open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անապատի սպիտակ արևը

**«Անապատի սպիտակ արևը»** (), 1970 թվականին նկարահանված խորհրդային ֆիլմ։
Ֆիլմը թերևս կարելի է համարել խորհրդային ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը, հերոսների կերպարները, նրանց արդեն գրեթե թևավոր դարձած խոսքերը, արկածային սյուժեն անսպասելի լուծումներով, և մանավանդ ֆիլմում հնչող Բուլատ Օկուջավայի բառերով գրված հայտնի «Ваше благородие, госпожа удача» երգը, որը կատարում է Պավել Լուսպեկաևը այս ֆիլմը շատ սիրված են դարձրել կինոդիտողների շրջանում։

## Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները ծավալվում են 1920-ական թթ. Կասպից ծովի արևելյան ափին տեղակայված անապատային փոքրիկ քաղաքում։
Գլխավոր հերոս կարմիրբանակային Ֆեոդոր Սուխովը վերադառնում է տուն։ Ճանապարհին նա տեսնում է անապատի ավազների մեջ մարմինը ամբողջապես ավազի մեջ թաղված (միայն գլուխը ավազներից դուրս) մի տեղացու՝ Սաիդի։ Սաիդը պատմում է, որ իր նպատակը տեղի ավազակներից մեկին՝ Ջավդետին գտնելն ու սպանելն է. վերջինս սպանել էր իր հորը, իսկ իրեն թաղել ավազների մեջ՝ տանջամահ անելու նպատակով։

Ճանապարհին Սուխովը հանդիպում է կարմիրբանակային հրամանատար Ռախիմովին, ով հետապնդում էր հայտնի ավազակ Աբդուլային ու նրա ավազակախմբին՝ նրանց ձերբակալելու նպատակով։ Աբդուլան փախել էր տեղի բանտերից մեկից` այնտեղ թողնելով իր 9 կանանց։ Տեղյակ լինելով նրանց սովորություններին` Ռախիմովը գիտեր, որ եթե Աբդուլան չի կարողացել իր հետ տանել իր կանանց, ապա նա պետք է սպաներ բոլորին։ Դրա հետ կապված Ռախիմովը համոզում է է Սուխովին պահպանել կանանց Աբդուլայից ու, չստանալով Սուխովի համաձայնությունը, պարզապես հեռանում է՝ որոնելու Աբդուլային՝ հանձնելով կանանց Սուխովի հսկողությանը և որպես օգնական թողնելով երիտասարդ Պետրուխային։

Իմանալով Աբդուլայի մտադրությունների մասին՝ Սուխովը օգնության համար դիմում է տեղի ցարական մաքսատան պետ՝ նախկին զինվորական Պավել Վերեշչագինին՝ զինամթերք ստանալու նպատակով, բայց մերժում է ստանում։ Օգնական ունենալով միայն Սաիդին՝ նա գտնում է մի հին գնդացիր և որոշում դիմակայել Աբդուլային ...

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* , «Մոսֆիլմի» պաշտոնական ալիք

Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում անապատում
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
ISO 4217

Հետևյալ աղյուսակը պաշտոնական **ISO&nbsp;4217** ստանդարտների տարադրամների կոդերն են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ISO ստանդարտներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում

**Հայաստանը Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում** առաջին անգամ ներկայացրեց Անդրեն (Անդրեյ Հովնանյան, ծնվ. 1980 թ. հուլիսի 8-ին Ստեփանակերտ) հիշեցնեմ, որ մրցույթը կայացավ Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Անդրեի երգը կոչվում էր «Without Your Love»։ Երգի երաժշտության հեղինակը Արմեն Մարտիրոսյանն է, խոսքերինը՝ Քեթրին Բեքյանը։ Երգը գործիքավորել է Արա Թորոսյանը (Մուրզոն)։ 2006 թվականին Եվրատեսիլ երգի մրցույթում մասնակցում էր 37 երկիր։ Կիսաեզրափակիչ փուլին մասնակցում էին 23 պետություն, որոնցից ընդամենը 10-ն անցավ եզրափակիչ փուլ, որոնցից մեկը Հայաստանն էր, որը այդ փուլում 6-րդն էր 150 միավորով։ Եզրափակիչ փուլում Անդրեն ելույթ ունեցավ 24-րդ համարի ներքո, նա թվով վերջին մասնակիցն էր մրցույթում։ Նա հավաքեց 129 միավոր զբաղեցնելով 8-րդ հոչիզոնականը։ Նա զիջում էր միայն Ուկրաինայի (7-րդ հորիզոնական՝ 145 միավոր), լիտվայի (6-րդ հորիզոնական՝ 162 միավոր), շվեդիայի (5-րդ հորիզոնական՝ 170 միավոր), ռումինիայի (4-րդ հորիզոնական՝ 172 միավոր), բոսնիայի և Հերցեգովինայի (3-րդ հորիզոնական՝ 229 միավոր), Ռուսաստանի (2-րդ հորիզոնական՝ 248 միավոր) և հաղթող երկրի Ֆինլանդիայի (1-ին հորիզոնական՝ 292 միավոր)։ Հաղթողներն էին Ֆինլանդիայի մասնակիցները Lordi-խումբը իր "Hard Rock Hallelujah" երգով։

**Եվրատեսիլ 2006-ին Հայաստանը ստացավ հետևյալ միավորները.**

**Եվրատեսիլ 2006-ին Հայաստանը տվեց հետևյալ միավորները.**

Կատեգորիա:Երկրներ Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում‎
Կատեգորիա:2006 Հայաստանում
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթում

**Հայաստանը Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթում** ներկայացրել է Սիրուշոն իր Քելե Քելե երգով։ Նա ներկայանալով առաջին կիսաեզրափակչում 14 համարի ներքո և անցնում է եզրափակիչ փուլ 2-րդը 139 միավորով։ Եզրափակչում նա ելույթ է 05 համարի ներքո և զբաղեցնում 4-րդ հորիզոնականը 199 միավորով։ Հայաստանը եզրափակչում ստացավ ամենաշատ 12 միավորները՝ 8 անգամ։

## Երգի ընտրություն
2008 թվականի մարտի 8-ին Հանրային հեռուստաընկերության եթերում տեղի ունեցավ երգի ընտրությունը։ Ներկայացված 100-ավոր երգերից եզրափակիչ էին անցել 4-ը որոնցից քվեարկության արդյունքում հաղթեց "Քելե Քելե" երգը։

## Եվրատեսիլում
### Հայաստանի ստացած միավորները

### Եվրատեսիլ 2008-ում Հայաստանի տված միավորները.

#### Կիսաեզրափակիչ 1

#### Եզրափակիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրներ Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթում
Կատեգորիա:2008 Հայաստանում
Լոուրենս Ալմա-Թադեմա

**Սըր Լոուրենս Ալմա-Թադեմա** ( , ), 19-րդ դարի բրիտանացի նկարիչ, որը նկարում էր պատմական և դիցաբանական թեմաներով կտավներ։ Իր նկարներում նա ներկայացնում էր Հռոմեական կայսրության շքեղությունն ու անկումը։ Նրա նկարները ճշգրիտ վերարտադրում են անցած ժամանակի մանրուքները, և ունեին մեծ հեղինակություն Մեծ Բրիտանիայում, ինչի մասին վկայում է նրան ասպետի տիտղոսի շնորհելը։

## Կենսագրություն
Սովորել է Բելգիայում՝ անմիջապես իր դիրքերը զբաղեցնելով կերպարվեստի պատմության ժանրում։ 1860-ական թվականների նկարների սյուժեն ընտրել է առավելապես Մերովինգների դարաշրջանի պատմությունից, այնուհետև կենտրոնացել է Հին Եգիպտոսի թեմայի շուրջ, հետո անցել է անտիկ աշխարհի թեմային։ 1870 թ. տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, 1873 թ. Բրիտանիայի թագուհի Վիկտորյայի անձնական կարգադրությամբ ստացել է բրիտանական հպատակություն։ Ստեղծել է 408 կտավ, որից 300-ը եղել են անտիկ աշխարհի պատկերավորումներ։ Նրա նկարների կերպարները եղել են ժամանակակից վիկտորիականներ՝ ներկայացված դասական բեմանկարում։ Նկարները ստույգ վերաստեղծել են անտիկ դարաշրջանի մասնիկներ և Անգլիայում վայելում էին մեծ հեղինակություն, որի մասին վկայում է 1899 թ. նկարչի ասպետական կոչման յուրացման փաստը և իր բարձրացումը Արժանավորների խորհրդի անդամակցության մեջ 1904 թ.։ Թաղված է Սուրբ Պողոսի տաճարում։

Ալմա-Թադեմայի մահվանից անմիջապես հետո նրա ստեղծագործությունները դուրս եկան նորաձևությունից և գործնականորեն մոռացվեցին։ Միայն 1970-ական թվականներին՝ սրահային և դեկորատիվ գեղանկարչության նկատմամբ հետաքրքրության վերելքի հետ, գնահատվում է նրա ներդրումը բրիտանական և համաշխարհային արվեստի զարգացման մեջ։ Ի նշան նկարչի ծառայությունների ընդունման, 1996 թ. Ամստերդամում՝ Վան Գոգի թանգարանում, կազմակերպվում է նրա աշխատանքների ցուցահանդեսը։ Ռուսաստանում Ալմա-Թադեմայի ստեղծագործությունները թույլ են ներկայացված, թանգարաններում պահվում են նրա ստեղծագործություններից ընդամենը 3-ը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Egyptian chess players.jpg|Եգիպտական շախմատ խաղացողները
Պատկեր:Alma Tadema Spring.jpg|«Գարուն», 1894. Գետտի թանգարան, Լոս Անջելես
Պատկեր:Lawrence alma-tadema cherries.jpg|Բալեր (Աղջիկը վագրենու վրա), 1873, մասնավոր հավաքածու
Պատկեր:Alma-Tadema Unconscious Rivals 1893.jpg|Չմտածված մրցակցություն, 1893, մասնավոր հավաքածու
Պատկեր:A coign of vantage.jpg|Շահավետ դիրք, 1895, մասնավոր հավաքածու
Պատկեր:Escena pompeyana (Alma-Tadema).jpg|Պոմպեյի տեսարան, 1868, Պրադո
Պատկեր:Tepidarium Lawrence Alma-Tadema (1836-1912).jpg|Տեպիդարիումում, 1881, Լեդի Լևեր պատկերասրահ, Լիվերպուլ
Պատկեր:The Roses of Heliogabalus.jpg|Հելիոգաբալուսի վարդերը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Виртуальная галерея картин Лоуренса Альма-Тадема проекта Wm-Painting.ru

Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:Օրիենտալիստ նկարիչներ
Ուիկոմ Ուոնդերերս

**Ուիկոմ Ուոնդերերս** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Հայ-Ուիկոմ քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1887 թվականին։

Ուիկոմ Ուոնդերերս
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2005

**Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2005**, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 45-րդ խաղարկության եզրափակիչ խաղն է, որը տեղի է ունեցել Կարդիֆի «Միլենիում» ստադիոնում։ «Չելսին» լրացուցիչ ժամանակում 3-2 հաշվով հաղթեց «Լիվերպուլին» և նվաճեց ֆուտբոլային լիգայի գավաթը։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչներ
Կատեգորիա:2005 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Չելսիի հանդիպումներ
Հելիոգաբալուսի վարդերը

**«Հելիոգաբալուսի վարդերը»** (), անգլիացի նկարիչ Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի հայտնի կտավներից մեկը, ստեղծված 1888 թվականին։

## Նկարագրություն
Ալմա-Թադեման նկարի հիմք վերցրել է Օգոստոսների պատմության հեղինակի ոչ հավաստի մի պատմություն, ըստ որի հռոմեական կայսր Հելիոգաբալուսը հրամայել է խնջույքի ժամանակ առաստաղից այնքան վարդեր թափել, որ խնջույքին հրավիրված իր թշնամիները խեղդվեն։

Նկարի առաջին պլանում պատկերված են հյուրերը ծածկված վարդի թերթիկներով։ Հետին պլանում կայսր Հելիոգաբալուսն է, ոսկե դիադեմայով և նրա մայրը՝ Հուլիա Սոհեմիան։ Հելիոգաբալուսի աջ կողմում կանգնած է երկակի ֆլեյտա նվագող կին, իսկ հեռվում Դիոնիսոսի արձանը, որը հեղինակը նկարել է Վատիկանի թանգարանում պահվող բնօրինակից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հելիոգաբալուսի վարդերը»

Կատեգորիա:1888 նկարներ
Կատեգորիա:Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի նկարներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում

**[[Հայաստան]]ը մասնակցել է [[Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ]]ում**, որը կայացել է Դյուսելդորֆում` Գերմանիայում։ Մասնակցի ընտրությունը կայացել էր ներքին ընտրությամբ, որի արդյունքում ընտրվեց Էմմին, իսկ նրա երգը որոշվեց ազգային ընտրությամբ կատարել, որը կազմակերպել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունը։

## Ընտրական գործընթաց
2011 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Հանրային հեռուստատեսությունը հանդես եկավ մամլո ասուլիսով որի ժամանակ հայտնեց, որ Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում կներկայացնի Էմմին։

Հայաստանը ներկայացնող մասնակցի համար գրվել էին երգեր և Հայաստանից և արտասահմանից, որի արդյունքում ժյուրին ընտրեց չորս երգ, իսկ երգի ընտրությունը նշանակվեց փետրվարի 19-ին որը հետաձգվեց և տեղափոխվեց փետրվարի 26-ին, որը հետո նույնպես հետաձգվեց և վերջնական որոշվեց մարտի 5-ին կազմակերպել։ Հաղթող երգը ընտրվում էր հեռուստադիտողի և ժյուրիի ձայների շնորհիվ 50/50 համակարգով։

Ներկայացված չորս երգերի հեղինակներն էին ԴերՀովան, Վահրամ Պետրոսյանը, Apricota-ն և Մարտին Կեսիչը։ Ընտրված երգերը մարտի 2-ից ներկայացվում էին ռադիոյով, ինտերնետով և Հանրային հեռուստատեսությամբ, որպեսզի հեռուստադիտողը կայացնի իր վերջնական որոշումը։

Հեռուստադիտողների և ժյուրիի ձայների արդյունքում հաղթող ճանաչվեց Boom Boom երգը, որի բառերի հեղինակն է Սոսի Խանիկյանը, իսկ երաժշտության հեղինակը` Apricota խումբը։

## Եվրատեսիլում
Էմմին Boom Boom երգով Եվրատեսիլում հանդես եկավ առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ` մայիսի 10-ին 04 համարի ներքո։ Նա զբաղեցրեց 12-րդ հորիզոնականը 54 միավորով, ինչը թույլ չտվեց անցնել եզրափակիչ փուլ, նրանից 1 միավորով առաջ անցավ Շվեյցարիան։

*Հայաստանի տված միավորները առաջին կիսաեզրափակչում

*Հայաստանի տված միավորները եզրափակչում

Կատեգորիա:Երկրներ Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում
Պլանշետ

[215px|մինի|[Google Nexus 9-ը]]

**Պլանշետային համակարգիչը** (tablet computer) կամ ուղղակի **գրասալիկը** (tablet) չափսերով բջջային հեռախոսից ու գրպանի անհատական համակարգչից մեծ շարժական համակարգիչ է, որի աշխատանքի հիմնական մասը կատարվում է էկրանին հպելու միջոցով (touch screen)։ Հաճախ պլանշետային համակարգիչների հետ օգտագործվում է վիրտուալ ստեղնաշար, ստիլուս կամ թվային գրիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*What makes a tablet a tablet? (FAQ) CNET.com May 28, 2010

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Անհատական համակարգիչներ
Կատեգորիա:Համակարգիչների դասեր
Կատեգորիա:Ճապոնական հայտնագործություններ
Քվիդիչը դարերի միջով

**Քվիդիչը դարերի միջով** (), անգլիացի գրող Ջոան Ռոուլինգի Հարրի Փոթերի վեպերից մեկում նկարագրված գիրք։ Իրականում գիրքը գոյություն ունի։ Գիրքը պատմում է Քվիդիչ խաղի կանոնների և պատմության մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Հորինվածք
Կատեգորիա:Ջոան Ռոուլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Թեյ (գետ)

**Թեյը** (; ), գետ Մեծ Բրիտանիայի Շոտլանդիա երկրամասում։ Այն իր երկարությամբ 6-րդն է ամբողջ Մեծ Բրիտանիայի տարածքում, և առաջինը Շոտլանդիայում։ Գետի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 193 կմ, իսկ ջրահավաք ավազանը կազմում է 6216 կմ2։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Տես նաև
Մեծ Բրիտանիայի գետերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Ստետոսկոպ

մինի|Առաջին ստետոսկոպերը, 1890**Ստետոսկոպ** (,  «կուրծք» +  «դիտել»), բժշկական լսողական սարք՝ նախատեսված ներքին օրգանների (թոքեր, բրոնխներ, սիրտ, անոթներ և այլն) աղմուկները լսելու (աուսկուլտացիա) համար։ Առավել հաճախ օգտագործվում է թոքերը և սրտի տոները լսելու նպատակով։ Կիռարվում է նաև աղիների և զարկերակներում ու երակներում արյան հոսքի լսման նպատակով։ Ճնշաչափի (սֆիգմոմանոմետր, տոնոմետր) հետ համակցված օգտագործվում է հաճախ նաև արյան ճնշման չափման ժամանակ։ Հազվադեպ օգտագործվում է նաև մեքենագործության մեջ (այսպես կոչված՝ «մեխանիկական ստետոսկոպ»)։ Ստետոսկոպը, որի լսողական հատկությունները ուժեղացված են, կոչվում է **ֆոնենդոսկոպ**։

## Պատմություն
1816 թվականին ստեղծել է Ռենե Թեոֆիլ Հիացինտ Լաեննեկը Փարիզի Նեկեր հոսպիտալում։ Այն իրենից ներկայացնում էր բարակ սնամեջ գլանաձև փայտե խողովակ՝ ականջին դնելու համար նախատեսված ներհրումով, կազմությամբ նման էր լսողական ապարատին, մոնոֆոնիկ էր։ Առաջին ճկուն ստետոսկոպի մասին ոչ այնքան պարզ նկարագիր նշվում է 1829 թվականին։ 1840 թվականին Golding Bird-ը նկարագրել է իր ճկուն խողովակով ստետոսկոպը, որը սակայն ունեցել է մեկ ականջակալ։ 1851 թվականին իռլանդացի բժիշկ Arthur Leared-ը ստեղծեց ստետոսկոպ, որն ուներ երկու ականջակալներ, իսկ 1852 թվականին George Cammann-ը այն կատարելագործեց՝ կոմերցիոն արտադրության համար, ինչը դարձավ չափանիշ նույնիսկ այսօր ստետոսկոպերի արտադրության մեջ։

1940 թվականին Rappaport-ը և Sprague-ն նախագծեցին նոր ստետոսկոպ, որն ուներ երկու կողմ. մեկը՝ շնչառական համակարգի լսման համար, մյուսը՝ սիրտ-անոթային համակարգի համար։ 1960-ականների սկզբին Հարվարդի Բժշկական Դպրոցի պրոֆեսոր, բժիշկ Դ. Լիտմանը ստեղծեց մի նոր ստետոսկոպ, որն ավելի թեթև էր, քան նախորդները, և ուներ ակուստիկ կատարելագործված հատկանիշներ։

## Ստետոսկոպի տեսակներ

### Ակուստիկ
Ակուստիկ (լսողական) ստետոսկոպին ծանոթ են մարդկանց մեծամասնությունը։ Նրա աշխատանքի մեխանիզմը կայանում է կրծքային մակերեսից օդակիր սնամեջ խողովակներով լսողի ականջներին ձայնի փոխանցման մեջ։ Ստետոսկոպի կրծքային հատվածը ունի երկու կողմ. «դիաֆրագմա» և «զանգ»։ Ակուստիկ ստետոսկոպերը օգտագործվում են բոլորից հաճախ։

### Էլեկտրոնային
Էլեկտրոնային ստետոսկոպը (կամ ստետոֆոն) էլեկտրոնային եղանակով ուժեղացնում է մարմնի աղմուկները՝ դարձնելով ավելի լսելի, քան ակուստիկ ստետոսկոպով լսելու ժամանակ։

### Ֆետալ ստետոսկոպ
Ֆետալ ստետոսկոպը կամ **ֆետոսկոպ**ը նախատեսված է պտղի սրտի զարկերի լսման համար։ Այն հայտնի նաև որպես **Պինարդի ստետոսկոպ** կամ ուղղակի **պինարդ**՝ ի պատիվ ֆրանսիացի մանկաբարձ Ադոլֆ Պինարդի (1844-1934)

Կատեգորիա:Բժշկական սարքավորումներ
Սիմեոն ծերունի

200px|մինի|Սիմեոն ծերունի
**Սիմեոն ծերունի**, Ղուկասի Ավետարանի կերպար։
## Թեմա. Հիշատակում.

Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի անձինք
Փոլ Գեթիի թանգարան

**Փոլ Գեթթի թանգարան** (), Կալիֆորնիայի ամենամեծ գեղարվեստական թանգարանը։

## Թանգարանի պատմությունը
1997 թ. դեկտեմբերից թանգարանը տեղակայված է Լոս Անջելեսում, այժմյան Գեթի կենտրոնի շենքում, որի կառուցում է արժեցել է 1,2 միլիարդ դոլլար։ Անտիկ ժամանակի հավաքածուն տեղակայված է Գեթիի վիլլայում՝ Մալիբուում (կառուցված է Հերկուլանումի Պապիրուսների վիլլայի օրինակով)։

Թանգարանը հիմնադրել է նավթատեր Փոլ Գեթին (1892 - 1976), որը իր ժամանակին համարվում էր աշխարհի ամենահարուստ մարդը։ Նրա կտակած բազմամիլիարդ կարողությունը թանգարանը դարձրել է ամենահարուստը անտիկ և վերածննդի ժամանակաշրջանի ցուցանմուշների առումով։

2013 թվականի օգոստոսին թանգարանը իր ցուցանմուշների ավելի քան 4.600 թվային պատկերներ հասանելի է դարձրել լայն հասարակությանը։

## Հավաքածուի գլուխգործոցները

Akhilleus Aias Getty Villa 86.AE.81 full.jpg|Հին հունական կրատեր (մոտ 510 թ. մ.թ.ա.)
Cybele Getty Villa 57.AA.19.jpg|Կիբելեի արձանը (մոտ 50 թ.)
Rogier van der Weyden (workshop of) - Portrait of Isabella of Portugal.jpg|«Իզաբելլա Պորտուգալացու դիմանկարը» (մոտ 1500 թ.)
Pontormo (Jacopo Carucci) (Italian, Florentine) - Portrait of a Halberdier (Francesco Guardi?) - Google Art Project.jpg|Պոնտորմո, «Պատանու դիմանկարը»
Georges de La Tour 058.jpg|Ժորժ դե Լատուր, «Կույր երաժիշտ»
Rembrandt Harmensz. van Rijn (Dutch - St. Bartholomew) - Google Art Project.jpg|Ռեմբրանդտ, «Սուրբ Բարդուղիմեոս»
Pierre Auguste Renoir - La Promenade.jpg|Օգյուստ Ռենուար, «Զբոսանք».
Irises by Vincent Van Gogh in GettyCenter.jpg|Վան Գոգ, «Հիրիկներ».


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գեթիի ֆոնդի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1974 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1974 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսի թանգարաններ
Այովա Սիթի

**Այովա Սիթի** (), քաղաք է ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում, Այովա նահանգում։ Քաղաքը գտնվում է Այովայի Ջոնսոն շրջանում։ Բնակչությունը 63830&nbsp;մարդ է (ըստ՝ 2009 թ.-ի տվյալների), իսկ քաղաքի զբաղեցրած տարածքը կազմում է 63&nbsp;կմ²։ Այովա Սիթիում է տեղակայված Այովայի համալսարանը։ Քաղաքը գտնվում է Այովա գետի ափին։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այովայի քաղաքային խորհուրդ

Կատեգորիա:1839 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Այովայի քաղաքներ
Այովա (գետ)

**Այովան**, գետ է ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում, Այովա նահանգում։ Գետը Միսիսիպի գետի խոշոր վտակներից է։ Գետի երկարությունը 520 կմ է։ Գետը Այովայի Հենքոկ շրջանում բաժանվում է 2 մասի՝ Արևելյան Այովայի և Արևմտյան Այովայի (երկուսն էլ 61 կմ երկարությամբ)։ Այովա գետը հայտնի է իր ձկնորսական հարուստ պաշարներով։ Գետում հանդիպում են ձկների մի քանի տեսակներ։ Գետը շատ ժամանակ աղտոտվում է։ Այդպիսի լուրջ դեպքեր են արձանագրվել 1993 և 2008 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այովա գետը

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Կատեգորիա:Մեքսիկական ծոցի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Միսիսիպի գետի վտակներ
Ավելին, քան սերը

**«Ավելին, քան սերը»** (), 2005 թվականի ռոմանտիկ ոճի կատակերգություն է, որը նկարահանել է ռեժիսոր Նիգել Կոուլը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Օլիվերի (Էշթոն Քաթչեր) և Էմիլիի (Ամանդա Փիթ) հարաբերությունների մասին, ովքեր ծանոթացել են Լոս Անջելես - Նյու Յորք ավիաչվերթի ժամանակ։ Վերջին 7 տարիների ընթացքում, նրանք անընդհատ հանդիպում են՝ փոխելով տարբեր զուգընկերների և մասնագիտությունների։ Բայց վերջում հասկանում են, որ իրենք նախատեսված են միմյանց համար։

## Դերերում
* Ամանդա Փիթ - *Էմիլի Ֆրիզլ*
* Էշթոն Քաթչեր - *Օլիվեր Մարտին*
* Քեթրին Հան - *Միշել*
* Քել Փեն - *Ջիթեր*
* Էլի Լարթեր - *Ջինա*
* Թայրոն Ջորդանո - *Գրեհեմ Մարտին*
* Թերին Մեննինգ - *Էփլեն Մարտին*
* Գեբրիել Մանն - *Պիտեր*
* Ջերեմի Սիստո - *Բեն*
* Մուն Բլագուրդ - *Բրիդջետ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ականներին
Ավելին, քան սեքսը

**«Ավելին, քան սեքսը»** (, օրիգինալ՝ «Առանց նախապայմանների»), 2011 թվականին արտադրված ամերիկյան կինոկատակերգություն։ Ֆիլմ, որը պատմում է, թե ինչքան հեշտությամբ կարելի է հասնել անկանոն կապերի, բայց դժվարությամբ կարելի է դասավորել սեփական ապագան։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն են Էշթոն Քաթչերը և Նատալի Փորտմանը։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունվարի 21-ին, իսկ Հայաստանում 2011 թվականի մարտի 11-ին՝ Մոսկվա կինոթատրոնում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսներ՝ Ադամը (Էշթոն Քաթչեր) և Էմման (Նատալի Փորտման) դեռ ճամբարային շրջանում փորձում են զբաղվել սիրով, բայց չի ստացվում։ Տասնհինգ տարի անց, երբ նրանք հանդիպում են, նրանք նորից են փորձում այդ։ Այս անգամ ամեն ինչ հարթ է անցնում։ Հիմա նրանց միավորում է միայն սեքսը՝ չկռահելով, որ իրենց մեջ կարող է սեր առաջանալ։

## Դերերում
* Նատալի Փորտման - *Էմմա*
* Էշթոն Քաթչեր - *Ադամ*
* Քեյվին Քլեյն - *Էլվին*
* Քերի Էլվիյս - *բժիշկ Մեթցներ*
* Գրետա Գերվիգ - *Պատրիս*
* Լեյք Բեյլ - *Լյուսի*
* Օլիվիա Թիրբլի - *Քեյթի*
* Լուդաքրիս - *Ուոլլաս*
* Մինդի Քալինգ - *Շիրա*
* Տալիա Բալսամ - *Սանդրա*
* Օֆելիա Լովիբոնդ - *Վանեսսա*
* Ջենիֆեր Իրվին - *Մեգան*
* Ադխիր Կալյան - *Քեյվին*
* Սթեֆանի Սքոթ - *երիտասարդ Էմմա*

## Համաշխարհային պրեմիերա

*  - հունվարի 21 2011
*  - հունվարի 21 2011
*  - փետրվարի 10 2011
*  - փետրվարի 10 2011
*  - փետրվարի 11 2011
*  - փետրվարի 11 2011
*  - փետրվարի 11 2011
*  - փետրվարի 16 2011
*  - փետրվարի 17 2011
*  - փետրվարի 17 2011
*  - փետրվարի 17 2011
*  - փետրվարի 17 2011
*  - փետրվարի 24 2011
*  - փետրվարի 25 2011
*  - փետրվարի 25 201
*  - փետրվարի 25 2011
*  - մարտի 3 2011
*  - մարտի 11 2011
*  - մարտի 18 2011
*  - մարտի 25 2011
*  - մարտի 25 2011
*  - մարտի 31 2011
*  - ապրիլի 1 2011
*  - ապրիլի 15 2011


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Spyglass Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ

**Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլ** (, ), ամերիկացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, մոնտաժող և դերասան, ԱՄՆ-ի անցյալի ամենահայտնի կինոգործիչներից մեկը։

1952 թ. սահմանվել է Ոսկե Գլոբուս կինոմրցանակ կինոյում ունեցած ավանդի համար, որը կոչվում է նրա անունով, որի առաջին մրցանակակիրը հենց ինքն է։

80 ֆիլմի ռեժիսոր է, 22 ֆիլմի սցենարի հեղինակ, 30 ֆիլմի մոնտաժող, մոտ 90 ֆիլմի պրոդյուսեր, խաղացել է 10-ից ավելի ֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն
Առավել նշանավոր ռեժիսորական աշխատանքներն են՝
* 1913 - «Հնդկուհու ամուսինը»
* 1915 - «Կարմեն»
* 1927 - «Արքաների արքան»
* 1934 - «Կլեոպատրա»
* 1936 - «Մարդը հարթավայրերից»
* 1939-  «Յունիոն Փասիֆիկ»
* 1947 - «Չպարտվածը»
* 1949 - «Սամսոն և Դալիլա»
* 1952 - «Աշխարհի ամենամեծ շոուն»
* 1956 - «Տասը պատվիրաններ»

## Մրցանակներ
Ստացել է 10 կինոմրցանակ, ներկայացված եղել ևս 3-ի, որոնց թվում՝
* 2 Օսկար
* 2 Ոսկե Գլոբուս
* Կաննի կինոփառատոնի 1 մրցանակ և այլն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Իռլանդերեն

**Իռլանդերեն** (Gaeilge), Իռլանդիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի բնակչության մի մասի լեզուն, Իռլանդիայի պաշտոնական լեզուն 1921 թվականից։ Պատկանում է hնդեվրոպական լեզվաընտանիքի կելտական լեզվախմբի գոյդելյան ճյուղին։ Կառուցվածքով կցական է։  Ներկայանում է հին (8-10-րդ դարեր), միջին (10-14-րդ դարեր), և նոր (սկսած 15-րդ դարից) փուլերով։ Կառուցվածքով կցական է։ Միջին իռլանդերենից են առաջացել գելական շոտլանդերենը և մեներենը։

15-րդ դարից կրել է անգլերենի ուժեղ ազդեցությունը։ Մինչև 19-րդ դարն իռլանդացիների հիմնական լեզուն էր, այնուհետ աստիճանաբար զիջել է անգլերենին։ Իռլանդիայում մոտ 75 հազար մարդու (հիմնականում երկրի արևմտյան ծայրամասերում բնակվող) մայրենի և առօրյա լեզուն է։ 2016 թվականի իռլանդական մարդահամարի տվյալներով 1 761 420 հոգի (պատասխանողների 39.8 տոկոս) հայտարարել է, որ կարող է խոսել իռլանդերեն։ Հյուսիսային Իռլանդիայում 4 130 մարդու մայրենի և առօրյա լեզուն է։ 2011-ի տվյալներով՝ Հյուսիսային Իռլանդիայի 184 898 բնակիչներ իռլանդերենի որոշ իմացություն ունեն, որոնցից 104 943 հոգի կարող է խոսել իռլանդերեն։ 2005 թվականից Եվրամիության պաշտոնական լեզուներից մեկն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իռլանդերեն - դասարան․ամ

Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ
Ստեփան Խանամիրյան

**Ստեփան Հակոբի Խանամիրյան** (, թաղված է Երևանում), սովետական ռազմական առաջնորդ, գեներալ-մայոր։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բաքվի հետևակային ուսումնարանը (1946), Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1961) և դրան կից բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները (1969)։ 1946 թվականից ծառայել է Թամանյան հայկական հրաձգային դիվիզիայում՝ որպես գնդացրային դասակի հրամանատար, 1961-1969 թվականներին՝ զորքերի Հյուսիսային խմբում։ Այնուհետև 1967 թվականից խորհրդային բանակում վարել է մի շարք ղեկավար պաշտոններ։ 1969-1971 թվականներին ծառայել է Անդրկովկասյան կարմրադրոշ օկրուգում, 1971 թվականից՝ Մերձկարպատյան զինվորական օկրուգում։ Եղել է գնդի և դիվիզիայի հրամանատար, կայազորի պետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Sex Pistols

**Sex Pistols** (), բրիտանական ռոք-խումբ, հայտնի է նրանով, որ իր գոյության կարճ ժամանակահատվածի ընթացքում դարձավ փանք-շարժման անձնավորումը։ Խմբի մասնակիցները փանք-հեղափոխություն սկսեցին Մեծ Բրիտանիայում, նրանք կոչ էին անում երիտասարդությանը անարխիա սկսել, իրենց երգերում հաճախ վիրավորում էին թագավորական ընտանիքը։ Որպես արդյունք նրանց երգերը չէին հնչեցնում ռադիոյով, իսկ համերգները՝ արգելվում։ Խումբը կարողացավ թողարկել միայն մեկ ալբոմ՝ *Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols*, որը դարձավ ռոք-երաժշտության լավագույն նմուշներից մեկը և գրավեց 41-րդ տեղը Rolling Stone ամսագրի բոլոր ժամանակների լավագույն 500 ալբոմի ցուցակում։ Խումբը գոյատևեց ընդամենը չորս տարի և ցրվեց, երբ խմբի սոլիստ Ջոնի Ռոտտենը լքեց այն, իսկ գլխավորի տեղը զբաղեցրած Սիդ Վիշեսը ձերբակալվեց իր սիրեցյալի սպանության մեղադրանքով (հետո նա ազատ արձակվեց)։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Sex Pistols-ի կենսագրյությունը. Allmusic
* Կենսագրությունը օֆիցիալ կայքում

Կատեգորիա:1975 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Փանկ-ռոք խմբեր
Allmusic

**Allmusic** (նախկինում **All Music Guide**), օնլայն երաժշտական տվյալների բազա։ Ստեղծված է 1991 թվին Մայքլ Էրլեվայնի կողմից, պատկանում է All Media Guide կազմակերպությանը, որին պատկանում են նաև All Movie Guide և All Game Guide կայքերը։ Allmusic-ին պատկանում է աշխարհի ամենամեծ երաժշտական արխիվը, որը ներառում է ավելի քան 6 միլիոն կոմպոզիցիա, և ամենամեծ ալբոմների պաստառների գրադարանը (500 000 պատկեր)։

Ռեսուրսի համար աշխատում են ավելի քան 900 պրոֆեսիոնալ քննադատներ, որոնք գրում են երգերի և կատարողների պատմությունը, ինչպես նաև գնահատական են տալիս նրանց գործունեությանը։ Կայքում կարելի ինֆորմացիա գտնել բոլոր ժանրերի կոմպոզիցիաների և կատարողների մասին։

## Արտաքին հղումներ
* All Music

Կատեգորիա:Անգլալեզու կայքեր
Կատեգորիա:Ինտերնետային տվյալների բազաներ
Հռոմեական մատրոնա

մինի|200px|Մատրոնա Վիսպանիայի կիսանդրին
**Հռոմեական մատրոնա** (), Հին Հռոմում ազատ ամուսնացած կնոջ պատվավոր անվանում, որոնք ունեին մեծ հարգանք Հռոմեական կայսրությունում և պատկանում էին վերին խավին։ Անվանումը առաջացել է լատիներեն ` մայր բառից։ Մատրոնան (-ի կարգավիճակով) գտնվում էր -ի` գերդաստանի ղեկավարի հովանավորության տակ։ Մատրոնան չէր կարող զբաղվել քաղաքական և հասարակական գործունեությամբ։

Պատմության մեջ մտած մատրոնաները.

* Ավրելիա Կոտտա
* Անտոնիա Կրտսեր
* Վիսպանիա Ագրիպպինա
* Կալպուրնիա Պիզոնիս
* Կլոդիա Պուլհրա Տերցիա
* Ֆուլվիա Բամբուլա

## Տես նաև
* Մատրոնալիաներ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Հին Հռոմի կանայք
Walt Disney Pictures

**Walt Disney Pictures** (հայերեն՝ *Ուոլթ Դիսնեյ Փիքչրս*), ամերիկյան կինոընկերություն է, որը գրասենյակներ ունի ԱՄՆ-ում և Ճապոնիայում։ Հիմնադրվել է 1983 թվականին։ Արտադրում է մուլտֆիլմեր և ֆիլմեր։

## Պատմություն
Walt Disney Pictures կինոընկերությունը ստեղծվել է, որպես Դիսնեյի մի մաս, 1983 թվականին, և մինչև այսօր Դիսնեյի ֆիլմերը հանդես են գալիս Walt Disney Productions անվան տակ։

Walt Disney Pictures-ը ներառում է նաև Walt Disney Feature Animation, ինչն իր հերթին իր մեջ է ներառում DisneyToon Studios, որը գնել է Pixar ընկերությունը 2006 թվականին, որը հանդես է գալիս Buena Vista Motion Pictures Group ստորաբաժանման անվան տակ։

Cooperation with the channels 2001 Pixar 2010-MINI TV 2011-Oir TV 2013-CNN 2014-A21TV Armenian Cultural tv 2015-VEVO TV 2016-Hello TV.

Ընկերության լոգոն Քնած գեղեցկուհու Դիսնեյլենդի ամրոցի պատկերով է։ Առավել հայտնի է 1985 թվականի լոգոն, որը փոխարինվեց 2006 թվականին ավելի ծավալուն պատկերով, որը ստեղծվել է նոր զելանդական Weta Digital համակարգչային գրաֆիկական ընկերությունում, ցուցադրվել է առաջին անգամ 2006 թվականին Կարիբյան ծովի ծովահենները։ Մեռյալի սնդուկը ֆիլմով։

20-րդ դարում Disney անիմացիոն ընկերությունների մեջ առաջատարն էր իր ժամանակակից տեխնիկայով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Walt Disney Pictures website

Կատեգորիա:1983 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Walt Disney
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոընկերություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոստուդիաներ
Allgame

**Allgame** (նախկինում **All Game Guide**), օնլայն տվյալների բազա տարբեր պլատֆորմների համար նախատեսված համակարգչային խաղերի մասին։ Ստեղծվել է 1998 թ., պատկանում է All Media Guide (կամ Rovi Corporation) կազմակերպությանը, որին պատկանում են նաև Allmusic և AllRovi օնլայն ռեսուրսները։

## Արտաքին հղումներ
* Allgame
* Պլատֆորմների ցանկը, որոնց վրա աշխատող խաղերի մասին կայքում կա ինֆորմացիա 

Կատեգորիա:Անգլալեզու կայքեր
Կատեգորիա:Ինտերնետային տվյալների բազաներ
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2004

**Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2004**, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 44-րդ խաղարկության եզրափակիչ խաղն է, որը տեղի է ունեցել Կարդիֆի «Միլենիում» ստադիոնում։ «Միդլսբրոն» 2-1 հաշվով հաղթեց «Բոլտոն Ուոնդերերսին» և նվաճեց ֆուտբոլային լիգայի գավաթը։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչներ
Կատեգորիա:2004 ֆուտբոլում
Ռոնա Միտրա

**Ռոնա Նատաշա Միտրան** (, ),   բրիտանական դերասանուհի է, երգչուհի և մոդել։ Նա մարմնավորել է Սոնյայի դերը «Ուրիշ աշխարհ. Լիկանների ապստամբությունը» ֆիլմում։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1976 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 ծնունդներ
Մատրոնալիաներ

**Մատրոնալիաներ** (), հին հռոմեական տոնակատարություն Յունոնա աստվածուհու պատվին. նշվել է ամուսնացած կանանց կողմից ամեն տարի մարտի 1-ին։

Մատրոնալիաներին մասնակցում էին միայն մատրոնաները՝ հարգելի ամուսնացած կանայք, որոնք օրենքով ամուսնացած էին. ստրկուհիների մասնակցությոնը արգելվում էր։ Մինչև հռոմեական օրացույցի բարեփոխումը այս տոնը համընկնում էր հռոմեական Նոր Տարվա հետ։ Կանայք նվերներ էին ստանում իրենց ամուսիններից ու դուստրերից. նրանք նաև ճաշ էին պատրաստում ստրուկների համար, որոնց համար այդ օրը ոչ աշխատանքային էր։

Կատեգորիա:Հին Հռոմի տոներ
Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հռոմում
Պումաներ

**Պումա** (), Գիշատիչ Պումա կենդանիների ցեղ կատվազգիների ընտանիքից, կենդանատեսակների պումայի ցեղ։ Այս պումա ցեղին պատկանում է երկու 2 կենդանատեսակ Պուման ու պումարունդի այսինքն յագուարունդին

* Puma Concolor — Պումա 
* Puma Yagouaroundi — Յագուարունդի

## Գրականություն
* D. E. Wilson und D. M. Reeder։ *Mammal Species of the World*. Johns Hopkins University Press, 2005. ISBN 0-8018-8221-4

Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Յագուարունդի

**Յագուարունդի** () կատվազգիների ընտանիքի պումաների ցեղի կենդանատեսակ։ Նախկինում առանձնացվում էր որպես *Herpailurus* ցեղի կաթնասուն։

## Տարածվածություն և տեսակներ
Յագուարունդիները ապրում են Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում, Մեքսիկայում, ինչպես նաև Արգենտինայի հյուսիս-արևմուտքում։ Կենդանիների փոքր թվաքանակ հայտնաբերվել է նաև ԱՄՆ-ում՝ Տեխասում և Արիզոնայում։

Ներկայումս հայտնի ենթատեսակներն են՝

*  — տարածված է Արևմտյան Արգենտինայում
*  — տարածված է Տեխասում և Մեքսիկայում
*  — տարածված է Բրազիլիայում, Պարագվայում և Արգենտինայում
*  — տարածված է Մեքսիկայում և Հոնդուրասում
*  — տարածված է Բրազիլիայում և Պերուում
*  — տարածված է Նիկարագուայում և Էկվադորում
*  — տարածված է Մեքսիկայում և Արիզոնայում
*  — տարածված է Հայիթիում և Ամազոնի անտառներում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա

**[[Օ.Ե Կուտաֆին]]ի անվան Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա, ՄՊԻԱ** (Московская государственная юридическая академия им. О. Е. Кутафина), բարձր մասնագիտական կրթության պետական հաստատություն (բուհ) Մոսկվայում։ Մտնում է Ռուսաստանի իրավաբանական բուհերի այսպես կոչված «Մեծ եռյակի» մեջ։ Այժմ Արևելյան Եվրոպայի լավագույն իրավաբանական բուհերից մեկն է։

Ակադեմիայի հիմնադրման պատմությունը կապված է 1931 թվականի հետ, երբ Մոսկվայում կազմավորված էին եղել Խորհրդային իրավունքի կենտրոնական հեռակա կուրսերը։ 1933 թվականին կուրսերը անվանափոխել են Խորհրդային իրավունքի կենտրոնական հեռական ինստիտուտի (Центральный заочный институт советского права), որը 1937 թվականին ձևափոխվել է Համախորհրդային իրավաբանական հեռական ինստիտուտի (Всесоюзный юридический заочный институт), 1990-ին՝ Մոսկվայի իրավաբանական ինստիտուտ, իսկ 1993 թվականի հունիսի 15-ին հաստատությունը վերջնականապես ստացել է Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ակադեմիայի պաշտոնական կայքը
* Ուսանողական կայք 

Կատեգորիա:Իրավաբանական բուհեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի ակադեմիաներ
Կատեգորիա:Պրեսնյա
Գեներալ-լեյտենանտ

**Գեներալ-լեյտենանտը** ռազմական կոչում է, որը գործում է բազմաթիվ երկրներում։ Կոչումը ծագել է Միջին դարերում, որտեղ գեներալ-լեյտենանտը մարտի դաշտում երկրորդն էր, և ենթակա էր գեներալ կապիտանին։

## Գեներալ-լեյտենանտ կոչումը Հայաստանում
Կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների դասին և շնորհվում է Հայաստանի Նախագահի կողմից։ Հայաստանի Զինված ուժերում այն երրորդն է (բանակի գեներալից և գեներալ-գնդապետից հետո), Հայաստանի Ազգային անվտանգության մարմիններում (գեներալ-գնդապետից հետո) և Հայաստանի Ոստիկանությունում երկրորդն է (ոստիկանության գեներալ-գնդապետից հետո), բարձրագույնն է Հայաստանի Փրկարար ծառայությունում (փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ), մաքսային ծառայությունում (մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ), քրեակատարողական ծառայությունում, քննչական կոմիտեում և հատուկ քննչական ծառայությունում (արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ)։ Հարկային և ԴԱՀԿ մարմիններում չի շնորհվում։

Պաշտոնները ներկայացված են կոչման շնորհման օրվա դրությամբ։

### Գեներալ-լեյտենանտ (զինվորական կոչում)
Հիմնական հոդված՝ **[[Գեներալ-լեյտենանտ (զինվորական կոչում)]]**

### Ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ

Հիմնական հոդված՝ **[[Ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ]]**

### Փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ **[[Փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ]]**

### Մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ **[[Մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ]]**

### Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ **[[Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ]]**

### Բանակային կոչումներ

[[Ավստրիական բանակ
Genlt OF8 Feldanzug AT.gif|Ավստրիական բանակ
Army-BEL-OF-08.svg|Բելգիական ցամաքային ուժեր (*Lt général/Lt generaal*)
[[Կանադա
Rank insignia of generalløjtnant of the Royal Danish Army.svg|Դանիական թագավորական բանակ
[[Էստոնիա (*Kindralleitnant*)
Kenraaliluutnantti kauluslaatta.svg|Ֆիննական բանակ (*Kenraaliluutnantti / generallöjtnant*)
331-Generalleutnant.png|Գերմանական բանակ
EgyptianArmyInsignia-LieutenantGeneral.svg|Եգիպտական բանակ (*فريق*)
Army-GRE-OF-08.svg|Հունական բանակ (*Αντιστράτηγος)
Army-HUN-OF-08.svg|[[Հունգարական բանակ]] (*Altábornagy*)
Nl-landmacht-luitenant generaal.svg|[[Հոլանդական թագավորական բանակ]]
Army-NOR-OF-08.svg|[[Նորվեգական թագավորական բանակ]]
[[Պատկեր:SL-Army-OF8 Lieutenant General.PNG|[[Շրի Լանկայի բանակ]]
SWE-Army-OF8.png|[[Շվեդական բանակ]]
RTA OF-8 (Lieutenant General).svg|[[Թաիլանդի թագավորական բանակ]] (*Pol tho'')
Army-USA-OF-08.svg|ԱՄՆ


Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ
Կատեգորիա:Տարբերանշաններ
Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Իրանի տիտղոսներ
Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն

**Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն** (**ՌԽՖՍՀ**) (,), սովորաբար վերաբերում է **Խորհրդային Ռուսաստան**, **Բոլշևիկյան Ռուսաստան**, կամ պարզապես **Ռուսաստան**, նախկին Խորհրդային Միության ամենամեծ հանրապետությունն էր թե տարածքով, թե բնակչությամբ։ Այն նաև տնտեսապես ամենազարգացած հանրապետությունն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1917 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1991 կազմալուծումներ
Կատեգորիա:1991 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հանրապետություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Միքի Սփիլլեյն

**Միքի Սփիլլեյն** (, ), ամերիկացի գրող, որը ստեղծագործել է նուար (սև դետեկտիվ) ժանրում։ Նրա վեպերը հրատարակվել են ամբողջ աշխարհում ավելի քան 225 միլիոն տպաքանակով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1918 թվականի մարտի 9-ին Նյու Յորք քաղաքում, Բրուքլին շրջանում իռլանդացիների ընտանիքում։ Սովորել է Erasmus Hall High School դպրոցում մինչև 1935 թվականը։ Այդ ժամանակաշրջանում գրել է իր առաջին ստեղծագործությունները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես օդաչու։ 1946 թվականից հետո բնակություն հաստատեց Նյու Յորքում և գրեց իր առաջին վեպը մասնավոր դետեկտիվ Մայք Համմերի մասին՝ «Դատարանը ես եմ» ()։ Մայք Համմերը դարձավ Սփիլլեյնի հիմնական հերոսը, և չնայած վերլուծաբանների մեղադրանքներին չափազանց դաժանության մեջ, հերոսը շատ հանրահայտ էր ընթերցողների մոտ։ 1952 թվականից մինչև 1961 Սփիլլեյնը դադարել էր ստեղծագործել, աշխատում էր կրկեսում, նկարվում էր ֆիլմերում։

1961 թվականին նա կրկին սկսեց վեպեր գրել։ «The Girl Hunters» ֆիլմում (1963) նա կատարեց Մայք Համմերի դերը։ Սա պատմության բացառիկ դեպքերից է, երբ գրողը կատարում է իր հերոսի դերը։ Բացի դետեկտիվից աշխատել է նաև կոմիքսների ժանրում, գրել է մի քանի վեպ ավագ հասակի երեխաների համար։ 1954 թվականին ապրում է Հարավային Կարոլինայում, որտեղ մահացավ 2006 թվականի հուլիսի 17-ին քաղցկեղից։

Սփիլլեյնը մտել է պատմության մեջ որպես 20-րդ դարի ֆենոմեն։ Նրա հաջողությունը հաճախ բացատրում են նրանով, որ նա իր գրքերում միախառնում էր կոպիտ լեզուն, հերոսների դաժանությունը և էրոտիկան։ Ռեյմոնդ Չենդլերը Սփիլլեյնի գրքերն անվանել է դաժանության և չծածկած պոռնոգրաֆիայի խառնուրդ։

## Ստեղծագործություններ
**Վեպեր Մայք Համմերի մասին։ **
* Դատարանը ես եմ / I, the Jury (1947)
* Իմ ատրճանակն արագ է / My Gun is Quick (1950)
* Վրեժն իմ սեփական գործն է / Vengeance is Mine! (1950)
* Մենության գիշեր / One Lonely Night (1951)
* Մեծ սպանություն / The Big Kill (1951)
* Համբուրիր ինձ մահացու / Kiss Me Deadly (1952)
* Աղջկան որսողները / The Girl Hunters (1962)
* Օձ / The Snake (1964)
* Արարած / The Twisted Thing (1966)
* Մարմնի սիրահարները / The Body Lovers (1967)
* Ողջ մնալու շանս... զրո / Survival… Zero! (1970)
* Մարդասպան / The Killing Man (1989)
* Սև ծառուղի / Black Alley (1996)

**Այլ վեպեր։ **
* Երկար սպասելիք / The Long Wait (1951)
* Ձոր / The Deep (1961)
* Ատրճանակների օրը / Day of the Guns (1964)
* Ծածկոցի վերադարձը / Return of the Hood (1964)
* Օդաչուն / The Flier (1964)
* Իմ մարդասպանը / Killer Mine (1965)
* Ես, ծածկոցս / Me, Hood (1963)
* Դելտա-գործոն / The Delta Factor (1967)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Լուսան

**Լուսան** (), կաթնասունների դասի գիշատիչ կատվազգի, որն ավելի մոտիկ է կատուներին (*Felis*)։

Լուսանները տարածված են Եվրոպայում, Հյուսիսային, Միջին և մասամբ Առաջավոր Ասիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում։ Հայաստանում հանդիպում է Արարատի, Տավուշի, Լոռու, Կոտայքի, Սյունիքի, Գեղարքունիքի մարզերում։ Բնակվում է անտառներում, անտառամերձ ժայռերում։ Երբեմն լուսանին անվանում են վայրի կատու, թեև լուսանի և կատվի միջև շատ մեծ տարբերություններ կան։ Լուսանն անհամեմատ խոշոր է, մարմնի երկարությունը 82–109 (երբեմն՝ 150) սմ է, կենդանի զանգվածը՝ 8–17 (երբեմն՝ մինչև 32) կգ։

## Մարմին
Մարմինը կարճ է, ոտքերը երկար են և ուղիղ, թաթերը՝ լայն, կատվի մարմինը ձգված է, երկարուկ, ոտքերը կարճ են։ Լուսանն ականջների ծայրերին ունի վեր ցցված վրձնաձև մազափունջ, իսկ այտերին՝ թավ այտամորուս։ Լուսանի պոչը կարճ է (20–31 սմ) և ասես հատած լինի, գրեթե բոլոր կատուների պոչերը երկար են։ Մատները միացած են մի ընդհանուր թաղանթով։ Լուսանի մորթին հարդածխագույնից մինչև կարմրադեղնավուն է՝ միատարր կամ բծավոր։ Լուսանի շարժումները հաստատուն են, նա ոտքերը դնում է ուղիղ՝ շան նման, թաղանթավոր թաթերի շնորհիվ կարող է վազել նույնիսկ փուխր ձյան վրայով։

## Հատկանիշներ
Այնուհանդերձ՝ լուսանը կատվազգի է, նա ևս հրաշալի ծառ է մագլցում, տեսնում է մթության մեջ։ Ինչպես ընտանի կատուն, նա էլ հիանալի լսողություն և թույլ հոտառություն ունի։ Լուսանը կարող է գաղտագողի մոտենալ որսին կամ ժամերով համբերությամբ դարանակալել։ Նրա ավարն են դառնում մայրեհավերը, աքարներն ու եղնիկները։ Որսում է նաև նապաստակներ, մկներ և այլ կրծողներ։ Ընտանի կենդանիների վրա գրեթե չի հարձակվում։ Ակտիվ է մթնշաղին և գիշերը։

## Բազմացում
Լուսանն ունենում է 2–3 ձագ, որոնք նման են փիսիկների, բայց 2-3 շաբաթականում, երբ նրանք դեռևս կաթնակեր են, արդեն սկսում են ճպուռներ ու թռչնակներ որսալ։ 2 ամսականում նրանք մոր հետ լքում են որջը, որը լուսանները սովորաբար սարքում են անփութորեն՝ ծառերի արմատների, թփերի տակ կամ փչակներում, և թափառական կյանք են սկսում։ Լուսանն ապրում է 25 տարի։
Արդյունագործական նշանակությունը մեծ չէ, օգտագործվում է միայն մորթին։

Նրա շարքին են պատկանում մի քանի միջին չափերի կատուներ։

* Սովորական լուսան - Lynx lynx 
* Կանադական լուսան - Lynx canadensis. որոշ աղբյուրներում այն համարվում է սովորական լուսանի ենթատեսակը" 
* Պիրենեյան լուսան - Lynx pardinus. Հանդիպում է Իսպանիայի հարավ-արևմուտքում (մեծ մասամբ՝ Կոտո Դոնյանա ազգային պարկում)։ **Ամենահազվագյուտ կաթնասունների տեսակներից մեկը**։
* Կարմիր լուսան - Lynx rufus

Երբեմն *Lynx* տեսակին են վերագրվում նաև կարակալը (*Caracal caracal*) և մարմարե կատուն (*Pardofelis marmorata*)

## Արտաքին հղումներ
*Լուսան - Երևանի կենդանաբանական այգի

Կատեգորիա:Լուսաններ
Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Պիրենեյան լուսան

**Պիրենեյան լուսան** (*Lynx pardinus*), կաթնասունների դասի գիշատիչ կատվազգի, լուսանի ենթատեսակներից։ Նախկինում համարվում էր սովորական լուսանի ենթատեսակ։ Սովորական լուսանից երկու անգամ փոքր է և սնվում է նապաստակներով, ճագարներով, երբեմն եղնիկի ձագերով։ Բարձրությունը՝ 45-70 սմ, երկարությունը՝ 75-10 0սմ, պոչի երկարությունը՝ 12-30 սմ, քաշը՝ 13-25 կգ։

Հանդիպում է Իսպանիայի հարավ-արևմուտքում (մեծ մասամբ՝ Կոտո Դոնյանա ազգային պարկում), նախկինում տարածված էր նաև Իսպանիայի այլ տարածքներում և Պորտուգալիայում։ Այժմ նրա արեալը սահմանափակվում է լեռնային տեղանքներով։

## Արտաքին հղումներ
* Ժառանգականության հանդես, «Պիրենեյան լուսանի պոպուլիացիաների ֆիլոգենետիկ և ֆիլոաշխարհագրական վերլուծություն», 2003 թ. օգոստոսի 28։ 
* BBC լուրեր, «Պիրենեյան լուսան լրջագույնս վտանգված է», 2003 թ. հունվարի 7։ 

Կատեգորիա:Լուսաններ
Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կանադական լուսան

**Կանադական լուսան** (), լուսանների ենթատեսակ։ Սովորական լուսանի բարեկամներից (*[[Lynx lynx]]*)։
 
## Ընդհանուր բնութագիրը

Կանադական լուսանի մարմնի երկարությունը հասնում է` 86-117 սմ, բարձրությունը` 60-65 սմ, իսկ զանգվածը` 8-14 կգ։ Վերարկուի գույնը շագանակագույն է, հիմնականում գծանշում է սպիտակ սփռված ֆոնի գույն։

## Բնակությունը
Լուսանը բնակվում է անտառապատ տարածքներում` Ալյասկայում, Կանադայում, Մոնատոյում, Վաշինգտոնում, Կոլորադոյում։

## Բազմացումը
Լուսանները նախընտրում են ապրել միայնակ, բացառությամբ այն ժամանակահատվածի, երբ սկսվում է բեղմնավորման շրջանը։ Հղիությունը տևում է 63-70 օր։ Մայիս-հունիսին հազվագյուտ դեպքերում հուլիսին ծնվում է 15 ձագ։ Ձագերը մորից առանձնացվում են 10 ամիսների ընթացքում, սովորաբար մարտ-ապրիլ ամիսներին։ Սեռական հասունությունը երիտասարդ լուսանների մոտ  տևում  է տարեկան 10-ից մինչև 23 ամիս ։ Բնական պայմաններում ապրում են 10-15 տարի ։

## Բնակչության կարգավիճակը
Կանադական լուսանին ապագայում վտանգ չի սպառնում։ Սակայն ԱՄՆ-ի որոշ շրջաններ արգելված է լուսանի որսորդությունը։

## Կանադական լուսանի երկու ենթատեսակները
* , Հյուսիսային Ամերիկայի մեծ մասում։
* , ապրում են Նյուֆաունդլենդ կղզում։

## Տես նաև
* Լուսան

Կատեգորիա:Լուսաններ
Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Լուսաշող

**Լուսաշող** (նախկին անվանումը՝ *Ղարախաչ*), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, տեղադրված Վեդի գետի ձախակողմյան վտակի մեղմաթեք ու գեղատեսիլ ափին, շրջապատված ոչ բարձր, կանաչապատ լեռներով։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 48 կմ հարավ-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2000 մ։

Նախկինում *Ղարախաչ* անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Երևանի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Երևանի գավառի, իսկ 1930 թվականից՝ Վեդու (1968 թվականից` Արարատի) շրջանի։ Վերանվանվել է **Լուսաշող** 1978 թ. հունվարի 25-ին։ 1995 թվականից մտնում է Հայաստանի Արարատի մարզի մեջ։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Լուսաշողի մշտական բնակչությունը կազմել է 478, առկա բնակչությունը՝ 491 մարդ։
Լուսաշողի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ, հողագործությամբ, այգեգործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ունի միջնակարգ դպրոց։ 12 կմ հյուսիս գտնվում է Աղձվան (XIII-XX դդ.), 5 կմ հյուսիս՝ Շամամ (IX-XVII դդ.), 10 կմ հյուսիս՝ Վերին Արմիկ գյուղատեղիները (XVII-XIX դդ.)։ Գյուղի մոտ են գտնվում՝ Հովհաննու սբ.Կարապետ վանական համալիրը (XIV դ.), սբ.Աստվածածին (Սպիտակավոր)  (1301 թ.), սբ. Հովհաննես (Զանգակատուն) եկեղեցիները (XVII-XIX դդ.), իսկ “Մոշաղբյուր” գյուղատեղիում՝ սբ. Սարգիս եկեղեցին (XIX դ.) և XIX դ. մատուռ (Ղարախաչ)։

## Տես նաև
*Լուսաշողի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Պատկերասրահ

Jnjr.jpg|
ՀՈՎՀԱՆՆՈՒ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ 02.jpg|
ՀՈՎՀԱՆՆՈՒ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ 03.jpg|
ՀՈՎՀԱՆՆՈՒ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ 21.jpg|
ՀՈՎՀԱՆՆՈՒ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ 22.jpg|
ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀՈՎՀԱՆՆՈՒ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ (3).jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Շվեյցարական ֆրանկ

**Շվեյցարական ֆրանկ** (արժույթի ISO 4217 կոդը CHF կամ 756) հանդիսանում է Շվեյցարիայի և Լիխտենշտայնի պաշտոնական արժույթը.

## Արտաքին հղումներ
* Շվեյցարական ֆրանկ (պատմական եւ ընթացիկ թղթադրամներ)   

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆրանկ
Մանկական Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթ

Մանկական Եվրատեսիլ 2009-ը եղել է 7-րդը մրցույթի պատմության մեջ։ Այն անց է կացվել 2009 թվականի նոյեմբերի 21-ին Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում։ 2009-ին մասնակցել են 13 երկիր և հաղթող է ճանաչվել Նիդերլանդները ներկայացնող Ռալֆ Մաքենբախը 121 միավորով։ Նրանից 5 միավորով հետ էին Հայաստանի և Ռուսաստանի ներկայացուցիչները՝ Լուարա Հայրապետյանը և Եկատերինա Ռյաբովան։

## Անցկացման վայր
Մանկական Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթը հյուրընկալելու համար պայքարում էին Սերբիան,Բելառուսը և Ուկրաինան։ Ի վերջո իրավունք շնորհվեց Ուկրաինային։

## Եզրափակիչ
Երկրները քվեարկում են 50% ժյուր և 50% հեռուստաքվեարկություն համամասնությամբ։ Շվեդիան միայն քվեարկում էր ժյուրիի միջոցով։

### Բոլոր 12 միավորները

## Միջազգային հեռարձակում
Ավստրալիան SBS1 հեռուստաալիքով հեռարձակել է մրցույթը 2010 թվականի ապրիլի 14-ին։

Ադրբեջանը İctimai TV-ով մրցույթը հեռարձակել է ուղիղ եթերով։

Բոսնիա և Հերցեգովինան BHRT հեռուստաալիքով հեռարձակեց մրցույթը ուղիղ եթերով։

Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթն ըստ տարեթվի
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթ
Կերոսին

**Կերոսին** (, ), հեղուկ, թափանցիկ վառելանյութ, ածխաջրածինների խառնուրդ (C12-ից C15), ստանում են 150—250&nbsp;°C աստիճանում, նավթի ուղղակի թորմամբ կամ նավթամթերքների կրեկինգով։

Եռում է 140—330&nbsp;°C-ի տիրույթում։ Թափանցիկ, անգույն կամ դեղնավուն հեղուկ է՝ կապույտ երանգով։ Լուսավորման նպատակով թողարկվող կերոսինը լինում է թեթև և ծանր՝ հրանավթ։ Թեթև կերոսինը (խտությունը՝ 830 կգ/մ3, բռնկման ջերմաստիճանը՝ 40&nbsp;°C) օգտագործվում է կենցաղում, ծանրը (խտությունը՝ 860 կգ/մ3, բռնկման ջերմաստիճանը՝ 90&nbsp;°C)՝ կաթսայատները, հանքահորերը, փոքր նավերը, փարոսները  լուսավորելու համար։ Մշակվում է նաև կերոսինի հատուկ տեսակ (բռնկման ջերմաստիճանը՝ 40&nbsp;°C), որն օգտագործվում է քարածուխը հարստացնելու և որպես հումք ջերմաքայքայման համար։

Կերոսինը կիրառվում է նաև ապակյա և ճենապակյա իրերի թրծման, դետալների մաքրման, շենքերի ջեռուցման համար, որպես տրակտորների և հրթիռների վառելանյութ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վառելանյութեր
Կատեգորիա:Ածխաջրածիններ
Կատեգորիա:Նավթամթերքներ
Կատեգորիա:Լուծիչներ
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ