Աղասի Վարդանյան

**Աղասի Վարդանյան** (), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1891 թվականին, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ Հայրը արհեստով ղազազ է եղել (ղազազ Հարություն), որի հետ աշխատել է Աղասին մինչև 13-14 տարեկան հասակը։ Ավարտել է տեղական առևտրական դպրոցը 1911 թ., ապա Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրատարակել է իր «Լուսաբացի ծաղիկներ» արձակ պոեմների փոքրիկ հավաքածուն։ Ոտանավորներ և արձակ պոեմներ տպագրել է զանազան թերթերում, գլխավորապես «Ժայռում»։ 1917-1919 թվականներին մասնակցել է Աստրախանի պաշտպանությանը։ 1912-1918 թվականներին (ուսանողական շրջան) գրված բոլոր ոտանավորները և մի արձակ վեպ - «Ալբատրոս», ապա Վեռլենից թարգմանած 40-ից ավելի ոտանավորները կորել են Աստրախանի քաղաքացիական կռիվների ժամանակ։ Մեծ հեղափոխության տարիներին ոչինչ չի գրել։ 1925 թվականին հրատարակել է Բլոկի «Տասներկուսի» թարգմանությունը, իսկ 1926 թվականին «Զոհեր» ժողովածուն՝ նվիրված «26 կոմունարների» հիշատակին։ 1920 թվականին Պյատիգորսկի օկրուգային գործկոմի նախագահն էր, ապա Թերեքի մարզի ֆինանսների կոմիսարը։ Հետագայում եղել է ՀամԿ (բ) կ Անդրերկոմի բաժնի վարիչ, «Զակկնիգա» հրատարակչության տնօրեն, «Մարտակոչ», «Պրոլետար» (Թիֆլիս), «Կոմունիստ» (Բաքու) թերթերի խմբագիր։ Մահացել է Երևանում։

## Երկերի մատենագրություն
* Լուսաբացի ծաղիկներ (պատմվածքներ), Ալեքսանդրապոլ, 1911, 63 էջ։
* Զոհեր, Թիֆլիս, տպարան «Զարյա Վոստոկա»-ի, 1926, 95 էջ։
* Ախչա-Կուլմա (պոեմ), Թիֆլիս, Սախելգամի, 1927, 63 էջ։
* Դեպի հեգեմոնիա, Թիֆլիս, պոլիգրաֆտրեստի 5-րդ տպարան, 1930, 40 էջ։
* Հոկտեմբերը և ազգային հարցը, Թիֆլիս, Սախելգամի, 1930, 30 էջ։
* Բանաստեղծություններ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 283 էջ։
* Մահվան ամրոցում (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 152 էջ։
* Հիշողություններ Եղիշե Չարենցի մասին (գրքում տեղ է գտել Ա. Վարդանյանի «Չարենցի հետ» հոդվածը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 395 էջ։
* Տարիներ առաջ, Երևան, «Հայաստան», 1966, 52 էջ։
* Ալագյազ բարձր սար է, Երևան, «Հայաստան», 1966, 256 էջ։
* Անցած ուղիներով, Երևան, «Հայաստան», 1968, 460 էջ։

## Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Բեդնի Դեմյան։ Բանաստեղծություններ, առակներ, պոեմներ.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1964.- 161 էջ.- Բովանդ-ից՝ Որոշ ստեղծագործություններ։
* Բելոռուսական գրականության անթոլոգիա.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1957.- 536 էջ.- Բովանդ-ից՝ Ստեղծագործությունների մի մասը։
* Բլոկ Ալեքսանդր։ Տասներկուսը.- Թիֆլիս։ Տպարան «Զարյա Վոստոկա»-ի, 1925.- 47 էջ։
* Գիտե՞ս երկիրն այս։ Բանաստեղծություններ.- Երևան։ Հայաստան, 1970.- 150 էջ.- Բովանդ.-ից՝ Տիխոնով Ն. Հայաստան։
* Զարեչնայա Ս. Արծվիկ։ Պատմվածք.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1944.- 204 էջ։
* Ընտիր էջեր ռուս սովետական պոեզիայի.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1963.- 543 էջ.- Բովանդ-ից՝ Բեդնի Դեմյանի; Տիխոնով Նիկոլայ; Լուգովսկոյ Վլադիմիր; Սովետական ժամապահը; Փյան փաթիլներ; Իսակովսկի Միխայիլ. Խնձորենու ծաղկած գույնից։
* Իսակովսկի Միխայիլ։ Հատընտիր.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1958.- 164 էջ.- Բովանդ-ից՝ Որոշ ստեղծագործություններ։
Կուլեշով Ա. Պոեմներ.- Երևան։ Հայպետհրատ, 1956.- 155 էջ։
* Հավերժություն։ Ռուս բանաստեղծները Հայաստանին.- Երևան։ Սովետական գրող, 1978.- 198 էջ.- Բովանդ-ից՝ Տիխոնով Ն. Հայաստանին։
* Ողջույն քեզ, Հայաստա՛ն։ Աշխարհի գրողները Խորհրդային Հայաստանի մասին.- Երևան։ ՀԿԿ Կենտկոմի հրատ., 1970.- 104 էջ.- Բովանդ-ից՝ Նիկոլայ Տիխոնով։
* Չեխոսլովակյան պատմվածքներ.- Երևան։ Հայաստան, 1966.- 371 էջ.- Բովանդ-ից՝ Պրոխազկա Յան. Ափսոսանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ