12 զայրացած տղամարդ (ֆիլմ, 1957)

**12 զայրացած տղամարդ** (), ռեժիսոր Սիդնի Լյումետի 1957 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ, հիմքում Ռեջինալդ Ռոուզի համանուն գրվածքն է։ Դատական դրամա ժանրի լավագույն ֆիլմերից է, Internet Movie Database կայքի 250 լավագույն ֆիլմերի ցանկում 5-րդն է (2022 թ. ապրիլի 26-ի դրությամբ)։

## Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է դատավարության տեսարանով, որտեղ լսվում է մի պատանու գործ, ով մեղադրվում է հոր սպանության համար։ 12 երդվյալ ատենակալները՝ տարբեր բնավորության և խառնվածքի տեր տղամարդիկ, հավաքվելով խորհրդակցական սենյակում պետք է միաձայն որոշում կայացնեն պատանու գործի հետ կապված։

Ըստ մեղադրող կողմերի փաստերի և նախաքննության մարմնի եզրակացության, տղան մեղավոր է ճանաչվել և ենթակա է մահապատժի։ 12 ատենակալներից 11-ը կողմ են քվեարկում տղային ճանաչելով մեղավոր, սակայն N 8 ատենակալը դեմ է քվեարկում բոլոր կարծիքին և չի ցանկանում առաջին հայացքից պարզ թվացող փաստերի հիման վրա ճանաչել տղայի մեղավորությունը, որից էլ սկսվում ֆիլմի հիմնական իրադարձությունները։

Ֆիլմում հետաքրքիր ձևով ներկայացված է 12 տարբեր բնավորությամբ անհատի կարծիքները և նրանց աշխարհընկալումը ...

## Դերասաններ և հերոսներ

## Մրցանակներ և վարկանիշային ցանկեր
### Մրցանակներ
Ընդհանուր թվով ֆիլմը ստացել է 16 մրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 6-ի, որոնց թվում
* ներկայացվել է 3 Օսկարի, լավագույն ռեժիսոր, լավագույն ֆիլմ և լավագույն ադապտացված սցենար անվանակարգերում։ Այն զիչեց «Քվեյի գետի կամուրջը» կինոնկարին բոլոր երեք անվանակարգերում։
* ներկայացվել է 4 Ոսկե Գլոբուսի, լավագույն ֆիլմ (դրամա), դրամայի լավագույն դերասան (Հենրի Ֆոնդա), լավագույն ռեժիսոր և Լավագույն երկրորդ պլանի դերասան (Լի Ջեյ Կոբբ) անավանակարգերում
* Բեռլինի 7-րդ միջազգային կինոփառատոնում ֆիլմը նվաճեց «Ոսկե արջ» մրցանակը։
* 1 Բոդիլ
* ԱՄՆ-ի գրողների գիլդիայի մրցանակ և այլն։

2007 թվականին ԱՄՆ-ի կոնգրեսի կողմից ընդգրկվել է ամերիկյան ֆիլմերի ազգային ռեեստրում։

### Վարկանիշային ցանկեր
Ֆիլմը ընդգրկված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակած վարնակիշային ցանկերում և բարձր է տեղեր է զբաղեցնում տարբեր ինտերնետային կայքերի ցանկերում։ 
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմեր - 87-րդ
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի - 2-րդն է դատական դրամաների ժանրում
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմեր - 88-րդ
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսներ - Հենրի Ֆոնդայի հերոսը 28-րդն է որպես դրական կերպար
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ոգեշնչող ֆիլմեր - 42-րդ
* Internet Movie Database կայքի 250 լավագույն ֆիլմերի ցանկում 5-րդն է (2022 թ. ապրիլի 26-ի դրությամբ) 
* ԿինոՊոիսկ կայքի 250 լավագույն ֆիլմեր ցանկում 47-րդն է (2014 թ. նոյեմբերի 6-ի դրությամբ)

## Տես նաև
* «12», Նիկիտա Միխալկովի ֆիլմը
* 12 զայրացած տղամարդ (ֆիլմ, 1997)
* Սպանել ծաղրասարյակին (ֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Making Movies, by Sidney Lumet. (c) 1995, ISBN 978-0-679-75660-6
* Ellsworth, Phoebe C. (2003). "One Inspiring Jury [Review of ‘Twelve Angry Men’]". Michigan Law Review 101 (6)։ 1387–1407. JSTOR 3595316. In depth analysis compared with research on actual jury behaviour.
* Readings on Twelve Angry Men, by Russ Munyan, Greenhaven Press, 2000, ISBN 978-0-7377-0313-9

## Արտաքին հղումներ
* 12 Զայրացած տղամարդիկ կիքսում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սիդնի Լյումետի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1957 դրամա ֆիլմեր