Ռոբեր Շուման

**Ժան-Բատիստ-Նիկոլա-Ռոբեր Շուման** (, , ), Ֆրանսիացի և եվրոպացի քաղաքական գործիչ։ Ֆրանսիայի վարչապետ և արտաքին գործերի նախարար, Եվրամիության, Եվրոպայի խորհրդի և ՆԱՏՕ-ի հիմնադիրներից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1886 թվականի հունիսի 29-ին Լյուքսեմբուրգում, նրա ընտանիքը եկել է Լյուքսեմբուրգի սահմանին մոտ գտնվող Լոթարինգիայի Էվրանժ քաղաքից (1871-1918 թվականներին եղել է Գերմանական կայսրության մաս)։ Լյուքսեմբուրգերենը եղել է մայրենի լեզուն, դպրոցում սովորել է ֆրանսերեն։ Ունեցել է Գերմանիայի քաղաքացիություն և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է Գերմանիայում պետական ծառայության մեջ (առողջական պատճառներով զորակոչի չի ենթարկվել)։ Այն բանից հետո, երբ 1918 թվականին Լոթարինգիան հանձնվել է Ֆրանսիային, ստացել է Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ Շումանի քաղաքական կարիերան սկսվել է 1919 թվականին, երբ ընտրվել է Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի Մոզելի դեպարտամենտի պատգամավոր։

1940 թվականին ձերբակալվել է գերմանական օկուպացիոն վարչակազմի կողմից  նացիստական իշխանությունների քաղաքականությանը դիմակայելու համար, բանտարկվել է, փախել 1942 թվականին և մասնակցել Դիմադրության շարժմանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մասնակցել է Ժողովրդա-հանրապետական շարժման կազմակերպմանը (պատերազմից առաջ սատարել է նրա նախորդին՝ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությանը)։

1946-1947 թվականներին եղել է ֆինանսների նախարար Բիդոյի և Ռամադիեի կառավարություններում։ Վարչապետի պաշտոնը զբաղեցրել է 1947 թվականի նոյեմբերից մինչև 1948 թվականի հուլիսը և 1948 թվականի օգոստոս-սեպտեմբերին։ 1948-1952 թվականներին եղել է արտաքին գործերի նախարար, 1955-1956 թվականներին՝ արդարադատության նախարար, 1958-1960 թվականներին՝ Եվրոպական խորհրդի Խորհրդատվական վեհաժողովի նախագահ։ 1950 թվականի մայիսի 9-ին Շումանի ելույթը, որում Ֆրանսիայի արտգործնախարարը հայտարարել է Ածխի և պողպատի եվրոպական համայնքի ստեղծման նախագիծը, նշանավորել է Եվրոպական միության ստեղծման գործընթացի սկիզբը։ Սահմանադրական կոնվենցիայի որոշմամբ մայիսի 9-ն այսուհետ նշվում է որպես Եվրոպայի օր։ Մահացել է Սի-Շազելում ( Մեցի մոտ) 1963 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։

Խոսել է լյուքսեմբուրգերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն։

## Շումանի ծրագիր
Եվրոպական ինտեգրման գործընթացում Ռոբեր Շումանի կարևոր ներդրումն էր այսպես կոչված «Շումանի պլանը»՝ նախագիծը, որը առաջադրել է 1950 թվականին՝ միավորելու Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք պետությունների ածուխի, երկաթի հանքաքարի և մետալուրգիական արդյունաբերությունը։ Գաղափարն ի սկզբանե առաջարկել է ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ և տնտեսագետ Ժան Մոնեն կանցլեր Ադենաուերին։ Ծրագրի հիման վրա 1951 թվականի ապրիլի 18-ին Փարիզում Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Բելգիայի, Նիդեռլանդների և Լյուքսեմբուրգի կառավարությունները համաձայնագիր են կնքել Ածխի և պողպատի եվրոպական համայնքի (ԵԱԱԽ) ստեղծման մասին։ 1975 թվականին վերահսկել է Արևմտյան Եվրոպայում պողպատի արտադրության մոտ 90%-ը, ածխի արտադրության գրեթե 100%-ը և երկաթի հանքաքարի արտադրության 50%-ը։ Ծրագրի նպատակն եղել է կանխել Գերմանիայի կամ Ֆրանսիայի գաղտնի միակողմանի վերազինումը։ 1973 թվականի հունվարի 1-ին ԵԱՀԽ-ին են միացել Մեծ Բրիտանիան, Իռլանդիան և Դանիան։

## Կանոնականացման փորձեր
Ֆրանսիական Մեց քաղաքի թեմի ծխականները 14 տարի շարունակ փորձել են նրա անվանը պաշտոնապես ավելացնել «օրհնված» նախածանցը, ինչը կլիներ սրբերի կոչման առաջին քայլը։ Նրանք հավաքել են և Վատիկանի սրբադասման հանձնաժողովին են ուղարկել 66 փաստաթուղթ՝ համարելով, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ֆրանս-գերմանական խաղաղ հարաբերությունները Շումանի ստեղծած հրաշքն են։ Ծխականները պատասխան են ստացել Հռոմի պապից, որը, բարձր գնահատելով նախարարի՝ որպես կաթոլիկի անձնական հատկանիշները, խնդրել է զերծ մնալ քաղաքական գործիչների գործողությունները «հրաշալի» համատեքստում մեկնաբանելուց։

## Հիշատակում
ձախից|մինի|333x333փքս|Ռոբեր Շումանի գերեզմանը

* Տունը Լյուքսեմբուրգում, որտեղ ծնվել է, օգտագործվում է որպես Ռոբերտ Շումանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոն։
* Կա հուշարձան իր պատվին Լյուքսեմբուրգում։
* Բրյուսելում Շումանի անունով են կոչվում հրապարակ, մետրոյի կայարան և երկաթուղային կայարան։
* Ստրասբուրգի III համալսարանը կոչվել է Ռոբեր Շումանի անունով (այժմ Ստրասբուրգի բոլոր երեք համալսարանները միավորվել են Ստրասբուրգի մեկ համալսարանի մեջ)։
* Ներկայացված է 1967 թվականի Բելգիայի փոստային նամականիշի վրա։

## Շումանի կառավարությունները
### Առաջին նախարարություն (1947 թվականի նոյեմբերի - 1948 թվականի հուլիսի 26)

* Ռոբեր Շուման - Նախարարների խորհրդի նախագահ,
* Ժորժ Բիդո՝ Արտաքին գործերի նախարար,
* Պիեռ-Անրի Թեգեն՝ Ազգային պաշտպանության նախարար,
* Ժյուլ Մոք՝ Ներքին գործերի նախարար,
* Ռենե Մեյեր՝ Ֆինանսների և տնտեսական հարցերի նախարար,
* Ռոբեր Լակոստ՝ Առևտրի և արդյունաբերության նախարար,
* Դանիել Մեյեր՝ Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար,
* Անդրե Մարի՝  Արդարադատության նախարար,
* Մարսել Էդմոնդ Նեգելին՝ Ազգային կրթության նախարար,
* Ֆրանսուա Միտտերան՝ Վետերանների և պատերազմի զոհերի նախարար,
* Պիեռ Պֆլիմլեն՝ Գյուղատնտեսության նախարար,
* Պոլ Կոստ-Ֆլորե՝ Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար,
* Քրիստիան Պինո՝ Հանրային աշխատանքների, տրանսպորտի և զբոսաշրջության նախարար,
* Ժերմեն Պունսո-Շապուիս՝ Առողջապահության և բնակչության նախարար,
* Ռենե Կոտին՝ Վերակառուցման և քաղաքաշինության նախարար։ **Փոփոխություններ**  1948 թվականի փետրվարի 12 - Էդուարդ Դեսպրեուն հաջորդում է Նեժելենին Ազգային կրթության նախարարի պաշտոնում։

### Երկրորդ Շումանի նախարարություն (1948 թվականի սեպտեմբերի 5 - 11)
* Ռոբեր Շուման՝ Նախարարների խորհրդի նախագահ և արտաքին գործերի նախարար
* Ռենե Մեյեր՝ Ազգային պաշտպանության նախարար,
* Անդրե Մարի՝ Նախարարների խորհրդի փոխնախագահ,
* Ժյուլ Մոք՝ Ներքին գործերի նախարար,
* Քրիստիան Պինո՝ ֆինանսների և տնտեսական հարցերի նախարար,
* Ռոբերտ Լակոս՝ Առևտրի և արդյունաբերության նախարար,
* Դանիել Մեյեր՝ Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար,
* Ռոբերտ Լեկուր՝ Արդարադատության նախարար,
* Թոնի Ռևիլոն՝ Ազգային կրթության նախարար,
* Ժյուլ Կատուիր՝ Վետերանների և պատերազմի զոհերի գործերի նախարար,
* Պիեռ Պֆլիմլին՝ Գյուղատնտեսության նախարար,
* Փոլ Կոստե-Ֆլորե՝ Արտասահմանյան Ֆրանսիայի նախարար,
* Անրի Քեյ՝ Հանրային աշխատանքների, տրանսպորտի և զբոսաշրջության նախարար,
* Պիեռ Շնայտե՝ Առողջապահության և բնակչության նախարար,
* Ռենե Կոտին՝ վերակառուցման և քաղաքաշինության նախարար։

### Մրցանակներ
* Կարլոս Մեծի անվան միջազգային մրցանակ (Գերմանիա, 1958 թվական)
* Էրազմուս մրցանակ, 1959 վական

## Տես նաև
* Ժան Մոնե

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Fimister, Alan Paul, *Robert Schuman. Neo-Scholastic Humanism and the Reunification of Europe* (Bruxelles etc., Peter Lang, 2008) (Philosophie & Politique - Philosophy & Politics, 15):

## Արտաքին հղումներ
* Ռոբեր Շումանի հիմնադրամ
* The ''Katholische Akademie Trier'' is vested in the Robert Schuman-Haus 
* *[http://www.robert-schuman.eu/declaration_9mai.php Schuman Declaration] (9 May 1950)* 
* Ռոբեր Շումանի արխիվները «Ժան Մոնե հիմնադրամում»

Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության պատմություն
Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ