open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիա Շիմանովսկայա

**Մարիա Շիմանովսկայա** (, ), լեհ վիրտուոզ դաշնակահար և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Մարիաննա Ագաթա Վոլովսկայան ծնվել է 1789 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ֆրանկիստա-լեհական ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Ֆրանցիշեկ Լուկաշա Վոլովսկին (1758-1839), տնատեր էր և գարեջրագործ։ Նրա նախապապը հայտնի մագիդ և ռաբբի ֆրանկիստ Էլիշա Շորն էր։ Մարիաննան  դաշնամուր նվագել սովորել է Յոզեֆ Էլսների մոտ։ 1810 թվականին իր առաջին համերգներով հանդես է եկել Վարշավայում և Փարիզում։ Նույն տարում ամուսնացել է կալվածատեր-ֆրանկիստ Յոզեֆ Շիմանովսկու հետ (1785-1832)։ Զույգն ունեցել է երեք երեխա՝ երկվորյակներ Ելենան (1811-1861)ու Ռոմուալդը (1811-1839) և դուստրը՝ Ցելինան (1812-1855)։ Սակայն Մարիան երջանիկ չէր, քանի որ ամուսինը հավանություն չէր տալիս նրա երաժշտական գործունեությանը։ 1820 թվականին նրանք բաժանվեցին, և Մարիան իրեն նվիրեց դաշնամուրային ստեղծագործություններին և կամերային երաժշտությանը։ Նա համերգներ է տալիս միայն ընկերների և հյուրերի համար։ Կյանքի այս շրջանին է վերագրվում նրա հայտնի «Vingt Exercises and Preludes» ստեղծագործությունները՝ դաշնամուրի համար և նրա կողմից գրված բազմաթիվ երգեր։

1822 թվականին Վարշավայում ունեցած առաջին համերգներից հետո նա սկսում է շրջագայություններ, որտեղ նրան ուղեկցում են երեք զավակները։ 1823-1827 թվականներին նա շրջում է ողջ Եվրոպայում և համերգներ տալիս Գերմանիայում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում և Ռուսաստանում։ Հավանաբար Մարիա Շիմանովսկայան առաջին դաշնակահարն էր, որն իր ստեղծագործությունները կատարում էր հիշողությամբ։ Բեռլինում և Լոնդոնում նա ելույթ էր ունենում պալատականների համար, իսկ Վայմարում նրա տաղանդը հիացնում է Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեին։ 1828 թվականին նրան հրավիրում են Սանկտ Պետերբուրգ՝ որպես դաշնակահար և ուսուցիչ։ Նրա պետերբուրգյան երաժշտական սրահն են այցելել բազմաթիվ լեհ և ռուս արվեստագետներ և արիստոկրատներ։ Նրա դուստր Ցելինան ամուսնացել է լեհ բանաստեղծ Ադամ Միցկևիչի հետ։ Ավագ դուստրը՝ Ելենան, ամուսնացել է իրավաբան Ֆրանտիշեկ Մալևսկու հետ։ Մարիան մահացել է խոլերայից, 1831 թվականի հուլիսի 25-ին, 41 տարեկան հասակում։

Նա խորը հետք է թողել շատ երկրների մշակույթում։ Գյոթեն նրան անվանել է «երաժշտության դյութիչ աստվածուհի», իսկ Միցկևիչը՝ «հնչյունների թագուհի»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Шимановская, Мария: ноты произведений на International Music Score Library Project
* Maria Szymanowska Society  
* Conference papers from the 2014 Maria Szymanowska Symposium in *[http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb42397271w Annales / Académie Polonaise des Sciences]* 16. (Centres Scientifique à Paris: Varsovie-Paris, 2014).

Կատեգորիա:Լեհ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ
Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ
Գրիգոր Չուբարյան

**Գրիգոր Համբարձումի Չուբարյան** (), հայ իրավաբան, հասարակական, քաղաքական գործիչ։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961), ՀՀԴ կուսակցության անդամ 1915 թվականից։

Ղուկաս Գրիգորի Չուբարյանի հայրը։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Չուբարյանը ծնվել է 1888 թվականի հուլիսի 6-ին, Թոփթի (գյուղ Ղրիմ՝ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջան) գյուղում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է հայրենի Նախիջևանում, ապա 1913 թվականին ընդունվել է Յարոսլավլի (Ռուսաստան) համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմագրական (1913, էքստեռն) ֆակուլտետները։

Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո 1919 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան, մշտական բնակություն է հաստատել Երևանում։ 1920-1924 թվականներին վարելով ՀԽՍՀ արդարադատության ժողովրդական կոմիսարի առաջին տեղակալի պաշտոնը` Գրիգոր Չուբարյանը ղեկավարել է հանրապետության կարևորագույն օրենսդրական ակտերի, առանձնապես նրա առաջին՝ 1922 թվականին Սահմանադրության, քրեական դատավարության և հողային օրենսգրքերի, դատարանակազմության, այլ օրենսդրական իրավական ակտերի և դեկրետների մշակման, կոդավորման և հրատարակման գործը՝ անձամբ մշակելով մի շարք օրենքների նախագծեր։ 1920 թվականին Չուբարյանը հրավիրվել է Երևանի պետական համալսարան, եղել հիմնադիր դասախոսներից և դասախոսել մինչև 1937 թվականը։

Ենթարկվել է բռնաճնշումների ու հալածանքների, աքսորվել  (բոլոր աշխատությունները ոչնչացվել են), այնուհետև 1956 թվականին արդարացվել է և շարունակել աշխատանքը Երևանի պետական համալսարանում։

1957-1962 թվականներին վարել է պետական իրավունք, խորհրդային իրավունք, խորհրդային սահմանադրություն, քրեական դատավարություն, քրեական իրավունք, հռետորական արվեստ դասընթացները։ Չուբարյանը մեծ ավանդ ունի հայ իրավաբանական գիտական տերմինաբանության ստեղծման գործում։ Նա քաջածանոթ էր փիլիսոփայական և հասարակական քաղաքական մտքի, ինչպես նաև հայ ժողովրդի պատմությանը, գրականության և արվեստի պատմությանը։ Նրա գրչին են պատկանում մի շարք աշխատություններ և ծավալուն գիտական հոդվածներ, որոնք 1910-1930 թվականներին հրատարակվել են հայ պարբերական մամուլում։ Չուբարյանը Ռուս-հայերեն իրավաբանական բառարանի (1924) համահեղինակ է։

1961 թվականին ստացել է ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչի կոչումը։

Գրիգոր Չուբարյանը մահացել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Երևանում։

ԵՊՀ կենտրոնական մասնաշենքի նախասրահում տեղադրվել է Գրիգոր Չուբարյանի բրոնզաձույլ կիսանդրին՝ խորհրդանշելու Չուբարյանի դերը համալսարանի կայացման և համալսարանական գիտության ու կրթության զարգացման գործում։

## Գրականություն
*  	Գրիգոր Զոհրապի և Գրիգոր Չուբարյանի իրավական միտքը։
* Գրիգոր Չուբարյան։ *Ղարախանյան, Գեղամ Հակոբի*, Երևան։ ԵՊՀ հրատ., 1989, 50 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Քթիշ (այլ կիրառումներ)

Ստորև ներկայացված է **Քթիշ** անվան տարբեր կիրառություններ՝
* Քթիշ - բերդ Մեծ Հայքի Մյուս Հաբանդ գավառում, ներկայումս՝ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղի մոտ․
* Քթիշ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Ղարաբաղի բարձրավանդակում, Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղի մոտ․
* Քթիշ (Քթիշու վանք, Քթիչ, Քթիչի վանք, Քթիս) - վանք Մեծ Հայքի Մյուս Հաբանդ գավառում
Չեխովի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Չեխովի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս նշանավոր գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի (1860-1904) պատվին։ Սկիզբ է առնում Ռոստովսկայա փողոցից և ավարտվում Օկտյաբրսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 300 մետր է։

## Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Չեխովի փողոցը գտնվում է Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում, որը մասնավոր հատվածի տեղում սկսել է կառուցապատվել 1950-ական թվականներին։ Այն սկսվում է Ռոստովսկայա փողոցի հետ խաչմերուկից, հատում է Գագարինի փողոցը և ավարտվում Օկտյաբրսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 300 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 12 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 5 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 7 շենք։

Չեխովի փողոցը գտնվում է իրեն զուգահեռ Կուլտուրայի և Մայակովսկու փողոցների միջև։ Չեխովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346357։

Անվանվել է ռուս նշանավոր գրող և դրամատուրգ, մասնագիտությամբ բժիշկ, կարճ պատմվածքների լավագույն վարպետներից մեկի՝ Անտոն Պավլովիչ Չեխովի (1860-1904) պատվին։

## Աղբյուրներ
*Улица Чехова в Красном Сулине
*Подробная карта улица Чехова, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*Чехова улица на карте Красного Сулина.

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Կոնան (Սիգա)

, Ճապոնիայի Սիգա պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 70,49 կմ², բնակչությունը՝ 54 154 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 768,25 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
325px|մինի|Տաճար Կոնան քաղաքում
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու վրա՝ Կինկի տարածաշրջանի Սիգա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Յասու, Ռիտտո, Կոկա քաղաքները և Ռյուո ավանը։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 54 454 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 768,25 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Pnus densiflora f. umbraculifera]]*-ն, ծաղիկը *[[Rhododendron indicum]]*-ն է, թռչունը *[[Cettia diphone]]*-ն է։

## Տես նաև
* Կոկա
* Յասու
* Ռիտտո
* Մորիյամա
* Սուձուկա
* Օմիհատիման
* Ռյուո
* Հիգասիոմի
* Կոմոնո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Կուլտուրայի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Կուլտուրայի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում։ Անվանվել է այդ փողոցի թիվ 1 հասցեով գործող Կրասնի Սուլինի մշակույթի շրջանային միջբնակավայրային պալատի () անունով (՝ *մշակույթ*)։ Սկիզբ է առնում Ռոստովսկայա փողոցից և ավարտվում Օկտյաբրսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 300 մետր է։

## Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կուլտուրայի փողոցը գտնվում է Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում, որը մասնավոր հատվածի տեղում սկսել է կառուցապատվել 1950-ական թվականներին։ Այն սկսվում է Ռոստովսկայա փողոցի հետ խաչմերուկից, հատում է Գագարինի փողոցը և ավարտվում Օկտյաբրսկայա փողոցի հետ հատվելով։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 300 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 6 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 2 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 4 շենք։

Կուլտուրայի փողոցը զուգահեռ է Չեխովի փողոցին։ Կուլտուրայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346357։

Կոչվել է այդ փողոցի թիվ 1 հասցեով գտնվող Կրասնի Սուլինի մշակույթի շրջանային միջբնակավայրային պալատի անունով։ Նույն հասցեով է գործում նաև Կրասնի Սուլինի շրջանի վարչակազմի մշակույթի և արվեստի բաժինը։

## Աղբյուրներ
*Улица Культуры в Красном Сулине
*Отдел Культуры и Искусства Администрации Красносулинского района, МУ

## Արտաքին հղումներ
*РАЙОННЫЙ ДВОРЕЦ КУЛЬТУРЫ (РДК) 

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Քթիշ (բերդ)

**Քթիշ** (նաև՝ *Գթիշ*, *Գտիչ*, *Դողբերդ*, *Դողս*, *Կազիշ*, *Կբիշ*, *Տող*, *Գտչաբերդ*), բերդ (ամրոց, բերդավան) Մեծ Հայքի Արցախ աշխարհի Մյուս Հաբանդ գավառում, Քթիշ լեռան վրա։ Բերդի ավերակները գտնվում են Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղի հյուսիսային կողմում, անտառապատ Տող (Քթիշ) լեռան վրա։ Այստեղ է գտնվում նաև Գտիչ վանքը (Քթիշ)։

## Հիշատակություն
Արաբ մատենագիր իբն Մասկավան հիշատակում է Կբիշ անվանումով, իսկ Տաբարին՝ Կազիշ։ Արաբ պատմիչների և Թովմա Արծրունու (9-10 դարեր) վկայությամբ՝ 853 թվականին արաբական բանակի հրամանատար Բուղա Շարաբին Քթիշ բերդը գրավելու համար ձեռնարկել է 28 հարձակում, սակայն բոլորն էլ ապարդյուն։ Այդ մարտերում՝ հայերը Եսայի Աբու-Մուսեի հրամանատարությամբ հաղթում են արաբներին։ Դրանից հետո Բուղան խաբեությամբ գրավել է բերդը և գերել Աշոտ Մսակերի որդի Սմբատ Խոստովանողին և Խաչենի տեր Ատրներսեհ Սյունուն։

10-րդ դարում Քթիշի բերդի վրա մեծ բանակով հարձակվել է արաբ Ավշին ոստիկանը, սակայն պարտվելով հետ է քաշվել Փայտակարան։

Հետագայում Քթիշը եղել է Դիզակի մելիքության գլխավոր բերդը և կոչվել Տող (Դող)։

## Կառուցվածք
Բերդի արևելյան կողմում կիսաանապատներ են, իսկ մյուս կողմերում՝ քարաժայռեր։ Քթիշ լեռան գագաթին եղել է 140 բնակարան և շրջապարիսպ։ Ներկայումս պահպանվել է շենքերի պատերի և պարիսպների մնացորդներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Օկտյաբրսկայա փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Օկտյաբրսկայա փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում։ Անվանվել է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատվին (՝ հոկտեմբեր)։ Սկիզբ է առնում Վորոշիլովի և Ֆուրմանովի փողոցների հանգույցից և ավարտվում Մետալիստների փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 3000 մետր է։

## Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Օկտյաբրսկայա փողոցը գտնվում է Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում, որը մասնավոր հատվածի տեղում սկսել է կառուցապատվել 1950-ական թվականներին։ Այն սկսվում է Վորոշիլովի և Ֆուրմանովի փողոցների հանգույցից, հատում է Կուլտուրայի, Չեխովի, Մայակովսկու փողոցները, Ազատության նրբանցքը, Մոկրոուսովի փողոցը, Նովոչերկասկի նրբանցքը, Ցիմլյանսկի անցուղին, Տիեզերագնացների նրբանցքը, Մատրոսովի փողոցը, Կոմունալնի նրբանցքը, 2-րդ Պերեեզդնի, Թամանյան նրբանցքները, Չելյուսկինցիների փողոցը, Դեպովսկի, 1-ին Կարյերնի նրբանցքները, Բաքվի 26 կոմիսարների փողոցը և ավարտվում Մետալիստների փողոցի հետ հատվելով։ Զուգահեռ է Գագարինի փողոցին։ Փողոցի երկարությունը 3000 մետր է։

Օկտյաբրսկայա փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346357։

Փողոցն անվանվել է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատվին։

Օկտյաբրսկայա փողոցի սկզբնամասում (թիվ 2) գործում է «Կասպի» () հյուրանոցը։

Օկտյաբրսկայա փողոց, թիվ 1 հասցեով է գտնվում «Մետալուրգ» մարզադաշտը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Октябрьская улица в Красном Сулине
*Подробная карта Октябрьская улица, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты 

## Արտաքին հղումներ
*Октябрьская улица на карте Красного Сулина

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Մեծ Բուդդա

**Տյանտյան Բուդդա**, հայտնի է նաև Մեծ Բուդդա (չին.՝ 天壇大佛), Բուդդայի բրոնզե մեծ արձան, տեղադրված է Հոնկոնգում՝ Լանտաու կղզում։ Մոտ է Պո Լին վանքին։ Խորհրդանշում է մարդու և բնության հարաբերության ներդաշնակությունը։ Բուդդիզմի կարևոր կենտրոն է Հոնկոնգում, ինչպես նաև՝ հայտնի զբոսաշրջային կենտրոն։

## Նկարագրություն
Արձանի բարձրությունը 34 մետր է (112 ֆունտ), կշիռը՝ 250 տոննա, ինչն էլ «Մեծ Բուդդային» դարձրել է ամենաբարձր բրոնզե Բուդդայի արձանը մինչև 2007 թվականը (ամենաբարձրը գտնվում է Թայվանի Գոասյուն քաղաքում)։ Որպեսզի զբոսաշրջիկները հասնեն արձանին, պետք է բարձրանան 268 աստիճան, չնայած Բուդդայի արձանի մոտ գնացող մեքենայի ոլորապտույտ ճանապարհ կա։ Արձանը դեպի հյուսիս է նայում, ինչը յուրահատուկ է, քանի որ Բուդդայի բոլոր արձանները դեպի հարավ են նայում։

Արձանի շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1990 թվականին և ավարտվել 1993 թվականի դեկտեմբերի 29-ին։ Բացման արարողությանը հրավիրվել էին վանականներ աշխարհի տարբեր կողմերից։

## Այցելություններ
Պո Լինի վանքը և Բուդդայի արձանը այցելուների համար բաց են տեղական ժամանակով 10:00-17:45։ Մուտքն անվճար է, սակայն «Բուդդայի» ներս մտնելու համար պետք է վճարել։ Այցելուները կարող են տեսնել նաև մոտակայքում գտնվեղ վանքը, որը հայտնի է «Բուդդայի արքայությունը հարավում» անվանումով։ Այն համարվում է Հոնկոնգի խոշոր և հայտնի կառույցներից մեկը։ Վանքը հիմնադրել են Զենի 3 վարպետներ՝ 1920 թվականին։ Զբոսաշրջիկները հաճախ իրենց ժամանակն անց են կացնում մոտակայքում գտնվող թեյի այգում։ Ոչ հեռվում վեր բարձրացող Լանտաոյի գագաթը երրորդ ամենաբարձր գագաթն է Հոնկոնգում(934մ)։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Tian Tan Buddha.jpg
Պատկեր:Tain Tan Buddha NP.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ
Կատեգորիա:1993 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բուդդայի արձաններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգի մշակույթ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Լիա վան Լիր

**Լիա վան Լիր** (, ), արվեստի վերաբերյալ ֆիլմերի ծրագրման և ֆիլմերի արխիվացման առաջամարտիկներից Իսրայելում։ Հայֆա և Երուսաղեմ ֆիլմոտեկաների, Իսրայելի կինոարխիվի և Երուսաղեմի կինոփառատոնի հիմնադիրն է։

## Կենսագրություն
Լիա Գրինբերգը ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 8-ին, Բեսարաբիայի Բալթի քաղաքում (այն ժամանակ եղել է Ռումինիայի կազմում, այժմ Մոլդովայի կազմում է)։ Նրա հայրը` Սիմոն Գրինբերգը, հացահատիկ արտահանող էր, իսկ մայրը` Օլգան, Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպության կամավոր էր։ Նա ավագ դպրոց է հաճախել և ամառներն անցկացրել է Կարպատյան լեռներում։ 1940 թվականին ծնողներն ուղարկել են նրան Պաղեստին` այցելելու իր քրոջը` Բրուրիային, որն ատամնաբույժ էր և 1936 թվականին տեղափոխվել էր ապրելու Թել Ավիվում։ Դրանից հետո Լիան այլևս երբք չի տեսել իր ծնոնղներին։

1941 թվականին գերմանացիները սպանել են նրա հորն ու հրեական համայնքի այլ առաջնորդների։ Նրա մայրն ու տատիկը աքսորվել են Մերձդնեստր և մահացել են համակենտրոնացման ճամբարում։ Լիան 1943 թվականին տեղափոխվել է Երուսաղեմ` սովորելու Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։ 1952 թվականին նա ամուսնացել է հոլանդացի ինժեներ, օդաչու, դրամատուրգ և ռեժիսոր Վիմ Վան Լիրի հետ և հաստատվել է Հայֆաում։ Նրանց 1955 թվականին հիմնել են երկրի առաջին ֆիլմի ակումբը։

«Այն ժամանակ որևէ հեռուստատեսություն չկար... և մենք 16 մմ-անոց լուսարձակ ունեինք, որը մեզ նվիրել էր ամուսնուս հայրը։ Ամեն ուրբաթ մենք մեր ընկերների հետ հավաքվում էինք ֆիլմեր դիտելու։ Մեր տունն ամենահայտնին էր դարձել Հայֆայում», պատմել է նա։ Այս ֆիլմի ակումբը հետագայում դարձել է Հայֆա ֆիլմոտեկան։ Վան Լիրերի ֆիլմերի անձնական հավաքածուն դարձել է 1960 թվականին ստեղծված Իսրայելի կինոարխիվի հիմքը։

1973 թվականին բրազիլացի բիզնեսմեն Ջորջ Օստրովսկին, ով երազում էր ֆիլմոտեկա ստեղծել Իսրայելում, առաջարկել է վան Լիրերին և Թեդի Կոլեկին միանալ իր երազանքին։ Օստրովսկին նվիրաբերել է անհրաժեշտ միջոցները` Երուսաղեմի կինոկենտրոնը կառուցելու համար։ Թեդի Կոլեկն ու Երուսաղեմի հիմնադրամը միջոցներ են հայթայթել Հոլիվուդի իրենց ընկերներից և ամբողջ աշխարհից։ Երուսաղեմի ֆիլմոտեկան բացվել է 1981 թվականին, և Լիա վան Լիրը դարձել է դրա առաջին տնօրենը։ 1991 թվականին իր ամուսնու մահից հետո նա ավագ դպրոցի ուսանողների համար սահմանել է Վիմ վան Լիր մրցանակը` երիտասարդ ֆիլմարտադրողներին քաջալերելու համար։ Մրցանակաբաշխության առաջին տարում ներկայացվել է 8 ֆիլմ, իսկ 2008 թվականին ներկայացված է եղել 90 ֆիլմ։

1995 թվականին նա ղեկավարել է Բեռլինի 45-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի կազմը։

## Պարգևներ
2004 թվականին Լիա վան Լիրը պարգևատրվել է Իսրայելի մրցանակով` իր ձեռքբերումների և Իսրայել պետության և հասարակության կյանքում ունեցած նշանակալի ներդրման համար։ Իր կամավորական աշխատանքի համար նա մրցանակ է ստացել Իսրայելի նախագահ Խայիմ Հերցոգից։

## Մահ
Լիա վան Լիրը մահացել է 2015 թվականի մարտի 13-ին, 90 տարեկան հասակում, անհայտ պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի կինոգործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Ապակեփաթեթ

մինի
**Ապակեփաթեթ,** որը հայտնի է նաև որպես **ապակեկապոց։** Կախված պատուհանների կառուցվածքից՝ ապակեփաթեթները կարող են ունենալ տարբեր քանակի խցիկներ և լիցքավորված լինել ոչ միայն օդով, այլև՝ առավել ցածր ջերմափոխանցելիություն ունեցող իներտ գազով:

Ապակեփաթեթները բաղկացած են տարբեր հաստության անգույն և գունավոր ապակիներից՝ 3-10 մմ։ Ապակեփաթեթները լինում են տարբեր տեսակի, օրինակ՝  կոփած ապակիներով, որի դեպքում մեծ է անվտանգությունը։

## Կառուցվածք
մինի|Ապակեփաթեթ
Կախված պատուհանների կառուցվածքից՝ ապակեփաթեթները կարող են ունենալ տարբեր քանակի խցիկներ և լիցքավորված լինել ոչ միայն օդով, այլև՝ առավել ցածր ջերմափոխանցելիություն ունեցող իներտ գազով։

Ապակեփաթեթը պատուհանի հերմետիկ բաղադրիչ մասն է՝ բաղկացած երկու և ավելի ապակիներից, որոնք բաժանված են բաժանարար շրջանակով։ Ապակեփաթեթները պատասխանատու են պատուհանի ջերմափոխանակման բարելավման համար:

Ապակեփաթեթի կարևոր առավելություններից է նաև հերմետիկությունը, ինչը բացառում է դրա մեջ փոշու կամ խոնավության ներթափանցումը։ Հերմետիկությունը պայմանավորված է ապակեփաթեթում առաջնային և  երկրորդային հերմետիկ շերտերի առկայությամբ։

Կախված պատուհանների կառուցվածքից՝ ապակեփաթեթները կարող են ունենալ տարբեր քանակի խցիկներ և լիցքավորված լինել ոչ միայն օդով, այլև՝ առավել ցածր ջերմափոխանցելիություն ունեցող իներտ գազով։

## Տեսակներ
մինի|Բաժանարար շրջանակ
Ապակեփաթեթները տարբերվում են ըստ արտադրության՝

* Ստանդարտ տեխնոլոգիայով արտադրման՝ բաղկացած երկու և ավելի ապակիներից, որոնք բաժանված են մետաղական կամ պլաստիկ բաժանարար շրջանակով։ Հերմետիկությունը պայմանավորված է ապակեփաթեթում առաջնային և  երկրորդային հերմետիկ շերտերի առկայությամբ։
* «Տաք եզր» կոչվող՝ տարածական (բաժանարար) շրջանակ, տեխնոլոգիայով արտադրման, որը նոր է և խոստումնալից։ Այն տարբերվում է ստանդարտից նրանով, որ բազմաքայլ ապակեփաթեթի պատրաստման փոխարեն այստեղ կիրառվում է ընդամենը երկու քայլ՝ «տաք եզր»-ի տեղադրում և սեղմում (պրես), որը խնայում է գումար և ժամանակ։ Ապակեփաթեթը ստացվում է ավելի ջերմախնայող, քան ստանդարտ մեթոդով արտադրվածը։

Համաձայն ԳՕՍՏ 24866-ի ապակեփաթեթները կարելի է դասակարգել՝

* ըստ խցիկների քանակի
* ըստ լայնության՝ ապակեփաթեթի լայնություն։ Հանդիպում են հետևյալ լայնությունների՝  14, 16, 18, 20, 22, 24, 28, 32, 36, 40, 42, 44 մմ և այլն
* ըստ ապակու կիրառման տեսակի՝ սովորական, էներգախնայող, ձայնամեկուսիչ, արևապաշտպան, հարվածադիմացկուն, կիսաթափանց և այլն։

## Արտադրողներ
Ապակեփաթեթների արտադրությամբ են զբաղվում հիմնականում այն ընկերությունները, որոնք զբաղվում են ապակու և պատուհանների արտադրությամբ։ Հայաստանյան նման խոշոր ընկերություններից են՝ «Ստեկո» ՍՊԸ-ն, «ՊՐՈՖ ԱԼ» ՍՊԸ-ն, «Գապէքս» ՍՊԸ-ն և այլն։

Իհարկե կան այնպիս ընկերություններ, որոնք մասնավորապես զբաղվում են միայն ապակեփաթեթի արտադրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապակե կոնստրուկցիաներ
Կատեգորիա:Արտադրություն
Կատեգորիա:Ջերմամեկուսիչ նյութեր
Շալի

**Շալի** (), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Չեչնիայի Հանրապետությունում։ Շալիի շրջանի և *Շալիի քաղաքային բնակավայր* մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
250px|մինի|ձախից|Ռ․ Կադիրովի անվան մզկիթը
Քաղաքը տեղակայված է Շալիի շրջանի կենտրոնական հատվածում՝ Լեսիստի լեռնազանգվածի ստորոտում՝ նախալեռնային Չեչենական հարթավայրում և տարածվում է Բասս գետի երկու ափերին։ Գտնվում է Արգուն երկաթուղային կայարանից 18 կմ դեպի հարավ և Գրոզնի քաղաքից 36 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Մարզային ավտոճանապարհների հանգույց է։

Քաղաքի տարածքի մակերեսը կազմում է 27,02 կմ² (2009 թվականի տվյալներով)։

Գերակշռում է բարեխառն-մայրցամաքային կլիման։ Միջին տարեկան տեղումները կազմում են շուրջ 450 մմ։

## Պատմություն
19-րդ դարի կեսերին Շալին եղել է Մեծ Չեչնիայի ամենամեծ աուլներից մեկը։ Իր ռազմավարական դիրքի շնորհիվ այն Կովկասյան պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես հավաքակետ Շամիլի զորքերի համար, որ ուղղվում էին հարձակման ցարական զորքերի վրա։

1944 թվականին՝ չեչենների ու ինգուշների բռնի արտաքսումից և Չեչեա-ինգուշական ԻԽՍՀ-ի լուծարումից հետո, գյուղը վերանվանվել է Մեժդուրեչիե ()։

Չեչեա-ինգուշական ԻԽՍՀ-ի վերականգնումից հետո՝ 1958 թվականին, բնակավայրին վերադարձվել է իր նախկին անունը՝ Շալի։

1990 թվականին բնակավայրին շնորհվել է քաղաքի կարգավիճակ։

1994-1996 թվականների ռազմական գործողությունները մեծ վնաս են հասցրել քաղաքին։ Դրանց արդյունքում սպանվել են հարյուրավոր մարդիկ, ինչպես նաև ավերվել են տներ, տուժել են արդյունաբերությունը, տրանսպորտը, կապը, մեքենաշինական համալիրը։

2000 թվականից քաղաքն ակտիվորեն զարգանում է։ Կառուցվում են նոր տներ, սոցիալ-մշակութային և մարզական կառույցներ։

## Բնակչություն

; Ազգային կազմ
Քաղաքի բնակչության ազգային կազմը, ըստ 2010 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալների․

## Տրանսպորտ
Գործում են քաղաքային ավտոբուսի վեց երթուղիներ, որ սպասարկում է Չեչավտոտրանս պետական հիմնարկությունը։

Քաղաքի ավտոկայանից պարբերաբար ավտոբուսներ են մեկնում Գրոզնի, Գուդերմես, Արգուն, Ուրուս Մարտան, Խասավյուրտ և Մախաչկալա։

## Արվեստում
Չեչենական երկրորդ պատերազմի ընթացքում Շալիում տեղի ունեցած իրադարձություններին է նվիրված Գերման Սադուլաևի «Շալիի ռեյդ» () վեպը։

## Քույր-քաղաքներ
*  – Դիգորա (Հյուսիսային Օսիա)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումեր
* В Чечне прошло торжественное открытие реконструированного города Шали // РИА Новости, 11 мая 2018

Կատեգորիա:Չեչնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Պատրիկ Շվարցենեգեր

**Պատրիկ Շվարցենեգեր** (, ), ամերիկացի դերասան, ֆոտոմոդել և ձեռնարկատեր։

Առնոլդ Շվարցենեգերի և Մարիա Շրայվերի որդին։

## Կենսագրություն
Պատրիկ Շվարցենեգերը ծնվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Լոս Անջելեսում, աշխարհահռչակ դերասան և բոդիբիլդեր, հետագայում Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերի և լրագրող, հրապարակախոս Մարիա Շրայվերի ընտանիքում։ Պատրիկն ունի երկու ավագ քույր՝ Քեթրինը (1989) և Քրիստինա Մարիա Ավրելիան (1991), կրտսեր եղբայր` Քրիստոֆեր Սարժենտ (1997) և արյունակից եղբայր Ժոզեֆ Բաեն (1997)։

Առնոլդ Շվարցենեգերը խիստ էր դաստիարակում երեխաներին, բայց Կալիֆոռնիայի նահանգապետի քաղաքական կարիերան սկսելուց հետո սկսում է ավելի քիչ ժամանակ տրամադրել նրանց։ Տնային աշխատակցուհու հետ սիրային կապի մասին հոր խոստովանությունից և դրան հետևող ծնողների բաժանումից հետո հնարավոր է, որ Պատրիկը փոխել է ազգանունը՝ վերցնելով մոր ազգանունը, բայց դա պաշտոնապես հաստատված չէ։ Բայց իր Թվիթթերյան էջում նա Պատրիկ Շվարցենեգեր անունը փոխել է Պատրիկ Շրավեր անվանբ։

2012 թվականին ավարտել է Բրենտվուդի դպրոցը։ Նույն թվականի աշնանը ուսումը շարունակել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում
։

## Անձնական կյանքը
2012 թվականին, Ամերիկայի անկախության օրը միասին անցկացնելուց հետո, Պատրիկին էին վերագրում Թեյլոր Սվիֆթի հետ սիրավեպը, բայց շուտով պարզվում է, որ դա եղել է ոչ թե նա, այլ նրա եղբայրը։

2014 թվականին սկսում է հանդիպել երգչուհի Մայլի Սայրուսի հետ։ 2015 թվականի ապրիլին Պատրիկը և Մայլին բաժանվել են։

## Կարիերա
15 տարեկանում Պատրիկը ծնողների աջակցությամբ ստեղծել է իր *Project360*  ընկերությունը, որը զբաղվում է տղամարդու հագուստի արտադրությամբ*։* Շվարցենեգերը պայմանագիր ունի նաև  L.A. Models մոդելային գործակալության հետ։

2011 թվականի ամռանը Պատրիկը որպես մոդել է հանդես եկել՝ դառնալով Hudson Jeans ապրանքանիշի դեմքը։ Պատրիկի պատկերով ջինսեր գովազդող գովազդային տախտակները հայտնվում են Սանսեթ ծառուղում և Լոս Անջելեսի այլ վայրերում և արժանանում տեղի բնակչության հավանությանը։

Պատրիկ Շվարցենեգերի առաջին կարևոր դերը ֆիլմում դարձել է «Համադասարանցիները 2» ֆիլմում ունեցած դերը։

2013 թվականին նկարահանվել է Արիանա Գրանդեյի և Big Sean *Right there* տեսահոլովակում։

2018 թվականին Շվարցենեգերը Բելա Թորնի հետ միասին խաղացել է «Կեսգիշերային արև» ռոմանտիկ դրամայի գլխավոր դերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 18 ծնունդներ
Կրոնշտադտի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Կրոնշտադտի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է «Զինվորական փառքի քաղաք» Կրոնշտադտի անունով։ Սկիզբ է առնում Մագնիտոգորսկի փողոցից և ավարտվում Կունդրյուչյա գետի մոտ։ Երկարությունը 1000 մետր է։

## Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կրոնշտադտի փողոցը սկսվում է Մագնիտոգորսկի փողոցից, հատում է Կրուպսկայայի, Ռոզա Լյուքսեմբուրգի, Լիբկնեխտի փողոցները և, ընթանալով Կունդրյուչյա գետին գրեթե զուգահեռ, ավարտվում նրա ափին։ Փողոցի երկարությունը 1000 մետր է։

Օկտյաբրսկայա փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346359։

Փողոցն անվանվել է Ռուսաստանի նավահանգստային քաղաքներից մեկի՝ Կրոնշտադտի պատվին, որը գտնվում է Ֆիննական ծոցում՝ Կոտլին կղզու և հարակից փոքր կղզիների վրա։ 1990 թվականին քաղաքի պատմական կենտրոնն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային ժառանգության» ցուցակում, որպես Սանկտ Պետերբուրգի պատմական կենտրոնի և շրջակա հուշարձանների մաս։ 2009 թվականին Կրոնշտադտն արժանացել է «Զինվորական փառքի քաղաք» կոչմանը։

Կրոնշտադտի փողոցի սկզբնամասում (թիվ 5) ժամանակին եղել է Անդրեաս առաքյալ եկեղեցին։ Այն կառուցվել է 1872 թվականին Անդրեյ Սուլինի ծոռան՝ Վերա Անդրեևնա Յուդինայի միջոցներով, որը Սուլինների տոհմական տունը զոհաբերել էր Սուլինովսկու գյուղացիական համայնքին՝ այնտեղ սուրբ Անդրեաս առաքյալի անվան եկեղեցի կառուցելու համար։ Եկեղեցին ունեցել է երեք կողմնասեղան։ Գլխավորը նվիրված էր սուրբ Անդրեաս առաքյալին, հարավայինը, որը կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն սուրբ Պանտելեիմոնի է, իսկ հյուսիսայինը, որը նույնպես կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն Սուրբ Աստվածածնի գովաբանության։

1963 թվականի օգոստոսի 4-ին տաճարը փակվել է և ծիսակատարություններ այնտեղ այլևս չեն անցկացվել, եկեղեցական սպասքն ու սրբապատկերները տեղափոխել են Կազաչի գյուղի Սուրբ Աստվածածնի տաճար։ 1966 թվականին եկեղեցում հրդեհ է բռնկվել, որից էլ այն քանդվել է։

## Աղբյուրներ
*Кронштадтская улица в Красном Сулине
*Подробная карта Кронштадтская улица, город Красный Сулин со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты 

## Գրականություն
* Кудрявцев В. Андреевская церковь при поселке Сулиновском //Кудрявцев В. Сулинская земля: страницы истории. – Ростов-н/Д, 1999. – с. 134-142
* Сулинский краевед: Историко-культурный ежегодник. Вып. 1. – Красный Сулин, 1996. – с. 11 Мякинченко В. Истоки //Криница. – 2003. – 18 сент.

## Արտաքին հղումներ
* Красный Сулин. Церковь Андрея Первозванного
*г. Красный Сулин, улица Кронштадтская 

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Զեյբեքներ

thumb|Զեյբեքներ
**Զեյբեքներ** (), թյուրք պարտիզաններ, որոնք առաջին անգամ հիշատակվել են 1075 թվականին, հանրագիտարանագետ (էնցիկլոպեդիստ) Մահմուդ ալ Քաշգարիի կողմից, «Դիվանի լուգաթ աթ թյուրք» («Թյուրքական բարբառների բառարան») աշխատության մեջ։ Զեյբեքները հիմնականում կազմված են եղել իսլամացված հույներից։

Ավելի ուշ, այդ անունով հանդես են եկել ազգային ոստիկանության և պարտիզանների ջոկատները, որոնք գործում էին 17-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարը Օսմանյան կայսրության Էգեյան ծովի մերձափնյա շրջաններում։ Որոշ հեղինակներ նշում են, որ զեյբեքներն առաջացել են յուրյուքներից։

Ընդհուպ մինչև Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրումը, զեյբեքների մեծ քանակություն գրանցվել է Արևմտյան Անատոլիայում, Զմյուռնիա (ներկայումս՝ Իզմիր) քաղաքից ոչ շատ հեռու։ Նրանք հանդես էին գալիս որպես խոշոր կալվածատերերից, ավազակներից և հարկահավաքներից հասարակ ժողովրդի պաշտպաններ։ Զեյբեքների ջոկատի առաջնորդը կոչվել է **էֆե**։ Նրա մարտիկները հայտնի էին զեյբեքներ կամ քըզաններ։ Քըզաններ սովորաբար կոչում էին նորեկ կամ անփորձ զեյբեքներին, որոնք նոր էին համալրել նրանց շարքերը։ Ընդհանուր առմամբ, ջոկատի կազմում բոլորն ունեին հավասար իրավունքներ և հարաբերություններ։ Որոշումները կայացվում էին ժողովրդավարական ճանապարհով և էֆեի կողմից հաստատվելուց հետո, ստանում էին պարտադիր բնույթ։ Զեյբեքները օգտագործել են հատուկ ծիսակատարություններ, օրինակ, քըզանին զեյբեքի կոչմանն արժանացնելու արարողությունը նման էր աքիլերի եղբայրության ծեսերից մեկին։

Զեյբեքներն ունեցել են հատուկ պար, որի ժամանակ պարողները վերարտադրել են ճուռակների կերպարներ։ Զեյբեքների արիության մասին ռոմանտիկ երգերը նախկինի նման բավականին հայտնի են թուրքական ազգային երաժշտության մեջ։ Յաթաղանը եղել է նրանց հիմնական զենքը, սակայն մեծ մասը կիրառել է նաև հրազենային զենքեր։

Զեյբեքները կռվել են հունական բանակի դեմ, երբ վերջիններս 1919-1922 թվականների հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ մտել են Արևմտյան Անատոլիայի տարածքներ։ Նրանց պարտիզանական գործողություննեը հնարավորություն են տվել քեմալականներին՝ ձևավորելու թուրքական կանոնավոր բանակը։ Թուրքիայի ազգային բանակի ստեղծումից հետո, զեյբեքների մեծ մասը մտել է դրանց կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Gary Leiser. The Encyclopaedia of Islam. New Edition / Zeybek. Том 11. Brill, Leiden. Стр. 493—494.
* Onur Akdogu. Bir Başkaldırı Öyküsü Zeybekler, Cilt 1 — 3 Tarihi — Ezgileri — Dansları. İzmir, Turkey, 2004 
* Views of the «outlaw concept» in comparative perspective: «The American West» and the «Zeybeks» in the Turk lands , H.B. Paksoy.

Կատեգորիա:Զեյբեքներ
Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հույն-թուրքական պատերազմ (1919-1922)
Կատեգորիա:Օսմանյան տիտղոսներ
Կիտրոնաթիթեռ կլեոպատրա

**Կիտրոնաթիթեռ կլեոպատրա** (), սպիտակաթիթեռների (*Pieridae*) ընտանիքի մեջ մտնող *[[Gonepteryx]]* ցեղի ցերեկային թիթեռ։ Տեսակը նկարագրված է շվեդ բնախույզ Կարլ Լիննեյի կողմից 1767 թվականին, իր տեսակային անվանումը ստացել է ի պատիվ եգիպտական թագուհի Կլեոպատրայի։

250px|մինի|աջից|Էգ, թևերի ստորին կողմ

## Նկարագրություն
Թևերի բացվածքը 50—70 մմ։ Արուի թևերի հիմնական ֆոնը արևային դեղին է։ Արուների առջևի թևերի վերին մասում կան նարնջագույն մեծ հատվածներ։ Առջևի թևերի գագաթը ձգված է սուր ատամնավոր ձևով, հետևի թևերի վրա ջղերը ևս ատամնավոր են՝ *Cu1*: Թևերի առջևի և արտաքին ծայրերում գտնվում են մուգ կետեր։ Կենտրոնական հատվածի վերին մասում գտնվող պուտերը վառ նարնջագույն են, հետին թևերի վրա դրանք ավելի մեծ չափսերի են։ Սեռային դիմորֆիզմը արտահայտվում է էգերի մոտ հիմնական ֆոնի ավելի բաց գունավորմամբ, որը հանդիսանում է սպիտակաթիթեռ, և նրանց մոտ հետին թևերի վրա նարնջագույն բծավորության բացակայությամբ։

## Արեալ
Այս տեսակի արեալը տեղակայված է Պալեարկտիկայի հարավ-արևելքում՝ Հարավային Եվրոպայում, Աֆրիկայի հյուսիսում և Մերձավոր Արևելքում։

Եվրոպայի տարածքում արեալը՝ Ալբանիա, Բուլղարիա, Հունաստան, Իսպանիա, Իտալիա,  Կորսիկա, Կրետե, Մալթա, Պորտուգալիա, Սարդինիա, Սիցիլիա, Թուրքիա՝ եվրոպական մաս, Ֆրանսիա։

Ժ. Ռոբերը ռուսական Հեռավոր Արևելքի (Վլադիվոստոկ) համար Ա.Զեյցի աշխատանքում մի արուի համար սխալմամբ մատնանշել է այս տեսակը։ Այս  նմուշի համար բնութագրվել էր *G. cleopatra orientalis Röber in Seitz*, 1907 ենթատեսակը (այժմ՝ անընդունելի)։ Ինչպես գտնում են որոշ հեղինակներ, տեղի է ունեցել պիտակների շփոթմունք։ Բայց չի բացառվում, որ այս արուն իրոք սերում է Վլադիվոստոկից և հանդիսանում է մեծ կիտրոնաթիթեռ։ Նմանատիպ առջևի թևերի վերին մասում մեծ նարնջագույն հատվածներով ձևերը, որոնք իրոք շատ նման են կլեոպատրա կիտրոնաթիթեռի նկարին, հայտնի են Հարավային Եվրոպայում՝ Գերմանիայում, կիտրոնաթիթեռի մոտ տեսակի՝ *ab. progressiva Geest*:

## Կենսաբանություն
240px|мини|слева|Էգի հարսնյակ

Հանդիպում են հազվադեպ անտառներում, անտառային կածաններում։ Մեկ տարվա ընթացքում զարգանում է մեկ սերնդով։ Հարավային Իսպանիայում տալիս է երկու սերունդ մեկ տարվա ընթացքում։ Թռիչքի ժամանակը՝ մայիսից օգոստոս։ Այնուհետև երկու սեռի թիթեռներն էլ ձմեռում են, և նրանց թռիչքը շարունակվում է գարնանը։

Էգը բեղմնավորումից հետո ձվադրում է թրթուրները կերային բույսերի բողբոջների, երիտասարդ ընձյուղների և ճյուղերի վրա։ Երիտասարդ թրթուրները սկզբնական շրջանում քերում են տերևները, իսկ ավելի ուշ՝ կրծում։ Թրթուրների սննդային բույսը՝ *Rhamnus alaternus* հարսնյակը բաց կանաչ գույնի է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bernard d'Abrera, *Butterflies of the Holarctic Region, Part I*, Hill House, Victoria 1990, S.98
* Tom Tolman/Richard Lewington, *Collins Butterfly Guide*, HarperCollins, London, 2008

Կատեգորիա:Ճերմակաթիթեռներ
Չիխորի ճակատամարտ

**Չխորի ճակատամարտ** (), Վրաստանի քաղաքացիական պատերազմի շրջանակներում Իմերեթի և Վրաց թագավորությունների միջև բռնկված ունեցած ճակատամարտ, որն անմիջականորեն նպաստում է գործող կենտրոնական իշխանության թուլացմանն ու անկմանը։

Ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1463 թվականի օգոստոսին՝ Իմերեթի Արգվիթ երկրամասում, Չիխորի ամրոցի շրջակայքում։ Միմյանց հետ առճակատվում էին Իմերեթի արքա Բագրատ VI-ի և Վրաց թագավոր Գիորգի VIII-ի ռազմական ուժերը։ Պատերազմող կողմերից առաջինի պաշտպանությամբ հանդես էին գալիս նաև Վրաստանի ավատատիրական մասնատվածության արդյունքում ձևավորված Մեգրելիայի, Գուրիայի, Աբխազիայի և Սվանեթի իշխանությունները։

## Ճակատամարտ

15-րդ դարում Վրաց թագավորությունը խիստ թուլանում է, մեծապես՝ երկրի սահմաններն ասպատակող թյուրքական քոչվոր ցեղերի դեմ մղվող շարունակական պատերազմների հետևանքով։ Վախթանգ IV-ի կառավարման տարիներին թուրքմենները` Շահ Ջահանի գլխավորությամբ երրորդ անգամ ներխուժեցին Վրաստանի տարածք։ Վճռական ճակատամարտը տեղի է ունենում Ախալցխայում, սակայն թուրքմեններին չի հաջողվում նվաճել Վրաստանը։ 1446 թվականին արքան մահանում է և գահընկեց լինում։

Նրա մահվանից հետո երկրում սկսվում է քաոսային վիճակ, քանի որ արտաքին թշնամու սպառնալիքի ներքո երկրում բռնկվում է երկպառակտչություն։ Կենտրոնական իշխանության դեմ պայքարի գլխավոր գործիչը Իմերեթի արքա Բագրատն էր, ով նպատակ ուներ գերիշխող դիրք զբաղեցնել ամբողջ Վրաստանում։

Վախթանգին հաջորդում է իր որդին՝ Գիորգին, ով ցանկանում էր շուտափույթ կերպով ստեղծել կենտրոնացված վրացական պետություն։ Շուտով այս նպատակի իրականացման ճանապարհին հակասություններ են ստեղծվում Իմերեթի արքա Բագրատի հետ, որն էլ վերածվում է քաղաքացիական պատերազմի։ 1463 թվականին Իմերեթի մարզի Արգվեթ երկրամասում՝ Չիխորի ամրոցի շրջակայքում, իմերեթական բանակը՝ դաշնակիցների զինակցությամբ, ջախջախում է Գիորգիի կայազորներին։

Այսպիսով, նման պարտությունը էլ ավելի է խարխլում թշնամիների հարձակումներից հյուծված թագավորության դիրքերը և ի վերջո որոշ ժամանակ անց հանգեցնում վերջինիս անկմանը։ Հակամարտության ավարտին կողմերի միջև կնքվում է համաձայնագիր, որով Գիորգին ճանաչում էր Իմերեթի թագավորության, ինչպես նաև Մեգրելիայի, Գուրիայի, Աբխազիայի և Սվանեթի անկախ իշխանությունների սուվերենիտետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Վրաց թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:1463 Եվրոպայում
Կատեգորիա:1463 Ասիայում
Թեդ Հյուզ

**Թեդ Հյուզ** (, իսկական անունը՝ Էդվարդ Ջեյմս Հյուզ, , ), անգլիացի բանաստեղծ և մանկագիր։ Քննադատները սովորաբար գնահատում են նրան որպես իր սերնդի լավագույն բանաստեղծներից մեկը։ 1984 թվականից մինչև մահը Հյուզը եղել է բրիտանացի բանաստեղծ-դափնեկիր։

1956-1962 թվականներին Հյուզը ամուսնացած է եղել ամերիկացի բանաստեղծուհի Սիլվիա Փլաթի հետ։ Փլաթի ինքնասպանությունից հետո Հյուզի դերն իրենց հարաբերություններում քննադատաբար է գնահատվել որոշ ֆեմինիստուհիների և հատկապես Փլաթի ստեղծագործության ամերիկացի ընթերցողների կողմից։ Ինքնասպանության պատճառներից մեկը համարվում է Հյուզի սիրավեպը Ասյա Վևիլի՝ բրիտանացի մեկ այլ բանաստեղծի՝ Դեվիդ Վևիլի կնոջ և ներշնչանքի աղբյուրի հետ։ Երբ իր սիրուհի Ասյա Վևիլն էլ ինքնասպան եղավ (նույն ձևով, ինչ Փլաթը՝ ընդ որում սպանելով նաև իր դստերը՝ Շուրային) սկսվեցին զրպարտություններ այն մասին, որ Հյուզը հակված էր բռնության։ Հյուզը երբեք հրապարակայնորեն չէր պատասխանում մեղադրանքներին, բայց նրա վերջին բանաստեղծական գործը՝ *«Birthday Letters»*-ը (1998), քննում էր իր և Փլաթի հարաբերությունները։ Եթե մի կողմից այդ ստեղծագործությունը որոշակիորեն բացահայտում էր Հյուզին լավ լույսի ներքո, ապա մյուս կողմից շատերին այն թվում էր մեղքից հրաժարվելու անհաջող փորձ։

2008 թվականին The Times թերթը Հյուզին դրել է 4-րդ տեղում՝ «հետպատերազմյան դարաշրջանի 50 լավագույն բրիտանական գրողների շարքում»։ 2010 թվականի մարտի 22-ին հայտարարվել է, որ 2011 թվականին պոետը կանմահացվի Վեսթմինսթերյան աբբայության բանաստեղծների անկյունում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 17-ին Մայթոլմրոյդում՝ Վիլյամ Հենրի Հյուզի և Էդիթ Հյուզի ընտանիքում։ Թեդն ուներ ավագ եղբայր՝ Ջերալդը և քույր՝ Օլվինը։ Ինքը՝ Հյուզը, ասում էր. «Իմ առաջին 6 տարիները ձևավորեցին ամեն ինչ»։

Երբ Հյուզը 7 տարեկան էր, նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Մեկսբորո՝ Հարավային Յորկշիր։ Նա սովորել է Մեկսբորոյի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ նրա ուսուցիչները խրախուսում էին գրելու ձգտումը։

1954 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Փեմբրուք քոլեջը։ 1959 թվականին Քեմբրիջում ստացել է հումանիտար գիտությունների մագիստրոսի աստիճան։ Հյուզի բանաստեղծական առաջին գիրքը՝ «Ճուռակն անձրևի տակ»-ը (, 1957)՝ խանդավառությամբ ընդունված քննադատների կողմից, որպես գրական մուտք 1957 թվականին Նյու Յորքում արժանացել է մրցանակի։ Ժողովածուն ներառում է Հյուզի լավագույն բանաստեղծությունները, այդ թվում՝ «Միտք-Աղվես»-ը ():

## Կարծիքներ և քննադատություն

## Ռուսերեն հրատարակություններ
* Железный человек / Пер. с английского М. Галиной. — М: Карьера Пресс, 2015:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Մարինա Մարգիևա

**Մարինա Սոսլանովնա Մարգիևա** (), մոլդովացի մուրճ նետող։ 2008 և 2012 թվականների Աշխարհի առաջնության և Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն և կարիերա
Մարինա Սոսլանովնա Մարգիևան ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 28-ին Վլադիկավկազում, Հյուսիսային Օսիա, ԽՍՀՄ, սակայն տարածաշրջանում իրավիճակի վատթարացումից հետո ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոլդովա։ Մարգիևային սպորտ է բերել նրա հայրը, Սոսլանը, որը այժմ համարվում է նրա անձնական մարզիչը։ Մոլդովացին համարվում է իր երկրի էքս ռեկորդակիր։

### Որակազրկում
Լոնդոնի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Մարգիևայի և սկավառակաձիգ Նատալյա Արտիկի արյան մեջ հայտնաբերվել է ստանոզոլոլ արգելված դեղամիջոցը։ Սպորտսմենները հեռացվել էին առաջնություններից։ Առաջնությունների ավարտից հետո Մարգիևան հայտարարել է, որ արգելված դեղամիջոց չի օգտագործել և պատրաստ է վիճարկել իր որակազրկումը։

## Ընտանիք
Հայր՝ Սլամոն, այժմ համարվում է Մարգիևայի մարզիչը։
Քույր՝ Զալինա Մարգիևա (ծնվ. 1988), մուրճ նետող։
Եղբայր՝ Սերգեյ Մարգիև (ծնվ. 1992), մուրճ նետող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Էջը moldova.sports.md կայքում
* Մարգիևաների ընտանիքում օլիմպիադայի երեք մասնակից է
* Հարցազրույց Զալինա և Մարինա Մարգիևաների հետ 

Կատեգորիա:Մոլդովացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Աշխարհի առաջնությունների մարզիկներ
Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հուշահամալիր (Սոֆիա)

**Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հուշահամալիր Բուլղարիայում** (), ազգային հուշարձան Սոֆիայում, Բուլղարիայի հրապարակում։ Այն իրենից ներկայացնում է շինությունների համալիր (հուշապատ, հիշատակի խաչ և մատուռ)։ Կառուցվել է 1997-1999 թվականներին։

մինի|ձախից|Հուշահամալիրի տեսքը հեռվից

## Նկարագրություն
Հուշարձանը նվիրված է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության բոլոր  զոհերի հիշատակին նրա ստեղծման պահից, 1919 թվականից մինչև 1989 թվականը, Տոդոր Ժիվկովի հեռացումը իշխանությունից։ Կոմունիզմի զոհերի թվին են դասվում, տեռորիստական ակտերի զոհերը (1925 թվականի ապրիլի 16 և այլն), աշխատանքային ճամբարների բանտարկյալները, բռնի տեղահանված անձինք։

Հուշարձանը կառուցվել է 1997-1999 թվականներին Կոմունիզմի զոհերի հուշահամալիրի հիմնադրամի կողմից (102 հիմնադիր)։ Շինարարությունը ֆինանսավորվել է մասնավոր նվիրատվությունների հաշվին։ Ներկայացված 15 նախագծերից մրցույթում հաղթել է ճարտարապետներ Աթանաս Տոդորովի և Դմիտրի Կրիստևի նախագիծը։ Հուշարձանը բացվել և օծվել է Սոֆիայի միտրոպոլիտ Իննոկենտիի կողմից 1999 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ 
մինի|Խաչքար և հուշապատի մի մասը
Հուշահամալիրը գտնվում է Սոֆիայի մշակույթի ազգային պալատի դիմաց, այգու արևելյան մասում։ Այն բաղկացած է երեք տարրերից՝      
* 58 մ երկարությամբ հուշապատ՝ երեսապատված սև փայլեցված գրանիտով, որի վրա նշված են 7526 զոհվածների անունները
* Քրիստոնեական հիշատակի խաչ, որը տեղադրված է հուշապատի կենտրոնական մասում  
* Փոքրիկ ուղղափառ մատուռ՝ նվիրված «Բոլոր բուլղարացի նահատակներին», որը ստեղծվել է Ասեն Գիցովի էսքիզային խճանկարի հիման վրա 
Սոֆիայի հուշահամալիրը միակ այդպիսի հուշարձանը չէ Բուլղարիայում։ 2001 թվականին Վառնայում բացվեց կոմունիզմի զոհերի հուշարձան՝ խաչի սյունի տեսքով։ Ամեն տարի փետրվարի 1-ին երկու հուշահամալիրների տարածքում կազմակերպվում է կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հարազատների և շահագրգիռ կազմակերպությունների հանդիպումներ, այդ օրը 1945 թվականին Ժողովրդական դատարանի վճռով մահապատժի ենթարկվեցին անչափահաս կայսեր խնամակալները, 22 նախարարներ, խորհրդարանի պատգամավորներ (2011 թվականից պաշտոնապես համարվում է Բուլղարիայի հանրապետության հիշատակի օր)։

2019 թվականի հունվարին հուշահամալիրի հուշապատին անհայտ անձանց կողմից սև ներկով նկարվել է սվաստիկա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոմունիզմի զոհերի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սոֆիայի հուշարձաններ
Սերգեյ Մարգիև

**Սերգեյ Սոսլանովիչ Մարգիև** (), մոլդովացի մուրճի նետող։ 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ 2011 թվականի պատանիների միջև Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր։

## Կենսագրություն և կարիերա
Սերգեյ Սոսլանովիչ Մարգիևը ծնվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 6-ին Վլադիկավկազում, Հյուսիսային Օսիա, ԽՍՀՄ, սակայն տարածաշրջանում իրավիճակի վատթարացումից հետո ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոլդովա։ Մարգիևին սպորտ է բերել նրա հայրը, Սոսլանը, որը այժմ համարվում է նրա անձնական մարզիչը։

2012 թվականին Մոլդովայի հավաքականի կազմում մասնակցել է Լոնդոնում անցկացվող Ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Ընտանիք
Հայր՝ Սլամոն, այժմ համարվում է Մարգիևի մարզիչը։
Քույր՝ Զալինա Մարգիևա (ծնվ. 1988), մուրճի նետող։
Քույր՝ Մարինա Մարգիևա (ծնվ. 1986), մուրճի նետող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սերգեյ Մարգիևը 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայքում
* Էջը moldova.sports.md կայքում
* Մարգիևաների ընտանիքում օլիմպիադայի երեք մասնակից է

Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի մարզիկներ
Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն

**Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն** (), հասարակական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է հասարակության մեջ կանանց կարգավիճակը, դրա դերը երկրի սոցիալ-քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կյանքում ամրապնդելու, ընտանիքի ամրացման, բաշկիրերենի և ազգային մշակույթի, ազգային ավանդույթների և արհեստների պահպանման համար։

Կենտրոնական գրասենյակը տեղակայված է Բաշկորտոստանի Ուֆա քաղաքում։

## Գլխավոր բնութագրիչներ

«Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն» հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է Ուֆա քաղաքում, 1990 թվականի նոյեմբերի 17-ին։

2007 թվականի տվյալներով կազմակերպության խորհրդում կար 30 անդամ։

Կազմակերպությունն ակտիվորեն մասնակցում է տարբեր սոցիալական իրադարձությունների, ինչպիսիք են Բաշկորտոստանի օրերը շրջաններում և քաղաքներում, ազգային տոները, մրցույթները, գիտական և գործնական կոնֆերանսները, բարեգործական օժանադակությունը մանկատներին, առողջ ապրելակերտին ուղղված միջոցառումներ և այլն։ 
Կազմակերպությունը հանրապետական և շրջանային այնպիսի մրցույթների կազմակերպիչներից է, ինչպիսիք են «Երիտասարդ ընտանիքի մոդել», «Գեղեցկության մրցույթ», «Բաշկիների ազգային տարազ», բաշկիր հեղինակների մրցույթ, «Լավագույն մայրիկ», «Համագյուղացիների հանդիպում», «Տոհմածառ», «Օրորոցային երգեր» տոներ և այլն։

Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպությունը Բաշկորտոստանի կանանց միության անդամ է։ Կազմակերպությունը համագործակցում է Կանանց վերտարածաշրջանային հանրային կազմակերպության, «Ակ Թիրմա» և այլ կազմակերպությունների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '' Sitdikova G.R.'' Society of Bashkir Women. / / Article in the Bashkir Encyclopedia  

Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պատմություն
Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կանանց կազմակերպություններ
Կլոքսացիլին

**Կլոքսացիլին**, հակաբիոտիկ, որն օգտագործվում է ախտածին մանրէների բուժման նպատակով։ Այդ հիվանդություններն են՝ շփաբորբը, ցելյուլիտը, թոքաբորբը, սեպտիկ արթրիտը և արտաքին օտիտը։ Այն արդյունավետ չէ մեթիցիլին-ռեսիստենտ *Staphylococcus aureus* -ի դեպքում (MRSA)։ Այն օգտագործվում է ներքին ընդունման և ներարկման միջոցով։

Կողմնակի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել սրտխառնոցի, փորլուծության և ալերգիկ ռեակցիաների ձևով, որը նույնիսկ կարող է հանգեցնել անաֆիլաքսիայի։ Կարող է տեղի ունենալ նաև կեղծմեմբրանային փորլուծություն, որի հարուցիչը *Clostridium difficile* մանրէն է։ Այն խորհուրդ չի տրվում օգտագործել այն մարդկանց, ովքեր նախկինում ունեցել են պենիցիլինի նկատմամբ ալերգիա։ Հղիության ընթացքում օգտագործումը անվտանգ է։ Կլոքսացիլինը պատկանում է պենիցիլինի ընտանիքի դեղորայքներին։

Կլոքսացիլինը արտոնագրվել է 1960 թվականին և հաստատվել է բժշկության մեջ օգտագործման համար 1965 թվականին։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կարևոր դեղորայքային միջոցների ցանկում․ վերջինս իր մեջ ներառում է առավել կարևոր և անվտանգ դեղամիջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են առողջության պահպանման համար։ Դեղորայքի արժեքը զարգացող երկրներում 0.16 ԱՄՆ դոլար է հաբի համար։ Այն չի վաճառվում Միացյալ նահանգներում։

## Ազդեցության մեխանիզմ
Այն կիսասինթետիկ է և պատկանում է պենիցիլինի դասին։ Կլոքսացիլինը օգտագործվում է ստաֆիլակոկի դեմ, որն արտադրում է β-լակտամազ, այն ազդում է մեծ R շղթայի վրա և դրա հետևանքով թույլ չի տալիս կապել β-լակտամազը։ Այս դեղորայքն ունի ավելի թույլ հակաբակտերիալ ակտիվություն, քան բենզիլպենիցիլինը և զուրկ է լուրջ թունավորումից, բացառությամբ ալերգիկ ռեակցիաների։

## Հասարակություն և մշակույթ
Կլոքսացիլինը բացահայտել և զարգացրել է Բեչամ դեղագործական ընկերությունը։

Այն վաճառվում է մի քանի առևտրային անվանումներով, ներառյալ Կլոքսապեն, Կլոքսակապ, Թեգոպեն և Օրբենին։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Կատեգորիա:Դեղեր
Անդրեյ Պավել

**Անդրեյ Պավել** (ռումին․՝ Andrei Pavel, ), ռումինացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ, մարզիչ, ով ներկայումս մարզում է պրոֆեսիոնալ թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակում 60-րդ տեղն զբաղեցնող Մարիուս Կոպիլին։

## Մարզական կարիերա
thumb|Անդրեյ Պավելը 2009 թվականին՝ իր վերջին մենախաղի ժամանակ
Անդրեյն սկսել է թենիս խաղալ ութ տարեկանից։ Տասնվեց տարեկանում տեղափոխվել է Գերմանիա։ 1995 թվականից հանդես է եկել պրոֆեսիոնալ թենիսիստների մրցումներում։ Մենախաղերում նա հաղթող է ճանաչվել երեք մրցաշարերում, այդ թվում՝ 2001 թվականին Կանադայի Մոնրեալ և Տորոնտո քաղաքներում անցկացված *ATP Masters* մրցաշարում։ Զուգախաղերում ևս չեմպիոնական տիտղոսներ է նվաճել, դրանցից վերջինը՝ 2007 թվականին, *Open Seat Barcelona* մցաշարում։

Անվանի թենիսիստ Ջոն Մաքինռոյի կարծիքով՝ Մեծ սաղավարտի մրցումներում իր երբևէ դիտած լավագույն խաղը եղել է ԱՄՆ 2006 թվականի բաց առաջնությունում Պավելի և Անդրե Աղասու մրցապայքարը, որը շարունակվել է երեքուկես ժամ, ավարտվել չորրորդ սեթում՝ 6–7(4), 7–6(8), 7–6(6), 6–2։ Եթե Պավելը հաղթեր, Աղասու՝ որպես պրոֆեսիոնալ թենիսիստի կարիերային վերջ կդրվեր։

Պավելի կարիերայում լավագույնը եղել է 2001 թվականին Կանադայում անցկացված *ATP Masters* շարքի վերոնշյալ մրցաշարը, որտեղ նա մենախաղերում նվաճել է հաղթողի կոչումը և ընդամենը մեկ շաբաթվա ընթացքում վաստակել 400 հազար ամերիկյան դոլար։

Մենախաղերում վերջին անգամ հանդես է եկել 2009 թվականին, հայրենի Ռումինիայի բաց առաջնությունում, որտեղ առաջին իսկ շրջանում պարտություն է կրել և դուրս մնացել հետագա մրցապայքարից։ Այդ նույն՝ բուխարեստյան մրցաշարում տղամարդկանց զուգախաղերում իր հին ընկերոջ՝ Գաբրիել Տրիֆուի հետ, հասել են մինչև քառորդ եզրափակիչ, որտեղ պարտություն են կրել Ռուբեն Ռամիրես Հիդալգո - Սանտյագո Վենտուրա Բերտոմեու իսպանական զույգից։

Դևիսի գավաթի համար մղվող թիմային մրցումներում Անդրեյ Պավելը եղել է Ռումինիայի հավաքականի կապիտանը։ 
Աշխարհի ուժեղագույն թենիսիստների վարկանիշային աղյուսակում նրա լավագույն արդյունքը եղել է 13-րդ տեղը (2004 թվականի հոկտեմբերին)։

## Մարզչական աշխատանք
2011 թվականի մեկնարկին սերբ թենիսիստուհի Ելենա Յանկովիչը, որը նախկինում եղել էր թիվ մեկն աշխարհում, բայց 2010 թվականին զգալիորեն զիջել էր իր դիրքերը և վարկանիշային աղյուսակում հայտնվել ութերորդ տեղում, հայտարարեց, որ որոշել է մարզվել Անդրեյ Պավելի ղեկավարությամբ։

2012 թվականից Պավելը մարզել է Տամիրա Պաշեկին, որը վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցնում է 50-րդ տեղը և Ուիմբլդոնի հեղինակավոր մրցաշարերում երկու անգամ հասել է մինչև քառորդ եզրափակիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Profil Andrei Pavel la ATP.com
* Profil Andrei Pavel la Comitetul Olimpic și Sportiv Român

Կատեգորիա:Ռումինացի թենիսիստներ