Պիետրո Պարոլին

**Պիետրո Պարոլին** (, ), իտալացի կարդինալ, Վատիկանի դիվանագետ և կուրիական պաշտոնյա: Պետությունների հետ հարաբերությունների գծով քարտուղարի տեղակալ (Վատիկանի դիվանագիտական ծառայության երրորդ կարևորագույն պաշտոնը) 2002 թվականի հոկտեմբերի 30-ից մինչև 2009 թվականի օգոստոսի 17-ը: Տիտղոսավոր Արքեպիսկոպոս Ակուիպենդիում 2009 թվականի օգոստոսի 17-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 22-ը: Առաքելական նվիրակ Վենեսուելայում 2009 թվականի օգոստոսի 17-ից մինչև  2013 թվականի հոկտեմբերի 15։ Սուրբ Աթոռի պետական քարտուղար 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ից։ Կարդինալ-քահանա՝ Սանտի-Սիմոնե-է-Հուդա-Թադդեո-Ա-Տորե-Անժելա եկեղեցու տիտղոսով, 2014 թվականի փետրվարի 22-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 28-ը: Կարդինալ-եպիսկոպոս Սանտի-Սիմոնե-է-Ջուդա-Թադդեո-Ա-Տորե-Անժելա եկեղեցու տիտղոսով 2018 թվականի հունիսի 28-ից։

## Վաղ կյանք, կրթություն և քահանայություն
Պիետրո Պարոլինը ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 17-ին, Վիչենցա նահանգի Սկիավոն քաղաքում և գյուղատնտեսական տեխնիկայի խանութի կառավարչի և տարրական դպրոցի ուսուցչուհու որդին էր: Նա ունի քույր և եղբայր: Երբ Պիետրո Պարոլինը 10 տարեկան էր, նրա հայրը մահացավ ավտովթարից։

1980 թվականի ապրիլի 27-ին քահանա ձեռնադրվելուց հետո նրան ընդունեցին կանոնական իրավունքի ասպիրանտուրա Պապական Գրիգորյան համալսարանում և միևնույն ժամանակ դիվանագիտությամբ՝ Պապական Եկեղեցական ակադեմիայում։

## Սուրբ Աթոռի դիվանագիտական ծառայություն
Հայր Պարոլինը Սուրբ Աթոռի դիվանագիտական ծառայության է անցել 1986 թվականին 31 տարեկան հասակում և 20 տարի ծառայել է Սուրբ Աթոռին որպես դիվանագետ՝ Նիգերիայի և Մեքսիկայի Առաքելական նվիրակություններում: Նա երեք տարի ծառայել է Նիգերիայի Առաքելական նվիրակությունում և ևս երեք տարի (1989-1992) Մեքսիկայի Առաքելական նվիրակությունում: Նիգերիայում հանդիպել են քրիստոնյա-մուսուլման հարաբերությունների խնդիրներին։ Մեքսիկայում գտնվելու ընթացքում նա մասնակցել է արքեպիսկոպոս Ջիրոլամո Պրիջոնեի կողմից սկսված լայնածավալ աշխատանքի վերջին փուլին, որը հանգեցրեց 1992 թվականին Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու իրավական ճանաչմանը և Սուրբ Աթոռի և Մեքսիկայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը: Այս ժամանակատար բանակցությունները հանգեցրին նրան, որ Մեքսիկան պաշտոնապես լույս սփռեց երկրի աշխարհիկ և հակակլերային դրոշմի վրա, որը տարածվում է նաև նրա Սահմանադրության վրա։

Հռոմում նա տնօրեն էր հետևյալ երկրների համար՝ Իսպանիա, Անդորրա, Իտալիա, Սան Մարինո: Նա խոսում է իտալերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և լատիներեն:

## Պետությունների հետ հարաբերությունների գծով քարտուղարի տեղակալ
2002 թվականի նոյեմբերի 30-ին մոնսենյոր Պարոլինը նշանակվեց պետությունների հետ հարաբերությունների գծով քարտուղարի տեղակալ և ծառայեց Տորանի, Լայոլոյի և Մամբերտիի արքեպիսկոպոսների ղեկավարությամբ։

Պարոլինը նաև Վատիկանի ջանքերի կենտրոնում էր՝ խթանելու համար միջուկային զենքի չտարածման պայմանագիր: Դիմելով ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությանը 2006 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, Ավստրիայի Վիեննայում գտնվող իր կենտրոնակայանում, Մոնսինյոր Պարոլինը նշեց համաձայնագիրը որպես *«[[Միջուկային զինաթափում|միջուկային զինաթափմանը]] հետևելու հիմք և [[Միջուկային էներգետիկա|միջուկային էներգիայի]] հետագա զարգացման համար կարևոր տարր խաղաղ նպատակներով»*: Նա ասել է․ *«Քանի որ այս համաձայնագիրը միակ բազմակողմանի իրավական գործիքն է, որը ներկայումս հասանելի է, որը մտադիր էր միջուկային զենք առաջացնել ազատ աշխարհ, որը չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի թուլանա։ Մարդկությունն արժանի է ոչ պակաս, քան բոլոր պետությունների լիակատար համագործակցությունն այս կարևոր հարցում»։* 

Ինչ վերաբերում Է Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ միջազգային բանակցություններում վերջին զարգացումներին, Վատիկանի պաշտոնյան վերահաստատել է, որ *«առկա դժվարությունները կարող են և պետք է հաղթահարվեն դիվանագիտական ուղիներով՝ օգտագործելով բոլոր միջոցները, որ դիվանագիտությունն իր տրամադրության տակ ունի և անհրաժեշտ է համարում վերացնել բոլոր այն տարրերը, որոնք օբյեկտիվորեն խոչընդոտում են փոխադարձ վստահությանը»:*

Մոնսինյոր Պարոլինը Վատիկանը ներկայացրել է տարբեր նուրբ հանձնարարություններում, այդ թվում՝ Հյուսիսային Կորեա և Վիետնամ կատարած ուղևորությունների ժամանակ, ինչպես նաև 2007 թվականին Բուշի վարչակազմի կողմից հրավիրված «Աննապոլիսի կոնֆերանսին» Մերձավոր Արևելքում։

Որպես Վատիկանի «արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ», Մոնսինյոր Պարոլինը զբաղվում էր Վիետնամի հետ Սուրբ Աթոռի հարաբերությունների հաստատմամբ (նա մասամբ պատասխանատու էր երկու երկրների միջև լիարժեք դիվանագիտական հարաբերությունների ճանապարհ հարթելու համար) և Վատիկանի և Իսրայելի միջև իրավական հարցերի շուրջ, որոնք մնում են չլուծված: Սկզբին Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI, վերականգնվել է անմիջական կապ Չինաստանի հետ։ Այս համատեքստում է, որ Բենեդիկտոս XVI-ը ուղերձ է հղել չինացի կաթոլիկներին 2007 թվականի հունիսին։

### Վիետնամական բանակցություններ
Կառավարության և Վատիկանի միջև բանակցություններն անցկացվում են 1990 թվականից։ Բանակցությունների ամենավերջին փուլում Վատիկանի բարձր մակարդակի պատվիրակությունը մեկ շաբաթ անցկացրեց Վիետնամում՝ Հանոյի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ հանդիպման ժամանակ՝ հույս ունենալով, որ պաշտոնական դիվանագիտական հարաբերությունների հիմքերը կհաստատվեն: Մոնսինյոր Պարոլինը բանակցեց Վիետնամի կառավարության հետ 2009 թվականի փետրվարին, որտեղ նրանք համաձայնեցին որ․ *«Փոխնախարար Կվոկ Կուոնգը կարևորեց Վիետնամի հետևողական քաղաքականությունը [[Մտքի ազատություն|մտքի ազատության]] վերաբերյալ, ինչպես նաև վերջին տարիներին Վիետնամում կրոնական գործերի ձեռքբերումներն ու ներկա իրավիճակը: Փոխնախարար Կուոնգը հայտնել է իր ցանկությունը ակտիվ ներդրման Սուրբ Աթոռի կյանքում կաթոլիկ համայնքի Վիետնամում, ամրապնդման միջև համերաշխության կրոնների և միասնական Վիետնամական բնակչության, և ուժեղ միասնության կաթոլիկ եկեղեցու Վիետնամում ազգի միջոցով գործնական ներդրման ազգային շինարարության։ Հանդիպման ընթացքում երկու կողմերն էլ աջակցեցին երկկողմ հարաբերությունների վերաբերյալ խորը և համապարփակ քննարկումներին, ներառյալ Վիետնամում կաթոլիկ եկեղեցու հետ կապված խնդիրները: Փոխնախարար Կուոնգը հայտնել է իր ցանկությունը ակտիվ ներդրման [[Սուրբ աթոռ|Սուրբ աթոռի]] կյանքում կաթոլիկ համայնքի Վիետնամում, ամրապնդման միջև համերաշխության կրոնների և միասնական Վիետնամական բնակչության, և ուժեղ միասնության կաթոլիկ եկեղեցու Վիետնամում ազգի միջոցով գործնական ներդրման ազգային շինարարության։ Հանդիպման ընթացքում երկու կողմերն էլ աջակցեցին երկկողմ հարաբերությունների վերաբերյալ խորը և համապարփակ քննարկումներին, ներառյալ Վիետնամում կաթոլիկ եկեղեցու հետ կապված խնդիրները»*:

Վիետնամն ունի Ասիայի ամենամեծ կաթոլիկ բնակչություններից մեկը՝ ավելի քան 6 միլիոն հետևորդներով։

## Առաքելական նվիրակ Վենեսուելայում
2009 թվականի օգոստոսի 17-ին Մոնսինյոր Պարոլինը Վենեսուելայում առաքելական նվիրակ է նշանակվել Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ի և տիտղոսային արքեպիսկոպոս *Ակուիպենդիումի* կողմից։ Նրան պետությունների հետ հարաբերությունների գծով քարտուղարի տեղակալի պաշտոնում հաջորդել է Մոնսինյոր Էտտորե Բալեստերոն։  Պարոլինը եպիսկոպոս է կարգվել Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI-ի կողմից 2009 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, կարդինալներ Տարչիզիո Բերտոնեն և Ուիլյամ Լևադան հանդես են եկել որպես սոկոնսեկրատորներ՝ եպիսկոպոսական ձեռնադրություն դնելով երկու այլ նոր նշանակված Առաքելական նվիրակների՝ Գաբրիել Ջորդանո Կաչչայի և Ֆրանկո Կոպոլայի վրա։ Պարոլինի համար նոր նշանակումը դժվար կլինի, քանի որ Վենեսուելայում պետության և Եկեղեցու միջև բախումները մեծանում են, քանի որ նախագահ Ուգո Չավեսը փորձում է հետագայում իրականացնել իր սոցիալիստական հեղափոխությունը:

## Սուրբ Աթոռի պետական քարտուղար
2013 թվականի օգոստոսի 31-ին Ֆրանցիսկոս Պապը, կանոնական իրավունքի օրենսգրքի 354-րդ կանոնի համաձայն, ընդունեց կարդինալ Տարչիզիո Բերտոնեի հրաժարականը՝ Սուրբ Աթոռի պետքարտուղարի պաշտոնից՝ խնդրելով նրան պաշտոնավարել մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ը՝ բոլոր լրացուցիչ պաշտոններով: Միևնույն ժամանակ, Հռոմի Պապը նշանակեց Պիետրո Պարոլինին՝ Վենեսուելայի առաքելական նվիրակ Ակուիպենդիումի տիտղոսային արքեպիսկոպոսին, Սուրբ Աթոռի նոր պետքարտուղար: Պաշտոնը ստանձնել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։

Պիետրո Պարոլին Սուրբ աթոռի ամենաերիտասարդ պետքարտուղարը կարդինալ Էուջենիո Պաչելիի ժամանակներից ի վեր, ով 54 տարեկանում դարձել է պետքարտուղար։ Պարոլինը համարվում է կարդինալներ Կազարոլիի և Սիլվեստրինիի դպրոցի ներկայացուցիչը՝ Վատիկանի պոսթ II դարաշրջանի այդ երկու խոշորագույն դիվանագետները։

Այս պահին Պարոլինի արքեպիսկոպոսը չի նշանակվել պետական քարտուղար, ինչպես ընդունված է այն արքեպիսկոպոսների համար, ովքեր պաշտոն ունեն Հռոմեական կուրիայում, սովորաբար նշանակվում է կարդինալ, քանի որ նա դեռ պաշտոնապես չի ստանձնել պաշտոնը: Ակնկալվում էր, որ Պարոլինը կարդինալների կվերածվի հաջորդ կոնսիստորիայում՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ Սուրբ Աթոռի պետքարտուղարի պաշտոնը, ըստ կարևորության աստիճանի, այնպիսին է, որ նրան միշտ զբաղեցնում է կարդինալը։ Դարձավ պատմության մեջ կարդինալ արժանապատվություն չունեցող առաջին պետքարտուղարը։

## Կարդինալ
Ինչպես և սպասվում էր շատ փորձագետների կողմից, 2014 թվականի հունվարի 12-ին հայտարարվեց, որ Պիետրո Պարոլինը կարդինալների է բարձրացվելու կոնսիստորիայում 2014 թվականի փետրվարի 22-ին, նրա անունը ցուցակում առաջինն է։

2018 թվականի հունիսի 28-ին Ֆրանցիսկոս Պապը Պարոլինին բարձրացրել է կարդինալ-եպիսկոպոսի կոչում։

## Գնահատականներ
Հաջորդ գնահատականը Պիետրո Պարոլինին տվել է նրա նախկին ղեկավար կարդինալ Ջովանի Լայոլոն․

Ես միշտ հիացել եմ նրանով։ Ինձ համար, նրա նշանակումը որպես պետքարտուղար, դա լավ նորություն է։ Սա լավ նորություն է Եկեղեցու և, մասնավորապես, Սուրբ աթոռի համար:

## Պարգևներ
* «Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (2005 թվականի հունիսի 24)։
* «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի կոմանդոր (2009)։
* Կոմանդոր՝ Լեհաստանի Հանրապետությանը Արժանիքների շքանշանի աստղով։
* Ացտեկների արծվի հատուկ կարգի շքանշանի Մեծ Խաչ (Մեքսիկա)։
* Ռումինիայի աստղի շքանշանի շղթա (2015)։
* Վիտաուտաս Մեծի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (Լիտվա, 2016 թվականի մայիսի 6)։
* Երեք աստղերի շքանշանի Մեծ սպա (Լատվիա, 2021 թվականի ապրիլի 29)։
* «Ստարա Պլանինա» I աստիճանի շքանշան (Բուլղարիա, 2016)։
* Արժանիքների շքանշանի Մեծ Խաչ (Հունգարիա, 2022)։
* «Արժանիքների համար» II աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա, 2023 թվականի դեկտեմբերի 28)՝ *միջպետական համագործակցության ամրապնդման, Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության աջակցության, աշխարհում ուկրաինական պետության հանրահռչակման գործում ծանրակշիռ անձնական ներդրման համար*։
* Պատվո շքանշան (Հայաստան, 2021 թվականի հոկտեմբերի 8)՝ *Հայաստանի և Սուրբ Աթոռի միջև միջպետական հարաբերությունների զարգացման և ամրապնդման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար*.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Государственный секретарь Ватикана приглашен на конференцию олигархов | 6 июня 2018 (Государственный секретарь Ватикана Пьетро Паролин примет участие в заседании Бильдербергского клуба в итальянском Турине)

Կատեգորիա:Իտալիայի կարդինալներ
Կատեգորիա:Կրոնական առաջնորդներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան)