open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Համաշխարհային օրգազմ

**«Համաշխարհային օրգազմ»** ( կամ հապավված՝ *GORG*), 2006 թվականից սկսած ձմեռային արևադարձի (դեկտեմբերի 22-ին կամ դեկտեմբերի 22-ին) և մինչև 2012 թվականի՝ «աշխարհի վերջի» ձմեռային արևադարձի օրը (ինչպես որ նախատեսված էր) անցկացվող ակցիա։ Ակցիայի իմաստը նրա մեջ է, որ Երկիր մոլորակի բոլոր մարդիկ մեկ օրվա մեջ (իսկ ավելի լավ է՝ մեկ ժամվա կամ նույնիսկ մեկ րոպեի ընթացքում) այս կամ այն ճանապարհով օրգազմ ստանան։ Ընդ որում, այդ պահին մարդիկ պետք է մտածեն խաղաղության մասին Երկիր մոլորակին «դրական էներգիա» հաղորդելու համար։ Հետագայում որոշված է եղել չտեղայնացնել ակցիան տվյալ րոպեի հետ ժամային գոտիների տարբերության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ամենամյա միջոցառումներ
Կատեգորիա:Մեկօրյա միջոցառումներ
Կատեգորիա:Պացիֆիզմ
Կատեգորիա:Սեքս և հասարակություն
Կատեգորիա:Սեքսուալ հույզեր
Կատեգորիա:Օրգազմ
Արաբատառ բելառուսական այբուբեն

**Արաբատառ բելառուսական այբուբեն**, 16-րդ դարում արաբական այբուբենի միջոցով գրավոր արևմտառուսերենի գրառման նպատակով 16-րդ դարում առաջացած գրային համակարգ։ Կազմված է 28 գրույթից և ունի որոշ տարբերություններ սովորական արաբերենի այբուբենից։

* Արաբական այբուբենում բացակայող «ժ» («ж»), «չ» («ч») «պ» («п») ձայնավորների համար օգտագործվում էին պարսկական գրերը։

پ چ ژ

* «ձ» («дз») և «ց» («ц») փափուկ հնչյունների համար նոր գրույթներ են ստեղծվել՝
Պատկեր:Letter dal with three dots.png և
Պատկեր:Letter sad with three dots.png

* «Ըյու» («ў») հնչյունի համար առանձին գրույթ չի ստեղծվել, այն գրվում էր այնպես, ինչպես «վ» («в») հնչյունը՝

و&nbsp;

Բելառուսական արաբական այբուբենը օգտագործել են Լիտվայի թաթարները, որոնք այն ժամանակ ապրում էին Լիտվայի մեծ իշխանության՝ ժամանակակից Բելառուսի տարածում։ 14-16-րդ դարերում ընթացքում տեղի թաթարները սկսեցին սեփական լեզվի փոխարեն կիրառել գրավոր արևմտառուսերենը և գրի էին այն առնում արաբական այբուբենով։

## Համաոատասխանության աղյուսակ

## Գրականություն
* Д-р Я. Станкевіч. Беларускія мусульмане і беларуская літаратура арабскім пісьмом. [Адбітка з гадавіка Беларускага Навуковага Таварыства, кн. I.] — Вільня : Друкарня Я. Левіна, 1933 ; Менск : Беларускае коопэрацыйна-выдавецкае таварыства «Адраджэньне», 1991 [факсімільн.]. — 3-е выд.

## Արտաքին հղումներ
* Kitabs, the unique highlight of the Belarusian language 

Կատեգորիա:Բելառուսերեն
Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
Կատեգորիա:Թաթարներ
Ռոմա ՖԱ-ի նախագահների ցանկ

Սա **[[Ռոմա ՖԱ|Ռոմա]]** ֆուտբոլային ակումբի **նախագահների** ամբողջական ցանկն է։ 1927 թվականից սկսած Ռոման ունեցել է նախագահներ, որոնք եղել են կամ ակումբի սեփականատերեր կամ պատվո նախագահներ։

## Ըստ ղեկավարման տարիների քանակի
**15 տարի**
*Ֆրանկո Սենսի (1993-08)
**13 տարի**
*Ռենատո Սաչերդոտի (1928–35 և 1952–58)
**12 տարի**
*Դինո Վիոլա (1979–91)
**8 տարի**
*Գաետանո Անձալոնե (1971–79)
**5 տարի**
*Իջինո Բետտի (1936–41)
*Պիետրո Բալդասարրե (1944–49)
**4 տարի**
*Անակլետո Ջիանի (1958–62)
**3 տարի**
*Պիեր Կառլո Ռեստանյո (1949–52)
*Ֆրանչեսկո Մարինի Դետտինա (1962–65)
*Ֆրանկո Էվանջելիստի (1965–68)
*Ալվարո Մարչինի (1969–71)
*Ռոզելլա Սենսի (2008–11)
*Ջեյմս Պալլոտտա (2012-)
**2 տարի**
*Էդգարդո Բացցինի (1941–43)
*Ջուզեպպե Չարրապիկո (1991–93)
**1 տարի**
*Իտալո Ֆոսկի (1927–28)
*Անտոնիո Շիալոյա (1935)
*Ֆրանչեսկո Ռանուչչի (1968)
*Թոմաս ԴիԲենեդետտո (2011–12)
**Մեկ տարուց քիչ**
*Ռոմոլո Վասելլի (1952) (հունիսից նոյեմբեր) 
*Ֆլորա Վիոլա (1991) (հունվարից ապրիլ)
*Չիրո դի Մարտինո (1993) (մայիսից նոյեմբեր)
*Ռոբերտո Կապելլի (2011) (հուլիսից սեպտեմբեր)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆուտբոլ
Չոխատաուր

**Չոխատաուր** () քաղաք Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզում, համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Դիրք
Չոխատաուրը գտնվում է ծովի մակարդակից 153 մ բարձրության վրա՝ Սուփսա գետի ափին։ Մայրաքաղաք Թբիլիսիից հեռու է 310 կմ։

## Բնակչություն
Ավանի շրջակայքում հաշվվում են 60 գյուղական բնակավայրեր, որոնք կազմում են Չոխատաուրի շրջանը։ 2014 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմել էր մինչև 1815 մարդ, այսինքն՝ շրջանի բնակչության 9,5 %-ը։

## Տրանսպորտ
Չոխատաուրից 20 կմ հյուսիս՝ Լանչխութի շրջանի Ջապանա գյուղում գտնվում է Թբիլիսի- Բաթում երկաթուղու հերթական կայարանը։ Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Պատկերասրահ

Chokhatauri (G.N. 2009).jpg|տեսարան Չոխատաուր քաղաքից
Chokhatauri - Cinema.jpg|Կինոթատրոն
Church of Chokhatauri St. Ana and Ioakime.jpg|սուրբ Աննա և Հովակիմ եկեղեցի
Nodar Dumbadze in Chokhatauri.jpg|Նոդար Դումբաձեի կիսանդրին


Կատեգորիա:Չոխատաուրի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքատիպ ավաններ
Վավել

thumb|Վավել, ''Civitates orbis terrarum'', 1617
thumb|Յան (Հովհաննես) Գլովացկի, ''Վավել'', 1845
**Վավել**, բարձունք Կրակովում՝ Հին քաղաք կոչվող թաղամասում, Վիսլա գետի ձախ ափին, Կրակովի պատմական թաղամաս։

## Պատմություն
### Վավելը մինչև 11-րդ դարի սկիզբը
Հնագիտական պեղումները ցույց են տվել, որ առաջին բնակության հետքերը հասնում են մինչև միջին պալեոլիթ, այսինքն, մ.թ.ա. 100 հազար տարի առաջ։

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Կատեգորիա:Լեհաստանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կրակովի թանգարաններ
Թադևոս Վարդապետ Իսահակյան-Զալեսկի

**Թադեուշ Բոհդան Իսակովիչ-Զալեսկի** (, ), լեհահայ հոգևորական, հայ կաթողիկե եկեղեցու հետևորդ, հասարակական գործիչ, եկեղեցու պատմաբան, հակակոմունիստ հայացքների տեր, բանաստեղծ։

Ծնվել է 1956 թվականին Կրակովում։ Հայրը՝ բանասեր Յան Զալեսկին էր, մայրը՝ լեհերենի մասնագետ Թերեզա Զալեսկան։ Ունի երկու քույր՝ երկվորյակներ՝ Դանուտան և Յոաննան (1958 թ.)։

մինի|Աջից՝ քահանա Թադևոս Իսահակյանը հայկական ծեսով պատարագ մատուցելիս

Քահանա Թադևոս Իսահակյանը հայ համայնքի ակտիվ գործիչներից էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհահայ բանաստեղծներ
Քաքութ (Օզուրգեթի շրջան)

**Քաքութ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 120-200 մետր բարձրության վրա։ Բնորոշվում է մեղմ կլիմայով։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմել է 282 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է 94,7 % վրացիներով, 4,6 % հայերով և 0,7 % Ռուսներով։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Գրականություն
**სულიკო ლომჯარია*, „სოფელო ჩემო“ — თბილისი, „მერიდიანი“, 2012, ISBN 978-9941-10-560-9

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Կրակովի երկրաբանա-մետալուրգիական ակադեմիա

**Ստանսիլավ Ստաշիցի անվան երկրաբանա-մետալուրգիական ակադեմիա Կրակովում** (, AGH - ԵՄԱ, նախկինում՝ *Կրակովի Երկրաբանության ակադեմիա*, միջազգայաին անվանումը՝ *AGH University of Science and Technology*, նախկինում՝ *University of Mining and Metallurgy*), լեհական ամենամեծ տեխնիկական ԲՈՒՀ-ը, որը հիմնադրվել է 1919 թվականի ապրիլի 8-ին՝ նախարարական հատուկ հրամանագրով։ Համարվում է Լեհական ամենալավ տեխնիկական ուսումնական հաստատություններից մեկը։ Համաձայն Webometrics Ranking of World Universities-ի 2015 թվականի հուլիսին հրապարակված տվյալների համարվում է թիվ մեկ տեխնիկական ԲՈՒՀ-ը Լեհաստանում և 388-րդը աշխարհում։

## Ղեկավարություն
### Ներկայիս ղեկավարություն
* Ռեկտոր - դոկտ. պրոֆ. Տադեուշ Սլոմկա
* Պրոռեկտոր կրթության գծով – դոկտ. պրոֆ. Անդժեյ Տիտկո
* Պրոռեկտոր գիտության գծով – դոկտ. պրոֆ. Զբիգնև Կոնկոլ
* Պրոռեկտոր համագործակցության գծով – դոկտ. պրոֆ. Տոմաշ Շմուց

## Կառուցվածք

Widok_na_AGH.jpg|C2 և C3 մասնաշենքերը Չարնովեյսկա փողոցի կողմից
T-Rex-AGH-A1-Krakow.JPG|Ցուցանմուշ A-0 մասնաշենքում
Parowóz_Ty2_w_kampusie_AGH_w_Krakowie_4.jpg|Ty2 շոգեքարշը AGH տարածքում


## Պատկերասրահ

Agh cracow a0 building.JPG|Główny budynek AGH, A0
Agh cracow campus.JPG|Kampus AGH, budynki B3, B2 i B1
Agh cracow miners monument.JPG|Pomnik górników przy wejściu do A0
Agh cracow steelworkers monument.JPG|Pomnik hutników przy wejściu do A0
Agh cracow ceramics faculty.JPG|Budynki Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki
Agh cracow computer science faculty.JPG|Budynek Katedry Informatyki


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *60 lat AGH w fotografii*. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, 1979. 
* *Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH*. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, 1997. 
* *Kto jest kim w Polsce. **Edycja 3*. Warszawa: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, 1993. 

## Արտաքին հղումներ
* Historia i tradycja AGH
* Baza fotografii AGH
* Biblioteka Główna AGH 
* Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie w bazie instytucji naukowych portalu Nauka Polska (OPI)

Կատեգորիա:Լեհաստանի համալսարաններ
Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կրակովի տնտեսագիտական համալսարան

**Կրակովի տնտեսագիտական համալսարան** (ԿՏՀ - UEK), պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, մեծությամբ Կրակովում երրորդն է, Լեհաստանում երկրորդ ամենահին տնտեսագիտական ԲՈՒՀ-ն է և ամենամեծը՝ ուսանողների թվով։

Ուսումնական հաստատությունը հիմնադրվել է 1925 թվականի մայիսի 28-ին՝ Առևտրի բարձրագույն դպրոց անվանումով։ 1950 թվականին վերանվանվել է՝ Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց, 1974 թվականին՝ Կրակովի Տնտեսագիտական ակադեմիա, իսկ 2007 թվականից՝ Կրակովի Տնտեսագիտական համալսարան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կրակովի տնտեսագիտական համալսարանի պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Լեհաստանի համալսարաններ
Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Մզիան

**Մզիան** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում, Օզուրգեթ քաղաքից 20 կմ հեռավորության վրա։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 20 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմել է 263 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Այս գյուղում է ծնվել վրացի ախտաբան Վլադիմիր Ժգետին (1891-1972)։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Վրացական Սովետական հանրագիտարան, հատոր 6, էջ 659, Թբիլիսի, 1983 թ.:

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Սարուշեն

**Սարուշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Գտնվում է Ստեփանակերտ-Կարմիր Շուկա-Հադրութ ճանապարհին։ Գյուղում գտնվում է 19-րդ դարի եկեղեցի Ամենափրկիչը և հանդիպում են 12-13 դարերի խաչքարեր։2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղի բնակչության թիվը կազմում է 380 մարդ, որից 184-ը՝ տղամարդ, 196-ը՝ կանայք։

## Բնակչություն
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Սարուշենի հուշարձաններից ուշադրության արժանի է գյուղի Ամենափրկիչ եկեղեցին։ Դռան բարավորի մեծ քարի վրա գտնվող արձանագրությունը հաստատում է, որ տասնիններորդ դարի կեսին Գրիգոր Այվազյանի օժանդակությամբ նախկին հնաշեն եկեղեցին նորոգվել և դարձել է տեղի առաջնակարգ ու գեղեցիկ եկեղեցիներից մեկը։

Լավագույն կառույց է նաև Սարուշեն գյուղի դպրոցի նախկին երկհարկանի շենքը՝ անցյալ դարի վերջին դարձյալ կառուցված Գ. Այվազյանի կողմից։ Այն բաղկացած է չորս սենյակից, մեծ դահլիճից և գեղեցիկ սրահից։

Վարանդայի հովտի լավագույն աղբյուր-հուշարձաններից է Սարուշենի Վարար աղբյուրը։ Նրա նշանակությունն ավելի է բարձրանում այն հին խաչքարերի շնորհիվ, որոնք անհիշելի ժամանակներից կանգնեցվել են ակունքի մոտ։

Սակայն Սարուշենի պարծանքը Փիրումաշենի եկեղեցին է, որը գտնվում գյուղից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա, Ստեփանակերտ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Եկեղեցին հետաքրքրական է այն առումով, որ նրա շինարարության ժամանակ պատերի մեջ որմնաշարվել են նախաքրիստոնեական՝ հեթանոսական ժամանակներից մնացած մեհյանների գերեզմանաքարեր։ Պահպանվել են վանքի միակ եկեղեցին, աշխարհիկ շինությունների՝ տնտեսական, բնակելի կառուցվածքների հետքերը։ Եկեղեցուն հարակից գտնվում է նաև գերեզմանոց՝ միջնադարին պատկանող բազմաթիվ գերզմանաքարերով, որոնք մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում պատմաբանների մոտ։ Վերջին տարիներին այստեղ հայտնաբերվել են ևս մի քանի հին շինություններ, 7-13-րդ դարերի բազիլիկ կառույցների հիմքեր։ Հետազոտողների կարծիքով, այստեղ եղել է ընդարձակ բնակավայր, որն ունեցել է մի քանի եկեղեցիներ, արհեստանոցներ, պաշտպանական համակարգ։ Այս բնակավայրը տեղացիները անվանել են Փիրումաշեն։ 16-րդ դարում Արցախ մտած թուրքական ասպատակիչները Փիրումաշենի բնակիչներին հավաքել, լցրել են եկեղեցին և այրել։ Փիրումաշեն վանքը յուրահատուկ է մնացած Արցախյան հուշարձանների կողքին, և համարվում է տեղացիների պարծանքը։

## Պատկերասրահ

## Ներքին հղումներ
Սարուշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԼՂՀ վարչատարածքային բաժանումը 
* ԼՂՀ նախագահի այցը Ասկերանի շրջանի Սարուշեն գյուղ 
* Մարդահամարի տվյալները (2005)
Բոնի Հանտ

**Բոնի Լին Հանտ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, կատակերգու, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և հաղորդավարուհի։

## Կենսագրություն
Բոնին ծնվել է ԱՄՆ-ի Չիկագո քաղաքում 1961 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչ նկարահանումները նա աշխատել է որպես բուժքույր Չիկագոյի Հարավ-արևմտյան օնկոլոգիական հիվանդանացում։ Միաժամանակ զբաղվում էր նաև թատերական ստուդիայում։

## Կարիերա
Հանտն իր կարիերան սկսել է սդենդ-ափ ոճի կատակերգություններում։ 20-րդ դարի 90-ական թվականներին խաղացել է սիթքոմերում որպես գլխավոր դերակատար։ Միաժամանակ էլ սկսեց նկարահանվել մեծ էկրաններին և հաջողություններ արձանագրել։ Առավել հայտնիություն բերեցին կատակերգական դերերը «Բեթհովեն», «Բեթհովեն 2», «Ջումանջի», «Ջերի Մագուաեր», «Ստի սարդոստայնը», «Կանաչ մղոն», «Մեծաքանակի դեպքում էժան է» և «Մեծաքանակի դեպքում էժան է 2»։

մինի|Բոնի և Ալիս Հանտերը 2010 թվականին Էմիի մրցանակաբաշխության ժամանակ

Հեռուստատեսությունում Հանտը խաղացել է իր սեփական սիդքոմում՝ «Կյանքը Բոնիի հետ», որը հեռարձակվում էր American Broadcasting Company հեռուստաալիքով 2002 թվից մինչև 2004 թիվը։ Շոուն մեծ արձագանքներ գտավ հանրության և քննադատների շրջանում, սական բարձր ռեյտինգներ չարձանագրեց։ Բայցևայնպես դերասանուհին երկու անգամ նոմինացվել է «Ոսկե գլոբուսի»՝ կնոջ լավագույն դերակատարման համար սերիալներում և «Էմմի՝» կնոջ լավագույն կատակերգական դերի համար կատակերգական սերիալներում։ 2007 թվականից մինչև 2010 թվականը Բոնի Հանտը վարել ու միաժամանակ պրոդյուսորություն է արել «Բոնի Հանտի շոուն» թոք-շոուում, որտեղ հաղորդակցվում և զրուցում էր հայտնիների հետ՝ ծիծաղեցնելով նրանց։ Հաղորդաշարը նրան կրկին երկու «Էմմի» բերեց։

## Անձնական կյանք
1988 թվականից մինչև 2008 թվականը ամուսնացած էր Ջոն Մյորֆիի հետ. համատեղ կյանքում նրանք դուստր ունեցան։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ
* 1995 - «Սատուրն» մրցանակ երկրորդ պլանի դերասանուհու համար «Ջումանջի» ֆիլմի համար
* 2000 - ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիայի կողմից նոմիցավել է որպես լավագույն դերասանական կազմ «Կանաչ մղոն» ֆիլմի համար
* 2003 - «Ոսկե գլոբուս» մրցույթին նոմինացվել է որպես կնոջ լավագույն դերի համար հեռուստատեսությունում («Կյանքը Բոնիի հետ» սերիալ)
* 2004 - «Էմմի» մրցույթում նոմինացվել է որպես կնոջ լավագույն դերասանուհի կատակերգությունում («Կյանքը Բոնիի հետ» սերիալ)
* 2010 - «Էմմի» մրցույթում որպես «լավագույն սցենար» («Կյանքը Բոնիի հետ» սերիալ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Ախալսոփել (այլ կիրառումներ)

**Ախալսոփել** անունով գյուղեր կան Վրաստանի հետևյալ շրջաններում.

* Ախալսոփել - Կախեթի մարզի Ղվարելի շրջանում
* Ախալսոփել - Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում
* Ախալսոփել - Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում
* Ախալսոփել - Շիդա Քարթլիի մարզի Խաշուրի շրջանում
* Ախալսոփել - Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում
* Ախալսոփելի - Աբխազիայի Սուխումի շրջանում
Իգդիրյան նախաճաշ (կտավ)

**Իգդիրյան նախաճաշ **, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1980 թվականին ստեղծած «Իգդիրյան նախաճաշ» նատյուրմորտը դասվում է կենսագրական բնույթի շարքում։

## Պատմություն
Իսաբեկյանի անսահման կարոտը ծննդավայրի նկատմամբ հաստատում է նրա գեղարվեստական մտածելակերպը և՛ կերպարվեստում և՛ գրականության մեջ։ Իգդիրը Էդվարդ Իսաբեկյանի ծննդավայրն է, ուր նա ապրել է չորս տարի։ Իսաբեկյանի ծննդավայրն իր ու հարազատների գիտակցության մեջ նյութական ու հոգևոր ազգային սկզբնաղբյուր է, օջախ, որ լքվել էր ժամանակավոր, անպայման վերադառնալու համոզմունքով, ինչպես և վստահ էր հայրը։ Իրականում այն երազանք էր, իղձ, որ հոր կողմից արտաբերվում էր իբրև համոզմունք։

## Նկարագրություն
Արվեստագետի ամբողջական ապրումների բարդ համակարգում այս «նախաճաշը» միայն երանգ է հող ու ջրի, նիստ ու կացի, համ ու հոտի, իրականի ու երազածի գեղարվեստական խոսք, յուրահատուկ սինթեզ, որի ընթացքում արվեստագետի խռովահույզ հոգին փորձում է նյութականացնել մնայունի գաղափարը, նորացման անսահման ցանկությամբ որոնումների հոգեմաշ ոլորտը վերածել հաստատման, հացի, գինու, քյուֆթայի, բանջարեղենի խնամքով դասավորվածությունը՝ որոշակի պրոյեկցիոն բնույթի թվարկման՝ հայի տան ավանդական բույրի, ազգային կեցության զգայական վերապրումի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Կատեգորիա:1980 նկարներ
Ռոմա ՖԱ (պրիմավերա)

**«Ռոմա Պրիմավերա»** (), Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդ ֆուտբոլիստներից կազմված ակումբ, որը հանդես է գալիս Իտալիայի Պրիմավերա Ազգային Առաջնության C խմբում, ինչպես նաև Իտալիայի պրիմավերաների գավաթի և ավագ թիմի շնորհիվ նաև ՈՒԵՖԱ-ի երիտասարդական լիգայի խաղարկությանը։ Ռոմա պրիմավերայի շրջանավարտներից են՝ Բրունո Կոնտին, Ագոստինո Դի Բարտոլոմեյը, Ջուզեպպե Ջանինին և ներկայումս առաջին թիմում հանդես եկող Դանիելե Դե Ռոսսին, Ալեսանդրո Ֆլորենցին և թիմի ավագ Ֆրանչեսկո Տոտտին։ 2007 թվականից թիմի գլխավոր մարզիչն է Դանիելե Դե Ռոսսիի հայրը՝ Ալբերտո Դե Ռոսսին։

## Նվաճումներ
**Պրիմավերա Ազգային Առաջնություն՝**
***Չեմպիոն (7)՝** 1972-73, 1973-74, 1977-78, 1983-84, 1989-90, 2004-05, 2010-11

**Պրիմավերա Իտալիայի գավաթ՝**
***Չեմպիոն (4)՝** 1974, 1975, 1994, 2012

**Պրիմավերա Իտալիայի սուպերգավաթ՝**
***Չեմպիոն (1)՝** 2012
**Փոխչեմպիոն (2)՝ 2005, 2011

**Վիարեջջո առաջնություն՝**
***Չեմպիոն (3)՝** 1981, 1983, 1991
**Փոխչեմպիոն (8)՝ 1950, 1957, 1978, 1985, 1989, 1992, 2007, 2012

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք

## Տես նաև
Միլան ՖԱ (պրիմավերա)

Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ
Մայրս և ես (կտավ)

**Մայրս և ես**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1983 թվականին (կտավի վրա նշված է 1967) ստեղծած իմաստային մտահղացմամբ կտավ։

## Պատմություն
Մոր մահից վեց տարի անց Իսաբեկյանն անդրադառնում է հարազատ կերպարին՝ անցյալին վերադառնալով նոր վերապրումով։ Ձգտելով ընդհանրացումների՝ նկարիչը մոր նկարագրին հաղորդում է մոնումենտալ երանգներ, հաստատում մայրության, որդիական սիրո, պարտքի, կարոտի մնայնությունը, մեկ անգամ ևս արժեքավորում հավերժական զգացմունքները, նեոռոմանտիկ թախիծով կարևորում հիշողությունը։ Նկարագրական կենցաղայնության փոխարեն արվեստագետը դիմում է յուրահատուկ մտորումների։ Ստեղծագործության հիմքը հոգևոր-հուզական զգայականությունն է՝ իբրև անձնավորված ապրում։ Պահպանելով մոր կերպարի անհատական գծերը, նկարիչը թեթև ձգվածություն է հաղորդում կնոջ իրանին, կեցվածքին՝ որոշ հանդիսավոր վեհություն։

## Նկարագրություն
Կտավի ընդհանուր կոմպոզիցիոն կառուցվածքն աչքի է ընկնում ստատիկայի հանդիսավորությամբ։ Մոր վսեմ կերպարի կողքին Իսաբեկյանը ներկայանում է իբրև պատանյակ, սակայն դեմքի և արտահայտության նկարագրերի տարիքին անհամապատասխան դրամատիզմով, ինքնամփոփ հույզով, մտորումներով։

Մոր՝ տիկին Սաթենիկի կերպարն ամփոփված է հատուկ հանդերձներով, որոնց մի մասին Իսաբեկյանը պատմականացված տարազի բնույթ է հաղորդում. կապույտ բացվածքի և կրծքամասում երևացող շագանակագույն երանգային հագեցածություն ունեցող կարմիր շապիկի հատվածներում։ Կոլորիտի ընդհանուր գամման մուգ է։ Անթափանց ֆոնը ճեղքվում է լուսային ու գունային շեշտադրումներով։ Նկարիչն օգտագործում է լույսի ներքին էմոցիոնալ հնարավորությունները, դուրս բերելով մոր կերպարանքը խուլ ֆոնից, դիմահայաց վառ լուսավորում գլխաճակատը, աստիճանաբար սահեցնում այն (լույսը) մինչև ձեռքերը, ստեղծում դեմքի, պարանոցի հարուստ լուսաստվերային մշակումներ, հագուստի ձևերի ու ծալքերի չափավոր ռիթմ։ Կտավում վառ գունային հակադրություն է պատանու վերնաշապիկի ալ կարմիրը, որ հակադրում է ինքնապատկերի գունա-ծավալային տարբերությունը նկարի մյուս մասերի համեմատ։

Ստեղծագործության մեջ երկու կերպարների «գոյությունը» կտավի տարածական հարթության մեջ արտասովոր է ու երկակի։ Արվեստագետի մտահղացումն ինքնին հետադարձ հայացք է երկու անձերի, նրանց ճակատագրերի՝ մոր և իր. առաջին դեպքում ետմահու, երկրորդում՝ երիտասարդ տարիքի։ Կտավում մոր և որդու կերպարները կոնկրետ ատրիբուտներով հանդերձ՝ մեկնաբանված են տարանջատ, ժամանակային և հոգեբանական անջրպետային տարբերությամբ։ Իսաբեկյանն ինքնապատկերը տեղադրում է զգուշավորությամբ՝ չխաթարելով մոր կերպարի ամբողջականությունը, ստեղծագործության հիմնական գաղափարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Կատեգորիա:1983 նկարներ
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Հետերոքրոմիա

**Հետերոքրոմիա**, աջ կամ ձախ աչքի ծիածանաթաղանթի տարբեր գույներ, կամ անհավասար գույնի բաշխում աչքերից մեկի ծիածանաթաղանթի մասում։ Հետերոքրամիա ունեցողը բնորոշելու համար, հայերեն *այլաչյա* ածականն են օգտագործում, իսկ նրա աչքերը *այլագույն* են համարվում։

## Առաջացման պատճառները
Հետերոքրոմիան հիմնականում դասակարգվում է որպես գենետիկ կամ ձեռքբերովի։ Դա մելանինի (գունանյութ) ավելցուկի կամ բացակայության արդյունք է։ Նաև այն անդրադառնում է մաշկի և մազածածկույթի տարբեր գույներ ստանալու վրա։ Աչքի գույնը հիմնականում որոշվում է մելանինի համակենտրոնացմամբ և բաշխմամբ։ Նորածինների աչքի գույնը հաճախ ավելի պայծառ է լինում, քան սովորականում, սակայն տարիքի հետ այն խամրում է։

## Տեսակներ
Տարբերակում են ամբողջական կամ մասնակի հետերոքրոմիա։ Ամբողջականի դեպքում աչքերից մեկի գույնը ամբողջությամբ տարբերվում է մյուսից։ Մասնակի հետերոքրոմիայի դեպքում ծիածանաթաղանթի մի մասի գույնն է տարբերվում մնացած մասից։

## Հետերոքրոմիան կենդանիների մոտ
Հետերոքրոմիան կենդանիների մոտ ավելի տարածված է։ Այն սովորաբար հանգեցնում է աչքերից մեկի կապույտ գույնին։ Աչքերի տարբեր գույնը հիմնականում հանդիպում է սպիտակամորթ կատուների շրջանում, կամ այն կատուների մոտ, որոնցում գերակշռում է սպիտակ գույնը։ Հիմնականում այդ ցեղատեսակին են պատկանում վանա կատուները և թուրքական անգորա ցեղատեսակին պատկանողները։ Ըստ լեգենդի՝ Մուհամեդի սիրելի կատուն՝ Մուիզզան, նույնպես ունեցել է աչքերի տարբեր գույներ։ Շների հետերոքրոմիան հիմնականում տարածված է սիբիրյան խասկի ցեղատեսակի մոտ։ Ամբողջական հետերոքրոմիա ունեցող ձիերը սովորաբար ունենում են մեկը՝ շագանակագույն, իսկ մյուսը՝ սպիտակ, կապույտ կամ մոխրագույն աչքեր։


HeterochromiaEye.jpg|Մասնակի հետերոքրոմիա. կապույտ ծիածանաձև երանգավորում շագանակագույն բաժնով
Husky pysk 89.jpg|Ամբողջական հետերոքրոմիա շան մոտ. կապույտ և շագանակագույն աչքեր.
Cat Eyes.jpg|Ամբողջական հետերոքրոմիա կատվի մոտ
Central Heterochromia Example Blue & Brown.png|Կենտրոնական հետերոքրոմիա
Alice Eve, Men in Black 3, 2012.jpg|Էլիս Իվ. ամբողջական հետերոքրոմիա
Kate Bosworth Deauville 2011.jpg|Քեյթ Բոսուորտ. բնածին մասնակի հետերոքրոմիա 


## Տես նաև
* Սիրենոմելիա
* Սիամական երկվորյակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գենոդերմատոզներ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Հարսանյաց երթ Կողբից Իգդիր

**«Հարսանյաց երթ Կողբից Իգդիր»**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1985 թվականին հեղինակային երևականությամբ ստեղծած աշխատանքը։

## Պատմություն
«Հարսանյաց երթ Կողբից Իգդիր» կտավում Իսաբեկյանը պատկերել է փաստ, որին իրականում ականատես չէր կարող լինել. իր ծնողների՝ կողբեցի Սաթենիկի և իգդիրեցի Հմայակի հարսանյաց երթը, կերպավորված որպես նրանց կենսագրության, համատեղ կյանքի «սկիզբ»։

## Նկարագրություն
Ծիսակատարության մասնակից-անձանց թիվն արվեստագետը նվազեցնում է՝ պատկերի աջ հատվածում զետեղելով միայն հեծյալների ու երաժիշտների (զուռնայով, դհոլով) երկուական կերպարներ։ Կտավի կենտրոնում հանդիսավոր շուքով ձիու գավակին նստած հարսի պատկերն է, նկարագրի մաքրությամբ ու բանաստեղծականությամբ, հեզաճկուն ընդհանրացված կեցվածքով, նուրբ ու հուզական։ Ձիու սանձը բռնած փեսացուի քայլն ավելի շուտ ստատիկ դիրք է ընկալվում, քան շարժում։ Անսովոր կացության վեհությամբ ներթափանցված է կենտրոնական ֆիգուրների խումբը (հարսնացուն ձիու վրա, փեսացուն սանձը բռնած)։ Շարժումը որպես այդպիսին ընկալվում է ֆիգուրների, գլուխների դիրքով, դեմքերի ու հայացքների ուղղվածությամբ, կոմպոզիցիոն ընդհանուր կորավուն ռիթմով (կտավի կենտրոնից դեպի ձախ), նույնիսկ հեծյալների ու երաժիշտների կերպարներն ընկալվում են իբրև հրաժեշտ տվող ուղեկցողներ, և ո՛չ ուղեկիցներ։ Մուգ գունային հագեցածության հիանալի առանցք է կենտրոնական ֆիգուրը (հարսը) արծաթափայլ ճերմակ քողով ու երկար հագուստով, որոնց ծալքերի լուսաստվերային ու ծավալային մշակումները հարստացնում են գեղանկարչական կատարման գեղեցկությունը։

Լույսի արևային ջերմությունը հեռվում ուրվագծում է լեռնազանգվածի հատվածը, ընդլայնում միջավայրի տարածական տպավորությունը։ Ինտիմ-կամերային տրամադրությամբ այս ստեղծագործությունը տարեգրության պատկերային այլաբանություն է, հարազատ կերպարների ու հայրենիքի գոյության, ժամանակի ընթացքի փիլիսոփայական աշխարհընկալում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Կատեգորիա:1985 նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Նաղոբլիև

**Նաղոբլիև** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 75 մետր բարձրության վրա, շրջկենտրոն Օզուրգեթ քաղաքից՝ 15 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմել է 730 մարդ։ Բնակչության 99,7 % վրացիներ են։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Գրականություն
* Վրացական Սովետական հանրագիտարան, հատոր 7, էջ 336, Թբիլիսի, 1984 թ.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Իվ Քլեյն

**Իվ Քլեյն** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։ Եվրոպական մշակույթի վառ ներկայացուցիչներից մեկն է։

## Կենսագրություն
Իվ Քլեյնը ծնվել է 1928 թվականի ապրիլի 28-ին Նիսում։ Հայրը և մայրը եղել են նկարիչներ։ Հայրը՝ Ֆրեդ Քլեյնը ինդոնեզական ծագումով հոլանդացի էր։ Հայրը ստեղծագործել է պոստիմպրեսիոնիզմ ժանրում։ Մայրը՝ Մարի Ռայմոնը ստեղծագործում էր տաշիզմ ժանրում։

## 1940-ական թվականներ
1948 թվականի ամառվա ընթացքում Իվ Քլեյնը մեկնում է Իտալիա։ Նոյեմբեր ամսին 11 ամսով մեկնում է Գերմանիա, զինվորական ծառայության։ 1949 թվականի վերջին Կլոդ Պասկալը և Իվ Քլեյնը ժամանակավոր տեղափոխվում են Լոնդոն, որտեղ զբաղվում էին ձյուդոյով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Yves Klein Archives 
* Путеводитель по искусству под редакцией Яна Чилверса. Москва, издательство «Радуга», 2004

## Արտաքին հղումներ
* Իվ Քլայն
* Yves Klein Archives 
* Лекция Ирины Кулик «Ив Кляйн. Прыжок в пустоту» в Музее современного искусства «Гараж»

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարզիկներ
Լեգոլաս

**Լեգոլաս** (սինդ․ *Legolas*), Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի լեգենդարիումում «Մատանիների տիրակալը» եռագրության գլխավոր կերպարներից մեկը։

## Կերպարի մասին
Լեգոլասը էլֆ է, Տրանդուիլի որդին, որը Հյուսիսային Լիխոլեսիեի արքան է։ Երրորդ դարաշրջանի 3018 թվականին նա եղավ Ռիվենդելում, որտեղ մասնակցեց խորհրդին։ Ավելի ուշ նա դարձավ մատանու եղբայրության անդամ, որտեղ էլֆերի միակ ներկայացուցիչն էր։ Ճանապարհորդության ընթացքում նա ընկերացավ Գիմլի թզուկի հետ։ Լեգոլասի սուր աչքը և նետ ու աղեղից օգտվելու կարողությունը շատ էր օգնում եղբայրությանը։ Բոռոմիրի մահից և եղբայրության բաժանումից հետո Լեգոլասը և Գիմլին մնում են Արագորնի հետ և ուղեկցում նրան մինչև Մատանու մարտը։ 
Գոնդորում Լեգոլասն առաջին անգամ ծով է տեսնում և լսում ճայերի ձայնը և քանի որ դեռ ցանկանում էր մեկնել հարավ, Արագորնի մահից հետո նավ է շինում և մեկնում ճամփորդության (հնարավոր է Գիմլիի հետ)։

## Ծագում
Չնայած Լեգոլասի անունը պատկանում է անտառային էլֆերին, նա անտառային էլֆ չէ։ Քանի որ մինչ նրա ծնվելը, նրա հայր Տրանդուիլը արդեն թագավորում էր Լիխոլեսիեում, դրա համար էլ նա ստանում է անտառային էլֆի անուն։

Թոլքինը Լեգոլասին քիչ ուշադրություն է դարձրել։ Հայտնի է միայն նրա հոր անունը, իսկ մոր, եղբայրների և քույրերի մասին ոչինչ հայտնի չէ։

## Արտաքին
«Էռլոնդի խորհուրդը» գլխում ասվում է, որ Լեգոլասը կրում էր անտառային էլֆերի հագուստ (կանաչ և շագանակագույն)։ Դա համապատասխանում է «Հոբիտ»-ում Լիխոլեսիեի էլֆերի նկարագրության հետ։ Սրանք նրա արտաքինը նկարագրող միակ բառերն են, չհաշված՝ «փայլուն աչքերը»։ Նրա մազերը, հավանաբար, ոսկեգույն են, քանի որ նրա հայրը նկարագրվում է որպես «ոսկեմազ էլֆերի արքա»։ Բոլոր էլֆերի նման նա նույնպես թեթևոտն է և ձիգ, ունի մեղեդային ձայն։

## Աղբյուրներ
* Legolas Greenleaf — Արդայի հանրագիտարան

Կատեգորիա:Միջերկիր
Կատեգորիա:Թոլքինի լեգենդարիումի կերպարներ
Կատեգորիա:«Մատանիների տիրակալը» վեպի հերոսներ
Բրեյ (Էնայի գավառ)

**Բրեյ ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02118*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 120 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 128 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 84-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 44-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 65,6 %, 1999 թվականին եղել է 71,2 %)։ 84 աշխատունակ բնակիչներից 80 -ը աշխատում էին (46 տղամարդ և 34 կին), անաշխատանք էին 4-ը։
44 անգործունակ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 18-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինքտիտուտ - Բրեյ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրեյ ան Տիերաշ

**Բրեյ ան Տիերաշ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վերվեն շրջանի օկրուգը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02116*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 139 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 84 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 50-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 34-ը՝ անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 59,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 55,7 %)։ 50 աշխատունակ բնակիչներից 43 -ը աշխատում էին (26 տղամարդ և 17 կին), անաշխատանք էին 7-ը։
34 անգործունակ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 18-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բրեյ ան Տիերաշ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրեյ ան Լաննուա

**Բրեյ ան Լաննուա ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի օկրուգը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02115*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 223 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 128 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 83-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 45-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 64,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,9 %)։ 83 աշխատունակ բնակիչներից 74 -ը աշխատում էին (47 տղամարդ և 33 կին), անաշխատանք էին 9-ը։
45 անգործունակ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 12-ը թոշակառու, 21-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ.Բրեյ ան Լաննուա 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրե Սեն Քրիստոֆ

**Բրե Սեն Քրիստոֆ** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիբմոն համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02117*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 80 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 56 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 37-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 19-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 65,6 %, 1999 թվականին եղել է 71,2 %)։ 37 աշխատունակ բնակիչներից 33 -ը աշխատում էին (17 տղամարդ և 16 կին), անաշխատանք էին 4-ը։
19 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ - Բրե Սեն Քրիստոֆ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դավիթ Կոպպերֆիլդ

**«Դավիթ Կոպպերֆիլդի կյանքը՝ պատմված իր կողմից»** (), Չարլզ Դիքենսի հիմնականում ինքնակենսագրական վեպը, որը 5 մասով հրատարակվել է 1849 թվականին, իսկ 1850 թվականին՝ առանձին գրքով։ Սա նրա առաջին ստեղծագործություններից է, որում պատումը տարվում է առաջին դեմքով։

## Սյուժե
Դավիթ Կոպպերֆիլդը լույս աշխարհ է գալիս հոր մահից մի քանի ամիս անց։ Երբ տղան 7 տարեկան էր, նրան ջերմորեն սիրող մայրը ամուսնական դաշինք է կնքում խստաբարո պարոն Մերդստոնի հետ։ Տղայի և խորթ հոր միջև փոխադարձ թշնամանք է սկսում, որն ուժգնանում է այն բանից հետո, երբ տան կառավարումն իր վրա է վերցնում Մերդստոնի քույրը, իսկ հայրացուն սկսում է տանջել Դավիթին անբավարար առաջադիմության համար։

Մերդստոնը ճանապարհում է տղային մասնավոր դպրոց, որտեղ, չնայած ուսուցիչների ճնշումներին, նա կարողանում է սփոփանք գտնել ընկերների հետ շփումներում, ինչպիսիք էին Ջեյմս Ստրիֆորթը և Թոմի Տրեդլսը։ Այդ ընթացքում տղայի մայրը մահանում է, և Մերդստոնը նրան ուղարկում է Լոնդոն՝ աշխատելու իրեն պատկանող գործարանում։ Այնտեղ տղային տեղավորում են ապրելու Ուիլկինս Միկոբրի տանը, որը, չնայած սարսափելի չքավորությանը, մշտապես պահպանում է իր լավատեսությունը։

Այն բանից հետո, երբ Միկոբրը պարտքի պատճառով բանտ է ընկնում, Դավիթը ստիպված է լինում փախչել Դուվր՝ իր մահացած հոր հորաքրոջ՝ Բեթսի Տրոտուդի մոտ։ Ամբողջ ճանապարհը ոտքով անցնելով՝ ընկնում է էքսցենտրիկ բարեկամուհու հովանավորության տակ։ Մերդստոնի փորձը՝ հետ վերցնելու տղային, հաջողություն չի ունենում։

Անընդհատ նոր ու նոր անձինք են գալիս ու անցնում Դավիթի կյանքով, մինչև որ գրքի վերջում նա ի վերջո դառնում է երիտասարդ փայլուն գրող։ Որոշ ժամանակ նա անց է կացնում տատի փաստաբանի՝ միստեր Ուիկֆիլդի տանը, որն ալկոհոլիզմի անդունդն էր գլորվում օգնական զզվելի Ուրիաս Հիպի ձեռքով, որը ծերունու մեջքի հետևում մութ գործեր էր անում։

Դառնալով Ուիկֆիլդի գործընկերը՝ Հիպը աշխատանքի է ընդունում Միկոբրին։ Վերջինս Կոպպերֆիլդի ևս մեկ մանկության ընկերոջ՝ Տրելդսի հետ ձեռք է բերում Հիպի խարդախությունների ապացույց և դրանք ջրի երես հանում։ Սրան զուգահեռ ընթանում է նաև Սթիրֆորթի պատմությունը, որը գայթակղում է որբուհի Էմլիին և նրա հետ փախչում Եվրոպա. այս սյուժետային գիծն ավարտվում է ողբերգությամբ։

Դավիթն այդ ընթացքում սիրահարվում է պարզամիտ Դորա Սպընլոյին, որը դառնում է նրա կինը։ Անգործնական Դորայի մահից հետո գլխավոր հերոսը երջանկություն է գտնում միստր Ուիկֆիլդի դստեր՝ Ագնեսի շնորհիվ։

## Տես նաև
* Դեյվիդ Կոպերֆիլդ - իլյուզիոնիստ, որն ընտրել է իր անունն՝ ի պատիվ դիքենսյան հերոսի
* Uriah Heep (Յուրայա Հիփ) - անգլիական ռոք խումբ, որը փոխառել է Ուրիաս Հիպի անունը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վեպի հայերեն թարգմանությունը Գրապահարան կայքում 
* Վեպը բնօրինակ անգլերենով

Կատեգորիա:1849 վեպեր
Կատեգորիա:Չարլզ Դիքենսի վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:1850 վեպեր
Կատեգորիա:Մանկական վեպեր
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Naughty Boy

**Շահիդ Հան** (, ), առավել հայտնի է **Naughty Boy** անվանումով, բրիտանացի երաժիշտ և պրոդյուսեր։ 2012 թվականին Հանը կնքում է եռամյաՀրատարակչական պայմանագիր Sony/ATV-ի հետ։ Ղեկավարում է «Naughty Boy Recordings»-ը արտադրողական ընկերություն։

## Կենսագրություն
Սկզբում Հանը սովորել է տնտեսագիտական ֆակուլտետում՝ Լոնդոնի Մետրոպոլիտյան համալսարանում, բայց այն ավարտել նրան չի հաջողվում։ Այս խնդիրները դարձան հրաշալի մոտիվացիա, որպեսզի Հանը նվիրվի երաժշտությանը։ Noughty Boy-ի աշխատասիրությունը իրավացիորեն պարգևատրվեց նրա ստորագրված պայմանագրերով համաշխարհային ձայնագրման լեյբլներով։ Ավելի ուշ բրիտանացին հիմնեց սեփական ձայնագրման ստուդիան 5000 ֆունտ դրամաշնորհով։ 2009 թվականին երիտասարդը հաղթեց ևս 44.000 ֆունտ «Deal or no Deal» շոուում։

## Նվաճումներ
Երաժիշտը ներխուժեց երաժշտական օլիմպոս 2009 թվականին՝ գրելով ռեփեր Չիփմունքի «Diamond Rings» սինգլը:2010 թվականի փետրվարին Հանը թողարկում է իր առաջին լիարժեք «Never Be Your Woman» սինգլը, որի ձայնագրմանը մասնակցեցին ռեփեր Ուայլդը և Էմիլի Սանդեն։ Հաջորդիվ Էմիլին և Հանը շարունակում են համագործակցել, որի արդյունքում նրանց հաջողվում է ձայնագրել Էմիլիի ալբոմը*[[Our Version of Events]]*:

2013 թվականի մայիսին երաժիշտը ներկայացրեց իր երկրորդ՝ «Լա լա լա» սինգլը, որը ձայնագրվել է Սեմ Սմիթի հետ համատեղ։ Այն միանգամից սկսեց մեծ հեղինակություն վայելել։ Վերջին հաշվով սինգլը գլխավորեց բրիտանական հիթ-շքերթը։ Եվս մեկ սինգլի՝ «Lifted»-ի թողարկումից հետո լույս տեսավ բրիտանացու երկար սպասված *Hotel Cabana* ալբոմը։ Ալբոմի պատվավոր հյուրերն էին Էդ Շիրանը, Էմիլի Սանդեն, պրոֆեսոր Գրինը և այլք։ Naughty Boy-ը հաստատել է նաև իր մասնակցությունը Բրիթնի Սփիրսի ութերորդ ալբոմում։

## Սկավառակագրություն
**Ստուդիական ալբոմներ**
* *Hotel Cabana* (2013)

**Սինգլներ**
* «Never Be Your Woman» (2010)
* «Wonder» (2012)
* «La La La» (2013)
* «Lifted» (2013)
* «Home» (2014)
* «Runnin' (Lose It All)» (2015)
* «Should've Been Me» (2016)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Անզե

**Անզե** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Տոննե Բուտոն կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17012։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 160 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 89 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 65-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 24-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73.0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 57.1 %)։ 65 աշխատունակ բնակիչներից 60-ը աշխատում էին (31 տղամարդ և 29 կին), անաշխատանք էին 5-ը (1 տղամարդ և 4 կին)։
24 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 6-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ․ Անզե 
* Անզե

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Չխակոուրա

**Չխակոուրա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 910 մետր բարձրության վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 223 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չոխատաուրի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Մարկ Ռուկար

**Մարկ Ռուկար** (, ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, մասոն։

## Կենսագրություն
Մարկ Ռուկարը ծնվել է 1893 թվականի հունվարի 24-ին Ֆրանսիայի Սեն-է-Մարն դեպարտամենտի Կուլոմե քաղաքում։

Ստացել է իրավաբանի կրթություն, եղել է Ռադիկալ կուսակցության անդամ։ Եղել է Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետության դատախազության նախագահը, նշանակվել է հասարակական ճակատի միջոցով։ Դարձել է Ազգային խորհրդի անդամ։

1928-1940 թվականները եղել է Վոգեզների պատգամավոր։ 1947-1958 թվականներին եղել է Ֆրանսիայի սենատորը։

Եղել է «Առաջընթացը Լուարայում» խմբակցության տնօրենը։

Մահացել է 1964 թվականի հունվարի 23-ին Փարիզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մասոնականություն
Արդիյեր

**Արդիյեր** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ռոշֆոր շրջանում։ Մտնում է Էգրեֆյոյ դ՛Օնի կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17018։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 792 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 496 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 386-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 110-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 77,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,8 %)։ 386 աշխատունակ բնակիչներից 346-ը աշխատում էին (188 տղամարդ և 158 կին), անաշխատանք էին 40-ը (18 տղամարդ և 22 կին)։
110 անգործունակ մարդկանցից 35-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 42-ը թոշակառու, 33-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ․ Արդիյեր 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Թաբասարաններ

230px|մինի|Թաբասարան համայնքների դրոշը
200px|մինի|Թաբասարան տղամարդ
**Թաբասարաններ** (ինքնանվանումը՝ *թաբասարանար*)), Հյուսիսային Կովկասի լեզգիական խմբի բնիկ ազգություններից մեկն է։ Հիմնականում բնակվում են Դաղստանի հարավարևելյան հատվածում՝ Կասպից ծովին հարակից շրջաններում։
Խոսում են թաբասարաներեն լեզվով, որը պատկանում է իբերա-կովկասյան լեզվաընտանիքի դաղստանյան լեզուների լեզգիական լեզվախմբին։

Թաբասարանների նախնիները համարվում են պատմական Աղվանքի ազգություններից մեկը։ Դավանում են իսլամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դաղստանի ազգեր
Կատեգորիա:Կովկասի ազգեր
Ապաչներ

thumb|Ապաչների ներկայացուցիչներ
**Ապաչներ** (անգլ. Apache), հյուսիսամերիկյան հնդկացիների մի քանի ազգակցական ցեղերի հավաքական անվանումը։ Ապաչները խոսում են Նա-դենե լեզվաընտանիքի աթաբասկյան ճյուղի լեզուներով, որոնցից ԱՄՆ-ում ամենատարածված հնդկացիական լեզուն նավահո լեզուն է։

## Ժողովրդագրությունը
Ապաչները ներկայումս բնակվում են Արիզոնայում, Նյու Մեքսիկոյում և Օկլահոմայում։ Համաձայն ԱՄՆ բնակչության հաշվառման բյուրոյից ստացված տվյալների, ապաչներին վերագրվող ցեղերի բնակչության թիվը 2010 թվականին կազմել է 63 193 մարդ, իսկ ապաչական արմատներ ունեցող բնակիչների ընդհանուր թիվը կազմել է 111 810 մարդ։ 2000 թվականի տվյալներով, ապաչների թվաքանակը համեմատաբար կազմել է 57 060 և 96 833 մարդ։

Ժամանակակից ապաչները բաժանվում են վեց ցեղերի.

* Արևմտյան ապաչներ
* Չիրիկաուա
* Մեսկալերո
* Ջիկարիլլա ապաչներ
* Լիպան ապաչներ
* Հարթավայրային ապաչներ (Կայովա)

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ապաչների չիրիկաուա ցեղից էին հայտնի առաջնորդներ Մանգաս Կոլորադասը, Ջերոնիմոն և Կոչիսը, ովքեր մարտնչել են ամերիկյան զավթիչների դեմ։
* Ապաչների մեսկալերո ցեղից էր գերմանացի գրող Կառլ Ֆրիդրիխ Մայի մի շարք գրքերի գլխավոր հերոս Վինետուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգեր
Կատեգորիա:Հնդկացիներ
Ռոբի Քոլթրեյն

**Ռոբի Քոլթրեյն** (, իրական անունը` **Էնթոնի Ռոբերտ ՄակՄիլան** , ), բրիտանացի կինո- և հեռուստադերասան։

Առավել հայտնի է Ռուբեուս Հագրիդի դերով, որը մարմնավորել է Հարի Փոթերի մասին պատմող ֆիլմերում։ 1999 թվականից ամուսնացած է Ռոնա Գրեմելի հետ։ Դերասանական կարիերայի ժամանակ հենց Հագրիդի դերը նրան հեղինակություն բերեց, չնայած բազմաթիվ դերերի։ Ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել 1979 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Ներքին Մակվանեթ

**Ներքին Մակվանեթ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 4 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 797 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով։

Գյուղում գործում է դպրոց, եկեղեցի, կան ճենակավի, հանքաքարի պաշարներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Տես նաև
* Վերին Մակվանեթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Մերի Ստյուարտ

**Մերի Ստյուարտ** (, ), անգլիացի գրող, առավել հայտնի է Մեռլինի մասին վիպաշարով, որում նրան հաջողվել է համատեղել պատմավեպի և «ֆենտեզի» գրական ժանրերի հատկանիշները։

## Բիբլիոգրաֆիա
### «Մեռլինի կյանքը» վիպաշար
* Բյուրեղյա քարայր (The Crystal Cave, 1970)
* Մերկ բլուրներ (The Hollow Hills, 1973)
* Վերջին կախարդանքը (The Last Enchantment, 1979)
* Ցասման օր (The Wicked Day, 1983)
* Արքայազնը և ուխտավորը (The Prince and the Pilgrim, 1995)

### Այդ ստեղծագործություններ
* Տիկին, դուք կխոսա՞ք (Madam, Will You Talk?, 1954)
* Խարույկ կեսգիշերին (Wildfire at Midnight, 1955)
* Ամպրոպ աջից (Thunder on the Right, 1957)
* Ինը կառք քեզ են սպասում (Nine Coaches Waiting, 1958)
* Իմ եղբայր Միքայելը (My Brother Michael, 1959)
* Բաղեղի ծառ (The Ivy Tree, 1961)
* Լուսնային մանողներ (The Moonspinners, 1962)
* Այս կոպիտ մոգությունը (This Rough Magic, 1964)
* Քամու պես արագ (Airs above the Ground, 1965)
* Գաբրիելի որսկան շները (The Gabriel Hounds, 1967)
* Փոքր կղզիներից եկած քամին (The Wind Off the Small Isles, 1968)
* Կատվին ձեռք չտաս (Touch Not the Cat, 1976) 
* Փշե կացարան (Thornyhold, 1988)
* Մրրկահավ (Stormy Petrel, 1991)
* Վարդագույն քոթեջ (Rose Cottage, 1997)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Լյուդվիգ թանգարան

**Լյուդվիգ թանգարան**, (**Քյոլնի ժամանակակցի արվեստի Լյուդվիգ թանգարան**, ), ժամանակակից արվեստի թանգարան Գերմանիայի Քյոլն քաղաքում։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է փոփ արտ, աբստրակտ և սյուրռեալիստական արվեստի նմուշներ, ինչպես նաև Պաբլո Պիկասոյի Եվրոպայում գտնվող ամենամեծ հավաքածուներից մեկը։ Այս թանգարանում են գտնվում նաև Էնդի Ուորհոլի և Ռոյ Լիխտենշտայնի ստեղծագործություններից։

2012 թվականի նոյեմբերից թանգարանը ղեկավարել է Ֆիլիպ Կեյզերը։

## Պատմություն
Թանգարանն ստեղծվեց 1976 թվականին որպես Ուոլրաֆ-Ռիչարդս թանգարանից անկախ գործող թանգարան։ Նույն տարում գերմանացի արդյունահանող, մեկենաս Պիտեր Լյուդվիգը 45 միլիոն դոլար արժողությամբ 350 արվեստի նմուշներ գնեց և կառուցեց «Լյուդվիգ թանգարանը» Քյոլն քաղաքում, որտեղ պետք է պահվեին 1900 թվականից հետո ստեղծված արվեստի գործերը։

Թանգարանի ներկայիս շենքը, որը նախագծվել է ճարտարապետներ Պիտեր Բուսմանի և Գոդֆրիդ Հաբերերի կողմից, բացվել է 1986 թվականին, գտնվում է Քյոլնի տաճարի մոտ։ Նոր թանգարանը հանգրվանեց և՛ Ուոլրաֆ-Ռիչարդս թանգարանին, և՛ Լուդվիգ թանգարանին։ 1994 թվականին որոշվեց Bischofsgartenstrasse գտնվող շինությունը տրամադրել միայն Լյուդվիգ թանգարանին։ 1999 թվականին թանգարանում ստեղծագործել է ամերիկացի նկարիչ Սթիվ Քինը (1957)։

Թանգարանի շենքում է տեղակայված նաև Քյոլնի ֆիլհարմոնիկը։

## Հավաքածու
Թանգարանը ներառում է *Հոբրիչ հավաքածուն*, որում ներառված է փաստաբան Յոզեֆ Հոբրիչի 1914-1939 թվականների արվեստի նմուշները, որոնք Քյոլն քաղաքին են նվիրաբերվել 1946 թվականի մայիսի 2-ին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո Յոզեֆ Հոբրիչը Քյոլն քաղաքին նվիրաբերեց էքսպրեսիոնիստական հավաքածուն (Էրիկ Հեկել, Կառլ Շմիդթ-Ռոտլուֆ, Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխներ, Ավգուստ Մակե, Օտտո Մյուլեր), ինչպես նաև դասական մոդեռնիզմի այլ ներկայացուցիչների գործեր (Մարկ Շագալ, Օտտո Դիքս)։ Թանգարանի հաջորդ համալրումը *Լյուդվիգ հավաքածուն* է, որը ներառում էր Պիկասոյի, ռուս ավանգարդիստների, ամերիկյան փոփ նկարիչների ստեղծագործություններ։ Պիկասոյի 900 ստեղծագործություններով թանգարանը Բարսելոնայի և Փարիզի թանգարաններից հետո Պիկասոյի ստեղծագործությունների երրորդ ամենամեծ հավաքածուն ներառող թանգարանն է։ Հետագայում Պիտեր Լյուդվիգն ու նրա կինը՝ Իռենը, ռուսական ավանգարդիստների հավաքածուն մշտական փոխառության տվեցին թանգարանին։ Հավաքածուն ներառում է 1905-1935 թվականների արվեստագետների շուրջ 600 աշխատանք՝ Կազիմիր Մալևիչ, Լյուբով Պոպովա, Նատալյա Սերգեևնա Գոնչարովա, Միխայիլ Լարինով և Ալեքսանդր Ռոդչենկո։ Այժմ թանգարանն ունի Ռուսաստանի տարածքից դուրս գտնվող ռուսական վաղ ավանգարդիստների ամենաընդգրկուն հավաքածուն։

## Հավաքածուների պատկերասրահ

Winter Landscape (Malevich, 1930).jpg|Կազիմիր Մալևիչ, «Բնապատկեր (Ձմեռ)», 1909
August Macke 005.jpg|Ավգուստ Մակե, «Կանաչ բաճկոնով կինը», 1913


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Museum website (in English) 

Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:1976 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1980-ականների ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Քյոլն
Մեռլին

**Մեռլին** (, , , ), բրիտանական առասպելական իմաստուն և կախարդ, Արթուր արքայի դաստիարակ և խորհրդական։ Առաջին անգամ Մեռլինը հիշատակվում է Ջեֆրի Մոնմութացու  «Բրիտանիայի թագավորների պատմությունը» գրքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առասպելական հերոսներ