Ս. Ա. Լավոչկինի անվան գիտա-արտադրական միավորում

**Ս. Ա. Լավոչկինի անվան գիտա-արտադրական միավորում** (, **OKB-301** նաև անվանվում էր **Լավոչկինի բյուրթ**) ռուսական, նախկինում խորհրդային, կազմակերպություն։ Այժմ հանդիսանում է Ռուսական տիեզերական ծրագրի կարևորագույն մասերից մեկը, այստեղ է նախագծվել և արտադրվում է Ֆրեգատ արագացուցիչ վերին աստիճանը։ Այստեղ նախագծվել են նաև բազմաթիվ միջմոլորակային կայաններ, այնպիսիք, ինչպես՝ Ֆոբոս-Գրունտ-ը։ 2023 թվականի դրությամբ միավորումը ղեկավարում է Վլադիմիր Կոլմիկովը։

## Պատմություն
Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1937 որպես **OKB-301** (Особое конструкторское бюро № 301, Հատուկ կոնստրուկտորական բյուրո (ՀԿԲ) համար 301), խորհրդային ինքնաթիռների կոնստրուկտորական բյուրո։ Գլխավոր կոնստրուկտորն էր Վլադիմիր Գորբունովը, նրա օգնականներն էին Միխաիլ Գուդկովը և Սեմյոն Լավոչկինը։ 1945 թվականի հոկտեմբերին Լավոչկինը դարձավ գլխավոր կոնստրուկտոր։

Բյուրոն հայտնի էր մխոցային շարժիչով կործոնիչ ինքնաթիռների ընտանիքի նախագծմամբ և արտադրությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Հետագայում զբաղվում էր ռեակտիվ ինքնաթիռների նախագծմամբ։ Գլխավոր կոնստրուկտորի մահից հետո ՀԿԲ-301-ը 1962 թվականի դեկտեմբերի 18-ին միացվեց Վլադիմիր Չելոմեյին և դարձավ ՀԿԲ-52-ի համար 3 մասնաճյուղ։

Ավելի ուշ բյուրոն սկսեց զբաղվել ավտոմատ միջմոլորակային կայանների նախագծմամբ և իրականացրեց Լունա ծրագիրը, Լունոխոդ ծրագիրը, Վեգա ծրագիրը և այլն։ Այդ ժամանակ բյուրոն վերանվանվեց **ԳԱՄ Լավոչկին**։

2012 թվականի հունվարին Լավոչկինի բյուրոյի ղեկավարները ենթարկվեցին վարչական պատասխանատվության ռուսական Ֆոբոս-Գրունտ կայանի վթարի պատճառ դարձած համակարգչային սխալների համար։

## Ծրագրեր
### Ինքնաթիռներ

* ԼաԳԳ-1
* ԼաԳԳ-3
* Գու-82
* Կ-37
* Գու-1
* Լա-5
* Լա-7
* Լա-9
* Լա-11
* Լա-15
* Լա-17
* Լա-126
* Լա-126
* Լա-130
* Լա-132
* Լա-134
* Լա-138
* Լա-140
* Լա-150
* Լա-152
* Լա-154
* Լա-156
* Լա-160
* Լա-168
* Լա-174
* Լա-176
* Լա-180
* Լա-190
* Լա-200
* Լա-250

### Հրթիռներ և կրող հրթիռներ
* Ս-25 Բերկուտ - երկիր-օդ հրթիռ
* Ս-75 Դվինա - երկիր-օդ հրթիռ
* Լա-205 երկիր-օդ հրթիռ
* Լա-350 Բուրյա - միջմայրցամաքային հրթիռ
* Լա-400 ԴԱԼ - երկիր-օդ հրթիռ
* Ֆրեգատ - կրող հրթիռի վերին աստիճան (արագացուցիչ)

### Տիեզերական սարքեր

* Աստրոն
* Էլեկտրո-Լ - արբանյակ
** Էլեկտրո-Լ համար 1
** Էլեկտրո-Լ համար 2
* Ֆոբոս-Գրունտ - ավտոմատ միջմոլորակային կայան
* Գրանատ - արբանյակ
*Լունա ծրագիր
**Լունա 9
**Լունա 10
**Լունա 11
**Լունա 12
**Լունա 13
**Լունա 14
**Լունա 15
**Լունա 16
**Լունա 17
**Լունա 18
**Լունա 19
**Լունա 20
**Լունա 21
**Լունա 22
**Լունա 23
**Լունա 24
**Լունա 25
**Լունա Ե-8 համար 201
**Լունա Ե-8-5 համար 402
**Լունա Ե-8-5 համար 405
**Լունա Ե-8-5Մ համար 412
*Լունոխոդ ծրագիր
** Լունոխոդ 1
** Լունոխոդ 2
* Մարս ծրագիր
** Մարս-2Մ-521
** Մարս-2Մ-522
** Մարս 4
** Մարս 5
** Մարս 5Մ
** Մարս 6
** Մարս 7
* Մարս-96
* Օկո - հրթիռների արձակման վաղ նախազգուշացման արբանյակ
* Սպեկտր-Ռ - տիեզերական ռադիոաստղադիտակ արբանյակ
* Սպեկտր-ՌԳ - տիեզերական աստղադիտակ արբանյակ
* ՅՈՒՍ-Կ - արբանյակ
* ՅՈՒՍ-ԿՄՕ - արբանյակ
* ՅՈՒՍ-ԿՍ - արբանյակ
* Վեներա ծրագիր
** Վեներա 3
** Վեներա 4
** Վեներա 5
** Վեներա 7
** Վեներա 8
** Վեներա 9
** Կոսմոս 167
* Վեգա ծրագիր
** Վեգա 1
** Վեգա 2

### Նախատեսվող ծրագրեր
* Լունա-Գլոբ
* Մարս-Գրունտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* ԳԱՄ Լավոչկին. Հայացք ներսից
* https://web.archive.org/web/20050405024749/http://www.laspace.ru/rus/archive.php
* http://www.testpilot.ru/russia/lavochkin/la.htm
* Ֆիլմ ԳԱՄ Լավոչկինի մասին 

## Գրականություն
* William H Mott, Robert B Sheldon, L Philip Sheldon (2000). *Laser Satellite Communication: The Third Generation*.  Greenwood Publishing Group. pp.&nbsp;132. 
* GlobalSecurity.org - http://www.globalsecurity.org/space/world/russia/npolav.htm

Կատեգորիա:Խորհրդային միության ինքնաթիռ արտադրող կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային միության տիեզերական տեխնիկա արտադրող կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կոնստրուկտորական բյուրոներ
Կատեգորիա:Ռոսկոսմոսի ենթակայության կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսական հրթիռ արտադրող ընկերությւոններ