Գուննար Էկելյոֆ

**Գուննար Էկելյոֆ** (, ), շվեդ բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ, սկանդինավյան մոդեռնիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է բարեկեցիկ ընտանիքում, բորսային մակլերի որդի է։ 1916 թվականին հայրը մահացել է ընդհանուր կաթվածից, որն առաջացել է սիֆիլիսի պատճառով։ 1921 թվականին մայրը նորից է ամուսնացել, սակայն Գուննարը չի ընդունել խորթ հորը և եղբորը, խորապես կշտամբել է մորը։ 1921 թվականին մոր հետ ճանապարհորդել է Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, հետագայում երկար ժամանակ ապրել է Փարիզում, ճանապարհորդել է Հունաստան, Թուրքիա, Թունիս։ 1926 թվականին ավարտելով գիմնազիան` արևելյան լեզուներ է ուսումնասիրել Լոնդոնում։ Այնուհետև շարունակել է պարսկերենի ուսուցումը Ուփսալայի համալսարանում, բայց դասընթացը չի ավարտել։ 1928 թվականին ստացել է հոր ժառանգությունը և դրա հետ մեկտեղ` ֆինանսական անկախություն։ Փարիզում մաս է կազմել կուբիստների և սյուրռեալիստների շրջանակների։ 1930-ական թվականների սկզբին մտերմացել է Կարին Բոյեի հետ։ 1932 թվականից հետո կորցրել է ժառանգության մեծ մասը։ The Criterion ամսագրի օրինակով թողարկել է «Սպեկտր» ամսագիրը, որտեղ տպագրվել են Կարին Բոյեն, Հարրի Մարտինսոնը, Արթուր Նիլս Լունդքվիստը, Էյվինդ Յոնսոնը, Իբն Արաբիի, Ռեմբոյի և Դեսնոսի ստեղծագործությունների` Էկելյոֆի թարգմանությունները։ 1930-ական թվականների կեսերին մտերմացել է «ձախ» մամուլի հետ, որն այնուամենայնիվ, նրան կասկածով էր վերաբերվում և համարում էր բուրժուական պճնամոլ։

## Ստեղծագործություն
Էկելյոֆի բանաստեղծությունները գրվել են Ռեմբոյի, Թոմաս Էլիոթի, Էդիթ Սյոդերգրանի ազդեցությամբ։ Իր վրա կրել է ֆրանսիական սյուռեալիզմի ազդեցությունը։ Նրան կողմից թարգմանված հեղինակների թվում են Գյուստավ Ֆլոբերը, Արթյուր Ռեմբոն, Մարսել Պրուստը, Գիյոմ Ապոլիները, Անդրե Ժիդը, Անդրե Մալրոն, Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերին և շատ ուրիշներ։ Գրողի մի շարք ստեղծագործություններ հրատարակվել են նրա մահից հետո, 1991-ից 1993 թվականներին տպագրվել է նրա ստեղծագործությունները` ութ հատորով։

## Գրքեր
* *sent på jorden*/ Երկրից ուշացածը (1932) 
* *Fransk surrealism*/ Ֆրանսիական սյուրռեալիզմ (1933, թարգմանություններ)
* *Dedikation*/ Նվիրում (1934)
* *Hundra år modern fransk dikt*/ Ֆրանսիական նորագույն պոեզիայի 100 տարի (1934, թարգմանություններ)
* *Sorgen och stjärnan*/ Թախիծ և աստղեր (1936)
* *Köp den blindes sång*/ Գնեք կույրի երգը (1938)
* *Färjesång*/ (1941)
* *Promenader*/ Զբոսանքներ (1941, էսսե)
* *Non serviam* (1945)
* *Utflykter*/  Ճանապարհորդություններ (1947, էսսե)
* *Om hösten*/ Աշնանը (1951)
* *Strountes*/ Անմիտ բանաստեղծություններ (1955)
* *Blandade kort*/ Նետված քարտեզներ (1957, էսսե)
* *Opus incertum* (1959)
* *En Mölna-elegi*/ Մյոլնյան էլեգիա (1960, պոեմ)
* *Valfrändskaper*/ Ընտրողական հարազատություն (1960, թարգմանություններ)
* *En natt i Otocac*/ Գիշերն Օտոկակում (1961)
* *Diwan över Fursten av Emgión*/ Դիվան Էմգիան արքայազնի մասին (1965, «Բյուզանդական եռագրության» առաջին մասը)
* *Sagan om Fatumeh*/ Սագա Ֆաթիմայի մասին (1966, «Բյուզանդական եռագրության» երկրորդ մասը)
* *Vägvisare till underjorden*/ Ստորերկրյա աշխարհի ուղեցույց (1967, «Բյուզանդական եռագրության» երրորդ, եզրափակիչ մասը)
* *Partitur*, "Score"  (1969)
* *Lägga patience*/ Միայնակ խաղ (1969, էսսե)
* *En självbiografi*/ Ինքնայենսագրություն (1971)
* *En röst*/ Ձայն (1973)

## Ճանաչում
Էկելյոֆի ստեղծագործությունները թարգմանվել են շատ լեզուներով։ Անգլերեն թարգմանել են Ուիսթեն Հյու Օդենը, Ռոբերտ Բլայը և ուրիշները։ Էկելյոֆը մեծ ազդեցություն է ունեցել Շվեդիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի պոեզիայի վրա։ Եղել է Շվեդական ակադեմիայի անդամ (1958 թվականից), Ուփսալայի համալսաանի փիլիսոփայության պատվավոր դոկտոր (1958 թվականին)։ Ստացել է Բելմանի մրցանակ (1953, 1961 և 1967 թվականներին), Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակ (1966 թվականին) և այլն։

1989 թվականին ստեղծվել է Գուննար Էկելյոֆի միություն, հանձնվում է նրա անվան գրական մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Landgren B.  Den poetiska världen: strukturanalytiska studier i den unge Gunnar Ekelöfs lyrik. Stockholm: Almqvist & Wiksell international, 1982
*Sommar C.O. Gunnar Ekelöf: en biografi.  Stockholm: Bonniers, 1989 
*Lyon P. Die Entwicklung der Lyrik von Gunnar Ekelöf als Ausdruck sich wandelnder sprachphilosophischer Konzepte. Köln: Teiresias Verlag, 2001
*Andersson D. Poeten och sophelikoptern: Gunnar Ekelöf, folkhemmet och vetenskapen. Stockholm: Atlantis, 2004

## Արտաքին հղումներ
*Сайт Общества Гуннара Экелёфа
*Биография
*Интервью Гуннара Экелёфа шведскому телевидению (1962,1967)

Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ