բեքհեմ կրտսեր** (, ), ամերիկյան ֆուտբոլիստ։ 2014 թվականից խաղացել է Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) «Նյու Յորք Ջայնթս» ակումբում՝ որպես ռեսիվեր։ 2019 թվականին տեղափոխվել է «Քլիվլենդ Բրաունս»։

## Վաղ կյանք
Օդել Բեքհեմ կրտսերն ծնվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 5-ին Լուիզիանա նահանգի Բաթոն Ռուժ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Օդել Բեքհեմը, եղել է ֆուտբոլիստ 1990-ականներին, իսկ մայրը՝ Հեդեր վան Նորմանը, վազորդ է եղել։ Նա սովորել է Այզիդոր Նյումանի անվան դպրոցում, որն գտնվում է Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում։ Ունի կրստեր եղբայր՝ Քորդելը և կրստեր քույր՝ Ժասմինը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք 
*Էջը «Նյու Յորք Ջայենթսի» կայքում 

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ամերիկյան ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 ծնունդներ
Իստր (շրջան)

**Իստր** (), շրջան () Ֆրանսիայում, այն շրջաններից է, որոնք գտնվում են Վերին Ալպերի Պրովանս։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Բուշ դյու Ռոն։ Սուպերֆեկտուրա՝ Իստր։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 305.279 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 510 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 599 կմ²։ Շրջանի տարածքը գտնվում է Էտան դը Բեր լճի ափին և ելք ունի դեպի Միջերկրական ծով։

Շրջանի կանտոններն են՝ 
*Բեր լ’Էտան
*Վիտրոլ
*Արևելյան Մարտիգ 
*Արևմտյան Մարտիգ
*Մարինյան
*Հյուսիսային Իստր
*Հարավային Իստր
*Շատոնեֆ Կոտ Բլիե

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Իստրի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Մոնբար (շրջան)

**Մոնբար** (), շրջան () Ֆրանսիայում, գտնվում է Բուրգունդիա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Կոտ դ’Օր։ Սուպերֆեկտուրա՝ Մոնբար։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 62.395։ Բնակչության խտությունը կազմում է 17 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 3596 կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Մոնբար շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Ֆրանցիսկ I-ի աղաման

**Ֆրանցիսկ I-ի աղաման** (),  իտալացի քանդակագործ, ոսկերիչ Բենվենուտո Չելինիի Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկ I-ի համար 1543 թվականին ստեղծած մասամբ արծնապատված սեղանի ոսկե արձանիկ, որը համարվում է մաներիզմի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի լավագույն նմուշներից մեկը։

Գտնվում է Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում։

## Պատմություն
Աղամանն ի սկզբանե պատվիրել է կարդինալ Իպոլիտո դ'Էստեն։ Այնուհետև Չելինիի մոտ աղամանը որպես հողի (Սերեսի կերպար) և ծովի (Նեպտունի կերպար) այլաբանական միություն ստեղծելու միտք է հղացել, որի արդյունքում էլ ստեղծվել է աղամանը։ Ֆրանսիական միապետի պատվերով Չելինին սկսել է աղամանի վրա աշխատել 1540 թվականի սկզբում։

Նեպտունը պատկերված է ծովային ձիերով, կողքին տեղադրված է նավը, որը նախատեսված է աղի համար։ Սերեսը բազմել է փղին՝ կողքին հաղթակամարն է, որը բացվում է և նախատեսված է սև պղպեղի համար։ Սերերի ոտքերի մոտ սալամանդրերն են, որոնք համարվում են դրոշմանիշ կենդանիներ։ Աղամանի պատվանդանը պատրաստված է եբենոսափայտից և զարդարված է չորս քերովբեներով, որոնք խորհրդանշում են քամին և աշխարհի 4 կողմերը, որոնց վրա աղամանը առանց բարձրացնելու կարելի է տեղափոխել։

Աղամանն անգին է այն պատճառով, որ այն Չելինիի միակ ոսկերչական աշխատանքն է։ Ֆրանսիայի Շառլ IX թագավորն այն նվիրել է Ավստրիայի դուքս Ֆերդինանտ II-ին, ով 1570 թվականին հանդես է եկել որպես ամուսնական հավատարմատար նրա և Ավստրիայի Էլիզաբեթ թագուհու նշանադրության ժամանակ։ Մինչև 19-րդ դար աղամանը համարվել է Ինսբրուքի ամրոցի զարդը։ Վիեննայում արվեստի պատմության թանգարանի բացմամբ պայմանավորված՝ աղամանը տեղափոխվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք։

## Կողոպուտ և վերադարձ
2003 թվականի մայիսի 11-ին աղամանը Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանից գողացել են. թանգարանն այդ ժամանակ գտնվել է վերանորոգման փուլում։ Չնայած քանդակը գնահատվել էր ավելի քան 50 միլիոն եվրո, ավստրիական կառավարությունը վերադարձնողին խոստացել էր 70&nbsp;000 եվրո պարգև։ Սա բացատրվում էր այն հանգամանքով, որ հեշտորեն չէին կարող աղամանը վաճառել։ 2006 թվականի հունվարի 21-ին աղամանը հայտնաբերվել է Ավստրիայի Ցվետլ քաղաքի անտառներից մեկում՝ թաղված կապարե արկղի մեջ։

## Պատկերասրահ

Saliera von Benvenuto Cellini (Front).JPG
Saliera Cellini Vienna 18 04 2013 04.jpg
Saliera von Benvenuto Cellini (Tempelgebäude als Pfefferbehälter).JPG
Matronly visitor to the National Gallery Washington, DC, scrutinizing Benvenuto Cellini's "Salt Cellar" on temporary exh - NARA - 541887.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Ֆրանցիսկ I-ի աղամանը» Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի կայքում 
*Recuperada la 'Saliera' de Cellini, robada hace tres años del Museo de Historia del Arte de Viena

Կատեգորիա:1543 քանդակներ
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Կատեգորիա:Գողացված զարդեր
Կատեգորիա:Թանգարանային նմուշներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արվեստ
Կատեգորիա:Հանցագործություններ արվեստի ոլորտում
Կատեգորիա:Ձեռագործություն
Կատեգորիա:Մաներիզմ
Կատեգորիա:Սպասք
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2004

**Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2004** (), թվով 12-րդ Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությունն է՝ անցկացված Պորտուգալիայում հունիսի 12-ից հուլիսի 4-ը։ Հաղթողը անակնկալ կերպով դարձել է Հունաստանի հավաքականը։ Մրցաշարի պաշտոնական գնդակը մշակվել է Adidas ընկերության կողմից և կրել է Adidas Roteiro անվանումը։

## Քաղաքներ և մարզադաշտեր

## Մասնակիցներ
thumb|168px|Մասնակիցների քարտեզը

## Նախընտրական փուլ

Եվրո 2004-ի նախընտրական խաղերն անց են կացվել 2002 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2003 թվականի նոյեմբերը։ 50 թիմեր բաժանվել են 10 խմբերի՝ յուրաքանչյուրում 5 թիմ։ Այն թիմերը, որոնք խմբում զբաղեցրել են 1-ին տեղը, մեխանիկորեն անցել են եզրափակիչ փուլ։ Այն թիմերը, որոնք զբաղեցրել են 2-րդ տեղը, փլեյ-օֆֆում բաժանվել են 5 զույգերի։ Այդ զույգերի հաղթողները հայտնվել են Եվրո 2004-ի եզրափակիչ փուլում։

## Թիմերի կազմ

Եվրո 2004-ին մասնակցող թիմերը պետք է որոշվեին մինչև 2004 թվականի հունիսի 2-ը։ Մինչև իրենց առաջին խաղը, նրանք իրավունք ունեին փոխարինել վնասվածք ստացած ֆուտբոլիստին։ Կազմի մեջ պետք է մտնեին 23-ական խաղացողներ, որոնցից 3-ը՝ դարպասապահներ։

## Թիմերի հանդերձավորում

## Մրցավարներ
Այն մրցավարների ցանկը, որոնք ծառայել են Եվրոպայի առաջնությանը, ՈՒԵՖԱ-ի կողմից հրապարակվել են 2003 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ Եզրափակիչ ցանկում տեղ գտան 12 մրցավար՝ 24 օգնականով և 4 պահեստային մրցավարներով։

## Եզրափակիչ մրցաշար
### Խումբ A

### Խումբ B

### Խումբ C

### Խումբ D

### Փլեյ-օֆֆ

## Չեմպիոն

## Ռմբարկուներ
**5 գոլ**
*  Միլան Բարոշ

**4 գոլ**
*  Ուեյն Ռունի
*  Ռուդ վան Նիստելռոյ

**3 գոլ**
*  Յոն Դալ Թոմասսոն
*  Ֆրենկ Լեմպարդ
*  Զինեդին Զիդան
*  Անգելոս Հարիստեաս
*  Հենրիկ Լարսոն

**2 գոլ**
*  Կրիշտիանու Ռոնալդու
*  Զլատան Իբրահիմովիչ
*  Թիերի Անրի

**1 գոլ**
*  Միխայել Բալակ
*  Տորստեն Ֆրինգս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF կայքում 
* Եվրոպայի առաջնությունների պատմություն։ 2004։ Պորտուգալիա  

Կատեգորիա:2004 հուլիս
Կատեգորիա:2004 հունիս
Կատեգորիա:2004 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Միջազգային ֆուտբոլային մրցաշարեր Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2004
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Ծովափնյա նավահանգիստը (կտավ)

**«Ծովափնյա նավահանգիստը»**, ֆրանսիացի գեղանկարիչ, պլեներային բնանկարի հիմնադիր Էժեն ﻿Բուդենի (1824 - 1898) ստեղծած կտավը։ Ցուցադրվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի եվրոպական հավաքածու մշտական ցուցադրության բաժնում։ ﻿Բուդենը ծովանկարներ ստեղծել է ստեղծագործական ավելի ուշ շրջանում։ Դրանք ծովափնյա գեղեցկությամբ ու լույսով ողողված օդային բնանկարները են՝ լի խոնավ, արծաթավուն, թափանցիկ մթնոլորտով, որտեղ նկարիչը փոխանցել է բնության վաղանցիկ իրավիճակները, հիմնականում փոթորկից առաջ կամ հետո։

## Տվյալներ
Նկարն ունի 36 սմ բարձրություն, 58 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Էժեն ﻿Բուդեն, ծովային տպավորություններ

Կատեգորիա:Էժեն ﻿Բուդենի նկարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Carnival of Rust (ալբոմ)

**Carnival of Rust** (), ֆիննական Poets of the Fall ռոք խմբի երկրորդ ձայնասկավառակը, որ թողարկվել է 2006 թվականի ապրիլի 12-ին Ֆինլանդիայում, 2006 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ Շվեդիայում, 2006 թվականի հոկտեմբերին՝ Ավստրալիայում, Ռուսաստանում և Ուկրաինայում, ինչպես նաև 2007 թվականի ապրիլի 20-ին՝ Գերմանիայում։ Արդեն առաջին շաբաթվա ընթացքում ձայնասկավառակը բարձրացել է Top40 ֆիննական չարթի առաջին հորիզոնական և մնացել է այնտեղ 26 շաբաթ։

## Ստեղծագործությունների ցանկ

Բոնուս. Carnival of Rust-ի տեսահոլովակը 

## Սինգլներ

## Տեսահոլովակներ
* «Carnival of Rust»
* «Locking up the Sun»

## Թողարկման տարեթիվ

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

### Մրցանակներ

### Անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Poets of the Fall խմբի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ
Աստղերն են մեղավոր (այլ կիրառումներ)

**Աստղերն են մեղավոր**, կարոող է վերաբերել.

* «Աստղերն են մեղավոր», ամերիկացի գրող Ջոն Գրինի վեպը։
* «Աստղերն են մեղավոր», ամերիկյան ֆիլմ-մելոդրամա, որի ռեժիսորն է Ջոշ Բունան։ Ֆիլմը նկարահանված է Ջոն Գրինի «Աստղերն են մեղավոր» գրքի հիման վրա։
Ռեքվիեմ Առաջնորդի մահը

**«Ռեքվիեմ Առաջնորդի մահը»**, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Ջիոտտոյի` Գևորգ Գրիգորյանի 1927 թվականին ստեղծած կտավը։ Ցուցադրվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Պատմություն
1920-1950-ական թվականներին խորհրդային կերպարվեստում նորաձև է եղել մեծ տերության առանորդին պատկերելու մղումը։ Աշխարհում հայտնի այս կերպարը երևում էր մեծադիր, ծավալուն գեղանկարչական կոմպոզիցիաներում, որոնք ոչ թե արվեստագետի մտքի և զգացմունքի, այլ գունավոր լուսանկարչության արհեստին տիրապետղ մարդկանց սովորական գործունեության արդյունք էին։

## Նկարագրություն
Գևորգ Գրիգորյանի նկարում առաջնորդը բացակայում է։ Նկարիչը վրձնել է երեք բարի ու մտահոգ դեմք, նաև արվեստի մթնոլորտ ու պատմություն խորհրդանշող ճարտարապետական կառույցներ։ Նկարը չունի լուսանկարչական ճշգրտություն և աչքի է ընկնում արվեստի գեղեցկությամբ ու ճաշակով։

## Տես նաև
* Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
* Գևորգ Գրիգորյանի (Ջիոտտո) արվեստանոց-թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Գևորգ Գրիգորյանի նկարներ
Կատեգորիա:1927 նկարներ
World Football Challenge 2009

**World Football Challenge 2009**, միջազգային ֆուտբոլային ակումբային մրցաշար Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի թիմերի միջև, որը կայացել է 2009 թվականի հուլիսի 19-ից հուլիսի 26-ը։ Յուրաքանչյուր թիմ մնացած թիմերի դեմ խաղացել է 3 խաղ՝ շրջանաձևային համակարգով։ Բոլոր խաղերն անց են կացվել ԱՄՆ-ի չեզոք դաշտում։ World Football Challenge 2009 թվականի հաղթողը դարձել է լոնդոնյան «Չելսին»։

## Թիմեր
World Football Challenge 2009 մրցաշարին մասնակցել են հետևյալ 4 ակումբները։

*  Չելսին Պրեմիեր լիգայից, Անգլիա
*  Ամերիկան Պրիմերա Դիվիզիոնայից, Մեքսիկա
*  Ինտերնացիոնալը Սերիա A-ից, Իտալիա
*  Միլանը Սերիա A-ից, Իտալիա

## Մարզադաշտեր
World Football Challenge-ն անցկացվել է 6 քաղաքի 6 մարզադաշտերում

## Կանոնակարգ
thumb|Չելսին ընդդեմ Ամերիկայի Կովբոյզ Ստադիոնում
Ակումբները յուրաքանչյուր խփած գնդակի համար ստանում են մեկական միավոր, միավորները հաշվվում են մինչև 3 գնդակը։ Հիմնական ժամանակում հաղթելու համար թիմն ստանում է 3 միավոր։ Եթե հիմնական ժամանակի վերջանալուց հետո հաշիվը ոչ ոքի է, ապա յուրաքանչյուր թիմ 1-ական միավոր է ստանում և հաղթողին որոշում են 11-մետրանոց հարվածաշարի միջոցով։ Հաղթողն ստանում է լրացուցիչ միավորներ։ Ամենաշատ միավորներ հավաքած թիմը դառնում է World Football Challenge-ի հաղթողը։

## Վերջնական դրություն

## Ռմբարկուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Football Challenge-ի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2009 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:World Football Challenge
Կատեգորիա:ՖԱ «Ինտերնացիոնալի» խաղեր
Կատեգորիա:ՖԱ «Միլանի» խաղեր
Կատեգորիա:ՖԱ «Չելսիի» խաղեր
Հիդրոֆիլություն

[thumb|[Տերմիտներն իրենց մարմնով և թևերով օգտագործում են հիդրոֆիլ մակերևույթները բույսերի վրա հաստատվելու և բազմանալու համար]]

**Հիդրոֆիլություն**, **ջրասիրություն**, ջրի նկատմամբ նյութի խնամակցությանը բնորոշող հատկություն, որը պայմանավորված է նյութի և ջրի միջմոլեկուլային փոխազդեցության ուժերով։ Հիդրոֆիլությունը լիոֆիլության (որևէ հեղուկի նկատմամբ նյութի խնամակցությունը բնորոշող հատկությունների) մասնավոր դեպք է։ Հիդրոֆիլության չափը մարմնի մակերևույթի և ջրի մոլեկուլների միջև կապի էներգիան է (թրջման ջերմություն)։ Քանի որ ջրի և նրա հետ հպվող ցանկացած նյութի մոլեկուլների միջև միշտ գործում են միջմոլեկուլային ձգողության ուժեր, ապա հիդրոֆոբությունը փաստորեն չափազանց փոքր հիդրոֆիլություն է։ Հիդրոֆիլությունը կարելի է գնահատել նյութի հարթ մակերևույթի հետ նրա վրա գտնվող ջրի կաթիլի կազմած եզրային անկյան՝ արժեքով։ Նյութի հիդրոֆիլությամբ է պայմանավորված նրա թրջելիությունը։ Հիդրոֆիլ են կարբոնատները, սուլֆատները, սիլիկատները, կավը, մետաղների օքսիդները։ Պինդ մարմիններին և մակերևույթներին վերագրվող հիդրոֆոբության և հիդրոֆիլության միաժամանակ առանձին մոլեկուլների և նրանց առանձին մասերի հատկություններ են։ Մակերևութային ակտիվ նյութերի մոլեկուլները ադսորբվում են մարմնի վրա և փոխում նրա մակերևույթի հիդրոֆոբությունը և հիդրոֆիլությունը։ Այդ երևույթը օգտագործվում է հանքանյութերի ֆոտացիոն հարստացման, կտորեղենը ներկելու, սպիտակեցնելու և անջրանցիկ դարձնելու նպատակով։

## Տես նաև
* Հիդրոֆոբություն

Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա
Կատեգորիա:Ֆիզիկական հատկություններ
Քեթի Մելուա

**Քեթևան (Քեթի) Մելուա** (, ), բրիտանաբնակ վրացի երգչուհի։ Ունի Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացիություն։

## Կենսագրություն
Քեթի Մելուան ծնվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Վրաստանի Քութայիս քաղաքում՝ բժշկի ընտանիքում։ Կյանքի առաջին տարիներն ապրել է տատիկի և պապիկի մոտ՝ Թբիլիսիում։

1993 թվականին Մելուան արտագաղթել է Բելֆաստ։ Իսկ 1998 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ռեդհիլ։

## Ստեղծագործությունները
### Ալբոմներ
* Call Off The Search - 2003
* Piece By Piece - 2005
* Pictures - 2007
* The House - 2010
* Secret Symphony - 2012
* Ketevan - 2013
* In Winter - 2016
* Album No. 8 - 2020
* Love & Money - 2023

### Ժողովածուներ
* Nancy Drew — Music from the Motion Picture - 2007
* Miss Potter — Original Soundtrack - 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քեթի Մելուայի պաշտոնական կայքը
* Քեթի Մելուայի հարցազրույցը bbc.co կայքին
* Ամբողջ կենսագրությունը hazzen.com կայքում 

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Քութայիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Վրացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Էլևտեր Անդրոնիկաշվիլի

**Էլևտեր Անդրոնիկաշվիլի** (, ), վրացի ֆիզիկոս։

## Կենսագրություն
Էլևտերը ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 25-ին՝ Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկ համալսարանը 1932 թվականին։ 1934-1945 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի պետական համալսարանում, որտեղ կարդացել է դասախոսություններ 1942 թվականին աշխատել է Խորհրդային Վրաստանի Ֆիզիկայի ակադեմիայում, իսկ 1951 թվականին դարձել այդ ակադեմիայի տնօրենը։ 1940-1941 և 1945-1948 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի համալսարանում։

Մահացել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Թբիլիսիում՝ 79 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ
* Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճան - 1952
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ - 1978

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья в Большой биографической энциклопедии.
* http://www.treccani.it/enciclopedia/elefter-luarsabovic-andronikasvili/

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական պոլիտեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ֆերդինանդ Բիշոֆ

**Ֆերդինանդ Բիշոֆ** (Ferdinand Franz Xaver Georg Bischoff) (ապրիլի 24 1826, Օլոմոուց (Ավստրո-Հունգարիա, այժմ՝ Չեխիայում) – օգոստոսի 16 1915, Գրաց, (Ավստրո-Հունգարիա այժմ՝ Ավստրիայում), իրավունքի ավստրիացի պատմաբան։ Սովորել է Օլոմոուցի համալսարանում։ 1855–1865 թվականներին՝ Լվովի համալսարանի գերմանական իրավունքի պրոֆեսոր, 1865–1896 թվականներին՝ գերմանական և ավստրիական իրավունքի պրոֆեսոր Դրացի համալսարանում, իսկ 1871-1872 թվականներին համալսարանի ռեկտոր։ Եղել է նաև Ավստրիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից–անդամ։ Ֆերդինանդը Բիշոֆը և Ջորջ Ֆիլիպսը առաջին գերմանական իրավական պատմաբաններ էին Ավստրիայում։ Նրա ուսումնասիրությունները իրավական աղբյուրների բնագավառում ստեղծել են Ավստրիայի սահմանադրական, վարչական և քաղաքացիական իրավական պատմության հիմքեր։

Հետազոտությունները վերաբերում են միջնադարյան Ավստրիայի քաղաքային իրավունքին, ինչպես և Արևմտյան Ուկրաինայում գործող հայկական իրավունքին։ Հրատարակել է Լվովի 1519 թվականի հայկական դատաստանագրքի քննական բնագիրը («Հայերի հին իրավունքը Լվովում», 1862), ինչպես նաև 1377-1736 թվականների Լվովի հայկական գաղութի՝ պատմության վերաբերյալ 69 փաստաթուղթ («Հրովարտակներ Լվովի հայերի պատմության», 1865)։ Ուսումնասիրել է Շտիրիայի երաժշտության պատմությունը։

## Երկեր
* Լեհահայոց հին իրավունքը «Ուսումնասիրութիւնք լեհահայոց դաաասաանագրոյն» ժողովածուում, Վնն․, 1890, էջ 1–85
* Österreichische Stadtrechte und Privilegien, Wien 1857
* Steiermärkisches Landrecht des Mittelalters, Štýrský Hradec 1875
* Bericht über Weisthümer-Forschungen in Steiermark, Wien 1876, 1877, 1878
* Steirische und kärnthische Taidinge, Wien 1881

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Дашкевич Я․ Р․, Армянские колонии на Украине в источниках и литературе XV–XIX веков, Е․, 1962, с․ 151–53․

Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Չեխ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Kygo

**Kyrre Gørvell-Dahll** (), հայտնի է իր բեմական **Kygo** կեղծանունով՝ նորվեգացի դիջեյ, պրոդյուսեր, երաժիշտ։

Նա միջազգային ուշադրության է արժանացել Էդ Շիրանի «I See Fire» երգի ռեմիքսի շնորհիվ, որը ստացել է ավելի քան 33 մլն. ունկնդրումներ SoundCloud-ում և 50 մլն. դիտում Youtube-ում։

Կայգոն ունի ավելի քան 300 մլն. դիտում SoundCloud-ում Youtube-ում։

## Կարիերա
### Սկիզբ
Կայգոն սկսել է նվագել դաշնամուրի վրա դեռևս վեց տարեկանից։ Նա կանգ առավ, երբ 15 կամ 16 տարեկան էր և սկսեց գրել երաժշտություն Logic Studio-ում և MIDI keyboard-ում։ Երբ նա որոշեց նվիրել իր ամբողջ ժամանակը երաժշտությանը,այդ ժամանակ նա Շոտլանդիաի Էդինբուրգյան համալսարանի «Բիզնես և ֆինանսներ» բաժնում էր սովորում։

### 2014թ.- ներկա ժամանակ
Ստանալով ավելի քան 80 մլն. դիտում SoundCloud-ում և Youtube-ում, Կայգոյին դիմում են Ավիչին և Քրիս Մարտինը Քոլդփլեյ խմբից, որպեսզի ստեղծեն նոր պաշտոնական ռեմիքսներ։ Նույնպես 2014 թվականին նա աջակցեց Ավիչիին Օսլոյի փառատոնին։ 2014 թ-ի սեպտեմբերի 19-ին հաստատված էր, որ Կայգոն փոխարինել է Ավիչիին TomorrowWorld-ում՝ առողջական խնդիրների պատճառով։ Նույնպես Հյուսիսային Ամերիկայում Կայգոն խաղացել է տարբեր միջոցառումներում։ Նրանից վերցրել են հարցազրույց Billboard ամսագրի համար, որտեղ նա պատմեց Diplo-ի և Coldplay-ի համար իր ստեղծած ռեմիքսների մասին, և պատմեց իր առաջիկա մրցաշարի մասին, որը տեղի է ոււնենալու Հյուսիսային Ամերիկայում։ 2015 թ. փետրվարին, նրա «ID» երգը ցուցադրվել է պաշտոնական թրեյլերում՝ Ultra Music Festival-ում՝ նույն FIFA 16-ի թրեքը։ 2015 թ. օգոստոսին Կայգոյին ընտրել էին, որպես Չիկագոյի lollapalooza փառատոնի գլխավոր ղեկավար՝ աշխարհի ամենախոշոր երաժշտական փառատոներից մեկում։ Նա իր ամերիկյան դեբյուտը կատարեց հեռուստատեսությամբ, վերջին ուշ երեկոյան 
հեռուստածրագրում Ջեյմս Քորդենի հետ (James Kimberly Corden) 2015 թ. հոկտեմբերին։ 2015 թ. դեկտեմբերին Կայգոն հայտարարեց 2016 թ փետրվարի 12 ամսաթիվը, որպես իր նոր դեբյուտային ստուդիական ալբոմի լույս տեսնելու ամսաթիվ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# http://www.top40.nl/top40-artiesten/kygo
# http://www.djoybeat.com/djs/kygo/ 

Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Ակումբային դիջեյներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Ակա Մորչիլաձե

**Ակա Մորչիլաձե** (վրաց.՝ აკა მორჩილაძე) հայտնի է **Գեորգի Ախվելդյանի** (վրաց.՝ გიორგი ახვლედიანი, , Վրաստան), վրացի գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում՝ 1966 թվականի նոյեմբերի 10-ին։ 1988 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը։

Ներկայումս Ակա Մորչիլաձեն աշխատում է վրացական թերթերի և ամսագրերի համար, որպես լրագիր։

## Ստեղծագործություններ
* One hundred million pounds away, Artanuji Publishing House - 2015
* Shadow on the Road, Bakur Sulakauri Publishing - 2014
* The Shy Emerald, Bakur Sulakauri Publishing - 2013
* Georgian Notebooks, Bakur Sulakauri Publishing - 2013
* Obolé, Bakur Sulakauri Publishing - 2011
* Mameluk, Bakur Sulakauri Publishing - 2009
* The Secret Keeper’s Belt, Bakur Sulakauri Publishing - 2008
* Once in Georgia, Saga Publishing House - 2008
* Of Old Hearts and Swords, Bakur Sulakauri Publishing - 2007
* Venera’s Dream, Bakur Sulakauri Publishing - 2005
* Mr. Deaxley’s Silent Box, Bakur Sulakauri Publishing - 2005
* The Wretched of the Desert, Bakur Sulakauri Publishing - 2003
* Your Adventure, Bakur Sulakauri Publishing - 2002
* Disappearance on Madatov Island, Bakur Sulakauri Publishing - 2001
* Ուղևորություն դեպի Ղարաբաղ‎, 1992

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Once upon a time in Georgia: Sonja Zekri talks to Aka Morchiladze, author of "Santa Esperenza," one of the zaniest books of the season 
* James Hopkin takes a journey through Georgia's literary heritage 
* 'It's carnage ...' Inside the genteel world of books.Carole Cadwalladr
* Die Siedler von Santa Esperanza, Elmar Krekeler 

Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Էկվադորի երկրաշարժ (2016)

**Էկվադորի երկրաշարժ**, ռիխտերի սանդղակով 7,8 մագնիտուտ ուժգնությամբ երկրաշարժ, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 16-ին տեղական ժամանակով 18:58-ին Էկվադորի քիչ բնակեցված հատվածում, Մուիսնե քաղաքից 27 կմ հեռու և երկրի մայրաքաղաք Կիտոյից 170 կմ հեռու։ Մայրաքաղաքում բավականին ուժեղ է զգացվել։ Ամենաքիչը 142 մարդ է զոհվել, մոտ 600-ը վիրավորվել են։

Էվադորի նախագահ Ռաֆայել Կոռեան արտակարգ դրություն է հայտարարել և 13500 զինվորականների և ոստիկանության աշխատակիցների ուղարկել է տուժած շրջաններ՝ օգնություն ցույց տալու և վերականգնողական աշխատանքներ իրականացնելու համար։

250px|մինի|ձախից|Գուայակիլեյի երկրաշարժից ավերված կամուրջը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 երկրաշարժեր
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Էկվադորում
Լիդիա Դիմկովսկա

**Լիդիա Դիմկովսկա** (, ), մակեդոնացի բանաստեղծուհի, գրող և թարգմանիչ։ Նշանակալի ազդեցություն է ունեցել 20-21-րդ դարերի սահմանագծի գրական մակեդոներենի լեզվական նորմերի վրա։

## Կենսագրություն
Լիդիա Դիմկովսկան ծնվել է 1971 թվականի օգոստոսի 11-ին Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում։ Համեմատական լեզվաբանություն է սովորել Սկոպյեի Կիրիլ և Միֆոդի սրբերի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ավելի ուշ Բուխարեստի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ռումինական գրականության բնագավառում։ Դրանից հետո կրթությունը շարունակել է Սլովենիայի Նովա Գորիցա քաղաքի համալսարանում։ Աշխատել է մշակույթի ու արվեստի հարցերին նվիրված «Блесок» ամսագրի քնարերգության բաժնում։ 1995 թվականից Մակեդոնիայի գրողների միության անդամ է։

Լիդիա Դիմկովսկան գրական գործունեությամբ զբաղվել սկսել է 1990-ական թվականների սկզբին՝ ճանաչում ձեռք բերելով առաջին հերթին իր այլաբանական ու քնարաէպիկական բանաստեղծություններով։ Հրատարակել է բանաստեղծությունների մի շարք ժողովածուներ՝ «Рожби од исток» (1992), «Огнот на буквите» (1994), «Կրծած եղունգներ» (, 1998), «Նոբելն ընդդեմ Նոբելի» (, 2001)։ Ավելի ուշ իր ուժերն է փորձել արձակի բնագավառում՝ գրելով պոստմոդեռնիզմի տարրերով մի շարք ստեղծագործություններ։ Առավել հայտնի են նրա «Թաքնված տեսախցիկ» () և «Պահեստի կյանք» () վեպերը։ Կազմել է «Մադեդոնացի քսան երիտասարդ բանաստեղծներ» (, 2000) անթոլոգիան, որում ներառված են Մակեդոնիայի 20 լավագույն բանաստեղծերի ստեղծագործությունները։ 2016 թվականին լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների «Սևով սպիտակի վրա» () ժողովածուն։

Լիդիա Դիմկովսկայի երկերն արժանացել են գրաքննադատների բարձր գնահատականին։ Իր առաջին ստեղծագործության համար նա ստացել է Ուսանողական միության մրցանակ։ 2009 թվականին նա արժանացել է Հուբերտ Բուրդայի մրցանակի, որ շնորհվում է Արևելյան Եվրոպայի երիտասարդ բանաստեղծներին։ «Թաքնված տեսախցիկ» վեպի համար Լիդիա Դիմկովսկային շնորհվել է Մակեդոնիայի գրողների միության Ստալ Պոպովի անվան մրցանակ։ Վեպը թարգմանվել է սլովեներեն, սլովակերեն, լեհերեն և բուլղարերեն։ Դիմկովսկայի երկրորդ՝ «Պահեստի կյանք» վեպը նույնպես արժանացել է Մակեդոնիայի գրողների միության Ստալ Պոպովի անվան մրցանակի, ինչպես նաև ստացել է Եվրոպական Միության գրական մրցանակ։

Լիդիա Դիմկովսկայի *pH Neutral History* գիրքը, որ անգլերեն են թարգմանել Լյուբիցա Արսովսկան ու Փեգի Ռեյդը, 2013 թվականին ներկայացվել է *Three Percent* օնլայն գրական ամսագրի մրցանակի «Թարգմանված լավագույն գիրք» անվանակարգում։

Ներկայում Լիդիա Դիմկովսկան բնակվում է Լյուբլյանայում, զբաղվում է ռումինական ու սլովենական գրական երկերի թարգմանությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թարգմանիչներ
Կոնստանտին Կուդիևսկի

**Կոնստանտին Կուդիևսկի** (, ), ուկրաինացի գրող, լրագրող, սցենարիստ, ծովային։

## Կենսագրություն
Կոնստանտին Կուդիևսկին ծնվել է 1923 թվականին Խերսոնի մարզի Ցյուրուպինսկ քաղաքում, ծառայողի ընտանիքում։ Հայրենական պատերազմի նախօրեին ավարտել է Օդեսայի ռազմածովային հատուկ դպրոցը։ Պատերազմի տարիներին ծառայել է ծովային հետևակում, Սևծովյան նավատորմում և Կասպիական նավատորմում։ 1946 թվականին ավարտել է ռազմածովային բարձրագույն ուսումնարանը, որպես սպա ծառայել է Հյուսիսային նավատորմում։ 1949 թվականից հանդես է եկել որպես զինվորական լրագրող։ Աշխատել է «Կրասնի ֆրոնտ» և «Կրասնայա զվեզդա» թերթերի խմբագրություններում։ 1953 թվականին զորացրվել է և աշխատել ուկրաինական թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում, եղել Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան գեղարվեստական ֆիլմերի ստուդիայի գլխավոր խմբագիր։

## Մահը
Մահացել է 1992 թվականի մայիսի 5-ին Կիևում։ Թաղված է Բայկովո գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է վեպերի, պատմվածքների, վիպակների ժողովածուների։
* «Հյուսիսծովայինները», 1954
* «Երեկոները առագաստների հովանու տակ», 1964
* «Կապույտ ծովերի երգը», վեպ-լեգենդ, 1962
* «Ատլանտիկայի դառնաղետ մառախուղները», 1974
* «Թռչող հոլանդացու լեգենդը», 1979
* Ձմեռային գիշերների ամառային երազները, 1982

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության մեդալ
* Պավլո Տիչինայի անվան մրցանակի դափնեկիր

## Գրականություն
* Спілка кінематографістів України. К., 1985. — С.86;
* Письменники Радянської України. 1917—1987. К., 1988. — С.ЗЗО.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոնստանտին Կուդիևսկի 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Կիև քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռազմական գործիչներ
Ջոզեֆ Քոնրադ

**Ջոզեֆ Քոնրադ** (, ), լեհական և անգլիական ծագումով գրող, համարվում է անգլերեն ստեղծագործած մեծագույն գրողներից մեկը։

## Կենսագրություն
1886 թվականին ստացել է Անգլիայի քաղաքացիություն, սակայն իրեն միշտ համարել է լեհ։ Չնայած անգլերեն լավ չի խոսել մինչև իր հասուն տարիքը (որից հետո էլ նրա խոսքում նկատելի էր օտար լեզվի ազդեցության առկայությունը), նա արձակի մեծ վարպետ էր և յուրահատուկ կերպով անգլիական գրականությունը հարստացրեց բազում նորարարություններով։ Դեռ վաղ տարիքից տիրապետել է ֆրանսերեն և իր մայրենի լեհերենին, իսկ անգլերեն սովորել է միայն քսանական թվականների վերջերին, սակայն նախընտրել է գրել հենց այս լեզվով։ Երբ նրան հարցրել են, թե ինչու՞ չի գրում ֆրանսերեն, պատասխանել է. «Անգլերենը այնքան ճկուն լեզու է, որ երբ դու չես գտնում հարմար բառը, կարող ես պարզապես հորինել այն, իսկ ֆրասներենով գրելու համար պետք է լինես այնպիսի գեղարվեստագետ, ինչպիսին է Անատոլ Ֆրանսը»։ Քոնրադն ասել է, որ վախենում է գրել ֆրանսերենի նման կատարելապես հղկված լեզվով։

Քոնրադին համարում են վաղ շրջանի մոդեռնիստ գրող, սակայն նրա գրվածքներում նկատելի են նաև 19-րդ դարի ռեալիզմին հատուկ մոտիվներ։ Նրա գրվածքների գլխավոր կերպարները հակահերոսներ են։ Քոնրադի ստեղծագործությունը հետագայում մեծ ազդեցություն է թողել Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի, Ուիլյամ Ֆոլքների, Գրեհեմ Գրինի, իսկ նորագույն գրողներից՝ Սալման Ռուշդիի վրա։ Քոնրադի վեպերի հիման վրա բազմաթիվ ֆիլմեր են նկարահանվել։

1878 թվականին Քոնրադը ինքնասպանության փորձ է կատարել։ Այս դիպվածը բացատրվում է նրանով, որ նա շատ պարտքեր էր կուտակել և հոգեբանական մեծ ճնշման տակ էր։

Քոնրադի առավել հայտնի գործերն են «Խավարի սրտում», «Տեր Ջիմը», «Գաղտնի գործակալը» և «Նոստրոմո» վեպերը։

Ջոզեֆ Քոնրադը մահացել է 1924 թվականի օգոստոսի 3-ին, իր տանը, Անգլիայում, հավանաբար սրտի կաթվածից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոզեֆ Քոնրադի «Խավարի սիրտը» վիպակի հայերեն աուդիոտարբերակը 
* Ջոզեֆ Քոնրադի «Ստվերագիծը» վիպակի հայերեն աուդիոտարբերակը

Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլալեզու դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Յուրի Մուշկետիկ

**Յուրի Մուշկետիկ** (, ), ուկրաինացի գրող։ Ուկրաինայի հերոս։ Ուկրաինայի Լենինյան կոմերիտմիության Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մրցանակի դափնեկիր (1965)։ ԽՄԿԿ անդամ (1951)։

## Կենսագրություն
Յուրի Մուշկետիկը ծնվել է 1929 թվականին Չեռնիգովի մարզի Նեժինի շրջանի Վերտիևկա գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1953 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1956 թվականին՝ ուկրաինական գրականության ամբիոնին կից ասպիրանտուրան։ 1952 թվականին ուկրաինական ամսագրերում տպագրվել են Մուշկետիկի առաջին ստեղծագործությունները։ Եղել է «Դնեպր» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 1986-2001 թվականներին եղել է Ուկրաինայի գրողների ազգային գրողների միության նախագահը։ 1951 թվականից եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ Ընտրվել է Ուկրաինայի ԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակի հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

## Ստեղծագործություններ
Վեպերի, վիպակների ու նովելների հեղինակ է։
* «Սեմյոն Պալի» (1954)
* «Հայդամակներ» (1957)
* «Կրակներ գիշերվա մեջ» (1959)
* «Սև հաց» (1960)
* «Սիրտ և քար» (1962)
* «Արյան կաթիլ» (1964)
* «Կանաչ աշորա» (1965)
* «Սահման» (1984)

## Պարգևներ
* Ուկրաինայի հերոս
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Ուկրաինայի նախագահի պատվավոր շքանշան (օգոստոս, 1996 թվական)
* Յարոսլավ Իմաստունի V աստիճանի շքանշան (մարտ, 1999 թվական)
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1987 թվական)
* Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինայի ԽՍՀ պետական մրցանակ (1980 թվական)
* Ուկրաինայի Լենինյան կոմերիտմիության Նիկոլայ Օստրովսկու անվան մրցանակ (1965 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուրի Մուշկետիկ 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Lift (երգ)

**Lift**, ֆիննական Poets of the Fall ալտերնատիվ ռոք խմբի սինգլը։ Այն հանդիսանում է երկրորդը, որ թողարկվել է խմբի դեբյուտային Signs of Life ձայնասկավառակից։ Սինգլը, որը թողարկվել է Ֆինլանդիայում 2004 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, ներառում էր երգի վերնագրի երկու տարբերակներ, ինչպես նաև «The Beautiful Ones» էքսկլյուզիվ երգը հակառակ կողմում։ Սինգլը 8-րդ տեղն է զբաղեցրել Ֆինլանդիայի Top 40 սինգլների չարթում և պահպանել է դիրքը 11 շաբաթ շարունակ.:

Խմբի անդամներից մեկը՝ ստեղնաշարահար Մարկուս Կաարլոնենը, ստեղծել է երգի ռեմիքս տարբերակը՝ Lift (*Dramadence Remix*) անունով։ Այն հասանելի է բեռնման համար (MP3 կամ WAV ձևաչափով) միայն խմբի պաշտոնական կայքի գաղտնի էջում, ուր կարելի է հասնել լոգինի և ծածկաբառի շնորհիվ, որ տպագրված են «Signs of Life» բուկլետի վրա։

## Ստեղծագործությունների ցանկ
# Lift (Radio Edit) (04:01)
# Lift (Album Version) (05:13)
# The Beautiful Ones (05:22)

## Առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Lift» երգի տեքստը  
* "The Beautiful Ones" երգի բառերը  
* Խմբի պաշտոնական կայքը  
* "Lift" սինգլի պատմությունը
Յանոշ Իրինի

**Յանոշ Իրինի** (, 17 մայիսի, 1817, Նադլետա - 17 դեկտեմբերի, 1895, Վերտեշ), հունգարացի քիմիկոս, ով հայտնաբերել է անվտանգ լուցկին։

## Կենսագրություն
Յանոշ Իրինին ծնվել է 1817 թվականի մայիսի 17-ին Նադլետայում՝ հայտնի գյուղատնտեսի ընտանիքում։ Հոր պնդմամբ ընդունվել է Դեբրեցենի համալսարանի իրաաբանկան ֆակուլտետ, սակայն հետագայում մեկնել է Վիեննա՝ ուսումը շարունակելու Վիեննայի ճարտարագիտական ինստիտուտում. այստեղ նա քիմիա է սովորել Պաուլ Մայսների մոտ, ով եղել է ֆոսֆորային լուցկու հայտնագործողը (1836)։ Պարապմունքներից մեկի ժամանակ Յանոշ Իրինին ականատես է եղել այն բանին, թե ինչպես է Պաուլ Մայսները փորձում ծծմբի փոշով շփման միջոցով այրել կապարի հիպերօքսիդը, սակայն դա նրան չի հաջողվել։

Յանոշ Իրինին, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ֆոսֆորային լուցկին շփման պատճառով շատ հաճախ ինքնաբռնկվում էր, վառվում էր աղմուկով և առաջացնում էր մեծ բոց, որ հաճախ այրում էր մարդու երեսն ու ձեռքերը, որոշում է, որ լուցկու գլխիկը կարելի է ծածկել կապարի օքսիդով, որպեսզի ինքնաբռնկում տեղի չունենա։ Այդպես ստեղծվել է ժամանակակից անվտանգ լուցկին, որ այրվում է առանց աղմուկի և պայթյուն չի առաջացնում։ Այդպիսի լուցկիների արտադրության իրավունքը Յանոշ Իրինին 60 պյոնգեով վաճառել է առևտրական Իշտվան Ռոմերին։ Վերջինս հարստացել է լուցկու արտադրության շնորհիվ և իր վաստակած միջոցների մի մասը տվել Յանոշ Իրինիին։ 1838 թվականին Յանոշ Իրինին մեկնել է սովորելու Բեռլինի Հոհենհեյմի համալսարանում՝ ուսման համար վճարելով Իշտվան Ռոմերիից ստացած գումարով։ Յանոշ Իրինին հրատարակել է քիմիայի տեսությանը նվիրված գիրք, որում առանձին ուշադրություն է դարձրել թթուներին։

1839 թվականին Յանոշ Իրինին վերադարձել է Բուդապեշտ, որտեղ պայքարել է Ճարտարագիտական համալսարանի քիմիայի ամբիոնի վարիչ դառնալու համար, սակայն այդ պաշտոնն ստանալ նրան չի հաջողվել։ Դրանից հետո նա սկսել է զբաղվել լուցկու արտադրությամբ և գրել է տարբեր հոդվածներ՝ նվիրված քիմիայի տեսությանը (իր հոդվածներից մեկում Յանոշ Իրինին առաջարկել է թթվայնության բարձր աստիճան ունեցող հողի որակը բարձրացնել կավիճ ավելացնելու միջոցով)։ Բիզնեսի բնագավառում, սակայն, Յանոշ Իրինին հաջողության հասնել չի կարողանում. չնայած նրան, որ Պեշտում գտնվող նրա գործարանն օրական արտադրում էր մինչև կես միլիոն լուցկի, մրցակցության պայմաններում հաղթում է Իշտվան Ռոմերը, ով ձգտում էր ազատվել մրցակիցներից։

1848 թվականին Յանոշ Իրինին աջակցել է Հունգարական ապստամբության մասնակիցներին ի դեմս Լայոշ Կոշուտի։ Յանոշ Իրինին սկսել է արտադրել վառոդ ու արկեր ապստամբների թբդանոթների համար։ Ապստամբության ճնշումից հետո Յանոշ Իրինին ձերբակալվել է ու բանտ նետվել։ 1850 թվականին նա արդարացվել է, սկսել է զբաղվել գյուղատնտեսությամբ, այնուհետև աշխատել է որպես հաշվապահ և ալրաղացի տնօրեն։ Մինչև իր կյանքի վերջը Յանոշ Իրինին պաշտպանել է Ավստրո-Հունգարական կայսրությունում բնակվող հունգարացիների իրավունքները։

Յանոշ Իրինին մահացել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Վերտեշում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Irinyi János // Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). — Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1965. — Band 3, S. 41 f.

## Արտաքին հղումներ
* János Irinyi (1817-1895) 
* Յանոշ Իրինին finugor.ru կայքում  

Կատեգորիա:Հունգարացի քիմիկոսներ
Ես եմ Արցախը

**Ես եմ Արցախը**, մեդիա ֆլեշմոբ, որի շրջանակներում բազմաթիվ մասնակիցներ աշխարհի տարբեր երկրներից սոցիալական ցանցերի իրենց էջերում տեղադրում են «Ես եմ Արցախը» և «Մենք բոլորս Արցախ ենք» գրությամբ լուսանկարներ և տեսագրություններ։

Ֆլեշմոբը ի հայտ է եկել 2016 ապրիլի սկզբին համացանցում որպես Քառօրյա պատերազմի ընթացքում Արցախի պաշտպանության բանակին տարբեր անձանց կողմից իրենց զորակցությունն հայտնելու միջոց։

«Ես եմ Արցախը» ֆլելշմոբի շրջանակներում հրապարակած լուսանկարները և տեսագրությունները հիմնականում տեղադրվել են պատերազմի ընթացքում՝ Ֆեյսբուք, Յություբ, Ինստագրամ սոցիալական ցանցերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համացանց