open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դիքդաշ (լեռ, Արցախ)

**Դիքդաշ**, լեռ Արցախի Հանրապետությունում, Սյունիքի բարձրավանդակւմ, Մռավի լեռնաշղթայից հարավ֊արևելք։ Ռուսերեն տառադարձությամբ՝ Դըխդաշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի բարձրավանդակ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության լեռներ
Դյուլդյուլդաղ

**Դյուլդյուլդաղ** (Հաջի Դյուլդյուլ, Հաջի Տյուլտյուլ, Տյուլտյուլտաղ), լեռնաճյուղ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռների հյուսիսային հատվածում, Մարաշ քաղաքից հարավ-արևմուտք։ Բաղկացած է երկու լեռնագագաթներից, որոնք միացած են իրար հետ՝ կազմելով Դյուլդյուլդաղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնաճյուղեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնաճյուղեր
Դիու

**Դիու**, *Դիուդաղ, Դիուտաղ, Դույուդաղ*, լեռ Ադրբեջանի Օրդուբադի և Ջուղայի շրջանների լեռների միջև, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում։ Բարձրությունը 2570 մ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Դիք (լեռնաշղթա)

**Դիք**, լեռնաշղթա Արսիանի լեռնահամակարգում, Ճորոխ և Կուր գետերի ջրբաժանի շրջանում։ Հիշատակում է Ատրպետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Դրախտ (լեռ)

**Դրախտ**, լեռ Թուրքիայում, Ծաղկանց լեռներում։ Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի Դրախտ է կոչվել Ծաղկանց լեռների հյուսիսային մասը, որտեղ գտնվում էր ոսկի կամ ոսկիք վայրը՝ Արածանիի ակունքի շրջանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծաղկանց լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Դոստաիր (գետակ)

**Դոստաիր**, գետակ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Ղարադաղի շրջանով, համանուն գյուղով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Եղիզգյոլ

**Եղիզգյոլ**, լճակ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Օլթի գետի լեռնագավառում, Օլթի քաղաքից մոտ 37 կմ հարավ, անտառապատ ու գեղատեսիլ վայրում։ Նշանակված է Կովկասի 5֊-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Դիավուր Յազընըչայ

**Դիավուր Յազընըչայ**, գետակ Եփրատի ավազանում։ Հոսում է Արաբկիր քաղաքից հյուսիս–արևելքում փռված տարածքով։ Նշանակված է Կովկասի 5–վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ
Զանդուս (գետակ)

**Զանդուս**, գետակ Տիգրիսի ավազանում, Քաղրիդ (Բաթման) գետի համակարգում։ Հոսում է Սասունի Փսանք գավառակով, համանուն գետի մոտով։

## Ծանոթագրություններ
Դիշթաշդաղ

**Դիշթաշդաղ**, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Սև ծովի և Արևմտյան Եփրատի ջրբաժան շրջանում, Կամախ գյուղաքաղաքից հյուսիս արևմուտք։ Ձգվում է հյուսիս֊արևելքից հարավ֊արևմուտք 12֊13 կմ երկարությամբ։ Նշանակված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տիշտաշտաղ։

## Տես նաև
* Դիշդաղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի լեռնաշղթաներ
Դարաշամբդաղ

**Դարաշամբդաղ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի աջակողմյան վտակ Կարմիր գետի ստորին հոսանքի ավազանում, նրա գետաբերանից 3 կմ հարավ, Արաքսի աջ կողմում։ Բարձրությունը 1962 մ է։

Դիմացի ափին է գտնվում Դարաշամբ կիսակայարանը՝ Երևան֊Ջուլֆա երկաթուղու վրա՝ Նախիջևան քաղաքից մոտ 27 կմ հարավ֊արևելք, Արաքսի ձախ ափին, իսկ աջ ափին՝ Սուրբ Ստեփանոս վանքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Դավրյա Կուկուլ

**Դավրյա-Կուկուլ**, Դավրյան-Կուկուլ, լեռներ (և լեռնագագաթ) Անիպոնտական լեռնահամակարգում, նրա հյուսիսարևելյան հատվածում, Օլթի և Թորթում գետերի վերին հոսանքների ջրբաժան շրջանում։ Ձգվում են հարավարևմտյան հյուսիսարևելյան ուղղությամբ։ Լանջերն անտառազուրկ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Դերեքեշ Կալյան

**Դերեքեշ Կալյան**, գետակ Արաքսի ավազանում, Կոտուր գետի համակարգում։ Սկիզբ է առնում Կոտուրի լեռնաշղթայի հարավային հատվածի արևելյան լանջերից և մայր գետին է միանում Կոտուր գյուղաքաղաքից 8-9 կմ հյուսիս-արևելք։

## Ծանոթագրություններ
Դոնուզ-Սեքի

**Դոնուզ-Սեքի**, լեռ Թուրքիայի Ադանայի նահանգյում, Հաճնի շրջանում։ Այս լեռան մոտ սաստիկ կռիվներ են տեղի ունեցել հաճընցիների և թուրքական զորքերի միջև։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տոնուզ-Սեքի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Կատեգորիա:Ադանայի մարզ
Դիրեկ Օնդեսի

**Դիրեկ Օնդեսի**, գետ Միջերկրական ծովի ավազանում։ Հոսում է Կիլիկիայով։ Գոծածական է Բոֆորդի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գետեր
Դոշանթեփե

**Դոշանթեփե**, լեռ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգի հյուսիսարևելյան հատվածում, Օլթի քաղաքի հարավային կողմում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Օլիվին

frameless|աջից
**Օլիվին** ( – զեյթուն, գույնի նմանությամբ), պերիդոտ, միներալ, ֆորստերիտ–ֆայալիտ անընդհատ իզոմորֆ շարքի անդամ։ Ընդհանուր քիմիական կազմը՝ (Mg, Fe)2 [SiO4]։ Բյուրեղագիտական համակարգը ռոմբային է։ Առաջացնում է հատիկավոր ագրեգատներ։ Գույնը՝ տարբեր երանգների կանաչ։ Կարծրությունը՝ 6,5, խտությունը՝ 4000 կգ/մ³։ Օլիվինի թափանցիկ տեսակները (քրիգոլիթ) կիրառվում են որպես թանկարժեք քարեր։

Կատեգորիա:Մագնեզիումի միներալներ
Կատեգորիա:Երկաթի միներալներ
Դեմիրխանի կիրճ

**Դեմիրխանի կիրճ**, կիրճ Հայկական Տավրոս լեռնաշղթայի արևմտյան մասում, Եփրատի ձորում։ Հայկական Տավրոսում Եփրատի առաջացրած կիրճերի մեջ Դեմիրխանի կիրճն ամենանշանավորն է։ Այստեղ Եփրատն ունի ընդամենը 80 քայլ լայնություն և երկու կողմից սեղմված լինելով զառիվեր կողմերով և ունենալով մեծ անկում, հոսում է ահռելի աղմուկով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիրճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի կիրճեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Դարվա լեռ

**Դարվա լեռ**, *Բելքե, Գարու, Գարվա լեռ, Դաղրիդաղ, Դաղրուլ, Դարի, Դարիդաղ, Դարու, Դարուդաղ, Դերի, Դյուրուդաղ, Դյուրուտաղ, Դուրուդաղ, Դուռուդաղ, Պելքե, Տաղիտաղ, Տաղրիտաղ*, լեռ Նախիջևանի գավառում, Երնջակ և Գիլանչայ գետերի ստորին հոսանքների ջրբաժան շրջանում, Իլանդաղ լեռնագագաթից հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը 1967 մ։ Աբիխն այն կոչել է *Դարու*, ռուսական քարտեզում՝ Տաբղիտաղ, Կոխի մոտ՝ Դաղրուլ և այլն։ Օրբելյանը հիշատակում է Գարվա անունով։ Նախկինում այս լեռան վրա կտրում էին ընտիր ջրաղացաքարեր և երկնաքարեր, որը «Նախիջևանի երկնաքար» անվամբ ուղարկվում էր Արևելյան Հայաստանի տարբեր շրջաններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Դրունքի լեռնաշղթա

**Դրունք**, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Վերին Բասենում, սուրբ Մարիամ վանքի մոտ։ Դրունք լեռների զարդն է համասփյուռ կոչված ծաղիկը, որ Դավիթ Սալնաձորցին հիշատակում է ծաղիկների գովասանության մեջ («Բուսանի ծաղիկն համասփյուռ ԺԲ (12) տարին մի անգամ»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռնաշղթաներ
Դյոշիվան

**Դյոշիվան**, գետակ Ուրմիա լճիի ավազանում, Սալմաստ (Զոլաչայ) գետի վտակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Ելփին (լեռ)

**Ելփին** լեռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Ելփին գյուղից ոչ հեռու։ Բարձրությունը՝ 2733 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Ուրծի լեռնաշղթա
Եգանչայ

**Եգանչայ,** գետ Արաքսի ավազանում։ Գետը համարվում է Կոտուր գետի աջակողմյան վտակը։

## Ծանոթագրություններ
Դիմացլեռ

**Դիմացլեռ**, *Ոշթափա*, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռների կատարային մասում, Աժդահակ գագաթից արևմուտք, Սևաբերդ գյուղից 11 կմ հարավ-արևելք։ Հրաբխային է։ Բարձրությունը 3335 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Դամլիկ

**Դամլիկ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերի սահմանին։ Լեռնագագաթից է ձևավորվում Ծաղկունյաց լեռնաշղթան և ձգվում է հարավ-արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Զղանա

**Զղանա**, լեռ Թուրքիայի Տրապիզոնի մարզում, Պոնտական լեռնահամակարգում, Տրապիզոն քաղաքից արևելք։ Այս լեռան վրա էր գտնվում Զեգան ամրոցը, իսկ փեշին՝ Զղանա իջևանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Դերսի Ռեզեբվոն

**Դերսի Ռեզեբվոն**, գետ Տիգրիսի ավազանում, Մեծ Զաբ գետի ձախակողմյան Գյավառ գետի աջ ակունքը։ Սկիզբ է առնում Զագրոսի լեռնահամակարգի Մեյդան լեռների արևմտյան լանջերից՝ շարունակ հոսում դեպի հարավ-արևմուտք և նույն Գյավառի ձախակողմյան ակունքին միանում Խուլկիս գետից մի փոքր արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Գյավառ գետի վտակներ
Զևու գետ

**Զևու գետ** կամ **Զևայի գետ**, գետակ Արաքսի ավազանում, Որոտանի աջակողմյան վտակը։ Սովորաբար Զևու գետ են կոչել նաև Ողջիի ձախակողմյան վտակ Գեղին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Դերբենդ (կիրճ)

**Դերբենդ**, կիրճ Կիլիկիայում։ Արաբական աղբյուրներում այդպես է անվանված Բինբողա լեռների նշանավոր կիրճը։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տերպենտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիրճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի կիրճեր
Դվին (բլուր)

**Դվին**, բլուր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ոստան գավառում։ Ըստ Մովսես Խորենացու Դվինը այն բլուրն է, որի վրա կառուցվել է Դվին մայրաքաղաքը։ Մի այլ տեղում Հայոց պատմության հայրը ասում է, որ Դվինը պարսկերեն նշանակում է բլուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Դառն ջուր

**Դառն ջուր**, *Պիկրոն Հյուդոր*, գետակ Միջերկրական ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Կոռիկյան քարայրներից և հոսում դաշտային Կիլիկիայի միջին մասով։ Մինչև Միջերկրական ծով թափվելը մի քանի կմ հոսում է գետնի տակով։ Պիկրոն Հյուդոր Հունական անունով(որ թարգմանաբար Կոչվում է Դ Ջ) հիշատակում է Ստրաբոնը։ Ղ. Ալիշանը նույնացնում է նոր ժամանակների Դելիսուի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գետեր
Դանչիկդաղ

**Դանչիկդաղ**, լեռնագագաթ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Աշկալա գյուղաքաղաքից մոտ 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատի և Ճորոխի ջրբաժան շրջանում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Դատամիսա

**Դատամիսա**, ճանապարհային կայան Մեծ Հայքում։ Նշանակված է Պևտինգերյան քարտեզի Արտաշատ֊Սատաղ ճանապարհի վրա։ Աշխարհագրական ճշգրիտ դիրքը՝ անորոշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճանապարհային կայաններ այբբենական կարգով
Դեդե

**Դեդե**, լեռ լեռնային Կիլիկիայում Անտիտավրոս լեռնահամակարգում, Կեսարիա քաղաքից արևմուտք, Բինբողա լեռնաշղթայի Մադեն լեռան մոտ Ղ. Ալիշյանը հիշատակել է Տերե-տաղ, իսկ «Կիլիկիա» աշխատության մեջ՝ Տետե։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Կատեգորիա:Կայսերիի նահանգ
Դոքուզլար

**Դոքուզլար**, կղզիախումբ Ուրմիա լճում։ Բաղկացած է 9 կղզյակներից, այստեղի էլ Դոքուզլար անունը։ Անմշակ և անմարդաբնակ են։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տոքուզլար։

Ժայռային 9 (այստեղից էլ նրա Դոկուզլար անունը, որը նշանակում է 9) փոքրիկ կղզիներ են, շարված մեկ գծի վրա՝ արևմուտքից արևելք ուղղությամբ։ Երբեմն ուղղակի կոչում են Դոկուզլար քարեր (ժայռեր)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի կղզիներ
Դեիրմեն Դերեսի

**Դեիրմեն Դերեսի**, Դեյիրմեն Դերեսի, Տեիրմեն Տերեսի, Տեյիրմեն Տերեսի լեռնանցք (հովիտ), ծովային Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռներում։ Բարձրադիր է և դժվարամատույց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնանցքներ
Դյու

**Դյու**, գետակ Արածանիի ավազանում։ Հուսում է Ալաշկերտի դաշտով և, անցնելով Դյու համանուն գավառի միջով, միանում է մայր գետին։

## Ծանոթագրություններ
Դումանդաղ (լեռնաշղթա)

**Դումանդաղ**, լեռնաշղթա Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Գայլ գետի ձախ կողմում։ Ձգվում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք, մոտ 13 կմ երկարությամբ, արևելյան լանջերը խիստ կտրված են։ Նշանակված է Լինչի քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Դևեբոյնի լեռնանցք

**Դևեբոյնի լեռնանցք**, լեռնանցք Պոնտական լեռնահամակարգում, Ադինա քաղաքից մոտ 11 կմ հարավ։ Նշանակաված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Դասենան Գյոլ

**Դասենան Գյոլ**, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուր լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածում, Կոտուր գետի կիրճից 7-8 կմ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգի աշխարհագրություն
Դոստդարա

**Դոստդարա**, գետակ Արաքսի ավազանում, Կոտուրի ձախակողմյան վտակ, Աղչայի համակարգում։ Անցնում է Խոյ քաղաքից 32-33 կմ. հյուսիս-արևմուտք գտնվող Մեծ Քուրդիք գյուղով։ Նշված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Զանգաղ

**Զանգաղ**, լեռ Թուրքիայի Իգդիրի մարզում, Հայկական Պար լեռնաշղթայի արևելյան հատվածում։ Մեծ Մասիսից մոտ 20 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։ Բարձրությունը՝ 1165 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգդիրի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայկական Պար
Եդդի Կարդաշ (լեռ)

**Եդդի Կարդաշ**, *Ետի Գարտաշ*, լեռ Լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի շրջանի հյուսիսային մասում, Զեյթունից մոտ 35 կմ հեռավորության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Զամպ

**Զամպ**, լեռնաշղթա պատմական Տայք աշխարհում՝ նրա արևելյան մասում, հավանաբար, Արսիլանի լեռներում։ Հիշատակում է Ատրպետը («Հանդես Ամսօրյա» 1926, էջ 599)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Եղնիկի աղբյուր

**Եղնիկի աղբյուր,** աղբյուր նախկին Ելիզավետպոլի նահանգի՝ Ջևանշիրի գավառում, Կասակետ գետից արևելք։ Ավանդության համաձայն՝ այստեղ ամեն տարի մի եղնիկ է եկել ու նստել։ Գյուղացիներն այն անվանել են աստծու կողմից տրված մատաղացու և մորթել և բաժանել են իրար մեջ։ Մի անգամ էլ, իբր թե միսը չեն բաժանել և երկու հոգի վերցրել են իրենց։ Աստված դրանից զայրացել և էլ եղնիկ չի ուղարկել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի աղբյուրներ
Դիկման

**Դիկման**, լեռ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում։ Ձգվում է Գարահիսար քաղաքի հարավային կողմում։ Նշանակված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Դովշանթափա

**Դովշանթափա**, լեռ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջանում։ Տեղակայված է Մակու քաղաքից մոտ 33 կմ հյուսիս֊արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զագրոսի լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Դելիկավակ

**Դելիկավակ**, լեռ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Սպեր գյուղաքաղաքից մոտ 30 կմ հրվ։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Դիտ

**Դիտ**, բլրակ Հայաստանի Լոռու մարզում, Դսեղ գյուղի արևելյան կողմում։ Հավանաբար եղել է դիտանոց, որից էլ մնացել է Դիտ անունը։ Գյուղի դպրոցի մոտ, Դիտ բլրի ստորոտում գտնվում է ուշ միջնադարի գերեզմանոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Զերրույում

**Զերրույում**, ձոր Թուրքիայում, Կիլիկիայում, Այնթապի և Հռոմկլայի միջև։ Այստեղից անցնող ճանապարհներից մեկը, Եփրատը կտրելով տանում է դեպի Հռոմկլայի գավառակի կենտրոն Խալֆաթի ավանը, իսկ մյուսը՝ Հռոմկլա բերդը։

Այն ձևավորվել է հյուսիսում և հարավում արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ձգվող խզվածքների փլուզումից։ Հյուսիսում Քարադաղն է, հարավում՝ Քեքլիկ բլուրը։ Ձգվում է արևելք-արևմուտք ուղղությամբ։ Մերզիմեն գետը հոսում է արևելք-արևմուտք ուղղությամբ։ Գետի երկու կողմերում տարածվում է հարթավայրը։

Ձորի հյուսիս-արևելքում ցրված են ոռոգվող և անձրևային գյուղատնտեսության տարածքները, ինչպես նաև տարածված է ավանդական հողագործությունը, անասնաբուծությունը: Աճեցվում է բամբակ և գետնանուշ։ Մեծ տարածք են զբաղեցնում բազալտե հրային քարերը։ Հողատարածքի թեքությունը գերազանցում է 50%-ը, հատկապես Յաբուզելի հարթավայրի հարավ-արևմուտքում և որտեղ Մերզիման գետը մոտենում է Եփրատ գետին։ Հյուսիսում կա Քարադաղ, հարավում՝ Քեքլիկթեփե լեռնեը։


Rumkale.jpg| Եփրատի ափը Հռոմկլայի մոտ
DaraZarete.jpg|Խալֆաթի ավանի մոտակայքը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձորեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գազիանթեփի մարզ
Դավայաթաղ

**Դավայաթաղ**, լեռ, լեռնաբլուր Թուրքիայի Կարսի մարզում, Կարսի սարահարթում, Ախուրյան գետիի (Ախուրյանի ջրամբարի) աջ ափի մոտ, Գյումրի քաղաքից հարավ-արևմուտք, Աքյաքա (Ղզըլ-Չախչախ) շրջանի Ասլանհանե գյուղի մոտակայքում։ Բարձրությունը 1530 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Էլբեկ (լեռ)

**Էլբեկ**, լեռ Արցախում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Մռավի լեռնաշղթայում, Թարթառ գետի ձախ վտակ Թուրաղայի միջին հոսանքի շրջանում։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Անտառապատ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջան
Դրախտիկ (լեռ)

**Դրախտիկ**, լեռ Թուրքիայի Քահրամանմարաշի մարզում, Զեյթուն քաղաքից մոտ 10 կմ հեռավորությամբ, Սուրբ Կարապետ վանքի հյուսիսարևմտյան կողմում։ Ջրառատ է և հայտնի է իր փարթամ արոտավայրերով։ 1915 թվականի տեղահանության ժամանակ Դրախտիկի անձավներում ապաստանել էին մի քանի հայ ընտանիք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Կատեգորիա:Քահրամանմարաշի մարզ
Դոշկայա

**Դոշկայա**, լեռ Թուրքիայում, Կարսի բարձրավանդակում, Կարս քաղաքից հարավ֊արևմուտք, Վլադիկարս ավանից մոտ 3֊4 կմ հյուսիս֊արևմուտք։ Բարձրությունը 1853 մետր։ Նշանակված է 5 վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Դուռնաօվասի

**Դուռնաօվասի**, հարթավայր Թուրքիայի, Էլազըղի մարզում, Պաղին գետի ձախ կողմում, Բալու քաղաքից մոտ 45 կմ հյուսիս-արևելք։ 1-3 կմ լայնությամբ նեղ շերտով ձգվում է արևելքից արևմուտք 10-12 կմ երկարությամբ։ Հարավից և հյուսիսից պատված լինելով ոչ բարձր լեռնաճյուղերով, հյիուսիս-արևմուտքից Զիարեթ, արևելքից Բոգադաղ լեռներով, հարավ-արևմուրքից Պաղինի վտակ Արփադերե գետով։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։ Բարձրությունը՝ 1065 մ։ Այստեղ գտնվում են քրդաբնակ Ալաբալ, Օզլուջա, Չիթաք, Սերփիջա, Խեյլիկ, Շամոնի գյուղերը։ Տարածքը հարուստ էր այգիներով։ Կլիման չափավոր ցամաքային է։


Elazıg Köy.jpg
Elazığ 1.JPG
Elazığ173152.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլազըղի մարզի հարթավայրեր
Կատեգորիա:Հովիտներ այբբենական կարգով
Էգրիսո ջուր

**Էգրիսո ջուր**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Սև ծովի ավազանում։ Այս ձևը գործածական է հայկական միջնադարյան աղբյուրներում։ Այդպես է անվանավել Ճորոխ գետի ստորին հոսանքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Զեռնաբադսու

**Զեռնաբադսու**, գետակ Վանա լճի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Վարագա լեռան հյուսիսային լանջից և անցնելով մոտ 4 կմ, Կողբանց գյուղի մոտ միանում է Վանա լիճը թափվող Սև ջրին։ Նշանակված է Կովկասի 5-վեստանով քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ
Զեյվե (գետակ)

**Զեյվե**, գետակ Միջերկրական ծովի ավազանում՝ Կիլիկիայում, Կալիկանդոսի աջակողմյան վտակը։ Այս անունը Ղևոնդ Ալիշանը կասկածանքով ընթերցում է *Զիյնե*՝ համեմատելով Իչիլի գավառի համանունը գավառակի անվան հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գետեր
Կատեգորիա:Կալիկանդոս գետի վտակներ
Ստիլոս

thumb|200px|Հռոմեական ստիլոսներ
thumb|200px|Ռուսաստան, 13-րդ դար
[thumb|200px|Գրենական պիտույքներ: գրիչ և [Երկփեղկ գրատախտակ]]

**Ստիլոս** (стилос, -ից — սյուն, սյունակ, գրող եղեգ, քարերգիչ (грифель), 8-15 սմ երկարությամբ և մոտ 1 սմ տրամագծով գլանաձև սրածայր ձողի տեսքով գործիք գրելու համար՝ պատրաստված ոսկորից, մետաղից կամ այլ ամուր նյութից։ Անվանումն այլ կերպ՝ «Стиль», ոճ։

Ստիլոսը լայն կիրառություն ուներ Անտիկ դարաշրջանում և Միջին դարերում։ Ստիլոսի սրված ծայրը օգտագործվում էր տեքստը մոմե տախտակին քերծելով գրելու համար։ Հակառակ կողմը սեղմվում էր և կլորացվում (բահաձև), գրածը ջնջելու համար։

Ռուսաստանում այն անվանվում էր писало:

## Պատմություն
Ստիլոսը սևագրությունների համար լայնորեն կիրառվում էր անտիկ ժամանակներից մինչև ուշ միջնադար։

Անտիկ հույները և Հին հռոմեացիները ստիլոսով գրում էին մոմե տախտակին։ 
Ստիլոսի սուր ծայրով տեքստը քերծվում էր մոմի վրա, իսկ հակառակ կողմի բահաձև տափակ ծայրով ջնջվում էր ոչ պիտանի հատվածները։ Այս գործիքի հայտնվելը առաջացրեց ոճ () հասկացողությունը, որը արդեն հնադարում դարձել էր գրական *գրելակերպի* հոմանիշը։

Հորացիոսը առատորեն կիսվում էր ձեռք բերած հաջողություններով և պոետներին խորհուրդ էր տալիս «հաճախ» վերաշարադրել ոճը (), հաճախ մաքրելով գրածը և գրելով այն նորից՝ կատարելագործել ստեղծագործությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Douris Man with wax tablet.jpg|Անտիկ հույնը գրում է մոմե տախտակին
Պատկեր:Scribe tomb relief Flavia Solva.jpg|Հարթաքանդակ Հռոմեական դամբարանից
Պատկեր:Herkulaneischer Meister 002.jpg|Սապֆո, Ֆրեսկան Պոմպեյում
Պատկեր:Ruusbroec miniatuur.jpg|Մանրանկար գրքից (1380 թվական)


## Տես նաև
* Գնդիկավոր գրիչ
* Մատիտ
* Գրենական պիտույքներ

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեական մշակույթ
Կատեգորիա:Միջնադարի մշակույթ
Դուկգյունեյ

**Դուկգյունեյ**, լեռ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում։ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում է՝ Օլթի քաղաքից 9,5 կմ հարավ-արևելք։ Օլթիի ձախակողմյան վտակներից մեկի ակունքի շրջանում։ Ռուսերեն տառադարձությամբ՝ Տուկգյունեյ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Դրակոնիս

**Դրակոնիս**, ճանապարհային կայան Փոքր Հայքում, նրա հյուսիս–արևմտյան կողմում, Նիկոպոլ–Սատաղ հին ճանապարհին, Գայլ գետի հովտում։ Ն․ Ադոնցը տեղադրում է Գերջանիս գետի գետաբերանի շրջանում։ Նշանակված է Պևտինգերյան քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի բնակավայրեր
Դաշտ (դաշտ)

**Դաշտ**, դաշտ (հովիտ) Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատ գետի միջին հոսանքի ձախ կողմում, Խարբերդ քաղաքի նրբանցքով, Ծոփք լճի շրջակայքում։ Արևելքից֊Արևմուտքից ձգվում է մոտ 39֊40 կմ երկարությամբ, լայնությունը 12֊13 կմ։ Ջրառատ է, հողերը բարեբեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլազըղի մարզի հարթավայրեր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի դաշտեր
Դեիրմենդերե

**Դեիրմենդերե**, գետ Սև ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Պոնտական լեռներից, Կոլաթ լեռնագագաթի լանջերից և ծովն է թափվում Տրապիզոն քաղաքի մոտ։ Հնում կոչվում էր Պիքսիտ։ Ստորին հոսանքում կային մի շարք ջրաղացներ։ Գարնանը խիսը վարարում է և ավերում իր հովտում գտնվող շրջանները։ Ծայր ստորին հոսանքի վրա կա հնգակամար մեծ կամուրջը։ Ձկնառատ է, որոշ աղբյուրների վկայությամբ Պետրոս կաթողիկոսը իբր այս գետի ընթացքը շրջել է բյուզանդական կայսեր՝ Վասիլի ներկայությամբ և ստացել Գետադարձ մականունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Զիլկադար

**Զիլկադար**, լեռ Ադրբեջանի Թովուզի շրջանում, Փոքր Կովկասի լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռներում, Թովուզի շրջանի Տավուշ քաղաքից հյուսիս, Քադիրլի գյուղից մոտ ակայքում հյուսիս, Աղստև գետի աջ ափին։ Տեղադրման կոորդինատներ ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Թովուզի շրջան
Դարինդարա (գետակ)

**Դարինդարա**, գետակ Արաքսի ավազանում, հոսում է Կարսի շրջանով և պատականում է Կարս գետի համակարգին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Դետ (լեռ)

**Դետ**, լեռ Վանա լճի ավազանում, Հայոց ձորում, Հայկաբերդ ամրոցի հարավային կողմում։ Ըստ ավանդության Հայկ նահապետը Դետի գագաթին է դրել Բելի նետահար մարմինը, որպեսզի բոլորը դիտեն։ Եվ իբր այդ պատճառով էլ լեռը կոչվել է Դետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Դամերիխ

**Դամերիխ**, լեռ Ադրբեջանի Գետաբեկի շրջանում, Գանձակի լեռնաշղթաներում։ Բարձրությունը 1637 մետր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջան
Էնդուր

**Էնդուր**, գետակ Ատրպատականում, Արաքսի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Սյուհենդի լեռներից և հոսելով Թավրիզ քաղաքի մոտով, թափվում է Սերավ գետը։

## Ծանոթագրություններ
Զիրմա (գետ)

**Զիրմա**, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արևմտյան Տիգրիսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակը, մայր գետին է միանում ստորին հոսանքի շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր
Դաշտաքար (լեռ, Շիրակ)

**Դաշտաքար**, լեռ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Աշոցքի սարահարթում։ Ունի քրոմիտ պարունակող գերհիմքային ապարներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Աշոցքի շրջան
Դիան (ջրատար)

**Դիան**, ջրատար Հայաստանում Արագածոտնի մարզում։ Անցնելով Թալիշ գետի հանդամասերով և բաժանվելով առանձին բազուկների, իջնում է ցած՝ դեպի Հոկտեմբերյանի շրջանի այգիներն ու դաշտերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գետեր
Դարկոշ

**Դարկոշ**, լեռնագագաթ Թուրքիայի Բաթմանի մարզում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Դարկոշի լեռներում, Սասունից հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 3200 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս
Կատեգորիա:Բաթմանի մարզի լեռներ
Դուլուս Արաթունի

**Դուլուս Արաթունի**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Այրիագետի ստորին հոսանքի շրջանում։ Բարձրությունը 1867 մ է։ Նշված է Կովկասի 5֊վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ժերմանյա

**Ժերմանյա** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Տրեֆոր Կյուզայա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01172։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 21 կմ հյուսիս-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքով հոսում է Սյուրան գետը։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 145 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 91 մարդկանցից 67-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 24-ը `պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 73,6% է, 1999 թվականին՝ 54.9%)։ 67 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 61-ը (31 տղամարդ, 30 կին), գործազուրկ եղել են 6-ը (2 տղամարդ, 4 կին)։ 24 պասիվներից 6 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 12-ը՝ թոշակառու, 6 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Եղաթափա

**Եղաթափա**, բլուր Ադրբեջանում, Գանձակի լեռներում, Կուր գետի հովտում։ Բարձրությունը 371 մ]։ Նշանակված է Կովկասի 5֊վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գանձակի լեռնահամակարգի լեռներ
Դերեի Թալ

**Դերեի Թալ**, գետ Արածանիի ավազանում, Գոյնուկսուի աջակողմյան վտակը։ Վերջինիս է միանում ճապաղջրի հարթությունում, Բալու f-ից մոտ 55կմ հյ-արլ։ Նշանակված է կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։
Երկար բլուր

**Երկար բլուր,** բլուր Հայաստանում, Արագածի զանգվածի Արտին լեռան հարավարևելյան կողմում՝ Թալինի շրջանում։ Այստեղ հայտնաբերված է պալեոլիթյան կայան-արհեստանոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռնագրություն
Զինակեր (գետ)

**Զինակեր**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, նրա վտակ Թորթումի ձախ օժանդակը։ Հոսում է Զինակեր գյուղի միջով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Դոստալի Բեկ

**Դոստալի Բեկ**, լեռ Ադրբեջանի Նախիջևանի ԻՀ Շարուրի շրջանում, Վայքի լեռնաշղթայի հարավային մասում, Բաշնորաշեն քաղաքից մոտ 9 կմ հարավ-արևելք։, Համզալի գյուղից մոտ 2,4 կմ հարավ։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Լանջերը լերկ են, ջրազուրկ։ Բարձրությունը 1113 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջան
Էրմես

**Էրմես**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Պոնտական լեռնաշխթայում, Շապին Գարահիսար քաղաքից հյուսիս։ Բարձրությունը 2700 մետր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիրեսունի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Դաղնի Գյոլ

**Ղաղնի-գյոլ**, Տաղնի-կեոլ, լճակ Թուրքիայի Կարսի նահանգում, Կարսի սարահարթի հարավային մասում, Կաղզվանից արևմուտք, Արաքսի ձախ կողմում, Չանգլի լճից հարավ-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Եղնակի

**Եղնակի**, լեռ Անտիպոնական լեռնահամակարգում, Օլթի գետի ավազանում, նրա աջակողմյան Աղունդիրչայ վտակի ձախ կողմում, Օլթի քաղաքից 38֊39 կմ հյուսիս֊արևելքում։ Հյուսիսային և հարավային լանջերը անտառապատ են։ Բարձր՝ 2143 մետր։ Ռուսերեն տառադարձությամբ՝ *Էգնյակի*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Եգրիչայիր

**Երգիչայիր**, լեռ Անտիպոնտական լեռներում, դրանց արևելյան հատվածում, Թորթում գետի ակունքների շրջանում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Էշակսրտի լեռնաշղթա

**Էշակսրտի լեռնաշղթա**, *Էշեկսրտի լեռնաշղթա, Էշեկսիրտի լեռնաշղթա, Էշաքսրտի լեռնաշղթա*, լեռնաշղթա Թուրքիայում, Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսում, Ճորոխ լեռնաշղթայի հարավ-արևմտյան կեսն է։ Ձգվում է Բաբերդ քաղաքի մոտից մինչև Չորմայրի լեռնազանգվածը՝ 78 կմ երկար։ Միջին բարձրությունը 2450 մ, առանձին գագաթներինը 1700-2900 մ է։ Կազմված է յուրայի և կավճի հրաբխային ապարներից։ Հարավում լանջերը կարճ են ու զառիթափ, հյուսիս-արևմուտքում և հյուսիսում թույլ թեքությամբ աստիճանաձև իջնում են դեպի Ճորոխ գետը։ Լավ է արտահայտված կլիմայի և հողաբուսական ծածկի ուղղաձիգ գոտիականությունը։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 0&nbsp;°C–ից –6&nbsp;°C է, հուլիսինը՝ 20&nbsp;°C–ից 10&nbsp;°C, տարեկան տեղումները՝ 400–800 մմ։ Ծածկված է սաղարթավոր անտառներով, թփուտներով, տափաստանային տարախոտերով։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Բայբուրթի մարզ
Դալիչայ (գետակ)

**Դալիչայ,** գետակ Արաքսի ավազանում, Արփայի վտակներից, վերջինիս մեջ է թափվում նրա ակունքի շրջանում, Ջերմուկ քաղաքից ոչ հեռու։ Հովտում բխում են աղազերծված հանքային սառն աղբյուրներ (+13°), որոնք իրենց բաղադրությամբ նման են Ջերմուկի աղբյուրներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Եղիշե Առաքելո գետ

**Եղիշե Առաքելո գետ**, գետակ Կուրի ավազանում, Թարթառի համակարգում, հոսում է ԼՂԻՄ Մարդակերտի շրջանոմ, համանուն վանքի անտառապատ ձորով։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր
Էլար Օյուղի (լեռ)

**Էլար Օյուղի**, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Բարձրությունը՝ 700 մ։ Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձակի լեռնահամակարգի լեռներ
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջան
Էգրիդիր

**Էգրիդիր**, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոսի արևմտյան հատվածում։ Մակերեսը՝ 175 կմ2։ Այն Թուրքիայի չորրորդ ամենամեծ (երկրորդ քաղցրահամ) լիճն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Կատեգորիա:Ըսփարթայի մարզ
Դուզալ (գետակ)

**Դուզալ**, գետակ Կասպից ծովի ավազանում։ Արաքսի աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Իրանի Ղարադաղով և մայր գետին է միանում համանուն գյուղն անցնելուց հետո՝ Մեղրի քաղաքից հարավ արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Դերբենդ Էլ Մարի

**Դերբենդ Էլ Մարի**, լեռնանցք Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայում, գործածական է արաբական աղբյուրներում։ Ղևոնդ Ալիշանը նույնացնում է Պուրանդո կապանի կամ նրանից արևմուտք գտնվող մի այլ լեռնանցքի հետ։ Հնարավոր է որ նույն Գուգլակի լեռնանցքը լինի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Ելղովան (գետակ)

**Ելղովան**, գետակ Արաքսի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի փեշերից և աջից միախառնվում Ակունք գետակին։ Երկարությունը 10 կմ է։

Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Դավաչխուր

**Դավաչխուր**, լեռ Ադրբեջանի Գերանբոյի շրջանի հարավային մասումում, Գանձակի լեռնաշղթայում, Գանձակ քաղաքից մոտ 45 կմ հարավ-արևելք, Բալիկայա գուղի մոտակայքում արևելք, Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղից արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Լանջերը տեղ-տեղ անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Գերանբոյի շրջան
Էյրիչայիր (գետակ)

**Էյրիչայիր**, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Թորթումի ձախակողմյան վտակը։ Սրա ափին է գտնվում Էյրիչայիր գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Թորթում գետի վտակներ
Թախթ (գետ)

**Թախթ**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Էշեքսրթ լեռան լանջերից։

## Ծանոթագրություններ
Դերջիլ

**Դերջիլ**, գետակ Պարսից ծոցի ավազանում։ Սովորաբար նույնացնում են Զիբենե գետի հետ։ Իսկ Ի․ Շոպեբը ուղղակի նույնացնում է Տիգրիսի հետ, պարզապես միայն նկատի ունենալով, որ Զիբենե գետը վերջինիս ակունքներից մեկն է։

## Ծանոթագրություններ
Դումանլը

**Դումանլը**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Երզնկայի շրջանի արևմտյան կողմում, Սեպուհ լեռնագագաթի մոտ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տումանլը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի լեռներ
Եդդիբուլաղ

**Եդդիբուլաղ**, հանքային աղբյուր Զանգեզուրում, Բարգուշատի լեռների շրջանում։ Չպետք է շփոթել նույնանուն սառնորակ աղբյուրների հետ, որոնք բխում են Գորիս–Սիսիան ճանապարհի ձախ կողմում, Գորիս քաղաքից մի քանի կմ հեռավորությամբ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Ետիպուլագ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Դեգիրմեն Բողազ

**Դեգիրմեն-Բողազ**, Դեիրմեն-բողազ, Դեյիրմեն-բողազ, Տեկիրմեն-պողազ, Տեյիրմեն-պողազի, լեռնանցք Լեռնային Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռներում, Կըրկգեչիտ գետի հովտում։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տեկիրմեն-պողազ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Բերեզյա

**Բերեզյա** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում՝ Բուրկ ան Բրես շրջանում։

Համայնքի INSEE կոդը 01040։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է Փարիզից հարավ-արջմուտք 350 կմ հեռավորության, Լիոնից հյուսիս 70 կմ հեռավորության և Բուրկ ան Բրեսից հյուսիս-արևմուտք 45 կմ հեռավորության վրա.

## Պատմություն
Առաջին անգամ գյուղը հիշատակվել է IX դարում։

## Կլիմա
Կլիման՝ կիսամարցամաքային՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևները լինում են ոչ հաճախ՝ հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 724 մարդ։

## Ադմինիստրացիան

## Տնտեսություն
thumb|200px|left|Համայնքի քարտեզը
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքում (15-64 տարեկան) գտնվող 278 մարդկանցից 234-ը վարում են ակտիվ տնտեսական կյանք, 44-ը ՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 84,2 %, 1999 թվականին եղել է 72,4 %)։ 234 ակտիվ բնակիչներից 219 աշխատել են (115 տղամարդ և 104 կին), գործազուրկ են եղել 15 բնակիչ (7 տղամարդ և 8 կին)։ 44 ոչ ակտիվ բնակիչներից 19 եղել են աշակերներ կամ ուսանողներ, 16-ը՝ թոշակառուներ, 9-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էնդերես (գետ)

**Էնդերես**, գետ Թուրքիայում։ Պատկանում է Սև ծովի ավազանին։ Հոսում է Սեբաստիայի նահանգով, Ախշար դաշտով, Էնդերես քաղաքի մոտով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Երկաթաջուր

**Երկաթաջուր**, հանքային աղբյուր Սյունիքի բարձրավանդակում, Շուշի քաղաքից վերև, Արցախի լեռնաշղթայի գագաթներից մեկի հյուսիսահայաց ձորում, նրա ձախ կողմում։ Երկաթային բաղադրությամբ սառն աղբյուր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արցախի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հանքային աղբյուրներ
Խաշրդաղ

**Խաշրդաղ**, լեռնաշղթա Անտիոնտական լեռնահամակարգում, Սև ծովի և Եփրատի ջրաբաժանի շրջանում, Կամախ քաղաքից մոտ 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ձգվում է հյուսիս-աևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ՝ 10-11 կմ երկարությամբ։ Լանջերն ամբողջապես անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզ
Դևեբոյնու (լեռ, Պոնտոս)

**Դևեբոյնու**, լեռնագագաթ Պոնտական լեռնանահամակարգում, Տրապիզոն—Գյումուշխանե ճանապարհի ձախ կողմում, Գյումուշխանե քաղաքից մոտ 28 կմ հարավ–արևելք։ Լանջերն անտառապատ են։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

Կատեգորիա:Գյումյուշհանեի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Եղինջ (լեռ)

**Եղինջ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունում, Մոտկան գավառա]ում, Արփի գետի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
Դաշկայա

**Դաշկայա** լեռ Թուրքիայի Կարսի նահանգում, Կարսի սարահարթի արևմտյան կողմում, Կարսից հյուսիս - արևմուտք, Կարս գետի հովտում։ Բարձրությունը 2007 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Կարսի սարահարթ
Ելլիթեփե

**Ելլիթեփե**, բլուր լեռնային Կիլիկիայի հյուսիս սահմանամերձ շրջանում, Կարաման քաղաքից ոչ շատ հեռու։ Հիշատակում է Ղևոնդ Ալիշանը («Սիսուան», էջ 296)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարամանի նահանգ
Եզիախանսու

**Եզիախանսու**, գետակ Արևմտյան Տիգրիսի ավազանում։ Հոսում է Դիարբեքիրի շրջանով։ Հիշատակված է «Բյուզանդիոն»-ում (1914 թվական, №5340)։

## Ծանոթագրություններ
Դովրուզ

**Դովրուզ**, *Դովրուս*, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնաշղթայում, համանուն գյուղից հյուսիս-արևելք, Գորիս քաղաքից մոտ 22 կմ հարավ-արևելք։ Լանջերն անտառապատ են։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Դարանջ

**Դարանջ**, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռներում, նախկին Շամշադինի շրջանի Այգեձոր գյուղի մոտ։ 1828 թվականին այստեղ էին ապաստանել շամշադինցիները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գանձակի լեռնահամակարգի լեռներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Թախտեն կամուրջ

**Թախտեն կամուրջ**, կամուրջ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում՝ Խաչեն գետի վրա, Գանձասարի վանքի և Վանք գյուղի մատույքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի կամուրջներ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Դերվիշլի (գետակ)

**Դերվիշլի**, գետակ Կիլիկիայում, Միջերկրական ծովի ավազանում, Պիռամոս (Ջահան) գետի ձախակողմյան վտակը։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տերվիշլի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Զիարեգ

**Զիարեգ**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Մնձուրի լեռնաշղթայի արևմտյան կողմում՝ Խաղջուր լեռնաշղթայում։ Բարձրությունը՝ 2400 մ։ Նշանակված է Լինշի քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մնձուրի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Թունջելիի մարզի լեռներ
Էրլիդաղ

**Էրլիդաղ**, լեռնագագթ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռնահամակարգում։ Ունի հնագույն սեղանաձև մնացորդային մակերևույթ։ Հրաբուխ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Բյուրակն լեռնավահան
Կատեգորիա:Բինգյոլի մարզի լեռներ
Դյաթիկթափա

**Դյաթիկթափա**, *Դյատիկթեփե*, բարձունք Հայկական Պար լեռնահամակարգում, Սուրմալուից հյուսիս, Խաչթափա լեռնաճյուղի մոտ։ Ղևոնդ Ալիշանը համեմատում է հնում հիշատակված Շատիկ բերդի անվան հետ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Դյատիկթեփե։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Իգդիրի մարզի լեռներ
Դիխթափա

**Դիխթափա**, լեռնագյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, ձգվում է նախկին Նոր Բայազետի և Ջևանշիի գավառների տարածքով։ Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում նշանակված է Դըխթափա տառադարձությամբ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնագյուղեր
Ելք (լեռ)

**Ելք**, լեռնագագաթ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում։ Տեղակայված է ներկայիս Բիթլիսի մարզում՝ Սասունի Շատախ գավառում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սասունի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Բաթմանի մարզի լեռներ
Դիոբանի

**Դիոբանի**, ամառանոցավան (յայլա) Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգում, Ճորոխի վտակ Իմերխևի գետի ակունքի շրջanում, համանուն գյուղի մոտակայքում։

## Ծանոթագրություններ
Դովրաքար

**Դովրաքար**, ժողովրդական խոսված­քում' *Թևրաքար*, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Իջևանի լեռներում։ Իջևան քաղաքից հյուսիսային մուտքին, Իջևան — Գանձաքար ճանապարհի մոտակայքում։ Գտնվում է Սառնաջուր գետի հովտում, ժայրապիտ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Դերբենդ ալ-Ռում

**Դերբենդ Էլ Ռում**, *Տերպենտ Էլ-Ռում, Տերպենտ ի Ռում*, լեռնանցք Կիլիկիայում, Տավրոս լեռնաշղթայում, գործածական է արաբական աղբուրներում։ Ղևոնդ Ալիշանը նույնացնում է Պուրանդո Կախանի կամ նրանից արևմուտք գտնվող մի այլ լեռնանցքի հետ։ Հնարավոր է, որ նույն Գուգլակի լեռնանցքը լինի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Զարդիդարա (լեռ)

**Զարդիդարա**, *Զարտիտարե*, լեռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Գեղամա լեռնահամակարգում, նրա հարավային ծայրաշրջանում, Արփա գետի աջ կողմում, Արենի գյուղից հարավ-արևմուտք, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանագլխին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Եղջերք

**Եղջերք**, *Եղջերասար*, լեռ, սար Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Կոգովիտ գավառում, Հայկական Պար լեռնահամակարգում, Գայլատու լճի մոտ, Բայազետից Դիադին տանող ճանապարհին։ Հիշատակում է Փավստոս Բուզանդը՝ կապված Մերուժան Արծրունու կատարած զորաշարժի հետ։ Ստեփան Զորյանը հիշատակում է նաև *Եղջերասար* անունով, իսկ Թ. Ավդալբեկյանը նույն *Եղբարք* կամ *Եղբարք* սարակ լեռան հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Դեմուրդաղ

**Դեմուրդաղ**, լեռ Վրաստանի Մառնեուլի մունիցիպալիտետում, Վիրահայոց լեռների և Ջավախքի լեռնաշղթայի լեռնահամակարգերի միջին հատվածներն իրար հետ կապող սարավանդում, Դմանիս քաղաքի ավերակներից մոտ 11 կմ ալևելք։ Լանջերն անտառածածկ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի լեռներ
Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Զավակատուր

**Զավակատուր**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռներում, նրա արևմտյան հատվածում։ Մոտակայքում գտնվում է Սուրբ Թորոսի վանքը։ Այս լեռան գագաթից երևում են ամբողջ Չարսանջակը, մինչև հորիզոնի վրա բարձրացող Դերսիմի լեռները։ Թուրքերը թարգմանաբար կոչել են՝ *Օղլանվերեն*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մնձուրի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Թունջելիի մարզի լեռներ
Դևրիշլի

**Դևրիշլի**, Դևրիշբելի, Դևրվիշլի, Տևրիզլի կապան, Տևիշլի, Տևրիշպելի, Տերվիշլի, լեռնանցք Կիլիկիայում, Ամանոսյան լեռներում, Օսմանի և Իսլահե քաղաքների միջև։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տևրիշլի։ Ղևոնդ Ալիշանի «Սիսուան» աշխատության ցուցակում՝ Տևրիզլի կապան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնանցքներ
Թալին (գետակ)

**Թալին**, հեղեղատ Հայաստանում, Արաքսի ձախակողմյան օժանդակը։ Հոսում է Արագածոտնի մարզի տարածքով՝ Թալին քաղաքի մոտով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Դեգիրմեն

**Դեգիրմեն**, գետ Միջերկրական ծովի ավազանում, Կիդնոսի աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Լեռնային Կիլիկիայով։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տեկիրմեն։

## Ծանոթագրություններ
Զանգակ (լեռ, Քահրամանմարաշ)

**Զանգակ**, լեռ Լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի լեռներում։ Դրա փեշերին 1921 թվականի օգոստոսի 21֊ին ընդհանրումներ են տեղի ունեցել մի խումբ զեյթունցիների և թուրքական կանոնավոր զորքերի միջև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Բեթան

**Բեթան** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում՝ Ամբերյո ան Բյուժե համայքնի կազմում՝ Բելլե շրջանում։

Համայնքի INSEE կոդը 01041։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 724 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Երիշատ (գետակ)

**Երիշատ**, գետակ Սևանա լճի ավազանում, Մասրիկ գետի կենտրոնական ճյուղը, հնում ավելի շատ հայտնի էր Երիշատ, հետագայում՝ *Արաշատ* անունով։ Սկիզբ է առնում Ծարասար լեռան լանջից։ Մինչև Գիլի լճի չորացումը, Երիշատը միանում էր Սոդ գետակին և թափվում այդ լիճը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Զոռզոռ աղբյուր

**Զոռզոռ աղբյուր**, գետակ Հայաստանում՝ Որոտանի ավազանում, նրա ավազանում։ Հոսում է Սյունիքի մարզի տարածքով։

## Ծանոթագրություններ
Երախ (լեռ)

մինի|Երախ լեռ
**Երախ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի հարավարևմտյան փեշերին, Վեդի քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, լանջերը զառիթափ են։ Մակերևույթը ծածկված է վատահողերով։ Կազմված է կավճի հրաբխային-նստվածքային ապարներից։ Բարձրությունը՝ 1419 մ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Դույուլունչայ

**Դույուլունչայ**, *Դյուլյունչայ, Դուգլյունչայ, Զանանաբ, Զինանաբ, Ռամիս, Ցղնա, Ուստուկ, Ուստուպ, Ուստուփ*, գետակ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։ Արաքսի ձախակողմյան վտակը։ Սկզբնավորվում է  Զանգեզուրի լեռների։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռների հարավային հատվածի արևմտյան լանջերից, Ռամիս գյուղի մերձակա ձորակներից և մայր գետին միանում Օրդուբադի շրջանի Դաստակ գյուղից մի քանի կմ արևմուտք։ Ունի 29 կմ երկարություն և հոսում է համանուն ձորահովտով։ Այն իր վերին հոսանքում Ռամիս գյուղի անունով կոչվել է նաև *Ռամիսի*, իսկ ստորին հոսանքում Դուգլին գյուղի անունով՝ *Դուգլինի գետ*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Երդմնկաչայ

**Երդմնկաչայ**, գետակ Արածանիի ստորին հոսանքի ավազանում։
## Ծանոթագրություններ
Թել Սենկել

**Թել Սենկել**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Դիարբեքիր քաղաքից հյուսիս-արևմուտք։ Նշանակված է Լինչի քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիարբեքիրի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս
Թաշբաշ

**Թաշբաշ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայկական Պար լեռնաշղթայի հարավային կողմում։ Գտնվում է Կարաքիլիսայից մոտ 20 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը 2600 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայկական Պար
Դաշքյորփի (գետակ)

**Դաշքյորփի**, գետակ Արաքսի ավազանում, Արփա գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Սյունաց լեռներից՝ Ճաղատսար լեռան հարավարևելյան լանջերից և մայր գետին միանում Ջերմուկ քաղաքից վերև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Դուռնագյոլի լեռներ

**Դուռնագյոլ**, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Պար լեռնաշղթայի արևմտյան մասում, Աշկալա գյուղաքաղաքից հարավ-արևելք, Արևմտյան Եփրատի ձախ կողմում։ Ձգվում են հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք։ Նշանակված են Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզ
Դևեգեչիդի

**Դևեգեչիդի**, գետակ Պարսից ծոցի ավազանում, Տիգրիսի աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Դիարբեքիր քաղաքից 16-17 կմ հյուսիս-արևմուտք փռված հարթությունով և մայր գետին միանում Արզանամադեն գյուղաքաղաքից հարավ։ Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում նշանակված է Դևեգեչիդինսու անունով։ Ռուսերեն տառադարձությամբ՝ Տևեկեչիտի։ 
## Ծանոթագրություններ
Դարադիզ (գետ)

**Դարադիզ**, գետ Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգում, Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Ջուղայի հարավային կողմի լեռներից և մայր գետին է միանում Ջուղա քաղաքից արևելք։ Ամռանը հաճախ մայր գետին չի հասնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Կատեգորիա:Արևելյան Ադրբեջան նահանգի աշխարհագրություն
Դուռնագյոլ (լեռ)

**Դուռնագյոլ**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Սողանլուղի լեռնահամակարգում, Կարս գետի ձախակողմյան երկրորդական վտակներից մեկի ակունքի շրջանում, Սարիղամիշ քաղաքից 5֊8 կմ հյուսիս֊արևմուտք։ Լանջերն անտառապատ են։ Բարձրությունը՝ 2967 մ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տուռնագյոլ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Թեժ (գետ)

**Թեժ**, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում՝ Հրազդանի ավազանում, Մարմարիկ գետի ձախ վտակ Գոմուրի ձախ օժանդակը։ Երկարությունը 12 կմ է։ Սկիզբ է առնուն Փամբակի լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետ՝ Թեժլեռ լեռնագագաթից։ Անցնում է Մեղրաձոր գյուղով։  Գետի վրա 2007 թվականից գործում է փոքր հէկ։


Marmarik river.jpg|Մարմարիկ գետ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր
Դուռնագյոլ (լճակ, Բերդիկ գյուղ)

**Դուռնագյուլ**, լճակ Կարսի սարահարթում, Կարս քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Բերդիկ գյուղից մոտ 8 կմ հարավ-արևմուտք։ Նշանակված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լճեր
Էգերյուրդ

**Էգերյուրդ**, լեռնագագաթ Արցախում, Արցախի լեռնաշղթայում, Թարթառ և Խաչեն գետերի ջրբաջանում։ Անտառապատ է։ Բարձրությունը 2133 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Թիրտոմա

**Թիրտոմա,** ճանապարհային կայան Փոքր Հայքում, Մելիտինե քաղաքի մոտակայքում, Եփրատ գետի հովտում։ Նշված է Պևտիգերյան քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճանապարհային կայաններ այբբենական կարգով
Ժիրոն

**Ժիրոն** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բելգարդ Սյուր Բելզերին կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Նանտյուանն է։

Կոմունայի INSEE Կոդը՝ 01174։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 162 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Թիքմա (լեռ, Իրան)

**Թիքմա**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Մակու քաղաքից 6-7 կմ հարավ, Թիքմա գյուղի արևելյան կողմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի լեռներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Եղիակ

**Եղիակ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնաշղթայում, Լոր գյուղից հյուսիս-արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Երկարթ Փըշփուշ

**Երկարթ Փըշփուշ**, լեռ ներկայիս Թուրքիայում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունում։ Սասունի հայ բնակիչները 1904-ի ապստամբության ժամանակ նահանջի դիմելիս այստեղ էին ամրանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սասունի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
Եզնանիստ (լեռ)

**Եզնանիստ**, լեռ Փոքր Կովկասում, Գանձակի գավառում, Ձեգամի միջին հոսանքում։ Հիշատակված է «Ազգագրական հանդես»-ում։ Բարձրությունը 2066 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձակի լեռնահամակարգի լեռներ
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջան
Դելիչայ

**Դելիչայ**, գետակ Սև ծովի ավազանում, Ալյուս (Կզըլ֊իրմակ) գետի վտակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր