Հերոսների ծնունդը

**«Հերոսների ծնունդը»**, Հրաչյա Քոչարի պատմվածքներից է։ Գրվել է 1942 թվականին և անդրադառնում է Հայրենական պատերազմի օրերին։

## Գնահատական
Հրաչյա Քոչարը հայ արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի գրական ժառանգությունը մինչ այսօր էլ արդիական է: Հրաչյա Քոչարը եղել է Խորհրդային Հայաստանի ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը: Նա գրողների այն սերնդից էր, որը ասպարեզ մտավ երեսնական թվականների սկզբներին: Գրողի պատերազմական բոլոր հերոսները վերցված են կյանքից, նրանք ունեն իրենց կենսագրությունները, սակայն հեղինակը կարողանում է գտնել նրանց տարբերող հատկանիշները:  Քոչարի լեզուն պարզ է, հասարակ, բայց և ազդեցիկ: Նա իր հերոսների միջոցով փորձել է ցույց տալ հայ մարտիկի ուժն ու կամքը, հաղթական ոգին: Քոչարի խոսքը մշտապես լարված է ու հագեցած անմիջական խորհրդածություններով պատերազմին մասնակցող հայ ժողովրդի զավակների ազգային հպարտության ու ժողովրդի պատմական երթուղիների մասին (օրինակ՝ հայ ժողովրդին ուղղված խսքերը «Բարեկամություն» պատմվածքի վերջում), հերոսության ժամանակակից ըմբռնման մասին («Հերոսը» և «Հերոսների ծնունդը» ակնարկների հեղինակային դատողությունները), ժողովուրդների եղբայրության հզոր ուժի մասին և այլն։ Հայրենական պատերազմի շրջանում գրված պատմվածքներում Քոչարը նախ և առաջ երևան է բերել սովետական մարտիկների, սպաների հայրենասիրությունը։ Գործողությունների նկարագրությունը Քոչարը կատարել է հերոսի հոգեբանական ապրումների նկարագրությանը զուգընթաց։

## Սյուժե
«Հերոսների ծնունդը» պատմվածքը սկսվում է խոհափիլիսոփայական տողերով. «Տարիներ շարունակ մայր երկիրը դաստիարակում է իր որդիներին, տալիս է նրանց իր խոհերն ու մտածումները, իր գաղափարներն ու ուժը, սովորեցնում է նրանց իր պատմությունն ու ներշնչում իր գեղեցիկ երազանքներն ապագայի հանդեպ: Այդ ամենը, այսպես ասած` միջին մարդու մեջ չես տեսնում ու շոշափում խաղաղ ժամանակ, պարզ օրերին: Դրանք մայրական կաթի նման լուծվում են նրա արյան ու գիտակցության մեջ ու դառնում անտեսանելի, ինչպես մոր կաթը: Բայց երբ սկսվում է ամպրոպն ու փոթորիկը, փթթում են այդ բարձր առաքինությունները, ինչպես ալպյան գոտու կանաչն ապրիլյան անձրևներից հետո: Մեր այսօրվա կյանքը լի է այդպիսի օրինակներով»: Գյուղատնտես Դավիթ Ավետիսյանը աշխատել է Սիսիանի շրջանում: Խաղաղ ժամանակ ինստիտուտներում գիտություններ էր սովորել երկրագործության մասին, մշակել հողն ու քննել նրա գաղտնիքները: Բայց և շատ հայրենասեր էր, թեև բարձր ձայնով չէր գոռում, թե սիրում է հայրենիքը, նա շատ համեստ էր: Բայց նա արժանի էր երգվելու բանաստեղծների կողմից, ինչպես երգվել են մեր նախնի դավիթները: Նրա բոլոր քաջագործությունների մասին չի հիշատակում հեղինակը.  միայն հիշատակում է երկու դրվագ նրա մարտական գործունեությունից, որովհետև այդքանը հնարավոր չէ հիշել: Թշնամին հարձակվում էր և պետք էր գործել: Վատ է այն ռազմիկը, որը չի ձգտում կռահել թշնամու խարդախությունները: Ավետիսյանը առաջարկում է հետախուզությամբ պարզել թշնամու ուժերի դասավորությունը, ապա իր վրա է վերցնում հրամանատարությունը: Դավիթը անացնում է զորքի գլուխ և հրամաններ տալիս որ չպետք է հետ դառնալ ու կռվի բռնվել թիկունքն անցած գերմանացիների հետ: Ըստ նրա՝ եթե պիտի մեռնեն, լավ է քաջությամբ մեռնեն, քան թուլանան թշնամու առաջ: Կռվում բոլորն էլ աչքի ընկան իրենց քաջությամբ: Բոլորը կռվում էին այնպես, ինչպես Դավիթը: Թշնամին այդ օրը կրում է պարտություն: Եվ Դավթի շնորհիվ է, որ հաղթում են: Բայց հրամանատարությունը կարգադրում է, որ Դավիթը գնա, ռազմական ակադեմիայում սովորի: Դավիթը բարձրահասակ էր, հաղթանդամ, թխահեր: Նա վերադառնում է մարտից, նրա իրերից յուրաքանչյուրը ունի իր պատմությունը: Բարդուղ Պետրոսյանը պահում է այդ իրերը: Բարդուղը ևս կռիվներում աչքի էր ընկել: Նրա քաջագործությունների մասին ևս պատմում է հեղինակը: Կռվի ժամանակ վիրավորվում է, բայց չի կարողանում երկար մնալ հիվանդանոցում: Հինգ օր միայն մնում է ու փախչում, գնում իր ստորաբաժանումները: Կռվում էին հանուն հայրենիքի, կռվում էին քաջի պես: Գրավում էին թշնամու ականանետները: Թշնամին ամեն տեղ, հանդիպելով նման դիմադրության, փախչում էր՝ թողնելով դիակների կույտեր: Գոհ էին բոլորը, գոհ էր և Բարդուղ Պետրոսյանը: Բարդուղը նամակ էր ստացել կնոջից: Կինը գիտեր, որ ամուսինը կռվում է արիաբար: Բայց հրամանատարությունը որոշել էր տեղափոխել Բարդուղին ավելի մեծ ստորաբաժանում: Բարդուղը դաստիարակել էր անձնվեր դյուցազուններ,  որոնցից մեկը Մաթևոս Դավթյանն էր: Մաթևոս Դավթյանը Սյունյաց աշխարհի քաջ հերոսներից էր: Նա չափազանց նվիրված է հրամանատարին, ընկերոջը: Նրա համար իր ժողովրդի անունն ու պատիվը ամենից թանկ բանն է: Բարդուղ Պետրոսյանը ոտքից վիրավորվում է: Սերժանտ Դավթյանը կապում է վերքը: Ու գնում, անհետանում թփերի մեջ՝ կատարելու իր հերթական քաջագործությունը: Մի օր էլ նկատում են, որ թշնամին մեծաքանակ ուժով առաջ է սլանում: Սերժանտ Դավթյանը ցանկություն է հայտնում գնալ դեպի թշնամին: Նա թշնամու վրա է նետում տասներեք նռնակ և երբ հուսահատված վերջին նռնակն է ուզում նետել, տեսնում է, որ թշնամին նահանջում է: Եվ սա միակը չէ: Դավթյանը շատ հերոսություններ է կատարում ու փառքով պսակում իր անունը: Այսպես էր գործում երիտասարդ սյունեցին, Դավիթ Բեկի հայրենակից՝ սովետական հերոսը: Մաթևոս Դավթյանը բժշկվելուց հետո էլ համալրելու էր շարքերը: Այսպես են ծնվում հերոսները, թեև նրանց ծնունդը տեղի է ունենում փոթորիկների ու ամպրոպների մեջ, դժվարին, ծանր երկունքով, բայց ծանր երկունքից ծնվածն էլ ուժեղ է լինում: Այսպիսով վերջացնում է իր երկարապատում նամակը:

## Տես նաև

* Նախօրյակին
* Ժամանակներ
* Երգը
* Բարեկամություն
* Ամուսնություն

## Կերպարներ
* Դավիթ Ավետիսյան
* Բարդուղ Պետրոսյան
* Ալյոշա Սաղատյան
* Մաթևոս Դավթյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հրաչյա Քոչար
*ՄԵՐ ՄԵԾԵՐԸ․ՀՐԱՉՅԱ ՔՈՉԱՐ /OUR GREATS HRACHYA KOCHAR
*ՀՐԱՉՅԱ ՔՈՉԱՐ
*Հրաչյա Քոչարը և իր ժամանակը

Կատեգորիա:Հրաչյա Քոչարի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1968 գրքեր