open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ashok Leyland

**Ashok Leyland**, Հնդկական խոշոր ավտոմոբիլաշինական ձեռնարկություն, թողարկում է բեռնատար մեքենաներ, ավտոբուսներ և ռազմական տեխնիկա։ Ընկերությունը հիմնվել է 1948 թվականին, գտնվում է Չեննայ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի ընկերություններ
Ծաղկող

մինի|Հայկական ձեռագիր (Վրաստանի ձեռագրերի ազգային կենտրոն)
**Ծաղկող**, նկարող, հին ձեռագրեր պատկերազարդող վարպետ։ Հայ միջնադարյան ձեռագրերի հիշատակարաններում, ի տարբերություն գրչի, ծրողի, գծողի, մանրանկարիչներն իրենց անվանել են ծաղկող կամ նկարող։ Ծաղկել բառը միջնադարում նշանակել է նաև զարդարել։ Ծաղկողը հոմանիշ է մանրանկարիչ բառին, որը նշանակում է ձեռագիր գրքեր, ավելի նեղ իմաստով՝ կրոնական ձեռագրեր (հիմնականում՝ ավետարաններ, աստվածաշնչեր) պատկերազարդող, նկարում էր ոչ միայն սյուժետային պատկերներ, այլև զարդագրեր, խորաններ, անվանաթերթեր, լուսանցազարդեր ու լուսանցանկարներ։

Կատեգորիա:Մանրանկարիչներ
Չինական սփյուռք

**Հուացյաո** (), այլ երկրներում բնակվող չինացիներ։ Չինական սփյուռքը ամենախոշորն է աշխարհում, կազմում է շուրջ 35 միլիոն մարդ։

## Չինական բնակչությունը ըստ երկրների

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինական սփյուռք
Հրեական սփյուռք

**[[Հրեաներ|Հրեական]] [[սփյուռք]]**ը (եբր.` גלות) հանդիսանում է աշխարհի ամենահին և ամենաուսումնասիրված սփյուռքերից։ Հրեաների սփռումը այլ երկրներում սկիզբ է առել Ք.ա. VIII դարում, Իսրայելական թագավորության անկումից հետո, հետագայում շարունակվել 5-րդ դարում Բաբելոնյան կալանքից հետո, ավելացել է հելլինիստական դարաշրջանում, և վերջապես մասսայական բնույթ է ստացել Հռոմեական կայսրության ժամանակ։

Հրեական սփյուռքի գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ իր պատմության երկար ժամանակաշրջանի ընթացքում հրեաների ճնշող մեծամասնությունը կտրված են եղել իրենց պատմական հայրենիք` Պաղեստինից, որտեղ արաբական նվաճումների տարիներին բնակություն էին հաստատում արաբները և իսլամացվում եր։ Այս կերպ, ի տարբերություն հույների և հայերի, բոլոր հրեաները հստակ ժամանակում դարձան սփյուռքի ներկայացուցիչներ՝ փաստացիորեն կորցնելով ոչ միայն հսկողությունը իրենք հայրենիքի վրա, այլ նաև կապը Պաղեստինի հետ երկար հարյուրամյակների ընթացքում։

Հրեական էթնիկական հիմքը Պաղեստինում վերականգնվեց միայն 20-րդ դարի կեսերին։

## Հրեաները Հայաստանում
* Տես՝ Հրեաները Հայաստանում

## Հրեական բնակչությունը ըստ երկրների

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրեական սփյուռք
Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն
Ռուսական սփյուռք

**Ռուսական սփյուռք** (), Ռուսաստանից կամ նախկին ԽՍՀՄ երկրներից արտագաղթաց ռուսական բնակչությունը, ովքեր Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիներ չեն։ Համաձայն Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության աղբյուրների, ռուսական սփյուռքի քանակը կազմում է 25-30 միլիոն մարդ։

## Ռուսական սփյուռքը Հայաստանում
Տես՝ Ռուսները Հայաստանում

## Ռուսական սփյուռքը ըստ երկրների
Ռուսական սփյուռքի քանակության մասին կան շատ աղբյուրներ, սակայն հստակ քանակությունը հեղինակային աղբյուրներում չի հայտարարվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական սփյուռք
Ծաղկում

մինի|աջից|250 px
**Ծաղկում** (), բույսի կյանքի (օնտոգենեզ) փուլերից մեկը, մեծ մասի համար բնորոշվում է ծաղիկների բացվելով։

Երբեմն ծաղկում կատարվում է փակ ծաղիկների դեպքում (որոշ ինքնափոշոտվող տեսակներ)։ Այդպիսի ծաղիկները կոչվում են կլեյստոգամներ։ Սովորական ծաղիկները, որոնք բացվում են ծաղկման ժամանակ, կոչվում են խազմոգամներ։ Որոշ բույսեր կարող են ունենալ ինչպես խազմոգամ, այնպես էլ կլեյստոգամ ծաղիկներ։ Կան բույսեր (հացազգիները), որոնց ծաղկման փուլը դժվար է նշել, որովհետև այն համընկնում է հասկակալման փուլի հետ։ Ծաղկման ժամանակ բույսերը փոշոտվում են։ Փոշոտված ծաղիկներն արագ թառամում են։

Միամյա բույսերը ծաղկում են առաջին տարում, երկամյաները՝ երկրորդ։ Բազմամյա խոտաբույսերը և ծառերը տարիներ շարունակ ծաղկում են ամեն տարի (պոլիկարպ), ըստ որում՝ որոշ բույսեր ծաղկում են առաջին, մյուսները՝ երկրորդ, երրորդն այլ, կեչին՝ 20-30-րդ տարում։ Առանձին բույսեր (ագավա) ծաղկում են միայն մեկ անգամ, որից հետո մահանում են (մոնոկարպ)։ Արևադարձային մի քանի բույսեր (կակաո, կոկոսյան արմավենի) առաջին ծաղկումից հետո ամբողջ կյանքի ընթացքում անընդհատ ծաղկում են։

Սովետական գիտնական Միքայել Չայլախյանը պարզել էր, որ ծաղկման փուլում մեծ դեր են կատարում բույսի հորմոնները (հատկապես գիբերելինների և անթեզինների հարաբերակցությունը)։ Կարելի է կարգավորել ծաղկման գործընթացը՝ հորմոնային պատրաստուկներով ազդելով բույսի վրա։ Ծաղկման գործընթացից է կախված փոշոտումը և բեղմնավորումը, հետևաբար նաև բերքատվությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bee in apple blossom.jpg|Ծաղկած խնձորենի
Պատկեր:Pear_blossom.jpg|Ծաղկած տանձենի
Պատկեր:Double-flowered Cherry Blossoms.jpg|Ծաղկած կեռասենի
Պատկեր:Cherry tree blossoms.jpg|Ծաղկած կեռասենի


Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Ինտերնները

**«Ինտերնները»** (), ռուսական կատակերգական հեռուստասերիալ, նվիրված նորավարտ բժիշկների կյանքին։ Սերիալի մտահղացումը պատկանում է Վյաչեսլավ Դուսմուհամեդովին, որը ռուսական հայտնի «Ունիվեռ» հեռուստասերիալի ստեղծողներից է։ Պրեմիերան կայացել է 2010 թ. մարտի 29-ին **[[ՏՆՏ]]** հեռուստաալիքով։ Սյուժեները հիմնված են իրական բժշկական աշխատանքներից։

## Մրցանակներ
2011 թ. փետրվարի 28-ին «Զոլոտոյ նոսոռոգ» կինոմրցանակի կողմից «Ինտեռնի» հեռուստասերիալը ճանաչվել է որպես լավագույն իրավիճակային կատակերգություն, իսկ դերասանների Իվան Օխլոբիստինը ու Սվետլանա Կամինինան ստացան մրցանակ լավագույն դերասանական խաղի համար։

## Արտաքին հղումներ
*  Հեռուստասերիալի էջը ՏՆՏ հեռուստաալիքի կայքում
*  Պաշտոնական ալիքը RuTube կայքում 
* [Սերիալը ''Վիկիքաղվածք'' նախագծում](http://ru.wikiquote.org/wiki/%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B_(%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB))

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ռուսական սիթքոմներ
Ծաղկունք (այլ կիրառումներ)

**Ծաղկունք** անվանումը կարող է վերաբերել

*Ծաղկունք, գյուղ Հայաստանում, Գեղարքունիքի մարզում։
*Ծաղկունք, գյուղ Հայաստանում, Արմավիրի մարզում։
*Ծաղկունք, երկօրյա թերթ, որը լույս է տեսել Ապարանում 1965 թվականից։
Ծաղկունք (Արմավիրի մարզ)

**Ծաղկունք** (նախկին անվանումը՝ *Վերին Այլանլու*),
գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 21 կմ հյուսիս-արևելքում՝ ծովի մակերևույթից 875 մ բարձրության վրա։ Ծաղկունք է վերանվանվել 1946 թ. ապրիլի 4-ին։ Գյուղն ունի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում, ծովի մակարդակից ունի 940 մ բարձրություն։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5&nbsp;°C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24&nbsp;°C-ից 26&nbsp;°C, իսկ առավելագույնը՝42&nbsp;°C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ծաղկունքի մշտական բնակչությունը կազմել է 1144, առկա բնակչությունը՝ 1099 մարդ։ 1831 թվականին ունեցել է խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն (114 հայ և 30 ադրբեջանցի բնակիչ), 1873 թվականից եղել է գրեթե բացառապես հայաբնակ։ Ծաղկունքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ-ին համայնքն ունեցել է 1295 առկա բնակիչ, որից տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 30%, աշխատունակներ՝ 56%, հետաշխատունակներ՝ 14%։ Գյուղն ունի 250 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

## Տնտեսություն
Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Ստորին Հրազդանի ջրանցքի և Քասաղ գետի ջրերով։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (118հա), կան խաղողի այգիներ (3հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր, կազմելով համապատասխանաբար 22 և 56 հեկտար։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։

## Տես նաև
* Ծաղկունքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
Ծաղկունք (թերթ)

**«Ծաղկունք»**, խորհրդային շրջանի երկօրյա թերթ։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1965 թվականին, Ապարանում։ Տպագրել է ԽՄԿԿ, ՀԿԿ և շրջանային կազմակերպությունների որոշումները։ Ընդհանրացրել է արտադրական ձեռնարկությունների նվաճումներն ու առաջավոր համարվողների փորձը, ներկայացրել շրջանի մշակութային և մարզական առօրյան, արծարծել մանկավարժության և երիտասարդ սերնդի կոմունիստական ագիտացիոն դաստիարակության հարցեր։

ՏԱՍՍ-ի և Արմենպրեսի նյութերով ծանոթացրել է միջազգային և հանրապետական իրադարձություններին (խորհրդային գաղափարախոսության սահմաններում)։

«Ծաղկունք»-ին նախորդել են «Անասնապահ կոլխոզնիկ» (1933-1954), «Անասնապահ կոլտնտեսական» (1954-1962) և «Արագած» (1962-1965, միջշրջանային) թերթերը։

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Այս Քյուբ

**Օ՚Շի Ջեքսոն** (, ծնվ.՝ ), առավել հայտնի **Այս Քյուբ** (*Ice Cube*, թարգ.՝ *«սառցե խորանարդ»*) կեղծանվամբ, ամերիկացի ռեփեր, դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոռեժիսոր։

Համարվում է գենգստա ռեփի առաջին ներկայացուցիչներից։ Հիփ-հոփ կարիերան սկսել է «C.I.A.» կոչվող համույթում, սակայն հանրության կողմից լայն ճանաչման է արժանացել որպես զանգվածային աղմուկ առաջացրած «N.W.A» (*Niggas with attitutes*) հիփ հոփ խմբի անդամ և երգահան։ Խումբը լքելով 1989 թվականի դեկտեմբերին, բարձր հաջողությունների է հասել սոլո կարիերայում, թե՛ որպես ռեփեր և թե՛ որպես դերասան։

## Սկավառակագրություն
; Ստուդիական ալբոմներ
* 1990: *AmeriKKKa's Most Wanted*
* 1991: *Death Certificate*
* 1992: *The Predator*
* 1993: *Lethal Injection*
* 1998: *War & Peace Vol. 1 (The War Disc)*
* 2000: *War & Peace Vol. 2 (The Peace Disc)*
* 2006: *Laugh Now, Cry Later*
* 2008: *Raw Footage*
* 2010: *I Am the West*
* 2013: *Everythang's Corrupt*

; «N.W.A»-ի կազմում
* 1987 *N.W.A. and the Posse*
* 1988 *Straight Outta Compton*

; «Westside Connection»-ի կազմում
* 1996 *Bow Down*
* 2003 *Terrorist Threats*

## Ֆիլմագրություն
#### Ֆիլմեր

#### Հեռուստատեսություն

#### Համակարգչային խաղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էջը IMDb կայքում
* Էջը Allmusic կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Պամիրյան լեզուներ

**Պամիրյան լեզուներ**, հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի իրանական ճյուղին պատկանող ազգակից լեզուների խումբ։ Պամիրյան լեզուների մեջ են մտնում շուգնանա-ռուշանական լեզվախումբը, յազղուլամերենը, իշքաշիմերենը և վախաներենը։ Որոշ լեզվաբաններ պամիրյան լեզու են համարում նաև մունջաներենը։

Պամիրյան լեզուները, բացառությամբ յազգուլամերենի և մունջաներենի, տարածված են Տաջիկիստանում (Լեռնային Բադախշանի ինքնավար մարզ), Աֆղանստանի, Պակիստանի և Չինաստանի սահմանակից շրջաններում։ Յազգուլամերենը տարածված է միայն Տաջիկիստանում, մունջաներենը՝ Աֆղանստանում և Պակիստանում։

1980-ական թթ. տվյալներով շուգնանա-ռուշանական խմբի լեզուներով խոսում էր մոտ 40 հազար, վախաներենով՝ մոտ 20 հազար մարդ։ Բոլոր պամիրյան լեզուները անգիր են։ Տարբեր պամիրյան լեզուների կրողները միմյանց չեն հասկանում։ Պամիրյան լեզուներն ունեն յուրահատկություններ, որոնցով հակադրվում են իրանական ճյուղի մյուս լեզուներին։ Հնչյունական առանձնահատկություններից են՝ միջատամնային θ, δ և ետնալեզվային շփական ẋ և ẏ (բացառությամբ իշքաշիմերենի և մունջաներենի) բաղաձայնների առկայությունը։ Ձևաբանական ընդհանրությունները հանդես են գալիս դերանվանական և բայական համակարգերում։ Ունեն բառապաշարային ընդհանրություններ։

Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ
Պաղպաղակ

մինի|աջից|Ջելատո տեսակի իտալական պաղպաղակ
**Պաղպաղակ**, զովացուցիչ աղանդերային սննդամթերք։ Ունի դուրեկան համ, բարձր կալորիականություն և լավ է յուրացվում։ Պաղպաղակի շատ տեսակներ պարունակում են սննդի համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր, հանքային աղեր և վիտամիններ։ Հիմնական հումքը կաթնամթերքն է (կաթ, սերուցք, կարագ և այլն), շաքարը, պտուղները կամ հատապտուղները (թարմ կամ սառեցրած), մուրաբաները, շոկոլադը, ընկույզը, նուշը, մրգակճեպը, ձուն, կայունարարները, բուրումնավետ նյութերը և այլն։

Հումքից, որոշակի բաղադրագրով, պատրաստվում է խառնուրդ, որը վարակազերծվում է, համասեռացվում, հովացումից հետո սառեցվում և հարվում ֆրիզերներում։ Ստացված «փափուկ» պաղպաղակում ջրի մինչև 60%-ը վերածված է սառույցի մանրագույն բյուրեղիկների, իսկ ջերմաստիճանը հասցված մինչև - 4, - 5°С։ «Փափուկ» պաղպաղակը կշռաբաշխում են, ձևավորում և ենթարկում հետագա սառեցման («կոփման»)։ Կոփման ժամանակ տեղի է ունենում ջրի լրացուցիչ սառեցում, պաղպաղակը պնդանում է, և նրա ջերմաստիճանն իջնում մինչև - 10, - 20°С։

100 գրամ պաղպաղակի կալորիականությունը 100 - 240 կկալ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդերային սննդամթերքներ
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Կատեգորիա:Հունական հայտնագործություններ
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ

**Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ** (), մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ Ֆրանկֆուրտից, որը հանդես է գալիս գերմանական Բունդեսլիգայում։

Մեկ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն, 4 անգամ գավաթակիր։ Մեկական անգամ դարձել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի և Ինտերտոտո գավաթի հաղթող։

## Նվաճումներ

### Ազգային
* **[[Բունդեսլիգա]]**
** **Հաղթող (1).** 1959
** *Երկրորդ տեղ (1).* 1932
* **[[Ֆուտբոլի Գերմանիայի գավաթ|Գերմանիայի գավաթ]]**
** **Հաղթող (5).** 1974, 1975, 1981, 1988, 2018
** *Երկրորդ տեղ (4).* 1964, 2006, 2017, 2023
* **[[Երկրորդ Բունդեսլիգա|Բունդեսլիգա 2]]**
** **Հաղթող (1).** 1997–98
** *Երկրորդ տեղ (1).* 2011–12

### Միջազգային
* **[[ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա|Եվրոպական գավաթ/ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա]]**
** *Երկրորդ տեղ (1).* 1959–60
* **[[ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա|ՈՒԵՖԱ Գավաթ/ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա]]**
** **Հաղթող (2).** 1979–80, 2021–22
* **[[ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1967
* **[[Ալպերի գավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1967

## Ներկա կազմ
*2026 Փետրվարի 22-ի Փետրվար*'

 
 
  

  

 
  

 

  

 

 
  

 

## Արտաքին հղումներ

* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական կայքը 
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը transfermarkt-ում
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը futbol24.com-ում
* Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտը soccerway.com կայքում

Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1899 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Խարիսխ (այլ կիրառումներ)

* Խարիսխ, նավերի անշարժությունն ապահովող կառուցվածք։
* Խարիսխ, էլեկտրական մեքենայի շարժական մաս։
* Խարիսխ, ճարտարապետության մեջ, սյան, մույթի և այլ ուղղաձիգ կրող կառուցվածքային տարրերի պատվանդանի (հիմք-հենարանի) պայմանական անվանում։
Ծաղրանկար

**Ծաղրանկար**, հասարակական-քաղաքական, սոցիալական, կենցաղային թեմայով երգիծական կամ հումորիստական պատկեր, գեղարվեստական տիպայնացման եղանակ։

Մարդկանց կամ տարբեր  երևույթներ ծաղրելու, դիմակազերծելու, քննադատելու նպատակով ծաղրանկարիչը դիմում է գրոտեսկի, շարժի։ Ծաղրանկարները լայն առումով այն պատկերներն են, ուր գիտակցաբար ստեղծվում է կատակերգական էֆեկտ, զուգակցվում են իրականն ու երևակայականը, չափազանցվում կամ սրվում են մարդու մարմնի, դեմքի, հագուստի, վարքագծի տիպական գծերը, օգտագործվում անսպասելի զուգորդումներ ու նմանեցումներ։ Ծաղրանկարը մեծ ընդգրկում ունի և կարող է համեմատվել թատերական բուֆոնադի, գրական բուռլեսկի ու էպիգրամի հետ։ Նեղ առումով ծաղրանկարը կերպարվեստի առանձնահատուկ ժանր է (հիմնականում օգտագործում է գրաֆիկայի, մասամբ՝ գեղանկարչության և քանդակագործության միջոցները), երգիծանքի պատկերման հիմնական եղանակ և ունի սոցիալ-քննադատական հստակ գաղափարների նպատակաուղղվածություն։ Կարևոր դեր է խաղում նաև հարակից խոսքը։

Ծաղրանկարը հայտնի է հնագույն, միջնադարի և Վերածննդի արվեստներից։ Սովորաբար ծաղրանկարը վերելք է ապրում հասարակական մեծ ընդհարումների և ժողովրդական զանգվածների ակտիվության շրջանում, երբ դեմոկրատական ուժերը այն ծառայեցնում են որպես պայքարի միջոց։

Ծաղրանկարի զարգացմանը նպաստել են Ուիլյամ Հոգարթը, Ֆ. Դոյան, Ջ. Դիլրեյը, Օ. Դոմիեն, Պ. Գավառնին։ XX դարի ծաղրանկարչության վրա մեծապես ազդել է Ֆրանս Մազերելի քաղաքական գրաֆիկան։ 	

Հետպատերազմյան շրջանի հայտնի ծաղրանկարիչներ են Ժան Էֆֆելը (Ֆրանսիա), Հերլուֆ Բիդստրուպը (Դանիա)։ Խորհրդային տարիներին հայ կերպարվեստի ավագ (Լ. Դենչ, Մ. Բաղդասարյան, Շ. Հովհաննիսյան, Ս. Արուտչյան, Վ. Աճեմյան), միջին (Վ. Պոդպոմոգով, Գ. Յարալյան) և երիտասարդ (Վ. Աբրոյան, Հ. Տեր-Ղազարյան) սերնդի ծաղրանկարիչները ստեղծել են հասարակական-քաղաքական և կենցաղային թեմաներով ուշագրավ ստեղծագործություններ։ Միջազգային համբավի են արժանացել սփյուռքահայ արվեստագետներ Ա. Սարուխանը (Եգիպտոս), Չիկ Տամատյանը (Ռումինիա) և Տ. Աճեմյանը (Լիբանան)։

Կատեգորիա:Ծաղրանկար
Ծայրահեղ անհրաժեշտություն

**Ծայրահեղ անհրաժեշտություն**, քրեական իրավունքում վիճակ, երբ քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը ծայրահեղ անհրաժեշտության վիճակում հանցագործություն չի համարվում, այսինքն՝ տվյալ անձի կամ այլ անձանց կյանքին, առողջությանը, իրավունքներին և օրինական շահերին, հասարակության կամ պետության շահերին անմիջականորեն սպառնացող վտանգը վերացնելու համար, եթե այդ վտանգը չէր կարելի վերացնել այլ միջոցներով, և թույլ չի տրվել ծայրահեղ անհրաժեշտության սահմանների անցում։

Ծայրահեղ անհրաժեշտության սահմանազանցում է համարվում դիտավորությամբ այնպիսի վնաս պատճառելը, որն ակնհայտորեն չի համապատասխանում սպառնացող վտանգի բնույթին ու աստիճանին և վտանգը վերացնելու հանգամանքներին, եթե օրենքով պաշտպանվող շահերին պատճառվել է կանխված վնասի համեմատությամբ հավասար կամ ավելի մեծ վնաս։

## Տես նաև
* Անհրաժեշտ պաշտպանություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրեական իրավունք
Ծայրատում

մինի|աջից|Ծայրատման գործընթացը պատկերող նկար վիրաբուժության դասագրքից (1537 թ)
**Ծայրատում**, **ամպուտացիա** (՝ հատում), վիրաբուժական միջամտություն, որի նպատակն է հեռացնել (հատել) որևէ օրգանի (կրծքագեղձ, արգանդի վզիկ) կամ վերջույթի ծայրային հատվածը։

Օրգանի լրիվ հեռացումը կոչվում է էքստիրպացիա (արմատախիլ անել), վերջույթի հատումը որևէ հոդի սահմանում՝ էկզարտիկուլյացիա։ Ծայրատումը վիրահատման հնագույն մեթոդ է։ Նրա բոլոր փուլերը հայտնի են եղել դեռևս Հիպոկրատին (մ.թ.ա. IV դար), իսկ մ.թ. II դարում այն հիմնավորել են հին հռոմեացի բժիշկներ Ցելսիուսը և Արքիգենը։ Սակայն ծայրատումը, որպես վիրաբուժական միջամտություն, գործնականորեն հնարավոր դարձավ միայն XVI դարում, երբ ֆրանսիացի վիրաբույժ Ամբրուազ Պարեն առաջարկեց ծայրատման ժամանակ հատվող արյան անոթների վիրակապման մեթոդը։ Ծայրատումը ցուցված է օրգանի կամ վերջույթի կենսունակության լրիվ կորստի դեպքում կամ եթե հիվանդի կյանքը հնարավոր է փրկել՝ միայն այդ օրգանի հեռացմամբ (օրինակ՝ փայծաղի հեռացումը արյան չարորակ նորագոյացությունների դեպքում)։ Ծայրատումից հետո օրգանի մնացած հատվածը անվանում են ծայրատ։
 

Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Կատեգորիա:Սուր ցավեր
Կատեգորիա:Վիրաբուժական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Վիրահատական հեռացման ընթացակարգեր
Պողպատե մարդը (ֆիլմ)

**Պողպատե մարդը** (անգլերեն *Man of Steel*), 2013 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ, որի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Հենրի Քավիլը և Էմի Ադամսը։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Զակ Սնայդերը, իսկ սցենարի հեղինակներն են՝ Քրիստոֆեր Նոլանը և Դևիդ Ս. Գոյերը։

## Սյուժե
Քլարկ Կենտը մի երիտասարդ լրագրող է, ով օժտված է անհավանական ուժով։ Նրան երկիր մոլորակ են ուղարկվել Կրիպտոն մոլորակից։ Նա պետք է դառնա «Սուպերմեն» որպեսզի կարողանա վերականգել խաղաղությունը և պաշտպանել մարդկանց։

## Դերերում

## Հետաքրքիր փաստեր
*Ամենասկզբում Սուպերմենի դերի թեկնածուներն էին Արմի Համմերը և Ջոն Մանգանելլոն։
*Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսվել էր 2012 թվականի դեկտեմբերին, սակայն կայացավ 2013-ի հունիսին։
*Սուպերմենի կոստյումը այս ֆիլմում խիստ տարբերվում է դասականից։ Այս անգամ հագուստի գույները փոքր-ինչ մուգ են և նաև կոստյումից բացակայում է դեղին գոտիով կարմիր անդրավարտիքը։
*Յուրաքանչյուր անգամ Սուպերմենի կոստյումը հագնելու համար գլխավոր հերոսից պահանջվել է 15-25 րոպե։
*Ֆիլմի շարունակությունը թողարկվել է 2016 թվականի մարտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին
Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D ֆիլմեր
Կատեգորիա:DC կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:DC-ի ընդարձակ տիեզերքի ֆիլմեր
Կատեգորիա:DC-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերք
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Legendary Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Զակ Սնայդերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պեպլումներ
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Դելավերում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կանզասում
Ժամանակի կառավարում

[աջից|մինի|[Պարետոյի սկզբունքի համաձայն, ամբողջ գործունեության միայն 20 % է բերում 80 % արդյունք]]
**Ժամանակի կառավարում** (անգ. time management), կազմակերպության կամ անձնական ժամանակի այնպիսի կազմակերպում, որը նպաստում է նպատակների ավելի արդյունավետ իրականացմանը։

Թայմմենեջմենթի հասկացությունները (նպատակի իրականացման հետ կապված գործունեության տեսակները)՝ պլանավորում, բաշխում, ժամանակի ծախսի վերլուծություն, կազմակերպում, ցուցակների կազմում և առաջնահերթության որոշում։

## Գրականություն
* Г. Архангельский, М. Лукашенко, Т. Телегина, С. Бехтеров. Тайм-менеджмент. Полный курс. 2012. ISBN 978-5-9614-1881-1 (ռուսերեն)

## Արտաքին հղումներ
* Դեն Քենեդի. Жесткий таймменеджмент.  (ռուսերեն)
* Ժամանակի կառավարում՝ ծնողների համար (ռուսերեն)

Կատեգորիա:Բիզնես
Կատեգորիա:Ժամանակի կառավարում
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Մյուլք (այլ կիրառումներ)

**Մյուլք**, անունը կարող է վերաբերել՝

* Կայք (նախկին անվանումը՝  Մյուլք) - գյուղ ՀՀ Արագածոտնի մարզում
* Մյուլք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում
* Մյուլք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում
Սուրբ Հակոբ հայկական գերեզմանատուն

**Սուրբ Հակոբ հայկական գերեզմանատուն**, Ստամբուլի Փանգալթը թաղամասի Թաքսիմ հրապարակի Գեզի զբոսայգու տարածքում գտնվող Սուրբ Հակոբ եկեղեցուն կից հայկական գերեզմանատուն։ Գործել է 1551-1939 թվականներին։ 1930-ական թվականների վերջին թուրքական իշխանությունների կողմից ոչնչացվել է և նրա տեղում կառուցվել են Գեզի զբոսայգին, Դիվան, Հիլթոն, Հայաթ հյուրանոցները և TRT ռադիոընկերության շենքը։

Սուրբ Հակոբը Ստամբուլի պատմության ընթացքում ոչ մուսուլմանական ամենամեծ գերեզմանատունն է եղել։

## Պատմություն
Հայերը Բերայի թաղամասում հաստատվել են 16-րդ դարից։ Թաղումները կատարում էին Սուրբ Սարգիս և Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցիների պատերի շուրջ։ Առաջին գերեզմանաքարը թվագրված է եղել 1551 թվականով։ 1560 թվականի Մեծ ժանտախտի համաճարակից հետո, երբ հրամանով արգելվում է թաղել քաղաքի սահմանում, Ստամբուլի հայկական համայնքը դիմել է սուլթան Սուլեյմանին գերեզմանատուն հիմնելու խնդրանքով։ Սուրբ Հակոբ հայկական գերեզմանատունը հիմնվել է Սուրբ Հակոբ կաթոլիկական հիվանդանոցի տարածքում։ Այն ընդարձակվել է 1780 և ցանկապատվել 1853 թվականին։

Ըստ ավանդության՝ Սուլթան Սուլեյմանի վանեցի խոհարար Մանուկ Կարասեֆերյանը հրաժարվել է թունավորել սուլթանի ճաշը և հայտնել է դրա մասին Սուլեյմանին։ Սուլթանը հավատարմության դիմաց նվեր է առաջարկել, խոհարարը հայկական գերեզմանի համար հող է խնդրել և ստացել։

1930-1939 թվականներին գերեզմանատունը քանդվեց, նրա մարմարյա սալերը հանվեցին վաճառքի։ նրանց մի մասը օգտագործվեց Գեզի զբոսայգու և Ենիմենու հրապարակի կառուցման համար։

## Դատավարություն
1932 թվականին Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Մեսրոպ Նարոյանը դատարան դիմեց՝ ունեցվածքը վերադարձնելու պահանջով, բայց Ստամբուլի քաղաքապետարանը մերժեց հայցը՝ պնդելով, որ նա իրավական դեմք չէ 1916 թվականից սկսած, չնայած, որ պատրիարքարանը գործում էր։ Պատրիարքը ընդունեց իրավական կարգավիճակ չունենալը, բայց պնդեց, որ կարող է պահանջել ունեցվածքը հայկական համայնքի և Սուրբ Հակոբ հիվանդանոցի անունից։ Գործը հետաքննող հանձնաժողովը պատրիարքի պահանջը անհիմն համարեց՝ համարելով իրավատեր քաղաքապետարանին։

## Թաքսիմ հրապարակի դեպքեր (2013)
2013 թվականի մայիսի վերջից, Թաքսիմ հրապարակի վերակառուցման ծրագրի դեմ բողոքելով, հակակառավարական ցույցեր են տեղի ունեցել։ Նրանց սատարելով՝ Ստամբուլի «Նոր Զարթօնք» հայկական կազմակերպության անդամները այդ ժամանակ տապանաքար են տեղադրել Գեզի զբոսայգում, որի վրա գրված է. «Սուրբ Հակոբ հայկական գերեզմանատուն. 1551-1939 թթ»։ Իսկ ներքևում պաստառ՝ «Դուք գողացել եք մեր գերեզմանատունը, բայց չեք կարողանա գողանալ մեր զբոսայգին» գրությամբ։

## Տես նաև
* Հայերը Թուրքիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստամբուլի հայկական գերեզմանատներ
Կատեգորիա:Շիշլի
Ծանակագիր

մինի|200px|<center>''Պասկվիլյան արձան'' <br />Արձանի սյուժեն բացահայտվել է XVIII դարում հնագետ Է. Վիսկոնտիի կողմից։ Արձանը վերաբերում է հելենիստական ժամանակաշրջանին՝ մ.թ.ա. 3-րդ դարին։</center>
**Ծանակագիր**, պասկվիլ, որևէ անձնավորության, խմբի, կուսակցության, հասարակական շարժման դեմ ուղղված զրպարտչական, ծաղրական բնույթի երկ։ «Պասկվիլ» տերմինը ծագել է իտալացի կոշկակար Պասկվինոյի (XV դար) անունից, ով սուր ծաղրական բանաստեղծություններ է գրել իր ժամանակի բարձրաստիճան մարդկանց մասին։ Ծանակագիրը «օրինական» գրական ժանր չի համարվում։

Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Ռոբեր Հաթեմո

**Ռոբեր Հաթեմո** (, ), հայկական ծագումով թուրք փոփ-երգիչ։

## Սկավառակագրություն
*1997 *Esmer*
*1998 *Sen Farklısın*
*2001 *Azılı Bela*
*2003 *Aşksız Prens*
*2006 *Sihirli Değnek*
*2010 *Mahrum*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծագումով հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք երգիչներ
Կատեգորիա:Թուրք փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Արտակ Ալեքսանյան (լրագրող)

**Արտակ Ավետիքի Ալեքսանյան** (), հայ լրագրող և հաղորդավար, «Բանաձև» ընկերության հիմնադիր, 2012-2015 թվականներին Արմնյուզ լրատվական հեռուստաալիքի գործադիր տնօրեն, Արմենիա հեռուստաընկերության լրատվական դեպարտամենտի նախկին ղեկավար։

## Կենսագրություն
Արտակ Ալեքսանյանը ծնվել է 1978 թվականի հունվարի 25-ին Երևանում։ 1998 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 2005 թվականին քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերություններ է ուսումնասիրել Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում, այնուհետև ԱՄՆ Յուտայի համալսարանում ստացել հաղորդակցության մագիստրոսի աստիճանի։

Սովորելու տարիներին սյունակագիր է եղել «168 ժամ» պարբերականին,  լուսաբանել է ԱՄՆ-ի և ամերիկահայ համայնքի կյանքը։

## Աշխատանքային գործունեություն
Լրագրողական գործունեությունը սկսել է Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսությունում` որպես «Նորք» հեռուստաալիքի «Լուրեր» լրատվական ծառայության թղթակից։

1999-2000 թվականներին որպես լրագրղ աշխատել է «Պրոմեթևս» հեռուստաընկերության «Լրաբեր» ծրագրում, 2002-2003 թվականներին եղել է «Ինտերնյուզ» կազմակերպության հայաստանյան գրասենյակի էլեկտրոնային հրատարակության գլխավոր խմբագիր։ Մասնակցել է միջազգային աշխատանքային մի շարք հանդիպումների և վարպետության դասերի լրագրողական հետաքննության, բախումների կարգավորման, ընտրությունների դիտարկման բնագավառներում։ Բազմաթիվ հոդվածների և հրապարակումների հեղինակ է։

2000-2011 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Հայլուր» լրատվական ծրագրի մեկնաբան, թոք-շոուների հաղորդավար, ապա՝ լրատվական ծառայության գործադիր պրոդյուսեր։ Հիմնել է փաստագրական ֆիլմերի, հեռուստածրագրերի և շոուների արտադրության «Բանաձև» ընկերությունը,, որը իրականացրել է «Հատուկ ռեպորտաժ», «Ականատես» «Ինտերակտիվ», «Բրիֆինգ» և այլ նախագծեր։

2011-2015 թվականներին ղեկավարել է «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությունը։

2015-2023 թվականներին ղեկավարել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության լրատվական դեպարտամենտը։

2011 թվականին հիմնել է է Newmag ընկերությունը։ Մինչև 2017 թվականը ընկերությունը հրատարակել է համանուն ամսագիրը։ 2018 թվականից Newmag-ը դարձել է հրատարակչություն։ 
### Մրցանակներ
Արտակ Ալեքսանյանն արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝ Երևանի մամուլի ակումբի «Լավագույն հեռուստալրագրող», ԵԱՀԿ գրասենյակի «Բնապահպանական հիմնախնդիրներ լուսաբանող լավագույն հեռուստալրագրող», Բրիտանական խորհրդի Հարավային Կովկասի լավագույն մեդիադեմք մրցանակի։

2017 թվականին արժանացել է Մովսես Խորենացու մեդալի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արտակ Ալեքսանյանի հոդվածները  Հայկական ժամանակ պարբերականում
* Բլոգը  Բանաձև.com կայքում

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Թամարա Հակոբյան

**Թամարա Հակոբյան** (), հայ հաղորդավար, մեկնաբան և լրագրող։

## Կենսագրություն
Թամարա Հակոբյանը ծնվել է 1982 թվականի ապրիլի 15-ին Երևանում։ 1998 թ. ավարտել է Երևանի Պ. Սևակի անվան թիվ 123 միջնակարգ դպրոցը։ 2002 թվականին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, և 2008 թվականին՝ Հայաստանի Կառավարման պետական ակադեմիայի հանրային կառավարման ֆակուլտետը։ 2000-2003 թվականներին աշխատել է «Նոյյան Տապան» լրատվական-վերլուծական կենտրոնում՝ որպես լրագրող և լուրերի հաղորդավար։ 2004 թ-ից «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագրի մեկնաբանն է։ 2006-2009 թթ. հեղինակել և վարել է «Կիզակետ» հաղորդաշարը ու ղեկավարել է «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագիրը։ 2009-2011 թթ. ուսումը շարունակել է Թբիլիսիի հանրային կապերի ինստիտուտի ժուռնալիստիկա և մեդիա մենեջմենթ բաժնում, որին զուգահեռ եղել է «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագրի սեփական թղթակիցը Վրաստանում։ 2012 թվականից «Լրատվական ռադիո» ռադիոկայանի խմբագիրն է։

## Արտաքին հղումներ
*Թամարա Հակոբյան 

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Հակոբ Պապիկյան

**Հակոբ Գևորգի Պապիկյան** (հայտնի է նաև որպես **Ժակ** ), հայ հաղորդավար և պրոդյուսեր։

1995 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 194 միջնակարգ դպրոցը։ 1995-1999 թվականներին սովորել է Հայաստանի ագրարային համալսարանի ճարտարագիտական ֆակուլտետում։

1998-1999 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրային ռադիոյում` որպես հաղորդավար։ 1999 թվականին «Այգ» հեռուստաալիքով վարել է «Կինոդար» ծրագիրը։ 2003-2009 թվականներին եղել է «Ոսկե քնար» հեռուստա-ռադիոերաժշտական նախագծի հեղինակը, պրոդյուսերը և վարողը։ 2004 թվականից հանդես է գալիս տարբեր միջոցառումների, նախագծերի, համերգային, կառավարական ծրագրերի կազմապերպիչ և հանդիսավար։ 2007 թվականին մասնակցել է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։ 2008-2009 թվականներին հեղինակել և վարել է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Բենեֆիս» համերգային նախագիծը։ 2001 թվականից աշխատում է «Ռադիո Վան» ռադիոկայանում՝ որպես խմբագիր և հաղորդավար։ 2004-2005 թվականներին և 2009 թվականից վարում է «Կենտրոն» հեռուստաընկերության առավոտյան ծրագիրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 26 ծնունդներ
Արթուր Կիրակոսյան

**Արթուր Գրիշայի Կիրակոսյան** (), հայ հաղորդավար և մեկնաբան։

## Կենսագրություն
Արթուր Կիրակոսյանը ծնվել է 1961 թվականի նոյեմբերի 11-ին Գյումրիում։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1990 թվականին ավարտել է Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտը, 1995 թվականին՝ Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 2000 թվականին մասնակցել է «ԶԼՄ և ընտրություններ», «Ժողովրդավարական ժուռնալիստիկա և հասարակության», «Հեռուստատեսություն և ընտրություններ` թոք-շոու և բանավեճ» թեմաներով դասընթացների։ 1992-1996 թվականներին եղել է Գյումրու «Շիրակ» հեռուստաընկերության գլխավոր խմբագիրը, 1996-1998 թթ.՝ «Նորք» հեռուստաընկերության լրատվական բաժնի փոխտնօրենը, 1997-1998 թթ՝ Հայաստանի ազգային հեռուստատեսության «Մամուլի տեսություն» հաղորդման հեղինակը և վարողը, 1998-2004 թթ.՝ Գյումրու «Ցայգ» հեռուստաընկերության լրատվական ծրագրի ղեկավար, վարել է «Ամփոփագիր», կիրակնօրյա վերլուծական, «Ժամանակ», «Քաղաք» ծրագրերը։ 1999-2011 թթ. Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտում դասավանդել է ժուռնալիստիկա։ 2004-2009 թթ. աշխատել է «Շանթ» հեռուստաընկերությունում՝ որպես լրատվական բաժնի տնօրեն, վարել է «Երկրորդ հայացք» թոք շոուն։ 2009 թվականից աշխատում է «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությունում, որտեղ հեղինակում և վարում է «Երկրի հարցը» հաղորդումը և «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագրի մեկնաբանն է։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ աղջիկ, երկու թոռնիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Արտեմ Սարգսյան (լեզվաբան)

**Արտեմ Եղիշեի Սարգսյան** (օգոստոսի 28,1942, Կիրովաբադ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, հաղորդավար։

## Կենսագրություն
Արտեմ Սարգսյանը ծնվել է 1942 թվականի օգոստոսի 28-ին Կիրովաբադ (Գանձակ) քաղաքում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1987 թվականից բանասիրական գիտությունների դոկտոր է, 1990 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1986 թ. արժանացել է ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի։ Նրա լեզվաբանական աշխատությունները նվիրված են գրաբարի կառուցվածքային նկարագրության՝ ժամանակակից ճշգրիտ մեթոդների կիրառմամբ, արևմտահայերենի կառուցվածքային նկարագրության՝ հնչյունաբանություն, բառապաշար, քերականություն, արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քննությանը, լեզվաբանական աշխարհագրության և հանրալեզվաբանության հիմնախնդիրներին։ Դասավանդել է Հայաստանի մի շարք բուհերում և Սփյուռքի կրթօջախներում։ 1972-1982 թվականներին դասավանդել է Կիպրոսի Մելգոնյան վարժարանում, իսկ 1992-1996 թվականներին՝ Երուսաղեմի Ժառանգավորաց վարժարանում և ընծայարանում՝ միևնույն ժամանակ լինելով կրթական հաստատության տեսուչ։ 1978 թվականից Առաջին ալիքի, ապա՝ «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ հիմնել և վարել է «Մեր լեզուն, մեր խոսքը» հաղորդաշարը։ 1998 թվականից ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի թեմատիկ խմբի ղեկավարն է։ Եղել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության գլխավոր խմբագիր։

## Պարգևներ
* Հայաստանի «Մովսես Խորենացի» մեդալ, 2002
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ, 2011
* Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Արտյոմ Երկանյան

**Արտյոմ Լևոնի Երկանյան** (իսկական անունը՝ Արտեմ, ), հայ հաղորդավար, մեկնաբան, լրագրող։

## Կենսագրություն
1993 թվականին սովորել է Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետում։

1988-1998 թթ. թղթակցել և խմբագրել է բազմաթիվ թերթեր և ամսագրեր՝ «Կոմսոմոլ», «Գործարար աշխարհ», «Հայկական բորսայի տեղեկագիր», «Ժամանակ», «Հայաստանի Հանրապետություն», «Բրավո», «Բորսային լուրեր», «Նոր սերունդ»։

1990 թվականից՝ Հայաստանի Ժուռնալիստների միության, 1995 թվականից Երևանի մամուլի ակումբի անդամ է։

1998 թ. եղել է «Միր» հեռուստաընկերության լրատվական մեկնաբան։

1998-1999 թթ.աշխատել է Ռուսաստանի Առաջին ալիքի «Ժամանակ», «Լուրեր», «Առավոտ» հաղորդումների թղթակից, 2000-2001 թթ.՝ «Ինտերնյուզ» կազմակերպության հայաստանյան գրասենյակի «Ճակատային գծում» հաղորդման պրոդյուսեր և հաղորդավար։

2000-2003 թթ․ Հանրային հեռուստաընկերությունում ռուսերեն լեզվով վարել է «Հայլուր» լրատվական հաղորդումը։

Հեղինակել է մի քանի դոկումենտալ ֆիլմեր և ռեպորտաժներ, որոնց համար արժանացել է մրցանակների։

2002 թվականից թղթակցում է «Կոմերսանտ» թերթին։

2003 թվականից հանդիսանում է «Շանթ» հեռուստաընկերության լրատվական ծառայության խմբագիրը։

2009 թ․ արժանացել է Երևանի Մամուլի ակումբի, 2010 թ.` Ռուսալեզու հեռուստատեսային և ռադիոհաղորդումների միջազգային 5-րդ փառատոնի մրցանակներին։

2010 թվականի սեպտեմբերի 2-ից մինչև 2011 թվականի հուլիսի 28-ը հեղինակել և վարել է «Հայկական աշխարհ» հաղորդաշարը։

2011 թվականի հունվարի 23-ից հեղինակել և վարել է «Աշխարհի հայերը» հաղորդաշարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արտյոմ Երկանյանի «Հայեր, ներեցեք մեզ» ֆիլմը

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Ռոմա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստների ցանկ

[thumb|right|250px|[Ֆրանչեսկո Տոտտին թիմի պատմության մեջ ամենաշատ հանդիպումներ և գոլեր խփած ֆուտբոլիստն է։]]
Սա **[[Ռոմա ՖԱ|Ռոմա]]** ֆուտբոլային ակումբի առավել հայտնի ֆուտբոլիստների ցանկն է։ Ցանկում հիմնականում ընդգրկված են Ռոմայի կազմում 100 և ավելի պաշտոնական հանդիպում անցկացրած ֆուտբոլիստները, կան նաև ֆուտբոլիստներ ովքեր չեն հասել 100 հանդիպման սահմանին, սակայն իրենց զգալի ավանդն են ունեցել թիմի պատմության մեջ։

Խաղացողների տվյալները ներառված են մինչև 2012 թվականի հուլիսի 29-ը և նշված են միայն առաջին թիմի ելույթները. պատերազմական շրջանի արդյունքները ներառված չեն, հանդիպման ընթացքում փոփոխությամբ մտած ֆուտբոլիստների արդյունքները ներառված են։

## Ֆուտբոլիստներ
*«Ազգություն» սյունակում նշված է այն երկիրը, որի ազգային հավաքականում հանդես է եկել ֆուբտոլիստը, եթե հանդես եկել է*
*Ոսկեգույն սյունակը նշանակում է, որ ֆուտբոլիստը մտնում է Ռոմայի պատմության լավագույն 11 ֆուտբոլիստների ցանկում։ <br>Արծաթագույն սյունակում նշված ֆուտբոլիստները տեղ են գտել Ռոմայի «Փառքի սրահի» ցանկում, սակայն ոչ լավագույն 11 ֆուտբոլիստների։ <br>Թավատառերով նշված են Ռոմայի ներկայիս կազմի ֆուտբոլիստները*

## Ավագներ

## Հապավումներ
* ԴՊ — Դարպասապահ
* ՊՇ — Պաշտպան
* ԿՊ — Կիսապաշտպան
* ՀՐ — Հարձակվող

## Արտաքին հղումներ
* http://www.marione.net
* http://www.asrtalenti.altervista.org/index.php
* http://www.asroma.it

Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆուտբոլ
Տաթևիկ Բաղդասարյան

**Տաթևիկ Բաղդասարյան** (), հայ լրագրող և հեռուստահաղորդավարուհի։ 1991 թ. ընդունվել է Երևանի ճարտարապետաշինարարական ինստիտուտի արդյունաբերական և քաղաքացիական շինարարության ֆակուլտետ։ Բուհում սովորելուն զուգահեռ՝ 1995 թվականից աշխատել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Դպրոց» պաշտոնաթերթում, նախ՝ որպես գործավար, հետո՝ լրագրող։ Զուգընթաց աշխատել է նաև նախարարության լրատվական ծառայությունում։ 1997 թ. հեռուստատեսությամբ հեռարձակվել է առաջին ռեպորտաժը։ Աշխատել է Հանրային հեռուստատեսության նախ՝ «Լրաբեր», ապա՝ «Հայլուր» լրատվական ծրագրում՝ որպես մեկնաբան։ Վարել է նաև «Դեմքեր», «Եվրոպոլիս» և «Բարև, մենք ենք» հաղորդումները։ Ղեկավարել է «Արարատ» հեռուստաալիքի «Մշակ» լրատվական ծրագիրը։ 2006 թ. արժանացել է ՀՀ վաստակավոր լրագրողի կոչմանը։ 2012 թվականից «Արմնյուզ» հեռուստաալիքի լուրերի պրոդյուսերն է և վարում է «Մանրամասներ» հաղորդումը։

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր լրագրողներ
Գագիկ Մկրտչյան (լրագրող)

**Գագիկ Սպարտակի Մկրտչյան** (), հայ լրագրող, հաղորդավար, մեկնաբան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թ. սեպտեմբերի 18-ին Երևանում։ 1986-1991 թվականներին սովորել է Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ 1984-1986 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարությունում։ 1989-1995 թվականներին եղել է «Կանազ» սպորտային համալիրի փոխտնօրենը։ 1995-1997 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական աուդիտ համակարգում։ 1997-2000 թվականներին եղել է «Վանեսսա» ՍՊԸ-ի փոխտնօրենը։ 2000 թվականից աշխատել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում, նախ՝ լրատվական ծրագրի փոխտնօրեն, ապա՝ տնօրեն։ Եղել է «Ժամը» և «Վարկանիշ» հաղորդումների մեկնաբանը։ 2002 թվականից հեղինակել և վարել է «Իրականում» հաղորդումը։ 2003 թվականին վարել է «Բարի ուշ գիշեր» հեռուստաշոուն։ 2001 թ. և 2002 թ. հեռուստալրագրողի թրեյնինգների է մասնակցել ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում։ 2009 թ․ արժանացել է Բնության և Հասարակության մասին Գիտությունների Միջազգային Ակադեմիայի պատվավոր դոկտորի կոչման։ 2004-2011 թվականներին եղել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենը։ 2013 թ․ ճանաչվել է տարվա հեռուստալրագրող։ 2013 - 2015 թվականներին ղեկավարել է ATV հեռուստաընկերության լրատվական ծառայությունը։ 2015 թվականին հիմնադրել է «Ինտերլուր» լրատվական գործակալությունը, որի շրջանակներում նաև վարել է «Իրականում Գագիկ Մկրտչյանի հետ» քաղաքական-վերլուծական հեղինակային ծրագիրը։ 2019 թ․ հոկտեմբերից «Նոր Հայաստան» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենն է։ 2019 թվականի մայիսից Հայաստանի Ժուռնալիստների Միության անդամ է։ Ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։

## Պարգևներ
* Մովսես Խորենացու մեդալ
* «Ֆրիտյոֆ Նանսեն» մեդալ
* ՀՀ վարչապետի ոսկե մեդալ
*«Սարդարապատի ճակատամարտի 90-ամյակի» հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

__INDEX__

Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 18 ծնունդներ
Խարկովի ազգային համալսարան

**Վասիլի Կարազինի անվան Խարկովի ազգային համալսարան** (), Ուկրաինայի հնագույն համալսարաններից։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1805 թվականին։ Սովետական իշխանության տարիներին (1936) այն կոչվել է *Մաքսիմ Գորկու անվան Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակակիր Խարկովի պետական համալսարան* և դարձել է խոշորագույն գիտա-ուսումնական հաստատություն։ 1976 թվականի դրությամբ ունեցել է մեխանիկա-մաթեմատիկական, ֆիզիկայի, ֆիզիկա-տեխնիկական, ռադիոֆիզիկայի, քիմիական, կենսաբանական, երկրաբանա-աշխարհագրական, տնտեսագիտական, պատմության, բանասիրական, օտար լեզուների, արտասահմանյան ուսանողների նախապատրաստման, բուհերում դասավանդողների որակավորման բարձրացման ֆակուլտետներ, նախապատրաստական, երեկոյան և հեռակա բաժիններ, ասպիրանտուրա, 85 ամբիոն, քիմիայի և կենսաբանության ԳՀԻ-ներ, աստղադիտարան (հիմնվել է 1808 թվականին), հաշվողական կենտրոն, գիտահետազոտական բաժանմունք, 4 պրոբլեմային լաբորատորիա, կենսաբանական կայան, բուսաբանական այգի (հիմնվել է 1804 թվականին), հնագիտության, երկրաբանա-հանքաբանական, բնագիտության թանգարաններ։ 1975-1976 ուսումնական տարում ունեցել է 12 000 ուսանող և ասպիրանտ, 900 դասախոս։ 1874 թվականից հրատարակում է գիտական տեղեկագիր։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1955)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1805 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի համալսարաններ
Խարշատ

**Խարշատ**, Խորշատ (հնում՝ Ծանախ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում։ Երկարությունը մոտ 137 կմ է, պատկանում է Սև ծովի ավազանին։ Սկիզբ է առնում Արևելա-Պոնտական լեռների Խաղտյաց լեռնաշղթայի հարավային լանջերից, մոտ 2340 մ բարձրությունից։ Հոսում է դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Զիգանայի, Տրապիզոնի և Գյումուշխանեի լեռնաշղթաների միջև ընկած գոգահովտով։ Սնումը՝ մթնոլորտային տեղումներից և ստորերկրյա ջրերից, հորդացումը՝ աշնանը։

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Խարտոց

աջից|200px|մինի|Կրկնակի եզրերով խարտոց
աջից|մինի|200px|Նադֆիլներ (մանրախարտոց)
աջից|մինի|200px|Տարբեր չափի քերթերով խարտոցներ
**Խարտոց**, մշակվող նյութի փոքր շերտեր հեռացնող բազմասայր կտրող գործիք։ Սրոցի ձև ունեցող աշխատանքային մասի վրա քերթեր են անում, որոնք էլ առաջացնում են կտրող եզրեր։ Քերթերի ձևն ու խտությունը ընտրում են ըստ մշակվող նյութի կարծրության և մակերևույթի անհրաժեշտ մաքրության։

Ըստ 1 սմ երկարության վրա ստացված քերթերի քանակի խարտոցները լինում են՝ 
* քերթող (4, 5 - 12), 
* երեսահան (13 - 26), 
* թավշանման (42 - 80)։

Խոշոր քերթեր ունեցող խարտոցներն անվանում են ռաշպիլ։ Խարտոցները պատրաստում են բարձրածխածնային գործիքային պողպատից և ենթարկում մակերևութային մխման։ Օգտագործվում են փականագործական աշխատանքներում, սղոցների սրման ժամանակ, ինչպես նաև ոչ մետաղական նյութեր մշակելու համար։

Կատեգորիա:Գործիքներ
Խարուխ

**Խարուխ**, հայաբնակ գյուղ Թուրքիայում, Բուրսայի վիլայեթի Կեմլեյիկ գավառակում։ XX դարի սկզբին ուներ 200 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։ Գյուղում կային եկեղեցի (Ս. Աստվածածին) և վարժարան։ Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ծանարներ

**Ծանարներ**, Դարիալի կիրճի (Ալանաց դուռ) մոտ և Թերեք գետի շրջանում (այժմ՝ Վրաստանի Կազբեկի շրջան) հնում ապրած ցեղ, Ծանարքի (Ծանարաց աշխարհի, ըստ արաբական աղբյուրների՝ Սանարիայի) հիմնական բնակիչները։

## Պատմություն
Մինչև IX դար առաջատար դեր են խաղացել Կախեթի մարզի քաղաքական կյանքում։ Ծանարների մասին ամենահին հիշատակությունները հանդիպում են Պտղոմեոսի մոտ և «Աշխարհացույց»-ում (VII դար), վրացական «Մոքցևա Քարթլիսա»-ում («Վրաց դարձը»)։ Ուսումնասիրողների մի խումբ (Նիկողայոս Մառ, Սարգիս Կակաբաձե, Մ. Լորթքիփանիձե) ծանարներին առնչում են սվանների հետ, մյուսները (Անատոլի Գենկո, Վլադիմիր Մինորսկի, Հ. Մկրտումյան) նրանց կապում են վեյնախյան (չեչենա-ինգուշական) լեզվախմբի ցեղերի հետ։ Ծանարների ցեղապետը՝ Դարիալի կիրճի շրջանի ժառանգական կառավարիչը, կրել է «քորեպիսկոպոս» տիտղոսը (ըստ վրացական որոշ աղբյուրների՝ «քորիկոզ»)։ Իսկ երբ Արաբական խալիֆայության դեմ ծանարների գլխավորած պայքարն ավարտվեց հաղթանակով (VIII դարի վերջ), Անդրկովկասում առաջացավ քաղաքական նոր միավորում՝ Կախեթի քորեպիսկոպոսությունը, որը հետագայում (XI դարի սկիզբ) վերածվեց թագավորության։

Ըստ Թովմա Արծրունու, Վրթանեսի ավագ որդին՝ Գրոգորիսն է Քրիստոնեութիւն տարածել այս շրջանի ծանարներին և աբխազներին։ (էջ 275. Թովմա Արծրունի, Պատմութիւն Արծրունեաց Տան)։

## Տես նաև
* Կախեթի մարզ

Կատեգորիա:Հնագույն ցեղեր
Կատեգորիա:Վայնախներ
Խափանման միջոց

**Խափանման միջոցներ**, հարկադրանքի միջոցներ, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ՝ քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով։ Սովորաբար խափանման միջոցները սահմանվում են որպեսզի կանխվեն հետաքննությունից, նախաքննությունից կամ դատից խուսափելու, գործի քննությունը խոչընդոտելու կամ նոր հանցանք կատարելու մեղադրյալի հնարավոր գործողությունները։ Խափանման միջոցը բացառիկ դեպքերում կարող է կիրառվել կասկածյալի նկատմամբ։

Խափանման միջոցներն են՝

*կալանավորումը
*գրավը
*ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին
*անձնական երաշխավորությունը
*կազմակերպության երաշխավորությունը
*հսկողության հանձնելը
*հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրեական դատավարական իրավունք
Ռոբերտ Մավիսակալյան

**Ռոբերտ Բաբկենի Մավիսակալյան** (մայիսի 14, 1940, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 31, 2003, Երևան, Հայաստան), հայ լրագրող, հաղորդավար և հրապարակախոս։

Կոմպոզիտոր, դիրիժոր Մելիք Մավիսակալյանի եղբայրն է։

## Կենսագրություն
[մինի|ձախից|Ռոբերտ Մավիսակալյանի անվանական աստղը [Նվիրյալների արահետ (Երևան)|Նվիրյալների արահետում]]
Ծնվել է 1940 թ. մայիսի 14-ին Երևանում։ 1965 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի անգլիական բաժինը։ 1971-1998 թթ.-ին հայկական հեռուստատեսությունում զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ՝ խմբագիր, բաժնի վարիչ, գիտահանրամատչելի և ուսումնական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր, «Լրաբեր» տեղեկատվական ծրագրի ղեկավար։ Եղել է հեռուստառադիոպետկոմի նախագահի տեղակալը, «Հայաստան» և «Նորք» հեռուստաընկերությունների տնօրենը։ Հեղինակել և վարել է այնպիսի հաղորդումներ, ինչպիսիք են՝ «Հեռուստաօրագիր 1/12», «15 օր»,«Հինգշաբթի», «Հարցեր», «6-րդ ստուդիա» և այլն։ 1979 թ.-ից եղել է Հայաստանի Ժուռնալիստների միության անդամ։ 1987 թ. «Հայ ժողովրդի պատմությունը» հեռուստանախագծի համար արժանացել է ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի։ Թղթակցել է «Ավանգարդ», «Երեկոյան Երևան», «Հայաստանի Հանրապետություն» պարբերականներին։ 1998 թ.-ից աշխատել է «Արմենիա» հեռուստատեսությունում, վարել է «Երեկո Շոուն Ռոբերտ Մավիսակալյանի հետ», «Ժամը» լրատվականի վերլուծական թողարկումը, «Տաք գիծ» քաղաքական հաղորդումը։ 1990 թ. մեկնել է ԱՄՆ-ի Ատլանտա քաղաք՝ «CNN» հեռուստաընկերության կենտրոնակայանում վերապատրաստվելու համար։ 1991 թ.-ից եղել է Հայաստանի Ռամկավար Ազատական կուսակցության և Թեքեյան մշակութային միության անդամ։ Թարգմանել է մի շարք գրքեր։ Մահացել է 2003 թ. հոկտեմբերի 31-ին Երևանում, ծանր հիվանդությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 մահեր
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Թեքեյան մշակութային միության անդամներ