open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալվառինջ

**Ալվառինջ**, *Ալվառինճ*, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից մոտ 12 կմ հարավ-արևելք, Բիթլիս (Բաղեշ) տանող ճաևապարհի աջ կողմում, բարեբեր հարթավայրում։

Գյուղի միջով հոսում է Մեղրագետի ձախակողմյաև փոքրիկ վտակներից մեկը, որի ջրերով ոռոգվում են Ալվառինջի դաշտերը։ Հնում մտել է Տուրուբերան աշխարհի Տարոն գավառի կազմի մեջ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին թուրք հրոսակները ավերեցին գյուղը, ոչնչացրին բնակիչների մեծ մասին։ 1890 թվականին ուներ 130, իսկ 1909 թվականին՝ 160 տուն հայ և 7 տուն քուրդ բնակիչ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքն էր երկրագործությունն ու այգեգործությունը։ Ալվառինջում կար եկեղեցի և դպրոց։

Գյուղը գտնվում է համանուն հովտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Աղջան

**Աղջան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից 14 կմ հյուսիս, Մեղրագետի աջ ափին, արգավանդ հարթավայրում։

## Պատմություն
Աղջանը Մուշ քաղաքից հյուսիս գտնվող հայկական գյուղ էր։ Առաջնորդարանի տվյալներով 1890 թվականին ուներ 110 տուն հայ և 8 տուն քուրդ։ Մայևսկին ևս մեկ անգամ սխալմամբ նշում է, որ գյուղը ամբողջությամբ քրդական է և 90 ծուխ։ 1902-ին Տէր Կարապետեանը նշում է, որ 95 ծուխի մէջ 780 հայ բնակիչ կար։ Հայ տների թիվը 1910-ին, ըստ Առաջնորդարանի 100 ծուխ էր, նաև 9 քրդական տուն։ Մինչդեռ Մարտիրոսեանը 120 հայ ծուխ է նշում։ Եղեռնի նախօրեին ուներ 1522 հայ բնակիչ և 127 ծուխ։ Մեկ ծուխի բնակչությունը բարձր է թվում՝ 12։ Մարտիրոսեանի թարմացված տվյալներով 1914 թվականին կար 1860 հայ բնակիչ՝ 220 ծուխ։ Թեև մեկ տնային տնտեսության բնակչությունն ավելի խելամիտ էր՝ 8.5, տնային տնտեսությունների թիվը զգալիորեն ավելի մեծ էր, քան գրանցված էր այլ աղբյուրներում։ Գյուղը, ըստ երևույթին, աճել է այնպիսի տեմպերով, որոնք վկայում են նոր ժամանողների մասին:Աղջանն ավերվել ու ամայացել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է։ Փոքր մասին հաջողվել է տեղափոխվել Արևելյան Հայաստան։ Աղջանցիների մի մասը հաստատվել է ՀԽՍՀ Թալինի շրջանում։

## Բնակչություն
XIX դարի 80-ականներին ուներ 150 տուն՝ 1200 հայ բնակչով։ XX դարի սկզբներին ուներ 129 տուն՝ 1000 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Հատկապես հայտնի է եղել իր խնձորի այգիներով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար եկեղեցի և դպրոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոմսոմոլսկ (այլ կիրառումներ)

**Կոմսոմոլսկ**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կոմսոմոլսկ - գյուղ, Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում
* Կոմսոմոլսկ - քաղաք, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոմսոմոլսկի քաղաքային խորհրդում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կոմսոմոլսկ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
* Կոմսոմոլսկ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
* Կոմսոմոլսկ - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Տիսուլսկի շրջանի կազմում։
* Կոմսոմոլսկ - գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի կազմում։
Առաղ (Մշո գավառ, Վանա լճի մոտ)

**Առաղ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Վանա լճի հյուսիսարևմտյան ափին, Մուշ-Բիթլիս ճանապարհի աջ կողմում։ Հիշատակվում է V–VII դարերից։

Առաղն 1909 թվականին ուներ 70 տուն հայ բնակիչ, որոնք զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ, մասամբ՝ ձկնորսությամբ ու մեղվաբուծությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի և վարժարան։ Առաղի մոտ է գտնվում հռչակավոր Առաքելոց վանքը։ Գյուղն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոնդրատովկա (այլ կիրառումներ)

**Կոնդրատովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոնդրատովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում
* Կոնդրատովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում
* Կոնդրատովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Կոմսոմոլեց (այլ կիրառումներ)

**Կոմսոմոլեց**, կարող է վերաբերել՝

* Կոմսոմոլեց - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
* Կոմսոմոլեց - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում
* Կոմսոմոլեց - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Եյսկի շրջանի կազմում
* Կոմսոմոլեց - հանրապետական, երիտասարդական երկօրյա ռուսերեն թերթ
Աղբենիս (Մշո գավառ, հայաբնակ)

**Աղբենիս**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից 33 կմ արևելք, Նեմրութ լճից հյուսի-արևմուտք, Մշո դաշտի արևելյան մասում՝ բարեբեր հարթավայրում։

1881 թվականին ուներ 406, իսկ 1909 թվականին ուներ 80 տուն՝ մոտ 480 հայ բնակիչ։ Աղբենիսն ավերվել ու ամայացվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

Բնակրությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի և ուսումնարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Առինջ (Մշո գավառ)

**Առինջ**, Առինք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Տարոնում, Մուշ քաղաքից 2—3 կմ հյուսիս՝ հարթավայրում՝ թաղված պարտեզների մեջ։ Գյուղը բաժանված էր վերին և ներքին թաղերի՝ իրարից սահմանազատված մրգատու այգիներով։

## Անվան ստուգաբանություն
Ըստ Հովհան Մամիկոնյանի գյուղի անվանումը առաջացել է Պարսից զորքերին ուղղված հետևյալ խոսքերից.

**Առ ի՞նչ** դարձայք անդրէն ի պատերազմ, ով ավելախօսք։

## Պատմություն
Առինջը եղել է Գայլ Վահան Մամիկոնյանի հայրենի կալվածքը։ Այնուհետև պատկանել է կաթողիկոսական աթոռին։ Եղել է գրչության կենտրոն։ Առինջում ընդօրինակվել են մի քանի ձեռագրեր։

Բնակչության մի մասը զոհվել է Մեծ եղեռնի ժամանակ, մյուս մասը տարագրվել տարբեր երկրներ։

## Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 150 տուն՝ 2400-2600 հայ բնակչով։ Բնակիչնեչն ունեին բավականին բարեկեցիկ կյանք։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ և այգեգործությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Առինջն ուներ **Ս. Աստվածածին** անունով հնագույն փոքրիկ եկեղեցի։ Եկեղեցին ուներ 3 խորան։

Շրջակայքում պահպանվել էին երկու հին բնակավայրերի մնացորդներ և գերեզմանոց։

## Կրթություն
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Առինջն ուներ հարմարավետ և նորաշեն դպրոց։ Դպրոցը բաղկացած է եղել 8 սենյակներից։ Վերջին գործունեության 16 տարիներին դպրոցը եղել է երկսեռ։ Դպրոց էին հաճախում նաև մոտակա Առինջավանք և Բգլից գյուղերի երեխաները։

Առինջի երիտասարդների 2/3-ը գրել ու կարդալ գիտեր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կոնովալովո (այլ կիրառումներ)

**Կոնովալովո**, կարող է վերաբերել՝

* Կոնովալովո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում
* Կոնովալովո - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում
Առինջավանք

**Առինջավանք**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր հարթավայրում, Մուշ քաղաքից հյուսիս՝ Առինջ գյուղի մոտ։

## Պատմություն
Առինջավանքն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։

## Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 60 տուն հայ և 6 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղի շրջակայքում պահպանվել էին հայկական մի ուրիշ հին բնակավայրի և եկեղեցու ավերակներ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի։

## Կրթություն
Բնակչությունն իր կրթությունը ստանում էր Առինջ գյուղի դպրոցում։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կոնոտոպ (այլ կիրառումներ)

**Կոնոտոպ**, կարող է վերաբերել՝

* Կոնոտոպ - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում
* Կոնոտոպ - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում
* Կոնոտոպ - քաղաք, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի քաղաքային խորհրդում
Կոշարինցի (այլ կիրառումներ)

**Կոշարինցի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոշարինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում
* Կոշարինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում
Ավզուտ (Մշո գավառ)

**Ավզուտ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից 30 կմ հարավ-արևելք՝ Բիթլիս տանող ճանապարհի վրա։

## Պատմություն
Հայ բնակչության մեծ մասը կոտորվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1890 թ.-ին ուներ 60 տուն հայ և 30 տուն քուրդ բնակիչ։ XX դարի սկզբին՝ 50 տուն՝ որից 25-ը հայկական էին։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և բանջարաբուծությունն էր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոնստանտինովկա (այլ կիրառումներ)

**Կոնստանտինովկա**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կոնստանտինովկա - ավան, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ժովտնևի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - քաղաք, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովկայի քաղաքային խորհրդում
* Կոնստանտինովկա - քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
* Կոնստանտինովկա - քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կոնստանտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Ամուրի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի կազմում։
* Կոնստանտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
* Կոնստանտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
* Կոնստանտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Գուրևսկի շրջանի կազմում։
* Կոնստանտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Թաթարսկի շրջանի կազմում։
Կոշարի (այլ կիրառումներ)

**Կոշարի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոշարի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում
* Կոշարի - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում
Կոշելևկա (այլ կիրառումներ)

**Կոշելևկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոշելևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
* Կոշելևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում
Ավրան

**Ավրան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից հյուսիս, Արածանիի աջ կողմում։ Գտնվում էր Աշտիշատ վանքի մոտ։

Ավրանը տեղական ճանապարհով կապված էր Մուշի հետ։

## Անվան ստուգաբանություն
Ըստ ավանդության գյուղի նախնիները ասյտեղ են տեղափոխվել հին Վիշապ (Բաղչե) ավանից և իրենց կոչել են ավանցիներ, որն էլ աղավաղելով դարձել է Ավրան։

## Պատմություն
Ավերվել է Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Գյուղի բնակչությունը դիմել է ինքնապաշտպանության։

Բնակիչների մեծ մասը զոհվել է 1915-1916 թ.-ի ինքնապատաշտպանական մարտերի ժամանակ, մնացածները տարագրվել են տարբեր երկրներ։

## Բնակչություն
1881 թ.-ին ուներ 840 բնակիչ, 1909 թվականին՝ 170 տուն հայ բնակիչ, իսկ 1913 թ.-ին ուներ 200 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Ավրանն ուներ հին եկեղեցի։

## Կրթություն
Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով 1870 թ.-ին գյուղում բացվել է դպրոց, ուր սովորել են 30 աշակերտներ։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոպանկի (այլ կիրառումներ)

**Կոպանկի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում
* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում
* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում
* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում
* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում
* Կոպանկի - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում
Կոչուբեևկա (այլ կիրառումներ)

**Կոչուբեևկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոչուբեևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում
* Կոչուբեևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում
Կոպաչովկա (այլ կիրառումներ)

**Կոպաչովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոպաչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում
* Կոպաչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում
* Կոպաչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում
Արտխոնք (Մշո գավառ)

**Արտխոնք**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Համանուն գյուղ կար նաև Սասունի Տալվորիկի գավառում։

1914 թվականին Արտխոնքն ուներ 40 տուն հայ (178 մարդ) և 18 տուն քուրդ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

Գյուղն ուներ եկեղեցի։

Արտխոնքի հայերը տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մի մասը զոհվել է, փրկվածները տարագրվել են օտար երկրներ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոպիևկա (այլ կիրառումներ)

**Կոպիևկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոպիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում
* Կոպիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում
Արտոնք

**Արտոնք**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից հարավ-արևելք՝ Մեղրագետի հովտում։

Եղել է բազմամարդ հայաբնակ գյուղ։ Արտոնքը տեղական ճանապարհով կապված էր Մուշ քաղաքի հետ։

## Պատմություն
Բնակչության մի մասը գաղթել է, իսկ մնացածը թուրքերի ձեռքով կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
XIX դարի սկզբին ուներ 200 տուն՝ 1500 հայ բնակչով։ 1909 թ.-ին ուներ 120 տուն բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Արտոնքն ուներ հին հայկական եկեղեցի։

## Կրթություն
1870 թ.-ին Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով գյուղում բացվել է դպրոց։ Դպրոցում սովորում էր 30 աշակերտ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոսենկի (այլ կիրառումներ)

**Կոսենկի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոսենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
* Կոսենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում
Արագ (Մշո գավառ)

**Արագ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից արևելք, Մեղրագետի աջ ափին։

## Պատմություն
Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Բնակչություն
1890 թ.-ին ուներ 22 տուն հայ, 1909 թ.-ին՝ 30 տուն հայ և 17 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Արթերթ

**Արթերթ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքի և Մեղրագետից հյուսիս՝ Արածանիի ձախ ափին՝ արգավանդ հարթավայրում։

## Պատմություն
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Բնակչությունը ենթարկվել է կոտորածի։ Քրդերին հաջողվել է 30 հայ ընտանիք փրկել։

## Բնակչություն
1880 թ.-ին ուներ 80 տուն՝ 800 հայ բնակչով։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Բաղլու (Մուշի գավառ, Ս. Կարապետի մոտ)

**Բաղլու**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում` Տարոնում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք` Մերգեմեր գետի ձախ ափին, Քարքե լեռան հարավում՝ Ս. Կարապետ վանքի մոտակայքում։

Տարածքը հարուստ էր ջրով և ծառազարդ էր։

## Պատմություն
1897 թ.-ին Բաղլուն ենթարկվել է կողոպուտի և թալանի։

Ամբողջ բնակությունը տեղահանվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Նրանց մի մասը զոհվել է, փրկվածները տարագրվել են օտար երկրներ։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Բաղլուն ուներ 2 հայկական եկեղեցի, որոնցից մեկը կառուցվել էր 1271 թ.-ին։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կովալևկա (այլ կիրառումներ)

**Կովալևկա**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ելանեցի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
* Կովալևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կովալևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
* Կովալևկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
* Կովալևկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Կովալևո (այլ կիրառումներ)

**Կովալևո**, կարող է վերաբերել՝

* Կովալևո - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
* Կովալևո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում
Կովալյովկա (այլ կիրառումներ)

**Կովալյովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կովալյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օլևսկի շրջանում
* Կովալյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում
* Կովալյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում
* Կովալյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում
* Կովալյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում
Կովիլնոե (այլ կիրառումներ)

**Կովիլնոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կովիլնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում
* Կովիլնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում
Կոտլյարևսկոե (այլ կիրառումներ)

**Կոտլյարևսկոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտլյարևսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում
* Կոտլյարևսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում
* Կոտլյարևսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում
Կովալի (այլ կիրառումներ)

**Կովալի**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կովալի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում
* Կովալի - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում
* Կովալի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կովալի - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ումարսկի շրջանի կազմում։
* Կովալի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
* Կովալի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Կոտլյարովկա (այլ կիրառումներ)

**Կոտլյարովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտլյարովկա - ավան, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում
* Կոտլյարովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
Բնդխներ

**Բնդխներ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 15 կմ հարավ-արևելք՝ Մուշ-Բիթլիս ճանապարհի աջ կողմում։

## Անվան ստուգաբանություն
Գյուղն իր անվանումը հավանաբար ստացել է վայրի կաղնու անունից, քանի որ բնակավայրը շրջափակված է վայրի կաղնու ծառերով։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը շրջափակված է Գոմշամուտ լեռան անտառապատ լանջերով։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 50 տուն, XX դարի սկզբին՝ 18 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Բնդխներն ուներ հայկական եկեղեցի։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոտյուժանի (այլ կիրառումներ)

**Կոտյուժանի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտյուժանի - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում
* Կոտյուժանի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում
Կոտյուրժինցի (այլ կիրառումներ)

**Կոտյուրժինցի**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում
* Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում
* Կոտյուրժինցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում
Կառնեն

**Կառնեն**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքի մոտ՝ նրա հարավային կողմում։

## Պատմություն
1915 թ.-ի հուլիսի 11-ին թուրքերը հարձակվում են գյուղի վրա։ Ֆիդայի Մկրտիչը գլխավորում է գյուղի ինքնապաշտպանությունը։ Ծանր և համառ մարտեր են ընթանում։ Հայերը նահատակվում են, բացառությամբ մի քանի որբ երեխաների, որոնք ռուսական զորքերի ուղեկցությամբ անցնում են Արևելյան Հայաստան։ Թուրքերը գյուղը ավերակների են վերածում։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 130 տուն՝ 1000 հայ բնակչով և 30 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։ Զբաղվում էին նաև բրուտագործությամբ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կոտովկա (այլ կիրառումներ)

**Կոտովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում
* Կոտովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում
Կոտովսկոե (այլ կիրառումներ)

**Կոտովսկոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կոտովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում
* Կոտովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում
* Կոտովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում
Գոմս

**Գոմս**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշից 14 կմ հյուսիս՝ Արածանիի աջ ափին։

## Պատմություն
Գոմսի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է VII դարում` Հովհան Մամիկոնյանի «Պատմութիւն Տարօնոյ» աշխատության մեջ։

Գյուղի բնակչությունը քաջ և համարձակ էր։ XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին բնակչությունը ակտիվորեն մասնակցել է ինքնապաշտպանական կռիվներին։

Բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1880-1914 թվականներին ուներ 80-100 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու բրուտագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գոմսն ուներ եկեղեցի։

## Կրթություն
Գյուղում 1870 թ.-ին Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով հիմնվել էր դպրոց։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կորժովկա (այլ կիրառումներ)

**Կորժովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կորժովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում
* Կորժովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
* Կորժովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում
Կորիտնիցա (այլ կիրառումներ)

**Կորիտնիցա**, կարող է վերաբերել՝

* Կորիտնիցա - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լոկաչինի շրջանում
* Կորիտնիցա - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում
Կորիտնոե (այլ կիրառումներ)

**Կորիտնոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կորիտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում
* Կորիտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում
Կորնեևկա (այլ կիրառումներ)

**Կորնեևկա**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կորնեևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում
* Կորնեևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կորնեևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
* Կորնեևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
* Կորնեևկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Զիարեթ (Մշո գավառ)

**Զիարեթ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արածանիի աջ կողմի վտակներից մեկի մոտ՝ Քարքե լեռան փեշերի վրա։

## Անվան ստուգաբանություն
Զիարեթ անվանումը թուրքերեն է և այն տրվել է մոտակայքում գտնվող Ս. Կարապետ վանքի համար։ Զիարեթը թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է ուխտատեղի, ուխտավայր։

## Պատմություն
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ավերվել է, իսկ բնակչության մեծ մասը կոտորվել 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները տարագրվել են։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին գյուղն ուներ 160-180 տուն՝ 1500 հայ բնակչով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Զիարեթում կար 1268 թ.-ին կառուցված եկեղեցի։ Բնակավայրի մոտակայքում կար բերդի ավերակներ։

## Հասարակական կառույցներ
Գյուղում գործում էր վարժարան, որը հիմնադրվել էր Պոլսի միացյալ ընկերության կողմից 1885 թ.-ին։

## Անվանի մարդիկ
Զիարեթում է ծնվել բանաստեղծ Կորյուն Մկրտչյանը (1866)։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դվնիկ (Մշո գավառ)

**Դվնիկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք, արգավանդ դաշտում՝ Թիլ-Ցրոնք ճանապարհի վրա։

## Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծագույն մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Բնակչություն
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։

1890 թ.-ին ուներ 50 կամ 80 տուն՝ 600 հայ բնակչով։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար **Ս. Սիոն** անունով հայկական եկեղեցի։

## Կրթություն
Դվնիկն ուներ դպրոց, որը 1870 թ.-ին բացվել էր Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով։ Դպրոցում ուսանում էր 20 աշակերտ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կորոլյովկա (այլ կիրառումներ)

**Կորոլյովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում
* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում
* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում
* Կորոլյովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում
Թիլ (Բուլանըխի գավառ)

**Թիլ**, գյուղատեղի Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում է Նազիկ լճակից 10-12 կմ հյուսիս՝ Ապրի գյուղի մոտակայքում։

XIX դարի վերջին բնակավայրն արդեն ամայի էր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կորչովկա (այլ կիրառումներ)

**Կորչովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում
* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում
* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում
* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
* Կորչովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում
Կորսունովկա (այլ կիրառումներ)

**Կորսունովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կորսունովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
* Կորսունովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում
Խասգյուղ

**Խասգյուղ**, Խասգեղ, Խաս, գյուղ (ավան, գյուղաքաղաք) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից մոտ 16 կմ հարավարևմտյան դաշտավայրում, Մեղրագետի ձախ կողմում՝ Բիթլիս տանող ճանապարհի վրա։

## Անվան ստուգաբանություն
Գյուղն հանդիսացել է գավառի ամենանշանավոր գյուղը և դրա համար էլ ստացել է Խաս անվանումը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղի միջով հոսում է Խասգյուղ անունով գետակը, որը ձախ կողմով միանում է Մեղրագետին։

## Պատմություն
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։

## Բնակչություն
Ամենածաղկուն շրջանում գյուղն ուներ 700 տուն բնակիչ։ 1880 թվականին ուներ 540 տուն հայ և 10 տուն քուրդ բնակիչ, 1909 թվականին՝ 350 տուն հայ և 45 տուն քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, բրուտագործություն և առևտուրն էր։ Բնակիչներից շատերը եղել են բրուտներ։

Խասգյուղում կար շուկա, որն ուներ 30-ից ավելի խանութներ և կրպակներ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ Ս. Ստեփանոս, Ս. Թալիլա, Ս. Երրորդություն անուններով եկեղեցիներ։ Եկեղեցիներից մեկին կից գործում էր երկսեռ վարժարաններ, որոնցից մեկը կառուցված էր 1307 թվականին։

Խասգյուղից 4-5 կմ հարավ կային մի շարք ավերակներ։ Գյուղի վերևում գտնվում էր Սմբատաբերդը։

## Վարչական բաժանում
Գյուղը բաժանված էր չորս թաղերի.
# Տունջո
# Մարաղբյուր
# Խաժուռիք
# Վերին *կամ* Գավառացոց

## Տես նաև
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Սարգիս և Միսակ Բդէեան, Հարազատ պատմութիւն Տարօնոյ, խմբագրեց Աղան Տարօնեցի, Գահիրէ, տպ. Սահակ-Մեսրոպ, 1962։
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կուզմինովկա (այլ կիրառումներ)

**Կուզմինովկա**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կուզմինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում
* Կուզմինովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
* Կուզմինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Լենինոգորսկի շրջանի կազմում։
Կուլիկովկա (այլ կիրառումներ)

**Կուլիկովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուլիկովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում
* Կուլիկովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում
* Կուլիկովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում
Խորնի

**Խորնի** կամ **Խորոնք**, Խորենք, Խորհան (, ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում` Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվել է պատմական Հայաստանի Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում։ Գյուղը տեղակայված է Մուշ քաղաքից 8 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արածանիի ձախ վտակներից մեկի միջին հոսանքի ձախ կողմում։

## Անվան ստուգաբանություն
Ըստ Մ. Օրմանյանի Խորոնք նշանակում է «ծննդավայր»։ Ենթադրաբար անվանումը կապված է եղել գյուղում Մովսես Խորենացու ծնված լինելու հանգամանքի հետ։

## Պատմություն
Գյուղի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերվում է IV դարին։ Այն պատկանել է Գլակա վանքին։ Բացի այդ գյուղը նույնացնում են խեթական արձանագրությունների **Հորնիյա** քաղաքի հետ։

Հովհան Մամիկոնյանը իր VII դարի պատմության ձեռագրերում այն հիշատակել է որպես Խոհնի, Խորհի, Խրտնի (աղավաղված տարբերակ) ձևերով։ Եղել է գյուղ կամ ավան։ Այդ ժամանակ ունեցել է 1900 տուն հայ բնակիչ։

Արշակունիների թագավորության ժամանակ գյուղը հայոց բանակին տվել է 600 հեծյալ և 1700 հետևակ զինվոր։

Ավելի ուշ ժամանակաշրջանում բնակավայրը կրել է Խորոնք անվանումը և հանդիսացել է Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառի գյուղերից մեկը։

Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին, փրկվածները տարագրվել են օտար երկրներ։

## Բնակչություն
1880 թ.-ին ուներ 20 տուն, 1909 թվականին ուներ 50 տուն հայ և 6 տուն քուրդ բնակիչ։

2000 թվականի դրությամբ գյուղում բնակվում է 830 մարդ, հիմնականում քրդեր։

## Տնտեսություն
Հայ բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար **Ս. Աստվածածին** անունով եկեղեցի և Խորոնք անունով բերդ։

## Կրթություն
Խորոնքում գործում էր վարժարան։

## Նշանավոր անձինք
Հավանաբար այստեղ է ծնվել պատմահայր Մովսես Խորենացին։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Տարոնի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կուլիկովո (այլ կիրառումներ)

**Կուլիկովո**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կուլիկովո - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում
* Կուլիկովո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կուլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Կրսնոբորսկի շրջանի կազմում։
* Կուլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի կազմում։
* Կուլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լախդենպոխսկի շրջանի կազմում։
* Կուլիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Տենգուշևսկի շրջանի կազմում։
Կուլիշովկա (այլ կիրառումներ)

**Կուլիշովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուլիշովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում
* Կուլիշովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում
* Կուլիշովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանում
Խվներ

**Խվներ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։

Խվներ գյուղը առաջացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնից հետո Խվներ Վերին և Խվներ Ներքին գյուղերի միացումից։ Մինչև XIX դարի վերջը գյուղերը եղել են առանձին։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուկավկա (այլ կիրառումներ)

**Կուկավկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուկավկա - ավան, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում
* Կուկավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում
Կումարի (այլ կիրառումներ)

**Կումարի**, կարող է վերաբերել՝

* Կումարի - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
* Կումարի - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում
Կուլչին (այլ կիրառումներ)

**Կուլչին**, կարող է վերաբերել՝

* Կուլչին - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում
* Կուլչին - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում
Կումի (այլ կիրառումներ)

**Կումի**, կարող է վերաբերել՝

* Կումի - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում
* Կումի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում
Կվարս

**Կվարս**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։

## Բնակչություն
1909 թվականին գյուղն ուներ 50 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Շինություններ
Գյուղում կային եկեղեցի և վարժարան։

## Տես նաև
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կունցևո (այլ կիրառումներ)

**Կունցևո**, կարող է վերաբերել՝
## Ուկրաինա
* Կունցևո - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում
* Կունցևո - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում

## Ռուսաստան
* Կունցևո (թաղամաս)— թաղամաս Մոսկվայի արևմտյան վարչական շրջանում
* Կունցևո — նախկին քաղաք 1960 թ․–ից Մոսկվայի կազմում
* Կունցևո-I — Մոսկվայի երկաթուղային կայարան Սմոլենսկի ուղղությամբ
* Կունցևո-II — Մոսկվայի երկաթուղային կայարան Սմոլենսկի ուղղությամբ, որը գտնվում է Ուսովսկի ճյուղի վրա
* Կունցևո — Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմի շրջանում
Կուշչևկա (այլ կիրառումներ)

**Կուշչևկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուշչևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում
* Կուշչևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում
Կուչերովկա (այլ կիրառումներ)

**Կուչերովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուչերովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
* Կուչերովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանում
* Կուչերովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում
* Կուչերովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում
* Կուչերովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում
* Կուչերովկա - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում
* Կուչերովկա - գետ Ռուսաստանում, Չերնյանիցայի վտակը
Հացիկ (Մշո գավառ)

**Հացիկ** (Հասիկ, Հացիկ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից հյուսիս-արևելք՝ արգավանդ գետահովտում։

## Պատմություն
Բազմաթիվ հեղինակներ Հացիկ գյուղը նույնացնում են Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդավայր **Հացեկ** կամ Հացեկաց գյուղի հետ, սակայն ըստ Սողոմոն Տարոնցու այն գտնվում էր Հացիկ գյուղից 6-7 կմ հեռավորության վրա։ XX դարում հազիվ էին նշմարվում Հացեկացի ավերակները։

Հացիկն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Բնակչության մեծ մասը կոտորվել է թուրքերի ձեռքով։

## Բնակչություն
Հացիկն հիմնականում հայաբնակ էր։ 1886 թվականին ուներ 50 տուն՝ 500 հայ բնակչով և 10 տուն քուրդ (եզիդի) բնակչով։ 1909 թվականին ուներ 30-35 տուն բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և առևտուրն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Հացիկն ուներ եկեղեցի։

## Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կատեգորիա:Տարոնի գյուղեր
Հունան (Մշո գավառ)

**Հունան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառի Մերքեզի գյուղախմբում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 8-9 կմ արևելք՝ Մեղրագետի աջ ափին։

## Պատմություն
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ բնակիչները լքել են գյուղը։

## Բնակչություն
Եղել է հայաբնակ մեծ գյուղ։ 1880 թվականին ուներ 150 տուն՝ 1200 բնակչով, 1909 թվականին՝ 83 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և արհեստներն էին։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Հունանն ուներ **Սուրբ Ղազար** անունով եկեղեցի։ Եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կուստովցի (այլ կիրառումներ)

**Կուստովցի**, կարող է վերաբերել՝

* Կուստովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում
* Կուստովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում
Կուտ (այլ կիրառումներ)

**Կուտ**, կարող է վերաբերել՝

* Կուտ - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում
* Կուտ - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում
* Կուտ - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում
Կուտուզովկա (այլ կիրառումներ)

**Կուտուզովկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կուտուզովկա - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
* Կուտուզովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում
* Կուտուզովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում
Մառնիկ Ներքին

**Մառնիկ Ներքին**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառի Մուշի գավառակի Բիրինջի գոլ (Պիրինջի գոլ) գյուղախմբում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք, Մեղրագետի աջ ափին՝ Մշո դաշտում։

## Բնակչություն
1880-ական թվականներին ուներ 120 տուն, XX դարի սկզբին 53 տուն բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուրգան (այլ կիրառումներ)

**Կուրգան**, կարող է վերաբերել՝

* Կուրգան, դամբարանաբլուր

## Ուկրաինայի բնակավայրեր
* Կուրգան - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
* Կուրգան - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում

## Ռուսաստանի բնակավայրեր
* Կուրգան - գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բլագովեշչենկայի շրջանի կազմում։
* Կուրգան - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Կուրգանոե (այլ կիրառումներ)

**Կուրգանոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում
* Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում
* Կուրգանոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
Կուտիշչե (այլ կիրառումներ)

**Կուտիշչե**, կարող է վերաբերել՝

* Կուտիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում
* Կուտիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
Մեղտի

**Մեղտի**, ավան (գյուղաքաղաք, գյուղ) Մեծ Հայքի Տուրուբերան աշխարհի Տարոն գավառում, իսկ ավելի ուշ ժամանակներում՝ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մշո դաշտի հյուսիսարևմտյան ծայրամասում՝ Քարքե լեռան փեշերին։ Գյուղից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է Մշո Սուրբ Կարապետ վանքը։

## Պատմություն
Ըստ Հովհան Մամիկոնյանի գյուղի պատմությունը կապված է Տարոնի ավանդություններից մեկի հետ։ Դեմետրե և Գիսանե 3 զավակները Տարոնում կառուցել են 3 ավան և կոչել են Կվառս, Մեղտի և Հոռյան։ Մեղտի ավանը հիմնել է Մեղտեսը։

Գլակա վանքի առաջին վանահայր Զենոբ Գլակը, որ ճակամարտելու համար այստեղ է բանակել Տարոնի իշխան Սմբատի 4000-անոց բանակը։

Մեղտին հանդիսացել է Գլակա վանքի կալվածքը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

1880 թվականին ուներ 60 տուն՝ 500 բնակչով։ 1909 թվականին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Մեղտին ուներ եկեղեցի։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մզրեմամո

**Մզրեմամո**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուրորտնոե (այլ կիրառումներ)

**Կուրորտնոե**, կարող է վերաբերել՝

* Կուրորտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում
* Կուրորտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում
* Կուրորտնոե - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում
* Կուրորտնոե - քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդում
Կվիտկա (այլ կիրառումներ)

**Կվիտկա**, կարող է վերաբերել՝

* Կվիտկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում
* Կվիտկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում