open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոլայոս Լյուրացի

**Նիկոլայոս Լյուրացի**, Նիկոլաուս Լյուրացի (Nicolaus Lyranus) (1270–1340), ֆրանցիսկյան քարոզիչ և աստվածաբան, Փարիզի համալսարանի ուսուցչապետ։ Հեղինակ է բազմաթիվ աստվածաբանական մեկնողական գրվածքների, որոնք հայտնի էին միջնադարյան Եվրոպայում որպես աստվածաբանության լավագույն ձեռնարկներ։ Հայերեն պահպանվել են Նիկոլայոս Լյուրացու «Մեկնութիւն սրբոյ Աւետարանին, որ ըստ Յովհաննու․․․» և «Մեկնութիւն թղթոյն Պօղոսի, որ առ եբրայեցիսն․․․» աշխատությունները։ Թարգմանությունը կատարվել է 1337–1338-ին, Արտազ գավառի Ծործորի վանքում։ Թարգմանիչն է ֆրանցիսկյան քարոզիչ և մատենագիր Ֆրա Պոնցիուսը (Բոնիֆացիուսը), որին աշխատակցել է հայ վարդապետ Իսրայելը։ Ձեռագրերը պահպանվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (№ № 1411, 1412, 6903, 10539) և Երուսաղեմի հայոց վանքի ձեռագրատանը (№ 789)։ 

## Գրականություն
* Խաչիկյան Լ․ Ս․, Արտազի հայկական իշխանությունը և Ծործորի դպրոցը, «ԲՄ», հ․ 11, 1973, էջ 204-209։ 
* Аревшатян С․С․, К истории философских школ средневековой Армении (XIV в․), Е․, 1980․ 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստվածաբաններ
Բալեարյան ծով

աջից|մինի|Գտնվելու վայրը Բալեարյան ծովում
աջից|մինի|Բալեարյան ծովի սահմանները
**Բալեարյան ծով** () նաև՝ **Իբերական ծով**, ջրային տարածք Միջերկրական ծովում՝ Բալեարյան կղզիների և մայրցամաքային Իսպանիայի միջև։ Այս ծով է թափվում Էբրո գետը։

## Կղզիներ և արշիպելագ
Բալեարյան կղզիները բաժանվում են երկու խմբի՝ Գիմնազյան՝ հյուսիս-արևելքում, և Պիտիուսյան՝ հարավ-արևմուտքում։

### Գիմնազյան
* Մենորկա
* Մալյորկա
* Կաբրերա

### Պիտիուսյան
* Իվիսա
* Ֆորմենտերա

կենտրոն|մինի|282x282px|Էս Վեդրա (Սան Խոսեպ Դե սա Թալայա, Իվիսա)

## Չափսեր
Միջազգային ջրագրական կազմակերպությունը Բալեարյան ծովի սահմանները նշում է հետևյալ կերպ․Սահմանափակված է Բալեարյան կղզիների և Իսպանիայի ափերի միջև։

*Հարավ-արևմուտքից* ձգվում է Սանտ Անտոնի հրվանդանից դեպի Վալենսիական համայնք ()՝ մինչև Բերբերիա հրվանդան, Ֆորմենտերայի հարավարևմտյան ծայրը (Բալեարյան կղզիներ*)։*

*Հյուսիս-արևելքից* ձգվում է Մենորկայի արևելյան ափը դեպի Ֆավարիտ հրվանդան, իսկ այնտեղից դեպի Սան Սեբաստիա հրվանդան, Կատալոնիա()։

## Տես նաև
* Կադիսի ծոց
* Լիոնի ծոց

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Բալեարյան կղզիներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրական օբյեկտներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ծովեր
Կատեգորիա:Վալենսիա ինքնավար համայնքի աշխարհագրություն
Քեթրին Քոուլման

**Քեթրին Քոուլման** (, ), ՆԱՍԱ-ի ամերիկացի աստղագնաց, նախկինում քիմիկոս և ԱՄՆ օդուժի նախկին սպա: Երկու «Շաթլ» առաքելությունների վետերան է, աշխատել է Միջազգային տիեզերական կայանի բորտին որպես 26-րդ արշավախմբի անդամ։

## Կրթություն
Քոուլմանն ավարտել է Վիլբերտ Վուդսոնի անվան միջնակարգ դպրոցը Ֆեյրֆաքսում, Վիրջինիա նահանգում, 1978 թվականին: 1979-1980 թվականներին նա փոխանակման ուսանող էր Նորվեգիայի Ռոյկեն համայնքի միջնակարգ դպրոցում: 1983 թվականին ստացել է քիմիայի գիտությունների բակալավրի աստիճան Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտից:

## Ռազմական կարիերա
Կանոնավոր կրթությունն ավարտելուց հետո Քոուլմանը մտել է ԱՄՆ օդուժ՝ երկրորդ լեյտենանտի կոչումով՝ շարունակելով իր դիպլոմային աշխատանքը փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանի համար Մասաչուսեթսի Ամհերստի համալսարանում։ 1988 թվականին նա ծառայության է անցել Ռայթ-Պատերսոնի ավիաբազայում որպես հետազոտող քիմիկոս։ 1991 թվականին ստացել է պոլիմերների գիտության և տեխնիկայի դոկտորի աստիճան։ Թոշակի է անցել 2009 թվականի նոյեմբերին։

## Կարիերա ՆԱՍԱ-ում
Քոուլմանը 1992 թվականին ընտրվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից՝ դառնալու տիեզերական առաքելության մասնագետ և մասնակցել է երկու «Շաթլ» առաքելությունների։ 1995 թվականին նա եղել է STS-73 անձնակազմի անդամ՝ իրականացնելով տարբեր կենսատեխնոլոգիական փորձեր։ Թռիչքի ընթացքում նա Հյուսթոնի Թռիչքների կառավարման կենտրոնին հայտնել է, որ նկատել է չնույնականացված թռչող օբյեկտ։

Նա նաև պատրաստվել է STS-83 առաքելությանը որպես պահեստային անձնակազմի անդամ, սակայն բուն արշավախմբին չի մասնակցել։ Այնուամենայնիվ, նա մասնակցել է STS-93 առաքելությանը որպես առաքելության մասնագետ։ Կատերինա Քոուլմանը մասնակցել է ՄՏԿ-ի 26-րդ արշավախմբին։

2004 թվականի հոկտեմբերին մասնակցել է ՆԱՍԱ-ի Ծայրահեղ միջավայրային պայմաններում գործողությունների առաքելությանը (NEEMO 7)։

## Անձնական կյանք
Քոուլմանն ամուսնացած է նկարիչ Ջոշ Սիմփսոնի հետ։ Որպես հոբբի զբաղվում է երաժշտությամբ, նվագում է ֆլեյտա, մասնակցում է «Bandella» երաժշտական խմբին, որի կազմում բացի նրանից մտնում են նաև Սթիվեն Ռոբինսոնը, կանադացի աստղագնաց Քրիս Հադֆիլդը և Միկի Պետտիտը (աստղագնաց Դոն Պետտիտի կինը)։

Քեթրին Քոուլմանը Jethro Tull խմբի ստեղծագործության երկրպագու է։ 2011 թվականի ապրիլի 12-ին Պերմի ֆիլհարմոնիայի մեծ դահլիճում և 2011 թվականի ապրիլի 13-ին Մոսկվայում կայացած Jethro Tull-ի համերգի ժամանակ, Յուրի Գագարինի տիեզերական թռիչքի 50-ամյակի կապակցությամբ կայացել է Միջազգային տիեզերական կայանից տեսահեռարձակում, որտեղ կայանում անկշռության վիճակում գտնվող Քոուլմանը ողջունել է հանդիսատեսին և  ռուսերենով շնորհավորել հանրությանն ու Jethro Tull-ի երաժիշտներին Տիեզերագնացության օրվա կապակցությամբ։ Այնուհետև Քեթրինը կատարել է ֆլեյտայի պարտիան «Bourée» ստեղծագործության մեջ՝ բեմի վրա խմբի երաժիշտների նվագակցությամբ։ Արդյոք ՄՏԿ-ից որևէ հեռարձակում եղել է ուղիղ եթերով, չի հաղորդվում։

Քոուլմանն ունի սիրողական ռադիոկապի արտոնագիր, ազդանշանը՝ KC5ZTH։ Այլ հետաքրքրություններ են՝ թռիչքներ, ստորջրյա լող, սպորտ։

## Ծանոթագրություն


## Արտաքին հղումներ
* Страница о Катерине Коулман на немецко-русском сайте о космических полётах
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2032

**Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2032** (, , ) կամ **Եվրո 2032** Ֆուտբոլի 19-րդ Եվրոպայի առաջնության վիճակահանությունը, ֆուտբոլային առաջնություն, անցկացվում է չորս տարին մեկ ՈւԵՖԱ-ի կազմի մեջ մտնող երկրների ազգային հավաքականների միջև։

Ակնկալվում է, որ դա կլինի 32 թիմերի մասնակցությամբ պատմության մեջ առաջին մրցաշարը (եթե ՈՒԵՖԱ-ն այս մրցաշարում չթողնի 24 թիմ)։

2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Նիոնում (Շվեյցարիա) ՈՒԵՖԱ-ի կոնգրեսում հայտարարվել է, որ մրցաշարը կանցկացվի երկու երկրներում՝ Իտալիայում և Թուրքիայում։

## Մասնակիցներ
### Եզրափակիչ մրցաշարի որակավորում

## Թեկնածուներ
### Հաստատված
* 2022 թվականի մարտին Իտալիան հաստատել է իր շահագրգռվածությունը մրցաշարը հյուրընկալելու հարցում։

* Եվրո-2028-ը հյուրընկալելու հայտ էր ներկայացրել նաև Թուրքիան։

**Բացառվածներ**
*  Ռուսաստանը հայտ է ներկայացրել Եվրո-2028-ի կամ Եվրո-2032-ի համար, սակայն Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժման պատճառով հայտը բացառվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի առաջնություններ
Կատեգորիա:Սպասվող իրադարձություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլն Իտալիայում
Դիանա Դամրաու

**Դիանա Դամրաու** (, ), գերմանացի օպերային և կամերային երգչուհի (կոլորատուրային սոպրանո)։

## Կենսագրություն
Սովորել է օպերային արվեստ Վյուրցբուրգում և Զալցբուրգում։ Իր դեբյուտը կատարել է Վյուրցբուրգի օպերային բեմում, Մանհայմի ազգային թատրոնում և Ֆրանկֆուրտի օպերայում։ Այնուհետև ելույթ է ունեցել Վիեննայի պետական օպերայում, Մետրոպոլիտեն օպերայում, Քովենթ Գարդենում, Բավարիայի պետական օպերայում, Զալցբուրգի փառատոնում։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի շատ երկրներում։

Դիանա Դամրաուն ապրում է Ժնևում։ 2010 թվականին ամուսնացել է ֆրանսիացի բաս-բարիտոն Նիկոլա Թեսթի հետ։ Նույն տարվա վերջին ծնվել է Դիանայի որդին՝ Ալեքսանդրը։ Երեխայի ծնվելուց հետո երգչուհին վերադարձել է բեմ և շարունակում է ակտիվ կարիերան։

## Ռեպերտուար
* Մոցարտ «Կախարդական սրինգ» (գիշերվա թագուհի, Պամինա), «Առևանգում հարեմից» (Կոնստանցա), «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» (Սյուզաննա), «Ասկանիոն Ալբայում» (ֆաուն), «Զաիդա» (Գլխավոր դերերգ)
* Սալիերի «Ճանաչված Եվրոպա» (Եվրոպա)
* Բեթհովեն «Ֆիդելիո» (Մարսելինա)
* Դոնիցետտի «Դոն Պասքուալե» (Նորինա), «Սիրո ըմպելիք» (Ադինա), «Լյուչիա դի Լամերմուր» (Տիտղոսաթերթ), «Գնդի դուստրը» (Մարի), «Լինդա դի Շամունի» (Տիտղոսաթերթ)
* Բելինի «Պուրիտաններ» (Էլվիրա)
* Կառլ Մարիա ֆոն Վեբեր «Ազատ հրաձիգը» (Աննխեն)
* Ռոսինի «Սևիլյան վարսավիրը» (Ռոզինա), «Կոմս Օրի» (Ադել)
* Լորցինգ «Թագավորը և ատաղձագործը» (Մարիա)
* Վերդի «Ռիգոլետո» (Ջիլդա), «Տրավիատա» (Վիոլետա), «Պարահանդես-դիմակահանդես» (Օսկար)
* Յոհան Շտրաուս «Չղջիկներ» (Ադել)
* Լեհար «Ուրախ այրին» (Վալանսիեն)
* Օֆենբախ «Հոֆմանի հեքիաթները» (Օլիմպիա)
* Էնգելբերտ Հումերդինկ «Հենզելն ու Գրետելը» (Գրետել)
* Ռիխարդ Շտրաուս «Արիադնան Նաքսոսի վրա» (Ցերբինետա), «Վարդի ասպետը» (Սոֆի), «Արաբելլա» (Զդենկա), «Ելենա եգիպտացի» (Աիտրա), «լուռ կինը» (Ամինտա)
* Ֆրեդերիկ Լոու «Իմ չքնաղ լեդի» (Էլիզա)
* Ֆրիդրիխ Ցերխ «Շտայնֆելդի հսկան»(փոքրիկ կին)
* Լորին Մաազել «1984» (գեղարվեստական մարմնամարզության մարզիչ, արբած կին)

Կատարում է նաև Բախի, Հենդելի, Մոցարտի, Վինչենցո Ռիգինիի, Բեթհովենի, Ռոբերտ և Կլարա Շումանների, Մեյերբերի, Բրամսի, Ֆորեի, Մալերի, Ռիխարդ Շտրաուսի, Ցեմլինսկու, Դեբյուսիի, Օրֆի, Բարբերի օրատորիաները և երգերը։

## Ստեղծագործական համագործակցություն
Աշխատել է այնպիսի դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են Քոլին Դևիսը, Քրիստոֆ ֆոն Դոհնանին, Ջեյմս Լևինը, Լորին Մաազելը, Պիեռ Բուլեզը, Նիկոլաուս Հարնոնկուրը, Ռիկարդո Մուտին, Լեոնարդ Սլատկինը, Ադամ Ֆիշերը, Իվոր Բոլթոնը, Խեսուս Լոպես-Կոբոսը, Ջերեմի Ռոնգըրը։

## Խոստովանություն
Տարվա երիտասարդ երգչուհի՝ ըստ «*Opernwelt*» ամսագրի (1999)։ Տարվա աստղ, ըստ մյունխենյան հայտնի «*Abendzeitung*» թերթի (2004)։ Տարվա վարդը, ըստ մյունխենյան «*Tageszeitung*» թերթի գնահատմամբ (2005)։ Կամերսենգերին Բավարիա (2007)։ Տարվա երգչուհի՝ ըստ *«Opernwelt»* ամսագրի (2008)։ Գերմանական ձայնագրության քննադատների մրցանակ (2008)։ Բավարիայի Մաքսիմիլիանի շքանշան «Գիտության և արվեստի նվաճումների համար» (2010)։ Օպերայի միջազգային մրցանակաբաշխության հաղթող 2014։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Дискография на сайте ''EMI Classics''

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանիայում ծնվածներ
Քսոլո Մարիդուենյա

**Ռոմարիո Քսոլո Մարիդուենյա** (,), Ամերիկացի դերասան, որը առավել հայտնի է «Կոբրա Քայ» հեռուստասերիալում Միգել Դիասի և «Ծնողություն» հեռուստասերիալում Վիկտոր Գրեհեմի դերով։ Նա նաև խաղացել է Ջեյմե Ռեյեսի/Կապույտ բզեզի դերը DC-ի Կապույտ բզեզ (2023) ֆիլմում։

## Կենսագրություն
Մարիդուենյան ծնվել է Կալիֆոռնիայի Լոս Անջելեսում: Նրա մայրը՝ Կարմելիտա Ռամիրես-Սանչեսը, ռադիոհաղորդավար է։ Ունի կրտսեր քույր՝ Օշուն Ռամիրեսը, որը նույնպես դերասանուհի է։ Մարիդուենյան մեքսիկական, էկվադորական և կուբայական ծագում ունի:

Նա հաճախել է մասնավոր կաթոլիկ տղաների դպրոց՝ Cathedral High School:

## Կարիերա
Մարիդուենյայի դերասանական կարիերան սկսվել է ինը տարեկանում, երբ նա սկսել է նկարահանվել տարբեր գովազդներում։ Նրա առաջին հեռուստատեսային աշխատանքը Վիկտոր Գրեհեմի դերն էր «Ծնողներ» հեռուստասերիալում 2012 թվականին։ Այս դերը նրան բերել է Երիտասարդ դերասանի մրցանակ հեռուստասերիալի լավագույն երիտասարդ դերասանական անսամբլ անվանակարգում։

2017 թվականին Մարիդուենյան ստացել է գլխավոր դերերից մեկը «Կոբրա Քայ» հեռուստասերիալում, որը հիմնված է 1984 թվականի «Կարատեի երեխան» ֆիլմի վրա։ Սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 24-ին Նյու Յորքում՝ «Թրայբեքա» կինոփառատոնում։

2021 թվականի օգոստոսին հայտարարվել է, որ Մարիդուենյան նկարահանվելու է DC Comics-ի նոր սուպերհերոսական «Կապույտ բզեզ» ֆիլմում (2023): Ֆիլմը թողարկվել է ԱՄՆ-ում 2023 թվականի օգոստոսի 18-ին։

## Անձնական կյանք
2019 թվականից նա հարաբերությունների մեջ է եղել «Կոբրա Քայ»-ի իր գործընկեր Հաննա Քեփլի հետ։ Զույգը բաժանվել է 2021 թվականին։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո և հեռուստատեսություն

### Համակարգչային խաղեր

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
Մրցանակների և անվանակարգերի ամբողջական ցանկը IMDb-ում:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կրիստոբալ Էնրիկես Վիլյագրա

**Կրիստոբալ Գիլերմո Էնրիկես Վիլյագրա** (, ), չիլիացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2017)։ Չիլիի շախմատի առաջնության հաղթող (2014, 2018, 2019):

## Կենսագրություն
2013 թվականին Կրիստոբալ Էնրիկես Վիլյագրան հաղթել է մինչև 18 տարեկանների շախմատի համաամերիկյան պատանիների առաջնությունում։ 2014 թվականին նա հաղթել է պատանիների շախմատի համաամերիկյան առաջնությունում և զբաղեցրել երրորդը պատանիների շախմատի աշխարհի առաջնությունում։ Երեք անգամ հաղթել է Չիլիի շախմատի առաջնությունում (2015, 2017, 2018). 2015 թվականին հարավամերիկյան փնջային մրցաշարում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը և իրավունք ստացել մասնակցելու ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթին։ Շախմատի աշխարհի 2015 թվականի գավաթի խաղարկությունում 1-ին տուրում 2,5:1,5 հաշվով հաղթել է Բորիս Գելֆանդին, իսկ 2-րդ տուրում 0։ 2 հաշվով պարտվել է Խուլիո Գրանդային։ 2019 թվականին նա կրկին մասնակցել է շախմատի աշխարհի գավաթի խաղարկությանը և 1-ին տուրում 0,5:1,5 հաշվով պարտվել Յան Քշիշտոֆ Դուդային։ 2021 թվականին նա երրորդ անգամ է մասնակցել շախմատի աշխարհի գավաթի խաղարկությանը և 1-ին տուրում 2։ 0 հաշվով հաղթել է Վու Վեյմինին, իսկ 2-րդ տուրում 0։ 2 հաշվով զիջել է Անտոն Կորոբովին։

Շախմատի օլիմպիադաներում (2014-2018) ներկայացրել է Չիլիի հավաքականը։

2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում Կրիստոբալ Էնրիկես Վիլյագրան գրավել է 43-րդ տեղը ՖԻԴԵ-ի մեծ շվեյցարական մրցաշարում։

Մրցաշարերում ունեցած հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն 2013 թվականին Կրիստոբալ Էնրիկես Վիլյագրային շնորհել է միջազգային վարպետի (IM) կոչում, իսկ 2017 թվականին՝ գրոսմայստերի (GM) կոչում:

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Кристобаля Энрикеса Вильягра в чемпионате мира среди юниоров 2016 года 
* Выступления Кристобаля Энрикеса Вильягра в Кубках мира
* Выступления Кристобаля Энрикеса Вильягра на Американских континентальных чемпионатах

 
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիլիացի շախմատիստներ
Լևոն Հովսեփյան (ֆուտբոլիստ)

**Լևոն Անդրանիկի Հովսեփյան** (), խորհրդահայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

Իր ողջ կարիերան 1961-1971 թվականներին անցկացրել է Երևանի «Սպարտակ/Արարատ» ակումբում։ 1961-1963 թվականներին անցկացրել է 152 խաղ, խփել է մեկ գոլ, իսկ 1964-1965 թվականներին՝ 62 խաղ:

Մահացել է 2018 թվականին Լոս Անջելեսում, ԱՄՆ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ռոուենը Ռինից (նովել)

**«Ռոուենը Ռինից»** (), ավստրալիացի գրող Ջենիֆեր Ռոուի մանկական ֆանտաստիկ նովելը։ Այն առաջինն է համանուն հինգ գրքերի շարքում։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1993 թվականին և վերահրատարակվել 2003 թվականին՝ շարքի հինգերորդ և վերջին վեպի հետ՝ Ռովան Բուքշահի մասին։ 1994 թվականին վեպը արժանացել է երիտասարդ ընթերցողների «Տարվա մանկական գիրք» մրցանակին։

«Ռոուանը Ռինից» գրքի գործողությունները տեղի են ունենում նույն տիեզերքում և նույն աշխարհում, ինչպես Էմիլի Ռոդդայի *Deltora Quest* գրքի գործողությունները դա ֆանտաստիկ տիեզերք է, որը երկրպագուները անվանում են Ռոդավերս:

## Սյուժե
Մի առավոտ Ռինի բնակիչները արթնանում են և տեսնում, որ լեռից հոսող գետը դանդաղել է: Գիշերն այն ամբողջությամբ չորանում է, և գյուղացիները անհանգստանում են այս աննախադեպ ճգնաժամի պատճառով։ Գետը կենսական նշանակություն ունի բուքշահերի գոյատևման համար՝ կենդանիների հոտի համար, որոնք և՛ մորթու, և՛ կաթի հարուստ աղբյուրներ են, և, հետևաբար, նաև Ռինի բնակիչների գոյատևման միջոց: Իրավիճակի ծանրության պատճառով, վեց ամենաուժեղ, ամենահամարձակ գյուղացիները որոշում են բարձրանալ լեռը, որը համարվում է արգելված տարածք, և որտեղ ապրող վիշապի մասին տարբեր լեգենդներ էին պտտվում, բարձրանում են, որպեսզի տեսնեն, թե ինչն է եղել գետի ակունքում: Սթրոնգ Ջոնը, կահույքագործ Բրոնդենը, ջուլհակ Մարլին, հացթուխ Ալլունը և երկվորյակ ջրաղացպաններ Վալն ու Էլիսը կամավոր սկսում են վտանգավոր ճանապարհորդությունը: Երբ պարզվում է, որ գյուղի թույլ տղան՝ Ռոուենը, ստացել է լեռան քարտեզ, որը ցույց է տալիս ճանապարհը, խումբը դժկամությամբ համաձայնվում է, որ Ռոունը միանա նրանց:

Ճանապարհորդության ընթացքում խումբը առաջընթացի համար պետք է լուծի հանելուկները և դիմանա՝ չնայած վախեցնող իրավիճակներին: Երբ ստիպված են լինում դիմակայել իրենց ամենամեծ վախերին, գյուղացիները հերթով հանձնվում են և վերադառնում գյուղ: Ռոուենը՝ նրանցից ամենաթույլը, լինելով ամենահամարձակը, բախվում է յուրաքանչյուր սպառնալիքին և հաղթահարում դրանք՝ չնայած իր վախին: Լեռան գագաթին գտնվող վիշապի որջին հասնելով՝ Ռոուենը կարողանում է վիշապին ստիպել կրակ արտաշնչել, հալեցնել սառույցը իր որջում և դրա շուրջը: Հալած սառույցը հոսում է լեռան մեջով անցնող ջրանցքով և դառնում այն գետը, որը հոսում է դեպի Ռին գյուղը և փրկում գյուղի մնացած բնակիչներին:

## Պարգևներ
Ռինի Ռոուենին շնորհված պարգեւների ցանկը.

* 1994 թվականի տարվա մանկական գրքի մրցանակ. Երիտասարդ ընթերցողներ
* 1994 թվականի YABBA մրցանակ - տարեց ընթերցողներ
* 1996 թվականի IBBY պատվավոր գիրք
* 1999 թվականի Դայմոքսի երեխաների ընտրության մրցանակ - Ավստրալիայի ամենասիրելի երիտասարդ ընթերցողի գիրքը և հեղինակը

## «Ռոուենը Ռինից» շարք
«Ռոուենը Ռինից» շարքի մյուս գրքերն են՝
# Ռոուենը Ռինից
# Ռոուենը և ճանապարհորդները
# Ռոուենը և Բյուրեղի պահապանը
# Ռոուենը և Զեբակը
# Բուքշահի Ռոուենը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մանկական ֆենտեզի վեպեր
Մուգոջար

**Մուգոջար** (), Ուրալ լեռնային համակարգի հարավային շարունակությունն է Ղազախստանում: Այն ներկայացնում է ցածր լեռնային լեռնաշղթաներ, լեռնաբազուկներ և բլրաշարեր, որոնք ձգվում են հյուսիսից հարավ 200 կմ երկարությամբ. լայնությունը՝ մինչև 30 կմ: Ամենաբարձր կետը 657 մ է (Մեծ Բոկտիբայ լեռը): Սկսվում է հյուսիսում նեղ լեռնաբազուկով, որը ճյուղավորվում է երկու գրեթե զուգահեռ լեռնաշղթաների՝ բաժանված մինչև 20 կմ լայնությամբ թույլ ալիքավոր Ալաբասի գոգավորությամբ:

Արևմտյան (Գլխավոր Մուգոջարի) լեռնաշղթան (հատկապես հարավային մասը) ավելի բարձր է, խիստ մասնատված, հարթեցված ջրբաժաններով և ժայռոտ մնացորդային լեռներով. արևելյան (Ժանգանինի) լեռնաշղթան հարթեցված բլուրների շղթա է, որը մասնատված է Իրգիզ գետի վտակներով:

Կազմված են կվարցիտներից, բյուրեղային թերթաքարերից, գնեյսերից, գրանիտներից, ավազաքարերից և կոնգլոմերատներից: Հայտնի են համալիր (պղինձ, կապար, ցինկ և այլն), ինչպես նաև նիկելի հանքավայրեր:

Կլիման խիստ մայրցամաքային է՝ ցուրտ, քիչ ձյունառատ ձմեռով (հունվարի միջին ջերմաստիճանը -14°C) և շոգ, չոր ամառով (հուլիսի միջին ջերմաստիճանը +24°C): Տարեկան տեղումների քանակը 200-250 մմ է:

Մուգոջարի արևմտյան լանջին սկիզբ են առնում Էմբա, Օր գետերը (Կասպից ծովի ավազան), արևելյան լանջին՝ Իրգիզ գետի աջ վտակները (անհոսք տարածք). կան բազմաթիվ սեզոնային ցամաքող գետեր: Հյուսիսում գերակշռում են տափաստանային խճաքարոտ և քարքարոտ ճիմահացազգի լանդշաֆտները, որոնք հարավում փոխարինվում են հացազգի-օշինդրային տափաստանային և կիսաանապատային լանդշաֆտներով, որոնք օգտագործվում են որպես գարնանային-ամառային արոտավայրեր:

## Ծանոթագրություն


## Գրականություն
* [Янишевский М. Э. Отчет (предварительный) о командировке в Мугоджарские и Губерлинские горы / М. Э. Янишевский // Известия Томского Технологического Института Известия ТТИ. — 1905. — Т. 3.]
* 
* 

Կատեգորիա:Լեռնազանգվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ղազախստանի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Ուրալյան լեռներ
Ուիլյամ Քեմերոն Մաքքուլ

**Ուիլյամ Քեմերոն Մաքքուլ** (, ), ամերիկացի տիեզերագնացը, որը 2003 թվականի հունվար-փետրվարին մեկ թռիչք է կատարել «Կոլումբիա» տիեզերանավով: Մահացել է 2003 թվականի փետրվարի 1-ին՝ Երկիր վերադառնալիս։ Նրա կինը՝ Լանին, ամուսնու թռիչքից առաջ ձայնագրել է The Eagles խմբի «Hotel California» երգի քավեր։ Հենց այս երգը դարձել է Կոլումբիայի անձնակազմի հիմնը։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
* 1979 թվական, Կորոնադոյի ավագ դպրոց Լաբոքում, Տեխաս
* 1983 թվական, Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ակադեմիա (կիրառական գիտության բակալավր)
* 1985 թվական, Մերիլենդի համալսարան (ծրագրավորման մագիստրոս)
* 1992 թվական, ԱՄՆ ռազմածովային ակադեմիայի ավարտական ​​դպրոց (մագիստրատուրա օդագնացության ոլորտում)։

### Զինվորական ծառայություն
1986-1996 թվականներին նա ծառայել է նավատորմի էլեկտրոնային հետախուզական ստորաբաժանումներում, այդ թվում՝ Coral Sea և Enterprise ավիակիրների վրա հիմնված կազմավորումներում: Ունի 2100 թռիչքի ժամ 24 տեսակի ինքնաթիռներով։

## Տիեզերական ուսուցում
1996 թվականից NASA-ի տիեզերագնացների կորպուսում։

### Թռիչք Կոլումբիայի վրա
Մակքուլի միակ թռիչքը եղել է 2003 թվականի հունվարի 16-ից փետրվարի 1-ը, որպես STS-107 ծրագրով Կոլումբիայի օդաչու։ Նավը և նրա անձնակազմը այրվել են մթնոլորտում փետրվարի 1-ին (15 օր 22 ժամ 20 րոպե 22 վայրկյան արձակումից հետո)։
մինի|Ժամանակավոր հուշահամալիր Ջոնսոնի տիեզերական կենտրոնի գլխավոր մուտքի մոտ

## Մրցանակներ
* Զինված ուժերի վաստակավոր ծառայության մեդալ (2003)
* Ծովային նավատորմի գովասանական շքանշան (2003, 2003)
* Ծովային և ծովային կորպուսի նվաճումների մեդալ (2003, 2003)
* Բանակային զորամասի գովասանագիր (1987, 1989)
* Կոնգրեսի Տիեզերական Պատվո շքանշան (2004 թվականի փետրվարի 3)
* Պատվավոր ծառայության մեդալ (2003)
* Մեդալ տիեզերական թռիչքի համար(2003)
* Ազգային պաշտպանության ծառայության մեդալ (2003)
* Զինված ուժերում ծառայության համար մեդալ (1994, 1994, 1994)
* Ժապավեն «Ծովային գործողություններին մասնակցելու համար» (2003)

## Հիշողություն
2006 թվականին Միջազգային աստղագիտական ​​միությունը Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարանն անվանեց Ուիլյամ Մաքքուլի անունով:

Նրա անունով է կոչվել Մակքուլ լեռը Մարսի Կոլումբիայի լեռներում:

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Уильям Камерон Маккул на сайте NASA

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագնացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Ալեսանդրո Բուոնջոռնո

**Ալեսանդրո Բուոնջոռնո** (;), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Տորինո» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Բուոնջոռնոն «Տորինո» ակումբի սան է իր հայրենի քաղաքից։  2018 թվականի ապրիլի 4-ին «Կրոտոնեի» դեմ խաղում իր նորամուտը նշեց իտալական Ա Սերիայում ՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Էմիլիանո Մորետտիին: Նույն թվականի ամռանը Ալեսանդրոն խաղային պրակտիկա ստանալու համար վարձակալվել է «Կարպի» ակումբի կողմից։ Սեպտեմբերի 25-ին «Պերուջայի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց իտալական Բ Սերիայում։ 2020 թվականի սկզբին Բուոնջոռնոն վարձավճարով տեղափոխվեց «Տրապանի»։ Հունվարի 18-ին «Ասկոլիի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց նոր թիմում։

## Միջազգային կարիերա
2019 թվականին Իտալիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Բուոնջոռնոն մասնակցել է Լեհաստանում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը: Մրցաշարում նա պահեստային էր և խաղադաշտ դուրս չեկավ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Calcio Profile
* Serie A Profile
* FIGC Profile

 
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կարպիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տրապանիի ֆուտբոլիստներ
Ակա Հյոեխ

**Ակա Հյոեխ** (, ), գրենլանդացի նկարչուհի: Ծնվել է Դիսկո կղզու Կուլիսատ քաղաքում, նա մանկության տարիներին տեղափոխվել է Կակորտոկ և այդ ժամանակվանից ապրում է Հարավային Գրենլանդիայում: Որպես նկարիչուհի, գրաֆիկ և քանդակագործ՝ Հյոեխը կենտրոնանում է ազգային էքսպրեսիոնիզմի վրա՝ ստեղծելով արվեստ, որն արտացոլում է տեղական, ավանդական առասպելները և հագեցած է տեղական մշակութային ժառանգությամբ և տեղական գիտելիքներով: Այսպիսով, ամուր կապեր են ձևավորվում նրա ստեղծագործության և Գրենլանդիայի ավանդույթի միջև: 1970-ականներին նա բազմիցս հիշատակվել է որպես Գրենլանդիայի գեղարվեստական ինքնության ստեղծման գործում գլխավոր նկարչուհի։ 2013 թվականի սեպտեմբերին արժանացել է Ներսորնաթ մրցանակին:

## Լավագույն աշխատանքներ
Ակա Հյոեխը առավել հայտնի է նրանով, որ 1993-1994 թվականներին գլխավորում էր «Քարը և մարդը» գեղարվեստական նախագիծ Հարավային Գրենլանդիայի իր հայրենի Կակորտոկ քաղաքում։ Այն ներկայացնում էր դինամիկ, շարունակական արվեստի առարկա, որին տարբեր օրինաչափություններով ավելացվում էին նոր հատվածներ։ Սկզբնապես այս նախագծին մասնակցում էին 18 նկարիչներ Շվեդիայից, Ֆինլանդիայից, Նորվեգիայից և Ֆարերյան կղզիներից: Լինելով «Արվեստը կյանքի համար» նկարիչների միջազգային խմբի անդամ՝ Հյոեխը համագործակցում է 11 այլ նկարիչների հետ՝ աշխարհի ամենամեծ նկարը ստեղծելու համար՝ աշխատելով Իսպանիայում: Դրա նախագծային չափը 24,644 քառակուսի մետր է։

## Ցուցահանդեսներ և միջազգային համագործակցություն
Ակի Հյոեխի անհատական ցուցահանդեսներն անցկացվել են Գրենլանդիայում, Դանիայում, Ֆարերյան կղզիներում, Իսլանդիայում, Ալյասկայում, Գերմանիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում, Լատվիայում և Նորվեգիայում: Բացի այդ, նա մասնակցել է խմբային ցուցահանդեսների ամբողջ Եվրոպայում: Նա ներկայացրել է Գրենլանդիան *Scandinavia Today-*ում, ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում և Լիտվայում։

Հյոեխի արվեստի գործերը կարելի է գտնել Գրենլանդիայի բազմաթիվ հասարակական շենքերում: Դրանք, օրինակ, ներառում են իր հայրենի Կակորտոկ քաղաքի ժողովրդական բանվորական ավագ դպրոցի ճակատին, նոր էլեկտրակայանի ծխնելույզը նույնպես զարդարված է նրա աշխատանքով:

## Անձնական կյանք
Հյոեխն ամուսնացած է լուսանկարիչ և կինոարվեստագետ Իվարս Սիլիսի հետ 1976 թվականից։  Զույգն ունի երկու երեխա՝ Ինուկ Սիլիս Հյոեխը (ծն.՝ 1972) և Բոլատա Սիլիս Հեհը (ծն.՝ 1981), երկուսն էլ այժմ նկարիչներ են։

= Արտաքին հղումներ =
* **[https://t.me/akahoegh Telegram-ում Ակա Հյոեխի ալիքը]** 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից նկարիչներ
Կատեգորիա:Քանդակագործներ
Գուրամ Քութաթելաձե

**Գուրամ Քութաթելաձե** (), ), խորհրդային, վրացի գեղանկարիչ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Շոթա Ռուսթավելիի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր:

## Կենսագրություն
Գուրամը ծնվել է Թիֆլիսում` նկարիչ` Ապոլոն Քութաթելաձեի և բժիշկ` Վերա Մեգրելաձեի ընտանիքում:

Նրա ավագ եղբայրը` Տարիելը (1921 - ), հետագայում դարձել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի ճարտարապետ և դասախոս։

Միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտ, որտեղ 1940-1942 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել:

1942-1946 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում` Դավիթ Կակաբաձեի արվեստանոցում:

1946 թվականին նա վերադարձել է Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտ, որտեղ իր դասախոսը եղել է Ալեքսանդր Օսմյորկինը, որը 1914 թվականից մասնակցել է *«Բուբնովի վալետ»* ցուցահանդեսներին` մոսկովյան գեղանկարիչների մի խումբ, որոնց անվանել են «ռուս սեզանիստներ»։

Գուրամ Քութաթելաձեի ստեղծագործության հիմնական թեման եղել է Վրաստանի տարվա տարբեր եղանակների բնանկարները, բայց աշունը միշտ մնացել է նրա սիրված թեման:

Գեղանկարչի ստեղծագործության մեջ նշանակալի տեղ է զբաղեցրել ծաղկամանը` ծաղիկներով, ափսեն` մրգերով նատյուրմորտը:

Վերջինը նկարչի ստեղծագործության մեջ դարձել են Փիրոսմանիի շարքի նկարները, որոնք նախորդ աշխատանքներից տարբերվում են ոչ միայն սյուժեով, այլև գունային հաջորդաշարքով:

Նրա աշակերտուհիներից մեկը` հատուկ ձեռագրով տաղանդավոր նկարչուհի` Դարիկո Բերիձեն է:

### Գուրամ Քութաթելաձեի ստեղծագործությունները գտնվում են հավաքածուներում
* Վրաստանի ազգային թանգարան,
* Վրացական հայրիշխանության ժողովածու,
* Արևելյան ժողովուրդների արվեստի պետական թանգարան, Մոսկվա, Ռուսաստան,
* Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա),
* Լյուդվիգ թանգարան, Գերմանիա,

ինչպես նաև մասնավոր հավաքածուներում:

## Ցուցահանդեսներ
* 1983 թվական` Մոսկվա, Խորհրդային վրացական գծանկարչություն: Խեցեգործության վրացական գեղարվեստական արտադրանք: Խորհրդային վրացական գեղանկարչություն:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ
Ջորջ Քոեն

**Ջորջ Ռեջինալդ Քոեն** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Անգլիայի հավաքականի կազմում աշխարհի չեմպիոն (1966 թվական)։ Բրիտանական կայսրության շքանշանի անդամ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Քոենն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1956 թվականին «Ֆուլհեմում», որի կազմում հետագայում խաղացել է մինչև իր խաղային կարիերայի ավարտը։ Ընդհանուր առմամբ, նա «Ֆուլհեմի» կազմում անցկացրել է 459 հանդիպում, որոնցում 6 գոլ է խփել մրցակիցներին։

### Հավաքականում
Անգլիայի հիմնական հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 1964 թվականին Ուրուգվայի հավաքականի հետ խաղում, իսկ 1966 թվականին նրանց հետ դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ Վերջին անգամ ազգային հավաքականում խաղացել է 1967 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ «Ուեմբլի» մարզադաշտում Հյուսիսային Իռլանդիայի դեմ տնային խաղում։ Ջորջ Կոենը դարձել է Անգլիայի 1966 թվականի հաղթական թիմի առաջին անդամը, որը հեռացել է ազգային հավաքականից։

## Ձեռքբերումներ
**[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն|Աշխարհի չեմպիոն]]: (1)**
* 1966

## Մրցանակներ
2000 թվականին Ալան Բոլլի, Նոբբի Սթայլսի և Ռոջեր Հանթի՝ 1966 թվականի «ոսկե» թիմի երեք այլ խաղացողների հետ Ջորջը պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության 5-րդ կարգի ասպետի շքանշանով (MBE)։

Ընդգրկվել է Անգլիական ֆուտբոլի փառքի սրահում 2009 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Լավագույն խաղացող

**Լավագույն խաղացող,** տարբեր սպորտաձևերում այն խաղացողը, ով առավելագույն արդյունք է ցուցաբերել խաղում: Նա կարող է լինել ցանկացած թիմի խաղացող, չնայած խաղի խաղացողը սովորաբար ընտրվում է հաղթողի թիմից:

## Ֆուտբոլ
Ֆուտբոլում «խաղի խաղացող» կամ «խաղի լավագույն խաղացող» մրցանակը սովորաբար շնորհվել է հաղթող թիմի խաղացողներից մեկին: Մրցանակը հաճախ ստացել են հեթ-թրիք կատարած խաղացողները կամ դարպասապահները, ովքեր հակառակորդի ճնշման տակ շարունակում են խաղալ «զրոյական» հաշվով:

Խաղի լավագույն խաղացողին հաճախ ընտրում է պաշտոնական հեռուստամեկնաբանը կամ հովանավորը: Սակայն ոչ բոլոր մրցաշարերում կա խաղի լավագույն խաղացողի պաշտոնական մրցանակ, ուստի երբեմն մրցանակները շնորհվում են վեբ կայքերի կամ թերթերի կողմից: Լիոնել Մեսսին խաղացել է «Բարսելոնայի» կազմում 2011 թվականի ակումբային աշխարհի առաջնության եզրափակիչում, որտեղ նա ստացավ խաղի լավագույն խաղացողի մրցանակը։

**Տղամարդկանց ֆուտբոլ**

**Աշխարհի առաջնություններում ամենաշատ «խաղի լավագույն խաղացող» տիտղոս ստացած խաղացողները (2002 թվականից սկսած)**։

*Տվյալները՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դրությամբ*

#### Ամենատիտղոսակիր լավագույն խաղացողներ (2009 թվականից)
# Լիոնել Մեսսի — 306 (խաղերի 52%)
# Կրիշտիանու Ռոնալդո – 175 (խաղերի 35%)
# Զլատան Իբրահիմովիչ – 116 (խաղերի 26%)
# Էդեն Ազար – 100 (խաղերի 19%)
# Նեյմար – 87 (խաղերի 28%)
# Ռոբերտ Լևանդովսկի – 86 (խաղերի 17%)
# Հարի Քեյն – 79 (խաղերի 21%)
# Քևին դե Բրույնե - 76 (խաղերի 18%)
# Գարեթ Բեյլ - 73 (խաղերի 17%)
# Լուիս Սուարես - 72 (խաղերի 16%)
# Անտուան Գրիզման - 70 (խաղերի 13%)
# Քարիմ Բենզեմա - 70 (խաղերի 12%)
# Դիմիտրի Պայետ - 67 (խաղերի 14%)
# Մեմֆիս Դեպայ - 66 (խաղերի 18%)
# Ալեքսիս Սանչես-64 (խաղերի 14%)
# Գոնսալո Իգուաին-60 (խաղերի 12%)
# Նաբիլ Ֆեկիր-58 (խաղերի 20%)
# Կիլիան Մբապե-57 (խաղերի 22%)
# Արյեն Ռոբեն - 57 (խաղերի 20%)
# Պոլ Պոգբա - 57 (խաղերի 14%)

#### Առաջնություններում (լիգաներում) ամենատիտղոսակիր լավագույն խաղացողներ (2009 թվականից)

* Լա Լիգա՝ Լիոնել Մեսսի (196)
* Պրեմիեր լիգա՝ Էդեն Ազար (62)
* Բունդեսլիգա՝ Մարկո Ռոյս (48)
* Լիգա 1՝ Զլատան Իբրահիմովիչ (42)
* Սերիա Ա՝ Ալեխանդրո Գոմես (38)

## Կրիկետ
Կրիկետում խաղի լավագույն խաղացողի մրցանակը դարձավ սովորական երևույթ 1980-ական թվականների կեսերին: Խաղի լավագույն խաղացողի տիտղոսը սովորաբար շնորհվում է այն խաղացողին, ում ներդրումը համարվում է ամենակարևորը խաղում հաղթանակի հասնելու համար:

1996 թվականի ապրիլի 3-ին Նոր Զելանդիայի և Վեստ Ինդիայի հավաքականների միջև տեղի ունեցած մեկ խաղում Նոր Զելանդիայի հավաքականի բոլոր խաղացողները արժանացան «Խաղի լավագույն խաղացող» մրցանակին: Սա առաջին դեպքն էր, երբ մրցանակը շնորհվել է ամբողջ թիմին։

## Ռեգբի
Ռեգբի լիգում և դասական ռեգբիում հաճախ շնորհվում են խաղի լավագույն խաղացողի կամ խաղի խաղացողի մրցանակներ: Հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող կամ հովանավորվող խաղերում պաշտոնական մեկնաբանը կամ հովանավորը հաճախ որոշում է, թե ով կստանա մրցանակը, և այն հանձնվում է հաղթողին խաղից հետո:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիմային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Կրիկետ
Կատեգորիա:Սպորտ
Կատեգորիա:Սպորտային եզրույթներ
Կատեգորիա:Սպորտի մրցանակներ և պարգևներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցանակներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կանոններ
Մինդանաո (ծով)

**Բոհոլ ծով** նաև **Մինդանաո ծով**, ծովը գտնվում է Ֆիլիպինների Վիսայա և Մինդանաո կղզիների միջև։ Գտնվում է Բոհոլից և Լեյտեից հարավ և Մինդանաոյից հյուսիս։ Հիմնական կղզիներն են Սիկիհորը և Կամիգուինը։

Ծովի ափի ամենամեծ քաղաքներն են Կագայան դե Օրոն, Իլիգանը, Բուտուանը, Դումագետեն, Օզամիզը և Թագբիլարանը։

Ծովը Ֆիլիպինյան ծովին միանում է Սուրիգաո նեղուցով, Կամոտես ծովին՝ Կանիգաո ջրանցքով և Սեբու նեղուցով, իսկ Սուլու Ծովին՝ Նեգրոս կղզու և Զամբոանգա թերակղզու միջև ընկած նեղուցով։

## Սկուբա դայվինգ

Բոհոլ ծովում են գտնվում լավագույն վայրերը ջրասուզակների համար, չարթերային սուզվող նավակներ և սուզորդներին սպասարկող հյուրանոցների մեծ բազմազանություն: Տագբիլարանի և Բալիկասագ կղզու տարածքում կարող են սուզվել՝ ջրային տեսարանը վայելելու համար (բարձրությունը տատանվում է 30-ից 100 ոտնաչափ): Ջրի ջերմաստիճանը շատ տաք է, և ջրասուզակների մեծ մասը սուզվելու համար օգտագործում է 3/2 դյույմ երկարությամբ հիդրոկոստյում։

Ծովային կենդանական աշխարհը լի է ծաղրածու ձկներով, առյուծաձուկներով, բարակուդաներով, դելֆիններով, հսկայական մարջանային կազմավորումներով և արևադարձային ծովերի սովորական այլ բնակիչներով։ Խոշոր կենդանիները՝ ներառյալ Կապույտ կետերը, վերադարձել են Բոհոլ ծով, ինչը հազվադեպ պատահող երևույթ է ցանկացած ասիական ջրերում։

## Նկարներ

Պատկեր:Salagdoong_beach.jpg|Սալագդունգ լողափը ծովի տեսարանով Սիկիհորում
Պատկեր:Swimming_pool_overlooking_the_Bohol_sea_-_panoramio.jpg|Լողավազան, որը նայում է Բոհոլ ծովին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի ծովեր
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների ծովեր
Խուան Բատիստա Դավիլա

**Խուան Բատիստա Դավիլա** (, ), 17-րդ դարի իսպանացի կրոնական գործիչ, բանաստեղծ և գրող։

Ծննդյան ստույգ տարեթիվը և նրա կենսագրության մանրամասները հայտնի չեն։ Հայտնի է, որ նա եղել է ճիզվիտական միաբանության անդամ, գրականություն և արևելյան լեզուներ է դասավանդել ճիզվիտական քոլեջում, իսկ 1653 թվականին մասնակցել է ինկվիզիցիայի կողմից Սալասի գրադարանի ոչնչացմանը։

Նա պատմության մեջ մնացել է առաջին հերթին որպես «Passion del Hombre Dios en decimas» (Լիոն, 1661) 80 հազար հատվածներից բաղկացած դիդակտիկ բանաստեղծության հեղինակ, որը, ըստ Կատի, բացի իր ծավալից, ոչնչով չի գերազանցում այդ դարաշրջանի մյուս դիդակտիկ պոեմներին։ Նրա մյուս կարևոր գործն է «Սուրբ Հովհաննես Ավիլացու նամակները» (այս գիրքը, ինչպես և նրա մի քանի այլ գործեր, անգլերեն թարգմանվել է Ստենբրուկի բենեդիկտացիների կողմից 1904 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Статья в La Grande Encyclopèdie (фр.).

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Պուդասյարվի

**Պուդասյարվի** (), քաղաք է Ֆինլանդիայի Հյուսիսային Պոհյանմաա գավառում։ Գտնվում է Իիջոկի գետի ափին։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 8924 մարդ, խտությունը՝ 1,58 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5867,23 կմ², որից 228,62 կմ²-ը զբաղեցնում են ջրային տարածքները։

## Աշխարհագրություն
Պուդասյարվին գտնվում է Հյուսիսային Ֆինլանդիայում, Պոհժոյս-Պոհջանմաա նահանգի Օուլու շրջանում (ֆին.՝ Pohjois-Pohjanmaa)։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 5867,09 կմ², որից 229,07 կմ² ծածկված է ջրով:

Պուդասյարվիի բնությունը շատ բազմազան է։ Հարավային և արևմտյան հատվածները ճահիճներ են՝ կտրված հյուսիսային անտառի կղզիներով։ Պուդասյարվիի շրջակայքը Ֆինլանդիայի ամենաճահճայիններից մեկն է: Ավելի քան 200 կմ², Պուդասյարվիի տարածքը ծածկված է ջրով։ Իիջոկի գետը անցնում է քաղաքը արևելքից արևմուտք։ Ամենաբարձր կետը Իսո-Սյոտե () լեռն է։ Անտառները հիմնականում փշատերև են։

## Պատմություն
Այս երկրի առաջին բնակիչները եղել են սաամիները՝ Լապլանդիայի բնիկ ժողովուրդը։ Դրանցից պահպանվել են մոտակա գյուղերի բազմաթիվ անուններ (օրինակ՝ Պուհոս, Լապիննիեմի)։ 13-րդ դարում Բոտնիկի ծոցի տարածքում ապրում էին կարելներ և կայաններ (ըստ երևույթին, ֆիննական վերաբնակիչներ)։

### Որպես Շվեդիայի Թագավորության մաս
Իիջոկի գետը օգտագործվել է որպես Կարելիայի և Էստերբոտնիայի (Բոտնիայի ծոցի հյուսիսարևելյան ափ) միջև առևտրային ուղիներից մեկը։ 1570-ական թվականներին Սավոյից մի քանի ընտանիք բնակություն են հաստատել Իիյոկի և Լիվոջոկի գետերի ավազաններում։

1639 թվականին Պուդասյարվին ստացել է անկախ վիկարիատի կարգավիճակ։ Այս պահից սկսած կարելի է խոսել Պուդասյարվիի մասին՝ որպես կայացած բնակավայրի։

### Ֆինլանդիայի մեծ դքսություն
16-19-րդ դարերում բնակչությունը չափազանց դանդաղ էր աճում կենսապայմանների ծանր պայմանների պատճառով (հաց թխելիս տեղաբնակները հաճախ ալյուրին ավելացնում էին ծառի կեղևը՝ բուն ալյուրի ծավալն ավելացնելու համար)։ Ապրուստի միակ միջոցը հողագործությունն էր, որսը, ձկնորսությունը և հյուսիսային եղջերուների բուծումը։ Մինչև 20-րդ դարը քաղաքում միակ ձեռնարկությունները եղել են ջրաղացն ու սղոցարանը։ 1903 թվականին քաղաքում հայտնվեց առաջին հեռախոսագիծը, որը հաշվում էր 18 բաժանորդ։

### Անկախ Ֆինլանդիա
1940-ական թվականներին սկսվել է քաղաքի էլեկտրաֆիկացումը։

## Բնակչություն
2006 թվականի դրությամբ՝ 9380 մարդ։ Քաղաքում բնակչության խտությունը 1 քառ. կիլոմետր։ Քաղաքի կենտրոնում (Կուրենալ) կա խիտ բնակչություն՝ մոտ. 5000 մարդ, մնացած բնակչությունը ցրված է Կուրենալայի շուրջ մի քանի տասնյակ կիլոմետր շառավղով։

2012 թվականի հունվարին քաղաքային ղեկավարությունը քայլեր է ձեռնարկել, որպեսզի ներգաղթյալները քաղաքում մշտական ​​բնակություն հաստատեն, և նրանց թիվը բնիկ բնակչության ընդհանուր 1%-ից հասնի 10%-ի:thumb|Պուդասյարվիում գտնվող գյուղերի սահմանները

## Տնտեսություն
### Զբոսաշրջություն
thumb|Իսո-Սյոտե լանջըԻսո-Սյոտե լանջի վրա կա համանուն լեռնադահուկային հանգստավայր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт муниципалитета Пудасъярви

Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Այն ավարտվում է մեզ հետ (ֆիլմ)

**Այն ավարտվում է մեզ հետ** (), ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմ՝ ռեժիսոր Ջասթին Բալդոնիի և գրված Քրիստի Հոլլի կողմից՝ հիմնված Քոլին Հուվերի 2016 թվականի համանուն վեպի վրա։ Այն արտադրվել է Wayfarer Studios-ի և Saks Pictures-ի կողմից, որտեղ նկարահանվել են Բլեյք Լայվլին, Բալդոնին, Բրենդոն Սքլենարը, Ջենի Սլեյթը, Հասան Մինհաջը և Էմի Մորթոնը:

Ֆիլմը նախատեսվում է թողարկել Միացյալ Նահանգներում 2024 թվականի օգոստոսի 9-ին Columbia Pictures-ի կողմից Sony Pictures Releasing-ի միջոցով:

## Դերերում
* Բլեյք Լայվլի՝ Լիլի Բլում
** Իզաբելա Ֆերեր՝ երիտասարդ Լիլի
* Ջասթին Բալդոնի՝ Ռայլ Քինքեյդ
* Բրենդոն Սկլենար՝ Ատլաս Կորիգան
** Ալեքս Նոյշտեդթեր՝ երիտասարդ Ատլաս
* Ջենի Սլեյթ՝ Ալլիսա
* Հասան Մինհաջ՝ Մարշալ
* Էմի Մորթոն

## Արտադրություն
2019 թվականի հուլիսին Ջասթին Բալդոնին ընտրել է վեպը իր «Wayfarer Entertainment» ընկերության կողմից արտադրված ֆիլմի ադապտացիայի համար։ 2023 թվականի հունվարին Բլեյք Լայվլին ընտրվել է Լիլի Բլումի դերում։ Բալդոնին, որը մարմնավորում է Ռայլ Քինքեյդի դերը, նաև հանդես է գալիս որպես ֆիլմի ռեժիսոր, իսկ Քրիստի Հոլը՝ սցենարիստ։ 2023 թվականի ապրիլին Բրենդոն Սքլենարին ընտրել են Ատլասի դերը խաղալու համար։ Նկարահանումները սկսվել են Հոբոքենում, Նյու Ջերսի, Field Colony-ում, աշխատանքային տարածքում և արվեստի պատկերասրահում, 2023 թվականի մայիսի 5-ին: Նույն ամսին ավելի ուշ հայտարարվել է, որ Հասան Մինհաջը միացել է դերասանական կազմին: Հաջորդ ամիս ֆիլմի նկարահանումները ստիպված եղավ ժամանակավորապես դադարեցնել 2023 թվականի WGA գործադուլի պատճառով: Ֆիլմի արտադրության դադարի ժամանակ ֆիլմի կեսը եղել է նկարահանված։ Արտադրությունը արդեն դադարեցվել էր, երբ 2023 թվականի SAG-AFTRA գործադուլը սկսվեց 2023 թվականի հուլիսի 14-ին։ Նկարահանումները վերսկսվել են Ջերսի Սիթիի Նյուպորտ թաղամասում 2024 թվականի հունվարի 5-ին։ Նույն ամսին Իզաբելա Ֆերերը և Ալեքս Նոյշտեդթերը միացել են դերասանական կազմին, համապատասխանաբար որպես Լիլիի և Ատլասի երիտասարդ դերասաններ։

## Թողարկում
Ֆիլմը ի սկզբանե նախատեսվել է թողարկվել կինոթատրոնում 2024 թվականի փետրվարի 9-ին  և 2024 թվականի հունիսի 21-ին, սակայն թողարկման ամսաթիվը հետաձգվել է մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 9-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2024 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Խիզախ նավաստին

**«Խիզախ նավաստի»** (), «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի 1936 թվականի նկարված անիմացիոն ֆիլմ։

## Սյուժե
Նկարահանվել է Ռեդյարդ Քիփլինգի հեքիաթի հիման վրա։

Ծովում ապրում էր մի հսկայական կետ, որը ուտում էր այն ամենը, ինչի բախվում էր։ Նա ուտում է բոլոր ձկներին, բացի մի փոքրիկ խորամանկ ձկից, որը քաղցած կետին համոզում է համտեսել մարդուն։ Նավաբեկությունից հետո փրկված նավաստու մի կետ է գտնում, բռնում նրան, ջարդում լաստանավը, գերանների հետ կուլ տալիս մարդուն և պառկում քնելու հատակին։ Նավաստին չշփոթվում և սկսում պարել կետի ստամոքսում, ինչը նրա մոտ սրտխառնոց է առաջացնում։ Զայրացած կետը նավաստուն տանում է իր հայրենի ափը, որտեղ նրան բաց է թողնում ապշած ամբոխի առջև։ Հեռանալով նավաստին կետի բերանը դնում է մի վանդակաճաղ, որը պատրաստված էր գերանների մնացորդներից։ Այդ ժամանակից ի վեր կետը նեղ կոկորդ ունի:

## Նկարահանող խումբ

## Տեխնիկական տվյալներ

## Նկարագրություն, ակնարկներ և քննադատություն
Ըստ Անիսիմովի՝ Սուտեևի «Խիզախ նավաստին» աշխատանքը հետաքրքիր փորձ է, առանձնանում է նկարչության լավ հեշտությամբ, բնույթով և թարմությամբ, կենդանի գեղարվեստական գրականությամբ։

Մուլտֆիլմի հերոս նավաստին կրկին հայտնվում է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մեկ այլ մուլտֆիլմում՝ ըստ Ռեդյարդ Քիփլինգի «Ինչո՞ւ ռնգեղջյուրի կաշին ունի ծալքեր» հեքիաթի։

Լինելով «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին ֆիլմերից մեկը՝ «Խիզախ նավաստին» ժապավենը քիչ է տարբերվել թիվ 5 կինոստուդիայի բազմաթիվ արտադրանքներից և շարունակել է իր ավանդույթները։

Ըստ Կարպով Ա.-ի և Կրավչենկո Ֆ.-ի՝ «Խիզախ նավաստին» ժապավենում կան իրատեսական բովանդակության նշաններ, նա այս իմաստով դրական օրինակ է։ Չնայած ֆիլմի սյուժեն, իր բոլոր շարժունակությամբ, թեթևությամբ և խելքով, կառուցված է իրական կյանքից կտրված, վերացական նյութի վրա, կրում է ձևական, սպեկուլյատիվ բնույթ։ Ֆիլմում առկա են և նուրբ հումորը, և ծիծաղը, և տեսարանների սրամիտ լուծումները, և ստեղծագործական հորինվածքը։ Մուլտֆիլմերի կատարման տեխնիկան, տեղ-տեղ, պարզապես փայլուն է։

Ըստ Իվանով-Վանո Ի. Պ.-ի՝ 1934-1936 թվականներին Վիկտոր Սմիրնովի ղեկավարությամբ նկարահանված ութ մուլտիպլիկացիոն ժապավենների թույլ գեղարվեստական որակները՝ ներառյալ «Խիզախ նավաստին» ֆիլմը, պայմանավորված էին ոչ միայն այն փաստով, որ Սմիրնովը չուներ ռեժիսորական հատկություններ, այլև այն փաստով, որ կինոֆոտոարդյունաբերության գլխավոր վարչությունը աջակցել Է Սմիրնովի ստուդիայում աշխատող բոլոր նրանց, որոնք ստեղծագործորեն ապահովեցին ֆիլմեր նկարահանելու պահանջը սահմանված ժամկետում (երկու-երեք ամիս)։

Ըստ Ա. Վոլկովի՝ Վիկտոր Սմիրնովի ղեկավարությամբ երկու տարվա ընթացքում նկարահանված ութ ֆիլմերից հիշվում է միայն «Խիզախ նավաստին», և այն էլ միայն այն պատճառով, որ դրա սցենարի հեղինակն ու նկարիչը Վլադիմիր Սուտեևն էր։

Ըստ Միգունովի E. T.-ի՝ հումորով և երաժշտությամբ լի «Խիզախ նավաստին» մուլտֆիլմը շատ առումներով հաղթել է՝ շնորհիվ Բորիս Դեժկինի՝ մշտական և անփոխարինելի գործընկեր-մուլտիպլիկատոր Վլադիմիր Սուտեևի մասնակցության։

Ըստ Ս. Վ. Կապկովի՝ Վիկտոր Սմիրնովի միակ պահպանված մուլտֆիլմը՝ «Խիզախ նավաստին», նորաստեղծ «Սոյուզդետմուլտֆիլմ» ստուդիայի գրեթե առաջին աշխատանքն էր (նույնիսկ առանց ֆիրմային լոգոյի) և իրենից ներկայացնում էր Ֆլեյշերի «Նավաստի Պոպեյից» հետագծող թուղթ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1936 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Նաիրա Թումանյան

**Նաիրա Թումանյան** ( Մարտի 31, 1968, Երևան,  Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) հայ ժամանակակից դիզայներ, նկարչուհի և արվեստի տեսաբան։

ՀՀ ժողովրդական արտիստ, օպերային երգիչ Բարսեղ Թումանյանի կինն է։

### Կյանք և Գործունեություն
Նաիրա Թումանյանը ծնվել է 1968 թվականի մարտի 31-ին Երևանում։

-1991 թվականին ավարտել է Արվեստի պետական ​​ինստիտուտ ը՝ ստանալով արվեստաբան-տեսաբանի որակավորում։

- 1992 թվականին վերապատրաստվել է Գ. Սունդուկյանի անվան Հայկական ակադեմիական թատրոնում՝ մասնագիտանալով թատերարվեստում։

Նաիրա Թումանյանի ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավում ժամանակակից ավանգարդ արվեստը։ Զբաղվում է ձևավորման նախագծերի իրականացմամբ և գեղանկարչությամբ՝ գերադասելով վերացական ուղղությունները:

## Ցուցահանդեսներ
մինի|'''«Ամպլիտուդ» 2015 ստվ., յուղ.'''|381x381փքս
2014, 2017, 2019, 2021 թթ․ Աստանայի օպերայի թատրոն և պետական ազգային գեղարվեստի թանգարան,

2015 թ․ Ղազախստանում Ռուսաստանի դեսպանատուն,

2017- 2019 թթ․ Ղազախստանում Հայաստանի դեսպանատուն,

2017 թ «Հանդիպում» անհատական ցուցահանդես Աստանայում գտնվող Մոսկվայի տան «ARTROOM-21» պատկերասրահում,

2017 թվականին Աստանայի համաշխարհային ցուցահանդեսին Բելառուսիայի ազգային տաղավարը ներկայացրեց «Լիսաբոնից մինչև Վլադիվոստոկ» համաշխարհային ցուցահանդեսը, որտեղ  ցուցադրվել են Նաիրա Թումանյանի աշխատանքներից երկուսը։

2019 թ․ Ղազախստանում Ամերիկայի և Չինաստանի դեսպանատուն։

2022 թվականի մարտի 5-ին Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում տեղի է ունեցել անհատական ցուցահանդեսը։

Տպագրվել է ցուցահանդեսի ։ Տաղանդավոր մարդու հետ միությունը Նաիրա Թումանյանին հնարավորություն է տվել բացահայատելու իր թաքնված գեղագիտական ունակությունները և կտավների միջոցով արտահայտելու սեփական հույզերն ու ապրումները։

Մասնակցել է մի շարք միջազգային ցուցահանդեսների, փառատոնների, դիզայներական ցուցադրությունների և բարեգործական նախաձեռնությունների:

Մասնակցել է «Այթմատովյան ընթերցումներ» միջազգային սիմպոզիում-ցուցահանդեսին՝ ներկայացնելով Հայաստանը։

Վենետիկի ժամանակակից արվեստի Բիենալեի մեդալակիր է:

2023 թվականի հուլիսի 25-ին Միացյալ թագավարությունում կայացած “Golden Time Talent” Միջազգային Մրցույթի “Painting over 50 years old”  արժանացել է երրորդ մրցանակի։

Նաիրա Թումանյանը նաև հեռուստատեսային հաղորդումների սցենարների և բալետի լիբրետոների հեղինակ է:

Եվրասիայի դիզայներների միության  և Լոնդոնի եվրասիական դիզայներների գիլդիայի անդամ է, Եվրասիական դիզայներական ակադեմիայի ակադեմիկոս , Ղազախստանի «Կոմեդ» պատվո մեդալակիր։

Արժանացել է նաև ոսկե մեդալների «Դիզայնի զարգացման համար» և «Դիզայնի ասպարեզում ներդրում ունենալու համար»։

Նրա ստեղծագործություններին անդրադարձել են «OCA MAGAZINE» և «EURASIAN URAZIAN CREATIVE GULIT LONDON» միջազգային ամսագրերը։

2014 թվականից Նաիրա Թումանյանը բնակվում է Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստ ըստ դարի
Կատեգորիա:Արվեստ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Դիզայն
Կատեգորիա:Դիզայներներ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Նկարչություն
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ ըստ ազգության
Մատց Սելս

**Մատց Վիլլե Էլս Սելս** (, ), բելգիացի ֆուտբոլիստ, «Նոթինգհեմ Ֆորեստ» ակումբի և Բելգիայի ազգային հավաքականի դարպասապահ:

## Ակումբային կարիերա
ձախից|մինի|453x453փքս|Սելսը Բելգիայի հավաքականի մարզման ժամանակ
Սելսը «Լյերս» ակումբի սան է։ 2010 թվականին ընդգրկվել է թիմի հայտացուցակում՝ մասնակցելու առաջնությանը։ 2012 թվականի հուլիսի 29-ին «Գենտի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Նույն մենամարտում հետ է մղել 11-մետրանոցը։

2014 թվականի սկզբին  տեղափոխվել է «Գենտ»։ Հունվարի 18-ին «Կորտրեյկի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր ակումբում։ 2015 թվականին օգնել է թիմին պատմության մեջ առաջին անգամ նվաճել ազգային առաջնությունը, ինչպես նաև Սուպերգավաթը: Մրցաշրջանի արդյունքներով  ճանաչվել է առաջնության լավագույն դարպասապահ։

2016 թվականի ամռանը  տեղափոխվել է անգլիական «Նյուքասլ Յունայթեդ»՝ կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Օգոստոսի 5-ին «Ֆուլհեմի» դեմ խաղում  նորամուտն է նշել Չեմպիոնշիփում։ Նույն թվականի ամռանը խաղային պրակտիկա ստանալու համար վերադարձել է հայրենիք՝ դառնալով «Անդերլեխտի» խաղացող։ Հուլիսի 28-ին «Անտվերպենի» դեմ խաղում  նորամուտն է նշել նոր թիմում։

2018 թվականի ամռանը տեղափոխվել է ֆրանսիական «Ստրասբուրգ»՝ կնքելով քառամյա պայմանագիր: Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 4 միլիոն եվրո։ Օգոստոսի 12-ին «Բորդոյի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։

2024 թվականի փետրվարի 1-ին տեղափոխվել է անգլիական «Նոթինգհեմ Ֆորեսթ»՝ կնքելով 3,5 տարվա պայմանագիր։ Նոր ակումբում նորամուտը նշել է 2024 թվականի փետրվարի 4-ին «Բորնմութի» հետ խաղում, որն ավարտվել է ոչ-ոքի՝ 1:1 հաշվով:

## Միջազգային կարիերա
2013 թվականին Բելգիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Տուլոնի մրցաշարին։

2018 թվականի մայիսին ընդգրկվել էր հավաքականի ընդլայնված կազմում Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018-ին մասնակցելու համար, սակայն եզրափակիչ հայտացուցակ չի անցել։

2020 թվականի Եվրոպայի առաջնության համար հրավիրվել է որպես հավաքականի երրորդ դարպասապահ։

2021 թվականի հունիսի 3-ին Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղում նորամուտն է նշել Բելգիայի հիմնական հավաքականում։

Մոտ 30 հանդիպում եղել է հավաքականի հայտացուցակում տարբեր մրցաշարերում, այդ թվում՝ ընկերական խաղերում, սակայն խաղադաշտ է դուրս եկել ընդամենը 3 խաղում՝ բաց թողնելով 1 գոլ

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**

 **«Գենտ»**

* Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 2014/2015
* Բելգիայի Սուպերգավաթակիր՝ 2015
* Ֆրանսիայի լիգայի գավաթակիր՝ 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на sports.ru
* Belgium Stats at Belgian FA

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գենտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթինգհեմ Ֆորեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ