Լաուրա Նայթ

300px|մինի|Բ․ Շոուի դիմանկարը
300px|մինի|Վերելքի մեկնարկ
**Լաուրա (Լորա) Նայթ**, ծնյալ *Լաուրա (Լորա) Ջոնսոն* (, ),  անգլիացի նկարչուհի, պոստիմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։ Պարգևատրվել է «Բրիտանական կայսրություն» շքանշանով, Մեծ Բրիտանիայի թագուհուց ստացել ազնվական, պատվավոր տիկնոջ՝ Dame տիտղոս։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Ծնվել է ոչ հարուստ ընտանիքում, մեծացել կիսով չափ որբ։ Տասներեք տարեկան հասակում ուղարկվել է Փարիզ, որտեղ սկսել է արվեստ ուսումնասիրել։ Տասը տարի անց վերադարձել է Անգլիա, ընդունվել Նոթինգհեմի գեղարվեստի դպրոցը։ Այդտեղ նա ծանոթացել է Հարոլդ Նայթի հետ, որը մասնագիտացել էր բնանկարչության ու դիմանկարչության մեջ։ Լաուրան, որ ընդօրինակում էր երիտասարդ նկարչի ստեղծագործությունները, մտերմացել է նրա հետ։ 1903 թվականին նրանք ամուսնացել են, ունեցել երկու երեխա։

1907 թվականին տեղափոխվել են Նյուլին քաղաք, անդամագրվել տեղի նկարիչների ընկերակցությանը, որ *Նյուլինյան դպրոց* անվանումն էր կրում։ Այստեղ առավել լիարժեքորեն են բացահայտվել ու դրսևորվել Լաուրայի նկարչական ձիրքերը։ 1913 թվականին նա ստեղծել է «Ինքնանկար՝ մերկ կնոջ հետ» գործը։ Այդ աշխատանքը, որ Լ․ Նայթի ստեղծագործության մեջ համարվում է բեկումնային, ներկայումս պահվում է Լոնդոնի *Դիմանկարի ազգային պատկերասրահ*ում։

Պատմության մեջ առաջին անգամ կին նկարիչն այդտեղ պատկերել է իրեն՝ մերկ բնորդուհի նկարելիս, ում դերում հանդես է եկել նկարչուհի Էլլա Նեյփերը։ Դա շատ համարձակ քայլ էր, մանավանդ, եթե հաշվի առնենք, որ այդ ժամանակներում Անգլիայում բոլոր նկարչուհիներին արգելված էր մերկ մոդել նկարել և մինչև անգամ ընդօրինակել այլոց՝ այդպիսին պարունակող  նկարները։ ։  Այնպես որ՝ Նայթի այդ գործը ուղղակի մարտահրավեր էր՝ նետված վերոնշյալ արգելքներին։ *Մերկ կնոջ հետ ինքնանկար*ն առաջին անգամ ցուցադրվել է Նյուլինի պատկերասրահում, արժանացել ինչպես մամուլի, այնպես էլ՝ բազմաթիվ արվեստասերների ջերմ գնահատանքին, ներկայացվել նաև այլ ցուցահանդեսներում (*International Society of Sculptors*, *Painters and Gravers in London*), չնայած Թագավորական ակադեմիան մերժել էր դրա ցուցադրությունը իր ցուցասրահներում։ *Daily Telegraph*-ի քննադատը նկարը բնորոշել էր իբրև ,,vulgar,, և ենթադրություն արել, որ այն, ամենայն հավանականությամբ, գնորդ երբեք չի ունենա և այդպես էլ կմնա նկարչուհու արվեստանոցում։ Ստեղծագործությունը այլ լրատվամիջոցներում ևս սուր քննադատության է ենթարկվել, սակայն, չնայած դրան, Նայթը համառորեն շարունակել է ներկայացնել այն զանազան ցուցահանդեսներում։ Պայքարը ավարտվել է նրանով, որ ի վերջո *Ինքնանկարը* գնվել է ''National Portrait Gallery''-ի կողմից։ Ներկայումս այդ ստեղծագործությունը համարվում է կին նկարիչների ինքնանկարների պատմության բնագավառում առանցքային գործ և կանանց ազատագրման (էմանսիպացիայի) շարժման խորհրդանիշերից մեկը։ 2015 թվականին արվեստաբան, քննադատ Սայմոն Սքաման /Simon Schama/ Նայթի ինքնանկարը բնորոշել է  արդեն որպես գլուխգործոց և նկարչուհու լավագույն աշխատանքը, մտահղացմամբ՝ բարդ, հերոսականորեն՝ անկախ, ձևով՝ հանճարեղ,  էությամբ՝ սիրալի, անչափ դուրեկան ու զգայական։ Նկարի գնահատման հարցում այս բեկումնային փոփոխությունները, ցավոք, տեղի են ունեցել նկարչուհու մահից հետո, և նա չի վայելել իր գործի հաղթարշավը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Նայթերի ընտանիքը տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ Լաուրան մասնագիտացել է կրկեսի, թատրոնի, բալետի արտիստների, պարուհիների դիմանկարներ ստեղծելու և գնչուական կյանքի տեսարաններ պատկերելու գործում։ 1928 թվականին մասնակցելով Ամստերդամում անցկացվող ամառային օլիմպիական խաղերի կապակցությամբ հայտարարված ստեղծագործական մրցույթին՝ նա գրավել է մրցանակային տեղ և պարգևատրվել օլիմպիական արծաթե մեդալով։

1929 թվականին նկարչուհուն ազնվականական տիտղոս է շնորհվել, իսկ 1936 թվականին նա ընտրվել է Արվեստների թագավորական ակադեմիայի իսկական անդամ՝ դառնալով նման բարձր պատվի արժանացած առաջին կինը՝ սկսած այդ ակադեմիայի հիմնադրման օրվանից,  որը տեղի է ունեցել  1769 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ի պաշտոնե նշանակվել է զինվորական նկարիչ։ Աշխատել է հիմնականում Անգլիայում, պատվերով նկարել քաղաքացիական պաշտպանության մարտիկների, ռազմամթերքի գործարանների բանվորուհիների դիմանկարներ։ 1946 թվականին *War Artists' Advisory Committee*-ի հետ կնքված հերթական պայմանագրի համաձայն, Լաուրա Նայթը ընդգրկվել է պատերազմի հանցագործ նացիստների Նյուրնբերգյան դատավարությունը լուսաբանող ժուռնալիստների խմբում։ Աշխատելով հենց այն դահլիճում, որտեղ ռազմական տրիբունալն էր գտնվում, նա ճեպանկարել է զանազան տիպական տեսարաններ, իսկ 1946 թվականին ստեղծել է ,,Նյուրնբերգյան դատավարություն» յուղաներկ նկարը ()։

Նկարչուհին ստեղծագործել է ընդհուպ մինչև 1950-ական թվականների կեսերը, իմպրեսիոնիստական և ռեալիստական ոճերով ստեղծել ավելի քան երկու հարյուր հիսուն նկար։ Նա հեղինակել է նաև ինքնակենսագրական երկու գիրք։

## Գրականություն
* Janet Dunbar: *Laura Knight*. Collins, 1975, ISBN 978-0-00-211489-9
* Caroline Fox: *Dame Laura Knight*. Phaidon, Oxford 1988, ISBN 0-7148-2447-X
* Elizabeth Knowles: *Laura Knight — In the Open Air*. Redcliffe, 2012, ISBN 978-1-906593-65-0

## Պատկերասրահ

A Balloon Site, Coventry (1943) (Art. IWM ART LD 2750).jpg|*Աերոստատի բարձրացումը, Քովենթրի, 1943
Corporal J.D.M Pearson, GC, WAAF (1940) (Art. IWM ART LD 626).jpg|*Կապրալ Ջ.Մ. Պիրսոնը* (1940)
INF3-108 Food Production Horse-drawn plough, land girl Artist Laura Knight.jpg|*Գյուղացի կինը դաշտում*
Lord Justice Lawrence, Nuremberg, 1946. (Art. IWM ART LD 5865).jpg|Դատավոր, լորդ Լոուրենսի դիմանկարը․ Նյուրնբերգ (1946)
Ruby Loftus screwing a Breech-ring (1943) (Art. IWM LD 2850)-detail.jpg|*Ռուբի Լոֆթուսը մարտական հերթափոխում* (1943)
The Nuremberg Trial, 1946 (1946) (Art. IWM ART LD 5798).jpg|*Նյուրնբերգյան դատավարություն'' (1946).


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* damelauraknight.com «BIOGRAPHY Dame Laura Knight, DBE, RA, RWS 1877—1970»
* Работы Л.Найт в галерее Тейт

Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Պոստիմրեսիոնիստ արվեստագետներ