Մարիա Զամբակո

**Մարիա Զամբակո** (ի ծնե՝ **Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտի**, , ), հունական ծագմամբ բրիտանացի նկարչուհի, քանդակագործուհի, պրեռաֆայելիտ նկարիչների բնորդուհի։

## Կենսագրություն
thumb|left|150px|Մարիա Զամբակոյի հեղինակած մեդալը
Մարիա Տերպսիքեա Կասսավետտին ծնվել է հունական ծագմամբ ընտանիքում։ Նրա հորեղբայրը եղել է մեկենաս և հովանավոր Ալեքսանդր Կոնստանտին Իոնիդեսը, զարմիկները՝ նկարչուհիներ Մարիա Սպարտալի Սթիլմանը և Ագլայա Կորոնիոն։ Երեք աղջիկները ընկերների շրջապատում հայտնի էին «Երեք Գրացիաներ» անունով՝ ի պատիվ հին հունական դիցաբանության երեք Քարիտներ Ագլայայի, Եփրոսինայի և Թալիայի, որովհետև երեքն էլ հունական ծագմամբ հայտնի գեղեցկուհիներ էին։

1858 թվականին Մարիա Կասսավետտին հոր մահից հետո ստացել է ժառանգություն և կարող էր անկախ կյանք վարել։ Մարիան որոշել է իր կյանքը նվիրել արվեստին և ուղևորվել է սովորելու Փարիզ, որտեղ նրա ուսուցիչները դարձել են Ալֆոնս Լեգրոն և Օգյուստ Ռոդենը։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, Փարիզյան սալոնում, քանդակագործական չորս մեդալներ գտնվում են Բրիտանական թանգարանի հավաքածուում։

1860 թվականին Մարիան մերժել է Ջորջ Դյուրմորյեի սիրահետումները, որը հետագայում նրան անվանել է «կոպիտ և անառիկ, սակայն մեծ տաղանդի տեր և իսկապես անհավանական գեղեցկություն ունեցող»։ Մարիան նախընտրել է բժիշկ Զամբակոյին, որի հետ այդ նույն թվականին էլ ամուսնացել է։ Ամուսնության արդյունքում ծնվել են որդին և դուստրը, սակայն ամուսնությունը անհաջող է եղել, և 1866 թվականին Մարիան որոշել է կրկին ապրել մոր հետ Լոնդոնում։

1866 թվականին Մարիա Զամբակոն ծանոթացել է Էդվարդ Բյորն-Ջոնսի հետ և հետագայում դարձել է նրա բազմաթիվ նկարների բնորդուհին։ Նրանց միջև սիրավեպ է սկսվել, որը տևել է մի քանի տարի։ 1869 թվականին Բյոր-Ջոնսը փորձել է հեռանալ իր կին Ջորջիանայից, որպեսզի ապրի Մարիա Զամբակոյի հետ, ինչը մեծ աղմուկ է առաջացրել։ 1871 թվականին Մարիան Էդվարդ Բյորն-Ջոնսին համոզել է Վենետիկի փողոցներից մեկում միասին ինքնասպանություն կատարել ափիոնի չափաբաժնի շահագործմամբ, սակայն ոստիկանությունը նրանց խանգարել է։ Բաժանումից հետո Մարիան շարունակել է կեցվածք ընդունել Էդվարդ Բյորն-Ջոնսիի նկարների համար։ Նա նաև եղել է Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի և Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերի բնորդուհին։

Մարիա Զամբակոն մահացել է 1914 թվականին, Փարիզում, նրա մարմինն ուղարկվել է Նորվուդի տոհմական դամբարան։

Պատկեր:Dante Gabriel Rossetti - Maria Theresa Zambaco, 1870 (Clemens-Sels-Museum).jpg|«Մարիա Զամբակոյի դիմանկար», Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի, 1867 թվական
Պատկեր:The Beguiling of Merlin by Edward Burne-Jones.jpg|«Կախարդված Մերլին», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս
Պատկեր:Burnejones zambaco4.jpg|«Փիլիդա և Դեմոֆոնտ», Էդվարդ Բյորն-Ջոնս


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Maria Zambaco Biography
* Charlotte Yeldham: ‘Pre-Raphaelite women artists (act. 1848–1870s)’ in: *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2011
* Marsh, Jan, *Pre-Raphaelite Sisterhood,* (London: 1985)
* MacCarthy, Fiona, *The Last Pre-Raphaelite* (London: Faber & Faber, 2011)
* West Norwood Cemetery Purchase Registers
* Daly, Gay, *Pre-Raphaelites in Love* (Glasgow: HarperCollins, 1989)
* Marsh, Jan and Nunn, Pamela Gerrish, *Women Artists and the Pre-Raphaelite Movement* (London: Virago, 1989)
* Dimbleby, Josceline, *A Profound Secret: May Gaskell, her daughter Amy, and Edward Burne-Jones* (London: Black Swan, 2005)
* Constantine Ionides Bequest at the V&A

Կատեգորիա:Անգլիացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Բնորդուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտների բնորդուհիներ