open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լեդեսմա (դեպարտամենտ)

**Լեդեսմա (դեպարտամենտ)**, (), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Ժուժույ պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 3249 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 81790 մարդ՝ 2001 թվականի 75716-ի փոխարեն, որը կազմում է 8,0% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 25,17 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Լիբերտադոր Խեներալ Սան Մարտինն է։

## Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Ժուժույ պրովինցիայի արևելքում։ Սահմանակից է՝
* հյուսիսում՝ Սալտա պրովինցիային և Վոլե Գրանդե դեպարտամենտին,
* արևելքում՝ Սանտա Բարբարա դեպարտամենտին,
* հարավում՝ Սան Պեդրո դեպարտամենտին,
* հարավ-արևմուտքում՝ Դոկտոր Մանուել Բելգրանո դեպարտամենտին,
* արևմուտքում՝ Տումբայա դեպարտամենտին,
* հյուսիս-արևմուտքում՝ Տիլկարա դեպարտամենտին.

## Խոշորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Աստրախանի հայոց դատաստանագիրք

**«Աստրախանի հայոց դատաստանագիրք»**, ֆեոդալական հայ իրավունքի օրենսգիրք, որով կարգավորվում էին հարավային Ռուսաստանի հայ գաղութների (Աստրախան, Նոր Նախիջևան, Մոզդոկ, Ղզլար) բնակչության իրավահարաբերությունները։ Ռուսաստանի Սենատը 1746 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ընդունեց հայերի և մյուս օտարերկրացիների տնտեսական, իրավական ու կրոնական դրությունը որոշող հրամանագիր։ Դրա հիման վրա հայերը ստեղծեցին իրենց սեփական դատարանը (Ռատհաուզ), որից հետո դատաստանագիրք ունենալը դարձավ խիստ անհրաժեշտություն։ «Աստրախանի հայոց դատաստանագիրք»-ի ստեղծման աշխատանքները սկսվեցին 1747-1748 թվականներին, բայց վերջնականապես ավարտվեցին 1765 թվականին։ Կազմողներն էին Եղիազար Գրիգորյանը, Գրիգոր դի Սաֆար Կամպանյանը և Օհանի որդի Սարգիսը՝ ժամանակի կրթված և առաջավոր գաղափարների տեր անձնավորություններ։ Դատաստանագիրքը բաղկացած էր 3 բաժնից՝ դատարանակազմություն և դատավարություն, քրեական իրավունք, քաղաքացիական իրավունք, 52 գլխից՝ 1135 հոդվածով։ Աղբյուրներ են ծառայել հայ սովորութական իրավունքի նորմերը, Մխիթար Գոշի Դատաստանագիրքը, Ռուսական կայսրության 1649 թվականի օրենքների ժողովածուն, հունա-հռոմեական օրենքները։ Դատաստանագրքով կարգավորվում էին քրեական, քաղաքացիական և ամուսնա-ընտանեկան իրավահարաբերությունները։ Մեծ թիվ էին կազմում պարտավորական իրավունքի, հատկապես՝ գրավի և առուծախի վերաբերյալ նորմերը։ Դատաստանագրքի հոդվածներից երևում է, որ հայկական դատարանին է վերապահված եղել բնակչության վրա հարկերը բաշխելու և ժողովելու գործը։ Ըստ դատաստանագրքի, դատարանը կատարել է ֆինանսական մարմնի և ոստիկանատան դեր։ Սահմանել է ծառաների իրավական դրությունը, նրանց գնելու և վաճառելու, ծառաների ու տերերի միջև եղած հարաբերությունները և այլն։ Դատաստանագրքում նշված են պետական, տնտեսական, անձի կյանքի, առողջության, ազատության և արժանապատվության դեմ ուղղված ու այլ բնույթի հանցագործություններ։ «Աստրախանի հայոց դատաստանագիրք» ունեցել է ընդգծված դասակարգային բովանդակություն. նույն հանցանքի համար տարբեր պատիժ էր նախատեսվում ազատ քաղաքացու և ծառայի նկատմամբ։ Պատժատեսակներից էին՝ մահապատիժը, անդամահատումը, բանտարկությունը, աքսորը, ծեծը, տուգանքը և այլն։ Դատաստանագիրքը վկայում է, որ Ռուսաստանի Հայ գաղութների բնակչությունը եղել է համեմատաբար բարվոք վիճակում, քան հայերը Թուրքիայում և Իրանում։ Միաժամանակ դատաստանագիրքը հնարավորություն է ընձեռում ուսումնասիրել Ռուսաստանի հայ գաղութների պատմությունը, համայնքի ներքին կյանքը, սոցիալ-տնտեսական վիճակը և դրանցից բխող իրավական փոխհարաբերությունները։

Կատեգորիա:Ռուսահայ իրավունք
դ
Կատեգորիա:Դատաստանագրքեր
Ցելետնա (փողոց)

**Ցելետնա** () Պրահայի կենտրոնական փողոցներից, անցնում է Պրասնա աշտարակով (Prašná brána) Հանրապետության հրապարակից (Náměstí Republiky) մինչև Հին քաղաքի հրապարակ։

Փողոցի երկարությունը հազմում է մոտ 400 մ։ Այժմ հանդիսանում է հետիոտնային փողոց, հնում այստեղ եղել է տրամվայներ։

Փողոցի անվանումը ծագել է  - հացաբուլկեղեն բառից, որոնք պատրաստվում և արտադրվում էին այստեղ։

## Արտաքին հղումներ
* PRAHA  

Կատեգորիա:Պրահայի փողոցներ
Qantas

**Qantas Airways Limited**, Ավստրալիայի ամենամեծ ավիաընկերություններից մեկն է։ Ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Սիդնեյում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին, երկրորդ տեղում է աշխարհի ցուցակում ամենահին գործող ավիաընկերությունների (KLM-ից հետո)։ Բնօրինակը անունը «Qantas» է հապավումը՝ «Queensland And Northern Territory Aerial Services»։

## Չվերթ
Միջին տարիքը ավիաընկերության կազմում է 8,8 տարի (2011 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Qantas Airways

Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Յակոբ Յորդանս

**Յակոբ Յորդանս** (, ), ֆլամանդացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
1607 թվականից սովորել է Ա․ վան Նորտի մոտ, համագործակցել Պիտեր Պաուլ Ռուբենսին։ Յակոբ Յորդանսի արվեստում ցայտուն դրսևորվել են ֆլամանդական դպրոցի ժողովրդի հիմունքներն ու ռեալիստական ձգտումները, միաժամանակ նշանակալի դեր կատարել նիդերլանդական հին ավանդույթների և Կարավաջոյի ժառանգության հետ ունեցած կապերը («Ընտանեկան դիմանկար», մոտ 1615, Էրմիտաժ, Լենինգրադ, «Հովիվների երկրպագությունը», 1618, Ազգային թանգարան, Ստոկհոլմ)։ 1620-1630-ական թթ․ լավագույն նկարներում («Ցուպիտերի դաստիարակումը», 1620, Կասսելի պատկերասրահ, «Ընտանեկան դիմանկար», մոտ Յակոբ Յորդանս ծերունու դիմանկար (մոտ 1641, Էրմիտաժ, Լենինգրադ) 1622-1624, Պրադո, Մադրիդ, «Պտղաբերության այլաբանություն», մոտ 1625-1628, Հնագույն արվեստի թանգարան, Բրյուսել) որոշակի են ռեալիզմի նրա սկզբունքները՝ հակումը դեպի գյուղացիների և բյուրգերների լիարյուն տիպերը, ամուր, ծանրամարմին ֆիգուրներն ու հյութեղ մանրամասները, կենցաղային ժանրին տված նախապատվությունը, կրոնական ու դիցաբանական թեմաների կենցաղային մեկնաբանությունը, հնչեղ տաք տոներով գունանկարը։ 1640-ական թթ․ ստեղծել է ֆիգուրներով ծանրաբեռնված հանդիսավոր կոմպոզիցիաներ, որոնցում երբեմն զգացվում է կեղծ պաթոս։ Նկարչի «Պանը և Սիրինքսը» գունանկարը և «Տղամարդու դիմանկար» գրաֆիկական աշխատանքը գտնվում են Հայաստանի պետական պատկերասրահում։

## Պատկերասրահ

Retrato del artista con su familia, por Jacob Jordaens.jpg|**Ինքնանկար հարազատների հետ**. մոտ. 1615. Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ
Йорданс. Мелеагр и Аталанта.jpg|**Մելեագրոս և Ատալանտա.** 1617—1618. յուղաներկ, 156,5 × 123,0 սմ. Եկատերինբուրգի գեղարվեստական թանգարան *(инв. Ж-820)*
Jacob Jordaens - Allegory of Fertility - Google Art Project.jpg|Առատության այլաբանություն
Jacob Jordaens - The Bean King - WGA11982.jpg|**Бобовый король**. Ок. 1638. Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ
Jacob Jordaens - Portrait of a Family - WGA12019.jpg|**Այլաբանական ընտանեկան դիմանկար**. Начало 1650-х годов. Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ
Jordaens - Feestmaal van Cleopatra.jpg|**Կլեոպատրայի խնջույքը**. 1653. Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ  


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆլամանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Գեդիմինաս Յակուբոնիս

**Գեդիմինաս Յակուբոնիս** (), լիտվացի խորհրդային քանդակագործ։ Լիտվական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1965 թ.)։ ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1967 թ.)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կաունասի կիրառական և դեկորատիվ արվեստի ինստիտուտում (1946-1951 թթ.) և Վիլնյուսի գեղարվեստական ինստիտուտում (1952 թ.)։

Յակուբոնիսի ազգային-ռոմանտիկական պաթոսով առանձնացող մոնումենտալ և հաստոցային քանդակներին բնորոշ է ձևի համարձակ ընդհանրացումը, ծավալի պլաստիկական կառուցվածքի սուր ընդգծվածությունը։ Գործերից են՝ «Կոլտնտեսության նախագահը» (բրոնզ, 1957, Լիտվայի գեղարվեստի թանգարան, Վիլնյուս), ֆաշիզմի գոհերի հուշարձանը Պիրչյուպիս գյուղում (գրանիտ, 1960, լենինյան մրցանակ, 1963, ճարտ․ Վ․ Պ․ Գաբրյունաս), Յակուբոնիս Վենոժինսկիսի դիմաքանդակը (գրանիտ, 1964), Լենինի հուշարձանը Մոսկվայի Իլյիչի հրապարակում (բրոնզ, գրանիտ, 1967, ճարտարապետ Վ․ Ա․ Չեկանաուսկաս)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Լիտվացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի մանկավարժներ
Կապայան (դեպարտամենտ)

**Կապայան (դեպարտամենտ)** (), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 4284 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 16085 մարդ՝ 2001 թվականի 14137-ի փոխարեն, որը կազմում է 13,8% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 3,75 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Ուիլյապիման է։

## Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի հյուսիսում։ Սահմանակից է՝
* հյուսիսում` Ամբատո դեպարտամենտին,
* հյուսիս-արևելքում` Ֆրայ-Մամերտո-Էսկույու դեպարտամենտին,
* արևելքում՝ Վալյե-Վիեխո դեպարտամենտին,
* հարավ-արևելքում՝ Լա-Պաս դեպարտամենտին,
* հարավ-արևմուտքում՝ Լա-Ռիոխա պրովինցիային
* հյուսիս-արևմուտքում՝ Պոման դեպարտամենտին։

## Խոշորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Աստվածատուր Կոստանդնուպոլսցի

**Աստվածատուր Կոստանդնուպոլսցի** (ծննդյան թվականը անհայտ է -մոտ 1748), հայ տպագրիչ, հրատարակիչ։ Տպագրական գործունեությունն սկսել է Կոստանդնուպոլսում (1699 թվականից)։ Հրատարակել է կրոնական և աշխարհիկ մոտ 60 անուն գիրք, այդ թվում՝ Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» (1701-1702 թթ.), Սիմեոն Ջուղայեցու «Տրամաբանութիւն» (1728 թ.), Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք հարցմանց» (1729 թ.), Դավիթ Անհաղթի «Գիրք Սահմանաց» (1731 թ.), նաև այբբենարաններ, Շարակնոցներ, տաղարաններ, օրացույցներ, ճաշոց և այլն։ Աստվածատուրի հրատարակություններն ունեն տպագրական բարձր արվեստ և գեղարվեստական լավ ձևավորում։ Աստվածատուր Կոստանդնուպոլսցու տպարանում աշխատել են բանաստեղծ Պաղտասար Դպիրը (սրբագրիչ) և տպագրիչի որդին՝ Հովհաննեսը, որը հոր մահից հետո դարձավ տպարանապետ (1748-1776 թթ.)։ Ապա տպարանն անցել է Արապյաններ տպագրիչների ընտանիքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Ալոիս Յիրասեկ

**Ալոիս Յիրասեկ** (, ), չեխ գրող։

## Ստեղծագործությունը
Ալոիս Յիրասեկի ստեղծագործությունը չեխ ժողովրդի պատմության կարևորագույն փուլերի գեղարվեստական տարեգրությունն է։ Հնագույն ժամանակներն են արտացոլված «Չեխական հինավուրց զրույցներ»-ում (1894, հայերեն հրատարակությունը՝ 1955)։ 1775 թվականի չեխական գյուղացիական ապստամբությանն է նվիրված նրա առաջին պատմավեպը՝ «Սկալակները» (1875)։ Հուսյան շարժումը (15-րդ դար) պատկերող «Վերջը և սկիզբը» (1882), «Օտար ծառայության մեջ» (1883), «Հոսանքների միջև» (1887-1890), «Ընդդեմ բոլորի» (1893), «Եղբայրություն» (1898-1908), «Հուսյան արքան» (1916-1920) վեպերում Յիրասեկն այդ շարժումը դիտել է որպես ժողովրդական հակաավատական շարժում։ «Շնագլխականներ» (1884), «Ժայռեր» (1886), «Խավար» (1912-1915) և այլ վեպերում նկարագրել է Սպիտակ լեռան ճակատամարտում (1620) չեխ ժողովրդի կրած պարտությունը և ազգային անկախության կորուստը։ Չեխական ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանն է վերարտադրված Յիրասեկի մի շարք վեպերում ու վիպակներում («Դքսի պալատում», 1877, «Ֆ․ Լ․ Վեկ», 1888-1906)։ Յիրասիեկը գրել է նաև «Յան Ժիժկա» (1903), «Յան Ռոհաչ» (1914) պատմական և «Վոյնարկա» (1890), «Մենություն» (1908) սոցիալ-կենցաղային դրամաները։

## Երկեր
thumbnail|Տունը, որտեղ ծնվել է Ալոիս Յիրասեկը

### Վեպեր
* *Na dvoře vévodském* (1877)
* *Slavný den* (1879)
* *Konec a počátek* (1879)
* *Ráj světa* (I880)
* *Poklad* (1881)
* *Skály* (1887)
* *Poklad* (1885)
* *Na dvoře vévodském* (1881)
* *V cizích službách* (1883)
* *Psohlavci* (1884)
* *Maryla* (1887)
* *Na Ostrově* (1888)
* *Nevolnice* (1888)
* *«Չեխական հինավուրց զրույցներ»* (1894, *Staré pověsti české*)
* *«Հոսանքների միջև»* (1887–1890), եռագրություն Հուսյան ժամանակաշրջանի մասին
* *Ընդդեմ բոլորի* (1893, *Proti všem*)
* *Եղբայրություն* (1899–1908, *Bratrstvo*)
* *U Nás* (1896–1903)
* *Խավար* (1914, *Temno*)
* *F. L. Věk* (1888–1906, 5 հատոր, չեխական ապստամբության սկզբի մասին)
* *Փիլիսոփաների պատմությունը* (1878, *Filosofská historie*, 1848 թվականի հեղափոխության մասին)
* *Husitský král* (1919, անավարտ)

### Դրամաներ
* *Jan Hus* (1911)
* *Jan Žižka* (1903)
* *Jan Roháč* (1914)
* *Lantern* (1905)
* *Vojnarka* (1891)
* *Հայրը* (1895, *Otec*)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդր Բոբրակով-Տիմոշկին, Փախուստ «ժանրի հիաղությունից». իդեալականացման ու ապաիդեալականացման ռազմավարությունները չեխական պատմական արձակում 

Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Չեխ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Չեխ մանկավարժներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Նիկոլայ Յանիշևսկի

**Նիկոլայ Յանիշևսկի** (1887—1964), Հայաստանում քաղաքացիական կռիվների ակտիվ մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914-1918)։ 1918 թվականին նշանակվել է Պյատիգորսկը պաշտպանող կոմունիստական ջոկատի հրամանատար, 1919 թվականից՝ 11-րդ բանակի գնդի հրամանատար, 1921 թվականին՝ Հայաստանի արտակարգ հանձնաժողովին կից հատուկ նշանակության ջոկատի հրամանատար։ Նրա գլխավորած կոմունիստական ջոկատը դաշնակցականների Փետրվարյան խռովության օրերին կռվել է Ղամարլուի ռազմաճակատում, մասնակցել Երևանի ազատագրմանը։ Հետագայում աշխատել է Պյատիգորսկում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին (1941—1945)։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (1919)։

Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Յուլյուս Յանոնիս

**Յուլյուս Յանոնիս** (, ), լիտվացի բանաստեղծ, հեղափոխական գործիչ։ ՌՍԴԲԿ անդամ 1916 թվականից։ 1913 թվականին մտել է մարքսիստական խմբակի մեջ։ 1916 թ.-ին տեղափոխվել է Պետրոգրադ, դարձել բոլշևիկյան կուսակցության ակտիվ գործիչ։ Թոքախտով ծանր հիվանդանալով՝ անձնասպան է եղել։ Յանոնիսը լիտվական պրոլետարական պոեզիայի հիմնադիրն է։ Պրոլետարական պայքարի գաղափարներն առավելապես լրիվ են մարմնավորվել «Դարբին», «Կոշտուկավոր ձեռքերին», «Աշխատանքի բանակ», «Բանվորին» և այլ բանաստեղծություններում։ 1918 թ.-ին Վորոնեժում լույս է տեսել Յանոնիսի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն, որը վճռական ազդեցություն է գործել լիտվական հեղափոխական քնարերգության զարգացման վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Յուրի Յանովսկի

**Յուրի Յանովսկի** (, ), ուկրաինացի խորհրդային գրող։
## Գործունեություն
Վաղ շրջանի գործերից են «Նավի վարպետը» (1928) և «Չորս սուր» (1930) վեպերը։ Առավել հայտնի է նրա «Ձիավորներ» (1935, հայ․ հրտ, 1936) նովելային վեպը՝ քաղաքացիական պատերազմի մասին։ Յանովսկին պիեսների («Երգ Բրիտանկայի մասին», 1937, ողբերգություն), Ռեպորտաժների գրքի («Նամակներ Նյուրնբերգից», 1946), նովելների ժողովածուի («Կիևյան պատմվածքներ», 1948, հայ․ հրտ․ 1951, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1949) հեղինակ է։ Նրա ռոմանտիզմը զգալի ազդեցություն է գործել ուկրաինական սովետական արձակի վրա։ Յանովսկիի գրքերը թարգմանվել են ԽՍՀՄ և այլ ժողովուրդների լեզուներով։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Գրաֆենգեհայգ

**Գրաֆենգեհայգ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 839 մարդ է (2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 20,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *09 4 77 117*։

## Վարչական բաժանում
Կոմունան ստորաբաժանվում է 27 գյուղական համայնքների.
* Բրոմենհոֆ ()
* Վայգլաս ()
* Վայդմես ()
* Վայսենշտայն ()
* Վալբերնգրյուն ()
* Վալդհերմես ()
* Գրաֆենգեհայգ ()
* Գութենբերգեր Համեր ()
* Զաֆերսրոյթ ()
* Մեզեթմյուլե ()
* Մելթհաումյուլե ()
* Օբերվայսենշտայն()
* Ռափեթենռոյթ ()
* Ֆոլաուֆ ()
* Ֆոլաուֆմյուլե ()
* Ֆորդերերբ ()
* Հեթցենհոֆ ()
* Հյոհոֆ ()
* Հինթերերբ ()
* Հոհենռոյթ ()
* Հորբախ ()
* Հյուբներսմյուլե ()
* Հյութենբախ ()
* Ցեգասթ ()
* Շինդելվալդ ()
* Շլոքենաու ()
* Էփենռոյթ ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պաոլո Իաշվիլի

**Պաոլո Իաշվիլի** (, հունիսի 17 (29), 1895, գյուղ Արգվեթի (այժմ՝ ՎԽՍՀ Սաչխերեի շրջանում) - հուլիսի 22, 1937, Թբիլիսի), վրացի խորհրդային բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Քութայիսի դասական գիմնազիայում և Լուվրի արվեստների ինստիտուտում։ 1915 թվականին հիմնադրել է վրացական սիմվոլիստների «Երկնագույն եղջյուրներ» գրական խմբակը, 1916 թվականին խմբագրել համանուն ամսագիրը («Ցիսպերի ղանցեբի»)։ Վաղ շրջանի ստեղծագործություններում արտահայտել է բողոք՝ ընդդեմ բուրժ․ իրականության։ Իաշվիլին ողջունել է սովետական իշխանության հաստատումը, բանաստեղծություններ նվիրել նոր Վրաստանին։ Գեղարվեստական կատարելությամբ աչքի են ընկնում «Լենին» (1924), «Սամզորիի շինարարներին» (1934) բանաստեղծությունները։ «Նոր Կոլխիդա» շարքը փառաբանումն է սոցիալիզմ կառուցողների։ Ժողովուրդների բարեկամությունն է երգել «Հովհաննես Թումանյանին» (1923), «Ուկրաինուհու երգը» (1934) և այլ բանաստեղծություններում։ Առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1955 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Աստվածատուր Ներսեսովիչ

**Աստվածատուր Ներսեսովիչ** (Դեոդատ Ներսեսովիչ, Աստվածատուր Ներսիսյան, Աստվածատուր Լեհացի, ), լեհահայ մանկավարժ, բառարանագիր, աստվածաբան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Յազլովիցում։ Հմուտ էր հայերենին, լատիներենին, լեհերենին, իտալերենին։ Գրել է հայերեն և լեհերեն։ Ուսանել է Լվովի հայոց պապական դպրանոցում (1665-1668)։ Ծննդավայրում ուսումնարան բացելով՝ զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Եղել է Տրայանուպոլսի եպիսկոպոս։ Լեհահայոց առաջնորդ Նիկոլ Թորոսովիչի մահից հետո, մինչև նրա հաջորդի՝ Վարդան Հունանյանի նշանակումը, վարել է թեմի առաջնորդական տեղապահի պաշտոնը (1681-1686), իսկ Հունանյանի հրաժարումից հետո դարձել թեմի առաջնորդ (1698-1709)։ Գիտական լուրջ գործ է Աստվածատուր Ներսեսովիչի «Բառգիրք լատինացւոց և հայոց ի վերայ Աստուածաշունչ և ժամակարգութեան գրոց հայոց եկեղեցւոյն» (1695) մեծածավալ բառարանը։ 1684 թվականին լեհերեն հրատարակել է մի ներբողական ճառ՝ նվիրված այն հաղթանակին, որ լեհերը տարան թուրքերի դեմ և ազատագրեցին Վիեննան 1683 թվականին։ Ալոյիսիոս Պիդուի «Սրբուհի Պուլքերիա» լատիներեն ողբերգության համար 1668 թվականին, նույնպես լեհերեն, գրել է միջախաղեր՝ նախերգանքով ու վերջաբանով։ Աստվածատուր Ներսեսովիչի հայերեն անտիպ երկերն են՝ «Վիճաբանութիւնք աստուածաբանութեան», «Ծանօթութիւնք բարոյականից աստուածաբանութեանց» և «Արդարացութիւն եկեղեցւոյն հայոց»։ Ունի նաև թարգմանական գործեր։ Վերանայել ու լրացրել է լատինական Ծիսարանի հայերեն թարգմանությունը, լատիներենից լեհերեն է թարգմանել Լ. Սկուպոլիի «Հոգևորական պատերազմ» աշխատությունը։ Մահացել է Լվովում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհահայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ
Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայերը Լվովում
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե արքեպիսկոպոսներ
Բորգարո Տորինեզե

**Բորգարո Տորինեզե** () կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչության թվաքանակը, ըստ 2008 թվականի տվյալների, եղել է 13 455։ Զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։ Խտությունը կազմում է 323 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10071 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1032
 bar:1871 from:0 till: 1079
 bar:1881 from:0 till: 1309
 bar:1901 from:0 till: 1286
 bar:1911 from:0 till: 1329
 bar:1921 from:0 till: 1437
 bar:1931 from:0 till: 1504
 bar:1936 from:0 till: 1629
 bar:1951 from:0 till: 1869
 bar:1961 from:0 till: 2307
 bar:1971 from:0 till: 4553
 bar:1981 from:0 till: 8548
 bar:1991 from:0 till: 10544
 bar:2001 from:0 till: 12757
PlotData=
 bar:1861 at: 1032 fontsize:S text: 1.032 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1079 fontsize:S text: 1.079 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1309 fontsize:S text: 1.309 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1286 fontsize:S text: 1.286 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1329 fontsize:S text: 1.329 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1437 fontsize:S text: 1.437 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1504 fontsize:S text: 1.504 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1629 fontsize:S text: 1.629 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1869 fontsize:S text: 1.869 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2307 fontsize:S text: 2.307 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 4553 fontsize:S text: 4.553 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 8548 fontsize:S text: 8.548 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 10544 fontsize:S text: 10.544 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 12757 fontsize:S text: 12.757 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Պատկերասրահ

Borgaro torinese municipio.jpg
Assunzione di Maria Vergine, church in Borgaro Torinese, Italy.jpg
Borgaro torinese via costituzione.jpg


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 011 4211111
* էլեկտրոնային փոստ -ufficio.protocollo@comune.borgaro-torinese.to.it
* Պաշտոնական կայք -http://www.comune.borgaro-torinese.to.it/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Յատրոքիմիա

**Յատրոքիմիա**, ուղղություն բժշկագիտության և բնագիտության մեջ, որը հիվանդությունների առաջացման գործում հիմնական դերը վերագրում էր օրգանիզմում ընթացող քիմիական պրոցեսներին։ Յատրոքիմիան առաջացել (XVI դ․), զարգացել ու մեծ տարածում է գտել Գերմանիայում և Նիդերլանդներում՝ կապված Պարացելսի, Յա․ Հելմոնտի, բժիշկ և անատոմ Ֆ․ Բոեի գործունեության հետ։ Յատրոքիմիայի ներկայացուցիչները մեծ ուշադրություն էին դարձնում մարսողության պրոցեսների, սեռական և այլ գեղձերի ուսումնասիրությանը, տարբերում էին «հիմքային» ու «թթվային» հիվանդություններ։ Դրական դեր խաղալով միջին դարերում բժշկության մեջ իշխող սխոլաստիկ դոգմաների դեմ մղվող պայքարում՝ յատրոքիմիան XVIII դ․ 2-րդ կեսին դադարեց որպես ուղղություն բժշկության մեջ գոյություն ունենալուց։

Կատեգորիա:Քիմիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ալքիմիա
Եմելյան Յարոսլավսկի

**Յարոսլավսկի Եմելյան Միխայլովիչ** (իսկական ազգանունը և անունը՝ Գուբելման Մինեյ Իզրաիլևիչ, ), կոմունիստական կուսակցության գործիչ, պատմաբան, հրապարակախոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1939)։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։

## Գործունեություն
Հեղափոխական գործունեությունը սկսել է Չիտայի ս-դ․ խմբակներում։ 1898 թվականին ստեղծել է բանվորների առաջին ս-դ․ խմբակը Անդրբայկալյան երկաթուղում։ 1901 թվականին եղել է արտասահմանում, թղթակցել «Իսկրա»-ին։ 1902 թվականին՝ ՌՍԴԲԿ Չիտայի կոմիտեի անդամ։ Մասնակցել է 1905-1907 թվականների հեղափոխությանը։ ՌՍԴԲԿ Տամերֆորսի I կոնֆերանսի պատվիրակ։ ՌՍԴԲԿ Մոսկվայի կոմիտեի և բոլշևիկների զինվորական կազմակերպության անդամ։ Կուսակցության IV-V համագումարների, ՌՍԴԲԿ զինվորական և մարտական կազմակերպությունների I կոնֆերանսի պատվիրակ։ 1907 թվականին ձերբակալվել և դատապարտվել է տաժանակրության։ Փետրվարյան հեղափոխությունից(1917) հետո՝ Յակուտսկի սովետի նախագահ, հուլիսից աշխատել է ՌՍԴԲ(բ) կ Մոսկվայի կոմիտեին կից զինվորական կազմակերպությունում։ Եղել է ՌՍԴԲ(բ) կ VI համագումարի պատվիրակ։ 1917 թվականի հոկտեմբերյան օրերին՝ Մոսկվայի ասպստամբությունը ղեկավարող կուսակցական կենտրոնի, ՌՀԿ անդամ, ապա՝ Կրեմլի կոմիսար։ Մոսկովյան «Սոցիալ-դեմոկրատ» («Социал-демократ»), «Դերևենսկայա պրավդա» («Деревенская правда») թերթերի խմբագիրներից էր։ 1918 թվականին Բրեստի հաշտության հարցի կապակցությամբ հարել է «Ձախ կոմունիսաներին»։ 1919–1922 թվականներին՝ Պերմի նահանգկոմի նախագահ, ՌԿ(բ) կ ԿԿ Սիբիրյան մարզային բյուրոյի անդամ, 1921 թվականին՝ կուսակցության ԿԿ քարտուղար։ 1931 թվականից բոլշևիկ վետերանների համամիութենական ընկերության նախագահ։ «Պրավդա» թերթի, «Բոլշևիկ» («Большевик») և այլ ամսագրերի խմբկոլների անդամ, խմբագրել է «Իստորիչեսկի ժուռնալ» («Исторический
журнал») ամսագիրը։ Ղեկավարել է ՀամԿ(բ) կ ԿԿ-ին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցի ՀամԿ(բ) կ պատմության ամբիոնը և ԿԿ դասախոսական խումբը։ Կուսակցության VIII-֊XVIII համագումարների պատգամավոր։ Ընտրվել է կուսակցության ԿԿ անդամության թեկնածու՝ VIII-IX, անդամ՝ X-XI, XVIII համագումարներում։ ՍՍՀՄ ԿԳԿ անդամ, ՍԱՀՄ I գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ ՍՍՀՄ պետ․ մրցանակ (1943)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 18-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 17-րդ համագումարի պատվիրակներ
Յուրի Յարալով

**Յուրի Ստեփանի Յարալով** (Յարալյան, ), խորհրդային ճարտարապետ, ճարտարապետության տեսաբան-պատմաբան։ Ճարտարապետության դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1971)։

## Կենսագրություն
1937 թվականին ավարտել է Ադրբեջանական արդյունաբերական ինստիտուտը։ 1974 թվականից եղել է ճարտարապետության տեսության և պատմության կենտրոնական ԳՀԻ (Մոսկվա) տնօրենը, 1957 թվականից ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի Լենինյան և պետական մրցանակների պետական կոմիտեի անդամ, 1965 թվականից՝ ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության քարտուղար։ Զբաղվել է խորհրդային ճարտարապետության պատմության և տեսության հարցերով։ Հեղինակել է Աշտարակի թատրոնի նախագիծը, մի շարք աշխատություններ՝ նվիրված հայկական ճարտարապետությանը, Ալեքսանդր Թամանյանին։ «Ճարտարապետության համընդհանուր պատմություն» բազմահատոր աշխատության ղեկավար (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1979)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։

## Երկեր
* Аштарак, М., 1947.
* Таманян, М., 1950.
* Города Арменни, М., 1950.
* Архитектура Армении, М., 1950 (համահեղինակ).
* Национальное и интернациональное в советской архитектуре, 2 изд.перераб. и доп., М., 1985.
* Город-герой, Москва, 2 изд. доп., М., 1985 (համահեղինակ).
* Рафаел Исраелян, М., 1986 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ
Զանգ 2 (ֆիլմ)

**Զանգ 2** (), ֆիլմի պրեմիերան 2005 թվականի մարտի 17-ին։

## Սյուժե
Որպեսզի ազատվեն ահավոր հիշողություններից և սկսեն նոր կյանք, Ռեիչելը իր տղայի հետ տեղափոխվում են մի փոքրիկ քաղաք՝ Աստորիա։ Բայց տեղի է ունենում սպանություն, այդ վայրում գտնում են խորհրդավոր և տարօրինակ վիդեոկասետ։ Ռեիչելը հասկանում է, որ վրեժխնդիր Սմարան վերադարձել է և մտադիր է շարունակել իր անխիղճ տեռորը ավելի վճռական, քան առաջ։

Սկավառակի ոչնչացումը չի օգնում ազատվել ընտանիքի չար հոգիների հետապնդումից։ Բացի դրանից Սամարայի հայտնվելը լինում է ավելի հաճախ։ Ռեիչելը դիմում է իր աշխատանքի կոլեգաին՝ Մաքսին խնդրելով օգնել, նաև տրամադրել տարածք ապրելու համար։

Այդ ընթացքում տղայի մարմնի ջերմությունը քիչ-քիչ ցածրանում է և նրան սպառնում է մահը։ Էիդենը կորցնում է գիտակցությունը և Մաքսը նրան հիվանդանոց է տանում։ Մինչ Էիդերը անգիտակից է Սամարան ամբողջությամբ կառավարում է նրա մարմինը։ Սպանելով հոգեբույժին Սամարան տղայի մարմնով փախչում է հիվանդանոցից և վերադառնում Մաքսի տուն։

Այդ ժամանակ Ռեիչելը ավելի խորն է ուսումնասիրում Սամարայի պատմությունը, այն նպատակով, որ ոչնչացնի իրենց հետապնդող չարիքը։ Պաշտպանելով որդուն նա տրվում է Սամարային, ով ուղարկում է նրան զուգահեռ աշխարհում գտնվող մի ջրհորի մոտ։ Ռեիչելը դուրս է գալիս ջրհորից և փակում է Սամարային այնտեղ։ Հետո լսելով Էիդենի ձայնը նա ցատկում է այն ժայռից, որտեղից նաև ցատկել է Աննա Մորգանը։ Ռեիչելը գալիս է մեր աշխարհ։

Հիմա Սամարան էլ չի կարող վնասել ընտանիքին․․․

## Դերերում
Ռեիչել Կելլեր - Նաոմի Ուոտս

Մաքս Ռուրկ - Սայմոն Բեիկեր

Էիգան Կելլեր - Դևիդ Դորֆման

Սամարա - Կելլի Ստիբլզ

Սամարա Մորգան - Դևի Չեիզ

Մարտին Սեիվիդ - Գարի Կոուլ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* The Horror Of Ringu 
* Samara Is Dead 
* Мир Звонка 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ուրվականների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Օրեգոնում
Կատեգորիա:Օրեգոնում նկարահանված ֆիլմեր
1897 թվականը գրականության մեջ

## Գրքեր
* «Նախկին մարդիկ», «Կոնովալովը», «Մալվա», «Օռլով ամուսինները» - Մաքսիմ Գորկու պատմվածքները
* «Դրակուլա» - Բրեմ Սթոքերի վեպը
* «Зарницы» - Դմիտրի Մամին Սիբիրյակի ստեղծագործությունը
* «Սառցե սֆինքս» - Ժյուլ Վեռնի վեպը
* «Մուժիկները», «На подводе», «Պեչենեգ» - Անտոն Չեխովի պատմվածքները
* «Բոռ» - Էթել Լիլիան Վոյնիչի վեպը
* «Սուրբ Լյուդովիկոսը» - Ռոմեն Ռոլանի պիեսը
* «Սիրանո դե Բերժերակ»- Էդմոն Ռոստանի պիեսը
* «Սատանայի աշակերտը» - Ջորջ Բեռնարդ Շոուի պիեսը
* «Անտեսանելի մարդը» - Հերբերտ Ուելսի վեպը

## Ծնվել են
* հունվարի 23 - լիտվացի գրող Եվա Սիմոնայտիտեն (մահացել է 1978 թվականին)
* հունվարի 16 - ռուս խորհրդային գրող Վալենտին Կատաևը (մահացել է 1986 թվականին)
* ապրիլի 17 - ամերիկացի դրամատուրգ, արձակագիր և էսեիստ Թորնթոն Ուայլդերը (մահացել է 1975 թվականին)
* օգոստոսի 2 - ռուս գրող Միխայիլ Սլոնիմսկին (մահացել է 1972 թվականին)
* օգոստոսի 11 - անգլիացի մանկագիր Էնիդ Մերի Բլայթոնը (մահացել է 1968 թվականին)
* օգոստոսի 20 - նորվեգացի պոետ ու վիպագիր Թարյե Վեսոսը (մահացել է 1970 թվականին)
* սեպտեմբերի 10 -  ֆրանսիացի փիլիսոփա և գրող Ժորժ Բատայը (մահացել է 1962 թվականին)
* սեպտեմբերի 25 - ամերիկացի գրող, Գրականության Նոբելյան մրցանակակիր Ուիլյամ Ֆոլքները (մահացել է 1962 թվականին)

## Մահացել են
* մարտի 20 — ռուս պոետ Ապոլոն Մայկովը (ծնվել է 1821 թվականին)
* օգոստոսի 12 — ռուս բանասեր և արվեստագետ Ֆեոդոր Բուսլաևը (ծնվել է 1818 թվականին)
* սեպտեմբերի 17 — ռուս մանկավարժ, բանաստեղծ Ելենա Գորչակովան (ծնվել է 1824 թվականին)
* հոկտեմբերի 18 — ռուս լրագրող, հրատարակիչ Եվգենի Կորշը (ծնվել է 1810 թվականին)
* դեկտեմբերի 17 — ֆրանսիացի գրող Ալֆոնս Դոդեն (ծնվել է 1840 թվականին)

## Ծանոթագրություններ
Ֆրայ Մամերտո Էսկիու (դեպարտամենտ)

**Ֆրայ Մամերտո Էսկիու** ()՝ դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 280 կմ²։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 11896 մարդ՝ 2001 թվականի 10658-ի փոխարեն, որը կազմում է 11,6% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 42,5 մարդ/կմ²։ Վարչական կենտրոնը Սան Խոսեն է։

## Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի արևելքում։ Սահմանակից է՝
*հյուսիսում՝ Ամբատո դեպարտամենտին,
*արևելքում՝ Պակլին դեպարտամենտին,
*հարավում՝ Կատամարկա դեպարտամենտին, 
*արևմուտքում՝ Կապայան դեպարտամենտին։

## Խոշորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Էլ Ալտո (դեպարտամենտ)

**Էլ Ալտո** (), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 2327 կմ²։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 3570 մարդ՝ 2001 թվականի 3400-ի փոխարեն, որը կազմում է 5,0% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,5 մարդ/կմ²։ Վարչական կենտրոնը Էլ Ալտոն է։

## Աշխարհագրություն
*հյուսիսում՝ Սանտա Ռոստա դեպարտամենտին
*արևելքում՝ Սանտյագո դել Էստերո դեպարտամենտին 
*հարավում՝ Լա Պաս և Անկաստի դեպարտամետներին 
*արևմուտքում՝ Վալե Վեխո և Պակլին դեպարտամենտներին

## Խոշորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Մարքթլոյգասթ

** Մարքթլոյգասթ** (), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2014 թվականի տվյալների կազմում է 3301 մարդ։ Զբաղեցնում է 33,89 կմ² տարածք։ Խտությունը կազմում է 247 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 95352։ Հեռախոսային կոդը +49 9255։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մարքթշորգասթ

** Մարքթշորգասթ ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը, ըստ 2014 թվականի տվյալների, կազմում է 1417 մարդ։ Զբաղեցնում է 15,82 կմ² տարածք։ Խտությունը կազմում է 90 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 95509։ Հեռախոսային կոդը՝ +49 9227։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Միքելե Ֆեռերո

**Միքելե Ֆեռերո** (, ), իտալացի գործարար։ Նրան էր պատկանում շոկոլադ արտադրող **Ֆեռերո բաժնետիրական ընկեկությունը**, որը Եվրոպայում հրուշակեղենի երկրորդ ամենամեծ ընկերությունն է։ Միքելեն այդ ընկերությունը զարգացրել է իր հոր փոքրիկ հացի փռից և սրճարանից **Ալբայում (Իտալիա**)։ Նրա առաջին մեծ հաջողությունը բանջարեղենի յուղ ավելացնելն էր ավանդական ջանդույա շոկոլադե մածուկին հանրահայտ կրեմը՝ **Նուտելան** ստանալու համար։

## Վաղ կյանքը
Միքելե Ֆեռերոն ծնվել է 1925 թվականի ապրիլի 26-ին **Դոլյանիյում**։ Նա **Պիետրո Ֆեռերոյի**` Ֆեռերո ընկերության և Պիերա Ռոշերի հիմնադրի որդին էր։

## Կարիերա
Ֆեռերոն միացել է ֆիրմային 1949 թվականին։

Նա ամենահարուստ անձն էր Իտալիայում, ով ուներ $26 միլիարդ սեփական հարստություն։ Նա իր հարստությամբ 2008 թվականի մարտին գերազանցել է Սիլվիո Բերլուսկոնիին։ 2014 թվականի մայիսին Բլումբերգ միլիարդատերների ցանկում Ֆեռերոն թվարկված էր որպես 20-րդ ամենահարուստ մարդը աշխարհում։

Ֆեռերոյի բրենդներն են **Նուտելան**, **Մոն Շերին**, **Կինդեր** Շոկոլադը, **Ֆեռերո Ռոշերը**, **Տիկ-Տակը** և **Կինդեր ձվիկները**։

1997 թվականից նրա որդիները` **Ջիովանի և Պիետրո Ֆեռերոները**, ղեկավարում էին ընկերությունը իրենց հոր հետ միասին։ Պիետրոն մահացավ 2011 թվականի ապրիլի 18-ին Հարավային Աֆրիկայի վթարից հետո։ Ջիովանին դարձավ միակ գլխավոր գործադիր տնoրենը։

## Անձնական կյանք
Ֆեռերոն և իր կինը՝ Մարիա Ֆրանկա Ֆիսոլոն, ունեին երկու որդի՝ **Ջովանի Ֆեռերոն և Պիետրո Ֆեռերո** Կրտսերը։

Ֆեռերոն ջերմեռանդ կաթոլիկ էր։ Ամեն տարի նա այցելում էր **Լորդեսի** տաճար և իր գրասենյակում և գործարանում ուներ **Սբ. Մարիամի** պատկերը։ 
Ֆեռերոն մահացավ 2015 թվականի փետրվարի 14-ին իր տանը **Մոնտե Կառլոյում** (Մոնակո)։ Նա 89 տարեկան էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի գործարարներ
All About That Bass

«**All About That Bass**», ամերիկացի երգչուհի Մեգան Թրեյնորի դեբյուտային սինգլն է։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 30-ին Epic Records լեյբլի կողմից։ Երգը գրվել է Մեգան Թրեյնորի և Քևին Քեդիշի կողմից։

Երգը 2014 թվականի հուլիսի 26-ին Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 84-րդ հորիզոնականը։ Օգոստոսի 30-ին արդեն 2-րդ հորիզոնականում էր, իսկ սեպտեմբերի 20-ին առաջին հորիզոնականում էր և այդպես մնաց մոտ 8 շաբաթ։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

!scope="col" colspan="3"| Streaming
|-

## Ռադիո և թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը YouTube-ում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Մեգան Թրեյնորի երգեր
Ալ-Դիմաս

**Ալ-Դիմաս** ( հայտնի է նաև Ադ-Դիմաս). քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում։ Ալ-Կուդսայայի գավառում համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2004 թվականի Սիրիայի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունն կազմում է 14,574 մարդ։

## Տրանսպորտ
Քաղաքացիական ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է մայրաքաղաք Դամասկոսում։ Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է երկաթուղային կայարան, գոյություն ունի ավտոբուսային կապ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կուդսայայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Սանտա Մարիա (Կատամարկա)

**Սանտա Մարիա (Կատամարկա)** (), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 5740 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 22548 մարդ՝ 2001 թվականի 22127-ի փոխարեն, որը կազմում է 1,9% աճ։ Բնակչության խտությունը՝ 3,9 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Սանտա Մարիան է։

## Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի հյուսիս-արևելքում։ Սահմանակից է՝
* հյուսիսում՝ Սալտա պրովինցիային,
* արևելքում՝ Տուկուման պրովինցիային,
* հարավում՝ Անդալգալա դեպարտամենտին,
* արևմուտքում՝ Բելեն դեպարտամենտին.

## Խոշորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Maraaya

**Maraaya** սլովենական դուետ է, որը ներկայացրել է Սլովենիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում "Here for You" (Այստեղ՝ քեզ համար) երգով։ Խմբի անունը ձևավորվել է համադրելով 2 անդամների անունները։

## Կարիերա
Խմբի վոկալիստ Մարյետկա Վովկը և պրոդյուսեր Ալեշ Վովկը այս խումբը ձևավորել են 2014-ին, երբ ձայնագրեցին իրենց առաջին "Lovin' Me" (Ինձ սիրելով) սինգլը։ Երգը ունեցավ բավականին մեծ հաջողություն ոչ միայն Սլովենիայում, այլ նաև Բելգիայում, Իտալիայում և Գերմանիայում։ Այս երգը հայտնվեց լեհական Bravo Hits Zima 2015-ում։

Երգահան Ռաայը հեղինակել էր նաև Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում Սլովենիայի "Round and Round" երգը։ Նրանք երկուսը մասնակցել են նաև Մանկական Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում Սլովենիայի ներկայացրած երգի ձևավորմանը։ Առհասարակ Ռաայը բազմաթիվ սլովենական հիթերի հեղինակ է։

2015-ին նրանք մասնակցեցին Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի սլովենական նախընտրական փուլին։ Հաղթելով այն՝ իրավունք ստացան ներկայացնել երկիրը մրցույթում։ Նրանք հաղթահարեցին կիսաեզրափակիչը և եզրափակչում, ելույթ ունենալով առաջինը, զբաղեցրեցին 14-րդ հորիզոնականը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Ալ-Դումեյր

**Ալ-Դումեյր** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում։ Դումայի գավառում համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Պատմություն
Զինված ընդհարումների ժամանակ քաղաքը գրավվել է ընդդիմադիր զինյալների կողմից։ 2014 թվականի նոյեմբերի 16-ին Սիրիայի զինված ուժերը սկսել են ազատագրել քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի կենտրոնական մասում, գտնվում է Ջեբլ ալ-Դմեյրի լեռնաշղթայում, մայրաքաղաք Դամասկոսից 35 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 693 մ բարձրության վրա։

## Ժողովրդագրություն
Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով բնակչությունն կազմում է 30,542 մարդ։ 2013 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 38 532 մարդ։

## Տրանսպորտ
Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայնն Դամասկոսի միջազգային օդանավակայան է () որ գտնվում է Դամասկոս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դումայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Մոլլի Սթերլինգ

**Մոլլի Սթերլինգ** (, ), իռլանդացի երգչուհի և երգահան, ով ներկայացնելու է Իռլանդիան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում։

## Կյանքը և կարիերան
Մոլլի Սթերլինգը ծնվել է իռլանդական Պակոն գյուղում, այնուհետև տեղափոխվել է Դուբլին՝ ուսումը շարունակելու։

Նա Իռլանդիայում հայտնի դարձավ հաղթելով *Tipp Teen Idol* մրցույթը 2011-ի նոյեմբերին։ Նա ստացավ փոփ-արտիստի ձայնագրման մրցանակ։ Երգչուհին 2012-ին "Քիկենի" երաժշտական փառատոնում ստացավ 2-րդ հորիզոնականը՝ որպես մենակատար աղջիկ։ Նա զբաղեցրեց նաև 2-րդ հորիզոնականը TV3-ի *All Ireland Schools’* տաղանդ բացահայտող մրցույթում 2014-ի մայիսին և այնուհետև՝ 2014-ի նոյեմբերին, ձայնագրեց իր առաջին մինի-ալբոմը, որը կոչվում է "Strands of Heart":
2015-ի փետրվարի 27-ին նա ընտրվեց, որպես Իռլանդիակի ներկայացուցիչ Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում իր "Playing with Numbers" (Թվերի հետ խաղալով) երգով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Ազգանուշ

**Ազգանուշ**, հայկական իգական անուն։ Կազմված է հայերեն *ազգ* և *անոյշ* բառերից։ Հիշատակված է Խորհրդային Հայաստան թերթի 1935 թվականի հոկտեմբերի 14-ի համարում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Ազատտիկին

**Ազատտիկին**, հայկական իգական անուն։ Կազմված է *ազատ* և *տիկին* բառերից։ Գործածվել է 13-րդ դարում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Ալ-Կուտեյֆա

**Ալ-Կուտեյֆա** () քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում։ Ալ-Կուտեյֆայի գավառի և համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է մայրաքաղաք Դամասկոսից 40 կմ2 արևելք։

## Բնակչություն
Ըստ 2004 թվականի Սիրիայի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 26,671 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կուտեյֆայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Ազգատիկին

**Ազգատիկին**, հայկական իգական անուն։ Կազմված է հայերեն *ազգ* և *տիկին* բառերից։ Հիշատակված է Վայոց ձորի Գլաձոր վանքում 1334 թվականին գրված մի Ավետարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Վանիկ Մկրտչյան

**Վանիկ Վարազդատի Մկրտչյան** (), հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2011)։

## Կենսագրություն
1969-1972 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1973-1978 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում՝ ստանալով երաժշտական թատրոնի դերասանի որակավորում։ 1978 թվականից Երևանի Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի դերասան, միաժամանակ՝ 2008 թվականից աշխատում է Երևանի պետական Համազգային թատրոնում, համագործակցում է «Էդգար Էլբակյան» թատրոնի հետ։

Նկարահանվել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի ֆիլմերում՝ Արա Երնջակյանի «Ժամկետը 7 օր», Վիգեն Չալդրանյանի «Մարտիրոսի ուխտագնացությունը», Բաղդասարյանի «Մարիամ» և այլն։ Մասնակցություն է ունեցել նաև տարբեր հեռուստասերիալներում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Հոլանդիայում, Իրանում, Լիբանանում, Բելգիայում։

## Դերեր
* Փիչըմ՝ «Երեքգրոշանոց օպերա»
* Ժուան՝ «Ժուան Գանգորա»
* Ստրումելլո՝ «Չեմ վճարի»
* Նիկո՝ «Ատամնաբույժն արևելյան»
* Մոզի՝ «Ախ, ներվեր-ներվեր»
* Բլի՝ «Հանգուցյալը շրջում է քաղաքում»
* Օնիկ՝ «Սեր աստղերի տակ»
*Բանաստեղծ՝ «Մեծապատիվ մուրացկաններ»
* Հանիբալ՝ «Տարօրինակ միսիս Սևիջը»
* Քամիյ՝ «Կասկածը կնոջ սրտում»
* Պապիկ՝ «Շողոքորթն»
* Պաղտասար՝ «Պաղտասար աղբար»
* Կուպելլո՝ «Ծննդյան տոները սենյոր Կուպելլոյի տանը»
*Գառնիկ` «Վերջին կանգառ»
*Բանաստեղծ` «Դու էիր պակաս»
*Կլառնետահար` «Էսպես մինչև երբ»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 2010 թվականին Պաղտասար աղբարի դերակատարման համար ճանաչվել է «Տարվա լավագույն դերասան»` ստանալով ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2010)
* ՀԹԳՄ ոսկե մեդալ (2010)
* Երևանի քաղաքապետի պատվոգիր (2010)
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արթիկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Ազգեր (անձնանուն)

**Ազգեր**, հայկական իգական անուն։ Հայերեն ազգ՝ «ցեղ, գերդաստան» բառի հոգնակին է։ Գործածվել է 13-րդ դարում․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Յառլիկ

**Յառլիկ** (թուրքերեն յառլըկ — հրաման, կարգադրություն), *Յառլիկ խանական*, Ոսկե հորդայի խաների դիվանագիտական փաստաթղթերը, արտոնագրերը իրենց իշխանության տակ գտնվող աշխարհիկ և հոգևոր ֆեոդալներին, հողային տարածքների և կալվածքների տիրելու, նաև հարկերից ազատելու համար։ Լայն տարածում է գտել ոսկե հորդայի գավթած ռուսական հողերում։ Յառլիկ տրվել է նաև մոնղոլական տիրապետության տակ գտնվող Անդրկովկասի տեղական ֆեոդալներին։

Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Մոնղոլական կայսրություն
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի իրավունք
Ազնավոր (անձնանուն)

**Ազնավոր**, հայկական արական անուն։ Կազմված է հայերեն գավառական *ազնաւոր*՝ «հսկա, վիթխարի մարդ, դյուցազն» բառից, որից փոխառյալ են նաև վրացերեն *ազնաուրի*՝ «ազնվական, իշխանավոր», ՝ «վրացի ազնվական» բառերը։ Որպես արական անուն գործածվել է 14-17-րդ դարերում։ Այստեղից էլ առաջացել է *Ազնավորյան* ազգանունը։

## Գործածություններ
* Ազնաւոր, իր մերձավորների հետ գնեց մի Աւետարան և նվիրեց Սեբաստիայի Ս․ Նշան վանքին։
* Ազնաւուր, ամուսին Մելիք Խաթուն տիկնոջ, որ Վանում գրել տվեց մի Աւետարան։
* Ազնաուր, որդի Փաշայի, որ Թովմա առաքյալի վանքում գրել տվեց մի Աւետարան։
* Ազնաւուր, որդի տանուտեր Մարտիրոսի, որ Բերկրիում գրել տվեց մի Աւետարան։
* Ազնաւոր, հիշված 1653 թ․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ազնիվ (անձնանուն)

**Ազնիվ**, հայկական իգական անուն։ Նշանակում է «ընտիր, պատվական»։ Տարածված է արևմտահայերենում։ Առաջին հիշատակությունը եղել է 1554 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Շտուտգարտ (ֆուտբոլային ակումբ)

**Շտուտգարտ** (), ֆուտբոլային ակումբ Շտուտգարտից, որը հանդես է գալիս գերմանական Բունդեսլիգայում։ Հավաքականի մարզահագուստի հիմնական գույներն են համարվում սպիտակը, կարմիրը և սևը։ Ակումբի մարզիչն է գերմանացի Հանես Վոլֆը։ Տնային խաղերն անցկացնում է Մերսեդես Բենց Արենայում։

## Նվաճումներ

### Ազգային
* **[[Բունդեսլիգա]]**
** **Հաղթող (5).** 1950, 1952, 1984, 1992, 2007
* **[[Երկրորդ Բունդեսլիգա|Բունդեսլիգա 2]]**
** **Հաղթող (1).** 2017
* **[[Ֆուտբոլի Գերմանիայի գավաթ|Գերմանիայի գավաթ]]**
** **Հաղթող (3).** 1954, 1958, 1997
* **[[Գերմանիայի սուպերգավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1992

* **Օբերլիգա Հարավ**
** **Հաղթող (3).** 1945–46, 1951–52, 1953–54
** *Երկրորդ տեղ (3).* 1949–50, 1952–53, 1955–56
* **Բունդեսլիգա 2 Հարավ**
** **Հաղթող (1).** 1977
* **Բեզիրկսլիգա Վյուրթեմբերգ-Բադեն**
** **Հաղթող (2).** 1926–27, 1929–30
** *Երկրորդ տեղ (1).* 1925–26
* **Գաուլիգա Վյուրթեմբերգ**
** **Հաղթող (4).** 1934–35, 1936–37, 1937–38, 1942–43
** *Երկրորդ տեղ (4).* 1938–39, 1939–40, 1940–41, 1941–42

### Միջազգային
* **[[ՈՒԵՖԱ գավաթ|ՈՒԵՖԱ Գավաթ/ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա]]**
** *Երկրորդ տեղ (1).* 1988–89
* **[[ՈՒԵՖԱ Գավաթակիրների գավաթ]]**
** *Երկրորդ տեղ (1).* 1997–98
* **[[ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթ]]**
** **Հաղթող (3).** 2000, 2002, 2008 **(ռեկորդ)**

## Ներկա կազմ
*2017 թվականի սեպտեմբերի 5-ի դրությամբ*

 (վարձավճարով Վոլֆսբուրգից)

 (վարձավճարով Արսենալից)

 (վարձավճարով Սպորտինգից)

 13px|Ավագ

 (վարձավճարով Բորուսիա Դորտմունդ II-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շտուտգարտի պաշտոնական կայքը
* Շտուտգարտի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Շտուտգարտի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Շտուտգարտի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
* Շտուտգարտի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Շտուտգարտը transfermarkt-ում
* Շտուտգարտը futbol24.com-ում
* Շտուտգարտը soccerway.com կայքում
* Շտուտգարտը Բունդեսլիգայի պաշտոնական կայքում 
* Շտուտգարտը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1893 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Ազգասեր

**Ազգասեր**, հայկական արական անուն։ Գործածվել է Կոստանդնուպոլիսում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ակներ (անձնանուն)

**Ակներ**, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն *ակներ*՝ «թանկագին քարեր, ակունք» հոգնակի ձևից։ Գործածվել է 13-րդ դարում․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Կորյունի փողոց (Երևան)

**Կորյունի փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ պատմիչ, վարդապետ, թարգմանչաց շարժման գործիչ, Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտ Կորյունի։ Քաղաքային նշանակության փողոց է։

## Տվյալներ
Սկսվում է Չարենցի և Նալբանդյան փողոցների հանգույցից և ձգվում մինչև Մաշտոցի պողոտա։ Խորհրդային տարիներին կոչվել է Կիրովի փողոց՝ ի պատիվ խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ Սերգեյ Կիրովի։

## Հատող փողոցներ
* Նալբանդյան փողոց
* Հերացու փողոց
* Աբովյան փողոց
* Տերյան փողոց
* Գևորգ Քոչարի փողոց

## Նշանակալի օբյեկտներ
* Երևանի պետական բժշկական համալսարան
* Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի որոշ մասնաշենքեր
* Երևանի պետական հենակետային բժշկական քոլեջ
* Անասնաբուժական-անասնաբուծական ինստիտուտի հանրակացարան, 1930 թ., Ճարտարապետ՝ Գևորգ Քոչար
* Հայաստանի բանկերի միություն
* «Ամրագրիր քո ապագան» քանդակ

## Պատկերասրահ

File:Koryun street in Yerevan from top.jpg|Կորյունի փողոցը՝ Հերացու փողոցի հետ հատման մասում
Koryun street Yerevan.jpg|Կորյունի և Տերյան փողոցների խաչմերուկ, 2007 թ.
Ճարտարագիտական համալսարանի շենքը Երևանում 02.JPG|Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի 9-րդ մասնաշենք
Yerevan university dormitory.jpg|Անասնաբուժական-անասնաբուծական ինստիտուտի հանրակացարան


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ստեփան Զորյան փողոց (Երևան)

**Ստեփան Զորյան փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ գրող Ստեփան Զորյանի։

## Տվյալներ
Սկսվում է Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Ալեքսանդր Սպենդիարյան փողոցով։ Գտնվում է Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակի հետնամասում։

## Հատող փողոց
Հատող փողոց չունի։

## Հուշարձաններ
* Մարտիրոս Սարյանի հուշարձան
* Տղամարդիկ արձանախումբ

## Հետաքրքրաշարժ փաստեր
Այս փողոցում են նկարահանվել Էդմոնդ Քեոսայանի «Տղամարդիկ» կինոնկարի դրվագներից շատերը։

## Պատկերասրահ

Monument of Martiros Saryan (17).JPG|Մարտիրոս Սարյանի հուշարձան (Երևան)
Men in Yerevan.jpg|Տղամարդիկ (արձանախումբ, Երևան)
«ԷՐԵԲՈՒՆԻ-ԵՐԵՎԱՆ» («ԿԵՆԱՑ ԾԱՌ»).jpg|«Էրեբունի-Երևան»
Zoryan Street, Yerevan.JPG|Ստեփան Զորյան փողոց
Zoryan Street, Yerevan (1).JPG|Ջոն Կիրակոսյանի հուշատախտակը Զորյան փողոցում
Zoryan Street, Yerevan (2).JPG|Վազրիկ Սեկոյանի հուշատախտակը Զորյան փողոցում
Hayk Martirosyan plaque.jpg|Հայկ Մարտիրոսյանի հուշատախտակը Զորյան փողոցում
Leonid Hourunts plaque.jpg|Լեոնիդ Հուրունցի հուշատախտակը
Plaques on Zoryan street.jpg|Թաթուլ Ալթունյանին և Գեղամ Հարությունյանին նվիրված հուշատախտակներ
Zoryan street, Yerevan, 2016.jpg


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ