Ռաշիդ Բեհբութով

**Ռաշիդ Մեջիդ օղլու Բեհբութով** (, )), խորհրդային ադրբեջանցի էստրադային և օպերային երգիչ (լիրիկական տենոր), դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1959), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1980)։

## Կենսագրություն
Ռաշիդ Բեհբութովը ծնվել է 1915 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Թիֆլիսում (այժմ՝ Թբիլիսի, Վրաստան)։ Նրա հայրը, Մեջիդ Բեհբութովըը հայտնի երգիչ-խանենդե էր Շուշիից, իսկ մայրը՝ Ֆիրուզա Վեքիլովան, ռուսերենի դասախոս էր և Թիֆլիսի ակումբի դրամատիկական խմբակի ղեկավարը։

1933 թվականին Ռաշիդ Բեհբութովը ընդունվում է երկաթուղային տեխնիկում, որտեղ դառնում է ուսնողական ինքնագործ երգչախմբի կազմակերպիչ։ Հետո ծառայել է Բանվորական-գյուղացիական կարմիր բանակում, որտեղ եղել է բանակային անսամբլի մենակատարը։

Ծառայութոյւնից հետո կարճ ժամանակ երգում է Թբիլիսիի էստրադային կոլեկտիվներից մեկում։ 1934 թվականից Երևանի ֆիլհարմոնիայի մենակատարն է։ 1938-1944 թվականներին եղել է երգահան Արտեմի Այվազյանի ղեկավարության տակ Հայաստանի պետական ջազային երգչախմբի մենակատարը, շրջագայել է երգչախմբի հետ ամբողջ երկրով։ Զուգահեռ սկսում է երգել ԵրևանիԱ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հանդես է գալիս Ղրիմի ճակատում։

Նկարահանվել է մի քանի գեղարվեստական ֆիլմերում։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 7-11 գումարումների պատգամավոր էր։

Կինը՝ Ջեյրան խանում Բեհբութովան։ 1965 թվականին ծնվել է դուստրը՝ Ռաշիդա Բեհբութովան, ով շարունակել է հոր գործը։ Այժմ Ռաշդին երգիչ է, Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստուհի։

Ռաշիդ Բեհբութովը մահացել է 1989 թվականի հունիսի 9-ին Մոսկվայում անհաջող վիրահատությունից հետո։ Թաղված է Բաքվի պատվավոր թաղման պուրակում։

## Կինոարվեստում
### Դերերը կինոյում
* 1945, «Արշին Մալ Ալան » — *Ասքեր*
* 1954, «Հարազատ ժողովրդիս»
* 1955, «Սիրած երգը» (այլ անվանումը՝ «Բահթիյար») — *Բահթիյար Մուրադով*
* 1956, «К счастью» (վավերագրական ֆիլմ)
* 1959, «Այս տոնական երեկոյին»
* 1959, «Ադրբեջանական մշակույթի գարունը»
* 1970, «Ապշերոնի ռիթմերը» (ֆիլմ-համերգ)
* 1970, «Հանդիպում հարսանիքին» (վավերագրական ֆիլմ)
* 1970, «Սրտից սիրտ» (վավերագրական ֆիլմ)
* 1974, «Հազար ու մեկ գաստրոլ» — *Էլդար*
* 1975, «Ռաշիդ Բեհբութով» (վավերագրական ֆիլմ)
* 1981, «Երգող երկիր»
* 1985, «Ռաշիդ Բեհբութով» (վավերագրական ֆիլմ)
* 1989, «Սրտի երգը» (վավերագրական ֆիլմ)

### Վոկալ
* 1945, «Արշին Մալ Ալան»
* 1953, «Վեպ Կասպից ծովի նավթագործների մասին»
* 1955, «Սիրած երգը»
* 1955, «Ծեր Աշիրի խորամանկությունը»
* 1957, «Ես աղջիկ եմ հանդիպել»
* 1963, «Ռոմեոն՝ իմ հարևանը»
* 2008, «Աբսուրդիստան».

## Պարգևներ և կոչումներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1980)
* Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
* Դաղստանի ԻԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ (1951)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1959)
* Երկրորդ աստիճանի Ստալինի մրցանակ (1946) — «Արշին մալ ալան» ֆիլմում Ասքերի դերի համար (1945)
* Ադրբեջանական ԽՍՀ Պետական մրցանակ (1978)
* Լենինի շքանշաններ (1976, 1980)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1966)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1985)
* Բազմաթիվ մեդալներ

## Հիշատակ
thumb|Ռաշիդ Բեհբութովին նվիրված նամականիշ
* Բաքվի կենտրոնական փողոցներից մեկը կրում է Ռաշիդ Բեհբութովի անունը։ Նույն փողոցում Բեհբութովին պատվին են անվանվել թիվ 2 երաժշտական դպրոցը և Երգի պետական թատրոնը։
* 1996 թվականին Բեհբութովին պատվին Ադրբեջանում նամականիշ է թողարկվել
* 2010 թվականի դեկտեմբերի 14—ին «FLASHMOB Azerbaijan [OFFICIAL]» խումբը ֆլեշմոբ է անցկացրել Ռաշիդ Բեհբութովի պատվին, այդպիսով հարգանքի տուրքը տալով և նշելով երգչի 95-ամյակը։

## Տեսագրություններ
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Gozelim Sensen»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Sənədə Qalmaz»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Ես աղջիկ եմ հանդիպել»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Առաջին սիրո երգ»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Ադրբեջան»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Աշխարհն առանց»
* Ռաշիդ Բեհբութով — «Երազ»

## Տես նաև
* Ադրբեջանական երաժշտություն
* Տոֆիկ Կուլիև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Յուրի Սոսուդին. Անմոռաց երգիչներ
* Beniz.az՝ Ռաշիդ Բեհբութովի կենսագրությունը և ձայներիզները 

Կատեգորիա:Տենորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի տենորներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Դաղստանի ԻԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Ազգությունների խորհրդի պատգամավորներ Նախիջևանի ԻԽՍՀ-ից
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բաքվի պատվավոր թաղման պուրակում թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի երգիչներ