Բապտիզմ

[250px|մինի|ԱՄՆ-ի առաջին բապտիստական եկեղեցին [Ռոդ Այլենդի Փրովիդենսում, որը կառուցվել է 1776 թվականին]]
**Բապտիզմ** (: մկրտություն,  «ընկղմում եմ ջրում»), բողոքականության ուղղություններից մեկը։

Դավանանքն առաջացել է անգլիական պուրիտանների շրջանում։ Բապտիստական դավանաբանության հիմքում, որից ծագում է ուղղության անվանումը, ընկած է մեղսավոր կյանքից հրաժարվելու և հասուն տարիքում ինքնակամ և գիտակցված մկրտության սկզբունքները։ Մանուկների մկրտությունը մերժվում է, քանի որ նրանք մկրտության պահին չեն գիտակցում մկրտության հոգևոր իմաստը և սեփական կամքով չեն մկրտվում։ Ինչպես մյուս բողոքականները, բապտիստները նույնպես համարում են, որ Աստվածաշունչը բաղկացած է Հին և Նոր Կտակարանների 66 գրքերից։ Եկեղեցական կյանքի կառուցվածքի հարցում հակվումում են համընդհանուր քահանայության և եկեղեցական համայնքների անկախության սկզբունքներին։ Համայնքի քահանան բացարձակ իշխանություն չունի, առավել կարևոր հարցերը որոշվում են եկեղեցական խորհրդում և հավատացյալների ընդհանուր հավաքի եղբայրական խորհրդում։ Շաբաթական գլխավոր ժամերգությունը բապտիստները անց են կացնում կիրակի, շաբաթ օրերին կարող են կազմակերպվել հավելյալ հավաքներ, որոնք նվիրված կլինեն աղոթքներին, Աստվածաշնչի ուսուցմանը և քննարկմանը և կրոնական այլ գործերի։

Ժամերգությունները կազմված են երգերից՝ որոնք ուղեկցվում են գործիքային երաժշտությամբ, քարոզներից, հանկարծաստեղծ աղոթքներից և հոգևոր պոեմների և բանաստեղծությունների ընթերցանություններից։

## Անվանում
«Բապտիստ» բառը, որը նշանակում է բապտիզմի հետևորդ, ծագում է հունարեն «βάπτισμα» բառից, որը նշանակում է մկրտություն, ինչն էլ իր հերթին ծագում է  բառից, որը նշանակում է «ընկղմում եմ ջրում»։ Բապտիզմի ոչ պաշտոնական ինքնանվանումներն են՝ «աստծո երեխաներ», «վերածնվածներ», «աստծո վերածնված երեխաներ»։

Բապտիստները կատարում են մկրտությունը գիտակից տարիքում` մկրտվողին ամբողջովին ընկղմելով ջրի մեջ։ Քրիստոնյա բապտիստների գաղափարի ծագումը կապված է մկրտության մասին ավետարանչական ուսուցման հետ։

* *«Ուրեմն գնացէք բոլոր ազգերը աշակերտեցէք, նորանց մկրտելով Հոր եւ Որդու եւ Սուրբ Հոգու անունովը»* (Մթ. 28:19).
* *«Ով որ հավատաց եւ մկրտուեցավ նա կ՚փրկուի»* (Մկ. 16:16).

## Բապտիզմի հիմնական սկզբունքներ
Լոնդոնում 1905 թվականին քրիստոնյա բապտիստների Առաջին համաշխարհային համագումարի ժամանակ որպես դավանաբանության հիմք հաստատվել է Առաքելական հանգանակը և ձևակերպվել են հետևյալ սկզբունքները

# Աստվածաշունչը հավատքի գործերում և գործնական կյանքում միակ անսխալական հեղինակությունն է։ 
# Եկեղեցին պետք է կազմված լինի միայն վերածնվածներից։
# Մկրտությունը և հաղորդությունը տրվում են միայն վերածնվածներին։
# Հոգևոր և գործնական հարցերում տեղական համայնքների անկախությունը։
# Տեղական համայնքի անդամների համահավասարությունը՝ համընդհանուր քահանայություն։
# Մտքի ազատություն բոլոր հավատացյալների և անհավատների համար։
# Եկեղեցու տարանջատումը պետությունից։

Սերգեյ Սանիկովը համարում է, որ քրիստոնյա բապտիստների առաջին Համաշխարհային համագումարի պաշտոնական փաստաթղտերում առկա տեղեկությունները այս սկզբունքների մշակումների և քննարկումների մասին, վկայում է այն մասին, որ նշված դավանաբանության դրույթները համագումարի ընթացքում կարող էին միայն հրապարակվել, ոչ թե մշակվել։

## Տես նաև
*Յոթերորդ օրվա բապտիստներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bebbington, David. *Baptists through the Centuries: A History of a Global People* (Baylor University Press, 2010) emphasis on the United States and Europe; the last two chapters are on the global context.
* Brackney, William H. *A Genetic History of Baptist Thought: With Special Reference to Baptists in Britain and North America* (Mercer University Press, 2004), focus on confessions of faith, hymns, theologians, and academics.
* Brackney, William H. ed., *Historical Dictionary of the Baptists* (2nd ed. Scarecrow, 2009).
* Cathcart, William, ed. *The Baptist Encyclopedia* (2 vols. 1883). online
* Gavins, Raymond. *The Perils and Prospects of Southern Black Leadership: Gordon Blaine Hancock, 1884–1970.* Duke University Press, 1977.
* Harrison, Paul M. *Authority and Power in the Free Church Tradition: A Social Case Study of the American Baptist Convention* Princeton University Press, 1959.
* Harvey, Paul. *Redeeming the South: Religious Cultures and Racial Identities among Southern Baptists, 1865–1925* University of North Carolina Press, 1997.
* Heyrman, Christine Leigh. *Southern Cross: The Beginnings of the Bible Belt* (1997).
* Isaac, Rhy. "Evangelical Revolt: The Nature of the Baptists' Challenge to the Traditional Order in Virginia, 1765 to 1775", *William and Mary Quarterly,* 3d ser., XXXI (July 1974), 345–368.
* .
*Kidd, Thomas S., Barry Hankins, Oxford University Press, 2015
* Leonard, Bill J. *Baptists in America* (Columbia University Press, 2005).
* 
* Pitts, Walter F. *Old Ship of Zion: The Afro-Baptist Ritual in the African Diaspora* Oxford University Press, 1996.
* Rawlyk, George. *Champions of the Truth: Fundamentalism, Modernism, and the Maritime Baptists* (1990), Canada.
* Spangler, Jewel L. "Becoming Baptists: Conversion in Colonial and Early National Virginia" *Journal of Southern History.* Volume: 67. Issue: 2. 2001. pp.&nbsp;243+
* Stringer, Phil. *The Faithful Baptist Witness,* Landmark Baptist Press, 1998.
* Underwood, A. C. *A History of the English Baptists.* London: Kingsgate Press, 1947.
* Whitley, William Thomas *A Baptist Bibliography: being a register of the chief materials for Baptist history, whether in manuscript or in print, preserved in Great Britain, Ireland, and the Colonies*. 2 vols. London: Kingsgate Press, 1916–1922 (reissued) Hildesheim: Georg Olms, 1984 
* 
* Wills, Gregory A. *Democratic Religion: Freedom, Authority, and Church Discipline in the Baptist South, 1785–1900,* Oxford.

## Արտաքին հղումներ
* Բապտիստական եկեղեցի - Կրոնադարան
* Baptist World Alliance
* European Baptist Federation

Կատեգորիա:Բողոքականություն
Կատեգորիա:Դավանության ազատություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ