open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Drop That Kitty

«**Drop That Kitty**», ամերիկացի հիփ հոփ երգիչ Ty Dolla Sign-ի երգը, որում իրենց մասնակցությունն ունեն նաև անգլիացի երգչուհի Չարլի ԷքսՍիԷքսը և ամերիկացի երգչուհի Թինաշեն։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարի 17-ին։ Երգի պրոդյուսերներն են Stargate դուետը և Cashmere Cat-ը։

Երգը հիմնականում ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից, որոնցից շատերը այն համեմատել են ավստրալիացի ռեփեր Իգի Ազալիայի «Fancy» երգի հետ, որում Չարլի ԷքսՍիԷքսը նույնպես ունեցել է իր մասնակցությունը։

## Նախապատմություն
2015 թվականի հունվարին Ty Dolla Sign-ը հայտարարում է, որ իր դեբյուտային ալբոմի համար համագործակցել է երգչուհիներ Չարլի ԷքսՍիԷքսի և Թինաշեի հետ։ Հաջորդ ամիս համացանցում հայտնվում են տեսահոլովակի նկարահանման ընթացքի լուսանկարները, որոնցից մի քանիսում երևում են նաև ռեփեր Վիզ Խալիֆան և երգչուհի Կեկե Պալմերը։ Երգի պրեմիերան կայանում է փետրվարի 16-ին, իսկ հաջորդ օրը այն թողարկվում է որպես սինգլ։ Չնայած ի սկզբանե երգը պետք է ընդգրկվեր Թայի «Free TC» ալբոմում, սակայն ավելի ուշ դուրս մնաց ալբոմի վերջնական երգացանկից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Շոմի Փաթուերին, նկարահանվել է 2015 թվականի փետրվարին Լոս Անջելեսում։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է ապրիլի 15-ին, 2015։

## Կենդանի կատարումներ
2015 թվականի ապրիլի 12-ին Ty Dolla Sign-ը, Չարլի ԷքսՍիԷքսն ու Թինաշեն երգը կատարել են MTV Movie Awards կինոմրցանակաբաշխության ժամանակ, որը անցկացվել է Լոս Անջելեսի «Նոկիա» թատրոնում։ 2015 թվականի մայիսի 16-ին Ty-ը և Թինաշեն կատարել են երգը Power 106 ռադիոկայանի կողմից կազմակերպված Powerhouse համերգի ժամանակ։

## Հիթ շքերթներ

## Թողարկման ժամանակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Ty Dolla Sign երգեր
Կատեգորիա:Թինաշեի երգեր
Կատեգորիա:Չարլի ԷքսՍիԷքսի երգեր
Ջրատարածություն

**Ջրատարածություն** ( — ջուր, *territorium* — տարածություն), ջրի մակերևույթը սահմանափակված է բնական և արհեստական պայմանական սահմաններով։
Անհրաժեշտ է տարբերել․
* Բնական ջրային տարածքներ՝ օվկիանոսներ, ծովեր, գետեր, լճեր, վտակներ և այլն․ 
* Արհեստական ջրային տարածքներ՝ նավահանգիստներ, ջրամբարներ։

Նավահանգիստն ներառում է ջրային ռեյդ, ներքին նավահանգիստ կամ լողավազաններ, որտեղ ապաստանում են նավերը և տեղի է ունենում նավերի բեռնում և բեռնաթափում։

Նավահանգստային տարածքները, ծառայում են՝ 
* Կայանման
* Պատրաստման և վերանորոգման
* հիդրոինքնաթիռների թռիչքի և վայրէջքի համար
* ռազմական սարքավորումների փորձարկման (ջրային, հրետանու և այլ պոլիգոններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրագրություն
Կատեգորիա:Ջրոլորտ
Կատեգորիա:Ջուր
Լորդ (կոչում)

**Լորդ** (lord, անգլոսաքս. hlaford-ից, բառացի՝ պահապան, հացի պաշտպան), Մեծ Բրիտանիայում 1. պառլամենտի վերին (լորդերի) պալատի անդամ։ Սկզբնապես (միջնադարյան Անգլիայում) լորդ էին կոչվում հողատեր ֆեոդալները, որը աստիճանաբար դարձել է բարձրագույն ագնվականության հավաքական տիտղոսը։ XIX դ. սկսած լորդի տիտղոս տրվում է նաև խոշոր կապիտալիստներին, ինչպես և գիտության ու մշակույթի որոշ գործիչների։ Տիտղոսը անցնում է ժառանգաբար արական սեռի ներկայացուցիչներին ըստ ավագության։ 2. Սի շարք բարձրագույն պետ. պաշտոնյաների (լորդկանցլեր, լորդմեր են) պաշտոնական անվանումը։

Կատեգորիա:Տիտղոսներ
Կատեգորիա:Ազնվականություն
Կատեգորիա:Կրոնական տերմինաբանություն
Գուլ

[մինի|[Հազար ու մի գիշեր-ի «Սիդի-Նուման» պատմությունից. Ամինեն գուլի հետ միասին]]
**Գուլ**, ժողովրդական բանահյուսության մեջ համարվում է հրեշ կամ չար ոգի, որ ապրում է գերեզմանոցներում և սնվում մարդկային մարմիններով։ Ամենահին գրական ստեղծագործությունը որտեղ նշվել են գուլերը՝ «Հազար ու մի գիշեր»-ն է։ Անգլերեն գրականության մեջ առաջին անգամ նշվել է 1786 թվականին Ուիլլիամ Բեքֆորդի «Վատեք» նովելում, որը պատմում է արաբական բանահյուսության գուլերի մասին։ Ավելի լայն իմաստով գուլ բառը օգտագործում են նաև անվանակոչելու գերեզմանագողերին։ Գուլը զոմբիից տարբերվում է նրանով, որ ունի ինտելեկտ և ընդունակ է բանակցելու։ Գուլերը կարող են լինել ոչ մարդկային անձինք, մարդիկ, որ կերել են մարդկային միս կամ եղել են այլ գուլի զոհ. կախված է լեգենդից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Վարդան Քեշիշյան

**Վարդան Խաչերի Քեշիշյան** (1883, Մարաշ, Մարաշի գավառ, Հալեպի նահանգ, Օսմանյան կայսրություն- 20 հունվարի, 1920, Մարաշ), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1883 թվականին Օս­մա­նյան կայս­րու­թյան Հա­լե­պի նա­հան­գի Մա­րա­շի գա­վա­ռի կենտ­րոն Մա­րաշ քա­ղա­քում։ Դե­ղա­գործ-բժիշկ Խաչեր Քեշիշյանի ավագ որ­դին է։ Սո­վո­րել է ամե­րի­կա­ցի մի­սի­ո­ներ­նե­րի Մա­րա­շի «Ակա­դե­մի» բարձ­րա­գույն վար­ժա­րա­նում, այ­նու­հե­տև՝ ամե­րի­կա­ցի մի­սի­ո­ներ­նե­րի Տարսոնի Սեյնթ Պոլ քո­լե­ջում, որը թե­րա­վարտ է թո­ղել։ 1906 թվականին ավար­տել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական համալսարանի դե­ղա­գոր­ծա­կան բա­ժի­նը և դե­ղա­գոր­ծի վկա­յա­կան ստա­ցել։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժա­մա­նակ զո­րա­կոչ­վել է օս­մա­նյան բա­նակ և ու­ղարկ­վել Զեյթուն` զին­վո­րա­կան դե­ղա­գործ ծա­ռա­յե­լու։ Զեյ­թու­նում 8 ամիս ծա­ռա­յե­լուց հե­տո տա­րագր­վել է Կոնիա, որ­տե­ղից էլ ըն­տա­նի­քով` Մեսքենե։ Այս­տե­ղից փախ­ել է Հալեպ, ուր կրկին մտել է օս­մա­նյան բա­նակ և զին­վո­րա­կան դե­ղա­գործ ծա­ռա­յել Նաբլուսի (Պաղեստին) ռազ­մա­ճա­կա­տում։ 1918 թվականի զի­նա­դա­դա­րից հե­տո վե­րա­դար­ձել է Մա­րաշ։ 1920 թվականի հուն­վա­րի 26-ին՝ Մա­րա­շի հա­յե­րի կո­տո­րա­ծի ժա­մա­նակ, թուր­քե­րը նրան սրա­խող­խող են արել՝ 37 տա­րե­կա­նում։

## Գրականություն
*Գա­լուս­տե­ան Գրի­գոր Հ., Մա­րաշ, Նիւ Եորք, 1934։
*Գա­լուս­տե­ան Գրի­գոր Հ., Մա­րաշ կամ Գեր­մա­նիկ եւ հե­րոս Զէյ­թուն, Նիւ Եորք, 1988։
*«Գե­ղարդ» սու­րի­ա­հայ տա­րե­գիրք, Ե. գիրք, Հա­լէպ, 1996։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:1883 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1920 մահեր
Կատեգորիա:Հունվարի 20 մահեր
Վարիզելլա

**Վարիզելլա ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 690 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 31 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 22 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10070։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Ղազարոս Բեթանիացու քույր Սուրբ Մարթան։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 723
 bar:1871 from:0 till: 605
 bar:1881 from:0 till: 657
 bar:1901 from:0 till: 768
 bar:1911 from:0 till: 723
 bar:1921 from:0 till: 793
 bar:1931 from:0 till: 719
 bar:1936 from:0 till: 709
 bar:1951 from:0 till: 584
 bar:1961 from:0 till: 538
 bar:1971 from:0 till: 606
 bar:1981 from:0 till: 668
 bar:1991 from:0 till: 668
 bar:2001 from:0 till: 690
PlotData=
 bar:1861 at: 723 fontsize:S text: 723 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 605 fontsize:S text: 605 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 657 fontsize:S text: 657 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 768 fontsize:S text: 768 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 723 fontsize:S text: 723 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 793 fontsize:S text: 793 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 719 fontsize:S text: 719 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 709 fontsize:S text: 709 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 584 fontsize:S text: 584 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 538 fontsize:S text: 538 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 606 fontsize:S text: 606 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 668 fontsize:S text: 668 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 668 fontsize:S text: 668 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 690 fontsize:S text: 690 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011-924-9308

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սահակ Չոլաքյան

**Սահակ Չոլաքյան** (նաև՝ Մազմանյան, ?, Ակն, Ակն գավառակ, Սեբաստիայի նահանգ- 1915, Գյումուշ-Մադեն), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Սե­բաս­տի­ա­յի գա­վա­ռի Ակն գա­վա­ռա­կի կենտ­րոն Ակն քա­ղա­քում։ Ինք­նակր­թու­թյամբ ձեռք է բե­րել բժշկա­կան հմտու­թյուն­ներ և բժիշկ աշ­խա­տել։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժա­մա­նակ, օս­մա­նյան կա­ռա­վա­րու­թյու­նը Ակնի Ժամ­կո­չյան­նե­րի ապա­րան­քը և այլ կա­րև­որ շեն­քեր հա­յե­րից խլե­լով վե­րա­ծել է խղճուկ հի­վան­դա­նոց­նե­րի, որոնց բժշկա­պետ է նշա­նակ­վել Ակ­նի դիպ­լո­մա­վոր քա­ղա­քա­յին բժիշկ՝ իր տգի­տու­թյան հե­տև­ան­քով շատ զո­հեր տված Մահ­մուդ բե­յը։ Լուրջ և վտան­գա­վոր հի­վանդ լի­նե­լու դեպ­քում Մահ­մուդ բե­յը դի­մել է իրե­նից ավե­լի կա­րող ու ձեռ­նա­հաս ինք­նուս բժիշկ Սա­հա­կին։ 1915 թվականի ձմռա­նը քաղ­ցած, ցրտա­հար­ված, հի­վանդ ու վի­րա­վոր 25 ակն­ցի հայ զին­վոր­ներ, այդ թվում՝ Սա­հա­կը, գի­շե­րով լքել են զին­վո­րա­կան ծա­ռա­յու­թյու­նը, վե­րա­դար­ձել Ակն ու պատս­պար­վել մո­տա­կա լե­ռան քա­րայր­նե­րում։ Դա­սա­լիք ըն­կեր­նե­րի հետ մի­ա­սին ձեր­բա­կալ­վել է նաև Սա­հա­կը, որ սպան­վել է 1915 թվականին Գյումուշ-Մադենում՝ մյուս ձեր­բա­կալ­ված ըն­կեր­նե­րի հետ մի­ա­սին։

## Գրականություն
* Պար­սա­մե­ան Մկրտիչ, Ակն եւ ակն­ցիք, Փա­րիզ, 1952։
* Խա­չատ­րյան Լու­սի­նե և Բաբ­լու­մյան Ար­փի­նե (կազ­մող­ներ), Ցու­ցակ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյան զո­հե­րի (1915-1923), հ. 2, Խար­բեր­դի նա­հանգ, Երև­ան, 2004։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Նիկոլայ Լուզին

**Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Լուզին** (, ), խորհրդային մաթեմատիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929)։ 1917 թվականից՝ Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են իրական փոփոխականի ֆունկցիաների տեսությանը։ Ստացած հիմնավոր արդյունքներն ու առաջադրած պրոբլեմները որոշիչ նշանակություն են ունեցել այդ ֆունկցիաների մետրիկական և նկարագրական տեսությունների զարգացման համար։ Աշխատանքներ ունի նաև մաթ. անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների, դիֆերենցիալ երկրաչափության վերաբերյալ։ Լուզինը մոսկովյան մաթեմատիկական դպրոցի հիմնադիրն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Բազմությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Թել Աբյադ

**Թել Աբյադ **(), քաղաք Բլիխ գետի երկյանքով Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Ալ-Ռակկայի մարզի Թել Աբյադի գավառում։ Հանդիսանում է համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

Մինչև Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմն քաղաքի բնակչություն կազմում էր 52,490 մարդ, բնակչության մեծամասնություն սուննի արաբներ էին։

Քաղաքն գրավել է Իրաքի և Լևանտի Իսլամական Պետության կողմից 2014 թվականի հունիսի 30-ից քաղաքում բարձացվել է ԻԼԻՊ-ի դրոշը՝ Թուրքիայի հետ սահմանին։ 2015 թվականի փետրվարին քրդական ուժերը խոշոր հարձակում սկսեցին քաղաքի դեմ։ 2015 թվականի հունիսի 16-ին Մարդու իրավունքների սիրիական դիտորդական խումբը հաստատել է, որ քրդական ուժերը հետ են գրավել քաղաքը։

2019 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թուրքական զորքերը և դաշնակից զինյալները ներխուժեցին Սիրիայի հյուսիս։ Հարձակմանը աջակցում էին օդային հարձակումները և հրետանային կրակը, իսկ Թել Աբյադը թուրքական հարձակումների կենտրոններից մեկն էր:

## Տես նաև
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Թել Աբյադ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թել Աբյադի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վերին Միջագետք
Ձայնական զտիչ

**Ձայնական զտիչ**, բարդ ձայնից հաճախականությունների որոշակի շերտ առանձնացնող սարք։ Էլեկտրական զտիչի ձայնական նմանակն է։ Պարզագույն ձայնական զտիչը Հելմհոլցի ռեզոնատորն է։ Ձայնական զտիչի տեսությունը մշակվել է էլեկտրամեխանիկական նմանակությունների մեթոդով՝ էլեկտրական զտիչների տեսության հիման վրա։ Ըստ թողունակության տիրույթի Ձայնական զտիչները լինում են՝ ստորին հաճախականությունների, վերին հաճախականությունների և շերտային։ Լայնորեն կիրառվում են տեխնիկայում (ներքին այրման և ռեակտիվ շարժիչներում բանած գազի հոսքի ստեղծած աղմուկը պակասեցնելու համար)։

Կատեգորիա:Ներքին այրման շարժիչ
Ռայմունդ Լուլի

**Ռայմունդ Լուլի** (իսպ.` Lulio, լատինացված Lullius), Ռայմունդ, ), փիլիսոփա, աստվածաբան, կատալանյան գրականության հիմնադիր և դասական։ Ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ, միսիոներ։

Քարոզել է Հայաստանում, Կիպրոսում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Պահպանվել է Լուլի մոտ 300 երկ։ Հակադրվելով ավեռոիզմին և երկակի ճշմարտության ուսմունքին, գտնում էր, որ ճշմարիտ ճանաչողությունը հնարավոր է հայտնությամբ։ Աշխարհը, ըստ նրա, աստծու սիմվոլ է, յուրաքանչյուր իրի մեջ արտացոլված է աստվածային «կատարելություն», որոնց ճանաչողությամբ բացահայտվում են աստծու գործողության սկզբունքները։ «Մեծ արվեստ» երկում Լուլի մշակել է տրամաբանական գործողությունների մոդելավորման եղանակներ։ Նրան է պատկանում տրամաբանական մեքենա ստեղծելու առաջին փորձը։ Տրամաբանության մեջ կոմբինատորային մեթոդի հիմնադիրներից է։

Լուլին 1301 թվականին եղել է Կիլիկիայի Այաս քաղաքում, ուր գրել է աստվածաբանական մի եզր (De iis quae homo de Deo debet credere), հավանաբար նաև քարոզել է, սակայն քաղ. անբարենպաստ պայմանների պատճառով այնտեղից հեռացել է (տես Ալիշան Ղ., Աիսուան, 1885, էջ 394)։ Պոեմների և փիլ. վեպի հեղինակ է։ Գրել է կատալոներեն և արաբերեն, սակայն առավելապես պահպանվել են լատ. թարգմանությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իսպանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:14-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան գրողներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ երանելիներ
Ձայնական դաշտ

**Ձայնական դաշտ**, տարածության այն տիրույթը, որտեղ տարածվում են ձայնային ալիքները, այսինքն տեղի են ունենում այդ տիրույթը լցնող առաձգական միջավայրի (պինդ, հեղուկ կամ գազային) մասնիկների ձայնային տատանումներ։ Ձայնական դաշտ լրիվ որոշված է, եթե հայտնի է ձայնային ալիքը բնութագրող մեծություններից որևէ մեկի (տատանվող մասնիկի շեղումը հավասարակշռության դիրքից, տատանման արագությունը և այլն) ժամանակային և տարածական փոփոխությունը դաշտի յուրաքանչյուր կետում։ Ձայնական դաշտ հասկացությունը սովորաբար կիրառվում է այն տիրույթների համար, որոնց չափերը ձայնային ալիքի երկարության կարգի են կամ ավելի մեծ։ Էներգետիկ տեսակետից ձայնական դաշտ բնութագրվում է ձայնային էներգիայի խտությամբ, իսկ եթե տեղի ունի էներգիայի փոխանցում՝ ձայնի ինտենսիվությամբ։ Ընդհանուր դեպքում ձայնական դաշտի պատկերը կախված է ոչ միայն ձայնի աղբյուրի հզորությունից և ուղղորդվածությունից, այլև առաձգական միջավայրերի բաժանման մակերևույթի հատկություններից ու դիրքից։ Համասեռ անսահմանափակ միջավայրում ձայնական դաշտ վազող ալիքի դաշտ է։ Փակ շենքերում ձայնական դաշտ կարող է լինել դիֆուզ։ Ձայնական դաշտի չափման համար կիրառվում են միկրոֆոններ, հիդրոֆոններ և ձայնի այլ ընդունիչներ։

Կատեգորիա:Ձայն
Անատոլի Լուրիե

**Անատոլի Իսահակովիչ Լուրիե** (, ), խորհրդային մեխանիկ, ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ (1960)։

Ավարտել է Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1925)։ 1944 թվականին նշանակվել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են առաձգականության տեսության, ավտոմատ կառավարման համակարգերի կայունության (կառավարվող տիեզերական թռիչքի դինամիկա, կառավարման օպտիմալ համակարգերի նախագծում), անալիտիկ մեխանիկայի հարցերին։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշանով, մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Լրիվություն

**Լրիվություն**, ձևական համակարգի նկատմամբ ներկայացվող պահանջ, որով բնութագրվում է նրա արտահայտչական դեդուկտիվ հնարավորությունների բավարար լինելը որոշակի նպատակի համար։ Համապատասխանաբար տարբերակվում է ֆունկցիոնալ լրիվություն և դեդուկտիվ լրիվություն։ Ֆունկցիոնալ լրիվություն համակարգի արտահայտչական միջոցների՝ լեզվի («Այբուբենի», «Բառարանի», զուգորդման կանոնների ևն) բավարարությունն է՝ իմաստալից արտահայտություն կազմելու համար (առանց նրա ապացուցման խնդիրը դնելու)։ Օրինակ, ասույթների հաշվի որևէ համակարգի ֆունկցիոնալ լրիվությունը երաշխիք է այն բանի, որ նրա միջոցներով կարելի է արտահայտել ցանկացած պրոպոզիցիոնալ ֆունկցիա։ Դեդուկտիվ լրիվություն, որը նաև կոչվում է պարզապես լրիվություն, արտահայտում է որևէ չափանիշի տեսակետից համակարգի դեդուկտիվ միջոցների (աքսիոմաների, արտածական կանոնների) բավարարությունը։ Եթե որպես չափանիշ վերցվում է հաշվի բանաձևի ճշմարտությունը նրա որևէ մեկնաբանությամբ, ապա լրիվությունն այն է, որ այդ հաշվի մեջ արտածելի լինի մեկնաբանությունում ճշմարիտ դիտվող ամեն մի բանաձև։ Այս դեպքում լրիվություն կոչվում է իմաստաբանական։ Հաճախ այս պահանջը կարելի է արտահայտել նաև շարահյուսական լեզվով։ Տվյալ դեպքում տարբերակվում է լրիվություն թույլ իմաստով՝ երբ հաշվի ցանկացած բանաձև արտածելի կամ հերքելի է (արտածելի է նրա ժխտումը) այդ հաշվի մեջ, և խիստ իմաստով, երբ հաշվի աքսիոմների խմբին ավելացնելով նրանցից չարտածվող բանաձև, հաշիվը դառնում է հակասական։ Կուրտ Գյոդելը ապացուցել է (1931 թվականին), որ բավականաչափ հարուստ ձևական հաշիվները (օրինակ, թվաբանությունը) լրիվ չեն. նրանցում կան դրույթներ, որոնք ո՛չ ապացուցելի են, ո՛չ հերքելի։ Սրանով բացահայտվում է ձևայնացման մեթոդի և մասնավորապես Հիլբերտի ծրագրի սահմանափակությունը։

## Տես նաև
* Ֆորմալիզմ (մաթեմատիկա)

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տրամաբանություն
Ձայնագիտական չափումներ

**Ձայնագիտական չափումներ**, ձայների ու աղմուկների ինտենսիվությունը և որակական տարբեր հատկանիշները բնութագրող մեծությունների չափումները։ Ձայնագիտության մեջ չափվող գլխավոր մեծություններն են ձայնական ճնշումը, ձայնի ինտենսիվությունը, մասնիկների տատանողական արագությունն ու տեղաշարժը, տատանումների հաճախականությունն ու պարբերությունը, տարածման արագությունը, մարման գործակիցը և այլն։ Ձայնագիտական չափումներ համատեղվում են էլեկտրական չափումների հետ և կատարվում են հիմնականում էլեկտրոնային չափիչ սարքերով։ Ձայնագիտական չափումների դժվարությունը պայմանավորված է շենքերում ձայնագիտական մեծությունների բարդ տարածական բաշխումով, ինչպես նաև ժամանակի ընթացքում ձայների ու աղմուկների փոփոխականությամբ։ Ձայնական ճնշումը չափվում է չափիչ միկրոֆոնով (օդում) և հիդրոֆոնով (ջրում)։ Տարբեր աղմուկների չափման համար կիրառվում է աղմկաչափը։ Ձայնագիտական չափումների կարևոր բաժինը շինարարական և ճարտ. ձայնագիտության մեջ կատարվող չափումներն են։ Ձայնագիտական չափումների մեջ են մտնում նաև ձայնատարների բնութագրերի չափումները, կապի ձայնագիտական սարքերի փորձարկումները ևն։ Հատուկ խումբ են կազմում մարդու լսողության, ինչպես նաև նորմայից շեղումների սուբյեկտիվ չափումները (աուդիոմետրիա)։

Կատեգորիա:Ակուստիկա
Կատեգորիա:Չափումներ
Լուսաչափ

thumb|Ֆոտոմետր
**Լուսաչափ**, **ֆոտոմետր**, լուսաչափական կամ լուսային մեծություն չափելու սարք։ Տարբեր տիպի լուսաչափերով չափում են ճառագայթման աղբյուրի պայծառությունը, լուսավորվածությունը, լույսի ուժը, լուսային հոսքը։ Ճառագայթման աղբյուրի գույնը չափող սարքը՝ *գունաչափը*, նույնպես համարվում է լուսաչափ։

## Տիպերը
Լինում են երկու հիմնական տիպի լուսաչափեր՝ վիզուալ և օբյեկտիվ (կամ ֆիզիկական)։

### Վիզուալ լուսաչափ
Վիզուալ լուսաչափերում որպես ընդունիչ օգտագործվում է աչքը, այսինքն՝ համեմատման երկու տիրույթների պայծառությունների հավասարեցումը կատարվում է աչքով։ Այսպիսի լուսաչափն աչքի հոգնելու և չափողի անհատական սխալների պատճառով մեծ ճշգրտություն ապահովել չի կարող։

### Օբյեկտիվ լուսաչափ
Ավելի ճշգրիտ չափումներ կատարվում են օբյեկտիվ լուսաչափով, որտեղ օգտագործվում են տարբեր սպեկտրային բնութագրեր ունեցող ֆիզիկական ընդունիչներ՝ ֆոտոէլեմենտ, ջերմաէլեմենտ, ֆոտոբազմապատկիչ։ Լուսային մեծությունները չափող օբյեկտիվ լուսաչափ հիմնականում բաղկացած է ոսպնյակներից, լուսազտիչներից, լույսը թուլացնող հարմարանքներից, դիաֆրագմաներից և ճառագայթման ընդունիչից։ Հաճախ, օբյեկտիվ լուսաչափում ճառագայթման հոսքը վերածվում է էլեկտրական հոսանքի, որի միջոցով էլ (համապատասխան աստիճանավորումից հետո) որոշվում է տվյալ լուսաչափական մեծությունը։

## Չափումները և կիրառությունը
Լուսաչափական մեծությունների բացարձակ չափումները սովորաբար կատարվում են մեծ սիստեմատիկ սխալներով։ Ճառագայթման հոսքի հարաբերական չափումները տալիս են ավելի մեծ ճշգրտություն։ Ստանդարտ և չափվող աղբյուրների ճառագայթման հոսքերի հավասարեցումը իրականացվում է լուսաչափական սեպի, փոփոխական չափեր ունեցող դիաֆրագմաների և այլ սարքերի միջոցով։

Լուսաչափը լայն կիրառություն ունի աստղագիտության մեջ։ Աստղադիտակի վրա տեղադրված լուսաչափով աստղերի պայծառությունները չափվում են աչքով։ Ընդ որում չափվող երկնային մարմնի պայծառությունը հավասարեցվում է հայտնի պայծառություն ունեցող մեկ այլ երկնային մարմնի կամ հաստատուն լույսի աղբյուրի (հաճախ շիկացման էլեկտրական լամպի) պայծառության հետ։ Աստղադիտակի վրա տեղադրված ժամանակակից էլեկտրալուսաչափին ապահովում է չափման մեծ ճշգըրտություն։ Դրանցում որպես ընդունիչ օգտագործվում են ֆոտոբազմապատկիչները կամ ֆոտոէլեմենտները, որպես համեմատման լույսի աղբյուր՝ ինքնալուսարձակող ռադիոակտիվ նյութեր։ Մեծ թվով երկնային մարմինների լուսաչափությունը կատարվում է լուսանկարչական մեթոդով։ Այդ դեպքում լուսաչափությունը իրականացվում է միկրոֆոտոմետրերով։

## Տես նաև
* Լուսաչափություն

Կատեգորիա:Օպտիկական սարքեր
Կատեգորիա:Աստղագիտական գործիքներ
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Կատեգորիա:Լուսաչափություն
Լու Սին

**Լու Սին** (չին.՝ 鲁迅, իսկական անունը՝ **Չժոու Շու Ժեն**, ), չին գրող, հրապարակախոս, գրականագետ, չինական ժամանակակից գրականության հիմնադիրը։ 1930-1936 թվականներին գլխավորել է Չինաստանի ձախ գրողների լիգան։ 1902 թվականին ավարտել է Նանկինի լեռնաերկաթուղային ուսումնարանը և ուսումը շարունակելու համար ուղարկվել ճապոնիա, որտեղ վարել է չինական ուսանողության լուսավորական շարժումը, հանդես եկել որպես թարգմանիչ և հրապարակախոս։ ճապոնիայում և հայրենիքում մասնակցել է Աինհայի հեղափոխության (1911-1913) նախապատրաստմանը։

1913 թվականին գրել է «Եղելություն» առաջին պատմվածքը։ 1918 թվականին հրատարակել է չինական նոր գրականության առաջին պատմվածքը՝ . «Խելագարի օրագիրը», այնուհետև՝ «Կանչ» (1923), «Թափառումներ» (1926) ժողովածուները։ Լու Սինի բազմաթիվ պատմվածքներ նվիրված են մտավորականությանը («Դեղը», «Փոքրիկ պատմահար», «Կուն Իցզի», «Փայլը»)։ Ստեղծագործության մեջ մեծ տեղ են գրավում արձակ բանաստեղծությունները («Վայրի Լու Սին խոտեր», 1927)։ Լու Սինի երգիծական, հերոսական հեքիաթներն է ամփոփում «Հին զրույցները նոր ձևով» (1936) ժողովածուն։ Հրապարակախոսական հոդվածներում («Տաք քամի», 1925, «Շքեղ ամպհովանու տակ», 1926, «Այլախոհը», 1932 և այլ ժողովածուներ) արձագանքել է ներքին և արտաքին կյանքի հրատապ իրադարձություններին։

«Չինական պատմողական արձակի համառոտ պատմությունը» (1923) ազգային գրականության առավել դեմոկրատական տեսակի վերաբերյալ առաջին ընդհանրացնող աշխատությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Չինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ
Գրիգոր Լուսիկենց

**Գրիգոր Մատթեոսի Լուսիկենց** (ծն. և մահ. թիվը անհայտ), XVII դարի երկրորդ կեսի քաղաքական գործիչ, Նոր Ջուղայի հայ առևտրական ընկերության ղեկավարներից։ Ընկերության հանձնարարությամբ 1666 թվականին մեկնել է Մոսկվա և պայմանագիր կնքել (31.5.1667) Ռուսաստանի հետ՝ իրանական ապրանքները Նովգորոդի և Արխանգելսկի վրայով Եվրոպա արտահանելու համար։ 1671 թվականին կրկին մեկնել է Մոսկվա և Ալեքսեյ Միխայլովիչ ցարին ներկայացրել (մարտ) հայ խոջաների ուղերձը, ապա ընդլայնել ու վերակնքել (7.2.1673) նախկին պայմանագիրը։ Միաժամանակ որպես պարսկ. շահի դեսպանորդ՝ ջանացել է ստեղծել Ռուսաստանի, Լեհաստանի և Իրանի ռազմաքաղաքական դաշինք՝ ընդդեմ Թուրքիայի։ Առևտրական գործերով եղել է նաև Արևմտյան Եվրոպայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Լուսավախություն

**Լուսավախություն**, ֆոտոֆոբիա (ֆոտո... և  - վախ), աչքի բարձր զգայնությունը ցերեկվա կամ արհեստական լույսի հանդեպ։ Կարող է առաջանալ աչքի առաջային հատվածի բորբոքային պրոցեսների (շաղկապենաբորբ, եղջերաթաղանթի բորբոքում, ծիածանաբորբ), եղջերաթաղանթի մեջ օտար մարմիններ ընկնելու, առանց հատուկ ակնոցների էլեկտրազոդում կատարելու, ինչպես նաև բբերն արհեստական եղանակով լայնացնելու և ալբինիզմի դեպքում։ Արտահայտվում է կոպերի կծկումներով, արցունքահոսությամբ, ցավային զգացողություններով։ Բուժումը՝ պատճառների վերացում, մութ ապակիներով ակնոցների օգտագործում։

Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Սիմոն-Պետրոս Լուրդե

**Սիմոն-Պետրոս Լուրդե** (), ֆրանսիացի հայագետ, արևելագետ, եբրայերենի և արամեերենի պրոֆեսոր, արևելյան լեզուներով գրքերի արքունի գրաքննիչ։

## Կենսագրություն
Հայերեն է սովորել իր ուսուցիչ Վիլֆրուայից։ 1785 թվականին մեկնել է Վենետիկ՝ Մխիթարյանների մոտ հայերենի մեջ կատարելագործվելու։ Մեկ և կես տարի մնացել է Սուրբ Ղազար կղզում, աշակերտել Ստեփանոս Ագոնցին, միաժամանակ զբաղվել գիտական աշխատանքով։ Լուրդեն Աստվածաշունչը հայերենից փոխադրել է լատիներենի (երեք հատոր)՝ եբրայերենի և հունարենի համեմատությամբ ու ծանոթագրություններով։ Հետագայում այն պետք է զետեղվեր Աստվածաշնչի բազմալեզու հրատարակության մեջ։ Կազմել է նաև հայ-ֆրանսերեն բառարան։ Նրա աշխատություններն անտիպ են ձեռագրերը պահվում են Մյունխենի արքունի մատենադարանում։

## Գրականություն
* Ղազիկյան Ա., Հայկական նոր մատենագիտություն, հ. 1, Վենետիկ, 1912, էջ 1092—95:
        

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Ստեփան Չորլյան

**Ստեփան Չորլյան** (13 մարտի, 1854, Մունջուսուն, Կեսարիայի գավառ, Անկարայի նահանգ- 15 մայիսի, 1921), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1854 թվականի մար­տի 13-ին Ան­կա­րա­յի նա­հան­գի Կե­սա­րի­ա­յի գա­վա­ռի Մուն­ջու­սուն գյու­ղում։ Նախ­նական
կրթու­թյունն ստա­ցել է ծխա­կան դպրոցում։ Մեկ­նել է Թուրքիայի եվ­րոպա­կան մա­սում ապ­րող ազ­գա­կա­նի մոտ և շարունակել ու­սումը։ 1873-76 թվականներին ու­սա­նել է Կ․ Պոլսի Օս­մա­նյան դե­ղա­գոր­ծա­կան վար­ժա­րա­նում։ 1876 թվականին վե­րա­դար­ձել է ծննդա­վայր և դե­ղա­տուն հիմ­նել։ Շու­տով դար­ձել է գյու­ղի հմուտ դե­ղա­գոր­ծն ու բժիշ­կը։ 1880 թվականին փո­խադր­վել է Կեսարիա և Ու­զուն Չար­շը­ում («Եր­կար շու­կա») դե­ղա­տուն բա­ցել։ Կարճ ժամանակից նվաճել է տեղի բնակչության համակրանքը։

1900 թվականին, տես­նե­լով Կե­սա­րի­այ­ի Ավե­տի­սա­կան­նե­րի բե­մը դա­տարկ, կի­րա­կի օրե­րը քա­րոզ­ներ է տվել և հա­վա­տա­ցյալ ժո­ղովր­դին գո­հաց­րել։ 1903 թվականին ան­բա­սիր գոր­ծու­նե­ու­թյան համար երախ­տա­պարտ հա­վա­տա­ցյալ­նե­րից ոս­կե­զօծ Աստվածաշունչ է նվեր ստա­ցել։ 1907-1908 թվականներին Թա­լա­սի ամե­րի­կյան հի­վան­դա­նո­ցի դե­ղա­տա­նը դե­ղա­գործ է աշ­խա­տել և օգ­նել բժիշկ Դադ­դին։

1910 թվականին մեկ­նել է Եգիպտոս և մեկ տարի մնացել Ալեքսանդրիա քա­ղա­քում՝ եղ­բոր մոտ։ 1911 թվականին, վե­րա­դառ­նա­լով Սեթեն Էոնյու, Իս­պեն­ջյան դե­ղա­տան տնօ­րեն է աշ­խա­տել։ Հաճա­խ գնացել է մոտակա գյու­ղե­րը՝ քա­րո­զե­լու, բժշկե­լու, աղ­քատ­նե­րին դեղ բաժա­նե­լու։ 1913 թվականին գնել է Բե­ո­րեկ­ջի Չար­շը­սը­ում («Գա­թա­յա­ գործ­նե­րի շու­կա») Գալ­թաք­ճյան­նե­րին պատ­կա­նած դե­ղի մթե­րա­նո­ցը։

1915 թվականի տե­ղա­հա­նու­թյան ժա­մա­նակ, կա­ռա­վա­րու­թյան հրամանով, Ս. Չորլյանի ըն­տա­նի­քն ու ազ­գա­կան­նե­րը չեն աք­սոր­վել։ Պա­տե­րազ­մի ըն­թաց­քում աշխատել է Կեսարիայ­ում։ 1917 թվականի հու­լի­սին Մունջուսուն-Կեսարիա ճա­նա­պար­հին գո­ղե­րը կո­ղոպ­տել և դա­նա­կա­հա­րել են նրան։ Մա­հից փրկվել է հրաշ­քով։ 1920 թվականի վեր­ջե­րին ձեր­բա­կալ­վել է որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան և բան­տարկ­վել ի թիվս մի շարք ակ­նա­ռու ան­ձանց։ Մեկ ամսից ազատ է ար­ձակ­վել՝ առող­ջու­թյու­նը իս­պառ քայ­քայ­ված և հի­վանդ վի­ճա­կում։

Մա­հա­ցել է 1921 թվականի մայիսի 15-ին՝ 67 տա­րե­կա­նում։ Կի­նը և երեք աղ­ջիկ­նե­րը տեղափոխվել են Ալեքսանդրիա։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Ալ­պօ­յա­ճե­ան Ար­շակ, Պատ­մու­թիւն հայ Կե­սա­րի­ոյ, Բ. հա­տոր, Գա­հի­րէ, 1937։

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Մարտի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:1854 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 15 մահեր
Կատեգորիա:1921 մահեր
Արշակ Չորպաճյան

**Արշակ Կիրակոսի Չորպաճյան** (մոտ 1880, Մարաշ, Մարաշի գավառ, Հալեպի նահանգ- ?), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտ 1880 թվականին Հա­լե­պի նա­հան­գի Մա­րա­շի գա­վա­ռի կենտ­րոն Մա­րաշ քա­ղա­քում՝ Հաջի Կի­րա­կո­սի ըն­տա­նի­քում։ 1902 թվականին ավար­տել է Մա­րա­շի ազ­գա­յին վար­ժա­րա­նը։ 1902-1903 թվականներին դա­սա­վան­դել
է Մա­րա­շի ազ­գա­յին վար­ժա­րա­նում։ 1904 թվականին ավար­տել է ամե­րի­կա­ցի միսիոներնե­րի Այնթապի Կենտրոնական Թուրքիայի քոլեջը։ 1907 թվականին ավար­տել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկա­կան ֆա­կուլ­տե­տի դե­ղա­գոր­ծա­կան բա­ժի­նը։ 1907 թվականին Եգիպտոս է տե­ղա­փոխ­վել։ Լի­նե­լով ՀՅԴ Կի­լի­կի­ա­յի շրջա­նի եռան­դուն ան­դամ­նե­րից մե­կը՝ 1907 թվականին ու­ղարկ­վել է Ժնև` ՀՅԴ «Դրոշակ» պաշ­տո­նա­թեր­թի խմբագ­րու­թյուն։ 1908 թվականին՝ օս­մա­նյան սահ­մա­նադ­րու­թյան վե­րա­հաս­տա­տու­մից հե­տո, Մարաշ է վե­րա­դար­ձել։

Ադանայի կոտորածի ժա­մա­նակ, որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան-կազ­մա­կեր­պիչ, Մա­րա­շի Պա­տե­րազ­մա­կան ատյա­նը նրան դա­տա­պար­տել է մահ­վան։ Կա­րո­ղա­ցել է Թուրքիա­յից Եգիպտոս փախ­չել։ 1918 թվականին փոր­ձել է Թուր­քիա վե­րա­դառ­նալ, սա­կայն, տես­նե­լով Ադա­նա­յի ու Կի­լի­կի­ա­յի պայ­քար­նե­րը, ջար­դե­րը և հա­յա­թա­փու­մը, ստիպ­ված է եղել մեկ­նել Եգիպ­տոս, ուր դե­ղա­գոր­ծու­թյամբ է զբաղ­վել։ «Մա­րաշ» գրքի հրա­տա­րա­կու­թյա­նը նպաս­տել է ՀՅԴ գոր­ծու­նե­ու­թյան մա­սին տե­ղե­կու­թյուն­ներ տա­լով։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Գա­լուս­տե­ան Գրի­գոր Հ., Մա­րաշ կամ Գեր­մա­նիկ եւ հե­րոս Զէյ­թուն, Նիւ Եորք, 1988։

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Երաժշտական ձայն

**Երաժշտական ձայն**,
# բազմաձայն երաժշտական հյուսվածքում ամեն մի առանձին մեղեդիական գիծը։ Ձայնագծերի ամբողջությունը կազմում է ստեղծագործության ֆակտուրան։ Հոմոֆոնիկ երաժշտության մեջ, որպես կանոն, ձայներից մեկը (հաճախ՝ վերևինը) առաջատարն է, պոլիֆոնիկ երաժշտության մեջ բոլոր ձայները համազոր են։
# Նվագախմբային կամ երգչախմբային պարաիտուրում առանձին գործիքի նվագամասը կամ ձայնախմբի երգամասը։ 
# Վոկալ-գործիքային ստեղծագործության երգամասը։
# Մարդու ձայնային ապարատի միջոցով արտաբերվող երաժշտական հնչյունները։ Երգչական կամ մշակված ձայնը մարդկային ձայնի հարմարեցումն է պրոֆեսիոնալ օգտագործման համար։ Բնորոշվում է տեմբրի գեղեցկությամբ, հնչեղությամբ, ճկունությամբ։ Երգչական ձայները դասակարգվում են ըստ բարձրության, ձայնածավալի և տեմբրի։ Տարբերում են երգչական ձայնիի 6 հիմնական տեսակ, սոպրանո, մեցցո-սոպրանո, կոնտրալտո, տենոր, բարիտոն, բաս։

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Երաժշտական ակուստիկա
Լուվիերեն

**Լուվիերեն**, փոքրասիական մեռած լեզու։ Պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի խեթալուվիական խմբին։ Ավանդված է Բողազքյոյի մոտ հայտնաբերված խեթանեսիտական արձանագրություններում պահպանված բառերով ու դարձվածքներով (շուրջ 700 բառ) և մի երկլեզվյան (լուվիերեն-կամիշսերեն) արձանագրությամբ։ Մերձավոր է խեթերենին, ունի նաև առավել հնատիպ գծեր։ Գրավոր աղբյուրները վերաբերում են մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակին։

Կատեգորիա:Անատոլիական լեզուներ
Կատեգորիա:Խեթական թագավորություն
Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փոքր Ասիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Լույս (ժողովածու)

**«Լույս»**, ժողովածու գրականության և գիտության մասին։ Լույս է տեսել 1943-1945 թվականներին, Թեհրանում։ Խմբագիրներ՝ Հ. Թադևոսյան, Հ. Գրիգորյան, Տ. Պողոսյան։ Տպագրել է Ա. Իսահակյանի, Ն. Զարյանի, Հ. Շիրազի, Գ. Սարյանի ստեղծագործությունները, գրախոսություններ, թարգմանաբար ներկայացրել ռուս դասական գրականության նմուշներ։ «Լույս» ժողովածուին աշխատակցել են իրանահայ գրողներն ու արվեստագետները։ Կատարել է արտատպումներ Խորհրդային Հայաստանի մամուլից։

Կատեգորիա:Իրանի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայերը Թեհրանում
Լեփսիուսհաուզ

**Լեփսիուսհաուզ** (), Յոհաննես Լեփսիուսի տուն-թանգարանը Գերմանիայի Պոտսդամ քաղաքում, որտեղ 1908-1926 թվականներին ապրել է հայ ժողովրդի բարեկամ, գերմանացի հրապարակախոս Յոհաննես Լեփսիուսը, մարդասեր, ով փորձում էր կանխել Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում։

## Պատմություն
Սառը պատերազմի տարիներին Արևելյան Գերմանիայի այս շենքը լքված էր և գտնվում էր վատթարագույն վիճակում։ Վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 1998 թվականից և տևել են շուրջ 11 տարի։ Շենքը վերականգնվել ու նորոգվել է Գերմանիայի մշակույթի նախարարության և մասնավոր նվիրատվությունների հաշվին։

2011 թվականի մայիսին նոր, «Լեպսիուսհաուզը» բացել է իր դռները հանրության առջև որպես ցեղասպանության ուսումնասիրությունների հետազոտական կենտրոն։

Լեփսիուսի տուն-թանգարանը Գերմանիայում բացված երկրորդ գիտապատմական կենտրոնն է, որը նպաստում է հայագիտության տարբեր ոլորտների, ցեղասպանության ուսումնասիրմանը։

Թանգարանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Գերմանիայի կանցլերի գրասենյակի պետքարտուղար, մշակութային և տեղեկատվական հարցերով ներկայացուցիչ Բերնդ Նոյմանը, Բեռլին-Բրատենբուրգ երկրամասի գիտության, հետազոտությունների և մշակույթի նախարար, պրոֆեսոր Սաբինե Կունստը, Պոտսդամի քաղաքապետ Յան Յակոբսը, Գերմանիայում ՀՀ դեսպան Արմեն Մարտիրոսյանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայ-գերմանական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայագիտական կենտրոններ
Կատեգորիա:Պոտսդամ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Լույս Փարիզի

**«Լույս Փարիզի»**, գրական-գեղարվեստական, հասարակական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1957-1959 թվականներին, Փարիզում։ Խմբագիր՝ Ա. Ալիքսանյան։ Փորձել է արտահայտել ֆրանսահայ գաղութի զանազան շրջանների տրամադրությունը։ Նյութերը հիմնականում նվիրված են եղել գրականության և մշակույթի հարցերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվել նաև Խորհրդային Հայաստանի գիտության, արվեստի և այլ բնագավառներում ձեռք բերած նվաճումներին։ Ներկայացրել է խորհրդահայ հեղինակների առանձին ստեղծագործությունները, տպագրել երաժշտությանը, թատրոնին ու կինոյին, հրատարակչական գործին նվիրված հոդվածներ։ Լույս Փարիզի շաբաթաթերթը անդրադարձել է սփյուռքահայ կյանքի իրադարձություններին, զետեղել լուրեր հայ գաղթօջախների մասին, արձագանքել քաղաքական կարևոր դեպքերին։ Հանդես է եկել Հայ հեղափոխական դաշնակցության գործունեության դեմ։

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականների ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն անձինք, ում դասային աստիճանը շնորհվել է ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ կոչումը ստացածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։

### 2008 թվական

2009-2014 թթ. դասային աստիճանը որևէ մեկին չի շնորհվել։

### 2015 թվական

## Աստիճան ունեցող այլ անձինք
* Գևորգ Դանիելյան
* Անդրանիկ Միրզոյան
* Մնացական Սարգսյան
*Հայկ Գրիգորյան
*Արմեն Աշրաֆյան
*Գագիկ Ավետիսյան
*Արթուր Սարգսի Դավթյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ պետական կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:ՀՀ բարձրագույն դասի դասային աստիճաններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Հայկ Աքթերյան

**Հայկ Արամի Աքթերյան** (, ), ռումինահայ բեմադրիչ, թատերագետ, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Հայկ Աքթերյանը ծնվել է Ռումինիայի Կոստանցա քաղաքում։ Ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը և դրամատիկական արվեստի կոնսերվատորիան։ Կատարելագործվել է Փարիզում, Բեռլինում, Հռոմում, Վիեննայում։ 1940-1941 թվականներին եղել է Բուխարեստի Ազգային թատրոնի տնօրենը։ Եղել է ժամանակակից նոր թատրոնի ջատագովներից, որի վառ արտահայտությունն է համարել Խորհրդային Ռուսաստանի թատերարվեստը։ Եղել է ռումինական Մեծ հանրագիտարանի խմբագիրներից։ Մասնակցել է ՀՕԿ-ի Բուխարեստի մասնաճյուղի «Հայաստանյան երեկոներին»։ Թարգմանությունները հրատարակվել են «Անի» հայագիտական հանդեսում (ռումիներեն)։ Ռումիներեն է թարգմանել Եղիշե Չարենցի և Միսաք Մեծարենցի գործերից։ Միհայիլ կեղծանունով լույս է ընծայել բանաստեղծությունների երկու ժողովածու։

## Բեմադրություններ
* Ռ. Շերիֆի «Ճանապարհորդության վերջը»
* Յ. Մինուլեսկուի «Անթև աղունիկներ»
* Ֆ. Հերբելի «Հուդիթ»,
* Ժ. Տեպայի «Լրտեսուհին»

## Թատերագիտական աշխատություններ
* «Պատրվակներ ռումինական թատերագիտության համար», 1936 
* «Շեքսպիր», 1938 
* «Արվեստի սահմանագծերում», 1939

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ հասարակական գործիչներ
Կամպիլիոնե-Ֆենիլե

**Կամպիլիոնե-Ֆենիլե**(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.284 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 117 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։

Կամպիլիոնե-Ֆենիլեն սահմանակից է Բրիկերազիո, Կավուր, Բիբիանա համայնքներին։ Համայնքը ձևավորվել է 1928 թվականին՝ միաձուլելով նախորդ երկու կոմունաները՝ Կամպիլիոնե-Ֆենիլեն։

Համայնքի հովանավորն է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1409
 bar:1871 from:0 till: 1467
 bar:1881 from:0 till: 1427
 bar:1901 from:0 till: 1408
 bar:1911 from:0 till: 1491
 bar:1921 from:0 till: 1458
 bar:1931 from:0 till: 1438
 bar:1936 from:0 till: 1397
 bar:1951 from:0 till: 1258
 bar:1961 from:0 till: 1117
 bar:1971 from:0 till: 1089
 bar:1981 from:0 till: 1118
 bar:1991 from:0 till: 1173
 bar:2001 from:0 till: 1284
PlotData=
 bar:1861 at: 1409 fontsize:S text: 1.409 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1467 fontsize:S text: 1.467 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1427 fontsize:S text: 1.427 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1408 fontsize:S text: 1.408 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1491 fontsize:S text: 1.491 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1458 fontsize:S text: 1.458 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1438 fontsize:S text: 1.438 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1397 fontsize:S text: 1.397 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1258 fontsize:S text: 1.258 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1117 fontsize:S text: 1.117 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1089 fontsize:S text: 1.089 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1118 fontsize:S text: 1.118 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1173 fontsize:S text: 1.173 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1284 fontsize:S text: 1.284 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կանդիոլո

**Կանդիոլո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 5.635 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 512 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1317
 bar:1871 from:0 till: 1280
 bar:1881 from:0 till: 1284
 bar:1901 from:0 till: 1368
 bar:1911 from:0 till: 1350
 bar:1921 from:0 till: 1282
 bar:1931 from:0 till: 1416
 bar:1936 from:0 till: 1343
 bar:1951 from:0 till: 1664
 bar:1961 from:0 till: 1908
 bar:1971 from:0 till: 2781
 bar:1981 from:0 till: 3391
 bar:1991 from:0 till: 4417
 bar:2001 from:0 till: 5113
PlotData=
 bar:1861 at: 1317 fontsize:S text: 1.317 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1280 fontsize:S text: 1.280 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1284 fontsize:S text: 1.284 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1368 fontsize:S text: 1.368 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1350 fontsize:S text: 1.350 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1282 fontsize:S text: 1.282 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1416 fontsize:S text: 1.416 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1343 fontsize:S text: 1.343 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1664 fontsize:S text: 1.664 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1908 fontsize:S text: 1.908 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2781 fontsize:S text: 2.781 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3391 fontsize:S text: 3.391 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 4417 fontsize:S text: 4.417 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 5113 fontsize:S text: 5.113 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կանդիա Կանավեզե

** Կանդիա Կանավեզե**(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.304 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 145 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10010։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1715
 bar:1871 from:0 till: 1707
 bar:1881 from:0 till: 1820
 bar:1901 from:0 till: 1823
 bar:1911 from:0 till: 1627
 bar:1921 from:0 till: 1546
 bar:1931 from:0 till: 1478
 bar:1936 from:0 till: 1418
 bar:1951 from:0 till: 1303
 bar:1961 from:0 till: 1249
 bar:1971 from:0 till: 1249
 bar:1981 from:0 till: 1286
 bar:1991 from:0 till: 1319
 bar:2001 from:0 till: 1302
PlotData=
 bar:1861 at: 1715 fontsize:S text: 1.715 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1707 fontsize:S text: 1.707 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1820 fontsize:S text: 1.820 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1823 fontsize:S text: 1.823 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1627 fontsize:S text: 1.627 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1546 fontsize:S text: 1.546 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1478 fontsize:S text: 1.478 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1418 fontsize:S text: 1.418 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1303 fontsize:S text: 1.303 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1249 fontsize:S text: 1.249 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1249 fontsize:S text: 1.249 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1286 fontsize:S text: 1.286 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1319 fontsize:S text: 1.319 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1302 fontsize:S text: 1.302 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գևորգ Աճեմյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Աճեմյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Գևորգ Աճեմյան (1932-1998), լիբանանահայ գրող, հրապարակախոս։
* Գևորգ Աճեմյան (ջութակահար) (1923 - 1998), ջութակահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Կանիսկիո

**Կանիսկիո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 274 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0124։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1501
 bar:1871 from:0 till: 1562
 bar:1881 from:0 till: 1415
 bar:1901 from:0 till: 1101
 bar:1911 from:0 till: 992
 bar:1921 from:0 till: 943
 bar:1931 from:0 till: 751
 bar:1936 from:0 till: 666
 bar:1951 from:0 till: 546
 bar:1961 from:0 till: 448
 bar:1971 from:0 till: 388
 bar:1981 from:0 till: 314
 bar:1991 from:0 till: 291
 bar:2001 from:0 till: 274
PlotData=
 bar:1861 at: 1501 fontsize:S text: 1.501 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1562 fontsize:S text: 1.562 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1415 fontsize:S text: 1.415 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1101 fontsize:S text: 1.101 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 992 fontsize:S text: 992 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 943 fontsize:S text: 943 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 751 fontsize:S text: 751 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 666 fontsize:S text: 666 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 546 fontsize:S text: 546 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 448 fontsize:S text: 448 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 388 fontsize:S text: 388 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 314 fontsize:S text: 314 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 291 fontsize:S text: 291 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 274 fontsize:S text: 274 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunedicanischio.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գևորգ Աճեմյան (ջութակահար)

**Գևորգ Վարդգեսի Աճեմյան** (), հայ ջութակահար, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1977)։

## Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ 1951–1998 թվականներին դասավանդել է Երևանի  Չայկովսկու  անվան  երաժշտական  դպրոցում։ 1958 թվականին կազմակերպել է պատանի ջութակահարների (1970 թվականից՝ ՀՀ հեռուստառադիոյի ջութակահարների) անսամբլը, գեղարվեստական ղեկավար՝ Աճեմյան, 1998 թվականից՝ Աճեմյանի անվան։ Անսամբլի համար կատարել է արևմտաեվրոպական, ռուսական և հայ կոմպոզիտորների գործերի փոխադրումներ։

## Ընտանիք
* Կինը՝ Անահիտ Աճեմյան, ջութակահար, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր
* Դուստրը՝ Աննա Աճեմյան, դաշնակահար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Young Talents"-1965-Armenia's Violin Ensemble .Artistic Director Gevorg Atshemyan

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ