open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կառլ Հագլունդ

**Կառլ Քրիստոֆեր «Կալլե» Հագլունդ** (, ), ֆինն քաղաքական գործիչ։ Եվրախորհրդարանի (2009-2012) անդամ, Ֆինլանդիայի Շվեդիայի ժողովրդական կուսակցության նախագահ (2012-2016), Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարար (2012-2015), Ֆինլանդիայի խորհրդարանի անդամ (2015-2016)։

## Կենսագրություն
Կառլ Հագլունդը ծնվել է 1979 թվականի մարտի 29-ին, Ֆինլանդիայի Էսպոո քաղաքում։ Ստացել է բարձրագույն տնտեսագիտական կրթություն։ Էսպոոյի Մաթլիդենս գիմնազիայում ավարտել է միջազգային բակալավրիատ կրթական ծրագիրը, այնուհետև ուսումը շարունակել է Սիդվաստիս պոլիտեխնիկում (այժմ՝ Կիրառական գիտությունների նովիա համալսարան), որտեղ եղել է ուսանողների միության գլխավոր քարտուղար։ Ավելի ուշ հանրային կառավարում է ուսանել Աբո ակադեմիական համալսարանում, 2007 թվականին տնտեսագիտության մագիստրոսի կոչում է ստացել Հանկեն տնտեսագիտության դպրոցից։

2009 թվականի հուլիսից մինչև 2012 թվականի հուլիսի 5-ը եղել է Եվրախորհրդարանի անդամ Ֆինլանդիայից։ 2012 թվականի ապրիլին Հագլունդը հայտարարեց Շվեդիայի ժողովրդական կուսակցության նախագահ առաջադրվելու իր մտադրության մասին։ 2012 թվականի հունիսի 9-10-ը Կոկկոլայում անցկացված կուսակցության համագումարում, նա առաջ անցավ Աննա-Մայա Հենրիկսոնից (144 ձայն, 106-ի դիմաց) և ընտրվեց կուսակցության նոր ղեկավարը։ Այս ընտրությունների կապակցությամբ հայտարարվեց, որ Հագլունդը պետք է փոխարինի կուսակցության նախկին նախագահ Ստեֆան Վալլինին` որպես Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարար։

2012 թվականի հուլիսի 5-ին նա երդում տվեց և ստանձնեց Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարարի պաշտոնը՝ գոհունակություն հայտնելով կառավարության ծրագրի ներկայիս ձևակերպման կապակցությամբ, ըստ որի Ֆինլանդիան պահպանում է ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու տարբերակը, բայց մտադրություն չունի անդամակցության դիմում ներկայացնել ներկայիս կառավարության գործունեության ընթացքում։ Անձամբ, որպես նախարար, նա գերադասում էր հյուսիսային համագործակցության զարգացումը։

2013 թվականի հունիսին` կուսակցության հաջորդ համագումարում, Հագլունդը վերընտրվեց Շվեդիայի ժողովրդական կուսակցության նախագահ։ 2015 թվականի հունիսին նա նորից վերընտրվեց, բայց 2016 թվականին հայտարարեց կուսակցության նախագահ մնալու իր մտադրության մասին և կենտրոնանալու ընտանիքի և խորհրդարանում գործունեության վրա։ Ըստ Հագլունդի, նա կորցրեց հավատը ռացիոնալ քաղաքականության նկատմամբ։

Հունիսին Հագլունդը հայտարարեց, որ հեռանում է խորհրդարանից և ստանձնում *Sunshine Kaidi New Energy Group* կենսաէներգետիկ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը և պատասխանատու կլինի Եվրոպայում ընկերության ներդրումային ռազմավարության համար։ Հագլունդը հրաժարական տվեց որպես Ֆինլանդիայի խորհրդարանի անդամ 2016 թվականի հուլիսի 31-ին։ 2018 թվականին Հագլունդը միացավ *Accenture*-ին որպես բանկային և ապահովագրական բիզնեսի ղեկավար

## Ընտանիք
Կառլ Հագլունդն ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Սաֆրոն Բերոուզ

**Սաֆրոն Դոմինիկ Բերոուզ** (, ), բրիտանացի դերասանուհի, հայտնի «Խորը կապույտ ծով» (1999), «Բեյքեր փողոցի կողոպուտը» (2008), «Տրոյա» (2004) ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդություն
Սաֆրոնը ծնվել է Անգլիայում քաղաքացիական ակտիվիստների ընտանիքում։

### Կարիերա
17 տարեկանում Սաֆրոնը սկսելէ աշխատել որպես մոդել։ Նա ներկայացրել է այնպիսի հայտնի ապրանքանշներ, ինչպիսիք են՝ Շանել, Yves Saint Laurent և Վիվայն Վեսթուդ։ Նրա դերասանական կարիերան սկսվել է փոքր դերակատարումով «Հոր անունով» դրամայում։ Այնուհետև հրավիրվել է «Ընկերների շրջապատը» ֆիլմ, որտեղ նրա գործընկերներն են դարձել Մինի Ֆրայվերը և Կրիս Դոնեիլը։ Նկարահանվել է «Շ․Ի․Տ․ գործակալները» սերիալում գործակալ Վիկտորիա Հենդի դերում։

### Անձնական կյանք
1999 թվականին Film Unlimited ամսագրի հարցազրույցում Սաֆրոնը խոստովանել է, որ նա երկսեռ է։ Մի քանի տարի նա հանդիպել է դերասանուհի Ֆիոնա Շոուի հետ։

«Հոր անունով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Սաֆրոնի և Դանիել Դեյ-Լուիսի միջև սիրավեպ է սկսվել, սակայն այն երկար չի տևել։

Ինչպես նաև հայտնի է, որ Սաֆրոնը տարիներ շարունակ հանդիպել է դերասան Ալան Կամինգի և ռեժիսոր Մայք Ֆիգիսի հետ։

2011 թվականի օգոստոսին Սաֆրոնը ամուսնացել է նույնասեռ սցենարիստուհի Էլիսոն Բեյլիենի հետ, որի հետ հարբերություների մեջ է եղել երեք տարի։ 2010 թվականին Սաֆրոնը ունեցել է տղա, իսկ 2017 թվականի հունվարի 23-ին դուստր՝ Դեյզի Էլիս Բեյլեին-Բերոուզ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Биография и фильмография Саффрон Берроуз на сайте *British Film Institute’s Screenonline*
* Статьи Саффрон Берроуз, գրված է նրա համար *New Statesman*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Փոկասներ

**Փոկասներ** (), հայկական ծագմամբ ազնվական տոհմ և կայսերական հարստություն Բյուզանդիայում։

## Պատմություն
Փոկասների ընտանիքը ծագում էր Կապադովկիայից։ Պատմական այս միջավայրը Բյուզանդական կայսրությանը տվել է պետական, զինվորական և հոգևոր բազմաթիվ գործիչներ, այդ թվում կայսրեր և պատրիարքներ։ Այս հունադավան («հայ-հոռոմ») միջավայրից սերում էին նաև Փոկասները։ Փոկասների ընտանիքին պատկանող մի շարք քաջարի զինվորականներ փառք բերեցին կայսրությանը, տերության արևելյան սահմաններում պայքարելով արաբների դեմ։ Հետագայում, Բարսեղ Ա Մակեդոնացու հիմնադրած Հայկական հարստությունը ստիպված էր հաշվի նստելու Փոկասների և այլ հայկական ազնվական տոհմերի հավակնությունների հետ։

## Տոհմաբանություն
* Նիկեփոր Բ Փոկաս (963-969) 
* Պետրոնաս Փոկաս
* Վարդաս Փոկաս, Նիկեփորոս Բ Փոկասի զարմիկը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փոկասներ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի հայկական տոհմեր
Շվեդական սիրո պատմություն

«**Շվեդական սիրո պատմություն**» (, ), շվեդական ռոմանտիկ-դրամատիկական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոյ Անդերսոնը 1970 թվականին։ Ֆիլմը ժողովրդականություն է վայելում Շվեդիայում և արտերկրում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու դեռահասների՝ Աննիկայի և Պերի արտասովոր սիրո մասին։ Նրանք պետք է շատ բաների միջով անցնեն՝ ծանոթություն, հանդիպումներ, ակումբներ, ծխել, ալկոհոլ, կռիվ, խանդ, ընկերություն և գալ գլխավորին՝ սիրուն։ Չնայած բնավորությանը և ընտանեկան դրությանը, աշխարհում ոչ ոք չի կարող բաժանել գլխավոր հերոսներին։

## Լոզունգ
«*Moments of truth*»

## Դերերում
* Անն-Սոֆի Կյուլին - Աննիկա
* Ռոլֆ Սոլման - Պեր
* Անիտա Լինդբլոմ  - Եվա՝ Աննիկայի մորաքույրը  
* Բերտիլ Նորստրյոմ  - Իոն Հելլբերգ՝ Աննիկայի հայրը
* Բյորն Անդերսեն - Պերի ընկերը    
* Մարգրետ Վեյվերս  - Էլզա՝ Աննիկայի մայրը
* Լեննարտ Տելլֆելդտ  - Լասսե՝ Պերի հայրը  
* Մոդ Բակեուս  - Գունհիլդ՝ Պերի մայրը 
* Գուննար Օսսիանդեր  - Պերի պապիկը
* Լոտտա Ուոլլին  - Լոտտա
* Արնի Անդերսոն - Արնե
* Վերներ Էդբերգ  - Վերների քեռին

## Ֆիլմի մասին
* Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 1969 թվականի հունիսի 16-ից օգոստոսի 26-ը Ստոկհոլմում։
* Ռոյ Անդերսոնի ամենահաջողված ֆիլմերից մեկն է։

## Պարգևներ
* Բեռլինի 20-րդ միջազգային կինոփառատոնում ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե արջ» մրցանակի 
* Ամերիկյան կինոակադեմիայի 43-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմն ընտրվել է որպես լավագույն օտարալեզու ֆիլմ, բայց չի ընդունվել այդ անվանակարգում
* *Guldbagge* 7-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմն արժանացել է լավագույն կինոնկարի մրցանակին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը «Svensk Filmdatabas» կայքում 
* Ֆիլմը «RottenTomatoes» կայքում

Կատեգորիա:1970 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Շվեդական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Շվեդերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոյ Անդերսոնի ֆիլմեր
Island Records

**«Island Records»**, ձայնագրման ընկերություն, որը ստեղծվել է 1959 թվականին Ճամայկայում երկու բրիտանացի պրոդյուսերներ Քրիս Բլեքվելի և Գրեմ Գուդոլի կողմից։ 1962 թվականին ընկերությունը տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, որտեղ երկար տարիներ գործել է որպես անկախ ձայնագրող-լեյբլ՝ մնալով պատմության մեջ խոշորագույն անկախ լեյբլը։ 1989 թվականին Island-ն անցավ PolyGram-ի տիրապետմանը՝ կորցնելով անկախությունը։
Ընկերության գործունեության առանձնահատկությունը լիցենզավորման համակարգն էր, որի ժամանակ արտադրանքի արտադրությամբ, տարածմամբ և մարքեթինգով զբաղվում էին այլ լեյբլներ, որոնք երբեմն հիշատակվում էին ռելիզներում իսկ երբեմն՝ ոչ։
Մասնավորապես, Island լեյբլի տակ թողարկվում էին Bell Records (1967-68), A&M Records (1969-1970-е) Asylum Records (1970), Capitol Records (70-ականների սկիզբ), Warner Bros. Records (1975-1982), WEA Records, Atlantic Records (1982-1989), Phonogram Records (1971), Ariola Records (1971-1992), Dacapo Records և ուրիշներ։ Այն արտիստների թվում, որոնց ձայնասկավառակները հայտնի են դարձել ընկերությանը, Բոբ Մարլին և U2-ը

## Երաժիշտները, ովքեր նախկինում ձայնագրվել են Island-ում
* Amazing Blondel
* Andrew W.K.
* Anthrax
* Art of Noise
* Aswad
* Bad Company
* Black Uhuru
* Black Rebel Motorcycle Club
* The Bronx
* Burning Spear
* John Cale
* Julian Cope
* Cinema Bizarre
* The Cranberries
* dEUS
* Nick Drake
* Bob Dylan
* Emerson, Lake and Palmer
* Brian Eno
* Fairport Convention
* Marianne Faithfull
* Fall Out Boy
* Frankie Goes to Hollywood
* Fotheringay
* Grace Jones
* If
* Insane Clown Posse
* The Isley Brothers
* Janet Jackson
* Jade Warrior
* Jethro Tull
* King Crimson
* Ladytron
* Mariah Carey
* Bob Marley
* McFly
* Mika
* Mott the Hoople
* Mountain
* Nico
* The Orb
* Robert Palmer
* PlayRadioPlay
* PM Dawn
* Quintessence
* Redd Kross
* Roxy Music
* Sum 41
* The Slits
* Soup Dragons
* Sparks
* Spooky Tooth
* Stereo MC's
*  Cat Stevens
* Traffic
* Tricky
* U2
* Tom Waits
* The Wedding Present
* White Noise
* Amy Winehouse
* Wolfmother

## Island-ում ձայնագրվող երաժիշտներ
* Ashes Divide
* Attic Lights
* Babyface
* Դանիել Բենդինֆիլդ
* Ջասթին Բիբեր
* Նիք Ջոնաս
* Դեմի Լովատո
* Bombay Bicycle Club
* Bon Jovi
* The Bravery
* Թոնի Բրեքսթոն
* Clocks
* Def Leppard (US)
* Eddie and the Hot Rods
* Մելիսա Էթերիջ
* Electrovamp
* Florence + the Machine
* The Feeling
* A Girl Called Jane
* PJ Harvey
* Oh Wonder
* Hoobastank
* Լինտոն Կվեսի Ջոնսոս
* Keane
* Կյորլի
* Շոն Մենդես
* Sam Sparro
* Sugababes
* Sum 41
* The Killers
* Lady Sovereign
* Mumford & Sons
* Bob Marley & The Wailers
* Ջոն Մակլաֆին
* Nine Black Alps
* Portishead
* Pulp
* Լիոնել Ռիչի
* The Rushes
* Saliva
* Քեթ Սթիվենս
* Tokio Hotel (Universal/Island Germany)
* Third World
* Ariana Grande
* PSY
* Traffic
* Ultravox
* Under the Influence of Giants
* Willy Moon
* Young Love
* Սելենա Գոմես
* That Poppy
* Scarlxrd

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Island Records (U.S.) - ԱՄՆ-ի պաշտոնական կայք
* Island Records Group (U.K.) - Անգլիաի-ի պաշտոնական կայք
* Island Records Australia
* Ինտերվյու Բշեվելի հետ
* www.collectable-records.ru. - Island Records.
Այգյուն Քյազիմովա

**Այգյուն Էլեսգեր կըզը Քազըմովա** (, ), Ադրբեջանցի երգիչուհի, կոմպոզիտոր և դերասանուհի; Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2008); Այգյուն Քազիմովան ժամանակակից ադրբեջանական երաժշտության ստեղծողներից է:

## Կենսագրություն
Այգյուն Քազիմովան ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 26-ին, Բաքվի Նիզամի շրջանում: Նա ընտանիքի չորրորդ և վերջին երեխան է: 1977 թվականին Այգունը մտնել է թիվ 12 միջնակարգ դպրոց: 1986 թվականին ընդունվել է Մշակութային կրթության քոլեջ: Այդ ժամանակ Այգուն Կազիմովան սկսել է գործել որպես «Գայա» վոկալ գործիքային անսամբլի մենակատար: 

Այգյուն Քազիմովան առաջին անգամ պրոֆեսիոնալ տեսարան է եկել 1988 թվականին ՝«Բաքվի աշուն» մրցույթով: Նա մրցույթում երգեց Վագիֆ Գարայզադեի երգը: Նա իր առաջին Գրան Պրին նվաճել է այս մրցույթում: Նա 1989 թվականին մասնակցել է «*Jurmala-89*» երգի մրցույթին ՝Լատվիայում: Մրցույթում նա երգել է Էլդար Մանսուրովի երգը: 1996 թվականին նա մասնակցել է Թուրքիայի Ստամբուլում անցկացվող «Թուրքվիզիոն» երգի մրցույթին: Նա այս մրցույթում երգել է Ջավանշիր Կուլիևի երգը: 

2000 թվականին նա մեծ մենահամերգն է տվել Հեյդար Ալիևի պալատում: Նա 2001 թվականին եղել է «Տարվա երգիչ» ՝Ադրբեջանում: 2002 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Այգունին շնորհվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ»ի կոչում: 

2005 թվականի մայիսի 28-ին Այգուն Կազիմովայի համերգը տեղի է ունեցել Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկ քաղաքում:

Մասնավորապես փոփ երգեր նվագող Այգուն Կազիմովան հայտնի է որպես «Փոփ Diva» անունով:

2008 թվականից Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստն է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ
Բեք վոկալ

մինի|300x300փքս|Երկու բեք վոկալիստ նվագակցում են մենակատարին
**Բեք վոկալ** (, բառացի՝ հետևի պլանի վոկալ), կամ **ձայնակցում**, երգային կատարում, որը ուղեկցում է հիմնական վոկալային պարտիան։

Բեք վոկալիստ (), մարդ, ով երգելով նվագակցում է սոլո վոկալիստին։ Ալբոմների ձայնագրման ժամանակ հաճախ բեք վոկալիստի դերը կատարում է նույն մարդը, ով երգել է վոկալային պարտիան։ Շատ գլխավոր վոկալիսնտեր նախընտրում են այս մոտեցումը, քանի որ նրանց սեփական հարմոնիան լավ է ներդաշնակվելու գլխավոր վոկալի հետ։ Դրա վառ օրինակներից մեկը Ֆրեդի Մերկուրին է Queen խմբից, ով երգում է «Bohemian Rhapsody»-ի բեք վոկալային պարտիան վրադրման մեթոդով։

Դրա հետ մեկտեղ կենդանի ելույթների ժամանակ այդ դերը փոխանցվում է խմբի անդամներից ուրիշին կամ հատուկ հրավիրված երգիչներին, կամ էլ այն կատավում է ի շնորհիվ ֆոնոգրամային հնչունավորման ավելացման։ Որպես կանոն բեք վոկալը ներկա է լինում ստեղծագործության կարճ մասերում և երկրորդում է գլխավոր վոկալին։ Դրա վառ օրինակ են կայանում կրկներգերը։ Սակայն, բացի գլխավոր գծին աջակցելուց, բեք վոկալը նաև որպես կոնտրաստ է կարող ծառայել։ Հաճախ, ռոք երաժշտության մեջ, եթե բեք վոկալային գծի կատարողը չի կրկնորդում գլխավոր վոկալային պարտիան, նա կատարում է դրա տերցիան։

## Տերմինաբանություն
Բեք վոկալիստների այլընտրական տերմիններ՝ բեք երգիչ, բեք վոկալ, լրացուցիչ վոկալ (Միացյալ Նահանգներում)։

## Կարիերայի աճ
Որպես բեք վոկալիստ աշխատելը կարող է վոկալիստին բեմի վրա աշխատանքի փորձ և վոկալային պատրաստություն տալ, ինչը անհրաժեշտ է գլխավոր վոկալիստ դառնալու համար։ Մի շարք գլխավոր վոկալիստներ, ինչպիսիք են Էյս Ֆրելին, Ռիչարդ Մարքսը, Մրայա Քերին, Շերը, Փինքը, Ուիթնի Հյուսթոնը, Դեյվ Գրոլը, Ջեյսոն Նյուսթեդը և Էլթոն Ջոնը, սկսել են կարիերան որպես բեք վոկալիստներ կամ երգել են երգչախմբերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտության մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Երգեցողություն
Կատեգորիա:Երգչական ձայներ
Գրաֆների միջակայքային կողային ներկումներ

Գրաֆների տեսությունում **միջակայքային կողային ներկումը** կողային ներկման մի տեսակ է, որտեղ կողերը ներկվում են ինչ-որ միջակայքի թվերով, միջակայքի ամեն թիվ օգտագործվում է առնվազն մեկ կողի համար, և յուրաքանչյուր գագաթին կից կողերի գույները կազմում են իրարից տարբեր ամբողջ թվերի հաջորդական ինտերվալ։

## Պատմություն
**Հաջորդական կողերի ներկման** հասկացությունը ներկայացվել է Ասրատյանի և Քամալյանի  կողմից **«միջակայքային կողային ներկումներ»** տերմինաբանությամբ 1987 թվականին «Մուլտիգրաֆերի միջակայքային կողային ներկումներ» հոդվածում։  Գրաֆների միջակայքային կողային գունավորումը ներմուծելուց հետո մաթեմատիկոսները ուսումնասիրում էին միջակայքային կողային ներկման գոյություն ունենալու խնդիրը տարբեր տեսակի գրաֆների համար, քանի որ ոչ բոլոր գրաֆների համար կարող է գոյություն ունենալ միջակայքային կողային ներկում։ Գրաֆների մի պարզ ընտանիք, որը թույլ է տալիս միջակայքային կողային ներկում, կենտ քանակի գագաթներ ունեցող լրիվ գրաֆն է, և հակադիր օրինակը զույգ քանակի գագաթներ ունեցող լրիվ գրաֆն է։ Ամենափոքր գրաֆը որը թույլ չի տալիս միջակայքային կողային ներկում։ Նույնիսկ կան 28 գագաթանի գրաֆներ որոնց աստիճանը առավելագույնը 21 է, և նրանք չունեն միջակայքային կողային ներկում Սևաստյանովի կողմից, չնայած որ չորսից տասներկու առավելագույն գագաթի աստիճան ունեցող գրաֆների ներկելու խնդիրը դեռ անհայտ է։

 ապացուցել են որ եթե գրաֆը ունի միջակայքային կողային ներկում, ապա նրա կողային քրոմատիկ թիվը չի գերազանցում կողերի քանակից հանած մեկ թիվը, և նշվում է, որ եթե G-ն r-կանոնավո է, ապա G ունի միջակայքային ներկում այն և միայն այն դեպքում երբ G-ն ունի r-կողային-ներկում։

Միջակայքային կողային ներկումը հետազոտվում է կանոնավոր գրաֆներում, երկկողմանի գրաֆներում, պլանար գրաֆներում և ուրիշ ընդլայնումների համար, որոնք նախաձեռնվել են միջակայքային կողային ներկումներից։

## Սահմանում
Թող *G*-ն լինի սովորական միջակայքային գրաֆ։  G գրաֆի կողային ներկումը 1, 2, . . ., *t* գույներով կոչվում է **միջակայքային t-ներկում**, եթե ցանկացած *i* ∈ {1, 2, . . ., *t*} գոյություն ունի առնվազն մեկ կող՝ *G*-ից ներկված *i* գույնով և ցանկացած գագաթի կից կողերի գույները իրարից տարբեր են՝ կազմելով ամբողջ թվերի միջակայք։ Կարելի է սահմանել նաև հետևյալ կերպ. *G* գրաֆի կողային ներկումը 1. . . *t* գույներով կոչվում է **միջակայքային t-ներկում**, եթե բոլոր գույները օգտագործվում են, և ամեն գագաթի հարակից կողերի գույները իրարից տարբեր են՝ կազմելով ամբողջ թվերի միջակայք։ *G* գրաֆը "միջակայքային ներկելի է", եթե *G*-ն ունի ինչ-որ միջակայքային t-ներկում ինչ-որ դրական ամբողջ *t* թվի համար։ Թող *N*-ը լինի բոլոր միջակայքային ներկելի գրաֆների բազմությունը։ Եթե *G* ∈ *N*, *t*-ի ամենափոքր և ամենամեծ արժեքները, որոնց դեպքում *G*-ն ունի միջակայքային *t*-ներկում, նշանակվում է համապատասխանաբար *w*(*G*) և *W*(*G*)։ Միջակայքային կողային ներկումը կոչվում է արդար միջակայքային ներկում, եթե ցանկացած երկու գույների կլասները տարբերվում են առնվազն մեկով։

*x* գագաթին կից կողերի գույների բազմությունը կոչվում է *x*-ի սպեկտր։ Կասենք գագաթների *R* ենթաբազմությունն ունի *i*-հատկություն եթե գոյություն ունի *G*-ի կողերի *t*-ներկում այնպես որը *R*-ի վրա միջակայք է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրաֆների տեսություն
Խմորագնդիկներ

thumb|200px|Բավարիական կարտոֆիլային կնեդլ պատրաստման ընթացքում
thumb|200px|Հյուսիսգերմանական ալյուրային խմորագնդիկներ

**Խմորագնդիկներ** () կամ **կնեդլիկ** (կնեդլիկ, ), եվրոպական ուտեստ, որը որպես կանոն բաղկացած է ալյուրից և ձվից։ Սովորաբար ավելացվում են ապուրների մեջ կամ մատուցվում նրանց հետ, բայց կարող են մատուցվել նաև որպես առանձին (երկրորդ) ուտեստ կամ որպես աղանդերի ալյուրային բաղադրիչ։ Չինական խմորագնդիկները պատրաստվւմ են նաև մսային միջուկով։ Բելառուսում հայտնի են կարտոֆիլային խմորագնդիկները։

## Տարբեր երկրների խոհանոցում
Խմորագնդիկները գոյություն ունեն բելառուսական, ավստրիական, գերմանական, իտալական, ֆիննական, չեխական (կնեդլիկներ), եվրոպական (կնեդլիկ), լատինական, էստոնական (կամա), ռուսական, լեհական, ուկրաինական, թաթարական, բաշկիրական  խոհանոցներում։ Այս կամ այն տարբերակներով խմորագնդիկները կան նաև կանադական, նորվեգական և սլավոնական խոհանոցներում։ Լիտվական խոհանոցում կան կարտոֆիլային խմորագնդիկներ (կուկուլյայ)։

## Տես նաև
* Խմորագնդիկներ (կարտոֆիլային ) - բելառուսական խմորագնդիկներ
* Կնեդլիկ - չեխական կնեդլ
* Նյոկի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ավստրիական խոհանոց
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց
Կատեգորիա:Բելառուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Լատվիական խոհանոց
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Ֆիննական խոհանոց
Պաուլ Շադ

**Պաուլ Շադ** (), կամ Պավել Մելիս, Պավել Մելիս Շեդի (, ), գերմանացի գրող-մարդասեր, բանաստեղծ, թարգմանիչ և երգահան, գրադարանավար, դիվանագետ։ Նա իր ստեղծագործությունները գրել է լատիներենով։

## Կենսագրություն
Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Ցվիկաուի դպրոցում, այնուհետև, 1557-1559 թվականներին բանասիրություն է ուսումնասիրել Էրֆուրտում և Յենում։ 1559 թվականին դարձել է պալատական երգիչ, 1560 թվականին տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ մեկ տարի անց դարձել է պալատական բանաստեղծ և որտեղ ապրել է մինչև 1564 թվականը։ Այնուհետև ապրել է Պրահայում, Վիտենբերգում և Լայպցիգում, որոշ ժամանակ գտնվել է Վյուրցբյուրգյան եպիսկոպոսի նստավայրում, Հունգարիայում մասնակցել է մարտական գործողությունների։ Մաքսիմիլան II և Ռուդոլֆ II կայսրերի մոտ ծառայել է որպես դիվանագետ և 1567-1586 թվականներին նրանց հանձնարարություններով ուղևորություններ է կատարել դեպի Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Իտալյա և Անգլիա։  Կյանքի վերջին տարիներին եղել է Հայդելբերգի Պալատինյան գրադարանի գլխավոր գրադարանավար։

Կարևոր ստեղծագործություններն են` «Pauli Melissi schediasmata poëtica» (Հայդելբերգ, 1574), «Odae palatinae»  (նույն վայրում, 1588), «Meletematum piorum libri VIII» (1595): Հրապարակել է նաև «Psalmen in deutschen Gesangreimen» աշխատությունը (նույն վայրում, 1572), որը Դավիթի սաղմոսների գերմաներեն թարգմանությունն է։ Նա գերմաներեն է թարգմանել նաև Կլեման  Մարոյի և Թեոդոր Բեզայի ստեղծագործությունները։ Համարվում է գերմանական սոնետների և տերցինների, ինչպես նաև` լատիներենով գերմանական սիրային քնարերգության սկզբնավորողներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Taubert*. «Paul S.» (Topray, 1864).

## Արտաքին հղումներ
* Статья в ADB .
* Melissi schediasmata poetica

Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Գրադարանավարներ
Կատեգորիա:Մարդասերներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Գարաշ

**Գարաշ**, շոկոլադե տորթ, որը ստեղծվել է մոտ 20-րդ դարի սկզբին Բուլղարիայում։ Համարվում է «Սաքեր» տորթի բուլղարական տարբերակը։ Առանձնանում է նրանով, որ նրա պատրաստման ժամանակ չի օգտագործվում ալյուր, դրա դերը կատարում է քերած հունական ընկույզը։

## Պատմություն
Տորթը ստեղծել է ավստրո-հունգարացի հրուշակագործ Կոստոյ Գարաշեմը, որը 1885 թվականին տեղափոխվել է Ռուսե բուլղարական քաղաք։ Քաղաքում նա ղեկավարում էր «Islaj Hane» գրանդ հոթելը, որը գտնվում էր բուլղարական իշխան Ալեքսանդր Բատենբերգի նստավայրից ոչ հեռու, և հաճախ հյուրընկալում էր հայտնի մարդկանց։ Հայտնի իջևանողներին զարմացնելու համար Կոստա Գարաշը ստեղծում է իր հայտնի տորթը։ Ռուսեի պետական արխիվում պահվում է տորթի իսկական բաղադրատոմսը։

1900 թվականից հետո, Կոստա Գարաշը տեղափոխվել է Սոֆիա, որտեղ իր ձեռքն է վերցնում «Պանահ» հյուրանոցի ղեկավարությունը։ Առաջին հարկում գտնվում էր հրուշակարանը, որտեղ մայրաքաղաքի բնակչությունը կարող էր պատվիրել «Գարաշ»։ Տորթի բաղադրատոմսը լայն մասսաների համար առաջին անգամ հայտնվել է Պոլիքսեն Սեմերջիևոյի և Քրիստո Սեմերջիևի «Ժամանակակից հրուշակեղենի և բուսակերների խոհանոցի գործնական ուղեցույց» գրքում, որը հրատարակվել է 1935 թվականին Լեռնային Օրյախովիցում (վերահրատարակվել է 1936 թվականին Սոֆիայում)։

## Պատրաստում
Սպիտակուցը առանձնացնում են դեղնուցից և հարում են քերած ընկույզի և շաքարի հետ։ Ստացված մասսայից թխում են 5-6 շերտ բեզե։ Սերուցքային կարագից, ձվից, շաքարից, կակաոյի փոշուց պատրաստում են շոկոլադե կրեմ, որը քսում են շերտերին։ Վերջին շերտից հետո տորթի վրա են լցնում մնացած կրեմը, շաղ են տալիս կոկոսի քերուկ և 3-5 ժամ դնում սառնարան։ Սովորաբար տորթը ստացվում է ոչ բարձր՝ մոտավորապես 5 սմ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բուլղարական խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր
Սպանություն-ինքնասպանություն

**Սպանություն-ինքնասպանություն**, սպանության և ինքնասպանության համատեղում, երբ անձը սպանում է մեկ կամ մի քանի մարդու, որից հետո ինքնասպան է լինում։

## Պատճառներ
Ըստ հոգեբույժների, որպես կանոն, կա երկու պատճառ, որը գործում է սպանություն-ինքնասպանության դեպքում․

* անձը չի ցանկանում մահանալ միայնակ
* մարդասպանի անելանելիությունը (վախը պատժից, հետագայում ապրելու անկարողությունը) մեկ կամ մի քանի անձանց սպանելուց հետո։
 
«Սպանություն-ինքնասպանություն» դեպքերի 92%-ը կատարում են տղամարդիկ։ Շատ դեպքերում դրան նախորդում է կյանքի նկատմամբ հետաքրքրության կորստի երկարատև ժամանակահատվածը և դեպրեսիան, կամ ինչ-որ ուժեղ հուզական հարված, որը կապված է, որպես կանոն, անձնական խնդիրների հետ (լավ աշխատանքի կորուստ, ամուսնալուծություն, մտերիմներից և թանկ մարդկանցից մեկի մահ)։

ԱՄՆ-ում սպանություն-ինքնասպանությունների թիվը հասնում է 1000-ից մինչև 1500-ի։ Համեմատության համար նշենք, որ ԱՄՆ-ում ամեն տարի տեղի է ունենում 38 000 ինքնասպանություն և 16 000 սպանություն։ Հիմնականում (89 %) զոհ են դառնում ընտանիքի անդամները կամ պարզապես մտերիմ մարդիկ։ Զոհերի միայն 11 %-ը դառնում են պետերը, անձնական թշնամիները և այլք։ Սպանություն-ինքնասպանության դեպքերի 90%-ը կատարվում է հրաձգային զենքի օգնությամբ։

## Զանգվածային մշակույթում
*Միխայիլ Շոլոխով - Ծննդանշան (1924)
*Ռեքս Ստաուտ - «Ֆեր դե Լանս» (1934)
*Ժորժ Սիմենոն - «Զբոսանավ երկու կախվածներով» (1936)
*Ագաթա Քրիստի - «Մահը Նեղոսի վրա» (1937) (համանուն էկրանավորումը 1978 թվականին)
*Ագաթա Քրիստի - «Փղերը կարողանում են հիշել» (1972)
*Գ/ֆ «Փախուստ» (2005)
*Գ/ֆ «Դանակներով պար» (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ինքնասպանություն
Կատեգորիա:Սպանություններ ըստ ձևի
Վիլյամ Բոլկոմ

**Վիլյամ Էլդեն Բոլկոմ** (, ), ամերիկացի կոմպոզիտոր և դաշնակահար։ Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր, Ազգային արվեստի մեդալակիր։ Արժանացել է Գրեմմիի երկու մրցանակի և դետրոյթյան երաժշտական մրցանակի։

## Կենսագրություն
Բոլկոմը ծնվել է ԱՄՆ-ի Սիեթլ քաղաքում։ 11 տարեկանից կոմպոզիցիա է սովորել Վաշինգտոն նահանգի համալսարանում՝ կոմպոզիտոր-մոդեռնիստ Ջորջ Ֆրեդերիկ Մակեի գլխավորությամբ։ Սովորել է նաև դաշնամուր։ Ավելի ուշ սովորել է Սան Ֆրանցիսկոյի Միլս քոլեջում՝ Դարիուս Միյոյի գլխավորությամբ։ Սովորել է Սթենֆորդի համալսարանում և Փարիզի կոնսերվատորիայում՝ Շառլ Մեսսիանի դասարանում։ Իր ստեղծագործությունների վաղ շրջանում նշանավորվում է Բուլեզի և Կառլհայնց Շտոքհաուզենի ազդեցությունը։ Այդ ժամանակաշրջանում գրել է հիմնականում սերիական տեխնիկայով։ Հետագայում կոմպոզիտորը աշխատել է ակադեմիական երաժշտության տարբեր ուղղություններով՝ փորձելով դրանք զուգակցել էստրադային ժանրերի հետ։ Որպես դաշնակահար նա սերտ աշխատակցել է իր կնոջ՝ մեցցո-սոպրանո երգչուհի Ջոան Մորիսի հետ։

## Տես նաև
*Կառլհայնց Շտոքհաուզեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Lied and Art Song Texts Page created and mantained from Emily Ezust Texts and titles of vocal settings in alphabetic order.
* William Bolcom and Joan Morris’s website
* William Bolcom website
*  Information about Michelle and David Murray, performers of Bolcom’s Cabaret Songs
* Rags to Riches: Alumnus of the Year

Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Five Live

**Five Live**, 1993 թվականին թողարկված մինի ալբոմ։ Ձայնագրել է Queen խումբը, Ջորջ Մայքլը և Լիզա Սթենսֆիլդը։ «Somebody to Love» և «These Are the Days of Our Lives» երգերը ձայնագրվել են The Freddie Mercury Tribute Concert համերգին 1992 թվականի ապրիլի 20-ին Ուեմբլի մարզադաշտում։ Այդ հրատարակության վաճառքից բոլոր միջոցները անցել են The Mercury Phoenix Trust ֆոնդը։

Աշխարհի 30 երկրներում մինի ալբոմը տեղ է զբաղեցրել լավագույն տասնյակում, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ առաջին տեղ։ ԱՄՆ-ում հաջողությունը այդքան էլ մեծ չի եղել Billboard-ում ալբոմը դեբյուտել է միայն 30-րդ տեղում։

Ամբողջ աշխարհում վաճառվել այս ալբոմի 5 միլիոն պատճեններ։

## Ստեղծագործությունների ցանկ
# «Somebody to Love» — 5:17 (#30 US)
#* Ձայնագրել է Queen խումբը և Ջորջ Մայքլը
# «Killer» — 5:58
#* Ձայնագրել է Ջորջ Մայքլը
# «Papa Was a Rollin' Stone» — 5:24
#* Ձայնագրել է Ջորջ Մայքլը
# «These Are the Days of Our Lives» — 4:43
#* Ձայնագրել է Queen խումբը, Ջորջ Մայքլը և Լիզա Սթենսֆիլդը
# «Calling You» — 6:17
#* Ձայնագրել է Ջորջ Մայքլը
# «Dear Friends» — 1:07
#* Ձայնագրել է Queen խումբը

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթային հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1993 ալբոմներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Ալբոմներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Ջորջ Մայքլի ալբոմներ
Կատեգորիա:Քուին խմբի ալբոմներ
Բիթսի Թալլոք

**Էլիզաբեթ (Բիթսի) Անդրեա Թալոք** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է NBC հեռուստատեսային ցանցի «Գրիմ» հեռուստասերիալում՝ Ջուլիետա Սիլվերտոնի դերով։

## Կենսագրություն
Բիթսին ծնվել է Կալիֆոռնիայի Սան Դիեգո քաղաքում, սակայն մեծացել է Իսպանիայում, Ուրուգվայում և Արգենտինայում։ 
Բիթսի անունը Էլիզաբեթ անվան կրճատ ձևը չէ, այլ նրա պապի՝ արտասովոր մականունը։ Նրա հայրը, Էնդրյու Թալոքը աշխատում է բանկիր Լատինական Ամերիկայի երկներում, և հենց դրա համար էլ Բիթսին մեծացել է Եվրոպայում և Հարվային Ամերիկայում։ ԱՄՆ վերադառնալուց հետո, Թալոքը հաճախել է Նյու Յորքի Բեդֆորդ քաղաքի միջնակարգ դպրոցներից մեկը։ Նա ընդունվել և ավարտել է Հարվարդի համալսարանը։ Համալսարանը ավարտել է երկու հիմնական առարկաներով՝ անգլերեն և ամերիկյան գրականություն ու տեսողական և բնապահպանական ուսումնասիրությւոններ։ Թալոքը հայրական կողմից ունի շոտլանդական արմատներ, իսկ մայրական կողմից՝ իսպանական արմատներ։

## Անձնական կյանք
2014 թվականի դեկտեմբերին եղավ պաշտոնական հայտարարություն, որ Թալոքը հանդիպում է Գրիմ հեռուստասերիալի, իր գործընկեր Դևիդ Ջինտոլիի հետ։ 2016 թվականի հուլիսին Ջինտոլին հայտարարեց, որ նրանք նշանադրվել են նույն թվականի ապրիլին։ 2017 թվականի Հունիսին նրանք ամուսնացել են։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ Վիվիան Ջինտոլի։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հոռուստատեսություն

## Մրցանակ
2007 թվականին առաջադրվել է Լոս Անջելեսի 28-րդ ամենամյա թատերական մրցանակի՝ Սեմ Ֆորմանի "Quarterlife" պիեսում իր դերի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Աննայի համալսարան

**Աննայի համալսարան**, տեխնիկական համալսարան Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգում։ Համալսարանը գլխավոր կամպուսը տեղակայված է Չեննայ քաղաքում։ Ստեղծվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։ Անվանումը ստացել է Աննա Դուրայի՝ նահանգի գլխավոր նախարարի պատվին։ 2001 թվականին համալսարանի կազմի մեջ են մտնում Թամիլ Նադուի բոլոր ինժեներական քոլեջները, 2007 թվականին բաժանվել է վեց շրջանային համալսարան-մասնաճյուղերի։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ին բոլոր մասնաճյուղերը կրկին միավորվել են Թամիլ Նադուի ինժեներական կազմավորման մեջ։

## Պատմություն
Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանը ստեղծվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 4-ի Թամիլ Նադու նահանգի կառավարության որոշմամբ։ Նոր համալսարանը կազմակորվել է Մադրասի համալսարանի ինժեներա-տեխնոլոգիական ֆակուլտետի բազայի վրա և կազմված է եղել չորս ինստիտուտներից՝ Գուինդիի ինժեներական քոլեջից, Ալահապայի տեխնոլոգիական քոլեջից, Մադրասի տեխնոլոգիական ինստիտուտից ու Ճարտարապետության և քաղաքական պլանավորման դպրոցից։ 1982 թվականին համալսարանը ստացել է ներկայիս անվանումը՝ Աննայի համալսարան։

2001 թվականին Աննայի համալսարանի մասին որոշման ուղղումների համապատասխան բուհի կազմում են մտել Թամիլ Նադուի բոլոր ինժեներական քոլեջները՝ վեց պետական տեխնիկական քոլեջներ, պետական առաջկցությամբ երեք մասնավոր ինստիտուտներ և 426 ինքնավար քոլեջներ։ 2007 թվականի փետրվարի 1-ին նահանգի կառավարության որոշմամբ համալսարանը բաժանվել է վեց համալսարանների՝ Չեննայի Աննայի համալսարանի, Չեննայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Տիրուչիրապալիի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Կոիմբատուրայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Տիրունելվելիի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մուդրայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի։ Նոր կառուցվածքների ստեղծումը պաշտոնապես ընդունվել է 2010 թվականին։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ին որոշ է ընդունվել, որով բոլոր ինստիտուտները միավորվում են մեկ միասնական կոմպլեքսի մեջ, սակայն 2012 թվականի օգոստոսին համալսարանները կրկին սկսել են անջատ գործել։

## Ընդունելություն
Մինչև 2006 թվականն ընդունման հիմք էր համարվում Թամիլ Նադուի ընդհանուր ընդունելության քննության արդյունքները (TNPC EE): 2007 թվականից սկսած ուսանողները բուհ են ընդունվում ավագ դպրոցի գնահատականներով։

## Առարկաներ
Համալսարանը տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի ոլորտում առաջարկում է տարբեր կուրսեր, ուսուցումն իրականացվում է մասնագիտացված քոլեջներում։ Ուսումնական տարին բաղկացած է երկու կիսամյակներից։ Յուրաքանչոյւր տարի համալսարանն իրականացնում է քննություններ։ Առաջին կիսամյակից հետո ուսանողները հունվարին քննություններ են հանձնում։

## Քոլեջներ
Համալսարանի գլխավոր կամպուսը տեղակայված է Չեննայ քաղաքում և զբաղեցնում է 185 հեկտար տարածք։ Այստեղ տեղակայված են Գուինդիի ինժեներական քոլեջը, Ալահապայի տեխնոլոգիական քոլեջը, Ճարտարապետության և քաղաքական պլանավորման դպրոցը, Մադրասի համալսարանի երեք տեխնիկական ամբիոններ։ Երկրորդ կամպուսը տեղակայված է Չրոմպետեում, այն զբաղեցնում է Մադրասի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։

Համալսարանի մասնաճյուղերը գտնվում են Կոիմբատորում, Տիրուչիրապալիում, Մուդրայում և Տիրունելվելիում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի համալսարաններ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքատեղիների ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Հայաստանում գտնվող քաղաքատեղների ցանկը։

## Տես նաև
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ հուշաղբյուրների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Աշոտ Ոսկանյան

**Աշոտ Վաղինակի Ոսկանյան** (), հայ փիլիսոփա, պետական գործիչ։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

## Կենսագրություն
Աշոտ Ոսկանյանը ծնվել է 1949 թվականին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը` ստանալով փիլիսոփայի որակավորում։ 1972-1975 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ասպիրանտուրայում։

## Գործունեություն
1976-1977 թվականներին դասավանդել է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, 1977-1990 թվականներին՝ ԵՊՀ-ում, դասավանդում է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում և Հայ-ռուսական համալսարանում։ Եղել է ՀՀ ԳԽ մանդատային և էթիկայի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 1995 թվականին ընտրվել է ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, եղել է Նախագահության անդամ, հետագայում՝ ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1990-1995 թվականներին եղել է ՀՀ Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ և Ազգային եկեղեցական ժողովի պատվիրակ։ 1995-1997 թվականներին Սլովակիայում և Ավստրիայում եղել է ՀՀ դեսպան ԵԱՀԿ–ում և ՄԱԿ-ի Վիեննայում տեղակայված կազմակերպություններում՝ ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ։ 1996-1997 թվականներին որպես դեսպան պաշտոնավարել է Չեխիայում, 1997-2001 թվականներին՝ Գերմանիայում։ 2002-2017 թվականներին մի շարք պաշտոններ է վարել ՀՀ ԱԳՆ-ում։ 2007-2010 թվականներին Վիեննայում եղել է ՀՀ դեսպանության Պրահայի գրասենյակի ղեկավար, 2010-2017 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Ասիայի, Օվկիանայի և Աֆրիկայի վարչության պետ։

### Հասարակական և գիտական գործունեություն
1993 թվականին հիմնադրել և նախագահում է Հումանիտար հետազոտությունների հայկական կենտրոնը (ՀՀՀԿ)։ «Ինքնություն» (Երևան, 1995) և «Հայաստանը Եվրոպայի ճանապարհին. Ինքնություն - 2» (Երևան, 2005) ՀՀՀԿ տարեգրքերի կազմողն ու գլխավոր խմբագիրն է։ Հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն, անգլերեն և ֆրանսերեն ավելի քան հիսուն գիտական հրապարակումների հեղինակ է։ Փիլիսոփայության գծով քսան տեսադասախոսություններից բաղկացած դասընթացի հեղինակ է (ցուցադրված է *Boon.TV* համացանցային հարթակում)։

## Մենագրություններ
* Հասկացման անխուսափելիությունը. Դրվագներ փիլիսոփայական հերմենևտիկայի և կազմաքանդման պատմությունից, Երևան, 2015։
* Չարենցի ժամանակը (Ոգու մասին), Երևան, 2017։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Սպասի՛ր ինձ, հայրիկ

**«Սպասի՛ր ինձ, հայրիկ»** (), Բրիտանական Կոլումբիայի գնդի (Կոնախտի դուքսի հրաձիգներ) երթի լուսանկարը Ութերորդ փողոցի և Կոլումբիայի պողոտայի հատման վայրի մոտ (Նյու Վեսթմինսթեր, Կանադա), որն արվել է Կլոդ Պ. Դետտլոֆի կողմից 1940 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Մինչ Քլոդը լուսանկարում էր, հնգամյա Ուորեն «Ուայթի» Բեռնարդը (Warren «Whitey» Bernard) փախել է իր մոր մոտից հոր՝ շարքային Ջեք Բեռնարի մոտ՝ «Սպասի՛ր ինձ, հայրիկ» բղավելով։ Լուսանկարը լայն ճանաչում է ստացել, հրապարակվել «Life»-ում, պատերազմի ժամանակ կախվել է Բրիտանական Կոլումբիայի բոլոր դպրոցներում և օգտագործվել ռազմական պարտատոմսերի թողարկումներում։

## Համատեքստ
1939 թվականի օգոստոսի 26-ին Հիտլերն սպառնում էր Լեհաստանին և պահանջում Գդանսկը։ Ժամը 4:15-ին Բրիտանական Կոլումբիայի գնդի ադյուտանտը Կանադայի մայրաքաղաքից ահազանգ է ստացել Բրիտանական Կոլումբիայի գնդի կանչման մասին։ Զինվորները բաշխվել են քաղաքում՝ խոցելի կետերը պաշտպանելու համար։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Կանադայի խորհրդարանը պատերազմ է հայտարարել գերմանական ռեյխին, որը ներխուժել է Լեհաստան ամսվա առաջին օրերին։ Չնայած նրան, որ մյուս ստորաբաժանումներն ուղարկվել են Մեծ Բրիտանիա, Բրիտանական Կոլումբիայի գունդը մնացել է արևմտյան ափին։ Մի քանի ամիս տևած մարզումներից և պահակային ծառայությունից հետո՝ 1940 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, գնդին կարգադրել են Նյու Վեսթմինսթերով երթով գնալ դեպի գնացքը, որը նրանց պետք է հասցներ գաղտնի նշանակման վայր։

## Հետևանքներ
Գաղտնի նպատակակետը եղել է Նանայմո քաղաքը, որը գտնվել է ընդամենը երեք ժամ հեռավորության վրա։ Ավելի ուշ՝ մի քանի տարվա ուսուցումից հետո, գունդն ուղարկվել է Ֆրանսիա և Նիդեռլանդներ և տուն վերադարձել պատերազմի վերջում։ Երբ Ջեք Բերնարդը վերադարձել է տուն, Դետտլոֆը լուսանկարել է ընտանիքի վերամիավորումը։

Ջեք և Բերնիս Բերնարները հետագայում ամուսնալուծվել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940 Կանադայում
Կատեգորիա:1940 աշխատություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին աշխատություններ
Կատեգորիա:Հայտնի լուսանկարներ
Հե՜յ ճամփանե՛ր, ճամփանե՛ր

**Հե՜յ ճամփանե՛ր, ճամփանե՛ր...**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։ Հեղինակն այն գրել է 1922 թվականին։

## Պատմություն
Ստեղծագործության մեկ օրինակ պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №112-ում։

Ինքնագրի ֆաքսիմիլեն առաջին անգամ տպագրվել է 1923 թվականին «3apя востока» թերթի № 68-ում։ Քառյակը տպագրվել է նաև 1924 թվականին Վիեննայում լույս տեսած «Արեգ» ամսագրի № 7-ի էջ 398-րդ էջում` հետևյալ խմբագրական ծանոթությամբ. «Այս քառյակը գրված է այն ժամանակ, երբ Հովհաննես Թումանյանը ծանր հիվանդ՝ ճանապարհվում էր Մոսկվա բժշկվելու։ Կարծվում է, որ այս նրա վերջին բանաստեղծությունն է»։

Հետագայում քառյակը տպագրվել է Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 550-րդ էջում։

Տպագրվում է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Վագիֆ Գերայզադե

**Վագիֆ Ազիզաղա օկլի Գերայզադե** (, ), Ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, փիլիսոփայության դոկտոր, դոցենտ, Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011);

## Կենսագրություն
Վագիֆ Գարայզադեն ծնվել է 1961 թվականի մարտի 27-ին Բաքվում։ Նա առաջին երաժշտական կրթությունն ստացել է Բաքվի թիվ 4 երաժշտական դպրոցում ՝դաշնամուրի դասարանում։ Նա սկսել է աշխատել Ադրբեջանի պետական համերգային միությունում։ Այնուհետև նա աշխատել է Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայում։ 1983–1987 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Գեղարվեստի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։ Այնուհետև նա ուսումը շարունակել է այս համալսարանի ասպիրանտուրայում։

Եղել է Մշակույթի և արվեստի համալսարանի մշակույթի պատմության բաժնի ուսուցիչ և ղեկավար։ Վագիֆ Գարայզադեն մի շարք միջազգային փառատոների և մրցույթների հաղթող է։

Նա «Շերոն», «Կիսալուսնի» և «Արևելյան աստղեր» երաժշտական խմբերի հիմնադիրն է։ Վագիֆ Գարայզադեն փիլիսոփայության դոկտոր և դոցենտ է։

Նա ամուսնացած է և ունի երկու երեխա։

Ադրբեջանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Մրրկահավ (մուլտֆիլմ)

**Մրրկահավ** (), ռուսական կարճամետրաժ մուլտֆիլմ-կատակերգություն, որը նկարահանվել է 2004 թվականին։ Ռեժիսորն Ալեքսեյ Տուրկուսն է։

## Սյուժե
Դպրոցում գրականության դասաժամ էր։ Ուսուցչուհին նայում է դասամատյանին և աշակերտներին կանչում է գրատախտակի մոտ։ Գերազանցիկ աշակերտուհին շատ զգացմունքային է կարդում Մաքսիմ Գորկու «Մրրկահավի երգը», սակայն դասընկերներն անընդհատ խանգարում են նրան։ Բանաստեղծական խոսքերն անմիջապես իրականանում են. ամպեր, քամի, ծով, մրրկահավ, պինգվին... Իսկ երբ զանգը հնչում է և դասարանը դատարկվում է, դասաենյակում ուսուցչուհուն են նայում Մաքսիմ Գորկին և Ալեքսանդր Պուշկինը։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Մարիա Արոնովա
* Մարինա Տյաբուտ
* Յելենա Լաբուտինա 
* Եվգենի Տկաչուկ 
* Պավել Ակիմկին

## Երաժշտություն
* Իտալական պոլկա` Սերգեյ Ռախմանինով 
* Հեղափոխական էտյուդ` Ֆրեդերիկ Շոպեն

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
* DVD ձևաչափով մուլտֆիլմը թողարկվել է «Մրրկահավը և ուրիշներ» մուլտֆիլմերի հավաքածուում (ներկայացուցիչ` «Սոյուզ»)։

## Մրցանակներ
* 2004` Անիմացիոն մանկական ֆիլմերի 9-րդ միջազգային մոսկովյան «Ոսկե ձկնիկ» փառատոն, ժյուրիի հատուկ մրցանակ` «Ամենազվարճալի ֆիլմ» անվանակարգում։ 
* 2005` Անիմացիոն կինոյի ռուսական 10-րդ հոբելյանական բաց փառատոն` դիպլոմ` «Չարաճճիության ցուցադրական դասի» համար, իսկ ըստ հանդիսատեսի ընդհանուր քվերակության` Հանդիսատեսի համակրանք մրցանակ։
* 2005` Ռուսական կինոյի 12-րդ «Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոն Վիբորգում, «Արծաթե մակույկ» մրցանակ` անիմացիոն կինոյի անվանակարգում։

## Քննադատություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* *Боссарт Алла* Избушки на «Горбушке»  «Новая газета» № 13, 21.02.2005
* *Капков С.* Интервью — Алексей Туркус: «Я страшный зануда» Журнал «ПРЕСТИЖ» июль 2007.
* https://web.archive.org/web/20130428133810/http://www.mk.ru/blogs/MK/2007/11/14/culture/323546/

Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Վլադիմիր Ռիկով

**Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Ռիկով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, մոսկովյան Դինամո ակումբի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
thumb|175px|left|<center>Վլադիմիր Ռիկովը «Դինամո»-ի կազմում </center>
Նովոսիբիրսկի ֆուտբոլի սան է։ Նրա առաջին ակումբը եղել է Չկալովեց ակումբը։

2007 թվականին Ռիկովը տեղափոխվել է ՍԿԱ-Էներգիա ակումբ։ Որտեղ Վլադիմիր երկու ակումբում խաղացել է վարձավճարով Սմենա և Գազովիկ ակումբներում։

ՍԿԱ-Էներգիայում նա չի խաղացել ոչ մի խաղ և 2009 թվականին տեղափոխվել է որպես դիտորդ Սատուրն ակումբ։ Սակայն գլխավոր մարզիչը Յուրգեն Ռեբյորը չի դիտել Վլադիմիրին հիմնական կազմում, և հետագայում ակումբի սպորտային տնօրենը առաջարկել է նրան կես մրցաշրջան խաղալ ֆարմ- ակումբում։

Ամռանը ստացել է առաջարկ ԿԱՄԱԶ ակումբի կողմից, և նա  տեղափոխվել է այնտեղ։ 2010 թվականի սկզբին խաղացողը գնվել է նիժնինովգորոդյան Վոլգա ակումբի կողմից բայց նա վոլգայի թիմում անցկացրել է ընդամենը 3 խաղ և ամռանը վերադարձել է ԿԱՄԱԶ։ Ակումբում նա խաղացել է 38 խաղ և խփել է 3 գոլ։

2011 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է մոսկովյան Դինամո ակումբ։ Պրեմիեր լիգայում նա կատարել է իր նորամուտը կատարել է 23-րդ տուրի ժամանակ, ԲԿՄԱ-ի դեմ խաղում, դուրս է եկել փոխարինման 66-րդ րոպեին, նրան փոխարինել է Արտուր Յուսուպովը։ Ընդհանուր Ռուսաստանի 2011/12 մրցաշրջանում Ռիկովը ընդունել է 11 խաղերի հրավեր իր ակումբից և խփել է 1 գոլ։ 2012/13 մրցաշրջանում Վլադիմիրը երկրի դաշտում խաղացել է ընդհանուր 7 խաղ։

2013 թվականի հուլիսին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Տոմ ակումբ, որտեղ դուրս է մնացել ՌՖՊԼ-ից։ Հետագայում Ռիկովը հանդես է եկել Տորպեդո և Մորդովիա ակումբներում, որի կազմում նույնպես դուրս է մնացել ՌՖՊԼ-ից։

2016 թվականի ամռանը նորից դարձել է Դինամո ակումբի խաղացող, կնքել է պայմանագիր 3 տարի ժամկետով։ Սպիտակա-կապույտ-ի հավաքականում դարձել է ՖԱԼ առաջնության հաղթող։ 2018/19 մրցաշրջանում Սպարտակ ակումբի դեմ խաղում խփել է գլուխգործոցային գոլ, խաղը ավարտվել է 1։2 հաշվով։ Փոխանցումից հետո Դինամո ակումբի խաղացող Ռիկովը որոշել է հարվածել դաշտի երկրորդ կեսից։Որքան էլ տարօրինակ է նա և Ալեքսանդր Մաքսիմենկոն չի օգնել իր թիմին։

2000-ական թվականներին բազմիցս ընդունել է հրավեր ամենամյա երիտասարդական Նադեժդա մրցաշարից, որտեղ խաղացել են տարածաշրջանի երկրորդ դիվիզիոնի և առաջին դիվիզիոնի հավաքական թիմերը հավաքականի մինչև 23 տարեկանները

### Հավաքականում
2012 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ընդունել է հրավեր Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականի թիմից որը խաղալու էր Թուրքիայի երկրորդ հավաքականի դեմ և աչքի է ընկել գոլով։

## Ձեռքբերումներ
; «Դինամո»
* ՖԱԼ առաջնության հաղթող։ 2016/17
* Ռուսաստանի Գավաթի եզրափակչի մասնակից։ 2011/12

## Ակումբային վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
 

Կատեգորիա:Դինամո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մորդովիա Սարանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Մի ավանդություն

**«Մի ավանդություն»**, Հովհաննես Թումանյանի առաջին ելույթը, որն անստորագիր տպագրվել է 1887 թվականի օգոստոսի 15-ին «Նոր դար» թերթի № 136-ում։

## Պատմություն
Հոդվածի մասին տեղեկություն է հաղորդել Ա. Աբովյանը։ Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում գտնվող «Իմ հիշատակարանը» ձեռագիր հուշերում նա գրել է. 
Որպես բանաստեղծի ստեղծագործություն՝ առաջին անգամ հրատարակել է էդվարդ Ջրբաշյանը։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում արտատպվել է «Նոր-Դարից»։

Առնչվում է «Քաջերի կյանքից» պատմվածքին։

Արամ Ինճիկյանը «Հովհաննես Թումանյան, կյանքի և ստեղծագործության պատմությունը» մենագրության մեջ անդրադարձել է այս հոդվածին և հիշատակված հուշարձաններին («Սիրուն Խաչ», Բարձրաքաշ Սուրբ Գրիգորի վանք և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Դվիջեն Շարմա

**Դվիջեն Շարմա** (, ), բանգլադեշցի բնագետ և գրող։

## Կենսագրություն
Շարման ծնվել է Մաուլվիբազար ոչ մեծ գյուղական համայնքնում, գյուղական բժշկի ընտանիքում։ Մանկության տարիներին սիրում էր անտառ այցելել և ուսումնասիրել դրանք։

Կալկաթայի քաղաքային համալսարանում ստացել է բակալավրի, իսկ Դաքքայի համալսարանում` մագիստրոսի աստիճան։ 1962-1974 թվականներին Դվիջենն աշխատել է Դաքքայի Նոտր-դամյան քոլեջում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Մոսկվա և որպես թարգմանիչ աշխատել «Прогресс» թերթում։

2000 թվականին վերադարձել է Բանգլադեշ, որտեղ միացել է Ասիական ընկերության «Banglapedia»-յին (Բանգլադեշի ազգային հանրագիտարան)` որպես խմբագիր և կենսաբանության ոլորտի թարգմանիչ։ Երեք տարի եղել է Ասիական ընկերության փոխնախագահ։ Բանգլադեշի ֆլորայի և ֆաունայի 56 հատորանոց հանրագիտարանը ընկերության կողմից հրապարակվել է այն ժամանակ, երբ նա եղել է հրատարակող կոմիտեի անդամ։

Դվիջեն Շարման ավելի քան 30 գրքերի հեղինակ է։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել Դաքքայի կանանց կենտրոնական համալսարանի պրոֆեսոր Դավի Շարմայի հետ։ Ամուսիններն ունեցել ենն մեկ որդի և մեկ դուստր։

## Պարգևներ
* Կուդրատ ի Խուդա ոսկե մեդալ
* Բանգլա ակադեմիայի գրական մրցանակ (1987)
* Բնության պահպանության մրցանակ (2011)
* M Nurul Qader մանկական գրականության մրցանակ
* Էկուշեյ Պադատ (2015), Բանգլադեշի ժողովրդական հանրապետության երկրորդ ամենաճանաչված քաղաքացիական պարգևը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dwijen Sharma dies at 88
*  Michael, His English Literature

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշցի գրողներ
Խորենացու «Տենչայր Սաթենիկ» հատվածի առթիվ

**«Խորենացու «Տենչայր Սաթենիկ» հատվածի առթիվ»**, Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից, որը ենթադրաբար գրվել է 1894 թվականի սկզբներին։

## Պատմություն
Հավանաբար հոդվածը գրվել է 1894 թվականի սկզբներին, քանի որ հոդվածի սկզբում 1893 թվականի մասին Թումանյանն արդեն անցյալով է գրել. «1893 թվականին մտածեցի մի բան հյուսել...» և այլն։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1894 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» գրական հանդեսի 168-176 էջերում, ապա՝ Երևանում հրատարակված Նվարդ Թումանյանի կազմած և խմբագրած «Թումանյանը քննադատ» գրքի 23-31 էջերում։ Այնուհետև տպագրվել է Թումանյանի երկերի ժողովածուի 4-րդ հատորի 13-21-րդ էջերում։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում տպագրված է «Հորիզոն» գրական հանդեսից։

Հոդվածում հիշատակվում է «Արտավազդ Բ» դրամայի մասին, որը Թումանյանի առաջին դրաման պետք է լիներ՝ գրված Շեքսպիրի երկերի ոգով։ Նշված դրամայից մնացել են միայն փոքր սևագիր հատվածներ և հիշատակություններ Թումանյանի նամակներում, ինչպես նաև ժամանակակիցների հուշերը։

Թումանյանը հոդվածը գրելիս օգտվել է 1913 թվականին Թիֆլիսում տպագրված Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» գրքից, «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» բառարանից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Մյուսկադե

մինի|Muscadet-sèvre-et-maine
մինի|Մուսկադեն հիանալի համադրվում է ոստրեների հետ
**Մյուսկադե** (), ֆրանսիական չոր, սպիտակ գինի։ Հիմնականում արտադրվում է Ատլանտյան Լուար դեպարտամենտում՝ Նանտ քաղաքի հարավում, մասամբ նաև Մեն և Լուար և Վանդեա («Լուարայի երկիր» երկրամաս) դեպարտամենտներում։ Այս գինին պատրաստվում է Լուարի հովիտի խաղողի այգիների միայն մեկ տեսակից՝ **Մելոն դը Բուրգոնից** ()։

Գինեգործական ոչ մեծ տարածքը՝ ապելլասիոնը (), 1937 թվականից սկսած դասվում է ծագման իսկության վերահսկողության կատեգորիային և զբաղեցնում է 13 000 հա․ տարածք։

Բոլոր ֆրանսիական գինիներից միայն Մյուսկադեն է հատուկ հսկողությունից հետո ստանում պիտակի «sur lie» («նստվածքով») գրվածքի իրավունքը, որը վկայում է պահպանման հատուկ եղանակի մասին․ խմորման ավարտից հետո մինչև շշալցումը գինուց չի հեռացվում խմորիչի նստվածքը, ինչի շնորհիվ այն դառնում է յուղային և պարունակում է փոքր քանակությամբ ածխաթթու գազ, որը ծակծկում է լեզուն և գինուն հաղորդում է յուրահատուկ թարմություն։ Այս տեխնոլոգիան պահանջում է, որ գինու պատրաստման ընթացքում օգտագործվեն միայն առողջ պտուղներ, գինու արտադրության ընթացքը խիստ վերահսկվի։ Սևր և Մեն գետերի ափերի թերթաքարային հողերից արտադրվող լավագույն Մուսկադեն կրում է «Muscadet-sèvre-et-maine» անունը։ Խմորիչի մնացորդների հետ շփման արդյունքում ծովային ջրիմուռների հոտ ձեռք բերած այս ազնիվ գինուն բնորոշ է այսպես կոչված «յոդային նոտան»։ Այն հիանալի համադրվում է ծովամթերքների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Տեղ Մուսկադեի համար». 15.06.2006
* Մուսկադե
* Լուարի հովիտը և Մուսկադեն։ Գինիների մեծ հանրագիտարան
* Décret de l'INAO sur l'appellation Muscadet
* Syndicat Mixte du SCoT et du Pays du Vignoble Nantais
* Interloire
* Muscadet, Portail des viticulteurs de la Loire-Atlantique 
* Vins du Val de Loire : AOC Muscadet Sèvre-et-Maine
* Val de Loire, l'appellation d'origine contrôlée Muscadet de Sèvre-et-Maine

Կատեգորիա:Բրետան
Կատեգորիա:Գինիներ