Արտադրողականություն

**Արտադրողականությունը** որոշակի չափով արտահայտված ապրանքների կամ ծառայությունների արտադրության արդյունավետությունն է։ Արտադրողականության չափումները հաճախ արտահայտվում են որպես համախառն արտադրանքի հարաբերակցություն մեկ մուտքային կամ արտադրական գործընթացում օգտագործվող համախառն ներդրում, այսինքն՝ արտադրանքի մեկ միավորի համար, սովորաբար որոշակի ժամանակահատվածում: Ամենատարածված օրինակը (ընդհանուր) աշխատանքի արտադրողականության չափումն է, որի մեկ օրինակն է ՀՆԱ-ն մեկ աշխատողի հաշվով: Արտադրողականության բազմաթիվ սահմանումներ կան (ներառյալ նրանք, որոնք սահմանված չեն որպես արդյունքի և ներդրման հարաբերակցություն), և նրանց միջև ընտրությունը կախված է արտադրողականության չափման նպատակից և տվյալների հասանելիությունից: Արտադրողականության տարբեր չափումների միջև տարբերության հիմնական աղբյուրը սովորաբար կապված է (ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն) արդյունքների և ներդրումների ագրեգացման հետ՝ արտադրողականության նման հարաբերակցության տիպի չափում ստանալու համար։

Արտադրողականությունը կարևոր գործոն է ընկերությունների և երկրների արտադրական գործունեության մեջ: Ազգային արտադրողականության բարձրացումը կարող է բարձրացնել կենսամակարդակը, քանի որ մեկ շնչի հաշվով եկամտի աճը բարելավում է մարդկանց՝ ապրանքներ և ծառայություններ գնելու, ժամանցից օգտվելու, բնակարանային պայմանները և կրթությունը բարելավելու, ինչպես նաև սոցիալական և բնապահպանական ծրագրերին նպաստելու կարողությունը: Արտադրողականության աճը կարող է նաև օգնել բիզնեսներին լինել ավելի շահութաբեր։

## Մասնակի արտադրողականություն
Մասնակի արտադրողականությունը չափում է արտադրողականությունը՝ օգտագործելով միայն մեկ դասի ներդրում կամ գործոն, այլ ոչ թե հաշվի առնելով մի քանի մուտքեր: Օրինակ, այն կարող է չափել արտադրանքը մեկ միավորի աշխատանքի, մեկ միավորի նյութի կամ մեկ միավորի էներգիայի։ Գործնականում արտադրության մեջ չափումը նշանակում է մասնակի արտադրողականության չափումներ: Օրինակ՝ աշխատանքային ժամերի արտադրողականությունը ցոիյց է տալիս արդյունք մեկ աշխատաժամանակի համար` նշելով, թե քանի միավոր արտադրանք է արտադրվում յուրաքանչյուր աշխատած ժամի համար: Օգտագործված նյութի միավորի արդյունքը ցույց է տալիս արտադրության մեջ նյութի օգտագործման արդյունավետությունը: Սպառված էներգիայի արդյունքը մեկ միավորի հաշվով արտացոլում է էներգիայի արդյունավետ օգտագործումը ապրանքներ արտադրելու համար: մասնակի արտադրողականության միջոցառումները պատկերացում են տալիս, թե որքան արդյունավետ է օգտագործվում մեկ տեսակի ներդրումը: Թեև դրանք միաժամանակ չեն հաշվի առնում բոլոր գործոնները, նրանք արժեքավոր տեղեկատվություն են առաջարկում արտադրական գործընթացի կոնկրետ ասպեկտների վերաբերյալ: Թեև արտադրողականության մասնակի չափումները համապարփակ չեն, դրանք օգտակար են արտադրության որոշակի ոլորտների մոնիտորինգի և բարելավման համար, ինչպիսիք են աշխատուժի օպտիմալացումը կամ նյութական թափոնների կրճատումը։

Մինչ ժամանակակից հաշվարկների գալուստը, արտադրողականության տվյալները ձեռքով գրանցվում և վերլուծվում էին աղյուսակների և ձեռքով գծագրված գրաֆիկների միջոցով: Սա ենթադրում էր ձեռքով զգալի ջանքեր՝ արտադրողականության ցուցանիշները հետևելու և մեկնաբանելու համար: 1920-1930-ականներին աղյուսակավորման մեքենաների ներդրումը հեղափոխեց տվյալների մշակումը: Այս մեքենաները ավտոմատացրել են տվյալների աղյուսակավորումը՝ բարելավելով արտադրողականությունը հետևելու ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը: Աղյուսակավորման մեքենաներն օգնեցին կառավարել և մշակել մեծ ծավալի տվյալներ, բայց ի վերջո փոխարինվեցին ավելի առաջադեմ տեխնոլոգիաներով: 1960-1970-ականներին հիմնական համակարգիչները սկսեցին լայնորեն կիրառվել՝ հետագայում բարելավելով արտադրողականության տվյալները մշակելու և վերլուծելու ունակությունը: Նրանք թույլ տվեցին իրականացնել տվյալների մշակման ավելի բարդ և լայնածավալ առաջադրանքներ։ 1970-ականների վերջին էժան միկրոհամակարգիչների հայտնվելը զգալի փոփոխություններ բերեց: Արդյունաբերական գործառնություններն այժմ կարող են իրական ժամանակում իրականացնել գործընթացների վերահսկում և արդյունավետորեն հետևել արտադրողականությանը: 

Այսօր տվյալների հավաքագրումն ու վերլուծությունը հիմնականում համակարգչայինացված են: Արտադրողականության ցուցանիշները կարելի է հետևել և դիտել իրական ժամանակում՝ թույլ տալով մանրամասն վերլուծություն և ժամանակին որոշումներ կայացնել: Ժամանակակից ծրագրային գործիքները հնարավորություն են տալիս արտադրողականության տվյալների գրաֆիկական ներկայացմանը` հեշտացնելով ժամանակի ընթացքում արտադրողականության տարբեր ցուցանիշների ավելի հեշտ մեկնաբանումը և մոնիտորինգը:

### Աշխատանքի արտադրողականություն

Մակրոտնտեսության մեջ մասնակի արտադրողականության ընդհանուր չափանիշը աշխատանքի արտադրողականությունն է: Աշխատանքի արտադրողականությունը մի քանի տնտեսական ցուցանիշների բացահայտող ցուցիչ է, քանի որ այն առաջարկում է տնտեսության ներսում տնտեսական աճի, մրցունակության և կենսամակարդակի դինամիկ չափում: Դա աշխատանքի արտադրողականության չափումն է (և այն ամենը, ինչ հաշվի է առնվում այս չափումը), որն օգնում է բացատրել հիմնական տնտեսական հիմքերը, որոնք անհրաժեշտ են ինչպես տնտեսական աճի, այնպես էլ սոցիալական զարգացման համար: Ընդհանուր առմամբ աշխատանքի արտադրողականությունը հավասար է արտադրանքի ծավալի չափման (համախառն ներքին արդյունք կամ համախառն ավելացված արժեք) և մուտքային օգտագործման չափման (աշխատած ժամերի ընդհանուր թիվը կամ ընդհանուր զբաղվածությունը) հարաբերակցությանը:

:\text{labour productivity} = \frac{\text{output volume}}{\text{labor input use}}

Արտադրության չափումը սովորաբար զուտ արտադրանքն է, ավելի կոնկրետ՝ դիտարկվող գործընթացի կողմից ավելացված արժեքը, այսինքն՝ արտադրանքի արժեքը՝ հանած միջանկյալ ներդրումների արժեքը: Սա արվում է կրկնակի հաշվարկից խուսափելու համար, երբ մեկ ընկերության արտադրանքն օգտագործվում է մեկ այլ ընկերության կողմից որպես ներդրում նույն չափման մեջ: Մակրոտնտեսագիտության մեջ ավելացված արժեքի ամենահայտնի և օգտագործվող չափումը համախառն ներքին արդյունքն է կամ ՀՆԱ-ն: Դրա աճը լայնորեն օգտագործվում է որպես երկրների և արդյունաբերությունների տնտեսական աճի չափում: ՀՆԱ-ն հաճախ օգտագործվում է որպես արդյունքի չափման միջոց, ներկայացնում է որոշակի ժամանակահատվածում տնտեսությունում արտադրված ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը: Դա տնտեսական ակտիվության համապարփակ չափում է: Արդյունքների մեկ այլ չափանիշ՝ Համախառն ավելացված արժեք (GVA) -ն ներկայացնում է արտադրանքի արժեքը՝ հանած միջանկյալ մուտքերի արժեքը: Սա խուսափում է կրկնակի հաշվումից, քանի որ մի ընկերության արտադրանքը կարող է օգտագործվել որպես մյուս ընկերության արտադրանքը: ՀՆԱ-ն և ՀԱԱ-ն սերտորեն կապված են, ընդ որում, ՀԱԱ-ն սովորաբար ճշգրտվում է ՀՆԱ-ի ստացման համար։

Աշխատանքի արտադրողականությունը պատկերացումներ է տալիս այն մասին, թե որքան արդյունավետ է տնտեսությունն օգտագործում իր աշխատանքային ռեսուրսները` արդյունք ստեղծելու համար: Բարձր արտադրողականությունը հաճախ ցույց է տալիս աշխատուժի ավելի լավ օգտագործումը, ինչը կարող է հանգեցնել տնտեսական աճի: Աշխատանքի արտադրողականության բարձրացումները հաճախ կապված են տնտեսական աճի հետ, քանի որ դրանք ենթադրում են, որ ավելի շատ արդյունք է արտադրվում աշխատած ժամի կամ մեկ աշխատողի հաշվով: Աշխատանքի արտադրողականությունը տարբեր տնտեսությունների կամ ճյուղերի մրցունակությունը համեմատելու հիմնական միջոցն է: Ավելի բարձր արտադրողականության մակարդակ ունեցող տնտեսությունները հաճախ ավելի մրցունակ են համաշխարհային շուկաներում: Բարձր արտադրողականությունը կարող է հանգեցնել արտադրանքի մեկ միավորի համար արտադրական ծախսերի նվազմանը` բարձրացնելով ընկերության կամ երկրի մրցակցային առավելությունը: 

Բարձր արտադրողականությունը կարող է նպաստել եկամուտների բարձր մակարդակի և կենսամակարդակի բարելավմանը: Քանի որ աշխատանքի արտադրողականությունը մեծանում է, աճում է ավելի բարձր աշխատավարձերի և զբաղվածության ավելի լավ պայմանների ներուժը: Արտադրողականության բարձրացումը կարող է հանգեցնել կյանքի ավելի լավ որակի և հանրային ծառայությունների, կրթության և սոցիալական ծրագրերի համար հասանելի ավելի շատ ռեսուրսների:

Ռեսուրսների օգտագործման ցուցանիշը արտացոլում է աշխատուժի ժամանակը, ջանքերը և հմտությունները: Աշխատանքի արտադրողականության և ծախսերի ցուցանիշի հարաբերակցության հայտարարը աշխատանքի արտադրողականության ցուցանիշի վրա ազդող կարևորագույն գործոնն է։ Աշխատուժի ներդրումը չափվում է կամ աշխատող բոլոր անձանց աշխատած ժամերի ընդհանուր քանակով կամ ընդհանուր զբաղվածությամբ (գլխաքանակով): Կան և՛ առավելություններ, և՛ թերություններ՝ կապված աշխատանքի արտադրողականության հաշվարկման ժամանակ օգտագործվող ծախսերի տարբեր չափումների հետ: Ընդհանրապես ընդունված է, որ աշխատած ժամերի ընդհանուր քանակը աշխատուժի ներդրման ամենահարմար չափումն է, քանի որ աշխատողների թվի ուղղակի հաշվումը կարող է թաքցնել աշխատած միջին ժամերի փոփոխությունները և դժվարացնել աշխատանքի փոփոխությունները, օրինակ՝ կես դրույքով վճարովի պայմանագրերը,աշխատանքից արձակուրդ, արտաժամյա կամ կանոնավոր հերթափոխ: Այնուամենայնիվ, աշխատած ժամանակի գնահատման որակը միշտ չէ, որ պարզ է: Մասնավորապես, ձեռնարկությունների և տնային տնտեսությունների վիճակագրական հետազոտությունները դժվար է օգտագործել աշխատած ժամերի գնահատականների տարբեր որակի և միջազգային համադրելիության տարբեր աստիճանի պատճառով:

Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն միջին կենսամակարդակի կամ տնտեսական բարեկեցության կոպիտ չափում է և հանդիսանում է տնտեսական կատարողականի հիմնական ցուցանիշներից մեկը։ Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն միջին կենսամակարդակի կամ տնտեսական բարեկեցության կոպիտ ցուցանիշ է և հանդիսանում է տնտեսական կատարողականի հիմնական ցուցանիշներից մեկը: ՀՆԱ-ն միայն շատ կոպիտ ցուցանիշ է այս նպատակով։ ՀՆԱ-ն առավելագույնի հասցնելը, սկզբունքորեն, նաև առավելագույնի է հասցնում կապիտալի օգտագործումը: Այդ իսկ պատճառով ՀՆԱ-ն համակարգված կողմնակալ է դեպի կապիտալ ինտենսիվ արտադրություն՝ գիտելիքի և աշխատատար արտադրության հաշվին։ Կապիտալի օգտագործումը ՀՆԱ-ի չափման մեջ համարվում է նույնքան արժեքավոր, որքան արտադրության՝ հարկերը, շահույթը և աշխատավարձը վճարելու կարողությունը: ՀՆԱ-ի կողմնակալությունը իրականում ՀՆԱ-ի և արտադրողի եկամտի տարբերությունն է։

Աշխատանքի արտադրողականության մեկ այլ չափանիշ՝ արտադրանքը մեկ աշխատողի հաշվով, հաճախ դիտվում է որպես աշխատանքի արտադրողականության պատշաճ չափանիշ, ինչպես այստեղ. «Արտադրողականությունն ամեն ինչ չէ, բայց երկարաժամկետ հեռանկարում այն ​​գրեթե ամեն ինչ է։ Ժամանակի ընթացքում իր կենսամակարդակը բարձրացնելու երկրի կարողությունը գրեթե ամբողջությամբ կախված է մեկ աշխատողի հաշվով արտադրությունը մեծացնելու նրա կարողությունից»: Այնուամենայնիվ, այս ցուցանիշը (արտադրանքը մեկ աշխատողի հաշվով) ավելի խնդրահարույց է, քան ՀՆԱ-ն, կամ նույնիսկ անվավեր, քանի որ այս ցուցանիշը առավելագույնի է հասցնում մատակարարվող բոլոր ռեսուրսները, այսինքն՝ նյութերը, ծառայությունները, էներգիան և կապիտալը արտադրողների եկամտի հաշվին։

## Բազմգործոն արտադրողականություն

Երբ հաշվի են առնվում մի քանի գործոններ, չափումը կոչվում է բազմագործոն արտադրողականություն կամ MFP: Երբ հաշվի են առնվում մի քանի մուտքեր, չափումը կոչվում է բազմագործոն արտադրողականություն կամ MFP: Բազմագործոն արտադրողականությունը սովորաբար չափվում է աճի հաշվառման միջոցով: Եթե ​​մուտքերը աշխատուժն ու կապիտալն են, իսկ ելքերը՝ ավելացված արժեքի միջանկյալ ելքեր, չափումը կոչվում է ընդհանուր գործոնի արտադրողականություն (TFP)։ TFP-ն չափում է մնացորդային աճը, որը չի կարող բացատրվել աշխատանքի և կապիտալի ծառայությունների փոփոխության տեմպերով: MFP-ն փոխարինեց TFP տերմինը, որն օգտագործվում էր ավելի վաղ գրականության մեջ, և երկու տերմիններն էլ շարունակում են օգտագործվել։

TFP-ն հաճախ մեկնաբանվում է որպես արտադրողականության մոտավոր միջին, կամ ավելի ճիշտ՝ այնպիսի գործոնների տնտեսական աճի ներդրում, ինչպիսիք են տեխնիկական և կազմակերպչական նորարարությունները։ Ամենահայտնի նկարագրությունը Ռոբերտ Սոլոուի (1957) նկարագրությունն է. «Ես օգտագործում եմ «տեխնիկական փոփոխություն» արտահայտությունը որպես սղագրություն՝ արտադրական ֆունկցիայի ցանկացած փոփոխության համար։ Այսպիսով, դանդաղեցնելը, արագացումը, աշխատուժի կրթության բարելավումը և բոլոր տեսակի բաները նման կլինեն «տեխնոլոգիական փոփոխության»։ Մնացորդային արտադրողականության աճը-ի (MFP) սկզբնական մոդելը ներառում է մի քանի ենթադրություններ. որ գոյություն ունի կայուն ֆունկցիոնալ կապ ներդրումների և արդյունքի միջև ամբողջ տնտեսության մակարդակով, որ այս ֆունկցիան ունի նեոկլասիկ հարթության և կորության հատկություններ, որ ներդրումները վարձատրվում են իրենց սահմանային արդյունքի արժեքով, որ ֆունկցիան ցուցաբերում է մասշտաբի հաստատուն հատույց, և որ տեխնիկական փոփոխությունն ունի Հիքսի չեզոք ձևը։ Գործնականում TFP-ն (Արտադրության ամբողջական գործոնը) «մեր անտեղյակության չափանիշն է», ինչպես ասում է Աբրամովիցը (1956), հենց այն պատճառով, որ այն մնացորդային է: Այս անտեղյակությունն ընդգրկում է բազմաթիվ բաղադրիչներ, ոմանք պահանջված են (ինչպես տեխնիկական և կազմակերպչական նորարարության հետևանքները), մյուսները՝ անցանկալի (չափման սխալ, բաց թողնված փոփոխականներ, համախմբման կողմնակալություն, մոդելի սխալ ճշգրտում): Հետևաբար, TFP-ի և արտադրողականության միջև կապը մնում է անհասկանալի։

## Ընդհանուր արտադրողականություն
Ընդհանուր արտադրողականությունը չափում է արտադրողականությունը` ներառելով բոլոր արդյունքները և բոլոր մուտքերը վերլուծության մեջ: Այն համապարփակ պատկերացում է տալիս այն մասին, թե որքան արդյունավետ են բոլոր ռեսուրսները օգտագործվում արտադրության գործընթացում: Ընդհանուր արտադրողականությունը ճշգրիտ չափելու համար պետք է հաշվի առնել արտադրության մեջ ներգրավված յուրաքանչյուր գործոն: Եթե ​​որևէ ներդրում բաց է թողնվում, դա ապակողմնորոշիչ պատկեր է ստեղծում, քանի որ բացթողումը ենթադրում է, որ մուտքագրումը կարող է անվերջ օգտագործվել՝ առանց արտադրողականության արդյունքների վրա ազդելու: Ընդհանուր արտադրողականությունը հիմնական փոփոխական է արտադրության մեջ եկամուտների ձևավորումը հասկանալու համար: Այն օգնում է բացատրել, թե ինչպես է արտադրության կողմից ստեղծված արժեքը բաշխվում տարբեր շահագրգիռ կողմերի միջև:

Դեյվիսն ընդգծում է,  որ արտադրողականության չափումը պետք է ոչ միայն հետևի արտադրողականության մակարդակների փոփոխություններին, այլև այն, թե ինչպես են օգուտները (կամ «արտադրության պտուղները») բաշխվում տարբեր շահագրգիռ կողմերի միջև: Նա վկայակոչում է մի հոդված, որում առաջարկվում է, որ արտադրողականության չափումը պետք է մշակվի այնպես, որ այն «ցուցաբերի ընկերության արտադրողականության աճ կամ նվազում, ինչպես նաև «արտադրության պտուղների» բաշխումը բոլոր շահագրգիռ կողմերի միջև»: Ըստ Դևիսի՝ գների համակարգը մեխանիզմ է, որի միջոցով բաշխվում են արտադրողականության ձեռքբերումները, և բացի բիզնես ձեռնարկությունից, ընդունող կողմերը կարող են բաղկացած լինել նրա հաճախորդներից, անձնակազմից և արտադրական միջոցների մատակարարներից։

Հոդվածում խոսվում է այն մասին, թե ինչպես է ընդհանուր արտադրողականությունն ազդում եկամտի ձևավորման վրա: Արտադրական գործընթացը եկամուտ է առաջացնում, և այդ եկամուտը պետք է բաշխվի շահագրգիռ կողմերի միջև: Արտադրողականության պատճառով եկամտի փոփոխությունները բաշխվում են որպես տնտեսական արժեքներ։ Սա նշանակում է, որ բարելավված արտադրողականության արդյունքում ստեղծված հավելյալ արժեքը հատկացվում է տարբեր կողմերին՝ հիմնվելով տնտեսական համակարգի և պայմանավորվածությունների վրա։

## Արտադրողականության աճի առավելությունները

Արտադրողականության աճը կենսամակարդակի աճի կարևոր աղբյուր է: Արտադրողականության աճը նշանակում է, որ արտադրության մեջ ավելացվում է ավելի շատ արժեք, և դա նշանակում է, որ ավելի շատ եկամուտ հասանելի է բաշխման համար:

Ընկերության կամ արդյունաբերության մակարդակում արտադրողականության աճի օգուտները կարող են բաշխվել մի շարք տարբեր ձևերով.
* աշխատուժին՝ ավելի լավ աշխատավարձերի և պայմանների միջոցով: Արտադրողականության աճը կարող է հանգեցնել ավելի բարձր աշխատավարձերի և աշխատողների աշխատանքային պայմանների բարելավմանը, քանի որ ընկերությունները կարող են իրենց թույլ տալ ավելի լավ փոխհատուցում առաջարկել արդյունավետության և շահույթի բարձրացման շնորհիվ:
* բաժնետերերին և կենսաթոշակային հիմնադրամներին՝ շահույթի ավելացման և շահաբաժինների բաշխման միջոցով։ Արտադրողականության աճ գրանցող ընկերությունները կարող են ավելի բարձր շահույթներ ստանալ: Սա օգուտ է բերում բաժնետերերին և ներդրողներին շահաբաժինների վճարումների ավելացման և ներդրումների ավելի լավ եկամտաբերության միջոցով:
* հաճախորդներին ավելի ցածր գների միջոցով։ Քանի որ ընկերությունները դառնում են ավելի արդյունավետ, նրանք կարող են նվազեցնել արտադրական ծախսերը՝ այդ խնայողությունները պոտենցիալ փոխանցելով սպառողներին ավելի ցածր գների տեսքով:
* շրջակա միջավայրի նկատմամբ շրջակա միջավայրի առավել խիստ պաշտպանության միջոցով։ Արտադրողականության բարձրացումը կարող է նաև թույլ տալ ընկերություններին ներդրումներ կատարել ավելի կայուն գործելակերպի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության մեջ, քանի որ նրանք ավելի շատ ռեսուրսներ ունեն այդ ոլորտներին նվիրելու համար:
* կառավարություններին հարկերի վճարումների ավելացման միջոցով (որը կարող է օգտագործվել սոցիալական և բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման համար): Այս լրացուցիչ եկամուտը կարող է օգտագործվել կառավարությունների կողմից սոցիալական և բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման համար:
Արտադրողականության աճը կարևոր է ընկերության համար, քանի որ դա նշանակում է, որ այն կարող է կատարել իր (գուցե աճող) պարտավորությունները աշխատակիցների, բաժնետերերի և կառավարությունների նկատմամբ (հարկեր և կանոնակարգեր), և դեռևս մնալ մրցունակ կամ նույնիսկ բարելավել իր մրցունակությունը շուկայում: Արտադրողականության աճն օգնում է նրանց դա անել՝ միաժամանակ մնալով շուկայում մրցունակ: Արտադրողականության բարձրացումը կարող է բարելավել ընկերության մրցունակությունը՝ թույլ տալով նրան ավելի արդյունավետ արտադրել՝ այդպիսով պոտենցիալ առավելություն ստանալով մրցակիցների նկատմամբ: Ավելի շատ միջոցների ավելացումը (օրինակ՝ աշխատուժը կամ կապիտալը) պարտադիր չէ, որ հանգեցնի ավելի բարձր եկամուտի մեկ միավորի ներդրման համար: Առանց արտադրողականության աճի, ներդրումների ավելացումը կարող է իրականում հանգեցնել միջին աշխատավարձի ցածրացման և շահույթի նվազմանը: Երբ արտադրողականությունը աճում է, դա նշանակում է, որ նույնիսկ նույն կամ ավելի քիչ ռեսուրսների դեպքում կարող է ավելի շատ արդյունք և եկամուտ ստանալ: Սա հնարավորություն է տալիս լրացուցիչ ռեսուրսներ ներգրավել արտադրություն և դրանք արդյունավետ օգտագործել:

## Արտադրողականության աճի շարժիչ ուժերը
Իր ամենաանմիջական իմաստով, արտադրողականությունը որոշվում է ռեսուրսները արդյունքի վերածելու տեխնոլոգիայով կամ նոու-հաուով, ինչպես նաև ռեսուրսների կազմակերպման եղանակով՝ ապրանքներ և ծառայություններ արտադրելու համար: Պատմականորեն, արտադրողականությունն աճել է էվոլյուցիայի միջոցով, քանի որ ցածր արտադրողականության գործընթացները լքվել են և նոր ձևեր են օգտագործվել: Գործընթացների բարելավումները կարող են ներառել կազմակերպչական կառուցվածքները (օրինակ՝ հիմնական գործառույթները և մատակարարների հարաբերությունները), կառավարման համակարգերը, աշխատանքային պայմանավորվածությունները, արտադրության տեխնոլոգիաները և շուկայի կառուցվածքի փոփոխությունները: Հայտնի օրինակ է հավաքման գիծը և զանգվածային արտադրության գործընթացը, որն առաջացել է ավտոմեքենայի առևտրային ներդրումից տասը տարի անց։

20-րդ դարի սկզբին մասսայականացված հավաքման գիծը զգալիորեն բարելավեց ավտոմոբիլային արտադրության արտադրողականությունը` պարզեցնելով արտադրական գործընթացները: Այն զգալիորեն նվազեցրեց ավտոմեքենաների արտադրության և հավաքման համար անհրաժեշտ աշխատուժը, ինչը հանգեցրեց արտադրողականության զգալի աճի: Ժամանակի ընթացքում, երբ զանգվածային արտադրությունը լայն տարածում գտավ, ավտոմեքենաների արտադրության արտադրողականության բարելավման տեմպերը դանդաղեցին: 20-րդ դարի սկզբին էլեկտրաէներգիայի ներդրումը կտրուկ բարձրացրեց արտադրողականությունը շատ ոլորտներում: Զանգվածային արտադրության նման, արտադրողականության բարելավման տեմպերը դանդաղեցին ընդունման սկզբնական փուլից հետո: 20-րդ դարի վերջին հաշվողական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների առաջընթացը հանգեցրեց ազգային արտադրողականության զգալի աճի: Ինչպես նախորդ նորամուծությունների դեպքում, այս ճյուղերում արտադրողականության բարելավումը նույնպես արագ սկզբնական ձեռքբերումներ ունեցավ, որին հետևեցին ժամանակի ընթացքում դանդաղ աճը։

Գոյություն ունի արտադրողականության աճի հիմնական որոշիչ գործոնների կամ շարժիչ գործոնների ընդհանուր պատկերացում: Որոշ գործոններ կարևոր են արտադրողականության աճը որոշելու համար: Ազգային վիճակագրության գրասենյակը (Մեծ Բրիտանիա) առանձնացնում է հինգ հիմնական գործոններ, որոնք ազդում են երկարաժամկետ արտադրողականության վրա։
* *Ներդրումները* ֆիզիկական կապիտալում են՝ մեքենաներ, սարքավորումներ և շենքեր: Որքան ավելի շատ կապիտալ աշխատողներն ունենան իրենց տրամադրության տակ, այնքան ընդհանուր առմամբ նրանք ավելի լավ են կարողանում կատարել իրենց աշխատանքը՝ արտադրելով ավելի շատ և ավելի որակյալ արդյունք:
* *Նորարարությունը* նոր գաղափարների հաջող շահագործումն է: Նոր գաղափարները կարող են լինել նոր տեխնոլոգիաների, նոր ապրանքների կամ նոր կորպորատիվ կառույցների և աշխատանքի ձևերի տեսքով: Նորարարությունների տարածման արագացումը կարող է բարձրացնել արտադրողականությունը:
* *Հմտությունները* սահմանվում են որպես տնտեսության մեջ առկա տարբեր տեսակների աշխատանքի քանակն ու որակը: Հմտությունները լրացնում են ֆիզիկական կապիտալը և անհրաժեշտ են նոր տեխնոլոգիաների և կազմակերպչական կառույցներում ներդրումներից օգտվելու համար:
* *Ձեռնարկությունը* սահմանվում է որպես նոր բիզնես հնարավորությունների յուրացում ինչպես սկսնակ, այնպես էլ գործող ընկերությունների կողմից: Նոր ձեռնարկությունները մրցակցում են գործող ընկերությունների հետ նոր գաղափարներով և տեխնոլոգիաներով, ինչը մեծացնում է մրցակցությունը: Ձեռնարկատերերը կարողանում են համատեղել արտադրության գործոնները և նոր տեխնոլոգիաները՝ ստիպելով գործող ընկերություններին հարմարվել կամ դուրս գալ շուկայից:
* *Մրցակցությունը* բարելավում է արտադրողականությունը՝ ստեղծելով նորարարության խթաններ և ապահովում է ռեսուրսների բաշխումը ամենաարդյունավետ ընկերություններին: Այն նաև ստիպում է գործող ընկերություններին ավելի արդյունավետ կազմակերպել աշխատանքը՝ կազմակերպչական կառույցների և տեխնոլոգիաների նմանակման միջոցով:

Հետազոտություններն ու զարգացումները (R&D) նպաստում են արտադրողականության աճին` խթանելով նորարարությունները, որոնք բարելավում են արդյունավետությունն ու արդյունքը։

## Անհատական ​​և թիմային արտադրողականություն

Համակարգիչները, աղյուսակները, էլեկտրոնային փոստը և այլ տեխնոլոգիական առաջընթացները զգալիորեն մեծացրել են անհատական արտադրողականությունը։ Շրջակա գործոնները, ինչպիսիք են քունը և ժամանցը, էական դեր են խաղում աշխատանքի արտադրողականության և ստացված աշխատավարձի վրա։ Ստեղծագործ և գիտելիքահեն աշխատողների արտադրողականության աճի շարժիչ ուժերից են գործընկերների կամ համագործակիցների հետ փոխանակման բարելավումը կամ ինտենսիվացումը, քանի որ ավելի արտադրողական գործընկերները խթանող ազդեցություն են ունենում մարդու անհատական արտադրողականության վրա։ Արտադրողականության վրա ազդում են արդյունավետ վերահսկողությունը և աշխատանքից բավարարվածությունը: Արդյունավետ կամ իրազեկ ղեկավարը (օրինակ՝ ղեկավար, ով օգտագործում է նպատակներով կառավարման մեթոդը) ավելի հեշտությամբ է կարողանում մոտիվացնել իր աշխատակիցներին՝ աշխատել ավելի շատ և որակով: Աշխատակիցը, ով ունի արդյունավետ ղեկավար, որը մոտիվացնում է նրան լինել ավելի արտադրողական, հավանաբար կզգա աշխատանքից բավարարվածության նոր մակարդակ՝ այդպիսով դառնալով արտադրողականության շարժիչ ուժ։ Կան նաև զգալի ապացույցներ, որոնք նպաստում են բարելավված արտադրողականությանը՝ գործառնական պայմանականության ամրապնդման, հաջող խաղային ներգրավման և դրամական պարգևների արդյունավետ օգտագործման սկզբունքների և իրականացման ուղեցույցների վերաբերյալ հետազոտության վրա հիմնված առաջարկությունների միջոցով։

### Բուլինգի, անբարեխիղճության, թունավորության և հոգեբուժության վնասակար ազդեցությունը
Աշխատավայրում բուլինգը հանգեցնում է արտադրողականության կորստի, որը չափվում է աշխատանքի ինքնագնահատականով։ Աշխատավայրում բուլինգը կարող է զգալիորեն նվազեցնել արտադրողականությունը: Երբ աշխատակիցները ենթարկվում են բուլինգի, նրանք կարող են ավելի շատ ժամանակ ծախսել՝ փորձելով պաշտպանել իրենց և հաղթահարել ոտնձգությունների հետևանքով առաջացած սթրեսը: Ուշադրության այս շեղումը հանգեցնում է նրանց իրական աշխատանքային պարտականությունների համար հասանելի ավելի քիչ ժամանակի և էներգիայի։ Աշխատակիցները, ովքեր ենթարկվում են բռնության, կարող են ավելի ցածր գնահատել իրենց աշխատանքի կատարողականը, քանի որ նրանց ուշադրությունն ու ջանքերը բաշխված են աշխատանքի և ահաբեկմանը դիմակայելու միջև։

Աշխատավայրում անպարկեշտությունը վերաբերում է ցածր ինտենսիվության, կոպիտ կամ անբարեխիղճ վարքագծին, որը կարող է ստեղծել թշնամական աշխատանքային միջավայր: Թեև անբարեխիղճությունը կարող է այնքան ծայրահեղ չլինել, որքան ուղղակի բուլինգը, այն դեռ հանգեցնում է արտադրողականության նվազմանը: Անբարեխիղճության հետ գործ ունեցող աշխատակիցները կարող են կատարել ավելի ցածր որակի աշխատանք կամ ավելի քիչ աշխատանք:

Թունավոր աշխատավայրը բնութագրվում է աշխատողների միջև շարունակական դրամայով, կոնֆլիկտով և բացասական փոխազդեցությամբ: Այս միջավայրը շեղում է աշխատակիցներին իրենց խնդիրների վրա կենտրոնանալուց և բիզնես նպատակներին հասնելուց: Անձնական կոնֆլիկտները և բացասական փոխազդեցությունները սպառում են էներգիան և նվազեցնում ընդհանուր արտադրողականությունը։ Երբ տոքսիկ անհատները հեռանում են ընկերությունից, աշխատանքային միջավայրը կարող է ավելի առողջ դառնալ: Մնացած աշխատակիցները կարող են դառնալ ավելի ներգրավված և արդյունավետ, քանի որ նրանք այլևս գործ չունեն խանգարող վարքագծի հետ և կարող են ավելի լավ կենտրոնանալ իրենց աշխատանքի վրա։ 

Աշխատավայրում հոգեպատների առկայությունը կարող է լուրջ վնասակար ազդեցություն ունենալ կազմակերպության արտադրողականության վրա: Աշխատավայրի հոգեպատներն այն անհատներն են, ովքեր դրսևորում են մանիպուլյատիվ, խաբեբայական և շահադիտական ​​վարքագիծ` առանց ուրիշների նկատմամբ ուշադրություն դարձնելու: Նման անհատների առկայությունը կարող է լրջորեն վնասել արտադրողականությանը և աշխատանքային միջավայրին, քանի որ նրանց պահվածքը խաթարում է վստահությունը և թիմային աշխատանքը:

Որոշ ընկերություններում ավանդական հիերարխիան փոխարինվում է թիմային, հավասարապաշտ կառույցներով, որտեղ աշխատակիցներն ունեն ավելի շատ ինքնավարություն և համագործակցային դերեր: Այս «ազատագրված ընկերությունները» կամ «Freedom Inc.»-ները հաճախ տեսնում են աշխատակիցների ավելի բարձր գոհունակություն և արտադրողականություն, քանի որ աշխատակիցներն ավելի մեծ վերահսկողություն ունեն իրենց աշխատանքի վրա և ավելի լավ կարող են նպաստել բարելավմանը։ Ներքևից վեր շարունակական կատարելագործման Kaizen համակարգը առաջին անգամ կիրառվել է ճապոնական արտադրողների կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, հատկապես որպես «Toyota Way»-ի մաս: Kaizen-ը ճապոնական փիլիսոփայություն է, որը կենտրոնացած է գործընթացների և պրակտիկայի շարունակական, աստիճանական բարելավումների վրա: Այն ընդգծում է փոքր, շարունակական դրական փոփոխությունները, որոնք կուտակվում են ժամանակի ընթացքում:

## Բիզնեսի արտադրողականություն
Արտադրողականությունը բիզնեսի կառավարման և ճարտարագիտության հիմնական խնդիրներից մեկն է: Շատ ընկերություններ իրականացնում են պաշտոնական ծրագրեր, ինչպիսիք են արտադրության ապահովման ծրագրերը` շարունակաբար բարձրացնելու արտադրողականությունը: Այս ծրագրերն օգնում են բացահայտելու և իրականացնելու բարելավման ռազմավարությունները: Ընկերությունները նպատակ ունեն բարելավել արտադրողականությունը՝ բարձրացնելով որակը, նվազեցնելով պարապուրդի ժամանակը և օպտիմալացնելով ներդրումները, ինչպիսիք են աշխատուժը, նյութերը, էներգիան և ծառայությունները: Թեև գործառնական պարզ փոփոխությունները կարող են բարձրացնել արտադրողականությունը, էական բարելավումները հաճախ գալիս են նոր տեխնոլոգիաների կիրառմամբ: Սա կարող է ներառել զգալի կապիտալ ներդրումներ սարքավորումների, համակարգիչների կամ ծրագրային ապահովման մեջ: Ժամանակակից արտադրողականության գիտությունը զգալի ազդեցություն է ունեցել գիտական ​​կառավարման սկզբունքների վրա: Այս սկզբունքները ներառում են աշխատանքային գործընթացների համակարգված ուսումնասիրություն և օպտիմալացում՝ արդյունավետությունը բարելավելու համար:  Աշխատակիցները կարող են առանձին-առանձին լավ արդյունքներ ունենալ, սակայն նրանց ընդհանուր ներդրումը կազմակերպությունում կարող է բացասական լինել, եթե նրանց աշխատանքը ներառում է ավելորդ կամ ոչ արժեք ավելացնող գործողություններ: Նույնիսկ եթե անհատական ​​արտադրողականությունը բարձր է, եթե աշխատակիցները զբաղված են այնպիսի գործունեությամբ, որը չի նպաստում կազմակերպության նպատակներին կամ արժեք չի ավելացնում, կազմակերպության ընդհանուր արտադրողականությունը կարող է տուժել։ Գրասենյակային միջավայրերում և սպասարկման վրա հիմնված ընկերություններում հանդիպումները նշանակալի գործառնական կողմնակի արտադրանք են, որը կարող է ազդել արտադրողականության վրա: Անարդյունավետ կամ չափից դուրս հանդիպումները կարող են նվազեցնել ընդհանուր արտադրողականությունը՝ շեղելով ժամանակը և ուշադրությունը արդյունավետ խնդիրներից։ Վերջերս ավելացել են ծրագրային լուծումները, որոնք նախատեսված են գրասենյակի արտադրողականությունը բարձրացնելու համար: Այս գործիքները նպատակ ունեն պարզեցնել գործընթացները, բարելավել հաղորդակցությունը և ավելի արդյունավետ կառավարել առաջադրանքները։ Iճիշտ պլանավորումը և հստակ սահմանված ընթացակարգերը հաճախ ավելի արդյունավետ են արտադրողականությունը բարելավելու համար, քան հիմնվելով բացառապես նոր տեխնոլոգիաների կամ մեթոդների վրա: Արդյունավետ պլանավորումն օգնում է ապահովել, որ ռեսուրսներն արդյունավետ օգտագործվեն, և որ գործընթացները օպտիմիզացված են ավելի լավ արդյունքների համար։

Ըստ էության, արտադրողականության բարելավումը բազմակողմ ջանքեր է, որը ներառում է ինչպես տեխնոլոգիական առաջընթաց, այնպես էլ ավելի լավ կառավարման պրակտիկա: Ընկերությունները պետք է հավասարակշռեն տեխնոլոգիական ներդրումները արդյունավետ պլանավորման և գործընթացների օպտիմալացման հետ՝ լավագույն արդյունքների հասնելու համար:

## Արտադրողականության պարադոքս
Արտադրողականության աճը մի քանի տասնամյակների ընթացքում ապրել է լճացման և դանդաղ աճի ժամանակաշրջաններ, և այդ միտումների պատճառները բարդ են և քննարկվող։ 1970-ականներից մինչև 1990-ականների սկզբին արտադրողականության աճը համեմատաբար դանդաղ է եղել, որը հաճախ վերագրվում է այնպիսի գործոնների, ինչպիսիք են տնտեսական անկայունությունը, նավթային ճգնաժամերը և արդյունաբերության փոփոխությունները: 2000-ականներից մինչև 2020-ականներին տեղի ունեցավ արտադրողականության դանդաղ աճի ևս մեկ շրջան, չնայած տեխնոլոգիայի առաջընթացին և թվային գործիքների տարածմանը։

Տնտեսական անկումները, ֆինանսական ճգնաժամերը և այլ մակրոտնտեսական գործոններ կարող են ազդել արտադրողականության աճի վրա: Օրինակ, dot-com-ի փուչիկը պայթեց և 2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը զգալի ազդեցություն ունեցավ արտադրողականության վրա: Նոր տեխնոլոգիաների ընդունման տեմպերը և դրանց ինտեգրումը գոյություն ունեցող համակարգերին կարող են ազդել արտադրողականության վրա: Թեև տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են համակարգիչները և ինտերնետը, փոխակերպել են բազմաթիվ արդյունաբերություններ, օգուտները կարող են ժամանակ պահանջել ամբողջությամբ իրականանալու համար: Կառավարման գործելակերպի և կազմակերպչական կառուցվածքի փոփոխությունները կարող են ազդել արտադրողականության վրա: Նոր տեխնոլոգիաներին կամ գործելակերպին հարմարվելու անարդյունավետությունը կարող է նպաստել աճի դանդաղմանը:

Սկզբում լավատեսություն կար, որ համակարգիչները և թվային տեխնոլոգիաները զգալիորեն կբարձրացնեն արտադրողականությունը: Այնուամենայնիվ, ակնկալվող ձեռքբերումները միշտ չէ, որ իրականացվել են այնպես, ինչպես ակնկալվում էր: Որոշ փորձագետներ պնդում են, որ նոր տեխնոլոգիաներից արտադրողականության բարձրացման ներուժը կարող է հասնել սահմանագծի: Այս տեսակետը ցույց է տալիս, որ մինչ տեխնոլոգիան շարունակում է զարգանալ, արտադրողականության վրա դրա աճող ազդեցությունը կարող է նվազել: Բանավեճը շարունակվում է այն հարցի շուրջ, թե արդյոք դանդաղումը ժամանակավոր փուլ է, թե արդյոք կան հիմնարար սահմանափակումներ, թե որքանով կարող է բարելավվել արտադրողականությունը: Ոմանք կարծում են, որ նոր տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են արհեստական ​​ինտելեկտը և առաջադեմ ավտոմատացումը, կարող են ի վերջո խթանել արտադրողականության աճը, մինչդեռ մյուսները թերահավատորեն են վերաբերվում զգալի փոփոխություններ կատարելու իրենց ներուժին։

## Ազգային արտադրողականություն
Արտադրողականությունը ազգային կամ արդյունաբերական մակարդակում չափելու համար գործում են մի քանի հասկացություններ և մեթոդներ, որոնք մի փոքր տարբերվում են առանձին ընկերություններում կամ արտադրական միավորներում օգտագործվողներից: Ազգային կամ արդյունաբերական մակարդակում արտադրողականությունը դեռևս հիմնովին վերաբերում է արտադրանքի մեկ միավորի համար, բայց շրջանակը շատ ավելի լայն է: Մեկ ընկերության գործունեության վրա կենտրոնանալու փոխարեն, այն ներառում է ընդհանուր տնտեսական արտադրանքի չափում և այն, թե որքան արդյունավետ են ներդրումները օգտագործվում մի ամբողջ ազգի կամ արդյունաբերության մեջ: Այս չափումը ներառում է համախառն տվյալներ և կարող է ավելի բարդ լինել՝ հաշվի առնելով ոլորտների և տնտեսական գործունեության բազմազանությունը: Տվյալները պետք է ստացվեն համապարփակ համակարգերից, ինչպիսին է Ազգային հաշիվների համակարգը (SNA): SNA-ն ապահովում է ազգային տնտեսական տվյալների հավաքագրման և վերլուծության շրջանակ: Այն հետևում է ընդհանուր արտադրությանը, եկամուտին և ինչպես են այդ ռեսուրսներն օգտագործվում ազգի ներսում: Հիմնվելով ՄԱԿ-ի առաջարկությունների վրա (SNA 93), այն ստանդարտացնում է, թե ինչպես է արձանագրվում տնտեսական ակտիվությունը՝ ապահովելով ազգային արտադրողականության և եկամուտների չափման հետևողականություն։

Արտադրողականության միջազգային կամ ազգային աճը բխում է գործոնների բարդ փոխազդեցությունից: Անմիջական ամենակարևոր գործոններից մի քանիսը ներառում են տեխնոլոգիական փոփոխությունները, կազմակերպչական փոփոխությունները, արդյունաբերության վերակառուցումը և ռեսուրսների վերաբաշխումը, ինչպես նաև մասշտաբի և ծավալի տնտեսությունները: Երկրի միջին արտադրողականության մակարդակի վրա կարող է ազդել նաև ռեսուրսների տեղաշարժը ցածր արտադրողականությունից դեպի բարձր արտադրողական արդյունաբերություն և գործունեություն: Ժամանակի ընթացքում այլ գործոններ, ինչպիսիք են հետազոտությունն ու զարգացումը և նորարարական ջանքերը, կրթության միջոցով մարդկային կապիտալի զարգացումը և ավելի ուժեղ մրցակցության խթանները, նպաստում են արտադրողականության բարելավման որոնմանը և դրանց հասնելու կարողությանը: Ի վերջո, բազմաթիվ քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և մշակութային գործոններ որոշում են ազգի հաջողությունը արտադրողականության բարելավման գործում:

Արտադրողականության բարձրացումն ընդհանուր առմամբ բարձրացնում է կենսամակարդակը` մեծացնելով իրական եկամուտը, ինչը կարող է բարելավել ապրանքների, ծառայությունների, հանգստի, կրթության և հանրային ծրագրերի հասանելիությունը: Ժամանակի ընթացքում արտադրողականության աճի տեմպերի նույնիսկ փոքր տարբերությունները կարող են զգալիորեն բարդանալ՝ ազդելով ազգի բարգավաճման և սոցիալական և տնտեսական նախաձեռնությունները ֆինանսավորելու կարողության վրա: Արդյունավետ քաղաքականությունը, ուժեղ ինստիտուտները և աջակցող մշակութային միջավայրը կարևոր դեր են խաղում արտադրողականության աճը խթանելու գործում: Մեծ Բրիտանիայի «արտադրողականության գլուխկոտրուկը» ընդգծում է շարունակական մտահոգությունները, թե ինչու է արտադրողականության աճը դանդաղել՝ համեմատած ակնկալիքների հետ՝ ընդգծելով քաղաքական միջամտությունների անհրաժեշտությունը։ OԵրկար ժամանակաշրջանների ընթացքում արտադրողականության աճի տեմպերի փոքր տարբերությունները բարդանում են, ինչպես բանկային հաշվի նկատմամբ տոկոսները, և կարող են հսկայական փոփոխություն կատարել հասարակության բարգավաճման համար: Ոչինչ ավելի չի նպաստում աղքատության կրճատմանը, հանգստի ավելացմանը և կրթության, հանրային առողջության, շրջակա միջավայրի և արվեստների ֆինանսավորման երկրի կարողություններին։

Արտադրողականությունը համարվում է հիմնական վիճակագրական տեղեկատվություն բազմաթիվ միջազգային համեմատությունների և երկրների կատարողականի գնահատումների համար, և մեծ հետաքրքրություն կա դրանք միջազգային մակարդակով համեմատելու համար: ՏՀԶԿ-ն հրապարակում է արտադրողականության ցուցանիշների ամենամյա ամփոփագիր, որը ներառում է ինչպես աշխատանքի, այնպես էլ արտադրողականության բազմագործոն չափումներ։ Ամփոփագիրն ապահովում է տարբեր երկրներում արտադրողականությունը համեմատելու չափորոշիչներ: Սա օգնում է քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին և բիզնեսին հասկանալ, թե որտեղ է յուրաքանչյուր երկիր մյուսների համեմատ: Վերլուծելով այս ցուցանիշները՝ կառավարությունները և կազմակերպությունները կարող են մշակել նպատակային քաղաքականություն՝ արտադրողականության բացերը վերացնելու, տնտեսական աճը խթանելու և մրցունակությունը բարձրացնելու համար: Տվյալներն օգնում են վերլուծել տնտեսական միտումները, հասկանալ տեխնոլոգիական առաջընթացի ազդեցությունը և գնահատել տնտեսական քաղաքականության արդյունավետությունը: Արտադրողականության տվյալները օգտագործվում են տնտեսությունների ընդհանուր կատարողականը գնահատելու, ուժեղ և թույլ կողմերը բացահայտելու և տնտեսական ռազմավարությունների վերաբերյալ տեղեկացված որոշումներ կայացնելու համար: Ներդրողները և ձեռնարկությունները օգտագործում են արտադրողականության տվյալները՝ տարբեր շուկաներում աճի և արդյունավետության ներուժը գնահատելու համար՝ ազդելով ներդրումային որոշումների վրա: Հետազոտողները օգտագործում են արտադրողականության ցուցանիշները` ուսումնասիրելու տնտեսական միտումները, արտադրողականության աճի շարժիչ ուժերը և տարբեր գործոնների ազդեցությունը արտադրողականության վրա:

## Գրականություն

* World Bank, 2020. ''Global Productivity: Trends, Drivers, and Policies''. Edited by Alistair Dieppe.
* 
* Caves, Douglas W & Christensen, Laurits R & Diewert, W Erwin, March 1982. "Multilateral Comparisons of Output, Input, and Productivity Using Superlative Index Numbers", *The Economic Journal*, Royal Economic Society, vol. 92(365), pp. 73–86.
* Caves, Douglas W & Christensen, Laurits R & Diewert, W Erwin, November 1982. "The Economic Theory of Index Numbers and the Measurement of Input, Output, and Productivity", *Econometrica*, vol. 50(6), pp. 1393–1414.
* 
* Alexandra Daskovska & Léopold Simar & Sébastien Bellegem, 2010. "Forecasting the Malmquist productivity index", *Journal of Productivity Analysis*, Springer, vol. 33(2), pp. 97–107, April. 
* 
* Färe, R., Shawna Grosskopf, Norris, M., & Zhang, Z. 1994. "Productivity growth, technical progress, and efficiency change in industrialized countries". *American Economic Review* 84, pp. 66–83.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Simar, Leopold & Wilson, Paul W., June 1999. "Estimating and bootstrapping Malmquist indices", *European Journal of Operational Research*, Elsevier, vol. 115(3), pp. 459–471.
* Mayer, A. and Zelenyuk, V. 2014. "Aggregation of Malmquist productivity indexes allowing for reallocation of resources", *European Journal of Operational Research*, Elsevier, vol. 238(3), pp. 774–785.
* Zelenyuk, V. 2006. "Aggregation of Malmquist productivity indexes". *European Journal of Operational Research*, vol. 174(2), pp. 1076–1086.
* "2020 Home Office Productivity Set Up" 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արտադրողականություն և ծախսեր– Աշխատանքի վիճակագրության բյուրո Միացյալ Նահանգների Աշխատանքի դեպարտամենտ. պարունակում է արտադրողականության մակարդակների միջազգային համեմատություններ՝ պատմական և ներկա
* Արտադրողականության վիճակագրություն. Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն
* Գրինսպենի ելույթ
* ՏՀԶԿ-ի գնահատականները աշխատանքի արտադրողականության մակարդակների վերաբերյալ 
* Արտադրողականության չափում-ՏՀԶԿ ձեռնարկ
* Աշխատանքի վիճակագրության բյուրո, արտադրողականության վիճակագրություն (ԱՄՆ)

Կատեգորիա:Արտադրություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն