open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մելբուրն Կրիկետ Գրաունդ (մարզադաշտ)

**«Մելբուրն Կրիկետ Գրաունդ» (Էմ Սի Ջի)** (, որը հայտնի է նաև պարզապես **«Ջի»** ()), բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ, որը տեղակայված է Ավստրալիայի Մելբուռն քաղաքի Օլիմպիական պարկում։ Տեղավորում է 100 024 հանդիսական։ Սա կրիկետի ամենամեծ մարզադաշտն է աշխարհում, Ավստրալիայի ամենամեծ մարզադաշտը և ընդհանուր առմամբ աշխարհի 10-րդ ամենամեծ մարզադաշտը (2017 թվականի ապրիլի դրությամբ)։ 1956 թվականին ամառային օլիմպիական խաղերի հիմնական մարզական ասպարեզն էր։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1853-1854 թվականներին որպես հարթակ Մելբուռնի կրիկետի ակումբի (MCC) համար, ի սկզբանե տեղավորել  է 6000 հանդիսատես։ 1884 թվականին փայտե շինությունները քանդած հրդեհից հետո այն վերակառուցվեց արդեն քարով, 1897-ին այն կարող էր տեղավորել 9000 հանդիսական, 1900-ին՝ այն դարձավ Ավստրալիայի առաջին մարզադաշտը, որտեղ տեղադրվեց արհեստական լուսավորություն։ Այնուամենայնիվ, զգալով տեղերի քանակն ավելացնելու անհրաժեշտություն, 1904-ին մարզադաշտին կրկին ավելացվեցին փայտե տրիբունաներ, 1912-ին ասպարեզն արդեն տեղավորում էր 20 000 հանդիսական, 1937-ին կրկին վերակառուցելուց հետո այն ընդլայնվեց և ունեցավ 31 000 տեղ։ 1956-ին մարզադաշտում տեղի ունեցան ամառային օլիմպիական խաղերի, ինչպես նաև աթլետիկայի և մասամբ ֆուտբոլի օլիմպիական մրցաշարերի բացման և փակման արարողությունները, մարզադաշտը վերակառուցվեց հատուկ խաղերի համար, տարողությունը բարձրացավ մինչև 120 000 տեղ։

Մարզական ասպարեզի լուրջ վերակառուցումներ  իրականացվել են 1967, 1985, 1992 և 2002-2005 թվականներին։ 2000 թվականին այն օգտագործվել է Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի շրջանակներում որպես ֆուտբոլի մրցաշարի արենաներից մեկը։ Մարզական միջոցառմանը հաճախելու ռեկորդ է գրանցվել 1970 թվականին, երբ ավստրալիական ֆուտբոլի ազգային առաջնության եզրափակիչ հանդիպմանը մասնակցում էր 121 696 հանդիսատես, սակայն ոչ պաշտոնական բացարձակ ռեկորդ է գրանցվել 1959 թվականի մարտի 15-ին, երբ կրոնական գործիչ Բիլլի Գրեհեմի քարոզին մարզադաշտում հավաքվել էր շուրջ 130 000 մարդ։ Ներկայումս մարզադաշտը կրիկետի և ֆուտբոլի Ավստրալիայի ազգային հավաքականների տնային խաղերի անցկացման վայրն է, ինչպես նաեւ մեկ կրիկետային և չորս ֆուտբոլային ակումբների (ավստրալիական ֆուտբոլ) տնային ասպարեզն է։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* Մարզադաշտի էջը WorldStadiums.com-ում

Կատեգորիա:Կրիկետի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզադաշտեր
Կատեգորիա:1853 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Երկու հուսար

**«Երկու հուսար»** (), խորհրդային գունավոր, երկսերիանոց գեղարվեստական հեռուստաֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վյաչեսլավ Կրիշտոֆովիչը 1984 թվականին ԽՍՀՄ Հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեի պատվերով, Լև Տոլստոյի համանուն վիպակի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացված են երկու հուսար՝ հայր և որդի, երկու բարոյականություն, երկու աշխարհայացք։ Ավագ Տուրբինը թեթևամիտ է սիրո մեջ, բայց հուսալի է բարեկամության մեջ և սկզբունքային է պատվի հարցերում։ Կրտսեր Տուրբինը չի դիմանում հոր հետ համեմատությանը. նա հաշվենկատ, մանրախնդիր ու շահադիտական «նոր սերնդի հուսար» է։

## Դերերում
* Օլեգ Յանկովսկի – *կոմս Ֆեոդոր Իվանովիչ Տուրբին / կոմս Տուրբին-կրտսեր
* [[Նիյոլե Օժելիտե]] – *Աննա Ֆեոդորովնա Զայցևան երիտասարդ տարիքում
* Նինա Արխիպովա – *Աննա Ֆեոդորովա Զայցևա
* [[Ալեքսանդր Սիրին]] – *Զավալշևսկին երիտասարդ տարիքում
* Ալեքսանդր Վոկաչ – *Զավալշևսկի
* [[Ալեքսանդր Աբդուլով]] – *Սաշկա
* Սերգեյ Ժիգունով – *Միխայիլ Վասիլևիչ Իլյին
* [[Անատոլի Գրյաչյով]] – *Լուխնով
* Նիկոլայ Օլեյնիկ – *սպա
* [[Ալեքսանդր Ադաբաշյան]] – *վաճառական
* Օլգա Մելիխովա – *Լիզանկա
* [[Ալեքսեյ Վեսյոլկին]] – *կոռնետ Պոլոզով
* Ելենա Միխայլովա – *Ուստյուշա
* [[Վիկտոր Դեմերտաշ]] – *պարոն պարահանդեսում
* Եվգենի Դվորժեցկի – *Աննա Ֆեոդորովնայի երկրպագուն
* [[Յուրի Ռուդչենկո]] – *իսպրավնիկ
* Նելլի Վոլշանինովա – *Ստեշա
* [[Իգոր Ստարիկով]] – *ճաղատ պարոն
* Սերգեյ Պոդգորնի
* Նիկոլայ Գուձ – *պարոն պարահանդեսում
* [[Միխայիլ Իգնատով]] – *Յոհան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիչ Նեդելին, Վյաչեսլավ Կրիշտոֆովիչ
* Ռեժիսոր՝ Վյաչեսլավ Կրիշտոֆովիչ
* Բեմադրող օպերատոր՝ Վիլեն Կալյուտա
* Բեմադրող նկարիչ՝ Սերգեյ Խոտիմսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Վադիմ Խրապաչյով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Երկու հուսար» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լև Տոլստոյի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Հրաշքի սպասելով (ֆիլմ, 1975)

**«Հրաշքի սպասելով»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սլոբոդան Կոսովալիչը 1975 թվականին։

## Սյուժե
Սաշա Շմագինը, որն հաջողություններ ունի մաթեմատիկայի բնագավառում, իր ուսուցչի խորհրդով մեկնում է Մոսկվա՝ հետաքրքիր և բարդ խնդրի լուծումը գիտնականներին ցույց տալու համար։ Սաշայի հետ մի քանի տհաճ դեպքեր են պատահում, երբ նա փորձում է հասնել պրոֆեսորների մոտ։ Արդյունքում նա հայտնվում է ոստիկանության լեյտենանտի ընտանիքի ժամանակավոր խնամակալության տակ։ Մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի մոտ ընդունելության ժամանակ Սաշան հասկանում է, որ իր որոշման մեջ կոպիտ սխալ կա։ Հիասթափված Սաշան վերադառնում է տուն։ Բայց լեյտենանտի ընտանիքում շատ հիասթափված է Սաշայի մեկնումից նրանց դուստրը՝ Իննան, որին շատ էր դուր եկել նոր ընկերը։

Սաշան գնացքից դուրս է գալիս փոքրիկ սիբիրյան կայարանում և տեսնում է Իննային։

## Դերերում
* Սերգեյ Պետուխով – *Սաշա Շմագին
* [[Վլադիմիր Եմելյանով]] – *Նիկոլայ Ֆոմիչ
* Օլգա Անիկինա – *Իննա Նազարովա
* [[Անդրեյ Ռոստոցկի]] – *Նիկիտա
* Գենադի Յուխտին – *Սաշայի հայրը
* [[Սվետլանա Նեմոլյաևա]] – *Սաշայի մայրը
* Յուրի Կուզմենկով – *լեյտենանտ Նազարով
* [[Եվգենյա Ուրալովա]] – *Իննայի մայրը
* Ալեքսեյ Զոլոտնիցկի – *Ժուկով
* [[Նինա Մենշիկովա]] – *էքսկուրսավար
* Մարգարիտա Ժարովա – ''փոստարար

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Իոսիֆ Օլշանսկի, Նինա Ռուդնևա 
*Ռեժիսոր՝ Սլոբոդան Կոսովալիչ  
*Օպերատոր՝ Վիտալի Գրիշին  
*Նկարիչ՝ Ալեքսանդր Վագիչև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Էշտրեմոշ

**Էշտրեմոշ** (պորտուգալերեն՝ **Estremoz**. ), քաղաք և համայնք Պորտուգալիայում՝ Ալտենեժու տարածաշրջանի Էվորա շրջանում։ Զբաղեցնում է 513.80&nbsp;կմ² տարածք։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 14.318,, բուն քաղաքինը՝ 7.682 (2001 թվականի տվյալներով)։

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում և նրա շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռ նախապատմական ժամանակներից։ Դարերի ընթացքում բնակավայրին տիրացել են հին հռոմեացիները, վեստգոթերը, արաբները, կաստիլիացիները։ 1258 թվականին պորտուգալական արքա Ալֆոնսու III-ը Էշտրեմոշին շնորհել է քաղաքի կարգավիճակ և համայնքային ինքնակառավարման իրավունք։

## Տեսարժանություն
1997 թվականից սկսած՝ քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է օպերային երգիչների միջազգային մրցույթ-փառատոն՝ նվիրված պորտուգալացի անվանի օպերային երգիչ Տոմաշ Ալկայդեի հիշատակին, ով այդ քաղաքում է ծնվել (XX դարի սկզբներին)։

## Տնտեսություն
Քաղաքի մերձակայքում շահագործվում է մարմարի խոշոր հանքավայր։

## Գործընկերություն
Էշտրեմոշը 1988 թվականից գործընկերային կապեր է հաստատել իսպանական Սաֆրա քաղաքի հետ։

## Պատկերասրահ

Estremoz001.JPG|
Estremoz, portal.jpg|
Estremoz-SFrancisco.jpg|
Estremoz Muralha do castelo.jpg|
Estremoz-FlickrCCby-PhillipC.jpg|
Castillo de Estremoz.jpg|
Convento dos Congregados de Estremoz Portugal.jpg|
O Castelo de Estremoz.jpg|
Estremoz marmuro kasykla.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**website
*Photos from Estremoz

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1258 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Երկբեկում

**Երկբեկում**, կրկնակի ճառագայթաբեկում, անիզոտրոպ միջավայրով անցնելիս լուսային ճառագայթի տրոհումը երկու բաղադրիչի։ Այդ միջավայրի բեկման ցուցիչը կախված է լուսային ալիքի էլեկտրական վեկտորի (\vec E) ուղղությունից։ Դա է պատճառը, որ երկբեկումից առաջացած երկու ճառագայթներն ունեն (\vec E)-ի տատանման տարբեր կողմնորոշումներ (բևեռացած են փոխուղղահայաց հարթություններում) և տարածման տարբեր արագություններ։ Միառանցք բյուրեղներում ճառագայթներից մեկի (սովորական ճառագայթ) բևեռացման հարթությունն ուղղահայաց է գլխավոր հատույթին (տարածման ուղղությամբ և օպտիկական առանցքով տարված հարթություն), իսկ մյուսինը (ոչ սովորական ճառագայթ) զուգահեռ է այդ հատույթին։ Սովորական ճառագայթի համար բեկման ցուցիչը (Ոս ) անկախ է ուղղությունից, իսկ ոչ սովորական ճառագայթի համար (Ոոչ ս) տարբեր ուղղություններով տարբեր է։ Եթե լույսը տարածվում է օպտիկական առանցքի ուղղությամբ, Ոս = Ոոչ ս, մյուս բոլոր դեպքերում Ոս\neqՈոչ ս։ Երկբեկումը բնութագրվում է \Delta= Ոոչ ս–Ոս մեծությամբ։ Բյուրեղը համարվում է դրական, երբ \Delta >0 և բացասական, երբ \Delta։

О կետից (նկ․) տարբեր ուղղություններով տարված վեկտորների (Ոս և Ոոչ ս–ի արժեքներին հավասար երկարություններով) ծայրակետերի երկրաչափական տեղը սովորական ալիքի համար գնդային, իսկ ոչ սովորականի համար էլիպսոիդային մակերևույթ է։ Երկառանցք բյուրեղներում երկու ճառագայթներն էլ սովորական են, այսինքն՝ բեկման ցուցիչները կախված են ուղղությունից։ Երկբեկումը որոշ դեպքերում (օրինակ, իսլանդական սպաթի բավական հաստ բյուրեղում) հայտնաբերվում է ճառագայթների տարածական բաժանմամբ, իսկ բարակ թիթեղներում՝ բևեռացած լույսի ինտերֆերենցիայով։ Երկբեկումը դիտվում է ոչ միայն բյուրեղներում, այլև արհեստական անիզոտրոպ միջավայրերում՝ շնորհիվ էլեկտրական, մագնիսական դաշտի կամ մեխանիկական լարումների (տես Ֆոտոառաձգականության) ազդեցության։

Երկբեկումը կիրառվում է բյուրեղի կառուցվածքի ուսումնասիրման, ինչպես նաև բևեռացած լույս ստանալու համար։

## Տես նաև
*  Կոտոն-Մուտոնի էֆեկտ

Կատեգորիա:Օպտիկա
Աղջիկը գնդի վրա (ֆիլմ)

**«Աղջիկը գնդի վրա»** (), 1966 թվականի մանկական խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Լևան Շենգելիան և Գլեբ Կոմարովսկին Վիկտոր Դրագունսկու՝ Դենիս Կորաբլյովի մասին իր պատմվածքների հիման վրա գրված սցենարով։

## Սյուժե
Դենիսկան (Իրակլի Ցիրգիլաձե), առաջին անգամ հայտնվելով կրկեսում, հիացած է աղջնակով (Օլյա Ռյաբցևա), որը պարում էր գնդակի վրա։

Շուտով կրկեսը հեռանում է քաղաքից, և դա վշտացնում է Դենիսկային։

Թանգարանում նա տեսնում է Պաբլո Պիկասոյի «Աղջիկը գնդի վրա» կտավը։ Այդ նկարում նա ճանաչում է իր սիրուն՝ Տանյային։

## Դերերում
* Յուրի Յակովլև – *Դենիսկայի հայրը
*Ալլա Բուդնիցկայա – *Դենիսի մայրը
*Իրակլի Ցիրգիլաձե – *Դենիս Կորաբլյով
*Օլյա Ռյաբցևա – *Տանյա Վորոնցովա
*Միխայիլ Կիսլյարով – *Տոլիկ
*Գալինա Կրավչենկո – *Դենիսկայի տատը
*Գենադի Բորտնիկով
*Գեորգի Գեորգիու – ''կրկեսի ադմինիստրատոր
*Աննա Ստրոգանովա
*Իրինա Մուրզաևա

Ֆիլմում մասնակցում են կրկեսի արտիստներ Կոնստանտին Բերմանը, Իգոր Կիոն, Ախմատովսկիները, Վյազովները, Իզոտուլինները, Վ. Գավրիլովը, Վ. Կալինինը, Վ. Պերեպոնովը, Ն. Պավլենկոն, Ե. Շկունովա-Վոլոշինան, Իբի Կոկամյագին։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վիկտոր Դրագունսկի
*Ռեժիսորներ՝ Լևան Շենգելիա, Գլեբ Կոմարովսկի
*Օպերատոր՝ Լեոնիդ Կրայնենկով
*Նկարիչներ՝ Սապետ Աղոյան, Լևան Շենգելիա
*Կոմպոզիտոր՝ Մուրադ Կաժլաև

## Տես նաև
* Աղջիկը գնդի վրա (Պաբլո Պիկասոյի նկարը)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Էշպոզենդե

**Էշպոզենդե** (պորտուգալերեն՝ **Esposende**. ), քաղաք և համայնք Պորտուգալիայում՝ Բրագայի շրջանում։ Զբաղեցնում է 95.41&nbsp;կմ² տարածք։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 34.254, բուն քաղաքինը՝ 9.197 (2001 թ. տվյալներով)։ Էշպոզենդեն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1993 թ. հուլիսի 2-ին։ Ընկած է Սուրբ Հակոբ Առաքյալի սրբավայր-տաճար տանող ուխտագնացային ճանապարհի՝ *Camino de Santiago*-ի վրա, Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Քաղաքի հովանավոր սուրբը Կույս Մարիամն է։ Տոնը նշվում է յուրաքանչյուր տարվա օգոստոսի 19-ին։

Համայնքը, որի վարչական կենտրոնը Էշպոզենդե քաղաքն է, վարչականորեն բաժանված է ինը շրջանի (պորտուգալերեն՝ *freguesia *):

## Ժողովրդագրություն

## Քույր քաղաքներ
*  Օզուար լա Ֆեռիե, Սեն և Մառն դեպարտամենտ
*  Սան Դոմինգոս, 1997 թ. օգոստոսի 19-ից

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Esposende.JPG|Կավադու գետը Էշպոզենդեում
Պատկեր:Igreja Matriz Esposende.JPG|Եկեղեցին
Պատկեր:Ponte de Fao Esposende.JPG|Fão կամուրջը
Պատկեր:MENIR ANTAS 1.JPG|Մենհիր, որ գտնվել է քաղաքի մերձակայքում
Պատկեր:Castro de S Lourenço (Vila Chã perto de Esposende)1499.JPG|Սան Լորենցո ամրոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
** Քաղաքի տեսարաններ
*  Համայնքապետարանի կայքէջը
* Զբոսաշրջային հարթակը
* Galaicofolia – 2000 Anos de Festa!
* Cooperativa Cultural de Fão 
* EsposendeTV
* Dinamismo Esposende 

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Սամաթ լեռ

**Սամաթ լեռ**, Ֆիլիպինների Պիլար մունիցիպալիտետում գտնվող լեռ։ Նրա գագաթի մոտ տեղակայված է Սամաթ լեռան ազգային սրբավայրը, որը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ընկած ֆիլիպինցիներին և ամերիկացիներին։

## Աշխարհագրություն
Սամաթց լեռը Մարիվելես լեռան պարազիտային կոնն է և չունի պատմական որևէ ժայթքում։ Սամաթ լեռան գագաթը Մարիվելես կալդերայից 9.2 կմ (5.7 մղոն) հյուսիս է։ Սամաթ լեռը ունի 550 մետր լայնությամբ խառնարան, որը բացված է դեպի հյուսիս-արևելք։ Սամաթ լեռան խաչը գտնվում է խառնարանի եզրին։

## Պատմական կարևորություն
thumb|left|250px|Ճապոնացիների կողմից 1942 թվականի ապրիլին Օրիոն-Բագաց հատվածի ճեղքումը
1942 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին, ծանր կորուստներ կրելով Ճապոնիայի կայսրության բանակի կողմից ամբողջ Լուսոնի երկայնությամբ, Ֆիլիպինների և Ամերիկայի զինվորները հետ էին նահաջել Բաթան թերակղզի, որպեսզի վերակազմավորվեն վերջին խիզախ, բայց ապարդյուն պայքարի համար։ 4 ամսվա պայքարից հետո գեներալ-մայոր Էդվարդ Պ. Քինգի հրամանատարությամբ 78 000 տանջված, հիվանդ և քաղցած զինվորներ 1942 թվականի ապրիլի 9-ին հանձնվում են ճապոնացիներին։ Հայտնի է «Բաթանի անկումը» անունով։ Այն պատմության մեջ ամերիկացի զինվորների միակ ամենամեծ հանձնումն է, Բաթան նահանգի Մարիվելես քաղաքը նրանց վերջին ամրոցն էր, որից հետո Ֆիլիպինների զինվորների հետ միասին նրանց տանում են 80 մղոն (130 կմ) երկարություն ունեցող երթ դեպի Կապաս, որը հայտնի է որպես «Բաթանի մահվան երթ»։

Սամաթ լեռան ազգային սրբավայրը կառուցվել է որպես համապատասխան հուշարձան՝ նվիրված հերոսական պայքարին և այն զինվորներին, որոնք կռվել և նահատակվել են պատմական ազատության բաստիոնում։

## Դունսուլան ջրվեժ
Դունսուլան () ջրվեժը գտնվում է Սամաթ լեռան ստորոտում՝ Ազգային սրբավայրի հյուսիս-արևելքում, ինչպես նաև Պիլար քաղաքում։ Դունսուլան ջրվեժը և գետը հիմնական դրենաժն են Սամաթ լեռան խառնարանի կողմում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:More Sceneries Along the Way to the Summit of Mt. Samat - panoramio.jpg|Տեսարանը Սամաթ լեռից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Photo of Dunsulan Falls  from Panoramio

Կատեգորիա:Ֆիլիպինների աշխարհագրություն
Զոնգուլդաք (քաղաք)

**Զոնգուլդաք** քաղաք, Զոնգուլդաքի մարզի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Թուրքիայի սևծովյան տարածաշրջանում։ Այն հիմնադրվել է 1849 թվականին՝ որպես քաղաք-նավահանգիստ Էրեղլիի մոտ գտնվող քարածխային հանքավայրերի համար, ածխի առևտուրը մնում է նրա հիմնական տնտեսական գործունեությունը: Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի՝ Զոնգուլդաքի բնակչությունը կազմում է 108 792 մարդ։ Ներկայիս քաղաքապետը «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության ներկայացուցիչ Օմեր Սելիմ Ալանն է։

## Ստուգաբանություն
Քաղաքի անվան ծագման հետ կապված կան մի քանի տարբեր վարկածներ.
* այն ծագել է Զոն Գոլ-Դաղ-ից՝ ֆրանսիական և բելգիական հանքարդյունաբերական կազմակերպությունների կողմից ֆրանսիական «զոնա» և ֆրանսիական արտասանությամբ թուրքական Գոլդագի՝ Դևրեքի շրջանի ամենաբարձր լեռան անուններից,
* անունը ծագել է թուրքական զոնգուրա կամ զոնգալիք բառից, որը նշանակում է ճահիճ,
* անունը կարող է սկիզբ առնել Սանդարաքա կամ Սանդարաքե (հին հունարեն՝ Σανδαράκη)  հինավուրց բնակավայրից,
* այն կարող է ծագել «ջունգլի»՝ գումարած թուրքերեն դաղ (լեռ) բառից։

1920 թվականի զեկույցով Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը անվանել է Զոնգուլդաք Զունգուլդաք։

## Պատմություն
Զոնգուլդաք նավահանգստային քաղաքը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծանր ռմբակոծության է ենթարկվել Ռուսաստանի կողմից՝ ըստ «Լուբոկ» հայտնի տպագրության վերադրի։

1920 թվականի դրությամբ նավահանգիստը եղել է «Հերակլեա» ածխային ընկերության հսկողության տակ։ Ափի հյուսիսային հատվածը առանձնանում է մարդածին նավահանգստով՝ շոգենավ օգտագործելու համար։ Այդ ժամանակ նրանք ունեին 2 ամբարձիչներ, որոնք ածուխը բաշխում էին արտահանող նավերի միջև։

## Կլիմա
Զոնգուլդաքն ունի մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա։ Ամռանը տաք է, միջին ջերմաստիճանը հուլիսին և օգոստոսին մոտ 23&nbsp;°C է։ Ձմռանը ցուրտ է, միջին ջերմաստիճանը հունվարին և փետրվարին 6&nbsp;°C է։ Տեղումները հաճախակի են հատկապես ցուրտ ամիսներին, ամենառատը աշնանը և ձմռանն է, ամենաթեթև՝ գարնանը։

Ջրի ջերմաստիճանը միշտ բավականին մեղմ է, տատանվում է 8-20&nbsp;°C:

## Առողջություն
Ածխի պատճառով այստեղ կան շատ թոքային հիվանդություններ։

## Տնտեսություն
Թուրքիայի ածխի արդյունաբերության մեջ աշխատատեղերը կորչում են, և ՎԶԵԲ-ն առաջարկել է արդար անցում։

## Տրանսպորտ

thumb|left|250px|Կառուցողական աշխատանքներ քաղաքում

Քաղաքը գտնվում է Իրմակի երկաթգծի սահմանին՝ 1937 թվականին կառուցված Զոնգուլդաքի երկաթգծի կայարանի հետ սահմանին։

## Միջազգային հարաբերություններ
### Զույգ քաղաքներ-քույր քաղաքներ
Զոնգուլդաքը քույր քաղաք է համարվում հետրևալ քաղաքների հետ.
* Բրինդիզի, Իտալիա
*Կաստրոպ-Ռոքսել, Գերմանիա
*Խերսոն, Ուկրաինա
* Մոնֆալկոնե, Իտալիա

## Հայտնի մարդիկ
*Էրգյուն Պենբե - թուրք նախկին ֆուտբոլիստ
*Մուրաթ Բոզ - թուրք երգիչ, երգահան և դերասան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Zonguldak Municipality official website  
* Provincial governor's official website 
* History of Zonguldak
* History of Mind 
* Zonguldak Documentary

;Տեսանյութեր
* Video 1 *Zonguldak Akşamları*
* Video 2 *Resimlerle Zonguldak*

Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զոնգուլդաքի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի սևծովյան քաղաքներ
Քվանտ վարժարան

**Քվանտ վարժարան,** Հայաստանի փորձարարական, ոչ պետական առաջին դպրոց։ Հիմնադրվել է 1991 թվականի սեպտեմբերին։ Վարժարանում գործում են տարրական (1-4-րդ), միջին (5-9-րդ) և ավագ (10-12-րդ) դասարաններ։

## Ընդունելություն
Քվանտ վարժարանում ընդունելությունը կատարվում է սահմանված կարգով։

Ընթացիկ կարգից զատ կատարվում է նաև մրցութային կերպով՝ օժտված երեխաների համար, որը վարժարանում գործում է 1996 թվականից սկսած։ Մրցույթում հաղթողները վարժարանում սովորում են անվճար կամ արտոնյալ պայմաններով, իսկ առավելագույն միավորներ ձեռք բերած աշակերտներին շնորհվում է կրթաթոշակ։

## Դասապրոցես
Վարժարանի ավագ դասարաններում ուսուցումը տարվում է տարբերակված ծրագրերով՝ հետևյալ հոսքերով.

* ֆիզիկամաթեմատիկական
* քիմիակենսաբանական
* պատմաբանասիրական
* տնտեսագիտական
* Միջազգային բակալավրիատի «Դիպլոմա» ծրագիր, ընդ որում առաջին չորս հոսքերը գործում են 10-րդ դասարանից սկսած, իսկ հինգերորդ՝ միջազգային հոսքը՝ 11-րդ դասարանից սկսած։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* ԵՊՀ կայք - Կազմակերպություններ - ՔՎԱՆՏ ՎԱՐԺԱՐԱՆ
* Quantum.am - About us(Մեր մասին) 
* Eschool.am/

Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Գևորգ Ալիխանյան (մարմնամարզիկ)

**Գևորգ Վասիլի Ալիխանյան** (), հայազգի մարմնամարզիկ, մանկավարժ, մարզիչ։

## Կենսագրություն
Գևորգ Ալիխանյանը ծնվել է 1901 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում։ 1931 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական կենտրոնական ինստիտուտը։ 1943-1947 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ մարմնամարզության հավաքականի ավագ մարզիչ, իսկ 1947-1965 թվականներին ՖԿՀՊԻ մարմնամարզության ամբիոնի վարիչ։ 1961 թվականին եղել է ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ, 1967 թվականին՝ ՀԽՍՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ։ 1923 թվականին մասնակցել է ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում՝ դեպի Կազբեկ լեռնագագաթը առաջին վերելքին։ Մահացել է 1970 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ 68 տարեկան հասակում։

## Գրականություն
*Ալիխանյան Գ.Վ., Բռնցքամարտ, Ե., 1963:
*Ալիխանյան Գ.Վ., Խորհրդային Հայաստանում մարմնամարզության զարգացման համառոտ ակնարկ, Ե., 1956:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՀԱՅ ԳԻՐՔ = Armenian Book

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիչներ
Թաքյաղայայի եկեղեցի

**Թաքյաղայայի եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության, Քաշաթաղի շրջանի, Մռավի լեռնաշղթաի հարավային լանջերին, կառուցվել է 13-14-րդ դարերում։

Թաքյաղայայի եկեղեցու անունը եկել է այն բանից որ 19-րդ դարում այդ գյուղատեղիում ապրել են թաթարական այրումների ցեղեր և գյուղատեղին անվանվել է Թաքյաղայա (այծի ժայռ)։

Եկեղեցու մասին մատենագրական և վիմագրական վկայություններ չեն պահպանվել։ Այս գյուղը և հարևան գյուղը մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը, հարկատու էր Դադիվանքին։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին միանավ բազիլիկ կառույց է, այն թաղակապ է, սակայն թաղը չի պահպանվել, արտաքին չափերն են՝ 7,46x5,58 մետր։

Կառուցված է անմշակ և կիսամշակ քարերով, կրաշաղախով։ Եկեղեցու կառուցման շինաքարը վերցրել են եկեղեցուն կից ժայռից։

Ունի ուղանկյունաձև խորան, մեկ մուտք և երկու լուսամուտ, որոնք բացվում են արևելյան ճակատից դեպի ներս։

Բարավորին քանդակված է խաչքար որը հայ միջնադարյան քանդակային արվեստի կատարյալ նմուշներից է։
Եկեղեցու որմերի պահպանված հատվածներում առկա չեն արձանագրություններ, սակայն խաչաքանդակների և գեղարվեստական առանձնահատկություններից կարելի է թվագրել 13-14-րդ դարերի կառույց։

Կառույցի հյուսիսային կողմում պահպանվել է մի գեղաքանդակ և խաչքարի բեկոր, խաչքարը ճշտորեն կրկնվում է եկեղեցու բարավորի քանդակված խաչի մոտիվները։ Եկեղեցու արևմտյան պատի մեջ կան ագուցված խաչքարեր, ինչպես նաև եկեղեցու մոտ եղած ժայռերի վրա կան խաչաքանդակներ։
Եկեղեցին գտնվում է ծովի մակերևույթից 1601 մետր բարձրության վրա։

Հարակից գերեզմանոցը ավերվել է այստեղ հաստատված մուսուլման բնակիչների կողմից, սակայն 1993 թվականի ազատագրումից հետո այստեղ հայտնաբերվել է 5-ից 6 խաչքարեր, որոնցից մեկի վրա կա հետևյալ արձանագրությունը․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Հարրի Զարացյան

**Հարրի Գևորգի Զարացյան** (), հայազգի ալտահար։

## Կենսագրություն
Հարրի Զարացյանը ծնվել է 1924 թվականի հունիսի 19-ին Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Ավարտել է Բոստոնի կոնսերվատորիան, Նյու Յորքի Ջուլիարդի երաժշտական դպրոցը։ 1943 թվականին եղել է մենակատար, 1944 թվականին՝ Նյու Յորքի սիմֆոնիկ նվագախմբի առաջին ալտահար, 1954 թվականին՝ Ֆիլադելֆիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի առաջին ալտահար։ Եղել է Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի առաջին ալտահար։ 1953 թվականին մասնակցել է Բոստոնի Կազալսյան փառատոնին, 1954 թվականին՝ Իսլանդիայի Կազալսյան փառատոնին, 1963 թվականին՝ Մարլբորոյի Կազալսյան փառատոնին, 1964 թվականին՝ Վերմոնտի Կազալսյան փառատոնին, 1969 թվականին կազմակերպել է հայ երաժիշտների քառյակ։ 
Համերգներով շրջագայել է ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ճապոնիայի, Հարավային Ամերիկայի, Եվրոպայի քաղաքներում։

Ամուսնացած է եղել երաժշտագետ և դաշնակահարուհի Ռիթա Նշանյանի հետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ալտահարներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Շավեշ

**Շավեշ** (պորտուգալերեն ՝ **Chaves**. ), քաղաք և համայնք Պորտուգալիայի հյուսիսային մասում՝ Վիլյա Ռեալ շրջանում, Իսպանիայի հետ պետական սահմանից մոտավորապես 10 կիլոմետր դեպի հարավ։ Զբաղեցնում է 591.23&nbsp;կմ2 տարածք։ Համայնքի բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 41.243, (այդ ցուցանիշով երկրորդ տեղն է գրավում շրջանի համայնքների շարքում)։ Բուն քաղաքում 2001 թվականի տվյալներով ապրում էր 17.535 մարդ։

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված արտեֆակտները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռ հինքարեդարյան ժամանակներում։ Հին հռոմեացիների տիրապետության շրջանում այստեղ եղել է ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող, ամրացված բնակավայր՝ Ակվա Ֆլավիա (*Aquae Flaviae*) անվանումով։

## Քույր քաղաքներ
Շավեշը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
*  **[[Տալանս]]**, Ժիրոնդ
*  **[[Դիֆերդանգ|Դիֆերդանժ]]**, Էշ սյուր Ալցետ
*  **[[Նամպուլա]]**
*  **[[Բաֆատա]]**
*  **[[Կոիմբրա]]**

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Ponte de Trajano noite- Chaves.jpg|Տրայանոսի կամուրջը գիշերով 
Pelourinho de Chaves.jpg|Largo do Pelourinho
Torre de Menagem Chaves 03.JPG|Menagem աշտարակը
Igreja da Madalena.jpg|Տեսարան քաղաքից
Igreja S. João de Deus (Madalena) - Chaves.jpg|Մարիամ Մագդաղենացու եկեղեցին
Ponte Romana1.jpg|Տրայանոսի կամուրջը 
Castelo de Monforte 01.JPG|Մոնֆորտե ամրոցը 
Castelo Santo Estevao perto Chaves 02.JPG |Սանտո Էստևանո ամրոցը
Biblioteca de Chaves.JPG |Համայնքային գրադարանը
Chaves Rio Tâmega e Madalena Jardim Público.jpg|Տեսարան քաղաքից
File:Chaves-Forte de S. Neutel.JPG|Սբ. Նուտել ամրոցը
File:Cahaves-Câmara Municipal.JPG|Համայնքապետարանը
File:Chaves-Museu da Região Flaviense.JPG|Flaviense թանգարանը
File:Chaves-Porta de S. Neutel.JPG|Սբ. Նուտել ամրոցի դարպասը
File:Chaves-Igreja Matriz.JPG|Սբ. Մարիամ եկեղեցին
File:Chaves-Igreja da Misericórdia.JPG|Գթասրտության եկեղեցին
File:Chaves-Igreja da Padalena.JPG|Մարիամ Մագդաղենացու եկեղեցին
File:Chaves-Fachada da Madalena.JPG|Մարիամ Մագդաղենացու եկեղեցու ճակտոնը
File:Chaves-Igreja da Lapa.JPG|Lapa եկեղեցին
File:Chaves-Igreja dos Salezianos.JPG|Salezianos եկեղեցին
File:Chaves-Museu da Santa Cabeça.JPG|Santa Cabeça մատուռը
File:Chaves Capela da Madalena.JPG|Մարիամ Մագդաղենացու մատուռը
File:Chaves- Capela de S. Roque.JPG|Սբ. Ռոքեի մատուռը
File:Chaves-Capela da Rua primeiro de Dezembro.JPG|Մատուռ Դեկտեմբերի 1-ի փողոցի վրա
File:Chaves-Escadas de Santoa Amaro.JPG|Սանտու Ամարու մատուռը
File:Chaves-Capela do senhor dos Passos.JPG|Սենյոր Դուշ Պասուշ մատուռը
File:Chaves-Capela e Cruzeiro de S. Bento.JPG|Սբ. Բենտու մատուռն ու խաչը
File:Chaves-Orgão da Igreja Matriz.JPG|Ծխական եկեղեցու երգեհոնը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Termas de Chaves - Official website of the thermal spa of Chaves
* Confraria de Chaves - Official website of the *Confraria de Chaves* that promotes cultural products from the region
* Grupo Desportivo Chaves

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1258 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարմիր վանք (Քարվաճառ)

**Կարմիր վանք**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Ծար գավառի և Ապահեն բնակավայրերի միջև ընկած հատվածում։ Եղել է միջնադարի հայ գրչության կենտրոն։ Ներկայումս Կարմիր վանքը գտնվում է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված տարածքներում։

## Տեղադրություն
Եկեղեցին տեղակայված է Դուտխու գետի Մոս վտակի աջ ափի ձորահովտին առանձնացած մի բլրակի՝  ծովի մակարդակից 1736 մետր բարձրության վրա, պատմական Մոս և Ապահեն բնակավայրերի միջև։

## Պատմություն
Այս վանքի մասին վիմագրական տեղեկություններ առկա չեն, սակայն եկեղեցու մոտակայքում գտնվող գյուղի մասին տեղեկություններ կան, այդ տեղեկությունների համաձայն գյուղերը ունեցել են ծաղկուն անցյալ։ Անվան հետ կապված հստակ տեղեկություններ նույնպես  առկա չեն, ավանդաբար այն անվանվել է Կարմիր վանք, իսկ վանքի մյուս անվանումը՝ Ղզըլվանք, մեզ է հասել 1911 թվականի ռուսական կայսրության գլխավոր շտաբի քարտեզից, քարտեզի մեջ այս վանքը նշված է որպես՝ Ղզըլվանք։

Արցախյան ազատամարտի և 44-օրյա պատերազմի ժամանակ եկեղեցին չի տուժել ռազմական գործողություններից։ 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին Քարվաճառի հանձնումով եկեղեցին հայտնվել է Ադրբեջանի օկուպացիայի ներքո և որևէ տեղեկություն չկա նրա ներկա վիճակի մասին։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին միանավ կառույց է, թաղակապ փոքր սրահով, արտաքին չափերն են՝ 6,90x4,83 մետր, իսկ պատերի հաստությունը` 0,80 մետր։ Երկարությունը արտաքինից 6,9 մետր է, լայնությունը՝ 4,53 մետր, իսկ պատերի հաստությունը՝ 0,8 մետր։ 

Ըստ կառուցման նախատիպի որն է՝ նախնական կառույցի պատերը շարված են բարձիկատեսք (ռուստիկ) մշակում ունեցող կվադրերով, հիմք է հանդիսանում այն թվագրել 9-10-րդ դարերի կառույց։ Ժամանակի ընթացքում եկեղեցին վերանորոգվել է կոպտատաշ քարերով։ Եկեղեցին ունի մեկ մուտք՝ արևմուտքից, և մեկ լուսամուտ արևելքից։

Ըստ ունեցած վերջին տվյալների եկեղեցին կիսավեր վիճակում է, եկեղեցու ծածկը փլված է, իսկ փլուզման պատճառները հայտնի չեն։ Եկեղեցու շուրջ եղել է նաև գերեզմանոց, ներկայումս գրեթե ոչինչ չի պահպանվել։ Կա խաչքարի մեկ պատվանդան որը գտնվում է եկեղեցու մեջ։ Եկեղեցուց արևմուտք է ընկած մուտքի բարավորը, որն արձանգրություն չունի։ Եկեղեցու ծածկը փլված է։

Խորհրդային տարիներին տեղի բնակիչները եկեղեցու քարերը օգտագործել են մոտակա Ֆաթալիլար գյուղի տների կառուցման և վերանորոգման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Տայգայական դեսանտ

**«Տայգայական դեսանտ»** (), 1965 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Վլադիմիր Կրասնոպոլսկին և Վալերի Ուսկովը Վլադիմիր Օռլովի «Աղի ձմերուկ» () վեպի հիման վրա։ Ֆիլմում Վալենտինա Տելիչկինան կատարել է իր առաջին դերը կինոյում։

## Սյուժե
Տայգայում՝ Աբական-Թայշեթ ապագա երկաթուղային մայրուղու տեղում, աշխատում է Նիկոլայ Բոնդարենկոյի երիտասարդական բրիգադը։ Բրիգադի մարդիկ շատ տարբեր են․ նրանց թվում են կրթված մոսկվացի Վիտալին, ճարպիկ Բորիսը, գրքագետ և ռոմանտիկ «Բուկվարը», բայց բոլորը համերաշխ են ապրում։ «Հանդիսավոր ընթրիքի» ժամանակ, որի համար Բորիսը ինչ-որ տեղից սագ է ձեռք բերել, տղաները խմում են նրանց կենացը, ովքեր առաջինն են այդ վայրերում արահետներ գցել։ Նրանք երազում են ապագա մայրուղու մասին, որը ճանապարհ կբացի դեպի Սայաններ։ Երիտասարդ շինարարների անձնական կյանքը հեշտ չի դասավորվում․ Օլյային՝ Նիկոլայի ընկերուհուն, սիրահետում է Վիտալին, իսկ չարաճճի ու փորձառու Զոյկան փորձում է գրավել ողջախոհ «Բուկվարի» սիրտը։

## Դերերում

* Վլադիմիր Գուսև – *Նիկոլայ Բոնդարենկո
* [[Ստանիսլավ Բորոդոկին]] – *«Բուկվար»
* Վիկտոր Զադուբրովսկի – *Կեշկա
* [[Վալետինա Տելիչկինա]] – *Դաշա
* Իրինա Վավիլովա – *Օլյա
* [[Կոնստանտին Խուդյակով]] – *Վիտալի
* Անտոնինա Ժմակովա – *Զոյկա
* [[Վիկտոր Ֆիլիպով]] – *Բորիս
* Վլադիմիր Սալնիկով – *Սպիրկին
* [[Վլադիմիր Գուլյաև]] – *Իվան Պետրովիչ Մոտովիլով
* Յուրի Գորոբեց – *պայթեցնողների բրիգադիր
* Միխայիլ Կոկշենով, Վիկտոր Պավլով, Իգոր Սուրովցև – *վարորդներ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Վլադիմիր Կրասնոպոլսկի, Վալերի Ուսկով
* Սցենարի հեղինակներ՝ Վլադիմիր Կրասնոպոլսկի, Վալերի Ուսկով, ըստ Վլադիմիր Օռլովի վեպի
* Օպերատոր՝ Պյոտր Եմելյանով
* Կոմպոզիտոր՝ Լեոնիդ Աֆանասև
* Երգերի բառերը՝ Սերգեյ Գրեբեննիկով, Նիկոլայ Դոբրոնրավով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Ներիր մեզ, այգի՛...

**«Ներիր մեզ, այգի՛...»** (), 1988 թվականի խորհրդային գեղարվեստական հեռուստաֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Անատոլի Նիտոչկինը։

## Սյուժե
Իր կոմերիտական պատանեկության տարիներին քաղաքի առաջնաշինարարները հասարակական այգի են հիմնել։ Այժմ նրանք վճռականորեն դեմ են քաղկոմի որոշմանը այգին առանձին տարածքների բաժանելու վերաբերյալ։

## Դերերում
* Վերա Ալենտովա – *Մարինա Դոլմատովա
* [[Գեորգի Տարատորկին]] – *Մաքսիմ Սերգեևիչ Մատուշկին
* Իգոր Գորբաչով – *Իլյա Ֆեոդորովիչ Առնաուտով, հնչյունավորել է [[Վսեվոլոդ Լարիոնով]]ը
* [[Վալերի Բարինով]] – *Իվան Իլյիչ Դոլմատով
* Սվետլանա Գոլովինա – *Ադա
* [[Միխայիլ Ժիգալով]] – *Պավել Գասիլով
* Նատալյա Պոտապովա – *Զինա Գասիլովա
* [[Ալեքսանդր Պաշուտին]] – *Եվգենի Պավլովիչ Զարուբին, պատմության ուսուցիչ
* Նատալյա Պոպովա – *Վարյա Սոլցովա
* [[Անդրեյ Բոլտնև]] – *Եֆիմ Սոլցով, բանաստեղծ
* Վադիմ Լոբանով – *Վենիամին Չեխոնին
* [[Կոնստանտին Լուկաշով]] – *Արկաշա
* Ալիսա Զիկինա – *Անյա, Ադայի դուստրը
* [[Վլադիմիր Վինոգրադով (դերասան)|Վլադիմիր Վինոգրադով]] – *Վալերա Գասիլով
* Վիկտոր Գավրիլով – *պարոն Ջոն Վոյնովսկի, ամերիկացի միլիոնատեր
* [[Պավել Սիրոտին]] – *Պյոտր, Մարինայի ընկերը
* Պավել Իվանով – ''էպիզոդ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Արրո
* Ռեժիսոր՝ Անատոլի Նիտոչկին
* Օպերատոր՝ Ֆելիքս Քեֆչիյան
* Կոմպոզիտոր՝ Նիկոլայ Սիդելնիկով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Գենադի Բաբուրով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Սերգեյ Կել
* Կոստյումները՝ Ս. Ինոկովայի
* Գրիմարարներ՝ Վ. Նիկոլաևա,  Ա. Լեոնենկո
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Օ. Պրեդիբայլովա, Ն. Լոբանովա
* Օպերատորի օգնականներ՝ Ա. Մանիչև, Վ. Նոսիկով
* Մոնտաժող՝ Գ. Շմովանովա
* Համակցված նկարահանումներ՝
** Օպերատոր՝ Յու Կորոխ
** Նկարիչ՝ Ա. Միխայլով
* Նվագախմբի դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Քսանվեց օր Դոստոևսկու կյանքից

«**Քսանվեց օր Դոստոևսկու կյանքից**» (), խորհրդային կենսագրական դրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Զարխին։

## Սյուժե
1866 թվականի հոկտեմբեր։ Գրողի կյանքի դժվարին ու մռայլ շրջանը։ Կնոջ, ապա եղբոր հուղարկավորությունը, պարտքերը և չկարգավորված անձնական կյանքը։ Ստորագրվել է կաբալային պայմանագիր հրատարակիչ Ստելովսկու հետ, ըստ որի՝ կարճ ժամկետում պետք է հանձնել նոր վեպի ձեռագիրը։

Ընկերների խորհրդով Ֆեոդոր Միխայլովիչը օգտվում է սղագրուհու ծառայություններից, որն Օլխինի դասընթացների լավագույն ունկնդիրներից մեկն է։

Այն փոքր ժամանակահատվածում, որը մնում էր աշխատանքի համար, ավարտվում է «Խաղամոլը» վեպը։ Գրողի և նրա օգնականի միջև ծագած նուրբ, անկեղծ զգացմունքը վերաճում է սիրո։ Աննա Գրիգորևնան, հաղթահարելով կասկածները, դառնում է նրա կինը և հավատարիմ ընկերը։

## Դերերում
* Եվգենյա Սիմոնովա – *[[Աննա Դոստոևսկայա|Աննա Գրիգորևնա Սնիտկինա]]
* [[Անատոլի Սոլոնիցին]] – *Ֆեոդոր Միխայլովիչ Դոստոևսկի
* Էվա Շիկուլսկայա – *[[Ապոլինարիա Սուսլովա]]
* [[Եվգենի Դվորժեցկի]] – *Պաշա Իսաև, Դոստոևսկու խորթ որդին
* Նիկոլայ Դենիսով – ''Միշա, Աննա Գրիգորևնայի փեսացուն

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստներ՝ Վլադիմիր Վայնշտոկ (Վլադիմիրով) և Պավել Ֆինն
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Զարխի
* Բեմադրող օպերատոր՝ Վլադիմիր Կլիմով
* Կոմպոզիտոր՝ Իրակլի Գաբելի

## Մրցանակներ
* 1981 – Բեռլինի կինոփառատոնի «Արծաթե արջը» Անատոլի Սոլոնիցինին «Լավագույն դերասան» անվանակարգում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Фильм «Двадцать шесть дней из жизни Достоевского» в онлайн-кинотеатре «Мосфильма» 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1866 թվականին
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Նստարանը (գիրք)

**Նստարանը** (անգլ․՝ «The bench»), պատկերազարդ գիրք երեխաների համար, որի հեղինակը Մեգան Մարքլն է։ Այն հրատարակվել է 2021 թվականի հունիսի 8-ին Random House Children's Books հրատարակչության կողմից։ Մեգանը ստեղծել է նաև պատմության աուդիոգիրքը։ Գիրքը նկարազարդել է Քրիստիան Ռոբինսոնը։ Այն Ռոբինսոնի ջրաներկով արված առաջին նկարազարդումն է։

## Նախապատմություն
Գրքի մտահաղացումը եկել է այն բանից հետո, երբ Մեգանն իր ամուսնու՝ Արքայազն Հարրիի համար գրել է բանաստեղծություն՝ նվիրված Հայրերի օրվան։ Մեգանի ոգեշնչումը գրքի համար Հարրիի և իրենց որդու՝ Արչիի հարաբերություններն էին։

## Նկարագրություն
Գիրքը պատմում է հայրիկի և որդու հարաբերությունների մասին՝ նկարագրելով մայրիկի կողմից։ Մամուլի հաղորդագրության մեջ Random House-ի մանկական գրքերի հրատարակչությունն ասել է, որ գիրքը «սրտառուչ կերպով ներկայացնում է հայրերի և որդիների զարգացող և ծավալվող հարաբերությունները և տարբեր միջոցներով հիշեցնում է մեզ, որ սերը որոշակի ձև է ստանում և արտահայտվում նաև ժամանակակից ընտանիքներում»։ Մեգանը նկարագրելէ Ռոբինսոնի «գեղեցիկ և հավիտենական» նկարազարդումները, ասելով, որ դրանք ներկայացնում են «ջերմություն, ուրախություն, հարմարավետություն հայրերի և որդիների հարաբերություներում՝ կյանքի բոլոր անկյուններից»։ Նա և Ռոբինսոնը փորձել են «սերտորեն պատկերել այդ կապը այն ներառող ոսպնայի միջոցով»։

## Արձագանքներ
Թայմս ամսագրից Ալեքս Օ’Քոնելը գովաբանեց գիրքն իր նկարազարդումների համար, բայց նշեց, որ այն կարիք ունի «լավ պատմության և ռիթմի» և որ այն ավելի անհրաժեշտ է ծնողներին, քան մանկահասակ երեխաներին։ The Independent-ի հեղինակ Սարա Դոուսոնն այն անվանեց «քաղցր, հանգստացնող, քնելիս ընթերցման հարմար» գիրք, որը «դժվար թե որևէ գրական մրցանակ ստանա» և նաև նշել է, որ այն ավելի շատ գրավում է մեծերին, քան երեխաներին։ Գրելով The Daily Telegraph-ի համար Քլեր Օլֆրին գտել է, որ «Նստարանը» «պարտավորեցնող սիրո ձև ունի» և քննադատել է գրքի քերականությունն ու «սեռով պայմանավորված» պատմությունը։ Էմիլի Ֆիլիպսը «Evening Standard»-ից ծափահարության է արժանացրել գրքին՝ «փափուկ ոտանավորների և նուրբ ջրաներկերի» համար և գնահատել գրքի կապը տարբեր ընտանիքների հետ։ «The Irish Times»-ի համար Ռոզիտա Բոլանդը գովել է Ռոբինսոնի ջրաներկով պատկերները, դրանք անվանելով «սիրելի», իսկ դքսուհու գրվածքը պիտակավորել է՝ որպես «ծայրահեղ պառակտված»։ Գրելով Նյու Յորք Թայմսի համար Սարա Լյալը գովաբանել է գրքի նկարազարդումներն ու հաղորդագրությունները, բայց պիտակավորել հանգավորումը՝ անվանելով «խոշտանգված», իսկ գրվածքը՝ «ոչ սարսափելի, բայց նաև ոչ ցնցող»։

Հունիսի 9-ին գիրքը Ամազոնի բեսթսելլերների ցանկում երրորդն էր, իսկ «Երեխաների հույզերը պատկերող գրքեր» անվանակարգում առաջինը։

Հունիսի 17-ին գիրքը Նյու Յորք Թայմսի մանկական պատկերազարդ գրքերի բեսթսելլերների շարքում առաջինն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեսթսելլերներ
Կատեգորիա:Մանկական գրականություն
Ֆելգեյրաշ

**Ֆելգեյրաշ** (պորտուգալերեն՝ **Felgueiras**. ), քաղաք և համայնք Պորտուգալիայում՝ Պորտուի շրջանում։ Զբաղեցնում է 115.74&nbsp;կմ² տարածք։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 58.065:

Վարչականորեն բաժանված է 20 շրջանների (*freguesia*):

## Պատմություն
Ֆելգեյրաշը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1990 թվականի հուլիսի 13-ին։

## Ժողովրդագրություն

## Տնտեսություն
Ֆելգեյրաշը Եվրոպայում հռչակվել է իր ձեռնարկություններում արտադրված մեծածավալ ու որակյալ կոշկեղենով։

## Քույր քաղաքներ
Ֆելգեյրաշը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

* , Պոն Սեն Մաքսանս, Ուազ (1993 թվականից)
* , Սանտա Կրուս Կաբրալիա, Բաիա (1996 թվականից)
* , Բոա Վիստա (1996 թվականից)
* , Սան Վիսենտե (1998 թվականից)
* , Սան Ժուան դա Մադեյրա (1998 թվականից)
* , Մոզամբիկ (2014 թվականից)

## Պատկերասրահ

Felgueiras - Portugal (198888616).jpg|
Felgueiras - Portugal (271603341).jpg|
Monte de Sta. Quitéria - Felgueiras (110251115).jpg|
Santa Maria de Pombeiro, Felgueiras (17074946687).jpg|



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքէջը  (engl., span. und port.)

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Ազատ (Շահումյանի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Ազատ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Գետաշենի ենթաշրջանում։ Գտնվում է Խանլար քաղաքից 17 կմ հարավ, Գետաշենից 5 կմ հյուսիս՝ 1350 մ բարձրության վրա։ 1990-ական թվականներ հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։

1988 թվականին ԽՄՀՄ ՆԳ զորքերի օգնությամբ ադրբեջանական ՄՀՆՋ-ականները գրավել են գյուղը։ Բնակիչները տեղահանվել են, մեծ մասը բնակություն է հաստատել Հայաստանում։ Գյուղը ժամանակավորապես գտնվում է հակառակորդի վերահսկողության տակ։

## Անվան ստուգաբանություն
Ավանդության համաձայն Լենկթեմուրը (ըստ մեկ այլ ավանդության Նադիր շահը) գյուղը ազատել է հարկերից։ Դրանից հետո գյուղը կոչվել է **Ազատ**։

## Բնակչություն
1968 թվականին ուներ 500 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, այգեգործություն և հացահատիկների մշակությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար քարաշեն եկեղեցի (XIII դար), շրջակայքում՝ Ա. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին, Պանդալիոն մատուռը (XIX դար), արևմտյան կողմում՝ վանքի ավերակներ։

## Հասարարակական կառույցներ
Գյուղն ունեցել է միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, հիվանդանոց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Այգեստան (Շահումյանի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Այգեստան**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Գտնվում է Խանլար քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք։ 1990-ական թվականների Արցախյան ազատամարտից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ։

## Պատմություն
1920 թվականին Աբլահ (այժմ Այգեստան) գյուղի բնակիչների կողմից հարթավայրում հիմնվել է նոր գյուղ և բնակիչներ տեղափոխվել են այդտեղ։

## Բնակչություն
1968 թվականին ուներ 442 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, բանջարաբուծությունն ու հացահատիկների մշակությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
1986 թվականի դրությամբ հին գյուղում կանգուն էր XV-XVI դարի հայկական եկեղեցին։

## Հասարարակական կառույցներ
Գյուղն ունեցել է ութամյա դպրոց, գրադարան, բուժկայան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Վասիլի Բորտնիկովի վերադարձը

**«Վասիլի Բորտնիկովի վերադարձը»** (), 1953 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է Վսևոլոդ Պուդովկինը Գալինա Նիկոլաևայի «Հունձք» վեպի մոտիվներով։ Ֆիլմը վերականգնվել է 1974 թվականին։

## Սյուժե
Կոնտուզիայից հետո մի քանի տարի հիվանդանոցում մնալուց հետո Վասիլին վերադառնում է կոլտնտեսություն, որտեղ նախկինում նախագահ է եղել։ Նրան մահացած համարելով՝ կինը սգացել է ամուսնու կորուստը, սակայն ծանր տարիներն ու ՄՏՍ-ի մեխանիկի երկարատև անկեղծ սերը արդարացում են դարձել նրա համար, երբ նա որոշել է իր տուն բերել նոր ամուսնուն։ Վասիլիի վերադարձը դժվար է բոլորի համար։ Նորից ընտրվելով կոլտնտեսության նախագահ՝ նա ամբողջությամբ նվիրվում է աշխատանքին։ Իսկ հետո տեղի է ունենում նաև նրա վերադարձը հարազատ ընտանիք։

## Դերերում
* Սերգեյ Լուկյանով - Վասիլի Կուզմիչ Բորտնիկով, Մայիսի 1-ի անվան կոլտնտեսության նախագահ
*Նատալյա Մեդվեդևա - Ավդոտյա Տիխոնովնա, նրա կինը
*Նիկոլայ Տիմոֆեև - Ստեպան Նիկիտիչ Մոխով, ՄՏՍ-ի մեխանիկ
*Անատոլի Չեմոդուրով - Բորիս Պետրովիչ Չեկանով, շրջկոմի քարտուղար 
*Իննա Մակարովա - Ֆրոսկա Բլինովա
*Անատոլի Իգնատև - Պավել, բրիգադիր
*Վսևոլոդ Սանաև - Կանտաուրով, ՄՏՍ-ի տնօրեն
*Կլարա Լուչկո - Նատալյա Ալեքսեևնա Դուբկո, ՄՏՍ-ի գլխավոր ինժեներ
*Գալինա Ստեպանովա - Տատյանա Տիմոֆեևնա Բոլշակովա, կուսակցության կազմակերպության քարտուղար
*Նոնա Մորդյուկովա - Նաստյա Օգորոդնիկովա, տրակտորիստ
*Նիկոլայ Դոբրոնրավով - Սերյոժա, կոմերիտմիության քարտուղար
*Նիկոլայ Շամին - Կուզմա Վասիլևիչ, Բորտնիկովի հայրը
*Անդրեյ Պետրով - Վիտյա-նավաստի, դիսպետչեր
*Մարիա Յարոցկայա - Վասիլիսա 
*Վլադիմիր Կոլչին - Բույանով, գյուղական հիդրոէլեկտրակայանի էլեկտրիկ
*Դանուտա Ստոլյարսկայա - Գրանյա
*Վասիլի Խարլաշին - Միխեիչ, կոլտնտեսական
*Պյոտր Կիրյուտկին - հաշվապահ (լուսագրերում նշված չէ)
*Ալեքսանդրա Դանիլովա - Պրասկովյա (լուսագրերում  նշված չէ)
*Մարգարիտա Ժարովա - Նադեժդա Պետրովնա, քարտուղար շրջկոմում (լուսագրերում նշված չէ)
*Կոնստանտին Նասոնով - պրոֆեսոր Տոլստիխ (լուսագրերում նշված չէ)
*Ալեքսանդր Տոլստիխ - էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վսևոլոդ Պուդովկին
*Սցենարի հեղինակներ՝ Գալինա Նիկոլաևա, Եվգենի Գաբրիլովիչ
*Բեմադրող օպերատոր՝ Սերգեյ Ուրուսևսկի
*Բեմադրող նկարիչներ՝ Բորիս Չեբոտարյով, Աբրամ Ֆրեյդին
*Կոմպոզիտոր՝ Կիրիլ Մոլչանով
*Հնչյունային ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Բոգդանկևիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Возвращение Василия Бортникова» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
* https://web.archive.org/web/20060805191211/http://mega.km.ru/cinema/Encyclop.asp?Topic=lvn_flm_766
* «Возвращение Василия Бортникова» в онлайн-кинотеатре «Мосфильма»

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 դրամա ֆիլմեր
Ասրիկ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Ասրիկ**, գյուղ Շուշիի գավառում, իսկ ապա գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Գտնվում է Ասրիկ գետի հովտում, անտառապատ վայրում, Մեծ Ալ լճից 40 կմ հյուսիս-արևելք։

## Պատմություն
Գյուղը հնում մտնում էր Արցախի Հարլանք-Վակունիք գավառի մեջ։

1990-ական թվականների Արցախյան ազատամարտից հետո գյուղը չի վերաբնակեցվել։

## Բնակչություն
1908 թվականին գյուղում բնակվում էր 255 անդրկովկասցի թաթար։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում նշմարվում էին զանազան հայկական հնություններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Աստղիկ Սիմոնյան

**Աստղիկ Սիմոնյան** (), հայ դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Աստղիկ Սիմոնյանը ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, Երևան քաղաքում։ Կրթւթյուն է ստացել Երևանի Ակսել Բակունցի անվան մանկավարժական քոլեջում, որից հետո ուսումը շարունակել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի գրական բաժնում։ Կրթություն է ստացել նաև Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի կինոդրամատուրգիայի բաժնում։ Երևանի Համազգային թատրոնում աշխատել է որպես գրական մասի վարիչ։ Դասավանդել սցենարի վարպետություն  Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։

Աստղիկ Սիմոնյանի աշխատությունները տպագրվել են հայաստանյան գրական հանդեսներում, թարգմանվել ռուսերեն, անգլերեն, պարսկերեն։ Նրա «Մեկ թագավորի թատրոն» գիրքը լույս է տեսել 2002 թվականին։ 2010 թվականին հրատարակվել է  «Կաղանդ պապ կամ վերադարձ Ռիգելից» հեքիաթը, որը վերահրատարակվել է որից 2013 թվականին։ Հեքիաթը թարգմանվել է ռուսերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։

Աստղիկ Սիմոնյանի «44 աստիճանի վրա» պիեսը բեմադրվել է Երևանի Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոնում։ Նույն թատրոնի խաղացանկում բեմադրվել է նաև  նրա «Սպիտակաձյունիկն ու յոթ թզուկները» մանկական ներկայացումը։

Աստղիկ Սիմոնյանը աշխատել է նաև հեռուստաընկերություններում։ Նրա սցենարների շարքինն են պատկանում «Եղբայրներ», «Խաչվող հետքեր», «Քարտ բլանշ» հեռուստասերիալները։ «Այդ ես չեմ» հեղինակային ֆիլմի սցենարական աշխատանքներին ունեցել է իր մասնակցությունը։

Երևան քաղաքում տեղի ունեցող «Սոսե» միջազգային կինոփառատոնի կողմից «Սպասում» կարճամետրաժ ֆիլմի համար Աստղիկ Սիմոնյանը արժանացել է «Լավագույն սցենար» մրցանակին, նրա «Կարոտ» կարճամետրաժ ֆիլմը «Ես եմ» փառատոնում շահել է «Գրան Պրի» մրցանակ։ 2002 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Գրողն ու իր իրականությունը. Աստղիկ Սիմոնյան
*Սերիալային մշակույթ. Աստղիկ Սիմոնյան 

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Ինտելեկտուալ Հայաստան կուսակցություն

**Ինտելեկտուալ Հայաստան կուսակցություն**, հայկական քաղաքական կուսակցություն։ Այն հիմնադրվել է 2021 թվականի ապրիլի 30-ին և ղեկավարվում է նախագահ Մանուկ Սուքիասյանի կողմից։

## Պատմություն
Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2020-2021 թվականների բողոքի ցույցերի ժամանակ։ Մանուկ Սուքիասյանը «Առաքելություն» կուսակցության նախկին անդամ էր և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դաշնակիցը, սակայն Սուքիասյանը լքել է «Առաքելություն» կուսակցությունը և կոչ է արել Փաշինյանին հրաժարական տալ։ Կուսակցությունը Ազգային ժողովում որևէ քաղաքական ներկայացուցչություն չունի և ներկայումս գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։

## Տես նաև
* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինտելեկտուալ Հայաստան Կուսակությունը Facebook-ում

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի (Ծար)

**Ծարի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության, Շահումյանի շրջանի, Ծար գյուղում, ծովի մակերևույթից 2030-2050 մետր բարձրության վրա։ Կառուցվել է 13-րդ դարում։

## Պատմություն
Ծարը միջնադարյան Արցախի և ընդհանրապես Հայաստանի պատմամշակութային նշանավոր օջախներից մեկն էր։ Խաչենի իշանության շրջանում եղել է Արցախի երեք կենտրոններից մեկը (մյուս երկուսն էին Հաթերքը և Գանձասարը)։ 13-րդ դարում Ծարը Դոփյանների իշխանական տոհմի նստավայրն էր, որի տիրույթները ընդհանուր առմամբ կոչվում էին Ծար, Ծարա գավառ կամ Վերին-Խաչեն։ Իրենց շինարարական գործունեությամբ աչքի են ընկել Ծարա իշաններից ու հոգևորականներից շատերը, հայտնի է եղել հատկապես իշխանուհի Ասփա Օրբելյանը։

14-րդ դարասկզբին Ծարը ավերվել է թուրքերի ասպատակությունների ժամանակ, հայաթափվել է և այստեղ բնակություն են հաստատել քրդերը։ 1921 թվականին Վայկունիքի շրջանի հետ բռնակցվել է Խորհրդային Ադրբեջանին, մտել է Քելբաջարի (Քարվաճառ) շրջանի մեջ։ Խորհրդային շրջանում բարբարոսաբար ոչնչացվել է Ծարի պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը։

## Ճարտարապետություն
Ծարի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին, թաղապատ ծածկով միանավ բազիլիկ կառույց է, որը կառուցվել է 1274 թվականին, դրա մասին վկայում է բարավորի վրա եղած  արձանագրությունը։ Եկեղեցին ի սկզբանե կառուցվել է սրբատաշ քարով, որից հետո 17-րդ դարում վերանորոգման արդյունքում օգտագործվել է անմշակ քարեր։ Կան նաև այլ արձանագրություններ, որոնցից  մեկ գտնվում է մուտքից դեպի հյուսիս մի քարի վրա և ևս երկու արձանագրություն հարավային պատին։

Մինչև ազատագրումը այս եկեղեցին  օգտագործվել է  որպես օժանդակ պահեստ տեղացի թրքացած քրդերի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ