Դմիտրի Դիրկո

**Դմիտրի Սերգեևիչ Դիրկո** (, ), ռուս սերիական մարդասպան, որը 2002 թվականին և 2015 թվականի մայիսի 2-ից մինչև 2016 թվականի ապրիլի 4-ը կատարել է անչափահաս աղջիկների երեք սպանություն, այդ թվում՝ բռնաբարություններ: Դմիտրի Դիրկոյի զոհերի իրական թիվը քննիչներին անհայտ է: Իր հանցագործությունների ծանրությանը չնայած՝ Դմիտրի Դիրկոն խուսափել է ցմահ բանտարկությունից։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ և առաջին սպանություն
Դմիտրի Դիրկոն ծնվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ինտա քաղաքում (Կոմիի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական ​​Հանրապետություն): Մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է սոցիալապես արտոնյալ միջավայրում: Դպրոցական տարիներին Դիրկոն սիրված էր իր հասակակիցների և աղջիկների շրջանում՝ տեխնոլոգիաների և ավտոմեքենաների նկատմամբ իր խորը գիտելիքների շնորհիվ: Վաղ տարիքից նա զբաղվել է կարտինգով՝ որոշակի հաջողությունների հասնելով այս ոլորտում: 18 տարեկանում նա դարձել է Կոմիի Հանրապետության կարտինգի չեմպիոն: 2002 թվականի սկզբին 19-ամյա Դմիտրի Դիրկոն ընկերոջ հետ կատարել է իր առաջին սպանությունը: Անչափահաս աղջկա հետ հանդիպելուց և նրա հետ ժամանակ անցկացնելուց հետո Դիրկոն առաջարկել է սեռական հարաբերություն ունենալ նրան: Երբ նա հրաժարվել է, նա և իր ընկերը հարձակվել են նրա վրա, բռնաբարել և խեղդամահ արել: Հետաքննության ընթացքում հայտնաբերվել է սպանված աղջկա մարմինը։ Մի շարք մեղադրական ապացույցների և վկաների ցուցմունքների հիման վրա Դմիտրի Դիրկոն և նրա ընկերը ձերբակալվել են։ Դատավարության ժամանակ Դիրկոն մեղավոր է ճանաչվել բռնաբարության հետ զուգորդված սպանության մեջ, որից հետո՝ 2002 թվականի նոյեմբերի 27-ին, Կոմի Հանրապետության Գերագույն դատարանը նրան դատապարտել է 14 տարվա ազատազրկման։ Դմիտրի Դիրկոն իր պատիժը կրել է թիվ 51 ուղղիչ գաղութում, որտեղ նա աշխատել է և ստացել է բանտի վարչակազմի դրական գնահատականը։ Պատիժը կրելու ընթացքում նա նամակագրության միջոցով հանդիպել է Վորկուտայից մի կնոջ։ Շուտով նա սկսել է այցելել նրան, ի վերջո ծնել երկու երեխա և շուտով ամուսնացել նրա հետ։ Բազմաթիվ գովասանքների և դրական բնավորության մասին ակնարկների շնորհիվ Դմիտրի Դիրկոն պայմանական վաղաժամկետ ազատ է արձակվել՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին: Այնուհետև նա և իր ընտանիքը տեղափոխվել են Կիրով, որտեղ 2015 թվականի սկզբին Դմիտրին աշխատանք է գտել որպես երկարատև բեռնատարի վարորդ: Դիրկոն իր աշխատավայրում դրական բնավորության մասին ակնարկներ էր ստանում: Նա հաճախ էր երթևեկում Կիրով-Կոստրոմա երթուղով (R243 դաշնային մայրուղու մի հատված): 2015 թվականի մայիսին նա կրկին երթևեկել է այս երթուղով, որից հետո կրկին սկսել է սպանությունները։

### Սպանությունների շարք
2015 թվականի մայիսի 2-ին Դմիտրի Դիրկոն իր մեքենայով վերցրել է Կոստրոմայի մարզի Մանտուրովսկի շրջանի 13-ամյա բնակչուհի Վիկտորիա Գուրեուին, երբ նա ուղևորվում էր հարևան Մեժևսկի շրջանում գտնվող հարազատներին այցելելու: Ճանապարհորդության ընթացքում Դիրկոն, փորձելով քնեցնել աղջկա պահակին, զրույցի է բռնվել նրա հետ: Այնուհետև նա խաբեությամբ ստիպել է աղջկան մեքենայով գնալ անտառապատ տարածք, որտեղ սպառնացել է սպանել նրան և պահանջել սեռական հարաբերություն ունենալ: Աղջիկը հրաժարվել է: Դիրկոյի խոսքով՝ Վիկտորիա Գուրեուն սկսել է վիրավորել իրեն և փորձել է դուրս գալ մեքենայից, որից հետո նա հարձակվել է նրա վրա՝ ծեծելով և խեղդամահ անելով նրա բլուզի պարանով: Նա սպանվածի մարմինը նետել է մայրուղու մոտ գտնվող անտառապատ տարածքում՝ 13 կիլոմետր հեռավորության վրա այն վայրից, որտեղ նրան վերջին անգամ տեսել էին: Վիկտորիա Գուրեուի մարմինը երկար ժամանակ մնացել է անտառում՝ զրոյից բարձր ջերմաստիճաններում և խիստ քայքայված է եղել: Այդ տարվա մայիսի 6-ին Վիկտորիայի կմախքային մնացորդների հայտնաբերումից հետո դատաբժշկական փորձագետը չի կարողացել պարզել, թե արդյոք աղջկան բռնաբարել է Դմիտրի Դիրկոն մահից առաջ, սակայն Դիրկոն ինքը հերքել է դա ձերբակալությունից հետո։

Վիկտորիայի սպանությունից հետո Դիրկոն այլևս կասկածյալ չէր, բայց հետագա կասկածները կանխելու համար նա կնոջը առաջարկել է լքել քաղաքը և տեղափոխվել Վորկուտա, ինչին կինը համաձայնվել է։ Տեղափոխվելուց հետո Դիրկոն աշխատանք է գտել Վորկուտայում որպես վարորդի հրահանգիչ ԴՕՍԱԱՖ-ի տեղական մասնաճյուղում։ 2016 թվականի սկզբին նա որոշել է կատարել ևս մեկ հանցագործություն։ Այդ նպատակով նա գործընկերոջից գնել է ՎԱԶ-2109, որն օգտագործվում էր սկսնակ վարորդներին մարզելու համար։ Նա վերաներկել է մեքենան, բայց պահպանել նախորդ սեփականատիրոջից գնած համարանիշները։ 2016 թվականի ապրիլին Դմիտրի Դիրկոն չորս օրով արձակուրդ է վերցրել աշխատանքից՝ պատճառաբանելով մեքենայի վերանորոգման անհրաժեշտությունը։ Ապրիլի 4-ին նա կանգ է առել ավտոբուսի կանգառում, որտեղ Վորգաշոր գյուղի բնակիչ 17-ամյա ուսանողուհի Վալենտինա Ցիվունինան ամեն օր մեկնում էր Վորկուտա՝ քոլեջում դասերի մասնակցելու։ Դիրկոն աղջկան առաջարկել է մեքենայով գնալ։ Ցիվունինան չէր ճանաչում Դիրկոյին, բայց ինչ-ինչ պատճառներով համաձայնվել է նստել նրա մեքենան, որից հետո անհետացել է։ Աղջկա անհետացումից մի քանի օր անց Դիրկոն փոխել է մեքենայի համարանիշները։

### Ձերբակալություն, հետաքննություն և դատավարություն
13-ամյա Վիկտորիա Գուրեուի սպանության քննության ընթացքում դատաբժշկական փորձագետները նրա եղունգների տակ հայտնաբերել են մաշկի մասնիկներ, որոնք, ըստ քննիչների, պատկանում էին նրա մարդասպանին: Մաշկի մասնիկներից ԴՆԹ-ն առանձնացվել է մոլեկուլային գենետիկական վերլուծության ժամանակ: Կասկածյալների շրջանակը նեղացնելու համար իրավապահ մարմինները նույնականացրել են բոլոր այն մեքենաները, որոնք ֆիքսվել էին Վիկտորիա Գուրեուի անհետացման և, ըստ քննիչների, սպանության օրը մայրուղով երթևեկող մեքենաների հսկողության տեսախցիկների և վահանակների վրա: 20,000 մարդ թեստավորվել է հանցագործությանը մասնակցության համար: Հետաքննիչները պարզել են, որ Դմիտրի Դիրկոն նախկինում դատապարտվել է բռնաբարության հետ կապված սպանության համար և աղջկա անհետացումից հետո կտրուկ լքել է Կոստրոմայի մարզը, և նա դարձել է կասկածյալ: 2018 թվականի մարտին Դմիտրի Դիրկոն ձերբակալվել է Վորկուտայի ​​ոստիկանության կողմից: Նրանից վերցվել է թքի նմուշ, որից հետո նա ազատ է արձակվել: Երկու ամիս անց մոլեկուլային գենետիկական թեստավորումը պարզել է, որ մարդասպանի գենոտիպային պրոֆիլը, որը մեկուսացվել էր 13-ամյա Վիկտորիա Գուրեուի եղունգների տակ հայտնաբերված ԴՆԹ բեկորներից, համապատասխանում էր Դմիտրի Դիրկոյի գենոտիպային պրոֆիլին: Այս ընթացքում նա փորձել է փախչել Վորկուտայից և խուսափել քննությունից, սակայն անհաջողության է մատնվել: Նույն թվականի մայիսին ձերբակալությունից հետո Դիրկոն տեղափոխվել է Կոստրոմայի մարզ, որտեղ նրան մեղադրանք է առաջադրվել Վիկտորիա Գուրեուի սպանության համար: Հարցաքննության ժամանակ նա ցանկություն է հայտնել համագործակցել քննության հետ և ակտիվորեն նպաստել հանցագործության բացահայտմանը: Դատավարությունը սկսվել է 2018 թվականի կեսերին: Դատավարության ժամանակ Մանտուրովսկի շրջանային դատարանը ապացույցները համարել է սպառիչ, որից հետո նույն թվականի դեկտեմբերի 25-ին Դմիտրի Դիրկոյին մեղավոր է ճանաչել 13-ամյա Վիկտորիա Գուրեուի սպանության մեջ և դատապարտել 13 տարվա ազատազրկման։

2019 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի նախագահ Ալեքսանդր Բաստրիկինը լրագրողների հետ զրույցում նշել է բարդ, մասնագիտացված փորձաքննությունների (մոլեկուլային-գենետիկական, համակարգչային-տեխնիկական, ֆոնոսկոպիկ, լեզվաբանական, տեսատեխնիկական, հարկային, հոգեֆիզիոլոգիական և այլն) դերը ոչ ակնհայտ հանգամանքներում կատարված բարձր մակարդակի և բարդ հանցագործությունների բացահայտման գործում՝ որպես օրինակ բերելով Դմիտրի Դիրկոյի դեպքը։

2020 թվականի գարնանը դատավճռից հետո Դիրկոն տեղափոխվել է Սիկտիվկար՝ Վորկուտայում Վալենտինա Ցիվունինայի սպանության քրեական գործով քննչական աշխատանքներ կատարելու համար։ Հարցաքննության ժամանակ նա ընդունել է իր մեղքը աղջկա սպանության մեջ և պատրաստակամություն հայտնել համագործակցել քննության հետ։ Դիրկոյի խոսքով՝ ճանապարհին աղջիկը, գտնվելով հին մեքենայում, սկսել է անհարմար զգալ, ապա սկսել է նվաստացնել և վիրավորել իրեն։ Դիրկոն հերքել է Վալենտինա Ցիվունինայի բռնաբարությունը՝ պնդելով, որ նրա վիրավորանքներից զայրացած՝ հարձակվել է նրա վրա, սպանել նրան և գլխուղեղի տրավմատիկ վնասվածք պատճառել։ Ցիվունինայի սպանության գործողությունները, միջավայրը և այլ հանգամանքները վերարտադրելուն ուղղված քննչական փորձի ժամանակ Դիրկոն քննիչներին ցույց է տվել աղջկա սպանության վայրը և թաղման վայրը։ Սակայն, նրա նշած վայրում մնացորդներ չեն հայտնաբերվել։ Հաջորդ ամիսներին քննիչները դադարեցրին մնացորդների որոնումները՝ նշելով, որ կենդանիները և բնական գործընթացները ոչնչացրել են աղջկա մնացորդները և հանցագործության այլ ապացույցներ։ Աղջկա մնացորդների մի մասը հայտնաբերվել է 2016 թվականի ապրիլի վերջին՝ Վորգաշոր և Սևերնի գյուղերի միջև գտնվող ջեռուցման գլխավոր խողովակի մոտ կատարված որոնման ժամանակ։ 2016 թվականի մայիսին մոլեկուլային գենետիկական թեստավորման միջոցով հաստատվել է, որ մնացորդները պատկանում են Վալենտինա Ցիվունինային։

Զոհի մարմնի բացակայության դեպքում Դմիտրի Դիրկոյի մեղքը ապացուցելու համար անհրաժեշտ էր հիմնվել անուղղակի ապացույցների վրա, սակայն դատարանը կրկին ապացույցները համարել է համոզիչ։ Դիրկոյի դատավարությունը այս սպանության համար սկսվել է 2022 թվականի հունվարին։ Հունվարի 27-ին Կոմի Հանրապետության Գերագույն դատարանը նրան մեղավոր է ճանաչել Վալենտինա Ցիվունինայի սպանության մեջ և դատապարտել 21 տարվա ազատազրկման խիստ ռեժիմի գաղութում՝ հաշվի առնելով ձերբակալությունից հետո նրա արդեն իսկ կրած չորս տարին և դրան գումարելով 2018 թվականի դեկտեմբերի 25-ի դատավճռով նրա պատժի չկրած մասը։ Դմիտրի Դիրկոն խուսափել է ցմահ բանտարկությունից, քանի որ դատարանը հաշվի է առել մեղմացուցիչ հանգամանքները, ինչպիսիք են նրա մեղքի խոստովանությունը, հանցագործությունների բացահայտմանը ակտիվ մասնակցությունը և կախյալ անչափահաս երեխաների առկայությունը։

Քննչական վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության առաջին բաժնի հատկապես կարևոր գործերի քննիչ Իվան Կորոբովի խոսքով՝ քննության ընթացքում Դիրկոն դրական տրամադրվածություն ուներ և լավատեսություն էր հայտնում, մասնավորապես, նա նրա հետ կիսվել է այն մասին, թե ինչպես է ապրելու ազատ արձակվելուց հետո երկու տասնամյակ անց և ինչպիսի մեքենա է գնելու։

Դմիտրի Դիրկոյի զոհերի իրական թիվը քննիչներին անհայտ է։ Հետաքննիչները կարծում են, որ Դիրկոն կարող է պատասխանատու լինել երիտասարդ կանանց ևս մի քանի սպանությունների համար։ Նրա ձերբակալության ժամանակ նրա տան խուզարկության ժամանակ առգրավվել է չորս բանալի։ Հետաքննության ընթացքում քննիչները կարողացել են պարզել երեք բանալիների նպատակը։ Դմիտրի Դիրկոն հրաժարվել է բացահայտել չորրորդ բանալու նպատակը։ Բջջային հեռախոսների հաշիվների գրառումները ցույց են տվել, որ նա հանգստյան օրերին շատ ժամանակ է անցկացրել Վորկուտայի ​​մոտ գտնվող լքված գյուղում։ Հետաքննության ընթացքում խուզարկության տարածքը նեղացվել է մինչև չորս բազմաբնակարան շենք։ Այնուհետև ոստիկանները այցելել են այդ շենքերի բոլոր բնակարանները՝ բանալու պատճեններով, և ի վերջո գտել այն բնակարանը, որի մուտքի դռանը համապատասխանում էր Դիրկոյի բանալին։ Խուզարկության ընթացքում իրավապահ մարմինների աշխատակիցները չեն հայտնաբերել այնտեղ կատարված որևէ հանցագործության ապացույց՝ կահույքի, պաստառների կամ հատակի բացակայության պատճառով։ Դիրկոյի կողմից այս բնակարանն օգտագործելու նպատակը մնում է առեղծված քննիչների համար։ Մեկ տեսության համաձայն՝ Դմիտրի Դիրկոն, հնարավոր է, այս բնակարանում պահել է առևանգված աղջիկների, որոշ ժամանակ սեռական բռնության ենթարկել նրանց, նախքան նրանց սպանելը։

### Մահ
«Mediazona» առցանց հրատարակության տվյալներով՝ նա զոհվել է մարտում 2024 թվականի հուլիսի 25-ին։

## Մշակույթում
* «Ռոսիա 24» հեռուստաալիքի «Դատաբժշկական քննիչի օրագիրը։ 70 տարի ծառայության մեջ» վավերագրական ֆիլմը (2025)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս հանցագործներ
Կատեգորիա:Ռուս սերիական մարդասպաններ