open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոլայ Գաստելլոյի հուշարձան (Մոսկվա)

**Նիկոլայ Գաստելլոյի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակների անվանի օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս Նիկոլայ Ֆրանցևիչ Գաստելլոյին, որը զոհվել է պատերազմի չորրորդ օրը` իր ինքնաթիռն ուղղելով ֆաշիստական տանկերի շարասյան վրա։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1985 թվականին, Գաստելլոյի փողոցի սկզբնամասում (Սոկոլնիկի շրջան), Ռուսակովի փողոցի հետ խաչմերուկից ոչ հեռու։ Քանդակագործն է Բորիս Ալեքսեևիչ Մաչկովը (1931-1990)։

## Նկարագրություն
Նիկոլայ Գաստելլոյի հուշարձանը բրոնզե կիսանդրի է։ Օդաչուի գլխին թռիչքային սաղավարտ է, ակնոց, իսկ քանդակի հետևից կրակի լեզվակներ են։ Կիսանդրին տեղադրվել է պատվանդանի վրա, որը պատրաստված է դեպի ներքև նեղացող գլանաձև սյան տեսքով։ Ներքևում երկու գրանիտե թևեր են։ Սյան վերևում կա խոշոր տառերով մակագրություն. «Գաստելլո»։

## Հուշարձանի ստեղծման պատմություն
Մի օր, զբոսնելով Գաստելլոյի փողոցով, քանդակագործ Բորիս Մաչկովը որոշեց, որ այնտեղ անհրաժեշտ է հուշարձան, որը կհավերժացնի օդաչու Գաստելլոյի հերոսական արարքը։ Շրջանային նիստում ներկայացվել է քանդակի նախագիծը, սակայն այն չի ընդունվել, արվել են մի շարք դիտողություններ։ Բորիս Մաչկովը հաշվի է առել բոլոր դիտողությունները և ստեղծել Գաստելլոյի կերպարը, որը մինչ օրս զարդարում է նույնանուն փողոցը։ Այս քանդակը, ինչպես նրա շատ այլ քանդակներ, նվիրել են Սոկոլնիկի թաղամասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Նորա Մյորք

**Նորա Մյորք** (, ), նորվեգացի հանդբոլիստ, խաղում է «Győri Audi ETO KC» թիմում և Նորվեգիայի հանդբոլի կանանց ազգային հավաքականում։

Նորվեգիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտային խաղն անցկացրել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։

Թեա Մյորքի երկվորյակ քույրն է։

## Նվաճումներ
***[[Ամառային օլիմպիական խաղեր]]**։
***Բրոնզե մեդալակիր*։ 2016
***IHF կանանց աշխարհի հանդբոլի առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2015
***Արծաթե մեդալակիր*։ 2017
***Եվրոպայի կանանց հանդբոլի առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2010, 2014, 2016
***IHF կանանց աշխարհի պատանեկան առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2010
***Եվրոպայի կանանց U-19 հանդբոլի առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2009
***Կանանց EHF չեմպիոնների լիգա**։
***Հաղթող*։ 2010/2011, 2016/2017
***Նորվեգական առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2009/2010, 2010/2011, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016
***Նորվեգական գավաթ**։
***Հաղթող*։ 2009, 2010, 2013, 2014, 2015
***Հունգարիայի առաջնություն**։
***Հաղթող*։ 2016/2017

## Անհատական մրցանակներ
* All-Star Right Back of the European Youth Championship: 2007
* All-Star Right Back of the U18 European Open: 2008
* NISO տարվա լավագույն երիտասարդ խաղացող։ 2008
* All-Star Right Back of Eliteserien: 2008/2009
* Best Rookie of Eliteserien: 2008/2009
* All-Star Right Back of the Junior European Championship: 2009
* Եվրոպայի պատանեկան առաջնության լավագույն խաղացող։ 2009
* All-Star Right Wing of Eliteserien: 2009/2010
* All-Star Right Wing of Postenligaen: 2010/2011
* All-Star Right Back of Postenligaen: 2013/2014
* Postenligaen֊ի լավագույն խաղացող։ 2013/2014
* All-Star Right Back of the European Championship: 2014
* All-Star Right Back of Grundigligaen: 2014/2015, 2015/2016
* All-Star Right Back of the World Championship: 2015
* Grundigligaen֊ի լավագույն խաղացող։ 2014/2015, 2015/2016
* All-Star Right Back of the EHF Champions League: 2015, 2016, 2017
* 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հանդբոլի լավագույն ռմբարկու – կանանց մրցաշար|2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղեր (62 գոլ)
* All-Star Right Back of the European Championship: 2016
* Topscorer of the 2016 European Championship (53 գոլ)
* All-Star Right Back of the World Championship: 2017
* 2017 թվականի աշխարհի առաջնության լավագույն ռմբարկու (66 գոլ)
* Հունգարիայի հանդբոլի տարվա օտարերկրյա խաղացող։ 2017
* Handball-Planet.com Տարվա խաղացող։ 2017

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հանդբոլիստուհիներ
Յովան Ցվիյիչ

Դոկտոր **Յովան Ցվիյիչ** (, ), սերբ աշխարհագրագետ, ազգագրագետ և երկրաբան, Սերբիայի թագավորական ակադեմիայի նախագահ և Բելգրադի համալսարանի ռեկտոր։ Համարվում է Բալգանագիտության՝ որպես գիտական ուղղության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Նրա առաջին և ամենահայտնի գործը Ցվիյիչը կատարել է՝ ուսումնասիրելով Քուչայ լեռնազանգվածը և այնտեղ տեղակայված Պրոնկոշկա քարանձավը։ Այս աշխատանքը հիմք էր հանդիսացել նրա «Das Karstphänomen» (1893) թեզի համար, որը Ցվիյիչը պաշտպանել է Վիեննայի համալսարանում և այնուհետև հրատարակվել է որպես  առանձին մենագրություն սերբերենով՝ Karst (1895):  Փաստացիորեն, այս ուսումնասիրությունները սկիզբ են դրել նոր գիտության` կարստաբանության։

Նա հայտնի է նրանով, որ քարոզել է թե երեք էթնիկ խմբեր` սերբերը, խորվաթները և սլովենացիները նույն ժողովրդի՝ «Հարավսլավացիների» ներկայացուցիչներն են։

Ցվիյիչն Աշխարհագրական գործարանի հիմնադիրն է, որով սկիզբ է դրվել Բելգրադի համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի գոյությունը։

## Կարևոր աշխատանքներ

* «Geografska ispitivanja u oblasti Kučaja u Istočnoj Srbiji» (Արևելյան Սերբիայի Քուչայ շրջանի աշխարհագրական հետազոտությունը)։ *Geološki anali Balkanskog poluostrva* 5: 7-172, 1893
* *Das Karstphänomen*, 1893, Վիեննա
* *Karst*, 1895
* Բալկանյան թերակղզու լեռների կառուցվածքը և դասակարգումը, 1902
* *Die Tektonik der Balkanhalbinsel mit besonderer Berückichtigung der neueren Fortschritte in der Kenntnis der Geologie von Bulgarien, Serbien und Mazedonien*, 1904, Вена
* *Foundations of the Geography and Geology of Macedonia and [[Старая Сербия|Old Serbia]] I—III*, 1906—1911
* *Grundlinien der Geographie und Geologie von Mazedonien und Alt-Serbien. Nebst Beobachtungen in Thrazien, Thessalien, Epirus und Nordalbanien*, 1908, Гота
* *Lake Plastics of [[Шумадия|Šumadija]]*, 1909
* *Geomorphology I—II*, 1924, 1926
* Բալկանյան թերակղզի և հարավսլավական հողեր (1. део)
* Բալկանյան թերակղզի և հարավսլավական հողեր (2. део)
* О исељавању босанских мухамеданаца
* Анексија Босне и Херцеговине и српско питање
* Праве и лажне патриоте

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lane, Ann: Yugoslavia: when ideals collide, 2004.

Կատեգորիա:Սերբ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Սերբ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սերբ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Սերբ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կեն Սուգիմորի

**Կեն Սուգիմորի** (, , ), ճապոնական խաղերի դիզայներ, նկարիչ և մանգակա։ Աշխարհին հայտնի է դարձել Պոկեմոն խաղի կերպարներիի դիզայների շնորհիվ։ Սուգիմորին նաև զբաղվել է Game Freak-ի ուրիշ խաղերով։ Բացի դրանից, Սուգիմորին ստեղծում է Պոկեմոն անիմե սերիալի կերպարների դիզայնը, ստեղծում է Պոկեմոնի մասին թղթային խաղեր և աշխատում է Nintendo կազմակերպչությունում։

## Կարիերա
1981 թվականին մինչև 1986 թվականը Սուգիմորին պատկերազարդել է Game Freak-ի ամսագրերը, որոնց ստեղծել էր Սատոսի Տաձիրին։ Սուգիմորին նաև ստեղծել է դոձինսի ամսագրի համար տարբեր հոդվածներ և որոշել է հետագայում զբաղվել այդ ամսագրի հոդվածներով։ Շուտով նրանք Տաձիրիի հետ դարձան լավ ընկերներ։ Տաձիրիի հետ նրանք որոշեցին Namco-ի համար ստեղծել *[[Mendel Palace|Quinty]]* խաղը։ Երբ Տաձիրին սկսեց աշխատել ''Pocket Monsters Red'' и ''Green'' խաղի շուրջ, Սուգիմորին ստեղծում էր այդ խաղի բոլոր 151 պոկեմոնների դիզայնը, ինչպես նաև խաղի մարդկանց դիզայնը։ *Red*-ը և *Green*-ը շատ արագ սկսեց տարածվել Ճապոնիայով մեկ, իսկ Սուգիմորին շարունակեց ստեղծել դիզայներ անիմեի համար։

Ստեղծելով պոկեմոնների դիզայնը, Սուգիմորին մի քանի դիզայներների գլխավորն էր։ Նաև Սուգիմորին վերջնական տեսք էր տալիս սկսնակ դիզայներների աշխատանքներին։ Որպեսզի ոգևորվեր, նա իր խմբի հետ գնում է կենդանաբանական այգի։ Նաև Սուգիմորին պատկերազարդում էր մանգաները, ավելացնելով դրանք, որ տարածվում էին ''Pokémon Mystery Dungeon: Explorers of Time'' և ''Explorers of Darkness'' խաղի օրինակների շնորհիվ։ Սուգիմորին դիզայնը ստեղծելիս, սկզբնական տեսք է տալիս նկարին, իսկ հետո կալկայի ձևով մ իքանի անգամ փոխադրում է ուրիշ թերթեր, որպեսզի նկարին վերջանական տեսք նվիրի։

### Աշխատանքներ
#### Համակարգչային խաղեր

* «Պոկեմոն» խաղերի ցանկ - կերպարների դիզայներ, նկարիչների ղեկավար
* *[[Mendel Palace]]* (*Quinty*) - կերպարների դիզայներ
* *[[Smart Ball]]* — կերպարների դիզայներ
* *[[Drill Dozer]]* — կերպարների դիզայներ, նկարիչների ղեկավար
* *[[Pulseman]]* — կերպարների և գրաֆիկայի դիզայներ

#### Թոթային խաղեր
* Pokemon կոլեկցիոն թոթային խաղ - պատկերազարդող

#### Անիմե
* «Պոկեմոն» - կերպարների դիզայներ
* «Պոկեմոն։ Մյուտուն ընդդեմ Մյուի» - կերպարների դիզայներ 
* «Պոկեմոն։ Ընտրվածի ուժը» - կերպարների դիզայներ 
* «Պոկեմոն։ Անոունների ուժը» - կերպարների դիզայներ
* «Պոկեմոն։ Սելեբի - Անտառի ձայնը» - կերպարների դիզայներ
* «Պոկեմոն։ Հերոսներ» - կերպարների դիզայներ
* «Պոկեմոն։ Ջիրաչի - Երազանքների իրականացնող» - կերպարների դիզայներ
* «Պոկեմոն։ Դեոկսիսայի ապագան» - կերպարների դիզայներ

#### Մանգա
* *Quinty* (Mendel Palace)
* *Jerry Boy* (Smart Ball)
* *Valkyrie no Bōken Gaiden: Futari no Megami* (The Adventure of Valkyrie Gaiden: Two Goddess)
* *Screw Breaker Gōshin Dorirurero* (Drill Dozer)
* *Pokémon Fushigi no Danjon Toki no Tankentai Yami no Tankentai* (''Pokémon Mystery Dungeon: Explorers of Time'' и ''Explorers of Darkness'')
* *Shin Maido Osawagaseshimasu*

## Զբաղմունքներ
2007 թվականին Կեն Սուգիմորին հայտարարեց, որ նա Sega կազմակերպչության մեծ երկրպագու է։ Նա լուրջ զբաղվում է Sega-ի կցուրդներով, որոցնից են Sega Master System, Sega Mega Drive, Sega Mega-CD և Sega 32X:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուգիմորիի բլոգը  
* Սուգիմորիի կայքը Twitter-ում 

Կատեգորիա:Ճապոնացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դիզայներներ
Telekom Srbija

*Telekom Srbija*' ()՝ Սերբիայի հեռահաղորդակցային ընկերություն։  Ընկերության շտաբը գտնվում է Բելգրադում։ Ապահովում է ֆիքսված, բջջային կապի ծառայություններ, Ինտերնետ հասանելիության ծառայություններ Սերբիայում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Մոնտենեգրոյում։ 

Սերբիայի Հանրապետության կառավարությունը 2010 թվականի մարտի 26-ին որոշում է կայացրել վաճառել ընկերությունը։

Ընկերությանն է պատկանում Telecom Srpsk ընկերության բաժնետոմսերի վերահսկիչ փաթեթը (65%), որը հիմնականում գործում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի և Սերբական Հանրապետության տարածքում

## Սեփականատերեր և կառավարում
Բաժնետիրական ընկերության կառուցվածքը՝

2012 թվականի մայիսի 3
* Սերբիայի կառավարություն (58.11%)
* Telekom Srbija  (20%)
* Սերբիայի քաղաքացիներ (14.95%)
* Telekom Srbija-ի ընթացիկ և նախկին աշխատակիցներ (6.94%)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт компании  

Կատեգորիա:1997 հիմնադրված ընկերություններ
Մարիա Ժուկովա

**Մարիա Ժուկովա** (ի ծնե՝ **Զևակինա**, ), ), ռուս գրող։

## Կենսագրություն

Մարիան ծնվել է գավառային իրավաբան Սեմյոն Սեմյոնովիչ Զևակինի ընտանիքում։ Ստացել է լավ կրթություն։ Հազիվ դառնալով չափահաս՝ ամուսնացել է նիժնինովգորոդցի կալվածատիրոջ` Ռազումնիկ Ժուկովի հետ, որը գավառական դատավոր էր, գրականագետներ Վասիլի Միխայիլովիչի և Աննա Սերգեևնա Ժուկովների որդին։ Գրական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել Պետերբուրգում, որտեղ 1830 թվականին բաժանվել է ամուսնուց, որդուն տեղավորել է Սարատովի գիմնազիայում, որտեղ այդ ժամանակ ապրում էր իր հայրը։ Գոլիցինի հետ բարեկամությունը ու ընկերությունը թույլ է տվել նրան ծանոթանալ բարձր խավի մարդկանց հետ, ուսումնասիրել ժամանակակից գրականությունը։ 1830-1837 թվականների ընթացքում նա հաճախ եղել է Պետերբուրգում, սակայն չկան հստակ տեղեկություններ Սանկտ Պետերբուրգի գրական աշխարհի հետ նրա ծանոթության մասին։

Ժուկովայի առաջին ստեղծագործությունը՝ «Կարպովկայի երեկոները» ժողովածուն, հրատարակվել է անանուն։ Վիսարիոն Բելինսկի ժողովածուն լույս ընծայվելուց հետո ասել է.

1838 թվականին Ժուկովան գնացել է բուժվելու Ֆրանսիայի հարավում և Իտալիայում։ 1839 թվականին «Հայրենական գրառումներ» (հ. V, № 9) ամսագրում հրապարակվել է նրա «Ընկնող աստղ» պատմվածքը։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո տպագրել է երկու մասից բաղկացած «Պատմվածքներ» ժողովածուն՝ կրկին ստանալով դրական և խրախուսական արձագանքներ։ 1840 թվականին նա նորից մեկնել է արտասահման, կրկին առանց որդու, որը մնացել էր պետերբուրգյան գիմնազիաներից մեկում սովորելու։ Ճանապարհորդությունների արդյունքը եղել է առանձին հրատարակությունը՝ «Հարավային Ֆրանսիայի և Նիսի բնութագիրը. ճանապարհորդական գրառումներից»։

1843 թվականին Ժուկովան ապրել է Ռուսաստանում՝ մեկ Պետերբուրգում, մեկ Սարատովում։ Համագործակցել է «Библиотеке для чтения», «Сыне Отечества», «Литературной газете» ամսագրերի հետ, նրա ստեղծագործությունները հայտնվել են «Молодик», «Утренняя заря» և «Русская беседа» ալմանախներում։ Ուշ պատմվածքները («Երկու քույրեր», «Առանձնատուն Պետերգոֆսկի փողոցում», «Գյուղացի կանանց կյանքից դրվագներ») տպագրվել են Հայրենական գրառումներ ամսագրում, նրա կենդանության օրոք պատմվածքներից («Наденька») տպագրվեցին Սովրեմեննիկում։

1848 թվականին Ժուկովան Սարատովում հանդիպել է աքսորված Նիկոլայ Կոստոմարովի հետ։ Կոստոմարովի և Իվան Պալիմպսեստովի հուշերից հայտնի է, որ Ժուկովայի տղան, ավարտելով համալսարանը, եղել է «Саратовских губернских ведомостей» թերթի խմբագիրը։

Ժուկովան ունեցել է նաև նկարչական տաղանդ, որը հանդես է եկել դեռևս Արզամասի ստուպինյան դպրոցում։ Հետագայում նա «իր ապրուստը վաստակել է» Էրմիտաժի հայտնի նկարիչների գործերը կրկնօրինակելով։ Սարատովում Մարիան հավաքել է տեղական բուսական աշխարհի ալբոմ, որը գտնվում է Մարիինսկու գյուղատնտեսական քոլեջում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* Русские писатели. Биобиблиографический словарь. Том 1. — М. : Просвещение, 1990

## Գրականություն
* *Коноплёва М. С.* Мария Семёновна Жукова // Голос минувшего. — 1913. — № 7

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Կին գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Ալեքսանդր Գերցենի հուշարձան (Մոսկվա)

**Ալեքսանդր Գերցենի հուշարձան** (), քանդակագործական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական, գրող, փիլիսոփա, հրապարակախոս Ալեքսանդր Գերցենին։ Գտնվում Տվերսկոյ բուլվարում։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։

## Նկարագրություն
ձախից|մինի|200x200փքս|Գերցենի հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային ծրարին
Գրող Ալեքսանդր Գերցենի պատկերաքանդակը ձուլված է բրոնզից։ Գրողը պատկերված է ամբողջ հասակով, քանդակը տեղադրված է գրանիտե սև ողորկած ցածր պատվանդանին։ Հուշարձանի հեղինակները Գերցենին պատկերել են փոքր-ինչ լարված, ինչը մատնանշում է նրա հեղափոխական տրամադրվածությունը։ Ձախ ձեռքում նա պահում է «Կոլոկոլ» թերթի շարվածասյուն։ Այդ թերթի թողարկումով Գերցենը զբաղվել է երկար ժամանակ։

Հուշարձանի քանդակագործն է Մ. Օ. Միլբերգերը, ճարտարապետը` Կ. Մ. Սապեգինը։

Հուշարձանը տեղադրված է Տվերսկոյ բուլվարի թիվ 25 շենքի բակում` Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի հարևանությամբ։ Ինստիտուտի շենքը հայտնի է որպես «Գերցենի տուն»։ Դրանով էլ բացատրվում է հուշարձանի տեղադրման ընտրություն վայրը։ Բանն այն է, որ կալվածքը 19-րդ դարի սկզբին պատկանել է սենատոր Ալեքսանդր Յակովլևին` Ալեքսանդր Գերցենի հարազատ հորեղբորը։ Այս տանը ծնվել է և կյանքի առաջին մի քանի ամիսներն է անցկացրել Ալեքսանդր Յակովլևի արտամուսնական որդին` Ալեքսանդր Գերցենը։ Արդեն մեծ հասակում Ալեքսանդր Իվանովիչը գալիս էր այս տուն` հյուրընկալվելով հորեղբորորդուն։

1959 թվականի հոկտեմբերի վերջին նախկին կալվածքի բակում տեղի է ունեցել Ալեքսանդր Գերցենի հուշարձանի բացումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Герцену 

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ինդիրա Գանդիի հուշարձան (Մոսկվա)

**Ինդիրա Գանդիի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է հնդիկ քաղաքական գործիչ, Հնդկաստանի երրորդ վարչապետ Ինդիրա Գանդիին (1917-1984)։ Քանդակը տեղադրված է Ինդիրա Գանդիի հրապարակում` Ռամենկի շրջանում։

## Պատմություն
1980-ական թվականներին հնդիկ քաղաքական գործիչ Ինդիրա Գանդին մեծ ժողովրդականություն էր վայելում Խորհրդային Միությունում, և նրան նույնիսկ շնորհվել էր Մոսկվայի պետական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում։ Իսկ 1987 թվականին նրա պատվին Լոմոնոսովի և Միչուրինի պողոտաների հատման վայրում գտնվող նույնանուն հրապարակում` բնական բլրի վրա, «Լիտվա» կինոթատրոնի մոտ տեղադրվեց հուշարձան։

Հուշարձանի հեղինակն են քանդակագործ Օլեգ Կոնստանտինովիչ Կոմովը և ճարտարապետներ Վ. Ա. Նեստերովն ու Ն. Ի. Կոմովան։ Նրանք հնդիկ քաղաքական գործչին պատկերել են աջ ձեռքը բարձրացրած, նրա հագին հնդկական ավանդական սարի է։ Քանդակը տեղադրված է գրանիտե համեստ պատվանդանի վրա։ Պատվանդանի վրա փակցված պարզ ցուցանակի վրա գրված է.

Մոտակայքում տեղադրված գրանիտե սալիկին կարելի է կարդալ համառոտ տեղեկություններ Ինդիրա Գանդիի և հուշարձանի հեղինակների մասին։

Ինդիրա Գանդիի հուշարձանից քիչ հեռու` պուրակում է գտնվում հնդիկ հեղափոխական Մահաթմա Գանդիի հուշարձանը։

## Աղբյուրներ
* 
* 

Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Մահաթմա Գանդիի հուշարձան (Մոսկվա)

**Մահաթմա Գանդիի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է հնդիկ քաղաքական և հոգևոր առաջնորդ, Հնդկաստանի` Մեծ Բրիտանիայից անկախանալու շարժման ղեկավար և գաղափարախոս Մահաթմա Գանդիին (1869-1948)։ Քանդակը տեղադրված է Ինդիրա Գանդիի հրապարակից քիչ հեռու, Ռամենկի շրջանում։

## Պատմություն
Մահաթմա Գանդիի հուշարձանը Հնդկաստանի կառավարության և ժողովրդի նվերն է Մոսկվային։ Այն հանդիսավորությամբ բացվել է 1988 թվականի հուլիսի 8-ին։

Հուշարձանի հեղինակը հնդիկ քանդակագործ Գաուտամ Պալն է։ Հուշարձանի պատվանդանը նախագծել են ճարտարապետներ Վ. Վ. Պասենկոն և Ի. Պ. Կրուգլովը, իսկ կառուցել է կոնստրուկտոր Վ. Ե. Կորեին։

Հուշարձանը քանդակված է Մահաթմա Գանդիի քանդակների համար արդեն ավանդական ոճով. նա պատկերված է ճգնավորներին բնորոշ ավանդական հագուստով և, ուխտավորի գավազանին հենված, լայն քայլով առաջ գնալիս։ Այս կերպարը մարմնավորում է Գանդիի բարձր հոգևոր անձնանվիրությունը, նրա անձնազոհությունը ճշմարտությունը փնտրելիս։ Պատվանդանին արված է պարզ մակագրություն`

Սկզբնապես Մահաթմա Գանդին պատկերված էր ակնոցով, բայց այն կոտրել են այլևս չեն վերադարձվել։ Վանդալների հարձակմանն է ենթարկվել նաև գավազանը, և այն ստիպված էին վերականգնել։

Արձանի հարևանությամբ տեղադրված է սալիկ, որտեղ համառոտ պատմվում է Մահաթմա Գանդիի մասին և նշվում են հուշարձանի հեղինակները։

Մահաթմա Գանդիի հուշարձանից քիչ հեռու` Ինդիրա Գանդիի հրապարակում է գտնվում հնդիկ մեկ այլ քաղաքական գործիչ Ինդիրա Գանդիի հուշարձանը։

## Աղբյուրներ
* 
* 

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Մոսկվա)

[աջից|մինի|350x350փքս|Հուշարձանի պատկերով [ԽՍՀՄ փոստային ծրար]]
**Մաքսիմ Գորկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս գրող Մաքսիմ Գորկուն։ Տեղադրվել է 1951 թվականին՝ Բելոռուսական կայարանի հրապարակում։ 2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ին արձանը տեղափոխվել է «Մուզեոն» արվեստների զբոսայգի, իսկ 2017 թվականի հուլիսի 31-ին վերադարձվել է իր նախկին տեղը։ Մոնումենտալ արվեստի դաշնային նշանակության հուշարձան է։

## Պատմություն
ձախից|մինի|204x204փքս|Հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային նամականիշին

### Ստեղծում
Մաքսիմ Գորկու հուշարձանի նախագիծը ստեղծել են քանդակագործ Իվան Շադրը և ճարտարապետ Միխայիլ Բարշչը 1939 թվականին, սակայն այն չի տեղադրվել։ Շադրի մահից հետո քանդակագործ Վերա Մուխինան ավարտել է հուշարձանի նախագիծը, և 1951 թվականին այն տեղադրվել է Բելոռուսական կայարանի հրապարակում։

### Ապամոնտաժում
2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Բելոռուսական կայարանի հրապարակում տրանսպորտային հանգույցի շինարարության համար տեղ ազատելու նպատակով Գորկու հուշարձանն ապամոնտաժվեց։ Ենթադրվում էր, որ շինարարության ավարտից հետո հուշարձանը կվերադառնա իր նախկին տեղը։

Ապամոնտաժված հուշարձանը տեղափոխվեց «Մուզեոն» արվեստների զբոսայգի և դրվեց հորիզոնական դիրքով բաց երկնքի տակ։ Այդ տեսքով հուշարձանը մնաց մինչև 2007 թվականի հուլիս, երբ այն կանգնեցրին։ Ապամոնտաժման ժամանակ թույլ տրված սխալների, ինչպես նաև երկար ժամանակ հորիզոնական վիճակում մնալու պատճառով, հուշարձանի վրա առաջացավ մի քանի արատ, որոնցից առավել լուրջը ճաքն էր ձախ կողմում։

## Մրցանակներ հուշարձանի համար
1952 թվականին քանդակի հեղինակներ Վ. Ի. Մուխինան, Ն. Գ. Զելենսկայան, Զ. Գ. Իվանովան և Ի. Դ. Շադրը *(հետմահու)* այս աշխատանքի համար արժանացել են առաջին աստիճանի Ստալինյան մրցանակի (100000 ռուբլի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Ագուլիսի Նուսնուսյանների մետաքսի գործարան

**Ագուլիսի Նուսնուսյանների մետաքսի գործարան**, գործարան Ագուլիս քաղաքում։ Աշխատել է 1850-1890 թվականներին։ Հիմնական արտադրանքը եղել է շերամի հունդ և մետաքսաթել։ Ստեփանակերտ քաղաքում է գտնվել գործարանի մասնաճյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գործարաններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության շենքեր և կառույցներ
Լերմոնտովներ

200px|մինի|
Տոհմական զինանշան
**Լերմոնտովներ** (), շոտլանդական ծագում ունեցող ռուս ազնվականների տոհմ։

## Տոհմի պատմություն
Լերմոնտով ազգանունը թվագրվում է XI դարով։ Այս տոհմի ներկայացուցիչ Յուրի Անդրեևիչ Լերմոնտովը դուրս է եկել Շոտլանդիայից և հաստատվել Լեհաստանում,  մտնում էր 1613 թվականին ռուսական զորքերի կողմից շրջափակված Բելի կայսրության մեջ։ Մոտ 60 շոտլանդացիներ ու իռլանդացիներ անցել են ռուսական զորքերի կողմը, որոնց թվում էր նաև Յուրի Անդրեևիչ Լերմոնտովը։ 1619 թվականին լինելով պորուչիկ, Գալիչում կառուցել է կալվածքներ։ 1633 թվականին նա գնաց Մոսկվա։ Յուրի Լերմոնտովի ժառանգները կրել են Լերմանտով ազգանունը, որոնցից շատերը ծառայել են պալատական գահին, ունեցել են պալատական սեղանապետի, վոյեվոդի պաշտոն։

## Տոհմական զինանշան
Վահանը, որն ունի ոսկե դաշտ, սև ափերի վրա կա երեք ոսկե քառակուսիներ։ Վահանը տեղադրված է սովորական ազնվական սաղավարտի վրա։ Ոսկե վահանի ներքևի մասում գրված է կարգախոսը՝ «SORS MEA JESUS» (Իմ ճակատագիրը Հիսուսն է)։

Զինանշանը ներառված է Ռուսական կայսրության ազնվական ընտանիքների ընդհանուր ժառանգության մեջ՝ 4-րդ մասի 1-ին հատվածում, էջ 102։

## Լերմոնտովի սերնդի հայտնի ներկայացուցիչներ
* Յուրի Անդրեևիչ Լերմոնտ (Գեորգ Լերմոնտ, մոտ 1596—1633, Սմոլենսկ տարածքում)
* Պյոտր Լերմոնտ (մահացել է 1679 թվականին), 1656—1657 թվականներին Սարանսկում եղել է վոյեվոդ։
* Եվտիխի Լերմոնտով (մահացել է 1708 թվականին), պալատական սեղանապետ։
* Պյոտր Լերմոնտով (1698—1743), պալատական սեղանապետ։
* Յուրի Լերմոնտով (1722—1778), կրտսեր մայոր։
* Պյոտր Լերմոնտով (1767—1811), լեյտենանտ։
* Յուրի Լերմոնտով (1787—1831), Միխայիլ Լերմոնտովի հայրը։
* Միխայիլ Լերմոնտով (1792—1866), ադմիրալ։
* **[[Միխայիլ Լերմոնտով]]** (1814—1841), XIX դար ռուս պոետ։
* Ալեքսանդր Լերմոնտով (1838—1906), հեծելազորի գեներալ։
* Յուլիա Լերմոնտովա (1846—1919), ռուս առաջին կին քիմիկոս։
* Միխայիլ Լերմոնտով (1953) (ծնվել է 1953 թվականին), հասարակական գործիչ
;Լերմանտով
* Վլադիմիր Լերմանտով (1845—1919), ռուս ֆիզիկ-էքսպերիմենտատոր և մանկավարժ
* Վլադիմիր Լերմանտով, Գեորգևյան կավալեր, գեներա֊մայոր, № 6930, 1843 թվականի դեկտեմբերի 4։
* Դմիտրի Լերմանտով, Գեորգևյան կավալեր, կապիտան, № 7252, 1844 թվականի դեկտեմբերի 17։
* Միխայիլ Լերմանտով (1792—1866), Գեորգևյան կավալեր, կապիտան, № 4818, 1833 թվականիդեկտեմբերի 25։
* Ռոստիսլավ Լերմանտով, Գեորգևյան կավալեր, գնդապետ, № 9702, 1855 թվականի նոյեմբերի 26։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պանֆիլովա։ Լերմոնտովի տոհմածառը

Կատեգորիա:Ազնվական տոհմեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազնվական տոհմեր կարգով այբբենական
Նիկոլայ Բաժին

**Նիկոլայ Բաժին** (, ), ռուս նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1856 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։

1872 թվականին ընդունվել է Գեղարվեստի ակադեմիա, որտեղ ակադեմիայի իր ուսուցիչներից մեկը Միխայիլ Կլոդտն էր։ Նա պահպանեց հարաբերությունները ազգային հեղափոխականների հետ, հենց այդ գործերով 1870-ականների վերջին Սանկտ Պետերբուրգից աքսորվեց Օլոնեց շրջանի Կարգոպոլ քաղաք։

Չդադարեց զբաղվել գեղանկարչությամբ, 1880 թվականին մեծ իշխան Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչի միջնորդությամբ թույլտվություն է ստացել վերադառնալ Պետերբուրգ և շարունակել ուսումը։ 1882 թվականին ակադեմիան ավարտելուց հետ ոստացել է ոչ դասական նկարչի կոչում։

1883 թվականից մասնակցել է շրջիկ ցուցահանդեսներին, նա եղել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության մասնակից։

Մահացել է 1917 թվականի հունվարի 12-ին։

## Աշխատանքներ
Բաժինը հիմնականում նկարել է բնանկարներ («Գարնանային երեկո», «Ձմեռային առավոտ», «Մթնշաղ», «Անձրևից հետո», «Գորշ օրը», «Գետում»), թեև նա ստեղծել է նաև նկարներ ամենօրյա թեմաներով («Արտասահմանյան դարաշրջաններում»)։ Նա նաև հայտնի էր որպես Նիկոլայ Գոգոլի «Մեռած հոգիներ» բնանկարի նկարազարդման հեղինակ («Պլյուշկինի այգին»)։ Տրետյակովյան պատկերասրահում է գտնվում նրա «Գարնանային երեկո» նկարը։

Բաժինի ստեղծագործական կյանքին են նվիրված  թերթերի և ամսագրերի մինչհեղափոխական հոդվածները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* **[http://www.artpoisk.info/artist/bazhin_nikolay_nikolaevich_1856 Նիկոլայ Բաժին] ** (1856—1917) 
* Կենսագրություն և նկարազարդումներ 

Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Ագուլիսի Բեգլարյանների մետաքսի մանարան-գործարան

**Ագուլիսի Բեգլարյանների մետաքսի մանարան-գործարան**, գործարան Ագուլիսում։ Աշխատել է 1870-1900-ական թվականներին։ Գործարանատեր Բեգլարյանը գնել և մշակել է ավելի քան 1300 փութ թաց բոժոժ՝ Ագուլիսի, Որդուարի և այլ տեղերի շերամապահական գործարաններից։ Գործարանում արտադրված մետաքսաթելը հիմնականում արտահանվել է Պետերբուրգ, Մոսկվա, Ֆրանսիա (Մարսել) և Իտալիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գործարաններ
Բուզա

**Բուզա** (), ցածր ալկոհոլային թանձր և քաղցր մակարդելի խմիչք։ Այն պատրաստվում է թեթևակի եփած կորեկից կամ եգիպտացորենից։ Արտադրվում է ցորենի, եգիպտացորենի կամ կորեկի խմորման մեթոդով։ Այն հայտնի էր նաև Ռուսիայում, որտեղ պատրաստվել էր վարսակի, վայրի կորեկի կամ հնդկացորենի ալյուրից, ինչպես գարեջուրը, սակայն առանց գայլուկի օգտագործման։ Այն հիշատակվել է տասնյոթերորդ դարի թուրք ճանապարհորդ Էվլիյա Չելեբիի գրքում։

Բուզան պարունակում է 4-6 % սպիրտ։ Այն ծառայում է որպես աղանդեր և հանդիսանում է հյուրերի նկատմանբ հատուկ հարգանքի նշան։

Թաթարերեն «բուզա» բառն ունի մեկ այլ նշանակություն՝ սկանդալ, աղմկոտ խառնաշփոթ։ Այդ բառից, օրինակ, ծագել է ռուսերեն «աղմկել» բառը։ Դժվար չէ հասկանալ իմաստը՝ ոգելից խմիչք → գինարբուք → սկանդալ։ Գոյություն ունի «բուզոտյոր» բառի այլ բացատրություն։ Հնում մեղսագործները տոնի նախօրեին նախքան նոր տոնը ստիպված էին խմիչք պատրաստելու համար տրորել հացահատիկը։ Աշխատանքը այնքան էլ ծանր չէր, որքան որ այն առաջացնում էր ձեռքի վնասվածքներ, որը հետագայում հանգեցրեց ծեծկռտուքի։

## Տարածման աշխարհագրություն
Տարածված է Ղրիմում, Կովկասում, Միջին Ասիայում և Բալկաններում։ Այն Ասիայում տարածվել է մոնղոլ-թաթարների ներխուժմամբ։ Կենցաղում այդպես էր կոչվում ցանկացած քաղցրահյութ, նորահաս գարեջուր կամ բրագա։ Տարբեր երկրներում բաղղատրատոմսը միանգամայն տարբեր է։

[thumb|left|300px|Թուրք, բուզայի առևտուր, [Բուխարեստ, 1880]]
Բուզան Օսմանյան կայսրության ժամանակ շատ տարածված էր, բայց 16-րդ դարի կեսից սկսեց արգելվել, ի սկզբանե Սելիմ II-ի ժամանակաշրջանում, քանի որ նրա մեջ ավելացվել էր ափիոն, այնուհետև Մեհմեդ IV-ի ժամանակ արդեն ընդհանուր արգելք դրվեց ալկոհոլային խմիչքների դեմ։ Այնուամենայնիվ, թուրք ճանապարհորդ Էվլիյա Չելեբին բուզան բնութագրում էր որպես հայտնի խմիչք, նշելով, որ Ստամբուլում իր սննդային արժեքի համար այն վաճառվում է մոտ 300 խանութներում, շուկայում և լայնորեն օգտագործվում է թուրքական բանակում։ 20-րդ դարում Ստամբուլում հիմնական բուզա արտադրողները ալբանացիներն էին և 1876 թվականին Հաջի Իբրահիմի և Հաջի Սադիկի կողմից հիմնադրված խանութը դեռևս գոյություն ունի։ 2009 թվականի հունվարին Իլինոյս նահանգում բացվել է բուզայի առաջին արտադրամասը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն և արտաքին հղումներ
* Рецепт бузы (татарская кухня) 
* Буза (татарская кухня)
* 

Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց
Կատեգորիա:Թուրքական հայտնագործություններ
Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան (Մոսկվա)

**Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան**, հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս դրամատուրգ, բանաստեղծ, դիվանագետ, «Խելքից պատուհաս» կատակերգության հեղինակ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովին։ 1959 թվականին տեղադրված քանդակագործական պատկերը է գտնվում է Չիստոպրուդնի բուլվարի սկզբում, մետրոպոլիտենի նույնանուն կայարանի ելքի մոտակայքում։

Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։

## Պատմություն
1918 թվականին, ըստ մոնումենտալ քարոզչության պլանի, այն տեղում, որտեղ հիմա գտնվում է Գրիբոյեդովի հուշարձանը, կանգնած էր ռուսական անարխիզմի գաղափարախոս Միխայիլ Բակունինի հուշարձանը, որը կառուցվել էր քանդակագործ Մ. Կովալյովի նախագծով։ Հուշարձանը քանդակված էր վերացական-ֆուտուրիստական ոճով, բայց չափազանց անհաջող տեսք ուներ։ Ասում են, որ երբ հուշարձանից հանեցին փայտակամածի մի մասը միայն, նրանից արդեն սկսեցին խրտնել մոսկովյան կառապանների ձիերը։ Անարխիստները կազմակերպեցին բողոքի ակցիաներ՝ պահանջելով հեռացնել արձանը, իսկ բանվորները թերթին զայրալից հոդված գրեցին, որը վերնագրված էր «Հեռացրե՛ք խրտվիլակը»։ Արդյունքում հուշարձանը շատ արագ հեռացրին։

Ներկայիս հուշարձանը տեղադրվել է 1959 թվականին, գրողի ողբերգական մահվան 130-րդ տարելիցի առթիվ։ Տեղադրման տեղը պատահական չէր ընտրված, քանի որ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովը որոշ ժամանակ ապրել է այստեղից մի քանի րոպե ոտքով գնալու հեռավորության վրա՝ Մյասնիցկայա փողոցի թիվ 42 տանը։

Հեղինակներն են քանդակագործ Ա. Ա. Մանուիլովը և ճարտարապետ Ա. Ա. Զավարզինը։

## Նկարագրություն
Քանդակը պատկերում է մտախոհ գրողին։ Կլոր պատվանդանի ներքևի մասում կիսաբաց վարագույրի հետևում պատկերված են Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս» պիեսի հերոսները։

## Պատկերասրահ

Памятник Грибоедову - panoramio.jpg|Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձանը երեկոյան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Պավել Բաժովի տուն-թանգարան

**Պավել Բաժովի տուն թանգարան հուշահամալիր** (), տուն-թանգարան Եկատերինբուրգ քաղաքում, որտեղ ապրել է ուրալցի գրող Պավել Պետրովիչ Բաժովը։

## Պատմություն  և  նկարագրություն
Տունը կառուցել է ինքը`  Պավել Պետրովիչ Բաժովը։ Իր բոլոր ոտեղծագործությունները, այդ թվում ամենահայտնի պատումների գրքերը` «Մալախիտե զարդատուփ» (1939 թ.), «Հեռավոր-մերձավորը» (1949 թ.), Բաժովը գրել է այստեղ, Հայրապետական    (ներկայիս` Չապաևի) և Բոլոտնի (ներկայիս` Բոլշակովի) փողոցների անկյունում գտնվող տանը։
 
1906 թվականից, մինչև նոր տան շինարարությունը, Բաժովը բնակվել է մինչև մեր օրերը չպահպանված Բոլոտնայա փողոցի խաչմերուկից ոչ հեռու գտնվող փոքրիկ տանը։ 1911 թվականին Բաժովը սկսեց կառուցել իր նոր տունը։ 1914 թվականից մինչև Կամիշլով տեղափոխվելը Բաժովների ընտանիքը բնակվում էր այստեղ։ 1923 թվականին  Պավել Պետրովիչը վերադարձավ այս տուն և բնակվեց այստեղ մինչև իր կյանքի վերջը։ Գրողի մահից հետո մինչև 1968 թվականն այս տանը բնակվել է նրա կինը` Վալենտինա Ալեքսանդրովնան։

## Ցուցադրություններ
Թանգարանը հիմնադրվել է քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի 1966 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ և Ռուսաստանի Դաշնության Մշակույթի նախարարության 1967 թվականի մարտի 1-ի, Սվերդլովսկ քաղաքում Պ. Պ. Բաժովի թանգարան կազմակերպելու մասին  № 117 հրամանով։

1969 թվականի փետրվարի 3-ից թանգարանային ցուցադրությունները բացվեցին այցելուների համար։ 
Թանգարանի առանձնահատկությունն այն է, որ տանն ամեն ինչ մնացել է այնպես, ինչպես եղել է գրողի կենդանության օրոք։ Թանգարանը մտել է Ուրալի գրողների միացյալ թանգարանների կազմի մեջ։

## Նկարագրություն
Դեպի Չապաևի (Հայրապետական) փողոցը տունն ուղղված է շքահանդեսային փայտյա սանդղամուտքով և երեք պատուհաններով, իսկ դեպի Բոլշակովի (Բոլոտնայա) փողոցը` հասարակ շրջակալներով հինգ պատուհաններով։ Տունն ունի չորս սենյակ, խոհանոց և նախասենյակ, որը տանում է դեպի Պավել Պետրովիչի կաբինետ, որն էլ միաժամանակ համարվում էր ավագ Բաժովների ննջասենյակը։ Կաբինետում Պավել Պետրովիչն ընդունում էր բազմաթիվ այցելուների։ Ճաշասենյակը գտնվում էր կաբինետի դիմաց։  
 
Նախագծով տունը միհարկանի էր, գերանակապ, աղյուսե գետնախարսխով։ Տան կողքին պահպանվել էր այգին, որտեղ ամեն ինչ տնկվել էր Բաժովների կողմից, լորենիներ, կեչիներ, խնձորենիներ, յասամաններ, թխկենիներ և բալենիներ, իսկ բանջարանոցում`  լորենու տակ, դրված էր սեղանիկ, որտեղ գրողը հաճախ ընդունում էր իր հյուրերին, արոսենու տակ էլ դրված էին գրողի սիրելի նստարանները։

Բաժովի գրադարանում կային շուրջ 2000 գրքեր, որոնցից շատերի վրա առկա էին Բաժովի ծանոթ և մտերիմ գրողների ինքնագրերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:1967 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Դարբին Կիրիլովի տուն

**Դարբին Կիրիլովի տուն** (), Սվերդլովսկի մարզի Կունարա գյուղում գտնվող յուրահատուկ ճարտարապետական շինություն, որը իրենից ներկայացնում է նաիվ արվեստի վառ օրինակ։

## Պատմություն
Ձևավորման հիմնական աշխատանքները կատարվել են 1954 թվականից մինչև 1967 թվականն ընկած ժամանակահատվածում դարբին Սերգեյ Իվանովիչ Կիրիլովի կողմից, նրա ընտանիքի բնակության նպատակով։ Հեռանալով խրճիթ-վերնատան նախատիպից` Կիրիլովը ստեղծեց խայտաբղետ  դրվագներով զարդարված, հեքիաթային սիմվոլիկայով, խորհրդային պրոպագանդայի և մանկական արվեստի կերպարով դեկորատիվ տուն։
  
Տան վրա կային մի քանի վիմագրություններ` «Թռեք աղավնիներ, թռեք. Ձեզ համար ոչ մի տեղ խոչնդոտ չկա», «Թող լինի միշտ արևը։ Թող լինի միշտ երկինքը», «Թող լինի միշտ մայրիկը, թող միշտ խաղաղություն լինի»։ Տան վրա աշխատանքները վարպետի կողմից ավարտվեցին 1967 թվականին՝ Հեղափոխության 50-ամյակի նախօրյակին։ Ամբողջ զարդարանքը պատրաստված էր փայտից և մետաղից։

1999 թվականին այս տունը հաղթեց փայտե ճարտարապետության ինքնագործունեության համառուսաստանյան մրցույթում։ 2013 թվականին տանը բնակվել է վարպետի այրին։

Եվրոպական ժողովրդական ստեղծագործության նմանատիպ օրինակ է հանդիսանում գերմանական Լեմգո քաղաքում կառուցված Կարլ Յունկերի տունը։ Ներկայումս Յունկերի տունը դարձել է թանգարան։
   
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Дом кузнеца Кириллова на YouTube
* Необыкновенный дом кузнеца Кириллова

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1967 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Բռնցքամարտը 2008 ամառային օլիմպիական խաղերում

2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում բռնցքամարտի մրցումները անցկացվեցին օգոստոսի 9-ից 24-ը` «Պրոլետարյան» մարզադահլիճում։  Միջոցառմանը մասնակցել են 283 մարզիկներ աշխարհի 77 երկրներից։

Մրցաշարի հիմնական սենսացիան այն էր, որ առաջին անգամ  Օլիմպիական խաղերում երկար ժամանակ Կուբայի բռնցքամարտիկները մնացել էին առանց ոսկե մեդալներ (2000 թվականին Կուբացիները Սիդնեյում նվաճել են 4 ոսկե մեդալ , իսկ  2004 թվականին` Աթենքում` 5)։ 11 քաշային կարգերում կուբացիները նվաճել են 4 արծաթե և 4 բրոնզե մեդալներ, և ընդհանուր առմամբ մրցանակների քանակն զգալիորեն գերազանցել է ցանկացած այլ երկրի։ Ընդհանուր վարկանիշային աղյուսակում չինացիներն ու ռուսները առավել հաջողակ էին, միայն նրանք կարողացան գրավել 2 ոսկե մեդալ, իսկ 7 երկրներ նվաճեցին ամենաբարձր արժեքի մեկ մեդալ։

Մինչև 57 կգ քաշային կարգում, նվաճելով ոսկե մեդալ, 20-ամյա ուկրաինացի Վասիլի Լոմաչենկոն  Վալ Բարկերի գավաթի մրցաշարում արժանացել է լավագույն բռնցքամարտիկի կոչմանը։

## Մեդալներ
### Ընդհանուր հաշվարկ

## Ծանոթագրություններ
Գունհիլդ Սիեներ

**Գունհիլդ Սիեներ** նի Կրակելսրուդ (), նորվեգացի սոցիալիստ և քաղաքական գործիչ։ Նորվեգացի Կանանց շարժման պիոներ է։ Երբ 1901 թվականին Քրիստիանիայում ստեղծվեց Նորվեգիայի Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիան, Սիեները դարձավ դրա առաջին նախագահը, ինչից հետո ընդլայնեց դրա ազդեցությունը ամբողջ երկրում։ Սիեները նաև զբաղվում էր կազմակերպության ամսագրի՝ *«Arbejderkvinnen»*-ի (The Working Woman) գործարկման աշխատանքներով։

## Կենսագրություն
Գունհիլդ Կրակելսրուդը ծնվել է 1868 թվականի օգոստոսի 19-ին Նորվեգիայի հյուսիսում գտնվող Շի քաղաքում։

### Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիա
1895 թվականին Սիեները միացավ Աշխատողների կուսակցության մի խումբ կանանց, որոնք ստեղծեցին Նորվեգիայի Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիան։ Սկզբում ֆեդերացիայի գանձապահն էր, սակայն շուտով մեծ ներդրում ունեցավ որպես ակտիվիստ և պայքարում էր արհեստակցական միությունների ու քաղաքական կառույցների միջև համագործակցություն հաստատելու համար։ 1901 թվականին Սիեները դարձավ Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիայի առաջին ղեկավարը։ Լինելով լավ կազմակերպիչ՝ նա սկսեց հանդես գալ ամբողջ երկրում՝ կոչ անելով կառուցողական փոփոխությունների։ 1909 թվականին ձեռնամուխ եղավ միության ամսագրի ստեղծմանը և աշխատեց խմբագրային հանձնաժողովում մինչև 1918 թվականը։

1904 թվականին Սիեները թողեց Կանանց ֆեդերացիայի ղեկավարությունը, սակայն գործադիր խորհրդում մնաց մինչև 1918 թվականը։ Նա արդյունավետորեն աշխատում էր արհեստակցական միությունների կողմից աշխատող կանանց համար աջակցություն ստանալու գործում։ 1904 թվականին դարձավ Մարթա Թինեսի կազմակերպության ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանայք Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Նորվեգացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Մարթա Քրիստոֆերսեն

**Մարթա Քրիստոֆերսեն,** (, ), նորվեգացի դահուկորդուհի, Վանկուվերում տեղի ունեցած Օլիմպիական խաղերի մասնակից, Աշխարհի գավաթի մասնակից։ Ունիվերսալ, հաջող հանդես է գալիս սպրինտային և դիստանցիոն մրցավազքերում։

Աշխարհի գավաթում Քրիստոֆերսենը առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 2007 թվականին, իսկ արդեն 2008 թվականի նոյեմբերին տարել է իր առաջին հաղթանակը աշխարհի գավաթում, էստեֆատ ոճում։ Ընդամենը ունի երկու հաղթանակ աշխարհի գավաթում, երկուսնել էստեֆատ ձևում, անհատական՝ 10 կմ մրցավազքում զբաղեցրել է 3-րդ տեղը։ Քրիստոֆերսենի լավագույն ձեռքբերումը  ընդհանուր առմամբ եղել է Աշխարհի գավաթի 2009 թվականից 2010 թվականների մրցաշրջանում, որտեղ զբաղեցրել է 12-րդ տեղը։

2010 թվականին Վանկուվերում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում մասնակցել է երկու մրցավազքի, 10 կմ ազատ մրցավազքում զբաղեցրել է 48-րդ տեղը, 30 կմ զանգվածային մեկնարկում զբաղեցրել է 20-րդ տեղը։

Իր կարիերայի ընթացքում մասնակցել է երկու աշխարհի առաջնության, լավագույն արդյունքը եղել է 2009 թվականին, էստեֆատ ոճում զբաղեցրել է 4-րդ տեղը, անհատական մրցավազքերում 8-րդ տեղից բարձր հորիզոնական չի գրավել։

Օգտագործում  է Atomic ընկերության արտադրված դահուկներ և կոշիկներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարթա Քրիստոֆերսեն
* Մարթա Քրիստոֆերսեն 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դահուկավազորդուհիներ
Մ. Ա. Բալակիրևի կիսանդրի (Նիժնի Նովգորոդ)

**Մ. Ա. Բալակիրևի կիսանդրի** (), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր Միլի Բալակիրևին (1837-1910 թթ.) նվիրված կիսանդրի Նիժնի Նովգորոդում։ Գտնվում է Պրովիանտսկայա փողոցի թիվ 5 տան հարևանությամբ գտնվող հրապարակում։

## Պատմություն
1842-1848 թվականներին Պրովիանտսկայա փողոցի թիվ 5 տանն ապրել է Միլի Բալակիրևը, որտեղ էլ ստացել է դաշնամուրի առաջին  դասերը։ 1973 թվականին շենքը վերականգնվել և հանձնվել է կոմպոզիտորների միության Նիժնի Նովգորոդի մասնաճյուղին։ 1979 թվականին որոշվել է տան դիմացի հրապարակում տեղադրել Բալակիրևի հուշարձանը։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1980 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Հանդիսավոր բացմանը ներկա են գտնվել կոնսերվատորիայի ուսանողներ և դասախոսներ, տղաների երգչախումբը, ֆիլհարմոնիայի կազմը։

## Նկարագրություն
Կիսանդրին սև գրանիտից է, պատվանդանի վրա ոսկյա տառերով Բալակիրևի ստորագրությունն է, կողքին բրոնզե սալաքար, որի վրա փորագրված է. «Եթե Բալակիրևը չլիներ, ռուսական երաժշտության ճակատագիրը բոլորովին այլ կլիներ»։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Վ. Ի. Պուրիխով
* Ճարտարապետ՝ Գ. Պ. Մալիկով

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Нижний Новгород: 785 вопросов и ответов.-Н.Новгород: Кварц, 2007.
* Памятники истории и культуры Горьковской области.-Горький: Волго-Вятское кн.изд-во, 1987.

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կիսանդրիներ
Անեթթե Բյոե

**Բյոե Անեթե** (, ), նորվեգացի դահուկորդուհի, օլիմպիական խաղերի մեդալակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, աշխարհի գավաթի մրցանակակիր։

Աշխարհի գավաթում Բյոեն առաջին անգամ հանդես է եկել 1982 թվականին, այդ նույն թվականին էլ տարել է իր առաջին հաղթանակը աշխարհի գավաթում։ Աշխարհի գավաթում ունի ընդամենը 8 հաղթանակ։ 1984 թվականից 1985 թվականների մրցաշրջանում Նյոեն հաղթանակել է աշխարհի գավաթի ընդհանուր հաշվարկում,  21 միավորով առաջ անցնելով երկրորդ տեղը զբաղեցրած Գրեթե Ինգեբորգ Նյուքքելմոին։

1980 թվականին Լեյք Փլեսիդում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում, էստեֆատային մրցավազքում նվաճել է բրոնզե մեդալ, ինչպես նաև զբաղեցրել է 24-րդ տեղը 5 կմ մրցավազքում։

1988 թվականի Կալգարիում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում, 20 կմ մրցավազքում զբաղեցրել է 20-րդ տեղը։

Աշխարհի առաջնություններում նվաճել է երեք ոսկե, երկու արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալներ, ավելի հաջող ելույթ է ունեցել 1985 թվականի աշխարհի առաջնությունում, որտեղ նվաճել է չորս մեդալ, այդ թվում երկու ոսկե։

Բացի դահուկային մրցավազքից, մասնագիտացած է նաև հոկեյի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բյոե Անեթե
* Բյոե Անեթե 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դահուկավազորդուհիներ
Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Նիժնի Նովգորոդ)

**Մաքսիմ Գորկու հուշարձան** (), գտնվում է Նիժնի Նովգորոդի Գորկու անվան հրապարակում։ Բացվել է 1952 թվականի նոյեմբերի 2-ին։ Գորկու յոթ մետր բարձրությամբ հուշարձանը ստեղծել են քանդակագործ Վերա Մուխինան, ճարտարապետներ՝ Վիկտոր Լեբեդևը և Պավել Շտելերը։ Հուշարձանը ձուլվել է Լենինգրադի «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարանում։

Հուշարձանը ներառված է Նիժնի Նովգորոդում գտնվող դաշնային և տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների շարքում։

## Պատմություն
1939 թվականին Մաքսիմ Գորկու հուշարձանի նախագծի համար հայտարարվել է Համամիութենական մրցույթ, որտեղ հաղթել է Վերա Մուխինայի նախագիծը։ Հուշարձանի իրականացման նախագծին խոչընդոտել է 1941 թվականին սկսված Հայրենական մեծ պատերազմը։ Պատերազմից հետո Գորկու հրապարակը վերակառուցվել է, և հուշարձանը բացվել է 1952 թվականի նոյեմբերի 2-ին։

Գորկու հուշարձանը վեր է խոյանում հրապարակում։ Այն տեղադրված է քառանիստ պատվանդանի վրա, կարծես վեր է հառնում գրանիտե ժայռից։ Վեռա Մուխինան ստեղծել է հայրենի Նիժնի Նովգորոդում ապրելու տարիներին երիտասարդ Գորկու կերպարը. հենց այդ ժամանակաշրջանում է Գորկին գրել իր նշանավոր «Մրրկահավի երգը» («Песня о Буревестнике»):

## Այլ հուշարձաններ
Գորկու հրապարակի հուշարձանից բացի, Նիժնի Նովգորոդում Մաքսիմ Գորկուն նվիրված ես 4 հուշարձան կա՝
* Ալյոշա Պեշկովի հուշարձանը Մ. Գորկու անվան «Կաշիրինի տնակ» մանկական թանգարանի բակում (1955-1957 թվականներ, քանդակագործ՝ Ա. Վ. Կիկին)
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձանը Ֆեոդորովյան առափնյայում
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձանը «Դուբկի» զբոսայգում
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձանը Մայիսի 1-ի զբոսայգում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հուշարձաններ
Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Մաքսիմ Գորկու հուշարձան**, կարող է վերաբերել՝

* Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Մոսկվա)
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Յալթա)
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձան (Նիժնի Նովգորոդ)
Կինե Բեաթե Բյորնոս

**Կինե Բեաթե Բյորնոս** (), նորվեգացի դահուկորդուհի, աշխարհի գավաթի հաղթող։

Աշխարհի գավաթում Բյորնոսը առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 2000 թվականի մարտի 8-ին, իսկ արդեն 2004 թվականի նոյեմբերին տարել է իր միակ հաղթանակը աշխարհի գավաթում, էստեֆատ ոճում։ Բացի դա, աշխարհի գավաթում երկու անգամ հայտնվել է լավագույն եռյակ շարքում, երկու անգամն էլ էստեֆատ ձևում, իսկ անհատական մրցավազքերում 7-րդ տեղից բարձր հորիզոնական չի գրավել։ Բյորնոսի լավագույն ձեռքբերումը եղել է աշխարհի գավաթում 2004-2005 թվականների մրցաշրջանում, որտեղ զբաղեցրել է 27-րդ տեղը։

Իր կարիերայի ընթացքում մասնակցել է մեկ օլիմպիական խաղերի, 2005 թվականի աշխարհի առաջնությունում 10 կմ ազատ մրցավազքում զբաղեցրել է 25-րդ տեղը, սպրինտում 27-րդ տեղը և 30-րդ տեղը 30 կմ դասական ոճի զանգվածային մեկնարկում։

Օգտագործում է Fischer ընկերության արտադրած դահուկներ և կոշիկներ։

## Աշխարհի Գավաթում ընդհանուր վարկանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կինե Բեաթե Բյորնոս

Կատեգորիա:Նորվեգացի դահուկավազորդուհիներ
Ինգրիդ Վիգերնես

**Ինգրիդ Վիգերնես** (), նորվեգացի դահուկորդուհի, աշխարհի առաջնության մեդալակիր։

## Կենսագրություն
1986 թվականին Կորտինա դ՛Ամպեցում տեղի ունեցած 10 կմ մրցավազքում զբաղեցրել է 27-րդ տեղը։

Վիգերնեսը նաև մասնակցել է 1956 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Երկու տարի անց հաղթանակ է տարել 1958 թվականի դահուկային սպորտի աշխարհի առաջնությունում, 10 կմ հեռավորության վրա էստաֆետ ձևում զբաղեցրել է 7-րդ տեղը։

1964 թվականին Ինսբրուքում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում եղել է տարիքով ամենամեծ դահուկորդուհին և 5 կմ մրցավազքում զբաղեցրել 15-րդ և 10 կմ մրցավազքում զբաղեցրել է 12-րդ տեղը։

1966 թվականի Օսլոյում կայացած աշխարհի առաջնությունում էստաֆետ  ոճում   նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Ձմեռային օլիմպիական խաղեր [[Պատկեր:Olympic rings.svg|50px|]]

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշխարհի առաջնության արդյունքները
* Ինգրիդ Բիգերնես 
* Ինգրիդ Բիգերնեսի ստորագրությունը

Կատեգորիա:Նորվեգացի դահուկավազորդուհիներ
Անկեղծությո՞ւն, թե՞ համարձակություն

«**Անկեղծությո՞ւն, թե՞ համարձակություն**», երեկույթների ժամանակ հիմնականում վերբալ խաղ, որը պահանջում է երկու կամ ավելի մասնակից։ Խաղացողներին տրվում են ընտրության իրավունք՝ կամ անկեղծ պատասխանել որևէ հարցի, կամ, այսպես ասած, «համարձակ» քայլ անել․ երկու դեպքում էլ ուրիշ խաղացողներն են առաջարկում/հարցնում։ Խաղը մասնավորապես տարածված է դեռահասների և երեխաների շրջանում, և այն երբեմն հասնում է մոլության։ «Անկեղծությո՞ւն, թե՞ համարձակություն» խաղը կարող է ունենալ նաև սեռական համանաշանակություն։

## Պատմություն

Խաղը դերեր շարունակ գոյություն է ունեցել անվան առնվազն մեկ տարբերակով՝ «հարցեր և հրամաններ» անվանումով, որը հաստատվել է դեռևս 1712 թվականին․

«Անկեղծությո՞ւն, թե՞ համարձակություն» ոճով խաղերը վերջիվերջո կարող են գալ հրամանատարական խաղերից, ինչպիսին է, օրինակ, հին հունական բասիլինդա (in Greek: Βασιλινδα) խաղը, որը նկարագրվել է Հուլիոս Փոլուքսի կողմից։

## Կանոններ

Համար 1 խաղացողը սկսում է խաղը, մյուսին հարցնելով «անկեղծություն, թե՞ համարձակություն»։ Եթե համար 2 խաղացողը ընտրում է «անկեղծություն»-ը, ապա համար 1-ը նրան հարց է տալիս, սովորաբար շփոթեցնող, որին համար 2 խաղացողը պետք է պատասխանի անկեղծագույնս։ Եթե համար երկու խաղացողը, հակառակը, ընտրի «համարձակություն», ապա համար 1 խաղացողը նրան պետք ինչ-որ բան ասի անելու, որը նրանից համարձակություն է պահանջում։ Սովորաբար սա լինում է անհարմար և վտանգավոր, ինչը բերում է ամոթալի պատմության կամ շփոթության։ Խաղացողը չի կարող ամեն անգամ «անկեղծություն» ընտրել։ Այնուամենայնիվ, եթե Համար 2 խաղացողը հավանություն չի տալի այդ «համարձակությանը», նա կարող է խնդրել փոխել այն՝ այս անգամ վերջնականապես։ Հարցին պատասխանելուց կամ համարձակությունը անելուց հետո Համար 2 խաղացողը մյուս խաղացողին է հարցնում՝ «Անկեղծություն, թե՞ համարձակություն», և այսպես խաղը շարունակվում է։

Հաճախ այս խաղը խաղում են շշով, որը հնարավորություն է տալիս պատահականորեն ընտրել խաղացող զույգին։ Այն խաղացողը, ում մոտ հայտնվել է շշի հետևի մասը, հարց է ուղղում (կամ համարձակություն է առաջարկում, կախված մյուս մասնակցի ընտրությունից) այն մասնակցին, ում մոտ հայտնվել է շշի խցանի մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երեկույթի խաղեր
Սալոմոն Կալու

**Սալոմոն Կալու** (, ), իվուարցի ֆուտբոլիստ, «Հերթա Բեռլին» ակումբի հարձակվող։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Առաջին մրցաշրջանում դաշտ է դուրս եկել մեկ անգամ։ Երկրորդ մրցաշրջանում մասնակցել է 14 խաղի և խփել 12 գոլ։ Կալուն ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 23 խաղ և խփել 16 գոլ։

Հոլանդիայի առաջնությունում ունեցած հաջող ելույթների շնորհիվ 2003 թվականին գնվել է «Ֆեյենորդ» ակումբի կողմից։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 4 միլիոն եվրո։ Ակումբի կազմում Կալուն մասնակցել է 67 խաղի և խփել 35 գոլ։ 2005 թվականին արժանացել է Նիդերլանդների լավագույն ֆուտբոլիստի կոչման։

Կալուն «Չելսի» ակումբի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2006 թվականին՝ մասնակցելով Անգլիայի Սուպերգավաթի խաղարկության շրջանակներում անցկացված «Լիվերպուլ» ակումբի դեմ խաղին, իսկ հոկտեմբերին խփել է իր առաջին գոլը նոր ակումբի կազմում՝ Լիգայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում գրավելով «Բլեքբերն» ակումբի դարպասը։ Ընդհանուր առմամբ Կալուն առաջին մրցաշրջանում մասնակցել է 64 խաղերից 58-ին և խփել 9 գոլ։ 2007/08 մրցաշրջանը Կալուն սկսել է որպես թիմի հիմնական հարձակվողներից մեկը։

2010/11 մրցաշրջանում Կալուն փոխարինման է դուրս եկել 7 խաղերում և դարձել 5 գոլի հեղինակ։

2011/12 մրցաշրջանի վերջում հայտնի է դարձել, որ Կալուն մրցաշրջանի ավարտին կհեռանա «Չելսի» ակումբից և կդառնա ազատ գործակալ։

2012 թվականի հուլիսի 7-ին Կալուն չորսամյա պայմանագիր է կնքել ֆրանսիական «Լիլ» ակումբի հետ։ 2012-2013 մրցաշրջանում Կալուն Ֆրանսիայի առաջնությունում անցկացրել է 28 խաղ և խփել 14 գոլ։

2014 թվականի օգոստոսին Կալուն երեք տարի ժամկետով պայմանագիր է կնքել Բեռլինի «Հերթա» ակումբի հետ։

### Կարիերան հավաքականում
2008 թվականին Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի կազմոիւմ մասնակցել է Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկությանը։ Ճանաչվել է  Աֆրիկայի լավագույն երիտասարդ խաղացող 2008 թվականին։

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**

;  «Չելսի»
* Պրեմիեր լիգայի չեմպիոն – 2009
* Անգլիայի գավաթակիր **(4)** – 2007, 2009, 2010, 2012
* Ֆուտբոլի լիգայի գավաթակիր – 2007
* Անգլիայի սուպերգավաթակիր – 2009
* Ուեֆա Չեմպիոնների լիգայի հաղթող – 2012

;  «Կոտ դ'Իվուարի հավաքական»
* Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկության չեմպիոն – 2015

**Անհատական**
* Տարվա ֆուտբոլիստ Նիդերլանդներում – 2005
* Աֆրիկայի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ – 2008

## Ակումբային վիճակագրություն
.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կալուի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Կալուի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Կալուի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Կալուն transfermarkt-ում
* Կալուն soccerbase.com-ում
* Կալուն WhoScored.com կայքում
* Կալուն Հերթա Բեռլինի պաշտոնական կայքում 
* Կալուն Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
* Կալուն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:ԱՍԵԿ Միմոզասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեռլինի Հերտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էքսելսիոր Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ