open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կանագավայի մեծ ալիք

**Կանագավայի մեծ ալիք** (, Կանագավա օկի նամի ուրա), ճապոնացի նկարիչ Կացուշիկա Հոքուսայի` փայտի փորագրություն, «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան» շարքի առաջին ստեղծագործությունը։ Նկարը կատարված է ուկիյո-է ոճով։ Համարվում է ճապոնական կիրառական արվեստի ամենահայտնի ու հանրաճանաչ ստեղծագործություններից մեկը։ Կա տեսակետ, որի համաձայն արևմուտքում այս փորագրությունն ավելի հայտնի է, քան ասիական արվեստի որևէ այլ ստեղծագործություն։

Փորագրության կենտրոնում` առջևի պլանում, պատկերված է նավակի վրա կախված հսկայական մի ալիք. կենտրոնում` հետին պլանում, պատկերված է Ֆուձիյամա լեռը։ Գործողությունը կատարվում է Կանագավա նահանգում։

## Պատմություն
«Կանագավայի մեծ ալիքը» առաջին անգամ հանրությանը ներկայացվել է 1832 թվականին։ Այն համարվում է «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան» շարքի առաջին ստեղծագործությունը, ինչպես նաև Կացուշիկա Հոքուսայի ամենահայտնի գործը։ Փորագրության կրկնօրինակները կախված են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանում, ևս մեկը` Կլոդ Մոնեի` Ժիվերնիում գտնվող տանը (Ֆրանսիա)։

## Սյուժե
Փորագրության վրա պատկերված է հսկայական ալիք, որը կախված է Կանագավայի նահանգի հարևանությամբ գտնվող նավակի վրա։ Հեռվում երևում է Ֆուձիյամա լեռը, որը նկարի հիմնական գործողության ֆոն է հանդիսանում։ Ինչպես այս շարքի մնացած բոլոր փորագրությունները, «Կանագավայի մեծ ալիքը» ևս ներկայացնում է Ֆուձիյամա լեռը որոշակի հանգամանքներում։

Ալիքը հետ է մղում նավակները լուցկու հատիկի պես։ Արվեստագետների կարծիքով դժբախտ նավաստիները, որոնք կառչում են փխրուն նավակների եզրերից, կարող են խորհրդանշել մարդկությանն ընդհանրապես։

## Ֆիլմագրություն
* «Կախված վտանգ», Ալեն Ժոբերի ֆիլմը «Գունապնակ» շարքից (Ֆրանսիա, 1999)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կացուշիկա Հոքուսայ, «Կանագավայի մեծ ալիք» փորագրությունը «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան շարքից»
* Ե. Ս. Շտայներ «Ճապոնական արվեստ. անսասան ներդաշնակության աշխարհ», 1-ին դասախոսություն  — ճապոնական արվեստի մասին տեսադասախոսություն «Մեծ ալիք» («Մշակույթ» հեռուստաալիք, 11 հոկտեմբերի, 2010)
* 

Կատեգորիա:1831 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1832 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի արվեստ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կերպարվեստ
Կարինա Հարությունյան

**Կարինա Ալբերտի Հարությունյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Կարինա Հարությունյանը ծնվել է 1970 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ 1989 թվականին ավարտել է Տաշքենդի պետական կոնսերվատորիային կից գործող Վ․ Ուսպենսկու անվան Հանրապետական միջին մասնագիտացված երաժշտական դպրոց-ինտերնատի դաշնամուրի բաժինը։ 1993 թվականին ավարտել է Տաշքենդի Մ․ Ույգուրի անվան պետական թատերա-գեղարվեստական ինստիտուտը՝ Մարկ Վայլի արվեստանոցը։

1991-1999 թվականներին որպես դերասանուհի աշխատել է «Իլխոմ» թատրոնում։ 1994-1999 թվականներին դերասանական վարպետություն է դասավանդել «Իլխոմ» թատրոնին կից գործող Դրամատիկական արվեստի դպրոցում։

1999 թվականից ապրում և աշխատում է Իտալիայում։ 2003-2014 թվականներին եղել է Վենետիկի ճարտարապետական համալսարանի թատերական արվեստանոցի վարիչը։ 2003 թվականից դերասանական վարպետություն է դասավանդում Միլանի Սիրողական դերասանների ակադեմիայում () և Վենետիկի թատերական ակադեմիայում ()։

## Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Իննա Ասլիյան

**Իննա Կարենի Ասլիյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Իննա Ասլիյանը ծնվել է 1981 թվականի հունիսի 14-ին։ Ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը՝ Սերգեյ Գոլոմազովի և Միխայիլ Սկանդարովի դասարանը։

Աշխատում է Պոլունինի թատրոնում։

1999 թվականից նկարահանվում է կինոյում։ Հայտնի է դարձել «Պարզ ճշմարտություններ» սերիալի շնորհիվ, որտեղ կատարել է գլխավոր դերը։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Նեղսար

**Նեղսար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բովաքարի լեռնահամակարգում, Մարգահովիտ գյուղից 6,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 217 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Նժույգ (լեռ)

**Նժույգ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Փամբակի լեռնահամակարգում, Լեռնանցք գյուղից 3 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2470 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Նիգսար

**Նիգսար**, լեռ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի հյուսիս-արևելք փեշերին, Նիգավան գյուղից 3,5 կմ արևմուտք, Շենկանի գյուղից հյուսիս-արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Բարձրությունը՝ 2462 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Նկուղ (լեռ)

**Նկուղ**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Մեծշեն գետի ձախափնյակում, Ակներ գյուղից 3,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2561 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Նշխարք (լեռ)

**Նշխարք**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջին, Լեռնակերտ գյուղից 5 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2602 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Վարդենիսի լեռնաշղթա
Ռազմիկ Գրիգորյան (գրող)

**Ռազմիկ Գրիգորյան** (), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Ռազմիկ Գրիգորյանը ծնվել է 1985 թվականին Արագածոտնի մարզի Թալինի շրջանի Զարինջա գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 2003 թվականին ընդունվել է Երևանի Մշակույթի պետական քոլեջի Կինոռեժիսուրա բաժինը։ 2003-2005 թվականներին ծառայել է ՀՀ Ազգային Բանակում։ 2008 թվականին ավարտել է քոլեջը։

2011-2014 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտը` Կինոարվեստ մասնագիտությամբ (Վավերագրական ֆիլմի ռեժիսուրա)։

## Ստեղծագործական կյանք
2013 թվականին նկարահանել է «Վարդանի հետ» վավերագրական ֆիլմը։ 2013 թվականին լույս է տեսել «Քո բացական» խորագրով նրա բանաստեղծությունների ժողովածուն։

2014 թվականին «Հայկ» փաստավավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի հետ համատեղ նկարահանել է «Խաչը թիկունքին» վավերագրական ֆիլմը, իսկ 2016 թվականին՝ «Ռեքվիեմ» կարճամետրաժ ֆիլմը։

2017 թվականին նկարահանել է «Լույսի մեջ» ֆիլմը։ 2017 թվականին լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների թվով երկրորդ ժողովածուն՝ «Հասկից մինչև հաց»՝ Հակոբ Մովսեսի խմբագրությամբ։

2021 թվականին հրատարակվել է նրա պատմվածքների ժողովածուն՝ «Ի վերջո սերը», Գուրգեն Խանջյանի խմբագրությամբ։

2021 թվականին նկարահանել է «Ձայն մեծաց» վավերագրական ֆիլմը՝ նվիրված Գրականության և արվեստի թանգարանի հիմնադրման 100-ամյակին։

2023 թվականին լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների «Լույսի ձայնը» ժողովածուն։

Տպագրվել է «Գրեթերթ», «Գրական թերթ», «Անդին», «Նարցիս», «Եղիցի լույս», «Ոգու կանչ» գրական պարբերականներում։ Բանաստեղծությունները հրապարակվել են նաև «Գրանիշ» գրական կայքում։

2018 թվականին նրա բանաստեղծություններն անգլերեն թարգմանությամբ (թարգմանիչ՝ Մարո Ղուկասյան), լույս են տեսել «Adelaide» ամերիկյան գրական հանդեսի 12-րդ համարում, ինչպես նաև 2020 թվականին՝ անգլիական «Acumen» ամսագրում։

## Ֆիլմագրություն
# Վարդանի հետ, 2013 թ. 
#Խաչը թիկունքին, 2014 թ. 
#Ռեքվիեմ, 2016 թ.
#Լույսի մեջ, 2017 թ.
#«Կամքի ուժ» ֆիլմաշար, 2020թ. 
#Ձայն մեծաց, 2021 
#Զուլուն կապի մեջ է, 2022

## Գրքեր
* Քո բացական (բանաստեղծություններ), 2013
* Հասկից մինչև հաց (բանաստեղծություններ), 2017
* Նամակներ, 2019
* Ի վերջո սերը (պատմվածքներ), 2021
* Լույսի ձայնը (բանաստեղծություններ), 2023

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Վարդանի հետ» ֆիլմի պրեմիերան 
*Ռազմիկ Գրիգորյանի ստեղծագործությունները «Գրանիշ» գրական կայքում

Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Զիտա Բադալյան

**Զիտա Գրիգորի Բադալյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Զիտա Բադալյանը ծնվել է 1981 թվականի հունիսի 6-ին Հյուսիսային Օսիայի Օրջոնիկիձե քաղաքում։

2006 թվականին ավարտել է Մոսկվայի հայկական թատրոնին կից գործող «Յա» թատերական ստուդիան։ 2008 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Շոլոխովի անվան պետական հումանիտար համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ 2013 թվականին ավարտել է Լոս Անջելեսի Լի Ստրասբերգի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտը։

2002 թվականից խաղում է Մոսկվայի հայկական թատրոնում (ղեկավար՝ Սլավա Ստեփանյան)։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Դերերը կինոյում

## Մրցանակներ և պարգևներ
* «Մարիա» մոնոներկայացումների միջազգային թատերական փառատոնի գլխավոր մրցանակակիր (2012, Կիև) 
* «SOLO» մոնոներկայացումների միջազգային թատերական փառատոնի մրցանակակիր (2010)
* Եվրոպական թատրոնների «A la lumiere dAntigone» 19-րդ միջազգային փառատոնի մրցանակակիր (2007, Գրենոբոլ, Ֆրանսիա) 
* «Մոսկվա՝ աշխարհի քաղաք» ազգային թատրոնների 5-րդ փառատոն-մրցույթի դիպլոմ (2008)
* «Մոսկվա՝ աշխարհի քաղաք» ազգային թատրոնների 6-րդ փառատոն-մրցույթի դիպլոմ (2009)
* «Էթնիկա» միջազգային մրցույթի դափնեկիր (2007)
* «Կարոտ» միջազգային հայկական փառատոնի դիպլոմ և ոսկե մեդալ (2008)
* «Կարոտ» միջազգային հայկական փառատոնի դիպլոմ (2010)
* ՀՀ Մշակույթի նախարարության կողմից վկայական (2010)
* «Վիլյամ Սարոյանի» ոսկե մեդալ (Մոսկվայի հայկական թատրոնի ոսկե կրծքանշան) (2009)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Առաքել (լեռ)

**Առաքել**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Վիրահայոց լեռներում, Գայլեդրունք լեռնանցքից հարավ-արևելք, Պրիվոլնոյե (Լոռու մարզ) գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 1978 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Արսար (այլ կիրառումներ)

**Արսար**, կարող է վերաբերել՝
* Արսար -  լեռնագագաթ Հայաստանի  Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին
* Արսար - լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում
Շահեն Իսմայիլյան

**Շահեն Ծատուրի Իսմայիլյան** (), ռուսական թատրոնի հայ ռեժիսոր, դերասան։

## Կենսագրություն
Շահեն Իսմայիլյանը ծնվել է 1962 թվականին Իրանում։ Ավարտել է Թեհրանի արվեստի բարձրագույն դպրոցի բեմական ֆակուլտետը, Թատերական ստուդիան, Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտը։ Կալիֆոռնիայի համալսարանում ռեժիսորական դասընթացներ է անցել։

2012 թվականից աշխատում է Մոսկվայի հայկական թատրոնում որպես ռեժիսոր և դերասան։

## Ռեժիսորական աշխատանքներ
### Թատերական ներկայացումներ

### Տիկնիկային ներկայացումներ

## Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կոնֆետտի

300px|մինի|Անձրև կոնֆետտիից
**Կոնֆետտի** (), գունագեղ, սովորաբար փոքր չափսերի թղթե կլորակներ, տոների,  հիմնականում՝ պարահանդեսների, դիմակահանդեսների, ծննդյան տարեդարձների, հարսանեկան արարողությունների անքակտելի ատրիբուտը։ Տոնակատարությունների մասնակիցները կոնֆետտին միմյանց վրա են լցնում, կամ այն թափվում է վերևից։

## Ստուգաբանություն և պատմություն
300px|մինի|Կոնֆետտին երեկույթի ժամանակ
Առաջացել է իտալական *konfetto* կոնֆետի մեծ քանակությունից։ Ծագում է հռոմեական ավանդույթից՝ դիմակահանդեսի ժամանակ մասնակիցները միմյանց վրա էին նետում փոքր կոնֆետներ։ Ավելի ուշ կոնֆետի փոխարեն սկսեցին կիրառել դրանց փոխարինիչները՝ գունավոր թղթերը։

Իտալիայում «կոնֆետտի» բառն ի սկզբանե նշանակում էր շաքարից պատրաստված ցանկացած տեսակի մանր արտադրանքներ (շաքարապատ նուշ, ընկույզ և այլն), որոնք դիմակահանդեսների և տոնակատարությունների ժամանակ բնակչությունը նետում էր պատուհաններից, պատշգամբներից, ավելի ուշ կոնֆետտին՝ գիպսե գնդիկների տեսքով, էլի նույն նպատակով կիրառվեց։ Իտալիայի քաղաքների մեծ մասում գիպսե գնդիկների նետումն արգելվում էր ոստիկանության կողմից։

1884 թվականին՝ հանդիպման ժամանակ, փարիզյան «Կազինո դե Պարի» սրճարանի տերը հյուրերի վրա շաղ տվեց կավճե գնդիկներ. դա «կավճե» կոնֆետտիի կիառման առաջին փաստացի արձանագրումն էր։ Գունավոր թղթից պատրաստված կոնֆետտիի գյուտարարը նույնպես այս սրճարանի սեփականատերն է։

Այժմ կոնֆետտին առավելապես իրենից ներկայացնում է թղթե կլորակներ, որոնք պարահանդեսների և դիմակահանդեսների ժամանակ մարդիկ շաղ են տալիս միմյանց վրա։ Գոյություն ունեն պնևմատիկ ճայթուկներ, օձերիզներ կամ կոնֆետտիներ, որոնք դուրս են թռչում պայթյունով՝ ճայթուկի կորպուսում առաջացած գազի հաշվին։

Բազմաթիվ մշակույթներում գոյություն ուներ և այժմ էլ գոյություն ունի բարեմաղթանքների հնչեցմամբ և բրնձով, ցորենով, կոնֆետներով, թղթադրմաներով, ծաղիկներով երիտասարդներին օծելու ավանդույթը։ Ռուսական հարսանեկան ծիսակարգի համաձայն՝ երիտասարդներին օծում էին հմուլահատիկներով և ցորենով։ Այժմ մի շարք երկրներում բրինձ շաղ տալու արգելք է ներդրվում, ինչը գրավում է փետրավորների ուշադրությունը։ 2005 թվականին՝ այն բանից հետո, երբ Ասիայում համաճարակ բռնկվեց, Հոնկոնգում արգելվեց աղավնիների լրացրասնումը՝ դրանով կանխարգելելով համաճարակի հնարավոր տարածումը։

Այսօր ցորենի և թղթե կոնֆետտիի փոխարեն արարողությունների ժամանակ հաճախ կիրառում են նրբաթիթեղից  կամ մետաղազօծ պոլիպրոպիլենից պատրաստված սիրտիկներ, աստղիկներ, կլորակներ, շերտաձողեր, ինչպես նաև մանր օճառապղպջակներ, բնական կամ սառեցված ծաղիկների թերթիկներ։

## Ստացում
Դարերի սահմանագծում կոնֆետտին կտրվում էր ծխախոտաթղթի մեքենայակն կտրման տարբերակով՝ փոքրիկ կլորակների տեսքով։

Մեր օրերում կոնֆետտին հիմնականում ստանում են որպես թղթային արդյունաբերության ծակոտման մնացորդ։ Կոնֆետտիի հատուկ տեսակներ, օրինակ՝ կոնֆետտիից ստացվող անձրևը, որն օդում մնում է 10 անգամ ավելի շատ, քան սովորական թղթային  կոնֆետտին, արտադրվում են մետաքսե թղթից կամ բարակ լուսանկարչական ժապավենից։

## Տես նաև
* Օձերիզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիմակահանդեսներ
Կատեգորիա:Մշակույթ
Շվեյցարիայի դրամահատարան

[250px|մինի|աջից|Ներկայիս [շվեյցարական ֆրանկի մետաղադրամները:]]
**Շվեյցարիայի դրամահատարան** (), Շվեյցարիայի Համադաշնության պաշտոնական դրամահատարանը։ Տեղակայված լինելով Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Բեռն քաղաքում, այն պատասխանատու է շվեյցարական ֆրանկի մետաղադրամների, ինչպես նաև արժույթի և ձուլակտորների բազմազանության համար։ Բացի կառավարության համար մետաղադրամներ պատրաստելուց, Շվեցարիայի դրամահատարանն արտադրում է նաև մեդալներ և հուշադրամներ մասնավոր պատվիրատուների համար։

## Կարգավիճակ
Շվեյցարիայի դրամահատարանը Շվեյցարիայի դաշնային կառավարության գործակալություն է։ Այն Դաշնային ֆինանսական վարչության մի մասն է, որն իր հերթին պատկանում է Ֆինանսների դաշնային դեպարտամենտին (Շվեյցարիայի ֆինանսների նախարարություն)։ 1998 թվականից ի վեր Համադաշնության պաշտոնական դրամահատարանը գործում է որպես անկախ բիզնես միավոր` Շվեյցարիայի դրամահատարան անունով։ 2005 թվականի դրությամբ Շվեյցարիայի դրամահատարանն ունի 21 աշխատող։

## Կառույց
Դրամահատարանի շենքը ազգային նշանակության ժառանգության վայր է։ Այն կառուցվել է 1903-1906 թվականներին, Թեոդոր Գոլի նախագծի հիման վրա, որը կառուցվեց փոխարինելու  *Gerberngraben*-ում գտնվող ավելի հին շենքին։ Չափավոր, արդյունաբերական ոճի դեղին աղյուսե շենքը գտնվում է մարմարե և ավազաքարե նեոռենեսանսյան ճակատի առջև։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Շվեյցարիայի Ազգային բանկ, շվեյցարական թղթադրամների և դրամավարկային քաղաքականության համար պատասխանատու անկախ կառույց։

## Արտաքին հղումներ
* Official website 
*  Federal Finance Administration website on Swissmint

Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի տնտեսություն
Սոֆյա Թորոսյան

**Սոֆյա Լևոնի Թորոսյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Սոֆյա Թորոսյանը ծնվել է 1980 թվականի մարտի 13-ին։ Սովորել է Մոսկվայի Պ․ Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիային կից գործող Կենտրոնական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժնում (ուսուցիչ՝ Ա․ Բակուլով) և Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրի բաժնում (ուսուցիչ՝ Ի․ Նաումովա)։

2004 թվականին ավարտել է Տնտեսագիտության և մշակույթի ինստիտուտը՝ «դրամատիկական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի» մասնագիտացմամբ (Վիկտոր Լիտվինովի դասարան)։

2004 թվականից՝ Մոսկվայի հայկական թատրոնի (ղեկավար՝ Սլավա Ստեփանյան) դերասանուհի։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Դերերը կինոյում

## Մրցանակներ և պարգևներ
* «Ոսկե դյուցազն» արվեստների 4-րդ սլավոնական ֆորումի դափնեկիր։ Ոսկե դիպլոմ «Հանդիպումներ Սոլյարիսում» ներկայացման մեջ դերակատարման համար (2013, Մոսկվա)։
* «Մոսկվա՝ աշխարհի քաղաք» ազգային թատրոնների 6-րդ փառատոն-մրցույթի մրցանակակիր (2009)
* Մոսկվայի հայկական թատրոնի Ոսկե կրծքանշան (2009, Մոսկվա)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Նապոլեոնյան (Ֆաբերժեի ձու)

**«Նապոլեոնյան»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1912 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։ Ձուն պատրաստվել է ի նշանավորումն 1812 թվականին տեղի ունեցած Հայրենական պատերազմի հաղթանակի և Բորոդինոյի ճակատամարտի հարյուրամյակի։

Այսօր «Նապոլեոնյան» կայսերական ոսկերչական ձուն պատկանում է Մաթիլդա Գեդդինգս Գրեյի () ֆոնդին և 2011 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ը ցուցադրվելու է Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։

## Դիզայն
«Նապոլեոնյան» կայսերական ոսկերչական ձուն պատրաստված է դեղին ոսկուց։ Այն պատված է զմրուխտե կանաչ էմալով՝ զարդարված սուտակներով, ադամանդներով, թավիշով, մետաքսով։ Ձվի մակերեսին  տեղադրված են երկգլխանի արծիվներ և հաղթանշանի պատկերներ։ Ձվի գագաթին ադամանդ է տեղադրված, որի տակ պատկերված են Մարիա Ֆեոդորովնայի թագն ու միացագիրը։

## Անակնկալ
մինի|Ձվի անակնկալ
«Նապոլեոնյան» ոսկերչական ձվի անակնկալը շիրման է՝ վեց տարբեր մանրանկարից բաղկացած։ Մանրանկարներում պատկերված են զորագնդերի ներկայացուցիչներ, որոնց պատվավոր գնդապետը եղել է կայսրուհին։ Շիրման պատրաստված է դեղին ոսկուց, ադամանդներից, պլատինից, թափանցիկ զմրուխտե և ոչ թափանցիկ սպիտակ էմալից։ Դիմանկարները նկարված են գուաշով՝ փղոսկրի վրա։ Թագուհու միացագիրը զարդարում է մանրանկարների հակառակ երեսները։ Շիրմայի առանձին մասերն իրար են միացած առանցքներով, որոնք իրենցից ներկայացնում են կացիններ։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Նապոլեոնյան» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1912 թվականին՝ Զատկի տոնին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1930 թվականին ձուն գնում է Արմանդ Համմերը և տեղափոխում Նյու Յորք։ 1951 թվականից պատկանել է Մաթիլդա Հեդդինգս Գրեյին։ 1972 թվականից՝ նրա անվան ֆոնդին։ Այսօր ցուցադրվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մետրոպոպլիտենի թանգարանում

Կատեգորիա:1912 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Ավետարան (4827)

**Ավետարան** (4827), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4827 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1430 թվականին Վարդան աբեղա գրչի կողմից Հոսրովա վանքում, ծաղկողը ևս ենթադրաբար եղել է Վարդան աբեղան։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոս կրոնավորը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 276x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 289 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Բաղկացած է 22 տողից։  Ունի տերունական 12, ավետարանիչ 4, խորան 10, նկար 1, կա խորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 7բ, 8ա, 91բ, 285բ, հետագայի` 13բ (1672 թ.), 289ա (1808 թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Շաբաթասար

**Շաբաթասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռներում, Քաջարան քաղաքից 5,5 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2691 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Շահամիրի սար

**Շահամիրի սար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Միափորի լեռների հարավային մասում, Վահան գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2312 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջանի լեռներ
Շահապանց

**Շահապանց**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բովաքարի լեռնահամակարգում, Մարգահովիտ գյուղից 10 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 2122 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Բոբ Գրոս

**Ռոբերտ «Բոբ» Էդվին Գրոս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Սիեթլի համալսարանում և Լոնգ Բիչի Կալիֆորնիա նահանգի համալսարանում։ 1975 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ 25-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Սան Դիեգո Կլիպերս» ակումբի կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 8 մրցաշրջան։ 1976/1977 թվականների մրցաշրջանի ժամանակ Գրոսը Պորտլենդի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի մեջ (1978)։ 1975 թվականին ճանաչվել է Pacific Coast Athletic Association կոնֆերենցիայի ուսանողների միջև տարվա բասկետբոլիստ։ «Բլեյզերս»-ում նրա կողմից անմահացված է 30-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 513 խաղ, որոնցում հավաքել է 4567 միավոր (8,9 մ/խ), կատարել է 2253 անդրադարձ, 1481 փոխանցում, 615 խլում և 361 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Շամփրաքար

**Շամփրաքար**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Լծեն գյուղից 2,5 կմ արևելք։ Բարձրությունը՝ 2218 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Արքայորդի (Ֆաբերժեի ձու)

**«Արքայորդի»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1912 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Արքայորդի» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Վիրջինիայի կերպարվեստի թանգարանում (Ռիչմոնդ, Վիրջինիա, ԱՄՆ)։

## Դիզայն
«Արքայորդի» ոսկերչական ձուն պատրաստված է Լյուդովիկոս XV-ի ոճով։ Այն ստեղծված է լազուրիտից։ Զարդարված է ոսկե նախշերով, Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի միացագրով և ստեղծման տարեթվով։ Ոսկերչական ձվի պատրաստման համար օգտագործվել են հետևյալ նյութերը՝ ոսկի, լազուրիտ, ադամանդ, պլատին, ջրաներկ, փղոսկր։
մինի|Ձվի անակնկալ

## Անակնկալ
«Արքայորդի» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը Ռուսական կայսրության զինանշանն է՝ պլատինե ադամանդակուռ երկգլխանի արծիվը՝ պսակված կայսերական թագով։ Անակնկալի վրա տեղադրված է 2000 ադամանդ։ Կենտրոնում՝ արծվի կրծքին արքայազն Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Ռոմանովի դիմանկարն է։ Անակնկալի ստեղծման համար օգտագործվել են՝ պլատին, լազուրիտ, ադամանդ, ջրաներկ, փղոսկր։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային է նվիրել 1912 թվականի Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1930 թվականին ձուն վաճառում են Արմանդ Համմերին, որը ձուն տեղափոխում է Նյու Յորք։ 1933 թվականին «Արքայորդի» կայսերական ոսկերչական ձուն գնում է Լիլիան Թոմաս Պրատ Ֆրեդերիկսբուրգը՝ General Motors ընկերության սեփականատիրոջ կինը։ 1947 թվականին, ըստ վերջինիս կտակի, ձուն փոխանցվում է Վիրջինիայի կերպարվեստի թանգարանին, ուր ցայսօր էլ մշտական ցուցադրության է ներկայացված հանրության համար։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте музея 
* Արքայորդի ձուն 
* Տեսանյութ ձվի մասին

Կատեգորիա:1912 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Մարտեն Տերյե

**Մարտեն Տերյե** (, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Օլիմպիկ Լիոնի կազմում։ Խաղում է վինգերի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Լիլ
Տերյեն Լիլի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ փոխարինելով Իվ Բիսումային Բաստիայի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց դեկտեմբերի 14-ին՝ Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի Պարի Սեն-Ժերմենի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2017 թվականի հունվարի 7-ին՝ Ֆրանսիայի գավաթի ԱՍ Էքսելսիորի դեմ խաղում։ Ֆրանսիայի առաջնությունում առաջին գոլը խփեց ապրիլի 29-ին՝ Մոնպելիեի դեմ խաղում։ Լիլի կազմում Տերյեն անցկացրեց 15 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ։

2017 թվականի օգոստոսի 18-ին Տերյեն 1 տարվա վարձավճարով միացավ Ստրասբուրգին։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 27-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Գենգանի դեմ խաղում։ Առաջին գոլը Ստրասբուրգի կազմում խփեց սեպտեմբերի 30-ին՝ Դիժոնի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 28-ին Տերյեն գոլ խփեց Անժեի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով։ Դեկտեմբերի 8-ին ֆրանսիացին գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Բորդոյի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-0 հաշվով։ Ստրասբուրգի կազմում Տերյեն անցկացրեց 29 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Օլիմպիկ Լիոն
2018 թվականի հունվարի 26-ին Տերյեն 11 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Օլիմպիկ Լիոն, ինչից հետո վարձավճարով վերադարձավ Ստրասբուրգ։ Իր դեբյուտը Լիոնի կազմում նշեց օգոստոսի 12-ին՝ փոխարինելով Մարիանո Դիասին Ամյենի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց օգոստոսի 24-ին՝ Ստրասբուրգի դեմ խաղում։ Սեպտեմբերի 26-ին Տերյեն գոլի հեղինակ դարձավ Դիժոնի դեմ խաղում՝ օգնելով Լիոնին հաղթել 3-0 հաշվով։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում ֆրանսիացին անցկացրեց հոկտեմբերի 23-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի Հոֆենհայմի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Տերյեն ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ 2017 թվականին նա Մ20 հավաքականի կազմում մասնակցեց աշխարհի առաջնությանը՝ անցկացնելով 4 հանդիպում և գոլի հեղինակ դառնալով խմբային փուլի Հոնդուրասի դեմ խաղում։ Ֆրանսիան հասավ մրցաշարի 1/8 եզրափակիչ, որտեղ 1-2 հաշվով պարտվեց Իտալիային։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի հունվարի 2-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տերյեի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Տերյեի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Տերյեն transfermarkt-ում
* Տերյեն soccerbase.com-ում
* Տերյեն WhoScored.com կայքում
* Տերյեն Օլիմպիկ Լիոնի պաշտոնական կայքում
* Տերյեն Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում 
* Տերյեն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Տերյեն Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Ձմեռային (Ֆաբերժեի ձու)

**«Ձմեռային»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1913 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձուն պատկանում է Կատարի էմիր Թամիմ բեն Համիդ ալ-Թանիին։

## Դիզայն
«Ձմեռային» ոսկերչական ձուն տեղադրված է լեռնային բյուրեղապակուց պատրաստված հիմքին, որը ստեղծված է հալչող սառցաբեկորի տեսքով։ Որպես առվակներ օգտագործվել է պլատին և ադամանդ։ Ձուն նույնպես ստեղծված է լեռնային բյուրեղապակուց։ Գագաթին լուսնաքար է տեղադրված։ Ձուն բաժանվում է երկու հավասար մասի, որոնք միմյանց են միանում ադամանդակուռ պլատինով։ Ձվի վրա մանրամասնորեն փորագրված է սառցե բյուրեղիկների տեսարան։

## Անակնկալ
«Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը պլատինե ցանցկեն զամբյուղն է՝ երկու բռնակով, որոնք զարդարված են վարդագույն ադամանդներով։ Զամբյուղում տեղադրված է ձնծաղիկների ծաղկեփունջ։ Յուրաքանչյուր ծաղիկ ստեղծված է սպիտակ քվարցից։ Որպես ցողուն կիրառվել են ոսկե լարեր։ Տերևները պատրաստված են նեֆրիտից, իսկ դրանց մեջտեղի հատվածները՝ կանաչ քվարցից։ Զամբյուղի հիմքին փորագրված է «» (Ֆաբերժե 1913) գրությունը։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1913 թվականին՝ Զատկի տոնին։ Ձուն արժեցել է 24600 կամ 25000 ռուբլի։ Այն ամենաթանկ ձուն էր, որի համար երբեէ վճարել էին Ֆաբերժեին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1927 թվականին ձուն վաճառում են Էմանուել Սնոումանին։ 1948 թվականին այն պատկանել է սըր Բերնարդ Էքսեինին։ Մեկ տարի անց «Ձմեռային» ոսկերչական ձուն գնում է Բրայեն Լեդբրուքը։ Վերջինիս մահից հետո՝ 1975 թվականին ձվի մասին պատմությունը սկսում է լռել։

Կրկին ձվի մասին սկսում են խոսել 1994 թվականին, երբ հայտնաբերվում է Լոնդոնում և փոխանցվում Քրիստիս աճուրդի տանը, որտեղից այն գնում է ամերիկացի մի գնորդ։

2002 թվականին Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդի տանից ձուն գնում է Կատարի էմիր Թամիմ բեն Համիդ ալ-Թանին՝ 9 579 500 դոլարով։

## Հետաքրքիր փաստեր
2005 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Ֆինլանդիայի փոստը նամականիշներ թողարկեց՝ նվիրված այս ձվին։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ձվի մասին
* Ձմեռային ձու
* Ձմեռային (Ֆաբերժեի ձու)

Կատեգորիա:1913 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Հռիփսիմե Գյուլեզյան

**Հռիփսիմե Գյուլեզյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Հռիփսիմե Գյուլեզյանը ծնվել է 1991 թվականին Երևանում։ 4 տարեկանից խաղացել է երեխաների համար բեմադրված դրամատիկական և երաժշտական ներկայացումներում («Քնած գեղեցկուհին», «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին», «Ձյունե թագուհին» և այլն)։

2005 թվականին ավարտել է Դ․ Շոստակովիչի անվան №81 մանկական երաժշտական դպրոցի խմբերգի բաժինը։ 2012 թվականին ավարտել է Միջազգային սլավոնական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը (ՌԴ ժողովրդական արտիստ Գենադի Ֆրոլովի և Անդրեյ Բաչուրինի արվեստանոցը)։

2012 թվականից նկարահանվում է ֆիլմերում և սերիալներում։

## Դերերը թատրոնում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Ասիայի տիրակալ

**Ասիայի տիրակալ** (), միապետական տիտղոս, որը տրվել է Մակեդոնական կայսրության հիմնադիր Ալեքսանդր Մակեդոնացուն՝ մ․թ․ա․ 331 թվականի հոկտեմբերի 1-ին տեղի ունեցած Գավգամելայի ճակատամարտում Դարեհ Կոդոմանոսի գլխավորած աքեմենյան բանակի ջախջախումից հետո։ Մինչ այդ, արևելյան աշխարհակալ միապետները հորջորջվում էին «հզոր արքա», «մեծ արքա» կամ եզակի դեպքերում «արքայից արքա» պատվավոր տիտղոսներով։ Ալեքսանդր Մակեդոնացին իր կառավարման ժամանակահատվածում (մ․թ․ա․ 336-323 թվականներ) հորջորջվում է նաև «Մակեդոնիայի արքա» և «Եգիպտոսի փարավոն» տիտղոսներով։  Մերձավոր Արևելքի անապատներում բնակվող արաբների դեմ նախատեսվող արշավանքի սկսվելուց հինգ օր առաջ Ալեքսանդր Մակեդոնացին ծանր հիվանդանում է։ Հիվանդությունն արագորեն տարածվում է և արդեն հունիսի 7-ին աշխարհակալ արքան չէր կարողանում ոչ մի բառ արտաբերել։ Տասն օրվա ընթացքում կատաղի համաճարակը «աշխարհի կեսի տիրակալին» զրկում է կյանքից։ Անժառանգ Ալեքսանդրը մահանում է մ․թ․ա․ 323-ի հունիսի 13-ին իր ընդարձակ երկրի նոր քաղաքամայր Բաբելոնում՝ ընդամենը 32 տարեկան հասակում։

Նրա մահվանից հետո վերջինիս ընտանիքի անդամների և զինակիցների միջև բռնկվում է երկարատև պայքար իշխանության համար, որը հայտնի է դառնում Դիադոքսների պատերազմ անվանումով։ Պատերազմի ավարտից հետո «Ասիայի տիրակալ» տիտղոսը փոխանցվում է իր իրավահաջորդներին՝ Անտիգոնեսների արքայատոհմի հույն արքաներին, Սելևկոսին և հելլենիստական Եգիպտոսի սատրապ Պտղոմեոսին։

Ավելի ուշ «Ասիայի տիրակալ» տիտղոսը ստանձնում է նաև աշխարհակալ արքայի որդին՝ Ալեքսանդր IV Մակեդոնացին, ում իշխանությունը սակայն տարածվում էր Մակեդոնական աշխարհակալության մի փոքր հատվածի վրա։

## Ասիայի տիրակալների ցանկ
* Ալեքսանդր Մակեդոնացի
* Փիլիպոս III Արիդեոս
* Ալեքսանդր IV Մակեդոնացի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Մակեդոնացի
Կատեգորիա:Հին հունական տիտղոսներ
Լեո Դյուբուա

**Լեո Դյուբուա** (, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Օլիմպիկ Լիոնի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Նանտ
Դյուբուան Նանտի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2015 թվականի մայիսի 9-ին՝ փոխարինման մտնելով Բորդոյի դեմ խաղում։ 2015-16 մրցաշրջանում Դյուբուան դարձավ Նանտի հիմնական կազմի խաղացող, իսկ 2017-18 մրցաշրջանում՝ դարձավ թիմի ավագը։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2017 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Ստրասբուրգի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 21-ին Դյուբուան 2 գոլային փոխանցում տվեց Գենգանի դեմ խաղում՝ օգնելով Նանտին հաղթել 2-1 հաշվով։ 2018 թվականի մարտի 4-ին ֆրանսիացին գոլի հեղինակ դարձավ Օլիմպիկ Մարսելի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով։ Մայիսի 19-ին նա խփեց Ստրասբուրգի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ Նանտի կազմում Դյուբուան անցկացրեց 106 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 13 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Օլիմպիկ Լիոն
2018 թվականի հունվարի 31-ին Դյուբուան 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Օլիմպիկ Լիոնի հետ՝ ակումբին անվճար տրանսֆերով միանալով ամռանը։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 12-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ամյենի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում Դյուբուան անցկացրեց սեպտեմբերի 19-ին՝ փոխարինելով Ռաֆայելին Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի Մանչեսթեր Սիթիի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը Լիոնի կազմում խփեց հոկտեմբերի 2-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի Շախտյոր Դոնեցկի դեմ խաղում։ 2019 թվականի մայիսի 5-ին ֆրանսիացին գոլ խփեց Լիլի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով։ Իր առաջին մրցաշրջանում Դյուբուան անցկացրեց 34 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 6 գոլային փոխանցման հեղինակ։

Լիոնի ավագի թևկապով Դյուբուան առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ 2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին՝ Ամյենի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Դյուբուան ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Ֆրանսիայի ազգային հավաքական նա առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի մայիսի 21-ին՝ Բոլիվիայի, Թուրքիայի և Անդորրայի դեմ խաղերի համար։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց հունիսի 2-ին՝ փոխարինելով Բենժամեն Պավարին Բոլիվիայի դեմ խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2020 թվականի հունվարի 20-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2020 թվականի հունվարի 20-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դյուբուայի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Դյուբուայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Դյուբուան transfermarkt-ում
* Դյուբուան soccerbase.com-ում
* Դյուբուան WhoScored.com կայքում
* Դյուբուան Նանտի պաշտոնական կայքում 
* Դյուբուան Օլիմպիկ Լիոնի պաշտոնական կայքում
* Դյուբուան Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում 
* Դյուբուան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Դյուբուան Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նանտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իստանբուլ Բաշակշեհիրի ֆուտբոլիստներ
Եկատերինա Մեծ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Եկատերինա Մեծ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1914 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Եկատերինա Մեծ» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Հիլվուդի թանգարանում (Վաշինգտոն, ԱՄՆ)։

## Դիզայն
«Եկատերինա Մեծ» ոսկերչական ձուն պատրաստված է ոսկուց՝ Լյուդովիկոս XVI-ի ոճով։ Պատված է վարդագույն և անթափանց սպիտակ էմալով։ Քանդակադրոշմի մեթոդով ոսկյա զարդանախշեր են ագուցված ձվին։ Կողային հատվածներին Ֆրանսուա Բուշեի մանրանկարներ են արված՝ արվեստի և գիտության տեսարաններով. դրանք նկարել է Վասիլի Զուևը։ Նկարները թվով ութն են և շրջապատված են մարգարիտներով։ Թվի վրա ընդհանուր առմամբ օգտագործվել է 937 ադամանդ և 500 մարգարիտ։ Ձվի գագաթները պսակված են հարթ ադամանդներով, որոնց տակ տեղադրված են կայսրուհու միացագիրն ու ստեղծման տարեթիվը՝ «1914»: Ձվի տակդիրը պատրաստված է ոսկուց, ընդ որում 4 գույնի։

## Անակնկալ
Մարիա Ֆեոդորովնան քրոջը՝ Ալեքսանդրա Դանիացուն գրված նամակում հայտնում է, որ  «Եկատերինա Մեծ» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը Եկատերինա Մեծի գահավորակի մեխանիկական մանրակերտն է, որը տեղափոխում են երկու սևամորթ սպասավոր։

Գահավորակի պատուհանները լեռնային բյուրեղապակուց են։ Դրանց մեջից կարելի է տեսնել Եկատերինայի մանրակերտը։ Թագուհու վրա կնգումի մորթուց պատմուճան է։ Գահավորակը ոսկուց քանդակադրոշմներով է պատված։ Սևամորթ սպասավորները վառ հանդերձանքով են ստեղծված։ Անակնկալը մեխանիկական է, երբ լարում են այն, խափշիկները դանդաղ քայլում են, իսկ գահավորակը շարժվում է անիվների վրա։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Եկատերինա Մեծ» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1914 թվականին՝ Զատկի տոնին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1927 թվականին ձուն վաճառում են Արմանդ Համմերին, որը տեղափոխում է այն Նյու Յորք։ 1931 թվականին ձուն գնում է Էլեոնոր Բարզինը։ 1973 թվականին «Եկատերինա Մեծ» ոսկերչական ձուն նվիրում են Հիլվուդի թանգարանին, ուր ցայսօր էլ մշտական ցուցադրության է ներկայացված։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Fabergé, Tatiana; Proler, Lynette; Skurlov, Valentin V. (1997). *The Fabergé Imperial Easter Eggs*. London: Christie's Books. 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Catherine the Great Easter Egg at Hillwood
* Website by Annemiek Wintraecken: Catherine the Great Egg
* Яйцо Гризайль (Екатерины Великой), 1914 
* Եկատերինա Մեծ Ֆաբերժեի ձուն

Կատեգորիա:1914 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)

**«Խճանկարային»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1914 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Եղիսաբեթ II թագուհու Թագավորական հավաքածուում (Միացյալ Թագավորություն)։

## Դիզայն
«Խճանկարային» ոսկերչական ձուն հավաքված է դեղին ոսկե գոտիների համակարգով, որոնց ագուցված է պլատինե ցանցը, որը տեղ-տեղ պատված է ներքոհիշյալ նյութերով՝ ադամանդ, շափյուղա, սուտակ, զմրուխտ, քվարց, տոպազ և կանաչ նռնաքար։ Ոսկերիչը Ալբերտ Հոլմսթրյոմն է։ Ձուն բաժանված է հինգ ձվաձև շրջանակի՝ երիզված մարգարիտներից և անթափանց սպիտակ էմալից։ Յուրաքանչյուր հատման վայրում մեկական խոշոր ադամանդ է տեղադրված։ Ձվի գագաթին տեղադրված է լուսնաքար, որի տակից երևում է կայսրուհու անվան և հայրանվան սկզբնատառերը՝ տեղադրված անթափանց, գունատ վարդագույն էմալի վրա։

## Անակնկալ
«Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալն իրենից ներկայացնում է կամեյա։ Վերջինիս վրա Նիկոլայ II կայսեր բոլոր հինգ զավակների կիսադեմերն է՝ պատրաստված ոսկուց և զարդարված մարգարտով, կանաչ նռնաքարով, թափանցիկ կանաչ, անթափանց սպիտակ, շողշողուն բաց վարդագույն էմալով։ Ձվաձև հիմքն ունի սկահակի տեսք՝ զարդարված ադամանդներով, զմրուխտներով և երկու մարգարտով։ Անակնկալի գագաթը պսակված է կայսերական ադամանդակուռ թագով։ Մանրանկարի հակառակ երեսը էմալապատ է, որտեղ նկարված է ծաղիկների զամբյուղ, ստեղծման տարեթիվը և կայսեր զավակների անունները։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային է նվիրել 1914 թվականի Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։

1934 թվականին «Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձուն վաճառում են Միացյալ Թագավորության արքա Գեորգ V-ին, որն այն նվիրում է կնոջը՝ Մարիա Թեքցի թագուհուն։ Վերջիններից ձուն ժառանգություն է հասնում Եղիսաբեթ II-ին։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Images of the Mosaic Egg, Buckingham Palace Royal Fabergé exhibition (Flickr).
* A detailed article on the Mosaic egg from http://www.wintraecken.nl/mieks/faberge/
* BBC article including information on the Mosaic Egg
* Տեսանյութ ձվի մասին 

Կատեգորիա:1914 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Ռոյ Ռեյմոնդ

**Ռոյ Ռեյմոնդ** (, ), ամերիկացի գործարար, Victoria's Secret կանացի ներքնազգեստի մեծածախ վաճառքի խանութների հիմնադիրը։

## Կրթություն
Ռեյմոնդը Թաֆթսի համալսարանի և Սթենֆորդի բիզնես դպրոցի շրջանավարտ է։

## Կարիերա
### Վաղ կարիերա
Ռեյմոնդն իր կարիերայի սկզբում աշխատել է *Vicks* ամերիկյան ընկերության մարկետինգային բաժնում։

## Victoria's Secret
1977 թվականին հունիսի 12-ին Սթենֆորդի առևտրի կենտրոնում բացել է *Victoria’s Secret*-ի առաջին խանութը՝ անհարամարության զգացողություն ունենալով այն պահին, երբ սովորական հանրախանութում իր կնոջ համար ներքնազգեստ գնելու անհաջող փորձ կատարեց։ Խանութը բացելու նպատակով նա բանկից 40 000 դոլար վարկ վերցրեց, ևս 40 000 դոլար պարտքով վերցրեց հարազատներից։ Առաջին տարվա ընթացքում ընկերությունը վաստակեց 500 հազար դոլար.: Ռեյմոնդը քարտագրացուցակների միջոցով շատ արագ սկսեց փոստային վաճառքը և բացեց ևս երեք խանութ։

1982 թվականին՝ հինգ տարվա աշխատանքից հետո, Ռեյմոնդը Լեսլի Վեկսներին՝ *The Limited*-ի հիմնադրին, 4 միլիոն դոլարով վաճառեց *Victoria’s Secret* ընկերությունն իր վեց խանութներով և 42-թերթանոց քարտագրացուցակով, որը տարեկան 4 միլիոն դոլար եկամուտ ուներ։ 1990-ական թվականների սկզբին *Victoria’s Secret*-ը դարձավ կանացի ներքնազգեստի մեծածախ վաճառքի ամենախոշոր ամերիկյան ցանցը՝ միլիարդավոր դոլարների ակտիվով։ 2009 ֆինանսական տարում *Victoria’s Secret*-ն արժեր ավելի, քան 5 միլիարդ դոլար։

1984 թվականին Ռեյմոնդը հիմնեց *My Child’s Destiny*-ն, որը խանութ էր երեխաների համար։ 1986 թվականին խանութը սնանկացավ։

## Մահ
1993 թվականի օգոստոսի 26-ին Ռեյմոնդն ինքնասպանություն գործեց՝ ցած նետվելով Ոսկե Դարպասներ կամրջից։ Ռեյմոնդին վերջին ագամ տեսել էին դեպի Ոսկե Դարպասները քայլելիս, իսկ դրանից որոշ ժամանակ անց նրա մարմինը գտան Մարին շրջանի ափերին։ Քննիչները հանգեցին այն եզրակացության, որ նա ինքնասպանություն է գործել՝ կամրջից նետվելով։ Ռեյմոնդը կնոջից՝ Գայից, բաժանվել էր տարեսկզբին։ Կինը ենթադրում էր, որ ինքնասպանության պատճառը բիզնես ոլորտում ձախողումներն էին։

## Տես նաև
* Victoria's Secret

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 26 մահեր
Նիկողոս Թենեքեճյան

**Նիկողոս Հակոբի Թենեքեճյան** (), հայ մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Նիկողոս Թենեքեճյանը ծնվել է Խարբերդ քաղաքում։ Սովորել է տեղի Սուրբ Ստեփանոս թաղի ծխական, ապա բողոքականների դպրոցներում։  Ավարտել է Խարբերդի Եփրատ քոլեջը (1880), որտեղ էլ դասավանդել է փիլիսոփայություն, պատմություն, օրենսդրագիտություն։ Եղել է քոլեջի պրոֆեսոր։ Շուրջ երեսունհինգ տարի եղել է բողոքական հայերի հովվապետ։

Հայոց ցեղասպանության ժամանակ բանտարկվել է, ենթարկվել խոշտանգումների ու սպանվել Խարբերդի մոտակայքում գտնվող Քեզեն խանի մոտակայքում, Ծովակի դիմաց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Դիմանկարներով կարմիր խաչ

**«Դիմանկարներով կարմիր խաչ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1915 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային։

Այսօր «Դիմանկարներով կարմիր խաչ» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Վիրջինիայի կերպարվեստի թանգարանում (Ռիչմոնդ, Վիրջինիա, ԱՄՆ)։

## Դիզայն
«Դիմանկարներով կարմիր խաչ» ոսկերչական ձուն պատրաստված է արծաթից, ոսկուց։ Զարդարված է շողշողուն սպիտակ և թափանցիկ կարմիր էմալով։ Շողշողուն սպիտակ էմալով երեսապատված է արծաթյա ձուն։ Երկու կարմիր խաչերի անկյուններում թվականներ են նշված՝ «1914» և «1915»: Ձվի գագաթին տեղադրված է արծաթով գրված է Մարիա Ֆեոդորովնայի միացագիրը և թագը, իսկ հակադիր գագաթին՝ վեցաթերթ վարդաքանդակ։

## Անակնկալ
Ձվի անակնկալը բացվող շիրմա է՝ բաղկացած հինգ մանրանկարից։ Դրանք ստեղծված են ջրաներկով և սադափով՝ փղոսկրի վրա։ Հեղինակը Վասիլի Զուևն է։ Դիմանկարներում պատկերված են Նիկոլայ II կայսեր ընտանիքի անդամները՝ բուժքրոջ հանդերձանքով՝

* Օլգա Ալեքսանդրովնա (քույրը)
* Օլգա Նիկոլաևնա Ռոմանովա (ավագ դուստրը)
* Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա (կինը)
* Տատյանա Նիկոլաևնա (երկրորդ դուստրը) 
* Մարիա Պավլովնա (ազգական)

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Դիմանկարներով կարմիր խաչ» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1915 թվականին՝ Զատկի տոնին։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1930 թվականին այն վաճառում են Արմանդ Համմերին, որը ձուն տեղափոխում է Նյու Յորք։ 1933 թվականին «Դիմանկարներով կարմիր խաչ» կայսերական ոսկերչական ձուն գնում է Լիլիան Թոմաս Պրատ Ֆրեդերիկսբուրգը՝ General Motors ընկերության սեփականատիրոջ կինը։ 1947 թվականին, ըստ վերջինիս կտակի, ձուն փոխանցվում է Վիրջինիայի կերպարվեստի թանգարանին, ուր ցայսօր էլ մշտական ցուցադրության է ներկայացված հանրության համար։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте музея
* A detailed article on the "Red Cross with Imperial portraits" egg from wintraecken.nl
* "Red Cross with Imperial portraits" egg at the Virginia Museum of Fine Arts 

Կատեգորիա:1915 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Բորիս Գևորգյան

**Բորիս Գևորգյան** (), հայ պարող, պարուսույց։ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր աշխատող (1990), ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2013)։

Կարեն և Ստեփան Գևորգյանների հայրը։

## Կենսագրություն
Բորիս Գևորգյանը ծնվել է 1938 թվականին, Երևանում։ 1948 թվականին սովորել է Երևանի պիոներների և դպրոցականների քաղաքային պալատում։ 1956-1957 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, ծառայությունից հետո ընդունվել է Վանյա Ղարիբյանի ղեկավարած Երվանդ Սահառունու անվան երգի-պարի անսամբլ , եղել համույթի առաջատար պարողներից մեկը։ 1960-1963 թվականներին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար։ 1963 թվականին հիմնադրել է «Բերդ» պարային համույթը, համերգներով հանդես եկել Հունաստանում, Լեհաստանում, Կիպրոսում, Բուլղարիայում, Հունգարիայում, Ալժիրում, Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում և մի շարք այլ երկրներում կայացած միջազգային փառատոների, պետական-կառավարական միջոցառումների, հայկական մշակույթի օրերի միջոցառումների ժամանակ։ 1976 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ ՀԱՄԿԽ-ի Լենինգրադի բարձրագույն դպրոցը՝ «Ստեղծագործական աշխատանքների մեթոդիկան պարային կոլեկտիվներում» որակավորմամբ։ «Բերդ» համույթում իրականացրել է բազմաթիվ պարային բեմադրություններ։ 1995 թվականից եղել է Հայաստանի ազգային պարարվեստի միության վարչության անդամ։

Մահացել է Երևանում։

## Պարգևներ
* Հայաստանի ազգային պարարվեստի միության «Վահրամ Արիստակեսյան» ոսկե հուշամեդալ
* Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր աշխատող, 1990, 
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2003
* Արաբկիրի պատվավոր քաղաքացի, 2008
* ՀՀ ժողովրդական արտիստ, 2013
* Երևանի քաղաքապետարանի ոսկե մեդալ, 2013
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության ոսկե մեդալ, 2013
* ՀՀ ԱԺ հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ պարարվեստի գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ
ՀԲԸՄ Սոֆիայի կամերային նվագախումբ

**Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Սոֆիայի կամերային նվագախումբ** (), սիմֆոնիկ կամերային նվագախումբ է, որի նպատակը հայկական և բուլղարական մշակույթների և դասական և ժամանակակից երաժշտության ժողովրդականացումն է։ Դիրիժորը և գեղարվեստական ղեկավարը մինչև 2017 թվականը Բեդրոս Փափազյանն էր։

## Գործունեություն
Կամերային նվագախումբը ստեղծվել է 2006 թվականին՝ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության ստեղծման 100-ամյակին։ Նվագախմբի ստեղծման գաղափարի հեղինակը ՀԲԸՄ Սոֆիայի մասնաճյուղի նախագահ՝  Սոնյա Բեդրոսյան Ավակյանն է։ Նվագախումբը հանդես է գալիս համերգներով և շրջագայություններով, կատարում և ձայնագրում է դասական և ժամանակակից երաժշտություն։

## Խաղացանկ
Նվագախմբի խաղացանկը ներառում է դասական երաժշտության գլուխգործոցներ, բուլղարական և հայկական երաժշտություն,  ժամանակակից համաշխարհային երաժշտության օրինակներ։ Նվագախումբը կատարել է  Վելիսլավ Զաիմովի «Մեդիտատիվ երաժշտություն» ստեղծագործությունը, Գեորգի Անդրեևի «Փյունիկ» կամերային սիմֆոնիան, Արթին Պոտուրլիանի «Ծիրանի շնչով» ստեղծագործությունը, Գրիգոր Պալիկարովի «Էլեգիան», Սիմեոն Շերևի «Հայկական սյուիտը», Վլադիմիր Ջամբազովի նվագախմբի համար հարմարեցված հայկական ժողովրդական «Հինգալա», «Ով սիրուն», «Հոյ նազան» երգերը, Թեոդոսի Սպասովի «Հայկական մոտիվներով սյուիտը», Արամ Խաչատրյանի,  Ալեքսանդր Հարությունյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Կոմիտասի, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։

## Կատարողներ
Նվագախմբի համերգներին մասնակցել են միջազգային ճանաչում ունեցող կատարողներ, դաշնակահարներ՝ Մեծ Բրիտանիայից Սարգիս Զաքարյանը, Իսպանիայից Սոֆյա Մելիքյանը, ԱՄՆ-ից Հայկ Արսենյանը և Սիլվի Զաքարյանը, Գերմանիայից Մաքրուհի Հագելը և Վեսելին Պարաշկևովը, Ֆրանսիայից Բոժիդար Բրատոևը, Ավստրիայից Իվան Դիմիտրովը, թավջութակահարներ՝ Ավստրիայից Թորգոմ Պարսամյանը, Հայաստանից Վաչե Հովեյանը, երգչուհի Լուսինե Դանիելյանը, Լիբանանից՝ իտառահար և ուդահար Ֆադի Ռաշիդը։ Համատեղ ելույթ են ունեցել նաև «Բելտանգո» համույթը Սերբիայից, Մակեդոնիայից ջազմեն Դավիթյան եղբայրները, Երևանի երաժշտական ավագ դպրոցի սաները, Սիլվա Մխիկյանի գլխավորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ երաժշտություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի նվագախմբեր
Կատեգորիա:ՀԲԸՄ
Կատեգորիա:Հայերը Սոֆիայում