Դոբրի Խրիստով

**Դոբրի Խրիստով** (, ), բուլղարացի կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտության տեսաբան և մանկավարժ։ Բուլղարիայի ԳԱ անդամ (1929)։ Ղեկավարել է երգչախմբեր, հիմք դրել ազգային պրոֆեսիոնալ երգաստեղծմանը։ Ուսումնասիրել է բուլղարական երաժշտական ֆոլկլորը, օգտագործել իր երկերում  Խրիստովը բուլղար առաջին երաժշտական տեսաբանն է (աշխատություններից են՝ «Ժողովրդական երաժշտության ռիթմական հիմքերը», 1913), «Բուլղարական ժողովրդական երաժշտության տեխնիկական կառուցվածքը» (1923)։

## Կենսագրություն
Դոբրի Խրիստովը ծնվել է 1875 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Վառնայում։ Սովորել է Պրահայի կոնսերվատորիայում՝ աշակերտելով Անտոնին Դվորժակին։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ 1903 թվականից աշխատել է Վառնայում, որտեղ եղել է բանվորական ինքնագործունեության խմբերի ու եկեղեցական երգչախմբերի դիրիժոր, իսկ 1907 թվականից՝ Սոֆիայում։ Բուլղարիայի օպերային թատրոնի հիմնադրումից հետո (1908 թվականից) աշխատել է որպես օպերային երգչախմբի ղեկավար, միաժամանակ (1912 թվականից) դասվանդել է Պետական երաժշտական ուսումնարանում (1918-1920 թվականներին եղել է նրա տնօրենը)։ 1922‒1933 թվականներին դասավանդել է Պետական երաժշտական ակադեմիայում (1926 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1930-ական թվականներին Դոբրի Խրիստովը եղել է Գ․ Կիրկովի անվան աշխատավորական երգչախմբի դիրիժոր, որի կամար կատարել է «Ինտերնացիոնալի» երգչախմբային խմբագրությունը և գրել ժողովրդականության արժանացած մի շարք հայրենասիրական երգեր, այդ թվում՝ «Կարմիր դրոշ» («Червено знаме») քայլերգը։ Ղեկավարել է Ալեքսանդր Նևսկու տաճարի երգչախումը (1935 թվականից), որը եղել է ամենամեծը Բուլղարիայում, որտեղ առաջին անգամ կատարվել է Սուրբ Հովհաննես Ոսկեբերանի պատարագը և Խրիստովի այլ հոգևոր ստեղծագործություններ, որ նա ստեղծել էր հին բուլղարական երգչախմբային եղանակների հիման վրա։

Դոբրի Խրիստովը համարվում է Բուլղարիայի ազգային պրոֆեսիոնալ երգարվեստի և պրոֆեսիոնալ երաժշտության մեջ ազգային ոճի հիմնադիրը։ Եղել է բանահավաք, երաժշտական բանահյուսության ուսումնասիրող, ակտիվորեն օգտագործել է այն իր ստեղծագործություններում, որոնցից են «Իվայլո» ծրագրային նախերգանքը, 1907 թվական, «Տուտրականյան էպոպեան», 1917 թվական, «Դոբրինկան ու Արևը» երգչախմբային բալլադը, 1931 թվական, երգչախմբային սյուիտաներ։ Ժողովրդական երգերի բազմաթիվ մեղեդիներ, որ մշակել է Դոբրի Խրիստովը, իրենց գործիքային երաժշտության մեջ օգտագործել են բուլղարացի տարբեր կոմպոզիտորներ, որոնց թվում են Մարին Գոլեմինովը, Պանչո Վլադիգերովը։ Խրիստովը եղել է բուլղարացի առաջին երաժշտական տեսաբաններից մեկը։ Իր աշխատանքներում նա գիտական բացատրություն է տվել բուլղարական ժողովրդական երգերի ու պարերի մետրոռիթմական առանձնահատկություններին։ Նրա տեսական աշխատություններից են «Բուլղարական ժողովրդական երաժշտության տեխնիկական կառուցվածը» գիրքը (1928, երկրորդ հրատ՝. 1956) և «Ժողովրդական երաժշտության ռիթմական հիմքերը» հոդվածը (Ստոյան Բրաշովանովի հետ, 1913)։

## Հիմնական ստեղծագործություններ
Նվագախմբի համար
* Բալկանյան սյուիտաներ (1903, 1916)
* «Իվայլո», ծրագրային նախերգանք (1906)
* «Տուտրականյան էպոպեա» (1917)
* «Դաֆինկա» բուլղարական ժողովրդական թեմայով ֆուգա երգչախմբի և լարային նվագախմբի համար (1933)
* Դաշնամուրային համերգ

Երգչախմբի համար
* «Դոբրինկան ու Արևը» բալլադ (1931)
* Պատարագներ (1925, 1934)
* Շուրջ 50 երգչախմբային երգեր
* երգերի շարքեր դաշնամուրի նվագակցությամբ կատարելու համար,  այդ թվում՝  «Ամուրիական երգեր» («Бекярски песни»)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Кабакчиева О.* Творчеството на Добри Христов, София, 1940.
* *Камбуров И.* Добри Христов. Живот и дело на народния композитор. София, 1942.
* *Кръстев В.* Добри Христов. София, 1954 (русский перевод — М. 1960); 2-е изд. София, 1975. 
* *Миладинова М.* Добри Христов. 1875—1975. София, 1975.
* *Япова К.* Добри Христов и идеята за личността и общността. София: Рива, 1999. ISBN 954-8440-27-X.
* Добри Христов - 125 години от рождението. Материали от XX Национална научна конференция на преподавателите по история на музиката, Варна 15-16.12.2000 / Състав. и ред. Петър Мавров. Варна: Стено, 2000. ISBN 954-449-086-8.
* Добри Христов и българският XX век. Сборник доклади от научна конференция: проведена в рамките на Националното честване по случай 125 години от рождението и 60 години от смъртта на Д. Христов. Ред. Елена Тончева и др. София: Институт за изкуствознание БАН, 2005. ISBN 954-91697-2-3.

## Արտաքին հղումներ
* ''Япова, Кристина''. Добри Христов за църковната музика (онлайновая публикация статьи, 2006)
* Добри Христов. Църковното музикално творчество. «The Bulgarian Voices Angelite», Санкт-Петербург (Россия). YouTube
* Добри Христов (очерк на веб-сайте Союза композиторов Болгарии)
*Hristov depicted on the 500 leva banknote

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանահավաքներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ