Կուղբի որջ

**«Կուղբի որջ»** (), զվարճանքի այգի**,** Կրասնոյարսկի լեռնադահուկային հանգստավայր, հանգստի ու զվարճանքի այգի, որը գտնվում է Արևելյան Սայան լեռների լանջերին (հարավից հարակից է Կրասնոյարսկին), կառուցվել է «Նորիլսկ Նիկել» ընկերության հետ պետական-մասնավոր գործընկերության շրջանակներում և բացվել է 2006 թվականին։ 2019 թվականին այն եղել է Ձմեռային ունիվերսիադայի անցկացման վայրերից մեկը։

## Պատմություն
1973 թվականին «Կուղբի որջ» տարածքում կառուցվել է ճանապարհորդական ճոպանուղի Կաշտակովսկի Լոգում գտնվող դահուկավազորդների և Ստոլբիի արգելոցի այցելուների համար։ 1982 և 1986 թվականներին այդ ենթակառուցվածքն օգտագործվել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների ձմեռային սպարտակիադների ժամանակ։ 1996 թվականին ճոպանուղին ավերվել է ձյան տեղումներից ընկած ծառերի պատճառով, վայրէջքի շենքի մնացորդները քանդվել են 2021 թվականին։

2004 թվականին Կրասնոյարսկի երկրամասի նահանգապետ Ալեքսանդր Խլոպոնինը առաջարկել է, որ Նորիլսկ Նիկելը այնտեղ կառուցեր ժամանակակից լեռնադահուկային հանգստավայր։ 2005 թվականին ընկերությունը հայտարարել է նախագծում 30 միլիոն դոլար ներդնելու իր ծրագրերի մասին՝ ակնկալելով ներդրումները հետ ստանալ 10-15 տարվա ընթացքում։ Համալիրի առաջին փուլը (դահուկային լանջեր) բացվել է 2006 թվականի դեկտեմբերին, երկրորդ փուլի հարմարությունները (ատրակցիոններ, լողավազան, սննդի կետեր) շահագործման են հանձնվել մինչև 2008 թվականի ամառը։ «Նորիլսկի Նիկելը» ներդրել է 2.3-2.5 միլիարդ ռուբլի օբյեկտի կառուցման մեջ, Կրասնոյարսկ քաղաքում և տարածաշրջանում՝ 300 միլիոն ռուբլի։

Համալիրը բազմիցս հյուրընկալել է դահուկային մրցումներ՝ Ռուսաստանի գավաթի փուլը՝ «Վ. Ցիմիկի հուշահամալիրը», Ռուսաստանի առաջնությունը և FIS-ի համաձայն՝ պատանեկան առաջնությունը։ 2012 թվականին համալիրը հյուրընկալել է Ռուսաստանի սնոուբորդի առաջնությունը զուգահեռ սլալոմում և սնոուբորդքրոսում, 2012, 2014, 2022, 2023 թվականներին այն նաև հյուրընկալել է Ռուսաստանի սնոուբորդի գավաթի զուգահեռ փուլերը, զուգահեռ հսկա սլալոմը, սնոուբորդքրոսսը և բիգ էյրը։

«Կուղբի որջում» 2019 թվականի ունիվերսիադայում մեդալների 9 հավաքածու է շնորհվել լեռնադահուկային սպորտի 5 կարգերում՝ սլալոմ, հսկա սլալոմ, գերհսկա, լեռնային համակցված և զուգահեռ թիմային մրցումներ։ Մրցույթը հյուրընկալելու համար համալիրը արդիականացվել է, ընդլայնվել են մրցուղիները և բարելավել հատուկ ցանցով, կառուցվել է մարզական բլոկ, երկու եղանակային կայաններ և ուղղաթիռային հրապարակ՝ օդային շտապօգնության մեքենաների համար, ինչպես նաև ձյան ծածկույթ է ձևավորվել ներարկման սարքերի միջոցով։ «Նորիլսկ Նիկելի» տվյալներով՝ այս պահի դրությամբ այն ավելի քան 7 միլիարդ ռուբլի է ներդրել համալիրի կառուցման, շահագործման և վերակառուցման մեջ՝ Ունիվերսիադայի պահանջներին համապատասխանելու համար։

## Համալիրի բնութագրեր
* 14 մրցուղի, որոնցից 9-ը հավատարմագրված էին FIS-ի և FISU-ի կողմից, իսկ 5-ը՝ արհեստական ​​լուսավորությամբ։ Արահետների ընդհանուր երկարությունը 8.7–9.7 կմ է
** 6 շատ բարդ («սև») արահետներ,
** 5 բարդ («կարմիր») արահետներ,
** 3 հեշտ («կապույտ») արահետներ,
** ուսուցողական թեքություն («կանաչ արահետներ»),
* Երկու վերելակ (1470 մ երկարությամբ՝ 345 մ ուղղահայաց անկմամբ և 857 մ երկարությամբ՝ 241 մ ուղղահայաց անկմամբ), աղեղնաձև վերհան մեքենա և մանկական վերելակներ,
* Ձնագնացություն (փչովի սահնակներով սահք), ձմեռային սահադաշտ, «Ռոդելբան» (բազմակի շրջադարձերով սայլակով զբոսանք երկաթուղային գծերի երկայնքով) և «Զիպրայդեր» (ճոպանի վրա կախված զբոսանք), բացօթյա լողավազան։

Համալիրը հյուսիսից հարակից է Կրասնոյարսկի սյուների ազգային պարկին, իսկ դեպի ժայռեր տանող զբոսաշրջային արահետները սկսվում են ճոպանուղու վերին հարթակից։

Համալիրի տարողունակությունը 5-10 հազար մարդ է։

## Գնահատականներ
2007-2012 թվականներին համալիրը բազմիցս ճանաչվել է որպես Ռուսաստանի, Սիբիրի լավագույն լեռնադահուկային հանգստավայր և տարվա բոլոր եղանակներին հանգստի համար լավագույն հանգստավայր: Որոշ աղբյուրների համաձայն, այն համարվում է Արևմտյան Սիբիրի ամենահեղինակավոր և ամենաթանկ լեռնադահուկային հանգստավայրը։ Թերությունների շարքում շատ աղբյուրներ նշում են բարձր գներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*