open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բինյավանգա Վայնայնա

**Բինյավանգա Վայնայնա** (), քենիացի գրող, ուսուցիչ և լրագրող, ճանապարհորդ, *Caine Prize for African Writing* մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Բինյավանգա Վայնայնան ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 18-ին Ռիֆթ Վալի նահանգի Նակուրու քաղաքում։ Սովորել է Հարավային Աֆրիկայի Թրանսքեյ համալսարանի տնտեսական ֆակուլտետում։ 2011 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «One Day I Will Write About This Place» վերնագրով։

## Ստեղծագործություն
Վայնայնան, ստանալով դիպլոմ, մի քանի տարի աշխատել է Քեյփթաունում՝ որպես արտահաստիքային աշխատակից և ճանապարհորդ գրող։
2002 թվականի հուլիսին «Discovering Home» պատմվածքի համար արժանացել է մրցանակի, հանդիսանում է *Kwani?* ամսագրի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրը, որը Արևելյան Աֆրիկայի ամենահաջողակ և հայտնի գրական ամսագրերից է։

Վայնայնայի «Ինչպե՞ս գրել Աֆրիկայի մասին» երգիծական ակնարկը շատերի ուշադրությանն է արժանացել։ 2003 թվականին նրան շնորհվել է *the Kenya Publisher’s Association* մրցանակ՝ ի պատասխան քենյական գրականության դիմաց նրա արժանիքների։ Նա գրել է մի շարք ամսագրերի համար, այդ թվում՝ «The EastAfrican», «National Geographic Traveler», «The Sunday Times» (Հարավային Աֆրիկա), «Granta», «New York Times և «The Guardian» (Մեծ Բրիտանիա)։

2007 թվականին աշխատել է Յունիոն քոլեջում (ԱՄՆ)։ 2008 թվականից աշխատել է Ուիլյամս քոլեջում, որտեղ նա ուսուցանել, դասախոսել և գրել է վեպ։

Նա գիտեր աֆրիկյան ուտեստների ավելի քան 13000 բաղադրատոմս։ Եղել է փորձագետ ավանդական և ժամանակակից աֆրիկյան խոհանոցում։

## Անձնական կյանք
2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ին՝ ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը, Վայնայնան Թվիթթերյան իր էջում հայտարարել է, որ իր ՄԻԱՎ-ը դրական է, «և երջանիկ է»։ 2018 թվականին նա հայտարարել է, որ հաջորդ տարի ամուսնանալու է իր վաղեմի զուգընկերուհու հետ։

## Մահ
Վայնայնան մահացել է 2019 թվականի մայիսի 21-ի երեկոյան Նայրոբիի Աղա Խանի հիվանդանոցում կաթվածից՝ ըստ նորությունների և ընտանեկան աղբյուրների։ 2016 թվականից նա մի քանի կաթված է տարել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Binyavanga Wainaina (BinyavangaW) on Twitter
* «Voices of Kenya’s Voters», Interview, BBC News.
* «Kenyan wins African writing prize», BBC News, 16 July 2002.
* Stephanie Bosch Santana, «Exorcizing Afropolitanism: Binyavanga Wainaina explains why „I am a Pan-Africanist, not an Afropolitan“ at ASAUK 2012», Africa in Words.

Կատեգորիա:Քենիացի գրողներ
Կատեգորիա:Քենիացիներ
Սթիվ Չիմոմբո

**Սթիվ Բերնարդ Մաիլզ Չիմոմբո** (; ), մալավիացի գրող, բանաստեղծ, խմբագիր, դրամատուրգ և ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Զոմբայում։ Կրթությունը ստացել Զոմբայի կաթոլիկ միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև՝ Մալավիի համալսարանում, որտեղ բակալավրի աստիճան է ստացել։ Ուելսի համալսարանում ստացել է անգլերենը որպես երկրորդ լեզու դասավանդողի դիպլոմ։ Միացյալ Նահանգներում՝ Կոլումբիայի համալսարանում, ստացել է մագիստրոսի և փիլիսոփայության բժշկի աստիճան դասավանդման ոլորտում։ Լիդսի համալսարանում սովորելուց հետո Չիմոմբոն վերադարձել է Մալավի։ Այդ ժամանակ նա աշխատել է որպես *Outlook-lookout* գրական տեղեկագրի խմբագիր։ 1988 թվականին նրա «Նապոլոյի պոեմները» պատվավոր հիշատակման են արժանացել Աֆրիկայում հրատարակությունների համար Նոմայի մրցանակի համար։ Նա Մալավիի Չանսելոր քոլեջում անգլերենի պրոֆեսոր էր և համարվում էր երկրի առաջատար գրողներից մեկը։ Նա մահացել է 70 տարեկանում՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Բլանթայրում։ Միակ մալավիացի գրող և բանաստեղծն է, որը Կամուզույի օրոք չի աքսորվել, այլ նույնիսկ լուրեր էին պտտվում, որ նա եղել է այն մարդկանցից մեկը, ով կառավարությանը տվել է այն մարդկանց անունները, որոնք գրել են նրա դեմ։ Այժմ հանրապետության որոշ քոլեջներում Չիմոմբոյի որոշ աշխատանքներ օգտագործվում են գիտական նպատակներով։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած էր Մոյրա Չիմոմբոյի հետ։

## Աշխատություններ
### Բանաստեղծություններ
* *Napolo Poems*, Manchichi Publishers, 1987
* *Python! Python! An Epic Poem*, Wasi Publications, 1992
* *Napolo and the Python*, Heinemann Educational Publishers, 1994, 

## Պիեսներ
* *The Rainmaker* (1975)
* *Wachiona Ndani?* (1983)

## Վեպեր
* *The Basket Girl*, Popular Publications, 1990
* *The Wrath of Napolo*, Wasi Publications, 2000, 

## Մանկական գրականություն
* *The Bird Boy’s Song*, Wasi Publications, 2002, 

## Կարճ պատմություններ
* *The Hyena Wears Darkness* (2006)

## Քննադատություն
* *The Culture of Democracy: Language, Literature, the Arts and Politics in Malawi, 1992-94* (1996)

## Անթոլոգիա
* . — «Steve Chimombo.».
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:2015 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 11 մահեր
Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 4 ծնունդներ
Բուլղարիայում դիվանագիտական և հյուպատոսական առաքելությունների ցուցակ

[աջից|մինի|400x400փքս|[Բուլղարիայում դիվանագիտական ներկայացուցչությունների քարտեզ]]
Այս էջում նշված են Բուլղարիայում գործող դիվանագիտական առաքելությունները։ Ներկայումս մայրաքաղաք Սոֆիան հյուրընկալում է 70 դեսպանատներ, որոնք հիմնադրվել են Եվրոպական Բուլղարիայում (2019 թվականի դրությամբ)։

Այս ցուցակում բացառված են պատվավոր հյուպատոսությունները։

## Դեսպանատներ
[աջից|մինի|[Ալբանիայի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Հայաստանի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Եգիպտոսի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Ֆրանսիայի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Հունաստանի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|Սոֆիայում [Նիդերլանդներ|Նիդեռլանդների դեսպանության շենքը]]
[աջից|մինի|Սոֆիայում [Լեհաստանի դեսպանության շենքը]]
[աջից|մինի|[Պորտուգալիայի դեսպանություն Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Ռումինիայի դեսպանություն Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Ռուսաստանի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
[աջից|մինի|[Իսպանիայի դեսպանության շենքը Սոֆիայում]]
**[[Սոֆիա]]**

### Ներկայացուցչության այլ տեսակներ

* Եվրոպական միություն (Պատվիրակություն)
*  (Կապի գրասենյակ)
*  (Ներկայացուցչություն)

## Հյուպատոսություններ

### Գլխավոր հյուպատոսություններ
Բուրգաս

* 

Պլովդիվ

* 
* 

Ռուսե

* 

Վառնա

* 
* 

## Հավատարմագրված դեսպանություններ
**[[Բուխարեստ]]․**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**[[Մոսկվա]]**։

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Բեռլին․

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Վիեննա․

* 
* 
* 
* 

Հռոմ․

* 
* 
* 
* 
* 

**[[Բելգրադ]]․**

* 
* 
* 
* 

Բուդապեշտ․

* 
* 
* 

Վարշավա

* 
* 
* 

Աթենք․

* 
* 
* 

Բրյուսել․

* 
* 
* 

Ժնև․

* 
* 

Անկարա․

* 
* 
* 

Այլ քաղաքներ․

*  (Անդորրա լա Վելյա)
*  (Պրահա)
*  (Թել Ավիվ)
*  (Կոպենհագեն)
*  (Վալետա)
*  (Հաագա)
*  (Սան Մարինո (քաղաք))
*  (Ստոկհոլմ)
*  (Լոնդոն)
*  (Փարիզ)

## Նախկին դեսպանատներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես Նաև

* Բուլղարիայի արտաքին քաղաքականություն
* Վիզայի պահանջները Բուլղարիայի քաղաքացիների համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Bulgarian Ministry of Foreign Affairs 

Կատեգորիա:Բուլղարիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Դիվանագիտական առաքելություններ ըստ ընդունող երկրի
Կատեգորիա:Ցանկեր:Բուլղարիա
Օնեսիմոս Նեսիբ

**Օնեսիմոս Նեսիբ** () (), օրոմո ժողովրդի ներկայացուցիչ, ով դարձել է լյութերական և Աստվածաշունչը թարգմանել է օրոմո լեզվով։

## Կենսագրություն
Օնեսիմոս Նեսիբը ծնվել է Օրոմիյա շրջանում։ Սկզբում ծնողերը տղային անվանեցին Հիկա (հետագայում նա վերցրեց անունը ի պատիվ 70 Օնիսիմի քարոզիչների պատվին)։

4 տարեկան հասակում կորցրել է հորը, իսկ 1869 թվականին առևանգվել է ստրկավաճառների կողմից։ Նեսիբը անցել է ութ տերերի ձեռքի տակով, քանի դեռ Մասսաուայում չազատագրվեց Վերներ Մունցինգերի կողմից։ Այնուհետև պատանին ուղարկվել է ուսուցման Իմկուլլուի շվեդական ավետարանական առաքելությունում։ 1872 թվականի մարտի 31-ին, զատկի կիրակի օրը Նեսիբը մկրտվեց։ Դրանից հետո Նեսիբը ուղարկվեց Շվեդիա  ուսումը շարունակելու համար, որտեղ անցկացրեց հինգ տարի։ Եթովպիա վերադառնալուց հետո ամուսնացավ Մեհրետ Հայլուի հետ։

Օսենիմոսը նախատեսում էր վերադառնալ իր հայրենի Օրոմիա շրջանը, սակայն Մենելիկ II-ը սահմանափակեց երկրում օտարերկրյա քարոզիչների գործունեությունը։ Այդ ժամանակ Նեսիբը փորձեց գնալ Սուդան, սակայն հիվանդության և մահդիստների ապստամբության պատճառով ստիպված էր վերադառնալ Իմկուլու։ 1886 թվականին նա սկսեց Աստվածաշունչը մայրենի լեզվով թարգմանելու գործը։

1904 թվականին Նեսիբը ի վերջո կարողացավ վերադառնալ Ուոլլեգա (Օրամիա շրջան), որտեղ սկսեց քարոզ կարդալ օրոմո լեզվով։ Քանի որ եթովպիացի քահանաները չէին հասկանում այդ լեզուն, նրանք Նեսիբի գործունեությունը ընդունեցին բացահայտ թշնամությամբ, հայտարարելով, որ նա վատաբանում է Մարիամ Աստվածածնին։ Նրանց մեղադրանքով Օսենիմոսը ստիպված էր ներկայանալ Աբունա Մաթեոսին, ով կարգադրում է աքսորել քարոզչին։ Սակայն այդ որոշումը չեղարկվեց Մենելիկ II-ի կողմից, ով, այնուամենայնիվ, Նեսիբին արգելեց քարոզ կարդալ։

Չնայած Նեսիբի հանրային գործունեությունը, մի քանի տարիների ընթացքում սահմանափակվում էր Նեկեմտե դպրոցում աշխատելով, աքսրովելու սպառնալիքը շարուակում էր կախված մնալ նրա գլխին։ Բայց 1916 թվականին Իյասու V-ը Նեսիբին թույլ տվեց իր հավատքը քրոզել։ Չնայած Իյասուն շուտով գահընկեց եղավ, սակայն նրա հրամանը չչեղարկվեց, այնպես որ Օսենիմոսը շարունակեց քարոզել և Տարածել Աստվածաշնչի իր թարգմանությունները։

## Ի հիշատակ
Օսենիմոս Նեսիբի անունը կրում է Ադիս Աբեբայում Մեկանե Եսուս եկեղեղեցական սեմինարիան։

## Ծանոթագրություններ
Լայլա Լալամի

**Լայլա Լալամի** (, ; ), մարոկկոյան ծագմամբ ամերիկացի գրող և լրագրող։

## Կենսագրություն
Մեծացել է Մարոկկոյում։ Խոսել է արաբերեն և ֆրանսերեն լեզուներով, անգլերեն սկսել է սովորել 15 տարեկանում։ Ստացել է բակալավրի աստիճան Մուհամմեդ 5-րդի համալսարանի անգլիական գրականություն բաժնում։ 1991 թվականին Բրիտանական խորհրդի կրթաթոշակով տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում ավարտել է լեզվաբանության մագիստրատուրան։ Վերադարձել է Մարոկկո և զբաղվել լրագրությամբ։ 1992 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, պաշտպանել է դիսերտացիա Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1996 թվականին սկսել է գրել անգլերեն լեզվով։ Հրապարակվել է որպես քաղաքական տեսաբան և գրական քննադատ The Boston Globe-ում, Los Angeles Times-ում, The New York Times-ում, The Washington Post-ում և այլն։ Առաջնաելույթ է կատարել 2005 թվականին պատմվածքների գրքով։ 2009 թվականին Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը նրան շնորհեց «Երիտասարդ համաշխարհային առաջնորդ» պատվավոր կոչումը։ Դասավանդում է գրական հմտություններ Ռիվերսայդի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

## Հրապարակումներ
* «Հույս և այլ վտանգավոր զբաղմունքներ» / *Hope and Other Dangerous Pursuits*, նորավեպեր (2005; իսպ. и հոլանդ. թարգ. 2006, ֆրանս. թարգ. 2007, թարգ. ուրդու 2010)
* «Խորհրդավոր որդին» / *Secret Son*,  վեպ  (2009, Օրանժ մրցանակի երկար շարք; հոլանդ․ թարգ․ 2009, թարգ․ չին․ և բոսնի․ 2011)
* «Մավրի հաշիվը» / *The Moor’s Account* (2014, Ամերիկայի գաղութայնացման ժամանակաշրջանի պատմական վեպ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* lailalalami.com/a
* Հարցազրույց գրողի հետ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սյունակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի կին գրողներ
Անդրե Բրինկ

**Անդրե Ֆիլիպպուս Բրինկ** (; ), հարավաֆրիկացի գրող, Քեյփթաունյան համալսարանի անգլիական գրականության պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
1960-ական թվականներին Անդրե Բրինկը և Բրեյտեն Բրեյտենբախը վճռորոշ դեր էին խաղում աֆրիկացի գրողների գրական շարժման մեջ, որը հայտնի է որպես *վաթսունականներ* (Die Sestigers)։ Նրանք ձգտում էին օգտագործել աֆրիկաանս լեզուն  ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ հանդես գալու համար։ Նրանք նաև փորձում էին աֆրիկաանս լեզվի գրականության մեջ ներմուծել անգլիալեզու և ֆրանսալեզու գրականությունների ժամանակակից ուղղությունները։ Բրինկի ստեղծագործությունների առանձնահատկությունը համարվում է այն, որ նա իր ստեղծագործությունները գրել է երկու լեզվով՝ աֆրիկաանս և անգլերեն։

Նրա  «Գիշերային գիտություն» (*Kennis van die aand*; 1973) վեպը դարձավ աֆրիկաանս լեզվով գրված առաջին գիրքը, որը ապարտհեյդի ժամանակ արգելվեց ՀԱՀ կառավարոության կողմից։

Չնայած նրան, որ ավելի վաղ աշխատաքները առաջին հերթին ուղղված էին ՀԱՀ ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ, Բրինկի վերջին աշխատանքները նվիրված էին ժամանակակից ժողովրդական Հարավային Աֆրիկայի խնդիրներին։

Բրինկի ստեղծագործություններից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն լեզվով։

## Ստեղծագործոություններ
Բրինկի աշխատանքների ավելի ամբողջական ցանկը դիտել աֆրիկաանս լեզվով André P Brink հոդվածում։

### Վեպեր

* Դեսպանը
* Նայելով խավարին
* Ակնթարթներ քամու մեջ (Մ., 1991)
* Անձրևի համբավը (Մ., 1981)
*Չոր սպիտակ եղանակ (Մ., 1981, մտնում է XX դարի աֆրիկյան հարյուր լավագույն գրքերի մեջ)
* Ձայների շղթան (Մ., 1985)
* Ժանտախտի պատը
* Արտակարգ դրություն
* Սարսափի գործը
* Ադամասթորի առաջին կյանքը (1993)
* Ընդհակառակը
* Ավազի պատկերացումները
* Սատանայի հովիտը
* Ցանկության իրավունքները
* Լռությունից այն կողմ (2002)
* Քանի դեռ չեմ մոռացել (2004)
* Լռությունից այն կողմ (2004)
* Մանթիսի աղոթքը (2005)
* Կապույտ դուռը (2006)
* Այլ կյանքեր (2008)

#### Հուշագրություններ

* Պատառաքաղ ճանապարհին (2009)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դրամատուրգներ
Լատիֆա ալ-Զայաթ

**Լատիֆա ալ-Զայաթ,** (արաբ.لطيفة الزيات, օգոստոսի 8, 1923 թվական Դումյաթի, 1996 թվական, սեպտեմբերի 10, Կահիրե)), եգիպտացի հասարակական գործիչ և գրող։ Նրան քիչ հայտնիություն է բերել «Բաց դուռ» վեպը, որը 1996 թվականին գրականության ոլորտում արժանացել է Նագիբ Մհֆուզի մրցանակի (սա մրցանակաբաշխության պատմության մեջ առաջին շնորհումն է եղել)։

## Կենսագրությունը
Լատիֆա ալ-Զայաթը ծնվել է 1923 թվականի օգոստոսի 8-ին միկջերկրածովյան եգիպտական Դումյաթի քաղաքում։ 1946 թվականին Կահիրեի համալսարանում ստացել է անգլերեն լեզվի բակալավրի և 1957 թվականին փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1945 թվականին Ինջի Աֆլաուն նկարչուհու հետ դարձել է Երիտասարդ կանանց համալսարանների ու ինստիտուտների լիգայի  հիմնադիր.:

Այն-Շամս համալսարանին կից կանանց քոլեջում աշխատել է որպես անգլերեն լեզվի պրոֆեսոր և նույն համալսարանում աշխատել է որպես անգլերեն լեզվի ամբիոնի վարիչ։ Լատիֆա ալ-Զայաթը Եգիպտական արվեստի ակադեմիայում զբաղեցրել է տնօրենի պաշտոնը։

Լատիֆա ալ-Զայաթի երկու վեպեր թարգմանվել են անգլերեն լեզվով. «Տանտեր» և «Բաց դուռ»։ Վերջինը հրատարակվել է 1960 թվականին, իր ժամանակի համար գերժամանակակից էր, ինչը վերաբերում էր եգիպտական խոսակցական արաբերեն լեզվի օգտագործմանը։ Վեպի գործողությունը սկսվում է 1946 թվականին և ավարտվում է 1956 թվականին Սուեցկի ճգնաժամի ընթացքում։ Այն նաև էկրանավորվել է 1963 թվականին, ֆիլմի գլխավոր հերոսը եղել է Ֆաթեն Համաման: Ալ-Զայաթը համարվում է նաև կանանց մասին բազմաթիվ էսսեների, քննադատական հոդվածների, գրական ստեղծագործությունների գրախոսականների և քաղաքական թեմաների հեղինակ է։ 2015 թվականի օգոստոսի 8-ին Google-ը գրողին նվիրել է թեմատիկ նկար, որն ուղղված էր նրա ծննդյան 92-ամյակին և պատկերում էր արաբական աշխարհի բոլոր երկրների հետազոտություններին.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին գրողներ
Ահմադու Կուրումա

**Ահմադու Կուրումա** (; ), իվուարցի գրող։ Գրել է ֆրանսերեն լեզվով։

## Կենսագրություն
Մանդինկա ժողովրդի հայտնի ընտանիքից է։ Սովորել է Բամակոյի դպրոցում (Մալի)։ Ծառայել է գաղութային ֆրանսիական բանակում Հնդկաչինում (1950-1954), այնուհետև սովորել է Լիոնի Ֆինանսների համալսարանում։ 1960-ին, Կոտ դ'Իվուարի անկախության համար պայքարից հետո, վերադարձել է հայրենիք։ Հակամարտության մեջ է մտել Ուֆուե Բուանյիի վարչակարգի հետ և ձերբակալվել է։ Լքել է երկիրը, ապրել է Ալժիրում (1964-1969), Կամերունում (1974-1984), Տոգոյում (1984-1994), այնուհետև կրկին վերադարձել  հայրենիք։ Առաջին իվուարական պատերազմի ժամանակ նա կանգնել է ընդդիմության կողքին՝ պաշտոնական ազգայնականության դեմ, որը առաջացրեց նախագահ Էյադեմի դժգոհությունը։

## Ստեղծագործություններ
### Վեպեր

* Անկախության արեգակը/ *Les Soleils des indépendances* (1968, «Presses de l’Université de Montréal», վերահրատարակվել է «Սյոյ» հրատարակչությունում, 1970, ձեռագրերի համար արժանացել է քվեբեկյան *«Études françaises»* ամսագրի մրցանակին, մտնում է XX դարի լավագույն աֆրիկյան հարյուր գրքերի շարքի մեջ)
* *Monnè, outrages et défis* (1990, «Seuil»)
* Սպասում են վայրի գազանների քվեարկությանը/ *En attendant le vote des bêtes sauvages* (1994, «Seuil» 1999, *«Livre Inter»* մրցանակ, հանձնաժողովի նախագահ՝ Ժան-Մարի Գյուստավ Լեկլեզիո)
* Ալլահը պարտավոր չէ/ *Allah n’est pas obligé* (2000, «Seuil», Ռենոդո մրցանակ, լիցեյիստների Գոնկուրյան մրցանակ, Ամերիգո Վեսպուչիի մրցանակ, Ֆրանսիա, ռուս․ թարգ․ 2002)
* Հրաժարվելիս ասում են «ոչ»/ *Quand on refuse on dit «non»* (2004, «Seuil», հրատարակվել է հետմահու)

#### Պիեսներ
* *Tougnantigui ou le Diseur de vérité*, Աբիջանում մի քանի անգամ բեմադրվելուց հետո արգելվել է գրաքննության  կողմից, վերականգնվել է 1996-ին, հրատարակվել է 1998-ին, «Acoria»
* Ալլահը պարտավոր չէ/ *Allah n’est pas obligé*, ըստ համանուն վեպի,բեմադրվել է «Théâtre de Poche de Bruxelles»-ում 2004-ի մայիսին

## Ճանաչում
Գրողի վեպերը թարգմանվել են շատ լեզուներով։ 2004-ից Ժնևի ամենամյա գրքային սրահում հանձնվում է Ահմադու Կուրումայի մրցանակը։ Ի թիվս այլոց, մրցանակը ստացել են Տանելլա Բոնին (2005), Սամի Չակը (2007), Կոսսի Էֆուին (2009), Ֆլորան Կուաո-Զոտտին (2010), Էմանուել Դոնգալան (2011), Սքոլաստիկ Մուկազոնգան (2012), Տյերնո Մոնենեմբոն (2013)։

2010 թվականին փարիզյան *«Seuil»* հրատարկչության կողմից թողարկվել է Ահմադու Կուրումայի ամբողջական  երկերի ժողովածուն։ Նրա պատվին նույն թվականին անվանվել է *«Jardin des Chartreux»* լիոնյան այգու տունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համառոտ կենսագրություն, մատենագրություն, անդրադարձումներ
* The official ''Allah is Not Obliged'' website
* «Ahmadou Kourouma’s Allah is not Obliged», *Words without Borders*, Christopher Cox
* «''Allah n’est pas obligé'' D’Ahmadou Kourouma», *Article de Cinquième zone n°102*, 2 décembre 2000
* http://www.complete-review.com/authors/kourouma.htm
* Encyclopædia Britannica
* The Suns of Independence
* Waiting for the Wild Beasts to Vote
* Birahima’s last battle
* Ahmadou Kourouma’s Allah is not Obliged
* Ahmadou Kourouma

Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Իվուարցի գրողներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Ամին Համիդ ալ-Հուվեյդի

**Ամին Համիդ ալ-Հուվեյդի** (, ), եգիպտացի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական գործիչ, Եգիպտոսի ռազմական նախարար (1967-1968 թվականներ)։ Եգիպտոսի ռազմական հետախուզման միության պետ (1967—1970 թվականներ), քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
1940 թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան։

1951 թվականից դարձել է ռազմական գիտության մագիստրոս։ Ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի բանակի հրամանատարա-շտաբային քոլեջում, Լիվենվորտի ամրոցում (Կանզաս)։

Ուսումն ավարտելուց հետո ալ-Հուվեյդին դասախոս է աշխատել Ռազմական ակադեմիայում։ Ավելի ուշ դարձել է Ռազմական-շտաբային քոլեջի պրոֆեսոր։ Իր ձեռքն է վերցրել Եգիպտոսի զինված ուժերի ռազմական գործողությունների հրամանատարությունը։ Կազմակերպել է Պորտ Սաիդի և Կահիրեյի պաշտպանությունը 1956 թվականի Սուեզի ճգնաժամի ժամանակ։ Եղել է հետախուզական ծառայության պետի տեղակալը։

Եղել է Եգիպտոսի ազատ սպաների գործողության անդամ։

Եղել է նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի խորհրդատուն։

Գամալ Աբդել Նասերի հետ զբաղվել է դիվանագիտական և պետական պարտականություններով։ Եղել է Եգիպտոսի, Մարոկկոյի և Իրաքի դեսպանը, ազգային կառավարման նախարար և կաբինետի հարցերի պետական նախարար։

Գամալ Աբդել Նասերին հանձնարարում է նրան վերլուծել Իսրայելի դեմ ուղղված Վեցօրյա պատերազմում պարտության արդյունքը և պատճառը, որի արդյունքում ձերբակալվել են Սալահ Նասրը և Աբդել Հակիմ Ամերը, ինչպես նաև՝ վերակազմել բարոյալքված երկրի զինված ուժերը։

1967-1968 թվականներին զբաղեցրել է Եգիպտոսի ռազմական նախարարի պաշտոնը։

Եղել է Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայության պետ։ Պանարաբիստ է և ազգայնական։

Իր գլխավորությամբ Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայությունը Մոսադի 53 գործակալ է հայտնաբերել։

Նասերի մոտ ազգականը, որը հանդես է գալիս քաղաքական գործիչ Անվար Սադաթի դեմ 1971 թվականին, ձերբակալվել է մյուս 91 սպաների հետ՝ պետական դավաճանության մեջ մեղադրելով, կանգնել է Հեղափոխական տրիբունալի առաջ և դատապարտվել է 10 տարվա տնային կալանքի։

Արաբերեն և անգլերեն ավելի քան 50 գրքի, մամուլում և մասնագիտական ամսագրերում հայտնված հարյուրից ավելի քաղաքական մեկնաբանությունների հեղինակ է։

## Ընտրված ստեղծագործություններ
* How Zionist Leaders Think,
* Lost Opportunities,
* 50 Years of Storms
* Telling What I saw
* The 1967 War: The Secrets and Mysteries

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախարարներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի դիվանագետներ
Մոհամեդ Ֆադհել Բեն Աշուր

**Շեյխ Մոհամեդ Ֆադհել Բեն Աշուր** (արաբ. محمد الفاضل بن عاشور‎. հոկտեմբերի 16, 1909 թվական,Լա-Մարսա, Ֆրանսիական Թունիս - ապրիլի 20,1970 թվական), թունիսցի աստվածաբան, գրող, կրոնական գործիչ, մանկավարժ, Թունիսի մեծն մուֆթի (1962 թվական - ապրիլի 20, 1970 թվական)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնականների և բարձրաստիճան պաշտոնյաների ընտանիքում։ Երեք տարեկանից սովորել է Ղուրան և արաբերենի քերականություն, ինը տարեկանից՝ ֆրանսերեն։ 1928 թվականին ավարտել է ուսումը միջնակարգ դպրոցում։ 1931 թվականին ընդունվել է Ալժիրի համալսարան, որտեղ ստացել է մանկավարժի մասնագիտություն։

Հետագայում նա դարձավ մեդրեսե, այնուհետև Իսլամական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն, ապա Կահիրեի արաբերեն լեզվի ասոցիացիայի անդամ։

1953 թվականին դարձել է Մալիքիական մազհաբի մուֆթին, 1956 թվականին դարձել է քադի։ Նշանակվել է երկրի վճռաբեկ դատարանի պալատի առաջին նախագահ։

1961 թվականից իսլամական աշխարհի հոգևոր կենտրոններից մեկի՝ Ալ- Զայթուն համալսարանի աստվածաբանական ֆակուլտետի դեկանն էր։

1962 թվականին դարձել է Թունիսի Հանրապետության գլխավոր մուֆթի։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել էր մինչև իր մահը, 1970 թվականը։

## Հրատարակությունների ընտրանի
* *Թունիսի գրական և մտավորական շարժում* (‏الحركة الأدبية والفكرية بتونس‏‎), ed. Արաբական լիգա, Կահիրե, 1956 թվական
* *Արաբական Մագրեբի իսլամական մտքերի հեղինակ*(‏أعلام الفكر الإسلامي بالمغرب العربي‏‎), ed. Librairie Ennajah, Թունիս, 1965 թվական
* *Ղուրանի հեղինակ*(‏التفسير ورجاله‏‎), ed. Maison orientale des livres, Թունիս, 1966 թվական
* *Թունիսում գրական վերածննդի հիմնադիր* (‏أركان النهضة الأدبية بتونس‏‎), ed. Librairie Ennajah, Թունիս, 1968 թվական
* Կենսագրականներ և լուսավորիչներ (‏تراجم الأعلام‏‎), ed. Maison tunisienne de l'édition, Թունիս, 1970 թվական
* *Աֆաալի գիրք* (‏كتاب أفعل‏‎), ed. Ben Abdallah, Թունիս, 1972 թվական
* *Մագրեբի համաժողովներ*(‏المحاضرات المغربيات‏‎), ed. Maison tunisienne de l'édition, Թունիս, 1974 թվական
* *Իսլամական քաղաքակրթության ոգին* (‏روح الحضارة الإسلامية‏‎), ed. Իսլամական գիտությունների բարձրագույն ինստիտուտ, Բեյրութ, 1982 թվական
* *Մտածողությունը առկայծում է* (‏ومضات فكر‏‎), deux tomes, ed. Maison arabe du livre, Թունիս, 1982 թվական
* Համաժողովներ (‏محاضرات‏‎), éd. Centre de publications universitaires,Թունիս, 1998 թվական

## Պարգևներ
* 1966 թվական - Հանրապետական միաբանության հրամանատար
* 1968 թվական - Ալավիների գահի միաբանության հրամանատար

## Ի հիշատակ
* Նրա անունով են կոչվել Թունիսի տարբեր քաղաքների մի քանի փողոցներ։
* Նրա պատվին դպրոց է անվանակոչվել։
* Թունիսի փոստը թողարկել է իր պատկերով փոստային նամականիշների շարք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունիսցի մեծն մուֆթիներ
Կատեգորիա:Թունիսցի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Կրոնական գործիչներ
Անջելա Էմուրվոն

**Անջելա Էմուրվոն** (, ) ուգանդացի դրամատուրգ։  Նա 2012 թվականին նվաճեց դրամատուրգիայի միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակը անգլերենը՝ որպես երկրորդ լեզու անվանակարգում իր «Արևածաղիկները կեղտոտ ցանկապատի ետևում» պիեսի համար՝ BBC World Service-ի և Բրիտանական խորհրդի կողմից անցկացվող 23-րդ միջազգային դրամատուրգական մրցույթում, որն անցկացվում էր Համագործակցության գրողների հետ համատեղ։ Նրա «Կովը կնոջ կարիք ունի»  պիեսը 2010 թվականին երրորդն է BBC-ի աֆրիկյան Պիես գրելու մրցույթում։

## Մատենագրություն
### Պիեսներ

* Արևածաղիկները կեղտոտ ցանկապատի ետևում, 2012 թվական
* Կովը կնոջ կարիք ունի, 2010 թվական

### Կարճ պատմություններ
*"Սիրային հանելուկ" 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Ugandan playwright wins BBC World Service writing competition"
*"Angella Emurwon: Playwright with a rising international profile"
*"Ugandans sweep BBC awards" 
*"Writing Plays; What Is It?"
*"Books They Read: Angella Emurwon"
*"Angella Emurwon speaks on her global playwriting award" 
*"Censorship and the Arts in Uganda"
*Angella Emurwon on Facebook
*YouTube video on Angella Emurwon Part 1 - The challenges of having a social focus
*https://hi-in.facebook.com/GoetheZentrumKampala/videos/sunday-uganda-angella-emurwon-only-four-days-to-ngalabi-short-film-festival-2019/279933316020517/

Կատեգորիա:Ուգանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Բեյք Ռոբերտ Թումուհայզ

**Բեյք Ռոբերտ Թումուհայզ**, ուգանդացի հեղինակ և մոտիվացիոն բանախոս։ Նա «Իմ մոր արցունքները» ոգեշնչող վեպի  և «Թակել Աստծո օրհնությունները. Ձեր կյանքի հաջողության դռները բացելու բանալիներ» մոտիվացնող գրքի հեղինակն է : Նա «Ոգեշնչման աշխարհի» գործադիր տնօրենն է և Ուգանդայում հեղինակների ֆորումի հիմնադիրը։ Նա հինգ հրատարակված ոգեշնչող գրքերի հեղինակ է, նա Saturday Vision (Ուգանդա) և Sunday Times (Ռուանդա) ոգեշնչող սյունակագիր է և «Ամակուլա» միջազգային կինոփառատոնի խորհրդի ռեժիսորն է։ Նա Մակերերի համալսարանի շրջանավարտ ուսուցիչ է։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բեյքը ծնվել է 1981 թվականինՈւգանդա-Կոնգո սահմանի մոտ գտնվող Ռուբուգուրի Կիսորո շրջանում, Ալոիսիուս Բակեսիգակիի և Միշեմբուրոյի ընտանիքում։ Ութ հոգանոց ընտանիքում նա վերջինն է ծնվել։ Նա հաճախել է  Ռուբուգուրուի հիմնական դպրոց, ապա Կաբալեի Սբ. Պողոսի ճեմարան, հետո Իրյարուումբայի ավագ դպրոց, այնուհետև Կիգեզի ավագ դպրոց և Մակերեր համալսարան։

## Հրատարակված աշխատանքներ
**Գումար աշխատելու չորս ձև*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2019
**Բիտատուրից ոգեշնչված. Ուգանդացի միլիոնատիրոջ հավերժական դասեր*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2019
**Միլիոնատեր ֆերմերի ձեռնարկ։ Ոգեշնչման աշխարհ*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2016
**Միլիոնատեր ֆերմեր։ Ուգանդայի հեղափոխական ֆերմեր դոկտոր Էմմա Նալույիմայի զարմանալի պատմությունը*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2016
**Համարձակ կին. Բելլա Ուայնի Prudence Ukkonika-ի հուզիչ պատմությունը:*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2015
**Գործողության կին. Ուգանդայի առաջատար կրթության մասնագետ և առաջնորդ Մերի Մուլումբայի պատմությունը*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2013
**Իմ մոր արցունքները. Ուգանդայի առաջին կին նախագահի ՝ Նյամիշանայի հաջողության պատմությունը*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2013
**Ինչպե՞ս սանձազերծել ձեր ներուժը*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2012
**Թակել Աստծո օրհնությունները. Ձեր կյանքի հաջողության դռները բացելու բանալիներ*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2008
**Դիպչելով դրախտին, ցնցող դժոխքին:*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2007
**Թող գա ձեր Թագավորությունը*, Աշխարհի ոգեշնչում, 2006

## Ծանոթագրություններ
Ընտրական շրջաններ (Բուլղարիա)

[մինի|Բուլղարիայի մեծագույն քաղաքները՝ [Սոֆիա և Պլովդիվ , համապատասխանաբար՝ հյուսիս-արևմուտքում՝ 23,24,25 ընտրատարածքներ (Սոֆիա), հարավում՝ 16 ընտրատարք (Պլովդիվ)]]
Բուլղարիայի **ընտրական շրջաններ** կամ **ընտրածարածքներ** (**', իզբերատելնի ռայոնի)**։''' Բուլղարիայի տարածքը բաժանված է 31 ընտրական շրջանի, որոնք մոտավորապես համապատասխանում են Բուլղարիայի 28 պրովինցիաներին (, օբլաստի)։

## Ազգային ժողովի պատգամավորական աթոռներ
Բուլղարիայում յուրաքանչյուր ընտրական շրջան առաջադրում է Ազգային ժողովում իրեն հատկացված տեղերի թվով թեկնածուներ, որոնց թիվը որոշվում է յուրաքանչյուր շրջանի բնակչության մարդահամարի տվյալներից ելնելով։ 1991 թվականից ի վեր օգտագործվել է համամասնական ընտրակարգ, բացառությամբ 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների։ 2013 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների համար վերականգնվել է նախկին համամասնական ընտրակարգը։

2009 թվականին ներդրվել է խառը համակարգ ինչպես պարզ մեծամասնությամբ, այնպես էլ համամասնական բաշխմամբ։ Յուրաքանչյուր մեկտեղանոց շրջան համապատասխանում է ավանդական բազմատեղ մարզերին։ Մարզերի միջև բնակչության մեծ բազմազանության պատճառով այս մեկ տեղանոց բաշխումը հակասության մեջ մտավ Բուլղարիայի Սահմանադրության 10-րդ հոդվածի այն մասին, որ ընտրությունները պետք է անցկացվեն հավասար ընտրական իրավունքով։ Այս հակասության բողոքարկումը բերվեց Բուլղարիայի Սահմանադրական դատարան, որը չկարողացավ որոշում կայացնել՝ քվեարկելով 6 կողմ և 6 դեմ։ Յուրաքանչյուր ընտրական շրջանի համար համամասնական տեղերի քանակը մեկով պետք է կրճատվեր՝ թույլ տալով ավելացնել 31 պարզ մեծամասնության տեղեր՝ տեղերի ընդհանուր քանակը մինչև 240 պահելով։ Սա հանգեցրեց մեկ այլ հակասության, քանի որ որոշ շրջանների տեղերը կրճատվեցին 1-ով, մյուսները՝ 2-ով և ոմանք նույն քանակի տեղեր պահպանեցին՝ փաստորեն ավելացնելով շրջանի տեղերի ընդհանուր քանակը, ներառյալ պարզ մեծամասնականով տեղը։

## Ընտրական շրջաններ

Ընտրական շրջանների մեծ մասը համապատասխանում է Բուլղարիայի 28 մարզերին (պրովինցիաներ), բացառությամբ ամենախիտ բնակեցված երկու նահանգների, որոնք իրենց հերթին բաժանվում են առանձին ընտրական շրջանների։ Պլովդիվի մարզը կազմված է թիվ 16 ընտրական շրջանից, որը համապատասխանում է Պլովդիվի քաղաքապետարանին և թիվ 17 ընտրական շրջանից, որն ընդգրկում է բոլոր մյուս համայնքապետարանները։ Սոֆիա քաղաքը բաժանված է թիվ 23, 24 և 25 ընտրական շրջանների։ Սոֆիա քաղաքից տարբերվող Սոֆիայի մարզը ներկայացված է 26 ընտրատարածքներով։

## Սոֆիայի վարչական շրջաններն ըստ ընտրատարածքների
Սոֆիա քաղաքը բաժանված է 24 վարչական շրջանների։ 23, 24 և 25 ընտրատարածքներն ընդգրկում են 8-ական վարչական շրջաններ։
[մինի|[Սոֆիայի ընտրատարածքներ

 

]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի կառավարություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի տարածաշրջաններ
Սայիդ իբն Ռահմա

**Սայիդ իբն Ռահմա** (, ), ալժիրցի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս որպես կիսապաշտպան Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի Վեստ Հեմ Յունայթեդ ակումբում, ինչպես նաև Ալժիրի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Նիսի կազմում, իսկ ավելի ուշ նաև հանդես գալով Անժենում, Գազելեկ Աժաքսյոում և Շատողույում։ Նա ավելի լայն ճանաչում ձեռք բերեց 2018 թվականին Անգլիայի առաջնությունում Բրենթֆորդ տեղափոխվելուց հետո, որի կազմում խփեց 27 գոլ։ 2021 թվականից Սայիդ իբն Ռահման հանդես է խաղում է Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի Վեստ Հեմ Յունայթեդ ակումբում։

## Անձնական կյանք
Սայիդ իբն Ռահման ծնվել է Ալժիրի Այն Թեմուշենթ քաղաքում և մեծացել է Սիդի Բել Աբասում։ 11 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ֆրանսիայի Թուլուզ քաղաք և ունի Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ Սայիդ իբն Ռահմայի հայրը մահացել է 2020 թվականի հունվարին, որից հետո նա հրապարակավ իր 5 գոլերը նվիրել է հորը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սայիդ իբն Ռահմայի էջը Soccerbase կայքում

Կատեգորիա:Ալժիրի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անժեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրենտֆորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շատորուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Մոհամեդու Ուլդ Սլախի

**Մոհամեդու Ուլդ Սլախի** (, ), մավրիտանցի, որ առանց որևիցե մեղադրանքի պահվել է ԱՄՆ-ի Գուանտանամոյի բանտում 2002 թվականից մինչև 2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ը։ Սլախին ենթարկվել է ընդլայնված մեթոդով հարցաքննության։

## Կյանք
Սլախի Մոհամեդու Ուլդը ծնվել է Մավրիտանիայի Տրարզա շրջանի Ռոսո քաղաքում։ Մուհամեդուն շահած դրամաշնորհով սովորել է Գերմանիայում։ 1990-ական թվականներին Սլախին համալսարանն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ անց է կացրել «Ալ-Կաիդա» մարզական ճամբարում և կռվել է Աֆղանստանում երկրի կոմունիստական կառավարության դեմ, որին աջակցում էր ԱՄՆ-ն։ Այնուհետև Մոհամեդուն վերադարձել է Գերմանիա, հետո փորձել է տեղավորվել Կանադայում, սակայն 2002 թվականին վերադարձել է Մավրիտանիա։

Այդ ժամանակ խզվել էր այսպես կոչված «Միլենիումի պայմանագիրը», որն ամբողջ աշխարհում միաժամանակ մի քանի քաղաքների վրա հարձակում գործադրելու փորձ էր և պետք է տեղի ունենար 2000 թվականի հունվարի 1-ին։ Գործի գլխավորը` Ահմեդ Ռեամը, այցելում է Քվեբեկի նույն մզկիթը, որն այցելել էր Ուլդ Սլախին։ Ամերիկյան հատուկ ծառայությունները փորձում էին Սլախիին ներկայացնել որպես երկրորդ գլխավոր մեղադրյալ, բայց չեն կարողացել ապացուցել։

Սակայն ամերիկյան իշխանությունների համար Սլախին արդեն հնարավոր կասկածյալների շարքում էր, և սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո նրանով նորից հետաքրքրվել են։  Մոհամեդի զարմիկը` Աբու Խաֆսը, Ուսամա բեն Լադենի աջ ձեռքն էր։ Սլախին, ի տարբերություն ազգականի, բացարձակ չէր թաքնվում իշխանությունից։

Ամերիկյան հատուկ ծառայությունների կողմից սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո Մավրիտանիայում Ուլդ Սլախին ձերբակալվում է։ Նա պնդում է, որ մինչ Գուանատանամոյի բանտ տեղափոխելը նրան հարցաքննել են Հորդանանում և Աֆղանստանում։ Սլախին Գուանատանամոյի բանտում է գտնվել 2002 թվականի օգոստոսից, բայց նրան որևէ մեղադրանք չի ներկայացվել։ Ըստ փաստաբան Նենսի Հոլանդերի խոսքերի` ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարը հրամայել է Մոհամեդուի հարցում օգտագործել «հարցաքննման հատուկ մեթոդներ»։
 
Մոհամեդուն Գուանտանամոյի բանտից ազատվել է միայն 2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, բանտարկումից ավելի քան 14 տարի հետո։ Ազատվելուց հետո նա վերադարձել է Մավրիտնիա։

2021 թվականի հունվարի 29-ին «New York Review of Books» ամսագրում լույս է տեսնում Սլախիի և Գուաանտանտամոյի վեց նախկին բանտարկյալների բաց նամակը, կոչ անելով ԱՄՆ-ի նոր նախագահ Ջո Բայդենին փակել ճամբարը։

## Գուանտանամոյի օրագիր
Մոհամեդուն անգլերեն է սովորել բանտում և ձեռագիր գրել է իր օրագրի 466 էջ։ Իր փաստաբանը ձեռագիրը հանձնել է լրագրող Լարի Սիմսունին, որը խմբագրել է գիրքը։ Գրքի ամեն էջը պետք է ներկայացվեր զինվորական գրաքննիչին։ Մի քանի տարի շարունակ գրքի հրապարակումն արգելվում էր ամերիկյան պաշտոնատար անձանց կողմից։ Հուշագրությունները հրապարակվել են 2015 թվականին, երբ Սլախին դեռ առանց որևէ մեղադրանքի ձերբակալված էր։

## «Մավրիտանցի» ֆիլմ
Հուշագրությունները հիմք են դարձել ֆիլմի ստեղծման համար։ Նախագծի մասին հայտարարվել է 2019 թվականի նոյեմբերին։ Նկարահանումները սկսվել են նույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին, Հարավային Աֆրիկայում։ Ի սկզբանե ֆիլմը նախատեսված էր անվանել «Կալանավոր համար 760», բայց 2020 թվականի նոյեմբերին ստացել է վերջնական «Մավրիտանցի» անվանումը։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի փետրվարի 12-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կաիդայի անդամներ
Կատեգորիա:Մավրիտանիայի գրողներ
Կատեգորիա:Մավրիտանիայի ինժեներներ
Արտավազդ Բ Մամիկոնյան

**Արտավազդ Մամիկոնյան** (), հայ նախարար և զորավար Մեծ Հայքում, հայոց սպարապետ (339-350)։

Սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի (332-338) որդին, Արտաշենի եղբայրը, Վաչեի հայր, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
Հայոց սպարապետի պաշտոնում հաջորդել է հորը՝ Վաչե Մամիկոնյանին։ Մանկահասակ լինելու պատճառով նրան խնամակալներ են կարգվել նրա երկու քույրերի ամուսինները՝ Արշավիր Կամսարականը և Անդովկ Սյունին։ Պաշտոնավարել է 339-350 թվականներին, Մեծ Հայքի արքա Տիրան Բ-ի (338-350) գահակալման շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության սպարապետներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Արտաշեն Մամիկոնյան

**Արտաշեն Մամիկոնյան** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի (332-338) որդին, սպարապետ Արտվազդի (339-350) եղբայրը, սպարապետ Մանվելի (377-385) հայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Բինթ ալ-Շատի

**Աիշա Աբդ Ար Ռահման** (), հայտնի է նաև **Բինթ ալ-Շատի** կեղծանունով (بِنْت ٱلشّاطِئ, Bint al-Shaṭiʾ՝ «Ափի աղջիկ», ), եգիպտացի գրող, գրականագետ և գրականության ուսուցչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դամիետա քաղաքում՝ եգիպտական Դումյաթ մուհաֆազում։ Նրա հայրը դասավանդել է Դումյաթի կրոնական ինստիտուտում։ Երբ նա տասը տարեկան էր, մայրը, չնայած անգրագետ էր, բայց նրան դպրոց է ցուցակագրել, մինչ հայրը ճամփորդում էր։ Չնայած հայրը դեմ է եղել, բայց մայրը հետագայում Աիշային ուղարկել է Էլ Մանսուրա քաղաք՝ կրթություն ստանալու համար։ Ավելի ուշ Աիշան Կահիրեի համալսարանում սովորել է արաբերեն․ այստեղ 1939 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1941 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան։

1942 թվականին Աիշան սկսել է աշխատել Եգիպտոսի կրթության նախարարությունում որպես արաբական գրականության դասավանդման տեսուչ։ 1950 թվականին դոկտորական դիսերտացիան գերազանց ավարտելուց հետո նշանակվել է Այն Շամս համալսարանի կանանց համալսարանական քոլեջի արաբական գրականության դասախոս։ Եղել է «Ալ-Ադաբ» գրական ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։ 60 տարի աշխատել է «Ալ-Ահրամ» թերթի խմբագրությունում։ 1950-1960-ական թվականներին եղել է ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվ մասնակից։

Գրել է արվեստի գործեր և իսլամական վաղ ակտիվիստների կենսագրություններ («Քարբալայի հերոս», «Մարգարեի կանայք», «Մարգարեի մայրը»), ինչպես նաև գրել է գրաքննադատություններ։ Նա քաղաքական արդիականացման շրջանի երկրորդ կինն էր, որը նախաձեռնել է Ղուրանի մեկնումը(մեկնաբանություն)։ Ինքը իրեն ֆեմինիստ չի համարել, բայց նրա աշխատանքը արտացոլում է այն համոզմունքը, որ կին հեղինակներն ավելի լավ են վերլուծել կանանց կյանքի պատմությունները, քան տղամարդ հեղինակները։

1950 և 1952 թվականներին միջնադարյան բանաստեղծ և փիլիսոփա Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի վերաբերյալ Բինթ ալ-Շատիի կատարած ուսումնասիրությունները մրցանակների են արժանացել Կահիրեի արաբական լեզվի ակադեմիայ կողմից։ Եվս մեկ ականավոր ներկայացուցիչ, որին Աիշա Աբդ Ար Ռահմանը հաճախ ուսումնասիրել է իր գիտական աշխատություններում, և–րդ դարի սկզբի արաբ բանաստեղծ Ալ-Հանսն է։ Նրա մենագրություններից մեկը նվիրված է նաև Մավերանահրի միջնադարյան գիտնականներին։

Ամուսնացած էր Կահիրեի համալսարանի իր նախկին պրոֆեսոր Շեյխ Ամին էլ-Հուլիի հետ։ Մահացել Է Կահիրեում սրտամկանի ինֆարկտի՝ կաթվածից հետո։ Իր ամբողջ հարուստ գրադարանը նվիրել է հետազոտական նպատակների համար։ 1985 թվականին Կահիրեում նրա պատվին արձան է կանգնեցվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bint Al-Shati’a, Aishah Abdul-Rahman: A Brilliant Female Scholar in the Islamic and Arab World
* Muhammad Amin A study of Bint al-Shati’s Exegesis

Կատեգորիա:1913 ծնունդներ
Կատեգորիա:1998 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 1 մահեր
Կատեգորիա:Եգիպտացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Կահիրե քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Կահիրեի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին գրողներ
Պիթեաս

**Պիթեաս Մասալիացի** (; հին հունարեն՝ Πυθέας ὁ Μασσαλιώτης *Pythéas ho Massaliōtēs*; լատիներեն՝ *Pytheas Massiliensis*, ), հին հույն աշխարհագրագետ, աստղագետ, հետազոտող-գիտնական, ծնունդով՝ հինհունական Մասալիա գաղութից (ներկայիս ֆրանսիական Մարսելից): Մեր թվականությունից առաջ մոտավորապես 325 թվականին գիտահետազոտական ճամփորդություն է կատարել հյուսիսարևելյան Եվրոպայով, սակայն այդ մասին նրա պատրաստած շարադրանքը, որ լայնորեն տարածված է եղել անտիկ ժամանակներում, չի պահպանվել և հայտնի է միայն այլ հեղինակների վկայակոչումների, հիշատակումների շնորհիվ։ 
Այդ ճամփորդության ընթացքում նա այցելել է այժմյան Մեծ Բրիտանիա և Իռլանդիա, եղել է առաջին գիտնական այցելուն, որ տեսել ու նկարագրել է Արկտիկան, բևեռային սառույցները, կելտական ու գերմանական ցեղերի կենսակերպը։ Տեսականորեն պատկերացրել ու նկարագրել է հավերժական ձյունի ու խավարի երկիրը (the country of the Hyperboreans), սառուցյալ գոտին և այն գոտիները, որտեղ ամռանը գիշերները չափազանց կարճ են, ու արևը գրեթե մայր չի մտնում։

Պիթեասն է գիտություն ներմուծել աշխարհագրական ևս մեկ պատկերացման՝ ծայրհյուսիսային կետի՝ Տուլե կղզու գաղափարը։ Նա առաջիններից մեկն է եղել, ով գտել է, որ մակընթացությունների ու տեղատվությունների պատճառը լուսինն է։

## Տվյալներ
Մեր թվականության առաջին դարի նշանավոր հեղինակներից Պլինիոս Ավագը գրում է, որ պամիչ Տիմայոսը (ծնվել է մոտավորապես մ. թ. ա. 350 թվականին) հավատ է ընծայել սաթի հայտնաբերման մասին Պիթեասի պատմությանը։ Մինչդեռ մեր թվականությունից առաջ առաջին դարում Ստրաբոնը վկայել է, որ մ.թ.ա. 4-3-րդ դարերում ապրած փիլիսոփա, գիտնական Դիկեարքոսը հավատ չի ընծայել Պիթեասի պատմություններին։ Անտիկ ժամանակների այլ պատմիչներ ու գիտնականներ ևս Պիթեասին բնութագրել են իբրև ստախոսի ու ֆանտազյորի։ 19-20-րդ դարերի անգլիացի գրող, ճանապարհորդ, աշխարհագրագետ Հենրի Թոզերը, համադրելով երեք աղբյուր, կարծիք է հայտնել, որ մոտավորապես մ.թ.ա. 330 թվականին Պիթեասի ճանապարհորդությունն իրոք տեղի է ունեցել։

## Հիշատակ
* 1935 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Լուսնի երևացող կողմի խառնարաններից մեկին շնորհել է Պիթեասի անունը։
* Պիթեասը, որպես գրական երկի գլխավոր հերոս, հանդես է գալիս Ֆերդինան Լելեմանի «Անտիկ ծովագնացի օրագիրը» վեպում (1956)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Arnolds Spekke (1957) *The ancient amber routes and the geographical discovery of the Eastern Baltic*. Stockholm: Goppers.
* 
* John Taylor, ''Albion: the earliest history" (Dublin, 2016)
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ծովագնացներ
Կատեգորիա:Հին հույն գիտնականներ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ
Կատեգորիա:Հույն աստղագետներ
Կատեգորիա:Հին հույն գրողներ
Մոնթրեզ Հարել

**Մոնթրեզ Դաշեյ Հարել** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական հարձակվող։ Վերջին անգամ հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս» ակումբում։

Համալսարանային առաջնությունում (NCAA) ներկայացրել է Լուիսվիլի համալսարանի «Կարդինալս» ուսանողական թիմը։ 2015 թվականին, ուսանողական կարիերայի երրորդ կուրսում, արժանացել է Կարլ Մելոունի անվան մրցանակի։

Երեք ուսումնական տարի համալսարանային թիմում հանդես գալուց հետո ընտրվել է NBA-ի 2015 թվականի դրաֆթի երկրորդ ռաունդի 32-րդ համարի ներքո՝ «Հյուստոն Ռոքեթսի» կողմից։ «Լոս Անջելես Կլիպերսի» կազմում ելույթներ ունենալու տարիներին ճանաչվել է «տարվա պահեստային» (2020)։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
Թրեյ Յանգ

**Ռեյֆորդ Թրեյ Յանգ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Ատլանտա Հոքս» ակումբում։

Համալսարանային առաջնությունում (NCAA) ներկայացրել է Օկլահոմայի համալսարանի «Սուներս» ուսանողական թիմը։ 2017-18 մրցաշրջանի ավարտին գլխավորել է առաջնությունը՝ միավորների և արդյունավետ փոխանցումների ասպարեզում։

Մեկ ուսումնական տարի համալսարանային թիմում հանդես գալուց հետո ընտրվել է NBA-ի 2018 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 5-րդ համարի ներքո՝ «Դալաս Մավերիքսի» կողմից և Լուկա Դոնչիչի հետ փոխատեղվելուց հետո տեղ գտել «Ատլանտա Հոքսում»։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ ռեֆերենսում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ
Վաչե Բ Մամիկոնյան

**Վաչե Մամիկոնյան** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Տարոնի և Տայքի տեր, սպարապետ Արտավազդ Մամիկոնյանի (338-350) որդին, Արտավազդի հայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
376 թվականին, սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանի սպանությունից հետո, Մեծ Հայքի արքա Վարազդատի (374-378) հրամանով նշանակվում է Մամիկոնյան տոհմի տանուտեր։ 377 թվականին նահապետական իշխանությունը հանձնում է Պարսկաստանից վերադարձած հորեղբոր՝ Արտաշենի որդի՝ Մանվելին։ 379 թվականին մասնակցում է Բագրևանդի ճակատամարտին, որում սպարապետ Մանվել Մամիկոնյանը պարտության է մատնում պարսկական բանակով Մեծ Հայք ներխուժած Մերուժան Արծրունուն։ Պատերազմի ժամանակ, ձիու տակ մնալով զոհվում է Վաչե Մամիկոնյանը։ Մանվել Մամիկոնյանից գաղտնի պատերզմին մասնակցում է նաև Վաչեի որդին՝ պատանի Արտավազդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության սպարապետներ
Fallin’ Light

***Fallin' Light***, հարավկորեական գըրլ բենդ GFriend—ի առաջին ճապոնական ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 13-ին` King Records-ով։ Ալբոմը պարունակում է տասնմեկ երգ, այդ թվում նաև  «Fallin' Light (Tenshi no Hashigo)» սինգլը։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Ալբոմը հասել է մաքսիմում յոթերորդ հորիզոնականին` ալբոմների Oricon չարթում։

## Թրեք լիստ

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 ալբոմներ
Նիկոլայ Բուխարին

**Նիկոլայ Իվանովիչ Բուխարին** (, ), բոլշևիկ հեղափոխական, խորհրդային պետական գործիչ, մարքսիստ փիլիսոփա և հեղափոխական տեսության բազմաբեղուն հեղինակ, ՀամԿ(բ)Կ ԿԿ անդամ (1917-1934), ԿԿ թեկնածու անդամ (1934-1937), ՌԿ(բ)Կ  ԿԿ քաղբյուրոյի թեկնածու անդամ (1919-1924), ԽՄԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ (1924-1929), ՌԿ(բ)Կ ԿԿ Կազմբյուրոյի թեկնածու անդամ (1923-1924)։

Հեղափոխական գաղափարների համար վեց տարի անցկացրել է տարագրության մեջ, որտեղ ծանոթացել է Վլադիմիր Լենինի և Լև Տրոցկու հետ։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Մոսկվա և բոլշևիկյան ֆրակցիայում զբաղեցրել բարձր պաշտոններ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո նշանակվել է բոլշևիկյան «Պրավդա» թերթի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը։

Մինչև 1921 թվականը բոլշևիկյան կուսակցության մեջ ներկայացրել է ձախ կոմունիստական թևը։ «Նոր տնտեսական քաղաքականության» (*նովայա էկոնոմիչեսկայա պոլիտիկա, ՆԷՊ*) աջակցմամբ գլխավորել է աջ օպոզիցիան։ 1924 թվականին, Լենինի մահվանից հետո, սատարել է Իոսիֆ Ստալինին։ 1927 թվականի դեկտեմբերին, Կոմունիստական կուսակցության 15-րդ համագումարին, Ստալինի հետ կարողացել է կուսակցության շարքերից դուրս հանդել ձախ օպոզիցիայի գործիչներ Տրոցկուն, Գրիգորի Զինովևին և Լև Կամենևին։ 1926-1929 թվականներին զբաղեցրել է Կոմունիստական ինտերնացիոնալի գործկոմի գլխավոր քարտուղարի աթոռը։ Այնուամենայնիվ, դեմ է արտահայտվել ԽՍՀՄ-ում գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման ստալինյան բանաձևին, և 1929 թվականի հեռացվել է Քաղբյուրոյի շարքերից։

1930-ականների բռնաճնշումների (Մեծ զտում) ժամանակաշրջանում Ստալինը ցանկացած պատրվակ փորձում էր օգտագործել իր նախկին դաշնակիցներին ու մրցակիցներին լիկվիդացնելու համար։ Բուխարինի որոշ նամակների, զրույցների և գաղտնալսված հեռախոսազանգերի մեջ անհավատարմության դրսևորումներ արձանագրվեցին, ուստի 1937 թվականի փետրվարին Բուխարինը ձերբակալվեց։

Բուխարինը մեղադրվեց «հակասովետական դավադրություն» իրականացնելու մեջ և գնդակահարվեց 1938 թվականի մարտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Marxists.org կայքում
* Ն․ Բուխարինի աշխատությունները 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ձախ կոմունիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կոմինտերնի գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Ջեյսոն Թեյթում

**Ջեյսոն Քրիստոֆեր Թեյթում** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բոստոն Սելտիքս» ակումբում։

Համալսարանային առաջնությունում (NCAA) ներկայացրել է Դյուքի համալսարանի «Բլու Դևիլս» ուսանողական թիմը։

Երեք ուսումնական տարի համալսարանային թիմում հանդես գալուց հետո ընտրվել է NBA-ի 2017 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 3-րդ համարի ներքո՝ «Բոստոն Սելտիքսի» կողմից։ «Լոս Անջելես Կլիպերսի» կազմում ելույթներ ունենալու տարիներին ճանաչվել է «տարվա պահեստային» (2020)։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Մուհամմադ Սաիդ Տանտաուի

**Մուհամմադ Սաիդ Տանտաուի** (, ), Եգիպտոսի ամենաազդեցիկ իսլամական աստվածաբաններից մեկը։ 1986-1996 թվականներին եղել է Եգիպտոսի մեծ մուֆտին։ 1996 թվականին նախագահ Հոսնի Մուբարաքը նրան նշանակել է Ալ-Ազհարի համալսարանի շեյխ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սոհագ գավառում։ Ավարտել է Ալ-Ազհարի համալսարանը։ 1958 թվականից նույն համալսարանում աշխատել է որպես դասախոս։ 1966 թվականին հադիսագիտության և Ղուրանի մեկնաբանման համար նրան շնորհվել է գիտությունների դոկտորի կոչում։ 1972 թվականից աշխատել է Լիբիայի իսլամական համալսարանում, իսկ 1980 թվականից աշխատել է Մեդինայի իսլամական համալսարանում (Սաուդյան Արաբիա)։ 1985 թվականից Մուհամմադ Տանտաուին աշխատել է Ալեքսանդրիայում։

1959 թվականին Տանտաուին ստացել է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1966 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ Նրա դոկտորական դիսերտացիան նվիրված է եղել Բանու Իսրայելի մասին Ղուրանում և Սունայում։

1986 թվականի հոկտեմբերին Տանտաուին նշանակվել է Եգիպտոսի մեծ մուֆտի։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է գրեթե տասը տարի, մինչև նշանակվել է Ալ-Ազհարի մզկիթի մեծ իմամ և Ալ-Ազհար համալսարանի մեծ շեյխ։ 2004 թվականին եղել է Յասեր Արաֆաթի թաղման աղոթքի իմամը։

1986 թվականին նրան շնորհվել է «Ֆայսալ Քինգ» միջազգային մրցանակը՝ իսլամին մատուցած ծառայությունների համար։

## Ֆաթվաներ
Մուհամմադ Տանտաուիի ֆաթվաները քննադատվել են իսլամական աստվածաբանների կողմից։

* Տանտաուին ֆաթվա է հրատարակել, որը թույլ է տվել աբորտներ անել այն դեպքերում, երբ կինը հղիացել է բռնաբարության հետևանքով։
* 1997 թվականին Տանտաուին արգելել է կանանց թլփատությունը՝ ասելով, որ կանանց թլփատությունը ոչ մի կապ չունի կրոնի հետ։
* 2001 թվականին Տանտաուին դատապարտել է իսրայելցիների դեմ մահապարտ ահաբեկիչների օգտագործումը։
* 2001 թվականին ֆաթվա է հրատարակել, որով կանանց արգելել է հանդես գալ որպես փոխնակ մայրեր։
* 2009 թվականի հոկտեմբերին Տանտաուին արշավ է սկսել նիկաբի դեմ՝ հայտարարելով, որ նիկաբը ավանդույթ է և ոչ մի կապ չունի կրոնի հետ։
* 2002 թվականին Տանտաուին հայտարարել է, որ հրեաները «Ալլահի թշնամիներ են, կապիկների և խոզերի սերունդ»։

## Մահ
Տանտաուին մահացել է 2010 թվականի մարտի 10-ի առավոտյան 81 տարեկան հասակում։ Ալ-Ռիադ (Սաուդյան Արաբիա) կատարած այցի ժամանակ սրտի կաթված է ստացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մահացել է Ալ-Ազհարի համալսարանի շեյխ Մուհամմադ Տանտաուին islamnews.ru 2010 թվականի մարտի 10

Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 10 մահեր
Կատեգորիա:Մուսուլման աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ