open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Central Cee

**Օքլի Նիըլ Սիզըր-Սու** (, ), առավել հայտնի **Central Cee** (Սենթրըլ Սի) բեմական անվամբ, բրիտանացի ռեփեր Շեփրդզ Բուշից, Լոնդոն: Համարվելով բրիտանական ռեփի առաջատար դեմք՝ նա հայտնի դարձավ 2020 թվականին՝ թողարկելով իր «Day in the Life» և «Loading» սինգլները։ Նրա առաջին միքսթեյփը՝ «Wild West» (2021), Մեծ Բրիտանիայի ալբոմների չարթ է մտել երկրորդ հորիզոնականով, իսկ երկրորդ միքսթեյփը՝ «23» (2022), միանգամից գլխավորել է չարթը։

Central Cee-ն հետագա հաջողությունների հասավ իր 2022 թվականի «Doja» սինգլով, որը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը Մեծ Բրիտանիայի սինգլների չարթում և դարձավ այն ժամանակվա ամենաշատ լսվող բրիտանական ռեփ երգը Spotify֊ում։ 2023 թվականի հունիսին նա թողարկեց  «Split Decisions» մինի ալբոմը ռեփեր Դեյվի յետ համատեղ, որում ընդգրկված «Sprinter» սինգլը դարձավ նրա առաջին թիվ մեկ սինգլը Բրիտանիայում։ Երգը նաև դարձավ Մեծ Բրիտանիայի ամենաերկարակյաց թիվ մեկ ռեփ երգը՝ զբաղեցնելով այդ տեղը 10 շաբաթ։ 2024 թվականի ապրիլին այն դարձավ երբևէ ամենաշատ լսված բրիտանական ռեփ երգը՝ գերազանցելով «Doja»-ին։ Այդ տարվա մայիսին Central Cee-ն թողարկեց «Band4Band» սինգլը Լիլ Բեյբիի հետ, որը դարձավ ամենաբարձր վարկանիշային բրիտանական ռեփ սինգլը Billboard Hot 100-ի պատմության մեջ՝ հասնելով 18-րդ հորիզոնականը, ինչպես նաև զբաղեցնելով երրորդ հորիզոնականը իր հայրենի երկրում: Նրա դեբյուտային «Can't Rush Greatness» ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2025 թվականին Columbia Records-ի միջոցով և դարձել նրա երկրորդ համար մեկ ալբոմը Մեծ Բրիտանիայում: Այն նաև հայտնվել է Billboard 200֊ի իններորդ հորիզոնականում՝ դառնալով երբեվէ առաջին բրիտանական ռեփ ալբոմը, որը մտել է այդ չարթի տասնյակ:

## Կատարողական արվեստ
### Երաժշտական ոճ
Սկսելով իր կարիերան բրիտանական հիփ հոփով, Central Cee-ն 2016 թվականին անցավ թրեփուեյվի (trapwave), որը բրիտանական հիփ հոփի ոճ է և օգտագործում է auto-tune երգեցողություն: 2020 թվականին Central Cee-ն «Day in the Life» սինգլի թողարկմամբ անցավ մեկ այլ ոճի, որը նման է բրիտանական դրիլի (UK drill), և այդ ժամանակվանից ի վեր հիմնականում հավատարիմ է մնացել այդ ոճին՝ նշելով, որ auto-tune ոճը գերհագեցած է: Նրա երաժշտության ներկայիս ոճը նկարագրվել է որպես մեղեդիական և լավատեսական մոտեցում բրիտանական դրիլին։

### Ոգեշնչող արտիստներ
Central Cee-ն երիտասարդ տարիքում հետևել է այնպիսի ռեփերների, ինչպիսիք են Քենդրիկ Լամարը, Ջեյ Քոուլը և Ջեյ Զին։ Նա ռեփեր YoungBoy Never Broke Again-ին անվանել է իրեն ոգեշնչող քրտիստներից՝ համեմատելով իր մոտեցումը ռեփերի հետ:

Central Cee-ն հարցազրույցներից մեկում նաև հայտարարել է, որ բրիտանացի ռեփեր Սքեփթան «հիմնական պատճառն» է, որ նա սկսել է երաժշտություն ստեղծել:

## Սկավառակագրություն
;Ստուդիական ալբոմներ
*«Can't Rush Greatness» (2025)

;Միքսթեյփներ
*«Wild West» (2021)
*«23» (2022)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք
Ռեդ Ռիփըրզ

**Ռեդ Ռիփըրզ** (նախկինում **Ռեդսքինս** կամ **Ռեդ Սքինս**) կարմիր, ազնվամորու համով ծամվող հրուշակեղեն է, որն արտադրվում է Ավստրալիայում Նեստլե ընկերության կողմից՝ իրենց Allen's բրենդի ներքո։

Հրուշակեղենը վաճառվում է երկարավուն ձողիկների տեսքով, որոնք առանձին-առանձին փաթեթավորված են թղթով, յուրաքանչյուրը մոտավորապես 10 գրամ քաշով, չնայած գոյություն ունեն նաև ավելի փոքր չափսեր։

## Բրենդինգի վերաբերյալ հակասություն
Ռեդսքինը համարվել է բնիկ ամերիկացիների և կանադական առաջին ազգերի համար ռասիստական տերմին առնվազն 1800-ականներից։

1996 թվականին Նոր Զելանդիայի Գովազդային Ստանդարտների Բողոքների Խորհրդին բողոք է ներկայացվել Նոր Զելանդիայի հեռուստատեսությամբ հեռարձակված Ռեդսքինսի գովազդի վերաբերյալ։ Գովազդում հանդես էր գալիս կատակերգու Մարկ Րայթը՝ հագած բնիկ ամերիկացու հագուստ և խոսում էր համապատասխան առոգանությամբ։ Ձայնային ուղեկցությունը ներառում էր թմբուկի կեղծ հարված։ Չնայած Նեստլե Նոր Զելանդիայի բողոքին, որ գովազդը վիրավորական չէ, խորհուրդը բավարարել է բողոքը։

Ռեդ Սքրինսի փաթեթավորման վրա նախկինում պատկերված էր բնիկ ամերիկացի՝ ավանդական գլխարկով։ 1990-ականների վերջում այն փոխարինվեց ավելի չեզոք կարմիր կերպարով։

2020 թվականի հունիսին, Չիքոսի հետ միասին, Նեստլեն հայտարարեց, որ անվանումը կփոխվի՝ «արտացոլելու ժամանակակից հասարակության ներառական բնույթը»։ Ընկերությունը հայտարարեց, որ որոշումը կայացվել է՝ «համոզվելու համար, որ մեր արածները չեն մարգինալացնում մեր ընկերներին, հարևաններին և գործընկերներին»։ Հայտարարության մեջ ավելացվեց. «այս անվանումներն ունեն երանգներ, որոնք չեն համապատասխանում Նեստլեի արժեքներին, որոնք հիմնված են հարգանքի վրա»։ Անվանափոխության հայտարարությունը տեղի ունեցավ Ջորջ Ֆլոյդի բողոքի ցույցերին հաջորդած լայնածավալ անվանափոխությունների ֆոնին։ 2020 թվականի նոյեմբերի 16-ին Նեստլեն հայտարարեց, որ Ռեդ Սքինսի նոր անվանումը կլինի Ռեդ Ռիփըր։ Նոր անվանումով փաթեթավորումը խանութներում հասանելի կլինի 2021 թվականի սկզբին։ Այնուամենայնիվ, վերաբրենդավորումը հակասական էր, քանի որ Ռեդ Ռիփըրը խորհրդային մանյակ էր։ Արդյունքում ապրանքը թողարկվեց Ռեդ Ռիփըրզ անվանումով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Հերշեյի հատուկ մուգ շոկոլադ

**Հերշեյի հատուկ մուգ շոկոլադ**, շոկոլադե սալիկ, որն արտադրվում է The Hershey Company-ի կողմից։

## Պատմություն
1894 թվականից մինչև 1900 թվականին կաթնային շոկոլադե Հերշեյ սալիկի ներկայացումը, Հերշեյ շոկոլադի ընկերությունն արտադրում և շուկայահանում էր «վանիլային քաղցր շոկոլադ»՝ կիսաքաղցր շոկոլադ։ Այս սալիկը նկարագրվել է որպես «առաջին» ամերիկյան կոնֆետի սալիկ։  Ընկերությունը շարունակեց մատակարարել կիսաքաղցր շոկոլադե արտադրանք և 1930-ականներին՝ Not-So-Sweet սալիկ  իսկ 1939 թվականին Հերշեյի մանրանկարներին ավելացրեց Bitter-Sweet սալիկը։ 1960-ականներին շուկայում վաճառվում էր Հերշեյի կիսաքաղցր սալիկը։

## Մանրանկարներ
Հերշեյի հատուկ մուգ շոկոլադը ավանդական Հերշեյի մանրանկարների հավաքածուի բաղադրիչ է, որը առաջին անգամ վաճառվել է 1939 թվականին, երբ հատուկ մուգը կոչվում էր Bitter-Sweet։

2006 թվականին Հերշեյը սկսեց վաճառել *Hershey's Special Dark Miniatures*,  որոնք ներառում էին սովորական հատուկ մուգ սալիկը, ինչպես նաև գետնանուշով (Mr. Goodbar-ին նման) և փխրուն բրնձով (Krackel-ին նման) մուգ սալիկներ:

## Հերշեյի Էքստրա մուգ շոկոլադ
Հերշեյի Էքստրա մուգ շոքոլադը, հատուկ մուգին շատ նման մի արտադրանք է, որը ներկայացվել է 2009 թվականին և դադարեցվել 2012 թվականին: Արտադրվել են երեք տեսակ՝ մաքուր շոկոլադ, մակադամիա ընկույզով և չորացրած լոռամրգով շոկոլադ, և լոռամրգով, հապալասով, նռով և նուշով շոկոլադ: Հերշեյի մարքեթինգը շեշտում էր այս սալիկների բաղադրիչների հակաօքսիդանտային հատկությունները: Բացի այդ, Հերշեյի Էքստրա մուգ շոկոլադը պարունակում էր 60% կակաոյի պինդ նյութեր, մինչդեռ Հերշեյի հատուկ մուգ շոկոլադ պարունակում է 45% կակաոյի պինդ նյութեր։

## Բաղադրիչներ
Հատուկ մուգը նման է ստանդարտ Հերշեյի սալիկին, սակայն պատրաստված է մուգ (կամ կիսաքաղցր) շոկոլադի տեսակից և պարունակում է կակաոյի պինդ նյութերի, շոկոլադի հեղուկի և կակաոյի յուղի ավելի բարձր տոկոս (45%), քան կաթնային շոկոլադը։

Ամբողջական բաղադրիչները ներառում են՝ շաքար, շոկոլադ, կակաոյի յուղ, ալկալիով մշակված կակաո, կաթնային յուղ, լակտոզ (Կաթ), սոյայի լեցիտին, Պոլիգլիցերիլ պոլիրիցինոլեատ, բնական համ, կաթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Քլեյչա

**Քլեյչա** (), Մերձավոր Արևելքում տարածված բլիթի տեսակ։

Քլեյչան ունի մի քանի ավանդական ձևեր և միջուկներ։ Ամենատարածվածը արմավով լցոնված քլեյչան է (քլեյչա թամուր)։ Կան նաև քաղցր *սկավառակներ* (խֆեֆիյաթ), ինչպես նաև կիսալուսնաձև քլեյչաներ, որոնք լցոնված են ընկույզով, շաքարով և/կամ կոկոսյան արմավենիով (քլեյչա ջոզ)։ Դրանք սովորաբար համեմվում են կանաչ հիլով և երբեմն նաև վարդաջրով, իսկ վերևից պատվում են ձվային թաղանթով, որը երբեմն գունավորվում է զաֆրանով։

Մուսուլմանները քլեյչա են պատրաստում Այդ ալ-Ֆիտր և Կուրբան Բայրամ տոների համար, ինչպես նաև տարբեր տոնակատարությունների, հարսանիքների կամ հատուկ արարողությունների ժամանակ։ Դրանք լցոնվում են տարբեր միջուկներով, օրինակ՝ արմավով, պիստակով, ընկույզով, կոկոսով, չորացրած թուզով, քունջութի սերմերով կամ թուրքական լոխումով։ Իսկ իրաքցի հրեաները քլեյչա են պատրաստում Խանուկայի տոնի համար։

Ասորիները քիլեչե են թխում Մեծ Զատիկի (*Իդա Գուրա*) և Սուրբ Ծննդյան (*Իդա Սուրա*) տոներին։ Դրանք սովորաբար լցոնվում են արմավով և մատուցվում թեյի հետ։

## Ծագում
Կլեյչայի ծագումը հասնում է մինչև հին Միջագետք, որտեղ շումերները պատրաստում էին այս բլիթը Ակիտուի և Ինաննայի համար՝ հին շումերական դիցաբանության կարևորագույն աստվածուհիներից մեկին, նվիրելու համար։ Գարունը խորհրդանշում էր վերածնունդ, ինչը համընկնում էր Ինաննայի պտղաբերության ուժի հետ։

Աստվածուհուն պատվելու համար հին շումերները թխում էին **qullupu**։ Այս բլիթները ձևավորվում էին լիալուսնի կամ կիսալուսնի նման՝ խորհրդանշելով գարնան գալուստը, որը հաճախ նշանավորվում էր մարտի վերջի կամ ապրիլի սկզբի առաջին լիալուսնով։

## Տեսակներ
### Սաուդյան Արաբիա

Չնայած անունը որոշ չափով նման է, Սաուդյան Արաբիայի Նաջդ շրջանի (Ալ Քասիմ և Հայիլ նահանգներում) քլեյչան տարբերվում է իրաքյան քլեյչայից՝ համով, ձևով և բաղադրիչներով։ Այն պատրաստվում է խմորիչով խմորից, որը հարստացվում է համեմունքներով, ինչպես օրինակ՝ կանաչ հիլ և դարչին, և լցոնվում է արմավի, շաքարի կամ մեղրի մածուկի և համեմունքների խառնուրդով։ Տիպիկ համեմունքը հիլն է, սակայն օգտագործվում են նաև չորացրած սև լայմ, դարչին և կոճապղպեղ։

## Տես նաև
*Մակրուդ
*Մաամուլ
*Յուեբին
*Կլուչե
*Կուլիչ
*Ան-պան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Մեծ Շոկոլադ

**«Մեծ Շոկոլադ»,** բիզնես տերմին, որն օգտագործվում է բազմազգ շոկոլադի սննդի արտադրողներին նկարագրելու համար, «Մեծ Նավթ», «Մեծ Դեղագործություն» և «Մեծ Ծխախոտ» նման տերմիններին:

## Սահմանում
Ըստ արդար առևտրի ջատագովների, ինչպիսին է Գանայի Կուապա Կոկոո կոոպերատիվը, «Մեծ Շոկոլադ» ընկերությունները ներառում են Մոնդալեզը (որին պատկանում է Քադբուրին), Մարսը, Նեստլեն և The Hershey Company-ն: Միասին այս ընկերությունները վերամշակում են աշխարհի 3 միլիոն տոննա կակաոյի մոտ 12%-ը:

«Մեծ Շոկոլադ»-ը վերաբերում է նաև շոկոլադի արդյունաբերության քաղաքական և սոցիալական հետևանքներին: Համախմբված գնումները թույլ են տալիս կակաոյի խոշոր սպառողներին զգալի ազդեցություն ունենալ տնտեսությունների վրա, որոնցից շատերը աղքատ աֆրիկյան երկրներ են։ Դրանք որպես արտաքին առևտրի կարևոր տարր հիմնվում են կակաոյի արտադրության վրա:

## Այլ տեղեկություններ
Եվրոպայում, Ասիայի որոշ մասերում և Միացյալ Նահանգներում շոկոլադի շուրջ բանավեճի հիմքում ընկած է հենց շոկոլադի սահմանումը և այն, թե արդյոք արտադրության մեջ կակաոյի տոկոսները պետք է որոշ կոնֆետների թույլ չտան կրել շոկոլադե սննդի սահմանումը:

Խնդիրը վերաբերում է շոկոլադի կակաոյի յուղը կամ կաթնային բաղադրիչները ավելի էժան բուսական ճարպերով կամ պոլիգլիցերոլ պոլիրիցինոլեատով (PGPR) փոխարինելու հնարավորությանը՝ դրանով իսկ նվազեցնելով վերջնական արտադրանքում իրական կակաոյի քանակը՝ միաժամանակ ստեղծելով ավելի քիչ առողջարար հրուշակեղեն։ Ներկայումս Միացյալ Նահանգները, Եվրոպական Միության որոշ մասերը և Ռուսաստանը թույլ չեն տալիս բուսական ճարպերի օգտագործումը որպես շոկոլադ պիտակավորված արտադրանքների բաղադրիչ: Միացյալ Թագավորությունը, Իռլանդիան և Դանիան թույլատրում են բուսական ճարպի օգտագործումը որպես բաղադրիչ։

Շոկոլադի արդյունաբերության մեջ կան բազմաթիվ էթիկական խնդիրներ, դրանց թվում՝ մանկական աշխատանքը, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը, կայունությունը և միջին կակաո ֆերմերի ծայրահեղ աղքատությունը: Food Technology-ն հաղորդում է, որ կակաո ֆերմերների աղքատության հետևանքով Գանայում և Կոտ դ'Իվուարում կակաոյի ֆերմաներում աշխատում են ավելի քան երկու միլիոն երեխաներ։

## Տես նաև
* Կակաոյի արտադրությունը Կոտ դ՚Իվուարում
* Նրբահամ կակաո
* Արդար առևտրի կակաո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  which cites *Fair Trade Yearbook*, 1994 and *Cocoa Newsletter*, No 3 for its information on Big Chocolate
* 
* 
* &nbsp;– MacDougall asks "is Big Chocolate to blame for the conditions of global chocolate production?"
* .
* *The Emperors of Chocolate: Inside the Secret World of Hershey and Mars* 

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսության տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Տոնգ մուան

**Տոնգ մուան** (), թաիլանդական խորտիկ՝ նման ամերիկյան պիրուլինին: Դա խրթխրթան վաֆլի է, որը ունի սիգարի տեսքով: Նրա ծագման վրա ազդել են պորտուգալացիները: Շնորհիվ իր անվան՝ թայլանդցիները նվեր են մատուցում թոնգ մուանը՝ խորհրդանշելով հարստության ցանկությունները։

## Պատմություն
Տոնգ մուանը հիշատակվում է Ռամա II թագավորի (1767 - 1824) *Կապ Հե Չոմ Խրուանգ Խաո Վան* բանաստեղծության մեջ։ Թագավոր Ռամա II-ի դարաշրջանում Թաիլանդը լայն հարաբերություններ է ունեցել արևելյան և արևմտյան երկրների հետ՝ ստանալով նրանց աղանդերի բաղադրատոմսերը: Տոնգ մուանը Թաիլանդ են ներմուծել պորտուգալացի միանձնուհիները:

## Բաղադրիչներ
Բաղադրիչները կարող են փոփոխվել առանձին բաղադրատոմսերում, սակայն հիմնականներն են բրնձի ալյուրը, կոկոսի կաթը և ձուն, որոնք համեմված են սև քնջութի սերմերով:

## Արտադրություն
Բաղադրիչները խառնվում են իրար և դրվում կաղապարի վրա։ Այնուհետև թխվածքաբլիթները թխում են և եփելու ընթացքում մեկ անգամ շրջում։ Այնուհետև թխվածքաբլիթները գրտնակվում են՝ նախքան թավայի միջից հանելը:

## Վաճառք
Տոնգ մուանը հաճախ վաճառվում է One Tambon One Product խանութներում, ճամփեզրերին և թայլանդական ոճի որոշ սուրճի խանութներում: Այն արտահանվում է Հոնկոնգ, Ճապոնիա, Ամերիկա, Կանադա, Ավստրիա, Գերմանիա և Թայվան: 2015 թվականին տոնգ մուանի արտահանման եկամուտը հասել է մոտավորապես 100 միլիոն թաիլանդական բահտի։

## Ծանոթագրություններ
*
*
*

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Թաթոն

«**Թաթոն**», Մուշեղ Գալշոյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Մարութա սարի ամպերը» ժողովածուի մեջ, որը լույս է տեսել 1981 թվականին՝ հեղինակի մահից մեկ տարի անց։

## Սյուժե
Հլոյի Թաթոն կանգնել էր հարևան Սերոբի դռանը։ Սերոբը հասկացավ, որ ծերունի Թաթոն եզներն է խնդրում։ Թաթոն լավ հասկանում էր, որ «…այսօր կան, ահա ուս ուսի կապված են գոմում, էգուց-էլօր պետք է քշի-տանի կոլտնտեսություն…»։

Երբ Թաթոն փորձում էր համոզել, որ Սերոբը եզները ետ վերադարձնի, Սերոբը չլսելու էր տալիս, և գլուխը կախ ծխում էր։ Սերոբը գիտակցում էր, որ աշնանը եզները կհանձնի կոլտնտեսությանը և այն ժամանակ Սերոբն ու Թաթոն կհավասարվեն։ 
Սերոբը, նայելով Թաթոյի դեմքին, պատմում է, որ հարևան գյուղից ինչ-որ մեկը մորթել է իր զույգ եզները` կոլխոզ տանելու փոխարեն։ 

Եզների հետ գյուղից դուրս է ելնում ծերունին։ Ճանապարհին սկսում է խոսել ինքն իր ու եզների հետ։ Ամբողջ ճանապարհին մտքում անընդհատ կրկնում էր Սերոբի այն ասածը, որ հարևան գյուղից մեկը իր եզներին մորթել է։ 

Ծերունին մի պահ կանգ է առնում, նայում Հլո եզան աչքերին և բացականչում. «-Իմ ջոջ եզ, Հլո…Իմ ջոջ եզ, իմ հեր։ Հլո հայրը 105 տարեկանում ձմռան մի արշալույս ելավ դուրս, երկար, երկար նայեց աշխարհին, դարձավ` քնեց ու մնաց քնած»։ 

Հոր մահվան առիթով 7 օր Թաթոն գոմ չէր մտել։  Եվ ութերորդ օրը, երբ գոմ է մտնում, Թաթոն ցնցվում է, որովհետև ջոջ եզը բռնեց տիրոջ` Հլոյի հայացքը։ Ծերունին մտածեց, որ լուսահոգի  հոր հոգին անցած լինի։ Շոյեց եզան ճակատը և ասաց, որ «Դու իմ Հլո հերն ես»։ Իսկ եզը գնալով թուլանում էր։ Կարծես զգում էր, որ հեռանալու է տիրոջից։ Գլուխը վեր չէր բարձրացնում։ Ծերունին եզան այս պահվածքը իր հոր` Հլոյի պահվածքին էր նմանեցնում։ Հայրն էլ էր այդպես մահկանացուն կնքել։ Արշալույսին, երբ արթնացել և դուրս էր եկել բակ, մաքուր օդ էր շնչել, այնուհետև ինչ-որ բան էր զգացել, հետ էր գնացել տուն, պառկել էր իր անկողնում, աչքերը փակել էր և երբեք չէր բացել։ Երբ դուրս էր ուզում տանել Սերոբը եզին, եզը դռան մոտից առաջ չգնաց, մեռնում էր։ Եզը սատկեց։ Անցավ ժամանակ, իր եզների հետ գնաց արտը և այնտեղ էր նաև Սերոբի եզները։ Աստծուց օգնություն է խնդրում և երբ ցանկանում է վարել արտը, պապերի սովորությամբ եզների հետ զրուցելով, նկատում է, որ եզների անունները Սերոբը իրեն չի ասել։ Չի կարողանում հասկանալ, թե ինչպես կարող է ողջ օրը աշխատել՝ առանց նրանց անուններով կոչելու և քաջալերելու։  Եզների առջև կեր է դնում և շտապում գյուղ՝ եզների անունները ճշտելու։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործություններ
Ֆրենկ Բենդեր

**Ֆրենսիս Օգոստուս Բենդերը**  (, ), դատաբժշկական նկարիչ և կերպարվեստագետ: Նա կատարել է մահացածների դեմքերի վերականգնումներ՝ հիմնվելով նրանց կմախքների վրա, փախստականների դեմքերի վերականգնումներ՝ հիմնվելով հին լուսանկարների վրա, որպեսզի ցույց տա, թե ինչ տեսք նրանք կունենային ներկայում: Նա հիմնականում աշխատել է կավով, այնուհետև իր աշխատանքները ձուլել գիպսի մեջ և ներկել դրանք, նա նաև ստեղծել է փախստականների տարիքային փոփոխությունների նկարներ՝ օգտագործելով գունամատիտներ: Նրա ամենահայտնի դեմքի վերակառուցումը սպանության մեջ մեղադրվող Ջոն Էմիլ Լիստի դեպքն էր, ով տասնամյակներ շարունակ փախուստի մեջ էր գտնվում կեղծ ինքնությամբ և ձերբակալվեց մի քանի օր անց, երբ Բենդերի ստեղծած կիսանդրին ցուցադրվեց America's Most Wanted հաղորդման ընթացքում:

## Կարիերա
Ինքնուս Բենդերը սկզբում սկսել է իր դատաբժշկական աշխատանքը, երբ աղքատության մեջ գտնվելիս պայմանավորվել է Ֆիլադելֆիայի դատաբժշկական փորձագետի հետ՝ թույլ տալու նրան ուսումնասիրել անանուն մահացածների մարմինները՝ իր քանդակագործական հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Նա նաև ստեղծել է իրական չափի բրոնզե հուշարձաններ Նյու Յորքի Աֆրիկյան գերեզմանատուն ազգային հուշարձանի համար (օգտագործելով տեղում հայտնաբերված երեք իրական գանգեր ՝ այնտեղ թաղված անհայտ ստրուկներին դեմքեր տալու համար), Նյու Ջերսիում սպանված ոստիկանների հուշարձանի համար և Հոլոքոստի զոհերի հուշարձանի համար:

Ուիլյամ Ֆլեյշերի և Ռիչարդ Ուոլթերի հետ միասին Բենդերը եղել է Վիդոկ ընկերության (Vidocq Society) հիմնադիրներից մեկը: Վիդոկի ընկերությունը (Vidocq Society), որը կոչվել է Յուժեն Ֆրանսուա Վիդոկի անունով, հանդիպումներ է անցկացրել Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում և կենտրոնացել է չբացահայտված հանցագործությունների լուծման վրա:

## Մահ
2009 թվականին, Բենդերի մոտ ախտորոշվել է պլևրալ մեզոթելիոմա՝ քաղցկեղի հազվագյուտ տեսակ, որն ազդում է թոքերի լորձաթաղանթի վրա և առաջանում է ասբեստի երկարատև ազդեցության հետևանքով: Բենդերը կարծում էր, որ ինքը ենթարկվել է ասբեստի ազդեցությանը, երբ աշխատում էր նավատորմի շարժիչային բաժնում: Բենդերը մահացել է 2011 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Ֆիլադելֆիայում իր տանը:

## Ժողովրդական մշակույթում
2008 թվականի մայիսի 13-ին Random House հրատարակչությունը հրատարակեց Թեդ Բոթայի «Աղջիկը ծուռ քթով» (The Girl With the Crooked Nose) գիրքը, որը ներկայացնում է Բենդերի կյանքի պատմությունը՝ միահյուսված նրա ամենաբարդ գործերից մեկի՝ Սիուդադ Խուարես քաղաքում կանանց սպանությունների հետ:

2010 թվականի օգոստոսին Penguin Books հրատարակչությունը հրատարակել է Մայքլ Կապուզոյի «Սպանությունների սենյակ» (The Murder Room) գիրքը, որտեղ Ֆրենկ Բենդերը գլխավոր կերպարներից էր: Գիրքը ներառում է Բենդերի կենսագրությունը և կենտրոնանում է Վիդոկ ընկերության աշխատանքի վրա:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Frank Bender website via Archive.org (original site unavailable)

Կատեգորիա:Արվեստագետներ
Մարդը և իր մորթին

«**Մարդը և իր մորթին**», հայ գրող Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Կարմիր շուշաններ» շարքի մեջ։ Գրվել է 1958 թվականին։

## Գնահատական
Ծանր ու դժնդակ օրեր է ապրել լեռնաշխարհը խորհրդայնացման տարիներին, որոնք ներկայացված են գրողի «Կարմիր շուշաններ» շարքում: Պատմվածքներից շատերը, բնականաբար, իրենց վրա կրում են ժամանակի գաղափարախոսության կնիքը և գեղարվեստական առումով ինչ-որ չափով թույլ են, բայց, այնուամենայնիվ, շարքն իր ամμողջության մեջ կարելի է հաջողված համարել, որովհետև գրողին հաջողվել է ճշմարտացիորեն արտահայտել ժամանակի ելևէջումները, մարդկային ծանր ապրումները, հարաբերությունների աղճատումը: Հեղափոխության շունչը հասել է նաև լեռնաշխարհ, ու ամեն ինչ խառնվել է իրար. թշնամիներ են դարձել հայրերն ու որդիները, եղբայրը ելել է եղբոր դեմ, արթնացել են մարդկանց հոգիներում բուն դրած կենդանական բնազդները:

## Սյուժե

Այդ դեպքից անցել էր քսան տարի, և նրան այլևս ոչ ոք չէր հիշում, նույնիսկ եղբայրը․․․․․

Մայրը շան հաչոցից հետո դուրս է գալիս ու տեսնում այն ստվերը, որը հետո պետք է դառնար իր մյուս որդու՝ Պիծապի մտորումների պատճառը։ Եկվորը որդին էր՝ Թևոսը, ումից երկար ժամանակ է լուր չկար։ Պիծապը սկսում է մտածել, որ շուտով Թևոսն իր հայրական մասնաբաժինը կպահանջի, իսկ իրեն ոչինչ էլ չի մնա, բայց չէ որ նա տուն ունի, ընտանիք, երեխաներ, ինչպես պիտի բոլորի հոգսը հոգա։ Մտորումները կտրվում են այն պահին, երբ Թևոսն ասում է, որ իրեն ոչ մի բաժին էլ պետք չէ։ Պիծապը լավ գիտեր, որ Թևոսը կարմիր բանակային է, իսկ կարմիր բանակայինները գյուղում մեծ հաջողություններ ունեին։ Անցավ որոշ ժամանակ, դաշնակները սկսեցին ժամի բակում կախաղան բարձրացնել կարմիր բանակայիններին։ Թևոսը ոտքից վիրավորված լինելով խնդրեց եղբորը, որպեսզի իրեն թաքցնի խոտանոցում։ Չնայած նրան, որ Պիծապը եղբորը թաքցրել էր, բայց սրտում վախ կար բույն դրած, հատկապես այն դեպքից հետո, երբ  դուքանչի Ակոբը անընդհատ նրան հորդորում էր զգույշ լինել։ Պիծապի հոգին հանգիստ չէր, ինչքան եկեղեցու բակում ավելանում էին կախաղան բարձրացածների թիվը, այնքան պղտորվում էր նրա միտքն ու խիղճը․ «Որտեղի՞ց երևաց, գնացել էր, որ էլ չգար»:

Պիծապը մատնում է եղբորը, ասում է, թե չի տեսել ինչպես է թաքնվել խոտանոցում։ Հաջորդ օրը մայրը վազում է եկեղեցու բակ, որտեղ պատրաստվում էին կախաղան բարձրացնել Թևոսին։ Հնչում է հարցը, թե ով է նրան թաքցրել, իսկ երկու եղբայրները մտորում էին․․․․

Պիծապը մտածում էր, որ եղբայրը չասի, որ ինքն է թաքցրել, իսկ Թևոսը մտածում էր, որ Պիծապը լռի ու չասի, որ ինքն է թաքցրել, չէ որ նա կին ու երեխաներ ունի։ Րոպեներ անց Թևոսը հասկանում է, որ Պիծապի վախը նման չէ եղբայր կորցնող մարդու վախի, այլ այդ վախը մատնիչի վախ է։ Թևոսը լավ է հասկանում, որ իրեն Պիծապն է մատնել, բայց միայն նրա փրկության մասին է մտածում. «Միայն թե եղբորս ձեռք չտան: Միայն թե եղբայրս չխոստովանի, որ ինքն է թաքցրել ինձ: Մեղք է: Հետո Պիծապը նայում էր կախաղանից օրորվող եղբորն ու խաչ հանում երեսին. «Փա՜ռք քեզ, միակ տե՛ր Աստված: Պրծա՜, պրծա մահից ու ցավից»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1958 գրքեր
Միսս

**Միսս** (), անգլերեն պատվավոր կոչում, որը սովորաբար օգտագործվում է աղջկա, չամուսնացած կնոջ (երբ չեն օգտագործվում այլ կոչումներ, ինչպիսիք են «Doctor» կամ «Dame») կամ ամուսնացած կնոջ համար, որը պահպանում է իր օրիորդական ազգանունը: Այն առաջացել է 17-րդ դարում՝ որպես «mistress» բառի կրճատված տարբերակ: «Miss» բառի հոգնակին «Misses» է կամ երբեմն՝ «Mses»:

## Պատմություն
### Ծագում
Ինչպես «Ms» և «Mrs», «Miss»-ը նույնպես ծագում է «Mistress» բառից: Սկզբում «Miss» կոչումը տրվում էր հիմնականում երեխաներին, այլ ոչ թե չափահասներին: 1700-ական թվականներին դրա օգտագործումը ընդլայնվեց՝ ներառելով նաև չափահաս կանանց: Այս կոչումը առաջացել է որպես կանանց դիմելու քաղաքավարի ձև, արտացոլելով հասարակական նորմերի և դասակարգային տարբերությունների փոփոխությունները: Մինչ այդ, չափահաս կնոջը «Miss» կոչելը կարող էր վատ ենթատեքստ ունենալ:

### Իմաստների և օգտագործման էվոլյուցիա
Ե՛վ «Miss», և՛ «Mrs» կոչումների իմաստները ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են: Պատմականորեն, այս կոչումները միայն ամուսնական կարգավիճակը չէին ցույց տալիս: Նույնիսկ այն բանից հետո, երբ 18-րդ դարի Անգլիայում շատ չափահաս չամուսնացած կանայք սկսեցին օգտագործել «Miss» կոչումը, «Mrs» շարունակում էր նշանակել սոցիալական կամ գործարար դիրք, այլ ոչ թե պարզապես ընտանեկան կարգավիճակ, առնվազն մինչև 19-րդ դարի կեսերը:

### Ռասայական խտրականություն
Անցյալում Հարավային ԱՄՆ-ում սևամորթ կանանց հաճախ չէին դիմում «Miss» կամ «Mrs»: Մերի Համիլթոնը, քաղաքացիական իրավունքների պաշտպան, որը ձերբակալվել էր 1963 թվականին Ալաբամա նահանգի Գադսդեն քաղաքում, հրաժարվեց պատասխանել դատախազին հետագա լսումների ժամանակ, եթե նա չդադարի իրեն «Մերի» կոչելուց և պահանջեց, որ իրեն դիմեն «Միս Համիլթոն» (Miss Hamilton): Նա հետագայում բանտարկվեց դատարանի հանդեպ անհարգալից վերաբերմունքի համար՝ հրաժարվելով վճարել տուգանք: Սա հանգեցրեց Hamilton v. Alabama, 376 U.S. 650 (1964) գործին՝ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի որոշմանը, ըստ որի Մերի Համիլթոնն իրավունք ուներ ստանալու նույն քաղաքավարի դիմելաձևերը, որոնք հարավային ԱՄՆ-ում սովորաբար պահպանվում էին միայն սպիտակամորթների համար և որ պաշտոնական համատեքստում սևամորթ անձին միայն անունով դիմելը «ռասայական խտրականության ձև» է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Կանայք
Կատեգորիա:Հարգալից դիմելաձևեր
Տաբարե Սիլվա

**Տաբարե Աբայուբա Սիլվա Ագիլար** (, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, մարզիչ:

## Խաղացողի կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Սիլվան իր կարիերան սկսել է 1993 թվականին «Դեֆենսոր Սպորտինգ»-ում, շուտով հրավիրվել է Ուրուգվայի հավաքական և 1995 թվականին թիմի հետ նվաճել Ամերիկայի գավաթը: Նա նաև մասնակցել է 1997 թվականի Ամերիկայի Գավաթին։

1998 թվականին տեղափոխվել է Իսպանիա, որտեղ խաղացել է «Սևիլիայում»,«Լևանտեում» և «Էլչեում»:

2003 թվականին վերադարձել է Ուրուգվայ, որից հետո խաղացել է տարբեր թիմերում՝ «Սենտրալ Էսպանյոլ», «Սուդ Ամերիկա», «Ռիվեր Փլեյթ Մոնտեվիդեո», «Ռամպլա Խունիորս» և «Վիլյա Էսպանյոլա»։

### Կարիերան հավաքականում
Սիլվան Ուրուգվայի հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Լիմայի Ազգային մարզադաշտում Պերուի հավաքականի հետ ընկերական խաղում (ուրուգվայցիները հաղթել են նվազագույն հաշվով)։ Նա ընդհանուր առմամբ 19 հանդիպում է անցկացրել հայրենի երկրի հավաքականի կազմում՝ ոչ մի անգամ գոլ չխփելով:

## Մարզչական կարիերա
Սիլվան որպես մարզիչ իր նորամուտը նշել է «Court America»-ի հետ 2010 թվականին։ 2012 թվականի հունիսի 26-ին հայտարարվեց, որ նա մարզելու է իր սիրելի թիմը՝ «Դեֆենսոր Սպորտինգը»: «Դեֆենսորի» հետ Սիլվան հաղթել է Ուրուգվայի առաջնության երկրորդ փուլում՝ Կլաուսուրու-2013-ում, սակայն «մանուշակագույնների» հետ երկրի չեմպիոն դառնալ չի հաջողվել:

2014 թվականին գլխավորել է Բոլիվիական «Օրիենտե Պետրոլերոն»: 2014 թվականի դեկտեմբերի վերջից աշխատել է Էկվադորի «Դեպորտիվո Կիտոյում», նա լավ մրցաշրջան անցկացրեց, սակայն ֆինանսական խնդիրների պատճառով հեռացավ ակումբից։ 2015 թվականի կեսերին նա գլխավորեց Պերուի «Ռեալ Գարսիլասոն», որի հետ առաջնությունում գրավեց չորրորդ տեղը։ 2016 թվականին Կառլոս Իսկիայի հեռացումից հետո դարձել է «Աուկասի» մարզիչ։ Նա հեռացավ ակումբից, երբ պարտվեց «Մուշկու Ռունա» ֆուտբոլային թմին։ 2018 թվականին նա վերադարձել է «Ռեալ Գարսիլասո»: 2019 թվականի հունիսին Լուիս Սոլերի հեռացումից հետո նա սկսեց մարզել «Դեպորտիվո Կուենկան» ֆուտբոլային թիմը։ Նոյեմբերի 5-ին նա ներկայացվել է որպես «Բարսելոնա Գուայակիլի» ժամանակավոր մարզիչ, ղեկավարել է ակումբը  փլեյ-օֆֆ առաջնության ընթացքում: Սիլվան պետք է վերադառնար «Դեպորտիվո Կուենկա» 2020 թվականի հունվարին՝ ակումբի հետ գործող պայմանագիրը պահպանելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեֆենսոր Սպորտինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էլչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտրալ Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ուիլյամ Ֆ. Շիփլի

**Ուիլյամ Ֆ. Շիփլի** (, ), ամերիկացի լեզվաբան, նրա հիմնական հետազոտական ոլորտը Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի այժմ արդեն վերացած մայդու լեզուն էր։ Նա այդ լեզվի վերջին խոսողներից մեկն էր:

## Կյանք
Շիփլին Կալիֆոռնիայի Բերքլիի համալսարանում սովորել է հայտնի մարդաբան և լեզվաբան Ալֆրեդ Քրոբըրի ու լեզվաբան Մերի Հաասի մոտ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա  Բերքլիում մասնակցել է ԱՄՆ բանակի զինվորներին Mandarin Chinese սովորեցնելու ծրագրին։

1953 թվականին Շիփլին սկսել է ուսումնասիրել լեռնային մայդու (Mountain Maidu) լեզուն մայդու ցեղի ավագ` Մեյմ Բեններ Գալագերի հետ: Նա շարունակել է աշխատել Քենեթ Հոլբրուկի հետ՝ շարունակելով փաստաթղթավորել և ձայնագրել մայդու լեզուն: Նրանց համագործակցությունը հանգեցրել է մայդու տեքստերի և բառարան գրքի հրատարակմանը ինչպես նաև մայդու լեզվի քերականության:

1966-1991 թվականներին Շիփլին որպես լեզվաբանության պրոֆեսոր դասավանդել է Կալիֆոռնիայի Սանտա Կրուս (UC Santa Cruz) համալսարանում: Թոշակի անցնելուց հետո նա շարունակել է աշխատել մայդու լեզվի և մշակույթի մասին գիտելիքների տարածմամբ: 1991 թվականին Heyday Books հրատարակչությունը հրատարակեց նրա թարգմանած մայդու պատմվածքների գիրքը՝ «The Maidu Indian Myths and Stories of Hánc'ibyjim»։ Ուիլյամ Շիփլին մահացել է 2011 թվականի հունվարի 20-ին թոքաբորբի բարդություններից: Նա սցենարիստ Մայքլ Շիփլիի հայրն էր:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Photographs of William Shipley from the UC Santa Cruz Library's Digital Collections 

Կատեգորիա:Բերքլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Ալֆոնսո Վերա

**Ալֆոնսո Վերա** Կինտերո(, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան:

## Կենսագրություն
Ալֆոնսո Վերան ծնվել է 1973 թվականի նոյեմբերի 24-ին էլ Այուն քաղաքում, որի վերահսկողությունը վիճարկում են Մարոկկոն և ՍԱԴՀ։

Ֆուտբոլ է խաղացել կիսապաշտպանի դիրքում։ Ամբողջ կարիերան անցկացրել է Իսպանիայում։

1994-1995 թվականների մրցաշրջանում խաղացել է Սյուդադ Ռեալի «Մանչեսթեր» կազմում, 1995-1997 թվականներին պաշտպանել է Մադրիդի «Կարաբանչելի» գույները։

1997 թվականին տեղափոխվել է Սեգունդայում հանդես եկող «Ալավես», որի հետ մրցաշրջանում անցկացնելով 31 հանդիպում, դուրս է եկել Պրիմերայից։  1998-1999 թվականների մրցաշրջանում Վերան մասնակցել է 16 մենամարտի։

1999 թվականին տեղափոխվել է «Օսասունա», որի հետ մրցաշրջանի ընթացքում կրկին բարձրացել է Սեգունդայից Պրիմերայում՝ խաղալով 40 հանդիպում և խփելով 1 գնդակ: 2000-2001 թվականների մրցաշրջանում Իսպանիայի առաջնությունում անցկացրել է 31 հանդիպում և խփել առաջին գոլը ամենաբարձր մակարդակով։

2001 թվականին համալրել է «Սևիլիայի» կազմը, սակայն չի կարողացել ամրապնդվել կազմում՝ 2001-2002 և 2002-2003 թվականների մրցաշրջաններում մասնակցել է 8-ական հանդիպման, իսկ 2003-2004 թվականների մրցաշրջանում ոչ մի անգամ խաղադաշտ դուրս չի եկել՝ Սեգունդայում վարձավճարով հանդես գալով  «Սյուդադ դե Մուրսիայի» կազմում։

Հաջորդ երկու մրցաշրջաններն անցկացրել է Սեգունդայի Տարագոնայի «Խիմնաստիկայում», սակայն 2006 թվականին թիմը դուրս գալուց հետո ոչ մի անգամ չի խաղացել և կարիերան շարունակել է Տերսերում Վելես-Մալագայի «Վելեսի» կազմում։  Այստեղ Վերան հանդես է եկել չորս մրցաշրջան՝ այդ ընթացքում անցկացնելով 116 հանդիպում և դառնալով 15 գոլի հեղինակ։

Վերայի կարիերայում վերջինը 2010-2011 թվականների մրցաշրջանն էր, որը նա խաղացել է «Ներխայում»։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Ալավեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խիմնաստիկ Տառագոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կարաբանչել ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օսասունայի ֆուտբոլիստներ
Բրայան Ռաբելյո

**Բրայան Մարտին Ռաբելո Մելյա** (; ), չիլիացի ֆուտբոլիստ, մեքսիկական «Սանթոս Լագունա» ակումբի կիսապաշտպան: Հանդես է եկել Չիլիի հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
### «Շրջան-Շրջան»
Բրայանը Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել իր հայրենի քաղաքի Ռիկարդո Հորտայի դպրոցում։ «Մոնումենտալ Դավիթ Արելյանո» մարզադաշտում «Կոլո-Կոլոյի» դեմ ընկերական խաղից հետո, որում նա գոլի հեղինակ դարձավ, նա հրավեր ստացավ Լիսարդո Գարիդոյից՝ փորձելու իրեն ցածր դիվիզիոններում՝ 12 տարեկան հասակում Սանտյագոյում հայտնվելով

Անցնելով ակումբի պատանեկան տարբեր թիմեր՝ նա իր առաջին խաղն անցկացրեց 2009 թվականի նոյեմբերին՝ մասնակցելով Չիլիի գավաթի խաղարկությունում «լոտ Շվագերի»  նկատմամբ տարած հաղթանակին։ Չիլիի առաջնությունում իր նորամուտը նշել է 2010 թվականի օգոստոսի 22-ին «Ունիոն Էսպանյոլի» դեմ խաղում 16 տարեկանում։  Չորս ամիս անց «Ունիվերսիդադ դե Կոնսեպսիոնի» դեմ խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը։

2012 թվականի հունիսի 17-ին «Ունիվերսիդադ դե Չիլիի» դեմ դերբիում, որն ավարտվեց 2:0 հաշվով հաղթանակով, Ռաբելոն խփեց իր թիմի երկրորդ գոլը:

2012-ի բացվածքի ավարտից հետո ակումբի հետ նրա պայմանագրի ժամկետը լրացավ, և նա դարձավ ազատ գործակալ՝ ապագայում ունենալով լավ հեռանկարներ:

### «Սևիլյա»
2012 թվականի հունիսի 27-ին տեղի ունեցավ Ռաբելյոյի պաշտոնական տեղափոխությունը «Սևիլիա», որտեղ նա սկսեց խաղալ «Սևիլյա Ատլետիկոյի» պահեստային թիմում։ «Սևիլիայում» իր առաջին նախամրցաշրջանային նախապատրաստության ժամանակ նա տուգանայինից կատարած հարվածով գոլի հեղինակ է դարձել և գոլային փոխանցում կատարել Պյոտր Տրոխովսկուն «Ռոտենյա Սպորտսի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 6:0 հաշվով՝ հօգուտ «անդալուսցիների»:Ռաբելյոն հիմնական թիմում նորամուտը նշել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 3-ին «Ռեալ Սոսյեդադի» դեմ Իսպանիայի առաջնության խաղում՝ փոխարինելով Սիսինյոյին արդեն առաջին խաղակեսում՝ 27-րդ րոպեին.

2014 թվականի հունվարին ֆուտբոլիստին վարձակալել է «Դեպորտիվոն»։ 2014 թվականի օգոստոսի 29-ին Ռաբելոն վարձավճարով տեղափոխվեց «Լյուցերն»։

2015 թվականի հուլիսին «Սևիլիան» խզել էր պայմանագիրը Ռաբելյոյի հետ, ինչից հետո ֆուտբոլիստը պայմանագիր էր կնքել Մեքսիկական «Սանթոս Լագունա» ակումբի հետ։

## Միջազգային կարիերա
2012 թվականի հունիսի 6-ին Ռաբելյոն հրավիրվել է Չիլիի հավաքական՝ մասնակցելու Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Վենեսուելայի հետ հանդիպմանը՝ Կարգապահական պատիժ կրող Գարի Մեդելի և Էդուարդո Վարգասի փոխարեն։

Ռաբելյոն Չիլիի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստ է, որի կազմում մեկնել է Արգենտինայում ընթացող Հարավային Ամերիկայի 2013 թվականի երիտասարդական առաջնությանը:

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*
Խավիեր Դիաս Սանչես

**Խավիեր Դիաս Սանչես** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Տեներիֆե» ակումբի դարպասապահ:

## Կարիերա
«Սևիլյայի» սան է: Երրորդ թիմի կազմում մասնակցել է 36 հանդիպման, որտեղ բաց է թողել 41 հանդիպում: Երկրորդ թիմի կազմում նորամուտն է նշել «Ատլետիկո Սանլուկենիոյի» դեմ խաղում, որտեղ գոլի հեղինակ է դարձել: «Սևիլյայի» կազմում նորամուտն է նշել «Վալենսիայի» դեմ խաղում: Ընդհանուր առմամբ, ակումբի կազմում մասնակցել է 82 հանդիպման, որտեղ բաց է թողել 86 գնդակ և հետ է մղել 33 գնդակ:

2022 թվականի հուլիսի 7-ին տեղափոխվել է «Տեներիֆե»:

## Ձեռքբերումներ
* ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2020
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի ոսկե մեդալակիր՝ 2019/20:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ
Յանիս Պետերս

**Յանիս Պետերս** (), լատվիացի բանաստեղծ և հրապարակախոս, դիվանագետ և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Պետերսի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1961 թվականին։ Հետագայում աշխատել է «Ļeņina Ceļš» (1963–1964), «Cīņa» (1964–1967) և «Zvaigzne» պարբերականների արձակի բաժնի խմբագիր։ Նրա առաջին բանաստեղծական ժողովածուն լույս է տեսել 1968 թվականին, նույն թվականին անդամակցել է Լատվիայի գրողների միությանը։ Յանիս Պետերսը բանաստեղծությունների տասը ժողովածուների, թատրոնի համար երգերի տեքստերի, լիբրետոյի և բազմաթիվ արձակ ստեղծագործությունների հեղինակ է, այդ թվում՝ կոմպոզիտոր Ռայմոնդ Պաուլսի մասին գրքի։

Ընտրվել է Լատվիական ԽՍՀ գրողների միության առաջին քարտուղար (1985-1990 թթ.)։ Օյարս Վացիետիսի մրցանակի առաջին դափնեկիր (1984)։ 1990 թվականին ընտրվել է Լատվիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ 

Լատվիայի ժողովրդական ճակատի հիմնադիրներից և առաջնորդներից էր, Ռուսաստանի Դաշնությունում անկախ Լատվիայի Հանրապետության առաջին դեսպանը (1991-1997 թթ.):

Ռայմոնդ Պաուլսի բազում հայտնի երգերի տեքստերի հեղինակն է։ Գրել է Հայաստանին նվիրված բանաստեղծություններ։ 

Որդին լատվիացի քաղաքական գործիչ Կրիշյանիս Պետերսն է (1975-2014):

## Գրքեր
*«Ջրաղացքար» (1968)
*«Պոպղակ» (1970)
*«Իմ մեղվի ծառը» (1973)
*«Բալթիկ ծովում աղ դրված…» (Դ․ Ավոտինյայի հետ, 1973)
*«Սպիտակ հյուսիսային մամուռ» (1977, Կրիշյանիս Վալդեմարի մասին)
*«Նախազգացումներ» (1979)
*«Զարթուցիչի վերանորոգում» (1980)
*«Յոթ քայլ դեպի դուռը» (1980)
*«Դարբինը դարբնում է երկնքում» (1981, ակնարկներ) 
*«Ընտրություն» (1982)
*«Մարդահամար» (1984)
*«Երեք թանկարժեք բաներ» (1984)
*«Ագռավը երգչախմբում» (1988)
*«Ես սիրում եմ քեզ» (1998)

## Պարգևներ
* Երեք աստղի շքանշանի ասպետ (1995 թ․ ապրիլի 17)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան,
* Օյարս Վացիետիսի մրցանակ (1984), և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բանաստեղծություններ (Աշոտ Գրիգորյանի թարգմանությամբ)
* Բանաստեղծություններ (ռուսերեն թարգմանությամբ)

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Ռաուլ Ռուսեսկու

**Ռաուլ Անդրեյ Ռուսեսկու** (, ), ռումինացի ֆուտբոլիստ, «Կոնկորդիա» (Կյաժնա) ակումբի հարձակվող: Խաղացել է Ռումինիայի հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ռաուլ Ռուսեսկուն պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է իր հայրենի քաղաքի «Ռիմնիկու-Վալչա» ակումբում։ 2005 թվականին հարձակվողը տեղափոխվել է «Ունիրյա» (Ուրզիչենի) ակումբ, որի կազմում 6 տարի վարձավճարով հանդես է եկել «Դուների» (Ջուրջու) և «Օտոպենի» թիմերում: «Ունիրիի» կազմում I լիգայում անցկացրած 87 խաղում խփել է 18 գոլ և 2008/09 մրցաշրջանի արդյունքներով դարձել Ռումինիայի չեմպիոն: 2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ին հարձակվողը կարիերայում առաջին անգամ խաղացել է Չեմպիոնների լիգայում (խմբային փուլի «Շտուտգարտի» դեմ խաղում)։

«Ունիրիի» լուծարումից հետո դարձել է «Ստյաուայի» խաղացող: Նա առաջին անգամ նոր ակումբի կազմում խաղացել է 2011 թվականի հուլիսի 17-ին Ռումինիայի Սուպերգավաթում՝ «Օսելուլի» դեմ խաղում։։ Երկրի առաջնության երկրորդ տուրում հարձակվողն առաջին գոլն է խփել մայրաքաղաքային ակումբում («Միովենիից» Քրիստիան Հեյսանի դարպասը՝ Միխայ Կոստայի փոխանցումով)։

Ռաուլ Ռուսեսկուն ճանաչվել է Ռումինիայի տարվա ֆուտբոլիստ։ Դրանով գրավել է եվրոպական շատ ակումբների ուշադրությունը, և 2013 թվականի ամռանը իսպանական «Սևիլյան» նրա հետ պայմանագիր է կնքել մինչև 2018 թվականը՝ 40 միլիոն եվրո հրաժարագնով։

### Հավաքականում
Ռումինիայի պատանեկան հավաքականում խաղացել է մինչև 19 տարեկան տարիքային խմբում: 2010-2011 թվականներին հարձակվողը երիտասարդական հավաքականում անցկացրած 6 խաղում դարձել է 2 գոլի հեղինակ:

2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Անդորրայի հավաքականի դեմ ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014-ի ընտրական մրցաշարում նորամուտն է նշել առաջին հավաքականում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Չիպրիան Մարիկային։

## Նվաճումներ
### Թիմային

* Ռումինիայի չեմպիոն՝ 2008/09, 2012/13
* Ռումինիայի փոխչեմպիոն՝ 2009/10

### Անձնական
* Ռումինիայի տարվա ֆուտբոլիստ՝ 2012
* Ռումինիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 2013 (21 գոլ)

## Վիճակագրություն
2013 թվականի ապրիլի 15-ի դրությամբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

* 
* 
* Профиль на ''Footballdatabase.eu''

Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
One Tambon One Product

**One Tambon One Product** (**OTOP**), 2001-2006 թվականներին Թայլանդի նախկին վարչապետ Թաքսին Շինավատրայի՝ Թայ Ռաք Թայ կուսակցության կառավարման ժամանակ իրագործած տեղական ձեռնարկատիրության խթանման նախաձեռնություն։

Ծրագիրը նպատակ ուներ աջակցելու Թայլանդի 7,255 թամբոնների (ենթաշրջանների) տեղական արտադրանքին և շուկայահանմանը։ Այն ներշնչված էր Ճապոնիայում հաջողված *Մեկ գյուղ, մեկ ապրանք* () ծրագրից։

Ծրագիրը խրախուսում էր գյուղական համայնքներին բարելավելու իրենց տեղական արտադրանքի որակն ու շուկայավարումը՝ յուրաքանչյուր շրջանից մեկ լավագույն արտադրանք ընտրելով և նրան պաշտոնական բրենդավորում շնորհելով։ Ծրագիրն ապահովում էր ինչպես տեղական, այնպես էլ ազգային մակարդակով այդ արտադրանքի ներկայացումը։ Ծրագիրը ներառում էր տեղական արտադրանքի լայն տեսականի, այդ թվում՝ ավանդական ձեռագործ աշխատանքներ, բամբակե և մետաքսե հագուստ, խեցեգործություն, նորաձևության աքսեսուարներ, կենցաղային ապրանքներ և սնունդ։

2006 թվականին, երբ Թաքսինի կառավարությունը տապալվել է զինվորական խունտայի կողմից՝ ընտրություններում տեղի ունեցած խախտումների պատճառով, ծրագիրը կասեցվել է։ Սակայն այն շուտով վերակենդանացել է։

Այս ծրագիրը գյուղական համայնքների ինքնօգնության նախաձեռնություն է, որի շրջանակում բնակիչները միասին մասնակցում են արտադրանքի ստեղծման գործընթացին՝ այն վաճառելու ինչպես տեղական, այնպես էլ միջազգային շուկաներում։

## Կառավարում և կազմակերպում
Ծրագիրը ղեկավարում է Թաիլանդի Ներքին գործերի նախարարության Համայնքների զարգացման վարչությունը։

Թաիլանդում գործում է 36,000 խմբեր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի 30-ից 3,000 անդամ։ Չիանգ Մայի ասոցիացիայի նախագահ Սակդա Սիրիդեչակուլը նշել է. «OTOP-ը օգնել է տարածել եկամուտը բազմաթիվ գյուղերում։ Այն հնարավորություն է տվել ձեռագործ արտադրողներին զգալ, որ իրենք գլոբալ տնտեսության մասն են»։

## Ֆինանսավորում
2017 թվականին ծրագրի շրջանակներում ապրանքների վաճառքը կազմել է 153 միլիարդ թաիլանդական բահտ։ Կառավարությունը նպատակ ունի ապահովել տարեկան 200-300 միլիարդ բահտի վաճառք։

Կառավարությունը 8.3 միլիարդ բահտի բյուջե է հատկացրել Համայնքային զարգացման դեպարտամենտին՝ 2018 թվականի ապրիլ-սեպտեմբեր ամիսներին ամբողջ երկրում 3,273 գյուղերում համայնքային տուրիզմը խթանելու համար։ Ծրագրի նպատակներից է ստեղծել առնվազն 64,570 նոր ապրանք, ինչպես նաև ապահովել տարեկան վաճառքի միջին աճը նվազագույնը 10 տոկոս։

2020 ֆինանսական տարվա բյուջեում կառավարությունը OTOP ծրագրի աջակցման համար հատկացրել է 363 միլիոն բահտ, ինչը պակաս է 2019 թվականի 901 միլիոն բահտից և 2018 թվականի 1.24 միլիարդ բահտից։

## Ծանոթագրություննր

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թաիլանդի տնտեսություն
Լուիս Աբինադեր

**Լուիս Ռոդոլֆո Աբինադեր Կորոնա**, (, ), դոմինիկյան քաղաքական գործիչ, Դոմինիկյան Հանրապետության նախագահ 2020 թվականի օգոստոսի 16-ից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի հուլիսի 12-ին իսպանա-կանարյան ծագում ունեցող մոր և քաղաքական գործիչ հոր ընտանիքում, Դոմինիկյան Հանրապետության մայրաքաղաք Սանտո Դոմինգոյում։ 

2005 թվականին ընտրվել է ձախ կենտրոնամետ Դոմինիկյան հեղափոխական կուսակցության փոխնախագահ։ 2012 թվականին նախագահական ընտրություններում առաջադրվել է Հանրապետության փոխնախագահի պաշտոնում։ 2016 և 2020 թվականների ընտրություններում առաջադրվել է նախագահի պաշտոնում:

## Կրթություն
Ստացել է տնտեսագետի որակավորում Սանտո Դոմինգոյի տեխնոլոգիական ինստիտուտում: Ավարտել է ծրագրի կառավարման ասպիրանտուրան ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում գտնվող Հալթ Բիզնեսի Միջազգային դպրոցում: Սովորել է կորպորատիվ ֆինանսներ և ֆինանսական ճարտարագիտություն Հարվարդի համալսարանում և առաջադեմ կառավարում Նյու Հեմփշիրի Դարտմուտի քոլեջում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կառլոս Ալվարես Ռիվերա

**Կառլոս Ալվարես Ռիվերա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Լևանտե» ակումբի կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Կառլոսը,  որը Սանլուկար Լա Մայորայից (Սևիլիայի նահանգ) է, տեղի «Սևիլյա» ակումբի ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ին «Սևիլյայի» հիմնական կազմում նորամուտն է նշել «Խուվենտուդ դե Տոռեմոլինոսի» դեմ Իսպանիայի Գավաթի խաղում՝ աչքի ընկնելով խփած գնդակով։ 2023 թվականի հունվարի 8-ին նորամուտն է նշել իսպանական Լա լիգայում՝ «Խետաֆեի» դեմ խաղում փոխարինելով Օլիվեր Տորեսին։

## Կարիերա հավաքականում
Խաղացել է Իսպանիայի Մ-16, Մ-17 և Մ-19 հավաքականներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на официальном сайте ФК «Севилья»

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ահմեդ Աֆիֆ

**Ախմեդ Աֆիֆ**, (, ), Սեյշելյան կղզիների քաղաքական և ֆինանսական գործիչ: 2020 թվականի հոկտեմբերի 26-ից երկրի փոխնախագահն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել Է Սեյշելյան արշիպելագի կղզիներից ամենամեծ Մաե կղզում, 1959-1963 թվականներին Սուվադիվեի Միացյալ Հանրապետության նախագահ Աբդուլլահ Աֆիֆի ընտանիքում: Ավարտել է Ուորվիքի համալսարանը մաթեմատիկոսի, գործառնական հետազոտողի, վիճակագրի և տնտեսագետի մասնագիտություններով: Եղել է «NouvoBanq Seychelles» և «Seychelles Savings Bank» բանկերի նախագահ։

2006 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Ազգային ժողովի անդամ Անս-Էտուալ շրջանից։ 2018 թվականին ընտրվել Է Սեյշելյան կղզիների Ազգային ժողովի փոխխոսնակ։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, ընդհանուր ընտրություններում հաղթելուց հետո, Ահմեդ Աֆիֆը երդվել է փոխնախագահի պաշտոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Պեդրո Օրտիս

**Պեդրո Օրտիս Բերնատ** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Սևիլյա Ատլետիկո» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ֆուտբոլային կարիերա
Սոլերի (մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, որը գտնվում է Բալեարյան կղզիների նահանգում) բնիկ է: «Ատլետիկո Բալեարես» թիմի սան: 2018 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Սեգունդա B-ի «Ալկոյանոյի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել հիմնական թիմի կազմում: 2018 թվականի մարտի 24-ին «Էսպանյոլի» երկրորդ թիմի դեմ խաղում խփել է առաջին գնդակը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում:

2019 թվականի հուլիսին «Սևիլյայի» հետ կնքել է քառամյա պայմանագիր։ Ուղարկվել է խաղալու երկրորդ թիմում, որը նույնպես հանդես է գալիս Սեգունդա B-ում, բայց միայն մեկ այլ խմբում: 2019 թվականի սեպտեմբերի 28-ին նոր թիմում նորամուտն է նշել՝ «Կորդովայի» հետ խաղում: Ընդհանուր առմամբ, մեկնարկային մրցաշրջանում «Աթլետիկո Բալեարեսի» կազմում անցկացրել է 20 հանդիպում, խփել 2 գնդակ: Եղել է նաև 2019/2020 մրցաշրջանում։ 

2021/2022 մրցաշրջանից առաջ հավաք է անցկացվել «Սևիլյայի» հիմնական թիմի հետ: 2021 թվականի օգոստոսի 15-ին Լա լիգայում նորամուտն է նշել «Ռայո Վալեկանոյի» դեմ խաղով՝ առաջին տուրի խաղի 90-րդ րոպեին փոխարինելով Ժոան Ժորդանին:

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորդովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ալեքսանդր Կարապետյան (ծանրորդ)

**Ալեքսանդր Կարապետյան** () հայ ծանրորդ, որը հետագայում հանդես է եկել Ավստրալիայի դրոշի ներքո:

Կարապետյանն Հայաստանի դրոշի ներքո արծաթե մեդալ է նվաճել 1995 թվականի ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում։ Հանդես է եկել 1996 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում՝ ներկայացնելով Հայաստանը՝ գրավելով 13-րդ հորիզոնականը, իսկ 2000 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին՝ ներկայացնելով Ավստրալիան՝ գրավել է 10-րդ հորիզոնականը։

2007 թվականին Կարապետյանը երկու տարով որակազրկվել է այն բանից հետո, երբ ընդունել է բենզիլպիպերազին դոպինգ։

## Գլխավոր արդյունքեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ծանրամարտիկներ
Աննա Հորմուզ

**Աննա Հորմուզ** (), հայտնի է նաև որպես **տիկին Աննա Րաֆֆի**, հայ անվանի արձակագիր Րաֆֆիի կինն և Արամ և Արշակ Մելիք-Հակոբյանների մայրը։ Աննան մեծ մասամբ պատասխանատու է եղել ամուսնու մահից հետո Լոնդոնում իր աշխատությունների հրատարակման համար, ինչպես նաև Հայկական հարցի նվիրյալ գիտնական է։

## Կենսագրություն
[ձախից|մինի|Աննա Հորմուզն իր երկու որդիների՝ Արամ և Արշակ Մելիք-Հակոբյանների հետ [Թավրիզում։]]
Աննա Հորմուզը ծնվել է Ղաջարական Պարսկաստանում՝ ասորի բողոքական ընտանիքում։ 1863 թվականին ամուսնացել է իր Րաֆֆիի, հայ գրող և 19-րդ դարի հայ գրականության առաջատար դեմքի հետ, ում հանդիպել է Սալմաստում։ Նրանք ունեցել են երկու որդի՝ Արամ և Արշակ Մելիք-Հակոբյանները, և դուստր՝ Եսթերը, որը մահացել է երիտասարդ տարիքում։ Աննան այրիացել է 1888 թվականին՝ ամուսնու մահով։ Նա և իր երկու որդիները ֆինանսական դժվարությունների պատճառով Թբիլիսիից մեկնել են Սանկտ Պետերբուրգ։ Ի վերջո հայտնվել է Լոնդոնում 19-րդ դարի վերջին, որտեղ դարձել է Հայկական հարցի ակտիվ ուսումնասիրող: Աննան շարունակել է իր կյանքի մնացած մասը նվիրել Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության օգնությամբ իր ամուսնու ստեղծագործությունների հրատարակմանը։ Բացի այդ, աշխատել է ամուսնու կենսագրության սխալները շտկելու վրա։
[մինի|Աննա Հորմուզը [Լոնդոնում։]]
Րաֆֆու լավագույն ընկերներից Մինաս Վերածինը, որը երկար տարիներ մտերիմ է եղել նրանց հետ, «Հայրենիք» ամսագրում տպագրված «Րաֆֆին և իր ընտանիքը» (հուշեր և մտորումներ) հոդվածում նկարագրել է Աննա Հորմուզին․

Աննա Հորմուզը մահացել Լոնդոնում 1920 թվականի հունիսին։

## Տես նաև
* Կանայք Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ասորիներ
Շաքարաքլոր

**Շաքարաքլոր**, նաև կոչվում է **բյուրեղային շաքար**, քաղցրավենիքի տեսակ, որը կազմված է համեմատաբար մեծ շաքարի բյուրեղներից։ Աշխարհի որոշ մասերում անվանում են նաև **Միսրի**, **նաբաթ** կամ **նավաթ**։
 
Այս կոնֆետները պատրաստվում են շաքարի և ջրի գերհագեցած լուծույթը բյուրեղացնելով այնպիսի մակերևույթի վրա, որը հարմար է բյուրեղներ առաջացնելու համար, ինչպիսիք են թելը, փայտը կամ սովորական հատիկավոր շաքարը: Շաքարավազը ավելացնելուց առաջ ջուրը տաքացնելը թույլ է տալիս ավելի շատ շաքար լուծարվել՝ կազմելով ավելի մեծ բյուրեղներ: Բյուրեղների ձևը տևում է վեցից յոթ օր: Գունավոր կոնֆետներ պատրաստելու համար խառնուրդին կարող եք ավելացնել սննդի ներկ:

## Ծագում
Իսլամական գրողները 9-րդ դարի առաջին կեսին նկարագրել են կոնֆետի շաքարի արտադրությունը, որտեղ բյուրեղները աճեցվում էին գերհագեցած շաքարի լուծույթների սառեցման միջոցով։ Իսլամադավան արևելքում շաքարաքլորի հայտնի արտադրողներից մեկը Հաֆիզ Մուստաֆան է 1864 թվականին Ստամբուլում։
 
Ըստ արտադրական գործընթացի՝ շաքարաքլորը բաժանվում է երկու տեսակի՝ միաբյուրեղ քարային շաքար և բազմաբյուրեղ քարային շաքար։

## Խոհանոց
Շաքարաքլորը հաճախ լուծվում է թեյի մեջ: Սա Արևելյան Ֆրիզիայի թեյի մշակույթի կարևոր մասն է, որտեղ գավաթի ներքևում դրված է շաքարի մի կտոր: Թեյի հետ օգտագործվող շաքարաքլորը նաև Իրանում թեյ խմելու ամենատարածված և տարածված միջոցն է, որտեղ այն կոչվում է *նաբաթ*։ Նաբաթի ամենահայտնի համը զաֆրանն է։ Թեյի խմելու այս մեթոդը կարելի է գտնել նաև Կենտրոնական Ասիայում, այնտեղ անվանում են նավոթ:
 
Չինական խոհարարության սովորական բաղադրիչ է: Չինաստանում այն օգտագործվում է քրիզանթեմով թեյը, ինչպես նաև կանտոնական աղանդերային ապուրները և *բաջիուն* լիկյորը քաղցրացնելու համար: Ավելի ուշ ժամանակներում շաքարաքլորը եղել է շքեղություն միայն հարուստների համար: Համարվում է բուժիչ հատկություններ ունեցող, և Չինաստանի որոշ նահանգներում այն օգտագործվում է որպես ավանդական չինական բժշկության մաս:
 
Շաքարաքլորը շատ է օգտագործվում այլ երկրներում: Մեքսիկայում այն օգտագործվում է Մեռյալների օրվա ընթացքում շաքարավազի գանգեր պատրաստելու համար: Շաքարավազի գանգերը տրվում են երեխաներին, որպեսզի նրանք չվախենան մահից: Շաքարաքլորները թամիլական խոհանոցի տարածված բաղադրիչն է, մասնավորապես Շրի Լանկայի Յաֆնա քաղաքում: ԱՄՆ-ում շաքարաքլորը լինում է բազմաթիվ գույներով և համերով և մի փոքր դժվար է գտնել, քանի որ այն համարվում է հնաոճ։

## Խմիչքներ
Rock and rye-ը տերմին է, որը վերաբերում է ինչպես ալկոհոլային լիկյորների և կոկտեյլների, որոնք պատրաստվում են շաքարաքլորով, այնպես էլ ալկոհոլից զերծ ըմպելիքների, որոնք պատրաստվում են այդպիսիների նմանությամբ, ինչպես օրինակ՝ Faygo ընկերության պատրաստած «Rock & Rye»ը։

## Տես նաև
* Կարծի կոնֆետ
* Կոնպեյտո

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* , կոնֆետի պատրաստման ուսումնական վարժություն (Այն կարող է տարբեր լինել՝ կախված նրանից, թե ինչպես եք ցանկանում այն պատրաստել):

Կատեգորիա:Կոնֆետ