Լարիսա Դոլինա

**Լարիսա Ալեքսանդրովնա Դոլինա** (ծնված Կուդելման, առաջին ամուսնությունից Միոնչինսկայա, ), խորհրդային, ռուսական էստրադային և ջազային երգչուհի, դերասանուհի, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստուհի (1998 թվական)։ «Օվացիա» ռուսական ազգային մրցանակի եռակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Բաքու քաղաքում, հրեայի ընտանիքում։ Հայրը՝ Ալեքսանդր Մարկովիչ Կուդելման, մայրը՝ Գալինա Իզրաիլևնա Կուդելման (ծնված Դոլինա)։ Երեք տարեկան հասակում տեղափոխվել է ծնողների հայրենի քաղաք Օդեսսա։ Վեց տարեկան հասակում Լարիսան ընդունվում է երաժշտական դպրոց, որն ավարտում է թավջութակի բաժնում։

Երգչուհու երաժշտական գործունեությունը սկսվում է 1971 թվականին՝ «Մենք օդեսացիներ ենք» էստրադային նվագախմբում։ Հետագայում եղել է մենակատարուհի այնպիսի երաժշտական խմբերում, ինչպիսին են «Հայաստանի պետական էստրադային նվագախումբ»՝ Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարությամբ, «Ադրբեջանի պետական էստրադային նվագախումբ»՝ Փոլադ Բյուլ-Բյուլ օղլու ղեկավարությամբ, «Սովրեմեննիկ» նվագախումբ՝ Անատոլի Կրոլի ղեկավարութամբ (նախկին Էդդի Ռոզների նվագախումբ)։ 1981 թվականին, Անատոլի Կրոլի կողմից, պատրաստվում է «Ջազային վոկալի հատընտիր» ծրագիրը, որով Լարիսա Դոլինան և Վեյլանդ Ռոդդը՝ նվագախմբի ուղեկցությամբ, անշլագի պայմաններում, համերգներ են ունենում միութենական բազմաթիվ հանրապետություններում։

1982 թվականին՝ «Չարոդեի» (ռուս. «Чародеи») ֆիլմի համար կատարել է հանրահայտ «Երեք սպիտակ ձի» (ռուս. «Три белых коня») երգը։

1984 թվականին երգչուհին հրավեր է ստանում կատարելու Ալֆրեդ Շնիտկեի «Դոկտոր Ֆաուստի պատմությունը» (ռուս. «История доктора Фауста») կանտատի գլխավոր մասերից մեկը։

1985 թվականից Դոլինան աշխատում է ինքնուրույն։ Ակտիվորեն համագոծակցել է լենինգրադյան երգահան Վիկտոր Ռեզնիկովի հետ։ Մենակատարային գործունեության ընթացքում բեմադրվել է բազմաթիվ համերգային ծրագրեր, որոնցով երգչուհին շրջագայել է ամբողջ երկրով։ 1985 թվականին նա առաջին անգամ հանդես է եկել որպես սեփական՝ «Երկարաձգված թռիչք» («Затяжной прыжок»), ծրագրի բեմադրիչ։ Երկու տարի անց Դոլինան ներկայացնում է «Հակադրություն» («Контрасты») նոր շոուն, 1989 թվականին «Ռոսսիա» պետական համերգասրահում ներկայացնում է «Սառցաբեկոր» («Льдинка») ծրագիրը, իսկ հաջորդ տարի՝ «Փոքրիկ կինը» («Маленькая женщина») շոուն։ 1988 թվականին, նույն վայրում, կայանում է «Ջորդանո» («Джордано») (երաժշտությունը Լորա Կվինտի) ռոք օպերայի պրեմիերան, որում տղամարդու գլխավոր դերը կատարում է Վալերի Լեոնտևը, իսկ կանացի դերը՝ Լարիսա Դոլինան։

1991 թվականին, ռուս-ֆրանսիական պայանագրի շրջանակներում, Լարիսա Դոլինան ելույթ է ունենում քսան հազարանոց հանդիսատեսի առջև՝ Լա Ռոշել քաղաքի «Ռադիո Պրեստիժ» փառատոնում։ 1992 թվականին, Էստրադային թատրոնում, կայանում է երգչուհու հոբելյանական ստեղծագործական համերգը։ Նույն թվականին հայտնվում է «Ինչ ուզում եմ, այն էլ երգում եմ» («Что хочу, то и пою») ծրագիրը, որը ցուցադրվում է «Ռոսսիա» համերգային դահլիճում։

Երգչուհին մեկ անգամ չէ, որ դարձել է բազմաթիվ հեղինակավոր համամիութենական և միջազգային մրցույթների մրցանակակիր և դափնեկիր։ 1991 թվականին Լարիսա Դոլինան արժանանում է «Երկրի լավատույն երգչուհի» տիտղոսին՝ «Պրոֆի» համամիութենական մրցույթում։ 1993 թվականին արժանանում է **Ռուսաստանի Վաստակավոր արտիստուհի** կոչմանը։ 1994 թվականին երգչուհին ստանում է Յալթայի համառուսական մրցույթի «Բյուրեղյա դելֆին» մրցանակը և տիրանում է «Օվացիա» ազգային երաժշտական մրցանակին՝ «Լավագույն ռոք երգչուհի» անվանակարգում։ 1995 թվականին Դոլինան ներկայացնում է «Ես դուր չեմ գալիս քեզ» («Я не нравлюсь себе») ծրագիրը, որում երգչուհին հանդիսատեսին է ներկայանում նոր կերպարով։ Ռուսաստանում հաջող համերգներից անմիջապես հետո, Դոլինան ուղևորվում է համերգային շրջագայության՝ հետխորհրդային երկրների քաղաքներով, ինչպես նաև, Եվրոպայով և ԱՄՆ-ով։ 1996 թվականին, կրկին, ստանում է «Օվացիա» մրցանակը, որպես տարվա լավագույն մենակատարուհի («Փոփ երաժշտություն» անվանակարգում)։

Լարիսա Դոլինան նկարահանվել է բազմաթիվ գեղարվեստական ֆիլմերում՝ «Թավշյա սեզոն» («Бархатный сезон»), «Մենք ջազից ենք» («Мы из джаза»), «Կործանված նավերի կղզի» («Остров погибших кораблей»), «Հուշանվեր փաստաբանի համար» («Сувенир для прокурора»), իսկ նրա ձայնը հնչում է ավելի քան 70 կինոնկարներում և մուլտֆիլմերում։

1996 թվականի դեկտեմբերի 23-ին և 24-ին, «Ռոսսիա» համերգասրահում, կայանում է Լարիսա Դոլինայի հոբելյանական «Եղանակը տանը» («Погода в доме») մենակատարային ծրագրի պրեմիերան։ Այդ երաժշտական ներկայացման մեջ հնդում են երգչուհու հայտնի հիթերը, ինչպես նաև, ներկայացվում է «Եղանակը տանը» («Погода в доме») նոր ալբոմը, որը Լարիսայի կողմից ստեղծվել է երգահան Ռուսլան Գոռոբեցի և գրող Միխաիլ Տանիչի հետ համագործակցությամբ։ Շոուի մասնակից են դառնում, նաև, Իրինա Օտիևան, Լեոնիդ Պորտնոյը և Սերգեյ Լեմոխը։

1997 թվականի դեկտեմբերին՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում, կայանում է «Անցնող դարի շլյագերները» («Шлягеры уходящего века») համերգը, որում Լարիսա Դոլինան և Ալեքսանդր Գրադսկին՝ Ռուսաստանի պետական ակադեմիական սիմոֆոնիկ նվագախմբի ուղեկցությամբ, Եվգենի Սվետլանովի ղեկավարությամբ, կատարում են XX դարի հանրահայտ երգերը, ներառելով այնպիսի երգեր, ինչպիսին են «Yesterday», «New York, New York», «Caruso», «Barcelona»:

1998 թվականին թողարկվում է երգչուհու նոր՝ «Երգչուհին և երաժիշտը» («Певица и музыкант»), ալբոմը՝ նույնանուն մենակատարային ծրագրի ուղեցությամբ, որը երգչուհին ներկայացնում է ԱՄՆ-ում և Իսրայելում։ Ալբոմի հիմնական հիթերը՝ «Երեք վարդ կամ սև-սպիտակ ճակատագիր» («Три розы или чёрно-белая судьба») (ըստ Առաջին ալիքի «Մինուտա սլավի» ծրագրի, կարաոկե ակումբներում ամենահաճախ պատվիրվող ռուսալեզու երգը), «Երգչուհին և երաժիշտը» («Певица и музыкант»), «Բուք» («Вьюга»), գրվել են Դոլինայի վաղեմի ընկեր Վադիմ Լոտկինի և գրող Սերգեյ Սոկոլկինի կողմից։

2003 թվականից «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամ։

2007 թվականի նոյեմբերին, Պյոտր Չայկովսկու անվան Մոսկվայի կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում կայանում է «Գերշվին Գալա»-ն («Гершвин Гала»)՝ հայտնի դաշնակահար Դենիս Մացուևի, նրա ջազային եռյակի և «Նովայա Ռուսսիա» Պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի համերգը։ Լարիսա Դոլինան մասնակցություն է ունենում ներկայացմանը։ Նա կատարում է Ջորջ Գերշվինի մի քանի ջազային դասական գործեր։

2010 թվականին մասնակցություն է ունենում «Գոլոսյաշի ԿիՎիՆ 2010» («Голосящий КиВиН 2010») փառատոնին, որպես ժյուրիի անդամ։

2010 թվականի մայիսի 14-ին, Խորհրդային Բանակի Թատրոնի բեմում կայանում է «Սեր և լրտեսություն» («Любовь и шпионаж») մյուզիքլի պրեմիերան, որում երգչուհին կատարում է միանգամից մի քանի դերեր։ Մաքսիմ Դունաևսկին մյուզիքլը ստեղծել էր հատուկ Լարիսա Դոլինայի համար։ Մյուզիքլը գրված է Ելենա Գրեմինայի «Օրվա աչքերը» («Глаза дня») պիեսի հիման վրա։ Լիբրետոն՝ Մաքսիմ Դունաևսկու, գրող Նիկոլայ Դենիսովի հետ համագործակցությամբ։ Լարիսա Դոլինայի խաղընկերն է հանդիսանում դերասան Դմիտրի Խառատյանը։

 

2011 թվականի փետրվարի 27-ին Դոլինան մասնակցություն է ունենում հանրահայտ ջազային կատարող Էլ Ջերրոի մոսկովյան համերգին՝ Crocus City Hall-ում։ Նա կատարում է երկու երգ՝ դասական «Summertime»-ը և «Wonder Where You Are»-ը, իր «Hollywood Mood» ալբոմից։

2011 թվականի հուլիսին երգչուտին մասնակցություն է ունենում «Նոր Ալիք» («Новая волна») հերթական մրցույթին։ Փակման համերգին նա կատարում է «Մինչ քեզ» («До тебя») ստեղծագործությունը, որի խոսքերի հեղինակն է հանդիսանում ինքը։ Իսկ աստղերի համերգին՝ մրցույթային առաջին օրը, նա ներկայացնում է Թինա Թերների հանրահայտ «Private Dancer» երգի իր տարբերակը։

2011 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Կիրովում, կայանում է նոր՝ «Сны экстраверта», համերգային ծրագրի պրեմիերան, որը Դոլինան համարում է լավագույնը իր ստեղծագործական կյանքի ընթացքում։ 2012 թվականին երգչուհին, այդ ծրագրով, շրջագայում է Ռուսաստանի քաղաքներով և աշխարհով, խաղալով նաև «Սեր և լրտեսություն» մյուզիքլում։ Մյուզիքլի ցուցադրումը Մոսկվայում վերսկսվում է 2012 թվականի ապրիլի 6-ին, համարյա մեկ տարվա դադարից հետո։

2011 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, Մոսկվայի Էստրադայի Թատրոնում, կայանում է, արդեն ավանդական դարձած, երգչուհու «Ամանորյա ջազ-կառնավալ» («Новогодний джаз-карнавал») ջազային համերգը՝ Իգոր Բուտմանի նվագախմբի հետ։

2012 թվականի փետրվարի 1-ին Դոլինան մասնակցություն է ունենում Լև Լեշչենկոյի հոբելյանական համերգին՝ Crocus City Hall համերգային դահլիճում։ Փետրվարի 24-ին՝ Կարմիր հրապարակում, տեղի է ունենում Ռուսաստանի և Կանադայի հավաքականների միջև խորհրդանշական մրցամարտ՝ նվիրված ԽՍՀՄ-Կանադա (1972 թվական) հավաքականների միջև խորհրդային և հյուսիսամերիկյան հոկեյիստների սուպերսերիայի 40-ամյակին։ Դոլինան կատարում է երկու երկրների՝ Ռուսաստանի և Կանադայի, օրհներգները։

2012 թվականի մայիսին Դոլինան «Сны экстраверта» ծրագրով ելույթ է ունենում ԱՄՆ-ում, որտեղ տալիս է երեք համերգ՝ Բոստոնում, Լաս Վեգասում և Նյու Յորքում։

2012 թվականի հունիսի 2-ին, ուղիղ եթերով, կայանում է երգչուհու ստեղծագործական երեկոն՝ «Մայակ» ռադիոկայանի (радио «Маяк») Մոսկվայի Մալի Նիկիտինսկի 24-ում գտնվող Մեծ համերգային ստուդիայում։ Լարիսան կատարում իր մի քանի ստեղծագործությունները՝ ինչպես ջազային, այնպես էլ, հանրաճանաչ երաժշտության՝ ներառյալ Կլոդ Ֆրանսի եզրափակիչ մենախոսությունը «Սեր և լրտեսություն» մյուզիքլից։

«Один в один» շոուի վեցերորդ մասում հանդիսանում էր ժյուրիի անդամ՝ Լյուբով Կազարնովսկու հետ միասին։

2013 թվականի ամռանը հարավիրվում է Առաջին Ալիքի «Բազմակողմանի արտիստ» («Универсальный артист») հեռուստանախագծին, որպես ժյուրիի անդամ, սակայն ցանկանում է մասնակցություն ունենալ շոուին և արդյունքում հաղթող է հռչակվում։

2015 թվականի մարտի 18-ին, Պուտինի հետ միասին, ելույթ է ունենում Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում՝ Ղրիմի վերամիավորման տարեդարձին նվիրված հանդիսությունների ժամանակ։

## Լարիսա Դոլինայի հատընտիր երգերը
[300px|մինի|աջից|[Վիտեբսկ «Սլավյանսկի բազար» փառատոն]]
* *«Նազան յար»* («Назан яр») (1974 թվական, հայերեն լեզվով)
* *«Կանչում եմ»* («Канчумем») (ռուս. "Зову") (1974 թվական, հայերեն լեզվով)
* *«Երեք վարդ կամ սև-սպիտակ ճակատագիր»* («Три розы или чёрно-белая судьба») (Վ. Լոտկին - Ս.Սոկոլկին)
* *«Երգչուհին և երաժիշտը»* («Певица и музыкант») (Վ. Լոտկին - Ս.Սոկոլկին)
* *«Լիմոնիա երկիրը»* («Страна Лимония») (երաժշտությունը և խոսքերը Սերգեյ Կատին)
* *«Կտեսնեմ, կճանաչեմ»* («Увижу, узнаю»)
* *«Բուք»* («Вьюга») (Վ. Լոտկին - Ս.Սոկոլկին).
* *«Նրանց համար ովքեր սպասում են»* («Для тех, кто ждёт») (Պ. Աեդոնիցկի - Լ. Դերբենյով)
* *«Մի վերադարձիր»* («Не возвращайся»)
* *«Ծաղիկներ ձյան տակ»* («Цветы под снегом») (Կ. Բրեյտբուրգ - Կ. Կավալերյան) - զուգերգ Ալեքսանդր Պանայոտովի հետ
* *«Տխուր պատմություն»* («Грустная история»)
* *«Սառցաբեկոր»* («Льдинка») (երաժշտությունը և խոսքերը Վիկտոր Ռեզնիկովի)
* *«Դու ինձ երգիր»* («Ты мне спой») - զուգերգ Դմիտրի Բիլանի հետ
* *«Հավատում եմ»* («Верю я») (Կ. Կելմի - Կ. Կավալերյան) - Ռուսական էստրադայի աստղերի հետ
* *«Հայելի»* («Зеркало») (Յու. Սաուլսկի - Ն. Դենիսով)
* *«Գարուն»* («Весна»)
* *«Միայն դու»* («Только ты») (Մ. Կաժլաև - Բ. Դուբրովին)
* *«Զապորոժեցը և Մերսեդեսը»* («Запорожец и Мерседес»)
* *«Ալերգիա ստի հանդեպ»* («Аллергия на ложь») (Ա. Լուկյանով - Ս. Սոկոլկին)
* *«Դեղին դևը»* («Жёлтый дьявол») (Ի. Կորնելևիչ - Ի. Մամուշև) 
* *«Սպիտակ պատ»* («Белая стена»)
* *«Լավ աղջիկներ»* կամ *«Ընկերուհիների երգը»* («Хорошие девчата» или «Песня подруг») (Ա. Պախմուտովա - Մ. Մատուսովսկի) - զուգերգ Իրինա Օտիևայի հետ
* *«Խոսքերն ավելորդ են»* («Не надо слов»)
* *«Ես կարդում եմ քո մտքերը»* («Я читаю мысли твои») (Ռ. Պաուլս - Ն. Զինովև)
* *«Ամեն ինչ լավ էր»* («Всё было хорошо»)
* *«Դելտոպլան»* («Дельтаплан») (Վ. Ռեզնիկով - Ա. Ռիմիցան)
* *«Պալմա դե Մալյորկա»* («Пальма-де-Мальорка»)
* *«Շաղգամ»* («Репка») (Վ. Սևաստյանով - Մ. Կլիմենկովա)
* *«Երկնային ժամացույցներ»* («Небесные часы»)
* *«Երջանկություն քեզ, Երկիր»* («Счастья тебе, Земля») (Յու. Սաուլսկի - Լ. Զավալնյուկ)
* *«Երկուսը»* («Двое»)
* *«Ես թագուհի կլինեմ»* («Буду я королевой») (Ա. Զացեպին)
* *«Պետք չէ, պետք չէ»* («Не надо, не надо»)
* *«Պոեմ»* («Поэма») (Ի. Նիկոլաև - Շ. Պետեֆի)
* *«Հին ծանոթ»* կամ *«Երկչոտ և ամաչկոտ»* («Старый знакомый» или «Робкий и застенчивый») (Ա. Ուկուպնիկ - Կ. Կրաստոշևսկի)
* *«Սիրելի, բայց օտար»* («Любимый, но чужой»)
* *«Նոր Տարի»* («Новый год») (երաժշտությունը և խոսքերը Վիկտոր Ռեզնիկովի)
* *«Ուրիշին կգտնեմ»* («Другого найду»)
* *«Էմիլիայի և Պանդոկապանի զուգերգ»* («Дуэт Эмилии и Трактирщика») (Գ. Գլադկով - Յու. Կիմ) - զուգերգ Լ. Սերեբրեննիկովի հետ
* *«Առաջին հայացք»* («Первый взгляд»)
* *«Կնոջ գաղտնիքը»* «Загадка женщины» (Ե. Կռիլատվ - Լ. Դերբենյով)
* *«Ոչինչ չհասկացա»* («Ничего не понял»)
* *«Տեմպ»* («Темп») (Ա. Պախմուտովա - Ն. Դոբրոնրավով)
* *«Հաստատել, հավատալ պետք չէ»* («Твердят, верить не надо») (Ա. Զացեպին) - զուգերգ Տատյանա Անցիֆերովայի հետ
* *«Մոլորված երջանկություն»* («Заплутавшее счастье»)
* *«Մի մոռացիր»* («Не забывай») (Յու. Սաուլսկի- Լ. Զավալնյուկ)
* *«Ես ֆուտբոլ չեմ սիրում»* («Я не люблю футбол»)
* *«Հուլիս»* («Июль») - անգլերեն լեզվով
* *«The land of Vietnamese»* - անգլերեն լեզվով
* *«Հեռախոսագիրք»* («Телефонная книжка») (երաժշտությունը և խոսքերը Վիկտոր Ռեզնիկովի)
* *«Անհասկանալի սեր»* («Непонятная любовь»)
* *«Անուններ»* («Имена») (Ե. Գոլովին - Յու. Գուրեև) - զուգերգ Եվգենի Գոլովինի հետ
* *«Շեկ տղան»* («Рыжий парень»)
* *«Երաժշտություն»* («Музыка») (Ի. Կրուտոյ - Կ. Կուլիև/Ն. Գրեբնև)
* *«Արև»* («Солнышко») (Մ. Կաժլաև - Ռ. Ռոժդեստվենսկի)
* *«Աշնանային աստղ»* («Осенняя звезда» («Звезда Рождества»)) (Դ. Մալիկով - Դ. Լյուբիմով) - զուգերգ Դմիտրի Մալիկովի հետ
* *«Քնկոտ գիշեր»* («Сонная ночь»)
* *«Կատու-Գետաձի»* («Кот-Бегемот») (Ա. Սամոյլով - Ի. Մամուշև)
* *«Կողմնակի, երիտասարդ, խենթ»* («Посторонний, молодой, шальной»)
* *«Ուռենի»* («Ивушка») - զուգերգ Նադեժդա Կադիշևայի հետ
* *«Տիպ Տոպ»* («Тип-топ») (Ռ. Պաուլս)
* *«Ես առանց քեզ ես չեմ»* («Я без тебя-не я») (Յու. Սաուլսկի - Լ. Զավալնյուկ)
* *«Նայիր աչքերիս մեջ»* («Посмотри мне в глаза»)
* *«Ամեն ինչ կարող է լինել»* («Всё может быть») (Վ. Դոբրինին - Լ. Ռուբալսկայա)
* *«Ջութակ»* («Скрипка») - զուգերգ Վիկտոր Չայկայի հետ
* *«Օջախ»* («Очаг») (Ա. Պախմուտովա - Ն. Դոբրոնրավով)
* *«Տրոլեյբուս № 2»* («Троллейбус № 2»)
* *«Ռոքն ռոլի թագուհի»* («Королева рок-н-ролла») (Դ. Տուխմանով - Յու. Էնտին)
* *«Սիրելի աղջիկս»* («Дочка дорогая»)
* *«Երկու երազանք»* («Две мечты») (Յու. Սաուլսկի - Ի. Շաֆերան)
* *«Ես քեզ սիրում եմ»* («Я тебя люблю») - զուգերգ Սոսո Պավլիաշվիլու հետ
* *«Ուղղակի»* («Просто»)
* *«Վարժվիր»* («Привыкай») (Ա. Սամոյլով- Լ. Վորոնցովա)
* *«Երկու կես»* («Две половинки»)
* *«Լուսնային մեղեդի»* («Лунная мелодия») (Կ. Բրեյտբուրգ - Կ. Կավալերյան) - զուգերգ Ալեքսանդր Պանայոտովի հետ
* *«Երկարաձգված ցատկ»* («Затяжной прыжок») (Վ. Սևաստյանով - Ա. Ռիմիցան)
* *«Օդեսսյան տանգո»* («Одесское танго»)
* *«Ռուսական ճոճանակ»* («Русские качели») (Մ. Դունաևսկի - Ն. Դենիսով) - զուգերգ Դմիտրի Խառատյանի հետ
* *«Իմ փոքրիկ»* («Мальчик мой»)
* *«Կես»* («Половинка») (Վ. Ռեզնիկով - Ա. Ռիմիցան)
* *«Տուր ինձ ձեռքդ»* («Дай мне руку») - զուգերգ Ալեքսանդր Պանայոտովի հետ
* *«Վերածնված Ռուսաստան»* («Россия, воскресе!») (Կ. Կելմի - Ա. Վոզնեսենսկի) - կատարվում է ռուսական աստղերի հետ՝ Կ. Կելմի, Օ. Զարուբինա, Ա. Գլիզին, Ի. Շվեդովա, Ի. Դեմարին

## Երգեր Մ. Տանիչի խոսքերով
* *«Բալենի»* («Вишня») (Ե. Դոգա)
* *«Հյուրեր»* («Гости») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Արյան խումբ»* («Группа крови») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Դիետա»* («Диета») (Ռ. Գորոբեց)
* **1995 թվական** - *«Հաջողություն»* («До свидания») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Սերը սկսվում է հասարակ»* («Любовь начинается просто») (Ե. Դոգա)
* *«Իմ խնդիրները»* կամ *«Խնդիր չկա»* («Мои проблемы» или «Нет проблем») (Ա. Ուկուպնիկ)
* *«Մոսկվիչկա»* («Москвичка») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Կինոյի վերջին սեանսին»* («На последнем сеансе кино») (Ե. Դոգա)
* *«Զրո աստիճան»* («Ноль градусов») (Ռ. Գորոբեց)
* **1997 թվական** - *«Նեղանում եմ»* («Обижаюсь») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Նեպտունի երգը»* («Песня Нептуна») (Ե. Դոգա)
* **1996 թվական** - *«Եղանակը տանը»* («Погода в доме») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Անցանք»* («Проехали») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Ներիր ինձ»* («Прости меня») (Ա. Ուկուպնիկ)
* *«Ուղղակի տանգո»* («Просто танго») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Խանդիր ինձ»* («Ревнуй меня») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Ռեստորան»* («Ресторан») (Ռ. Գորոբեց)
* **1999 թվական** - *«Պատ»* («Стена») (Ա. Ուկուպնիկ)
* *«Պարահրապարակ»* («Танцплощадка») (Ե. Դոգա)
* *«Երրորդ զանգ»* («Третий звонок») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Դու իմ երազն ես»* («Ты снишься мне») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Ուզում եմ սիրելի լինել»* («Хочу быть любимой») (Ռ. Գորոբեց)
* *«Նամակներ»* («Письма») (Վ. Բիստրյակով)

## Կրթություն
* 1984 թվական - Գնեսինի անվան Մոսկվայի երաժշտական ուսումնարան՝ էստրադային բաժանմունքի վոկալի դասարան։

## Ընտանիք
* **Հայրը** - Ալեքսանդր Մարկովիչ Կուդելման - շինարար, ապակեգործ։
* **Մայրը** - Գալինա Իզրաիլևնա Կուդելման (օրիորդաց ազգանունը Դոլինա) - մեքենագրուհի։
Ծնողները մահացել են և թաղված են Օդեսայի հրեական գերեզմանատանը։

* **Առաջին ամուսին** - Անատոլի Միխայլովիչ Միոնչինսկի (ծնված 1946 թվականին)- ջազային երաժիշտ, «Սովրեմեննիկ» նվագախմբի նախկին երկրորդ խմբավար (1980-1987 թվականներ)։
* **Դուստր** - Անգելինա Անատոլևնա Միոչինսկայա (ծնված 1983 թվականին)։
* **Երկրորդ ամուսին** - Վիկտոր Միտյազով - բաս-կիթառահար, պրոդյուսեր (1987 թվական - 1998 թվական մարտի 9)։ 
* **Երրորդ ամուսին** - Իլյա Սպիցին (ծնված.. 1968 թվականին) - բաս-կիթառահար, պրոդյուսեր (1998 թվականից)։ 
* **Թոռնուհի** - Ալեքսանդրա (ծնված 2011 թվականի սեպտեմբերի 28)։ 
* **Զարմուհի** - Իրինա Ապեկսիմովա - դերասանուհի, Ռոման Վիկտյուկի թատրոնի տնօրեն։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* 1986 թվական - Песня Нептуна (երգեր «Պարահրապարակ» գեղարվեստական ֆիլմից) 
* 1986 թվական - Затяжной прыжок (1984-1985 թվականների ձայնագրություն) 
* 1988 թվական - Карточный домик. (Վիկտոր Ռեզնիկովի երգերը)ref>Discogs.com: «Карточный Домик. Песни Виктора Резникова» (1988) 
* 1989 թվական - Новый день 
* 1993 թվական - Льдинка 
* 1993 թվական - Прости меня 
* 1994 թվական - Привыкай к Ларисе Долиной 
* 1995 թվական - Долина в долине страстей 
* 1996 թվական - «Прощай»… нет «До свидания» 
* 1997 թվական - Погода в доме 
* 1998 թվական - Счастливая доля 
* 1999 թվական - Певица и музыкант 
* 2000 թվական - Эпиграф 
* 2000 թվական - По-новому жить 
* 2001 թվական - Новый год (Сингл) 
* 2002 թվական - Carnival of Jazz 
* 2003 թվական - Острова любви 
* 2004 թվական - Оттепель 
* 2006 թվական - Обожжённая душа 
* 2008 թվական - Hollywood Mood 
* 2009 թվական - Carnival of Jazz-2: No comments 
* 2010 թվական - Route 55 
* 2012 թվական - LARISA

### Վիդեոալբոմներ
* 1987 թվական - «Вот и ты…» (Ֆիլմ համերգ Լարիսա Դոլինայի մասնակցությամբ)
* 1995 թվական - «Осенняя звезда» - Դ. Մալիկովի հետ՝ Դմիտրի Լյուբիմովի խոսքերով, նոր երգի համատեղ կատարում 
* 1997 թվական - Погода в доме - VHS
* 1999 թվական - Певица и музыкант - VHS
* 2001 թվական - По-новому жить - VHS
* 2004 թվական - Карнавал джаза - VHS/DVD
* 2007 թվական - Юбилейный концерт в Кремле - DVD
* 2009 թվական - Карнавал джаза-2: No comments - DVD

## Աշխատանք կինոյում
### Ձայնավորում
* 1977 թվական - «Որսորդները» («Охотники») (մուլտֆիլմ)։
* 1979 թվական - «Շատ կապույտ մորուք» («Очень синяя борода») (մուլիֆիլմ) - Վիվիանա և հետախույզի կին։
* 2010 թվական - «Արքայադուստրը և գորտը» («Принцесса и лягушка») (մուլիֆիլմ) - հրաշագործուհի Մամա Օդի։

### Վոկալ
* 1978 թվական - «Թավշյա սեզոն» («Бархатный сезон») - երգչուհու դեր, կատարում է «Չկայացած հանդիպում» («Несостоявшееся знакомство») (անգլերեն) երգը՝ Վեյլանդ Ռոդդի հետ։
* 1978 թվական - «Սովորական հրաշք» («Обыкновенное чудо») - Էմիլիայի վոկալը «Ах, сударыня, вы, верно, согласитесь» երգում։ 
* 1978 թվական - «31-ը հունիսի» («31 июня») - լեդի Նինետի վոկալը։
* 1982 թվական - «Հրաշագոծները» («Чародеи») - Նինա Պուխովայի վոկալը «Երեք սպիտակ ձի» («Три белых коня») երգում։ 
* 1982 թվական - «Կրկեսի արքայադոստրը» («Принцесса цирка») - Մարիի վոկալը։
* 1983 թվական - «Մենք ջազից ենք» («Мы из джаза») - սևամորթ երգչուհի Կլեմենտինա Ֆերնանդեսի դերը։ 
* 1984 թվական - «Դունաևսկու հետ» («Вместе с Дунаевским») (երաժշտական հառուստաֆիլմ) - վոկալ։
* 1985 թվական - «Մահվան կոորդինատները» («Координаты смерти») - Կետ Ֆրենսիսի վոկալը «The land of Vietnamese» բալլադում։
* 1985 թվական - «Ձմեռային երեկո Գագրայում» («Зимний вечер в Гаграх») - երգչուհի Իրինա Մելնիկովայի վոկալը
* 1985 թվական - «Պարահրապարակ» («Танцплощадка») - Ժաննայի վոկալը (Լյուդմիլա Շավելի դերը)։
* 1987 թվական - «Կործանված նավերի կղզին» («Остров погибших кораблей») - «Песня в баре»-ի վոկալը։
* 1987 թվական - «Մարդը Կապուցինների բուլվարից» («Человек с бульвара Капуцинов») - «Հարրիի մոտ» կաբարեի երգչուհի Դիաննա Լիթլի վոկալը։
* 1988 թվական - «Սպանել դևին» («Убить дракона») - Արքիվարիուսի դուստր Էլզայի վոկալը։
* 1989 թվական - «Հուշանվեր փաստաբանի համար» («Сувенир для прокурора») - երգչուհի (կատարում է «Չորս եղբայր» երգը)։
* 1990 թվական - «Ռոքն ռոլ արքայադստեր համար» («Рок-н-ролл для принцесс») - թագուհու վոկալը (Սվետլանա Նեմոլյաևայի դերը)։
* 1991 թվական - «Ստվեր կամ Գուցե ամեն ինչ կանցնի» («Тень, или Может быть, всё обойдётся»)
* 2000 թվական - «Բրեմենյան երաժիշտներ և Co» («Бременские музыканты & Co») - Ավազակապետուհու վոկալը
* 2007 թվական - «Սեր-գազարը» («Любовь-морковь») - վոկալ «Perhaps» կադրից դուրս։

### Դերեր կինոյում
* 1997 թվական - «Բուրատինոյի նորագույն արկածները» («Новейшие приключения Буратино») - Տորտիլա կրիան։
* 2002 թվական - «Մոխրոտիկը» («Золушка») - կնքամայր փերին։
* 2003 թվական - «С Новым годом! С новым счастьем!» - Աէլիտա Իվանովնա / Լարիսա Դոլինա։

### Այլ
* 1995 թվական - «Հին երգեր գլխավորի մասին 1» («Старые песни о главном 1») (հեռուստաֆիլմ)։
* 1996 թվական - «Հին երգեր գլխավորի մասին 2» («Старые песни о главном 2») (հեռուստաֆիլմ)։
* 1997 թվական - «Հին երգեր գլխավորի մասին 3» («Старые песни о главном 3») (հեռուստաֆիլմ)։

## Համերգային շրջագայություններ և այլ նախագծեր
* 1994 թվական - «Ինչ ուզում եմ, այն էլ երգում եմ» («Что хочу то и пою!»)
* 1998-1999 թվական - «Երգչուհին և երաժիշտը» («Певица и музыкант»)
* 2002-2003 թվական - «Ջազի փառատոն» («Карнавал Джаза»)
* 2004-2005 թվական - «Հալեցում» («Оттепель»)
* 2008-2010 թվական - «Ջազի փառատոն 2» («Карнавал Джаза-2»)
* 2010 թվական - «Կրկին բենեֆիս» («Бенефис на бис»)
* 2010-2013 թվականներ - «Սեր և լրտեսություն» («Любовь и шпионаж») (մյուզիքլ)
* 2010-2013 թվականներ - «Մարդու երազները» («Сны экстраверта»)
* 2013 թվական - «Չիկագո» («Чикаго») (մյուզիքլ)

## Պարգևներ և մրցանակներ
[300px|մինի|աջից|[1998 թվական մարտի 8 Ռուսաստանի նախագահ Բորիս Ելցինի հետ]]
* 1978 թվական - երկրորդ մրցանակ և դափնեկրի կոչում 11-րդ Համառուսական խորհրդային երգերի կատարման «Սոչի 78» մրցույթում։
* 1979 թվական - Հատուկ մրցանակ Տալլինի էստրադային երգերի մրցույթում։
* 1981 թվական - Գրան-պրի և չեխական երգի լավագույն կատարման մրցանակ Գոտվալդով (Չեխոսլովակիա) քաղաքի փառատոնում։ 
* 1986 թվական - առաջին կարգի դիպլոմ «Տարվա երգ» փառատոնի եզրափակիչում։
* 1991 թվական - «Երկրի լավագույն երգչուհի» տիտղոս Համամիութենական «Պրոֆի» մրցույթում։ 
* 1993 թվական, հունիս - «Ռուսաստանի Վաստակավոր Արտիստուհի» կոչում։
* 1994 թվական - «Բյուրեղյա դելֆին» մրցանակ (Յալթայի համամիութենական մրցույթում)։
* 1994 թվական - Ազգային երաժշտական «Օվացիա» մրցանակ «Լավագույն ռոք երգչուհի» անվանակարգում։ 
* 1996 թվական - «Օվացիա» մրցանակ տարվա լավագույն մենակատարուհուն («Փոփ երաժշտություն» անվանակարգում)։
* 1997 թվական - «Օվացիա» մրցանակ տարվա լավագույն ալբոմի համար («Եղանակը տանը»)։
* 1997 թվական - «Ոսկե գրամոֆոն» «Եղանակը տանը» երգի համար։
* 1998 թվական հունվարի 26 - «Ռուսաստանի Ժողովրդական Արտիստուհի» կոչում։ я
* 1998 թվական մարտի 5 - Ռուսաստանի Նախագահ Բորիս Ելցինը Կրեմլում շնորհավորում է Լարիսա Դոլինային «Տարվա կին» պատվավոր կոչմանն արժանանալու համար։
* 1998 թվական մայիս - Ռուսաստանի ՆԳ Նախարարության մրցանակի դափնեկիր։
* 1999 թվական, հունիս - «Հարյուր փութանոց հիթ» պարգև «Հիթ FM» ռադիոկայանից՝ «Պատահական անցորդ» երգի համար։
* 2000 թվական - «Հարյուր փութանոց հիթ» պարգև՝ «Պետք չէ» երգի համար։ 
* 2004 թվական - Ռուսաստանի բիզնեսի և ձեռնարկատիրության ակադեմիայի կանանց հաջողությունների հասարակական ճանաչման ազգային «Օլիմպիա» մրցանակ։ 
* 2005 թվական - «Ոսկե գրամոֆոն» «Ծաղիկներ ձյան տակ» երգի համար։З
* 2005 թվական - պարգևատրվում է «Փառքի շքանշանով»՝ երաժշտական մշակույթի զարգացման մեջ մեծ ավանդի համար։

## Գրականություն
* Интервью на сайте Звездный Журнал
* Интервью на радио «Эхо Москвы»
* Поёт Лариса Долина. Журнал «Кругозор» (№ 4, 1982)
* Джазовый портал «Ах ты, доля Долиной»
* «Лариса Долина: Ночью нормальный человек должен отдыхать» - Газета «„МузОБОЗ“» № 14 от 30.06.1995

## Աղբյուրներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ