Նիգեր–Բենին նավթամուղ

Նիգեր–Բենին նավթամուղը, որը նաև հայտնի է որպես Նիգեր–Բենին արտահանման խողովակաշար (NBEP), 1950 կմ երկարությամբ նավթամուղ է, որը կապում է Նիգերի Ագադեմ անապատային օազիսի մոտ գտնվող նավթահանքերը Ատլանտյան օվկիանոսին։ Այն ավարտվում է Գվինեական ծոցում, Բենինի ամենամեծ քաղաքի Կոտոնուի մոտակայքում: Խողովակաշարը կառուցվել և շահագործվում է Չինաստանի նավթի ազգային կորպորացիայի (CNPC) կողմից: Այն կառուցվել է 2019–23 թվականներին, իսկ նախնական ծրագրով արտահանումը  ակնկալվում է սկսել 2024 թվականի հունվարին: Այն բանից հետո, երբ Նիգերի և Բենինի միջև սահմանի փակման հարցը լուծվեց չինական միջնորդությամբ, 2024 թվականի մայիսից սկսվեց խողովակաշարի շահագործումը: Նավթի ընդամենը մեկ առաքումից հետո խողովակաշարը կրկին փակվեց։ 2024 թվականի հունիսի 16-ին Նիգերիայի ռազմական խունտային ընդդիմացող ապստամբների խմբի հարձակումը վնասեց խողովակաշարը։

Դա Աֆրիկայի ամենաերկար խողովակաշարն է:

## Տեղակայումը
Խողովակաշարն անցնում է Կուլելեից Ագադեմ Ռիֆտի ավազանում հարավ-արևմտյան ուղղությամբ դեպի Զինդեր քաղաքի մոտ գտնվող Soraz (Société de raffinage de Zinder) նավթավերամշակման գործարան: Վերամշակման գործարանը կառուցվել է CNPC-ի կողմից և շահագործվում է 2011 թվականի նոյեմբերից: Զինդերից խողովակաշարը շարունակվում է դեպի արևմուտք՝ մինչ թեքվում է դեպի հարավ՝ դեպի Բենինի սահմանը: Խողովակաշարի նիգերիական հատվածը 1275 կիլոմետր է: Բենինում գազատարն անցնում է դեպի հարավ՝ 675 կիլոմետր երկարությամբ՝ մինչ ծով հասնելը: Այն ավարտվում է Կոտոնուից արևելք՝ Պորտ Սեմե-Կպոջի ծովային տերմինալում, ափից մոտավորապես 15 կիլոմետր հեռավորության վրա:

## Ընդհանուր ակնարկ
2023 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ CNPC-ն Նիգերում նավթ արդյունահանող միակ ընկերությունն է, չնայած կան ևս երկու նավթային ընկերություններ, որոնք գործում են Նիգերի այլ բլոկներում՝ Sonatrach և Savannah Energy։ CNPC-ն սկսեց նավթի հետախուզումը Նիգերում 2003 թվականին՝ Tenere և Bilma բլոկներով։ «Ագադեմ» բլոկի լայնածավալ հետախուզումը տեղի է ունեցել 2008-ից 2017 թվականներին։

Նիգերիայի նավթահանքերից դեպի Ատլանտյան օվկիանոսի ափ արտահանման խողովակաշարի կառուցման աշխատանքները իրականացվում են 2012 թվականից: CNPC-ն ի սկզբանե նախատեսում էր կապել Ագադեմի նավթահանքը Չադում Չինաստանի կողմից շահագործվող նմանատիպ նավթային օբյեկտներին։ Նիգեր Չադ նավթամուղը պետք է ձգվեր 600 կմ Ագադեմի ավազանից մինչև Չադի Դոբա ավազան: Այնտեղ այն կմիանար գոյություն ունեցող Չադ-Կամերուն նավթամուղին՝ ապահովելով ծովային ելք Կամերունի Կրիբի նավահանգստում։ Չադի ավազանում «Բոկո Հարամ»-ի անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները, ինչպես նաև Կամերունում թուլացող պետությունը նպաստել են Նիգեր-Չադ խողովակաշարի կառուցմանը դեմ որոշմանը։ Չինական ընկերության տեսանկյունից հավելյալ  պատճառ կարող էր լինել այն, որ Նիգերից CNPC-ի արտահանումը կախված կլիներ Չադ-Կամերուն խողովակաշարի սեփականատերերից և շահագործողներից (Exxon Mobil, Chevron և Petronas) դեպի ծով մուտք գործելու համար:

2019 թվականի հունվարին Նիգերը և Բենինը համաձայնագիր են ստորագրել երկու երկրները կապող խողովակաշար կառուցելու մասին՝ նպատակ ունենալով հնարավորություն ընձեռել նիգերիական նավթի արտահանման համար: 2019 թվականի հունվարին Նիգերը և Բենինը համաձայնագիր են ստորագրել երկու երկրների կապող խողովակաշարի կառուցման մասին՝ նպատակ ունենալով հնարավորություն ընձեռել նիգերիական նավթի արտահանմանը։ Գազամուղի կառուցման համար CNPC-ն պայմանագիր է կնքել Արևմտյան Աֆրիկայի գազատար ընկերության (WAPCo) հետ:

NBEP-ը պաշտոնապես գործարկել է Նիգերի վարչապետ Ալի Լամին Զեյնը 2023 թվականի նոյեմբերին: Հաջորդ ամիս դե-ֆակտո նախագահ Աբդուրահամանե Թիանին հայտարարեց, որ առաջին արտահանումը կսկսվի 2024 թվականի հունվարին: 2024 թվականի ապրիլին Զեյնը հայտարարեց, արտահանվող նավթի Նիգերիայի պետական  մասնաբաժինը (25,4 տոկոս) վաճառելու իրավունքը  CNPC-ին շնորհման մասին՝ 400 միլիոն ԱՄՆ դոլարի նախնական ֆինանսավորման դիմաց։ 12-ամսյա պայմանագիրը չի կարող երկարաձգվել, եթե այլ թրեյդեր առաջարկեն ավելի շահավետ պայմաններ։

NBEP-ը հասանելի կլինի երրորդ կողմերի համար: Մեծ Բրիտանիայում գործող Savannah Energy-ն հայտնել է խողովակաշարն օգտագործելու իր մտադրության մասին։

Մինչ NBEP-ի շահագործումը, Սորազի նավթավերամշակման գործարանին մատակարարվում էր օրական շուրջ 20,000 բարել հումք, 13 դյույմ տրամագծով 460 կմ երկարությամբ խողովակաշարով, որը միացնում է Ագադեմի նավթի հանքերը նավթավերամշակման գործարանին: Վերամշակման գործարանը հիմնականում արտադրում էր դիզելային վառելիք և 95 մակնիշի բենզին ներքին շուկայի համար, իսկ ավելցուկն արտահանում էր։ CNPC-ին պատկանում է Սորազի նավթավերամշակման գործարանի 60 տոկոսը, իսկ Նիգերին՝ 40 տոկոսը: Այն կառուցվել է 2011 թվականին համատեղ ձեռնարկությամբ, որն արժեցել է հինգ միլիարդ դոլար:

Ենթադրվում էր, որ NBEP-ը և նավթահանքերում նոր կառուցվածքները հնարավորություն կտան օրական արդյունահանել 110,000 բարել, որից 90,000-ը կարտահանվեր Բենինի նավահանգստով: Մնացած 20000-ը կշարունակեր գնալ Սորազի նավթավերամշակման գործարան:

20 դյույմ տրամագծով խողովակաշարի նախագիծը ներառում է ինը միջանկյալ կայաններ՝ նախքան Պորտ Սեմեում ավարտվելը. ութ պոմպակայան (վեցը Նիգերում և երկուսը Բենինում) և նավթային տերմինալը Սեմեում՝ 2 միլիոն բարելի պահեստավորման հզորությամբ։ Օֆշորային արտահանման տերմինալը միացված է երկու զուգահեռ 28 դյույմանոց ստորջրյա խողովակաշարերի միջոցով՝ օրական մեկ միլիոն բարել հզորությամբ։ Այն ներառում է խողովակաշարի ծայրամասային կոլեկտոր և մեկ կետանոց խարսխող համակարգ՝  բաղկացած վեց խարիսխից:

Նիգերը կունենա գազատարի 15 տոկոս բաժնեմաս:

## Շինարարություն
Նիգերի նախագահ Մահամադու Իսուֆուն առաջին քարը դրեց 2019 թվականի սեպտեմբերին։ Խողովակաշարի բաղադրիչ մասերի առաջին խմբաքանակը Չինաստանի Տյանցզին քաղաքից առաքվել է Բենին 2020 թվականի հունվարին:

2020 թվականի փետրվարին CNPC-ն դադարեցրեց բոլոր շինարարական աշխատանքները՝ COVID-ի համավարակի պատճառով: Այս խափանման պատճառով խողովակաշարը չէր կարող ավարտվել 2021 թվականին:

2021 թվականին հոլանդական Bluewater Energy Services ընկերության հետ պայմանագիր է կնքվել օֆշորային տերմինալում մեկ կետանոց խարիսխի համակարգի կառուցման համար: 2022 թվականի հոկտեմբերին կառուցվեց խողովակաշարի ավելի քան 600 կիլոմետր երկարությամբ հատված:

## Տես նաև
* Աֆրիկա-Չինաստան տնտեսական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:2020-ականների ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Արևմտյան Աֆրիկա