Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներ Իրանին (2026)

{{Տեղեկաքարտ Ճակատամարտ|վայր=
  |հակառակորդ1=
**Միայն պաշտպանական**
* 
*
*
*
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
** 
|հակառակորդ2=
* Դիմադրության առանցք
**  Գերագույն քաղաքական խորհուրդ
*** 
**  (մարտի 2-ից)
** Ժողովրդական զորահավաքի ուժեր
|հրամանատար1= Դոնալդ Թրամփ Ջեյ Դի Վենս Մարկո Ռուբիո Պետե Հեգսեթ Դան Քեյն Բրեդլի Քուփեր Քենեթ Վիսբախ Դերի Քանդլ Բենյամին Նեթանյահու Իսրայել Կաց Էվալ Զամիր Թոմեր Բար|հրամանատար2= Ալի Խամենեի Մասուդ Փեզեշքիան Աբբաս Արաղչի  Ահմադ Վահիդի Ազիզ Նասիրզադե Ալի Լարիջանի Աբդոլրահիմ Մուսավի  Ամիր Հաթամի Մոհամմադ Պակպուր Մաջիդ Մուսավի Ալիռեզա Թանգսիրի Ալի Շամխանի  Աբդուլ-Մալիք ալ-Հութի Նաիմ Քասեմ|ուժեր1= Միացյալ Նահանգների ռազմաօդային ուժեր
 Միացյալ Նահանգների նավատորմ
 Իսրայելի ռազմաօդային ուժեր|ուժեր2= Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուս|նկարագիր=Նախագահ Դոնալդ Թրամփը ղեկավարում է «Էպիկական կատաղություն» գործողությունը Մար-ա-Լագոյում, Պալմ Բիչ|կորուստներ1=
* **ԱՄՆ-ի և Իսրայելի տվյալներով՝**
** :
*** 2 զինվոր սպանվել է
*** 16 խաղաղ բնակիչ է զոհվել
*** 2,745 վիրավոր
*** 14 զինծառայող վիրավորվել է
** :
*** 9 զինծառայող զոհվել է{{efn|Ինը զինծառայողի ինքնությունը հաղորդվել է ABC News-ի, CBS-ի և Reuters-ի կողմից. «35-ամյա կապիտան Քոդի Ա. Խորքը Ֆլորիդա նահանգի Վինթեր Հեյվեն քաղաքից, 1-ին դասի սերժանտ Նոա Լ. Տիտջենսը, 42 տարեկան, Բելվյու քաղաքից, Նեբրասկա քաղաք, 1-ին դասի սերժանտ Նիկոլ Մ. Ամորը, 39 տարեկան, Ուայթ Բեար Լեյք քաղաքից, Մինեսոտա քաղաք, և 20-ամյա սերժանտ Դեկլան Ջ. Քոուդին Այովայի նահանգի Արևմտյան Դե Մոյն քաղաքից մահացել են [փետրվարի 28-ին] Քուվեյթում՝ իրանական անօդաչու թռչող սարքի հարձակման հետևանքով»: «Մայոր Ջեֆրի Ռ. Օ'Բրայեն, 45 տարեկան, Ինդիանոլա, Այովա-ից, և գլխավոր ենթասպա 3, 54 տարեկան, Սակրամենտո, Կալիֆոռնիա-ից»։... ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի կապրալ Քևին Մելենդեսը մահացել է 2026 թվականի մարտի 4-ին Ջիդդայում, Սաուդյան Արաբիա»։... ԱՄՆ Ազգային գվարդիայի մայոր Սորֆլի Դեյվիուսը մահացել է Քուվեյթում»։
... «26-ամյա Բենջամին Ն. Փենինգթոնը Կենտուկիից մահացել է 2026 թվականի մարտի 1-ին ստացած վերքերից»։}}
*** Մոտ 150 վիրավոր

**Իսրայելի հարվածներ Իրանին**, 2026 թվականի փետրվարի 28-ին Իսրայելի պաշտպանության ուժերը  և Միացյալ Նահանգները  հարձակում են սկսել Իրանի վրա, որը կոդային անվանումով **«Մռնչացող առյուծ»**  և **«Հուդայի վահան»** գործողություն է։ Իսրայելի պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացի Իսրայելի հարձակման հաստատումից հետո հաղորդվել է բազմաթիվ պայթյունների մասին։ «Times of Israel»-ը հաղորդել է, որ Կացը հարվածները որակել է որպես «կանխարգելիչ հարձակում», որը նպատակ ուներ «վերացնել Իսրայելի պետությանը սպառնացող վտանգները»։ Իսրայելը հետագայում հայտարարել է արտակարգ դրություն՝ վկայակոչելով իրանական հարձակման հավանականությունը։ Լուրերը հաղորդել են Իսրայելում ազդանշանների մասին, որոնք ազդարարում են իր քաղաքացիներին անվտանգ մնալ պաշտպանված տարածքներում։ CNN-ը հաղորդել է, որ Միացյալ Նահանգների երկու պաշտոնյաներ հաստատել են, որ ԱՄՆ-ն նույնպես հարձակումներ է իրականացնում Իրանի վրա՝ այն որակելով որպես «ոչ փոքր հարված»։

## Նախապատմություն

2026 թվականի հունվարի 13-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կոչ է արել իրանցիներին «շարունակել բողոքի ցույցերը» և «գրավել ձեր հաստատությունները»՝ հավելելով, որ «օգնությունը ճանապարհին է»։ Ավելի ուշ՝ հունվարի 23-ին, Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ «նավատորմը» ուղևորվում է Մերձավոր Արևելք , այդ թվում՝ USS Abraham Lincoln ավիակիրը և մի քանի կառավարվող հրթիռներով ականակիրներ։ ԱՄՆ և եվրոպացի պաշտոնյաները նշում են, որ Վաշինգտոնը Իրանին ներկայացրել է երեք հիմնական պահանջ՝ ուրանի հարստացման ամբողջական դադարեցում, Իրանի բալիստիկ հրթիռների ծրագրի խիստ սահմանափակումներ և տարածաշրջանային միջնորդ խմբավորումների, ինչպիսիք են Համասը, Հեզբոլլահը և հուսիտները, աջակցության լիակատար դադարեցում։

## Հարվածներ
Իսրայել Կացի կողմից Իսրայելի հարձակման հաստատումից հետո հաղորդվել է մի քանի պայթյունների մասին։ *«Թայմս օֆ Իսրայել»* -ը հաղորդել է, որ պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը հարվածները որակել է որպես «կանխարգելիչ հարձակում», որը նպատակ ունի «վերացնել Իսրայել պետությանը սպառնացող վտանգները»։ Նպատակակետերի թվում էր Թեհրանի այն թաղամասը, որտեղ սովորաբար բնակվում է Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեին. այնտեղ են գտնվում նաև նախագահական պալատը և Ազգային անվտանգության խորհուրդը։ Կարճ ժամանակ անց *«Նյու Յորք Թայմս»-ը* հաղորդել է, որ «ամերիկյան պաշտոնյան հայտարարել է, որ Իրանի վրա ամերիկյան ռազմական հարվածները ընթացքի մեջ են»։  Ամերիկացի պաշտոնյաները նույնպես հաստատել են, որ հարվածները համակարգվել են ԱՄՆ-ի հետ։ 

ԱՄՆ պաշտոնյաները հաստատել են, որ Միացյալ Նահանգները հարվածներ է հասցնում Իրանին՝ դրանք որակելով որպես «ոչ փոքր հարված»։ ԱՄՆ պաշտոնյայի խոսքով՝ Մերձավոր Արևելքի տարբեր բազաներում տեղակայված հարձակողական ինքնաթիռները մեկ կամ մի քանի ավիակիրներից տասնյակ հարվածներ են հասցնում։ 

«Ֆարս» լրատվական գործակալությունը և CNN-ը հաղորդել են Իրանի այլ քաղաքներում, այդ թվում՝ Ղոմում, Քերմանշահում, Սպահանում և Քարաջում տեղի ունեցած նոր պայթյունների մասին: Թեհրանում հրթիռային հարվածներ են տեղի ունեցել Համալսարանական փողոցում, Ջոմհուրի շրջանում և հյուսիսային Սեյեդ Խանդան շրջանում: Թեհրանում տեղի ունեցած հարձակումներից հետո կապի ծառայությունները խափանվել են։ Կատարցիները հայտարարել են, որ իրենք որսացել են իրանցիների կողմից արձակված հրթիռ:

CNN-ը հաղորդում է, որ հարձակումների ժամանակը խորհրդանշական իմաստ ունի հուդայականության մեջ, քանի որ այն արվում է մարտի 2-ին կայանալիք հրեական Պուրիմ տոնից առաջ։

## Զոհեր
### Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի սպանություն

Փետրվարի 28-ին, կեսգիշերից կարճ ժամանակ առաջ, Իրանում անանուն իսրայելցի պաշտոնյան հայտարարել է, որ Խամենեին սպանվել է ավիահարվածների ժամանակ, և նրա մարմինը հայտնաբերվել և նույնականացրել են։ Ավելին, Նեթանյահուն հայտարարել է, որ կան նշաններ, որ Խամենեին կարող է սպանված լինել,  չնայած Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը վիճարկել է նրա պնդումը։ «Իրան Ինթերնեշնլ»-ը նույնպես պնդել է, որ Խամենեին սպանվել է հարվածների ժամանակ։ Իսրայելցի պաշտոնյաների խոսքով՝ Խամենեիի մարմինը հայտնաբերվել է ավերակների մեջ։ Մի քանի ժամ առաջ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել էր, որ «ինչքան ես գիտի» Խամենեին և նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը ողջ են։ Իրանական աղբյուրները հետագայում ենթադրել են, որ նա է «պայքարի հրամանատարը»։ Մի շարք արևմտյան և իրանական լրատվամիջոցներ, հղում անելով Իսրայելի կառավարության աղբյուրներին, հայտնել են, որ Խամենեին մահացել է։ Նախագահ Թրամփը և վարչապետ Նեթանյահուն նշել են, որ կարծում են, որ նա մահացած է, նախքան Իրանի կողմից նրա մահվան ճանաչումը։ 

Ավելի ուշ Թրամփը Truth Social-ում գրել է, որ «Խամենեին՝ պատմության ամենաչար մարդկանցից մեկը, մահացել է […] Նա չկարողացավ խուսափել մեր հետախուզությունից և բարձրակարգ հետևողական համակարգերից»։ Եթե մահը հաստատվի, ԿՀՎ-ի գնահատականները ենթադրում են, որ Խամենեին կփոխարինի ԻՀՊԿ-ի կոշտ գծի ներկայացուցիչ։ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ կապված «Ֆարս» լրատվական գործակալությունը հայտարարել է, որ հարվածների ժամանակ զոհվել են նաև Խամենեիի դուստրը, փեսան, թոռը և հարսը։ 

Մարտի 1-ի վաղ առավոտյան իրանական պետական ​​լրատվամիջոցները հայտարարել են, որ Խամենեին սպանվել է։ Պետությունը հայտարարել է 40-օրյա սուգ։ 

### Զինվորականներ և պաշտոնյաներ
*«Ռոյթերս»-ը* հաղորդել է, որ ԻՀՊԿ-ի մի քանի հրամանատարներ հնարավոր է սպանվել են, սակայն չի կարողացել հաստատել այս տեղեկատվությունը: Ավելի ուշ այն հաղորդել է, հղում անելով իսրայելական ռազմական և տարածաշրջանային աղբյուրներին, որ պաշտպանության նախարար Ազիզ Նասիրզադեն և ԻՀՊԿ հրամանատար Մոհամմադ Պակպուրը, հավանաբար, սպանվել են իսրայելական ավիահարվածների հետևանքով: Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին ընդունել է, բայց նվազեցրել է կորուստների նշանակությունը՝ դրանք համարելով «ոչ այնքան մեծ խնդիր»: «Իրան Ինթերնեշնլ»-ը հաղորդել է, որ Պաշտպանության խորհրդի ղեկավար Ալի Շամխանին սպանվել է, ինչպես նաև Հետախուզության նախարարության չորս բարձրաստիճան պաշտոնյաներ: Իսրայելի պաշտպանության բանակը հետագայում հայտարարել է, որ հաստատել է Իրանի անվտանգության յոթ ղեկավարների, այդ թվում՝ Շամխանիի, Նասիրզադեի և Պակպուրի, մահը: Այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, որոնց սպանության մասին ենթադրաբար հաստատվել է՝ Իրանի արտակարգ իրավիճակների հրամանատարության հետախուզության ղեկավար Սալահ Ասադին է, Ալի Խամենեիի ռազմական գրասենյակի ղեկավար Մոհամմադ Շիրազին, Պաշտպանական նորարարությունների և հետազոտությունների կազմակերպության (SPND) ղեկավար Հոսեյն Ջաբալ Ամելյանը և SPND-ի նախկին ղեկավար Ռեզա Մոզաֆարի-Նիան։ Մարտի 1-ին Իրանի պետական լրատվամիջոցները հաստատել են, որ շտաբի պետ Աբդոլրահիմ Մուսավին զոհվել է հարվածների հետևանքով։

Իրաքում իսրայելական հարձակման հետևանքով զոհվել են Ժողովրդական զորահավաքի ուժերի երկու անդամ, իսկ երեքը՝ վիրավորվել։ *Ավելի ուշ The New York Times-* ի հաղորդագրությունը պնդում էր երեք զոհի մասին։ 

ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ կորուստներ չի կրել՝ նշելով, որ իր օբյեկտներին հասցված թեթև վնասը չի խաթարել իր գործողությունները, և որ այն չեզոքացրել է իրանական անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների մի քանի հարյուր հարվածներ: 

*CBS News-ը* հաղորդել է, որ «հետախուզական և ռազմական աղբյուրները շաբաթ երեկոյան [2026 թվականի փետրվարի 28-ին] CBS News-ին հայտնել են», որ հարվածների հետևանքով զոհվել է 40 իրանցի պաշտոնյա, սակայն պարզ չէ՝ այդ պաշտոնյաները գտնվել են մեկ վայրում, թե մի քանիսում»։

### Մինաբի դպրոցի ավիահարված

Իրանի կառավարության աղբյուրների համաձայն, Մինաբի վրա Իսրայելի և Ամերիկայի կողմից իրականացված հարձակումների ժամանակ հարված է հասցվել աղջիկների տարրական դպրոցին։ Հաղորդագրություններում նշվում էր, որ հարվածի հետևանքով զոհվել է 108 և վիրավորվել 92 աշակերտ։  *[[Վաշինգտոն Փոստ|«Վաշինգտոն Փոստ»-ը]]* հայտնել է, որ զոհվածների թվի անկախ հաստատում չկա։ Հարվածի հեղինակը վիճելի է. մինչդեռ Իրանի կառավարությունը պնդում է, որ հրթիռը ԱՄՆ-Իսրայելական հարված է եղել, այլ պնդումներում նշվում է, որ հարվածը իրանական հրթիռ է եղել։  Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը հարվածը հանցագործություն է անվանել։

## Հետևանքներ
### Արտակարգ դրություն Իսրայելում
Իսրայելը հայտարարեց համազգային արտակարգ դրություն ՝ նշելով, որ Իրանի վրա հարվածները եղել են ամենամեծը, որը երբևէ ձեռնարկել է։ Իսրայել Կացը հայտարարություն է տարածել, որում ասվել է. «Իմ լիազորությունների ներքո՝ համաձայն Քաղաքացիական պաշտպանության մասին օրենքի 5711-1951 թվականի 9C(b)(1) բաժնի, և համոզվելով, որ քաղաքացիական բնակչության վրա հարձակման մեծ հավանականություն կա, ես հայտարարում եմ հատուկ դրություն ներքին ճակատում՝ ամբողջ երկրի տարածքում»։  *[[Նյու Յորք Թայմս|«Նյու Յորք Թայմս»-ը]]* նշել է, որ Իսրայելի դպրոցներն ու աշխատանքային տարածքները փակ են, իսկ հանրային հավաքները՝ չեղարկված։ 

### Իրանում ինտերնետի անջատում
Իրանում ինտերնետի նոր «գրեթե լիակատար» անջատման ֆոնին, NetBlocks-ը հայտնել է, որ Իրանում ինտերնետ կապը նվազել է մինչև սովորական մակարդակի 4%-ը։

### Օդային տարածքի փակումներ
Իրանի օդային տարածքը մեծ մասամբ դատարկ էր քաղաքացիական ինքնաթիռներից հարվածներից հետո, քանի որ տարածաշրջանային պետությունները փակել են օդային տարածքը։ Բահրեյնը, Իրաքը, Իսրայելը, Քուվեյթը, Կատարը, Սիրիան և ԱՄԷ-ն հարձակումներից հետո փակել են իրենց օդային տարածքը, որի արդյունքում բազմաթիվ ինքնաթիռներ վերահասցեագրվել են այլ ուղղություններով։ Միջազգային ավիաընկերություններ, ինչպիսիք են Air India-ն, Biman Bangladesh Airlines-ը, British Airways-ը, Cathay Pacific Airways-ը, IndiGo-ն, Lufthansa-ն, Virgin Atlantic-ը և Wizz Air-ը, տարբեր ժամկետներով դադարեցրել են իրենց ծառայությունները դեպի Մերձավոր Արևելք՝ հաշվի առնելով հակամարտությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանում գործող ավիաընկերությունները, այդ թվում՝ Kuwait Airways-ը և Qatar Airways-ը։

### Հորմուզի նեղուցի փակում
Ռոյթերսի հաղորդագրությունը մեջբերել է «Ասպիդես» գործողության պաշտոնյայի, որը հայտարարել է, որ ԻՀՊԿ-ն փակել է Հորմուզի նեղուցը նավագնացության համար, ըստ ծովային VHF ռադիոյի հայտարարությունների: Եվրամիության պաշտոնյան հայտնել է, որ նավերը հաղորդագրություններ են ստացել այն մասին, որ «ոչ մի նավի թույլատրված չէ անցնել Հորմուզի նեղուցով»։

## Արձագանք
### Իրան

#### Կառավարություն
Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը խոստացել է պատասխան հարված հասցնել։ Իրանական ուժերը հարվածել են Պարսից ծոցի ամերիկյան բազաներին։ Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհուրդը հայտարարել է, որ երկիրը դարձել է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից իրականացված «դաժան օդային գործողության» թիրախ՝ ասելով. «Սա կրկին տեղի է ունեցել բանակցությունների ժամանակ, և թշնամին պատկերացնում է, որ դիմակայուն իրանական ազգը կհանձնվի իրենց մանր պահանջներին այս վախկոտ գործողությունների միջոցով»։ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին հարձակումները անվանել է «լիովին չհրահրված, անօրինական և անօրինական»։ 

#### Քաղաքացիներ
Իրանի ներսում հարվածների արձագանքները հիմնականում դրական են եղել, չնայած երբեմն խառը: *[[The Daily Telegraph|«Դեյլի Թելեգրաֆ»-ը]]* և «Իրան Ինթերնեշնլ»-ը հրապարակել են տեսանյութեր, որտեղ Իրանի ներսում որոշ մարդիկ տոնում են հարձակումները՝ հույս ունենալով, որ դրանք կհանգեցնեն իշխող կառավարության վերջի։ Տեսանյութերում երևում են Իրանի քաղաքացիներ, որոնք ծիծաղում և տոնում են, մինչդեռ ոմանք վանկարկել են «Մահ Խամենեիին» և «Մահ Վելայաթին »։ Ըստ հաղորդագրությունների, Իրանի մի քանի քաղաքներում ուրախության հրավառություն է եղել, մինչդեռ ուսանողները վանկարկել են «Ես սիրում եմ Թրամփին»։ Միևնույն ժամանակ, *[[Նյու Յորք Թայմս|«Նյու Յորք Թայմս»-ը]]*, «Ռոյթերս»-ը, «Ալ Ջազիրան» և «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայանները հրապարակել են լուսանկարներ, որտեղ որոշ իրանցիներ կառավարամետ հանրահավաքների ժամանակ ծածանում էին Իսլամական Հանրապետության դրոշը՝ ձեռքերում պահելով Ալի Խամենեիի դիմանկարները, երբ ցույց են արել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակման դեմ։ Ոմանք մեղադրել են ռեժիմին պատերազմի բռնկման համար, իսկ ոմանք մտահոգվել են կառավարության համար։ Հարվածների վայրերում որոշակի խուճապ է առաջացել։ Սակայն, երբ Խամենեիի մահվան լուրը տարածվել է, իրանցիները սկսել են դուրս գալ փողոցներ՝ տոնելու «ուրախություն, ցնցում և անհավատություն» արտահայտությամբ, չնայած անկարգությունները կանխելու նպատակով անվտանգության ուժերի տեղակայմանը, ինչպես նաև ինտերնետի նոր անջատմանը։ Չնայած ինտերնետի անջատմանը, տարածվել են տեսանյութեր, որտեղ մարդիկ նշում էին Խամենեիի մահը Քարաջում, Ղազվինում, Շիրազում, Քերմանշահում, Իսֆահանում և Սանանդաջում։ Տեսանյութերում նաև երևում էր, թե ինչպես են անվտանգության ուժերը կրակ բացում փողոցներում տոնակատարության մասնակիցների վրա։ 

#### Սփյուռք
* Ռեզա Փահլավին կոչ է արել իրանցիներին պատրաստվել վերսկսել բողոքի ցույցերը, քանի որ Իսլամական Հանրապետությունը «փլուզվում է», կոչ է արել զինվորականներին և անվտանգության ուժերին կանգնել հասարակության կողքին, այլ ոչ թե իշխող իշխանության, և ԱՄՆ-ի գործողությունները Իրանի դեմ որակել է որպես «մարդասիրական միջամտություն», միաժամանակ կոչ անելով Դոնալդ Թրամփին խուսափել քաղաքացիական բնակչությանը վնաս հասցնելուց։ 

### ԱՄՆ
Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հաստատել է, որ ԱՄՆ զինված ուժերը սկսել են «խոշոր մարտական ​​գործողություններ» Իրանում՝  նկարագրելով այն որպես «մեծածավալ և շարունակական գործողություն՝ կանխելու համար այս շատ չար, արմատական ​​​​դիկտատուրայի կողմից Ամերիկային սպառնալը»։ Truth Social-ում տեղադրված տեսանյութում նա վերահաստատել է, որ «Մեր նպատակն է պաշտպանել ամերիկյան ժողովրդին՝ վերացնելով իրանական ռեժիմի՝ շատ դաժան, սարսափելի մարդկանց դաժան խմբի անմիջական սպառնալիքները», հավելելով, որ «47 տարի շարունակ իրանական ռեժիմը վանկարկել է «Մահ Ամերիկային» և անվերջ արյունահեղության ու զանգվածային սպանությունների արշավ է մղել՝ թիրախավորելով Միացյալ Նահանգներին, մեր զորքերին և անմեղ մարդկանց շատ, շատ երկրներում»։ 

### Միջազգային
* , վարչապետ Էդի Ռաման արտահայտել է Ալբանիայի աջակցությունը «ԱՄՆ-ին նախագահ Դոնալդ Թրամփի ղեկավարությամբ Իսրայելին ռազմական աջակցություն ցուցաբերելու գործում»։ Նա հավելել է, որ «մենք ամուր կանգնած ենք Իսրայելի և խաղաղություն ձգտող եղբայրական արաբական երկրների կողքին» և կոչ արեց եվրոպական երկրներին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը ճանաչել որպես ահաբեկչական կազմակերպություն։ 
*  , կանցլեր Քրիստիան Շտոկերը մտահոգություն է հայտնել քաղաքացիական բնակչության անվտանգության վերաբերյալ, որը նա անվանել է «գլխավոր առաջնահերթություն»: Ավելին, նա դատապարտեց Իրանի միջուկային ծրագիրը և պահանջեց վերադառնալ դիվանագիտությանը: 
* , վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզը աջակցություն է հայտնեց ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ ձեռնարկվող գործողություններին՝ նշելով անվտանգության սպառնալիքները, զգուշացրել է Մերձավոր Արևելքում հակազդեցությունների մասին և թարմացրեց ավստրալացիների համար ճանապարհորդական խորհուրդները: 
* , պաշտոնական հայտարարության մեջ Արտաքին գործերի նախարարությունը կոչ է արել բոլոր կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զսպվածություն և վերադառնալ բանակցությունների սեղանի շուրջ: Նախարարությունը շեշտել է բոլոր պետությունների ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը և անկախությունը հարգելու կարևորությունը՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության: 
* , Բահրեյնը դատապարտել է Իրանի կողմից ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի հինգերորդ նավատորմի շտաբ-բնակարանի վրա հասցված հարվածները, որոնք գտնվում են իր տարածքում՝ անվանելով դրանք «դավաճանական հարձակում» և «թագավորության ինքնիշխանության և անվտանգության կոպիտ խախտում»։ 
* , արտաքին գործերի նախարարությունը մտահոգություն է հայտնել Մերձավոր Արևելքում բանգլադեշցիների անվտանգության վերաբերյալ և կոչ է արել բոլոր կողմերին ցուցաբերել առավելագույն զսպվածություն, խուսափել հետագա սրացումից և անհապաղ դիվանագիտական ​​ջանքեր գործադրել լարվածությունը թուլացնելու համար: Նրանք նաև ընդգծել են յուրաքանչյուր երկրի ինքնիշխանությունը հարգելու կարևորությունը: 
* , վարչապետ Մարկ Քարնին մեղադրել է Իրանին «Մերձավոր Արևելքում անկայունության և ահաբեկչության հիմնական աղբյուրը» լինելու մեջ և աջակցություն հայտնեց գործողություններին՝ ընդգծելով, որ Իրանը չի կարող միջուկային զենք ձեռք բերել: 
* , կառավարությունը դատապարտել է «Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի կողմից Իսրայելի հետ համատեղ իրականացված հարձակումները, ինչպես նաև իրանական ռեժիմի կողմից Իսրայելի և Պարսից ծոցի երկրների դեմ ձեռնարկված պատասխանը», արտահայտել է իր մտահոգությունը տարածաշրջանում ռազմական լարվածության սրման վերաբերյալ և կոչ արել դադարեցնել բռնությունը՝ վերահաստատելով իր հանձնառությունը միջուկային զենքի չտարածմանը։ 
* , արտաքին գործերի նախարարությունը մտահոգություն է հայտնել ամերիկյան և իսրայելական հարվածների վերաբերյալ, կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները և վերսկսել երկխոսությունը: Նաև ընդգծել է, որ Իրանի ինքնիշխանությունը պետք է հարգվի: 
* , Նախագահ Էմանուել Մակրոնը կոչ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի արտակարգ նիստ հրավիրել։ 
* , կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի հետ համատեղ հայտարարության մեջ նշել է, որ ինքը նախապես տեղեկացված է եղել, և որ քննարկումները ընթացքի մեջ են։ 
* , Հնդկաստանի դեսպանատունը զգուշացրել է Հնդկաստանի քաղաքացիներին չմեկնել Իրան, իսկ երկրի ներսում գտնվող քաղաքացիներին՝ անհապաղ ապաստան փնտրել։ Արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնեց իր մտահոգությունները և խնդրեց բոլոր երեք երկրներին դադարեցնել կրակը։ NORKA-ն նաև օգնության գծեր ստեղծեց բոլոր տուժած երկրներում մնացած քաղաքացիների համար։  Ընդդիմադիր Հնդկաստանի ազգային կոնգրեսը քննադատեց Հնդկաստանի կառավարության կողմից Իսրայելին ցուցաբերած լուռ աջակցությունը հակամարտությունից առաջ և դրա ընթացքում։ 
* , Իրաքի քաղաքացիական ավիացիայի վարչությունը դադարեցրել է Իրաքի վրայով օդային բոլոր չվերթները։
* Իռլանդիա . Թաոիզեյխ Միխաել Մարտինը նշեց, որ խորապես մտահոգված է Իրանում տեղի ունեցող զարգացումներով և կոչ արեց բոլոր կողմերին զսպվածություն ցուցաբերել՝ համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության և միջազգային իրավունքի սկզբունքների: Նա հայտարարեց, որ քաղաքացիական բնակչության պաշտպանությունը Իրանում, Իսրայելում և բոլոր հարևան երկրներում պետք է լինի հրադադարի ջանքերի գերակա խնդիրը: 
* , վարչապետ Նավաֆ Սալամը կոչ է արել զսպվածության Իրանի վրա Իսրայելի հարվածներից հետո՝ ընդգծելով, որ Լիբանանը չպետք է ներքաշվի ավելի լայն տարածաշրջանային պատերազմի մեջ և պետք է առաջնահերթություն տա իր սեփական անվտանգությանն ու կայունությանը։

* , արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որով դատապարտել է Իրանի կողմից մի քանի արաբական պետությունների վրա կատարված պատասխան հարվածները և վերահաստատել է Մարոկկոյի «համերաշխությունը եղբայրական արաբական պետությունների հետ՝ այս հարձակմանը արձագանքելու և իրենց անվտանգությունը պաշտպանելու համար ձեռնարկվող բոլոր օրինական միջոցներում»։
* , արտաքին գործերի նախարար Բադր Ալբուսաիդին «հիասթափություն» է հայտնել բռնության բռնկման կապակցությամբ՝ չնայած 2026 թվականին Իրան-ԱՄՆ բանակցություններին կոչ անելով Միացյալ Նահանգներին «չխառնվել» հակամարտությանը և հավելել. «սա ձեր պատերազմը չէ»: Արտաքին գործերի նախարարի խոսնակը դատապարտել է հարվածները՝ դրանք անվանելով անօրինական ագրեսիա: Օմանը նաև կոչ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստ գումարել:
* , արտաքին գործերի նախարար Իսհակ Դարը դատապարտել է Իրանի վրա հարձակումը և կոչ արել անհապաղ դադարեցնել լարվածության սրումը։
* , նախագահ Բոնգբոնգ Մարկոսը հանձնարարել է արտաքին գործերի և միգրանտ աշխատողների նախարարություններին ձեռնարկել արտակարգ միջոցառումներ և պարզել ֆիլիպինցիների գտնվելու վայրը Իրանում, Իսրայելում և Մերձավոր Արևելքի այլ մասերում: Արտաքին գործերի նախարար Թես Լազարոն կոչ է արել բոլոր կողմերին շարունակել երկխոսությունը, մինչդեռ Թեհրանում և Թել Ավիվում գտնվող Ֆիլիպինների դեսպանատները բերվել են լիակատար պատրաստության վիճակի և խորհուրդ են տվել քաղաքացիներին մնալ տանը և հետևել անվտանգության հրահանգներին:
* , արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը դատապարտել է Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի հարձակումները՝ դրանք անվանելով «անխոհեմ քայլ» և «կանխամտածված, նախապես միջնորդված և չհրահրված զինված ագրեսիայի ակտ», մեղադրելով նրանց տարածաշրջանը «մարդասիրական, տնտեսական և հնարավոր է՝ նույնիսկ ռադիոլոգիական աղետի» մեջ մղելու մեջ
* , արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է այն, ինչն անվանել է «Իրանի բացահայտ և վախկոտ հարձակումներ» Ռիադի և Արևելյան նահանգի վրա՝ ընդգծելով, որ հարձակումները տեղի են ունեցել իր օդային տարածքի բացահայտ փակման ֆոնին։ Պաշտոնական լրատվական գործակալության կողմից տարածված հայտարարության մեջ Սաուդյան Արաբիան դատապարտել է «Իրանի դաժան ագրեսիան» իր արաբական պետությունների՝ ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի, Կատարի, Քուվեյթի և Հորդանանի նկատմամբ՝ նշելով, որ դա իրենց ինքնիշխանության «բացահայտ խախտում» է։ Սաուդյան Արաբիան հայտարարել է, որ կասեցրել է իր տարածքին ուղղված բոլոր իրանական հարձակումները և հայտարարել է, որ «ձեռնարկելու է բոլոր անհրաժեշտ միջոցները» ինքնապաշտպանվելու համար, «ներառյալ ագրեսիային արձագանքելու տարբերակը»։
* , վարչապետ Պեդրո Սանչեսը մերժել է Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կողմից կիրառված ռազմական գործողությունները՝ նշելով, որ դրանք ավելի թշնամական միջազգային կարգ են ստեղծում: Նա նաև մերժել է Իրանի կառավարության և Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի գործողությունները և կոչ արեց անհապաղ թուլացնել լարվածությունը:
* , արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ «խստորեն դատապարտում է իրանական հարձակումները», որոնք ուղղված էին Սաուդյան Արաբիայի, Միացյալ Արաբական Էմիրությունների, Բահրեյնի, Կատարի, Քուվեյթի և Հորդանանի դեմ:
* , նախագահ Լայ Չինգ-Տեն հայտարարել է, որ իր ազգային անվտանգության թիմը իրեն տեղեկացրել է վերջին իրավիճակի մասին, կառավարությունը ուշադիր հետևում է իրավիճակին, և Թայվանը միջոցներ է ձեռնարկել տարածաշրջանում թայվանցի քաղաքացիների անվտանգությունն ապահովելու համար՝ միաժամանակ պահպանելով սերտ կապ իր համաշխարհային դաշնակիցների հետ։
* , արտաքին գործերի նախարարությունը կոչ է արել բոլոր կողմերին դադարեցնել բռնությունը տարածաշրջանում։
* , նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին աջակցել է Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներին՝ նշելով, որ «կարևոր է, որ Միացյալ Նահանգները վճռականորեն գործի։ Երբ կա ամերիկյան վճռականություն, համաշխարհային հանցագործները թուլանում են։ Այս հասկացողությունը պետք է հասնի նաև ռուսներին», հավելելով, որ «վերջիվերջո Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանը կդառնա ավելի անվտանգ և կայուն»։
* , կառավարությունը հայտարարություն է տարածել , որում նշվում է, որ Մեծ Բրիտանիան «չի ցանկանում տեսնել հետագա սրացում՝ վերածվելով ավելի լայն տարածաշրջանային հակամարտության»: Կառավարությունը նաև հայտարարել է, որ ամրապնդել է «պաշտպանական հնարավորությունները» տարածաշրջանում, և որ հյուպատոսական աջակցություն է առաջարկվում տարածաշրջանում գտնվող բրիտանացի քաղաքացիներին: Վարչապետ Քիր Սթարմերը հաստատել է, որ բրիտանական ինքնաթիռները «երկնքում» են պաշտպանական նպատակներով, բայց «որևէ դեր չեն խաղացել» Իսրայել-ԱՄՆ հարվածներում՝ կոչ անելով Իրանին զերծ մնալ Մերձավոր Արևելքում հետագա հարվածներից և դադարեցնել «իրանցի ժողովրդի դեմ սարսափելի բռնությունն ու ճնշումները»։ Հետագայում նա նախագահել է COBRA-ի արտակարգ նիստ՝ Մեծ Բրիտանիայի արձագանքը քննարկելու համար: 

#### Ոչ պետական ​​​​գործիչներ
* Հուսիտներ, Եմենի շարժումը սպառնացել է սրել նրանց հակամարտությունը Կարմիր ծովում: Նրանք որոշել են վերսկսել հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումները Կարմիր ծովում գտնվող ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դրոշի ներքո նավարկող նավերի վրա: 
* Իրաքի Բաբիլ նահանգի Ջուրֆ ան-Նասր շրջանում տեղի ունեցած հարվածից հետո, որի հետևանքով զոհվել էր երկու և վիրավորվել երեք մարդ, Իրաքում գտնվող «Քաթաիբ Հեզբոլլահը» սպառնացել է «շուտով սկսել հարձակվել ամերիկյան բազաների վրա ՝ ի պատասխան նրանց ագրեսիայի»։ 

#### Միջկառավարական կազմակերպություններ
* , գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը դատապարտել է հարձակումները՝ նշելով, որ «Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կողմից Իրանի դեմ ուժի կիրառումը և հետագա հակահարվածները Իրանի կողմից տարածաշրջանում խաթարում են միջազգային խաղաղությունն ու անվտանգությունը»։ 
* , հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը և Խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան հակամարտությունը անվանել են «խիստ մտահոգիչ» և կոչ արեցին զսպվածության: 
* Կարմիր խաչ և Կարմիր մահիկի նախագահ Միրյանա Սպոլյարիչ Էգգերը կոչ է արել երկրներին հարգել պատերազմի կանոնները և կոչ արել նրանց քաղաքական կամք դրսևորել՝ կանխելու «հետագա մահերն ու ավերածությունները»։

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2026 Իրանում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատերազմներ
Կատեգորիա:Գործող հակամարտություններ
Կատեգորիա:Դոնալդ Թրամփ
Կատեգորիա:Իսրայելի պատերազմներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Կատեգորիա:Իրան-ԱՄՆ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իրանի պատմություն