open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պիեռ Նարսիս Գերեն

Բարոն **Պիեռ Նարսիս Գերեն** (; ), ֆրանսիացի նկարիչ, եղել է Ժան Բատիստ Ռենոյի աշակերտը։

## Կենսագրություն
Գերենը իր առաջին մրցանակը ստացել է 1796 թվականին։ Փարիզյան սալոնում 1800 թվականին նրա «Մարկ Սեքստ» նկարը (որը պատկերում է իր կնոջը մահվան մահճում) մեծ տպավորություն է թողել և արվեստի պատմության մեջ աննախադեպ հաջողություն է ունեցել։ Պոետները բանաստեղծություններ են ձոնել նրան, ցուցահանդեսի ողջ ընթացքում հասարակությունը չի հեռացել կտավի մոտից։

1810 թվականին Գերենը Փարիզում բացել է ժամանակակից արվեստանոց։ Ճիշտ է, այդ արվեստանոցը ընդունում էր միայն անտիկ գեղեցկությունը, բայց այնտեղ կրթվել են ֆրանսիացի հայտնի ռոմանտիկներ․ Ժերիկո, Արի Շեֆֆեր, Լեոն Կոնյե, Օրսել, Անրիկել-Դյուպոն և ուրիշներ։

1822 թվականին Գերենը դարձավ Հռոմի ֆրանսիական ակադեմիայի տնօրեն։ 1829 թվականին Գերենը ստացավ բարոնի տիտղոս։

Ամպիր դարաշրջանի նշանավոր նկարիչ Գերենը պատկերել է անտիկ աշխարհի տեսարաններ՝ շրջապատի և հանդերձանքի զգալի նմանությամբ։ Ինչպես իր ժամանակակից նկարիչ Ժակ Լուի Դավիդը, Գերենը ևս անտիկ արվեստը համարում էր լակոնիկի և նրբագեղության դրսևորում։ Հենց ֆրանսիական ամպիր դարաշրջանի նկարիչները գեղանկարչության պատմության մեջ հայտնաբերեցին հնությունը պատկերելու ռեալիստական (դարաշրջանի արտաքին նշանների փոխանցման առումով) դպրոց, ի տարբերություն նախորդ ժամանակաշրջաններում գոյություն ունեցող պատկերացումների, երբ կերպարների հագուստը և այլ մանրամասներ կարող են ունենալ բացարձակապես ֆանտաստիկ բնույթ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Pierre-Narcisse Guérin - Morpheus and Iris - WGA10971.jpg|Մորփեոս և Իրիդա (1811), Էրմիտաժ
Պատկեր:Pierre-Narcisse Guérin - Aurora and Cephalus - WGA10970.jpg|Ավրորա և Կեփալոս։ Լուվր
Պատկեր:Énée et Didon, Guérin.jpg|Դիդոնե և Էնեաս
Պատկեր:Guérin Andromaque et Pyrrhus 1810.jpg|Անդրոմաքե և Պիռ, Ժան Ռասինի «Անդրոմաքե» ողբերգության մոտիվներով։ Լուվր
Պատկեր:Guerin Hermione et Oreste.jpg|Հերմիոնա և Օրեսթես։ Ժան Ռասինի «Անդրոմաքե» ողբերգության մոտիվներով։ Կանի գեղարվեստի թանգարան
Պատկեր:Phèdre et Hippolyte par Pierre-Narcisse Guérin, 1802 - Musée du Louvre.jpg|Ֆեդրա և Իպոլիտ։ Լուվր
Պատկեր:Pierre-Narcisse Guérin - Bonaparte fait grace aux revolutes du Caire 23. Octobre 1798.jpg|Բոնապարտները ներում էն շնորհում կահիրյան ապստամբներին, Վերսալ
Պատկեր:Antoine Philippe de La Trémoille, Prince of Talmont by Léon Cogniet (Musée d'art et d'histoire de Cholet).jpg|Վանդեական պատերազմների առաջնորդներից մեկի՝ Լուի դե Լարոշժակլենի դիմանկարը, Շոլեի պատմության և արվեստի թանգարան
Պատկեր:Louis de La Rochejaquelein.jpg|Վանդեական պատերազմների առաջնորդներից մեկի՝ Լուի դե Լարոշժակլենի եղբոր՝ Անրի դե Լարոշժակլենի դիմանկարը, Շոլեի պատմության և արվեստի թանգարան
Պատկեր:Murder of agamemnon.jpg|Կլիթեմնեստրա։ Լուվր
Պատկեր:The Return of Marcus Sextus 1799 Pierre-Narcisse Guérin.jpg|Մարկ Սեքստի վերադարձը։ Լուվր
Պատկեր:Pierre Narcisse Guérin - The Death of Priam, 1817.jpg|Պրիամոսի վախճանը։ Անժեի կիրառական արվեստի թանգարան
Պատկեր:Pierre-Narcisse Guérin - Sappho on the Leucadian Cliff - WGA10969.jpg|Սաֆոն Լեֆկադյան ժայռի վրա, Էրմիտաժ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռոմանտիստ նկարիչներ
Պոլ-Էմիլ Լեկոք դը Բուաբոդրան

**Պոլ-Էմիլ Լըկոկ դը Բուաբոդրան** (, ), ֆրանսիացի քիմիկոս, Փարիզի ԳԱ թղթակից անդամ (1878)։ Սպեկտրային վերլուծության եղանակով ուսումնասիրել է բազմաթիվ միներալներ։ Հայտնաբերել է գալիում (1875), սամարիում (1879) և դիսպրոզիում (1886) քիմիական տարրերը։

## Հետաքրքիր փաստեր
Լեկոկ դը Բուաբոդրանը, ստանալով գալիումը որպես ազատ մետաղ, այն անվանել է իր հայրենի երկրի` Ֆրանսիայի անունով, որի լատիներեն անվանումն էր Գալիա (լատ.՝ *Gallia*)։ Ավելի ուշ մեղադրանքներ են հնչել, թե նա քիմիական տարրն անվանել է իր անունով, քանի որ նրա անունը` Լեկոկ, նույն կերպ է հնչում, ինչ ֆր.՝ le coq` «աքաղաղ» բառը։ Այդպես է թարգմանվում նաև լատ.՝ *gallus* բառը։ Սակայն նա պնդել է, որ այդպիսի մտադրություն չի ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ
Ադրիեն Լեկուվրյոր

**Ադրիեն Լեկուվրյոր** (, ի ծնե՝ **Կուվրյո** [*Couvreur*], ), ֆրանսիացի դերասանուհի, Լուսավորության դարաշրջանի թատրոնի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը, ում ճակատագիրը հիմք հանդիսացավ Էժեն Սկրիբի պիեսների և Ֆրանչեսկո Չիլեայի  օպերայի համար։

1717 թվականի աշխատել է «Կոմեդի ֆրանսեզ» թատրոնում (Փարիզ)։ Լավագույն դերերն են՝ Ռոքսանա, Կոռնելիա (Պիեռ Կոռնեյլի «Իֆիգենիա», «Պոմպեոսի մահը»), Ֆեդրա (Ժան Ռասինի «Ֆեդրա»), Անժելիկա, Ալկմենա (Մոլիերի «Ժորժ Դանդեն», «Ամֆիտրիոն»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Адриана и её роли на сайте CÉSAR

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Բեկորներ

**Բեկորներ**, հայկական դրամատիկ հեռուստասերիալ։ Հեռարձակվել է Շանթ հեռուստաալիքով։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2021 թվականի հունիսի 19-ին և ավարտվել է 2022 թվականի փետրվարի 8-ին։

## Սյուժե
Հեռուստասերիալը երեք կանանց և նրանց ուսանող երեխաների պատմությունն է հետպատերազմյան Հայաստանում։ Նրանցից յուրաքանչյուրի կյանքում բեկումնային շրջան է։ Հասարակության մեջ դարերով արմատացած կարծրատիպեր կոտրելով երեք հերոսուհիները կարողանում են ոտքի կանգնել, և ինքնուրույն հաղթահարել բոլոր բարդությունները։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Oh My God

**«Oh My God»**, բրիտանացի երգչուհի Ադելի երգը։ Թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 29-ին Columbia լեյբլում որպես երգչուհու *[[30 (ալբոմ)|30]]* չորրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը համահեղինակությամբ գրել են Ադելը և պրոդյուսեր Գրեգ Քյորստինը։ «Oh My God»-ն ընդգրկվել է Ավստրալիայի, Իռլանդիայի, Կանադայի, Լիտվայի, Նիդեռլանդների, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի, Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի երգերի լավագույն տասնյակներում։

## Պատմություն
Երգը մասին հայտարարվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Այն թողարկվել է որպես 30 ալբոմի հինգերորդ թրեք։ Երգի և նրա նշանակության մասին երգչուհին պատմել է, որ դա «մոտավորապես առաջին անգամն էր, երբ ես գրեթե լքեցի իմ տունը այն բանից հետո, երբ իմ անհանգստությունն ու այդ ամենը սկսեցին մեղմանալ»։ Նա բացատրել է, որ քժտւըձճւնիգ հետո վախենում էր հանդիպւըմնէ«ի քնալ Լոս Անջելեսում։ Խոսելով առաջին դեպքերից մեկի մասին, երբ նա ֆլիրտ է ունեցել իր նախկին ամուսնու՝ Սայմոն Կոնեցկիի հետ ամուսնալուծությունից հետո, նա հիշում էր, թե ինչպես ասաց. «Դուք դեմ չե՞ք։ Ես ամուսնացած եմ»։ Եվ իմ ընկերներն ասացին. «Իսկ դու ո՞չ»։ Եվ ես մտածեցի. «Օ, գրողը տանի։ Լավ, Աստված իմ» (...OK, oh my God)։

Ալբոմի թողարկումից հետո երգը «Շաբաթվա երգ» է ընտրվել Consequence հրատարակության կողմից։ Լրագրողներ Մերի Սիրոկին և Գլեն Ռոուլին երգը բնութագրել են որպես «թարմացնող», մինչդեռ տեքստը «անկեղծ տխրությունը փոխարինում է ներքին հակամարտությամբ»։ *The Line of Best Fit*-ից Դևիդ Կոբբալդը, սակայն, երգի ներառումը ալբոմի մեջ «կասկածելի» է համարել։

## Կոմպոզիցիա
Ի տարբերություն «30» ալբոմի այլ երգերի՝ «Oh My God» երգը ներառում է ավելի շատ R&B-հնչողություն։ Դրանում քննարկվում է կոնֆլիկտը «գոնե մեկ անգամ ուրախանալու նրա ցանկության» թեմայով, չնայած, կարծես, նա նախկինում գրեթե հնարավորություն չուներ դա անել։ Երգի մեջ ուսումնասիրվում է «ինքդ քեզ ցույց տալու» ցանկության թեման և դրա հետ կապված դժվարությունները՝ սուպերաստղ լինելու համար։ *[[:en:Static Media|TheList.com]]*-ից  Ագնես Էրիքսոնը երգին նվիրել է հոդվածը։ Նրա համար դա «զարմանալիորեն լավատեսական երգ է այն մասին, թե ինչպես է նա առաջին անգամ ոտքի մատներն ընկղմել ռոմանտիկայի լողավազանում» ամուսնալուծությունից հետո, տեքստը ցույց է տալիս, որ պատրաստ է կրկին հանդիպումներ ունենալ անհանգստության դրվագից հետո, որը թողել է նրան «ամբողջովին կաթվածահար»։

2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին սինգլը նշել է նորամուտը Hot 100-ում՝ զբաղեցնելով 5-րդ հորիզոնականը։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Պաշտոնակա տեսահոլովակը թողարկվել է 2022 թվականի հունվարի 12-ին։

## Հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
Պատերազմ լեհական ժառանգության համար

[մինի|[Դանցիգի պաշարումը ռուս-սաքսոնական ուժերի կողմից (1734)]]
**Պատերազմ լեհական ժառանգության համար** (, 1733–35), մի կողմից Ռուսաստանի, Ավստրիայի, Սաքսոնիայի, մյուս կողմից՝ Ֆրանսիայի միջև։

Առիթը եղել է Ավգուստ II-ի մահից (1733) հետո լեհական թագավորի ընտրությունը։ Ֆրանսիան առաջ է քաշել Ստանիսլավ Լեշչինսկու թեկնածությունը, որի գահակալությամբ կարող էր պետությունների բլոկ ստեղծել (Ֆրանսիայի գլխավորությամբ) ընդդեմ Ռուսաստանի։ Ռուսաստանը և Ավստրիան պաշտպանում էին սաքսոնական կուրֆյուրստ Ֆրիդրիխ Ավգուստ II-ին։ Ցարական կառավարությունը զորք մտցրեց Լեհաստան։ 1733 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Լեշչինսկին ընտրվեց թագավոր։ Հոկտեմբերի 5-ին ռուսական զորքերի գրաված տարածքներում թագավոր հռչակվեց Ֆրիդրիխ Ավգուստը (Օգոստոս III)։

Սկսված պատերազմն ավարտվեց 1735 թվականի նախնական և 1738 թվականի վերջնական ավստրո–ֆրանսիական Վիեննայի հաշտության պայմանագրով, որին միացան Ռուսաստանը, Լեհաստանը և ուրիշներ։ Ֆրանսիան լեհական թագավոր ճանաչեց Օգոստոս III-ին։

Կատեգորիա:Լեհաստանի պատմություն
Կատեգորիա:1733 հակամարտություններ
Բարբարա Կվյատկովսկայա-Լաս

**Բարբարա Կվյատկովսկայա-Լաս** (, ), լեհ պարուհի և կինոդերասանուհի։

## Կենսագրություն
Բարբարա Կվյատկովսկայան ծնվել է 1940 թվականի հունիսի 1-ին Պատրովո գյուղում։ Սովորել է Վարշավայի բալետի դպրոցում։ «Սկոլիմուվ» երգի-պարի անսամբլի պարուհի։ Կինոյում իր դեբյուտը կայացել է 1957 թվականին։ 1959 թվականին նա Լեհաստանից տեղափոխվեց Արևմուտք և շուտով նկարահանվեց մի քանի խոշոր ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Միլիոնավոր պատուհաններ» և «Կենդանի կյանքը»։ Նա համագործակցում էր լեհական «Ազատ Եվրոպա» ռադիոկայանի հետ, ինչպես նաև եղել է Յուլիուշ Մերոշևսկու անվան Անկախ քաղաքական մտքի ակումբի ակտիվ անդամ։

Նրա ամուսիններն էին Ռոման Պոլանսկին (1959-1962), Կառլհայնց Բյոմը (1963-1980) և Սաքսոֆոնիստ Լեշեկ Զադլոն (1980-1995)։ Բյոմից ծնված դուստրը՝ Կատարինան, նույնպես դերասանուհի է դարձել։

մինի|Բարբարա Կվյատկովսկայա-Լասի մահարձանըԿրակովի Ռակովիցյան գերեզմանատանը
Բարբարան կորցրել է գիտակցությունը և մահացել կաթվածից 1995 թվականի մարտի 6-ին Ֆատերշտետենում՝ լեգենդահար Ալ Պորչինոյի համերգի ժամանակ։ Բարբարան թաղված է Կրակովի Ռակովիցյան գերեզմանատանը։ Նրա տապանաքարը ստեղծել է Մարյան Կոնեչնին։

## Ֆիլմագրություն
* 1957 -  Եվան ուզում է քնել
* 1958 - Պան Անատոլը միլիոն է փնտրում
* 1985 - Մադագասկարի թագուհու զինվորը
* 1960 - Հազար թալեր
* 1960 - Խաչակրաց երջանկություն
* 1961 - Ինչ լավ է ապրել
* 1967 - Յովիտա
* 1986 - Ռոզա Լյուքսեմբուրգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դերասանուհին filmpolski.pl կայքէջում
* Լուսանկարներ fototeka.fn.org.pl կայքէջում

Կատեգորիա:20-րդ դարի լեհեր
Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Straightenin

**Straightenin**, ամերիկյան Migos հիփ-հոփ խմբի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի մայիսի 14-ին *Quality Control Music* և *Motown* լեյբլներում, որպես խմբի «Culture III» չորրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Սինգլի թողարկումից 2 շաբաթ անց թողարկվել է համանուն հեգնական սփրեյը։

## Նախապատմություն
2021 թվականի մարտի վերջին *Quavo*-ն Twitter-ի իր էջում վերբեռնել է առաջիկա երգի կարճ հատվածը։

Հոնկոնգցի ռեփեր-պրոդյուսեր Big Spoon-ը Migos-ին մեղադրել է իր «Magic Showow» երգից գրագողության մեջ, որը նա համեմատել է «Straightenin»-ի հետ Instagram-ի տեսանյութում, ասելով, որ «ես ինքս եմ գրել երգը, ես եմ կարդացել ռեփը և ես էլ նվագել եմ բոլոր գործիքները, չեմ վերցրել սեմփլներ որևէ տեղից։ Համեմատության համար, ես հարմարեցրել եմ դրանք մեկ տեմպով և մեկ տոնայնությամբ»։

## Տեսահոլովակ
Պաշտոնական տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է *Keemotion*, թողարկվել է 2021 թվականի մայիսի 24-ին սինգլի հետ միասին։

## Կոմերցիոն գնահատական
Rolling Stone-ը երգը նկարագրել է որպես «դասական Migos»։ HotNewHipHop օնլայն ամսագիր երգին տվել է 5 հնարավորից 5 միավոր (VERY HOTTTTT)։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ
Լեհահայոց դատաստանագիրք

**Լեհահայոց դատաստանագիրք**,  **Լվովյան դատաստանագիրք**, **Լվովի հայերի կանոնադրություն**, Լեհաստանի և Ուկրաինայի հայկական ինքնավար գաղութներում օգտագործված օրենքների ժողովածուի լատիներեն թարգմանությունը։

Ժողովածուն կազմվել է Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքի և տեղական իրավունքի առանձնահատկությունների համադրման ու համակարգման հիման վրա։ Հայերեն նախնական խմբագրությունն (չի պահպանվել) օգտագործվել է Հարավային և Արևմտյան Ռուսիայի հայկական գաղութներում դեռևս 13-րդ դարում և 14-րդ դարի առաջին կեսում։ Տեղական իշխանությունների և հայ համայնքների իրավա–դատական վեճերին հակազդելու համար լեհ թագավոր Սիգիզմունդ I-ի պահանջով Լվովի հայ ավագների խորհուրդը 1518 թվականին ժողովածուն թարգմանել է լատիներեն, որը որոշ փոփոխություններից հետո վավերացվել է 1519 թվականին, Պյոտրկով քաղաքում հրավիրված սեյմում։ Այնուհետև այն շրջանառության մեջ է մտել «Լվովյան դատաստանագիրք]]», իսկ հայ գիտական գրականության մեջ՝ «Լեհահայոց դատաստանագիրք» պայմանական անվանումով։ 1528-ին Լեհահայոց դատաստանագիրք թարգմանվել է հայատառ–ղփչաղերեն ու լեհերեն և մինչև 18-րդ դարի վերջն օգտագործվել դատական ինքնավարությունը պահպանած բոլոր հայ գաղութներում (Զամոշչում՝ մինչև 1730 թվականը, Լվովում՝ 1784 թվականը, Կամենեց-Պոդոլսկում՝ 1787 թվականը և այլն)։

10 գլխից և 124 հոդվածից բաղկացած Լեհահայոց դատաստանագիրքը ընդգրկել է քաղաքացիական (անձնական, ընտանեկան, ժառանգության, պարտավորության, առ ու վաճառքի և այլն) ու քրեական (անձի դեմ ուղղված, գույքային, քաղաքացիական հանցագործություններ և այլն) իրավունքի տարբեր բնագավառներ ու խնդիրներ՝ նախատեսելով համապատասխան պատիժներ (տուգանք, բռնագրավում, անդամահատում, բանտարկություն, մահապատիժ և այլն)։ Լեհահայոց դատաստանագրքում մեծապես արտացոլվել է ապրանքա–դրամային հարաբերությունների զարգացումը։ Որպես հայ իրավաբանական մտքի յուրահատուկ արտահայտություն՝ Լեհահայոց դատաստանագիրքը կարևոր դեր է խաղացել լեհահայոց դատավարական ինքնավարության և ազգային ինքնապահպանման գործում։

Լեհահայոց դատաստանագրքի լատիներեն բնագիրը (1519 թվականին վավերացված օրինակը) պահպանվում է Լվովում՝ Ուկրաինայի կենտրոնական պետական պատմական արխիվում։ Լեհահայոց դատաստանագրքի գիտական ուսումնասիրություններն սկսվել են 19-րդ դարի կեսից (Ֆ. Բիշոֆ, Լ. Մատվիյովսկի և ուրիշներ)։ Լավագույն հրատարակություններն են Օ. Բալցերինը (1906, լատիներեն և լեհերեն) և Տ. Լեվիցկունն ու Ռ. Կոնովոյինը (1957, հայատառ–ղփչաղերեն)։

Կատեգորիա:Հայ իրավունքի ժողովածուներ
Կատեգորիա:Լեհահայ իրավունք
Կատեգորիա:Ուկրաինահայ իրավունք
Կատեգորիա:Հայերը Լվովում
Կատեգորիա:Դատաստանագրքեր
Կառլ Ֆրիդրիխ Լեհման-Հաուպտ

**Կառլ Ֆրիդրիխ Լեհման-Հաուպտ** (, ), գերմանացի ասուրագետ, ուրարտագետ և հայագետ։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1901-ից)։

1898–99-ին Վ. Բելքի հետ գլխավորել է Բեռլինի հնագիտական արշավախումբը Արևմտյան Հայաստանում (պեղել է Թոփրախ կալեն) և Միջագետքում։ Հետազոտել և արժեքավոր տվյալներ է հավաքել Վասպուրականի, Տուրուբերանի, Մոկքի, Ծոփքի, Աղձնիքի և Միջագետքի վերաբերյալ։ Հրատարակել է ուրարտական արձանագրությունների՝ իր ժամանակի համար լիակատար ժողովածուն։

Տեղորոշել է արձանագրություններում հիշատակվող բնակավայրերը, երկրները։ Հանգամանորեն ուսումնասիրել է Քսենոփոնի գլխավորությամբ մ. թ. ա. 401–400-ին հունական զորքի նահանջի ճանապարհը։

Լեհման-Հաուպտը Տիգրանակերտ քաղաքը տեղադրել է այժմյան Ֆարկինի (Նփրկերտ) տեղում։ Հայաստանին նվիրված գործերում զետեղված են նաև պատմահնագիտական, ազգագրական արժեքավոր տվյալներ բնակչության կենցաղի, սովորությունների ևնի մասին։

Ասուրագիտական որոշ գործերում ձգտել է պարզել չափերի և կշիռների բաբելոնական համակարգի գիտական հիմքը և այդ համակարգի ազդեցությունը (Հին Հունաստանի և Հռոմի միջոցով) ժամանակակից եվրոպական չափագիտության վրա։

## Երկեր
* Armenien Einst und Jetzt, Bd 1–2, B., 1910–31
* Corpus inscriptionum Chaldi-carum, Bd 1–2, B., 1928–35։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի հայագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ասորագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ուրարտագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հնագետներ
Կազիմիր Ալխիմովիչ

**Կազիմիր Ալխիմովիչ** (, ), լեհ և բելառուս նկարիչ։

## Կյանք և ստեղծագործություն
thumb|left|250px|«Փուլում» (1894)
Ալխիմովիչն դպրոցն ավարտել է Վիլնոյում։ 1863 թվականին նա որպես զինվոր մասնակցել է Լիտվայում տեղի ունեցած հակակառավարական ապստամբությանը, որի համար աքսորվել է Սիբիր, որտեղ էլ սկսել է նկարել։ 1869 թվականին վերադառնալուց հետո նա ապրել է Վարշավայում, որտեղ նկարչության դասեր է անցել նկարիչ Վոյցեխ Գերսոնի մոտ։ 1873-1875 թվականներին նկարչական ուսումը շարունակել է Մյունխենում, 1876-1877 թվականներին ապրել է Ֆրանսիայում, իր նկարները ցուցադրել փարիզյան սրահներում։ 1877 թվականից հիմնականում ապրել է Վարշավայում։ 1890 թվականին սկսել է դասավանդել Պոսվիկովայի գծագրության և փորագրության մասնավոր դպրոցում։

Ալհիմովիչը համարվում է լեհ ռոմանտիկ  վերջին նկարիչներից մեկը։ Նրա գեղարվեստական ոգեշնչումը հիմնականում գալիս էր գյուղացիական կյանքից և պատմությունից։ Նկարել է պատմական և դիցաբանական թեմաներով նկարներ, Լիտվայի և Տատրայի բնապատկերներ, կրոնական կտավներ, ժանրային տեսարաններ։ Նրա նկարները ցուցադրվել են Վարշավայում, Մյունխենում, Օդեսայում, Կրակովում, Վիեննայում։ Նրա «Գեդիմինայի հուղարկավորությունը» (1888 թ.) կտավը և «Փուլում» կտավը երկու անգամ արժանացել են մրցանակների։ Նկարչությունից բացի Ալխիմովիչը սիրում էր նկարազարդել ճենապակի և հախճապակի, ինչպես նաև զբաղվում էր փայտի փորագրությամբ։ Ալխիմովիչի մեծաքանակ գործեր պահվում են Վարշավայի ազգային թանգարանում։

Հիացինտ Ալխիմովիչը նկարչի մեծ եղբայրն է։

Ալխիմովիչի անունով է կոչվել Գրոդնոյի փողոցներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռոմանտիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Galway Girl

**«Galway Girl»**, բրիտանացի երգիչ Էդ Շիրանի երգը, որը թողարկվել է որպես նրա «÷» երրորդ ստուդիական ալբոմի (2017) երրորդ սինգլ։ Սինգլը պլատինե հավաստագրում է ստացել Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Կանադայում և ԱՄՆ-ում։ Այն երկրորդ տեղն է զբաղեցրել UK Singles Chart բրիտանական հիթ-շքերթում և ընդգրկվել է աշխարհի շատ երկրների լավագույն տասնյակներում։

## Պատմություն
Երգի՝ որպես ալբոմի երրորդ սինգլի մասինն հայտարարվել է Սուրբ Պատրիկի օրը՝ մարտի 17-ին թողարկվելու հետ միաժամանկ և ընդգրկվել է  BBC Radio 2 ռադիոկայանի երգացանկում մարտի 18-ին։

Կոմպոզիցիան, ընդհանուր առմամբ, հավանության է արժանացել երաժշտական փորձագետների և մեկնաբանների կողմից, այդ թվում՝ *[[Irish Independent]]*, BBC 6 Music, NME։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Երգը բրիտանական հիթ-շքերթում ընդգրկվելու առաջին շաբաթում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը՝ զիջելով «Shape Of You» երգին։ 2017 թվականի սեպտեմբերին սինգլի տպաքանակը կազմել է 1,2 մլն միավոր Մեծ Բրիտանիայում, ներառյալ 246,000 ակտուալ վաճառքը (պատճեն) և 95 մլն սթրիմները։

Իռլանդիայում սինգլը նորամուտը նշել է առաջին հորիզոնականում (№1)։ Այն առաջին հորիզոնականին է հասել նաև Շոտլանդիայում և Սլովենիայում։ ԱՄՆ-ում երգը հասել է № 53 հորիզոնականին և մինչև 2017 թվականի հոկտեմբեր դրա տպաքանակը հասել է 210,813 պատճենի։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
2017 թվականի ապրիլի 11-ին Էդ Շիրանը «Galway Girl» երգի տեսահոլովակի համար կադրեր է նկարահանել Իռլանդիայի Գոլուեյ քաղաքում (Galway)՝ իր իսկ ձեռքով նկարահանելով Sony A6500 տեսախցիկով, որը ամրացվել է նրա մարմնի վրա Steadicam նկարահանող տեսախցիկի կայունացման կրող համակարգի օգնությամբ։ Ռեժիսորը եղել է Jason Koenig-ը, որը եղել է նաև «Shape of You» տեսահոլովակի ռեժիսոր, իսկ լուսանկարիչը՝ Johnny Valencia-ն։ Նկարահանումներին մասնակցել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր իռլանդացի դերասանուհի Սիրշա Ռոնանը։ Մայիսի 3-ին տեսահոլովակը հայտնվել է Էդ Շիրանի YouTube ալիքում. 3 мая видео появилось на аккаунте Ширана на канале YouTube։

## Երգացանկ
***Digital download**
#"Galway Girl" – 2։50

***Digital download – Martin Jensen remix**
# "Galway Girl" (Martin Jensen remix) – 3։16

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Էդ Շիրանի երգեր
Սուդա (ծոց)

**Սուդա** (), Կրետական ծովի բնական ծագման ծոց, որը գտնվում է Կրետեի հյուսիսարևմտյան ափին գտնվող Խանիայի ծայրամասային միավորում։ Ծոցի երկարությունը 15 կմ է, լայնությունը՝ 2-4 կմ։

## Պատմություն
Սուդա ծոցը գտնվում է Ակրոտիրի թերակղզու և Դրապանոն հրվանդանի միջև՝ երկու կողմից շրջապատված բլուրներով։ Ծոցի մուտքից ոչ հեռու՝ Ակրոտիրի և Կալիվե քաղաքի միջև, կան մի խումբ փոքր կղզիներ՝ հին վենետիկյան ամրություններով։ Այս կղզիներից ամենամեծը՝ Սուդան, իր անունը տվել է նրանից հարավ ընկած ծոցին։ Ծոցի շրջակայքը զբոսաշրջիկների համար սիրելի հանգստի վայր է։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Սուդայի ծոցում դիվերսիոն գործողություն է իրականացվել այստեղ տեղակայված բրիտանական նավերի դեմ։ Իտալական գրոհային ստորաբաժանումը (IAS 10-րդ նավատորմ) պայթող նավակներով հարձակվել է բրիտանական նավերի վրա։ «Յորք» ծանր հածանավը և «Պերիկլես» տանկերը լուրջ վնասվածքներ են ստացել և շարքից հանվել։

1951 թվականից Հունաստանի ռազմածովային ուժերի համանուն ռազմածովային բազան գտնվում է Սուդայի ծոցի ափին, որը ՆԱՏՕ-ի ռազմածովային ուժերի հենակետերից մեկն է Արևելյան Միջերկրական ծովում։

## Ռազմածովային բազա
Ճանապարհի խարիսխն ունի մինչև 29 մ խորություն և հասանելի է բոլոր դասերի նավերի համար։ Առագաստանավի ճակատի երկարությունը 2 կմ է՝ մինչև 10 մ խորությամբ։ Ճանապարհի վրա հնարավոր է մինչև 30 նավի միաժամանակյա կայանում։ Բազայում ապահովվում է նավերի վերանորոգում մինչև էսկադրային ականակիրները ներառյալ։ Մոտակայքում է գտնվում «Իոաննիս Դասկալոյաննիս» համատեղ բազավորման օդանավակայանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ։ Официальный сайт ВМС Греции.

Կատեգորիա:Հունաստանի ծոցեր
Իսահակ Տերտերյան

**Իսահակ Տերտերյան** (դասական ուղղագրությամբ՝ **Իսահակ Տէրտէրեան**, ), հայ բժիշկ, որը հեղինակել է բազում բժշկական աշխատություններ և հոդվածներ, ինչպես նաև այլ գրքեր։

## Կենսագրություն
Բժիշկ Տերտերյանը ծնվել է 1884 թվականին Արցախի Շուշի քաղաքում։ Տարրական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում և Բաքվում, և 1913 թվականին բժշկությունն ավարտել Դորպատի համալսարանում։ Ուսման ընթացքում հետաքրքրվում է քաղաքական գործունեությամբ և հիմնադրում համալսարանի առաջանի կովկասցի ուսանողների միությունը։

Ուսման ավարտից հետո որպես բժիշկ ծառայում է ռուսական բանակում և փոթորկոտ կյանք ունեցավ առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Նա 1920 թվականին ընտանիքի հետ գաղթում է Իրան և ծառայում որպես «Իրանի հյուսիսային երկաթուղու պետական հիվանդանոցների ընդհանուր տնօրեն»։

Իսահակ Տերտերյանը մահացել է 1962 թվականին։

## Գործունեություն
Նա Թեհրանում հայտնի էր որպես սրտի, թոքի, ստամոքսի, մալարիայի և վեներական հիվանդությունների բժիշկ և նույն ժամանակ զբաղվում էր հասարակական կյանքով։

Բժիշկ Տերտերյանը նաև գրել է Բեյրութում լույս տեսնող Բժիշկ բժշկական-առողջապահական ամսաթերթի համար։

## Աշխատություններ
* Մալարիան և նրա բժշկութիւնը (պարսկերենի թարգ.՝ Ս. Սիմոնյան), Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1935
* Ինչպէ՞ս պիտի չծխել (պարսկերենի թարգ.՝ Ա. Ասատուրյան)
* Մարմնակրթութեան առողջապահական նշանակութիւնը (պարսկերենի թարգ.՝ Ա. Ասատուրեան)
* Սիֆիլիսը և նրա բժշկութիւնը (պարսկերենի թարգ.՝ Ս. Սիմոնյան), Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1937
* Ֆաշիզմը պիտի ջախջախւի
* Փակ դռան յետև (Էջեր բժշկի օրագրից), Ա յատոր, Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1952
* Փակ դռան յետև (Էջեր բժշկի օրագրից), Բ յատոր, Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1953
* Ուխտւածները (Երկեր), Ա յատոր
* Ուխտւածները (Երկեր), Բ յատոր
* Ուխտւածները (Երկեր), Գ յատոր, 1953
* Հայկական գոյամարտը. մեր ցեղի դառնաղէտ անցեալի սեղմ պատմութիւնը, Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1957

## Աղբյուրներ
Պարսկերեն՝ Ղարաբաղցիների դերը Ղաջարի շրջանի քաղաքականության և կառավարման մեջ, Փարվիզ Զարե Շահմարսի, Իրանի ժամանակակից պատմության հետազոտման կազմակերպություն 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Oneworld

**Oneworld**, որը հանդես է գալիս oneworld® ապրանքանիշի ներքո, համաշխարհային 3 առաջատար ավիաընկերությունների դաշինքներից մեկն է. մյուս երկուսն են Star Alliance և Sky Team-ը։ Այն հիմնադրվել է 1999 թվականի փետրվարի 1-ին Նյու Յորքում։ «Պայծառ Ճանապարհորդություն» կարգախոսի ներքո այն օրական սպասարկում է 1100 օդանավակայաններ շուրջ 170 տարածաշրջաններում, օրական իրականացնելով ավելի քան 14000 թռիչքներ շուրջ 1000 ուղղություններով։

Oneworld -ը իր անդամ ավիաընկերությունների 3500 ինքնաթիռներից բաղկացած համակցված նավատորմով տարեկան 550 միլիոն ուղևոր է փոխադրում՝ ապահովելով տարեկան 135 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ընդհանուր եկամուտ։

Oneworld -ը իր հաճախ թռչող ուղևորների համար սահմանել է հատուկ Emerald կամ Sapphire կարգավիճակ, որոնց, ինչպես նաև Առաջին կամ Բիզնես դասերի ուղևորները կարող են մուտք գործել աշխարհի տարբեր օդանավակայանների ավելի քան 650 լաունջ սրահներ՝ անկախ նրանից, թե Oneworld -ի անդամ որ ավիաընկերությունով եք թռչում։

Դաշինքը իր մեջ ներառում է 14 անդամ ավիաընկերություններ. Alaska Airlines, American Airlines, British Airways, Cathay Pacific, Finnair, Iberia, Japan Airlines, Malaysia Airlines, Qantas, Qatar Airways, Royal Air Maroc, Royal Jordanian, S7 Airlines և SriLankan Airlines։

## Պարգևներ
Oneworld® Alliance-ը 2021 Business Traveller UK Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ ճանաչվել է լավագույն ավիաընկերության դաշինք՝ նվաճելով այդ տիտղոսը իններորդ տարին անընդմեջ։ Նույն տարում Oneworld-ը բրիտանական հեղինակավոր Skytrax-ի կողմից ճանաչվել է աշխարհի լավագույն ավիաընկերությունների դաշինք՝ արժանանալով World’s Best Airline Alliance 2021 տիտղոսին։
մինի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ավիացիոն ալյանսներ
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Պեչորա (գետ)

**Պեչորա** ( , ), գետ ՌԴ-ում Կոմի Հանրապետությունում և Նենեցյան ինքնավար օկրուգում։

Գետի երկարությունը կազմում է 1809 կմ, ավազանի մակերեսը 322 հազար քկմ, սկիզբ է առնում Հյուսիսային Ուրալից և հոսում է դեպի հարավ-արևմուտք։ Սկզբնաղբյուրի բարձրությունը կազմում է ծովի մակարդակից 675 մետր։ 1981 թվականի սկզբնաղբյուրի մոտ Իվան Պրովիրնինի արշավախումբը տեղադրել է չուգունից հուշատախտակ «Այստեղից սկիզբ է առնում մեծ գետ Պեչորան»։

Զարգացած է ձկնորսությունը՝ մասնավորապես ատլանտյան սաղմոն, սիգ։ Պեչորայի ավազանում կան քարածխի, նավթի, բնական գազի, ոսկու, տիտանի հանքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Гунн Г. П. Печора — золотые берега / Оформление художника В. Б. Колесникова. — М.։ Мысль, 1972. — 144, [16] с. — 60 000 экз.
* Пыстин М. С. Печора։ Экономико-географический очерк. — Сыктывкар։ Коми книжное издательство, 1974. — 15 000 экз.
* Никольский Г. В. и др. Рыбы бассейна Верхней Печоры. — М., 1947.
* Лешко Ю. В. Пресноводные моллюски бассейна Печоры. — Л., 1983.
* Печора (река) // Большая советская энциклопедия։ [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М.։ Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Печора // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург։ У-Фактория, 2006.
* Ильина Л. Л., Грахов А. Н. Реки Севера / Рец.։ д-р геогр. наук А. А. Соколов. — Л.։ Гидрометеоиздат, 1987. — 128 с. — (Реки и озёра нашей Родины). — 80 500 экз.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Խորեն Վաթինյան

**Խորեն Մկրտչի Վաթինյան** (), հայ խորհրդային ճարտարապետ, քաղաքական և կուսակցական գործիչ, Հայաստանի Ճարտարապետների միության անդամ (1955 թվականից)։

## Կենսագրություն
1942-1943 թվականներին մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին, վնասվածքների հետևանքով զորացրվել է։ 1945-1950 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետում։

1950-1961 թվականներին Երևանում աշխատել է որպես ճարտարապետ՝ նախագծելով Հոկտեմբերյանի գյուղատնտեսական տեխնիկումի ուսումնական մասնաշենքը, Հոկտեմբերյանի գյուղտեխնիկայի հանրակացարանը, Կիրովականի բնակելի շենքը, Նորաշենի ծննդատունը և այլն։

1961-1975 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի կոմկուսի Դիլիջանի քաղկոմի առաջին քարտուղար, եղել է Հայաստանի Գերագույն խորհրդի մի քանի (VI, VII և VIII) գումարումների պատգամավոր։ Զուգահեռաբար շարունակել է նաև իր ճարտարապետական գործունեությունը։

1975-1985 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի պետական շինարարական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։

## Ճարտարապետական գործունեություն

* Դիլիջանի գլխավոր հատակագիծը (1980-1986)
* Դիլիջանի քաղաքապետարան
* Դիլիջանի մշակույթի պալատ
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհված զինվորների հուշարձան Դիլիջանում (1975)
* Խորհրդային Հայաստանի 50-ամյակին նվիրված հուշարձան Դիլիջանում (1970)
* Հոկտեմբերյանի (Արմավիր) գյուղատնտեսական տեխնիկումի ուսումնական մասնաշենքը.
* Հոկտեմբերյանի (Արմավիր) գյուղատնտեսական տեխնիկումի հանրակացարան.
* Բնակելի շենք Կիրովականում (Վանաձոր)
* Նորաշենի ծննդատուն

## Գրքեր և հրատարակություններ

* «Դիլիջանի պատմաճարտարապետական հուշարձաններ». Երեւան, 1988

## Շքանշաններ

* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (1985 թվական)
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր (1970 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ватинян Хорен Мкртычевич
* Ватинян Хорен Мкртычевич

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Դիլիջան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Լեղաթթուներ

**Լեղաթթուներ**,  մոնոկարբոնաթթուներ, խոլանաթթվի ածանցյալներ, որոնք առաջանում են մարդու և կենդանիների լյարդում և լեղու հետ անցնում դեպի 12-մատնյա աղիք։ Լեղաթթուները լյարդում գոյանում են հիմնականում խոլեսթերինի քայքայումից։ Մարդու լեղու մեջ պարունակվում են հիմնականում խոլաթթու, քիչ քանակությամբ դեզօքսիխոլաթթու, լիտոխոլաթթու և խենոդեզօքսիխոլաթթու։ Լեղաթթուները նպաստում են ճարպերի մարսմանը աղիքներում, ակտիվացնում են աղիքային հյութի և ենթաստամոքսային գեղձի հյութի լիպազան, նպաստում ճարպերի էմուլսացմանը, ուժեղացնում աղիքների պերիստալտիկան։

Լեղաթթուների ընդհանուր քանակությունն արյան մեջ 0,8 մգ% է, լյարդի լեղում՝ 0,9–1,8%, լեղապարկի լեղում՝ 5,7–10,8%։ Լեղաթթուների քանակության իջեցումը ուղեկցվում է խոլեսթերինի նստվածքի առաջացումով, որից լեղաքարեր են գոյանում։

Կատեգորիա:Լեղաթթուներ
Escape Plan

«**Escape Plan**», ամերիկացի ռեփեր Թրևիս Սքոթի երգը։ Թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին «Mafia» սինգլի հետ միասին։ Երգի պրոդյուսերը եղել են Oz-ը և Nik D-ն։

«Escape Plan» սեմփլ ունի ամերիկացի ռեփեր King Von-ի  «Broke Opps» երգից (*[[Levon James]]* միքսթեյփից)։

## Պատմություն
2021 թվականի հունիսի 24-ին Spotify-ը ցուցադրել է մի հատված «Escape Plan»-ից իր ընկերության գովազդում։ Ուղիղ մեկ ամիս անց՝ 2021 թվականի հուլիսի 24-ին Սքոթը ներկայացրել է երգի և տեսահոլովակի մի կտոր և նույն գիշերն այն կատարել Rolling Loud-ում (Մայամի, Ֆլորիդա)։ 2021 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ռեփերը կրկին կատարել է երգը Rolling Loud-ում, այս անգամ Բրուքլինում (Նյու Յորք)։ Սքոթը հայտարարել է նոր երաժշտության թողարկման մասին 2021 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ «Escape Plan» և «Mafia» սինգլների թողարկումներից մեկ օր առաջ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
«Escape Plan» տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ Երգի թողարկումից 12 ժամ անց։ Ռեժիսորները եղել են Սքոթը, Թայլեր Ռոսսը և Էլիել Ֆորդը։ Տեսահոլովակը սկսվում է նրանից, որ Թրեվիսը երգը լսում է իր մեքենայում։ Այնուհետև նա երգում է բլրի գագաթին՝ շրջապատված պահակներով և պահակախմբի շներով։ Հաջորդ տեսարանում ռեփերը վերցնում է Louis Vuitton-ի պորտֆելը և նստում է ռեակտիվ ինքնաթիռ, իսկ հետո գնում է կվադրոցիկլով և մոտորանավակով։ Վերջապես, նա իր ընկերների հետ գնում է երեկույթի։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ
Խալիբներ

**Խալիբներ, խալյուբներ** (, ), հին ժողովուրդ վկայված հիմնականում հունական աղբյուրներում, որը բնակվել է Պոնտոսում և Փոքր Ասիայում։ Նրանք ապրել են տիբարենների (ժամանակակից Սինոպի մոտ) և մոսսինոյկների արանքում։ Խալիբների անունը ծագում է հունարեն երկաթ կամ պողպատ բառից (), քանի որ հին հունական հեղինակները ավանդաբար խալիբներին համարում են առաջին մետաղագործները, նրանց վերագրում պողպատի գյուտը (հին հունարենում «պողպատը» կոչվել է «խալյուֆ»)։

## Ծագումը
Խալիբները լեզվի ու ծագման մասին հստակ տվյալներ չկան։ Ըստ որոշ հունական աղբյուրների նրանք ունեցել են սկյութական ծագում։
Կարծիք կա, որ խալիբների անունը կապված է Հայասայի հետ, քանի որ երկուսն էլ մետաղ են նշանակել, ու վկայված են նույն վայրում։

## Արմենոխալիբներ
Հին աղբյուրներում նաև վկայված է արմենոխալիբներ ձևը, որը վերաբերվում է հայախոս երկաթագործ խալիբներին։

## Կապը խալդերի հետ
Ըստ Ստրաբոնի խալիբները ու խալդերը նույն ժողովուրդն էին, այն տարբերությամբ որ խալդեր անունը ավելի նոր էր։ Այս պնդումը թերևս չի համապատասխանում իրականությանը քանի որ խալդերի անունը վկայված է շատ հնուց, ուրարտական շրջանից։ Նաև Քսենոփոնի մոտ խալդերը ու խալիբները հիշատակվում են իրարից տարբեր ցեղեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին ազգեր
Already Dead

«**Already Dead**», ամերիկացի ռեփեր Juice WRLD-ի երգը։ Թողարկվել է հետմահու Grade A և Interscope Records լեյբլներում 2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին։  Երգը գրել են Juice WRLD-ը և պրոդյուսերներ Նիք Միրան ու DT-ը։ Այն *[[Fighting Demons]]* չորրորդ ստուդիական ալբոմի լիդ-սինգլն է։

## Պատմություն
2018 թվականի մարտի 1-ին Juice WRLD-ը Twitter-ում գրել է. «Ես երկար տարիներ մեռած էի» (անգլ.՝ «I've been dead for years»)։ Հաղորդագրության մեջ առաջին անգամ հիշատակվել է երգը։ Երեք տարի անց՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Lil Bubba-ն գրել է, որ երգը կթողարկվի 2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին։

## Նկարագրություն
Juice WORLD-ը երգում է դաշնամուրի մեղեդու ներքո պատմում է հոգեկան առողջության խնդիրները հաղթահարելու մասին։ Երգի պրոդյուսերը եղել է Նիք Միրան, որը հաճախ է աշխատել ռեփերի հետ։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ
Չհորինված պատմություն

**«Ոչ մտացածին պատմություն»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Գերասիմովը 1964 թվականին Իլյա Զվերևի «Ի՞նչ է պետք մարդուն» () պատմվածքի մոտիվներով։

## Սյուժե
Տոլե Լևչուկովին և նրա երիտասարդ կնոջը՝ Վարային, որոնք խոշոր շինարարությունում մոնտաժողներ են, հաջողվել է փոքրիկ սենյակ ստանալ։ Թվում է, թե կյանքը կարգավորվել է, բայց արդեն պետք է տեղափոխվել նոր հարևան շինհրապարակ։

Ընտանիքում նկատվում է առաջին տարաձայնությունը։ Անատոլին չի ցանկանում գնալ, իսկ Վարյան դժվարությամբ է համոզում ամուսնուն, որ իրենք պարզապես իրավունք չունեն իրենց ընկերներին լքել դժվարին պահին։

Վարվառան, որը պատրաստ է ընկեր տեսնել յուրաքանչյուրի, թեկուզ հազիվ ծանոթ մարդու մեջ, ամեն տարի ավելի դժվար է համակերպվում իր ամուսնու հետ։ Նա լավ աշխատող է, ազնիվ մարդ, բայց անվերապահորեն իր շահերը վեր է դասում ամեն ինչից՝ չցանկանալով հաշվի նստել այլ մարդկանց հետ։

Շուտով նրանց հարաբերությունների դժվարությունը բազմապատկվում է անհիմն խանդով։ Նույնիսկ նոր ծնված և երկու ծնողների կողմից սիրված որդին չի կարող կանգնեցնել անխուսափելի դարձած բաժանումը։

## Դերերում
* Ժաննա Պրոխորենկո – *Վարյա Լևչուկովա*
* Գեորգի Եպիֆանցև – *Անատոլի Լևչուկով*
* Լեոնիդ Կուրավլյով – *Կոստյա Ռեմիզով
* Վիտալի Դորոնին – *Ստեպան Իվանովիչ
* Վալենտինա Բերեզուցկայա – *Շուրա, Ստեպան Իվանովիչի կինը
* Եկատերինա Մազուրովա – *Ստեպան Իվանովիչի զոքանչը

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստներ՝ Յուլյա Դունսկի, Վալերի Ֆրիդ, Իլյա Զվերև
* Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Գերասիմով
* Օպերատոր՝ Գալինա Պիշկովա
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մուրավլյով
* Նկարիչ՝ Յուրի Կլադիենկո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.ng.ru/encyclo/6_words.html

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Լեղապիգմենտներ

**Լեղապիգմենտներ**, ներկող նյութեր, որոնք պարունակվում են լեղու, աննշան քանակությամբ նաև արյան և հյուսվածքների մեջ։ Գոյանում են հեմոգլոբինի քայքայումից, ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու լյարդի, փայծաղի, ոսկրածուծի մակրոֆագերում։

Կարևոր լեղապիգմենտներից են՝ բիլիվերդինը, բիլիռուբինը, ուրոբիլինը։
Բիլիվերդինը՝ C_{33}H_{34}O_8N_4, կանաչ բյուրեղներ են, մոլ. զանգվածը՝ 522,67, հայտնաբերվել է նաև որոշ անողնաշարավորների (որդեր, խեցգետնանմաններ, միջատներ) օրգանիզմում։ Բիլիվերդինի վերականգնումից առաջանում է բիլիռուբին՝ C_{33}H_{36}O_6N_4, մոլ. զանգվածը՝ 584,68, դարչնագույն բյուրեղներ են։ Լեղածորանների խցանման դեպքում դժվարանում է լեղու անցումը դեպի 12-մատնյա աղիք, և բիլիռուբինի խտությունն արյան մեջ բարձրանում է, անցնում մեզի մեջ։ Այդ պատճառով բիլիռուբինի որոշումն արյան և մեզի մեջ ունի ախտորոշիչ նշանակություն։
Ուրոբիլինը դեղին գույնի նյութ է, ստացվում է ուրոբիլինոգենից՝ լույսի և օդի ազդեցությամբ։

Կատեգորիա:Պիրոլներ
Կատեգորիա:Գունանյութեր
Lalala

**Lalala**, ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր Y2K-ի և կանադահայ ռեփեր bbno$-ի երգը, որը թողարկվել է որպես սինգլ 2019 թվականի հունիսի 7-ին։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի օգոստոսի 20-ին։

Երգը լայն ճանաչում է ստացել Tik Tok վիդեոպլատֆորմում։

## Պատմություն
Lalala սինգլի առաջխաղացման համար կատարողներ Y2K-ը և bbno$-ն հորինված պատմություններ են հրապարակել իրենց հանդիպման և սինգլ գրելու գործընթացի մասին։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թողարկվել է «Lalala» երգի ռեմիքսը իսպանացի երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասի և կանադացի երգչուհի Կարլի Ռեյ Ջեպսենի կատարմամբ։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Սա երկու կատարողների առաջին երգն է, որը Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 84-րդ հորիզոնականը, իսկ հետո հասել 55-րդ հորիզոնականին։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ին երգը հավաստագրվել է Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից որպես կրկնակի պլատինե ԱՄՆ-ում 2 000 000 միավոր վաճառքների համարժեք ծավալի համար։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է YouTube-ում՝ Y2K-ի ալիքում 2019 թվականի օգոստոսի 20-ին։ Տեսահոլովակում երգիչները գտնվում են մանկական հեռուստաշոուի դեկորացիաներով ստուդիայում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ
Գաղտնիքով կախազարդը

**«Գաղտնիքով կախազարդը»** (), 1981 թվականի խորհրդային երաժշտական կինոկատակերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վերա Տոկարևան։ Գոգոլի «Ռևիզորի» ազատ մեկնաբանությունն է։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոսները ժողովրդական ունեցվածքի գողեր են, կաշառակերներ ու խաբեբաներ, որոնք ձկնորսության եկած վարսավիրին շփոթում են ռևիզորի հետ։ Վարսավիր Պեսկարյովը (Ալբերտ Ֆիլոզով) մեկնել է հանգստի։ Կուպեում նրա հարևանն անսպասելիորեն վատ է զգում, և նրան շտապօգնության մեքենայով տեղափոխում են հիվանդանոց։ Այս խառնաշփոթում բժիշկները պատահաբար տանում են Պեսկարյովի իրերը, իսկ «հարևանի» պորտֆելը թողնում են գնացքում։ Արդյունքում կայարանում վարսահարդարը գնացքից իջնում է առանց փողի և փաստաթղթերի։ Նրա ուղեկիցը եղել է ռևիզորը, որը  քաղաք էր եկել ստուգումներ անցկացնելու, ինչի մասին տեղյակ են և արդեն սպասում են նրա երեք ժուլիկները։ Նրանք ընդունում են Պեսկարյովին ռևիզորի փոխարեն և նրան տեղավորում հյուրանոցի «լյուքս» համարում, հոգատարությամբ են շրջապատում և փորձում են պարզել, թե ինչ կաշառք է նրան հարկավոր... Սակայն կաշառքից հրաժարված միամիտ Պեսկարյովը ժուլիկների համար ավելի բարդ հանելուկ է, քան նրա գաղտնիքով կախազարդը…

## Դերերում
* Գալինա Պոլսկիխ – *Օլիմպիա Պետրովնա
* Ալբերտ Ֆիլոզով – *վարսահարդար Պեսկարյով
* Միխայիլ Գլուզսկի – *«Պրոֆեսոր»
* Լեոնիդ Խարիտոն – *Պոլոսատիկով
* Միխայիլ Կոկշենով – *Վիտյոկ
* Իգոր Կաշինցև – *ռևիզոր
* Ռադներ Մուրատով – *թասակով մարդ
* Իգոր Յասուլովիչ – *դիրիժոր
* Նատալյա Կրաչկովսկայա – *վարսավիրանոցի վարիչ
* Մարգարիտա Սերդցևա – *էպիզոդ
* Յուլյա Ցոգլին – *ուղեկցորդ
* Վալենտինա Ուշակովա – *ուղևոր
* Ռասմի Ջաբրայիլով – *էպիզոդ
* [[Սերգեյ Գոլովանով]] – *էպիզոդ
* Ռուսլան Ախմետով – *էպիզոդ
* Աննա Վարպախովսկայա – *էպիզոդ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Անատոլի Բրագինցև
* Ռեժիսոր՝ Վերա Տոկարևա
* Օպերատորներ՝ Յուրի Կլիմենկո, Լեոնիդ Կրայնենկով 
* Կոմպոզիտոր՝ Իլյա Կատաև
* Նկարիչ՝ Ալեքսանդր Տոկարև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* *Яцко В.* Искусство четвёртой степени
* «Գաղտնիքով կախազարդը» ֆիլմը *ТК Дом кино* կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Վանդակ դեղձանիկների համար

**«Վանդակ դեղձանիկների համար»** (), ռեժիսոր Պավել Չուխրայի դրաման, որը նկարահանվել է Անատոլի Սերգեևի «Կայարանում պատահած դեպք» () պիեսի հիման վրա 1983 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմը ներկայացնում է երկու դեռահասների՝ Օլեսյայի (Եվգենյա Դոբրովոլսկայա) և Վիկտորի (Վյաչեսլավ Բարանով) ներքին ճգնաժամը։ Օլեսյան հենց նոր փախել է տնից, իսկ Վիկտորն էլ գողությամբ է ապրուստի միջոցեր վաստակում։ Երկուսին էլ թվում է, որ իրենք արգելափակված են վանդակում, և նրանք փորձում են ազատություն ձեռք բերել։

## Դերերում
* Եվգենյա Դոբրովոլսկայա - Օլեսյա (հնչյունավորել է Աննա Կամենկովան)
* Վյաչեսլավ Բարանով - Վիկտոր
* Ալիսա Ֆրեյնդլիխ -  Օլեսյայի մայրը
* Բորիս Բաչուրին - ոստիկան
* Սեմյոն Ֆարադա  - ուղեկցող
* Վելտա Ժիգուրե - ուղեկցորդ
* Վալենտինա Անանինա - երկաթուղային
* Գալինա Կոմարովա - բուֆետապանուհի
* Մարինա Լևտովա - երկաթուղային հեռագրատան աշխատակից

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Անատոլի Սերգեև, Պավել Չուխրայ
* Ռեժիսոր՝ Պավել Չուխրայ
* Երգերի հեղինակ և կատարող՝ Վերոնիկա Դոլինա
* Օպերատոր՝ Միխայիլ Բից
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Սեմյոն Լիտվինով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Վանդակ դեղձանիկների համար» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պավել Չուխրայի ֆիլմեր
Օզան Դոլունայ

**Մեհմեթ Օզան Դոլունայ** (, ), թուրք դերասան և մոդել։ Նկարահանվել է թուրքական մի քանի հեռուստասերիալներում, այդ թվում Փոքրիկ հմայիչ խաբեբաները, Բարձրաշխարհիկ հասարակություն, Դպրոցի պարեկ, Դաժան Ստամբուլ հեռուստասերիալներում։

## Կենսագրություն և կարիերա
Դոլունայը ծնվել է 1990 թվականի մայիսի 2-ին Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում։ Ավարտելով Էնքեի և Քլիվլենդ Հեյթս ավագ դպրոցները՝ ընդունվել է Ստամբուլի Քոչ համալսարանի մեխանիկական ինժեներիայի բաժին։ Ուսանողական տարիներին Craft Acting Workshops-ում անցել է դերասանական կուրսեր և նկարահանվել իր առաջին Փոքրիկ հմայիչ խաբեբաներ հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվել է Star TV-ով։ Պրոֆեսիոնալ բեմում իր առաջին փորձը եղել է «Killology» ներկայացումը։ Թատերական ներկայացման մեջ իր մամնավորած դերի համար՝ Օզան Դոլունայը «Լավագույն երիտասարդ տաղանդ» անվանակարգում ներկայացվել է Աֆիֆե Ջալե և Յուսթյուն Աքմեն մրցանակների, որից վերջինը հաղթել է։ Հեռուստասերիալներում իր դերասանական կարիերան շարունակել է «Խաղ փչացնողը» հեռուստասերիալում, որտեղ երկրորդական դեր է մարմնավորել։ Իր առաջին գլխավոր դերը խաղացել է հայտնի Բարձրաշխարհիկ հասարակություն հեռուստասերիալում, որի ավարտից անմիջապես հետո նկարահանվել է «Դպրոցի պարեկ» երիտասարդական հեռուստասերիալում։ Դաժան Ստամբուլ հեռուստասերիալում մարմնավորել է գլխավոր կերպարի՝ Ջենք Քարաչայի դերը, որը հեռուստասերիալի մեկնարկից մեկի ամիս շարունակ եղել է սոցիալական մեդիայի թուրքական հարթակում ամենաքննարկված կերպարը։

## Ֆիլմագրություն

## Թատրոն

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Ծերունի Մասեհյան

**Ծերունի Մասեհյան** (դասական ուղղագրությամբ՝ **Ծերունի Մասեհեան**, ), 19-րդ դարի իրանահայ արքունական ոսկերիչ է եղել, ով հայտնի է որպես Իրանի ամենաթանկագին զարդերից մեկի՝ ադամանդակուռ գլոբուսի պատրաստման խմբի ղեկավար, և Շեկսպիրի ու Բայրոնի ամենահայտնի հայերեն ու պարսկերեն թարգմանչի՝ իրանահայ դեսպան Հովհաննես Մասեհյանի հայր։

## Կենսագրություն
Ծերունի Մասեհյանը ծնվել է 1811 թվականին։

Նա ամուսնացել է Աննա Երվանդյանի հետ, ով Անտոն-խան Երվանդյանի քույրն է եղել։ Անտոն-խան Երվանդյանը Նասեր Էդ Դին շահի թագաժառանգի՝ Մոզաֆֆար Էդ Դին Միրզայի ֆրանսերենի ուսուցիչն է եղել՝ այն ժամանակ դրսում ուսումնառած հատուկենտ մարդկանցից։

## Գործունեություն
thumb|250px|Ադամանդակուռ գլոբուսն՝ Իրանի գոհարեղենի թարգարանում
Մասեհյանը 50 տարի աշխատել է որպես Նասեր էդ Դին շահի արքունական «զարգար բաշիի» (ոսկերչապետի), և ստացել բազում գովասանագրեր։

thumb|250px|Եվրոպան Ադամանդակուռ գլոբուսի վրա
Նրա ամենահայտնի գործն ադամանդակուռ գլոբուսն է, որը պատրաստվել է Նասեր Էդ Դին շահի պատվերով 1875 թվականին գլխավորելով որկերիչների մի խումբ։ Գլոբուսում օգտագործվել է՝
* Մաքուր ոսկի՝ 34 կգ
* Թանկարժեք քարեր՝ 3656 
* Թանկարժեք քարի տեսակներ՝ ադամանդ, զմրուխտ, հակինթ, փիրուզ և մարգարիտ
* Թանկարժեք քարերի քանակ՝ 51366 հատ

Այն համարվում է Իրանի ազգային հարստություն և այժմ պահվում է Իրանի կենտրոնական բանկի գոհարեղենի թանգարանում։

## Աղբյուրներ
Պարսկերեն՝ Ժանեթ Լազարյան, «Ոսկերիչներ և արծաթագործներ», Իրանահայերի հանրագիտարան։ Հիրմանդ տպագրատուն, Թեհրան։ էջ. 463։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ոսկերիչներ
Կատեգորիա:Իրանահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իրանահայ հասարակական գործիչներ
Կիմ Խաչատրյան

**Կիմ Սիմոնի Խաչատրյան**, (), ուսանող-ազատամարտիկ։ ՀՅԴ կամավորական գումարտակի մարտիկ։

Արցախի Հանրապետության Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանակիր։

## Կենսագրություն։
աջից|frameless
Կիմ Խաչատրյանը ծնվել է 1995 թվականի մարտի 17-ին Վայոց ձորի մարզի Արենի գյուղում ուսուցչի և բուժաշխատողի ընտանիքում։ 2001-2012 թթ սովորել է Արենիի միջնակարգ դպրոցում։ 2012 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետ։ 2013 թվականին ուսումը կիսատ թողնելով մեկնել է ծառայության։ 2015-թվականից շարունակել է ուսումը Երևանի Պետական Բժշկական Համալսարանում։ Ուսմանը զուգահեռ 2018 թվականից աշխատել է ՀՅԴ ԳՄ աշխատակազմում։

## Հասարակական և ռազմական գործունեություն։
ԿԻՄ Խաչատրյանի հայրենանավեր գործունեությունը մեծ է։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո 2016թ-ին անդամակցում է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցությանը և դարձել ՀՅԴ Նիկոլ Աղբալյան ուսանողական միության անդամ։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել միության կազմակերպած տարաբնույթ սոցիալական, հասարակական-քաղաքական, կրթամշակութային, առողջապահական միջոցառումներին, ինչպես օրինակ՝ «Օգնիր Եղբորդ-Լիբանան», պայքար համավարակի դեմ, Արցախից տարհանված երեխաների կեցության և սոցիալական խնդիրների մեղմմանն ուղղված նախաձեռնություններ և այլն։ 
կենտրոն|մինի|800x800փքս|Կիմ Խաչատրյանը՝ իր զոհված վայրում 29․10․2020թ

2016թ դարձել է ակտիվ պահեստազորի անդամ՝ ներգրավվելով ՀՅԴ կամավորական գումարտակի կազմում։ Արցախյան 44-օրյա պետերազմի մեկնարկելուն պես մասնակցել է վարժական հավաքի, որից հետո 2020 թվականի հոկտեմբերի 12-ին գումարտակի 3-րդ վաշտի կազմում մեկնել ռազմաճակատ՝ 7-րդ ՊՇ (Եղնիկներ)։ Զոհվել է 2020թ Հոկտեմբերի 31-ին մարտական առաջադրանք կատարելիս՝ հակառակորդի կողմից արձակած  ականանետից։

## Պետական պարգևներ
Կիմ Խաչատրյանը Արցախյան 44-օրյա պատերազմում հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար հետմահու պարգևատրվել է՝

* Արցախի հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստճանի շքանշանով

## Հիշատակություններ
* ՀՅԴ Նիկոլ Աղբալյան ուսանողական միության կողմից հայտարարված ամենամյա անվանական կրթաթոշակ
*ՀՅԴ Նիկոլ Աղբալյան ուսանողական միության «Կիմ Խաչատրյան» խումբ
Նրան է նվիրված «Կիմին»  երգը (հեղինակ՝ Հասմիկ Բալյանի, Կատարող՝ Հայկ Մանուկյան )

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Հասանլու Թեփե

**Հասանլու Թեփե** կամ **Հասսանլու Թեփեհ** (), հնագույն քաղաքի հնագիտական վայր, որը գտնվում է Իրանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում, Ուրմիա լճից հարավ ընկած հատվածում։ Նրա ոչնչացման իրադարձությունը՝ մ․թ․ա․ 9-րդ դարի վերջին, ըստ էության, ժամանակի ընթացքում սառեցրել է քաղաքի մի շերտը՝ հետազոտողներին տրամադրելով լավ պահպանված շինություններ, հնագիտական իրեր, ինչպես նաև զոհերի և հարձակման ենթարկած թշնամական զինվորների կմախքների մնացորդներ։

Հասանլու Թեփեն հանդիսանում է Գադար գետի հովտի ամենամեծ տեղամասը, և գերիշխող դիրք ունի Սուլդուզ անունով հայտնի փոքր հարթավայրում։ Տեղանքը բաղկացած է 25 մետր բարձրությամբ կենտրոնական «միջնաբերդ» բլուրից, հսկայական ամրություններով և սալահատակ փողոցներով, շրջապատված ցածրադիր արտաքին քաղաքով, շրջակա հարթավայրից 8 մետր բարձրության վրա։ Ամբողջ տեղանքը, որը նախկինում շատ ավելի մեծ էր, տեղի գյուղատնտեսական և շինարարական աշխատանքների պատճառով փոքրացել է, այժմ ունի մոտ 600 մետր լայնություն, իսկ միջնաբերդի տրամագիծը մոտ 200 մետր է։

Տեղանքը բավականին շարունակական բնակեցված է եղել մ․թ․ա․ 6-րդ հազարամյակից մինչև մ․թ․ 3-րդ դարը։ Այն հայտնի է իր Ոսկե գավաթով։ 2018 թվականի հունիսից Մշակութային ժառանգության, ձեռարվեստի և զբոսաշրջության կազմակերպությունը պահանջում է, որպեսզի ամբողջ հնագիտական վայրը հռչակվի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։

## Անվանումը և ստուգաբանությունը
Հնավայրն անվանվել է մոտակա Հասանլու  () գյուղի պատվին։ *Թեփե* () պարսկերեն բառ է, որը նշանակում է թելլ կամ բլուր, այն փոխառված է Օրխոնական թյուրքերենի *töpü* () բառից։

## Հնագիտություն
Առևտրականների կողմից կատարված արտոնագրված առևտրային պեղումներից հետո տեղանքն առաջին անգամ պեղվել է Աուրել Սթեյնի կողմից 1936 թվականին։ Հասանլուի տեղանքը պեղվել է 10 անգամ՝ 1956-1974 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում, Փենսիլվանիայի համալսարանի հնագիտության և մարդաբանության թանգարանի և Մետրոպոլիտեն թանգարանի կողմից։ Նախագիծը ղեկավարվել է Ռոբերտ Դայսոնի կողմից և այսօր այն մերձավորարևելյան ավելի հաջողակ հնագետների համար համարվում է կարևոր ուսումնական հարթակ։

thumb|upright=1.5|Հասանլուի ոսկե գավաթը

Ի սկզբանե, Ուշնուե-Սուլդուզ հովտի պեղումներով մտադրված էին ուսումնասիրելու շրջանի բնակեցման շերտավորված մակարդակների շարքը՝ նպատակ ունենալով վերակառուցել տարածաշրջանի մշակութային պատմությունը՝ նորքարեդարյան ժամանակներից մինչև Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից Պարսկաստանի նվաճումը, որը սկսվում է մ․թ․ա․ 334 թվականից, այսպիսով, յուրաքանչյուր եզրակացություն հիմնվում է բացառապես հենց տարածաշրջանի իրեղեն ապացույցների վրա՝ անկախ հարակից շրջանների լեզվական և գրական ապացույցներից։ 1958 թվականին հայտնի *Ոսկե գավաթ*-ի հայտնաբերումը Հասանլուում հանգեցրեց նրան, որ նախագիծն այս հնավայրում իր ուշադրությունը տեղափոխեց երկաթի դարի մակարդակ, թեև տարածաշրջանի մի քանի այլ վայրեր նույնպես պեղվեցին՝ ծրագրի ավելի լայն նպատակներին համահունչ մնալու համար։ Այս մյուս պեղումները կատարվել են Դենխա Թեփե, Դալմա Թեփե, Հաջի Փիրուզ Թեփե, Աղրաբ Թեփե, Պիսդելի և Սեհ Գիրդան հնավայրերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի հնագիտական վայրեր