Մերիլենդ

**Մերիլենդ** (անգլերեն՝ ), տարածքով փոքր նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։
Մերիլենդը մեկն է այսպես կոչված հյուիսիատլանտյան նահանգներից և մեկը 13 նահանգներից, որտեղ տեղի է ունեցել Ամերիկյան հեղափոխությունը։ Բնակչությունը կազմում է 5 828 289 մարդ (2001 թվականի տվյալներով այն ԱՄՆ-ում զբաղեցնում է 19-րդ տեղը)։ Վարչական կենտրոնը Աննապոլիսն է , խոշորագույն քաղաքը Բալթիմորն է:

Պաշտոնական մականուններն են`

* «Հին սահմանի նահանգ» (անգլերեն՝ Old Line State)
* «Նահանգի կրծքանշան» (անգլերեն՝ Cockade State)
* «Ազատ նահանգ» (անգլերեն՝ Free State)

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Մերիլենդ նահանգի մակերեսը կազմում է 32 133 կմ² (42-րդ տեղում է ԱՄՆ-ի նահանգներում), որի մոտ 21 %-ը ջուր է։ Նրա տարածքը բաժանված է արևելյան (Դելմարվա թերակղզու վրա) և արևմտյան ափերի։ Հյուսիսից Մերիլենդը սահմանակից է Փենսիլվանիային, արևելյան մասով` Դելավեր նահանգին, իսկ հարավից և արևմուտքից սահմանակից է Վիրջինիային և հարավային Վիրջինիային (սահմանը անցնում է Պոդոմակայի երկայնքով), ինչպես նաև` Կոլումբիայի շրջանի վարչական կենտրոնին։ Արևելքից նահանգը սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսին։ 
Նահանգի արևմուտքում է տեղակայված, այսպես կոչված, «Ջրվեժների գիծը»։

## Բնակչություն
250px|right|thumb|Բնակչության խտության քարտեզ
Ըստ 2011 թվականի հուլիսի 11-ի ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալների` նահանգի բնակչությունը կազմել է 5,828,289 մարդ, համեմատած 2010 թվականի տվյալների` բնակչությունն աճել է 0.95%-ով։ Բնակչության հիմնական մասը ապրում է նահանգի կենտրոնական մասում,  Բալթիմոր և Վաշինգտոնի մետրոպոլիայի տարածքում։ 2006 թվականի տվյալներով նահանգում ապրող 645 744 մարդ ծնվել է Միացյալ Նահանգներից դուրս։ Նրանք հիմնականում Լատինական Ամերիկայի և Ասիայի տեղաբնիկներն են։ Մերիլենդը կորեական սփյուռքի մեծ տունն է։ Ռասայական կազմը հետևյալն է.
* սպիտակամորթներ (66,99 %), 
* աֆրոամերիկացիներ (29,02%), 
* ասիացիներ (4,53 %), 
* բնիկ ամերիկացիներ (0,76 %), 
* օվկիանիացիներ (0,12 %)։

Սպիտակամորթների հիմնական մասը կազմում են գերմանացի, իռլանդացի, անգլիացի և իտալացի գաղթականները։ Բնակչության 82 %-ը դավանում է քրիստոնեություն, 4%-ը` հինդուիզմ 0,1%—ը` իսլամ, 1%—ը` այլ կրոններ, իսկ 11%-ը իրենց հայտարարել են ոչ կրոնականներ։
   
### Բնակչության դինամիկա
* 1940- 1 821 244 մարդ
* 1950- 2 343 001 մարդ
* 1960- 3 100 689 մարդ
* 1970- 3 922 399 մարդ
* 1980- 4 216 975 մարդ
* 1990- 4 781 468 մարդ
* 2000- 5 296 486 մարդ
* 2010- 5 773 552 մարդ

## Տնտեսություն
thumb|Քերրոլ շրջանի գյուղական լանդշավտը

Ըստ բյուրոյի տնտեսական վերլուծության, ՀՆԱ-ն Մերիլենդում 2005 թվականի տվյալներով կազմել է 246 մլրդ դոլար (15-րդ տեղում է ԱՄՆ նահանգներում)։ Մերիլենդի այսօրվա տնտեսությունը մեծապես կախված է ծառայության ոլորտից։ Տրանսպորտը, շինարարությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մեծապես ազդում են պետական կապիտալի և խոշոր նավահանգիստների գործունեության վրա։ Բացի այդ, Մերիլենդում տեղակայված են բազմաթիվ դաշնային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ ՆԱՍԱ-ն, Ազգային անվտանգության գործակալությունը (ԱՆԲ), որոնք գտնվում են Ֆորթ Մեյդում։ Սպառողական ապրանքների անվտանգության հանձնաժողովի կողմից է հսկվում պարենը և դեղամիջոցները (FDA):

Նահանգն ունի ածուխի զգալի պաշարներ, բայց դրա արտադրությունն էապես նվազել է սկսած XX դարի սկզբից։ Գոյություն ունեն քար և ավազ արտադրող ընկերություններ։ Գյուղատնտեսության զարգացումը մասնավորապես կախված է ծխախոտից։

## Տրանսպորտ
* Բալթիկտիկծովյան մետրոպոլիտեն
* Վաշինգտոնյան մետրոպոլիտեն

Պատկեր:MTAMaryland178.jpg|
Պատկեր:MTAM_Millford-Mill-departing-train.jpg
Պատկեր:Baltimore_Green_Line.svg
Պատկեր:Baltimore_Rail_Plan.svg
Պատկեր:Baltimore_rapid_transit.svg
Պատկեր:MTA_Maryland_Johns_Hopkins_Hospital_Metro_station_underground.jpg
Պատկեր:West_Coldspring_Station_MTA_Maryland_Metro_Subway.jpg
Պատկեր:MTA_Maryland_Metro_Subway_Old_Court_Station.jpg


## Առավել հայտնի ուսումնական հաստատություններ
[thumb|Էյզենհաուեր գրադարան ([Ջոն Հոփկինսի համալսարան)]]
* Մերիլենդի համալսարան (Քոլեջ Պարկ)
* Ջոն Հոփքինսի համալսարան

## Պատկերասրահ

File:Deep_Creek_Lake_Maryland_Panoramic_View.jpg
File:Sunset_over_the_marsh_at_Cardinal_Cove_-_NOAA.jpg
File:Baltimore_Snowpocalypse.jpg
File:Baltimore_Snowpocalypse.jpg
File:Kurz & Allison - Battle of Antietam.jpg
File:Map_of_maryland_counties.jpg
File:Baltimoreharborview.jpg
File:Metropolitan_Columbia.jpg
File:2007_11_01_-_118@Wisteria_-_EB_at_Wisteria.JPG
File:2010_02_24_-_1915_-_Silver_Spring_-_MD_410_at_Blair_Mill_Rd,_Newell_St_(4392499005).jpg
File:BasilicaExterior.jpg
File:Baltoport.jpg
File:Ocean_City_MD_beach_looking_north_from_pier.jpeg
File:Chesapeake_Bay_Bridge.jpg
File:Ellicott_City_Station_1970.jpg
File:Maryland_quarter,_reverse_side,_2000.jpg
File:Memorial_Chapel_at_UMCP,_front_view_off-center,_August_21,_2006.jpg
File:CamdenYards_2005-05-08.jpg


## Քաղաքականություն
* Քրիս Վան Հոլլեն. Մերիլենդի ներկայացուցիչների պալատի անդամ

## Ընտրություններ
Նախագահական ընտրությունների արդյունքները
[thumb|upright|left|[Սպիրո Ագնև]]
[150px|[Թրամփ]]
300px|Կենտրոն Բալթիմոր, 1918 թվականին Ագնևի մանկության տարիներին

thumb|right|305px| 2016 պրեզիդենտական ընտրության ժամանակ

Since before the Civil War, Maryland's elections have been largely controlled by the Democrats 
### Լեզու
Իսպաներենը (այդ թվում` իսպանական կրեոլը) համարվում է  Մերիլենդի երկրորդ լեզվուն՝ անգլերենից հետո։ Երրորդ և չորրորդ ամենաշատ խոսակցական լեզուները ֆրանսերեն (այդ թվում Patois և Cajun) և չինարեն լեզուներն են։ Խոսակացական լեզուներ են նաև գերմաներենը, ռուսերենը, իտալերենը, պարսկերենը, վիետնամերենը, հնդկերենը, արաբերենը, չինարենը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Maryland.gov – Պաշտոնական կայք
* U.S. Census Bureau  (ԱՄՆ-ի մարդահամարի բյուրո)
* Maryland Authors and Literature 
* Catholic Encyclopedia article
* Jewish Encyclopedia article

Կատեգորիա:1788 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգներ
Կատեգորիա:Մերիլենդ