Մարիա Գոլովանիվսկայա

**Մարիա Կոնստանտինովնա Գոլովանիվսկայա** (, ), ռուս գիտնական, գրող, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, Մոսկվայի պետական համալսարանի օտար լեզուների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ֆակուլտետի ամբիոնի պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Մարիա Գոլովանիվսկայան ծնվել է ֆիզիկոս Կոնստանտին Սավվիչ Գոլովանովսկու և բանասեր ու խմբագիր Էմմա Նիկոլաևնա Գոլովանիվսկայայի (երկուսն էլ Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ) ընտանիքում։ Հոր կողմից Մարիա Գոլովանովսկայայի պապը ուկրաինացի հայտնի գրող և թարգմանիչ Սավվա Եվսեևիչ Գոլովանիվսկին էր, որի տանը Կիևի մոտակայքում գտնվող Կոնչա-Զասպայում Մարիան անցկացրել է  իր մանկությունը։

1985 թվականին կարմիր դիպլոմով ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Երկու տարի աշխատել է որպես Մոսկվայի պետական համալսարանի Շուվալովի անվան Ֆունդամենտալ գրադարանի ցուցահանդեսային բաժնի ավագ խմբագիր, որտեղ նրան գործուղել էին։ 1989 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը՝ Կառուցվածքային և կիրառական լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ Ալեքսանդր Եվգենիևիչ Կիբրիկի ղեկավարությամբ։ Ատենախոսության թեման է եղել «Հաղորդակցության իրավիճակի բաղադրամասային վերլուծություն»։ Թեզը պաշտպանելուց հետո աշխատել է ֆրանսերեն լեզվի (այժմ` ֆրանսիական լեզվաբանության) ամբիոնում նախ որպես լաբորանտ, ապա` որպես ավագ դասախոս։ 1996 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա Ռոմանագերմանական բանասիրության ամբիոնում` «Ֆրանսիական մտածելակերպը ռուսաց լեզվով խոսողի տեսանկյունից» թեմայով (դիսերտացիայի հիմքում եղել է մեկ տարի առաջ հրատարակված համանուն մենագրությունը)։ 1998 թվականին ստացել է Իվան Շուվալով անվան մրցանակ «Ֆրանսիական մտածելակերպը ռուսաց լեզվով խոսողի տեսանկյունից» մենագրության համար։

## Գրական և լրագրողական գործունեություն
1991 թվականին Մարիա Գոլովանիվսկայայի գրական դեբյուտն է դարձել «Ծանոթություն։ Մասնավոր հավաքածու» արձակ ստեղծագործությունը, որը հրատարակել է «*Московский рабочий*» հրատարակչությունը։ 1990-ականներին նրա պատմվածքները տպագրվել են «*Новый мир*», «*Октябрь*», «*Юность*», «*Родник*», «*Золотой век*» և այլ գրական ամսագրերում։ 1990-ականների կեսերից Գոլովանիվսկայան Մոսկվայի գրողների միության անդամ է։ Վեց վեպերի հեղինակ է։ Գոլովանիվսկայայի ստեղծագործություններն ընդգրկվել են «*Нос*» և «*Сделано в России*» մրցանակաբաշխության կարճ ցուցակում և Պյատիգորսկու ու «*Ясная Поляна*» մրցանակների երկար ցուցակում։

1990-ականների սկզբին Գոլովանիվսկայան հոդվածներ է հրապարակել «*Русский телеграф*» թերթում։ 1996 թվականից աշխատել է որպես «*Власть*» ամսագրի հատուկ թղթակից և գլխավոր խմբագրի տեղակալ, տպագրվել է «*Коммерсант*» թերթում և «*Деньги*» ամսագրում։ «Կոմերսանտ» հրատարակչության տարբեր խմբագրություններում վեց տարվա աշխատանքի ընթացքում տպագրվել են Գոլովանիվսկայայի ավելի քան 400 հոդվածներ և ակնարկներ։ 1990-ականների վերջին - 2000-ականների սկզբին նա ստեղծել է մի քանի տասնյակ շատ սիրված հեղինակային սյունակներ Vogue ամսագրի ռուսական տարբերակի համար (վերնագիրը՝ «Իմ կարծիքով»)։ 2002-2003 թվականներին TV-6 հեռուստաալիքում *Dachniki* ծրագրի գլխավոր խմբագիրն ու սցենարների հեղինակն էր, որը տարբեր անվանակարգերում ստացել է մի քանի TEFI մրցանակներ։ 2016 թվականին Տատյանա Տոլստայայի հետ համատեղ կազմակերպել է «*Хороший текст*» գրական հմտությունների դպրոցը, բայց 2016 թվականի հուլիսին Տատյանա Տոլստայան լքեց դպրոցը։ 2017 թվականի հունիսին Մարիա Գոլովանովսկայան, *Yandex*-ի համահիմնադիր Ելենա Կոլմանովսկայայի հետ համագործակցությամբ, գործարկել է *Horoshiy-text.ru* «*Хороший текст*» գրական պորտալը։ Ներկայումս Գոլովանիվսկայան դպրոցի և գրական պորտալի միանձնյա սեփականատեր է։

## Մատենագիտություն

# Знакомство. Частная коллекция: [Сборник] / [Рис. авт.]. — М.: Моск. рабочий, 1991. — 128 с.: ил.; Содерж.: Знакомство. Частная коллекция; На дереве кот; Муха-цокотуха: Сказка. — 7000 экз. — ISBN 5-239-01249-0.
# Двадцать писем Господу Богу: Роман. — М.: Кн. сад, 1994. — 119, [1] с.: портр. ; 20 см. — 5000 экз. — ISBN 5-85676-030-1.
# Противоречие по сути : Романы, рассказы. — М.: Вагриус, 2000. — 302 с.. — Содерж.: Противоречие по сути; Я люблю тебя; Рассказы: Почтальон; В прошлом году в Марьенбаде; Муха-Цокотуха; Буря; Дома с совершенно гладкими стенами. — 5000 экз. — ISBN 5-264-00429-3.
# Бильжо А., Голованивская М., Левычкина А., Тарханова И. Азбуквы. — М.: Вагриус, 2001 г. — 5000 экз. — 104 с. — ISBN 5-264-00494-3.
# Состояние: Московский роман; Рассказы. — М.: ОГИ (Объединенное Гуманитарное Издательство), 2004. — 232 с. — 5000 экз. — ISBN 5-94282-228-X.
# Числа одиннадцатого месяца. Разговор: [Рассказы]. — НЛО. — № 8. — С. 321—329.
# Нора Баржес: Роман. — М.: НЛО, 2009. — 240 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-86793-699-0.
# Пангея: Роман. — М.: НЛО, 2014. — 752 с. — ISBN 978-5-4448-0163-5.
# Кто боится смотреть на море. — М.: АСТ, 2016. — ISBN 978-5-17-097386-6.
# Зной. Стихи. Аудиокнига, 2019. https://www.storytel.com/fi/fi/books/880641-ZNOJ-Stihi 
# Зной. Стихи. М.: Рипол-классик, 2019. -- ISBN

### Թարգանություններ
# Кено, Рэмон. Зази в метро : Роман / Пер. с фр. М. К. Голованивской, Е. Э. Разлоговой ; Под ред. [и со вступ. ст.] Н. Ф. Ржевской. — М. : Моск. рабочий, 1992. — 155, [2] с. : ил. ; 20 см — (Редакция «Лицей на Чистых прудах»). — 50000 экз. — ISBN 5-239-01363-2.
# Рэмон Кено. Упражнения в стиле. М.: ИМА-пресс,1992. — 208 с. — ISBN 5-7070-0059-3.
# Борис Виан. Пена дней (пер. М. Голованивской, М. Блинкиной-Мельник), Сердце дыбом (пер. Наталия Самойловна Мавлевич), Осень в Пекине (пер. Е. Разлоговой), сост. В. Никитин. — М.: ТЕРРА / Книжный клуб, 1998. — 560 с. — ISBN 5-300-01827-9.
# Лотреамон. Песни Мальдорора. Стихотворения. Лотреамон после Лотреамона. Пер. с франц. Н. Мавлевич, М. Голованивской, Сергей Борисович Дубина, М. Блинкиной, Алексей Викторович Гараджи, Ю. Денисова. Составление, общ. редакция и вст. ст. Георгий Константинович Косикова. — М.: AD Marginem, 1998. — 672 с.
# Венсан Декомб. Дополнение к субъекту: Исследование феномена действия от собственного лица. — М.: Новое литературное обозрение, 2011. — 576 с. — ISBN 978-5-86793-827-7.

### Գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատություններ
# Художественный перевод, или Несвобода творчества. — НЛО, 1996. — № 13. — С. 365—371.
# Лингвистически значимые компоненты ситуации общения: Автореф. дис. на соиск. учен. степ. канд. филол. наук : (10.02.21) / МГУ им. М. В. Ломоносова. — М., 1990. — 24 с. Библиогр.: с. 23-24 (6 назв.).
# Французский менталитет с точки зрения носителя русского языка: (Контрастив. анализ лекс. групп со значением «высш. силы и абсолюты», «органы наив. анатомии», «основные мысл. категории», «базовые эмоции») / МГУ им. М. В. Ломоносова. Филол. фак. — М. : Диалог-МГУ, 1997. — 279 с ; 21 см. Библиогр. в конце глав. — 500 экз. — ISBN 5-89209-143-0.
# Французский менталитет с точки зрения носителя русского языка: (контрастивный анализ лексических групп со значением «высшие силы и абсолюты», «органы наивной анатомии», «основные мыслительные категории», «базовые эмоции») : Автореф. дис. на соиск. учен. степ. д.филол.н. : Спец. 10.02.05 / [Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова]. — М., 1998. — 43 с.; 21 см. Библиогр.: с. 43 (5 назв.).
# Ментальность в зеркале языка. Некоторые базовые мировоззренческие концепты французов и русских. — М.: Языки славянских культур, 2009. — 374 с.
# Чего и как боятся французы и русские // Вестник Московского университета. Серия 19. Лингвистика и межкультурная коммуникация. 2009. N 3. С.84-99.
# Креативные технологии в политической культуре // Гуманитарные исследования в Восточной Сибири и на Дальнем Востоке. 2011. N 2 (14). С.76-80.
# Культурная индустрия как маркетинговое решение для территории // Культурные индустрии в Российской Федерации в контексте мировых тенденций: Междунар. науч. конф. : Тезисы докл. и сообщ. / М-во культуры РФ, Рос. ин-т культурологии и др. М., 2011. С. 34-39.
# Признание в любви по-русски. — М.: Слово/Slovo, 2012. — 368 c.: ил.; 15 х 21,5 см. — 3000 экз. — ISBN 978-5-387-00441-4.
# О методе синтаксического описания территорий // Город и время. Интернациональный научный альманах Life Sciences: в 2 т. Самара: Самарское книжное издательство, 2012. Т.2. С. 141-147.
# Легендарные дороги России и Запада // Электронный журнал "Россия и Запад: диалог культур".  http://eng.regionalstudies.ru/journal/homejornal/rubric/2012-11-02-22-16-38/167--l-r.html 
# Легендарные дороги России: опыт построения модели синтаксической территориальной связности // Вестник Московского университета. Серия 19: Лингвистика и межкультурная коммуникация. 2013. № 4. С. 56-68.

## Ընտրված քննադատություն
* *Сергей Измиров*. Пудра или плодородие? (О книге Марии Голованивской «Состояние») // «Независимая газета». — 2004. — № 133.
* *Александр Павлович Люсый*. Территория Пангеи (О книге Марии Голованивской «Пангея») // «Дружба народов». — 2015. — № 3.
* *Станислав Секретов*. Ни жалости, ни страха, ни любви (О книге Марии Голованивской «Кто боится смотреть на море») // «Новый мир». — 2016. — № 12.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Марии Голованивской
* Статья на сайте «Летопись Московского университета»

Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ