Հայաստանի օդի ջերմաստիճան

**Հայաստանի օդի ջերմաստիճան**, ըստ բարձրության, յուրաքանչյուր 100մ բարձրանալիս նվագում է 0.55&nbsp;°C-ով։ Օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -2,7- ից (Արագած բարձրլեռնային կայան) մինչև 13,8&nbsp;°C (Սյունիքի հովիտներ Կապան, Մեղրի)։ Ամենացուրտը հունվարն է (0,9-ից մինչև -12,8&nbsp;°C), ամենատաքը՝ հուլիս-օգոստոսը (9,2-25,8&nbsp;°C)։ Օդի նվազագույն ջերմաստիճանը -42&nbsp;°C (հաշվարկայինը՝ -46&nbsp;°C) է (Պաղակն գ., Ամասիայի մերձակայք), առավելագույնը՝ 43&nbsp;°C (Արարատ ք.), ջերմաստիճանի փոփոխության լայնույթը՝ 85&nbsp;°C։

Ռելիեֆի գոգավոր մասերում բացարձակ նվազագույնն ավելի ցածր է, քան բարձրներում. Արագած բլկ-ում այն եղել է -39&nbsp;°C, Գյումրիում, Ապարանում, Պաղակնում՝ -41-ից -46&nbsp;°C։ Անսառնամանիք շրջանի տևողությունը, ըստ բարձրության, նվազում է. ցածրադիր գոտում՝ 253, բարձրադիրում՝ մինչև 60 օր։

Օդի ջերմաստիճանը պարբերաբար փոփոխվում է ինչպես օրվա, այնպես էլ տարվա ընթացքում։ Ձմռանն օդի ջերմաստիճանի օրական նվազագույն արժեքը դիտվում է ժամը 7-8-ին, առավելագույնը՝ 13-14-ին, ամռանը՝ համապատասխանաբար՝ 4-5-ին և 14-15-ին։ Լինում են նաև ոչ պարբերաբար փոփոխություններ, օրինակ՝ ուշ գարնանը և վաղ աշնանը հյուսիսային շրջաններից ցուրտ օդային զանգվածների ներխուժման հետևանքով տեղի է ունենում ջերմաստիճանի անկում (ցրտահարություն), և հակառակը՝ ձմռանը, վաղ գարնանը կամ ուշ աշնանը ցածր լայնություններից համեմատաբար տաք օդային զանգվածների ներթափանցման հետևանքով դիտվում են օդի ջերմաստիճանի անժամանակ զգալի բարձրացումներ, որոնք կարող են վնաս պատճառել գյուղատնտեսությանը։

## Կլիմայական գոտիները

Հայաստանում առանձնացնում են ըստ բարձրության փոխվող կլիմայական 8 գոտի։
* Չոր մերձարևադարձային կլիմա ձևավորվում է Հայաստանի հյուսիսարևելյան և հարավարևելյան շրջաններում՝ մինչև 700-900 մ բարձրություններում։ Ձմեռը կարճատև է, մեղմ՝ անկայուն ձնածածկույթով (տարեկան տեղումների միջին քանակը՝ 350 մմ)։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը 1-ից -1&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -25&nbsp;°C։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 24-26&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 41&nbsp;°C։ Անսառնամանիք շրջանը 230-250 օր է։
* Չոր, խիստ ցամաքային կլիմա ձևավորվում է Արարատյան գոգավորության մինչև 1000 մ բարձրություններում։ Ձմեռը ցուրտ է, ամառը՝ տևական, շոգ և չոր։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -4&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -33&nbsp;°C։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 26&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 42&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը մինչև 300 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը 230 օր է։
* Չափավոր շոգ կլիմա ձևավորվում է Հայաստանի հյուսիսարևելյան և հարավարևելյան շրջաններում՝ 900-1300 մ բարձրություններում։ Ձմեռը մեղմ է, ամառը՝ չափավոր շոգ և չոր։ Հունվարիին օդի միջին ջերմաստիճանը -3-ից -5&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -30&nbsp;°C։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 18-22&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 35&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 500-600 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը 220 օր է։
* Չափավոր ցամաքային կլիմա ձևավորվում է Արարատյան գոգավորու թյան և Վայքի մինչև 1500-1700 մ բարձր՜ներում։ Միակ գոտին է, որտեղ կլիմ. եղանակները համընկնում են օրա ցուցային եղանակների հետ։ Ձմեռը չա փավոր ցուրտ է, տևական՝ հաստատուն ձնածածկույթով, ամառը՝ չափավոր շոգ։ Հունվ-ին օդի միջին ջերմաստիճանը 8&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -33&nbsp;°C, հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 20-23&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 38&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 500-600 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը մինչև 200 օր է։
* Չոր, ցամաքային կլիմա ձևավորվում է Արարատյան գոգավորության և Վայքի մինչև 1400-1500 մ բարձրություններում։ Ձմեռը չափավոր ցուրտ է, ամառը՝ շոգ ու չորային, աշունը՝ մեղմ ու արևոտ։ Հունվարին միջին ջերմաստիճանը -4&nbsp;°C-ից -5&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -34&nbsp;°C։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 23&nbsp;°C է, առա-վելագույնը՝ 41&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 350-500 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը 200-220 օր է։
* Բարեխառն լեռնային կլիմա ձևավորվում է մինչև 2400 մ բարձրության լեռնալանջերին ու սարավանդներում։ Ձմեռը տևական է, ցուրտ՝ հաստատուն ձնածածկույթով, ամառը՝ տաք, համեմատաբար խոնավ։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -2&nbsp;°C- ից -8&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -35&nbsp;°C։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 16-23&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 36&nbsp;°C։ Տարեկան տեղում ների միջին քանակը 600-700 մմ է։ Աևսառ- նամանիք շրջանը 110-170 օր է։
* Ցուրտ լեռնային կլիմա ձևավորվում է մինչև 3500 մ բարձրություններում։ Ձմռանը գոյանում է հաստ ձնածածկույթ, ամառը կարճատև է, զով։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -10-ից -13&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -46&nbsp;°C։ Հունիսին օդի միջին ջերմաստիճանը 6-12&nbsp;°C է, առավելագույնը՝ 28&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 700-1000 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը մինչև 70 օր է։
* Ձնամերձ լեռնային (խիստ ցուրտ) կլիմա ձևավորվում է 3500 մ-ից բարձր լեռնագագաթներին։ Մակերևույթի ցածրադիր տեղանքներում տարին բոլոր պահպանվում են ձնաբծեր։ Ձմռան տևողությունը 6 ամիս է, ձնածածկույթի հաստությունը՝ մինչև 2 մ։ Գարունը և աշունը կարճատև են, ցուրտ։ Ամառ չի լինում։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -12&nbsp;°C է, նվազագույնը՝ -46&nbsp;°C։ Հունիսին օդի միջին ջերաստիճանը 6&nbsp;°C-ից ցածր է, առավելագույնը՝ մինչև 20&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 900-1100 մմ է։ Անսառնամանիք շրջանը մինչև 40 օր է։

Կատեգորիա:Հայաստանի կլիմա