Կանադական ավտոշարասյան բողոքի ցույցեր

**Կանադական ավտոշարասյան բողոքի ցույցեր**, հայտնի է որպես «**Ազատության ավտոշարասյուն»** (), 2022 թվականի սկզբին Կանադայում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի և շրջափակումների շարք, որը սկզբնապես կազմակերպվել էր սահմանային բեռնատարների վարորդների համար COVID-19 պատվաստման պարտադիր պայմանների դեմ: Շարժումը արագորեն ընդլայնվել է՝ բողոքելով COVID-19-ի բոլոր սահմանափակումների և պարտադիր պայմանների դեմ: Սկսած 2022 թվականի հունվարի 22-ից, հարյուրավոր մեքենաներ Կանադայի տարբեր վայրերից մեկնել են Օտտավա՝ հունվարի 29-ին հավաքվելով Խորհրդարանի բլուրում կազմակերպված հանրահավաքի, որին միացել են հազարավոր հետիոտն ցուցարարներ: Զուգահեռ ցույցեր են տեղի ունեցել նահանգային մայրաքաղաքներում և Միացյալ Նահանգների հետ սահմանային կարևոր անցակետերում:

Բողոքի ցույցերը տեղի են ունեցել սահմանային բեռնատարների վարորդների համար պատվաստման պարտադիր բացառությունների վերացումից հետո, որոնք գործել են մատակարարման շղթայի խափանումները մեղմելու համար: Սահմանային երթուղիներ սպասարկող կանադացի բեռնատարների վարորդների մոտ 85%-ը պատվաստվել է, սակայն նոր սահմանափակումները կարող էին ազդել մինչև 16,000 վարորդի վրա: Բողոքի ցույցի մասնակիցները կոչ են արել չեղարկել COVID-19-ի բոլոր պարտադիր և պարտադիր սահմանափակումները՝ վկայակոչելով անձնական ազատությունների և կառավարության կողմից չափազանցված ազդեցության վերաբերյալ մտահոգությունները:

Մինչ որոշ պաշտոնյաներ և բիզնեսներ մտահոգություններ են հայտնել շրջափակումների տնտեսական ազդեցության վերաբերյալ, ցույցերը ստացել են ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային աջակցություն, այդ թվում՝ Կանադայի Պահպանողական կուսակցության անդամների և Միացյալ Նահանգների հանրապետական քաղաքական գործիչների կողմից: Դաշնային կառավարությունը արձագանքեց՝ 2022 թվականի փետրվարի 14-ին կիրառելով *Արտակարգ իրավիճակների մասին օրենքը*, որը իրավապահ մարմիններին շնորհում էր արտակարգ լիազորություններ: Փետրվարի 21-ին շրջափակումների և բողոքի ցույցերի մեծ մասը վերացվել էր լայնածավալ ոստիկանական գործողությունների միջոցով: Այս միջոցառումների շրջանակներում կառավարությունը սառեցրել է բողոքի ցույցերի կազմակերպիչների բանկային հաշիվները: Առգրավումից հետո որոշ կողմնակիցներ դիմել են Bitcoin-ին՝ շարասյանը նվիրատվություններ կատարելու համար՝ վկայակոչելով դրա դիմադրությունը կառավարության վերահսկողությանը։

Բողոքներն առաջացրել են հանրության և տարբեր կազմակերպությունների խառը արձագանքը։ Բեռնատարների վարորդների մի մասը քննադատել են բողոքի ցույցերը՝ պնդելով, որ մասնակիցների մեծ մասը բեռնատարների վարորդներ չեն։ Բարձրացվել են նաև ծայրահեղ աջ խմբերի ներգրավվածության մասին մեղադրանքներ և դաշնային կառավարության տապալման կոչեր, ինչպես նաև մտահոգություններ Ալբերտայի Քութս քաղաքում շրջափակման մոտ զենքի առգրավման վերաբերյալ։ Աջակիցները շարժումը համարել են կառավարության չարաշահումների դեմ ազատության համար պայքար։

## Նախապատմություն
### Բողոքի նպատակներ
մինի|Վակցինացիայի դեմ բողոքի ցույցեր Օտտավայի ավտոշարասյան մոտ
Բողոքի ակցիայի ժամանակ կոչ էր արվում դադարեցնել պատվաստումների պարտադիր կիրառումը Կանադայում COVID-19 համավարակի ընթացքում։ «Ազատության ավտոշարասյան» խոսնակ Բեն Դիխտերը Fox News-ի եթերում հայտարարել է, որ «մենք ուզում ենք ազատվել պատվաստումների պարտադիր կիրառումից և [պատվաստումների] անձնագրերից։ Եվ այդ անձնագիրն է իսկապես մտահոգիչ»։

Ըստ CTV News-ի 2022 թվականի հունվարի 28-ի հոդվածի՝ GoFundMe-ում հունվարի կեսերին կազմակերպված դրամահավաքի կազմակերպիչներ Թամարա Լիչը և Դիխտերը, որոնք երկուսն էլ երկար տարածություններով բեռնատարների վարորդներ չեն, Կանադայից մինչև երկրի մայրաքաղաք բեռնատարների շարասյան նպատակը նկարագրել են որպես հունվարի 15-ին ներդրված դաշնային միջսահմանային COVID-19 պատվաստանյութի դեմ ցույց, որը թիրախավորում է երկար տարածություններով բեռնատարների վարորդներին: 

Մի քանի ցուցարարներ իրենց դժգոհությունն են հայտնել Ջասթին Թրյուդոյի կողմից ենթադրյալ ավտորիտարիզմի և կոռուպցիայի դեմ՝ նշելով, որ ցանկանում են, որ նա «հեռանա պաշտոնից», մինչդեռ մյուսներն ասել են. «Սա պատվաստումների դեմ շարժում չէ, սա ազատության շարժում է»։ Օրինակ՝ Canada Unity-ի Օնտարիոյի շարասյան կազմակերպիչ Ջեյսոն ԼաՖեյսն ասել է, որ Canada Unity-ի բողոքի ցույցի նպատակն էր լուծարել դաշնային կառավարությունը։ Ցուցարարների կողմից առարկող սահմանափակումներից շատերը գտնվում էին նահանգային իրավասության ներքո։ 

### Սկզբնական իրադարձություններ և բողոքի ակցիայի սկիզբ
2021 թվականի նոյեմբերի 16-ին Կանադայի սահմանային ծառայությունների գործակալության աշխատակիցները բեռնատարի վարորդ Բրիջիթ Բելտոնին արգելել են մուտք գործել Կանադա Դետրոյթ-Վինձոր թունելով՝ դիմակ չկրելու պատճառով։ 

2022 թվականի հոկտեմբերին Հասարակական կարգի արտակարգ իրավիճակների հանձնաժողովի նիստում հանձնաժողովի իրավաբան Սթիվեն Արմսթրոնգը հայտարարել է, որ Բելտոնը իր դժգոհությունը արտահայտել է իր ՏիկՏոկի միջոցով, նախքան հարթակն օգտագործելը Քրիս Բարբերի հետ կապվելու համար, իսկ ավելի ուշ՝ Կանադայի ավտոշարասյան բողոքի ակցիայի պլանավորումը սկսելը։

Արմսթրոնգն ասել է, որ Բելտոնը, Քրիս Բարբերը և Ջեյմս Բաուդերը բոլորը մասնակցել են Ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերի միջոցառմանը 2022 թվականի հունվարի 13-ին՝ բողոքի ցույցի երթուղին և լոգիստիկան պլանավորելու համար: Հաջորդ օրը Թամարա Լիչը սկսեց բողոքի ցույցի համար դրամահավաքը։

### Ամերիկյան ազդեցություն
Օտտավայի ոստիկանապետ Պիտեր Սլոլին նկարագրել է ամերիկյան ներգրավվածության «նշանակալի տարրը» շարասյուների կազմակերպման և ֆինանսավորման գործում: Բողոքի ցույցի GoFundMe արշավին մասնակցող դոնորներից մի քանիսը Միացյալ Նահանգներից էին,  և շատերը կեղծ անուններ են օգտագործել կամ անանուն էին մնացել: *CBC News-ը* և *The New York Times-ը* բողոքի ցույցերը բնութագրել են որպես ամերիկյան աջերի «*հանդիսավոր առիթ*»: Շարասյուներն ու բողոքի ցույցերը լայնորեն գովաբանվել և խրախուսվել են ամերիկացի պահպանողական քաղաքական գործիչների կողմից, որոնք մեղադրվել են բողոքի ցույցի վերաբերյալ չափազանցված պնդումներ տարածելու կամ կանադական իշխանությունների և քաղաքական գործիչների դերի և գործողությունների վերաբերյալ անհիմն պնդումներ անելու մեջ: Բողոքի ցույցը հավանության է արժանացել Թրամփի կողմից, ով իր իշխանության օրոք պարբերաբար բախվել է Թրյուդոյի հետ քաղաքականության վերաբերյալ տարաձայնությունների պատճառով: Շարահանդեսից հետո Թրամփը Թրյուդոյին անվանել է «ծայրահեղ ձախակողմյան խելագար», որը «ավերել է Կանադան» և հրավիրեց ցուցարարներին կազմակերպվել Truth Social-ում՝ իր առաջարկած սոցիալական ցանցում։  Տարբեր մեկնաբաններ «Ազատության շարահանդես»-ը անվանել են կանադական թրամփիզմի օրինակ։

Կանադայի բանկի նախկին կառավարիչ և ապագա վարչապետ Մարկ Քարնին խստորեն քննադատեց «Օտտավայի ապստամբությանը» օտարերկրյա ներգրավվածությունը՝ դոնորներին անվանելով «ապստամբության օտարերկրյա ֆինանսավորողներ», ովքեր «միջամտել էին մեր ներքին գործերին»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *[https://publicorderemergencycommission.ca/ Public Order Emergency Commission],* Government of Canada, 2022
* ''Special Temporary Measures for Public Order Emergency,'' PC 2022-0106, text of the Order in Council invoking the *[[:en:Emergencies_Act|Emergencies Act]]* in response to the convoy
* *The Fifth Estate* episode "The convoy and the questions: How a protest paralyzed a capital", aired 24 February 2022.

Կատեգորիա:2022 Կանադայում
Կատեգորիա:2022 հակամարտություններ
Կատեգորիա:2022 քաղաքականությունում
Կատեգորիա:COVID-19 համավարակ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Քաղաքացիական անհնազանդություն