Հիսուներկուհերցանոց կետ

thumb|right|220 px|Կետի երգելու սպեկտրոգրաֆիա
[thumb|right|220 px|Կետի ազդանշանը, որ արձանագրվել է [Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսաևելյան մասում:  Ազդանշանի հաճախականությունը մեծացվել է 10 անգամ մարդու ականջի համար հեշտ ընկալելի դարձնելու համար:]]
**Հիսուներկուհերցանոց կետ**, 1980-ական թվականներից ի վեր օվկիանոսի տարբեր վայրերում պարբերաբար ուշադրության արժանացած կետի անհայտ տեսակի առանձնյակ, որի ձայնի հաճախականությունը 52 Հց է։ Սա շատ բարձր հաճախականություն է՝ համեմատած կապույտ կետ (15-20 Հց) և ֆինվալի (20 Հց) հետ, որին այդ կետը առավել նման է իր տեղաշարժման ուղիներով։ Այս կետը, հավանաբար, աշխարհում միակն է, որն այսպիսի ձայն է արձակում, ուստի այն հաճախ համարվում է աշխարհի ամենամիայնակ կետը։

## Բնութագիր
Ձայնի վերլուծությունը հնարավորություն տվեց հաստատել, որ դա պատկանում է կետի, թեև ունի եզակի հաճախականություն։  52 հերց հաճախականությունը ավելի ցածր է, քան տուբայի ամենացածր նոտան։ Ձայնային բնութագրերը չեն հիշեցնում ո՛չ կապույտ կետի, ո՛չ ֆինվալի ձայն, քանի որ այն ավելի կարճ է, ավելի հաճախ և նրա հաճախականությունը ավելի բարձր է։ Կապույտ կետը սովորաբար երգում է  5-20 Հց հաճախականությամբ, իսկ ֆանվալը՝ 20 Հց։ 52 Հց հաճախականության ազդանշանները զգալիորեն տարբերվում են կրկնությամբ, տևողությամբ և հաջորդականությամբ, չնայած դրանք հեշտությամբ կարող են նույնացվել ըստ հաճախականության, որով հնչում են, և բնութագրող կլաստերացմամբ։

Հիսուներկուհերցանոց կետի տեղաշարժման ուղիներն առնչություն չունեն իրենց ճանապարհին այլ տեսակի կետերի առկայության կամ նրանց շարժման հետ։ Դրա տեղաշարժման ուղիները փոքր-ինչ նման են կապույտ կետերին, սակայն ըստ ժամանակաշրջանների դրանք ավելի շատ համապատասխանում են ֆինվալին։ Կետը ամեն տարվա օգոստոս-դեկտեմբեր ամիսներին հայտնաբերվում է Խաղաղ օվկիանոսում, հունվար-փետրվար ամիսներին դուրս է գալիս հիդրոֆոնների հսկողության տարածքից։ Նա տեղաշարժվում է դեպի հյուսիս՝ մինչև Ալեուտյան կղզիներ և Կոդիակի կղզեխումբ և դեպի հարավ՝ մինչև Կալիֆոռնիայի ափերը՝ օրական անցնելով 30-70 կմ։ Մեկ սոզոնում նրա անցած տարածությունը 2002-2003 թվականների ընթացքում տատնվել է 708 կմ-ից (նվազագույն) մինչև 11,062 կմ (առավելագույնը)։

Վուլդս Հոլի օվկիանոսագրական ինստիտուտի գիտնականները չեն կարողացել որոշել կետի տեսակը։ Նրանք կարծում են, որ դա կարող է լինել մի մուտանտ կամ կապույտ կետ ու այլ տեսակի կետի հիբրիդ։ «Նյու Յորք Թայմս» թերթի հոդվածի համաձայն՝ հետազոտական թիմն ստացել է նամակներ խուլ մարդկանցից, որոնք կարծում են, որ կետը կարող է խուլ լինել։ Նրա երգը մի քիչ ցածրացել է 1992 թվականին․ հնարավոր է, որ դրա պատճառը լինի նրա մեծանալը կամ հասունացումը։ Ինչ էլ որ լինի կենսաբանական պատճառը, թե ինչու է նրա երգը այնքան անսովոր բարձր, այս հանգամանքը կարծես խոչընդոտ չի հանդիսանում նրա գոյատևման համար։ Այդ փաստը, որ կետը կենդանի է մնացել և հավանաբար, հասունացել է, ցույց է տալիս, որ նա առողջ է։ Այնուամենայնիվ, սա իր տեսակի մեջ եզակի կետ է ձայնի այնպիսի հաճախականությամբ, որը հայտնաբերվել է ընդհանրապես, և դիտարկման սեզոնում արձանագրվում է նման հնչյունների միայն մեկ աղբյուր։ Այդ պատճառով կենդանին համարվում է աշխարհի ամենամիայնակ կետը։

## Պատմություն
Կետ է հայտնաբերվել է Վուլդս Հոլի օվկիանոսագրական ինստիտուտի կողմից։ Նրա երգը առաջին անգամ գրանցվել է 1989 թվականին, այնուհետեւ 1990 և 1991 թվականներին։ 1992 թվականին՝ Սառը պատերազմի ավարտից հետո, ԱՄՆ-ի ռազմածովային նավատորմը մասամբ գաղտնազերծել է իրենց իդրոակուստիկական հակասուզանավային համակարգերի հիդրոֆոնների գրառումներն ու տեխնիկական բնութագրերը և դրանք հասանելի դարձրել օվկիանոգրաֆիական հետազոտությունների համար։ 2004 թվականի տվյալներով՝ կետը նկատվել է ամեն տարի։ Վուլդս Հոլի օվկիանոսագրական ինստիտուտի ուսումնասիրությունը աջակցվել է ԱՄՆ ճարտարագիտական ուժերի, Պաշտպանության նախարարության և ծովային ձկնորսության ազգային ծառայություն կողմից ռազմածովային նավատորմի հետ համատեղ։

## Արտացոլումը մշակույթում
Կան տեղեկություններ, որ անցկացվել են Հիսուներկուհերցանոց կետ կոչվող կենդանուն նվիրված *Finding 52: The Search for the Loneliest Whale in the World* վավերագրական ֆիլմի նկարահանումներ։ Ռեժիսորը եղել է Ջոշուա Զեմանը։ Ֆիլմը պետք է թողարկվեր 2015 թվականին.

2015 թվականի Կորեայի BTS (방탄 소년단) հիփ-հոփ խմբի անդամները գրել են «Whalien 52» երգը խմբի 화양연화 pt.2 4-րդ մինի-ալբոմի համար։ Սա բառախաղ է («whale» - «կետ» և «alien»` «օտարական»), որը նպատակ ունի արտացոլել Հիսուներկուհերցանոց կետի միայնությունն ու օտարացումը։

Հիսուներկուհերցանոց կետի մասին «Տրիպտիխ Մոբի Դիկի համար» բանաստեղծությունը գրել է Անդրեյ Սեն-Սենկովը։

Խաղերի մշակման Ubisoft ֆրանսիական ընկերության Watch Dogs 2 խաղում կետի պատմությունն օգտագործվել է հաքերների համար ծուղակ խաղ ստեղծելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Watkins, W. A., M. A. Daher, G. M. Reppucci, J. E. George, D. L. Martin, N. A. DiMarzio, and D. P. Gannon. 2000. "Seasonality and distribution of whale calls in the North Pacific". Oceanography 13:62–66.
* Watkins, W. A., M. A. Daher, J. E. George, and D. Rodriguez. 2004. "Twelve years of tracking 52-Hz whale calls from a unique source in the North Pacific". Deep-Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers 51:1889–1901.

Կատեգորիա:Հայտնի կենդանիներ
Կատեգորիա:Հայտնի կետանմաններ