Իդա Բաուեր (Դորա)

**Իդա Բաուեր (Դորա)** (, . ), ավստրիացի քաղաքական գործիչ Օտտո Բաուերի քույրը, ով հայտնի է դարձել Զիգմունդ Ֆրոյդի հոգեվերլուծության մեջ տեղ գտած «Դորա» գործի շնորհիվ:

## Կենսագրություն

Իդան գործարանատեր Ֆիլիպ Բաուերի (1853–1913) դուստրն էր: Ութ տարեկանից տառապել է միգրենի ու նյարդային հազի պատճառով: Երբ աղջիկը 16 տարեկան է դարձել, միգրենն անհետացել է, բայց փոխարենն ի հայտ է եկել  վիեննացի նյարդաբան Զիգմունդ Ֆրոյդի մոտ, ով արդեն բուժել էր նրա հորը: Այդպիսով՝ աղջիկը 1900 թվականին՝ «Երազների մեկնաբանություն» հիմնարար աշխատության հրատարակումից ընդամենը մի քանի ամիս անց դարձել է նորաստեղծ հոգեվերլուծական մեթոդով վերլուծված առաջին հիվանդներից մեկը։ Ֆրոյդը հետագայում հրապարակել է գործը առանց նրա համաձայնության, ինչը վրդովմունք է առաջացրել Վիեննայի բժշկական համայնքում։ Գաղտնիության նկատառումներից ելնելով՝ Ֆրոյդը փոփոխոել էր որոշ տվյալներ, քողարկել մյուսները և իր հիվանդի իրական անվան փոխարեն օգտագործել էր *Դորա* կեղծանունը։

## Դորայի դեպքի կլինիկական պատմությունը
Ֆրոյդն այս կլինիկական դեպքը հրապարակել է հինգ տարի անց՝ 1905 թվականին՝ «Հիստերիայի դեպքի հատվածային վերլուծություն» վերնագրով: Ֆրոյդն աղջկա մոտ ախտորոշել է ոչ մեծ հիստերիա և օգտագործել իր հոգեվերլուծական մեթոդը (որն այդ ժամանակ գտնվում էր զարգացման առաջին փուլում)՝ փորձելով ազատել նրան սոմատիկ և հոգեկան ախտանիշներից, որոնք էին՝ «շնչահեղձություն, նյարդային հազ, աֆոնիա, գլխացավեր, տրամադրության անկում, հիստերիկ գրգռվածություն և ենթադրյալ taedium vitae »: [ 3 ] Բուժումն սկսվել է 1900 թվականի հոկտեմբերին և կտրուկ դադարեցվել է հիվանդի կողմից 1900 թվականի դեկտեմբերի 31-ին El tratamiento comenzó en octubre de 1900 y fue concluido abruptamente por la misma paciente el 31 de diciembre de 1900.։

Դորայի հոգեվերլուծական բուժման պատմությունը առանձնապես հետաքրքիր է այն առումով, որ հենց դրա միջոցով է Ֆրեյդը հայտնաբերել հոգեբանական տեղափոխությունը։ Ֆրոյդը կարծում էր, որ Դորայի վերլուծությունը կհաստատի հիստերիկ ախտանիշների սեռական ծագման և այդ ախտանիշները ներկայացնելու գործում երազների դերի վերաբերյալ իր թեզը։ Սակայն, երբ ամեն ինչ, կարծես, ընթանում էր ըստ Ֆրոյդի կանխատեսումների, Դորան կտրուկ դադարեցրեց բուժումը։ Այդուհանդերձ՝ Ֆրեյդը արժեքավոր դասեր քաղեց այս թերապևտիկ ձախողումից։ Դեպքը հետահայաց վերլուծելով՝ Ֆրոյդը ինտուիցիայով կռահեց, որ տեղափոխման գործընթացի հետ կապված դիմադրությունը գործել է առանց իր կողմից նկատվելու։ Եվ եզրակացրեց, որ եթե ինքը ժամանակին հայտնաբերեր այդ խոչընդոտը, կկարողանար մեկնաբանել այն և այդպիսով կանխել բուժման ընդհատումը հիվանդի կողմից։ Այս կերպ Ֆրոյդը հաստատեց, որ «տեղափոխումը, որ հոգեվերլուծության ամենամեծ խոչընդոտն է, դառնում է դրա ամենահզոր օժանդակ միջոցը, երբ բժշկին հաջողվում է կռահել այն և փոխանցել հիվանդին»։ Տեղափոխման բարդ հասկացությունը շարունակեց մնալ Ֆրոյդի ուսումնասիրությունների առարկան իր հաջորդ աշխատություններում։

Ինչ վերաբերում է Դորային՝ նա 1903 թվականին ամուսնացել է Էռնեստ Ադլերի հետ, նրանց որդին՝ Կուրտ-Հերբերը, հայտնի է դարձել որպես Սան Ֆրանցիսկոյի օպերայի տնօրեն:

## Քննադատություն

Թորիլ Մոյը մեկնաբանում է, որ Դորայի դեպքում Ֆրոյդի բուժման ձախողումը պայմանավորված էր նրա՝ որպես տղամարդկային խաղի մասնակցի, սեքսիստական ​​​​գաղափարներով  (երբ նա առաջարկեց, որ Դորան դառնա իր հոր ընկերոջը սիրուհին)։ 

Իր «Տրավմա և վերականգնում» աշխատության մեջ Ջուդիթ Լ. Հերմանը քննում է Դորայի դեպքը, որպեսզի ցույց տա տրավմայի ու սեքսուալ բռնության նկատմամբ Ֆրոյդի դրսևորած մոտեցումների որոշ սահմանափակումներն ու պրոբլեմները: Հերմանը քննադատում է Ֆրոյդի կողմից Դորայի ախտանիշների մեկնաբանումը որպես անգիտակից սեռական կոնֆլիկտների արտահայտություններ, ինչպես նաև բժշկի անկարողությունը՝ հաշվի առնելու, որ Դորան կարող էր ենթարկված լինել իրական բռնության։

## Տես նաև
Էմմա Էքշտայն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Sigmund Freud: *Bruchstücke einer Hysterie-Analyse* (1905) mit einem Nachwort von Stavros Mentzos. Fischer Taschenbuch, 2. Aufl. 2007.
* Charles Bernheimer, Claire Kahane: *In Dora's Case: Freud-Hysteria-Feminism: Freud, Hysteria, Feminism*. Second Edition, Columbia University Press, 1990.
* Robin Tolmach Lakoff, James C. Coyne: *Father Knows Best: The Use and Abuse of Power in Freud's Case of Dora*, Teachers' College Press, 1993.
* Günter Rebing: *Freuds Phantasiestücke. Die Fallgeschichten Dora, Hans, Rattenmann, Wolfsmann*. Athena Verlag Oberhausen 2019, ISBN 978-3-7455--1044-7.
*Dominik Zechner, 2020. "The Phantom Erection: Freud's *Dora* and Hysteria's Unreadabilities." In: Johanna Braun (ed.), *Performing Hysteria.* Leuven University Press, 2020. https://dx.doi.org/10.1353/book.78723.
*Lidia Yuknavitc, 2012. *Dora: a Headcase*. A novel based on the case, from a contemporary perspective sympathetic to Dora.
* Katz, Maya Balakirsky (2011). "A Rabbi, A Priest, and a Psychoanalyst: Religion in the Early Psychoanalytic Case History". Contemporary Jewry 31 (1): 3–24. doi:10.1007/s12397-010-9059-y
* Hélène Cixous, *Portrait de Dora*, des femmes 1976, Translated into English as *Portrait of Dora* Routledge 2004, 
* Charles Bernheimer, Claire Kahane, *In Dora's Case: Freud-Hysteria-Feminism: Freud, Hysteria, Feminism*, Second Edition, Columbia University Press, 1990
* Hannah S. Decker, *Freud, Dora, and Vienna 1900*, The Free Press, 1991
* Robin Tolmach Lakoff, James C. Coyne, *Father Knows Best: The Use and Abuse of Power in Freud's Case of Dora*, Teachers' College Press, 1993
* Jeffrey Moussaieff Masson: *Against Therapy* (Chapter 2: Dora and Freud),
* Patrick Mahoney, *Freud's Dora: A Psychoanalytic, Historical, and Textual Study*, Yale University Press 1996, 
* Gina Frangello, *My Sister's Continent*, Chiasmus Press, 2005
* Dan Chapman, "Adorable White Bodies", a short story based on Freud's case, interpreting it from the perspective of Ida Bauer.
* Dror Green, "Freud versus Dora and the transparent model of the case study", Modan Publishers, 1998.
* Jody Shields, *The Fig Eater: A Novel*, centered around the murder of Dora, with a character based on Ida Bauer.

## Արտաքին հղումներ
* C. Bernheim/C. Kahane, *In Dora's Case: Freud-Hysteria-Feminism* (1985)
* Mary Jacobus, *Reading Woman* (1986)
* P. McCaffrey, *Freud and Dora: The Artful Dream* (1984)
* Günter Rebing: *Freuds Phantasiestücke. Die Fallgeschichten Dora, Hans, Rattenmann, Wolfsmann.* Athena Verlag Oberhausen 2019, .
*Anthony Stadlen, « Was Dora ill ? », in L. Spurling, dir., Sigmund Freud. Critical Assessments, vol. 1, London, Routledge, 1989, p. 196-203
* Бауэр, Ида в Немецкой национальной библиотеке.  
* Краткая биография 
* Пример феминистской критики интерпретации Фрейда 
* Отчет о ситуации с семейной ситуацией Бауэр
* Jacques Lacan's interpretation of the Dora case - article on LacanOnline.com
* Essay about Dora
* Outline of the Case
* Freud's Dora A Victorian Fable  by Doug Davis
* Freud exhibit which contains images of 'Dora'

 
Կատեգորիա:Հոգեվերլուծություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացիներ