Ֆրանցիսկոս Պապի մահ ու հուղարկավորություն

**Ֆրանցիսկոս Պապի մահն ու հուղարկավորությունը**, Հռոմի Ֆրանցիսկոս Պապը մահացել է 88 տարեկան հասակում 2025 թվականի ապրիլի 21-ին (Զատկի երկուշաբթի), Արևելյան ժամանակով 07:35-ին (UTC+02:00) իր նստավայրում՝ Վատիկանի Սուրբ Մարթայի տանը: Նրա մահվան մասին տեսաուղերձով հայտարարել է կարդինալ Քևին Ֆարելը վատիկանյան ԶԼՄ-ների եթերում Պապի մահից երկու ժամ անց՝ ժամը 09:47-ին: Ֆրանցիսկոսը կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդ Հռոմի Պապի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013 թվականի մարտի 13-ից: 

Նրա մահվան պատճառը ներկայումս անհայտ է, բայց մահը վրա է հասել հինգ շաբաթ հիվանդանոցում մնալուց հետո, որտեղ նա տառապում էր շնչուղիների վարակից և երկկողմանի թոքաբորբից։

## Նախապատմություն
2013 թվականի մարտին 76 տարեկան հասակում ընտրված Ֆրենսիսը, ըստ տեղեկությունների, առողջ էր, չնայած տառապում էր թոքերի քրոնիկ հիվանդությամբ, թոքերի մասամբ հեռացման պատճառով, որը նա ստացել էր իր երիտասարդության տարիներին: Բժիշկները նշել են, որ թոքերի հյուսվածքի հեռացումը էական ազդեցություն չի ունենա նրա առողջության վրա: 2020-ականներին նա ձմռանը ենթարկվում էր գրիպի և բրոնխիտի նոպաների։ Ծնկների հետ կապված խնդիրները և ռադիկուլիտը ստիպել են նրան հաճախակի օգտագործել անվասայլակ կամ ձեռնափայտ։

2021 թվականին Ֆրանցիսկոսի առողջական խնդիրները առաջացրել են լուրեր այն մասին, որ նա կարող է հրաժարական տալ, որոնք Ֆրանցիսկոսը հերքել է։ 2022 թվականի հունիսին, ծնկի բուժումից հետո, Ֆրենսիսը չեղյալ է հայտարարել նախատեսված ուղևորությունները Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն և Հարավային Սուդան։ Նույն ամսվա ընթացքում Reuters-ին տված հարցազրույցում Ֆրանցիսկոսն ասել է, որ ինքը չի դիտարկել հրաժարական տալու հարցը, բայց դա կանի, եթե իր առողջությունը թույլ չտա նրան ղեկավարել եկեղեցին։ 2023 թվականի փետրվարին Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն կատարած այցի ժամանակ Ֆրենսիսը հայտարարել է, որ «հրաժարականը այս պահին իր ծրագրերի մեջ չի մտնում»։

2023 թվականի մարտին Ֆրանցիսկոսը Հռոմում հոսպիտալացվել էր շնչառական վարակով։ Նա վերադարձել է Զատկի պատարագը մատուցելու ապրիլի Ավագ Շաբաթ օրը: Հունիսին Ֆրանցիսկոսը ճողվածքի պատճառով որովայնի խոռոչի վիրահատության էր ենթարկվել։ Ֆրանցիսկոսը 2022 թվականից տեղաշարժվել է անվասայլակով՝ ի սկզբանե ծնկի մշտական ցավի պատճառով, որը վիրահատություն էր պահանջում:

### Վերջնական հիվանդություն
2025 թվականի փետրվարի 14-ին Ֆրանցիսկոսը բրոնխիտի պատճառով ընդունվել է Հռոմի Ջեմելլի հիվանդանոց: Նրա հիվանդանոցում մնալը երկարացվել է շնչուղիների պոլիմիկրոբային վարակի և երկկողմանի թոքաբորբի պատճառով: Vatican News-ը նրա վիճակը բնութագրել է որպես կրիտիկական և հայտնել, որ նրան արյան փոխներարկում են կատարել և թթվածնի հոսք ապահովել: Փետրվարի 23-ին հայտարարվեց, որ Ֆրենսիսը վաղ փուլում երիկամային անբավարարություն ունի, չնայած նրա վիճակը մնում էր «հսկողության տակ»: Փետրվարի 26-ին նա մի փոքր ավելի լավացել է, բայց երկու օր անց նա բրոնխոսպազմ է ունեցել։ Մարտի 3-ին ահազանգ է ստացվել, որ նա անջատվել է թոքերի արհեստական օդափոխությունից և ապաքինվել է։ Վատիկանը հայտնել է, որ Ֆրանցիսկոսը «սուր շնչառական անբավարարության» երկու դեպք է տեղի ունեցել։ Այս դրվագից հետո, որը Հռոմի պապի վիճակի երրորդ լուրջ վատթարացումն էր, կեսօրին վերսկսվել է թոքերի արհեստական օդափոխությունը։ 

Մարտի 19-ին հայտնի է դարձել, որ Ֆրենսիսն այլևս չի օգտագործում արհեստական օդափոխություն գիշերը, և նրա բժիշկները հայտարարել են, որ նրա թոքերի վարակը վերահսկվում է, չնայած այն չի վերացվել։ Նա դուրս է գրվել հիվանդանոցից մարտի 23-ին՝ իր պատշգամբից ամբոխին օրհնելուց անմիջապես հետո. ակնկալվում էր, որ նա առնվազն երկու ամիս կանցկացնի իր տանը՝ Վատիկանի Սուրբ Մարթայի տանը, պահպանելով կրճատված աշխատանքային գրաֆիկը: Ապրիլի 6-ին հոսպիտալացվելուց հետո նա առաջին անգամ է հայտնվել հանրության առաջ։

Ապրիլի 20-ին՝ իր մահից մեկ օր առաջ և Զատկի կիրակի օրը, Ֆրանցիսկոսը հանձնարարել է ավանդական Զատկի պատարագ մատուցել կարդինալ Անջելո Կոմաստրիին, բայց անսպասելիորեն հայտնվել է հանրության առջև՝ օրհնելու Սուրբ Պետրոսի հրապարակում հավաքվածներին՝ Միացյալ Նահանգների փոխնախագահ Վենսի հետ հանդիպումից անմիջապես հետո՝ փոխանակելու Զատկի ողջույնները: Ֆրենսիսը նախկինում քննադատել էր միգրանտներին արտաքսելու Թրամփի վարչակազմի ծրագրերը, մինչդեռ Վենսը վճռականորեն պաշտպանում և աջակցում էր նրանց:

## Մահ
մինի|Հռոմի Ֆրանցիսկոս Պապի դագաղի թափորը
մինի|Ֆրանցիսկոս Պապը դագաղը
2025 թվականի ապրիլի 21-ին կարդինալ Քևին Ֆարելը, Սուրբ Հռոմեական եկեղեցու պալատը, կարդինալ Քևին Ֆարելը կարդացել է մի հաղորդագրություն, որը հեռարձակվում էր նաև Վատիկանի լրատվամիջոցներով, որում ասվում էր, որ Ֆրանցիսկոսը մահացել է այդ օրը (Զատկի երկուշաբթի) 88 տարեկան հասակում, ժամը 07:35-ին Վատիկանի իր նստավայրում։ Ֆարելի հայտարարությունն ընթերցվել է Սուրբ Մարթայի տան պապական նստավայրի մատուռում։ Նրա մահվան ստույգ հանգամանքները ներկայումս հայտնի չեն, թեև իտալական աղբյուրները ոչ պաշտոնապես հայտնել են, որ մահվան պատճառը ուղեղի հետ կապված խնդիրներն են, հավանաբար՝ ինսուլտը։

## Հուղարկավորություն
Ընթացակարգը կսկսվի նրանից, որ Վատիկանի վարչակազմի ամենաբարձրաստիճան կարդինալ Քևին Ֆարելը կգլխավորի պապական մատուռում մահվան փաստի հաստատման ծեսը։ Պապական հուղարկավորությունն ավանդաբար բարդ իրադարձություն էր, բայց Ֆրանցիսկոսը հաստատել է «Ordo Exsequiarum Romani Pontificis» խորագրերը պարզեցնելու ծրագրերը՝ պատարագային գիրք, որը մանրամասնում է պապական հուղարկավորության ծեսերը։ Նա ընտրել է պարզ, ցինկով պատված փայտե դագաղը և վերջ դրել Հռոմի պապի մարմինը վեհության վրա դնելու ավանդույթին, որպեսզի բոլորը տեսնեն: Նրա ցանկության համաձայն՝ Ֆրանցիսկոսը կթաղվի Հռոմի Սուրբ Մարիամ մաժոր բազիլիկայում, ինչը նրան կդարձնի Վատիկանի սահմաններից դուրս թաղված առաջին պապը՝ 1903 թվականին Հռոմի Պապ Լեո XIII-ից հետո։ Հուղարկավորությունը տեղի կունենա նրա մահից 4-6 օր հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2025 մահեր
Կատեգորիա:2025 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:Պապության պատմություն
Կատեգորիա:Վատիկանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանցիսկոս (Հռոմի պապ)