Գոյ թատրոն

**Արմեն Մազմանյանի անվան բեմարվեստի ազգային փորձարարական «Գոյ» թատրոն** (հայտնի է՝ **«Գոյ» թատրոն** անվամբ), հայկական փորձարարական թատերական միավորում, որը հիմնադրվել է 1988 թվականին՝ Թատերական գործիչների միությանը կից, ԽՍՀՄ փլուզման նախօրեին։ Թատրոնի ստեղծմանն աջակցել է ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Խորեն Աբրահամյանը։ Թատրոնի հիմնադիրներն են ռեժիսորներ Արսեն Աբրահամյանը, Սամսոն Ստեփանյանը, Արթուր Սահակյանը և Արմեն Մազմանյանը։

## Պատմություն
Ապագա թատրոնի ստեղծագործական հիմքը դրվել է դեռ Երիտասարդական փորձարարական թատրոնում, որտեղ ձևավորվել էր Արսեն Աբրահամյանի, Սամսոն Ստեփանյանի և Արթուր Սահակյանի համագործակցությունը։ Նրանց փորձարարական ձգտումները շարունակվել են Երևանի Կամերային թատրոնում, որտեղ 1981 թվականից ստեղծագործում էր նաև Արմեն Մազմանյանը։ 1988 թվականին չորս ռեժիսորները՝ միմյանց գաղափարակիցներ գտնելով, որոշեցին հեռանալ Կամերային թատրոնից և հիմնել սեփական թատրոնը։ Նրանց նպատակը եղել է նոր թատերական մտածողության, ստեղծագործական ազատության և գեղագիտական նորարարության մթնոլորտ ձևավորելը։ Թատորնը սկզբնական շրջանում հաստատվել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի ձեղնահարկում, որտեղ սկվել են փորձերն ու ներկայացումների նախապատրաստությունները։

1988 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ստորագրվել է թատրոնի բացման հրամանը։ Սակայն մեկ շաբաթ անց՝ դեկտեմբերի 7-ին, տեղի է ունեցել Սպիտակի երկրաշարժը։ Տարերային աղետի հետևանքով թատրոնի բացման բոլոր ծրագրերը կասեցվել են, իսկ թատերական խումբը մեկնել է աղետի գոտի՝ մասնակցելու փրկարարական աշխատանքներին։ Կարճ ժամանակ անց, արդեն աղետի գոտում, թատրոնի անձնակազմը բեմադրել է Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթները։ Այդ ներկայացումները երեք ամիս շարունակ խաղացվել են տարբեր վայրերում՝ հույս և հավատ ներշնչելով անօթևան մնացած բազմահազարանոց մարդկանց։

Հետագայում՝ 1989 թվականի մարտի 1-ին, թատրոն-լաբորատորիան պաշտոնապես բացել է իր դռները լայն հասարակության համար՝ սկսելով գործունեությունը որպես անկախ ստեղծագործական միավորում։

2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Հայաստանի կառավարության որոշման նախագծով՝ «Գոյ» կենտրոն ՊՈԱԿ-ը վերանվանվել է Արմեն Մազմանյանի անվան բեմարվեստի ազգային փորձարարական «Գոյ» կենտրոն ՊՈԱԿ-ի։

## Թատրոնի լուծարման գործընթաց
2025 թվականի հունվարի 8-ին, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը, տարեկան ամփոփիչ ասուլիսի ընթացքում, հայտարարել է, որ Հայաստանում մասնավոր թատրոնների աջակցության ծրագրի նախագիծը շուտով կներկայացվի կառավարության քննարկմանը։ Նրա խոսքով՝ նախագծի հաստատման պարագայում «Գոյ» թատրոնի նախկին աշխատակազմը ազատ է և կարող է մասնակցել մրցույթին՝ պետական աջակցության ստացման համար, իսկ աջակցության տրամադրման դեպքում թատրոնը կգործի այդ ծրագրի սահմաններում։ Իսկ ինչ վերաբերվում է «Գոյ» թատրոնի դերասանների և ստեղծագործական կազմի հետ բանակցություններին՝ նախարարը նշել է․
«Եղել են բանակցությունների բազմաթիվ փուլեր, մի քանի առաջարկներ։ Մասնավորապես, նրանց առաջարկվել է իրենց անկախ խաղացանկային, ստեղծագործական, ֆինանսական ապահովվածությամբ գործել Սունդուկյան թատրոնի կազմում՝ օգտագործելով թատրոնի տարբեր բեմերը, ոչ միայն այն բեմահարթակը, որը նախկինում ամրացված էր «Գոյ» թատրոնին։ Ընդհանրապես, ստեղծագործական դաշտում վերջնագրերով խոսելը տեղին չեմ համարում»։

## Գեղարվեստական ղեկավարներ
* Արմեն Մազմանյան (1989-2014)

## Թատրոնի դերասաններ

* Արթուր Մանուկյան
* Կարինե Ջանջուղազյան
* Տրդատ Մակարյան
* Մարինե Պետրոսյան
* Գարեգին Գրիգորյան
* Հասմիկ Աբովյան
* Արսեն Չաչոյան
* Դավիթ Աֆրիկյան
* Սամվել Թոփալյան
* Աննա Հարությունյան
* Գայանե Բալյան
* Նարինե Պետրոսյան
* Ռիտա Խալաթյան
* Գուրգեն Սարգսյան
* Սարգիս Չոլոյան
* Կարեն Գալստյան
* Էդգար Անդրեասյան
* Գոռ Գինոսյան
* Հայկ Կլեկչյան
* Վահե Պետրոսյան
* Անուշ Գևորգյան
* Ռեյն Հակոբյան
* Նարինե Գրիգորյան
* Սերգեյ Թովմասյան
* Նանոր Պետրոսյան
* Արթուր Նազարյան
* Աշոտ Տեր-Մաթևոսյան
* Վաչե Երիցյան
* Վահագն Սիմոնյան
* Էլիզա Մանթաշյան

## Բեմադրված ներկայացումներ

### 2011 թվական
* «Մակբեթթ», Էժեն Իոնեսկո, ռեժիսոր՝ Արկա Մանուկյան
* «Դեպի վերջ», Սեմյուել Բեքեթ, ռեժիսոր՝ Արթուր Սահակյան 
* «Մայր», Ֆլորիան Զելլեր, ռեժիսոր՝ Սերժ Մելիք-Հովսեփյան

### 2012 թվական
* «Դեպի վերջ», Սեմյուել Բեքեթ, ռեժիսոր՝ Արթուր Սահակյան
* «Սկապենի արարքները», Մոլիեր, ռեժիսոր՝ Դանիել Առագաստ
* «Մակբեթթ», Էժեն Իոնեսկո, ռեժիսոր՝ Արկա Մանուկյան

### 2013 թվական
* «Դեպի վերջ», Սեմյուել Բեքեթ, ռեժիսոր՝ Արթուր Սահակյան
* «Դեկորներ», Աղասի Այվազյան, ռեժիոսոր՝ Սամսոն Ստեփանյան

### 2014 թվական
* «Դեկորներ», Աղասի Այվազյան, ռեժիոսոր՝ Սամսոն Ստեփանյան

### 2015 թվական
* «Ծովահենների հեքիաթը», ռեժիսոր՝ Գուրգեն Սարգսյան
* «Դարի Արշալույսն ու Դարի Մայրամուտը», ռեժիսոր՝ Սամսոն Ստեփանյան
* «Գոդոյին սպասելիս», Սեմյուել Բեքեթ, ռեժիսոր՝ Արթուր Սահակյան
* «Մարատ/Սադ», Պետեր Վայս, 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի թատրոններ
Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Հայաստանում