Դեյվիդ Թոմփսոն

**Դեյվիդ Թոմփսոն** () անգլո-կանադացի մորթի վաճառող, գեոդեզիստ և քարտեզագիր, բնիկ ժողովուրդների կողմից հայտնի որպես «Կու-Կու-Սինթ» կամ «Աստղադիտակ»։ Թոմփսոնի կարիերայի ընթացքում նա ճամփորդել է 90,000 կիլոմետր Հյուսիսային Ամերիկայով՝ քարտեզագրելով մայրցամաքի 4.9 միլիոն քառակուսի կիլոմետր։ Այս պատմական նվաճման համար Թոմփսոնը նկարագրվել է որպես «աշխարհի ամենամեծ գործնական ցամաքային աշխարհագրագետը»։

## Վաղ կյանք
Դեյվիդ Թոմփսոնը ծնվել է Վեսթմինսթերում, Միդլսեքսում, ուելսցի ներգաղթյալներ Դեյվիդի և Անն Թոմփսոնների ընտանիքում։ Երբ Թոմփսոնը երկու տարեկան է եղել, նրա հայրը մահացել է։ Քանի որ այրի մայրը ֆինանսական միջոցներ չուներ, նա Թոմփսոնին՝ 1777 թվականի ապրիլի 29-ին, նրա յոթերորդ ծննդյան նախօրեին, և նրա ավագ եղբորը տեղավորել է Գրեյ Քոութ հիվանդանոցում՝ Վեսթմինսթերի սոցիալապես անապահով երեխաների դպրոցում։

Թոմփսոնն ավարտել է Գրեյ Քոութի մաթեմատիկական դպրոցը, որը հայտնի է եղել նավագնացության և հետազոտման ուսուցմամբ։ Նա կրթությունը ստացել է Թագավորական նավատորմի համար, ներառյալ՝ եռանկյունաչափության և երկրաչափության մաթեմատիկա, գործնական նավագնացություն, ներառյալ նավագնացական գործիքների օգտագործում, լայնության և երկայնության որոշում, արևի, լուսնի և մակընթացության դիտարկումներից նավագնացական հաշվարկների կատարում, քարտեզների և սխեմաների կազմում, հողի չափումներ և լանդշաֆտների էսքիզներ։ Հետագայում նա զարգացրել է այս հմտությունները՝ իր կարիերան կերտելու համար։ 1784 թվականին, երբ Թոմփսոնը 14 տարեկան էր, Գրեյ Քոութի գանձապահը Hudson's Bay Company-ը վճարել է հինգ ֆունտ, որից հետո պատանին դարձել է ընկերության աշակերտ-աշխատակից՝ յոթ տարի ժամկետով՝ որպես գրագիր վերապատրաստվելու պայմանագրով։

Նա նույն տարվա մայիսի 28-ին նավով մեկնել է դեպի Հյուսիսային Ամերիկա՝ լքելով Անգլիան։

## Հադսոնի ծոցի ընկերություն
1784 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Թոմփսոնը ժամանել է Չերչիլ (այժմ՝ Մանիտոբա) և աշխատանքի է անցել որպես գրագիր/քարտուղար՝ արտագրելով Ֆորտ Չերչիլի կառավարիչ Սամուել Հիրնի անձնական թղթերը։ Հաջորդ տարի նա տեղափոխվել է մոտակա Յորք գործարան, և հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում աշխատել է որպես քարտուղար Քամբերլենդ հաուսում և Հադսոնի ծոցի ընկերության Սաութ Բրենչ հաուսում, մինչև 1787 թվականին տեղափոխվել է Մանչեսթեր հաուս։ Այդ տարիների ընթացքում նա սովորել է վարել հաշիվներ և այլ գրառումներ, հաշվարկել մորթիների արժեքը (նշվում էր, որ նա ուներ նաև մի քանի թանկարժեք կաստորի մորթի, նույնիսկ երբ քարտուղարի աշխատավարձը այդքան էլ բարձր չէր), հետևել պաշարներին և կատարել այլ պարտականություններ։

1788 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Թոմփսոնը լրջորեն կոտրել է իր սրունքոսկրը, ինչի պատճառով ստիպված է եղել հաջորդ երկու ձմեռները անցկացնել Քամբերլենդ հաուսում ապաքինվելու համար։ Հենց այս ժամանակահատվածում էր, որ նա զգալիորեն կատարելագործել և ընդլայնել է իր մաթեմատիկական, աստղագիտական և հետազոտական հմտությունները Հադսոնի ծոցի ընկերության հետազոտող Ֆիլիպ Թըրնորի ղեկավարությամբ։ Հենց այս ժամանակ էլ նա կորցրել է աջ աչքի տեսողությունը։

1790 թվականին, երբ նրա աշակերտությունը մոտենում էր ավարտին, Թոմփսոնը խնդրել է հետազոտական գործիքների հավաքածու՝ ընկերության կողմից սովորաբար առաջարկվող բաժանման նվեր հանդիսացող թանկարժեք հագուստի փոխարեն։ Նա ստացել է երկուսն էլ։ Նա անցել է աշխատանքի Հադսոնի ծոցի ընկերությունում որպես մորթի վաճառող։ 1792 թվականին նա ավարտել է իր առաջին նշանակալի հետազոտությունը՝ քարտեզագրելով ճանապարհը դեպի Աթաբասկա լիճ (որտեղ այսօր գտնվում է Ալբերտա / Սասկաչևան սահմանը)։

1793 թվականի փետրվարից մինչև մայիս Թոմփսոնը կատարել է Քամբերլենդ հաուսի երկայնության 34 դիտարկում՝ օգտագործելով լուսնային հեռավորությունները։ Այս դիտարկումների միջին արժեքը կազմել է 102°12′ արևմտյան երկայնություն, ժամանակակից արժեքից մոտ 2 րոպե արևելք։ 34 դիտարկումների միջին սխալը կազմել է մոտ 15 րոպե երկայնություն։ Բրոութոնը (2009) նշում է, որ Թոմփսոնի օգտագործած սեքստանտի տեսակի ճշգրտությունը կազմում էր 15 վայրկյան աղեղ, որը համապատասխանում է 7.5 րոպե երկայնության՝ տալով առանձին դիտարկման ճշգրտության բացարձակ սահման։ Թոմփսոնի միջին արժեքի սխալը մի քանի անգամ պակաս է եղել սրանից։ Այս դիտարկումների վրա նրա ծախսած ժամանակը՝ յուրաքանչյուրի համար մոտ 3 ժամ հաշվարկ, ցույց է տալիս, որ նա հասկանում էր միջին արժեքների ուժը։

Ի ճանաչում նրա քարտեզագրման և հետազոտական հմտությունների, ընկերությունը 1794 թվականին Թոմփսոնին առաջ է քաշել որպես հետազոտող։ Նա շարունակել է աշխատել Հադսոնի ծոցի ընկերության համար մինչև 1797 թվականի մայիսի 23-ը, երբ, հիասթափված հետազոտությունները դադարեցնելու և մորթու առևտրի վրա կենտրոնանալու հրամանից, նա հեռացել է։ Նա քայլել է 130 կիլոմետր ձյան միջով՝ մրցակից Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերությունում աշխատանքի անցնելու համար։ Այնտեղ նա շարունակել է աշխատել որպես մորթի վաճառող և հետազոտող։

## Հյուսիսարևմտյան ընկերություն
Թոմփսոնի որոշումը՝ 1797 թվականին անցնել Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերություն (NWC)՝ առանց սովորական մեկ տարվա ծանուցման, լավ չի ընդունվել նրա նախկին գործատուների կողմից։ Սակայն Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերությունն ավելի աջակցող էր Թոմփսոնի՝ ապագա Կանադայի ներքին տարածքները հետազոտելու և քարտեզագրելու աշխատանքի նկատմամբ, քանի որ նրանք գտնում էին, որ ընկերության շահերից է բխում իմանալ իրենց բնակավայրերի ճշգրիտ տեղադրությունը և դրանց միջև եղած հեռավորությունները։ 1797 թվականին Թոմփսոնին իր գործատուները ուղարկել են հարավ՝ հետազոտելու Կանադա-ԱՄՆ սահմանի մի հատված՝ Սուպերիոր լճից մինչև Վուդս լիճ ջրային ուղիների երկայնքով՝ լուծելու համար 1794 թվականի Ջեյի պայմանագրից բխող տարածքային չլուծված հարցերը, որը կնքվել էր Մեծ Բրիտանիայի և Միացյալ Նահանգների միջև Ամերիկյան հեղափոխական պատերազմից հետո։

1798 թվականին Թոմփսոնն ավարտել էր 6,750 կմ տարածքի հետազոտություն Գրանդ Պորտեյժից, Վինիպեգ լճի միջոցով, մինչև Ասինիբոյն և Միսիսիպի գետերի ակունքները, ինչպես նաև Սուպերիոր լճի երկու կողմերը։ 1798 թվականին ընկերությունն ուղարկել է նրան Ռեդ Դիր լիճ (ներկայիս Ալբերտայի Լակ Լա Բիշ)՝ առևտրային կետ հիմնելու համար։

1804 թվականի հուլիսի 10-ին Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերության տարեկան ժողովում Կամինիստիքվիայում Թոմփսոնը դարձել է ընկերության լիիրավ գործընկեր։ Նա դարձել է «ձմեռող գործընկեր», ով հիմնված էր դաշտում, այլ ոչ թե Մոնրեալում, և նրան շնորհվել է NWC-ի 92 բաժնետոմսերից երկուսը՝ ավելի քան 4,000 ֆունտ արժողությամբ։ Հաջորդ մի քանի սեզոնները նա անցկացրել է այնտեղ՝ ղեկավարելով մորթու առևտրի գործողությունները, բայց դեռ ժամանակ էր գտնում ընդլայնելու իր հետազոտությունները Սուպերիոր լճի  շուրջ ջրուղիների վերաբերյալ։ 1806 թվականի ընկերության ժողովում պաշտոնյաները որոշել են Թոմփսոնին կրկին ուղարկել ներքին տարածքներ։ Լյուիսի և Կլարկի՝ ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող արշավախմբի վերաբերյալ մտահոգությունը դրդել է Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերությանը Թոմփսոնին հանձնարարել դեպի Խաղաղ օվկիանոս ճանապարհ գտնելու խնդիրը՝ Խաղաղօվկիանոսյան հյուսիս-արևմուտքի շահավետ առևտրային տարածքները բացելու նպատակով։

## Ճանապարհորդություններ Կոլումբիա գետի երկայնքով

1806 թվականի ընդհանուր ժողովից հետո Թոմփսոնը ճամփորդել է դեպի Ռոքի Մաունթին հաուս և նախապատրաստվել է արշավի՝ Կոլումբիա գետով դեպի Խաղաղ օվկիանոս հասնելու համար։ 1807 թվականի հունիսին Թոմփսոնը հատել է Ռոքի լեռները և ամառը անցկացրել Կոլումբիայի ավազանը հետազոտելով. նա շարունակել է տարածքի հետազոտությունը հաջորդ մի քանի սեզոնների ընթացքում։ Թոմփսոնը քարտեզագրել և հիմնել է առևտրային կետեր Հյուսիս-արևմտյան Մոնտանայում, Այդահոյում, Վաշինգտոնում և Արևմտյան Կանադայում։ Նրա հիմնած առևտրային կետերի ներառում էին Կուտենեյ հաուսը, Կուլիսպել հաուսը և Սալիշ հաուսը. վերջին երկուսը առաջին առևտրային կետերն էին Ռոքիներից արևմուտք՝ համապատասխանաբար Այդահոյում և Մոնտանայում։ Թոմփսոնի հիմնած այս կետերը ընդլայնել են Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերության մորթու առևտրի տարածքը դեպի Կոլումբիայի ավազանի ջրահավաք տարածք։ Կասկադ լեռներից արևելք Կոլումբիայի գետի ավազանի նրա կազմած քարտեզներն այնքան բարձրորակ և մանրամասն էին, որ շարունաել են օգտակար լինել մինչև 20-րդ դար։

1810 թվականի սկզբին Թոմփսոնը վերադարձել էր արևելք՝ դեպի Մոնրեալ, սակայն ճանապարհին՝ Ռեյնի լճի մոտ, հրաման է ստացել վերադառնալ Ռոքի լեռներ և հաստատել ճանապարհ դեպի Կոլումբիայի գետաբերան։ Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերությունն արձագանքել էր ամերիկացի ձեռնարկատեր Ջոն Ջեյկոբ Աստորի ծրագրերին՝ նավ ուղարկել Ամերիկաների շուրջ՝ Խաղաղօվկիանոսյան մորթու ընկերության առևտրային կետ հիմնելու համար Խաղաղ օվկիանոսի ափին։ Վերադարձի ընթացքում Թոմփսոնին ուշացրել են պեիգան բնիկների զայրացած խումբը Հաուսի լեռնանցքում։ Ի վերջո նա ստիպված էր եղել նոր ճանապարհ փնտրել Ռոքի լեռներով և գտել է այն Աթաբասկա լեռնանցքով։

Դեյվիդ Թոմփսոնն առաջին եվրոպացին էր, որը նավարկել է Կոլումբիա գետի ողջ երկայնքով։ Քեթլ ջրվեժների (1811 թվականի հուլիսի 3) և Կոլումբիա ու Սնեյք գետերի միախառնման վայրի (հուլիսի 9) միջև նա ճամփորդում էր այնպիսի երկրով, որը երբեք եվրոպացիների կողմից այցելված չէր եղել, և ժամանակ էր տրամադրում ճանապարհին գտնվող գյուղերն այցելելուն՝ լավ հարաբերություններ հաստատելու համար, ինչին օգնում էին ծխախոտի առատ քանակությունները։ 1805 թվականին Լյուիսն ու Կլարկը իջել էին Սնեյք գետով և շարունակել Կոլումբիայով։ Հասնելով միախառնման վայր՝ Թոմփսոնը ձող է կանգնեցրել՝ երկիրը Մեծ Բրիտանիայի անունից պահանջելով և հայտարարելով Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերության մտադրությունը՝ այդ վայրում առևտրային կետ կառուցելու մասին։ Շարունակելով իջնել Կոլումբիայով, Թոմփսոնն անցել է Սելիլո ջրվեժի վրայով՝ գրեթե կորցնելով նավակը ժայռերի վրա, և շրջանցեցլ է Դալեսի և Կասկադների ջրվեժների արագահոս հատվածները։ 1811 թվականի հուլիսի 14-ին Թոմփսոնը հասել է մասամբ կառուցված Ֆորտ Աստորիա՝ Կոլումբիայի գետաբերանում, ժամանելով Խաղաղօվկիանոսյան մորթու ընկերության «Տոնքին» նավից երկու ամիս հետո։

Նախքան գետով վեր և լեռներով վերադառնալը, Թոմփսոնը վարձել է Նաուկանեին՝ բնիկ Հավայան բանվորի, որը Ֆորտ Աստորիա էր բերվել Խաղաղօվկիանոսյան մորթու ընկերության «Տոնքին» նավով։ Նաուկանեն, որին Թոմփսոնը Կոքս է անվանել, ուղեկցել է Թոմփսոնին մայրցամաքով մինչև Վերին լիճ, նախքան Անգլիա ճամփորդելը։ Թոմփսոնը ձմեռել է Սալիշ հաուսում, նախքան 1812 թվականին իր վերջնական ճամփորդությունը սկսելը դեպի Մոնրեալ, որտեղ հիմնված էր Հյուսիս-Արևմտյան ընկերությունը։

Իր հրատարակված օրագրերում Թոմփսոնը գրառել է մեծ ոտնահետքեր տեսնելու մասին («որոնք չափում էին տասնչորս դյույմ երկարությամբ և ութ դյույմ լայնությամբ») ներկայիս Ջասպերի մոտ, Ալբերտայում, 1811 թվականին։ Ենթադրվել է, որ այս հետքերը նման էին այն բանին, ինչը հետագայում կոչվել է սասկվոչ։ Այնուամենայնիվ, Թոմփսոնը նշել է, որ այս հետքերը ցույց էին տալիս «փոքր եղունգ յուրաքանչյուր [մատի] ծայրում», ինչը նրան ստիպել է ենթադրել, որ դա արջ էր, բայց նա կասկածներ ուներ՝ ասելով. «Ես կարծում էի, որ դա մեծ ծեր գորշ արջի հետք է, սակայն եղունգների կարճությունը, ոտնաթաթի գնդաձևությունը և դրա մեծ չափը արջինը չէր»։

1807-1812 թվականները նրա կարիերայում ամենամանրակրկիտ ուսումնասիրված տարիներն են և կազմում են նրա ամենատևական պատմական ժառանգությունը՝ Ժայռոտ լեռներով անցնող առևտրային ուղիների զարգացման և դրանց հատող հողերի քարտեզագրման շնորհիվ։

## Արտաքին տեսք և անհատականություն

1820 թվականին անգլիացի երկրաբան Ջոն Ջերեմիա Բիգսբին մասնակցել է ընթրիքի, որը կազմակերպել էր պատվարժան Ուիլյամ ՄաքԳիլիվրեյը իր Շատո Սենտ Անտուան տանը։ Այս առանձնատունը Մոնրեալի *Գոլդեն սքուեր մայլ* թաղամասի վաղ շրջանի կառույցներից էր։ Բիգսբին այս հանդիպման և հյուրերի մասին գրել է իր հետաքրքիր «Կոշիկն ու նավակը» (The Shoe and Canoe) գրքում։ Հատկապես ուշագրավ է նրա տված նկարագրությունը Դեյվիդ Թոմփսոնի մասին։

## Ամուսնություն և երեխաներ
1799 թվականի հունիսի 10-ին Իլ-ա-լա-Կրոսում Թոմփսոնն ամուսնացել է Շարլոթ Սմոլի հետ՝ տասներեք տարեկան մետիս աղջկա, որը շոտլանդացի մորթի վաճառող Պատրիկ Սմոլի և կրի ցեղի մոր դուստրն էր։ Նրանց ամուսնությունը պաշտոնականացվել է տասներեք տարի անց՝ 1812 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Մոնրեալի Շոտլանդական Պրեսբիտերական եկեղեցում։ Նա և Շարլոթը միասին ունեցել են 13 երեխա. նրանցից հինգը ծնվել էին նախքան նրա մորթու առևտրից հեռանալը։ Ընտանիքը հեշտությամբ չի հարմարվել Արևելյան Կանադայի կյանքին. նրանք ապրում էին Մոնրեալում, մինչ նա ճամփորդում էր։ Երեխաներից երկուսը՝ Ջոնը (5 տարեկան) և Էմման (7 տարեկան), մահացել են ասկարիդոզից՝ տարածված մակաբույծից։ Թոմփսոնի մահվան պահին զույգն ամուսնացած էր եղել 57 տարի՝ դառնալով նախաքոնֆեդերացիոն Կանադայում հայտնի ամենաերկար ամուսնությունը։

## Հետագա կյանք

Մոնրեալ վերադառնալուց հետո Թոմփսոնը թոշակի է անցել Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերության առատաձեռն կենսաթոշակով։ Նա հաստատվել է մերձակա Տերբոնում և աշխատել է ավարտին հասցնել իր մեծ քարտեզը՝ Հյուսիսային Ամերիկայի ներքին տարածքների հետազոտման և չափագրման իր ողջ կյանքի ամփոփումը։ Քարտեզն ընդգրկում էր Սուպերիոր լճից մինչև Խաղաղ օվկիանոս ձգվող լայն տարածքը և Թոմփսոնի կողմից հանձնվեց Հյուսիս-Արևմտյան Ընկերությանը։ Թոմփսոնի 1814 թվականի քարտեզը՝ նրա ամենամեծ նվաճումը, այնքան ճշգրիտ էր, որ 100 տարի անց այն դեռ հիմք էր հանդիսանում Կանադայի կառավարության կողմից թողարկվող բազմաթիվ քարտեզների համար։ Այն այժմ պահվում է Օնտարիոյի արխիվներում։

1815 թվականին Թոմփսոնն իր ընտանիքը տեղափոխել է Վիլյամսթաուն՝ Վերին Կանադա, և մի քանի տարի անց նրան վարձեցին հետազոտելու Միացյալ Նահանգների հետ նոր սահմանված սահմանները Վուդսի լճից մինչև Քվեբեկի Արևելյան թաունշիփներ, որոնք սահմանվել էին 1812 թվականի պատերազմից հետո Գենտի պայմանագրով։ 1843 թվականին Թոմփսոնն ավարտել է իր ատլասը՝ Հադսոնի ծովածոցից մինչև Խաղաղ օվկիանոս տարածաշրջանի։

Այնուհետև Թոմփսոնը վերադարձել է հողատիրոջ կյանքին, սակայն շուտով ֆինանսական անհաջողությունը կործանել է նրան։ 1831 թվականին նա այնքան խորն էր պարտքերի մեջ խրվել, որ ստիպված է եղել աշխատանք ստանձնել որպես հետազոտող Բրիտանական Ամերիկյան հողային ընկերությունում՝ իր ընտանիքին ապահովելու համար։ 1845 թվականին նա ստիպված է եղել տեղափոխվել իր դստեր և փեսայի մոտ։ Նա սկսել է աշխատել մայրցամաքի հետազոտման իր կյանքը պատմող ձեռագրի վրա, սակայն այս նախագիծը մնացել է անավարտ, երբ 1851 թվականին նա լիովին կորցրել է տեսողությունը։

## Մահը և հետագա շրջանը

Թոմփսոնի քարտեզագրած տարածքը կազմում էր 3.9 միլիոն քառակուսի կիլոմետր վայրի բնություն (մայրցամաքի մեկ հինգերորդը)։ Նրա ժամանակակիցը՝ մեծ հետազոտող Ալեքսանդր Մակենզին, նշել է, որ Թոմփսոնը տասը ամսում արել է ավելին, քան ինքը կարող էր անել հնարավոր երկու տարում։

Չնայած այս նշանակալի նվաճումներին, Թոմփսոնը մահացել է Մոնրեալում գրեթե անհայտության մեջ 1857 թվականի փետրվարի 10-ին, նրա ձեռքբերումները գրեթե չեն ճանաչվել։ Նա երբեք չի ավարտել մորթու առևտրում անցկացրած իր 28 տարիների մասին գիրքը, որը հիմնված է եղել իր 77 դաշտային նոթատետրերի վրա։ 1890-ականներին երկրաբան Ջ.Բ. Թիրելը վերակենդանացրել է Թոմփսոնի գրառումները և 1916 թվականին հրատարակել է դրանք որպես «*Դեյվիդ Թոմփսոնի պատմություն*»՝ որպես Շամպլեն ընկերության ընդհանուր շարքի մաս։ Թոմփսոնի կյանքի և աշխատանքների հետագա հրատարակությունները և վերաքննությունները հրապարակվել են 1962 թվականին Ռիչարդ Գլովերի, 1971 թվականին Վիկտոր Հոփվուդի և 2015 թվականին Ուիլյամ Մորոյի կողմից։
Թոմփսոնի մարմինը թաղվել է Մոնրեալի Մաունթ Ռոյալ գերեզմանատանը՝ չնշված գերեզմանում։ Միայն 1926 թվականին Ջ.Բ. Թիրելի և Կանադայի պատմական ընկերության ջանքերի շնորհիվ տեղադրվել է տապանաքար՝ նրա գերեզմանը նշելու համար։ Հաջորդ տարի Թոմփսոնը դաշնային կառավարության կողմից ճանաչվել է որպես Ազգային պատմական անձ՝ այդպիսի ամենավաղ նշանակումներից մեկը։ Այդ կարգավիճակն արտացոլող դաշնային հուշատախտակը գտնվում է Ալբերտայի Ջասպեր ազգային պարկում։ Միևնույն ժամանակ, Թոմփսոնի ձեռքբերումները կենտրոնական պատճառներ են այլ ազգային պատմական նշանակումների համար՝
** Դեյվիդ Թոմփսոնը Կոլումբիա գետի վրա՝ Ազգային պատմական իրադարձություն, նշված Կասթլգար, ԲԿ-ում
** Աթաբասկա անցք՝ Ազգային պատմական վայր (ԱՊՎ), Ջասպեր ազգային պարկում
** Բոուտ էնքամփմենթ ԱՊՎ, ԲԿ
** Հաուս անցք ԱՊՎ, Բանֆ ազգային պարկ, Ալբերտա
** Կուտենեյ հաուս ԱՊՎ, ԲԿ
** Ռոքի Մաունթին հաուս ԱՊՎ, Ալբերտա

1957 թվականին, նրա մահից հարյուր տարի անց, Կանադայի փոստային վարչությունը պատվել է նրա հիշատակը՝ տեղադրելով նրա պատկերը փոստային նամականիշի վրա։ Ալբերտայի Դեյվիդ Թոմփսոն մայրուղին անվանվել է նրա պատվին, ինչպես նաև Դեյվիդ Թոմփսոն ավագ դպրոցը՝ մայրուղու կողքին՝ Լեսլիվիլի մոտ, Ալբերտայում։ Կան նաև երկու Դեյվիդ Թոմփսոն միջնակարգ դպրոցներ, մեկը՝ Վանկուվերում, և մեկը՝ Ինվերմերում։

Նրա վարպետությունը որպես աշխարհագրագետ այժմ լայնորեն ճանաչված է։ Նրան անվանել են «աշխարհի ամենամեծ ցամաքային աշխարհագրագետը»։

Դեյվիդ Թոմփսոնին նվիրված հուշարձան կա (պահպանվում է Հյուսիսային Դակոտա նահանգի կողմից) Վերենդրի ուրվական քաղաքի նախկին տեղանքի մոտ, Հյուսիսային Դակոտա, որը գտնվում է մոտավորապես 3.2 կմ հյուսիս և 1.6 կմարևմուտք Կարլսրուեից, Հյուսիսային Դակոտա։ Մոնտանայի Թոմփսոն Ֆոլզը և Բրիտանական Կոլումբիայի Թոմփսոն գետը և Թոմփսոն ջրվեժները Բլեբերի գետի վրա նույնպես անվանակոչվել են հետազոտողի պատվին։

2007 թվականը նշանավորե; է Թոմփսոնի մահվան 150-րդ տարեդարձը և Ռոքի լեռները նրա առաջին հատման 200-ամյակը։ 2007-2011 թվականներին Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում պլանավորվել են հիշատակի միջոցառումներ և ցուցահանդեսներ՝ նրա ձեռքբերումները նշելու համար։

2007 թվականին հուշատախտակ է տեղադրվել Գրեյ Քոութ հիվանդանոցի պատին՝ Վեստմինսթերի անապահով երեխաների դպրոցում, որտեղ Դեյվիդ Թոմփսոնը սովորել էր մանուկ հասակում, անգլիացի հեղինակ և հեռուստահաղորդավար Ռեյ Միրսի կողմից։

Թոմփսոնը դարձել է 1964 թվականի Կանադայի Ազգային կինոխորհրդի «*Դեյվիդ Թոմփսոն՝ Մեծ քարտեզագիրը*» կարճամետրաժ ֆիլմի թեման, ինչպես նաև BBC2-ի «*Ռեյ Միրսի Հյուսիսային անապատը*» (Մաս 5) հաղորդաշարի, որը եթեր հեռարձակվել է 2009 թվականի նոյեմբերին։ Նա նաև 2010 թվականի KSPS-TV-ի «**Չքարտեզագրված տարածք. Դեյվիդ Թոմփսոնը Կոլումբիայի սարահարթում**» ֆիլմի թեման է։

Նրան հիշատակվում է Սթեն Ռոջերսի 1981 թվականի ժողովրդական երգում՝ «Հյուսիս-արևմտյան անցում»։

Ազգային պարկերի ծառայությունը՝ Փարքս Կանադան, 2018 թվականին հայտարարել է, որ անվանակոչել է իր նոր հետազոտական նավը, որը կօգտագործվի ստորջրյա հնագիտության համար, ներառյալ ծովի հատակի քարտեզագրումը, և ծովային գիտության համար Խաղաղ, Ատլանտյան, Արկտիկական օվկիանոսներում և Մեծ լճերում։ Այն կլինի հիմնական հարթակը HMS «Էրեբուս» և HMS «Տեռոր» նավերի խորտակման վայրերի ազգային պատմական վայրի հետազոտությունների համար։

Ֆորթ Ուիլյամ պատմական պարկում գտնվող Դեյվիդ Թոմփսոնի աստղագիտական դիտարանը անվանակոչվել է ի հիշատակ Դեյվիդ Թոմփսոնի և նրա հայտնագործությունների։

## Աշխատություններ
* 1814։ Map of the North-West Territory of the Province of Canada
* 1897։ *New light on the early history of the greater Northwest* (edited by Elliott Coues) Volume I; Volume II; Volume III
* 1916։ *[https://www.canadiana.ca/view/oocihm.9_92052/3 David Thompson's narrative of his explorations in western America, 1784–1812]* (edited by J.B. Tyrrell)
* 1950։ *[https://books.google.com/books?id=cJenGAAACAAJ&pg=PP1 David Thompson's journals relating to Montana and adjacent regions, 1808–1812]* (edited by M. Catherine White)
* 1962։ *[https://archive.today/20130101104245/http://link.library.utoronto.ca/champlain/item_record.cfm?Idno=9_96867&lang=eng&query=9_96867&searchtype=Bibrecord&startrow=1&Limit=All David Thompson's narrative, 1784–1812]* (edited by Richard Glover)
* 1974։ *David Thompson's journal of the international boundary survey, 1817–1827։ western Lake Erie, August–September 1819* (edited by Clarke E. Leverette)
* 1993։ *Columbia Journals* (edited by Barbara Belyea)
* 2006։ "Moccasin Miles – The Travels of Charlotte Small Thompson 1799–1812 " Contemporary and Historical Maps։ Charlotte Small (S. Leanne Playter/Andreas N. Korsos|Publisher։ Arcturus Consulting)
* 2006/2007։ "David Thompson in Alberta 1787–1812"; "David Thompson on the Columbia River 1807–1812"; "The Explorations and Travels of David Thompson 1784–1812"; "Posts and Forts of the North American Fur Trade 1600–1870"  Contemporary and Historical Maps։ David Thompson (Andreas N. Korsos|Publisher։ Arcturus Consulting)
* 2010։ Official Documentary of Thompson was released by national geographic, ca.

## Ծանոթագրություններ

## Գրառումներ
* 
* 
* 
* 
* 2006։ "Moccasin Miles – The Travels of Charlotte Small Thompson 1799–1812" Contemporary and Historical Maps։ Charlotte Small (S. Leanne Playter/Andreas N. Korsos|Publisher։ Arcturus Consulting)

## Գրականություն
* 
* 
*  Available online through the Washington State Library's Classics in Washington History collection
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* David Thompson's Narrative of His Explorations in Western America 1784–1812 Vol's I and II, Champlain Society 1916, PDF (B/W) 25.1 MB
* Complete text of David Thompson's ''Narrative'' (Tyrrell edition) Champlain Society digital collection
* Complete text of David Thompson's ''Narrative'' (Glover edition) Champlain Society digital collection
* Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online''
* *[http://www.archives.gov.on.ca/en/explore/online/thompson/index.aspx David Thompson: Map Maker, Explorer and Visionary]*, online exhibit on Archives of Ontario website
* DavidThompson200: bicentennial commemorations of Thompson's explorations
* KSPS Public TV (PBS), , Narrative of David Thompson's life and travels. / Feb 2011
* The Writings of David Thompson edited by William E. Moreau. Three volumes.
* David Thompson Papers, Thomas Fisher Rare Book Library 

Կատեգորիա:19-րդ դարի կանադացիներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Քարտեզագիրներ