Զբոսաշրջությունը Չիլիում

thumb|right|300px
[thumb|300px|Չիլիի և [Զատկի կղզի|Զատկի կղզու զբոսաշրջությանն ուղղված գովազդային տեսանյութեր։]]
1990-ականների կեսերից **զբոսաշրջությունը Չիլիում** դարձել է երկրի տնտեսության հիմնական ճյուղերից և եկամտի աղբյուրներից մեկը։ 2005 թվականին այս ոլորտը աճել է 13,6%-ով, կազմելով ավելի քան 500 մլն ԱՄՆ դոլար, որը հավասար է երկրի ՀՆԱ-ի 1,33%-ին։

Համաշխարհային զբոսաշրջային կազմակերպության (ԶՀԿ) տվյալներով՝ Չիլին 2010 թվականին Ամերիկա մայրցամաքում օտարերկրյա զբոսաշրջիկների համար ութերորդ ամենահայտնի ուղղությունն էր՝ ԱՄՆ-ից, Մեքսիկայից, Կանադայից, Արգենտինայից, Բրազիլիայից, Դոմինիկյան Հանրապետությունից և Պուերտո Ռիկոյից հետո։ Այդ տարի երկիր է մուտք գործել 2,766,000 զբոսաշրջիկ՝ ապահովելով 1,636 միլիոն ԱՄՆ դոլարի եկամուտ։ Այս այցելուների մեծ մասը եկել է ամերիկյան երկրներից՝ հիմնականում Արգենտինայից, այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին այցելուների թվի ամենամեծ աճը գրանցվել է Եվրոպայից՝ հատկապես Գերմանիայից։

2017 թվականին Չիլի են այցելել 6,449,993 միջազգային զբոսաշրջիկներ՝ գրանցելով 13,3% աճ 2016 թվականի համեմատ։ Արգենտինան այցելուների թվով առաջին դիրքում է, որին հաջորդել է Բրազիլիան, իսկ եվրոպացի զբոսաշրջիկներն ընդհանուր թվով երրորդն են։ Զբոսաշրջիկների այցելության միջին տևողությունը կազմել է 10 գիշեր։ Չիլիի կառավարությունը զբոսաշրջության կտրուկ աճը պայմանավորում է գովազդային արշավներով, նոր ծառայությունների և զբոսաշրջային ուղղությունների մշակմամբ։

Նախատեսվում էր, որ 2018 թվականին Չիլիի զբոսաշրջությունը կշարունակի ունենալ այցելուների աճ և ավելի քան 7 միլիոն միջազգային զբոսաշրջիկ, ըստ հաշվարկների, կմեկնի Չիլի։ Առցանց ուղեցույց Lonely Planet-ը Չիլին համարել է 2018 թվականին զբոսաշրջիկների համար առաջին այցելության վայրը։ Lonely Planet-ն առաջարկում է այցելել Վալպարեսո քաղաք, հյուսիսային Ատակամա անապատ և Պատագոնիայի հարավ։ Այնուամենայնիվ, 2018 և 2019 թվականներին Չիլիի զբոսաշրջության արդյունաբերությունը խորը ճգնաժամի մեջ է հայտնվել՝ ներքին անկարգությունների և Արգենտինայի դրամավարկային ճգնաժամի բացասական հետևանքների պատճառով։ Արդյունքում, Չիլիում զբոսաշրջության միջազգային ժամանումները 2019 թվականին նվազել են ավելի քան 20%-ով՝ հասնելով մոտ 4,5 միլիոնի։ Հաջորդ տարի Covid-19 համաճարակը հետագա անկումներ է առաջացրել Չիլիի զբոսաշրջության ոլորտում՝ 2019-ի համեմատ 85.7% անկումով, իսկ այցելուների ընդհանուր թիվը կազմել է 1,122,858։ 2021 թվականին Չիլի է այցելել ընդամենը 161,000 օտարերկրյա զբոսաշրջիկ։ Չիլիից որպես հուշանվեր կարելի է ձեռք բերել գինի, պղնձե փորագրություններ, փայտի փորագրություններ և տեքստիլ։

## Աշխարհագրական ակնարկ
Զբաղեցնելով Հարավային Ամերիկայի հարավ-արևմտյան մասը՝ Չիլին սովորաբար բաժանվում է երեք աշխարհագրական շրջանների.

***Մայրցամաքային***

Հարավային Կոնի արևմտյան ափին Չիլին գրավում է երկար և նեղ ցամաքային գոտի, որը ձգվում է 17°29'57" հարավային զուգահեռականների և Դիեգո Ռամիրես կղզիների միջև 56°32'12" հարավում, հիմնականում Խաղաղ օվկիանոսի հարավարևելյան ափից մինչև Անդեր, 4270 կմ երկարությամբ։

***Կղզային***

Չիլին աշխարհագրական առումներով համապատասխանում է Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի հրաբխային ծագման  Խուան Ֆերնանդես կղզեխմբին և Դեսվենտուրադաս կղզիներին, որոնք պատկանում են Հարավային Ամերիկային, Սալասի Գոմես կղզուն և Զատկի կղզուն՝ աշխարհագրորեն տեղակայված Պոլինեզիայում։

***Անտարկտիկական***

Չիլիի անտարկտիդային շրջանը 1,250,257,6 կմ² տարածք է 53°W և 90°W միջօրեականների միջև, որտեղ Չիլին հավակնում է ընդլայնել իր հարավային սահմանը մինչև Հարավային բևեռ։ Ամերիկայում, Օվկիանիայում և Անտարկտիդայում լինելու պատճառով Չիլին բնութագրվում է որպես եռամայրցամաքային երկիր։

Երկրի լայնությունը, որը կազմում է ավելի քան 39° (ավելի քան 72°, եթե ներառվի նաև Չիլիի անտարկտիկական շրջանը), նրա բարձրությունը և Խաղաղ օվկիանոսի ազդեցությունը Չիլիի կլիմայական բազմազանության և լանդշաֆտի հիմնական գործոններն են, որոնք պայմանավորում են Չիլիի զարգացումը, երկրում տարբեր էկոհամակարգերի ձևավորումը։

Չիլիի հիմնական տեսարժան վայրերն են 6435 կմ երկարությամբ ափը, Անդյան լեռնադահուկային հանգստավայրերը, լեռներն ու հրաբուխները, կղզիներն ու կղզեխմբերը, ներառյալ Զատկի կղզին։

Երկիրն ունի 14 բնության հուշարձան, 36 ազգային պարկ, 10 կենսոլորտային արգելոց, 52 բնական արգելոց, 39 արգելավայր և 12 Ռամսարի ջրաճահճային տարածքներ, հիմնականում երկրի ծայրամասերում։

## Նորտե Գրանդե շրջան

File:Morroarica2011.JPG|Արիկա
 File:Iquique.JPG|Իկիկե
 File:Antofagasta playa el carboncillo.jpg|Անտոֆագաստա
 File:The Giant of Atacama.jpg|Ատակամայի հսկան
 File:MomiaChinchorro.jpg|Չինչորոյի մումիաներ

Աշխարհի ամենաչոր անապատ Ատակաման 2014 թվականի հոկտեմբերին Lonely Planet-ի կողմից ընդգրկվել է 2015 թվականի 10 լավագույն զբոսաշրջային կենտրոնների ցանկում։ Անապատը, բնակեցված է մի քանի հազար տարի, կազմում է Նորտե Գրանդե շրջանի հիմնական մասը։ Բազմաթիվ գեոգլիֆներ և ժայռապատկերներ վկայում են տարածքում հնագույն մշակույթների առկայությունը։ Առավել ուշագրավներից է Սան Միգել դե Ազապայի հնագիտական ​​թանգարանը, որտեղ պահվում են արտեֆակտների և մումիաների ամենակարևոր հավաքածուները, ներառյալ հայտնի Չինչորոյի մումիաները, Չինչորոյի 5000-ից մինչև 1700 թվականների մշակույթի մասին պատմող նմուշներ։ Ատակամայի խիստ չորությունը եղել է առանցքային գործոն հնագիտական ​​այդպիսի մնացորդների պահպանման համար։

Չուկիկամատա պղնձի հանքավայրը հայտնի է աշխարհի ամենամեծ բաց հանքով, մայրցամաքի ամենահին հանքով և երկաթի օքսիդի հանքավայրի 12000 և 10000 տարի առաջվա արդյունահանման մնացորդներով։

Արիկան ​​գեղեցիկ լողափերով ափամերձ քաղաք է, նաև մեկնարկային կետ դեպի արևելք՝ Պուտրե մեկնող ճանապարհորդների համար՝ վայելելու Լաուկա ազգային պարկի հիասքանչ լանդշաֆտը։ Լաուկայից հարավ՝ Վոլկան Իսլուգա ազգային պարկը ներառում է այմարացիների համար նախատեսված հանդիսավոր վայրեր։

Իկիկեից մի փոքր այն կողմ մի քանի ցրված քաղաքներ և գյուղեր կան։ Դրանցից ամենահետաքրքիրը Համբերսթոուն քաղաքն է, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվել է Համաշխարհային ժառանգություն 2005 թվականին։

Նորտե Գրանդե շրջանն ունի բնական ռեսուրսների լայն տեսականի, ներառյալ աղի հանքերը, հրաբուխները, լճերը և գեյզերները։ Սան Պեդրո դե Ատակաման և դրա շրջակա տարածքները հայտնի են հնագիտական արժեք ներկայացնող բնական ռեսուրսներով, մինչդեռ Սան Պեդրոն համարվում է Ատակամայի մշակույթի օրրանը։ Հետաքրքիր հարուստ մշակութային անցյալ ունեցող գյուղերն են՝ Կասպանան, Տոկոնաոն, Սոկայրեն և Չիու Չիուն։ Հատկանշական են նաև նախաիսպանական ծագման Կվիտոր, Լասանա և Տուրի ամրոցները։ Նորտե Գրանդեի ամենամեծ քաղաքը Անտոֆագաստան է։ Լա Պորտադան ապշեցուցիչ բնական կամար է, որը գտնվում է Անտոֆագաստայից ոչ հեռու։

Pan de Azúcar ազգային պարկը վայր է, որտեղ հանդիպում են ծովն ու անապատը։

Բացի այդ, այստեղ կան ավելի քան մեկ տասնյակ աստղագիտական ​​օբյեկտներ, ներառյալ օպտիկական աստղադիտարանները և ռադիոաստղադիտարանները։ Ի թիվս այլոց, ամենակարևորն է աշխարհի ամենազարգացած և հզոր աստղադիտարան Պարանալը, ծովի մակարդակից 2635 մետր բարձրության վրա։ Մինչ օրս աշխարհի ամենամեծ աստղագիտական ​​նախագիծ Ալման և Լա Սիլյան գործում են Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի վերահսկողության ներքո։

Նորտե Գրանդեի ափամերձ հանգստավայրերը, ինչպիսիք են Արիկան, Իկիկեն, Անտոֆագաստան, ամռան ամիսներին ունենում են նաև ներքին զբոսաշրջիկների թվի աճ։

File:Parinacota volcano 1995.jpg|Չունգարա լիճ և Պարինակոտա հրաբուխ
 File:AtacamValley.jpg|Վալլ դե Ատակամա
 File:SanPedroAtacama-001.jpg|Սան Պեդրո դե Ատակամա
 File:Salar de Atacama.jpg|Սալառ դե Ատակամա, Ատակամա անապատ
 File:Moonset over ESO's Very Large Telescope.jpg|Շատ մեծ աստղադիտակ, Պարանալ աստղադիտարան


## Նորտե Չիկո
Նորտե Չիկոյում են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր հրաբուխներից շատերը, որոնցից ամենակարևորը Օջոս դել Սալադոն է՝ աշխարհի ամենաբարձր գործող հրաբուխը՝ 6891,3 մետր բարձրությամբ, որը նաև Չիլիի ամենաբարձր գագաթն է։ Նորտե Չիկոն հայտնի է երկրի լավագույն լողափերով և ափամերձ հանգստավայրերով, ինչպիսիք են Բաիա Ինգլեսան և Լա Սերենան և Կոկիմբոն։

Էլկի դաշտավայրը 2015 թվականի հունվարին The New York Times-ի ճամփորդական բաժնում հայտարարվել է 5-րդն այն 52 վայրերից, որոնք խորհուրդ են տրվում այցելել զբոսաշրջիկներին։

Նաև Նորտե Չիկոյում է գտնվում Էլ Տատիոն, որը հարավային կիսագնդի ամենամեծ գեյզերային դաշտն է, իսկ մեծությամբ՝ երրորդն աշխարհում։


File:La Serena-Coquimbo-02.jpg|Լա Սերենա
 File:Copiapó, atardecer de Otoño.jpg|Կոպյապո
 File:Ojos del Salado 2004a.jpg|Օխոս դել Սալադո հրաբուխ
 File:Valle del Elqui, La Serena-Chile.JPG|Էլկի դաշտ
 File:Chile-Tatio-Geyser.jpg|Էլ Տատիո գեյզերային դաշտ


## Զոնա Սենտրալ

File:Casona Artillería Nº 156.JPG|Վալպարաիսո
 File:Sanhattan.png|Սանտյագո
 File:Plaza de Los Héroes.JPG|Ռանկագուա
 File:Esquinaplaza.JPEG|Տալկա

Այս շրջանում են գտնվում Չիլիի հայտնի լեռնադահուկային հանգստավայրերը, որոնք գրավում են զգալի թվով զբոսաշրջիկների հյուսիսային կիսագնդից։ Դրանք են՝ Chapa Verde-ն, Portillo-ն, Valle Nevado-ն և Termas de Chillán-ը։ Ավելին, գինու զբոսաշրջությունը բավականին զարգացած է Zona Central-ում, իսկ Կասաբլանկայի, Կաչապոալի և Կոլչագուայի հովիտների ռեսուրսներից ստացված գինին լավագույններից է Չիլիում։

Բացի երկրի մայրաքաղաքից և նրա բազմաթիվ տեսարժան վայրերից, Սանտյագոյին շրջապատող մետրոպոլիտենային շրջանը ներառում է մի քանի տեսարժան վայրեր, երկրի ամենահին խաղողի այգիները, ինչպես նաև տարբեր հնագիտական ​​վայրեր։

Մայրաքաղաքին մոտ լինելու պատճառով ամառային ամիսներին Վալպարաիսո շրջանի ծովափերն ունեն մեծ թվով զբոսաշրջային այցեր։ Վալպարաիսոն ամֆիթատրոնի տեսքով քաղաք է, որի հնագույն թաղամասը ճանաչվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։
[300px|մինի|աջից|[Վալպարաիսո]]
Վինյա դել Մար քաղաքը համարվում է Չիլիի զբոսաշրջային մայրաքաղաքը իր տասներեք ափերի, զվարճանքի կենտրոնների, աշխարհի ամենամեծ խաղատներից մեկի և Լատինական Ամերիկայի ամենամեծն և ամենահայտնի միջազգային երաժշտական փառատոնի շնորհիվ։

Սանտյագոն՝ Չիլիի մայրաքաղաքն ու գլխավոր կենտրոնն է, որտեղ կան բազմաթիվ պատմական վայրեր և մշակութային ժառանգության օբյեկտներ։ Սանտյագոյում կան 174 զբոսաշրջային հուշարձաններ, որոնք գտնվում են Ազգային հուշարձանների խորհրդի հսկողության տակ։ Դրանց թվում կան հնագիտական, ճարտարապետական ​​և պատմական հուշարձաններ։ Դրանցից 93-ը գտնվում են Սանտյագո քաղաքի պատմական կենտրոնում։ Թեև Սանտյագոյի ոչ մի հուշարձան դեռևս ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ չի հայտարարվել, երեքն արդեն առաջադրվել են Չիլիի կառավարության կողմից։ Մինչդեռ 2012 թվականի հունիսին ազգային ամսագիր *Geographic*-ը Սանտյագոյի կենտրոնական շուկան դասել է հինգերորդ տեղում աշխարհի լավագույն տասնյակից։ 2011 թվականի հունվարին The New York Times-ի ճամփորդական բաժինը Սանտյագո քաղաքը դասեց 41 վայրերից առաջինը, որը առաջարկվում էր այցելեր այդ տարի, մինչդեռ TripAdvisor-ը համարեց այն 2012 թվականի Հարավային Ամերիկայի վեցերորդ լավագույն զբոսաշրջային ուղղությունը։

Սանտյագոյից հարավ գտնվող Օ'Հիգինս շրջանը հայտնի է իր գյուղական մշակույթով։ Պիչիլեմուն, որը գտնվում է Օ'Հիգինս շրջանում, հայտնի է սերֆինգի համար լավագույն լողափերով Չիլիում, եթե ոչ աշխարհում։ Օ'Հիգինս շրջանի այլ զբոսաշրջային կենտրոններ ներառում են պատմական նշանակալից քաղաք Ռանկագուան և  դե լոս Կիպրեսես արգելոցը։ Ավելին, երկրի այս տարածքում են գտնվում նաև երկրի պղնձի ստորգետնյա հանքավայրը և Սյուել հանքարդյունաբերական քաղաքը, որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից 2006 թվականին հռչակվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Օ'Հիգինսից մի փոքր հարավ՝ Մաուլ և Բիո Բիո շրջաններում, գտնվում են Ռադալ Սիետե Թազաս ազգային արգելոցը և Լագունա դել Լաջա ազգային պարկը։


File:Muelle Vergara.jpg|Վինյա դել Մար
 File:Cerrosantalucia.jpg|Սերրո Սանտա Լյուսիա
 File:Museo Colchagua Santa Cruz.jpg|Կոլչագուայի թանգարան
 File:Viñedo Puente Alto.jpg|Խաղողի այգի Անդերում
 File:Salto del Laja 1.jpg|Լաջա ջրվեժ


## Զոնա Սուր
Արաուկանիա շրջանը Զոնա Սուր տարածաշրջանում արաուկան ժողովրդի բնակավայրն է։ Այս տարածքը ցույց է տալիս զբոսաշրջության սկզբնական զարգացումը տարբեր ոլորտներում։ Արաուկանիայի Անդյան շրջանը հայտնի է բնության հատուկ պահպանվող տարածքներով, ինչպիսիք են Կոնգուիլիո և Վիլլարիկա ազգային պարկերը, Մալլեկո արգելոցը, Մուերտա արգելոց։ Արաուկանիայի մայրաքաղաքը Տեմուկոն է՝ տարբեր զբոսաշրջային ծառայությունների, հյուրանոցների, օդանավակայանի, շուկաների և խորհրդանշական ու պատմական վայրերի քաղաքը։

Վիսենտե Պերես Ռոզալեսը ամենահին և  2011 թվականին Չիլիիում ամենաշատ այցելված ազգային պարկն է։

Վալդիվիան ևս գտնվում է այս շրջանում և Չիլիի ամենագեղեցիկ քաղաքներից մեկն է, որը ճանաչում է ստացել հիմնականում իր փարթամ բնական ռեսուրսների պատճառով։

Երկրի այս տարածքում են նաև Ամերիկա մայրցամաքի ամենախոր լիճ Օ'Հիգինսը, որը աշխարհում հինգերորդն է իր 836 մետր խորությամբ։ Այնուամենայնիվ, որոշ ուսումնասիրություններ հայտնաբերել են Չիլիի ներկայիս մայրցամաքային տարածքի ամենահին հնագիտական ​​մնացորդները Մոնտե Վերդեում, Լոս Լագոս շրջան, մոտ 14800 մետր խորության շերտում։

Պուերտո Մոնտը տարածաշրջանի զբոսաշրջային կենտրոնն է, որը 2012թ.-ին համարվել են Հարավային Ամերիկայի լավագույն ուղղություններից մեկը՝ TripAdvisor զբոսաշրջության մասնագիտացված կայքի կողմից։

Օսորնո հրաբուխը խորհրդանշական տեսարժան վայր է տարածաշրջանում։ Ինչպես նաև Վիլառիկա հրաբուխը՝ աշխարհի այն քիչ հրաբուխներից մեկը, որն ունի ակտիվ հրաբխային լիճ։ Այս գոտին ներառում է նաև Կոչամոյի հովտի գրանիտե գմբեթները։


File:Volcán Villarrica Chile.jpg|Վիլյարիկա հրաբուխ
 File:Puerto Varas, Chile (10986508514).jpg|Պուերտո Վարաս
 File:View of Valdivia from Pedro de Valdivia bridge.jpg|Վալդիվիա
 File:Puerto Montt 2009.jpg|Պուերտո Մոնտ
 File:Looking out over Lago Conguillio.jpg|Կոնգուիլիո ազգային պարկ


## Զոնա Ավստրալ

File:Coyhaique10.jpg|Coyhaique
 File:Punta Arenas-View1.jpg|Punta Arenas
 File:Chiloe4.jpg|Palafitos in the archipelago of Chiloé
 File:Cuernos del Paine from Lake Pehoé.jpg|Torres del Paine National Park
 File:Futa Terminator.jpg|A kayaker runs a rapid on the Futaleufú River

Զոնա Ավստրալը էկոտուրիզմի և արկածային ճանապարհորդությունների համար կատարյալ ուղղություն է Չիլիիում։ Այստեղ են անթիվ կղզիներ, մեծ սառցադաշտեր և բարեխառն անձրևային անտառներ։ Անդերից իջնում ​​են բուռն գետեր, որոնցից գլխավորը Ֆուտալեուֆուն է, որը համարվում է աշխարհի ամենադժվար գետերից մեկը ռաֆթինգի համար։ Հանգստի այլ տարբերակներն այստեղ ներառում են արշավներ, հեծանվավազք, ձկնորսություն։

Տոռես դել Պաինը, որը աշխարհի ամենագեղեցիկ ազգային պարկերից մեկն է, 2013 թվականին ճանաչվել է աշխարհի ութերորդ հրաշալիք։

Բրյուգեն սառցադաշտը, հարավային կիսագնդի ամենամեծ մակկերեսն ունեցող սառցադաշտն է, որը ևս գտնվում է Զոնա Ավստրալում։


File:Puerto Williams1.JPG|Պուերտո Ուիլյամս
 File:Caverna de M%C3%A1rmol.jpg|Մարմոլի քարանձավ
 File:Glaciar Colgante Queulat.JPG|Քուելատ ազգային պարկ
 File:Laguna San Rafael.jpg|Սան Ռաֆայել լիճ
 File:Pio XI glacier zoom Cihli-2009.JPG|Բրյուգեն սառցադաշտ


## Չիլի կղզի
Խաղաղ օվկիանոսի մեջտեղում գտնվող Զատկի կղզին հայտնի է իր յուրահատուկ մշակութային և բնական ժառանգությամբ։ Այլ կերպ հայտնի է նաև Ռապա Նուի անվանմամբ և հանդիսանում է Չիլիի հիմնական զբոսաշրջային ուղղություններից մեկը։ Անհիշելի ժամանակներից ի վեր զարգացած բնական լանդշաֆտները անհետացել են գրեթե 19-րդ դարի կեսերին։ Ամենաուշագրավն այստեղ հայտնաբերված 1000-ից ավելի հսկայական և առեղծվածային արձաններն են, որոնք հայտնի են մոայ անունով։ Այս ամենը պահպանելու համար կառավարությունը Ազգային անտառային կորպորացիայի (CONAF) միջոցով կղզին դարձրել է Ռապա Նուի ազգային պարկ, մինչդեռ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այս այգին հռչակել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ դեռևս 1995 թվականին։ Այն անվանվել է Զատկի կղզի, քանի որ այն հայտնաբերվել է 1722 թվականի Զատկի կիրակի օրը։

Ռապա Նուիում կարելի է իրականացնել տարբեր բնույթի էքսկուրսիաներ և շրջագայություններ, այցելել ձեռագործ իրերի շուկա, Պադրե Սեբաստիան Էնգլերտ մարդաբանական թանգարան, Տահայի հանդիսավոր կենտրոն, Պունա Պաու և Ռանո Ռարակու քարհանքերը, այցելել տարբեր լողափեր։ Օրոնգոյի հնագիտական ​​կենտրոնում կարելի է ականատես լինել ամենամյա Տապատի Ռապա Նուի փառատոնին՝ կղզու հիմնական գեղարվեստական ​​և մշակութային միջոցառմանը, որի ժամանակ կատարվում են մի շարք արարողություններ։


File:Isla Juan Fernandez (vista hacia Robinson Crusoe desde Montaña).jpg|Քամբերլենդ Բեյ, Ռոբինզոն Կրուզո կղզի
 File:Anakena.JPG|Անակենա լողափ
 File:Ranoraraku2.jpg|Մոաիս Ռանո Ռարակուի լեռ


## Չիլիի անտարկտիկական շրջան
Ըստ Զբոսաշրջության ազգային ծառայության (Սերնատուր) հավաքած տեղեկատվության՝ 2012–2013 շրջանում Անտարկտիկա է այցելել 35000 զբոսաշրջիկ՝ 32%-ով ավելի, քան 2011–2012 շրջանում, երբ այցելելությունների թիվը եղել է 26500։ Այդ այցելուների 34%-ը եվրոպացիներ էին, իսկ այցելուների ընդհանուր տոկոսի 5%-ը՝ Չիլիից։

File:Anta0068 - Flickr - NOAA Photo Library.jpg|Անտարկտիկական թերակղզի
 File:Lemaire Channel Antarctica.jpg|Լեմաիր հոսանք
 File:Villa-Las-Estrellas-Antarctica.JPG|Վիլլա լաս Էստրելլաս


## Համաշխարհային ժառանգության վայրեր Չիլիում
Որպես Չիլիի մշակութային ժառանգության մաս՝ Չիլիի տարածքում ցրված են հնագիտական, բնության, ճարտարապետության, արհեստագործական, գեղարվեստական, ազգագրական, ժողովրդական, պատմական, կրոնական կամ տեխնոլոգիական շենքեր, օբյեկտներ և վայրեր։ Դրանց թվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Համաշխարհային ժառանգություն հռչակված օբյեկտները՝ համաձայն 1972 թվականի Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության պահպանության կոնվենցիայի, որը վավերացվել է Չիլիի կողմից 1980 թվականին։ Այս մշակութային վայրերն են.


File:Ahu Tongariki.jpg|Ռապա Նուի ազգային պարկ
 File:Iglesia de Nercón.JPG|Չիլոեի եկեղեցիներ
 File:Cerro Concepcion.jpg|Վալպարաիսո
 File:Humberstone.jpg|Համբերսթոունի և Սանտա Լաուրայի աշխատանքներ
 File:Sewell flickr.jpg|Սեվելի արտադրական քաղաք 


## Զբոսաշրջությունը ձմռանը
Չիլիում հունիսից սեպտեմբեր ամիսներին հնարավոր է ձմեռային սպորտաձևեր, հատկապես դահուկներ և սնոուբորդ վարել։ Անդերում, Վալպարաիսոյի և Մագալանեսի և Չիլիի Անտարկտիդայի շրջանների միջև, կան միջազգային որակի տասնութ լեռնադահուկային հանգստավայրեր։ Պորտիլոն ամենահին լեռնադահուկային հանգստավայրն է Հարավային Ամերիկայում, որտեղ 1966 թվականին տեղի է ունեցել FIS լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի առաջնությունը, և Վալե Նևադոն, որն ունի Հարավային Ամերիկայի ամենամեծ լեռնադահուկային գոտիներից մեկը։

File:Laguna del Inca.JPG|Պորտիլո
 File:Vista de Valle Nevado.jpg|Վալ լե Նեվադո
 File:DonPedro Antillanca.jpg|Անտիլանկա
 File:Magellanic Penguins (4312414929).jpg|Մագելանի պինգվինները Մագդալենայում.


## Չիլին՝ որպես էթիկական զբոսաշրջային կենտրոն
2010, 2011 և 2012 թվականներին Չիլին ներառվել է «Զարգացող աշխարհի 10 լավագույն էթիկական ուղղություններ» ցուցակում, որը կազմվել է Ethical Traveler ամսագրի կողմից։ Այս ցուցակները կազմվել են այնպիսի չափանիշների հիման վրա, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը, սոցիալական բարեկեցությունը և մարդու իրավունքները։

## Զբոսաշրջային նախաձեռնություններ
Երկու հարյուրամյակ ձգվող նախագծերի շրջանակներում Զբոսաշրջության ազգային ծառայությունը (Սերնատուրը), որը կախված է էկոնոմիկայի, զարգացման և զբոսաշրջության նախարարությունից, 2011 թվականին գործարկեց «Rutas Chile» զբոսաշրջային նախագծի առաջին շրջանը, որի նպատակն է ներմուծել ավելի աշխարհագրական, մշակութային տարրեր ժառանգության և զբոսաշրջության մեջ՝ ներառելով ազգային ինքնության հիմնարար տարրերը, առանձնահատուկ զբոսաշրջային ապրանքների առկայությունը  և ճանապարհային ենթակառուցվածքի առկայությունը։ Այսպիսի զբոսաշրջային ​​երթուղիները հիմնականում ընդգրկում են Չիլիի տասնհինգ շրջանները և ձևավորվում են ըստ նախապես որոշված հիմնական թեմայի, որը բովանդակությամբ հարմար և հասանելի է։

Ստորև բերված աղյուսակում նշված են տասնմեկ զբոսաշրջային շրջանները և Չիլիի համապատասխան շրջանները՝ ISO կոդով։

## Վիճակագրական տվյալներ
2008-2015 թվականներին Չիլիիում և՛ ներգնա, և՛ արտագնա զբոսաշրջությունը հաստատուն ​​աճ է գրանցել։ Այս ժամանակահատվածում միջազգային զբոսաշրջիկների ժամանումները Չիլի 2,710,024-ից հասել են 4,478,336-ի, մինչդեռ արտագնա զբոսաշրջիկների թիվը աճել է 1,890,345-ից՝ հասնելով 1,899,545-ի։



2016 թվականին արտերկրից Չիլի է ժամանել 5,640,700 զբոսաշրջիկ, այդ թվում՝ 191,725 ​​չիլիացիներ, որոնք ապրում են երկրից դուրս։ Ստորև ներկայացված աղյուսակում ներկայացված են այցելուների ծագման առաջին քսան երկրները։




## Հյուրընկալություն
Առկա հյուրանոցային մահճակալների թիվը Սանտյագոյում հասնում է 22500-ի։ Ըստ Սերնատուր նախաձեռնության տվյալների Չիլիում կան նաև հինգ աստղանի հյուրանոցներ։ Հյուսիսից հարավ այդ հյուրանոցներն են.

* Գավինա հյուրանոց  Իկիկեում,
* Դեսիերտո հյուրանոց Անտոֆագաստայում,
* Դել Մար Վինա հյուրանոց դել Մարում,
* Քենեդի հյուրանոց Սանտյագոյում,
* Պլազա Սան Ֆրանցիսկո հյուրանոց Սանտյագոյում,
* Ռեգալ Փսիֆիք հյուրանոց Սանտյագոյում,
* Սանտա Կրուս Պլազա հյուրանոց Սանտա Կրուսում,
* Տերմաս դե Պույեհու հյուրանոց Պույեհուում,
* Կումբրես Պատագոնիկաս հյուրանոց Պուերտո Վարասում,
* Պատագոնիկա հյուրանոց Պուերտո Վարասում։

## Տես նաև
*Չիլի
*Չիլիի պատմություն
*Չիլիի վարչական բաժանում
*Չիլիի բնական պատմության ազգային թանգարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* National Tourism Service
* Travel: Chile  by Rich Grant, *International Business Times*, May 11, 2009
* Servicio Nacional de Turismo de Chile
* Sitio Chile Travel
* Turismo en Chile: ¿Qué destacan los medios extranjeros de la industria local?

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Հարավային Ամերիկայում
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Չիլիում
Կատեգորիա:Չիլի