Պոնտքիսիլթե (ջրանցույց)

**Պոնտքիսիլթե** (, ) նավարկելի ջրանցույց Մեծ Բրիտանիայում՝ Ուելսի հյուսիս-արևելքում, Դի գետի հովիտում։ Ընկած է Քևն Մաուր և Վրոնքիսիլթե գյուղերի միջև։ Ջրանցույցով հոսում են  Լլանգոլեն ջրանցքի ջրերը։ Պոնտքիսիլթեն ջրանցքակիր ամենաբարձր ջրանցույցն է աշխարհում և ամենաերկարը՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Ունի 19 թռիչք, 313 մետր ընդհանուր երկարություն, 38 մետր բարձրություն։ Ջրհորդանի խորությունը 1,6 մետր է, լայնությունը՝ 3,7 մետր, նրա մի եզրով հետիոտնային ճանապարհ է գցված։

2009 թվականին Պոնտքիսիլթե ջրանցույցը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ որպես «դարակազմիկ, ուղենշային երևույթ արդյունաբերական հեղափոխության քաղաքացիական ճարտարագիտության պատմության մեջ»։ Որոշումն ընդունելիս հատուկ ընդգծվել է կառույցի կատարյալ ներդաշնակումը բարդ տեղանքին և չափազանց կարևոր նշանակությունը կամրջաշինության հետագա զարգացման համար։

Բացումից ավելի քան 200 տարի անց էլ ջրանցույցը ծանրաբեռնված կերպով օգտագործվում է և հանդիսանում է Մեծ Բրիտանիայի ջրանցքային ցանցի առավել բանուկ հատվածներից մեկը, որտեղով ամեն տարի անցնում է շուրջ 15 000 նավակ։

Ջրանցույցը Մեծ Բրիտանիայում պաշտոնապես գրանցված է որպես առանձնահատուկ հետաքրքրություն ներկայացնող կառույց՝ Grade I listed building:

## Պատմություն
thumb|200px|left|Ջրանցույցով անցնող նավակ
Ջրանցույցը կառուցվել է ճարտարագետ Թոմաս Թելֆորդի նախագծերով։ Հիմքում առաջին քարը դրվել է 1795 թվականի հուլիսի 25-ին։ Քաշը նվազեցնելու նպատակով հենասյուները փուչ են կառուցել։ Շինարարական շաղախը պատրաստել են հանգած կրով, ջրով ու ցլի արյունով։ Հենասյուները սեպաձև են. հիմքում դրանց լայնությունը 8 մետր է, վերնամասում՝ 5 մետր։ Ջրհորդանն ու դրան պահող կամարները թուջից են։ Ջրանցույցի բոլոր մասերը պատրաստվել են հատուկ այդ նպատակով գործարկված «Plas Kynaston Ironworks» գործարանում։ Շինարարության արժեքը կազմել է 45 հազար ֆունտ սթերլինգ։

Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1805 թվականի նոյեմբերի 26-ին։ Նշանավոր վիպասան Վալտեր Սքոթի բնորոշմամբ՝ Պոնտքիսիլթեի ջրանցույցը կարելի է համարել արվեստի չքնաղ ստեղծագործություն։

## Պատկերասրահ

File:WalesC0171.JPG|Դիի գետահովիտը՝ դիտված ջրանցույցից
File:Under Pontcysyllte.jpg|Ջրանցույցը՝ դիտված գետահովտից
File:Draining Pontcysyllte, Aqueduct - geograph.org.uk - 1579222.jpg|Ջրանցքի դատարկումը ստուգման և պահպանության նպատակով (2009 թ.)
File:Pontcysyllte Aqueduct in winter.jpg|Ջրանցույցը ձմռանը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Memories of Pontcysyllte* by Amy Douglas and Fiona Collins (2006)
* *Pontcysyllte Aqueduct and Canal Nomination as a World Heritage Site: Nomination Document* (Wrexham County Borough Council and the Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales, 2008)
* *The Shropshire Union Canal: from the Mersey to the Midlands and Mid-Wales* by Peter Brown (2018), published by The Railway and Canal Historical Society

## Արտաքին հղումներ
* The Pontcysyllte Aqueduct website
* 360 Degree panoramic view at BBC Shropshire (Java Applet Required)
* Wrexham on-line tour: Pontcysyllte Aqueduct
* Construction visualisation video
* Articles on the construction of the Pontcysyllte Aqueduct from the Royal Commission on Ancient and Historical Monuments of Wales 
* Management plan for the nomination as a World Heritage Site. Includes detailed description on the scope of the World Heritage site which starts at Rhoswiel and goes through to the Horseshoe Falls 
* 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ջրանցույցներ
Կատեգորիա:Ուելս