Հայաստանի նորագույն պատմության ժամանակագրություն

Սույն ցանկում ներկայացված է Հայաստանի նոր և նորագույն շրջանի պատմական դեպքերն ու իրադարձությունները՝ ըստ ժամանակագրական հաջորդականության։

## Օսմանյան տիրապետություն և անցում իրանականից ռուսական տիրապետությանը (1804-1914)
[thumb|right|280px|[Երևանի գրավումը 1827 թվականին, որով Ռուսաստանը իրեն է կցում Արևելյան Հայաստանը ]]
[thumb|280px|[Արևմտահայերի զանգվածային կոտորածներ (1894-1896)|Համիդյան ջարդեր]]
thumb|280px|20-րդ դարի քարտեզ, որտեղ Հայաստանը գտնվում է Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների տիրապետության տակ
[thumb|280px|[Հայ ֆիդայական շարժում]]
*1804՝ սկսվում է ռուս-պարսկական պատերազմը։
*1813, հոկտեմբերի 24՝ Գյուլիստանի պայմանագիր՝ Արցախը դառնում է Ռուսական կայսրության մի մասը։
*1815՝ Մոսկվայում բացվում է Լազարյան ճեմարանը
*1824, հոկտեմբերի 1՝ Թիֆլիսում բացվում է Ներսիսյան դպրոցը
*1825, դեկտեմբերի 14՝ Դեկաբրիստների ապստամբությունը Սանկտ Պետերբուրգում
*1826՝ սկսվում է ռուս-պարսկական պատերազմը։
*1827, հոկտեմբերի 27՝ ռուսական զորքերը գրավում են Երևանը։
*1828, փետրվարի 21՝ կնքվում է Թուրքմենչայի պայմանագիրը՝ Արևելյան Հայաստանի մեծ մասն անցնում է Ռուսական կայսրության վերահսկողության տակ։
*1828-1829՝ մոտ 50,000 հայեր Օսմանյան կայսրությունից ու Իրանից գաղթում են Հայաստան։
*1828, հոկտեմբերի 9՝ Խաչատուր Աբովյանն ու Ֆրիդրիխ Պարրոտը առաջին անգամ բարձրանում են Արարատի գագաթը։
*1836՝ «Պոլոժենիե» (Կանոնոդրություն)՝ այդ հրամանը թույլ է տալիս հայերին ունենալ դպրոցներ Ռուսական կայսրությունում և կարգավորել Հայ առաքելական եկեղեցու իրավունքները։
*1840՝ կազմավորվում է Հայկական մարզը։
*1848, ապրիլի 14՝ անհետանում է Խաչատուր Աբովյանը։
*1850՝ կազմավորվում է Երևանի նահանգը։
*1858՝ Թիֆլիսում հրատարավում է «Վերք Հայաստանի» վեպը։
### [[Հայ ֆիդայական շարժում]]
*1862, օգոստոսի 2՝ Զեյթունի ապսամբություն։
*1863՝ ընդունվում է 1860 թվականի ազգային սահմանադրությունը։
*1872՝ Թիֆլիսում սկսվում է հրատարակվել «Մշակ» թերթը։
*1874՝ Էջմիածնում բացվում է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը։
*1878՝ սկսվում է ռուս-թուրքական պատերազմը, Կարսը դառնում է Ռուսաստանի մաս, կազմավորվում է Կարսի մարզը
*1878, մարտի 3՝ Սան Ստեֆանոյի պայմանագիր։
*1878, հունիսի 13 - Հուլիսի 13՝ Բեռլինի կոնգրեսը։
*1881, մարտի 1՝ Ալեքսանդր II-ը սպանվում է անարխիստների կողմից, Ալեքսանդր III-ը դառնում է կայսր։
*1882՝ Ռուսական կայսրությունում փակվում են հայկական թերթերն ու դպրոցները։
*1885՝ Վանում ստեղծվում է Արմենական կուսակցությունը։
*1887՝ Ժնևում` Շվեյցարիայում, հիմնվում է Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցությունը
*1888, ապրիլի 25՝ Թիֆլիսում մահանում է Րաֆֆին։
#### Զինված շարժում (1889–1907)
*1889, Մայիս՝ Բաշկալեյի բախում
*1890՝ Թիֆլիսում հիմնադրվում է Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը
*1890, Սեպտեմբերի 27՝ Գուգունիան արշավանք
*1892՝ Մկրտիչ Ա Վանեցին դառնում է Ամենայն հայոց կաթողիկոս
*1894, Հոկտեմբերի 20՝ Նիկոլայ II-ը դառնում է Ռուսաստանի կայսր
*1894՝ Սասունի առաջին ապստամբություն
*1894–1896՝ Արևմտահայերի զանգվածային կոտորածներ
*1895, հոկտեմբեր՝ Սկսվում է Զեյթունի ապստամբությունը
*1896, հունիսի 3–11՝ Վանի պաշտպանություն
*1896, օգոստոսի 26` Բանկ Օտոմանի գրավում
*1897, հուլիսի 25–27` Խանասորի արշավանք
*1901, նոյեմբեր` Առաքելոց վանքի կռիվ
*1903, հունիսի 12` Հայոց եկեղեցին զրկվում է սեփականության իրավունքից
*1904` Սասունի երկրորդ ապստամբություն
*1905, հունվարի 22` Ռուսաստանում սկսվում է ռուսական հեղափոխություն (Արյունոտ կիրակի)
*1905–1907` Հայ-թաթարական ջարդեր
*1905, հուլիսի 21` Եըլտըզի մահափորձ Կոստանդնուպոլսում
*1906, մարտ` Ռուսական օրենսդրական մարմնի ընտրություններ
*1907, մայիս` Քրդերի հետ Սուլուխի ճակատամարտում սպանվում է Գևորգ Չաուշը։
*1907, հոկտեմբերի 27` Մահանում է Մկրտիչ Խրիմյանը
### Երկրորդ սահմանադրական ժամանակաշրջան (1908–1914)
*1908, հուլիսի 3` Սկսվում է Երիտթուրքական հեղափոխությունը։
*1908, հուլիսի 24` Աբդուլ Համիդ II-ը հայտարարում է սահմանադրությունը վերականգնելու մասին։
*1909, մարտի 31` Մարտի 31-ի միջադեպ
*1909, ապրիլ` Ադանայի կոտորած
*1909, ապրիլի 27` Աբդուլ Համիդ II-ը հեռացվում է իշխանությունից
*1911` Գևորգ Ե-ն դառնում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս
*1912, հունվար` Հայկական էլիտայի մոտ 150 անդամներ Ռուսաստանում ձերբակալվում են «հեղափոխական» գործունեության համար։
*1914, փետրվար` Հայկական բարեփոխումների փաթեթ

## Առաջին համաշխարհային պատերազմ ու Հայոց ցեղասպանություն (1914–1918)

thumb|300px|Ցեղասպանության քարտեզը
[thumb|300px|Գրեթե 1.5 հայ սպանվեց 1915–1918 թվականներին [Հայոց ցեղասպանություն|Հայոց ցեղասպանության արդյունքում:]]
*1914, հունիսի 28` Սարաևոյում (Բոսնիա) Գավրիլո Պրինցիպը սպանում է Ավստրիայի էրցհերցոգ`Ֆրանց Ֆերդինանդին։
*1914, հուլիսի 28` Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ է հայտարարում Սերբիային, Մեծ Պատերազմի սկիզբ։
*1914, օգոստոսի 2` Գերմանիան հարձակվում է Բելգիայի վրա ու պատերազմ հայտարարում Ռուսաստանին։ Էրզրումի համագումար։
*1914, նոյեմբերի 1` Բերգմանի պաշտպանություն, Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը Կովկասում։
*1915, հունվարի 17` Ռուսները գրավում են Սարիղամիշը
*1915, հունվարի 18` Ռուսները գրավում են Արդահանը
*1915, մարտ` Զեյթունի հերոսամարտ
*1915, ապրիլի 24՝ Հարյուրավոր հայ մտածողականներ վտարվեցին Կոնսանդնուպոլսից մինչև Կենտրոնական Անատոլիա։
*1915, ապրիլ–մայիս՝ Վանի հերոսամարտ
*1915, մայիսի 27՝ Օրենք տեղահանության մասին։ Օսմանյան կայսրությունում սկսվում է հայ բնակչության մասսայական արտաքսումը։
*1915, հունիս՝ Շապին Գարահիսարի հերոսամարտ, Մուսա լեռան հերոսամարտ
*1915, հուլիսի 26՝ Ռուսները գրավում են Մանազկերտը
*1915, սեպտեմբեր–հոկտեմբեր՝ Ուրֆայի հերոսամարտ
*1916, փետրվար՝ Ռուսները գրավում են Էրզրումը
*1916, ապրիլի 15՝ Ռուսները գրավում են Տրապիզոնը
*1916, հուլիս՝ Ռուսները գրավում են Երզնկան
*1916, օգոստոս՝ Ռուսները գրավում են Բիթլիսը
*1917, փետրվարի 23՝ Սկսվում է Ռուսական հեղափոխությունը, ռուսական զորքերը սկսում են նահանջել։
*1917, նոյեմբերի 7՝ Ռուսաստանում իշխանության են գալիս Բոլշևիկները։
*1917, դեկտեմբերի 5՝ Երզնկայի զինադադար, կքնվում է Բոլշևիկյան Ռուսաստանի ու Օսմանյան Կայսրության միջև։
*1918, փետրվար՝ Թուրքերը վերագրավում են Էրզրումը
*1918, մարտ՝ Թուրքերը վերագրավում են Վանը
*1918, մարտի 3՝ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիր։ Կնքվում է Բոլշևիկյան Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ավստրիայի ու Օսմանյան Կայսրության միջև։
*1918, ապրիլի 25՝ Թուրքերը վերագրավում են Կարսը
*1918, մայիսի 26՝ Օսմանյան բանակը դադարեցնում է իր առաջխաղացումը, պարտություն կրելով Սարդարապատի ճակատամարտում։

## Հայաստանի առաջին հանրապետություն (1918–1920)
thumb|right|150px|Հայաստանի առաջին հանրապետության դրոշը
 

*1918, մայիսի 28՝ Թիֆլիսում Հայաստանի Ազգային խորհուրդը հռչակում է Հայաստանի Հանրապետությունը։
*1918, հունիսի 4՝ Բաթումի պայմանագիր
*1918, հոկտեմբերի 30՝ Մուդրոսի զինադադար
*1918, նոյեմբերի 13՝ Դաշնակիցները սկսում են Կոնստանդուպոլսի օկկուպացիան։
*1919, հունվար՝ Օսմանյան զորքերի նահանջից հետո Հայաստանի Հանրապետությունը *դե-ֆակտո* իր վերահսկողության տակ է վերցնում Կարսի մարզը։
*1919, հունվարի 29՝ Արամ Մանուկյանը՝ Հայաստանի հանրապետության հիմնադիրներից մեկը մահանում է Երևանում։
*1919, մայիսի 28՝ Երևանում հռչակվում է Միացյալ Հայաստանը։
*1919, հունիսի 26՝ Վերսալի պայմանագիր
*1919, հուլիսի 5՝ Երիտթուրքերի դատավարության շրջանակներում Թալեաթ Փաշան, Էնվեր փաշան, Ջեմալ փաշան ու Նազիմ Փաշան մահվան են դատապարտվում։http://www.armeniangenocide.org/Affirmation.237/current_category.50/affirmation_detail.html
*1920, մայիս՝ Մայիսյան ապստամբություն
*1920, օգոստոսի 10՝ Սևրի պայմանագիր
*1920, սեպտեմբերի 29՝ Թուրքերը գրավում են Սարիղամիշը
*1920, հոկտեմբերի 30՝ Թուրքերը գրավում են Կարսը
*1920, նոյեմբերի 7՝ Թուրքերը գրավում են Ալեքսանդրապոլը
*1920, նոյեմբերի 22՝ ԱՄՆ նախագահ՝ Վուդրո Վիլսոնը ստորագրում է արբիտրաժային որոշումը, ըստ որի սահմանվում է Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև սահմանը, Արևմտյան Հայաստանը *դե-յուրե* Հայաստանի Հանրապետության մի մասն է։
*1920, նոյեմբերի 29՝ Խորհրդային բանակը ներխուժում է Հայաստան, Հայաստանի անկախության ավարտ։

## Խորհրդային Հայաստանը և Հայկական սփյուռք (1920–1991)

[thumb|350px|Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սովետական բանակի հայ գեներալները՝ Մարշալ [Հովհաննես Բաղրամյան|Իվան Բաղրամյան, Ռազմածովային նավատորմի շտաբի պետ Իվան Իսակով, Մեքենայացված զորքերի գլխավոր մարշալ Համազասպ Բաբաջանյան, Ավիացիայի մարշալ Սերգեյ Խուդյակով:]]

### Մինչպատերազմյան շրջան (1920–1938)
*1920, դեկտեմբերի 2՝ Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր
*1921, փետրվար-ապրիլ՝ Փետրվարյան ապստամբություն 
*1921, մարտի 15՝ Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչներից մեկը՝ Թալեաթ Փաշան Բեռլինում սպանվում է Սողոմոն Թեհլիրյան կողմից
*1921, մարտի 16՝ Մոսկվայի պայմանագիր
*1921, հուլիսի 13՝ Լեռնահայաստանի հանրապետություն անկում է ապրում 
*1921, հոկտեմբերի 13՝ Կարսի պայմանագիր
*1922, հուլիսի 21` Հայոց ցեղասպանության երեք կազմակերպիչներից մեկը` Ջեման փաշան, Թիֆլիսում սպանվում է հայ ազգայնականների կողմից։
*1922, սեպտեմբեր` Զմյուռնիայի մեծ հրդեհ
*1923, մարտի 23` Մոսկվայում մահանում է Հովհաննես Թումանյանը 
*1923, հուլիսի 7` Հիմնադրվում է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը
*1924, հունվարի 31` 1924 թվականի Խորհրդային Սահմանադրություն
*1927, օգոստոսի 31` Կալիֆորնիայում մահանում է Անդրանիկ Օզանյանը 
*1930` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը տեղափոխվում է Լիբանան
*1931, օգոստոսի 27` 1931 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժ
*1933, դեկտեմբերի 24` Արքեպիսկոպոս Լևոն Թուրյանը Նյու-Յորքում սպանվում է ՀՅԴ-ի կողմից
*1935, հոկտեմբեր 22` Փարիզում մահանում է Կոմիտաս վարդապետը 
*1936–1938` Ստալինյան բռնաճնշումներ։
*1936, հուլիսի 6` Հայկական խորհրդային առաջնորդ Աղասի Խանջյանը սպանվում է
*1937` Գրիգոր Հարությունյանը մինչև 1953 թվականը դառնում է Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության առաջին քարտուղար
*1937, նոյեմբերի 27` Եղիշե Չարենցը մահանում է Երևանի բանտում

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ (1939–1945)
*1939, սեպտեմբերի 1` Գերմանիան ներխուժում է Լեհաստան, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը 
*1941, հունիսի 22` Գերմանիան ներխուժում է ԽՍՀՄ, սկսվեց Բարբարոսա գործողությունը։ Մոտավոր 300 մինչև 500,000 հայեր էին մասնակցում պատերազմին, գրեթե կեսը հետ չվերադարձան
*1941, օգոստոսի 23` Սկսվում է Ստալինինգրադի ճակատամարտը
*1945, ապրիլի 30` Ռայխստագը գրավվում է Խորհրդային բանակի կողմից, Երրորդ Ռայխի ռազմավարական ձախողում
*1945, մայիսի 9` Գերմանիան անվերապահորեն անձնատուր է լինում

### Սառը պատերազմ (1946–1987)
*1949, ապրիլի 4` Կազմավորվում է ՆԱՏՕ-ն 
*1953, մարտի 5` Մահանում է Իոսիֆ Ստալինը
*1953, սեպտեմբերի 14` Նիկիտա Խրուշչովը դառնում է ԽՄԿԿ առաջին քարտուղար, սկսվում է դեստալինիզմը 
*1955, մայիսի 14` Ստեղծվում է Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպությունը
*1955, սեպտեմբերի 6–7` Ստամբուլի ջարդեր
*1955, դեկտեմբերի 21` Մոսկվայում մահանում է Գարեգին Նժդեհը
*1956` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնն առանձնանում է 
*1957, հոկտեմբերի 17` Երևանում մահանում է Ավետիք Իսահակյանը
*1958, սեպտեմբերի 2` Խորհրդային MIG-17-ի օդաչուները Խորհրդային Հայաստանի մոտ հարված են հասցնում ԱՄՆ-ի ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռ`C-130-ին, որի անձնականզմը բաղկացած էր 17 հոգուց։ Վթարից հետո օդանավը անօրեն ներխուժում է Խորհրդային Հայաստանի տարածք։ Այն վթարվում է Երևանից 34 մետր հյուսիս գտնվող Սասնաշեն գյուղի մոտ
[thumb|250px|[Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր ]]
*1964` Լեոնիդ Բրեժնևը դառնում է Խորհրդային Միության առաջնորդը, լճացման սկիզբ
*1965, ապրիլի 24` Հարյուր հազարավոր մարդիկ դուրս եկան փողոց և ցույց կազմակերպեցին Երևանում նվիրված Հայոց ցեղասպանության 50 ամյակին
*1966, ապրիլի 24` Երևանում գաղտնի հիմնվում է ազգայնական Ազգային միացյալ կուսակցությունը
*1966` Անտոն Քոչինյանը մինչև 1974 թվականին դառնում է Հայաստանի Կոմունիստական Կուսակցության առաջին քարտուղարը
*1967, նոյեմբերի 29` Երևանում բացվում է Ծիծեռնակաբերդը` Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական հուշահամալիրը http://www.genocide-museum.am/arm/Description_and_history.php
*1971, հունիսի 17` Երևանում մահանում է Պարույր Սևակը։
*1972, մայիսի 5` Երևանում մահանում է Մարտիրոս Սարյանը։
*1973, հունվարի 27` Գուրգեն Յանիկյանը Սանտա Բարբարայում`Կալիֆորնիայում սպանում է Թուրքիայի դեսպանին ու փոխդեսպանին։
*1974` Կարեն Դեմիրճյանը մինչև 1988 թվականը դառնում է Հայաստանի Կոմունիստական Կուսակցության առաջին քարտուղար։
*1975` Լիբանանում` Բեյրութում հիմնվում է Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակը։
*1977, հունվարի 8` Մոսկվայի պայթյուններ, որի մեջ կասկածվում է Ազգային միացյալ կուսակցությունը։
*1978, մայիսի 1` Մոսկվայում մահանում է Արամ Խաչատրյանը։
[thumb|250px|[Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակը իրականացրել է մի շարք զինված հարձակումներ 1980-ականներին ամբողջ աշխարհի Թուրքիայի դեսպանատների վրա]]
*1981, մարտի 21` Շահագործման է հանձնվում Արփա-Սևան թունելը։
*1981, մայիսի 18` Կալիֆորնիայում` Ֆրեզնոյում մահանում է Վիլիամ Սարոյանը
*1981, սեպտեմբերի 24–25` Փարիզում ԱՍԱԼԱ-ն իրականացնում է Վան ռազմագործողությունը
*1982, օգոստոսի 7` ԱՍԱԼԱ-ն իրականացնում է Կարին-Էրզրում ռազմագործողությունը
*1982, նոյեմբերի 10` Մահանում է Բրեժնևը
*1982, նոյեմբերի 12` Յուրի Անդրոպովը դառնում է Խորհրդային Միության առաջին քարտուղար
*1983, հուլիսի 15` ԱՍԱԼԱ-ն իրականացնում է Օրլի օդանավակայանում պայթյունը
*1983, հուլիսի 27` Հայ հեղափոխական բանակը Լիբանանում իրականացնում է Լիսաբոնյան հնգյակ գործողությունը
*1984, փետրվարի 9` Մահանում է Անդրոպովը
*1984, փետրվարի 13` Կոստանտին Չեռնենկոն դառնում է Խորհրդային Միության Կոմունիստական Կուսակցության առաջին քարտուղար
*1984, մարտի 24` Երևանում մահանում է Հովհաննես Շիրազը
*1984, մայիսի 3` Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի ռմբակոծումը թուրք ազգայնականների կողմից
*1985, մարտի 10` Մահացավ Չերնենկո
*1985, մարտի 11` Միխայիլ Գորբաչովը դառնում է Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության առաջի քարտուղար, սկսվում է *[[Վերակառուցում (ԽՍՀՄ)|Վերակառուցման]]* ու *[[գլասնոստ]]ի* ժամանակաշրջանը
*1987, հունիսի 18` Եվրոպական խորհրդարանը ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը, դատապարտելով թուրքական ժխտողական քաղաքականությունը։

## Արցախյան հակամարտությունն ու Հայաստանի անկխությունը (1987–մինչև հիմա)

[thumb|300px|1994 թվականին զինադադարով ավարտվում է [Արցախյան ազատամարտը։ Հայկական զորքերը *դե-ֆակտո* իրենց վերահսկողության տակ են վերցնում Արցախի մեծ մասը]]

[220px|thumb|[Լևոն Տեր-Պետրոսյան ]]
[220px|thumb|[Վազգեն Սարգսյան, Հայկական զորքերի ղեկավարը Արցախյան ազատամարտի ժամանակ]]
*1987, սեպտեմբեր՝ Ազգային ինքնորոշում միավորումը առաջին ոչ կոմմունիստական կուսակցությունը՝ հիմնադրվեց Երևանում Պարույր Հայրիկյանի կողմից։
*1987, հոկտեմբերի 18՝ Փոքրաթիվ հանրահավաք Ազատության հրապարակում Հայաստանի հետ Արցախի միավորման համար։
*1988, փետրվարի 12՝ Առաջին ցույցերը Ստեփանակերտում։
*1988, փետրվարի 18–26՝ Խոշոր ցույց Երևանում, ցուցարարները պահանջում են միավորել Արցախը Հայաստանին։
*1988, փետրվարի 20՝ ԼՂԻՄ-ի Գերագույն Խորհուրդը հայց է ձևակերպում, շրջանը Խորհրային Հայաստան տեղափոխելու համար։
*1988, փետրվարի 22–23՝ Բախում Ասկերանում տեղի հայերի ու ազերիների միջև, արդյունքում սպանվում է մի քանի մարդ։
*1988, փետրվարի 27–29՝ Սկսվեցին Սումգայիթի ջարդերը
*1988, մարտի 9՝ Գորբաչովը Մոսկվայում հանդիպում է Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջնորդներ՝ Կարեն Դեմիրճյանի ու Կամրան Բագիրովի։ Այդ ժամանակ քննարկվում է Խորհրդային Հայաստանին Արցախի միացման հարցը։
*1988, մարտի 22՝ Գրեթե 100,000 մարդ ցույցի է դուրս գալիս Երևանում։
*1988, մարտի 23՝ ԽՍՀՄ-ի Գլխավոր Խորհուրդը մերժում է ԼՂԻՄ-ի հայցը։ Մարտի 25-ին Գորբաչովը մերժում է հայերի պահանջները, Երևանում արգելվում են ցույցերը։
*1988, մարտի 26՝ Անտեսելով Մոսվայի կառավարության արգելքները, տասնյակ հազարավոր մարդիկ ցույցի են դուրս գալիս Երևանում։
*1988, մարտի 30՝ ԼՂԻՄ-ի կոմունիստական կուսակցությունը բանաձև է ընդունում միավորվելու վերաբերյալ։
*1988, մայիսի 21՝ Պաշտոնից հեռացվեց Կարեն Դեմիրճյանը։
*1988, մայիսի 28՝ Հայաստանի դրոշը առաջին անգամ բարձրացվում է Մատենադարանի դիմաց։
*1988, հունիսի 15` Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն Խորհուրդը քվերակում է հօգուտ ԼՂԻՄ-ի հետ վերամիավորման։
*1988, հունիսի 17` Խորհրդային Ադրբեջանի Գերագույն Խորհուրդը ընդդիմանում է ԼՂԻՄ-ի Հայաստանի կազմի մեջ մտնելուն։
*1988, հունիսի 28–29` Խորհրդային Միության Կոմունիստական Կուսակցությունը խորհրդակցություն է անցկացնում, որում որոշվում է մերժել ԼՂԻՄ-ի հետ կապված Հայաստանի պահաջները։
*1988, հուլիսի 5` Խորհրդային զորքերը Զվարթնոց օդանավակայանի մոտ բախվում են ցուցարարների հետ`

մեկ մարդ զոհվեց, տասը վիրավորվեցին։
*1988, հուլիսի 12` ԼՂԻՄ-ի Գերագույն Խորհուրդը քվեարկում է հօգուտ Հայաստանի հետ վերամիավորման։
*1988, հուլիսի 18` Խորհրդային Գերագույն Խորհուրդը մերժում է Հայաստանի պահանջները։
*1988, հուլիսի 21` Պարույր Հայրիկյանը արտաքսվում է Եթովպիա։
*1988, աշուն` Մոտ 150,000 ադրբեջանցիները հեռացան Հայաստանից։
*1988, սեպտեմբեր` Հայերի ու ազերիների միջև բախումներից հետո Ստեփանակերտում սահմանվում է արտակարգ դրություն։
*1988, նոյեմբեր` Գանձակի ջարդեր
*1988, նոյեմբերի 22` Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն Խորհուրդը ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը։
*1988, նոյեմբերի 24` Երևանում սահմանվում է արտակարգ դրություն։
*1988, դեկտեմբերի 7` Սպիտակի երկրաշարժ։
*1988, դեկտեմբերի 10` Ղարաբաղ կոմիտեի անդամները ձերբակալվում ու ուղարկվում են Մոսկվա։
*1989, մարտի 16` Փակվում է Մեծամորի ատոմակայանը։
*1989, մայիսի 31` Ազատ են արձակվում Ղարաբաղ կոմիտեի անդամները։
*1989, դեկտեմբերի 1` Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն Խորհուրդը ու ԼՂԻՄ-ի Գերագույն Խորհուրդը հայտարարում են երկու սուբյեկտների վերամիավորման մասին http://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=1389 
*1990, հունվարի 13–19` Բաքվի ջարդեր։
*1990, մայիսի 20` Հայաստանի Խորհրդարանական ընտրություններ, 1990, անկախության կողմնակիցները մեծամասնություն են ձևավորում։
*1990, օգոստոսի 4` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրվում է Գերագույն Խորհրդի նախագահ, *դե-ֆակտո* Հայաստանի ղեկավար։
*1990, օգոստոսի 23` Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն Խորհուրդը հայտարարում է ինքնիշխանության մասին։
*1991, ապրիլի 30 – Մայիսի 15` Խորհրդային ու ադրբեջանական զորքերը Օղակ գործողության շրջանակներում Շահումյանից արտաքսում են հազարավոր հայերի։
*1991, օգոստոսի 19–21` Օգոստոսյան խռովությունները Մոսկվայում։
*1991, սեպտեմբերի 2` Ստեփանակերտում հռչակվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը։
*1991, սեպտեմբերի 21` Հայերը անկախության հանրաքվեի ժամանակ քվեարկում են ԽՍՀՄ-ից անկախանալու օգտին։
*1991, սեպտեմբերի 23` Հայկական Գերագույն Խորհուրդը հռչակում է անկախությունը։

### Լևոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահություն (1991–1998)
*1991, հոկտեմբերի 17` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրվում է Հայաստանի առաջին նախագահ։ 
*1991, դեկտեմբերի 10` Արցախի հանրապետության անկախության հանրաքվե
*1991, դեկտեմբեր 26` Խորհրդային Միությունը պաշտոնապես փլուզվում է
*1992, հունվարի 6` ԼՂՀ խորհրդարանը անկախություն հռչակեց։
*1992, հունվարի 30` Հայաստանը դառնում է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպություն (ԵԱՀԿ)-ի անդամ։
*1992, մարտի 2` Հայաստանը դառնում է ՄԱԿ-ի անդամ։
*1992, փետրվարի 25–26` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Խոջալուի արյունահեղություն
*1992, ապրիլի 10` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Մարաղայի կոտորած
*1992, մայիսի 8–9` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Հայկական ուժերը ազատագրում են Շուշին։
*1992, մայիսի 18` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Հայկական ուժերը ազատագրում են Բերձորը
*1992, հունիսի 13–14` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Ադրբեջանական ուժերը գրավում են Շահումյանը։
*1993, ապրիլի 3` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Հայկական ուժերը ազատագրում են Քարվաճառը։
*1993, ապրիլ` Թուրքիան փակում է Հայաստանի հետ սահմանը։
*1993, հունիս–օգոստոս` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Հայկական ուժերը ազատագրում են Աղդամը, Ֆիզուլին, Ջրականը, Զանգելանը։
*1993, նոյեմբերի 22` Շրջանառության մեջ մտցվում հայկական դրամը։
*1994, մարտի 17` Արցախում հայկական ուժերը սխալմամբ խոցեցին իրանական C-130-ը։
*1994, մայիսի 5` *[[Արցախյան ազատամարտ]]*` Բիշքեկյան արձանագրությունով ավարտվում է պատերազմը, հայկական ուժերը *դե-ֆակտո* վերահսկողություն են հաստատում Արցախի վրա ու Ադրբեջանի սահմանամերձ տարածքների վրա։
*1994 Սեպտեմբերի 4` Բագրատաշենի ահաբեկչություն` 14 զոհ, 46 վիրավոր
*1994, դեկտեմբերի 28` Ընդդիմադիր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը արգելվում է նախագահ Տեր-Պետրոսյանի կողմից ու ձերբակալում են առաջնորդներին մինչև 1988 թվականի փետրվարը
*1995, ապրիլ` Երևանում բացվեց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը
*1995, հուլիսի 5` Խորհրդարանական ընտրություններ Հայաստանում, 1995 և Սահմանադրության հանրաքվե Հայաստանում, 1995։ Այն դատապարտում են ընդդիմությունն ու միջազգային դիտորդները։
*1995, նոյեմբերի 5` Հայկական ատոմային էլեկտրակայանը վերաբացվում է
*1996, սեպտեմբներ 15 - Հոկտեմբերի 2` Երևանում անցկացվեցին 1996 թվականի շախմատային օլիմպիադան
*1996, սեպտեմբերի 22` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը վերընտրվում է նախագահի պաշտոնում, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները, միջազգային կազմակերպությունները դատապարտում գործընթացը։
*1996, սեպտեմբերի 23–26` Հետընտրական ցույցերը Երևանում, որոնք ղեկավարվում էին Վազգեն Մանուկյանի կողմից, որի ժամանակ ցուցարարները գրավում են Ազգային Ժողովի շենքը։
*1997, մարտի 20` Ռոբերտ Քոչարյանը դառնում է Հայաստանի վարչապետ
*1998, փետրվարի 3` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հրաժարական է տալիս։

### Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահություն (1998–2008)
[220px|thumb|[Ռոբերտ Քոչարյան ]]
*1998, մարտի 16, 30` Ռոբերտ Քոչարյանը ընտրվում է նախագահ, ընդդիմությունը մերժում է արդյունքները։
*1999, մայիսի 30` Միասնության դաշինքը մեծամասնություն է ստանում հայկական խորհրդարանում։ Վազգեն Սարգսյանը դառնում է վարչապետ, Կարեն Դեմիրճյանը հունիսի 11-ին ընտրվում է Ազգային Ժողովի խոսնակ։
*1999, օգոստոսի 28 – Սեպտեմբերի 5` Առաջին Համահայկական խաղերն անցկացվում են Երևանում։
*1999, սեպտեմբերի 21` Երևանում անցկացվում է ռազմական շքերթ։
*1999, սեպտեմբերի 22–23` Երևանում անցկացվում է Հայկական սփյուռքի առաջին համաժողովը։
*1999, հոկտեմբերի 27` Հրաձգություն խորհրդարանում, վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը, Ազգային Ժողովի խոսնակ Կարեն Դեմիրճյանն ու ուրիշ վեց պաշտոնյաներ սպանվում են Նաիրի Հունանյանի ղեկավարած զինված խմբի կողմից։
*2000, մարտի 22` Ստեփանակերտում՝ նախկին ԼՂՀ Պաշտպանության նախարար, գնդապետ Սամվել Բաբայանը անհաջող մահափորձ է կատարում նախագահ Արկադի Ղուկասյանի նկատմամբ։
*2000, ապրիլի 4` Նախկին Ներքին Գործերի նախարար Վանո Սիրադեղյանը լքում է Հայաստանն այն ժամանակ, երբ ոստիկանությունը մեղադրանք էր առաջադրել սպանության համար։
*2001, հունվարի 25` Հայաստանը դառնում է Եվրոպական Խորհրդի անդամ։
*2001, սեպտեմբերի 25` Հովհաննես Պողոս II-ը քրիստոնեության ընդունման 1700-րդ տարելիցի առիթով այցելում է Հայաստան։
*2001, սեպտեմբերի 25` Հայկական արմատներով Վրաստանի քաղաքացի Պողոս Պողոսյանը սպանվում է Երևանի կենտրոնում նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի թիկնապահների կողմից։
*2002, մայիսի 27–28` Երևանում անցկացվում է Հայկական սփյուռքի երկրորդ համաժողովը։
*2003, փետրվարի 5` Հայաստանը դառնում է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) անդամ։
*2003, փետրվարի 19, մարտի 5` Ռոբերտ Քոչարյանը վերընտրվում է նախագահ, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2003, մայիսի 25` Խորհրդարանական ընտրություններ՝ Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը մեծամասնություն է կազմում, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2003, դեկտեմբերի 2` Նաիրի Հունանյանն ու 1999 թվականին խորհրդարանում տեղի ունեցած ահաբեկչության կազմակերպիչները դատապարտվում են ցմահ ազատազրկման։
*2004, փետրվարի 19` Հունգարիայում` Բուդապեշտում Ռամիլ Սաֆարովը սպանում է Գուրգեն Մարգարյանին։
*2004, ապրիլի 12–13` Տասնյակ հազարավոր ցուցարարներ Բաղրամյան պողոտայում պահանջում են նախագահ` Քոչարյանի հրաժարականը, որի արդյունքում տեղի են ունենում ոստիկանության հետ բախումներ, շատերը վիրավորվում են։
*2004, ապրիլի 26` Շահագործվում է Որոտան-Սևան թունելը։
*2005, մայիսի 28` Մոտ 250,000 մարդ միասնական շուրջպար է բռնում Արագած լեռան մոտ՝ ցույց տալով ազգային միասնականությունը։
*2005, նոյեմբերի 27` Նոր սահմանադրությունը ընդունում՝ 94.5%:
*2006, մայիսի 3` Թիվ 967 չվերթի աղետ Սոչիի շրջակայքում` 113 զոհ։ 
*2006, օգոստոսի 25` Երևանում մահանում է գրող, ակտիվիստ Սիլվա Կապուտիկյանը։
*2006, սեպտեմբերի 18–20` Երևանում տեղի է ունենում հայկական սփյուռքի երրորդ համաժողովը։
*2006, սեպտեմբերի 21` Երևանում անցկացվում է ռազմական շքերթ։
*2007, հունվարի 19` Ստամբուլում սպանվում է Հրանտ Դինքը։
*2007, մարտի 19` Իրան-Հայաստան գազատարը պաշտոնապես բացվում է նախագահներ Մահմուդ Ահմադինեժադի ու Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից։
*2007, մարտի 25` Վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանը մահանում է սրտի կաթվածից։
*2007, մայիսի 12` Խորհրդարանական ընտրություններ` Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը մեծամասնություն է կազմում, ընդդիմությունը մերժում է արդյունքները։
*2007, հունիսի 27` Ախալքալաքի ռուսական ռազմական բազան պաշտոնապես փոխանցվում է Վրաստանին։
*2007, սեպտեմբերի 21` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը քննադատելով Քոչարյանի վարչակարգը վերադառնում է քաղաքականություն։
*2007, հոկտեմբերի 10` ԱՄՆ-ի արտաքին գործերի կոմիտեն քվեարկում է Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչելու օգտին։ Թուրքիան հետ է կանչում իր դեսպանին։

### Սերժ Սարգսյանի նախագահություն (2008–2018)
[220px|thumb|[Սերժ Սարգսյան ]]
*2008, փետրվարի 19՝ Սերժ Սարգսյանը ընտրողների 52.8% ձայնով ընտրվում է նախագահ, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2008, փետրվարի 20 – Մարտի 2՝ Նախագահական ընտրություններում պարտված Լևոն Տեր-Պետրոսյանը Երևանում ղեկավարում է մի շարք ցույցեր։ Ընտրություններից հետո տեղի ունեցած ցույցերը ավարտվում են 10 զոհով (8 քաղաքացի, 2 իրավապահ մարմինների աշխատակից)։ Նախագահ Քոչարյանը հայտարարում է, որ Ազգային Ժողովն ընդունել է Երևանում արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին օրենքը։ Զինված ուժերը մնում են քաղաքում մինչև 2008 թվականի մարտի 21-ը։
*2008, օգոստոսի 1՝ Ստեղծվում է Հայ ազգային կոնգրեսը` 18 ընդդիմադիր ուժերի կոալիցիան Լևոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ։
*2008, սեպտեմբերի 6՝ Աբդուլա Գյուլը այցելում է Երևան՝ Հայաստանի ու Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականների միջև խաղը դիտելու։
*2009` 2007-08 թվականների ֆինանսական ճգնաժամների պատճառով Հայաստանի տնտեսությունը նվազում է 15%-ով։
*2009, հուլիսի 15` Ավիավթար Ղազվինի մոտ`զոհվում է 168 մարդ, որից 40-ը՝ Հայաստանի քաղաքացի։
*2009, մայիսի 31` Հանրապետական կուսակցությունն առաջին անգամ Երևան քաղաքային խորհրդում մեծամասնություն է կազմում, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2009, հոկտեմբերի 9` Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը 60.000-անոց երթ է անցկացնում Երևանում Հայ-թուրքական արձանագրությունների դեմ։
*2009, հոկտեմբերի 10` Շվեյցարիայում Հայաստանն ու Թուրքիան կնքում են համաձայնագիր, ըստ որի կարգավորվում են հարաբերությունները երկու երկրների միջև։
*2010, մարտի 4` ԱՄՆ-ի արտաքին գործերի կոմիտեն քվեարկում է Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչելու օգտին։
*2010, ապրիլի 22` Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Ազգային Ժողովից հետ է կանչում հայ-թուրքական արձանագրությունները։
*2010, հունիսի 9` 2008 թվականին հայտնաբերվում է Արենի 1 կոշիկը` ամենահին կաշվե կոշիկն աշխարհում։
*2010, օգոստոսի 20` Հայաստանն ու Ռուսաստանը կնքում են համաձայնագիր Գյումրիում ռուսական բազայի ներկայությունը 25 տարով՝ մինչև 2044 թվականը երկարացնելու մասին։
*2010, սեպտեմբերի 19` Սկսած 1915 թվականից առաջին անգամ պատարագ տեղի է ունենում Վանա լճի Աղթամար կղզում գտնվող Սուրբ Խաչ եկեղեցում։
*2010, հոկտեմբերի 16` Հայաստանի հարավում բացված Տաթևի ճոպանուղին դառնում է աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղին։
*2011, հունվարի 10` 2007 թվականին Վայոց ձորի մարզում հայտնաբերված Արենի-1 գինեգործարան դառնում աշխարհի ամենահին գինեգործարանը։
*2011, մարտի 17` 2008 թվականի մարտից առաջին անգամ ընդդիմությունը հանրահավաք է անցկացնում Ազատության հրապարակում։
*2011, սեպտեմբերի 21` Երևանում տեղի է ունենում ռազմական շքերթ՝ նվիրված Խորհրդային Միությունից Հայաստանի անկախացման 20-րդ ամյակին։
*2011, դեկտեմբերի 3` Երևանում անցկացվում է Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ։
*2011, դեկտեմբերի 21` Ֆրանսիայի Ազգային Ժողովը ընդունում է Հայոց Ցեղասպանության ժխտող օրենքը։ Թուրքիան Ֆրանսիայից հետ է կանչում իր դեսպանին, Ֆրանսիայի դեմ ընդունում մի քանի առևտրային, ռազմական ու քաղաքական պատժամիջոցներ։
*2012` Երևանը` Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք։
*2012, հունվարի 22` Ֆրանսիական Սենատը ընդունում է Հայոց ցեղասպանության ժխտման օրենքը։
*2012, փետրվարի 28` Ֆրանսիայի սահմանադրական խորհուրդը չեղարկում է Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող օրենքը։
*2012, մայիսի 6` Հանրապետական կուսակցությունը մեծամասնություն է կազմում Հայաստանի խորհրդարանում, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2012, օգոստոսի 31` Ռամիլ Սաֆարովը արտահանձնվում է Ադրբեջան, Հայաստանը խզում է դիվանագիտական կապերը Հունգարիայի հետ։
*2013, փետրվարի 18` Սերժ Սարգսյանը վերընտրվում է նախագահի պաշտոնում, ընդդիմությունը վիճարկում է արդյունքները։
*2013, փետրվարի 19 – ապրիլի 9` Մասսայական ցույցեր ընդդեմ նախագահական ընտրությունների արդյունքների, որը ղեկավարվում էր Րաֆֆի Հովհաննիսյանը։ Ցույցերը հասան իրենց գագաթնակետին ու արդյունավետ ավարտվեցին ապրիլի 9-ին, երբ Բաղրամյան պողոտայում բախումներ տեղի ունեցան ոստիկանության ու ընդդիմադիր ցուցարարների միջև։
*2013, հուլիսի 20–25` Երևանում մասսայական ցույցերի արդյունքում չեղարկվում է տրանսպորտի սակագնի բարձրացումը։
*2013, սեպտեմբերի 3` Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում հայտարարում է, որ Հայաստանը կմիանա Մաքսային միություն՝ չնայած այն փաստին, որ Հայաստանը ինչպես սպասվում էր, պետք է ստորագրեր Եվրոպական Միության հետ ասոցացման համաձայնագիրը նոյեմբերին կայանալիք Արևելյան Գործընկերության գագաթնաժողովի ժամանակ։ Մասնագետները սա որակում են որպես Կրեմլի կողմից բացահայտ ճնշման արդյունք։
*2014, ապրիլի 3–13` Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը հրաժարական է տալիս, իսկ նրա փոխարեն վարչապետ է դառնում Հովիկ Աբրահամյանը։
*2014, հոկտեմբերի 10` Մինսկում նախագահ Սերժ Սարգսյանը ստորագրում է համապատասխան համաձայնության պայմանագիրը Ռուսաստանի, Բելառուսի ու Ղազախստանի նախագահների հետ։
*2014, դեկտեմբերի 4` Ազգային Ժողովը վավերացնում է Եվրասիական Տնտեսական Միության պայմանագիրը, 103 կողմ, 7 դեմ և 1 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ։
*2015, հունվարի 1՝ Հայաստանը պաշտոնապես միանում է Եվրասիական տնտեսական միությանը։
*2015, հունվարի 12՝ Յոթ մարդ սպանվում է Գյումրիում։ Կասկածյալը` Վալերի Պերմյակովը՝ Ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայողը ձերբակալվում է ռուս սահմանապահների կողմից ու հետ է վերադարձվում բազա։ Սկսվում են հակակառավարական ու հակառուսական հանրահավաքներ Գյումրիում ու Երևանում։
*2015, ապրիլի 24՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը նշվում է ամբողջ աշխարհում։
*2015, հունիսի 20-սեպտեմբերի 11` Էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացման դեմ բողոքի ակցիաներ Երևանում
*2016, ապրիլի 2-5՝ Քառօրյա պատերազմ։
*2016, հուլիսի 17-31՝ Սասնա Ծռեր խմբավորման կողմից Երևանի ՊՊԾ գնդի գրավում։
*2017` Հայկական ատոմային էլեկտրակայանը փակվում է, բացվում է նոր միջուկային էներգիայի ծրագիր։
*2017, ապրիլի 2՝ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններ։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը մեծամասնություն է կազմում՝ ստանալով 49% ձայն։
*2018, մարտի 2՝ Հայաստանի նախագահական ընտրություններ։ ՀՀԿ թեկնածու՝ Արմեն Սարգսյանը ընտրվում է Հայաստանի 4-րդ նախագահ։

### Նիկոլ Փաշինյանի վարչապետություն (2018–մինչև հիմա)
[220px|thumb|[Նիկոլ Փաշինյան ]]
220px|thumb|2020 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության քարտեզ
*2018, ապրիլ - մայիս 8՝ Թավշյա հեղափոխություն Հայաստանում։
*2018, ապրիլի 17՝ Հայաստանի 3-րդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ԱԺ-ի կողմից ընտրվում է Հայաստանի վարչապետ։
*2018, ապրիլի 23՝ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է տալիս վարչապետի պաշտոնից։
*2018, մայիսի 8՝ Ընդդիմության ղեկավար, ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը ընտրվում է Հայաստանի վարչապետ։
*2018, մայիսի 28՝ Նշվեց Հայաստանի առաջին հանրապետության 100-ամյակը։
*2018, դեկտեմբերի 9՝ Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ «Իմ քայլը» դաշինքը հաղթում է այդ ընտրություններում՝ ստանալով 70% քվե։
*2018, մայիսի 8՝ Ընդդիմության ղեկավար, ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը ընտրվում է Հայաստանի վարչապետ։
*2018, մայիսի 28՝ Նշվեց Հայաստանի առաջին հանրապետության 100-ամյակը։
*2018, հուլիսի 26՝ Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվում մարտի 1-ի իրադարձությունների համար ու կալանավորվում։
*2018, հոկտեմբերի 2` Բողոքի ցույցեր ՀՀ ԱԺ ցրման պահանջով։
*2018, հոկտեմբերի 16՝ Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու նպատակով հրաժարական է տալիս Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։
*2018, դեկտեմբերի 7՝ Ռոբերտ Քոչարյանը կրկին կալանավորվում է։
*2018, դեկտեմբերի 9՝ Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ «Իմ քայլը» դաշինքը հաղթում է այդ ընտրություններում՝ ստանալով 70% քվե։
*2019, հունվարի 14՝ Նիկոլ Փաշինյանը նշանակվում է Հայաստանի վարչապետ։
*2019, ապրիլի 11՝ Իտալիայի խորհրդարանի ստորին պալատը Հայոց ցեղասպանության մասին բանաձև է ընդունում։
*2019, ապրիլի 26՝ Պորտուգալիայի խորհրդարանը ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը։
*2019, մայիսի 18-20՝ Բողոքի ակցիաներ դատական իշխանության անարդարության դեմ Հայաստանում։
*2019, հունիսի 29՝ Վերաքննիչ դատարանը որոշում է երրորդ անգամ կալանավորել Հայաստանի պաշտոնաթող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին։
*2020, սեպտեմբերի 27՝ Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020). Լեռնային Ղարաբաղում մահացու բախումներ են սկսվում հայկական և ադրբեջանական ուժերի միջև։ Հայաստանը, Ադրբեջանը և Արցախի Հանրապետությունը ռազմական դրություն մտցրին և ուժեր հավաքագրեցին։
*2020, նոյեմբերի 10՝ Հայաստանն ու Ադրբեջանը ստորագրում են Ռուսաստանի միջնորդությամբ կնքված հրադադարի պայմանագիր՝ վերջ դնելով 44-օրյա պատերազմին։
*2021, հունիսի 20՝ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից հետո Նիկոլ Փաշինյանի Քաղաքացիական պայմանագիրը մեծամասնություն է հավաքում Ազգային ժողովում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*
* 
* 

Կատեգորիա:Հայաստանի ժամանակակից պատմություն