Չժան Չժիչժուն

**Չժան Չժիչժուն** (), Չինաստանի Հանրապետության ազգային հեղափոխական բանակի գեներալ, ՉԺՀ քաղաքական գործիչ։

## Գործունեության սկիզբ
Չժան Չժիչժունը ծնվել է 1895 թվականին Անհոյ նահանգի Չաոհու կոմսությունում։ 1916 թվականին նա ավարտել է Բաոդինի ռազմական դպրոցը, այնուհետև ծառայել Յունանի և Գուանսիի միլիտարիստների բանակում։ 1924 թվականին Չան Կայշիի հրավերով նա դառնում է Ուամպոա ակադեմիայի ուսուցիչ։ 1926 թվականին մասնակցել է Հյուսիսային արշավախմբին՝ ակադեմիան Ուհան տեղափոխվելուց հետո և ղեկավարել այնտեղի ուսումնական ստորաբաժանումը, նա մնացել է այդ պաշտոնում (մինչև 1937 թվականը) նույնիսկ այն բանից հետո, երբ 1928 թվականին ակադեմիան տեղափոխվել է Չինաստանի նոր մայրաքաղաք՝ Նանկին։ Իր ուսուցչական գործունեությանը զուգահեռ Չժանը Չան Կայշիի կողմից մասնակցել է 1930-ական թվականների միլիտարիստական պատերազմներին։

## Պատերազմ ճապոնացիների հետ
1932 թվականին Չժան Չժիչժունը գլխավորել է 5-րդ բանակը՝ ետ մղելով Շանհայի վրա ճապոնական հարձակումը։ Ճակատամարտից հետո նա սկսեց ռազմականապես ուժեղացնել Շանհայ-Նանկին շրջանը, իսկ 1936 թվականին պաշտոնապես նշանակվեց Նանկին-Շանհայ ռազմական գոտու հրամանատար։ 1937 թվականին չին-ճապոնական պատերազմի բռնկումից հետո Չժանը գլխավորել է Շանհայի պաշտպանությունը, իսկ ավելի ուշ դարձել Հունանի նահանգապետ։ Երբ 1938 թվականի նոյեմբերին ճապոնացիները սկսեցին գրոհել դեպի Հունան, Չժանը սկսեց օգտագործել այրված հողի մարտավարությունը: Չան Կայշիի հրամանով 1938 թվականի նոյեմբերի 13-ին այրվել է նահանգի մայրաքաղաք Չանշա քաղաքը։ Չանշայում բռնկված հրդեհը այնպիսի ժողովրդական զայրույթ առաջացրեց, որ շտապ անհրաժեշտություն եղավ գտնել քավության նոխազներ, և Չժանը հեռացվեց մարզպետի իր պաշտոնից (սակայն, ի տարբերություն մեղավոր ճանաչված մյուս երեքի, նա մահապատժի չարժանացավ): 1939 թվականի փետրվարին Չժանը ժամանեց Չունցին և գլխավորեց Ռազմական խորհուրդը՝ դառնալով Չան Կայշիին ամենամոտ կանգնած մարդկանցից մեկը։

## Սինծիանում
1944 թվականին Սինծիանում ապստամբություն սկսվեց, և ստեղծվեց Արևելյան Թուրքեստանի հեղափոխական հանրապետությունը։ Չան Կայշին Չժան Չժիչժունին նշանակեց Սինծիան կառավարության ղեկավար և նրան վստահեց ապստամբների հետ բանակցությունները։ 1946 թվականի հունվարի 2-ին ստորագրվեց «11 կետից բաղկացած համաձայնագիրը», որը հունիսին հաստատվեց Չան Կայշիի կողմից։ Համաձայն այս պայմանագրի՝ ստեղծվեց Սինծիանի կոալիցիոն կառավարություն, որի նախագահն էր Չժան Չժիչժունը։ Որպես նախագահ՝ Չժան Չժիչժունը մի կողմից փորձում էր վերացնել Սինծիանի երեք ապստամբ շրջանների հեղափոխական բազան, իսկ մյուս կողմից՝ ճնշել բարձրացող Կաշգարիան։ Սա ազգայնականների բողոքի պատճառ դարձավ, և 1947 թվականի մայիսին Չան Կայշին Չժան Չժիչժունին հետ կանչեց Չունցին։

## Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում
1948 թվականի վերջին քաղաքացիական պատերազմի իրավիճակն անհուսալի էր դարձել Գոմինդանի համար։ 1949 թվականի հունվարի 21-ին Չան Կայշին հայտարարեց իր վերջնական հրաժարականի և նախագահական գործառույթները Լի Ցզունժենին փոխանցելու մասին, ով հաջորդ օրը հայտարարեց իր պատրաստակամությունը խաղաղության բանակցություններ վարել Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության հետ՝ հիմնվելով ութ պայմանների վրա, որոնք առաջ քաշվեցին Մաո Ցզե Դունի կողմից 1949 թվականի հունվարի 14-ին իր «Ներկա իրավիճակի մասին հայտարարության» մեջ։ Բանակցությունները սկսվել են ապրիլի 1-ին Պեկինում, ՉԿԿ-ի պատվիրակությունը գլխավորում էր Չժոու Էնլայը, Գոմինդանի պատվիրակությունը՝ Չժան Չժիչժունը։ Կես ամիս տեւած բանակցությունների արդյունքում մշակվել է8 երկրում խաղաղություն հաստատելու hամաձայնագիր։ Սակայն ապրիլի 20-ին Նանկինի կառավարությունը մերժեց Համաձայնագրի տեքստը, որն առաջարկել էր ՉԿԿ-ն, և ռազմական գործողությունները վերսկսվեցին։ Իմանալով այս մասին՝ Չժան Չժիչժունը չվերադարձավ Նանկին, այլ մեկնեց Պեկին։ 1949 թվականի հունիսին նա պաշտոնապես հրաժարական տվեց Գոմինդան կուսակցությունից։

1949 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադրումից հետո Չժան Չժիչժունը դարձավ Հյուսիսարևմտյան բանակի քաղաքական խորհրդի նախագահի տեղակալ, 1954 թվականին նա դարձավ Համաչինական ժողովրդական ներկայացուցիչների համագումարի մշտական ​​կոմիտեի նախագահի տեղակալ, ինչպես նաև եղել է Գոմինդանի հեղափոխական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։  Երբ մշակութային հեղափոխության ժամանակ նա սկսեց բռնաճնշումների ենթարկվել, Չժոու Էնլայի առաջարկով Մաո Ցզե Դունը կազմեց «պաշտպանության ենթակա արժեքավոր կադրերի» ցուցակը, որում ներառվեց նաև Չժան Չժիչժունը։

Չժիչժունը մահացել է 1969 թվականի ապրիլի 6-ին՝ 78 տարեկան հասակում։

## Ռազմական կարիերայի ժամանակացույց
* 1929–1937, Կենտրոնական ռազմական ակադեմիայի հրամանատար
* 1932, V կորպուսի գլխավոր սպա
* 1937, Նանկինի և Շանհայի կայազորի գլխավոր հրամանատար
* 1937, 9-րդ բանակային խմբի գլխավոր հրամանատար
* 1937, Կենտրոնական ուժերի և 3-րդ պատերազմական գոտու գլխավոր հրամանատար 
* 1940, գեներալիսիմուս Չան Կայշիի գլխավոր օգնական
* 1940–1945, Ռազմական գործերի հանձնաժողովի քաղաքական բաժնի տնօրեն
* 1940–1945, Ռազմական գործերի հանձնաժողովի անդամ
* 1940–1945, Սան Մին Չու I-ի Երիտասարդական կորպուսի գլխավոր քարտուղար
* 1945–1949, Ազգայնականների հյուսիս-արևմտյան շտաբի տնօրեն
* 1946–1947, Սինծիան նահանգի կառավարության նախագահ
* 1949–1954, Հյուսիսարևմտյան Չինաստանի ռազմական և քաղաքական կոմիտեի փոխնախագահ, ՉԺՀ
* 1954–1969, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Ազգային պաշտպանության խորհրդի փոխնախագահ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Jung Chang/Jon Halliday: *Mao – Das Leben eines Mannes, das Schicksal eines Volkes*, München: Karl Blessing Verlag 2005, ISBN 3-89667-200-2.

## Աղբյուրներ
* Չժան Չժիչժունի մասին ''www.generals.dk'' կայքում
* ''Chang Chih-Chung in: Internationales Biographisches Archiv''

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Չինացի գեներալներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 3