Ֆեոդոսի Վորոնով

**Ֆեոդոսի Դիոնիսևիչ Վորոնով** (), խորհրդային մետաղագործ-ինժեներ, մենեջեր, Վ. Ի․ Լենինի անվան մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի գլխավոր ինժեներ (1951–1954), Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի տնօրեն (1954–1960, 1961–1968), ԽՍՀՄ սև մետալուրգիայի փոխնախարար (1968–1975 ): ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամության թեկնածու (1956-1961), ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ ( 1961-1971), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1958):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականի փետրվարի 15-ին Եկատերինոսլավի նահանգի Սամառ քաղաքում (այժմ՝ Դնեպրոպետրովսկի մարզ, Ուկրաինա): Ֆեոդոսի Դիոնիսևիչի հայրը դարբին է եղել։

Սովորել է Մարիուպոլի երկաթուղային ճարտարագիտության քոլեջում։

### Աշխատանքային գործունեություն
1923 թվականին Ֆեոդոսի Վորոնովը սկսել է իր կարիերան որպես Մարիուպոլ քաղաքի երկաթուղու վերանորոգման աշխատող։ 1927 թվականին նա դարձել է Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (հետագայում՝ ԽՄԿԿ) անդամ, իսկ նույն թվականին Վորոնովը ընդունվել է ինստիտուտ։ 1930 թվականին ավարտել է Դնեպրոպետրովսկի լեռնային ինստիտուտը և ստացել պողպատաձուլական ինժեների որակավորում։

Դնեպրոպետրովսկի լեռնահանքային ինստիտուտն ավարտելուց հետո Ֆեոդոսի Վորոնովը տասնհինգ տարի աշխատել է Ուկրաինայի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գործարաններում։ Վորոնովը աշխատանքի է անցել Նիժնեդնեպրովսկի խողովակաշարի գործարանում, որտեղ զբաղեցրել է հերթափոխի պետի, պետի տեղակալի, ապա՝ բացօթյա արտադրամասի պետի պաշտոնները։

1937-1938 թվականներին Ֆեոդոսի Վորոնովը ղեկավարել է «Կոմինտերնի» անվան Դնեպրոպետրովսկի մետալուրգիական գործարանը (ներկայումս՝ «Կոմինմետ» բաց բաժնետիրական ընկերություն), ապա նշանակվել է Կամենսկոեի Ֆելիքս Ձերժինսկու անվան մետալուրգիական գործարանի (ներկայումս ՝ Ֆ.Ե. Ձերժինսկու անվան Դնեպրոպրովսկի մետալուրգիական գործարան) գլխավոր ինժեների տեղակալ։

1939 թվականին Վորոնովը ստացել է Դնեպրի Գրիգորի Պետրովսկու անվան մետաղագործական գործարանի գլխավոր ինժեների պաշտոնը։

1941 թվականին Ֆեոդոսի Վորոնովը նշանակվել է Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի առաջին բաց օջախի արհեստանոցի ղեկավար և զբաղեցրել է այդ պաշտոնը մինչև 1946 թվականը։ ԽՍՀՄ 2-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի ընտրություններում Ֆեոդոսի Վորոնովը եղել է Մագնիտոգորսկի շրջանային ընտրական հանձնաժողովի նախագահ։

Ֆեոդոսի Վորոնովը ուղարկվել է Խորհրդային Միության այն շրջաններում մետալուրգիական արդյունաբերությունը վերականգնելու, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գրավվել են  թշնամու կողմից։ 1947 թվականին նշանակվել է Ստալինի մարզի (այժմ՝ Դոնեցկի մարզ) Ենակիևի մետալուրգիական գործարանի գլխավոր ինժեներ։ Նա նաև աշխատել է որպես Կամենսկոեի Ֆելիքս Դերժինսկու անվան մետալուրգիական գործարանի գլխավոր ինժեներ։

1951 թվականին Վորոնովը վերադարձել է Մագնիտոգորսկ և զբաղեցրել է Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի գլխավոր ինժեների պաշտոնը։

### Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի տնօրեն
1954 թվականին Ֆեոդոսի Վորոնովը փոխարինել է Ալեքսանդր Բորիսովին ԽՍՀՄ ամենամեծ մետաղագործական ձեռնարկության՝ Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական գործարանի տնօրենի պաշտոնում։

1954 թվականին սկսել է գործել Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական գործարանի առաջին մարտենյան արտադրության արհեստանոցը, որը իր գործարկման պահին եղել է ամբողջ Խորհրդային Միության ամենահզոր նմանատիպ արհեստանոցը։ 1960-ականների երկրորդ կեսին Վորոնովը նպաստել է այս արհեստանոցի արդիականացմանը. նրա նախաձեռնությամբ մեծ մարտենյան վառարաններից մեկը վերածվել է երկու լոգարանային վառարանի (1965): Այս նորարարությունը հնարավորություն է տվել կրկնապատկել վառարանի արտադրողականությունը, զգալիորեն կրճատել ծախսերը և իջեցնել արտադրված պողպատի արժեքը։ Արդիականացումից հետո մարտենյան վառարանն իր կառուցվածքով նման է եղել կոնվերտերի, վառարանը վերակառուցվել է պողպատի արտադրությունը մեծացնելու անհրաժեշտության և արագ կոնվերտեր կառուցելու անհնարինության պատճառով։

Պետք է նշել, որ սա եղել է Խորհրդային Միության տարածքում երկու լոգարանային մարտենյան վառարան ստեղծելու առաջին փորձը։ Ժամանակակիցների հիշողությունների համաձայն, Ֆեոդոսի Վորոնովն ինքը մարտենյան վառարանների շարունակական օգտագործման ակտիվ կողմնակից չի եղել, առավել ևս՝ դրանց արդիականացման համար նա անհրաժեշտ է համարել Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատում պողպատի արտադրության կոնվերտերի մեթոդի կիրառումը։ Վորոնովի այս հարցի վերաբերյալ տեսակետների հիմնական պատճառը մարտենյան արտադրության մեթոդի կողմից Մագնիտոգորսկ քաղաքի էկոլոգիական միջավայրին հասցված վնասն է եղել։ Վորոնովն իր առաջարկները ներկայացրել է խորհրդային կառավարության ներկայացուցիչներին, սակայն աջակցություն չի ստացել։

Հետագա տարիներին Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական գործարանի բաց օջախային վառարանների արդիականացման փորձը կիրառվել է ԽՍՀՄ խոշորագույն մետաղագործական ձեռնարկություններում՝ Չերեպովեցի մետալուրգիական գործարանում, Զապորոժիեի մետալուրգիական գործարանում, Կրիվոյռոգի մետալուրգիական գործարանում և Օրսկ-Խալիլովսկի մետալուրգիական գործարանում։

Ֆեոդոսի Վորոնովի ղեկավարությամբ շահագործման է հանձնվել № 3 թերթագլանման արտադրամասը (1956), որը մասնագիտացած է եղել անագով և ցինկով պատված բարակ անագի արտադրության մեջ, որն օգտագործվել է սննդի արդյունաբերության մեջ։

1959 թվականին շահագործման է հանձնվել աշխարհի ամենահզորներ արհեստանոցներից մեկը՝ № 1 սլյաբինգի արհեստանոցը։ 1960 թվականին գործարկվել է Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի № 4 թերթագլանման արտադրամասը, որն իր տեսակի մեջ ամենամեծն էր Եվրոպայում և նախատեսված էր խորհրդային արդյունաբերության լայն պողպատե թերթերի կարիքները բավարարելու համար։

1960 թվականից եղել է Չելյաբինսկի տնտեսական վարչական շրջանի տնտեսական խորհրդի նախագահը։ 1961 թվականին կրկին ղեկավարել է Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատը, իսկ նույն թվականին դարձել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ։

1963 թվականին շահագործման է հանձնվել № 4 սինտերացման գործարանը, որը հագեցած է եղել ամենաժամանակակից կենցաղային սարքավորումներով, այդ թվում՝ ծծումբ որսող ագրեգատներով։

Ֆեոդոսի Վորոնովի ղեկավարության օրոք Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատը շահագործման է հանձնել մի շարք կոքսային վառարաններ (կոքս արտադրող ագրեգատներ, որոնք վառելիք են դոմենային վառարանի երկաթի արտադրության համար)։ Շահագործման են հանձնվել № 11 կոքսային վառարանը (1959), № 12 կոքսային վառարանը (1960), № 13 կոքսային վառարանը (1964) և № 14 կոքսային վառարանը (1966 ): Բացի այդ, գործարկվել են № 9 դոմնային վառարանը (1964), որը դարձել է ամենամեծը Եվրոպայում, և № 10 դոմենային վառարանը (1965):

Հենց Ֆեոդոսի Վորոնովի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Վերխնեուրալսկի ջրամբարը։ Ֆեոդոսի Վորոնովը նշանակալի ներդրում է ունեցել Մագնիտոգորսկի սոցիալական ինֆրաստրուկտուրայի և Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի սոցիալական ենթակառուցվածքների բարելավման գործում. Բաննոե լճի ափին ստեղծվել են երեք հանգստյան տներ, Եսենտուկիում՝ մեկ պանսիոնատ, Յալթայում՝ բժշկական շենք, «Յուժնի» առողջարան, հինգ պիոներական ճամբարներ և մի քանի նախադպրոցական կենտրոններ Աբզակովոյում և Մոչագիում։ Ինքը՝ Ֆեոդոսի Վորոնովը, «Մագնիտկան» համարում էր իր կյանքի գործը։

Եղել է ՌՍՖՍՀ V, VI և VII գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

### Հետագա կյանք
1968 թվականին Վորոնովը դարձել է ԽՍՀՄ սև մետալուրգիայի փոխնախարար։

Մահացել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Թաղվել է Մոսկվայում՝ Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

## Հիշողություն
Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական կոմբինատի վետերանների նախաձեռնությամբ Մագնիտոգորսկ քաղաքի № 51 դպրոցը անվանակոչվել է Ֆեոդոսի Վորոնովի անունով։

2012 թվականին, Մագնիտոգորսկի քաղաքային պատգամավորների ժողովի որոշմամբ, քաղաքի Պրավոբերեժնի շրջանի Ալեքսանդրովսկի Սադ գյուղի փողոցներից մեկը անվանակոչվել է Ֆեոդոսի Վորոնովի անունով։ Բացի այդ, Վորոնովի անունով անվանակոչվել է Դոմենշչիկով փողոցի տրամվայի և ավտոբուսի կանգառը։

## Մրցանակներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1958 թվականի հուլիսի 19-ի հրամանագիր, «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ № 9233)՝ *սև մետալուրգիայի զարգացման գործում ունեցած ակնառու նվաճումների համար*
* Լենինի երեք շքանշաններ (1945 թվականի մարտի 31, 1958 թվականի հուլիսի 19, № 317511, 1966 թվականի մարտի 22)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1971 թվականի օգոստոսի 25)
* Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի չորս շքանշաններ (1943 թվականի սեպտեմբերի 30, 1951 թվականի փետրվարի 6, 1952 թվականի հունվարի 30, 1964 թվականի հունվարի 31)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1974 թվականի հունվարի 28)
* ԽՍՀՄ մեդալներ, այդ թվում՝

* երկու մեդալ «Աշխատանքային քաջության համար» (1949 թվականի մայիսի 5, 1957 թվականի հունվարի 11)

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* 
* 

 
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ