Ան-24-ի ավիաաղետ Տինդայում

**Ան-24-ի ավիաաղետ Տինդայում**, Տինդայի օդանավակայանի մոտակայքում 2025 թվականի հուլիսի 24-ին տեղի ունեցած ավիաաղետ։ «Անգարա» ավիաընկերությանը պատկանող Ան-24ՌՇ օդանավը, որն իրականացնում էր պլանային ԻԿ-2311 չվերթը՝ Խաբարովսկ-Բլագովեշչենսկ-Տինդա երթուղիով, գետնին է տապալվել ներքին շրջադարձ կատարելիս։ Զոհվել են օդանավում գտնվող բոլոր ուղևորները և անձնակազմը՝ թվով 42 ուղևոր և անձնակազմի 6 անդամ։

## Տեղեկություններ՝ 2311 չվերթի մասին
### Ինքնաթիռ
Ան-24ՌՇ (գրանցման համար՝ RA‑47315, գործարանային համար՝ 67310502, սերիական համար՝ 05‑02) ինքնաթիռը թողարկվել է Կիևի ավիացիոն գործարանի կողմից 1975 թվականի հունվարի 29-ին։ Հագեցած է եղել երկու AI-24VT տուրբոպտուտակային շարժիչներով՝ RU-19A-300 օժանդակ էներգաբլոկով՝ արտադրված Ա. Գ. Իվչենկոյի անվան *ZMKB Progress* կոնստրուկտորային բյուրոյում։ Նույն թվականի փետրվարի 24-ին *CCCP-47315* կողային համարի ներքո այն փոխանցվել է «Աերոֆլոտ» ավիաընկերության «Կազան» ԲԲԸ-ին, իսկ 1991 թվականին՝ «Նիժնի Նովգորոդ» ԲԲԸ-ին։

1993 թվականին այն վերագրանցվել է, և նրա կողային համարը փոխվել է RA-47315-ի։ Շահագործվել է հետևյալ ավիաընկերությունների կողմից՝

* Նիժնի Նովգորոդի ավիաուղիներ (1993 թվականի նոյեմբերի 25-ից մինչև 2002 թվականի մարտի 18-ը),
* *Kampuchea Airlines* (Կամբոջա, վարձակալված 1995 թվականի օգոստոսից մինչև 1997 թվականի ապրիլի 2-ը),
* «ԿուրսկԱվիա» (1998 թվականի հունվարի 20-ից մինչև 1998 թվականի հունիսի 26-ը, պահեստավորված այնտեղ),
* Իժավիա (2002 թվականի մարտի 18-ից մինչև 2016 թվականի փետրվար և 2017 թվականի փետրվարից մինչև 2020 թվականը),
* Ավիոսերվիս (2016 թվականի փետրվարից մինչև 2017 թվականի հունվար),
* ՌուսԼայն (2018 թվականի ապրիլից մինչև դեկտեմբերի 23-ը):

2021 թվականի հուլիսից այն շահագործվում է «Անգարա» ավիաընկերության կողմից՝ կատարելով տարածաշրջանային չվերթներ Արևելյան Սիբիրում:

2018 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բոդայբո օդանավակայանում ձախ թևը բախվել է լուսարձակող կայմին: Մինչ այս ավիաաղետը այլ լուրջ միջադեպեր չեն գրանցվել:

Վթարի պահին ինքնաթիռը գտնվում էր 49 տարվա շահագործման վիճակում։ Թռիչքային պիտանիության վկայականը՝ № 2022210046, տրվել է 2021 թվականի հուլիսի 5-ին և մնացել է ուժի մեջ։

### Անձնակազմ
Ավիաաղետի ենթարկում կործանված ինքնաթիռի անձնակազմը ծագումով Իրկուտսկի շրջանից էր։

Անձնակազմի անդամներ․
* Անձնակազմի հրամանատար․ 61-ամյա Վյաչեսլավ Լոգվինով։ Լոնգվինովը նախկին ռազմական օդաչու էր, Տ․ Յա․ Բեգելդինովի անվան  հակաօդային պաշտպանության ուժերի ռազմական ինստիտուտի շրջանավարտ։ Աշխատել է *«[[ԻրԱերո]]»* և «Անգարա» ավիաընկերություններում։
* Երկրորդ օդաչու․ 37-ամյա Կիրիլ Պլակսին։
* Բորտ-ինժեներ․ 30-ամյա Վլադիմիր Վոխմինցև։
* Բորտուղեկցորդուհի, Անաստասիա Բեսսմերտնայա, որը որպես բորտուղեկցորդուհի այդ ոլորտում աշխատում էր 2007 թվականից։

Անձնակազմի մեջ էին մտնում ևս երկու վերերկրյա ինժեներներ՝ 55-ամյա Վիտալի Կոլտունովը և 28-ամյա Ալեքսեյ Լիսենկոն։

### Ուղևորներ
Օդանավում գտնվել է 42 ուղևոր, այդ թվում՝ 5 երեխա։

Նախնական տվյալների համաձայն՝ կործանված ինքնաթիռի ուղևորների մեջ է գտնվել նաև հայտնի ռուս բժիշկ-վիրաբույժ Լեոնիդ Մայզելը։

## Ավիաաղետ
2025 թվականի հուլիսի 24-ին Ան-24ՌՇ օդանավը՝ RA-47315 կողային համարով, որն իրականացնում էր ԻԿ-2311 չվերթը՝ Խաբարովսկ-Բլագովեշչենսկ-Տինդա երթուղիով, մոսկովյան ժամանակով ժամը 07։ 05-ին ռադարներից կորավ Խաբարովսկի օդային տարածության պատասխանատվության գոտում, ինչը Տինդայի օդանավակայանից 15 կմ հեռավորության էր գտնվում։ Չընդհատվող զանգերին անձնակազմն այդպես էլ չէր պատասխանում, արդյունքում օդանավակայնում հայտարարվեց «Տագնապ», միացվեց կարմիր ազդանշանըй։

Օդերևութաբանական պայմանները վթարի պահին՝ քամին՝ 40° արագությամբ՝ 2 մ/վրկ արագությամբ, տեսանելիությունը՝ 9999 մետր, թույլ անձրև, ցրված կուտակված ամպեր՝ 210 մետր բարձրության վրա, զգալի ամպամածություն՝ 600 մետրի վրա, ջերմաստիճան՝ +17&nbsp;°C, QFE ճնշում 751 մմ ս.ս.: Թռիչքուղու վրա գնահատված կպչունությունը լավ էր:

2311 չվերթի անհետացումից հետո որոնողական աշխատանքներին իրականացման համար ներգրավվել է Մի-8 ուղղաթիռը: Այրվող ֆյուզելաժը հայտնաբերվել է մոտավորապես ժամը 09:40-ին՝ Տինդայից 16 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող լեռան լանջին: Նախնական տվյալների համաձայն՝ կենդանի մնացածներ չկան: Վթարի վայր են ուղարկվել փրկարարական ծառայություններ:

## Արձագանքներ
### Ներքին
*  Ան-24-ի ավիավթարից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինն արտահայտել է *«իր անկեղծ ցավակցությունները՝ ուղղված զոհվածների ընտանիքներին և հարազատներին»*։
*  Ամուրի մարզում հայտարարվել է եռօրյա սուգ։
*  Խաբարովսկի երկրամասում նույնպես եռօրյա սուգ է հայտարարվել։
*  Տյումեն քաղաքի բնակիչները Մայրիկին նվիրված հուշարձանի մոտ ծաղիկներ են խոնարհել։

### Միջազգային
*  Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը ցավակցական հեռագիր է ուղարկել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին՝ արտահայտելով իր ցավակցությունը՝ Ան-24 օդանավի կործանման հետ կապված։
*  Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ցավակցություն է հայտնել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին և զոհվածների ընտանիքներին՝ նշելով, որ բելառուս ժողովորդը *«սրտի մեծ ցավով և վշտակցությամբ է ընդունել գույժը»*՝ Տինդայում Ան-24-ի ավիաաղետի վերաբերյալ։
*  Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է ուղարկել Ռուսաստանի ղեկավար Վլադիմիր Պուտինին՝ հայտնելով *«անկեղծ արպրումակցում և աջակցություն»*՝ «Անգարա» ավիաընկերության Ան-24 ավիաաղետի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներին։
*  Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչն իր ցավակցությունն է ուղարկել Ռուսաստանի ղեկավարությանը և ռուս ժողովրդին՝ ինքնաթիռի կործանման հետ կապված։
*  Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ցավակցական հեռագիր է ուղարկել Վլադիմիր Պուտինին՝ հայտնելով խորին ցավակցություններ՝ *«իր և Ադրբեջանի ժողովրդի կողմից»*։
*  Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունն արտահայտել է *«խորը ափսոսանք»*՝ Ան-24 օդանավի ավիաաղետի հետ կապված, և ցավակցություններն է փոխանցել Ռուսաստանին և զոհերի հարազատներին։
*  Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևն անկեղծ ցավակցություններ է հայտնել Ամուրի մարզում ուղևորատար ինքնաթիռի կործանման հետ կապված։
*  Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսին Վ․ Պուտինին, ռուս ժողովրդին և զոհերի ընտանիքներին հայտնել է*«ամենաանկեղծ և խորը ցավակցությունները»*՝ ողջ եգիպտացի ժողովրդի անունից՝ Ան-24 ինքնաթիռի կործանման հետ կապված։
*  Ուզբեկստանի նախագահ Շավկաթ Միրզիյոևը Վ․ Վ․ Պուտինին և ռուս ժողովրդին ցավակցել է՝ կապված Ամուրի մարզում «Անգարա» ավիաընկերության Ան-24 ինքնաթիռի կործանման հետ։
* Տաջիկստանի նախագահ Էմոմալի Ռահմոնն արտահայտել է ցավակցություններ՝ Ամուրի մարզում տեղի ունեցած ավիաաղետի հետ կապված։
*  Մալայզիայի վարչապետ Անվար Իբրահիմը հայտնել է ցավակցություններ՝ Ամուրի մարզում Ան-24 ինքնաթիռի կործանման հետ կապված։
*  Վենեսուելայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է իր ցավակցությունը՝ Ամուրի մարզում ուղևորատար ինքնաթիռի աղետի հետ կապված։
*  Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը հայտնել է իր՝ «*ավիաաղետի հետևանքով կործանված ինքնաթիռի զոհերի ընտանիքներին, ինչպես նաև ռուս ժողովրդին և Ռուսաստանի Դաշնության ղեկավարությանն ուղղված ցավակցությունները*»․ այս մասին հայտնել է ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչ Ֆարհան Հակը։

## Հետաքննություն
ԻԿ-2311 չվերթն իրականացնող օդանավի աղետից հետո Միջպետական ավիացիոն կոմիտեն ձևավորել է պատահարը հետաքննող հանձնաժողով։

Ավիաաղետի փաստով հարուցվել է քրեական գործ։ Ավիաաղետի պատճառների շարքում նշվում են տարբեր վարկածներ, որոնցից է անձնակազմի սխալը՝ վայրէջքի պատրաստվելու ժամանակ, ինչին նպաստել է վատ տեսանելիությունը։

Ավիավթարի օրը Մոսկվայում նախատեսված էր Օդային տրանսպորտի դաշնային գործակալության և Սանիտարա-համաճարակային կայանի խորհրդակցություն՝ «Անգարա» ավիաընկերության գործունեության հետ կապված։ Ավիափոխադրողը պետք է ներկայացներ 2025 թվականի մայիսի 26-ին Կիրենսկում իրականացված ոչ պլանային ստուգումների ժամանակ ի հայտ եկած խախտումների վերացումների նախագիծը (խախտումները վերաբերում էին մեկ այլ ԱՆ-24 օդանավի, որը ևս պատկանում է «Անգարա» ավիաընկերությանը և վայրէջքի պահին դուրս է եկել վայրէջքի համար նախատեսված ուղուց)։ Ստուգումներն ի հայտ բերեցին կոպիտ խախտումներ․ օդանավերի տեխսպասարկումներն իրականացվել են առանց անհրաժեշտ որակավորման և սարքավորումներով հագեցվածության, խախտվել են թռիչքային պիտանիության հրահանգները, իսկ փաստաթղթաշրջանառության մեջ հայտնաբերվել է փաստաթղթերի կեղծում։ Ստուգման արդյունքներից հետո Սանիտարա-համաճարակային կայանը ժամանակավոր կասեցրել է ութ օդանավերի և տեխնիկական սպասարկումն իրականացնող չորս աշխատակիցների աշխատանքը՝ մինչև խախտումների վերացումը։

2025 թվականի հուլիսի 24-ին կործանված ինքնաթիռի ինքնագիրները հայտնաբերվել են հուլիսի 25-ին՝ վնասված վիճակում, սակայն, ելնելով օպերատիվ ծառայությունների տրամադրած նախանական տեղեկատվությունից՝ պիտանի են վերծանման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավիաաղետներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ավիավթարներ