open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռեյնիր

**Ռեյնիր** (), հրաբխային լեռ ամերիկյան Վաշինգտոն նահանգի Փիրս շրջանում, Սիեթլ քաղաքից 95 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք։

## Հակիրճ տեղեկատվություն
Ռեյնիրը Վաշինգտոնի և հարակից նահանգների, ինչպես նաև Կասկադյան լեռնաշղթայի ու Կասկադյան հրաբխային աղեղի ամենաբարձր գագաթն է. բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 4.392 մետր, հարաբերական բարձրությունը՝ 4030 մետր (այդ ցուցանիշով գերազանցում է մինչև անգամ աշխարհի երկրորդ բարձր գագաթին՝ Չոգորիին, որի հարաբերական բարձրությունը 4020 մետր է, բացարձակ բարձրությունը՝ 8.611 մետր)։ Պարզ եղանակին Ռեյնիրի գագաթը երևում է նույնիսկ Օրեգոն նահանգի Պորտլենդ քաղաքից, Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիա մարզի վարչական կենտրոնից՝ Վիկտորիայից, Վանկուվեր կղզուց։

Ռեյնիրը քնած ստրատոհրաբուխ է, որի վերջին, այն էլ՝ որ մեծ ժայթքումներն արձանագրվել են 1820—1854 թվականներին, թեև վկայություններ կան, որ 1858, 1870, 1879, 1882 և 1894 թվականներին ևս հրաբխային ակտիվություն է դրսևորել։ Մեծ է հավանականությունը, որ մոտակա ժամանակներում նույնպես Ռեյնիրը կարող է ժայթքել, այդ նկատառումով էլ այն համարվում է աշխարհի ամենավտանգավոր հրաբուխներից մեկը և ընդգրկված է առաջիկա տասնամյակի հրաբուխների ցանկում (*Decade Volcano list*): Ռեյնիրի ուժգին ժայթքման դեպքում վտանգի կարող է ենթարկվել լեռան ստորոտից տարածվող Փույալուփ գետի ամբողջ հովիտը՝ շուրջ 80 հազար (այլ հաշվարկներով՝ մոտավորապես 150 հազար) մարդկանցով։

Լեռան լանջերին ու բազմաթիվ սառցադաշտերում են գտնվում մի շարք գետերի (Փույալուփ, Ուայթ Ռիվր, Կոլումբիա) ակունքները։ Մինչև 2500 մետր բարձրության վրա լանջերը ծածկված են փշատերև անտառներով, ավելի բարձր տարածվում են ալպիական մարգագետինները, 2800-3000 մետրից վեր՝ սառցադաշտերն ու հավերժական ձյուները։ Գագաթին ու նրա մերձակայքում 40 սառցադաշտ կա՝ 87 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով։ Դրանցից ամենաընդարձակը՝ Էմոնսը 14 կմ² մակերես ունի։ Հրաբուխն ու շրջակա տարածքը հատուկ պահպանության ներքո են գտնվում. ունեն ազգային պարկի կարգավիճակ։ Մաունթ Ռեյնիր ազգային պարկն զբաղեցնում է 953,5 կմ² տարածք։

Լեռն անվանակոչել է բրիտանացի ծովակալ Ջորջ Վանկուվերը իր մտերիմ ընկերոջ՝ նույնպես ծովակալ Փիթր Ռեյնիր Կրտսերի պատվին։ Շրջակայքում բնակվող հնդկացիական ցեղերը սարն անվանել են  *Talol*, *Tacoma*,  *Tahoma*, *Tacobeh*,  *Pooskaus*: Տարբեր լեզվաբանների առաջարկած վարկածների համաձայն՝ այդ անվանումները նշանակել են  «ջրերի մայր», «ձյունածածկ սար», «Բեյքեր սարից մեծ»...

2014 թվականի մայիսի 31-ին Ռեյնիրի գագաթի մոտ վեց լեռնագնաց է զոհվել; Դա լեռնագնացության բնագավառի ամենամեծ ողբերգությունն է Վաշինգտոն նահանգի ողջ պատմության ընթացքում։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Mt Rainier from ISS 2018.jpg|Լեռան տեսքը տիեզերքից
Seattle 4.jpg|Ռեյնիրը՝ դիտված Սիեթլից
Mount Rainier from 30,000 feet.jpg|Հայացք օդանավից
Mount Rainier panorama 2.jpg|Լեռան հարավակողմը
Mount Rainier 6909h.JPG|
Mount Rainier 3D version 1.JPG|Լեռան եռաչափ պատկերի տարբերակը
Mount Rainier 3.jpg|Արտացոլման լիճը (*Reflection Lake*)
Wildflower Meadow (6997737191).jpg|Մերձալպյան բուսականություն լեռան «Դրախտ» կոչվող տարածքում



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգ
Կանաչ խաչ (կազմակերպություն)

**«Կանաչ խաչ» կազմակերպություն** (株式会社ミドリ十字; *Kabushiki Gaisha Midori Jūji*, ) Ճապոնիայի առաջատար դեղագործական կազմակերպություններից մեկը։ 1998 թվականի ապրիլի 1-ին այն միացավ  Yoshitomi Pharmaceutical Co., Ltd. (吉富製薬株式会社) կազմակերպությանը և 2000 թվականի ապրիլին անվանափոխվեց Welfide Corporation (ウェルファイド株式会社)։

## Պատմությունը
«Կանաչ Խաչ» կազմակերպությունն ստեղծվել է 1950 թվականին և դարձել  առաջին կոմերցիոն «արյան բանկ»-ը  Ճապոնիայում   դառնալով միջազգային  լիցենզավորված դեղագործական կազմակերպություն ՝ արտադրելով  դեղորայք առողջապահական ոլորտում։ Այս կազմակերպության հիմնադիրները զինվորական հանցագործներ էին ՝ « ջոկատ 731»-ից, ովքեր մարդկանց վրա փորձարկումներ էին կատարում։ Այդպիսիք էին փոխգնդապետ Նայիթոն և ստորաբաժանման հիմնադիր գեներալ-լեյտենանտ՝ Մասադզի Կիտանոն։

## Արտադրություն
Արտադրված արտադրանքը լայնորեն կիրառվել է հիվանդությունների լայն շրջանակի բուժման համար։ Բացի արյան  ամբողջ փոխներարկումը մատակարարելուց, «Կանաչ խաչ»- ը նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել արյան արտադրանքի մշակման գործում ՝ ուսումնասիրելով արյան մակարդման, հակամարմինների և ալբումինի ասպեկտները։ 1960-ական թվականներին նրանք զբաղվում էին ոչ միայն պլազմայով, այլ նաև  դարձան   առաջատարներ  և գործակալներ սիրտ-անոթային, իմունային, հակաբորբոքային, ալբումինի վրա հիմնված խնդիրների և այլ ոլորտների  ասպարեզում։Այդ ամենը կազմում էին արյան պլազմայի բաղադրիչների պարանտերային սննդի հետ   ⅔  եկամուտ՝  կազմակերպության համար։ Ախտորոշիչ ռեակտիվների մեծածախ վաճառքը նույնպես ապահովեց  զգալի շահույթ։ Ընկերությունն ուներ 11 դուստր ձեռնարկություն ՝ երեքական ԱՄՆ-ում և Ճապոնիայում, մեկական Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Բարբադոսում, Չինաստանում և Հոնկոնգում։ 1998 թ. Ֆինանսական հաշվետվություններում համախառն եկամուտների 41.9% -ը բաժինն  ստանում էին  արտասահմանյան վաճառքից։

## ՄԻԱՎ
1980 թվականի վերջին «Կանաչ խաչ » կազմակերպությունը և  բժիշկ Թաքեսի Աբեն հայտնվեցին սկանդալի կիզակետում ՝ այն պատճառով, որ 3000 ճապոնացի վարակվեցին ՄԻԱՎ-ով ՝  օգտագործելով կազմակերպության կողմից արյան համար ստեղծված արտադրանքը։ Այն, ինչպես գիտենք, անվտանգ չէր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ճապոնիայի կանաչ խաչը-Համաշխարհային կանաչ խաչը  

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բժշկությունը Ճապոնիայում
Լուի Բուլյե

**Լուի Հիացինտ Բուլյե** (, ), ֆրանսիացի բանաստեղծ և դրամատուրգ։

Գյուստավ Ֆլոբերի ընկերը։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Եղել է զինվորական բժշկի որդի, գերազանց ավարտել է Ռուանի քոլեջի դասական գիտությունների դասընթացը։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է Գյուստավ Ֆլոբերի հետ։ Սկզբում նա ուսումնասիրել է վիրաբուժություն, բայց շուտով թողել է այն ու սկսել դասավանդել հունարեն և լատիներեն՝ միաժամանակ ողջ ազատ ժամանակը նվիրելով գրական գործունեությանը։

Նրա առաջին ստեղծագործությունը «Meloenis» պոեմն է։ Մեկ այլ ստեղծագործության մեջ՝ վերնագրված «Les Fossiles», Բուլյեն ձգտել է բանաստեղծական ձևով նկարագրել երկրագնդի երկրաբանական ձևափոխումների տարբեր դրվագները։ Դրանք բոլորը միասին հրատարակվել են «Festons et Astragales» վերտառությամբ (1859)։

Բայցևայնպես, Բուլյեին առավելապես ճանաչում են բերել նրա բեմական ստեղծագործությունները՝ դրամաները․
* «Madame de Montarcy» (1856),
* Մեծ հաջողություն ունեցած «Hélène Peyron» (1858, [տեքստը [Գալլիկա]]յում է),
* «Dolores» (1862),
* «Faustine» (1864),
* «Conjuration d’Amboise» (1866),
* «L’Oncle Million» կատակերգությունը՝ կազմված բանաստեղծություններից։

1869 թվականին, արդեն բացարձակապես հիվանդ, նա ավարտել է «Մադմուազել Աիսե» նոր դրաման (Mademoiselle Aïssé, [տեքստը [Գալլիկա]]յում է), բայց «Le Sexe faible» կատակերգությունը և «Le Coeur а droite» ֆեերիան, սկսված Ֆլոբերի հետ համագործակցությամբ, մնացել են անավարտ։ Վերջինս (Ֆլոբերը) հավաքել է Բուլյեի բոլոր չհրատարակված քնարական ստեղծագործությունները հետմահու հրատարակությունումո՝ վերնագրված «Dernières Chansons» (1872, [տեքստը [Գալլիկա]]յում է) և համոզել Ռուանի քաղաքացիներին՝ Բուլյեի ոչ մեծ հուշարձանը կանգնեցնել տեղի գրադարանի թանգարանի պատին, որտեղ Բուլյեն որոշ ժամանակ գրադարանավար է եղել։

right|thumb|240px|Լուի Բուլյեի հուշարձանը Ռուանում

## Հրատարակություն
* Նրա ստեղծագործությունների ժողովածուն՝ հրատարակված Լեմերի կողմից (1881)

## Պոեզիա

## Գրականություն
* Флобер, «Notice» при упомянутом издании; Du Camp, «Souvenirs littéraires» (1882)
* De la ville de Mirmont, «Le poète Louis Bouillhet, étude» (1888)

## Երաժշտություն
* Ժորժ Բիզե, *Ապրիլյան երգ*՝ գրված Լուի Բուլյեի բանաստեղծության հիման վրա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*https://www.youtube.com/watch?v=h5ieR7csMGk

Կատեգորիա:Մայիսի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:1821 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 18 մահեր
Կատեգորիա:1869 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրադարանավարներ
Անտուան Սաադա

**Անտուն Սաադա** (, ), լիբանանցի  լրագրող, ուղղափառ համայնքի ներկայացուցիչ, գրող, քաղաքական ակտիվիստ և սիրիական սոցիալ-ազգայնական կուսակցության հիմնադիր (ՍՍԱԿ)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականին լեռնային Լիբանանում։ Հայրը՝ բժիշկ Խալիլ Սաադան եղել է ուղղափառ քրիստոնյա։ Անտուն Սաադան նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, ապա ուսումը շարունակել  Կահիրեում։

Նրա քաղաքական ծրագրերի գլխավոր նպատակներն էին՝ պետության տարանջատումը կրոնից և պատմական Սիրիայի վերամիավորումը, որը նրա կարծիքով բաղկացած էր Լիբանանից, Սիրիայից, Իրաքից, Հորդանանից, Պաղեստինից և Կիպրոսից։
thumb|upright|Սաադան Լիբանանում
Նա դեմ էր արաբական ազգայնականությանը և իսլամիզմին։ Նրա համար գոյություն ունեին 4 արաբական պետություն՝ Սիրիան, Եգիպտոսը (ներառյալ Սուդանը), Մարոկկոն և Սաուդյան Արաբիան (ներառյալ Եմենը, Էմիրությունները և Օմանը)։
thumb|thumbtime=3:42|Արաբերեն ֆիլմ՝ նվիրված Սաադայի Լիբանան վերադառնալուն
Սիրիական սոցիալ-ազգայնական կուսակցությունը հիմնադրվել է 1932 թվականին։ Կուսակցության և անձամբ Սաադայի գործունեությունը դարձել է ֆրանսիական գաղութային իշխանությունների կողմից բռնաճնշումների առարկա, ինչը նրան ստիպել է արտագաղթել Բրազիլիա, որտեղից Սաադան տեղափոխվել է Արգենտինա, որտեղ զբաղվել է լրագրությամբ։

1947 թվականի մարտի 2-ին, Լիբանանի անկախության հռչակումից հետո Սաադան վերադարձել է հայրենիք։ Սակայն Լիբանանի նոր իշխանությունը շարունակել է ճնշումները կուսակցության անդամների դեմ, ինչն էլ պատճառ է հանդիսացել 1949 թվականի հուլիսի 4-ի ապստամբությունը։ Սաադայի կողմնակիցների ելույթները ճնշվել են, իսկ ինքը փախել է Սիրիա, որի նախագահ Հուսնի Ազ-Զաիմը ապաստան էր խոստացել։ Սակայն Սիրիա ժամանելուն պես Սաադան ձերբակալվել է և հանձնվել լիբանանյան իշխանություններին, որոնք նրան մեղադրել են պետական հեղաշրջման փորձ կատարելու մեջ և դատապարտել են մահապատժի։ Անտուն Սաադան գնդակահարվել է 1949 թվականի հուլիսի 8-ի լուսաբացին։ Նրան դավաճանած Հուսնի Ազ-Զաիմը Սաադայից հետո ապրել է ընդամենը հինգ շաբաթ և  1949 թվականի օգոստոսի 14-ին Դամասկոսի Մեզզե բանտում մահապատժի  ենթարկվել։ 1951 թվականի փետրվարի 14-ին ՍՍԱԿ-ի մեկ այլ անդամի ձեռքով սպանվել է Սաադայի մահապատժի ևս մեկ մեղավոր՝ Լիբանանի վարչապետ Ռիադ Աս-Սոլհը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Antun Saadeh 
*  видео 
* Antoun Saadah

Կատեգորիա:Ազգայնականներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի գրողներ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Սիրիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ազատազրկման վայրերում մահացածներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի փիլիսոփաներ
Ռոզելլա

**Ռոզելլա** (), թութակների կարգին պատկանող թռչնի տեսակ։

## Արտաքին տեսք
Ռոզելլաները միջին չափի թութակներ են, որոնց մարմնի երկարությունը 25 սմ-ից 35 սմ է։ Նրանց բնորոշ առանձնահատկություններից է աստիճանավոր ձևի լայն պոչը, որի վրա կան նույն չափի 4 կենտրոնական փետուրներ, իսկ մնացած փետուրների չափը փոխվում է կենտրոնական փետուրների երկու կողմերից համապատասխանաբար նվազելով։ Վերին կտուցի վրա` ծայրից ոչ հեռու, կա մեկական ակոս, իսկ այտերի վրա կա մեծ դեղին, սպիտակ կամ կապույտ բիծ։

## Կենսակերպ
Ռոզելլաները բնակվում են այգիներում, նոսր անտառներում, արևադարձային լուսավոր բարձրաբուն պուրակներում։ Նրանք սնվում են վայրի խոտերի և մշակված բույսերի սերմերով, ինչպես նաև միջատներով և տարբեր մրգերով։ Նրանք լավ հարմարեցված են գետնին տեղաշարժվելու համար, ճարպիկ վազում են և մանևրում են խոտածածկ բուսականության մեջ։ Ռոզելլաները թռչում են դժկամորեն՝ սովորաբար փոքր հեռավորության վրա։

### Բազմացում
ձախից|thumb|260px|''Ձագուկները''

 դնում է 4-ից 6 ձու, գուցե և ավելին (մինչև 8 ձու)։ Թխսկալումը տևում է 20-22 օր։ Ձագերը կճեպից դուրս են գալիս կույր և ծածկված են լինում խիտ բմբուլով։ Առաջին օրերին նրանց կերակրում է հիմնականում մարին, հետագայում՝ և՛ մարին, և՛ արուն։ 28-35 օրական ճտերը թողնում են բույնը, բայց ևս 2-3 շաբաթ ծնողները հոգ են տանում նրանց մասին։ Նրանք սովորաբար բնադրում են տարեկան երկու անգամ։

մինի|''Գունատ գլխով ռոզելլա''

### Առանձնահատկություններ
Ռոզելլաները շատ գեղեցիկ թութակներ են, որոնք շատ սիրված են բնության սիրահարների կողմից։ Նրանք ունեն մեղմ և բարձր ձայն, գերակշռում են սուլիչ և ֆլեյտային հնչյունները։ Նրանց կարելի է սովորեցնել տարբեր բառեր ասել։

## Տարածվածություն
Ռոզելլաները հիմնականում բնակվում են Ավստրալիայում և միայն որոշ տեսակներ՝ Թասմանիա կղզում և մերձակա մի շարք այլ ավելի փոքր կղզիներում։

## Դասակարգում
Ռոզելլաների ցեղը ներառում է 6 տեսակ։

## Տես նաև
* Կարմրականաչավուն թևերով արա
* Ոսկե արատինգա
* Աֆրիկյան մոխրագույն թութակ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Гринёв В. А. Попугаи: Справочное пособие. — М.: Лесная промышленность, 1991. — 334 с ISBN 5-7120-0296-5
* Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с ISBN 5-94194-073-4
* Энциклопедия декоративных и экзотических птиц/ Авт-сост. А. П. Умельцев. — М.: Локид-Пресс, 2002. — 368 с ISBN 5-320-00436-2

## Արտաքին հղումներ
* Թութակներ
* Ինչպե՞ս սովորեցնել թութակին խոսել

Կատեգորիա:Թութակներ
Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր
Կատեգորիա:Քորդավորներ
Լու Թեյլոր Պուչի

**Լու Թեյլոր Պուչի** (, ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Վատ սովորություն» ֆիլմում խաղացած Ջասթին Կոբա և «Չարագուշակ մեռյալները։ Սև գիրք» ֆիլմում խաղացած Էրիկա դերերով։

## Կենսագրություն
Պուչին ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Սիսայդ Հայթս քաղաքում՝ նախկին մոդել Լինդա Ֆարվերի և կիթառահար Լուի Պուչիի ընտանիքում։ Ավարտել է Նյու Ջերսի նահանգի Լինկրոֆթ քաղաքի «Christian Brothers» ակադեմիան։

## Կարիերա
Առաջին անգամ բեմում հայտնվել է 10 տարեկան հասակում՝ «Օլիվեր» մյուզիքլում։ Երկու տարի անց որպես փոխարինող հայտնվել է Բրոդվեյում՝  «Երաժշտության հնչյուններ» մյուզիքլում, որտեղ խաղացել է որպես Ֆրիդրիխ ֆոն Թրափ։ Նրան կարելի է տեսնել «Չամսկրաբեր» (2005) ֆիլմում, HBO-ի «Էմփայր Ֆոլզ»  (2005) մինի-սերիալում, ինչպես նաև «Վատ սովորություն» ֆիլմի գլխավոր դերում, որի համար շահել է Բեռլինի կինոփառատոնի «Արծաթե արջ» մրցանակ՝ տղամարդու լավագույն դերի համար։ Նաև հայտնվել է *[[Green Day]]* խմբի «Jesus of Suburbia» տեսահոլովակում։

2008 թվականին նկարահանվել է երեք՝ «Կարճ հարցազրույցներ տականքների հետ», «Տեղեկատուներ» և «Մարդ, որն ամեն ինչ գիտեր» ֆիլմերում, որոնք ցուցադրվել են «Սանդենս» կինոփառատոնում։

2012 թվականին Լու Թեյլորը հայտնվել է «Լյուկի պատմությունը» ֆիլմի գլխավոր դերում, որտեղ խաղացել է Սեթ Գրինի հետ միասին։ 2013 թվականին խաղացել է «Չարագուշակ մեռյալները։ Սև գիրք» ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկը։ 2014 թվականին հայտնվել է «Գարուն» ֆիլմի գլխավոր դերում»։ Նույն թվականին Թեդի Քորթնի դերով հայտնվել է «Չիկագոյի ոստիկանությունը» և «Կարգ ու կանոն։ Հատուկ կորպուս» հեռուստասերիալներում։

2015 թվականին նկարահանվել է «Ավայի մոլուցքը» սարսափ ֆիլմում, նաև անորոշ դեր է ունեցել «Դու ամեն ինչից վեր ես» ֆիլմում։ 2016 թվականին Մայքլ Շենոնի հետ միասին նկարահանվել է «Poor Boy» ֆիլմում, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել ապրիլին՝ Տրայբեկի կինոփառատոնում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

* «Արծաթե արջ» տղամարդու լավագույն դերի համար

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ
Ոչ հղի (ֆիլմ)

«**Ոչ հղի**» (), ռեժիսոր Ռեյչել Լի Գոլդենբերգի սպասվելիք ամերիկյան դրամա ֆիլմ, որի սցենարիստներն են Թեդ Քափլանը և Ջենի Հենդրիքսը։ Սցենարը հիմնված է նրանց նույնանուն վեպի վրա։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում են Հեյլի Լու Ռիչարդսոնը, Բարբի Ֆերեյրան և Շուգար Լին Բիրդը։

## Դերասանական կազմ
* Հեյլի Լու Ռիչարդսոն՝ Վերոնիկա
* Բարբի Ֆերեյրա՝ Բեյլի
* Շուգար Լին Բիրդ՝ Քեյթ
* Ալեքս ՄաքՆիքոլ՝ Քևին
* Նոահ Օդեգաարդ՝ Շոն
* Ռամոնա Յանգ՝ Էմիլի
* Մեգ Սմիթ՝ Հաննա
* Ջերիլ Փրեսքոթ՝ Փեգ
* Betty Who՝ Կիրա
* Էմիլի Փիքոք՝ Արդարության երգչուհի
* Էբի Վան Գերփեն՝ Հիթեր

## Արտադրություն
2019 թվականի հունիսին հայտարարվել է, որ HBO Max-ը տեղայնացնելու է ֆիլմը, իսկ Ռեյչել Լի Գոլդենբերգը նկարահանելու է այն։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Թեդ Քափլանի և Ջենի Հենդրիքսի նույնանուն վեպի վրա։ Գրեգ Բեռլանտին հանդես է գալու որպես պրոդյուսեր՝ իր Berlanti Productions ընկերության ներքո։ 2019 թվականի սեպտեմբերին Հեյլի Լու Ռիչարդսոնը և Բարբի Ֆերեյրան միացել են ֆիլմի դերասանական անձնակազմին։ 2019 թվականի հոկտեմբերին Շուգար Լին Բիրդը նույնպես միացել է նրանց։

### Նկարահանումներ
Նկարահանման շրջանը սկսել է 2019 թվականի հոկտեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միսսուրիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Club Future Nostalgia: The Remix Album

«**Club Future Nostalgia: The Remix Album**», բրիտ-ալբանացի երգչուհի Դուա Լիպայի դեբյուտային և ամերիկացի դիջեյ The Blessed Madonna-ի հերթական ռեմիքս ալբոմ երգչուհու երկրորդ ստուդիական ալբոմ «Future Nostalgia»-ի և մի քանի այլ սինգլների ռեմիքսներով։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի օգոստոսի 28-ին Warner Records լեյբլի կողմից։ Ալբոմը ոգեշնչված է Լիպայի սիրելի երաժիշտներից և ոճերից՝ ռեմիքսներում հանդիպում են էլեկտրո, փոփ և այլ ոճերի հայտնի մեղեդիներ ու մոտիվներ։

## Նախապատմություն
2020 թվականի օգոստոսի 4-ին Լիպան հայտարարել էր, որ նույն թվականի օգոստոսի 21-ին թողարկելու է ալբոմի ռեմիքս հրատարակությունը, որի անվանումը «Club Future Nostalgia: The Remix Album» է։ Մի քանի օր անց, սակայն, նա «Jimmy Kimmel Live!» երեկոյան շոուն վարելիս հայտնում է, որ ռեմիքս ալբոմի թողարկումը հետաձգվել է մեկ շաբաթով, ամեն ռեմիքսին անիմացիոն հոլովակներ պատրաստելու համար։

## Երգացանկ
**Սկավառակում 3-րդ և 4-րդ ռեմիքսները միախառնված են, ուստի ռեմիքսների պաշտոնական թիվը 17 է։*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դուա Լիպայի ալբոմներ
Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Մակաբույծ բառեր

**Մակաբույծ բառեր** (նույնպես՝ **դադարների լրացումներ**), լեզվաբանական երևույթ, որն արտահայտված է տվյալ համատեքստում ավելորդ և անիմաստ բառերի օգտագործմամբ։

Շարահյուսորեն «մակաբույծ բառերի» մեծամասնությունը ներածական բառեր են։ «Մակաբույծ բառերի» շարքին չեն դասվում ինքնաբերական խոսքի արտադրության ժամանակ ծագող դադարների լրացումները, որոնք արտահայտվում են երկարատև հնչյուններով («է-է․․․», «ը-մ․․․», «ա-ա․․․» և այլն) և նպատակ ունեն ժամանակ շահել համապատասխան բառը գտնելու համար։

Մյուս կողմից` լեզվաբանների մի մասը (Վլադիմիր Պլունգյան, Ս. Բուրլակ և այլն) ներառում են «մակաբույծ բառերը» դիսկուրսիվ բառերի հասկացության մեջ։

## Առաջացման պատճառներ
Լեզվաբանների մեծ մասն այն կարծիքին է, որ «մակաբույծ բառերն» օգտագործվում են բառապաշարի աղքատության և դրա հետ կապված կանոնավոր հապաղումների պատճառով, սակայն մի շարք դեպքերում այդ բառերի վրա, այսպես կոչված, «նորաձևություն» է առաջանում։ Հետևաբար, դրանք կարող են գործածել նաև խոսքի հետ խնդիրներ չունեցող մարդիկ։

Որպես կանոն՝ մակաբույծ բառերն առաջանում են սոցիալապես ցանկալի պատասխանի ձևակերպման ժամանակ, խոսողի անկեղծության բացակայության և/կամ հարցի պատասխանի մասին անտեղյակության դեպքում։

«Մակաբույծ բառերը» նույնպես կարող են խոսքի մեջ հայտնվել լոգոֆոբիայի պատճառով։ Երբ մարդը հրապարակային ելույթի պահին գտնվում է հոգեկան սթրեսի վիճակում, ապա անհարմարավետությունից խուսափելու համար ցանկացած ձայնարկություն է օգտագործում ժամանակ շահելու և մտքերը հավաքելու համար։ Հետագայում այդ բառերը կարող են երկար ժամանակ ամրագրվել խոսքի մեջ, ինչպես կակազության դեպքում։

## Մակաբույծ բառերը հայերենում
Հայերենում հաճախ ենթակայից հետո անտեղի ավելացնում են «դա» ցուցական դերանունը։ Օրինակ՝ ասում են՝ «Վիքիպեդիան դա ազատ հանրագիտարան է»։ Այս «դա»-ն հայերենին անցել է ռուսերենից՝ շարահյուսական պատճենման միջոցով (*википедия – это свободная энциклопедия*), սակայն հայերենում դրա գործածությունը միանգամայն ավելորդ է, քանի որ նախադասությունն արդեն ենթակա ունի։ Հետևաբար, պետք է ասել՝ «Վիքիպեդիան ազատ հանրագիտարան է»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառարանագրություն
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
Կատեգորիա:Շփում
Ստախոսների ակումբ

**Ստախոսների ակումբ** () հուշագիր է, որը գրել է ամերիկացի հեղինակ Մերի Քարը։ Հրապարակվել է 1995 թվականին։ Պատմում է 1960-ականների Քարի մանկության մասին, որը անցել է Հարավարևելյան Տեխասի փոքր արդյունաբերական քաղաքում։ Վերնագիրը Քարի հայրիկի և նրա ընկերների մասին է, որոնք հավաքվում էին խմելու և պատմություններ պատմելու։ Նրանցից ոմանք աշխատում էին նավթավերամշակման գործարանում, իսկ ոմանք քիմիական գործարանում։

Գիրքը դարձավ Նյու Յորք Թայմս ամսագրի բեսթսելեր։ Մարթա Էլբրանդի անվան մրցանակին արժանանալուց բացի, հուշագիրը եզրափակիչ գիրքն է դառնում Ազգային քննադատների շրջանակի մրցանակի համար։  2005 թվականին լույս է տեսնում 10-ամյակի հրատարակությունը, որտեղ Քարը կատարել է իր հավելումը։

«Ստախոսների ակումբ»-ի հաջողությունից հետո, հրատարակվում են ևս երկու հուշ․
* «Բալ»՝ լույս է տեսել 2001 թվականին, 
* «Լույս»՝ լույս է տեսել 2009 թվականին։

## Սյուժե
Գիրքը պատմում է Քարի մանկության, ընտանիքում և քաղաքում մեծանալու, խմիչքի չարաշահման և հոգեբանական խնդիրների մասին։ Հուշագրում մանրամասնվում է երեխա հասակում բռնաբարության և բռնության ենթարկվելու փորձի, ինչպես նաև մոր հոգեկան անկայունության մասին։

Գիրքը բաղկացած է երեք բաժնից, որոնցից յուրաքանչյուրը նկարագրում է կյանքի տարբեր ժամանակաշրջաններ։ 
* Առաջին բաժինը վերնագրվել է «Տեխաս 1961», որում մանրամասնվում է Քարի և նրա քրոջ՝ Լեչիայի դաստիարակությունը Հարավարևելյան Տեխասում։ Պատմվածքը ներառում է մոր` Չարլիի և հոր՝ Ջ.Պ.-ի նախապատմությունները, նրանց հանդիպումը և նախկին հարաբերությունները։ Քարը գրում է նաև մայրական տատիկի մասին, ով 50 տարեկան հասակում մահացել է քաղցկեղից։
*Երկրորդ բաժինը վերնագրվել է «Կոլորադո 1963»։ Ընտանիքը անսպասելիորեն տեղափոխվել է Կոլորադո։ Այնտեղ գտնվելու ընթացքում Քարի ծնողները ամուսնալուծվել են, հայրը տեղափոխվել է Տեխաս, իսկ Քարը և քույրը մնում են մոր հետ։ Մայրը հանդիպում է Հեկտորին, ով ստիպել է աղջիկներին իրեն «հայրիկ» անվանել։ Չարլին սկսում է կրկին խմել և ալկոհոլի ազդեցության տակ մի օր զենքով սպառնում է Հեկտորին։ Հայրը իմանալով այդ մասին աղջիկներին տանում է Տեխաս։ Աղջինկերին վերադարձնելու ակնկալիքով Չարլին և Հեկտորը գնում են Տեխաս։ Վեճի ժամանակ նախկին ամուսինը դանակահարում է Հեկտորին։ Չարլին հեռանում է վերջինից և միանում ամուսնուն։ 
*Երրորդ բաժինը վերնագրվել է «Կրկին Տեխաս 1980», իրադարցություններից անցել է 17 տարի։ Քարը ապրում էր Բոստոնում։ Հոյր կաթված ստանավով պայմանավորված նա վերադարնում է Տեխաս։ Օգնելով խնամել հորը, նա մտերմանում է մոր հետ և իմանում է Չարլիի անցյալի և հոգեկան առողջության նախկին խնդիրների մասին։

## Ակնարկներ
«Ստախոսների ակումբ»-ը համընդհանուր գնահատանքի է արժանանում 1995 թվականին, հրապարակվելուց հետո։ Նյու Յորք Թայմսի խմբագիր Շեյա Բալանթինը գովերգում է հուշը։ Ստախոսների ակումբը հարգանքի տուրք է և ողբում է մի աշխարհի համար, որի հեղինակն այլևս այտեղ չի ապրում։ Դա իսկական ամերիկյան պատմությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Անդրեյ Գրյազև

**Անդրեյ Գրյազև**(Андре́й Влади́мирович Гря́зев, ), ռուս գեղասահորդ, հանդես է եկել մենասահք ձևում։ 2004 թվականին՝ Աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում, 2007 թվականին՝ Ռուսաստանի չեմպիոն։ Սպորտային սիրողական կարիերան ավարտել է 2009 թվականին։

## Կարիերա

մինի|ձախից|Անդրեյ Գրյազևը Միտիշչայում կայացած շոուի ժամանակ՝ 2007 թվական

Գեղասահքով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանից։ 11 տարեկանում տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ մարզվելու Ալեքսեյ Միշինի մարզչական դպրոցում, սակայն 2002 թվականի պատանիների Աշխարհի առաջնությունում (14-րդ հորիզոնական) անհաջող ելույթից հետո նա լքում է դպրոցը և վերադառնում Պերմ՝ որոշելով այլևս չբաղվել պրոֆեսիոնալ սպորտով։ Մի քանի ամիս անց (ըստ տեղեկությունների, Ալեքսեյ Յագուդինի խորհրդով՝ Միշինի նախկին մարզման ընկերոջ) Գրյազևը վերադարձավ մարզումների արդեն ԱՄՆ-ում Տատյանա Տարասովայի ղեկավարությամբ, որի արդյունքում էլ մարզիկը 2004 թվականին  դարձավ Աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում և բրոնզե մեդալակիր՝ Ռուսաստանի առաջնությունում։ Վերջին նվաճումը նրան իրավունք էր տվել մասնակցելու 2004 թվականի Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններին, որտեղ էլ զբաղեցրել է համապատասխանաբար 8-րդ և 12-րդ հորիզոնականները։ 2005 թվականին Գրյազևին հաջողվեց փոքր-ինչ բարելավել այդ արդյունքները՝ զբաղեցնելով 2-րդ հորիզոնականը Ռուսաստանի առաջնությունում, 5-րդը՝ Եվրոպայի առաջնությունում և 11-րդը՝ Աշխարհի առաջնությունում։

2006 թվականին Գրյազևը սկսել է մարզվել Ելենա Բույանովայի (Վոդորեզովա) ղեկավարությամբ և մրցաշրջանի սկզբում Չինաստանի գավաթի համար հեղինակավոր մրցումներում գրավեց 3-րդ հորիզոնականը, սակայն հետո հանդես եկավ ծայրաստիճան անհավասար, ինչի պատճառով էլ բաց թողեց ինչպես Եվրոպայի առաջնությունը, այնպես էլ օլիմպիական խաղերը։ Վերջին պահին մարզիկը ընդգրկվել է ազգային հավաքականում՝ Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար, որտեղ որակավորման և կարճ ծրագրում հանդես եկավ անհաջող, բայց կարողացավ ազատ ծրագրով վերականգնել իրեն։

2006-2007 թվականների հաջորդ մրցաշրջանը Գրյազևի համար լավագույն ձևով չսկսվեցին։ Գրան-Պրի սերիայի փուլերում նա զբաղեցրեց երկու յոթերորդ տեղերը, իսկ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության փուլերում՝ երկու հատ երրորդ հորիզոնականներ։ Հունվարին դրան հաջորդեց փայլուն հաղթանակ ազգային հիմնական մեկնարկում՝ Ռուսաստանի առաջնությունում։ Սակայն նույն տարվա Եվրոպայի առաջնությունում Անդրեյը զբաղեցրեց ընդամենը 16-րդ հորիզոնականը և չմասնակցեց Աշխարհի առաջնությանը։

2007-2008 մրցաշրջանում Գրյազևը գրավեց երրորդ հորիզոնականը Cup of Russia-ում և յոթերորդը՝ NHK Trophy-ում։ 2008 թվականի Ռուսաստանի առաջնությունում նա զբաղեցրեց միայն երրորդ հորիզոնականը, և քանի որ Ռուսաստանը Եվրոպայի ու Աշխարհի առաջնություններում տղամարդկանց մենասահքում չուներ երեք ներկայացուցիչ, ապա Անդրեյը չմասնակցեց այս մրցաշարերին։

2008-2009 մրցաշրջանում Գրյազևը վնասվածքի պատճառով բաց թողեց Գրան-Պրին։ Երկրի առաջնությունում հինգերորդն էր։ 2008-2009 մրցաշրջանի ավարտին, գերմանական գեղասահքի մասին «Pirouette» ամսագրի հունիսյան համարում հրապարակված տեղեկությունների համաձայն, Անդրեյ Գրյազևն ավարտել է մրցակցային կարիերան։

### Սպորտային ձեռքբերումներ

#### 2008 թվականից հետո

#### Մինչև 2008 թվականը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Неофициальный сайт Андрея Грязева 
* Профиль спортсмена на портале FSNews

Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Վինչենցո Սկամոցի

thumb|Վինչենցո Սկամոցիի հուշարձանը
**Վինչենցո Սկամոցի** (, ), իտալական Վերածննդի վերջին նշանավոր ճարտարապետ, Պալադիոյի ամենատաղանդավոր ուսանողներից մեկը, որը մտավ ճարտարապետության պատմության մեջ որպես «դասականության հայր»։ Ծնունդով եղել է Վիչենցայից։

## Կենսագրություն
Նրա առաջին ուսուցիչը հայրն էր՝ խոշոր  կապալառու, որը գտնվում էր իտալացի ճարտարապետ Սերլիոյի  ազդեցության տակ։ 1579-1580 թվականներին Հռոմ այցելելուց հետո, Սկամոցին հաստատվել է Վենետիկում՝ ավարտին հասցնելով Պալադիոյի կողմից իր հայրենի քաղաքում սկսած շենքերը, այդ թվում՝ Թեատրո Օլիմպիկոն և Վիլա Կապրան։ Զարգացրել է Պալլադիոի ավանդույթը՝ Պադովայի մերձակայքում գտնվող Վիլլա Մոլինի և Սաբբիոնում գտնվող Գոնսագա թատրոնի կառուցմամբ։

Սկամոցին առաջիններից մեկն էր, որ օգտագործում էր ամրոցների բաստիոնային համակարգը՝ Իտալական Ալպերի ստորոտում Պալմանովա ամրոցի կառուցման ընթացքում։ 1600 թվականին նա մեկնել է Ֆրանսիա, նրա հյուսիսային ճարտարապետության էսքիզների ալբոմը լույս է տեսել միայն 1960 թվականին։ Իտալիայից դուրս նա մասնակցել է Զալցբուրգի տաճարի նախագծմանը։

Սկամոցիի գլխավոր աշխատությունը՝ «Համընդհանուր ճարտարապետության գաղափարը», լույս է տեսել նրա մահվանից մեկ տարի առաջ։ Այդ աշխատությունում ճարտարապետը պաշտպանում էր ճարտարապետական միասնական լեզու մշակելու անհրաժեշտությունը` հիմնված անտիկ ժամանակաշրջանի նվաճումների զարգացման վրա։ Պալլադիո-Սկամոցիի գաղափարների ազդեցության ներքո էր գտնվում այդ տարիներին Իտալիա այցելած անգլիացի Ինիգո Ջոնսը, որի շնորհիվ պալլադիզմը երկար ժամանակ  անգլիական ճարտարապետության գերիշխող դիրքերում էր։

## Պատկերասրահ

Chiesa di San Lazzaro dei Mendicanti Venezia.jpg
View from Campanila to west.jpg
Palmanova1600.jpg
Teatro Olimpico Sabbioneta - Galleria o PERGULA -.jpg
Biblioteca Marciana i campanar de sant Marc, Venècia.JPG
San Nicola da Tolentino (Venice).jpg
Biblioteca Marciana - Marciana Library (Venezia-Venice).jpg
Piazza san marco mit turm.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Bibliography of the *Idea*: http://architectura.cesr.univ-tours.fr/Traite/Auteur/Scamozzi.asp?param=en 
* Charles Davis, ''Architecture and Light: Vincenzo Scamozzi’s Statuary Installation in the Chiesetta of the Palazzo Ducale in Venice'' in Annali di architettura n° 14, Vicenza 2002
* Branko Mitrovic´ and Vittoria Senes, Vincenzo ''Scamozzi’s Annotations to Daniele Barbaro’s Commentary on Vitruvius’ De Architectura'' in Annali di architettura n° 14, Vicenza 2002
* Konrad Ottenheym, ''A Bird’s-Eye View of the Dissemination of Scamozzi’s Treatise in Northern Europe'' in Annali di architettura, n° 18–19, 2007
* Guido Beltramini, ''The Fortunes and Misfortunes of Scamozzi’s Idea della Architettura Universale in Palladian Territory'' in Annali di architettura, n° 18–19, 2007
* Howard Burns, ''Inigo Jones and Vincenzo Scamozzi'' in Annali di architettura, n° 18–19, 2007
* Giles Worsley, ''Scamozzi’s Influence on English Seventeenth-Century Architecture'' in Annali di architettura, n° 18–19, 2007
* , 1764

Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական քանդակագործություն
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ
Կոմիկ

**Կոմիկ, հումորիստ** (, , ), դերասան, ով կատարում է կատակերգական դերեր։

## Ամպլուա
Ամպլուայի սահմանները ստույգ պարզ չեն։ Կոմիկի դերում կարող են հանդես գալ յուրաքանչյուր անձ, այսպես ասած «ծիծաղելի» կերպարները։ Վալերի Բեբուտովի, Վսևոլոդ Մայերխոլդի, Ակսյոնովի ամպլուայի աղյուսակներում կոմիկ բառի փոխարեն օգտագործվել է «Ծաղրածու, խեղկատակ, հիմար, էքսցենտրիկ» անվանումները։ Կոմիկների համար անհրաժեշտ տվայլներից են գրոտեսկի (ծիծաղաշարժ), ինչպես նաև ակրոբատիկայի և էկվիլիբրիսիկայի ունակությունները։

Կոմիկները ի տարբերություն դերասանների հաճախ լինում են տգեղ, կարող են ունենալ անհամաչափ կազմվածք, կամ ունենան թերություններով դեմք (օրինակ շլություն)։ Այսպիսով արտաքին տեսքի որոշակի թերությունները համարվում են կոմիկի համար արժեքավոր։

Այս ամպլուայի դերը աճել է փողոցային թատրոններում, որտեղ կոմիկները հայտնվել են։ Վերածննդի սկզբնական շրջանում հասարակ ժողովրդական հումորին ավելացվում էր փիլիսոփայական ենթատեքստեր (հայտնվում էր այսպես կոչված իմաստուն խեղկատակ), երգիծական կերպարները հայտնվում էին նաև ողբերգություններում (օրինակ՝ խեղկատակի դերը «Լիր արքա» ողբերգությունում)։

## Կոմիկն ու տրագիկը թատրոնում
Կուպցովը նկարագրել է Օստրովսկու «բարձր» տրագիկի ամպլուայի և «ցածր»՝ կոմիկի հակադրությունը (այդ թատերական տերմինները դուրս բերելով  и -ից)։ Ըստ իր կարծիքի՝ «Անտառ» կատակերգությունում Օստրովսկին նկարագրել է նվազագույն թատերախմբի հնարավորությունները։

## Կրկեսում
Համաձայն Բարինովի՝ կոմիկները կրկեսում ծառայում են կրկեսային համարների արդյունքում առաջացած զգացմունքային լարվածության նվազեցման համար։

## Այլ արժեքներ
Խոսակցական — մարդ, ով սիրում է կատակել կամ ուղղակի ծիծաղելի է։

Հնացած — Կատակերգության հեղինակ

## Տես նաև
* Կատակերգություն
* Հումոր
* Ծաղրածու

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Родина Т. М.* 
* *Аксенов И. А., Бебутов В. М. Мейерхольд В. Э.* «Амплуа актера»; М., 1922
* О. Н. Купцова. А. Н. Островский и театральная система амплуа (комедия «Лес») . // Вестник Удмуртского университета. История и филология. Вып. 1. Ижевск, 2008. C. 3-12. (название статьи цит. по автору; по ссылке — КОМЕДИЯ А. Н. ОСТРОВСКОГО «ЛЕС»: ОПЫТ ИСТОРИКО-ТЕАТРАЛЬНОГО КОММЕНТАРИЯ).

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Թատերական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր
Կատեգորիա:Ժամանցային մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Կատակերգություն
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Կատեգորիա:Հումոր
Կատեգորիա:Ներկայացուցչական արվեստ
Մարկ Ֆիլիպս

**Մարկ Ֆիլիպս** (, ), Գայանայի քաղաքական գործիչ և պաշտոնաթող զինվորական սպա, որը Իրֆաան Ալիի նախագահության օրոք երկրի վարչապետ է դարձել 2020 թվականի օգոստոսին։ 2013-2016 թվականներին եղել է Գայանայի պաշտպանության ուժերի շտաբի պետը։

## Կենսագրություն
Մարկ Ֆիլիպսը բակալավրի աստիճան է ստացել Գայանայի համալսարանում պետական կառավարման ոլորտում և մագիստրոսի աստիճան՝ պետական սեկտորի կառավարման ոլորտում՝ Պապական Մադրեի և Մաեստրայի կաթոլիկ համալսարանում։ 1981 թվականի սեպտեմբերին ավարտել է Սանդհերստի Թագավորական ռազմական ակադեմիան։

2020 թվականի համընդհանուր ընտրություններում Իրֆահան Ալիի հետ առաջադրվել է Գայանայի ժողովրդական առաջադիմական կուսակցությունից։ 2020 թվականի օգոստոսի 2-ին նշանակվել է Գայանայի վարչապետ, ինչպես նաև դարձել է առաջին փոխնախագահ և հանդիսանում է Գայանայի նախագահի սահմանադրական իրավահաջորդը՝ այդ պաշտոնը արտապլանային ազատ արձակելու դեպքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գայանայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Գայանայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սանդհերստի Թագավորական ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Խաղաղության ուխտի հուշաքար

**Խաղաղության ուխտի հուշաքար**, «**Ատոմային ռմբակոծության ականատես հուշաքար**»**, «Խաղաղության քար» հուշաքար**, Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքներում ատոմային ռմբակոծության զոհերի հիշատակին և ամբողջ աշխարհում խաղաղության պահպանմանը նվիրված հուշաքար Երևանի Մանկական զբոսայգում։

## Պատմական ակնարկ
1945 թվականի օգոստոսի 6-ին և 9-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին ԱՄՆ զինված ուժերը ատոմային ռումբեր գցեցին Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների վրա։ Հիրոսիմայում զոհվեց մոտ 90-166 հազար, իսկ Նագասակիում՝ 60-80 հազար մարդ։

### Հուշաքարի պատմություն
Երևանի Մանկական զբոսայգում տեղադրված գրանիտե սալիկը՝ տեղակայված Հիրոշիմա քաղաքի տրամվայի գծերին հարող հատվածում, 1945 թվականի օգոստոսի 6-ին, ժամը 8:15-ին քաղաքում տեղի ունեղած ատոմային ռմբակոծության ականատեսներից է եղել։ Հիրոշիմայի կենտրոնական փողոցները պատված են եղել նմանատիպ սալիկներով։

Հիրոշիմայի խաղաղության հուշաքար հիմնադրամը, տոգորված համամարդկային խաղաղության հույսով, էպիկենտրոնից դեպի հյուսիս 200 մետր հեռավորության վրա գտնվող Աիոի կամրջի մոտակայքից հավաքել են 188 սալիկ և յուրաքանչյուր քարի վրա փորագրել հավերժական խաղաղության կոչ անող կնոջ պատկերը։

Սալաքարերը հիմնադրամը աշխարհի ժողովուրդներին է նվիրել՝ հուսալով, որ համայն մարդկությունը կկիսի անպատերազմ աշխարհում ապրելու հիմնադրամի ընդհանուր ցանկությունը, աչքի առաջ ունենալով Հիրոշիմայի ատոմային ռմբակոծությունը որպես հիշեցում խաղաղության կարևորության մասին։

Հուշաքարի բացմանը ներկա են գտնվել Հիրոշիմայի «Խաղաղության քար» ասոցիացիայի ղեկավար Միչիկո Ումեմոտոն, Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Արամ Սուքիասյանը, Ճապոնիայում ՀՀ դեսպան Հրանտ Պողոսյանը, ՀՀ նախագահի օգնական Վարուժան Ներսեսյանը, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, հայ-ճապոնական բարեկամական խմբի ղեկավար Սամվել Ֆարմանյանը, ՀՀ ԱԳՆ ԱՕԱ վարչության պետ Աշոտ Ոսկանյանը և Հիրոշիմայի խաղաղության քար ասոցիացիայի ղեկավարի գլխավորած պատվիրակության անդամները, քաղաքացիներ։

## Ոգեկոչան միջոցառումներ
Հուշաքարի տեղադրումից ի վեր յուրաքանչյուր տարվա օգոստոսի 6-ին Խաղաղության ուխտի հուշաքարի մոտ տեղի է ունենում Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների ատոմային ռմբակոծության զոհերի հիշատակին նվիրված արարողություն, որը կազմակերպում է Հայ-ճապոնական «Հիկարի» գիտակրթամշակութայի կենտրոնը։ Նախնական ծրագիրը մեկնարկել է 2005 թվականի օգոստոսի 6-ին «Խաղաղության լապտերներ» խորագրով  մեծ ակցիայով, որը ժամանակի ընթացքում վերաճել է խաղաղասիրական և մշակութային մեծ ծրագրի։

## Այլ տվյալներ
Խաղաղության ուխտի հուշաքարը Երևան է բերվել 2014 թվականին Հիրոսիմայից։ Երևանի Մանկական զբոսայագում հիշատակի անկյուն ստեղծելու համար Հիրոսիմայի քաղաքապետը շնորհակալական ուղերձ է հղել Երևանի քաղաքապետին։

## Պատկերասրահ

Hiroshima Peace Memorial (Yerevan) (3).jpg
Hiroshima Peace Memorial (Yerevan) (4).jpg
Hiroshima Peace Memorial (Yerevan) (5).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Պաղպաղակավաճառի ֆուրգոն

**Պաղպաղակավաճառ ֆուրգոն** (), բեռնատար առևտրային ավտոմեքենա՝ հագեցած համապատասխան սառնարանային
alt=|մինի|Պաղպաղակի ֆուրգոն Ավստրալիայում
սարքավորումներով պաղպաղակի պահպանման և տեղափոխման համար, որի նպատակն է դրա տեղափոխումը մանրածախ առևտրի համար։ Պաղպաղակի ֆուրգոնը, որը մնացել է մինչև մեր ժամանակներ, բավականին տարածված երևույթ է Արևմուտքի երկրներում, ինչպես նաև Իսրայելում և Հարավ-արևելյան Ասիայում, հաճախ հանդիպում է մարդաշատ վայրերում, այդ թվում նաև հասարակական միջոցառումների ժամանակ, զբոսայգիներում, լողափներում, երբեմն նրանք կանգ են առնում բնակելի թաղամասերի ու դպրոցների մոտ, որտեղ մեծ թվով երեխաներ կան։

Ամենից հաճախ այդպիսի ֆուրգոնները վաճառում են մրգային սառույց (որոշ երկրներում՝ սոֆուտո-կուրիմո), իսկ երբեմն էլ՝ սառը, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ։ Գնորդների ուշադրությունը գրավելու համար այդպիսի ֆուրգոնների վրա կարող են նկարված լինել պաղպաղակի և մրգային սառույցի պատկերներ կամ էլ հայտնի մուլտֆիլմերի հերոսների նկարներ, վերջիններս կարող են լուրջ իրավական վեճերի հանգեցնել իրավատերերի հետ։ Որոշ ֆուրգոնների վրա առկա են զգուշացնող գրություններ վարորդների համար, որոնք տեղեկացնում են, որ այդպիսի ֆուրգոնների հետևից կարող են երեխաներ դուրս վազել, այդ իսկ պատճառով պետք է զգուշությամբ շրջանցել։

Պաղպաղակի տեղափոխման կոմերցիոն բեռնատար ավտոմոբիլները Արևմտյան Եվրոպայում և Ամերիկայում սկսել են հայտնվել դեռևս XX դարի առաջին տասնամայակում, երբ համապատասխան տեխնոլոգիաների զարգացումը թույլ էր տալիս տեղափոխել մթերքներ, որոնք պետք է լենեն սառեցված վիճակում, այնպիսիք, ինչպեսիք միսն ու կաթն են։ Ի սկզբանե այդպիսի բեռնատարներով տեղափոխում էին միայն սովորական պաղպաղակ, քանի որ սառնախցիկներն այդ ժամանակնորում շքեղություն էին և ամեն ընտանիքում չէ, որ կային։ Հետագայում, երբ սառնախցիկներով սառնարանները լայնորեն տարածում գտան բնակարաններում և առևտրի ցանցերում, այդպիսի ֆուրգոնների հիմնական ապրանքը դարձավ տարբեր տեսակի մրգային սառույցը և նմանօրինակ սառը արտադրանքը։

Շվեցիայում պաղպաղակների ֆուրգոնները առաջին անգամ հայտնվել են 1960-ականներին, Ֆինլանդիայում՝ միայն 1993 թվականին։ Վերջին ֆիննական ընկերությունը, որն ուներ նման բեռնատարներ, դադարեցրեց իր գործունեությունը 2013 թվականին, մինչդեռ 2014 թվականին լուրեր տարածվեցին ֆիննական փողոցներ պաղպաղակների ֆուրգոնների հնարավոր վերադարձի,մասին։ Իսրայելում պաղպաղակի ֆուրգոնի առաջին տերը դարձավ Մորդեհայ Դեյվիը, որն իր գործունեությունը սկսել էր 1979 թվականին և շարունակում է մինչ օրս։ Պաղպաղակի ֆուրգոնները ժամանակ առ ժամանակ ԶԼՄ-ների կողմից, որպես աղմուկի աղբյուր,կամ, օրինակ, ծխախոտի փողոցային առևտրի թաքստոց,  ենթարկվում են քննադատության։ Այդուհանդերձ դրանք նաև դիտվում են որպես կարևոր մշակութային խորհրդանիշ,, նրանց նվիրված մի քանի երգ է գրված։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Փողոցային մշակույթ
Բուլկի

**Բուլկի**, փոքր, երբեմն քաղցր, հացաբուլկեղեն կամ բլիթ։ Չնայած դրանք շատ ձևեր ու չափսեր ունեն, հիմնականում ձեռքի չափսի են կամ ավելի փոքր՝ շրջանաձև վերնամասով և տափակ ներքնամասով։

Բուլկիները հաճախ պատրաստված են ալյուրով, շաքարավազով, կաթով, խմորիչով և կարագով։ Ամենատարածված քաղցր տեսականինիր մեջ պարունակում է միրգ կամ ընկույզ և կարող է պատված լինել օշարակով կամ կարամելով կամ էլ լցոնված լինել ջեմով կամ կրեմով։ Բուլկիների որոշ տեսակներ կարող են լցոնված լինել մսով կամ սովորաբար մատուցվում են մսով (ինչպես օրինակ հոթդոգններն ու համբուրգերները)։ Վերջիններս մատուցվում են արագ սննդի ռեստորաններում, ինչպեսիք են Բուրգեր Քինգը, KFC-ին, Մակդոնալդսը։
alt=|մինի|200x200փքս|Շվեդական ոճի սեֆրոն բուլկի, որը սովորաբար պատրաստվում է Սուրբ ծննդյան տոներին, մասնավորապես Սուրբ Լյուսիի Օրը
«Բուլկու» դասին են սովորաբար պատկանում լցոնված խմորագնդիկները, ինչպես օրինակ չինական բաոզին։ Այս տեսակի որոշ խմորագնդիկներ կարող են իրենց տեսքով հացանման լինել։

Բուլկին սովորաբար պատրաստված է խմորից, որն իր մեջ պարունակում է շաքարավազ ու կարագ, իսկ որոշ դեպքերում՝ նաև ձու։ Առանց դրանց խմորը կլինի հացի և ոչ թե բուլկու խմոր։

## Պատկերասրահ

File:Cardamom buns.jpg
File:Holsteins Shakes and Buns - The Cosmopolitan of Las Vegas.jpg
File:Korean pork bun.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հացամթերք
Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Ջոն Շերման

**Ջոն Շերման** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, Օհայո նահանգի սենատոր, ԱՄՆ 35-րդ պետքարտուղար, ԱՄՆ Ֆինանսների 32-րդ նախարար։

## Կենսագրություն
Ջոն Շերմանը ծնվել է Օհայո նահանգի Լանկաստերե շրջանում՝ դատավոր Չառլզ Ռոբերտ Շերմանի և նրա կնոջ՝ Մերի Հոյթ Շերմանի ընտանիքում։ 1829 թվականին ամուսնու մահից հետո Մերիի և նրա տասնմեկ երեխաների մասին սկսել է հոգ տանել Չարլզի եղբայրը՝ Ուիլյամը։ Ջոնը կրթությունը ստացել է սովորական դպրոցում։ Այն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Օհայո նահանգի ակադեմիան, բայց, աշխատանք ստանալով որպես ալիքների ձևավորման ճարտարագետ, թողել է ուսումը։ Ավելի ուշ սկսել է  իրավունք ուսումնասիրել, և 1844 թվականին  ընդունվել է փաստաբանների միության անդամ։ 1848 թվականին ամուսնացել է Օհայո նահանգի դատավորի դստեր՝ Սեսիլյա Ստյուարտի հետ։

Ամուսնությունից հետո նա հետաքրքրվել է քաղաքականությամբ։ 1848 թվականին Ազգային համագումարում Վիգերի կուսակցության պատվիրակ է եղել։ 1854 թվականին Ջոն Շերմանը ընտրվել է Պալատում որպես Օհայո նահանգի ներկայացուցիչ։ 1860-1861 թվականներին նա զբաղեցրել է  հարկային հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը Ներկայացուցիչների պալատում։

1877 թվականից մինչև 1881 թվականը Ջոն Շերմանը եղել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարար։ 1880 թվականին նա հավակնել  է  ԱՄՆ նախագահի պաշտոնին, սակայն պարտվել է Ջեյմս Գարֆիլդին։ Ֆինանսների նախարարի պաշտոնին վերադառնալուց հետո Շերմանը մնացել է Սենատում։ 1886 թվականից մինչև 1893 թվականը և 1895 թվականից մինչև 1897 թվականը  եղել է  Սենատի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի ներկայացուցիչ։

1885 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1886 թվականի հունվարը  Թոմաս Հենդրիքսի մահվան պատճառով Ջոնը ժամանակավոր կատարել է ԱՄՆ փոխնախագահի պարտականությունները։

## Տես նաև
* Շերմանի ակտը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պետքարտուղարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարներ
Բեյրութի նավահանգիստ

**Բեյրութի նավահանգիստ**(), Լիբանանի գլխավոր նավահանգիստն է և աշխարհի ամենախոշոր նավահանգիստներից մեկը։
Տեղակայված է  Բեյրութի հյուսիսային հատվածում գտնվող Սուրբ Գեորգիի ծովոծոցի ափին, ոչ հեռու քաղաքի կենտրոնից։ Այն իր մեջ ներառում է 4 նավահանգիստ, 16 կառամատույց, 12 պահեստ  և նոր բեռնարկղային տերմինալ՝ 700,000 TEU/տարի թողունակությամբ։

Բեյրութի նավահանգիստը և ռազմածովային բազան հասանելի են նավերի և առագաստանավերի համար, որոնց ջրատարողությունը կազմում է մինչև 50 հազար տոննա։ Նավահանգստի ծովային բեռնափոխադրումների ընդհանուր շրջանառությունը տարեկան կազմում է մոտ 6 միլիոն տոննա, որի մոտ 40 տոկոսը տարանցիկ բեռներ են։ Պահեստների և ապրանքների բացօթյա պահեստավորման համար նախատեսված տարածքները կազմում են մոտ 100․000 մ²։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Բացվել է 1887 թվականին։ Տեղակայված է Սուրբ Գեորգիի ծովախորշի արևելյան մասում, Բեյրութի հյուսիսային միջերկրածովյան ափին, Բեյրութ գետից դեպի արևմուտք։ Դա Միջերկրական ծովի արևելքում ամենախոշոր և ամենաբեռնված նավահանգիստներից մեկն է։ Բեյրութի նավահանգիստը և Բեյրութի Ռաֆիկ Հարիրիի անվան միջազգային օդանավակայանը երկիր մուտքի հիմնական կետերն են։

Բաղկացած է երկու նավահանգստից (հին և նոր), որոնք պաշտպանված են երկար  ջրբաժանով։ Նավահանգստի ջրային տարածքի և ռազմածովային բազայի մակերեսը կազմում է մոտ 3 քառ․կմ, 16 նավամատույց, որոնց ընդհանուր գծի երկարությունը մոտ 5 655 մ է, խորությունը՝ 8-16,5 մ։ Նավահանգիստն ունի նավանորոգման արհեստանոցներ, լողացող, սայլակավոր և այլ ամբարձիչներ ծովային բեռները բեռնաթափելու համար՝ մինչև հազար տոննա բեռնամբարձությամբ։

Բեյրութի նավահանգիստը և ռազմածովային բազան հասանելի են նավերի և առագաստանավերի համար, որոնց ջրատարողությունը կազմում է մինչև 50 հազար տոննա։ Նավահանգստի ծովային բեռնափոխադրումների ընդհանուր շրջանառությունը տարեկան կազմում է մոտ 6 միլիոն տոննա, որի մոտ 40 տոկոսը տարանցիկ բեռներ են։ Պահեստների և ապրանքների բացօթյա պահեստավորման համար նախատեսված տարածքները կազմում են մոտ 100․000 մ²։

## Պայթյուններ 2020 թվականին

2020 թվականի օգոստոսի 4-ին Բեյրութի նավահանգստում տեղի են ունեցել պայթյուններ զոհվել է առնվազն 157 մարդ, ավելի քան 5000-ը վիրավորվել են, իսկ շատերն անհետ կորել են։ Պայթյունների հետևանքով անօթևան է մնացել մոտ 300.000 հազար մարդ։ Լիբանանի ընդհանուր անվտանգության ծառայության գլխավոր տնօրենը հայտարարել է, որ հիմնական պայթյունը կապված է եղել 2․750 տոննա ամոնիումի նիտրատի հետ։ Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 5-ին, հրդեհը հիմնականում մարվել է։ Օգոստոսի 5-ին երկրի կառավարությունը Բեյրութը հայտարարել է բնական աղետների գոտի և քաղաքում հայտարարվել է արտակարգ դրություն։

## Պատկերասրահ
### Նավահանգիստը պայթունից առաջ

North of Beirut Port.jpg 
Majidiyeh, Bayrut, Lebanon - panoramio (1).jpg
Hafen von Beirut.jpg
Majidiyeh, Bayrut, Lebanon - panoramio (3).jpg
Majidiyeh, Bayrut, Lebanon - panoramio (5).jpg
The Splitting of the Clouds (49726328958).png


### Նավահանգիստը պայթունից հետո

2020 Beirut explosions.webm


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Бейрутский контейнерный терминал 
* Морские порты Мира - SeaRates.com

Կատեգորիա:Բեյրութի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ
Արզուման Հարությունյան

**Արզուման Գարուշի Հարությունյան** (), հայ տնտեսագետ։ Գեներալ-լեյտենանտ։

## Կենսագրություն
Արզուման Հարությունյանը ծնվել է 1958 թվականի մայիսի 1-ին Հրազդանի շրջանի Գեղաշեն գյուղում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ 1975-1979 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի պլանային-տնտեսագիտական ֆակուլտետը՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում արդյունաբերության պլանավորում մասնագիտությամբ։ 1979 թվականին որպես տնտեսագետ աշխատել է Հայկական ԽՍՀ Աշխատանքի պետական կոմիտեի աշխատանքի գիտական կազմակերպման կենտրոնի աշխատանքային ռեսուրսների բաժնում։ 1979-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1981-1983 թվականներին որպես ավագ տնտեսագետ աշխատել է Աշխատանքի պետական կոմիտեի աշխատանքի գիտական կազմակերպման կենտրոնի արտադրության ղեկավարման բաժնում, 1983-1984 թվականներին աշխատել է «Պոզիստոր» ԱՄ «Սիրիուս» գործարանի արտադրատնտեսական բաժնում որպես ավագ տնտեսագետ։ 1984 թվականից զինվորական ծառայության է անցել ՀԽՍՀ պետական անվտանգության մարմիններում, 1991-1992 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարության եկամուտների թաքցնման դեմ պայքարի 9-րդ հատուկ վարչությունում։ 1992-1996 թվականներին եղել է ՀՀ հարկային տեսչության օպերատիվ վարչության պետի տեղակալ, ապա՝ պետ։ 1996 թվականի օգոստոսից ծառայությունը շարունակել է ՀՀ ազգային անվտանգության համակարգում, 1999 թվականից նշանակվել է Ազգային անվտանգության ծառայության Երևանի քաղաքային վարչության պետ։ 2010-2019 թվականներին եղել է ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ։

2019 թվականից հանդիսանում է «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Խորհրդի անդամ։

## Զինվորական կոչումներ
* Գեներալ-լեյտենանտ, 2013 թվականի դեկտեմբերի 17
* գեներալ-մայոր, 2008

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Աֆրիկական Մեծ լճեր

**Աֆրիկական Մեծ լճեր,** Աֆրիկայի խոշորագույն լճերից մեկը գտնվում է Արևելաաֆրիկական բեկվածքների գոտում և նրա շրջակայքում։ Ներառված է Վիկտորիա լիճը`մեծությամբ աշխարհի երկրորդ քաղցրահամ լիճը, և Տանգանիկան` երկրորդը աշխարհում տարածքով և խորությամբ։ *Մեծ* տերմինը փոխառված է ամերիկական Մեծ լճերից։

Լճերի ցանկը` տեղաբաշխված մեծից փոքր հերթականությամբ.

* Վիկտորիա
* Տանգանիկա
* Նյասա (Մալավի) 
* Ռուդոլֆ (Տուրկանա)
* Էդուարդ
* Ալբերտ
* Կիվու

Ոմանք Մեծ լճերի շարքին են դասում միայն Վիկտորիա, Ալբերտ և Էդուարդ լճերը, քանի որ միայն այդ երեք լճերը հոսք ունեն դեպի Սպիտակ Նեղոս :

Տանգանիկան և Կիվուն ունեն հոսք դեպի Կոնգո գետի համակարգ, իսկ Մալավին դեպի Զամբեզի` Շիր գետի միջոցով։ Ռուդոլֆ լիճն անհոսք է։

Ռուկվա և Մվերու լճերը գտնվում են Տանգանիկա լճից ոչ հեռու, սակայն չեն դասվում Աֆրիկական Մեծ լճերի շարքին, չնայած որ երկուսը միասին մակերեսով ավելի մեծ են,  քան Էդուարդ և Կիվու լճերը։

Այս լճերում են գտնվում մարդկությանը հայտնի ձկնատեսակների մոտ 10%-ը։ Ինչպես նաև Վիկորիա, Տանգանիկա և Նյասա լճերը միասին պարունակում են ամբողջ աշխարհի քաղցրահամ ջրերի քառորդ  մասը։

Այժմ այս լճերը մաքրվում են  բոլոր վնասակար ազդեցություններից։

## Մեծ լճերի տարածաշրջան
Այս  տարածաշրջանը աշխարհում ամենախտաբնակ տարածքներից մեկն է, այնտեղ ապրում է մոտ 107 միլիոն մարդ։ Անցյալում, հրաբխային ակտիվության արդյունքում, Աֆրիկայի այս հատվածում է գտնվել աշխարհի լավագույն արոտավայրերից մեկը։ Չնայած հասարակածային գոտում գտնվելուն` ունի համեմատաբար մեղմ կլիմա, քանի որ ծովի մակարդակից բարձր է։

Բնակչության խտության և գյուղատնտեսական մթերքի ավելցուկի հետևանքով Մեծ լճերի շրջանը պատմականորեն բաժանված է եղել մի շարք փոքր պետությունների միջև,  որոնցից ամենահզորներն են եղել Ռուանդան, Բուրունդին, Բուգանդան, Բունորոն։

Նեղոսի ակունքի երկարատև փնտրտուքների արդյունքում այս տարածաշրջանը երկար ժամանակ գտնվել է եվրոպացիների ուշադրության կենտրոնում։  Այստեղ ժամանած առաջին եվրոպացիները միսիոներներ էին, ովքեր մեծ դեր չեն ունեցել տեղաբնիկների քրիստոնեացման գործում, բայց նրանք են բացահայտել  տարածաշրջանը`  հետագա գաղութացման համար։

Արտաքին աշխարհի հետ կապը հանգեցրել է մի շարք ավերիչ համաճարակների առաջացմանը,  որոնցից տուժել են ինչպես մարդիկ,  այնպես էլ կենդանիները։ Դրա արդյունքում տարածաշրջանի բնակչությունը որոշ շրջաններում կրճատվել է  մինչև 60%։ Միայն 1950-ական թվականներին տարածաշրջանի բնակչությունը հասել է նախագաղութային մակարդակին։

Վերջին տարիներին տարածաշրջանում տեղի են ունեցել քաղաքացիական պատերազմներ և բռնության դրսևորումներ, որոնք խանգարել են աղքատության հաղթահարմանը, միայն Քենիան և Տանզանիան պայմանականորեն կարող են բացառություն համարվել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  (обл.)
* Jean-Pierre Chrétien. *The Great Lakes of Africa: Two Thousand Years of History* trans Scott Straus

Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Աֆրիկա
Կատեգորիա:Աֆրիկայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Աֆրիկայի լճեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լճերի խմբեր