open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռեկոմբինացիա (այլ կիրառումներ)

**Ռեկոմբինացիա** տերմինը կարող է վերաբերել՝ 
* Ռեկոմբինացիա, տարանուն ազատ  լիցքակիրների  վերամիավորումը բախումների ժամանակ։
* Ռեկոմբինացիա, էլեկտրոնների և պրոտոնների վերամիավորման (հելիումի առաջացման) ժամանակաշրջանը տիեզերագիտության մեջ։
Խաչակիրները (ֆիլմ)

**Խաչակիրները** (), Հենրիկ Սենկևիչի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանած արկածային ժանրի ֆիլմ։

## Սյուժե
Սյուժեն ընդգրկում է 14-րդ դարի վերից մինչև 15-րդ դարի սկիզբ լեհ-լիտվական-տևտոնական պատերազմն ու Գրունվելդի վերջին ճակատամարտը։ Տևտոնական միաբանությունն իր ազդեցությունը տարածում է բոլոր ամրություններին գողությունների, բռնություններ, ստրկություն։

Յուրանդ ազնվականը հակադրվում է խաչակիրենրի շքանշանների գողացողների դեմ։

Յագելո Արքան և իշխան Մազովեցկին ձգտում են կանխել կոնֆլիկտը բանակացությունների միջոցով։ խաչակիրները առևանգույմ են Յուրանդի ազնվականի դստերը, ով դիմադրություն էր ցույց տալիս նրանց, և համաձայնվում են վերադաւձնել նրան՝ պայմանով, որ հենց Յուրանդը կգա նրա հետևից Շիտնո։ Յուրանդին կուրացնում են, խյտառակում՝ այդպես էլ չվերադարձնելով դստերը։

Ֆիլմը ավարտվում է Գրյունվալդական ճակատամարտի իրադարձությունների գեղարվեստական վերակառուցման փորձով և Յուրանդի խելագարված մահով, ում տանջել էին գերության մեջ։

## Հետաքրքիր փաստեր
Ֆիլմի խորհրդատուն եղել է լեհ հայտնի պատմաբան Կուչինսկին։

Գեղարվեստական մտահղացմամբ ցույց են տրված վայրենի մարդիկ՝ կենդանական մորթով։

Ճակատամարտի մասը նկարելու համար աշխատել են նաև 15,000 հավելյալ մարդիկ։

Ֆիլմի հեռաձակման ժամանակ արդեն մի քանի ամսում վաճառվել էր 2 միլիոն տոմս։ ԽՍՀՄ տարիներին ֆիլմի տոմսերը գնել են 29.6 միլիոն մարդ և 2,650,700 մարդ Չեխոսլովակիայում։

Ֆիլմը ցուցադրվել է նաև 46 արտասահմանյան երկրներում։

## Դերերում
* Մեչսլավ Կալենիկ
* Անջեյ Շալյավսկի
* Հենրիկ Բորովսկի
* Ալեքսանդր Ֆոգել
* Ուրշուլյա Մոջինսկա
* Էմիլ Կարևիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Խաչակիրները» ֆիլմը FilmPolski.pl կայքում

Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների լեհերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր խաչակրաց արշավանքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 14-րդ դարում
Քեսունի բերդ

**Քեսունի բերդ**, գտնվում է Գաքիրհույուք գյուղի մոտ, կոչվում է Քեսուն անունով (՝ Քեսուն քալեսի)։ Գտնվում է հարավարևելյան Թուրքիայում՝ Ադըյամանի մարզում։

## Պատմություն
11-րդ դարում՝ Անիի Բագրատունյաց թագավորության անկումից հետո, հայ իշխանների մի հատված տեղափոխվում է դեպի Բյուզանդական կայսրություն։ Եփրատ գետի՝ Կիլիկիային հարող տարածքում ստեղծվում է Փիլարտոս Վարաժնունու պետությունը։ Նրան ենթակա իշխանություններից մեկը տարածվում էր Քեսունի բերդի շուրջը և հայտնի էր որպես «Քեսունի իշխանություն» կամ Եփրատես։ Գոյատևել է 1086-1117 թվականներին։

Փիլարտոս Վարաժնունու մահից հետո Կամսարականներից սերող հայտարարել հայազգի զորավար Գող Վասիլը, ստեղծել է իր անկախ իշխանությունը։ Նա դաշնակցել է Եդեսիայի խաչակիրների հետ։ Քեսունում հայտնի էր Կարմիր վանքը, որը Գող Վասիլի պետության հոգևոր կենտրոնն էր, իսկ 1105-1116 թվականներին եղել է կաթողիկոսանիստ։

Գող Վասիլի որդու՝ Վասիլ Տղայի օրոք (1112-1117 թթ.), հայերի և խաչակիրների հարաբերությունները վատթարանում են։ 1117 թվականին Բալդուին կոմսի հրամանով Վասիլ Տղային գերի են վերցնում և նվաճում իշխանության տարածքը։

Քեսունի բերդը Եդեսիայի կոմսության խաչակիրների ամրոց է եղել։ 1131 թվականին Դանեշմանդի սելջուկ ամիրա Ղազի Գյումուշթիգին (1104-1134 թթ.) պաշարում է այն։ Եդեսիայի կոմս Ժոսլեն I-ը (1118-1131 թթ.), շտապում է օգնելու պաշտպաններին և մահանում այնտեղ։ Նոր կոմսը՝ Ժոսլեն II-ը, այլևս չի կարողանում ազատել ամրոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
Կատեգորիա:Քեսունի իշխանություն
Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:11-րդ դարի հիմնադրումներ Կիլիկյան Հայաստանում
Սիդոնի պաշարում

**Սիդոնի պաշարում**, 1110 թվականին Երուսաղեմի և Նորվեգիայի արքաներ Բալդուին I-ի և Սիգուրդ I Խաչակրի ուժերով (Վենետիկի դուքս Օրդելաֆո Ֆալյերի օժանդակությամբ) ափամերձ Սիդոն քաղաքի գրավումը։

## Նախապատմություն
[thumb|left|[Սիդոնի բերդը]]
1110 թվականի ամռանը 60 նավերից բաղկացած նորվեգական նավատորմը Սիգուրդ I արքայի հրամանատարությամբ ժամանեց Արևելյան Միջերկրական։ Աքքա քաղաքում նրան ընդունեց Երուսաղեմի արքա Բալդուին I-ը։ Նրանք երկուսով ձիերով զբոսանքի գնացին Հորդանան գետի ափի երկայնքով, որի ժամանակ Բալդուին I-ը օգնության համար դիմեց Սիգուրդ I-ին մուսուլմանաբնակ նավահանգիստները գրավելու համար։ Սիգուրդի պատասխանեց.

Սակայն արդյունքում նորվեգացի թագավորը համաձայնեց օգնել գրավելու Սիդոն քաղաքը, որը 1098 թվականին ամրացվել էր Ֆաթիմյանների կողմից։

## Պաշարում
Բալդուին I-ի բանակը քաղաքը պաշարեց ցամաքից հենց այն պահին, երբ նորվեգացիները իրենց նավերը դուրս բերեցին ծով, որպեսզի արգելափակեն Սիդոնի նավահանգիստը։ Նավատորմն անհրաժեշտ էր, որպեսզի կանխեր Եգիպտոսից և Տյուրոսից բնակիչներին հասնող օգնությունը։ Սակայն, քաղաքը գրավել հաջողվեց միայն վենետիկյան նավատորմի ժամանումից հետո, 47 օրվա պաշարումից հետո։

Իսլանդացի սկալդ Էյնար Սկուլասոնը տալիս է այդ դեպքերի հետևյալ նկարագրությունը։

## Հետևանքներ
Բալդուին I-ի և Երուսաղեմի պատրիարք Իբելին Առլացու հրամանով, որպես երախտագիտություն ցուցաբերած օգնության, Սիգուրդ I-ը Սուրբ Խաչից մասունք ստացավ։

Սիդոնի՝ իշխանության կարգավիճակով կառավարումը հանձնվեց Եվստաքիոս դե Գրանյեին՝ հետագա Երուսաղեմի թագավորության գունդստաբլին։

## Գրականություն
* France, John: The Crusades and the expansion of Catholic Christendom, 1000—1714
* Jacques, Tony: Battles and sieges
* Phillips, Jonathan: The Second Crusade
* Sidney, Donald og ʻIzz al-Dīn Ibn al-Athīr: The chronicle of Ibn al-Athīr for the crusading period from al-Kāmil fīʼl-taʼrīkh
* Sturlason, Snorre: Heimskringla, *Snorres kongesagaer*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:12-րդ դարի խաչակրաց արշավանքներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ֆաթիմյան խալիֆայության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Վենետիկի հանրապետության ճակատամարտեր
Կագոշիմա (պրեֆեկտուրա)

**Կագոշիմա** (պրեֆեկտուրա)ն (ճապ. 鹿児島県) դա պրեֆեկտուրա է Ճապոնիայից, որը գտնվում է Կյուսյու կղզում։ Այդ քաղաքի մայրաքաղաքն է Կագոշիման։

## Մարզ
thumb|Քարտեզ Կագոշիմա պրեֆեկտուրայի աղբյուր

### Քաղաքներ
thumb|Կագոշիման տիեզերքից
thumb|Սակուրաջիմա և Կագոշիմա քաղաքներ:
thumb|Մակուրազակի
thumb|Քաղաք Ամամի
thumb|Թարումիզու
Տասնինը քաղաքներ գտնվում են Կագոշիմա պրեֆեկտուրայում։

### Շրջաններ
Այդ քաղաքները և գյուղերը գտնվում են ամեն մի շրջանում

### Միաձուլումներ

## Սպորտ եւ հանգիստ
Ոչ մի  բեյսբոլի, կամ ֆուտբոլային ակումբ չի գտնվում պրեֆեկտուրայում։ Բեյսբոլ խաղացողների լավագույն թիմեր......
* Կագոշիմա Պրոֆերակտուրայի  Բեյսբոլի Մարզադաշտ(鹿児島県立球場)
* Կագոշիմա Համայնքային Բեյսբոլի Մարզադաշտ(鹿児島市営球場)
* Իբուսուսկի Համայնքային Բեյսբոլի Մարզադաշտ (指宿市営球場) 
* Յունումոթո Բեյսբոլի Մարզադաշտ (湯之元球場) 
* Կագոշիմա  Պրեֆեկտուրայի Քամոնոյկ Թրաքֆիլդ (鹿児島県立鴨池陸上競技場)
* Կագոշիմա Ֆուրեայ Սպորտլանդիա (鹿児島ふれあいスポーツランド)
* Կագոշիմա Պրեֆեկտուրայի Քամոնոյկ Թրաքֆիլդ (鹿児島県立鴨池陸上競技場) ճամբարի տուն Տոշիբա Ֆուտյու Բրավ Ռուփաս
"Կրիշիմա-Յակու Ազգային Զբոսայգի  ն գտնվում է  Կագոշիմա պրեֆեկտուրայում։

## Քոլեջներ եւ համալսարաններ
* Համալսարան-Կոգոշիմա
* Ազգային ինստիտուտի պիտանիության եւ սպորտի -քաղաք Կանոյա
* Միջազգային Համալսարան Կագոշիմա
* Անաղարտության Սիրտը- համալսարան
* Դաիչի տեխնոլոգիական ինստիտուտը
* Շիգակակուն Համալսարան
* Կագոշիմա Պրեֆեկտուրաի քոլեջ
* Կագոշիմա կանանց Մանուկների Քոլեջ
* Դաիչի մանկական կրթության քոլեջ

## Գիտություն եւ տեխնոլոգիաներ հարմարություններ
* Տիեզերական Կենտրոն Տանեգաշիմա
* Տիեզերական Կենտրոն Ուչինոուրա

## Տրանսպորտ
thumb|Կագոշիմա-Չուո կայան
thumb|Կագոշիմա քաղաքի տրամվայ

### Օդանավակայաններ
* Օդանավակայան-Կագոշիմա
* Օդանավակայան- Ամամի
* Օդանավակայան- Տոկունոսիմա
* Օդանավակայան- Տանեգասիմա
* Յակուշիմա Օդանավակայան
* Օկինոերաբու Օդանավակայան
* Յորոն Օդանավակայան

## Առասպելական էակներ
* Գարափա(Կարրա)
* Իզի
* Իթան-մոմեն

## Քույր-հարաբերություններ
* Մայամի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* Նեապոլ, Իտալիա
* Վրաստանը, ԱՄՆն,սկսած 1966 թվականից դարձել է  քույրը նահանգ
* Ցզյանսու, Չինաստան
* Պրեֆեկտուրա Գիֆու- հուլիսի 27-ին 1971 դարձել է քույրը պրեֆեկտուրայի։

## Դիտեք նաև
* 2006 Կուրիլյան կղզիների երկրաշարժ է տեղի ունեցել
* Սակուրազիմա բողկ
* Կագոշիմա բարբառ
* Ամամի լեզուն, Կունիգամի լեզուն

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Նուսսբաում, Լուի-Ֆրեդերիկ եւ Քեթի բերանը. (2005 թ.): ''Ճապոնիան Հանրագիտարան''. Քամբրիջ, Մասս։ Հարվարդ Համալսարան Փրեսս". ԹԻՎ ISBN 0-674-01753-6; Ս. - ISBN 978-0-674-01753-5; ԿԵՆՏՐՈՆ OCLC [//www.worldcat.org/oclc/58053128 58053128].

* link=|alt=|16x16px  ուղեցույց վիքիճանապարհորդություն
* Պաշտոնական կայք պրեֆեկտուրայի  (անգլերեն)
* Ազգային Արխիվ Ճապոնիայում . .. Կագոշիմա քարտեզ (1891) 

Կատեգորիա:Կյուսյու տարածաշրջան
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ
Բիբլոսի բերդ

**Բիբլոսի բերդ,** բերդ Լիբանանի Բիբլոս քաղաքում։ Կառուցվել է 12-րդ դարում՝ խաչակիրների կողմից, տեղական կրաքարից և հռոմեական կառույցների մնացորդներից։ Պատրաստի կառույցը շրջապատված էր խրամով։ Այն պատկանում է ջենովացի Էմբրիակո ընտանիքին, որի անդամները Գիբալեթի լորդերն էին (այդպես էր կոչվում Բիբլոսը միջնադարում)։

Սալահ ալ-Դինը գրավել է քաղաք բերդը 1188 թվականին և ապազինել պատերը 1190 թվականին։ Ավելի ուշ, խաչակիրները վերադարձան Բիբլոս և վերականգնեցին այն, իսկ 1197 թվականին զբաղվեցին ամրոցի ամրաշինությամբ։ 1369 թվականից ամրոցը ստիպված ետ էր մղել դուրս կիպրական նավերի հարձակումները դեպի Ֆամագուստա։

Բիբլոսի ամրոցն ունի նշանավոր պատմական շենքեր հարևանների համար։ Դրա մոտ են գտնվում եգիպտական մի քանի տաճարներ, փյունիկյան թագավորական դամբարաններ և հռոմեական ամֆիթատրոնը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:ByblosCrusaderCastle1.jpg|Բիբլոսի բերդը
Պատկեր:Byblos_III.jpg|Բիբլոսի բերդ 1959 թվականին
Պատկեր:Byblos_Crusader_Castle_Museum.jpg|thumb|Ցուցադրություն ամրոցի ներսում գտնվող թանգարանում


## Մատենագրություն
* Je m'appelle Byblos, Jean-Pierre Thiollet, H & D, 2005. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բիբլոս ինֆո
* Բիբլոս է MiddleEast.com
* Կայքեր խաչակիրների Մերձավոր Արեւելքում

Կատեգորիա:12-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լիբանանի բերդեր
Կատեգորիա:Լիբանանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Խաչակիրների բերդեր
Վահագն Դարբինյան

**Վահագն Ժիրայրի Դարբինյան** (), հայ բժիշկ, նյարդախտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1992)։ Էպիլեպսիայի եվրոպական ակադեմիայի ակադեմիկոս (1999)։

## Կենսագրություն
1974 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի նյարդաբանության ամբիոնի վարիչը, Կլինիկական բժշկության ինստիտուտի տնօրենը, 1993 թվականից՝ «Էրեբունի» բժշկական էպիլեպսիաբանության հանրապետական կենտրոնի ղեկավար, 1998 թվականից՝ էպիլեպսիային ընդդեմ ազգային միության նախագահ, 2004 թվականից՝ Հայաստանի նյարդաբանների միության նախագահ, ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդաբան։

2000 թվականից եղել է ՌԴ էպիլեպսիայի և միջազգային էպիլեպսիայի միությունների վարչության անդամ։

2006 թվականից բնակվել և աշխատել է Մոսկվայում։

Զբաղվել է նաև երաժշտությամբ (ջազ) ու գեղանկարչությամբ։

## Մահը
Մահացել է քաղցկեղից Մոսկվայում։

## Մեջբերումներ Վահագն Դարբինյանից

## Աշխատություններ
Աշխատանքները վերաբերում են էպիլեպսիայի ախտորոշման և բուժման հարցերին։

* Էպիլեպսիան և պարօքսիզմալ վիճակները։ Կլինիկան, ախտորոշումը և բուժումը, Երևան, 1995։
* Նյարդային հիվանդություններ, ռուս. դասագիրք, 2002 (համահեղինակ)։
* Абдоминальная боль. Неврологические и гастроэнтерологические дифференциально-диагностические аспекты : Учеб. пособие, 1885.
* Современные методы терапии рассеянного склероза : Учеб. пособие, М., 1987.5:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Զենիթ (լուսանկարչական սարք)

thumb|Zenit 12
**Զենիթ** (), ռուսական (նախկինում Խորհրդային Միություն) լուսանկարչական ապրանքանիշ, որն արտադրվում է Մոսկվային հարակից Կրասնոգորսկ քաղաքում գտնվող Կրասնոգորսկի գործարանում՝ սկսած 1952 թվականից, իսկ 1970-ականներց սկսած Բելառուսում գտնվող BeLOMO-ի (Բելարուսի օպտիկա-մեխանիկական ձեռնարկություն) կողմից։ Զենիթ ապրանքանիշը կապվում է 35մմ մեկտեղանոց ռեֆլեքսով տեսախցիկով լուսանկարչական սարքերի հետ։ Դրանցից են «Զորկին»` հեռաչափ տեսախցիկով, «Մոսկվան» և «Իսկրան»՝ միջին ֆորմատի ծալվող տեսախցիկով և «Հորիզոնը» պանարոմիկ (համատեսարանային) տեսախցիկով։ 1960-ական և 70-ական թվականներին Մաշրփրիբորինգթոն ընկերությունը զբաղվում էր դրանց արտահանմամբ շուրջ 74 երկրներ.։
Անվանումը անգլերենում հաճախ գրվում է և արտասանվում է որպես **Zenith**, ինչպես անում է, օրինակ, Միացյալ Թագավորություններում Զենիթ ներմուծող Մեխանիկա-օպտիկական սարքավորումների (TOE) ՍՊԸ-ն (Լոնդոն)։ Այնուամենայնիվ ՄՕՍ-ի 1963 թվականից տեսախցիկ ներմուծող կազմակերպությունները պահպանել են Zenit տարբերանշանը։ Իսկ ավելի վաղ Զորկիի հիման վրա պատրաստված մոդելները մինչ 1963 թվականը պիտակվում էին Zenith տեքստի ձեռագրային ոճով։

## Պատմություն
### Վաղ շրջան
thumb|Zenit, first model, 1952
thumb|Zenit-S (Synchronized), 1955
Վերը նշված Զենիթ սարքի հիմքը հանդիսանում է «Զորկի» հեռաչափ տեսախցիկը (Լայկա տեսախցիկի հին մոդելներների պատճենումով)։ Զորկիի Մեկտեղանոց-ոսպնյակի ռեֆլեքսով տեսախցիկի փոխակերպումը առաջ բերեց հետևյալ պարզագույն փոփոխությունները․ 
հեռաչափ տուփը վերևից հեռացվելով՝ փոխարինվեց հարթ անփայլ ապակով էկրանի և պրիզմայի։ Ներքևում հայելի ավելացվեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուսանկարչական սարքեր
Աշխարհագրական երկայնություն

[thumb|Երկրագնդի տեսքը: [Հասարակածը (մանուշակագույն) երկրագունդը կիսում է երկու հավասար մասերի և միջօրեականները (դեղին) հատում է 90° անկյան տակ: Այդ պատկերի բոլոր հոծ գծերը օրթոդրոմներն են: Դեղին գծերը միևնույն երկայնություն ունեցող գծերն են]]
**Աշխարհագրական երկայնություն**, աշխարհագրական կոորդինատ, որի օգնությամբ որոշվում է Երկրի, Արեգակի, մոլորակների մակերևույթի և երկնոլորտի վրա որևէ կետի դիրքը զրոյական միջօրեականից դեպի արևելք և արևմուտք՝ հաշված աստիճաններով 0°-ից մինչև 180°:

Երկայնությունը՝ λ, երկնիստ անկյուն է տվյալ կետով անցնող միջօրեականի հարթության և զրոյական միջօրեականի հարթության միջև։

Զրոյական միջօրեականի ընտրությունը կամայական է և որոշվում է համաձայնությամբ։ Գրինվիչի միջով անցնող զրոյական միջօրեականը կոչվում է Գրինվիչի միջօրեական։ Բացի Գրինվիչից, որպես զրոյական օգտագործում էին նաև Կադիսի, Փարիզի աստղադիտարանների միջօրեականները, Պուլկովի միջօրեականը և այլն։

0°-ից մինչև 180° երկայնությունները զրոյական միջօրեականից դեպի արևելք կոչվում են արևելյան, իսկ դեպի արևմուտք՝ արևմտյան։ Արևելյան երկայնությունները ընդունված է համարել որպես դրական, իսկ արևմտյան երկայնությունները՝ բացասական։

## Երկայնությունը որոշելու խնդիր
Ծովային նավագնացության նպատակներով լայնության որոշումն իրենից առանձնահատում խնդիր չէր ներկայացնում՝ այն հեշտությամբ հաշվարկվում է Բևեռային աստղի հորիզոնի վերևում անկյան չափման օգնությամբ։ Իսկ երկայնության որոշումը ավելի երկար ջանքեր էր պահանջում։ Առաջատար ծովային տերությունները այդ խնդիրը լուծելու համար խոշոր պարգևներ են խոստացել։

Առաջարկվել են մի քանի աստղագիտական մեթոդներ՝ Յոհան Վերների լուսնային հեռավորության մեթոդը (1514 թվական), Գալիլեո Գալիլեյի Յուպիտերի արբանյակների դիրքի մեթոդը (1612 թվական), սակայն դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ էին բարդ աստղագիտական սարքավորումներ և հաշվարկումներ։

1714 թվականին Բրիտանիայի խորհրդարանը մեծ պարգև է առաջարկել երկայնությունը որոշելու մեթոդի մշակման համար՝ 10 000 £ 60 ծովային մղոն սխալի դեպքում, 15 000 £ (40 մղոն) և 20 000 £ (30 մղոն)։ Վեստ Ինդիա նավարկության ժամանակ այդպիսի ճշգրտությամբ երկայնությունն որոշելու համար պահանջվում էր ժամանակից ոչ ավելի քան 3 վայրկյան հետ ընկնող ժամացույց (ընդ որում, այն ժամանակ ժամացույցը շատ ճշգրիտ համարվում էր այն դեպքում, երբ այն ուներ րոպեի սլաք)։

Ատաղձագործ և ժամագործ-ինքնուսույց Ջոն Հարիսոնը 1749 թվականին հայտնագործել է ժամացույց, որն ավելի ճշգրիտ էր ծովում, քան որևէ այլ ժամացույցը ցամաքում՝ այն հետ էր ընկնում ընդամենը 2 վայրկյան, և նավարկության 45-րդ օրվանից հետո երկայնությունը որոշելու ճշգրտությունը կազմել է ընդամենը 10 մղոն։ Սակայն մինչ այդ խորհրդարանը փոխել է մրցույթի պայմանները՝ այժմ պահանջվում էր ոչ միայն ճշգրտություն, այլ նաև ժամացույցի կոմպակտությունը։ Ի պատասխան Հարիսոնը 1760 թվականին ներկայացրել է նոր մոդել 12 սմ տրամագծով։ Այդ ժամացույցը ստուգվել է դեպի Վեստ Ինդիա երկու նավարկությունների ժամանակ՝ 1761 և 1764 թվականներին։ 1776 թվականի մարտին նրան պարգև են հանձնել։

Այնուամենայնիվ, ժամացույց-քրոնոմետրը թանկ էր և պրակտիկայում կիրառվում էր լուսնային հեռավորության մեթոդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեոդեզիա
Կատեգորիա:Կոորդինատային համակարգեր
Կատեգորիա:Նավագնացություն
Կատեգորիա:Քարտեզագրություն
Բոֆորի բերդ

**Բոֆորի բերդ** (**Բելֆոր**) (, *կալաաթ ալ-շաֆիֆ*, , *միվցար հա-Բոֆոր*, ), խաչակիրների ամրոց Լիբանանի հարավում՝ Նաբատիայում։ Գտնվում է 300 մետր բարձրության վրա՝ Հերմոն լեռներից ոչ հեռու՝ Լիտանի գետի ափին։ Մայրաքաղաք Բեյրութից հեռու է մոտ 100 կմ։

Կառուցվել է 12–րդ դարի սկզբներին խաչակիրների կողմից։ Անունը ստացել է Բելֆոր ամրոցի անվանումից, շեշտելով այսպես կոչված «Բոֆորյան դարպասներ»։

## Պատմություն
1189 թվականին այն շրջապատվել էր Սալահ ալ-Դինի կողմից։

1190 թվականի ապրիլի 22-ին բերդը հանձնվել է Սալահին միայն Ռեջինալդա դե Գրանեի հետ փոխանակման շրջանակներում։ 1240 թվականին՝ Բոֆորի ամրոցը վերադարձվել Դամասկոսի սուլթաններին, բայց արդեն Ալ-Սալիհ Իսմայել անվանումով։

1268 թվականին մամլուքների սուլթան Բեյբարսը գրավել ամրոցը, որից հետո 14-16-րդ դարերում այնտեղ պահպանվում էր հարաբերական անդորր։ 17–րդ դարում այն պատկանել է լիբանանցի արքայազն Ֆախր-ալ-Դին II-ին։ Արդյունքում Մուրադ IV-ի հետ պատերզամից բերդի վերին մասը ամբողջովին ավերվել է։

1782 թվականին Աքքայի նահանգապետը պաշարել է բերդ, գրավել այն և ոչնչացրել մնացած բազմաթիվ ամրությունները։ 1837 թվականի երկրաշարժը ոչնչացրել ամրոցի բազմաթիվ մասեր, և այն օգտագործվել է որպես ոչխարների հոտի և ապաստանի վայր։

Որպես աջակցություն, Ֆրանսիան 1920-1947 թվականներին իրականացրել է բերդի վերականգնման աշխատանքներ։ 1912-1947 թվականներին ամրոցի ավերակները բազմիցս օգտագործվել են արաբական ջոկատների կողմից որպես հենակետեր և հանպատրաստի ամրացում։ 1976 դարձել Պաղեստինի ազատության կազմակերպության բազաներից մեկը և նրա տարածքը օգտագործվել է Իսրայելի հրթիռային հարձակումների համար։ Այս ամենի արդյունքում, սկսած 1976 թվականից մինչև 1980 թվականը բերդը ենթարկվել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի պատասխան հարվածներին։

1982 թվականի հունիսի 7-ից, մինչև իսրայելական «Աշխարհը Գալիլեայում» գործողությունը, Բոֆորի ամրոցն արդեն գրավված էր Իսրայելի պաշտպանության բանակի կողմից (ՑԱԽԱԼ)։

1982-2000 թվականներին ամրոցը և մերձակա տարածքը օգտագործվում էր ՑԱԽԱԼ-ի կողմից ինչպես ռազմական բազան, որտեղ կառուցվել են ամրաշինական շինվածքներ։

2000 թվականին ՑԱԽԱԼ-ը լքել է այդ տարածքը, ամրությունն ու բունկերը պայթեցվել էին, այս ընթացքում տուժեց և ամրոցը։

Դրանից հետո ամրոցի հողերը դարձել են Հեզբոլլահ շիա իսլամիստական քաղաքական կուսակցության բազան։

2007 թվականին իսրեյալցի ռեժիսոր Ջ. Սիդարը Ռ. Լեշեմայի գրքի համաձայն նկարահանվել է համանուն ֆիլմ, որը պատմում է ամրոցի տարածքում իսրայելական ռազմական առակայության վերջին օրերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տևտոնական միաբանության բերդեր
Կատեգորիա:Լիբանանի բերդեր
Քսերիգորդոնի պաշարում

**Քսերիգորդոնի պաշարում**, գեներալ Էլհանեշի գլխավորումթյամբ սելջուկների կողմից Քսերիգորդոն ամրոցի պաշարումը, որը գտնվում էր խաչակիր գյուղացիների ձեռքում, Ռենո դը Բրեի գլխավորությամբ։ Բերդի պաշտպանները յոթօրյա պաշարումից հետո մնացել էին առանց ջրի, որի արդյունքում 1096 թվականի սեպտեմբերի 19-ին նրանք հանձնվեցին։ Խաչակիրներից մի քանիսը համաձայնվեցին ընդունել իսլամ, իսկ նրանք, ովքեր անդավաճան մնացին իրենց կրոնին, սպանվեցին։

## Նախապատմություն
Գյուղացի խաչակիրների բանակը 1096 թվականի օգոստոսի 6-ին իջավ Փոքր Ասիա և տեղակայվեցին Դրեպան քաղաքի ճամբարում, որրը գտնվում է Նիկեայից հյուսիս-արևմուտք (այն ժամանակվա Իկոնիայի սուլթանության մայրաքաղաքը)։ Երիտասարդ սուլթան Կիլիջ Արսլան I-ը գտնվում էր ռազմական արշավի՝ պայքարելով Դանեշմանդի ամիրաների հետ։
 
Խաչակիրների գլխավոր բանակին սպասելով՝ անկազմակերպ գյուղացի-խաչակիրները սկսեցին հարձակվել շրջակա գյուղերի վրա։ Նրանք ջակատներ էին կազմել և նույնիսկ հաղթել Նիկեան կայազորին, երբ վերջինս փորձում էր նրանց կանգնեցնել։ Ռենո դե Բրեյը ղեկավարել է 6000 գերմանացիներից բաղկացած ջոկատը, կանգոբրդներ և ալեմաններ, նրանց թվում կային շուրջ 200 ասպետներ։ Ռենոն բավարարված չէր Նիկեայի շրջակայքում կատարած կողոպուտից՝ անցնելով դեպի Քսերիգորդոն, որպեսզի այնտեղ ստեղծի փախուստի համար ռազմակայան։

1096 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Ռենոն հեշտությամբ հաղթել է Քսերիգորդոնի կայազորի հետ։

Կիլիջ Արսլան I-ը գեներալ Էլհանեշին տվեց 15 հազարանոց բանակի ղեկավարությունը, որը հիմնականում կազմված էր նետավոր ձիերից, որոնց նպատակը անկանոնությունները կարգավորելն էր։

## Մարտ
Էլհանեշը ժամանեց երեք օր հետո և սեպտեմբերի 21-ին պաշարեց բերդը։ Թուրքերի ձիավորների շարժման արագությունը անակնկալ մատուցեց գերմանացիներին, քանի որ նրանք պատրաստ չէին պաշարմանը և չպատրաստեցին պահեստամթերքներ։ Ավելին, բերդոում չկար նաև ջուր։

327x327px|աջից

Խաչակիրներին օգնություն չմիացավ։ Որոշ հետոզոտողներ նշում են, որ թուրքերը խաչակիրների ճամբար ուղարկել են երկու լրտեսներ, որպեսզի նրանք լուր տարածեին, թե Քսերիգորդոնում նախկինի պես անվտանգ է, և նույնիսկ, որ Նիկեան գրավված է Ռենո դե Պրեեմի կողմից։ Ոմանք էլ նշում են, որ խաչակիրների առաջնորդները ոչ մի կերպ չէին կարողանում համաձայնության գալ միմյանց հետ, մինչև վերջապես հոկտեմբերին լուր չստացան Քսերիգոդոնի շրջափակման մասին։

Ութ օրվա ընթացքում խաչակիրները դիմադրում էին ծարավին, կրակոցների անձրևին և թուրքերի ծխի գրոհներին։ արդյունքում գերմանացիների առաջնորդը առաջարկեց հանձնվել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Krey, August. C.. The First Crusade: The Accounts of Eyewitnesses and Participants. [S.l.]: Princeton University Press, 1921
* Runciman, Steven. A History of the Crusades: The First Crusade and the Foundation of the Kingdom od Jerusalem. [S.l.]: Cambridge University Press, 1951. ISBN 0-521-06161

Կատեգորիա:1096
Կատեգորիա:Իկոնիայի սուլթանության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Առաջին խաչակրաց արշավանքի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Խաչակիրների պաշարումներ
Կանտարա

**Կանտարա** (), ամրոց Կիպրոսում։ Գտնվում Կիրենեյան լեռների լանջերին՝ Հյուսիսային Կիպրոսում։ Ծովի մակարդակից գտնվում է 630 մետր բարձրության վրա և հնարավորություններ է տալիս  վերահսկել Կարպաս թերակղզու տեղաշարժը և Մեսաորիա հարթավայրը։

## Պատմություն
Ենթադրվում է, որ ամրոցը կառուցվել է բյուզանդացիների կողմից 10–րդ դարում, որպես պատնեշ արաբների հարձակումներից։ Ինչպես Սուրբ Իլարիոնի բերդ, Կանտարան կառուցվել է ուղղափառ վանքի տեղում, ինչի մասին հիշեցնում է լեռան գագաթում պահպանված մի կաթոլիկական մատուռ։

Պատմական տարեգրություններում ամրոցն առաջին անգամ հիշատակվում է 1191 թվականին կապված գրավել Կիպրոս կղզու գրավման հետ (այն գրավել է Ռիչարդ I Առյուծասիրտը)։ Ամրոցն այդ տարիներին հանդիսացել է բյուզանդացի բռնատիրող  Իսահակ Կոմնենոսի ապաստարանը։

1228 թվականին ամրոցը շատ է տուժել լոմբարդցների պաշարման ժամանակ, և այն ստիպված է գրեթե ամբողջությամբ վերականգնվել։ Հետագայում, կորցնելով իր ռազմավարական նշանակությունը, այն օգտագործվել է տեղական ազնվականների կողմից որպես փոխաբեռնման կետ լեռնային ուլերի և ընձառյուծների որսի համար։

## Աղբյուրներ
* Замок Кантара. Фрагмент из книги: Коровина А. К., Сидорова Η. А. Города Кипра.// www.cyprusexplorer.globalfolio.net

## Արտաքին հղումներ
* Կանտարա ամրոցի լուսանկարները 

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիպրոսի ամրոցներ
Ֆիլոկոլո

**«Ֆիլոկոլո»** () Ջովանի Բոկաչչոյի վեպը, որը հիմնված է «Ֆլուար եւ Բլանշեֆլոր» միջնադարյան հովվերգական վեպի վրա։ Բոկաչչոի այս ասպետական արձակ ստեղծագործությունը, դասական վեպին ավելի նման է, քան նրա ֆրանսիական բնօրինակը։

Աղբյուրի հետ համեմատած, Բոկաչչոն ավելի է ընդլայնում հերոսուհու ծնողների՝ Լելիոյի և Ջուլիայի, պատմությունը, սյուժետին լրացնելով Ֆլուարի և Բլանշեֆլորի ժամանումը Հռոմ և նրան ծնողների մահվան վայրը վերադառնալը։ Լելիոյի և Ջուլիայի պատմությունը իր պատմական և կեղծ պատմական ատրիբուտներով, իր կատարածաբանական ճարտասանությամբ երիզապատում է Ֆլորիայի և Բյանկեֆորեի պատմությունը, որը համարվում է կոմպոզիցիոն պլանի հիմքը։

Ֆիլոկոլոն՝ կեղծանուն է, որը վերցվել է Ֆլորիո բառից, ինչը հունարենից թարգմանաբոր նշանակում է «տանջված սեր»։

## Սյուժե
Հայտնի հռոմեացի Քվինտ Լելի Աֆրիկացին, ով ապրում էր երջանիկ ամուսնության մեջ իր երիտասարդ և գեղեցիկ կնոջ Ջուլիա Տոպացցիի հետ, բայց չուներ երեխաներ, Սուրբ Հակոբին երդում է տալիս, որ կխոնարհվի իր գերեզմանի առջև, եթե իր օրհնությամբ երջանիկ դարձնի նրա սերունդը։ Սուրբ Հակոբի սրբավայրի ճանապարհին նրանք հանդիպում են իսպանացի թագավոր Ֆելիչեի զորքերին, ով որոշել էր, որ ուխտավորների մի փոքր ջոկատը, կարող է զենք հանդիսանալ հռոմեացիների դեմ պայքարում։ Լելիոն զոհվում է ճակատամարտում, իսկ որոշ ժամանակ անց ծննդաբերության ժամանակ մահանում է այրի Ջուլիան։

Հիմնական սյուժեն (Ֆլորիոի և Բյանկեֆորեի սիրո ծնունդը, բաժանումը՝ Ֆլորիոն գնում է սովորելու, Բյանկեֆորեն վաճառվում է ստրկության, փնտրտուկներ, հանդիպում) Բոկաչչոն անփոփոխ է թողնում։ Ավելացվել է Ֆիլենոյի հատվածը, ով Ֆլորիոյի թշնամին էր, որը կտրվում է Ֆիլենոի առվակի վերածվելով։

## Արտաքին հղումներ

* Андреев М. Л. Рыцарский роман в эпоху Возрождения. М., 1993, с. 93-102.

Կատեգորիա:Իտալերեն վեպեր
Կատեգորիա:14-րդ դարի վեպեր
Կատեգորիա:Ասպետական վեպեր
Պասադոբլ

thumb|Պասոդոբլ կատարող զույգ

**Պասոդոբլ**, իսպանական պար, որը կապվում է ցլամարտի հետ (կորիդա)։ Նախկինում այս պարն անվանվել է «իսպանական մեկ քայլ», քանի որ քայլերը բաժանվում են մեկ հաշվի հետ։ Պարող զույգի մեջ տղան մարմնավորում է ցլամարտիկին, իսկ աղջիկը՝ նրա մուլետան (մատադորի ձեռքի կարմիր կտորը) կամ ցուլը։ Երաժշտությունը նույնպես համապատասխանում է ցլամարտի երաժշտությանը։ Առաջին ցլամարտերը անցկացվել են Կրետե կղզում, բայց միջնադարում նրանք մեծ տարածում են ստացել նաև Իսպանիայում։ Պասադոբլ պարը առաջին անգամ կատարվել է Ֆրանսիայում 1920 թվականին։ 1930-ականներին այն արդեն մեծ հեղինակություն ուներ Փարիզի բարձր հասարակության շրջանում։ Այդ պատճառով էլ պարի մեջ շատ քայլեր ու ձևեր ֆրանսերեն անվանում ունեն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այս պարն ընդգրկվել է լատինաամերիկյան պարերի ծագման մեջ։ Պասադոբլի առանձնահատուկ գիծը պարողների մարմնի դիրքն է. բարձր պահված կրծքավանդակ, գլուխը՝ հստակ ֆիքսված դիրքում, իսկ որոշ շարժումներում այն թեքվում է վեր ու վար։ Մարմնի նման դիրքը համապատասխանում է ցլամարտիկի շարժումների բնույթին։ Շարժումներն ինքնին մեկնաբանվում են որպես ցլամարտիկի և ցլի պայքար։

Կատեգորիա:Իսպանական պարեր
Օռ Եհուդա

**Օռ Եհուդա** (), քաղաք Իսրայելում, Թել Ավիվի մարզում, այնտեղ, որտեղ գտնվել է աստվածաշնչյան Կֆար Օնո քաղաքը։

Հիմնադրվել է 1949 թվականին, որպես Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների էմիգրանտների ճամբար, քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1988 թվականին։

Բնակչությունը՝ : Տարածքի մակերեսը կազմում է 5 կմ²։

## Կրթություն
2000 թվականին Օռ Յեհուդայում կար 14 դպրոց և 5147 աշակերտ (8 նախակրթարան՝ 2894 աշակերտով, 6 ավագ դպրոց՝ 2,253 աշակերտով)։

## Քույր քաղաքներ
*  Շարլոտենբուրգ-Վիլմերսդորֆ, Գերմանիա
*  Միլուոքի, ԱՄՆ (1978 թվականից)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:PikiWiki Israel 11308 Cities in Israel.JPG|Բարձրահարկ շենքեր Օռ Եհուդայում
Պատկեր:Memorial to Iraqis in Or Yehuda.jpg|Օռ Եհուդայում Իրաքից նվիրված հուշարձան
Պատկեր:PikiWiki Israel 9028 square in or yehuda.jpg|Շրջանցիկ ճանապարհ Օռ Եհուդայում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1950 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Վերջին տաճարականը

**«Վերջին տաճարականը»** (), չորս ժամ տևողությամբ կանադական մինիսերիալ, որը նկարահանվել է 2005 թվականին *The Last Templar* վեպի հիման վրա։ Ֆիլմը եթեր է հեռարձակվել 2009 թվականի հունվարի 25-ին և 26-ին։

## Սյուժե
Նյու Յորքի Մետրոպելիտեն թանգարանում Վատիկանի գանձերի ցուցադրության բացման ժամանակ ներս են խուժում 12-րդ դարի ասպետների նման հագնված չորս հեծյալներ և գողանում են միջնադարյան գաղտնի սարքը։ Հնէաբան Տեսս Չեյկինը (Միրա Սորվինո) և ՀՖԲ-ի գործակալ Շոն Դելին (Սքոթ Ֆոուլի) շրջում են երեք մայրցամաքներով՝ որոնելով սարքը գողացողներին ու փորձելով բացահայտել Տաճարական ասպետների գաղտնիքը։

## Քննադատությունը Թուրքիայում
«Վերջին տաճարականը» մինիսերիալը քննադատման էր ենթարկվել Թուրքիայում՝ թուրքական պետության տարածքը արաբական աշխարհի մաս ներկայացնելու համար։ Ֆիլմում իրադարձություններն ընթանում են Բոդրում քաղաքում, որ գտնվում է Եգեյան ծովի ափին։ Շարժանկարը ցույց է տալիս այդ թուրքական քաղաքը իբրև լքված անապատ, իսկ իրականում դա կանաչապատ նավահանգիստ է և աշխույժ առևտրական բնակավայր։

## Դերերում
* Միրա Սորվինո - *Տեսս Չեյկին*
* Սքոթ Ֆոլի - *գործակալ Շոն Դելի*
* Վիկտոր Գարբեր - *մոնսենյոր դե Անջելիս*
* Էնթոնի Լեմքե - *Քլայվ Էդմոնտսոն*
* Քեննեթ Ուելշ - *Բիլ Բանս*
* Օմար Շարիֆ - *Կոնստանտին*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* Ֆիլմը ստացել է Էմմի մրցանակ. այն շնորհվել է գործադիր պրոդյուսերներ Ռոբերտ Հալմի ավագին, Ռոբերտ Հալմի կրտսերին և Մայքլ Պրուպասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Վերջին տաճարականը» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Կատեգորիա:2000-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մինիսերիալներ
Կատեգորիա:Կանադական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ասպետների մասին
Կոնստանս II (Անտիոքի դքսուհի)

**Կոնստանս** (, ), Անտիոքի դքսուհի (1130-1163 թթ.)։

1136 թվականին Կոնստանսն տասը տարեկան հասակում ամուսնացել է Ռայմունդ դը Պուատյեի հետ, ով իր երիտասարդ կնոջից երեք անգամ մեծ էր։ Ինաբեի ճակատամարտում Ռայմունդի մահից (1149 թ.) չորս տարի անց՝ 1153 թվականին, Կոնստանսն ամուսնանում է Ռենո դը Շատիլյոնի հետ։

1160 թվականին Ռենո դը Շատիլյոնը գերի է ընկնում մուսուլմանների մոտ (նա տասնվեց տարի շարունակ անհավատների ձեռքերում է մնացել և այդպես էլ այլևս Անտիոք չի վերադարձել)։ Այդ ժամանակներում Կոնստանսի որդին դառնում է չափահաս և հայտարարում է գահի ձեռք բերման իր իրավունքների մասին։ Կոնստանսը չի ցանկանում հրաժարվել գահից և արդեն 1163 թվականին Կիլիկիայից օգնություն էր խնդրում, սակայն Անտիոքի բնակչությունն ըմբոստանում է, իսկ այնուհետև գահընկեց են անում Կոնստանսին և Բոհեմունդ III-ը դառնում է Անտիոքի իշխանը։

## Ամուսիններ
* Ռայմունդ դը Պուատյե (1136-1149 թթ.)
* Ռենո դը Շատիլյոն (1153-1163 թթ.)

## Երեխաններ
* Բոհեմունդ III (1144-1201 թթ.)
* Մարիա դը Պուատյե (1145-1182 թթ.)
* Ֆիլիպ դը Պուատյե
* Բալդուին դը Պուատյե

Կատեգորիա:Անտիոքի դքսուհիներ
Դամպլյո

**Դամպլյո** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլե Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սուասոն շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 02259։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 437 մարդ։

## Տնտեսություն
2011 թվականի տվյալներով 277 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 209-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 68-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 75,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 74,2 %)։ 209 աշխատունակ բնակիչներից 193-ը աշխատում էին (100 տղամարդ և 93 կին), անաշխատանք էին 16-ը (7 տղամարդ և 9 կին)։ 68 անգործունակ մարդկանցից 27ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 19-ը թոշակառու, 22-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Դամպլյոի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Օռ Ակիվա

**Օռ Ակիվա** (, «Ակիվայի լույս»), քաղաք Իսրայելում, Հայֆայի մարզում։

Օռ Ակիվան գտնվում է Հայֆայից 48 կմ հարավ, իսկ Թել Ավիվից՝ 39 կմ հյուսիս հեռավորության վրա։

Բնակչությունը՝ ։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 3.539 կմ²։

## Բնակչություն
Բնակչությունը՝ ։ Որպես այդպիսին՝ դա Իսրայելի՝ ամենաքիչ բնակչություն ունեցող քաղաքն է։ 2001 թվականին բնակչության 99.3% եղել են հրեաներ և ոչ արաբ այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։ Հաշվվում են նաև 154 ներգաղթյալ ընտանիքներ։

2001 թվականի դրությամբ 7,400 եղել են տղամարդիկ, իսկ 7,900-ը՝ կանայք։ Քաղաքի բնակչության 33.7%-ը անչափահաս է՝ մինչև 19 տարեկան, 15.4%-ը՝ 20-29, 20.8%՝ 30-44, 16.3% -ը՝ 45-59, 4.1%-ը՝ from 60-64 տարեկան, իսկ 9.7%-ը թոշակառուներ են։

## Քույր քաղաքներ
*  Մայամի, ԱՄՆ
*  Հնչեշտ, Մոլդովա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք  
*Քաղաքական դահլիճ  

Կատեգորիա:1951 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Բենիկ Հարությունյան

**Բենիկ Նիկոլայի Հարությունյան** (), հայ բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (1992), բուժծառայության գնդապետ։

## Կենսագրություն
1964-1970 թվականներին սովորել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում, 1977-1979 թվականներին՝ Մոսկվայի բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտի վիրաբուժության գծով հատուկ կլինիկական օրդինատուրան,
1987-1989 թվականներին՝ Մոսկվայի Իվան Սեչենովի անվան առաջին բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության գծով դոկտորանտուրան։

## Աշխատանքային գործունեություն
1970-1972 թվականներին եղել է Խորհրդային բանակի գնդի ավագ բժիշկ, 1972-1974 թվականներին աշխատել է Արագածի շրջանում որպես գլխավոր բժշկի բուժական գծով տեղակալ, վիրաբույժ, 1974-1977 թվականներին՝ Վարդենիսի բուժմիավորման գլխավոր բժիշկ,
1979-1980 թվականներին աշխատել է ՀՀ առողջապահության նախարարության բուժական վարչությունում, 1980-1983 թվականներին՝ Մալիի հանրապետության Գաբրիել Տուրէի անվան հոսպիտալում որպես ավագ վիրաբույժ,
1983-1984 թվականներին՝ Չարենցավանի քաղաքային հիվանդանոցում, գլխավոր բժիշկ, վիրաբույժ, 1984-1987 թվականներին՝ Հրազդանի բուժմիավորման գլխավոր բժիշկ, վիրաբույժ, 1990-1993 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի վիրաբուժական հիվանդությունների թիվ 1 ամբիոնի պրոֆեսոր, 1991-1992 թվականներին՝ ՀՀ ԱՆ բուժ-կանխարգելիչ օգնության գլխավոր վարչության պետ, 1992-1993 թվականներին՝ ԵՊԲՀ աղետների բժշկության ամբիոնի վարիչ, 1993-1995 թվականներին՝ ՀՀ ՊՆ Ռազմաբժշկական վարչության պետ, 1993-1997 թվականներին՝ ԵՊԲՀ ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի պետ, 2001 թվականից՝ ՌԴ Բժշկատեխնիկական գիտությունների ակադեմիայի հայաստանյան մասնաճյուղի նախագահ, 2002 թվականից՝ ՀՀ ԱՆ Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 2003-2011 թվականներին՝ ՀՀ ԱՆ Ս. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտի վերականգնողական թերապիայի և կուրորտաբանության ամբիոնի վարիչ, 2010 թվականից՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի խորհրդական ռազմաբժշկական հարցերով, 2011 թվականից՝ ԵՊԲՀ ռեաբիլիտալոգիայի, ֆիզիոթերապիայի և սպորտային բժշկության ամբիոնի վարիչ։

## Անդամակցություն
* «Արցախ» Հայրենակցական ԲՄ նախագահության անդամ (1998)։
* Ռուսաստանի Դաշնության Բնական գիտությունների Ակադեմիայի իսկական անդամ (1998)
* Ռուսաստանի Դաշնության Բժշկա-տեխնիկական գիտությունների Ակադեմիայի իսկական անդամ (2001)։
* «Բալնեոլոգների և կուրորտաբանների հայկական ընկերության» նախագահ (2004)։
* «Առողջապահության կազմակերպիչների միավորում» Հ/Կ նախագահության անդամ (2006)։
* ՀՀ Նախագահին կից Հանրային խորհրդի անդամ, առողջապահության և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի կոլեգիայի անդամ (2008)։

## Մրցանակներ
* ԽՍՀՄ բարձրագույն պարգև, «Առողջապահության գերազանցիկ» մեդալ
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Պիրոգովի մեդալ» շքանշան
* «Գիտության և արվեստի ասպետ» շքանշան
* «Վերնադսկու ոսկե աստղ» շքանշան
* «Չիժևսկու ոսկե մեդալ շքանշան
* «Ռոբերտ Կոխի ոսկե մեդալ»
* ՀՀ զինված ուժերի 20-ամյակի ոսկե մեդալ
* ՀՀ ՊՆ Մարշալ Բաղրամյանի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հաթերք գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հունիսի 8 ծնունդներ
Վիլ վան Գոգ

**Վիլեմինա Յակոբա վան Գոգ** (, առավել հայտնի որպես **Վիլ վան Գոգ** (), ), նկարիչ-պոստիմպրեսիոնիստ Վինսենթ վան Գոգի և վաճառական Թեոդորուս վան Գոգի փոքր քույրը, ֆեմինիստ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1862 թվականին։ Կյանքի սկզբնական շրջանում ապրել է Գրոտ-Զյունդերտների ընտանիքի հետ, խնամել հիվանդներին՝ լինելով բուժքույր։ 1880-ական թվականներին նամակագրություն է ունենում մեծ եղբոր՝ Վինսենթի հետ, ով ապրում էր Ֆրանսիայում։ Եղբոր մահից հետո՝ 1890 թվակականին, նա հիվանդանոցում աշխատանք է ստանում, որտեղ էլ կազմակերպում է «կանանց աշխատանքների ազգային ցուցահանդես» (1898)։ Ցուցահանդեսը մեծ հաջողություն է ունենում՝ բերելով 20 000 գուլդեն։ Այս միջոցներն ուղղվել են Նիդերլանդների կանանց կազմակերպությունների կարիքները հոգալուն։

### Հոգեբուժարան
1902 թվականին Վիլին հոսպիտալացրին և շուտով ուղարկեցին Էրմելոյի հոգեբուժարան՝ թուլամտություն ախտորոշմամբ։ Կինը հոգեբուժարանում է մնացել մոտ 40 տարի և մահացել 1941 թվականի մայիսին՝ Նիդերլանդներում գերմանական բռնակալության ժամանակահատվածում։

## Գրականություն
* Anonymous (initialled "H.H.H." and "W.F.d.C.H.")։ *Van Gogh, 's-Gravenhage*, Nederland's Patriciaat 50, 1964, pp.&nbsp;171–183
* Berger, Renate: *Willemina Jacoba van Gogh (1862–1941): "Du bist sehr tapfer, liebe Schwester"*, in: *Schwestern berühmter Männer. Zwölf biographische Porträts*, ed. Luise F. Pusch, Insel, Frankfurt am Main, 1985, pp.&nbsp;453–485 ISBN 3-458-32496-8

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն 
* Յուրի Վիսեր. Վիլ վան Գոգ 
* Վինսենթ վան Գոգ. Վիլ վան Գոգի դիմանկար 

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի ընտանիք
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Դանի Լամբերսի

**Դանի Լամբերսի** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վերվեն շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 02256։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 132 մարդ։

## Տնտեսություն
2011 թվականի տվյալներով 82 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 52-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 30-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 63,4 %, 1999 թվականին եղել է 76,5 %)։ 52 աշխատունակ բնակիչներից 47-ը աշխատում էին (25 տղամարդ և 22 կին, անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 30 անգործունակ մարդկանցից 7-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 12-ը թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Դանի Լամբերսի 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Airplanes

**«Airplanes»**, ռեփեր B.o.B-ի երկրորդ սինգլը, B.o.B Presents: The Adventures of Bobby Ray ստուդիական ալբոմի համար, դուետը կատարվում է Paramore խմբի Հեյլի Ուիլյամսի հետ]։ Երաժշտության և բառերի հեղինակները հիփ-հոփ Kinetics & One Love-ի անդամներն են։ Սինգլը թողարկվել է ռադիոյով 2010 թվականի ապրիլի 27-ին. Сингл появился в радиоэфире 27 апреля 2010 года։ Երգի երկրորդ տարբերակը կոչվում է «Airplanes, Part II», Էմինեմի մասնակցությամբ, որը առաջադրվել է «Գրեմմի 2011»-ին, լավագույն դուետային փոփ-կատարում անվանակարգում։

## Երգի մասին
Մի հարցազրույցում Հեյլի Ուիլյամսը ասել է, որ նա համաձայնել է մասնակցել ձայնագրմանը, քանի որ սիրում է երգել։ B.o.B-ն ասում էր, որ ինքը միշտ եղել է «Հեյլիի երկրպագուն» և նա չէր սպասում, որ Հեյլին այսքան շուտ կընդունի առաջարկը, երկուսով ձայնագրել են երգը և այլևս հանդիպելու ոչ մի առիթ չեն ունեցել։ B.o.B-ն ու Հեյլի Ուիլսը առաջին անգամ հանդիպել են MTV Video Music Awards 2010-ում երգի կատարման համար։

## Տեսահոլովակ
Հեյլի Ուիլյամսի կադրերն ավելի քիչ են, քան B.o.B-ինը, քանի որ երբ սկսվել են տեսահոլովակի նկարահանումները, սկսվել են նաև Ուիլյամսի և Paramore-ի հյուրախաղերը։ Տեսահոլովամի ռեժիսորը դարձավ Հիրո Մուրայինը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2015 թվականի հունիսի 15-ին։

## Airplanes, Part II
Երգի երկրորդ տարբերակն անվանել են «Airplanes, Part II», որը ներառում է երկու քառյակ B.o.B-ի կատարմամբ և մի քառյակ էլ՝ Էմինեմի. Музыкальная аранжировка осталась такой же, как в оригинале։ Երաժշտական դաշնակումը նույնն էր, ինչպես օրիգինալ տարբերակը։ Հիմնականում փոխվել են բառերը՝ Էմինեմի և B.o.B-ի զրույցի ժամանակ։ B.o.B-ը տեղադրել է մի երգ իր Twitter-ի պաշտոնական կայքում՝ ավելացնելով, որ ցանկանում է մնալ կայքում և ներկայացնել իր մյուս երգը։

B.o.B, Eminem, և Քեյշա Քոուլը (Հեյլի Ուիլյամսի փոխարեն), որպես խումբ կատարեցին երգը BET Awards 2010-ի ժամանակ, 2010 թվականի հունիսի 27-ին, որը ներառում էր նաև Էմինեմի «Not Afraid» երգը։ «Airplanes, Part II»-ը առաջադրվել է «Գրրեմմի» մրցանակի, 2011 թվականին, որպես լավագույն դուետային փոփ-կատարում։

## Հիթ-շքերթներ և Հավաստագրումներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Հորիզոնական

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Եզրափակիչ չարթեր
{|class="wikitable sortable" border="1"
|-
!scope="col"| Չարթ(2010)
!scope="col"| Դիրք
|-
|-
| Ö3 Austria Top 75
|align="center"|35
|-
| Ultratop Flanders
|align="center"|51
|-
| Ultratop Wallonia
|align="center"|91
|-
| Canadian Hot 100
|align="center"|8
|-
| European Hot 100
|align="center"|37
|-
| Media Control AG
|align="center"|23
|-
| Dutch Top 40
|align="center"|50
|-
| UK Singles
|align="center"|7
|-
| *Billboard* Hot 100
|align="center"|6
|-
| Pop Songs
|align="center"|2
|-
| Rap Songs
|align="center"|11

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:2010 սինգլներ
Կատեգորիա:B.o.B երգեր
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Բելվուարի բերդ

**Բելվուարի բերդ** (,  *Կոհավ ա Յարդեն*), Հիվանդախնամների միաբանության ամրոց, որը գտնվում է Նաֆտալիի բարձրավանդակում, Գալիլեայի ծովից 20 կմ դեպի հարավ հեռավորության վրա, գտնվում է 500 մետր Հորդանան գետի հովտից բարձր դիրքում։ Սկզբում եղել է ֆրանսիական ազնվական Վելոսայի ֆեոդալական կալվածք, ով ապրել է Տիվերիադում։

Վելոսը այս տարածքը վաճառեց Հիվանդախնամների միաբանությանը 1168 թվականին, որոնք էլ այստեղ բերդ կառուցեցին։ Ամրությունը մնացած բերդերից տարբերվում է իր սիմետրիականությամբ, ուղղանկյունաձև պատերով, ամրապնդվել է անկյունային քառակուսի աշտարակներով և կողմերով, ներքուստ շրջապատված է չորս անկյունային աշտարակների հետ քառակուսի բնակարններով և մեկ՝ արևմտյան մասում գտնվող աշտարակով։ Ներքուստ կամարները այնպիսի ամրություն ունեն, որ նույնիսկ ծանր պաշարմանը կարող են դիմանալ։

Բելվուարի ամրության դիմաց դրված էր մեկ եզակի նպատակ՝ լինել մուսուլմանների ճանապարհի հիմնական խոչընդոտը, եթե հանկարծ նրանք հարձակվեին Երուսաղեմի թագավորության վրա արևելքից։ 1180 թվականին նա դիմացել է մուսուլմանների հարձակմանը։ 1182 թվականին այստեղ Երուսաղեմի արքա Բալդուին IV-ի և Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ալ-Դինի միջև ճակատամարտ տեղի ունեցավ։

## Բերդի պատմություն
1188 թվականին Սալահ ալ-Դինը պաշարում է բերդը, որի կայազորը 1189 թվականի հունվարի 5-ին հանձնվում է։ 1220 թվականին Դամասկոսի ղեկավարը ոչնչացնում է ամրոցը։

1966 թվականին բերդի տարածքում տեղի են ունենում հնագիտական հետազոտություններ։ 1994 թվականին բերդի մոտակայքում ստեղծվում է քանդակներով զբոսայգի։

## Պատկերասրահ

Bellvoir Israel.jpg|
Belvoir Fortress P1120310 (6972473856).jpg|
Belvoir Fortress P1120324 (7118596649).jpg|


## Աղբյուրներ
* Մետաքսի ճանապարհ։ Իսրայելի պատմություն
* Բելվուարի բերդը Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական էջում (անգլ.)
* Բերդի նկարները
* Крепость Бельвуар на проекте «Замки Мира» (рус.)

## Գրականություն
* Браун Р., По следам крестоносцев: Путеводитель по замкам Израиля. — Модиин: Издательство Евгения Озерова, 2010, 180 էջ, ISBN 978-965-91407-1-8

Կատեգորիա:Իսրայելի բերդեր
Կատեգորիա:Իսրայելի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորության բերդեր
Կատեգորիա:Հիվանդախնամների միաբանության բերդեր
Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Ռամլայի ճակատամարտ (1101)

**Ռամլայի ճակատամարտ**, ռազմական ընդհարում Երուսաղեմի թագավորության խաչակիրների և Եգիպտոսում իշխող ֆաթիմյան դինաստիայի միջև 1101 սեպտեմբերի 7-ին։ Ռամլա քաղաքը գտնվում է Երուսաղեմից Ասկալոն տանող ճանապարհին։ Ասկալոնը հետագայում դարձավ Պաղեստինում ամենամեծ Ֆաթիմյան ամրոցներից մեկը։ 1099-1107 թվականներին ֆաթիմյան վեզիր հայազգի ալ-Աֆդալը Ասկալոնից էր իրականացնում իր հարձակումները նորաստեղծ խաչակրաց թագավորության վրա։ Երկու զորքերը Ռամլայում հանդիպում են երեք անգամ՝ **1101**, 1102 և 1105 թվականներին։

Ճակատամարտում եգիպտացիների հրամանատարն էր Սաադ Ալ-Դաուլան, իսկ խաչակիրներինը՝ Բալդուին I-ը, ում զորքը կազմված էր ընդամենը 260 հեծյալից և 900 հետևակից։ Նա իր զորքը բաժանեց 6 մասի և ուղղեց ընդդեմ եգիպտական տասը հազարանոց զորքին։ Հանկարծակի հարձակումից վախեցած, եգիպտական զորքը շատ արագ նահանջեց։ Խաչակիրները փախուստի դիմած ֆաթիմյաններին հետևեցին մինչև Ասկալոն, որից հետո Բալդուինը վերադարձավ Ռամլա՝ թալանելու եգիպտական ճամբարը։ Այս հաղթանակը ապահովեց Երուսաղեմի թագավորության խաղաղությունը ընթացիկ տարում։

## Գրականություն
*Dupuy, R. E. and T. N. Dupuy, eds. *The Encyclopedia of Military History*. New York: Harper & Row, 1977. ISBN 0-06-011139-9
*Smail, R. C. *Crusading Warfare, 1097–1193*. New York: Barnes & Noble Books, 1995 [1956]. ISBN 1-56619-769-4

Կատեգորիա:12-րդ դարի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Խաչակիրների ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ֆաթիմյան խալիֆայության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորության ճակատամարտեր
Դոմիեր

**Դոմիեր** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սուասոն շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 02267։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 287 մարդ։

## Տնտեսություն
2011 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 186 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 139-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 47-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 74,7 %, 1999 թվականին եղել է 69,7 %)։ 139 աշխատունակ բնակիչներից 124-ը աշխատում էին (71 տղամարդ և 53 կին), անաշխատանք էին 15-ը (9 տղամարդ և 6 կին)։ 47 անգործունակ մարդկանցից 15-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 10-ը՝ թոշակառու, 22-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Դոմիեր 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ակատենո

**Ակատենո** (), մունիցիպալիտետ Մեքսիկայի հարավարևելյան մասում՝  Պուեբլա նահանգում։ Բնակչությունը՝ 8419 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնվել է 1895 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկայի բնակավայրեր
Ակատլան դե Օսորիո

**Ակատենո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Մեքսիկայում, գտնվում է Պուեբլա նահանգում։ Բնակչությունը ըստ 2010 թվականի տվյալների կազմում է 16307 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Մեքսիկայի բնակավայրեր
Սմիթա Պատիլ

**Սմիթա Պատիլ** (մարաթհի` स्मिता पाटील, ), հնդիկ դերասանուհի։ Իր ստեղծագործական կյանքի 13 տարիների ընթացքում նկարահանվել է մոտ 77 կինոնկարում։ 1985 թվականին արժանացել է իր նշանակությամբ չորրորդ` կառավարական Պադմա Շրի պարգևին, արժանացել է Ազգային կինոմրցանակի և Filmfare Awards-ի մրցանակներին։

## Կենսագրություն
Սմիթա Պատիլը ծնվել է Պունայում ` քաղաքական գործիչի ընտանիքում, որտեղ երեխաներից երրորդն էր։ Դպրոցում սովորել է մարաթհի լեզվով։ 1977 թվականին ավարտել է Պունայի կինոյի և հեռուստատեսության ինստիտուտը։ Կինոդեբյուտը կայացել է 1974 թվականին։ Շաբանա Ազմիի հետ միասին նա Շյամ Բենեգալի սիրված դերասանուհիներից էր և նկարահանվել է վերջինիս կողմից բեմադրված յոթ ֆիլմերում, որոնցից են «Գիշերվա վերջը» (1975 թ.), «Գող Չարանդասը» (1975 թ.), «Զարթոնք» (1976 թ.), «Դժվար դեր» (1977 թ.) և այլ կինոնկարներ։ «Դժվար դեր» ֆիլմի համար Սմիթա Պատիլը արժանացել է Ազգային կինոմրցանակի՝ որպես լավագույն դերասանուհի։

Սմիթա Պատիլը ակտիվորեն ելույթներ էր ունենում կանանց իրավունքների համար, նրա կերտած կերպարներն աչքի էին ընկնում խիզախությամբ և ինքնուրույնությամբ։ Սմիթա Պատիլը նկարահանվել է ոչ միայն հինդի, այլ նաև գուջարաթի, մարաթհի և այլ լեզուներով ֆիլմերում։ Հետագա տարիներին նկարահանվել է «Վիրավորի ճիչը» (1980 թ.), «Ձերբազատում» (1981 թ.), «Շակտի» (1982 թ.), «Նվիրված ծառան» (1982 թ.), «Մեղքի զգացում» (1982 թ.), «Շուկայական հրապարակ» (1983 թ.), «Կարմիր պղպեղ» (1986 թ.), «Պարիր, պարիր» (1987 թ.) և այլ ֆիլմերում, որոնց մի մասը թողարկվել են դերասանուհու մահվանից հետո։

## Անձնական կյանքը
Սմիթա Պատիլն ամուսնացել էր դերասան և քաղաքական գործիչ Ռաջ Բաբբարի հետ, ով հանուն Սմիթայի լքել էր իր առաջին կնոջը՝ թատրոնի դերասանուհի Նադիրա Զահիրին։ 1986 թվականի նոյեմբերի 28-ին ծնվել է Սմիթայի որդին՝ այժմ դերասան Պրատիկ Բաբբարը։ Սմիթա Պատիլը մահացել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 13-ին՝ հետծննդյան բարդություններից։

Հնդկական ոչ կառավարական Priyadarshni Academy կազմակերպությունը դերասանուհու մահից հետո սահմանել է Սմիթա Պատիլի անվան պարգև, որով պարգևատրում են կինոարդյունաբերությունում հսկայական ներդրումներ ունեցած անձանց։

## Մասնակի ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Մումբայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ