Աննալներ (Տակիտոս)

**Աննալներ** (, ), հռոմեացի պատմաբան Պուբլիուս Կոռնելիուս Տակիտոսի վերջին և ամենամեծ ստեղծագործությունը, որը նկարագրում է իրադարձությունները 14 թվականից (Օկտավիանոս Օգոստոսի մահը) մինչև 68 թվականը (Հուլիոս-Կլավդիոս դինաստիայի ավարտը): Հաջորդ կայսրերի թագավորության մասին պատմում է նույն հեղինակի «Պատմությունը»։

Տակիտոսի աշխատությունը հայտնի է «Աննալներ» անունով, թեև նրա բնօրինակ անվանումն է՝ *Ab excessu divi Augusti*, և միայն մեկ անգամ է հեղինակը իր աշխատությունը անվանել Աննալներ։ Ստեղծագործությունն ամբողջապես պահպանված չէ․ Տիբերիոսի և Ներոնի, մասամբ ՝ Կլավդիոսի թագավորության նկարագրությունը լավ է պահպանվել, իսկ Կալիգուլայի իշխանության նկարագրությունը ընդհանրապես չի պահպանվել։

## Ընդհանուր ակնարկ
Պատմությունը գրելիս Տակիտոսը բախվեց այն խնդիրների ակունքները ուսումնասիրելու անհրաժեշտությանը, որոնց բախվեց հռոմեական հասարակությունը չորս կայսրերի տարում և Փլավիոսների օրոք։  Հետևաբար, նա սկսեց գրել *Ab excessu divi Augusti* ("Աստվածային Օգոստոսի վախճանից") ստեղծագործությունը, որում նկարագրեց Տիբերիոսի, Կալիգուլայի, Կլավդիոսի և Ներոնի թագավորությունը, ինչպես նաև վեց ամիս անիշխանությունը մինչև գրքի շարադրանքի սկիզբը։  Միայն նոր ժամանակներում այս աշխատանքը սկսեց կոչվել "Աննալներ": Սա պատմաբանի ամենամեծ ստեղծագործությունն է, որը բաղկացած է եղել 18 կամ 16 գրքից։  Գրքերի ճշգրիտ թիվը, սակայն, անհայտ է։ Ս. Ի. Սոբոլևսկին պնդում է, որ "Աննալների" միայն 16 գրքերի առկայությունը ընդհանուր ընդունված կարծիք է: Միևնույն ժամանակ, հաշվի չի առնվում, որ "Աննալների" միայն 16 գրքերի առկայության դեպքում Ներոնի կառավարման վերջին երկու տարիները պետք է արտասովոր հակիրճ շարադրվեին։

Հավանաբար ծավալուն աշխատությունը բաժանվել է երեք մասի և հրատարակվել աստիճանաբար։  Տարբեր գնահատականներով "Աննալները" գրվել են 110 թվականից հետո կամ 113 թվականից հետո։  Մինչ օրս ամբողջությամբ պահպանվել են միայն I—IV գրքերը (նկարագրել են 14-28 թվականների իրադարձությունները) և XII—XV (48-65), մասամբ ՝ VI, XI, XVI (31-37, 47-48, 65-66), ինչպես նաև V գրքի մի փոքր հատված (29 թվականի  իրադարձություններ): Այսպիսով, հիմնականում պահպանվել են Տիբերիոսի և Ներոնի, մասամբ Կլավդիոսի թագավորության նկարագրությունները, և Կալիգուլայի կայսրության մասին պատմությունն ամբողջությամբ չի հասել։ Բացի այդ, «Աննալները» անավարտ են մնացել հավանաբար Տակիտոսի մահվան պատճառով։  Պատմաբանի մահվան պատճառով XIII—XVI գրքերը կարող էին տպագրել նախնական խմբագրությամբ, ինչը կբացատրեր այդ գրքերի բովանդակային, տրամաբանական և ոճական որոշ թերություններ։ XV գիրքը պարունակում է Ներոնի օրոք քրիստոնյաների մահապատժի նկարագրությունը,որն համարվում է Քրիստոսի և քրիստոնեական համայնքի գոյության առաջին անկախ վկայություններից մեկը։

Գրքում Տակիտոսը հայտնում է Օկտավիանոս Օգոստոսի թագավորությունը նկարագրելու մտադրությունը, բայց այս ստեղծագործության մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Ըստ երևույթին, այն երբեք չի գրվել։

## Աշխատանքի կառուցվածք

**Թավ տառեր**ով ընդգծված են ամբողջությամբ պահպանված գրքերը, ***թավ շեղատառ*** ՝ մասամբ պահպանված գրքերը:
[thumb|300px|Քրիստոնեության լուսատուներ (Ներոնի ջահեր) (1876), Հայնրիխ Սեմիրադսկու կտավը. [Կոռնելիոս Տակիտոս|Տակիտոսի պատմությունը Ներոնի կողմից քրիստոնյաների մահապատժի մասին անկախ հեղինակի շուրթերից դարձավ Հռոմում նրանց հալածանքների ամենահայտնի վկայությունը, և հաճախ Հռոմի և հռոմեացիների վերաբերմունքը քրիստոնյաների նկատմամբ դատվում է միայն այս դրվագով]]

* **Գիրք I**. Նախաբան; 14-15-ի իրադարձությունները:
* **Գիրք II**․ 16-19 թվականներ.
* **Գիրք III**․ 20-22 թվականներ:
* **Գիրք IV**․ 23-28 թվականներ:
* ***Գիրք V***. 29 թվականի մի մասի իրադարձությունների նկարագրությունը պահպանվել է:
* ***Գիրք VI***․ Պահպանվել է 31 և 32-37 թվականների որոշ մասերի իրադարձությունների նկարագրությունը։
* Գիրք VII Չի պահպանվել։
* Գիրք VIII Չի պահպանվել։
* Գիրք IX ․Չի պահպանվել։
* Գիրք X. չի պահպանվել:
* **Գիրք XI**. 47 և 48 թվականների մի մասը:
* **Գիրք XII**․ 48-54 թվականներ:
* **Գիրք XIII**․ 54-58 թվականներ.
* **Գիրք XIV**. 59-62 թվականներ.
* **Գիրք XV**. 63-65 թվականներ:
* ***Գիրք XVI***. Իրադարձություններ 65 թվականի վերջից մինչև 66 թվականը և, հնարավոր է, Ներոնի ինքնասպանությունից առաջ:
* Գիրք XVII (գուցե գոյություն չուներ):
* Գիրք XVIII (գուցե գոյություն չուներ)

## Գրականություն
*
*Cynthia Damon (2012) *Tacitus, Annals* (Penguin Classics) 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Annals 15.20-23, 33-45, Դիքինսոն քոլեջ, Լատիներեն տեքստը ծանոթագրություններով և բառարանով
* Owen, Matthew and Ingo Gildenhard. ''Tacitus, Annals, 15.20-23, 33-45. Latin Text, Study Aids with Vocabulary, and Commentary''. Cambridge, UK: Open Book Publishers. 2013. http://doi.org/10.11647/OBP.0035
*Տակիտուսը և իր ձեռագրերը

Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն
Կատեգորիա:Հին Հռոմի գրականություն