Ուղեծրակայան

**Ուղեծրակայան**, օդաչուավոր և ավտոմատ տիեզերական թռչող ապարատ, որը տևականորեն գործում է երկրաշուրջ, լուսնաշուրջ և միջմոլորակային ուղեծրերում ։ Տիեզերագնացների ուղեծրակայանը հասցնելն ու հերթափոխումն իրականացվում է տրանսպորտային տիեզերանավերով։ Ուղեծրակայանը օգտագործվում է բազմաթիվ գիտական և կիրառական խնդիրների (տիեզերական տարածության, Երկրի և այլ մոլորակների ուսումնասիրում, աստղաֆիզիկական հետազոտություններ, ֆիզիկատեխնիկական, բժշկակենսաբանական փորձեր, օդերեվութաբանական դիտարկումներ, տարբեր տեխնոլոգիական պրոցեսների իրականացում և այլն) լուծման համար։ Մինչև 1986 թվականի մայիսը ուղեծիր են դուրս բերվել «Սալյուտ» (7), «Սքայլաբ» (1) և «Միր» (ԽՍՀՄ, արձակվել է 1986 թվականի փետրվարի 20-ին) ուղեծրակայաններ։

## Ուղեծրակայանների ցուցակ
### Միամոդուլ կայաններ
*  Սալյուտ (1971—1986) — ուղեծրակայանների շարք
** Սալյուտ-1 (ԴՕՍ-1, 1971)
** ԴՕՍ-2 (1972) — ուղեծիր չի անցել
** Սալյուտ-2 (ՕՊՍ-1, 1973) — հերմետիզացիա, «Ալմազ» նախագծի բաժին
** Կոսմոս-557 (ԴՕՍ-3, 1973) — վերահսկողությունը կորցրած
** Սալյուտ-3 (ՕՊՍ-2, 1974—1975), «Ալմազ» պրոյեկտի բաժին
** Սալյուտ-4 (ԴՕՍ-4, 1974—1977)
** Սալյուտ-5 (ՕՊՍ-3, 1976—1977), «Ալմազ» պրոյեկտի բաժին
** Սալյուտ-6 (ԴՕՍ-5-1, 1977—1982)
** Սալյուտ-7 (ԴՕՍ-5-2, 1982—1991)
*  SkyLab (1973—1979)
*  Տյանգուն (2011—)
** Տյանգուն-1 (2011—2018)
** Տյանգուն-2 (2016-)

### Բազմամոդուլ կայաններ
*   Միռ (Սալյուտ-8, ԴՕՍ-6, 1986—2001)
* ISS ( 1998) —  15 պետությունների համատեղ սեփականության իրավունքով
*  Չինաստանի ուղեծրակայան (նախատեսված է գործարկել 2021 թվականին)
*  Ազգային ուղեծրակայան (պլանավորված՝ 2024 թվականին)
* Լուսնային ուղեծրակայան (նախատեսված 2024 թվականին)


ImageSize = width:1000 height:250
PlotArea = top:20 bottom:65 right:40 left:20
AlignBars = late

Colors =
    id:rus  value:magenta   legend: СССР/Россия
  id:usa   value:blue   legend: США
  id:prc  value:red   legend: КНР
  id:int value:green legend: Международные
  id:lighttext value:rgb(0.5,0.5,0.5)
  id:grid value:rgb(0.85,0.85,0.85)
  id:canvas value:rgb(0.95,0.95,0.95)

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1970 till:01/01/2020
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1970 gridcolor:grid
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:1970 gridcolor:grid
BackgroundColors = canvas:canvas
Legend = columns:4 left:150 top:40 columnwidth:150

TextData =
  pos:(20,43) textcolor:black fontsize:M
  text:"Страна:"
BarData =
  barset:PM

TextData =
  pos:(400,250) textcolor:black fontsize:M
  text: Обитаемые орбитальные станции
TextData =
  pos:(10,25) fontsize:S textcolor:lighttext
  text: "Примечание: показаны только станции, посещавшиеся хотя бы одним экипажем."
PlotData=
  width:10 align:left fontsize:S shift:(5,-3) anchor:till
 barset:PM
 from: 19/04/1971 till: 11/10/1971 color:rus text:"Салют-1"
 from: 14/05/1973 till: 11/07/1979 color:usa text:"Скайлэб"
 from: 26/06/1974 till: 25/01/1975 color:rus text:"Салют-3"
 from: 26/12/1974 till: 03/02/1977 color:rus text:"Салют-4"
 from: 22/06/1976 till: 08/08/1977 color:rus text:"Салют-5"
 from: 29/09/1977 till: 29/07/1982 color:rus text:"Салют-6"
 from: 19/04/1982 till: 07/02/1991 color:rus text:"Салют-7"
 from: 20/02/1986 till: 23/03/2001 color:rus text:"Мир"
 from: 20/11/1998 till: 01/01/2019 color:int text:"МКС"
 from: 29/09/2011 till: 02/04/2018 color:prc text:"Тяньгун-1"
 from: 15/09/2016 till: 01/01/2019 color:prc text:"Тяньгун-2"



## Պատկերասրահ

File:STS-135 final flyaround of ISS 1.jpg
File:Mir during STS-74 (cropped).jpg
File:STS-116 spacewalk 1.jpg
File:Sts100-Destiny.jpg
File:ROSSA.jpg
File:MOL USAF.png
File:Spacecolony3edit.jpeg
File:ExplorationGatewayPlatform components.jpg
File:Apollo 7 photographed in flight by ALOTS (68-HC-641).jpg
File:Noordung space station.jpg
File:Skylab 3 flyaround.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Read Congressional Research Service (CRS) Reports regarding Space Stations
* "Giant Doughnut Purposed as Space Station", *[[Popular Science]]*, October 1951, pp.&nbsp;120–121; article on the subject of space exploration and a space station orbiting earth

Կատեգորիա:Ուղեծրակայաններ