Ջոն Մաքսվելլ Կուտզե

**Ջոն Մաքսվելլ Կուտզե** (, ), հարավաֆրիկացի գրող, գրաքննադատ, լեզվաբան։ 2003 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ջոն Մաքսվելլ Կուտզեն ծնվել է 1940 թ. փետրվարի 9-ին Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Քեյփթաուն քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Զաքարիս Կուտզեն իրավաբան էր, իսկ մայրը՝ Վերա Կուտզեն ուսուցչուհի։ Կուտզեի ընտանիքն անգլախոս էր։ Ջոն Մաքսվելլ Կուտզեն միջնալարգ կրթությունն ստացել է Քեյփթաունի կաթոլիկ դպրոցներից մեկում, այնուհետեւ մաթեմաթիկա եւ անգլերեն ուսումնասիրել Քեյփթաունի համալսարանում, որն էլ ավարտել է 1963 թ.՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ 1962 թ. Կուտզեն տեղափոխվում է Լոնդոն։ 1960-ականների վերջերին նա տեղափոխվում է Միացյալ նահանգներ, որտեղ էլ Տեքսասի համալսարանում պաշտպանում է թեկնածուական ատենախոսություն Սեմյուել Բեքեթի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։ Այնուհետեւ շուրջ երկու տարի անգլերեն և գրականություն է դասավանդում Նյու-Յորքում։ 1971 թ. Կուտզեն ստիպված է լինում լքել ԱՄՆ-ն, քանի որ Վիետնամի պատերազմի դեմ բողոքներին մասնակցելու պատճառով այլեւս հնարավոր չի լինում երկարաձգելու կեցության իրավունքը։ Վերադառնալով հայրենիք Քեյփթաունի համալսարանում մինչեւ 2001 թ. զբաղեցնում է անգլիական գրականության պրոֆեսորի պաշտոնը։ 2002 թ. Կուտզեն թոշակի է անցնում եւ տեղափոխվում է Ավստրալիա, իսկ 2006 թ. մարտի 6-ին ստանում է Ավստրալիայի քաղաքացիություն։

## Մատենագիտություն
### Գեղարվեստական ստեղծագործություններ
* Մշուշապատ երկիր / Dusklands (1974)
* Երկրի սրտում / In the Heart of the Country (1977)
* Բարբարոսներին սպասելիս / Waiting for the Barbarians (1980)
* Միքայել Կ.-ի կյանքը և ժամանակը / Life & Times of Michael K (1983)
* Միստեր Ֆո / Foe (1986)
* Երկաթե դար / Age of Iron (1990)
* Աշունը Պետերբուրգում / The Master of Petersburg (1994)
* Անպատվություն / Disgrace (1999)
* Էլիզաբեթ Կոստելլո / Elizabeth Costello (2003)
* Դանդաղ մարդը / Slow Man (2005)
* Վատ տարվա օրագիրը / Diary of a Bad Year (2007)
* Հիսուսի մանկությունը / The Childhood of Jesus (2013)

### Գեղարվեստական ինքնակենսագրություն
* Boyhood։ Scenes from Provincial Life (1997)
* Youth։ Scenes from Provincial Life II (2002)
* Summertime (2009)

### Էսեներ
* White Writing։ On the Culture of Letters in South Africa (1988)
* Doubling the Point։ Essays and Interviews (1992)
* Giving Offense։ Essays on Censorship (1996)
* Stranger Shores։ Literary Essays, 1986—1999 (2002)
* Inner Workings։ Literary Essays, 2000—2005 (2007)

### Թարգմանություններ
* A Posthumous Confession by Marcellus Emants (Boston։ Twayne, 1976 & London։ Quartet, 1986)
* The Expedition to the Baobab Tree by Wilma Stockenström (Johannesburg։ Jonathan Ball, 1983 & London։ Faber, 1984).
* Landscape with Rowers։ Poetry from the Netherlands (Princeton, NJ։ Princeton University Press, 2004).

### Առաջաբաններ
* Դանիել Դեֆոի «Ռոբինզոն Կրուզո» վեպի առաջաբանը (Oxford World’s Classics)
* Գրեմ Գրինի «Բրայտոնյան սառույց» վեպի առաջաբանը (Penguin Classics)
* Սոլ Բելլոուի «Երկնքի եւ երկրի միջեւ» վեպի առաջաբանը (Penguin Classics)
* «Landscape with Rowers: Poetry from the Netherlands» ժողովածուի առաջաբանը (2004)

### Գրաքննադատություն
* «The Making of Samuel Beckett» // The New York Review of Books. 30 April 2009. No. 56(7)։ 13-16, Martha Dow Fehsenfeld and Lois More Overbeck (eds) (2009). The Letters of Samuel Beckett, Volume 1։ 1929—1940. Cambridge University Press.

### Ֆիլմագրություն
Կուտզեի երկու ստեղծագործություններն էկրանավորվել են.
* 1985 — «Փոշի» / Dust (ռեժ. Մարիոն Հենզել) — ըստ «Երկրի սրտում» վեպի
* 2008 — «Անպատվություն» / Disgrace (ռեժ. Սթիվ Ջեյքոբս) — ըստ «Անպատվություն» վեպի

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 1987 - Երուսաղեմյան մրցանակ
* 1983 - Բուքերյան մրցանակ - «Միքայել Կ.-ի կյանքը և ժամանակը» վեպի համար
* 1999 - Բուքերյան մրցանակ - «Անպատվություն» վեպի համար
* 2003 - Գրականության Նոբելյան մրցանակ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ջ.Մ. Կուտզեի երկերը 
* Համառոտ մատենագիտություն 
* Ջ.Մ. Կուտզե, կենսագրություն, մատենագիտություն  
* Ջ.Մ. Կուտզեն IMDB-ի էջում 
* Գրականության Նոբելյան մրցանակի պաշտոնական կայքէջ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Քեյփթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆեմինա մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ