open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մագիստրոս (բյուզանդական կոչում)

**Մագիստրոս** (), Բյուզանդական կայսրության բարձրագույն կոչումը։

## Պատմություն
Մագիստրոսը եղել է Բյուզանդական կայսրության բարձրագույն կոչումը, որը կիրառվել է ընդհուպ 12-րդ դարը։ Առավել բարձր կոչումներ շնորհվել են միայն կայսեր հարազատներին ու մյուս երկրների ղեկավարներին։ 10-րդ դարի սկզբին Բյուզանդիայում կարող էր լինել միանգամից մի քանի մագիստրոս, սակայն նրանց թիվը չպետք է գերազանցեր 12-ը։ Մագիստրոսների շրջանում գլխավորը կոչվել է նաև առաջին մագիստրոս կամ պրոտոմագիստրոս։

## Հայտնի մագիստրոսներ
* Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունի, հայ փիլիսոփա, մանկավարժ, գիտնական, բանաստեղծ, ռազմական և պետական գործիչ
* Պետրոս Պատրիկիոս, բյուզանդացի պետական գործիչ, դիվանագետ և պատմիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդական կոչումներ
Մաթիաս Բյորնլունդ

**Մաթիաս Բյորնլունդ** (born, ), դանիացի պատմաբան, «Հայոց ցեղասպանությունը սկզբից մինչև վերջ» () աշխատության հեղինակը։

## Կենսագրություն
2003–2005 թվականներին  Կոպենհագենում՝ Օսվենցիմի միջազգային օրվա հիշատակի միջոցառումների շրջանակում, ղեկավարել է Հոլոքոստի և ցեղասպանության ուսումնասիրությունների բաժնի աշխատաժողովները։

Պատմության մագիստրոսի աստիճանն ստացել է Կոպենհագենի համալսարանում։ Թեզը պաշտպանել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ՝ «Մարդ է սպանվել. Հայոց ցեղասպանությունը դանիական աղբյուրներում» վերնագրով։

Հետազոտել և թարգմանել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ դանիերեն փաստաթղթեր, որոնց մի մասն իրականացվել է Դանիայի մշակույթի նախարարության հատկացրած դրամաշնորհով։

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի «Ցեղասպանագիտական հանդես»-ի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Interview with Mattias Bjørnlund

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հետազոտողներ
Հովհաննես հեքիմի բժշկարան

**Հովհաննես հեքիմի բժշկարան**, 1438 թվականի հայկական բժշկարան։

Նյութի զգալի մասը վերցված է «Գագիկ-Հեթումյան բժշկարան»-ից, որտեղից արտագրվել է դեղագիտության, կանխատեսման և կլինիկական բժշկության վերաբերյալ 39 գլուխ։ Ընդորում, 10 գլուխը վերցված է առաջին մասից, 7-ը՝ երկրորդ, իսկ 22-ը՝ երրորդ մասին։

Ընդհանուր առմամբ, բաղկացած է 270 գլխից։ Հեղինակն օգտվել է նաև արևելյան ու եվրոպական աղբյուրներից ու ավելացրել սեփական հեղինակության մի քանի գլուխ։ Այդ ժամանակ հայկական բժշկությունը կրում էր եվրոպական դպրոցի ազդեցությունը ու արաբապարսկական ծագման բազմաթիվ եզրույթներ փոխարինվում էին լատինականով։

Առավել հարմարավետ ընթերցանության համար բժշկարանի սկզբում առկա է եռալեզու տերմինաբանական անվանացանկ, որն անվանված է «Անուանք դեղերոյ հայերէն և յարապկերէն և ի լադին բառով»։ Այդ անվանացանկի օգնությանը մի քանի տասնամյակ անց դիմել է Ամիրդովլաթ Ամասիացին, որն իր «Անգիտաց անպետ» հանրագիտարանային բառարանում լատիներեն եզրույթների ավելացման համար օգտվել է հենց այս անվանացանկից։

Հեղինակային ձեռագիրը պահվում է Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության գրադարանում (№ 310)։ Հիմնական մասը շարունակում է մնալ չհրապարակված։ Գերմանացի հայագետ Յոզեֆ Կարստի ջանքերով հրապարակվել և մանրամասն ուսումնասիրվել է միայն բժշկարանի եռալեզու անվանացանկը։

### Բժշկարանի կառուցվածք
(Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության գրադարանի № 310 հեղինակային ձեռագրի համաձայն/1438 թվական/թղթային/313 էջ)

# Բովանդակություն (բոլոր 270 գլուխների թվարկում),
# «Անուանք դեղերոյ հայերէն և յարապկերէն և ի լադին բառով» բժշկական անվանացանկ,
# Բժշկարանի հիմնական հատված (1—265 գլուխներ),
# «Մարդկային տառապանքների գիրք» (266-270 գլուխներ, տարբեր հիվանդությունների վերաբերյալ ոչ մեծ բաղադրատոմսեր)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանում բժշկության պատմություն
Կատեգորիա:Ձեռագրեր
Կենտրոնական Փարիզ

մինի|Կենտրոնական Փարիզի քարտեզ
**Կենտրոնական Փարիզ** (), Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի վարչական բաժանումներից մեկը, որն ընդգրկում է քաղաքի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ շրջանները (արոնդիսման)։

## Պատմություն
2016 թվականի օգոստոսին նախարարներ Ժան-Միշել Բայլեն, Բեռնար Կազնյովն և Էստել Գրելիեն առաջարկեցին Փարիզի տարածքային բաժանման բարեփոխումներ։ Օրենքը հաստատվեց Սենատի կողմից նոյեմբերին, իսկ Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի կողմից՝ 2017 թվականի փետրվարին։

Բարեփոխման արդյունքում առաջին 4 շրջանները քաղաքական առումով միավորվեցին։ Ժողովրդագրական փոփոխությունների պատճառով դրանք նախկինում քաղաքային խորհրդում ներկայացված էին ավելի քան 20 տոկոսով գերազանցող չափով՝ բնակչություն-մանդատ հարաբերակցության տեսանկյունից։ Նոր միավորված վարչական միավորը ուներ 101,764 բնակիչ և 8 մանդատ, ինչը կազմում էր մեկ մանդատ՝ 12,720 բնակչի հաշվով, այսինքն՝ մոտ 7%-ով թերներկայացվածություն։

2018 թվականի հոկտեմբերին տվյալ տարածքում անցկացվեց հանրաքվե, որին մասնակցելու իրավունք ուներ 66,791 գրանցված ընտրող՝ նոր վարչական միավորի անվանումը ընտրելու համար։ Կենտրոնական Փարիզ անվանումը ստացավ ձայների 56,7 տոկոսը, Cœur de Paris («Փարիզի սիրտը»)՝ 31,8%, Փարիզ 1234՝ 9%, իսկ Premiers arrondissements de Paris («Փարիզի առաջին արոնդիսմաններ») տարբերակը՝ 2,5%։

Երբ ընտրողներին հարցվեց, թե որտեղ պետք է տեղակայվի նոր միավորված վարչության կենտրոնը, 50,7%-ը նախընտրեց 3-րդ արոնդիսմանի քաղաքապետարանը՝ 4-րդի փոխարեն, քանի որ մյուս երկուսը չափերով չափազանց փոքր էին նման առաջարկի համար։

Կենտրոնական Փարիզն առաջին անգամ մասնակցեց մունիցիպալ ընտրություններին 2020 թվականին։ Սոցիալիստական կուսակցության (PS) ներկայացուցիչ Արիել Վեյլը ընտրվեց քաղաքապետ՝ լինելով 4-րդ արոնդիսմանի վերջին քաղաքապետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզի շրջաններ
Մերկ երեկույթ

**Մերկ երեկույթ**, երեկույթի տեսակ է, որի ընթացքում մասնակիցները պետք է ներկայանան մերկ վիճակում։ ԱՄՆ-ում նման միջոցառումները հաճախ ասոցացվում են համալսարանական կյանքի և ուսանողական տարիքի մարդկանց հետ։ Դրանք լայն ճանաչում են ստացել Բրաունի և Եյլի համալսարաններում։

## Պատմություն
Մերկ երեկույթներ կազմակերպվել են նաև նուդիստական շարժման շրջանակում, սակայն ժամանակակից ձևով դրանք ձևավորվել են 1980-ական թվականներին Բրաունի համալսարանում անցկացված միջոցառումների ընթացքում։ Մերկ երեկույթների այցելուները հաճախ նշում են, որ միջոցառմանը մասնակցելուց ընդամենը մի քանի րոպե անց դադարում են անհարմարություն զգալ, քանի որ բոլոր մասնակիցները ընդունում են միմյանց մերկությունը՝ անկախ մարմնի կառուցվածքի տեսակից։ Սովորաբար ուսանողական «մերկ երեկույթների» մեծ մասը չի ավարտվում մասնակիցների միջև սեռական շփմամբ։ Բրաունի համալսարանում նման երեկույթները ներկայացվում էին ավելի շատ որպես սոցիալական փոխազդեցության փորձ, քան սեռական փորձառություն։

Մերկ երեկույթներին նվիրված միջոցառումներ մինչ օրս անցկացվում են Յեյլի համալսարանում։ 2016 թվականին ուսանողական «Yale Daily News» թերթում նշվել է, որ 1980-ականներից ի վեր նման երեկույթների հիմնական կանոնը դրանց ոչ սեռական բնույթն է։

«Մերկ երեկույթների» անցկացումը հասարակության տարբեր շերտերի կողմից առաջացնում է դժգոհություն և համարվում է վիճահարույց։ Որոշ ուսանողներ չեն ընդունում նման միջոցառումների գոյությունը և այն փաստը, որ իրենց ուսումնական հաստատությունը կապ ունի դրանց հետ։ Այս նախապաշարմունքները նկարագրվել են տարբեր գրական ստեղծագործություններում, այդ թվում՝ Թոմ Վուլֆի «Ես Շառլոտա Սիմոնսն եմ» (, 2004) և Նատալի Կրինսկիի «Քլոեն սովորում է Յեյլում» վեպերում։ Կրոնական համայնքների ներկայացուցիչները բազմիցս փորձել են օրենսդրական մակարդակով արգելել մերկ երեկույթները ԱՄՆ-ի մի շարք մունիցիպալիտետներում։ Ամերիկյան «Christianity Today» հանդեսի «Ի՞նչ ասել մերկ երեկույթի ժամանակ» վերնագրով հոդվածը մտահոգություն է հայտնել նման երեկույթների բարոյականության և դրանց ընթացքում հնարավոր սեռական բռնության վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* College Comment: Black Tie Optional by Darrell Hartman, April 2003

Կատեգորիա:1980-ականների հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Հավաքույթներ
Կատեգորիա:Ոչ պաշտոնական տոներ
Քսենիա Գորյաչևա

**Քսենիա Ալեքսանդրովնա Գորյաչևա** (, ), ռուս հասարակական գործիչ և քաղաքական ակտիվիստ։ Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի VIII գումարման Պետական դումայի անդամ է։ Նա նաև Պետական դումայի գիտության և բարձրագույն կրթության հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալն է և «Նոր ժողովուրդ» քաղաքական կուսակցության Սանկտ Պետերբուրգի տարածաշրջանային մասնաճյուղի քարտուղարը։ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժման պատճառով գտնվում է՝ Եվրամիության, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի և մի շարք այլ երկների միջազգային պատժամիջոցների տակ։

## Կենսագրություն
Քսենիա Գորյաչևան ծնվել է 1996 թվականի մայիսի 16-ին Տյումենի մարզի Արոմաշևո շրջանի Արոմաշևո գյուղում,դ պրոցական տարիներին եղել է Գոլիշմանովոյի մանկապատանեկան «Նոոսֆերա» հասարակական միավորման ակտիվ անդամ։

2019 թվականին ավարտել է Պլեխանովի անվան Ռուսաստանի տնտեսագիտական համալսարանը (Գործարարության ֆակուլտետ): «Վոլնյանկա» կեղծանվամբ հրատարակել է իր բանաստեղծություններն ու արձակը: Նույն թվականին հրատարակել է սիրո մասին «Անհաս» գիրքը։ Աշխատել է որպես տարածաշրջանային զարգացման կրտսեր մենեջեր «Կրթական ծրագրերի աջակցության ԿԱՊԻՏԱՆՆԵՐ» բարեգործական հիմնադրամում, որը հիմնադրել է «Նոր ժողովուրդ» կուսակցության առաջնորդ Ալեքսեյ Նեչաևը։ Ղեկավարել է «Կապիտաններ» երիտասարդական կրթական ծրագիրը։ Դարձել է «Նոր ժողովրդական» կուսակցության Սանկտ Պետերբուրգի տարածաշրջանային մասնաճյուղի քարտուղար։
ձախից|մինի|300x300փքս|<div style="text-align:center">Պետդումայի պատգամավորներ Աննա Սկրոզնիկովան և Քսենիա Գորյաչևան լիագումար նիստի ժամանակ (2024 թվականի փետրվարի 27)</div>
2021 թվականին «Նոր ժողովուրդ» կուսակցության կողմից առաջադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի VIII գումարման Պետական դումայի ընտրություններում։ Իր նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում Գորյաչևան խոսել է կրթական համակարգի բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին, առաջարկել է վերացնել «Ռոսոբրնադզորը» և հարկային արտոնություններ մտցնել այն բիզնեսների համար, որոնք աշխատանքի են վերցնում երիտասարդ աշխատակիցների՝ առանց աշխատանքային փորձի։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ընտրվել է պատգամավոր դաշնային կուսակցության ցուցակով։ Դարձել է Պետական դումայի գիտության և բարձրագույն կրթության հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ։

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժումից հետո Գորյաչովան ընդգրկվել է Եվրամիության, Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի, Շվեյցարիայի, Ավստրալիայի, Ճապոնիայի, Ուկրաինայի, Կանադայի և Նոր Զելանդիայի պատժամիջոցների ցանկերում։

2024 թվականի օգոստոսին, կուսակից Վլադիսլավ Դավանկովի հետ միասին, նրանք աջակցել են BRIEF Telegram ալիքին, որը ստացել է օտարերկրյա գործակալի կարգավիճակ։

## Անձնական կյանք
2025 թվականի ապրիլի 25-ին ամուսնացել է Դանիլ Մախնիցկիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Մարինա Ռասկովայի հուշարձան (Սարատով)

**Մարինա Միխայլովնա Ռասկովայի հուշարձան**, խորհրդային օդաչու և Խորհրդային Միության հերոս Մարինա Միխայլովնա Ռասկովայի քանդակագործական հուշարձանը, որը  գտնվում է Սարատովի Արոնովայի փողոցում՝ թիվ 93 միջնակարգ դպրոցի դիմաց: Հուշարձանը բացվել է 1968 թվականի մայիսի 9-ին՝ քանդակագործներ Ռ. Պ. Խարիտոնովի և Վ. Ն. Օշչեպկովի նախագծի հիման վրա: Համարվում է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ:

## Նկարագրություն
Մարինա Միխայլովնա Ռասկովան եղել է խորհրդային օդաչու-շտուրման, Կարմիր բանակի ռազմաօդային ուժերի մայոր և Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացած առաջին կանանցից մեկը։

Սարատովի Մարինա Ռասկովայի հուշարձանը գտնվում է հերոս-օդաչու Ռաիսա Արոնովայի անվան փողոցում՝ Օսիպովի և Ժուկովսկու փողոցների միջև, թիվ 93 քաղաքային հանրակրթական դպրոցի դիմաց։

1960-ականների կեսերին թիվ 93 դպրոցի ուսուցչական կոլեկտիվի և աշակերտների նախաձեռնությամբ սկսվել է դրամահավաք՝ հայտնի օդաչու Մարինա Ռասկովայի պատվին հուշարձան կանգնեցնելու համար: Նախագիծը զգալի աջակցություն է ստացել աշակերտների ծնողներից, ինչպես նաև Սարատովի մի շարք ձեռնարկություններից, այդ թվում՝ Ա. Ի. Լիզյուկովի անվան Սարատովի բարձրագույն ռազմական ավիացիոն ուսումնարանից, «Կորպուս» գործարանից և շրջանային վարչակազմից: Ռասկովայի հուշարձանը հանդիսավոր կերպով բացվել է 1968 թվականի մայիսի 9-ին: Հուշարձանային համալիրի բացմանը մասնակցել են Մարինա Միխայլովնայի կողմից հիմնադրված կանանց ավիացիոն գնդերի ավելի քան 300 կին օդաչուներ: Հանդիսավոր արարողությանը ներկա են եղել նաև հերոսի դուստրը և եղբայրը։

Քանդակային կոմպոզիցիայի հեղինակներն են Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի ուսանողներ Ռ. Պ. Խարիտոնովը և սարատովցի Վ. Ն. Օշչեպկովը: Հուշարձանը բաղկացած է 14 մետր բարձրությամբ կոթողից, որի գագաթին տեղադրված են պողպատե բազեներ և կենտրոնում՝ Ռասկովայի քանդակազարդ դիմանկարը: Մոտակայքում կան հուշատախտակներ, որոնց վրա փորագրված են Մաքսիմ Գորկու «Բազեի երգը» ստեղծագործության խոսքերը՝ «Օ՜, քաջ բազե, դու արնահոսեցիր թշնամու հետ մարտում»։

Հուշարձանի մոտ գտնվող հրապարակը դարձել է միկրոշրջանի և դպրոցի համար հիշատակի միջոցառումների անցկացման վայր: Հաղթանակի 65-ամյակի տարում քանդակային կոմպոզիցիան վերանորոգվել է, իսկ հուշարձանի շրջակայքը՝ բարեկարգվել։

## Պատկերասրահ

Памятник герою Советского союза Расковой М.М (2).jpg|Հուշատախտակ՝ կոմպոզիցիոն տարր
Памятник Марине Расковой Саратов табличка.jpg|Մարինա Ռասկովայի հուշարձան, հուշատախտակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Саратов. Памятник М. М. Расковой
* Саратовская энциклопедия. Памятник М. М. Расковой в Саратове

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
2026 թվականը Հայաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[2026]] թվականին [[Հայաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Մարզպետներ

## Իրադարձություններ

## Տոներ

.

* Հունվարի 1-2 - Նոր տարվա օրեր
* Հունվարի 6 - Սուրբ ծնունդ
* Հունվարի 28 - Բանակի օր
* Մարտի 8 - Կանանց միջազգային օր
* Ապրիլի 5 - Զատիկ
* Ապրիլի 24 - Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր
* Մայիսի 1 - Աշխատանքի օր
* Մայիսի 9 - Հաղթանակի օր
* Մայիսի 28 - Հանրապետության օր
* Հունիսի 1 - Երեխաների պաշտպանության միջազգային օր
* Հուլիսի 5 - Սահմանադրության օր
* Սեպտեմբերի 21 - Անկախության օր
* Դեկտեմբերի 31 - Նոր տարվա գիշեր

## Մահեր
* Հունվարի 11 - Արմեն Ավետիսյան (62), ռազմական և հասարակական գործիչ։
* Հունվարի 13 - Ռազմիկ Զոհրաբյան (75), քաղաքական և կուսակցական գործիչ, վարչապետի օգնական (2002-2007), Ազգային ժողովի 4-րդ և 5-րդ գումարման պատգամավոր (2007-2017), ՀՀԿ նախագահի տեղակալ։
* Հունվարի 15 - Գագիկ Եգանյան (69), պետական գործիչ, սոցիալական ապահովության նախարար (1998-1999), ՏԿԵՆ միգրացիոն պետական ծառայության պետ (1999-2018)։
* Հունվարի 16 - Մուրադ Հասրաթյան (90), ճարտարապետ, ճարտարապետության պատմաբան, դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (2003)։
* Հունվարի 17 - Զառա Արամյան (55), հեռուստահաղորդավար, դերասանուհի, Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2014)։

## Տես նաև
* 2025 թվականը Հայաստանում
* 2027 թվականը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2026 Ասիայում
Կատեգորիա:2026 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2026 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում
Դավիթ Առուշանյան (քաղաքական գործիչ)

**Դավիթ Առուշանյան** (), հայ քաղաքական գործիչ։ 2021-2022 թվականներին Գյումրի համայնքի ղեկավարի տեղակալ, 2024 թվականի դեկտեմբերից 19-ից Շիրակի մարզպետ։

## Կենսագրություն
Դավիթ Առուշանյանը ծնվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Գյումրիում։

2003 թվականին ավարտել է Գյումրու Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բնագիտաաշխարհագրական ֆակուլտետի երկրաբնապահպանության բաժինը։

2004-2006 թվականներին եղել է «Անի տուր» տուրիստական գործակալության փոխտնօրենը, իսկ 2006 թվականից մինչև 2021 թվականը տնօրեն։

2021-2022 թվականներին եղել է Գյումրի համայնքի ղեկավարի տեղակալ։

2022 թվականին հոկտեմբերի 26-ին «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ընտրական ցուցակով ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։

2024 թվականին դեկտեմբերի 19-ին նշանակվել է ՀՀ Շիրակի մարզպետ։

### Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզպետներ
Փարիզի 3-րդ շրջան

**Փարիզի 3-րդ շրջան** (), Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի 20 արոնդիսմաններից (շրջաններից) մեկը։ Խոսակցական ֆրանսերենում այս շրջանը հաճախ անվանում են  («երրորդ»)։ Նրա փոստային կոդն է 75003։ Տեղական մակարդակում այն կառավարվում է միասին՝ 1-ին, 2-րդ և 4-րդ շրջանների հետ՝ կազմելով Փարիզի առաջին վարչական սեկտորը՝ Կենտրոնական Փարիզը։

Շրջանը, որը երբեմն հայտնի է նաև *Տամպլ* (Temple) անվամբ և գտնվում է Սեն գետի աջ ափին, մակերեսով Փարիզի երկրորդ ամենափոքր շրջանն է՝ 2-րդից հետո։ Այն ընդգրկում է միջնադարյան Լը Մարե թաղամասի ավելի խաղաղ հյուսիսային հատվածը, մինչդեռ ավելի աշխույժ հարավային մասը, այդ թվում՝ Փարիզի գեյ թաղամասը, գտնվում է 4-րդ շրջանում։

## Պատմություն
Փարիզում պահպանված ամենահին մասնավոր բնակելի տունը, որը կառուցվել է 1407 թվականին, գտնվում է 3-րդ շրջանում՝ 51 rue de Montmorency հասցեում։

Հին հրեական թաղամասը՝ Պլեցլը (Pletzl, իդիշ՝ «փոքր վայր»), որի պատմությունը սկսվում է 13-րդ դարից, սկիզբ է առնում 3-րդ շրջանի արևելյան հատվածում և տարածվում մինչև 4-րդ շրջան։ Այստեղ են գտնվում Հրեական արվեստի և պատմության թանգարանը () և Ագուդաս Հակեհիլոս () սինագոգը, որը նախագծել է ճարտարապետ Էկտոր Գիմարը։ Չնայած նրան, որ այսօր խանութների մեծ մասը զբաղեցված է նորաձև բուտիկներով, այստեղ դեռ պահպանվել են նաև ավանդական հրեական սնունդ վաճառող նշանակալի խանութներ։

Փոքր, բայց աստիճանաբար ընդլայնվող չայնաթաունը, որը բնակեցված է հիմնականում Չինաստանի Վենչժոու քաղաքից եկած ներգաղթյալներով, կենտրոնացած է rue au Maire փողոցի շուրջը՝ Արվեստների և արհեստների ազգային կոնսերվատորիայի և Արվեստների և արհեստների թանգարանի հարևանությամբ։ Թանգարանի մի մասը տեղակայված է միջնադարյան Սեն-Մարտեն-դե-Շամզ վանքի համալիրում։

## Աշխարհագրություն
### Մակերես
1,2 կմ² մակերեսով Փարիզի 3-րդ շրջանը քաղաքի երկրորդ ամենափոքր արոնդիսմանն է։

### Տեղադրություն
Այն գտնվում է այսպես կոչված Կենտրոնական Փարիզում՝ քաղաքի աջ ափին։ Արոնդիսմանի ներքին տարածքում հիմնականում բացակայում են Օսմանի շրջանի լայն բուլվարները, որոնք բնորոշ են Փարիզի շատ այլ շրջանների։

### Թաղամասեր ''(quartiers)''
Շրջանը ներառում է մի շարք թաղամասեր, որոնց մեծ մասը ձևավորվել է դեռևս միջնադարից։ Տեղացիների և բնակիչների մեծ մասը այս տարածքը կոչում է Temple, Arts et Métiers, կամ ավելի ընդհանրապես՝ Լը Մարե։ Սակայն Մարեի թաղամասի հիմնական մասը գտնվում է 4-րդ շրջանում, որի հետ 3-րդը սահմանակից է հարավից։

Վարչական թաղամասերն են՝

* Arts-et-Métiers թաղամաս (9)
* Enfants-Rouges թաղամաս (10)
* Archives թաղամաս (11)
* Sainte-Avoye թաղամաս (12)

### Ժողովրդագրություն
Այն տարածքը, որն այսօր զբաղեցնում է 3-րդ արոնդիսմանը, իր բնակչության առավելագույն թվին հասել է 1860 թվականի Փարիզի վարչական վերակազմավորումից առաջ ընկած շրջանում։

1999 թվականին շրջանի բնակչությունը կազմում էր 34,248 մարդ, իսկ տարածքում առկա էր ընդհանուր առմամբ 29 723 աշխատատեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզի շրջաններ
Գելզենկիրխենի կողոպուտ

**Գելզենկիրխենի կողոպուտ**, կատարվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Գերմանիայի Գելզենկիրխեն քաղաքի Բուեր արվարձանում գտնվող «Sparkasse» բանկից։ Գողացել են մոտ 30 մլն եվրո արժողությամբ իրեր։ Գողերը մեծ հորատիչով անցք բացելով ներխուժել են բանկի ստորգետնյա պահոց և կոտրել են ավելի քան 3000 սեյֆ։ Իշխանությունները կարծում են, որ գողերը ներխուժել են բանկի Բուերի մասնաճյուղ հանգստյան օրերին, չնայած ոստիկանությունը այն չի հայտնաբերել մինչև դեկտեմբերի 29-ի առավոտյան հրդեհային ազդանշանի միացումը։

## Կողոպուտ
Գողությունը տեղի է ունեցել Գերմանիայի Գելզենկիրխեն քաղաքի Բուեր արվարձանի Sparkasse բանկում: Բանկում պահվում էր 3300 չհրկիզվող պահարան: Սկզբնապես գողացված իրերի արժեքը գնահատվել է 30 մլն եվրո,  քննիչները կասկածում էին, որ գողացված իրերի ընդհանուր արժեքը տատանվում է €10 ից €90 մլն սահմաններում: 

Ոստիկանության տվյալներով՝ կողոպուտը, հավանաբար, տեղի է ունեցել 2025 թվականի դեկտեմբերի 27-28-ի հանգստյան օրերին։ Գողերը մեծ հորատիչով ներխուժել են պահոց։ Արկղերը պահվել են բանկի ստորգետնյա դրամարկղում, որը ներխուժել են հարակից ավտոկայանատեղիից։ Ոստիկանությունը կողոպուտը բնութագրել է որպես լավ կազմակերպված և «շատ պրոֆեսիոնալ կերպով կատարված»։

Դեկտեմբերի 27-ի գիշերը ականատեսները մի քանի տղամարդ են տեսել կայանատեղիում՝ մեծ պայուսակներ կրելիս։ Դեկտեմբերի 29-ի վաղ առավոտյան սև Audi RS 6 մակնիշի մեքենա՝ դիմակավորված անձանցով և գողացված ավտոհամարանիշով, դուրս է եկել կայանատեղիից։

Դեկտեմբերի 27-ին ոստիկանությունը տեղեկացվել էր բանկում փոշու և կասկածելի գործունեության մասին, սակայն կողոպուտի որևէ նշան չէր հայտնաբերվել։ Այս աննախադեպության վերաբերյալ սկսվել էր ոստիկանության ներքին ստուգում։

## Գողոն
Ավելի քան 3000 սեյֆ է կոտրվել՝ միջինը €10,000 ապահովագրական արժեքով, չնայած բանկի հաճախորդները նշել են, որ իրական արժեքը կարող է շատ ավելի բարձր լինել։ Գողացված իրերի թվում էին կանխիկ գումար, զարդեր և թանկարժեք մետաղներ, ինչպիսիք են ոսկին։ Բանկի արկղերի իննսունհինգ տոկոսը կոտրվել է, և տուժել է մոտավորապես 2700 հաճախորդ։ Կողոպուտի զոհերից շատերը թուրքական ծագում ունեին։

## Հետևանքներ
2025 թվականի  դեկտեմբերի 30-ի դրությամբ հանցագործների ինքնությունը հայտնի չէ, ձերբակալություններ չեն կատարվել, և մեղավորները ազատության մեջ են Գողերը փախել են տարածքից, մինչ ոստիկանությունը տեղեկացվել է ներխուժման մասին:  

Գողության հայտարարությունից հետո հարյուրավոր հաճախորդներ եկել են բանկ, որպեսզի տեղեկություններ գտնեն գողության մասին և պահանջեն մուտք գործել պահոց՝ իրենց տուփերը ստուգելու համար։ Ոստիկանությունը արգելել է նրանց մուտք գործել աշխատակիցների դեմ սպառնալիքների պատճառով։ Բանկը փակ է մնացել անվտանգության շարունակական սպառնալիքների պատճառով:

## Արձագանք
Գելսենկիրխենի ոստիկանության խոսնակը ասել է, որ գողությունը «շատ մասնագիտորեն կատարվել է» և համեմատել է այն «Օուշենի տասնմեկ ընկերները»ֆիլմի հետ: Ոստիկանությունը նաև նշել է, որ գողության համար հարկավոր է եղել լայն պլանավորում և բանկի ներքին շարժին լավ ծանոթություն։

Ըստ Deutsche Presse-Agentur-ի, գողությունը կարող է լինել Գերմանիայի պատմության ամենամեծ գողությունների մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Գերմանիայում
Կատեգորիա:2025 հանցագործություններ
Կատեգորիա:Անհատական գողություններ
Կատեգորիա:Բանկի կողոպուտներ
Շերբուր-Օկտևիլ

**Շերբուր-Օկտևիլ** (   **Շերբուր**, մինչև 2000 թվականի փետրվարը) Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող կոմունա և նավահանգստային քաղաք, որը գտնվում է Մանշ դեպարտամենտում (Նորմանդիայի շրջան): Շերբուր և Օկտևիլ քաղաքների ընդհանուր բնակչությունը, նախքան դրանց միավորումը մեկ վարչական միավորի մեջ, կազմել է 42.318 (ըստ 1999 թվականի մարդահամարի): Շերբուրի մունիցիպալ շրջանի բնակչությունը կազմել է 117.865:

Շերբուրը գտնվում է Կոտանտեն թերակղզու հյուսիսում՝ Լա Մանշի ափին։ Քաղաքի տարածքը  է։

2016 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Շերբուր-Օկտևիլ քաղաքը և նրա չորս արվարձանները միավորվել են՝ ձևավորելով Շերբուր ան Կոտանտեն նոր համայնքը։

## Պատմություն
10-րդ դարի սկզբին Կոտանտեն թերակղզու հողերը նվաճվել են վիկինգների կողմից։ 933 թվականին տարածաշրջանի բնակավայրերը միացվել են Նորմանդիայի դքսությունը։ Հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ քաղաքը, ֆրանսիական այլ հողերի հետ միասին, վիճարկվել է անգլիացիների և ֆրանսիացիների միջև՝ վեց անգամ ձեռքից ձեռք անցնելով։

Շերբուրում սուզանավեր են կառուցվում 1898 թվականից ի վեր: 1909 թվականին կայսր Նիկոլայ IIը և Ֆրանսիայի նախագահ Արման Ֆալյերը |հանդիպել են Շերբուրի նավահանգստում՝ որպես ֆրանս-ռուսական դաշինքի մաս: 1912 թվականին Շերբուրը դարձել է առաջին նավահանգիստը, որտեղ «Տիտանիկը» կանգ է առել Սաութհեմփթոն նավարկելուց հետո:

1940 թվականի հունիսին քաղաքը ընկել է գերմանացիների ձեռքը։ Այն ազատագրվել է չորս տարի անց՝ 1944 թվականի հունիսի 26-ին; Այդ պահին Շերբուրի գրավումը կարևորագույն նշանակություն ուներ հարձակման համար, քանի որ այն միակ խոշոր նավահանգիստն էր։ Գիտակցելով դա՝ գերմանացիները կատաղի և համառորեն պայքարել են քաղաքի համար՝ մասամբ շարքից հանելով նավահանգիստը, բայց, ի վերջո, ստիպված են եղել հանձնվել ամերիկյան զորքերի հարձակման տակ։ Այդ ժամանակից մինչև պատերազմի ավարտը Շերբուրը Եվրոպայի ամենածանրաբեռնված և ամենակարևոր նավահանգիստներից մեկն էր։

## Տնտեսություն
Շերբուրում գործում են նավաշինական ձեռնարկություններ, որոնցից մեկը Ֆրանսիայում սուզանավաշինության միակ գործարանն է․ այն կառուցել է «Ռեդուտաբլ» և «Տրիումֆան» նախագծերի սուզանավերը։ Բացի այդ, քաղաքում կան գյուղատնտեսական մեքենաշինության ձեռնարկություններ, ինչպես նաև ֆոտոնյութերի, հագուստի, կահույքի և գարեջրի արտադրություն։

  N cherbourg.jpg|Նապոլեոնը և Մարի-Լուիզը մասնակցում են Շերբուրում անցկացվող էսկադրիլիայի շքերթին։
  Temeraire1048.jpg|Շերբուրում կառուցված S618 Triomphant դասի սուզանավը


## Գրականություն
*Шербург // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт города Шербур-Октевиль 

Կատեգորիա:2000 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիա
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Արամ Ղազարյան (ոստիկան)

**Արամ Ղազարյան** (), ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ(2025-2026)։ ՀՀ ՆԳՆ փրկարար ծառայության տնօրեն-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։ Ոստիկանության գնդապետ։

## Կենսագրություն
Արամ Ղազարյանը ծնվել է 1972 թվականի մարտի 10-ին, Շամշադինի շրջանի Ծաղկավան գյուղում:

1994 թվականին ավարտել է Վանաձորի պետական մանկավարժական ինստիտուտը, 1998 թվականին՝ ՌԴ Իվանտեևյան համալսարանը:

1994-1999 թվականներին եղել է Տավուշի մարզի Վարագավանի միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ։

2001-2003 թվականներին եղել է Լոռու մարզային ՆԳ վարչության Վանաձորի ՆԳ բաժնի անչափահասների գործերով բաժանմունքի տեսուչ, իսկ 2003-2008 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Վանաձորի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր, ավագ օպերլիազոր։

2008-2012 թվականներին եղել է Լոռու մարզային վարչության քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետ։

2012-2014 թվականներին եղել է Լոռու մարզային վարչության պետի օպերատիվ գծով տեղակալ։

2014-2015 թվականներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Դիլիջանի բաժնի պետ։

2015-2016 թվականներին եղել է Լոռու մարզային վարչության Թումանյանի բաժնի պետ։

2016-2019 թվականներին՝ Լոռու մարզային վարչության պետ։

2019 թվականին եղել է՝ ՀՀ ոստիկանության Գեղարքունիքի մարզային վարչության պետ, իսկ 2020 թվականին Կոտայքի մարզային վարչության Կոտայքի բաժնի պետ։

2020-2023 թվականներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Շիրակի մարզային վարչության պետ։

2023-2024 թվականին նշանակվել է Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության ենթակայությամբ գործող «Երևան ՋԵԿ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն։

2024-2025 թվականներին եղել է Լոռու մարզպետ։

2025 թվականի հունսի 3-ին նշանակվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ:

2026 թվականի հունվարի 19-ին նշանակվել է ՀՀ ՆԳՆ փրկարար ծառայության տնօրեն-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։

### Անձնական կյանք
Ամուսնացած է,  ունի մեկ երեխա:

## Պարգևներ

* Պարգևատրվել է մի շարք գերատեսչական մեդալներով և կրծքանշաններով, այդ թվում՝ ՀՀ ոստիկանության պետի 30.12.2020թ. հրամանով՝ «Սխրագործության համար» մեդալով:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզպետներ
Փարիզի 18-րդ շրջան

**Փարիզի 18-րդ արոնդիսման** (), Ֆրանսիայի մայրաքաղաքի 20 արոնդիսմաններից, այսինքն՝ վարչական շրջաններից մեկը։ Խոսակցական ֆրանսերենում այս արոնդիսմանը կոչվում է  («տասնութերորդ»)։

Շրջանը, որը հայտնի է Բյուտ-Մոնմարտր () անվամբ, գտնվում է Սեն գետի աջ ափին։ Այն առավելապես հայտնի է Մոնմարտրի բլրով, որը ճանաչված է իր արվեստագիտական հարուստ պատմությամբ, Բատո-Լավուար շենքով, որտեղ 20-րդ դարի սկզբին ապրել և ստեղծագործել են Պաբլո Պիկասոն, Ժորժ Բրաքը և Ամեդեո Մոդիլիանին, երաժշտական դիվա Դալիդայի բնակարանով, Մուլեն Ռուժ կաբարեով, ինչպես նաև այլ պատմական վայրերով։ Բլրի գագաթին վեր է խոյանում Սակրե Կյոր նշանավոր բազիլիկը։

18-րդ շրջանում է գտնվում նաև Goutte d’Or թաղամասը, որտեղ բնակվում են հյուսիսային և ենթասահարական Աֆրիկայից ներգաղթյալ բազմաթիվ բնակիչներ։ Շրջանը հայտնի է իր շուկայով՝ Marché Barbès-ով, որտեղ վաճառվում են աֆրիկյան երկրներից ներմուծված ապրանքներ։

## Աշխարհագրություն
### 18-րդ շրջանի թաղամասերը
Շրջանի մակերեսը կազմում է ճիշտ 6,005 կմ²։

Արոնդիսմանը բաղկացած է չորս վարչական թաղամասերից՝

* Grandes-Carrières թաղամաս (69)
* Clignancourt թաղամաս (70)
* Goutte-d’Or թաղամաս (71)
* Chapelle թաղամաս (72)

## Ժողովրդագրություն
Փարիզի 18-րդ շրջանի բնակչությունը առավելագույնին հասել է 1931 թվականին՝ կազմելով 288,810 բնակիչ։ Այսօր շրջանը շարունակում է մնալ բնակչությամբ և տնտեսական ակտիվությամբ խիտ տարածք․ վերջին մարդահամարի տվյալներով (2009 թ.) այստեղ բնակվում էր 200,631 մարդ։

### Պատմական բնակչություն

### Ներգաղթ
2012 թվականին The Guardian պարբերականի լրագրող Ջոն Հենլին նշել է, որ 18-րդ շրջանը «բազմաթիվ առումներով համեմատելի է Լոնդոնի Tower Hamlets շրջանի հետ»։

## Քաղաքային միջավայր
### Տեսարժան վայրեր

* Սակրե Կյոր բազիլիկ
* Սուրբ Ժաննա դ’Արկի բազիլիկ
* Սեն-Ժան-դը-Մոնմարտր եկեղեցի
* Սեն-Բեռնար դը լա Շապել եկեղեցի
* Նոտր-Դամ դը Կլինյանկուր եկեղեցի
* Մուլեն Ռուժ
* Մոնմարտրի սինագոգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզի շրջաններ
Զստոսկրի շրջադարձ խորանիստ զարկերակ

**Զստոսկրի շրջադարձ խորանիստ զարկերակ** (a. circumflexa ilii profunda, կամ **խորանիստ զստոսկրը շրջադարձող զարկերակ**), զարկերակ կոնքի խոռոչում, որ ուղղվում է զստոսկրի կատարից դեպի նստոսկր:

## Տեղագրություն
Զարկերակը սկիզբ է առնում արտաքին զստային զարկերակի կողմնային մակերեսից, գրեթե նույն մակարդակին, ինչ վերորովայնային ստորին զարկերակի ելքը:

Այն ուղղվում է վեր և կողմնայնորեն՝ աճուկային կապանի հետևով, գտնվելով ֆիբրոզ պատյանի մեջ, որը ձևավորվում է որովայնի լայնական մկանի և զստային փակեղների միացման արդյունքում։ Զարկերակը շարժվում է դեպի զստոսկրի առաջային վերին փուշը, որտեղ բերանակցվում է ազդրի կողմնային շրջադարձ զարկերակի բարձրացող ճյուղի հետ։

Այնուհետև զարկերակը ծակում է լայնական մկանի փակեղը և անցնում միջայնորեն՝ զստոսկրի կատարի ներքին եզրով, մինչև այն կետը, որտեղ թափանցում է որովայնի լայնական մկանի մեջ։ Այստեղից զարկերակը շարժվում է հետ՝ որովայնի լայնական մկանի և ներքին թեք մկանի միջև, և բերանակցվում զստագոտկային զարկերակի (*a. iliolumbalis*) զստային ճյուղի (*r. iliacus*) և հետույքային վերին զարկերակի հետ։

Զստոսկրի առաջային վերին փշի մակարդակին զստոսկրի շրջադարձ խորանիստ զարկերակը տալիս է խոշոր հետադարձ ճյուղ, որը բարձրանում է ներքին թեք մկանի և որովայնի լայնական մկանի միջև, սնուցում դրանց և բերանակցվում գոտկային զարկերակների և վերորովայնային ստորին զարկերակի հետ։

Զստոսկրի շրջադարձ խորանիստ զարկերակը հանդիսանում է զստոսկրի առաջային կատարից վերցվող ոսկրային լաթի հիմնական արյունամատակարարման աղբյուրը:

## Պատկերասրահ

 File:Gray577.png|Ստորին և վերին սիներակները, ինչպես նաև կենտ երակը իրենց ճյուղերով
 File:Gray585.png|Արական կոնքի աջ կեսի երակները
 File:Thigh arteries schema.svg|Արտաքին զստային և ազդրային զարկերակներից սկիզբ առնող ճյուղերի սխեմատիկ պատկեր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պատկեր lumen.lumc.edu-ում
Զստոսկրի շրջադարձ մակերեսային զարկերակ

**<bdi>Զստոսկրի շրջադարձ</bdi> <bdi>մակերեսային զարկերակ</bdi>** (*a. circumflexa ilii superficialis*, կամ **մակերեսային զստոսկրը շրջադարձող զարկերակ**), ազդրային զարկերակի ամենափոքր մաշկային ճյուղը: Սկիզբ է առնում վերորովայնային մակերեսային զարկերակի մոտակայքում և, ծակելով լայնական փակեղը, ընթանում է կողմնայնորեն՝ աճուկային կապանին զուգահեռ, մինչև զստոսկրի կատար:

Այն բաժանվում է ճյուղերի, որոնք արյունամատակարարում են աճուկային շրջանի մաշկը, մակերեսային փակեղը և աճուկային շրջանի մակերեսային ենթաաճուկային ավշային հանգույցները՝ բերանակցվելով զստոսկրի շրջադարձ խորանիստ զարկերակի, հետույքային վերին զարկերակի և ազդրի կողմնային շրջադարձ զարկերակի հետ։

Մարդկանց մոտ 45-50 տոկոսի մոտ զստոսկրի շրջադարձ մակերեսային զարկերակը և վերորովայնային ստորին մակերեսային զարկերակը սկիզբ են առնում ընդհանուր ցողունից։ Ի հակադրություն, մարդկանց մյուս 40-45 տոկոսի մոտ զստոսկրի շրջադարձ մակերեսային զարկերակը և վերորովայնային ստորին մակերեսային զարկերակը ունեն առանձին, անկախ ելքեր։

## Պատկերասրահ

 File:Gray393.png|Ենթամաշկային աճուկային օղը
 File:Gray580.png|Մեծ սաֆեն երակը և նրա ճյուղերը օվալ փոսում
 File:Gray581.png|Մեծ սաֆեն երակը և նրա ճյուղերը
 File:Gray584.png|Ազդրային երակը և նրա ճյուղերը
 File:Slide2Thai.JPG|Որովայնի առաջային պատի մակերեսային կտրվածք, տեսքը առջևից


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ
Կատեգորիա:Զարկերակներ
Նկարագրություն

**Նկարագրություն** հաղորդակցության ցանկացած տեսակ է, որի նպատակն է կենդանի և պատկերավոր ներկայացնել որևէ վայր, առարկա, անձ, խումբ կամ այլ ֆիզիկական գոյություն։ Այն չորս հռետորական եղանակներից (նաև խոսքի ձևերից) մեկն է՝ բացատրության, պատճառաբանության տեսության և պատմության հետ միասին։

## Գեղարվեստական գրականություն
Գեղարվեստական գրականության մեջ կիրառվում են տարբեր հաղորդակցման ձևեր, ինչպիսիք են՝ գործողությունը, բացատրությունը, նկարագրությունը, երկխոսությունը, ամփոփումը և անցումը։ Հեղինակ Փիթեր Սելգինը գրելու մեթոդների շարքում առանձնացնում է գործողությունը, երկխոսությունը, մտքերը, ամփոփումը, տեսարանները և նկարագրությունը։

Նկարագրությունը պատմության մանրամասների վերաբերյալ մտավոր պատկեր փոխանցելու եղանակն է։ Երկխոսության, պատմության շարադրանքի, բացատրության և համառոտման հետ միասին այն գեղարվեստական գրության լայնորեն ճանաչված ձևերից մեկն է։ Ինչպես նշվում է *Writing from A to Z* գրքում (խմբ․՝ Քրք Պոլքինգ) նկարագրությունը պարզապես մանրամասների կուտակում չէ․ այն որևէ բան «կենդանացնելն» է՝ բառերն ու արտահայտությունները խնամքով ընտրելով և դասակարգելով՝ ցանկալի ազդեցություն ստեղծելու համար։

## Չափազանցություն
«Մանուշակագույն հատված» կոչվում է չափազանց ծանրաբեռնված մի հատված, որտեղ հեղինակը չափազանց ջանում է տպավորիչ ազդեցություն ստեղծել՝ օգտագործելով բարդ պատկերավոր միջոցներ կամ այլ հնարքներ։ Այս արտահայտությունը (լատիներեն՝ purpureus pannus) առաջին անգամ օգտագործվել է հռոմեացի բանաստեղծ Հորացիոսը իր «*Ars Poetica»-ում* (մոտ Ք․ հ․ 20 թ․)՝ նշելու համար չափազանց տպավորիչ մի հատված։ Ժամանակակից օգտագործման մեջ ոչ նշանակալի լինելու իմաստը սովորաբար բացակայում է, թեև նման հատվածները հաճախ անհամատեղելի են ընդհանուր տեքստի հետ։ Ընդհանրացնելով՝ **«մանուշակագույն արձակ»** է համարվում չափազանց պատկերավոր, ռիթմիկ կամ այլ կերպ գերհագեցած լեզվով գրված արձակը։

## Փիլիսոփայություն
Փիլիսոփայության մեջ նկարագրության բնույթը կարևոր հարց է եղել Բերտրան Ռասելի դասական աշխատություններից ի վեր։

## Տես նաև

* Մարդակերպություն
* Կլիշե
* Հատկացուցիչ
* Բայի սեռ
* Փոխաբերություն
* Գոյական անուն
* Անձնավորում
* Համեմատություն

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Rozakis, Laurie (2003). *The Complete Idiot's Guide to Grammar and Style, 2nd Edition*. Alpha. 
* 

Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Գրություն
Կատեգորիա:Հռետորություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տրամաբանություն
Կատեգորիա:Քերականություն
Կատեգորիա:Քերականություն ըստ լեզվի
Կարինա Ակոպովա

**Կարինա Տիգրանի Ակոպովա** (**Հակոբովա**, , ), զուգապարերում հանդես եկող հայ գեղասահորդուհի։ Նիկիտա Ռախմանինի հետ նա Հայաստանը ներկայացնելու է 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Այդ զույգը եղել է *Budapest Trophy*-ի, Դենիս Տենի հուշամրցաշարի, *International Challenge Cup*-ի հաղթող, Ռուսաստանի գավաթի փուլերի մրցանակակիր։ Հայաստանի դրոշի ներքո նրանք հանդես են գալիս 2025 թվականից, մինչ այդ ներկայացրել են Ռուսաստանը։

## Կենսագրություն
Կարինա Ակոպովան ծնվել է 2003 թվականի հունիսի 16-ին՝ Մոսկվայում։

Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 5 տարեկանից՝ «Սնեժնիե բարսի» սահադաշտում։ Ութ տարի մարզվել է Իրինա Ստրախովայի ղեկավարությամբ, այնուհետև տեղափոխվել է մարզիչ Ստանիսլավ Մորոզովի մոտ։

## Մարզական կարիերա
մինի|Կարինա Ակոպովան նախկին զուգընկեր Մաքսիմ Շագալովի հետ (2020 թվական)
2016-2017 թվականներին Կարինան հանդես է եկել Տիմոֆեյ Կուզնեցովի հետ։ Այնուհետև որոշ ժամանակ սահել է ավստրալիացի Հեկտոր Գիոտոպուլոս Մուրի հետ, սակայն նրանց տեղափոխությունը Ավստրալիայի հավաքական չի հաստատվել։

2018-2020 թվականներին նրա զույգընկերը եղել է Մաքսիմ Շագալովը։

## Նիկիտա Ռախմանինի հետ
2020 թվականից Կարինան հանդես է գալիս Նիկիտա Ռախմանինի հետ, մարզիչն է Ֆեոդոր Կլիմովը։

2020/2021 մրցաշրջանում զույգը Ռուսաստանի գավաթի փուլերում և եզրափակչում զբաղեցրել է 4-րդ և 5-րդ տեղերը, իսկ Ռուսաստանի առաջնությունում՝ 7-րդ տեղը։

2021/2022 մրցաշրջանում զույգը հաղթել է *Budapest Trophy*, Դենիս Տենի հուշամրցաշարում և *International Challenge Cup*-ում, ինչպես նաև երկու անգամ դարձել է Ռուսաստանի գավաթի փուլերի մրցանակակիր։ Ռուսաստանի առաջնությունում նրանք զբաղեցրել են 6-րդ տեղը։

2022 թվականին Կարինա Ակոպովան ստացել է Ռուսաստանի սպորտի վարպետի կոչում։

2022/2023 և 2023/2024 մրցաշրջաններում զույգը Ռուսաստանի Գրան պրիի փուլերում մրցանակային տեղեր չի զբաղեցրել։

2024 թվականի մայիսին Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիան դիմել է Ռուսաստանի գեղասահքի ֆեդերացիային՝ Կարինա Ակոպովայի և Նիկիտա Ռախմանինի մարզական քաղաքացիությունը փոխելու հարցով։ Սպասվում էր, որ անցման թույլտվությունը կտրվի 2024 թվականի դեկտեմբերին, սակայն այն տրամադրվել է միայն 2025 թվականի մայիսին։

2025-2026 մրցաշրջանում զույգը զբաղեցրել է 5-րդ տեղը *John Nicks Pairs Challenge* մրցաշարում, 6-րդ տեղը՝ *Skate America*-ում, 4-րդ տեղը՝ *Trialeti Trophy*-ում և երկրորդ տեղը՝ Չինաստանում անցկացված օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարում, ինչը նրանց հնարավորություն է տվել նվաճելու Իտալիայում կայանալիք Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ուղեգիր։

## Մարզական նվաճումներ
### Ռուսաստանի դրոշի ներքո

### Հայաստանի դրոշի ներքո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Կարինա Ակոպովայի էջը AllSkaters-ում
* Կարինա Ակոպովայի էջը Skating Scores-ում

Կատեգորիա:Հայ գեղասահորդներ
Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիա

**Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիա,** գեղասահքը կարգավորող մարմին Հայաստանում, որի կառավարումն իրականացնում է Հայաստանի օլիմպիական կոմիտեն։ Ֆեդերացիայի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Երևանում։

## Պատմություն
Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիան հիմնադրվել է 1994 թվականին, այժմ նրա ղեկավարը Արամ Վասյանն է, որը 2012 թվականից զբաղեցրել է ֆեդերացիայի փոխնախագահի պաշտոնը։ 

Ֆեդերացիան Չմշկորդների միջազգային միության (ISU) լիիրավ անդամ դարձել է 1994 թվականին։ 

Ֆեդերացիան կազմակերպում է Հայաստանի մասնակցությունը գեղասահքի աշխարհի առաջնությանը։

## Գեղասահքի երիտասարդական Գրան պրի Հայաստանում
Գեղասահքի երիտասարդական Գրան պրին Հայաստանում գեղասահքի միջազգային մրցաշար է, որը կազմակերպում և անցկացնում է Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիան: Մեդալներ կարող են շնորհվել տղամարդկանց մենապար, կանանց մենապար, զուգապար և մարզական պար ձևերում:

## Տես նաև

* Հայկական սպորտ
* Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Հայաստանի գեղասահքի ֆեդերացիան Ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի կառավարման մարմիններ
Շահեն Մեղրյանի հուշարձան (Տոնաշեն)

**Շահեն Մեղրյանի հուշարձան**, հայ ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Շահումյանի շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերի ղեկավար, «Եղնիկներ» ջոկատի հիմնադիր Շահեն Մեղրյանին նվիրված հուշարձան, որը գտնվել է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Տոնաշեն գյուղում: Տեղադրվել է 2014 թվականին, բացման արարողությունը կատարվել է նույն թվականի հոկտեմբերի 24-ին, որի ժամանակ էլ՝ Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի հրամանագրով Շահեն Մեղրյանին հետմահու շնորհվել է «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում՝ «Ոսկե արծիվ» շքանշանով: Քանդակագործը Հարություն Համբարձումյանն է, իսկ հուշարձանի ճարտարապետն է՝ Սևակ Ասրյանը: 

## Պատմություն
Հուշարձանը գտնվել է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Տոնաշեն գյուղում տեղակայված զորամասում: Այն հանդիսավոր կերպով բացվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 24-ին: Բացման արարողությանը մասնակցել են Արցախի պետական և ռազմական ղեկավարության ներկայացուցիչներ, ազատամարտիկներ, Շահեն Մեղրյանի մարտական ընկերներն ու ընտանիքի անդամները:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Արցախում
Գեռերոյի երկրաշարժ

**Գեռերոյի երկրաշարժ**, 2026 թվականի հունվարի 2-ին, ժամը 07:58:18 CST-ին (13:58:18 UTC), Մեքսիկայի Գեռերո նահանգի Սան Մարկոս քաղաքի մոտ 6.5 մագնիտուտ հզորությամբ երկրաշարժ: է տեղի ունեցել 35 կմ խորության վրա։ Երկրաշարժի հետեւանքով երկու մարդ է զոհվել, հարյուրավոր շենքեր վնասվել են։

## Սեյսմոլոգիական բնութագիր
Մեքսիկան աշխարհի ամենաակտիվ սեյսմիկ շրջաններից մեկն է. գտնվում է առնվազն երեք տեկտոնական սալերի սահմանին։ Մեքսիկայի արևմտյան ափը գտնվում է Կոկոսյան սալի և Հյուսիսամերիկյան սալի միջև գտնվող կոնվերգենտ սալերի սահմանին։ Կոկոսյան սալը բաղկացած է ավելի խիտ օվկիանոսային լիթոսֆերայից, որը սուզվում է Հյուսիսամերիկյան սալի ավելի քիչ խիտ մայրցամաքային կեղևի տակ։ Մեքսիկական ցամաքային զանգվածի մեծ մասը գտնվում է Հյուսիսամերիկյան սալի վրա՝ շարժվելով դեպի արևմուտք։ Քանի որ օվկիանոսային կեղևը համեմատաբար խիտ է, երբ Խաղաղ օվկիանոսի հատակը հանդիպում է Մեքսիկայի ցամաքային զանգվածի ավելի թեթև մայրցամաքային կեղևին, օվկիանոսի հատակը սուզվում է Հյուսիսամերիկյան սալի տակ՝ ստեղծելով Միջին Ամերիկայի խրամատը Մեքսիկայի հարավային ափի երկայնքով։ Երբեմն շփման միջերեսը կամ սուզման գոտու մեգատաշտը երկրաշարժերի ժամանակ առաձգական լարվածություն է արձակում։ Ծովի հատակի մեծ և հանկարծակի բարձրացումը կարող է մեծ ցունամիներ առաջացնել, երբ նման երկրաշարժեր են տեղի ունենում։

## Հետևանքներ
Սան Մարկոսում վնասվել է մոտ 500 տուն։ Որոշ հյուրանոցներ և Ակապուլկո միջազգային օդանավակայանը վնասվել են։ Ակապուլկոյի շրջակայքում մի քանի սողանքներ են առաջացել, սակայն լուրջ վնասներ չեն գրանցվել։ Մեխիկո Սիթիի միջազգային օդանավակայանում և հիվանդանոցում նույնպես աննշան վնասներ են գրանցվել։ 67-ամյա տղամարդ մահացել է Բենիտո Խուարեսում՝ երկրորդ հարկի բնակարանից դուրս գալու ժամանակ ընկնելուց հետո։ 56-ամյա մի կին նույնպես զոհվել է իր տան փլուզման հետևանքով։ Մեխիկո Սիթիում ևս տասներկու մարդ վիրավորվել է, հինգ էլեկտրասյուներ և չորս ծառ են տապալվել, իսկ Մեխիկո քաղաքում ժամեր շարունակ էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են տեղի ունեցել։ Երկու կառույց գնահատվում է փլուզման հավանականության ենթակա, և 34 շենքերում և հինգ տներում ստուգումներ են ընթանում։ Բացի այդ, էլեկտրական ենթակայանի խափանումը հրդեհ է առաջացրել քաղաքի կենտրոնում գտնվող շենքում։ Հինգ մարդ վիրավորվել է Գեռերոյում։ Հարյուրավոր մարդիկ տարհանվել են, այդ թվում՝ նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի տարվա առաջին մամուլի ասուլիսին ներկա մարդիկ։ Մորելոսում տներ են վնասվել։ Երկրաշարժը ուժեղ զգացվել է Օախակա և Վերակրուս նահանգներում, սակայն ավերածություններ չեն գրանցվել: Թեթև և չափավոր զգացվել է նաև Պուեբլայում, Խալիսկոյում, Տաբասկոյում, Կոլիմայում, Իդալգոյում և Միչոականում:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2026 Մեքսիկայում
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Մեքսիկայում
Իրանի արտաքին գործերի նախարարություն

**Իրանի արտաքին գործերի նախարարություն**, Իրանի կառավարության նախարարություն, որը գլխավորում է արտաքին գործերի նախարարը։ Հոսեյն Ամիր-Աբդոլլահիանի մահից հետո այդ պաշտոնը ներկայումս զբաղեցնում է Աբբաս Արաղչին։

Արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ որոշումները կայացնում են Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդում և Ալի Խամենեիի բարձրագույն դատարանները։

## Նախարարներ և պաշտոնյաներ
Իրանի առաջին արտաքին գործերի նախարար եղել է Միրզա Աբդուլվահաբ խանն, որը պաշտոնավարել է 1821-1823 թվականներին։

Արտաքին գործերի նախարարության ներկայիս պաշտոնյաներն են՝

* Արտաքին գործերի նախարար՝ Աբբաս Արաղչի
* Քաղաքական հարցերով տեղակալ՝ Մաջիդ Թախտ-Ռավանչի
* Իրավական և միջազգային հարցերով տեղակալ՝ Քազեմ Ղարիբաբադի
* Տնտեսական դիվանագիտության գծով տեղակալ՝ Համիդ Ղանբարի
* Հյուպատոսական, խորհրդարանական և իրանցի արտագաղթյալների հարցերով տեղակալ՝ Վահիդ Ջալալզադե
* Վարչական և ֆինանսական հարցերով տեղակալ՝ Մեհդի Սոբհանի
* Մամուլի խոսնակ և Հանրային և մեդիա դիվանագիտության կենտրոնի ղեկավար՝ Էսմայիլ Բաղայի
* Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար՝ Սաիդ Խատիբզադե
* Արտաքին գործերի նախարարի հատուկ քաղաքական հարցերով ավագ խորհրդական՝ Ալի Ասղար Խաջի

## Նշանակված գործունեություններ
2013 թվականի սեպտեմբերի 5-ից նախարարությունը պատասխանատու է Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ համապարփակ համաձայնագրի բանակցությունների համար, որոնք նախկինում իրականացրել է Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհուրդը։

2023 թվականին նախարարությունը և նախագահը սկսել են Աֆրիկայի երեք նահանգներով շրջագայություն՝ հարաբերությունները խթանելու համար։

## Շենք
Նախարարության շենքը կառուցվել է 1939 թվականին։
Պատկեր:Iran_Ministry_of_Foreign_Affairs_building.jpg|alt=Minister's office|Նախարարի գրասենյակ
Պատկեր:FM.IRAN.jpg|alt=Foreign Ministry Reception Hall|Արտաքին գործերի նախարարության ընդունելությունների սրահ
Պատկեր:Ministery_of_Foreign_Affairs.JPG|alt=Shahrbani Palace|Շահրբանի պալատ
Պատկեր:MFA_IRAN.JPG|alt=One of the buildings of the Foreign Ministry|Արտաքին գործերի նախարարության շենքերից մեկը
Պատկեր:Ministry_of_Foreign_Affairs_of_Iran.jpg|alt=Entrance of the 8th building|8-րդ շենքի մուտքը
Պատկեր:Kakh_Shahrbani_Bagh-e_Melli.jpg|alt=Entrance of the Main building|Գլխավոր շենքի մուտքը
Պատկեր:IRAN.FM.jpg|alt=United Nations street|Միավորված Ազգերի փողոց
Պատկեր:Kakh_Shahrbani_Achaemenid_architecture.jpg|alt=Windows and balconies|Պատուհաններ և պատշգամբներ
Պատկեր:Shahrbani_-_Arash_G_Tehrani_2.jpg|alt=Shahrbani Palace (2)|Շահրբանի պալատ (2)
Պատկեր:Shahrbani_-_Arash_G_Tehrani.jpg|alt=Shahrbani Palace (3)|Շահրբանի պալատ (3)
Պատկեր:Sakhtemaan-_Vezaarat-e_Omur-e_Khaareje.JPG|alt=South side|Հարավային կողմ


## Տես նաև
* Իրանի քաղաքական համակարգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1821 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1821 հիմնադրումներ Իրանում
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարություններ
Կատեգորիա:Իրան
Կատեգորիա:Իրանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իրանի կառավարություն
Ասլան Դուկուզով

**Ասլան Դուկուզով** (, , հայտնի է նաև **Խալիդ Դուկուզով** և ամիր **Սայֆ-Իսլամ** անուններով), Չեչենական երկրորդ պատերազմի ազդեցիկ հրամանատարներից մեկը, Ուռուս Մարտանի ջամաաթի 3-րդ էմիր։ Եղել է Ռամզան Ահմադովի մերձավոր զինակիցներից մեկը, որը սպանվել էր 2001 թվականի փետրվարին։ Եղել է ռազմական բազմաթիվ զրահատեխնիկայի պայթեցման և զինվորականների գնդակահարության մասնակից։ Ծնունդով եղել է Գենդարգանոյ տոհմից (տեյպ)։ Սպանվել է 2002 թվականի ապրիլի 15-ին Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության հատուկ նշանակության ջոկատի հատուկ գործողության հետևանքով։

## Կենսագրություն
Ասլան Դուկուզովը ծնվել է 1973 թվականին Չեչենա-Ինգուշական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության Ուռուս-Մարտան քաղաքում։ Ծնունդով եղել է Գենդարգանոյ տոհմից (տեյպ)։ Մինչև 1994 թվականը նրա կյանքի մասին փաստացի ոչ մի տվյալ չկա։

Իչկերիայի չեչենական հանրապետության զինված ուժերի կազմում մասնակցել է Առաջին չեչենական պատերազմին։

Միջպատերազմական շրջանում և Երկրորդ չեչենական պատերազմի սկզբում Դուկուզովն իր մերձավոր զինակից Ռամզան Ահմադովի ղեկավարած Իսլամական բրիգադի կազմում զբաղեցրել է առաջատար պաշտոններից մեկը։ 

Երկրորդ չեչենական պատերազմի ժամանակ իր նշանակությամբ Դուկուզովը չի զիջել Ռիզվան Ահմադովին և Արբի Բարաևին՝ իր ենթակայության տակ ունենալով 40 խումբ ջամաաթ։

Նշվում է, որ Դուկուզովը կապ է ունեցել ռազմական բազմաթիվ զրահատեխնիկայի պայթեցման և զինվորականների գնդակահարության հետ։ Վալերի Ռոշինը նրան անվանել է «ռուսական զորքերի զորամասերի վրա ամենահանդուգն ու դաժան հարձակվող»։ Դուկուզովի զոհ են դարձել նաև չեչենները, որոնք համագործակցել են դաշնային իշխանությունների հետ։ Ուռուս-Մարտանի շրջանի այդ ժամանակվա ռուսամետ վարչակազմի ղեկավար Շիրվանի Յասաևը պնդում էր, որ «Դուկուզովը սարսափի մեջ էր պահում ողջ շրջանը»։

### Մահ
2002 թվականի ապրիլի 15-ին ՌԴ Անվտանգության դաշնային ծառայության Ուռուս-Մարտանի բաժին գործուղված նույն ծառայության Մուրմանսկի մարզային բաժնի հատուկ նշանակության ջոկատը մարտի մեջ մտավ լեռնային բազայից վերադարձող Դուկուզովի ջոկատի հետ, որին Տանգի-Չու գյուղի շրջանում հայտնաբերել էր ռազմական հետախուզությունը։ Հատուկ ջոկատայինները գյուղի արևմտյան հատվածում՝ գերեզմանատան և դպրոցի միջև, փորձել են շրջափակել գրոհայիններին։ Դպրոցի պատերին նկատելով ստվերները՝ գրոհայինները կրակ են բացել։ Փոխհրաձգության հետևանքով զոհվել է երկու հատուկ ջոկատային և երկու գրոհային։ Հաջորդ օրվա առավոտյան Չեչենական Հանրապետության ԱԴԾ մարզային բաժնի աշխատակիցները սպանվածների շարքում ճանաչել են Ասլան Դուկուզովին։ Երկու օր անց «Коммерсантъ» թերթը գրել է, որ «զինվորականները չեն հավատացել այդ հաջողությանը և նշանակել լրացուցիչ փորձաքննություն։ Տեղացիները հաստատել են, որ սպանվածը Դուկուզովն է»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Չեչեն դաշտային հրամանատարներ
Կորած կիսադեմ

**Կորած** կամ **անհետացող կիսադեմ** (), նկարչության, լուսանկարչության և ընդհանուր առմամբ կերպարվեստի մեջ, երեք քառորդով հետադարձ տեսքը, որտեղ գլուխը թաքցնում է օբյեկտի դիմագծերի մի մասը։ 19-րդ դարում դարում տարածված էին անհետացող կիսադեմերը: 

Ապելլեսը համարվում է այս տեսակի դիմապատկեր ստեղծած առաջին նկարիչներից մեկը։

«Կորած *կիսադեմ»* արտահայտությունը վկայվում է 19-րդ դարի սկզբին: 1832 թվականին վկայված *անհետացող կիսադեմն* ավելի տեխնիկական ասպեկտ ունի՝ կապված հեռանկարի և անհետացման կետի հետ: 

Կորած կիսադեմը, ցույց տալով կերպարը այն դիրքում, որ լրիվ չի երևում նկարչին կամ դիտողին, ընդգծում է հին կոնվենցիան, որը թելադրում է, որ կերպարը պետք է *անակնկալ մատուցի*՝ առանց ակտիվ մասնակցության: 

## Գրականությունում
Թեոֆիլ Գոտիեի *[https://fr.wikisource.org/wiki/Le%20Profil%20perdu «Կոած կիսադեմը» (Le Profil perdu] ) բանաստեղծությունը, որը 1865 թվականին հրատարակված արքայադուստր Մ***-ի ջրաներկ պատկերի վրա գտնվող տողեր է*, արտահայտում է այն արտահայտչական ազդեցությունը, որը նա գտնում է այն ներկայացման մեջ, որը խուսափում է անձին ամենաակնհայտորեն նույնականացնող տարրերից:

Այս արտահայտության ենթատեքստն է ոգեշնչել Ֆրանսուազ Սագանի *«Կորած կիսադեմ»* () վեպի վերնագիրը, որը հրատարակվել է 1974 թվականին։
Պատկեր:Masaccio, trittico di san giovenale, 1422, 20.JPG|link=Fichier:Masaccio,_trittico_di_san_giovenale,_1422,_20.JPG|alt=Triptyque de saint Juvénal (détail), par Masaccio, 1422|«*Սուրբ Յուվենալի եռանկարը»* (հատված), Մազաչչո, 1422
Պատկեր:Эндрес Дюрер.jpg|link=Fichier:Эндрес_Дюрер.jpg|alt=Portrait d'Endres Dürer par Albrecht Dürer, 1514|«*Էնդրես Դյուրերի դիմանկարը*», Ալբրեխտ Դյուրեր, 1514
Պատկեր:Eva Gonzalès - Portrait of Jeanne Gonzales in Profile.jpg|link=Fichier:Eva_Gonzalès_-_Portrait_of_Jeanne_Gonzales_in_Profile.jpg|alt=Portrait de Jeanne Gonzalès par Eva Gonzalès|«*Ժաննա Գոնսալեսի դիմանկարը»*, Եվա Գոնսալեսի
Պատկեր:Watts George Frederick Portrait Of The Artists Wife Mary.jpg|link=Fichier:Watts_George_Frederick_Portrait_Of_The_Artists_Wife_Mary.jpg|alt=Portrait de Mary, par George Frederic Watts, v. 1880|«*Մարիամի դիմանկարը»*, Ջորջ Ֆրեդերիկ Ուոթս, մոտ 1880
Պատկեր:Hendrick Jansz. Terbrugghen 002.jpg|«*Ֆայֆեր նվագողը»*, նկար Հենդրիկ տեր Բուգեն, 1621 (Կասելի պատկերասրահ):
Պատկեր:Munkácsy Paál.jpg|Լասլո Պաալի դիմանկարը, Միխայ Մունկաչի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուսանկարչություն
Կատեգորիա:Քանդակագործություն
Կատեգորիա:Կերպարվեստ