open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չարլզ Քերթիս

**Չարլզ Քերթիս** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, 1907-1913 և 1915-1925 թվականներին եղել է սենատոր, 1929-1933 թվականներին զբաղեցրել է ԱՄՆ փոխնախագահի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Չարլզ Քերթիսը ծնվել է 1860 թվականի հունվարի 25-ին Կանզաս նահանգի Տոպիկա քաղաքում։ Ունի անգլիական, շոտլանդական և վալլիական ծագում։ Մոր կողմից Քերթիսը եղել է Կանզա հնդկական ցեղի առաջնորդի ժառանգորդը։ Չարլզի մայրը նրան ֆրանսերեն է սովորեցրել։ Մոր մահից հետո նրա դաստիարակությամբ զբաղվել են տատիկն ու պապիկը։ Անսալով տատիկի խորհրդին Քերթիսը կրթություն է ստացել Տոպիկայի միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Չարլզը իրավաբանություն է սովորել համատեղելով կես դրույքով աշխատանքի հետ։ 1881 թվականին ընդունվել է փաստաբանների կոլլեգիա։ 1885-1889 թվականներին Տոպիկայում դատախազի կարգավիճակում պրակտիկա է անցել։

## Քաղաքական կարիերա
Հանրապետականների կողմից ընդգրկվել է Ներկայացուցիչների պալատի անդամ և հաջորդող 6 տարիների ընթացքում վերընտրվել է այդ պաշտոնում։ Կոնգրեսում աշխատելու ժամանակ, Չարլզ Քերթիսը առանցքային դեր է ունեցել Օկլահոմայի հինգ քաղաքակիրթ ցեղերին հողատարածքով ապահովելու գործընթացում։ Չարլզի կարծիքով հնդիկներին կհաջողվեր ինտեգրվել քաղաքակիրթ հասարակությանը։ Կառավարությունը, իր հերթին փորձեր է ձեռնարկել  համոզելով նրանց ընդունել եվրո-ամերիկյան մշակույթը։ Այս ծրագիրը կյանքի կոչելու ընթացքում կառավարության որոշ անդամների պատշաճության սահմաններից դուրս գալու պատճառով ընտանիքներ են ոչնչացվել։ 

1907 թվականին Կանզաս նահանգի օրենսդիր մարմնի կողմից ընտրվել ԱՄՆ Սենատի անդամ։ 1912 թվականի նահանգի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով հաղթել են դեմոկրատները և որպես հետևանք Սենատում Քերթիսի փոխարեն ընտրել են իրենց ներկայացուցչին։

1913 թվականին ընդունվել է ԱՄՆ Սահմանադրության 17-րդ փոփոխությունը, որն իրենից ենթադրում էր, որ սենատորները պետք է ընտրվեին համաժողովրդական քվեարկության արդյունքում։ 1914 թվականին քվեարկության մասնակիցների կողմից Քերթիսը ընտրվել է սենատորի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնում մնացել է մինչև փոխնախագահի պաշտոնը ստանձնելը։ 

1928 թվականին Քերթիսը ընտրվել է փոխնախագահի պաշտոնում։ Մեծ ճգնաժամի սկսվելուց հետո հավանություն է տվել առանց աշխատավարձի կրճատման հնգօրյա աշխատանքային շաբաթին։

## Մահ
Չարլզ Քերթիսը մահացել է 1936 թվականի փետրվարի 8-ին սրտամկանի ինֆարկտից։ Թաղվել է Տոպիկայի գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Charles Curtis; Native-American Indian Vice-President; a biography» , Vice President Charles Curtis Website
* Whispers Like Thunder the movie web site
* Don C. Seitz, ''From Kaw teepee to Capitol; the life story of Charles Curtis, Indian, who has risen to high estate'', full text, Hathi Trust Digital Library
* Charles Curtis House Museum 

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի փոխնախագահներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիներ
Բերաթ Ջիմսիթի

**Բերաթ Ռիդվան Ջիմսիթի** (, , ), շվեյցարացի և ալբանացի ֆուտբոլիստ, իտալական «Ատալանտա» ակումբի պաշտպան և Ալբանիայի ազգային հավաքականի ավագ։ 2024 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Ջիմսիտին ծնվել է Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում, Սերբիայի Բույանովաց նահանգի Վելիկի Տրնովաց գյուղից գաղթած էթնիկ ալբանացիների ընտանիքում։  Պատանեկան կարիերան սկսել է «Ցյուրիխ Աֆոլտերնում», որտեղ հանդես է եկել մինչև 2007 թվականը, երբ 14 տարեկանում տեղափոխվել է «Ցյուրիխ» ակադեմիա:

Ջիմսիթին առաջին անգամ հիմնական թիմ է հրավիրվել Շվեյցարիայի Սուպերլիգայի 2011/12 մրցաշրջանում, երբ 2011 թվականի ապրիլի 19-ին մասնակցել է «Յանգ Բոյզի» դեմ 2։ 1 հաշվով ավարտված հաղթական խաղում։ Նա թիմի կազմում էր նաև 2011 թվականի ապրիլի 19-ին Մյունխենի «Բավարիայի» դեմ ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլի 2011/12 տուրի խաղում 2011 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի մարտի 3-ին «Սյոնի» դեմ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով հանդիպման 84-րդ րոպեին։

Ջիմսիթին սկսել է կանոնավոր կերպով հանդես գալ մեկնարկային կազմում 2012/13 մրցաշրջանում։

2016 թվականի հունվարի 18-ին Ջիմսիթին 3,5 տարվա պայմանագիր է կնքել Ա Սերիայի «Ատալանտա» ակումբի հետ։ Ակումբում իր նորամուտը նշել է 2016 թվականի մայիսի 3-ին «Նապոլիի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2:1 հաշվով պարտությամբ։

2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Ջիմսիթին վարձավճարով տեղափոխվել է Սերիա Բ-ի «Ավելինո» ակումբ՝ ավելի շատ խաղաժամանակ ստանալու համար։

2017 թվականի հուլիսի 8-ին Ջիմսիթին վարձավճարով տեղափոխվել է Ա Սերիայի «Բենևենտո» ակումբ մինչև մրցաշրջանի ավարտը՝ գնման հնարավորությամբ։

Ջիմսիթին վերադարձել է «Ատալանտա» 2018/19 մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ՝ օգոստոսի 20-ին անցկացնելով իր առաջին հանդիպումը «Ֆրոզինոնեի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 4։ 0 հաշվով հաղթանակով։ Ավելի ուշ՝ նոյեմբերի 11-ին, նա խփել է իր առաջին գոլը «Ատալանտայի» կազմում՝ խփելով իր թիմի երրորդ գոլը տնային խաղում 4:1 հաշվով Միլանի «Ինտերի» նկատմամբ, որն ընդհատել է հյուրերի վեցխաղյա հաղթական շարքը:

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Շվեյցարիայի պատանեկան և երիտասարդական տարբեր հավաքականներում: 2015 թվականի ապրիլի 9-ին նշել է իր նորամուտը Ալբանիայի հիմնական հավաքականում 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական խաղում Դանիայի հավաքականի դեմ։  Եղել է 27 ֆուտբոլիստներից բաղկացած նախնական ցուցակում, որոնց ալբանացիների մարզիչ Ջանի Դե Բիազին դիտարկել է որպես Եվրոյի հայտացուցակում ընդգրկվելու թեկնածուներ, սակայն ընտրությունը նրա օգտին չի արվել։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
; «Ցյուրիխ»
* Շվեյցարիայի գավաթակիր (**2**) - 2014, 2016
**«Ատալանտա»**
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգայի հաղթող - 2023/24

### Անձնական
* Ընդգրկվել է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա Լիգայի խորհրդանշական հավաքականի կազմում - 2023/24

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Ցյուրիխի» կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը «Ատալանտայի» կայքում 

Կատեգորիա:Ալբանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավելինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենևենտոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Վրաստանի հանրային կապերի ինստիտուտ

**Վրաստանի հանրային կապերի ինստիտուտ** (**GIPA**) (), մասնավոր ուսումնական հաստատություն Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1994 թվականին։ Համալսարանի 4 տարբեր ֆակուլտետներ մատուցում են բակալավրի ու մագիստրատուրայի կրթական տարբեր ծրագրեր, ինչպես նաև թրեյնինգներ։ Կրթական ծրագրերի թվում են հանրային հարաբերությունները, լրագրությունը, տեղական կառավարումը և միջազգային հարաբերություններն ու միջազգային իրավունքը։ Բացի այդ, ինստիտուտում առկա է նաև ասպիրանտուրա, որտեղ դիմորդները պաշտպանում են սոցիալական գիտությունների ոլորտում թեկնածուի աստիճան։ GIPA-ն Վրաստանի երեք ամենահեղինակավոր համալսարաններից մեկն է Թբիլիսիի ազատ համալսարանի և Թբիլիսիի պետական համալսարանի հետ համատեղ։ Համարվում է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի մեդիա ոլորտի ամենահայտնի ուսումնական հաստատություններից մեկը, որտեղ բացի Վրաստանի քաղաքացիներից, սովորում են նաև Հայաստանի ու Ադրբեջանի մեծ թվով քաղաքացիներ։

Վրաստանի հանրային կապերի ինստիտուտը հանրային կառավարման, իրավունքի, քաղաքականության և լրագրության ոլորտներում զարգացման ազգային կենտրոն է: Հիմնադրումից ի վեր GIPA-ն ինտերակտիվ կրթական ծրագրերի, հետազոտությունների ու թրեյնինգների միջոցով միավորում է բիզնեսի, մեդիայի, քաղաքացիական հասարակության և հանրային ծառայությունների ոլորտների առաջնորդներին, ովքեր իրենց ներդրումն են ունենում պետական, համայնքային և տեղական մակարդակներում արդյունավետ կառավարման մշակման, ինչպես նաև Վրաստանում ու տարածաշրջանի մյուս երկրներում անկախ ու կենսունակ լրատվամիջոցների առկայության մեջ։

Համալսարանը կառավարվում է խորհրդի կողմից, որի անդամների մի մասը նշանակվում են խորհրդի գործող անդամների կողմից, մինչդեռ մյուսներն ընտրվում են համալսարանի ակադեմիական խորհրդի կողմից։ Խորհուրդը նաև նշանակում է ռեկտորին, ով, համալսարանի գործադիր տնօրենի պաշտոնում, պատասխանատու է ուսումնական հաստատության ռազմավարական զարգացման համար։ Վրաստանի նախկին նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլին եղել է GIPA-ի տնօրեն։ Վերջինս ներկայումս դասավանդում է համալսարանում։

Ֆորմալ կրթությունից և սերտիֆիկացված ծրագրերից զատ, GIPA-ում իրականացվում են նաև բազմաթիվ հետազոտություններ ու նախագծեր։ Այն նաև հրապարակում է «Brosse Street Journal» ուսանողական թերթն ու ուսանողական անգլալեզու Radio GIPA-ն։

## Ֆակուլտետներ և ծրագրեր
*Կառավարման դպրոց,
*Լրագրության և մեդիա մենեջմենթի կովկասյան դպրոց,
*Իրավունքի և քաղաքականության դպրոց,
*Սոցիալական գիտությունների դպրոց,
*Սոցիալական գիտությունների ասպիրանտուրա,
*Վրաստանի գյուղական զարգացման բաժին

## Հայտնի շրջանավարտներ
*Դավիթ Բաքրաձե
*Արչիլ Թալաքվաձե
*Թամար Սանիկաձե
*Գուրամ Շերոզիա
*Զուրաբ Ջափարիձե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website of GIPA
*Official website of GIPA's School of Government (SG)
*Official website of GIPA's School of Law and Politics (SLP)
*Official website of GIPA's Caucasus School of Journalism and Media Management (CSJMM)
*Official website of GIPA's School of Social Sciences (SSS)
*Section about GIPA's Doctoral Program in Social Sciences
*Official website of GIPA's Georgian Rural Development Program (GRDP)

Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Վրաստանում
Կատեգորիա:Վրաստանի համալսարաններ
Վիկտոր Քրիստիանսեն

**Վիկտոր Բեռնտ Քրիստիանսեն** (, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, «Լեսթեր Սիթի» ակումբի և Դանիայի հավաքականի պաշտպան։  Վարձավճարով հանդես է գալիս «Բոլոնիա» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
Քրիստիանսենը «Կոպենհագեն» ակումբի ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է։ Ակումբի հիմնական կազմում նորամուտը նշել է 2020 թվականի նոյեմբերի 4-ին Դանիայի գավաթի՝ «Ավարտայի» դեմ խաղում։ Նույն թվականի նոյեմբերի 29-ին իր նորամուտը նշել է դանիական Սուպերլիգայում «Սեններյյուսկի» դեմ խաղում։  2020 թվականի դեկտեմբերի 20-ին երկարաձգել է պայմանագիրը «Կոպենհագենի» հետ մինչև 2023 թվականի դեկտեմբեր։

2023 թվականի օգոստոսի 30-ին Քրիստիանսենը սեզոնային վարձավճարով տեղափոխվել է Ա Սերիայի «Բոլոնիա» ակումբ։ Նա ակումբի կազմում իր նորամուտը նշել է սեպտեմբերի 2-ին՝ առաջնության մեկնարկային կազմում հանդես գալով «Կալյարիի» դեմ խաղում (2:1):

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Դանիայի մինչև 16, մինչև 17, մինչև 18 և մինչև 21 տարեկանների հավաքականներում։

## Վիճակագրություն
### Քրիստիանսենի խաղերը Դանիայի հավաքականում

**Ընդհանուր՝ 8 խաղեր / 0 գոլեր, 5 հաղթանակ, 2 ոչ-ոքի, 1 պարտություն**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Կոպենհագենի» պաշտոնական կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը danskfodbold.com կայքում 
 
Կատեգորիա:Բոլոնիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Գոնսալու Ինասիու

**Գոնսալու Բեռնարդու Ինասիու** (, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Սպորտինգ» ակումբի և Պորտուգալիայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Գոնսալուն ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Ալմադա» համանուն ակումբի երիտասարդական թիմում, իսկ 2012 թվականից սկսել է մարզվել Լիսաբոնի «Սպորտինգի» ակադեմիայում: 2018 թվականի հունվարի 13-ին կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ակումբի հետ։  2020 թվականի հոկտեմբերի 4-ին նշել է իր նորամուտը «Սպորտինգի» հիմնական կազմում պորտուգալական Պրիմեյրա լիգայի «Պորտիմոնենսեի» դեմ խաղում։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Պորտուգալիայի մինչև 17, մինչև 18, մինչև 19, մինչև 20 և մինչև 21 հավաքականներում։ Ֆերնանդու Սանթոսը նրան հիմնական թիմ է հրավիրել 2021 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ 2022 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի՝ Ադրբեջանի և Իռլանդիայի դեմ խաղերին, ինչպես նաև Կատարի հետ ընկերական հանդիպմանը: Սակայն չորս օր անց նա հեռացվել է թիմից ձախ ազդրի վնասվածքի պատճառով:

2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ինասիոն նշել է իր նորամուտը մինչև 21 տարեկանների հավաքականում՝ Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Կիպրոսի դեմ 1:0 հաշվով լիակատար հաղթանակ տանելով: Նա իր առաջին գոլը խփել է պատասխան խաղում չորս օր անց  (6:0)։

2022 թվականի հոկտեմբերին Ինասիոն ընդգրկվել է Քաթարում կայանալիք ֆուտբոլի աշխարհի 2022 թվականի առաջնության 55 հոգանոց նախնական կազմում։ Խաղադաշտում նրա առաջին հայտնվելը տեղի է ունեցել 2023 թվականի մարտի 23-ին, երբ նրա թիմը Եվրո-2024-ի ընտրական խաղում 4:0 հաշվով լիակատար հաղթանակ է տարել Լիխտենշտայնի նկատմամբ, որն առաջին խաղն էր նոր մարզիչ Ռոբերտո Մարտինեսի գլխավորությամբ: Սեպտեմբերի 11-ին նա խփել է իր առաջին և երկրորդ գոլերը (9:0), իսկ Լյուքսեմբուրգից կրած տնային պարտությունը միջազգային պատմության մեջ Պորտուգալիայի ամենամեծ հաղթանակն էր։

Ինասիոն հայտավորվել է Եվրո-2024-ի եզրափակչին մասնակցելու համար: Չեխիայի դեմ թիմի մեկնարկային խաղում նա 63-րդ րոպեին փոխարինել է Դիոգո Դալոտին։ Մասնակցել է Վրաստանի և Ֆրանսիայի դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
; «Սպորտինգ»
* Պրիմեյրա լիգայի հաղթող - 2020/21, 2023/24
* Taça da Liga - 2020/21, 2021/22
* Supertaça Cândido de Oliveira - 2021

**Անհատական**
* Ընդգրկվել է Պրիմեյրա լիգայի տարվա թիմի կազմում - 2023/24
* Պրիմեյրա լիգայի ամսվա պաշտպան - դեկտեմբեր 2021, դեկտեմբեր 2023, հունվարի 2024, ապրիլ 2024
* SJPF ամսվա երիտասարդ ֆուտբոլիստ - նոյեմբեր 2021

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Սպորտինիգի» պաշտոնական կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպորտինգ Լիսաբոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Իվան Սմիռնով

**Իվան Սմիռնով** (), ), ռուս մանկավարժ, Լարինյան գիմնազիայի տնօրեն:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1850 թվականի նոյեմբերի 12-ին, Վլադիմիրսկ նահանգի քահանայի որդին է:

Վլադիմիրսկ նահանգի թեմական դպրոցի չորրորդ դասարանն ավարտելուց հետո 1870 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի պատմա-բանասիրության ինստիտուտ: Ինստիտուտն ավարտելուց հետո 1874 թվականին համալսարանի թեկնածուի իրավունքներով գիմնազիայի ուսուցչի կոչմանն է արժանացել և նշանակվել Սանկտ Պետերբուրգի երկրորդ գիմնազիայի ռուսաց լեզվի ուսուցիչ, որտեղ ծառայել է մինչև 1883 թվականի հունիսի 1-ը, երբ նշանակվել է Կայսերական մարդասիրական կազմակերպության գիմնազիայի տեսուչ:

1890 թվականի հուլիսի 1-ից նշանակվել է Լարինյան գիմնազիայի տնօրեն և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի քան 15 տարի: 1894 թվականի հունվարի 1-ից եղել է պետական գործող խորհրդականի աստիճանավոր:

Կլեմենչիչի հետ միասին կազմել է «Լատիներենի դասագիրք», որը մի քանի անգամ վերահրատարակվել է:

Ամուսնացած էր, ուներ մեկ որդի:

## Մրցանակներ
* Սուրբ Ստանիսլավի երկրորդ աստիճանի շքանշան (1882 թվական)
* Սուրբ Վլադիմիրի չորրորդ աստիճանի շքանշան
* Սուրբ Աննայի երկրորդ աստիճանի շքանշան (14.05.1896)
* Սուրբ Վլադիմիրի երրորդ աստիճանի շքանշան (1900 թվական)
* Սուրբ Ստանիսլավի առաջին աստիճանի շքանշան (01.01.1903)

## Գրականություն
* Смирнов Иван Аникитич // Список гражданским чинам IV класса : Испр. по 1-е июня 1900 г. — С. 879.
* Список лиц, служащих по ведомству Министерства народного просвещения на 1898 год. — С. 305.
* Список лиц, служащих по ведомству Министерства народного просвещения на 1905 год. — С. 458.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իվան Սմիռնով

  
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Լադիսլավ Կրեյչի

**Լադիսլավ Կրեյչի** (, ), չեխ ֆուտբոլիստ, «Ժիրոնա» ակումբի և Չեխիայի հավաքականի կիսապաշտպան։  2024 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից։

## Կարիերա
Ծնվել է Ռոսիցեում։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել տեղի թիմում։  13 տարեկանում տեղափոխվել է «Զբրոևկա» երիտասարդական թիմ։ 2016/2017 մրցաշրջանից հանդես է եկել հիմնական թիմում։  Առաջնությունում նորամուտը նշել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին «Սպարտայի» դեմ խաղում (3:3). դուրս է եկել մեկնարկային կազմում և խաղադաշտում անցկացրել է ամբողջ հանդիպումը: Ընդհանուր առմամբ, դեբյուտային մրցաշրջանում նա խաղադաշտ է դուրս եկել 13 մենամարտերում:

2018 թվականի մայիսի 13-ին առաջնության խաղում պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում իր առաջին գոլը խփել է «Տեպլիցեի» դարպասը։ 

2019 թվականի ամռանը չորս տարվա պայմանագիր է կնքել Պրահայի «Սպարտայի» հետ։  2019 թվականի հուլիսի 20-ին նոր թիմի կազմում նորամուտը նշել է «Յաբլոնեցի» դեմ խաղում։ 

Հանդես է եկել երկրի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում:

2022 թվականի մարտի 24-ին նշել է իր նորամուտը Չեխիայի գլխավոր հավաքականի կազմում աշխարհի 2022 թվականի առաջնության ընտրական փուլի փլեյ-օֆֆ փուլում Շվեդիայի հավաքականի դեմ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով հանդիպման 92-րդ րոպեին։

## Հավաքականում ելույթների վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
;  «Սպարտա» (Պրահա)
* Չեխիայի չեմպիոն - 2022/23, 2023/24
* Չեխիայի գավաթակիր - 2019/20, 2023/24

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Սպարտայի» կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը Չեխիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կայքում 

Կատեգորիա:Ժիրոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Օլեքսանդր Զելենսկի

**Օլեքսանդր Զելենսկի** (, ), հանքարդյունաբերության ուկրաինացի մասնագետ և մաթեմատիկոս, որը մասնագիտացած է երկրահետազոտական աջակցության ավտոմատացման մեջ։ Ունի պրոֆեսորի գիտական կոչում ու տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1995 թվականից զբաղեցրել է Կրիվոյ Ռոգի տնտեսագիտության և տեխնոլոգիայի պետական համալսարանի Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ Նրա որդին՝ Վոլոդիմիր Զելենսկին, ներկայումս Ուկրաինայի նախագահն է։

## Վաղ կյանք և ընտանիք
Օլեքսանդր Սեմյոնովիչ Զելենսկին ծնվել է 1947 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Կրիվոյ Ռոգ քաղաքում։ Ունի հրեական ծագում։ Նրա հայրը՝ Սեմյոն Իվանովիչ Զելենսկին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Կարմիր բանակի 57-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային դիվիզիայում։ Սեմյոնի հայրը և երեք եղբայրները սպանվել են Հոլոքոստի ժամանակ։ Ամուսնացած է Ռիմա Զելենսկայայի հետ, ով ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։ Ուկրաինայի 6-րդ նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկիի հայրն է։

## Ակադեմիական կարիերա
1972 թվականին Օլեքսանդր Զելենսկին բակալավրի աստիճանը ստացել է Կրիվոյ Ռոգի տնտեսագիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի էլեկտրական ինժեներիայի բաժնում։ 1983 թվականին Մոսկվայի պետական լեռնահանքային համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով տեխնոլոգիական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 1995 թվականից զբաղեցրել է Կրիվոյ Ռոգի տնտեսագիտության և տեխնոլոգիայի պետական համալսարանի Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ Օլեքսանդր Զելենսկին իր գիտական հետազոտությունը կիրառել է Էրդենեթում գտնվող ռուս-մոնղոլական համատեղ ընկերության համար հանքարդյունաբերության կառավարման ավտոմատացված համակարգ ստեղծելու համար, որը արդյունահանում է պղնձի և մոլիբդենի աշխարհի խոշորագույն հանքավայրերից մեկը։ Այս ընկերության համար Զելենսկին աշխատել է շուրջ 20 տարի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Վոլոդիմիր Զելենսկի
See You Again (երգ, Tyler, the Creator)

**«See you again»**, երգ` գրված և կատարված ամերիկացի ռեփեր Tyler, the Creator-ի կողմից՝ ամերիկացի երգչուհի Կալի Ուչիսի մասնակցությամբ: Թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 29-ին որպես երգչի 4-րդ ստուդիական ալբոմի՝ *Flower Boy*-ի 4-րդ սինգլ: Սինգլն արագորեն տարածվեց ՏիկՏոկ սոցիալական հարթակում, ինչի շնորհիվ 2023 թվականի ապրիլին այն հայտնվեց աշխարհի մասշտաբով բազմաթիվ չարթերում որպես հիթ:

## Նախապատմություն
Tyler, the Creator-ը սկզբնապես երգը գրել էր One Direction խմբի նախկին անդամ Զեյն Մալիկի համար, սակայն վերջինս հրաժարվել էր երգից: Ըստ Tyler, the Creator-ի, Մալիկը երկու անգամ արհամարհել էր իրենց պայմանավորվածությունը, ինչից հետո երգը մնաց իրեն:

## Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի հեղինակը հենց ինքն է՝ Tyler, the Creator-ը` Wolf Haley ծածկանվամբ: Տեսահոլովակը տեղադրվել է ՅուԹյուբում 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին: Բացման տեսարանի մեջ  A$AP Rocky-ն խոսում է հեռախոսով մինչ Tyler-ը պատրաստվում է հերթական աշխատանքային օրվա իր ավիակիրում: Ծովում՝ փրկարարական նավակի մեջ, հայտնվում է Կալի Ուչիսը՝ այլ թիավարների հետ. նրանք բոլորը կրում են դեղին անձևրանոցներ: Տեսարանը փոխվում է. տեսնում ենք Tyler-ին՝ դեղին բերետով, ռազմական նավի վրա: Այնուհետև տեսարանի մեջ կրկին ինքն է՝ արդեն ծածկված. երևում են միայն աչքերը: Տեսահոլովակի վերջին տեսարանի մեջ՝ երնամասում, նկատվում է ճոճվող անվադող և կրկին Tyler-ը՝ հագին ուրվականի շոր և գլխարկ. այն պահին,հենց ուրվականի շորը վերանում է, մեղուների պարս է հարձակվում էկրանի վրա:

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Տեյա Դորա

**Տեոդորա Պավլովսկա** (, ) առավել հայտնի է որպես **Տեյա Դորա** ()՝ սերբ երգչուհի, երգահան և պրոդյուսեր։ Ներկայացրել է Սերբիան Եվրատեսիլ 2024 երգի մրցույթում «Ramonda» երգով։

## Կենսագրություն
Տեոդորան ծնվել է մայիսի 1-ին, 1992 թ․ Բոր քաղաքում։ Իր առաջին երգը՝ «Да на мени је», հրապարակել է 2018 թվականին, իսկ զգալի հանրային ճանաչություն  ձեռք է բերել 2023 թվականի «Џанум» սինգլի շնորհիվ։

Նա երգեր է գրել այլ հայտնի սերբ արտիստների համար, ինչպիսիք են Նիկոլյան, Նատաշա Բեկվալաչը, Յովանա Նիկոլիչը, Անաստասիան և Զոեն։

Բելգրադի միջնակարգ դպրոցի հետ մեկտեղ նա հաճախել է նաև «Վոյսլավ Վուչկովիչ» երաժշտական ​​դպրոցը դաշնամուրի բաժնում։ Այնուհետև հաճախել է Բոստոնի Բերքլի երաժշտական ​​քոլեջը, որտեղ սովորել է երգեցողություն։ Քոլեջում սովորել է Չարլի Փութի հետ միասին։  Նա կատարել է բեք-վոկալ ամերիկացի երգիչների համար, ինչպիսիք են «Գրեմմի»-ի մրցանակակիրներ Փեթի Օսթինը, Սայդա Գարեթը, Գերի Ալենը և Վալերի Սիմփսոնը։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ
* *Да на мени је* (2019)
* *Олује* (2020)
* *Улице* (2021) Նիկոլիեյի հետ
* *У илегали* (2022)
* *Вози ме* (2022)
* *Џанум* (2023)
* *АТАМАЛА* (2023) Ալբինի հետ
* *Рамонда* (2024)

## Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբ երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սերբ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Ալեքսեյ Գրուզդև

**Ալեքսեյ Միխայլովիչ Գրուզդև** (, ), ռուս մանկավարժ, Սանկտ Պետերբուրգի առաջին գիմնազիայի տնօրեն, գաղտնի խորհրդական (1896 թվական):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1831 թվականի մարտի 10-ին: 1855 թվականին ավարտել է Գլխավոր մանկավարժական ինստիտուտը: 1856-1862 թվականներին ռուսաց լեզու է դասավանդել Լարինյան գիմնազիայում: 1862 թվականին վեցերորդ գիմնազիայի բացվելուն պես նրան տեղափոխել են այնտեղ՝ որպես ռուս բանահյուսության ավագ ուսուցիչ և այնտեղ դասավանդել է մինչև 1869 թվականի նոյեմբերի 30-ը: Այդ շրջանում նա պատրաստել է [գրականության (մինչև Կարամզինը) կարևորագույն ստեղծագործությունների ժողովածու…» ([Սանկտ Պետերբուրգ], 1867 թվական):

1874 թվականի օգոստոսի 10-ից եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Վվեդենյան վեցամյա պրոգիմնազիայի տնօրեն (1882 թվականի հոկտեմբերի 20-ից՝ Վվեդենյան գիմնազիայի տնօրեն), արքայազն՝ Պյոտր Օլդենբուրգսկու մանկատան հանձնաժողովի անդամ և այդ ապաստարանի կանանց բաժանմունքի դասերի տեսուչ: 1886-1902 թվականներին եղել է Սանկտ-Պետերբուրգի առաջին գիմնազիայի տնօրեն:

1876 թվականի օգոստոսին եղել է պետական գործող խորհրդականի աստիճանավոր, իսկ 1896 թվականին` գաղտնի խորհրդականի աստիճանավոր:

1903 թվականից մինչև իր մահը` 1907 թվականը, ապրել է Դոստոևսկի փողոցի № 4/7 տանը:

Մահացել է 1907 թվականի փետրվարի 26-ին: Թաղված է Ալեքսանդրա-Նևյան դափնիների Նիկոլյան գերեզմանատանը:

## Մրցանակներ
* Սուրբ Ստանիսլավի երկրորդ աստիճանի շքանշան (1867 թվական)
* Սուրբ Աննայի երկրորդ աստիճանի շքանշան (1869 թվական)
* Սուրբ Վլադիմիրի չորրորդ աստիճանի շքանշան (1873 թվական)
* Սուրբ Վլադիմիրի երրորդ աստիճանի շքանշան (1880 թվական)
* Սուրբ Ստանիսլավի առաջին աստիճանի շքանշան (1883 թվական)
* Սուրբ Աննայի առաջին աստիճանի շքանշան (1889 թվական)

## Ընտանիք
1856 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ամուսնացել է երկրորդ գիլդիայի վաճառականի դստեր՝ Վերա Կորոլյովայի հետ: Նրանց երեխաներն են՝ Ալեքսանդրան (02.04.1859—?), Նիկոլայը (19.03.1863—?):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* С.-Петербург – Петроград – Ленинград – С.-Петербург / Форум Ярославского историко-родословного общества

Կատեգորիա:20-րդ դարի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Իվան Սպերանսկի

**Իվան Սպերանսկի** (), ), ռուս մանկավարժ, Նիժեգորոդի ազնվականության ինստիտուտի տնօրեն, պետական գործող խորհրդաան:

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վլադիմիրսկ թեմի քահանա` Ստեֆան Սպերանսկու ընտանիքում: 1829 թվականին Վլադիմիրսկի թեմական դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Գլխավոր մանկավարժական ինստիտուտ: Կուրսն ավարտելուց հետո 1836 թվականին նշանակվել է որպես Պետերբուրգի Լարինյան գիմնազիայի ռուսաց լեզվի ավագ ուսուցիչ, 1844-1849 թվականներին եղել է այնտեղի տեսուչը:

Տեղափոխվել է Նիժնի Նովգորոդ, որտեղ 1849 թվականի հունիսի 26-ից զբաղեցրել է Նիժեգորոդի ազնվականության ինստիտուտի տնօրենի պաշտոնը, որը նա թողել է 1862 թվականին` թոշակի անցնելու կապակցությամբ: Այնուհետև եղել է  Մարիինյան ազնվաբարո օրիորդների ինսիտուտի դասերի (և 1867 թվականից եղել է Խորհրդի անդամ) տեսուչ:

1852 թվականին պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի երկրորդ աստիճանի շքանշանով, իսկ 1872 թվականին` Սուրբ Վլադիմիրի չորրորդ աստիճանի շքանշանով` 35 տարվա ծառայության համար, 1876 թվականի դեկտեմբերի 24-ից եղել է պետական գործող խորհրդականի աստիճանավոր:

Նիժնի Նովգորոդում գտնվող քարե տնից բացի, Նիժնի Նովգորոդի նահանգում ունեցել է կնոջ նախնիների 150 դեսյատին հող: Որդիներն են` Ալեքսանդրը (1855—?) և Նիկոլայը (1858—?):

## Գրականություն
* *Малицкий Н. В.* История Владимирской духовной семинарии. Вып III: Выпускники Владимирской духовной семинарии 1750—1900 . — С. 271.
* Высшее чиновничество Российской империи. Краткий словарь / сост. С. В. Волков. — : Русский фонд содействия образованию и науке, 2016.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Cyprus Airways

**Cyprus Airways**, կիպրական ավիաընկերություն՝ բազավորված Լառնակայի միջազգային օդանավակայանում:

## Ուղղություններ
Ընկերությունը թռիչքներ է իրականացնում.

* Բելգիա՝ Բրյուսել,
* Չեխիա՝ Պրահա,
* Ֆրանսիա՝ Փարիզ - Շառլ դը Գոլ,
* Հունաստան՝ Աթենք, Հերակլիոն, Կերկիրա, Կոս(կղզի), Պրևեզա, Հռոդոս, Սանտորինի, Սկիաթոս, Սալոնիկ,
* Իսրայել՝ Թել Ավիվ,
* Իտալիա՝ Միլան - Մալպենսա, Հռոմ - Ֆիումչինո,
* Լիբանան՝ Բեյրութ,
* Իսպանիա՝ Բարսելոնա,
* Շվեյցարիա՝ Ցուրիխ,
* ԱՄԷ՝ Դուբայ:

## Նավատորմ

## Ծանոթագրություններ
Վեռնոն Դե Մարկո

**Վերնոն Դե Մարկո Մորլաչչի** (, ), իսպանացի և սլովակ ֆուտբոլիստ, «Խատտա» ակումբի և Սլովակիայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Դե Մարկոն իսպանական «Արենալ»  և «Սան Ֆրանցիսկո» ակումբների սան է։  2011 թվականին պայմանագիր է կնքել «Կոնստանցի» հետ, սակայն մրցաշրջանի ավարտից հետո միացել է Միխալովցի սլովակյան «Զեմպլինային»։ Մինչև 2015 թվականը Վերնոնը թիմի կազմում հանդես է եկել Սլովակիայի երկրորդ լիգայում: Նույն թվականի ամռանը Դե Մարկոն օգնել է «Զեմպլինին» մտնել էլիտա։ Հուլիսի 18-ին «Տրենչինի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Ֆորտունա լիգայում։ 2016 թվականի ամռանը Բրատիսլավայի «Սլովանը» վարձակալել է  ֆուտբոլիստին: Սեպտեմբերի 24-ին «Տրենչինի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր ակումբում։ Հոկտեմբերի 1-ին իր նախկին ակումբի՝ «Զեմպլինի» դեմ խաղում Վերնոնը խփել առաջին գոլը «Սլովանի» կազմում։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո ակումբը գնել է ֆուտբոլիստի տրանսֆերը:

2017 թվականի ամռանը Դե Մարկոն վարձակալվել է լեհական «Լեխ»- ի կողմից։ Սեպտեմբերի 10-ին հետապնդման դեմ խաղում իր նորամուտն է նշել Էքստրակլասում։ Վարձակալության ավարտից հետո Վերնոնը վերադարձել է «Սլովան»։  Ակումբի կազմում երկու անգամ հաղթել է առաջնությունում և երեք անգամ նվաճել Սլովակիայի գավաթը։

## Միջազգային կարիերա
Վերնոնը ծնվել է Արգենտինայում, սակայն 2021 թվականին ստացել է Սլովակիայի քաղաքացիություն և երկրի հավաքականում հանդես գալու իրավունք։

2021 թվականի նոյեմբերի 14-ին Մալթայի հավաքականի դեմ աշխարհի 2022 թվականի առաջնության ընտրական խաղում Դե Մարկոն նորամուտն է նշել Սլովակիայի հավաքականի կազմում։ Այդ նույն խաղում խփել է առաջին գոլը ազգային թիմի կազմում։

### Գոլեր Սլովակիայի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
**Սլովան (Բրատիսլավա)**

* Ֆորտունա լիգայի հաղթող (2)՝ 2019/2020, 2020/2021
* Սլովակիայի գավաթի գավաթակիր (3)՝ 2016/2017, 2019/2020, 2020/2021

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեխ Պոզնանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Բերթուղ Յըլդըրըմ

**Բերթուղ Օզգյուր Յըլդըրըմ** (, ),  թուրք ֆուտբոլիստ, «Ռեն» ակումբի և Թուրքիայի հավաքականի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Յըլդըրըմը «Սարիեր» ակումբի սան է։ 2019 թվականի մայիսի 4-ին «Ուշակ Սպորտիֆի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Երկրորդ լիգայում։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 31-ին «Ամեդի» դեմ խաղում Բերթուղը խփել է առաջին գոլը «Սարիերի» կազմում։ 2021 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Հաթայսպոր»։ Օգոստոսի 14-ին «Կասիմպաշի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել թուրքական Սուպերլիգայում։ 2022 թվականի մայիսի 22-ին «Գիրեսունսպորի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Հաթայսպորի» կազմում։

2023 թվականին տեղափոխվել է «Անթալյասպոր»։ Մարտի 6-ին «Կասիմպաշի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմում։ Մարտի 11-ին «Կայսերիսպորի» դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը «Ատալյասպորի» կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անթալյասպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Լիստերիոզ

**Լիստերիոզ**, կենդանիների (հաճախ՝ ոչխարների) և մարդու բնական օջախային վարակիչ հիվանդություն։ Հարուցիչը *Listeria monocytogenes* բակտերիան է։ 

## Ախտանշաններ
Կենդանիների լիստերյոզը բնորոշվում է նյարդային համակարգի ախտահարմամբ, արյան վարակման (սեպսիս) երևույթներով, վիժումներով և կաթնագեղձի բորբոքումներով։ Հանդիպում է նաև լիստերյոզի չարտահայտված ախտանշաններով (վարակակրություն) ընթացք։ Նյարդային ձևի ժամանակ անկումները 98-100% են։ Ավելի հաճախ հիվանդանում են մատղաշները և հղիները։ Բնության մեջ հարուցչի կուտակման հիմնական աղբյուրը կրծողներն են. դրանց արտաթորանքներն աղտոտում են ջուրը և կերը, որոնց միջոցով վարակվում են կենդանիները։ Հարուցիչն անջատվում է նաև *Yxodes persulcatus* տզերից։ 

## Ախտորոշում
Ախտորոշում են բակտերիաբանական, շճաբանական հետազոտություններով, լյումինեսցենտող հակամարմինների մեթոդի և կենսանմուշի օգտագործումով։ Բուժումնական հակաբոտիկներ, սուլֆանիլամիդներ, ախտանշանային դեղանյութեր։ 

## Կանխարգելումը և պայքարի միջոցառումներ
Տնտեսությունը հայտարարում են անապահով, նյարդային համակարգի ախտահարումով հիվանդների սպանդ, կասկածելիների՝ մեկուսացում և բուժում, մնացածների՝ վակցինացում, վարակազերծող և առնետասպան միջոցների կիրառում։ Վերջին անգամ հիվանդ կենդանիներ հայտնաբերելուց 2 ամիս անց տնտեսությունը հայտարարում են ապահով։ 

## Մարդու լիստերյոզ
Մարդիկ վարակվում են հիմնականում սննդում լիստերիաներով վարակված կաթ, միս, ձու օգտագործելուց, վարակված հոդվածոտանիների խայթոցից, նաև լիստերիաները շնչուղիներ ընկնելուց։ Լիստերյոզի կանխարգելման համար հիվանդ կենդանիներին խնամելիս անհրաժեշտ է խստորեն պահպանել անձնային հիգիենայի կանոնները, անապահով տնտեսություններում ստացված մթերքը ենթարկել ջերմամշակման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ
Թhանհոա

**Թhանհոա** ( . tʰajŋ̟ hwǎ), քաղաք Վիետնամում, նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 406 550։ Ընկած է Կարմիր գետի դելտայից հարավ՝ Հանոյից 137 կմ հեռավորության վրա, Մա գետի (Mã) վտակի ափին։ Ճանապարհներով կապված է մայրաքաղաքի հետ, աճող, զարգացող առևտրաարդյունաբերական կենտրոն է։

## Պատմություն
Վիետնամի հնագույն պատմության մեջ Թհանհոան հայտնի է նրանով, որ հենց այդ բնակավայրում ու դրա շրջակայքում է սկիզբ առել Լե Լոյի գլխավորած հակաչինական ապստամբությունը (քաղաքի կենտրոնում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը):

Վիետնամական պատերազմի ժամանակ Թհանհոան ամբողջությամբ ավերվել է և այնուհետև վերակառուցվել։ Պատերազմի պատմության մեջ այն հայտնի է դարձել մոտակայքում գտնվող «Վիշապի բերան» կամրջի շնորհիվ, որը բազմիցս ենթարկվել է ամերիկյան ինքնաթիռների ռմբակոծություններին, ինչպես նաև նրանով, որ այդ քաղաքի երկնքում բազմաթիվ ամերիկյան ինքնաթիռներ են խոցվել։

## Պատկերասրահ

HamRongBridge-ThanhHoacity.jpg|Կամուրջը
Le Loi statue.JPG|Լե Լոյի հուշարձանը
Le Loi avenue.jpg|Լե Լոյի պողոտան
Thanh Hoa City By Night.jpg|Քաղաքի կենտրոնը գիշերով
Ga Thanh Hoa.jpg|Երկաթուղային կայարանը


## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը 

Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վիետնամի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վիետնամի քաղաքներ
Կանաչաչյա ճանճ

**Կանաչաչյա ճանճ**, կամ **կանաչ աչքերով ճանճ**, կամ **կանաչաչյա** (), հացահատիկային ճանճերի ընտանիքի միջատ։ Օլիգոֆագ, հացահատիկային մշակաբույսերի վնասատու։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը 3-5 մմ է, կուրծքը՝ բաց դեղին երեք սև երկայնական գծերով, աչքերը՝ վառ կանաչ (այստեղից էլ անվանումը)։ Բեղերի երրորդ հատվածը և թաթերի վերջին երկու սեգմենտները սև են։

## Տարածում
Կանաչաչյա ճանճ տարածված է Հարավային, Հյուսիսային և Կենտրոնական Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Ճապոնիայում։

## Էկոլոգիա
Կանաչաչյա ճանճի կանաչ թրթուրները վնասում են մշակովի և վայրի հացահատիկի 18 տեսակներ, այդ թվում՝ ցորեն, գարի, տարեկանի, վարսակ, մարգագետնային տիմոթի և սեզ սողացող:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկթևանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջատներ
Ցզիլուն

**Ցզիլուն** ( )&nbsp;խոշոր նավահանգստային քաղաք Թայվանի հյուսիս-արևելքում:

## Աշխարհագրություն
Սահմանակից է Նոր Թայբեյի քաղաքային տարածքին  և նրա ու Թայբեյ քաղաքի հետ կազմում է մեկ միասնական քաղաքային տարածք: Ունի գավառական քաղաքի կարգավիճակ։ Բաժանված է 7 շրջանի։ 17-րդ դարում Հեպին կղզում էր գտնվում Սան Սալվադոր դե Իսլա Խերմոզա իսպանական գաղութը։ Իսպանացիները բնակավայրում ապրել են 1626-1642 թվականներին։

## Կլիմա
Ցզիլունը գտնվում է մերձարևադարձային օվկիանոսային կլիմայական գոտում՝ տարեկան 3700 մմ տեղումներով, դրա համար էլ կոչվում է «Անձրևի նավահանգիստ»։ Ձմեռը կարճ է ու մեղմ, ամառը՝ երկար ու տաք: Ձմռանը և գարնանը հաճախակի են մառախուղները:

Ամենատաք ամիսը հուլիսն է՝ 29,4 °C (85&nbsp;°F)մ իջին ջերմաստիճանով: Ամենացսառըամիսը հունվարն է՝ 16,1 °С (61&nbsp;°F) միջին ջերմաստիճանով:

## Պատկերասրահ

獅球嶺眺望基隆港2017.jpg
Superstar Aquarius and Keelung Cultural Center at night 20181106.jpg
基隆 大武崙砲台.jpg
Keelung city02.jpg
Keelung Cultural Center front view 20070226.jpg|Մշակութային կենտրոնը
Keelung Maritime Plaza view from E Square 3F 20200919.jpg
2018 Vessel Traffic Service Centre in Port of Keelung.jpg
和平島公園海兔岩 20190804.jpg


## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի ապրիլի տվյալներով եղել է  387 207:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք (անգլերեն)
* Keelung ճանապարհորդական ուղեցույց Wikimander- ում&nbsp;(անգլերեն)

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թայվանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Վիքիտվյալներից աղբյուրներով
Ալեքսանդր Իոնին

**Ալեքսանդր Իոնին** (), ), պատմա-բանասիրության ինստիտուտի պրոֆեսոր:

## Կենսագրություն
Ըստ տարբեր տվյալների՝ ծնվել է 1834 թվականին կամ 1835 թվականին:

1853 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է Լարինյան գիմնազիան: Այնուհետև, 1859 թվականին որպես թեկնածու ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը և նշանակվել է Լարինյան գիմնազիայի լատիներենի ուսուցիչ: Այնուհետև գիտական նպատակով գործուղվել է արտերկիր և վերադառնալուց հետո սկսել է դասավանդել Պետերբուրգի երրորդ գիմնազիայում (1865-1868 թվականներ), 1867 թվականին նշանակվել է Բանասիրության ինստիտուտի արտակարգ պրոֆեսոր, ինչպես նաև՝ 1867-1871 թվականներին այնտեղ քարտուղարի պաշտոն է զբաղեցրել:

1875 թվականին հիվանդության պատճառով թողել է ծառայությունը՝ պետական խորհրդականի պաշտոնում: Մահացել է 1882 թվականի դեկտեմբերի 21-ին: Թաղված է Սմոլենյան ուղղափառ գերեզմանատանը:

Ալեքսանդր Իոնինը հայտնի է որպես շատ լավ գիտակ և լատիներենի ուսուցիչ. նա գիտեր, թե ինչպես իր ունկնդիրներին իսկապես սովորեցնել իր առարկան և վայելում էր նրանց մեծ համակրանքն ու հարգանքը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանասերներ
Պավել Կուկա

**Պավել Կուկա** (, ), չեխոսլովակացի և չեխ ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է հարձակվողի դիրքում։

## Կարիերա
### Ակումբներում
Հարձակվող Պավել Կուկան իր ֆուտբոլային ուղին սկսել է Պրահայի «Սլավիայի» երիտասարդական կազմում: Հիմնական կազմում նորամուտը նշել է 1987 թվականին Չեխոսլովակիայի առաջնությունում։ 1987-1989 թվականներին հանդես է եկել «Հեբում»՝ զուգահեռաբար անցնելով զինվորական ծառայություն, իսկ զորացրվելուց հետո վերադարձել է «Սլավիա»։ 1993/94 մրցաշրջանի ձմեռային դադարից առաջ Պավել Կուկան 1 750 000 գերմանական մարկ գումարի դիմաց տեղափոխվել է Գերմանիայի առաջին Բունդեսլիգայի «Կայզերսլաուտերն» ակումբ, որի կազմում խփել է 8 գոլ Բունդեսլիգայի խաղերում և դարձել Գերմանիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1996 թվականին ակումբը դուրս է եկել առաջին Բունդեսլիգայից, սակայն Կուկը մնացել է ակումբում, ինչի համար պարգևատրվել է նախ Բունդեսլիգա վերադառնալով, ապա՝ հաջորդ տարվա սենսացիոն չեմպիոնական տիտղոսով։ Հետագա տարիներին Կուկը սկսել է ավելի հազվադեպ հայտնվել հիմնական կազմում և ստիպված է եղել հեռանալ ակումբից։ 1998 թվականին ամրապնդվել է «Նյուրնբերգի» կազմում, բայց չնայած նրա ջանքերին, ակումբը դուրս է եկել Բունդեսլիգայից, և Պավելը ստիպված է եղել կրկին փոխել թիմը։ Հաջորդ ակումբը «Շտուտգարտն» էր: Բունդեսլիգայի 144 խաղում Պավելը խփել է 50 գնդակ, իսկ երկրորդ Բունդեսլիգայում 25 հանդիպումներում աչքի է ընկել 15 գոլով: 2000 թվականի սեպտեմբերին Պավելը վերադարձել է հայրենի «Սլավիա» և 2002 թվականին նրա հետ նվաճել Չեխիայի գավաթը: Երեք տարի անց Կուկը հայտարարել է խաղային կարիերան ավարտելու մասին, չնայած մի քանի անգամ հանդես է եկել «Մարիլա» սիրողական ակումբում։

### Ազգային հավաքականում
Պավել Կուկան ընդհանուր 89 խաղ է անցկացրել Չեխոսլովակիայի և Չեխիայի կազմում և խփել 39 գոլ։ Նորամուտը կայացել է 1990 թվականի օգոստոսի 29-ին Ֆինլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական հետ հանդիպման ժամանակ։ Երկրի հավաքականի կազմում խաղացել է 1996 թվականի ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության հինգ խաղերում և գլխով գոլ է խփել Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասը։ Հավաքականի կազմում դարձել է այս առաջնության արծաթե մեդալակիր, իսկ չորս տարի անց խաղացել է նաև Եվրո 2000-ում, բայց այնտեղ Չեխիան խլացուցիչ ֆիասկո է կրել՝ չհեռանալով խմբից և պարտվելով առաջին երկու խաղերում։ Վերջին խաղն անցկացրել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մալթայի դեմ խաղում։

### Խաղացողի կարիերայից հետո
2005 թվականին Պավել Կուկան նշանակվել է «Մարիլա» ակումբի մարզական տնօրեն, սակայն կես տարի անց լքել է ակումբը սեփական ցանկությամբ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է: Ունի որդի, որը հոր հետ մեկնել է Անգլիա՝ Եվրոպայի առաջնությանը։ Ռուսաստանի հետ խաղից հետո Պավելը նրան դուրս է բերել խաղադաշտ, ընդ որում որդին եղել է հոր մարզաշապիկով։ Կուկը նաև ՖԻՖԱ 2001 խաղի դեմքն է։

## Կոչումներ
* Գերմանիայի չեմպիոն՝ 1998
* Գերմանիայի գավաթի գավաթակիր՝ 1996
* Չեխիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2002
* Եվրոպայի փոխչեմպիոն՝ 1996
* Չեխիայի տարվա ֆուտբոլիստ՝ 1994

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Կայզերսլաուտերնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուրնբերգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլավիա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլային մարզիչներ
Փրուֆ

մինի|Կանադական ռոմի շիշ, որի վրա նշված է խմիչքի փրուֆի չափը
**Փրուֆ** (), անգլիախոս երկրներում՝ խմիչքի թնդության չափման միավոր։ Միավորի սահմանումը տարբերվել է Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ Ներկայումս ԱՄՆ-ում փրուֆի արժեքը հավասար է ալկոհոլի կրկնակի աստիճանին (այսինքն՝ ալկոհոլի մեկ աստիճանը հավասար է փրուֆի երկու «աստիճանի»), Մեծ Բրիտանիայում այն այլևս չի օգտագործվում (պատմականորեն փրուֆի մեկ «աստիճանը» հավասար էր ալկոհոլի 4/7 աստիճանի, այսինքն՝ խմիչքի փրուֆի արժեքը հավասար էր դրանում առկա աստիճանների քանակի 7/4-ին)։

## Պատմություն
Մեծ Բրիտանիայում 18-րդ դարից մինչև 1980 թվականի հունվար խմիչքների թնդությունը չափվել է *proof spirit*-ի հետ համեմատությամբ, որն ուներ ջրի խտության 12/13-ի խտություն կամ 57,15 աստիճան թնդություն։

### Ստուգաբանություն
Անվանումը գալիս է 16-րդ դարից, երբ անգլիացի նավաստիների վարձատրությունը ներառում էր ռոմի մի չափաբաժին։ Համոզվելու համար, որ ռոմի մեջ ջուր խառնած չէ, նրա թնդության ապացույցը () ձեռք էր բերվում նրանով վառոդը թրջելով։ Եթե ռոմի մեջ թաթախված վառոդը չէր բռնկվում, ռոմի թնդությունը համարվում էր անբավարար ()։ Վառոդը չի այրվում 57%-ից ցածր ալկոհոլի պարունակությամբ խառնուրդում, ուստի 57 աստիճանի թնդությունը սկսել է կոչվել 100° փրուֆ։ 1816 թվականից վառոդով փորձարկումը փոխարինվել է խտության չափումներով։

## Ժամանակակից միավորներ
### Մեծ Բրիտանիա
57,15% մեծությունը շատ մոտ է 4/7 ≈ 0,5714-ին։ Այդ իսկ պատճառով Մեծ Բրիտանիայում 7/4 = 1,75 գործակիցն օգտագործվել է ալկոհոլի ծավալային տոկոսի և փրուֆի միջև փոխադարձ հաշվարկի համար: Այսպես, 40-աստիճանանոց խմիչքը պիտակավորվել է որպես 70° փրուֆ, իսկ մաքուր սպիրտը՝ 175°։ 1980 թվականի հունվարի 1-ից Մեծ Բրիտանիան անցել է ծավալային տոկոսի համակարգին՝ համաձայն Եվրոպական միության կանոնների։

### ԱՄՆ
ԱՄՆ-ում փրուֆը հայտնվել է մոտ 1848 թվականին և ի սկզբանե որոշվել է աստիճանի նմանությամբ․ 50% ալկոհոլը ըստ ծավալի համապատասխանում էր 100° փրուֆին։

### Կանադա
Կանադայի օրենսդրությունը հետևում է ամերիկյան օրենսդրությանը և օգտագործում է ալկոհոլի ծավալային տոկոսներ։ Սակայն ոչ պաշտոնապես բրիտանական փրուֆը նույնպես օգտագործվում է.  նշանակում է ավելի քան 57% ալկոհոլ։

### Ավստրալիա
Կանադայի օրինակով, Ավստրալիան ևս բրիտանական համակարգից անցել է ծավալային տոկոսների, բայց օգտագործում է ՝ 57,1° ավելի թունդ ալկոհոլային խմիչքների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Ֆեոդոր Ժեմչուժնիկով

**Ֆեոդոր Ապոլոնովիչ Ժեմչուժնիկով** (, ), ռուս պետական գործիչ, պետական գործող խորհրդական, Չեռնիգովի, Կուրսկի և Պոդոլսկի փոխնահանգապետ:

## Կենսագրություն
Ապոլլոն Ժեմչուժնիկովի որդին է: Ծնվել է 1808 թվականին, ծառայության է անցել 1830 թվականի օգոստոսի 20-ին` Մոսկովյան համալսարանն ավարտելուց հետո: Սկզբում ծառայել է Սանկտ Պետերբուրգի գեներալ-նահանգապետների գրասենյակում, այնուհետև` Ֆինանսների նախարարությունում:

1836 թվականին նշանակվել է Լարինյան գիմնազիայի տեսուչ, 1842 թվականի մարտի 26-ին եղել է քոլեջի խորհրդական, իսկ 1844 թվականին` Պոլտավսկի նահանգի ուսումնարանի տնօրեն: Արդեն որպես պետական խորհրդական` 1856 թվականի ապրիլի 20-ին զբաղեցրել է Չեռնիգովյան գիմնազիայի փոխ-նահանգապետի պաշտոնը, իսկ 1858 թվականի ապրիլի 17-ին` պետական գործող խորհրդականի պաշտոնը, 1859 թվականի փետրվարի 27-ին զբաղեցրել է նույն պաշտոնը Կուրսկի նահանգում, 1862 թվականի մարտի 16-ին` Պոլտավսկի նահանգում, որտեղ մնացել է մինչև 1864 թվականի նոյեմբերի 6-ը: Հետագա ճակատագիրն անհայտ է:

1864 թվականին պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի առաջին աստիճանի շքանշանով, ունեցել է շքանշաններ` 20 տարի ծառայելու համար:

Ամուսնացած է եղել Ելենա Մոգիլևսկայայի հետ (1821-1869 թվականներ), որը թաղվել է Դոնսկոյ վանքում:

## Գրականություն
* *Волков С. В.* Высшее чиновничество Российской империи: Краткий словарь. — : Русский фонд содействия образованию и науке, 2016.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Ջառոդ Բոուեն

**Ջառոդ Բոուեն** (; ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Վեստ Հեմ Յունայթեդի» և Անգլիայի հավաքականի եզրային հարձակվող։

## Ակումային կարիերա
Մասնագիտական ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Հերեֆորդ Յունայթեդ» ակումբում, որի համար 8 խաղ է խաղացել և 1 գոլ է խփել Ազգային լիգայում: 2014 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է անգլիական Պրեմիեր լիգայի «Հալլ Սիթի» ակումբ, որի կազմում սկսել է խաղալ երիտասարդական մակարդակով։ Իր նորամուտը հիմնական թիմի կազմում նշել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «Ուոթֆորդի» դեմ 10-րդ տուրի խաղում, որում փոխարինման է դուրս եկել 90-րդ րոպեին։ 2016 թվականի նոյեմբերի 7-ին ակումբի հետ երկու տարվա պայմանագիր է կնքել: Ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2017 թվականի օգոստոսի 5-ին՝ «Աստոն Վիլայի» դեմ խաղում։ Մրցաշրջանի ավարտին Հալ Սիթին Պրեմիեր լիգայում զբաղեցրել է 18-րդ տեղը և իջել է Չեմպիոնշիփ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին խաղացողը երկարաձգել է պայմանագիրը «Հալլի» հետ մինչև 2020 թվականը։

2020 թվականի հունվարի 31-ին տեղափոխվել է լոնդոնյան «Վեսթ Հեմ Յունայթեդ»՝ կնքելով պայմանագիր մինչև 2025 թվականը։

## Հավաքականի կարիերա
2022 թվականի հունիսի 4-ին իր նորամուտն է նշել Անգլիայի հավաքականի կազմում՝ Հունգարիայի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
**«Վեսթ Հեմ Յունայթեդ»**

* ՈւԵՖԱ-ի կոնֆերանսների լիգայի հաղթող․ 2022/23

## Անձնական կյանք
2021 թվականի դեկտեմբերին Բոուենը հայտարարել է, որ հարաբերությունների մեջ է դերասանուհի Դենի Դայերի հետ։ 2023 թվականի մայիսի 22-ին զույգը երկվորյակ դուստրեր է ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը «Վեստ Հեմ Յունայթեդ»-ի կայքում
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը Անգլիական Պրեմիեր Լիգայի կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հալլ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Հյոտտոկո

, կատակերգական ճապոնական կերպար է, որը պատկերվում է դիմակի միջոցով։ Նրա բերանը կծկված է և մի կողմ թեքված։ Որոշ դիմակներ ունեն տարբեր աչքերի չափսեր ձախ և աջ աչքերի միջև։ Հաճախ գլխին շարֆ կա (սովորաբար սպիտակ՝ կապույտ կետերով)։ Կանանց համար նմանատիպ կերպար կա, որը կոչվում է Օկամե  կամ Օտաֆուկու ։

Անվան ծագումը գալիս է  և  բառերից։ Դա կարող է լինել այն պատճառով, որ հերոսը կրակ է փչում բամբուկե խողովակի միջոցով։ Տեղական բարբառները այն դարձրեցին *Հյոտտոկո* (ひょっとこ)՝ *հի*-ն *հյո* դարձնելով։

## Պատմություն

Հյոտոկոն նախկինում լեգենդար կերպար է եղել Ճապոնիայում։

Իվատե պրեֆեկտուրայում առասպել կա Հյոտտոկոյի ծագման մասին։ Պատմության մեջ կար տարօրինակ դեմքով մի տղա, ով կարող էր իր մարմնից ոսկի ստեղծել։ Երբ տան անդամներից ինչ-որ մեկը մահանում էր, այս տղայի դեմքով դիմակը դնում էին տան բուխարու վերևի հատվածում, որպեսզի բախտը այցելեր մարդկանց տուն։ Տղայի անունը «Հյուտոկուսու» (ヒョウトクス) էր։ Սա համարվում է Հյոտտոկոյի անվան ծագման հավանական տարբերակներից մեկը։

Ճապոնիայի հյուսիս-արևելյան որոշ մասերում Հյոտտոկոն համարվում է կրակի աստված։ Գոյություն ունի հայտնի ժողովրդական պատմություն, որը պատմվում է երգի միջոցով՝ *իզումոյասուգիբուշի* (出雲安来節), որտեղ ձկնորսը պարում է բամբուկե զամբյուղի հետ՝ ունենալով նույն դեմքի տեսքը, ինչ Հյոտտոկոյի դիմակը։ Այս պարի ժամանակ պարողը հինգ իեն մետաղադրամ է դնում քթին։ Սա նման է Իվատե պրեֆեկտուրայի առասպելին։ Իզումոն Իվատե պրեֆեկտուրայի հին անունն է, և Իզումոն հայտնի էր իր երկաթի արդյունաբերությամբ։ Պարը կրակի և պողպատի նվիրման մի մասն էր։

**Ավանդական պար**

Հյոտտոկոն հայտնվում է նաև ավանդական դենգակու (田楽) պարում և խաղում է ծաղրածուի դերը։ Հյոտտոկոյի դիմակներով պարողներ հայտնվում են նաև ճապոնական որոշ տեղական փառատոներում։ Միյաձակի պրեֆեկտուրայում տեղի է ունենում ամենահայտնի Հյոտտոկո պարերից մեկը՝ *Հյուգա Հյոտտոկո Նացումացուրի* (日向ひょっとこ夏祭り)։ Ենթադրվում է, որ Հյոտտոկո պարը ծագել է Էդո ժամանակաշրջանում։

## Օտաֆուկու

, որը նաև հայտնի է որպես  և , կին կերպար է կապված Հյոտտոկոյի հետ, սովորաբար պատկերված է որպես տգեղ և կլոր դեմքով, բայց բարեսիրտ ու հումորով կին։ Ծագումը կարող է կապ ունենալ Մուրոմաչիի ժամանակաշրջանում հայտնի աստվածուհի Ամե-նո-Ուզումեի հետ, ով ստացել է Կամեջո («Կրիա կին») մականունը՝ կրիայի ավանդական դիմակի կամ *օկամեի* նմանվելու համար։ Նա ստացավ նաև *օտաֆուկու* (*շատ բախտ*) մականունը իր բարության և առաքինության համար։ Հետագա դարերում նա հայտնվում է թատրոնում և գրականության մեջ՝ որպես Հյոտտոկոյի կինը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Netsuke: masterpieces from the Metropolitan Museum of Art, ցուցահանդեսային կատալոգ Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանից, որը պարունակում է հյոտտոկոյի բազմաթիվ ներկայացումներ։

Կատեգորիա:Դիմակներ
Կատեգորիա:Ճապոնական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Ճապոնական ժողովրդական բանահյուսություն
Սրջան Միյաիլովիչ

**Սրջան Միյաիլովիչ** (, ), սերբ ֆուտբելիստ, «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի և Սերբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի  հենակետային կիսապաշտպան։ 2024 ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության  մասնակից։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ամբողջությամբ անցել է «Ցրվենա Զվեզդա» ֆուտբոլային դպրոցը՝ ելույթ ունալով հիմնական թիմերի կողմից 2010-2013 թվականներին։ Որոշ ժամանակ նրանով հետաքրքրված էին ռուսական «Զենիթ», ԲԿՄԱ, Սպարտակ, «Կուբան» թիմերը։ 2013 թվականին անցավ թուրքական «Կայսերիսպոր» թիմին։ 2017 թվականին գնաց «Կռիլյա Սովետով»։ Ակումբը լքեց 2020 թվականին, երբ լրացավ պայմանագրի ժամկետը։

### Հավաքականում
Միյաիլովիչը դեբյուտել է Սերբիայի հավաքականում 2012 թվականի մայիսի 31-ին Ֆրանսիայի դեմ խաղում, 18 տարեկան հասակում՝ դուրս գալով փոխարինման 60-րդ րոպեին։

## Նվաճումներ
* Սերբիայի գավաթի գավաթակիր․ 2011-2012 թվականներ

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Профиль на официальном сайте Футбольного союза Сербии
* Профиль на сайте ФК «Крылья Советов» 

 
Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չուկարիչկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ցրվենա Զվեզդայի ֆուտբոլիստներ