Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնություն

** Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնություն ** (ներկայումս պաշտոնապես անվանվում է ** ''Լիգա Պարի-Մատչ'' **՝ մրցաշարի տիտղոսավոր *«[[Պարի-Մատչ]]»* հովանավորի անունով), Ուկրաինայի տղամարդկանց ֆուտբոլի առաջնությունը։ Անց է կացվում Ուկրաինայի «Պրեմիեր Լիգայի» պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբների միություն մասնակիցների միջև։ Հենց «Պրեմիեր Լիգան» էլ անց է կացնում առաջնությունը (սկսած 2008-2009 մրցաշրջանից, երբ այդ իրավունքը նրան տրվեց Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից)։ Ուկրաինայի առաջին առաջնությունից մինչև 2007-2008 մրցաշրջանը ներառյալ ֆուտբոլային ակումբները, որոնք մասնակցել են առաջնությանը, պատկանում էին *Բարձրագույն լիգային*։

Առաջնությունն անց է կացվում 2 շրջանով՝ «աշուն-գարուն» համակարգով։ Ներկայումս մրցաշարին մասնակցում են 14 ակումբ։ Յուրաքանչյուր մրցաշրջանից հետո վերջին 2 տեղերն զբաղեցրած ակումբները տեղափոխվում են Առաջին լիգա, իսկ նրանց փոխարինում են Առաջին լիգայի 2 հզորագույն թիմերը։

Լիգայի առաջին առաջնությունը անց է կացվել 1992 թվականին։ Առաջին մրցաշարերն անցկացվել են Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հովանու ներքո, ապա՝ Ուկրաինայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայի։ Սկսած 2008-2009 մրցաշրջանից մինչև օրս այն անց է կացնում Ուկրաինայի «Պրեմիեր լիգայի» պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբների միությունը։

## Պատմություն
Ուկրաինայի չեմպիոն դարձել են միայն երեք թիմեր. «Դինամոն», «Շախտյորը» և «Թավրիան»։ «Դինամոն» միշտ հաղթել է առնվազն արծաթե մեդալներ, իսկ սկսած 1996-97 մրցաշրջանից դա ճիշտ է նաև «Շախտյորի համար»։ Այսպիսով մինչ այժմ այս 2 թիմերը իրեն մեջ խաղարկում են չեմպիոնությունն ու 2-րդ տեղը։ Այդպես էր մինչև 2012-2013 մրցաշրջանը, երբ «Դինամոն» զբաղեցրեց 3-րդ տեղը, իսկ արծաթե մեդալ նվաճեց խարկովյան «Մետալիստը»։ 2013-2014 մրցաշրջանի արդյունքներով «դինամոյացիները» առաջին անգամ հայտնվեցին մրցանակային եռյակից դուրս։

### Տիտղոսային հովանավորներ
* 2006-07: Վիկտան-Միություն
* 2007-08: Բիոլա
* 2008-09-2012: Էպիկենտրոն
* 2015-16 - մ.հ.: Պարի-Մատչ

## 2015-2016 մրցաշրջան

## Հաղթողներ, առաջնությունների մրցանակակիրներ և լավագույն ռմբարկուներ

## Ակումբների ձեռքբերումներ

## Միագումար աղյուսակ
* [[Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնություն 2015-2016|2015-2016]] *


# Սև տպատառով ընդգծված են 2014-15 մրցաշրջանի մասնակիցները։
# Աղյուսակում հաշված են 1992-ին կայացած առաջին և երրորդ տեղերի համար խաղերի արդյունքները, ինչպես նաև 2005-06 մրցաշրջանի «ոսկե խաղը»։
# Սկսած 1995-96 մրցաշրջանից հաղթանակի համար տրվում է 3 միավոր։ Աղյուսակում հաղթանակի համար թիմերին տրված է 2 միավոր, ոչ ոքիի համար՝ 1:
# Հանված միավորները աղյուսակում չի հաշվում։

## Առաջնության բոլոր մասնակիցները և նրանց տեղերը


# " ** * ** " - հրաժարվում առաջնության մասնակցությունից ֆինանսական կամ այլ խնդիրների պատճառով։
# Կիսահաստ տպատառերով ցույց են տրված այն ակումբները, որոնք հաստատել են իրենց մասնակցությունը 2015-16 մրցաշրջանին։

## Անհատական ձեռքբերումներ
### Ուկրաինայի առաջնության լավագույն ռմբարկուներ

# Հենրիխ Մխիթարյան - 25 գոլ - «Շախտյոր»(Դոնեցկ), 2012-13 մրցաշրջան
# Սերգեյ Ռեբրով - 22 գոլ - «Դինամո»(Կիև), 1997-98 մրցաշրջան
# Մաքսիմ Շացկիխ - 22 գոլ - «Դինամո»(Կիև), 2002-03 մրցաշրջան
# Ալեքս Տեյշեյրա - 22 գոլ - «Շախտյոր»(Դոնեցկ), 2015-16 մրցաշրջան

* * Կիսահաստ տպատառերով նշված են ներկայումս Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում խաղացող ֆուտբոլիստները *

### Ամենաշատ խփած գոլերի քանակը

* Տվյալները ներկայացված են *' 2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ի **դրությամբ ''

# [[Մաքսիմ Շացկիխ]] - 124 գոլ - [[Դինամո (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Դինամո»(Կիև)]], [[Չերնոմորեց (ֆուտբոլային ակումբ, Օդեսա)|«Չերնոմորեց»(Օդեսա)]], [[Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Արսենալ»(Կիև)]], [[Գովերլա (ֆուտբոլային ակումբ, Ուժգորոդ)|«Գովերլա»(Ուժգորոդ)]]
# [[Սերգեյ Ռեբրով]] - 123 գոլ - [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|Շախտյոր(Դոնեցկ)]], [[Դինամո (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Դինամո»(Կիև)]]
# [[Եվգենի Սելեզնյով]] - 110 գոլ - [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|Շախտյոր(Դոնեցկ)]],[[Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Արսենալ»(Կիև)]],[[Դնեպր (ֆուտբոլային ակումբ, Դնեպրոպետրովսկ)|«Դնեպր»(Դնեպրոպետրովսկ)]]
# [[Անդրեյ Վորոբեյ]] - 105 գոլ - [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|«Շախտյոր»(Դոնեցկ)]], [[Դնեպր (ֆուտբոլային ակումբ, Դնեպրոպետրովսկ)|«Դնեպր»(Դնեպրոպետրովսկ)]], [[Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Արսենալ»(Կիև)]], [[Մետալիստ (ֆուտբոլային ակումբ, Խարկով)|«Մետալիստ»(Խարկով)]]
# [[Ալեքսանդր Գայդաշ]] - 95 գոլ - [[Թավրիա (ֆուտբոլային ակումբ, Սիմֆերոպոլ)|«Թավրիա»(Սիմֆերոպոլ)]], [[Իլիչյովեց (ֆուտբոլային ակումբ, Մարիուպոլ)|«Իլիչյովեց»(Մարիուպոլ)]]

* '' Կիսահաստ տպատառերով նշված են ներկայումս Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում խաղացող ֆուտբոլիստները ''

=== Ամենաշատ անցկացրած խաղերը ===


'' Տվյալները ներկայացված են ** 2016 թվականի ապրիլի 18-ի **դրությամբ ''

# ** Ալեքսանդր Շովկովսկի ** - 416 խաղ - [[Դինամո (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|«Դինամո»(Կիև)]]
# [[Օլեգ Շելաև]] - 412 խաղ - [[Զարյա (ֆուտբոլային ակումբ, Լուգանսկ)|«Զարյա»(Լուգանսկ)]], [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|«Շախտյոր»(Դոնեցկ)]], [[Մետալուրգ (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|«Մետալուրգ»(Դոնեցկ)]], [[Դնեպր (ֆուտբոլային ակումբ, Դնեպրոպետրովսկ)|«Դնեպր»(Դնեպրոպետրովսկ)]], [[Կրիվբաս (ֆուտբոլային ակումբ)|«Կրիվբաս»(Կրիվոյ Ռոգ)]], [[Մետալիստ (ֆուտբոլային ակումբ, Խարկով)|«Մետալիստ»(Խարկով)]]
# [[Ալեքսանդր Չիժևսկի]] - 401 խաղ - [[Կարպատի (ֆուտբոլային ակումբ, Լվով)|«Կարպատի»(Լվով)]], [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|«Շախտյոր»(Դոնեցկ)]], [[Մետալուրգ (ֆուտբոլային ակումբ, Զապորոժիե)|«Մետալուրգ»(Զապորոժիե)]], [[Թավրիա (ֆուտբոլային ակումբ, Սիմֆերոպոլ)|«Թավրիա»(Սիմֆերոպոլ)]], [[Վոլին (ֆուտբոլային ակումբ, Լուցկ)|«Վոլին»(Լուցկ)]], [[Գովերլա (ֆուտբոլային ակումբ)|«Գովերլա»(Ուժգորոդ)]]
# ** Ալեքսանդր Գորյաինով ** - 391 խաղ - [[ԲԿՄԱ (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)|ԲԿՄԱ (Կիև)]], [[Կրիվբաս (ֆուտբոլային ակումբ)|«Կրիվբաս» (Կրիվոյ Ռոգ)]], [[Մետալիստ (ֆուտբոլային ակումբ, Խարկով)|«Մետալիստ» (Խարկով)]]
# ** Վյաչեսլավ Չեչեր ** - 371 խաղ - [[Կրիվբաս (ֆուտբոլային ակումբ)|«Կրիվբաս»(Կրիվոյ Ռոգ)]], [[Մետալուրգ (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|«Մետալուրգ»(Դոնեցկ)]], [[Կարպատի (ֆուտբոլային ակումբ, Լվով)|«Կարպատի»(Լվով)]], [[Զարյա (ֆուտբոլային ակումբ, Լուգանսկ)|«Զարյա»(Լուգանսկ)]]

* '' Կիսահաստ տպատառերով նշված են ներկայումս Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում խաղացող ֆուտբոլիստները ''

=== Ամենաարագ գոլերը ===
# [[Ալեքսանդր Կոսիրին]] (Չերնոմորեց) - 9 վայրկյան- 01.03.2005, հանդիպում՝ [[Չերնոմորեց (ֆուտբոլային ակումբ, Օդեսա)|Չերնոմորեց]] - [[Մետալիստ (ֆուտբոլային ակումբ)|Մետալիստ]]։
# [[Բրանդաո]] (Շախտյոր) - 10 վայրկյան- 20.08.2005, հանդիպում՝ [[Մետալիստ (ֆուտբոլային ակումբ)|Մետալիստ]] - [[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|Շախտյոր]]։
# [[Յուրի Շտուրկո]] (Մետալուրգ) - 13 վայրկյան- 22.09.2013, հանդիպում՝[[Մետալուրգ (ֆուտբոլային ակումբ, Զապորոժիե)|Մետալուրգ (Զապորոժիե)]] - [[Դնեպր (ֆուտբոլային ակումբ, Դնեպրոպետրովսկ)|Դնեպր]]։
# [[Լուիս Ադրիանո]] (Շախտյոր) - 13 վայրկյան- 27.07.2014, հանդիպում՝[[Շախտյոր (ֆուտբոլային ակումբ, Դոնեցկ)|Շախտյոր]] - [[Մետալուրգ (ֆուտբոլային ակումբ, Զապորոժիե)|Մետալուրգ(Զապորոժիե)]]։

=== 2 և ավելի հեթ-տրիկի հեղինակները ===



* '' Կիսահաստ տպատառերով նշված են ներկայումս Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնության խաղացող ֆուտբոլիստները ''

=== Ամենաերիտասարդ ռմբարկուները ===
'' Տվյալները ներկայացված են ** 2015 թվականի հունիսի 7-ի **դրությամբ ''<br />
Տվյալների աղբյուր՝ [[Սպորտ-Էքսպրես]]ն Ուկրաինայում


=== Հեթ-տրիկներ 18 տարեկանում ===
'' Տվյալները ներկայացված են ** 2015 թվականի հունիսի 7-ի **դրությամբ ''<br />
Տվյալների աղբյուր՝ goldtalant.com.ua


=== Դուբլեր 18 տարեկանում ===
'' Տվյալները ներկայացված են ** 2015 թվականի հունիսի 7-ի *'դրությամբ *
Տվյալների աղբյուր՝ goldtalant.com.ua

### Դեբյուտանտներ ըստ ծննդյան թվականների
Տվյալների աղբյուր՝ goldtalant.com.ua:

### Դեբյուտային գոլ խփած հեղինակներ ըստ ծննդյան թվականների
Տվյալների աղբյուր՝ Սպորտ-Էքսպրեսն Ուկրաինայում

## Տես նաև
* Ուկրաինական ԽՍՀ-ի ֆուտբոլի առաջնություն
* Ուկրաինայի ֆուտբոլի գավաթ
* Ուկրաինայի ֆուտբոլի սուպերգավաթ
* Ռեկորդային տրանսֆերներ ուկրաինական ֆուտբոլում
* Ուկրաինայի ֆուտբոլային լիգաների համակարգ
* Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնության հեթ-տրիկների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1991 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի առաջնություններ