Օլգա Գուլազյան

**Օլգա Նիկողայոսի Գուլազյան** (), հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1935 թվական), Ստալինի երրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1952 թվական)։

## Կենսագրություն
Օլգա Գուլազյանը ծնվել է 1885 թվականին Թիֆլիսի Խարփուխ թաղամասում։ Ընտանիքում ծնվել են 9 երեխա, որոնցից 2-ական աղջիկն ու տղան են կենդանի մնացել։ Օլգան ծնվել է, երբ հայրը 60 տարեկան է եղել։ Ավարտել է Թիֆլիսի Խարփուխ թաղի ծխական դպրոցը։

Իր հուշերի գրքում դերասանուհին պատմել է Խարփուխի ու նրա բնակիչների պատմությունը։ Ռուսական առաջին հեղափոխությանը նախորդող տարիներին բազմաթիվ թատերախմբեր են կազմակերպվել բանվորական ու արհեստավորական շրջաններում։ Օլգայի ավագ եղբայրը, ով տպարանի բանվոր է եղել, մասնակցել է նման թատերախմբի գործերին։ «Էլի մեկ զոհ» պիեսի փորձի Նատոյի և Վանոյի տեսարանը տեղի է ունեցել Գուլազյանների տանը։ Տասնհինգամյա Օլգան ցանկություն է հայտնել խաղալ Նատոյի դերը։ Ռեժիսորն ընդառաջել է, և լավ կատարման արդյունքում դերը հանձնարարվել է նրան։ Օլգային տեսնելով Նատոյի դերում, Գաբրիել Սունդուկյանը նրան գովասանքի խոսքեր է ասել, և տասնվեցամյա Օլգան հրավիրվել է թատերախումբ։

1901թվականից Գուլազյանը խաղացել է Թիֆլիսում, Բաքվում, Կոստանդնուպոլսում, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Երևանում և այլուր։ 1921-1926 թվականներին եղել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնիի դերասանուհի, 1926 թվականից՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասանուհի: 1955-1959 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր:

Գուլազյանի արվեստը ձևավորվել է «Սունդուկյանի թատրոնի» ռեալիստական գեղագիտական սկզբունքներով, Հովհաննես Աբելյանի, Սիրանույշի, Հասմիկի և այլոց հետ համատեղ աշխատանքում: Նրա խաղին բնորոշ են եղել կենցաղի ազգային և կենցաղագրական հատկանիշների նուրբ ոճավորումը, ինտոնացիոն հարստությունը, ցայտուն դերապատկեր ստեղծելու վարպետությունը:

## Դերերը թատրոնում
* *Ֆրանցիսկա*՝ Զուդերմանի «Հայրենական տուն»
* *Հենրի*՝ Յա. Գորդինի «Օվկիանոսից այն կողմ»
* *Գայանե*՝ Ա. Յուժին-Սումբատովի «Դավաճանություն»
* *Ալյոշկա*՝ Մ. Գորկու «Հատակում»
* *Լաուրենսիա*՝ Լոպե դե Վեգաի «Ոչխարի աղբյուրը»
* *Վահանդուխտ*՝ Վ. Տիրացյանի «Մեծն Վարդան»
* *Արծվիկ*՝ «Երեք երգ»
* *Դեզդեմոնա*՝ Ու. Շեքսպիրի «Օթելլո»
* *Օֆելյա*՝ Ու. Շեքսպիրի «Համլետ»
* *Նատալիա*՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
* *Սալոմե*՝ Գ. Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ»
* *Էփեմիա*՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո»
* *Կուկուշկինա*՝ Ա. Չեխովի «Եկամտավոր պաշտոն»
* *Օգուդալովա*՝ Ա. Օստրովսկու «Անօժիտը»
* *Քսենյա*՝ Մ. Գորկու «Եգոր Բուլըչով»
* *Հոռոմսիմ*՝ Վ. Փափազյանի «Ժայռ»
* *Լուշա*՝ Ս. Միխալկովի «Իլյա Գոլովին»
* *տիկին Բալբոա*՝ Ա. Կասոնայի «Ծառերը կանգնած են մահանում»
* *Քրիստինա Արխիպովնա*՝ Ա. Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ»
* *Կուզմինիչնա*՝ Ա. Սուրովի «Ստալինգրադից հեռու»
* *Անտոնովնա*՝ Մ. Գորկու «Արևի զավակները»
* *Տուանետ*՝ Մոլիերի «Կարծեցյալ հիվանդը»
* *Դորինա*՝ Մոլիերի «Տարտյուֆ»
* Մ. Օվչիննիկովի «Հանդուգն» - Ներկայացման համար արժանացել է Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի գրականության և արվեստի ստեղծագործությունների ոլորտում Վաղարշ Վաղարշյանի, Գուրգեն Ջանիբեկյանի, Դավիթ Մալյանի և Անատոլիա Եղյանի հետ համատեղ։

## Դերերը կինոյում
* 1926 - Զարե - *Լյաթիֆ խանում*
* 1955 - Ուրվականները հեռանում են լեռներից - *Հասմիկ*
* 1958 - Առաջին սիրո երգը - *Վարդուշ, Վարուժանի մայրը*

## Պարգևներ
*Ստալինյան մրցանակ (1952)
*ՀԽՍՀ պետական մրցանակ (1967)
*Լենինի շքանշան
*ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
*Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
*ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
*«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ

## Ընտանիք
* Հորեղբորորդի՝ Դավիթ Հովսեփի Գուլազյան, Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնի դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։

## Գրականություն
* *Ռ. Զարյան* Թատերական դիմանկարներ, Երևան, 1956 թվական
* Арутюнян Б. Б. Армянский театр // БСЭ
* Театральная энциклопедия. Том 1/Глав. ред. С. С. Мокульский - М.: Советская энциклопедия, 1961.- 1214 стб. с илл., 12 л. илл.
* Գուլազյան Օ., «Հիշողություններ», 2-րդ հրատարակություն, Երևան, 1957 թվական, Գուլազյան.Ն «Հուշեր»
* Гулазян О. (Сборник-альбом о народной артистке Армянской ССР) / Армянский театр о-во; (Составитель Н. Багдасарян). — Ереван, АТО, 1979г.
* Александрян М., Ольга Гулазян в пьесе «Деревья умирают стоя» А.Касоны (Государственный национальный академический театр имени Габриэла Сундукяна), «Литературная Армения», 1964г., N11, стр. 86-89
*Гулазян О., «Воспоминания» изд. 2-е, доп., Ереван, 1957г. (на арм. яз.).
*Зарян Р., Театральные портреты, кн. 1, Ереван, 1956 (на арм. яз.).
* "Թատրոն", Երևան, 1957 թ., № 6, էջեր՝ 115 - 116:

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ