Տեղեկատվության հասանելիության կենտրոնական համակարգ

**Տեղեկատվության հասանելիության կենտրոնական համակարգ (Central Clearing House),** հիմնադրվել է Միացյալ Թագավորության կառավարության կողմից 2005 թվականի հունվարին։ Այն ստեղծվել է՝ ապահովելու Տվյալների պաշտպանության մասին 1998 թվականի օրենքի, Տեղեկատվության ազատության մասին 2000 թվականի օրենքի և Շրջակա միջավայրի տեղեկատվության կարգավորումների (EIRs) հետևողական կիրառումը Կենտրոնական կառավարության ամբողջ տարածքում։ Կենտրոնական համակարգը տրամադրում է մասնագիտական խորհրդատվություն այն գործերի համար, որոնք ուղղվում են Տեղեկատվության հանձնակատարին կամ Տեղեկատվության դատարան։

Գոյություն ունեն ընթացակարգեր, որոնք ապահովում են, որ բոլոր այն հարցումները, որոնք ակտիվացնում են մի շարք "շարժիչ գործոններ", փոխանցվեն կենտրոնական համակարգին։

## Հակասություններ
Քննադատները մեղադրում են Տեղեկատվության հասանելիության կենտրոնական համակարգին՝ Տեղեկատվության հանձնակատարին ուղղված բողոքարկումների թվի աճի համար, ինչպես նաև նրան, որ «այն նպատակ ունի հնարավորինս շատ տեղեկատվության հարցումներ մերժել»։

2020 թվականի հունիսին «openDemocracy» կայքը հրապարակեց հետաքննություն, որի համաձայն՝ Կենտրոնական համակարգը արգելափակել էր Մեծ Բրիտանիայում վարակված արյան սկանդալին առնչվող տեղեկատվության հրապարակումը։ Այդ փաստաթղթերը, ի վերջո, հրապարակվեցին 2018 թվականին և ցույց տվեցին, որ Բրիտանական կառավարությունը փակ դռների հետևում ընդունել էր, որ որոշ առողջապահական մարմիններ անփույթ են եղել։

2021 թվականի հունիսի 8-ին Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը պարտվեց «freedom of information» (տեղեկատվության ազատության) հարցման վերաբերյալ մի բողոքարկման գործով, որը նախաձեռնել էր «openDemocracy»-ն՝ պահանջելով Կենտրոնական համակարգի վերաբերյալ մանրամասներ։ Կառավարության Կաբինետի գրասենյակը, իր պաշտպանական փաստարկներում, որպես աղբյուր ներկայացրել էր Վիքիպեդիայի մի հոդված։ Դատավոր Հյուզը, եզրակացնելով, նշել էր, որ Կենտրոնական համակարգի գործունեության շուրջ կա «խորը թափանցիկության պակաս», որը «կարող է տարածվել նույնիսկ նախարարների վրա», և որ դատարանը մոլորեցվել էր Մայքլ Գովի գլխավորած բաժնի կողմից։

2021 թվականի հունիսի 12-ին **«**Politico Europe**»** կայքի հրապարակած հետաքննությունը պարզեց, որ Կենտրոնական համակարգը կազմել էր լրագրողների ցանկ, ովքեր FOI (freedom of information) հարցումներ էին ներկայացրել, և այդ ցանկը օգտագործել էր՝ որոշելու համար՝ արդյոք հարցումը պետք է ընդունվի, ինչը խախտում էր այն կանոնը, ըստ որի՝ FOI հարցումները պետք է դիտարկվեն առանց դիմորդին հաշվի առնելու։ Հետաքննությունն արձանագրեց նաև, որ Կենտրոնական համակարգը արգելափակել էր որոշ հարցումներ, նույնիսկ երբ Առևտրի նախարարությունը խորհուրդ էր տվել դրանք հաստատել։

2021 թվականի սեպտեմբերին Կաբինետի գրասենյակի նախարար Քլոե Սմիթը հայտարարեց, որ կառավարությունը կիրականացնի «Կենտրոնական համակարգի դերի գնահատում»։ Բացի այդ, Համայնքների պալատի Հանրային վարչակազմի և Սահմանադրական հարցերի հանձնաժողովը նույնպես սկսեց իր սեփական քննությունը Կենտրոնական համակարգի վերաբերյալ։ Նույն ամսվա վերջին «openDemocracy»-ն բացահայտեց, որ Կենտրոնական համակարգը միջամտել էր Grenfell Tower-ի հրդեհի հետ կապված տեղեկատվության հրապարակմանը։

## Հարցումները Կենտրոնական հաշվարկային կենտրոն ուղղորդելու խթանիչներ
Կառավարությունն հրապարակել է գործարկիչների ցանկ, որոնց առկայության դեպքում հարցումները կուղարկվեն Տեղեկատվության հասանելիության կենտրոնական համակարգ։ Այս գործարկիչները դասակարգվում են հինգ հիմնական վերնագրերի ներքով՝

# Վարչապետական և նախարարական հարցեր
# Թագավորական ընտանիք և պարգևներ
# Գնումներ և արդյունավետություն
# Միջվարչապետական (*Cross-Whitehall*) հարցեր
# Նախարարական վետոյի հավաստագրեր և անվտանգություն

## Հղումներ