open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջուզեպե Սարագատ

**Ջուզեպե Սարագատ** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Իտալիայի նախագահը 1964-1971 թվականներին։

1922 թվականին ունեցել է սոցիալիստական կողմնորոշում, եղել դրա աջ թևի պարագլուխներից։ Ֆաշիստական դիկտատուրայի հաստատումից (1926) հետո տարագրվել է, վերադարձել է 1943 թվականին։ 1944 թվականին եղել է Իտալական սոցիալիստական կուսակցության գործկոմի անդամ և անպորտֆել նախարար, 1945-1946 թվականներին՝ դեսպան Ֆրանսիայում, 1947–64-ին (ընդհատումներով)՝ Իտալական սոցիալ–դեմոկրատական կուսակցության քաղ․ քարտուղար։ 1947–49 և 1954–57-ին՝ վարչապետի տեղակալ, 1963–64-ին՝ արտգործնախարար, 1964–71-ին՝ Իտալիայի Հանրապետության նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ցմահ սենատորներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ժամսարանգիյն Սամբու

**Ժամսարանգիյն Սամբու** (), մոնղոլական քաղաքական և պետական գործիչ։ ՄԺՀ աշխատանքի հերոս (1965 թվականին), Մոնղոլական ժողովրդահեղափոխական կուսակցության (ՄԺՀԿ) անդամ 1922 թվականից։

## Կենսագրություն
1936 թվականից՝ ՄԺՀ անասնապահության և հողագործության նախարարության բաժնի վարիչ։

1937-1946 թվականներին ՄԺՀ դեսպանորդն էր ԽՍՀՄ-ում

1946-1950 թվականներին՝ ՄԺՀ արտգործնախարարության ժողովի բաժնի վարիչ

1950-1952 թվականներին՝ ՄԺՀ դեսպանը Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրաաական Հանրապետությունում

1946-1953 թվականներին՝ ՄԺՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ

1953-1954 թվականներին՝ մոնղոլա-խորհրդային բարեկամության ընկերության նախագահի տեղակալ

1954 թվականից ՄԺՀ ժողովրդական մեծ խուրալի նախագահության նախագահն էր, ՄԺՀԿ ԿԿ և ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ

## Պարգևներ
* «Ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման» լենինյան միջազգային մրցանակ (1966 թվական)
* Պարգևատրվել է Սուխե Բատորի 4 և մոնղոլական այլ շքանշաններով, ինչպես նաև Լենինի ու խորհրդային այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոնղոլ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ ղեկավարներ
Մազագլուխ

մինի|Արական սեռի մազագլուխ
**Մազագլուխ** (), մակաբույծ կլոր որդ։ Մարմինը սպիտակավուն է, երբեմն կարմրավուն, առջևի (գլխային) մասը խիստ բարակ է, մազանման (այստեղից՝ մազագլուխ անվանումը), ետին (պոչային) մասը հաստ է, արուների մոտ՝ պարուրաձև ոլորված։ Արուների երկարությունը 30-40 մմ է, էգերինը՝ 35-50 մմ։ Մազանման մասում գտնվում է կերակրափողը, հաստում՝ աղիքները և սեռական օրգանները։ Բազմանում է ձվադրությամբ։ Մակաբուծում է մարդու կույր աղիքում (հազվադեպ՝ որդանման ելունում, հաստ կամ ուղիղ աղիքում)։ Զարգանում է առանց միջնորդ տիրոջ, առաջացնում է տրիխոցեֆալոզ հիվանդությունը։

Կատեգորիա:Մակաբույծ կենդանիներ
Նանա Կազարի

**Նանա Կազարի** (Նունե Հարությունյան - փետրվարի 27,1982, Բելառուսիա,Մինսկ), հայ մոդելավորող։ Հայաստանում առաջին սեփական նորաձևության գործակալության գործադիր-տնօրեն։

## Անձնական կյանքը
Նունեի հայրը՝ Ղազարոս Հարությունյանը, ֆիզկուլտուրայի բազմավաստակ ուսուցիչ է, մայրը՝ Քնարիկ Գրիգորյանը, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ Նրանց դուստրը հոր անվան առաջին մասն է վերցրել և իր անունը մի փոքր ձևափոխելով դարձրել է Նանա Կազարի։

## Կարիերայի սկիզբը
2000 թվականին գնում է Մոսկվա, ծանոթանում առաջատար մասնագետների հետ։ Նանան կազմակերպում է նորաձևության ցուցահանդեսներ Թբիլիսիում և Տաշքենդում։

## Բուն կարիերա
2001 թվականին տեղափոխվում է ԱՄՆ։ Ծնողազուրկ երեխաների համար կազմակերպված բարեգործական աճուրդում Պիկասոյի, Դալիի նկարների կողքին հայտնվել էր Նանայի կոլաժը և վաճառվել 5 000 ԱՄՆ դոլարով։ Շատ նման լինելով հայտնի Մերիլին Մոնրոյին, հատուկ զգեստներով ու զարդարանքներով նրան նկարահանել են կինոնկարներում։

## Աղբյուրներ
* Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան»,4-րդ հատոր, Երևան 2007, էջ 210

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մոդելավորում
Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Horse Latitudes

**Horse Latitudes**-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Այն ձայնագրվել և թողարկվել է 1967 թվականին խմբի *[[Strange Days]]* երկրորդ ստուդիական ալբոմում։ Երգը արտասանված խոսք է Ջիմ Մորիսոնի կողմից, իսկ խմբի մյուս անդմաները վախեցնող և մռայլ տպավորություն ստեղծող ձայներ են վերատադրում։ Մորիսոնը բղավում է բառերը, և պատմում է մի նավի պատմություն որը ստիպված է տախտակամացիծ ջուրը իջեցնել ձիերին որպեսզի թեթևացնի բեռը։ Բառերը վերցվել են Ջիմ Մորիսոնի կողմից գրված ամենաառաջին բանաստեղծություններից մեկից, որոնք գրելու համար Ջիմին խթան է հանդիսացել մի գրքի կազմը որը նա տեսել է գրախանութում երեխա ժամանակ։

Խմբի անդամ Ռեյ Մանզարեկը նշում է իր *Light My Fire* գրքում որ նա երբեք չի հավատացել որ Մորիսոնը երգի բառերը գրել է այդքան երիտասարդ տարիքում, նա նաև նշել է որ դրա պատճառը այն է որ բառերը չափազանց հասուն են։

Երգը շատ հաճախ միանգամից և առանց ընդմիջման փոխվել է "Moonlight Drive" երգին, կամել հակառակը, "Moonlight Drive"-ը հաջորդում է *Horse Latitudes*-ին ալբոմի երգերի հերթականությամբ։

Բառերը արտահայտում են Մորիսոնի հետաքրքրությունը ծովային կյանքի հանդեպ, և նույն կերպով նաև երգի վեռնագիրը *Ձիու Լայնություններ* (Horse Latitudes)։ Երգը նաև ակնհայտ ակնարկ է իր ծովային դաստիարակության մասին։

## Անձնակազմ
* Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
* Ռեյ Մանզարեկ - դաշնամուր
* Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
* Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:The Doors
Յակոպո Սանսովինո

**Յակոպո Սանսովինո** (Sansovino, իսկականը՝ Տատտի, Tatti, ), բարձր և ուշ Վերածննդի իտալացի ճարտարապետ և քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Ֆլորենցիայում աշակերտել է Ա․ Սանսովինոյին։ Աշխատել է Հռոմում (1503-1510 թթ., 1518-1527 թթ.), Ֆլորենցիայում (1510 -1518 թթ.), 1527 թվականից՝ Վենետիկում և Պադուայում (1529 թվականից՝ Վենետիկի հանրապետության գլխավոր ճարտարապետ)։

Կառույցներից են՝ Վենետիկի Սան Ֆրանչեսկո դելլա Վինյա եկեղեցին (1534 թվականից, ճակատը կառուցել է Ա․ Պալլադիոն, 1572 թ.), Ման Սարկո գրադարանը (1536-1554 թթ.), Փողերանոցը (այսպես կոչված, Ձեկկա, սկսվել է 1536 թվականին), Կոռներ պալացցոն (1532 թվականից), քանդակներից՝ «Բաքոս» (մարմար, 1518 թ., Ազգային թանգարան, Ֆլորենցիա), Վենետիկի Լոջետտայի ճակատի 4 արձանները (բրոնզ, 1540-1545 թթ.), բժիշկ Տ․ Ռանգոնիի արձանը Վենետիկի Սան Ջուլիանո եկեղեցու ճակատին (բրոնզ, 1554 թ.)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Վերածննդի քանդակագործներ
Honda RA273

**Բոլիդ Honda RA273** (), ի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1966 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Ադամ Սիլվեր

**Ադամ Սիլվեր** (, ), ամերիկացի իրավաբան, Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) ներկայիս կոմիսար։

Սիլվերը զբաղեցնում է կոմիսարի պաշտոնը 2014 թվականի փետրվարի 1-ից։

## Վաղ կյանք
Սիլվերը ծնվել է Նյու Յորքի հյուսիսում գտնվող Ռայ արվարձանում՝ հրեաների ընտանիքում։ Վաղ տարիքից երկրպագել է «Նյու Յորք Նիքս» ակումբին։

Ռայի ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Դյուկի համալսարան։ 1984-1985 թվականներին աշխատել է որպես Դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր Լես Օքոյնի իրավախորհրդատու։

1988 թվականին ավարտել է Չիկագոյի համալսարանը՝ ստանալով իրավագետի աստիճան։

Մինչև NBA-ին միանալը, աշխատել է Նյու Յորքի «Cravath, Swaine & Moore» կոչվող իրաբանական ձեռնարկությունում, ինչպես նաև եղել է դաշնային դատավոր Քիմբա Վուդի օգնականը։

## Կարիերա
Սիլվերն աշխատանքի է անցել NBA-ում 1992 թվականին։ Տարիների ընթացքում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ՝ կոմիսարի օգնական, աշխատակազմի ղեկավար, «NBA Entertainment»-ի ավագ փոխնախագահ, այնուհետև՝ նախագահ։

## NBA-ի կոմիսար
Դեյվիդ Սթեռնի՝ 2014 թվականին թոշակի անցնելու մասին հայտարարությունից հետ, տնօրենների խորհուրդը 2012 թվականին, փակ ընտրությունների արդյունքում ընտրում է Սիլվերին որպես Սթեռնի իրավահաջորդող։

Սիլվերի՝ որպես կոմիսար կատարած առաջին ուշագրավ որոշումը «Լոս Անջելես Կլիպերսի» նախագահ Դոնալդ Սթեռլինգին ցմահ որակազրկելն էր (բասկետբոլում ցանկացած աշխատանք կատարելու գործունեության իրավունքի կասեցում), ինչը կատարվել էր այն բանից հետո, երբ Սթեռլինգը ընկերուհու հետ հեռախոսազրույցում նրան խնդրել էր սոցիալական ցանցերում աֆրոամերիկացիների հետ լուսանկարներ չտեղադրել և նրանց իր թիմի խաղերին չբերել։ Բացի որակազրկումից, Սիլվերը Սթեռլինգին տուգանում է 2,5 միլիոն ԱՄՆ դոլարով, ինչն NBA-ի սահմանադրությամբ տուգանքի առավելագույն չափն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Սանտա գերտրուդ

մինի|Սանտա գերտրուդ ցեղատեսակի կովեր
մինի|Սանտա գերտրուդ ցեղատեսակի ցուլ
**Սանտա գերտրուդ**, խոշոր եղջերավոր կենդանիների մսատու ցեղ։ Ստացվել է XX դ․ կեսերին, Տեխասի (ԱՄՆ) Սանտա Գերարուդիս (Santa Gertrudis) ֆերմայում՝ շորթհոռն ցեղի կովերի և զեբուի ցուլերի տրամախաչման միջոցով։ Գույնը կարմիր է (երբեմն իրանի ստորին մասում կան սպիտակ բծեր)։ Սանտա գերտրուդ ցեղի կենդանիները դիմացկուն են, ունակ են հեռավոր արտագնացության, պահանջկոտ չեն արոտային կերերի նկատմամբ։ Ցուլերի միջին կենդանի զանգվածը 700-800 կգ է, իսկ կովերինը՝ 500-600 կգ։ Մատղաշն արագ է աճում (բտվողների օրական միջին քաշաճը 1200 գ է)։ Սպանդային ելքը՝ 63-65, առավելագույնը 70% է։ Ցեղը տարածված է շատ երկրներում։

Տրամախաչվում է բնաշխարհիկ ցեղերի հետ, մսատու տավարի տարբեր տիպեր ստանալու համար։ Սանտա գերտրուդի ցուլերն օգտագործվում են կաթնատու և կաթնամսատու ցեղերի հետ տրամախաչման համար։

Կատեգորիա:Տավարի ցեղեր
Լեո Տաքսիլ

**Լեո Տաքսիլ** (իրական անունը՝ Գաբրիել-Անտուան-Ժոգան-Պաժես, ), ֆրանսիացի գրող։

Լեո Տաքսիլը ուրույն դեմք էր կաթոլիկ եկեղեցու արատները բացահայտող գրողների շարքում։ Մանկության և պատանեկության տարիներին նա դաստիարակվել է կաթոլիկ քոլեջում։ Տաքսիլը շատ արագ նկատել և քննադատել է եկեղեցականների սուտը, երկերեսանիությունը, կեղծավորությունը և մանավանդ շահամոլությունը։ Տաքսիլի քննադատությունը այնքան սուր էր, որ Հռոմի պապը նրան ենթարկեց բանադրանքի։
1884 թվականին Հռոմի պապ Լևոն Տասներեքերորդը հրապարակեց մի հոդված «Մարդկային ցեղը» անունով, որտեղ անհավատության դեմ պայքարելու վճռական կոչ էր անում և ազատամտությունը համարում սատանայի ձեռքի գործ։ Մեծ եղա հոգևորականների զարմանքը, երբ նրանք իմացան, որ այդ հոդվածը ազդել է նույնիսկ Տաքսիլի վրա։ Տաքսիլը Հռոմի պապին ծնկաչոք խնդրեց ետ ընդունել իրեն եկեղեցի։ Այդ պահից սկսած նա նորովի սկսեց ուսումնասիրել եկեղեցին։ Եվ ահա 1897 թվականին նա հայտարարեց, որ 12 տարի շարունակ ուսումնասիրել է եկեղեցու ներքին կյանքը, պարզել նրա զազրելի էությունը։ Այդ հայտարարությունից հետո նա ընդմիշտ հեռացավ եկեղեցուց և իր գրչով սկսեց պայքարել նրա դեմ։

## Տես նաև
* Զվարճալի Աստվածաշունչ

## Աղբյուրներ
* Ռուբինա Նազարյան «Հետաքրքիր պատմություններ նշանավոր մարդկանց մասին»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Աշոտ Սարգսյան (գնդապետ)

**Աշոտ Սարգսի Սարգսյան** (), խորհրդային բանակի գնդապետ։ ԽՄԿԿ անդամ 1921 թվականից։

## Կենսագրություն
Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում (1915-1918), Երևանի կուսակցական դպրոցում (1922-1925), Մոսկվայի ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անվան դպրոցում (1925-1927), 1936 թվականին ավարտել է Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1918 թվականին Բաքվում կամավոր մտել է կարմիր բանակի շարքերը, 1921 թվականին Խորհրդային Հայաստանում մասնակցել փետրվարյան խռովության ճնշմանը, ապա՝ Զանգեզուրի ազատագրմանը։ 1925 թվականին նշանակվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան ռազմական դպրոցի հեծելազորային բաժնի քաղղեկ, 1927-1932 թվականներին՝ Հ․ Ք․ Բաղրամյանի գլխավորած հայկական լեռնահրաձգային 76-րդ դիվիզիայի հեծելագնդի էսկադրոնի հրամանատար (Վաղարշապատում), ապա՝ գնդի շտաբի պետ։ 1936 թվականին Աշոտ Սարգսյանը ստացել է գնդապետի կոչում, գործուղվել Օրջոնիկիձե և նշանակվել առանձին հեծելազորային բրիգադի շտաբի պետ։ 1939 թվականին Արևմտյան Ուկրաինայի ազատագրմանը մասնակցել է որպես 5-րդ հեծելազորային դիվիզիայի շտաբի պետ։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերին Աշոտ Սարգսյանի գլխավորած մոտո-հրաձգային դիվիզիան մարտնչել է Նվովի և Հարավային Բուգի ակունքների շրջանում, թշնամու թիկունքում կատարած համարձակ զորաշարժով ապահովել շրջապատման մեջ ընկած խորհրդային զորախմբերի նահանջը։ Աշոտ Սարգսյանը մահացու վիրավորվել է հուլիսին՝ Վիննիցայի շրջանում մղված մարտի ժամանակ։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի 2, Կարմիր դրոշի, «Պատվո նշան» շքանշաններով։ 1948 թվականին Աշոտ Սարգսյանի հայրենի գյուղը նրա անունով կոչվել է Աշոտավան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ սպաներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
ՓյուԴըՓայ

**ՓյուԴիՓայ** (, ), իրական անունը Ֆելիքս Արվիդ Ուլֆ Շելբերգ, շվեդ Յութուբեր է, երկար ժամանակ (2013-2019) ամենաշատ բաժանորդներ ունեցող ալիքն էր Յություբում։

Նա խաղում և մեկնաբանում է սարսափ ժանրի և արկածային խաղեր։ Նա նաև իր ալիքում տեղադրում է հումորային ժանրի այլ բազմաթիվ վիդեոներ։

2025 թվականի մայիսի 20-ի դրությամբ Ֆելիքսը ունի 110 միլիոն բաժանորդ և 29,540,809,575 դիտում։

2018թ․ Օգօոստոսի 29-ից մինչև 2019թ․ Ապրիլի 28-ը պայքարում էր T-Series յութուբյան ալիքի դեմ, որը շատ կտրուկ սկսեց բաժանորդներ հավաքել և մոտենում էր Ֆելիքսին, ով այդ պահին համար մեկն էր բաժանորդների թվով Յություբում։ Բայց նա պարտվեց, և այժմ T-Series-ը ունի մոտ 300 միլիոն բաժանորդ, գերազանցելով Ֆելիքսին 3 անգամ։

## Վաղ կյանքը
Ֆելիքս Արվիդ Ուլֆ Շելբերգը ծնվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 24ին Շվեդիայի Գյոտեբորգ քաղաքում։ Ավարտել է Գյոտեբորգի ավագ դպրոցը, սովորել է Չալմերս Տեխնոլոգիական Համալսարանում։

## Պատմություն
ՓյուԴիՓայը ստեղծել է իր Յութուբյան ալիքը 2010 թվականի ապրիլի 29-ին։ 2012-ի հուլիսի 11-ին նրա ալիքի բաժանորդագրությունների թիվը հասավ 1 միլիոնի։ 2013-ի ապրիլին նրա ալիքը արդեն ուներ 6 միլիոն բաժանորդ։ 2013 թվականի վերջին նրա ալիքին ամեն 1 վայրկյանում բաժանորդագրվում էր 1 հոգի։ Նա ստացել է շատ մրցանակներ։ Դեմ է արտահայտվել Յութուբի մեկնաբանությունների նոր համակարգին։

Նա հրաժարվում էր ընդունել մոնտաժողի կամ այլ մեկի, ով նրան կօգներ՝ ասելով "Ես ուզում եմ, որ Յութուբը մնա Յութուբ":

2018 թվականից նա ունի 2 մոնտաժող` Բրեդ և Սայվ։

## Հետաքրքիր
*Նրա նոր հաղորդաշարերն են՝ LWIAY (Լըուայ), You Laugh You Lose (Եթե ծիծաղես, կպարտվես), PewNews (Փյու Նորություններ), Meme Review (Մեմերի Գնահատում), Book Review (Գրքերի Գնահատում), Cringe Tuesdays։
*Նա իր բաժանորդներին անվանում է Bro (եղբայր), և նրա բաժանորդների ամբողջությանը անվանում է Bro Army (Եղբայրների Բանակ) կամ 9 year old Army (9 տարեկանների բանակ)։
*Նա ունի շատ հորինված կերպարներ, օրինակ Mr. Chair (Պարոն Աթոռ), Stephano արձանիկը, Jennifer քարը, Skully գանգը, Bessy The Beast-ը, Gloria Borger ու Poppy Harlow լրագրողները և այլն։
*Նա բացի սարսափ խաղերից խաղում է նաև զվարճալի խաղեր (Happy Wheels, McPixel...)։
*Որոշ աղբյուրների համաձայն Ֆելիքսի ամբողջ կարողությունը կազմում է 20 միլիոն ԱՄՆ դոլար։
*Նա ունի Իտալացի ընկերուհի ՝ Մարցիա Բիսոնին (Marzia Bisognin), ով նույնպես Յութուբեր էր մինչև 2018թ. Հոկտեմբերի 23ը։
*Նա ունի մոպս ցեղատեսակի 2 շուն՝ Էդգար և Մայա անուններով, ունեցել է Սլիփփի անունով դոդոշ։
*2014 թ․ Օգոստոսի 29ից նա արգելափակեց իր վիդեոներում մեկնաբանություն թողնելու հնարավորությունը (այժմ արդեն բաց է), պատճառը մեկնաբանություններում առկա սպամն էր և ինքնագովազդը։
*2015 թվականի ընթացքում նկարահանել է Scare Pewdiepie շոուն, որը բաղկացած է 10 էպիզոդներից։ Այն հասանելի է միայն YouTube Red տիրույթում։ 
*Շոուի 2րդ մասի նկարահանումներից հետո այն չհրապարակվեց Ֆելիքսի` ենթադրյալ նացիստ լինելու սկանդալից և adpocalipse-ից հետո։

## Արտաքին հղումներ
* Ֆելիքսի պաշտոնական ալիքը
*Ֆելիքսի պաշտոնական սաբռեդդիթը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թվային արվեստագետներ
Լուիս Կարլոս Պրեստես

**Լուիս Կարլոս Պրեստես** (, ), բրազիլացի կոմունիստական գործիչ։ Բրազիլիայի կոմունիստական կուսակցության (ԲԿԿ) անդամ (1934)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է զինծառայողի ընտանիքում։ Ստացել է զինվորական բարձրագույն կրթություն։ 1918-1924 թվականներին ծառայել է բրազիլական բանակում, հեղափոխական գործունեություն է ծավալել զինվորների և սպաների շրջանում։ 1924-1927 թվականներին եղել է Ա․ Բերնարդիսի վարչակարգի դեմ կոմունիստական ուժերի զինված պայքարի ղեկավարը։ 1927-1931 թվականներին տարագրության մեջ է եղել Բոլիվիայում, Արգենտինայում և Ուրուգվայում, կապեր է ունեցել այդ երկրների կոմկուսների և Կոմինտերնի ԳԿ հարավամերձ բյուրոյի հետ։ 1931-1934 թվականներին ապրել է ԽՍՀՄ-ում։ Ընտրվել է Կոմինտերնի ԳԿ անդամ (1935)։ 1935 թվականին եղել է Ժետուլյու Վարգասի դիկտատուրայի դեմ կոմունիստական ապստամբության կազմակերպիչը, Ազգային ազատագրական ալյանսի (ընտրվել է ալյանսի պատվավոր նախագահ) հեղափոխական բանակի ղեկավարը։ Ապստամբության ճնշումից հետո ձերբակալվել և 1936-1945 թվականներին բանտարկվել, 1943 թվականից՝ ԲԿԿ ԿԿ, 1945-1980 թվականներին՝ գործադիր հանձնաժողովի անդամ և կուսակցության գլխավոր քարտուղար։ 1945 թվականներին ընտրվել է սենատոր։ 1947-1958 թվականներին, ԲԿԿ գործունեությունն արգելելու պատճառով, գտնվել է ընդհատակում, 1964 թվականից (երկրում պետական հեղաշրջումից հետո) նորից անցել է ընդհատակ։ Հեռակա կարգով դատապարտվել է 14 տարվա ազատազրկման։ Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով (1973)։

Մահացել է 1990 թվականի մարտի 7-ին՝ 92 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Մոմանկարչություն

մինի|6-րդ դարի մոմանկարչություն (Սուրբ Կատարինեի վանք, Եգիպտոս)
**Մոմանկարչություն**, գեղանկարչական տեխնիկայի տեսակ, որտեղ իբրև ներկերը կապակցող նյութ ծառայում է մոմը։ Շնորհիվ նրա քիմիական փոքր ակտիվությանը մոմով կատարված ստեղծագործությունները դարերով պահպանում են լոկալ գույնի նախնական թարմությունը և գունաշերտի ամրությունը։ Մ․թ․ա․ XIV դարից մոմանկարչությունը օգտագործվել է Եգիպտոսում, տաճարների ճակատները երանգավորելու համար։ Հին Հունաստանում մ․թ․ա․ V դ․ մշակվել է տաք եղանակով մոմանկարչության ավելի կայուն տեխնոլոգիա (էնկաուստիկա, հուն.՝ έγχανότιχή, < έγχαίω - այրել)․ ուժեղ տաքացված մոմաներկերը բրոնզե շիկացված բահիկներով լցնում էին հիմնաշերտի վրա։ Ըստ Տղամարդու դիմանկար, Ֆայյում (մ․ թ․ I դ․) Պլինիոս Ավագի, այդ եղանակով նկարել են Զևքսիսը և Պարասիոսը (աշխատանքները չեն պահպանվել)։ Ֆայյումյան դիմանկարները (մ․թ․ա․ I դ․- մ․թ․ IV դ․, տես Ֆայյում) և բյուզանդական սրբապատկերները (մինչև XII դ․) կատարվել են մոմանկարչության տեխնիկայով, որտեղ էնկաուստիկան հետզհետե փոխարկվել է բևեկնայուղային մոմաներկերով (այսպես կոչված՝ սառը եղանակ) և մոմե տեմպերայով (ցնդող յուղերի խառնուրդով էմուլսիաներ)։ Մեր ժամանակներում մոմանկարչությունը կիրառվում է հիմնականում ստեղծագործությունները վերականգնելու և գունաշերտերը ամրացնելու համար։

Կատեգորիա:Գեղանկարչություն
Սանսկրիտական գրականություն

thumb|300px|XI դարի սանսկրիտյան ձեռագիր

**Սանսկրիտական գրականություն**, հնդկական գրականության ընդհանրություն՝ դասական սանսկրիտով։ Սանսկրիտական գրականությունը I հազարամյակում առաջատար է եղել Հնդկաստանում։ Հաճախ հասկացվել է լայն իմաստով․ նրա մեջ ընդգրկվել են վեդայական և էպիկական սանսկրիտով, ինչպես նաև պրակրիտներով հուշարձանները։ Ազգային գրականությունների և ազգամիջյան նոր գրական ընդհանրությունների կազմավորմանը համեմատ՝ սանսկրիտական գրականության նշանակությունն սկսել է ընկնել։ Սանսկրիտական գրականությունը, որ Հնդկաստանի ժողովուրդների միատեղված գրական փորձ է, ներառել է դրանց բանահյուսական և գրական ավանդույթները։ Առավել վաղ ներկայացուցիչներն են բանաստեղծ և դրամատուրգ Աշվագհոշան (II դար) և դրամատուրգ Բհասան (մոտ IV դար)։ I հազարամյակի կեսին և վերջին ստեղծվել են Կալիդասայի, Բհավաբհուտիի, Շուդրակայի, Վիշաքադատայի դրամաները, Ամարուի, Բհարթրիհարիի քնարերգությունը, Վասուբանդհուի, Բանայի, Դանդինի արձակը, գրական ձև ստացած «Բրիհաթքաթհա», «Պանչատանտրա», «Շուքասափթաթի» և այլ բանահյուսական հուշարձաններ, երգիծական ֆարսերը, որոնք համաշխարհային նշանակություն ունեն։ Սանսկրիտական գրականությունը ոչ միայն արտացոլել է Հնդկաստանի ժողովուրդների սոցիալական ու մշակութային զարգացման ողջ հակասականությունը հնում և վաղ միջնադարում, այլև ազնվականական միտումների կողքին միաժամանակ զարգացրել է հասարակական մտքի առաջադիմական հոսանքների հետ կապված դեմոկրատական միտումները։ Սանսկրիտական գրականության շրջանակներում են առաջընթաց ապրել գրականության տեսությունն ու գեղագիտությունը։ Սանսկրիտական գրականությունը կարևոր տեղ է գրավում պատմագրական․ համաշխարհային պրոցեսում։ «Պասնչատանտրա», «Վետալայի 25 պատմությունները», «Թագավորական գահի 32 պատմությունները», «Թութակի 70 պատմությունները» ժողովրդական գրքերը ընդունվել և մշակվել են տարբեր ժողովուրդների (այդ թվում նաև եվրոպական) գրականություններում։

Կատեգորիա:Սանսկրիտ
Կատեգորիա:Հնդկական գրականություն
Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն
Կատեգորիա:Սանսկրիտ գրականություն
Հատույթավորում (լեզվաբանություն)

**Հատույթավորում**, լեզվաբանական վերլուծության եղանակ, խոսքի՝ խոսքաշարի գծային մասնատումը, տրոհումը լեզվական միավորների առանձնացման, բացահայտման նպատակով։

Յուրաքանչյուր առանձնացված տարր կոչվում է *հատույթ* կամ *հատույթային միավոր*։

## Հատույթավորման տեսակներ
Ըստ կառուցվածքային մակարդակի անդամահատման զանազանվում են.
* *հնչյունաբանական հատույթավորում*, որի խնդիրն է հնչյունաբանական միավորների (հնչյուն, վանկ, հնչաբառ, հնչատակտ, հնչադասույթ) բացահայտումը,
* *ձևաբանական հատույթավորում*, որի խնդիրն է ձևաբանական միավորների (ձևույթներ, ձևույթային տարբերակներ, բառաձևեր, հիմք, վերջավորություն և այլն) բացահայտումը,
* *շարահյուսական հատույթավորում*, որի խնդիրն է շարահյուսական միավորների (նախադասություն, բառակապակցություն, շարույթ և այլն) բացահայտումը։

Հատույթավորումը կատարվում է տարբեր սկզբունքներով, օրինակ՝ հնչյունաբանական հատույթավորումը կարող է կատարվել այս կամ այն տևողությամբ դադարի հաշվառումով՝ բացառելով իմաստային կողմը։ Ձևաբանականում հաշվի է առնվում նաև բովանդակային կողմը, շարահյուսականում՝ մտքի կամ սրա բաղադրիչների արտահայտումը։

Լեզվաբանական որոշ տարրեր չեն բացահայտվում հատույթավորմամբ, ինչպիսին, օրինակ՝ տարբերակիչ հատկանիշներն են ու առոգանույթները։ Առոգանական միավորները (շեշտ, հնչերանգ, կցույթ) այդ պատճառով կոչվում են *վերգծային* կամ *վերհատույթային միավորներ*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Իգոր Սավչենկո

**Իգոր Անդրեևիչ Սավչենկո** (), խորհրդային կինոռեժիսոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1944)։

Սավչենկոյի վերջին կինոնկարը ավարտել են աշակերտները։ Դասավանդել է Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտում։ ՍՍՀՄ պետական մրցանակներ (1942, 1949, 1952 թվականին՝ հետմահու)։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ֆիլմադարան
* «Մարդիկ առանց ձեռքերի» 1932
* «Հարմոն» 1934
* «Խոհ կազակ Գոլոտուի մասին» 1937
* «Հեծյալները» 1939
* «Բոգդան Խմելնիցկի» 1941
* «Պարտիզանները Ուկրաինայի տափաստաններում» 1943
* «Իվան Նիկուլինը՝ ռուս ծովայինը» 1945
* «Երրորդ հարված» 1948
* «Հին վոդևիլ» 1947
* «Տարաս Շևչենկո» 1951

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Ֆարել Ուիլյամս

**Ֆարել Ուիլյամս** (, ), ամերիկացի երգիչ-երգահան, ռեփեր, երաժշտական պրոդյուսեր, երաժիշտ և նորաձևության դիզայներ։ Նա հանդիսանում է 1991 թվականին ստեղծված The Neptunes դուետի անդամ, որը զբաղվում է սոուլ, հիփ հոփ և R&B ժանրի երգերի թողարկմամբ։ Ֆարելը նաև հանդիսանում է N.E.R.D խմբի վոկալիստը և թմբկահարը։ Նա իր «Frontin» կոչվող առաջին սինգլը թողարկել է 2003 թ.-ին, իսկ իր դեբյուտային «In My Mind» կոչվող ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2006 թվականին։ Իր երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կոչվում է «Girl», նա թողարկել է 2014 թվականի մարտի 3-ին։ Այդ ալբոմի «Happy» երգը բավականին լուրջ հաջողություններ է ունեցել մի շարք միջազգային հիթ շքերթներում և դարձել է 2014 թ.-ի ամենաշատ վաճառված երգերից մեկը։

Որպես The Neptunes դուետի անդամ, Ֆարելը գրել է մի շարք հիթային երգեր տարբեր արտիստների համար։ Նա ստացել է 7 Գրեմմի, որոնցից երկուսը որպես The Neptunes դուետի անդամ։

## Անձնական կյանք
2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ֆարելը ամուսնացել է մոդել/դիզայներ Հելեն Լասիչանի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի՝ Ռակեթ Ուիլյամսը, ծնված 2008 թվականի նոյեմբերին։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական սոլո ալբոմներ
*«In My Mind» (2006)
*«Girl» (2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք թմբկահարներ
Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ստեղնահարներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Սասունի հերոսամարտ (այլ կիրառումներ)

**Սասունի հերոսամարտ** կարող է համարվել Օսմանյան կայսրության տարածքում գտնվող Արևմտյան Հայաստանի երկու ինքնապաշտպանական պայքար՝

* Սասունի հերոսամարտ - 1894 թվականին
* Սասունի հերոսամարտ - 1904 թվականին
* Սասունի ինքնապաշտպանություն - 1915 թվականին
Moonlight Drive

**Moonlight Drive**-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Այն ընդգրկվել է խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ *[[Strange Days]]*-ի ցանկում։ Իսկ հետո նաև ալբոմի երկրորդ սինգլի *[[Love Me Two Times]]*-ի Բ-կողմն է եղել։ Երգը իրենից ամբողջովին ներկայացնում է բլյուզային կատարում, և Ռոբի Կրիեգերի առանց տակտի ռիթմը հենց դրա ապացույցն է։ Երգը ձայնագրվել է խմբի առաջին դոմի ձայնագրումների ժամանակ *Trans World Pacific Studios* ստուիայում։ The song was recorded during the group's first demo recordings at Trans World Pacific Studios.

Երգը նաև առաջիններից էր որը գրվել է Ջիմ Մորիսոնի կողմից։ Ինչպես նշում են Ջերի Հոպկինսը և Դանի Սաջերմանը, Մորիսոնը գրել է երգը երբ դեռ բնակվում էր Վենետիկյան ծովափի մի բնակարանի վերնատանը 1965 թվականին։ Հետո երբ նա հանդիպում է իր ընկերոջը և ապագա խմբի անդամ Ռեյ Մանզարեկին նա արտասանում է լավ հիշվոց այս խոսքերը. "Արի լողանք դեպի լուսինը, արի բարձրանանք ալիքի վրայով, թափանցիր երեկոյի մեջ որտեղ քաղաքը քնում է թաքնվելու համար" ("Let's swim to the moon, let's climb through the tide, penetrate the evening that the city sleeps to hide")։ Մանզարեկը ապշած էր այս տողերից և նրանք որոշում են խումբ հիմնել։ Մորիսոնը արդեն որոշել էր խմբի անունը՝ The Doors։

Համերգային կատարումների ժամանակ երգի բառերը բացահայտում են մի մահվան պատմություն սուզվելու պատճառով, միգուցե մարդասպանություն, կամ ինքնասպանություն, կամ էլ պարզապես շատ հեռու տեղ գնալու ինչ որ պատրաստություններ։ Մորիսոնը երգում է համերգային կատարումների ժամանակ, հավանաբար իմպրովիզ անելով, "ձկներ քո ընկերների համար" ("fishes for your friends") և "մարգարիտներ քո աչքերի համար" ("pearls for your eyes"), ներկայացնելով մի փտած դիակ որը պառկած է օվկիանոսի հատակին, միաժամանակ հիշատակելով Շեքսպիրին։

## Հանրաճանաչ մշակույթ
Երգը ընդգրկվել է 1971 թվականին նկարահանված *Two-Lane Blacktop* ֆիլմի մեջ։ Երգը նաև ընդգրկվել է *Less Than Zero* ֆիլմում 1987 թվականին։
Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ Ջոն Հենիգանի,ավարտական շարժման անունը հենց "Moonlight Drive" է։

## Անձնակազմ
* Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
* Ռեյ Մանզարեկ - դաշնամուր
* Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
* Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:The Doors
Ֆլեգմատիկ

[thumb|200px|Արձան «Ֆլեգմատիկ», հեղինակ՝ Յոհան Գոթֆրիդ ([1715—1779)]]
**Ֆլեգմատիկ** (, φλέγμα - «լորձ»), խառնվածքի չորս տիպերից մեկը՝ ըստ Հիպոկրատի։ Բնութագրվում են որպես հանգիստ, չարտահայտված դիմախաղով, անտարբերությամբ աչքի ընկնող մարդիկ։ Դանդաղ են անցնում աշխատանքային մի գործունեությունից մյուսին։ Արյան մեջ գերակշռում է լորձը։

Ֆլեգմատիկները բավականին սառնարյուն և դանդաղաշարժ են։ Հիմնականում համբերատար են, զուսպ, հավասարակշռված և քիչ հաղորդակցվող։ Ֆլեգմատիկին բնորոշ է բարձր ակտիվությունը, սակավ զգացմունքայնությունն ու հուզականությունը։ Ֆլեգմատիկի զգացմունքները տարբերվում են թույլ արտաքին դրսևորմամբ։ Նրան դժվար է ծիծաղեցնել կամ տխրեցնել, նույնիսկ երբ շուրջբոլորը բարձրաձայն ծիծաղում են։ Նա մեծ անախորժությունների դեպքում էլ կարող է հանգստություն պահպանել։ 
 
Ցանկացած գործունեության մեջ դրսևորում է համառություն և հաստատակամություն։ Նա, որպես կանոն, գործը միշտ հասցնում է մինչև վերջ։ Նրա դեմքի արտահայտությունները, շարժուձևն ու խոսքն արտահայտիչ չեն։ Մարդկանց հետ հարաբերություններում ֆլեգմատիկը միշտ հանգիստ է, հավասարակշռված, չափի մեջ շփվող, իսկ տրամադրությունը գրեթե միշտ հաստատուն է։ Նա ճարպիկ չէ, դանդաղ է հարմարվում նոր միջավայրին և դժվարությամբ փոխում իր սովորույթները։ Դրա հետ մեկտեղ նա աշխատասեր է և եռանդուն։ Տարբերվում է համբերատարությամբ, դիմացկունությամբ, բարձր ինքնատիրապետմամբ։ Եթե ֆլեգմատիկին ներքաշում են որևէ վիճաբանության մեջ, ապա նա ամեն ինչ անում է այդ ամենից խուսափելու համար։

Կարելի է ասել, որ ֆլեգմատիկները հանգիստ, ունեն կայուն ձգտումներ և քիչ թե շատ հաստատուն տրամադրություն, հոգեկան վիճակը թույլ է արտահայտված։ Ֆլեգմատիկն առանձնանում է ուժեղ, հավասարակշռված, իներտ տիպի նյարդային համակարգով։ Նրանք ունեն հուսալի հիշողություն, բարձր ինտելեկտ, իսկ նրանց որոշումները մտածված են, կշռադատված և զերծ են ռիսկայնություններից։

Նրանց բնորոշ է այն, որ վարքագծի նոր դրսևորումները նրա մոտ ի հայտ են գալիս դանդաղ, բայց պահպանվում են երկար։ Նա հազվադեպ է «դուրս գալիս ափերից», հակված չէ կոնֆլիկտների։ Ընդհանուր առմամբ նրան հատուկ է հավասարակշռությունը, հանգստությունը, համբերատարությունը, երբեմն՝ անտարբերությունը շրջապատի նկատմամբ և ծուլությունը։ Պավլովն այս խառնվածքը դասել է ուժեղ տիպի մեջ։

Ոչ բարենպաստ պայմաններում ֆլեգմատիկը կարող է ցուցաբերել անտարբերություն, էմոցիաների պակաս և հակում դեպի միօրինակ սովորություն դարձած գործունեությունների նկատմամբ։

Ֆլեգմատիկ խառնվածք են ունեցել հրամանատար Միխայիլ Կուտուզովը և առակագիր Իվան Կռիլովը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Мерлин В.С. Очерки теории темперамента. Москва. 1961

## Գրականություն
* Большая советская энциклопедия: В 30 т. — М.: «Советская энциклопедия», 1969—1978.
* Психологический словарь — 2000.
* Краткий психологический словарь — Ростов-на-Дону: «ФЕНИКС». Л. А. Карпенко, А. В. Петровский, М. Г. Ярошевский, 1998.
* Словарь практического психолога — М.: АСТ, Харвест. С. Ю. Головин, 1998.
* *И. М. Кондаков* — Психологический словарь — 2000.
* Большой Энциклопедический словарь — 2000.

Կատեգորիա:Խառնվածքներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Մելանխոլիկ

[thumb|200px|Արձան «Մելանխոլիկ», հեղինակ՝ Յոհան Գոթֆրիդ ([1715—1779)]]

**Մելանխոլիկ** (, *mélaina chole* - «սև լեղի»), չորս խառնվածքներից մեկը՝ ըստ Հիպոկրատի (օրգանիզմում գերակշռում է սև լեղին)։ Մելանխոլիկ խառնվածք ունեցողներին կարելի է բնութագրել որպես հեշտ կոտրվող, անհաջողությունների համար խորապես անհանգստացող մարդ։ Մելանխոլիկ խառնվածք են ունեցել այնպիսի ականավոր մարդիկ, ինչպիսիք են ֆրանսիացի փիլիսոփա Ռենե Դեկարտը, անգլիացի Չարլզ Դարվինը, ռուս գրող Նիկոլայ Գոգոլը, լեհ կոմպոզիտոր Ֆրեդերիկ Շոպենը, ռուս կոմպոզիտոր Պյոտր Չայկովսկին։ Նրանք կարողացել են հաղթահարել այս խառնվածքի բարդություններն ու ստեղծագործաբար օգտագործել առավելությունները։ Նյարդային համակարգի բարձր զգայունությունը, զգացմունքների ամենափոքր երանգներին տրվող նուրբ ռեակցիան, խորը էմոցիոնալ փորձը, բնութագրվում է մեծ դիմադրությամբ։ Արիստոտելը և այլք պնդում էին, որ բոլոր հայտնի և ականավոր մարդիկ եղել են մելանխոլիկներ։ Պավլովն այս խառնվածքը դասել է թույլ տիպի մեջ։

Ոչ բարենպաստ պայմանների արդյունքում նրանց մոտ կարող է ի հայտ գալ էմոցիոնալ բարձր խոցելիություն, մեկուսացում, օտարում։ Հանգիստ, նրանց համար սովորական պայմաններում մելանխոլիկները կարող են հաջողությամբ հաղթահարել կյանքի խնդիրները։

Մելանխոլիկներն ունեն բարձր ինտուիտիվ վերաբերմունք իրենց շրջապատող մարդկանց հետ հարաբերությունների նկատմամբ։ Համարվում է, որ մելանխոլիկները ինտրովերտներ են, որ նրանք ավելի հաճախ են տառապում աֆեկտիվ և տագնապային խանգարումներով, քան այլ խառնվածքի մարդիկ։

## Տես նաև
* Խառնվածք
* Բնավորություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Большая советская энциклопедия: В 30 т. — М.: «Советская энциклопедия», 1969—1978.
* *И. М. Кондаков*. Психологический словарь. — 2000.
* Краткий психологический словарь. — Ростов-на-Дону: «ФЕНИКС». Л. А. Карпенко, А. В. Петровский, М. Г. Ярошевский, 1998.
* Словарь практического психолога. — М.: АСТ, Харвест. С. Ю. Головин, 1998.
* Современная энциклопедия. — 2000.

Կատեգորիա:Խառնվածքներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Անտոնիո Ստրադիվարի

մինի|Անտոնիո Ստրադիվարիի ջութակը` պատրաստված 1703 թ., Բեռլինի երաժշտական գործիքների թանգարանում
**Ստրադիվարի**, Ստրադիվարիուս (իտալերեն` Stradivari, լատիներեն` Stradivarius) Անտոնիո (), լարային գործիքների իտալացի վարպետ։ Ն․ Ամատիի աշակերտը։ Կրեմոնայում բացել է սեփական արհեստանոց (1667 թ.)։

Երկար տարիներ աշխատել է իր ուսուցչի եղանակով և միայն մոտ 56 տարեկանում պատրաստել սեփական նմուշօրինակը։ Այդ ժամանակվանից ստեղծել է իր լավագույն նվագարանները։ Նրա պատրաստած ջութակները, ալտերը և թավջութակները աչքի են ընկնում համերգային կատարյալ հատկանիշներով՝ հստակ, հյութեղ տեմբրով, գեղարվեստական ձևավորման կատարելությամբ, նրբագեղությամբ, բնափայտի ընտրությամբ։

Դրանցով հանդես են գալիս աշխարհի խոշորագույն կատարողները։

Մոսկվայում, երաժշտական գործիքների պետական հավաքածուում, պահվում են Ստրադիվարիի ստեղծած մի քանի ջութակներ, ալտեր, թավջութակներ։
Ստրադիվարի աշակերտներն էին իր որդիներ Ֆրանչեսկոն (1671-1743 թթ.) և Օմոբոնոն (1679-1742 թթ.), ինչպես և Կ․ Բերգոնցին։

200px

## Տես նաև
* Նիկոլո Ամատի (1596—1684) — Իտալիա
* Անդրեա Գվարների (1626—1698) — Իտալիա
* Նիկոլա Լյուպո (1758—1824) — Ֆրանսիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Антонио Страдивари — жизнь великого Мастера на allpersons.name
* 148 инструментов Антонио Страдивари собраны в 4-томном альбоме // elcoda.com
*  Секреты скрипок Страдивари // Российская газета, 2013 (18 декабря)
* С помощью томографии создана точная копия скрипки Страдивари Betts 1704 года // Газета.Ru, 28.11.2011

Կատեգորիա:1644 ծնունդներ
Կատեգորիա:1737 մահեր
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների վարպետներ
Կատեգորիա:Իտալացի ջութակահարներ
Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ներկայացնում է Հունաստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Հունաստանի ազգային մարզադաշտը գտնվում է Պիրեոսում։ Գլխավոր մարզիչն է՝ Կլաուդիո Դանիերին։ Հունաստանը միջին մակարդակի զարգացած ֆուտբոլ ունի։ 1 տիտղոս ունի Եվրոպայի խաղերում և ոչ մի տիտղոս Աշխարհի խաղերում։ Առաջին խոշոր մրցարշարին մասնակցել է 1980 թվականի Եվրոպայի խաղերին։ Սակայն Հունաստանին չհաջողվեց շրջանցել խմբային փուլը։ Եվրոպայի խաղեր - 1980 թ.։

1980 թ. առաջնությանը մասնակցում էին քիչ քանակությամբ Եվրոպական երկրներ՝ Բելգիա, Չեխոսլովակիա, Անգլիա, Հունաստան, Իտալիա, Նիդերլանդներ, Իսպանիա և Արևմտյան Գերմանիա։ Առաջնությունում հաղթեց Արևմտյան Գերմանիան, երկրորդ տեղում էր Բելգիան, երրորդ տեղում՝ Չեխոսլովակիան և չորրորդ տեղում Իտալիան։ Ինչ վերաբերվում է Հունաստանին, Հունաստանը լավ արդյունք չունեցավ և նույնիսկ չկարողացավ հաղթահարել խմբային փուլի արգելքը։ Առաջին խաղը տեղի ունեցավ Նապլեսի, Սան Պաոլ արենայում։ Այստեղ Հունաստանը պարտվեց նվազագույն հաշվով Նիդերլանդներին։ Գոլի հեղինակ դարձավ Կարլեն-Հենց Ռումենիգը։ Երկրորդ խաղը տեղի ունեցավ Հռոմի Օլիմպիկ արենայում։ Չեխոսլովակիան հաղթեց Հունաստանին մեկ-երեք հաշվով։ Գոլեր խփեցին Չեխոսլովակիայից՝ Պենենկան, Վիզեկը, Դզենեկ Նեհոդան։ Հունաստանի միակ գոլը հեղինակեց Նիկոս Անաստոպուլոսը։ Վերջին խաղում միայն Հունաստանը ոչ ոքի խաղաց Արևմտյան Գերմանիայի հետ։

## Արտաքին հղումներ
* Հունաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա  
* Հունաստանը FIFA.com-ում 
* Հունաստանը UEFA.com-ում

Կատեգորիա:Հունաստան
Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականներ
Մոլևոն

**Մոլևոն** ( — Լևոնի լեռ), գավառ Լեռնային Կիլիկիայում, որի համանուն դաշտում, գտնվում է նույնանուն բերդ և վանք։ Գրավոր աղբյուրներում հանդիպվում է նաև Մլևոն կամ Մոլևան անվանաձևերը։

Բերդը գտնվում է Լամբրոնի արևմտյան կողմում։ 1214 թվականին Լևոն Բ թագավորը Մոլևոնը պարգևել էր հիվանդախնամ խաչակիր ասպետներին։ Տարբեր ժամանակներում Մոլևոնին տիրող իշխաններից հիշատակվում են Աժառոսը, Սիր Լեոնը։ 1271 թվականին Մոլևոն գրավում է արքունիքը՝ նրա իշխանի ապստամբության պատճառով։ 14-րս դարի սկզբին Մոլևոնի տերն էր Օշին Ա-ի եղբայր Ալինախը։ 13-14-րդ դարերում Մոլևոնը եղել է եպիսկոպոսանիստ։ 1323 թվականին ենթարկվել է թուրքմենական, 1335 թվականին Հալեպի ամիրայության զորքերի ասպատակություններին և մեծապես ավերվել։ 15-րդ դարում գտնվում էր թուրքմենների տիրապետության տակ, 1487 թվականին նվաճել են եգիպտացիները, իսկ հաջորդ տարում՝ օսմանյան թուրքերը։

Բերդից բացի, Մոլևոն անունն են կրում շրջակա դաշտն ու գավառը («նահանգ»), ինչպես նաև մոտակայքում գտնվող լեռնանցքըն ու վանքը։ Վերջինս, համաձայն Ղևոնդ Ալիշանի, գտնվում է այժմյան Կորկուն գետի հովտում։

## Տես նաև
* Մոնլևոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի բերդեր
Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Կատեգորիա:Մերսինի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Հովհաննես Ստեփանյան

**Ստեփանյան Հովհաննես Ստեփանի** (), հայ խորհրդային երկրաբան։ Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1948 թ.), պրոֆեսոր (1950 թ.)։

## Կենսագրություն
1930 թ-ին ավարտել է Դոնի (Նովոչերկասկի) պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Աշխատել է Զանգեզուրի պղնձի կոմբինատում որպես երկրաբան, ղեկավարել Հայաստանի հյուսիսում երկրաբանա-հետախուզական աշխատանքները (1930-1935 թթ.)։ 1935-1950 թթ.-ին Ստեփանյան Հովհաննեսը դասավանդել է Երևանի համալսարանում։ Եղել է երկրաբանական ֆակուլտետի դեկան և կիրառական երկրաբանության ամբիոնի վարիչ (1938-1950 թթ.)։ Աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են Հայաստանի հյուսիսային շրջանների պղինձ-հրաքարային և բազմամետաղային հանքայնացման, շերտագրության, տեկտոնիկայի և մագմատիզմի հարցերին։

Կատեգորիա:1902 ծնունդներ
Կատեգորիա:1950 մահեր
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Սահք

մինի|նկ․1

**Սահք**,
# նյութերի դիմադրությունում, առաձգական մարմնի դեֆորմացիայի տեսակ, որը բնութագրվում է կիրառված ուժերի ազդեցությամբ մարմնի զուգահեռ շերտերի փոխադարձ տեղաշարժով՝ առանց դրանց հեռավորությունների փոփոխման։ Սահքի դեֆորմացիաների ուսումնասիրության համար մարմնից առանձնացնում են զուգահեռանիստի տեսքով անվերջ փոքր տարր։ Ընդհանուր դեպքում այդ տարրին կիրառված են լինում ուղղահայաց և շոշափող լարումներ։ Սահքի դեֆորմացիաները և շոշափող լարումները (\tau) պայմանավորված են մեկը մյուսով, ուստի այդ դեֆորմացիաներն ուսումնասիրելիս պետք է հաշվի առնել միայն շոշափող լարումների ազդեցությունը (մաքուր սահք)։ Մաքուր սահքի դեպքում զուգահեռանիստը ծռվում է առանց նիստերի չափսերի փոփոխության (նկ․1)։ Տարրի մեկ նիստի \Delta S գծային շեղումը մյուսի նկատմամբ կոչվում է բացարձակ սահք, ծռման \gamma  անկյունը՝ հարաբերական սահք կամ սահքի անկյուն (փոքր դեֆորմացիաների դեպքում \gamma \approx tg \gamma): Սահքի դեֆորմացիայի և լարման շոշափողների միջև կապն արտահայտվում է գծային օրենքով (Հուկի օրենք)՝ \tau=G\gamma,  որտեղ G-ն սահքի դեպքում առաձգականության մոդուլն է։
# Շինարարական մեխանիկայում, կառուցվածքների կայունության խախտում, որը բնութագրվում է կառույցների որոշ տարրերի տեղաշարժով մյուս տարրերի նկատմամբ։ Սահք տեղի է ունենում այն դեպքում, երբ տեղաշարժող ուժերը գերազանցում են շփման և գրունտի հարակցման ուժերին։ Որպես կանոն սահքի հետևանքով տեղի է ունենում կառույցի քայքայում։

Կատեգորիա:Նյութագիտություն
Կատեգորիա:Բյուրեղագիտություն
Կատեգորիա:Մեխանիկա
Կատաֆրակտոս

**Կատաֆրակտոս**, (, թարգ.՝ *«զրահապատված»*), ծանր հեծելազորային Հին աշխարհում։ Կատաֆրակտոսի հայրենիքն է համարվում Սկյութիան (մ.թ.ա. 2-1-ին դարեր)։ Կատաֆրակտոսները գրավոր աղբյուրների համաձայն հայտնի են պարթևների, հայերի, սարմատների և իբերների մոտ։

[thumb|mini|250px|աջից|[Սասանյան Պարսկաստան|Սասանյանների ժամանակաշրջանի կատաֆրակտոս հեծյալի տեսքի վերականգնում:]]
Առաջին անգամ «կատաֆրակտոս» եզրը հանդիպվում է Հելենիստական Եգիպտոսի փաստաթղթերում, որտեղ այդ բառի տակ նշվում էր ծանր հեծելազորայինի զրահը։ Տիտոս Լիվիոսը կատաֆրակտոս էր անվանում Անտիոք Գ թագավորի ծանր հեծելազորայիններին։ Կատաֆրակտոսներին ոչ թե սովորական զրահապատված հեծելազոր է, այլ հատուկ տակտիկա, շարվածք և գործողություններ կիրառող միավոր։

Կատեգորիա:Հեծելազոր
Միխայիլ Մոլկոչանով

**Միխայիլ Վասիլևիչ Մոլկոչանով** (, ), խորհրդային ռազմական գործիչ, Հայկական ԽՍՀ զորքերի հրամանատար (1921), Հայաստանում Փետրվարյան ապստամբության ճնշողներից։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կիևի ռազմական ուսումնարանում, ապա կայսերական ռազմական ակադեմիայի դասընթացներում։ Մասնակցել է ռուս-ճապոնական (1904-1905) և Առաջին համաշխարհային (1914-1918) պատերազմներին։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության օրերին հարել է հեղափոխական զինվորներին, ծառայության է մտել կարմիր բանակում։ Եղել է դիվիզիայի պետ, 1919-1920 թվականներիին՝ բանակի (8-րդ, ապա 14-րդ) հրամանատար։ 1921 թվականին Հայաստանում ղեկավարել է Փետրվարյան ապստամբության բռնի ճնշումը։ Մասնակցել է ՀԽՍՀ կարմիր բանակի վերակառուցմանը։ 1924 թվականից ԲԴԿԲ-ում կատարել է Գլխավոր շտաբի հատուկ հանձնարարություններ։ Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:1877 ծնունդներ
Կատեգորիա:1937 մահեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կիկինի պալատ

**Կիկինի պալատ** , ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում՝ «պետրոսյան բարոկկո» ոճով կառուցված։ Դա քաղաքի պատմության մեջ կառուցված առաջին պալատն էր։

Պետրոս Մեծ կայսեր (1682-1725) խորհրդական, ծովակալ Ալեքսանդր Կիկինի համար 1714-1720 թվականներին կառուցված այս պալատը նրա միակ պահպանված տունն է։ Հավանաբար նրա ճարտարապետն է եղել Անդրեաս Շլյուտերը։ Կառուցվել է Սմոլնի (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգի նահանգապետարան) շինությունից ոչ հեռու։ 1718 թվականին Կիկինը գլխատվել է արքայազն Ալեքսեյ Պետրովիչի առևանգումը կազմակերպելու համար, իսկ նրա տունը բռնագրավվել է ռուսական գանձարան։

1719-1727 թվականներին այստեղ են գտնվել Պետրոս Մեծի Կունտսկամերայի և նրա անձնական գրադարանի նյութերը։ 1720-ական թվականներին պալատը վերակառուցվել է։ 1733 թվականին այստեղ են տեղափոխվում այլ կառույցներ, այդ թվում՝ այրուձիի ջոկատի եկեղեցին։

1829 թվականին այն կրկին վերակառուցվել է Ալեքսանդր Շտաուբերտի ճարտարապետությամբ, իսկ բարոկկոյի ոճով կառուցված դեկորը ոչնչացվում է։

Լենինգրադի բլոկադայի ընթացքում Կիկինի պալատը խիստ տուժել է, բայց 1952-1956 թվականներին վերականգնվել ճարտարապետ Իրինա Բենուայի շնորհիվ՝ բերվելով նախկին տեսքի։ Այժմ այն ծառայում է որպես երաժշտական ուսումնարան։

## Գրականություն

* Петров А. Н., Архитектурное наследство, М.1953, 141-147 էջեր

## Արտաքին հղումներ
* Կիկինի պալատի մասին Սանկտ Պետերբուրգի հանրագիտարանում  

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պալատներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Մոլիբդենիտ

**Մոլիբդենիտ**, մոլիբդենային փայլ, միներալ սուլֆիդների դասից։ Քիմիական կազմը՝ MoS2 (պարունակում է 60% Mo և 40% S)։

Բյուրեղագիտական համակարգը հեքսագոնային է։ Առաջացնում է պրիզմատիկ և տակառաձև բյուրեղներ, սովորաբար՝ ցանավոր, թեփուկավոր, ֆերոլիտային ագրեգատներ։ Գույնը՝ երկնագույն-մոխրավուն։ Փայլը՝ մետաղի։ Կարծրությունը՝ 1-1․5 մ, խտությունը՝4620-4800 կգ/մ3։ Հանդիպում է թթու հրային ապարների հետ կապված բարձր-միջին ջերմաստիճանի հիդրոթերմալ հանքավայրերում, պեզմատիտներում, գրեյզեններում են։ Մոլիբդենիտի հանքավայրեր հայտնի են ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Մեքսիկայում, Նորվեգիայում։ Մոլիբդենային հանքանյութերի կարևորագույն միներալն է։ Հայաստանում Քաջարանի, Ագարակի, Դաստակերտի, Հանքավանի պղնձամոլիբդենային հանքանյութերը պատկանում են երակիկացանավոր տիպին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միներալներ
Սև ավազան (հեռուստասերիալ)

«**Սև ավազան**» (իսպ. El internado. Laguna Negra), իսպանական միստիկ հեռուստասերիալ, որը հեռարձակվել է 2007-2010 թթ Antena 3 հեռուստաընկերությամբ։ Յուրաքանչյուր սերիայի բյուջեն կազմել է մոտ 600.000 եվրո։ Սերիալը երիտասարդ Մարկոս Նավոա Պասասի և նրա փոքր քրոջ Պաուլայի մասին է, ովքեր ծնողների մահից հետո սկսում են հաճախել Իսպանիայի էլիտար մասնավոր դպրոցներից մեկը։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել են Լուիս Մերլոն, Նատալյա Միլիանը, Մարթա Տորնեն, Ռաուլ Ֆերնանդեսը, Մարտին Ռիվասը, Յոն Գոնսալեսը, Անա դե Արմասը և այլք։

## Դերասաններ
* Հեկտոր դե Լա Վեգա/Սամուել Էսպի — Լուիս Մերլո։
* Էլսա Ֆերնանդես Կամպոս — Նատալիա Միլիան։
* Մարիա Ալմագրո — Մարտա Տորնե։
* Ֆերմին դե Պաբլո/Կարլոս Ալմանսա — Ռաուլ Ֆերնանդես։
* Մարկոս Նովոա Պասոս — Մարտին Ռիվաս։
* Իվան Նոյրետ Լեոն — Յոն Գոնսալես
* Կարոլինա Լեալ սոլիս — Անա դե Արմաս
* Խուլիա Մեդինա֊ Բլանկա Սուարես

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանական հեռուստասերիալներ
Նովգորոդի հանրապետություն

**Նովգորոդի հանրապետություն**, ռուսական միջնադարյան պետություն, որը գոյություն է ունեցել 1136-1478 թվականներին և ձգվում էր Բալթիկ ծովից մինչև Ուրալյան լեռներ։

## Պատմություն
Նովգորոդի՝ Կիևյան Ռուսիայից անկախություն ձեռք բերելու առաջին փորձերը տեղի ունեցան 11-րդ դարում։ Նովգորոդի իշխանները քաղաքային բնակչության օգնությամբ ցանկանում էին ազատվել Կիևի հարկումից և իրենց բանակն ստեղծել։ 1136 թվականին իշխան Վսևոլոդ Մստիսլավիչի արտաքսումից հետո Նովգորոդի հողերում հաստատվեց հանրապետական իշխանություն։

Ռուսաստանի վրա մոնղոլական և Հորդայի արշավանքների ժամանակ Նովգորոդին հաջողվեց խուսափել սնանկացումից հանրապետության՝ հեռու գտնվելու շնորհիվ։ Սակայն Նովգորոդի հարավարևելյան քաղաքները (Տվեր, Տորժոկ, Վոլոկ, Վոլոգդա, Բեժեցկ) թալանվեցին և ամայացվեցին։ 1259 թվականին Նովգորոդի հողը Ալեքսանդր Նևսկու աջակցությամբ ընկավ թաթար-մոնղոլական լծի տակ։ 1236-1240 և 1241-1252 թվականներին Նովգորոդում իշխում էր Ալեքսանդր Նևսկին, իսկ 1328-1337 թվականներին՝ Իվան Կալիտան։ Մինչև 1478 թվականը նովգորոդի իշխանական գահը զբաղեցնում էին հիմնականում Սուզդալի և Վլադիմիրի, այնուհետև Մոսկվայի, հազվադեպ՝ Լիտվայի իշխանները։

Մինչև 15-րդ դարը Նովգորոդի տարածքը ընդարձակվեց դեպի արևելք և հյուսիս-արևելք։ Հանրապետությունը տարածքներ ձեռք բերեց Լադոգայի լճի շրջակայքում՝ Հյուսիսային Դվինա գետի և Սպիտակ ծովի ափի մոտ։ Ուսումնասիրվում էր նաև Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսը, Կարայի ծովը, Հյուսիսային Ուրալի արևմուտքը։ Մայրաքաղաքից հյուսիս-արևելք ընկած հատվածը հարուստ էր կենդանական աշխարհով և հողով։ Այդ ռեսուրսները մեծ դեր ունեին Նովգորոդի հանրապետության տնտեսության համար, որի հիմնական մասը առևտուրն էր։


Պատկեր:Nowgorod 2005 w.jpg
Պատկեր:Veche of Novgorod.jpg|Նովգորոդի վեչե
Պատկեր:Birch bark document 210.jpg
Պատկեր:Four Novgorod dengas, 1420-1478.jpg|Նովգորոդի հանրապետության մետաղադրամներ


## Գրականություն
*  — Русский город (Архитектурно-краеведческая библиотека)
* 

* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Վ․ Անդրեև «Միջնադարյան Նովգորոդի պատմությունից հատվածներ», 1989թ
* Նովգորոդի Հանրապետություն, 1136-1478թթ
* 

Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Մոլիբդենային հանքանյութեր

**Մոլիբդենային հանքանյութեր**, մոլիբդենի բնական միացություններ, որոնցից տնտեսապես շահավետ է մետաղի կորզումը։ Գլխավոր միներալը մոլիբդենիան է, մոլիբդեն պարունակող մյուս միներալները (վուլֆենիտ, պովելիտ և մոլիբդենիտ) արդյունաբերական հանքավայրեր չեն առաջացնում։ Մոլիբդենային հանքանյութերը երկրակեղևում ծագումով կապված են գրանիտոիդային ինտրուզիաների հետ։ Արդյունաբերական հանքավայրերին են դասվում ՝

* մոլիբդենային հաճախ վոլֆրամ-մոլիբդենային սկառնային հանքանյութերը՝ գրանիտների և կրաքարերի կոնտակտում զարգացած նռնաքարապիրոքսենային ապարներում, 
* հիդրոթերմալ ծագման քվարցմոլիբդենային երակները մետաղի բարձր պարունակությամբ 
* մոլիբդենային ու պղինձ-մոլիբդենային երակիկացանավոր հանքանյութերը՝ գրանիտային ապարների քվարցացած տեղամասերում, մոլիբդենի ցածր պարունակությամբ, բայց հանքանյութի հսկայական պաշարներով։

Հիմնականում մշակում են երակիկացանավոր հանքանյութերը մոլիբդենի 0.05-0.08% պարունակությամբ, որոնց բաժին է ընկնում մոլիբդենային հարստանյութերի համաշխարհային արտադրանքի 90%-ից ավելին։ Մոլիբդենային հանքանյութերի խոշոր հանքավայրեր կան Հայաստանում (Քաջարան, Ագարակ, Դաստակերտ, Հանքավան), Հյուսիսային Կովկասում, Ուզբեկաոանում, Ղազախստանում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Չինաստանում, Ավստրալիայում։

Կատեգորիա:Մոլիբդենի միացություններ
Կատեգորիա:Հանքանյութեր
Հայաստանի ձայնը 2

**Հայաստանի ձայնը 2** երաժշտական մրցույթ է, որը հեռարձակվել է Արմենիա հեռուստաընկերության եթերում։ Հայաստանի Ձայնը մրցույթի առաջին եթերաշրջանը հեռարձակվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 6-ից մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ը։ Մրցույթը բաղկացած էր 4 փուլից՝ կույր լսումներ, մենամարտ, նոկ-աուտ, գալահամերգներ։ Մրցույթը վարում էին Հովհաննես Ազոյանը, Նազենի Հովհաննիսյանը։ Կարմիր սենյակում և օրագրերում աշխատում էր Հակոբ Հակոբյանն էր։

## Մարզիչներ
*Քրիստինե Պեպելյան (ծնվ. 1980 թ. ապրիլի 22, Երևան, Հայաստան), հայ փոփ երգչուհի։
*Հայկ Հակոբյան (ծնվ.՝ օգոստոսի 25, 1973 թ.), առավել հայտնի **Հայկո** բեմական կեղծանվամբ, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2006 թ.), հայ փոփ երգիչ և երգահան, ով ներկայացրեց Հայաստանը Հելսինկիում կայացած Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում՝ զբաղեցնելով 8-րդ տեղը։
*Շուշան Պետրոսյան (ծնվ. սեպտեմբերի 23, 1967), հայ երգչուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2006 թ.)։ ՀՀ ԱԺ պատգամավոր 2012 թվականից՝ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խմբակցության անդամ։
*Միքայել Պողոսյան (ծնվ. 31 մայիսի, 1954, Երևան), դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր, երգիչ, պրոդյուսեր, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ։

## Թիմերը Գալահամերգների փուլում
### Թիմ Քրիստինե
*Աննա Խանչալյան
*Անահիտ Շահբազյան
*Լեոնա

### Թիմ Հայկո
*Վիգեն Ահարոնյան
*Վալերա Մայրոմյան
*Արմեն Հովհաննիսյան

### Թիմ Շուշան
*Քրիստինա Մանգասարյան
*Մանե Սարգսյան
*Վահե Իգիթյան

### Թիմ Միքայել
*Արևիկ Գրիգորյան
*Սյուզի Սիրականյան
*Չինար Իսոյան

## Արդյունքներ

## Հաղթողի մասին
Աննա Խանչալյանը ծնվել է 1996 թվականի մայիսի 19-ին Թբիլիսիում։2013 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի 132 հանրային դպրոցի 12-րդ դասարանը։ 2008-ին մասնակցել է «Մեկ ազգ մեկ մշակույթ» փառատոնին, և նրան ընձեռվել է հնարավորություն երգել Երևանի հրապարակի բեմում։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 3-ին «Քենդի» խմբի կազմում եկել է Հայաստան ներկայացրել են Վրաստանը Մանկանան Եվրատեսիլ 2011-ում և հաղթել։
Հայաստանի ձայնում՝ կույլ լսումներ փուլի ժամանակ նա ընտրեց Հայկոյին, սակայն մենամարտում Հայկոն առաջնությունը տվեց Արմեն Հովհաննիսյանին։ Մրցույթի սահմանած կանոններով Աննային «գողացավ» Քրիստինե Պեպելյանը, և Աննան պայքարը շարունակեց նրա թիմում։

## Տես նաև
*Հայաստանի ձայնը 1
*Իքս-Ֆակտոր
*Իքս-Ֆակտոր (Հայաստան)
*Հայ Սուպերսթար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական մրցույթներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստահաղորդումներ