Հոմսի երկրորդ ճակատամարտ

**Հոմսի երկրորդ ճակատամարտ** տեղի է ունեցել 1281 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Արևմտյան Սիրիայում՝ Եգիպտոսի Մամլուքների դինաստիայի և Իլխանության՝ Մոնղոլական կայսրության Իրան կենտրոնացած ստորաբաժանում հանդիսացող զորքերի միջև։ Ճակատամարտը Աբակա խանի՝ Սիրիան եգիպտացիներից խլելու փորձի մի մասն էր:
մինի|Հոմսի երկրորդ ճակատամարտը Լևանտի մոնղոլական ներխուժումների մի մասը

## Նախապատմություն
1277 թվականին Ալբիստանի ճակատամարտում մամլուքների կողմից մոնղոլների պարտությունից և Սիրիայից նրանց հետագա նահանջից հետո իրավիճակը ոչ մի կերպ չէր կարգավորվել։ Մոնղոլները՝ իլխանյան կառավարիչ Աբակա խանի, իսկ ավելի ուշ՝ նրա հաջորդ Ահմեդ Թեքուդերի գլխավորությամբ, շարունակում էին Սիրիան համարել իրենց քաղաքական և ռազմական շահերի ոլորտի մի մասը։ Տարածաշրջանը ռազմավարական նշանակություն ուներ մոնղոլների համար, քանի որ մի կողմից այն կամուրջ էր հանդիսանում դեպի Միջերկրական ծովի տարածաշրջան, մյուս կողմից՝ ծառայում էր որպես բուֆերային գոտի մամլուքների դեմ, որոնք իրենց հաղթանակներից հետո հաստատվել էին որպես Մերձավոր Արևելքի գերիշխող տերություն։

Բեյբարսի մահից հետո մամլուքները մի քանի ներքին իրավահաջորդական վեճերի ականատես եղան։ Քալավուն ալ-Ալֆին, ի վերջո, հաղթանակ տարավ և գահ բարձրացավ 1279 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ ալ-Մալիկ ալ-Մանսուր տիտղոսով։ Քալավունի կառավարումը անմիջապես մարտահրավեր նետեց մրցակից մամլուք էմիրի՝ Սունկուր ալ-Աշքարի ապստամբությանը, որը Դամասկոսում իրեն հռչակեց անկախ սուլթան։ Սունկուրը սկզբում ստացավ տեղական իշխանների աջակցությունը, բայց պարտություն կրեց Քալավունի զորքերի ձեռքից, որից հետո նա դիմեց Իլխանյաններին՝ Աբաղա խանի գլխավորությամբ:

1280 թվականին Իլխան Աբական իր եղբորը՝ Մյոնգե Թեմուրին, ուղարկեց մեծ բանակի գլխավորությամբ, որը բաղկացած էր մոտ 40-50,000 մարդուց, հիմնականում հայերից՝ Լևոն II-ի գլխավորությամբ և վրացիներից՝ Դեմետրիոս II-ի գլխավորությամբ։ Հոմսը առաջին դեպքն էր, երբ մամլուքները մոնղոլական բանակի դեմ դուրս եկան ամբողջ ուժով:

1280 թվականի հոկտեմբերի 20-ին մոնղոլները գրավեցին Հալեպը՝ թալանելով շուկաները և այրելով մզկիթները։ Մուսուլման բնակիչները փախան Դամասկոս, որտեղ մամլուքների առաջնորդ Քալավունը հավաքեց իր զորքերը:

## Ճակատամարտ
1281 թվականի հոկտեմբերի 29-ին երկու բանակները հանդիպեցին Հոմս քաղաքից հարավ, որը գտնվում էր Սիրիայի արևմտյան մասում։ Լարված ճակատամարտում մոնղոլները, հայերը, վրացիները և օյրաթերը Լևոն II թագավորի և մոնղոլ զորավարների գլխավորությամբ ջախջախեցին և ցրեցին մամլուքների ձախ թևը, սակայն մամլուքների կենտրոնական և աջ թևերը, որոնք անձամբ գլխավորում էր սուլթան Քալավունը, ոչնչացրին մոնղոլների կենտրոնը։ Մյոնգե Թեմուրը վիրավորվեց և փախավ, որին հաջորդեց նրա անկազմակերպ մոնղոլական բանակը։ Սակայն Քալավունը որոշեց չհետապնդել պարտված թշնամուն, և մոնղոլների հայ-վրացական օժանդակ զորքերը կարողացան անվտանգ նահանջել։

## Հետևանքներ
Հաջորդ տարի Աբական մահացավ, և նրա հաջորդը՝ Թեքուդերը, փոխեց իր քաղաքականությունը մամլուքների նկատմամբ։ Նա իսլամ ընդունեց և դաշինք կնքեց մամլուք սուլթանի հետ։

Նիկոլաս Մորտոնի խոսքերով՝ Հոմսի ճակատամարտը կարևոր շրջադարձային պահ էր Մոնղոլական կայսրության ընդարձակման գործում, քանի որ դա առաջին անգամն էր, որ մոնղոլների լայնածավալ ներխուժումը հետ մղվեց արևմտյան սահմանին։

## Տես նաև

* First Battle of Homs (1260)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:13-րդ դարի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Հայաստանի ճակատամարտեր