Հելենե Թիմիգ

**Հելենե Օթիլիա Թիմիգ** (գերմաներեն՝ Helene Ottilie Thimig. ), թատրոնի և կինոյի ավստրիացի դերասանուհի:

## Անձնական կյանք
Հելենեն թատրոնի դերասան և ռեժիսոր Հուգո Թիմիգի դուստրն էր, դերասաններ Հերման և Հանս Թիմիգների քույրը:

1935 թվականի նա ամուսնացել է թատրոնի պրոդյուսեր և տնօրեն Մաքս Ռայնհարդի հետ, նրա հետ ապրել մինչև վերջինիս մահը, որը տեղի է ունեցել 1943 թվականին: Նացիստների տիրապետության ժամանակաշրջանում Թիմիգն արտագաղթել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ: Եվրոպա է վերադարձել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո:

## Ստեղծագործական կյանք
Վերադառնալով Վիեննա՝ նա 1948-ից մինչև 1954 թվականը գլխավորել է Մաքս Ռայնհարդի անունը կրող սեմինարը, որը դերասանական վարպետության դպրոց էր: 1946 թվականից սկսած՝ Զալցբուրգի փառատոնում հանդես է եկել որպես *Jedermann* թատերախաղի ռեժիսոր: Այդ ներկայացման մեջ նա 1946-1951 և 1963-1965 թթ. միաժամանակ խաղացել է գլխավոր հերոսուհու դերը (դա արել էր նաև Ռայնհարդի ղեկավարությամբ իրականացված բեմադրությունում): 1947 թվականից Հելենեն խաղացել է Վիեննայի Բուրգ թատրոնում Burgtheater-ում, 1954 թվականից՝ Յոզեֆշտադտի թատրոնում, որը նրա գերադասած ստեղծագործական կոլեկտիվն էր:

Հելենե Թիմիգը մահացել է 1974 թվականին՝ 85 տարեկան հասակում, Վիեննայում: Նրա դին կիզվել է *Ֆոյերհալե Զիմերինգ* դիակիզարանում: Աճյունասափորը թաղված է Վիեննայի *Նոյշտիֆտեր Ֆրիդհոֆ* գերեզմանատանը:

## Ընտրված ֆիլմագրություն

* *Man Without a Name / Անանուն մարդը* (1932) - Եվա-Մարիա Զանդեր
* *The Gay Sisters / Զվարթ քույրերը* (1942) - Սասկիա
* *The Moon Is Down / Լուսինը մայր է մտնում* (1943) - Աննի (տիտրերում չի նշվել)
* *Edge of Darkness / Խավարի ծայրը* (1943) - միսիս Ֆրիդա Մալկեն (տիտրերում չի նշվել)
* *The Hitler Gang / Հիտլերի հրոսակախումբը* (1944) - Անգելա Ռաուբալ
* *The Seventh Cross / Յոթերորդ խաչը* (1944) - ֆրաու Անդերս (տիտրերում չի նշվել)
* *Strangers in the Night / Անծանոթներ՝ գիշերով* (1944) - միսիս Հիլդա Բլեյք
* *The Master Race* (1944) - Ջորջի մայր (տիտրերում չի նշվել)
* *None But the Lonely Heart* (1944) - բուժքույր (տիտրերում չի նշվել)
* *Roughly Speaking / Կոպիտ ասած* (1945) - Օլգա (տիտրերում չի նշվել)
* *Hotel Berlin* (1945) - ֆրաու Սառա
* *Isle of the Dead / Մեռածների կղզին* (1945) - մադամ Կիրա
* *This Love of Ours* (1945) - միսիս Թաքեր
* *Cloak and Dagger / Թիկնոց ու դաշույն* (1946) - Քեթրին Լոդոր
* *The Locket / Փականը* (1946) - միսիս Մոնքս
* *High Conquest* (1947) - ֆրաու Օբերվալդեր
* *Cry Wolf* (1947) - Մարթա
* *The Immortal Face / Անմահ դեմքը* (1947) - Հենրիետա Ֆոյերբախ
* *Escape Me Never* (1947) - կալվածատիրուհի
* *Gottes Engel sind überall* (1948) 
* *The Angel with the Trumpet / Շեփորով հրեշտակը* (1948) - Գրետել Պասկևիչ
* *Die Stimme Österreichs* (1949) - Ինքն իր կերպարն է մարմնավորել:
* *Decision Before Dawn / Վճիռ՝ մայրամուտից առաջ* (1951) - օրիորդ Պաուլա Շնայդեր
* *Undine* (1955, հեռուստաֆիլմ)
* *Das Mädchen vom Pfarrhof* (1955) - Գերբեր-Լենի
* *Winter in the Woods / Ձմեռն անտառներում* (1956) - բարոնուհի Հեննի
* *Die Magd von Heiligenblut* (1956) 
* *Funken in der Asche* (1962, հեռուստաֆիլմ) - Հելենե Լանգեր
* *Johann Wolfgang* (1969, հեռուստաֆիլմ)

## Պարգևներ
* 1936. Վաստակի ավստրիական շքանշանի ասպետական խաչ
* 1953. Կարլ Ռենների անվան մրցանակ
* 1962. Կայնցի մեդալ
* 1969. Վիեննա քաղաքի պատվո մատանի

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* Sutter Fichtner, Paula. *Historical Dictionary of Austria*. Scarecrow Press, 2009.
* *Briefe im Exil. Max Reinhardt – Helene Thimig 1937–1943.* Hg. Edda Fuhrich und Sibylle Zehle unter Mitarbeit von Ulrich Hermanns und Eva Maria Schachenhofer. Salzburg, Wien: Residenz Verlag, 2023, ISBN 978-3-7017-3572-3
* Helene Reinhardt-Thimig: *Wie Max Reinhardt lebte*. Eine Handbreit über dem Boden. Percha am Starnberger See: Verlag R. S. Schulz, 1973, ISBN 3-7962-0001-X

## Գրականություն
* Christa Harten: Thimig, Helene. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 26, Duncker & Humblot, Berlin 2016, ISBN 978-3-428-11207-4, S. 147 (Digitalisat).
* Edda Furhrich-Leiser u. Gisela Prossnitz (Hg.): *Die Thimigs. Ihr Leben für das Theater: Ausstellung der Max-Reinhardt-Forschungs- und Gedenkstätte, Salzburg*. Salzburg 1977.
* Eva Bakos: *Geniale Paare. Künstler zwischen Werk und Leidenschaft.* Ueberreuter, Wien 2002, ISBN 3-8000-3876-5. (Darin: *Magie und Engelsstrenge. Max Reinhardt und Helene Thimig*, S.&nbsp;75–109.)
* Ernst Wurm: *Helene Thimig.Bildnis einer Persönlichkeit*. Österreichischer Bundesverlag, Wien 1969.
* Goswin Dörfler: *Helene Thimig – Schauspielerin*. In: *CineGraph – Lexikon zum deutschsprachigen Film*, Lg. 34 (2000)
* Helene Thimig Internationales Biographisches Archiv 09/1975 vom 17. Februar 1975, im Munzinger-Archiv (Artikelanfang frei abrufbar)
* C. Bernd Sucher (Hrsg.): *Theaterlexikon. Autoren, Regisseure, Schauspieler, Dramaturgen, Bühnenbildner, Kritiker.* Von Christine Dössel und Marietta Piekenbrock unter Mitwirkung von Jean-Claude Kuner und C. Bernd Sucher. 2. Auflage. Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1999, ISBN 3-423-03322-3, S.&nbsp;704.
* Kay Weniger: *Das große Personenlexikon des Films. Die Schauspieler, Regisseure, Kameraleute, Produzenten, Komponisten, Drehbuchautoren, Filmarchitekten, Ausstatter, Kostümbildner, Cutter, Tontechniker, Maskenbildner und Special Effects Designer des 20. Jahrhunderts.* Band 7: *R – T. Robert Ryan – Lily Tomlin.* Schwarzkopf & Schwarzkopf, Berlin 2001, ISBN 3-89602-340-3, S.&nbsp;654.
* Kay Weniger: *‚Es wird im Leben dir mehr genommen als gegeben …‘. Lexikon der aus Deutschland und Österreich emigrierten Filmschaffenden 1933 bis 1945. Eine Gesamtübersicht.* ACABUS-Verlag, Hamburg 2011. ISBN 978-3-86282-049-8, S. 505 f.

## Արտաքին հղումներ
* Originalton Helene Thimig: Sie liest „Hugo von Hofmannsthal, Betrachtung über das Publikum der Salzburger Festspiele“ (1930)
* Biografie Helene Thimigs  in: *Archiv für die Geschichte der Soziologie in Österreich.*
*

Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով