Պերուական սոլ

**Պերուական սոլ** (; հոգնակի։ **Սոլես**; արժույթի նշանը։ **S/**) Պերուի պաշտոնական արժույթը, որը բաժանվում է 100 սենտիմոի («սենտ»)։  ISO 4217 արժույթի կոդը **PEN** է։

Սոլը փոխարինեց պերուական ինտիին 1991 թվականին, և անունը համարվում է վերադարձ Պերուի պատմական արժույթին, քանի որ սոլի նախորդ մարմնավորումն օգտագործվել է 1863-1985 թվականներին։ Թեև սոլը այս գործածության մեջ առաջացել է լատիներեն «solidus» (լիտ.՝ «պինդ») բառից, այն իսպաներեն նշանակում է «արև»։ Այսպիսով, կա շարունակականություն հին պերուական ինտիի հետ, որն անվանվել է Ինտիի անունով՝ ինկերի արևի աստծո։

1991 թվականին իր ներդրման ժամանակ արժույթը պաշտոնապես կոչվում էր «nuevo sol» («նոր սոլ»), սակայն 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին Պերուի Կոնգրեսը քվեարկեց արժույթը պարզապես սոլ անվանափոխելու օգտին։

## Պատմություն
thumb|260px|Սոլ 1889 թ 
Մինչև ընթացիկ պերուական արժույթը օգտագործվող արժույթները ներառում են՝
* Իսպանական գաղութային ռեալը 16-19-րդ դարերից՝ 8 ռեալը հավասար է 1 պեսոյի։
* Պերուական ռեալը 1822 թվականից 1863 թվականներին։ Սկզբում արժեր 1⁄8 պեսո, 1⁄10 պեսո արժողությամբ ռեալները ներկայացվեցին 1858 թվականին տասնորդական արժույթի համակարգին անցնելու ժամանակ։
* Սոլը կամ սոլ դե օրոն 1863 թվականից մինչև 1985 թվականը, 1 սոլ = 10 ռեալ։
* Ինտի 1985 թվականից 1991 թվականներին, 1 ինտին = 1000 սել դե օրո։

1980-ական թվականների վերջին տնտեսության վատ վիճակի և հիպերինֆլյացիայի պատճառով կառավարությունը ստիպված եղավ հրաժարվել ինտիից և ներկայացնել սոլը որպես երկրի նոր արժույթ։  Նոր արժույթը գործածության է դրվել 1991 թվականի հուլիսի 1-ին թիվ 25295 օրենքով՝ փոխարինելու ինտին 1 սոլից մինչև 1.000.000 ինտի փոխարժեքով։  Նոր միավորով անվանական մետաղադրամները ներկայացվել են 1991 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, իսկ առաջին թղթադրամները՝ 1991 թվականի նոյեմբերի 13-ին։  Այդ ժամանակվանից ի վեր սոլը պահպանել է 1,5% գնաճ, որը երբևէ ամենացածրն է Հարավային Ամերիկայում կամ Լատինական Ամերիկայում որպես ամբողջություն։ Նոր արժույթի ուժի մեջ մտնելուց հետո նրան հաջողվել է պահպանել S/2.2 և S/4.13 փոխարժեքը ԱՄՆ դոլարի դիմաց։

## Մետաղադրամներ
Մետաղադրամները ներկայացվել են 1991 թվականին 1, 5, 10, 20 և 50 սենտիմոս և S/1 անվանական արժեքներով։ S/2 և S/5 մետաղադրամները ավելացվել են 1994 թվականին։ Մեկ և հինգ սենտիմո մետաղադրամները դուրս են եկել կիրառությունից, իսկ մեկ սենտիմոնը հանվել է շրջանառությունից 2011 թվականի մայիսի 1-ին, որին հաջորդել է հինգ սենտիմոները՝ 2019 թվականի հունվարի 1-ին։ (Կանխիկ գործարքների դեպքում մանրածախ առևտուրը պետք է կլորացնեն մինչև մոտակա տասը սենտը կամ մինչև հինգը։ Էլեկտրոնային գործարքները շարունակվում են մշակվել ճշգրիտ գումարով:)

Բոլոր մետաղադրամները ցույց են տալիս Պերուի զինանշանը, որը շրջապատված է դիմերեսին «Banco Central de Reserva del Perú» («Պերուի Կենտրոնական պահուստային բանկ») տեքստով, յուրաքանչյուր մետաղադրամի դարձերեսը ցույց է տալիս դրա անվանական արժեքը։  Երկմետաղային S/2 և S/5 մետաղադրամների նմուշներում ներառված են Նասկայի գծերի կոլիբրի և կոնդորի ֆիգուրները։

## Թղթադրամներ
S/10, S/20, S/50 և S/100 թղթադրամները ներկայացվել են 1990 թվականին։  S/200 թղթադրամը ներկայացվել է 1995 թվականի օգոստոսին։ Բոլոր թղթադրամները նույն չափի են (140 x 65 մմ) և դիմերեսին պարունակում են հայտնի պատմական պերուացու դիմանկար։

Թղթադրամների նոր շարքը թողարկվել է 2021 թվականից՝ սկսած S/10 և S/100 թղթադրամներով 2021 թվականի հուլիսին, իսկ հետո՝ S/20 և S/50 թղթադրամներով՝ 2022 թվականի հուլիսին։ S/200 նշումը թողարկվում է 2023 թվականի դեկտեմբերին։

## Տես նաև
* Պերուի տնտեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Թղթադրամներ և մետաղադրամներ Պերուի Կենտրոնական բանկից
*Պերուի պատմական թղթադրամներ 
*Արժույթը Պերուում  

Կատեգորիա:Արժույթներ ըստ տարածաշրջանի
Կատեգորիա:Պերու