Դպրոցականների առևանգում Նիգեր նահանգում

2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին զինված անձինք Նիգերիայի Նիգեր նահանգի Պապիրի քաղաքում գտնվող «Սեյնթ Մերի» դպրոցից առևանգել են 315 նիգերիացի քրիստոնյաների։ Ոչ մի խմբավորում դեռ չի ստանձնել այդ հարձակման պատասխանատվությունը։ Առևանգվածների թվում են եղել են 303 աշակերտ և 12 ուսուցիչ։ Հարձակման հետևանքով Նիգեր նահանգի  մնացած դպրոցները, ինչպես նաև մոտակա նահանգների բազմաթիվ դպրոցներ, անորոշ ժամանակով փակվել են։ Ավելի ուշ 50 աշակերտ կարողացել են փախչել և վերադառնալ իրենց ընտանիքներ։

## Նախապատմություն
«Սեյնթ Մերի» դպրոցը կաթոլիկ միջնակարգ դպրոց է Պապիրի քաղաքում։ Այն գտնվում է Մոկվա և Ելվա քաղաքները կապող կարևորագույն ճանապարհի մոտ։ Առևանգումից առաջ դպրոցում սովորել են 629 աշակերտ։ Նիգերիան երկար տարիներ պայքարում է առևանգումների ճգնաժամի դեմ։ Բոլա Թինուբուն 2023 թվականի մայիսին նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց ի վեր դպրոցներում տեղի է ունեցել առնվազն հինգ զանգվածային առևանգում։ Նիգեր նահանգը, որտեղ կատարվել է հարձակումը, ավազակային հարձակումներ և առևանգումներ շատ են լինում։

Հարձակումը տեղի է ունեցել Նիգերիայում անվտանգության ճգնաժամի ֆոնին։ Այդ շաբաթ առևանգողները հարձակվել են Զամֆարա նահանգի բնակելի տների, Կեբբի նահանգի դպրոցի և Կվարա նահանգի եկեղեցու վրա՝ յուրաքանչյուր վայրում առևանգելով տասնյակ մարդկանց։ Անվտանգության իրավիճակի վատթարացման ֆոնին նախագահ Թինուբուն չեղարկել է իր այցերը G20 գագաթնաժողովին և Եվրամիություն-Աֆրիկյան Միության 7-րդ գագաթնաժողովին։ Առևանգումը համընկել է Նիգերիա-ԱՄՆ հարաբերությունների վատթարացման հետ։ Ավելի վաղ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սպառնացել է ռազմական միջամտությամբ Նիգերիայում քրիստոնյաներին կրոնական հալածանքներից պաշտպանելու համար:

Գյուղացիները վաղուց են դիմել անվտանգության ուժերին՝ խնդրելով պաշտպանել իրենց երեխաներին, սակայն ըստ նրանց ոչ ոք չի արձագանքել։ Առևանգված աշակերտներից մեկը, որն ավելի ուշ փախել է, հայտնել է․ «Ո՛չ ոստիկանությունը, ո՛չ բանակը, ո՛չ էլ Նիգերիայի անվտանգության և քաղաքացիական պաշտպանության կորպուսը չի պատասխանել մեր դիմումներին։

Նիգեր նահանգը երկար ժամանակ ենթարկվել է անասունների գողության և փրկագնի համար մարդկանց առևանգման դեպքերին։ Այն վերջին տարիներին դարձել է չափազանց շահավետ բիզնես Նիգերիայում։ Տարածաշրջանի անվտանգության անկայունության պատճառով փորձագետները ենթադրել են, որ այս առևանգումը կրոնական չէ, այլ հիմնականում ֆինանսական դրդապատճառներ ունի։ Տարածաշրջանային անվտանգության մի վերլուծաբան հավելել է, որ անվտանգության վակուումը հնարավորություն է տվել հարձակմանը՝ նշելով, որ քիչ ապացույցներ կան, թե դա կապված է հենց Թրամփի հայտարարությունների հետ։

## Հարձակում
Հարձակումը տեղի է ունեցել գիշերը և տևել է մոտ երեք ժամ։ Մոտավորապես տեղական ժամանակով 02:00-ին տասնյակ զինված անձինք մոտոցիկլետներով հասել են դպրոցի տարածք և հարձակվել դպրոցական շենքերի վրա։ Դպրոցը պաշտպանելու համար նշանակված, սակայն անզեն պահակները հասկանալով, որ չեն կարող դիմակայել, արագ փախել են։ Վկայակոչված մի քանի ականատեսներ նշել են, որ զինված հարձակվողները, թիրախավորելով տարրական դասարանների ննջարանները, երեխաներին բարձել են մեծ բեռնատարը։ Մեկ այլ վկա հայտնել է, որ հիսուն զինված անձինք շարժվել են մոտոցիկլետներով՝ «հետապնդելով» և հավաքելով երեխաներին։

Նիգերիայի Քրիստոնեական ասոցիացիան (CAN) հաշվարկել է, որ առևանգվել են 303 երեխա և 12 ուսուցիչ։ Քրիստոնեական ասոցիացիան հայտարարել է, որ 88-ը փորձել են փախչել, բայց նրանց բռնել են առևանգողները։ Ըստ այս տվյալների՝ սա Նիգերիայի պատմության ամենախոշոր առևանգումներից մեկն է։ Նիգեր նահանգի նահանգապետ Մոհամմեդ Ումար Բագոն վիճարկել է այս թիվը՝ պնդելով, որ առևանգվածները շատ ավելի քիչ են և որ բոլորը կվերադարձվեն։

Առաջին տեղեկությունները հաղորդել են, որ առևանգված աշակերտները երկսեռ են և նրանց տարիքը 10-ից 18 տարեկան է։ Սակայն Նիգերիայի ոստիկանությունը պնդել է, որ դպրոցը կրթում է միայն 12-17 տարեկան երեխաների։ Հետագայում նշվել է, որ առևանգվածներից մի քանիսը նույնիսկ մանկապարտեզի տարիք ունեն։

## Հետագա զարգացումներ
Առևանգումից մեկ օր անց՝ նոյեմբերի 22-ին, Նիգերիայի իշխանությունները հայտարարել են, որ որ տեղացի որսորդներ և մարտավարական ջոկատներ են ուղարկել առևանգվածներին որոնելու համար։

Մի քանի օր անց առևանգման հետ կապ ունեցող կասկածյալ ահաբեկիչը հաուսերեն տեսանյութ է հրապարակել, որտեղ պնդել է, որ ահաբեկչական խումբն արդեն «առևանգել է ուսանողների Քեբբիում և Նիգեր նահանգում» և «առևանգելու է նիգերիացի զինվորական սպաների, քաղաքական գործիչների և նույնիսկ նախագահ Բոլա Թինուբուին, որոնց կտանեն իրենց թաքստոց։ Նիգերիայի դաշնային կառավարությունը փակել է 47 քոլեջ՝ ի պատասխան Նիգեր և Քեբբի նահանգներում առևանգումների։ Նիգեր նահանգի կառավարությունը հայտարարել է նահանգի բոլոր դպրոցների փակման մասին մինչև 2026 թվականը՝ Սուրբ ծննդյան արձակուրդները: «Human Rights Watch» կազմակերպությունը քննադատել է այդ քայլը և ընդգծել, որ այն խոչընդոտում է «կրթությանը և դպրոցների կողմից տրամադրվող սոցիալական ու հոգեբանական աջակցությանը»։

50 աշակերտ փախել է նոյեմբերի 23-ին՝ գերության մեջ թողնելով 265 մարդու, այդ թվում՝ բոլոր 12 ուսուցիչներին։ Նիգերիայի Քրիստոնեական ասոցիացիան հաստատել է այս ցուցանիշը առևանգվածների ընտանիքների հետ կապվելուց հետո: Նրանք նույն օրը վերադարձվել են իրենց ընտանիքներին։

Ցամաքային գործողությունները ավելի արդյունավետ կազմակերպելու համար նախագահ Թինուբուն հրահանգել Է 24-ժամյա անվտանգության օղակ ստեղծել Քվարա, Քեբբի և Նիգեր նահանգների անտառների շուրջ։

## Արձագանքներ
*Միացյալ Նահանգների ներկայացուցիչ Ռայլի Մուրը առևանգումը որակել է որպես «սրտաճմլիկ» և նշել՝ «Բավական է։ Մենք պետք է անենք ամեն ինչ, որ կարողանանք պաշտպանել մեր քրիստոնիյա եղբայրներին և քույրերին։
*Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը Հրեշտակի աղոթքի ավարտին խորը ցավակցություն հայտնել և կոչ արել անհապաղ ազատ արձակել բոլորին։
*Միացյալ Թագավորության ուսուցիչներին ներկայացնող «NASUWT» միությունը համերաշխություն է հայտնել նիգերիացի ուսուցիչներին, աշակերտներին և ընտանիքներին և ավելացրել, որ դպրոցները պետք է «ազատ լինեն վախից և բռնությունից»։ Նրանք կոչ արեցին «անհապաղ և անվտանգ ազատ արձակել բոլոր առևանգված երեխաներին և աշխատակիցներին, ինչպես նաև միջազգային ճնշում գործադրել՝ ապահովելու համար, որ դպրոցները պաշտպանված լինեն հետագա հարձակումներից»։
*Human Rights Watch կազմակերպությունը անդրադարձել է Քեբբիում և Նիգեր նահանգում տեղի ունեցած առևանգումներին և խոսել «Նիգերիայի վատթարացող անվտանգության միջավայրում աշակերտների, ուսուցիչների և դպրոցների դիտավորյալ թիրախավորման» մասին, ինչը ցույց է տալիս Նիգերիայի ձախողումը՝ «պաշտպանելու խոցելի համայնքները»։
* Մեծ Բրիտանիայում գտնվող Ամնեսթի ինթերնեյշնլ միջազգային հասարակական կազմակերպություն, որը զբաղվում է մարդու իրավունքների խախտման հետ առնչվող խնդիրներով, քննադատել է նախագահ Թինուբուի անվտանգության քաղաքականությունը և հավելել, որ այն չի կանխել առևանգումը։
*«Amnesty International» միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպություն քննադատել է նախագահ Թինուբուի անվտանգության քաղաքականությունները՝ նշելով, որ «նրանք չեն կարողացել կանխել առևանգումը…»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Боевики похитили более 300 детей из католической школы в Нигерии
*В Нигерии 50 похищенных школьников смогли сбежать из плена боевиков

Կատեգորիա:2025 Նիգերիայում
Կատեգորիա:2025 հանցագործություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հանցագործություններ
Կատեգորիա:Անհետ կորած անձինք
Կատեգորիա:Մարդկանց առևանգում
Կատեգորիա:Նիգերիայի պատմություն