Հովարդ Սելզամ

**Հովարդ Սելզամ** (, ), ամերիկացի փիլիսոփա-մարքսիստ։

thumb|right|220px|Հարիսբուրգ, Փենսիլվանիայի նահանգ

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1903 թվականի հունիսի 28-ին Փենսիլվանիայի մայրաքաղաք Հարիսբուրգում։ Նա նպարավաճառ Ջոն Թ․ Սելզամի և Ֆլորա Էմիգ Սելզամի որդին էր։ Նախնական կրթությունը Սելզամը ստացել է Հարիսբուրգի հանրակրթական դպրոցներում։ 1924 թվականին նա ստացել է բակալավրի աստիճան Փենսիլվանիա նահանգի Լանկաստեր քաղաքի Ֆրանկլինի և Մարշալի քոլեջից։

Սելզամը դասավանդել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում 1924-1927 թվականներին։ Ավելի ուշ նա ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանի փիլիսոփայության ասպիրանտուրան։ 1928 թվականին ստացել է նույն համալսարանի մագիստրոսի կոչում, 1931 թվականին՝ դոկտորի կոչում։ Սելզամի մագիստրոսական թեզը նվիրված էր բարոն դ'Հոլբախի ուսմունքներին, իսկ նրա դիսերտացիան` փիլիսոփայության դոկտորի կոչման համար` անգլիացի հեգելյան փիլիսոփա Թոմաս Հիլ Գրինի ստեղծագործությանը։

1931 թվականին դոկտորի կոչում ստանալուց հետո Սելզամն աշխատել է որպես հրահանգիչ, ապա մինչև 1941 թվականը՝ Բրուքլինի քոլեջի ասիստենտ։ Սելզամը ակտիվորեն մասնակցում էր համալսարանական և կոմունիստական շարժման հակապատերազմական գործողություններին։ Սելզամի ներգրավվածությունը ԱՄՆ-ի Կոմունիստական կուսակցության հետ արտացոլված էր թերթի հոդվածներից մեկում, բայց նա զգույշ էր, որպեսզի իր քաղաքական համոզմունքները պարտադրեր ուսանողներին։ Այդուհանդերձ, Սելզամը հոդվածներ էր տպում այլ պարբերականներում, ինչպիսիք են «Նոր զանգվածներ»՝ «Պոլ Սալտեր» կեղծանվամբ։

Սելզամի և Բրուքլինի քոլեջի այլ դասախոսների քաղաքական գործունեությունը գրավեց կառավարության քննչական կոմիտեի ուշադրությունը։ Սելզամը և մի քանի այլ ուսուցիչներ հետագայում կորցրեցին իրենց ուսուցչական պաշտոնները՝ Նյու Յորք նահանգի հանրակրթական համակարգում կոմունիստների ներգրավվածության վերաբերյալ Ռապ Քուդերտի կոմիտեի հետաքննության արդյունքում։ Նիստին Սելզամը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց։ Նրա հրաժարականն անխուսափելի էր։
thumb|right|220px|Բրուքլինի քոլեջ, Նյու Յորք

### Կոմունիստական դպրոցներ
Մոտ 1941 թվականին Հովարդ Սելզամը դարձել է ժողովրդավարության դպրոցի հիմնադիրներից մեկը, որը գտնվում է Նյու Յորքի Աստոր Փլեյս 13 հասցեում և կապված է Միացյալ Նահանգների Կոմունիստական կուսակցության հետ։

1944-1956 թվականներին Սելզամը Ջեֆերսոնի հասարակական գիտությունների դպրոցի` «մեծահասակների կրթության մարքսիստական հաստատության» տնօրեն էր, որտեղ դասավանդում էին «Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանից հեռացված այլ գիտնականները»։ Ուսանողների հոսքը դեպի Ջեֆերսոնի դպրոց՝ անընդհատ էր։ Նույնիսկ այն օրերին, երբ սենատոր Ջոզեֆ Մաքարթին կոմունիստական դիվերսիայի վերաբերյալ խիստ հրապարակված հետաքննություններ էր անցկացնում, Ջեֆերսոնի դպրոցն ամեն կիսամյակ ընդունում էր 5000 ուսանողի, բայց դպրոցը քննադատվում էր պարզապես դոգմատիկ հրահանգներ ստանալու համար։ Օրինակ, դպրոց ընդունվեց Ռատգերսի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր Ալեքսանդր Բալինկին։ Բալինկին թերթում հոդված է գրել այն մասին, որ դպրոցում սովորում են աշակերտներ։

1947 թվականի դեկտեմբերի սկզբին, երբ հաղորդվեց, որ Ջեֆերսոնի հասարակական գիտությունների դպրոցը գլխավոր դատախազի դիվերսիոն կազմակերպությունների ցուցակում է (AGLOSO), New York Times-ին տված հարցազրույցում Սելզամն ասել է.

 Ջերսոնի դպրոցում ոչ մի դիվերսիոն բան չկա։ Դրա կազմակերպումը և ուսուցումը բաց և ազնիվ է։ Դրա նպատակներն ու խնդիրները հստակ սահմանված են դասընթացների տեղեկագրում և հրապարակված այլ նյութերում։ Եթե դպրոցը դիվերսիոն է, ապա հասարակագիտության ցանկացած դասավանդում, որը տարբերվում է Ջ․ Էդգար Հուվերի (ՀԴԲ ղեկավար) համոզմունքներից, պետք է լինի դիվերսիոն։
thumb|right|220px|ԱՄՆ կոմունիստական կուսակցության կողմից կազմակերպված մայիսի 1-ի շքերթը Նյու ՅորքումՍառը պատերազմից առաջացած հակակոմունիզմի և մաքարտիզմի հետևանքով լարվածության պատճառով Ջեֆերսոնի դպրոցը Կոնգրեսի լսումների առարկա էր, և Սելզամը և մյուսները մի քանի անգամ վկայություն ստանալու կոչեր էին ստանում։ Օրինակ՝ Սելզամը, ի դեմս Ջոզեֆ Ֆորերի, 1953 թվականի ապրիլի 8-ին վկայություն տվեց ԱՄՆ Սենատի ներքին անվտանգության ենթահանձնաժողովի առջև, և իր ցուցմունքի ժամանակ նա հաճախ էր անդրադառնում Հինգերորդ փոփոխությանը։

Սելզամը և դպրոցի այլ ադմինիստրատորներ հերքեցին, որ դպրոցը կոմունիստական ճակատ էր և պայքարեցին դրա պաշտոնական նշման դեմ։ Արտաքին քաղաքական ճնշումը դպրոցի վրա, աշակերտների ընդգրկման կրճատումը, արևմուտքում Նիկիտա Խրուշչովի «գաղտնի զեկույցի» հրապարակումը Ստալինի օրոք Խորհրդային Միությունում հանցագործությունների և քաղաքական բռնաճնշումների մասին. այս բոլոր գործոնները, ի վերջո, ստիպեցին վարչակազմին փակել դպրոցը 1956 թվականին։

### SISS վկայագիր
1953 թվականի ապրիլի 8-ին, ի պաշտպանություն փաստաբան Ջոզեֆ Ֆորերի, Սելզամը մեղադրեց կոմիտեին, ինչպես և ինքն իրեն։ Նա մեղադրեց կոնգրեսական հանձնաժողովներին «բռնաճնշումների և ահաբեկչության մթնոլորտ» ստեղծելու մեջ։ «Յուրաքանչյուր վկա...հիանալի գիտի ձեր տեղ հասցնող մարդու դատարան թակելու իմաստը...աշխատանքից հեռացումը»։

### Խրուշչովի ելույթը
Խրուշչովի «գաղտնի զեկույցը» ՍՄԿԿ 20-րդ համագումարում և դրա հետևանքները զգալի ցնցումներ առաջացրին ԱՄՆ Կոմունիստական կուսակցությունում։ Սելզամը և Ջեֆերսոնի դպրոցի պրոֆեսորադասախոսական կազմի մյուս անդամները հայտարարեցին կուսակցությունից դուրս գալու մասին 1956 թվականի մայիսի 6-ին հրապարակված «Daily Worker» կողմնակի ուղղվածության թերթում։

## Հետագա գործունեություն
Ջեֆերսոնի հասարակական գիտությունների դպրոցը փակելուց հետո Սելզամը իր ժամանակի մեծ մասը նվիրեց դասախոսություններին և գրավոր աշխատանքներին։ Նա միջազգային հրատարակչությունների համար գրել է մարքսիստական թեմաներով մի շարք գրքեր։ Այս գրքերից շատերը տպագրվել են Կանադայում, Անգլիայում և Հնդկաստանում։ Բացի այդ, Սելզամի գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով՝ ներառյալ իսպաներեն, արաբերեն, լեհերեն, ռուսերեն, գերմաներեն, հունգարերեն և ճապոներեն։

Գրքեր գրելուց բացի, Սելզամը գրել է հոդվածներ և ակնարկներ պարբերականների, այդ թվում՝ «Նոր զանգվածներ» և «Մարքսիզմն այսօր»-ի համար։ Նա սերտորեն համագործակցում էր իր կնոջ՝ Միլիսենթի հետ։ Նա բուսաբան և ավագ դպրոցի ուսուցիչ էր, երիտասարդների համար բնագիտական գրքերի հեղինակ։

Սելզամը մարքսիստական «Science & Society» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ էր։ Բացի այդ, նա հիմնադրել է Մարքսիստական հետազոտությունների ամերիկյան ինստիտուտը։

Սելզամը նամակագրություն էր վարում ականավոր մտավորականների և գրողների, այդ թվում՝ պատմաբան և քաղաքացիական իրավապաշտպան Ուիլյամ Դյուբուայի հետ։

Սելզամի կինը՝ Միլիսենթը, ավագ դպրոցի ուսուցիչ էր։ Նրանց որդին Ռոբերտ Սելզամն է։

Իր կյանքի վերջին տարիներին Սելզամը տառապում էր սրտի հիվանդությունից։ Նա մահացավ 1970 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նյու Յորքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձինք, Սելզամ Հովարդ
*  Փիլիսոփայությունը ռեվոլյուցիայի ժամանակ, Հովարդ Սելզամ

Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:1970 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունիսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 7 մահեր