Կրոն (բրիտանական մետաղադրամ)

thumb|400px| Գեորգի VI թագավորի թագադրության կրոն
**Բրիտանական կրոն** ( մեկ ֆունտի 1⁄4 կամ 5 շիլլինգ կամ 60 (հին) պենս արժողությամբ ստեռլինգ մետաղադրամ էր։ Թագն առաջին անգամ թողարկվել է Էդուարդ VI-ի օրոք՝ որպես Անգլիայի Թագավորության մետաղադրամների մի մաս։

Միշտ ծանր արծաթե մետաղադրամ, որը կշռում էր մոտ մեկ ունցիա, 19-րդ և 20-րդ դարերում կրոնն փոխանակման իրական միջոցից վերածվեց հազվադեպ ծախսվող մետաղադրամի և հատվեց միայն հիշատակի նպատակներով։ Ի տարբերություն Բրիտանական կայսրության որոշ տարածքների (օրինակ՝ Ջամայկա), Մեծ Բրիտանիայում կրոնն երբեք չի փոխարինվել որպես շրջանառվող արժույթ հինգ շիլլինանոց թղթադրամով։

«Տասնորդական» կրոնները հատվել են մի քանի անգամ՝ 1971 թվականին բրիտանական արժույթի տասնորդականացումից հետո, սկզբում 25 (նոր) պենս անվանական արժեքով։ Այնուամենայնիվ, 1990 թվականից ի վեր թողարկված հիշատակի կրոնները ունեն հինգ ֆունտ անվանական արժեք։

## Պատմություն
Մետաղադրամի ծագումը կայանում է անգլիական արծաթե թագից, որը բազմաթիվ արծաթե մետաղադրամներից մեկն է, որը հայտնվել է տարբեր երկրներում 16-րդ դարից սկսած (առավել հայտնի է իսպանական ութ կտորը), բոլորը նույն չափի և քաշի (մոտ 38 մմ տրամագծով, 25 գ նուրբ արծաթ) և, հետևաբար, փոխանակելի է միջազգային առևտրում։ Անգլիայի Թագավորությունը նաև ոսկե թագեր էր հատում մինչև Չարլզ II-ի գահակալության սկիզբը։

Ի սկզբանե այդպես էր կոչվում 1526 թվականին Հենրի VIII թագավորի կողմից փոքր քանակությամբ թողարկված ոսկե մետաղադրամը՝ ընդօրինակելով ֆրանսիական «ոսկի էկու արևի հետ» ոսկե դրամը։ Այն կոչվում էր «Վարդով կրոն» (դարձերեսի վրա զինանշանի վրա վարդ էր) և հավասար էր 4 շիլլինգ 6 պենսի։ Ներկայումս այս մետաղադրամի միայն մեկ օրինակներ կան։
Նույն 1526 թվականին (կամ 1527 թվականի սկզբին) նրանք սկսեցին թողարկել նոր ոսկե մետաղադրամ՝ այսպես կոչված «կրկնակի վարդի կրոն»։ Այն հավասար էր 5 շիլլինգի, կշռում էր 3,11 գ, պարունակում էր 2,85 գ ոսկի։

1551 թվականին թողարկվեց առաջին արծաթե թագը, որտեղ պատկերված էր Էդվարդ VI թագավորը։ Այն նույնպես հավասար էր 5 շիլլինգի և կշռում էր 31,014 գ (պարունակում էր 28,546 գ արծաթ), այսինքն՝ համապատասխանում էր եվրոպական թալերին։ Արծաթե կրոնն թողարկվել է 1551-1554 թվականներին։

Եղիսաբեթ թագուհին (1558–1603) վերսկսեց ոսկե թագը հատելը, բայց դրա քաշը նվազեց մինչև 2,78 գ (2,55 գ ոսկի)։ 1601 թվականին դադարեցվեց ոսկե թագի հատումը և նորից սկսվեց արծաթե թագի հատումը։

Ջեյմս I թագավորը (1603-25) միաժամանակ հատեց և՛ ոսկե թագը (այսպես կոչված՝ «բրիտանական»), և՛ արծաթե կրոնն (նրա քաշը նվազեց մինչև 29,807 գ, իսկ արծաթի պարունակությունը՝ 27,527 գ)։ Երկու մետաղադրամներն էլ հավասար էին 5 շիլլինգի։

Ոսկու և արծաթե կրոնների միաժամանակյա հատումը շարունակվեց մինչև 1662 թվականը, որից հետո Գվինեան փոխարինեց ոսկե կրոնն՝ որպես Անգլիայի գլխավոր ոսկե մետաղադրամ 1663 թվականին։

300px|thumb|right| Գեորգի III թագավորի կրոն, 1818 թվական
300px|thumb|right|Կրոնայի եզր 1818 թվական. Գլխատառերով հետևյալ մակագրությամբ «DECUS ET TUTAMEN * ANNO REGNI LVIII»
300px|thumb|right|Գեորգ III թագավորի թագը, 1821 թվական
300px|thumb|right|Վիկտորիա թագուհու կրոն, 1891 թվական

Արծաթե թագերի կանոնավոր հատումը 5 շիլլինգի անվանական արժեքով շարունակվել է մինչև 1751 թվականը, որից հետո Անգլիայում արծաթի մեծ պակասի պատճառով այն դադարեցվել է 67 տարով։

Այս ժամանակահատվածում մեծ արծաթե մետաղադրամի կարիքը հանգեցրեց իսպանական 8 ռեալ մետաղադրամի ոչ պաշտոնական շրջանառությանը որպես «կրոն», 1797 թվականին այն օրինականացնելու համար մետաղադրամի վրա հատվել է ութանկյուն նամականիշ՝ Գեորգ III թագավորի դիմանկարով։ 1804 թվականին Անգլիայի բանկը վերանայեց իսպանական դոլարը. դիմերեսին դրոշմված էր անգլիական թագավոր Ջորջ III-ի պատկերը, դարձերեսին՝ «Bank of England» մակագրությունը, 1804 թվականը և 5 շիլլինգ և մեկ դոլար անվանական արժեքով։

1818 թվականին, երկար ընդմիջումից հետո, վերսկսվեց բուն անգլիական կրոնի կանոնավոր մետաղադրամի թողարկումը։ Մետաղադրամը սկսեց կշռել 28,276 գ 925 արծաթ (պարունակում էր 26,155 գ մաքուր արծաթ)։ Դիմերեսին պատկերված էր միապետի դիմանկարը, իսկ դարձերեսին՝ «Սուրբ Գեորգի՝ օձին սպանելը»։

Բարձր գեղարվեստական ​​այս նամականիշը ստեղծվել է իտալացի շքանշանակիր Բենեդետտո Պեստրուչիի կողմից, ով աշխատել է Լոնդոնի դրամահատարանում 1816-1825 թվականներին։

Դեմերեսին Սուրբ Գևորգով թագերը հատվել են Գեորգի III-ի, Գեորգի IV-ի, ապա թագուհի Վիկտորիայի (1887 թվականից) և Էդվարդ VII թագավորի (1902) օրոք։ Սուրբ Գեորգի վերջին հայտնվելը եղել է Գեորգ VI-ի թագի վրա (1951 թվականի Փառատոնի կրոնին)։

Կառլ II-ի ժամանակներից սկսած, արծաթե թագերի եզրին սկսեցին վերտառերով գրություն կտրել։ Սկզբում դա թագավորության սկզբի տարին էր, որը նշվում էր լատիներեն բառով (PRIMO, SECVUNDO, QUINTO և այլն) կամ հռոմեական թվերով, ավելի ուշ ավելացվում է «ANNO REGNI xxx» կամ «DECUS ET TUTAMEN» մակագրությունը։ ANNO REGNI xxx»: Վերջինս կիրառվել է եզրին մինչև 1935 թվականի կարճ ժամանակահատվածում՝ 1887 թվականից մինչև 1892 թվականները, արտադրվել են կանոնավոր շերտավոր եզրով թագեր։

Պսակները հաճախ թողարկվում էին որպես պարգևի կամ հավաքածուի մետաղադրամներ։

Վիկտորիա թագուհու օրոք կրոնները են հատվել 1844-1845 և 1847 թվականներին, 1847 թվականին թողարկված մետաղադրամի երկու տարբեր տարբերակներով, որոնցից մեկը այսպես կոչված «գոթական» կրոնն էր։

1887 թվականից սկսվեց կրոնի կանոնավոր հատումը (1893 թվականից՝ նոր դիմանկարով)։

Էդվարդ VII-ի օրոք կրոնն թողարկվեց միայն 1902 թվականին։

Թագուհի Աննայի և Գեորգ I թագավորի բոլոր ոսկե և արծաթե մետաղադրամների վրա փորագրվել են Ջոն Քրոքերը, ով ծագումով Դրեզդենից Սաքսոնիայի դքսության միգրանտ է։

Բրիտանական արծաթե կրոնն միշտ մեծ մետաղադրամ էր, և 19-րդ դարից այն լավ չէր շրջանառվում։ Այնուամենայնիվ, թագերը սովորաբար զարկվում էին նոր միապետի թագադրման տարում՝ Գեորգ IV-ից մինչև 1953 թվական Եղիսաբեթ II-ը, բացառությամբ Ջորջ V-ի և Էդվարդ VIII-ի։

Ջորջ V թագավորի «կրոն» կրոնները, որոնք հատվել են 1927 թվականից մինչև 1936 թվականը (բացառությամբ 1935 թվականի, երբ ավելի տարածված «ճոճվող ձիու» կրոնն հատվեց՝ ի հիշատակ Թագավորի արծաթե հոբելյանի) մետաղադրամի դարձերեսին ծաղկեպսակ է պատկերված և շատ ցածր թվերով։ Ընդհանուր առմամբ, թողարկվել է տարվա վերջին և նախատեսվում էր գնել որպես Սուրբ Ծննդյան նվերներ, դրանք հիմնականում պահվում էին, քան շրջանառվում։ 1927 թվականի «ծաղկեպսակ» պսակները հատվել են միայն որպես ապացույց (հատված է 15030), իսկ 1934 թվականի մետաղադրամն ուներ ընդամենը 932 հատում։

Իրենց մեծ չափերով, ավելի ուշ մետաղադրամներից շատերը հիմնականում եղել են հիշատակի։ 1951 թվականի թողարկումը Բրիտանիայի փառատոնի համար էր և թողարկվել էր միայն այդ վիճակում։ 1953 թվականի թագը թողարկվել է՝ նշելու թագուհի Եղիսաբեթ II-ի թագադրումը, մինչդեռ 1960 թվականի թողարկումը (որը կրում էր նույն հակառակ ձևավորումը, ինչ նախորդ թագը 1953 թվականին) ոգեկոչում էր Նյու Յորքում Բրիտանական ցուցահանդեսը։ 1965 թվականի համարը դարձերեսին կրում էր Ուինսթոն Չերչիլի կերպարը։ Ըստ Մետաղադրամների ստանդարտ կատալոգի՝ 19,640,000 հատ այս մետաղադրամը հատվել է, թեև նախատեսված է որպես հավաքելի կտորներ, մեծ քանակությունը և թանկարժեք մետաղների պարունակության բացակայությունը նշանակում են, որ այս մետաղադրամներն այսօր գործնականում անարժեք են։ Չերչիլի կրոնի արտադրությունը սկսվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 11-ին և դադարեցվել 1966 թվականի ամռանը։

Կրոնայի մետաղադրամը ստացել է դոլար մականունը, քանի որ ոսկու ստանդարտով ԱՄՆ մեկ դոլարը մոտավորապես նույն արժեքն էր (մի փոքր ավելի քիչ)։ «Դոլարի» այս իմաստը չի կարելի շփոթել Արևելյան Ասիայում շրջանառվող բրիտանական առևտրային դոլարի հետ։

2014 թվականին համաշխարհային նոր ռեկորդ է սահմանվել աղացած արծաթե կրոնի համար։ Մետաղադրամը եզակի էր, որը թողարկվել է որպես օրինակ փորագրիչ Թոմաս Սայմոնի կողմից 1663 թվականին և ստացել «Reddite Crown» մականունը։ Այն ներկայացվել է Չարլզ II-ին որպես նոր կրոնի մետաղադրամ, բայց ի վերջո մերժվել է հօգուտ «Roettiers Brothers»-ի դիզայնի։ «Spink & Son of London» աճուրդի կազմակերպիչները մետաղադրամը վաճառեցին 2014 թվականի մարտի 27-ին 396,000 ֆունտով, ներառյալ միջնորդավճարը։

1818 թվականից սկսած բոլոր մինչ տասնորդական կրոնները մնում են օրինական վճար՝ 25p անվանական արժեքով։

Եղիսաբեթ II թագուհին թողարկել է պղնձի-նիկելի համաձուլվածքից պատրաստված կրոններ՝ թագադրման կրոններ (1953 թվականին), սովորական կրոն 1960 թվականին և 1965 թվականին Ուինսթոն Չերչիլի մահվան համար։

## Դոնոմինացիա
Որոշ կրոններ հատվել են 5 շիլլինգ անվանական արժեքով, սակայն 19-րդ դարի սկզբի թագադրամների մեծ մասը չուներ անվանական արժեք և ճանաչվում էին իրենց տարբերվող չափերով և դիզայնով (կրոնն բրիտանական ամենամեծ մետաղադրամն էր)։
### Դիզայն
Արտադրվել են հետևյալ 25p մետաղադրամները.

### Տասնորդական կրոններ
1971 թվականի փետրվարի 15-ին տասնորդականացումից հետո 25 պենսանոց մետաղադրամը ներկայացվեց որպես կրոնի փոխարինում՝ որպես հուշադրամ։ Դրանք օրինական վճարումներ էին և պատրաստված էին խոշոր դրամահատարաններով։

Հետագա թողարկումները շարունակվեցին տպագրվել՝ սկզբում քսանհինգ պենս արժեքով (առանց անվանական արժեքի ցուցադրման)։ 1990 թվականից նոր կրոն մետաղադրամների անվանական արժեքը հասցվեց հինգ ֆունտի։

Բրիտանական տասնորդական քսանհինգ պենս (25p) մետաղադրամը ստերլինգ մետաղադրամների հուշադրամն էր, որը թողարկվել է չորս նմուշներով 1972 թվականից  մինչև 1981 թվականները։ Այս մետաղադրամները ավանդական կրոնի շարունակությունն էին ետդեսիմալիզացիայից հետո, նույն արժեքը՝ քառորդ ֆունտ։ Բրիտանական տասնորդական մետաղադրամների եզակի ձևով, մետաղադրամները չունեն իրենց արժեքը։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ նախորդ կրոնները հազվադեպ էին դա անում։ Բրիտանական պարբերական թողարկման մետաղադրամը, որն ամենամոտ է մետաղադրամի անվանական արժեքին, քսան պենսանոց մետաղադրամն է։

Մետաղադրամները թողարկվել են հիշատակի նպատակով և նախատեսված չէին շրջանառության համար, թեև դրանք մնում են օրինական վճար և ընդունվում են փոստային բաժանմունքներում։ Մետաղադրամները կշռում են 28,28 գ (0,909 ունցիա) և ունեն 38,61 մմ տրամագիծ։

Քսանհինգ պենս մետաղադրամների թողարկումը դադարեցվել է 1981 թվականից հետո, քանի որ Թագավորական դրամահատարանը այդքան փոքր արժեքով այդքան մեծ մետաղադրամներ արտադրելու համար ահավոր ծախսեր էր պահանջում։ 1990 թվականից «կրոն» վերածնվեց որպես հինգ ֆունտ հուշադրամ՝ ունենալով նույն չափերն ու քաշը, բայց քսան անգամ ավելի մեծ արժեք։ Երկուսը կարելի է տարբերել, քանի որ հինգ ֆունտ մետաղադրամը նշված է իր արժեքով։
### Քառորդ կրոն մետաղադրամ
1853 թվականին Թագավորական դրամահատարանը շրջանառության մեջ օգտագործելու համար արտադրել էր ոսկյա 5 շիլլինանոց մետաղադրամի երկու նախշ, մեկը՝ հինգ շիլլինգ, իսկ մյուսը՝ որպես քառորդ ինքնիշխան, բայց այս մետաղադրամը երբեք չարտադրվեց՝ մասամբ փոքրի մասին մտահոգությունների պատճառով  (մետաղադրամի չափը և հավանական մաշվածությունը շրջանառության մեջ)։ Քառորդ սուվերենը ներկայացվել է 2009 թվականին որպես ձուլակտորների մետաղադրամ։
### Անգլական կես կրոն մետաղադրամ
1526 թվականին, երբ թողարկվեց առաջին ոսկե կրոնն, թողարկվեց նաև կես կրոն ոսկին։
Հետագայում, ինչպես կրոնն, կիսակրոն մետաղադրամները պարբերաբար թողարկվում էին ոսկով և արծաթով (առաջին արծաթե կիսաթագը թողարկվել է 1551 թվականին)։ 1751 - 1816 թվականներին կիսաթագ մետաղադրամը չի թողարկվել, որից հետո այն սկսել է պարբերաբար հատվել։ Մետաղադրամը կշռել է 14,1 գ, տրամագիծը՝ 32 մմ։ Այս պարամետրերը պահպանվել են մինչև տասնորդական մետաղադրամների համակարգի անցումը 1971 թվականին։
1947 թվականից թողարկվում են պղնձ-նիկելային կիսակրոններ։

Կիսակրոն մետաղադրամը թողարկվել է նաև Իռլանդիայի կողմից՝ նախքան տասնորդական համակարգին անցնելը (վերջին անգամ այն ​​թողարկվել է 1967 թվականին)։

### Անգլական երկու կրոն մետաղադրամ
1604-1919 թվականներին Ջեյմս I թագավորի օրոք կիսասուվերեն մետաղադրամի փոխարեն հատվել է երկկրոն ոսկի, սակայն արդեն 1611 թվականին ոսկու թանկացման պատճառով այն հավասարվել է 11 շիլլինգի (և ոչ թե 10, ինչպես երկու կրոնն)։
Ավելի ուշ Չարլզ I-ի օրոք, իսկ ավելի ուշ՝ մինչև 1662 թվականը, հատվեց ոսկե երկու կրոն մետաղադրամ։

## Արժեքների փոփոխություն
Կրոնայի օրինական վճարային արժեքը 1544 թվականից մինչև 1965 թվականը մնաց հինգ շիլլինգի։ Այնուամենայնիվ, այս ժամանակահատվածի մեծ մասում մետաղադրամի վրա դրված չէին անվանական նշում կամ արժեքի «անվանական արժեք» նշան։ 1927-1939 թվականներին հայտնվում է «Կրոնա» բառը, իսկ 1951-1960 թվականներին այն փոխվել է «ՀԻՆԳ ՇԻԼԻՆԳ»-ի։ 1818 թվականից ի վեր հատված մետաղադրամները մնում են օրինական վճար՝ 25 պենս անվանական արժեքով։

Թեև 1951 թվականից ի վեր բոլոր «նորմալ» թողարկումները կազմված են պղնձի նիկելից, հատուկ ապացույցներ են արտադրվել կոլեկցիոներներին վաճառքի համար, իսկ որպես նվեր՝ արծաթից, ոսկուց և երբեմն պլատինեից։

Այն փաստը, որ այժմ արտադրվում են 5 ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ ոսկի, նշանակում է, որ կան հինգ ֆունտ ոսկիների երկու տարբեր շտամներ, մասնավորապես՝ կրոններ և այն, ինչ այժմ կոչվում է «հինգ սուվերեն»՝ ավելի հակիրճ տերմինի բացակայության պատճառով

Դրամագիտական ​​առումով «կրոնի չափ» տերմինը ընդհանուր առմամբ օգտագործվում է մոտ 40 մմ տրամագծով մեծ արծաթե կամ պղինձ-նիկելային մետաղադրամներ նկարագրելու համար։ Համագործակցության երկրների մեծ մասը դեռևս թողարկում է կրոնի չափի մետաղադրամներ կոլեկցիոներներին վաճառելու համար։

Նոր Զելանդիայի օրիգինալ հիսուն ցենտանոց մետաղադրամները և Ավստրալիայի նախկինում կլոր, բայց այժմ տասներկանկյուն հիսուն ցենտ մետաղադրամները, թեև գնահատվում են հինգ շիլլինգ նախնական հաշվառման մեջ, բոլորն էլ ավելի փոքր են, քան այդ երկրների (և Մեծ Բրիտանիայի) կողմից թողարկված ստանդարտ արծաթե կրոն կտորները։ Իրականում դրանք նույն չափերով ունեին նախորդող կես կրոնն (արժե երկու շիլլինգ և վեց պենս)։

## Կազմ
Արծաթե կրոնների համար արծաթի դասակարգը պահպանվում է վաղեմի ստանդարտին (հաստատվել է 12-րդ դարում Հենրի II-ի կողմից)՝ 92,5% արծաթ և 7,5% պղինձ ստերլինգ արծաթի ստանդարտ։ Սա ավելի դժվար մաշվող համաձուլվածք էր, սակայն այն դեռ բավականին բարձր կարգի արծաթ էր։ Այն որոշ ճանապարհով գնաց «կտրելու» պրակտիկան հուսահատեցնելու ուղղությամբ, թեև այս պրակտիկան հետագայում հուսալքվեց և հիմնականում վերացավ մետաղադրամների վրա այսօր երևացող աղացած ծայրի ներդրմամբ։

1920 թվականին ուժի մեջ մտած նսեմացման գործընթացում բոլոր բրիտանական մետաղադրամների արծաթի պարունակությունը 92,5%-ից իջեցվեց մինչև 50%, իսկ մնացածի մի մասը կազմված էր մանգանից, ինչը հանգեցրեց մետաղադրամների մուգ գույնի մուգ գույնի։ Զգալի ժամանակահատված շրջանառության մեջ է եղել։ Արծաթն ամբողջությամբ վերացվել է 1947 թվականին՝ անցնելով պղինձ-նիկելի բաղադրությանը, բացառությամբ ապացույցների, որոնք վերադարձան մինչև 1920 թվականը 92,5% արծաթի կազմին։

1816 թվականի Մեծ վերահաշվարկից ի վեր կրոնը, որպես ընդհանուր կանոն, ուներ 38,61 միլիմետր տրամագիծ և կշռում էր 28,276 գրամ (սահմանվում է որպես 10⁄11 տրոյական ունցիա)։

## Ժամանակակից տպաքանակներ

Կազմի բնութագրերը վերաբերում են ստանդարտ շրջանառության տարբերակներին։ Ապացուցված տարբերակները շարունակում են հատվել հարգի արծաթով։

## Պատկերասրահ

File:Edward VI AR Crown 802157.jpg|Էդուարդ VI-ի կրոն
File:Post-Medieval coin , Gold Crown of Elizabeth I (FindID 474211).jpg|Էլիզաբեթ I-ի ոսկե կրոն  (մոտ 1561–1582 թվականներ)
File:YORYM-F53CA6 Post-Medieval coin, crown of James I (FindID 187074).jpg|Հակոբոս I և VI-ի կրոն (մոտ 1619–1625 թվականներ)
File:Post Medieval Coin, Crown of Charles I (FindID 640266).jpg|Չարլզ I-ի կրոն
File:Crown, Oliver Cromwell, Republic, England, 1649 - Bode-Museum - DSC02764.JPG|Օլիվեր Կրոմվելի կրոն (1649 թվական)
File:Post-Medieval coin, crown of Charles II (FindID 268418).jpg|Չարլզ II-ի կրոն (1676 թվական)
File:Post medieval, Crown of William III (FindID 884818).jpg|Ուիլյամ III-ի կրոն (1696 թվական)
File:Queen Anne crown coin.JPG|Աննա թագուհու կրոնն
File:Crown, George I, Great Britain, 1716 - Bode-Museum - DSC02768.jpg|Ջորջ I կրոն
File:Crown, George II, Great Britain, 1743 - Bode-Museum - DSC02770.jpg|Ջորջ II կրոն  (1743 թվական)
File:Great Britain, crown, 1818, George III.jpg|Գեորգի III-ի կրոն (1818 թվական)
File:Great Britain, crown, 1821, George IV.jpg|Գեորգի IV-ի կրոն (1821 թվական)
File:William IV proof crown MET DP100437.jpg|Ուիլյամ IV-ի կրոն (1831 թվական)
File:1896-old-head-victoria-crown.jpg|1896 թվական «հին գլուխ» թագուհի Վիկտորյա կրոն
File:1934 George V 'wreath' Crown (reverse) UNC.JPG|1934 թվական Ջորջ V «Պսակ» կրոն
File:Coronation Crown 1953 obverse.jpg|1953 թվականի թագադրման կրոնի դիմերես
File:Coronation Crown 1953 reverse.jpg|1953 թվականի թագադրման կրոնի դարձերես


## Անգլիական կրոնի ազդեցություն
Մեծ Բրիտանիայի օրինակով կրոն հատվեց նրա որոշ տիրույթների կողմից։

## Անգլիական կրոնն 1971 թվականից հետո
Այն բանից հետո, երբ Մեծ Բրիտանիան անցավ տասնորդական մետաղադրամների համակարգին, կրոնի չափը ժառանգեց 25 պենսանոց մետաղադրամը՝ այն կշռում էր 28,28 գ և ուներ 38,61 մմ տրամագիծ։ Նրանք պղինձ-նիկելի համաձուլվածքից 25 պենս հուշանվեր են արտադրել (կտրվել են նաև արծաթե կտորներ)։ 1990 թվականից գնաճի պատճառով տարեդարձի «կրոնի» դերը սկսեց խաղալ 5 ֆունտանոց մետաղադրամը։

*25 պենս հուշադրամներ.*
* 1972 - Եղիսաբեթ II թագուհու և արքայազն Ֆիլիպի ամուսնության 25-ամյակը
* 1977 - Եղիսաբեթ II թագուհու կառավարման 25 տարին
* 1980 - թագուհու մոր 80 տարի
* 1981 - Ուելսի արքայազնի և լեդի Դիանա Սպենսերի հարսանիքը
*5 ֆունտ հուշադրամներ*.
* 1990 - թագուհու մոր 90 տարի
* 1993 - Եղիսաբեթ II-ի թագադրման 40-ամյակը
* 1996 - Եղիսաբեթ II թագուհին դարձավ 70 տարեկան
* 1997 թվական - Եղիսաբեթ II թագուհու և արքայազն Ֆիլիպի «ոսկե հարսանիք»։
* 1998 - Ուելսի արքայազնի ծննդյան 50-ամյակը
* 1999 - Արքայադուստր Դիանայի հիշատակին
* 1999, 2000 - Հազարամյակի կրոն
* 2000 - Հազարամյակի գմբեթի կրոն
* 2000–100-ամյակը մայր թագուհու ծննդյան
* 2001 — Վիկտորիա թագուհու մահվան 100-ամյակը
* 2002 - Եղիսաբեթ II թագուհու կառավարման 50 տարին
* 2002 - ի հիշատակ թագուհի մոր
* 2003 - Եղիսաբեթ II-ի թագադրման 50-ամյակը
* 2004 - Անտանտի ստեղծման 100-ամյակը («Entente Cordiale»)
* 2005 — Ծովակալ Նելսոնի մահվան 200-ամյակը
* 2005 — Թրաֆալգարի ճակատամարտի 200-ամյակը
* 2006 - Եղիսաբեթ II թագուհին դարձավ 80 տարեկան
* 2007 թվական - Եղիսաբեթ II թագուհու և արքայազն Ֆիլիպի «ադամանդե հարսանիք»։
* 2008 - Արքայազն Չարլզի ծնունդից 60 տարի
* 2008 — Եղիսաբեթ I-ի գահ բարձրանալու 450-ամյակը
* 2009 — Հենրի VIII-ի գահ բարձրանալու 500-ամյակը
* 2009 - Օլիմպիական խաղեր. Հետհաշվարկ 3
* 2009 - Օլիմպիական խաղեր. Բիգ Բենի 150 տարի
* 2010 — Միապետության վերականգնման 350 տարի
* 2010 - Օլիմպիական խաղեր
* 2010 - Օլիմպիական խաղեր Չերչիլ
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1544 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Հուշադրամներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ
Կատեգորիա:Փող