open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սարա Հիլդենի գեղարվեստի թանգարան

**Սարա Հիլդենի գեղարվեստի թանգարան** (, ), ժամանակակից արվեստի գեղարվեստական թանգարան, որը գտնվում է Ֆինլանդիայի Տամպերե քաղաքի Սյակյանիեմի պարկում։

2026 թվականին թանգարանի համար նախատեսվում է նոր շենք կառուցել Տամպերե քաղաքի կենտրոնում՝ Finlayson նախկին տեքստիլ գործարանի տարածքում։ Քաղաքային վարչությունն առաջարկին հավանություն է տվել 2019 թվականի սեպտեմբերի 30-ի իր նիստում։

## Պատմություն
Թանգարանի շենքը նախագծել է Պեկա Իլվեսկոսկիի ճարտարապետական բյուրոն, իսկ առաջին էքսպոզիցիան հասարակության համար բացվել է 1979 թվականի փետրվարի 11-ին։

Հավաքածուն կազմված է 1962 թվականին Սարա Հիլդենի նվիրաբերած աշխատանքներից։ Սարա Հիլդենի ֆոնդի հավաքածուն այժմ ներառում է ժամանակակից արվեստի 5 հազարից ավելի ֆիննական և արտասահմանյան ստեղծագործություն։

Սեփական հավաքածուների ցուցանմուշների հետ մեկտեղ թանգարանը կազմակերպում է ինչպես ֆիննական, այնպես էլ արտասահմանյան հայտնի հեղինակների ժամանակավոր ցուցահանդեսներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Ֆինլանդիայում
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Գորան Հաջիչ

**Գորան Հաջիչ** (;), Սերբիայի Կարինա Հանրապետության պետական  քաղաքական գործիչ, որն ունի սերբական ծագում։ Սերբիայի Կարինա Հանրապետության երկրորդ նախագահ Բալկաններում պատերազմի ժամանակ, 1992 թվականի փետրվարի 26-ից մինչև 1994 թվականը։ Խորվաթիայում պատերազմի ժամանակ եղել է Սերբական համայնքի առաջնորդը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Վինկովցիում։ Մինչ պատերազմը Խորվաթիայում Հաջիչն աշխատել է գյուղատնտեսական կոմբինատի պահեստում։

Քաղաքական ակտիվություն է սկսել որպես Հարավսլավիայի կոմունիստների միության անդամ։ 1980-ական թվականների վերջին, Հաջիչը միացել Է Սերբիայի դեմոկրատական կուսակցությունը և ակտիվորեն սկսեց զբաղվել քաղաքական կարիերայով։

1990 թվականին Հաջիչը անդամակցել է Խորվաթիայում ստեղծված Սերբական դեմոկրատական կուսակցությանը։ Նույն թվականի հունիսին նա ընտրվել է Վուկովարի իր բաժանմունքի ղեկավար։

2004 թվականին Գորան Հաջիչի դեմ նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալի կողմից մեղադրանքներ Էին առաջադրվել ռազմական հանցագործությունների համար, այդ ժամանակից ի վեր նա Ինտերպոլի կողմից հետախուզվում էր։ 2011 թվականի հուլիսի 20-ի առավոտյան Հաջիչը ձերբակալվել Է Սերբիայի հյուսիսում և հուլիսի 22-ին արտահանձնվել Հաագա։ 2011 թվականի հուլիսի 25-ին դատարանի առաջին նիստով մեկնարկեց նրա նկատմամբ դատավարությունը, որտեղ Հաջիչը մեղադրվում է հետապնդման, արտաքսման, գույքի անիմաստ ոչնչացման և կողոպուտի, ոչնչացման, սպանությունների, ձերբակալության, խոշտանգումների և խորվաթների և ոչ սերբ բնակչության այլ ներկայացուցիչների հետ դաժան վերաբերմունքի մեջ։

2014 թվականի փետրվարին դատարանը մերժել էր Հաջիչի արդարացնելու համար ներկայացված միջնորդությունը։

2015 թվականի փետրվարին Հաջիչի մոտ ուղեղի քաղցկեղ էր ախտորոշվել ոչ աշխատանքային փուլում։ 2015 թվականի ապրիլի 14-ին տրիբունալը որոշում էր կայացրել ժամանակավորապես ազատ արձակել Հաջիչին Սերբիայում բուժման համար։ Ապրիլի 16-ին նա ժամանել Է Բելգրադ։ 2016 թվականի հուլիսի 12-ին Հաջիչը երկարատև հիվանդությունից հետո մահացել է Նովի Սադ քաղաքի Վոյևոդինայի կլինիկական կենտրոնում։

2016 թվականի հուլիսի 14-ին թաղվել է Նովի Սադ քաղաքային գերեզմանատանը։

## Արտաքին հղումներ
* Горан Хаджич — последний разыскиваемый Международным трибуналом по бывшей Югославии 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հարավսլավիայի քաղաքական գործիչներ
Հեսլեհոլմ

**Հեսլեհոլմ** (շվեդերեն՝ **Hässleholm**), քաղաք Շվեդիայի հարավային մասում՝ Սկոնիա լենում (մարզում)։ 50 հազարից ավելի բնակիչ ունեցող նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է; 1914–1970 թվականներին ունեցել է առանձին քաղաքի կարգավիճակ։ 2010 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է մոտավորապես 18&nbsp;500:

## Պատմություն
1860 թվականին Մալմյո-Կատրինեհոլմ երկաթգծի վրա գործարկվել է Հասլեհոլմ կայարանը։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին երկաթուղու ճյուղավորումներ են տարվել դեպի Քրիստիանստադ (1865), Հելսինգբորգ (1875) ու Հալմստադ, և Հասլեհոլմը դարձել է երկաթուղային կարևոր հանգույց, նաև՝ արդյունաբերական կենտրոն, որի կարևոր ձեռնարկություններից էր 1889 թվականին հիմնադրված մետաղագործական գործարանը (*Hässleholms verkstäder metal plant*), և կայազորային քաղաք։

1888 թվականին Հասլեհոլմն ստացել է  *municipalsamhälle*-ի, 1901-ին՝ *köping*-ի, 1914-ին՝ քաղաքի կարգավիճակ։ 1971 թվականին Շվեդիայում իրականացված վարչատարածքային բարեփոխումների արդյունքում դարձել է նորաստեղծ նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնը (այդ կարգավիճակը պահպանվում է առ այսօր)։

Քաղաքի արևելյան մասում գործում է բացօթյա թանգարան, որտեղ 1934 թվականին հանդիսավոր կերպով բացվել է *Snapphane* անվանումը կրող քանդակը՝ ի հիշատակ 17-րդ դարում շվեդա-դանիական պատերազմի շրջանում այս վայրերում տեղի ունեցած մարտերի։

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Դառլովո, Լեհաստան
*  Էկերնֆյորդե, Գերմանիա
*  Նյուքյոբինգ, Դանիա

## Անվանի անձինք
* Անդրեաս Դալ, ֆուտբոլիստ
* Յոն Յոնսոն, ֆուտբոլիստ
* Ռոբին Շերնբերգ, երգիչ, Եվրատեսիլ 2013-ում ներկայացրել է Շվեդիան
*  Պեռնիլա Անդերսոն, երգչուհի
* Յան Բրինկ, մրցարշավորդ
* Սոֆի Էնգել, ֆուտբոլիստ
* Գրյոնվալս, նվագախումբ
* Մարտին Ինգվարսոն, ֆուտբոլային մրցավար
* Joddla med Siv, երաժշտախումբ
* Յոհան Կարլսոնի ընտանեկան երաժշտախումբ
* Դանիել Նիկլասոն, ֆուտբոլիստ
* Անդերս Նիլսոն, *TV-profil*
* Ինգրիդ Սվեդե, պոռնոդերասանուհի
* Պետեր Սվերդ, ֆուտբոլի մարզիչ
* Ռոջեր Տալռոթ, ըմբշամարտիկ
* Զաքարիաս Տալռոթ, ըմբշամարտիկ
* Յանետտե Տելանդեր, գրող
* Անդրեաս Տիլիանդեր, երաժիշտ
* Լարս-Գյորան Վիբերգ, հասարակական գործիչ

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը կրել է հետևյալ փոփոխությունները.

## Պատկերասրահ

Hässleholm Center.JPG|Կենտրոնական փողոցը
Ölandskvarn i Hässleholms hembygdspark-1.jpg|Հողմաղացը
Hässleholms central-1.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Hassleholm stortorget 001.jpg|Տեսարան քաղաքից
Snapphanen av Axel Ebbe-1.jpg|Snapphanen քանդակը
Hässleholm kulturhus.jpg|Մշակույթի տունը
Hässleholms kyrka ext2.jpg|Գլխավոր եկեղեցին
Hässleholms tekniska skola-1.jpg|Տեխնիկայի դպրոցը
Västra Göinge domsagas tingshus-2.jpg|Դատարանի շենքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Շվեդիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ
Միսս Էվերսի երեխաները

**Միսս Էվերսի երեխաները** () 1997 թվականի HBO հեռուստաալիքի ստեղծած ամերիկյան հեռուստատեսային ֆիլմ, որի գլխավոր դերերում են Էլֆրի Վուդարդը և Լոուրենս Ֆիշբորնը։ Ֆիլմը 11 անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի, որոնցից չորսը հաղթել է, այդ թվում և` լավագույն հեռուստատեսային ֆիլմ անվանակարգում։

## Սյուժե
Ֆիլմը հիմնված է իրական պատմությունների վրա և պատմում է 1932-1972 թվականների Տասկիգիի սիֆիլիսի հետազոտությունների մասին։ Պատմությունը պատմում է բուժքույր Յունիս Էվերսը (Էլֆրի Վուդարդ), որը շատ բան գիտի այն մասին, թե ինչ է կատարվում... Փորձը դադարեցվել է միայն 40 տարի անց, երբ սկսվել է սենատի հետաքննությունը։

## Դերասաններ և կերպարներ
* Էլֆրի Վուդարդ՝ Յունիս
* Լոուրենս Ֆիշբորն՝ Կալեբ Համֆրի
* Քրեյգ Շեֆֆեր՝ բժիշկ Դուգլաս
* Ջո Մորթոն՝ բժիշկ Սեմ Բրոդես
* Օբբա Բաբատունդե՝ Վիլլի Ջոնսոն
* Օսսի Դևիս՝ միստր Էվերստ
* Է. Մարշալ՝ սենատի հետաքննող

## Պարգևներ և առաջադրումներ
Ֆիլմը բարձր գնահատական է ստացել թե՛ քննադատների, թե՛ հանդիսատեսի կողմից, դերասանուհի Էլֆրի Վուդարդը ստացել է «Էմմի» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներ։ Ֆիլմն ստացել է «Էմմի» մրցանակ` տարվա լավագույն հեռուստատեսային ֆիլմ անվանակարգում, ինչպես նաև` առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի նույն անվանակարգում։ Լոուրենս Ֆիշբորնն առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի` լավագույն դերասան անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:HBO-ի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ալաբամայում
Էդուարդ Մարտիրոսյան

**Էդուարդ Աշոտի Մարտիրոսյան** (), հայ պետական գործիչ, Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն, գնդապետ։ Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գլխավոր տնօրեն։

## Կրթություն
Սովորել է Երևանի թիվ 83 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1991 թվականին։ 1991-1996 թվականներին սովորել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի տրանսպորտային ֆակուլտետում։

1998 թվականին ստացել է պահեստազորի լեյտենանտի զինվորական կոչում։ 1998 թվականից ծառայում է ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում։ Զբաղեցրել է կրտսեր օպերլիազորից մինչև վարչության պետի պաշտոններ։

## Աշխատանքային գործունեություն
2018 թվականի հոկտեմբերին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության տնօրենի տեղակալ։

2019 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող։

2020 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։

2020 թվականի հունիսի 8-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնից։

2020 թվականի օգոստոսի 12-ին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի հրամանագրով նշանակվել է հայկական ատոմային էլեկտրակայանի գլխավոր տնօրեն։

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՀՀ նախագահի հրամանագրով 2009 թվականի սեպտեմբերին պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։
* ՀՀ վարչապետի կողմից 2011 թվականի դեկտեմբերին պարգևատրվել է շնորհակալագրով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԱԾ տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Ռիչարդ Շմիդ

**Ռիչարդ Շմիդ** (), ամերիկացի նկարիչ-ռեալիստ։ *«Alla Prima», «Everything I know about Painting »* գրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Սկսել է զբաղվել նկարչությամբ ու գեղանկարչությամբ տասներկու տարեկանում։ Դասական կրթություն է ստացել Ուիլյամ Մոսբիի ղեկավարությամբ Չիկագոյի ամերիկյան արվեստի ակադեմիայում։

1990 թվականին դարձել է Hubbard Art Award for Excellence մրցանակի մրցանակակիր։ 2000 թվականին ստացել է Ջոն Սինգեր Սարջենթի Lifetime Achievement ամերիկյան նկարիչ-դիմանկարիչների ընկերության մեդալը։ 2001 թվականին նկարահանել է *«Ամերիկյան դիմանկար։ Սենատորը և նկարիչը»* կարճամետրաժ փաստագրական ֆիլմը, որտեղ Շմիդը հարցազրույց է վերցրել այդ ժամանակի սենատոր Ջեյմս Ջեֆֆորդից (որը Վերմոնտից էր)՝ միաժամանակ նկարելով նրա դիմանկարը։ *Richard Schmid - A Retrospective Exhibition* ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Բատլերի ամերիկյան արվեստի ինստիտուտում 2003 թվականին։ Մասնակցել է հիսուն անհատական ցուցահանդեսների։

## Մրցանակներ
2005 թվականի մարտին Շմիդը արժանացել է ամերիկյան դիմանկարիչների միության ոսկե մեդալի։

Նաև որպես մրցանակ ստացել է՝ Նյու Յորքի Սալմանգունդի ակումբի պատվավոր շքանշան, Ազգային արվեստի այգիներից 100 000 ԱՄՆ դոլարի չափով մրցանակ, ինչպես նաև ամերիկյան ջրաներկի ոսկե մեդալ։ 2003 թվականին ստացել է Լայմի գեղարվեստի ակադեմիայի քոլեջում պատվավոր դոկտորի աստիճան։ 2013 թվականին Շմիդի նկարը «Էբբոտսֆորդի տունը։ Պարոն Վալտեր Սքոթի տունը» ցուցադրվել է Շոտլանդիայի Էբբոտսֆորդի և Մելրոուզի այցելուների նոր կենտրոնի բացմանը։ 2014 թվականին Plein Air ամսագիրը նրան է հանձնել Lifetime Achievement Award մրցանակը։

## Այլ աշխատանքներ
Շմիդը «*Alla Prima», «Everything I know about Painting* » գրքերի հեղինակն է,  գեղանկարչության արվեստի մասին գիրքը առաջին անգամ հրատարակվել է 1998 թվականին։ Թողարկում է նաև վիդեո-դասընթացներ։

## Ընտանիքը
Ռիչարդ Շմիդի մայրական կողմից պապը՝ Ջուլիան Օութսը, ճարտարապետ քանդակագործ էր։

Ներկայումս Շմիդն ապրում է Նյու Գեփշիրում իր կնոջ՝ նկարչուհի Նենսի Գուզիկի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный веб-сайт 
* Раздел биографии на официальном сайте 
* Раздел биографии на внешнем сайте

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Փոլ Անդերսոն

**Փոլ Անդերսոն** (, ), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Փրկվածը», «Լեգենդ», «Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ» ֆիլմերում և «Սուր հովարներ» հեռուստասերիալում կատարած իր դերերով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1978 թվականի փետրվարի 12-ին Լոնդոնում։ Երկար տարիներ աշխատել է թատրոնի տոմսերի վաճառքի բնագավառում։ 2000-ական թվականներին ավարտել է Ուեբեր Դուգլասի դրամատիկական արվեստի ակադեմիան։

Իր դերասանական կարիերան Փոլը սկսել է 2005 թվականին «Դոկտոր Ով» հեռուստասերիալում էպիզոդիկ դեր կատարելով։ 2011 թվականին «Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ» ֆիլմում կատարել է Սեբաստիան Մորանի դերը։

2013 թվականից նկարահանվում է «Սուր հովարներ» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարում է Արթուր Շելբիի դերը։ 2015 թվականին նկարահանվել է «Լեգենդ», «Ծովի սրտում» և «Փրկվածը» ֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ն. Սացի անվան մանկական երաժշտական թատրոն

**Մոսկվայի Ն. Սացի անվան պետական ակադեմիական մանկական երաժշտական թատրոն** (), թատրոն Մոսկվայում, ԽՍՀՄ-ում առաջին մշտական երաժշտական թատրոնը երեխաների և պատանիների համար։ Թատրոնը կրում է հիմնադրի` ռուս խորհրդային մշակույթի ականավոր գործիչ Նատալյա Սացի անունը։

## Պատմություն
Թատրոնի հիմնադրման ամսաթիվն ընդունված է նշել 1965 թվականի նոյեմբերի 21-ը, երբ մանկական թատրոնի բեմում ներկայացվել է առաջին ներկայացումը՝ Մ. Կրասևի «Մորոզկո» օպերայի պրեմիերան։

Ի սկզբանե թատրոնը չի ունեցել իր բեմը, բայց շուտով այն տեղափոխվել է Նիկոլսկի փողոցում գտնվող «Սլավյանսկի բազար» հյուրանոցի նախկին շենք (մինչև 1990 թվականը` Հոկտեմբերի 25-ի փողոց )։

1979 թվականին թատրոնը տեղափոխվել է Վերնանդսկի պողոտայի վրա գտնվող նոր շինություն, որը նախագծվել և կառուցվել է հատուկ թատրոնի համար։ Թատրոնի ինտերիերի ձևավորմանը մասնակցել են պալեխյան նկարիչներ, այդ թվում` Ն. Գոլիկովը, որը նկարաարդել է Հեքիաթների սենյակը։ Թատրոնի շենքը զարդարված է Կապույտ թռչնի քանդակով, որը թատրոնի խորհրդանիշն է։

1987 թվականին թատրոնին շնորհել են ակադեմիականի պատվավոր կոչում։

Ժամանակակից թատրոնի շենքն ունի 2 դահլիճ։

* Մեծ դահլիճը 1100 տեղանոց է, երեք բեմով՝ մեկ գլխավոր և երկու կողմնային։ Այդ դահլիճում է գտնվում թատրոնի գլխավոր տեսարժանություններից մեկը` Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Սադկո» օպերայի թեմայով պատրաստված վարագույրը։
* Փոքր` համերգային դահլիճը, 300 տեղանոց է։

2003 թվականին Ն. Սացի հարյուրամյակի առթիվ, թատրոնի դիմաց հուշարձան է տեղադրվել։ Հուշարձանի վրա քանդակված է Նատալյա Սացը` Կարմիր գլխարկի և Գայլի կերպարով երկու երեխաների հետ։

2019 թվականին որոշում է ընդունվել թատրոնի շենքի վերակառուցման մասին։ Վերանորոգման համար տրամադրվել է 1,8 մլրդ ռուբլի։

## Խաղացանկ
Թատրոնի խաղացանկում դրամատիկական ներկայացումներ են, օպերաներ և բալետներ։

* Կախարդական սրինգ
* Զմրուխտե քաղաքի հրաշագործը 
* 12 ամիս (հեքիաթ)
* Երեխան և կախարդանքը
* Մատնաչափիկը կամ հիանալի թռիչք
* Ոսկե ճուտիկը (օպերա-բալետ)
* Կենդանաօպերա
* Թագավորական սենդվիչ
* Կարապի լիճ (բալետ)
* Կատվի տունը
* Կարապի լիճ (բալետ)
* Սերը երեք նարնջի հանդեպ
* Ճանճերի տերը
* Անագե տոկուն զինվորիկը
* Տարվա պատմությունը
* Անգետիկի ճանապարհորդությունը
* Կապույտ թռչունը` ըստ Իլյա Սացի և Էֆրեմ Պոդգայցի երաժշտության
* Հեքիաթ Սալտանի թագավոր մասին
* Ձյունե թագուհին
* Գնդի որդին
* Մարդուկ-Ջարդուկը (բալետ)

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Համամիութենական Լենինյան Կոմերիտմիության Մրցանակ (1976)՝ «Իմ մայրիկը», «Կախարդական երաժշտությունը» ներկայացումների և «Հայրենիքի համար երգերով» թատերական համերգի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*
Քրեյգ Շեֆֆեր

**Քրեյգ Շեֆֆեր** (, ), կինոյի և հեռուստատեսութան ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է իր «Այնտեղ, որտեղ գետն է հոսում» ֆիլմում Նորման Մաքլինի, «Գիշերային քաղաք» ֆիլմում` Աարոն Բունի և «Մի ծառի բլուր» ֆիլմում` Քիտ Սքոթի գլխավոր դերերով։

## Կենսագրություն
Շեֆֆերը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Յորք քաղաքում։ Նրա հայրն աշխատում էր որպես բանտի պահակ։ Մինչ հայտնի դերասան դառնալը, Քրեյգը թերթեր է վաճառել և մի քանի շաբաթ քնել է Կենտրոնական կայարանի մարմարե սանդուղքների տակ` սնվելով Եկեղեցու կողմից տրամադրվող ճաշերով։

Էկրաններին նրա առաջին վառ ելույթը եղել է «Մի կյանք` ապրելու համար» օճառային օպերայի Իէն Հեյդենայի դերը։ 1985 թվականին Շեֆֆերը գլխավոր դեր է խաղացել «Դա այն ժամանակ էր... Դա հիմա էլ կա» դրամայում, որտեղ նրա խաղընկերն էր Էմիլիո Էստևեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Ո՜հ, թող, սեր իմ, հրափետուր․․․

**«Ո՜հ, թող, սեր իմ, հրափետուր...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունն գրել է 1890 թվականին հուլիսի 6-ին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 268) պահվում է բանաստեղծի՝ 1890 թվականին հուլիսի 6-ին Թումանյանի՝ Ան․ Աբովյանին հղած նամակը և դրա մեջ ինքնագիրը։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության հինգերորդ հատորում (էջ 18)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 աշխատություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Սելենա Ռոքի Մելոուն

**Սելենա Ռոքի Մելոուն** (), ավստրալիացի նույնասեռական փոքրամասնության (ԼԳԲՏ) ակտիվիստ։ Համարվել է *IngiLez* լիդերների աջակցության խմբի (*ILSG*) համահիմնադիրներից և *Open Doors* երիտասարդական ծառայության ղեկավարը։

## Կարիերա
Ռոքին իր կարիերան սկսել է  որպես աբորիգենների կապի սպա և  ԼԳԲՏ-ի  կապի սպա Քվինսլենդի ոստիկանությունում։ Ռոքին կապված էր նաև *PFLAG*, *Dykes on Bikes*, *LGBTI Health Alliance* և այլ համայնքային խմբերի հետ։

## Մահ
Ռոքին մահացավ 2017 թվականի մայիսի 22-ին, Ռոկհեմփտոն քաղաքում մոտոցիկլետային պատահարի հետևանքով։

## Պարգևներ
Նա ստացել է մի շարք մրցանակներ լավագույն հասասարակական աշխատանքների համար Բրիսբենում կազմակերպված *Queen Queen's Ball Awards* մրցանակաբաշխության արարողությունների ընթացքում և *Open Doors* երիտասարդական ծառայության հետ կատարած լավագույն աշխատանքի համար, աշխատելով ԼԳԲՏԻ  ռիսկի ենթակայության ներքո գտնվող երիտասարդների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի ֆեմինիստներ
Նանֆադիմա Մագասսոուբա

**Նանֆադիմա Մագասսոուբա**, գվինեացի կանանց իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ։ Ղեկավարել է Գվինեայի կանանց իրավունքների և քաղաքացիության ազգային կոալիցիան (), իսկ 2013 թվականից՝ Գվինեայի Ազգային ժողովի անդամ է։

## Կենսագրություն
Մագասսոուբան ծնվել է Կանդարի պրեֆեկտուրայում։ Չնայած նա երեք տասնամյակ աշխատել է արհմիություններում և հասարակական կազմակերպություններում, բայց լայնորեն ճանաչվել է որպես *CONAG-DCF*-ի նախագահ։ Մագասսոուբի գլխավորությամբ, *CONAG*-ը ստացավ ազգային կարգավիճակ՝ որպես կանանց իրավունքների պաշտպանության առաջատար կազմակերպություն և ճանաչվեց ՄԱԿ-ի Խորհրդատվական խմբի կողմից։

2013 թվականին  նա ընտրվեց Գվինեայի ժողովրդական միության (ԳԺՄ) Ազգային ասսամբլեայի անդամ։ Նա եղել է Գվինեայի ազգային համերաշխության և կանանց ու երեխաների առաջխաղացման նախարարը։ Պարգևատրվել է 2015 թվականի Գվինեայի նախագահական ընտրություններում Կունդարում Ալֆա Կոնդեի հաղթանակին աջակցելու համար, Մագասսոուբան շարունակում էր ակտիվ գործունեություն  ծավալել Կանդարում, որպես *RPG Rainbow Alliance*–ի ներկայացուցիչ։ 2016 թվականի հունիսին Մամադի Դիավարի փոխարեն նա նշանակվեց *RPG Rainbow Alliance*-ի պատվիրակության հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում։

2017 թվականի մայիսին Մագասսոուբան մասնակցեց Եյլի համալսարանում անցկացվող աֆրիկյան քաղաքական առաջնորդների 4-րդ համաժողովին։

Մագասսոուբան եղել է կին խորհրդարանականների միության նախագահը, մինչև  2016 թվականի հուլիսը, երբ  նրան այդ պաշտոնում  փոխարինեց Գվինեայի Ժողովրդավարական ուժերի միության անդամ Ֆաթումատա Բինտա Դիալոն։ Որպես կին խորհրդարանական ՝ նա դեմ արտահայտվեց Գվինեայում բազմակնության օրինականացմանը։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, խորհրդարանի բոլոր 26 կին պատգամավորների հետ միասին, Մագասսոուբան հրաժարվեց կողմ քվեարկել Քաղաքացիական օրենսգրքում կատարվող փոփոխություններին, որով օրինականացվելու էր բազմակնությունը, որն արգելված է դեռևս 1968 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Գվինեայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կիմհոանգ

thumb|right|«Խոզ», կիմհոանգների օրինակներից պահպանվածներից մեկը

**Կիմհոանգ** (*Tranh Kim Hoàng*, 幀金黃, չան կիմ հոանգ), վիետնամական կերպարվեստի ժանր, գունավորված փորագրություն, հայտնված , Հոայդիկ շրջան, Հանոյ։ Նախորդ կիմհոանգում հայտնի էին վիետնամական Ամանորի տոնակատարության տարրերը` դոնգհոյի և հանգչոնգի փորագրությունների հետ միասին, սակայն XX դարի կեսերին տվյալ ավանդույթը անհետացավ, իսկ պահպանված մի քանի կիմհոանգները պահպանվում են թանգարաններում։

## Պատմություն
Կիմհոանգը առաջացել է XVIII դարում Լե դինաստիայի կառավարման օրոք համանուն գյուղում, տեղակայված Հանոյա տարածքում։ Կիմհոանգ գյուղը ազգային կտավների ստեղման վայրերից մեկն էր, այլ գյուղերի հետ միասին. հանոյական Հանգչոնգ, բակնինյան Դոնգհո և խուեսկյան : Կիմհոանգները հանրաճանաչ դարձան XIX դարում, սակայն նրանց պատրաստման ավանդույթը անկում ապրեց, և XX դարի կեսերին կիմհոանգների պատրաստման արվեստը վերացավ։ Նրանց անհետացման պատճառը 1915 թվականի ջրհեղեղն է, որի ոչնչացրեց գրեթե բոլոր բնօրինակ փորագրուփյունները։

## Թեմաներ և պատրաստման գործընթաց
left|thumb|«Աքլոր», կիմհոանգների սև ու սպիտակ լուսանկար
Կիմհոանգները բազմաթիվ նմանություններ ունեն դոնգհոյի հետ. առօրյա գործերը, կենդանիները և գերբնական ուժերը։ Յուրաքանչյուր կիմհոանգի վերևի ձախ մասում շեղատառ ձևով բանաստեղծություն է գրված, որը նվիրված է պատկերին։ Կիմհոանգների հայտնի սյուժեները աքլորներն ու խոզերն են։

Կիմհոանգի փորագրությունները ավելի մանրամասն են, քան դոնգհոյինը. հիմնական թուղթը նախքան նկարազարդելը ներկում էին դեղին (giấy vàng tầu, զայ վանգ տաու) կամ կարմիր (giấy hồng điều, զայ հոնգ ձյեու) ներկով։ Կիմհոանգի համար օգտագործվող բոլոր ներկերը բնական են. թանաք, սպիտակ գիպս, կինաբարիս, դեղին գարդենիա։ Ներկերը ամրացնելու նպատակով դրանք խառնում են գոմեշի կաշվից ստացված սոսնձի հետ։ Նույն կերպ հանգչոնգի փորագրությունները, կիմհոանգի ստեղծման ընթացքում տպատախտակից միայն եզրագիծերն էին ստանում, իսկ ներքի մասը ներկում էին ձեռքերով, որի շնորհիվ յուրաքանչյուր փորագրություն յուրովի է ստացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կերպարվեստ
Կատեգորիա:Կերպարվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Կերպարվեստի տեսակներ
Նիկոլաս Փինեման

**Նիկոլաս Փինեման** (, ), նիդերլանդացի նկարիչ, դիմանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1810 թվականի հունվարի 1-ին Ամերսֆորտում։ Հայրը նկարիչ Յան Վիլեմ Փինեմանն է։ Նա սովորել է իր հորից, նաև դասերի է հաճախել Ամստերդամի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Ամուսնացած չէ։

1830 թվականին ոսկե մեդալ է ստացել Հոլանդական թագավորական ինստիտուտից՝ «Սիրակուզախում զինվորից սպանված Արքիմեդը» կտավի համար։ Գլխավորապես նա հայտնի է իր դիմանկարներով, մասնավորապես թագավորական ընտանիքի անդամներին պատկերող։ Մարդկային արտաքինը արվեստում պատկերելով գերազանցել է հորը և ավելի մեծ համբավ է ձեռք բերել։ 1855 թվականին, Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում ներկայացված Վիլհելմ II-ի և Վիլհելմ III-ի դիմանկարների համար արժանացել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի։ Եղել է նաև Նիդերլանդների առյուծի շքանշանի ասպետ (Նիդերլանդներ), Ադոլֆ Նասաուի և Կաղնե թագի (Լյուքսեմբուրգ) շքանշանների կոմանդոր, Բևեռային աստղ (Շվեդիա) շքանշանի ասպետ։

Ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ․ 1855 թվականին դարձել է Ամստերդամի Arti et Amicitiae գեղարվեստական ընկերության համահիմնադիր և նախագահ։ Եղել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, մասնավորապես, ստացել է անընդմեջ Ակադեմիայի 8 պատվավոր մեդալ, այդ թվում՝ գիպսե արձանիկի համար։ Հանդիսացել է նաև Նիդերլանդների Արքայական  ինստիտուտի անդամ։ Աշխատանքների մեծ հավակածուն պահվում է Ռեյկսմյուզեում, այդ թվում՝ «Արքայազն Դիպոնեգորոյի գերեվարումը գեներալ-լեյտենանտ Բարոն դե Կոկի կողմից» կտավը:

Մահացել է 1860 թվականի դեկտեմբերի 29-ի լույս 30-ի գիշերը Ամստերդամում 51 տարեկան հասակում։ Թաղված է Նոր արևելյան գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1809 ծնունդներ
Կատեգորիա:1860 մահեր
Կատեգորիա:Ամերսֆորտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամստերդամ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Բևեռային աստղի շքանշանի 2-րդ դասի ասպետներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հունվարի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Յուրայի շրջանի բնայգի (վեպ)

**«Յուրայի շրջանի բնայգի»** (), ամերիկացի գրող Մայքլ Քրայթոնի ֆանտաստիկ վեպը, որը լույս է տեսել 1990 թվականին։

## Սյուժե
Միլիոնատեր գիտնական Ջոն Հեմոնդը Կոստա Ռիկայի ափից ոչ հեռու կղզի էր գնել՝ այնտեղ «կենսաբանական այգի» կառուցելու համար, որը նա պատրաստվում էր բնակեցնել կենդանի դինոզավրերով։ Հնէաբան Ալան Գրանտը և իր հնաբուսաբանության օգնական Էլլի Սեթլերը հրավեր են ստանում այցելել այգի և գնահատել աշխատանքի արդյունքները։ Գիտնականները մեկնում են կղզի, որտեղ բախվում են կենդանի դինոզավրերի հետ։

Հեմոնդը ցույց էր տվել գենետիկական ինժեներության և կղզիների ավտոմատացման ոլորտում առաջընթացը։

Միևնույն ժամանակ այգու ծրագրակազմի գլխավոր ծրագրավորող Դենիս Նեդրին լրտեսում է Հեմոնդի գլխավոր մրցակցին։

Ծրագրավորողին հաջողվում է անջատել անվտանգության համակարգը և հափշտակել 30 սառեցված սաղմ, բայց ամեն ինչ նախատեսվածով չի ընթանում։

Փոթորկի ժամանակ Նեդրիի ավտոմեքենան հայտնվում է փակուղում, և դիլոֆոզավրը պոկում է այն։ Քանի որ խոչընդոտներ չկան, դինոզավրերը սկսում են փախչել։

Մարդիկ մենակ են մնում մահացու գիշատիչների հետ։ Որոշ ժամանակ նրանց հաջողվում է կարգուկանոն հաստատել այգում, բայց մի շարք սխալների պատճառով ամեն ինչ այլ կերպ է ընթանում։

Կենդանի մնացածներին հաջողվում է փրկվել՝ ուղղաթիռով լքելով կղզին։

## Գործող անձինք
* **Դոկտոր Ալան Գրանտ**` հնէաբան, այգի հրավիրվածներից մեկը
* **Դոկտոր Էլլի Սեթլեր**՝ հնէաբուսաբան, այգի հրավիրվածներից մեկը
* **Ջոն Պարկեր Հեմոնդ**՝ այգու գլխավոր տնօրենը և ստեղծողը, InGen-ի հիմնադիրը
* **Դենիս Նեդրի**՝ այգու վեբ ծրագրավորողը, կաշառվել է Հեմնոնդի մրցակիցների կողմից
* **Յան Մալքոլմ**՝ մաթեմատիկոս, որը մասնագիտացել է «քաոսի տեսության» ոլորտում
* **Ռեյ Առնոլդ**՝ Յուրայի շրջանի բնայգու գլխավոր ինժեները

## Էկրանավորում
1993 թվականին ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգը նկարահանել է «Յուրայի շրջանի բնայգին» ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Յուրայի շրջանի բնայգին» Մայքլ Քրայթոնի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:1990 գրքեր
Կատեգորիա:1990 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրքեր
Դիոր Ֆոլ Սոու

**Էլիզաբեթ Դիոր Ֆոլ Սոու** (), սենեգալացի փաստաբան և պետական գործիչ։ Եղել է Սենեգալի առաջին կին դատախազը, որին  հանրապետության իշխանությունները նշանակել են 1976 թվականին Սեն-Լուի դատարանում։ Կին իրավաբանների ասոցիացիայի պատվավոր նախագահն է։

## Կենսագրություն
1976 թվականին Դիոր Ֆոլ Սոուն նշանակվեց դատախազ Սեն Լուիում` դառնալով Սենեգալի պատմության մեջ առաջին կին դատախազը։ Նա եղել է կրթության և սոցիալական պաշտպանության վերահսկողության գծով ազգային տնօրեն, Սոնաթել Օրանժի իրավաբանական հարցերով տնօրեն, Ռուանդայի միջազգային քրեական տրիբունալի իրավախորհրդատու, Ռուանդայի քրեական և վերաքննիչ դատարանների գլխավոր դատախազ և Միջազգային քրեական դատարանի խորհրդատու։

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ֆինանսավորվմամբ, Դիոր Ֆոլ Սոունի  ղեկավարությամբ  իրականացվեց  սենեգալյան օրենսդրությունը ՄԱԿ-ի կոնվենցիաներին համապատասխանեցնելու ուսումնասիրություն և կազմվեց Սենեգալի 1999 թվականի Օրենքը, որն արգելում էր կանանց սեռական օրգանների թլպատումը։

2001 թվականից 2005 թվականներին Դիոր Ֆոլ Սոուն եղել է Երեխաների իրավունքների և բարեկեցության փորձագետների աֆրիկյան կոմիտեի անդամ։

2015 թվականին նա դարձավ Գենդերային և մարդու իրավունքների գծով  լրագրողների միության (*Network of journalists in Gender and Human Rights*) պատվավոր նախագահ։ Դիոր Ֆոլ Սոուն 2017 թվականին թոշակի անցավ։

## Աշխատություններ
* The Rights of Children in the African Judicial System', in E. Verhellen (ed.) *Understanding children’s Rights*, University of Ghent, 1996.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սենեգալցի կին իրավագետներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Սենեգալցի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Սենեգալցի պետական գործիչներ
Վիճակը նետված է

[thumb|Հռոմեական [զառ՝ վիճակ նետելու գործիք]]
**Վիճակը նետված է** (), լատիներեն արտահայտություն, որի հեղինակը Հուլիոս Կեսարն է, և մեզ է փոխանցվել Սվետոնիոսի կողմից։ Արտահայտությունն արտասանվել է մ․թ․ա․ 49 թվականի հունվարի 10-ին, երբ Կեսարը կատարել է գետանցումը Ռուբիկոնի վրայով և Հյուսիսային Իտալիայից մտել է Հարավային Իտալիա։ Այս քայլով նա խախտել է Հռոմեական հանարապետության օրենքները և երկարատև քաղաքացիական պատերազմ սկսել ընդդեմ Պոմպեոսի, օպտիմատների և Սենատի։ Արտահայտությունն ինչպես բնօրինակ լատիներենով, այնպես էլ որպես թարգմանություն մտել է մի շարք լեզուներ և օգտագործվում է այնպիսի իրավիճակների նկարագրության համար, երբ արդեն հետ դարձի ճանապարհ չկա։ Հաճախ օգտագործվում է նաև մեկ այլ տարբերակ, որտեղ բնօրինակ արտահայտության բառերի տեղերը փոխաված են (): Նույն իրադարձության ժամանակ ծնվել է նաև մեկ այլ արտահայտություն՝ «Ռուբիկոնն անցնել», որն ունի նույն իմաստը։

## Իմաստ և ձևեր
Վարկած կա, որ Կեսարն այս արտահայտությունը վերցրել է Մենանդրոսից, որը նրա սիրելի հույն կատակերգուն է։ Այս արտահայտությունը երևում է «Արեոֆորես» () ստեղծագործության մեջ։ Պլուտարքոսը նշում է, որ այս խոսքերն ասվել են հունարեն․

[thumb|Հոլլ ընտանիքի զինանշանը, որի վրա գրված է [Հուլիոս Կեսար|Կեսարի հայտնի արտահայտությունը՝ «jacta est alea»]]

Սվետոնիոսը, որը Պլուտարքոսի ժամանակակիցն էր և գրում էր լատիներեն, հիշատակում է նման մի արտահայտության մասին․

Լատիներենով «*alea*» նարդի խաղի մի մասը կազմող զառն է, որը խաղացել են Կեսարի ժամանակ։ Օկտավիանոս Օգոստոսը իր նամակներից մեկում նշում է այս խաղում իր հաղթանակի մասին։ Զառերը տարածված էին Հռոմեական հանրապետությունում և նետվում էին երեք անգամ։ Դրանք երկու տեսակի էին. վեցանկյուն զառեր լատիներենով հայտնի են որպես «*tesserae*», իսկ քառանկյուն զառերը՝ «*tali*»։ Հունարենում զառը կոչվում է «*κύβος kybos*»։

## Տես նաև
*Եկա, տեսա, հաղթեցի
*Եվ դո՞ւ, Բրուտո՛ս
*Ռուբիկոնի գետանցում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''«Տասներկու Կեսարների կյանքը»'', պարագրաֆ 32, Սվետոնիոսի գիրքը, որտեղ հայտնաբերվել է արտահայտությունը
* Օգոստոսի զառ խաղալու աղբյուրը

Կատեգորիա:Հուլիոս Կեսարի արտահայտություններ
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 49
Էկոդիզայն

մինի|Չժանգոտվող պողպատից սեղան
**Էկոդիզայն**, դիզայնի ուղղություն, որը մեծ նշանակություն է տալիս բնության պահպանությանը մոդելի ստեղծման ընթացքում, որն իր մեջ ներառում է  արտադրանքի ստեղծումը և օգտագործումը։ Էկոդիզայնը՝ գեղեցկության  բնական և ակնհայտ պահանջմունքների հետ միասին  հատուկ ուշադրություն է դարձնում․

* Ռեսուրսների սպառմանը, նախագծմանը և  արտադրանքի օգտագործմանը
* Նյութերի արտադրությանը։ Հաշվի են առնվում բազմաթիվ ասպեկտներ ՝ սկսած արտադրողի կողմից շրջակա միջավայրի պաշտպանությունից և ավարտած՝  ձեռնարկություններում աշխատողների իրավունքների պահպանմամբ, ֆերմերների նկատմամբ ճիշտ վերաբերմունքով և այլն։ Գոյություն ունեն տարբեր տեսակի սերտիֆիկատներ, որոնք նման են անտառային տնտեսության խորհրդի անցկացմանը։
* Ապրանքի օգտագործման անվտանգություն, առողջությանը ոչ մի վնաս չհասցնելը, աղմուկի նվազագույն շեմը, արտանետումները, ճառագայթման աստիճանը
* Հեռացման պարզությունն ու անվտանգությունը, թափոնների վերամշակումը  շրջակա միջավայրի նվազագույն վնաս պատճառելու նպատակով

Մշակվել են հատուկ մեթոդներ և չափորոշիչներ, որոնք թույլ են տալիս բազմակողմանի վերլուծություն կատարել այս բոլոր ասպեկտների վերաբերյալ։

## Բնապահպանական ազդեցության վերլուծություն
մինի|Սեղան  Ռիո դե Ժանեյրոյում: Վերամշակման նյութերը շատ կիրառական և տարածված են բրազիլացի դիզայներների շրջանում:
Կյանքի ցիկլի բոլոր փուլերում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման համար առանցքային գործոնները պարզելու գործիքներից մեկը շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության վերլուծությունն է (АВОС)։

ABOC- ի անցկացման համար պետք է հաշվի առնել հետևյալը.

* Սպառողի նախասիրություններ, ցանկություններ
* Իրավական պահանջներ, շուկայի բաղադրիչ (մրցակցություն)
* Արտադրանքի և արտադրության տվյալները։

## Ծանոթագրություններ
* McAloone, T. C. & Bey, N. (2009), «Environmental improvement through product development — a guide», Danish EPA, Copenhagen Denmark, ISBN 978-87-7052-950-1, ISBE: 978-87-7052-949-5, 46 pages
* Ben-Gal I., Katz R., Bukchin Y. (2008), «Robust Eco-Design: A New Application for Air Quality Engineering», IIE Transactions, Vol. 40 (10), p. 907—918. 
* EU Leonardo Project «Transfer of Knowledge in Ecodesign», 2005 

Կատեգորիա:Դիզայն
Կատեգորիա:Կայունություն
Կատեգորիա:Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն
Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Կատեգորիա:Գիտության և տեխնոլոգիայի հետազոտություններ
Կատեգորիա:Նորամուծություն
Կատեգորիա:Բնապահպանական քաղաքականություն
Նիդալ Ալ Աչկար

**Նիդալ Ալ Աչկար** (, ), լիբանանցի դերասանուհի և թատրոնի ռեժիսոր, որ ստացել է «Լիբանանյան թատրոնի մեծագույն տիկին» կոչում։

## Կենսագրություն
Նիդալ Ալ Աչկարը Սիրիայի սոցիալիստական ազգայնական կուսակցության քաղաքական գործիչ Ասադի ալ-Աչկարի դուստրն է։ Սովորել է Լոնդոնի դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում։

1967 թվականին Բեյրութում բեմադրել է իր առաջին պիեսը, իսկ 1960-ականների վերջին Բեյրութում ստեղծել է թատերական արվեստանոց։ 1994 թվականին Լիբանանում քաղաքացիական պատերազմից հետո Նիդալ Ալ Աչկարը հիմնեց «Ալ-Մեդինա» թատրոնը՝ վերակառուցելով այն շենքը, որտեղ  տեղակայված էր հին Սարուլլա կինոթատրոնը։

2012 թվականին Նիդալ Ալ Աչկարը ստացել է նվաճումների համար (*Lifetime Achievement Award*)  *Murex d’or* մրցանակը։ Հանձնելով մրցանակը` Լիբանանի մշակույթի նախարար Գաբի Լայյունը այն անվանեց «Լիբանանի կրթության և մշակույթի իրական արտահայտություն»։

2019 թվականին տված հարցազրույցներից մեկում Նիդալ Ալ Աչկարը կարծիք հայտնեց, որ արաբական աշխարհում թատրոնն անհնար է պատկերացնել առանց «իրական  հեղափոխական վերափոխումների», որոնք կապահովեն խոսքի  ազատությունը։

## Ֆիլմագրություն
* 1998 — Վանդոմյան հրապարակ (, Ֆրանսիա) — Սալիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի դերասանուհիներ
Ֆաբիանա Դադոնե

**Ֆաբիանա Դադոնե** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Պատգամավորների պալատի պատգամավոր` Հինգ աստղերի շարժում կուսակցությունից։ 2019 թվականից` Իտալիայի պետական ծառայության հարցերով փաստացի նախարար։

## Պատմություն
Ստացել է իրավաբանական կրթություն, մասնագիտությամբ իրավաբան է։ Պատգամավորների պալատի պատգամավոր է ընտրվել 2013 թվականի մարտի 19-ին՝ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում, Պիեմոնտի 2-րդ ընտրատարածքից։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից իր գործունեությունն է ծավալում I հանձնաժողովում (Սահմանադրության, խորհրդի նախագահի և ներքին գործերի հարցերի)։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ից Իտալիայում գործող կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների (իտալական և արտասահմանյան) դեմ պայքարի խորհրդարանական կոմիտեի անդամ է։

Դադոնեն երկու անգամ մասնակցել է Հինգ աստղերի շարժման խմբակցության ղեկավարի ընտրություններին և 2014 թվականի հոկտեմբերի 21-ին հաղթանակ տարել՝ առաջ անցնելով Մասիմո Արտինիից։ 2015 թվականի փետրվարի 9-ին նա խմբակցության ղեկավար է դարձել` Անդրեա Չեկոնիի հեռանալուց հետո։ 2015 թվականի մայիսի 11-ին Դադոնեն լքել է այդ պաշտոնը՝ զիջելով այն Ֆրանչեսկա Բուզինարոլոյին։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ջուզեպպե Կոնտեի երկրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ Ֆաբիանա Դադոնեն նշանակվել է Իտալիայի պետական ծառայության գործերի փաստացի նախարար, և սեպտեմբերի 5-ին տեղի է ունեցել կառավարության երդմնակալության արարողությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 
* Պրոֆիլը Իտալիայի պատգամավորների խորհրդարանի կայքում

Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հինգ աստղերի շարժման անդամներ
Փոքր պալատ (Փարիզ)

**Փոքր պալատ** (Պտի-Պալե, ), 1900 թվականին Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսի նախկին ցուցասրահը։ Տաղավարը կառուցվել է 1897-1900 թվականներին, այժմ նրանում է գտնվում քաղաքային կերպարվեստի թանգարանը (), որը ներառում է միջնադարի և Վերածննդի հունական, հռոմեական և եգիպտական արվեստի առարկաների հավաքածուներ, գրքերի և էմալների հավաքածուներ, 16-րդ և 17-րդ դարերի գեղանկարներ հոլանդական և ֆլամանդական վարպետների, 18-րդ դարի կահույքի և գոբելենների հավաքածուներ, ինչպես նաև 19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչների կտավները, այդ թվում Դելակրուայի և Սեզանի աշխատանքները։

Փարիզի ալեգորիայով տիմպանը, որը շրջապատված է փոքր պալատի մուտքի մոտ գտնվող թանգարաններով, մոտ 1900 թվականին ստեղծել է քանդակագործ ժ.Ա. Էնժալբերը։

Պատկեր:Honoré Daumier 032.jpg|Օնորե Դոմիե։ Շախմատիստները։ 1863-1867 թվականներ
Պատկեր:Gustave Courbet - Le Sommeil (1866), Paris, Petit Palais.jpg|Գյուստավ Կուրբե։ Քուն։ 1866 թվական
Պատկեր:Jean-Baptiste-Camille Corot - Marietta.jpg|Ժան Բատիստ Կամիլ Կորո։ Մարիետա (Հռոմեական օդալիսկա)։ 1843 թվական
Պատկեր:Portrait de Théodore Duret (1868) - Edouard Manet ( Musée des Beaux-Arts de la ville de Paris).jpg|Էդուարդ Մանե։ Թեոդոր Դյուրեի դիմանկարը։ 1868 թվական


## Ծանոթագրություններ

## Տես հաև
* Մեծ պալատ
* Փարիզի թանգարանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт

Կատեգորիա:1902 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:1902 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1900 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Ժամանակակից արվեստի նոր թանգարան

**Ժամանակակից արվեստի նոր թանգարան** (), ժամանակակից արվեստի թանգարան Նյու Յորքում, 20-րդ դարի վերջի - 21-րդ դարի արվեստի գործերի համաշխարհային խոշորագույն հավաքածուներից մեկը։

## Թանգարանի պատմություն
Ըստ Մարշիա Թաքերի, ով մինչ այդ աշխատել է Նյու Յորքի Ուիթնի թանգարանում նկարչության և քանդակների բաժանմունքի վարիչ, Նոր ժամանակակից արվեստի թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին։ 1983 թվականին Նոր թանգարանի աշխատակիցների կոլեկտիվը պատասխանատու էր Վենետիկի 41-րդ բիենալեում ամերիկյան տաղավարի ձևավորման համար։ 1999 թվականից թանգարանի տնօրեն է դառնում Լիզա Ֆիլիպսը (Lisa Phillips), որը նաև նախկինում աշխատել է որպես համադրող Ուիթնիի թանգարանում։

Ամեն տարի Նոր թանգարանում կազմակերպվում են առնվազն վեց խոշոր ցուցահանդեսներ, այդ թվում՝ անհատական։ Որպես կանոն ներկայացված են նկարիչներ, որոնք արդեն իրենց անունն են տվել արվեստի աշխարհում, սակայն դեռևս չեն ցուցադրվել այդքան մեծ և հեղինակավոր թանգարանային հրապարակներում։ 1980 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Ջեֆ Կունսի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1987 թվականին թանգարանում տեղի է ունեցել ողբերգականորեն զոհված նկարչուհի Անա Մենդետայի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությունը։ 2001 թվականին Նոր թանգարանում տեղի է ունեցել Հարավաֆրիկյան նկարիչ Ուիլյամ Կենտիջի ստեղծագործությունների առաջին հետահայաց ցուցահանդեսը։ 2006 թվականին այստեղ տեղի ունեցավ Անդրեա Զիթելի աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը։

Իր գոյության առաջին 5 տարիներին թանգարանը ներկայացվել է միայն բյուրոյի տեսքով։ Նրա կողմից կազմակերպվող ցուցահանդեսներն անցկացվել են նկարահանված տարբեր տարածքների տարածքում։ 1983 թվականին Նոր թանգարանը տեղափոխվում է *Astor Building* շենք 583 Բրոդվեյ հասցեում։ Շենքի վաճառքից հետո 1994 թվականին թանգարանը վարձակալել է նրա երկրորդ հարկի տարածքները։ 2005 թվականին Նոր թանգարանը կրկին տեղափոխվում է Բաուերի (Նյու Յորք) վրա հատուկ կառուցված Ճապոնացի ճարտարապետներ Կաձուե Սեձիմա և Ռյուե Նիսիձավա յոթհարկանի շենք։ Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի դեկտեմբերին։ Ընդհանուր ցուցահանդեսային տարածքը այստեղ կազմում է մոտ 20 000 մ²։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Нового музея современного искусства

Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:1977 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի թանգարաններ
Կատեգորիա:1977 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Նյու Յորքի պատկերասրահներ
Մոլլի Ֆաուստման

**Մոլլի Ֆաուստման** (, ), շվեդ նկարիչ, գրող և լրագրող։

## Կենսագրություն
Մոլլի Ֆաուստմանը ծնվել է 1883 թվականի մարտի 15-ին Ստոկհոլմում, հարուստ բուրժուական ընտանիքում։ Նրա հայրը ինժեներ Էդվարդ Ֆաուստմանն էր, լրագրող և քննադատ Լարս Յոհան Երտայի անօրինական որդին, իսկ մայրը առաջին շվեդ կին լրագրող Վենդելա Հեբբեն։ Մոլլի Ֆաուստմանը ընտանիքի երեք դուստրերից երկրորդն էր։ Մանուկ հասակում որոշ ժամանակ ապրել է Լոնդոնում` ծնողների հետ, բայց հետո մայրը ամուսնալուծվել է և դուստրերի հետ վերադարձել Ստոկհոլմ, որտեղ էլ հայտնվել է ծանր ֆինանսական վիճակում։ Մոլլիի ծնողները հավանություն չէին տալիս նրա գեղարվեստական հակումներին, և նա ստիպված եղավ շուտ լքել տունը և հոգալ իր մասին։

Դպրոցն ավարտելուց հետո` 1905-1911 թվականներին, հաճախել է Վալանդի արվեստի դպրոց (, այժմ՝ Վալանդի ակադեմիա)։ Այնուհետև, 1908-1911 թվականներին, նա մի քանի անգամ մեկնել է Փարիզ, որտեղ շարունակել է սովորել նկարչություն, այդ թվում՝ Անրի Մատիսի մոտ։

Մոլլի Ֆաուստմանը ավելի վաղ սկսել է գրել և հրատարակել, սովորաբար կեղծանունով։ Գրքեր է գրել երեխաների և դեռահասների համար, որոնք մասամբ վերարտադրում էին իր սեփական մանկության պայմանները (ծնողների ամուսնալուծում և այլն)։ Մոլլին անձամբ էր կատարում իր որոշ գրքերի նկարազարդումները։ Նա նաև հոդվածներ է գրել *[[Dagens Nyheter]]*-ի և *Idun*–ի համար՝ *Vagabonde* կեղծանունով։ Թեմաների շրջանակը նախատեսված էր լայն հանրության համար` ամուսնություն, ընտանիք, դպրոց, ծնողներ։ Այնուհետև նրա հոդվածները, որոնք գրվել էին հեգնական ոճով, ընթերցողների շրջանում մեծ ժողովրդականություն էին վայելում, տպագրվել են ժողովածուների տեսքով ։

Ֆաուստմանը նաև առաջին շվեդ կանանցից էր, ով ստեղծել է կոմիքսներ։ *[[Dagens Nyheter]]*-ում նա ուներ մշտական կերպարներ՝ Տուտտանի և Պուտեի երեխաները, պարզեցված, ոճավորված նկարներով, Ֆաուստմանը պատկերում էր տեսարաններ իրենց առօրյա կյանքից։ Այս գծանկարներն այնուհետև հրատարակվել են երկու առանձին գրքերով՝ 1926 և 1934 թվականներին։

Սակայն Ֆաուստմանը իր հիմնական զբաղմունքը համարում էր գեղանկարչությունը։ Նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է կայացել 1931 թվականին։ Քննադատները նշում էին նրա արվեստի ընդգծված ինքնատիպությունը, աշխատելով մոդեռնիզմին համահունչ՝ նա հեռու մնաց դպրոցներից և ուղղություններից՝ ստեղծելով սեփական ոճը։ Ֆաուստմանի սիրված թեմաներից մեկը երեխաներն էին, այնուամենայնիվ, ինչպես իր ժամանակակից Վերա Նիլսսոնը, նա ոչ թե ստեղծում էր երեխաների ավանդաբար իդեալականացված կերպարներ, այլ երեխաներին պատկերում էր որպես լուրջ, մտածված, երբեմն էլ մռայլված։

Մոլլի Ֆաուստմանը մահացել է 1966 թվականի հունվարի 1-ին և թաղվել Ստոկհոլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"En skam för kvinnokönet"

## Աղբյուրներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ պատկերազարդողներ
Ազատ Ղուկասյան

**Ազատ Բալասանի Ղուկասյան** (), հայ անտառագետ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1968): ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1988): Անտառի վնասատուների դեմ պայքարի մանրէաբանական մեթոդների ոլորտի գիտնական։

## Կենսագրություն
Ազատ Ղուկասյանը ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 17-ին, Ռուբենակերտ գյուղում (այժմ՝ գ. Վահան, Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում)։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1956 թվականից աշխատում է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սիբիրի բաժանմունքում։ 1963 թվականից՝ Կրասնոյարսկի Անտառի և բնափայտի գիտահետազոտական ինստիտուտի անտառային մանրէաբանության լաբորատորիայի հիմնադիր-վարիչ։ Ղուկասյանը մասնակցել է սիբիրյան մետաքսանման հսկողության համար մանրէաբանական պատրաստուկների մշակմանը, անտառային վնասատուների դեմ պայքարի մանրէաբանական մեթոդներին։

Աշխատանքները վերաբերում են բնապահպանության և շրջակա միջավայրի աղտոտման հարցերին։
Ղուկասյանն առաջարկել է «Ինսեկտին» և «Տուվերին» պատրաստուկներ, որոնք օգտագործվում են անտառային և գյուղատնտեսական բույսերի պաշտպանության համար։

## Երկեր
* Бактериозы хвойных лесов Сибири, М., 1986 (համահեղինակ).
* Биологическая активность почв горных лесов Сибири, Новосибирск, 1985 (համահեղինակ).
* Бактериологические методы борьбы с сибирским шелкопрядом [Текст]. Москва: Наука, 1970, 128 с.: ил.; 21 см.
* Микробные ассоциации в лесных биогеоценозах : [Сб. ст.] / АН СССР, Сиб. отд-ние, Ин-т леса и древесины им. В. Н. Сукачева; [Отв. ред. А. Б. Гукасян]. Красноярск: ИЛИД, 1983, 121 с.: ил.; 20 см.
* Кристаллоносные микроорганизмы и перспективы их использования в лесном хозяйстве. Азат Баласанович Гукасян, Институт леса и древесины им. В. Н. Сукачева. Наука, 1967,  
* Биология гетеротрофных микроорганизмов [Текст] : [Сборник статей] / [Ред. коллегия: д-р биол. наук, проф. А. Б. Гукасян(отв. ред.) и др.], Ин-т леса и древесины им. В. Н. Сукачева СО АН СССР, Красноярск: [б. и.], 1971, 317 с.: черт., 21 см.
* Бактериозы хвойных Сибири [Текст]: научное издание / Т. М. Рыбалко, А. Б. Гукасян, ред. Н. Д. Сорокин, ИЛ СО АН СССР, Новосибирск: Наука, 1986, 77 с. : ил.
* Машанов А. И., Гукасян В. М., Чуликов А. И. Микроорганизмы в защите леса. Новосибирск : Наука, 1981. 192 с.
* Рыбалко Т. Н., Гукасян А. Б. Бактериозы хвойных Сибири, Новосибирск: Наука,. 1986, 80 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ անտառագետներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր գյուտարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանրէաբաններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Սպուտնիկ (հրթիռ)

**Սպուտնիկ** (ԳՀՀՎ ինդեքս — **8К71ПС**), կրող հրթիռ, որոնցով Երկրի ուղեծիր են դուրս բերվել առաջին արհեստական արբանյակները։ Հրթիռի հիմքում է ընկած 8К71 (Ռ-7) միջմայրցամաքային հրթիռը։ Սպուտնիկ-1 տեսակի (8К71ПС) հրթիռներով կատարվել է ընդամենը երկու արձակում, երկուսն էլ հաջող, արդյունքում Երկրի ուղեծիր են դուրս բերվել ՊՍ-1 և ՊՍ-2 արբանյակները։ «Սպուտնիկ» անվանումը (8К71ПС նշանակման հետ մեկտեղ) հրթիռին է տրվել օգտակար բեռի ուղեխիր դուրս բերման փաստի հաստատումից հետո։

Կրող հրթիռի առաջին աստիճանը կազմված է չորս միանման բլոկերից, որոնք միացված են հրթիռին զուգահեռ սխեմայով երկրորդ աստիճանի շուրջ։ Առաջին և երկրորդ աստիճանի շարժիչների գործորկումը տեղի է ունենում միաժամանակ, Երկրի մակերևույթին։ Հրթիռի մարտական տարբերակի գլխամասային մասից հանել էին մարտագլխիկը, կառավարման համակարգը, և դրա փոխարեն տեղադրվել է թեթև կոնաձև հատվածով, որում էլ տեղադրվել էին թռիչքի կառավարման սարքավորումները։

## Սպուտնիկ-3
«Սպուտնիկ-3» (8А91) կրող հրթիռը 8К71 հրթիռի կատարելագործված տարբերակն էր, որը թույլ տվեց ուղեծիր դուրս բերել արդեն ~ 1300 կգ զանգվածով արբանյակ (երրորդ արբանյակի քաշը կազմում էր 1327 կգ)։ Հրթիռի վրա տեղադրվել էին հզորացված շարժիչներ, ինչպես նաև հրթիռից հեռացվել էր ռադիոկառավարման համակարգը, սարքավորումների հատվածը թեթևացվել էր, ինչպես նաև փոփոխվել էր գլխամասային մասը։

Կատարվել է հրթիռի երկու արձակում։ Առաջին արձակման ժամանակ առաջացան ավտոտատանումներ, և թռիչքի 102-րդ վայրկյանին հրթիռը ոչնչացավ։ Երկրորդ արձակումը հաջող անցավ 1958 թվականի մայիսի 15-ին, դուրս բերելով տիեզերք Դ-1 արբանյակը։

## Ժառանգություն
[thumb|165px|Առաջին «Սպուտնիկի» կրկնոօրինակ — [Վոստոկ (հրթիռ)|«Վոստոկ» հրթիռը, Համառուսաստանյան ցուցահանդեսային կենտրոնում, Մոսկվա]]
«Սպուտնիկ» կրող հրթիռով են տիեզերք դուրս բերվել երեք առաջին արբանյակները։ Դրանից հետո հրթիռի նախագիծը կիրառվել է որպես հիմք մի շարք խորհրդային հրթիռների համար։ Հրթիռների ընտանիքը ստացավ «Ռ-7 հրթիռների ընտանիք» անվանումը։
center|1000px|Որոշ Ռ-7 ընտանիքի հրթիռների տարբերակներ

## Թռիչքների ցանկ 8К71ПС և 8А91

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ռ-7
* Սոյուզ

Կատեգորիա:Բալիստիկ հրթիռ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կրող հրթիռներ
Դենիս Շմիգալի կառավարություն

**[[Դենիս Շմիգալ]]ի կառավարություն,** Ուկրաինայի նախարարների 21-րդ կաբինետը, որը ձևավորվել է 2020 թվականի մարտի 4-ին Ալեքսեյ Գոնչարուկի կառավարության հրաժարականից հետո։

Վարչապետ է նշանակվել Դենիս Շմիգալը՝ Զելենսկու առաջարկով։

## Վարչական բարեփոխում
Նոր կառավարության նշանակման հետ միաժամանակ սկսվել է նախարարությունների հերթական բարեփոխումը։

Նախարարությունները վերակազմավորվեցին․

* Վետերանների և ժամանակավոր օկուպացված տարածքների հարցերի նախարարություն
* Առևտրի և գյուղատնտեսության զարգացման նախարարություն
* Մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի նախարարություն

## Կառավարության կազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքականություն
Լմբատավանքի վիմական արձանագրությունների ցանկ

300px|մինի|աջից|Լմբատավանք
Ստորև ներկայացված է Շիրակի մարզի Արթիկ քաղաքից 1 կմ արևմուտք գտնվող Լմբատավանքի արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզ
Աշխարհի ամենաթանկ նկարների ցանկ

**Աշխարհի ամենաթանկ նկարների ցանկ**, նկարների ցանկ, որոնք վաճառվել են ինչպես գեղարվեստական աճուրդների, այնպես էլ մասնավոր ձևով։

## Վճարված ամենաբարձր արժեքներ
} is generally preferable, as it will link automatically to an English wikipedia article "1949-A-No. 1" when one is created, but the red link it creates offends some people-->
|  
| 
| 1949
| 
| data-sort-value=13| 
| Դենվեր
| 
| Սոթբիս, Նյու Յորք
|}

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Татьяна Маркина* «Сезанн Аравийский» // «Коммерсантъ-Власть», № 6 (960) от 13 февраля 2012 г.
* Пикассо: самые дорогие картины самого дорогого художника
* Самые дорогие картины мира-2013 // Коммерсант
* Самым дорогим произведением искусства, проданным на аукционе, стала картина Джексона Поллока «№. 5, 1948» // ТАСС
* Обзор ТАСС
* The Most Expensive Paintings ever sold list by theartwolf

Կատեգորիա:Գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Համեմատական ցանկեր
Կատեգորիա:Նկարների ցանկեր