open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մուրթազ Դաուշվիլի

**Մուրթազ Դաուշվիլի** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ, ով կիսապաշտպանի դիրքում հանդես է գալիս Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում և հունգարական «Դիոշդյոր»-ում։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Մուրթազ Դաուշվիլին եղել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսին ներկայացնող «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի սան։ Մեծահասակների ֆուտբոլում իր առաջնամուտը կատարել է 2005 թվականին՝ «Զեստափոնի» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

«Զեստափոնի»-ի շարքերում անցկացրել է յոթ մրցաշրջան և խաղացել Վրաստանի ազգային առաջնության 128 հանդիպումներում։

Իր արտերկրյա ֆուտբոլային կարիերան սկսել է 2012 թվականին՝ տեղափոխվելով ուկրաինական «Լվով»։ Դրանից հետո Մուրթազ Դաուշվիլիին վարձակալել է մեկ այլ ուկրաինական ակումբ՝ «Կարպատներ»-ը։ 2012 թվականի հունիսին նա դարձավ վերջինիս լիակատար խաղացող։

Ներկայումս հանդես է գալիս հունգարական «Դիոշդյոր»-ում։

### Ազգային հավաքականի կազմում
Դուաշվիլին հանդես է եկել Վրաստանի ազգային հավաքականի բոլոր մակարդակներում։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2012 թվականին։

Մինչ այդ ճանաչվել է Վրաստանի ազգային առաջնության 2010-2011 թվականների մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2012 թվականին նա հեղինակել է իր 10-րդ գնդակն ազգային հավաքականի կազմում։

## Տես նաև
* Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մուրթազ Դաուշվիլու մասին լվովյան «Կարպատ»-ի պաշտոնական էջում  

Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Էմիլիոյի կամուրջ

**Էմիլիոյի կամուրջ** (), ներկայումս՝ **Պոնտե Ռոտտո**, ամենահին քարե կամուրջն է Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Սկզբնական փայտե կամուրջը 2-րդ դարում վերանորոգվելով փոխարինվել է քարով։ Կամուրջը հատում է Տիբեր գետը, և նախկինում կապում էր Foro Boario՝ անասնական շուկան Հռոմի Տրաստևերե շրջանին։ Այսօր բնօրինակից պահպանված է միայն մի կամար, որից էլ առաջացել է կամրջի անունը՝ Պոնտե Ռոտտո («Կոտրված կամուրջ»)։

## Պատմություն
մինի|300px
### Անտիկ ժամանակաշրջան
Կամրջի առաջին պատնեշները հավանաբար կանգնեցվել են 2-րդ դարի կեսերին, երբ կառուցվում էր Վիա Ավրելիան։ Ըստ Տիտոս Լիվիոսի կամուրջը գոյություն է ունեցել Ք․ ա․ 192 թվականին։ Առաջին քարե կամուրջը կառուցվել է Ք․ ա․ 179 թվականին Մարկոս Ֆուլվիոս Նոբիլիորի կողմից, սակայն մինչև Ք․ ա․ 151 թվականը շինարարությունը չի ավարտվել։ Կամրջի հիմքերը թվագրվում են այսքան վաղ ժամանակաշրջանի, իսկ կամարները կառուցվել են Ք․ ա․ 142 թվականին։ Կամուրջը կանգուն է մնացել հարյուրամյակներ շարունակ, չնայած վերանորոգվել և վերակառուցվել է կայսրեր Օկտավիանոս Օգոստոսի և հետագայում Մարկոս Ավրելիոս Պրոբոսի օրոք 280 թվականին։

### [[Միջնադար]]
Հռոմեական կայսրության կործանումից հետո կամուրջը վնասվել է մի քանի անգամ գետի վարարումների պատճառով, և յուրաքանչյուր ջրհեղեղ ավելի ու ավելի է փլուզել ընդհանուր կառույցը։ Առաջին ծանր վնասվածքը եղել է 1230 թվականին, որից հետո Գրիգոր XI Պապը վերանորոգել է այն։ Հետագայում ավելի լրջորեն այն վնասվել է 1557 թվականին, սակայն կրկին վերանորոգվել է Գրիգոր XIII Պապի կողմից։ Կամրջի մնացուկների վրա դեռևս պահպանվել են լատիներեն արձանագրություններ, որոնք վկայում են վերջինիս օրոք կատարված վերանորոգումների մասին։ Վերջնական, 1575 և 1598 թվականների ջրհեղեղները կործանեցին նրա արևելյան հատվածը, որից հետո դարեր շարունակ կամուրջը դադարեց որպես այդպիսին գործել։ Տարիներ շարունակ այն ծառայում էր պատնեշ ձկնորսների համար։ 1853 թվականին Պիոս IX միացրեց կամրջի մնացուկները ցամաքին երկաթե հենակներով, սակայն մետաղի ծանրությունը թուլացրեց քարի կառուցվածքային ամբողջականությունը։ Մնացած հատվածը քանդվեց 1887 թվականին, որպեսզի տարածք ազատվեր Պալատինյան կամրջի համար։ Դրանից հետո միայն մի կամար մնաց, որը մինչ օրս կանգուն է։

## Պատկերասրահ

Image:Ponte Rotto with Pons Cestius.jpg
Image:Ponte Rotto arch.jpg
Image:Pons Aemilius, the oldest Roman bridge in Rome, Field of Mars (Campus Martius) (9101322282).jpg
Image:Pons Rotto relief.jpg


## Տես նաև
* Հին հռոմեական ճարտարապետություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, pp.&nbsp;67f., ISBN 0-521-39326-4

## Արտաքին հղումներ
* structurae.net — Pons Aemilius
* www.romeartlover.it — Ponte Rotto
* The Waters of Rome: Tiber River Bridges and the Development of the Ancient City of Rome
Շենդերովի եկամտաբեր տուն

**Շենդերովի եկամտաբեր տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովում, որը գտնվում է Վորոշիլովի պողոտայում (շենք №33): Եկամտաբեր տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում ռոստովցի ճարտարապետ Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Շենքի ճարտարապետությունը անցումային ոճ է էկլեկտիզմից մոդեռն։ Շենդերովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Տունը կառուցվել է XIX դարի վերջում ռոստովցի ճարտարապետ Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Այն պատկանել է երկրորդ գիլդիայի վաճառական Սոլոմոն Իզրաիլևիչ Շենդերովին (1877-՞)։ Շենքի կենտրոնական մասի առաջին հարկը վարձակալում էին առևտրի տարբեր հաստատություններ։ Երկրորդ հարկն օգտագործվել է Ս. Շենդերովի կողմից որպես բնակելի տարածք, այնտեղ են եղել նաև ընդունելության դահլիճները։ Շենքի կողքային մասերում տեղակայված էին բնակարաններ։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո եկամտաբեր շենքն ազգայնացվեց։ 1920-ական թվականներին շենքի առաջին հարկում առևտրային կազմակերպություններ էին, իսկ երկրորդում՝ կոմունալ բնակարաններ։
Տունը տուժել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, կորսվել է կենտրոնական վրանածածկույթը։ 1950-ական թվականներին շենքը վերականգնվեց ճարտարապետներ Մ. Իշունինայի և Գ. Պետրովի նախագծով։ Այդ ժամանակ էլ հայտնվեցին նոր կցակառույցներ։
ձախից|մինի|250x250փքս|Շենդերովի եկամտաբեր տունը հին բացիկի վրա
2000-ական թվականների կեսերին իրականացվել է շենքի վերակառուցում, որի ընթացքում կենտրոնական վրանածածկույթը վերականգնվել է իր սկզբնական տեսքով։ Ներկայումս շենքում տեղակայված է «Ալֆա-բանկի» բաժանմունքը։

## Ճարտարապետություն
Երկհարկանի շենքն ունի П-աձև հատակագիծ։ Գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Վորոշիլովյան պողոտա, կողայինները՝ Սերաֆիմովիչի և Տեմեռնիցկայա փողոցներ։ Գլխավոր ճակատի կենտրոնական հատվածը և անկյունային մասերը ավարտվում են վրանածածկերով ուղղանկյունաձև ատտիկոսներով։ Առաջին հարկը դրվագված է կոպտատաշ քարով։ Ճակատի պատուհանների ձևավորման համար օգտագործվել են բազմաթիվ ծեփակերտ զարդեր՝ կանանց գլուխներ, հերմաներ, ծաղկաշղթաներ, ծաղկեպսակներ, բուսական նախշեր և այլն։ Ճակատի ուղղահայաց մասնատումն ընդգծում են երկրորդ հարկի էրկերներով ելուստավորումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կոնստանտին Բատյուշկով

**Կոնստանտին Նիկոլաևիչ Բատյուշկով** (, ), ռուս բանաստեղծ։ Գործունեությունն սկսել է զինվորական և դիվանագիտական ծառայությամբ։ Աշխարհայացքը ձևավորվել է 18-րդ դարում ֆրանսիական լուսավորիչների գաղափարների ազդեցությամբ։ Մասնակցել է «Արզամաս» գրական խմբակին։ Եղել է, այսպես կոչված, «թեթև պոեզիայի» պարագլուխը։ Գովերգել է բարեկամությունը, սերը, հայրենասիրությունը։ Լավագույն գործերից են՝ «Իմ հանճարը» (1815 թվական), «Տավրիդա» (1817 թվական), «Մեռնող Տասսոն» (1817 թվական)։ Վերջին շրջանի ստեղծագործություններին բնորոշ է անկումայնությունը։ 1822 թվականից տառապել է հոգեկան հիվանդությամբ և դադարել ստեղծագործել։ Բատյուշկովին բարձր են գնահատել Ա․ Պուշկինը, Վ․ Բելինսկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* К. Н. Батюшков. Батюшков: Вечные сны Собрание сочинений, общие работы, воспоминания современников, жизнь поэта, родословная, творчество, библиография, альбом
* К. Н. Батюшков стихи и проза поэта.  Краткая биография.
* К. Н. Батюшков на feb-web. Полное собрание сочинений, монографические исследования
* К. Н. Батюшков Биография, широко представлена критика, монографические работы
* Батюшков в библиотеке поэзии Собрание сочинений, переводы, критика
* Константин Батюшков. Стихи в «Антологии русской поэзии»
* ЧУЖОЕ — МОЁ СОКРОВИЩЕ (Из записной книжки 1817 г.)
* Батюшков К. Н. Собрание стихотворений на stroki.net

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հայերը Ռիո դե Ժանեյրոյում

**Հայերը Ռիո դե Ժանեյրոյում** (), հայկական համայնք Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում։ Համարվում է Բրազիլիայի երկրորդ հայաշատ քաղաքը՝ Սան Պաուլոյից հետո։

Ներկայումս Ռիո դե Ժանեյրոյում ապրում է 2.000 հայ։

## Պատմություն
Հայերը Բրազիլիայում հաստատվել են 19-րդ դարի երկրորդ կեսից, սակայն առավել մեծ տեմպերով Ռիո դե Ժանեյրոն բնակեցվել է հայերով 1920-ական թվականներին։

Ռիոյի համայնքն այժմ գտնվում է հասարակամշակութային կազմավորման շրջանում և ակտիվորեն մասնակցում է Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքային կյանքին։ Ստեղծվել են հասարակական-քաղաքական և մշակութային կազմակերպություններ, եկեղեցական և կրթական հաստատություններ, հայրենակցական, երիտասարդական և տիկնանց միություններ։

Ռիո դե Ժանեյրոյում գործում է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Բրազիլիայի թեմը, որը կազմավորվել է 1983 թվականին։

Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի փոխնախագահ Ստեփան Ներսիսյանի նախաձեռնությամբ Ռիո դե Ժանեյրոյում ապրիլի 24-ը հռչակվել է որպես *«Եղեռնի հիշատակին հայ ժողովրդին հարգանքի տուրքի և զորակցության օր»*։

Ռիո դե Ժանեյրոյի և ամբողջ Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետության հայ համայնքի շահերը ներկայացնում է Բրազիլիայում Հայաստանի դեսպանությունը, որը հիմնադրվել է 2011 թվականին։ Ռիոյի հայերը խոսում են հայերեն և պորտուգալերեն լեզուներով և դավանում քրիստոնեություն։

## Տես նաև
* Հայերը Բրազիլիայում
* Հայերը Սան Պաուլոյում
* Հայ-բրազիլական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլահայեր ըստ քաղաքի
Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո
Ավթանդիլ Կապանաձե

**Ավթանդիլ Կապանաձե** (; ), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ։ Խաղում է հարձակվողի դիրքում։

## Կարիերա
Ավթանդիլը ֆուտբոլով զբաղվել է դեռևս պատանի տարիքից։ Կարիերան սկսել է Թբիլիսիի ֆուտբոլային մի փոքրիկ դպրոցում, իսկ հետո սկիզբ է դրել իր պրոֆեսիոնալ կարիերային՝ խաղալով ԽՍՀՄ-ի բարձրագույն լիգայում։ 1987 թվականին, «Գուրիա» ակումբում ֆուտբոլիստը կարողացել է անցկացնել ընդամենը 2 խաղ։ Այդ ժամանակ թիմը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ-ի բարձրագույն լիգայում։ Այդ մրցաշրջանում Ավթանդիլը տեղափոխվեց «Տորպեդո» ակումբ, որտեղ կարողացավ անցկացնել 9 խաղ։ Հետո՝ 1988 թվականից մինչև 1993 թվականը, ֆուտբոլիստը հանդես եկավ «Մետալուրգ» ակումբում, հետո տեղափոխվեց «Գորդա»։

1993 թվականին Ավթանդիլը տեղափոխվեց ուկրաինական «Տեմպ» ակումբ, որի տնօրենը այդ ժամանակ վրացի բիզնեսմեն Ջումբեր Նիշնանիձեն էր։ Թիմը հանդես էր գալիս ուկրաինական բարձրագույն լիգայում։ Նոր ակումբում նա հանդես էր գալիս ձախ կիսապաշտպանի դիրքում, իսկ նրա եղբայրը՝ Տարիելը, աջ կիսապաշտպանի։ Առաջին մրցաշրջանին թիմը զբաղեցրեց 9-րդ տեղը, սակայն հաջորդ մրցաշրջանում ֆինանսական խնդիրների պատճառով կարողացան զբաղեցնել 17-րդ տեղը, որը խանգարեց թիմին շարունակել պայքարը բարձրագույն լիգայում։

1995/96 մրցաշրջանի առաջին կեսը Ավթանդիլը անցկացրեց Առաջին Լիգայում, հետո տեղափոխվեց Բարձրագույն լիգա՝ «Նիվա» ակումբ։ Այնտեղ նա հանդես էր գալիս հարձակվողի դիրքում, իսկ արդեն 2001 թվականից հանդիսանում թիմի «լիդեր»։  Նաև Ավթանդիլը առաջնության ամենամեծ հարձակվողն էր։ Ուկրաինայում ֆուտբոլիստը անցկացրել է 210 խաղ՝ դառնալով 60 գոլի հեղինակ (Բարձրագույն լիգա՝ 189 խաղ և 57 գոլ, Առաջին լիգա՝ 21 խաղ և 3 գոլ)։

2001 թվականին, 38 տարեկան հասակում Ավթանդիլը տեղափոխվեց ռուսական «Լոկոմոտիվ» ակումբ՝ հանդես գալով Բարձրագույն առաջնությունում։ 2004 թվականին ֆուտբոլիստը ավարտեց կարիերան։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* 1990, 1991/92 թվականների Վրաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր

## Անձնական կյանքը
Ավթանդիլը ունի զույգ եղբայր Տարիել Կապանաձե անունով։ Նա նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։ Կարիերայի մեծ մասը անցկացրել է եղբոր հետ միասին

## Արտաքին հղումներ
*Ավթանդիլ Կապանաձեի պրոֆիլը footballfacts.ru կայքում

Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բառանկիլյա

**Բառանկիլյա** (Barranquilla), քաղաք Կոլումբիայի հյուսիս–արեմուտքում, Ատլանտիկո դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ 61 հազար բնակչություն (1971 թվականին)։ Ծովային և գետային խոշոր նավահանգիստ է․ գտնվում է Կարիբյան ծովի ափին, Մագդալենայի գետաբերանի մոտ։ Առևտրա արդյունաբերական կենտրոն է։ Ունի տեքստիլ, սննդհամի, քիմիական, ցեմենտի, կոշիկի, մետալուրգիական, մետաղամշակման արդյունաբերություն, նա վաշինարան, օդանավակայան։ Արտահանում է սուրճ, կաշի, նավթամթերքներ։ Հիմնադրվել է 1629 թվականին։

## Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է որպես Կոլումբիական ոսկե դարպասներ (): Ներկայումս քաղաքի հիմնադրման ժամանակի մասին ստույգ տեղեկություններ չկան, սակայն քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունները վերագրվում են 1629 թվականին։ Չնայած դրան, տեղի բնակչությունը նախընտրում են հիմնադրման օրը համարել ապրիլի 7-ը, երբ 1813 թվականին ներկայիս քաղաքին գյուղի կարգավիճակ էր տրվել։ 1834 թվականին Բառանկիլյա քաղաքում համարակալված էր 11 հազար 212 մարդ, մի փոքր քիչ քան Սանտա Մարտայում և ոչ քիչ Կարտախենա քաղաքի բնակչության կեսից։ Քանի որ Բառանկիլյա քաղաքը դառնում է խոշոր նավահանգիստ, այդ քաղաքը դրախտ էր համարվում առաջին և երկրորդ համաշխարհային պատերազմների Եվրոպայի էմիգրանտների համար, ինչպես նաև Մերձվոր Արևելքի և Ասիայի էմիգրանտների համար։ Բառանկիլյան Կոլումբիայի առաջին նավահանգիստն էր։ Հարավային Ամերիկայի առաջին օդանավակայանը նույնպես Բառանկիլյայում էր։
thumb|left| Սուրբ Նիկոլաս եկեղեցին

## Հայտնի բնիկներ
* Շակիրա՝ (ծնվել է 1977 թվականին), կոլումբիացի երգչուհի
* Պաուլինա Վեգա՝ (ծնվել է 1993 թվականին), Միսս Տիեզերք 2014
* Սոֆիա Վերգարա՝ (ծնվել է 1972 թվականին), կոլումբիացի դերասանուհի, մոդել, հեռուստահաղորդավարուհի

## Քույր քաղաքներ
*  Բուենոս Այրես, Արգենտինա
*  Տամպա, ԱՄՆ
*  Նանկին, Չինաստան
*  Գաոսյուն, Թայվան
*  Տուլա, Ռուսաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Русская страница о городе Барранкилья
* География и города Колумбии — общие сведения, геогр.карты, фото

Կատեգորիա:1813 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքներ
Բեղ

**Բեղ** կամ **ընչացք**, տղամարդու (հազվադեպ կանանց մոտ, ինչը կապված է օրգանիզմում հորմոնալ շեղումների հետ) վերին շրթունքի վրա գտնվող մազերի ամբողջությունը, ընչացք կամ կենդանիների վերին ծնոտի երկար, ցցված մազերը։ Բեղը դեմքի մազածածկույթի մաս է։ Տղաների մոտ բեղը սկսում է աճել սեռական հասունացման սկզբից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Photos of famous composers' moustaches in recognition of Movember 
* French documentary (52min) about history of moustache   
* Фаресов А И. История бороды и усов . // Исторический вестник, 1904. Т. 98, № 10. С. 174-212. 

Կատեգորիա:Մազեր
Բենտ Սկամելսրուդ

**Բենտ Անդրե Սկամելսրուդ ** (, ), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, հանդես է եկել որպես կիսապաշտպան։ Նորվեգիայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։

## Կարիերա
### Ակումբային
Բենտ Սկամելսրուդն իր կարիերան սկսել է 1986 թվականին. հանդես է եկել նորվեգական Դրյոբակ/Ֆրոգն ԻԼ ակումբում։ 1990 թվականին տեղափոխվել է շվեդական Մալմյո ակումբ, որտեղ անցկացրել է  մեկ մրցաշրջան/։

Սկամելսրուդն առավել հայտնի է նորվեգական «Ռուսենբորգ» ակումբում իր ելույթներով։ Այդ ակումբի կազմում ֆուտբոլիստն անցկացրել է 272 խաղ և խփել 57 գոլ Նորվեգիայի առաջնությունում։ Սկամելսրուդը այդ ժամանակ նորամուտը նշել է Ռուսենբորգ 1991 թվականին մինչև հետագա մրցաշրջանը   դառել է  հաղթող  Թիփելիգայի։ Նորվեգական «Ռուսենբորգ» ակումբի կազմում Սկամելսրուդը 11 անգամ հաղթել է երկրի առաջնությունում, ինչպես նաև 3 անգամ դարձել է Նորվեգիայի գավաթակիր։ Սկամելսրուդը մի քանի մրցաշրջան եղել է «Ռուսենբորգի» ավագ, 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին համարվել է թիմի առաջատար խաղացողներից մեկը ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայում։ 1998 թվականին կարճ ժամանակով տեղափոխվել է Լևերկուզենի «Բայեր» ակումբ։ Ավելի ուշ ընտանեկան պատճառներով վերադարձել է Նորվեգիա։ Իր կարիերան ավարտել է 2002 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո։

### Հավաքականում
1987 թվականից Սկամելսրուդը ելույթ է ունեցել Նորվեգիայի երիտասարդական հավաքականում, որի կազմում խաղադաշտ է դուրս եկել 5 անգամ՝ խփելով 1 գոլ։ Ազգային հավաքականում իր դեբյուտը նշել է 1989 թվականին, երբ մասնակցել է Քուվեյթի հավաքականի հետ ընկերական հանդիպմանը։ Նորվեգիայի հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը խփել է Հարավային Կորեայի հավաքականի դեմ խաղում 1990 թվականի փետրվարի 4-ին. այդ խաղը ավարտվել է 3։2 հաշվով հօգուտ Նորվեգիայի։ 2000 թվականին Սկամելսրուդը հավաքականի հետ միասին մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը։ Այս առաջնությունում նա խաղադաշտ է դուրս եկել 2 անգամ՝ մասնակցելով Իսպանիայի և Հարավսլավիայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Նորվեգիայի հավաքականի կազմում իր վերջին խաղը ֆուտբոլիստն անցկացրել է 2000 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ընդդեմ Հայաստանի հավաքականի։ Սկամելսրուդը Նորվեգիայի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է ընդհանուր առմամբ 38 խաղ և խփել 6 գոլ։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային

; «Ռուսենբորգ»
* Նորվեգիայի չեմպիոն - 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002
* Նորվեգիայի գավաթակիր - 1992, 1995, 1999

### Անհատական
* Կնիկսենի մրցանակ (լավագույն կիսապաշտպան) - 1997
* Կինկենսի մրցանակ *Kniksen’s honour award* - 2001 (Ռոար Ստրանդի հետ)

## Ելույթների վիճակագրություն

## Սկամելսրուդի գոլերը Նորվեգիայի հավաքականում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Վիճակագրությունը ''home.no''  կայքում

Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալմյոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսենբորգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Pizza Hut

**Pizza Hut** (), ռեստորանային ցանց, որն ունի ավելի քան 15 հազար կետ՝  90-ից ավելի պետություններում։ Pizza Hut-ը մտնում է Yum! Brands կազմակերպության մեջ։

Հիմնվել է 1958 թվականին Դեն և Ֆրենկ եղբայրներով, Կանզաս նահանգի, Ուիչիտո քաղաքում։ Մասնագիտացվել է ամերիկյան պիցցայի պատրաստման տարբերակով, ինչպես նաև խավարտների՝ պաստա, հավի թևիկներ, հացիկ և սխտորով հաց։ Ներկայանում է որպես աշխարհի ամենամեծ պիցցերիան։

«Պիցցա հաթ» ռեստորանը բաժանվում է երկու տիպի՝ «Պիցցա հաթ» ընտանեկան ճաշի և արագ սննդի «Պիցցա հաթ էքսպրես»։ Ընտանեկան պիցերիաները տարբերվում են արագ սննդից (ֆասթֆուդից) ավելի բազմատեսակ ուտեստներով, ավելի շատ ռեստորաններով և անձնակազմի ավելի մեծ քանակով։

## Պատմություն
Առաջին Pizza Hut ռեստորանը բացվել է 1958 թվականին, ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգում։ Նրա բացման կապիտալը դարձավ 600 ԱՄՆ դոլար։ Առաջին ռեստորանը ԱՄՆ-ից դուրս բացվել է 10 տարի անց՝ 1968 թվականին Կանադայում։ Ռեստորանային ցանցի բնորոշիչ հատկանիշներից մեկը եղել է պիցցայի առաքումը, այդ փաստը նպաստեց ընկերության հանրահայտության աճին։ Այսօր Pizza Hut ռեստորանային ցանցը ներկա է ավելի քան 101 պետությունում, ինչպես նաև Հայաստանում։ Հայաստանում առաջին անգամ բացվեց 2011 թվականին։

Pizza Hut գովազդային հոլովակում նկարահանվել է Միխայիլ Գորբաչովը։


Pizza Hut at Jinnah Market.jpg|Pizza Hut Իսլամաբադում
Pizza Hut Restaurant Riyadh 02.JPG|Pizza Hut Սաուդյան Արաբիայում
Pizza Hut Guardia Vieja.jpg|Pizza Hut Սանտյագոյում
Pizza Hut Philippines.jpg|Pizza Hut Ֆիլիպիններում
Mall culture jakarta52.jpg|Pizza Hut Ինդոնեզիայում
Pizza hut moscow.jpg|Pizza hut Մոսկվայում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pizza Hut պաշտոնական կայք
* Պիցցա Հատը 374.am-ում 

Կատեգորիա:Պիցցա
Դպրոց (այլ կիրառումներ)

**Դպրոց**, կարող է վերաբերել՝
* Դպրոց - կառույց, որ նախատեսված է ուսուցիչների ուղղորդմամբ աշակերտների ուսուցման համար
* Դպրոց - ամսագիր
* Դպրոց - որևէ արվեստագետի աշակերտների կամ հետևորդների խումբ
Դունայ (այլ կիրառումներ)

**Դունայ**, կարող է վերաբերել՝
* Դունայ - գետ Պինեժսկի շրջանում, Արխանգելսկի մարզում
* Դունայ - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում
Դումանլի (այլ կիրառումներ)

**Դումանլի**, կարող է վերաբերել՝
* Դումանլի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում
* Դումանլի - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում
Դումանդաղ (այլ կիրառումներ)

**Դումանդաղ**, կարող է վերաբերել՝
* Դումանդաղ - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Գայլ գետի ձախ կողմում
* Դումանդաղ - լեռնաշղթա Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Գայլ գետի ձախ կողմում
Դպիր (այլ կիրառումներ)

**Դպիր**, կարող է վերաբերել՝
* Դպիր - եկեղեցական փոքր աստիճանավոր
* Դպիր - հայկական արական անուն
Դուռնագյոլ (այլ կիրառումներ)

**Դուռնագյոլ**, կարող է վերաբերել՝
* Դուռնագյոլ - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Սողանլուղի լեռնահամակարգում
* Դուռնագյոլ - լճակ Կարսի սարահարթում, Կարսի շրջանում
* Դուռնագյոլ - լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Խալյազի լեռներում
* Դուռնագյոլ -  լճակ Կարսի սարահարթում
Պիկադիլի հրապարակ

**Պիկադիլի հրապարակ** (), հրապարակ Լոնդոնի կենտրոնում` Վեսթմինսթերի շրջանում։ Ստեղծվել է 1819 թվականին Պիկադիլի և Ռիջենթ փողոցների հանգուցակետում։ Հետագայում նրանց ավելացավ ևս մեկ փողոց` Շաֆթսբերի պողոտան։

Երբեմն *circus* բառը սխալ թարգմանում են «կրկես», սակայն իրականում այն «շրջան» է նշանակում։ Այդ բառով կոչել են Անգլիայում մեծ տարածում գտած շրջանաձև երթևեկությունը փողոցների հանգույցներում։ 1906 թվականից հրապարակի տակ ձևավորվել է մետրոյի երկու գծերի համանուն կայարանը։

Պիկադիլի հրապարակի հիմնական տեսարժան երևույթներն են նեոնային գովազդները և 1892 թվականին տեղադրված քանդակը, որ նվիրված է վիկտորյանական դարաշրջանի նշանավոր բարեգործ լորդ Շեֆտսբերիի գործուեությանը։ Քանդակը պատկերում է Հակաէրոսին, որ, ի տարբերություն թեթևամիտ Էրոսի, խորհրդանշում է հասուն, մտածված սերը։ Հակաէրոսը եղել է Էրոսի երկվորյակ եղբայրը։

Սակայն քանդակի խրթին բացատրությունը հետաքրքրություն չառաջացրեց լայն զանգվածների շրջանում։ Լավ պատկերացում չունենալով դասական դիցաբանության մասին` մարդիկ միահամուռ որոշեցին, որ քանդակում պատկերվածը հենց Էրոսն է (հին հռոմեական դիցաբանության մեջ` Կուպիդոն)` սիրո հունական աստվածությունը։ Փորձելով պահպանել Շեֆտսբերիի քանդակի հեղինակությունը` տարածեցին նաև տեսակետ, որ քանդակը ներկայացնում է քրիստոնեական բարեգթության հրեշտակին։

Ռիջենթի անկյունում գտնվում են Քաունթի Ֆայեր և Սվոն () և Էդգար կառույցները ():

Հրապարակում 2007 թվականին բացվել է սիրո թանգարան` Սիրո Ամուրը։

1000px|մինի|կենտրոն|Հրապարակի համայնապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Շաֆթսբերի պողոտա

## Արտաքին հղումներ
* Լոնդոնի Պիկադիլի հրապարակը 

Կատեգորիա:Լոնդոնի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Լոնդոնի հրապարակներ
Pain Is So Close to Pleasure

**«Pain Is So Close to Pleasure»** (), բրիտանական Queen ռոք խմբի երգը։ Այն գրվել է Ֆրեդի Մերկուրիի և Ջոն Դիքոնի կողմից 1985-1986 թվականներին և ներառվել է A Kind of Magic ալբոմի մեջ։ Երգը հարում է սոուլ - ռոքին։ Հինգ երկրում այն թողարկվել է սինգլի տեսքով. Նիդերլանդներում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում *«Don't Lose Your Head»* երգի հետ, իսկ Ավստրալիայում *«Who Wants to Live Forever»* երգի հետ՝ Բ կողմում։ Հոլանդական չարթերում այն հասել է 36-րդ հորիզոնականին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ երգը թողարկվել է սինգլի տեսքով, այնուամենայնիվ տեսահոլովակ չի նկարահանվել։

## Առանձնահատկություններ
Երգի հիմնական գաղափարն այն է, որ կյանքում կան «սև ու սպիտակ գծեր» և իրադրությունը միշտ կարող է փոխվել. *«արևային եղանակը և անձրևը քո ողջ կյանքի ընթացքում քայլեցին ձեռք ձեռքի տված» ()*:

«One Year of Love» երգում, որը նույնպես գրվել է Ջոն Դիքոնի կողմից, կան որոշ հղումներ՝ ուղղված այս երգին։

Բրայան Մեյի՝ խմբի կիթառահարի խոսքերով՝ այս երգը բնորոշ չէ Queen-ին և ավելի շատ հարում է մոտուանական երաժշտությանը():

## Հիթ-շքերթներ

## Երգի տարբերակներ
Երգը ունի երեք տարբերակ։ Ալբոմայինը տևում է 4 րոպե 18 վայրկյան և ունի հստակ բաս-գիծ, որը հատուկ է հենց այդ տարբերակի համար։ Այս երգի ռեմիքսը ձգվում է 3 րոպե 59 վայրկյան։ Այն ունի ալտերնատիվ կատարում և հարվածայինների ավել պարտիա։ Սինգլն ունի նաև երկար տարբերակ՝ 5 րոպե 59 վայրկյան։ Այն հիմնված է սինգլի ռեմիքսի, այլ ոչ թե ալբոմային տարբերակի վրա, և ունի երկարեցված հատվածներ ու վերջաբան։

## Քավր տարբերակ
2006 թվականին հոլանդացի երգչուհի Սթիվի Էննը ձայնագրել է այս երգի քավր տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Queen խմբի սինգլներ
Դուգլաս շրջան (այլ կիրառումներ)

**Դուգլաս շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան -  ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Նևադա նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
* Դուգլաս շրջան - ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը
Միխայիլ Կավելաշվիլի

**Միխայիլ Գուրամովիչ Կավելաշվիլի** կամ **Կղավելաշվիլի** (, ), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ և քաղաքական գործիչ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ընտրվել է Վրաստանի նախագահ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Սկսել է խաղալ Թբիլիսյան «Լոկոմոտիվում», հետո տեղափոխվել է «Դինամո», որի կազմում վեց անգամ դարձել է Վրաստանի առաջնության չեմպիոն (1990—1995): 1995 թվականին տեղափոխվել է Վլադիկավկազյան «Սպարտակ-Ալանիա», որի հետ ևս նվաճել է չեմպիոնական տիտղոս։

1996 թվականին տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Սիթի»։ Ակումբի պրիմեր լիգայից դուրս գալուց հետո Կավելաշվիլիին վարձակալել է շվեյցարական Գրասսհոփերը։ Հաջորդ 10 տարին խաղացել է տարբեր շվեյցարական ակումբներում։ 2004 թվականի երկրորդ կեսին վարձավճարով կես տարի հանդես է եկել «Ալանիայում»։

### Հավաքական
Վրաստանի հավաքականի կազմում անց է կացրել 46 խաղ, խփել 9 գոլ, այլ տվյալների համաձայն 45 (8)։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
* Վրաստանի վեցակի չեմպիոն (1990—1995)
* Ռուսաստանի չեմպիոն (1995)
* Շվեյցարիայի չեմպիոն (1998)

### Անձնական
* Հայտնվել է Ռուսաստանի առաջնության 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում, առաջին տեղում (հարձակվող, 1995)

## Քաղաքական կարիերա
2016 թվականին ընտրվել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունից։ 2024 թվականին իր կուսակցության կողմից առաջադրվել է Վրաստանի նախագահի պաշտոնում։

2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ընտրվել է Վրաստանի նախագահ։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на legioner.kulichki.com
* 

Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բազելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրասհոպերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լյուցերնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սյոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախագահներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացական երազանք կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի ֆուտբոլիստներ
Անտոնիո Վիվարինի

մինի|382x382փքս
**Անտոնիո  Վիվարինի** (, ), իտալացի նկարիչ, վենետիկյան դպրոցի նկարչության  ներկայացուցիչներից։

Անտոնիոյի  առաջին աշխատանքներում  նկատվում  է դպրոցի   ուսուցիչներ Անդրեա Մուրանոյի  ե Ջենտիլե  դե  Ֆաբիանոյի  ազդեցությունը։ Նա  սկիզբ դրեց նկարիչների տոհմին՝ ներառելով   իր կրտսեր եղբորը ՝  Բարտոլոմեո  Վիվարինիին և զարմիկին՝ Ալվիզե  Վիվարինիին։ Նրա աշակերտների  կազմում  էին  նրա  եղբայրները՝  Կառլո Կրիվելին  և  Վիտորիո  Կրիվելին։

Նշում են երեք որմնանկարներ՝
* Տիրամայր,կանգնեցված գահին (Վենետիկ)
* Աստվածածնի  թագադրումը (Վենետիկ)
* Սուրբ Պետրոս ( Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն)
Ընդունել  է  մասնակցել  Օվետարի  մատուռի  գեղանկարների  ստեղծմանը՝ Ջովանի դը Ալեմանի, Նիկոլո Պիզոլոյի  և  Անդրեա  Մանտենի  հետ  համատեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Դավիթ Իմեդաշվիլի

**Դավիթ Իմեդաշվիլի** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Սիոնի» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։

## Կենսագրություն
### Թիմային կարիերա

Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել Ռուսթավում՝ «Գորդի» ակումբում։ Հետո զբաղվել է Թբիլիսյան «Դինամոյում»։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է ՎԻՏ Ջորջիայում, 2005 թվականի ամռանը թիմի հետ մասնակցել է Ինտերտոտոյի գավաթին, այդ ժամանակ ՎԻՏ Ջորջիան պարտվեց հունգարական «Լոմբարդին» և դուրս եկավ առաջնությունից։ Իմեդաշվիլին անց է կացրել երկու խաղ։

2006 թվականի ամռանը տեղափոխվեց Կիևի «Դինամո», կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Բարձրագույն լիգայում նորամուտը նշեց 2006 թվականի հուլիսի 29-ին «Մետալուրգի» դեմ խաղում (0:5), Իմեդաշվիլին դաշտ է դուրս եկել 84-րդ րոպեին Տարաս Միխալչիկի փոխարեն։ 2007 թվականի հուլիսին հայտնվեց ռուսական «Սատուռնի» ուշադրության կենտրոնում, դրանից հետո տեղեկություն ստացվեց, որ Իմեդաշվիլին պայմանագիր է ստորագրել։ Հետագայում հայտնվեց Ուժգորոդյան «Գովորելայի» տեսադաշտում, բայց նա վարձավճարով տեղափոխվեց լատվիական «Վենտսպիլիս»։ Թիմում խաղաց ընդամենը մեկ խաղ և շուտով վերադարձավ «Դինամո»։ Հանդես եկավ «Դինամո-2» ակումբի հիմնական  կազմում։ «Դինամո-2» ակումբում խաղաց 13 խաղ, դուբլում 26 խաղ և խփել 3 գոլ։

2008 թվականի հունվարին հայտնվել է հունական «ՊԱՕԿ-ի» տեսադաշտում։ 2009 թվականին հանդես է եկել հունգարական «Նիրեդխազայի» կազմում, Հունգարիայի առաջնությունում խաղացել է 11 խաղ և խփել 1 գոլ։ 2009 թվականին տեղափոխվել է վրացական Ռուսթավի «Օլիմպ»։

### Հավաքական
Հանդես է եկել Վրաստանի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում և անց է կացրել 11 խաղ։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Ուկրաինայի դեմ խաղում (3:2), Իմեդաշվիլին եղել է հիմնական կազմում, բայց փոխարինվել է 35-րդ րոպեին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте «Динамомания» 

Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Հույները Գերմանիայում

**Հույները Գերմանիայում** (, ), Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հունական համայնքը։

Ըստ 2014 թվականի տվյալների՝ Գերմանիայի տարածքում բնակվում են թվով 394 000 հույներ։

## Պատմություն
Գերմանիայի ժամանակակից տարածքը հույները բնակեցրել են դեռևս Հռոմեական կայսրության տարիներին։

Նշանակալից էր հույների առաջին ներգաղթը, որը սկսվեց 1700-ական թվականներին այն բանից հետո, երբ Օսմանյան կայսրությունը բացեց իր արտաքին սահմանները։ Գերմանիայի առաջին հունական համայնքը ստեղծվեց Լայպցիգում։

Հունաստանից դեպի Գերմանիայի տարածք արտագաղթի երկրորդ ալիքը սկսվել է Հունաստանի թագավորության անկախության հռչակումից հետո։ Սկզբնական շրջանում երկիրը կառավարվում էր դրածո թագավորների կողմից և 1832 թվականին Հունաստանի կառավարության ղեկն անցավ Բավարիայի արքայազն Օտտոյին։ Շատ հույներ, որպես տեղափոխվեցին գաղթեցին Բավարիա։

Գերմանիայի ներկայիս հույն բնակչությունը այստեղ հաստատվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո։ Բացի այդ, մի շարք հույն կոմունիստներ 1973 թվականին բնակեցրեցին Արևելյան Գերմանիայի տարածքը, որպես քաղաքական փախստականներ։

Մի շարք հույներ տեղափոխվել են Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։

## Տես նաև
* Հույն-գերմանական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունական սփյուռք
Սուլթանահմեդ

thumb|right|480px|Սուլթանահմեդ թաղամասի համայնպատկերը
**Սուլթանահմեդ** (), թաղամաս Ստամբուլի պատմական հատվածում, Ֆաթիհ շրջանում։ Գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում։ Սուլթանահմեդ թաղամասը տեղակայված է Ոսկեղջյուրի, Բոսֆորի նեղուցի և Մարմարա ծովի միջև։ Թաղամասը իր անվանումը ստացել է համանուն մզկիթից, որը գտնվում է թաղամասի կենտրոնում։ Թաղամասը գտնվում է պատմական Սարայբուրնու թերակղզու վրա։

Թաղամասը գտնվում է քաղաքի պատմական հատվածում` Կոստանդնուպոլսի երկրորդ բլրի վրա։ 1985 թվականին թաղամասի պատմական հատվածը՝ Սարայբուրնուն, մտցվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

Թաղամասում են գտնվում համաշխարհային ճարտարապետության այնպիսի գոհարներ, ինչպիսիք են Սուրբ Սոֆիայի տաճարը, Կապույտ մզկիթը, օսմանյան սուլթանների նստավայր Թոփքափը ամրոցը, Ցիստեռնա բազիլիկան և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուլթանահմեդը WikiMAPIA-ում
* Սուլթանահմեդ Թաղամասը ozi.pp.ua-ում

Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Մարատ Ձահմիշև

**Մարատ Սերգեևիչ Ձահմիշև** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 2004 թվականին Նալչիկի «Սպարտակ», որի հետ արդեն հաջորդ սեզոնին ստացավ իրավունք մասնակցելու Պրեմիեր Լիգային։ 2005 թվականին վարձավճարով հանդես է եկել Անապայի «Սպարտակ ՈւԳՊում»։ 2009 թվականին նորից վարձավճարով հանդես  եկել Նոսոռոսիսկի «Չեռնոմորեց»։ 2010 թվականին տեղափոխվել է ադրբեջանական «Թուրան» ակումբ։

## Հետաքրքիր փաստեր
2007 թվականի հուլիսի 22-ին Ռուսաստանի առաջնության 17-րդ տուրի խաղերից մեկում, փոխարինվել է 75-րդ րոպեին և արդեն երեք րոպե հետո աչքի է ընկել, գոլ խփելով։

## Ձեռքբերումներ
* «Հարավ» գոտու հաղթող

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մաշուկ-ԿՄՎ-ի ֆուտբոլիստներ
Ալեքսանդր Սարկիսով

**Ալեքսանդր Ալեքսանդրի Սարկիսով** (), հայ խորհրդային գիտնական, կոնստրուկտոր։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1996)։ Լենինյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Սարկիսովը ծնվել է 1936 թվականին Մոսկվայում։ 1959 թվականին ավարտել է Ուֆայի ավիացիոն ինստիտուտը, 1961 թվականին՝ Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է «Սոյուզ» փորձարարական կոնստրուկտորական բյուրոյում (Ուֆա), 1972-1982 թվականներին՝ Հատուկ կոնստրուկտորական բյուրոյի գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, 1983-1987 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ավիացիայի երրորդ վարչության պետի տեղակալ-գլխավոր կոնստրուկտոր, 1988 թվականից՝ Սանկտ Պետերբուրգի Վ. Կլիմովի անվան գիտաարտադրական միավորման գլխավոր կոնստրուկտոր, 1993 թվականից, միաժամանակ՝ Տեխնիկական պետական համալսարանի էներգետիկայի և ատոմային տուրբինաշինության ու ավիացիոն շարժիչների ամբիոնի վարիչ։ 1993 թվականից ՌԴ տրանսպորտի, 1995 թվականից՝ Ավիացիայի և օդագնացության ակադեմիաների, 1995 թվականից՝ ՌՃԱ, 1997 թվականից՝ Օդագնացության և աստղագնացության ամերիկյան ինստիտուտի անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են ինքնաթիռների, ուղղաթիռների և թռիչքային ռազմական տեխնիկայի (անօդաչու թռչող սարքերի, Սու-15, Միգ-29 կործանիչների, Սու-25 գրոհիչի, Իլ-114, Ան-140 նոր սերնդի քաղաքացիական ինքնաթիռների, Մի-8ՏԳ, Կա-32Ա, Կա-50 ուղղաթիռների) և գազատուրբինային Տ-80Ու տանկի համար ավիացիոն շարժիչների ստեղծմանն ու արդիականացմանը։

Սարկիսովի ղեկավարությամբ իրականացվել է նաև փոխարկիչ ավիացիոն շարժիչների հիմքի վրա էլեկտրակայանների և ճնշումային սարքավորումների գազատուրբինային շարժաբերների մշակումը և արդյունաբերական արտադրությունը։

Հեղինակ է օդային ռեակտիվ շարժիչների աշխատանքային շարժընթացների տեսության և նախագծման մասին մենագրությունների։

## Պարգևներ
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, 1971
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան, 1976
* Լենինյան մրցանակ, 1984
* Լոուրենսի մրցանակ, ԱՄՆ, 1991
* ՌԴ Ն. Ե. Ժուկովսկու մրցանակ, 1994
* Վ. Յա. Կլիմովի մրցանակ, 1996
* ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ, 1996

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Санкт-Петербург. 300 + 300 биографий. Биографический словарь / St. Petersburg. 300 + 300 biographies. Biographic Glossary // Сост. Г. Гопиенко. - На рус. и англ. яз. - М.: Маркграф, 2004. - 320 с. - Тир. 5000 экз. - ISBN 5-85952-032-8.

Կատեգորիա:Խորհրդային ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ կոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Ժանետ Լազարյան

**Ժանետ Տիգրանուհի Լազարյան** (), իրանահայ լրագրող, արվեստագետ, «Լազար» արտ-մոդեռն թանգարան ցուցահանդեսի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ժանետ Տիգրանուհի Լազարյանը ծնվել է 1931 թվականին Թեհրանում,  Նախիջևանից գաղթած ընտանիքում։ Տարրական ու միջնակարգ կրթություն  է ստացել  Սպահանում ու Թեհրանում։ Այնուհետև   բարձրագույն կրթությունը շարունակել է Լոնդոնի Թագավորական քոլեջում, որտեղ էլ մասնագիտացել է համաշխարհային արվեստի պատմության մեջ։ 1967 թվականից լույս են տեսել առաջին հոդվածները  պարսկական «Ֆերդոսի» ամսագրում՝ գեղանկարչության, երաժշտության ու կինոյի մասին։ Տասը տարի աշխատել է  նավթային ընկերությունում՝ միաժամանակ թղթակցել «Էթելաաթ» օրաթերթին։ Այնուհետև  աշխատանքի է անցել անգլալեզու «Թեհրան ջոռնըլ» օրաթերթում՝ որպես արվեստի բաժնի վարիչ։ Ժանետ Լազարյանը լուսաբանել է  իրանյան հեռուստատեսությամբ ժամանակակից երաժշտական եվրոպական փառատոները։ Ժանետ Լազարյանի միջնորդությամբ    լեհ մեծ երաժիշտ Քշիշտոֆ Պենդերեցկին 300 հոգանոց նվագախմբով ժամանել Իրան և հանդես եկել համերգային ծրագրով։ Սերգեյ Փարաջանովի ազատազրկումից հետո, Լազարյանն այդ մասին բարձրաձայնել է տարբեր կինոփառատոներում։ Իր լրագրողական գործունեության ընթացքում Ժանետ Լազարյանը հարցազրույցներ է վարել Վիլյամ Սարոյանի, Քեթի Բերբերյանի, Զուբին Մեթայի, Հերբերտ ֆոն Կարայանի, Արամ Խաչատրյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Էմիլի Գիլսի, Պիտեր Բրուկի հետ։ Իրանի իսլամական հեղափոխությունից հետո Լազարյանը որպես ազատ լրագրող թղթակցել է իրանյան «Դոնյաե սոխան», «Բոխարա» և «Թավուս» ամսագրերին, ինչպես նաև  «Թեհրան թայմս», «Իրան նյուզ» օրաթերթերին։ 2001 թվականին հայաստանցի և իրանահայ ժամանակակից նկարիչների գործերի ցուցահանդես է կազմակերպել Թեհրանի ժամանակակից արվեստների թանգարանում, իսկ 2004 թվականին՝  Հայաստանի ազգային թանգարանում  Իրանի 3 սերնդի նկարիչների գործերի ցուցահանդես։ 2002 թվականին Իրանի նախագահ Մոհամմադ Խաթամիի հիմնած «Քաղաքակրթությունների երկխոսություն» կազմակերպության կողմից հրատարակվեց Ժանետ Լազարյանի պարսկերենով կազմած «Իրանահայոց հանրագիտարան»-ը, որը վերահրատարակվեց 2009 թվականին։ 2012 թվականին ՀՀ Մշակույթի նախարարության  ՀՀ-ում Իրանի դեսպանության Մշակույթի կենտրոնի աջակցությամբ հրատարակվեց նույն գրքի հայերեն տարբերակը։ Լազարյանն արժանացել է պետական և ոչ պետական կառույցների  շնորհակալագրերի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*http://louysonline.com/archives/Complete/Louys-190-Web.pdf
*http://www.azg.am/AM/culture/2014112109

Կատեգորիա:Իրանահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Իրանահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իրանահայ գրողներ
Ռոմանովների պալատ

thumb|300px|Նիկոլայ Միխայլովիչի պալատ
**Լիկանկի պալատ**, նեոմավրիտանական ճարտարապետական ոճի ցարական ապարանք որը կառուցվել է մեծ իշխան Նիկոլայ Ստրախովի համար։ Առանձնատունը կառուցվել է 1892-1895 թվականներին Լիկանիում՝ Կուր գետի ափին՝ Բորժոմ քաղաքի մոտ։ Նախագծի հեղինակը Լեոնտի Բենուան է։
Ստորև ներկայացված է Անդրեյ Վոզնեսենսկու ռուսերեն բանաստեղծությունը՝ նվիրված Լիկանիի պալատին։

Здесь князь пьянел от фортепьяно.
Поныне вспоминают сад
и замок в накладных румянах
его романа аромат.

Он пренебрёг державным саном
во имя женщины простой.
Он рядом ей построил замок
над всё смывающей Курой.
::::::::::::::: Անդրեյ Վոզնեսենսկի

Լիկանիի պալատի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 690 քառակուսի մետր։ Պալատի լուսավորման համար 1898 թվականին Լիկանիում կառուցվել է Ռուսական կայսրության առաջին հիդրոէլեկտրակայանը։ Բացի Նիկոլայ Միխայլովիչից, մոտակայքում բնակվել է նաև տուբերկուլյոզով հիվանդ Մեծ Իշխան Գեորգի Ռոմանովը (Աբասթումանի առանձնատուն)։ Ռոմանովների օրոք առանձնատան նկարները պահպանվել են Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկու լուսանկարներում։ Առանձնատան կահույքի մի մասը ցուցադրվում է Վրաստանի Սիմոն Ջանաշիայի թանգարանում։

Խորհրդային տարիներին առանձնատունը դարձել է պետական սեփականություն։ Այստեղ հանգստացել են կոմկուսի առաջին դեմքերը, այդ թվում նաև Իոսիֆ Ստալինը։ Ներկայումս առանձնատունը հանդիսանում է Վրաստանի նախագահի ամառային նստավայրը։ 2016 թվականին այստեղ բացվել է թանգարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի շենքեր և կառույցներ
Դաթո Դարցիմելիա

**Դաթո Դարցիմելիա** (՝ ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Լոկոմոտիվ» ակումբի հարձակվող։

## Խաղային կարիերիա
Հանդես է եկել Վրաստանի առաջնությունում, «Լոկոմոտիվ» (Թբիլիսի) և «Ալգետի» (Մառնեուլ) ակումբների կազմում։ 2014 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքել ուկրաինական պրեմիեր լիգայի ակումբի «Սեվաստոպոլի» հետ, որտեղ խաղացել է թիմի երիտասարդական հավաքականում։ 2015 թվականին տեղափոխվել է հունգարական «Նյիրեդխազա» ակումբ։ 2015 թվականի հուլիսին փորձաշրջան է անցել չեռնիգովի «Դեսնայում»։ 2016 թվականի ապրիլին տեղափոխվել է «Լոկոմոտիվ» (Թբիլիսի)։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Առաջին հանդիպումը մինչև 17 տարեկանների պատանեկան հավաքականում անցկացրել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մոլդովայի դեմ (2:1)։ Եվրոպայի առաջնության՝ Իսլանդիայի դեմ հանդիպման ժամանակ, Դաթոն աչքի ընկավ գոլով, որը օգնեց Վրաստանի հավաքականին դուրս գալ 1/2 եզրափակիչ։ Դեբյուտը Երիտասարդական հավաքականիում կայացել է Ուկրանիայի մինչև 20 տարեկան հավաքականի դեմ ընկերական հանդիպման ժամանակ (0:1)։ 2015 թվականի հունիսի 3 մասնակցել է Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլին՝ Սան Մարինոյի դեմ (3:0)։

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի պատանեկան առաջնության (մինչև 17 տարեկան)՝ 2012 կիսաեզրափակչի մասնակից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Soccerway կայքում էջը
* Transfermarkt կայքում էջը
* Վիճակագիրությունը Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում

Կատեգորիա:1995 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունվարի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Բարտոլոմեո Վիվարինի

**Բարտոլոմեո Վիվարինի** (, նաև հայտնի՝ որպես *Բարտոլոմեո դա Մուրանո*), վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, քանդակագործ։

## Կենսագրություն
[մինի|ձախից|200փքս|«Քրիստոսը գահին», [1450 թվական]]
Ծնվել է Մուրանոյում։ 1450-ական թվականների (հնարավոր է մինչև 1460-ական թվականների) առաջին կեսին, ըստ երևույթին, աշխատել է առավելապես իր ավագ եղբայր Անտոնիոյի հետ, (այս ժամանակահատվածում առավել հայտնի աշխատանքներից է «Փառք Սուրբ Պետրոսին»՝ պատկերված Սուրբ Ֆրանցիսկ եկեղեցու համար)։ Ի դեպ՝ Բարտոլոմեոի ավագ եղբայր Անտոնիո Վիվարինին է սկիզբ դրել նկարիչների տոհմին՝ ներառելով իր կրտսեր եղբորը՝ Բարտոլոմեո Վիվարինիին և զարմիկին՝ Ալվիզե Վիվարինիին։ Հետագա աշխատանքների ընթացքում Վիվարին մեծ տեղ է հատկացնում Աստվածամոր պատկերներին, որոնցից հատկապես ուշագրավ է համարվում «Նստած գահին» (1465)՝ Բարի տաճարի համար։ Վերջին հայտնի աշխատանքը «Սուրբ Վարվառա»-ն (1490) է։ Նրա ստեղծագործությունները լի են ջերմությամբ, նա իտալացի առաջին արվեստագետներից էր, ով օգտագործեց յուղաներկեր (սկսած՝ 1473 թվականից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья в Британнике (անգլերեն)
* словарь Брокгауза и Ефрона

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Չիրիկովի եկամտաբեր տուն

**Չիրիկովի եկամտաբեր տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովի Բուդյոննու պողոտայում (շենք №46)։ Տունը կառուցվել է 1913 թվականին ՝ ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի նախագծով էկլեկտիզմի ոգով։ Ներկայումս շենքում գործում է Դոնի Ռոստովի ներքին գործերի Լենինյան շրջանի բաժանմունքը։ Չիրիկովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Եկամտաբեր տունը Տագանրոգյան պողոտայում (այժմ` Բուդյոննու պողոտա) կառուցվել է XX դարի սկզբին` գործարանատեր, քաղաքային վարչության անդամ և Փոխադարձ վարկի քաղաքային ընկերության խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Կիրիլովիչ Չիրիկովի պատվերով։ Շենքի նախագծի հեղինակն է ռոստովցի ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը, հենց նա էլ ղեկավարել է իրականացվող շինարարական աշխատանքները։ 1912 թվականին, շինարարության ավարտին մոտ, Չիրիկովն այցելել է շինհրապարակ, որից հետո պահանջել է ճակատին տեղադրել երկու սյուն։ Ճարտարապետն ընդդիմացել է դրանց տեղադրմանը, քանի որ շենքի կոմպոզիցիան հիմնված էր վերածննդի սկզբունքների վրա։ Ի պատասխան դրան Չիրիկովը հայտարարել է. *«Իսկ փողն ո՞վ է քեզ վճարում` Վերածնո՞ւնդը, թե՞ ես»։* Սրան Էբերգը չի կարողացել առարկել և ստիպված բարձակների վրա տեղադրել է երկու սյուն։

«Պրիազովսկի կրայ» թերթը 1913 թվականին Չիրիկովի եկամտաբեր տունն անվանել է Ռոստովի շենքերից մեծությամբ և ճարտարապետությամբ ամենանշանակալիներից մեկը։ Շինության առաջին հարկը վարձակալել էին խանութները։ Այս տան բնակարաններն ունեին 4, 5, 6 և 7 սենյակ։ Տանիքին եղել է այգի։ Շենքն ունեցել է վերելակ։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Չիրիկովի նախկին եկամտաբեր տանը տեղավորվեց քաղաքային խորհուրդը։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո շենքում գործել է Գլավսևկավստրոյ կազմակերպությունը։

2000-ական թվականներին շենքում գործել է Դոնի Ռոստովի ներքին գործերի վարչությունը, իսկ այժմ` ոստիկանության Լենինյան շրջանի բաժանմունքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն

**Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն** (), շենք Դոնի Ռոստովի Պուշկինի փողոցում (տուն №51)։ Առանձնատունը կառուցվել է 1900-ական թվականների սկզբին։ Այն պատկանել է ռոստովցի հայտնի գործարանատեր Յակով Կուշնարյովի եղբորը` Վասիլի Սեմյոնովիչ Կուշնարյովին։ Ներկայումս շենքը Հարավային ռազմական օկրուգի տնօրինության տակ է։ Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1900-ական թվականների սկզբին` Յակով Կուշնարյովի ծխախոտի ֆաբրիկայից ոչ հեռու։ Առանձնատունը պատկանել է նրա ավագ եղբորը` Վասիլի Կուշնարյովին։ Եկամտաբեր տան բակից ելք կար դեպի հեղինակավոր «Բուֆֆ ամառային թատրոն-զբոսայգի»։ Կուշնարյովի տանը տեղավորված էր բակի կողմից բաց պատշգամբով ռեստորան։

Խորհրդային իշանության հաստատումից հետո 1920-ական թվականներին շենքն ազգայնացվեց և հանձնվեց Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի տնօրինությանը։ Կուշնարյովի նախկին տանը սկսեց գործել ճաշարան։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ավերվել է շենքի տանիքը, որը հետո վերականգնել են որոշ փոփոխություններով։ 2012 թվականին Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի շտաբն անցկացրել է շենքի վերանորոգում, որի ընթացքում ձևափոխվել է տանիքը և փոխվել ճակատի տեսքը։

## Ճարտարապետություն
Եկամտաբեր տան ճակատը ձևավորված է արևելյան ոճով, ինչը բնորոշ է այն ժամանակների ակումբային շենքերին։ Շինությունը երկհարկանի է, բարձր ցոկոլով։ Վերին հարկի լուսամուտատեղերն ունեն կիսաշրջանաձև ավարտ։ Պատուհանների կամարաղեղները հենվում են բյուզանդական կրկնակի սյուներին։ Ճակատն ավարտվում է ցածր ճաղաշարով բարձր քիվով։ Շենքը զարդարում են արևելյան նախշերով բազմաթիվ դեկորատիվ տարրեր։ Ի սկզբանե շենքի տանիքին կար գմբեթ, իսկ տան արևելյան մասում եղել է մարմարե սանդուղք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Մուլվիուսի կամուրջ

**Մուլվիուսի կամուրջ** կամ **Միլվիյան** (, ), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը։ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում եղել է տնտեսական և ռազմավարական նշանակություն ունեցող կարևոր կամուրջ։ Հանրահայտ «Միլվյան կամրջի ճակատամարտը» տեղի է ունեցել այս վայրում։

## Պատմություն
մինի|300 px
Կամուրջը կառուցվել է Գայոս Կլավդիոս Ներոն կոնսուլի կողմից Ք․ա․ 206 թվականին, այն բանից հետո, երբ նա պարտության է մատնում կարթագենյան բանակին Մետավրոսի ճակատամարտում։ Ք․ա 115 թվականին Մարկոս Էմիլիուս Սկավրոս կոնսուլը հինը  քանդելուց հետո կառուցում է նոր քարե կամուրջ՝ միևնույն դիրքով։ Ք․ա․ 63 թվականին  Լուկիոս Սերգիոս Կատիլինայի դավադիրներին նամակներն այստեղ բացահայտվում են, և դրանք հաջորդ օրը Կիկերոնը կարդում է  Հռոմի Սենատի առաջ։ 312 թվականին Կոստանդիանոս Մեծ կայսրը պարտության է մատնում իր հակառակորդ Մաքսենտիոսին այս կամրջի և Սակսա Ռուբրա տեղանքի միջև, և այն պատմության մեջ հայտնի է որպես «Միլվյան կամրջի ճակատամարտ»։

Միջնադարում կամուրջը վերանորոգվել է Ակուզիո վանականի կողմից, իսկ 1429 թվականին Մարտինոս V Պապը խնդրում է հայտնի ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Ջենացանոյին վերականգնել կործանման եզրին գտնվող կամուրջը։ 18-19-րդ դարերի ընթացքում կամուրջը փոփոխվել է ճարտարապետներ Ջուզեպե Վալադիեի և Դոմենիկո Պիջիանիի կողմից։

1849 թվականին կամուրջը լրջորեն վնասվում է Ջուզեպպե Գարիբալդիի զորքերի կողմից, որոնք փորձում էին արգելափակել ֆրանսիացիների ներխուժումը։ 1850 թվականին Պիոս IX Պապը վերակառուցում է այն։

## Ներկայումս
մինի
մինի
2000-ականներին սիրահարները սկսում են հրապուրվել կամրջով։ Արարողությունը հետևյալն էր․ որպես սիրո նշան նրանք լապտերասյուների վրա ամրացնում էին կախովի կողպեքներ, ապա ետևից նետում էին կողպեքի բանալին Տիբեր գետ։ Արարողությանը հիմքը դրել է իտալացի գրող և ռեժիսոր Ֆեդերիկո Մոչիան իր հանրահայտ «Ես ցանկանում եմ քեզ» («Ho voglia di te»/ 2006) գրքում և համանուն ֆիլմում։

2007 թվականի ապրիլի 13-ից հետո սիրահար զույգերը դադարեցրեցին սովորույթը, որովհետև, այդ օրը լապտերասյունը չդիմանալով կողպեքների ծանրությանը, մասամբ փլուզվեց։ Այնուամենայնիվ զույգերը որոշեցին իրենց կողպեքներն ամրացնել այլուր։ Փաստորեն ողջ կամրջի շրջակայքը, ճանապարհների սյուները և նույնիսկ աղբամաններն օգտագործվեցին կողպեքներ փակցնելու համար։ Ապա ստեղծվեց կայք, որը թույլ էր տալիս սիրահարներին առցանց տեղադրել կողպեքները։ 2007 թվականին Հռոմի քաղաքապետը ներմուծեց կողպեքների վճարովի տեղադրումը (յուրաքանչյուր զույգը պետք է վճարեր 50 եվրո)։ Այդուհետ նմանօրինակ սիրո կողպեքների ավանդույթն առաջացավ Իտալիայում և եվրոպական այլ երկրներում։
 
2012 թվականի սեպտեմբերին քաղաքի խորհուրդը որոշեց հեռացնել բոլոր կողպեքները։ Կար մտավախություն, որ կամուրջը կկործանվի նրանց ծանրության պատճառով։

## Տես նաև
* Հին հռոմեական ճարտարապետություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, pp.&nbsp;64f., ISBN 0-521-39326-4

## Արտաքին հղումներ
* Ritual draws sweethearts to Rome bridge հոդված, որտեղ նկարագրվում է կողպեքներ փակցնելու արարողությունը։
* Google Map