open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բիրզեբուջա

**Բիրզեբուջա** (**Birżebbuġa**, biːrˈzɛ.bʊdʒɐ, կրճատ գրվում է նաև **B'Buġa**), մալթայերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «*ձիթենիների երկիր*»), քաղաք և նավահանգիստ Մալթայի հարավային մասում, Սուրբ Գևորգի ծովածոցի ափին։ 2014 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է  9.736: Բիրզեբուջան նախկինում եղել է ձկնորսական ոչ մեծ ավան, ժամանակի ընթացքում վերափոխվել է Մալթայի ամառային հիմնական հանգստավայրի, որտեղ գործում են *Ħal Far* արդյունաբերական պարկը, *Malta Freeport* միջազգային նավահանգիստը, *Playmobil FunPark factory*-ն, որը զբոսաշրջիկներին զվարճանքի միջոցներ է տրամադրում։

## Պատմություն
Քաղաքի մերձակայքում է գտնվում *Għar Dalam*-ը՝ «*Խավար քարանձավ*ը», անչափ կարևոր մի վայր, որտեղ հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են Մալթայում մարդ արարածի ներկայության հնագույն վկայությունները։ Քարանձավն ունի 144 մետր խորություն, բայց միայն 50 մետրն է բաց այցելուների համար, որոնք կարող են դիտել այստեղ գործող թանգարանի ցուցանմուշները՝ պեղումների արդյունքում հայտնաբերված կենդանական ոսկրեր,  նոր քարի դարի ժամանակներում՝ շուրջ 7.400 տարի առաջ հնագույն մարդկանց պատրաստած առարկաներ, գործիքներ... Քարանձավի ստորին շերտերը, որ ավելի քան 500 հազար տարեկան են, պարունակում են գաճաճ փղի, ռնգեղջյուրի, միկրո-կաթնասունների բրածո ոսկրեր։

Մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում նաև մերձակա *Բորջ ին Նադուր* գյուղի մոտ հայտնաբերված բրոնզեդարյան պարսպապատված բնակավայրի ու տաճարի ավերակները։
thumb|Գհար Դալամը

## Քույր քաղաքներ
* Պորտո Սան Ջորջո, Իտալիա

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
* Գհար Դալամը, նախապատմական ժամանակների քարանձավ՝ թանգարանով
* Սբ. Գևորգ եկեղեցին
* *Շղթայված սբ. Պետրոսը* ծխական եկեղեցին
* *Սբ. ընտանիք* եկեղեցին
* Բենգիզա բերդը
* Պինտոյի մարտկոցը
* Ֆերետտիի մարտկոցը
* Սբ. Գևորգի ռեդուտը
* Բորջ ին Նադուրը՝ մեգալիթյան տաճարի ավերակներով

## Գրականություն
* Alfie Guillaumier, *Bliet u Rħula Maltin* (Villes et villages maltais), Klabb Kotba Maltin, Malte, 2005.
*  Juliet Rix, *Malta and Gozo*, Brad Travel Guide, Angleterre, 2013.
* Alain Blondy, *Malte*, Guides Arthaud, coll. Grands voyages, Paris, 1997.

## Պատկերասրահ

File:Malta - Birzebbuga - Triq il-Bajja s-Sabiha + Pretty Bay + Gnien Mons. Guzeppi Minuti 01 ies.jpg|Պալատ՝ Pretty Bay-ի ափին
File:The-st-george-bay-of-birzebbuga.jpg|Սբ. Գևորգի ծովածոցը
File:Malta - Birzebbuga - Triq il-Bajja s-Sabiha 01 ies.jpg|il-Bajja s-Sabiha փողոցը
File:Malta Freeport from Pretty Bay at Birzebbuga.jpg|Malta Freeport նավահանգիստը
File:Church of Our Lady of Sorrows, Birżebbuġa (right).jpg|Աստվածամոր եկեղեցին
File:St. Joseph's Chapel, Birżebbuġa (side).jpg|Սբ. Հովսեփ մատուռը
File:Borg in Nadur.jpg|Բորջ ին Նադուրը
File:Malta - panoramio - dupsko (1).jpg|Ջուզեպպե Մինուտիի անվան զբոսայգին
Birzebbuga Church.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Фотографій Бірзеббуджі

Կատեգորիա:Մալթայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքներ
Կարմելո Միֆսուդ Բոննիչի

**Կարմելո Միֆսուդ Բոննիչի** (, ), մալթացի պետական և քաղաքական գործիչ։ Մալթայի Հանրապետության վարչապետը 1984-1987 թվականներին։ Կողմ է Մալթայի ԵՄ-ից դուրս գալուն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1933 թվականի հուլիսի 17-ին Մալթայի փոքր քաղաքում։ Հայրը՝ պրոֆեսոր, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր Լորենցո Միֆսուդ Բոննիչին է։ Տարրական կրթությունը ստացել է պետական դպրոցում, այն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մալթայի համալսարան։ 1954 թվականին ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորի կոչում։ 1968 թվականի մայիսից Մալթայի համալսարանում զբաղվել է արդյունաբերական և ֆինանսական իրավունքի դասավանդմամբ։

## Քաղաքական գործունեություն
Ուսանողական տարիներին եղել է կաթոլիկ սոցիալական գիլդիայի ակտիվ անդամ, ավելի ուշ՝ երիտասարդական քրիստոնեական աշխատանքային շարժման իրավական խորհրդատու։

1969 թվականից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Մալթայի արհմիութենական շարժմանը։ Հայտնի է դարձել արհմիությունների իրավախորհրդատուի պաշտոնում իր գործունեությամբ, երբ նրան հաջողվել է խոչընդոտել գործադուլներին մասնակցելու համար բանտային պատիժ նախատեսող օրինագծի ընդունմանը։

1980 թվականի մայիսի 29-ին նշանակվել Է Լեյբորիստական կուսակցության ղեկավարի տեղակալ, որը պատասխանատու է կուսակցական գործերի համար։ Ղեկավարել է Լեյբորիստական կուսակցության նախընտրական արշավը 1981 թվականի համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ, որտեղ Լեյբորիստական կուսակցությունը հաղթել է երրորդ անգամ անընդմեջ։

1983 թվականի սեպտեմբերի 5-ից նշանակվել է կառավարության առաջին փոխվարչապետ և կրթության նախարար։

1984-1987 թվականներին զբաղեցրել է Մալթայի վարչապետի պաշտոնը։

2000 թվականից գլխավորել է Ազգային անկախության քարոզարշավ քաղաքական ճակատը, որը հանդես է գալիս ԵՄ կազմից Մալթայի դուրս գալու օգտին։ 2003 թվականից զբաղեցնում է Մալթայի արդարադատության նախարարի պաշտոնը (այդ պաշտոնում ակտիվորեն դեմ է հանդես եկել ամուսնալուծությունների օրինականացմանը, ի պաշտպանություն ամուսնության, ընտանիքի և չծնված երեխաների)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքական գործիչներ
Ռադիոսիրողի համաշխարհային օր

«**Ռադիոսիրողի համաշխարհային օր**» (), ոչ պաշտոնական տոն, որը նշվում է ամեն տարի՝ ապրիլի 18-ին։ Տոնում են սիրողական ռադիոկապով տարված մարդիկ։

## Պատմություն և տոնակատարություն
«Ռադիոսիրողի համաշխարհային օրը» նշում են աշխարհի ավելի քան հարյուր հիսուն երկրի ռադիոսիրողները, բայց ավելի լայնամասշտաբ այն նշում են «Միջազգային ռադիոսիրողների միությունում» (The International Amateur Radio Union, IARU):

«Ռադիոսիրողի համաշխարհային օրվա» ամսաթիվը պատահական չի ընտրվել։ 1825 թվականի ապրիլի 18-ին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում ռադիոհաղորդավարները ստեղծել են «Միջազգային ռադիոսիրողների միությունը», որը կոչված էր միավորելու սիրողական ռադիոհաղորդակցություններում ներգրավված բոլոր մարդկանց։ 2005 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության Պետական դումայի պատգամավոր, էներգետիկայի, տրանսպորտի և կապի կոմիտեի անդամ Գալիչանին իր շնորհավորական ուղերձում այսպես է արտահայտվել ռադիոսիրողների և նրանց հոբբիների մասին։ *«Ինչպես նախորդ տարիներին, այնպես էլ հիմա ռադիոյի հոգին ու շարժիչ ուժը եղել ու մնում են ռադիոսիրողները։ Նրանց ոգևորությունը, նվիրվածությունը ռադիոյի հետագա նվաճումների բանալին են»*։ «Ռուսաստանի ռադիոսիրողների միությունն» ստեղծվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, իսկ արդեն 1994 թվականին մտել է «Միջազգային ռադիոսիրողների միություն» և սկսել այդ օրը նշել նրա հետ միասին։

Ամեն տարի սիրողական ռադիոյի համաշխարհային օրը նշվում է նոր նշանաբանով։ Օրինակ՝ 2007 թվականին տոնի նշանաբանն էր «Ընդլայնելով ռադիոկապի աշխարհը» կարգախոսը։ 2013 թվականին տոնը նվիրված էր արտակարգ իրավիճակներում սիրողական ռադիոյի առաջին օգտագործման հարյուրամյակին։

## Տես նաև
* Ռադիոյի օր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Amateur Radio Day

Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Փառակերտ

**Փառակերտ**, գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։

## Պատմություն
Գեղեցկատես և ոչ այնքան մեծ գյուղը գտնվում էր պատմական Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Գողթն գավառի Ագուլիս քաղաքից հյուսիս-արևելք, Ագուլիսի ձորի վերին մասում, Ագուլիսի Սուրբ Թովմա առաքյալ վանքից հյուսիս։ Ագուլիս գետի ձախ ափին փռված այս գյուղը ունեցել էր գրավիչ պարտեզներ և տներ, այգիներ և աղբյուրներ, ինչպես նաև մոտ 60 տուն բնակչություն։

19-րդ դարի կեսերին միացել է Ագուլիս քաղաքին՝ դառնալով նրա ամենամեծ թաղամասերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի բնակավայրեր
Սկորբա

**Սկորբա** (), մեգալիթ համալիրի ավերակներ Մալթայում` Զեբիե շրջանի ծայրամասում։ Համալիրը պատկերացում է տալիս նեոլիթի ժամանակաշրջանի վաղ փուլում տեղի մշակույթի մասին։ Սկորբայի պեղումները սկսվել են Մալթայի մեգալիթ այլ համալիրների պեղումների համեմատությամբ բավական ուշ` 1960-ական թվականների սկզբին. մյուս համալիրներն ուսումնասիրվել են արդեն 19-րդ դարի սկզբին։

Ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Տաճարը վատ է պահպանվել` հատկապես Հաջար Քիմի և Տարշիենի համեմատությամբ, սակայն մյուս կողմից, առավել կարևոր նշանակության հայտնաբերումներ կատարվել են հենց Սկորբայում։

## Նկարագրություն
Տաճարի կառուցումից մոտավորապես 12 դար առաջ նրա տեղում բնակավայր է եղել։ Առավել հին շրջանին վերաբերող կառույցներից է տաճարի առաջին մուտքից արևմուտք ընկած պատը, որն ունի 11 մ երկարություն։ Այս պատի մոտ են հայտնաբերվել գտածոներ, որոնք վերաբերում են կղզու ամենահին ժամանակների բնակիչներին՝ Գհար Դալամի շրջանին։ Դրանցից են ածուխի մնացորդները, որոնք թվագրվում են մ. թ. ա. 4.850 թվականին։

Երբ մալթացի հայտնի հնագետ Թեմի Զամիտը Թա Հաջրաթ տաճարի մոտ պեղումներ է անցկացրել, Սկորբայի տեղում հողից դուրս է եկել միակ ուղղահայաց քարը։ Հնագետներն անտեսել են այն, մինչև 1960-1963 թվականները, երբ բրիտանացի հնագետ Դևիդ Թրամփը այստեղ նոր պեղումներ է կատարել։
thumb|left|Սկորբայում հայտնաբերված մայր աստվածուհու արձան, Լա Վալետայի հնագիտական թանգարան

Սկորբայի ավերակները, որոնք բացահայտել են հնագետները, ուղղահայց մեգալիթների շարք է (բարձրությունը՝ 3-4 մ), որոնք ձևավորել են տաճարի ստորին շերտը։ Կամրջող սալերն ունեն ճեղքեր, տաճարը՝ երեք աբսիդ։ Այսպիսի եռաբսիդ ձևը հատուկ է մալթական ժամանակագրոթյան Ջգանտիայի շրջանին։ Առաջին երկու աբսիդների մեծ մասը և ճակատային ամբողջ հատվածը ոչնչացվել են մինչև հիմքերը։

Հյուսիսային պատն ավելի լավ վիճակում է գտնվում։ Սկզբնական շրջանում տաճարի մուտքը սկսվել է բակից, սակայն ավելի ուշ՝ Տարշիենի շրջանում, տաճարի դարպասները փակվել են, իսկ խորանները ձևավորել են անկյուններում։ Տաճարից արևելք մալթական Տարշիենի շրջանի ևս մեկ հուշարձան է հայտնաբերվել՝ չորս աբսիդներով, կենտրոնական որմնախորշով։

## Կերամիկա
Սկորբայի շրջանում հայտնաբերված կերամիկան բաժանվում է երկու կարգի՝ «գորշ Սկորբայի» շրջան (մ. թ. ա. 4.500-4.400 թվականներ. համապատասխանում է սիցիլական Սերա դ'Ալտո փուլի կերամիկային) և «կարմիր Սորբայի շրջան» (մ. թ. ա. 4.400-4.100 թվականներ. համապատասխանում է սիցիլական Դիանա շրջանի կերամիկային)։ Այստեղ հայտնաբերված կերամիկայի տեսակով անվանվել են նախապատմական Մալթայի ժամանակագրական երկու փուլեր։

## Տես նաև
* Մալթայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
* Մալթայի մեգալիթ տաճարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալթայի մշակույթ
Կատեգորիա:Մեգալիթներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մալթայում
Չենսու Տաբոնե

**Չենսու Տաբոնե** (, ), մալթացի պետական և քաղաքական գործիչ, Մալթայի նախագահը 1989-1994 թվականներին։

## Կենսագրություն

### Կրթություն և գիտաբժշկական գործունեություն
1933 թվականին ավարտել է Մալթայի համալսարանը՝ ստանալով դեղագործության ոլորտում կրթություն։ 1937 թվականին դառնում է բժշկության դոկտոր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես Մալթայի թագավորական հրետանու գնդապետ վիրաբույժ, իսկ հետո՝ որպես ակնաբույժ՝ Մտարֆա քաղաքի զինվորական հոսպիտալում։ 1946 թվականին ավարտել է իր բժշկական կրթությունը՝ ստանալով Օքսֆորդի համալսարանի բժիշկ-ակնաբույժի դիպլոմ։ 1953 թվականին նրան շնորհվել է Լոնդոնի դեղագործների միության դոկտորի կոչում։

Մալթա վերադառնալուց հետո նա մի քանի տարի աշխատել է որպես ակնաբույժ երկրի տարբեր հիվանդանոցներում։ Միաժամանակ մի քանի տարվա ընթացքում ԱՀԿ-ի փորձագետ է եղել կոնյունկտիվիտի օջախներում աշխատանքի գծով։ Նա աշխատել է Թայվանում, Ինդոնեզիայում և Իրաքում։ 1954 թվականին հիմնադրել է երկրի բժշկական ասոցիացիան և հանդիսացել նրա բազմամյա նախագահը։ 1957 թվականից Մալթայի համալսարանի կլինիկական ակնաբուժության պրոֆեսոր է։

### Քաղաքական գործունեություն

1960-ական թվականների սկզբից սկսել է ակտիվ քաղաքական գործունեություն ծավալել։

* 1961 թվականին՝ գործադիր կոմիտեի անդամ։
* 1962—1972 թվականներին՝ գլխավոր քարտուղար։
* 1972—1977 թվականներին՝ առաջին փոխնախագահ։
* 1977—1985 թվականներին՝ ազգայնական կուսակցության գործադիր կոմիտեի նախագահ։ 1978-1987 թվականներին միաժամանակ եղել է կուսակցության միջազգային գործերի պաշտոնական ներկայացուցիչը։

### Պետական գործունեություն

* 1966—1989 թվականներին՝ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, ակտիվորեն աշխատել է Եվրոպայի խորհրդի տարբեր հանձնաժողովներում։
* 1966—1971 թվականներին՝ զբաղվածության, աշխատանքի և սոցիալական ապահովության հարցերի նախարար։ Նա ՄԱԿ-ի ուշադրությունը հրավիրել է բնակչության ծերացման խնդրի վրա։
* 1987—1989 թվականներին՝ Մալթայի արտաքին գործերի նախարար։ Ակտիվորեն հանդես է եկել Կլիմայի փոփոխության հարցերով ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի ընդունման օգտին։
* 1989—1994 թվականներին՝ Մալթայի նախագահ։

## Պարգևներ
Մալթայի պարգևներ

Այլ պետությունների պարգևներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Սուկի Ուոթերհաուս

**Ալիս Սուկի Ուոթերհաուս** (, ), անգլիացի մոդել և դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ալիս Սուկի Ուոթերհաուսը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 5-ին Անգլիայի մայրաքաղաք Լոնդոնի Համերսմիթ բնակավայրում։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Չիզիք։ Մայրը՝ Էլիզաբեթը, բուժքույր է, հայրը՝ Նորմանը՝ պլաստիկ վիրաբույժ։ Սուկին ունի կրտսեր քույր՝ Իմոջենը, որը նույնպես ֆոտոմոդել է։ Մոդելային գործունեությունն սկսել է 16 տարեկանում, իսկ արդեն 19 տարեկանում գովազդել է «Marks & Spencer» ներքնազգեստը։ Սուկին «Burberry» և «Redken» ընկերությունների դեմքն է։ Եղել է «Tommy Hilfiger», «Swatch», «H&M» և այլ ապրանքանիշների մոդել։

Հեռուստատեսությունում առաջին անգամ հանդես է եկել 2010 թվականին։ Նկարահանվել է «Սիրով, Ռոզի», «Դիվերգենտ. գլուխ 2։ Ինսուրգենտ», «Հպարտություն և նախապաշարմունք և զոմբիները», «Ապագայի աշխարհ» և այլ ֆիլմերում։

## Անձնական կյանք
Նախկինում Ուոթերհաուսը սիրավեպեր է ունեցել երաժիշտ Մայլզ Քեյնի, Բրեդլի Քուփերի և Դիեգո Լունայի հետ։ Տվյալ պահին հարաբերությունների մեջ է Ռոբերտ Փեթինսոնի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի կանայք
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ
Is It True?

**«Is It True?»** (), երգ, որը կատարել է Իսլանդիայի ներկայացուցիչ Յոհաննա Գվյուդրուն Յոունսդոտտիրը «Եվրատեսիլ 2009» երգի մրցույթի ժամանակ Մոսկվայում։ Յոհաննան այս երգով հավաքել է 218 միավոր և զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։

## Ստեղծման պատմություն
«Is It True?» երգը գրել են Օսկար Պիլ Սվեյնսոնը, Քրիստոֆեր Նիլը և Թինաթին Ջապարիձեն Թինիաթինի ալբոմի համար, որը նա ձայնագրել է Լոնդոնում մի քանի տարի առաջ, սակայն չի ձայնագրվել, քանի որ այնքան էլ չէր համապատասխանում ալբոմի ձևաչափին։ Երգը մնացել է՝ սպասելով իր ժամին։ «Օսկարը ինձ զանգեց ավելի ուշ և հարցրեց, թե կարո՞ղ է ինքը այդ երգը առաջարկել Եվրատեսիլին»,-բացատրել է Նյու Յորքում ապրող Թինաթինը,-«Նա համոզված էր, որ այն եզրափակիչ կհասնի, սակայն մենք ամբողջ մրցույթում հաղթելու հույս չունեինք և մեզնից ոչ ոք, հեղինակները ընտրությանը ներկա չէին»։

## Նկարագրություն
Շատ քնարական, գեղեցիկ և երազային ստեղծագործությունը տեքստով հարուստ բալլադ է, որն ամեն անգամ կարող է կապել իրեն։

Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթին պատրաստվելու ժամանակ երգը թարգմանվել է գերմաներեն ("War es nur"), իսպաներեն ("Si te vas"), ֆրանսերեն ("Si tu sais") և ռուսերեն։ Բոլոր տարբերակները կատարել է Յոհաննան՝ երգի հանդեպ լրացուցիչ ուշադրություն գրավելու նպատակով։ Ռուսերեն «Ես չեմ քնում» տարբերակը կատարվել է կիսաեզրափակչից հետո մամուլի կոնֆերանսի ժամանակ։ Կա նաև երգի ռուսերեն մեկ այլ տարբերակ։

## Շքերթեր 2009

### Վաճառք և սերտիֆիկատ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի բառերը «Եվրատեսիլ» երգի մրցույթի պաշոնական կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:2009 սինգլներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Իսլանդիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ալբին Կուրտի

**Ալբին Կուրտի** (, ), Կոսովոյի քաղաքական գործիչ։ Ինքնորոշում կուսակցության առաջնորդ։

## Կենսագրություն
Սովորել Է Պրիշտինայի համալսարանում, Պրիշտինայի համալսարանի ուսանողների անկախ միության ղեկավարն էր և ալբանացի ուսանողների հուզումների կազմակերպիչներից մեկը, որոնք հանդես էին գալիս Հարավսլավիայի փլուզման և տեղի սերբերի վտարման օգտին։ 1997 թվականին նա միացավ Կոսովոյի ազատագրման բանակի գրոհայիններին։ 1997-1999 թվականներին նա կազմակերպել էր ուսանողների բողոքի ցույցերը Պրիշտինայում և Կոսովոյի այլ խոշոր քաղաքներում։ 1999 թվականին դատապարտվել է 15 տարվա ազատազրկման, 2001 թվականին Միլոշևիչի անկումից հետո ազատ է արձակվել նոր հարավսլավական կառավարությունը։

Այդ ընթացքում նա ստացել է Կոսովոյի անջատողականների ամենահայտնի առաջնորդներից մեկի կարգավիճակը։ Կուրտին ձեռք է բերել լայն քաղաքական փորձ և աջակցություն արտասահմանում Վաշինգտոնում, Նյու Յորքում, Բրյուսելում, Կոպենհագենում և Ստրասբուրգում Եվրոպական խորհրդարանում։ Նա հանդիպել է նաև Արևմտյան Եվրոպայի և ԱՄՆ բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ։

2020 թվականի մարտի 25-ին Կոսովոյի խորհրդարանը անվստահության վոտում է հայտնել Կուրտիի կառավարությանը COVID-19 համավարակի հետ կապված արտակարգ դրություն մտցնելուց հրաժարվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kosova Crisis Center

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Համրուն

**Համրուն** (), քաղաք Մալթայի հարավային մասում, Մեծ նավահանգստի գոտում։ 2014 թվականի մարտի 31-ի տվյալնորով բնակչության թվաքանակը եղել է  9 244։

## Պատմություն
Քաղաքի ներկա տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել առնվազն երկու հազար տարի առաջ, ինչի վկայությունն են մերձակա ժայռերում փյունիկեցիների կատարած թաղումները, որոնք հայտնաբերվել են հնագիտական պեղումների արդյունքում։

Սուրբ Հովհաննեսի ուխտի ասպետների տիրապետության ժամանակներում այս վայրերը եղել են բարձրաստիճան պաշտոնյաների, դատավորների, մեծահարուստների որսի ու հանգստի սիրած վայրերից մեկը։

19-րդ դարում սկսվել է բնակավայրի բուռն զարգացման ու աճի նոր փուլը։ 1875 թվականին օծվել է նոր՝ Կաետան Տիենացու եկեղեցին։ 1881 թվականին բնակավայրը, որ այն ժամանակ կոչվում էր *Սուրբ Հովսեփի գյուղ* (*Casale San Giuseppe*), ստացել է առանձին եկեղեցական ծխի և առանձին վարչական կենտրոնի կարգավիճակ։

## Մշակույթը
Համրունն աստիճանաբար վերածվել է մշակույթների խառնարանի։ Դա վերաբերում է նաև այստեղ պատրաստվող կերակրատեսակներին, որոնք պարունակում են իտալական, սիրիական, արևմտաաֆրիկյան, աֆղանական, թուրքական խոհանոցներին բնորոշ տարրեր։ Հիշատակման է արժանի նաև այն փաստը, որ ամեն տարի Համրունում կազմակերպվում է շոկոլադի փառատոն, որի ընթացքում Մալթայի տարբեր բնակավայրերից ժամանած շոկոլադագործները ցուցադրում են իրենց վարպետությունը։

## Տեսարժան վայրեր
* Տաշ Շամրա մարտկոցը - 1798 թ.
* *Կլոր աշտարակը*, ջրամատակարարման աշտարակ - XVII դար
* Սուրբ Կաետան ծխական եկեղեցին
* Աստվածամոր եկեղեցին
* Անարատ հղության եկեղեցին
* Աստվածամոր մատուռը

## Քույր քաղաքներ
Համրունը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել իտալական Շիլլա քաղաքի հետ։
* Շիլլա, Իտալիա

## Պատկերասրահ

File:Hamrun Water Tower, Wigncourt.jpeg|Կլոր աշտարակը (Il-Monument tat-Tromba)
File:St. Cajetan of Thiene, Ħamrun Parish Church.jpg|Ծխական եկեղեցին
Interior of San Gejtanu Sanctuary.jpg|Եկեղեցու ներսը
ChurchLightenUpForFeast.jpg|Եկեղեցական տոնին նախորդող գիշերվա լուսավորությունը
File:Church dedicated to the verbum dei.jpeg|Աստվածամոր եկեղեցին
File:Immaculate Conception Hamrun.jpg|Անարատ հղության եկեղեցին
File:Atocia Chapel Hamrun.jpeg|Աստվածամոր մատուռը
File:Hamrun 01a.jpg|Համրունցի անվանի դերասան և երգիչ Օրեստ Կիրկոպի կիսանդրին
St Joseph High St, Hamrun, Malta - panoramio (16).jpg|Քաղաքի կենտրոնական փողոցը, որ կրում է Սուրբ Հովսեփի անունը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20140416031228/http://www.hamrunspartansfc.com/
* https://web.archive.org/web/20130605043045/http://hamrunliberty.com/
* http://www.sdcmuseum.org
* http://www.abbatinikuncizzjonihamrun.webs.com 
* https://web.archive.org/web/20101203153837/http://www.parroccakuncizzjonihamrun.org/
* https://web.archive.org/web/20100112042757/http://www.festakuncizzjonihamrun.com/
* www.bandakuncizzjoni.com 

Կատեգորիա:Մալթայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքներ
Հոլի Մարի Քոմբս

**Հոլի Մարի Քոմբս** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է «Հմայվածները» հեռուստասերիալում Փայփեր Հոլիվելի դերով (1998-2006) և «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում Էլի Մոնթգոմերի դերով (2010-2017)։

## Վաղ տարիներ
Հոլի Մարի Քոմբսը ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Դիեգո քաղաքում։ Նրա ծնողներն են Դեյվիդ և Լորալեյ Քոմբսը, մայրը նրան ունեցել է տասնվեց տարեկան հասակում։ Ութ տարեկանում աղջիկը մոր հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք և սկսել է իր կարիերան՝ նկարահանվելով գովազդներում։ Սովորել է Professional Children’s School N. Y-ում Էռնի Մարտինի ղեկավարությամբ։

## Կարիերա
Առաջին անգամ հեռուստատեսությունում հայտնվել է տասներեք տարեկան հասակում։ Նկարահանվել է «Ապակե պատեր» ֆիլմում։ Տասնհինգ տարեկանում կատարել է երկրորդական դեր «Սրտերի հաճելի պար» ֆիլմում, իսկ հաջորդ տարի նկարահանվել է Օլիվեր Սթոունի մասին պատմող ֆիլմում («Ծնված հուլիսի չորսին»)։

1998 թվականին Քոմբսը ստացել է իր ամենահայտնի դերը «Հմայվածները» սերիալում։ Քոմբսը ի սկզբանե փորձել է Պրյու Հոլիվելի դերը, իսկ Շենեն Դոերտին՝ Փայփեր Հոլիվելի դերը, սակայն, ի վերջո, նրանք փոխվել են դերերով։ Հինգերորդ եթերաշրջանում նա դարձել է նաև սերիալի պրոդյուսեր և նկարահանվել է մինչև 2006 թվականի մայիսին։

2010 թվականին Քոմբսը ստացել Է ABC Family հեռուստաալիքի թողարկած «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում գլխավոր հերոսուհու մոր դերը։ Պրեմիերան կայացել է 2010 թվականին։

## Անձնական կյանք
1993-1997 թվականներին Քոմբսը ամուսնացած է եղել դերասան Բրայան Թրևիս Սմիթի հետ։

2004-2011 թվականներին Քոմբսն ամուսնացած է եղել Դեյվիդ Դոնոհոյի («Հմայվածները» հեռուստասերիալի գործընկեր), զույգը ունի երեք որդի՝ Ֆինլի Արթուր Դոնոխո (ծնվել է 26.04.2004), Ռայլի Էդվարդ Դոնոխո (ծնվել է 26.10.2006) և Ջեյմս Դոնոխո (ծնվել է 26.05.2009)։

2019 թվականի սեպտեմբերի 7-ից Քոմբսն ամուսնացած է ռեստորանի տեր Մայք Ռայանի հետ, որի հետ նա հանդիպել է իրենց հարսանիքից 3 տարի առաջ։

Քոմբսը ապրում է Լոս Անջելեսում ընտանիքի և բազմաթիվ կենդանիների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Վյանտա

**Վյանտա** (), Լիտվայի Շյաուլյայի գավառի Ակմյանսկի շրջանում գտնվող քաղաք, Վյանտայի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 2867 մարդ։

## Աշխարհագրություն
Այն գտնվում է Վենտա գետի աջ ափին, Վեկշնյայ քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա և Պապիլից 9 կմ հեռավորության վրա՝ Վենտա շրջանային պարկում։ Քաղաքի միջով է անցնում Կուրշենայ-Մաժեկյայ մայրուղին։ Մաժեկյայ-Շյաուլյայ գծի վրա երկաթուղային կայարան է։

## Պատմություն
Ձևավորվել է 1966 թվականին՝ երկու բնակավայրերի՝ Բաուսկաս և Պուրվիա գյուղերի միավորումից հետո։ 1972 թվականին բացվել է գիմնազիա։ 1978 թվականին Վյանտան դարձել է քաղաքային տիպի բնակավայր։ Մինչև 1991 թվականը եղել է Լիտվական ԽՍՀ-ի (ԽՍՀՄ) կազմում։ 1991 թվականից Լիտվայի մաս է կազմել։ 1995 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1995 թվականից նույնանուն միավորման կենտրոնն է։

2009 թվականին կառուցվել է Կույս Մարիամի անարատ հղիության եկեղեցին (Švč. Mergelės Marijos Nekaltojo Prasidėjimo bažnyčia): Տաճարն անվանում են Լիտվայի հազարամյակի եկեղեցի, քանի որ այն Լիտվայի միակ կոստյոլն (կաթոլիկ եկեղեցի) է, որը կառուցվել է 2009 թվականին, երբ նշվել է երկրի հիշատակման հազարամյակը։

## Բնակչություն

## Տնտեսություն
Քաղաքի շրջակայքը հարուստ է կրաքարով։ Դրա հիման վրա ստեղծվել են ձեռնարկություններ` կրաքարի, սիլիկատային աղյուսի, կտորեղենի արտադրության համար։

## Տեսարժան վայրեր
thumb|left|100px|Անարատ հղիության տաճար
* Անարատ հղիության կոստյոլ (կառուցվել է 2009 թվականին)։

Երաժշտական դպրոցում ստեղծվել է "Ventukai" ժողովրդական երաժշտական անսամբլը, որը 2004 թվականին հաղթել է Համալիտվական երգի փառատոնում։

## Հայտնի բնակիչներ
Յուոզաս Միլտինիսի (1907-1994)` խորհրդային դերասան, թատրոնի ռեժիսոր, Լիտվայի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1948), Լիտվայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1965), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1973), Լենինի շքանշանի դափնեկիր։

## Քաղաքի զինանշանը
Զինանշանը հաստատվել է 1999 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Նկարի հեղինակը Ռայմոնդաս Միկնևիչյուսն է։ Շրջված հեծանակը հիշեցնում է "V" տառը` քաղաքի անվան առաջին տառը։

## Անվան ստուգաբանություն
Քաղաքի անվանումը գալիս է քաղաքի միջով հոսող Վենտա գետի անունից։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
*Финал фестиваля песни, организованного NML

Կատեգորիա:1966 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ
Իշակաթնուկազգիներ

**Իշակաթնուկազգիներ** (Euphorbiaceae), բույսերի ընտանիք է։ Իշակաթնուկազգիների մեծ մասը՝ ինչպես օրինակ *[[Chrozophora tinctoria]]* խոտաբույսեր են, բայց որոշները՝ հատկապես արևադարձային գոտիներում հանդիպողները, թփեր են կամ ծառեր՝ ինչպես օրինակ *Hevea brasiliensis*։ Որոշները՝ ինչպես օրինակ *Euphorbia canariensis**,* սուկուլենտներ են և նման են կակտուսներին կոնվերգենտ էվոլյուցիայի հետևանքով։

Իշակաթնուկազգիների ընտանիքը ծաղկավոր բույսերի ամենամեծ ընտանիքներից մեկն է, որի կազմի մեջ են մտնում 300 ավել ցեղ և 800 տեսակ։

Իշակաթնուկազգիները տարածված են գրեթե բոլոր բնակլիմայական գոտիներում և ցուցաբերում են գրեթե բոլոր բույսերի աճի ձևերը։ Միայն Իշակաթնուկ (Euphorbia) ցեղի ներկայացուցիչները ներառում է միամյա բույսեր, բազմամյա բույսեր, ծառեր, սուկուլենտներ, C3, C4, և CAM տեսակներ։

ՀՀ-ում հանդիպում են Իշակաթնուկազգիների ընտանիքին պատկանող 5 ցեղեր՝ Andrachne, Chrozophora, Acalypha, Euphorbia, և Charnaesyce։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Կատեգորիա:Իշակաթնուկազգիներ
Սելեստին Գալլի-Մարյե

**Սելեստին Գալլի-Մարյե** (), ֆրանսիացի մեցցո-սոպրանո, որը հայտնի է դարձել «Կարմեն» օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերակատարմամբ։

## Կարիերա

**Մարի-Սելեստին Լորենս Մարյե դե լ՛Իզլը** ծնվել է Փարիզում։ Երգել նրան հայրն է սովորեցրել, որը հաջողակ օպերային կարիերա էր ունեցել։ 1859 թվականին դեբյուտով հանդես է եկել Ստրասբուրգում, հետո Լիսաբոնում երգել իտալերեն։ Տասնհինգ տարեկանում ամուսնացել է Գալլի ազգանունով մի քանդակագործի հետ (մահացել է 1861 թվականին) և ստեղծել իր բեմական ազգանունը՝ Գալլի-Մարյե։

Opéra-Comique թատրոնի ռեժիսոր Էմիլ Պերինը, Ռուանում լսելով Մայքլ Բալֆի «*The Bohemian Girl»* օպերայի նրա կատարումը, նրան Փարիզ է բերել։ Opéra-Comique-ում երգել է մինչև 1885 թվականը, պրեմիերայով հանդես գալով Պերգոլեզիի «Աղախինը՝ տիրուհի» օպերայում։ Ամենահայտնի դերերն էին՝ Ամբրուազ Թոմայի Մինյոնն (1866) ու Ժորժ Բիզեի Կարմենը (1875)։ Ասում են, որ 1875 թվականի հունիսի 2-ին, «Կարմեն» օպերայի 33-րդ ներկայացման ժամանակ Գալլի-Մարյեն կանխազգացել է Բիզեի մահը III գործողության խաղաթղթերով տեսարանը երգելիս ու ուշաթափվել բեմից հեռանալուց հետո․ կոմպոզիտորն իրոք մահացել է այդ գիշեր, և հաջորդ ներկայացումը չեղարկվել է երգչուհու տկարության պատճառով։ Բազմաթիվ համերգային շրջագայությունների ընթացքում Կարմենի դերով հանդես է եկել Բրյուսելում (1876 թվականի հունվարի 16), Նեապոլում (իտալական պրեմիերա), Ջենովայում, Բարսելոնայում, Լիոնում, Լիեժում  ու Դիեպում, որից հետո վերադարձել Opéra-Comique ու 1883 թվականի հոկտեմբերի 22-ին վերակենդանացրել սկզբնական բեմադրությունը։ Լոնդոնում ելույթ է ունեցել Her Majesty's Theatre թատրոնում 1886 թվականին ու 1890 թվականին վերադարձել Opéra-Comique՝ երգելու Բիզեի հուշարձանի տեղադրման համար կազմակերպված դրամահավաքի ներկայացման ժամանակ (սա նրա վերջին ներկայացումն էր)։

Ստեղծել է նաև Լազարիլի դերը «*Don César de Bazan»*, Վենդրեդիի դերը «Ռոբինզոն Կրուզո» օպերաներում, «*Fantasio»* օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերը, ինչպես նաև դերեր «*Lara»*, «*Le Capitaine Henriot»*, «*Fior d'Aliza»*, «*La Petite Fadette»* և *«Piccolino»* օպերաներում։ Երգել է նաև Տավեն «*Mireille»* օպերայում և Ռոուզ Ֆրիքեթ «*Les dragons de Villars»* օպերայում։ 1860-ական թվականների վերջին և 1870-ական թվականների սկզբին կոմպոզիտոր Էմիլ Պալադիլի հետ սիրեկաններ են եղել։ Տանը պահում էր մարմոսետներ (ամերիկյան փոքրիկ կապիկ), որոնց հաճախ բերում էր իր փորձերին։

Մահացել է Վանսում, Նիսի մոտ։

Ձայնը լավ հնչերանգ է ունեցել․ բարձր մեցցո-սոպրանո ձայները մի ժամանակ կոչվել են «Գալլի-Մարյե»։ Նրա դերերն այժմ կատարվում են սոպրանոների կողմից։

## Ընտանիք
Քույրերը՝ Իրման ու Պաոլան, նույնպես պրոֆեսիոնալ երգչուհիներ էին։ Իրման դերեր է կերտել «*L'amour chanteur* » օպերայում 1864 թվականին և «*Les bergers»* օպերայում 1865 թվականին, շրջագայել ԱՄՆ-ում ու վերադարձել Փարիզի Opéra-Comique թատրոն։ Պաոլոն նշանավորվել է օպերետի ժանրում և դերեր կատարել կոմպոզիտոր Շառլ Լեկոկի ստեղծագործություններում՝ բազմաթիվ անգամներ հանդես գալով ԱՄՆ-ում։ Սելեստինն ու Իրման 1869 թվականին միասին երգել են Բուֆ Պարիզիեն թատրոնում բեմադրված «*Madeleine»* օպերայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:1837 ծնունդներ
Կատեգորիա:1905 մահեր
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օպերային երգչուհիներ
Ջեյմս Բիտտի

**Ջեյմս Բիտտի** (; ), անգլիացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Ներկա ժամանակ՝ «Միդլսբրո» ակումբի հարձակվողների մարզիչ։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա

### Կրիերան հավաքականում
Անգլիայի հավաքականում Ջեյմսը նորամուտը կատարել է 2003 թվականի փետրվարի 12-ին Ավստրիալիայի դեմ ընկերական խաղում։ Բիտտին անցկացրել է առաջին խաղակեսը և ընդմիջման ժամանակ նրան փոխարինել է Ֆրենսիս Ջեֆֆերսը, որը այդ հանդիպման ժամանակ խփել է Անգլիայի հավաքականի իր միակ գնդակը։ 2003 թվականին Ջեյմսը հավաքականի կազմում անցկացրել է 5 խաղ, սակայն 2004 թվականի Եվրոպայի առաջնության հավաքականի կազմը հայտարարելիս անգլիացիների գլխավոր մարզիչ Սվեն-Գյորան Էրիկսոնը գերադասեց նրա փոխարեն Էմիլ Հեսկիին, որպես դասական կենտրոնական հարձակվող։

### Մարզչական կարիերա
2013 թվականի մայիսի 13-ին Բիտտին նշանակվել է «Ակրինգտոն Սթենլի» ակումբի գլխավոր մարզիչ։

## Ձեռքբերումներ
;  Ռեյնջերս։
*Շոտլանդիայի առաջնության հաղթող (1) - 2010/11

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ակրինգտոն Սթենլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Բլեքփուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շեֆիլդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեյնջերս ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Գորգուդ պապի գիրքը

«**Գորգուդ պապի գիրքը**» (, , , , ամբողջական անվանումը, գրված Դրեզդենյան ձեռագրի վրա՝ **«Կիտաբի դեդեմ Գորգուդ ալա լիսանի թայֆեի օղուզան»** (*«Իմ պապ Գորգուդի գիրքը օղուզների ցեղի լեզվով»*)), օղուզ թյուրքերի ամենահայտնի էպոսը։ Էպոսն իր մեջ բովանդակում է քոչվոր թյուրքական ցեղերի ապրելակերպին բնորոշ արժեքային համակարգն ու բարոյականությունը, որոնք սկիզբն են առնում դեռ մինչիսլամական հավատալիքներից։ Օղուզ թյուրքերը թյուրքական քոչվոր ցեղերի մի խումբ են, որոնք ղփչաղների ճնշման տակ լքել են Կենտրոնական Ասիայի Թուրանի տափաստանները և հաստատվել Կասպից ծովի ափերին, Առաջավոր Ասիայում՝ հասնելով մինչև Դանուբ, հետագայում մասնակցելով թուրքմենների (այդպես էին սկզբնապես անվանվում իսլամ ընդունած քոչվոր օղուզները), ադրբեջանցիների և թուրքերի էթնոգենեզին։ Էպոսի հանդիսանում է Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Թուրքմենստանի, Ղազախստանի և, նվազ չափով, նաև Ղրղզստանի մշակութային ժառանգությունը։

Ինչպես նշում է ռուս արևելագետ Վասիլի Բարտոլդը, էպոսի հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում Հայկական բարձրավանդակում, Ակ-Կոյունլուների ցեղական միջավայրում բայունդուրների կառավարման ժամանակաշրջանում՝ մոտավորպես 14-րդ դարի կեսերից մինչև 15-րդ դարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Epics , four editions of the *Dede Korkut* book at the Uysal-Walker Archive of Turkish Oral Narrative, Texas Tech University, 2000–2007
* "Mother-of-All-Books" Dada Gorgud article in *Azerbaijan International* magazine
* First and second parts of the 1975 *Dede Korkut* film 
* ''Book of Dede Korkut'' at Dresden Library
* 

Կատեգորիա:Ադրբեջանական առասպելաբանություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանական գրականություն
Կատեգորիա:Դիցաբանական գրքեր
Կատեգորիա:Թյուրքական առասպելաբանություն
Կատեգորիա:Թյուրքական էպոսներ
Կատեգորիա:Թուրքական պատմվածքների հավաքածուներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան գրքեր
Կատեգորիա:Օղուզ թյուրքեր
Խոսրով Գողթնեցի (2-րդ դար)

**Խոսրով Գողթնեցի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Գողթն գավառի տանուտեր։

Շաբ իշխանի և Նշնա իշխանուհու որդին, Վահան Գողթնեցու հայրը, Գողթնեցիների նախարարական տոհմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Գողթնի իշխաններ
Կատեգորիա:Գողթնեցիներ
Երազանքի աղջիկներ (ֆիլմ)

**«Երազանքի աղջիկներ»** (), «DreamWorks» ստուդիայի երաժշտական դրաման, որը նկարահանվել է 2006 թվականին, համանուն մյուզիքլի մոտիվներով, որի հիմքում ընկած է մոթաունովյան «The Supremes» աղջիկների տրիոյի հաջողության և փլուզման պատմությունը։ Ֆիլմի ռեժիսորն ամերիկացի Բիլ Կոնդոնն է։

Ֆիլմի բյուջեն կազմել է 80 միլիոն դոլար։ «Երազանքի աղջիկներն» ամերիկյան կինեմատոգրաֆիայի պատմության մեջ ամենաթանկարժեք ֆիլմն է, որտեղ գլխավոր դերերում նկարահանվել են աֆրոամերիկացի դերասաններ։ Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից ստացել է դրական արձագանքներ և ամբողջ աշխարհում վաստակել գրեթե 155 միլիոն դոլար։ «Երազանքի աղջիկները» երգչուհի Ջենիֆեր Հադսոնի համար դարձել է առաջնելութային ֆիլմ, որի համար Ջենիֆերն արժանացել է «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս», «BAFTA» մրցանակների։

## Սյուժե
[մինի|Ֆիլմի գլխավոր դերակատարները` [Ջեյմի Ֆոքսը, Բիյոնսեն, Էդի Մերֆին, Ջենիֆեր Հադսոնը]]
Չիկագոյի աղջիկների վոկալային եռյակը Նյու Յորքի երիտասարդ տաղանդների մրցույթում գրավում է պրոդյուսերի ուշադրությունը, որը երգչուհիներին պայմանագիր է առաջարկում։ Սակայն ինչպես փողը, այնպես էլ միջազգային ճանաչումն աղջիկներին անձնական կյանքում երջանկություն չեն բերում։

## Դերերում

## Երաժշտական համարներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Տես նաև
* Սփարքլ (ֆիլմ, 2012)
* Կադիլակ ռեքորդս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք 
* «Երազանքի աղջիկները» «Blu-ray Disc»-ի կայքում

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բիլ Կոնդոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բիյոնսե
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1960-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1970-ականներին
Կատեգորիա:Միչիգանում նկարահանված ֆիլմեր
Անտոնի Մամո

**Անտոնի Մամո** (, ), մալթացի պետական և քաղաքական գործիչ, Մալթայի առաջին նախագահը (1974-1976)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մալթայի համալսարանը, որտեղ 1934 թվականին ստացել է իրավունքի դոկտորի աստիճան։

* 1942—1955 թվականներին՝ թագավորական փաստաբան։
* 1955—1957 թվականներին՝  Մալթայի գլխավոր դատախազ։
* 1957—1971 թվականներին՝ Մալթայի Գերագույն դատարանի նախագահ։
* 1971—1974 թվականներին՝ Մալթայի գեներալ-նահանգապետ։
* 1974—1976 թվականներին՝ երկրի լիակատար անկախության հռչակումից հետո ընտրվել է նրա առաջին նախագահը, այդ պաշտոնում մնալով 2 տարի։

## Պարգևներ

Մեծ Բրիտանիայի պարգևներ

Մալթայի պարգևներ

## Փաստեր
* Մալթայի ամենաերկար կառավարած նախագահը
* Մինչև Սոմալիի նախկին նախագահ Ադեն Աբդուլլա Օսման Դաարի մահվան օրը 2007 թվականի հունիսի 8-ը համարվում էր աշխարհի ամենատարեց նախկին նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքական գործիչներ
Մարիանա (նկար, Ռոսսետտի)

**«Մարիանա»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1870 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Աբերդինի պատկերասրահում։

«Մարիանան» ստեղծվել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Չափ ընդ չափի» պիեսի հիման վրա, որտեղ Մարիանան պետք է ամուսնանար Անջելո անունով հերոսի հետ, սակայն մերժվում է, քանի որ նրա օժիտը նավաբեկության հետևանքով կորչում է։ Աղջիկը միայնակ կյանք է վարում՝ դեռևս կարոտելով իր սիրեցյալին։ Այնուամենայնիվ, պիեսի վերջում Անջելոն՝ կերպարներից ամենաբացասականը, որն իրական հանցագործություն է կատարում ընդդեմ գրավոր և չգրված օրենքների, ամուսնանում է Մարիանայի հետ։ 1850 թվականին Մարիանայի իր կերպարն է ստեղծել Ջոն Էվերեթ Միլլեն (կրկին կապույտ զգեստով)։ Մարիանայի կերպարի համար բնորդուհի է ծառայել Ջեյն Մորիսը։ Նկարում Մարիանան շեղվել է ասեղնագործությունից՝ լսելով դրանիկի երգը։ Այդ երգի «Take, O take those lips away…» տողերը գրված են շրջանակի ներքևի հատվածում։ Պաժի կերպարի համար կեցվածք է ընդունել Վիլլի Գրեմը՝ նկարի ապագա սեփականատեր Ուիլյամ Գրեմի որդին։

Նկարիչն սկսել է աշխատել նկարի վրա 1870 թվականի ապրիլին Ռոբերտսբրիջի Բարբարա Բոդիչոնի քոթեջում։ 1870 թվականի ապրիլի 14-ին Բոդիչոնին գրված նամակում նա հայտնել է, նկարում է միսիս Մորիսի իր ստեղծած դիմանկարների մեջ լավագույնը։ 1868 թվականին ստեղծվել են պաստեղային երկու էսքիզներ, որոնցից մեկը գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։ 1868 թվականին Ռոսսետտին սկսել է նկարել «Միսիս Ուիլյամ Մորիս» դիմանկարի կոմպոզիցիայի և գունային գամմային նման ստեղծագործություն։ Ուիլյամ Գրեմը Ռոսսետտիից ցանկացել է պատվիրել այս դիմանկարի կրկնօրինակը. նկարիչը մերժել է, բայց որպես փոխզիջում նրա համար ստեղծել է «Մարիանա» նկարը։

## Տես նաև
* Մարիանա (Միլլեի նկար)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1870 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարներ
Կաննոն աստվածուհու արձան (Սենդայ)

**Աստվածուհի Կաննոնի արձանը** (), գթասրտության աստվածուհի Կաննոնի քարե մեծ արձանը, տեղակայված է Սենդայ քաղաքի Իձումի շրջանում։ Սենդայական արձանը աստվածուհի Կաննոնի ամենաբարձր արձանն է աշխարհում (100 մետր), աստվածուհու ամենաբարձր արձանը Ճապոնիայում, 5 ամենաբարձր արձաններից մեկը աշխարհում 2018 թվականի տվյալներով։

## Նկարագրություն
Սենդայ Դայկաննոն 100 մետրանոց արձանը կառուցվել է 1991 թվականին Սենդայ քաղաքում։ Արձանը պատկերում է բուդդայական աստվածուհի Կաննոնին, որն աջ ձեռքով պահում է *Նյոիհոձիյա* ցանկության մարգարիտը և ձախ ձեռքում՝ իմաստության ջրով մեծ գավաթ, որը նրան ներկայացնում է ինչպես «ցանկություն իրանայացնող Կաննոն»։

Հուշարձանի մեջ այցելուների համար գործում է վերելակ, որով նրանք կարող են բարձրանալ հուշարձանի գագաթը (12-րդ հարկ), որտեղ տեղակայված է աստվածուհուն նվիրված տաճարը, որտեղից բացվում է պանորամային տեսարան դեպի Սենդայ։ Վայրեջքը կատարվում է հուշարձանի ներսում գտնվող աստիճաններով։ Յուրաքանչյուր հարկում կա  փայտե պահարաններում տեղակայված բուդդայի 8-ական արձանիկներ, ընդհանուր 108 հատ, որոնք մարմնավորում են մարդկային տանջանքները և մոլորությունները։

Կառույցի մուտքը վիշապի երախի տեսքով է։ Առաջին հարկի դահլիճում տեղակայված են աստվածուհիների 33 արձաններ, որոնք բնութագրում են մարդկային ցանկությունները և չինական օրացույցի չինական կերպարներին համապատասխանող 12 արձաններ։

Ըստ լեգենդի՝ Կաննոն  աստվածուհու մարմնացումներից մեկը Մանեկի-նեկո «կանչող կատուն» է, ինչպես նաև նրա անունով ճապոնական Canon ընկերություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բուդդայի արձաններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Տիգրան Հակոբյան (լրագրող)

**Տիգրան Ռաֆիկի Հակոբյան** (մայիսի 1, 1960, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հասարակական գործիչ, լրագրող, գրականագետ, ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի նախագահ (2019 թ․ հունվարի 29-ից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թ․ մայիսի 1-ին Երևանում։

## Կրթություն
*1983-1988 թթ . - Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտ, ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետ, գրականագետ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1988-1990 թթ. – «Կոմունիստ»  օրաթերթի թղթակից և բաժնի վարիչ,
*1990-1993 թթ. – «Ռեսպուբլիկա Արմենիա» օրաթերթի բաժնի վարիչ և գլխավոր խմբագիր,
*1993-1995 թթ. –  ՀՀ Հեռուստա և ռադիոհաղորդումների պետական վարչության պետ,
*1995-1998 թթ. – «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության տնօրեն,  
*1998-1999 թթ. – «Հայք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր,  
*1998-1999 թթ. – «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի դասախոս,
*1999-2000 թթ. – ՀՀ Կառավարության աշխատակազմի տեղեկատվության և հանրության հետ կապերի վարչության պետ, ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետ,
*2001-2003 թթ. – «Էկոնտե» ՍՊ ընկերության տնօրեն,
*2005-2006 թթ. – «Իմեդի» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրենի խորհրդական,  
*2006-2009 թթ. – «Հայկական զարգացման բանկ» ԲԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ,
*2006-2008 թթ. – Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի դասախոս,  
*2011-2014 թթ. – «Ծաղկունքի բաց դպրոց» պետական հիմնադրամի տնօրեն, ապա  «Դար» տարածքային զարգացման և մրցունակության հիմնադրամի կրթական ծրագրերի ղեկավար,
*2014-2016 թթ. – «ՄԿՌ մեդիա Արմենիա» ընկերությունների խմբի ղեկավար, «Արձագանք» ռադիոընկերության և «Դոմինանտ Պրոդաքշն» ՓԲ ընկերության տնօրեն,
*2019-2022 թթ. - Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ,  
*2016թ. – Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ (Ազգային Ժողովի որոշում` 2016 թ. սեպտեմբերի 15, ԱԺՈ-014-Ա),  
*2019 թ. հունվարի 29-ից - ՀՌՀ նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Գալինա Բաննիկովա

**Գալինա  Անդրեևնա Բաննիկովա** (, ), խորհրդային գծանկարիչ, տառատեսակների նկարիչ։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Լենինգրադի բարձրագույն գեղարվեստական տեխնիկական ինստիտուտը (Գեղարվեստի համառուսաստանյան ակադեմիայի մասնաճյուղ)։ 1939 թվականից աշխատել է պոլիգրաֆիական արդյունաբերության համառուսաստանյան հետազոտական ինստիտուտի տառատեսակների հավաքածուների բաժնում։ Նա մի շարք տառատեսակների հեղինակ է, որոնցից  առավել հայտնի են «Բաննիկովսկայա» (1950), «Բայկոնուր» (1960–1969) և «Կամա» (1967–1971) լրակազմերը։ Բաննիկովան իր ստեղծագործական մտահղացումներով փորձել է բացահայտել տպագրական տառատեսակների գեղարվեստական արժեքը և ներդաշնակորեն համատեղել այն գործնականության և ընթեռնելիության հետ։ «Բաննիկովսկայա» լրակազմի վրա նա աշխատել է երկար տարիներ` մանրակրկիտ ուսումնասիրելով պետրովյան ժամանակների առաջին ռուսական տառատեսակները և Վերածննդի շրջանի եվրոպական տառատեսակները, Բաննիկովան ստեղծեց անտիկվար տիպի կիրիլյան առաջին բնօրինակ տառատեսակը` նախատեսված գեղարվեստական գրականության հավաքածուի համար։

Բաննիկովան համարվում է նաև բազմաթիվ վերնագրերի, տիտղոսաթերթերի, գրքերի կազմերի, զարդանախշերով տառատեսակների շարքի և տպագրական այլ աշխատանքների հեղինակ։ Նա զբաղվում է տառատեսակների համեմատական ընթեռնելիության և անհատական նիշերի տարբերակման հիմնախնդիրներով և գրել է այդ թեմայով մի շարք տեսական աշխատանքներ։ 1957 թվականին կազմակերպված Գրքի, գրաֆիկայի և պաստառի համամիութենական ցուցահանդեսում «Բանիկովսկայա» լրակազմը արժանացել է I աստիճանի դիպլոմի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ровенский М. Г. Отдел наборных шрифтов НИИПолиграфМаша и отечественное шрифтовое дело. — Журнал «Полиграфист-издатель», № 4, 1995 г.

Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Ֆիլիզ Դինչմեն

**Ֆիլիզ Դինչմեն** (, ), թուրք դիվանագետ, Թուրքիայի առաջին կին դեսպանը այլ երկրում։

## Կենսագրություն
1956 թվականին Ֆիլիզ Դինչմենն ավարտել է աղջիկների համար դպրոցը Անկարայում։ 1956-1960 թվականներին սովորել է Անկարայի համալսարանի քաղաքական գիտությունների ֆակուլտետը, այն ավարտելով ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։

Հետագայում աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1965 թվականի օգոստոսից մինչև 1968 թվականի հունվարը Դինչմենն աշխատել է Նյու Յորքում ՄԱԿ-ում Թուրքիայի ներկայացուցչությունում, զբաղեցրել է երկրորդ և առաջին քարտուղարի պաշտոնները։

1968-1970 թվականներին Իրանում Թուրքիայի դեսպանատանն աշխատել է քարտուղար։ 1972-1976 թվականներին Եվրոպական տնտեսական համագործակցությունում եղել է Մշտական ներկայացուցչության առաջին քարտուղար և խորհրդական։ 1976-1980 թվականներին գլխավորել է միջազգային հարաբերությունների բաժինը։

1982 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1984 թվականի նոյեմբերին զբաղեցրել է Նիդերլանդներում Թուրքիայի դեսպանի պաշտոնը։ Ֆիլիզ Դինչմենը դարձել է Թուրքիայի առաջին կին դեսպանը այլ երկրում։ 1984-1988 թվականներին եղել է Թուրքիայի դեսպանը Եվրախորհրդում։

1993-1997 թվականներին Դինչմենը զբաղեցրել է Ավստրիայում Թուրքիայի դեսպանի պաշտոնը։ 2001 թվականին նշանակվել է Վատիկանում և Մալթայում դեսպան՝ զբաղեցնելով այն մինչև 2004 թվականը։ Թուրքիա վերադառնալուց հետո տարիքի համաձայն անցել է թոշակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 20-րդ դարի ամենահայտնի թուրք կանայք 

Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանում

Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում, վարչատարածքային տեսակետից բաժանված է 8 վարչական միավորների, այդ թվում՝ 7 շրջանի և 1 քաղաքի։

Հյուսիս-արևելքում սահմանակից է Հայաստանի, հարավ-արևմուտքում Իրանի և հյուսիս-արևելքում Թուրքիայի հետ։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն - Հայաստան սահմանը հանդիսանում է հայ-ադրբեջանական շփման գծի հատված և վերահսկվում է մի կողմից Ադրբեջանի զինված ուժերի, մյուս կողմից՝ Հայաստանի զինված ուժերի կողմից և հանդիսանում է փակ սահման։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության և Իրանի միջև պետական սահմանը բաց է երկու կողմերից տեղաշարժվելու համար և հանդիսանում է հիմնական կապող միջոցը ինքնավար հանրապետության և բուն Ադրբեջանի Հանրապետության միջև։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Թուրքիայի հետ ունի 7 կմ երկարությամբ փոքր սահման, որը նույնպես բաց է տեղաշարժման համար։

220px|մինի|աջից|Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության քարտեզ
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական միավորներն են՝
# Բաբեկի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Բաբեկ քաղաքն է,
# Ջուղայի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Ջուղա քաղաքն է,
# Քենգերլիի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Քիվրախ քաղաքն է,
# Նախիջևան քաղաք (ինքնավար հանրապետության մայրաքաղաք),
# Օրդուբադի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Օրդուբադ քաղաքն է, 
# Սադարակի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Հեյդարաբադ գյուղն է,
# Շահբուզի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Շահբուզ քաղաքն է,
# Շարուրի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Շարուր քաղաքն է։

Ադրբեջանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանմամբ դե յուրե Հայաստանի Արարատի մարզի Տիգրանաշեն բնակավայրը համարվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության էքսկլավը և ընդգրկված է Սադարակի շրջանի կազմում, սակայն Հայաստանի վարչատարածքային բաժանմամբ այն հանդիսանում է այդ Արարատի մարզի մաս։ Նման իրավիճակը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանում Տիգրանաշենը, որը ադրբեջանցիները անվանում են Քյարքի, հանդիսանում էր Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության էքսկլավ և ԽՍՀՄ փլուզուման ու Արցախյան պատերազմի հետևանքով դե ֆակտո դարձավ Հայաստանի մաս։

## Տես նաև
#Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանում
Ջեմայմա Քըրք

**Ջեմայմա Քյորք** (, ), անգլո-ամերիկացի նկարչուհի և դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Աղջիկներ» հեռուստասերիալում (2012-2017) Ջեսսայի դերով։

## Վաղ տարիներ
Ջեմայմա Քյորքը ծնվել է 1985 թվականի ապրիլի 26-ին, Անգլիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում` թմբկահար Սայմոն (ծնված 1949 թվականին) և Լորեյն Քյորքերի ընտանիքում։ Մայրը «Geminola» վինտաժային բուտիկի սեփականատերն է, որը հագուստ է տրամադրել «Սեքսը մեծ քաղաքում» հեռուստասերիալին։ Ջեսսան «Աղջիկներ» սերիալի առաջին եթերաշրջանի վերջում` իր հարսանիքի տեսարանի ժամանակ, կրել է այդ բուտիկի զգեստը։ Ջեմայման ունի երկու քույր` Դոմինո և Լոլա Քյորքերը, Դոմինոն երգչուհի է, իսկ Լոլան` դերասանուհի։

Չնայած, որ Ջեմայման ծնվել է Անգլիայում, նա մեծացել է Նյու Յորքում։ Բրուքլինի «Սուրբ Էննի դպրոցում» ուսման ժամանակ Քյորքը ծանոթացել և ընկերացել է ներկայումս ռեժիսոր Լենա Դանհեմի հետ։

## Գործունեություն
2005 թվականին տեղի է ունեցել Ջեմայմայի առաջնելույթը` որպես հնչյունավորող դերասանուհի։ «Ժպիտ` տեսախցիկի համար» ֆիլմում հնչյունավորել է երկվորյակ երգչուհու։

2010 թվականին Ջեմայման ռեժիսոր ընկերուհու` Լենա Դանհեմի «Մատնաչափ կահույք» ֆիլմում խաղացել է Շառլոտայի դերը, որի համար առաջադրվել է «Գոթեմ» մրցանակի։ Քյորքը ֆիլմում նկարահանվել է անվճար, քանի որ արտադրության ժամանակ գումարը չի բավականացրել։ Չնայած, որ ֆիլմը շահութաբեր է եղել, Ջեմայմային չեն վճարել։

2011 թվականին Քյորքը նկարահանվել է իր ընկերոջ` «Rival Schools» խմբի «Wring It Out» երգի տեսահոլովակում։

2012 թվականից Ջեմայման «Աղջիկներ» հեռուստասերիալում խաղացել է Ջեսսա Յոհանսոնի դերը։ Այն դարձյալ Լենա Դանհեմի ռեժիսորական աշխատանքն է։

Ջեմայման իրեն ավելի շատ նկարչուհի է համարում, քան դերասանուհի` չնայած իր բոլոր դերերին։ Ռոդ Այլենդի դիզայնի դպրոցում ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ 2011 թվականին տեղի է ունեցել նրա` «Կարճ պատմություն» ցուցահանդեսը։

2017 թվականին նկարահանվել է Զեյն Մալիկի «Dusk till Dawn» երգի տեսահոլովակում։

## Անձնական կյանք
2007 թվականին Քյորքն աբորտ է արել։

2009 թվականին Ջեմայման ամուսնացել է փաստաբան Մայքլ Մոսբերգի հետ, որից ունի երկու երեխա` դուստրը` Ռաֆայելա Իզրիել Մոսբերգը (ծնված 2010 թվականի հոկտեմբերին) և որդին` Մեմֆիս Քյորք Մոսբերգը (ծնված 2012 թվականի նոյեմբերի 20-ին)։ 2017 թվականի հունվարին հայտնի է դարձել, որ Քյորքը և Մոսբերգը 2016 թվականի ամռանն ամուսնալուծվել են։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով