Մարինա Լեոնովա

**Մարինա Կոստանտինի Լեոնովա** (, ), բալետի դերասանուհի, Մեծ թատրոնի մենապարուհի, բալետային մանկավարժ, Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ռեկտոր, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2003)։

## Կենսագրություն
Մարինա Լեոնովան ծնվել է 1949 թվականի փետրվարի 18-ին Մոսկվայում։ Պարով զբաղվել սկսել է յոթ տարեկանում Պիոներների պալատի խորեոգրաֆիայի մանկական խմբում։

1968 թվականին ավարտել է Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիան (Սոֆյա Գոլովկինայի դասարան)։ 1968-1969 թվականներին վերջինիս ղեկավարությամբ սովորել է կատերալագործման դասարանում։

1969-1989 թվականներին Մարինա Լեոնովան եղել է Մեծ թատրոնի մենակատար։ Ունեցել է ընդարձակ խաղացանկ, եղել է խորհրդային բալետմայստերների ներկայացումների մի շարք դերերի առաջին կատարողը։

1991 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի մանկավարժական ֆակուլտետը (Մարինա Սեմյոնովայի կուրս)։ 1989 թվականին դարձել է դասական պարի մանկավարժ Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիա։ 1994 թվականից դոցենտ է, 1999 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 2001 թվականին նշանակվել է Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ռեկտորի պաշտոնակատար, 2002 թվականին ընտրվել է ակադեմիայի ռեկտոր։

## Խաղացանկ
* *Հունգարական հարսնացու* («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1970)
* *Նիմֆա* («Վալպուգիևի գիշեր» պատկերում՝ Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» օպերայից, 1970)
* *Ամառ* (Սերգեյ Պրոկոֆևի «Մոխրոտիկը», 1970)
* *Պա դե մրուա* («Կարապի լիճ», Պյոտր Չայկովսկի, Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1970)
* *Երկրորդ տարատեսակ* («Դոն Կիխոտ » Լ․ Ֆ․ Մինկուս, 1971)
* *Միրտա* (Ադոլֆ Ադանի «Ժիզել», 1971)
* *Արքայազնի հասակակիցը* («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի խմբագրմամբ, 1971) 
* *Օդետտա-Օդիլլիյա* («Կարապի լիճ» Պյոտր Չայկովսկի, 1972), կատարել է այդ դերն է կատարել ինչպես Ա․ Ա․ Գորսկովի և Ա․ Մ․ Մեսսերերի մոսկովյան կանոնական խմբագրությունում, այնպես էլ Յուրի Գրիգորովիչ տարբերակում
* *III գործողության պարեր* (Միխայիլ Գլինկայի, «Ռուսլան և Լյուդմիլա» օպերա, 1973)
* *Յասամանի փերին* («Քնած գեղեցկուհի», Պյոտր Չայկովսկի, 1973), առաջին կատարողը Յուրի Գրիգորովիչի պարտիայում
* *Անտառահարսի տիրուհին* («Դոն Կիխոտ» բալետ, Լ․ Ֆ․ Մինկուս, 1973)
* *Մեհմենե Բանու* («Լեգենդ սիրո մասին», Արիֆ Մելիքով, 1974)
* *Բեատրիչե* («Սեր սիրո հետևից», Տիխոն Խրեննիկով, 1976)
* *Մենակատար* («Այդ կախարդող ձայները», Վլադիմիր Վասիլև, 1978)
* *Էգինա* («Սպարտակ», Արամ Խաչատրյան, 1979)
* *Ջուլիետայի ընկերուհին* («Ռոմեո և Ջուլիետ», Սերգեյ Պրոկոֆև, 1979)
* *Պղնձե լեռան տիրուհին* («Լեգենդ քարե ծաղկի մասին», Սերգեյ Պրոկոֆև, 1982)
* Հազարան բլբուլ («Հազարան բլբուլ», Իգոր Ստրավինսկի, 1982)
* *Գայանե * («Գայանե», Արամ Խաչատրյան, 1984)
* *Կլեմանս* («Ռայմոնդա», Ալեքսանդր Գլազունով, 1984)
* *Լյուբաշա* («Կարմիր Կալինա», Եվգենի Սվետլանով, 1985)
* *Հենրիետտա* («Ռայմոնդա», Ալեքսանդր Գլազունով, 1985)
* *Արտեմիդա* (խորեոգրաֆիայի բեմը «Իֆիգենիան Ավլիդ» օպերայում, Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ, 1985)
* *Դուլսինեյա, Ալդոնսա*  («Տխուր պատկերի ասպետ», 1986)

## Աշակերտուհիներ
* Ս․ Լունկինա (1997 թվականի շրջանավարտ)
* Կ․ Նագատա (1997 թվականի շրջանավարտ)
* Ն․ Ասատիանի (2004 թվականի շրջանավարտ)
* Ն․ Օսիպովա (2004 թվականի շրջանավարտ)

## Մրցանակներ և կոչում
* ՌՍՖՍՀ վաստակավոր դերասանուհի (1976)։
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2003)։
* «Սուրբ Սոֆիա» (Օքսֆորդ) շքանշան (2004)։
* Պատվո շքանշան (2008 թվականի հունիսի 12-ին)՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ներդրման բազմամյա բեղմնավոր գործունեություն համար*՝*:
* «Հայրենիքի առաջ վաստակի համար» IV աստիճանի (2014 թվականի օգոստոսի 14) շքանշան՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման, ռադիոհեռուստատեսութան, մամուլի, կապերի բազմամյա արգասաբեր գործունեության մեջ ունեցած մեծ ներդրման համար։
* «Հայրենիքի առաջ վաստակի համար» III աստիճանի (2019 թվականի հունիսի 13) շքանշան՝ հայրենական մշակույթի և արվեստի զարգացման մեջ մեծ ներդրման, բազմամյա արգասաբեր գործունեության համար։

## Բեմադրական աշխատանք
Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի պետական ակադեմիայի ուսումնական խաղացանկի համար այլ մանկավարժների հետ համատեղ վերսկսել է դասական մեծ  «Պահիտա» բալետից։

## Գիտական գործունեություն
2008 թվականի դեկտեմբերի 16-ին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա «Մոսկովյան բալետի դպրոցի դերը Մեծ թատրոնի ստեղծագործական կյանքում (1945-1970)» թեմայով։ Պաշտպանության արդյունքում Մ․ Կ․ Լեոնովին շնորհվել է արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
Մ․ Կ․ Լեոնովը գիտական հոդվածների և ուսումնական ծրագրերի հեղինակ է։

## Հասարակական դիրք
2014 թվականի մարտի 11-ին ստորագրել է Ռուսաստանի դաշնության մշակույթի գործիչների դիմումը աջակցել ՌԴ նախագահ Վ․ Վ․ Պուտինին Ուկրանիայի և Ղրիմի հարցով։

## Գրականություն
Леонова М. К. Роль московской балетной школы в творческой жизни Большого театра (1945—1970). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата искусствоведения. — М., 2008.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Марина Леонова на сайте Большого театра
* Марина Леонова на сайте Московской государственной академии хореографии

Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ