Ապրում է այսպիսի տղա

**«Ապրում է այսպիսի տղա»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է Վասիլի Շուկշինը 1964 թվականին. նրա առաջին լիամետրաժ ռեժիսորական աշխատանքն է (մինչ այդ նա, սովորելով ՎԳԻԿ-ում, նկարահանել էր միայն կարճամետրաժ ֆիլմ՝ «Լեբյաժեից հայտնում են»)։ Նկարահանվել է Շուկշինի «Ծնկաձև լիսեռներ» (, 1961), «Գրինկա Մալյուգին» (, 1962), «Հիանալի վարորդ» (, 1962), «Ներքին բովանդակություն» (, ավարտվել է 1966 թվականին) պատմվածքների հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը երիտասարդ տղա Պաշկա Կոլոկոլնիկովն է՝ «Պիրամիդոն» մականունով, որն աշխատում է որպես վարորդ և բեռնատար մեքենա վարում Չույսկի ճանապարհով։ Ճանապարհին նրան հանդիպում են տարբեր մարդիկ։ Երազկոտ, կենսասեր, մի քիչ պարզամիտ լինելով՝ նա ապրում է բաց հոգով։
thumb|280px|Ճանապարհամերձ սրճարան Ուստ Սեմայում, որի մոտ սկսվում են «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմի առաջին կադրերը
Մի անգամ նրա ուղեկիցը, որը, ինչպես հետագայում պարզվում է, կոլտնտեսության նախագահ է, իր մոտ է կանչում Պաշկային։ Պաշկան գործուղման է մեկնում կոլտնտեսություն, որտեղ երեկոյան պարերի ժամանակ ծանոթանում է գրադարանավար Նաստյայի հետ։ Ցերեկը Պաշկան մտնում է գրադարան, որտեղ խնդրում է իրեն տալ կարդալու Մարքսի «Կապիտալը» և շաշկի է խաղում Գենայի՝ Նաստյայի ընկերոջ հետ։ Երեկոյան նրանք գնում են ակումբ, որտեղ մոդելների տունը հանդես է գալիս նորաձևության ցուցադրությամբ։ Նաստյան, սակայն, մերժում է Պաշկայի՝ իր հետ մտերմանալու բոլոր փորձերը։ Գիշերը ներխուժելով Նաստյայի սենյակ՝ Պաշկան վերջապես հասկանում է, որ նա սիրահարված է Գենային։ Նա գնում է Գենային, որը խանդի պատճառով չի կարողանում քնել և ասում է, որ Նաստյան սպասում է իրեն, իսկ ինքը դժգոհում է, որ սիրո հարցում իր բախտը չի բերում։

Մեկ այլ անգամ Պաշկան քաղաքից իր մեքենայով տանում է մի աղջկա, որի հետ քննարկում է կյանքի մշակույթը։ Սկզբում նա հրաժարվում է նրանից գումար վերցնել ճանապարհի համար, սակայն, լսելով, թե ինչպես է նրա ամուսինը, օգնելով նրան իջեցնել իրերը մեքենայից, վատ է արտահայտվում իր մասին, Պաշկան զայրանում է և պահանջում է վճարել սովորականից ավելի բարձր գումար։

Ձանձրույթից Պաշկան այցելում է իր վաղեմի ընկերուհուն՝ ամուսնալուծված Կատյա Լիզունովային և փորձում է նրան ժամադրության կանչել, բայց նա չի ցանկանում ժամանակ վատնել անլուրջ հարաբերությունների վրա։ Պաշկան վիրավորվում է և սկսում է նախատել նրան անքաղաքավարության համար, սովորեցնում, թե ինչպիսին պետք է լինի ժամանակակից կինը, բայց Կատյան վտարում է նրան։ Գիշերը Մարթա տատը, որի մոտ ապաստանել էր Պաշկան իր գործընկերոջ հետ, պատմում է նրան մի պատմություն այն մասին, թե ինչպես պատերազմից առաջ մի վարորդ հանդիպել է մերկ աղջկա, որը նրան խնդրում է իր համար սպիտակ կտոր զգեստ կարելու համար։ Ըստ Մարթայի՝ դա մահն էր։ Գիշերը Պաշկայի երազում սպիտակ հագուստով աղջկա կերպարով հայտնվում է Նաստյան։

Իր գործընկերոջ՝ Կոնդրատ Ստեպանովիչի հետ հերթական երթի ժամանակ Պաշկան առաջարկում է նրան ծանոթացնել մորաքույր Անիսիայի հետ, որն այրի է և իբր վաղուց խնդրել է իր համար փեսացու գտնել։ Նրանք գալիս են Անիսիայի մոտ, որը սեղան է պատրաստում։ Ամոթից Կոնդրատը չի կարողանում որևէ բառ Արտասանել, բայց Պաշկան թողնում է նրան Անիսիայի հետ, որպեսզի նրանք իրենք պայմանավորվեն ամեն ինչի մասին։

Ուղևորությունից վերադառնալուն պես Պաշկային ուղարկում են վառելիք բերելու։ Նա հասնում է նավթաբազա այն պահին, երբ այնտեղ արտակարգ իրավիճակ է ստեղծվում. բեռնատարներից մեկի բաքերը բռնկվել են և ցանկացած պահի կարող են պայթել։ Բոլորը ձգտում են հնարավորինս հեռու մնալ վտանգից, բայց Պաշկան նստում է բոցավառ բեռնատարի ղեկին, այն դուրս է բերում բազայից և քշում դեպի զառիվայրը։ Կոլոկոլնիկովը վիրավորվում է, բայց վաստակում է հերոսի փառք։

Պաշկայի մոտ հիվանդանոց է գալիս Լենինգրադից մի երիտասարդ լրագրող, որը հարցազրույց է վերցնում նրանից։ Պաշկան սիրախաղ է անում նրա հետ և խնդրում է, որ վաղը գա։ Այնուհետև նա երկխոսություն է ունենում հիվանդասենյակի իր հարևանի՝ տարեց ուսուցչի հետ, որը Պաշկային ասում է, որ երջանկությունը պարզ բաների մեջ է և համոզում է նրան ավելի շատ սովորել և ընդլայնել իր մտահորիզոնը։ Ֆիլմն ավարտվում է նրանով, որ Պաշկան կրկին երազում տեսնում է Նաստյային սպիտակ հագուստով աղջկա կերպարով, բայց հիմա նա ասում է, որ ինքը ոչ թե մահն է, այլ սերը, և որ Պաշկան պետք է չհանձնվի և փնտրի իրեն։

## Դերերում

## Նխարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վասիլի Շուկշին
* Սցենարի հեղինակ՝ Վասիլի Շուկշին
* Բեմադրող օպերատոր՝ Վալերի Գինզբուրգ
* Օպերատոր՝ Վիտալի Շոլին
* Կոմպոզիտոր՝ Պավել Չեկալով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ալեքսանդր Վագիչև
* Զգեստների նկարիչ՝ Նորա Մուլլեր
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վալենտին Խլոբինին
* Մոնտաժող՝ Լիդիա Ժուչկովա
* Խմբագիր՝ Վալերիա Պոգոժևա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Բորիս Կրակովսկի

## Վարձույթ
Ֆիլմը հանդիսատեսին առաջին անգամ ներկայացվել է ռեժիսոր Վասիլի Շուկշինի կողմից 1964 թվականի մայիսին Վորոնեժի Ս. Մ. Կիրովի անվան մշակույթի պալատում (Մոսկվայում ժապավենն արգելվել է գաղափարական նկատառումներով)։ Այս իրադարձության վերաբերյալ մշակույթի պալատի շենքի վրա 2004 թվականին տեղադրվել է հուշատախտակ, իսկ շենքի հարակից տարածքում 2020 թվականին բացվել է ռեժիսորի անվան պուրակ և տեղադրվել է հուշարձան։

## Քննադատություն
Խորհրդային կինոյի հայտնի գործիչ Մարկ Դոնսկոյը բարձր է գնահատել Վ. Շուկշինի ռեժիսորական դեբյուտը՝ իր գրախոսականը վերնագրելով՝ «Կա այսպիսի ռեժիսոր» ()։ Նա գրել է, որ ֆիլմում ստեղծվել է շատ ազգային, շատ «ճանաչելի» կերպար։ Նա ֆիլմի հիմնական առավելություններից մեկը համարել է տատանումները «ծիծաղից դեպի տխրություն և կրկին դեպի ծիծաղ»։ «Եվ սրա հետ մեկտեղ,— շարունակել է Մ. Դոնսկոյը,— լրջագույն մտորումներ մարդու, մարդկային կյանքի իմաստի մասին»։ Ինքը՝ սցենարիստը և ռեժիսորը, լիովին զարմացած էր, որ ֆիլմն ընկալվել է որպես կինոկատակերգություն։

Կինոքննադատ Միխայիլ Կուզնեցովը գրել է, որ ֆիլմում «ամեն ինչ չէ, որ անթերի է»։ Ռեժիսորը, ըստ քննադատի, «ձախողվել է Պաշկայի երազները պատկերելիս, անհաջող է ընտրել կանանց դերերի կատարողներին (բացառությամբ միայն մորաքույր Անիսյայի)»։ Միաժամանակ նա նշել է «գլխավոր կերպարի զարմանալիորեն ամբողջական մեկնաբանությունը, նրա նկատմամբ հեղինակային խորը հետաքրքրությունը»։ Մ. Կուզնեցովն ասել է. «... առավելագույն ճշգրտությամբ, բնականությամբ, անկաշառ ճշմարտացիությամբ է շնչում Վ. Շուկշին ռեժիսորի բեմադրած դրվագների մեծ մասը, իսկ դա փոքր նվաճում չէ... Ահա թե ինչու երիտասարդ գրողի, դերասանի և բեմադրիչի դեբյուտը ոչ միայն ինքնին հաջող է, այլև ապագայում էլ ավելին է խոստանում»։

Քննադատ Լարիսա Կրյաչկոն փաստել է, որ «Վ. Շուկշինի ֆիլմը բարձր է գնահատվել կինոյի վարպետների կողմից», սակայն քննադատել է Շուկշինի էթիկական դիրքորոշումները։ Նա անընդունելի է համարել «այն դարում, երբ բոլորը սովորում են, գովերգել հերոսի անգրագիտությունը, սոցիալական մեծ հեղափոխությունների դարաշրջանում քարոզել որոշակի «գեղջկական» ճշմարտություն, կյանքի իմաստը փնտրել ամենապարզ բուսական ուրախությունների մեջ...»:

Կինոքննադատ Լև Աննինսկին նշել է, որ ֆիլմն ընդունվել է որպես կինոկատակերգություն, ուստի «կատակերգական հաջողությունը պարզապես նախատինքներից փրկել է Շուկշինին իր ռեժիսորական կարիերայի սկզբում. հազվագյուտ և անվստահ առարկությունները խեղդվել են ծիծաղի ծովում»։ Այնուամենայնիվ, շուտով «մասնագետ քննադատներն արդեն անհանգստացել են. հոդվածից հոդված ի հայտ են եկել զգուշավոր ակնարկներ, թե արդյոք Վ. Շուկշինը շատ չի շեշտը դնում իր հերոսների «պարզամտության» վրա. այնպես որ, ի վերջո, կարող է ստացվել, որ ինտելիգենտ լինելը նման է մեղքի»։

Կինոգետ Ռոստիսլավ Յուրենևը նշել է, որ չնայած Պաշա Կոլոկոլնիկովի կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքի լրջությանը, ֆիլմում «դրվել են իսկական կատակերգական անհամապատասխանություններ»։ Նրանք «մերկ և սաստկացված չէին, այլ խնամքով համեմված էին կենցաղային մանրամասներով, հոգեբանորեն մոտիվացված և, հետևաբար, գործում էին ներքուստ, գաղտնի»։

Քննադատ Իննա Լևշինան Պաշա Կոլոկոլնիկովին անվանել է ռուսական բնավորության տեսակ և այսպես է նկարագրել նրան. «Լուսավոր, թեթև, մանկամիտ, հուզիչ և ծիծաղելի՝ հասարակ շուկշին-կուրավլյովյան տղա»։ Իննա Լևշինան գրել է. «Ճիշտ գտնված Կուրավլյովը մեղմ դերասան է, որը կամաց-կամաց գրավում է հանդիսատեսին, և համեստ «ճանապարհային» սյուժեի դրամատուրգիան, որի խնդիրը հեղինակի դիրքորոշումն է ինքնին՝ հստակ սոցիալ-բարոյական չափանիշներով, ահա թե ինչն է... «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմ բերել  պատումի ամբողջականություն ու ռեժիսորական հավաքվածություն»։

Կինոքննադատ Կոնստանտին Ռուդնիցկին նշել է, որ ֆիլմը քննադատների կողմից ընդունվել է «բարյացակամորեն, սակայն սառնությամբ»։ Նրա իսկ գնահատմամբ՝ սա «շատ լավ, անկաշկանդ, ազատ խաղարկված ֆիլմ է՝ լի կյանքով և խորամանկ շուկշինյան հումորով»։

Կինոգետ Յուրի Տյուրինը մանրամասն ուսումնասիրել է ֆիլմը՝ նշելով, որ այն «կինեմատոգրաֆիական կյանքի իրադարձություն էր», և այն նկատել են հանդիսատեսն ու քննադատները։ Նա նաև նշել է, որ «Շուկշինը մեծ կինո Է եկել իր կենտրոնական թեմայով, իր պատկերավորության համակարգով»։

Մեկ այլ հայտնի կինոգետ Գեորգի Կապրալովը կարծում էր, որ «Շուկշինը սկսել է կոտրել... սովորական սխեմաները, եթե խոսենք կինոյի մասին, իր առաջին իսկ ինքնուրույն ռեժիսորական աշխատանքով...»։ Նա նաև գրել է, որ «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը «նրանով է գրավում, որ միանշանակ լուծումներ չի տալիս, այլ ստիպում է մտածել կյանքի բարդության մասին, խորհել բարու, բարոյականության, ճշմարիտ և կեղծ գեղեցկության մասին»։

Կինոգետ Նեա Զորկայան գրել է. «...Դեբյուտանտ ռեժիսորի «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը փայլեց հումորով, ասես առավոտյան թարմ ցող, բացեց հմայիչ դիմանկարների շարք, որոնք պատկերված են անթերի գիտելիքներով և բարեկամական սիրով։ Եվ նրանց բոլորին կարծես գրավում է դեպի իր երթուղին վարորդ Պաշկա Կոլոկոլնիկովը։ Լեոնիդ Կուրավլյովի կատարմամբ էկրանին ներկայացվեց իսկական ռուս ժողովրդական հերոս, ժամանակակից Իվանուշկան, միամիտ և խորամանկ, երազող և հավատարիմ ընկեր։ Ծնվել է արտասովոր կինեմատոգրաֆիստ»։

Շուկշինի ստեղծագործության հետազոտող Իրինա Շեստակովան գրել է. «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը դարձել է նոր ինքնատիպ ստեղծագործություն, որում Վ. Շուկշինը ցուցադրել է արվեստի երկու տեսակի՝ գրականության և կինեմատոգրաֆիայի սինթեզի հնարքների տիրապետումը»։ Մշակութաբան Նատալյա Կիրիլովան նման գնահատական է տվել. «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը, որը վարձույթում հավաքել է 27 մլն հանդիսատես, շրջադարձային է դարձել Վ. Մ. Շուկշինի ճակատագրում՝ իրար կապելով նրա գրական և կինեմատոգրաֆիական ստեղծագործությունը».

## Մրցանակներ
* 1964 թվականի Վենետիկի կինոփառատոնի «Սուրբ Մարկոսի առյուծ» մրցանակ մանկական լավագույն ֆիլմի համար,
* Առաջին համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակ (Լենինգրադ, 1964) լավագույն կատակերգական ֆիլմի համար («կենսուրախության, քնարականության և օրիգինալ լուծման համար»)։

## «Երջանիկ եղիր, Պաշկա՛»
1995 թվականին Լեոնիդ Կուրավլյովը կրկին կատարել է Պաշկա Կոլոկոլնիկովի դերը «Երջանիկ եղիր, Պաշկա՛» սոցիալական գովազդային հոլովակում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Ապրում է այսպիսի տղա» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վասիլի Շուկշինի ֆիլմեր