open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վեռա Սմելովա

**Վեռա Գրիգորևնա Սմելովա** (; ), ԽՍՀՄ և Ուկրաինայի մարզուհի և մարզիչ։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ, ՈւԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1980), Ուկրաինայի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր աշխատող, Պետրովո գյուղի պատվավոր քաղաքացի (2001)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականին Ուկրաինայի ԽՍՀ Պետրովո շրջանի (այժմ Կիրովոգրադի մարզի) գյուղում։

Ավարտել է Լվովի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտը։ Աշխատել է որպես լողի  մարզիչ Կրիվոյ Ռոգի «Богатырь» սպորտային համալիրում։ Աշխատել է ԽՍՀՄ լողի հավաքականի ավագ մարզիչ։

Նրա սաներից երկուսը օլիմպիական չեմպիոններ են՝ Սերգեյ Ֆեսենկոն և Ալեքսանդր Սիդորենկոն (1980), սպորտի տասնյակ վարպետներ և միջազգային կարգի վարպետներ, շատ ըմբիշներ։ Նրա աշակերտները մարզիչին կոչեցին «Վեռովնա»։

1990 թվականին վերադարձել է հայրենի գյուղ, որտեղ գլխավորել է շրջանային մարզական կոմիտեն։ Վերա Գրիգորևնան շատ ջանքեր է ներդրել  մանկական մարզադպրոցի բացման համար, որը ղեկավարում է մինչ օրս։ Մասնակցում է Պետրովսկի շրջանի (Կիրովոգրադի մարզ) հասարակական կյանքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* տվյալներ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Սերգեյ Լեոնիդի Ֆեսենկո

**Սերգեյ Լեոնիդի Ֆեսենկո** (), Ուկրաինայի ԽՍՀՄ լողորդ, ամառային օլիմպիական խաղեր 1980-ի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1978)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի հունվարի 29-ին Դնեպրոպետրովսկի մարզում՝ Կրիվոյ Ռոգում ։ 1982 թվականից Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցություն անդամ է։

Ավարտել Է Կիևի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը։

Հանդես է եկել «Ավանգարդ»-ում (Կիև)։ Առաջին մարզիչը եղել է Վալենտին Մակարովան, հետո՝ Վերա Սմելովան։

Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու է։

1980 թվականի Օլիմպիական խաղերի բաթերֆլայի չեմպիոն է (1.59,76): 1980-ի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր(4.23, 43):

1982 թվականի բատերֆլայի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր է։

1982 թվականի աշխարհի առաջնության 400 մետր համալիր լողի բրոնզե մեդալակիր է։

1977 և 1981 թվականների  400 մ համալիր լողի Եվրոպայի չեմպիոն։

Բաթերֆլայի 1983 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

Բատերֆլայի 1981 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

Բատերֆլայի Եվրոպայի գավաթի 1979, 1981 մրցումների հաղթող, 1982 թվականին 400 մ համալիր լողում։

Բատերֆլայի 1981 և 1983 թվականների համաշխարհային ունիվերսիադայի հաղթող։

1977-1983 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ չեմպիոն ։

Եղելէ ԽՍՀՄ ժողովուրդների VII և VIII սպարտակիադաների հաղթող (1979, 1983)։

Ներկայումս լողի Կիևի քաղաքային ֆեդերացիայի փոխնախագահն է։

Ամուսնացած է, ունի 2 որդի։ Նրա որդին ՝ Սերգեյ Ֆեսենկոն, նույնպես զբաղվել է լողով։

Աշխատում է որպես լողի ավագ մարզիչ՝ մանկապատանեկան սպորտային դպրոցում՝ Բորիսպոլ քաղաքում։

## Մրցանակներ
* ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1978);
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
* Українська радянська енциклопедія: У 12 т. 2-е вид. / : Головна редакція Української радянської енциклопедії. Т.11, кн.1: Стодола-Фітогеографія. — 1984. — 606 с. — С. 565.

## Արտաքին հղումներ
* http://ussr-swimming.ru/bio/fesenko/fesenko.htm
* https://web.archive.org/web/20090718213632/http://www.swim.kiev.ua/biograf.htm
* https://www.sports-reference.com/olympics.html 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի լողորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների թեկնածուներ
Իմոջին Քոկա

**Իմոջին Քոկա** (անգլ. **Imogene Coca** ), ամերիկացի հումորիստ, հայտնի է դարձել «*Your Show of Shows*» ելույթի շնորհիվ։

Նա իր գործունեության ընթացքում վեց անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի և մեկ անգամ հաղթել՝ 1951 թվականին։ Նա նաև հաղթել է «պիբադի» մրցույթում՝ 1954 թվականին, ստացել հատուկ մրցանակ՝ «American Comedy Awards» (1988 թ)։ 1988 թվականին Կոկան Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։ Նա նաև 1978 թվականին առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակի։

Կոկան էական դեր է ունեցել կին-հումորիստների համար, և իր նախագծերը բացել է փառքի ճանապարհ այնպիսի հումորիստների համար, ինչպիսիք են՝  Քերոլ Բերնետը, Լիլի Թոմլինը, Վուպի Գոլդբերգ և Թրեյսի Ուլմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Actress Imogene Coca dead at 92
* https://www.imdb.com/name/nm0168042/
* https://www.ibdb.com/broadway-cast-staff/imogene-coca-67112
ձախից|մինի|1952 թվական

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Էմիլ Բենվենիստ

**Էմիլ Բենվենիստ** (, ), ֆրանսիացի լեզվաբան, իրանագետ, հայագետ։ Աշակերտել է Անտուան Մեյեին։

Զբաղվել է հնդեվրոպական հիմք լեզվի նախապատմության և կառուցվածքի հնագույն տարրերի ուսումնասիրությամբ։ Մեծ վաստակ ունի հատկապես կոկորդայինների վարկածի հիմնավորման ասպարեզում։ Գլխավոր աշխատություններն են՝ «Սոգդերենի քերականության փորձ» (հ․ 1–2, 1914–29), «Հնդեվրոպական անվանական բառակազմության ծագումը» (1935), «Գործողի և գործողության հնդեվրոպական անունները» (1948), «Օսերենի ուրվագծեր» (1959), «Խեթերեն և հնդեվրոպերեն» (1962), «Ընդհանուր լեզվաբանության պրոբլեմները» (1966)։ Դրանցում և իր հայագիտական հոդվածներում Բենվենիստը առաջ է քաշել հայոց լեզվին վերաբերող մի շարք հարցեր (օրինակ՝ գրաբարի ձայնեղների շնչեղության հարցը), կատարել բազմաթիվ դիտողություններ, տվել կարևոր ստուգաբանություններ։ 1960-ին ձեռնարկել է «Հանդես հայագիտական ուսումնասիրությունների» («Revue des etudes Armeniennes») վերահրատարակումը (տարեկան մեկ՝հատոր)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրանագետներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արևելագետներ
Խանպեկի խաչքար

**Խանպեկի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Այրք գյուղի մեջ գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակի արևմտյան մասում՝ գետնին կանգնեցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.11/2.2.16)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը գտնվում է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հյուսիսային պատի տակ։

## Քանդակ

Գողգոթայի կենտրոնական կամարում Ադամի գլուխն է։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարի քիվին և թևերին առկա է 3 տող վիմական արձանագրություն

# ԱԾ. ՈՂՈՐՄԻ ՊԱՐՈՆ ԽԱՆՊԷԿԻՆ. ԱՄԷՆ
# ԹՎ
# ՌԾԶ (1607)

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Խանպեկին։ Կերտվել է 1607 թվականին։

## Տես նաև

* Այրք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրք գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Բենիամին Երեց

**Բենիամին Երեց** (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), V դարի առաջին կեսի գրական ու կրթական գործիչ։

Աշակերտել է Մեսրոպ Մաշտոցին։ Սյունիքից հրավիրվել է Աղվանք, թարգման ծառայել Մեսրոպ Մաշտոցին, որը նրա (ոմանց կարծիքով նաև Անանիա եպիսկոպոսի) օգնությամբ հորինել է աղվանական գիրը։ Դրանից հետո Բենիամին Երեցը Աղվանքում շարունակել է զբաղվել ուսուցչությամբ և թարգմանությամբ։

## Գրականություն
*  Մովսես Խորենիացի, Հայոց պատմություն, Ե․, 1968։ 
*  Կորյուն, Վարք Մաշտոցի, 1962։ 
*  Ստեփանոս Օրբելյան, Պատմութիւն նահանգին Սիսական, Թ․, 1910։ 
*  Աճառյան Հ․, Հայոց գրերը, Ե․, 1968։

Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Բռնցքամարտիկներ (ֆիլմ)

**«Բռնցքամարտիկներ»** (), 1941 թվականի սպորտային դրամա, որը նկարահանվել է Պյոտր Կապիցայի համանուն վեպի հիման վրա։  Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1941 թվականի հուլիսի 7-ին։

## Սյուժե
Կիրիլ Կոչևանովը երիտասարդ բռնցքամարտիկ է։ Նա հաջողություններ ունի բռնցքամարտում, սակայն ավելի լուրջ մակարդակի դուրս գալու՝ եվրոպական առաջնությանը մասնակցելու համար ընտրական մրցաշարի վճռորոշ հանդիպման ժամանակ պարտվում է ԽՍՀՄ ներկայիս չեմպիոն Պյոտր Դորոխովին։ Սակայն մարզական հանձնաժողովը տղայի մեջ տեսնում է մեծ նախադրյալներ, և նա «Կայծակ» թիմի լավագույն բռնցքամարտիկների հետ մեկնում է Եվրոպա՝ մրցումներին մասնակցելու համար։ Մի քանի հաղթական հանդիպումներից հետո խորհրդային մարզիկները մարտահրավեր են ստանում Եվրոպայի չեմպիոն Անրի Լանսից։ Լավ ուսումնասիրելով Դորոխովի մարտավարությունն ու ռազմավարությունը՝ Լանսը բոլոր լրագրողներին խոստանում է նոկաուտի ենթարկել մրցակցին ոչ ուշ, քան չորրորդ ռաունդում։ Սակայն խորհրդային պատվիրակությունը մարտի է հանում Կիրիլ Կոչևանովին։ Իններորդ ռաունդում Կիրիլը անցնում է հարձակման և ի վերջո հաղթում է մենամարտը։

## Դերերում
* Վիտալի Դորոնին – *բռնցքամարտի չեմպիոն Պյոտր Դորոխով
* [[Դանիիլ Սագալ]] – *բռնցքամարտիկ Կիրիլ Կոչևանով, Անրի Լանսին հաղթող
* Նիկոլայ Իվակին – *Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Սոմով, թիմի մարզիչ
* [[Կոնստանտին Գրադոպոլով]] – *բռնցքամարտի Եվրոպայի չեմպիոն Անրի Լանս
* Կոնստանտին Միխայլով – *Լանսի իմպրեսարիո 
* [[Կոնստանտին Սորոկին]] – *բռնցքամարտիկ Խրոմչենկո
* Վիկտոր Պրոկլով – *«Մուխա» Շեպտունով, բռնցքամարտիկ
* Արիադնա Գելց-Տուր – *Իրինա Բոլնիցևա, օդաչու (լուսագրերում՝ Ա. Գելց)
Մյուս դերասաններն ու դերերը լուսագրերում նշված չեն․
* Էմանուել Գելլեր – *Լանսի օգնական
* [[Եֆիմ Կոպելյան]] – *Ղանդաղչան
* Միխայիլ Սիդորկին – *Վոլին
* [[Ռոբերտ Ռոս]] – *«Սև Ծաղիկ»
* Իվան Բոբրով – *«Մեծ Ջեկ»
* [[Նիկոլայ Վոլկով]] – *մեկնաբան
* Նիկոլայ Կոմիսարով – *Նովիկով

== Նկարահանող խումբ ==
* Սցենարի հեղինակ՝ [[Պյոտր Կապիցա]]
* Ռեժիսոր՝ [[Վլադիմիր Գոնչուկով]]
* Օպերատոր՝ [[Յակով Լեյբով]]
* Կոմպոզիտոր՝ [[Սիգիզմունդ Կաց]]
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ս. Սոլովյով
* Նկարիչներ՝ [[Գեորգի Գրիվցով]], Մ. Սուչատովա
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Լյուդմիլա Ձենկևիչ, Կոնստանտին Իգնատև
* Երկրորդ օպերատորներ՝ Ս. Գերասիմով, Պ. Գրիշկո
* Մոնտաժողի օգնական՝ Ռ. Շոր
* Համակցված նկարահանումների օպերատոր՝ [[Գրիգորի Այզենբերգ]]
* Բռնցքամարտի խորհրդատու՝ [[Կոնստանտին Գրադոպոլով]]
* Խմբի տնօրեն՝ Մ. Շոր

Ֆիլմում հնչում է Ա. Կովալենկովի հեղինակած տեքստով «Спортивная песенка» երգը։

== Տեխնիկական տվյալներ ==
* Ֆիլմը նկարահանվել է «Սվեմա» ժապավենի վրա։

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://megogo.net/ru/view/726-boksery.html «Բռնցքամարտիկներ» ֆիլմը *Megogo'' կայքում]
*  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական ալիքում

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1941 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Մարզիչը (ֆիլմ, 1969)

**«Մարզիչը»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ սպորտի մասին։

Ֆիլմի սցենարիստ Ալեքսանդր Լապշինը, որը նախկինում եղել է մարմնամարզության մարզիչ, հեղինակել է նաև «Ցատկի իրավունք» (, 1972) և «Հյուսերով հրաշքը» (, 1974) սպորտային ֆիլմերի սցենարները։

## Սյուժե
Սիբիրյան քաղաք ժամանած մարմնամարզության նոր մարզիչը, որպեսզի իր սաներին հավատ ներշնչի սեփական ուժերի հանդեպ, գնում է ռիսկային որոշման. կարևոր մրցումներում նա փոխարինում է նրանց ուժեղ մարզիկներին։

## Դերերում
* Վալերի Ռիժակով – *Ինոկենտի Սոսնովսկի, մարզիչ
* [[Դմիտրի Սոսնովսկի]] – *Վանյա Սիդորկին
* Անդրեյ Խարիբին – *Վիտյա Կուլեշով
* [[Լեոնիդ Բազուտկին]] – *Իլյուշա Գուսակով
* Սերգեյ Եվսյունին – *Կլիմ Կլիմիչ
* [[Ալեքսեյ Չեռնով]] – *մարմնամարզիկի կույր հայրը
* Նատալյա Ռիչագովա – *երիտասարդ ուսուցիչ
* [[Մարիա Վինոգրադովա]] – *դասղեկ
* Բորիս Գիտին – *ավագ մարզիչ
* [[Վադիմ Զախարչենկո]] – *մարզադպրոցի տնօրեն
* Վլադիմիր Պիցեկ – *սպորտային դպրոցի պարետ
* [[Վերա Ալթայսկայա]] – *մորաքույր Սաշա

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Յակով Բազելյան
* Սցենարիստ՝ Ալեքսանդր Լապշին
* Օպերատոր՝ Վալերի Բազիլև
* Նկարիչ՝ Բորիս Կոմյակով
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մուրավլյով

## Մրցանակներ
* Արծաթե մեդալ Ռիգայի սպորտային ֆիլմերի կինոփառատոնում, 1970 (Վալերի Ռիժակով)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Тренер // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 / Сергей Землянухин, Мирослава Сегида — М.: «Дубль-Д», 1996—520 с. — стр. 454

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Մարզիչը»  ֆիլմը *Film.ru* կայքում

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Այս մասին մոռանալ չի կարելի

**«Այս մասին մոռանալ չի կարելի»** (, խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1954 թվականին ռեժիսոր Լեոնիդ Լյուկովի կողմից։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմից հետո Արևմտյան Ուկրաինայի քաղաքներից մեկում։ Ուկրաինացի նշանավոր կոմունիստ գրող Ալեքսանդր Գարմաշը գիրք է գրել, որում խարանում է խաղաղության թշնամիներին։ Օգտվելով գաղափարական դիվերսիայի հնարքներից՝ օտարերկրյա գործակալը ձգտում է շարքից հանել գրող-մարտիկին՝ տեղի թերթի միջոցով կազմակերպելով նրա հետապնդումը։ Սակայն քանի որ գրողի տոկունությունը սասանել չի հաջողվում, թշնամիները փորձում են սպանել Գարմաշին։ Նրանց նենգ ծրագրերն իրագործելուն խանգարում է խորհրդային մարդկանց զգոնությունը։ Հիմնական դրամատիկ կոլիզիային զուգահեռ ֆիլմում ծավալվում է ուսանող-բանաստեղծ Ռոստիսլավ Դանչենկոյի սյուժետային գիծը, որին թշնամիները փորձում են ներքաշել հանցավոր գործունեության մեջ։

Ֆիլմի հիմքում դրված է ուկրաինացի գրող և հրապարակախոս  Յարոսլավ Գալանի (1902-1949) կյանքի իրական պատմությունը, որն անզիջում պայքարում է ազգայնականների և կղերական-ունիատների հետ։ 1949 թվականին նա գազանաբար սպանվել է Լվովի իր բնակարանում՝ օունովական ազգայնականների կողմից։ Ֆիլմում, խորհրդային արվեստում այդ տարիներին իշխած անկոնֆլիկտայնության տեսության համաձայն, հերոսը կենդանի է մնում։

## Դերերում
* Սերգեյ Բոնդարչուկ – *Ալեքսանդր Գարմաշ, գրող
* Լիդիա Սմիրնովա – *Աննա Դաշենկո
* Օլգա Ժիզնևա – *Եվդոկիա Գարմաշ
* [[Ելենա Գոգոլևա]] – *Մարիա Բանտիշ
* Նիկոլայ Պլոտնիկով – *Վսեվոլոդ Յարչուկ, համալսարանի դոցենտ
* Ալեքսանդր Խվիլյա – *Լեոնիդ Կորշուն, համալսարանի ռեկտոր
* Վալենտինա Ուշակովա – *Գալինա Կորշուն, կոմկազմակերպիչ
* [[Վյաչեսլավ Տիխոնով]] – *բանաստեղծ-ուսանող
* Նիկոլայ Կրյուչկով – *Ռոդիոն Եգորով, ավտովարորդ
* Վերա Օռլովա – *Գլաշա, տնային աշխատող
* Բորիս Տենին – *Մարյան Մաքսիմովիչ, քննիչ
* Յուրի Լավրով – *Նիկոլայ Վոլսկի, ռեզիդենտ
* Լավրենտի Մասոխա – *Ֆեոդոր Բոյկո
* Գեորգի Յումատով – *ուսանող
* Լեոնիդ Պարխոմենկո – ''պետանվտանգության աշխատակից (լուսագրերում նշված չէ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքն հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Իրիստոնի որդին

**«Իրիստոնի որդին»** (), խորհրդային գեղարվեստական-հրապարակախոսական ֆիլմ, որը բեմադրվել է 1959 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Վլադիմիր Չեբոտարյովի կողմից։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1960 թվականի հունվարի 19-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը ներկայացնում է օս բանաստեղծ, հրապարակախոս և նկարիչ Կոստա Խեթագուրովի կյանքն ու ճակատագիրը։

Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայից հեռացված Կոստա Խեթագուրովը վերադառնում է հայրենի երկիր։ Բացելով նկարչական արվեստանոց՝ նա փորձում է ապրուստի միջոցներ վաստակել,  ընդունում սրբապատկերների պատվերներ։ Իշխանությունների կամայականությունների դեմ ելույթների համար նկարիչը ձերբակալվում է։

Հանքում մի քանի տարի աշխատելուց հետո ծերացած Կոստա Խեթագուրովը կրկին վերադառնում է հայրենիք՝ Իրիստոն։ Այսպես է կոչվում Օսիան օսեթերենով։

## Դերերում
* Վլադիմիր Տխապսաև – *[[Կոստա Խեթագուրով]]
* [[Լիա Էլիավա]] – *դերասանուհի Աննա Ալեքսանդրովնա Ցալիկովա
* Նինա Ալիսովա – *Վլադիկավկազի կանանց պրոգիմնազիայի ղեկավար  Վարվառա Գրիգորի Շրեդերս 
* Նիկոլայ Վոլկով ավագ – *ցարական փոխանորդ գեներալ Կոխանով 
* Պավել Կադոչնիկով – *պորուչիկ Ձամբոլատ Ձախսորով 
* Վլադիմիր Կոսարև – *քանդակագործ Վասիլի Դոբրոխոտով 
* Զ. Տուաև – *Ցարի
* Մաիրբեկ Ցալիկով – *ավագ քահանա Ալեքսանդր Իվանովիչ Ցալիկով 
* Ֆեոդոր Կալագով – *Թայմուրազ 
* Ք. Թաուգազով – *Գուդալով 
* Լյուսյա Վենկովա – *Ֆարիզատ

=== Էպիզոդներում ===
* Անատոլի Աբրամով
* Ց. Ջատիևա
* Սերգեյ Կարնովիչ-Վալուա – *գեներալ Սմեկալով
* Ալեքսանդր Պետրովիչ
* Ֆեոդոր Նիկիտին  – ''պրոֆեսոր Չեռնիշև
* Վ. Սարատովսկի
* Գ․ Չեռնովալենկո
* Գենադի Նիլով
* Ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցել են օսական երաժշտադրամատիկական թատրոնի արտիստները"

## Նկարհանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ռոման Ֆատուև, Մաքսիմ Ցագարաև
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Չեբոտարև
* Գլխավոր օպերատոր՝ Էդուարդ Ռոզովսկի
* Գլխավոր նկարիչ՝ Սեմյոն Մալկին
* Ռեժիսոր՝ Մ. Շեյնին
* Կոմպոզիտոր՝ Իլյա Գաբարաև
* Հնչյունային օպերատոր՝ Նիկոլայ Կոսարև
* Խմբագիր՝ Վ. Օստաշևսկայա
* Խորհրդատուներ՝ Ա. Խադարցևա, Խաջումար Ցոպանով
* Լենինգրադի պետական ֆիլհարմոնիայի նվագախումբ
* Դիրիժոր՝ Վերոնիկա Դուդարովա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Վլադիմիր Բեսպրոզվաննի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003
* 
* .
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների կենսագրական ֆիլմեր
Medellín

**«Medellín»**, ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է կոլումբիացի երգիչ Մալումայի մասնակցությամբ։ Երգի պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի ապրիլի 17-ին, այն դարձել Է Մադոննայի «*Madame X*» տասնչորսերորդ ստուդիական ալբոմի լիդ-սինգլը։

## Ստեղծում և թողարկում
Մալուման Մադոննայի հետ ծանոթացել է 2008 թվականին MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության ժամանակ տեղի ունեցած ելույթից հետո։ 2019 թվականի փետրվարին երգիչն ինստագրամում լուսանկար է հրապարակել Մադոննայի հետ ձայնագրման ստուդիայում։ Ֆորբս ամսագրին տված հարցազրույցում Նա հաստատել է լուրերն այն մասին, որ իրենք միասին աշխատում են նոր երաժշտության վրա՝ ասելով.«Մադոննան և ես համատեղ պատրաստվում ենք գեղեցիկ երգ ստեղծել։ Ես շատ հուզված եմ։ Սա մեծ քայլ է իմ մշակույթի, Լատինական մշակույթի համար, դա շատ, շատ մեծ քայլ է»։

Երգի անվանումը առաջացել է Կոլումբիայի Մեդելյին քաղաքի անվանումից, որտեղ ծնվել է Մալուման։

2019 թվականի ապրիլի 15-ին Մադոննան հրապարակել է սինգլի շապիկը՝ հայտարարելով, որ ապրիլի 17-ին կկայանա պրեմիերան։

## Քննադատական ընդունելություն
*[[NME]]*-ի քննադատ Շարլոտա Գանը երգը անվանել է «զարմանալի, ռեֆլեքսավորվող փոփ երգ», նաև նշել է, որ երգը «թարմ» է հնչում։ Variety պարբերականից Ջեմ Ասվադը գրել է, որ «թեև երգը պարային չէ, ինչի մասին շատ երկրպագուներ երազում էին, Մադոննայի վերջին դարաշրջանի մեջ ջերմ և խոստումնալից ներածություն է»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի երաժշտական տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է ապրիլի 24-ին MTV հեռուստաալիքի եթերում։ Ռեժիսորը եղել է իսպանացի լուսանկարիչ Դիանա Կունստը։

## Առևտրային հաջողություններ
Մադոննան և Մալուման առաջին անգամ իրենց երգը կատարել են 2019 թվականի մայիսի 1-ին *Billboard Music Awards* մրցանակաբաշխության ժամանակ։ *[[Billboard]]* ամսագիրը նրանց ելույթն անվանել է այս ամբողջ երեկոյի լավագույններից մեկը։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Քազիմ Քազիմզադե

**Քազիմ Մամեդալի օկլի Քազիմզադե** (, ), Ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1964) և արվեստի վաստակավոր գործիչ (1943)։ Ստալինյան մրցանակի (1950) և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Քազիմ Քազիմզադեն ծնվել է 1913 թվականի օգոստոսի 10-ին Բաքու քաղաքում։ Նա ավարտել է Ադրբեջանի գեղարվեստի քոլեջը 1936 թվականին, իսկ 1960 թվականին ՝ Ռեպինի անվան Լենինգրադի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը։ Սկզբնական շրջանում նա նկարազարդումներն է նկարել Նիզամիի «Իսգենդերնամե», «Գաղտնիքների գանձ» (1940), «Լեյլի և Մաջնուն» (1947), «Խոսրով և Շիրին» (1948) պոեմների, ինչպես նաև մանկական գրքերի համար։

Նրա ստեղծագործություններում կարևոր դեր են խաղացել խորհրդային ժամանակաշրջանին բնորոշ քաղաքական ծաղրանկարմերը։ Քազիմզադեն հիմնականում գործել է գրքերի նկարազարդման և գրաֆիկայի ոլորտում։

1942 թվականից մինչ կյանքի վերջ աշխատել է որպես Ադրբեջանի արվեստի պետական թանգարանի տնօրեն։ 1954 թվականից եղել է թանգարանների միջազգային խորհրդի սովետական կոմիտեի անդամ։

Նա տվել է Բաքվում գտնվող Սամադ Վուրգունի և Ուզեյիր Հաջիբեյովի տուն-թանգարանների, Ղազախ քաղաքում գտնվող Սամադ Վուրգունի պոեզիայի տունը, Լենքորանի պատմության և ազգագրության թանգարանի գեղարվեստական ձևավորումը։ Նա դրամայի և օպերային ներկայացումների, ինչպես նաև Ուզեյիր Հաջիբեյովի «Լեյլի և Մաջնուն», «Քորօղլու» օպերաների զգեստների էսքիզների ու սյուժետային գորգերի հեղինակներից է։

## Աղբյուրներ
* Казымзадә // Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — Б.: Главная редакция Азербайджанской советской энциклопедии, 1981. — Т. V. — С. 209—210.

## Արտաքին հղումներ
* Քազիմ Քազիմզադե

## Ծանոթագրություններ
Երկրորդ գարունը

**«Երկրորդ գարունը»** (), ռեժիսոր Վլադիմիր Վենգերովի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1979 թվականին։

## Սյուժե
Ռազմաճակատային ընկերները ծանր մարտի ժամանակ միմյանց երդում են տվել, որ իրենցից նա, ով ողջ կմնա, կշարունակի զոհվածի գործը։ Միխայիլ Նեստերովը (Անատոլի Կուզնեցով) ողջ է մնում, և նրա կյանքի գլխավոր գործը դառնում է արժեքավոր կավի հանքավայրի որոնումը։ Այդ որոնումները սկսել է իր ընկերը դեռ պատերազմից առաջ, խուլ տայգայական վայրերում. Եվդոկիա Պերեվալովան (Նատալյա Եգորովա)՝ մահացած ընկերոջ այրին, որոշում է օգնել Նեստերովին՝ հասնել այն խուլ վայրերը…

## Դերերում
* Անատոլի Կուզնեցով – *Միխայիլ Իվանովիչ Նեստերով
* Նատալյա Եգորովա – *Եվդոկիա Տրոֆիմովնա Պերևալովա
* Նիկոլայ Ռիբնիկով – *Ֆեոդոր Ֆրոլով, զինկոմ
* [[Տատյանա Լավրովա]] – *Սերաֆիմա Լեոնիդովնա, Նեստերովի կինը
* Սվետլանա Կրյուչկովա – *Լիդա, զոհված ճակատային ընկերոջ կինը
* [[Տատյանա Գոլոդովիչ]] – *Իրիշկա, Սերաֆիմայի քույրը
* Ելենա Դրապեկո – *Գլաշա
* [[Լարիսա Բուրկովա]] – *Ագրաֆենա, կթվորուհի
* Նինա Մամաևա – *Մելանյա Անտոնովնա, Լիդայի մայրը
* [[Վադիմ Մեդվեդև]] – *Իվան Գավրիլովիչ
* Նիկոլայ Բոյարսկի – *երկրաբանական լաբորատորիայի պետ
* [[Վիկտոր Բոկով]] – *բալալայկա նվագող (չաստուշկաների կատարում)
* Միխայիլ Վասիլև – *կոլխոզնիկ
* Լյուբով Մալինովսկայա  — կառապան
* [[Վալերի Կրավչենկո]] – *վարորդ-կոլխոզնիկ
* Օլգա Մալոզյոմովա – *Գլաշայի մայրը
* [[Եկատերինա Մելենտևա]] – *Մարգարիտա Դմիտրիևնա, քարտուղար
* Ալլա Պանովան – *հետաքրքրասեր զինծառայող
* [[Վիկտորյա Սմոլենսկայա]] – *Կլավդիա Սուչկովա
* Վիկտոր Տերեխով – *հաշմանդամ Կոլխոզնիկ
* Ստանիսլավ Ֆեսյունով – *կոլխոզնիկ
* Վիկտոր Չայնիկով – *Գլաշայի հայրը
* [[Արինա Ռիբնիկովա]] – *վարորդ աղջիկ
* Լիդիա Շտիկանը – *ադմինիստրատոր կոլխոզնիկի տանը 
* [[Իգոր Բոգոլյուբով]] – *Եգոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Վլադիմիր Վոլչիկ – ''ծեր տրակտորիստ (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ֆելիքս Միրոներ
* Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Վենգերով
* Օպերատոր՝ Ռոստիսլավ Դավիդով
* Նկարիչ՝ Վիկտոր Վոլին
* Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Շվարց
* Երգի տեքստի հեղինակ՝ Բուլատ Օկուջավա
* Հնչյունային օպերատոր՝ Էլեոնորա Կազանի
* Խմբագիր՝ Սվետլանա Պոնոմարենկո
* Հնչյունային օպերատորի օգնական՝  Օքսանա Ստրուգինա
* Օպերատորի օգնական՝ Վ. Գրիգորև
* Ռեժիսորի օգնական՝ Ն. Սեդովա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Նիկոլայ Կոլոմիեց

## Երգ
* Երգը, որը հնչում է Մարիա Պախոմենկոյի կատարմամբ ֆիլմի սկզբում և վերջում, նույն հեղինակների «Любовь и разлука» ռոմանսի փոփոխված տարբերակն է, որն ավելի ուշ կատարել է Ելենա Կամբուրովան «Մեզ պսակվել են ոչ եկեղեցում» ֆիլմում (, 1982)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Երկրորդ գարունը»  «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Սելիմ Զիլխա

**Սելիմ Զիլխան** (, )։ Իրաքում ծնված բրիտանացի ձեռնարկատեր, ով հիմնադրեց «Mothercare»–ը՝ Միացյալ Թագավորության ամենամեծ մանրածախ առևտրի ցանցերից մեկը։

## Կյանքի վաղ տարիներ
Զիլխան ծնվել է 1927 թվականին Բաղդադում ապրող հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Խեդոուրի Զիլխային բանկիր էր։ Սելիմն  ապրել է Լիբանանում, Եգիպտոսում և Միացյալ Նահանգներում։ Սելիմ Զիլխան կրթություն է ստացել Նյու Յորք քաղաքի Հորաս Մանն դպրոցում և Մասսաչուսեթսի Ուիլիամսթաունի Ուիլյամս քոլեջում : Ծառայել է Միացյալ Նահանգների բանակում՝ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։

## Գործունեություն
1947-1960 թվականներին Զիլխան աշխատել է «Զիլխա և Որդիներ» ընտանեկան ընկերության ֆինանսների բաժնում։

Ապա Սելիմը տեղափոխվեց Միացյալ Թագավորություն, որտեղ գնեց Ու. Ջ. Հարիսի մանուկների համար նախատեսված կահույքի հիսուն խանութների ցանցը, որը վերանվանեց «Mothercare»  և ընդլայնեց այն մինչև խանութների թիվը հասավ շուրջ չորս հարյուրի։ 1981 թվականին վաճառեց իր տոկոսը և վերադարձավ Միացյալ Նահանգներ։

1982 թվականին նա ներդրեց 28 մլն դոլար «Towner Petroleum» ընկերության համար և 1998 թվականին վաճառեց իր ներդրումը 1 մլրդ դոլարով։

2001 թվականին նրա ունեցվածքը կազմում էր 700 մլն ԱՄՆ դոլար։

2002 թվականին նա նվիրաբերեց 20 մլն դոլար Լոս Անջելեսում Նյարդաբանության ինստիտուտը ամբողջացնելու համար։

Ներկայումս նա «Զիլխա կենսազանգվածային էներգիա» ըներության համասեփականատերն է, որը ունի փայտանյութ պարունակող հողեր և որն արտադրում է գնդիկավոր կենսավառելիք Տեխասում։ Նա նաև «Laetitia Vineyard & Winery»-ի համասեփականատերն էր Սան Լուիս Օբիսպոյում, Կալիֆոռնիայում մինչև 2019 թվականը։

## Անձնական կյանք
Սելիմ Զիլխան ամուսնացավ լիբանանցի մի մեծահարուստ բանկիրի դստեր՝ Դիան Բաշի հետ։ Նրանք ամուսնալուծվել էին մինչև 1962 թվականը, նախքան կնոջ 25 տարեկանը լրանալը, և նա ամուսնացավ բրիտանացի քաղաքական գործիչ Հարոլդ Լեվերի հետ (հետգայում Հարոլդ Լեվել, Մանչեսթերի բարոն Լեվեր)։

Նրանք ունեն որդի՝ Մայքլ Զիլխան, «ZE Records» ընկերության համահիմնադիրը, և մի աղջիկ՝ Նադիա Զիլխան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Աշխարհագրական բևեռ

մինի|A պտտման աշխարհագրական առանցք (կանաչ), որը ցույց է տալիս հյուսիսային աշխարհագրական բևեռները A1 և հարավային աշխարհագրական բևեռները A2; ցույց է տալիս նաև մագնիսական դաշտը և պտտման մագնիսական առանցքը B (կապույտ), և հյուսիսային մագնիսական բևեռները B1 և հարավային մագնիսական բևեռները B2
**Աշխարհագրական բևեռ**, (հուն․ πολος – առանցք, բևեռ), Երկրագնդի պտտման երևակայական առանցքի ու երկրային մակերևույթի հատման երկու կետեր, որոնցում հատվում են Երկրագնդի բոլոր միջօրեականները։ Հյուսիսային բևեռը գտնվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում, իսկ Հարավային բևեռը՝ Անտարկտիդայում: Հյուսիսային և Հարավային բևեռները սահմանվում են նաև Արեգակնային համակարգի այլ մոլորակների կամ արբանյակների համար, որտեղ Հյուսիսային բևեռը գտնվում է անփոփոխ հարթության նույն կողմում, ինչ Երկրի հյուսիսային բևեռը։

Երկրի մակերևույթի վրա աշխարհագրական բևեռի դիրքը անընդհատ փոփոխվում է։ Երկրի մակերեսի համեմատ աշխարհագրական բևեռները մի քանի տարվա ընթացքում շարժվում են մի քանի մետրով: Սա Chandler wobble-ի համադրություն է, ազատ տատանում, որը տևում է մոտ 433 օր՝ օդի և ջրային զանգվածների սեզոնային շարժումներին արձագանքող տարեկան շարժում է, և անկանոն շեղում կա դեպի 80-րդ արևմտյան միջօրեականը։ Քանի որ քարտեզագրությունը պահանջում է ճշգրիտ և անփոփոխ կոորդինատներ, աշխարհագրական բևեռների միջինացված տեղակայումները վերցվում են որպես ֆիքսված քարտեզագրական բևեռներ և դառնում այն ​​կետերը, որտեղ հատվում են մարմնի երկայնության մեծ շրջանակները:

## Տես նաև
* Մագնիսական բևեռ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բևեռներ
Գարունը Մոսկվայում

**«Գարունը Մոսկվայում»** (), 1953 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանվել է Լենինգրադի Նոր թատրոնի բեմադրության հիման վրա (ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Ակիմով, Վիկտոր Գուսևի պիեսի հիման վրա)։ Ֆիլմը խորհրդային երիտասարդության հետպատերազմյան կյանքի մասին է։

## Սյուժե
Երիտասարդ պատմաբան Նադեժդա Կովրովան, փայլուն ավարտելով առաջին աշխատանքը, ընկերներից երես թեքելով, անմիջապես գրում է հաջորդը։ Սակայն նա անհաջողության է մատնվում։ Դժվար վերապրելով իր պարտությունը՝ հերոսուհին աջակցություն է գտնում կոլեկտիվի մոտ։

## Դերերում
* Գալինա Կորոտկևիչ – *Նադեժդա Կովրովա
* [[Վլադիմիր Պետրով]] – *Միխայիլ Գարանին
* Յուրի Բուբլիկով – *Յաշա
* [[Անատոլի Կուզնեցով]] – *Կրիլով
* Վլադիմիր Տասկին – *ակադեմիկոս Պետրով / Ռիբկին
* [[Լև Շոստակ]] – *դոցենտ Զդոբնովի
* Անատոլի Աբրամով – *հանրակացարանի պարետ
* [[Գեորգի Անչից]] – *Սուզդալցև
* Ալեքսանդրա Տրիշկո – *մորաքույր Մաշա 
* [[Սաբինա Սույկովսկայա]] – *տիկին
* Իգոր Միխայլով – *Սոխակ առաջին
* [[Վսեվոլոդ Կուզնեցով]] – *Սոխակ երկրորդ
* Վիկտոր Բիրցև – *Սոխակ երրորդ
* [[Լյուդմիլա Պոնոմարյովա]] – *Կատյա
* Նիկոլայ Լուկինով – *ոստիկան

== Նկարահանող խումբ ==
* Պիեսի հեղինակ՝ [[Վիկտոր Գուսև]]
* Սցենարի հեղինակներ և ռեժիսորներ՝ [[Նադեժդա Կոշևերովա]], [[Իոսիֆ Հեյֆից]]
* Օպերատորներ՝ [[Վենիամին Լևիտին]], Սերգեյ Իվանով
* Բեմադրող նկարիչ՝ [[Սեմյոն Մալկին]]
* Կոմպոզիտոր՝ [[Ալեքսեյ Ժիվոտով]]
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ [[Ալեքսանդր Բեկկեր]]

== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
* Nina Hibbin. *Eastern Europe: an illustrated guide''. A. Zwemmer, 1969.

## Արտաքին հղումներ
* «Գարունը Մոսկվայում» «Энциклопедия отечественного кино» կայքում 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մոսկվայում
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Չիչերին (ֆիլմ)

**«Չիչերին»** (), 1986 թվականի խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ֆիլմը դարձել է Ալեքսանդր Զարխիի վերջին ռեժիսորական աշխատանքը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի առաջին ժողկոմ, դիվանագետ Գեորգի Չիչերինի (1872-1936) մասին։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր` Ալեքսանդր Զարխի
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ալեքսանդր Զարխի, Վլադլեն Լոգինով
* Օպերատոր` Անատոլի Մուկասեյ
* Բեմադրող նկարիչ՝ Դավիդ Վինիցկի
* Կոմպոզիտոր` Իրակլի Գաբելի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Չիչերին» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» կայքում 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Տեսակների ծագումը (պատմվածք)

**«Տեսակների ծագումը»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքն է, որը գրվել է 1993 թվականին։ Պարբերական հրատարակություններից դուրս առաջին անգամ տպագրվել է հեղինակի 1996 թվականին լույս տեսած «Ստեղծագործություններ» ժողովածուում։

## Բովանդակություն
[280px|մինի|ձախից|[Չարլզ Դարվին]]
Նյութապաշտ և աթեիստական հասարակության մեջ, ինչպիսին Խորհրդային Միությունն էր, մեծ դեր էր վերագրվում Չարլզ Դարվինի էվոլյուցիոն տեսությանը։ Այդ տեսության հեղինակը նման էր պաշտամունքային գործչի՝ որպես տեսակների ծագման ամենանվաճ տեսության հիմնադիր։

Այդ մշակութային համատեքստում հասկանալի է Վիկտոր Պելևինի պատմվածքի անհեթեթ մթնոլորտը։ Պատմվածքում Չարլզ Դարվինը ճանապարհորդում է «Բիգլ» նավով՝ անձնակազմի կողմից համընդհանուր հիացմունքի և խոնարհման մթնոլորտում։ Բոցմանը հետևում է նրան մի դույլով, որտեղ սառեցված է շամպայնի շիշը։ Նավապետի ու անձնակազմի ողջ ուշադրությունը կենտրոնացած է Դարվինի էվոլյուցիոն մեծ փորձերի վրա։ Դրա համար նրա մոտ բաց են թողնում մեծ կապիկների, որպեսզի հերթական անգամ դեմ առ դեմ մենամարտում հաղթի գիտնականը։ Այս ամենը ենթադրաբար դրդում է Դարվինին մեծ տեսությունը ստեղծելուն։

## Հրապարակում
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է «Օգոնյոկ» ամսագրում 1993 թվականի թիվ 29-ում։ Պարբերական հրատարակություններից դուրս առաջին անգամ տպագրվել է հեղինակի 1996 թվականին լույս տեսած «Ստեղծագործություններ» ժողովածուում։ Երկրորդ անգամ պատմվածքը տպագրվել է Պելևինի «Բոլոր պատմվածքները» ժողովածուում (2005 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Տեսակների ծագումը» պատմվածքը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Տեսակների ծագումը (այլ կիրառումներ)

**«Տեսակների ծագումը»** անվանումով կան հետևյալ հոդվածները.

* «Տեսակների ծագումը», Չարլզ Դարվինի աշխատությունը։
* «Տեսակների ծագումը», Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը։
Մագնիսական բևեռ

**Մագնիսական բևեռ** (Երկրի), Երկրի մակերևույթի կետեր, որոնցում Երկրի մագնիսական դաշտի լարվածության հորիզոնական բաղադրիչը հավասարվում է զրոյի (պտտման հորիզոնական առանցքով մագնիսական սլաքը ուղղաձիգ դիրք է գրավում)։

Նման կետեր ընդգրկող տիրույթներ կան նաև մագնիսական անոմալիաների խոշոր շրջաններում (տեղային բևեռներ)։ Գոյություն ունեն երկու գլխավոր մագնիսական բևեռներ (հյուսիսային և հարավային), որոնց կոորդինատները (\psi և \lambda) Երկրի մակերևույթի վրա անընդհատ փոփոխվում են։

1970-ի տվյալներով հվ․ բևեռի կոորդինատներն են՝ \psi=75,0^0 \pm 0,5^0 հս․ լ․, \lambda=99,0^0\pm  l,0^0 արմ․ երկ․, իսկ հս–ինը՝ \psi= 66,5^0 \pm 0,5^0 հվ․ լ․, \lambda=140,0^0 \pm  1,0^0 արլ․ երկ․։ Այդ կետերում զուգամիտում են մագնիսական բոլոր միջօրեականները։

Կատեգորիա:Բևեռներ
Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա
Ցրտի բևեռ

**Ցրտի բևեռ**, շրջան, որտեղ դիտվում է երկրագնդի կամ տվյալ կիսագնդի երկրամերձ օդի ամենից ցածր ջերմաստիճանը։

Հյուսիսային կիսագնդում բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը՝ մոտ –70&nbsp;°C, դիտվում է Վերխոյանսկ–Օյմյակոնի շրջանում և Գրենլանդիայում։ Ամբողջ երկրագնդի ամենից ցածր ջերմաստիճանը՝ –88,3&nbsp;°C, դիտվել է Անտարկտիդայի «Վոստոկ» սովետական կայանում։

Կատեգորիա:Բևեռներ
Կատեգորիա:Երկիր
Կատեգորիա:Ֆիզիկական աշխարհագրություն
Մոխովայա փողոց (Մոսկվա)

Մոխովայա (1961-1990-Մարքսի պողոտայի մի մաս), փողոց է Մոսկվայի կենտրոնում։ Փողոցը սկսվում է Կրեմլի Բորովիցկայա աշտարակից, անցնում հյուսիս։ Ձախից Տվերսկայա, Բոլշայա Նիկիցկայա և Վոզդվիզենկա փողոցներն են, ավարտվում է Մանեժնայա հրապարակում։ Շարունակությունը՝ Օխոտնի Ռյադ փողոցն է։ Տները համարակալված են Բորովիցկայա աշտարակից։

## Անվան ծագում
thumb|left|200px|Մոխովայա փողոցը 1790-ական թվականներ
Անունն ստացել է 18-րդ դարում  նախկին Կրեմլի Տրոցկի դարպասի Մոխովոյ հրապարակի անունից, որին մոտ էր գտնվում։  Այլ տվյալներով 17-րդ դարի անվանումն է։ Հնում այստեղ գտնվել է առևտրի կետ, որտեղ վաճառվել է չոր մամուռ փայտե տների ճեղքերը փակելու համար, դրա համար է փողոցը կոչվել է Մամուռի 
(Моховой)։ Մոխովոյ հրապարակը գտնվել է այժմյան Մանեժի շենքի մոտ։

## Պատմություն
1961 թվականին ներառված էր Մարքսի պողոտայի կազմում Թատերական ճանապարհի, Որսորդական շարքի և Մոիսևսկայա հրապարակի հետ մեկտեղ։ 1990 թվականին փողոցը վերադարձել է պատմական անվանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվա
Կատեգորիա:Պողոտաներ
Տատյանա Դագովիչ

**Տատյանա Ալեքսանդրովնա Դագովիչ** (, ), արձակագիր, գրող, բանաստեղծ, մանկավարժ։ Գրում է ռուսերեն։ «Ռուսական մրցանակի» դափնեկիր (2016), «Տարվա ձեռագիր» միջազգային գրական մրցանակի դափնեկիր (2010), ընդգրկվել է Իննոկենտի Անենսկու անվան մրցանակի երկար ցուցակում։

## Կենսագրություն
Տատյանա Դագովիչը ծնվել է 1980 թվականին, Ուկրաինական ԽՍՀ Դնեպրոպետրովսկ քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Դնեպրոպետրովսկի ազգային համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, որը հաջողությամբ ավարտելուց հետո Մյունստերի համալսարանում ստացել է կրթություն փիլիսոփայության ուղղությամբ։ 2003 թվականից ապրում է Գերմանիայում՝ աշխատելով որպես գիտական ասիստենտ և մանկավարժ։

Տատյանա Դագովիչն ակտիվորեն զբաղվում է ռուսերեն լեզվով։ Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են՝ «*Новая Юность*», «*Знамя*», «Homo Legens», «Нева» գրական ամսագրերում և այլ հրատարակություններում։ Նրա աշխատանքները տպագրվել են նաև «*Толстый: Всё включено*» ալմանախում։ Դագովիչի ստեղծագործությունները գերմաներեն լեզվով տպագրվել են «*Poesiealbum neu*» ալմանախում։ «Բջիջ 402» գրքի համար 2010 թվականին նա արժանացել է «Տարվա ձեռագիր» մրցանակի, «Բնօրինակ գաղափար» անվանակարգում, նրա հեղինակությամբ այնուհետև լույս է տեսել «Ծիծաղող տիկնիկներ», «Շարունակելով գնացքների շարժը» գրքերը։ Տատյանա Դագովիչի արձակի չորրորդ ստեղծագործությունը «Սիրո գույնի բույսեր» գիրքն է։ Համարվում է «*Берлин. Берега*» ամսագրի մշտական հեղինակը։

2016 թվականին Տատյանա Դագովիչը դարձել է «Ռուսական մրցանակի» դափնեկիր «Շարունակելով գնացքների շարժը» վիպակի ձեռագրի համար, որը 2018 թվականին որպես առանձին գիրք հրատարակվել է «Վրեմյա» հրատարակչության կողմից։ Դագովիչի աշխատանքն ընդգրկվել է Ինոկենտի Աննենսկու մրցանակի երկար ցուցակում, ինչպես նաև արժանացել *MyPrize* մրցանակի։

Բնակվում է Գերմանիայի Ուննա քաղաքում։

## Արձագանքներ
Խմբագիր Եկատերինա Սերեբրյակովան ընթերցողների ուշադրությունը հրավիրում է հեղինակի վարպետության վրա։

## Մատենագիտություն
**Արձակ գրքեր**
* *Татьяна Дагович* роман «Ячейка 402»,
* *Татьяна Дагович* сборник повестей «Хохочущие куклы»,
* *Татьяна Дагович* «Продолжая движение поездов»,
* *Татьяна Дагович* «Растения цвета любви».

## Պարգևներ և մրցանակներ
* «Տարվա ձեռագիր» մրցանակի դափնեկիր, «Բնօրինակ գաղափար» անվանակարգում,
* «Ռուսական մրցանակ 2016» -ի  դափնեկիր («Շարունակելով գնացքների շարժը» վիպակի համար),
* Իննոկենտի Աննենսկու մրցանակի երկար ցուցակ,
* *MyPrize* մրցանակի հավակնորդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Татьяна Дагович. «Берлин. Берега» 
* Интервью с писателем И. Дагович

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դնեպրոպետրովսկի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մյունստերի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Օլդուվայան մշակույթ

**Օլդուվայան մշակույթ** (հին մշակույթ, Գալենյան մշակույթ), պարզունակ մշակույթ բնական քարի վերամշակմամբ, որի մեջ քարի ծայրի սուր եզրը մասերի էր բաժանվում՝ պարզապես լրացնելով աշխատանքը։

Հայտնի է, որ առաջին խճաքարի գործիքները կարող էին ստեղծվել «Homo habilis» տեսակի ներկայացուցիչների կողմից։ Հարցը, թե արդյոք կարող էին ստեղծվել ավստրալոպիտեկյան գործիքներ, մնում է անպատասխան։ Միակ ավստրալոպիտեկը, որի մոտ հայտնաբերվել են անտիլոպի ոսկորների բեկորներ և խճաքարային գործիքներ, ավստրալոպիտեկ գարշին է (2,6-2,5 միլիոն տարի առաջ)։

Մշակույթի անվանումը ծագում է Արևելաֆրիկյան ճեղքվածքային համակարգի Օլդուավայի կիրճի Սերենգետի (Տանզանիա) խառնարանից։ Այստեղ Լուի Լիկը և նրա կինը՝ Մերին, հայտնաբերել են շերտավորված բնակավայրերի մնացորդներ հնագույն դարաշրջանից։ ա. Ստորին շերտերին (մոտ 1,8-1,7 միլիոն տարի առաջ) տվել են «Օլդուվայի մշակույթ» անվանումը։ Մնացորդները հայտնաբերվել են այստեղ և վերին շերտերում, որոնք վերագրվել են Շելյան և Աշելյան մշակույթներին։ 1960 թվականին Լիկ ամուսիններն այստեղ հայտնաբերել են կարող մարդուն։

Իրենց գտածոների հիման վրա Լիկի ընտանիքը առաջ է քաշել աֆրիկյան ծագման վարկած՝ առաջնային տեղայնացումով, ներառյալ Օլդուավայի կիրճի տարածքը։

Քենիայի պատմության Локалелей-1 (Lokalalei, Округ Туркана, Рифт-Валли)–ի տուփում քարե գործիքներն ունեն 2,6 միլիոն տարվա հնություն, և նման են Օլդուավյանին։

Եթովպիայի պատմությում Լեդի Գերարուի «Բոկոլ Դորա 1» շերտում, «Օլդուվա» տեխնոլոգիայի միջոցով պատրաստված գործիքները թվագրվում են 2.58-2.61 միլիոն տարի առաջ եղած ժամանակով։ 2,55-2,58 միլիոն տարի առաջվան թվագրվող եթովպական տեղանքի խճաքարային գործիքները Բոկոլ Դորայից ավելի հնագույն են, քան օլդուավայան մշակույթի դասական գործիքները։

Տանզանիայի Օվաս Օլդուպա վայրից գտնված զենքերն ունեն շատ ընդհանուր տեխնիկական բնութագիր Հարավային Կանջերոյի (Kanjera South), Ֆեդջեի (Fejej) հետ և, որոշ աստիճաններում՝ Ֆրիդա Լիկի հետ, բայց այդ դեպքում բացակայում է նմանությունը լոմեկվիյան մշակույթի հետ կապը։ Որոշ առումներով Evass Oldupa-ի քարե արդյունաբերությունը լավագույնս համապատասխանում է տեխնո-տիպաբանական այն պրոֆիլին, որը դիտվել է ավելի հին Կադա Գոնայի Օլդովյան տեղանքներում։

Կոկիսելեյում՝ Թուրկանայի  հյուսիս–արևմտյան ափին (Քենիա), նույնպես հայտնաբերվել են աշելյան և օլդուավայան տիպի գործիքներ մանրախիճի, ավազի և ցեխաքարի նույն շերտերում` (1,76 միլիոն տարեկան)։ Այս հայտնագործությունները ենթադրում են, որ այն ժամանակ, երբ Օլդուավայի մշակույթի մարդիկ առաջին անգամ սկսեցին լքել Աֆրիկան, աշելյան մշակույթն արդեն գոյություն ուներ։ Սոկորտա կղզում օլդուվայան գործիքներ են գտնվել 2008 թվականին։

Օլդուավայի տիպի ռուսական գործիքները հայտնաբերվել են Կրասնոդարի երկրամասի Կերմեկի և Դաղստանի (Այնիկաբ -1, Մուխկայ II և այլն) տեղանքներում։

Մոլդովայում՝ Օլդուավայի մշակույթի ամենահյուսիսային վայրերում՝ Բայրաքիում և Կրետեստինում,  հայտնաբերվել են Օլդուվայի մշակույթի նստվածքներ։


Պատկեր:Pierre taillée Hadar Éthiopie fond.jpg
Պատկեր:Chopper of Dmanisi.png
Պատկեր:Chopping tool.gif
Պատկեր:Canto tallado 1-Guelmim-Es Semara.jpg



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի հնագիտական մշակույթներ
Կատեգորիա:Ստորին պալեոլիթ
Կախարդ Իգնատը և մարդիկ

**«Կախարդ Իգնատը և մարդիկ»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի երգիծական պատմվածքը, որը լույս է տեսել 1989 թվականին։ Ինքը՝ Պելևինը, ստեղծագործության ժանրը բնորոշել է որպես «հեքիաթիկ»։ Այս պատմվածքը հեղինակի առաջին հրատարակած գործն է։

## Բովանդակություն
1912 թվականի մայիսի 4-ին ավագ երեց Արսենիկումը այցելում է կախարդ Իգնատին` վերջինիս ցույց տալու իր ստեղծագործությունները՝ «Սուրբ Թեոկտիստոսի հայտնությունը», «Ինչպես Միխայիլ Իվանիչը խենթացավ ու մահացավ», «Ժու խավարասերի պատմվածքը»։

## Հրապարակումներ
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1989 թվականին «Գիտություն և կրոն» ամսագրի թիվ 12-ում (համացանցում կա տեղեկություն նաև այն մասին, որ գրողի առաջին պատմվածքը տպագրվել է «Քիմիա և կյանք» ամսագրում և կոչվել է «Իգնատ պապը և մարդիկ»)։ Հետագայում պատմվածքը ներառվել է Պելևինի «Relics։ Վաղ և չհրատարակված» ժողովածուում (2005)։

## Քննադատություն
Ինչպես նշել է Օլգա Բոգդանովան. «Պատմվածքի կարևորությունը Պելևինի ստեղծագործական կայացման համար ակնհայտ է. նրանում առկա են գրողի բոլոր հետագա ստեղծագործությունների համար որոշիչ, բնութագրիչ դոմինանտները, նրա ամենակարևոր հաստատունները, էական մտադրությունները, բազմաթիվ առանցքային հասկացություններ, պատկերներ և դրդապատճառներ։ Եվ ինչն ավելի կարևոր է՝ հեղինակի դիրքորոշման, հայացքների ինքնատիպությունը, սուբյեկտիվ աշխարհայացքային բաղադրիչների վրա Պելևինին բնորոշ շեշտադրումը»։

## Էկրանավորում
Պատմվածքի հիման վրա ուկրաինացի ռեժիսոր Մաքսիմ Ֆիրսենկոն նկարահանել է «Կախարդ Իգնատը և մարդիկ» կարճամետրաժ ֆիլմը (2017)։ Ռեժիսորի խոսքով՝ «ֆիլմի վրա աշխատել է մոտ 30 հոգի, իսկ նկարահանումների հիմնական մասը տեղի է ունեցել Օդեսայի մասնավոր հատվածի տներից մեկում, ինչպես նաև Կույալնիկի լիմանի ափերին»։

## Գրականություն
* *Богданова О. В.* Виктор Пелевин и «Московский концептуализм» // Изв. Сарат. ун-та. Нов. сер. Сер. Филология. Журналистика. 2016. № 4.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Մոսկվայում փեյնթբոլի համառոտ պատմությունը

**«Մոսկվայում փեյնթբոլի համառոտ պատմությունը»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը։

Առաջին հրապարակումը տեղի է ունեցել «Playboy Russia» ամսագրում (1997 թվական, թիվ 12)։

Պատմվածքը թարգմանվել է անգլերեն և տպագրվել է «50 գրողներ. 20-րդ դարի ռուսական պատմվածքների անթոլոգիա» աշխատությունում 2011 թվականին։

## Հրատարակություններ
* «Relics։ Վաղ և չհրատարակված» ժողովածու, 2005 թվական
* «Բոլոր պատմվածքները» ժողովածու, 2005 թվական
* «50 writers: an anthology of 20th century Russian short stories» անթոլոգիա, 2011 թվական

## Բովանդակություն
Վաղ Պելևինին բավականին բնորոշ պատմվածք է հանցագործների մասին, որոնք հայտնվեցին վերակառուցումից հետո։ Գլխավոր հերոսը՝ «Կոբզար» մականունով հանցագործ Յակով Կաբարզինը, իր նմանների համար համաձայնագիր է հնարում, որի համաձայն՝ հաշիվ պարզելու ընթացքում պետք է սպանեն ոչ թե իրական զենքով, այլ պետք է կրակեն փեյնթբոլի գնդիկներով։ Խոցված հանցագործը պետք է հեռանա գործերից և կյանքի մնացած օրերն անցկացնի շքեղ հանգստավայրում։ Այդպիսի ոչ վատ ճակատագրի է արժանանում նաև ինքը՝ հերոսը։

Սակայն հետո հայտնվում է նոր փրկարար հանցագործ, որը հերթական հաշվեհարդարին գալիս է արդեն իրական հին Շպագինի ատրճանակ-գնդացրով։ Հենց այստեղ էլ գրողն ու ընթերցողը բաժանվում են հերոսներից։

## Առանձնահատկություններ
Ժամանակակից գրական տեքստում անգլիաբանությունը գործում և կատարում է կոնկրետ տեղեկատվության (բովանդակային-փաստական, բովանդակային-կոնցեպտուալ, բովանդակային-ենթատեքստային և այլն) իրականացման գործառույթ, այսինքն՝ բացահայտում է «իմաստների և հաղորդագրությունների հարաբերակցությունը, որը տալիս է երևույթների, փաստերի, իրադարձությունների նոր տեսանկյուն»։ Հետազոտողները նշում են, որ պատմվածքը պարունակում է բովանդակային-փաստական տեղեկույթ՝ «ինֆորմատիվության կատեգորիա» և «անգլիաբանություն» հասկացությունների միջև հարաբերությունների տեսանկյունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մոսկվայում փեյնթբոլի համառոտ պատմությունը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Ժոզեֆ Բոզե

**Ժոզեֆ Բոզե** (), ֆրանսիացի նկարիչ, դիմանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ժոզեֆ Բեզեն ծնվել է նավապետ Ժան-Ֆրանսուա Բոզեի ընտանիքում, որը հետագայում դարձավ Հողմակողմ կղզիների նահանգապետ և Մալթայի ֆրանսիացի կոնսուլ։

Մանկուց փոքր Ժոզեֆի մոտ նկատվում էր նկարչության հանդեպ սերը, 17 տարեկանում նա ավարտել է Մարսելի նկարչության դպրոցը։ Դրանից հետո ուսումը շարունակել է Մորիս Կանտեն դե Լատուրի գլխավորությամբ։

Երիտասարդ նկարիչի կարիերան հաջողություն ունեցավ այն ժամանակ, երբ ավարտեց մի քանի պալատականների դիմանկարներ, ինչպես նաև Լյուդովիկոս XVI-ի դիմանկարը։ Բոզեի դիմանկարներից մի քանիսը փորագրվել են։

Հեղափոխության սկզբում Բոզեն նկարում էր Սահմանադրական ժողովի պատգամավորների դիմանկարներ, որոնք արագ փորագրվեցին և տարածվեցին, ինչպես տաք կարկանդակները։ Նկարիչը համաձայնեց պատկերել ոչ միայն լիբերալ Միրաբոի, այլև Ռոբեսպիեռին և Մարատին։ Այնուհետև թագուհի Մարի Անտուանետի դատին նա վկայություն տվեց թագուհու օգտին, որի համար ձերբակալվեց և պահվեց Կոնսերժերի բանտում։ Գլխատման սպառնալիքից նրան փրկեց Ռոբեսպիեռի և նրա ռեժիմի անկումը։ Բոզեն արտագաղթեց Հոլանդիա, այնուհետև Անգլիա։ 1798 թվականին նկարիչը վերադարձավ Փարիզ, որտեղ շարունակեց իր կարիերան ևս 30 տարի։

Ժոզեֆ Բոզեն մահացել է 1826 թվականին Փարիզում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Louis XVI by Boze.jpg|Լյուդովիկոս XVI.
Պատկեր:Marie-Antoinette Boze.jpg|Մարիա-Անտուանետ
Պատկեր:General Bonaparte und sein Stabschef Berthier in der Schlacht von Marengo.jpg|Նապոլեոն Բոնապարտը և Լուի Ալեքսանդր Բերտեն Մարենգոյի ճակատամարտում
Պատկեր:Maréchal Berthier.jpg|Մարշալ Բերտե
Պատկեր:Jean-Paul Marat - portrait peint par Boze.jpg|Մարատ
Պատկեր:2Desmoulins.jpg|Կամիլ Դեմուլեն


## Գրականություն

* Gérard Fabre, Xavier Salmon et Laurent Hugues, Joseph Boze, 1745-1826, Portraitiste de l’Ancien Régime à la Restauration, catalogue de l’exposition présentée à Martigues, au musée Ziem, du 18 novembre 2004 au 20 février 2005, Somogy (ISBN 2-850567-68-X).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ջուրա (ֆիլմ)

**«Ջուրա»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադոլֆ Բերգունկերը 1964 թվականին «Կիրգիզֆիլմ» կինոստուդիայում։ Գեորգի Տուշկանի համանուն արկածային վեպի էկրանավորումն է (1940)։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Կիրգիզստանում 1964 թվականի օգոստոսին, Մոսկվայում՝ 1965 թվականի փետրվարի 1-ին։

Այս ֆիլմը Տուշկանի վեպի միակ էկրանավորումը չէ․ 1985 թվականին թողարկվել է «Ջուրան՝ որսորդը Մին Արխարից» մինի-սերիալը ռեժիսորներ Սայդո Կուրբանովի և Վիկտոր Միրզայանցի կողմից։

## Սյուժե
1920-ականների վերջը և 1930-ականների սկիզբը Կիրգիզստանում։ Կարմիր բանակի զորամասերն անզիջում պայքար են մղում Միջին Ասիայում բասմաչության դեմ։

Ֆիլմը պատմում է երիտասարդ կիրգիզ որսորդ Ջուրայի բնավորության կայացման մասին, որը հայտնվել է Պամիրն ընդգրկած հեղափոխական իրադարձությունների արագ շրջապտույտում։ Ներկայացվում է դարավոր նախապաշարմունքներով լի սովորական որսորդ պատանուց մինչև գիտակից, բասմաչների հետ շատ մարտերում թրծված, հեղափոխության մեծ գաղափարներին հավատացած հասուն մարտիկ դառնալու դժվարին ուղին։

## Դերերում
* Մամբեթ Ասանբաև – *Ջուրա
* [[Դարկուլ Կույուկովա]] – *Այշա, Ջուրայի մայրը
* Մուրատբեկ Ռիսկուլով – *Կոզուբայ
* Նուրկան Տուրսունբաև-Մուսա
* Յուրի Ռոդիոնով – *Իվաշկո
* Ռոզա Տաբալդիևա – *Զեյնեբ
* Ժուրախոն Ռահմոնով – *Բասմաչ
* Կամասի Ումուրզակով – *Քուչակ
* Շամշի Տյումենբաև – *ակսակալ
* Նուրմուխան Ժանտուրին – *Թաղայ
* Սովետբեկ Ջումադիլով – *Շարաֆ
* Նաբի Ռահիմով – *Բալբակ
* Ալմազ Կիրգիզբաև – *էպիզոդ
* Մեդել Մանիյազով – *էպիզոդ
* Սաբիրա Կումուշալիևա – *էպիզոդ
* Իսքենդեր Ռիսկուլով – *էպիզոդ
* Տոլումաշ Օկեև – *էպիզոդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ջուրա» ֆիլմը ''youtube'' կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Բերթոլիդներ

**Բերթոլիդներ**, փոփոխական բաղադրություն ունեցող քիմիական միացություններ։ Բերթոլիդները չեն ենթարկվում հաստատուն բաղադրության օրենքին և բազմապատիկ հարաբերությունների օրենքին։ Բերթոլիդներ են բազմաթիվ օքսիդներ, սուլֆիդներ, կարբիդներ, հիդրիդներ, մետաղական համաձուլվածքներ։ Տերմինը առաջարկել է Ն․ Ս․ Կուռնակովը (1912–13)՝ ի պատիվ Կ․ Բերթոլեի։

## Տես նաև
* Դալթոնիդներ

Կատեգորիա:Երկուական միացություններ
Կատեգորիա:Ընդհանուր քիմիա