open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (ալ-Ռակկա)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, ալ-Ռակկա** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց, որը պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Հալեպի թեմին։ Հանդիսանում է Սիրիայի ալ-Ռակկայի գավառի համանուն շրջանի կենտրոնի միակ հայկական եկեղեցին, որը համակարգում է բնակավայրի առաքելական սիրիահայության հոգևոր կյանքը։ Մոտակա մյուս եկեղեցին մարզի մեկ այլ գավառի համանուն շրջանի կենտրոն Թել Աբյադյում է՝ սուրբ Խաչը։ Քաղաքում գտնվում է նաև մեկ այլ հայկական կրոնական կառույց՝ Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Բերիո թեմի սրբոց Նահատակաց հայ կաթողիկե եկեղեցին։

## Պատմություն
Սիրիայի ալ-Ռակկա քաղաքում 20-րդ դարի սկզբին բնակվել է մի քանի հայ ընտանիք: Հայոց ցեղասպանությունից հետո համայնքը ստվարացել է՝ հիմնականում Եդեսիայի (Ուրֆա) և Մծբինի (Նուսայբին) հայկական բնակավայրերից: 21-րդ դարի սկզբին քաղաքում բնակվում էր ավելի քան 500 հայ: Գործում էին Ազգային Նուպարյան վարժարանը, սրբոց Թարգմանչաց կիրակնօրյա դպրոցը (1950)՝ սուրբ Աստվածածին եկեղեցում, ինչպես նաև սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց երիտասարդական միությունն ու սրահը: Համայնքը ղեկավարում էր թաղային խորհուրդը:

Սիրիական ճգնաժամի տարիներին քաղաքում սկսում են ահաբեկչություններ, ապա այն գրավվում է իսլամական պետության կողմից և դառնում դրա մայրաքաղաքը։ Առաքելական եկեղեցին ավերվում է, իսկ կաթողիկե եկեղեցին վերածվում է գրասենյակի։ Վերջինս ծառայում էր նաև արաբ քրիստոնյաներին։

2019 թվականին, երբ քաղաքն ազատագրվում է, հայ առաքելական եկեղեցում սկսում են վերանորոգման աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ալ-Ռակկա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հալեպի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Tyla

**Թայլա Լաուրա Սիթալ** (, ), առավել հայտնի է **Tyla** կեղծանունով, հարավաֆրիկացի երգչուհի և երգահան։ Ծնվել և մեծացել է Յոհանեսբուրգում, 2021 թվականին պայմանագիր է կնքել Epic Records-ի հետ՝ Կոլդրինկի մասնակցությամբ իր «Getting Late» դեբյուտային սինգլի առևտրային հաջողությունից հետո: Հանդես է գալիս երաժշտություն տարբեր ոճերում, այդ թվում՝ փոփ, ամապիանո և ժամանակակից R&B։

Միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել 2023 թվականի իր «Water» սինգլով, որը հայտնվել է տասնյակ երկրների հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականում՝ ներառյալ ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա և Ավստրալիա: Հարավաֆրիկացի կին մենակատարներից առաջինն է եղել, որը 55 տարվա մեջ հայտնվել է ԱՄՆ-ի Billboard Hot 100-ում։ Նա առաջադրվել է Գրեմմի, Soul Train Music Award և երկու South African Music Awards մրցանակների։ Համանուն դեբյուտային ալբոմը թողարկել է 2024 թվականի մարտի 22-ին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Յոհանեսբուրգում (Հարավային Աֆրիկա) և ունի զուլուսական, հնդկական, մավրիկացի և իռլանդական արմատներ։ Ավարտել է Էդենգլենի ավագ դպրոցը 2019 թվականին և նույն թվականին դարձել է մշակույթի բաժնի վարիչ: Պաշտոնական երգեր և քավերներ սկսել է տեղադրել Instagram-ի իր հաշվում, ինչպես նաև ուղարկել է դրանք երաժշտական արդյունաբերության մի քանի գործիչների և հետագայում հանդիպել է իր առաջին մենեջերին՝ Գարտ ֆոն Գլենին, որը կազմակերպել է իր առաջին ձայնագրման սեսիաները։ Մինչ ամբողջությամբ երաժշտական կարիերա սկսելը՝ ստացել է լեռնային ինժեների կրթական աստիճան:

## Սկավառակագրություն
* *[[Tyla (ալբոմ)|Tyla]]* (2024)

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի երգչուհիներ
Ալֆոնս Սամպստեդ

**Ալֆոնս Սամպստեդ** (,), իսլանդացի ֆուտբոլիստ, «Տվենտե» ակումբի և Իսլանդիայի հավաքականի պաշտպան, որը վարձավճարով հանդես է եկել անգլիական «Բիրմինգհեմ Սիթիում»:

## Ակումբային կարիերա
«Բրեյդաբլիկ» ակումբի սան է։ 2015 թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար վարձակալության է տրվել «Տոուրում»։ Սեպտեմբերի 5-ին «Գրինդավիկի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Իսլանդիայի առաջին դիվիզիոնում։ Վարձակալության ավարտից հետո վերադարձել է «Բրեյդաբլիկ»: 2016 թվականի մայիսի 1-ին «Վիկինգուրի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Իսլանդիայի առաջնությունում։ 2017 թվականի սկզբին տեղափոխվել է շվեդական «Նոռչյոպինգ»: Մայիսի 16-ին «Կալմարի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել «Ալսվենսկանում»։ 2018 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստին վարձակալել է «Լանդսկրունա» ակումբը։ Օգոստոսի 10-ին «Դեգերֆորի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Սուպերէթանում։ Սեպտեմբերի 30-ին «Ֆրեյի» դեմ խաղում առաջին գոլն է խփել «Լանդսկրունայի» կազմում։ 2019 թվականին նրան վարձակալել է «Սիլվիա» ակումբը, հետագայում վերադարձել է «Բրեյդաբլիկ»:

2020 թվականի սկզբին տեղափոխվել է նորվեգական «Բուդե Գլիմտ»: Հուլիսի 16-ին «Վիկինգի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Սեպտեմբերի 22-ին «Ալտի» դեմ Նորվեգիայի գավաթի խաղում առաջին գոլն է խփել «Բուդե Գլիմտի» կազմում։ 2020 թվականին օգնել է ակումբին հաղթել առաջնությունում։

2024 թվականի օգոստոսի 12-ին վարձավճարով տեղափոխվել է անգլիական «Բիրմինգհեմ Սիթի»։ Օգոստոսի 13-ին նորամուտն է նշել «Չարլթոն Ատլետիկի» դեմ լիգայի գավաթի խաղում՝ 69-րդ րոպեին փոխարինման դուրս գալով Իթան Լեյրդի փոխարեն։

## Միջազգային կարիերա
2020 թվականի հունվարի 16-ին Կանադայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում նորամուտն է նշել Իսլանդիայի հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
**Ակումբային**

 **«Բուդե-Գլիմտ»**

* Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության հաղթող՝ 2020

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուդյո/Գլիմտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորչյոպինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Աարոն Մակենեֆ

**Աարոն Մակենեֆ** (, ), հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ, ավստրալիական «Պերտ Գլորիի» կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Աարոն Մաքենեֆը «Դոն Բոսկոսի», «Մեյդեն Սիթիի», «Ինստիտուտի» և «Տոտտենհեմ Հոտսպուրի» սան է: 2015 թվականին տեղափոխվել է «Դերի Սիթի»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Դանդոլկի» դեմ խաղում: Իր առաջին գոլը խփել է «Լոնգֆորդ Թաունի» դարպասը։ «Ֆին Հարփսի» դեմ խաղում կատարել է 4 արդյունավետ գործողություն՝ 11-մետրանոցից խփել է երկու գնդակ և կատարել երկու գոլային փոխանցում: 2018 թվականին «Դերրի Սիթիի» հետ նվաճել է Իռլանդիայի լիգայի գավաթը, եզրափակչում մոռացել է հաղթական գոլ խփել «կետից»: Ընդհանուր առմամբ ակումբի կազմում մասնակցել է 124 հանդիպման, որոնցում խփել է 32 գնդակ և կատարել 20 գոլային փոխանցում:

2019 թվականի հունվարի 1-ին տեղափոխվել է «Շեմրոկ Ռովերս»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Ուոթերֆորդի» դեմ խաղում: Իր առաջին գոլը խփել է «Դերրի Սիթիի» դարպասը: «Կորկ Սիթիի» դեմ խաղում դուբլ է ձևակերպվել: Նույն մրցաշրջանում «Շեմրոկ Ռովերսի» հետ հաղթել է Իռլանդիայի գավաթը, եզրափակչում դարձել է գոլի հեղինակ: Հաջորդ մրցաշրջանում դարձել է Իռլանդիայի չեմպիոն: Ընդհանուր առմամբ ակումբի կազմում անցկացրել է 60 հանդիպում, որոնցում խփել է 18 գնդակ և կատարել 5 գոլային փոխանցում:

2021 թվականի փետրվարի 1-ին տեղափոխվել է «Հարթ օֆ Միդլոթիան»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Յունայթեդի» դեմ խաղում: «Ալոա Ատլետիկի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլն և կատարել գոլային փոխանցում: Թիմի հետ հաղթել է Շոտլանդական Չեմպիոնշիփը: Ապրիլի 24-ին հարված է ստացել և դուրս մնացել երկու շաբաթով: Ընդհանուր առմամբ ակումբի կազմում մասնակցել է 36 հանդիպման, որոնցում խփել է 5 գնդակ:

2022 թվականի հուլիսի 18-ին տեղափոխվել է «Պերտ Գլորի»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Ուեսթերն Սիդնեյ Ուոնդերերսի» դեմ խաղում: Իր առաջին գոլը խփել է «Նյուքասլ Յունայթեդ Ջեթսի» դարպասը:

## Կարիերա հավաքականում
2010 թվականին մասնակցել է Գերմանիայի դեմ երկու հանդիպման, որտեղ դարձել է գոլի հեղինակ: 2012-2013 թվականներին մասնակցել է Հյուսիսային Իռլանդիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի 3 հանդիպման: Հրավիրվել է Իռլանդիայի հավաքական:

## Ձեռքբերումներ
### Դերի Սիթի
* Իռլանդիայի լիգայի գավաթակիր՝ 2018

### Շեմրոկ Ռովերս
* Իռլանդիայի Գավաթի գավաթակիր՝ 2019
* Իռլանդիայի չեմպիոն՝ 2020

### Հարթ ոֆ Միդլոտիան
* Շոտլանդիայի Չեմպիոնշիփի հաղթող՝ 2020/2021
* Շոտլանդիայի Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2021/22

## Անձնական կյանք
Նրա եղբայրը՝ Ջորդան Մաքենեֆը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Վալենտին Դրոզդ

**Վալենտին Պետրովիչ Դրոզդ** (, ), խորհրդային զորավար, վիցե-ծովակալ (16.09.1941 թվական)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1906 թվականին Մոգիլևի նահանգի Բուդա-Կոշելևո քաղաքում։

Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակից է, Եղել է հանրապետական նավատորմի նավատորմի հրամանատարի խորհրդական։

1938 թվականի մայիսի 28-ին ստացել է հրամանատարի կոչում ( կապիտանի 1-ին կոչումով), այնուհետև հաստատվել որպես Հյուսիսային նավատորմի հրամանատար։

1940 թվականից՝ Սևծովյան բարձրագույն ռազմածովային դպրոցի ղեկավար։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին ծառայել է որպես թեթև ուժերի ջոկատի հրամանատար, ավելի ուշ՝ Բալթյան նավատորմի նավերի էսկադրիլիա։ 1941 թվականին ղեկավարել է նավերի մարտական գործողությունները Իրբենի նեղուցում։

1941 թվականի օգոստոսի վերջին գլխավորել է հիմնական ուժերի ջոկատը Բալթյան նավատորմի Տալլինից Կրոնշտադտ տարհանման ժամանակ: 112 ռազմանավ, 23 տրանսպորտային և օժանդակ նավ իրենց նպատակակետ են հասել Տալլինից Կրոնշտադտ։

Հանկոյի թերակղզուց տարհանման և Լենինգրադի պաշտպանության մասնակից է։

1943 թվականի հունվարի 29-ին փոխծովակալ Դրոզդը մահացել է Լենինգրադից Կրոնշտադտ տանող սառցե երթուղու հրետանային գնդակոծության ժամանակ: Թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգի Ալեքսանդր Նևսկի Լավրայում։

## Զինվորական կոչումներ

* Կապիտան 3-րդ աստիճան
* Կապիտան 1-ին աստիճան (04.11.1937, շրջանցելով կապիտան 2-րդ աստիճանը)
* Կոնտրադմիրալ (06/04/1940)
* Վիցե-ծովակալ (16.09.1941)
## Պարգևներ

* Լենինի շքանշան (22.10.1937)
* Կարմիր դրոշի երկու շքանշան (01/3/1937, 01/17/1942)

## Հիշատակ
Բուդա-Կոշելևոյում նրա անունով կան փողոցներ, ինչպես նաև հուշարձան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ծովային հերթափոխի
 
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խեղդվածներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 4
Թոմ դե Մյուլ

**Թոմ դե Մյուլ** (,), բելգիացի ֆուտբոլիստ, որը ավարտել է խաղային կարիերան, հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում: 2007 թվականին երկու հանդիպում է անցկացրել Բելգիայի հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Ժերմինալ Բերշոտ» ակումբի պատանեկան թիմի կազմում, այնուհետև 15 տարեկանում հայտնվել է Ամստերդամի «Այաքսի» ֆուտբոլային ակադեմիայում: «Այաքսի» հիմնական թիմում նորամուտն է նշել 2004 թվականի հունվարի 25-ին «Նեկի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է «Այաքսի» հաղթանակով՝ 1:0 հաշվով, խաղում փոխարինման է դուրս եկել 63-րդ րոպեին Վիկտոր Սիկորայի փոխարեն։ Հոլանդիայի 2003/04 մրցաշրջանի առաջնությունում մասնակցել է 2 հանդիպման։ 2004/05 մրցաշրջանում անցկացրել է 6 հանդիպում և աչքի է ընկել մեկ գոլով, որը խփել է 2004 թվականի օգոստոսի 15-ին «Տվենտեի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է «Այաքսի» հաղթանակով՝ 3:2 հաշվով։

2005 թվականին վարձակալության է տրվել «Վիտես» ակումբին։ 2005 թվականի օգոստոսի 27-ին նոր ակումբում նորամուտն է նշել «ԱԶ-ի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է «Վիտեսի» պարտությամբ՝ 5:0 հաշվով։ Այդ խաղում փոխարինման է դուրս եկել 46-րդ րոպեին, սակայն 35 րոպե անց փոխարինվել է Էլդրիդ Ռոերով: Արագ ամրապնդվել է հիմնական կազմում՝ 2005/06 մրցաշրջանում անցկացնելով 27 հանդիպում և խփելով 2 գոլ։ Վարձակալության ավարտից հետո վերադարձել է «Այաքս» և տեղ է ստացել հիմնական կազմում։ 2006/07 մրցաշրջանում մասնակցել է 28 հանդիպման և դարձել 4 գոլի հեղինակ: Ընդհանուր առմամբ, «Այաքսի» կազմում մասնակցել է 36 հանդիպման և դարձել 5 գոլի հեղինակ:

2007 թվականին տեղափոխվել է իսպանական «Սևիլյա», որը վճարել է մոտ 5 միլիոն եվրո։ 2007 թվականին «Սևիլյայի» կազմում Իսպանիայի սուպերգավաթակիր է դարձել։ «Սևիլյայում» հազվադեպ էր հայտնվում թիմի հիմնական կազմում և 2009 թվականի հունվարին վարձավճարով տեղափոխվել է բելգիական «Գենկ»․ չորս ամսվա ընթացքում առաջնությունում անցկացրել է 13 հանդիպում և խփել է 4 գնդակ, ինչպես նաև դարձել է Բելգիայի գավաթակիր։

## Կարիերա հավաքականում
2007 թվականի հունիսի 2-ին Բելգիայի հավաքականում նորամուտն է նշել Պորտուգալիայի հավաքականի դեմ խաղում, 61-րդ րոպեին փոխարինման է դուրս եկել Ֆրանսուա Ստերշելի փոխարեն, հանդիպումն ավարտվել է Բելգիայից կրած պարտությամբ՝ 2:1 հաշվով:

2008 թվականին Բելգիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2008 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերին, որտեղ նրա հավաքականը զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։

## Ձեռքբերումներ
* Նիդերլանդների չեմպիոն՝ 2004
* Նիդերլանդների սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2006
* Նիդերլանդների գավաթի գավաթակիր՝ 2007
* Իսպանիայի սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2007
* Բելգիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2009

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Севильи»
* Статистка на сайте Voetbal International

 
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գենկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Նիս)

**Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի, Նիս** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ֆրանսիայի հայոց թեմին, գտնվում է Ֆրանսիայի Նիս քաղաքում։ Համակարգում է քաղաքում բնակվող առաքելական ֆրանսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Շինության հիմքի առաջին քարը դրվել է 1927 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Եկեղեցին օծել է 1928 թվականի հունվարին՝ եկեղեցական, ազգային և հասարակական գործիչ, Մարսելի հայ համայնքների հոգևոր առաջնորդ (ծայրագույն վարդապետ) Գրիգորիս Պալաքյանը: Շինարարության ֆինանսավորումը ապահովվել է հանրային նվիրատվություններով, որոնց հիմնական մասնակիցը եղել է բարերար Դիկրան Չամկերտենը։
[մինի|[Ալբերտ Մխիթարյանի քանդակած Խաչքարը եկեղեցու բակում]]

## Տես նաև
* Սուրբ Ժաննա դ'Արկ եկեղեցի (Նիս)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիսի Հայ եկեղեցու հոգևորականի դեմ դատական հայց է ներկայացվել

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Նիսի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Կալկաթա)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Կալկաթա** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Կալկաթայի հոգևոր հովվությանը, գտնվում է Հնդկաստանի Կալկաթա քաղաքում։ Համակարգում է քաղաքում բնակվող առաքելական հնդկահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցին հայկական եկեղեցին է, կառուցվել է 1906 թվականին հայ համայնքի միջոցներով։ Եկեղեցին գտնվում է Կալկաթայի կենտրոնում ՝ Պարկ Սերկուս թաղամասի մոտ։ Եկեղեցուց ոչ հեռու գտնվում է Փոլ Չեյթերի անվան եռահարկ ծերանոցը, որը նախատեսված է հայ համայնքի համար։ Հայտնի բարերար Փոլ Չեյթերի անունով այս տունը հոգ է տանում կարիքավորների բարեկեցության մասին: Հիմնադրամի առաջին քարը դրվել է 1952 թվականի նոյեմբերի 21-ին արևմտյան բենգալի պաշտոնական հոգաբարձու պարոն Ս.Կ. Սենի կողմից:

Եկեղեցու և տան մասին հոգ է տանում Սուրբ Նազարեթի եկեղեցական կոմիտեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կալկաթայի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում օծվել է Սայդաբադի Ս. Մարիամ եկեղեցու նորակառույց զանգակատան խաչը

Կատեգորիա:Կալկաթայի հոգևոր հովվության վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կալկաթայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Կատեգորիա:Հայերը Մադրասում
Իտևոն դասարան

**«Իտևոն դասարան»** (Իթևոն քլասս) (կոր․՝ 이태원 클라쓰, *Itaewon Keullasseu*;  ), հարավկորեական հեռուստասերիալ (դորամա)՝ Փակ Սո Ջունի, Կիմ Դա Միի, Յու Ջե Մյոնի և Կվոն Նարայի մասնակցությամբ։ Համանուն վեբթունի հիման վրա։ Սա Showbox-ի առաջին սեիալն է։ Հեռարձակվել է JTBC հեռուստաալիքով 2020 թվականի հունվարի 31- ից մարտի 21- ը։ Սերիալը հասանելի է նաև Netflix հարթակում՝ ամբողջ աշխարհում։ Սերիալը 25-րդ Asian Television Awards ժամանակ արժանացել է մրցանակի՝ «Լավագույն դրամատիկ սերիալ» անվանակարգում:

## Սյուժե
Դժբախտ պատահարից հետո, որի հետևանքով զոհվել է Փակ Սե Րոյի (Փակ Սո Ջուն) հայրը, վերջինս փորձել է սպանել Չան Գըն Վոնին (Ան Բո Հյոն)՝ Jangga Group-ի հիմնադիր Չան Դե Հվիի (Յո Ջե Մյոն) որդուն: Փակ Սե Րոյը բանտարկվում է, իսկ նրա սիրեցյալը՝ Օ Սուան (Կվոն Նարա), համալսարանի կրթաթոշակ է ստանում Չան Դե Հվիի կողմից և ավելի ուշ սկսում է աշխատել նրա ընկերությունում։ Բանտից դուրս գալուց  հետո Փակ Սե Րոյը հիմնում է DanBam ռեստորանը՝ Սեուլի Իթևոն շրջանում, որպեսզի վրեժ լուծի Jangga Group-ից։

## Դերերում
### Հիմնական կազմ
* Փակ Սո Ջուն — *Փակ Սե Րոյ* ()
* Կիմ Դա Մի — Չո Ի Սո ()
* Յու Ջե Մյոն — Չան Դե Հվի ()
* Կվոն Նա Րա — Օ Սու Ա ()

### Երկրորդ պլանի դերասաններ
* Ան Բո Հյոն — Չան Գըն Վոն
: Չան Դե Հվիի ավագ որդին և Jangga Group-ի ժառանգը:
* Քիմ Դոն ՀՎի — Չան Գըն Սու
: Չան Դե Հվիի ապօրինի որդին և Չան Գըն Վոնի կրտսեր եղբայրը:

### Հրավիրված դերասաններ
* Ան Սոլ Բին — Փակ Սե Րոյի դասընկերը
* Սոն Հյոն Ջու — Փակ Սուն Յոլ
: Պակ Սե Րոյի հայրը։
* Հան Սոկ Չան — ինքն իր դերում (կամեո)
: Սու Այի ծանոթն ու հեռուստաաստղ։
* Պակ Բո Գոմ — Հրաշալի խոհարար

## Վարկանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սերիալի պաշտոնական էջը՝ HanCinema

Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տրանսգենդերների թեմատիկայով հեռուստասերիալներ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Հայկաձոր)

**Սուրբ Սերգիս եկեղեցի, Հայկաձոր** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Անապա քաղաքային շրջանի Հայկաձոր գյուղում։ Համակարգում է գյուղում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
1997 թվականին՝ տեղադրվել է փոքրիկ եկեղեցու առաջին քարը, Հայաստանից բերված խաչքարը և ավարտվել է փոքրիկ եկեղեցու կառուցումը:

2008 թվականին սկսվել է նոր մեծ եկեղեցու կառուցման համար հողամասի և փաստաթղթերի պատրաստման գործընթացը:

2009 թվականին սկսվել է Հայ առաքելական մեծ եկեղեցու կառուցման սկիզբը:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցու բակում ամեն տարի մայիսի 28-ը նշվում է որպես Խաչքարի տոն։ Եկեղեցին կառուցվել է հայ առաքելական եկեղեցիների կառուցման բոլոր կանոններով։ Փոքր եկեղեցու շենքի ճակատը կարմիր աղյուսից է, նոր եկեղեցու ճակատը կառուցվելու է հրաբխային տուֆից, որը բերվելու է Հայաստանից։

## Տես նաև

* Ռուսաստանում հայկական եկեղեցիների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խաչքարի օրվա տոնակատարություն Հայկաձորում. Ֆոտոռեպորտաժ.

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկաձոր (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Ստավրոպոլ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Ստավրոպոլ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասում։ Համակարգում է Ստավրոպոլում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը, ժառանգում է քաղաքի ամենահին հայկական տաճարի անունը։

## Պատմություն
Ստավրոպոլի տեղացի պատմաբան Ջոզեֆ Բենտկովսկու տեղեկության համաձայն, Ստավրոպոլում առաջին փայտե հայկական եկեղեցին սկսել է կառուցվել 1810 թվականին, սակայն միջոցների սղության պատճառով այն ավարտվել է միայն 1830 թվականին, երբ շինարարությանը ներգրավվել է գեներալ Ջորջ Էմմանուելը։ Փայտե շինությունը 19-րդ դարի կեսերին ավերվել է։ 1850-ական թվականներին ապամոնտաժվել է տաճարի երկու գմբեթներից մեկը, որը փլուզման վտանգի տակ է եղել (այլ աղբյուրների համաձայն՝ փլուզվել է)։ Երկրորդ գմբեթը փլուզվել է 1870-ական թվականներին։

Նախորդ փայտե եկեղեցու տեղում քարե եկեղեցու նախագիծը պատվիրվել է ճարտարապետ Ֆյոդոր Պրոզորովսկու մոտ և 1876 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ներկայացվել Էջմիածնի հայ-գրիգորյան սինոդին։ 1881 թվականի ապրիլի 8-ին ավարտվել է տաճարի շինարարությունը։ Նրա կառուցման մեջ ներդրումներ են կատարել Ստավրոպոլի բարերարներ՝ վաճառականներ Գավրիիլ Թերմիկելովը, Մակար Պոպովը և այլք։

1920-ական թվականներին տաճարի թանկարժեք իրերը բռնագրավվել են, կառույցը մինչև 1960-ականները մնացել է կիսաքանդ, իսկ 1967 թվականին պայթեցվեց։ Նրա տեղում կառուցվել է Օկտյաբրսկի շրջանային կուսակցական կոմիտեի շենքը։

### Մատուռ
2000 թվականին Աշոտ Առուստամյանի բարերարությամբ կառուցվեց Մարիամ Մագդաղենացու անունը կրող մատուռը։ Կառույցը տուֆակերտ է, կենտրոնագմբեթ երկթև եկեղեցի։ Օծվել է Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմի առաջնորդ Եզնիկ արքեպիսկոպոսի կողմից։ Ելնելով նրանից, որ մատուռը չէր բավարարում Ստավրապոլի հայ համայնքի հոգևոր կարիքները, որոշում էր ընդունվել կառուցել նոր եկեղեցի։ Մատուռն այժմ գտնվում է նորակառույց եկեղեցու բակում։

### Եկեղեցու վերականգնում
21-րդ դարում եկեղեցին վերականգնվել է նոր վայրում՝ Վոյտիկա փողոցում։ Խաչի և գմբեթների օծման արարողությունը թեմի առաջնորդ Մովսես եպիսկոպոս (Մովսեսյան) կողմից կատարվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 22-ին։

2021 թվականի դեկտեմբերի 9-ին եկեղեցին օծվել է ՀԱԵ Ռուսաստանի հարավի թեմի առաջնորդ Մովսես եպիսկոպոս (Մովսեսյան) ձեռամբ։ Օծման արարողությանը ներկա են եղել թեմի հոգևորականներ, Ստավրոպոլի և Նևինոմիսկի միտրոպոլիտ Կիրիլը (Պոկրովսկի), Ստավրոպոլի երկրամասի կառավարության նախագահի առաջին տեղակալ Վլադիմիր Սիտնիկովը, Ստավրոպոլի քաղաքի ղեկավար Իվան Ուլյանչենկոն, ազգային գործերի վարչության պետ Սերգեյ։ Զինևը և տարածաշրջանի ազգային և մշակութային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Կենդանասպաններ

**Կենդանասպաններ** ( –կենդանական և  – սպանել), քիմիական պատրաստուկներ գյուղատնտեսությանը վնասող ողնաշարավոր կենդանիների, հիմնականում կրծողների (ռոդենտիցիդներ), այդ թվում՝ առնետների (ռատիցիդներ), թռչունների (ավիցիդներ) և լվիճների (աֆիցիդներ) դեմ պայքարելու համար: Պեստիցիդների խմբից են: Մեծ մասամբ որպես կենդանասպաններ օգտագործում են աղիքային ազդեցության պեստիցիդներ (կենդանիներին սպանում են կերի հետ օրգանիզմ թափանցելիս)։

Կատեգորիա:Պեստիցիդներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կերախառնուրդ

**Կերախառնուրդ**, գյուղատնտեսական կենդանիների համար պատրաստված, մանրացված տարբեր կերերի խառնուրդ։ Օգտագործվում է խոզերի, խեկների, թռչունների և այլնի կերակրման համար։ Պատրաստում են կերախառնիչներով։ Բաղադրամասերի լավ խառնվածության (համասեռության) շնորհիվ կենդանիներն այն ախորժակով են ուտում (15–20%-ով), սննդարար նյութերն ավելի լավ են յուրացվում, ինչը բարձրացնում է կերահատուցումը, արդյունավետությունը։ Կերնախառնուրդներն ավելի հավաք են, հարմար՝ կերաբաշխման ժամանակ, կրճատում են կերակրման տևողությունը։

## Տեսակներ
Պատրաստվում են չոր և խոնավ կերախառնուրդներ։ Չոր խառնուրդների բաղադրության մեջ մտնում են հիմնականում խոտահատիկային բաղադրամասեր կամ պրոտեինով, վիտամիններով ու հանքային  նյութերով հարստացված գյուղատնտեսության արտադրության թափոններ։ Չոր կերախառնուրդներ կարելի է պահպանել որոշ ժամանակ։

Խոնավ կերախառնուրդները կազմված են արմատապտուղներից, կոշտ կերերից, խտանյութերից։ Դրանք պարունակում են 25–60% չոր նյութ,օգտագործվում են պատրաստելուց անմիջապես հետո։ Կենդանիների՝ սննդանյութերի տեսակային և քանակային պահանջները բավարարող և բոլոր անհրաժեշտ բաղադրամասերը պարունակող կերախառնուրդները կոչվում է լիարժեք կերաբաժին։ Իսկ ոչ լիարժեք կերաբաժնով կերախառնուրդները պատրաստվում են ֆերմայում ընդունված կերաբաժնի մեջ մտնող կերերից։ Կերախառնուրդների համար կերերի ընտրությունը, դրանց նախապատրաստումը (արմատապտուղների լվացում, կոշտ կերերի շոգեխաշում և այլն), նաև խառնուրդների պատրաստման տեխնոլոգիան որոշվում են կերարտադրության առանձնահատկություններով և կենդանիների կերակրման տիպով։

Կատեգորիա:Կեր
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Հետկոիտալ դիսֆորիա

**Հետկոիտալ դիսֆորիա** (**PCT**), տխրության, անհանգստության, գրգռվածության կամ ագրեսիայի զգացում, որն առաջանում է սեռական հարաբերության կամ ձեռնաշարժության ժամանակ ստացված օրգազմից հետո: Անվան ծագումնաբանությունը գալիս է նեոլատիներեն *postcoitalis* և ֆրանսերեն *tristesse* բառերից, որը նշանակում է «տխրություն»։ PCT-ով մարդիկ դրսևորում են անհանգստության ուժեղ զգացումներ, որոնք սեռական ակտից հետո կարող են տևել հինգ րոպեից մինչև երկու ժամ։

Ֆենոմենը վերագրվում է հույն բժշկական գրող Գալենին, որը գրել է, որ «Յուրաքանչյուր կենդանի տխուր է զուգակցումից հետո, բացի կնոջից և աքլորից»։ Այնուամենայնիվ Գալենի այս մեջբերումը չկա պահպանված գրվածքներում, ուստի այն կարող է ավելի ուշ հորինված լինել։ Զիգմունդ Ֆրեյդը և Հեյվելոք Էլիսը անդրադարձել են գրվածքին, որը նրանք երկուսն էլ վերագրել են անանուն հեղինակի և միայն տասնամյակներ անց սեքսապաթոլոգների շրջանակում այդ գրվածքը կապվել է Գալենի հետ։

Փիլիսոփա Բենեդիկտ Սպինոզան իր «Tractatus de Intellectus Emendatione» աշխատությունում գրել է. Ինչ վերաբերում է զգայական հաճույքին, ապա միտքն այնքան է կլանված դրանով, կարծես խաղաղության մեջ է [իրական] բարիքի հետ, որ ընդհանրապես չի կարող մտածել որևէ այլ բանի մասին: Բայց զգայական հաճույքի անցնելուց հետո գալիս է ամենամեծ տխրությունը, այնուհանդերձ, այն հիմնովին շփոթեցնում և բթացնում է միտքը»։ Արթուր Շոպենհաուերը հետագայում գրելով այդ երևույթի մասին շեշտել է, որ «սեռական հարաբերությունից անմիջապես հետո լսվում է սատանայի ծիծաղը»։

Մի ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ 1208 տղամարդ մասնակիցներից 40%-ը կյանքում առնվազն մեկ անգամ ունեցել է PCT, իսկ 20%-ը հայտնել է, որ ունեցել է PCT հետազոտությանը նախորդող չորս շաբաթների ընթացքում: Այս ուսումնասիրությունը նաև հայտնում է, որ 3-4%-ը պարբերաբար ունեցել է PCT ախտանիշներ: Ըստ նույն հետազոտության տղամարդկանց մոտ PCT-ն կապված է ընթացիկ հոգեբանական անհանգստության, մանկության տարիներին սեռական բռնության և մի քանի սեռական դիսֆունկցիայի հետ։

Ինչ վերաբերում է կանանց ախտանիշներին, ապա Միացյալ Թագավորությունում երկվորյակ կանանց նմուշներից վերցված մեկ ուսումնասիրության համաձայն իրականացվել է հետկոիտալ հոգեբանական ախտանիշների համաճարակաբանական վերանայում, որտեղ պարզվել է, որ այդ կանանց 3.7%-ը հայտնել է PCT-ի մասին, իսկ նրանց 7.7%-ը հայտնել է, որ երկար ժամանակ տառապել է PCT-ով։ Մեկ այլ ուսումնասիրության արդյունքում հաղորդվել է, որ համալսարանական ուսանողների գրեթե կեսը կյանքում գոնե մեկ անգամ հայտնել է PCT ախտանիշների մասին։

## Տես նաև
* Պրոլակտին
* *[[La petite mort]]*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեպրեսիա
Կատեգորիա:Սեռական առողջություն
Կատեգորիա:Սեքսուալ հույզեր
Կատեգորիա:Օրգազմ
Անատոլի Զոտով

**Անատոլի Զոտով**, ռազմածովային կցորդ Լոնդոնի Խորհրդային հյուպատոսությունում։ Արտաքսվել է 1982 թվականի դեկտեմբերին՝ դիվանագետին ոչ վայել վարքի պատճառով։ 1971 թվականից ի վեր դա ԽՍՀՄ պաշտոնյաների ամենաբարձր մակարդակով և ամենակարևոր վտարումն էր Մեծ Բրիտանիայից, երբ սովետական ​​անձնակազմի 100 մարդ արտաքսվեց լրտեսության մեղադրանքով: Զոտովը վտարվել է այն բանից հետո, երբ նրան մեղադրել են գործակալների ցանց ստեղծելու փորձի մեջ՝ զենքի համակարգերի և էլեկտրոնային սարքավորումների մասին տեղեկություններ հավաքելու համար, որոնք օգտագործվել են Անգլիայի Թագավորական նավատորմի կողմից Ֆոլկլենդյան պատերազմի ժամանակ:

## Պատմություն
Անատոլի Պավլովիչ Զոտովը և խորհրդային օդային կցորդ Սերժ Սմիրնովը, որին հսկում էին Լոնդոնի ոստիկանության Հատուկ մասնաճյուղը և բրիտանական հետախուզության *MI5* գործակալությունը, արձակուրդային այցով մեկնեցին Պորտսմութ։ Սովորական հագուստներով և տեսախցիկներով՝ երկուսն էլ նստեցին նավ, որը շրջագայողներին շրջեց Դևոնպորտի նավահանգստում՝ ցույց տալով ռազմանավերը: Ավելի ուշ, Պլիմուտի հանրային գրադարանում, Զոտովը սուզանավերի մասին գրքեր խնդրեց և «*National Review*» ամսագրից մի հոդված պատճենեց։ Նա գրադարանավարին ասել է, որ ինքը խորհրդային նավատորմի կցորդն է, իսկ ավելի ուշ, երբ զրուցել է գարեջուր խմող երկու մարդու հետ, նույն կերպ է ներկայացել: Այդ մարդկանց ավելի ուշ հարցաքննել է Լոնդոնի ոստիկանության Հատուկ մասնաճյուղը և պարզել, որ Զոտովն իրենց առաջարկել է խորհրդային գործակալ դառնալ։
Այն բանից հետո, երբ Մեծ Բրիտանիան մեղադրեց Զոտովին դիվանագետին ոչ վայել պահվածքի և լրտեսության մեջ, նա վտարվեց երկրից։ Վտարվելուց հետո Զոտովը շարունակեց խստորեն դատապարտել լրտեսության մեղադրանքները, մինչդեռ Խորհրդային Միությունը ենթադրեց, որ միջադեպը չափազանցված հնարք է՝ ուշադրությունը Միացյալ Թագավորության հետախուզության վերջին ձախողումներից շեղելու նպատակով: Զոտովի վտարումից հետո ԽՍՀՄ-ը պատրաստվում էր վտարել Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Յան Սազերլենդին:

Զոտովի վտարման շփոթեցնող հանգամանքներից մեկն էլ այն է, որ հենց ԽՍՀՄ-ն էր, որ այդ պատմությունը տարածեց բրիտանական տեղական լրատվական գործակալությանը՝ *Press Association*-ին, հենց նախօրեին, երբ Մեծ Բրիտանիան պաշտոնապես պիտի հաստատեր այն:

Նախկին բրիտանացի հետախույզ Ջեֆրի Փրայմը դատապարտվել է խորհրդային լրտեսության համար մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում: Զոտովին մեղադրանք է առաջադրվել նրա հետ կապ ունենալու մեջ։ Այն ժամանակ Daily Mail-ը ենթադրում էր, որ Ջեֆրի Փրայմը Զոտովին մերկացնող իրական աղբյուրն է: Զոտովի անվան հետ կապում են նաև  կանադացի-բրիտանացի տնտեսագետ Հյու Հեմբլթոնին, որը ևս աշխատել է նույն ժամանակահատվածում, եղել է լրտես և կրկնակի գործակալ:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Հետախույզներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 3
Բաղդադի թեմ

**Բաղդադի թեմ** (), հայ Կաթոլիկ եկեղեցու թեմ, որի կենտրոնը գտնվում է Բաղդադ քաղաքում՝ Իրաքում։ Բաղդադի թեմը ենթակա է Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցուն և տարածում է իր գործունեությունը ժամանակակից Իրաքի ողջ տարածքում։ Հայ Կաթոլիկ եկեղեցու Բաղդադի թեմի հավատացյալների թիվը կազմում է 2 հազար մարդ, գործում է երկու կրոնական կառույց՝ սուրբ Վարդարանի Տիրամոր տաճարը և սուրբ սիրտ Հիսուսի եկեղեցին։

## Պատմություն
Մինչև 1954 թվականը Իրաքի տարածքում գործում էր Պատրիարքական փոխանորդ, որը 1954 թվականի հունիսի 29-ին Հռոմի Պիոս XII պապի «*Ex quo tempore*» կոնդակով վերափոխվեց Բաղդադի թեմի։

2006 թվականին Հռոմի Բենեդիկտոս XVI պապը տվել է իր համաձայնությունը Հայ Կաթոլիկ եկեղեցու Եպիսկոպոսական Սինոդի անցկացման համար, որը տեղի է ունեցել Լիբանանում 2006 թվականի սեպտեմբերի 4-ից 13-ը։ Այս Սինոդում Բաղդադի թեմի առաջնորդ է ընտրվել Էմմանուել Դաբբաջյան քահանան, որը բնակվում էր Թբիլիսիում (Վրաստան)։ Էմմանուել Դաբբաջյանը Թբիլիսիի հայ կաթոլիկ ծխի հոգևոր հովիվն էր և ճեմարանի ռեկտորը (2003 թվականի օգոստոսի 23-ից)։ Նույն ժամանակ Էմմանուել Դաբբաջյանը պատասխանատու էր Վրաստանի հայ կաթոլիկների համար։ 2006 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Հայ Կաթոլիկ եկեղեցու Սինոդն ընտրել է Էմմանուել Դաբբաջյանին Բաղդադի թեմի առաջնորդի պաշտոնում։ 2007 թվականի օգոստոսի 4-ին նա եպիսկոպոս է ձեռնադրվել։

## Թեմի առաջնորդներ

* արքեպիսկոպոս Ներսես Թայրոյան (29.06.1954 — 1.10.1972)
* արքեպիսկոպոս Հովհաննես Գասպարյան (6.12.1972 — 5.08.1982) — ընտրվել է Կիլիկիո Հայոց Պատրիարք
* արքեպիսկոպոս Պողոս Կուսսա (27.06.1983 — 13.10.2001)
* արքեպիսկոպոս Էմմանուել Դաբբաջյան (13.09.2006 — 9.10.2017)

## Տես նաև
* Իրաքի հայոց թեմ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, стр. 916, ISBN 88-209-7422-3
* Булла ''Ex quo tempore'', AAS 46 (1954), стр. 753 

## Արտաքին հղումներ

* Информация 

Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բաղդադի թեմ
Կատեգորիա:Կաթոլիկությունն Իրաքում
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Նովոսիբիրսկ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Նովոսիբիրսկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզում։ Համակարգում է Նովոսիբիրսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Նովոսիբիրսկի մարզում, ինչպես նաև Արևմտյան Սիբիրի մի շարք շրջաններում, հայերի ներկայությունը կարելի է որպես երկարաժամկետ բնութագրել միայն 20-րդ դարի կեսից, թեև, ըստ էության, այդ ժամանակ էլ հայ տղամարդկանց մեծ մասը գալիս էր Նովոսիբիրսկ՝ ժամանակավոր շինարարական աշխատանքների:

Նովոսիբիրսկ քաղաքի գիտական կենտրոնի կազմավորումը և ակադեմիկոս Աբել Աղանբեգյանի սիբիրյան տնտեսագիտական դպրոցի ստեղծումը նպաստել են, որ հայ գիտնականներն ընտանիքներով հաստատվեն Նովոսիբիրսկում: Սակայն հայերի թիվը քաղաքում և ամբողջ մարզում շեշտակի աճել է 1980-ական թվականների վերջին և 1990-ական թվականների սկզբին՝ դեպի ՌԴ Հայաստանի քաղաքացիների զանգվածային տեղաշարժի պատճառով:

1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Նովոսիբիրսկ քաղաքում ապրում էր 1475 հայ (քաղաքի բնակչության 0,1 %-ը), իսկ Նովոսիբիրսկի շրջանում՝ 2333 հայ (մարզի բնակչության 0,08 %-ը): 2003 թվականի դրությամբ Նովոսիբիրսկում և համանուն մարզում հայերի թիվը տարբեր տվյալներով 45 հազար էր, սակայն 2021 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարով գրանցվել է 9508 հայ: Զբաղվում են հիմնականում առևտրով և շինարարական աշխատանքներով: Հայաստանցիների մեծ մասը 1988 թվականի երկրաշարժից տուժած շրջաններից է: Նովոսիբիրսկում բնակվում են նաև Վրաստանի հայաբնակ տարածքներից եկած հայեր: Նովոսիբիրսկի շուկաներում առևտրի զարգացման հետևանքով, մեծացել է գյուղաբնակ հայերի թիվը: Գործում է հայկական հեռուստաալիք: 1999 թվականին ստեղծվել է Հայկական հասարակական-մշակութային կենտրոն, որը կազմակերպում է համերգներ, հանդիպումներ և այլն:

## Ճարտարապետություն
21-րդ դարի սկզբին եկեղեցու շենքի նաագծման, հողահատկացման և կառուցման համար կատարվել են աշխատանքներ։ 2018 թվականի նոյեմբերի 17-ին ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի ձեռամբ օծվում և սուրբ Աստվածածին է անվանվում քաղաքի նորակառույց եկեղեցին։ Դրան նախորդել էր մեկ ամիս առաջ հայկական մեկ այլ՝ սուրբ Գևորգ եկեղեցու օծումը Վլադիվոստոկում։

Եկեղեցին ունի հայկական ճարտարապետական ոճ, կառուցված է հայկական տուֆով։ Հիմնական շինության կողքին վեր է խոյանում եռահարկ զանգակատունը։ Նախատեսվում է եկեղեցու տարածքում կառուցել նաև մշակութային կենտրոն։

## Տես նաև
* Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Վլադիվոստոկ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Վլադիվոստոկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասում։ Համակարգում է Վլադիվոստոկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Հայերը սկսել են բնակություն հաստատել Հեռավոր Արևելքի երկրներում ավելի քան մեկ դար առաջ: Պրիմորիեի և հարևան Չինաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցության գալուստով հայերի մեծ մասը տեղափոխվեց այնտեղ: Մնացած փոքր հայկական սփյուռքը՝ 150-ից մի փոքր ավելի մարդ, ուներ մեկ հարկանի փայտե աղոթատուն Վլադիվոստոկում։ Նրա մեկ սենյակը նախատեսված էր աղոթքի համար, իսկ մնացածը երեք ընտանիքով էր ապրում։ Ժամանակի ընթացքում եկեղեցու փայտե տունը փոխարինվեց քարե տունով, որը գրեթե ամբողջությամբ ավերվեց խորհրդային իշխանության գալուստով։ Պահպանվել են միայն հիմքի և աղյուսե պատի մասերը։ 90-ականներին այս վայրը վերադարձվեց հայկական սփյուռքին։ Տասը տարվա ընթացքում ավերակների տեղում կանգնեցվեց ժամանակակից եկեղեցի։ 21-րդ դարի սկզբին հայերի քանակը Վլադիվոստոկում անցնում է երեք հազարը։ 2007 թվականի ապրիլի 8-ից Սուրբ Գևորգում կանոնավոր կերպով մատուցվում են հոգևոր արարողություններ:

Եկեղեցին օծվել է 2018 թվականի հոկտեմբերին՝ Մայր Աթոռի լուսարարապետ գերաշնորհ տեր Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյանի ձեռամբ։ Դրանից մեկ ամիս անց 2018 թվականի նոյեմբերի 17-ին ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի ձեռամբ օծվում և սուրբ Աստվածածին է անվանվում Նովոսիբիրսկի նորակառույց եկեղեցին։ 2021 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի համաձայն Պրիմորիեի երկրամասում բնակվող հայերի ընդհանուր թիվը եղել է 5928 մարդ։

2022 թվականին Վլադիվոստոկ է այցելել և հայ համայնքին հանդիպել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Բացի ծիսական արարողությունները, եկեղեցում նշվում են բազմաթիվ տոներ և հիշատակի օրեր։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցու երկհարկանի շենքը կառուցված է կարմիր աղյուսից։ Պատուհանները կամարակապ են և զարդարված են դեկորատիվ ճարտարապետական ​​տարրերով։ Առաջին հարկի մուտքից քիչ հեռու կա Հայաստանից բերված խաչքար։ Տանիքը պսակված է վեցանկյուն գմբեթով։

Երկրորդ հարկում կա առանձին մուտք՝ դեպի աղոթասրահ, որտեղ կարելի է մուտք գործել երկրորդ մակարդակի հարթակից։ Ներքին հարդարանքը մինիմալիստական ​​է՝ սպիտակ մարմարե զոհասեղան, մի քանի սրբապատկերներ, մոմակալներ և կամարակապ առաստաղի տակ ոսկե ջահ։

Երկրորդ մակարդակի հարթակից բացվում է պանորամային տեսարան դեպի քաղաք, ծովածոց և Ոսկե կամուրջ:

## Տես նաև
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Յարոսլավլ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Վլադիվոստոկի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Յարոսլավլ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Յարոսլավլ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզում։ Համակարգում է Յարոսլավլում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Յարոսլավլի մարզի տարածքում հայերը բնակվում են ոչ միայն մայրաքաղաքում, այլև Պերեսլավլ Զալեսսկի քաղաքում, որտեղ հայկական կիրակնօրյա դպրոց կա։ Յարոսլավլ քաղաքում հայ համայնքի հասարակական կյանքով է զբաղվում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ստեղծված «Նաիրի» հասարակական կազմակերպությունը, որն իր ներդրումն է ունեցել քաղաքում հայկական եկեղեցու կառուցման հարցում։ Մարզի հայ բնակչության թիվն անցնում է 10 հազարից, թեև 2021 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարով գրանցվել է 7158 հայ։

Յարոսլավլ քաղաքի սուրբ Գևորգ եկեղոցու բացման արարողությունը տեղի է ունեցել կառուցման սկզբից 11 տարի անց՝ 2017 թվականի սեպտեմբերի 3-ին՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ տեր Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի ձեռամբ։ Նախագծել է ճարտարապետ Լևիկ Բադեյանը։

Պարբերաբար եկեղեցի են այցելում պաշտոնատար անձինք։

## Տես նաև
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Վլադիվոստոկ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յարոսլավլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կերաբացատ

**Կերաբացատ**, անտառում կամ անտառի եզրին գտնվող, կերաբույսերի ցանքի համար օգտագործվող բացատ. նախատեսված է որսի կենդանիների լրացուցիչ կերակրման համար։ Այդ տեղամասերի խոտը չեն հնձում, որպեսզի կենդանիներն ու թռչունները կարողանան ձմռանը կերակրվել, կամ հավաքում ու պահածոյացնում են, ապա ձմռանը լցնում կերատաշտերը։ Կերաբացատում կերաբույսերն աճեցվում են գյուղատնտեսական խոտհարքներում կիրառվող ագրոտեխնիկական եղանակներով։

Կատեգորիա:Կեր
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Անասնապահություն
Ալեքսանդրիայի թեմ

**Ալեքսանդրիայի թեմ** (), Հայ Կաթողիկե եկեղեցու թեմ Կահիրեում, Եգիպտոս։ Ալեքսանդրիայի թեմը պատկանում է Տանն Կիլիկիո կաթողիկե կաթողիկոսությանը։ Ալեքսանդրիայի թեմը իր իրավասությունը տարածում է Եգիպտոսի և Սուդանի տարածաշրջաններում։ Թեմի առաջնորդանիստը Կահիրեի Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տաճարն է։ .

## Պատմություն
Թեմը ստեղծվել է 1885 թվականին Հռոմի Լեո XIII պապի կողմից՝ տարածաշրջանի հայ կաթոլիկների կրոնական կարիքները բավարարելու համար։

## Թեմական առաջնորդներ
* եպիսկոպոս Փոլ Աքդերյան (Էթարյան) (1850—1866),
* եպիսկոպոս Բառնաբե Աքշելյան (2.05.1886 — 16.05.1898),
* եպիսկոպոս Պողոս Սաբաղյան (28.08.1901 — 4.08.1904) — նշանակվել է Կիլիկիայի պատրիարք
* եպիսկոպոս Պետրո Քոջունյան (26.02.1907 — 17.03.1911),
* եպիսկոպոս Ժան Քուզյան (27.08.1911 — 6.05.1933),
* եպիսկոպոս Ժաք Նեսիմյան (5.08.1933 — 2.07.1960),
* եպիսկոպոս Ռաֆայել Բայան (2.07.1960 — 9.03.1989),
* եպիսկոպոս Ներսես Թարմունի (21.08.1989 — 7.10.1999) — նշանակվել է Կիլիկիայի պատրիարք
* եպիսկոպոս Գրիգոր Օգոստինոս (Rizkallah) Քոսեյ (7.01.2004 թվականից)։

## Տես նաև
* Եգիպտոսի հայոց թեմ

## Աղբյուր
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Информация 
* Информация

Կատեգորիա:1885 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդրիայի թեմ
Կատեգորիա:Կաթոլիկությունը Եգիպտոսում
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Տվեր)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Տվեր** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Տվերի մարզում։ Համակարգում է Տվերում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Մոսկվայի սահմանակից մարզերում՝ Յարոսլավլում, Տվերում, Վլադիմիրում, Ռյազանում, Տուլայում և Կալուգայում, հայերը սկսել են հաստատվել 20-րդ դարի ընթացքում, իսկ 21-րդ դարում դրանց մեծ մասի մարզկենտրոններում սկսել են կառուցվել հայկական եկեղեցիներ ու հիմնվել հայկական հասարակական-մշակութային կազմակերպություններ։ Հայերը տեղափոպվում են ինչպես ինչպես Խորհրդային Ադրբեջանից և Միջին Ասիայից, ինչպես նաև Ռուսաստանի տարբեր մարզերից, Վրացական ու Հայկական ԽՍՀ-ից։ Հայերի հոսքը մոսկովյան և սահմանամերձ մարզեր շարունակվում է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո՝ նորանկախ Հայաստանից։ Տվերում հայախոս հայերը քիչ են․ 2021 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի համաձայն մարզի հայ բնակչությունը կազմել է 8222 մարդ, թեև տարբեր աղբյուրներում նշվում է մինչև 13 հազար։

## Ճարտարապետություն
2000 թվականին կատարվել էր Տվերի հայկական եկեղեցու հիմնարկեքը, իսկ 2012 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցավ Սուրբ Հարություն եկեղեցու խաչերի օծումը։ Տաճարի կառուցման համար ներդրվել է ավելի քան 60 մլն ռուբլի և Հայաստանից առաքվել է 12 վագոն կարմիր տուֆ։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Սուրբ Հարությունն իր դռները բացեց ծխականների համար։ Տաճարային համալիրը ներառում է երկհարկանի Հոգևորական տուն և խաչքար։ Ծխական տանը կա նաև եկեղեցական խանութ, կիրակնօրյա դպրոց երեխաների համար, սեղանատուն և գրասենյակը։

Տաճարը 33 մետր բարձրություն ունի՝ կառուցված Հայ Առաքելական եկեղեցուն բնորոշ հայկական ճարտարապետության ավանդական ոճով։ Պատերը կառուցվել են կարմիր հրաբխային տուֆից և բազալտից։ Եկեղեցու տուֆե պատերին փորագրված են 16 ռելիեֆային խաչեր. յուրաքանչյուր խաչ ունի իր անունը՝ առաքյալների, ավետարանիչների և Գրիգոր Լուսավորչի անունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Տվերի շենքեր և կառույցներ
Ռազիել

[մինի| Ռազիել հրեշտակապետը (նկարիչ՝ [Ֆրանսիսկո Սուրբարան), 1650-ական թվականներ:]]
**Ռազիել** ( «Աստվածն իմ Առեղծվածն է»), նաև հայտնի է որպես **Գալիզուր** (), հրեական խորհրդապաշտական ուսմունքերի մեջ հրեշտակ (հուդայականության Կաբալա), որը համարվում է «Գաղտնիքների և առեղծվածների» հրեշտակը։ Նրան անվանում են նաև «Բոլոր կախարդությունների պահապանը»: Նա այն հրեշտակներից մեկն է, որը Ջոֆիել հրեշտակապետի հետ միասին կապվում է Կաբալայի Հոքմա սեֆիրայի հետ:

Ռազիել հրեշտակին կարելի է համեմատել Մանդեական կրոնի հրեշտակապետ Մանդա դ-Հայիի հետ: Երկուսն էլ նկարագրված են որպես մահկանացուցներին աստվածային գիտելիքներ փոխանցող միջնորդներ (հատկապես Ադամին): Հրեական խորհրդապաշտության մեջ Ռազիելը Ադամին է հանձնում «Սեֆեր Ռազիել Համալախ»-ը որը պարունակում է տիեզերքի և աստվածային առեղծվածների մասին էզոթերիկ գաղտնիքներ, մինչդեռ մանդաիզմում Մանդա դ-Հայինն է Ադամին ուսուցանում կյանքի և արարչության առեղծվածները:

Մանդայականության մեջ նյութական աշխարհի ստեղծումից հետո Ադամ Քասիան (մանդայան ավանդույթում՝ Ադամ Կադմոն) հարցնում է Աբաթուրին, թե ինչ պետք է անի, երբ գնա Թիբիլ (Թիբիլը մանդայականության մեջ նշանակում է Երկիր, այսինքն՝ ինչ պետք է անի Ադամը՝ Երկիր հասնելուց հետո): Աբաթուրը պատասխանում է, որ Ադամին կօգնի Մանդա դ-Հային, որը խրատում է մարդկանց սուրբ գիտելիքներով և պաշտպանում նրանց:

## Տես նաև
* Հրեշտակ
* Կաբբալա
* Սեֆիրոթ
* Մանդա դ-Հայյի
* Սեֆեր հա-ռազիմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''The Full Hebrew only Sefer Raziel Amsterdam Edition in pdf free download'' (PDF)

Կատեգորիա:Հրեշտակներ հուդայականությունում
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի (Տյումեն)

**Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի, Տյումեն** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Տյումենի մարզում։ Համակարգում է Տյումենում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Հայերը սկսել են բնակություն հաստատել Սիբիրում 19-րդ դարի վերջերից: 20-րդ դարում Ռուսաստանի նավթային մայրաքաղաք մշտական բնակության են տեղափոխվում Խորհրդային Ադրբեջանի և Միջին Ասիայի հայերը, որոնց ավելանում են հայերի նոր խմբեր Ռուսաստանի տարբեր մարզերից։ Հայերի հոսքը Տյումեն շարունակվում է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո՝ նորանկախ Վրաստանից և Հայաստանից։ Այդ է պատճառը, որ Տյումենում հայախոս հայերը քիչ են․ 2021 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի համաձայն մարզի հայ բնակչությունը կազմել է 15542 մարդ, թեև տարբեր աղբյուրներում նշվում է մինչև 25 հազար։ Քաղաքում գործում են հայկական մշակութային «Մեսրոպ Մաշտոց» կենտրոնը և համանուն եկեղեցին, ինչպես նաև ՀՀ պաշտոնական հյուպատոսությունը։

Եկեղեցու կառուցմանը հայ համայնքը սպասել է երեք տարի՝ 2019 թվականի նոյեմբերից։ Եկեղեցին թվաքանակով առաջինն է մարզում և 80-րդը Ռուսաստանում։ Թեմի առաջնորդ Եզրաս Ներսիսյանի կողմից եկեղեցու օծման օրը՝ հունիսի 18-ին, եկեղեցու բակում կանգնեցվել է նաև հայկական խաչքար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Տյումենի շենքեր և կառույցներ
Գրիգոր Պետրոս Ե Քիվբելյան

**Գրիգոր Պետրոս Ե Քիվբելյան** (), Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու հինգերորդ հայ կաթողիկոս-պատրիարքը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել իր ժամանակի եկեղեցական կյանքում։

## Կենսագրություն
Եղել է Քիլիսից, Անտոնյան միաբանությունից: Պատմագիրները նրան վկայել են «Մեծ անձնավորություն և Աստծուն հաճելի մարդ»։

Նա Ադանայի նախկին պրեֆեկտուրայի պրեֆեկտն էր, որն այժմ հանդիսանում է Ադանայի հայերի անվանական թեմը։ 1788 թվականի մայիսի 11-ին ընտրվել է Կիլիկիայի պատրիարք և նույն տարվա սեպտեմբերի 15-ին հաստատվել իր պաշտոնում Պիոս VI-ի կողմից։

Կիլիկիայի Պատրիարքության տարածքում հոգևոր ծառայություն են մատուցել քահանաներ, միսիոներներ, հոգևոր ուսուցիչներ, սարկավագներ և ամուսնացած քահանաներ։ Յուրաքանչյուր խումբ ստացել էր իր անհատական կրթությունը, որը տարբերվել  մյուսներից։ Պատրիարք Պետրոս Ե. որոշել է կենտրոնացնել և միավորել քահանաների կրթությունը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ընդհանուր կրթական մակարդակ Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու հոգևորականների համար։

Հնդկաստանի Մադրաս քաղաքում բնակվող երկու հայ ոսկերչի՝ Միքայել Հովհաննեսի Բաբումյանի և Եդվարդ Ռաֆայելի Ղարամյանցի բարերարության շնորհիվ, Գրիգոր Ե-ին 1797-1810 թվականներին հաջողվել է կառուցել Աթոռի Հոգևոր ճեմարանը։ Նա մշակել է նաև ճեմարանի ներքին կանոնադրությունը, դասացուցակը և բարեպաշտական հրահանգները:

Նրա օրոք վանականների թիվը հասել է 52-ի, որոնցից 4-ը եղել եպիսկոպոս, 4-ը՝ վարդապետ, 10-ը՝ քահանա և և մի քանի եղբայր։

Պետրոս Ե֊ի օրոք Լիբանանում հայ կաթողիկե համայնքն իր դիրքավորումն ու ազդեցությունը ամրապնդել է և պահպանել իր գոյությունը նույնիսկ օտար իշխանությունների ճնշումների ներքո, այդ թվում՝ Աքքայի բռնակալ Ժազար փաշայի հալածանքների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Biographies of Past Catholicos Patriarchs in the Armenian Catholic Church History (englisch)
* Eintrag auf gcatholic.org (englisch)

Կատեգորիա:Տանն Կիլիկիո կաթողիկե կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Գեորգիևսկ)

**Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Գեորգիևսկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում էր Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Աստրախանի թեմին։ Համակարգում էր Գեորգիևսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը, գործել է 1793-1920 թվականներին։

## Պատմություն
Գեորգիևսկում հայերը սկսել են բնակվել քաղաքի հիմնադրումից (1777) ի վեր: Հյուսիսային Կովկասի՝ Ռուսական կայսրությանն անցնելուց հետո դրանում կառուցվում են մի շարք հայկական բնակավայրեր, որոնց մեծ մասն այսօր ներառված է Ստավրոպոլի երկրամասում։ Դրանցում գործել են հայկական եկեղեցիներ, որոնցից շատերը, այդ թվում Գեորգիևսկի հայկական եկեղեցին, ապամոնտաժվել են խորհրդային տարիներին։

Հայերը Գեորգիևսկում հիմնականում զբաղվել են առևտրով, ունեցել են խանութներ: 1817 թվականին քաղաքում գործել է փայտե հայկական եկեղեցի: Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին եղել է Ռուսական կայսրության առաջին հայկական կրոնական կառույցներից։ Այն կառուցվել է 1793 թվականին՝ Ղրիմից և պարսկահպատակ Վրաստանից ու Հայաստանից Հյուսիսային Կովկաս տեղափոխված հայերի կողմից։ Տարածաշրջանի մյուս քաղաքների ավելի արագ զարգացմանը զուգընթաց Գեորգիևսկի հայ բնակչությունը սկսել է նվազել: 19-րդ դարի վերջին կար մոտավորապես 500 հայ:

## Եկեղեցի
Քաղաքի բնակիչների հայտնած տեղեկությունների համաձայն՝ 20-րդ դարի 30-ական թվականների վերջին եկեղեցին միջնապատով բաժանվել է երկու կեսի։ Ձախ կեսին հայ քահանան էր ծառայում, իսկ աջում՝ ուղղափառ քահանան։ Այնուհետև եկեղեցին փակվեց, և այնտեղ կար մի գործարան, որը արտադրում էր ինչ-որ օպտիկական գործիքներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ գերմանական օկուպացիայի ժամանակ այրվել է հայկական եկեղեցու շենքը։

Խորհրդային իշխանության տարիներին եկեղեցին ապամոնտաժվել է։ 2011 թվականին կառուցվել է նոր հայկական եկեղեցի։

## Տես նաև
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Աստրախան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գեորգիևսկի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2