Трава у дома

«**Трава у дома**», Վլադիմիր Միգուլյայի երգը՝ գրված Անատոլի Պոպերեչնիի բանաստեղծության հիման վրա։ Առավել լայն ճանաչում է ստացել «Զեմլյանե» խմբի կատարմամբ։  Երգը դարձել է «Песня-83» խորհրդային երգի XIII  համամիութենական հեռուստատեսային փառատոնի դափնեկիր։ Առօրյայում երգը հաճախ անվանում են նաև տեքստի առաջին տողերով՝ *«Земля в иллюминаторе»*։ 

2009 թվականին «Ռոսկոսմոսի» որոշմամբ երգին շնորհվել է «Ռուսական տիեզերագնացության հիմնի» պաշտոնական հասարակական կարգավիճակ։  Երգին օրհներգի կարգավիճակ շնորհելու մասին վկայագիրը հանձնվել է «Զեմլյանե» խմբի նախկին մենակատար Սերգեյ Սկաչկովին։ Փաստաթուղթը ստորագրել է Տիեզերագնացների պատրաստման Գագարինի անվան կենտրոնի ղեկավար, Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի Դաշնության հերոս Սերգեյ Կրիկալյովը։

## Ստեղծման պատմություն
Բանաստեղծությունը, որը հետագայում վերափոխվել է երգի խոսքերի, կրել է նույն անունը՝ *«Трава у дома»* և գրվել է հայրական տան կարոտի մասին, մասնավորապես, այն ներառում էր այնպիսի պատկերներ, ինչպիսիք են «խոտը», «ցախատունը» և «կովի աչքերը»։ Բանաստեղծության այս առաջին տարբերակում տիեզերագնացները չեն հիշատակվում կամ ենթադրվում։ Վլադիմիր Միգուլյայի, որը որոշել էր գրել Տիեզերագնացության օրվան նվիրված երգ 1982 թվականին, և բանաստեղծ Անատոլի Պոպերեչնիի քննարկման ժամանակ որոշվել է ընտրել և վերափոխել այս բանաստեղծությունը։ Հետագայում երգը դարձել է խորհրդային տիեզերագնացների հիմնը։ 

1982 թվականի ապրիլի 12-ին հեղինակ Վլադիմիր Միգուլյան առաջին անգամ կատարել է այս երգը «Притяжение Земли» հաղորդման ժամանակ, սակայն դրա գործիքավորումը զգալիորեն տարբերվել է այն տարբերակից, որը հետագայում ժողովրդականության է արժանացել «Զեմլյանե» խմբի կատարմամբ (Սերգեյ Սկաչկովի վոկալ)։

Սերգեյ Սկաչկովի խոսքով՝ կրկներգի գործիքավորման գաղափարը խմբի մոտ առաջացել է Քլիֆ Ռիչարդի համերգը դիտելու ժամանակ, երբ հնչել է «Devil Woman» երգը։

## Ճանաչում
Երգը մեծ ժողովրդականություն է վայելել տիեզերական տարածության յուրացման մասին այլ երգերի համեմատությամբ, ինչպիսիք են *«Я верю, друзья»* երգը Վլադիմիր Տրոշինի կատարմամբ, *«Он сказал — поехали…»* երգը Յուրի Գուլյաևի կատարմամբ, *«Мы — дети Галактики…»* երգը և այլն։ 

Երգն օգտագործվել է խորհրդային «Դե, սպասիր» հայտնի մուլտֆիլմի 14-րդ սերիայում, ինչպես նաև մի շարք գեղարվեստական ֆիլմերում՝ 1980-ականների ժամանակաշրջանին համապատասխան մթնոլորտ ստեղծելու համար։ Այս երգը ակուստիկ կիթառի նվագակցությամբ կատարում է «Ցրիչը» (1986) գեղարվեստական ֆիլմի գլխավոր հերոս Իվանը իր մոր հետ։ 

Երգն  այնքան է սիրվել տիեզերագնացների կողմից, որ այն դարձել է նրանց ոչ պաշտոնական հիմնը, նրանց հատուկ տիեզերական ծեսերի, արարողությունների և ավանդույթների մի մասը։ *Զեմլյանե* խմբի կատարմամբ  *«Трава у дома»* երգն անփոփոխ հնչում է տիեզերանավի յուրաքանչյուր մեկնարկից առաջ, երբ անձնակազմը հյուրանոցից դուրս է գալիս դեպի ավտոբուսը, որն այնուհետև նրանց տանում է տիեզերակայանի թռիչքուղի։
[thumb|300 px|ձախից|Սերգեյ Սկաչկովը, «Զեմլյանե» խումբը և տիեզերագնաց օդաչուները (Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի հերոսներ) [Սերգեյ Կրիկալյով|Սերգեյ Կրիկալյովը և Անատոլի Սոլովյովը կատարում են*«Трава у дома»* և «Поверь в мечту» երգերը ակուստիկ տարբերակով (unplugged), Սերգեյ Սկաչկովին «Հայրենիքի բարօրության համար գործում ներդրման համար» շքանշանով պարգևատրելու արարողության ժամանակ, Քրիստոս Փրկչի տաճար, Մոսկվա, 14 ապրիլի, 2006]]
1995 թվականին «ZeKo Records» լեյբլում թողարկվել է «Զեմլյանե» խմբի լավագույն երգերի պաշտոնական ալբոմը՝ *«Трава у Дома»*  (CD/MC) ընդհանուր անվանումով, որը ներառում էր նաև այդ երգի օրիգինալ տարբերակը (1983 թվականի ստուդիական ձայնագրություն)։

2009 թվականի նոյեմբերի 25-ին տեղի է ունեցել «Այս երգը դարձել է հիմն» խորագրով հանդիսավոր արարողություն-համերգ՝ նվիրված Յուրի Գագարինի ծննդյան 75-ամյակին և «Трава у дома» երգի 30-ամյակին, որին մասնակցել են էստրադային աստղեր, բազմաթիվ արտիստներ, ռուս տիեզերագնացներ և տարբեր հասարակական գործիչներ, և որը կազմակերպել էր Սերգեյ Սկաչկովի «Զեմլյանե» պրոդյուսերական կենտրոնը։  Այս համերգի ժամանակ «Ռոսկոսմոսի» որոշմամբ *«Трава у дома»* երգին, որը վաղուց արդեն խորհրդային տիեզերագնացության ոչ պաշտոնական հիմն էր, շնորհվել է «Ռուսական տիեզերագնացության հիմնի» պաշտոնական հասարակական կարգավիճակ։ 

2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին «Поверь в мечту» բարեգործական համերգի ժամանակ, որը կազմակերպվել էր ի աջակցություն ուռուցքաբանական և ակնաբուժական հիվանդություններով տառապող ռուս երեխաների, որը տեղի է ունեցել Սանկտ Պետերբուրգի Սառցե պալատում, «Զեմլյանե» խումբը կատարել է «Траву у дома» երգը երեկոյի այլ հյուրերի՝ արտասահմանյան երաժշտության և կինոյի համաշխարհային հայտնիների, ինչպես նաև ՌԴ կառավարության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։  Այդ համատեղ ելույթի կադրերն ավելի ուշ ընդգրկվել են այդ երգի համար խմբի պաշտոնական տեսահոլովակում, որը հայտնվել է հեռուստաեթերում 2012 թվականին։ 

2012 թվականին նկարահանվել և երաժշտական հեռուստաալիքների եթերում է հայտնվել այս երգի պաշտոնական անիմացիոն տեսահոլովակը՝ իր հիմնական կատարողի՝ վոկալիստ Սերգեյ Սկաչկովի և «Զեմլյանեի» երաժիշտների կողմից։

2021 թվականի հոկտեմբերին «Զեմլյանե» խումբը կատարել է *«Траву у дома»* երգը ի պատիվ «կինոէկիպաժի» վերադարձի Միջազգային տիեզերական կայանից։  Ելույթը տեղի է ունեցել ՎԴՆԽ-ում՝ «Վոստոկ» հրթիռակրի մոտ։

Գոյություն ունի *«Трава у дома»* երգի ռեմիքսների և քավեր տարբերակներ հսկայական բազմազանություն, այդ թվում՝ ռուսական և արտասահմանյան էստրադայի հայտնի երգիչների և աստղերի կատարմամբ, ինչպիսիք են՝ *Приключения Электроников* («Земля в иллюминаторе» ալբոմը, 2003), *Звери*  խումբը և *Earthlings* խումբը (համատեղ կատարում MTV-ի RMA-ում), *Ասորտի* խումբը, «Աստղերի ֆաբրիկա 2»-ը, Սերգեյ Սկաչկովը և Դիդյե Մարուանին «Space» խմբի հետ («Կրեմլի պետական պալատ», ապրիլի 12, 2011), Ալեքսանդր Պուշնոյը, Յուլիա Սավիչևային և Ստաս Պիեխան, Բի-2 խումբը (երգի այս տարբերակը ներառվել է «Հրաշքների երկիր» () անվանումով ռուսական ֆանտաստիկ ֆիլմի սաունդթրեքում, որի ռուսական պրեմիերան կայացել Է 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ին)։  *«Трава у дома»* երգը հաճախ է կատարվել Սերգեյ Սկաչկովի և Կուրտ Հաուենշտեյնի(Supermax) համատեղ համերգային ծրագրերում։ Երգի նրանց դուետային կատարման աուդիո տարբերակը 2009 թվականին թողարկվել է նաև «Земляне & Supermax / Sergey Skachkov & Kurt Hauenstein» համատեղ ստուդիական ալբոմում։  2016 թվականին՝ Գագարինի թռիչքի 55-ամյակի առթիվ, նկարահանվել է երգի նոր քավեր տարբերակի երաժշտական տեսահոլովակ՝ մասամբ փոփոխված նոր տեքստով, այդ տեսահոլովակում երգը կատարել են «Զեմլյանե» խումբը, Լև Լեշչենկոն, Դենիս Մայդանովը, Օլեգ Գազմանովը, Դենիս Կլյավերը, Լոլիտան, Յուլիաննա Կարաուլովան և Նաստյա Զադորոժնայան։ 2017 թվականին որպես սաունդթրեք երգը ընդգրկվել է «Սալյուտ-7» գեղարվեստական ֆիլմում։

*«Трава у дома»* կոմպոզիցիան օգտագործվել է «Մեգաֆոն» ընկերության, «Троксевазин» դեղամիջոցի և «Ռոլտոն» կարտոֆիլի պյուրեի  գովազդային հոլովակներում։

*«Трава у дома»* երգի ռեմիքսն օգտագործվում է որպես «*[[Atomic Heart]]»* համակարգչային խաղի սաունդթրեք։

## Թարգմանություններ
2020 թվականի մայիսի 31-ին՝ SpaceX ընկերության մարդատար տիեզերանավի առաջին արձակման օրը, համացանցի ռուսական հատվածում հիթ է դարձել «Զեմլյանե» խմբի փոփոխված հոլովակը՝ «Трава у дома» երգով։  Դրա ստեղծման շրջանակներում կիրառվել է deepfake տեխնոլոգիան, որը թույլ է տալիս տեսամոնտաժի վրա մի մարդու դեմքը դնել մյուսի դեմքի փոխարեն. Իլոն Մասկի դեմքը դրել են «Զեմլյանե» խմբի կիթառահար Իգոր Ռոմանովի դեմքին։  «Говорит Москва» ռադիոկայանին տված հարցազրույցում «Զեմլյանե» խմբի ղեկավար Սերգեյ Սկաչկովը դրական է արտահայտվել Իլոն Մասկի դեմքով հոլովակի մասին և ցանկություն է հայտնել է, որ «երգը երգեն բոլորը՝ չինացիները, ճապոնացիները»։ 

2020 թվականի ապրիլին չգրանցված ռուսական ВКПБ քաղաքական կուսակցությունը հայտնել է «Трава у дома» երգի ճապոներեն թարգմանության մասին։  2021 թվականի ապրիլի 14-ին ռուսական «Բիրոբիջաներ շտերն» թերթում հրապարակվել է երգի իդիշով թարգմանությունը։  Հոդվածի ինտերնետային տարբերակը ներկայացնում է երգի թարգմանության տեսահոլովակի հղումը և պարունակում է նաև անգլերեն գրական թարգմանություն։

## Ծանոթագրություններ

## Ссылки
* 40x40փքս  в исполнении группы «Земляне» на «Песня — 83» / 1983
* 40x40փքս . Видеоклип Сергея Скачкова и НП ЦДЮТ «Земляне» / 2012
* 40x40փքս . Видеоклип группы «Земляне» / 2014
* 40x40փքս . Видеоклип группы «Земляне» и «звёзд» российской эстрады (проект «Гагарин. ПОЕХАЛИ!») / 2016
* «Эта песня стала гимном» торжественная церемония-концерт, посвященная 75-летию со дня рождения Юрия Гагарина и 30-летию песни «Трава у дома». 25.11.2009
* «Трава у дома» — самая популярная советская песня в караоке у молодежи Ria.Ru

Կատեգորիա:Խորհրդային երգեր
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Կատեգորիա:Օրհներգեր