Մարատ Բագլայ

**Մարատ Վիկտորովիչ Բագլայ** (, ), խորհրդային և ռուս իրավաբան, 1997-2003 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի նախագահ, իրավագիտության դոկտոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1931 թվականի մարտի 13-ին Բաքու քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը:

1957 թվականին ավարտել է Վիշինսկու անվան գիտությունների խորհրդային ակադեմիայի իրավագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան և պաշտպանել իր ատենախոսությունը իրավաբանական գիտությունների թեկնածուների բաժնում գիտական աստիճանի համար՝ «Գործադուլային շարժման իրավական հիմնախնդիրները ԱՄՆ-ում» թեմայով։

thumb|left|Մարատ Բագլայը Գերագույն դատարանի նախագահ Վյաչեսլավ Լեբեդևի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ

1957-1962 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Պետության և իրավունքի ինստիտուտում որպես գիտաշխատող։ 1962-1967 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի դոցենտ: 1967 թվականին պաշտպանել է իր ատենախոսությունը՝ «Իմպերիալիստական պետության սոցիալական գործունեությունը (Քաղաքական և իրավական ասպեկտներ)» թեմայով իրավագիտության դոկտորի աստիճանի համար։ 1970 թվականին ստացել է սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսորի կոչում։ 1967-1977 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Միջազգային աշխատանքային շարժման ինստիտուտում որպես բաժնի վարիչ: 1977-1995 թվականներին եղել է Արհմիութենական շարժման բարձրագույն դպրոցի պրոռեկտոր (1990 թվականից՝ Աշխատանքի և սոցիալական հարաբերությունների ակադեմիա)։ 1977-1995 թվականներին աշխատել է որպես ՄԳԻՄՕ-ի սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր:

1997 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, հոգեբանության և իրավունքի ամբիոնում։

1995 թվականի փետրվարի 7-ին ընտրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի դատավոր։ Նույն թվականի փետրվարի 13-ին նա առաջադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի նախագահի պաշտոնում։

1997 թվականի փետրվարի 20-ին երեք տարի ժամկետով ընտրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի նախագահ։ 2000 թվականի փետրվարի 21-ին վերընտրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի նախագահ։ Սակայն մեկ տարի անց նրա՝ Սահմանադրական դատարանի դատավորի լիազորությունները լրացել են տարիքի (70 տարեկան) պատճառով։ Բագլայի թեկնածությանը կողմ է քվեարկել Սահմանադրական դատարանի 19 անդամներից 18-ը։ 2001 թվականից դաշնային օրենքը վերացրել է Սահմանադրական դատարանի դատավորի պաշտոնավարման տարիքային շեմը (70 տարի):

2000 թվականի մայիսի 7-ին տեղի է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության 2-րդ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի առաջին երդմնակալությունը, որի ժամանակ երդում է տվել նաև Բագլայը։

2003 թվականի փետրվարի 21-ին ընտրվել է Ռուսաստանի Սահմանադրական դատարանի նոր ղեկավար Վալերի Զորկինը։ Այս պաշտոնում Բագլայի, ինչպես նաև Սահմանադրական դատարանի դատավորի լիազորությունները դադարեցվել են։

Մահացել է 2024 թվականի հունվարի 10-ին իր կյանքի 93-րդ տարում Մոսկվայում՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ Թաղվել է Տրոեկուրովսկոյե գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշան (11 մարտի, 2001) *սահմանադրական արդարադատության ամրապնդման գործում անձնական մեծ ավանդի և երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար*
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1975)
* Ռուսաստանի Դաշնության գիտության վաստակավոր գործիչ (հուլիսի 12, 1996)՝ գիտական գործունեության մեջ ունեցած վաստակի համար
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր իրավաբան (05 հունիսի, 2003)՝ օրենքի գերակայության ամրապնդման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկար տարիների բարեխիղճ աշխատանքի համար
* Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի պատվոգիր (դեկտեմբերի 12, 2008)՝ Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության նախագծի նախապատրաստմանը ակտիվ մասնակցության և Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդավարական հիմքերի զարգացման գործում մեծ ներդրման համար
* Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության պատվոգիր (2001 թվականի մարտի 12) պետությանը մատուցած ծառայությունների, երկար տարիների բեղմնավոր աշխատանքի և ծննդյան 70-ամյակի կապակցությամբ
* Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կրծքանշան (2008)
* Հասարակական կարգ «Ռուս ազգ» (2009)

Ունեցել է բարձրագույն որակավորում։

## Գիտական աշխատանքներ
### Մենագրություն
* *Баглай М. В.* Законодательство США в борьбе с забастовочным движением/ Акад. наук СССР. Ин-т государства и права. — М.: Госюриздат, 1960. — 192 с.
* Баглай М. В., Усенин В. И. Правовые методы усиления эксплуатации трудящихся в странах капитала: Основные тенденции современного буржуазного трудового права / Акад. наук СССР. Ин-т государства и права. — М.: Наука, 1964. — 316 с.
* Баглай М. В. Капитализм и «социальная демократия»: Теоретические вопросы развития социальной деятельности буржуазного государства. — М.: Мысль, 1970. — 253 с.
* Баглай М. В. Капитализм, научно-техническая революция, профсоюзы: (Борьба рабочего класса и профсоюзов капиталист. стран против монополий, за жизненные интересы трудящихся). — М.: Профиздат, 1973. — 103 с.
* Коммунисты и профсоюзы: Борьба революционного авангарда за укрепление и единство международного профсоюзного движения / Баглай М. В., Адибеков Г. М., Аркадакский Ю. А. и др.; Под общ. ред. проф. М. В. Баглая; Ин-т междунар. раб. движения АН СССР. — М.: Профиздат, 1977. — 335 с.
* Баглай М. В., Николаев Г. А., Сергеев В. Е., Можаев В. Е. Курсом мира и единства. — М.: Профиздат, 1982. — 175 с.
* Баглай М. В. Советские профсоюзы: роль, функции, права.
* Советские профсоюзы: роль, функции, права. — М.: Прогресс, 1982. — 302 с.
* Советские профсоюзы: роль, функции, права. — М.: Прогресс, 1983. — 253 с.;
* Советские профсоюзы: роль, функции, права. — М.: Прогресс, 1986. — 368 с.
* Баглай М. В. Профсоюзы в социалистическом обществе. — М.: Прогресс, 1987. — 191 с. ISBN 5-01-000459-3
* Баглай М. В. Профсоюзы в политической системе социализма. — М.: Юридическая литература, 1984. — 127 с.
* Баглай М. В. Профсоюзы освободившихся стран: Борьба за развитие. — М.: Профиздат, 1988. — 104 с.
* Баглай М. В. Дорога к свободе: Идея свободы в истории политической мысли. — М.: Международные отношения, 1994. — 319 с. ISBN 5-7133-0802-2
* *Баглай М. В.* Конституционное правосудие в Российской Федерации. — Ереван: Центр конституционного права Республики Армения, 1999. — 115 с. (Конституционное правосудие : Вопросы теории и практики. Председатели конституционных судов о конституционном правосудии)
* *Баглай М. В.* Президенты Российской Федерации и Соединённых Штатов Америки: роль, порядок выборов, полномочия. — М.: Норма, 2008. — 143 с. ISBN 978-5-468-00184-4
* 
* 

### Բրոշյուրներ
* *Баглай М. В.* Государственный строй Гватемалы / Государственный строй стран мира. — М.: Госюриздат, 1959. — 63 с.
* Баглай М. В. Рабочий класс против империализма и монополий: VII Всемирный конгресс профсоюзов и междунар. рабочее и проф. движение. — М.: Профиздат, 1970. — 80 с. (Библиотечка профсоюзного активиста; 22).
* Баглай М. В. Великий Октябрь и современное международное профсоюзное движение. — М.: Профиздат, 1977. — 95 с.
* Баглай М. В. Международное рабочее и профсоюзное движение на современном этапе. — М.: Профиздат, 1979. — 96 с. — (Библиотечка профсоюзного активиста; 15).
* Баглай М. В. Советские профсоюзы: роль, функции, права. — М. : Прогресс, 1982. — 302 с.
* Баглай М. В. Социализм, правовое государство, трудящиеся. — М.: Профиздат, 1990. — 90 с.
* Баглай М. В., Попов Ю. Н. Профсоюзы и рынок в социальном государстве. — М.: Академия труда и социальных отношений : Информационно-аналитический центр профсоюзов, 1995. — 44 с. (Человек. Труд. Реформы / Акад. труда и социал. отношений, Информ.-аналит. центр профсоюзов; 2).

### Դասագրքեր
* Государственное право буржуазных стран и стран, освободившихся от колониальной зависимости [Текст] : [Учебник для вузов по спец. «Правоведение» / М. В. Баглай, В. Н. Даниленко, И. П. Ильинский и др.; Под ред. И. П. Ильинского, М. А. Крутоголова. — М.: Юридическая литература, 1979. — 455 с.
* Баглай М. В., Габричидзе Б. Н. Конституционное право Российской Федерации: Учебник для юридических вузов и факультетов. — М. : Издательская группа «ИНФРА-М»: Кодекс, 1996. — 510 с. ISBN 5-86225-185-5
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: Учебник для юридических вузов и факультетов. — М. : ИНФРА-М : Норма, 1997. — 741 с. ISBN 5-86225-537-0
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: Учебник для юридических вузов и факультетов. — 2-е изд., изм. и доп. — М.: НОРМА : ИНФРА-М, 1999. — 760 с. ISBN 5-89123-329-0 (НОРМА)
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации : Учебник для вузов : Учебник для студентов вузов, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 3-е изд., изм. и доп. — М. : НОРМА : НОРМА-ИНФРА-М, 2001. — 784 с. ISBN 5-89123-491-2
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации : учебник для студентов вузов, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 4-е изд., изм. и доп. — М.: Норма, 2003. — 801 с. ISBN 5-89123-769-5
* *Баглай М. В.* Конституционное право зарубежных стран: учебник для вузов. — М.: Норма, 2004. — 832 с.
* Конституционное право зарубежных стран : учебник для студентов вузов, обучающихся по специальности «Юриспруденция» / Баглай М. В. и др.; под общ. ред. М. В. Баглая, Ю. И. Лейбо, Л. М. Энтина. — 2-е изд., перераб. — М.: Норма, 2006. — 1043 с. — (Учебник для вузов / Московский гос. ин-т междунар. отношений (Ун-т) МИД России).; ISBN 5-89123-889-6
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации : учебник для вузов : учебник для студентов вузов, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 5-е изд., изм. и доп. — М.: Норма, 2006. — 769 с. ISBN 5-89123-938-8 (В пер.)
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 6-е изд., изм. и доп. — М.: Норма, 2007. — 783 с. (Учебник для вузов) ISBN 978-5-468-00078-6
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 7-е изд., изм. и доп. — М.: Норма, 2008. — 815 с. (Учебник для вузов) ISBN 978-5-468-00226-1
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 8-е изд., изм. и доп. — М.: Норма, 2009. — 799 с. — (Учебник для вузов) ISBN 978-5-91768-049-1
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 9-е изд., изм. и доп. — М.: Норма : ИНФРА-М, 2011. — 767 с. ISBN 978-5-91768-186-3
* Конституционное право зарубежных стран: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция» / Баглай М. В. и др. ; под общ. ред. М. В. Баглая, Ю. И. Лейбо и Л. М. Энтина; Московский гос. ин-т междунар. отношений (Ун-т) МИД России. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Норма : ИНФРА-М, 2012. — 1087 с. ISBN 978-5-91768-080-4
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности «Юриспруденция». — 10-е изд., изм. и доп. — М.: Норма : ИНФРА-М, 2013. — 783 с. — (Учебник для вузов). ISBN 978-5-91768-359-1
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник. — 11-е изд., изм. и доп. — М.: Норма : ИНФРА-М, 2015. — 767 с. — (Учебник для вузов). ISBN 978-5-91768-591-5 (Норма)
* Конституционное право зарубежных стран: учебник / Баглай М. В. и др. ; под общ. ред. М. В. Баглая, Ю. И. Лейбо и Л. М. Энтина ; Московский гос. ин-т междунар. отношений (ун-т) МИД России. — 4-е изд., перераб. и доп. — М.: Норма: ИНФРА-М, 2016. — 975 с. ISBN 978-5-91768-726-1
* *Баглай М. В.* Конституционное право Российской Федерации: учебник. — 13-е изд., изм. и доп. — М.: Норма : Инфра-М, 2018. — 767 с. (Учебник для вузов). ISBN 978-5-91768-877-0

### Ձեռնարկներ
* Усенин В. И., Баглай М. В. Правовое регулирование труда в капиталистических странах: Учебное пособие для юридических институтов и факультетов. — М. : Госюриздат, 1963. — 214 с.
* Алексеев Г. П., Баглай М. В., Кадейкин В. А. Профсоюзное движение в СССР: Теория, история, практика. Учебное пособие. — М.: Профиздат, 1983. — 128 с.
* История профсоюзного движения за рубежом, конец XVIII в.-1945 г.: Учебное пособие / Подгот. М. В. Баглай и др. — М.: Профиздат, 1990. — 319 с. ISBN 5-255-00126-0

### Հանրագիտարաններ և բառարաններ
* *Баглай М.* В., Туманов В. А. Малая энциклопедия конституционного права. — М.: БЕК, 1998. — 505 с. ISBN 5-85639-241-8
* *Арутюнян Г. Г., Балгай М. В.* Конституционное право: А-Я: энциклопедический словарь. — М.: Норма, 2006. — 543 с. — (Словари для юристов-профессионалов) ISBN 5-89123-726-1

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
Պատմական ձեռնարկը արխիվ

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունքի մասնագետներ