Էդսել

**Էդսել**, լուծարված ամերիկյան ավտոմոբիլաշինական ընկերություն, որը հանդիսանում էր *Ford Motor Company*-ի առանձին և ինքնուրույն ստորաբաժանում։ 1958-1960 թվականների ընթացքում զբաղվել է միջին գնային կարգի ավտոմեքենաների արտադրությամբ։ Նախագծից ակնկալվող բարձր հույսերը չեն արդարացվել, և ընկերությունն ի վերջո դարձել է ավտոմոբիլային արդյունաբերության պատմության ամենամեծ ձախողումներից մեկը։ *Ford*-ի վնասները կազմել են մոտ 350 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Ձախողման պատճառներն էին՝ բազմաթիվ տեխնիկական խնդիրներ, անսովոր (ու շատերի կողմից չընկալված) արտաքին ձևավորում, անբարենպաստ շուկայի պայմաններ, ինչը հանգեցրեց մեքենայի ոչ պոպուլյարությանն ու ֆինանսական անարդյունավետությանը։ Այդ պատճառով ընկերության արտադրանքը համարվում է ավտոարդյունաբերության պատմության ամենավատերից մեկը։

### Բրենդի պատմություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ԱՄՆ-ում աճեց միջին գնային կարգի ավտոմեքենաների պահանջարկը։ Ford ընկերությունը իր հիմնական ջանքերը կենտրոնացրել էր ցածր գնի ավտոմեքենաների արտադրության վրա, մինչդեռ Edsel-ը նախատեսված էր որպես մրցակից Pontiac-ին ու Buick-ին՝ միջին դասի շուկայում։ Ford-ը Edsel մոդելը մշակում էր Կոլումբիայի համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի հետ համագործակցությամբ։ Ford-ի դիզայնի բաժնի ղեկավար Դեյվիդ Ուոլեսի առաջնորդությամբ համալսարանի թիմը վերլուծեց խորհրդանիշներն ու ասոցիացիաները, որոնք երկար ժամանակ կապված էին ինչպես Ford-ի, այնպես էլ նրա մրցակիցների հետ մարդկանց ընկալման մեջ։ Դրանից հետո նրանք ծախսեցին մեծ քանակությամբ ժամանակ և ֆինանսական միջոցներ՝ նոր մեքենայի համար անուն գտնելու նպատակով։ Անվան ընտրության գործընթացում ներգրավվեցին պատահական քաղաքացիներ, սակայն նրանց առաջարկներից և ոչ մեկը չբավարարեց պահանջները։ Դրանից հետո Ուոլեսը խնդրեց անվան առաջարկներ անել բանաստեղծուհի Մարիաննա Մուրին, բայց նրա տարբերակներն էլ մերժվեցին։ Վերջում Ford-ը որոշեց ուշադրություն դարձնել ընկերության աշխատակիցների առաջարկներին։ Ընդհանուր առմամբ ներկայացվեց շուրջ 18,000 տարբերակ, սակայն դրանք նույնպես չընդունվեցին։ Ի վերջո, Ford-ի խորհրդի նախագահ Էռնեստ Բրիչը հրահանգեց ավտոմեքենան անվանել Edsel, ի պատիվ Հենրի Ֆորդի որդու՝ Էդսել Ֆորդի։

Առաջին տարում նախատեսվում էր վաճառել 100,000 ավտոմեքենա, իսկ մարքեթինգային մասնագետները նույնիսկ ակնկալում էին 200,000-ի վաճառք։ Սակայն Edsel-ը չուներ սեփական արտադրական հարթակ, ուստի ավտոմեքենաները հավաքվում էին Ford-ի և Mercury-ի գործարաններում։ Սա հանգեցրեց լրացուցիչ խնդիրների։ Մասնավորապես՝ ընկերության աշխատակիցները պատրաստված չէին անհայտ կառուցվածք ունեցող ավտոմեքենաների արտադրությանը, ինչը դանդաղեցրեց գործընթացը և ի վերջո ազդեց որակի վրա։ Edsel ապրանքանիշի շրջանակներում թողարկվել է յոթ տարբեր մոդել՝ Bermuda, Roundup, Villager, Ranger, Pacer, Corsair և Citation։ Առնվազն վերջին չորս անունները՝ Ranger, Pacer, Corsair և Citation, ի սկզբանե առաջարկվել էին նաև որպես ինքն ապրանքանիշի անուն***'։ Ավտոմեքենան ներկայացված էր քառատեսակ '''թափքով'''՝ սեդան, հարդթոփ (կարծր տանիք), ունիվերսալ և կաբրիոլետ։ Գոյություն ուներ տասնութ տարբեր համալրման տարբերակ, որոնց գները տատանվում էին 2,500'''-'''ից 3,800 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում՝ տվյալ ժամանակի փոխարժեքով։ Դա մի քանի հարյուր դոլարով ավելի էր, քան Ford-ի բազային մոդելների արժեքը։ Երկու ամենաէժան մոդելները կառուցված էին Ford'''-'''ի հարթակի վրա, մինչդեռ ավելի թանկ Corsair և Citation մոդելները՝ Mercury-ի հարթակի հիման վրա։ Ամենաէժան մոդելները համալրված էին վեց '''գլանով''' շարժիչով, որն ապահովում էր 145 ձիաուժ հզորություն։ Ավելի թանկ մոդելները հագեցած էին [[V8 (JavaScript շարժիչ)|V8]] շարժիչներով, որոնք ունեին մինչև 345 ձիաուժ հզորություն և մեքենային հնարավորություն էին տալիս զարգացնել ավելի քան 170 կմ'''/'''ժ արագություն***'։

### 1958
Առաջին Edsel ավտոմեքենաների թողարկումը մեկնարկել է 1958 թվականին և իրականացվել է երկու տարբերակով։ Առաջինը՝ Citation և Corsair մոդելներն էին, որոնք կառուցված էին Mercury-ի հիմքի վրա։ Երկրորդը ներառում էր Ranger, Pacer, Bermuda, Villager և Roundup մոդելները, որոնք կառուցված էին Ford-ի հարթակի հիման վրա։ Նորագույն տեխնոլոգիաներից մեկը համարվում էր **«**Teletouch**»** փոխանցման համակարգը, որը փոխանցման ռեժիմները փոխելու հնարավորություն էր տալիս՝ սեղմելով ղեկանիվի կենտրոնում տեղադրված կոճակները։ Edsel-ի ներկայացրած բազմաթիվ գաղափարներ, որոնք այդ ժամանակ նորարարական էին, հետագայում կիրառություն գտան ավտոարդյունաբերության մեջ։

Ավտոմեքենայի ոճը բավականին անսովոր էր, և այն չհամապատասխանեց մեծամասնության**՝** պոտենցիալ գնորդների ճաշակին։ Օրինակ՝ առջևի օվալաձև grille**-**ը **(**ռադիատորի ցանցը**)** ստացել էր բազմաթիվ վիրավորական մականուններ իր արտասովոր տեսքի պատճառով։ Գնորդների՝ չափազանց բարձր ակնկալիքները չարդարացան, ինչն էլ բացասաբար ազդեց հետագա վաճառքների վրա***'։
[[Պատկեր:Edsel 1958 grille.jpg|մինի|Edsel ավտոմեքենաների առջևի հատվածը]]
Ունեցավ նաև արտադրողի ներսում խնդիրներ։ Անհամակարգված մատակարարման պատճառով հավաքողները հաճախ վատ էին կատարում իրենց աշխատանքը։ Բացի այդ, որոշ դետալներ պարզապես չէր համապատասխանում իրար։ Նույն արտադրամասում, որտեղ հավաքվում էին Edsel-ը, նաև հավաքում էին Mercury և Ford մոդելները, ինչի պատճառով աշխատանքը հաճախ ընդհատվում էր։ Երբեմն հավաքողները շփոթվում էին և մոռանում էին տեղադրել որոշ բաղադրիչներ մեքենայի վրա։ Դիլերների մոտ դետալները հաճախ չէին համապատասխանում իրար, չկար անհրաժեշտ սարքավորումներ դետալների փոխարինման կամ լրացուցիչ աքսեսուարների ավելացման համար։

'''Ford''' ընկերության փոխնախագահ Ռոբերտ Մակնամարայի ղեկավարությամբ Edsel ստորաբաժանմանը աջակցությունը խիստ սահմանափակ էր։ Այս ավտոմեքենան ավելի թանկ էր, քան համարժեք մյուս մեքենաները, իսկ լավագույն մոդելների՝ սրահի առաջատար տեղում դրված գները հաճախ վախեցնում էին պոտենցիալ գնորդներին։ Ավտոմոբիլային շուկան այդ ժամանակ գտնվում էր ծանր վիճակում՝ վաճառքների ցուցանիշները իջել էին այն մակարդակին, որն ունեցել էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո։

Ստորաբաժանումը հայտնվեց փակ շրջափուլում․ որքան պակաս մեքենա էր հաջողվում վաճառել, այնքան ավելի շատ դիլերներ հրաժարվում էին համագործակցել, և արդյունքում՝ հանրության մեջ ավելի մեծ վախ կար այս մեքենան գնելու նկատմամբ։

=== 1959 ===
1959 թվականի պլանները մշակվել էին դեռ 1958 թվականի մոդելների ներկայացումից շատ առաջ։ Ինչպես 1958 թվականի մոդելների դեպքում, Mercury-ն կիսում էր Edsel-ի մեծ սերիայի (Corsair և Citation) թափքի ոճը, իսկ փոքր սերիաները (Ranger, Pacer) համատեղել էին Edsel-ը Ford 1959 թվականի թափքի հետ։ 1958 թվականի սկզբին որոշվեց բացառել մեծ '''Edsel'''-ները 1959 թվականի մոդելների շարքից։ Նախորդ տարվա ձախողումների պատճառով մոդելները սկսեցին թողարկվել միայն մեկ տարբերակով՝ 120 դյույմ անիվային բազայով։ Վաճառքի մեջ հայտնվեցին 6- տեղանոց և 9-տեղանոց Villager ունիվերսալները, Corsair կաբրիոլետը, 2 դռնանի Ranger սեդանը և 4 դռնանի Corsair և [[Range Rover Sport|Ranger]] սեդանները։

1958 թվականի ցածր վաճառքները ստիպեցին կրճատել ֆինանսավորումը։ Պահպանելով ծախսերը, Teletouch փոխանցման կառավարման համակարգը, որը սկզբնապես նախատեսված էր որպես 1959 թվականի Edsel-ի ընտրովի տարբերակ, հեռացվեց մեքենայի համալրումից։ Դուրս մնացին նաև մի շարք յուրահատուկ դիզայնի տարրեր, ինչի հետևանքով Edsel-ը կորցրեց որոշ առանձնահատուկ հատկություններ․ հետևի լուսարձակները վերցված էին 1958 թվականի Continental-ից, շասսին նման էր Fairlane-ի շասսիին, իսկ գործիքների վահանակը գրեթե նույնական դարձավ Ford-ի հետ։ Բացի այդ, հասարակության կարիքների փոփոխության պատճառով, որոնք ձգտում էին ավելի տնտեսողական ավտոմեքենաների, 1959 թվականի Edsel-ի շարժիչի ծավալը զգալիորեն փոքր էր, քան 1958 թվականի մոդելների դեպքում։ Ուժեղ E'''-'''475 շարժիչը հանվեց, իսկ նախկին ստանդարտ համարվող E'''-'''400 շարժիչը դարձավ բարձր արդյունավետության տարբերակ։ Ավտոմեքենայի արտաքին տեսքն էլ ավելի կոնսերվատիվ դարձավ՝ մասնավորապես մեծ և բնորոշ ռադիատորի ցանցը կրճատվեց և ավելի նման դարձավ Ford-ի հորիզոնական դիզայնին։ Սակայն այս բոլոր փոփոխությունները ցանկալի արդյունքը չտվեցին, և վաճառքները անկում ապրեցին՝ շատ ցածր մակարդակի՝ համեմատած 1958 թվականի ցուցանիշների հետ։

=== 1960 ===
1959 թվականի փետրվարին Ford-ի ղեկավարությունը մնացած Edsel դիլերներին ուղարկեց նամակ, որտեղ հայտնել էր վստահություն ապրանքաշարի նկատմամբ և պնդել, որ հոկտեմբերին կներկայացվի լիովին նոր՝ 1960 թվականի մոդելը։ Չնայած արդեն վատ համբավին, ընկերությունը որոշեց տալ Edsel'''-'''ին երկրորդ հնարավորություն***'։

Ծախսերի նվազեցման նպատակով որոշվեց հրաժարվել սեփականատիրական դիզայներից։ Մեխանիկան և թափքի ձևը վերցվեցին Ford Fairlane 1960 մոդելից։ Ավտոմեքենաները տարբերակելու համար Edsel-ի ռադիատորի ցանցը կրել է ավազե ժամացույցի տեսք՝ կենտրոնում, և արտաքին տեսքով նման է եղել 1959 թվականի Pontiac Bonneville-ի ցանցին։ Մեքենան նաև ունեցել է բնորոշ ուղղահայաց հետևի լուսարձակներ, որոնք բարձրացել են թափքի հետևի մասից։ Թափքը ունեցել է մեկ քրոմապատ երիզ, որը ձգվում է առաջի անիվի ամրակցումից մինչև հետևի բամպերը։ Չնայած, որ մեքենան գովազդվել է որպես «Նոր՝ Էլեգանտ՝ Տնտեսող», Edsel 1960 մոդելի վաճառքները չեն կայացել։ Քանի որ արտադրությունը գործարանում կրճատվել էր, մի քանի մնացած դիլերներ, որոնք միայն Edsel-ով էին զբաղվում, կամ փակվել են, կամ սկսել համագործակցել Lincoln և Mercury ընկերությունների հետ։ Շուտով՝ մեկ ամսից էլ քիչ անց, Edsel-ը հանվեց արտադրությունից։
Պատկեր:1958_Corsair_Daten.jpg|1958 Edsel Corsair 
Պատկեր:58_edsel_pacer.jpg|1958 Edsel Pacer
Պատկեր:EDSEL.JPG|1958 Edsel Ranger
Պատկեր:1958_Edsel_Roundup_(34647375142).jpg|1958 Edsel Roundup
Պատկեր:1959_Edsel_Villager_(28972866883).jpg|1959 Edsel Villager
Պատկեր:Edsel_Ranger_2door_Hardtop_front.jpg|1959 Edsel Ranger
Պատկեր:Edsel_Ranger_4-door_sedan.jpg|1960 Edsel Ranger


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1958 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ավտոարտադրող ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մեխանիկական տրանսպորտային միջոց արտադրողներ
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ