Աիշա Թեյմուր

**Աիշա Իսմաթ Թեյմուր** ( կամ **Աիշա ալ-Թեյմուրյյա **, ), Օսմանյան դարաշրջանում եգիպտացի հասարակական գործիչ, բանաստեղծ, արձակագիր և ֆեմինիստ։ Նա 19-րդ դարի սկզբին ակտիվ գործունեություն էր ծավալում մարդու իրավունքների ոլորտում։ Նրա գրքերը լույս տեսան այն ժամանակ, երբ Եգիպտոսում կանայք հասկացան, որ իսլամով նրանց տրված որոշ իրավունքներից նրանք զրկված են։

Մերվառ Ֆայեզ Հաթեմի խոսքերով՝

Թեյմուրը հատկանշական է նրանով, որ Վեներա մոլորակի վրա նոր հայտնաբերված խառնարանը կրում է իր անունը։

## Անձնական կյանք
### Վաղ կյանք
Թեյմուրը Իսմայիլ Թեյմուրի դուստրն էր, որը Թուրքական իշխանական միջավայրի անդամ էր։ Նրա հայրը Թեյմուրին կրթության է տվել, իսկ հոր մահվանից հետո նա ստանձնել է իր եղբոր՝ Ահմեդ Փաշա Թեյմուրին կրթելու գործը։ 14 տարեկանում նա ամուսնացել և տեղափոխվել է Ստամբուլ։

### Կրթություն
Թեյմուրի մայրը նրան ասեղնագործություն էր ցանկանում սովորեցնել, սակայն հակառակ նրան Թեյմուրի հայրը նրան սովորեցնում էր Ղուրան, իսլամական իրավագիտություն, արաբերեն, թուրքերեն և պարսկերեն։ Նրա հայրը նրան սովորեցնում էր նաև երկեր, որի արդյունքում նա սկսեց իր գրական կարիերան գրելով իր իմացած երեք լեզուներով։ Թեյմուրը նվիրված էր կրթությանը, սակայն Եգիպտոսում այդ ժամանակ իր սեռի պատճառով նա ստիպված էր միայն տանը ուսանել։ Թեյմուրը խտրականության դեմ իր բողոքի ձայնը բարձրացրեց իր գրած բանաստեղծություններում, երբ դեռ 13 տարեկան էր։ 14 տարեկանում նա թողեց ուսումը և գրական կարիերան՝ Մահմուդ Բեյ ալ-Իսլամբուլի հետ ամուսանանալու պատճառով։ Իր դստեր, հոր և ամուսնու մահից հետո նա վերադառնում է Եգիպտոս և այստեղ սովորում է բանաստեղծական երկեր առարկան դասավանդելու հմտությունները։

### Ընտանիք
Թեյմուրը ծնվել է գրական ընտանիքում․ նրա եղբայրը՝ Ահմեդ Փաշա Թեյմուրը հետազոտող և վիպասան էր։ Նա նաեւ ունի երկու եղբորորդիներ՝ դրամատուրգ Մոհամմադ Թեյմուր, և վիպասան Մահմուդ Թեյմուրը։

Թեյմուրի հայրը միշտ ցանկացել է իր դստերը տալ համապատասխան կրթության։ Թեյմուրը 1854 թվականին՝ 14 տարեկանում, ամուսնացել է Մահմուդ Բեկ Ալ-Իսլամբուլիի հետ, ով թուրք հռչակավոր անձ էր, ապա զույգը մեկնել է Ստամբուլ։ 1873 թվականին Թեյմուրի դուստրը՝ Թավհիդան, մահացել է անհայտ հիվանդությունից։ Նրա հայրը մահացել է 1882 թվականին, որին այնուհետև հաջորդեց ամուսնու 1885 թվականի ամուսնու մահը, որից հետո նրա վերադարձել է Եգիպտոս, որտեղ շարունակել է իր գրական կարիերան։ Դստեր սուգը արտահայտող նրա բանաստեղծությունները համարվում են այս ժանրի և մեր ժամանակների լավագույն նմուշները.

## Ակտիվիզմ
Ամուսնու և դստեր մահից Թեյմուրը սկսել է իր աշխատանքները, որոնք պաշտպանում էին կանանց իրավունքները։ Նրա ստեղծագործությունները լույս տեսան Եգիպտոսի սոցիալ-տնտեսական վերափոխման ժամանակ, որի ժամանակ կանայք հասկացան, որ զրկվում են իսլամից տրվող նրանց իրավունքներից։ Թեյմուրին անվանում են «եգիպտական ֆեմինիզմի մայր»։ Նա աշխատել է այլ կին մտավորականների և ակտիվիստների հետ կրթության արշավների, բարեգործական աշխատանքների և գաղութատիրության դեմ պայքարելու համար։ Սա եգիպտական ֆեմինիզմի հիմնասյունն էր:.

## Գրվածքներ
Թեյմուրը գրել է բանաստեղծություններ արաբերենով, թուրքերենով և պարսկերենով։ 

### Աշխատություններ
*  Պոեզիա.
* 
*  էսսեներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Journal of Political Ecology: Case Studies in History and Society 
* Aisha 'Esmat al-Taymuriyya Writers from Egypt. Accessed September 2007 
* Gender and politics Wanda C. Krause, Mideast & N. Africa Encyclopedia. Accessed September 2007 

Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Արաբալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Արաբալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին գրողներ