open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թոմաս Դելանի

**Թոմաս Ժոզեֆ Դելանի** (, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ով ներկայումս հանդես է գալիս գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդ» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
### Կոպենհագեն
Դելանին նորամուտը նշել է 2008 թվականի օգոստոսին՝ մասնակցելով «Կոպենհագենի» ոչ պաշտոնական ընկերական հանդիպման։ 2008-09 մրցաշրջանի առաջին կեսը երիտասարդական թիմում անցկացնելուց հետո նա ընդգրկվեց առաջին թիմի կազմում։ Նա իր նորամուտը նշեց «Նորդվեստի» դեմ անցկացված կիսաեզրափակչում։ Պատասխան հանդիպումը Դելանին սկսեց մեկնարկային կազմում և փոխարինվեց 60-րդ րոպեին։

2009 թվականի ամռանը նա տեղափոխվեց հիմնական թիմ։ Առաջին խաղն անցկացրեց 2009 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ «Սյոններիյուսկ» ակումբի դեմ։

2013 թվականի հուլիսի 6-ին Դելանին երկարաձգեց պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2015 թվական և ստացավ 8-րդ համարի մարզաշապիկը։ Հաջորդող մրցաշրջանում նա պարբերաբար հայտնվում էր մեկնարկային կազմում՝ իր նախընտրած դիրքում, նաև այն խաղերում, ինչպիսիք են Չեմպիոնների Լիգայի շրջանակներում անցկացվող խաղերը «Յուվենտուս», «Ռեալ Մադրիդ» և «Գալաթասարայ» ակումբների դեմ անցկացված խաղերը։ Ընդամենը կես տարի անց էլ Դելանին ստացավ ավագի թևկապը։

2015 թվականի մայիսի 16-ին «Կոպենհագենը» նվաճեց դանիական գավաթը, իսկ Դելանին ճանաչվեց խաղի լավագույն խաղացող։

### Վերդեր Բրեմեն
2016 թվականի օգոստոսի 17-ին «Վերդերը» հայտարարեց, որ 2017 թվականի հունվարին Թոմաս Դելանին կհամալրի թիմի շարքերը։ 2017 թվականի փետրվարի 17-ին նա հեղինակեց իր առաջին գոլը ակումբի կազմում՝ ապահովելով իր թիմի հաղթանակը «Մայնցի» դեմ 2:0 հաշվով։ Դա թիմի առաջին հաղթկանակն էր 2017 թվականին՝ իրար հաջորդող 4 պարտություններից հետո։

2017 թվականի ապրիլի 1-ին Դելանին հողինակեց իր կարիերայի առաջին հեթ-թրիքը «Ֆրայբուրգի» դեմ խաղում, իսկ խաղն ավարտվեց 5-2 հաշվով։

### Բորուսիա Դորտմունդ
2018 թվականի հունիսի 7-ին Դելանին քառամյա պայմանագիր կնքեց Դորտմունդի «Բորուսիայի» հետ։ Գերմանական ակումբը ֆուտբոլիստի համար «Վերդերին» վճարեց €20 միլիոն։

## Կարիերան հավաքականում
Դելանին Դանիայի Մ18 հավաքականում նորամուտը նշեց 2008 թվականի հոկտոմբերին, անցկացրեց ընդհանուր 3 հանդիպում։ Նա անցկացրեց 11 հանդիպում Դանիայի Մ19 հավաքականում։

2010 թվականի օգոստոսի 11-ին նորամուտը նշեց Դանիայի Մ21 հավաքականում։

Դանիայի ազգային հավաքականում նորամուտը նշեց 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ 2014 թվականի Աշխարհի Առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Մալթայի հավաքականի դեմ անցկացվող հանդիպման ժամանակ։
2018 թվականի մայիսին հայտարարվեց, որ Դելանին իր հավաքականի հետ մեկնելու է Ռուսաստան՝ մասնակցելու Աշխարհի առաջնությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վերդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Պետրոս-Պողոս եկեղեցի (Սևերոուրալսկ)

**Պետրոս-Պողոս եկեղեցի** (), ուղղափառ եկեղեցի Սվերդլովսկի մարզի Սևերոուրալսկ քաղաքում, դաշնային նշանակության հուշարձան։

## Պատմություն
1767 թվականին Կոլոնգա գետի ձախ ափին, ուրալցի հանքարդյունաբերող Մաքսիմ Պոխոդյաշինի միջոցներով և Տոբոլսկի մետրոպոլիտ Պավելի օրհնությամբ դրվեցին Սուրբ Պողոս և Պետրոս առաքյալների անվան քարե եկեղեցու հիմքերը։

Պոխոդյաշինի մահվան պատճառով եկեղեցու շինարարությունը ձգձգվեց 30 տարի։ Ներքնահարկը պատրաստ էր 1787 թվականին և օծվեց Սուրբ Ասվածամոր Կազանի սրբապատկերի պատվին, իսկ վերնահարկն օծվեց 1798 թվականին (սուրբ Պողոս և Պետրոս առաքյալների պատվին)։  
Եկեղեցու ընդհանուր բարձրությունը կազմում է 57,5 մ, երկարությունը՝ 37,81 մ, լայնությունը՝ 12,25 մ։

Տաճարը  համարվում է 19-րդ դարի ուրալյան բարոկկոյի և դասական  գավառականության համադրության օրինակ։ Կամարակալների արտաքին հարդարման տարրերը իրականացվել են  հատուկ ձևավորված աղյուսով։ Եռաստիճան զանգակատունը կառուցված է դասական ռուսական ոճով և բաղկացած է ոչ վառ արտահայտված տարրերից, չորս հիմքերի վրա գտնվող ութանկյունից։

Եկեղեցին գործել է մինչև 1929 թվականի գարունը, երբ վայր գցվեց գլխավոր զանգը, իսկ սպասքն ու սրբապատկերները բռնագրավվեցին դուրս հանվեցին և անդառնալիորեն կորան։ Եկեղեցու փակվելուց հետո առաջին 20 տարիների ընթացքում ավերվեցին գեղարվեստորեն ձուլված չուգունե ցանկապատը, քահանաների գերեզմանները և ամբողջովին ավերվեց եկեղեցու ներքին հարդարանքը։

ՌՍՖՍՀ Նախարարների Խորհրդի 1960 թվականի օգոստոսի 31-ի № 1327 որոշմամբ Պողոս -Պետրոսի եկեղեցին ընդգրկվեց  մշակութային հուշարձանների ցանկի մեջ։

Ժողովրդական դեպուտատների քաղաքային գործադիր կոմիտեի 1988 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ եկեղեցու շենքը հանձնվեց ուղղափառ համայնքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт храма

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:1798 հիմնադրումներ
Էմանուիլ Ֆիլիբերտ

**Էմանուիլ Ֆիլիբերտ** (ամբողջական անունը՝ , ), Սավոյան տոհմի իշխան, Աոստայի երկրորդ դուքս։

## Կենսագրություն
Էմանուիլ Ֆիլիբերտը եղել է Աոստայի դուքս Ամեդեո I-ի ավագ որդին։ Վերջինը, երկու տարի շարունակ եղել է Իսպանիայի թագավոր։ 1870 թվականին, երբ Էմանուիլի հայրը թագադրվեց Իսպանիայի թագավոր, Էմանուիլը դարձավ թագաժառանգ։ Երկու տարի անց Ամեդեոն ստիպված եղավ հրաժարվել գահից և մեկնել Իտալիա։ 1890 թվականին, հոր մահից հետո, որպես ավագ որդի, Էմանուիլը ստացավ Աոստայի դքսի կոչում։

1895 թվականի հունիսի 25-ին Քինգսթոնում արքայազնն ամուսնացել է Ֆրանսիայի արքայադուստր Հելենայի հետ (1871-1951), որը փարիզյան կոմս Լուի Ֆիլիպի դուստրն էր։ Նրանք հետագայում ունեցան երկու որդի՝

* Ամեդեո (1898-1942), Աոստայի 3-րդ դուքս,
* Այմոնե (1900-1948), Խորվաթիայի Տոմիսլավ II թագավոր և Աոստայի 4-րդ դուքս։

Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին՝ որպես երրորդ իտալական բանակի հրամանատար։ 1926 թվականին Բենիտո Մուսոլինիից ստացել է «Իտալիայի մարշալ»ի կոչում։

Նրա մարմինն ամփոփվել է Ռեդիպուլիա գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն 

Կատեգորիա:Իտալիայի մարշալներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Պիանոզա

**Պիանոզա** (), կղզի Միջերկրական ծովում՝ Տոսկանյան կղզեխմբի կազմում։ Վարչականորեն Պիանոզան Կամպո նել Էլբայի կոմունան է, Տոսկանայի Լիվորնո գավառի կազմում։

## Աշխարհագրություն
Հռոմեական ժամանակաշրջանում կղզին կոչվում էր Պլանասիա (հարթավայր)՝ հարթ լինելու պատճառով։ Կղզու ամենաբարձր կետը ծովի մակերևույթից բարձր է 29 մետր։ Այն Տոսկանյան կղզեխմբի 5-րդ ամենամեծ կղզին է։ Եռանկյունաձև ցամաք է, Էլբա կղզուց 14 կմ հարավ-արևմուտք։ Զբաղեցնում է 10,25 կմ քառ․ տարածք։

## Պատմություն
Առաջին մարդիկ կղզում հայտնվել են Հին քարի դարում։ Հռոմեական ժամանակներում, երբ կղզին կրում էր Պլանասիա անունը,  այստեղ բնակություն հաստատեցին հռոմեացիները։ Այս ժամանակաշրջանում կղզում առաջացավ թատրոն և կատակոմբներ։ 6-րդ դարում Օկտավիանոս Օգոստոս կայսրը կղզի աքսորեց իր թոռանը և գահի պոտենցիալ ժառանգ հանդիսացող Ագրիպպաս Պոստումին, ով սպանվեց այստեղ Տիբերիոս կայսեր հրամանով (14 թվական)։ Միջնադարում կղզու կառավարման համար պայքարում էին Պիզան և Ջենովան։ Թեև 18-րդ դարի փաստաթղթերը հաստատում են, որ կղզին երբևէ ծածկված է եղել խիտ անտառով, բայց ձկնորսները և նրանց հետ բերած կենդանիները վերջ տվեցին դրա բնական փայտային բուսականությունը։ 1858-1998 թվականներին Պյանոսան եղել է խիստ ռեժիմային բանտ, որտեղ կային շատ վտանգավոր մաֆիոզներ։

## Մշակույթ
Պյանոսա կղզին հայտնի է դարձել Ջոզեֆ Հելերի «Ծուղակ-22» () վեպի շնորհիվ։ Գրքի իրադարձությունները տեղի են ունենում Պյանոսայում, որտեղ, ըստ սցենարի, տեղակայված էր 27-րդ օդային բանակի 488-րդ էսկադրիլիան, թեև հեղինակը ինքնին սահմանում է, որ կղզին «անշուշտ չափազանց փոքր է, որպեսզի նկարագրված իրադարձությունները իրականացվեն»։

Կա ևս մեկ, ավելի փոքր կղզի, որը նույնպես հայտնի է Պյանոսա անունով և գտնվում է Ադրիատիկ ծովում։

## Պատկերասրահ

Faro di Pianosa (LI).jpg
Porticciolo di Pianosa.JPG
Scoglio del Marzocco e Isola della Scola da Pianosa (LI).jpg
Forte del Marchese Pianosa (LI)2.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Arcipelago Toscano National Park 

Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կապրայա

**Կապրայա** (,  ), կղզի Տոսկանյան կղզեխմբում, Իտալիա։ Կղզու վրա տեղակայված է Կապրայա Իզոլա կոմունան, որը վարչականորեն պատկանում է Լիվորնո գավառին։ Բնակչությունը կազմում է 398 մարդ (ըստ 2019 թվականի տվյալների)։

Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին համարվում է քաղաքի հովանավորը։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։

## Աշխարհագրություն
մինի|200px|աջ|Կղզու քարտեզը
Կղզու անունը առաջացել է լատիներեն capra՝ այծ բառից։ Կապրայայի տարածքը 19 կմ քառ․ է, գտնվում է Կորսիկա կղզու հյուսիսային ծայրամասից 30 կմ արևելք, Կապո Բյանկո հրվանդանից բաժանված է Կորսիկական նեղուցով՝ Էլբա կղզուց 32 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ծագումով հրաբխային կղզի է, ամենաբարձր կետը 447 մետր է։ Կապրայան Տոսկանյան կղզեխմբի երրորդ խոշոր կղզին է և բոլոր կղզիներից ամենաարևմտյանը։

## Պատմություն
1527 թվականին կղզին անցնում է Ջենովայի տիրապետությանը և լավ ամրապնդվում։ 1796 թվականին կարճ ժամանակահատվածում շրջափակված է եղել անգլիական ռազմածովային հրամանատար Հորացիո Նելսոն կողմից։

Ավելի ուշ կղզու վրա տեղակայված է եղել գյուղատնտեսական քրեակատարողական գաղութը, որը 1986 թվականին փակվել է։ Կղզու տարածքի մեծ մասը ներառված է Տոսկանյան կղզեխմբի ազգային պարկի մեջ։

## Տնտեսություն
Կղզու վրա զարգացած է գինու արտադրությունը և անձրուկների որսը։

## Տեսարժան վայրեր
* Սան Ջորջո ամրոց (San Giorgio, XV դար)
* Սան Նիկոլա եկեղեցի (San Nicola)

## Պատկերասրահ

Capraia Castello San Giorgio.jpg|Սան Ջորջո ամրոց
Chiesa San Nicola - Capraia.jpg|Սան Նիկոլա եկեղեցի
Capraia Isola - Faro 02.jpg|Փարոս կղզու վրա
TorreDelloZenobito.JPG|Torre dello Zenobito մենաստան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Capraia Isola — Tourist information
* Capraia Isola: News

Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ
Մարիամ Դավթյան

**Մարիամ Դավթյան** (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մարիամ Դավթյանը ծնվել է 1973 թվականին Մոսկվայում` ճարտարապետների ընտանիքում։ Սովորել է Երևանի Նելսոն Ստեփանյանի անվան թիվ 71 միջնակարգ դպրոցում և Երևանի վոկալ-երգչախմբային երաժշտական դպրոցում։ Առաջին անգամ հանդես է եկել Գեղագիտության ազգային կենտրոնի Ռուբեն Թումանյանի թատրոն-ստուդիայում։ 1991-1995 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի նախ ռեժիսորական, ապա՝ դերասանական բաժնում։ Ուսմանը զուգահեռ, ինստիտուտի 2-րդ կուրսից հանդես է եկել «Մետրո» թատրոնում, 1998 թվականին աշխատել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։

1999 թվականին տեղափոխվել է Իսրայել, սովորել է Իսրայելի կառավարման քոլեջի գրաֆիկական դիզայն ֆակուլտետում, այնուհետ դիզայն-ստուդիայում աշխատել է որպես դիզայներ, հետագայում հիմնել է սեփական դիզայն-ստուդիան։ Մասնակցել է տարբեր թատերախմբերի ներկայացումներին։ 2007 թվականին վերադարձել է Հայաստան։ 2007-2009 թվականներին «Երևան» ամսագրի վեբ-դիզայն ստուդիայում եղել է ստուդիայի ղեկավար։ 2008 թվականից պայմանագրային հիմունքներով աշխատել է Երևանի տարբեր թատրոններում, նկարահանվել նաև հեռուստասերիալներում։ 2010 թվականից որպես դերասանուհի աշխատում է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։

## Ներկայացումներ
* Անտիգոնե - Ժան Անույի «Անտիգոնե»
* Չետվեռտակ - Բ. Վասիլևի «Իսկ արշալույսները այստեղ խաղաղ են» 
* Երազ-աղջիկ - «Խաթաբալադա» (1996)
* Ջոյ - Սամվել Կոսյանի «Կյանքը վանդակի կողքով»
* Զաբել - Մուշեղ Իշխանի «Կիլիկիո Արքա»

### Դերերը Մետրո թատրոնում
* Ուիլի, Թիթի, Ջիգ - Վիլյամ Սարոյանի, Թենեսի Ուիլյամսի, Էռնեստ Հեմինգուեյի «Ուիլի, Թիթի, Ջիգ ու երեքն էլ մի աղջիկ»
* Միլեն - Բ. Ռացեռի, Վ. Կոնստանտինովի «Դիոգենես»

### Դերերը Սունդուկյան թատրոնում
*Սոնա՝ «Արծվաբույն»
*Գումերսինդա` «Գոյա»
*Լեդի Աննա` «Ռիչարդ երրորդ»
*Կեկել` «Պեպո» 
*Տանյա` «Ռիչարդ երրորդը տեղի չի ունենա, կամ դրվագներ Մեյերխոլդի կյանքից» 
*Լաուրետտա` «Դեկամերոն»
*Մեծ քար` «Էվրիդիկե»
*Մեյ` «Կոտորածն անմեղաց»
*Տնային տնտեսուհի` «Ռնգեղջյուր»

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
* 2013 թվականին արժանացել է «Հայակ» ազգային կինոյի մրցանակաբաշխության «Լավագույն դերասանուհի» մրցանակին` «Ձայն լռության» ֆիլմի համար։

## Ծանոթագրություններ

# 7. Մարիամ Դավթյան Bravo.am հարցազրույց - https://bravo.am/news/78188
# 8. Սունդուկյան թատրոն sundukyan.am/profile/mariamdavtyan
# Հարցազրույց 


# Kinopoisk https://www.kinopoisk.ru/name/1370627/?utm_referrer=www.google.com

#

## Արտաքին հղումներ


Կատեգորիա:Թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կուզնեցովի ընկերակցության վարչություն

**Կուզնեցովի ընկերակցության վարչություն** (), պատմական շենք Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Մյասնիցկայա փողոց, 8, շինություն 2։ Կառուցվել է որպես հախճապակյա և ճենապակյա իրեր արտադրող Ռուսական կայսրությունում խոշորագույն ընկերության գրասենյակ և խանութ։

## Պատմություն
Սկզբնապես Մատվեյ Սիդորովիչ Կուզնեցովի ընկերակցության (հիմնվել է XIX դարի սկզբին) սեփականությունն էր Դուլյովո (այժմ՝ Լիկինո-Դուլյովո քաղաք) գյուղի ճենապակու գործարանը։ 1891 թվականին ընկերությունը գնել է Ֆրանց Գարդների գործարանները, և նրա շրջանառությունը անընդհատ աճել է։

Կուզնեցովի խանութի շենքը կառուցվել է 1898 թվականին ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով։ Դեպի Մյասնիցկայա փողոց նայող ճակատը զարդարված էր եռահարկ պատուհան-կամարներով, որոնց վերևում նեոբարոկկո ոճի վահանազարդեր էին։ Դրանք անջատվում էին առևտրի աստծո Մերկուրիոսի դիմակներով զարդարված որմնասյուներով։ Բոլշոյ Զլատոուստինսկի նրբանցքի թևի դեկորը մոդեռն ոճով էր (1930-ական թվականներին կառուցվեց ևս երկու հարկ) և զարդարված էր աղջիկների գլուխների տեսքով դիմակներով։

1907 թվականին Կուզնեցովի խանութի երկրորդ հարկում կայացել է նկարների «Երկնագույն վարդ» ցուցահանդեսը, որը կազմակերպել էր «Ոսկե գեղմ» ամսագրի խմբագրությունը։ Միջոցառմանը ներկա էին այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Նիկոլայ Կրիմովը, Պավել Կուզնեցովը, Նիկոլայ Սապունովը, Մարտիրոս Սարյանը, Սերգեյ Սուդեյկինը և այլք։

Հոկտեմբերյան հեղափոխության ընթացքում ընկերակցության բոլոր ձեռնարկություններն ու շենքերը ազգայնացվել են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Москва. Энциклопедический справочник. — М.: Большая Российская Энциклопедия. 1992.

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Բեթելշաբաբի գավառակ

**Բեթելշաբաբ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Գավառի կենտրոնը եղել է Բեթելշաբաբ բնակավայրը։ Գտնվում էր Վանա լճից հարավ-արևելք։

Իր տարածքով գավառակը համապատասխանում է պատմական Կորդվաց աշխարհի Մոթողանք գավառին։

## Բնակչություն
1890-ական թվականներին ուներ 18700 բնակիչ, որից 12000-ը քրդեր  ու թուրքերիսկ մնացածը՝ նեստորական ասորիներ։

## Վարչական բաժանում
1890-ական թվականներին ուներ 72 գյուղ։ Ըստ այլ աղբյուրների գյուղերի թիվը կազմում էր 80

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Գորգոնա (կղզի)

**Գորգոնա** (), կղզի Միջերկրական ծովում։ Պատկանում է Տոսկանյան կղզեխմբին, Իտալիա։ Վարչականորեն Գորգոնա կղզին Լիվոռնոյի կոմունաներից է, Լիվորնո գավառի կազմում, Տոսկանա շրջան։ Տոսկանական կղզեխմբում ամենափոքր կղզին է։

## Պատմություն
Կղզին հայտնի էր հին ծովագնացներին մինչև հռոմեական ժամանակները, որոնք օգտագործում էին այն որպես կանգառ՝ ջրով լիցքավորվելու համար։ Սկզբում այնտեղ ապրել են էտրուսկները։ Նրանք սկզբում կղզուն տվել են Ուրգոն անվանումը, ապա՝ Գորգոնա։ Միջնադարում բենեդիկտյաններն ու ցիստերցիաները այստեղ վանք են կառուցել։ 1283 թվականին կղզին Պիզայի հանրապետության կազմում էր։ 1406 թվականին այն հայտնվում է Մեդիչիների տոհմի ազդեցության տակ։

Կղզին բնական արգելոց է։ Տեղակայված է Լիվորնոյից 35 կմ հեռավորության վրա։ Առանց Իտալիայի Արդարադատության նախարարության թույլտվության մուտքը դեպի կղզի արգելված է։ Անցկացվում են միայն բացառիկ շրջագայություններ, որոնք հսկվում են։ Լուսանկարչական սարքավորումներ չեն թույլատրվում։ Մասնավոր նավերը կարող են մոտենալ կղզուն ոչ ավելի քան 500 մետր։ Միակ նավահանգիստը *Cala dello Scalo*-ն է, որը գտնվում է կղզու հյուսիսարևելյան հատվածում։ Նավահանգստից դեպի բնակավայր ճանապարհն անցնում է երկու բլուրների միջով, հարավում՝ Պունտա Գորգոնա (254 մ), և հյուսիսում՝ Պունտա Զիրի (213)։ Կղզու արևմտյան կողմում քարափների վրա կա դիտակետ՝ *Torre Vecchia* (հին աշտարակ), որը կառուցվել է 12-րդ դարում, Պիզայի հանրապետության ժամանակաշրջանում։

17-րդ դարում կղզու վրա կառուցվել է *Torre Nuova* (նոր աշտարակ) պահակադիտանոց՝ Տոսկանայի Մեծ դքսության պատվերով։

Կղզու վրա կան վանքեր և այլ կառույցներ։ 1869 թվականից կղզին վերածվել է փորձարարական գյուղատնտեսական տաժանակիր գաղութի։ Բանտարկյալները աշխատում են գյուղատնտեսության մեջ, ինչպես նաև զբաղվում անասնապահությամբ։ Նրանց բնակավայրերը բավականին մեծ են։ Կա նաև ֆուտբոլի դաշտ։ Բնակիչների և բանտարկյալների միջև հաղորդակցումը վերհսկվում է։

## Պատկերասրահ

Isola Gorgona 6.JPG
Marina tirrenia (7).jpg
Gorgona-sud.jpg
Isola Gorgona 2.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*.
*.

Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ
Մուրատ Հան

**Մուրատ Հան** (; ), ազգությամբ թուրք դերասան։ «Երջանկութուն» () ֆիլմում մարմնավորած կերպարի համար ստացել է «Ոսկե նարինջ» կինոմրցանակ (2007)։
## Կենսագրություն
Մուրատը ծնվել է 1975 թվականի մայիսի 1-ին Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում։ Ավարտել է Բիլքենթի համալսարանը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ մի քանի տարի սովորել է ԱՄՆ-ում։ 2007 թվականին Մուրատը հրավիրվեց նկարահանվելու «Երջանկություն» ֆիլմում, որտեղ նա մարմնավորում էր Ջեմալի դերը։ 2007 թվականին նա առաջին անգամ նկարահանվեց «Երջանկություն» գեղարվեստական ֆիլմում։  Անթալիայի 44-րդ ոսկե կինոփառատոնում արժանացել է լավագույն դերասան մրցանակին։ Այսօր Մուրատը ճանաչված դերասան է ոչ միայն Թուրքիայում, այլ նաև նրա սահմաններից դուրս։

## Ընտանիք
*Մայր՝ Տեմամ Հան
*Հայր՝ Ֆեյզուլախ Հան
Նա ունի երկու քույր Նեվրուզ և Խուլյա
2011 թվականից մինչև 2012 թվականը նա հանդիպում էր  մոդելը  Նուր Գիմիսդոգրեանի հետ։ 2014 թվականից մոդել Տուգբա Մելիս Թյիրկի հետ։ 2015 թվականից մինչև 2017 թվականը նա հանդիպում էր երգչուհու և դերասանուհի Այշե Ակինի հետ։

## Ֆիլմագրություն
*2024 - Ես չեմ կարող տեղավորվել այս աշխարհում Թուրա
*2023-2024 Սալահ ադ-Դին Գաբրիել
*2023-Հեղինակության հարց  Էսրեֆ
*2022- Մենակ գայլը Դոգան Սակինմազ
* 2020 - Ակիֆ Ալի Շյուքրյու Բեյ
* 2019 - Հրաշք 2 Սերը
* 2018-2019 - Զինվոր Կարոն
* 2017 - Երեխայի բույր Ջեվախիր Ակբաշ
* 2015 — Քարավան 1915 Սալիմ Կատիրչի 
* 2014 - ոչ ոք անմեղ է Բուլուտ
* 2013 — Ես կբացեմ քեզ գաղտնիքը Մեխմետ
* 2012 - տան մեջ ընկած կայծակը Նամկ
* 2012 - Տրօֆեյ   Իվան
* 2011 — Առանց քեզ ոչինչ հնարավոր չէ  Հական
* 2009-2011 - Կյանքի գինը Ջեսուր Գեչեր
* 2008 — Խիղճ        Մախմուտ
* 2008 - Սօբակա        Բօսս
* 2007 - ինջ հոգի տուր  Սալիհ
* 2007 — Երջանկութուն   Ջեմալ

## Մրցանակներ
* Golden Orange Award for Best Actor (2007)
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мурат ХАН на сайт КиноПоиск.ru
* 

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից
Պոջո Բրաչոլինի

**Ջանֆրանցեսկո Պոջո Բրաչոլինի**, **Պոջո Ֆլորենտացի** (, ), իտալացի նշանավոր հումանիստ, գրող, հին ձեռագրերի հավաքորդ։ Համարվում է ռոմանական տառատեսակի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տոսկանայի Տերանուովա Բրաչոլինի քաղաքում, դեղագործի ընտանիքում։ Ֆլորենցիայի համալսարանում ուսումնասիրել է նոտարական աշխատանք։

Մտերիմ էր հումանիստների խմբակի անդամների հետ, որը գլխավորում էր Կոլյուչո Սալյուտատին։ Վերջինիս առաջարկության համաձայն, 1403 թվականին Պոջոն ծառայության է անցել հռոմեական կուրիայում և մինչև 1453 թվականը ընդմիջումներով ծառայել է այնտեղ։ 1453-1458 թվականներին զբաղեցրել է Ֆլորենցիայի կանցլերի պաշտոնը։

Բրաչոլինին այցելել է Ֆրանսիա, Գերմանիա, Շվեյցարիա և Անգլիա, որտեղ վանքերի գրադարաններում փնտրել է Անտիկ դարաշրջանի ոչ այնքան հայտնի կամ մոռացված ձեռագրերը, որոնք պատկանում էին Վեգետիուսին, Մարկոս Մանիլիոսին, Ամմիանուս Մարցելինուսին, Վիտրուվիոսին, Պետրոնիուս Արբիտրին, ինչպես նաև Քվինթիլիանուսի «Հռետորի կրթությունը» աշխատությունը, Ստացիուսի «Սիլվե» ժողովածուն և այլն։ 1417 թվականին նա հայտնաբերել է Լուկրեցիուսի «Իրերի բնության մասին» ամբողջական աշխատությունը, որը կայսրության անկումից հետո կորած էր համարվում։ 1427 թվականին Կոզիմո Մեդիչիի հետ պեղումներ է կատարել Օստիայի հինավուրց ավերակներում։

Գաղափարախոսությամբ Բրաչոլինին մոտ է քաղաքացիական հումանիզմին, նրա աշխարհայացը կրում է հստակ աշխարհիկ բնույթ, իսկ ստեղծագործությունները տարբերվում են նուրբ հեգնանքով, երգիծանքով, արդիականությամբ և էլեգանտ էրոտիզմով։ Բրաչոլինիի ստեղծագործական ժառանգությունը ներառում է բարոյագիտական թեմաներ, նամակներ, «Կեղծավորների դեմ» երկխոսությունը (1447-1448), որը դատապարտվեց վանականության կողմից։ 1438-1452 թվականներին Բրաչոլինին գրել է «Ֆացետիների գիրք»-ը (,), որը Վերածննդի լատինական արձակի նմուշ է։

56 տարեկան հասակում Պոջոն ամուսնացել է 18-ամյա աղջկա հետ, որը նրան պարգևել է 6 զավակ, ի հավելում նրա տասնչորս անօրինական երեխաներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իտալացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանասերներ
Բորսայի հրապարակ (Մոսկվա)

**Բորսայի հրապարակ** (), Մոսկվայի կենտրոնական հրապարակներից մեկը Կիտայ-գորոդում, Իլինկայի, Ստարոպանսկի և Բոգոյավլենսկի նրբանցքների միջև։ Գտնվում է Տվերսկոյ շրջանում։

## Պատմություն
մինի|135px|Հրապարակի և բորսայի տեսքը (1886 թվական)
մինի|135px|Բորսան Իլինկայի փողոցում (1876 թվական, ճարտարապետ՝ Կամինսկի)
մինի|ձախից|135px|Բորսայի հրապարակ, 3 (1891 թվական, ճարտարապետ՝ Կամինսկի)
Երկար տարիներ կոչվել է Կառունինսկի՝ վաճառական Ի. Ֆ. Կառունինի անունով, ով 18-րդ դարում այդտեղ ուներ արույրի գործարան։ 19-րդ դարի վերջերին անվանափոխվել է Բորսայի հրապարակ՝  այնտեղ գտնվող մոսկովյան բորսայի անունով, որը կառուցվել է 1875 թվականին։ 1935 թվականից մինչև 1994 թվականը ի հիշատակ խորհրդային քաղաքական գործիչ Վալերիան Կույբիշևի (1888-1935) հրապարակն անվանվել է Կույբիշևի հրապարակ։ 1994 թվականից կրկին կոչվել է Բորսայի հրապարակ։ 2017 թվականին «Իմ փողոց» ծրագրի շրջանակներում հրապարակը վերակառուցվել է, տեղադրվել է շատրվան։

## Նկարագրություն
Բորսայի հրապարակը իրականում Բոգոյավլենսկի նրբանցքի հարավային մասն է, որտեղից վերջինս դուրս է գալիս Իլինկայի նրբանցք՝ Ռիբնի նրբանցքի հակառակ կողմում։ Հրապարակի հյուսիս-արևելքից սկսվում է Ստարոպանսկի նրբանցքը։

## Շենքեր և շինություններ
* № 1՝ «Ռյաբուշինսկի եղբայրների բանկային տուն» և «Պ. Մ. Ռյաբուշինսկի և որդիներ արտադրողների գործընկերության» գլխավոր գրասենյակ (1880-ական թվականներ, ճարտարապետ՝ Պյոտր Սկոմորոշենկո, 1903-1904 թվականներ, 1908 թվական, ճարտարապետ՝ Ֆեոդոր Շեխտել, կառուցվել է 1911-1913 թվականներին ճարտարապետ Ալեքսանդր Կուզնեցովի  նախագծով), այժմ՝ Աշխատանքի և զբաղվածության դաշնային ծառայություն (Ռոստրուդ)
* № 3/7 Իոսիֆ Վոլոցկու վանատան եկամտաբեր տուն (1882-1891 թվականներ, ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Կամինսկի)
* № 2/5՝ Տրոիցե-Սերգիյան մայրավանքի վանատան եկամտաբեր տուն («Տրոիցե վանատուն») (18-րդ դարի 2-րդ կես, 1874-1879 թվականներ, ճարտարապետ՝ Պյոտր Սկոմորոշենկո)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт управы Тверского района 
* Общемосковский классификатор улиц Москвы  ОМК УМ
* Имена московских улиц. Топонимический словарь / Агеева Р. А. и др. - М.: ОГИ, 2007.
* Биржевая площадь: учреждения. 

Կատեգորիա:Մոսկվայի փողոցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հրապարակներ
Աբդլադիմ

**Աբդլադիմ**, արաբական ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Ծագում է արաբերեն عبد العظيم (‘Abd-ul-‘azīm) անունից, որը նշանակում է «ծառա Մեծագույնի (Աստծո)»։ Հայերի մեջ անսովոր անուն է։ Մի անգամ հանդիպում է Հալեպում, որտեղ տ-ն համապատասխանում է արաբերեն ظ (z) արտասովոր հնչյունին։

## Հայտնի անվանակիրներ
* Ապտլատիմ (1681).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 12 
* «Ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Հալէպի», կազմող՝ արք. Արտավազդ Սյուրմեյան, Հատոր Ա, Երուսաղեմ, 1935, էջ 186բ.

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Արկա (Աղջադաղի գավառ)

**Արկա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Աղջադաղի գավառակում։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոնը։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն 
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հյուսիսային կուզու

**Հյուսիսային կուզու**, կամ Հյուսիսային խոզանակապոչ (), կաթնասուն պարկավորների ընտանիքից։

## Նկարագիր
Մարմնի երկարությունը կազմում է 36-ից 55 սմ, մոտավորապես ոչ մեծ կատվի չափ։ Մորթին մոխրագույն է (էգերի մոտ արծաթամոխրագույն, արուները կարմրամոխրագույն)։  Չնայած անվանմանը՝ հյուսիսային, պոչը չունի խիտ հատված, իսկ պոչի ծայրը ընդհանրապես մորթով պատված չէ։

## Տարածում
Ապրում են Արևմտյան Ավստրալիայի Քիմբերլի շրջանի հյուսիսային հատվածում։ Լավ են հարմարվում գյուղական և քաղաքային միջավայրում։ Որոշ հատվածներում այն համարվում է վնասատու։

## Վարք
Հյուսիսային կուզուն ապրում է ծառերի վրա և վարում է գիշերային կյանք՝ նախընտրելով սնվել մթնշաղին և ցայգին։ Կենդանիները կարող են ապրել ինչպես խմբերով, այնպես էլ մենակ։ Սնունդ փնտրում են հիմնականում ծառերի վրա, բայց ցամաքի վրա նույնպես ժամանակ են անցկացնում։ Սնվում են տերևներով, սերմերով, մրգերով և հատապտուղներով։ Երբեմն ուտում են անողնաշարավորներով կամ թռչունների ձվերով։ Զուգավորման սեզոնը տևում է ամբողջ տարին։ Կյանքի միջին տևողությունը կազմում է մոտավորապես 15 տարի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի կաթնասուններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Մեկնութիւն երգոց երգոյն (2977, Հակոբ Կարնեցի)

**Մեկնութիւն երգոց երգոյն** (2977), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2977 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1782 թվականին Հակոբ Կարնեցի գրիչի կողմից ենթադրաբար Էջմիածնում, Արզրումում։  Ստացողը եղել է, ենթադրաբար, Աբրահամ վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 21,4x15,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 301 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան՝ 2ա։
## Բովանդակություն
*Համաբարբառ Աստուածաշնչի։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նաբերեժնիե Չելնիի պատկերասրահ

**Նաբերեժնիե Չելնիի պատկերասրահ** (, ), մշակույթին և արվեստին վերաբերող համայնքային հաստատություն Նաբերեժնիե Չելնի քաղաքում, որտեղ պահվում են գեղարվեստական արժեքներ, կիրառական, դեկորատիվ արվեստի և ժողովրդական արվեստի ստեղծագործություններ։ Պատկերասրահի պահեստային տարածքը կազմում է 400 մ², այցելուների տարեկան թիվը 55539 մարդ է։

## Պատմություն
Նաբերեժնիե Չելնիի պատկերասրահը ստեղծվել է 1980 թվականին որպես Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանի մասնաճյուղ։

## Պատկերասրահի ֆոնդեր
Պատկերասրահի հիմնական ֆոնդը ներառում է Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանին պատկանող բնօրինակ հուշարձաններ, իսկ 2006 թվականից պատկերասրահում ձևավորել են սեփական միջոցներ։ Հիմնական ֆոնդի ընդհանուր քանակը կազմում է 672 միավոր։ Ամենաարժեքավոր հավաքածուներն են`1950-2008 թվականների գեղանկարների, գրաֆիկայի հավաքածուներ, քանդակներ, արևմտաեվրոպական արվեստի գործերի ֆաքսիմիլային վերարտադրումներ։

## Պատկերասրահի գործունեություն
Պատկերասրահի հիմնական գործառույթներն են՝
* ցուցահանդեսային գործունեություն
* Էքսկուրսիոն ծառայություն 
* միանձնյա դասախոսությունների կազմակերպում, դասախոսական փուլեր, կերպարվեստի մասին զրույցներ
* Էքսկուրսիաներ քաղաքի հուշարձաններ
* շրջիկ ցուցահանդեսների կազմակերպում
* գրական-երաժշտական երեկոների ցիկլ
* հրատարակչական գործունեություն
* հանդիպումներ արվեստագետների հետ, վարպետության դասեր
* մանկական իզոստուդիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Набережночелнинская картинная галерея на сайте «Яндекс.Афиша»

Կատեգորիա:Թաթարստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Լուսապարբերականություն

**Լուսապարբերականություն** կամ **ֆոտոպերիոդիզմ** (ֆոտո և հուն․ περίοδος - պարբերություն, շրջապտույտ), օրգանիզմի ռեակցիան օրվա ընթացքում լույս և մութ (օր և գիշեր) ժամանակաշրջանների հարաբերությանը։

Բույսերի լուսապարբերականությունն օրվա լույս և մութ շրջանների ազդեցությամբ վեգետատիվ աճից ծաղկմանն անցնելու ունակությունն է։ «Ֆոտոպերիոդիզմ» տերմինն առաջարկել են ամերիկացի գիտնականներ Վ․ Գարները և Դ․ Ալլարդը (1920), որոնք և հայտնաբերել են այդ երևույթը։

Ըստ ֆոտոպերիոդիկ ռեակցիայի բնույթի բույսերը բաժանվում են 3 հիմնական խմբի․ 
# երկարօրյա բույսեր, ծաղկում են 16 և ավելի ժամ լուսավորության պայմաններում, աճում են միջին և հյուսիսային լայնություններում (ցորեն, տարեկան, գարի, վարսակ, մանանեխ, կարտոֆիլ, վուշ, շաքարի ճակնդեղ և այլն). 
# կարճօրյա բույսեր, զարգանում են 12 ժամից պակաս լուսավորության պայմաններում․ աճում են հարավային լայնություններում (եգիպտացորեն, կորեկ, սոյա, կանեփ, բամբակենի, ծխախոտի շատ սորտեր, բոլոր դդմազգիները և այլն). 
# օրվա տևողության հանդեպ չեզոք բույսեր, որոնք ֆոտոպերիոդիկ զգայնություն չունեն, ցերեկվա տևողությունը չի ազդում ծաղկման ժամկետների վրա (հնդկացորեն, արևածաղիկ, բակլա և այլն)։

Գոյություն ունեն նաև կարճ-երկարօրյա և երկար-կարճօրյա բույսեր։ Առաջիններն արագորեն ծաղկում են սկզբում կարճ, ապա երկար օրվա ընթացքում, իսկ երկրորդները՝ հակառակը։ Բույսերի ֆոտոպերիոդիկ զգայնությունն իրականացվում է պիգմենաային համակարգերի ֆիտոհորմոնների միջոցով։

Լուսապարբերականությանը բնորոշ է նաև կենդանիներին (միջատներ, ձկներ, թռչուններ և այլն), ձևավորվում է ժառանգականորեն, կապված է կենսաբանական ռիթմերի հետ և վերահսկում է զուգավորման շրջանը, բեղմնավորությունը, մազափոխությունը, ձմռան քունը, չուն և այլն։

## Գրականություն
* Саулич А. Х., Волкович Т. А. Экология фотопериодизма насекомых: Учеб. пособие — СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 2004. — 275 с.
* Л. А. Аксенова. Физиология растений. — М.: Изд-во ОЛ ВЗМШ, 2003.
* Д. Е. Санников — «Учение биологии», часть 1
* D.E. Fosket, Plant Growth & Development, A Molecular Approach. Academic Press, San Diego, 1994, p.&nbsp;495.
* B. Thomas and D. Vince-Prue, Photoperiodism in plants (2nd ed). Academic Press, 1997.

Կատեգորիա:Բույսերի ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Կենդանաբանություն
Բարոու-ին-Ֆերնես

մինի|ձախից|Բարոու-ին-Ֆերնես
**Բարոու-ին-Ֆերնես** () — արդյունաբերական և նավահանգստային քաղաք Անգլիայում, Քամբրիայի շրջանում, Բարոու-ին-Ֆերնեսի շրջանի վարչական կենտրոն։

Քաղաքը տեղակայված է Լոնդոնից մոտ 350 կմ հյուսիս-արևելքում և Շոտլանդիայի սահմանից 97 կմ հեռու։

Մինչ 19-րդ դարը Բարոու-ին-Ֆերնեսը փոքր ձկնորսական գյուղ էր, սակայն Անգլիայի արդյունաբերական հեղափոխության և երկաթգծի կառուցման արդյունքում Բարոու-ին-Ֆերնեսը սկսեց ակտիվորեն զարգանալ և օգտագործվել պողպատի արտահանման համար։ Բնական նավահանգիստը, որն ուներ արագ զարգացող քաղաքը, հնարավորություն տվեց կառուցել գերազանց նավակայան և նավաշինարան։ Բարոու-ին-Ֆերնես քաղաքի նավաշինարանները մասնագիտացված են ռազմական նավերի շինարուրությամբ, 1960-ական թվականներից նավաշինարաններում ավելի շատ կառուցվում են միջուկային սուզանավեր։ Սառը պատերազմի ավարտից հետո, թագավորական ռազմածովային ուժերի կողմից պատվերների կրճատմամբ պայմանավորված, քաղաքում գործազրկության բարձր աճ գրանցվեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1867 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կամբրիա
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Միլկա Բլիզնակով

**Միլկա Բլիզնակով** (, ), բուլղարացի ճարտարապետ և ճարտարապետության պատմաբան։ Նա համարվում էր ավանգարդիզմի և Ռուսական կոնստրուկտիվիզմի փորձագետ։ Նրա աշխատանքները կենտրոնացած են ճարտարապետության մեջ կանանց հաճախակի անտեսված դերի վրա։ Հիմնադրել է Ճարտարապետության մեջ կանանց միջազգային արխիվը։ 1974-1998 թվականներին եղել է Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Միլկա Բլիզնակովը ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում՝ Իվան Դիմիտրովի և բժիշկ Մարիա Խորոսովայի ընտանիքում։ 1951 թվականին Սոֆիայի տեխնիկական համալսարանից ստացել է մագիստոսի աստիճան։

## Կարիերա
Բլիզնակովը Բուլղարիայում սկսել է ճարտարապետությամբ զբաղվել 1952 թվականից։ Քաղաքական իրադրությունները 1959 թվականին ստիպեցին նրան տեղափոխվել Ֆրանսիա։ Երկու տարի անց՝ 1961 թվականին նա արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ 1960-ական թվականներին աշխատել է որպես ճարտարապետ և սովորել է վաղ Սովետական ճարտարապետություն։ 1971 թվականին Կոլումբիայի համալսարանից ճարտարապետության պատմություն ոլորտում դոկտորի գիտական աստիճան ստանալուց հետո 1972 թվականից մինչև 1974 թվականը սովորել է Տեխասի համալսարանում։ Այստեղ 1972 թվականին նա համահիմնադրել է Ժամանակակից Ռուսական մշակույթի ինստիտուտը։

Բլիզնակովը 1974 թվականին միացել է Վիրջինիա թեքի Ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցին՝ դասավանդելով քաղաքաշինության ծրագրեր։ Նրան սկսեցին ճանաչել որպես ավանգարդիզմի և Ռուսական կոնստրուկտիվիզմի փորձագետ։ 1985 թվականին հիմնադրել է Ճարտարապետության մեջ կանանց միջազգային արխիվը (ՃԿՄԱ)՝ որպես Վիրջինիայի Տեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության և քաղաքաշինության քոլեջի և համալսարանական գրադարանների համատեղ ծրագիր։ 1985-1993 թվականներին ղեկավարել է ՃԿՄԱ-յի խորհրդատուների խորհրդաժողովը։

Բլիզնակովը թոշակի է անցել 1998 թվականին, և հենց նույն տարում ստեղծվել է «Միլկա Բլիզնակով» մրցանակը։ Մրցանակը շնորհվում է այն հետազոտությունների համար, որոնք նպաստում են Ճարտարապետության և դիզայնի ոլորտում կանանց ներդրմանը։

Միլկա Բլիզնակովը մահացել է Բլեքսբուրգում, տանը, 2010 թվականի նոյեմբերի 4-ին։

## Մրցանակներ
Միլկա Բլիզնակովը 1985 թվականին Բուլղարիայի կառավարության կողմից արժանացել է «Parthena» ճարտարապետության գերազանցության մեդալին։ Նա ստացել է երկու միջազգային հետազոտական և փոխանակման դրամաշնորհներ և երկու անգամ արժանացել է Ֆուլբրայթի ծրագրի կրթաթոշակի։ 1988 թվականին արժանացել է Արվեստի ազգային հիմնադրամի դրամաշնորհի։

## Հրատարակություններ
**From Theory to Practice in Constructivist Architecture* (1979). Division of Architecture and Environmental Design, Virginia Polytechnic Institute and State University.
**History and Theory of Urban Form* (1985). College of Architecture & Urban Studies, Virginia Polytechnic Institute & State University.
*"A Bibliographical Guide to Their Work: Soviet Women Architects, 1917–1937" (1994)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կանոնգիրք հայոց (2964)

**Կանոնգիրք հայոց** (2964), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2964 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1562 թվականին Հովհաննես եպիսկոպոս գրիչի կողմից  Կոստանդնուպոլսում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 22x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 254 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 60ա, 239ա, 251բ։
## Բովանդակություն
* Դաւթի Ալաւկայ որդոյ Կանոնք,
* Յակ. Ղրիմեցւոյ Յաղագս ազգականութեան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հեքիաթ հիմար ամուսնու մասին (մուլտֆիլմ)

**«Հեքիաթ հիմար ամուսնու մասին»**, 1986 թվականին ռեժիսոր Ելենա Պրորոկովայի՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում նկարահանած մուլտֆիլմն՝ ըստ ռուսական «Հիմար կնոջ մասին» հեքիաթի մոտիվների։

## Սյուժե

Հեքիաթը պատմում է մի մարդու և նրա կնոջ մասին։ Մի օր երեկոյան ամուսինը պատվիրում է կնոջն իրեն վաղ արթնացնել, քանի որ ինքը ցանկանում էր գնալ ձկնորսության։ Առավոտյան կինը վաղ է արթնանում, կթում է կովին, վառում վառարանը, պատրաստում նախաճաշը։ Ձկնորսներն արդեն գետն էին գնացել, հնձվորները՝ հեռացել։ Ամուսինն արթնանում է արևի ճառագայթներից և փնփնթում․ «Հիմա՛ր կին,  ես քնել եմ և ամեն ինչ բաց թողել»։ Հետո թխվածքաբլիթներ է ուտում և հայտարարում․ «Հոգնել եմ ամեն ինչից, հեռանում եմ»։
Հեռանալով՝ նա ճանապարհին հանդիպում է մի նրբագեղ տիկնոջ, ում գլխում և լեզվում միայն մի թեմա էր` սերը։ Նախ նա հիանում է, հետո՝ հեռանում։
Հետո հանդիպում է մի հարգարժան տիկնոջ, ում գլուխը զբաղված էր միայն հաշվարկով, և փախչում է նրանից։
Հետո հասնում է մի մեծ տնտեսություն, որը ղեկավարում էր մի նպատակասլաց և համարձակ այրի, ով նրան ստիպում է աշխատել առավոտից երեկո։ Մարդը հասկանում է, որ երկար չի դիմանա և փախչում է անտառների և գետերի միջով։ Տուն է հասնում գիշերը և լսում, որ կինը փաղաքշական խոսքեր է ասում ինչ որ մեկին։ Կատաղած բացում է դուռն ու տեսնում, որ կնոջ դիմաց դրված է իր նկարը։ Շփոթված մարդն ասում է. «Դու հիմար կին ես, իսկ քո ամուսինը քեզնից հիմար է»։

## Հեղինակներ

* Սցենարի հեղինակ-Իրինա Մարգոլինա
* Ռեժիսոր-Ելենա Պրորոկովա
* Նկարիչներ-բեմադրիչներ-Իգոր Օլեյնիկով, Վիկտոր Չուգուևսկի
* Օպերատոր-Քաբուլ Ռասուլով
* Հնչյունային օպերատոր-Բորիս Ֆիլչիկով
* Երաժշտական ձևավորումը-Ա. Կլեվիցկոյի
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ-Նատալյա Բոգոմոլովա, Մարինա Ոսկանյանց, Վալերի Ուգարով, Անդրեյ Իգնատենկո, Տեննո Սոոստեր
* Նկարիչներ-Զոյա Մոնետովա, Տատյանա Ստրոևա, Մ. Րյաբիկովա, Իրինա Լյարսկայա, Եվգենիա Ցանևա, Լյուդմիլա Բրյուկովա
* Ռեժիսորի օգնական-Ի. Լիտովսկայա
* Մոնտաժող-Ն. Բորձիլովսկայա
* Խմբագիր-Տատյանա Պապորովա
* Տնօրեն- Լյուբով Բուտրինա
* Դերերը հնչյունավորել են՝ Նատալյա Գունդարևա, Նիկոլայ Կարաչենցով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Елена Пророкова — Энциклопедия отечественного кино 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Դմիտրո Գորիցվիտ

**Դմիտրո Գորիցվիտ**, ռեժիսոր Նիկոլայ Մակարենկոյի գեղարվեստական ֆիլմը։ Ֆիլմի նկարիչը Օլեգ Ստեպանենկոն է։ Ֆիլմի սյուժեի հիմք է հանդիսացել Միխայիլ Ստելմախի «Մեծ բարեկամություն» վեպը։ Եռագրության երկրորդ ֆիլմն է։ Առաջինը եղել է «Մարդկային արյունը ջուր չէ», իսկ երրորդը՝ «Մարդիկ ամեն ինչ չգիտեն» ֆիլմերը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է մի ուկրաինական գյուղի կյանքի մասին, որտեղ ձևավորվել էր առաջին կոլտնտեսություններից մեկը։

## Դերեր
* Անատոլի Սոլովյով - Դմիտրո Գորիցվիտ
* Մայա Կոխանովա - Մարթա
* Ռաիսա Նեդաշկովսկայա - Մարիանա
* Եվգենի Բոնդարենկո - Միրոշնիչենկո
* Հենրի Օստաշևսկի- Նեչույվիտեր
* Լեոնիդ Տարաբարինով - Դանիլո Պիդոպրիգորա
* Եկատերինա Լիտվինենկո - Դոկիա
* Վասիլի Դաշենկո - Իվան Բոնդար
* Պոլինա Կումանչենկո - Մարիա
* Կարինա Շմարինովա - Գալինա
* Կոնստանտին Արտեմենկո - Կալնիցկի
* Ալեքսանդր Գայ - Պոգիբա
* Մարիա Կապնիստ
* Դոմիան Կոզաչովսկի - Սիչքար
* Բորիս Իվչենկո - Լիֆեր Սազոնենկո
* Իվան Կոնոնենկո-Կոզելսկի-Սավչենկո

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սուրբ Ծննդյան եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)

**Սուրբ Ծննդյան եկեղեցի (Քրիստոսի ծննդյան եկեղեցի)** (), ուղղափառ եկեղեցի Եկատերինբուրգում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կառուցած առաջին վանքը Եկատերինբուրգում։ Գտնվում է Մեքենաշինարարների փողոցում։

## Պատմություն
Տաճարի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1996 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Շինարարությունը իրականացվել է արագ տեմպերով, նրա բացումը  կատարվեց 1999 թվականի հունվարի 7-ին Սուրբ ծննդյան տոնին։

2000 թվականի սեպտեմբերի 19-ին քրիստոնեության  2000-ամյակի կապակցությամբ  տաճարի մուտքի մոտ տեղադրվեց Միքայել Հրեշտակապետի 2,5 մետր բարձրությամբ 2 տոննայից ավել քաշով բրոնզաձույլ արձանը։ Հուշարձանի ձուլումը իրականացվել է Ուրալմաշում։ Սեպտեմբերի 23-ին  հուշարձանը օծվեց պատրիարք Ալեքսի II-ի կողմից։

Ներկայումս Քրիստոսի Ծննդյան ծուխը Եկատերինբուրգի և Վերխոտուրսկի թեմի խոշորագույններից մեկն է։ Նա հոգ է տանում Օրջոնիկիձեի շրջանի  հաշմանդամների և տարեցների  գիշերօթիկ տան, հաշմանդամ երեխաների «Պելիկան» վերականգնողական կենտրոնի, «Գնեզդիշկո» մանկատան, Ուրալմաշի հիվանդանոցների, դպրոցների, ուսումնարանների, զինվորական զորամասերի մասին։ Դրանից հետո ծխի կողմից կառուցվեց Սուրբ Երրորդության եկեղեցին Շարտաշի Արևելյան գերեզմանատանը, ի պատիվ  Պետերբուրգյան Սուրբ  Երանելի Քսենիայի, Մոսկովյան Սուրբ Մատրոնայի եկեղեցին,  Սուրբ Սերգեյ Ռոդոնեժսկու և Սուրբ  նահատակ Ելիզավետայի եկեղեցին։

## Պատկերասրահ

Храм-Рождества-Христова-Екатеринбург-3.JPG
Храм-Рождества-Христова-Екатеринбург-4.JPG
Храм-Рождества-Христова-Екатеринбург-6.JPG
Храм-Рождества-Христова-1.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1996 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի եկեղեցիներ
Պելտյեի էֆեկտ

**Պելտյեի էֆեկտը թերմոէլեկտրական **երևույթ է, երբ 2 տարբեր հաղորդիչների հպման(զոդման) հատվածով հոսանք անցնելիս մի հաղորդչից մյուսը ջերմության քանակ է անցնում։

Անցած ջերմաքանակի մեծությունը և ուղղությունը կախված են հպվող նյութերի տեսակից և անցնող էլեկտրական հոսանքի ուժից և  ուղղությունից։  
աջից|200x200փքս
Q = \Pi_{AB} I t = (\Pi_B-\Pi_A)I t,

որտեղ․

: Q — կլանված կամ անջատված ջերմության քանակն է;
: I — հոսանքի ուժը;
: t — հոսանքի անցման ժամանակը;
: \Pi — Պելտյեր գործակիցն է, որը ըստԹոմսոնի 2րդ հարաբերության, կախված է թերմոԷլշուի \alpha գործակցից , որտեղ \Pi = \alpha T բացարձակ ջերմաստիճանն է, արտահայտված բացարձակ միավորով(K).
:

Պելտյեի էֆեկտը բացահայտել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս Ժան Շարլ Պելտյեն՝ բիսմութից պատրաստված լարով(որին միացված են եղել պղնձի լարեր) էլեկտրական հոսանք   բաց թողնելիս՝ 1834թ-ին։ Ավելի ուշ՝ 1838թ-ին  էֆեկտն ուսումնասիրվել է Լենցի կողմից, ով փորձի ժամանակ բիսմութի և ծարիրի զոդման տեղում տեղադրեց ջրի կաթիլ։ Մի ուղղությամբ հոանք բաց թողնելիս ջրի կաթիլը վեր էր ածվում սառույցի, իսկ հոսանք ուղղությունը փոխելիս սառույցը հալչում էր, ինչը թույլ տվեց հաստատել, որ փորձում հոսանքի ուղղությունը փոխելիս բացի ջոուլյան ջերմությունից կլանվում կամ անջատվում է հավելյալ ջերմություն, որն էլ անվանվեց Պելտյեր ջերմություն։ Պելտյեի էֆեկտը հանդիսանում է Զեեբեկի էֆեկտի հակառակ էֆեկտը։

Պելտյեի էֆեկտն ավելի ակնհայտ է կիսահաղորդիչների մոտ, և այդ հատկությունն օգտագործվում է Պելտիեի էլեմենտներում։

Պելտյեի էֆեկտի առաջացման պատճառը հետևյալն է։ 2 նյութերի հպման տեղում առաջանում է պոտենցիալների կոնտակտային տարբերություն, որն էլ ստեղծում է ներքին կոնտակտային դաշտ։ Եթե կոնտակտով էլեկտրական հոսանք է անցնում, ապա այդ դաշտը կամ կդիմադրի անցնող հոսանքին, կամ հակառակը՝ կհեշտացնի դրա անցումը։ Եթե հոսանքն անցի կոնտակտային դաշտին հակառակ ուղղույթյամբ, ապա արտաքին աղբյուրը պետք է հավելյալ էներգիա ծախսի, որը կանջատվի կոնտակտի վրա՝ այն տաքացնելով։ Եթե հոսանքն անցնի կոնտակտային դաշտի ուղղությամբ, ապա դաշտը աշխատանք կկատարի լիցքերի տեղափոխման համար, և դրա համար անհրաժեշտ էներգիան կվերցնի նյութից, ինչի հետևանքով էլ նյութը կոնտակտի հատվածում կսառչի։

## Տես նաև

* Ջերմաէլեկտրական երևույթներ
* Պելտիեի էլեմենտ

## Արտաքին հղումներ
* Peltier effect - Britannica
* В. Рудометов, Е. Рудометов. Полупроводниковые холодильники Пельтье
* Пельтье эффект в полупроводниках 
* Эффект Пельтье: магическое действие электрического тока

Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Նիկոլ Փաշինյանի միջազգային վարչապետական այցերի ցանկ

[thumb|300px|Հայաստանի վարչապետ [Նիկոլ Փաշինյանը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ Սոչիում]]
Այս հոդվածում ներկայացված է 2018 թվականի մայիսի 8-ին Հայաստանի վարչապետի պաշտոնում ընտրվելուց ի վեր Նիկոլ Փաշինյանի կատարած **միջազգային վարչապետական այցելությունների ցանկը**։

## Տեղի ունեցած
### 2018
[thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը Վլադիմիր Պուտինի հետ [Մոսկովյան Կրեմլ|Կրեմլում, 2018 թվականի հունիս]]
thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը Սանկտ Պետերբուրգում Եվրասիական տնտեսական միության վարչապետների ղեկավարների հանդիպմանը, 2018 թվականի հուլիս
thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը Մոսկվայի Հայրենական մեծ պատերազմի կենտրոնական թանգարանում, 2018 թվական

### 2019
thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը և Իլհամ Ալիևը 2019 թվականի Համաշխարհային տնտեսական համաժողովում
[thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը և [Ալի Լարիջանին, Թեհրան, 2019 թվական]]

### 2020
[thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը ՌԴ վարչապետ [Միխայիլ Միշուստինի հետ 2020 թվականի հունվարին]]

### 2021

### 2022
[thumb|Նիկոլ Փաշինյանը ԱՄՆ պետքարտուղար [Էնթոնի Բլինքենի հետ Նյու Յորքում 2022 թվականի սեպտեմբերին]]

### 2023

### 2024

### 2025
thumb|300px|Նիկոլ Փաշինյանը Դոնալդ Թրամփի և Իլհամ Ալիևի հետ Վաշինգտոնում, 2025 թվականի օգոստոսին

## Նախատեսված այցեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին Հղումներ
* ՀՀ ԱԳՆ պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2018 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության առաջնորդների պաշտոնական այցեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Դիվանագիտություն
Իտալիայի մարշալ

**Իտալիայի մարշալ** (իտալ.՝ *Maresciallo d'Italia*), Իտալիայի բարձրագույն զինվորական կոչումը 1924-1938 թթ. և երկրորդը՝ «կայսրության առաջին մարշալ» կոչումից հետո՝ 1938-1946 թթ.։ 
## Պատմություն
«Իտալիայի մարշալ» կոչումը սահմանվել է Իտալիայի բռնապետ Բենիտո Մուսոլինիի կողմից, 1924 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Իտալիայի թագավորական ռազմական ուժերը ղեկավարած գեներալներ Լուիջի Կադորնային և Արմանդո Դիասին խրախուսելու նպատակով։ Հետագայում (սկսած 1926 թվականից) այդ կոչումը շնորհվել է նաև այլ պատերազմներում աչքի ընկած զորահրամանատարների։ Միաժամանակ սահմանվել են դրան համապատասխանող բարձրագույն զինվորական կոչումներ ռազմածովային նավատորմում և ռազմաօդային ուժերում (առաջինում՝ մեծն ծովակալի կոչում- իտալ.՝ Grande Ammiraglio - և երկրորդում՝ ավիացիայի մարշալի - Maresciallo dell'Aria): 
1938 թվականին Իտալիայի խորհրդարանի և արքայական սենատի կողմից հաստատվել է ավելի բարձր զինվորական կոչում՝ «կայսրության առաջին մարշալ», որը շնորհվել է միայն Վիկտոր Էմանուել Երրորդ թագավորին և դուչեին՝ Բենիտո Մուսոլինիին (վերջինիս՝ արքային հավասար կոչման շնորհումը դժգոհություն է առաջացրել իտալացի ազնվականների շրջանում)։ Իտալիայի Հանրապետության հիմնադրումից հետո՝ 1946 թվականին, զինվորական վերոնշյալ կոչումները վերացվել են։

## Իտալիայի մարշալների ցանկը
(Փակագծում նշված է կոչումը շնորհելու օրը)։

ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄ

Լուիջի Կադորնա (1924 թ. նոյեմբերի 4)

Արմանդո Դիաս (1924 թ. նոյեմբերի 4)

Էնրիկո Կավիլյա (1926 թ. հունիսի 25)

Էմանուել Ֆիլիբերտ դ՛Աոստա (1926 թ. հունիսի 25)

Պիետրո Բոդոլյո (1926 թ. հունիսի 25)

Գաետանո Ջարդինո (1926 թ. հունիսի 25)

Գուլիելմո Պեկորի-Ջիրալդի (1926 թ. հունիսի 25)

ԻՏԱԼԱ-ԵԹՈՎՊԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄ

Էմիլիո դե Բոնո (1935 թ. նոյեմբերի 16)

Ռոդոլֆո Գրացիանի (1936 թ. մայիսի 9)

ԵՐԿՐՈՐԴ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄ

Ուգո Կավալիերո (1942 թ. հուլիսի 1)

Էտտորե Բաստիկո (1942 թ. օգոստոսի 12)

Ումբերտո Երկրորդ Սավոյացի (1942 թ. հոկտեմբերի 29)

Ջովաննի Մեսսե (1943 թ. մայիսի 12)
## Տես նաև
Первый маршал Империи

Marshal (Italy) – an intermediate rank between sergeants and officers.

First Marshal of the Empire
Italo Balbo – Marshal of the Air Force

Paolo Thaon di Revel – Grand Admiral
Page Archived 2007-12-23 at the Wayback Machine. of the Italian Army (Esercito Italiano) home site - www.esercito.difesa.it.

## Արտաքին հղումներ
Список Маршалов Италии  (фр.)
Знаки различия Маршала Италии на сайте Армии Италии  (итал.)

Կատեգորիա:Իտալիայի մարշալներ
Գրանյանո

**Գրանյանո** (), կոմունա Նեապոլ գավառում, Կամպանիա մարզ, Իտալիա։ Տեղակայված է Նեապոլ քաղաքից 30 կմ հեռավորության վրա։

Գրանյանոյին սահմանակից են հետևյալ մունիցիպալիտետները` Աջերոլա, Կազոլա դի Նապոլի, Կաստելամարե դի Ստաբիա, Լետերե, Պիմոնտե, Ռավելլո, Սանտ Անտոնիո Աբատե, Սանտա Մարիա լա Կարիտա, Սկալա։

1169 թվականին քաղաքին տրվել է Լետերեի եպիսկոպոսական աստիճանի կոչում, որն ըստ այդմ վերանվանվեց Հռոմի կաթոլիկ Լետերե-Գրանյանոյի թեմ։
Կոմունայի բնակչությունը կազմում է 29461 մարդ (ըստ 2012 թ.), բնակչության խտությունը՝ 2023,42 մարդ/կմ քառ․։ Գրանյանոն զբաղեցնում 14,56 կմ քառ․ տարածք։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սեբաստիանը։ Ամեն տարի հունվարի 20-ին կոմունայում անցկացվում են տոնակատարություններ նրա պատվին։

## Մակարոնեղեն
Գրանյանոն Իտալիայի լավագույն չորացրած մակարոնեղենների հայրենիքն է։

«Գրանյանոյի գլխավոր փողոցում, ուր ներթափանցում էր լեռնային զեփյուռը՝ ծովի օդի հետ խառնված, մակարոն պատրաստողները կախում էին սպագետտին պարաններից չորացնող լվացքի պես». ահա այսպես է գրված Ֆորբս ամսագրում։ Վերջերս մակարոններ պատրաստելու համար օգտագործվում են վառարաններ, որոնք երկու օր շարունակ չորացնում են դրանք ցածր ջերմաստիճանով։

## Նշանավոր մարդիկ
Գրանյանոյում է ծնվել նշանավոր դերասան Տիտո Վուոլոն։

## Պատկերասրահ

Castello di Gragnano 2.JPG|Գրանյանոյի ամրոցը
Spaghetti di Gragnano e colatura di alici.jpg|Սպագետտի դի Գրանյանո
Faella Spaghetti.jpg|Սպագետտի արտադրություն
Gragnano Mulini 06.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նեապոլ գավառի բնակավայրեր