Արկղի կրիաներ

**Արկղի կրիաներ** () փոքրիկ ցամաքային կրիաներ են, որոնք պատկանում են Ամերիկյան քաղցրահամ ջրերի կրիաների ընտանիքին։

## Տարածում
Նրանք ապրում են Հյուսիսային Ամերիկայում ՝ ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում։ Բնակվում են Ամերիկայի բոլոր արևելյան և կենտրոնական նահանգներում, Մեքսիկայում, տարածված են հյուսիսային մասերում և Մեքսիկական ծոցի ափերին։ Ապրում են տարբեր բիոտոպներում՝ կիսաանապատներում, անտառներում, թփուտներում, մարգագետիններում։ Հիմնականում տարածված  են խոշոր ջրամբարների ափերին։ Դրանց շատ դժվար է գտնել բնության մեջ՝ իրենց փոքր չափսերի պատճառով։

## Ապրելակերպ և սնուցում
Ունեն ակտիվ ապրելակերպ։ Առավոտյան և երեկոյան ակտիվության գագաթնակետի պահն է, իսկ կեսօրին քնի ժամանակաշրջանն է։ Այն առավել ակտիվ է դառնում  հորդառատ անձրևների և ամպամած եղանակի ժամանակ։ Ձմռանը նրանք ձմեռում են, բացառությամբ մեքսիկական տեսակների, շոգ ամռանը  սկսվում են հանգստի շրջանները։

thumb|right
Բազմացումը սկսվում է գարնանը։ Արուները հետևում են էգերին՝  կծում են նրանց, պտտվում են նրանց  շուրջ,խփում են պատյաններով և այլն։ Էգերը  փոս են փորում և սովորաբար այնտեղ դնում 3-7 ձու, յուրաքանչյուր եղանակին լինում է  3 ձվադրում։ Ձվերից փոքրիկները դուրս են գալիս 50-110 օր հետո, երբեմն էլ՝ դուրս են գալիս հաջորդ գարնանը։ Կրիաների սեռը կախված է ինկուբացիոն ջերմաստիճանից։ Գերության մեջ նրանք ապրում են 30-40 տարի, իսկ բնության մեջ `մինչև 100 տարի։

Ամեն ինչ ուտող կենդանիներ են։ Սննդի մեծ մասը կազմում է բուսական սննունդը, ինչպես նաև միջատներ, որդեր, խխունջներ և ծղոտներ։

## Նկարագրություն
Կրիաների չափսը 10-20 սմ է։ Նրանք ունեն շատ մեծ գմբեթավոր թաղանթ և լանջապանակի պես կառուցվածք, ինչի պատճառով ստացել են իրենց անվանումը։ Այս ծխնու միջոցով նրանք պաշտպանվում են իրենց բնական թշնամիներից։ Լանջապանակի առջևի մասով նրանք ծածկում են գլուխը և առջևի ոտքերը, մնացածը քաշում դեպի խցիկ ՝ դրանով ծածկելով պոչը և հետևի ոտքերը։

thumb|right
Սեռական երկփեղկությունը շատ ցայտուն է՝ Էգերն ունեն ավելի մեծ պատիճ ՝ դեղնավուն կամ բաց կարմիր աչքերով, իսկ արուները ՝ ավելի ցածր և խորը կարմիր աչքերով։

* *Terrapene carolina carolina* Պատյանը կարճ է, լայն և վառ գույներով։ Ծայրամասային թիթեղները գրեթե ուղղահայաց են և փոքր-ինչ կախված։ Ետևի ոտքերին կա չորս մատ։
* *Terrapene carolina major* Ամենամեծ ենթատեսակը՝ երկարավուն պատյանոով, ետևի ոտքերին կա չորս մատ։ 
* *Terrapene carolina triunguis*Կարապկասըը կարմրաշագանակագույն կամ ձիթապտղի գույն ունի՝ մշուշոտ նախշով։ Գլխի վրա և առջևի թաթերին կան նարնջագույն կամ դեղնավուն բծեր։ Արուների գլուխը հաճախ կարմրավուն է։ Ետևի թաթերին սովորաբար լինում են երեք մատ։
* *Terrapene carolina bauri* Պատյանը լուսավոր ճառագայթանման գծերից բաղկացած խայտաբղետ և վառ նախշեր ունի։ Գլխի վրա կա երեք բնութագրական գծեր։ Ետևի ոտքերի վրա սովորաբար կա երեք մատ։
* *Terrapene carolina yucatana*Պատյանը բարձ գմբեթավոր է, կարմրաշագանակագույն կամ ծղոտե գույն ունի, երրորդ ողնաշարային ողը կուզ է, ետևի թաթերի վրա չորս մատ կա։
* *Terrapene carolina mexicana*Կարապակսը երկարաձգված է, բարձր, գմբեթավոր։ Ողնաշարի  երրորդ ողը կուզ է, ետևի թաթերի վրա կա երեք մատ։

## Պատկերասրահ

Florida Box Turtle (Terrapene carolina bauri) (6165877600).jpg
Ornate and desert.jpg
Terrapene ornata ornata.jpg
4-year-old-MaleTerrapeneOrnataLuteola.jpg
Terrapene coahuila at the Columbus Zoo-2011 07 11 IMG 0669.JPG
Terrapene carolina hiding 1.JPG
Box-turtle-cove-mtn-trail-tn1.jpg
Eastern Box Turtle (1046231473).jpg
Eastern box turtle.jpg
In go the legs.jpg
Hatchling eastern box turtle.jpg
Terrapene fg03.jpg|Տեսքը կողքից
Terrapene carolina major 2.jpg


## Արտաքին հղումներ
* http://www.iucnredlist.org/details/21641/0
* http://www.iucnredlist.org/details/21644/0
* http://cherepahi.ru/klassifikacziya-vidov/vidy-cherepax/565-terrapene-carolina-korobchataya-karolinskaya.html
* http://cherepahi.ru/klassifikacziya-vidov/vidy-cherepax/441-terrapene-ornata-ukrashennaya-korobchataya.html 

Կատեգորիա:Կրիաներ