Կալուգա

**Կալուգա** (), Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզի կենտրոնն է։ Նավակայան է Օկա գետի ափին։

## Անվանում
Հայտնի է 1371 թվականից։ Առաջարկված են անվանման մի քանի ստուգաբանություններ․
# հին ռուսերեն Կալիգա՝ «ցանկապատ» կամ «փողոց» բառից
# թուրքերեն Կալինգա «ելուստ, բարձրություն» բառից
# ուգրո-ֆիննական լեզուների Կուլիգա «խուլ տեղ անտառում» բառից
# ռուսերեն բարբառային Կալուգա «ճահիճ» բառից։

### Ժամային գոտի
Կալուգան գտնվում է Մոսկվայի ժամային գոտում։

## Կլիմա
Կալուգան ունենում է խոնավ, մեղմ, կոնտինենտալ  (Köppen climate classification: *Dfb*), տաք և անձրևոտ ամառ,  երկար, սառը և ձնառատ ձմեռներ։ Ձմեռային ծայրահեղ գրառումները կարող են լինել ցածր -45&nbsp;°C (-49&nbsp;°F), իսկ ամառային ջերմաստիճանը կարող է հասնել +40&nbsp;°C (104&nbsp;°F), բայց սովորաբար այն կազմում է -5&nbsp;°C (23&nbsp;°F) -20&nbsp;°C (-4&nbsp;°F) ձմռանը, և 15&nbsp;°C (59&nbsp;°F) - 30&nbsp;°C (86&nbsp;°F) ամռանը։

## Պարգևներ
1971 թվականին, իր ծննդյան 600-ամյակին, Կալուգան պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Քաղաքի օր
thumb|250px|''Կալուգա''
Կալուգա Քաղաքի օր — ամենամյա համաքաղաքային տոն։ Նշվում է օգոստոսի վերջին շաբաթ օրը, սկսած 2009 թվականից։ Այդ օրը ողջ քաղաքը ստանում է տոնական տեսք, անցկացվում են տոնական միջոցառումներ.  համերգներ, ցուցահանդեսներ, զվարճալի միջոցռումներ ինչպես երեխզների, յնպես էլ մեծհասակների համար, մրցույթներ։ Օրվա ավանդույթի համաձայն, անցկացվում են մանկական սալյակների շքերթներ ։ Քաղաքի տոնակատարությունն ավարտվում է տոնական հրավառությամբ։ 1987-2008 թթ. Ներառյալ, Կալուգայի քաղաքի օրը   նշվում էր սեպտեմբերի երկրորդ կիրակի օրը։

Տոնակատարությունը սեպտեմբերի սկզբից  օգոստոսի վերջը տեղափոխելու որոշումն ընդունել է Կալուգայի քաղաքային դուման 2009 թ. մարտին։ 2015 թ.-ին Կալուգայի   տոնն անցկացվեց օգոստոսի 22-ին և նվիրված էր Կալուագա քաղաքի  Սուրբ Լորենսի  սրբերի հիշատակին։

2021 թ.-ին Կալուգան կնշի իր 650-ամյակը։ Տոնական միջոցառումները տեղի կունենան օգոստոսի 28-ին։

* 

### Պատվավոր քաղաքացիներ
thumb|260px|
Կալուգա քաղաքի պատվավոր քաղաքացիների շարքում են
* Կոնստանտին Ցիոլկովսկի — տեսական տիեզերագնացության հիմնադիր, ապրած և աշխատած Կալուգայում։
* 10px|left10px|left Վլադիսլավ Վոլկով (23 նոյեմբերի 1935 — 30 հունիսի 1971) — սովետական տիեզերագնաց, Խորհրդային Միության Կրկնակի Հերոս։
* 10px|left Յուրի Գագարին — Սովետական Միության հերոս։
* 10px|left Անդրեյ Գետման — Սովետական Միության հերոս։
* 10px|left Նիկոլայ Կամանին — Սովետական Միության հերոս։
* 10px|left10px|left Ալեքսանդր Կարպով — պիլոտ-կործանիչ, Սովետական Միության կրկնակի հերոս։
* Ալեքսանդր Չիժևսկի — գիտնական,  գելիոբիոլոգիայի, աէրոիոնիֆիկացիայի և էլեկտրոգեոդինամիկայի հիմնադիր։
* 10px|left Դմիտրի Կուլիկով — Սոցիալիստական աշխատանքի  հերոս։
* 10px|left10px|left Պավել Պոպովիչ — սովետական տիեզերագնաց, ՍՍՀՄօդաչու։

## Քույր քաղաքներ
Կալուգայի քույր քաղաքներն են՝
* Սուլ,  (1969);
* Լահտի,  (1998);
*, Մոլդովա (2005);
*, Հունաստան (2011);
* Մինսկ, (2015);
* Բինզոու, (2015);

Բացի այդ, Կալուգան ունի ինը համագործակցող քաղաքներ.
* Բիմինգեն, (1992);
* Քլեվարի, ԱՄՆ (1992),
* Շենյան, (2000),
* Տուլա, (2002),
* Օրյոլ, (2003),
* Սմոլենսկ, (2003),
* Լեզնո, (2004),
* Քեմնեթ, (2007),
* Մախաչկալա, (2012),
*  — 

## Պատկերասրահ

RR5514-0062R 10 рублей биметалл 2009 Древние города России Калуга реверс.png
Kaluga 2012 MainSquare 03 1TM.jpg
Kaluga 2013 Lenina 70 03 1TM.jpg
Калуга. Театр драмы..JPG
Kaluga01 0812 168g.jpg
Mgtu-kaluga.jpg
Kaluga01 0812 170g.jpg


## Արտաքին հղումներ
## Ծանոթագրություններ

212.42.206.2 13:39, 3 Հունիսի 2018 (UTC)]

Կատեգորիա:1371 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ