open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գորո Սասակի

**Գորո Սասակի** (), ճապոնացի աստղագետ, աշխատել է Կիսոյի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1979 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, համատեղ Հիրոկի Կոսայի հետ նա հայտնաբերել է (3392) Սետուչի աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Ջոն Պլատ

**Ջոն Պլատ** (, 1963 Իլինոյս, ԱՄՆ -  ԱՄՆ), ամերիկացի գիտնական, աշխատում է Google ընկերությունում։ Նախկինում աշխատել է որպես Տնօրենի տեղակալ Ռեդմոնդի Microsoft Research (Microsoft-ի հետազոտություններ) լաբորատորիայում։ Պլատը աշխատել է Microsoft ընկերությունում 1997–ից 2015 թվականները։ Դրանից առաջ նա աշխատել է որպես հետազոտությունների տնօրեն Synaptics կազմակերպությունում։

## Կենսագրություն
Պլատը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Էլգին քաղաքում և ընդունվել է Քալիֆոռնիայի պետական համալսարան 14 տարեկան հասակում։ Այդ համալսարանը ավարտելուց հետո, 18 տարեկանում Պլատը պաշտպանել է իր դոկտորական աստիճանը Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում համակարգչային գիտությունների ասպարեզում։

Իր ուսանողական տարիներին Քալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որպես Յուջին Շումեյկերի ուսանող, հայտնաբերել է երկու աստերոիդ՝ (3259) Բրաունլի և (3237) Վիկտորպլատ Պալոմարյան աստղադիտարանում 1984 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։ Երկրորդ աստերոիդի անվանումը առաջարկել է Պլատը, անվանելով այն իր հոր անունով։ Առաջին աստերոիդի անվանումը առաջարկել է Յուջին Շումեյկերը, դրա փոխարեն, թուլ տալով իր հայտնաբերած մեկ այլ աստերոիդի անվանումը տալ Պլատին, այսպիսով Շումեյկերի հայտանբերած (3927) Ֆելիցիապլատ աստերոիդը անվանել է Պլատը իր մոր անունով։

2005 թվականի օգոստոսին Apple Computer ընկերությունը դիմեց ԱՄՆ պատենտների և առևտրային նշանների գրասենյակ ստանալու համար պատենտ հանրահայտ iPod սարքի համար հատուկ ինտերֆեյսի համար, որը մերժվեց։ Մերժման պատճառն էր, որ Ջոն Պլատը հինգ ամիս առաջ դիմել էր նման ինտերֆեյսի համար պատենտ ստանալու պահանջով։

Պլատը իր գործընկեր Դիմիտրի Թերզապուլոսի հետ 2005 թվականին ստացան Տեխնիկական նվաճումների Օսկար Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի կողմից ֆիլմերում հագուստի իրական սիմուլացիայի համար նախատեսված համակարգչային մոդելավորման տեխնոլոգիայի ստեղծելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Asteroids discovered by John Platt
* Machine Learning for Dummies 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Գուգլ ընկերության աշխատակիցներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Ֆրանսուա Դոսին

**Ֆրանսուա Դոսին** (, 1927  - 1998 Բելգիա), բելգիացի աստղագետ, աշխատել է Վերին Պրովանսի աստղադիտարանում։

## Կենսագրություն
1973 թվականին Դոսինը իր գործընկեր Անդրե Հեկի հետ հայտարարեցին Քենիայում դիտարկած ամբողջական խավարման ժամանակ կատարած հայտնագործության մասին, նրանք դիտարկել էին երկնային մարմին, որը պտտվում է Արեգակին չափազանց մոտ, այս մարմինը անվանվեց Դոսին-Հեկ։ Այս մարմինը հետագայում այլևս չի դիտարկվել, և այժմ համարվում է, որ դիտարկումը եղել է «երկու աստղագետների կողմից օգտագործված դիտարկման համակարգերի սխալանք»։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Դոսինը հայտնաբերել է 5 աստերոիդ 1981-ից 1984 թվականները, ինչպես նաև գրել է ավելին քան 30 գիրք, մեծ մասամբ աստղագիտական թեմաներով։

Ֆրանսուա Դոսինը իր հայտնաբերած (3198) Վալոնիա աստերոիդը անվանել է իր ծննդավայրի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիացի աստղագետներ
Ռոբերտ Բարնհամ

**Ռոբերտ Բարնհամ** (, ), ամերիկացի աստղագետ, առավել հայտնի է իր գրած դասական, եռահատոր *Բարնհամի Երկնային ձեռնարկ* գրքով։ Հայտնաբերել է բազմաթիվ աստերոիդներ, որոնցից մեկն է (3397) Լեյլան, ինչպես նաև հայտնաբերել է վեց գիսաստղ։

Բարնհամի պատվին է անվանվել հիմնական գոտու (3467) Բարնհամ աստերոիդը։

## Կենսագրություն
Բարնհամը ծնվել է Չիկագոյում, 1931 թվականին։ 1940 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Արիզոնա նահանգի Պրեսկոտ քաղաք, որտեղ և նա ավարտեց դպրոցը 1949 թվականին։ Լինելով համեստ մարդ, ուներ քիչ թվով ընկերներ, երբեք չի ամուսնացել, և հիմնականում զբաղվում էր ինքնաշեն աստղադիտակով դիտարկումներով։

1957 թվականի աշնանը նա դարձավ բավականին հայտնի հայտնաբերելով իր առաջին գիսաստղը։ Այս հանգամանքի շնորհիվ նրան 1958 թվականին աշխատանքի վերցրեցին Լոուելի աստղադիտարան։ Աշխատելով աստղադիտարանում Բարնհամը և իր հետ աշխատող Նորման Թոմասը հայտնաբերեցին ևս հինգ գիսաստղեր (ներառյալ 56P/Սլաութեր-Բարնհամը), և ավելին քան 1500 աստերոիդներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tom and Jennifer Polakis, ""The Robert Burnham Jr. Memorial at Lowell Observatory""

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Սիգերու Ինոդա

**Սիգերու Ինոդա** (, ), ճապոնացի սիրող աստղագետ և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է Կարասույամաում։

Երկար ժամանակ աշխատել է որպես աչքի-վիրաբույժ Ձիտի համալսարանի հիվանդանոցում, ունի պրոֆեսորի կոչում։ Հանդիսանում է ակտիվ սիրող աստղագետ, ով այլ ճապոնացի սիրող աստղագետ Տակեշի Ուրատայի հետ համատեղ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 17 աստերոիդ, որոնցից մեկը նա հայտնաբերել է միանձնյա։

Նրա պատվին է անվանվել (5484) Ինոդա աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ակնաբույժներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Սիրողական աստղագետներ
Միլան Անտալ

**Միլան Անտալ** (, ), սլովակ աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կլետի աստղադիտարանում։ 1971-ից 1988 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 17 աստերոիդ, որոնցից ութը հայտնաբերվել են նրա կողմից Պիվնիցայի աստղադիտարանում աշխատելիս։

Նրա պատվին է անվանվել (6717) Անտալ աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Սլովակ աստղագետներ
Գուիդո Պիզարո

**Գուիդո Պիզարո** (, ), չիլիացի աստղագետ, աշխատել է Լա Սիլայի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Պիզարոն հայտնաբերել է ութ աստերոիդ 1979 թվականից 1996 թվականները, որոնցից յոթը նա հայտնաբերել է Էրիկ Էլստի, իսկ մեկը իր եղբոր Օսկար Պիզարոյի հետ համատեղ։ Հայտնագործություններից ամենանշանակալին (7968) Էլստ-Պիզարոի հայտնավերումն էր, որը դրսևորում է իրեն նաև որպես գիսաստղ, և կրում նաև 133P/Էլստ-Պիզարո նշանակումը։

Եղբայրներ Օսկար և Գուիդո Պիզարոների պատվին է անվանվել (4609) Պիզարո աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
Օսկար Պիզարո

**Օսկար Պիզարո** (, ), չիլիացի աստղագետ, աշխատել է Լա Սիլայի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Պիզարոն հայտնաբերել է (2567) Էլբա աստերոիդը, 1979 թվականի մայիսի 19-ին, եղբոր, Գուիդո Պիզարոյի հետ համատեղ։

Եղբայրներ Օսկար և Գուիդո Պիզարոների պատվին է անվանվել (4609) Պիզարո աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
Յարոսլավ Կվետոն

**Յարոսլավ Կվետոն** (, ), չեխոսլովակ աստղագետ, աշխատել է Կլետի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով հայտնաբերել է երկու աստերոիդ 1979 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Չեխոսլովակ աստղագետներ
Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Մարտին Վատտ

**Մարտին Վատտ** (, ), բրիտանացի աստղագետ, աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Վատտը 1982 թվականին իր Լոուելի աստղադիտարանում աշխատելու ժամանակ հայտնաբերել է չորս աստերոիդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բրիտանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Էդգար Նետո

**Էդգար Նետո** (, ), բրազիլացի աստղագետ, աշխատել է Լա Սիլայի աստղադիտարանում և Ռիո դե Ժանեյրոյի դաշնային համալսարանի Վալոնգո աստղադիտարանում, և համատեղ Անրի Դեբեոնի հետ 1979 թվականին հայտնաբերել է 8 աստերոիդ։

(3175) Նետո աստերոիդը անվանվել է Էդգար Նետոի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի աստղագետներ
Դևիդ ՄաքԼիշ

**Դևիդ ՄաքԼիշ** (, ), արգենտինացի աստղագետ, աշխատել է Կորդոբայի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոն-ի տվյալներով հայտնաբերել է (2854) Ռոուսոն աստերոիդը 1964 թվականի մայիսի 6-ին։

Դևիդ ՄաքԼիշի անունով են կոչվել նաև խորը տիեզերքի երկու մարմիններ։ NGC 4535 գալակտիկան անվանում են նաև «ՄաքԼիշի օբյեկտ», և IRAS 20048-6621 գալակտիկաների զույգը, 1948 թվականին հայտնաբերումից հետո ստացել է «ՄաքԼիշի փոխազդող օբյեկտ» անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արգենտինացի աստղագետներ
Թոդ Լաուեր

**Թոդ Լաուեր** (, ), ամերիկացի աստղագետ։ Աշխատում է Ազգային օպտիկական աստղագիտության աստղադիտարանում որպես հետազոտող։

Նա անդամակցել է Հաբբլ աստղադիտակի «Լայն տեսադաշտով մոլորակադիտական խցիկի» թիմի անդամ, և հանդիսացել է Նյուկեր թիմի հիմնադիր անդամներից մեկը։

Լաուերի հետազոտական հետաքրքրություններից են գալակտիկաների կենտրոններում զանգվածեղ սև խոռոչների որոնումները, էլիպտիկ գալակտիկաների կառուցվածքը, աստղային բնակչությունները, տիեզերքի մեծ մասշտաբի կառուցվածքները, և աստղագիտական լուսանկարների մշակումը։ Նա է ղեկավարել Մութ էներգիայի տիեզերական աստղադիտակի հետազոտական թիմը, որը հանդիսացել է Լայն տեսադաշտով ինֆրակարմիր աստղադիտակի ստեղծման նախատիպը։ (3135) Լաուեր աստերոիդը անվանվել է Թոդ Լաուերի պատվին։

Լաուերը նաև նկարահանվել է Մերկ գիտություն վավերագրական հեռուստասերիալի էպիզոդներից մեկում։

Նա նաև մասնակվել է Նոր հորիզոններ առաքելության Պլուտոնի թիմին, կիրառելով իր մեծ փորձառությունը, օգնելով թիմին ստանալ Պլուտոնի և Քարոնի առավել որակյալ լուսանկարներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Tod Lauer's web page at NOAO 
*Destiny Team's web page

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Ջոզեֆ Բրեդի

**Ջոզեֆ Բրեդի** (, ,  ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում։

Հանդիսացել է ուղեծրերի հաշվարկի համար համակարգիչների կիրառման պիոներներից մեկը։ Մասնավորապես, երկար տարիներ զբաղվել է Հալեյի գիսաստղի ուղեծրի պարամետրերի ճշգրտելով, վերջապես ստանալով մոդել, որը կարողացավ բացատրել պատմական դիտարկումները սկսած մ.թ.ա. 2647 թվականից, և կանխագուշակել 1986 թվականին սպասվող պերիհելիի գտնվելու վայրը, որը արդյունքում ունեցավ ընդամենը մի քանի անկյունային վայրկյանի ճշտություն։

Իր հաշվարկներում Բրեդին ցույց տվեց գիսաստղի վրա ազդող հավելյալ ուժի առկայությունը, բացի Արեգակի և ինը մոլորակների ձգողության ուժերի ազդեցությունից (այն ժամանակ Պլուտոնը համարվում էր մոլորակ), որը, նրա կարծիքով, կարող էր կապված լինել X մոլորակի հետ։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Բրեդին հայտնաբերել է (2739) Տագուասիպա աստերոիդը, 1952 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Intervista a Joseph Brady. 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Սերխիո Բարոս

**Սերխիո Բարոս** (, ), չիլիացի աստղագետ, աշխատել է Սերո Էլ Ռոբլեի աստղագիտական կայանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով հայտնաբերել է յոթ աստերոիդ 1975-ից 1977 թվականները, աշխատելով Չիլիի համալսարանում։ Դրանց մեծ մասը նա հայտնաբերել է համատեղ Կառլոս Տոռեսի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
I’m in Love with My Car

**«I’m in Love with My Car»** (), բրիտանական Քուին ռոք խմբի երգը «A Night at the Opera» ալբոմից, թողարկված 1975 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ Երգը թողարկվել է ալբոմի Ա կողմում։ Երգի հեղինակը և բոլոր վոկալային հատվածների կատարողը Ռոջեր Թեյլորն է։

Ալբոմի տարբերակով երգը տևում է 3 րոպե 4 վայրկյան։ Սինգլում թողարկվել է ռեմիքս տարբերակը՝ 3 րոպե 10 վայրկյան տևողությամբ, որի սկզբում և վերջում ավելացվել է մեքենայի շարժիչի ձայն, սակայն վերջում ավելացվել է գործիքային հատված, որի հետևանքով շարժիչի ձայնը չի լսվում։ 1997 թվականին երգը թողարկվել է «Queen Rocks» հավաքածուում, որում, ինչպես սինգլ տարբերակում, սկզբում հնչում է շարժիչի ձայն, միևնույն ժամանակ ձայնը պահպանվում է նաև վերջում, այս տարբերակը տևում է 3 րոպե 11 վայրկյան։ 1991 թվականին Hollywood Records լեյբլը «A Night at the Opera» ալբոմի վերաթողարկման ժամանակ թողարկել է երգի ռեմիքս տարբերակը։ Ռեմիքսը տարբերվում է մի փոքր փոփոխված մուտքով (էֆեկտների կիրառմամբ), գործիքների հնչողությամբ և ավարտի որոշակի փոփոխմամբ։

Թեյլորը այս երգը գրել է իր մեքենայի՝ Alfa Romeo-ի մասին, սակայն այն միակը չէ, որի մասին երգում հիշատակվում է։ Նրա խոսքերով,  այս երգը բոլոր վարորդների մասին է, սակայն նախատիպերից մեկը եղել է Ջոնաթան Հարրիսը, որը Քուինի ուղեկցորդն է խմբի համերգների ժամանակ։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
# Ռոջեր Թեյլոր` հարվածային գործիքներ, վոկալ
# Ֆրեդի Մերկուրի` բեք վոկալ, դաշնամուր
# Բրայան Մեյ` էլեկտրակիթառ
# Ջոն Դիքոն` բաս կիթառ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Լյուդմիլա Կարաչկինա

**Լյուդմիլա Կարաչկինա** (, ), ռուս, ուկրաինուհի աստղագետ, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու։ Տեսական աստղագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, աշխատում է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում 1978 թվականից սկսած։

## Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանը «ֆիզիկա և աստղագիտություն» մասնագիտությամբ և ընդունվել է ՂրԱԱ-ի ասպիրանտուրա, Արեգակի ֆիզիկայի բաժին։ Ասպիրանտուրայի ավարտելուց հետո ընդունվել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում գործող Տեսական աստղագիտության ինստիտուտ։

Կարաչկինան զբաղվում է աստերոիդների հետազոտություններով, հայտնաբերել է ավելին քան 130 նոր աստերոիդ։ Որոնցից են, (3063) Մախաոն, (4075) Սվիրիդով, (4556) Գումիլյով, (5094) Սերյոժա, (5324) Լյապունով, (10031) Վլադառնոլդա, (19120) Դորոնինա աստերոիդները։ Իր առաջին հայտնաբերած աստերոիդը, որը նա հայտնաբերել է 1983 թվականի հունվարի 13-ին, Լոյւդմիլա Կարաչկինան անվանել է բախչիսարայցի վիրաբույժ Ալեկսանդր Ֆիլիպենկոյի պատվին, ով փրկել էր իր ամուսնուն մահից։

Աստերոիդների հայտնաբերողների ցանկում, որի մեջ գրանցված են շուրջ 1459 աստղագիտական կազմակերպություններ և անհատ աստագետներ, 2014 թվականի հուլիսի դրությամբ Կարաչկինան զբաղեցնում էր 89-րդ տեղը հայտնաբերված աստերոիդների քանակով։ Իր թեկնածուական «Ընտրված աստերոիդների կրկնակիության լուսանկարչական ապացույցներ» թեզը պաշտպանել է Ի. Ի. Մեչնիկովի անվան Օդեսայի ազգային համալսարանում 2004 թվականին։

## Պարգևներ
* 1987 թվականի պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ԳԱ ՌԳԱ աստղագիտության ինստիտուտի «Նոր աստղագիտական մարմինների հայտնաբերման համար» մեդալով։
* Միջազգային աստղագիտական միությունը նրա պատվին է անվանել (8019) Կարաչկինա աստերոիդը, որը հայտնաբերվել էր 1990 հոկտեմբերի 14-ին Շմադել Լուցի և Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից։ Անվանումը առաջարկվել է հայտնաբերողների կողմից հետևյալ ձևակերպմամբ՝ *«ի նշան նրա կողմից տրամադրված օգնության և համագործակցության դիմաց երախտագիտության»*։

## Ընտանիք
Ամուսինը՝ Յուրի Վասիլևիչ Կրաչկին (1940—2009): Նրա պատվին է անվանվել (8089) Յուկար աստերոիդը, հայտնաբերված 1990 հոկտեմբերի 13-ին Շմադել Լուցի և Ֆրեյմուտ Բորգենի կողմից։

Երկու դուստր. Ռենատա և Մարիա։ Երեք թոռ. Ալեկսանդր, Ալեկսեյ և Գրիգորի։ Գրիգորիի պատվին է անվանվել (10761) Լյուբիմեց աստերոիդը,հայտնաբերված 1990 հոկտեմբերի 12-ին Շմադել Լուցի և Ֆրեյմուտ Բորգենի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Սովետական աստղագետներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կարստեն Կիրշչ

**Կարստեն Կիրշչ** (, ), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի գրառումների համաձայն, Կիրշչը հայտնաբերել է փրփք ատերոիդ 1973-ից 1981 թվականները, աշխատելով Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում, համատեղ Ֆրեյմուտ Բորնգենի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Միլքշեյք

thumb|180пкс|Կաթնային կոկտեյլ` զարդարված հարած սերուցքով և բալի կոկտեյլով։ Ձախ կողմում գտնվում է հարիչի բաժակները, որոնք նախատեսված են կաթնային կոկտեյլի համար։
**Միլքշեյք**, **կաթնային շեյք** (), կաթից և պաղպաղակից պատրաստված աղանդերային ըմպելիք։ Կոկտեյլին տարբեր համեր տալու համար ավելացնում են օշարակներ, մուրաբա, միրգ, հարած սերուցք, կրեմներ, քերած շոկոլադ և սննդային այլ հավելումներ։

1980-1990-ական թվականներին կաթնային կոկտեյլները վաճառվում էին սննդի փոքր կրպակներում։ Այդպիսի կոկտեյլների մեջ անհարժեշտ քանակությամբ և որակական հատկանիշներով սննդային հավելումները և օշարակները բացակայում էին։
Կաթնային կոկտեյլների թվին է պատկանում յուրաքանչյուր կոկտեյլ, որը պատրաստված է ոչ միայն կաթնային բաղադրիչների հիմքով, այլև պաղպաղակով։ Ցուցակի մեջ մտնում են օրինակ՝ կեֆիրը, կաթը, սերուցքը և այլն։ Դասական կաթնային կոկտեյլի բաղադրության մեջ պարունակվում են կաթ և պաղպաղակ։

## Պատրաստման եղանակ
Կաթնային կոկտեյլը կարելի է պատրաստել տարբեր եղանակներով. հիմնական գործիքը, որով հարվում է կաթնային բաղադրիչը, համարվում է մեխանիկական գործիք։ Դրա համար նախատեսված է այնպիսի կենցաղային տեխնիկա, ինչպիսին հարիչն ու բլենդերն է։ Կաթնային կոկտեյլը կարելի է հարել նաև ձեռքով, ձեռքի հարիչով, խոհանոցային պարագաներով կամ կոկտեյլահարիչի օգնությամբ։

Հանրային սննդի վայրերում (սրճարան, բար) օգտագործվում են հատուկ ստացիոնար հարիչներ կաթնային կոկտեյլի համար։

## Տես նաև
* Կոկտեյլ
* Ֆրեշ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց
Կատեգորիա:Կոկտեյլներ այբբենական կարգով
Հեյնո Պոտեր

**Հեյնո Պոտեր** (, ), ռուս աստղագետ, աշխատել է Պուլկովոյի աստղադիտարանում։

## Կենսագրություն
1946 թվականին գերազանց ավարտել է Տալինի Կեսկլիննասկիի ռուսական գիմնազիան, որից հետո ավարտել է Լենինգրադի համալսարանի մաթեմատիկա-մեխանիկական ֆակուլտետը։ Լինելով համալսարանի ուսանող դարձավ 400 մետր վազքի ԽՍՀՄ չեմպիոն, և ԽՍՀՄ հավաքականի շարքերում մասնակցել է 1952 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին ում Հելսինկիում։

Աշխատել է Պուլկովոյի աստղադիտարանում 1954 թվականից։ Հայտնի է իր աստղաչափության բնագավառում կատարած հետազոտություններով։ Հայտնաբերել է մեկ աստերոիդ։ 1967 թվականին Ն. Գ. Ռիզվանովի հետ համատեղ կազմակերպեց Պուլկովյան աստղադիտարանի Օրդուբադի արշավախումբը, որի արդյունքում հիմնվեց Բատաբատյան աստղադիտարանը Ադրբեջանի Նախիջևանի ինքնավար մարզում։ Աշխատել է նաև Սեռո-Էլ-Ռոբլե կայանում Չիլիում։ 1972-ից 1989 թվականները հանդիսանում էր Պուլկովյան աստղադիտարանի լուսանկարչական աստղաչափության և աստղերի աստղագիտության բաժնի վարիչ։ 1983 թվականին ղեկավարել է Ռուսական Գիտությունների Ակադեմիայի Բոլիվիական ազգային աստղադիտարան ուղարկված արշավախումբը։

Մահացել է 2007 թվականի մայիսի 22-ին։ Հուղարկավորված է Պուլկովյան աստղադիտարանի գերեզմանոցում։ Նրա պատվին է անվանվել (7320) Պոտեր աստեորիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի մաթեմատիկամեխանիկական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սովետական աստղագետներ
Ֆրայմուտ Բորնգեն

**Ֆրայմուտ Բորնգեն** (, ), գերմանացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։ 1961-ից 1995 թվականները համատեղ այլ գերմանացի աստղագետների հետ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 537 աստերոիդ, դրանցից 302-ը նա հայտնաբերել է միանձնյա։

Բորնգենը նաև զբաղվել է գալակտիկաների հետազոտություններով։ 1995 թվականին թոշակի է անցել, սակայն շարունակում է կամավոր աշխատել աստղադիտարանում։ Աստերոիդների որոնումով նա զբաղվում էր ազատ ժամանակ, քանի որ ԳԴՀ-ում փոքր մարմիններով զբաղվելը հետազոտությունների ղեկավարների համար համարվում էր ոչ բավարար պատվաբեր։ ԳԴՀ-ի ռեժիմի ժամանակներում Բորնգենը աստերոիդների անվանումներ առաջարկելիս սահմանափակվում էր քաղաքականապես չեզոք անվանումներով, այսպես օրինակ, Թյուրինգիա, կամ օգտագործում էր գերմանացի կոմպոզիտորների անուններով, օրինակ՝ (2424) Տաուտենբուրգ կամ (3941) Հայդն։ Գերմանիայի միավորումից հետո նա ընտրում էր պատմական, գիտական կամ աշխարհագրական անվանումներ, իսկ երբեմն սիրող-աստղագետների անուններ։

Ֆրեյմուտ Բորնգենի պատվին է անվանվել (3859) Բորնգեն աստերոիդը։ 2006 թվականին նա պարգևատրվել է նաև «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների  համար» շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոց

**Եվրոպայի խորհրդի քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոց, ՔԴԵԴ** (), Երևանում գործող կրթական հաստատություն, որի նպատակն է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության տարածումը։

## Պատմություն
Դպրոցը հիմնադրվել է 2005 թվականին։ Հիմնադրումից ի վեր այն պատրաստել է ավելի քան 350 երիտասարդ առաջնորդների։

## Նպատակ
Դպրոցի նպատակն է ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայության տարածումը։ ՔԴԵԴ-ի օժանդակում է երիտասարդ քաղաքական գործիչների իմացությունների ընդլայնմանը և քաղաքական ժողովրդավարական մշակույթի խորացմանը։

## Ուսումնառություն
ՔԴԵԴ-ի ուսումնական ծրագրի շրջանակներում արտագնա սեմինարներ են տեղի ունենում Հայաստանի քաղաքներում և Ստրասբուրգում։ Երևանյան սեմինարներին հանդես են գալիս են հայ և օտարերկրյա փորձագետներ, դեսպաններ։ Ստրասբուրգյան սեմինարներին դասախոսություններով հանդես են գալիս պետությունների, միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներ, եվրոպական երկրների կառավարությունների ղեկավարներ և անդամներ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ, եվրոպական առաջատար համալսարանների դասախոսներ և այլք։

ՔԴԵԴ կարող են դիմել ՀՀ Ազգային Ժողովի, ավագանիների անդամները, նախագահի, կառավարության և խորհրդարանի աշխատակազմերում, նախարարություններում, հայտնի հասարակական կազմակերպություններում, դատաիրավական համակարգում, տարածքային և տեղական կառավարման մարմիններում, Զինված ուժերում, ոստիկանությունում, բիզնեսում և տնտեսվարող սուբյեկտներում, խորհրդարանում ներկայացված կուսակցություններում, նրանց երիտասարդական կառույցներում պատասխանատու դիրքեր զբաղեցնողները, քաղծառայողները, միջազգային կազմակերպությունների աշխատակիցները, լրագրողները, վերլուծաբանները, քաղաքագիտական ոլորտի մասնագետները։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոց
Պամելա Կիլմարտին

**Պամելա Կիլմարտին** (, ), նորզելանդացի աստղագետ, աստերիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող, աշխատել է Մաունթ Ջոն համալսարանի աստղադիտարանում։

Սկզբում աշխատել է որպես գրադարանավար Վելինգտոնում, հետագայում սկսել է աշխատել Կամբերայի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության ամբիոնի Մաունթ Ջոն համալսարանի աստղադիտարանում։ 1981-ից 1994 թվականները իր ամուսին Ալան Գիլմորի հետ համատեղ հայտնաբերել է շուրջ 40 աստերոիդ։ Բացի դրանից նրանք երկուսով ակտիվորեն զբաղվել են նաև գիսաստղերի և նոր աստղերի որոնմամբ։

Պամելա Կիլմարտինը հանդիսանում է «Նոր Զելանդիայի թագավորական աստղագիտական միության» անդամ։

Նրա պատվին է անվանվել (3907) Կիլմարտին աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ms Pam Kilmartin 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի աստղագետներ
Ալան Գիլմոր

**Ալան Գիլմոր** (, ), նորզելանդացի աստղագետ, աստերիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող, աշխատում է Կամբերայի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության ամբիոնի Մաունթ Ջոն համալսարանի աստղադիտարանում։ 1981 թվականից 1994 թվականները իր կնոջ Պամելա Կիլմարտինի հետ համատեղ հայտնաբերել է շուրջ 40 աստերոիդ, և ևս մեկ աստերոիդ ((214416) 2005 PK) նա հայտնաբերել է միանձնյա 2005 թվականին, 11 տարի անց։ Բացի դրանից նրանք երկուսով ակտիվորեն զբաղվել են նաև գիսաստղերի և նոր աստղերի որոնմամբ։ Այսպես 2007 թվականին Ալան Գիլմորը հայտնաբերեց կարճ պարբերությամբ գիսաստղերի ցանկ|կարճ պարբերությամբ գիսաստղ P/2007 Q2։

Գիսաստղերի և աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումների նրա կողմից մշակված ծրագրերը ավելին քան տաս տարիների ընթացքում համարվում էին ամենաարդյունավետը նմանատիպ ծրագրերի մեջ, հարավային կիսագնդում դիտարկումներ կատարելու համար։

Ալան Գիլմորը հանդիսանում է ՄԱՄ-ի կազմ-կոմիտեի համար 6 հանձնաժողովի անդամ, որը զբաղվում է տեղեկատվության տարածմամբ և աստղագիտական հայտնաբերումների վերագրմամբ։

Նրա պատվին է անվանվել (2537) Գիլմոր աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Astronomy 2009

Կատեգորիա:Նորզելանդացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Ուիլյամ Լիլեր

**Ուիլյամ Լիլեր** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Սերո Տոլոլո միջամերիկյան աստղադիտարանում։ Ավարտել է Միչիգանի համալսարանը և դասավանդել աստղագիտություն Հարվարդի համալսարանում։

Հայտնագործել է երկու աստերոիդ, մի քանի նոր աստղեր և C/1988 A1 (Լիլեր) գիսաստղը։

Հրատարակել է աստղագիտության թեմաներով հանրամատչելի մի շարք գրքեր։ Ուլյամ Լիլերը հանդիսանում է Միջազգային աստղագիտական միության, Ամերիկյան աստղագիտական միության, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի և Ամերիկյան փոփոխական աստղերի դիտարկողների միության անդամ։ Նրան շնորհվել է Գուգենհայմի կրթաթոշակ։

Լիլերի պատվին է անվանվել 3222 համարը կրող աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IAU individual members
* William Liller Profile
* Book: The Cambridge guide to astronomical discovery, 1992

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Դեյվ Բիթի

**Դեյվ Բիթի** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Սոկորոյի աստղադիտարանում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1980 թվականի հոկտեմբերի 1-ին համատեղ Լոուրենս Տաֆի հետ հայտնաբերել է (2460) Միտլինկոլն աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Լոուրենս Տաֆ

**Լոուրենս Տաֆ** (, ), ամերիկացի աստղագետ, մաթեմատիկական մոդելավորման փորձագետ, հիմնականում աշխատել է աստղագիտության և հիպոթեկային վարկավորման բնագավառներում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1980-ից 1982 թվականները Տաֆը հայտնաբերել է 12 աստերոիդ, որոնցից մեկը համատեղ Դեյվ Բիթիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Զդենկա Վավրովա

**Զդենկա Վավրովա** (, ), չեխ աստղագետ, աստերիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող, աշխատել է Կլետի աստղադիտարանում։

1978-ից 1991 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 115 աստերոիդ և մեկ գիսաստղ։ Այդ մարմինը սկզբում համարվում էր աստերոիդ և չէր դրսևորում գիսաստղային պահվածք, և ստացել էր 1983 JG ժամանակավոր նշանակում։ Սակայն ավելի ուշ Չառլզ Կովալի կողմից կատարված լուսանկարները ցույց տվեցին, որ նրա շուրջ կա գազա-փոշային ամպ, և մարմինը գրանցվեց որպես 134P/Կովալի-Վավրովայի գիսաստղ։

Նրա պատվին է անվանվել (3364) Զդենկա աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ
Լելանդ Կանինգհեմ

**Լելանդ Կանինգհեմ** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում։ Ավելին քան 50 տարի աշխատելով աստղագիտության ոլորտում դարձել է ճանաչված հեղինակություն մոլորակների, արբանյակների, աստերոիդների, գիսաստղերի և տիեզերական սարքերի ուղեծրերի տեսության և կիրառական հաշվարկման մեջ։ Կանինգհեմը նաև մասնակցել է ուղեծրերի հաշվարկման մեջ համակարգչերի կիրառման աշխատանքներին, ինչպես նաև այդ համակարգչերի նախագծմանը։

Լելանդ Կանինգհեմը սկսել է իր աշխատանքային կարիերան որպես աստղագետ Ֆրեդ Ուիպլի օգնական Հարվարդի համալսարանում։ Այստեղ էլ սկսել է կիրառել համակարգիչներ երկնային մարմինների ուղեծրերի հաշվարկման մեջ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կանինգհեմը սկսեց ծառայել Բալիստիկայի հետազքոտական լաբորատորիայում (ԲՀԼ) Աբերդինում (Մերիլենդ), իր ներդրումը ունենալով պատերազմի ժամանակ։ Այդ ժամանակ ԲՀԼ-ում անհրաժեշտ էր ստեղծել հրետանու համար կրակի վարման աղյուսակներ կամ ռմբակոծության ժամանակ կիրառվող աղյուսակներ։ Այս հաշվարկների անհրաժեշտությունը այնքան մեծ էր, որ նմանատիպ հաշվողական կենտրոն ստեղծվեց նաև Փենսիլվանիայի համալսարանում Ֆիլադելֆիայում։ Կանինգհեմը ներկա է եղել այն հանդիպմանը 1943 թվականին, երբ Պրոսպեր Էկերտը, Ջոն Մուչլին և լեյտենանտ Հերման Գոլդշտեյնը առաջարկեցին ENIAC-ի կառուցումը, այս նախագծին հավանություն տրվեց նույն օրը։ Համաձայն նախապես հաստատված պլանների մեքենան պետք է ունենար ստորակետից հետո 5 նիշի ճշտություն, սակայն Կանինգհեմի ներդրման շնորհիվ հնարավոր եղավ այս ցուցանիշը հասցնել 10 նիշի։

1945 թվականից 1946 թվականները Կանինգհեմը ծառայել է ԲՀԼ Հաշվողական Կոմիտեում, խումբ, որը հիմնվեց ԲՀԼ-ում ENIAC-ի օգտագործման համար նախապատրաստման աշխատանքները կատարելու համար։ Կոմիտեի մյաուս անդամներն էին Հասկել Քարին, Դերեկ Լեմերը և Ֆրանց Ալթը։

1946 թվականին Կանինգհեմը տեղափոխվեց Բերքլի, որտեղ և հետագայում դարձավ Կալիֆոռնիայի Բերքլիի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր։ Այստեղ, Լեմերի հետ միասին նա պլանավորում էր կառուցել Կալիֆոռնիայի թվային համակարգիչը (CALDIC)։

1950-ականներին և 1960-ականներին, աշխատելով Լեյշների աստղադիտարանում Կանինգհեմը հաշվարկեց և հրապարակեց գիսաստղերի ուղեծրերի պարամետրերը։ Մասնավորապես, նա ցույց տվեց, որ Պերեյրա և Իկեյա-Սեկի գիսաստղերը մերձարեգակնային են, 1668, 1843, 1880 և 1882 դիտարկված գիսաստղերի նման։ Կանինգհեմը հայտնաբերել է նաև 4 ստերոիդ։

Լելանդ Կանինգհեմը մահացել է 1989 թվականի մայիսի 31-ին, 85 տարեկան հասակում։ Նրա պատվին է անվանվել (1754) Կաննինգհեմ աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Cunningham on the site of the University of California
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կոիտիրո Տոմիտա

**Կոիտիրո Տոմիտա** (, ), ճապոնացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է CERGA հետազոտական կենտրոնում։ 1947 թվականից 1985 թվականները ակտիվորեն հետազոտել է գիսաստղեր և աստերոիդներ, հայտնաբերել է C/1964 L1 (Տոմիտա-Գերբեր-Հոնդա) գիսաստղը։ 1978 թվականից 1982 թվականները CERGA կենտորնում աշխատելիս հայտնաբերել է 9 աստերոիդ։

Հրապարակել է աստղագիտության մասին բազմաթիվ գրքեր։

Որպես գիտության մեջ նրա ներդրման ճանաչում, Կոիտիրո Տոմիտայի անունով է կոչվել 2391 համարի աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 国立天文台 アストロ・トピックス (214)

Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կիիտիրո Ֆուրուկավա

**Կիիտիրո Ֆուրուկավա** (, ), ճապոնացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կիսոյի աստղադիտարանում։ 1976-ից 1986 թվականները հայտնաբերել է 92 աստերոիդ այլ ճապոնացի աստղագետ Հիրոկի Կոսայյի հետ համատեղ։

Որպես գիտության մեջ նրա ներդրման ճանաչում, Կիիտիրո Ֆուրուկավայի անունով է կոչվել 3425 համարի աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Ժաննա Հովհաննիսյան

**Ժաննա Իգորի Հովհաննիսյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ժաննա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ 2005 թվականին ավարտել է Սամարայի մշակույթի և արվեստի պետական ակադեմիայի թատերական ֆակուլտետը՝ թատրոնի և կինոյի դերասան մասնագիտությամբ։

Մինչև 2010 թվականն աշխատել է «Սամարայի հրապարակ» թատրոնում։ 2010 թվականից աշխատում է Մոսկվայի հայկական թատրոնում (ղեկավար՝ Սլավա Ստեփանյան)։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Նիկոլայ Կուրոչկին

**Նիկոլայ Կուրոչկին** (, ), ռուս աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։

Դեռ դեռահաս տարիքում սկսել է աշխատել Մոսկվայի պլանետարիումում և Շտերնբերգի աստղագիտական ինստիտուտում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում մնացել է Մոսկվայում, ապա 18 տարեկան հասակում ձերբակալվել է ՆԿՎԴ-ի կողմից, մեղադրվելով կոլաբորացիոնիզի մեջ։ Ազատ է արձակվել 1946 թվականին և վերականգնվել աշխատավայրում մեղայական նամակ հրապարակելուց հետո։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ամբողջ կյանքի ընթացքում զբաղվել է լայնամասշտաբ հետազոտություններով, Կուրոչկինը բարձրագույն կրթության դիպլոմ չի ունեցել։

Աստղագիտության մեջ նրա հիմնական ներդրումներից էին փոփոխական աստղերի հայտնաբերման մեթոդը լուսանկարերի վրա և Հերկուլեսի X-1 կրկնակի աստղերի համակարգում ռենտգենյան ճառագայթման աղբյուրի հայտնաբերումը։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Կուրոչկինը հայտնաբերել է երկու աստերոիդ 1972 և 1983 թվականներին, որոնցից մեկը նա հայտնաբերել է Նատալյա Մետլովայի հետ համատեղ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիկոլայ Կուրոչկինի կենսագրությունը astronet.ru կայքում 
* Նիկոլայ Կուրոչկինի կենսագրությունը Մոսկվայի համալսարանի կայքում 

Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Շելտ Բաս

**Շելտ Բաս** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Սայդինգ Սփրինգի աստղադիտարանում։ Աստերոիդների հայտնաբերողներից ամենահաջողակներից մեկը, ծնվել է 1956 թվականին։ Նա հայտնի է նաև, որպես **Բոբի Բաս** ()։ 1999 թվականից 2002 թվականները Բասը հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 1673 աստերոիդ, որոնցից 330-ը հայտնաբերվել են համատեղ այլ աստղագետների հետ։

Այս պահին աշխատում է Հավայիի համալսարանի աստղագիտության ինստիտուտում, ինչպես նաև IRTF աստղադիտակի (ՆԱՍԱ) հետ աշխատող հետազոտողների խմբում։

## Կրթություն և աշխատանք
Կրթությունը ստացել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որը ավարտել է 1979 թվականին բակալավրի դիպլոմով։ Բասի գիտական ղեկավարն է եղել հայտնի մոլորակագետ Յուջին Շումեյկերը։ 1999 թվականին դարձել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր։ Ակտիվ հետազոտական գործունեության ընթացքում Բասը հայտնաբերել է հազարից ավելի աստերոիդներ և մի քանի գիսաստղեր, որոնց մեջ են՝
* (2135) Արիստեուսը — Ապոլոնի խմբի աստերոիդ,
* (3122) Ֆլորենսը — Ամուրի խմբի աստերոիդ,
* Ավելին քան 40 Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ, որոնցից առաջինն էր (3240) Լաոկունը, հայտնաբերված Էլեանոր Հելինի հետ համատեղ,
* Կարճ պարբերությամբ գիսաստղ 87P/Բասի-ն։

1993 թվականից 1999 թվականներին, համատեղ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռիչարդ Բինզելի հետ իրականացնում էր աստերոիդների սպեկտրալ դասակարգման «Հիմնական գոտու փոքր աստերոիդների սպեկտրալ հետազոտություն» ծրագիրը։ (, (SMASS)), որը շարունակություն ստացավ 2003 թվականին ավարտված SMASS II ծրագրում։

Շելտ Բասի պատվին է անվանվել Էդվարդ Բոուելի կողմից 1982 թվականին հայտնաբերված (3254) Բաս աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Schelte J. ""Bobby"" Bus: Personal Home Page

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Վիլհելմ Ակունյան

**Վիլհելմ Հովհաննեսի Ակունյան** (), հայ լուսանկարիչ, ֆոտոթղթակից։

## Կենսագրություն
Վիլհելմ Ակունյանը ծնվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 3-ին, Երևանում։ 1978-1983 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ֆակուլտետում, 1980-1981 թվականներին՝ ԵՊՀ հասարակական գիտությունների ֆակուլտետի ֆոտոժուռնալիստիկայի բաժնում։ Լուսանկարչությամբ է զբաղվել 1980 թվականից, ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետում սովորելու ժամանակ։
Որպես ֆոտոթղթակից աշխատել է «Լուսավորիչ», «21», «Երկիր», «Հայաստանի Հանրապետություն», «Օրրան» թերթերում, «Նուվել դ’Արմենի» (Ֆրանսիա) և «Հայացք Երևանից» ամսագրերում։

## Անդամակցություն
* 1995-1998 թվականներին եղել է Երևանի մամուլի ակումբի անդամ։

## Գրականություն
* Քոչար, Վահան։ Հայ լուսանկարիչներ, հեղինակային հրատարակություն, 2007, էջ 255։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Վիկտոր Ենգիբարյան

**Վիկտոր Ենգիբարյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, եվրոպագետ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ 2018 թվականի մայիսի 24-ին «Ելք» կուսակցությունների դաշինքից դարձել է Երևանի ավագանու անդամ։ Գերմանիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում։ Ուսումը շարունակել է Բոխումի Համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետում։ Վիկտոր Ենգիբարյանը 2003 թվականին անցել է Հագենի հեռակա համալսարանի, ապա 2011 թվականին Լոնդոնի Պառլամենտական միջազգային կենտրոնի վերապատրաստման ծրագիրը։ 2018 թվականին սովորել է Ֆլետչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում (ԱՄՆ)։

### Աշխատանքային գործունեություն
2004-2005 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության և ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագրի ականադաշտերի քարտեզագրող։ Նա 2005-2018 թթ․-ին եղել է Միջազգային եվրոպական շարժման հայաստանյան խորհրդի հիմնադիր նախագահ։ 2002-2004թթ․-ին հանդիսացել է Հայ ակադեմիականների միություն 1860 կազմակերպության (Գերմանիա) վարչության անդամ։

2011 թվականից Եվրոպական միության արտաքին հարաբերությունների ամսագրի խմբագրական անդամ է։ 2011-2013թթ․-ին աշխատել է Միջազգային համագործակցության գերմանական ընկերությունում (GIZ) որպես միջազգային համագործակցության հարցերով խորհրդատու։

## Կուսակցական գործունեություն
Վիկտոր Ենգիբարյանը եղել է Գագիկ Ծառուկյանի խորհրդականը և Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ։

Մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերը հանդիսացել է Լուսավոր Հայաստան կուսակցության անդամ։

2018 թվականի մայիսի 24-ին «Ելք» կուսակցությունների դաշինքից դարձել է Երևանի ավագանու անդամ՝ փոխարինելով Էդուարդ Աղաջանյանին։

2018 թվականի դեկտեմբերից «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի անդամ էր։

2018 թվականից Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ։

## Ազգային ժողովի պատգամավոր
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով։ Ազգային ժողովում ղեկավարել է Հայաստան-Ավստրիա բարեկամական խումբը, 2019-ից ղեկավարել է Եվրոնեսթ ԽՎ հայաստանյան պատվիրակությունը, անդամակցել է ՆԱՏՕ ԽՎ ասոցացված պատվիրակությանը և ՀՀ-ԵՄ համագործակցության և գործընկերության հանձնաժողովին։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԲՀԿ նախկին անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լուսավոր Հայաստան կուսակցության նախկին անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ջ. Ուոլթեր Քենեդիի անվան մրցանակ

**Ջ. Ուոլթեր Քենեդիի անվան մրցանակ** (), NBA մրցանակ, որը յուրաքանչյուր տարի շնորհվում է Ասոցիացիայի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային գրող () խաղացողին կամ մարզչին, որը իրեն դրսևորում է հասարարական և բարեգործական գործունեության մեջ։ Մրցանակը շնորհվում է 1974/75 մրցաշրջանից սկսած և կոչված է լիգայի երկրորդ կոմիսար Ջեյմս Ուոլթեր Քենեդիի պատվին, որը այդ պաշտոնին էր 1963-ից 1975 թվականներին։ Գրողների սսոցիացիայի անդամները անվանակարգում են լիգայի խաղացողին, իսկ հետո ասոցիացիայի մոտավորապես 150 անդամների միջև ընթանում է քվեարկություն։ Այն խաղացողը, որը հավաքում է քվեների առավելագույն քանակը, արժանանում է մրցանակին։ Մրցանակը՝ որպես օրենք, շնորհվում է այն մարդուն, որը առավելագույն բարեգործական ներդրումն է ունեցել հանրության մեջ։ Օրինակ Քևին Գառնեթը 2006 թվականի մրցանակը ստացել է Կատրինայի փոթորկի զոհերին 1,2 միլիոն ԱՄՆ դոլար տրամադրելու համար։

Տիտղոսի ներկա տիրողը համարվում է հարձակվողի դիրքում խաղացող «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբի խաղացող Լեբրոն Ջեյմսը։ Հիմնադրման պահից մրցանակը շնորհվել է 35 անգամ։ «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի խաղացողների կողմից ձեռք է բերվել 5 մրցանակ։ Մրցանակը միայն 1985/1986 մրցաշրջանին է շնորհվել միանգամից երկու խաղացողին՝ Մայքլ Կուպերին և Ռորի Սփերոուին։ Վլադե Դիվացը, Դիկեմբե Մուտոմբոն, Սթիվ Նեշը, Սեմուել Դալեմբերը տիտղոսը տիրողներն են, որոնք ծնվել են ԱՄՆ-ի տարածքից դուրս։ Մուտոմբոն միակ խաղացողն է, ով արժանացել է մրցանակին երկու անգամ։ Ֆրենկ Լեյդենը և Ջո Օ’Տուլը մրցանակակիրների ցանկի մեջ միակ ոչ խաղացողներն են։ Լեյդենը արժանացել է մրցանակին 1983/1984 մրցաշրջանին, երբ եղել է «Յութա Ջազ» ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Օ’Տուլը արժանացել է մրցանակին 1994/1995 մրցաշրջանին, երբ եղել է «Ատլանտա Հոքս» ակումբի ֆիզիկական պատրաստվածության մարզիչը։

## Հաղթողներ

## Ծանոթագրություններ

*  Մինչև 1967 թվականը NBA-ի գլխավորը կոչվում էր նախագահ, բայց հետագայում անվանումը կոչվեց կոմպիսար։
*  Նշված են այն մրցաշրջանը, որի ժամանակը մրցանակը ստացել են միանգամից երկու մարդ

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Հաղթողների ցանկը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:NBA
Կատեգորիա:Բասկետբոլ
Սահակ Տրոյան

**Սահակ Անդրեյի Տրոյան** (), հայ լուսանկարիչ, ֆոտոթղթակից։

## Կենսագրություն
Սահակ Տրոյանը ծնվել է 1949 թվականի օգոստոսի 19-ին, Վլադիվոստոկում։ 1962 թվականին Տրոյանների ընտանիքը հաստատվել է Երևանում։ Լուսանկարչության առաջին դասերն առել է հորից։ 1972 թվականին ավարտելով զինվորական ծառայությունը՝ աշխատել է Պատանի տեխնիկների կայանի ֆոտո խմբակի ղեկավար։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաների ֆակուլտետը։ Մասնագիտությամբ աշխատելուն զուգահեռ, զբաղվել է լուսանկարչությամբ, տպագրվել է մամուլում։ 1984 թվականին եղել է «Изобретатель и рационализатор» ամսագրի ֆոտոթղթակից։ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի դոցենտ է, լուսանկարչություն է դասավանդում նաև Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ Հայկական նորաձևությունների տանը եղել է գովազդի լուսանկարիչ։

## Անդամակցություն
* Մշակույթի նախարարության նախագծած երիտասարդական ֆոտոցուցահանդեսների ժյուրիի անդամ, 2007
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ, 1997

## Ցուցահանդեսներ
* «Կովկասը իմ տունը» արվեստների փառատոն, Վրաստան, ք. Բաթումի, առաջին տեղ, լուսանկարչություն, 2007 թ. 
* Անհատական ցուցահանդես «Հայ Արտ» կենտրոնում, 2008 թ.
* Հայ գեղարվեստական լուսանկարների ցուցահանդես, 2009 թ. 
* Լուսանկարների ցուցահանդես Թեքեյան կենտրոն, 2009 թ. 
* "Негасимое пламя՚" նախաբան լուսանկար, 2010 թ.

## Գրականություն
* Քոչար, Վահան։ Հայ լուսանկարիչներ, հեղինակային հրատարակություն, 2007, էջ 255։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Երեք և մեկ աթոռ

**Երեք և մեկ աթոռ** (, 1965 թվական), Ջոզեֆ Կոշուտի ինստալյացիա։ Աշխատանքը բաղկացած է երեք մասից՝ աթոռ, աթոռի լուսանկար և «աթոռ» բառարանային հոդվածի պատճեն։ Աշխատանքը հասկանալու համար կարևոր է այն փաստը, որ լուսանկարի վրա պատկերված է նույն ցուցադրված աթոռը։ Այսպիսով այդ աշխատանքը պարունակում է իր մեջ ներկայացման համատեքստը։ *Երեք և մեկ աթոռը*՝ կոնցեպտուալ արվեստին բնորոշ օրինակներից է։

## Հասկացություն
 
Հեղինակի մտախաղացմամբ՝ աթոռը և նրա լուսանկարը պետք է փոխվեին ամեն նոր ցուցադրության ժամանակ։ Անփոփոխ են մնում երկու տարր՝ «աթոռ» բառարանային հոդվածի պատճեն և աշխատանքի տեղադրման ցուցումների սխեման։ Երկու տարրն էլ հանդիսանում են կոնցեպտի մաս և ստորագրված են նկարչի կողմից։

## Գրականություն

* Archer, Michael: *Art since 1960*. Thames and Hudson, London 1997, p.&nbsp;80.
* Art & Language (Atkinson, Terry/Baldwin, Michael/Pilkington, Philip/Rushton, David): *Introduction to a Partial Problematic*. In: Joseph Kosuth: Art Investigations & `Problematics´ since 1965. Cat. of exhib. Kunstmuseum Luzern. Luzern 1973, vol. 2, p.&nbsp;12,22.
* Dickel, Hans u.a.: *Die Sammlung Paul Maenz*. Neues Museum Weimar. Edition Cantz, Ostfildern-Ruit 1998, p.&nbsp;82s. (with descriptions of the constituents of the German-English version and a bibliography).
* Dreher, Thomas: *Konzeptuelle Kunst in Amerika und England zwischen 1963 und 1976*. Thesis Ludwig-Maximilians-Universität/Peter Lang, Frankfurt am Main 1992, p.&nbsp;70-79.
* Inboden, Gudrun: *Introduction: Joseph Kosuth — Artist and Critic of Modernism*. In: Joseph Kosuth: *The Making of Meaning. Selected Writings and Documentation of Investigations on Art Since 1965*. Cat. of exhib. Staatsgalerie Stuttgart. Stuttgart 1981, p.&nbsp;16-19.
* Kosuth, Joseph: *Art after Philosophy, Part III*. In: Studio International, December 1969, p.&nbsp;212.
* Maenz, Paul: 1970—1975 Paul Maenz Köln. Gallery Paul Maenz, Cologne 1975, p.&nbsp;85 (Illustrations of three different realizations of *One and Three Chairs* (English/German)).
* Prinz, Jessica: *Text and Context: Reading Kosuth’s Art*. In: Prinz, Jessica: Art Discourse/Discourse in Art. Rutger U.P., New Brunswick/New Jersey 1991, p.&nbsp;52,58.
* Rorimer, Anne: *New Art in the 60s and 70s. Redefining Reality*. Thames & Hudson, London 2001, p.&nbsp;94.
* Tragatschnig, Ulrich: *Konzeptuelle Kunst. Interpretationsparadigmen: Ein Propädeutikum*. Reimer, Berlin 1998, p.&nbsp;116.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1965 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Աթոռներ
Կատեգորիա:Կոնցեպտուալ արվեստ
Ռոման Զաքյան

**Ռոման Սեմյոնի Զաքյան** (), հայ լրագրող, ֆոտոլրագրող, ֆոտոթղթակից, լուսանկարիչ։ ԽՍՀՄ ժուռնալիստենրի միության անդամ (1960), Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ռոման Զաքյանը ծնվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Բաքվում։ 1955 թվականին ավարտել է Բաքվի թիվ 99 միջնակարգ դպրոցը։ 1955-1959 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Ս. Կիրովի անվան համալսարանի լրագրության բաժնում։ Ազատ ֆոտոթղթակից է։ 1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժուռնալիստի կենտրոնական տանն անցկացվող ֆոտոժուռնալիստիկայի համամիութենական երկամյա դասընթացը։ 1960-1965 թվականներին եղել է «Железнодорожник Азербайджана» թերթի ֆոտոթղթակից, 1965-1980 թվականներին՝ ադրբեջաներեն լույս տեսնող «Կոմունիստ» թերթի ֆոտոթղթակից, 1980-1990 թվականներին եղել է նույն թերթի իլյուստրացիայի բաժնի վարիչ։ 1970-1980 թվականներին եղել է Ադրբեջանի ժուռնալիստների միության ֆոտոբաժնի նախագահ։ 1990 թվականից եղել է «Ռեսպուբլիկա Արմենիա» թերթի իլյուստրացիայի բաժնի վարիչ։

## Անդամակցություն
* ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ, 1960 թվականից
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ

## Պարգևներ
* Աշխատանքային վետերան մեդալ, 1986
* Մարշալ Բաղրամյան մեդալ, 1997

## Ֆոտոալբոմ
* «Լեռնային ղարաբաղ»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ ֆոտոթղթակիցներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Գեներալ Գոլուբովի ամառանոց

**Գեներալ Գոլուբովի ամառանոց («Գոլուբկա» ամառանոց)** (), առանձնատուն, որը գտնվում է Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում, Լենինի փողոց, 20 հասցեում (հեղափոխությունից առաջ՝ Կուտուզովի փողոց)։ Շենքը 1827 թվականին կառուցվել է ապահովագրական ընկերության կողմից, խեցեքարից և դիորիտից։ 19-րդ դարի վերջին այն ձեռք է բերել և վերափոխել ամառանոցի պահեստի գեներալ Գոլուբովը։

## Պատմություն
1894 թվականի հոկտեմբերի 10-ին «Գոլուբկա» ամառանոցում տեղի է ունեցել թագաժառանգ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչի և նրա հարսնացու Ալիքս Հեսսեն-Դարմշդադտցու (ուղղափառությունում՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա) հանդիպումը։

Այդ օրը Նիկոլայը գրել է իր օրագրում.

1998 թվականին Ղրիմի ազնվականների ժողովի նախաձեռնությամբ այս միջոցառման պատվին «Գոլուբկա» ամառանոցի պատին փակցվեց հուշատախտակ։

Շինության ճակատին, մուտքի ձախ կողմում, կա ևս մի հուշատախտակ՝ ի հիշատակ Ղրիմի առաջին խորհրդային կառավարության անդամների։ 1918 թվականի ապրիլի 20-ին թաթարական բուրժուական ազգայնականների և ռուս սպիտակգվարդիականների ապստամբության ժամանակ շենքի նկուղում փակվել էին հետագայում գնդակահարված Ալուշտայի հեղափոխական կոմիտեի անդամները։

Շենքի պատին փակցված էր ևս մեկ հուշատախտակ, որը վկայում էր 1945 թվականի փետրվարին այս տանը Իոսիֆ Ստալինի կարճատև կանգառի մասին։ Բանն այն է, որ տունը Սիմֆերոպոլ-Յալթա մայրուղու կողքին էր, իսկ առանձնատունը պետք է ընդուներ 1945 թվականի Ղրիմի կոնֆերանսի մասնակից պետությունների ղեկավարներին։ Ստալինը կանգ է առել այն սենյակում, որտեղ այժմ ընթերցասրահ է։ Ստալինի պաշտամունքը բացահայտած համագումարից հետո հուշատախտակը հեռացվեց ճակատից, սակայն Յալթայի կոնֆերանսի 50-ամյակի կապակցությամբ այն վերադարձավ իր տեղը։

Այժմ «Գոլուբկա» ամառանոցի շենքում տեղակայված է Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու անվան կենտրոնական քաղաքային գրադարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Алушта (под редакцией В. Г. Ены, В. Г. Рудницкой, И. Б. Тесленко), К: Стилос, 2002, с. 157—159
* Алушта. Карта-путеводитель. Симферополь, Научно-производительный центр «Союзкарта», 2012

Կատեգորիա:1827 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի շենքեր և կառույցներ
Ժան-Ֆիլիպ Մատետա

**Ժան-Ֆիլիպ Մատետա** (, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մայնց 05-ի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Օլիմպիկ Լիոն
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան Մատետան սկսել է Ազգային առաջնությունում հանդես եկող Շատորուում։ Ակումբի կազմում ֆրանսիացին անցկացրեց 27 հանդիպում՝ դառնալով 16 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Մատետան 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Օլիմպիկ Լիոնի հետ։ Իր դեբյուտը Լիգա 1-ում նշեց սեպտեմբերի 21-ին՝ փոխարինելով Մաքսվել Կորնեին Մոնպելիեի դեմ խաղում։ Առաջին և միակ հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց 2017 թվականի ապրիլի 23-ին՝ Մոնակոյի դեմ խաղում։ Լիոնի կազմում Մատետան անցկացրեց 3 հանդիպում։

2017 թվականի հունիսի 30-ին Մատետան 1 տարվա վարձավճարով միացավ Հավրին։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց հուլիսի 28-ին՝ Տուրի դեմ խաղում։ Լիգա 2-ում առաջին գոլը խփեց օգոստոսի 18-ին՝ Վալենսյենի դեմ խաղում։ Սեպտեմբերի 19-ին Մատետան խփեց Սոշոյի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ 2018 թվականի փետրվարի 16-ին ֆրանսիացին 2 գոլի հեղինակ դարձավ Սոշոյի դեմ խաղում, սակայն Հավրը պարտվեց 2-3 հաշվով։ Ապրիլի 24-ին նա դուբլ ձևակերպեց Նանսիի դեմ խաղում։ Մայիսի 11-ին Մատետան 2 գոլ խփեց Տուրի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-0 հաշվով։ Մայիսի 4-ին նա հեղինակեց Նյորի դեմ խաղի միակ գոլը։ Մայիսի 20-ին ֆրանսիացին դուբլ ձևակերպեց Այաչոյի դեմ խաղում, ապա հեռացվեց խաղադաշտից հանդիպման լրացուցիչ ժամանակի 114-րդ րոպեին ոչ սպորտային պահվածքի համար։ Հավրի կազմում Մատետան անցկացրեց 37 հանդիպում՝ դառնալով 19 գոլի հեղինակ։

### Մայնց 05
2018 թվականի հունիսի 29-ին Մատետան 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Մայնց 05-ի հետ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 18-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Գերմանիայի գավաթի Էրցգեբիրգեի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Բունդեսլիգայում անցկացրեց օգոստոսի 26-ին՝ Շտուտգարտի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը Մայնցի կազմում խփեց սեպտեմբերի 1-ին՝ Նյուրնբերգի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 30-ին Մատետան խփեց Ֆորտունա Դյուսելդորֆի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ Դեկտեմբերի 23-ին նա գոլ խփեց Հոֆենհայմի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով։

## Միջազգային կարիերա
Մատետան ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 19 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի հունվարի 13-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մատետան transfermarkt-ում
*Մատետան soccerbase.com-ում
*Մատետան WhoScored.com կայքում
*Մատետան Հավրի պաշտոնական կայքում
*Մատետան Օլիմպիկ Լիոնի պաշտոնական կայքում
*Մատետան Մայնց 05-ի պաշտոնական կայքում 
*Մատետան Լիգա 1-ի պաշտոնական կայքում 
*Մատետան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
*Մատետան Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հավրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայնց 05-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շատորուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ