open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Եթե կարող ես, ներիր

«**Եթե կարող ես, ներիր**» (), ռեժիսոր Ալեքսանդր Իտիգիլովի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում 1984 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է պարզ խորհրդային մարդու զգացմունքների դրաման, որն ընկնում է ցանկացած ժամանակի համար անսովոր իրավիճակի մեջ։ Յոթ տարի Յակովն սպասում է կնոջ վերադարձին՝ շարունակելով սիրել նրան։ Երբ նա դառնում է քառասուներեք տարեկան, կոլտնտեսության հոգատար նախագահը մեխանիզատոր Յակովին ուղարկում է արձակուրդ՝ հույս ունենալով, որ նա միայնակ չի վերադառնա։ Բայց Յակովը չի մեկնում, քանի որ կայարանում հանդիպում է իր սիրելին նոր ամուսնու ու որդու հետ և իմանում, որ նրանք գնում են նույն առողջարան։ Սակայն որոշ ժամանակ անց հանգստավայրից փախած կնոջը որոնելիս Յակովի մոտ  է գալիս նրա ամուսինը, իսկ հետո նաև կինը։

Ֆիլմում հնչում է Եվգենի Դոգայի երաժշտությունը, ինչպես նաև առկա է օպերատոր Վալերի Ռոժկոյի գերազանց աշխատանքը Կալուգայի փողոցներում։

## Դերերում
* Սերգեյ Նիկոնենկո – *Յակով Շչուգաև, կոլխոզ մեխանիզատոր
* [[Լյուբով Պոլիշչուկ]] – *Դաշա, Յակովի նախկին կինը
* Յուրի Կուզմենկով – *Ֆեոդոր
* [[Օլգա Մատեշկո]] – *Ալյոնա
* Օլեգ Տաբակով – *Ստեպան Կուզմիչ Պոդորվա, դրամատուրգ
* Բորիսլավ Բրոնդուկով – *Սեմյոն
* Տատյանա Կրավչենկո – *Մարինա
* [[Վյաչեսլավ Նեվիննի]] – *կոլտնտեսության նախագահ
* Իրինա Մուրզաևա – *Պոլյա
* [[Ալեքսանդր Յանվարյով]] – *ոստիկան

## Նկարահանման խումբ
* Ռեժիսոր` Ալեքսանդր Իտիգիլով
* Սցենար` Վիկտոր Մերեժկո
* Օպերատոր` Վալերի Ռոժկո
* Նկարիչ` Վյաչեսլավ Էրշով
* Կոստյումների նկարիչ` Եկատերինա Գակկեբուշ
* Կոմպոզիտոր` Եվգենի Դոգա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Если можешь, прости...» կայքում «Энциклопедия отечественного кино»

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Հին տունը (ֆիլմ, 1969)

«**Հին տունը**» (), խորհրդային գեղարվեստական լիամետրաժ սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Բորիս Բունեևը և Վալերի Բելյակովիչը Մ. Գորկու անվան կինոստուդիայում 1969 թվականին։ Ֆիլմը նվիրված է ռուս գրող, փիլիսոփա և հեղափոխական Ալեքսանդր Գերցենի կյանքի վաղ շրջանին (1812-1870)։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Ալեքսանդր Գերցենի կյանքի վաղ տարիների, նրա առաջին ու անպատասխանատու սիրո, երիտասարդության թափառումների և երիտասարդ քննադատի ու հեղափոխականի հասունացման մասին։

## Դերերում
* Անդրեյ Մյագկով – *[[Ալեքսանդր Գերցեն]] 
* [[Ռոդիոն Նահապետով]] – *Նիկոլայ Օգարյով
* Օլգա Գոբզևա – *Նատալյա Ալեքսանդրովնա, Գերցենի կինը
* Բորիս Կումարիտով – *Տիմոֆեյ Գրանովսկի
* Նիկիտա Պոդգորնի – *Կետչեր
* Նիկոլայ Դուբինսկի – *Միխայիլ Շչեպկին
* Ալեքսեյ Չեռնով – *պաշտոնյա դատարանում
* [[Եվգենի Եվստիգնեև]] – *Իվան Ալեքսեևիչ Յակովլև, Գերցենի հայրը
* Գալինա Գրիգորևա – *Լուիզա Իվանովնա Գաագ, Գերցենի մայրը
* Եվգենյա Խովանսկայա – *իշխանուհի Խովանսկայա
* Անդրեյ Ֆայտ – *Նիկիտա, Յակովլևի լաքեյը
* Ալեքսեյ Դոբրոնրավով – *իշխան
* Իգոր Դմիտրիև – *Վասիլի Պետրովիչ, նախկին դեկաբրիստ
* Գեորգի Տեյխ – *պաշտոնյա
* Պավել Շպրինգֆելդ – *գեներալ Դուբելտ
* Բորիս Գրիգորև – *հրկիզման մեջ մեղադրվող
* Վալենտին Բրիլեև – *պաշտոնյա
* Նիկոլայ Բրիլինգ – *օբերպոլիցմեյստեր
* Դմիտրի Մասանով – *գեներալ-նահանգապետ Զուրով 
* Իննա Վիխոդցևա – *ճորտ Մուսինա-Պուշկինա
* Եվգենի Կինդինով – *Սազոնով
* Գեորգի Միլյար – *ուղեկցորդ
* Օլեգ Մոկշանցև – *բանտային պարետ
* Եվգենի Սամոյլով – *էպիզոդ 
* Իգոր Ստարիգին – *իշխան Օբոլենսկի (լուսագրերում նշված չէ)
* Նիկոլայ Ռոմանով – *պաշտոնյա (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Բորիս Բունեև, Վալերի Բելյակովիչ
* Սցենարիստներ՝ Իոսիֆ Օլշանսկի, Նինա Ռուդնևա
* Օպերատոր՝ Գ. Ղարիբյան
* Կոմպոզիտոր՝ Միխայիլ Ռաուխվերգեր
* Նկարիչ՝ Օլգա Բեդնովա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ներքին Չայլու

**Ներքին Չայլու**, չբնակեցված գյուղ Ադրբեջանի Թարթառի շրջանում՝ Մարտակերտ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք։  Բնակավայրը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի (1991 թվականից՝ Արցախի Հանրապետություն) Մարտակերտի շրջանում։ 1960-ական թվականներից միացվել է Վերին Չայլու գյուղին և դարձել նրա առանձին թաղամասը՝ միասին կազմելով Այգեստան գյուղը։ 1992 թվականին գրավվել է ադրբեջանցիների կողմից և դարձել է անբնակ։

## Պատմություն
19-րդ դարի առաջին քառորդում ռուս-պարսկական երկրորդ պատերազմի հետևանքով Արևելյան Հայաստանի մեծ մասը միացվեց Ռուսական կայսրությանը։ Պատմական Հայաստանի իրանահպատակ գավառների՝ Խոյի, Ուրմիայի, Սալմաստի, Մակուի ու Ղարադաղի հայերը աստիճանաբար լքեցին իրենց բնակավայրերը և հաստատվեցին Արաքս գետից հյուսիս ընկած տարածքներում։ 1827 թվականին հիմնադրվեց հիմնվեց Չայլու՝ «գետափնյա» գյուղը, որը պայմանականորեն բաժանվեց Վերին և Ներքին Չայլուների։ 1923 թվականին կազմավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը։ Ներքին Չայլուն մտավ դրա՝ Մարտակերտի շրջանի կազմ՝ որպես սահմանամերձ գյուղ։

1960-ական թվականներին Թարթառի շրջանի Ղահիյար գյուղի բնակիչները փոխադրվում են այստեղ, տներ հիմնում երկու գյուղերի միջև ընկած բաց տարածությունում, որով Ներքին Չայլուն դադարում է ինքնուրույն գյուղ լինելուց։

## Բնակչություն
1890-ական թվականներին ուներ 45 տուն՝ 257 բնակչով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ներքին Չայլուի բնակչությունը կրկնակի պակաս էր Վերինից՝ 323 մարդ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Չայլուն ունի Սուրբ Աստվածածին անունով եկեղեցի (19-րդ դար), Պառավի կամուրջ (մթա I դար)։

## Հասարարակական կառույցներ
Գյուղն ուներ միջնակարգ դպրոց, ակումբ, գրադարան, կինո, բուժկայան։

## Տես նաև
* Վերին Չայլու

## Աղբյուրներ
* Արցախի բնակչության ազգային կազմի շուրջ 
* Արցախի տեղանունները
Սպարտակ Մնացականյան

**Սպարտակ Լևոնի Մնացականյան**, (նոյեմբերի 3, 2000, Ագարակ, Սյունիքի մարզ, Հայաստան - նոյեմբերի 9, 2020, Մարտունի, Արցախ) Արցախյան երկրորդ պատերազմի ազատամարտիկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սյունիքի մարզի Ագարակ քաղաքում 2000 թվականին՝ զինվորականի ընտանիքում։

2005-2007 թվականներին ընտանիքով ապրել են Սանկտ Պետերբուրգում։

2007 թվականին տեղափոխվել են հայրենի Ագարակ, որտեղ էլ Սպարտակը շարունակել է ուսումը՝ ցուցաբերելով բարձր առաջադիմություն։

2019 թվականին ընդունվեց ԵՊՀ-ի Արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժին։

## Զինվորական ծառայություն
2019 թվականին զորակոչվեց բանակ՝ ծառայության ացնելով Մատաղիսում։
Սպարտակը հիանալի հրետանավոր էր օրինակելի ծառայության համար արժանացավ «Բանակի գերազանցիկ» և «Քաջարի մարտիկ» կրծքանշաններին։

2020 թվականին Արցախյան երկրորդ պատերազմում մարտնչել է Թալիշում, ապա մասնակցել Շուշիի, Քարին տակի թեժ մարտերին։ Նրա վերջին մարտը նոյեմբերի 9-ին էր, Մարտունու շրջակայքում։

## Պարգևներ և շքանշաններ
2021 փետրվարի 14-ին Հայրենիքին ցուցաբերած արիության և խիզախության համար Արցախի նախագահի կողմից հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

## Տես նաև
* Արցախյան երկրորդ պատերազմ
* Արցախյան երկրորդ պատերազմի մարտական ծառայության մեդալակիրների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Ալեսանդրո Բարատա

**Ալեսանդրո Բարատա** (, ), իտալացի նկարիչ և փորագրիչ։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել և մահացել է Պարմայում։ Հայտնի է եղել Պարմայում կվադրատուրայի և այլ վայրերում՝ Նեապոլի տեսարանների տոպոգրաֆիկ փորագրությունների միջոցով։

Ծնվել է Սան Լորենցո եկեղեցու մոտ, որը Պարմայի ամենահին եկեղեցիներից մեկն է։ Նա նկարչություն է սովորել Ֆրանչեսկո Մարիա Ռետիի հետ և 28 տարեկան հասակում ընդունվել է Սան Ջուզեպպե ընկերակցության մեջ. միությունը հիմնականում նվիրված էր Սբ. Ջոզեֆին, որը հիմնադրվել էր Սանտա Քրոչե եկեղեցում։

Նրա առաջին վավերագրված աշխատանքը թվագրվում է 1668 թվականին, երբ Ազնվականների քոլեջի շնորհիվ նա ծանոթացել է Ռենուչո Ֆառնես կոմսի առաջին որդու մկրտության տեսարաններին։ Մի քանի տարի անց ուշադրություն է դարձրել Սանտա Քրիստինա եկեղեցու խաբկանքային ձևավորմանը, որը Ֆլորենտին Ֆիլլիպո Մարիա Գալերին որմնանկարել է Սան Գաետանո դա Տեինի կյանքից դրվագներով, որը Տիատինների հիմնադիր էր և ղեկավարում էր եկեղեցին։ Գումարի պակասը ստիպել է հրաժարվել գմբեթի և աբսիդի կառուցումից. Բարատան ընդարձակ կտավ է նկարել, որը լայն համայնապատկերում կեղծել է գմբեթն ու երգչախումբը՝ ստեղծելով բեմական էֆեկտ, որը շատ է գնահատվել, ստվերները այնպես են պատկերվել, որ նրանք, ովքեր մտել են եկեղեցի, կարող էին հավատալ, թե դրանք իրական են։

1672 թվականին դառնում է Սան Ջուզեպպե ընկերակչության առաջին ռեգենտը։ Ամուսնանալով Մարիա Լուչիայի հետ՝ նա գնացել է բնակվելու Սան Պաոլոյի եկեղեցական ծխում։ 1676 թվականին նա առաջադրանք է ստացել, որպեսզի վերականգնի Սանտա Կրոչե եկեղեցու նկարները և թարմացրել դամբարանի որմնանկարները։ Նա նաև աշխատել է Դուոմոյում, որտեղ նա որմնանկաներ է արել Ողջերի և մեռածների եկեղեցու առաստաղին և պատերին։

1689 թվականին Ստեֆանո Լոլլին Բոլոնիայից ձևավորել է Ֆարնեսի թատրոնի մոտ գտնվող արքայական թատրոնը, Բարրատան ձևավորել է այն՝ ընդգծելով զարդարանքները և նկարները։ 1695-1697 թվականներին նա նկարազարդել է Սանտա Լուչիա եկեղեցու գմբեթը։

Նրա վերջին վավերագրված աշխատանքները Սանտա Մարիա դել Քուարտիրեի բարձր խորանի պատկերազարդում է և Չերտոսան դի Սան Ջիրոլամո եկեղեցու չորս պատերը։

Նա նաև աշխատել է Նեապոլում, որտեղ փորագրություն է արել՝ պատկերելով Կամալդոլի բլրի հարավային զառիթափը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ
Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգ

**Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգ** (,), քենիացի ակտիվիստ, ֆեմինիստ, կանանց իրավունքների պաշտպան, օգնում է սեռական բռնություն վերապրածներին։

## Կենսագրություն
Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգը ծնվել և մեծացել է Քենիայի մայրաքաղաք Նայրոբիի Կիբերա աղքատ թաղամասում։ Վեց տարեկանում նրան առաջին անգամ բռնաբարել են, իսկ 16 տարեկան հասակում ենթարկվել է խմբակային բռնաբարության։ Բռնաբարողները հանցագործությունից հետո պարծեցել են իրենց կատարածով։ Նա մատնանշում է այդ փաստը որպես կանանց նկատմամբ սեռական բռնության օրինակ և ասում, որ դա դարձել է իր ակտիվության շարժիչ ուժը։

2017 թվականին Էդիտար Օչիենգը հիմնել է Կիբերայի Խաղաղության, մարդու իրավունքների և արդարության ֆեմինիստական կենտրոնը։ Նա ինտերսեկցիոնալ ֆեմինիստ է և նրա նպատակն է ստեղծել հասարակություն, որտեղ ապահովված կլինի լիարժեք զարգացում և անվտանգություն և երիտասարդ կանանց ինքնադրսևորման հնարավորություն։ Նրա կենտրոնը նպատակ ունի երիտասարդ կանանց շրջանում ձևավորել առաջնորդական որակներ, որը որպես հարթակ կծառայի մի քանի սերնդի կանանց կազմակերպման և փոխգործակցության համար։

Էդիթարը միաժամանակ զբաղվում էր  խոցելի կանանց անձնական հիգիենայի պարագաների տրամադրման գործընթացով՝ համաձայն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 1325 բանաձևի։ Նա պատմում է կանանց իրենց սահմանադրական իրավունքների մասին։

Համարվում է *[[Peace Brigades International]]*-ի անդամների հավաքագրման կազմակերպիչ և համագործակցում է Նայրոբիի այլ իրավապաշտպանների հետ։ 2020 թվականի հուլիսի 7-ին նա, այն 56 անձանց թվում էր, որոնք ձերբակալվել էին ոստիկանության դաժանության դեմ կազմակերպված երթի ընթացքում։

COVID-19 համաճարակի ընթացքում նա համակարգում էր սննդի և բազմակի օգտագործման դիմակների առաքումը սեռական բռնության զոհերին և հասարակության խոցելի կանանց, ինչպես նաև բնակչությանը տեղեկություններ էր հաղորդում համաճարակի մասին։ Էդիտարը ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդում մասնակցեց կանանց իրավունքների, COVID-19-ի և կանանց իրավունքների թեմայով քննարկմանը։

2019 թվականին նա Ուկվելի կուսակցությունից մասնակցել է Կիբերայի ընտրատարածքում խորհրդարանական ընտրություններին, բայց ընտրությունների երկրորդ փուլում, 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ին, նա 41984 ընտրողներից հավաքել է ընդամենը 59 ձայն։

## Պարգևներ
2020 թվականին Էդիտար Օչիենգը արժանացավ Մաատա Վանգարի հիմնադրամի մրցանակի, Կիբերայում COVID-19 համաճարակի ընթացքում կատարված հասարակական աշխատանքների համար՝ դառնալով այդ մրցանակի առաջին դափնեկիրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Քենիացի կին հասարակական գործիչներ
Հայաթ Միրշադ

**Հայաթ Միրշադ** (), լիբանանցի ակտիվիստ, ֆեմինիստ, լրագրող։ Ֆեմինիստների *FE-MALE* հասարակական կազմակերպության համահիմնադիր։ Հանդես է գալիս երկրում գենդերային հավասարության համար։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լիբանանյան համալսարանի անգլիական գրականության բաժինը և Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի գենդերային հավասարության և մարդկային զարգացման հումանիտար դասընթացը։ 2012 թվականին Հայաթը Լիբանանում հիմնադրել է առաջին ֆեմինիստական վեբ-կայքը` «*Sharika wa Laken*» («Գործընկերը դեռ հավասար չէ») անվանումով։
2007 թվականին նա դարձավ ֆեմինիստական *FE-MALE* ոչ առևտրային կազմակերպության  համահիմնադիրը և  տնօրեններից մեկը։ Միաժամանակ համարվում է Լիբանանյան կանանց դեմոկրատական համաժողովի հասարակության հետ կապերի բաժնի վարիչ և ՄԱԿ-ի կանանց կազմակերպության անդամ։

## Պարգևներ
2020 թվականին BBC-ի կողմից Միրշադը ճանաչվեց որպես տարվա 100 ազդեցիկ կանանցից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լիբանանացի կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի ֆեմինիստներ
Վաֆա Մուստաֆա

**Վաֆա Ալի Մուստաֆա** (, ), սիրիացի ակտիվիստ և լրագրող, Սիրիայում ռազմագերիների ազատման ջատագով։

## Կենսագրություն
2011 թվականին Վաֆա Մուստաֆան ձերբակալվել է Սիրիայում բողոքի ցույցերի համար, սակայն շուտով նրան ազատ են արձակել։ Ձերբակալությունից հետո նա չի կարողացել վերադառնալ դպրոց՝ ուսումը շարունակելու համար, քանի որ դպրոցները հրաժարվել են ընդունել ցույցերին մասնակցած աշակերտներին։

Վաֆա Մուստաֆան ասում է, որ ակտիվ աշխատանքն ինքը սկսել է  հոր՝ Ալի Մուստաֆայի (2013 թվականի հուլիսին ձերբակալված իրավապաշտպան) անհետացումից հետո։ Հոր ձերբակալությունից հետո նա ստիպված է եղել տեղափոխվել Հալեպ, ապա Թուրքիա՝ փախստականների ճամբար։

Վաֆան համարվում է «Ընտանիք հանուն ազատության» կազմակերպության անդամ։ Որպես կազմակերպության անդամ՝ 2020 թվականին նա ակտիվորեն լոբբինգ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում՝ սիրիացի բանտարկյալների վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար, որպեսզի կառավարությունը բացահայտի Սիրիայում բոլոր բանտարկյալների անունները և գտնվելու վայրերը։ 2016 թվականին մեկնել է Գերմանիա։

Վաֆան փորձում է ցանկացած տեղեկություն ստանալ Սիրիայում անհետացած իր հոր և մյուս բանտարկյալների մասին։

2020 թվականի մայիսի 30-ին նա հանրահավաք է կազմակերպել Կոբլենցի (Գերմանիա) դատարանի շենքի մոտ, որտեղ տեղադրել է Սիրիայում անհայտ կորած մարդկանց 61 լուսանկար, այդ թվում՝ իր հոր լուսանկարը։

2020  թվականին ավարտել է Բեռլինի Բարդ քոլեջը` ստանալով արվեստի և հումանիտար գիտությունների մասնագետի որակավորում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Սիրիացի լրագրողներ
IPhone SE (2-րդ սերունդ)

**iPhone SE (2-րդ սերունդ)** (SE - Special Edition՝ ), էփլ ընկերության սմարթֆոն։ Ներկայացվել է 2020 թվականի ապրիլի 15-ին։ Դիզայնը ստացել է iPhone SE-ի օրինակով, որն ավելի վաղ ներկայացվել է iPhone 8-ի օրինակով։ Ունի Apple A13 Bionic նոր պրոցեսոր, որն օգտագործվում է iPhone 11-ում, iPhone 11 Pro-ում և iPhone 11 Pro Max-ում։

## Վաճառքի սկիզբ
2020 թվականի ապրիլի 15-ին Apple ընկերությունը YouTube-ի իր ալիքում հրապարակել է նոր iPhone SE-ի մասին տեսանյութ, սարքի մասին տեղեկատվություն  է ավելացրել իր կայքում՝ առանց հրապարակային շնորհանդեսի։ Վաճառքի սկիզբը եղել 2020 թվականի ապրիլի 14-ին։ ԱՄՆ-ում 64 գիգաբայթ հիշողությամբ տարբերակի սկզբնական արժեքը 399 դոլար է, 128 և 256 գիգաբայթով տարբերակների գինը՝ համապատասխանաբար 449 և 549 դոլար։

## Բնութագիր
Ըստ Apple-ի տվյալների․

### Ձևավորում
iPhone SE-ն ունի ալյումինե շրջանակով դիզայն, առջևի և հետևի մասերը պատրաստված են ապակուց։ Հեռախոսի արտաքին դիզայնը և չափերը գրեթե նույնական են iPhone 8-ի հետ, բացառությամբ կենտրոնում գտնվող Apple-ի լոգոյի։ Առջևում այն ունի եզրեր վերևի և ներքևի մասում, «Տուն» կոճակը ինտեգրված է երկրորդ սերնդի Touch ID-ի հետ։ Ներկայացվում է երեք գունային լուծմամբ՝ սև, սպիտակ և կարմիր (PRODUCT RED): Սմարթֆոնի սպիտակ տարբերակը առջևի մասում ունի սև վահանակ։

### Էկրան
* Retina HD՝ 4,7 դյույմ անկյունագծով, IPS տեխնոլոգիայով
* Հաճախականությունը՝ 1334/750 փիքսել, խտությունը՝ 326 փիքսել/դյույմ
* True Tone և Multi-Touch տեխնոլոգիաների աջակցություն
* Օլեոֆոբիկ ծածկույթ

### Տեսախցիկ, նկար և վիդեո
Հիմնական տեսախցիկ.

* 12-մեգափիքսել լայն անկյունային տեսախցիկ՝ ƒ/1.8 դիաֆրագմայով
* «Դիմանկարային» ռեժիմ ու դիմանկարային լուսավորություն, որոնք նախկինում գործարկվել են iPhone X, iPhone XS, iPhone 11 և այլ մոդելներում
* Լուսանկարելիս և տեսանկարահանելիս պատկերի օպտիկական կայունացում 
* Վայրկյանում 24, 30 կամ 60 կադր հաճախականությամբ 4K ձևաչափով տեսանյութ ձայնագրելու հնարավորություն
* Տեսանյութի ձայնագրման ժամանակ ստերեո ձայն
* Քառագույն True Tone LED ֆլեշ
* Smart HDR տեխնոլոգիաների աջակցություն
* Սերիական նկարահանում
* Տեսապակին պաշտպանված է շափյուղյա ապակիով
* Պանորամային նկարահանման հնարավորություն

Առջևի տեսախցիկ.

* 7 մեգապիքսել FaceTime տեսախցիկ՝ ƒ/2.2 դիաֆրագմայով
* Վայրկյանում մինչև 30 կադր հաճախականությամբ Full HD տեսագրություն
* «Դիմանկարային» ռեժիմ
* Սերիական նկարահանում

### Բջջային ցանցերի և ինտերֆեյսի աջակցություն
* Բջջային ցանց.
** FDD‑LTE (1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 11, 12, 13, 17, 18, 19, 20, 21, 25, 26, 28, 29, 30, 32, 66 դիապազոններ)
** TD‑LTE (34, 38, 39, 40, 41, 42, 46, 48 դիապազոններ)
** UMTS/HSPA+/DC‑HSDPA (850, 900, 1700/2100, 1900, 2100 ՄՀց)
** GSM/EDGE (850, 900, 1800, 1900 ՄՀց)
** Gigabit Class LTE
* Անլար ինտերֆեյս.
** Wi‑Fi 802.11ax (Wi‑Fi 6)՝ MIMO 2×2 տեխնոլոգիայով
** Bluetooth 5.0 անլար տեխնոլոգիա
** NFC՝ ընթերցողի ռեժիմի աջակցությամբ
** պահուստային լիցքավորմամբ էքսպրես քարտեր
* Տեղագրության որոշում.
** Ներկառուցված GPS/GLONASS մոդուլ
** Թվային կողմնացույց
** Wi‑Fi
** Բջջային կապ
** IBeacon տեղագրության ճշգրիտ որոշման գործառույթ

## Անլար կապի արագություն

## Տես նաև
* IPhone SE
* iPhone 6
* iPhone 8
* iPhone 11

## Ծանոթագրություններ
Դիանա Հարությունովա

** Դիանա Արտուրովնա Հարությունովա ** , (, )), հայազգի ուկրաինացի շախմատիստուհի, Ուկրաինայի սպորտի վարպետ, կանանց գրոսմայստեր, Ուկրաինայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2007)։

## Կենսագրություն
Շախմատով զբաղվել է 7 տարեկանիւց։ Առաջին մարզիչները եղել են Ալեքսանդր Ալեքսիկովը և Վլադիմիր Ռետինսկին։ Դիանան ներկայացրելէ Սիմֆերոպոլ քաղաքը։ 10 տարեկանից նա մասնակցել է մանկապատանեկան շախմատի մրցումների, բազմաթիվ անգամ դարձել է  Ուկրաինայի առաջնությունների մրցանակակիր։ 2000 թվականին մինչև 12 տարեկան աղջիկների շրջանում նա դարձել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2005 թվականին ստացել է կանանց միջազգային գրոսմայստերի կոչում։ Շախմատիստուհու ամենաբարձր վարկանիշը եղել է 2373՝ 2004 թվականի ապրիլին։

2006 և 2007 թվականներին եղել է մինչև 20 տարեկան աղջիկների Ուկրաինայի չեմպիոն։ 2006 թվականին մեծահասակների շրջանում հաղթող է ճանաչվել  «Գալիչինա-2006» մրցաշարում, որին մասնակցել է 74 շախմատիստ։

2002, 2004, 2006 թվականներին մասնակցել է մեծահասակների Ուկրաինայի առաջնություններին, 2003 թվականին՝ Ուկրաինայի տղամարդկանց առաջնությանը։

2008 թվականին Ուկրաինայի հավաքականի կազմում «Համաշխարհային ինտելեկտուալ խաղերի» ընթացքում արագ շախմատի մրցաշարում Դիանայի թիմը գրավել է երկրորդ տեղը՝ եզրափակչում պարտվելով Չինաստանի ազգային հավաքականին։ 2010 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Շախմատի համահայկական օլիմպիադայի ընթացքում Դիանան զբաղեցրել է առաջին տեղը։

Կարճ դադարից հետո, 2015 թվականին վերսկսել իր մարզական կարիերան․ մասնակցել է «Chess Ladies Vienna 2015» մրցաշարին, ներկայացրել է Ուկրաինան և Բադենի շախմատային ակումբը։

Սովորել է Վ. Ի. Վերնադսկու անվան Տավրիչեսկի անվան ազգային համալսարանում։ 2013 թվականին եղել է Կիևում կայացած SBERBANK OPE շախմատի միջազգային մրցաշարի կազմկոմիտեի նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ
Արդյունաբերական Երրորդ հեղափոխություն (գիրք)

***Արդյունաբերական Երրորդ հեղափոխություն (գիրք), The Third Industrial Revolution -*** Ջերեմի Ռիֆկինի հեղինակային գիրքը, որը տպագրվել է 2011 թվականին։ Գիրքը ներկայացնում է  տնտեսության հիմնարար փոփոխությունը, որը պայմանավորված էր կապի տեխնոլոգիաների և էներգետիկ ռեժիմների հատկապես՝ Վերականգնվող էներգիայի  համակցումով։

Համօգտագործվող տնտեսությունը նույնպես դիտվում է, որպես  Արդյունաբերական Երրորդ հեղափոխության կարևոր տարր

## Ընդունելություն
Գիրքը մեծ պահանջարկ է ունեցել  *New York Times -*ի բեսթսելերների շարքում*։* Գիրքը  հրապարակվել է Ազգային ռադիոյի եթերով։

## Փաստագրություն
2007 թվականին,  Vice Media-ի կողմից   Ջերեմի Ռիֆկինի մասին  փաստագրական ֆիլմ է էկրանավորվել։

## Տես նաև
* Թվային հեղափոխություն
* Ամբողջովին վերականգնվող էներգիա
* Sharing economy
* Ջերեմի Ռիֆկինի այլ գրքեր
** Աշխատանքի ավարտը (1995)
** Եվրոպական երազանք (2004)
** Էմպատիկ քաղաքակրթությունը (2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* The Economist: The Third Industrial Revolution - The digitisation of manufacturing will transform the way goods are made, and change the politics of jobs

Կատեգորիա:2011 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Շառլոտա Դեմար

**Կրիստանա Անտուանետա Շարլոտա Դեմար **, *մադեմուազել Դեմար* (, ; 1682, Копенгаген, (),  ֆրանսիացի դերասանուհի։ Հայտնի արվեստագետների ընտանիքից։

Արվեստագետ Նիկոլա Դեմարի աղջիկը և Կատերինա Դանջեվիլի ավագ քույրը, ազգականուհի և աշակերտուհի Մարի Շանմելեի։ 

Բեմ է դուրս եկել ութ տարեկանից՝ Լոլոտի անվանմբ 1690 թվականին։

Ինը տարի անց՝ 1699 թվականի հունվարին, առաջնախաղով է հանդես եկել «Կոմեդի Ֆրանսեզի» խմբում Իֆիգենիայի դերով Լանգրաժա Շանսելի «Օրեստ և Պիլադեում»։ Մի քանի ամիս անց նա ընդունվել է խումբ իր մորաքրոջ և ուսուցչի փոխարեն։ Երկու տասնամյակ անց Դեմարը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել ինչպես ողբերգական Հերմոնիան՝ Անդրոմաքեում, Էմիլյա  Պիեռ Կոռնելի «Ցինեում», Իոկաստա՝ Վոլտերի «Էդիպում»), այնպես էլ կատակերգական դերերով (Լիզետա՝ Ռենարի «Միակ ժառանգորդում», Հերինա՝ Ֆիլիպ Դետուշի  «Անամոթ-հետաքրքրասերում»)։ Դեմարը  բեմը թողել է 1721 թվականին՝  սահմանափակվելով մասնավոր շրջանակներում հանդես գալով ։

1700 թվականին Դեմարը աղջիկ  զավակ է ունեցել դե Սեգյուրի հետ ամուսնությունից։ Ավելի ուշ նա ևս երկու երեխա է ծնել տարբեր հայրերից, նախքան կդառնար սիրեկանը շվեյցարիացի ֆինանսիստ Անտուան Հորերայի՝ դերասանուհու նախկին երկրպագուի։ Հորերը Դեմարի համար ծրագիր է ստեղծում, հետո Շատինյոնում զարդարուն բնակավայր է հիմնում և պահպանում։ Դեմարը 71 տարեկան հասակում մահացել է 1753 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սեն Ժերմենում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Սիդսե Բաբեթ Կնուդսեն

**Սիդսե Բաբեթ Կնուդսեն** (, МФА , ), դանիացի դերասանուհի։ «Արի կորչենք» (1997) ֆիլմի համար արժանացել է «Ռոբերտ» և «Բադիլ» մրցանակների՝ լավագույն կանացի դերի համար։

Կնուդսենը իր սերնդի լավագույն դանիացի դերասանուհիներից մեկն է համարվում։ 1999 թվականին նա նորից «Միակ և անկրկնելի» ֆիլմի համար ստացել է «Ռոբերտ» մրցանակը՝ որպես լավագույն դերասանուհի։ 2016 թվականին Կնուդսենը «Կնգում» ֆիլմի համար ստացել է «Սեզար» մրցանակը՝ երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր անվանակարգում։ 2002 թվականին նա առաջադրվել է «Բոդիլ» մրցանակի՝ «Մաոնայի աշխարհը» ֆիլմում իր դերի համար, իսկ 2006 թվականին՝ «Հարսանիքից հետո» ֆիլմի համար։

Կնուդսենը միջազգային ճանաչում է ձեռք բերե դանիական «Կառավարություն» հեռուստաֆիլմում Դանիայի հորինված վարչապետ Բիրգիտե Նյուբորգի դերից հետո։

## Կենսագրություն
Կնուդսենը ծնվել է 1968 թվականին Կոպենհագենում՝ լուսանկարիչ Էբե Կնուդսենի և դպրոցական ուսուցչուհու՝ Սյուզաննա Անդերսենի ընտանիքում։ 1987-1990 թվականներին նա սովորել է Փարիզում դե լ’Օմբրե թատրոնում, չնայած ֆրանսերեն խոսում էր շատ քիչ։ Դանիա վերադառնայուց հետո սկսել է խաղալ *OVINE 302* էքսպերեմինտալ թատրոնում, ինչպես նաև Բեթի Նենսենի և Կոպենհագենում գտնվող Դանիայի թագավորական թատրոններում։ Նա ազատ խոսում է անգլերեն և ֆրանսերեն, ինչը նրան թույլ է տալիս խաղալ ամերիկյան և ֆրանսիական ֆիլմերում։

### Անձնական կյանք
* Կնուդսենը ամուսնացած չէ, ունի որդի (ծնվել է 2005 թվականին)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Peter Schepelern, «Internationalisering og dogme», from *100 Års Dansk Film*, Copenhagen; Rosinante, 2001 

Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Դանիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 22 ծնունդներ
Բակնին

**Բակնին** ()՝ քաղաք Վիետնամի հյուսիսային մասում, հանդիսանում է Բակնին նահանգի կենտրոնը։ Քաղաքը նաև նահանգի մշակութային, վարչական և առևտրային կենտրոնն է։ Քաղաքը զբաղեցնում է 82,60 կմ² տարածք, բնակչությունը 2017 թվականի նոյեմբերի տվյալներով կազմում է 501,199 մարդ։ 2006 թվականի հունվարին Բակնին քաղաքային բնակավայրը (thị xã) վերափոխվեց քաղաքի (thành phố):

## Պատմություն

1884 թվականի մարտին Բակնին համարվում էր Ֆրանսիայի և Սև դրոշի ընտրյալ բանակի միջև ընթացող պատերազմներում վճռական արշավանքների համար նախատեսված վայր, որն անցավ ֆրանսիացիների վերահսկողության տակ։

Հետագայում, Ֆրանսիայի պրոտեկտորատի ներքո, քաղաքը վերածվեց նահանգի գաղութային կառավարման ողջ քաղաքական, տնտեսական, մշակութային վարչությունների կենտրոնը։ Իեն, Նիեմ և Դու գյուղերով սահմանագծված Բակնին քաղաքի միջնաբերդը գրավվեց ֆրանսիական զորքերի կողմից։ Այդ ժամանակ Բակնին հայտնի էր Եվրոպայում իր ողորկալաքի աշխատանքներով և սև փայտե վահանակներով ներզարդված սադափներով, պահարաններով, սկուտեղներով ու տուփերով։ Բակնինի երկաթուղային կայարանը բացվեց 1904 թվականից հետո։ Վիետմինի ֆրանսիական զորքերի դարանակալումը տեղի ունեցավ Բակնինում, երբ դեռ շարունակվում էր 1946 թվականի Ֆոնտենբլոյի համաժողովը։

Քաղաքի անունը նշանակում է «հյուսիսային հանդարտություն»։

## Կառույցներ

Քաղաքում են գտնվում Վիետնամի բանկային ինստիտուտը, Բակնին կամպուսը (Học viện Ngân hàng), Բակկինի միջազգային դպրոցը և Քաղաքականության Ռազմական ակադեմիայի հիմնական կամպուսը (Học viện Chính trị Quân sự), Բակնինի երկաթուղային կայարանը։ Այնտեղ է Բա Չյուա Քոյի սրբատաճարը։

## Վարչական ստորաբաժանումներ

Քաղաքը վարչականորեն բաժանված է 19 միավորի, ներառյալ՝ 19 քաղաքային ստորաբաժանումները (վիետնամերեն՝ *phường*)։

## Պատկերասրահ

 Flickr - …trialsanderrors - The governor of Bac-Ninh, collecting cards, ca. 1890.jpg|Քարտերի հավաքագրում․ ստեղծում է պատմություն «Բակնինի» «չինացի» մի նահանգապետի մասին, որը բլրի վրա իր նապաստակների հետ հանգստի ժամանակ հանկարծակիի է գալիս նավաստանիներ տեղափոխող օդապարիկներ տեսնելիս
Đền Bà Chúa Kho.jpg|Բա Չյուա Քոյի տաճար
Nhà Thờ Chính Tòa Bắc Ninh.jpg|Բակնինի Մայր տաճար


** Պետք է ստուգել՝ արդյո՞ք այս արվեստի գործի պատկերումն արտացոլում է պատմական փաստերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիետնամի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ասիական քաղաքներ
Մեն Ցզի

**Մեն Ցզի** (մ.թ.ա. 372 թ. – մ.թ.ա. 289 թ. կամ մ.թ.ա. 385 թ. – մ.թ.ա. 303/302 թ.), չինացի փիլիսոփա, կոնֆուցիոսական ուսմունքի հետևորդ։ Հաճախ բնութագրվել է որպես «երկրորդ իմաստուն», այսինքն` իմաստությամբ Կոնֆուցիոսից երկրորդը։ Կոնֆուցիոսի աշակերտների չորրորդ սերնդի ներկայացուցիչ է։ Մենց Ցզին ժառանգել և զարգացրել է Կոնֆուցիոսի փիլիսոփայական ուսմունքը։ Ապրելով «Պատերազմող պետությունների ժամանակաշրջան»–ում` նա իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել ճանապարհորդելով պետությունների միջև և խորհուրդներ տալով տարբեր իշխաններին։ Այդ իշխանների հետ զրույցները կազմում են «Մեն Ցզի» երկի հիմքը, որը հետագայում ընդգրկվել է կոնֆուցիոսական գրականության կանոնի մեջ։

Մեն Ցզիի ուսմունքի հիմնական համոզմունքն այն էր, որ մարդիկ իրենց բնությամբ լավն ու բարի են, բայց մարդկանց այդ բնատուր որակը պահանջում է մշակման և զարգացման պատշաճ միջավայր։ Նա նաև սովորեցնում էր, որ կառավարիչները պետք է արդարացնեն իրենց իշխանական դիրքը՝ արդար կառավարելով իրենց հպատակներին, և այս իմաստով նրանք ստորադաս են զանգվածներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրավունքի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կոնֆուցիականություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կլինիկ

Կլինիկի Լաբարատորիա,  (/ klɪˈniːk /) մաշկի խնամքի, կոսմետիկայի, հիգիենայի և բույրերի ամերիկյան արտադրող է, որը սովորաբար վաճառվում է բարձրակարգ հանրախանութներում։ Այն Էստե Լաուդերի ընկերությունների դուստր ձեռնարկությունն է։ 2019 թվականի դրությամբ, Կլինիկն ունի ավելի քան 22,000 հաճախորդների խորհրդատու ամբողջ աշխարհում :

## Պատմություն
1967 թվականին ամերիկյան Վոգ ամսագիրը հրատարակեց «Կարո՞ղ է ստեղծվել հիանալի մաշկ» հոդվածը, որը գրել է գեղեցկության խմբագիր Քերոլ Ֆիլիպսը Նորման Օրենտրեյխի հետ, որտեղ քննարկվում է մաշկի խնամքի ռեժիմի կարևորությունը։ Էստենի Լաուդերի հարսը ՝ Էվելին Լաուդերը, կարդաց հոդվածը և այն ներկայացրեց Էստեի ուշադրությանը : Եվ [և [Օրենտրեյխը հավաքագրվել են ապրանքանիշի ստեղծման գործում օգնելու համար, և 1968-ի ապրիլին Կլինիկի պրեմիերան տեղի ունեցավ որպես աշխարհի առաջին ալերգիկ հետազոտություն անցած մաշկաբանի կողմից, Նյու Յորքի ԱՄՆ-ի Սաքս Հինգերորդ պողոտայում, որը մեկնարկեց 117 ապրանքատեսակով։  Էվելին Լաուդերը, Էստե Լաուդեր- ի գործադիր տնօրեն և Լաուդերի ընտանիքի անդամ, ստեղծեց Կլինիկ ապրանքանիշի անվանումը և զարգացրեց իր ապրանքների շարքը։

Լաուդերն աշխատում էր որպես Կլինիկում վերապատրաստման տնօրեն։ Նա առաջինն էր, ով կրեց ապրանքային նշանի սպիտակ լաբորատոր վերարկուն, որն այժմ կրում են Կլինիկ Խորհրդատուներըը ամբողջ աշխարհում :
Կլինիկը երրորդ ապրանքանիշն էր, որը «ծնվեց» Լաուդեր խմբից Էստե Լուդերից և Արամիսից հետո։
2008 թ.-ին Կլինիկը հայտարարեց համագործակցություն։

2020 թվականին Կլինիկը հրապարակավ հայտարարեց բրիտանացի դերասանուհի Էմիլիա Քլարկին որպես իրենց առաջին Գլոբալ դեսպան։ Ալլերգիանի- ի ՝ Բոտոքսի արտադրողի և Էլիզաբեթ Արդենի նախկին տիեզերական գործընկերոջ հետ, որի արդյունքում ստեղծվեց Բժշկական Կլինիկի նոր գիծ։ Գիծը հասանելի է միայն բժշկի գրասենյակներում։ 5 ապրանքատեսակների հավաքածուն նախատեսված է մաշկի նախ և հետպատերազմյան խնամքի համար և նպատակաուղղված է այնպիսի բարդությունների, ինչպիսիք են կարմրությունը, սեղմումը, այրումը, գրգռումը, գունաթափումը, ի միջի այլոց, որոնք «դանդաղեցնում են բուժման գործընթացը»։
2019 թ.-ին Կլինիկը «շնորհվեց Եվրոպական առաջին փայլուն մրցանակաբաշխության էլեկտրոնային առևտրի լավագույն փորձ»։
2020 թվականին Կլինիկը հրապարակավ հայտարարեց բրիտանացի դերասանուհի Էմիլիա Քլարկին որպես իրենց առաջին Գլոբալ դեսպան։

## Գլոբալ տեղակայություններ

*[[Եվրոպա]]*
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*    
*  
*  
*  
*     
*   
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*   
* 
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
* 
* 
* 
*   
*  
*  
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*   
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
* 

*[[Մերձավոր Արևելք]] & [[Աֆրիկա]]*
*  
* 
*  
*  
* 
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 
* 
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*   
*  
* 
*  
* 
*    
*  
* 
* 

*[[Ասիական խաղաղօվկիանոսյան շրջան]]*
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
* 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
* 
*  
* 
*  
*  
*  
* 
*  
*  [
*  
*  
*  
*  
* 

*[[Ամերկիա]]*
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
*  
*  
* 
*  
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1968 հիմնադրված ընկերություններ
Մայիս Աղաբեկով

**Մայիս Ալիշիր օկլի Աղաբեկով**(, ), ադրբեջանցի կինոնկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (2000)։

## Կենսագրություն
Մայիս Ագաբեկովը ծնվել է 1941 թվականի մայիսի 1-ին Բաքվում։ 1961 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական գեղարվեստի դպրոցը։ 1969 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետը։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո նա սկսել է աշխատել որպես արտադրության նկարիչ «Ադրբեջանֆիլմ» կինոստուդիայում։

1965 թվականից մասնակցել է միջազգային և ազգային մի շարք ցուցահանդեսների։ 1996 թվականից դասավանդել է Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարանում։ Նա եղել է Ադրբեջանի պետական արվեստի ակադեմիայի Ակադեմիական նկարչության ֆակուլտետի պրոֆեսորը։

2000 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Մայիս Աղաբեկովին շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական նկարչի կոչում։

Մայիս Աղաբեկովը մահացել է 2020 թվականի հունիսի 17-ին ՝ 79 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ
* «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ» - 4 մարտ, 1992 թ.,
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ - 18 դեկտեմբեր, 2000 թ.,
* «Հումայ» ազգային մրցանակ - 26 ապրիլ, 2012 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Ջուզեպպե Անջելի

**Ջուզեպպե Անջելի** (, ), ուշ բարոկկոյի շրջանի իտալացի նկարիչ, որն առավել հայտնի է իր պատկերած ժանրային և կրոնական առարկաներով։

## Կենսագրություն
Պարապել սկսել է Ջիամբատիստա Պիացցետայի ստուդիայում։ 1741 թվականին նա դարձել է Նկարիչների գիլդիայի անդամ։ 1756 թվականին նա դարձել է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիայի դասախոս, իսկ 1772 թվականին նա դարձել է Ակադեմիայի նախագահը։

Նա հայտնի է իր Սան Սթայի եկեղեցում երկու կտավներով և Պադովայի մոտ գտնվող Միրա գավառի Վիլլա Վիդմանն-Ֆոսկարի առանձնատան որմնանկարներով։ Նրա այլ աշխատանքներից են «*Կատարյալ գաղափար սրբերի հետ*» նկարը, որը տեղափոխվել է Սան Ֆրանչեսկո եկեղեցի, Սան Ֆրանչեսկո դելլա Վինյա եկեղեցի, «Խաչի ճանապարհի երկու տեսարանները» Սանտա Մարիա դել Ջիլիո եկեղեցու համար, «Սուրբ Պիետրո I Օրսեոլոն ստանում է եկեղեցական հագուստը Սուրբ Ռամուալդից» որմնանկարը` Սանտա Մարիա դելլա Պիետա եկեղեցու խորանում, «Կատարյալ գաղափար սրբերի հետ» նկարը` Սանտա Մարիա Գլորիոզա դեյ Ֆրարի բազիլիկ եկեղեցում, «Սուրբ Ֆրանցիզի մտազմայլանքը»` Մադոննա դել Պիլաստրելլո եկեղեցում, Լենդինարայում, «Կույսի տեսիլքը Սուրբ Սիմոնին»` Սանտա Մարիա Մադալեննա եկեղեցում, որմնանկարներ` Նովենտա Պադովանայում, Սուրբ Ջովանի մեծ դպրոցի և Բարբարոյի պալատի առաստաղի պատկերազարդումը և «Լուվրի թմբուկով զինվորը» նկարը։ Մադրիդի Չերալբո թանգարանն ունի Վենետիկի պատրիարք Ֆեդերիկո Մարիա Ջիովաննելլի դիմանկարը։ Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահն ունի Սան Ջորջիո Ալգայի համար պատրաստված յուղանկարներ Սամուել Հենրի Կրեսսի հավաքածուից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Անաիս Դեմուստիե

**Անաիս Դեմուստիե** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Գայլերի ժամանակը» (2002), «Հիանալի թզենի» (2008) և «Նոր ընկերուհի» (2014) ֆիլմերում խաղացած դերերի շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1987 թվականին Լիլ քաղաքում։ Ունի երկու քույր և եղբայր։ Վաղ տարիքից տարվել է թատրոնով և յոթ տարեկանից հաճախել է թատերական խմբակ։ 2002 թվականին անցել է կինոթեստ և հաստատվել ռեժիսոր Միխայել Հանեկեի «Գայլերի ժամանակը» ֆիլմի դերերից մեկում, որը նրան լայն ճանաչում է բերել։ 2005 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ և ընդունվել Նոր Սորբոնայի համալսարանի կինոարվեստի ֆակուլտետը, զուգահեռաբար նկարահանվել է կինոյում և խաղացել թատրոնում։ Դերասանուհու հաջորդ մեծ հաջողությունը ռեժիսոր Քրիստոֆ Օնորեի «Հիանալի թզենի» ֆիլմն էր, որտեղ խաղացել է ֆրանսիացի երիտասարդ դերասաններ Լուի Գարրելի և Լեա Սեյդուի հետ։ 2009 թվականին այս ֆիլմում խաղացած դերի համար առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի՝ «Ամենախոստումնալից դերասանուհի» անվանակարգում։ 2011 թվականին «Սեր և թարմ ջուր» ֆիլմում խաղացած դերի համար կրկին առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի նույն անվանակարգում։ 2014 թվականին նկարահանվել է Ֆրանսուա Օզոնի «Նոր ընկերուհի» ֆիլմում։ Հետագայում շարունակել է դերեր խաղալ Ֆրանսիայի տարբեր թատրոններում։

## Ֆիլմագրություն
* Փրկել կյանքը կամ մեռնել (2018)
* Խանդոտը (2017) Jalouse… Մելանի Պիկ
* Նոր ընկերուհի (2014) Une nouvelle amie… Claire
* Արիանայի թելը (2014) Au fil d'Ariane
* Մարդիկ և թռչուններ (2014) Bird People… Audrey Camuzet
* Լուլու. անհավանական առեղծված (2013) Loulou, l'incroyable secret… Scarlett, հնչյունավորում
* Նախկին հավատ (2012) Il était une foi
* Կյանքի ուրախություն (ТВ, 2012) La joie de vivre… Pauline
* Թերեզա Դեսքեյրու(2012) Thérèse Desqueyroux… Anne de la Trave
* Բացահայտումներ (2011) Elles… Charlotte
* Վերջին ձմեռը (2011) L'hiver dernier… Julie
* Կոտրվածք (ТВ, 2010) Fracture… Anna Kagan
* Սեր և թարմ ջուր (2010) D'amour et d'eau fraîche… Julie Bataille
* Գեղեցիկ փուշ (2010) Belle Épine… Sonia Cohen
* Քաղցր չարիք (2010) L'enfance du mal… Céline
* Տվեք ինձ ձեր ձեռքը (2008) Donne-moi la main… Clémentine
* Չափահաս մարդիկ (2008) Les grandes personnes… Jeanne
* Գեղեցիկ թզենի (2008) La belle personne… Catherine Un bébé tout neuf (2007)…
* Կրող պատեր (2007) Les murs porteurs… Mélanie Rosenfeld
* Լրագրողներ (սերիալ, 2007–2009) Reporters… Morgane
* Անիծյալ բջջային (2007) Hellphone… Clémence Pour de vrai (2006)…
* Հաջորդ տարի (2006) L'année suivante… Emmanuelle
* Գայլերի ժամանակ (2002) Le temps du loup… Eva
* Քրեական ոստիկանություն (սերիալ, 1997–2009) P.J.… Roxane Bellini

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Կենսագրական հոդված Անաիս Դեմուստեի մասին 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Հարթատերև ձնծաղիկ

**Հարթատերև ձնծաղիկ** (), շքանարգիզազգիների (Amaryllidaceae) ընտանիքին, ձնծաղիկների (Galanthus) ցեղին պատկանող բազմամյա սոխուկավոր բույս։

## Տարածում և էկոլոգիա
Հանդիպում է Վրաստանում և Հյուսիսային Օսիայում։ Էնդեմիկ է։

Աճում է ենթալպյան և ալպյան մարգագետիններում։ Երբեմն լանջերից իջնում է կիրճեր։

## Բուսաբանական նկարագիր
Սոխուկը ունի 4-5 սմ երկարություն, 2,5-3,5 սմ տրամագիծ, արտաքին ծաղկաթեփուկները սպիտակ են։ Տերևապատյանը ունի 3-5 սմ երկարություն։

Ցողունը հավասար է տերևներին կամ մի փոքր գերազանցում է դրանց։

Տերևները մուգ կանաչ են, փայլուն, լայն երկարավուն-նշտարաձև, հարթ, վերին մասում՝ մինչև 20 սմ երկարությամբ, իսկ ներքևում՝ նեղացած կոթունով։ Ծաղկման ժամանակ ունեն 15-16 սմ երկարություն և 1-1,5 սմ լայնություն, իսկ ծաղկումից հետո՝ 20-25 սմ երկարություն և 3-3,5 սմ լայնություն։

Ծաղկակրի երկարությունը 10-15 սմ է, ծաղկումից հետո՝ 20-22 սմ։ Թևի երկարությունը 3-5 սմ է, իսկ ծաղկակոթինը՝ 1,5-2 սմ։

Արտաքին ծայրամասային բլթերը նեղ էլիպսաձև կամ երկարավուն ձվաձև են, 1,8-2,7 սմ երկարությամբ և 0,8-1,5 սմ լայնությամբ, սրածայր գագաթով ներքին՝ 0,8-1 սմ երկարությամբ և 0,5 սմ լայնությամբ, հակադարձ, փոքր կտրվածքով կամ համարյա բութ, անհամապատասխան ձևի կանաչ բծով կամ ընդհանրապես առանց բծի։ Առէջը ունի 0,4-0,5 սմ երկարություն, փոշանոթը բութ է՝ վերևում փոքր-ինչ նեղացած։ Սերմնարանի տրամագիծը 0,3-0,4 սմ է։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին։

Քրոմոսոմների թիվը 2n=24 է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Քիմ Դարբի

**Քիմ Դարբի** (, ներկայիս անունը՝ **Դեբորա Զերբի**, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առաջադրվել է «Էմմի», «Ոսկե գլոբուս» և «BAFTA» մրցանակների։

## Կյանք և կարիերա
Դեբորա Զերբին ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Տասնհինգ տարեկան հասակում ընդունելով Քիմ Դարբի կեղծանունը՝ սկսել է նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսությունում։ 1963 թվականին Էնն Մարգրետի հետ առաջնաելույթ է կատարել «Ցտեսություն, թռչուն» մյուզիքլում։

Քիմ Դարբին առավել հայտնի է դարձել 1969 թվականի «Իսկական քաջություն» ֆիլմում Ջոն Ուեյնի և Գլեն Քեմփբելի հետ խաղացած դերի շնորհիվ։ Իր խաղի համար քննադատներից ստացել է լավ արձագանքներ և առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» և «BAFTA» մրցանակների։ Հետագա տարիներին նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Երկրային հայտարարություն» (1970)՝ Բրյուս Դևիսոնի հետ, «Նորվուդ» (1970)՝ Գլեն Քեմփբելի հետ և «Բանդա Գրիսոմով» (1971), որտեղ խաղացել է գլխավոր դեր։ Կատարել է «Աստղային ճանապարհ։ Բնօրինակ սերիալ» սերիալի գլխավոր դերերից մեկը՝ Միրին Միրիի դերը։

Հեռուստատեսությունում նկարահանվել է 1976 թվականին՝ «Հարուստ, աղքատ» մինի սերիալում, որը նրան բերել է «Էմմի» մրցանակ անվանակարգ։ Հետո Հենրի Ուինքլերի հետ նկարահանվել է «Միակն աշխարհում» (1978) հաջողված կատակերգական մելոդրամայում, իսկ ավելի ուշ՝ իր կարիերայի ընթացքում հայտնվել է «Ավելի լավ է մեռնել» (1985), «Գայլուկ 2» (1987), «Հելոուին 6։ Մայքլ Մայերսի անեծքը» (1995) և «Ծաղրասարյակը չի երգի» (2001) ֆիլմերում։ Նաև հայտնվել է «Հյուրանոց», «Նա գրել է սպանությունը» և «Գաղտնի նյութեր» հեռուստասերիալներում։

Քիմ Դարբին երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Երկրորդ ամուսնությունից ունի երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1947 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 8 ծնունդներ
Լելիա Քոք

**Լելիա Քոք** (, լրիվ անունը՝ *Lelia Maria Smith Cocke*, ), ամերիկացի նկարիչ և դիմանկարիչ։

## Կենսագրություն


Պատկեր:Univ. of Virginia Prof. Francis H. Smith.jpg|Ֆրենսիս Սմիթ
Պատկեր:Mary Stuart Smith (1834–1917).jpg|Մերի Սմիթ



Ծնվել է 1859 թվականի մարտի 18-ին Շառլոտսվիլում (Վիրջինիա նահանգ)՝ Վիրջինիայի համալսարանի բնափիլիսոփայության պրոֆեսոր Ֆրենսիս Սմիթի (*Francis Smith*) և նրա կնոջ՝ գրող և թարգմանիչ Մերի Սթյուարտ Հարիսոն Սմիթի ընտանիքում, որոնք գաղութարար և պլանտացիաների տեր Ռոբերտ Քարթերի և Ուիլյամ Թորնթոնի ժառանգներն են։

Ուսումը շարունակելու համար մեկնել է Նյու Յորք, որտեղ դասընթացներ է անցել Քուփեր Յունիոնի *School of Design for Women*-ում։ 1884 թվականին նա վերադարձել է Վիրջինիա, իսկ հաջորդ տարի՝ Վիրջինիայի համալսարանում կայացած արարողության ժամանակ, ամուսնացել է փաստաբան, համալսարանի ապագա ռեկտոր Լյուսեն Քոքի հետ։ Հետագայում քաղաքականությամբ զբաղվելով՝ նա դարձել է առաջին դեմոկրատը, որն ընտրվել է Ռոանոկի (Վիրջինիա նահանգ) քաղաքապետ։ Նրանք ունեցել են չորս երեխա՝ Չարլզը, Մերին, Լյուսեն և Ջեյնը։

Լելիա Քոքը շատ բեղմնավոր դիմանկարիչ է, որը չնայած կարճ կյանքին և կարիերային, աշխատել է այս ժանրում մինչև կյանքի վերջը։ Գրել Է նահանգի և երկրի հայտնի մարդկանց ավելի քան վաթսուն դիմանկարներ։ Նրա բազմաթիվ աշխատանքները գտնվում են Վիրջինիայի համալսարանի և Հոլլինսի քոլեջի հավաքածուներում (այժմ՝ Հոլինսի մասնավոր համալսարան)։

Մահացել է 1899 թվականի ապրիլի 5-ին Ռոանոկում։ Թաղվել է Վիրջինիայի Հոլինզ բնակավայրի *Cocke Cemetery* գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Lelia Smith Cocke
* Lelia Maria Cocke: an Exhibition of Paintings and Drawings
* Leila Marie Smith Cocke Oil on Canvas − portrait of William E. Peters

Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Աֆֆիրմացիա

**Աֆֆիրմացիա** (լատ.՝ *affirmatio* - հայտարարություն, հաստատում), հաստատող (դրական) դատողություն։  Նոր մտքի և Նոր դարաշրջանի տերմինալոգիայում աֆֆիրմացիան վերագրվում է առաջին հերթին դրական մտածողությանը և ինքնաներշնչման պրակտիկային՝ խթանելով այն մտածողությունը, որ «աֆֆիրմացիայով ուղեկցվող դրական մտավոր վերաբերմունքը կարող է հասնել հաջողությունների ցանկացած ոլորտում»։ Առավել ստույգ՝ աֆֆիրմացիան զգուշորեն ձևավորված պնդում է, որը պետք է պարբերաբար կրկնվի անձին և հաճախակի նշումներ արվի։ Որպեսզի աֆֆիրմացիաներն արդյունավետ լինեն, ասում են, որ նրանք պետք է լինեն դրական, անձնային հակումներով և յուրահատուկ։

Անկախ, գիտակցված ինքնահիպնոզման մեթոդը սկսեց ակտիվորեն զարգանալ 20-րդ դարի սկզբին՝ ինքնօգնության ուսմունքների շրջանակներում (Ն. Հիլ, Դ. Քարնեգի), որը գիտակցված ինքնահամոզման առաջին և ամենահայտնի օրինակներից մեկն էր, ինքնահիպնոզը հոգեբան Էմիլ Կուեի մեթոդն է («Օրեցօր ես ինձ ավելի լավ եմ զգում»)։ «Աֆֆիրմացիա» տերմինը հանրաճանաչություն ձեռք բերեց Լուիզա Հեյի ինքնօգնության գործերի լույս տեսնելուց հետո։

## Մոտեցումներ և աֆֆիրմացիաների օգտագործում
«Աֆֆիրմացիա» տերմինն օգտագործվում է ինչպես գիտական, այնպես էլ կեղծ գիտական (էզոթերիկ) գրականության մեջ։ Տեխնիկայի օգտագործման հաջողությունը կախված է գրագետ մոտեցումից, ինչպես նաև ինքնագնահատականից։ Հանրաճանաչ հոգեբանական գրականության մեջ ենթադրվում է, որ դրական հաստատման (աֆֆիրմացիան) բազմակի կրկնությամբ ենթագիտակցական միտքը հիշում է անհրաժեշտ պատկերը կամ դիրքորոշումը՝ օգնելով բարելավել հոգեբանական-հուզական ֆոնը և խթանել կյանքի դրական փոփոխությունները։ Աֆֆիրմացիան ձևակերպվում է ըստ որոշակի կանոնների (հակիրճություն, ներկա ժամանակաձև, առաջին դեմք, դրականություն, կոնկրետություն, ուղղություն, հավատ և այլն)։

## Տես նաև
*Աուտոգեն մարզում 
*Երախտագիտություն
*Ինքնագնահատական

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Հոգեբանության մեթոդներ
Ապակենտրոնացված գնացքների ծառայություն

[մինի|277x277փքս|Arriva-ըկերության տարածաշրջանային գնացք Հյուսիսային Նիդեռլանդներում: Երթուղի՝ [Լեուվարդեն – Խրոնինգեն]]
**Ապակենտրոնացված գնացքների ծառայությունը** կամ **տարածաշրջանային գնացք:** Դա գնացքների ծառայություն է, որն իրականացվում է տարածաշրջանային կառավարության անունից, այլ ոչ թե ազգային կառավարության, ինչպես ընդունված էր նախկինում։ 
մինի|247x247փքս|Նիդեռլանդերի երկաթուղային քարտեզ. կարմիր գծերը նշում են տարածաշրջանային երթուղիները, իսկ կապույտ գծերը գլխավոր երկաթուղային ցանցի երթուղիները:
Օրինակ՝ Նիդեռլանդներում և Գերմանիայում մեծ թվով տարածաշրջանային գծեր ապակենտրոնացված են որոնք զատ են գլխավոր երկաթուղային ցանցից, չնայած որ Նիդեռլանդերի NS ընկերությունը հանդիսանում է հոլլանդական կերկաթուղու գլխավոր տնորինողը։ Բելգիայում բոլոր երկաթուղային գծերը շարունակում են շահագործվել NMBS ազգային ընկերության կողմից։

## Բնութագրություն
Տարածաշրջանային գնացքները հաճախ քիչ ավելի փոքր են քան կանգառ գնացքները, չնայած որ սրանք նույնպես հանդիսանում են կանգառ գնացքներ, քանի որ տարածաշրջանային գնացքները նույնպես բոլոր կանգառներում կանգ են առնում։ Ուղղակի տարածաշրանային գնացքները ապահովում են երթուղիները՝ մարզերում և շրջաններում՝ գյուղերի և փոքր քաղաքների միջև, որոնք հիմնականում չեն պատկանում գլխավոր երկաթուղային ցանցին։ Նայելով այն փաստին, որ կանգառ գնացքները կրում են գրեթե նույն դերակատարությունը՝ տարածաշրջանային գնացքների ծառայությունները սեվեռված են ոչ այդքան կարևոր և փոքր բնակվող համայնքների վրա։

Այդ իսկ պանտճառով այս երկաթուղիները տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ են համարվում։ Գնացքների այս ծառայությունները հրապարակային տենդերների են ենթարկվում։ Ապակենտրոնացված երկաթուղային գծերը հաճախ ունենում են այլ փոխադրողներ, որոնք երկաթուղային տրանսպորտից բացի մարզերում, շրջաններում կամ համայնքներում, ապահովում են ավտոբուսային տրանսպորտը, և երբեմն էլ, տրամվայը և մետրոպոլիտեն։

Շատ կարևոր է հավելել, որ այս գործառիթը չպետք է շփոթել «գծատեր» երևույթի հետ, քանի որ սա դրա հետ բացարձակապես կապ չունի, այլ սա նույնպես պետության տնորինության տակ է գտնվում, ինչպես որ հասարակաց տրանսպորտային ցանցը։

## Տես նաև
* Միջքաղաքային գնացք
* Կանգառ գնացք
* Էքսպրեսս գնացք
* Տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ
* Քաղաքային և շրջանային տրանսպորտ
* Գլխավոր երկաթուղային ցանց Նիդեռլանդներում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գնացքներ
Կատեգորիա:Հանրային տրանսպորտ
Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ
Տուլպա

**Տուլպա`**  հայեցակարգ միստիցիզմում և  հոգևոր կամ մտքի ուժով ստեղծված պարանորմալ արարած կամ օբյեկտ։ Տերմինը վերամշակել են 20-րդ դարի թեոսոֆիստները տիբեթյան սպրուլ-պա (տիբեթերեն՝ སྤྲུལ་པ་, Ուայլի՝ sprulpa), որը նշանակում է «ծագում» կամ «արտահայտում»։ Ժամանակակից փորձագետներն օգտագործում են տերմինը նկատի ունենալով կամայական երևակայական ընկերոջը, որին թեոսոֆիստները համարում են դյուրազգաց և համեմատաբար անկախ։

## Պատմություն
Հիմնված է սփրուլի հասկացության վրա (տիբ.` སྤྲུལ་པ་ sprul pa, սանսկ.` निर्मित nirmita IAST), վերցված է տիբեթական և հնդկական բուդդիզմից։ Հարմարեցվել է թեոսոֆիստների կողմից 19-րդ և 20-րդ դարերի ընթացքում։ 1899 թվականին Չարլզ Լիդբիտերը պատմում է տեսիլքներ առաջացնելու հիպոթետիկ տեխնիկայի մասին իր` «Պայծառատեսություն» գրքում։ 1901 թվականին Էննի Բեզանթը և Չարլզ Լեդբիտերը գրում են պատկերավոր մտքերի, ապրումների, հույզերի և երաժշտության արտացոլման մասին «մտածողական ձևեր, խորաթափանց հետազոտության տվյալներ» գրքում։

1920-ական թվականներին Ֆրանս-բելգիացի գրող Ալեքսանդրա Դավիդ Նիլին գրում է «մոգությունը և տիբեթյան գաղտնիքը» (1929)։

## Մշակույթում
«Գերբնական», սեզոն 1, դրվագ 17 «Դժոխային տուն» (ռուս. «Адский дом»), 2006 թվական՝ գլխավոր հերոսներին հակառակվող արարած։

«Տուլպա»-ն իտալական արտադրության ֆիլմ է տիբեթցի գուրուի՝ «Տուլպա» ակումբի մասին, որտեղ հաճախորդների ամենավատ երևակայական պատկերները դառնում են իրականություն, համատարած անգիտակից վիճակը դառնում է սերիալի հիմնական հակառակորդը։

"Գաղտնի ֆայլեր" (հեռուստասերիալ), 6 եթերաշրջան, 15 սերիա. բնակիչների կողմից ստեղծված արարած, որը սպանում է վերջիններիս տների բակերում խիստ կարգուկանոն չպահպանելու համար։

«Դատարկ մարդը» Ֆիլմ, որտեղ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է տուլպայի՝ դատարկ մարդու վրա, որը հյուսված է մտքերից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուդդայականության հասկացություններ
Կատեգորիա:Թեոսոֆիա
Կատեգորիա:Օկուլտականություն