Ստեփանակերտի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 հիմնական դպրոց

**Ստեփանակերտի Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 հիմնական դպրոց**, հանրակրթական հիմնական դպրոց Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։

## Պատմություն
Մինչև 1923 թվականը գործում էր որպես երկամյա դպրոց։ Դպրոցը հիմնադրվել է 1925 թվականին։ 1930 թվականին դպրոցը վերակազմավորվեց իննամյա դպրոցի, որի առաջին շրջանավարտներից էին՝ 20-րդ դարի վաստակավոր ուսուցիչներ Պավել Անդրյանն ու Արամ Մարտիրոսյանը: Հաջորդ տարիներին ևս դպրոցը տվել է անվանի շրջանավարտներ: Իր պատմության ընթացքում դպրոցը մայրաքաղաքի տարբեր տարածքներում է տեղակայված եղել: Սկզբում՝ գյուղատնտեսական տեխնիկումի շենքում, 1936 թվականից՝ ներկայիս «Արմենիա» հյուրանոցի տեղում, իսկ 1994 թվականի նոյեմբերի 1-ին դպրոցին տրամադրվեց Կնունյանցների փողոցի 48 հասցեում գտնվող շենքը: 1936 թվականին դպրոցը անվանակոչվեց Մաքսիմ Գորկու անունով, իսկ 1988 թվականին՝ մանկխորհի որոշմամբ դպրոցը վերանվանվեց Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոց: 

Տարեցտարի ավելանում էր աշակերտների քանակը, իսկ շենքային պայմանները գնալով անհարմար են դառնում։ Դրա պատճառով դպրոցը գործում էր երկու հերթափոխով, ինչը սկսում է ազդել կրթական գործընթացի վրա։ Այս հանգամանքն էլ առիթ է դարձել նոր շենքի կառուցման համար։ 2008 թվականին «Փրկենք երեխաներին» կազմակերպության հայաստանյան գրասենյակը ձեռնամուխ եղավ դպրոցի մասնաշենքի կառուցմանը, որն ավարտին հասցվեց 2010 թվականին: Մասնաշենքի բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա էր Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը, ով նաև եղել է դպրոցի շրջանավարտ: Կրթօջախի վերանորոգման աշխատանքները շարունակվել են նաև հետագայում: Ռուսաստանաբնակ բարերար Նիկոլայ Սարկիսովի հովանավորությամբ դպրոցի տարածքում կառուցվեց մի մասնաշենք ևս: Հարմարավետ և ճարտարապետական հետաքրքիր լուծումներով նոր մասնաշենքը շահագործման հանձնվեց 2014 թվականին: Այն ունի մեծ դահլիճ, գրադարան, հրաձգարան, սպորտդահլիճ, շենքին կից կա մեծ մարզադաշտ: Շենքի մոտ տեղադրվել է հայ նոր գրականության հիմնադիր Խաչատուր Աբովյանի արձանը և Մաշտոցյան այբուբենի տառերով կոթողը: Դպրոցը աշակերտների քանակով ամենամեծերից մեկն է եղել Արցախում: 2016 թվականին ունեցել է 1586 աշակերտ, որից 190-ը նախադպրոցական 6 խմբերում են ընդգրկված եղել:

Դպրոցում հաճախակի կազմակերպվում էին հանդիպումներ սպաների հետ: Ավանդական էին դարձել արիության դասերը՝ նվիրված Արցախի Հանրապետության Անկախության հռչակման օրվան և Մայիսյան եռատոնին: Արցախյան ազատամարտում նահատակվածների հիշատակին դասարաններ էին անվանակոչվվել, հանդիպումներ էին կազմակերպվում ծնողների, հարազատների, մարտական ընկերների հետ: Դպրոցի շրջանավարտներից 130-ը զոհվել են մարտադաշտում: 2016 թվականի ապրիլի 21-ին Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղում մահացու հրազենային վիրավորում է ստանում դպրոցի ևս մեկ շրջանավարտ՝ Մարատ Դանիելյանը: Դպրոցի շենքի մոտ տեղադրվել է նրան և բոլոր նահատակներին նվիրված հուշակոթող:

2004-2005 ուսումնական տարում դպրոցը ճանաչվել է Արցախի Հանրապետության «Տարվա լավագույն դպրոց» (տնօրեն՝ վաստակավոր ուսուցիչ Ռոմելա Դադայան): Ուսուցիչներից Իրա Թադևոսյանն ու Ա. Վանյանը մասնակցել են «Լավագույն ուսուցիչ» մրցույթին և քաղաքային փուլում հաղթող ճանաչվել: Դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի Ռոմելա Թովմասյանը պարգևատրվել է ՀՀ ԿԳՆ ոսկե մեդալով, մի շարք ուսուցիչներ արժանացել են «Վաստակավոր մանկավարժ», «Սպորտի վաստակավոր գործիչ» կոչման: Աշակերտները պարբերաբար հաջողություններ են գրանցել Արցախում և Հայաստանում անցկացվող կրթական, սպորտային, գիտական մրցույթներում: 

Դպրոցում դասավանդող ուսուցիչների մեծամասնությունը եղել են դպրոցի նախկին շրջանավարտներ:

## Տնօրեններ
* Ռոմելա Դադայան
* Ժաննա Բալայան

## Ուսուցիչներ
* Իսահակ Ալավերդյան

## Շրջանավարտներ
* Պավել Անդրյան
* Արամ Մարտիրոսյան
* Բակո Սահակյան
* Մարատ Դանիելյան
* Յուրի Իշխանյան
* Կարեն Գաբրիելյան
* Էմմա Գաբրիելյան
* Սուրեն Սարումյան
* Գագիկ Գրիգորյան
* Վաղինակ Աբրահամյան

## Պատկերասրահ

Школа N1 в Степанакерте - panoramio (1).jpg|Դպրոցի նոր շենքը և մարզադաշտը 2015 թվականին։
Школа N1 в Степанакерте - panoramio (2).jpg|Դպրոցի շենքը 2015 թվականին։
Школа №4 Ханкенди Сентябрь 2024.jpg|Դպրոցի շենքը՝ ադրբեջանական օկուպացիայի ժամանակ, սեպտեմբեր, 2024 թվական։


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ստեփանակերտի դպրոցներ