Մոռացված հիվանդություններ

## Մոռացված հիվանդություններ
**Մոռացված հիվանդություններ** (, բառացի՝ «անտեսված հիվանդություններ»), արևադարձային վարակիչ և մակաբուծային հիվանդությունների խումբ, որոնք սպառնում են հիմնականում Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի առավել հետամնաց շրջանների  ամենաաղքատ և մարգինալացված հատվածների բնակչությանը։

## Պատմական ակնարկ
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական ցուցակն ընդգրկում է ավելի քան տասնյոթ հիվանդություն, որոնցից առնվազն յոթը առաջանում է մակաբույծ որդերից, երեքը՝ նախակենդանիների մակաբույծներից, երեքն էլ՝ մանրէներից։ Սրանք հիվանդությունների ամենաբարձր մակարդակ են ներկայացնում։ Կան ևս քսան հիվանդություններ, որոնք նույնպես համարվում են անտեսված և պայմանավորված են սնկերով, վիրուսներով և էկտոպարազիտներով։

Երկու ցուցակներից յոթ հիվանդություն բնութագրվում է նրանով, որ դրանց կանխարգելման և բուժման մեթոդները հայտնի են, բայց մատչելի չեն ամենաաղքատ երկրների բնակչության համար, որտեղ դրանք առավել տարածված են։
Այսօր աշխարհում անտեսված հիվանդություններով տառապում են ավելի քան մեկ միլիարդ մարդ։ Այդ հիվանդությունները տարեկան մոտ կես միլիոն մարդու մահվան պատճառ է դառնում։
Անտեսված հիվանդությունները հակադրվում են «երեք մեծ մարդասպաններին»՝ ՁԻԱՀ-ին, տուբերկուլյոզին և մալարիային, որոնք մշտապես գտնվում են համաշխարհային հասարակության ուշադրություն կենտրոնում, և դրա դեմ տարվող պայքարի դիմաց զգալի ֆինանսավորում են պահանջում։

250փքս|Բորոտություն հիվանդության բակտերիաները մանրադիտակի տակ

## Հիվանդությունների ցուցակ
Անտեսված հիվանդությունների պատճառը տարբեր խմբերի պատկանող հարուցիչներն են, որոնք ԱՀԿ հիմնական ցուցակում ներկայացնում են կիսաթավ տառերով, այլ հիվանդությունների անվանումները ներկայացվա են PLoS ցուցակից։

### Հելմինթների ներխուժում
•	**[[Ասկարիդոզ]]** - (Ascaridosis)

•	**[[Տրիխոցեֆալոզ]]** - (Trichuris trichiura)

•	**[[Անկիլոստոմիդոզ]]** - (Ancylostoma duodenale)

•	Ստրոնգիլոզ - (Strongyloidosis)

•   Տոքսոկարոզ - (Toxocariasis)

•	**[[Ֆիլարիաներ|Ֆիլյարիատոզ]]** - (Filariatoses)

•	**[[Օնխոցերկոզ]]** - (Onchocerca volvulus)

•	**[[Դրակունկուլոզ]]** - (Dracunculus medinensis)

•	**[[Շիստոսոմոզ]]** -(Schistosomatidae)

•	Տրեմատոդոզ - (Sarcopsyllosis, TungiasisTrematodoses), Սննդով փոխանցվող տրեմատոդոզին

•	Տենիոզ - (Taeniosis)

•	Ցիստիցերկոզ - (Cysticercosis)

•	Էնտերոբիոզ - (Enterobiosis)

•	էխինոկոկոզ - (Echinococcosis)

### Պրոտոզոիդների ներխուժում
250փքս|Դրակունկուլոզ հիվանդություն առաջացնող կլոր որդ
•	**[[Լեշմանիոզ|Լեյշմանիոզ]]** - (Leishmaniasis)

•	**[[Շագասի հիվանդություն]]** - (Trypanosoma cruzi)

•	**[[Տրիպանոսոմոզներ|Տրիպանոսոմոզ]]** - (Trypanosoma brucei)

•	Ամեոբիազ - (Entamoeba histolytica)

•	Լյամբլիոզ - (Diplomonadida)

•	Բալանտիդիազ - (Balantidium coli)

•	Տոքսոպլազմոզ - (Toxoplasma gondii)

### Բակտերիալ վարակներ
•	Բարտոնելլոզ - (Bartonella bacilliformis)

•	Տուբերկուլոզ - (Mycobacterium tuberculosis)

•	**[[Բուրուլի խոց]]** - (Mycobacterium ulcerans)

•	Բորոտություն - (Mycobacterium leprae)

•	Լեպտոսպիրոզ - (Leptospira)

•	**[[Բծավոր տիֆ]]** - (Typhus recurrens)

•	Սուր ռևմատիկ տենդ - (Acute rheumatic fever)

•	**[[Տրախոմա]]** - (Chlamydia trachomatis)

250փքս|Կատաղության վիրուսի փոխանցողներ

### Վիրուսային վարակներ
•	Դենգեի տենդ - (Flaviviridae- Flavivirus)

•   Դեղին տենդ - (Yellow fever)

•	Ճապոնական էնցեֆալիտ - (Encephalitis)

•	Կատաղություն - (Rabies)

•	Հեմոռագիկ տենդ - (Viral haemorrhagic fevers, CDC, Viral Hemorrhagic Fevers)

### Սնկային ինֆեկցիաներ
•	Միցետոմա - (Maduro foot)

•	Կոկցիդիոմիկոզ - (Coccidimikoz)

•	Կանդիդոզ - (Candida albicans)

### Էկտոպարազիտոզներ
•	Քոս-(Sarcoptes scabiei)

•	Միազ-(Myasis)

•	Սարկոպսիլոզ-(Sarcopsyllosis, Tungiasis)

## Պատկերասրահ
Ինֆեկցիաներ ու վարակներ առաջ բերող պարազիտներ

File:4926762261 e941a7e976 oSchistosoma2.jpg|Շիստոսոմոզի թրթուր
File:Hookworm larvaG.jpg|Անկիլոստոմիդոզ հիվանդության մակաբույծ
File:Onchocerca volvulus emerging from a black fly.jpg|Օնխոցերկոզի հելմիթ
File:Life cycle of cutaneous leishmaniasis (ATED 70-7339-1), National Museum of Health and Medicine (4305924869).jpg|Լեյշմանիոզ հիվանդության առաջացման սխեման
File:T. cruzi trypomastigotes in peripheral blood smear.jpg|Շագասի հիվանդության մակաբույծը մանրադիտակի տակ
File:Epidemic Typhus. Rash on the volar surface of the hand.png|Բծավոր տիֆ
File:ChlamydiaTrachomatisEinschlusskörperchen.jpg|Տրախոմայի բակտերիան մանրադիտակի տակ
File:Buruli ulcer ear infant Australia.png|Բուրուլի բակտերիայից առաջացած խոց
File:Egg of Trichuris trichiura.jpg|Տրիխոցեֆալոզի մակաբույծ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт Инициативы по лекарствам от забытых болезней (Անգլ․)

Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մարդկանց հիվանդություններ և խանգարումներ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վիրուսային վարակներ