Սերգեյ Ստարոստին

**Սերգեյ Անատոլևիչ Ստարոստին** (; ) ռուս պատմական լեզվաբան և բանասեր, հավանաբար հայտնի է հիպոթետիկ նախալեզուների վերակառուցումներով, ներառյակ նրա վիճելի աշխատանքը ալթայական տեսության վրա, դենե-կովկասյան վարկածի ձևակերպումը և ավելի վաղ ժամանակների բորեալ լեզվի առաջարկը: Նրա առաջարկած մակրո լեզվաընտանիքները լայն ընդունում չեն ստացել լեզվաբանության ոլորտում (և հիմնականում համարվում են անհավանական), չնայած նրա առաջարկները մնում են ազդեցիկ ակադեմիական շրջանակներից դուրս: Նա նաև լայնորեն հարգված հին չինարենի վերակառուցման հեղինակ էր:

## Տեսություններ
1986 թվականին Ստարոստինը և Իգոր Մ. Դյակոնովն առաջարկել են, որ հուրո-ուրարտյան լեզուները պատկանում են Հյուսիսարևելյան Կովկասյան լեզվաընտանիքին: Ստարոստինը կարևոր դեր է խաղացել նաև նախաքիրանտական, նախատիբեթո-բուրման, նախայենիսեյական, նախահյուսիս-կովկասյան և նախաալթայական լեզուների վերակառուցմանը։ Նա զարգացրեց այն հիպոթեզը, որը սկզբնապես առաջադրել էր Աբու ալ-Ղազի Բահադուր Խանը 17-րդ դարում, սակայն իրականում վերակենդանացվել է Գուստավ Յոհան Ռամստեդտի կողմից 20-րդ դարի սկզբում։ Ըստ այդ հիպոթեզի՝ ճապոներենը կապ ունի թուրքական և մոնղոլական լեզուների հետ՝ «ալթայական» լեզվաընտանիքի միջոցով:

Դենե-Կովկասյան վարկածն առաջարկում է, որ հյուսիսարևմտյան կովկասյան, հյուսիսարևելյան կովկասյան, ենիսեյան, սինո-տիբետական և նա-դենե լեզուները կազմում են ավելի բարձր կարգի լեզվաընտանիք:  Ստարոստինի կարծիքով, դենե-կովկասյան և ավստրիկ մակրոընտանիքները, ինչպես նաև նոստրատիկ մակրոընտանիքը (Վլադիսլավ Իլիչ-Սվիտիչի որոշ փոփոխություններով), կարող են ավելի վաղ փուլում կապված լինել, ինչը Ստարոստինն անվանեց Բորեալ (այսինքն՝ «հյուսիսային») լեզուներ:

## Մարդկային լեզուների նախագծի էվոլյուցիա
1985 թվականին Ստարոստինը մշակել է ՍՏԱՐԼԻՆԳ, տվյալների բազաների կառավարման համակարգ, որը նախատեսված է իր «Բաբելոնյան աշտարակ» կայքի համար։ Ստարոստինին իր աշխատանքներում աջակցում էր Նոբելյան մրցանակակիր ֆիզիկոս Մարրի Գել-Մանը:  Մահվան պահին նա Ռուսաստանի Պետական Հումանիտար համալսարանի պրոֆեսոր էր, հրավիրյալ պրոֆեսոր՝ Սանտա Ֆե ինստիտուտում, և հաճախակի հրավիրյալ դասախոս՝ Նիդեռլանդների Լեյդենի համալսարանում, որտեղ 2005 թվականի հունիսին նրան շնորհվել էր պատվավոր դոկտորի կոչում:

2005 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Մոսկվայում՝ Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանում դասախոսությունից հետո Ստարոստինը մահացել է սրտի կաթվածից։ Նրա որդին՝ Գեորգի Ստարոստինը, նույնպես լեզվաբան է։

## Ընտրված աշխատանքներ
* 1986. Co-authored with Igor M. Diakonoff. *Hurro-Urartian as an Eastern Caucasian Language.* Munich: R. Kitzinger.
* 1989. *Реконструкция древнекитайской фонологической системы* [Reconstruction of Old Chinese Phonological System]. Moscow: Nauka.
* 1991. *Алтайская проблема и происхождение японского языка* [The Altaic Problem and the Origin of the Japanese Language]. Moscow: Nauka.
* 1994. Co-authored with Sergei Nikolaev. *A North Caucasian Etymological Dictionary*. Moscow: Asterisk Publishers.
* 1995. "The historical position of Bai". *Московский лингвистический журнал* 1, 174-190. Moscow.
* 2003. Co-authored with Anna V. Dybo and Oleg A. Mudrak. *Etymological Dictionary of the Altaic Languages*, 3 volumes. Leiden: Brill. .
* 2005. Co-authored with Svetlana Burlak. *Сравнительно-историческое языкознание* [Comparative-Historical Linguistics]. Moscow: Academia. .

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* The Tower of Babel, a large linguistics database built largely by Sergei and George Starostin

Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ