open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքս

**Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքս** (, ), Ամերիկյան Կարմիր խաչի բուժքույր, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո ղեկավարել է հանրային առողջության խնամքի ծառայությունը։ 1931 թվականին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի կողմից պարգևատրվել է Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան մեդալով (12-րդ ամերիկացի դափնեկիր)։

## Վաղ կյանք
Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքսը ծնվել է Միլուոքիում, Էդվին Մ. Ֆոքսի և Ֆրանսիս Կ. Գորդոնի ընտանիքում։ Եղբայրը՝ Ե. Գորդոն Ֆոքսը, Չիկագոյում եղել է ինժեներ։ 1907 թվականին Էլիզաբեթն ավարտել է Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում, որպես բուժքույր վերապատրաստվել է Ջոնս Հոփքինսի քույրական դպրոցում՝ ավարտելով 1910 թվականի դասընթացը։

## Գործունեություն
Ֆոքսը կարիերան սկսել է 1912 թվականին Չիկագոյի այցելու բուժքույրերի ասոցիացիայի հետ։ 1918-1930 թվականներին  եղել է Ամերիկյան Կարմիր խաչի հանրային առողջության պահպանման բյուրոյի ղեկավարը։ Նախքան ղեկավար պաշտոն զբաղեցնելը Ֆաննի Կլեմենտի հետ ղեկավարել է բյուրոն։ 1922 թվականին Լավինա Դոքի, Սարա Էլիզաբեթ Փիքեթի, ԿԼարա Նոյեսի, Ֆաննի Ֆ. Կլեմենտի և Աննա Ռ. ՎանՄետերի հետ եղել է *The History of American Red Cross Nursing*  գրքի համահեղինակ։

thumb|Ամերիկյան Կարմիր խաչի բուժքույրերի բաժնի գործադիր ղեկավարները (1918), Էլիզաբեթ Գ. Ֆոքս (աջից երկրորդը)

1921 թվականին Ֆոքսը, փոխարինելով Էդնա Լոի Ֆոլեին, դարձավ Հանրային առողջապահության խնամքի միջազգային կազմակերպության նախագահ։ Նա հաճախ գրառումներ է արել *The Public Health Nurse* և այլ մասնագիտական ամսագրերում, դասախոսություններ է կարդացել հանրային առողջության պահպանման վերաբերյալ։ Քննարկումներ է ունեցել հանրային առողջապահության բուժքույրերի որպես մանկաբարձներ մասնագիտացման վերաբերյալ։ 1927 թվականին Սինսինատիում կայացած Կանանց միջազգային խորհրդում Ֆոքսը խոսել է հանրային առողջության բուժքույրերի մասին։

1930 թվականին Ֆոքսն ընտրվել է Կամիր խաչի միությունների լիգայի ամերիկյան խորհրդատու։ 1931 թվականին դարձել է 12-րդ ամերիկացին, որ արժանացել է Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան մեդալի և առաջին ամերիկացի որ պարգևատրվել է որպես քաղաքացիական բուժքույր։

1930 թվականից մինչև 1949 թվականին թոշակի անցնելը Ֆոքսն աշխատել է Եյլի բուժքույրական դպրոցում։ Ֆոքսը եղել է նաև Նյու Հևենի Այցելու բուժքույրերի ասոցիացիայի ղեկավար, եղել է նաև Կոնեկտիկուտի պետական բուժքույրական ասոցիացիայի նախագահ։

## Մահ
Ֆոքսը մահացել է Կոնեկտիկուտի հանրային առողջության ասոցիացիայի՝ իր պատվին կազմակերպած արարողության ժամանակ 1951 թվականին Նյուվինգտոնի հիվանդանոցում, 74 տարեկանում։ Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքսին առնչվող փաստաթղթեր կան Եյլի Չարլզ Էդվարդ Ամորի Վինսլոուի փաստաթղթերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Հարություն Կարապետյան (գրականագետ)

**Հարություն Ալեքսանդրի Կարապետյան** (), հայ գրականագետ, մանկավարժ, պետական և քաղաքական գործիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1980 թվականից։

## Կենսագրություն
Հարություն Կարապետյանը ծնվել է 1950 թվականի ապրիլի 7-ին, Վրացական ԽՍՀ Ախալցխա քաղաքում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսական բաժինը։ 1972-1975 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ, դպրոցի տնօրեն, կոմերիտմիության շրջկոմի հրահանգիչ։ 1975 թվականից աշխատել է Հայաստանի գրողների միությունում որպես գրական խորհրդական։ 1987 թվականին աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմում, եղել ՀԿԿ կենտրոնական կոմիտեի մամուլի կենտրոնի ղեկավար, Կոմկուսի կենտրոնական կոմիտեի գաղափարախոսության բաժնի պետ, մամուլի կենտրոնի ղեկավար։ 1991-1995 թվականներին եղել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, ՀՀ ԳԽ լրատվության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1992 թվականից «Ռամկավար ազատական կուսակցության» անդամ։ 1996-1999 թվականներին եղել է Հայաստանի Ռամկավար ազատական կուսակցության Հանրապետական վարչության նախագահ, 1995 թվականից՝ «Պայքար» սոցիալական և քաղաքական ամսագրի գլխավոր խմբագիր։
1995-1999 թվականներին եղել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և մամուլի բաժնի պետ, ՀՀ նախագահի խորհրդական։ Կյանքի վերջին տարիներին  աշխատել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանում։ ԽՄԿԿ անդամ 1979 թվականից

## Ստեղծագործական ուղի
Կազմել է «Խոսք Դերենիկ Դեմիրճյանի մասին» հոդվածների ժողովածուն (Երևան, 1977), «Բազմաձայնություն» անթոլոգիան (Երևան, 1978), Գևորգ Էմինին նվիրված հոդվածների ժողովածուն (Երևան, 1980), «Հայկական պատմվածքներ» և «Ժամանակակից հայկական վիպակներ» ժողովածուները։

## Պարգևներ
1979 թվականին արժանացել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի «Տարվա լավագույն ստեղծագործության համար» ամենամյա մրցանակին։

## Ընտանիք
Ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կումամոտո

thumb|Կումամոտո մետրոպոլիտենի զբաղեցրած տարածքը

, քաղաք Ճապոնիայում, Կումամոտո պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաք։ Տեղակայված է Կյուսյու կղզու վրա։

2017 թվականի ապրիլի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքում բնակվում է 731 812 մարդ։ Խտությունը կազմում է 1900 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 389,53 կմ2 տարածք։

ն, 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, ունի 1 461 000 բնակիչ։ 2010 թվականին Կումամոտոյի մետրոպոլիտենի ՀՆԱ-ն կազմել է 39,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

## Աշխարհագրություն
### Կլիմա
Կումամոտոյում տիրում է մերձհասարակածային մուսոնային կլիմա՝  շոգ ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Ամբողջ տարվա ընթացքում նկատվում են առատ տեղումներ։ Հատկապես տեղումնառատ են ամռան հուլիս և հունիս ամիսները։

## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Kumamoto City official website 
*Kumamoto City official website 
* 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հարություն Կարապետյան (այլ կիրառումներ)

**Հարություն Կարապետյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Հարություն Երվանդի Կարապետյան, (մարտի 2, 1923, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 4, 1997, Երևան, Հայաստան), կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ 
* Հարություն Ալեքսանդրի Կարապետյան, (ապրիլի 7, 1950, Ախալցխա, Վրաստան - 2003), հայ գրականագետ, մանկավարժ, պետական և քաղաքական գործիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1980 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1979 թվականից։
Սոֆյա Սամոդուրովա

**Սոֆյա Վյաչեսլովա Սամոդուրովա** (), ռուս գեղասահորդուհի՝ որպես մենակատար հանդես եկող։ Եվրոպայի չեմպիոնուհի (2019 թվական)։ *Skate America 2018* մրցաշարի Գրան պրի փուլի բրոնզե մրցանակակիր։

2019 թվականի հունվարի 27-ի դրությամբ՝ 16-րդ տեղն է զբաղեցնում Չմշկորդների միջազգային միությունում։

## Կենսագրություն
Սոֆյա Սամոդուրովան ծնվել է 2002 թվականի հուլիսի 30-ին Կրասնոյարսկում, սակայն մանկուց ապրում և մարզվում է Սանկտ Պետերբուրգում։ Այժմ պարապում է գեղասահքի մարզիչ Ալեքսեյ Միշինի՝ «Աստղային սառույց» խմբում։

## Կարիերա
Բազմիցս հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանի գեղասահորդների առաջնություններում, ինչպես նաև Ռուսաստանի աղջիկների և տղաների միջև (տարբեր տարիքային խմբերում) կայացած առաջնություններում, ամենաբարձր արդյունքը գրանցել է 2016 թվականին՝ Ռուսաստանի պատանի տղաների և աղջիկների առաջնությունում զբաղեցնելով երրորդ պատվավոր հորիզոնականը։ Ռուսաստանի մեծահասակների առաջնությունում 2017 և 2018 թվականներին զբաղեցրել է համապատասխանաբար 9-րդ և 10-րդ տեղերը։

Երկու անգամ հանդես է եկել պատանիների աշխարհի առաջնություններում. 2017 թվականին զբաղեցրել է 9-րդ տեղը, 2018 թվականին՝ 11-րդ տեղը։ 2016/2017 սեզոնում առաջնելույթներ է ունեցել Գրան պրի պատանեկան մրցաշրջանում՝ ելույթ ունենալով ճապոնական փուլում, որտեղ զբաղեցրել է 4-րդ տեղը։ 2017/2018 սեզոնում ելույթ է ունեցել արդեն 2 փուլերում՝ Խորվաթիայի և Իտալիայի, երկուսում էլ հաղթել է՝ ապահովելով իր տեղը եզրափակիչ փուլի համար։ Գրան պրիի եզրափակիչ փուլում զբացեղրեց 6-րդ տեղը։

### 2018-2019 սեզոն
2018/2019 սեզոնում սկսեց հանդես գալ մեծահասակների միջազգային արենայում. *[[ISU Challenger Series]]*-ում առաջնելույթը «Լոմբարդիա Տրոֆի»-ն էր, ինչի արդյունքում նվաճեց արծաթե մեդալը՝ զիջելով միայն Ելիզավետա Տուկտամիշևային, ով նույնպես պարապում է Ալեքսեյ Միշինի խմբում։

Առաջնելույթ է ունեցել Մեծահասկաների Գրան պրիում՝ հանդես գալով *Skate America 2018* մրցաշրջանում, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Մոսկվայում կայացած Rostelecom Cup 2018 մրցաշրջանում զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ ըստ կարճ և տպավորիչ ծրագրերի համարների արդյունքների։

2019 թվականին Մինսկում կայացած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ Սոֆյան գերազանց ելույթի շնորհիվ իր կարիերայում առաջին անգամ նվաճեց մայրցամաքային առաջնության ոսկե մեդալ։

## Մարզական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2002 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Գեղասահք
Կատեգորիա:Հուլիսի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սպորտ
Ֆերդինանդ Բոլ

**Ֆերդինանդ Բոլ**, (, ),  հոլանդացի նկարիչ, փորագրիչ և գծանկարիչ։

### Կենսագրություն
Ֆերդինանդ Բոլը ծնվել է 1616 թվականի հունիսի 24-ին Դորդրեխտում, բժշկի ընտանիքում։ Դորդրեխտում նա վարպետաց դասեր է անցկացրել նույն քաղաքի նկարիչ Կյոյպ Ալբերտի մոտ։ 1631 թվականից մինչև 1637 թվականը եղել է Ռեմբրանդի աշակերտը։ XIX դարում իր նկարներից շատերը սխալմամբ վերագրվել էին  նրա ուսուցչին։ 1641 թվականին նա բացում է իր սեփական արվեստանոցը։ 1652 թվականին նա դառնում է Ամստերդամի բնակիչ։ 1660-ական թվականներին հայտնի նկարիչ էր, սակայն 1669 թվականից հետո նա կորցնում է իր հռչակը։ XIX դարի վերջին XX դարի սկզբին Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի մեջ նշվում է «Նա հատկապես հայտնի էր իր դիմանկարներով և այդ առումով հոլանդական դպրոցի դիմանկարիչների մեջ զբաղեցնում էր առաջնային տեղերից մեկը»։

Ֆերդինանդ Բոլը մահացել է 1680 թվականի օգոստոսի 24-ին Ամստերդամում։ Ամստերդամի փողոցներից մեկը կրում է նրա անունը՝ Ferdinand Bolstraat:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ferdinand_Bol_-_Portret_van_een_mathematicus.jpg|Մաթեմատիկոսի դիմանկարը. 1658. Լուվր Փարիզ
Պատկեր:Ferdinand_Bol_002.jpg|Տղայի դիմանկարը, 1656 Բոյմանս վան Բյոնինգենի թանգարան, Ռոտերդամ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница Фердинанда Боля  на сайте Государственный музей, Амстердам
* Боль Фердинанд. Картины

Կատեգորիա:17-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
BTS World Tour : Love Yourself Սեուլ

**«BTS Love Yourself Tour in Seoul»** (կոր. 러브 유어셀프 인 서울, ռոմաներեն՝ Leobeu Yueoselpeu in Seoul, այլ անվանում – «BTS World Tour: Love Yourself Սեուլ»), BTS հարավկորեական բոյսբենդի համերգային ֆիլմ։ Այն ցուցադրվել է 2019 թվականի հունվարի 26-ին, առաջին օրը ցուցադրվելով աշխարհի 102 երկրներում։ Նկարահանումները եղել են 2018 թվականի օգոստոսի 26-ին, խմբի երկրորդ օրվա համերգին՝ Սեուլի Օլիմպիական մարզադաշտում, միջազգային տուրի շրջանակներում։ Հիմնական դիստրիբյուտորները եղել են Fathom Events և Pathé Live:

## Նկարահանում և ցուցադրում
Առաջին անգամ ֆիլմը անոնս է արվել 2018 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ BTS-ի պաշտոնական թվիթերյան էջում։ Նկարահանման ժամանակ օգտագործվել է 42 տեսախցիկ, պրոդյուսրները դարձել են Big Hit Entertainment-ը և CJ CGV Screen X-ը։ Ֆիմը հասանելի էր ստանդարտ 2D ֆորմատով և ScreenX-ով։

Տոմսերը դրվել են վաճառքի դեկտեմբերի 18-ից (ԱՊՀ տարածքում դեկտեմբերի 24-ից)։ Թրեյլերը ցուցադրվել է հաջորդ օրը։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Հայաստանի տարածքում, մայրաքաղաք Երևանի` Ռիո և Դալմա մոլերի կինոթատրոններում։

Pathé Live նկարագրությամբ սա «աշխարհի ամենամեծ թողարկված ֆիլմն է», համերգային ֆիմը ցուցադրվել է աշխարհի 3800 կինոթատրոնում։ Ներկայումս ֆիլմն արդեն ցուցադրվել է աշխարհի 102 երկրների 4100 կինոթատրոններում։

## Սեթ-ցուցակ
Սեուլի համերգների համար խումբը օգտագործել է երկու տարբեր սեթ-ցուցակներ։

# IDOL
# Save Me + I'm Fine
# Magic Shop
# Trivia : Just Dance (Ջեյ-Հոփ)
# Euphoria (Չոնգուկ)
# I NEED U + RUN
# Serendipity (Չիմին)
# Trivia : Love (ԱռԷմ)
# DNA
# Boyz with Fun + Fire
# Silver Spoon + Dope
# Airplane Pt. 2
# Singularity (Վի)
# FAKE LOVE
# Trivia : Seesaw (Շուգա)
# Epiphany (Ջին)
# The Truth Untold (վոկալիստներ)
# Outro : Tear (ռեպ լայն)
# MIC Drop

Եզրափակիչ

# So What
# Anpanman
# Answer : Love Myself

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Bts
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2018 թվականին
Ծովափից վեր

**Ծովափից վեր**, 1965 թվականին նկարահանված ֆրանս-ամերիկյան ֆիլմ պատերազմի մասին։ Ռեժիսորը Ռոբերտ Փերիշն է, իսկ գլխավոր դերերում՝ Քլիֆ Ռոբերտսոնը, Ռեդ Բաթոնսը և Ջեյմս Ռոբերտսոն Ջասթիսը։ Ֆիլմը նկարահանվել է է 1959 թվականի Ջորջ Բարի «Տապանագիր թշնամու համար» վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Օմահա բիչում Նորմանդիայի դեսանտի իջնելուց հետո ամերիկյան ջոկը ազատ է արձակում մի խումբ ֆրանսիացի պատանդների, սակայն Վիերվիլ սյուր Մերի հարձակման ժամանակ ունենում է զոհեր։

Նրանք գերի են վերցնում մի գերմանացի սպայի, որը, իր իրավասության սահմաններում, բարյացակամ էր վերաբերվել ֆրանսիացիներին, սակայն ամերիկացի սերժանտը բացահայտում է, որ թեժ մարտ վարող ժամանակավոր գծի վրա ոչ ոք չի ցանկանում, որ իրենց անհանգստացնեն բանտարկյալները։

## Նկարահանում
Ֆիլմը նկարահանվել է Շերբուր Օկտևիլում ֆրանսիացի դերասանների մասնակցությամբ և ցուցադրվել է Նորմանդիայի դեսանտ իջնելուց հետո, որտեղ մի խումբ դաշնակից զինվորներ փորձել է ապաստան տրամադրել ֆրանսիացիներին, որոնք պետք է մահապատժի ենթարկվեին նացիստների կողմից։ ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարությունը չի սատարել ֆիլմի նկարահանմանը, այդ իսկ պատճառով ամերիկյան զինվորների դերը կատարել են ֆրանսիացի զինվորները։

Ռոբերտ Փերիշը նշել է, որ Դերիլ Զանուկը նկարել է մի ֆիլմ, որպեսզի օգտագործի «Ամենաերկար օրը» ֆիլմի չօգտագործված կադրերը, այնուհետև վաճառել է ֆիլմը՝ որպես շարունակություն։ Քլիֆ Ռոբերտսոնն ասել է, որ իրեն տվել են «Messerschmitt Bf.108 Taifun» մոնոպլանը, որն օգտագործվել էր ֆիլմում։ Ռոբերտսոնը պնդում էր, որ Զանուկը ցանկացել է ստեղծել մի ֆիլմ, որտեղ կցուցադրի իր ընկերուհի Իրինա Դեմիքին, որը նկարահանվել էր «Ամենաերկար օրը»  ֆիլմում։ Ռոբերտսոնը ֆիլմն անվանել է «Ծովափից վեր»։ Իրինա Դեմիքը, Ռեդ Բաթոնսը և Ֆերնան Լեդուն նկարահանվել են «Ամենաերկար օրը» բնօրինակ ֆիլմում։

Օսկար Վերները գերմանացի սպայի դերի համար առաջին ընտրությունն էր, սակայն դերը ի վերջո խաղացել է Մարիուս Գորինգը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Վերմախտի վետերան Վերները դերից հրաժարվեց այն պատճառաբանությամբ, որ իր կարծիքով այդ ժամանակվա ոչ մի գերմանացի սպա չէր ունենա այդպիսի մարդասիրական զգացումներ, ինչպիսին ֆիլմում ներկայացված սպան ուներ։

## Ընդունելություն
Ըստ «Fox records»-ի՝ ֆիլմը վարձույթից պետք է վաստակեր $4,200,000 ԱՄՆ դոլար, սակայն վաստակեց $2,645,000 ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1960-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոբերտ Փերիշի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր
Հեյդար Ալիևի թանգարան (Նախիջևան)

**Հեյդար Ալիևի թանգարան** (), Նախիջևան քաղաքում գտնվող թանգարան; Թանգարանը նվիրված է  ադրբեջանցի քաղաքական գործիչ,  Ադրբեջանի Հանրապետության երրորդ նախագահ Հեյդար Ալիևի ընտանիքին, նրա մանկությանը և երիտասարդությանը։

## Պատմություն
Հեյդար Ալիևի թանգարանը գործում է 1999 թվականի մայիսի 10-ից։ Թանգարանը հիմնադրվել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն ժողովի 1999 թվականի փետրվարի 18-ին հրամանագրով։

Թանգարանում հավաքվել են Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ Հեյդար Ալիևի ընտանիքին, նրա մանկությունն ու երիտասարդությանը նվիրված փաստաթղթերը, իր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն ժողովի  նախագահի ժամանակաշրջանի (1991-1993)  վերաբերյալ իր անձնական փաստաթղթերը, նամակները, որոշումները, ստորագրված պայմանագրերի պատճենները և քաղաքացիների դիմումները։ Թանգարանում կան մի քանի բաժիններ։ Թանգարանի գրադարանում պահվում է Հեյդար Ալիևի կյանքն ու գործունեությունը արտացոլող ամսագրերը, ալբոմները և գրքերը։

## Տես նաև
* Հեյդար Ալիև
* Հեյդար Ալիևի կենտրոն
* Հեյդար Ալիևի անվան Բաքվի միջազգային օդանավակայան
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի թանգարաններ
Սպիտակ ստրկություն

մինի|Սպիտակ ստրուկ (Էբերլե, 1913)

**«Սպիտակ ստրկություն»** (), անգլալեզու երկրներում տերմինը նշանակում է գերություն եվրոպացիներին և Եվրոպայից գաղթածներին, անկախ ստրկության բնույթից, բայց հիմնականում կապված ստիպողական մարմնավաճառության հետ։

## Պատմություն
«Սպիտակ ստրկություն» բառակապակցությունը օգտագործվել է 20-րդ դարի սկզբից, *«երբ այդ ժամանակների Եվրոպայի երկրների մեծ մասը 1904 թվականին Փարիզում ստորագրել են Միջազգային պայմանագիր, որը ուղղված էր այս երևույթի դեմ պայքարին»*։

Այդ ժամանակ մեծ ուշադրություն էր հատկացվում Մեծ Բրիտանիայի կանանց, որոնց մայրցամաքային Եվրոպայի երկրներում դրդում էին մարմնավաճառության։ Ուշ այս տերմինը տարածվել է կենդանի ապրանքների ընդհանուր հասկացության վրա։

Միայն 1985 թվականին է բրիտանական խորհրդարանը շտկել օրենսդրությունը, որի համաձայն բռնություն էր համարվում կեցությունը միայն 13 տարեկանը չլրացած անձանց հետ։

20-րդ դարի սկզբին տերմինը գործածվել է եվրոպացի աղջիկների նկատմամբ, ովքեր աշխատում էին Չիկագոյի հասարակաց տներում։

Ավելի ուշ տերմինը օգտագործվել է թուրքական հարեմներում գտնվող եվրոպացի հարճերի նկատմամբ։

ԿՀՎ-ի տվյալների համաձայն 21-րդ դարի սկզբին աշխարհում 27 միլիոն ստրուկ է գրանցվել։
մինի|Դոմինիկո Ռոսսո(1832-1902) Սպիտակ ստրուկների շուկա (1884)
Ամեն տարի մի քանի միլիոն մարդ է վաճառվում։ Տրանսազգային քրեական կազմակերպությունները կանանց և աղջիկների անօրինական բիզնեսում ստացել են 7 միլիարդ դոլար շահույթ։ Գլոբալիզացիայի դարաշրջանում մարդկանց թրաֆիքինգը զարգանում և տարածվում է այնպես, ինչպես թմրանյութերի կամ ալկոհոլի առևտուրը։ Այսօրվա գլոբալիզացիայի պայմաններում, քրեաբանական համատեքստում , հատուկ և չափազանց բարդ խնդիր է մարդկային թրաֆիքինգր վերածնումը և ստրկության վերակենդանացումը,  որը ձեռք է բերում նոր տեսակներ և ուրվագծեր։ Ավելի բարդ է, քան 17-19-րդ դարերում։ Սա հատկապես սարսափելի է, երբ նոր բովանդակություն և նշանակություն է ձեռք բերում մարդու համընդհանուր իրավունքը, կատարելագործվում են դրանց պաշտպանության մեխանիզմները, ձևավորվում և  գործարկվում են մարդու իրավունքների պաշտպանության նոր մարմիննեն (մարդու իրավունքների պաշտպաններ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան և այլն)։

## Այլընտրական ձևեր
Գոյություն ունի ստրկության այլընտրանքային ձևեր։

Ստրկավաճառությունը ևս կարող է ընդունել այնպիսի ձևեր, ինչպիսիք են օրինակ` երեխաների առևանգումը,  և նրանց հավաքագրումը պետական զինված ուժերին կամ ապստամբ բանակներին, կանանց և երեխաների օգտագործումը որպես  տնային ծառայողներ, ովքեր աշխատում են ստրկական պայմաններում, երեխաների օգտագործումը որպես փողոցային գողեր և այլն։

## Տես նաև
* Թրաֆիքինգ
* Սեռական ստրկություն
*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* White Cargo: the Forgotten History of Britain's White Slaves in America

## Արտաքին հղումներ
* Ex-Prostitutes Say South Korea and U.S. Enabled Sex Trade Near Bases  / NYTimes, 2009-01-07 
* Как россиянки попадают в сексуальное рабство за рубежом  / Радио Свободная Европа/Радио Свобода, 09 Август 2006
* White Slavery Was Much More Common Than Believed. OSU, 2004 
* Slavery Myths Debunked / Slate, Sept. 29 2015 

Կատեգորիա:Ստրկություն
Կատեգորիա:Խտրականություն
Ֆրոյդիզմի փարիզյան դպրոց

**Ֆրոյդիզմի փարիզյան դպրոց** (), ֆարիզյան հոգեվերլուծական կազմակերպություն, որը ստեղծվել է 1964 թվականին, Ժակ Լականի կողմից։ Ի սկզբանե այն հյուրընկալ էր բոլոր նրանց նկատմամբ ովքեր «հետաքրքրված էին հոգեվերլուծության պրակտիկայով» և Միջազգային հոգեվերլուծական միավորման անդամ չէին։ Դպրոցը կարևոր հետազոտական ընկերություն էր, մինչև վերջինիս լուծարումը` 1980 թվականին։

## Նախապատմություն
1953 թվականին Փարիզյան հոգեվերլուծական ընկերության շրջանակներում հակամարտությունը այնպիսի լարվածության հասավ, որ մի խումբ անձիք, այդ թվում` Ժան Լականը որոշեցին ձևավորել Փարիզյան հոգեվերլուծական հասարակությունը։ Միջազգային հոգեվերլուծական միավորման ճանաչումը ձեռք բերելու բազմամյա փորձերը վերջնականապես ավարտվեց 1963 թվականին, երբ Լականը հեռացվեց դրա կազմից, այն պարադիգմների վիճելիության պատճառով, որոնք նա շարադրում էր դասախոսությունների ժամանակ։ ՄՀՄ-ն պահանջեց նրան հեռացնել աշխատող վերլուծանբանների շարքից և Լականը լքեց ՄՀՄ-ն, որը լուծարվեց հաջորդ տարի։ Վերջինիս ակտիվ անդամների մի մասը անդամագրեցին Ֆրոյդիզմի ֆարիզյան դպրոցին, մնացյալը ստեղծեցին Ֆրանսիայի հոգեվերլուծաբանների ասոցիացիան ( *L’Association Psychanalytique de France*), որը գրեթե անմիջապես ընդունվեց ՄՀՄ-ի կողմից։

## Ստեղծում
1964 թվականի հունվարին, Լականը հրապարակեց «Կանոնադրությունը», նշանավորելով սեփական դպրոցի բացումը, որը հայտնի դարձավ Ֆրոյդիզմի փարիզյան դպրոց անվամբ։ «Կանոնադրությունը» հավակնում էր բարոյական բարձր դիրքի ի տարբերություն ՄՀՄ-ի։ Բոլոր ցանկացողներին կազմակերպության մեջ ընդունելու վիճելի հարցին ի պատասխան «Կանոնադրությունը» հայտարարեց, որ «Հոգեվերլուծաբան համարվում է նա, ով կատարել է դիտակտիկ բնավորության մեկ կամ մի քանի հետազոտություն։ Դե ֆակտո այդպիսին է ընդլայնումը»։

## Հակասություն
Կազմակերպչական բնույթի ընդհանուր խնդիրները, ինչպես նաև հոգեվերլուծաբանական հարթակի բանավեճերը, որոնք հանգեցրին Ֆրոյդիզմի փարիզյան դպրոցի ստեղծմանը, նրան նույնպես չշրջանցեցին։ 1967 թվականին Լականը առաջարկեց «Մուտքի իրավունք» հասկացությունը, հույս ունենալով վերջնականապես լուծել դպրոցի պրակտիկանտներ դառնալ ցանկացողների ատեստացիայի հարցը, սակայն մեկ տարի անց խմբից մի ամբողջ շարք անդամների հեռացումը, այսպես թե այնպես կատարվեց։ Չնայած դրան, Լականյան դասախոսությունները, ակտիվորեն զարգացնելով Ֆրոյդի գաղափարները, լայն տարածում ունեին և անփոփոխ հետաքրքրություն էին առաջացնում մինչև դպրոցի փակումը։

## Արձակում
1968 թվականին պառակտման հետևանքով Լականի` իր դասախոսություններին ազատ հաճախման քաղաքականությունը կտրուկ խստացրեց։ Տարիների ընթացքում բռնակալական ուղղափառությունը հանգեցրեց Լականի անհատական պաշտամունքի ստեղծմանը, որը հազիվ թե նպաստեց բաց բանավեճեի։ Հնարավոր է, այս չլուծված խնդրի արդյունքը 1980 թվականին դպրոցի լուծարումն էր։

## Գրականություն
Lacan J. Founding Act // Television. London, 1990.

Macey D. The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis. Penguin, 1994.

Mitchell J. and Rose J. Feminine Sexuality. New York, 1982.

Rose J. On Not Being Able To Sleep. London, 2003.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
http://psyjournal.ru/ — Պրակտիկ հոգեբանության և հոգեվերլուծության ամսագիր

Կատեգորիա:Հոգեվերլուծություն
Սերգեյ Սլավնով

**Սերգեյ Սլավնով** (, ), ռուս գեղասահորդ, զուգասահքում հանդես է եկել Յուլյա Օբերտասի հետ։ Միասին նրանք 2005 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիրներ են, Գրան-Պրիի և Ռուսաստանի առաջնության բազմակի մրցանակակիրներ։ Բացի այդ, Սերգեյը Յուլյա Կարբավսկայայի հետ 2002 թվականի Աշխարհի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր է։

## Կարիերա
մինի|ձախից|Յուլյա Օբերտասի հետ
Չմուշկներով սկսել է սահել չորս տարեկանից, երբ տատիկը նրա համար չմուշկներ է գնել։ Այնուհետև տատիկը լսել է գեղասահքի խմբում հայտարարության մասին և այնտեղ է տարել իր թոռանը։

Սերգեյ Սլավնովի առաջին զուգընկերուհին Յուլյա Կարբավսկայան էր։ Կարբավսկայա/Սլավնով զույգը հաջողությամբ հանդես է եկել միջազգային մրցույթներում։ 2001 թվականին նրանք դարձել են Ռուսաստանի չեմպիոններ պատանիների կարգում և 2002 թվականի Աշխարհի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիրներ։

2002 թվականին Սլավնովի և Օբերտասի միջև սկսվում են ռոմատիկ հարաբերություններ։ 2002/2003 թվականների մրցաշրջանի ավարտից անմիջապես հետո Օբերտասը և Սլավնովը զույգ կազմեցին՝ երկուսն էլ թողնելով նախկին պարազույգերին։ Նույն տարվա ամռանն էլ զույգը Լյուդմիլա Վելիկովայի մոտից տեղափոխվեց մարզվելու Թամարա Նիկոլաևնա Մոսկվինայի ղեկավարությամբ։

Մոսկվինայի ղեկավարությամբ զույգն աշխատել է երեք տարի, իսկ 2005/2006 թվականների մրցաշրջանում մի շարք անհաջող ելույթներից հետո կրկին վերադարձել են մարզվելու Լյուդմիլա Վելիկովայի ղեկավարությամբ։

Զույգը հայտարարեց, որ բաց կթողնի 2007/2008 թվականների մրցաշրջանը Յուլիայի վնասվածքի և Սերգեյին կատարած կույր աղիքի վիրահատության պատճառով։ 2008 թվականին նրանք ելույթ են ունեցել Եվգենի Պլյուշչենկոյի շոուում։

2008 թվականի ամռանը հայտարարել են, որ չեն լինի 2008/2009 թվականների մրցաշրջանի մեկնարկի մրցաշարերում, սակայն, գուցե, հանդես գան 2009 թվականին կայանալիք Ռուսաստանի առաջնությունում։ Սակայն դա տեղի չունեցավ։ Ակնհայտ էր, որ գեղասահորդներն ավարտել էին իրենց սիրողական կարիերան, չնայած այդպես էլ պաշտոնապես չհայտարարվեց։

2008 թվականի աշնանը Սերգեյը մասնակցել է Ռոսիա 1-ի «Աստղային սառույց» շուին, որտեղ որպես զույգ հանդես էր գալիս դերասանուհի և երգչուհի Անաստասիա Զադորոժնայի հետ։

2011 թվականից հանդես է գալիս «Russian Ice Stars» սառցե թատերականցված շոում։ 2008 թվականից հանդիպում է Անաստասիա Զադորոժնայի (30.08.1985) հետ։

## Սպորտային ձեռքբերումներ
* Օբերտասի հետ

* Կարբովսկայայի հետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ИСУ 
* Сайт Юлии Обертас и Сергея Славнова
* Информация о спортсмене на портале FSNews 

Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Գրական հանրագիտարան

**«Գրական հանրագիտարան»** (), հանրագիտարան, որը հրատարակվել ԽՍՀՄ-ում 1929 թվականից, պարբերականը ընդհատվեց 1939 թվականին 11-րդ հատորի լույս տեսնելուց հետո (վերջին հոդվածը՝ Ֆորտեգուերի)։ Հետագայում չվերահրատարակվեց՝ էլեկտրոնային տարբերակով տեղադրված է «Հիմնարար էլեկտրոնային գրադարաններ» կայքում։

Ընդամենը հանրագիտարանում տեղադրված է ավելի քան 5 հազար հոդված, այդ թվում՝ ազգային լեզուների, գրականությանը, արվեստին, ազգային գրականագետների, գրական դպրոցների, հոսանքների, ուղղությունների, մասին, մանրամասն նկարագրված են գրական հասկացությունները և այլն։

## Հրատարակության պատմություն
Հանրագիտարանը լույս է տեսել հրատարակչություններում․
* Կոմունիստական ակադեմիայի հրատարակչություն (1-5 հատոր)
* Սովետական հանրագիտարան (6-9 հատոր)
* Գեղարվեստական գրականություն (10-11 հատոր)

Գրական հանրագիտարանի 10-րդ հատորը տպագրության համար նախապատրաստվել է 1937 թվականին, սակայն չի շրջանցվել կուսակցական գրաքննության կողմից (ենթադրություն կա, որ «Ռուս գրականություն» հոդվածը լայնածավալ դժգոհություն առաջացրել)։

2005 թվականին Էլեկտրոնային ավանդական բառարանների հրատարակչության կողմից Բառարանների գրադարան շարքում  լույս է տեսել CD-ROM Գրական հանրագիտարանների 12 հատորը։ Ինչպես պնդում են հրատարակիչները, 10-րդ և 12-րդ հատորները, որոնք «մասամբ պահպանվել են արխիվներում, մասամբ որպես ձեռագիր նյութեր» վերականգնվել են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Литературная энциклопедия на сайте ФЭБ

Կատեգորիա:1929 գրքեր
Կատեգորիա:1929 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Սովետական հանրագիտարաններ
Լիլիթ Ասատրյան

**Լիլիթ Ժիրայրի Ասատրյան** (), «Հայաստանի երիտասարդ կանանց ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր-նախագահ։ Հանդիսանում է Կանանց ձեռներեցության օր միջազգային շարժման հայաստանյան դեսպանը։

## Գործունեություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ Երիտասարդության ոլորտում ակտիվ գործունեություն ծավալել է դեռևս դպրոցական տարիներից։ 2003-2005 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ մշակույթի և երիտասարդության հարցերի փոխնախարարի պաշտոնը, պատասխանատու է եղել երիտասարդության հարցերի մասով։ 2004 թվականից Լիլիթ Ասատրյանը հանդիսանում է Եվրոպայի Խորհրդի երիտասարդության հարցերով ղեկավար կոմիտեի (CDEJ) հայաստանյան ներկայացուցիչը։  2005-2007 թվականներին Հայաստան համահայկական հիմնադրամում եղել է գործադիր տնօրենի խորհրդական երիտասարդության հարցերով, 2006-2007 թվականներին՝ «Նոր հայացք» երիտասարդական շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիրը։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի երիտասարդության ազգային խորհրդի նախագահության անդամ, 2004
* Coyot եվրոպական երիտասարդական ամսագրի խմբագրական կազմի անդամ, 2007
* Հայաստանի «Կին առաջնորդ» ֆորումի կոորդինացիոն խորհրդի անդամ, 2008
* Հազարամյակի մարտահրավեր հիմնադրամ-Հայաստան ծրագրի շահառուների խորհրդի անդամ
* ՀՀ հանրային խորհրդի անդամ, 2009

## Պարգևներ
* ՀՀ վարչապետին առընթեր երիտասարդության հարցերով խորհրդի մեդալ (2001)
* ՀՀ վարչապետի մեդալ (2003) 
* Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան ոսկե մեդալ (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստանի երիտասարդ կանանց ասոցիացիա
* Հայ կին ձեռներեցների ցանց 
* Լիլիթ Ասատրյան. «Ապացուցեցի, որ կինը շատ ուժեղ է» 
* «Կինը կամային էակ է». Լիլիթ Ասատրյան 

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Սպիտակ պուդել (ֆիլմ)

**Սպիտակ պուդել** (), 1955 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը ստեղծվել է Օդեսայի կինոստուդիայի կողմից։ Ստեղծվել է Ալեքսանդր Կուպրինի նույն անվամբ պատմվածքի հիման վրա։

Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են եկել Վիկտոր Կոլցովը և Վոլոդյա Պոլյակովը, ֆիլմում նկարահանվեցին նաև Նատալյա Գիզերոտը, Միխայիլ Գլուզսկին, Ալեքսանդր Անտոնովն և Գեորգի Միլյարը։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1956 թվականի հոկտեմբերին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Ղրիմում՝ Սև ծովի ափին։ Ծեր երգեհոնահարը, 12 ամյա Սերյոժան իրենց հավատարիմ ընկեր պուդել Արտոյի հետ միասին հանդես էին գալիս հանրության՝ ամառանոցում բնակվողների առջև։ Պարզ, բայց անկեղծ ելույթներով, խումբը փող է վաստակում համեստ կյանքի համար։

Մի անգամ հարուստ կանանցից մեկը առաջարկեց վաճառել շանը մեծ գումարի դիմաց։ Սակայն ծեր երգեհոնահարը ոչ մի դեպքում չհամաձայնվեց վաճառել իր հավատարիմ շանը։ Այնուհետև խորամանկության միջոցով շանը առևանգում են։ Ծերունին չէր կարող դիմել ոստիկանություն, քանի որ անձնագիր չուներ։ Սերյոժան որոշում է ինքնուրույն գտնել ու ազատել Արտոյին։

## Դերերում
*Վիկտոր Կոլցով՝ պապիկ Լոդիժկին
* Վոլոդյա Պոլյակով՝ Սերյոժա, ակրոբատ
* Նատալյա Գիցերոտ՝ tիկին Օբոլյանինովա
* Ալեքսանդր Անտոնով՝ դռնապան
*Գեորգի Միլյար՝ ծառա Իվան
*Միխաjիլ Գլուզսկի՝ ձկնորս
* Սեմյոն Սվաշենկո՝ թափառաշրջիկ
* Գալինա Լևչենկո՝
* Վալենտինա Կուցենկո՝ ձկնորսուհի

## Նկարահանող անձնակազմ
* Արտադրող՝ Ալեքսանդր Կուպրին
* Սցենարի հեղինակներ՝ Գեորգի Գրեբներ և Գրիգորի Գրեբնև
* Ռեժիսորներ՝ Մարիաննա Ռոշալ-Ստրոևա և Վլադիմիր Շրեդել
* Օպերատոր՝ Անդրեյ Բոլտյանսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մուրավլյով
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Իոսիֆ Ուցևիչ և Վ․ Ռոմանեև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  на официальном канале Одесской киностудии

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1956 ֆիլմեր
Թի Ար Դան

**Թեոդոր Ռուզվելտ «Թի Ար» Դան** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Ալաբամայի համալսարանում։ 1977 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ 41-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դենվեր Նագեթս» և «Ֆինիքս Սանս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 14 մրցաշրջան։ Երեք անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքականի կազմում (1983-1985)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 993 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 5033 միավոր (5,1 մ/խ), կատարել 4371 անդրադարձ, 1631 փոխանցում, 1316 խլում և 252 բլոկշոտ։

## Մարզչի կարիերա
Դանը կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է «Շառլոթ Հորնեթս», «Դենվեր Նագեթս», «Ալաբամա Քրիմսոն Թայդ» (NCAA), «Սակրամենտո Քինգս» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբներում՝ որպես գլխավոր մարզչի օգնական։ Բացի այդ աշխատել է նաև «Շառլոթ Սթինգս» ակումբում՝ որպես գլխավոր մարզիչ։ Աշխատել է որպես «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբի գլխավոր մարզիչ Ռիկ Ադելմանի օգնական, որի հետ պայմանագիր է կնքել 2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ 2014 թվականի սեպտեմբերին վերադարձել է «Հյուսթոն Ռոքեթս»՝ դառնալով Քևին Մակհեյլի օգնականը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի մարզիչներ
Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Ուիլյամ Ջոյս

**Ուիլյամ Բրուք Ջոյս** (, ), նացիստ քարոզիչ, որը գերմանական ռադիոյով վարել է անգլալեզու հաղորդում։ Բրիտանիայում նա հայտնի է Լորդ Հո Հո անունով ()։ Պատճառը Ջոյսի բրիտանական առոգանությունն էր, որը բնորոշ էր Անգլիայի բարձր դասակարգին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է կաթոլիկ իռլանդացու և բողոքական անգլիացու ընտանիքում։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվել է Անգլիա։ Ավարտել է Լոնդոնի համալսարանը։ Ջոյսը եղել է յունիոնիզմի մոլի կողմնակից և դեռ մանուկ տարիքում Իռլանդիայի հանրապետական բանակի վերաբերյալ տեղեկություններ փոխանցել բրիտանացիներին։ Յունիոնիզմը գաղափար էր, որի կողմնակիցները ցանկանում էին Իռլանդիան տեսնել Մեծ Բրիտանիայի կազմում։

1923 թվականին դարձել է հակակոմունիստական ոչ մեծ խմբի անդամ։ 1924 թվականին Պահպանողական կուսակցության նիստի ժամանակ հարձակման է ենթարկվել, որի արդյունքում վնասվել է Ուիլյամի այտը։ 1932 թվականին անդամակցել է Ֆաշիստների բրիտանական միությանը (), որի ղեկավարումն ստանձնել է Օսվալդ Մոսլին։ Զբաղվել է քարոզչական հարցերով։

1937 թվականին վիճել է Մոսլիի հետ, դուրս եկել Ֆաշիստների բրիտանական միությունից և խորհրդարանի պատգամավոր Ջոն Բեքեթի հետ միասին հիմնադրել Նացիոնալ-սոցիալիստական լիգան (), որը դավանում էր հակահրեական և հակակապիտալիստական գաղափարներ։

1939 թվականի օգոստոսի վերջին, տեղեկանալով հնարավոր ձերբակալության վերաբերյալ, կնոջ հետ միասին փախել է Գերմանիա։

1940 թվականին ընդունել է գերմանական քաղաքացիություն (մինչ այդ եղել է ԱՄՆ քաղաքացի), դարձել «Խոսում է Գերմանիան» () ռադիոկայանի անգլալեզու հաղորդման վարող։ Ջոյսի հաղորդումներն իր սարկաստիկ կատակների համար մեծ հեղինակություն է վայել բրիտանացիների շրջանում, սակայն բովանդակությունը վստահություն չի առաջացրել։

1945 թվականին ձերբակալվել է բրիտանական զորքերի կողմից։ Պետական դավաճանության համար կախաղան է բարձրացվել բրիտանական իշխանությունների կողմից, չնայած, որ չի եղել Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացի։ Դահիճը եղել է բրիտանացի հայտնի դահիճ Ալբերտ Փիրփոինթը։ Դատավճիռը ի կատար է ածվել Ուանդսվորթ բանտում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Радиокомментатор германских программ на английском языке Уильям Джойс («Лорд Хау-хау»)
* Lord Haw Haw 1945 на YouTube
* Germany calling William Joyce last British Broadcast на YouTube
* William Joyce Final Broadcast Pt 2 May 1945 aka Lord Haw Haw на YouTube

Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտ

**Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտ** (), ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը ստեղծվել է Արվեստի ազգային ֆոնդի կողմից, 1967 թվականին, երբ նախագահ Լինդոն Ջոնսսոնը ստորագրել էր Արվեստի ազգային ֆոնդի և հումանիտար գիտությունների մասին օրենքը։
## Պատմություն
Առաջին գործադիր տնօրենն ու կառավարիչը Ջորջ Սթիվենս կրտսերն էր։ 1980 թվականից այդ երկու պաշտոնները զբաղեցնում է Ջին Պիկեր Ֆիրստենբերգը։

1973 թվականին ինստիտուտը ստեղծեց ''Life Achievement Award'' մրցանակը։

1987 թվականին ինստիտուտը կազմակերպեց սեփական կինոփառատոնը`**AFI Fest,** որը անցկացվում է ամեն տարի։

Ամերիկյան կինոարվեստի ինստիտուտի փառատոնը առաջինն էր ԱՄՆ-ում, որը ստացավ *FIAPF-ի հավատարմագրումը:*

1998 թվականին, ամերիկյան կինոյի 100-ամյա հոբելյանի ժամանակ ինստիտուտը սկսեց AFI 100 Years… շարքը («AFI 100 лет…») կինոյի պատմության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացման նպատակով։

Ինստիտուտը զբաղվում է նաև հին կինոժապավենների պահպանմամբ, որոնք ենթական են ոչնչացման։

2003  թվականի ապրիլին Սիլվեր-Սպրինգում (Մերիլենդ), Վաշինգտոնի մոտ վերականգնողական աշխատանքերի հետո ինստիտուտի կողմից վերաբացվեց *[[AFI Silver]] կինոթատրոնը:*

Ինստիտուտի աշխատանքային ուղղություններից մեկը` դպրոցականների համար կրթական և իրազննական տեսանյութերի արտադրությունն է։ Չնայած անվանմանը ինստիտուտը  մասնագիտացված է ոչ միայն ֆիլմերի, այլև հեռուստատեսության և տեսանյութերի վրա։

## Տես նաև
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վեբ կայք AFI (англ.)
*Վեբ կայք https://thekendrickacademy.com/
* AFI Fest (AFI Los Angeles Film Festival) — պաշտոնական վեբ կայք   (англ.)
* AFI Los Angeles Film Festival — պատմություն և տեղեկություն (англ.)

Կատեգորիա:Ամերիկյան կինեմատոգրաֆիա
Կատեգորիա:1967 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Կալիֆոռնիայում
1982-83 NBA մրցաշրջան

**1982-83 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 37-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի ընթացքում, «Սևնթի Սիքսերս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։

1982 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Ջեմյս Ուորթին։ Դրաֆթի ժամանակ երկրորդ համարի ներքո ընտրվել է Տերի Կամինգսը, իսկ 4-րդ համարի ներքո՝ Դոմինիկ Ուիլկինսը։

Վերջին մրցաշրջանի ժամանակ փլեյ օֆֆ խաղերի շարքին մասնակցում էին 12 ակումբներ, իսկ դիվիզիոնների հաղթողները բաց են թողել փլեյ օֆֆի առաջին ռաունդը։ Հաջորդ մրցաշրջանից սկսած փլեյ օֆֆ սկսեցին դուրս գալ 16 ակումբներ, իսկ փլեյ օֆֆի առաջին ռաունդին սկսեցին մասնակցել փլեյ օֆֆի բոլոր թիմերը։

## Պարբերական առաջնություն
### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Մոզես Մելոուն, Ֆիլադելֆիա-76
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Մոզես Մելոուն, Ֆիլադելֆիա-76
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Տերի Կամինգս, Սան Դիեգո Կլիպերս
* **[[NBA լավագույն պաշտպանողական խաղացող|Լավագույն պաշտպանողական խաղացող]]:** Սիդնի Մոնկրիֆ, Միլոուքի Բաքս
* **[[NBA լավագույն վեցերորդ խաղացող]]:** Բոբի Ջոնս, Ֆիլադելֆիա-76
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Դոն Նելսոն, Միլոուքի Բաքս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Լարի Բըրդ
** Հ Ջուլիուս Իրվինգ 
** Կ Մոզես Մելոուն
** Պ Մեջիք Ջոնսոն
** Պ Սիդնի Մոնկրիֆ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ալեքս Ինգլիշ
** Հ Բակ Ուիլյամս
** Կ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Պ Ջորջ Գերվին
** Պ Այզեա Թոմաս

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Տերի Կամինգս
** Քլարկ Կելոգ
** Դոմինիկ Ուիլկինս
** Ջեյմս Ուորթի
** Քութին Դեյլի

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության առաջին հավաքական]]:**
** Բոբի Ջոնս
** Դեն Ռաունդֆիլդ
** Մոզես Մելոուն
** Սիդնի Մոնկրիֆ
** Դենիս Ջոնսոն
** Մորիս Չիկս

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության երկրորդ հավաքական]]:**
** Լարի Բըրդ
** Քևին Մակհեյլ
** Թրի Ռոլինս
** Մայքլ Կուպեր
** Թի Ար Դան

## Մեկնաբանություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1982-83 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Բժշկական սպիրտ

**Սպիրտներ,** տարբեր ձևերով օգտագործվում են բժշկության մեջ, որպես հակասեպտիկներ, ախտահանիչներ և հակաթույներ։ Սպիրտները կիրառվում են մաշկի վրա ախտահանելու նպատակով՝ ներարկումից և վիրահատությունից առաջ։ Այն կարող է օգտագործվել և՛ մաշկի ախտահանման համար, և՛ բուժանձնակազիմի ձեռքերի ախտահանման համար։ Այն կարող օգտագործվել նաև այլ տեղեր մաքրելու, և բերանի ողողումների համար։ Բերանով ընդունած կամ ներերակային ճանապարհով ներմուծված էթանոլը օգտագործվում է մեթանոլային կամ էթիլեն գլիկոլային թունավորման ժամանակ, երբ ֆոմեպիզոլը հասանելի չէ։

Սպիրտիների կողմնակի ազդեցությունն է մաշկի գրգռումը։ Պետք է պահպանել էթանոլը էլեկտրականությունից, քանի որ այն դյուրավառ է։ Սպիրտների տեսակների օգտագործումը ներառում է էթանոլ, բնազրկված էթանոլ, 1-պրոպանոլ, իզոպրոպիլ ալկոհոլ։ Այն արդյունավետ է մի շարք միկրոօրգանիզմների դեմ, չնայած անօգուտ է սպորների դեմ։ Ամենալավը աշխատում են 60-90%-անոց կոնցենտրացիաները։

Սպրիտը օգտագործվել է որպես հակասեպտիկ դեռ 1363 թվականին, բայց օգտագործման արդյունավետությունը ապացուցվել և հասանելի է դարձել հեռավոր 1800-ականներին։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում՝ շատ արդյունավետ և ապահով դեղամիջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահության համակարգում։ 70%-անոց բնազրկված էթանոլի 1 լիտրը մեծածախ գներով զարգացող երկրներում արժե մոտ 1,8-9,5 ԱՄՆ դոլար։ Միացիալ Թագավորության Ազգային առողջապահական ծառայությունում 1 լիտր 99%-անոց բնազրկված սպիրտը արժե 3,90 ֆունտ։ Սպրիտի վաճառքային ձևեր կիրառվում են ձեռքերի սպիրտային քսուքների կամ քլորհեքսիդինի ձևով։

## Բժշկական կիրառում
Կիրառվում է մինչ ներարկումը կամ վիրահատությունը մաշկը ախտահանելու համար։ Այն կարող է օգտագործվել և՛ մաշկի ախտահանման համար, և՛ բուժանձնակազիմի ձեռքերի ախտահանման համար։ Այն կարող օգտագործվել նաև այլ տեղեր մաքրելու, ինչպես նաև բերանի ողողումների համար։ Խմելով կամ ներերակային ճանապարհով ներմուծված էթանոլը օգտագործվում է մեթանոլային կամ էթիլեն գլիկոլային թունավորման ժամանակ, երբ ֆոմեպիզոլ օգտագործելը այդ պահին անհնար է։

Բացի սրանցից էթանոլը չունի այլ ճանաչված բժշկական կիրառություններ։ Սա ամբողջական չէ, քանի որ էթանոլի թերապևտիկ ինդեքսը 10։1 է։

## Մեխանիզմ
Երբ էթանոլը օգտագործվում է թունավոումների ժամանակ, մրցակցում է այլ սպիրտների հետ ալկոհոլ դեհիդրոգոնազա ֆերմենտի ակտիվ կենտրոնի համար, նվազեցնելով փոխակերպումը թունավոր ալդեհիդի և քացախաթթվի, և կանխում է ավելի լուրջ թունավոր ազդեցություններ, ինչպիսին է գլիկոլների կրիստալիզացիան երիկամներում։

## Պատմություն
Սպիրտը օգտագործվել է որպես ախտահանիչ դեռ 1363 թվականին և հեռավոր 1800-ականներին նրա բերած օգուտը փաստացի ապացուցվել է։ Հին ժամանակներում՝ նախորդելով ժամանակակից նյութերին, սպրիտը օգտագործվել է որպես ընդհանուր անզգայացնող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակաթույներ
Կատեգորիա:Սպիրտներ
Թանկագին Ջոն (վեպ)

**Թանկագին Ջոն (**)**,** սիրավեպ, որի հեղինակն է Նիկոլաս Սփարքսը։ Այն լույս է տեսել 2006 թվականին։ Գրքի սյուժեն իրենից ներկայացնում է հարմարեցում մերօրյա ամերիկյան մշակույթի երեք պիեսներին՝ Մարիուսին, Ֆեննիին և Սեզարին, որոնք  կոչվում են *la Trilogie Marseillaise* և գրված են ֆրանսիացի հեղինակ Մարսել Պանյոլի կողմից  1930 թվականին։ Սփարքսը ոգեշնչվել է իր զարմիկի՝ Թոդ Վեյնսի իրական կյանքի պատմությունից, ով ծառայել է ԱՄՆ զինված ուժերում։ 2007 թվականին այն հայտնվել է Նյու Յորք Թայմսի լավագույն վաճառվող գրքերի ցուցակում։

Պատմությունը ռոմանտիկ զույգի մասին է, ով սիրահարվում է մեկ ամռան ընթացքում։ Նրանք բաժանվում են տղայի զինվորական ծառայության ընթացքում։ Ջոն Թայրին՝ գլխավոր կերպարը, ունի հայր, որը տառապում է Ասպերգերի համախտանիշով։ Պատմությունը մասամբ տեղի է ունենում Վիլմինգթոնում՝ Հյուսիսային Կարոլինայում, որտեղ Ջոնի հայրը լինելով է միայնակ ծնող, ուներ դժվարություններ իր որդու հետ իմաստալից զրույցներ վարելիս և ուներ մետաղադրամներ հավաքելու մոլուցք։ Ջոնը գիտի, որ իր հայրիկի հետ ինչ-որ մի բան անպես չէ, բայց նա երբեք չի դիմել բժշկի պարզելու համար, թե դա ինչ է։ Ուղղության պակաս զգալով և չունենալով լավ հայրական ազդեցություն իր կյանքում, Ջոնն ընդգրկվում է ԱՄՆ զինված ուժերում։

Ջոն բանակից վերադառնում է տուն, երբ ստանում է իր հոր մահվան լուրը։ Վերադարձից հետո նա փնտրում է Սավաննային և անակնկալի է գալիս՝ իմանալով նրա կյաքի իրադարձություննեի մասին, որոնք հաջորդել են նրա՝ մեկ այլ տղամարդու հետ ամուսնությանը։ Ջոնի, Սավաննայի և նույնիսկ նրա ամուսնու համար ակնհայտ է դառնում այն, որ Սավաննան դեռ սիրում է Ջոնին։ Բայց նա բաց է թողնում Սավաննային, քանի որ նա ավելի շատ է մտածում Սավաննայի, քանի ինքն իր մասին։ Չնայած արտասահմանյան ճակատամարտում ուժասպառ լինելուն և Սավաննայի կորստին, նա գիտակցում է, որ իր հոր ժառանգության շնորհիվ նա կարող է արտահայտել իր սերը անսպասելի կերպով։

## Ֆիլմի էկրանավորում

*Թանկագին Ջոնը* 2010 թվականին էկրանավորվել է, որտեղ գլխավոր դերերում հանդես են եկել Չենինգ Թաթումը՝ որպես Ջոն Թայրի և Ամանդա Սեյֆրիդը՝ որպես Սավաննա Կյորտիս։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Լասս Հալստրյոմը, իսկ սցենարը գրվել է Ջեյմի Լինդենի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website: ''Dear John'' 
* ''Dear John'' (Amazon)

Կատեգորիա:2007 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:2007 վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Նիկոլաս Սփարքսի վեպեր
Տոնային քսուք

mini|right|250px|Տոնային քսուք
**Տոնային քսուք**, կոսմետիկ միջոց դիմահարդարման համար։
Կատարում է հետևյալ ֆունկցիաները՝ հիմք է ծառայում դիմահարդարման համար, լավացնում է մաշկի գույնը, թաքցնում է դեմքի թերությունները (պեպենները, անհարթությունները և այլն), պաշտպանում է մաշկը ջերմաստիճանի փոփոխությունից, քամուց, անձրևից։

## Պատմություն
Տոնային քսուքի  նախապատմությունը մի քանի հազարամյակ ունի. Հին Եգիպտոսում, Հռոմում, Հունաստանում կանայք օգտագործում էին կավիճ, սպիտակ կապար և այլն։
Առաջին տոնային քսուքը՝ *Pan-Cake*-ը (բնական երանգով դիմափոշին), ստեղծել է Մաքս Ֆակտորը 1936 թվականին։ Տղամարդիկ նույնպես իրենց մաշկի գույնը բացելու համար  օգտագործել են մեյքափի պարագաներ. սպիտակ դիմափոշի, կավիճ և քսուքներ։

## Բաղադրություն
Ժամանակակից տոնային քսուքների հիմքը սիլիկոնային յուղերն ու պիգմենտներն են։ Փաստացի այն  համատեղում է ցերեկային դեմքի կրեմը և  դիմափոշին։

## Տոնային քսուքների տեսակներ
* Հեղուկ  տոնային քսուք. այն ունի լավ խտություն և երկար ժամանակ է պահպանվում։ Այն ի վիճակի է նրբորեն քողարկել լայնացած  անոթները, պիգմենտային բծերը և նույնիսկ մաշկը դարձնել ավելի հարթ։
* Խիտ տոնային քսուք. ունի լավ քողարկող հատկություն։ Իր մեջ ներառում է մեծ քանակությամբ յուղեր և ավելի հարմար է չոր մաշկի համար։
* Տոնային քսուք-ստիկ. տարբերվում է մեծ քանակությամբ ներկող մասնիկների առկայությամբ։ Լավ քողարկում է նկատելի թերությունները։ Խորհուրդ չի տրվում կնճռոտված մաշկի համար։
* Տոնային քսուք-փոշի. իրենից ներկայացնում է կոմպակտ տոնային քսուքի և դիմափոշու համադրություն։ Այն ունի լավ քողարկելու հատկություն, բացի այդ դրա օգտագործումից հետո դիմափոշու կարիք այլևս չկա։ Նրանց, ում մաշկը հակված է կնճիռների ձևավորման կամ ունի լայնացած  ծակոտիներ, խորհուրդ չի տրվում տոնային քսուք-փոշու օգտագործումը։
* Խոնավեցնող քսուք երանգով (tinted moisturizer). ունի  հեղուկ կազմություն, ամբողջովին չի ծածկում մաշկը, միայն հարթեցնում է երանգը։ Հարմար է երիտասարդ մաշկի համար:.
* Տոնային դիմափոշի. պարունակում է ավելի շատ փոշի և քիչ յուղ։ Հարմար է ցանկացած տեսակի մաշկի համար, բացառությամբ շատ չոր։
* Տոնային քսուք-մուսս. նման է փրփուրի, թույլ քողարկում է մաշկի թերությունները։ Հարմար է իդեալական մաքուր և առողջ մաշկի համար։
* Խտացված տոնային քսուք.  խիտ քսուք, օգտագործման ժամանակ պետք է խառնել խոնավեցնող քսուքի հետ։

## Տես նաև
* Դիմափոշի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Правильный тональный крем для разных типов кожи
*Крема. История, типы, состав, свойства 
*Крема для лица: особенности и преимущества

Կատեգորիա:Կոսմետիկա
Վովա խումբ

**Վովա խումբ**, Թուրքիայի Հանրապետության Համշեն շրջանում բնակվող համշենահայերից կազմված երաժշտական խումբ, որը ստեղծագործում է համշենի բարբառով՝ նպատակ ունենալով հավաքագրել, պահպանել և համշենահայերի հետագա սերնդին փոխանցել համշենական ազգային, ժողովրդական երգարվեստը։ Խմբի անդամներն են Հիքմեթ Աքչիչեքը (համահիմնադիր և մենակատար), Մուսթաֆա Բիբերը, Էրսին Չելիքը։ Խմբի անվանումը համշենի բարբառով նշանակում է «Ով է»։

## Խմբի ստեղծման նախապատմություն
Խումբը ստեղծվել է դեռևս 1996 թվականից սկսած համշենահայերի մշակույթը և լեզուն պահպանելուն ուղղված Հիքմեթ Աքչիչեքի և նրա համախոհների գործունեության շրջանակներում։ Այդ համատեքստում 2011 թվականին հիմնադրվել է ՀԱԴԻԳ (HADİG) կազմակերպությունը, իսկ 2014 թվականից թողարկվել «Գոռ» ամսագիրը։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Վովա խումբն իր առաջին մեծ ելույթն ունեցել է պոլսահայ հայտնի լրագրող Հրանտ Դինքի հիշատակին կազմակերպված երեկոյի ընթացքում, որտեղ կատարել են հայերեն «Յար յար» երգը։ Երաժշտական խումբը 2005 թվականին թողարկել է «Վովա» ալբոմը, որտեղ խտացվել են համշենի բարբառով 13 ժողովրդական երգ։ Այն հանդիսանում է համշենի բարբառով ձայնագրված երգերի առաջին ալբոմն աշխարհում։ 2012 թվականի Վովան համերգով է հանդես եկել Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայում, Սոչիում և այլ քաղաքներում։

### Վովա ալբոմ
Վովա երաժշտական խմբին առավել լայն տարածում բերեց 13 երգերից կազմված «Վովա» ալբոմը, որը թողարկվել է 2005 թվականին։ Համշենի բարբառով գրված 13 ժողովրդական երգերն են, որոնցից առավել հայտնին հանդիսանում է «Նեննի Նեննի» երգը։

## Հետապնդումներ
Վովա երաժշտական խումբն իր ստեղծագործական գործունեության, Աբխազիայում, Ռուսաստանում և Միջին Ասիայի երկրներում բնակվող համշենահայերի, ինչպես նաև Հայաստանի հետ ունեցած կապերի և շփումների պատճառով Թուրքիայում բազմիցս թուրքական իշխանությունների կողմից հետապնդումների է ենթարկվել։

## Արտաքին հղումներ
* Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը խոսում է Վովա խմբի մասին (տեսանյութ)
* «Նեննի Նեննի» երգ *([https://web.archive.org/save/https://www.youtube.com/watch?v=fJZ7RaogBvU արխիվացված])*  (տեսանյութ)
* Վովա խմբի համերգը Մոսկվայում (10.06.2012թ.) (տեսանյութ)
* Վովա խմբի համերգը (տեսանյութ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համշենահայեր
Ուսանող Չեխովի հուշարձան

**Ուսանող Չեխովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, Մոսկվայի պետական համալսարանի տարածքում։

Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը՝ Օլեգ Դերիպասկայի «Վոլնոյե դելո» հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ։

## Նկարագրություն
Ռուս մեծ գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի բրոնզե քանդակը տեղադրված է ոճավորված գրանիտե նստարանին, նա ձախ ձեռքով գրկում է շանը։ Ձախ կողմում տեղադրված է պղնձե թերթ՝ դիպլոմ տրամադրելու վերաբերյալ Չեխովի դիմումի ֆաքսիմիլային տեքստով։ Հուշարձանի պատվանդանի հետևի մակերևույթը ձևավորված է գրողի կեղծանունների ցանկով (*Անտոշա Չեխոնտե, Արկադի Տարանտուլով, Մակար Բալդաստով, Իմ եղբոր եղբայր, Բժիշկ առանց պացիենտների, Մանեկ թիվ 6, Մանեկ թիվ 9* և այլն)։

## Պատմություն
Հուշարձանը բացվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Մոսկվայի պետական համալսարանի տարածքում՝ ՄՊՀ բժշկական գիտակրթական կենտրոնի ուսումնական մասնաշենքի առջև։

Հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ ՄՊՀ ռեկտոր Վիկտոր Սադովնիչին ասել է. 

Ա. Պ. Չեխովը սովորել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում 1879-1884 թվականներին և համալսարանն ավարտել բժշկի և գավառական բժշկի կոչումով։

2015 թվականի ապրիլի 25-ին հուշարձանի մոտ տնկվել է բալենու այգի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*На территории МГУ открыт памятник А.П. Чехову

Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ