Ռոման Կոպպոլա

**Ռոման Ֆրանսուա Կոպպոլա** (, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր և տեսահոլովակների ռեժիսոր: Նրան առաջադրել են «Օսկար» մրցանակի 2012 թվականի «Լիալուսնի թագավորությունը» լավագույն օրիգինալ ֆիլմի սցենարի համար:

## Մանկություն և երիտասարդություն
Կոպոլան ծնվել է Ֆրանսիայի Նյոյի սյուր Սեն քաղաքում, դեկորատոր Էլինոր Կոպոլայի (ծն. Նիլ) և ռեժիսոր Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի որդին է: Ռոմանը ծնվել է Նոյ-սյուր-Սենի ամերիկյան հիվանդանոցում, մինչ հայրը Փարիզում գրում էր «Այրվում է Փարիզը» ֆիլմի սցենարը: Նա սովորել է Նյու Յորքի համալսարանի կինոդպրոցում, Տիշի արվեստի դպրոցում:

## Կարիերա
Կոպոլան փոքրիկ դեր է ունեցել որպես Թոմ Հեյգենի որդիներից մեկի՝ «Կնքահայրը» ֆիլմի թաղման տեսարանի ժամանակ։ Նա նաև մարմնավորել է Սանտինո Կորլեոնեի դերը 1974 թվականին նկարահանված «Կնքահայրը մաս II» ֆիլմում որպես տղա։ Նա ղեկավարում էր իր հոր՝ 1992 թվականին նկարահանված «Դրակուլա» ֆիլմի տեսախցիկի տեսողական էֆեկտները։

Կոպոլայի դեբյուտային «Ճպուռ» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2001 թվականին Կաննի կինոփառատոնում։ Նա հիմնեց «The Directors Bureau» պրոդյուսերական ընկերությունը և նկարահանեց The Strokes խմբի Is This It ալբոմի և Room on Fire ալբոմի 12:51 երգի բոլոր տեսահոլովակները։ Կոպոլան տեսահոլովակներ է նկարահանել այնպիսի արտիստների համար, ինչպիսիք են՝ Daft Punk, Moby, The Presidents of the United States of America, Ween, Green Day և Fatboy Slim: Նա նաև եղել է իր զարմիկ Ջեյսոն Շվարցմանի երաժշտական ​​նախագծի՝ «Coconut Records»-ի աջակիցը։ Նրա Phoenix ի համար նկարահանած «Funky Squaredance» տեսահոլովակը հրավիրվել է լինելու Նյու-Յորքյան ժամանակակից արվեստի թանգարանի հիմնական հավաքածուում: Նա նաև համարվում է հեռուստատեսության ռեժիսոր: Կոպպոլան նաև համարվում է «American Zoetrope» ստուդիայի համասեփականատեր՝ իր քույր Սոֆյա Կոպպոլայի հետ:

Նա աշխատել է կինոարտադրության տարբեր ոլորտներում․ եղել է, մասնավորապես, այնպիսի ֆիլմերի երկրորդ խմբի ռեժիսոր, ինչպիսիք են՝ «Դրակուլան», «Ջեքը», «Բարեգործը», «Երիտասարդությունն առանց երիտասարդության», «Տետրո» (բոլոր հինգը նկարահանվել են նրա հոր կողմից), «Սթիվ Զիսուի Ջրային կյանքը», «Գնացք դեպի Դարջիլինգ.Հուսահատ ճանապարհորդներ» (երկուսն էլ ռեժիսոր Ուես Անդերսոնի աշխատանքներն են, Կոպոլան նաև «Գնացք» ֆիլմի համասցենարիստն ու պրոդյուսերն է), ինչպես նաև «Կույսերի ինքնասպանությունները» և «Մարիա-Անտուանետա»՝ իր քրոջ՝ Սոֆյա Կոպպոլայի ֆիլմերում: Կոպոլան նաև գրել է «Լիալուսնի թագավորությունը» ֆիլմի սցենարը Անդերսոնի հետ, ով ստացել է «Օսկար» մրցանակի անվանակարգը «Լավագույն օրիգինալ սցենար» անվանակարգում։

Կոպոլան գրել և ղեկավարել է «Չարլզ Սվան III-ի խելամիտ ֆանտազիաները» (The Mind-Bending Fantasies of Charles Swan III) 2013 թվականի անկախ ֆիլմը Չառլի Շինի, Բիլ Մյուրեյի և Ջեյսոն Շվարցմանի մասնակցությամբ, որը բացասական արձագանքների է արժանացել։

### Անձնական կյանք
2013 թվականից ամուսնացած է դերասանուհի և երգչուհի Ջենիֆեր Ֆուչեսի հետ: Նրանք ունեն երկու որդի և մեկ դուստր:

## Տեսագրություն
### Ֆիլմագրություն

* 76 թվականի ոգին / *The Spirit of '76* (Լուկաս Ռայների հետ) (1990) (միայն սյուժեն)
* «Ճպուռի» գործակալը / *CQ* (2001) (ռեժիսոր/սցենարիստ)
* Գնացք դեպի Ջարջիլինգ / *The Darjeeling Limited* (2007) (համասցենարիստ, Ուես Անդերսոնի և Ջեյսոն Շվարցմանի հետ) (նաև երկրորդ խմբի ռեժիսոր)
* Ինչ-որ տեղ / *Somewhere* (2010) (պրոդյուսեր)
* Չարլզ Սվան III-ի խելամիտ ֆանտազիաները / *A Glimpse Inside the Mind of Charles Swan III* (2012) (ռեժիսոր/սցենարիստ)
* Ճանապարհին / *On the Road* (2012) (պրոդյուսեր)
* Լիալուսնի թագավորություն / *Moonrise Kingdom* (2012) (երկրորդ սցենարիստ, Ուես Անդերսոնի հետ)
* Էլիտար հասարակություն / *The Bling Ring* (2013) (պրոդյուսեր)
* Ճակատագրական գայթակղություն / *The Beguilet* (2017) (պրոդյուսեր)
* Շների կղզի / *Isle of Dogs* (2018) (համասցենարիստ, Ուես Անդերսոնի, Ջեյսոն Շվարցմանի և Կունիչի Նոմուրի հետ)
* Վերջին կաթիլ / *On the Rocks* (2020) (պրոդյուսեր)
* Ֆրանսիական դիսպետչերը / *The French Dispatch* (2021) (համասցենարիստ, Ուես Անդերսոնի, Ջեյսոն Շվարցմանի և Հյուգո Հիննեսի հետ)
* Աստերոիդների քաղաքը / *Asteroid City* (2023) (երկրորդ սցենարիստ, Ուես Անդերսոնի հետ)

### Հեռուստատեսություն
* Մոցարտը Ջունգլիներում / *Mozart in the Jungle* (2014) (համասցենարիստ, Ջեյսոն Շվարցմանի և Ալեքս Տիմբերսի հետ)

### Կարճամետրաժներ
* *¡El Tonto!* (2012) (The Directors Bureau)
* *Modern/Love* (2012) (The Directors Bureau)
* *The Mirror Between Us* (2012) (The Directors Bureau)
* *Eugene* (2012) (The Directors Bureau)

### Տեսահոլովակներ
1994

* Nancy Boy - «Deep Sleep Motel»
* Ween - «Voodoo Lady»

1995

* Love Battery - «Harold’s Pink Room»
* The Presidents of the United States of America - «Lump» (տարբերակ #1) / «Kitty»
* Մեթյու Սվիթ - «Sick of Myself» / «We’re the Same»
* Մայք Ուոթ (Էվան Դանդո) - «Piss Bottle Man»

1996

* Green Day - «Walking Contradiction»
* Mansun - «Taxloss»
* The Presidents of the United States of America - «Lump» (Version #2) / «Peaches» / «Dune Buggy» / «Mach 5»
* The Rentals - «Waiting»

1997

* Վայքլեֆ Ժան և The Refugee All-Stars (Ջոն Ֆորտեի և Pras-ի հետ) - «We Trying to Stay Alive»

1998

* God Lives Underwater - «From Your Mouth»
* Cassius - «Foxxy»
* Daft Punk - «Revolution 909»
* Fatboy Slim - «Gangster Trippin'»
* Moby - «Honey»

1999

* Cassius - «La Mouche»
* Supergrass - «We Still Need More (Than Anyone Can Give)»

2000

* Air -  «Playground Love»
* Phoenix - «Funky Squaredance»
* Mellow - «Another Mellow Winter»

2001

* The Strokes - «Last Nite» (տարբերակ #2)

2002

* Մարիաննա Ֆեյտֆուլ - «Sex with Strangers»
* Phantom Planet - «California»
* The Strokes - «The Modern Age» / «Hard to Explain» (տարբերակ #2) / «Someday»
* The Vines - «Get Free»

2003

* Ima Robot - «Dynamite»
* The Strokes «12:51»

2004

* Phoenix - «Everything is Everything»

2006

* Phoenix - «Long Distance Call»
* Rooney - «Tell Me Soon»

2007

* Arctic Monkeys - «Teddy Picker»

2009

* Սեբաստիեն Տելյե - «L’Amour et La Violence»

2013

* Arcade Fire - «Here Comes The Night Time» / «We Exist»

2014

* Քայլի Մինոուգ - «Sexercize»

2020

* Պոլ ՄաքԿարտնի - «Find My Way»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ