open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Հարար)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի** (նաև՝ **Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի**), Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող կիսավեր եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Հարար գյուղում, նրա արևելյան ծայրում, թեք լեռնալանջին, պատմական Սյունիք նահանգում։
## Պատմություն
Հարար գյուղը գտնվում է Հակարի գետի ձախ կողմում, 1180-1280 մետր բարձրության վրա։ Գյուղի մասին վկայությունները սկսվում են 17-րդ դարից։ Այն հիշատակվում է տեղում ստեղծված ձեռագիր մատյանների հիշատակարաններում, որտեղ որպես ձեռագրերի ստեղծման վայր նշվում է Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին։

Արդեն 19-րդ դարի վերջին եկեղեցու շենքը գտնվում էր քայքայված վիճակում։ Եկեղեցու շատ քարեր, ինչպես նաև գյուղի հայկական գերեզմանոցի տապանաքարերի զգալի մասը խորհրդային տարիներին գյուղում բնակություն հաստատած թրքախոս քրդերը և ադրբեջանցիները օգտագործել են տարբեր շինությունների կառուցման համար։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցված է անմշակ քարերով և կրաշաղախով։ Այն կառուցվել է 16-17-րդ դարերում՝ ավելի հին եկեղեցու տեղում, չունի շինարարական արձանագրություն։ Եկեղեցին 1841 թվականի և հետագա վավերագրերում հիշատակվում է Սուրբ Հռիփսիմե անվամբ։ Մինչ 44-օրյա պատերազմը, կանգուն էր եկեղեցու հարավային և մասամբ արևմտյան պատերը, նշմարվում էր խորանի հատվածը։ Եկեղեցին միանավ է, եղել է թաղածածկ, միակ մուտքը հարավից է։ Եկեղեցին չունի ավանդատներ։ Մուտքին իբրև բարավոր ագուցված է խաչազարդ երեսով տապանաքար, իսկ մուտքին կից ագուցված է խաչքար, որի վրա նկատվում են խիստ եղծված արձանագրության հետքերը․ «․․․|կա|նգնեցի զխ(ա)չս բարեխ(աւ)սութիւն | մաւր իմոյ թու|․․․ե․․․»։

Պահպանվել է միայն հարավային պատը և մասամբ արևմտյան, երևում է աբսիդային մասը։ Ըստ հատակագծի՝ եկեղեցին միանավ է, թաղածածկ, միակ մուտքը եղել է հարավային կողմից։ Ավանդատները բացակայում էին։ Մուտքի վերևում, որպես տիմպան, կառուցվել է խաչերով տապանաքար։ Մուտքի մոտ տեղադրված է խաչքար, որի վրա հազիվ են երևում հայերեն արձանագրության հետքերը՝
 
«...այս խաչքարը դրեց իմ մոր միջնորդության մեջ...»

Եկեղեցու բազմաթիվ քարեր, ինչպես նաև գյուղական հայկական գերեզմանոցի տապանաքարերի մեծ մասը խորհրդային շրջանում օգտագործվել են տարբեր շենքերի կառուցման ժամանակ։

## Վիճակը պատերազմից հետո
2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Քաշաթաղի շրջանը ադրբեջանական վերահսկողությանը անցնելուց հետո հուշարձանի տարածքում փոփոխություններ և ավերումներ դեռևս փաստագրված չեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սելջուկ

**Սելջուկ** ( - *Սելջուկ բեգ Դուկակ*,  *Սելչուք բեյ*, ; նաև՝ Seldjuk, Seldjuq, Seljuq, **Սելջուկ իբն Դուկակ** (Թոկակ), կամ **ալ-Մալիք ալ-Ղազի** («Ճշմարիտ հավատքի մարտիկ-թագավոր»` ստացել է այս մականունը հեթանոսների դեմ կռվելիս, ), Օղուզա-թուրքմենական քընըք ցեղի առաջնորդ, Սելջուկների հարստության էպոնիմ։

## Կենսագրություն
Սելջուկի հայրը Թոկակն էր, որը սերում էր օղուզական քընըք ցեղի Թուղշերմիշների տոհմից։ Թոկակը զինվորական ծառայության մեջ էր գտնվում Ջենդի տիրակալ յաբգու Ալիի մոտ։ «Թոկակ» անունը նշանակում է «Երկաթե նետ»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Սելջուկներ
Սեմ Ասղարի

**Հեսամ Ասղարի** (), առավել հայտնի է **Սեմ Ասղարի** անունով, իրանա-ամերիկյան մոդել և դերասան։ Նա հանդես է եկել « *Black Monday* » և « *Hacks* » հեռուստաշոուներում և որպես մոդել հանդես է եկել մի շարք ամսագրերի համար։ Ամուսնացած է ամերիկացի երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի հետ։

## Վաղ տարիք և կրթություն
Հեսամ Ասղարին ծնվել է 1994 թվականի մարտի 3-ին Թեհրանում, Իրան, Մայք և Ֆաթիմա Ասղարիների ընտանիքում։   Նա չորս երեխաներից կրտսերն է և ունի քույրեր՝ Մեդին, Էլլին և Ֆեյը։ Նա մարմնամարզությամբ սկսել է չորս տարեկանում, ինը տարի անց տեղափոխվել Ամերիկա՝ 13 տարեկանում, երբ անգլերեն չգիտեր։  Միջնակարգ դպրոցում նա հաճախել է թատրոնի դասերի՝ խաղալով *[[Համլետ (ողբերգություն)|«Համլետ»]]* և *[[Մակբեթ (ողբերգություն)|«Մակբեթ»]]*  պիեսներում, ինչպես նաև խաղացել է ֆուտբոլ։ Միջնակարգ դպրոցից հետո նա հաճախել է Կալիֆոռնիայի Վենտուրա շրջանի Մուրպարկ քոլեջը, որտեղ շարունակել է ֆուտբոլ խաղալ որպես մեկնարկային ավարտ։

## Կարիերա
21 տարեկանում Ասղարիին մոդելային կարիերան սկսել է քրոջ՝ Ֆեյի միջոցով։ Նրա առաջին ցուցադրությունը դիզայներ Մայքլ Կոստելլոյի համար էր, որը Ֆեյի ընկերն էր Փալմ Սփրինգսում, Կալիֆոռնիա։ Ասղարին որպես մոդել հանդես է եկել բազմաթիվ ամսագրերի համար, այդ թվում՝ *Vulkan*,  *Men's Health*,  *Iron Man*,  *[[GQ (ամսագիր)|GQ]]*,  և այլն։ 2019 թվականին նա ստացել է 2-րդ ամենամյա Daytime Beauty Awards մրցանակաբաշխության մրցանակը՝ ֆիթնեսում ակնառու նվաճումների համար։ 

## Անձնական կյանք
Ասղարին Ամերիկայի քաղաքացի է դարձել 2012 թվականին  ։

Ասղարին նախկինում հանդիպել է ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի Մայրա Վերոնիկայի հետ՝ նկարահանվելով նրա «No Boyfriend, No Problem» տեսահոլովակում ։  Ասղարին և Վերոնիկան բաժանվել էին մինչև 2016թվականը։ Ասղարին առաջին անգամ հանդիպել է Բրիթնի Սփիրսին, ով իրենից 12 տարով մեծ է, երբ նա ընտրեց նրան 2016 թվականին իր «Slumber Party» Թինաշեի մասնակցությամբ տեսահոլովակում նկարահանվելու համար։  Նրանք նշանադրվեցին 2021 թվականի սեպտեմբերին և ամուսնացան 2022 թվականի հունիսի 9-ին Սփիրսի Կալիֆոռնիայի տանը։

2020 թվականի Միացյալ Նահանգների նախագահական ընտրություններում Ասղարին քվեարկել է Ջո Բայդենի օգտին Դոնալդ Թրամփի փոխարեն։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  IMDb- ում

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրս
Տնտեսական գլոբալացում

**Տնտեսական գլոբալացում** (), ամբողջ աշխարհում ազգային տնտեսությունների տնտեսական փոխկախվածության ամրապնդման գործընթաց՝ պայմանավորված պետական սահմաններով ապրանքների, ծառայությունների, տեխնոլոգիաների և կապիտալի տեղաշարժի արագության և ծավալների աճով։ Երկրների միջև տնտեսական ինտեգրացիայի ամրապնդման գործընթացը հանգեցնում է առանձին ազգային շուկաների միավորմանը մեկ համաշխարհային շուկայի մեջ։ Տնտեսական գլոբալիզացիան կարելի է դիտարկել ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական առումներով։

Տնտեսական գլոբալացումը ներառում է արտադրական հզորությունների, շուկաների, մրցակցության, տեխնոլոգիաների, կորպորացիաների և արդյունաբերության գլոբալացում։

## Դրսևորումներ
Տնտեսական գլոբալիզացիայի դրսևորումներ են նկատվել անցած հազարամյակների ընթացքում՝ միջազգային առևտրի ի հայտ գալուց ի վեր։ Սակայն վերջին 20-30 տարիներին այս երևույթի տեմպերի արագ աճ է նկատվում։ Այս աճը մեծապես ոգեշնչված է զարգացած երկրների տնտեսությունների զարգացող երկրների տնտեսություններին ինտեգրվելու գործընթացով։ Այս երևույթներին նպաստում են օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, առևտրային խոչընդոտների նվազեցման և զարգացող երկրների տնտեսությունների արդիականացման գործընթացները։

## Թվայնացման հետևանքները

# Տնտեսական գործունեության գրեթե բոլոր դրսևորումները ենթակա են թվային տեխնոլոգիաների ազդեցությանը։ Ինֆոկոմունիկացիոն տեխնոլոգիաները ժամանակակից տնտեսությանը օժտում են նոր էական հատկանիշով՝ հաղորդակցությունների բաց լինելն իրենց ժամանակակից տեսքով՝ դառնալով նրա «նյարդային համակարգը»։ Իր հերթին, թվային տեխնոլոգիաներն իրենք են տնտեսության հսկայական արագ աճող մաս, որը բնութագրվում է ծայրահեղ արագ հարստացման և ակնթարթային գլոբալ բաշխման անհավանական հնարավորություններով:Կարելի է ենթադրել, որ համաշխարհային մասշտաբով մենք ականատես ենք տնտեսության «պարադիգմային փոփոխության»։
# Թվային տարածության կողմից ցանկացած անձին տրված հնարավորությունը՝ գտնել և գնել ցանկացած ապրանք աշխարհի ցանկացած կետում, ջնջում է տարածքների սահմանները, ոչնչացնում է ազգային ինքնությունը, վերացնում է բոլոր հնարավոր խոչընդոտները, որոնք այս կամ այն կերպ հակադրում են որոշ մարդկանց մյուսներին՝ լինի դա լեզվական, կրոնական, ռասայական բաժանումներ, նախապաշարմունքներ կամ թշնամություն ժողովուրդների միջև։

## Տես նաև
* Ազատ առևտուր
* Գլոբալացում
* Մոնդիալիզմ
* Համաշխարհային տնտեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Գլոբալացում
Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Էդոարդո Բեննատո

**Էդոարդո Բեննատո** (, ), իտալացի երգիչ և երգերի հեղինակ։ Եղբայրը՝ Էուջենիոն, նույնպես երգիչ է ու երգերի հեղինակ։

Էդոարդոն համարվում է իտալացի լավագույն ռոք երգիչներից մեկը, ընդ որում՝ իր կատարումներում նա ռոքը հաճախ միահյուսել է բլյուզի և ֆոլքի տարրերի հետ։

Էդոարդո Բենատոն իտալացի առաջին արտիստն է եղել, ով կարողացել է Միլանի Սան Սիրո մարզադաշտը լցնել 60 հազարից ավելի երաժշտասերներով (1980 թվականի հուլիսի 19-ին)։ Իտալացի մենակատարներից առաջինը նա է մասնակցել Մոնտրյոյի ջազային փառատոնին (Montreux Jazz Festival, 1976 թ.): Բացի այդ, իտալացի երգիչներից առաջինը նրան է հաջողվել երաժշտական երկու ալբոմ թողարկել երկու շաբաթվա ընթացքում (*Uffà! Uffà!*-ն և *Sono solo canzonette*-ն՝ 1980 թվականի մարտ ամսին), ինչպես նաև՝ արժանանալ *[[punk rock|punk]]* լեյբլի (1974 թ.): Համերգների ժամանակ հաճախ հանդես է եկել որպես մարդ-նվագախումբ՝ երգելով և միաժամանկ նվագելով երաժշտական մի քանի գործիքներ։

Բենատոյի երգերից շատերին բնորոշ է հեգնանքը։ Դրանք երբեմն նույնիսկ անպարկեշտ են և սուր խայթող՝ ուղղված իշխանությունների դեմ։

## Սկավառակագրություն
thumb|200px|Բեննատոն 1985 թ.
[180px|thumb|Բեննատոն [2007 թ.]]
* *Non farti cadere le braccia* (1973)
* *I buoni e i cattivi* (1974)
* *Io che non sono l'imperatore* (1975)
* *La torre di Babele* (1976)
* *Burattino senza fili* (1977)
* *Uffà! Uffà!* (1980)
* *Sono solo canzonette* (1980)
* *È arrivato un bastimento* (1983)
* *È goal! (Edoardo Bennato live)* (1984)
* *Kaiwanna* (1985)
* *OK Italia* (1987)
* *Edoardo live* (1987)
* *Il gioco continua* (mini LP) (1988)
* *Abbi dubbi* (1989)
* *Edo rinnegato* (1990)
* *Capitan Uncino* (1992)
* *Il paese dei balocchi* (1992)
* *È asciuto pazzo 'o padrone* (1992)
* *Se son rose fioriranno* (1994)
* *Le ragazze fanno grandi sogni* (1995)
* *All the best* (1996)
* *Quartetto d'archi* (1996)
* *Sbandato* (1998)
* *Gli anni settanta* (2&nbsp;CD) (1998)
* *Sembra ieri* (2000)
* *Afferrare una stella* (2001)
* *Il principe e il pirata* (2001)
* *L'uomo occidentale* (2003)
* *Totò Sapore e la magica storia della pizza* (2003)
* *La fantastica storia del Pifferaio Magico* (2005)
* *Canzoni tour 2007* (2007)
* *Canzoni tour 2008* (2008)
* *Le vie del rock sono infinite* (2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը (իտ.)
* ausführliche Biografie bei musicalstore.it (իտ.)

Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Հովհաննես Ոսկերիչյան

**Հովհաննես Կարապետի Ոսկերիչյան** (), հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Ոսկերիչյանը ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 6-ին, Կահիրեում, Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած Կարապետ և Աղավնի Ոսկերիչյանների ընտանիքում։ Հայրը վախճանվել է երիտասարդ տարիքում՝ 35 տարեկան Աղավնիի ուսերին թողնելով 5 երեխաների խնամքը (Հակոբ, Հովհաննես, Խաչո (երկվորյակներ), Մադլեն և Ֆլորա)։

Վաղ տարքից ունեցել է սեր դեպի բեմը։ Կահիրեում առաջին բեմուսույցներն են եղել Խաչիկ Սանտալչյանը, Միքայել Միքայելյանը, Արաքսի Օհանյանը։ Առաջին բեմելը եղել է 1940 թվականին, երբ ուսանել է Կահիրեի հոգևոր դպրոցում։ Միջին Արևելքի բազմաթիվ բեմահարթակներում (Եգիպտոս, Սիրիա, Լիբանան և այլն) խաղացել է տարբեր թատերախմբերի ներկայացումներում՝ «Գիքորը», «Թշվառները», «Շողոքորթն», «Ստվերի մեջ», «Որբուհին», «Ես մարդ էի», «Կարամազով եղբայրները», «Աս էր, թե ան էր», «Սայաթ-Նովա», «Արտիստը» և այլն։ Մարմնավորել է 50-ից ավելի կերպարներ։

1966 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ շարունակել է բեմական գործունեությունը։ 1970-ականներին դարձել է Նյու Յորքի Համազգային թատերախմբի անդամ՝ Հրանտ Մարգարյանի ղեկավարութեամբ։ Համագործակցել է ԱՄՆ-ի և Կանադայի հայկական թատերախմբերի հետ։ Համազգայինի Հայ կրթական և մշակութային միության թատրոնի հետ 1991 թվականին Երևանում, Գյումրիում և Վանաձորում մասնակցել է Սփյուռքահայ թատրոնների փառատոնին։ Համագործակցել է նաև ՀԲԸՄ «Արտաշատ», «Թեքեյան» մշակութային միության «Մհեր Մկրտչյան», Նյու Յորքի «Վլադիմիր Քոչարյան» և այլ թատերախմբերի հետ՝ մարմնավորելով շուրջ հինգ տասնյակի հասնող բեմական կերպարներ։

Խաղացել է «Վարդանանք» (Ղևոնդ Երեց), «Փառքի վաշխառուները» (Պերլո), «Սողոմոն Թեհլերյան» (Father Luke), «Աղոթքիս մի խառնվիր» (Մանուկ), «Մորգանի խնամին» (Մենթոև), «Ատամնբույժն արևելյան» (Մարկոս) և այլ ներկայացումներում։ 2015 թվականին Երևանում, Գյումրիում և Վանաձորում մարմնավորել է Վարդան Կարապետի կերպարը, Նյու Յորքի «Վլադիմիր Քոչարյան» թատերախմբի «Հոգիս ձեզմով կխայտա» ներկայացման մեջ՝ նվիրված Հայոց Ցեղասպանության (1915) 100-ամյակին։

Կնոջ՝ բանաստեղծուհի, արձակագիր և թարգմանիչ Թերեզ Ճապրայան-Ոսկերիչյանի հետ զբաղվել է նաև հրատարակչական գործունեությամբ։ 1978 թվականին Նյու Յորքում հիմնադրել են «Ոսկետառ» հրատարակչությունը՝ հրատարակելով ավելի քան երկու հարյուր անուն պարբերաթերթեր, տարեցույցեր, մանկական և այլ գրական ստեղծագործություններ։

## Մրցանակներ
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Վիլյամ Սարոյան» մեդալ՝ «Սփյուռքում 75-ամյա ստեղծագործական գործունեության, հայ մշակույթի պահպանմանն ու զարգացմանը նպաստելու, հայապահպանության գործում ներդրած բացառիկ ավանդի համար»,
* Հայաստանի թատերական գործիչների միության ոսկե մեդալ։

## Մահ
Բնակվել է ԱՄՆ Ֆիլադելֆիա քաղաքում, որտեղ էլ մահացել է 2021 թվականի հունվարի 23-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* In memory of a great actor of the Armenian Diaspora Hovhannes Voskeridjian

Կատեգորիա:Եգիպտահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Մարիզա Բաստե

**Մարիզա Բաստե** (, ), ֆրանսիացի օդաչու, որը 1930-ական թվականներին կին-ավիատորների շրջանում մի քանի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1898 թվականի փետրվարի 27-ին Լիմոժում։ Մարիզան 11 տարեկանում կորցրել է հորը, իսկ նրա ընտանիքն ամեն ինչ արել է գոյատևելու համար։ Եվ այդ պատճառով նա պատանեկան տարիքում աշխատել է կոշիկի գործարանում։ Անհաջող ամուսնությունից հետո նա երեխա է ունեցել, որը մահացել է փոքր տարիքում։

Երկրորդ անգամ ամուսնացել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի օդաչու Լուի Բաստիեյի հետ և հրապուրվել օդագնացությամբ, ինչի արդյունքում որոշել է դառնալ օդաչու։ Բաստեն ստացել է թռիչքներ կատարելու արտոնագիր։ Նրա ամուսինը 1926 թվականին մահացել է  ինքնաթիռի վթարից, որից հետո Բաստեն սկսել է զբաղվել բարձրագույն պիլոտաժով, որպեսզի գումար վաստակի և շարունակի զբաղվել իր սիրելի գործով։ 1927 թվականին նա ձեռք է բերել իր սեփական ինքնաթիռը՝ CaudronC.109։
thumb|163x163px|Մարիզա Բաստեն 1932 թվականին
1930-ական թվականներին Բաստեն մի քանի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել կին ավիատորների շրջանում՝ թռիչքի տևողության, ամենաերկար տարածության և Հարավային Ատլանտյան օվկիանոսով միայնակ թռիչքի համար։ Նրա ռեկորդներից մեկը սահմանվել է 1931 թվականի հունիսին՝ ԽՍՀՄ թռիչքի ժամանակ. օդաչուն դուրս է եկել Փարիզից և վայրէջք կատարել Նիժնի Նովգորոդի մոտ՝ թռչելով  2976 կմ։

1935 թվականին Մարիզա Բաստեն իր սեփական թռիչքային դպրոցն է հիմնել Օռլի օդանավակայանում։ Նա ծառայել է Ֆրանսիայի օդուժում, հասնելով կապիտանի կոչման, թռչել ավելի քան 3000 ժամ։ 1937 թվականին նա հրապարակել է պատմություն, որը կոչվում էր «Ailes ouvertes: carnet d’une aviatrice»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է ֆրանսիական դիմադրության անդամ։ Արժանացել է մի շարք մրցանակների։
thumb|151x151px|Հուշատախտակ՝ ի հիշատակ Մարիզա Բաստենի, գտնվում է իր նախկին տան պատին
1952 թվականի հուլիսի 6-ին Լիոնում տեղի ունեցած կոնֆերանսից հետո Մարիզա Բաստենի ինքաթիռը վթարի է ենթարկվել, ինչի արդյունքում վերջինս զոհվել է։ Նա թաղվել է Փարիզի Մոնպառնասի գերեզմանատանը։

## Հիշատակում
*Օդաչուի անուն են կրում Ֆրանսիայում մի քանի ուսումնական հաստատություններ և կանադական Bombardier  կանադական բազմազգ կորպորացիայի ստորաբաժանումներից մեկը
*Նրա անունով են կոչվել են  Ֆրանսիայի մի քանի քաղաքների փողոցներ
*1955 թվականին Ֆրանսիայի կառավարությունը Մարիզա Բաստենի պատկերը թողարկել է պատվել է փոստային նամականիշի վրա
* Փարիզի արևմուտքում՝ Boulevard du Garigliano M. Valin փոքրիկ պուրակում, գտնվում է օդաչուի հուշարձանը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Maryse Bastié, une carrière et une vie de très haut vol #1
* Lycée Maryse Bastié
* Collège Maryse bastié
* О том, как француженка на Нижегородчину с неба свалилась
* Ворошиловские всадники и французская лётчица Мариза Бастье. Омск. 1937 год.

Կատեգորիա:Մոնպառնասի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օդաչուներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Ռաֆայել Հակոբյան

**Ռաֆայել (Մամիկոն) Արամի Հակոբյան** (), խորհրդային և ռուսական կրկեսի հայազգի դերասան, ակրոբատ և ծաղրածու, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1994), ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Հակոբյանը 1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական կենտրոնական ինստիտուտը։

1952 թվականից հանդես է եկել կրկեսում՝ Ռաֆայել Մանուկյանի ղեկավարած էկվիլիբրիստների խմբում, որն էլ հենց նրան հրավիրել է աշխատելու կրկեսում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Յուրի Պոլովնևի ղեկավարությամբ համար, որտեղ աշխատել է 10 տարի։ 1956 թվականին Վարշավայում կայացած կրկեսի դերասանների I միջազգային մրցույթում Պոլովնևի թատերախմբի անդամները արժանացել են ոսկե մեդալների և դափնեկրի կոչման։

Հանդես է եկել Վարշավայում կայացած Երիտասարդության և ուսանողների V համաշխարհային փառատոնում (1955), մասնակցել արտասահմանյան հյուրախաղերի (Լեհաստան, Արևելյան Գերմանիա, Հունաստան, Հարավսլավիա, Բելգիա, Լյուքսեմբուրգ, Բրազիլիա, Ուրուգվայ, Գերմանիա, Չեխոսլովակիա և Հունգարիա)։ Մոսկվայի Երիտասարդության և ուսանողների VI համաշխարհային փառատոնում (1957) արժանացել է ոսկե մեդալների և դափնեկրի կոչման, Պոլովնևի խմբի պղպեղով էկվիլիբրիստական համարը համարվել է լավագույններից մեկը։

1971 թվականից հանդես է եկել որպես ծաղրածու-մնջախաղաց, նրա խաղացանկում գերակշռել էին նմանակման համարները։

Երկար տարիներ աշխատել է եղբոր՝ Մերուժան Հակոբյանի (1936-1980) հետ։ Կրկեսային դինաստիան շարունակել են նրա երկու դուստրերը՝ ջիգիտուհիներ և լարախաղացներ Անահիտն ու Ադելինան։

Վախճանվել է 2015 թվականի հունիսի 24-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Վոստրյակովյան գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ և կոչումներ
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967),Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1994)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կրկեսի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Հովհաննես Սահակյանի հուշամրցաշար

**Հովհաննես Սահակյանի հուշամրցաշար**, Հովհաննես Սահակյանի հիշատակին նվիրված ազատ ոճի ըմբշամարտի տղամարդկանց միջազգային մրցաշարը, որն անցկացվում է ամեն տարի Խարկովում։

## Պատմություն
Մրցաշարն ավանդաբար անցկացվում է գարնանը Ուկրաինայում՝ Խարկովի մարզկենտրոն Խարկով քաղաքում։ Այն հիմնադրվել է 1972 թվականին՝ ի պատիվ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Հովհաննես Սահակյանի, ով ողբերգականորեն մահացել է 1971 թվականին։ Որպես մրցաշարի կազմակերպիչներ հանդես են գալիս  մահացած ըմբիշի ընկերներն ու մարզիչը։ Մրցաշարը Ուկրաինայի չորս մրցաշարերից մեկն է, որտեղ մրցաշարի հաղթողները ստանում են սպորտի վարպետի կոչում։ Միջոցառումն անցկացվում է Ուկրաինայի հայերի միության, Խարկովի մարզային «Ազատ ոճի ըմբշամարտի սպորտային ֆեդերացիա» հասարակական կազմակերպության, ինչպես նաև Խարկովի մարզային և քաղաքային վարչակազմի աջակցությամբ։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի հայերի միության գավաթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի մրցաշարեր Ուկրաինայում
Թամարա Տեր-Եղիազարյան

**Թամարա Անդրեևնա  Տեր-Եղիազարյան** (), խորհրդային էլեկտրիկ-ինժեներ, «Առափնյա տուն» թանգարանի հիմնադիր և առաջին տնօրեն (1989-1998)։

## Կենսագրություն
Թամարա Տեր-Եղիազարյանը ծնվել է 1908 թվականի փետրվարի 10-ին (23) Ռուսական կայսրության Բաքվի նահանգի Բաքու քաղաքում։ 1926 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Գ. Վ. Պլեխանովի անվան  ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ (ՄԺՏԻ), որն ավարտել է 1931 թվականին՝ ստանալով էլեկտրատեխնիկի որակավորում։

Աշխատել է Մոսէներգոյում և ավիացիոն գործարանում։ Այնուհետև ղեկավարել է ԽՍՀՄ ավիացիոն արդյունաբերության նախարարության գլխավոր վարչությունը, եղել գլխամասային գրասենյակը պատասխանատու երկրի ավիացիոն գործարանների էլեկտրամատակարարման համար։ Բնակվել է Առափնյա տանը։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Այնուհետև ամուսնացել է Ալեքսանդր Սիդորովի (1906-1983) հետ, ում հետ ապրել է մոտ քառասուն տարի։

Պատերազմից հետո Տեր-Եգիազարյանը Նադեժդա Պեշկովայի հրավերով հասարակական հիմունքներով մասնակցել է Մոսկվայում Ա. Մ. Գորկու թանգարան-բնակարանի ստեղծման աշխատանքներին։ 1950-ականներին նա մի քանի տարի ապրել է Չինաստանում, որտեղ աշխատել է իր ամուսինը։ Թոշակի է անցել 1963 թվականին։ 1989 թվականին մի խումբ էնտուզիաստների հետ տեղծել է Առափնյա տուն թանգարանը և այն ղեկավարել մինչև 1998 թվականի կեսերը։

Համահեղինակների հետ նա մի քանի գրքեր է գրել հայտնի տան բնակիչների մասին։ Տեր-Եղիազարյանը դարձաել է տան գրական ժառանգության հյուրասենյակի ստեղծման նախաձեռնողը և հանդիպումներ ու ստեղծագործական երեկոներ է անցկացրել «Առափնյա տան» հայտնի բնակիչների հետ։

1998 թվականի փետրվարի 23-ին՝ իր 90-ամյակի օրը, նա շնորհակալություն է ստացել Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովից հասարակական գործունեության համար։ 2004 թվականին նրան շնորհվել է Մոսկվայի քաղաքային դումայի պատվոգիր։

1992 թվականին Ռուսաստանի մշակույթի նախարարության որոշմամբ հաստատությանը շնորհվել է «Ժողովրդական թանգարան» պատվավոր կոչում։ 1996 թվականին թանգարանը դրամաշնորհ է ստացել Սորոսի հիմնադրամից՝ թանգարանի նյութատեխնիկական հագեցվածությունը բարելավելու համար։ 1998 թվականի ամռանը նրա ստեղծած «Առափնյա տուն» թանգարանը ստացել է Մոսկվայի քաղաքային թանգարանի կարգավիճակ։

## Մահ
Թամարա Տեր-Եղիազարյանը մահացել է 2005 թվականի մարտի 21-ին, Մոսկվայում։

## Ընտանիք
* Ավագ եղբայր՝ Մուշեղ Անդրեասովիչ Տեր-Եղիազարյանց, հեղափոխական շարժման անդամ, խորհրդային կուսակցական աշխատող, ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ։
* Առաջին ամուսին՝ Սուրեն Վարդանով, ինստիտուտի համակուրսեցի։
* Որդի՝ Անրի Սուրենովիչ Վարդանով (1931-2019), խորհրդային և ռուս գիտնական, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, կինոգետ, հեռուստատեսային քննադատ։
* Երկրորդ ամուսին՝ Ալեքսանդր Գրիգորևիչ Սիդորով (1906-1983), ԽՍՀՄ Մթերումների նախարարության գլխավոր վարչության պետ։

## Գրականություն
* Из истории «Дома на набережной». Подъезд № 25 / Сост. Т. Тер-Егиазарян, М. Орлова, Т. Васильева. — М.: Компания «Спутник+», 1999. — 51, [1] с., ил.
* Трифонов Ю. Дом на набережной: Повести и рассказы. — М.: Детская литература, 2001. — 334 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тамара Андреевна ТЕР-ЕГИАЗАРЯН (1908—2005)

Կատեգորիա:Հայերը Մոսկվայում
Կատեգորիա:Թանգարանի տնօրեններ
Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ
Հոսպիտալային փողոց (Կամենեց-Պոդոլսկ)

**Հոսպիտալային** (), փողոց Կամենեց-Պոդոլսկում։ Հին քաղաքի հայկական թաղամասի ամենաերկար փողոցը։ Իր անունը ստացել է հայկական հոսպիտալից։

## Պատմություն

Քաղաքի հայկական թաղամասի ամենաերկար փողոցը Հոսպիտալային փողոցն է եղել, որն իր անունը ստացել է ժամանակին այդտեղ գորրծած հայկական հոսպիտալից։ Հոսպիտալայինը Հին քաղաքի այն սակավաթիվ փողոցներից է, որն իր պատմության ընթացքում երբեք չի վերանվանվել։ Փողոցի ամենահայտնի շինություններն են նախկին հայկական հոսպիտալը (թիվ 3) և բերդի նախկին զորանոցը (թիվ 14), որտեղ երկար ժամանակ գործել է զինվորական հոսպիտալը։

Քաղաքում թուրքական տիրապետության ժամանակաշրջանում (1672-1699) Հոսպիտալայինի վրա եղել է մի տուն, որը, ըստ լեգենդներից մեկի, ունեցել է նկուղ, որտեղ ներքինիները տարբեր հանցանքների համար հարեմներից ծառաներ են նետել։ 20-րդ դարի սկզբին այս վայրում մնացել է միայն մի մեծ քարե նկուղ, որը մի թմբի վրա է եղել՝ դրսից հողով պատված։ Արևմուտքից նկուղն ունեցել է մուտք, իսկ հարավից՝ գետին նայող երկու փոքրիկ պատուհան։ Պատուհանները հաստ երկաթյա ճաղավանդակներ են ունեցել։ Նկուղի պատերն ունեցել են ավելի քան 1,5 մ հաստություն, որոշ ժամանակ անց ոմն Դունին գնել է հողատարածքը և դրա վրա աղյուսից կառուցել երկրորդ հարկը (տուն թիվ 5)։

Նույն փողոցում թուրքական օկուպացիայի ժամանակ եղել է մի քարե տուն (թիվ 6 տուն), որը հատկացվել է հայերին պաշտամունքի համար, քանի որ նրանց տաճարները ավերվել կամ վերածվել են մզկիթների։ Նոր դարում այնտեղ գործել է 20-րդ համագումարի անվան արտելի գինու արտադրամասը, որն ավելի ուշ դարձել է սննդամթերքի գործարանի իրիսի արտադրամաս։

## Գտնվելու վայր
Հոսպիտալային փողոցը սկսվում է Հայկական շուկայի թիվ 2 տան և նախկին կոնսիստորիայի (թիվ 4 տուն) շենքի միջև, որից հետո երեք կտրուկ շրջադարձ կատարելուց հետո ավարտվում է Ռուսական փողոցում։ Բուն փողոցին միացված են Կոմենդանտսկի և Տեսնի նրբանցքները, Տրինիտարսկայա, Դոլգայա (երկար) և Վալի փողոցները։

## Հայտնի բնակիչներ
* Ալեքսանդր Պրուսևիչ - լեհերեն «Կամենեց-Պոդոլսկ» (1915) հայտնի պատմական ակնարկի հեղինակ։ 20-րդ դարի սկզբին այստեղ նա ունեցել է մի փոքրիկ քարե տուն՝ չորս սյուներով (այժմ՝ տուն 7)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամենեց-Պոդոլսկ
Կատեգորիա:Հայերը Կամենեց-Պոդոլսկում
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային ժառանգություն Ուկրաինայում
Տիկնունի ամրոց

**Տիկնունի** (նաև՝ «Թագավորի պալատ»), ավերակ ամրոց, դղյակ, ապարանք Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ոստան գավառում, Դվին մայրաքաղաքի մոտ, Տիկնունյաց անտառում, գտնվում է Հայաստանի Արարատի մարզում, Գետազատ գյուղից 1 կմ հյուսիս։

## Պատմություն
Տիկնունի ամրոց-ապարանքը պատկանում էր Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորներին։ Կառուցվել է 4-րդ դարում, օգտագործվել է մինչև 17-րդ դար։ Այն ծառայում էր որպես ամառանոց` պալատական տիկնանց համար։

Տիկնունի ամրոց-ապարանքի մասին հիշատակում է հայ պատմիչ Փավստոս Բուզանդը՝ իր «Պատմություն Հայոց» երկում, որտեղ նկարագրում է Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Գ Կոտակի կողմից Խոսրովակերտ անտառը հիմնելու և հարակից պալատական ապարանքները կառուցելու մասին։ Տիկնունի ապարանքի շրջակայքում ստեղծվում է Տիկնունյաց անտառը, նրանից հյուսիս Տաճար մայրի անտառը, իսկ դեպի հարավ տնկված կաղնիների անտառը կոչվում է Խոսրովակերտ։ Այժմ, այս անտառների մի մասը մտնում է Խոսրովի անտառ պետական արգելոցի պահպանվող տարածքի մեջ։

## Պեղումներ
Պեղումների ժամանակ այստեղ հայտնաբերված 13-14-րդ դարերի նյութական մշակույթի արժեքների մեջ կան ջնարակած խեցեղեն և հախճապակի։

## Պատկերասրահ

File:Տիկնունի 10.jpg|Ապարանքի պարիսպներից:
File:Տիկնունի 13.jpg|Հատված պարիսպներից:
File:Տիկնունի 20.jpg|Հեռվում երևում է Դվինի բրգաձև բլուրը:
File:Տիկնունի 24.jpg|Արահետ՝ դեպի ապարանք:
File:Տիկնունի 26.jpg|Տեսարան ապարանքից:
File:Տիկնունի 27.jpg|Ապարանքի ընդհանուր տեսարանը:


## Տես նաև
* Դվինի բուրգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Գևորգ Գաբեղյան

**Գևորգ Գաբեղյան** (), հայ իշխան Մարզպանական Հայաստանում, Այրարատ աշխարհի Գաբեղյանք գավառի տեր, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Բ Գաբեղենացու եղբայրը, Գաբեղյանների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
542 թվականին, եղբոր՝ Հովհաննես հայրապետի հետ, Պարսից շահ Խոսրով Ա Անուշիրվանի կողմից հաշտության բանակցություն վարելու համար պատգամավոր է գնացել Բյուզանդիա, Հայաստանի զինվորական մագիստրոս () Վալերիանոսի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:6-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Այրարատի իշխաններ
Ռաշիզմ

**Ռաշիզմ** կամ **ռուսական ֆաշիզմ** (անգլ.` *rashism, ruscism*), նորաբանություն, որն օգտագործվում է մի շարք գիտնականների, քաղաքական գործիչների և հրապարակախոսների կողմից՝ 21֊րդ դարի Ռուսաստանի գաղափարախոսությունն ու սոցիալ֊քաղաքական կառուցվածքը բնորոշելու համար, որոնքը նրանց կարծիքով, նման են 20֊րդ դարի ֆաշիզմին։ Ձևավորվել է անգլերեն Ռուսաստան («Ռաշ») և ֊իզմ վերջածանցի միացմամբ։ Տերմինի օգտագործվում է երևույթի բացասական ընկալմամբ՝ միանշանակորեն դատապարտվող ֆաշիզմ տերմինի հետ ձայնային նմանության միջոցով։

Ռաշիզմը հիմնվում է ռուսների «հատուկ քաղաքակրթական առաքելության» գաղափարների վրա, ինչպիսիք են Մոսկվան՝ որպես Երրորդ Հռոմ [en] և էքսպանսիոնիզմը, որն արտահայտվում է հակաարևմտականությամբ[en] և աջակցում է կայսերական հողերի նվաճմանը[en]։

Հայեցակարգը միջազգայնորեն ավելի հայտնի դարձավ 2022 թվականին Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժումից հետո։

## Պատմությունը
Թիմոթի Դ. Սնայդերը կարծում է, որ Պուտինի և նրա ռեժիմի գաղափարախոսության վրա ազդել է փիլիսոփա Իվան Իլյինը (1883–1954), որի մի շարք աշխատություններ քարոզում էին ֆաշիզմ։ Իլյինը մեջբերվել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից և որոշ դիտորդների կողմից համարվում է Պուտինի հիմնական գաղափարական ոգեշնչումը։ Պուտինն անձամբ մասնակցել է Իլյինի աճյունը Ռուսաստան տեղափոխելու գործին, և 2009 թվականին այցելել է նրա գերեզմանին։

Ըստ Սնայդերի՝ Իլյինը «տվել է քաղաքական տոտալիտարիզմի մետաֆիզիկական և բարոյական հիմնավորումը»՝ ի դեմս ֆաշիստական պետության, և որ այսօր «նրա գաղափարները վերածնվել և փառաբանվում են Վլադիմիր Պուտինի կողմից»։

Ռաշիզմի այժմյան գաղափարախոսներից է Ալեքսանդր Դուգինը։

## Տես նաև
* Ֆաշիզմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կատեգորիա:Տոտալիտարիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքական գաղափարախոսություններ
Կատեգորիա:Ֆաշիզմ
Մենք ձեզ հետ ինչ-որ տեղ հանդիպել ենք

**«Մենք ձեզ հետ ինչ-որ տեղ հանդիպել ենք»** (), խորհրդային կատակերգական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Նիկոլայ Դոստալը և Անդրեյ Տուտիշկինը։ Ֆիլմում Արկադի Ռայկինը կատարել է իր առաջին դերը կինոյում։

## Սյուժե
Հայտնի էստրադային արտիստ Գենադի Մաքսիմովը (Արկադի Ռայկին) իր կնոջ՝ էստրադայի արտիստուհի Լարիսա Լևկոևայի (Լյուդմիլա Ցելիկովսկայա) հետ հոբելյանական թատերական ներկայացումից անմիջապես հետո ուղևորվում է հանգստանալու Մոսկվայից Սիմֆերոպոլ։ Վերջին պահին Մաքսիմովի կնոջը մանրապատումների թատրոն են կանչում անմիջապես փոխարինելու համար լուրջ հիվանդացած դերասանուհուն։ Նա, ենթարկվելով թատրոնի ադմինիստրատորի կամքին, իջնում է գնացքից, և Մաքսիմովը մենակ է գնում հարավ։ Ճանապարհին նա հետ է մնում գնացքից Նովոպեսչյանսկ կայարանում, այնտեղ համերգ է տալիս դպրոցական ընկերոջ թատրոնում, բախվում է բազմաթիվ տեղացիների հետ, որոնք ոչ մի կերպ նրան լիարժեք հնարավորություն չեն տալիս նորմալ հանգստանալու։

## Դերերում
* Արկադի Ռայկին – *Գենադի Մաքսիմով, արտիստ, Լարիսա Լևկոևայի ամուսինը
* Լյուդմիլա Ցելիկովսկայա – *Լարիսա Լևկոևա, դերասանուհի, Գենադի Մաքսիմովի կինը
* Վասիլի Մերկուրև – *Անատոլի Վերխոտուրով, թատրոնի տնօրեն, Գենադի Մաքսիմովի դպրոցական ընկերը
* Լեոնիդ Գալլիս – *Լեոնիդ Կրյուկով, Գենադի Մաքսիմովի ընկերը
* Մարիա Միրոնովա – *Վերոնիկա Պլատոնովնա, բամբասող, Աֆանասիա Իվանովիչի հարևանը կուպեում
* Վլադիմիր Լեպկո – *Աֆանասի Իվանովիչ, Վերոնիկա Պլատոնովնայի հարևանը կուպեում
* Անատոլի Կուզնեցով – *Գենադի Մաքսիմովի հարևանը կուպեում
* Գալինա Կորոտկևիչ – *Գենադի Մաքսիմովի հարևանը կուպեում
* Միխայիլ Յանշին – *երկաթուղային կայարանի պետ
* Օլգա Արոսևա – *հանգստացող աղջիկ
* Ալեքսանդր Բենիամին – *լուսանկարիչ
* Սերգեյ Ֆիլիպով – *լուսանկարչի դժգոհ հաճախորդ
* Միխայիլ Պուգովկին – *ոստիկան
* Վլադիմիր Գուլյաև – *հեծանվորդ / բեռնող երկաթուղային կայարանում
* Նիկոլայ Տրոֆիմով – *տաքսու վարորդ
* Ելիզավետա Ուվարովա – *թատրոնի տնօրենի քարտուղար
* Գեորգի Գումիլևսկի – *երկաթուղային կայարանում ձմերուկներ վաճառող
* Լիդիա Շտիկան – *հեռագրող փոստում
* Զինաիդա Շարկո – *հեռախոսավարուհի, Գենադի Մաքսիմովի երկրպագուհին
* Յուրի Սարանցև – *մանրապատումների թատրոնի ադմինիստրատոր
* Վերա Ռոմանովա – *գնացքում ուղեկցորդ
* Ստեպան Կայուկով – *երկաթուղային կայարանում նպարեղեն վաճառող
* Ալեքսեյ Բախար – *լեյտենանտ, Լարիսայի ուղեկիցը
* Անդրեյ Տուտիշկին – *Ֆեոդոր Վասիլևիչ, թոշակառու

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Պոլյակով
* Ռեժիսորներ՝ Նիկոլայ Դոստալ, Անդրեյ Տուտիշկին
* Օպերատոր՝ Յուրի Եկելչիկ
* Նկարիչ՝ Իոսիֆ Շպինել, Յուրի Վոլչանեցկի
* Կոմպոզիտոր՝ Անատոլի Լեպին
* Մոնտաժող՝ Կլավդիա Մոսկվին
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Օ. Կարաև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Մանգու խան

**Մանգու** ( **', ''Мөнх'', **', , ), Մոնղոլական կայսրության չորրորդ մեծ խան, Չինգիզ խանի թոռ։ Իշխել է 1251 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 1259 թվականի օգոստոսի 11։ Մոնղոլական կայսրության առաջին տիրակալն էր Թոլույի (Չինգիզ խանի չորրորդ որդի) հարստությունից։

Մանգուի գահակալության ժամանակ նշանակալի վարչական բարեփոխումներ են մտցվել, գրավվել են Իրաքը, Սիրիան և Չինաստանի Յուննան նահանգը, ի թիվս այլ տարածքների։ Դաշնագիր է կնքել Կիլիկիայի հայոց թագավոր Հեթում Ա-ի հետ, որ 1254 թվականին անձամբ ժամանել է մոնղոլների մայրաքաղաք Կարակորում բանակցությունների համար։

## Տես նաև
* Հայ-մոնղոլական դաշինք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոնղոլ խաներ
Մարգարիտա Մոնե

**Մարգարիտա Մոնե** (, իսկական անունը՝ **Մարգարիտա Մարտիրոսյան**, ), ամերիկահայ երգչուհի, դաշնակահարուհի, կոմպոզիտոր և դերասանուհի։ Նա *[[Edge Of Paradise]]* հարդ ռոք/սիմֆոնիկ մետալ խմբի հիմնադիրը և գլխավոր վոկալիստն է։ Հայտնի է իր հզոր ձայնով և անհավանական դիապազոնով։ Մարգարիտան իր *Edge Of Paradise* խմբի հետ թողարկել է երեք տևանվագ ալբոմ և մեկ EP՝ IMMORTAL WALTZ 2015, ALIVE 2017, UNIVERSE 2019 և THE UNKNOWN։

## Վաղ կյանք և կարիերա
Մարգարիտան ծնվել է Երևանում, փոքր հասակից տեղափոխվել է Մոսկվա (Ռուսաստան)։ Երաժշտությամբ սկսել է զբաղվել չորս տարեկանում և արագ դարձել է մրցունակ և ելույթներին պատրաստ դաշնակահարուհի։ Մասնակցել է դաշնամուրային բազմաթիվ մրցույթների՝ արժանանալով մրցանակների։

11 տարեկանում Մարգարիտայի ամբողջ ընտանիքը տեղափոխվել է Հյուսթոն (ԱՄՆ), որտեղ նա հաճախել է Կատարողական և վիզուալ արվեստների բարձրագույն դպրոց (): Այն բանից հետո, երբ նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարանի *Tisch School Of The Arts* արվեստների դպրոցը։ Նյու Յորքի համալսարանում նա վերապատրաստվել է Մայսների ստուդիայի թատրոնում և մասնագիտացել է երաժշտության մեջ։

2010 թվականին Մարգարիտան տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ տեղական պրոդյուսերի հետ նախագծի վրա աշխատելիս հանդիպել է Դեյվ Բեյթսին։ Դեյվը փնտրում էր երգչի, որը կարող էր փոխարինել Ռոբին Մաքոլիին։ Շուտով նրանց երաժշտական համագործակցությունը հսկայական արդյունքներ է տվել և ամրացրել է խումբը, որը վերանվավել է *[[Edge Of Paradise]]*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Ռոբերտ Նալբանդյան (քիմիկոս)

**Ռոբերտ Մ. Նալբանդյան** (, ), հայ քիմիկոս, պլանտացիանին ֆոտոսինթետիկ պրոտեինի համաստեղծող, ազատ ռադիկալների ասպարեզի առաջամարտիկ, քիմիայի բնագավառում տարբեր թեմաներով նշանավոր և բեղմնավոր հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Նալբանդյանը ծնվել է Երևանում, կրթությունը ստացել է Մոսկվայի պետական համալսարանում։ Նալբանդյանը կյանքի մեծ մասն ապրել և աշխատել է Երևանում, որտեղ նաև ղեկավարել է լաբորատորիա և դասախոսություններ է կարդացել։ Նա ճանաչվել է Խորհրդային Միության ամենահայտնի քիմիկոսներից մեկը և իր հետազոտություններում համագործակցել է ԽՍՀՄ-ի, ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի և Ավստրալիայի գործընկեր քիմիկոսների հետ։

Երբ 1989 թվականին Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը (ՀԽՍՀ) սկսեց պայքարել անկախություն ձեռք բերելու համար, Նալբանդյանը դարձավ ազգայնական շարժման քննադատներից։ Նրա կարծիքով՝ դա անխոհեմ էր և սեփական քաղաքական շահի համար ժողովրդի քարոզ էր։ Անկախանալուց հետո փոքր հանրապետությունում սկսվեցին էներգիայի պակասը, տնտեսական դժվարությունները և շրջափակումը. այդ ամենը, կարծես, ապացուցում էր նրա մտահոգությունները։ 1996 թվականին նա լքեց երկիրը և արտագաղթեց ԱՄՆ։

Գիտական հանրության մեջ հիմնականում հայտնի լինելով սպիտակուցների հետ կապված իր գիտահետազոտական աշխատանքներ0ով, Նալբանդյանն իր գործընկեր գիտնականների շրջանում ճանաչվել է նաև որպես առաջադեմ մտածող քիմիայի այլ ոլորտներում, այդ թվում՝ նեյրոքիմիայի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Վարյոնիի վերջին գործը

**«Վարյոնիի վերջին գործը»** (), կատակերգական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիտալի Մելնիկովը Վլադիմիր Զայկինի սցենարով «Գոլոս» կինոստուդիայում, Ռոսկոմկինոյի, «Լենֆիլմ» և «Կրամս-ֆիլմ» կինոստուդիաների մասնակցությամբ 1994 թվականին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1994 թվականի նոյեմբերին։

## Սյուժե
Մանկական սննդի արտադրության մի ընկերության Սանկտ Պետերբուրգի մասնաճյուղի առաքիչ Միտյա Սիզուխինը պատահաբար կոկաին է հայտնաբերում իր փոխադրած պատրաստի արտադրանքի փաթեթներում։ Տնօրենի հետ անկեղծ խոսելուց հետո նա հասկանում է, որ դարձել է թմրամոլների ակամա աջակիցը։

Միտյայի գլխում հասունանում է տնօրենի չհրկիզվող պահարանում պահվող հանցավոր ճանապարհով վաստակած գումարները հափշտակելու ծրագիրը, և նա օգնության համար դիմում է ռեցիդիվիստ Վարենցովին՝ Վարյոնի մականունով՝ գայթակղելով նրան արտարժույթով խոշոր գումարով։

Կողոպուտը հաջող է ընթանում, սակայն նախօրեին գանգուղեղային վնասվածք ստացած Վարյոնին նույն գիշերը մաֆիոզին է տանում հափշտակված փողերի պայուսակը։ Դա կրկնվում է երեք անգամ, քանի դեռ իրավապահ մարմինները չեն հետաքրքրվում հանցագործների ոչ ստանդարտ պահվածքով, որոնք ամեն անգամ կամավոր հանձնում են իրենց սեփական ավարը։

## Դերերում
* Վիկտոր Ստեպանով – *Վարյոնի (Վասիլի Վիկտորովիչ Վարենցով)
* Վիտալի Սկվորկին – *Միտյա Սիզուխին (հնչյունավորել է Անդրեյ Կրասկոն)
* Օլգա Մաշնայա – *Կատյա Սիզուխինա
* Անդրեյ Ուրգանտ – *Կաշուրնիկով
* Ելենա Դրապեկո – *Վարենցովա
* Գալինա Գուդովա – *հեռուստահաղորդավար
*  Էրա Զիգանշինա – *Սվետլանա Անդրեևնա
* Լև Ելիսեև – *Գեորգի Նոդարովիչ, Սվետլանա Անդրեևնայի երկրպագուն
* Վերա Կարպովա – *Եվգենի Իվանովնա
* Վիկտոր Մելիխով – *հեռուստահաղորդավար Վիտյա
* Ալլա Օդինգ – *Ալլա Բորիսովնա
* Գելի Սիսոև – *Պյոտր Իվանովիչ
* Գալինա Բարանովա – *երգչուհի
* Իրա Դերյագինա – *Թամարկա

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Զայկին
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիտալի Մելնիկով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Վալերի Միրոնով
* Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Սիգլե
* Բեմադրող նկարիչ՝ Անդրեյ Վասին

## Մրցանակներ
* «Համաստեղություն» կինոփառատոնի մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (1994)
* Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքապետի մրցանակ (ռեժիսոր՝ Վ. Մելնիկով, դերասան՝ Վ. Ստեպանով, սցենարիստ Վ. Զայկին, 1994)
* Գ. Կոզինցևի անվան մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար (Վ. Մելնիկով, 1994)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վիտալի Մելնիկովի ֆիլմեր
Գևորգ Ընտրունի

**Գևորգ Ընտրունի** (), հայ իշխան Արմինիա կուսակալությունում, Վասպուրական աշխարհի Ընտրունիք գավառի իշխանը, Ընտրունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
852 թվականին մասնակցել է Վասպուրականի գահերեց իշխան Գուրգեն Արծրունու պատերազմին ընդդեմ Բուղայի, իր եղբայրներ՝ Հիսեի և Սահակի հետ գլխավորել է Ընտրունյաց գունդը՝ Արյան լճի ճակատամարտում, որտեղ արաբները պարտություն են կրել և դիմել փախուստի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընտրունիներ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Ընտրունիքի իշխաններ
Սան Վիսենտե (Սան Պաուլուի նահանգ)

**Սան Վիսենտե** (, Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնի հովանավոր սրբի՝ Վիսենտե Սարագոսացու պատվին), ծովափնյա քաղաք և համայնք Բրազիլիայում՝ Սան Պաուլու նահանգի հարավային մասում, Բայշադա Սանտիստա մետրոպոլիսային տարածաշրջանում։ Զբաղեցնում է 147.89 կմ² տարածք։ 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 368.355:

## Պատմություն
Եղել է պորտուգալական առաջին մշտակայուն բնակավայրը Ամերիկաներում և *Սան Վիսենտեի կապիտանություն* կորված վարչական տարածքի (որը գրեթե համընկել է ներկայիս Սան Պաուլու նահանգի տարածքի հետ) մայրաքաղաքը։ Հիմնադրվել է 1532 թվականին Մարտիմ Աֆոնզու դե Սոուզայի նախաձեռնությամբ, նախկինում ժամանակ առ ժամանակ բնակեցված Porto dos Escravos («Ստրուկների նավահանգիստ») բնակավայրի տեղում։ Սան Վիսենտեին շնորհվել է Բրազիլիայի *Cellula Mater* («Մայր բջիջ») տիտղոսը՝ նկատի առնելով, որ այն եղել է առաջին կազմակերպված քաղաքը երկրում։ Բացի այդ, Ամերիկաներում առաջինը Սան Վիսենտեում է ժողովրդավարական եղանակով ընտրվել քաղաքային խորհուրդ (1532 թվականի օգոստոսի 22-ին)։

1583 թվականի փետրվարի 3-ին Սան Վիսենտեի ափամերձ ջրերում ծովամարտ է տեղի ունեցել պորտուգալացիների հետ առևտուր անելու եկած անգլիական երեք ռազմանավի և իսպանական երեք գալեոնի միջև։ Գալեոններից մեկը ջրասույզ է արվել, մնացած երկուսը դիմել են փախուստի։

## Անվանիներ
Սան Վիսենտեում են ծնվել համբավավոր ֆուտբոլիստ Ռոբինյոն, բռնցքամարտի, քիքբոքսինգի և խառը մարտարվեստների ասպարեզների անվանի մարզիկ Կոսմո Ալեքսանդրեն։

## Քույր քաղաքներ
Սան Վիսենտեն բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

*, Նահա, Օկինավա
* , Անսիան

## Պատկերասրահ

Montagem São Vicente (São Paulo) Wikiwiki.png|
Benedito Calixto de Jesus - Fundação de São Vicente, Acervo do Museu Paulista da USP.jpg|Սան Վիսենտեի հիմնադրումը. նկարիչ՝ Բենեդիտու Կալիշտու (1853 — 1927) 
At São Vicente 2018 008.jpg
At São Vicente 2018 010.jpg
São Vicente Chairlift 2019 140.jpg|Ճոպանուղին
Ponte Pensil - São Vicente 2.jpg
At São Vicente 2018 052.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
* BARRETO, Aníbal (Cel.). *Fortificações no Brasil (Resumo Histórico).* Rio de Janeiro: Biblioteca do Exército Editora, 1958. 368 p.
* BUENO, Eduardo. *Capitães do Brasil: a saga dos primeiros colonizadores.* Rio de Janeiro: Objetiva, 1999. 288 p. il. ISBN 8573022523
* DONATO, Hernâni. *Dicionário das batalhas brasileiras.* São Paulo: Ibrasa, 1987.
* Luz Soriano, Simão José da. *Historia da Guerra Civil e do estabelecimento do governo parlamentar em Portugal, comprehedendo a historia diplomática, militar e política d'este reino desde 1777 até 1834.* Lisboa, Impr. Nacional, vol IV, 1870 p.&nbsp;497.
* YOUNG, Ernesto G. *Esboço Histórico da Fundação da cidade de Iguape.* Revista do IHGSP, vol II, São Paulo, 1896 pp.&nbsp;49–151.
* LÍVIO FERREIRA, Tito. História da Civilização Brasileira.
* CONDEPHASV - Conselho de Defesa do Patrimônio Histórico, Artístico, Arquitetônico, Cultural e Turístico de São Vicente.

## Արտաքին հղումներ
* São Vicente's official home page
* Portal Nosso São Paulo
* São Vicente São Paulo Brazil 

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի բնակավայրեր
Տրես Լագոաս

**Տրես Լագոաս** (, պորտուգալերենից թարգմանած՝ նշանակում է «*Երեք լիճ*»), քաղաք և համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգում, որտեղ մեծությամբ երրորդ բնակավայրն է։ 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 123.281: «Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի արևելք» անվանումը կրող մեզոտարածաշրջանի բաղկացուցիչ մասն է։ Մտնում է տնտեսա-վիճակագրական Տրես Լագոաս միկրոտարածաշրջանի կազմի մեջ։ Բրազիլիայի դինամիկ զարգացող բնակավայրերից է, ապահովում է բավականաչափ եկամուտ և հաղթահարել է աղքատությունը։ Այստեղ պարբերաբար կազմակերպվում են խոշորամասշտաբ փառատոններ, ռոդեոներ։ Քաղաքին սպասարկում է Պլինիո Ալարկոմի անվան միջազգային օդանավակայանը։

## Պատմություն
Տրես Լագոասը հիմնադրվել է 1915 թվականին։

## Ժողովրդագրություն


Ms09 16.jpg|
TresLagoaspaisagem.JPG|
Cascalheira8.jpg|

TresLagoasnordeste.jpg|
NOB-PonteFranciscoSa.jpg|Կամուրջը
CentrodeTresLagoas.jpg|
PrefeituradeTresLagoas.jpg|
DetalhesResidenciaHugoJoseFernandes.jpg|
RelogioCentralTresLagoas.jpg|
GrupodeteatroTresLagoas.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ
Մարիաննա Մուկուչյան

**Մարիաննա Ռոբերտի Մուկուչյան** (), գերմանաբնակ հայ դիմահարդար։

## Վաղ կյանք
Մարիաննա Մուկուչյանը ծնվել է Երևանում, 1984 թվականին։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Գերմանիա 1992 թվականին։ Մուկուչյանը կրթություն է ստացել Գերմանիայում, ունի տեքստիլ ճարտարագիտության մագիստրոսի կոչում։ Նրա քույրը՝ Իվետա Մուկուչյանը, Հայաստանում հայտնի երգչուհի-երգահան է։

## Կարիերա
Մարիաննան իր կարիերան սկսել է շոուների և միջոցառումների (*Tschibo*, *STILL*, *OTTO* և *Bambi Awards* Գերմանիայում) մասնակիցների բեմական դիմահարդարմամբ։ Իր առաջին միջազգային հրապարակումն ունեցել է Նյու Յորքի *Zink* նորաձևության ամսագրում։ Մուկուչյանը հայտնի է դարձել նաև Դամիանիի նորաձևության ցուցադրության ժամանակ՝ Ջոն Գալիանոյի հետ համագործակցությամբ, աշխատելով մազերի և դիմահարդարման վրա։ 2013 թվականին նկարչուհին ապրել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, որտեղ նկարահանվել է նորաձևության այնպիսի ամսագրերի համար, ինչպիսիք են *Emirates Woman*-ը, *Rolling Stones*-ը և նորաձևության այնպիսի ապրանքանիշերի համար, ինչպիսիք են *[[Juicy Couture]]*-ը, ''Dolce & Gabbana''-ն։ Նույն թվականին նա մշտապես բնակվել է Հնդկաստանի Մումբայ քաղաքում, որտեղ աշխատել է այնպիսի ամսագրերի հետ, ինչպիսիք են *Vogue India*-ն, *[[Harper's Bazaar]]*-ը, Elle-ն, *[[Verve]]*-ն, *[[Cosmopolitan]]*-ը, ինչպես նաև Հնդկաստանի ամենամեծ տպագիր և հեռուստատեսային այնպիսի ընկերությունների համար, ինչպիսիք են *Westside*-ը, *Globus*-ը, *Maybelline*-ը, *Kaya*-ն, *Lifestyle*-ը, *Lodha*-ն, *TBZ Jewellers*-ը, *Kingfisher Calendar-ը*, *Bajaj hair oil*-ը, *Raymonds*-ը, *Pantene*-ը, *Nivea*-ն, *Sabyasachi*-ն, *Anita Dongre*-ն, *Streax*-ը, *L'Oréal*-ը։ Նա դարձել է Հնդկաստանի ամենագնահատված վարսահարդարներից և դիմահարդարներից մեկը և սկսել է աշխատել Բոլիվուդում։ Մուկուչյանն աշխատել է հնդիկ բազմաթիվ անվանի դերասանուհիների հետ, ինչպիսիք են Այշվարիա Ռայը, Պրիանկա Չոպրան և Փարինիթի Չոպրան։ 2017 թվականի նոյեմբերի 11-ին Մարիաննան և նրա քույրը Երևանի MADE առևտրի կենտրոնում ներկայացրել են իրենց նոր՝ «Մուկուչյան» ապրանքանիշը։

## Անձնական կյանք
### Հարաբերություններ
2017 թվականին լուրեր հայտնվեցին, որ հնդիկ դերասան Ադիթյա Ռոյ Կապուրը և Մարիաննա Մուկուչյանը հանդիպում են այն բանից հետո, երբ նրանց միասին նկատել էին որոշ միջոցառումների ժամանակ։ Սակայն ավելի ուշ հաստատվեց, որ նրանք հարաբերությունների մեջ չեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանահայ դիմահարդարներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ
Ոչ քաղցր պուդինգների ցանկ

Սա հայտնի, **ոչ քաղցր պուդինգների** ցանկն է։ Այս պուդինգները բաղկացած են տարբեր բաղադրիչներից, թխած են, շոգեխաշած կամ խաշած պինդ զանգվածի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Աֆրիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Վիետնամական խոհանոց
Սարան Ալեքսանդրյան

[290px|մինի|աջից||Սարան Ալեքսանդրյանի և նրա կնոջ՝  Մադլեն Նովարինայի գերեզմանը [Պեր Լաշեզի աճյունասափորանոցային դիակիզարանում *(վերևի շարքում՝ աջից չորրորդը)*]]
**Սարան Ալեքսանդրյան** (, ), ֆրանսահայ փիլիսոփա, էսսեիստ և արվեստաբան։

## Վաղ կյանք
Ալեքսանդրյանը ծնվել է ֆրանսիացի մորից և հայ հորից՝ Վարդան Ալեքսանդրյանից, որը բժիշկ-ստոմատոլոգ էր Ֆեյսալ I թագավորի արքունիքում։ Վեց տարեկանում նրան ուղարկել են Փարիզ՝ մնալու մորական տատիկի մոտ։

## Գրական կարիերա
Ալեքսանդրյանի մերձեցումը դադաիզմին և սյուրռեալիզմին կայացել է 1943 թվականի ամռանը, երբ 16 տարեկանում նա հանդիպել է Բեռլինի դադաիստական խմբի առանցքային կերպարներից մեկին՝ Ռաուլ Հաուսմանին, որը որպես փախստական ապրում էր Լիմոժի մոտ գտնվող Պեյրա-լը-Շատո բնակավայրում։ 1947 թվականից նա ծառայել է որպես Անդրե Բրետոնի վերջին քարտուղար և դարձել է սյուրռեալիստական ուղղվածության կարևոր դեմքերից մեկը։

Ալեքսանդրյանը Նիցշեի *«[[Զվարթ գիտություն]]»* ( *Die fröhliche Wissenschaft* ) գրքում ներկայացված փիլիսոփայության ջատագովն էր։ Նա ղեկավարում էր *Supérieur Inconnu* ամսագիրը (վերնագիր, որը տրամադրել է Բրետոնը), որը մեծարում էր չորս արժեքներ, որոնք կիսում են սյուրռեալիստները և Ալեքսանդրյանը՝ երազանքները, սերը, գիտելիքը և հեղափոխությունը։ Քեթրին Միլեթը ամսագրի նշանավոր հեղինակներից էր։

Ալեքսանդրյանը Վիկտոր Բրաուների ընկերն էր, Շառլ Ֆուրիեի երկրպագուն և Մատա Հարիի ջերմեռանդ պաշտպանը։

Մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Թաղված է Պեր Լաշեզի աճյունասափորանոցային դիակիզարանում, պատի մեջ։

## Անձնական կյանք
Ալեքսանդրյանը 1959 թվականին ամուսնացել էր Մադլեն Նովարինայի հետ, որը մահացել է 1991 թվականին։

## Աշխատություններ
Ալեքսանդրյանն ավելի քան 40 գրքի հեղինակ է։ Նրա ամենահայտնի գործերն են.

* *André Breton par lui-même* (*Անդրե Բրետոնն իր իսկ խոսքերով*), 1971 
* *Hans Bellmer (Հանս Բելմեր)*, 1971
* *Les Libérateurs de l'amour* (*Սիրո ազատագրողները*), 1977
* *Surrealist Art (Սյուրռեալիստական արվեստ)*, 1985 (Thames & Hudson World of Art)
* *Max Ernst* *(Մաքս Էռնստ)*, 1986
* *Histoire de la littérature érotique* (*Էրոտիկ գրականության պատմություն*), 1989
* *LJUBA*, Փարիզ, Cercle d'Art, 2003

## Գրականություն
* Gallimard (1974). *Dans le Surréalisme et le rêve*, p.&nbsp;246-9. Paris. Հեղինակը նախ քննարկում է Բրետոնի երազանքը, ապա առաջարկում վերլուծություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sarane Alexandrian

Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Ուկրաինայի հայերի միության գավաթ 2012

**Ուկրաինայի հայերի միության գավաթ 2012**, 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-30-ը Կիևում անցկացված Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջին միջազգային մրցաշարը։

## Պատմություն
Ազատ ոճի ըմբշամարտի «Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի» առաջին միջազգային մրցաշարն անցկացվել է 2012 թվականին Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում։ Միջոցառումն անցկացվել է սեպտեմբերի 29-ից 30-ը Սպորտի պալատում։ Մրցաշարի մեկնարկից և բացման արարողությունից առաջ քաղաքական գործիչ և Ուկրաինայի ըմբշամարտի ասոցիացիայի նախագահ Էլբրուս Թեդեևը շնորհակալություն է հայտնել կազմակերպիչներին և հույս հայտնել, որ Ուկրաինայի ըմբշամարտի ասոցիացիայի և Ուկրաինայի հայերի միության միջև համագործակցությունը երկարատև և բեղմնավոր կլինի։ Մրցաշարի հանդիսավոր բացմանը ներկա են գտնվել բազմաթիվ բարձրաստիճան հյուրեր, այդ թվում՝ Ուկրաինայում ՀՀ դեսպան Անդրանիկ Մանուկյանը, ռեժիսոր Ռոման Բալայանը, պատգամավոր Վիկտոր Յանուկովիչը և շատ ուրիշներ։

Առաջին մրցաշարին մասնակցել են հարյուրից ավելի ըմբիշներ աշխարհի տասներկու երկրներից։ Մրցումներն անցկացվել են յոթ քաշային կարգերում՝ 55, 60, 66, 74, 84, 96 և 120 կգ։ Ուկրաինացի ըմբիշները յոթից չորս ոսկե մեդալ են նվաճել, երկու ոսկե մեդալ նվաճել են Ռուսաստանի ըմբիշները, մեկ ոսկե մեդալ նվաճել է վրաստանցի մարզիկ։ Թիմային հաշվարկով Ուկրաինայի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականը դարձավ «Ուկրաինայի հայերի միության գավաթի» գավաթակիր։

Ուկրաինայի հայերի միության նախագահ Վիլեն Շատվորյանը նշել է, որ առաջին մրցաշարըի հաջողություն է գրանցել։

## Մասնակիցներ

* 
* 
* 
* 

* 
* 
*  - 4 թիմ
* 

* 
* 
* 

## Պարգևների բաշխում

## Մեդալակիրներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի մրցաշարեր Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հայերի միության կողմից անցկացվող մրցաշարեր
Կատեգորիա:Սպորտային մրցումներ Կիևում