open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գիրք հարցմանց (այլ կիրառումներ)

**Գիրք հարցմանց** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Գիրք հարցմանց - Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4072 թվի տակ,
* Գիրք հարցմանց - Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 918 թվի տակ,
* Գիրք հարցմանց - Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 919 թվի տակ,
* Գիրք հարցմանց - Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 920 թվի տակ,
* Գիրք հարցմանց - Գրիգոր Տաթևացու աշխատությունը։ Շարադրումը ավարտվել է 1397 թվականին, Տաթևի համալսարանում։
Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը

**Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը** (), խորհրդային լիամետրաժ գիտա-ֆանտաստիկ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1981 թվականին, ռեժիսոր Ռոման Կաչանովի կողմից, Կիր Բուլիչյովի «Ալիսայի ճանապարհորդությունը» («Ալիսան և երեք նավապետները») վիպակի հիման վրա` «Ալիսայի արկածները» շարքից։

## Սյուժեն
Արշավախումբը, որի կազմում էին նավապետ Զելյոնին, պրոֆեսոր Սելեզնյովը և վերջինիս դուստր Ալիսան, «Պեգաս» աստղանավով` Երկիր մոլորակից ուղևորվում են տիեզերք՝ Մոսկվայի կենդանաբանական այգու համար կենդանիների նոր տեսակներ որոնելու։

Հնագետ Գրոմոզեկան (Թանձրամարմին), նրանց խորհուրդ է տալիս այցելել Նավապետների մոլորակ, քանի որ նավապետ-ճանապարհորդներ Կիմն ու Բուրանը, իրենց արշավների ժամանակ հանդիպել էին բազմաթիվ յուրահատուկ կենդանիների։

Հերոսները օգնության համար դիմում են դոկտոր Վերխովցևին` Երկու Նավապետների թանգարանի տնօրենին։ Սակայն վերջինս իրեն կասկածելի է պահում, չի ցանկանում նրանց ցույց տալ նավապետների օրագրերը և սկսում է հետևել նրանց։

Բլուկ մոլորակում հերոսներն արժեքավոր գնումներ են կատարում, որոնց թվում նաև գնում են Շատախոս (Գովորուն) թռչունին, որը պատկանում էր անհետ կորած նավապետ Կիմին։ Կասկածելի չաղլիկ Զվարճասեր Ու-ն փորձում է առևանգել թռչունին։ Լսելով Շատախոս թռչունի խոսակցությունը, «Պեգասի» անձնակազմը ուղևորություն է վերցնում դեպի Մեդուզայի համակարգ։ Ճանապարհին նրանք կործանումից փրկում են Շելեզյակա մոլորակի ռոբոտներին։

Մեդուզա համակարգի երրորդ մոլորակի վրա, Ալիսան գտնում է հայելի-ծաղիկներ, որոնք հիշում և արտացոլում էին այն ամենը, ինչ տեղի էր ունենում իրենց առջև։ Դրանց օգնությամբ հերոսներն իմանում են, որ այդ մոլորակ են այցելել Վերխովցևն ու Զվարճասերը։ Փորձելով թռչել ավելի ապահով վայր, «Պեգասը» ընկնում է թակարդը։ Սելեզնյովն ու Զելյոնին գերի են ընկնում, իսկ Ալիսան կարողանում է փախչել։

Այդ ժամանակ մոլորակի վրա վայրէջք է կատարում նավապետ Բուրանը, իսկ նրա հետ նաև իրական Վերխովցևը։ Ալիսան նրանցից օգնություն է խնդրում։ Այդ ընթացքում Զվարճասերը սպառնում է սպանել գերիներին և աստղանավում փակված նավապետ Կիմից պահանջում է կատարյալ վառելանյութի բանաձևը։ Նավապետ Բուրանի ներխուժումը փրկում է ճանապարհորդներին։ Վերխովցևի նմանակը, օդահեն Գլոտը բացահայտվում և ուղարկվում է դատապարտվելու։ Զվարճասերը փախուստի դիմելիս, ընկնում է Կրոկ գիշատիչ թռչունի ճանկը։ Նավապետներն ու ճանապարհորդները հանգիստ վերադառնում են տուն։

## Նկարահանող խումբ

## Կերպարների հնչյունավորում

1982 թվականին մուլտֆիլմն արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 22-րդ դարում
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին
Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ԽՍՀՄ-ում
Ջուզեպպե Բերգոմի

**Ջուզեպպե Բերգոմի** (, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, պաշտպան, Իտալիայի հավաքականի անդամ, աշխարհի չեմպիոն (1982), իր կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Ինտերի կազմում (750 խաղ), հանդիսանում է ՖԻՖԱ 100-ի անդամ, Իտալիայի Պատվավոր ասպետի շքանշանակիր (1991)։

## Կենսագրություն
Ջուզեպպե Բերգոմի ծնվել է Միլանի արևելյան արվարձաններում գտնվող Սետալա կոմունայում, որտեղ էլ իր ֆուտբոլայի առաջին քայլերն արել է «Սետտալեզե» ակումբում։ Մոտ 17 տարեկանում տեղափոխվում է Միլանի «Ինտեր»՝ դառլանով թիմի ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, և մինչև իր կարիերայի ավարտը հանդես է գալիս «Ինտերում»։ Մինչ 2006 թվականը Բերգոմին համարվում էր Ինտերի բոլոր ժամանակների ամենաերիտասարդ թիմում հայտնված ֆուտբոլիստը՝ 17 տարեկան և 2 ամսական։ Սակայն 2006 թվականին իր այդ ռեկորդը զիջել է Ինտերի նորեկ Գորան Սլավկովսկիին, որը 17 տարեկան 29 օրականում ընդգրկվել է «Ինտերի» կազմի մեջ։ Ջուզեպպե Բերգոմին «Ինտերում» անց է կացրել 756 խաղ, որից 512-ը Ա սերիայում, խփել է 28 գոլ։ Անցկացրած խաղերի քանակոով համարվում է ռեկորդակիր, սակայն 2011 թվականի հունվարի 15-ին անց կացրած խաղերի քանակով նրան գերազանցեց արգենտինացի Խավիեր Զանետտիին։ Իտալիայի հավաքականում անց է կացրել 81 խաղ, (33-ում թիմի ավագ) խփել է 6 գոլ։
Մեկնարկային առաջին խաղը «Իետերի» կազմում 1981 թվականի փետրվարի 22-ին էր, «Կոմոյի» հետ, որի ժամանակ Բերգոմիի թիմը 2:1 հաշվով հասել է առավելության։ Իտալիայի հավաքականում առաջին խաղն անց է կացրել 1982 թվականին ԳԴՀ-ի հավաքականի հետ, որի ժամանակ իտալացիները պարտվել են 1:0 հաշվով։ 
Ջուզեպպե Բերգոմին մասնակցել է Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության (1982 թ., 1986 թ., 1990 թ., 1998 թ. )։ 1994 թվականի առաջնությանը Իտալիայի մարզիչ Արրիգո Սակկին նրան չի ընդգրկում հավաքական։ 1999 թվականին «Ինտերի» նորանշանակ մարզիչ Մարչելո Լիպին հայտարարում է, որ Բերգոմիի ծառայությունները մեզ այլևս պետք չեն։ Դրանից հետո Բերգոմին հրաժեշտ է տալիս ֆուտբոլին։ Ստացել է «Հորեղբայր» () մականունը։

## Նվաճումներ
### Թիմային
, Իտալիայի հավաքականում
* Աշխարհի առաջնության չեմպիոն (1982 թ.)
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1990 թ.)
* Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1988 թ.)
 «Ինտերի» կազմում
* Ա սերիայի կրկնակի չեմպիոն (1979/1980 թթ., 1988/1989 թթ.)
* Ա սերիայի կրկնակի փոխչեմպիոն (1992/1993 թթ., 1997/1998 թթ.)
* Ա սերիայի վեցակի բրոնզե մեդալակիր (1982/1983 թթ., 1984/1985 թթ., 1986/1987 թթ., 1989/1990 թթ., 1990/1991 թթ., 1996/199 թթ.)
* Իտալիայի գավաթակիր (1982 թ.)
* Իտալիայի սուպերգավաթակիր (1989 թ.)
* Չեմպիոնների լիգայի եռակի հաղթող (1990/1991 թթ., 1993/1994 թթ., 1997/1998 թթ.)

## Անհատական նվաճումներ
* «Գաետանո Շիրեա մրցանակի» մրցանակակիր (1997)
* ՖԻՖԱ 100-ի անդամ (2004)
* Իտալական ֆուտբոլի փառքի սրահ (2016)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Ռոբերտո Հիլբերտ

**Ռոբերտո Յան Հիլբերտ** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Բայեր 04»-ի կազմում։

2007-2008 թվականների ընթացքում հանդես է եկել Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Ռոբերտո Հիլբերտը իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Գրոյտեր Ֆյուրտ»-ի կազմում։ Թիմի կազմում անցկացրած առաջին մրցաշրջանի ընթացքում Հիլբերտը մասնակցել է 34 հանդիպման՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։

2006 թվականի ամռանը Ռոբերտոն միացել է Բոնդեսլիգան ներկայացնող «Շթութգարթ» ակումբին։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում նա օգնել է թիմին դառնալ Բունդեսլիգայի չեմպիոն։ Թիմի կազմում նա երբեմն հանդես է եկել աջ կիսապաշտպանի դիրքում, սակայն նա հիմնականում հանդես է եկել ձախ եզրում։

2010 թվականի հունիսի 22-ին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է թուրքական «Բեշիկթաշ»։ Նա թիմի հետ կնքել է 3-ամյա պայմանագիր։ Իր առաջին գոլը թուրքական ակումբի կազմում Հիլբերտը խփել է 2010 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում կայացած «Հելսինկի»-ի դեմ խաղում։

2013 թվականի հուլիսի 12-ին ազատ գործակալի կարգավիճակով Ռոբերտո Հիլբերտը միացել է «Բայեր 04»-ին։ Հիլբերտը թիմի հետ կնքել է 2 տարվա պայմանագիր։ 2016/17 մրցաշրջանից հետո ֆուտբոլիստը հեռացել է գերմանական ակումբից։

## Միջազգային կարիերա
Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում Ռոբերտո Հիլբերտը իր նորամուտը նշել է 2007 թվականի մարտի 28-ին՝ Դանիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
* Գերմանիայի չեմպիոն - 2007/08
* Թուրքիայի գավաթակիր - 2010/11

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* 

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեշիկթաշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ջեյմս Կոտակ

**Ջեյմս Կոտակ** (, ), ամերիկացի երաժիշտ, հայտնի է որպես Սքորպիոնս և Kingdom Come խմբերի թմբկահար, ինչպես նաև Kottak խմբի կիթառիստ և վոկալիստ։

Կոտակը շատ մենակատարների հետ է հանդես եկել, նրա առաջին ալբոմը ձայնագրվել է 1980-ական թվականների կեսերին։ 1988-1989 թվականներին թմբկահարը մասնակցություն է ունեցել «Kingdom Come» խմբի նոր ալբոմի ձայնագրման աշխատանքներին։ 1990 թվականին նոր ալբոմ է ձայնագրել Մայքլ Ֆիրկինսի հետ։ Նաև կոտակը մասնակցություն է ունեցել «L.A. Blues Authority», «Michael Schenker Group», «Cage», «Black Sheep» խմբերի ալբոմների ձայնագրություններին։

1996 թվականին, երբ խմբից հեռացվեց թմբկահար Գերման Ռարեբելը Կոտակը դարձավ «Scorpions» խմբի անդամ։ Սքորպիոնսների կազմում Ջեյմսը մասնակցություն ունեցավ խմբի վեց ալբոմների ձայնագրությանը։

2011 թվականի մայիսի 27-ին դուրս եկավ Kottak խմբի նոր ալբոմը՝ «ATTACK»: Նույն անվանումն է ունեցել Ջեյմսի համերգային ելույթը։

Նախկին կինը եղել է Աֆինա Լին՝ ամերիկյան հայտնի երգիչ Թոմի Լիի քույրը։

2014 թվականի ապրիլի 3-ին լինելով ալկոհոլի ազդեցության տակ Ջեյմս Կոտակը ձերբակալվեց Դուբայի օդանավակայանում, իր վատ պահվածքի համար։ Նա տուգանվեց երկու հազար դիրհամ, նաև մեկ ամիս մնաց բանտում։ Բանտից դուրս գալուց հետո Կոտակը արտաքսվեց Արաբական Միացյալ Էմիրություններից։ 2008 թվականին թմբկահարը հաջող ելույթ ունեցավ Բրազիլիայում։

2016 թվականի սեպտեմբերին առողջական վատ վիճակի պատճառով հեռացել է «Scorpions»-ից։ Նրա փոխարեն խմբի շարքերը համալրել է Միկի Դին։

Կոտակը մահացել է Լուիսվիլում (Քենտուկի) 2024 թվականի հունվարի 9-ին, 61 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт  
* Неофициальный сайт Scorpions
* James Kottak. Биографическая справка

Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Երկգույն մացառախոզ

**Երկգույն մացառախոզ** (), ամերիկյան մացառախոզերի ընտանիքին պատկանող կաթնասուն։ Դասակարգված է որպես քիչ մտահոգող տեսակ։

## Տարածվածություն
Երկգույն մացառախոզերը կամ երկգույն վայրենակերպերը տարածված են միայն Հարավային Ամերիկա մայրցամաքում։ Ապրում են Բոլիվիայում, Պերուում, ինչպես նաև Կոլումբիայի հյուսիսային և հարավարևմտյան հատվածներում։

Բոլիվիայի տարածքում երկգույն մացառախոզերը հայտնաբերվել են ծովի մակարդակից մինչև 2500 մետր բարձրության վրա։ Տարածված են բացառապես անտառային տարածքներում։

## Նկարագրություն և կենսակերպ
Երկգույն մացառախոզի մարմնի երկարությունը կազմում է 40-54,3 սմ, իսկ քաշը՝ 3-5 կգ։ Քիթը և շուրթերը տեսանելի են՝ կոճղեզային։ Աչքերը փոքր են և ունեն սև գունավորում։ Ականջները համեմատաբար ավելի փոքր են՝ մաշկով և փշերով ծածկված։

Կրծողների կարգի այս ներկայացուցիչը հիմնականում վարում է գիշերային կենսակերպ։ Չափահաս զույգերը կարող են միասին ապրել ծառերի փորվածքներում։ Շարժվում են դանդաղ, սակայն ծառը բարձրանում են բավականին արագ։ Սնվում են տերևներով, զանազան մրգերով, սերմերով և կեղևով։ Դանդաղ շարժվելու հետ մեկտեղ երկգույն մացառախոզը կարող է երկար ժամանակ միևնույն դիրքում մնալ անշարժ։

## Ծանոթագրություններ
Նորայր Հաջիյան

**Նորայր Հաջիյան**, () ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս։

## Կենսագրություն
Նորայր Հաջիյանը ծնվել է 1976 թվականի հուլիսի 17-ին Բաքվում։ 1988 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ Նորայրը սովորել է Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոց համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ 1992 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1995 թվականի օգոստոսի վերջերն անդամագրվել է տարբեր կամավորական ջոկատների։ Այդ ջոկատների մեջ էին մտնում «Արամո-114» ԵԿ գումարտակը, Կորյուն Ղումաշյանի ԵԿ գումարտակը, «Արծիվ-24» ԵԿ ջոկատը։ Մասնակցել է Կոռնիձոր և Շուռնուխ գյուղերի պաշտպանությանը։ Ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերել Լաչինի (այժմ՝ Բերձոր), Քելբաջարի (այժմ՝ Քարվաճառ), Օմարի բարձունքի, Ղուբաթլուի, Մարտակերտի ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1997-1998 թվականներին ժամկետային զինծառայության է անցել Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Երկար տարիներ աշխատել է «Ղարաբաղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ում, իսկ վերջին տարում՝ Արցախի Հանրապետության գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամում։

## Մարտական գործողություներ
2016 թվականի ապրիլի 2-ին Նորայրը առաջիններից էր, ով կամավոր մեկնեց Արցախ։ Մասնակցել է Թալիշի ուղղությամբ ընթացող մարտական գործողություններին։ Ապրիլի 4-ի լույս 5-ի գիշերը, թեժ մարտերի ընթացքում զոհվել է հերոսի մահով։ Արցախի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով (հետմահու) պարգևատրվում է «Մարտական ծառայություն» (05.04.2016թ.) մեդալով։

## Մրցանակներ
* «Դրաստամատ Կանայան» (04.05.2007 թվական)
* «Վազգեն Սարգսյան» (14.09.2011 թվական)
* Արցախի Հանրապետության «Մայրություն» մեդալ (09.05.2009 թվական)
* ՀԿ «Մայրական երախտագիտություն» մեդալ (09.05.2009 թվական)
* Հայաստանի «Արամազդ» հուշամեդալ
* «Մարտական ծառայություն» մեդալ (05.04.2016 թվական)

## Հուղարկավորություն
Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 6-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 7-ին, ժամը 13:00-ին Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նորայր Հաջիյան
* Նորայր Միքայելի Հաջիյան 
* Ապրիլյան պատերազմում զոհված Նորայր Հաջիյանի որդին իր բոլոր հաղթանակները նվիրում է հոր հիշատակին, 117 Ճանաչենք մեր հերոսներին. Նորայր Հաջիյան

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության զինվորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինվորներ
Հակաբիոզ

**Հակաբիոզ** ( դեմ, հակա-,  — կյանք), տեսակների անտագոնիստական կամ հակազդող հարաբերություններն են, երբ որևէ օրգանիզմ սահմանափակում է մեկ այլ օրգանիզմի գոյության հնարավորությունները։

Օրգանիզմների գոյակցության անհնարինություն, օրինակ՝ որոշ օրգանիզմների թունավոր  (հակաբիոտիկների, ֆիտոնցիդների) միջավայրը այլ օրգանիզմների համար։ Երբ այդ բացասական ազդեցությունը ունի մեկ ուղղություն, երևույթը կոչվում է ամենսալիզմ, իսկ երբ բացասական ազդեցությունը փոխադարձ է, կոչվում է մրցակցություն։

Տերմինը առաջին անգամ առաջարկել է ամերիացի միկրոկենսաբան Զելման Վակսմանը 1942 թվականին։

Հակաբիոզի օրինակ - կաթնաթթվային և նեխում առաջացնող բակտերիաների հարաբերությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակաբիոտիկներ
Կատեգորիա:Օրգանիզմների փոխհարաբերությունների տեսակներ
Մայքլ Քիթչեն

**Մայքլ Քիթչեն** (, ), բրիտանացի թատրոնի և հեռուստատեսային դերասան, պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է  «Ֆոյլի պատերազմը» խուզարկուական ֆիլմից՝ Քրիստոֆեր Ֆոյլի դերով։

## Կենսագրություն
Քիթչենը ծնվել է Լեսթերում։ Դպրոցից հետո աշխատել է Ազգային երիտասարդական թատրոնում և Բելգրադի թատրոնում, ապա ընդունվել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիա։

### Դերասանի կարիերա
1970-ական թվականներից որպես հրավիրված դերասան նկարահանվել է տարբեր բրիտանական սերիալներում․ այդ թվում՝ BBC հեռուստաընկերությունում՝  «Այսօրվա թատրոնը» (), «Լուսանցքների մեջտեղում» (), «Դելզիլը և Պեսկոուն» (), «7 օր Մերլինի հետ» (), ITV հեռուստաընկերությունում ՝ «Օլիվեր Թվիսթ» (), «Թրիլլեր» (), «Բեստի» (), «Դաստիարակ» (), «Օրինագետ» (), «Մորսի տեսուչ» (), «Հետախույզ Ջեք Ֆրոստ» (), «Միշտ և բոլորի համար։» ().

1976 թվականին «Սերան և ձիթայուղը» () հեռուստատեսային դրամայում նա կատարել է Մարտինի դերը։ 1980 թվականին կատարել է Փիթերի դերը «Գտնել գնացքում» հեռուստաֆիլմում՝ ըստ Սթիվեն Պոլյակովայի համանուն պիեսի։ 1982-1983 թվականներին մասնակցել է BBC-ի շեքսպիրյան ներկայացումներին․ «Լիր արքա» (Էդմունդի դերում) և «Սխալների կատակերգություն» (Անտիֆոլի դերում)։

Իր այլ դերասանական աշխատանքներից են Ռոհուս Միշի դերը «Աղբանոց» հեռուստաֆիլմում, Բերկլի Քոուլի դերը «Աֆրիկայից» ֆիլմում, Անգլիայի թագավորի դերը «Խաղալ թագավոր» սերիալում (BBC, 1993 թ.), կապիտան Վիլյամ Թաունսենդդի դերը *The Hanging Gale* (BBC, 1995 թ.) սերիալում, Բիլ Թաների դերը «Ոսկե աչք» և «Եվ ամբողջ աշխարհն է քիչ» ֆիլմերում, Յեն Հեյվերի դերը «Կյանքի ապացույց» ֆիլմում։

2002 թվականից Մայքլ Քիթչենը ներկայանում է որպես «Ֆոյլի պատերազմ» խուզարկուական ֆիլմի պրոդյուսեր և գլխավոր դերակատար։

### Անձնական կյանք
Մայքլ Քիթչենն ամուսնացել է Ռովեն Միլլերի հետ։ Նրանք ունեն երկու որդի։

## Ֆիլմագրություն
1981 թ.- Աղբանոց

1985 թ.- Աֆրիկայից

1990 թ.- Ճակատագրի անկայունություններ (նախնական՝ Ճակատագրի հիմարություններ)

1990 թ.- Ռուսական տուն (նախնական՝  Ռուսական բաժին)

1991 թ.- Դյութական ապրիլ

1994 թ.- Ֆատերլյանդ

1995 թ.- Ոսկե աչք

1995 թ.- Գողը

1999 թ.- Եվ ամբողջ աշխարհն է քիչ

2000 թ.- Կյանքի ապացույց

2001 թ.- Լորնա Դուն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Michael Kitchen   *TV.com* կայքում
* Michael Kitchen in ''Foyle’s War''
* Michael Kitchen  Դերասանի երկրպագուների կողմից ստեղծված ոչ պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կայ Հավերց

**Կայ Հավերթց** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս անգլիական «Արսենալ»-ի կազմում։ 2015-2016 թվականների ընթացքում հանդես է եկել Գերմանիայի Մ17 հավաքականի կազմում։

Հավերցը դարձել է «Բայեր 04»-ի ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստն, որը թիմի կազմում նշել է իր նորամուտը և դարձել գոլի հեղինակ։

## Ակումբաին կարիերա
### Վաղ տարիներ
Կայ Հավերթցը ծնվել է Աախեն քաղաքում։ Հավերթցի առաջին ֆուտբոլային ակումբը եղել է «*Ալեմանիա Աախեն*»-ը։ 2008-2010 թվականների ընթացքում ֆուտբոլիստը հանդես է եկել «*Ալեմանիա Աախեն*»-ի ակադեմիայի կազմում։

2016 թվականին արժանացել է Ֆրից Վոլտերի արծաթե մեդալի։

### «Բայեր 04»
Հավերթցը «Բայեր 04»-ի կազմում իր նորամուտը նշել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ «Վերդերի»-ի դեմ խաղում։ Նա այդ խաղում փոխարինել է Չարլես Արանգուիսին։

Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում իր նորամուտը Հավերթցը նշել է 2017 թվականի փետրվարի 21-ին՝ «Ատլետիկո Մադրիդ»-ի դեմ խաղում, որտեղ նա փոխարինել է Հական Չալհանօղլույին։ Գերմանական ակումբի կազմում իր առաջին գոլը ֆուտբոլիստը խփել է 2017 թվականի ապրիլի 2-ին՝ «Վոլֆսբուրգ»-ի դեմ խաղոմ։ Հանդիպումն ավարտվել է 3-3 հաշվով։

Իր առաջին մրցաշրջանի ընթացքում ֆուտբոլիստը թիմի կազմում մասնակցել է 28 հանդիպման՝ դառնալով 4 գոլի հեղինակ։

## Միջազգային կարիերա
2016 թվականին Գերմանիայի Մ17 հավաքականի կազմում Կայ Հավերթցը մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Նա մասնակցել է առաջնության բոլոր հինգ հանդիպումներին և դարձել մեկ գոլի հեղինակ։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Արևմտաաֆրիկյան ֆունտ

**Արևմտաաֆրիկյան ֆունտ** (), արժութային միավոր Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայում 1913-1961 թվականներին։ Որպես ազգային արժույթ 1957-1958 թվականներին օգտագործվել է Գանայում, 1913-1944 թվականներին՝ Լիբերիայում, իսկ Սիերա Լեոնեում կիրառվել է 1961-1963 թվականներին։

## Պատմություն
Արևմտաաֆրիկյան ֆունտը, որպես վճարման միջոց օգտագործվել է Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայի մաս կազմող պետություններում։ 1907 թվականին Մեծ Բրիտանիայի այս պրոտեկտորատում հատվել են 1/10 և 1 պեննի արժույթով մետաղադրամներ, 1911 թվականին՝ 1/2 պեննի մետաղադրամ։ 1913 թվականին Լոնդոնում ստեղծվել է Արևմտյան Աֆրիկայի արժույթի խորհուրդը, որը իրավունք ստացավ թողարկելու միասնական արժույթ Բրիտանական կայսրության արևմտաաֆրիկյան պրոտեկտորատների՝ Գամբիայի, Ոսկե ափի, Սիերա Լեոնեի և Նիգերիայի համար։ 1916 թվականից սկսվեցին արտադրվել նաև թղթադրամներ։

1916 թվականին բրիտանական զորքերի կողմից Գերմանական Կամերունի օկուպացումից հետո արևմտաաֆրիկյան ֆունտը շրջանառության մեջ մտավ նաև այս երկրում։ 1922 թվականին այս տարածքում ձևավորվեց Արևմտյան Կամերունի մանդատը։ Տարածաշրջանի երկրների անկախության հռչակումից հետո նախկին Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայում ձևավորվեց ազգային դրամական համակարգ։ 1957 թվականին իրեն անկախ հռչակեց Գանան՝ Ոսկե ափը, 1960 թվականին՝ Նիգերիան, 1961 թվականին՝ Սիերա Լեոնեն, 1965 թվականին՝ Գամբիային։ 1961 թվականին բրիտանական Կամերունը բաժանվեց երկու մասի։ Մի մասում ձևավորվեց Կամերուն պետությունը, իսկ մյուս մասում՝ Նիգերիան։

1957 թվականի մարտի 4-ին ստեղծվեց Գանայի ազգային բանկը, որը իր գործունեությունը սկսեց օգոստոսի 1-ին։ 1958 թվականի հուլիսի 14-ին շրջանառության մեջ մտավ գանայական ֆունտը։ 1959 թվականի հուլիսի 1-ին գանայական ֆունտը հայտարարվեց երկրի միակ օրինական արժույթ։ 1958 թվականին հիմնադրված Նիգերիայի բանկը իր գործունեությունը սկսեց ծավալել սկսած 1959-ից։ Նորանկախ այս երկիրը ևս որոշեց որպես ազգային արժույթ ընդունել ֆունտ ստերլինգի նիգերական տարբերակը։ 1962 թվականի հուլիսի 1-ին Արևմտյան Աֆրիկայի երկրներում մետաղադրամները դադարեցին ծառայել, որպես օրինական վճարման միջոց։

1961 թվականին Կամերուն մի մասում ստեղծվել էր անկախ պետական կազմավորում, որտեղ ևս ֆունտը ճանաչվեց, որպես ազգային արժույթ։ Նիգերիայում 1 ֆունտը հավասարազոր էր 700 ֆրանկի։ 1963 թվականի մարտի 27-ին ստեղծվեց Սիերա Լեոնեի ազգային բանկը։ 1964 թվականի օգոստոսի 4-ին այս երկիրը ընդունեց արժույթի նոր տեսակ, որը կոչվեց լեոնե։ Նախկին բրիտանահպատակ երկրներում Մեծ Բրիտանիայի ազդեցության նվազմանը զուգընթաց 1966 թվականի փետրվարի 4-ին ֆունտը հանվեց դրամաշրջանառությունից։

1964 թվականի մայիսի 13-ին հիմնադրվեց Գամբիայի ազգային արժույթի խորհուրդը, որը սկսեց թողարկել ֆունտի փոխարկված տարբերակը։

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայի թղթադրամներ

Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Կատեգորիա:Ֆունտ
Կատեգորիա:Աֆրիկյան արժույթներ
Կատեգորիա:1968 կազմալուծումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:Արևմտյան Աֆրիկա
Կատեգորիա:Լիբերիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Գամբիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Նիգերիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Սիերա Լեոնեի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կամերունի տնտեսություն
Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Քեյթ Նելիգան

**Քեյթ Նելիգան** (, ), կանադացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Քեյթ Նելիգանը ծնվել է 1951 թվականի մարտի 16-ին կանադական Լոնդոն քաղաքում, դպրոցի ուսուցչուհու և գործարանային շինարարի ընտանիքում։ Նելիգանը հաճախել է Լոնդոնի ուսումնարան, սովորել է Գլենդոն քոլեջում, բայց ուսումը չի ավարտել։ Հարազատ քաղաքի քոլեջը թողնելով՝ նա գնացել է Մեծ Բրիտանիա, որտեղ ընդունվել է Բեմական խոսքի և դրամատիկական արվեստի կենտրոնական դպրոց։ Հենց այնտեղ կայացել է նրա պրոֆեսիոնալ առաջնախաղը թատերական բեմում և հեռուստատեսությունում։

## Կարիերա
1975 թվականին նա առաջին անգամ հայտնվել է էկրանին, խաղալով ֆրանսա-բրիտանական «Ռոմանտիկ անգլուհին» մելոդրամայում։ 1979 թվականին կատարել է Լյուսի Սթյուարդի դերը «Դրակուլա» բրիտանական էկրանավորման մեջ։

1980-ականներին նա տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ ակտիվ աշխատել է Բրոդվեյում։ Իր դերերի համար թատերական «Թոնի» մրցանակաբաշխությանն ստացել է մրցանակ չորս անվանակարգերում։ 1991 թվականին դերասանուհին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակին, որպես «Երկրորդական պլանի լավագույն դերասանուհի» «Մակընթացությունների տիրակալը» ռոմանտիկ դրամայում։ Նույն թվականին դարձել է «BAFTA» մրցանակ՝ «Ֆրենկին և Ջոնին» մելոդրամայում կատարած Քորի դերի համար։

Հետագայում դերասանուհին շարունակել է իր աշխատանքը ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ իր հայրենիք Կանադայում։

## Ֆիլմագրություն
* 1975 - Ռոմանտիկ անգլուհին
* 1975 - Կոմս Մոնտե-Քրիստո
* 1979 - Դրակուլա
* 1977, 1978, 1980 - Խաղալ այսօրվա համար
* 1990 - Սպիտակ սենյակ
* 1994 - Գայլ
* 2010 - Օրենք և կարգ։ Հատուկ մասնաշենք

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Վելիկա Գորիցա

**Վելիկա Գորիցա** (), Խորվաթիայի յոթերորդ խոշորագույն քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է 33 339 մարդ (2001):

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Վելիկա Գորիցա քաղաքը գտնվում է Զագրեբից 15 կմ հարավ-արևելք, քաղաքային օդանավակայանից ոչ հեռու։

## Պատմություն
Ժամանակակից Զագրեբ քաղաքի Սավա հովիտը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Վելիկա Գորիցա քաղաքից 8 կմ դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում է հռոմեական Անդավտոնիա քաղաքը։ Վելիկա Գորիցա քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1287 թվականին։ Միջնադարում և նոր ժամանակներում Վելիկա Գորիցան  «Ազնվական Տուրոպոլե համայնքի» կենտրոնն էր։ Այն հաճախ ենթարկվել է թուրքական հարձակումների, որոնց հետևանքով տեղական եկեղեցին խիստ տուժել է։ Այն գրեթե կրկին կառուցվել է 17-րդ դարում։ Քաղաքում առաջին դպրոցը ստեղծվել է 18-րդ դարում։

Վելիկա Գորիցան տնտեսական մեծ աճ է ապրել 19-րդ դարում, երբ քաղաքի տարածքը ընդարձակվել է։ Հին քաղաքային տարածքը դարձել է ձիերի առևտրի կենտրոն։ Քաղաքի հատուկ արժանիքների զարգացումը վերաբերվում է Լուի Իոսիպովիչին, որը Վելիկա Գորիցայում հիմնադրել է մի շարք պետական և հասարակական շենքեր։

1901 թվականին քաղաքում բնակվում էր 1041 բնակիչ։ Քաղաքի զարգացման հերթական փուլը վերաբերվում է հետպատերազմյան շրջանին, երբ ակտիվորեն ընդլայնվում է բնակելի ֆոնդը։ 1995 թվականին այն ստանում է քաղաքի կարգավիճակ։

## Տնտեսություն
Վելիկա Գորիցայի տնտեսական զարգացման հիման վրա տղամարդիկ գյուղատնտեսական ոլորտներում կառուցում են փոքր բիզնեսներ։ Քաղաքում գրանցվել են 1460 առևտրային, 983՝ փոքր, 17՝ միջին և խոշոր ձեռնարկություններ։ Տարածքը ունի մոտ 4700 ընտանեկան տնտեսություններ։ Տարածաշրջանում գտնվում են մի քանի սղոցարաններ և այլ վերամշակման ձեռնարկություններ։

Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ փայտամշակումը, սննդի, շինարարական եւ կաշվի արդյունաբերությունը, ինչպես նաև գյուղատնտեսությունը։

## Կրթություն
Քաղաքում գտնվում են 5 տարրական դպրոցներ, 5 միջնակարգ դպրոցներ և Վելիկա Գորիցա պոլիտեխնիկական քոլեջը։ Վելիկա Գորիցայում գտնվում է ավիացիոն տեխնիկական ինստիտուտը։

## Տեսարժան վայրեր
thumb|left|200px|Վելիկա Գորիցա
* **Տուրոպոլսկի կարկուտ** - բերդ, որը կառուցվել է 18-րդ դարում։  Ներկայումս թանգարան է։  
* **Տուրոպոլի փայտյա մատուռ** - կառուցվել է 17-րդ դարում։  
* **Լիճ Չիչա** - նկարազարդ լիճ, որը քաղաքացիների համար սիրված վայր է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:1228 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Տագուբայի զեկույց

[thumb|220px|[Լինդի Ինգլանդը բանտարկյալին կապել է շնաթոկով]]
thumb|220px|Ամերիկացի զինվորականները շանը քսի են տալիս բանտարկյալների վրա
thumb|220px|Մերկ բանտարկյալները միջանցքի հատակի վրա
**Տագուբայի զեկույց** (), ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության գաղտնի զեկույց, որը կազմվել է Աբու Գրեյբ բանտում տեղի ունեցած իրադարձությունների ուսումնասիրման արդյունքում։ Զեկույցը կազմել է գեներալ- մայոր Անտոնիո Տագուբան։

Զեկույցում ներկայացված են ԱՄՆ զինված ուժերի քրեական հետաքննության ծառայության (CID) ուսումնասիրությունների արդյունքները, որը ղեկավարել է գնդապետ Ջերրի Մոսելլոն։ Հարցաքննվել են, ավելի քան, 50 վկաներ, կասկածյալներ և բանտարկյալներ։ Հետաքննիչները ուսումնասիրել են մի շարք լուսանկարներ և տեսագրություններ, որտեղ երևում են բանտարկյալների նկատմամբ տեղի ունեցած բռնությունները, որոնք իրականացվել են 2003 թվականի հոկտեմբեր- դեկտեմբեր ամիսներին։

Անտոնիո Տագուբան գրել է․

Իմ զեկույցում ես նշել եմ բոլոր այն մեթոդները, որոնք կիրառել է ռազմական ոստիկանությունը պատանդների նկատմամբ․

* Զինվորականները ծեծել են բանտարկյալներին, ոտքով և ձեռքով հարվածել մարմնի բաց մասերին և սեռական օրգաններին,
* Զինվորականները լուսանկարել և տեսանկարահանել են մերկ բանտարկյալների սեռական օրգանները
* Զինվորականները բանտարկյալներին ստիպել են նախընտրելի դիրք ընդունել, որտեղ պարզ երևում է, թե ինչպես են զինվորականները բռնաբարելու դիրք ընդունում՝ լուսանկարվելու համար։
* Զինվորականները պարտադրել են բանտարկյալներին հանել իրենց շորերը և մի քանի օր մնալ մերկ,
* Զինվորականները ստիպել են արական սեռի բանտարկյալներին կրել կանացի ներքնազգեստ,
* Զինվորականները ստիպել են արական սեռի բանտարկյալներին ձեռնաշարժությամբ զբաղվել՝ նկարահանելով նրանց,
* Զինվորականները ստիպել են արական սեռի մերկ բանտարկյալներին պարկել խմբովի, այնուհետև ցատկել նրանց վրա,
* Զինվորականները մերկ բանտարկյալին կանգնեցրել են փոքր արկղի վրա, ձեռքերին և առնանդամին միացրել են էլեկտրալարեր։ Ցանկացած շարժի կամ արկղից ընկնելու պարագայում անձը էլեկտրահարվել է։
* Զինվորականները մերկ բանտարկյալի վզին շնաթոկ են կապել, և կին զինվորականներից մեկը «զբոսնել է» նրա հետ։
* Պահակը բռնաբարել է բանտարկյալներից մի քանիսին։
* Զինվորականները քսի են տվել շներին բանտարկյալների վրա։ Ամենաքիչը մեկ մարդ լուրջ վնասվածքներ է ստացել դրանից հետո։

Տագուբան նշել է, որ այդպիսի պայմանների ստեղծման հրամանը տրվել է ռազմական հետախուզության և դաշնային այլ մարմինների կողմից։

Թայմ ամսագիրը գրել է, որ Պենտագոնի ծառայակիցներին արգելվել է կարդալ Տագուբայի զեկույցը։ Արգելվել է նաև քննարկել թեման ընկերների և ընտանիքի անդամների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Текст доклада
* Выдержки из доклада

Կատեգորիա:Աբու Գրեյբ բանտի բանտարկյալների տանջանքներ
Ֆրիբուրի տաճար

**Սուրբ Նիկոլայի տաճար**, Ֆրիբուր քաղաքի կաթոլիկ մայր տաճար, շվեյցարական համադաշնությունում, նվիրված է սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկիին։ Տաճարը գտնվում է հին քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում, ուշ գոթական ոճի վառ օրինակ է, դոմինանտային ճարտարապետություն միջնադարի կենտրոնում, տեսարժան վայր, որը մշտապես գրավում է զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

Առաջին ռոմանական մատուռը Զանե գետի ափին, որը հիմնադրվել է 1157 թվականին։ Ժամանակակից տաճարի շինարարությունը սկսել է 1283 թվականին և ավարտվել է մի քանի էտապներով 1490 թվականին։

Եռասյունամեջ տաճարը բարձր կենտրոնական նավով կառուցվել է տեղական ավազաքարով և աչքի է ընկնում հարստությամբ ու դեկորատիվ տարրերի բազմազանությամբ։ Տաճարի գլխավոր մուտքը արևմուտքի կողմից է, զարդարված է փորագրովի քանդակազարդ ճակատամասով, Ահեղ դատաստանը պատկերող տեսարաններ, սուրբ Նիկոլայի արձանը, տասներկու առաքյալները, Աստվածամայրը մանուկի հետ, ստեղծված XV դարի բնօրինակներից։ Տաճարի աշտարակի բարձրությունը 76 մետր է, և չունի զանգակատուն, նրա վրա կախված է XIV - XVIII դարերի 13 զանգակներ, դարանք այսօր ամենահին զանգակներն են Շվեյցարիայում։ Աշտարակը, որին կարելի է հասնել պտուտակաձև սանդուղքով, անցնելով 368 քայլ, բացվում է տեսարան դեպի քաղաքի համայնապատկերը և Ալպերի նախալեռնային շրջանը։

Տաճարի ներսում ուշադրություն է գրավում զոհասեղանը, Ավետման և Սուրբ Աստվածածնի զարդարուն փայտյա ձևը։ Զոհասեղանին կցվում է նաև գոթական կռածո ցանկապատը։ Պահպանվել են հարուստ ներքին զարդարանքները. XV դարի աթոռներ՝ փորագված մարգարեների պատկերներով, 1498 թվականի մկրտության ավազան, խորանի տարածքում գոթական թիկնաթոռ։ Եզրային կամարի վրա պատկերված է 1433 թվականի «Մարմնի ամփոփումը դագաղի մեջ» բազմադեր քանդակը։ Մայր տաճարում գտնվում է Շվեյցարիայի ամենամեծ գերեզմանատունը։

Ֆրիբուրի տաճարը հայտնի է իր ապակե նախշերով, որոնք պատկանում են երկու դարաշրջանների։ Եզրային ճակատամուտքում կա XV դարի մյունխենցի գեղանկարիչ Ուլրիխ Վագների ոճի վերածնություն, որտեղ պատկերված են Քրիստոսի Խաչելության և Քարոզչի պատկերները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Չանկուչոկ (պագոդա)

**Չանկուչոկ**, (, chữ nôm` 鎭國寺, տուա չան կուոկ), Հանոյի ամենահին պագոդան։ Կառուցվել է 6-րդ դարում` Լի Նամ Դեի թագավորության ժամանակ։ Այն վերակառուցվել է 17-րդ դարում, անցել կապիտալ վերանորոգում 1815 թվականին։ Տեղակայված է Արևելյան լճի` Հանոյի ամենամեծ քաղցրահամ լճի կղզում։

Համարվում էր Թհենլոնգում բուդդայականության կենտրոնը`Լեի արքայատոհմի և Չանի արքայատոհմի ժամանակ։ Այժմ սուրբ վայր է համարվում բուդիստների համար, ինչպես նաև պագոդա են այցելում վիետնամցի և օտարազգի հյուրերը։

## Պատմություն
Լի Նամ Դեի (544—548) կայսրի կառավարության ժամանակ պագոդան սկզբնականորեն կառուցվել է Կարմիր գետի ափին` Խոա գյուղի շրջանում (ներկայումս Ֆու Յեն թաղամասի և Չան Վու Տայ Հո շրջանի միջև)։ Տաճարն անվանվել է Կխայ Կուոկ (Khai Quoc)։ 15-րդ դարում այն անվանվել է Տխայ Տոնգ (Thai Tong), իսկ Չանկուոկում անվանափոխվել է 17-րդ դարում Լե Հի Տոնգ կայսեր կողմից։ 1615 թվականին Կարմիր գետի` իր հունից դուրս գալու վախի պատճառով կառավարությունը որոշեց տեղափոխել ամբողջ տաճարը Ոսկե ձկան կղզի (Kim Ngu), որը գտնվում էր Արևելյան լճում։ Պագոդա լճի միջով կարելի է հասնել փայտե ճանապարհով, որը կառուցվել է 1620 թվականին։

Պագոդան վերականգնվել և մեծացվել է Լե Հի Տոնգի կառավարման ժամանակ` 1639 թվականին։

1813 թվականին սկսվեց քանդված տաճարի վերականգնումը, իսկ ավարտվեց՝ 1815 թվականին։

Պագոդան իրենից ներկայացնում է 15-մետրանոց 11 հարկերից կազմված ստուպա։ Յուրաքանչյուր հարկի ներսում դրված է Բուդդայի արձանը։ Աղոթասրահի հետևում գտնվում են 10 դամբարաններ և զանգակատուն։ Պագոդայում պահվում են մի քանի արժեքավոր արձաններ, որոնց մեջ է Բուդդայի ոսկե արձանը և հնագույն բազմաթիվ սեպագիր արձանագրություններ։ Պագոդայի շրջակայքում կա մեծ այգի։

1989 թվականին պագոդան դարձել է վիետնամական ազգային մշակույթի պատմական հուշարձան։

## Այցելուներ
* Լի Նյան Տոնգ թագավորի կառավարման ժամանակաշրջանում թագուհի Ի Լանը մի քանի անգամ այցելել է պագոդա` կուսակրոնների ուղեկցությամբ։
* 1639 թվականին Չին Չանգը` Չին իշխանը, վերանորոգեց տաճարը և դարձրեց այն երկրպագոության վայր։
* 1821 թվականին թագավոր Մին Մանգը այցելեց տաճար և գումար տրամադրեց վերանորոգման համար
* 1842 թվականին Թխյեու Չի կայսրը այցելեց տաճար և որպես նվեր բերեց ոսկի և արծաթ
* 1959 թվականի մարտի 24. Հնդկաստանի առաջին նախագահ Ռաջենդրա Պրասադը այցելեց տաճար և տնկեց բոդհի ծառը։ Տնկին վերցվել էր Բոդհիի սուրբ ծառից, որի մոտ 25 հարյուրամյակ առաջ մեդիտացիա էր անում Բուդդան"
* 2008 թվականի նոյեմբերի 28, Հնդկաստանի նախագահ Պրատիբհա Փաթիլ։
* 2010 թվականի հոկտեմբերի 31, Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուդդայական տաճարներ
Աշոտ Շահբազյան

**Աշոտ Շահբազյան**, ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս։

## Կենսագրություն
Աշոտ Շահբազյանը ծնվել է 1993 թվականին, Շիրակի մարզի Ախուրյան գյուղում։ Սովորել է Ախուրյան գյուղի դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտ։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Աշոտը վիճակահանության չմասնակցեց, այլ կամովին ընտրեց Ջրականում ծառայել։ Ընտանիքում Աշոտ Շահբազյանի հայրը՝ Կարապետ Շահբազյանը, ազատամարտիկ էր, դեռևս 1992 թվականից կամավոր մասնակցել է ղարաբաղյան պատերազմին։ Բանակում լավ ծառայության համար Աշոտը ստացել է լեյտենանտի կոչում։

## Մարտական գործողություներ
Աշոտը մասնակցել է Ջրականի ուղղությամբ ընթացող մարտական գործողություններին։ Մարտի 31-ի լույս ապիլի 1-ի գիշերը, թեժ մարտերի ընթացքում ժամեր շարունակ կռվելով հակառակորդի դեմ զոհվել է հերոսի մահով։ Մի քանի օր անց ադրբեջանական կողմն Աշոտի մարմինը խոշտանգված վերադարձրեց Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությանը։ Արցախի Նախագահի հրամանագրով (հետմահու) պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

## Պարգևներ
* «Մարտական ծառայություն» մեդալ

## Հուղարկավորություն
Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 12-ին ժամը 18:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 13-ին, ժամը 14:00-ին Շիրակի մարզի՝ Ախուրյան գյուղի եկեղեցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշոտ Շահբազյանի ընտանիք
* Տեղի է ունեցել Աշոտ Շահբազյանի հոգեհանգստի կարգը, Tsayg.am
* Ջաբրաիլում զոհված Աշոտ Շահբազյանը ծնվել և մեծացել էր տնակում
* 168 Hours. Աշոտ Շահբազյան
* «Հերոս ծնված». Աշոտ Շահբազյան, Tsayg.am

Կատեգորիա:Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոսներ
Սուրբ Թերեզա Ավիլացու տաճար

**Սուրբ Թերեզա Ավիլացու տաճար** (սերբ․ և , ), Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու տաճար և փոքր բազիլիկ, գտնվում է Սերբիայի Սուբոտիկա քաղաքում։ Սուբոտիկայի հոգևորականների նստավայրն է։ Կոչվել է Թերեզա Ավիլացու անվամբ։

## Պատմություն
Տաճարը կառուցվել է 1773-1779 թվականներին բարոկկո ոճով։ Ժամանակին Սուբոտիկան Հաբսբուրգյան կայսրության մի մասն էր։ Տաճարը նախագծվել է Ֆրանս Քաուֆմեն ճարտարապետի կողմից։ Խորանը նախագծված է մի քանի նկարիչների կողմից, որոնցից է Ժոզեֆ Սքոֆթը, Սուրբ ընտանիքի նկարն ստեղծվել է Կասպեր Սքլեյբնի, իսկ Իրական խաչը՝ Էմանուել Ուոլչի կողմից։

Շինության բարձրությունը 61 մետր է (200 ոտնաչափ), իսկ լայնությունը՝ 26 մետր (85 ոտնաչափ)։ Նավն ունի 18 մետր բարձրություն  (59 ոտնաչափ), մինչ զանգերի աշտարակը 64 մետր է (210 ոտնաչափ)։ Շենքի տանիքում՝ զանգերի երկու աշտարակների միջև գտնվում է Սուրբ Մարիամի արձանը։ Ամբիոնը կառուցվել է 1808 թվականին։ Երգեհոնը տեղադրվել է 1897 թվականին և վերանորոգվել 1997 թվականին։ 2015թ․ կատարվել են վերնորոգչական աշխատանքներ։

Տաճարի ամբողջ ինտերիերը վերանորոգվել է 1972-1973 թվականներին։ 1973 թվականին կառույցը տեղ գտավ Սերբիայի մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ 1974 թվականի ապրիլի 29-ին Պողոս VI պապը տաճարին շնորհեց Փոքր բազիլիկ անունը։ Տաճարի առջև կանգնեցված է Ալեքսանդր Լիֆկայի կիսանդրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official web site

Կատեգորիա:Սերբիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Սուրբ Անտոնիոս Պադովացու Ֆրանցիսկյան վանք

**Սուրբ Անտոնիոս Պադովացու Ֆրանցիսկյան վանքը** (), կաթոլիկ ֆրանցիսկյան վանք է Խորվաթիայի Կոպրիվնիցա քաղաքում. Հիմնադրվել է 1290 թվականին։ Ժամանակակից եկեղեցին հիմնադրվել է 1685 թվականին, իսկ վանական կառույցների համալիրը հիմնադրվել է 1923 թ.- ից 1924 թթ․։ Ընդգրկված է Խորվաթիայի Հանրապետության մշակութային արժեքների ցուցակում (կոդ P-4382)։

## Պատմություն
Ֆրանցիսկյան վանքը Կոպրիվնիցայում հիմնադրվել է մոտ 1290 թվականին՝ Սուրբ Ֆրանցիսկոսի միաբանության ստեղծման նույն դարում։ Վանքը մտնում էր Պեչի թեմի մեջ։ Վանքը նախ օծվել է սուրբ Հակոբի, ապա՝ սուրբ Մարիամի անարատ հղիության պատվին։

XIV դարում վանքը տուժել է ռազմական գործողություններից և վերականգնվել է Եղիսաբեթ Բոսնիացի թագուհու միջոցներով, բայց XV դարում աստիճանաբար անկում է ապրել և լքվել է վանականների կողմից։ XVII դարի երկրորդ կեսին ֆրանցիսկյան Կոպրիվնիցա համայնքը վերականգնվել է, 1668 թվականին վերակառուցվել է հին եկեղեցին։ 1675 թ.-ից 1680 թթ․ կառուցվեց վանքի նոր քարե շինությունը, 1685 թվականին ավարտվել է վանական եկեղեցու կառուցումը, որն, ինչպես և ամբողջ եկեղեցին ստացել է Անտոնիոս Պադովացու անունը։

1778 թվականին վանքը տուժել է երկրաշարժից, իսկ Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ ֆրանսիական զորքերի կողմից որպես զորանոց օգտագործվելուց։ XIX դարում այն վերականգնվել է, բայց Զագրեբի 1880 թվականի նոր երկրաշարժը վանքին մեծ վնասներ պատճառեց։ 1923 թ.-ից 1924 թվականներին վանքի ոչ պիտանի դարձած բնակելի շինությունները ոչնչացվել են, սակայն դրանց տեղը նորերն են կառուցվել։ Այդպիսով՝ վանական համալիրի կառույցներից միայն եկեղեցին է, որ XVII դարի է։

## Ներկա վիճակ
Կոպրիվնիցայի վանքը գործող ֆրանցիսկյան վանք է։ Եկեղեցին բաց է զբոսաշրջիկների համար։ 1983 թվականից Կոպրիվնիցայի գյուղերի առաջնորդարանը գտնվում է այս վանքում։

## Գրականություն
* Paškal Cvekan, Tristo godina samostana i crkve u Koprivnici: 1675.-1975., Koprivnica 1975.
* Milan Prelog, Ivanka Reberski, ur., Koprivnica — grad i spomenici, Zagreb 1986. ISBN 86-80195-01-4

## Ծանուցումներ

## Արտաքին հղումներ
* http://ofm-koprivnica.multilink.hr 
* О монастыре на городском сайте 
* Franjevački samostan i crkva sv. Antuna Padovanskog

Կատեգորիա:Խորվաթիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ահաբեկչություն Վահայում

**Ահաբեկչական գործողություն Վահայում**, տեղի է ունեցել 2008 թվականի օգոստոսի 21-ին, հարձակման նպատակը Վահում զինամթերք արտադրող ֆաբրիկան էր։

## Հարձակման ընթացք
2008 թվականի օգոստոսի 21-ին մահապարտ-ահաբեկիչը գտնվելով զինամթերքի արտադրման ֆաբրիկայի դարպասներին մոտ գործի դրեց պայթուցիկ սարքը, հենց այն ժամանակ, երբ ձեռնարկության աշխատակիցները գնում էին աշխատանքի։ Հարձակման արդյունքում զոհվեց 70 մարդ, գրեթե 80-ը ստացան տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Ահաբեկչության պատասխանատվությունը ստանձնեց ռադիկալ սուննիական Թեհրիկ է Թալիբան խմբավորումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Death toll in Wah blasts climbs to 70 

Կատեգորիա:2008 Պակիստանում
Կատեգորիա:2008 ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:2008 սպանություններ
Կատեգորիա:2008 օգոստոս
Կատեգորիա:Իսլամիստների ահաբեկչական գործողությունները
Կատեգորիա:Պակիստանում կատարված ահաբեկական գործողություններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 21 իրադարձություններ
Դոմինիկ Օ'Բրայեն

**Դոմինիկ Օ'Բրայեն** (), մնեմոնիկայի բրիտանացի վարպետ և հիշողությանն առնչվող գրքերի հեղինակ։ Հիշողության աշխարհի առաջնության ութակի չեմպիոն է։ Աշխատում է որպես մարզիչ *Peak Performance Training*-ում։

Նա սկսել է զարգացնել մնեմոնիկայի իր տեխնիկան 1987 թվականից, երբ տեսել է, որ Քրեյթոն Քարվելոն կարողանում է մտապահել 52 խաղաքարտից բաղկացած տուփի խաղաքարտերի դասավորությունը BBC հեռուստատեսությամբ ընթացող *Ռեկորդակիրներ* ծրագրում՝ երեք րոպեից քիչ ժամանակահատվածում։ Թվերը մտապահելու համար Օ'Բրայենն ստեղծել է մնեմոնիկայի դոմինիկյան համակարգը, որը նման է ֆոնետիկ թվային համակարգին (մենոնիկայի գլխավոր համակարգ)։ Օ'Բրայենը գրել է գրքեր մտապահման տեխնիկաների մասին։ Այդ գրքերից են՝ «Ինչպե՞ս զարգացնել կատարյալ հիշողություն», «Քվանտային հիշողության ուժը», «Սովորել հիշել», «Ինչպե՞ս հանձնել քննությունները», «Հաղթող ձեռքը» և «Զարմանալի հիշողության տուփը»։

Նա դասախոսություններ է կարդում հիշողության զարգացման թեմայով։ Հյուրընկալվել է նաև տարբեր հեռուստահաղորդումներում, ինչպիսին է *The Human Body*:
 
2002 թվականի մայիսի մեկին Դոմինիկ Օ'Բրայենը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում պատահական դասավորությամբ 2808 խաղաքարտերից յուրաքանչյուրը մեկ անգամ տեսնելուց հետո մտապահելու համար (54 տուփ)։ Նա կարողացավ ճշգրտորեն դասավորել խաղաքարտերը՝ թույլ տալով միայն ութ սխալ, որոնցից չորսն ուղղեց անմիջապես այն բանից հետո, երբ իմացավ, որ սխալ է դասավորել։

## Մատենագրություն
* *Ինչպե՞ս զարգացնել կատարյալ հիշողություն* (1993) 
* *Ինչպե՞ս հանձնել քննությունները* (1995 թվականի ապրիլի 6) 
* *Առաջնակարգ հիշողության ուժը* (Գրքեր 1–4) (1997)
* *Սովորել հիշել* (2000) 
* *Քվանտային հիշողության ուժը* (2001 թվականի հոնվար) 
* *Զարմանալի հիշողության տուփը* (2001 թվականի սեպտեմբերի 27) 
* *Երբեք չմոռանալ թիվ կամ ամսաթիվ* (2002 թվականի հուլիս) 
* *Երբեք չմոռանալ անուն կամ դեմք* (2002 թվականի սեպտեմբեր) 
* *Երբեք չմոռանալ ելույթը* (2003 թվականի օգոստոսի 21) 
* *Երբեք չմոռանալ փաստեր և թվեր* (2003 թվականի օգոստոսի 21) 
* *Զարմանալի հիշողության հավաքածուն* ( 2005 թվականի հոկտեմբերի 13) 
* *Ինչպե՞ս զարգացնել փայլուն հիշողություն շաբաթ առ շաբաթ* (2005 թվականի նոյեմբեր) 
* *Ինչպե՞ս բարելավել հիշողությունը* (2010 թվականի փետրվարի 16)
* *Կարող եք ունենալ զարմանալի հիշողություն* (2011 թվականի մայիս) 
* *Փայլուն հիշողության գործիք* (2012 թվականի հունիսի 5) 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dominic System App
* Dominic System

Կատեգորիա:Հիշողություն
Ռյոտա Մուրատա

**Ռյոտա Մուրատա** (), ճապոնացի բռնցքամարտիկ, 2012 թվականի միջին քաշային կատեգորիայի օլիմպիական չեմպիոն։

## Սիրողական կարիերա
Մուրատան սկսել է բռնցքամարտով զբաղվել առաջին դասարանից։ Երկու տարի անց նա շարունակել է մարզվել Օսակա  քաղաքի Սինկո մարզասրահում։ Ավագ դպրոց ընդունվելուց հետո, նրա մարզիչը դարձավ Մաեկվա Տակեմոտոն, ում հետ նա պայքարել է հինգ ազգային տիտղոսների համար։ Սակայն, համալսարան ընդունվելուց հետո, նա տարավ պարտություններ համալսարանական առաջնությունում։ Դրանից հետո, Տակեմոտոյի խորհրդով, նա սկսեց սովորել ինքնապաշտպանություն Սիլ դպրոցում։

Ճապոնիայում 2004 թվականին սիրողական առաջնությունը հաղթելուց հետո , 2005 թվականին նա պայքարել է բրոնզե մեդալի համար Ասիայի առաջնությունում, և արծաթ՝ Արքայի Գավաթ առաջնությունում։ Այնուամենայնիվ, հայրենիքում չեմպիոն մնալով 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 թվականներին, տանուլ է տալիս Նիկոլայ Գուսիևի անվան աշխարհի առաջնությունում 2005 թվականին։ 2007 թվականին Չիկագոյում կայացած աշխարհի առաջնության ընթացքում նա առաջին մենամարտում նոկաուտի ենթարկեց մրցակցին, սակայն հաջորդում տանուլ տվեց և դուրս մնաց առաջնությունից։ 2008 թվականին, Բանգկոկում որակավորման փուլում հասնելով մեկ քառորդ եզրափակիչ, հաղթում է մրցակցին, սակայն կիսաեզրափակչում պարտվում է՝ զբաղեցնելով երրորդ հորիզոնական։ Աստանայում կայացած հաջորդ որակավորման փուլում նա պարտվում է մեկ քառորդ եզրափակչում Հոմաեն Ամիրիին և լքում է առաջնությունը յոթերորդ հորիզոնականով։ Դրանից հետո Մուրատան ավարտում է բռնցքամարտիկի կարիերան՝ ուսումը շարունակելով համալսարանում և միաժամանակ բռնքամարտի մարզիչ աշխատելով բռնցաքամարտի ակումբում։ Կես տարի անց նա վերադառնում է բռնցքամարտ։

2010 թվականին Մուրատան նվաճեց բրոնզե մեդալ Չինաստանում։

2011 թվականին Բաքվում կայացած աշխարհի առաջնությունում գրավում է երկրորդ հորիզոնականը՝ եզրափակչում պարտվելով Եվգենի Խիտրովին։

### 2012 թվականի օլիմպիական խաղեր
2012 թվականին օլիմպիական խաղերի ժամանակ մեկ ութերորդ եզրափակչում նա հաղթում է ալժիրցի Աբդելմալեկա Ռահային, մեկ քառորդում՝ թուրք բռնցքամարտիկ Ադեմ Կիլիչչիին և կիսաեզրափակչում՝ Աբբոսա Աթոեվային։ Եզրափակչում նա ուժեղ գնտվեց բրազիլացի Էսկիվի Ֆալկաոյից և Ճապոնիա է վերադարձնում 48 տարի նրանց «կորցրած» բռնցքամարտի ոկսե մեդալը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բռնցքամարտիկներ
Ծագող արևի երկրի դրոշ

thumb|220 px|Ճապոնիայի ռազմածովային ուժերի դրոշը 1889-1945 թվականների և 1945-ից 1954 թվականների և 1954 թվականից մինչև մեր օրերը ընկած ժամանակաշրջանում։
thumb|220 px|Ճապոնիայի ցամայաքային ԶՈՒ-ի ժամանակակից դրոշը։
, Ճապոնիայի ռազմական դրոշ։ Այս դրոշը օգտագործվում է հաջողություն ցականալու դեպքում, իսկ որպես ռազմական դրոշ առաջին անգամ օգտագործվել է Էդոյի ժամանակաշրջանում (1854 թվականից)։

1870 թվականի հունվարի 27-ին այն ընդունվել է որպես Մեյձիի ժամանակաշրջանի ազգային դրոշ քաղաքականության շրջանակում։ Ներկայումս դրոշը շարունակում են օգտագործել ռազմածովայինները և փոփոխված տարբերակով՝ Ճապոնիայի ցամաքային զինված ուժերը, իսկ նրա պատկերը հայտնվում է  ապրանքների և գովազդային պաստառների շարքում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում դրոշը օգտագործել են ճապոնական զորքերը Հարավային Կորեայի նվաճման և օկուպացիայի ժամանակ, իսկ Չինաստանում այն համարվում է ճապոնական ռազմամոլության և իմպերիալիզմի խորհրդանիշը, իսկ նրա օգտագործումը համարվում է վիրավորիչ։

## Արտաքին տեսք
Դրոշը հիշեցնում է ներկայիս Ճապոնիայի դրոշը նրանով, որ ունի կարմիր շրջան, տեղակայված կենտրոնում կամ կենտրոնի մոտ, բայց տարբերվում է արևի ճառագայթների առկայությամբ, որոնք արտացոլում են Ճապոնիայի անվանումներից մեկը՝ «Ծագող արևի երկիր»։

Ճապոնական կայսերական բանակը սկսել է օգտագործել այս դրոշը 1870 թվականից։ Կայսերական բանակը և Կայսերական նավատորմը ունեցել են դրոշի տարբեր տեսակներ՝ ռազմածովայինների մոտ խորհրդանշական շրջանը գտնվում է ձողին ավելի մոտ, իսկ ցամաքային ուժերինը (այդ թվում զորագնդային զորքերում)՝ այն գտնվում է կենտրոնում։ Դրոշի ռազմածովային տարբերակը ընդունվել է 1889 թվականին։ Այն օգտագործվել է այդ ժամանակից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ 1945 թվականի օգոստոսին Ճապոնիայի պարտությունից հետո բանակը և նավատորմը լուծարվել են, իսկ դրոշը այլևս չի օգտագործվել։ Միայն 1945 թվականին երկրի ԶՈՒ-ի ստեղծման ժամանակ կրկին ընդունվել է, ծովային ԶՈՒ-երը օգտագործում են տասնվեց շողերով տարբերակը, իսկ ցամաքայինները՝ ութովը։

## Ընկալում
Դրոշի օգտագործումը վիրավորական է համարվում այն երկրներում, որոնք երբև տուժել են ճապոնական ռազմական նվաճողական գործողություններից, այդ թվում Հարավային Կորեան և Չինաստանը, որտեղ այն համարվում է ճապոնական ռազմամոլության խորհրդանիշ։ 2008 թվականին կայացած Օլիմպիական խաղերի ժամանակ ճապոնացի երկրպագուներին զգուշացվել է, որ այդ դրոշի օգտագործումը կարող է առաջացնել բախումներ և խնդիրներ չինացիների հետ։ Հենց Ճապոնիայում այդ դրոշը օգտագործվում է սպորտային իրադարձություններում և բողոքի ցույցերի ժամանակ մի քանի աջակողմյան խմբերի կողմից։

## Նմանատիպ դրոշներ

Պատկեր:Flag of Macedonia.svg|Մակեդոնիայի Հանրապետության դրոշը
Պատկեր:Flag of Arizona.svg|Արիզոնայի դրոշը
Պատկեր:Flag of Donetsk Oblast.svg|Դոնբասի դրոշը
Պատկեր:Flag of the Soviet Air Force.svg|ԽՍՀՄ-ի ՌՕ ուժերի դրոշ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրոշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիայի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պետական խորհրդանիշեր
Սեն Լյո Սեն Ժիլ

**Սեն Լյո Սեն Ժիլ** (), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզի 1-ին շրջանում։ Պատմական հուշարձանները ունեն 1915 թվականի կարգավիճակ։ Եկեղեցում պահպանվում է Հռոմից տարված Հեղինե կայսրուհու մասունքները։

## Պատմություն
Եկեղեցու վայրում  12-րդ դարում եղել է Սուրբ Ժիլ մատուռը, կառուցվել է Սուրբ Մագլուա աբբայի կողմից։ 1235 թվականին որոշվեց կառուցվել քարե եկեղեցի։ Այն նվիրված է արքեպիսկոպոս Լյոին և սուրբ ճգնավոր Ժիլին, հիշատակի օրը նշում են սեպտեմբերի 1-ին նույն օրը։ Եկեղեցին կառուցվել է հռոմեական ոճով, բազմիցս վերակառուցվել և կառուցվել է։ 1320 թվականին եկեղեցին ընդլայնվել է, 16-րդ դարում կառուցվել է ժամանակակից ճակատը,  իսկ 18-դ դարում՝ տանիքը։ 1858 թվականին եկեղեցուն կից կառուցվեց զանգակատուն։ 
1820 թվականին եկեղեցին պատկանել է սուրբ Տիրոջ Երուսաղեմի գերեզմանին։ 
Եկեղեցում գտնվում են Պիեռ-Լուի Դելավալի մի քանի առավել հայտնի ստեղծագործություններ, որոնք ստեղծվել են 19-րդ դարի 20-ական թվականներին։

## Սուրբ Հեղինեյի մասունքներ
Սուրբ Հեղինեյի մասունքները, պահպանվում են եկեղեցում, որին 9-րդ դարում Հռոմից Ֆրանսիա զոհ են մատուցել։ Սկզբում դա տեղափոխել են Հոտվիլեր տեղանքի աբբայություն, այդտեղից էլ Շամպայն նահանգի Ռեյմս քաղաք։ Այնտեղ դա գտնվեց մինչև 1871 թվականը, իսկ Փարիզյան կոմունայի ժամանակահատվածում տեղափոխվեց Փարիզ և տեղադրվեց Սեն-Լե-Սեն-Ժիլ եկեղեցում։ Երկար ժամանակ դա եղել է գլխավոր զոհասենյակում, հետագայում տեղափոխվել է կրիպտոն։

## Գրականությունում
Եկեղեցին հիշատակվում է Ալեքսանդր Դյումայի «Երեք հրացանակիրները» ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Église Saint-Leu - Saint-Gilles

Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կառույցներ