Ալիքների բևեռացում

thumb|Ալիքի բևեռացում
thumb|Ալիքի շրջանաձև բևեռացում
**Ալիքի բևեռացում**, լայնական ալիքների բնութագիր, որը ներկայացնում է տատանվող մեծությունների վարքը հարթության վրա՝ ուղղահայաց ալիքի տարածման ուղղությանը։ Երկայնական ալիքի բևեռացում առաջանալ չի կարող, քանի որ տատանման ուղղությունն այդ տիպի ալիքներում միշտ համընկնում է տարածման ուղղության հետ։

Լայնական ալիքը բնութագրվում է երկու ուղղությամբ՝ ալիքային վեկտորով և ամպլիտուդային վեկտորով, միշտ ուղղահայաց է ալիքային վեկտորին։ Ալիքային վեկտորը ցույց է տալիս ալիքի տարածման ուղղությունը, իսկ բևեռացման վեկտորը իրենից ներկայացնում է էլեկտրական դաշտի լարվածության վեկտորը։ Այնպես որ եռաչափ տարածությունում ալիքային վեկտորի շուրջ կա ևս մեկ ազատության աստիճան՝ ալիքային վեկտորի շուրջ պարբերական պտույտ կատարող։

Բևեռացման ալիքի առաջացման պատճառ կարող է լինել՝
* գրգռման աղբյուրում անհամաչափ ալիքի գեներացումը
* ալիքի տարածման միջավայրի անիզոտրոպությունը
* բեկում և անդրադարձում երկու մակերևույթների սահմանին։
Ընդհանուր դեպքում տատանվող մեծության վեկտորի ծայրը հարմոնիկ ալիքների համար բնուգրվում է հարթությունում, ուղղահայաց ալիքի տարածման ուղղությանը, *էլիպս*, այդպիսի բևեռացումը կոչվում է էլիպտիկ։

Կարևորագույն մասնավոր դեպքերից է գծային բևեռացումը, որի ժամանակ գրգռման տատանումներն անց են կացվում որևէ հարթությունում և այդ դեպքում ասում են, որ դա հարթ բևեռացնող ալիք է, և շրջանաձև բևեռացում, որի ժամանակ ամպլիտուդային վեկտորի ծայրը պատկերում է շրջան տատանման հարթության մեջ։ Շրջանային բևեռացումր կախված պտույտի ուղղությունից կարող է լինել աջ կամ ձախ։

Պատկեր:Polarisation rectiligne.gif|Գծային բևեռացում
Պատկեր:Polarisation circulaire.gif|Շրջանաձև բևեռացում
Պատկեր:Polarisation elliptique.gif|Էլիպտիկ բևեռացում


Պատկեր: Linear_polarization_schematic.png|Գծային բևեռացում
Պատկեր: Circular_polarization_schematic.png|Շրջանաձև բևեռացում
Պատկեր: Elliptical_polarization_schematic.png|Էլիպտիկ բևեռացում


## Էլեկտրամագնիսական ալիքի բևեռացում
**էլեկտրամագնիսական ալիքի բևեռացումը**, էլեկտրական կամ մագնիսկան դաշտի լարվածության վեկտորների ուղղորդված տատանման երևույթ է։

### Երևույթի թեորեմ
Էլեկտրամագնիսական ալիքը կարող է ընդլայնվել երկու բևեռացված բաղադրիչների։ Օրինակ՝ բևեռացված հորիզոնական կամ ուղղահայաց։ Ինչպես քվանտային այնպես էլ դասական տեսակետից բևեռացումը կարող է բնութագրվել երկչափ կոմպլեքս վեկտորներով։ Ֆոտոնի բևեռացումը համարվում է q-բիտի իրկանացումներից մեկը։ Արեգակի լույսը համարվում է ջերմային ճառագայթում, չունի բևեռացում, սակայն երկնքի ցրվող լույսը ձեռք է բերում մասնակի գծային բևեռացում։

Անտենաների ճառագայթումը սովորաբար ունենում է գծային բևեռացում։ Եթե ցրվող լույսը բևերացնենք, ապա օգտագործելով բևեռացնող ֆիլտրը մեկ այլ բևեռացմամբ, կարող ենք սահմանափակել լույսի անցումը։ Լույսի ուժգնությունը բևեռացուցիչի միջով անցնելուց հետո՝ ենթարկվում է Մալյուսի օրենքին։ Այդ սկզբունքով է աշխատում հեղուկ-բյուրեղային էկրանները։

Որոշ կենդանի էակներ, օրինակ՝ մեղուները ընդունակ են տարբերել լույսի գծային բևեռացումը, ինչը տալիս է նրանց լրացուցիչ հնարավորություն տարածության մեջ կողմնորոշվելու համար։ Հայտնաբերվել է որ որոշ կենդանիներ, օրինակ՝ ծովախեցգետինը, ընդունակ է տարբերել շրջանաձև բևեռացված լույսը։ Որոշ մարդիկ նույնպես օժտված են լույսի բևեռացումը տարբերելու ունակությամբ, մասնավորապես այդ մարդիկ կարող են վայլել ցերեկային լույսի մասնակի բևեռացման հետ կապված էֆեկտը։

## Արտաքին հղումներ
* Ֆեյնմանի դասախոսությունը բևեռացման մասին

 

Կատեգորիա:Ֆիզիկական օպտիկա
Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսականություն
Կատեգորիա:Ալիքային ֆիզիկա
Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Լուսաքիմիա
Կատեգորիա:Էլեկտրաքիմիա
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկա
Կատեգորիա:Ռադիոտեխնիկա
Կատեգորիա:Ալիքային տեսություն
Կատեգորիա:Ալիքային երևույթներ