Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնո

**Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնո** (, արտասանվում է , Ինդոնեզիայում լայնորեն հայտնի է **SBY** հապավումը, ), Ինդոնեզիայի ռազմական և քաղաքական գործիչ, Ինդոնեզիայի վեցերորդ նախագահը և ընտրողների ուղղակի քվեարկությամբ ընտրված առաջին մարդը (2004-2014)։ Զբաղեցրել է նաև քաղաքականության, իրավունքի և անվտանգության հարցերով համակարգող նախարարի (2000-2004) և էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի (1999-2000) պաշտոնները։ Նա պաշտոնաթող գեներալ է, զինվորական ծառայության ընթացքում զբաղեցրել է Շրիվիջայա ռազմական օկրուգի 2-րդ հրամանատարի (1996-1997) և զինված ուժերի սոցիալ-քաղաքական հարցերի վարչության պետի պաշտոնները։

Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդը հիմնադրման պահից (2002), կուսակցության նախագահը 2013 թվականից։

## Վաղ տարիներ
### Մանկություն և պատանեկություն
Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնոն ծնվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Տրեմաս գյուղում (Արջոսարի շրջան, Պաչիտան շրջան, Արևելյան Յավա նահանգ)՝ միջին եկամուտ ունեցող զինվորականի ընտանիքում։ Նրա հոր անունը Ռադեն Սուկոչո էր (), մայրը՝ Սիտի Հաբիբան (): Ինչպես և շատ ինդոնեզացիներ, նա չունի ազգանուն՝ Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնո սանսկրիտյան ծագման երեք անձնական անուն, որը մոտավորապես նշանակում է «առաքինի ասպետ»։

Յուդոյոնոն լավ է սովորել դպրոցում, ինչպես նաև հաջողությունների է հասել դպրոցից դուրս՝ խաղացել է թատրոնում, գրել է բանաստեղծություններ և պատմվածքներ։ Իր դպրոցական ընկերների հետ Նա մասնակցել է Ռաջավալի ակումբ բասկետբոլային թիմի () և Gaya Teruna երաժշտական խմբի ստեղծմանը։ Հինգերորդ դասարանում ապագա նախագահն այցելել է Մագելանգի ռազմական ակադեմիա, ակադեմիայի այցելության տպավորությունները, ինչպես նաև սեփական բանակային սպայի հոր օրինակը, ազդել են Յուդոյոնոյի՝ զինվոր դառնալու ցանկության վրա։

### Ռազմական կարիերա
thumb|left|Սուսիլո Բամբանգ Յուդոյոնոն 1973 թվականին, ռազմական ակադեմիայից ազատ արձակվելուց անմիջապես հետո
1968 թվականին, դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո, Յուդոյոնոն փորձել է ընդունվել ռազմական ակադեմիա, սակայն բաց է թողել դիմորդների գրանցման ժամկետը՝ փոխարենը ընդունվելով Նոյեմբերի 10 տեխնոլոգիական ինստիտուտի մեքենաշինության ամբիոն։ 1970 թվականին նա ակադեմիա է ընդունվել երկրորդ փորձից՝ անցնելով քննության հատուկ թեստ Բանդունգ քաղաքում։ 1973 թվականին ավարտել է ակադեմիան՝ ստանալով երկրորդ լեյտենանտի կոչում՝ դառնալով տարվա լավագույն շրջանավարտ։ Այդ ժամանակ էլ նախագահ Սուխարտոն նրան պարգևատրել է Ադի Մակայասի մեդալով ():

Ակադեմիան ավարտելուց հետո Յուդոյոնոն սկսել է ծառայությունը ցամաքային զորքերի ռազմավարական պահուստի հրամանատարությունում ()՝ Ակադեմիայի ավարտից հետո Յուդոյոնոնոն սկսել է ծառայությունը ինդոնեզական ցամաքային զորքերի ռազմավարական պահուստի հրամանատարությունում՝ դառնալով դասակի հրամանատար 330-րդ դեսանտային գումարտակում։ Հրամանատարական պարտականությունների կատարումից հետո ազատ ժամանակ նա իր զինվորներին անգլերեն լեզվի դասեր էր տալիս։ Անգլերենի լավ իմացության շնորհիվ 1975 թվականին նա գործուղվել է ԱՄՆ, որտեղ ուսանել է ԱՄՆ բանակի պարաշյուտադեսանտային դպրոցում և Ֆորտ Բենինգի ռեյնջերների դպրոցում։

1976 թվականին Յուդոյոնոն վերադարձել է Ինդոնեզիա, որտեղ դարձել է Արևելյան Թիմորում տեղակայված 305-րդ գումարտակի դասակի հրամանատարը, որը մինչ այդ զբաղեցնում էր Ինդոնեզիան։ 1977-1978 թվականներին եղել է օդադեսանտային բրիգադի օպերլիազոր, 1979-1981 թվականներին եղել է Կոստրադ գումարտակի հրամանատար, 1981-1982 թվականներին ծառայել է բանակի կենտրոնակայանում։ Հետագայում Յուդոյոնոն, ինչպես նաև Արևելյան Թիմորում ծառայող բազմաթիվ այլ սպաներ, քննադատել են ինդոնեզական բանակի կողմից տեղի բնակչության դեմ ռազմական հանցագործություններ կատարելու համար, սակայն կոնկրետ հանցագործությունների համար նրան երբեք մեղադրանք չի ներկայացվել։

Յուդոյոնոյի բանակի կենտրոնակայանում աշխատանքի ընթացքում կրկին ուղարկվել է ԱՄՆ, որտեղ ուսանում է անցել ԱՄՆ բանակի հետևակային դպրոցում, ինչպես նաև պրակտիկա է անցել 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայում։ Այնուհետև նա ուղարկվել է Պանամա, որտեղ անցել է ջունգլիներում մարտական գործողությունների ուսուցման դասընթաց։ 1983 թվականին Ինդոնեզիա վերադառնալուց հետո, նա կարճ ժամանակահատված եղել է հետևակի հրահանգիչների դպրոցի պետը, որից հետո ուղարկվել է Բելգիա և Գերմանիա, վերապատրաստվել է հակատանկային զենքով աշխատելու համար։ 1985 թվականին վերապատրաստվել է մալայզիական Կոմանդոս գումարտակում։

1986-1988 թվականներին Յուդոյոնոն ծառայել է որպես գումարտակի հրամանատար, իսկ 1988 թվականին՝ Ուդայան 9-րդ ռազմական օկրուգի օպերատիվ շտաբի անդամ, որն ընդգրկում է Բալի կղզու և փոքր Զոնդյան կղզիների տարածքները։ 1989 թվականին նա դասախոս է դարձել բանակային շտաբային քոլեջում, որտեղ հանդես է եկել Ինդոնեզիայի զինված ուժերի պրոֆեսիոնալիզմը ներկայում և ապագայում թեմայով զեկույցով։ Այդ ժամանակ էլ նա, Ագուս Վիրահադիկուսումի համահեղինակությամբ, հրատարակել է Զարգացման խնդիրներ վերնագրով գիրք։ Յուդոյոնոյի դասախոսական և գրական գործունեության հետ մեկտեղ զբաղվել է նաև իր կրթության շարունակությամբ՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան բիզնեսի կառավարման ոլորտում Վեբստերի համալսարանում (1991), ինչպես նաև ավարտելով ԱՄՆ բանակի հրամանատարության և գլխավոր շտաբի քոլեջը Ֆորտ Լիվենվորտում, Կանզասի նահանգ։

1992 թվականին Յուդոյոնոյին տեղափոխել են ցամաքային զորքերի տեղեկատվության դեպարտամենտ, որտեղ զբաղվել է ցամաքային զորքերի շտաբի պետ գեներալ Էդի Սուդրաջատի համար ճառեր գրելով։ Նա մնում էր Սուդրաջատի մերձավոր շրջապատում այն բանից հետո, երբ 1993 թվականին նշանակվեց զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար։ Սակայն նույն թվականին Սուդրաջատ Յուդոյոնոյի հրաժարականից հետո վերադարձել է Կոստրադ՝ որպես բրիգադի հրամանատար։ Մեկ տարի անց Յուդոյոնոն նշանակվել է Ջայա ռազմական օկրուգի հրամանատարի օգնական հատուկ գործողությունների համար, այնուհետև տեղափոխվել է Կենտրոնական Ճավայի տարածքն ընդգրկող Դիֆոնեգորո 4-րդ զինվորական օկրուգ։ 1995-1996 թվականներին նա եղել է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերին կից Ինդոնեզիայի գլխավոր ռազմական դիտորդը Բոսնիայում և Հերցեգովինայում։

thumb|Յուդոյոնոն գեներալի համազգեստով
1996 թվականին, Բոսնիայից վերադառնալուց անմիջապես հետո, Յուդոյոնոն նշանակվեց Ջայա ռազմական շրջանի շտաբի պետ, շուտով նա ստանձնեց Շրիվիջայա ռազմական օկրուգի 2-րդ հրամանատարի պաշտոնը, որն ընդգրկում էր Սումատրայի տարածքը։ 1997 թվականին նշանակվել է զինված ուժերի սոցիալ-քաղաքական հարցերի վարչության պետ, միաժամանակ երկրի բարձրագույն օրենսդիր մարմնում դարձել Է Ժողովրդական խորհրդակցական Կոնգրեսում զինված ուժերի խմբակցության ղեկավար։

1998 թվականին Յուդոյոն, մի շարք այլ բարձրաստիճան սպաների հետ միասին, հանդիպում է ունեցել մուսուլման գործիչ Նուրհոլիշ Մաջիդի, ընդդիմադիր շարժման ամենահեղինակավոր առաջնորդներից մեկի հետ, հանդիպման արդյունքում կողմերը համաձայնության են եկել, որ Սուխարտոն պետք է հրաժարական տա, սակայն Յուդոյոնոնոն և նրա ծառայակիցները հրաժարվել են հանդես գալ նախագահի հրապարակային քննադատությամբ և նրանից պահանջել հրաժարվել իշխանությունից։ Այնուամենայնիվ, 1998 թվականի մայիսի 21-ին Սուխարտոն, զիջելով ընդդիմության ճնշումներին, այնուամենայնիվ հրաժարական տվեց։

1999 թվականին, Նոր բանակային ղեկավարության քաղաքականության շրջանակներում, բանակը քաղաքական իշխանությունից հրաժարվելու համար, Յուդոյոնոյի գլխավորած զինված ուժերի վարչությունը սոցիալ-քաղաքական հարցերի գծով վերանվանվեց Ինդոնեզիայի ազգային բանակի տարածքային հարցերով վարչություն՝ բանակի անվան փոփոխության հետ միաժամանակ։ Այդ ժամանակ Յուդոյոնոյի ժողովրդականությունը սկսել է աճել, այն հայտնի է դարձել որպես բանակային շարքերում բարեփոխումների թևի առաջնորդներից մեկը։ Բարձր կրթվածության և հրաշալի մարտավարության ու հեղինակության շնորհիվ Յուդոյոնոն հայտնի է դարձել «մտածող գեներալ» մականունով ():

## Քաղաքական կարիերա 1999-2004 թվականներին
### Աբդուրրահման Վահիդի նախագահություն (1999-2001)
1999 թվականին նոր նախագահ Աբդուրրահման Վահիդը Յուդոյոնոյին նշանակել է էներգետիկայի և հանքային ռեսուրսների նախարարի պաշտոնում։ Գեներալ Վիրանտոյի խոսքով, որը Վահիդին օգնել է կաբինետի ձևավորման գործում, նա նախագահին խորհուրդ է տվել Յուդոյոնոյին նշանակել ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, սակայն Վահիդը մերժել է այդ գաղափարը։ Այդ ժամանակ Յուդոյոնոն ազատվել է բանակից և դարձել քաղաքացիական անձ, հրաժարականի պահին նա ունեցել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում, սակայն հետագայում բարձրացվել է մինչև գեներալի։

2000 թվականի հունիսին ԶԼՄ-ներում տեղեկատվություն հայտնվեց այն մասին, որ Վահիդը, հաշվի առնելով իր մոտ վարչական աշխատանքի փորձի բացակայությունը, պատրաստվում է հիմնել առաջին նախարարի պաշտոնը՝ նրան փոխանցելով իր գործառույթները ամենօրյա ղեկավարության կաբինետով, այդ պաշտոնի պոտենցիալ թեկնածուն կոչվում էր Յուդոյոնո, սակայն արդյունքում կաբինետի ամենօրյա ղեկավարումը սկսեց իրականացնել փոխնախագահ Մեգավատի Սուկարնոպուտրին։

2000 թվականի օգոստոսին Վահիդը վերադասավորումներ է կատարել աշխատասենյակում, որոնց արդյունքում Յուդոյոնոն ստացել է քաղաքականության, իրավունքի և անվտանգության հարցերով համակարգող նախարարի (որը ղեկավարում է մի քանի նախարարությունների աշխատանքը) պաշտոնը։ Նրա առջև դրված հիմնական խնդիրներից մեկը բանակի անջատումն էր պետությունից և նրան քաղաքական իշխանությունից զրկելը։ Այդ ժամանակ Յուդոյոնոն հայտարարել էր.

Միևնույն ժամանակ Վահիդը Յուդոյոնոյի վրա խնդիր է դրել բանակցություններ վարել Սուխարտոյի և նրա ընտանիքի հետ՝ նախկին նախագահին համոզելով վերադարձնել բյուջետային միջոցները, որոնք նա ապօրինաբար յուրացրել է իշխանության ժամանակ, Յուդոյոնոն չի կարողացել հաղթահարել այդ խնդիրը։

2001 թվականի սկզբին, նախագահի և օրենսդիր իշխանության միջև հարաբերությունների սրումից հետո, Վահիդը որոշում է կայացրել հատուկ հակաճգնաժամային կենտրոն ստեղծելու մասին՝ Յուդոյոնոյի գլխավորությամբ։ Նոր կառույցի նպատակն էր օգնել նախագահին և նրան խորհուրդներ տալ քաղաքականության կարևորագույն հարցերի վերաբերյալ, կենտրոնի կենտրոնակայանը տեղակայվել է Յուդոյոնոյի գրասենյակում:Դրանից հետո Յուդոյոնոն ԶԼՄ-ների կողմից դիտվել է որպես Վահիդի անվերապահ վստահությունը վայելող գործիչ։ Սակայն արդեն 2001 թվականի հուլիսին, երբ Վահիդը, Ժողովրդական ներկայացուցիչների խորհրդի հետ հակամարտության արդյունքում, որոշել էր լուծարել ԱԱԽ-ն և Յուդոյոնոյին կարգադրել էր երկրում արտակարգ դրություն հայտարարել, վերջինս հրաժարվել էր կատարել այն, որից հետո Վահիդը նրան պաշտոնանկ էր արել։ Սակայն Յուդոյոնոն փաստորեն անտեսեց պաշտոնաթողության մասին նախագահական հրամանագիրը և բացահայտորեն աջակցեց Մեգավատի Սուկարնոպուտրիին Վահիդի հետ նրա դիմակայությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի նախագահներ