open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քսենյա Մարինկովիչ

**Քսենյա Մարինկովիչ** (, ), կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի խորվաթ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Քսենյա Մարինկովիչը ծնվել է 1966 թվականին Վիրովիտիցայում։ Ավարտել է տեղի ավագ դպրոցը։ Ընդունվել է Զագրեբի դրամատիկական արվեստի ակադեմիա, միաժամանակ, որպես սիրողական արտիստ, հանդես եկել Վիրովիտիցայի թատրոնում։ Ակադեմիայում ուսանելու տարիներին համագործակցել է Բրանկո Գավելլայի անվան դրամատիկական թատրոնի և Հիստրիոնի թատերախմբի հետ։ Ակադեմիան ավարտելուց հետո մեկ տարի աշխատել է *Teatar u gostima*-ում, այնուհետև 1989 թվականից աշխատել է Զագրեբի ZKM թատրոնում, որտեղ կերտել է իր կարևորագույն դերերի մեծ մասը։ Բացի թատերական դերերը, հանդես է եկել հեռուստաֆիլմերում և ֆիլմերում
:

## Ֆիլմագրություն
### Դերեր ֆիլմերում

### Հեռուստատեսային դերեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Խորվաթ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Ազերսիլահ

**Ազերսիլահ բաց բաժնետիրական ընկերություն** (; 19.01.2019–20.06.2019), Ադրբեջանական Հանրապետությունում գործող բաց բաժնետիրական ընկերություն, որը զբաղվում է զենքի և զինամթերքի արտադրմամբ, արտահանմամբ, տեղական շուկայում վաճառքով, ինչպես նաև ստորադաս ձեռնարկությունների գործունեությունը համակարգմամբ։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 2019 թվականի հունվարի 14-ին Ադրբեջանի ռազմական արդյունաբերության նախարարության հիման վրա։

## Ղեկավար կազմ
Ընկերությունը կառավարվում է Վարչության կողմից, որի կազմի մեջ են մտնում վարչության նախագահը և երկու տեղակալներ։ Վարչության անդամները նշանակվում և ազատվում են Ադրբեջանի նախագահի հրամանագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազերսիլահ
Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Վրաց-իրանական հարաբերություններ

**Վրացա-իրանական հարաբերություններ**, Վրաստանի և Իրանի դիվանագիտական երկկողմ հարաբերություններ։

## Պատմություն
1991 թվականին Վրաստանը ձեռք է բերել անկախություն` պայմանավորված ԽՍՀՄ-ի փլուզումով, և սկսել է հարաբերություններ հաստատել Իրանի հետ տարբեր բնագավառներում` էներգետիկա, տրանսպորտ, առևտուր, կրթություն և գիտություն։ 1992 թվականի մայիսի 15-ին երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել։ Իրանը դարձել է Վրաստանի առևտրական կարևոր գործընկերը, սկսել է գործել միջկառավարան տնտեսական համատեղ հանձնաժողով։

2008 թվականին, երբ սկսվել է ռուս-վրացական կոնֆլիկտը, Իրանը, մտերիմ հարաբերություններ ունենալով երկու երկրների հետ, փորձել է չեզոք դիրք գրավել հինգօրյա պատերազմի ժամանակ։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Մանուչեր Մոտակին հայտարարել է, որ այս հակամարտությունը կարող է հիմք դառնալ նոր սառը պատերազմի և առաջարկել է որպես միջնորդ հանդես գալ Վրաստանի ու Ռուսաստանի միջև կրակի դադարեցման շուրջ բանակցութուններում։ Այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը ճանաչել է Աբխազիայի ու Հարավային Օսեթիայի անկախությունը, Ռուսաստանում Իրանի դեսպան Սաջադի Ռեզան հայտարարել է, որ Իրանը չի ճանաչում այդ միավորների անկախությունը։ Նա ասել է, որ Իրանը ցավակցում է Աբխազիայի ու Հարավային Օսեթիայի ժողովուրդներին, և որ Թեհրանը համագործակցելու է Մոսկվայի հետ մասնակի ճանաչում ունեցող այս երկու երկրներում տնտեսության զարգացման գործում։ 2015 թվականի մայիսին Վրաստանի ու Իրանի կառավարությունների միջև բանակցություններ են ընթացել իրանական կապիտալով Վրաստանում երկու էլեկտրակայան կառուցելու ուղղությամբ։

## Առևտուր
2015 թվականին Իրանին բաժին է ընկել Վրաստանի արտահանման 1,62 %-ը։ Իրանը Վրաստան է արտահանում սննդամթերք, նավթաքիմիական ու դեղագործական ապրանքներ։ Մյուս կողմից, Իրանը փորձում է զարգացնել իր նավթաքիմիական արտադրությունը և հետևաբար տնտեսության դիվերսիֆիկացման մեջ գերիշխում է նավթի ու գազի արտահանումը։ Իրանական շուկան իր հերթին սպառում է վրացական ապրանքներ` բիթում (Վրաստանում արտադրվող ծավալի 80 %-ը), նավթային կոքս (57.8 %), ջերմակայուն ապակի (57 %), խաղող (51 %), ինչպես նաև պարկեր, տոպրակներ (33 %)։ 2015 թվականին Վրաստանն ընդհանուր առմամբ Իրան է արտահանել 35.782.000 Ամն դոլարի արժողությամբ ապրանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաց-իրանական հարաբերություններ
Խրիստո Բոտևի հուշարձան (Բոտևգրադ)

**Խրիստո Բոտևի հուշարձան** (), բուլղար բանաստեղծ Խրիստո Բոտևի հուշարձանը, որը գտնվում է Բոտևգրադ քաղաքի կենտրոնական հրապարակում և հանդիսանում է քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։

## Հուշարձանի բացում
Հուշարձանի գաղափարը պատկանում է Բոտևգրադի քաղաքապետ Իվան Նիկոլչովսկուն, որին աջակցել է Քաղաքի ժողովրդական խորհրդի գործադիր կոմիտեն։ 1959-1960 թվականներին անցկացվեց մրցույթ, որում հաղթեց պրոֆեսոր Իվան Մանդովի նախագիծը։ Քաղաքի ժողովրդական խորհրդի շենքում, Գուրկո 3 հասցեում տեղի ունեցավ հանդիպում Մանդովի հետ և հանրային քննարկում։ 1960 թվականի մայիսին Մանդովը ներկայացրեց հուշարձանի գիպսային մոդելը, որից հետո քաղաքապետը հրավիրեց բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում էին արտահայտվել այդ գաղափարի մասին։ Բուլղարական կոմունիստական կուսակցության, հայրենիքի ճակատի, արհմիությունների, կանանց խորհրդի, գյուղատնտեսական արտադրական կոոպերատիվների, առևտրային միությունների և այլ կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ կարծիքներ են արտահայտել, որոնց թվում անբավարար և երբեմն ծիծաղելի գնահատականներ են եղել։ Պրոֆեսորը հայտարարեց, որ չի կարողացել բավարարել Բոտևգրադի քաղաքացիների պահանջները, եև հուշարձանի հարցը մնացել է մինչև 1966 թվականը։

1966 թվականին, Բոտևգրադի 100-ամյակին, հուշարձանի բացման հարցը կրկին օրակարգում էր։ Իշխանությունները Մանդովին համոզեցին իրականացնել գաղափարիը՝ խոստանալով չխոչընդոտել տեղական մակարդակով բանավեճերին և ստեղծագործական քննարկումներին։ Հանդիսավոր բացումը տեղի ունեցավ 1966 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, որին ներկա էին Բուլղարիայի նախագահ Թոդոր Ժիվկովը, Սարանսկի պատվիրակությունը, ինչպես նաև բազմաթիվ արտասահմանցի հյուրեր։ Ժիվկովը հանդիսավոր կերպով կտրեց ժապավենը՝ բացելով հուշարձանը։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը ներկայացնում է Խրիստո Բոտևի կերպարն ամբողջ հասակով, ձախ ձեռքում նա ունի ոսկեզոն, որը խորհրդանշում է նրա տաղանդը և բանաստեղծի ու հրապարակախոսի փառքը։ Արձանը պատրաստված է Բուլղարիայի նկարիչների միության ձուլման արտադրամասում բրոնզից։ Պատվանդանի ճարտարապետական դիզայնը Պոդել Աթանասովին է պատկանում։ Հուշարձանի հիմքի վրա նշված է 1960 թվականի մայիսի 19-ին ընդունված նախագծի ընդունման արձանագրության ստորագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բոտևգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1966 քանդակներ
Ֆուրմանովի փողոց (Դոնի Ռոստով)

**Ֆուրմանովի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։ Սկիզբ է առնում Բորիսլավսկի նրբանցքից և ավարտվում Ռազդորսկայա փողոցի և Իզմայիլսկի նրբանցքի հանգույցում։ Երկարությունը 2400 մետր է։

## Նկարագրություն
Դոնի Ռոստով քաղաքի Ֆուրմանովի փողոցը սկսվում է Բորիսլավսկի նրբանցքից, հատում Պիրոգովի, Կրասնոկամսկի, Լիկբեզովսկի, Տկացկի նրբանցքները, Բոդրայա փողոցը, Պրիգորոդնի, Նևերովսկի, Սոլնեչնի, Օրենբուրգսկի, Կոշևոյի, Յալտինսկի, Բատումսկի, Տբիլիսկի, Գրուզինսկի, Մարկսիստսկի, Կանոներսի նրբանցքները, Պլիևի փողոցը, Օլխովսկի նրբանցքը, Մարտովիցկու փողոցը և ավարտվում Իզմայիլսկի նրբանցքի հանգույցում։ Երկարությունը 2400 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 120 շինություն։

Ֆուրմանովի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 344032, 344068։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Դմիտրի Անդրեևիչ Ֆուրմանովի պատվին։ Քաղաքացիական կռիվների տարիներին Դմիտրի Ֆուրմանովը հանդես է եկել հիմնականում իբրև հրապարակագիր։ Կուբանում վրանգելականների ջախջախման մասին է նրա առաջին խոշոր ստեղծագործությունը՝ «Կարմիր դեսանտ» վիպակը։ Ֆուրմանովին համընդհանուր ճանաչում են բերել «Չապաև» (1923, հայ հրտ. 1951) և «Խռովություն» (1925, հայ․ հրտ․ 1934) վեպերը, որոնցում, մեկնակետ ընդունելով իր տեսածն ու ապրածը, նա հասել է գաղափարագեղագիտական մեծ ընդհանրացումների։ «Չապաևը» 1920-ական թվականների խորհրդային արձակի լավագույն գործերից է։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Фурмановская улица в Ростове-на-Дону
*Подробная карта Фурмановская улица, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс Фурмановская улица, г. Ростов-на-Дону

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Ֆուրմանովի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Ֆուրմանովի փողոց** հասկացությունը կարող է վերաբերել.

* Ֆուրմանովի փողոց (Դոնի Ռոստով)
* Ֆուրմանովի փողոց (Կրասնի Սուլին)
SSJ 100-ի ավիավթար Շերեմետևո օդանավակայանում

**SSJ 100-ի ավիավթարը «Շերեմետևո» օդակայանում**, 2019 թվականի մայիսի 5-ին տեղի ունեցած ավիավթար։ Սուխոյ Սուպերջեթ 100 օդանավն իրականացնում էր Մոսկվա-Մուրմանսկ չվերթը, բայց բորտում բռնկված հրդեհի պատճառով օդանավի անձնակազմն ստիպված էր վերադառնալ Շերեմետևո օդանավակայան։ Վայրէջքի ժամանակ ինքնաթիռը վնասվել է. թիթեղվածքն այրվել է։ Ըստ նախնական տվյալների՝ զոհվել է 41 մարդ, ուղևորներից շատերն ստացել են վնասվածքներ։

## Ինքնաթիռ
Աերոֆլոտ ընկերության *Սուխոյ Սուպերջեթ 100* ինքնաթիռն (գործարանային համարը՝ 95135) արտադրվել է 2017 թվականի հունիսին։ Առաջին թռիչքն իրականացվել է 2017 թվականի հունիսի 21-ին։ 2017 թվականի սեպտեմբերին հանձնվել է «Աերոֆլոտ» ընկերությանը։ Վերջին ստուգումն անցել է 2019 թվականի ապրիլին։

## Ավիավթար

2019 թվականի մայիսի 5-ին *RA-89098* բորտային համարով *SSJ-100* ինքնաթիռն իրականացնում էր Մոսկվա-Մուրմանսկ կանոնավոր չվերթը։ Flightradar24 կայքի տվյալների համաձայն՝ ինքնաթիռը «Շերեմետևո» օդանավակայանից թռել է 18:03 UTC+3: Թռիչքից 8 րոպե անց (18:11 UTC+3) ինքնաթիռի բորտում տեղադրված ռադիոտեղորոշման սարքավորումը հայտնեց 7600 կոդը (կապը կորցնելու), այնուհետև՝ 18:25 UTC+3, սարքավորման կոդը փոխվեց՝ դառնալով 7700 (վթարային կամ այլ անսպասելի իրավիճակ)։ 5 րոպե անց՝ 18:30, ինքնաթիռը հարկադրված վայրէջք կատարեց՝ ուղղություն վերցնելով դեպի մեկնարկային կետ։ Ըստ նախնական տվյալների՝ կոշտ վայրէջքի հետևանքով կոտրվել են օդանավի հենակները, ինչի արդյունքում ինքնաթիռի բաքերը վնասվել են, սկսվել է վառելիքի արտահոսք, ինչն էլ հանգեցրել է ինքնաթիռի ետնամասում բռնկված հրդեհի։ Հրդեհի արդյունքում ինքնաթիռն ամբողջությամբ ոչնչացել է։

Ուղևորները տարհանվում էին ինքնաթիռի ցռուկային մասում գտնվող վթարային օդանավասանդուղքների միջոցով։ Ընդ որում՝ ըստ ականատեսների վկայությունների՝ որոշ ուղևորներ, չնայած օդանավի անձնակազմի հրահանգներին և հորդորներին, իրենց հետ վերցնում էին ձեռնածանրոցը՝ այդպիսով խոչընդոտ ստեղծելով այլ ուղևորների ելքի համար։

Ռուսաստանի Դաշնության ԱԻՆ-ի տվյալների համաձայն՝ բաց հրդեհը մեկուսացվել է 18:48 UTC+3: Հրդեհի հետևանքով զոհվել է 41 մարդ, ովքեր գտնվում էին ինքնաթիռում։

## Հետաքննություն
Դեպքի առթիվ Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի՝ Մոսկվայի միջշրջանային քննչական մարմնի կողմից քրեական գործ է հարուցվել՝ օդային տրանսպորտի շահագործման և անվտանգության կանոնների խախտման հատկանիշներով, ինչը հանգեցրել է 2 և ավելի անձանց մահվան (ՌԴ ՔՕ հոդված 263 մաս 3)։ Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի նախագահի որոշմամբ՝ հետագա հետաքննության նպատակով փոխանցվել է քրեական գործը փոխանցվել է գերատեսչության կենտրոնական ապարատին։

## Ավիավթարի պատճառներ
Ըստ նախնական տվյալների՝ վթարային վայրէջքն իրականացվել է կայծակի պատճառով, որը հարվածել էր ինքնաթիռին։ Մեկ այլ տվյալների համաձայն՝ հրդեհը բռնկվել է այն բանից հետո, երբ վատ եղանակային պայմանների պատճառով ինքնաթիռը երեք անգամ փորձել է վայրէջք կատարել, բայց հենակները կոտրվել են՝ դառնալով հրդեհի պատճառ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միջազգային ավիացիոն կոմիտեն (ՄԱԿ) հանձնաժողով է ստեղծել՝ «Շերեմետևո»-ի դեպքը հետաքննելու համար

Կատեգորիա:Ավիաաղետներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2019 մայիսի իրադարձություններ Եվրոպայում
Անհայտ զինվորի հուշարձան (Բոտևգրադ)

**Անհայտ զինվորի հուշարձան** (), անցյալում` **Հուշարձան հերոսներին** (), **Հայրենիքի համար զոհվածների հուշարձան** () և **Ծննդավայրի համար զոհվածների հուշարձան** (), բուլղարական հուշարձան, որը գտնվում է Բոտևգրադ քաղաքի Անհայտ զինվորի հրապարակում։ Հուշարձանին պատկերված են Առաջին և Երկրորդ Բալկանյան պատերազմների և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատներում զոհված 39 սպաների և զինվորների անունները։

Հուշարձանը կանգնեցվել է «Սուրսուվուլ» պահեստական սպաների Օրխանիեի (Բոտևգրադ) ընկերության օգնությամբ, որին աջակցել են համայնքը և քաղաքացիները։ Մեծ ազդեցություն է ունեցել 1928 թվականին ստեղծված Քաղաքի և նրա մերձակայքի տնտեսական և մշակութային զարգացման համաքաղաքային կոմիտեն։ 1929 թվականի հոկտեմբերի 20-ին հանդիսավոր բացվել է որպես «Հայրենիքի համար զոհվածների հուշարձան», արարողությանը ներկա էին Բոտևգրադի և հարակից գյուղերի 20 հազար բնակիչներ։

## Նկարագրություն
Հուշարձանի հարավային կողմում նշվում են Բոտևգրադի 39 սպաների և զինվորների անունները, որոնք զոհվել են Բուլղարիայի մասնակցությամբ երեք պատերազմներում` Առաջին և Երկրորդ Բալկանյան պատերազմներում և Առաջին համաշխարհային պատերազմում։ Առաջինը բանաստեղծ Ստամեն Պանչևի անունն է, որին հետմահու շնորհվեց պորուչիկի աստիճան։ Զոհված զինվորների մեծամասնությունը պատկանում էր Ռոմանսկի և Ցագարսկի ընտանիքներին։ Պատվանդանի արևելյան, արևմտյան և հյուսիսային կողմերում պատկերված են մարտ պատկերող տեսարաններ։ Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է զինվոր` ամբողջական զինվորական համազգեստով և հրացանով։ Զինվորը նայում է դեպի հարավային և հարավ-արևմտյան կողմ, որտեղ բուլղարական պատկերացումներով Թրակիայի բուլղարական հողերն են և Մակեդոնիայի մի մասը։ Զինվորի համար մոդել է ծառայել ենթապորուչիկ Յորդան Կյուրպանովը, որն այս պատերազմների մասնակից էր և հաշմանդամէր դարձել` մահանալով 1924 թվականին։ Նմանատիպ հուշարձան է ստեղծվել Էտրոպոլիս քաղաքում, զինվորը նույնպես պատրաստվել է Յորդան Կյուրպանովի լուսանկարով։ Ռազմական կերպարը պատրաստվել էր բրոնզից Հռոմում

## Հանդիսություններ
Ավանդաբար հրապարակի հուշարձանի մոտ մայիսի 6-ին (Սուրբ Գեորգիի օր) անցկացվում են զորահանդեսներ, նոյեմբերի 1-ին և մայիսի 24-ին` տոնակատարություններ։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Հայրենիքի ճակատի Ազգային կոմիտեի կազմակերպչական խումբը հաղորդեց պետական հեղաշրջման և գերմանական իշխանությունների տապալման մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1929 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բոտևգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հուշարձաններ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Մաշհադ)

**Սուրբ Մեսրոպ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Մաշհադ քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Խորասանի փողոցում՝ իմամ Խոմեյնի մետրոկայարանից 300 մետր հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Իրանի պատմական երկրամաս Խորասանը, սահմանակից լինելով Միջին Ասիայի, Հնդկաստանի ու Աֆղանստանի հետ, հին ժամանակներից եղել է Մետաքսի ճանապարհին։ Այստեղ բնակվելու են տեղափոխվել հարևան և հեռավոր երկրներից բազմաթիվ արհեստավորներ ու առևտրականներ։ Ուշ միջնադարում Խորասանի կենտրոնական Մաշհադ քաղաքն են եկել նաև հայեր՝ Երևանի, Նախիջևանի, Ղարաբաղի խանություններից, ավելի ուշ նաև՝ Սպահանից ու Ատրպատականից։ Նոր ժամանակներում գործարար հայերը հիմնադրել են բամբակի մաքրման, մանածագործության, ալկոհոլի, պահածոյի արտադրամասեր։ Մաշհադում 1913 թվականին հիմնվում է Թեհրանի Հայկազյան դպրոցի մասնաճյուղը, որը փակվում է 1936 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կրոնական ու ազգային փոքրամասնությունների հանդեպ վերաբերմունքը փոխվում է։ Հայերին թույլ է տրվում կառուցել առաջին եկեղեցին։ 1939 թվականին ներկայացվում է եկեղեցու հատակագիծը։

Մաշհադ քաղաքի միակ հայկական եկեղեցին կառուցվել է 1941 թվականին, և ծառայում էր տեղի հայկական համայնքին։ 1944 թվականին բացվում է նաև հայկական գերեզմանատունը։ Մաշհադում ու նրա շրջակայքում այդ ժամանակ ապրող մոտ 160 հայ ընտանիքները միավորվում են ինչպես եկեղեցու, այնպես էլ տեղի վեցդասյա դպրոցի շուրջ։ Քսան տարի անց հայերի թվաքանակն անցնում է 500-ը։ 2005 թվականին, երբ տեղի հայ բնակչությունը զանգվածաբար արտագաղթել էր Մաշհադից, եկեղեցին Մշակութային ժառանգության վարչության կողմից գրանցվել է որպես ազգային կոթող։ Այդ ցանկում է հայտնվել նաև հայկական գերեզմանատունը։ Հայ համայնքի բացակայության պատճառով եկեղեցին դադարել է գործել։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետ Ս. Գաբրիելյանի նախագծով` ներսի երկարութիւնը` 15 մետր, լայնքը` 9 մետր, բարձրութիւնը` 7 մետր չափսերով։ Կառույցն աղյուսաշեն է, գմբեթի թմբուկն ունի ութ պատուհան։ Սուրբ Մեսրոպն ունի սպիտակ քարից պատրաստված գմբեթ, որի վրա կանգնեցված է եկեղեցու խաչը։ 1957 թվականին կառուցվում է եկեղեցու զանգակատունը, 1961 թվականին՝ ութ սենյակներից բաղկացած երկհարկանի «Արիան» դպրոցը և գրադարանը։

2017 թվականին Իրանի կառավարությունը 120 միլիոն թուման է տրամադրել եկեղեցու վերանորոգման համար։ Թեև 1960 թվականից եկեղեցին օծվել էր որպես «սուրբ Աստվածածին», սակայն ժողովրդի շրջանում հայտնի էր նախկին անունով։ 2018 թվականին եկեղեցին բացվում է։

## Տես նաև
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Արաք
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ահվազ
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ռաշթ

## Ծանոթագրություններ

Մեսրոպ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մեսրոպ
Մեսրոպ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Արաք)

**Սուրբ Մեսրոպ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Արաք քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Շահիդ Չամրան (Նշանյան) փողոցի վրա։

## Պատմություն
Արաքում (նախկին Սոլթանաբադ) հայերի հաստատումը դարավոր պատմություն ունի. առաջին հայերն այստեղ եկել են շահ Աբբաս I Սեֆիի կազմակերպած բռնագաղթից հետո, սակայն հիմնական բնակչությունն այստեղ եկել է Թեհրանից՝ 20-րդ դարի սկզբին։ Եկեղեցին կառուվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1914 թվականին, երբ Իրանում իշխում էին Ղաջարիները։ 1917 թվականին տեղի հայերն ունեին համայնական վարչություն։ Մինչև 1922 թվականը հայերի թիվը հասնում էր 60-65 ընտանիքի, իսկ 5 տարի անց այդ թվաքանակը կրնապատկվում է, 1931 թվականին հասնում 1000 հոգու։ Բնակվել են նաև ավետարանական հայեր։

Եկեղեցին գործում է, կատարվում են ժամերգություններ, իսկ Թարգմանչաց տոնի առթիվ կազմակերպվում են ուխտագնացություններ։

## Ճարտարապետություն
Կառույցն աղյուսաշեն է, հատակագիծը՝ 24,6 x 15,6 մետր, արևելքից արևմուտք ձգվող ուղղանկյունանիստ է։ Տանիքը հիմնված է չորս սյուների վրա։ Շինությունն ունի մի քանի լուսամուտներ չորս ուղղություններով, երկու մուտքեր՝ հարավից և արևմուտքից։ Այդ մասում կառուցված է զանգակատունը։ Եկեղեցու ներսում դրված են Մեսրոպ Մաշտոցի, Սահակ Պարթևի և այլոց նկարները։

Սուրբ Մեսրոպն ունի 4 շինություն՝ դպրոց, հանդիսությունների սրահ, քահանայի կացարան և մատուռ։ Հարավարևմտյան կողմում տեղադրված է հսկայական խաչ՝ հայոց նահատակների հուշագրով, ինչպես նաև իրան-իրաքյան պատերազմում զոհվածների հիշատակին։

## Տես նաև
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ահվազ
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Մաշհադ
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ռաշթ

## Ծանոթագրություններ

Մեսրոպ
Մեսրոպ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մեսրոպ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի** անվանումով կրոնական կառույցներ կան հետևյալ քաղաքներում.

* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Ահվազ (Իրան)
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Արաք (Իրան)
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Հոմս (Սիրիա)
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Մաշհադ (Իրան)
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Ռաշթ (Իրան)
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, քաղաք Օտտավա (Կանադա)

## Տես նաև
* Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի, գյուղ Օշական, Արագածոտնի մարզ
* Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի, քաղաք Կապան, Սյունիքի մարզ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Ահվազ)

**Սուրբ Մեսրոպ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Ահվազ քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է Շահիդ Մոսթաֆայի փողոցի վրա՝ Մոսալլա մետրոկայարանից 1 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի քրիստոնեական երեք կառույցներից մեկն է՝ բողոքական և կաթոլիկ եկեղեցիների հետ։

## Պատմություն
Շահ Աբբաս I Սեֆիի կազմակերպած բռնագաղթից հետո Իրանի կենտրոնական նահանգներում հազարավոր հայեր են հաստատվում։ Մայրաքաղաք Սպահանից ոչ հեռու՝ Չհարմահալ և Բախտիարի նահանգի տարածքում, հայերը հիմնականում բնակվել են գյուղական բնակավայրերում։ 20-րդ դարի ընթացքում նրանց մեծ մասը տեղափոխել է Թեհրան, Սպահան և Ահվազ։ Վերջինս գտնվում է Խուզեսթանի նահանգում՝ Պարսից ծոցի ափին, հանդիսանում է իրանական կարևոր նավահանգիստներից մեկը։ Տեղի հայերը 1968 թվականին հիմնադրում են սուրբ Մեսրոպ եկեղեցին, ապա նաև՝ հայոց եկեղեցադպրոցական հոգաբարձությունը՝ Սպահանի թեմի վերահսկողության ներքո։ Եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետ և արդյունաբերող Տրդատ Դավթյանի կողմից։ Քաղաքում գործում է նաև մանկապարտեզ-նախակրթարան, տարրական «Գարուն» և ուղեցույց «Րաֆֆի» հայկական  դպրոցները։ Մինչև իսլամական հեղափոխությունը և իրանա-իրաքյան պատերազմը քաղաքում եղել է մեծաթիվ հայ բնակչություն։ Հայկական եկեղեցիներ կառուցվեցին նաև Աբադանում և Բուշեհրում, որոնք այլևս չեն գործում հավատացյալներ չլինելու պատճառով։

2001 թվականի դրությամբ Ահվազում ապրում էր շուրջ 60 հայ ընտանիք։ Հայերի թիվը խիստ նվազել է. մնացել են մի քանի հայ ընտանիքներ՝ նավթային ընկերության անհատ պաշտոնյաներից։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին աղյուսաշեն է, հիմնական ուղղանկյունանիստ կառույցին արևմուտքից ավելացված է վեցանիստ զանգակատուն։ Բոլոր պատերին բացված են պատուհաններ, գմբեթի թմբուկն ունի ութ լուսամուտ։

## Տես նաև
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Արաք
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Մաշհադ
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ռաշթ

## Ծանոթագրություններ

Մեսրոպ
Մեսրոպ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մեսրոպ
Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին

**«Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին»** () կամ **«Ոսկու քարավանը»** (), հայ ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1857 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 101 × 150 սմ։ Նկարի համար Այվազովսկուն շնորհել են Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան։

Այսօր «Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» ստեղծագործությունը ցուցադրվում է Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահում (Սմոլենսկ, Ռուսաստան)։

## Պատմություն
1857 թվականին, Հովհաննես Այվազովսկին, Փարիզում կայանալիք գեղարվեստական ցուցադրությանը մասնակցելու համար նկարների շարք է ստեղծում՝ «Ռուսաստանի հարստությունը» խորագրով։ Ցուցադրությունը կայացավ 1857 թվականին Փարիզյան սալոնում։ Շառլ Պերիեն այպես է նկարագրել կտավը. «…Ոսկով բեռնած սայլերն ուղևորվում են Սանկտ Պետերբուրգ Սիբիրի ձյուների ու սառույցների միջով» («*…convois d’or se dirigeant vers Saint-Pétersbourg, à travers les neiges et les glaces de la Sibérie*»):

Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահում «Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» կտավը հայտնվել է 1920 թվականին Մոսկվայի հնագիտության ինստիտուտից։ Մինչ այդ նկարը պահվում էր Ռուսական աշխարհագրական ընկերության անդամ Ի. Դ. Բուլիչևի մոտ, որից հետո այն հայտնվում է ռուս ազնվական Մարիա Տենիշևայի հավաքածուում։ Բուլիչևն այն գնել էր ցուցադրությունից հետո։

1941 թվականին պատկերասրահի հազվագյուտ իրերը տեղափոխում են Նովոսիբիրսկ։ Ճանապարհին ուղեկցող վագոնում հրդեհ է բռնկվում, որից կտավը հրաշքով է փրկվում։ Կտավը պահվում է Նովոսիբիրսկի օպերայի և բալետի թատրոնի նկուղում մինչև պատերազմի ավարտը, որից հետո տեղափոխվում է կրկին Սմոլենսկ։

## Նկարագիր
«Ձմեռային սայլաշարքը ճանապարհին» ստեղծագործությունում պատկերված է Արևելյան Սիբիրի բնությունը։ Նկարում հեղինակը վրձնել է առևտրական սայլաշարք, որը տեղաշարժվում է ձմեռային ճանապարհով։ Սայլաշարքը դուրս է գալիս հորիզոնի մառախուղից։ Ձիերը առաջին պլանում են։ Նրանք կանգնել են, կախել գլուխները։ Քուրք հագած տղամարդը քայլում է դեպի ջրհորը։ Նկարի անդորրը խախտում են ծառից թռչող թռչունները։ Թռիչքից ձյուն է թափվում ծառերի ճյուղերից։ Կոմպոզիցիան կառուցված է անկյունագծային, ինչն էլ ավելի է շեշտում տարածությունը։ Գունային ներկապնակում գերակշռում է սպիտակը։ Օգտագործվել են երկնագույնի, վարդագույնի, մարգարտագույնի նրբերանգներ։ Ջրհորի մոտի սառած ջուրը թափանցիկ կանաչավուն է։ Ծառերի ստվերը կապտավուն է։ Նկարի ներքևի աջ անկյունում Այվազովսկու ստորագրությունն է և տարեթիվը՝ Aivasowsky 1857:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1857 նկարներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Այվազովսկու նկարներ
Կատեգորիա:Սմոլենսկի գեղարվեստի պատկերասրահի նկարներ
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Ռաշթ)

**Սուրբ Մեսրոպ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Ռաշթ քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Սաադի փողոցի վրա։

## Պատմություն
Ռաշթ քաղաքում հայերի հաստատման մասին առաջին տեղեկությունները 17-րդ դարի են. հայեր սկսել են այստեղ հաստատվել շահ Աբբաս I Սեֆիի կազմակերպած բռնագաղթի հետևանքով։ Հայերի առավել մեծ խմբեր այստեղ հաստատվում են 19-րդ դարի կեսերին, երբ Կասպից ծովը դառնում է առևտրական կարևոր հանգույց Ռուսական կայսրության և շահական Իրանի միջև։ Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսում են 1872, ավարտվում 1879 թվականին։ Գրիգորիս արքեպիսկոպոսն այն օծել է ինը տարի անց՝ հունիսի 31-ին։ 1920 թվականին Ռաշթի շուկայի հրդեհի հետևանքով ոչնչացել է։

Հայերն ակտիվ մասնակցություն են ունենում Իրանի սահմանադրական հեղափոխության տարիներին (1905-1911)։ Նոր հաստատված հայերը ցանկանում են վերանորոգել եկեղեցին, բայց ավելի ուշ որոշում են կառուցել նորը։ Եկեղեցու շինարարությունը սկսել է 1954 թվականին, օծվել է 1966 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ Արտակ արքեպիսկոպոս Մանուկյանի ձեռամբ։

2016 թվականին սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի է այցելել ՀՀ դեսպան Արտաշես Թումանյանը, պարբերաբար այստեղ և Էնզելիի սուրբ Աստվածածին եկեղեցի ուխտագնացությունների է մեկնում Թեհրանի թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպիսկոպոս Սարգսեանը։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Մեսրոպն ունի երկու գմբեթ։ Զանգակատունը գտնվում է արևելյան կողմում։ Գլխավոր գմբեթի պատուհանները տասներկուսն են։ Ներսում դրված են Մարիամ Աստվածածնի, Հիսուս Քրիստոսի նկարները։

Եկեղեցու կողքին կառուցված է նաև հայկական դպրոց, որն այժմ ծառայում է կրոնական կառույցին։ Հայերի թվի խիստ նվազման պատճառով դպրոցը չի գործում։

## Տես նաև
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Արաք
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ահվազ
* Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Մաշհադ

## Ծանոթագրություններ

Մեսրոպ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մեսրոպ
Մեսրոպ
Ֆրա Դյավոլո (օպերա)

[thumb|180 px|right|Անգլիացի տենոր [Ջոն Սիմս Ռիվզը Ֆրա Դյավոլոյի դերում]]

**«Ֆրա Դյավոլո, կամ Հյուրանոց Տերաչինայում»** (), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Դանիել Օբերի կոմիկական օպերա երեք գործողությամբ։ Օպերայի առաջնախաղը կայացել է 1830 թ. հունվարի 28–ին Փարիզի «Օպերա Կոմիկ» թատրոնի բեմի վրա։ Լիբրետոյի հեղինակ Էժեն Սկրիբ։  Օպերայի տևողությունը` մոտ 2,5 ժամ։ Օպերայի գործողությունները ծավալվում են հայտնի 18-19 դարերի սահմանագլխին հայտնի իտալացի ավազակապետ և Հարավային Իտալիայում ֆրանսիկան օկուպացիայի դեմ պայքարող Ֆրա Դիավոլոյի շուրջ։

Օպերան Օբերի լավագույն ստեղծագործություններից և ֆրանսիական կոմիկական օպերայի ժանրի լավագույն նմուշներից մեկը։ Ներկայումս երբեմն բեմադրվում է, հատկապես` Ֆրանսիայում։ Գոյություն ունեն օպերայի մի քանի ձայնագրություններ։

## Գործող անձինք
* *Ֆրա Դյավոլո*, ավազակապետ, նույն ինքը` «մարկիզ Սան–Մարկո» (տենոր)
* *Ջակոմո*, նրա օգնականը  (բաս)
* *Բեպպո*, ավազակ (տենոր)
* *Լորենցո*, կարաբինակիրների կապիտան (տենոր)
* *Լորդ Կոկբեր*, ազնվական անգլիացի (բարիտոն)
* *Լեդի Պամելա*, նրա կինը (մեցցո–սոպրանո կամ ալտ)
* *Մատեո*, պանդոկապան (բաս)
* *Ցերլինա*, его дочь (սոպրանո)
* *Ջրաղացպան* (տենոր)
* *Զինվոր* (տենոր)
* *Ֆրանչեսկո*, Ցերլինայի նշանածը (համր դեր)

*Զինվորներ, գյուղացիներ, ավազակներ* (երգչախումբ)

## Սյուժեն
Օպերայի գործողությունները տեղի են ունենում Տերաչինա գյուղաքաղաքում  և նրա մերձակայքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1830 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Օբերի օպերաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Սմոլյան

**Սմոլյան** (), քաղաք և ձմեռային հանգստավայր Բուլղարիայի ծայր հարավում, Հունաստանի հետ սահմանին կից, Չեռնա (Սև) և Բյալա (Սպիտակ) գետերի հովտում, Ռոդոպի լեռների ամենաբարձր՝ կենտրոնական հատվածի ստորոտին, համբավավոր *Պամպորովո* և *Չեպելարե* ձմեռային հանգստավայրերից հարավ։ Նույնանուն մարզի և համայնքի կենտրոնն է։ 2011 թվականի փետրվարի տվյալների համաձայն՝ ունեցել է 30,283 բնակիչ։

## Անվանումը
Քաղաքն կոչվել է տեղի սլավոնական *սմոլյան* ցեղի անունով, որն ըստ ամենայնի շաղկապվում է սլավոներեն *սմոլա* (խեժ, ձյութ) բառի հետ։

## Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ Սմոլյանի տեղում և շրջակայքում առաջին բնակավայրերնը հիմնվել են դեռևս մեր թվականությունից առաջ երկրորդ հազարամյակի վերջերին-առաջին հազարամյակի սկզբներին։ Միջին դարերում բնակավայրը, ձեռք բերելով իր պատմական ու ներկայիս անվանումը՝ դեռևս 7-րդ դարից այդտեղ բնակություն հաստատած սլավոնական ցեղի անունից, կառավարվել է մասամբ բյուզանդական կայսրության, մասամբ էլ բուլղարական առաջին թագավորության կողմից։ 14-րդ դարում մի որոշ ժամանակ գտնվել է բուլղար ֆեոդալ Մոմչիլի ենթակայության տակ, ապա նվաճվել թուրքերի կողմից։ Հինգ դար մնացել է օսմանյան լծի տակ, 1867-ից 1912 թվականներին՝ Ադրիանապոլսի վիլայեթի Գյումուլչինե սանջակի կազմում՝ Փաշմակլի կամ Ահիչելեբի անվանումով։

Ազատագրվել է բալկանյան առաջին պատերազմի ժամանակ՝ 1912 թվականին, Վլադիմիր Սերաֆիմովի 21-րդ *Sredna Gora* գնդի ջանքերով։ Ներկայիս Սմոլյանը կազմավորվել է Ուստովո /Ustovo/, Ռայկովո /Raykovo/ և Եզերովո /Ezerovo/ գյուղերի միացումով, 1960 թվականին։

## Բնակչությունը
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սմոլյանի բնակչության թվաքանակը եղել է մոտավորապես 5,000։ Այդուհետ տարեցտարի աճել է (գլխավորապես շրջակա գյուղերից ու քաղաքներից տեղափոխվածների հաշվին)՝ 1990-ական թվականների սկզբին  հասնելով իր գագաթնակետին և անցնելով 34 հազարի սահմանագիծը։
### Էթնիկ խմբերը
2011 թվականի վերջերին անցկացված մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության ազգային կազմն ունեցել է հետևյալ պատկերը.
*բուլղարներ։ 25,045 (97.0%)
*գնչուներ։ 258 (1.0%)
*թուրքեր։ 153 (0.6%)
* այլք 120 (0.5%)
**ազգային պատկանելությունը չորոշակիացրածներ։ 4,818 (15.7%)

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Смолян Райково 2713784204 3519c6e659 o.jpg
Պատկեր:Смолян Технически Колеж 2727441793 76680bdefa o.jpg
Պատկեր:Смолян Невястата 2702326413 a0331a0230 o.jpg
Պատկեր:Смолян Стенопис 1 2827787856 aae5a15ff2 o.jpg
Պատկեր:Смолян 2695825013 82452c9437 o.jpg
Պատկեր:Смолян 2691396959 f63b323fab o.jpg
Պատկեր:Смолян Райково 2724872359 21527b973c o.jpg
Պատկեր:Смолян Устово 2851700364 587e738628 o.jpg
Պատկեր:Stanevska.jpg
Պատկեր:Ustovo.jpg
Պատկեր:Historical-museum-smolian.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Smolyan municipality website
* Smolyan municipality at Domino.bg 
* Planetarium Smolyan
* National Astronomical Observatory "Rozhen" 
* Official website of village of "Kutela" 
* Община Смолян
* Сайт на смолянска област
* Статия «Историческият музей в град Смолян — пътешествие през вековете»
* Смолян — град на мечтателните 
* Смолян — удивителен град
* Времето в Смолян 
* Статистика населения 

Կատեգորիա:Սմոլյան
Ադրբեջանի մնջախաղի պետական թատրոն

**Ադրբեջանի մնջախաղի պետական թատրոն** (), մնջախաղի ժանրի պետական թատրոն Ադրբեջանի Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքվում։ Թատրոնը ստեղծվել է 1994 թվականին և պետական թատրոնի կարգավիճակ է ստացել 2000 թվականին։ Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է Բեխտիյար Խանըզադեն, ով ղեկավարում է թատրոնը 1994 թվականն ի վեր։

## Պատմություն
thumb|Ադրբեջանի մնջախաղի պետական թատրոնի բեմադրությունը
Թատրոնը ստեղծվել է որպես Մնջախաղ Թատրոն-Սթուտիո, 1994 թվականի մայիսի 16-ին Ադրբեջանի մշակույթի նախարարի հրամանով և գործել Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի տակ։ Թատրոնը հիմնադրվել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ Բեխտիյար Խանըզադեի կողմից։ Պետական թատրոնի կարգավիճակ է ստացել 2000 թվականին։ Չունենալով սեփական տարածք, թատրոնի բեմադրությունները ներկայացվել են Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։ 2005 թվականը Բաքվի քաղաքապետարանի որոշմամբ թատրոնին շենքի կառուցման համար տարածք է հատկացվել Ազատլըգ պողոտայում։ 2006 թվականին Ադրբեջանի մնջախաղի պետական թատրոնին գործունեություն ծավալելու նպատակով հատկացվել է նոր շենքը։

## Խաղացանկ
Թատրոնի խաղացանկում են հետևյալ բեմադրությունները․
* «Հույս»
* «Շենգյուլ, Շունգյուլ, Մենգյուլ»
* «Մանգուրտ»
* «Սեր»
* «Փոքրիկ Տիրակալ»
* «Դիմակ»
* «Շրջանակ»
* «Դեժավյու»

## Տես նաև
* Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն
* Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոն
* Ադրբեջանի պետական երաժշտական թատրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բաքվի թատրոններ
Կատեգորիա:Բաքվի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Ռամադան (ամիս)

**Ռամադան** (;  **', հայտնի է նաև որպես  **Ռամազան**,  **Ռամզան**, **Ռամադհան** կամ **Ռամաթհան*'), [[Իսլամական օրացույց]]ի իններորդ ամիս։ Այն համարվում է մուսուլման աշխարհի պահքի ամիսը, որով նրանք ըստ իրենց հավատքի հիշատակում են [[Մուհամմադ]] մարգարեի առաջին հայտնությունը։ Այս ամենամյա ավանդույթը [[Իսլամի հիմնասյուներ|Իսլամի 5 հիմնասյուներ]]ից է։ Ամիսը տևում է 29-30 օր կախված կիսալուսնի երևալուց։ Այս ամենի հաշվարկները կատարված և արձանագրված են [[Հադիս]]ում։

Ռամադան բառը ծագել է արաբերեն *ռամիդա* կամ *ար-ռամադ'' արմատից, որը նշանակում է կիզիչ շոգ կամ չորություն։ Պահքը  բոլոր չափահաս մուսուլմանների համար է, բացառությամբ նրանց ովքեր ունեն հիվանդություններ, ճամփորդում են, շատ ծեր են, հղի են, ունեն շաքարային դիաբետ, կրծքով կերարկրող են կամ դաշտանային ցիկլի մեջ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռամադան
Չակիի հարսնացուն

**«Չակիի հարսնացուն»** (), ԱՄՆ-Կանադա համատեղ արտադրության կատակերգական սարսափ ֆիլմ։ Ռեժիսորը Ռոննի Յուն է։ Կինոնկարը «Մանկական խաղ» շարքի չորրորդ ֆիլմն է։ Ֆիլմում գերակշռում են սև հումորի և նմանակման տարրերը։

## Սյուժե
Չակին հայտնվում է իր նախկին ընկերուհու՝ հմայիչ Թիֆանիի մոտ, որը վերականգնում է նրա՝ գրեթե ամբողջովին վնասված հյուսվածքներն ու պատառոտված զգեստը։ Նա երազում է ամուսնանալ Չակիի հետ, սական վերջինս պատմում է, որ նրա նվիրած մատանին ամուսնական չէ։ Թիֆանին Չակիին փակում է վանդակում, սակայն վերջինս դուրս է գալիս և սպանում գեղեցկուհ Թիֆանիին և նրա հոգին ուղարկում ոչ պակաս հմայիչ տիկնիկ-հարսնացուի մեջ։ Թիֆանին՝ տիկնիկի իր նոր մարմնում արմատապես սկսում է փոխել իր ոճը։ Չակին սիրահարվում իր նոր ընկերուհուն՝ տիկնիկին։ Հետո ամուսնանում է նրա հետ և սիրով զբաղվում։

Վերջում Թիֆանին ուժեղ այրվածքներ է ստանում հրդեհի ժամանակ, սակայն չի մահանում։  Այնուհետև նա մահանում է։ Թաղման ժամանակ Ջեսսին  վազում է նրա հետևից ու Չակիին նետում գերեզմանափոսի մեջ։ Ժամանած ոստիկանը ցանկանում է ձերբակալել զույգին, սակայն Ջեյդը հրացանը խլում է նրանից ու կրակում Չակիին։ Լուսաբացին Ջեյդն ու Ջեսսին հեռանում են։ Ոստիկանը մնում և ուսումնասիրում է Թիֆանիի մարմինը, բայց հանկարծ վերջինս ծննդաբերում է՝ ունենալով տիկնիկ, որն ուներ սուր ատամներ, որը սկսում է կրծոտել ոստիկանին։

## Դերերում

## Սաունթրեք
*Ռոմ Զոմբի - «Living Dead Girl»
*Screamin' Cheetah Wheelies - «Boogie King»
* White Zombie - «Thunder Kiss '65»
* Coal Chamber - «Blisters»
* Monster Magnet - «See You in Hell»
* Judas Priest - «Blood Stained»
* Type O Negative - «Love You to Death»
* Slayer - «Human Disease»
* Stabbing Westward - «So Wrong»
* Powerman 5000 - «The Son of X-51»
*Բրյուս Դիքինսոն - «Trumpets of Jericho»
* Static-X - «Bled for Days»
* Motörhead - «Love for Sale»
* Kidneythieves - «Crazy»
*Գրեմ Ռևել - «We Belong Dead»
*Blondie - «Call Me»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт фильма 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգություն
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կանադական սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորք նահանգում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1998 թվականին
Արագուայա ազգային պարկ

**Արագուայա ազգային պարկ** () ազգային պարկ, որը տեղակայված է Բրազիլիայի հյուսիսում, Տոկանտինս նահանգում։ Բանանալ կղզին, որի վրա գտնվում է պարկը, համարվում է աշխարհի ամենամեծ գետային կղզին։

## Պատմություն
Արագուայա ազգային պարկը ստեղծվել է 1959 թվականի դեկտեմբերի 31-ին 45.570 դաշնային հրամանագրով։ Ամբողջ կղզին բնական և մշակութային արգելոց է, որը գործում է 1973 թվականի դեկտեմբերի 19-ից։ Պարկը գտնվում է կղզու հյուսիսային ծայրում և ընդգրկում է 5577 քառ. կմ տարածք։ Կղզու կենտրոնը և հարավը համարվում են որպես մշակութային պահպանություն` բնիկ ժողովուրդների համար։ Այն ունի 13.584 քառ. կմ տարածք։

## Աշխարհագրություն
Պարկը ձևավորվել է Արագուայա գետում, Բանանալ գետային կղզում, Բրազիլիայի Տոկանտինս նահանգի հարավ-արևմուտքում։ Ազգային պարկը հիմնականում հարթավայրային է և գտնվում է ծովի մակարդակից 200-240 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվում է հյուսիսից՝ Ամազոն բիոմի, հարավից՝ արևադարձային և մերձարևադարձային խոտհարքների ու սավաննաների խաչմերուկում։ Պարկը պարբերական ողողվում է ջրհեղեղով՝ գետի մակարդակի մեծ տատանումների պատճառով։ Բուսական աշխարհը բաղկացած է խոտհարքներից, մացառներից ու տերևաթափ անտառներից։ Հորդառատ տեղումներ թափվում են նոյեմբեր-մարտ ամիսներին, իսկ տարվա ամենաշոգ եղանակը սեպտեմբերից մինչև հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածն է։

## Բուսական աշխարհ
Պարկի տարբեր հատվածներում կան արմավներ, որոնք հաճախակի հեղեղվում են։ Անտառածածկ տարածքներում սովորաբար հանդիպած տեսակներից են՝ *Cabralea*, *Tabebuia*, *Genipa americana* և այլն։ Պարկում` սավաննայի հատվածում կան բազմաթիվ տեսակի արոտներ՝ առանձին-առանձին ծառերով, ինչպիսին է՝ կոգընկուզի ծառը։

## Կենդանական աշխարհ
Պարկում կան շատ կաթնասուններ, որոնցից են ճահճուտի եղնիկը, եղջերուի այլ տեսակներ, հնդկահավ, ջրախոզուկ, մեծ ջրասամույր, բաշավոր գայլ, յագուար ու  զրահակիր։ Գետերի քաղցրահամ ջրերը ապաստան են շատ ձկնատեսակների, ինչպիսին են` Ամազոն գետի դելֆինը և սպիտակ դելֆինը։ Թռչունները չափազանց շատ են՝ կաքավ, տառեղներ, լոր, օձաթռչուն, ճերմակ կաչաղակ և այլն։

## Պատկերասրահ

Araguaia.jpg
Garça Branca (Ardea alba).jpg
Vista do Parque Nacional do Araguaia.jpg
Vista do Parque Nacional do Araguaia 3.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1959 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Աբրոլյոս ծովային ազգային պարկ

**Աբրոլյոս ծովային ազգային պարկ** (), ազգային պարկ, որը հիմնադրվել է 1983 թվականին։ Ընդգրկում է Աբրոլհոս կղզեխմբի մեծ մասը Բահիա նահանգում, Բրազիլիա։

## Տեղագրություն
Ազգային պարկը ստեղծվել է 1983 թվականի ապրիլի 6-ին։ Ընդգրկում է շուրջ 91300 հա տարածք։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Տեղակայված է Բրազիլիայի հյուսիս-արևելքում՝ Բահիայի հարավային ափին։ Կղզիները ծագումով հրաբխային են։

Աբրոլհոս կղզեխմբում կան հինգ կղզիներ, սակայն նրանցից միայն մեկը՝ Սիրիբան, բաց է այցելուների համար։ Այս կղզու շուրջ անցկացված է 1600 մետր երկարությամբ արահետ։ Իլյա Սանտա Բարբարան գտնվում է պարկի սահմաններից դուրս։ Այն գտնվում է նավատորմի իրավասության ներքո, որի փարոսը տեղակայված է այնտեղ։ Մյուս կղզիներն են՝ Իլյա Գուարիտան, Իլյա Ռեդոնդան ու Իլյա Սուեստեն։ Պարկը ներառում է նաև Պարկել դոս Աբրոլհոսը, որտեղ կարելի է տեսնել տարածաշրջանին բնորոշ կորալային գոյացություններ և Տիմբեբաս խութը՝ Ալկոբասա քաղաքի դիմաց։

## Էկոլոգիա
Ջրերը մաքուր են, ինչպես նաև առկա է ստորջրյա բուսական և կենդանական աշխարհի մեծ բազմազանություն, այդ թվում՝ ծաղկող կորալային գոյացություններ։ Կղզու բուսականությունը աղքատ է, կան փոքր բույսեր, ինչպիսիք են խոտերը և խոտաբույսերը։ Ծովային թռչուններից են սպիտակ խլահավը, ծովածիծառը, ճղլակը, ճայը, փայտփորիկը։ Չարլզ Դարվինը 1830 թվականին այցելել է կղզեխումբ և տպավորվել՝ տեսնելով թռչունների, մողեսների և սարդերի տեսակների բազմազանությունը։

Իլյա Գուարիտա և Իլյա Սուեստե կղզիները ապաստարան են շատ ծովային թռչունների համար։ Ճղլակը իր բույնը հյուսում է Իլյա Ռեդոնդայի զառիթափում։ Պարկում թույլատրվում է դայվինգ խութերի մոտ, իսկ սապատավոր կետին կարելի է տեսնել նավակներից։ 2003 թվականից ի վեր պարկը եղել է Ատլանտյան անտառ կենսաբազմազանության արգելոցի առաջապահ ուղեկալը։ 2010 թվականին այն ճանաչվել է որպես՝ Ռամսարի ջրաճահճային տարածք։

## Պատկերասրահ

A-ilha-sueste.jpg
ABROLHOS BA3.PNG
ABROLHOS BA5.PNG
Atobás, Ilha Siriba.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*

Կատեգորիա:1983 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Face Yourself

**Face Yourself**, հարավկորեական BTS բոյբենդի երրորդ ճապոնական ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի ապրիլի 4-ին Big Hit Entertainment լեյբլի կողմից՝ Universal Music Group-ի, Virgin Records-ի և Def Jam Records-ի աջակցությամբ։ Բաղկացած է 12 սինգլից՝ ներառյալ *[[Wings (ալբոմ)|Wings]]* (2016 թիվ) և Love Yourself 承 `Her` (2017) ալբոներից երգեր։ Ալբոմում ներառված են նաև ճապոներեն երեք երգ՝ «Don’t Leave Me», «Let Go» և «Crystal Snow»։

## Թողարկում
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին BTS-ը թողարկեց նոր ճապոնական «Crystal Snow» սինգլը։

Ալբոմի անոնսը կայացել է 2018 թվականի փետրվարի 1-ին, որի ժամանակ հայտարարվել է թողարկման ժամկետը։ Ճապոնական տարբերակում ներառվեցին նաև «Go Go» և «Best of Me» երգերը *[[Love Yourself 承 `Her`|Love Yourself 承 'Her']]*  ալբոմից։ Ամբողջական ցուցակը ներկայացվեց մարտի 8-ին։ Նույն օրը հայտարարվեց, որ «Don’t Leave Me» կոմպոզիցիան դառնում է կորեական «Ազդանշան» դորամայի ճապոնական ռեմեյքի օփենինգը։ Երգի նախադիտումը հրապարակվել է մարտի 15-ին Japan Hot 100-ով և անմիջապես զբաղեցրել 25-րդ հորիզոնականը։

*[[Love Yourself 承 `Her`]]*

Ապրիլի 4-ին, ալբոմի թողարկումից անմիջապես հետո այն Oricon-ում զբաղեցրեց 1-ին հորիզոնականը։ Մեկ շաբաթում վաճառվեց 285 701 օրինակ։

## Տարբերակներ
Կա ալբոմի չորս տարբերակ՝ А, В, С և ստանդարտ։ Բոլորը պարունակում են նույն երգերը, սակայն A և B տարբերակները նաև պարունակում են բացառիկ նյութեր DVD-ով և Blu-ray-ով։
**Սահմանափակ տարբերակ А* (UICV-9277). Blu-ray սկավառակ և 32 էջանոց ֆոտոալբոմ
**Սահմանափակ տարբերակը В* (UICV-9278). DVD սկավառակ և 32 էջանոց ֆոտոալբոմ 
**Սահմանափակ տարբերակը С* (UICV-9279). 68 էջանոց ֆոտոալբոմ
**Ստանդարտ տարբերակ* (UICV-1095). CD և 24 էջանոց ֆոտոալբոմ

## Երգացանկ
### Բնօրինակ

### Սահմանափակ տարբերակներ A·B

## Չարթեր

### Ալբոմ

### Սինգլեր
#### «Crystal Snow»

#### «Don’t Leave Me»

## Վաճառք

### Ալբոմ

### Սինգլեր
#### «Crystal Snow»

#### «Don’t Leave Me»

## Ձայնագրման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
Կատեգորիա:BTS խմբի ալբոմներ
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Աբադան)

**Սուրբ Կարապետ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Աբադան քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է իմամ Մուսա բին Ջաաֆար մզկիթի անմիջական հարևանությամբ։

## Պատմություն
Պարսից ծոցի ափին գտնվող Աբադան նավահանգիստում հայերի հաստատման պատմությունը մեկ դարից ավելի չէ. 1909 թվականից անգլո-իրանական նավթային ընկերությունում ծառայության անցան Թեհրանի և Թավրիզի մի քանի հայեր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ հայոց ցեղասպանությունից հետո, այստեղ բնակություն հաստատեցին ևս մի քանի վանեցի ընտանիքներ։ 1928 թվականի սկզբին հայերի թիվն անցավ 600-ը, իսկ քառասուն տարի անց՝ 5 հազարը։ Համայնքում եղել է վարժարան, մարզական ակումբ, երգչախումբ։ 1958 թվականին այստեղ բացվել է սուրբ Կարապետ եկեղեցին, որը դառնում է Աբադանի հայ բնակչության գլխավոր հավաքատեղին։ 1960-ական թվականներին Աբադան են տեղափոխվել Չհարմահալի գավառի երեք հայաբնակ գյուղերի մի քանի տասնյակ ընտանիքներ, ինչպես նաև՝ հայեր Սպահանից, Շիրազից ու Նոր Ջուղայից։ Իրան-իրաքյան պատերազմից հետո հայերն արտագաղթել են Աբադանից։

Քաղաքում մնացել է միայն մեկ հայկական ընտանիք։ Եկեղեցու կառուցումից 50 տարի անց՝ 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, այն վերաբացվել է։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Կարապետը կառուցված է հայկական դասական ճարտարապետության ոճով՝ բարձր կենտրոնական գմբեթով և երեք մուտքերով։ Արևելյան կողմում գտնվում է խորանը, իսկ արևմուտքում վեր է խոյանում զանգակատունը։ Շինանյութը մարմար է։

1966 թվականին բակում տեղադրվել է հուշակոթող՝ հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։

## Տես նաև
* Սուրբ Կարապետ (Հովհաննես Մկրտիչ)

## Ծանոթագրություններ

Կարապետ
Կարապետ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կարապետ
Յուրի Մատերի

**Յուրի Մատերի** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1975)։ Տիրապետում է անգլերեն և հինդի լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1975 թվականից։

1999 - 2002 թվականներին՝ Կարաչիում (Պակիստան) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։

2002 թվականի հունիսից - 2007 թվականի սեպտեմբերը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Տեղեկատվության և մամուլի վարչության գլխավոր խորհրդական։

2007 - 2012 թվականներին՝ Դանանգում (Վիետնամ) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։

2012 - 2017 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ տեղեկատվության և մամուլի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։

2017 թվականի օգոստոսի 21-ից՝ Շրի Լանկայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

2017 թվականի օգոստոսի 24-ից՝ Մալդիվյան Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի հունիսի 18)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2017 թվականի դեկտեմբերի 26)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի ռազմաքաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Հսկա գիշաճանճ

**Հսկա գիշաճանճ** (), գիշաճանճերի ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
38-50 մմ մարմնի երկարությամբ խոշոր գիշաճանճ է։ Երեսը, ճակատը, մարմինը և գլխի հետին մակերեսը պատված են արծաթագույն-սպիտակ խիտ փոշեծածկով։ Մարմնին կպնող խիտ սպիտակ մազիկներով ծածկված ոտքերը սևադարչնագույն են։ Թևերը թափանցիկ են, ջղերը չեն հասնում թևի ծայրին։ Տերգիտների կարմրադարչնագույն հետին եզրերով փորիկը սև է։

## Տարածվածություն
Տարածված են նախկին ԽՍՍՀ-ի Եվրոպական մասի հարավում, Անդրկովկասում, Ղազախստանում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Իրանում, Մոնղոլիայում, Հյուսիսային Չինաստանում։ Հայաստանում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Արմավիրի (Սարդարապատ գյուղի մոտակայք), Արարատի (Մասիս և Վեդի քաղաքների, Արմաշ, Գոռավան, Սուրենավան գյուղերի մոտակայք) մարզերից։

## Էկոլոգիա
Ապրում են տարբեր տեսակի կիսաանապատներում, ավազոտ անապատում։ Ակտիվ գիշատիչ է, թռիչքը դիտվում է հունիս-հուլիս ամիսներին, որսում է ճպուռներ, բզեզներ և այլ խոշոր միջատներ։ Էգը ձվադրում է հողի մեջ, այստեղ էլ զարգանում են թրթուրները։ Զարգացումը միամյա է։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Գրանցված էր ԽՍՍՀ Կարմիր գրքում։

Հազվադեպ են հանդիպում եզակի առանձնյակներ։

Նկատվում է թվաքանակի կրճատման միտում։

Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում հողերի գյուղատնտեսական յուրացումը և թունաքիմիկատների ոչ խելամիտ օգտագործումը։

Պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Գիշաճանճեր
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Հազվագյուտ տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Մեծ ենթարծիվ

**Մեծ ենթարծիվ** (), ճուռակների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Գերմանիայից և Բալկանյան թերակղզուց մինչև Ամուրի հովիտ, Արևելյան Տյան-Շանում, Կովկասում և Հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանում։ Ձմեռում է Հարավարևելյան Անդրկովկասում, Իրանում, Մեսոպոտամիայում, Հնդկաստանում, Մյանմայում, Հարավային Չինաստանում և Եգիպտոսում։ Հայաստանում հանդիպում է լեռնատափաստանային գոտու նախալեռներում, առավելապես հանրապետության հյուսիսային մասում։

## Էկոլոգիա
Չուի շրջանում գերադասում է բաց տարածքները՝ դաշտերը, լեռնային տափաստանների, մարգագետինների խոպան և ճահճացած հատվածները և կարող է հանդիպել այլ արծիվների հետ նույն խմբերում։

## Պահպանություն
Քիչ քանակությամբ հանդիպող, խոցելի տեսակ է, որը Հայաստանում հանդիպում է հիմնականում չուի ընթացքում։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Թվաքանակի և դրա փոփոխության հավաստի տեղեկությունները բացակայում են։ Հանդիպում է տեղ-տեղ գարնանային և աշնանային չուի շրջաններում։ Նկավում է թվաքանակի խիստ կրճատում ամբողջ արեալում։

Վտանգման հիմնական գործոններն են փոքր թվաքանակը, որսագողությունը և ապրելավայրերի քայքայումը տնտեսական գործունեության արդյունքում։

Պահպանության հատուկ միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թռչուններ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Բելինսկու փողոց (Դոնի Ռոստով)

**Բելինսկու փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Անվանվել է ռուս գրական քննադատ, հրապարակախոս Վիսարիոն Գրիգորևիչ Բելինսկու (1811-1848) պատվին։ Սկիզբ է առնում Սամոյլովի և Կորովկինի փողոցների հանգույցից և ավարտվում Փետրվարի 12-ի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 220 մետր է։

## Նկարագրություն
Դոնի Ռոստով քաղաքի Բելինսկու փողոցը սկսվում է Սամոյլովի և Կորովկինի փողոցների հանգույցից, հատում Մարսովի նրբանցքը և ավարտվում Փետրվարի 12-ի փողոցի հետ հատումով։ Կարճ փողոց է երկարությունը 220 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 20 շինություն։

Բելինսկու փողոցի փոստային դասիչն է՝ 344013։

Փողոցն անվանվել է ռուս գրական քննադատ, հրապարակախոս Վիսարիոն Գրիգորևիչ Բելինսկու (1811-1848) պատվին։ Բելինսկին ամենից ավելի զբաղվել է գրականության և գեղագիտության հարցերով՝ միաժամանակ հանդես գալով որպես գրականության պատմաբան, քննադատ և տեսաբան։ Նա տվել է իր ժամանակի ռուս գրականության, մասնավորապես Ալեքսանդր Պուշկինի, Նիկոլայ Գոգոլի, Միխայիլ Լերմոնտովի, Իվան Կռիլովի, Ալեքսեյ Կոլցովի և շատ ուրիշների ստեղծագործության բազմակողմանի, խոր վերլուծությունը։ Նրա գնահատականները դարձել են այդ գրողների հասարակական ըմբռնման հիմքը և իրենց նշանակությունը պահպանել մինչև այսօր։ Հատկապես նշանակալից են Բելինսկու «Ռուսական պատմվածքի և Գոգոլի պատմվածքների մասին», «Լերմոնտովի բանաստեղծությունները», «Պոեզիայի բաժանումը սեռերի և տեսակների», «Ճառ քննադատության մասին», «Ալեքսանդր Պուշկինի ստեղծագործությունները», «Հայացք 1847 թ․ ռուս գրականության վրա» հոդվածները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Белинского в Ростове-на-Дону
*Подробная карта Улица Белинского, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс Улица Белинского, г. Ростов-на-Дону

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Երևանյան կապտաթիթեռ

**Երևանյան կապտաթիթեռ** (), կապտաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ոչ խոշոր չափի թիթեռ է, թևերը դեղնավուն երանգով դարչնագույն են։ Արուի՝ 12-15 մմ երկարությամբ թևերը ունեն առանձնահատուկ անդրոկոնիալ դաշտեր, իսկ թևերի ստորին մակերեսը՝ հետին թևերի վրա սեռին բնորոշ լավ արտահայտված սպիտակ մանրագծիկ։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսարևմտյան Թուրքիաում և Հայաստանում։ Կենտրոնական Հայաստանում հայտնի է Արագած լեռան հարավային լանջերից, «Խոսրովի անտառ» արգելոցի Գառնիի հատվածից, Գնիշիկ գյուղի շրջակայքից։

## Էկոլոգիա
Ապրում են տրագանտներում, անտառի վերին սահմանի չոր մարգագետիններում, հունիսի կեսից մինչև հուլիսի կեսը տալիս են մեկ սերունդ։

Կերաբույսերը և կենսաբանության առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը չխախտված բիոտոպերում բավականաչափ բարձր է, փոփոխությունների վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։

Վտանգման հիմնական գործոնները խոպան հողերի հերկումն է, անասունների գերարածեցումը։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ