Մառլեն Ասլանյան

**Մառլեն Մկրտիչի Ասլանյան** (), խորհրդային գենետիկ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Մառլեն Ասլանյանը ծնվել է 1932 թվականի հունվարի 10-ին Երևանում։ Նախքան Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելը ծնողների հետ տեղափոխվել է Մոսկվա։ Հայրը եղել է կենդանաբուծության տեխնիկ, զբաղվել է արհեստական բեղմնավորմամբ, ավարտել է Կենդանագիտության համամիութենական ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Մայրը եղել է կենսաքիմիկոս։

Մառլեն Ասլանյանն ավարտել է Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ Դիպլոմային աշխատանքը կոչվել է «Ծնողների տարիքի ազդեցությունը սերնդի որակի վրա» և վերաբերել է ճագարներին։

1964 թվականին Մառլեն Ասլանյանը Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում պաշտպանել է «Խոզերի տեղական ու մաքրացեղ տեսակների սաղմնային զարգացման առանձնահատկությունները խոշոր սպիտակ և շվեդական լանդրաս ցեղատեսակների ռեցիտրոպային խաչասերման դեպքում» թեմայով ատենախոսություն կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար։ Այդ աշխատանքում խնդիր է դրվել ուսումնասիրել ժառանգական որակների օրինաչափություններն ու հատկանիշները խոշոր սպիտակ և շվեդական լանդրաս ցեղատեսակների խոզերի սաղմնային զարգացման տարբեր փուլերում ռեցիտրոպային խաչասերման ժամանակ։

Դոկտորական ատենախոսությունը պաշտպանել է «Մուտացիոն գործընթացների օրինաչափությունն ու բնույթը» թեմայով (դրոզոֆիլների օրինակով)։

Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր է, «Էկոլոգիական գենետիկա» () գիտական ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։

## Մատենագիտություն

### Ատենախոսությունն
* *Асланян М. М.* Особенности эмбрионального развития поместных и чистопородных плодов свиней при рецитропных скрещиваниях пород крупная белая и шведский ландрас: автореферат дис. ... кандидата биологических наук /Асланян М.М.; [Место защиты: Московский ордена Ленина и ордена Трудового Красного Знамени государственный университет им. М. В. Ломоносова биолого-почвенный факультет]. — Воронеж, 1964. — 26 с.

### Մենագրություններ
* Александр Сергеевич Серебровский, 1892-1948 : [Генетик / М. М. Асланян, Н. Б. Варшавер, Н. В. Глотов и др.]; Отв. ред. Н. Н. Воронцов; [Рос. АН]. — М. : Наука, 1993. —191 с. — (Научно-биографическая серия). ISBN 5-02-004207-2
* *Абилев С. К., Глазер В. М., Асланян М. М.* Основы мутагенеза и генотоксикологии : лекции. — М.:  МГУ имени М. В. Ломоносова, Ин-т общей генетики им. Н. И. Вавилова РАН, Учебно-научный центр Каф. генетики Биологического фак. МГУ и Ин-та общей генетики им. Н. И. Вавилова.; СПб. : Нестор-История, 2012. — 144 с. ISBN 978-5-905986-98-7
* *Шкурат Т. П., Асланян М. М., Тарасов В. А., Беличко Н. И., Машкина Е. В., Александрова А. А., Чистяков В. А., Григорян Н. А., Деревянчук Е. Г., Амелина С. С., Лянгасова О. В., Полтавский М. А.* Генетика человека (электронный учебник).

### Ուսումնական ձեռնարկ
* *Асланян М. М., Солдатова О. П.* Генетика и происхождение пола  : учеб. пособие. —  М. : Авторская академия : Т-во науч. изд. КМК, 2010. — 114 с.  ISBN 978-5-91902-001-1

### Հոդվածներ
* *Aslanian M. M., Smrnova V. A.*  Chemically  induced  latent mutations in drosophila // Genetics. — 1973. — Т. 74. — № 2 PART 2. —  С. 11.
* *Aslanyan M. M., Smirnova V. A.*  Analysis of mutations induced by alkylating agents in drosophila melanogaster: I. character of visible changes induced by N-nitrosoethylurea in several Drosophila generations // Генетика. — 1977. — Т. 8. — № 4. — С. 646.
* *Aslanyan M. M., Kim A. I., Smirnova V. A.* Characterization of  the mutagenic effect  of  1,4-bis-diazoacetylbutane  on  Drosophila melanogaster mature spermatozoons // Генетика. — 1981. — Т. 17. — № 4. — С. 677.
* *Derzhavets E. M., Kim A. I., Aslanyan M. M.*  Analysis of spontaneous  chromosomal aberrations  in neuroblasts  of   genetically unstable mutator strain of  Drosophila // Генетика. — 1988. — Т. 24. — № 5. — С. 857.
* *Ким А. И., Беляева Е. С., Ларкина З. Г., Асланян М. М.* Генетическая нестабильность и транспозиции мобильного элемента МДГ 4 в мутаторной линии Drosophila melanogaster // Генетика. — 1989. — Т. 25. — № 10. — С. 1747.
* *Kim A. I., Belyaeva E. S., Aslanian M. M.*  Autonomous transposition of gypsy mobile elements and genetic instability in Drosophila melanogaster. // Molecular and General Genetics MGG. — 1990. — Т. 224. — С. 303.
* *Aslanyan M. M., Romanova L. G., Markelova N. A.* The  effect of individual chromosomes on the sexual behavior in drosophila        // Генетика. — 1990. —  Т. 26. — № 9. — С. 1591.
* *Смирнова В. А., Державец Е. М., Ларкина З. Г., Ким А. И., Асланян М. М.* Характер спонтанного и   индуцированного мутагенеза в генетически нестабильной мутаторной  линии Drosophila melanogaster // Биологические науки. — 1991. — № 3. — С. 118.
* *Aslanyan M. M., Kim A. I., Magomedova M. A., Fatkulbayanova N. L.* Analysis dominant and recessive sex-linked  lethal mutant   induced by low doses irradiation in genotypically  different strains of  Drosophila melanogaster  W AND MS // Генетика. — 1994. — Т. 30. — № 9. — С. 1220.
* *Tarasov V. A., Abilev S. K., Aslanian M. M.*  The  principles of  formalized  quantitative  assessment  of genetic risk   of chemicals tohumans  // Russian Journal of Genetics. — 1999. — Т. 35. — № 11. — С. 1368-1380.
* *Шестаков С. В., Асланян М. М.* О преподавании генетики в Московском государственном университете им. М.В. Ломоносова // Вавиловский журнал генетики и селекции. — 1999. — № 11. — С. 3.
* *Tarasov V. A., Velibekov R. M., Lyubimova K., Aslanyan M. M.*  Low efficiency short-term testing  in  the  assessment  of the   mutagenic hazard of chemical compounds to mammals // Генетика. — 2001. — Т. 37. — № 7.  — С. 1008-1017.
* *Тарасов В. А., Тарасов А. В., Любимова И. К., Асланян М. М.* Проблема количественной оценки опасности химических соединений в генетическойтоксикологии  // Успехи современной биологии. — 2002. — Т. 122. — № 2.  — С. 136.
* *Тарасов В. А., Абилев С. К., Велибеков Р. М., Асланян М. М.* Эффективность батарей тестов при оценке потенциальной мутагенной опасности химических соединений   // Генетика. — 2003. — Т. 39. — № 10. — С. 1406.
* *Tarasov V. A., Abilev S. K., Velibekov R. M., Aslanyan M. M.* Efficiency of Batteries of Tests for Estimating Potential Mutagenicity of Chemicals  // Russian Journal of Genetics. — 2003. — Т. 39. — № 10. —  С. 1191-1200.
* *Асланян М. М., Зинченко В. В., Карбышева Е. А.* Академику Сергею Васильевичу Шестакову 70 лет // Вавиловский журнал генетики и селекции. — 2004. — № 30.  — С. 103-113.
* *Тарасов В. А., Асланян М. М., Цырендоржиева Е. С., Гарькавцева Р. Ф., Любченко Л. Н., Алтухов Ю. П.* Зависимость вероятности развития рака молочной железы у женщин отих генотипа. // Доклады Российской академии медицинских  наук. — 2004. — Т. 398. — № 2. — С. 282-285.
* *Тарасов В. А., Асланян М. М., Цырендоржиева Е. С., Гарькавцева Р. Ф., Любченко Л. Н., Алтухов Ю. П., Мельник В. А.* Популяционно-генетический анализ связи полиморфизмовгенов BRCA1 и Р53 с развитием спорадического рака молочной железы    //Генетика. — 2005. — Т. 41. — № 8. — С. 1115-1124.
* *Tarasov V. A., Tsyrendorzhiyeva E. S., Altukhov Yu. P., Aslanyan M. M., Litvinov S. S., Gar'kavtseva R. F.* Genetically determined subdivision of human populations with respect tothe risk of breast cancer in women  // Doklady Biological Sciences. — 2006. — Т. 406. — № 1-6. — С. 66-69.
* *Асланян М. М., Тарасов В. А., Литвинов С. С.* Генетика онтогенеза // Открытое образование. — 2006. — № 3. — С. 25.
* *Асланян М. М.* Памяти Е. П. Гуськова (К 70-летию со дня рождения) ББК Чарльз Дарвин и современная биология //  Научная мысль Кавказа. — Ростов н/Д.: Северо-Кавказский научный центр высшей школы ЮФУ. — 2010. — № 3. — С. 13-24. ISSN: 2072-0181
* *Сальникова Л. Е., Зелинская Н. И., Белопольская О. Б., Асланян М. М., Рубанович А. В.* Ассоциативное исследование генов детоксикации ксенобиотиков и репарации у детей со злокачественными новообразованиями мозга // Acta Naturae (русскоязычная версия). — 2010. — Т. 2.  — № 4. — С. 65-73.
* *Асланян М. М., Солдатова О.П.* Письмо в редакцию Онтогенеза.  // Онтогенез. — 2011. — Т. 42. — № 2. — С. 159-160.

## Հրապարակախոսություն
* 

## Հարցազրույցներ
* *Натитник Анна* Интеллект по наследству?  // Harvard Business Review,  № 6 (79) Июнь - Июль 2012.
* *Меламед Юлия*  Профессор Марлен Асланян:«Мне почему-то кажется, что кошки знают нас лучше, чем мы их»  // Московские новости, 28.02.2013.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* М. М. Асланян - научные работы в системе Истина МГУ

Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ