Ժնևի բնական պատմության թանգարան

**Ժնևի բնական պատմության թանգարան** (ֆր. ՝ Muséum d'histoire naturelle de Genève, MHNG) բնական պատմության մեծ թանգարան է, որը գտնվում է Ժնևում (Շվեյցարիա)։ Հիմնադրվել է գիտական հետազոտությունների, բնական և պատմական ժառանգության պահպանման և գիտելիքների տարածման նպատակով։

Բացի գիտական նպատակներից և խնդիրներից, թանգարանն իրականացնում է մշակութային միջնորդության առաքելություն։ Այն ճանաչվել  է որպես համազգային նշանակության մշակութային սեփականություն։ Թանգարան մուտքը անվճար է, և տարեկան միջինը 250,000 մարդ է այցելում՝  այն դարձնելով ամենաշատ այցելուներ ունեցող  թանգարան։
մինի|Երկգլխանի կրիա Յանուս
Մշտական ցուցահանդեսային պատկերասրահները ընդգրկում են 8,500 քառակուսի մետր տարածք և ցույց են տալիս չորս մակարդակ՝ տարածաշրջանային կենդանական աշխարհ, վայրի բնություն  աշխարհի մնացած մասերից (էկզոտիկ կենդանական աշխարհը տեղակայված է երկու հարկերում), գիտություններ Երկրի մասին  և մարդկության պատմություն։ 1997 թվականից ցուցադրվում է եզակի կենդանի երկգլխանի կրիա Յանուսը (Testudo graeca), որը դարձել է Ժնևի բնական պատմության թանգարանի խորհրդանիշը։ 2005 թվականից թանգարանում կազմակերպվում է «Janus d'or»  («Ոսկե Յանուս») վավերագրական ֆիլմերի փառատոնը գիտության և բնության մասին։

## Թանգարանի պատմություն
Հիմնադրումը սկսվեց 18-րդ դարի վերջին (1794) և մի քանի անգամ տեղափոխվեց մինչև իր ներկայիս շենքը ձեռք բերելը, որը գտնվում է Մալանգուի պուրակում։ Այն Շվեյցարիայի բնական գիտությունների ամենամեծ թանգարանն է, այնտեղ պահպանվում է երկրի հավաքածուների գրեթե կեսը։ Այս գիտական հավաքածուները ներառում են ժնևի բնագետների ժառանգությունը, ինչպիսիք են կենդանաբան Ֆատիոն, միրմեկոլոգ Ֆորելը ,Էնտոմոլոգ Յուրինը, բնագետ Նեկկերը, պալեօնտոլոգ Պիկտեն, Էնտոմոլոգ Սոսսյուրը, ինչպես նաև այլ խոշոր  բնագետների հավաքածուներ, ինչպիսիք են ֆրանսիացի Լամարկը և Դելեսսերը։

Այս հավաքածուներում առկա են օրգանիզմների գրեթե 15 միլիոն նմուշներ, այդ թվում՝ մի քանի տասնյակ հազարավոր տիպային նմուշներ, որոնք նրան տալիս են միջազգային նշանակություն։ Դրանք շարունակաբար թարմացվում են հաստատությունում աշխատող հետազոտողների կողմից իրականացված դաշտային ուսումնասիրություններով, որոնք նկարագրում են տարեկան մոտ հիսուն նոր տեսակներ։ Ժնևի թանգարանը 1893 թվականից հրատարակում է շվեյցարական կենդանաբանության ''Revue suisse de Zoologie'' ամսագիրը (Société suisse de Zoologie- ի հետ համատեղ) և պալեոկենսաբանության  Revue de Paléobiologie ամսագրի, որը հիմնադրվել է 1982 թվականին։

## Ֆոնդեր
Թանգարանային ֆոնդերում ներառված են միջատների ամենամեծ հավաքածուները `Hymenoptera, Coleoptera, Lepidoptera 7  Hemiptera կարգերից ։ Այստեղ պահվում են մոտավորապես 3,000 տեսակ մրջյունների տիպական նմուշներ 20-րդ դարի հայտնի միրմեկոլոգ և հոգեբան Օգյուստ Ֆորելի հավաքածուից (*Auguste-Henri Forel*, 1848—1931):

## Հավաքածուներ
1977-ի մարտին հանրությանը ներկայացվեց *[[:ru:Atta|Atta]] ցեղի*  մրջյունների կենդանի գաղութը, որի կազմի մեջ մտնում էին  գրեթե 100,000 մրջյուն։ Ենթադրվում էր, որ այն կգոյատևի  երեք-չորս տարի (քանի որ նրանց  դժվար է պահել անազատության մեջ), բայց տասնմեկ տարի անց, մրջնաբույնը  կենդանի էր և հաջողությամբ ցուցադրվում էր թանգարանի այցելուներին։ Չնայած մրջնաբնում անհատների թվի  տատանումներին, 1983 թվականի օգոստոսին ընդհանուր թիվը  հասել է 300 000 առանձնյակի՝  շնորհիվ էնտոմոլոգ Կլոդ Բեսուչեի խնամքի, իսկ 1984 թվականի մայիսին  360,000 առանձնյակի։ 1984-ի օգոստոսի վերջին այս մրջյունների ընտանիքը որպես  նվիրատվություն տրվեց  Լոզանի Բնագիտության թանգարան, որտեղ այն պահպանում է էնտոմոլոգ Դանիել Չերիքսը։ 2017 թվականին թանգարանի ստեղծման  50 ամյակի կապակցությամբ բացվել է  *[[:ru:Atta|Atta]]* մրջյունների նոր հսկա մրջնաբույն։

Պատկեր:Geneva Natural History Museum.jpg|Աֆրիկյան սավանայի վերակոստրուկտավորում
Պատկեր:Natural History Museum - birds.jpg|Թռչուններ
Պատկեր:Geneva Natural History Museum 2.jpg|Փափկամարմիններ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Aellen, W., 1970. *150 ans du Muséum d’Histoire naturelle de Genève*. A. Kundig Genève.
* Sigrist, R., 1990. *Les origines de la Société de Physique et d’Histoire naturelle (1790—1822). La science genevoise face au modèle français, Genève*. Mémoires de la SPHN, 45/1.
* Sigrist, R., 1995. Les origines du Muséum d’histoire naturelle: 1794—1820. *Revue des Musées de Genève*. (No spécial: Le Muséum d’histoire naturelle de Genève : 175 ans), 335, juin: 2-6.

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժնև
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1794 հիմնադրված թանգարաններ