Էյլին Չան

**Էյլին Չան** (,  ), չինացի գրող։
Թեև Չանն իր կյանքի մեծ մասն ապրել է ԱՄՆ-ում, սակայն իր բոլոր հիմնական գործերը  նա գրել է  Չինաստանում և չինարենով։

## Կենսագրություն
Էյլին Չանը ծնվել է 1920 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Շանհայ բնակավայրում։ Ապագա գրողը սերում էր ազնվական բյուրոկրատական ​​ընտանիքից. նրա տատիկը Ցին կայսրության բարձրագույն պաշտոնյա Լի Հոն Չանի դուստրն էր։ 1922 թվականին, երբ Էյլինը 2 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվեց Տյանցզին, ​​բայց արդեն 1923 թվականին մայրը թողեց ընտանիքը և մեկնեց Մեծ Բրիտանիա։ Շուտով հայրը հարճ վերցրեց և ափիոն ծխելուց կախվածություն ձեռք բերեց։ Չնայած վատ սովորություններից հրաժարվելու նրա հավաստիացումներին և 1928 թվականին վերադառնալու մոր համաձայնությանը, զույգը վերջնականապես բաժանվեց 1930 թվականին։ Էյլինը և նրա ավագ եղբայրը մնացին հոր մոտ։

Էյլինը սկսեց սովորել չորս տարեկանում, նա դեռ տասը չէր բոլորել, բայց արդեն կարդացել էր դասական վեպեր։ Բացի իր մայրենի չինարենից, նա վարժ տիրապետում էր անգլերենին, ինչը թույլ տվեց նրան ստանալ կրթաթոշակ Լոնդոնի համալսարանում սովորելու համար 1939 թվականին։ Սակայն աղջկան չհաջողվեց օգտվել առիթից՝ սկսվեց երկրորդ չին-ճապոնական պատերազմը։

Չանը սկսեց անգլիական գրականություն ուսումնասիրել Հոնկոնգի համալսարանում, բայց այստեղ էլ պատերազմը խանգարեց նրա ուսմանը. ավարտելուց վեց ամիս առաջ՝ 1941 թվականի դեկտեմբերին, Հոնկոնգը գրավվեց ճապոնացիների կողմից, և նա որոշեց վերադառնալ Չինաստա՝ Շանհայ։

Չանի գրական նորամուտը տեղի ունեցավ 11 տարեկանում(արդեն 1931 թվականին նրա առաջին աշխատանքը՝ «凤藻» («Ֆենզաո», «Գեղեցիկ գրականության օրինակ») հայտնվեց դպրոցական ամսագրի էջերում), բայց նրա առաջին համբավը տարածվել է Շանհայ վերադառնալուց հետո։

1943 թվականին նրան ծանոթացրել են հրատարակիչ Չժոու Շուջուանի հետ, ով սկսել է հետաքրքրվել նրա աշխատանքով և աջակցել գրողին։ Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում աղջիկը գրել է իր ամենահայտնի գործերը՝ «Սերը ընկած քաղաքում» («傾城之戀») և «Ոսկե շղթաներ» («金鎖記») պատմվածքը։

1952 թվականին գրողը վերադարձել է Հոնկոնգ։ Նա երեք տարի աշխատել է ԱՄՆ տեղեկատվական գործակալությունում և տարբեր գրական հրատարակություններում, բայց իր ապրուստը վաստակել է որպես դրամատուրգ։ Հոնկոնգի մի քանի թատրոններ բեմադրում են պիեսներ՝ հիմնված նրա հին գործերի վրա, և միայն հոնորարներն են օգնել նրան ապրել օտար քաղաքում։ Հենց այստեղ նա գրել է իր երկու հիմնական գործերը՝ «赤地之戀» («Չիդի ժի լիան», «Սերը այրված երկրի վրա» 1954) և «秧歌» («Yangge», «Բրնձի ծիլերի երգը»,1955)։

1955 թվականին Էյլինը լքել է Չինաստանը և տեղափոխվել ԱՄՆ՝ այդպես էլ չվերադառնալով հայրենիք։

Նա աշխատել է Կալիֆորնիայի համալսարանի չինական հետազոտությունների կենտրոնում՝ ուսումնասիրելով  «Քուն կարմիր խրճիթում» վեպը։

1973 թվականից նա ապրել է Լոս Անջելեսում, որտեղ անգլերեն թարգմանել է մի շարք չինական ստեղծագործություններ, մասնավորապես «Աղջիկների կյանքը ծովում» վեպը, որը գրող Հան Բանգկինը գրել է Շանհայի կուրտիզանուհիների կյանքի մասին։ Էյլինի կատարած թարգմանության ձեռագիրը գտնվել և հրատարակվել է գրողի մահից հետո։

Էյլինը մահացավ մենության մեջ, սրտի կաթվածից՝ 1995 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Լոս Անջելեսի իր բնակարանում՝ իր յոթանասունհինգերորդ տարեդարձից ընդամենը մի քանի օր առաջ։ Սեպտեմբերի 19-ին մեծ գրողի մարմինը դիակիզվեց, իսկ ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 30-ին, նրա մոխիրը շաղ տվեցին Խաղաղ օվկիանոսում։

## Երկեր
* «Բրնձի ծիլերի երգը» (秧歌)
* «Սերը այրված երկրի վրա» (赤地之戀)
* «Բամբասանքներ» (流言)
* «Ատելի կին» (怨女)
* «Սերը ընկած քաղաքում» (傾城之戀)
* «Առաջին բույրը»《第一爐香》
* «Կես կյանք» (半生緣)
* «Լայն բացված աչքեր» (張看)
* «Քուն կարմիր խրճիթում» (紅樓夢魘)
* «Ինչպես էին բացվում ծաղիկները ծովի վրա» (海上花開)
* «Ինչպես էին թոշնում ծաղիկները ծովի վրա» (海上花落)
* «Մելանխոլիա» (惘然記)
* «Շարունակություն» (續集)

### Ֆիլմեր՝ նկարված Էյլին Չանի սցենարներով

### Ֆիլմեր՝ ըստ Էյլին Չանի գեղարվեստական երկերի

## Արտաքին հղումներ
*Էյլին Չանի ֆիլմերը
*Էյլին Չան
* Ван Аньи. Такая обычная и земная Чжан Айлин. // Китайские метаморфозы: современная китайская художественная проза и эссеистика / Составитель и ответственный редактор Д. Н. Воскресенского. — М.: Восточная литература, 2007. — 525 с.
* https://aasjournal.spbu.ru/article/view/2161,  Образ новой женщины Китая середины XX века в произведениях Чжан Айлин, «Вестник Санкт-Петербургского университета. Востоковедение и африканистика» издается с 2009 г.
*Էյլին Չան, Ցանկասիրություն 
**   Zhang Ailing. A Portrait by Kong Kai Ming at Portrait Gallery of Chinese Writers (Hong Kong Baptist University Library).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Չինացի գրողներ
Կատեգորիա:Չինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Չինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ