open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բարի լուրեր Վատիկանից

«**Բարի լուրեր Վատիկանից**» (), ամերիկացի գրող Ռոբերտ Սիլվերբերգի ֆանտաստիկ պատմվածքը։ Գրվել է 1971 թվականին։ 1972 թվականին դարձել է «Նեբյուլա-1971» մրցանակի դափնեկիր՝ որպես տարվա լավագույն ֆանտաստիկ պատմվածք։ 1989 թվականին Ալեքսանդր Կորժենևսկին այն թարգմանել է ռուսերեն։

## Սյուժե
Վատիկանում սպասվում է նոր Հռոմի Պապի ընտրություն։ Կոնկլավը ձգվում է բավականին երկար և ոչ մի կերպ չի կարողանում գալ այն որոշման, թե ով պիտի զբաղեցնի Պապի գահը։ Անսպասելիորեն ի հայտ է գալիս ռոբոտի թեկնածությունը։ Ամբողջ աշխարհը ապասումից քարանում է․ կարո՞ղ է արդյոք հռոմեական֊կաթոլիկ եկեղեցին գլխավորել մեխանիկական արարածը։ Արդյունքում, Հռոմի Պապ են ընտրում հենց ռոբոտին, որը, դուրս գալով իրեն սպասող բազմության առջև, օրհնում է բոլորին և բարձրանում երկինք, մինչև վերջնականապես անհետանում է ամպերի մեջ։

## Հրապարակում
Պատմությունն առաջին անգամ հրատարակվել է 1971 թվականին՝ Թերի Քարի անթոլոգիայում («Universe 1»)։ Հաջորդ տարի հրատարակվում է ևս երկու՝ Լեսթեր դել Ռեյի «Best Science Fiction Stories of the Year» և Լլոյդ Բեգլա կրտսերի «Nebula Award Stories 7» ժողովածուներում։

## Քննադատություններ
Համաձայն «Գիտական ֆանտաստիկայի հանրագիտարանի»` պատմվածքը նվիրված է «ռոբոտի ինտեգրմանը մարդկային կրոնական մշակույթին»։ Պոլ Բրայանսը նշում է, որ դեռ առաջին պարբերությունից երևում է պատմության երգիծական կազմը, որտեղ մրցակից կարդինալների անունները իտալերենով «սրբիչ» և «արտիճուկ» բառերն են։ Մալքոլմ Էդվարդսը այս պատմությունը դասում է 1970-ական թվականների սկզբին հրատարակված պատմությունների խմբին, որոնք ավելի փորձագիտական էին, քան ավելի լայնածավա;ժլ ստեղծագործությունները։ Պատմվածքն ունի այնպիսի մեթոդների ազդեցություն, ինչպիսիք օգտագործում էին Դոնալդ Բարտմելը և Ռոբերտ Կուվերը։ Այդ պատմվածքներում Սիլվերգը հեգնում է գիտական ֆանտաստիկայի ավանդական թեմաները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բարի լուրեր Վատիկանից

Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ գրականություն
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ վեպեր
Բարլ (գետ)

**Բարլ**, գետ Հարավարևելյան Անգլիայում, հոսում է Էքսմուր տարածաշրջանով։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 396,54 մետրից (1300 ոտնաքայլ) 426,72 մետր է (1400 ոտնքայլ)։  Երկարությունը 40,23 մետր է (25 մղոն) կամ 39,6 մետր։ Ջրավազանի մակերեսը՝ 128 կմ²։

## Անվանում
Գետը 1219 թվականին հիշատակվել է են Բերգել ձևով, իսկ 1279-ին Բուրևել ձևով։

Ծագում է հին անգլերեն beorg wella՝ «լեռնային հոսք» բառակապակցությունից։ Բարլ ջրանունը ծագում է գաելերեն «լեռնային» բառից։

## Նկարագրություն
Հոսում է Սոմերսեթի շրջանի Էքսմուր տարածաշրջանի հյուսիսային հատվածից դեպի արևելք։ Այն հոսում է 11.27 կմ (7 մղոն) հեռավորության վրա Դևոնի մոտ գտնվող Էքս գետի մեջ։ Գետը և նրա հովիտը կենսաբանության համար գիտական հատուկ  նշանակություն ունեցող վայրեր են։ Բազմաթիվ կիլոմետրեր ափամերձ տարածքների համար ծածկված են անտառներով։ Գետը հարմար է կայակավարության համար։

Չանեսի լեռնաշղթայի վրա՝ վերին հոսանքում, կա 1.2 հա տարածք ունեցող Պինկերիի լճակի ջրամբար։ Այն ստեղծել են 19-րդ դարում հողատեր Ջոն Նայթը և նրա որդին։ Սկզբում այն ուներ 2.8 հա տարածք։ Ջրամբարի նպատակը անհայտ է, բայց նրանից ոչ հեռու են գտնվում փոքր ջրանցքի մնացորդները։

## Տեսարժան վայրեր
Վիտիպուլում գետի վրա տեղակայված ուշ միջնադարում կառուցված վեցակամար Լենդեկր կամուրջը, իսկ Դալվերտոնին մոտ՝ հնադարյա քարե-սալաքարե Տարր Սփեթս կամուրջը։ Երկուսն էլ ճարտարապետական հուշարձաններ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի գետեր
Անիտա Բեյքեր

**Անիտա Բեյքեր** (, ), ամերիկացի սոուլ-ջազ երգչուհի, հեղինակ կատարող, Գրեմմիի ութակի դափնեկիր, ունի 4 պլատինե ալբոմ։ Նրա ալբոմներից մեկը գլխավորել էր ԱՄՆ-ի Billboard 200 համազգային հիթ-շքերթը և 4 սկավառակ եղել են Top R&B/Hip-Hop Albums սոուլ-չարտի № 1 հորիզոնականում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 26-ին ԱՄՆ Օհայո նահանգի Թոլեդո քաղաքում, բայց մեծացել է Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաքի շրջակայքում, ուր առաջին անգամ սկսել է լսել այնպիսի ջազ երգիչների, ինչպիսիք են՝ Սառա Վոանը, Նենսի Ուիլսոնը և Էլլա Ֆիցջերալդը։ 12 տարեկանում Բեյքերը սկսել է երգել ավետարանչական երգչախմբում, իսկ 16 տարեկանում հանդես եկել տեղական մի քանի անսամբլներում։

## Սկավառակագրություն
* 1983: *[[The Songstress]]*
* 1986: *[[:en:Rapture (Anita Baker album)|Rapture]]* (№ 1 -ը Top R&B/Hip-Hop Albums-ում)
* 1988: *[[Giving You the Best That I Got]]* (№ 1-ը Billboard 200-ում և Top R&B/Hip-Hop Albums-ում)
* 1990: *[[Compositions]]*
* 1994: *[[:en:Rhythm of Love (Anita Baker album)|Rhythm of Love]]* (№ 1-ը Top R&B/Hip-Hop Albums-ում)
* 2004: *[[:en:My Everything (album)|My Everything]]* (№ 1-ը Top R&B/Hip-Hop Albums-ում)
* 2005: *[[Christmas Fantasy]]*
* 2012: *Only Forever*
** Աղբյուրներ։

## Մրցանակներ
### American Music Awards

### Գրեմմիի մրցանակ

### Այլ մրցանակներ
* 2010 թվականին Անիտա Բեյքերը ստացել է «Կենդանի լեգենդ» («Legend Award») կոչումը՝ Soul Train Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Կենսագրություն և նշումներ SoulTracks -ում
* Official Myspace Page

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Դեմք (ֆիլմ)

**Դեմք** (), 2018 թվականի լեհական դրամա, ռեժիսորը Մալգոժատա Շումովսկայան է։ Գլխավոր դերում է Մատուշ Կոսցյուկևիչը։ Ֆիլմը առաջադրվել է «Ոսկե արջ» մրցանակի համար Բեռլինի 68-րդ միջազգային կինոփառատոնում և ստացել «Արծաթե արջը» (ժյուրիի Գրան-պրի)։

Արևմտաեվրոպական երկրներում ֆիլմը ցուցադրվել է «Mug» անունով, որն անգլերենից  բառացիորեն թարգմանվում է որպես «Մռութ»։ Այս բառով են գլխավոր հերոսին վիրավորում փողոցի երեխաները։

Ինքը՝ Շումովսկան այսպես բնութագրում է իր աշխատանքը. «Դեմքն այլաբանությունն է նրա, ինչ ներկայումս կատարվում է Լեհաստանում՝ վախ օտարներից»։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը գյուղացի մի երիտասարդ տղա է՝ Յացեկը, որը մասնակցում է Հիսուս Քրիստոսի՝ աշխարհի ամենաբարձր արձանի կանգնեցման աշխատանքներին։ Տեղի է ունենում դժբախտ պատահար, որի ժամանակ Յացեկն ընկնում է արձանի մեջ։ Յացեկը վիրահատվում է, որի ժամանակ կատարվում  է դեմքի ամբողջական փոխպատվաստում, որը Եվրոպայում անցկացվում էր առաջին անգամ։ Յացեկը պետք է դիմակայի բազմաթիվ դժվարությունների և շրջապատողների կողմից չհասկացված լինելուն։ Հարսնացուն լքում է նրան, իսկ մոտիկ մարդիկ երես են թեքում, այդ թվում նրա մայրը։

## Դերերում

## Կարծիքներ

«Սեանս» ամսագրից Եգոր Սեննիկովը դրական գնահատական է տվել ֆիլմին և գրել․ «Շումովսկայայի ֆիլմը անցնում է ազգային սահմաններից. սա հեշտությամբ կարող է տեղի ունենալ ռուսական, դանիական կամ ամերիկյան հեռավոր գավառներում»։

«Սոբեսեդնիկ» թերթից Քսենիա Իլյինանն նշել է, որ ռեժիսորը «գտնում է ճիշտ հավասարակշռություն, խոսեկու համար ժամանակակից Լեհաստանի խնդիրների մասին, որպեսզի դրանք լսվեն՝ հասցնելով դրանք անհեթեթության աստիճանի»։

Մեծբրիտանական The Guardian պարբերականի վերլուծաբան Փիթեր Բրեդշոն գրել է, որ «Դեմքն» «իր մեջ համատեղում է առողջ ռեալիզմը և ֆենթեզի-կատակերգությունը» և կոչվում է «անվայել և անսովոր հուզիչ դրամա»։

«The Hollywood Reporter» ամերիկյան ամսագրից Դեբորա Յանգը դրական է արձագանքել ֆիլմին և դրա ժանրն անվանել է արտհաուսային ողբերգակատակերգություն։

«Variety» ամսագրից Ջեսիկա Կիանգը ֆիլմն անվանել է «առասպել երեսի դեֆորմացիայի մասին, որը բացահայտում է գավառական Լեհաստանի խառնաշփոթությանը և կեղծավորությունը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր
Ճառընտիր (4756)

**Ճառընտիր** (4756), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4756 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Մկրտիչ գրչի կողմից։ Ստացողները եղել են Յովհաննես եպիսկոպոս, Մկրտիչ քահանա և Հակոբը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 30.5x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 565 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ շերտազարդ գործվածք։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 44ա, 123ա, 317ա, 522ա, 556բ, 562բ և այլուր, հետագայի՝ 562բ (1760-1764 թվականներ)։
## Բովանդակություն
* Ճառք, Խրատք (Մովս. Երզնկացի, Յովհ. Երզնկացի, Ոսկեբերան, Թէոփիլոս, Գէորգ վարդապետ, Եղիշէ, Սարգիս Շնորհալի, Գրիգոր վարդապետ, Բարսեղ, Վարդան վարդապետ Յովհ. Գառնեցի, Եփրեմ , Յակ. Սրճեցի, Ան. Նարեկացի, Եւսերբիոս Կեսարեցի, անանունք),
* Ներբողեանք (Եփրեմ, Ոսկեբերան, Յակ. Սրճեցի),
* Տեսիլք Յովհ. Կողեռնի, Գր. Լուսաւորչի, Մարիամու,
* Պատմութիւն զետարգել նշանին, խաչին, խաչաձայտին, Գալստեանն Մահմետին ի Հայս, Փոխմանն Ասռուածածնի, Գալստեանն մոգուց, Պատկերին, Տղայութանն Քրիստոսի,
* Կանոնք,
* Վարք և վկայաբանութիւնք,
* Դաշանց թուղթ,
* Ներս. Շնորհալւոյ Վասն դատաստանին (չափ.), Դաւանութինք հաւատոյ, Վասն կատարածի աշխարհի,
* Վարդ. Այգեկցոյ Վասն անքուն որդանցն,
* Հարցմունք Աթանասի և պատասխանիք Կիւրզի,
* ՅԱրարածոց մեկնութեանց Ոսկեբերանի,
* Պատճառք աւուրց Աւագ շաբաթուն,
* Պիղատոսի թուղթ առ Տիբերիոս,
* Հիպողիտայ Բոստրացւոյ Վասն կատարածի աշխարհի,
* Հարցմունք և պատասխանիք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Շոգենավը եգիպտացորենի դաշտում

**Շոգենավը եգիպտացորենի դաշտում** (), մանկական նկարազարդ գիրք, հեղինակը ամերիկացի հայտնի երաժիշտ և օդաչու Ջոն Հարտֆորդն է։ Անգլերեն հրատարակությունն առաջին անգամ լույս է տեսել 1916 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։

## Սյուժե
Հրատարակության ենթավերնագրում հեղինակը գրել է. «մանկական գիրք բոլոր տարիքային երեխաների համար»։

Իր գրքում Ջոն Հարտֆորդը պատմում է մի գրավիչ, իրական պատմություն Օհայո գետի հայտնի շոգենավի կյանքում տեղի ունեցած քիչ հայտնի մի դեպքի մասին, որը կատարվել է մոտ 1910 թվականին։ Գրքի սյուժեի համաձայն՝ Օհայո գետի հեղեղման պատճառով «Վիրջինիա» շոգենավը () մի անգամ հայտնվել է եգիպտացորենի դաշտում։ Ջրի հետ քաշվելուց հետո շոգենավը մնում է ափին և հետագայում դառնում տեսարժան վայր, ժողովրդական պատմությունների և փողոցային հին երգերի օբյեկտ։

Գիրքը ներառում է մեծ թվով հին լուսանկարներ և տարբեր քարտեզներ, որպեսզի ընթերցողին հնարավորություն տրվի պատկերացում կազմել շոգենավի  տեսքի վերաբերյալ և  հնարավորինս հետևել դրա երթուղուն։ Գրքի սյուժեն ավարտվում է գրական կոդով, որում հեղինակը նկարագրում է այս անսովոր պատմության հերոսների ճակատագիրը։

## Հրատարակություն և գրական նշանակություն
Գիրքը հասցեագրված է ընթերցողներին, որոնք հետաքրքրվում են գետերով և ծովագնացությամբ։ Տեքստի փոքր ձևաչափը գործին վերաբերող հազվագյուտ փաստեր պարունակող տեքստի հետ միասին կարող է գրավել պատմության պատանի սիրահարներին։ Ընդհանուր առմամբ, սա հետաքրքիր անդրադարձ է երկրի պատմության՝ նախկինում չլուսաբանված միջադեպին։

*«Շոգենավը եգիպտացորենի դաշտում»* գիրքը հրատարակվել է 1986 թվականի *«[[Crown Publishing Group]]»* հրատարակչության կողմից։ Ներկայում այն նմուշահավաքների հետաքրքրության առարկա և համացանցային աճուրդում մեկ օրինակի արժեքը կարող է հասնել 30 դոլարի։

1991 թվականի մայիսին *[[Gasoline Alley]]* կոմիքսն օգտագործել է Ջոն Հարտֆորդի «Շոգենավը եգիպտացորենի դաշտում» գրքի հիմնական սյուժետային գիծը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Հարթֆորդի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1986 գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Բեբե Մանգա

**էլիզաբեթ Բեսեմ Այամո Մանգա ** (, ), հայտնի է որպես **Բեբե Մանգա**, կամերունցի մակոսա ժանրի երգչուհի, որի ամենահայտնի երգն է «Ami O»-ն։ Բեբե Մանգան համարվում է 1980-ականների մակոսա ժանրի ամենանշանավոր երգիչներից մեկը։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է հարավ-արևմտյան Կամերունի Մանյու վարչական շրջանի  Մամֆե քաղաքում։ Փղոսկրե ափի (Կոտ դ'Իվուար) լրագրողների կողմից Բեբե Մանգան իր յուրահատուկ, արտահայտիչ ձայնի շնորհիվ արժանացել է բարձր գնահատանքի։

## Վաղ կարիերա
Բեբե Մանգան իր կարիերան սկսել է 1975 թվականին, երգելով Կոտ դ'Իվուարի Աբիջան քաղաքի գիշերային ակումբներից մեկում, որը կոչվում էր «Կիթառի ձայն» (): Նրա ընկերները համոզեցին ակումբի մենեջերին, որ Բեբեն ունի լավ ձայն և կարող է երգել։ Բեբեին լսելուց հետո մենեջերը, հիացմունքից գլուխը կորցրած, անմիջապես վարձեց նրան։ այսպես Մանգան սկսեց իր պրոֆեսիոնալ կարիերան։ Այդ ժամանակվանից սկսած Բեբե Մանգան սկսեց իր համերգային շրջագայությունները կատարել Աֆրիկայի արևմտյան ափի պետություններով մեկ՝ Գաբոն, Սենեգալ, Զաիր, Տոգո, Բուրկինա Ֆասո, Գանա, Լիբերիա, Կոտ դ'Իվուար, Կոնգոյի Հանրապետություն, Բենին, Մարոկկո և այլն։ Նա եղավ նաև Կարիբյան կղզիներում (Գուադալուպե, Հայիթի, Մարտինիկա), Կոլումբիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում։

## Հռչակ
Բեբե Մանգան միջազգային ճանաչում և հռչակ ձեռք բերեց 1980 թվականին, երբ կատարեց Էբանդա Մանֆրեդի «Amie» (ֆրանսերեն՝ «ընկեր») ռադիոհիթը։ Բեբե Մանգայի տարբերակը «Amio» անվամբ, նրան արժանացրեց հեղինակավոր «Maracas D’or» մրցանակի և երաժշտության պատմության մեջ ամուր տեղ ապահովեց նրա համար, որպես Կամերունի ամենահզոր ձայներից մեկը, որը ներշնչանքի աղբյուր դարձավ այնպիսի երգչուհիների համար, ինչպիսիք են Ռուտ Կոտոն և Ջեքի Բիհոն։ Հետագայում՝ 1990-ական թվականների վերջերին, նա ձայնագրեց մեկ այլ, միջազգային համբավ վաստակած երգ՝ «Mota Benamaa», որն ահազանգում էր օգնել աշխարհի կարիքավոր երեխաներին։ 2005 թվականին Աբիջանում անցկացված «Top D'Or» մրցույթի ժամանակ, նրա օգտին գրանցվեցին ամենաշատ քվեները՝ որպես բոլոր ժամանակների աֆրիկացի լավագույն արտիստ։ Բեբե Մանգայի երգերը ներառված են Մանու Դիբանգոյի «Manu Safari» ալբոմում։ Նա կատարել է նաև զուգերգեր այլ տաղանդավոր արտիստների հետ, ինչպես Թոմ Յոմսն է և այդ երգերը դարձել են հիթեր։ Բեբե Մանգայի լավագույն երգերից որոշները ներկայացված են «BEST OF BEBE MANGA» կայքում։

## Մահ
2011 թվականի հուլիսի 1-ին, Դուալայում գտնվող իր տանը սրտամկանի ինֆարկտ ստանալուց հետո Բեբե Մանգան հիվանդանոցի ճանապարհին մահանում է։ Նա 62 տարեկան էր։ Թաղված է Կամերունի Մանյու վարչական շրջանի Տինտո քաղաքի գերեզմանատանը՝ ազգականների կողքին։

## Հիշատակ
Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում «Amio»-ն կատարվել է բազմաթիվ երաժիշտների կողմից, բազմաթիվ լեզուներով՝ Եվրոպայում, Կարիբյան ավազանի երկրներում, Լատինական և Հյուսիսային Ամերիկայում, Աֆրիկայում։ Երգը կատարած երաժիշտներից են Անդրե Աստասին, Հենրի Սալվադորը՝ 1982 թվականի ֆրանսիական երգի աստղը, Մանյու Դիբանգոն 1993 թվականին, Մոնիկա Սեկան, Մայանկա Բելը և ուրիշներ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* Ami-Oyomiya (1982 թվական)
* Beko (1982 թվական)
* Djoudjou Dada (1982 թվական)
* Temps Futur (2000 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*[ Allmusic profile, Բեբե Մանգա]

Կատեգորիա:Կամերունցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Իզաբել Բասոնգ

**Ժաննա Իզաբել Մարգերիտ Բասոնգ** (ֆր՝. *Jeanne Isabelle Marguerite Bassong*, ըստ ծննդյան վկայականի՝ Ժաննա Իզաբել Մարգերիտ Ակումբա Մոնեյանգ, ), կամերունցի լեզվաբան, դիվանագետ, դեսպան, որն իր հայրենի երկիրը տասնյոթ տարի ներկայացրել է Բենիլյուքսի երկրներում։

## Կենսագրություն
Իզաբել Բասոնգը ծնվել է  Կամերունի Հանրապետության հարավային տարածաշրջանի Էբոլովա քաղաքում։ Հայրը քաղծառայող  էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Իզաբելը միջնակարգ կրթությունն ստացել է Դուալա քաղաքի դպրոցում, ապա մեկնել է Ֆրանսիա՝ ուսումը շարունակելու Կաոր քաղաքում, որտեղ ստացել է փորձարարական գիտությունների բակալավրի որակավորում։ Այնուհետև լեզվաբանության բնագավառում բարձրագույն կրթություն է ստացել փարիզյան նշանավոր՝ Սորբոնի համալսարանում։ Այդ ոլորտում նա իր գիտելիքներն ու հմտություններն ավելի է կատարելագործել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կոլորադոյի համալսարանում, որն ավարտել է Master of Science in Linguistics որակավորումով։

1964 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝  նշանակվել է Կամերունի Ազգային ժողովի լեզվաբանական ծառայությունների տնօրեն։ Դրանից քսան տարի անց՝ 1986 թվականին նրան վստահվել է հանրային առողջապահության պետական քարտուղարի (նախարարի) պաշտոնը։ 1980-ական թվականների վերջին նա անցել է դիվանագիտական աշխատանքի՝ 1989-2006 թթ. ծառայելով որպես Կամերունի Հանրապետության դեսպան Բելգիայում, Նիդեռլանդներում, Լյուքսեմբուրգում և եվրոպական համագործակցությունում։ Լինելով Բրյուսելում ամենաերկար ծառայած դեսպաններից մեկը՝ նրան է վստահվել աֆրիկյան, Կարիբյան ավազանի ու խաղաղօվկիանոսյան պետությունների խմբի դեսպանների կոմիտեի նախագահի պաշտոնը։ Իզաբել Բասոնգը իր երկիրը ներկայացրել և իր պետության շահերը պաշտպանել է անչափ կարևոր, առանցքային բանակցություններում (Լոմեի 1990 թ. չորրորդ կոնվենցիա, 1995 թվականի վերանայված կոնվենցիա, Կոտոնուի 2000 թվականի համաձայնագիր...): Նա Կամերուն պետության շահերը պաշտպանել է նաև Հաագայի միջազգային դատարանում՝ Բակասի թերակղզու պատկանելության կապակցությամբ Նիգերիայի հետ երկարատև դատական վեճի ընթացքում հանդես գալով որպես իր երկրի փաստաբան։

Այս ամենի հետ մեկտեղ Բասոնգը Կամերունի «Ժողովրդադեմոկրատական շարժում» կուսակցության ղեկավարներից էր, ուղղորդում էր և համակարգում քարոզչության, տեղեկատվության ուղղությամբ և մամուլի հետ տարվող կուսակցական աշխատանքները։

Իզաբել Բասոնգը վախճանվել է կյանքի 69-րդ տարում, Բրյուսելում։ Նրա մահվան կապակցությամբ տեղի է ունեցել սգո պաշտոնական երկու արարողություն. մեկը՝ Բրյուսելում, մյուսը՝ Կամերունի մայրաքաղաք Յաունդեում, որտեղ էլ հուղարկավորվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամերունի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կամերունցի կին դիվանագետներ
Կատեգորիա:Կին դեսպաններ
Փոքր քաղաք (վեպ)

**Փոքր քաղաք** (), անգլիացի գրող Շառլոթ Բրոնտեի վեպը, որը գրվել է 1853 թվականին։

## Սյուժե
14-ամյա մի աղջիկ՝ Լյուսի Սնոուն, Բրետտոն թաղամասում հյուրընկալվում է իր կնքահորը։ Այս տանը ճակատագրի բերումով Լյուսին հանդիպում է երկու զարմանալի մարդու՝ Գրեմ Բրետտոնին՝ իր կնքահոր որդուն, և Պոլինա Հոումին՝ լրջամիտ նրբագեղ աղջկան։

Երբ Լյուսին մեծանում է, մեկնում է Բրյուսել՝ գիշերօթիկ դպրոցում ուսուցչուհի աշխատելու։ Հետագայում նա հանդիպում է իր՝ արդեն մեծահասակ մանկության ընկերներին՝ Գրեմին և Պոլինային։ Սկզբում Լյուսին նամակագրական կապի մեջ է մտնում Գրեմի հետ և նրա հետ հաստատում ջերմ, ընկերական հարաբերություններ, սակայն Գրեմը, կրկին հանդիպելով Պոլինային, ով արդեն հասուն և հրապուրիչ աղջիկ էր, որոշում է ամուսնանալ հենց նրա հետ։ Լյուսին ինքն իրեն ստիպում է չկառչել Գրեմից, այլ թողնել իրենց հազվագյուտ զրույցները այնպես, ինչպես կան, և սիրահարվում է իրենից տարիքով մեծ մեկ այլ ուսուցչի՝ Փոուլ Էմանուելին, թեպետ սկզբում նրան համարում էր խիստ և անհրապույր «թզուկ»։

Վեպի վերջում Փոուլը Լյուսին անակնկալ է մատուցում՝ դպրոցի ներքո պատրաստում է վարձակալած տարածք և մի քանի տարով մեկնում երկրից։ Սակայն տուն վերադառնալու ճանապարհին, նրա նավը վթարի է ենթարկվում, և Փոուլը մահանում է։

## Կերպարներ
* Լյուսի Սնոու ()
* Գրեմ Բրետտոն ()
* Պոլինա Հոում ()
* Մադամ Բեկ ()
* Ջինեվրա Ֆենշո ()
* Գնդապետ դը Համալ ()
* Փոուլ Էմանուել ()

## Էկրանավորում
1970 թվականին գիրքը էկրանավորվել է BBC հեռուստաալիքի կողմից։ Ռեժիսորը Մոյրա Արմսթրոնգն է։ Լյուսի Սնոուի կերպարը մարմնավորել է Ջուդի Պարֆիթը, Գրեմի դերը՝ Բրայան Մարշալը, Փոուլ Էմանուելի դերը՝ Պիտեր Ջեֆրին, իսկ տիկին Բեկի դերը՝ Մոնա Բրյուսը։

1999 թվականին նովելը ներկայացվել «BBC Radio 4»-ով՝ որպես 3-4 ժամանոց սերիալ, իսկ 2009 թվականի օգոստոսին՝ նույն ռադիոյով՝ իբրև երկու շաբաթ տևողությամբ սերիալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Villette, by Charlotte Brontë
* The Brussels Brontë Group
* 

Կատեգորիա:1853 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Բրիտանական գոթական վեպեր
Կատեգորիա:Բրոնտե ընտանիք
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:Շառլոթ Բրոնտեի վեպեր
Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին
Կայ Ֆոզեր

**Կայ Ֆոզեր** (, ), շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, «Ցյուրիխ» ակումբի պաշտպան։ Հիմնական կազմի խաղացող, աջ պաշտպան։ Նույնպես հանդես է գալիս ձախ պաշտպանի և ձախ թևի կիսապաշտպանի դիրքում։ Կայը խաղում է նաև Շվեյցարիայի երիտասարդական և պատանեկան հավաքականների կազմում։

## Կարիերա
Ֆոզերն իր կարիերան սկսել է «Ֆիսլիսբախ» ակումբի կազմում։ 1997 թվականին նա տեղափոխվել է «Գրասսհոպպեր» ակումբի երիտասարդական թիմ։ Ակումբի հիմնական կազմ նա տեղափոխվել է 2005 թվականին։ 2006 թվականի մարտի 26-ին՝ «Շաֆֆհաուզեն» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ, նա նշել է իր նորամուտը Շվեյցարիայի Սուպերլիգայում։ Սուպերլիգային զուգահեռ Ֆոզերը շարունակել է հանդես գալ Շվեյցարական առաջին լիգայի «Գրասսհոպպեր II» ակումբի հետ։ Նա իր առաջին գոլը «Գրասսհոպպեր» ակումբի կազմում խփել է 2007 թվականի մարտի 17-ին՝ «Լյուցերն» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։

2011 թվականի մայիսի 31-ին նա երեք տարվա պայմանագիր է կնքել «Բազել» ակումբի հետ։ 2011 թվականի հուլիսի 16-ին՝ «Յանգ Բոյզ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ 2011/2012 թվականների մրցաշրջանի վերջում նա հաղթել է Ոսկե դուբլ՝ Շվեյցարիայի Սուպերլիգան և Շվեյցարիայի Գավաթը։

2012/2013 թվականներ մրցաշրջանում նա «Բազել» ակումբի կազմում դարձել է Շվեյցարիայի չեմպիոն, եզրափակչում խաղալով «Գրասսհոպպեր» ակումբի հետ։

Նա իր առաջին գոլը «Բազել« ակումբի կազմում կատարել է 2013 թվականի նոյեմբերի 23-ին՝ «Տուր» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։ 2013/2014 թվականների մրցաշրջանի ավարտին Ֆոզերը երրորդ անգամ դերձել է Շվեյցարիայի չեմպիոն։

2014 թվականի հուլիսի 2-ին նա երկու տարով պայմանագիր է կնքել անգլիական «Ֆուլհեմ» ակումբի հետ։ Տրանսֆերի արժեքը մնացել է անհայտ։ 2016 թվականի փետրվարին Ֆոստերի պայմանագիրը դադարեցրել է ակումբի հետ փոխհամաձայնությամբ։ 2015/2016 թվականներին Ֆոզերը տեղափոխվել է «Սիոն» ակումբ, որից հետո երկու տարվա պայմանագիր է ստորագրել «Ցյուրիխ» ակումբի հետ՝ մինչև 2016 թվականի հունիսը։

## Ձեռքբերումներ
 **«[[Բազել ՖԱ|Բազել]]»**
* Շվեյցարիայի չեմպիոն։ 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Շվեյցարիայի գավաթակիր։ 2012
* Շվեյցարիայի գավաթի եզրափակիչ փուլի մասնակից։ 2013, 2014
* Ժամերի գավաթ։ 2011, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բազելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրասհոպերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սյոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Վենտուրա Ալվարադո

**Վենտուրա Ալվարադո Աիսպուրո** (, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, «Նեկակսա» ակումբի  և ԱՄՆ-ի  ազգային հավաքականի պաշտպան։

Ալվարդոն ծնվել է ԱՄՆ-ում, մեքսիկացիների ընտանիքում։ Նա սկսել է իր կարիերան Մեքսիկայում, սակայն հանդես է եկել ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Ալվարդոն «Ամերիկա» ակումբի սան է։ 2013 թվականի փետրվարի 17-ին «Տոլուկա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ կատարել է իր նորամուտը Մեքիկայի առաջնությունում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսի ավարտին փոխարինելով Ռաուլ Խիմենեսին։ Մասնակցելով մեկ խաղի՝ Վենտուրան դարձել է առաջնության չեմպիոն։ Նույն թվականի ամռանը նա վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Նեկակսա» ակումբի կազմ։ Սեպտեմբերի 14-ին «Կրուս Ասուլ Իդալգո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Ալվարադոն կատարել է իր նորամուտը Ասենսիո լիգայում։ 2014 թվականի ապրիլի 17-ին «Դելֆինես» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը նոր ակումբի կազմում։

Հետագայում Ալվարադոն վարձավճարային հիմունքերով վերադարձել է «Ամերիկա» ակումբի կազմ։ Օգոստոսկի 20-ին ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների լիգայի առաջնությունում Պուերտո Ռիկայի «Բայամոնա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը Մեխիկոյի ակումբի կազմում, միջազգային մակարդակում։ Նույն թվականին Ալվարդոն երկրորդ անգամ դարձել  է Մեքսիկայի չեմպիոն։ 2015 թվականի ապրիլին «Ամերիկա» ակումբի կազմում Ալվարդոն հաղթել է ԿԱՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների լիգայում։ 2016 թվականին նա երկրրդ անգամ դարձել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների լիգայի հաղթող։

2017 թվականի սկզբին Ալվարադոն տեղափոխվել է  «Նեկակսա» ակումբի կազմ։ Հունվարի 22-ին Մոնարկաս Մորելիա» ակումբի  դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել  է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։ 2018 թվականի սկզբին Ալվադորը տեղափոխվել է «Նեկակսա» ակումբ։

## Միջազգային կարիերա
2015 թվականի մարտի 25-ին Դանիայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ Ալվարադոն կատարել է իր նորամուտը ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի կազմում։

2015 թվականին նա ընդգրկվել է հավաքականի կազմում՝ մասնակցելու ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Հոնդուրասի, Ճամայկաի, Կուբաի և Պանամայի հավաքականների դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
** Թիմային**

 **«Ամերիկա»**
*  Մեքսիկայի ֆուտբոլի առաջնություն — Կլարուսուրա 2013
*  Մեքսիկայի ֆուտբոլի առաջնություն — Ապերտուրա 2014
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթի դափնեկիր— 2014/2015
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթի դափնեկիր — 2015/2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Վիճակագրությունը TransferMarkt կայքում
* Վիճակագրությունը MedioTiempo կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Արգանդաբ

**Արգանդաբ** (), գետ  Աֆղանստանի կենտրոնական հատվածում։ Սկիզբ է առնում Գազնի քաղաքից ոչ հեռու գտնվող բլուրների վրայից և հոսում է դեպի հարավ-արևմուտք` հասնելով մինչև Հիլմենդ գետ։ Գետի երկարությունը կազմում է մոտ 400 կիլոմետր։ Արևելյան կողմում Արգանդաբին զուգահեռ հոսում է Տարնակ գետը (320 կիլոմետր), որը Ղանդահարից դեպի հարավ-արևմուտքից 50 կմ է, դառնում է Արգանդաբի վտակ և նույնպես թափվում Հիլմանդ։

Արգանդաբի ստորին հատվածի ջրերը օգտագործվում են ոռոգման համար, այնպես որ այստեղ հողը մշակված է և պտղաբեր։ Սակայն գետի մոտակայքում չկան շատ բնակելի գյուղեր։ Արգանդաբ և Տարնակ գետերի միջև տեղակայված է մայրուղի, որը կապում է Քաբուլը և Ղանդահարը։

2008 թվականին հայտարարվել է Դալայի ամբարտակի արդիականացման նախագիծը, որը կնպաստեր Արգանդաբի հարևանությամբ գտնվող ոռոգվող հողատարածքների կրկնակի աճին։ 
Այս նախագծի արժեքը գնահատվում էր 50 մլն դոլար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆղանստանի գետեր
Սատկած կատվի օգտագործման 101 եղանակ

**Սատկած կատվի օգտագործման 101 եղանակ** (), Սայմոն Բոնդի (1947-2011) ծաղրանկարների ժողովածուն սև հումորի ժանրում։ Հրատարակության կարգախոսն է․ «Անհիշելի ժամանակներից մարդկանց հետապնդում է մի հարց․ Ի՞նչ կանեիք դուք սատկած կատվի հետ»։ Ժողովածուն բաղկացած է սատկած կատուների մարմինների ծաղրանկարային ուրվանկարերից, որոնք օգտագործում են տարբեր նպատակներով, այդ թվում նաև որպես նավակի խարիսխ, մատիտի սրիչ և գինու շշերի հենարան։

## Հրապարակում
Ժողովածուի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1981 թվականին որպես «Սատկած կատուներին օգտագործելու հազար ու մի միջոց» ()։  Գրքի ընդհանուր տպաքանակը կազմում է 2 միլիոն օրինակ և վաճառքի է հանվել 20 երկրում։ Դրա հիման վրա տպագրվել է երկու շարունակություն՝ «Սատկած կատուներին օգտագործելու ևս 101 միջոց» () և «Սատկած կատուների օգտագործումը պատմության մեջ» (), ինչպես նաև նմանատիպ պատկերներով տարբեր օրացույցներ և «Կատվի վրեժը. մեռած մարդկանց օգտագործելու ավելի քան 101 եղանակ» () աշխատությունը։ 2006 թվականին «Սատկած կատուներին օգտագործելու հազար ու մի միջոցի» 25-րդ հոբելյանական հրատարակությունը տպագրվել է  նոր նախաբանով։

## Կարծիքներ
1981 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ վաճառքի հանվելուց 27 օր անց, գիրքը հայտնվել է Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելլերների ցանկում։

Ըստ St. Petersburg Independent-ի՝ գրքի հաջողությունը մաս է դարձել ժողովրդական մշակույթում «կատուների հանդեպ խենթության» (), օրինակ՝ այդ թեմատիկայով են Ջիմ Դևիսի ծաղրանկարները Գարֆիլդ կատվի մասին և Էնդրյու Լլոյդի «Կատուներ» մյուզիքլը։

Time ամսագիրը գրքի հեղինակ և նկարիչ Սայմոն Բոնդին անվանել է «աիլուրոֆոբիայի Չարլզ Ադամս»։ Ինքը՝ Բոնդը, ստացել է զայրալից նամակներ, որոնցում մեղադրվել է անպարկեշտության և սադիզմի մեջ։

American opinion-ը նշում է, թե այն մարդը, որ կարդում է այս գիրքը «ժամանակ առ ժամանակ պատրաստվում է զզվելիի և սարսափի»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 գրքեր
Մեծ խաղ (ֆիլմ, 2014)

**Մեծ խաղ** (), ֆինլանդացի ռեժիսոր և սցենարիստ Յալմարի Հելանդերի ֆիլմը։ Ֆինլանդիայի, Գերմանիայի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ արտադրությունն է։

Ֆիլմը ցուցադրվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Տորոնտոյի կինոփառատոնին։ Ֆինլանդիայում ֆիլմը վաճառքի է հանվել 2015 թվականի մարտի 19-ին, Ռուսաստանում՝ 2015 թվականի ապրիլին, իսկ ԱՄՆ-ում` ապրիլին։

## Սյուժե
ԱՄՆ-ի նախագահը Air Force One ինքնաթիռով պաշտոնական այցով մեկնում է Ֆինլանդիա։ Նախագահի թիկնազորի պետը, հանցավոր համաձայնության գալով, անջատում է ինքնաթիռի հակահրթիռային համակարգը։ Ահաբեկիչները Հազարի գլխավորությամբ Լապլանդիայի օդային տարածքում խոցում են ինքնաթիռը։ Նախագահը հայտնվում է լեռներում՝ Ֆինլանդիայի հյուսիսում։ Նրան գտնում է 13-ամյա դեռահաս, որին ուղարկել էին իր առաջին որսին։ Պենտագոնի կողմից ուղարկված «Ծովային կատուները» փորձում են փրկել նախագահին, իսկ ահաբեկիչները՝ բռնել կամ սպանել։

Դավադիրներին չի հաջողվում սպանել նախագահին, դրա համար նրանք սպանում են ԱՄՆ-ի փոխնախագահին։

## Դերերում
Ֆիլմում ներգրավված են ավելի քան 20 դերասաններ, չհաշված զանգվածային տեսարաններում նկարահանվածները։

## Բյուջե և նկարահանումներ
Ֆիլմը նկարահանված է Դեն Սմիթի համանուն գրքի հիման վրա։ Ֆիլմի բյուջեն կազմում է 8,5 միլիոն եվրո, ինչը ֆինլանդական կինեմատոգրաֆիայի համար ռեկորդ էր։

Ֆիլմը նկարահանվել է 8 շաբաթվա ընթացքում Բավարիայում, դրա համար ֆիլմում ցուցադրված լեռները նույնիսկ մոտավորապես նման չեն հյուսիսային Ֆինլանդիայի թեք բլուրներին, որտես, ըստ սցենարի, տեղի են ունենում իրադարձությունները։

Տղայի դերում նկարահանված Օնի Թոմիլան հանդիսանում է ռեժիսոր Յալմարի Հելանդերի զարմիկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիննական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Ադուր Գոպալակրիշնան

**Ադուր Գոպալակրիշնան** (, , ), հնդիկ կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոօպերատոր։ Ադուր Գոպալակրիշնանը մեծ դեր է ունեցել մալայախոս կինոմատոգրաֆիայի կայացման գործում և համարվում է Հնդկաստանի հայտնի ռեժիսորներից մեկը, ինչպես նաև «զուգահեռ կինոյի» առաջատար ներկայացուցիչներից մեկը։

Պարգևատրվել է Հնդկաստանի մեծությամբ երկրորդ և չորրորդ քաղաքացիական պարգևով՝ Պադմա Շրի և Պադմա Բհուշան, ֆրանսիական Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով և Ֆրանսիայի արվեստի և գրականության գերատեսչական պարգևով։ Հանդիսանում է Հնդկաստանի ամենաբարձր Դադասահեբ Փհալկեի անվան մրցանակի և 5 Ազգային կինոմրցանակի դափնեկիր՝ լավագույն ռեժիսորիի համար։

## Կենսագրություն
Ադուր Գոպալակրիշնանը ծնվել է 1941 թվականի հուլիսի 3-ին Ադուր քաղաքի մոտ գտնվող Պալլիկալ գյուղում, ժամանակակից Կերալ նահանգում, հարուստ ընտանիքում։ Նրա ծնողները՝ Մադհավան Ունիտհան և Մուտատհու Գաուրի Կունջաման, հովանավորել են Կաթակալի թատրոնը, այդ պատճառով նա 8 տարեկան հասակում արդեն ելույթ է ունեցել բեմի վրա։ Այնուհետև, 1960 թվականին ավարտել է «Gandhigram Rural University» համալսարանի «Էկոնոմիկա, քաղաքագիտությունն և հանրային կառավարում» բաժինները, որոշ ժամանակ աշխատել է որպես վիճակագրող։ 1962 թվականին Ադուրն ընդունվել է Պունայի կինոինստիտուտ։

1965 թվականին Ադուր Գոպալակրիշնանը հեղինակային ֆիլմերի համար հիմնադրել է կոպերատիվ արտադրություն։ Գոպալակրիշնանի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Սաթյաջիտ Ռայի աշխատանքը։ Նրա առաջին լիամետրաժ ֆիլմը «Իրենց կամքովն» է (1973), որն արժանացել է քննադատների գովասանքներին, լավագույն ֆիլմի և լավագույն ռեժիսորի համար Ազգային կինոմրցանակին և ցուցադրվել է Մոսկվայի, Լոնդոնի, Մելբուրնի և Փարիզի կինոփառատոններում։ Գոպալակրիշնանի ֆիլմերը հիմնականում առանձնանում են հոգեբանական մթնոլորտով, հետաքրքիր սյուժեով և գործող անձանց համոզիչ մոտիվացիոն գործողություններով։ Գոպալակրիշնանը՝ հեռուստադիտողների ուշադրությունը գրավելու համար, բարձրացնում է սուր սոցիալական հարցեր։

Բացի ֆիլմերի նկարահանումներից Ադուր Գոպալակրիշնանը գրել է սցենարներ, հոդվածներ։ 1983 թվականին հրատարակվել է Գոպալակրիշնանի «Կինոյի աշխարհը» գիրքը, որում նա պատմում է կինոմատոգրաֆիայի իր տեսլականի և հասարակության վրա դրա ազդեցության մասին։ Նա նույնիսկ գրել է «Կինոյի փորձը» և «Կինո, գրականություն և կյանք» գրքերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Official Website of Information and Public Relation Department of Kerala
* Կենսագրությունը Rediff կայքում 
* Профиль на сайте ''Cinema of Malayalam''  

Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ռեժիսորներ
Զալախ (գետ)

**Զալախ** (), գետ Գերմանիայում և Ավստրիայում։ Գետի ինդեքսը 1866 է։

Գետավազանի տարածքը կազմում է 1161.43 կմ²։ Գետի երկարությունը 103 կմ է, աղբյուրի բարձրությունը՝ 200 մ, գետաբերանի բարձրությունը՝ 408 մ։ Ջրի անկման տարբերությունը 1770 մ է։ Համարվում է Բավարական Ալպերի արևելյան սահմանակիցը։

Զալայի հովտում գտնվող Բադ Ռեյչենհալի շրջակայքում կա հայտնի աղի հանք։ 1840 թվականին կառուցված «Հին աղագործարանում» () աղը մշակել են մինչև 1926 թվականը։ Աղագործարանի աշխատանքի համար օգտագործվել է Ավստրիայի Զալահ անտառը։ Հին աղագործարանի փակվելուց հետո բացվել է աղի թանգարան։ Ավելի ուշ կառուցվել է նոր աղագործարան, որի աշխատանքի համար օգտագործվել է Ռեյչենհալդի հիդրոէլեկտրակայանի էներգիան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի գետեր
Կատեգորիա:Բավարիայի գետեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Ուտել, աղոթել, սիրել (գիրք)

«**Ուտել, աղոթել, սիրել։ Մեկ տարի մի կնոջ կյանքից, որ ճանապարհորդում էր Իտալիայում, Հնդկաստանում և Ինդոնեզիայում՝ որոնելով ԱՄԵՆԸ**» (), ամերիկացի հեղինակ Էլիզաբեթ Գիլբերթի հուշերի գիրքը, որը լույս է տեսել 2006 թվականին։ Հուշերում նկարագրվում են հեղինակի ճանապարհորդությունն ամուսնուց բաժանվելուց հետո և նրա բացահայտումներն այդ ուղևորության ընթացքում։

Ստեղծագործության էկրանավորման իրավունքը ձեռք է բերել Columbia Pictures ընկերությունը։ Համանուն ֆիլմը, որի գլխավոր հերոսի դերում հանդես է գալիս Ջուլիա Ռոբերտսը, էկրան է կինոթատրոններում 2010 թվականի օգոստոսին։

Գիլբերտը գրել է նաև գրքի շարունակությունը՝ «Օրինական ամուսնություն» (), որում ներկայացվում է Էլիզաբեթի կյանքը «Կե՛ր, աղոթի՛ր, սիրի՛ր» ֆիլմի գործողություններից չորս տարի անց։

## Սյուժե
32 տարեկանում Էլիզաբեթ Գիլբերթն ունի և՛ կրթություն, և՛ տուն, և՛ ամուսին, և՛ գրողի հաջող կարիերա։ Բայց նա դժբախտ է ամուսնության մեջ և անքուն գիշերները հաճախ անց է կացնում լոգարանի հատակին նստած լացելով։ Բաժանվելով ամուսնուց և սկսելով ամուսնալուծության տառապալից գործընթացը՝ նա հանդիպում է այլ տղամարդու հետ։ Սակայն վերջինիս հետ նրա հարաբերությունները շուտով ավարտվում են, և Էլիզաբեթը մնում է միայնության մեջ։ Հերոսուհու համար երջանիկ պատահականությամբ նրան ուղարկում են Բալի՝ գրելու հոդված յոգի մասին։ Այնտեղ Գիլբերտը հանդիպում է իններորդ սերնդի հեքիմի, որը կանխագուշակում է, որ նա երբևէ կվերադառնա Բալի և շատ բան կսովորի իրենից։

Ի վերջո ստանալով երկար սպասված ապահարզանը՝ Էլիզաբեթն իր կյանքի հաջորդ տարին նվիրում է աշխարհով մեկ ճանապարհորդելուն հրատարակչի ծախսով, որը դա նրան հատկացնում է ուղևորության վերաբերյալ գրքի դիմաց։

Նա չորս ամիս անցկացնում է Իտալիայում՝ համտեսելով տեղի ուտելիքները («Ուտել»), չորս ամիս Հնդկաստանում՝ որոնելով հոգեկան բավարարվածություն («Աղոթել»), իսկ տարվա մնացած մասը Ինդոնեզիայի Բալի կղզում, որտեղ գտել է «հավասարակշռություն» և սեր՝ ի դեմս բրազիլացի Ֆելիպեի («Սիրել»)։

## Էկրանավորում
Columbia Pictures ընկերությունը ձեռք է բերել հուշերի գրքի հիման վրա ֆիլմ նկարահանելու և այն նույն վերնագրով թողարկելու իրավունքը։ Ֆիլմ էկրան է բարձրացել 2010 թվականի օգոստոսին։ Գլխավոր դերը կատարել է ամերիկացի դերասանուհի Ջուլիա Ռոբերտսը։ Սցենարի հեղինակը և ռեժիսորը Ռայան Մյորֆին է։

Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Խավիեր Բարդեմը, Ջեյմս Ֆրանկոն և Ռիչարդ Ջենիքսը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Բրեդ Փիթի Plan B Entertainment պրոդյուսերական կազմակերպության աջակցությամբ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Օփրա Ուինֆրին գրքին նվիրել է իր շոուի երկու հաղորդում։
* Նյու Յորք Թայմս թերթի կազմած բեսթսելլերների ցանկում գիրքը մնացել է 187 շաբաթ։
* Warner Bros ստուդիան ձեռք է բերել Էնդրյու Գոտլիբի «Drink, Play, Fuck» ֆիլմի էկրանավորման իրավունքը, որը տղամարդու ինքնատիպ պատասխան է Էլիզաբեթ Գիլբերդի գրքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուտել, աղոթել, սիրել
* Էլիզաբետ Գիլբերտի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2006 գրքեր
Կատեգորիա:2006 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Զանգակ հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իտալիայում
Չափազանց աղմկոտ մենություն

**«Չափազանց աղմկոտ մենություն»** (), չեխ գրող Բոհումիլ Հրաբալի փիլիսոփայական կարճ վեպը։ Գրվել է 1973-1976 թվականներին՝ երեք տարբերակով և պաշտոնապես հրապարակվել է 1989 թվականին, քանի որ Չեխոսլովակիայի այն ժամանակվա կառավարությունը գիրքը ենթարկել է խիստ գրաքննության։ Վեպը էկրանավորվել է 1996 թվականին, Հրաբալի մահից մեկ տարի անց։ 2007 թվականին ամերիկացի կինոռեժիսոր Ժենևևա Անդերսոնը վեպի մոտիվներով նկարահանել է «Չափազանց աղմկոտ մենություն» տիկնիկային մուլտիպլիկացիան։

## Սյուժե
Վեպը գլխավոր հերոս, թղթի փաթեթավորող Գանտյայի ներքին մենախոսությունն է։ Նա վարում է միայնակ կենսակերպ, երեսունհինգ տարի շարունակ աշխատել է մամլիչ մեքենայի վրա։ Գանտյան «խելացի է դառնում ակամայից», քանի որ աշխատանքին զուգընթաց գրքեր է կարդում և ոգեշնչվում դրանցով։ Հինգ տարի անց նա թոշակի է անցնում և որպեսզի շարունակի մշտական աշխատանքը պատրաստվում է իր հետ վերցնել թերթերը, այն տարբերությամբ, որ նա «օրվա ընթացքում թողարկի միայն մեկ բրեկետ» և ամեն տարի կազմակերպի պատրաստի արտադրանքի ցուցահանդեսներ։  Վեպն ավարտվում է նրանով, որ ղեկավարը Գանտյայի փոխարեն աշխատանքը տալիս է սոցիալիստական աշխատանքի թիմի մարդկանց, որոնք շատ ավելի արագ էին աշխատում։ Վեպի առաջին տարբերակներում Գանտյան հասկանալով, որ դուրս է մնացել աշխատանքից, ինքնասպանություն է գործում՝ պառկելով սեփական մամլիչ մեքենայի տակ, իսկ վերջին տարբերակում՝ նա արթնանում է այգու նստարանին և հասկանում է, որ դա միայն երազ էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*tooloudasolitude.com, նոր ապագայի ֆիլմ

Կատեգորիա:1977 վեպեր
Կատեգորիա:Չեխերեն վեպեր
Շների կղզի

**Շների կղզի** (), ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ է, որի ռեժիսորը Ուեսա Անդերսոնը է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի փետրվարի 15-ին  ԱՄՆ-ում։ Այն զբաղեցնում է 13-րդ հորիզոնականը ամենաշահութաբեր տիկնիկային մուլտֆիլմերի ցանկում։

## Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում ապագա՝ Ճապոնիայում, որտեղ շներին կարանիտինի նպատակաով փակում են առանձին կղզում՝ շան գրիպի պատճառով։ Հերոսներ՝ հինգ տեղական շներ՝ Շեֆ, Ռեքս, Բոս, Դյուք (Գերցոգ) և Քինգ (Թագավոր)։ Նրանք սնվում են մեկուսացած կերպով, տղան՝ Աթարի Քոբայաշին, գնում է կղզի, իր շանը՝ Սփոթսին որոնելու։ Նրանք օգնում են Աթարին պաշտպանվել ճապոնական իշխանությունից, որոնք եկել էին բռնելու տղային։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Էդվարդ Նորտոն -  Ռեքս
* Սկարլետ Յոհանսոն -  Նաթմեկ
* Բրայան Քրենստոն -  Շեֆ, շների ղեկավար
* Թիլդա Սուինտոն -  պատգամախոս
* Բիլ Մյուրեյ -  Բոս
* Գրետա Գերվիգ -  Թրեյսի Ուոքեր
* Լև Շրայբեր -  Սփոթս
* Հարվի Քեյթել -  Գոնդո
* Ջեֆ Գոլդբլյում -  Դյուք
* Ֆրենսիս Մակդորմանդ -  Թարգմանիչ Նելսոն
* Աքիրա Տակայամա -  Մայոր Դոմո
* Քորտին Բ. Վենս -  ասմունքող
* Բոբ Բալաբան -  Քինգ
* Յոկո Օնոն -  Գիտական օգնական Յոկո Օնոն
* Ֆ. Մյուրեյ Աբրահամ -  Յուպիտեր

## Արտադրություն
### Անոնս
2015 թվականի հոկտեմբերին Անդերսոնը հայտնել է, որ մտադիր է վերադառնալ անիմացիայի արտադրությանը և նկարահանել ֆիլմ շների մասին, որին մասնակցելու են Էդուարդ Նորտոնան, Բրյանա Քրենսթոնը և Բոբա Բալաբանան։

### Նկարահանումներ
Արտադրությունն սկսվել է 2016 թվականի հոկտեմբերին Անգլիայում։

Ռեժիսորը նաև հայտարարել է «The Film Foundation»  կազմակերպության հետ համագործակցության մասին, որն զբաղվում է համաշխարհային կինոյի ժառանգության վերականգնմամբ և պահպանմամբ։

### Թողարկում
2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Fox Searchlight Pictures-ը ձեռք է բերել աշխարհում ֆիլմի տարածման իրավունքները՝ հայտարարելով, որ այն կթողարկվի 2018 թվականին։

2017 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բեռլինի 68-րդ կինոփառատոնի կազմակերպչական կոմիտեն հայտարարեց, որ «Շների կղզի»-ն կբացի դիտումների հիմնական մրցութային ծրագիրը։ Տեղեկացվում է, որ սա առաջին մուլտֆիլմն է փառատոնի պատմության մեջ, որն ընտրվել է որպես Բեռլինալեի բացման ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Fox Searchlight Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ճապոներեն ֆիլմեր
Կալվին Վերդոնկ

**Կալվին Վերդոնկ** (նիդ․՝ Calvin Verdonk, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, եզրային պաշտպան։ Հանդես է գալիս «Ֆեյենորդի» և Նիդերլանդների մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Վերդոնկը «Ֆեյենորդ» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի սան է։ Թիմի հետ իր առաջին պրոֆեսոինալ պայմանագիրը Վերդոնկը կնքել է 2014 թվականի ապրիլի 24-ին։ Էրեդիվիզիում իր դեբյուտը նա նշել է 2015 թվականի մարտի 8-ին՝ «Ռոտերդամի» դեմ խաղում։ 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին նա երկարաձգել է իր պայմանագիրը մինչև 2020 թվականը։

2016 թվականի մայիսի 24-ին Կալվինը վարձավճարով տեղափոխվել է «*Զվոլե ՖԱ*»։

2017-18 մրցաշրջանի ընթացքում ֆուտբոլիստը հանդես է եկել *ՆԷԿ*-ի կազմում։

## Միջազգային կարիերա
Նիդերլանդների մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում Կալվինը մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։

2016 թվականին Նիդերլանդների մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է Գերմանիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությանը։ Նա մասնակցել է Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Անգլիայի և Խորվաթիայի հավաքականների դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
* Նիդերլանդների սուպերգավաթակիր - 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Էջը sports.ru կայքում

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Ռաքել Ֆոռներ

**Ռաքել Ֆոռներ** (, ), արգենտինացի նկարիչ, առավել հայտնի է իր էքսպրեսիոնիստական աշխատանքներով։

## Կյանք
Ֆոռները ծնվել է Բուենոս Այրեսում, 1902 թվականին։
Նրա հայրն ազգությամբ իսպանացի էր, իսկ մայրը` իսպանական ծագմամբ արգենտինացի։ Ընտանիքի` դեպի Եվրոպա հաճախակի կատարվող ուղևորությունների շնորհիվ Ֆոռներն իր մանկության մի մասն անց է կացրել Իսպանիայում և հետագայում գեղարվեստական հետաքրքրվածություն է ցուցաբերել Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի հանդեպ։
Ֆոռներն իր կրթությունն ամբողջացրել է Բուենոս Այրեսի Գեղեցիկ արվեստների ազգային ակադեմիայում, 1923 թվականին։ Ավարտելուց մի տարի առաջ նա դասավանդողի աշխատանք է ստացել նույն ակադեմիայում։ 1924 թվականին ստացել է Արգենտինայի գեղեցիկ արվեստների ազգային սալոնի երրորդ մրցանակին, իսկ 1928 թվականին իր առաջին անհատական ցուցահանդեսն է ունեցել Բուենոս Այրեսում։ Հետագայում սկսել է ապրել Փարիզում և սովորել է Օտոն Ֆրիեզի հետ։
1936 թվականին ամուսնացել է արգենտինացի քանդակագործ Ալֆրեդո Բիգատիի հետ։

### Գեղարվեստական թեմատիկա
Ֆոռներն իր աշխատանքում հետաքրքրություն է ցուցաբերել կատարվող իրադարձությունների հանդեպ, և Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմի սկզբից տեղի ունեցող իրադարձություններն արձագանք են գտել նրա գործերում։ 1940-ական թվականների ընթացքում նա օգտագործել է սյուրռեալիստական մոտեցումներ։ 1942 թվականին առաջին տեղն է զբաղեցրել Արգենտինայի ազգային սալոնի մրցույթում։ 1940-1950-ական թվականներին ստեղծել է մի քանի նույնատիպ շարքեր` ողբերգական թեմաներով` գլխավորապես էքսպրեսիոնիստական ոճով։ Ֆորները հաճախ պատկերել է կանացի ուժեղ կերպարներ, որոնք դուրս էին ընդհանուր գենդերային չափանիշներից։
1957 թվականի սկզբին Ֆոռների ուշադրությունը կենտրոնացել է միջմոլորակային ճամփորդությունների թեմայի վրա։ Իր «Տիեզերական շարքով», որը ցուցադրվել է Եվրոպայում և մեծ ճանաչում է ձեռք բերել, նա դարձել է առաջին արվեստագետներից մեկը, որ պատկերել է տիեզերական տեսարաններ։ Այս շրջանը բնորոշվում է գույների առավել մեծ կիրառմամբ։ Նմանատիպ աշխատանքները շարունակել է պատկերել մինչև 1970-ական թվականներ։ Ամերիկյան Օդի և տիեզերքի ազգային թանգարանում պահվում են ուշ շրջանի նրա աշխատանքներից մի քանիսը։
Նրա աշխատանքները լայնորեն ցուցադրվել են Արգենտինայում։ Արվեստագետը 1982 թվականին արժանացել է Կոնեքս մրցանակի (Արգենտինայի բարձրագույն մրցանակն արվեստում)։ Մահացել է Բուենոս Այրեսում, 1988 թվականին։ Այդ տարին Բուենոս Այրեսի ժամանակակից արվեստի թանգարանը հայտարարել է նրա հիշատակի տարի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի նկարիչներ
Հույտինեն

**Հույտինեն** (), քաղաք Արևմտյան Ֆինլանդիա երկրամասի Սատակունտա մարզում։ Հիմնադրվել է 1865 թվականին, իսկ քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1977 թվականին։

## Պատմություն
Փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1366 թվականին, չնայած որ այդտեղ բնակչություն եղել է մինչ այդ։ Տեղեկություններ կան, որ մարդիկ Samppu գյուղում ապրել են դեռևս երկաթե դարում։ Հույտինենի, Կյոյուլիյոյի և Կումոսի սահմանաններում կա մի մեծ քար, որտեղ 1400 թվականի փաստաթղթում քաղաքը հիշատակվում է որպես «հավերժական» սահմանային նշան։

Քաղաքը հիմնադրվել է 1865 թվականին՝ Լոյմիոկի գետի ափին։ 1972 թվականին այն ստացել է քաղաքային բնակավայրի կարգավիճակ, իսկ 1977 թվականին՝ քաղաքի։ Բնակչությունը կազմում է 10,700 մարդ (2010 թվական)։

## Արդյունաբերություն
Քաղաքում գործում է «Սարիոյնեն» սննդի գործարանը։

## Կրթություն
Արվարձանում՝ գետի ափին, գտնվում է Արևմտա-Ֆինլանդական քոլեջը (), Ֆինլանդիայի հնագույն ֆիննախոս կրթական հաստատությունն է և հիմնադրվել է 1892 թվականի նոյեմբերի 1-ին։

## Բժշկություն
Քաղաքը ունի բժշկական կենտրոն։ Իր աշխատանքի ընթացքում լուրջ բողոքներ են եղել, ինչի արդյունքում 2011 թվականին, հիվանդների վատ խնամքի համար, ստացել է պաշտոնական նկատողություն։

## Տեսարժան վայրեր
Հույտինենի եկեղեցին կառուցվել է միջնադարում՝ քարից, հավանաբար 1500 թվականին։ Նրա առանձնահատկությունը 34 խողովակ ունեցող երգեհոնն է, որը կառուցվել է 1935 թվականին։

Քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը քաղաքային մերկ քանդակներն են․ փողոցում վազզող «Դորիս» և տղամարդը հեռախոսային խցիկում։ Քաղաքում գործում է թանգարան։

## Սպորտ
Խոշոր սպորտային օբյեկտներից են՝ լողավազանը, արհեստական սառույցով փակ սառցադաշտը։

## Հայտնի քաղաքացիներ
* Քաղաքում է ծնվել  ֆիննական քաղաքական գործիչ, Ֆինլանդիայի 1940-1944 թվականների նախագահ Ռիստո Ռյուտին։

## Քույր քաղաքներ
*  Ստենունգսունդ, Շվեյցարիա
*  Ֆրեդերիկսվերիկ, Դանիա
*  Օդդա, Նորվեգիա
*  Կեիլա, Էստոնիա
*  Հոյերսվերդա, Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Respect (երգ)

**Respect** (), ռիթմ էնդ բլյուզ ժանրի երգ՝ գրված 1965 թվականին Օթիս Ռեդինգի կողմից և հրապարակված ԱՄՆ-ում՝ որպես սինգլ։ Երկու տարի անց, Արետա Ֆրանկլինի կատարմամբ, երգը դառնում է սուպերհիթ և այդ ժամանակից «սոուլի թագուհու» այցեքարտը։

Ռեդինգի երգի սկզբնական տարբերակում տղամարդը խնդրում է կնոջը հարգել իրեն, երբ վերադառնում է աշխատանքից, իսկ դրա փոխարեն խոստանում է աչք փակել կնոջ թերությունների վրա։ Արետա Ֆրանկլինը փոխել է երգի բառերը և այն վերածել ուժեղ կնոջ մենախոսության, որը հարգանք է պահանջում։ Այս տարբերակում մեծ է երգչախմբի և կրկներգի դերը, որը կազմված է R-E-S-P-E-C-T բառի տառ առ տառ արտասանումից։

Արետա Ֆրանկլինի ձայնագրությունը, որի պրոդյուսերը Ջերի Վեքսլերն էր, արժանացել է երկու «Գրեմի» մրցանակի և երկու շաբաթ շարունակ գլխավորել է Billboard Hot 100 հիթ շքերթը։ Երգը դարձավ Ֆրանկլինի առաջին միջազգային հիթը՝ հայտնվելով բրիտանական շքերթների առաջին տասնյակում։ Ժամանակի ընթացքում երգը դառնում է սեռերի հավասարության հիմնը և հնչում տասնյակ գեղարվեստական ֆիլմերում։ Այն հաճախ են կատարում ֆեմինիստական միջոցառումնների ժամանակ։

## Մրցանակներ
* «Գրեմի» մրցանակի փառքի դահլիճ (1987)
* National Recording Registry (2002)
* Rolling Stone ամսագրի 500 հզորագույն երգեր ցանկ — № 5
* «Դարի երգեր» ըստ RIAA-ի — № 4

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *The Very Best of Otis Redding*. Rhino/Atlantic Recording Corporation, 1992. Los Angeles, CA.
* *I Never Loved a Man the Way I Love You*. Atlantic Recording Corporation, 1967. New York, NY.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Օթիս Ռեդինգի սինգլը
* Արետա Ֆրանկլինը կատարում է ''Respect'' երգը

Կատեգորիա:1965 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական երգեր