open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պոլ դը Լագարդ

**Պոլ Անտոն դը Լագարդ** (, ), գերմանացի հայագետ։

Եղել է Գյոթինգենի համալսարանի արևելյան լեզուների դասախոս (1869-1891)։ 1850 թվականին հրատարակել է «Հայերենի և սանսկրիտի բաղաձայնների համեմատությունը» հոդվածը, կատարել 283 բառերի համեմատություն։ «Պարսկականք» (1851) ուսումնասիրության մեջ քննել է զենդերենը, աֆղաներենը, հայերենը, պարսկերենը են։ «Հայերի նախապատմության մասին» (1854) աշխատությամբ կատարել է հայերենի 1000 բառի քննություն, հանգել այն եզրակացության, որ հայերենի բառապաշարի ավելի քան 1/3-ը հնդեվրոպական ծագում ունի։ Իր հայագիտական գործերն ամփոփել է «Հայկական ուսումնասիրություններ» (1877) հատորում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի հայագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արևելագետներ
Կատաֆալկ

**Կատաֆալկ**, տրանսպորտային միջոց, որը նախատեսված է դագաղների, հանգուցյալի բարեկամներին և հարազատներին գերեզմանատուն տեղափոխելու համար։
250px|մինի|աջից
Ավելի վաղ շրջանում կատաֆալկի փոխարեն օգտագործվում էր ձիակառքեր։

## Ավտոկատաֆալկ
Ավտոկատաֆալկը մասնագիտացված մեքենա է, նախատեսված հուղարկավորության արարողությունների, դագաղի տեղափոխման համար։
300px|մինի|աջից

### Արարողության ավտոմեքենան
Սգո մեքենան (կատաֆալկը), պատրաստվում է ԳԱԶ-2705, 2752 մակնիշի մեքենաների հիման վրա։

### Ինտերիեր
Սրահը վարորդից առանձնացված է ապակե պատով, սրահի հատակը ամրացված է տախտակով և ծածկված է արհեստական կաշվով։ Սրահում տեղադրված է 7 նստարան։

## Սրահի լուսավորումը
Սալոնը լուսավորվում է վեց լուսամփոփով, էլեկտրական լամպերով և հետևի դռան լրացուցիչ լամպերով։ Աջ կողմի բացվող դռան և հետևի դռան վրա կան պատուհաններ։

## Մեքենայի գունավորումը
Մեքենան հիմնականում ունի սև գույն, բայց կարող է ունենալ նաև սպիտակ գունավորում։ Ավտոմեքենայի աջ և ձախ կողմերում կարող են լինել սպիտակ հոծ գծեր։

Արտասահմանում հաճախ օգտագործում են ունիվերսալ թափքով ավտոմեքենաներ։

Մարմինը դեպքի վայրից դեպի դիահերձարան տեղափոխելու համար, օգտագործվում են հատուկ *սանիտարական ավտոմեքենաներ*։ Սա չի համարվում կատաֆալկ։

## Պատկերասրահ

Funeral Carriage.JPG|Ձիակառք 1880-1890 թվականների
Aa horsehearse lipp.jpg|Ձիակառք 1890-1900 թվականների
Kew Festival37.jpg|Ձիակառք 1880-1890 թվականների
Aa horsehearse 00.jpg|Ձիակառք 1880-1890 թվականների
Hearse (1890-1920), Bangor, ME IMG 2525.JPG|Ձիակառք 1880-1890 թվականների
Hearse-r.jpg|Ձիակառք 1890-1900 թվականների
Volvohearse.jpg|Հնաոճ կատաֆալկ լիմուզինի տեսքով, Վոլվո
1959 Cadillac hearse Janowiak funeral home Ypsilanti Michigan.JPG|Կատաֆալկ 1959 թվականի, Միչիգան
Buick Flxible Hearse.jpg|Կատաֆալկ
Reagan hearse.jpg|Ժամանակակից Կադիլակ կատաֆալկ, որը օգտագորխվել է ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի դին տեղափոխելու համար  
Mercedes Hearse.jpg|Կատաֆալկ մերսեդես Մադեյրա կղզում
Ford Transit van hearse.jpg|Ֆորդ Տրանզիտ
Mercedes-Benz W210 Rappold Leichenwagen hl.jpg|Մերսեդես Բենս W210
Toyota Crown S170 001.JPG|Toyota Crown կատաֆալկ արևմտյան ոճով
CM-103.1.jpg|Կատաֆալկեր
JapaneseHearse.JPG|Կատաֆալկ Ճապոնիայում
Holden Hearse 03.JPG|Նորաոճ ավստրալիական կատաֆալկ
Buddhist-Styled Hearse.jpg|Կատաֆալկ Ճապոնիայում
Cadillac Fleetwood hearse 1990s.jpg|Կատաֆալկ
Cadillac Flower car.jpg|Կատաֆալկ Կադիլակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սգո մեքենաներ-կատֆալկ կատաֆալկեր  
* Ավտոկատաֆալկերը ՌԱՖ և Գազել մեքենաների հիման վրա

Կատեգորիա:Սգո ավանդույթներ
Կատեգորիա:Փոխադրամիջոցներ
Պուերտո Լապիսե

**Պուերտո Լապիսե** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Սան Խուան շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 54,85 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1022 (2010 թվականին)։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Plaza Cosntitución Puerto Lápice 3.jpg
Պատկեր:Puerto Lapice plaza 2.JPG
Պատկեր:Puerto Lapice Venta Don Quijote 1.JPG
Պատկեր:Puerto Lapice Venta Don Quijote 3.JPG
Պատկեր:Puerto Lapice Venta Don Quijote 2.JPG
Պատկեր:Puerto Lapice Don Quijote 2.JPG
Պատկեր:Puerto Lapice Don Quijote 1.JPG
Պատկեր:EspañaLoc.svg
Պատկեր:Puerto Lápice.png


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Պուերտոլյանո

**Պուերտոլյանո ** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Վալյե դե Ալկուդիյա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 219,47 կմ2։ Բնակչությունը՝ 52300 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 43 կմ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Campanula lusitanica DehesaBoyalPuertollano.jpg
Պատկեր:RELOJ DE FLORES.jpg
Պատկեր:CASA DE BAÑOS.jpg
Պատկեր:CasadeBanosPuertollano08.jpg
Պատկեր:Monumento a los caídos en el trabajo.jpg
Պատկեր:Casa de Baños años 30.jpg
Պատկեր:Museo de la Mineria Puertollano.jpg
Պատկեր:Puertollano paseo fuente agria.jpg
Պատկեր:Paseo San Gregorio zona de "El Bosque".jpg
Պատկեր:Portada Norte Asunción.JPG
Պատկեր:Iglesia de la Soledad.jpg
Պատկեր:PuertollanoEmpetrol.jpg
Պատկեր:PuertollanoTermicaEncasur.jpg
Պատկեր:CPV plant during installation ISFOC Puertollano.jpg
Պատկեր:TorreMathé 8Marzo2009 Puertollano.jpg
Պատկեր:Iglesia de Nuestra señora de la Asunción.jpg
Պատկեր:Alrededores de Puertollano, desde el tren.jpg
Պատկեր:MUSEO DE LA MINERIA.jpg
Պատկեր:Locomotora 050-T «La Gorda», Puertollano.jpg
Պատկեր:Puertollanominero.jpg
Պատկեր:EspañaLoc.svg
Պատկեր:Ciudad Real-loc.svg


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Colegio Público Calderón de la Barca 
* http://www.ciudad-real.es/provincia/puertollano
* IES Virgen de Gracia 
*  IES Fray Andrés 
* Asociación Juvenil Pa’lante 
* Diario ''La Comarca de Puertollano''
* Flora y vegetación de Sierra Madrona y el Valle de Alcudia 
* Ayuntamiento de Puertollano
* Sitio Oficial de turismo de Puertollano 
* Puertollano: de la «ciudad del carbón» a la «ciudad del petróleo» 
* http://www.ciudad-real.es/provincia/puertollano

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Արևելակարիբյան դոլար

**Արևելակարիբյան դոլար**, արտարժույթ, օգտագործվում է 7 երկրների կողմից, որոնք են՝ Անտիգուա և Բարբուդան, Դոմինիկան, Գրենադան, Մոնտսերատը, Անգիլիան։ ISO 4217-ում տառային կոդը՝ XCD, թվայինը՝ 951, սիմվոլ՝ EC$։

Մետաղադրամային միավորը՝ ցենտն է, իսկ թղթադրամայինը՝ դոլարը։ 1 դոլարը = 100 Արևելակարիբյան ցենտ։

## Մետաղադրամներ և թղթադրամներ
* Մետաղադրամներ՝ 1 դոլար, 25, 10, 5 ցենտ
* Թղթադրամներ՝ 100, 50, 20, 10, 5, 2 դոլար

## Արտաքին հղումներ
* Eastern Caribbean Central Bank
** Eastern Caribbean Central Bank — Banknotes 
** Eastern Caribbean Central Bank — Coins 
* Изображения банкнот Восточно-Карибского доллара (catalogofmoney.com) 
* Галерея монет мира Дона Норриса - Eastern Caribbean
* Галерея бумажных денег мира Рона Вайза - East Caribbean States 
* Всемирная история денежного обращения - East Caribbean States
* Global Financial Data - Восточно-карибский доллар 
* Таблица истории мировых валют сайта Global Financial Data 

Կատեգորիա:Կարիբյան ավազանի երկրներ
Կատեգորիա:Դոլար
Կատեգորիա:Հյուսիսամերիկյան արժույթներ
Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ
Կատեգորիա:Սենտ Քիթս և Նևիս
Կատեգորիա:Սենտ Լյուսիա
Կատեգորիա:Անտիգուա և Բարբուդա
Կատեգորիա:Դոմինիկա
Կատեգորիա:Գրենադա
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Անգիլիա
Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Վախթանգ Անանյանի կիսանդրի (Երևան)

**Վախթանգ Անանյանի կիսանդրի**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Պարոնյան փողոցի թիվ 1 բնակելի շենքի առջև։ Այդ շենքում 1953-1980 թվականներին բնակվել է գրող Վախթանգ Անանյանը։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1982 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատկերասրահ

Հուշակոթող` Վախթանգ Անանյանի.jpg
Vakhtang+Ananyan.jpg
Vakhtang-Ananyan (2).jpg


Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Չայկովսկի (բարձրաքանդակ, Երևան)

**«Չայկովսկի» բարձրաքանդակ**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Եզնիկ Կողբացու փողոցի թիվ 36 հասցեում, Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի ճակատին։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1982 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Երվանդ Գոջաբաշյան
* Ճարտարապետ՝ Ջիմ Թորոսյան

## Նկարագրություն
Բարձրաքանդակը պատկերում է ռուս մեծանուն կոմպոզիտոր Պյոտր Չայկովսկուն։ Ներքևի մասում հայերեն ու ռուսերեն փորագրված են նրա հետևյալ խոսքերը.

## Պատկերասրահ

File:Բարձրաքանդակ «Չայկովսկի» (Gor Navoyan).jpg|thumb|Բարձրաքանդակ «Չայկովսկի»
File:Բարձրաքանդակ «Չայկովսկի» 01 (Gor Navoyan).jpg|thumb|
Չայկովսկի.jpg
Chaykovski bardzraqandak (6).jpg
Chaykovski bardzraqandak (3).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ջիմ Թորոսյանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Երվանդ Գոջաբաշյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1982 քանդակներ
Հացի ծառ

**Հացի ծառ** կամ **արտոկապուս**,  բույս, որի հայրենիքը հին աշխարհի արևադարձային շրջաններն են։ Պատկանում է թթազգիների ընտանիքին։ Այն բավականին մեծ ծառ է՝ 18—35 մ բարձրությամբ։ Ունի մեծ ու ընդարձակ ճյուղեր՝ ծածկված կաշենման, ճեղքված խոշոր տերևներով, պտուղները ձվաձև են՝ 10—15 սմ տրամագծով, մոտավորապես դդումի մեծության, որոնք կարճ կոթուններով լինում են ծառի բնի կամ հաստ ճյուղերի վրա։ Խակ ժամանակ պտուղները կանաչ են, հասունանալիս դեղնում են։ Աճում է Հարավ-արևելյան Ասիայի արևադարձային շրջաններում։ Այս ծառի պտուղներից տեղացիները թխում են հատուկ հաց, որը իր որակով չի զիջում սովորական հացին և ունի բուժիչ հատկություններ, քանի որ պարունակում է վիտամիններ (վիտամին B)։ Այն պարունակում է 28 % ածխաջրեր, աղեր։ Մեծ ծառը տարեկան տալիս է 50—100 պտուղ։
Արտաքին տեսքով տարբերվում է սովորական հացենուց։
14–րդ դարում Ցեյլոն այցելած եվրոպացի ճանապարհորդ Ջոն Մարինոն գրում է․

:

## Պատմություն
Օվկիանիայում հացի ծառը մշակում են հնագույն ժամանակներից։ Պտուղները հավաքելուց հետո բնիկներն այն սրածայր փայտով ծակծկում են և մեկ գիշեր թողնում բաց օդում, որպեսզի պտղի մեջ սկսվի խմորումը։ Հաջորդ օրը դասավորում են հատուկ հորերում և ծածկում, որտեղ պտուղները դիմանում են երկար ժամանակ։ Պտղի միջուկը շաղախում են ջրով, ավելացնում կոկոսի յուղ, ապա պատրաստի խմորը թխում վառարանում կամ հատուկ քարերի վրա․ հենց այդ թխվածքն էլ բնիկների հացն է։ Երիտասարդ հացի ծառի կեղևից ստանում են թելեր, որից պատրաստում են գործվածք, հագուստ և կենցաղային այլ իրեր։ Հացի ծառը հրաշալի դեկորատիվ բույս է, նրա վրա ձևավորվում է հսկայական կանաչ սաղարթ, որն առաջացնում է շատ լավ ստվեր և զարդարում արևադարձային երկրների քաղաքների պուրակներն ու այգիները։ Հացի ծառի տերևներով կերակրում են այծերին, իսկ ամուր, գեղեցիկ բնափայտը, օգտագործվում է որպես շինանյութ։ Բնափայտը պարունակում է նաև լատեքս։

## Պտուղը
* Ունի բաց ոսկեգույն գույն
* Երկարությունը՝ մոտավորապես 1 մ
* Տրամագիծը՝ մոտավորապես 50 սմ

Հնդկաստանի ջունգլիներում նույնպես աճում է այդ հացի ծառը։ Դրանցից կտրում են մոտ 20 կգ-անոց պտուղներ։ Այդ պտուղները կտրատում են, եփում, օգտագործում ինչպես հացը։

## Գրականություն
* Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 3-րդ հատոր, էջ 296

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Մրգեր
Կատեգորիա:Պտղատու ծառեր
Կոտորած (ֆիլմ)

**Կոտորած** (), աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր Ռոման Պոլանսկու ֆիլմն է, որը նկարահանվել է Յասմինա Ռեզայի «Կոտորածի Աստված» պիեսի հիման վրա։

Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում Բրուքլինում, սակայն ֆիլմը նկարահանվել է Փարիզում։ Միջազգային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թ․-ի սեպտեմբերի 1-ին՝ Վենետիկի 68-րդ միջազգային կինոփառատոնում։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թ. դեկտեմբերի 16-ին Sony Pictures Classics-ի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոման Պոլանսկու ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Նավթի ծառ

thumb|250px|right|Խանգա ծառի պտուղները
**Նավթի ծառ**, աճում է Ֆիլիպինյան կղզիներում, տեղացիները այն անվանում են խանգո։

## Պտուղը
Պտուղներն այնքան հյութալի և յուղալի են, որ տեղացիները դրանցից յուղ են պատրաստում՝ բնակարանները լուսավորելու համար։ Գիտնականների կարծիքով խանգոյի պտուղները կարող են փոխարինել նավթամթերքներին։

## Գրականություն
* Ալբերտ Փարսադանյան, «Գիտելիքների շտեմարան», 3-րդ հատոր, էջ 296

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Ծառեր
Դերենիկ Դեմիրճյանի հուշակոթող (Երևան)

**Դերենիկ Դեմիրճյանի հուշակոթող**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Աբովյան փողոցի թիվ 29 բնակելի շենքի մոտ՝ դեպի գրողի տուն-թանգարան տանող ճանապարհին։ Այդ շենքում 1929-1956 թվականներին բնակվել է գրողը։ Հուշակոթողը տեղադրվել է 1977 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
*Ճարտարապետ՝ Ռազմիկ Ալավերդյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա)

**Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի**, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Սեբաստիայի փողոց 32 հասցեում, Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի թաղապետարանի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1970 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Ֆրիդ Սողոյան

## Տվյալներ
* Նյութ - բազալտ
* Տեղադրման տարեթիվ - 1970

## Տես նաև
* Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Երևան, Շահումյանի հրապարակ)
* Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Գյումրի)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Երևան, Կենտրոն)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Սիսիան)
* Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Ստեփանավան)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Վաղարշապատ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան
Չիվիտելլա դ'Ալյանո

**Չիվիտելլա դ'Ալյանո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Վիտերբո նահանգում
Բնակչությունը կազմում է 1717 մարդ (2008), խտությունը կազմում է 52 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 33 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 1020, հեռախոսային կոդ - 0761։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Սան Ջորջոնիոն։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till:0
 bar:1871 from:0 till:2618
 bar:1881 from:0 till:2690
 bar:1901 from:0 till:2772
 bar:1911 from:0 till:2808
 bar:1921 from:0 till:2694
 bar:1931 from:0 till:2696
 bar:1936 from:0 till:2795
 bar:1951 from:0 till:2810
 bar:1961 from:0 till:2429
 bar:1971 from:0 till:1894
 bar:1981 from:0 till:1769
 bar:1991 from:0 till:1765
 bar:2001 from:0 till:1734
PlotData=
 bar:1861 at: 0 fontsize:S text:n.d. shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2618 fontsize:S text:2.618 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2690 fontsize:S text:2.690 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2772 fontsize:S text:2.772 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2808 fontsize:S text:2.808 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2694 fontsize:S text:2.694 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2696 fontsize:S text:2.696 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2795 fontsize:S text:2.795 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2810 fontsize:S text:2.810 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2429 fontsize:S text:2.429 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1894 fontsize:S text:1.894 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1769 fontsize:S text:1.769 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1765 fontsize:S text:1.765 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1734 fontsize:S text:1.734 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչություն
* Հեռախոս։ 0761 914884
* Էլեկտրոնային փոստ։ info@comunecivitella.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunecivitella.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunecivitella.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ֆաբրիկա դի Ռոմա

**Ֆաբրիկա դի Ռոմա** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 6654 մարդ (2001), խտությունը կազմում է 191,65 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 34,72 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01034, հեռախոսային կոդ - 0761։

Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Սան Մաթեոն։ Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 23-ին։
250px|մինի|աջից|Ֆալերի Նովի, Ֆաբրիկա դի Ռոմա

## Ժողովրդագրություն

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001

PlotData=
 color:barra width:20 align:left

 bar:1861 from: 0 till:0
 bar:1871 from: 0 till:2221
 bar:1881 from: 0 till:2227
 bar:1901 from: 0 till:2527
 bar:1911 from: 0 till:2582
 bar:1921 from: 0 till:2757
 bar:1931 from: 0 till:2959
 bar:1936 from: 0 till:3001
 bar:1951 from: 0 till:3390
 bar:1961 from: 0 till:3371
 bar:1971 from: 0 till:3241
 bar:1981 from: 0 till:4084
 bar:1991 from: 0 till:5231
 bar:2001 from: 0 till:6654

PlotData=

 bar:1861 at:0 fontsize:XS text: ? shift:(-8,5)
 bar:1871 at:2221 fontsize:XS text: 2221 shift:(-8,5)
 bar:1881 at:2227 fontsize:XS text: 2227 shift:(-8,5)
 bar:1901 at:2527 fontsize:XS text: 2527 shift:(-8,5)
 bar:1911 at:2582 fontsize:XS text: 2582 shift:(-8,5)
 bar:1921 at:2757 fontsize:XS text: 2757 shift:(-8,5)
 bar:1931 at:2959 fontsize:XS text: 2959 shift:(-8,5)
 bar:1936 at:3001 fontsize:XS text: 3001 shift:(-8,5)
 bar:1951 at:3390 fontsize:XS text: 3390 shift:(-8,5)
 bar:1961 at:3371 fontsize:XS text: 3371 shift:(-8,5)
 bar:1971 at:3241 fontsize:XS text: 3241 shift:(-8,5)
 bar:1981 at:4084 fontsize:XS text: 4084 shift:(-8,5)
 bar:1991 at:5231 fontsize:XS text: 5231 shift:(-8,5)
 bar:2001 at:6654 fontsize:XS text: 6654 shift:(-8,5)

TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Մոնտելտո դի Կաստրո

**Մոնտելտո դի Կաստրո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 7653 մարդ (2001), խտությունը կազմում է 28 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 40,35 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01014, հեռախոսային կոդ - 0766։

Բնակավայրի հովանավորներ են համարվում Սանտի Կիրինոն և Կանդիդոն։ Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարի մարտի 9-ին։

## Պատկերասրահ

Vulci Ruins.JPG|Ստրադա Վուլչի
Map of comune of Montalto di Castro (province of Viterbo, region Lazio, Italy).svg|Դիրքը Վիտերբո նահանգում
Pineta di Montalto Marina.jpg|Պինետա դի Մոնտալտո Մարինա


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Թռչնաշուկա

[մինի|Թռչունների զանգվածային կուտակումներ [Հարավային Աֆրիկայում]]

**Թռչնաշուկա**, Ծովային թռչունների՝ սուզաբադերի, որորների, խողովակաքթերի, ջրագռավների, երբեմն նաև պինգվինների զանգվածային գաղութային կուտակումները օվկիանոսների ու ծովերի առափնյա զառիթափ ժայռերին։

Թռչնաշուկաները տարածված են Եվրոպայի, Ասիայի, Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկայի, Հարավային Աֆրիկայի, Նոր Զելանդիայի և Հարավային կիսագնդի օվկիանոսային կղզիներում։ Առանձին թռչնաշուկաներ զբաղեցնում են տասնյակ կիլոմետր տարածություն, որտեղ հաշվվում են հարյուր հազարավոր թռչուններ։ Թռչունների գաղութային բնադրման այս ձևն օգնում է սերունդը պահպանել գիշատիչներից։ Թռչնաշուկաների բնակիչները կարևոր դեր են խաղում ծովի կենսաբանական հաշվեկշռում։ Վաղ ժամանակներից թռչնաշուկաներում մարդիկ հավաքում են թռչունների միլիոնավոր ձվերը։ Պերուում և Չիլիում գյուղատնտեսության մեջ օգտագործում են նրանց արտաթորանքից առաջացած գուանոյի զանգվածները։

Կատեգորիա:Թռչնաբանություն
Կաստիլյոնե ին Տևերինա

**Կաստիլյոնե ին Տեվերինա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2309 մարդ (2005), խտությունը՝ 113,28 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 19,96 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01024, հեռախոսային կոդ - 0761։

Բնակավայրի հովանավորներ են համարվում Սուրբ Ֆիլիպը և Ժերոմը։ Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 3-ին

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Գրիգորի Գաբրիելյանցի անվան երկրաբանության պետական թանգարան (Շուշի)

**Գրիգորի Գաբրիելյանցի անվան երկրաբանության պետական թանգարան**, թանգարանը գործում է 2014 թվականի մայիս ամսից, պաշտոնապես բացումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։

## Պատմություն
Թանգարանի ստեղման համար հիմք է հանդիսացել Արցախի Հանրապետության նախագահի խորհրդական Գրիգոր Գաբրիելյանցի՝ իր անձնական մեծ հավաքածուն թանգարանին նվիրելը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում ցուցադրվում են հազվագյուտ տիպի ապարներ, ամենահինը 1 միլիարդ 200 միլիոն տարեկան է։ Կան նմուշներ Արցախից, որոնցից ամենահինը 146 միլիոն տարեկան է։ Թանգարանի հավաքածուում կա 400 նմուշ 48 պետություններից, հիմնականում Գ. Ա. Գաբրիելյանցի անձնական հավաքածուից՝ աշխարհի 40 երկրներից և ՌԴ 20 երկրամասերից։

Հայաստանից Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի կողմից Արցախի երկրաբանության թանգարանին են նվիրվել մասնագիտական գրքեր՝ հետագայում երեխաների ուսուցողական ծրագրերում օգտագործելու համար։

## Աշխատակազմ
Թանգարանն ունի հետևյալ հաստիքացուցակը՝
Վարիչ՝ Յուրի Ալեքսանդրի Առաքելյան (աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ)
Ավագ գիտաշխատող՝ Արմինե Գեորգիի Հարությունյան
Ֆոնդապահ էքսկուրսավար՝ Իրինա Իգնատի Վահանյան

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Շուշի քաղաքի Մ. Մաշտոց 32 հասցեում։

## Պատկերասրահ

1 ցուցասրահի մի հատվածը.JPG
1 բրածոներ.JPG
Ցուցասրահից տեսարան.JPG
Ցուցասրահի հրաշալիքներից մեկը.JPG
ԼՂՀ Հանածոների մանրակերտը.JPG
Երձներանգ հանածոներ.JPG
,,Հարսնացուն,,.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Երկրաբանության պետական թանգարանի բացման հանդիսավոր արարողություն Շուշի քաղաքում 

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Շուշիի թանգարաններ
Դանիել Վարուժանի կիսանդրի (Երևան)

**Դանիել Վարուժանի կիսանդրի**, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Սեբաստիայի փողոց 19 հասցեում գտնվող Դանիել Վարուժանի անվան թիվ 89 համանուն դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1974 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
*Քանդակագործ՝ Թորգոմ Չորեքչյան

## Տվյալներ
* Տեղադրման տարեթիվ - 1974
* Նյութ - բրոնզ
* Վայր - Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան, Սեբաստիայի փ. 19
* Կարևորություն - տեղական նշանակության հուշարձան(1.7/6)

## Պատկերասրահ

Դանիել Վարուժանի կիսանդրին նրա անվան դպրոցի առջև (3).JPG
Դանիել Վարուժանի կիսանդրին նրա անվան դպրոցի առջև (2).JPG
Դանիել Վարուժանի կիսանդրին նրա անվան դպրոցի առջև (1).JPG


## Տես նաև
* Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)
* Դանիել Վարուժանի անվան թիվ 89 հիմնական դպրոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջան
Կատեգորիա:Թորգոմ Չորեքչյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1974 քանդակներ
Կաստել Սանտ'Էլիա

**Կաստել Սանտ'Էլիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2528 մարդ (2008), խտությունը՝ 105 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 24 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 1030, հեռախոսային կոդ - 0761։

Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Անաստասիուս Սուպենտոնիացին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till:0
 bar:1871 from:0 till:724
 bar:1881 from:0 till:814
 bar:1901 from:0 till:1068
 bar:1911 from:0 till:1207
 bar:1921 from:0 till:1322
 bar:1931 from:0 till:1353
 bar:1936 from:0 till:1374
 bar:1951 from:0 till:1554
 bar:1961 from:0 till:1589
 bar:1971 from:0 till:1513
 bar:1981 from:0 till:1738
 bar:1991 from:0 till:1935
 bar:2001 from:0 till:2151
PlotData=
 bar:1861 at: 0 fontsize:S text:n.d. shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 724 fontsize:S text:724 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 814 fontsize:S text:814 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1068 fontsize:S text:1.068 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1207 fontsize:S text:1.207 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1322 fontsize:S text:1.322 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1353 fontsize:S text:1.353 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1374 fontsize:S text:1.374 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1554 fontsize:S text:1.554 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1589 fontsize:S text:1.589 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1513 fontsize:S text:1.513 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1738 fontsize:S text:1.738 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1935 fontsize:S text:1.935 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2151 fontsize:S text:2.151 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Պատկերասրահ

Map of comune of Castel Sant'Elia (province of Viterbo, region Lazio, Italy).svg|Կոմուանյի դիրքը Վիտերբո նահանգում


## Համայնքի վարչություն
* Հեռախոս։ 0761 556425
* Էլեկտրոնային փոստ։ segreteria@comunecastelsantelia.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunecastelsantelia.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Արիստեա

**Արիստեա** (), բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ է  ընտանիքից։

## Բուսաբանական նկարագիրը
Բազմամյա խոտաբույսեր են։ Տերևները գծային կամ թրանման են։ Ծաղիկները հավաքված են գլխամասում կամ ստորին հատվածներում։

## Դասակարգում
**Արիստեա** ցեղը ներառում է 56 տեսակ՝

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Аристеа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907

Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն
Վարդան Միլիտոսյան

**Վարդան Իշխանի Միլիտոսյան** (հունիսի 8, ), հայ ծանրորդ, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (1976, 1978), աշխարհի առաջնությունների կրկնակի արծաթե մեդալակիր (1976, 1978), օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (1976), հրում վարժությունում աշխարհի քառակի ռեկորդակիր։ Սպորտի վաստակավոր վարպետ (1976)։

## Կենսագրություն
Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել 1964 թվականին, Հակոբ Ֆարաջյանի ղեկավարությամբ։ 1975-1979 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ, դարձել Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, արծաթե մեդալակիր Մոնրեալի Օլիմպիական խաղերում, արծաթե մեդալակիր Գետիսբերգում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Առավել հաջող հանդես է եկել հրում վարժությունում, որում 4 անգամ սահմանել է համաշխարհային ռեկորդներ։

1980 թվականին ավարտել է կարիերան և անցել մարզչական աշխատանքի։ Մարզել է եղբորորդուն՝ օլիմպիական չեմպիոն Իսրայել Միլիտոսյանին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Վարդան Միլիտոսյանը Chidlovski.net կայքում  
*http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mi/vardan-militosyan-1.html 

Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:2015 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 29 մահեր
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հունիսի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Մեխանիզատոր

Վաղուց է, որ մեզ մոտ հողը եզներով կամ ձիերով չեն վարում։ Չէ որ մեկ ձին մեկ ձիաուժ է։ Ձին կարող էր քաշել միայն մեկ խոփանի գութան։
Այժմ գարնանը արևից ջերմացած դաշտերն է դուրս գալիս մետաղե մի հսկա, «պողպատե ձին»՝ տրակտորը։ Նրա հզորությունը 30-40 ձիաուժ է։ Այն իր ետևից քաշում է չորս կամ հինգ խոփանի գութան և մի անցումով վարում մոտ մեկուկես մետր լայնությամբ հողաշերտ։ Իսկ գութանին կցում են տափաններ, որոնք անմիջապես փխրեցնում են կոշտուկները, այլպես հողը շուտ կչորանա։
Գալիս է ցանքի ժամանակը, և նորից տրակտորն իր ետևից քաշում է երեք կամ հինգ շարքացան, որոնցից յուրաքանչյուրը ցանում է ավելի քան երեքուկես մետր լայնությամբ մի հողաշերտ։ Հետո էլ պետք է ցանքսը խնամել՝ ոչնչացնել մոլախոտերը, փխրեցնել հողը։ ԵՎ նորից դաշտ է դուրս գալիս տրակտորը, այս անգամ՝ կուլտիվատորներով՝ հողը փխրեցնող ու պարարտացնող, մոլախոտերը ոչնչացնող սարքերով։ Խոտը հնձում, հավաքում ու դեզերով կտիում են դարձյալ մեքենաները։
Հացահատիկն արդեն հասունացել է։ Արտով մեկ իրար ետևից շարժվում են կոմբայնները՝ արտերի նավերը։ Կոմբայնը հնձում է հասկերը, կալսում, և մաքուր հացահատիկը լցվում է կոմբայնի կողքով շարժվող մեքենայի թափքի մեջ։
Այժմ դաշտային գրեթե բոլոր աշխատանքները կատարում են մեքենաները։ Այդ մեքենաները կառավարում է մեխանիզատորը։ Նա լավ գիտե մեքենաների, նրանց շարժիչների կառուցվածքը, գիտե թե հստակ
ու անխափան աշխատանքի համար ինչպես պետք է դրանք կարգի բերել։ Ցանքի կամ բերքահավաքի թեժ օրերին մեքենաները պարապուրդ չպետք է տան։ Մեխանիզատորից է կախված բրիգադների և կոլտետեսության բոլոր մեքենաների աշխատանքը։ Իսկ մեքենաների հստակ, դաշտային բոլոր աշխատանքների կատարումը ժամանակին, հետևաբար նաև լավ բերքը։
Ահա թե ինչու այժմ մեխանիզատորի մասնագիտությունն ամենակարևորն է գյուղատնտեսության մեջ։

Կատեգորիա:Մասնագիտություններ
Ասկլեպիոն

**Ասկլեպիոն** (, ), հին հունական տաճար՝ նվիրված բժշկության աստված Ասկլեպիոսին։ Ակլեպիոնները համարվում էին ոչ միայն պաշտամունքային կառույցներ, այլ նաև բժշկական։ Զգալիորեն մեծ ազդեցություն են ունեցել Հին Հունաստանի բժշկության զարգացման համար։

Ացկլեպիայի քահանաները՝ ասկլեպիադները, զբաղվում էին հիվանդների բուժմամբ։ Սկզբնական շրջաններում այն իրագործվում էր առանձին ծեսերի կատարմամբ։ Հիվանդը պետք է գիշերն անցկացներ ասկլեպիոնում, որից հետո պիտի պատմեր իր երազները հոգևորականին՝ ասկլեպիադին։ Քնի հիման վրա նշանակվում էր բուժումը։ Հոգևորականի պարտավորությունների մեջ էր մտնում նաև աղյուսակների կառուցումը, որոնցում նկարագրվում էր հիվանդության ընթացքը, դեղահաբերի ընդունումը, որոնք հանգեցնում էին ցանկալի արդյունքի։ Այս միջոցով ասկլեպիադները նպաստում էին բժշկության աստված Ասկլեպիի տաճարներում բժշկական իմացությունների կուտամանը։

Հայտնի է, որ գոյություն ունեին մոտ 300 ասկլեպիոններ։ Հայտնի էին **Կոսա**, **Կնիդա** և **Էպիվադրա** ասկլեպիոնները։ Էպիվադրա ասկլեպիոնի ավերակների վրա նույնիսկ պահպանվել են 3 մարմարե ափսեներ՝ թվագրվող մ.թ.ա. 320-ական թվականներին։ Դրանք ընդգրկում են հիվանդությունների պատմությունները և 70 հիվանդների բուժման նկարագրությունները։ Դրանք ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության մեջ։

Բժշկական գիտությունների կուտակման և համակարգված վերլուծության շնորհիվ ավելի քան մի քանի հարյուրամյակ ասկլեպիոնները էական ազդեցություն էին թողնում բժշկության զարգացման վրա։ Այսպիսով, բժշկության աստված Հիպոկրատը, լեգենդի համաձայն սովորել է Կոսա Ասկլեպիոնում, ապա այցելել է նաև Հին Հունաստանի այլ ասկլեպիոններ՝ ուսումնասիրելով դրանց աղյուսակները։ Հինհռոմեական հայտնի բժիշկ Գալենը Մարկոս Ավրելիոսի կայսրի անձնական բժիշկը լինելուց առաջ սովորել է Պերհամա ասկլեպիոնում։

## Պեղումներ
Կոս կղզու ասկլեպիոնը շրջապատված էր եղևնու անտառներով, ինչը հուշեց գերմանացի հնագետ Ռուդոլֆ դուքսին փորել սկսել այդ տեղում։ Հնագիտական աշխատանքները սկսվեցին 1901 թվականին և շարունակվեցին մինչ 1905 թվականը և շարունակվեցին 1930-ական թվականներին իտալական հնագիտական արշավախմբի կողմից։

## Պատկերասրահ

image:Kos Askl ChM01.JPG|Կոս կղզու ասկլեպիոնը
image:Asklepion Roman Baths1.jpg|Ասկլեպիոն Կոս կղզում
image:Aeskulapseum Kos 2006.JPG|Ասկլեպիոն Կոս կղզում
image:Kos Askl Ex02.JPG|Կոս կղզու ասկլեպիոնը
image:Asklepion statues.jpg|Ասկլեպիոնի շրջակայքում հայտնաբերված արձան
image:Kos Asclep02.JPG|Ասկլեպիոնի շրջակայքում հայտնաբերված արձան
image:Kos Asclep03.JPG|Պատկեր Կոս կղզու Ասկլեպիոնից
image:Asclepion Kos 9.jpg|Կոս կղզու ասկլեպիոնը
image:Asclepion Kos 10.jpg|Կոս կղզու ասկլեպիոնը
image:Aeskulaosium Kos 1.JPG|Կոս կղզու ասկլեպիոնի սյուները


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի տաճարներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Արեկա

**Արեկա** () բույսերի ցեղ  արմավենիների ընտանիքից։

## Բուսաբանական նկարագիրը
Տարբեր բարձրության արմավենիներ են։ Օրինակ՝  չի գերազանցում 35 սմ-ը։ Բունը հիմնականում մեկն է՝ նեղ, մաղանման խողովակներով։ Տերևները փետուրանման են։ Ծաղիկները հավաքված են ծաղկաբույլերով, որոնց ստորին մասը՝ իգական, իսկ վերին մասը՝ արական, ծաղիկներ են։ Պտուղները մազոտ են։

## Տարածվածություն
Հանդիպում են Ասիայի արևադարձային գոտիներում՝ Հնդկաստանից և Շրի Լանկայից մինչև Սողոմոնյան կղզիներ, Ֆիլիպիններ և Պապուա Նոր Գվինեա։

## Դասակարգում
*Արեկա* ցեղը ներառում է 49 տեսակ՝
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Имханицкая Н. Н. Род арека (Areca) // Пальмы / Отв. ред. А. Л. Тахтаджян. — Л.։ Наука, 1985. — С. 161. — 243 с. — 2350 экз.
* Арека // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Արմավենիներ
Կատեգորիա:Ծառեր
Սուսաննա Աղայան

**Սուսաննա Միքայելի Աղայան** (), հայ նկարիչ՝ կիրառական արվեստի գծով։

## Կենսագրություն
1923-1926 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի «Հայարտան» ստուդիայում, 1937 թվականին ավարտել է Մոսկվայի տեսքստիլ ինստիտուտը, աշխատանքի անցել Մոսկվայի «Կրասնայա ռոզա» գործարանում, որտեղ աշխատել է 25 տարի։ 1923 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1936 և 1944 թվականներին Մոսկվայում կազմակերպվել է նրա անհատական ցուցահանդեսը։ Պատրաստել է գլխաշորերի, սփռոցների, վարագույրների, գորգերի, պաննոների էսքիզներ։

## Մատենագրություն
* Ն. Կապլան, Ս. Աղայան. «Սովետական արվեստ», 1958, № 2։
* Выставка работ С. М. Агаян. Каталог. М., 1944 г.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Արոնիա

**Արոնիա** (), վարդազգիների ընտանիքի ցեղ։

## Տեսակները
Ցեղը ներառում է 4 տեսակ, որոնցից 2-ը հիբրիդային են՝
* 
* 
* 
*   × 
Ցեղի առանձնյակների աճի հիմնական արեալը Հյուսիսային Ամերիկան է։

## Հիբրիդային ցեղեր
* *[[×Sorbaronia]]* — Սորբարոնիա (= *[[Sorbus]]* × *Aronia*)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Цвелев Н. Н. Род 35. Арония — Aronia Medik. // Флора Восточной Европы / Отв. ред. Н. Н. Цвелев. — СПб.։ Мир и семья; Издательство СПХФА, 2001. — Т. X. — С. 555—556. — 670 с. — 700 экз.

## Արտաքին հղումներ
* Արոնիա։ The Plant List

Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Արկտոտիս

**Արկտոտիս** (), աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Անվանումը ծագել է հունարենից *arktos*- «արջի» և *otos*- «ականջ» բառերից։

## Նկարագիրը
Հայտնի է մոտ 30 տեսակ, որոնց արեալն ընկած է հարավային Անգոլայից մինչև Զիմբաբվե, որոշ տեսակներ աճում են Հարավային Ամերիկայում և Ասիայում։ Տեսակներից մի քանիսը Ֆինբոշի էնդեմիկներ են։

Արկտոտիսները միամյա, երկամյա և բազմամյա խոտեր են կամ թփեր արծաթագույն տերևներով և բնով։ Տերևները հաակադիր կամ հերթադիր են։

## Տեսակները
* *[[Arctotis acaulis]]*
* *[[Arctotis adpressa]]*
* *[[Arctotis amoena]]*
* *[[Arctotis angustifolia]]*
* *[[Arctotis arctotoides]]*
* *[[Arctotis argentea]]*
* *[[Arctotis aspera]]*
* *[[Arctotis auriculata]]*
* *[[Arctotis bellidifolia]]*
* *[[Arctotis breviscapa]]*
* *[[Arctotis candida]]*
* *[[Arctotis cinerea]]*
* *[[Arctotis cuprea]]*
* *[[Arctotis elatior]]*
* *[[Arctotis fastuosa]]*
* *[[Arctotis flaccida]]*
* *[[Arctotis flammea]]*
* *[[Arctotis foeniculacea]]*
* *[[Arctotis frutescens]]*
* *[[Arctotis galbrata]]*
* *[[Arctotis glaucophylla]]*
* *[[Arctotis gumbletonii]]*
* *[[Arctotis hirsuta]]*
* *[[Arctotis laevis]]*
* *[[Arctotis leiocarpa]]*
* *[[Arctotis leptorhiza]]*
* *[[Arctotis leucanthemoides]]*
* *[[Arctotis merxmuellerii]]*
* *[[Arctotis revoluta]]*
* *[[Arctotis rosea]]*
* *[[Arctotis semipapposa]]*
* *[[Arctotis squarrosa]]*
* *[[Arctotis stoechadifolia]]*
* *[[Arctotis sulcocarpa]]*
* *[[Arctotis tricolor]]*
* *[[Arctotis undulata]]*
* *[[Arctotis venusta]]*

## Պատկերասրահ

Arctotissashe.jpg
Arctotis venusta1.jpg
Arctotheca March 2008-3.jpg
Arctotis-fastuosa-20080320-2.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Арктотис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Դիադոքոսներ

**Դիադոքոսներ** (հուն․ διάδοχος — ժառանգորդ), Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից (մ․թ․ա․ 323) հետո մակեդոնական ժառանգության համար պայքարող զորավարներ։

Դիադոքոսներից առանձնապես համբավավոր են եղել Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորավարներ Պերդիկասը, Անտիպատրոսը, Պտղոմեոս Լագոսը, Եվմենոսը, Անտիգոնոս Միակնանին, Դեմետրիոս I Պոլիորկետոսը, Լիսիմաքոսը, Սելևկոս I Նիկատորը, Կրատերոսը, Կասսանդրոսը, Պոլիսպերքոնտոսը։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իրեն համարել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու պատվարժան ժառանգորդը և չի կամեցել զիջել առաջնությունը։ Մ․թ․ա․ 301 թ.-ին Իպսոսի մոտ ճակատամարտից հետո նվազել են դիադոքոսների ներհակությունները, աստիճանաբար պատմաբեմից հեռացել են դիադոքոսներ՝ ասպարեզը թողնելով իրենց երիտասարդ սերնդին՝ էպիգոններին։ Մ․թ․ա․ 280-ական թթ․ Մակեդոնական աշխարհակալությունը տրոհվել է երեք հելլենականացված պետության։

Կատեգորիա:Հին աշխարհ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Դիադոքոսներ
Նոթինգ Հիլ

**Նոթինգ Հիլ** (), 1999 թվականի ռոմանտիկ կատակերգություն։

## Սյուժե
Աննա Սքոթ (Ջուլիա Ռոբերտս)՝ աշխարհի ամենահայտնի կինոդերասանուհին։ Այն ֆիլմի դրվագները, որտեղ նա նկարահանվել է տպագրվում են ամեն մի ամսագրում. չի հասցնում նա կատարել որևէ քայլ, իսկ ողջ աշխարհն արդեն տեղյակ է դրա մասին։

Ուիլյամ Թեքեր (Հյու Գրանտ)՝ ճանապարհային ուղեցույցներ վաճառող խանութի սեփականատեր։ Կյանքը հեշտ չէ. հարևանդ պարզապես սարսափել է, և ամուսնուլուծությունից հետո Ուլիյամը որևէ կնոջ հետ հարաբերություններ չի ունեցել։

Նրանց երկուսին էլ թվում է, թե իրենց կյանքում պակասում է ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մեկը։ Եվ երբ Աննայի և Ուլյամի ճանապարհները խաչվում են այնպիսի անսովոր վայրում, ինչպիսին Նոթինգ Հիլն է, ապա վերջին բանը, որ նրանք մտածում են՝ լինում է սիրավեպը։ Զույգը ստիպված է լինում լուծել անլուծելի խնդիրը. կարո՞ղ են երկու մարդիկ սիրել միմյանց, եթե նրանց հետևում է ողջ աշխարհը։

## Դերասանական կազմը

## Մրցանակներ
**[[Ոսկե գլոբուս]]**, 2000 թվական
Անվանակարգեր։
* Լավագույն ֆիլմ (կատակերգություն և մյուզիքլ),
* Տղամարդու լավագույն դեր (կատակերգություն և մյուզիքլ) (Հյու Գրանտ),
* Կնոջ լավագույն դեր (կատակերգություն և մյուզիքլ) (Ջուլիա Ռոբերտս),

**[[BAFTA|Բրիտանական կինոակադեմիա]]**, 2000 թվական
Հաղթող։
* Հանդիսատեսի համակրանք,
Անվանակարգեր։
* Երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դեր (Ռիս Իվանս),
* Ալեքսանդր Կորդի անվան մրցանակ՝ որպես այդ տարվա բրիտանական լավագույն ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոթինգ Հիլ ֆիլմը cinemania.am կայքում
* 
* 
* 
* 
* 
* «Նոթինգ Հիլ»-ի սցենարը 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դերասանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Անտոն Քոչինյանի կիսանդրի (Վահագնի)

**Անտոն Քոչինյանի կիսանդրի**, գտնվում է Լոռու մարզի Վահագնի գյուղի դպրոցի բակում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Սևո (Սարգիս Ղարիբյան)

## Պատմություն
ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար, ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահ Անտոն Քոչինյանի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական միջոցառումների շրջանակում Անտոն Քոչինյանի ծննդավայրում 2013 թվականի հոկտեմբերին Վահագնի գյուղի դպրոցի բակում տեղադրվեց պետական, կուսակցական գործչի կիսանդրին։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա էին Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանը, Գուգարաց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանը, Անտոն Քոչինյանի պետական հոբելյանական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Մովսիսյանը, փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանը, «Լոռվա ձոր» հայրենակցական միության նախագահ Սերգո Երիցյանը և պաշտոնատար այլ անձինք։

Անտոն Քոչինյանին նվիրված կիսանդրի կա նաև Երևանում (քանդակագործ՝ Տիգրան Արզումանյան)։

## Տես նաև
Անտոն Քոչինյանի կիսանդրի (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ
Արդիզիա

**Արդիզիա** կամ **արդիսիա** () գնարբուկազգիների ընտանիքին պատկանող արևադարձային բույսերի ցեղ։

## Բուսաբանական նկարագիրը
Ծառեր, թփեր կամ կիսաթփեր են։ Տերևները մշտականաչ, փայլուն, հերթադիր, հակադիր կամ զուգահեռադիր են։ Ծաղիկները ծաղկաբույլերի տեսքով են՝ սպիտակ կամ վարդագույն, բաժակաթերթը հնգաբաժին է։ Պտուղը գնդաձև, հարթ և մուգ գունավորված է։
thumb|աջից|Ardisia solaniiflora ծաղիկը

## Դասակարգում
**Արդիզիա** ցեղը ունի 800 տեսակ՝
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Хессайон Д. Г. Ardisia — Ардизия // Всё о комнатных растениях. — М.։ Кладезь-Букс, 2009. — С. 68. — 256 с. — 25 000 экз.

## Արտաքին հղումներ
* Ардизия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907

Կատեգորիա:Առաջնածաղկայիններ
Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Օսվալդի նոսրացման կանոն

**Օսվալդի նոսրացման կանոն**, բինար թույլ էլեկտրոլիտի մոլային էլեկտրահաղորդականության ու լուծույթի կոնցենտրացիայի միջև կապն արտահայտող բանաձև։ Դուրս է բերվել Վիլհելմ Օստվալդի կողմից 1888 թվականին և հաստատվել փորձնական եղանակով։ Այս կանոնի փորձնական ապացույցը մեծ դեր է ունեցել էլեկտրոլիտիկ տեսության զարգացման մեջ։

: \mathrm {K = \frac{c \lambda^2}{\lambda_\mathcal{1} (\lambda_\mathcal{1} - \lambda)}}

Այստեղ \mathrm{K}` թույլ էլեկտրոլիտի դիսոցման հաստատունն է, c` կոնցենտրացիան, \lambda և \lambda_{\infty}՝ համապատասխանաբար c կոնցետրացիայի և անվերջ նոսրացման մոլային էլեկտրահաղորդականություններն են։

## Բանաձևի դուրս բերումը
AB \rightleftharpoons A^+ + B^-,  ուր AB-ն թույլ էլեկտրոլիտ է

Գրենք դիսոցման հաստատունի արժեքը

:K_d = \cfrac{[A^+ ] [B^- ]}{[AB]} = \cfrac{(\alpha c_0 )(\alpha c_0 )}{(1-\alpha) c_0 } = \cfrac{\alpha^2}{1-\alpha} \cdot c_0\approx \alpha^2 c_0 , քանի որ թույլ էլեկտրոլիտի համար {(1-\alpha)\approx1}, ուր \alpha` դիսոցման աստիճանն է

:\alpha = {\sqrt{\cfrac{K_d }{c_0 }}} = {\frac{\lambda}{\lambda_\mathcal{1}}} 

 \mathrm {K = \frac{c \lambda^2}{\lambda_\mathcal{1} (\lambda_\mathcal{1} - \lambda)}}

## Տես նաև
* Դիսոցման աստիճան
* Դիսոցման հաստատուն
* Էլեկտրոլիտային դիսոցում

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
Խմրախոտ

**Խմրախոտ** (), ճոմել, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Տարածվածություն
մինի|ձախից|200px|Խմրախոտ սովորական<br /> Բուսաբանական նկարազարդում ըստ «''Bilder ur Nordens Flora''» գրքի, 1917-1926
Հայտնի է 4, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ բուրավետ խմրախոտ ()։ Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, բացատներում, թփուտներում, հազվադեպ՝ անտառներում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը մերկ է, հարթ, բարձրությունը՝ 10-15 սմ։ Տերևները գծաձև են՝ թավոտ եզրերով։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, հասկիկները՝ դեղնականաչավուն կամ գորշ դարչնավուն։ Ծաղկում է մայիսին։ Պտուղը հատիկ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Սովորական պտուղը՝ առանց պատյանի, և սերմը խնկեղեգ խմրախոտը պարունակում է կումարինալդեհիդ. օգտագործվում է սննդի արտադրության մեջ, իսկ խնկախոտի պատրաստուկները՝ ժողովրդական բժշկության մեջ՝ տուբերկուլոզի, մրսածության, անքնության և այլ հիվանդությունների ժամանակ։

## Դասակարգում
##### Տաքսոնոմիա
Խմրախոտ բույսերի դասը ընդգրկում է *Poeae* ցեղը, ենթաընտանիք (*Pooideae*), ընտանիք հացազգիներ (*Poaceae*), կարգ հացածաղկավորներ (*Poales*):

*

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում

**«Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում»** (), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային վեպը, որը ներառված է «Աներևակայելի արկածներ» շարքում։ Գրվել է 1872 թվականին։

## Հրատարակություն
Վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1871 թվականի նոյեմբերի 20-ին Էտցելիա «Magasin d’Éducation et de Récréation» ամսագրում «Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում» անվան տակ։

«Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում» վեպը առանձին գրքի ձևաչափով հրատարակվել է 1872 թվականի օգոստոսի 29-ին։ 1872 թվականի հոկտեմբերի 30-ին վեպը վերահրատարակվեց պատկերազարդված (Ֆերի 53 նկարազարդումներով, որոնք մշակվել են Պանմաքերի կողմից) տարբերակով (նորից ամբողջական ամսագրային անվանմամբ ու վերնագրով), որն ներառում էր նաև «Լողացող քաղաքը» վեպը։

Դա «Աներևակայելի ճանապարհորդությունների» վեցերորդ կրկնակի հատորն էր։

1873 թվականին Վեպը հրապարակվում է նաև Ռուսաստանում՝ Մարկո Վովչեկի թարգմանությամբ։

## Բովանդակությունը
* *Գլուխ առաջին*։ Նարնջագույն գետի ափին
* *Գլուխ երկրորդ*։ Պաշտոնական ներկայացում
* *Գլուխ երրորդ*։ Խոչընդոտների հաղթահարումը
* *Գլուխ չորրորդ*։ Մի քանի բառ մետրի մասին
* *Գլուխ հինգերորդ*։ Բեչուանների բնակավայրը
* *Գլուխ վեցերորդ*, որում ծանոթությունն իրականանում է
* *Գլուխ յոթերորդ*։ Եռանկյան հիմքը
* *Գլուխ ութերորդ*։ Քսանչորսերոր զենիթը
* *Գլուխ իններորդ*։ Ավան
* *Գլուխ տըասներորդ*։ Շիթ
* *Գլուխ տասնմեկերորդ*, որտեղ գտնում են Նիկոլայ Պալանտերին
* *Գլուխ տասներկուերորդ*։ Պարոն Ջոնի ճաշակով ուղենիշը
* *Գլուխ տասներեքերորդ*։ Կրակի օգնությամբ
* *Գլուխ տասնչորսերոդ*։ Պատերազմի հայտարարումը
* *Գլուխ տասնհինգերորդ*։ Եվս մի աստիճան
* *Գլուխ տասնվեցերորդ*։ Տարբեր արկածներ
* *Գլուխ տասնյոթերորդ*։ Անապատի լողափը
* *Գլուխ տասնութերորդ*։ Անապատ
* *Գլուխ տասնիններորդ*։ Տրիանգուլյացիա կամ մահ
* *Գլուխ քսաներորդ*։ Ութ օր Սկորցեֆի գագաթին
* *Գլուխ քսանմեկերորդ*։ Fiat Lux!
* *Գլուխ քսաներկուերորդ*, որտեղ Նիկոլայ Պալանդերը դուրս է գալիս ինքն իրենից
* *Գլուխ քսաներեքերորդ*։ Զամբեզիի ջրվեժները

## Սյուժեն
250px|մինի|Հարավային Աֆրիկայի քարտեզը Ժյուլ Ֆեռատի պատկերմամբ
Գեոդեզիայի արշավախումբը, որը կազմված էր Անգլիացի ու ռուս գիտնականներից, մեկնում է Հարավային Աֆրիկա։ Երկու ազդեցիկ ուժերի միջև պատերազմի լուրն արշավախմբի անդամների մեջ միջազգային կոնֆլիկտ է առաջացնում։

## Տես նաև
* Ժյուլ Վեռն
* Հարավային Աֆրիկա

## Հետաքրքիր փաստեր
* Վեպը գրվել է Ֆրանկ-պրուսական պատերազմի տարիներին, երբ հեղինակն իր սեփական նավով՝ «Սեն-Միշել»-ով ծառայության մեջ էր։
* Վեպը գրելիս Ժյուլ Վեռնը օգտվել է շոտլանդացի հետազոտող Դեվիդ Լիվինգսթոնի աշխատություններից։
* Վեպը գրելիս հեղինակը ոգեշնչվել է Դոմինիկ Ֆրանսուա Արագոյի աշխատանքներով
* Ռուս ճանապարհորդներից ոչ մեկը ռուսական ազգանուն չուներ, բոլորը գերմանական ծագում ունեին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում» Ֆանտաստիկայի լաբորատորիայում
* «Երեք ռուսների և երեք անգլիացիների արկածները Հարավային Աֆրիկայում» Bookmate.com-ում
* * 52 Illustrations  by Jules Férat

Կատեգորիա:1872 վեպեր
Կատեգորիա:Հարավային Աֆրիկան վեպերում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Կատեգորիա:1872 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Մոնժի թեորեմ

thumb|Կարմիրով, կապույտով ու կանաչով նշված են շրջանագծերի զույգերի ներքին ընդհանուր շոշափողները
**Մոնժի թեորեմ**, երեք շրջանագծերի մասին թեորեմ, որն առաջարկվել է Ժան Լը Ռոն Դ'Ալամբերի և ապացուցվել Գասպար Մոնժի կողմից։

## Ապացույց
350px|right|մինի
Ընդունենք, որ *r<sub>1</sub>*, *r<sub>2</sub>* և *r<sub>3</sub>*-ը համապատասխանաբար *O<sub>1</sub>*, *O<sub>2</sub>* և *O<sub>3</sub>* շրջանագծերի շառավիղներն են։ *Z<sub>ij</sub>*-ն *O<sub>i</sub>* և *O<sub>j</sub>* շրջանագծերի ներքին ընդհանուր շոշափողների հատման կետն է։

Օգտվելով Թալեսի թեորեմից` կստանանք

:\frac{O_2Z_{23}}{O_3Z_{23}}=\frac{r_2}{r_3},  \quad\frac{O_1Z_{13}}{O_3Z_{13}}=\frac{r_1}{r_3},   \quad\frac{O_2Z_{12}}{O_1Z_{12}}=\frac{r_2}{r_1}.

Բազմապատկելով իրար` կստանանք

:\frac{O_2Z_{23}}{O_3Z_{23}}\frac{O_1Z_{13}}{O_3Z_{13}}\frac{O_2Z_{12}}{O_1Z_{12}}=\frac{r_2}{r_3}\frac{r_3}{r_1}\frac{r_1}{r_2}=1,

Ըստ Մենելաոսի թեորեմի` *Z<sub>12</sub>*, *Z<sub>23</sub>*, *Z<sub>31</sub>* կետերը գտնվում են մի ուղղի վրա։

## Արտաքին հղումներ
* «Դուրս դեպի տարածություն»

## Տես նաև
*Թալեսի թեորեմ
*Մենելաոսի թեորեմ

Կատեգորիա:Երկրաչափական թեորեմներ