Նկարիչների կանանց կղզի

[մինի|[Ուոլթեր Ռալի, մոտ․ 1588]]
**Նկարիչների կանանց կղզի**, նաև **Քարտեզագիրների կանանց կղզի** (), ուրվական կղզիներ, 17-րդ դարի մի քանի աշխարհագրական տրակտատներում հիշատակված գոյություն չունեցող տարածքներ։ Քարտեզների վրա նման գեղարվեստական ​​տարածքների հայտնվելը կապված էր «նկարիչների» (քարտեզագիրների) կանանց խնդրանքների բավարարման հետ, այն է՝ քարտեզի վրա աշխարհագրական օբյեկտ նշանավորել՝ նրանց հաճոյանալու համար։ Այս առումով մատնանշվում են դարաշրջանի սահմանափակումները գիտությանը վերաբերող գիտելիքների առումով։ Քարտեզագրողները կիրառում էին *P. D․* (*positio dubitabilis* - դիրքը կասկածելի է) և *E. D.* (*existentia dubitabilis* - գոյությունը կասկածելի է) նշանները:

Այդ ժամանակաշրջանում մոլորակի չուսումնասիրված տարածքները լցվում էին տարատեսակ զարդանախշերով, էկզոտիկ կենդանիներով, բնիկ ցեղերով և այլն, ինչպես նաև ենթադրյալ պայմանական «տարածքներով»։ Քարտեզագրման այս մեթոդը շարունակվել է մինչև 18-րդ դարը, երբ չուսումնասիրված տարածքները սկսեցին նշանակվել որպես «սպիտակ բծեր»։

Ավելին, երկար ժամանակ «գիտությունը» բաժանված էր պրակտիկայից և սահմանափակվում էր հավաստի աղբյուրներից տեղեկության կրկնությամբ, դրանք համարվում էին հեղինակավոր, այսինքն, ըստ էության, «դա ընդամենը մեռած կանոնների մի ամբողջություն էր՝ դարեր ի վեր անփոփոխ մնացած»։ Քարտեզագետը հաճախ վարձու նկարչի և գծագրողի պաշտոնում էր, և նրա աշխատանքի արդյունքը, ժամանակակից չափանիշներով, ոչ թե գիտական ​​աշխատանք էր, այլ արհեստի և արվեստի համադրություն։
Անգլիացի գիտնական Փիթեր Հեյլինն իր «Կոսմոգրաֆիա» աշխատությունում (*Cosmographie in Four Books: Containing the Chorographie and Historie of the Whole World, and All the Principal Kingdoms, Provinces, Seas and Islands*, 1657) հղում կատարելով բրիտանացի ճանապարհորդ և պետական ​​գործիչ Ուոլթեր Ռալեյի «Աշխարհի պատմությանը»՝ ներկայացրել է «Նկարչի կնոջ կղզու» հայտնվելու պատմությունը։

Ուոլթեր Ռալին գերեվարել է իսպանական վարչակազմի ներկայացուցիչ Պեդրո Սարմիենտո դե Գամբոային, որին վստահված էր տարածքների գաղութացումը Մագելանի նեղուցի տարածքում։ Անգլիացին փորձել է իր գերուց պարզել նեղուցի մոտ գտնվող մի քանի կղզիների մասին։ «Այս հարցին Սարմիենտոն ուրախությամբ պատասխանեց, որ դրանք պետք է անվանել «նկարչի կնոջ կղզիներ», քանի որ երբ նկարիչը գծում էր այս քարտեզը, նրա կինը, որը նստած էր կողքին, խնդրեց, որ քարտեզի վրա տեղանք նշի իր համար, որպեսզի երևակայությամբ իրեն պատկերացնի այդ կղզու տիրուհին»։
Այս պատմությունը պատմելուց հետո Հեյլինը նշել է. «Ամենայն հավանականությամբ, նկարչի կինը շատ կղզիներ ունի, հնարավոր է նույնիսկ նաև երկրներ մայրցամաքում, որոնք պատկերված են մեր սովորական քարտեզների վրա, բայց որոնք հնարավոր չէ հայտնաբերել նույնիսկ ամենամանրակրկիտ փնտրտուքի արդյունքում»։

Անգլո-իռլանդացի գրող Ջոնաթան Սվիֆթը իր երգիծական «Տակառի հեքիաթը» (1703) գրքույկում դասակարգել է լեգենդար Բրազիլ կղզին որպես հորինված կղզի, «ինչպես այն կոչվում է Նկարիչների կանանց կղզի, որը տեղադրված է օվկիանոսի ինչ-որ անհայտ մասում՝ զուտ քարտեզագրի քմահաճույքով»: Ռուսական «Ընթերցողի հանրագիտարան»-ի հեղինակների կարծիքով՝ աշխարհագրական այս տեսակի օբյեկտի անվանումը «կապված է ամուսնացած տղամարդու՝ իր թանկագին կեսին հնարավորինս հեռուն ուղարկելու բնական ցանկության հետ»։

## Գրականություն

* *Мосионжник Л. А*. Технология исторического мифа / отв. ред. С. Е. Эрлих. — СПб.: Нестор-История, 2012. — 404 с. — ISBN 978-5-90598-649-6.
* *Рамсей, Раймонд*. Открытия, которых никогда не было / Пер. с англ. Г. М. Улицкой. — М.: Прогресс, 1977. — 208 с.
* *Свифт, Джонатан*. Сказка бочки. Путешествия Гулливера. — М.: Художественная литература, 1976. — (Библиотека всемирной литературы. Серия первая. Том 59).
* Э*нциклопедия читателя*: Литературные, библейские, классические и исторические аллюзии, реминисценции, темы и сюжеты, мифологические и сказочные герои, литературные маски, персонажи и прототипы, реальные и вымышленные топонимы, краткие биографии и рекомендуемые библиографии / Под ред. Ф. А. Еремеева. — Екатеринбург: Издательство Уральского Университета, Сократ, 2004. — Т. 4: Н—П. — 927 с.
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրվական կղզիներ
Կատեգորիա:17-րդ դար
Կատեգորիա:Քարտեզագրություն