Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ

«**Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ**», կարգախոս, նախագիծ և հիպոթետիկ գաղափար՝ միավորելու եվրոպական մայրցամաքի բոլոր երկրները վերազգային միության մեջ։ Այն գոյություն է ունեցել դարեր շարունակ և բազմազան ձևերով՝ սկսած միապետական, ազնվական-ազնվականական և համաեվրոպական տեսլականից մինչև մարքսիստական, սոցիալիստական ​​և, վերջապես, ժողովրդավարական գաղափար՝ ստեղծելու «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգները» որպես Արևմտյան Եվրոպայի ժողովուրդների ֆեդերացիա։ Այն հիմք է հանդիսացել «Միջին Եվրոպայի» և ապագա Եվրոպական Միության գերմանական հայեցակարգի մշակման համար: Տարբեր ժամանակներում ականավոր քաղաքական գործիչներ, միապետներ և հասարակական գործիչներ՝ Նապոլեոն I-ը, Վիլհելմ II-ը, Լև Տրոցկին, Ուինսթոն Չերչիլը, Ֆրեդի Հայնեկենը, Վալերի դը Էստենը, Մարտին Շուլցը, հանդես են եկել Եվրոպական մայրցամաքում երկրների միավորման գաղափարի օգտին:

## Պատմություն
### Վաղ հիշատակումներ
Եվրոպական մայրցամաքի տարածքները մեկ տիրակալի ներքո միավորելու գաղափարն ուներ դարերի պատմություն։ Հռոմեական կայսրության, Կառլոս Մեծի կայսրության և Սրբազան Հռոմեական կայսրության գերիշխանությունը վառ օրինակներ էին։ Այդ գաղափարի ի հայտ գալու սկզբնական փուլերում ոչ ոք այն չէր դիտարկում որպես համայնքի միավորման և կոլեկտիվ կառավարման գործընթաց։ Հիմնական նպատակը միայն տարածքի մեծացման ցանկությունն էր։ Ժամանակի ընթացքում միավորման նպատակ սկսել էր դիտարկվել կրոնական ամբողջականությունը՝ որպես մուսուլմանական պետությունների, իսկ ավելի ուշ՝ բողոքականների հակակշիռ։

Եվրոպական միավորման գաղափարն ավելի է զարգացել Լուսավորության դարաշրջանում, երբ այն վերջնականապես դադարել էր նույնացվել կրոնական բաղադրիչի հետ։ Այն փոխարինվել էր հումանիզմի և ժողովրդավարության վրա հիմնված նոր հայացքներով և հայեցակարգերով։ Այս ժամանակահատվածում նույնպես լայն տարածում են գտել Եվրոպայում խաղաղություն ապահովելու նախագծերի մշակման հետ կապված գաղափարները, որոնց իրականացումը պահանջում էր համաեվրոպական ինստիտուտների ստեղծում։

Եվրոպական հետազոտողներն ու պատմաբանները հակված են այն կարծիքին, որ Եվրոպայի՝ որպես հատուկ աշխարհի գաղափարը կապված է գերմանական ծագում ունեցող կալվինիստ փիլիսոփայի և իրավաբան Յոհաննես Ալթուսիուսի անվան հետ։ Նա համարվում էր ինտեգրացիոն առաջին հայեցակարգերից մեկի՝ ֆեդերալիստական ​​տեսության հիմնադիրը, որը դրել էր Եվրոպայի միավորման գործընթացի տեսական հիմքերը։ Այդ ժամանակ կար կարծիք, որ պետության գոյությունն ու սեփական շահերը միջպետական ​​շահերի և հակամարտությունների հիմնական պատճառն են։ Ահա թե ինչու այսպես կոչված «Միացյալ Եվրոպայի» կողմնակիցները պաշտպանում էին վերազգային կազմավորման ստեղծումը։

Առաջին նախագիծը, որը հիմնված էր եվրոպական «ուժերի հավասարակշռության» գաղափարի վրա, «Մեծ պլանն» էր, () Հենրի IV-ի գահակալության ժամանակ Ֆրանսիայի կառավարության վարչապետը՝ Մաքսիմիլիան դը Բեթյուն Սյուլին։ Այդ փաստաթղթում նա առաջարկում էր ստեղծել տասնհինգ քրիստոնեական պետություններից բաղկացած Եվրոպական կոնֆեդերացիա։ Միայն այս ձևաչափում էր Սյուլին տեսնում Եվրոպայում ներքին թշնամիներից (Հաբսբուրգյան միապետություն) խաղաղության երաշխիք։

Ամերիկացի գաղութարար և կրոնական գործիչ Ուիլյամ Փեննը արմատապես հակառակ գաղափարներ է արտահայտել։ Եվ եթե Նոր Աշխարհում նա պաշտպանում էր գաղութների միավորումը քրիստոնեության հովանու ներքո, ապա Եվրոպայի պետությունների համար նա առաջարկում էր կազմակերպել Եվրոպական լիգա կամ կոնֆեդերացիա՝ Մոսկվայի և Թուրքիայի մասնակցությամբ՝ մայրցամաքում խաղաղություն ապահովելու համար։ Հենց նա էր առաջինը արտահայտել այն միտքը, որ Եվրոպական Միության միասնական ինստիտուտները պետք է որոշակի իրավունքներ ունենան եվրոպական պետությունների նկատմամբ։ Փեննը իր տեսակետները կազմակերպության կառուցվածքի և գործունեության վերաբերյալ շարադրել է «Եվրոպայի ներկա և ապագա խաղաղության մասին էսսե» աշխատության մեջ։ (, 1693), որը նախատեսում էր Եվրոպական լիգայի կամ կոնֆեդերացիայի կազմակերպման հնարավորություն՝ մայրցամաքում խաղաղություն ապահովելու նպատակով։ Որպես նոր եվրոպական կառուցվածքի հիմք՝ նա օգտագործեց Միացյալ նահանգների Հանրապետությունում Գեներալ նահանգների փորձը, որտեղ որոշ ժամանակ աշխատեց և քարոզեց։ Հիմնական գաղափարների շարքում Փեննը առաջարկեց Գեներալ նահանգների ստեղծումը, նահանգներում նահանգների բարեփոխումը, քաղաքներում գործադիր մարմիններ ձևավորելը - նահանգային Գեներալ նահանգներ։

Ֆրանսիացի հրապարակախոս Շառլ դը Սեն-Պիեռը իր մտորումներում ավելի հեռու է գնացել։ Իր «Եվրոպայում հավերժական խաղաղության նախագիծ» աշխատության մեջ (, 1713) նա ոչ միայն առաջարկել է միավորման իր սեփական տարբերակը, այլև խորը վերլուծություն է կատարել եվրոպական միասնության հայեցակարգի վերաբերյալ, որը, նրա կարծիքով, հիմնված էր քաղաքական և իրավական ժառանգության (Թեոդոսիոսի օրենսգիրք, Հուստինիանոսի և Սուրբ Հռոմեական կայսրության օրենքներ), ընդհանուր բարոյականության, սովորույթների, կրոնի, գիտության և գիտելիքների օգտագործման վրա: Այս ամենը Եվրոպան դարձնում է ոչ միայն անունով միավորված, այլև իրականում իրական համայնք ներկայացնող ժողովուրդների իդեալական հավաքույթ, ի տարբերություն Ասիայի և Աֆրիկայի։

### 19-րդ դար
Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների կարգախոսը երբեմն վերագրվում է Նապոլեոն I-ին. Սուրբ Հեղինե կղզում աքսորված լինելով՝ նա մտորում էր «մեծ եվրոպական ընտանիքի» մասին, որը կառավարվում էր «Ամերիկյան Կոնգրեսի» նման, «մեծ (եվրոպական) ազգերի համադաշնության» մասին։

1849 թվականի օգոստոսի 21-ին Փարիզում կայացած Երրորդ Խաղաղության կոնգրեսում գրող և հասարակական գործիչ Վիկտոր Հյուգոն ներկայացրել է նոր եվրոպական համակարգի նախագիծ, որում նա համեմատել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների գործունեությունը: Իր ելույթում նա նշել է, որ «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգները և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները կհամագործակցեն՝ ձեռք սեղմելով օվկիանոսի մյուս կողմում»։ Հյուգոյի գաղափարը գտել է իր կողմնակիցներին, և ավելի ուշ Եվրոպայում հայտնվելլ են տարածաշրջանային միավորումներ, որոնց գործունեությունը ուղղված էր եվրոպական ինտեգրման ուղղությամբ միջպետական ​​համագործակցությանը: Բեռնում լույս տեսավ համանուն տեղեկատվական ամսագիր՝ «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ»: 1867 թվականին Ժնևում հիմնադրվել է «Խաղաղության և ազատության միջազգային լիգան»: Այն ներառում էր տարբեր երկրների և սոցիալական շերտերի ներկայացուցիչներ, որոնց թվում առավել ակնառու դեմքերն էին Հյուգոն, Բակունինը, Օգարյովը, Միլը և Գարիբալդին: Հենց Հյուգոն էր նախաձեռնել նման միության ստեղծումը, առաջարկել իր ծառայությունները գաղափարական հիմքի պատրաստման գործում և 1868 թվականի սեպտեմբերի 4-ին իր նամակում հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի Հանրապետությունն արդեն գոյություն ունի իրավական տեսանկյունից: Հետագա ծրագրերը խափանվել են 1870-1871 թվականներին Պրուսիայի և Ֆրանսիայի միջև տեղի ունեցած պատերազմի պատճառով: Հյուգոյի կարծիքով, մոտ ապագայում նորացված Եվրոպան կարող է այսպիսի տեսք ունենալ:

* Կառավարման ձևը կհիմնվի նրա վրա, թե որ պետությունը կդառնա ապագա Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների հիմքը (եթե Պրուսիան՝ իմպերիալիստական, եթե Ֆրանսիան՝ հանրապետական).
* ներքին սահմանների բացակայություն.
* դեֆիցիտային բյուջե.
* բնակիչների ազատ ներքին տեղաշարժ.
* խոսքի և կրոնի ազատություն։

Ռուս մտածող և հեղափոխական Միխայիլ Բակունինն ավելի էր խորանում և ազգայնականությունը համարում էր միասնական Եվրոպայի գաղափարի իրականացման ճանապարհին գլխավոր խնդիրը։ «Մենք պետք է մեկընդմիշտ հրաժարվենք ազգության կեղծ սկզբունքից, որը վերջերս հորինել են Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի և Պրուսիայի բռնապետերը՝ ազատության գերագույն սկզբունքը հնարավորինս վստահորեն ճնշելու համար»։ «Ազգությունը սկզբունք չէ. այն օրինական փաստ է, ինչպես ազգությունը... Ամեն ոք, ով անկեղծորեն ցանկանում է խաղաղություն և միջազգային արդարություն, պետք է մեկընդմիշտ հրաժարվի այն ամենից, ինչ կոչվում է փառք, իշխանություն, հայրենիքի մեծություն, ազգայնականության բոլոր տնտեսական և ունայն շահեր... Համընդհանուր խաղաղությունը անհնար կլինի, քանի դեռ գոյություն ունեն ներկայիս կենտրոնացված պետությունները: Հետևաբար, մենք պետք է ցանկանանք դրանց քայքայումը, որպեսզի այս միասնությունների ավերակների վրա, որոնք վերևից ներքև կազմակերպված են բռնապետության և նվաճման միջոցով, կարողանան զարգանալ ազատ միություններ, կազմակերպված ներքևից վերև՝ համայնքների ազատ ֆեդերացիայի միջոցով՝ նահանգների, նահանգների՝ ազգերի, ազգերի՝ Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների միջոցով»։

1900 թվականի հունիսի 5-ից 8-ը Փարիզում տեղի է ունեցել «Փարիզի քաղաքագիտության ազատ դպրոցի անցյալի և ներկայի ուսանողների ընկերության» անդամների համագումարը՝ ընկերության 25-ամյակի առթիվ: Այս համագումարի ընթացքում քննարկվել էին հետևյալ հարցերը՝ Եվրոպայի Միացյալ Նահանգները, Եվրոպայի ֆինանսական վիճակը վերջին 50 տարիների ընթացքում, ինչպես նաև գաղութների կառավարման մեթոդները, քաղաքագիտության դասավանդման առանձնահատկություններն ու մեթոդները: Միջոցառումը փակ էր՝ «ինքնատիպ մտքերի» մասնակցությունը կանխելու համար, և մասնակիցների միջև բանավեճերը գիտական ​​և ակադեմիական էին: Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ ստեղծելու գաղափարի վերաբերյալ գլխավոր զեկուցողը Անատոլ Լերուա-Բոլյեն էր, ինչպես նաև չորս զեկուցողներ, որոնք բոլորը մասնագիտությամբ իրավաբաններ էին: Նրանք ընդգծեցին եվրոպական երկրների նման միություն ստեղծելու կենսական անհրաժեշտությունը: Նրանց հակառակորդը Լեֆեբյուրն էր, որը կասկածամիտ էր այս գաղափարի նկատմամբ՝ Եվրոպայի ժողովուրդների միջէթնիկ թշնամանքը համարելով անհաղթահարելի խոչընդոտ նման նպատակի իրականացման համար: Այն նաև ուղղակիորեն մատնանշում է միավորման համաեվրոպական գաղափարի բացակայությունը։ Վերջին մասում հեղինակները հանգել են հետևյալ եզրակացություններին:

* Եվրոպայի երկրների միջև անկասկած կան ընդհանուր շահեր։
* Քաղաքական բնույթի հարցերը ստորադաս են տնտեսական և սոցիալական բնույթի խնդիրներին։
* Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ ստեղծելու հարցը վաղաժամ է, քանի որ եվրոպական ժողովուրդները չեն կարողանա հրաժարվել իրենց ազգությունից և անկախությունից։

Միևնույն ժամանակ, զեկույցի հեղինակն ինքը կարծիք է հայտնել, որ ԱՄՆ-ի մոդելով «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների» ստեղծումը այնքան էլ տեղին չէ: Դարավոր պատմությամբ և ավանդույթներով Եվրոպայի երկրները կարող են ավելին կորցնել, քան ստանալ նման միությունից: Հետևաբար, լավագույն օրինակը կարող է լինել Գերմանական Համադաշնությունը մինչև 1866 թվականը կամ Շվեյցարական Համադաշնությունը մինչև 1848 թվականը: Հատկանշական է, որ Լերուա-Բոլյեն գիտակցաբար պաշտպանել է Անգլիան և Ռուսաստանը առաջարկվող միությունից բացառելու գաղափարը: Վերջինիս վերաբերյալ նա խոսեց հետևյալ կերպ. «Նրա ավանդույթները, ինստիտուտները, քաղաքական համակարգը, ազգային ոգին, նույնիսկ բնությունն ինքնին այն բաժանում են Արևմուտքից։ Այն չունի արևմտյան համերաշխության այն զգացումը, որը կապում է գերմանական և ռոմանական ժողովուրդներին՝ չնայած նրանց բոլոր տարբերություններին»։

### 20-րդ դար
մինի|Վիլհելմ II-ը Եվրոպայի միակ միապետն է, որը պաշտպանում էր «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ» ստեղծելու գաղափարը՝ ի հակադրություն ԱՄՆ-ի
Այս գաղափարը հետագայում զարգացավ սոցիալ-դեմոկրատների շրջանում։ Հանրապետական ​​Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ ստեղծելու կարգախոսը՝ որպես արհմիությունների և ռազմական բլոկների հակակշիռ, քննարկման առարկա է դարձել 1915 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին Բեռնում կայացած ՌՍԴԱԿ կոնֆերանսում։

«Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների» ստեղծման մոլի կողմնակից էր կայսր Վիլհելմ II-ը: Ինչպես Վալտեր Ռատենաուն նշել է իր օրագրում. «Կայզերի ծրագիրը. Եվրոպայի Միացյալ Նահանգները Ամերիկայի դեմ, և նրա կարծիքով թուրքերն ու անգլիացիները կաջակցեն այս գաղափարին և կմիանան: Հինգ պետություններ, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, կարող են ինչ-որ բան ստեղծել: Ինչ-որ տեսակի պաշտպանական-հարձակողական դաշինք»: Հետագայում Վիլհելմ II-ը մշակեց Եռակի դաշինք ստեղծելու ծրագիր՝ հիմնված միասնական Եվրոպայի գլոբալ գաղափարի վրա՝ Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև: Նա այդ գաղափարները կիսեց Ավստրիայի արտաքին գործերի նախարար կոմս Բերխտոլդի հետ: Եվ նույնիսկ 1914 թվականի օգոստոսի 4-ից հետո միասնական Եվրոպայի գաղափարը դեռևս իրական էր թվում կայսեր համար։

Բոլշևիկ առաջնորդ Վլադիմիր Լենինը սկեպտիկ դիրքորոշում է ընդունել։ Նա և իր կուսակցությունը կապիտալիստական ​​երկրների խաղաղ միավորման գաղափարը բացահայտեցին ՌՍԴԱԿ Կենտկոմի քաղաքական մանիֆեստում՝ «Պատերազմը և ռուսական սոցիալ-դեմոկրատիան», որը հրապարակվել էր «Սոցիալ-դեմոկրատ» թերթում 1914 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Հոդվածում նշվում էր, որ «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ» կարգախոսն անիմաստ և կեղծ էր մինչև գերմանական, ավստրիական և ռուսական միապետների հեղափոխությունը։ Հաջորդ՝ «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների կարգախոսի մասին» հոդվածում, որը հրապարակվել էր նույն թերթում 1915 թվականի օգոստոսի 23-ին, Լենինը ուղղակիորեն հայտարարել էր, որ Եվրոպայում կապիտալիզմի պայմաններում նման կազմավորումը կամ անհնար է, կամ ռեակցիոն։ Լև Տրոցկին հետևյալ հայտարարությունն արեց. «Պատերազմից հետո ես տեսնում եմ Եվրոպան վերստեղծված ոչ թե դիվանագետների, այլ պրոլետարիատի կողմից՝ Եվրոպայի Դաշնային Հանրապետություն, Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ, ահա թե ինչ պետք է ստեղծվեր։ Տնտեսական էվոլյուցիան պահանջում է ազգային սահմանների վերացում։ Եթե Եվրոպան մնա բաժանված ազգային խմբերի, ապա իմպերիալիզմը կրկին կսկսի իր աշխատանքը։ Միայն Եվրոպայի Դաշնային Հանրապետությունը կարող է խաղաղություն պարգևել աշխարհին»։

20-րդ դարի սկզբին առաջադեմ հասարակության ուշադրությունը կենտրոնացած էր չեխոսլովակ փիլիսոփայի, քաղաքական գործչի և Չեխոսլովակիայի ապագա առաջին նախագահ Թոմաշ Գարիգ Մասարիկի կերպարի վրա: Հենց նա էր, ով այդ ժամանակ մարմնավորում էր Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների ստեղծման գլխավոր մարտիկին: Դեռևս 1920-ականների վերջին Բեռնարդ Շոուն «The Times»-ին տված հարցազրույցում ուղղակիորեն մատնանշել է Մասարիկի թեկնածությունը ապագա Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների նախագահի պաշտոնում։ Եվրոպայի միավորումը նրա գլխավոր նպատակն էր։ Մասարիկը «Նոր Եվրոպան» տեսնում էր որպես մեծ և փոքր պետությունների համայնք, որտեղ «ոչ մի ազգ չպետք է օգտագործի մեկ այլ ազգի որպես իր նպատակներին հասնելու միջոց»։ 1918 թվականի հոկտեմբերին նա Միացյալ Նահանգներում հիմնադրեց Կենտրոնական Եվրոպական Միությունը, որի նպատակն էր համակարգել ճնշված ժողովուրդների ազատագրման ջանքերը։ Մասարիկը իր շուրջը միավորեց Կենտրոնական և Հարավարևելյան Եվրոպայի տասնմեկ ազգեր ներկայացնող արտագաղթած քաղաքական գործիչների։ Վերջապես, նրա հայացքները գլոբալ մասշտաբից վերածվեցին տեղականի։ Նա իր ջանքերը կենտրոնացրեց Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում Արևելյան Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների (ԱՄՆ) ստեղծման վրա։ Այդ նախագիծը քննարկվեց 1918 թվականի դեկտեմբերին Փարիզում՝ Ռումինիայի արտաքին գործերի նախարարի և Հունաստանի վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի հետ միասին։ Այն վերաբերում էր տասներեք պետություններից բաղկացած դաշնությանը, որը գտնվում էր Գերմանիայի և Ռուսական կայսրության միջև և հյուսիսից հարավ ընդգրկում էր Ֆինլանդիայից մինչև Հունաստան երկրները։ Վերջիվերջո, վերոնշյալ երկրների ներկայացուցիչները հրաժարվեցին աջակցել այս ծրագրի իրականացմանը, և միակ արդյունքը 1920 թվականի օգոստոսին Փոքր Անտանտի ստեղծումն էր։ Ժամանակի ընթացքում Մասարիկը ինքը հրաժարվեց իր ծրագրերի հաջող իրականացման հույսից։ 1935 թվականին նա բացահայտ ասաց, որ եթե շատ ավելի երիտասարդ լիներ, իր բոլոր ջանքերը կկենտրոնացներ այս նախագծի իրականացման վրա, այն ճանապարհի վրա, որին Հիտլերի օրոք Գերմանիան խոչընդոտ էր։
մինի|258x258փքս|1928 թվականի «Եվրոպա» մետաղադրամ՝ ենթադրական «Եվրոպայի դաշնային պետությունների» համար (''États fédérés d’Europe'')
Ուինսթոն Չերչիլը պաշտպանում էր Եվրոպայում վերազգային կազմավորման ստեղծման գաղափարը: 1930 թվականի փետրվարի 15-ին ամերիկյան «Saturday Evening Post» թերթում տպագրված իր «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ» հոդվածում նա հստակ արտահայտել է իր դիրքորոշումը այս գաղափարի իրականացման անհրաժեշտության վերաբերյալ: Ավելի ուշ, դիմելով իր կաբինետի անդամներին, Չերչիլը գրել է. «Թեև դժվար է հիմա ասել, կարծում եմ, որ եվրոպական ազգերի ընտանիքը կարող է միաձայն գործել Եվրոպայի խորհրդի ղեկավարությամբ: Հուսով եմ՝ ապագայում կտեսնենք Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների ստեղծումը»։

Լայն հանրությանը քիչ հայտնի է այն փաստը, որ մայրցամաքի երկրները Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների մեջ միավորելու գաղափարը հիմք էր հանդիսացել Ազգային սոցիալիստական ​​գերմանական աշխատավորական կուսակցության ծրագրի համար, որով այն մասնակցել է 1928 թվականի Ռեյխստագի ընտրություններին: Ազգային սոցիալիստները փոխառել են Գուստավ Շթրեզեմանի և Արիստիդ Բրիանի տեսլականներն ու առաջարկները: Հիտլերը պասիվորեն դեմ է արտահայտվել այս գաղափարին՝ դրանում տեսնելով սպառնալիք իր ձեռքում միանձնյա իշխանության կենտրոնացմանը: Եվ ավելի ուշ, իշխանության գալով, նա ընդմիշտ թաղեց Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների նախագիծը՝ դրան հակադրվելով կայսերական ձևաչափով՝ Գերմանիայի առաջատար դերով։ Ի տարբերություն դրա, Գրեգոր Շտրասերը, որը համարվում էր կուսակցության առաջատար առաջնորդը, ԵՄՆ-ի ստեղծման գաղափարի իրականացման կողմնակից էր, սակայն իշխանության համար պայքարում նա զոհվեց այսպես կոչված «Երկար դանակների գիշերվա» ժամանակ։

Նախագիծը հետագայում զարգացավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Վենտոտենե կղզու բանտում գտնվելու ընթացքում բանտարկյալներ Ալտիերո Սպինելին և Էռնեստո Ռոսսին ստեղծեցին մի փաստաթուղթ, որը հետագայում անվանվեց «Վենտոտենեի Մանիֆեստ»։ Աշխատանքն ավարտելուց հետո՝ 1941 թվականի հուլիսին, մանիֆեստը սկսեց տարածվել իտալական դիմադրության շրջանում։ Այն դարձել է մի տեսակ ծրագիր Դաշնային Եվրոպայի  շարժման համար։ Այս փաստաթղթով իտալացի հեղափոխականները մտադիր էին միավորել եվրոպական երկրները Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների միասնական ֆեդերացիայի մեջ և այդպիսով կանխել մայրցամաքում հնարավոր նոր պատերազմները: Մանիֆեստի համաձայն՝ Եվրոպայի երկրների և ժողովուրդների միջև միասնությունը կարող է իրականացվել միայն վերևից՝ միասնական քաղաքական շարժման օգնությամբ։

1946 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ցյուրիխում ունեցած իր հայտնի ելույթում Ուինսթոն Չերչիլը բացահայտորեն հայտարարել է «եվրոպական ընտանիքի նորացման» անհրաժեշտության մասին և պնդեց «հաղթողների և պարտվածների դաշինքի» վրա: Այս դաշինքում առաջնորդների և հիմնական գործընկերների դերը վերապահվել է Գերմանիային և Ֆրանսիային: Ցյուրիխում կայացած այս համագումարի ժամանակ Դիմադրության շարժման առաջնորդները և եվրոպացի ֆեդերալիստները ձևակերպեցին նոր դաշինքի իրականացման հետևյալ խնդիրները:

* Եվրոպայում խաղաղության և անվտանգության ապահովումը։
* Եվրոպական երկրների սահմանների վերացումը։
* Եվրոպական երկրների տնտեսության բարելավումը։
* Խորհրդային Միության ղեկավարությամբ Արևելյան Եվրոպայի երկրների միավորմանը համաչափ արձագանքը։

Իր 1948 թվականի «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ» հոդվածում Ջեյմս Ֆուլբրայթը փորձեց վերլուծել և ընդգծել այն պատճառները, թե ինչու Եվրոպայի երկրները դեռևս չէին կարողացել միավորվել: Այս ճանապարհի հիմնական խոչընդոտների շարքում նա նշել է հետևյալը.

* եվրոպացիների վախը փոփոխություններից և ազգային ինքնության ու հայրենասիրության մերժումը։
* Գերմանիայի մեծացումը և գերիշխանությունը կանխելու ցանկությունը։
* լեզվական բազմազանությունը։
* քաղաքական կամքն ու գաղափարախոսությունը, որոնք ավելի շատ ուղղված են ինքնամեկուսացմանը, քան համայնքին։
* մշակութային բազմազանությունը։
* կրոնական միատարրության բացակայությունը և Եվրոպայի հստակ բաժանումը արևմտյան և արևելյան՝ ըստ կրոնական նախասիրությունների։

ԱՄՆ-ի և Խորհրդային Միության միջև լարվածության ընթացքում, որի դրվագներից մեկը հանգեցրել է Կուբայի հրթիռային ճգնաժամին, Ջորջ Քենեդին առաջ է քաշել Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների ստեղծմանը աջակցելու գաղափարը: 1962 թվականի հուլիսին իր ելույթներից մեկում նա հույս հայտնեց ԵՄՆ-ի և ԱՄՆ-ի միջև ապագայում սերտ կապերի հաստատման վերաբերյալ, որոնք, ի վերջո, կվերածվեին «ատլանտյան համագործակցության»: Չնայած տնտեսության, մշակույթի և քաղաքականության մեջ փոխադարձ հավասարության և գործընկերության ձգտմանը, Քենեդիի տեսլականով միայն ԱՄՆ-ն պետք է պահպանի միջուկային զենք ունենալու և օգտագործելու իրավունքը։ 1992 թվականին հոլանդացի գործարար Ֆրեդի Հայնեկենը, Լեյդենի համալսարանի պատմաբանների հետ խորհրդակցելուց հետո, հրատարակել է «Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ, Եվրոտոպիա» վերնագրով գրքույկ։ Իր աշխատանքում նա առաջ քաշեց Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ ստեղծելու գաղափարը՝ որպես 75 պետությունների կոնֆեդերացիա, որոնք կձևավորվեին էթնիկ և լեզվական գծերով՝ յուրաքանչյուրում 5-ից 10 միլիոն բնակչությամբ։ Հայնեկենի աշխատանքը դուր եկավ Ջորջ Բուշ Ավագին, այն ժամանակվա ԱՄՆ փոխնախագահին. նա այն նկարագրեց որպես «նորարարական և հետաքրքրաշարժ գրքույկ»։ Հայնեկենը կարծում էր, որ սա փոքր ազգերին ավելի կառավարելի կդարձներ սառը պատերազմից հետո դարաշրջանում: Հատկանշական է, որ իրենց 1992 թվականի հոդվածում հեղինակները բաժանել են Հարավսլավիայի և Չեխոսլովակիայի տարածքները, որոնք, ի վերջո, փլուզվել էին գրեթե նույն ձևով, ինչ գրքույկում նկարագրված պլանը։ Սակայն, 1992 թվականի հուլիսի 17-ին Սլովակիայի խորհրդարանն ընդունեց անկախության հռչակագիր, և Հարավսլավիայի փլուզման գործընթացը սկսվել է 1991-1992 թվականներին, երբ վեց հանրապետություններից չորսը (Սլովենիա, Խորվաթիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա և Մակեդոնիա) անջատվեցին ՀՍՖՀ-ից։

### 21-րդ դար
2002 թվականին Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Վալերի Ժիսկար դ'Էստենը ներկայացրեց «Եվրոպայի ապագայի մասին կոնվենցիայի» վերաբերյալ զեկույցի առաջին նախագիծը։ Իր փաստաթղթում նա առաջարկեց Եվրամիությունը վերանվանել Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ կամ նույնիսկ Միացյալ Եվրոպա։ ԵՄ-ն պետք է վերակառուցվեր պետությունների համադաշնության՝ ընդլայնմամբ մինչև 30 անդամ և հետագա վերանվանմամբ։ Բոլոր քաղաքացիները պետք է իրենց ճանաչեին որպես եվրոպացիներ և ստանային կրկնակի քաղաքացիություն՝ ստանալով եվրոպական քաղաքացիություն և պահպանելով իրենց ազգային քաղաքացիությունը։ Զեկույցի նախագծում նաև առաջարկվում էր ստեղծել Եվրոպայի ժողովուրդների կոնգրես, որը կներառեր Եվրախորհրդարանի անդամներին և ազգային խորհրդարանականներին։ Այս մարմինը չէր ունենա օրենսդիր իշխանություն, սակայն նրա խնդիրների մեջ կներառվեր զարգացման ռազմավարական ուղղության մոնիթորինգը: Հստակորեն նշվել էր Եվրոպայի խորհրդի նախագահի, Կոնֆեդերացիայի պետությունների նախագահների և կառավարությունների ղեկավարների մշտական ​​պաշտոն ստեղծելու հնարավորությունը: Դ'Էստենի զեկույցին աջակցել է Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Իսպանիան։

2017 թվականին Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատների առաջնորդ Մարտին Շուլցը կոչ է արել մինչև 2025 թվականը ստեղծել Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ։ Նրա դիրքորոշման համաձայն՝ հիմնադիր պայմանագիրը պետք է ներկայացվեր ԵՄ անդամ պետություններին վավերացման համար, իսկ ստեղծմանը դեմ արտահայտվողները ավտոմատ կերպով ստիպված կլինեն լքել դաշինքը։ 2025 թվականի իրականացման ամսաթիվը պատահականորեն չի ընտրվել. այդ ամսաթիվը նշում է այն պահի հարյուրամյակը, երբ սոցիալ-դեմոկրատներն առաջին անգամ հանդես են եկել այդ գաղափարի օգտին։ 2017 թվականին, տարբեր եվրոպական երկրների բնակչության շրջանում ԵՄՆ-ի ստեղծման գաղափարի վերաբերյալ անցկացված ընտրողական հարցումների ընթացքում պարզվել են հետևյալ արդյունքները՝ Գերմանիա (30% կողմ, 33% դեմ), Ֆրանսիա (28% կողմ, 26% դեմ), Դանիա (12% կողմ, 48% դեմ), Ֆինլանդիա (13% կողմ, 48% դեմ), Շվեդիա (13% կողմ, 56% դեմ), Նորվեգիա (12% կողմ, 55% դեմ)։

## Դավադրության տեսություն
Դավադրության տեսանկյունից, Եվրոպայի Միացյալ Նահանգներ ստեղծելու գաղափարը վերագրվել էր գաղտնի կազմակերպություններին և ընկերություններին: Այս համատեքստում մասոնների գլխավորությամբ նման կազմավորումը դիտվում է որպես Եվրոպայի քրիստոնեական պետությունների հակակշիռ, որոնք մի ժամանակ միավորվել էին Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում:

Դավադրության տեսաբանները պնդում են, որ Վիկտոր Հյուգոյի ժամանակներից ի վեր մասոնները նպատակ են ունեցել Եվրոպայում ստեղծել մեկ գերտերություն, որտեղ առանձին ազգերի համար տեղ չկա։ Միևնույն ժամանակ, որոշ երկրներում նրանք կազմակերպում են խաղաղ հեղափոխություններ, որոնք նման են մեր ժամանակների միացյալ Եվրոպային, որտեղ իրենք  ենթադրաբար հաստատված ռեժիմները անվիճելիորեն կատարում են իրենց կամքը, և որտեղ առանձին ազգերը՝ իրենց ինքնությամբ և յուրահատուկ մշակույթով, «կլուծարվեն»։ Այլ երկրների համար, ինչպիսիք են Ռուսաստանը, արաբական և մուսուլմանական պետությունները, նրանք ստեղծում են ոչնչացման, ստրկացման մեխանիզմներ և օգտագործում դրանք որպես շինանյութ իրենց նոր աշխարհակարգի ստեղծման համար, որտեղ «հաստատվում է կրկնակի ստանդարտների ծովահենական սկզբունքը»։

Բավականին հաճախ Վոլտերը, Մոնտեսկյոն և Ռուսոն հանրային պատկերացումներում ներկայացվում են որպես եվրոպական ինտեգրման գաղափարախոսներ, բայց դա ճիշտ չէ։ Չնայած այս ֆրանսիացի փիլիսոփաները պատկանում էին մասոնությանը, նրանք չէին աջակցում Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների ստեղծմանը նախապատրաստվող կազմակերպության ծրագրին, որը վերազգային մարմնի ստեղծումն էր, որի խնդիրը ազգերի միջև հակամարտությունների լուծումն էր։ Իրենց աշխատություններում նրանք շատ բան են գրել ազգային պետության և անհատականության կարևորության մասին։ Եվ չնայած նրանք երբեք բացահայտորեն չեն դեմ եղել Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների, Ազգերի լիգայի և այլ կազմակերպությունների ստեղծմանը, բաց քննադատության և առարկությունների մասին նույնպես չի խոսվում։

Նշվում է, որ նույն մասոնները 1884 թվականի «Մասոնության օրացույցում» հույս են հայտնել մայրցամաքի երկրների բազմազանության արագ վերափոխման վերաբերյալ՝ դառնալով Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների միասնական Հանրապետություն: Միևնույն ժամանակ, եվրոպական նախագիծը հանդես է գալիս որպես Աշխարհի Միացյալ Նահանգների միայն նախորդը։

1784 թվականին Կառլ Թեոդորը (Պֆալցի ընտրողը) կաթոլիկ հոգևորականության հրամանով սկսեց հրապարակային հալածանքներ և բացահայտումներ Իլյումինատների գաղտնի ընկերության նկատմամբ: Հրապարակվեց տեղեկատվություն, որ Ադամ Վայշաուպտի գլխավորած կազմակերպությունը նպատակ ուներ հաստատել նոր աշխարհակարգ՝ հիմնականում ոչնչացնելով միապետների գլխավորած կայսրությունները, ինչպես նաև Կաթոլիկ եկեղեցին: Հայտնաբերված գրառումներն ու փաստաթղթերը, որոնք, ի թիվս այլ բաների, պարունակում էին մասնակիցների ցուցակներ, հրատարակվել են հինգ հատորով 1787-1794 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում: Այս պահից սկսած՝ եվրոպական երկրների համակարգը բարեփոխելու հետագա բոլոր ջանքերը ինչ-որ կերպ կապված էին գաղտնի կազմակերպությունների գործունեության հետ: 1884 թվականին Հռոմի պապ Լևոն XIII-ը հրատարակեց Humanum Genus հանրագիրքը, որում նա մեղադրեց մասոններին մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության և նատուրալիզմի (ռացիոնալիզմի մի ձև, որը խառնված է հեթանոսության հետ) խթանման մեջ։ Ներկայումս Եվրոպայի Միացյալ Նահանգների նախագիծը հասարակության մեջ կապված է մասոններ Ջուզեպպե Մացինիի և Վիկտոր Հյուգոյի անունների հետ։ Առաջինը հայտնի դարձավ 1834 թվականի ապրիլի 15-ին «Երիտասարդ Եվրոպա» միջազգային հեղափոխական-դեմոկրատական ​​կազմակերպության ստեղծման շնորհիվ։ Իրենց գործունեության մեջ դրա անդամները պաշտպանում էին Եվրոպայի համար հանրապետական ​​կառավարման ձևի գաղափարը, ինչպես նաև «ժողովուրդների սուրբ դաշինքը»՝ ընդդեմ «միապետների սուրբ դաշինքի»։

Եվրոպական Միության գաղափարի հետագա վերափոխումը կապված է ավստրիացի Ռիչարդ Կուդենհոֆ-Կալերգիի հետ։ 1922 թվականին նա հիմնադրել է Համաեվրոպական Միությունը, որի նպատակն էր միավորել Եվրոպայի երկրները հավասարության, ազատության և մշակույթի կարգախոսի ներքո՝ ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, ԽՍՀՄ-ի և Արևելյան Ասիայի։ Ժամանակին այս միության անդամների թվում էին Ալբերտ Այնշտայնը, Թոմաս Մանը, Զիգմունդ Ֆրոյդը, Արիստիդ Բրիանը, Կոնրադ Ադենաուերը և ուրիշներ։ Հետագայում, 1924 թվականին, Կուդենհոֆ-Կալերգիի հետ կապ հաստատեց բարոն Լուի Նաթանիել Ռոտշիլդը, ով առաջարկել է իր աջակցությունը միասնական Եվրոպայի գաղափարի իրականացմանը, ինչպես նաև Մաքս Վարբուրգից 60 հազար ոսկե մարկ ֆինանսավորում։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Ռոտշիլդների ազգանունը անբաժանելիորեն կապված էին դարձել Համաշխարհային կառավարության և այլ գաղտնի կազմակերպությունների ստեղծման, իսկ հրեա բանկիր Վարբուրգը ֆինանսավորվելուց հետո՝ այս ազգության ներկայացուցիչների համաշխարհային դավադրության մեջ ներգրավման հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Եվրոպական ինեգրացիա
Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհուրդ
Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Իրրեդենտիզմ
Կատեգորիա:Չկայացած պետություններ