Էլեկտրոնային առքուվաճառք

**Էլեկտրոնային առքուվաճառք** (, *eTrading*, *e-Trading*), տարբեր ֆինանսական գործիքների առևտրի իրականացում և ապրանքների փոխանակում համացանցի միջոցով։

Էլեկտրոնային առևտրային հարթակը համակարգչային ծրագրաշարի մի մասն է, որը թույլ է տալիս օգտվողներին ֆինանսական ապրանքների պատվերներ կատարել ֆինանսական միջնորդի հետ՝ ցանցի միջոցով: Այս ապրանքները ներառում են այնպիսի ապրանքներ, ինչպիսիք են բաժնետոմսերը, պարտատոմսերը, արժույթները, ապրանքները և ածանցյալ գործիքները: Առաջին լայն տարածում գտած էլեկտրոնային առևտրային հարթակը ամերիկյան Նասդաք ֆոնդային բորսան էր։ Նման առևտրային հարթակների հասանելիությունը հանրությանը նպաստել է մանրածախ ներդրումների աճին:

Այս հարթակները հասանելի են շարժական սարքերում, սակայն կարող են ապահովել վեբկայքի կամ հավելվածի ծրագրավորման ինտերֆեյսի (API) համարժեքը:

## E-tendering
Էլեկտրոնային տենդերային հարթակը (վեբ հարթակ, ինտերնետ հարթակ, էլեկտրոնային առևտրի հարթակ) մասնագիտացված համացանցային ռեսուրս է, որն օգտվողներին տրամադրում է վիրտուալ տեղեկատվական տարածք էլեկտրոնային առևտրային գործունեություն իրականացնելու համար: Այն կարող է կազմակերպվել էլեկտրոնային աճուրդի ձևաչափով՝ թույլ տալով առցանց գործարքներ իրականացնել հեռավոր մասնակիցների միջև՝ արդյունավետորեն հանդես գալով որպես բորսա:

Տենդերային հարթակների մեծ մասն առաջարկում է տեղեկատվական ծառայություններ հաճախորդների և կապալառուների համար՝ ապահովելով, որ առկա մրցույթների և դրանց իրականացման հնարավորությունների մասին տեղեկատվությունը հասանելի է բոլոր շահագրգիռ կողմերին: Կան և՛ նեղ պրոֆիլի հարթակներ, որոնք կենտրոնացած են խիստ սահմանված մրցույթների վրա, և՛ ունիվերսալ հարթակներ, որոնք առաջարկում են ծառայությունների և ապրանքների լայն տեսականի: Պոտենցիալ օգտատերերի համար էլեկտրոնային հարթակների գրավչությունը պայմանավորված է դրանց հասանելիությամբ, թիրախային լսարանին հասնելու ունակությամբ, անհրաժեշտ բիզնես տեղեկատվություն գտնելու արագությամբ և հեշտությամբ։

Ըստ որոշ վերլուծաբանների, ինչպիսիք են IDC-ն. առցանց շուկաներն այն շուկաներն են, որոնք շահագործվում են չեզոք՝ երրորդ կողմի շնորհիվ և հեշտացնում են գործարքները բազմաթիվ գնորդների և վաճառողների միջև: Մեկ կամ մի քանի վաճառողների շահերը սպասարկող հարթակները, նրանց կարծիքով, միայն էլեկտրոնային բաշխման միջոց են (*electronic-distribution tool*):

## Պատմություն
Նախքան էլեկտրոնային առևտրի հայտնվելը, ԱՄՆ-ում դարեր շարունակ person-to-person գործարքներն իրականացվել են ֆիզիկական բորսաներում: NYSE-ն այս փոխանակումներից ամենանկատելին  էր և գործում էր բաց քննարկման տարբերակով, այն ձեռքի ազդանշանների և բանավոր հաղորդակցության համակարգ էր, որն օգտագործվում էր մասնակիցների կողմից առևտուր իրականացնելու համար:  1971 թվականին Արժեթղթերի դիլերների ազգային ասոցիացիան ստեղծեց Նասդաքը և ամբողջովին աշխատեց էլեկտրոնային եղանակով՝ համակարգչային ցանցում: Այն արագորեն ձեռք բերեց հայտնիություն, և 1992 թվականին այն կազմում էր ԱՄՆ առևտրի ծավալի 42%-ը: Էլեկտրոնային ֆինանսական շուկաների գալուստով շուտով գործարկվեցին էլեկտրոնային առևտրային հարթակներ: 1992 թվականին Գլոբեքսը դարձավ առաջին էլեկտրոնային առևտրային հարթակը, որը մտավ շուկա:  E*Trade ընկերությունը, որը սկիզբ է առել որպես առցանց բրոքերային ծառայություն, շուտով նաև գործարկեց իր սեփական հարթակը՝ ուղղված սպառողին: Այս հարթակները արագորեն ձեռք բերեցին հայտնիություն E*Trade-ի 1999 թվականի ամսական 9% աճի տեմպի շնորհիվ:

### Ուշացման ազդեցությունը
2007 թվականի դրությամբ բրոքերը չէր կարող պատվերների հոսք իրականացնել առանց որոշ էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների օգտագործման: Առևտրային հարթակից դուրս առևտրի առկայությունը կտրուկ ավելացրել է շուկայի մասնակիցների թիվը, որոնք ֆինանսական ոլորտի մաս չեն կազմում: Այս մասնակիցներին կամ մանրածախ առևտրականներին  2020 թվականին բաժին է ընկել ֆոնդային շուկայի գործունեության 25%-ը.

Քանի որ ներդրողները կարիք չունեն այցելելու բորսայի հարթակ, ինչպիսին NYSE-ն է, ցանում առևտրի իրականացումը առաջացրել է առևտրի արագության անհամապատասխանություն: Տվյալների փոխանցում ինտերնետով, որը պահանջում է բազմաթիվ ցանցային միացումներ, հանգեցնում է նաև լրացուցիչ ժամանակի հետաձգման: Առևտրային բաժնետոմսերն, որոնք գտնվում են Նյու Յորքի տարածքում գտնվող շուկայի կենտրոնակայանի մոտ, վերջանում են 2,8%-ով ավելի արագ, քան Նյու Յորքից դուրս գտնվողնորը: Նյու Յորքի տարածքի գործարքներն ունեն 0,75 ցենտով ցածր գնի և հարցման տարածում, քան Նյու Յորքից դուրս գտնվողները, որն էլ զգալիորեն նվազեցնում է ընդհանուր ծախսերը:

Սա խրախուսում է Նյու Յորքի տարածքում գտնվող թրեյդերներին որդեգրելու ռազմավարություններ, որոնք օգտվում են իրենց արագության առավելությունից: Որոշ բորսաներ առաջարկում են համատեղ տեղակայում. առևտրային ալգորիթմների հեռահար կատարման առավելությունը մեծ կենտրոնական համակարգիչների մոտ: Համատեղման պահանջարկը արագորեն աճել է վաճառող կազմակերպությունների համար: Միայն 2008-ից 2010 թվականներին Նասդաք-ի համակցման բիզնեսն աճել է 25%-ով, և ընկերությունները սկսել են ամբողջովին ավտոմատացված առևտուր իրականացնել՝ օգտվելու սպասման կրճատված ժամանակից:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ