Էլլա Պամֆիլովա

**Էլլա Ալեքսանդրովնա Պամֆիլովա** (, ), խորհրդային և ռուս քաղաքական գործիչ և պետական գործիչ։ Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ՝ 2016 թվականի մարտի 28-ից։ Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամ՝ 2016 թվականի մարտի 3-ից։

ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր (1989-1991 թվականին): Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության ՌԽՖՍՀ բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարար Գայդարի և Չեռնոմիրդինի կառավարություններում (1991-1994 թվականներ): 1-ին և 2-րդ գումարումների Պետական դումայի պատգամավոր է (1994-1999 թվականներ): Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր մարդու իրավունքների հանձնաժողովի նախագահ (2002-2004 թվականներ): Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների և մարդու իրավունքների զարգացմանն օժանդակող խորհրդի նախագահ (2004-2010 թվականներ): Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու իրավունքների հանձնակատար (2014-2016 թվականներ):

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժելու պատճառով գտնվում է ԵՄ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Շվեյցարիայի, Ուկրաինայի պատժամիջոցների տակ։

## Կենսագրություն
Էլլա Պամֆիլովան ծնվել է 1953 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Տաշքենդի շրջանի (Ուզբեկական ԽՍՀ) Ալմալիկ արդյունաբերական քաղաքում։ Այնտեղ է անցկացրել մանկությունն ու վաղ պատանեկությունը:

1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտը՝ էլեկտրոնային ինժեներիայի մասնագիտությամբ:

1976-1986 թվականներին եղել է «Մոսէներգո» արտադրական միավորման կենտրոնական վերանորոգման և մեխանիկական գործարանի էլեկտրոնային սարքավորումների վերանորոգման վարպետ և ինժեներ-տեխնոլոգ:

Եղել է ԽՄԿԿ անդամ վերակառուցման շրջանում (1985 թվականի ապրիլ - 1990 թվականի հուլիս): Եղել է «Մոսէներգո» արտադրական միավորման կուսակցական կոմիտեի անդամ: 1990 թվականին կուսակցությունից հեռանալուց հետո միացել է ընդդիմադիր միջտարածաշրջանային պատգամավորական խմբին, որի կազմում էին նաև Անդրեյ Սախարովը և Բորիս Ելցինը:

1986 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1989 թվականի օգոստոսը զբաղեցրել է «Մոսէներգո» էներգետիկայի և էլեկտրաֆիկացման հանրային բաժնետիրական ընկերության կոմիտեի նախագահի պաշտոնը:

1989 թվականի հունվարից եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի անդամ, Էկոլոգիայի և բնական պաշարների ռացիոնալ օգտագործման հանձնաժողովի, Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հանձնաժողովի անդամ և Արտոնությունների և առավելությունների հանձնաժողովի քարտուղար (1990-1991 թվականներ): 1991 թվականին եղել է ԽՍՀՄ Ժողովրդական պատգամավորների կոնգրեսի լիազորությունների հանձնաժողովի անդամ:

1991 թվականի նոյեմբերի 15-ից մինչև 1994 թվականի մարտի 2-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնության բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարար։ 1992 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ Եգոր Գայդարի վարչապետի պաշտոնից հրաժարականի ֆոնին, հրաժարականի դիմում է ներկայացրել, որը Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը մերժել է։ 1992 թվականի դեկտեմբերի 23-ին վերանշանակվել է այդ պաշտոնում՝ Վիկտոր Չեռնոմիրդինի գլխավորած նոր կառավարության ձևավորման կապակցությամբ։ 1994 թվականի փետրվարին Էլլա Պամֆիլովայի՝ սոցիալական պաշտպանության նախարարի պաշտոնից հրաժարական տալու օգտին փաստարկները համարվել են «բավականաչափ լուրջ», և Ելցինը համաձայնվել է ընդունել նրա հրաժարականը։

1993 և 1995 թվականներին (Պամֆիլովա- Գուրով - Լիսենկո դաշինքից) ընտրվել է Պետական դումայի պատգամավոր համապատասխանաբար Կալուգայի մարզից և Կալուգայի միամանդատ ընտրատարածքից:

1994 թվականի մայիսին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր սոցիալական քաղաքականության հասարակական խորհրդի նախագահ։

Պետդումայում եղած ժամանակ դեմ է եղել կառավարությանը և նախագահին՝ դեմ արտահայտվելով Չեչնիայում պատերազմին։ 1995 թվականի հունվարից մինչև 2000 թվականի դեկտեմբերը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր Հաշմանդամների հարցերով խորհրդի և Բանտարկյալների, պատանդների և ներկալված քաղաքացիների որոնման հանձնաժողովի անդամ։ Շատ այցելություններ է կատարել Չեչնիա, որտեղ խորհրդարանական պատվիրակության կազմում ազատել է ռուս զինվորներին չեչենական գերիությունից: Իր խաղաղասիրական հռետորաբանության շնորհիվ 1995 թվականին վերընտրվել է Պետդումայում:

1996 թվականի մայիսից ղեկավարում է «Առողջ Ռուսաստանի համար» համառուսաստանյան հասարակական շարժումը, որը հետագայում դարձել է « Քաղաքացիական արժանապատվության համար» շարժման հիմքը, որը համակարգում է երեխաների շահերից բխող ոչ կառավարական կազմակերպությունների ջանքերը: Պամֆիլովայի խորհրդարանական նախաձեռնություններից շատերը, ինչպիսիք են «Աղքատության դեմ պայքարի ծրագիրը» և պատգամավորական անձեռնմխելիության սահմանափակման մասին օրինագիծը, դեռևս մշակված չեն:

1999 թվականին Էլլա Պամֆիլովան հիմնադրել է իր սեփական՝ «Քաղաքացիական արժանապատվության համար» շարժումը, սակայն այդ տարվա խորհրդարանական ընտրություններում այն ստացել է ընդամենը 0.6% ձայն:

2000 թվականի նախագահական ընտրություններում եղել է Ռուսաստանի պատմության մեջ առաջին կինն, որը առաջադրվել է Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնում և ստացել է ձայների 1.01%-ը։

2000 թվականի ապրիլի 17-ից մինչև 2002 թվականի դեկտեմբերը՝ Հյուսիսային Կովկասում եղել է մարդու իրավունքների խախտումների հետաքննության և պահպանման ազգային հանրային հանձնաժողովի անդամ։

2001 թվականի մարտին ընտրվել է «Քաղաքացիական արժանապատվություն» շարժման նախագահ։

2001 թվականին Պամֆիլովան եղել է Համառուսաստանյան քաղաքացիական ֆորումի համակազմակերպիչներից մեկն, որի նպատակներից մեկը նախագահի աշխատակազմի և մարդու իրավունքների համայնքի միջև կապ հաստատելն է:

2002 թվականի ապրիլին ընտրվել է «Քաղաքացիական հասարակություն Ռուսաստանի երեխաների համար» հասարակական միավորումների համառուսաստանյան միության նախագահ։

2002 թվականի հուլիսից Ռուսաստանի նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի նախագահ։ 2004 թվականի նոյեմբերից՝ հանձնաժողովի վերակազմակերպման կապակցությամբ, Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների և մարդու իրավունքների զարգացմանը նպաստող խորհրդի նախագահի պաշտոնում։

2006 թվականին, Ռուսաստանի խոշորագույն ՀԿ-ների հետ համատեղ, Պամֆիլովան դարձել է «Քաղաքացիական ութնյակ-2006» նախագծի նախաձեռնողը:

2007 թվականին, մի շարք ռուսական ՀԿ-ների և քաղաքացիական միավորումների հետ համագործակցությամբ, Պամֆիլովան համակազմակերպել է «Ընտրության իրավունք» նախագիծը, որի նպատակն եղել է ներգրավել ռուս հասարակությանը 2007–2008 թվականների ընտրությունների մոնիթորինգի գործընթացում։

2010 թվականի ամռանը Պամֆիլովան դեմ է արտահայտվել Ռուսաստանի Պետդումայի ընդունված օրենսդրության փոփոխություններին, որոնք նախատեսում էին ԱԴԾ-ի կանխարգելիչ լիազորությունների ընդլայնում: 2010 թվականի հունիսի 24-ին Մարդու իրավունքների խորհուրդը նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևին ուղղված դիմումում բողոք է հայտնել ԱԴԾ-ի լիազորությունները ընդլայնելուն ուղղված փոփոխությունների դեմ, որոնք վերակենդանացնում էին «բռնապետության ամենավատ և անօրինական գործելակերպերը»: Մեդվեդևը չի աջակցել դրանց՝ նշելով, որ ինքն է նախաձեռնել այս օրինագիծը:

2013 թվականին մարդու իրավունքների պաշտպան Լև Պոնոմարյովը Վլադիմիր Պուտինին առաջարկել է դիտարկել Պամֆիլովայի թեկնածությունը մարդու իրավունքների հանձնակատարի պաշտոնում՝ որպես Վլադիմիր Լուկինի իրավահաջորդ, որի պաշտոնավարման ժամկետը լրացել էր 2014 թվականի փետրվարի 15-ին: 2014 թվականի հունվարի 23-ին Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատը աջակցել է Էլլա Պամֆիլովայի թեկնածությունը այս պաշտոնում:

2014 թվականի մարտի 18-ից նշանակվել է՝ Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու իրավունքների հանձնակատար:

2014 թվականի մարտի 29-ին «Քաղաքացիական արժանապատվություն» շարժման համաժողովը, համաձայն «Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու իրավունքների հանձնակատարի մասին» 1997 թվականի փետրվարի 26-ի  դաշնային սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, կասեցրել է Էլլա Ալեքսանդրովնա Պամֆիլովայի անդամակցությունը շարժմանը: Շարժման ժամանակավոր նախագահ է ընտրվել «Ռադիմիչի» ՀԿ-ի պատվավոր նախագահ, Ռուսաստանի Կենտրոնական դաշնային շրջանում կամավորականության զարգացման միջգերատեսչական համակարգող խորհրդի անդամ Պավել Վդովիչենկոն:

2016 թվականի մարտի 25-ին Պետդուման բավարարել է Պամֆիլովայի դիմումը՝ Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով տեղափոխվելու կապակցությամբ նրա՝ որպես մարդու իրավունքների հանձնակատարի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցնելու վերաբերյալ:

## Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների զարգացման խթանման խորհրդի նախագահ
2009 թվականին Էլլա Պամֆիլովայի գլխավորած Քաղաքացիական հասարակության և մարդու իրավունքների զարգացման նախագահական խորհուրդը հայտարարություն է տարածել, որով դատապարտել է Ալեքսանդր Պոդրաբինեկի դեմ «Նաշի» շարժման ակտիվիստների կողմից կազմակերպված հետապնդման արշավը՝ լրագրողի «Ինչպես հակասովետականը՝ հակասովետականի» հոդվածում արված հայտարարությունները որակելով «վիրավորական»։ Դրանից հետո Հանրային պալատի անդամ Օլգա Կոստինան մի շարք կոշտ հայտարարություններ է արել խորհրդի և անձամբ Պամֆիլովայի դեմ՝ հայտարարությունն ինքնին անվանելով «կեղծ», իսկ Պամֆիլովայի վարքագիծը՝ «խղճուկ», «անհարմար» և «անհավանականորեն տարօրինակ»: Խորհրդի անդամները հայտնել են իրենց մտադրությունը՝ Կոստինայի դեմ խմբային հայց ներկայացնելու՝ պաշտպանելու նրա պատիվը, արժանապատվությունը և հեղինակությունը, քանի որ Պամֆիլովայի խոսքով, Կոստինան դարձել է «վիրավորիչ և անհիմն տեղեկատվության հիմնական աղբյուրը», որը տարածվել է մի շարք Կրեմլամետ լրատվամիջոցների միջոցով: Կոստինան հայտարարել է դատավարությանը իր պատրաստակամության և դատարանում իր մեղադրանքների ապացույցներ ներկայացնելու մտադրության մասին: 2010 թվականին դատարանը մերժել է Պամֆիլովայի հայցը՝ համարելով, որ Կոստինայի ասածը նրա գնահատականային կարծիքն է: Քաղաքագետ Դմիտրի Օրեշկինը կարծում է, որ Կոստինան, օգտագործելով նախագահական վարչակազմում իր կապերը, ստիպել է Պամֆիլովային հրաժարական տալ խորհրդի նախագահի պաշտոնից 2010 թվականին:

«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության ներկայացուցիչների կողմից, Սելիգերի լճի տարածքում կազմակերպված ակցիայից հետո, որտեղ հողի մեջ փորել են կարծր փայտե ձողեր՝ ներկայացնելով մարդու իրավունքների պաշտպաններին և ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներին, Պամֆիլովային նույնպես կոչ են արել հեռանալ Հասարակական պալատի նախագահի պաշտոնից:

2010 թվականի հոկտեմբերին Էլլա Պամֆիլովան բացատրել է Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների և մարդու իրավունքների խթանման խորհրդի նախագահի պաշտոնից իր հրաժարականի պատճառները: Նրա խոսքով՝ նա «հեռացել է ոչ թե «Նաշի» և «Միասնական Ռուսաստանի» մյուս պաշտոնյաների պատճառով», այլ որովհետև կորցրել է այն զգացողությունը, որ իր աշխատանքն արդյունք է տալիս:

## Ռուսաստանի Դաշնությունում մարդու իրավունքների հանձնակատար
Մարդու իրավունքների հանձնակատարի պաշտոնում իր պաշտոնավարման ընթացքում Էլլա Պամֆիլովան որոշակի հաջողությունների է հասել Մարդու իրավունքների հանձնակատարի գրասենյակի միջազգային հեղինակության բարձրացման և դրա գործունեության հրապարակայնացման առումով: Նրա ղեկավարությամբ, 2014 թվականի դեկտեմբերին, Ռուսաստանի օմբուդսմենի գրասենյակին շնորհվել է «A» միջազգային կարգավիճակ, ինչը նշանակում է, որ հաստատությունը լիովին համապատասխանում է Փարիզի սկզբունքներին և իրավունք է տալիս ելույթ ունենալ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների մեխանիզմների նիստերում: Բացի այդ, Պամֆիլովայի նախաձեռնությամբ ընդունվել են որոշ իրավական փոփոխություններ:

Միևնույն ժամանակ, նրա երկամյա աշխատանքի ընթացքում ի հայտ են եկել որոշ ակնհայտ բացասական կողմեր, Պամֆիլովայի որոշ ելույթներ նրա պաշտոնում գերազանցում էին օմբուդսմենի լիազորությունները: Պամֆիլովան ավելի հազվադեպ է դիմել դատարաններ՝ շահագրգիռ կողմերի շահերի պաշտպանությամբ, քան Լուկինը: Նրա օրոք հանձնակատարի գործունեությունը բաժանվել է այսպես կոչված «բարձր մակարդակի գործերի» հատուկ կատեգորիայի, որոնք վերաբերում էին լրատվամիջոցներում հայտնի անձանց, ովքեր խնդիրներ ունեին արդարադատության հետ:

Քաղաքագետ Ալեքսանդր Պոժալովի խոսքով՝ Պամֆիլովան իր պաշտոնը ստանձնել է Ուկրաինայում ակտիվ իրադարձությունների ժամանակ, քանի որ նա մարտահրավեր չի նետել արտաքին քաղաքականությանը, ինչը ձեռնտու էր Ռուսաստանի իշխանությունների համար, ինչը նրան տարբերակում էր իր նախորդից:

2015 թվականին Վասիլի Գալուզոյի և Վալերի Բատյուկի հրապարակված հոդվածում Մարդու իրավունքների հանձնակատարի 2014 թվականի զեկույցը քննադատվել է «քաղաքականության՝ իրավունքի նկատմամբ գերիշխանության համար․ «Հավանաբար, հենց այս քաղաքականացումն է պատճառներից մեկը, որ Էլլա Ալեքսանդրովնա Պամֆիլովան, ինչպես նաև նրա համախոհների մեծ մասը, որոնց Ռուսաստանի Դաշնության առանձին սուբյեկտներում, այդ թվում՝ դաշնային նշանակության քաղաքում՝ Մոսկվայում, Վ. Ի. Ուլյանովի (Լենինի) խոսքերով, շնորհվել են մարդու իրավունքների հանձնակատարի լիազորություններ, «սարսափելիորեն հեռու է ժողովրդից», Ռուսաստանի Դաշնության անապահով քաղաքացիների բազմամիլիոնանոց բանակից, որը անհաջող փորձում է ազատություն գտնել»։

Վլադիմիր Պլիգինը, որն այդ ժամանակ զբաղեցրել է Պետդումայի սահմանադրական օրենսդրության և պետականաշինության հանձնաժողովի ղեկավարի պաշտոնը, բարձր է գնահատել Մարդու իրավունքների հանձնակատարի զեկույցը․ «Իր հիմնարարության առումով Մարդու իրավունքների հանձնակատարի 2015 թվականի զեկույցը առանձնանում է իր բացառիկ խորությամբ և բազմազանությամբ։ Նախևառաջ, այն կենտրոնացած է անհատի, նրա իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության վրա։ Այս զեկույցը խորը է, քաղաքականապես հագեցած, և գնահատականներից շատերը բացառիկ քաղաքականապես համարձակ են»։

## Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ
2016 թվականի մարտի 3-ին դարձել է Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամ՝ Ռուսաստանի նախագահի քվոտայով: 2016 թվականի մարտի 28-ին ընտրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ՝ տասնհինգից տասնչորս ձայնով:

2016 թվականի ապրիլին ԿԴՊՀ-ի ներկայացուցիչները և Պամֆիլովան բանակցություններ են վարել Մոսկվայի մարզի Բարվիխա քաղաքի գյուղական բնակավայրերի խորհրդի ընտրություններում տեղի ունեցած խախտումների վերաբերյալ: Ներկայացվել են պետական հատվածի աշխատողներին ավտոբուսով վաղաժամկետ քվեարկության տեղափոխելու տեսաերիզներ: Ի պատասխան՝ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ղեկավարը նշել է, որ «համացանցը փաստեր չեն» և որ «նման կեղծիքները չեն կարող լայնածավալ անվանվել»: Այնուամենայնիվ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հանձնարարել է Օդինցովոյի շրջանի տարածքային ընտրական հանձնաժողովին չեղյալ հայտարարել նշված ընտրությունները նշանակելու որոշումը, ինչը, ըստ էության, հանգեցրել է նոր ընտրությունների նշանակմանը:

Էլլա Պամֆիլովան ողջունել է 2016 թվականի մայիսի 22-ին կայացած «Միսնական Ռուսաստան» կուսակցության նախնական ընտրությունները՝ դրանք անվանելով «մեծ նվեր» Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի համար: Պամֆիլովան աջակցել է նախնական ընտրությունները կարգավորող օրենք ընդունելու գաղափարին՝ հավելելով. «Այն փաստը, որ «Միասնական Ռուսաստան»-ը ձեռնարկել է այս առաջին քայլը, օրհնություն է նրա զարգացման համար: Լավ կլիներ, եթե ուրիշներն էլ հետևեին այս օրինակին»: Պամֆիլովայի Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին ենթակա տարածաշրջանային ընտրական հանձնաժողովները որոշ դեպքերում օգնել են «Միասնական Ռուսաստան»-ին նախնական ընտրությունների անցկացման հարցում: Օրինակ՝ Ալթայի երկրամասի ընտրական հանձնաժողովը կուսակցությանը անվճար տրամադրել է քվեատուփեր և տեղեկատվական տաղավարներ:

2017 թվականի օգոստոսի 2-ին «Կոմերսանտ» թերթին տված հարցազրույցում Էլլա Պամֆիլովան հայտարարել է, որ «Համայնքային ֆիլտր» իր ներկայիս տեսքով պետք է վերացվի: 2019 թվականի փետրվարի 19-ին նախագահական վարչակազմին կից ընտրական օրենսդրության կատարելագործման աշխատանքային խումբը, որի անդամ է Պամֆիլովան, հաստատել է նահանգապետական ընտրությունների համար Համայնքային ֆիլտրի վերին սահմանի կիսով չափ կրճատումը: «Այսօր սա հնարավոր փոխզիջման սահմանն է, որին մենք կարողացել ենք հասնել, բայց խնդիրը մնում է», - ասել է Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ղեկավարը: 2019 թվականի ապրիլի 29-ին Պամֆիլովան դիմումներ է ուղարկել Ռուսաստանի Դաշնության 16 հիմնադիր կազմավորումների օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների ղեկավարներին, որտեղ 2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին կայանալու էին նահանգապետերի ընտրություններ: Նա առաջարկել է քննարկել տարածաշրջանային օրենքներում փոփոխություններ կատարելու հնարավորությունը, որպեսզի «Համայնքային ֆիլտրի» մակարդակը նվազեցվի մինչև 5%, իսկ Սանկտ Պետերբուրգում՝ մինչև 6%: Սակայն ֆիլտրը՝ 1%-ով, իջեցվել է միայն Կուրգանի և Լիպեցկի մարզերում: Ըստ Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահին կից փորձագիտական-խորհրդատվական խմբի անդամ, ընտրողների իրավունքների պաշտպանության «Գոլոս» շարժման խորհրդի անդամ Արկադի Լյուբարևի, օրենսդրության փոփոխությունները չեն ընդունվել նախագահի աշխատակազմի դիրքորոշման պատճառով, քանի որ 2018 թվականին ընդդիմության ներկայացուցիչները հաղթել են միանգամից մի քանի մարզերում:

Նշվում է, որ Էլլա Պամֆիլովայի՝ որպես Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահի գործունեության արդյունքներից մեկը ընտրական հանձնաժողովների կազմում պետական ծառայողների տոկոսի զգալի կրճատումն էր։ «Մեզ քննադատում էին մեծ վարչական ռեսուրս ունենալու, հանձնաժողովներում պետական կառույցների բազմաթիվ ներկայացուցիչներ ունենալու համար։ Այս ընթացքում այն առավելագույնս կրճատվել է։ Օրենքի համաձայն՝ այն կարող է լինել 50%, հիմա միջինում մինչև 35% է, մեծ թվով հանձնաժողովներում՝ գրեթե 7%»։

Էլլա Պամֆիլովան կարծում է, որ իր աշխատանքի հաջողության գլխավոր չափանիշը ընտրողների վստահությունն է ընտրությունների արդյունքների նկատմամբ:Հասարակական կարծիքի ուսումնասիրման ռուսական կենտրոնի 2018 թվականի մարտին հրապարակված սոցիոլոգիական հարցման համաձայն՝ գրանցվել է ընտրական համակարգի նկատմամբ վստահության ռեկորդային աճ: Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահի նկատմամբ վստահության մակարդակը կազմել է 62% (անվստահություն՝ 14%): Հարցվածների 63%-ը Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը բնութագրել է որպես արդար և ժողովրդավարական ընտրություններ անցկացնելուն ձգտող մարմին, 2016 թվականի սկզբին այդ ցուցանիշը կազմել է 40%:

2018 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ընտրական համակարգի 25-ամյակին նվիրված կոնֆերանսում Պամֆիլովան հայտարարել է, որ փորձագետների խումբը պատրաստում է միասնական ընտրական օրենսգիրք: Արկադի Լյուբարևը նշեցլ է, որ «ԿԸՀ նոր կազմի 2.5 տարվա աշխատանքի ընթացքում տեղի են ունեցել որոշակի դրական փոփոխություններ: Եվ անարդար կլինի չնկատել այդ փոփոխությունները»: Լյուբարևի խոսքով՝ «Պամֆիլովան երկու տարուց ավելի շատ բան է արել ընտրությունների համար, չնայած նրա և ամբողջ գերատեսչության հնարավորությունները սահմանափակ են»:

2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էլլա Պամֆիլովան հարձակման է ենթարկվել իր տանը։ Հարձակվողը ներխուժել է տան պատշգամբ, մի քանի անգամ հարվածել Պամֆիլովային էլեկտրաշոկային ատրճանակով և փախել: Հարձակվողը հետագայում ճանաչվել է անմեղսունակ։ Էլլա Պամֆիլովան մեկնաբանել է դատարանի որոշումը. «Եթե փորձագետները խոստովանել են դա, թող քննարկեն։ Ես շատ լավ գիտեմ բոլոր մանրամասները։ Ես ծանոթ եմ գործի նյութերին։ Ես երկու անգամ ներկա եմ եղել դատական նիստին։  Այն ավարտվեց այնպես, ինչպես ավարտվեց... Դե, նա բավականին հանգիստ տեսք ուներ, ես որևէ հետապնդում կամ սպառնալիք չտեսա։ Ընդհանուր առմամբ, ես ուզում եմ հնարավորինս շուտ մոռանալ այս պատմությունը»:

2019 թվականի աշնանը Պամֆիլովան առաջարկել է ընտրական օրենսդրության լայնածավալ բարեփոխում՝ նախագահական վարչակազմին կից համապատասխան աշխատանքային խմբի քննարկմանը։ Առաջարկությունները պատրաստվել են 2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ի միասնական քվեարկության օրվա, մասնավորապես՝ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում տեղի ունեցած աղմկահարույց ընտրությունների արդյունքներից հետո։ Պամֆիլովան առաջարկել է փոխել քաղաքային ընտրական հանձնաժողովների կարգավիճակը և դրանց ղեկավարների ընտրության կարգը, ինչպես նաև փոխել քաղաքային և ստորագրությունների ֆիլտրերը:

2020 թվականի փետրվարի 14-ին Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության փոփոխությունների հաստատման հարցով համառուսաստանյան քվեարկության անցկացման նախապատրաստման վերաբերյալ: Պամֆիլովայի խոսքով՝ համառուսաստանյան քվեարկության ժամանակ անհրաժեշտ է կիրառել քաղաքացիների համար սովորական ավանդական ընթացակարգերը, բայց դրանք հնարավորինս պարզեցնել: Ընթացակարգը պետք է լիներ թափանցիկ, ապահովեր քվեարկության գաղտնիությունը և խոսքի ազատությունը: Բացի այդ, անհրաժեշտ էր կազմակերպել քվեարկության գործընթացի հանրային դիտարկում:

2021 թվականի մարտի 19-ին Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է հրամանագիր, որով նախագահական քվոտայով նշանակվել են Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի 5 անդամներ։ Հանձնաժողովի ներկայիս նախագահ Էլլա Պամֆիլովան վերանշանակվել է նոր ժամկետով:

2021 թվականի մարտի 29-ին Էլլա Պամֆիլովան վերընտրվել է Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ մինչև 2026 թվականը՝ նոր կազմի առաջին կազմակերպչական նիստում Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամների գաղտնի քվեարկությամբ:

### Նոր ընտրական չափանիշների ներդրում
Պամֆիլովայի ղեկավարությամբ 2016–2018 թվականներին մշակվել և ներդրվել են ընտրական գործընթացի նոր չափանիշներ։

2017 թվականին դաշնային և տարածաշրջանային ընտրություններում բացակա քվեարկության քվեաթերթիկները վերացվել են։ Դրանք փոխարինվել են «շարժական ընտրողի» տեխնոլոգիայով, որի գաղափարը մշակել է Էլլա Պամֆիլովան: Տեխնոլոգիան թույլ էր տալիս քվեարկել ոչ միայն գրանցման, այլև գտնվելու վայրի միջոցով։ Էլլա Պամֆիլովայի խոսքով՝ սկզբում իր գաղափարը աջակցություն չի գտել իր գործընկերների շրջանում, «բայց ի վերջո բոլորը տարվեցին այս գաղափարով, և մեր համատեղ ջանքերի արդյունքը մեր ամենայուրօրինակ գաղափարն էր՝ «շարժական ընտրողի» մեխանիզմը»:

Մեխանիզմը հետագայում կատարելագործվել է 2018 թվականի մարտի 8-ի Ռուսաստանի նախագահական ընտրությունների և 2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ի միասնական քվեարկության օրվա համար: 2018 թվականի մարտին Reuters-ի լրագրողներ Մարիա Ցվետկովան և Պոլինա Նիկոլսկայան հաղորդել են ներդրված համակարգի շրջանակներում կրկնակի քվեարկության հնարավորության մասին: Պամֆիլովան նրանց մեղադրել է սադրանքի մեջ՝ առաջարկելով խախտումներ փնտրել «սեփական երկրում»: Արդյունքում, Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը երկրի ավելի քան 1000 ընտրատեղամասերում կազմակերպել է կրկնակի քվեարկության հնարավոր դեպքերի ստուգումներ, բացահայտվել է կրկնակի քվեարկության չորս դեպք, և նյութերն ուղարկվել են Ռուսաստանի Ներքին գործերի նախարարություն:

2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ի ընտրությունների ժամանակ Մոսկվայի թվային ընտրատեղամասերում քվեարկելու համար օգտագործվել է շարժական ընտրող, Էլլա Պամֆիլովան նշել է, որ եթե թվային ընտրատեղամասեր ստեղծելու այս տարվա փորձը հաջող լինի, ապա 2021 թվականին երկրում կարող է ստեղծվել մինչև 5000 նման տեղամաս:

2016 թվականին կայացած Պետական դումայի ընտրություններից հետո Էլլա Պամֆիլովան առաջ է քաշել օրենսդրությունը փոփոխելու նախաձեռնություն՝ քվեարկության գործընթացը դիտարկելու և դրա արդյունքները ընտրատեղամասերում գրանցելու իրավունք ունեցող անձանց շրջանակը ընդլայնելու առումով: Արդյունքում, Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատին և կազմի մեջ մտնող կազմավորումների հանրային պալատներին հնարավորություն է տրվել դիտորդներ ուղարկել ընտրատեղամասեր: 2017 թվականի նոյեմբերի 21-ին Էլլա Պամֆիլովան և Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատի քարտուղար Վալերի Ֆադեևը ստորագրել են համագործակցության համաձայնագիր, որը, ի թիվս այլ բաների, վերաբերում էր 2018 թվականի մարտին կայանալիք Ռուսաստանի նախագահական ընտրությունների հանրային դիտարկման համակարգի կազմակերպմանը:

### Մոսկվայի քաղաքային դումայի ընտրություններ
2019 թվականին Մոսկվայի քաղաքային դումայի համար ակտիվ ընտրարշավ է ընթացել, որն ուղեկցվել է զգալի սկանդալներով։ Այսպիսով, շատ անկախ թեկնածուների թույլ չի տրվել մասնակցել ընտրություններին՝ այն պատրվակով, որ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը նրանց ստորագրությունները ճանաչել է կեղծ։ Քարոզարշավի ընթացքում անցկացվել են զանգվածային հանրահավաքներ, սակայն Պամֆիլովայի արձագանքը դրանց սահմանափակվել է հետևյալ արտահայտություններով. «Պահեք դրանք ամեն օր, նույնիսկ այստեղ, պատուհանների տակ», «հանրահավաքների ազդեցությունը Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումների կայացման վրա զրոյական է»։ Միևնույն ժամանակ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահը հրաժարվել է քննարկել անկախ ձեռագրական փորձաքննությունների արդյունքները, որոնց համաձայն ստորագրությունները ճանաչվել են իսկական:

Հետագայում Պամֆիլովան հայտարարել է, որ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի դեմ իրականացվում է նպատակային վարկաբեկման արշավ:

## Հասարակական գործունեություն
* Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների և մարդու իրավունքների զարգացման խթանման խորհրդի նախագահ (2004-2010 թվականներ):
* «Քաղաքացիական արժանապատվություն» համառուսաստանյան հասարակական շարժման նախագահության նախագահ
* «Քաղաքացիական հասարակություն՝ Ռուսաստանի երեխաների համար» հասարակական միավորումների համառուսաստանյան միության նախագահ
* «Մանկական գյուղեր - SOS» ռուսական կոմիտեի փոխնախագահ
* ՄԷԻ Պատմամշակութային կենտրոնի հոգաբարձուների հասարակական խորհրդի անդամ։

## Եկամուտ
2016 թվականին Էլլա Պամֆիլովայի եկամուտը կազմել է 5 միլիոն 704 հազար ռուբլի, որից 24 միլիոն ռուբլին ստացվել է տան և հողամասի վաճառքից։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է եղել Նիկիտա Լեոնիդովիչ Պամֆիլովի (ծնված՝ 1954 թվականի ապրիլի 25-ին) հետ, որը մասնագիտությամբ ինժեներ է։ Զույգը ամուսնալուծված է։ Դուստրը՝ Տատյանան (ամուսնական անունը՝ Կեզինա, ծնված՝ 1977 թվականի հունվարի 25-ին), ազատ լրագրող է։ Ունի թոռնուհի։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» II աստիճանի շքանշան, 2023 թվականի նոյեմբերի 15
* «Հայրենիքի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան, 2018 թվականի հունիսի 13
* «Հայրենիքի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան, 2003 թվականի հուլիսի 29 - ռուսաստանյան պետականության ամրապնդման և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար
* Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան, 2020 թվականի դեկտեմբերի 21
* Պատվո շքանշան, 2010 թվականի նոյեմբերի 18 - բազմամյա արդյունավետ պետական գործունեության համար
* Ընկերության շքանշան, 2014 թվականի մայիսի 22 - ձեռքբերված աշխատանքային հաջողությունների, Ռուսաստանի Դաշնության սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում նշանակալի ներդրման, Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման, հումանիտար ոլորտում ծառայությունների, բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի և ակտիվ հասարակական գործունեության համար
* «Հայրենիքի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշանի մեդալ, 2006 թվականի նոյեմբերի 4)
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիր, 2008 թվականի սեպտեմբերի 12 - Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի գործունեության ապահովման և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի մեջ մեծ ներդրման համար
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի շնորհակալագիր, 2008 թվականի դեկտեմբերի 12 - Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրության նախագծի պատրաստման գործում ակտիվ մասնակցության և Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդավարական հիմքերի զարգացման մեջ մեծ ներդրման համար
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի շնորհակալագիր, 2008 թվականի ապրիլի 30 - քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտների զարգացման և մարդու ու քաղաքացու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության ապահովման մեջ մեծ ներդրման համար
* Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ (Ֆրանսիա, 2006)
* «Դոստիկ» II աստիճանի շքանշան (Ղազախստան, 2020) - պետական և հասարակական գործունեության, երկրի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային զարգացման, ժողովուրդների միջև բարեկամության և համագործակցության ամրապնդման համար
* «Դուսլիկ» շքանշան (Թատարստան, Ռուսաստան, 2025)
* «Խերսոնի մարզի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշան (Խերսոնի մարզ, 2024)
* «Զապորոժիեի մարզի առաջ ունեցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշան (Զապորոժիեի մարզ, 2024)
* Ռուսաստանի Դաշնության Հասարակական պալատի «Հասարակության առաջ ունեցած ծառայությունների համար» մեդալ
* Ռուսաստանի Աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության նախարարության «Պատվավոր աշխատող» պիտակ-շքանշան
* «Պատվավոր սահմնապահ» կոչում
* Անկախ պետությունների համագործակցության անդամ երկրների միջխորհրդարանական ասամբլեայի խորհրդի պատվոգիր (Միջխորհրդարանական ասամբլեա ԱՊՀ, 2023 թվականի նոյեմբերի 16) - Միջխորհրդարանական ասամբլեայի և նրա մարմինների գործունեությունում ակտիվ մասնակցության և ԱՊՀ անդամ երկրների ժողովուրդների միջև բարեկամության ամրապնդման ներդրման համար

## Պատժամիջոցներ
2022 թվականի մարտի 10-ին Կանադան Պամֆիլովային դասել է «ռեժիմի մտերիմ գործընկերների» շարքին՝ «նախագահ Պուտինի՝ խաղաղ և ինքնիշխան երկիր ներխուժելու որոշմանը մեղսակից լինելու» համար։

2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ից գտնվում է ԵՄ բոլոր երկրների կողմից պատժամիջոցների տակ՝ Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի ռազմական ագրեսիային աջակցելու համար՝ «Ուկրաինայի օկուպացված շրջաններում անօրինական հանրաքվեներ կազմակերպելու» համար: ԵՄ-ն նշում է, որ Պամֆիլովան «բազմիցս աջակցել է Ուկրաինայի իրավիճակը անկայունացնող կամ Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը, ինքնիշխանությունը կամ անկախությունը խաթարող կամ սպառնացող քաղաքականությանը և մասնակցել է գործողությունների»:

2022 թվականի նոյեմբերին ընդգրկվել է Մեծ Բրիտանիայի պատժամիջոցների ցանկում՝ «կեղծ հանրաքվեներ կազմակերպելու» և «Ռուսաստանում հարկադիր զորահավաքին ակտիվորեն աջակցելու» համար:

2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը հայտարարել է Պամֆիլովայի դեմ պատժամիջոցների մասին՝ Ուկրաինայի բռնակցված տարածքներում մարդու իրավունքների խախտումների համար: Իշխանությունները նշում են, որ Ռուսաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը «օգնել է իրականացնել կեղծ հանրաքվեներ Ուկրաինայի Ռուսաստանի կողմից վերահսկվող տարածքներում, որոնք լի էին ընտրողների նկատմամբ ակնհայտ հարկադրանքի և ահաբեկման դեպքերով»:

Նմանատիպ պատճառներով այն նաև ներառված է Ուկրաինայի, Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի և Շվեյցարիայի պատժամիջոցների ցուցակներում։ 2023 թվականի հունվարի 27-ից գտնվում է Ճապոնիայի պատժամիջոցների տակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Կին նախարարներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության Պետական դումայի 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ