Էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացի

**Էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացի** (, ), Հաբսբուրգ-Լոթարինգյան տան ներկայացուցիչ։ Մանկուց կրել է Ավստրիայի էրցհերցոգ, Հունգարիայի, Խորվաթիայի և Բոհեմիայի արքայազն տիտղոսները։

## Կյանքի վաղ շրջան
Էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացին ծնվել է 1916 թվականի մայիսի 16-ին Վիեննայի Շյոնբրունի պալատում։ Նա Ավստրո-Հունգարիայի վերջին կայսեր` Կարլ I-ի (1887—1922) և նրա կնոջ` Ցիտա Բուրբոն-Պարմցու (1892-1989) վերջին երրորդ որդին է, էրցհերցոգ Օտտո ֆոն Հաբսբուրգի, Ռոբերտի, Կարլ Լյուդվիգի և Ռուդոլֆի եղբայրը։

Ֆելիքսը մկրտվել է Շյոնբրունում 1916 թվականի հունիսի 8-ին կայսր Ֆրանց Իոսիֆ I-ի ներկայությամբ։ Նրա կնքահայրը եղել է իր հորեղբայր, Սաքսոնիայի արքա Ֆրիդրիխ Ավգուստ III-ը, իր տատիկի` արքայադուստր Մարիա Ժոզեֆա Սաքսոնացու եղբայրը։ 1916 թվականի նոյեմբերի 21-ին` 96-ամյա կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I-ի մահից հետո, Ավստրո-Հունգարիայի նոր կայսր է դարձել նրա թոռնիկ-զարմիկ Կարլ I-ը (Ֆելիքսի հայրը)։

250px|մինի|ձախից|Էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացին (ձախից) ավագ քրոջ` էրցհերցոգուհի Ադելաիդա Ավստրիացու հետ, 1918
1918 թվականին Ավստրո-Հունգարիան պարտություն է կրում Առաջին համաշխարհային պատերազմում և մասնատվում է առանձին պետությունների։ Ավստրիան ու Հունգարիան հռչակվում են հանրապետություններ։ 1919 թվականին կայսերական ընտանիքը ստիպված էր Ավստրիայից գաղթել Շվեյցարիա։ 1921 թվականին՝ կայսր Կարլի` Հունգարիայում իշխանության հասնելու անհաջող փորձերից հետո, կայսերական ընտանիքը արտաքսվում է պորտուգալական Մադեյրա կղզի։ 1922 թվականի ապրիլի 1-ին 34-ամյա կայսր Կարլ I-ը` Ֆելիքսի հայրը, Մադեյրայում մահանում է թոքերի բորբոքումից։ Նույն 1922 թվականին նրա այրին` Ցիտան, երեխաների հետ հաստատվում է Իսպանիայում, ապա 1929 թվականին անցնում Բելգիա։ Էրցհերցոգ Ֆելիքսը սովորել է Լյովենի կաթոլիկ համալսարանում։

1937 թվականի աշնանը էրցհերցոգ Ֆելիքս ֆոն Հաբսբուրգը թույլտվություն է ստանում Ավստրիա վերադառնալու, որտեղ սովորում է Վիներ Նոյշտադտի Թերեզիանա ակադեմիայում։ Նա միապետության անկումից հետո դառնում է առաջին Հաբսբուրգը, ով կարիերան շարունակել է որպես ավստրիական բանակի սպա։ 1938 թվականին՝ Անշլյուսից հետո, էրցհերցոգ Ֆելիքսը քրոջ` Ադելաիդայի հետ Ավստրիայից փախել է Չեխոսլովակիա։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ էրցհերցոգ Ֆելիքսը և Կարլ Լյուդվիգը, ով այդ ժամանակ գտնվում էր ԱՄՆ-ում, ծառաության են կանչվել 101-րդ հետևակային զորագնդում, որը հայտնի էր «Ավստրիական ազատ զորագունդ» անվանումով։ Սակայն այդ զորագունդը, որտեղ զինվորների մեծամասնությունը հրեա կամավորներ էին, հրաժարվում է ավստրիացի էրցհերցոգներին իր շարքերում ընդունելուց։

## Վերադարձ Ավստրիա
Էրցհերցոգ Ֆելիքսը, ի տարբերություն իր եղբայր Օտտոյի, չի հրաժարվել ավստրիական գահի հանդեպ ունեցած իր իրավունքներից և հայտարարել է, որ դա կհանգեցնի իր իրավունքների խախտմանը։ Արդյունքում նրան արգելել են Ավստրիա մտնել` բացառությամբ 1989 թվականին եռօրյա մուտքից` իր մոր` Ցիտայի թաղմանը մասնակցելու համար։ 1996 թվականի մարտի 10-ին` այն բանից հետո, որբ Ավստրիան մտել է Եվրամիություն, Ավստրիայի և հարևան երկրների միջև սահմանային անցակետերը դադարել են աշխատել։ Էրցհերցոգ Ֆելիքսը նույն օրը ևեթ Գերմանիայից անցնում է Ավստրիա և հաջորդ օրը հրավիրում մամուլի ասուլիս, որպեսզի հայտարարի իր` հայրենիքում ապօրինի գտնվելու մասին։ Այն բանից հետո, երբ նրա ներկայությունը բացահայտվում է, նա զգուշացվում է ավստրիական իշխանությունների կողմից, որ քրեական հետապնդման կենթարկվի, եթե երբևէ կրկին փորձի մտնել երկիր։ Ի վերջո, համաձայնություն է ձեռք բերվում էրցհերցոգ Ֆելիքսի և Կարլ Լյուդվիգի ու ավստրիական կառավարության միջև։ Եղբայրները հայտարարում են իրենց հավատարմությունը հանրապետական ձևին և հրաժավում են ավստրիական գահի նկատմամբ իրենց ունեցած հավակնությունները հիշեցնելուց։

19998 թվականին էրցհերցոգ Ֆելիքսը իր եղբոր` Կարլ Լյուդվիգի հետ համաձայնեցված ծրագերի համաձայն` փորձում է վերադարձնել իր նախնիների` Մարիա-Թերեզայի և նրա ամուսնու` Ֆրանց I-ի գույքը, որ նացիստներն առգրավել էին Անշլյուսի ժամանակ։

Էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացին հաջողությամբ զբաղվել է բիզնեսով Մեքսիկայում և Բրյուսելում, աշխատել է որպես մարքեթինգի խորհրդատու։

250px|մինի|Սգո արարողություն Մուրի եկեղեցում` ի հիշատակ մահացած Ֆելիքս Ավստրիացու
Իր արտաքսման ընթացքում էրցհերցոգն ապրել է Պորտուգալիայում, Բելգիայում, Մեքսիկայում և ԱՄՆ-ում։ Նա ապրել է Մեխիկոյի Սան Անխել գաղութում, որտեղ էլ մահացել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 11-ին 95 տարեկան հասակում։ Նա թաղվել է Մուրի աբբայության ընտանեկան դամբարանում` Ցյուրիխի մոտ։ Այդ աբբայությունը հանդիսանում է Հաբսբուրգների տոհմի անդամների թաղման սիրելի տեղը։

## Ամուսնություն և երեխաներ
1952 թվականի նոյեմբերի 18-ին Բոլյո սյուր Մերում (Ֆրանսիա) էրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացին ամուսնացել է արքայադուստր և հերցոգուհի Արենբերգցու հետԱննա-Եվգենյա (1925-1997), ով Արենբերգի հերցոգ Ռոբերտ-Պրոսպեր Պաուլի (1895-1972) և Գաբրիելա ֆոն Վրեդեի (1895-1971) փոքր դուստրն էր։ Նրանք ունեցել են յոթ երեխա և քսաներկու թոռնիկ։

* **Էրցհերցոգուհի Մարիա դել Պիլար Ավստրիացի** (ծնվ. հոկտեմբերի 18, 1953), муж сամուսնացել է 1980 թվականին Ֆոլրադ Իոահիմ ֆոն Պոշինգերի հետ (ծնվ. հունվարի 2, 1952)։ Ունեն հինգ երեխաներ
** Կինգա (ծնվ. 1981)
** Կարլ Լյուդվիգ (ծնվ. 1982)
** Մարիա Բենեդիկտա (ծնվ. 1983)
** Մարիա Ֆրանցիսկա (ծնվ. 1987)
** Անտոնիա Ժոզեֆա (ծնվ. 1991)
* **Էրցհերցոգ Կարլ Ֆիլիպ Ավստրիացի** (իսպաներեն` Կառլոս Ֆելիպե) (ծնվ. հոկտեմբերի 18, 1954), 1-ին կինը` (1994—1997) Մարտինա Դոնատ (ծնվ. 1955), 2-րդ կինը 1998 թվականից` Աննի Կլեր Քրիստին Լակրամբ (ծնվ. 1959): Ունի երկու զավակ, մեկը առաջին ամուսնությունից, մյուսը` երկրորդ։
** Ժյուլիեն (ծնվ. 1994)
** Լուի Դամիան (ծնվ. 1998)
* **Էրցհերցոգուհի Կինգա Բարբարա Ավստրիացի** (ծնվ. 13 հոկտեմբերի, 1955), ամուսնացել է 1985 թվականին բարոն Վոլֆգանգ ֆոն Էրֆայի հետ (ծնվ. 6 սեպտեմբերի, 1948)։ Ունի մեկ որդի և չորս դուստր։
** Ցիտա (ծնվ. 1986)
** Լասլո Հուբերտ (ծնվ. 1988)
** Մարիա Ասունտա (ծնվ. 1990)
** Մարիա-Իզաբել (ծնվ. 1993)
** Կոնստանցիա (ծնվ. 1999)
* **Էրցհերցոգ Ռայմունդ Ավստրիացի** (իսպաներեն` Ռամոն) (հունվարի 2, 1958 — ապրիլի 24, 2008), ամուսնացել է 1994 թվականին Բետինե Գյոտցի հետ (ծնվ. 25 սեպտեմբերի, 1969)։ Ունի մեկ զավակ և երկու դուստր։
* Ֆելիքս (ծնվ. 1996)
* Սոֆյա (ծնվ. 1998)
* Մարիա (ծնվ. 2000)
* **Էրցհերցոգուհի Միրիամ Ավստրիացի** (ծնվ. 21 սեպտեմբերի, 1959), ամուսնացել է 1983 թվականին Հայմե Կորկուերա Աչեսոնի հետ (ծնվ. 12 հունվարի, 1955), կոնս Հորֆորդի մեքսիկացի ժառանգորդը (Ֆերնանդո Կորկուերայի և Մերի Վիրջինյա Շիրլի Աճենսոնի որդին։ Ունի չորս երեխա։
* Կարլ Սեբաստիան (ծնվ. 1984)
* Պեդրո Յոհանես (ծնվ. 1985)
* Ֆելիպե (ծնվ. 1987)
* Անդրես (ծնվ. 1988)
* **Էրցհերցոգ Իշտվան Ավստրիացի** (Էստեբան) (ծնվ. 22 սեպտեմբերի, 1961), ամուսնացել է 1993 թվականին Պաոլ դե Տեմեշվարիի հետ (ծնվ. 4 հունիսի, 1971)։ Ունի երեք երեխա։
** Անդրաշ Ֆրանչեսկո (ծնվ. 1994)
** Փոլ Մելխիոր (ծնվ. 1997)
** մարգարետա (ծնվ. 1999)
* **Էրցհերցոգուհւ Վիրիդիս Ավստրիացի** (ծնվ. 23 սեպտեմբերի, 1961), Իշտվանի զույգ քույրն է։ 1990 թվականին ամուսնացել է Կարլ Դունինգ-Գրիբլի հետ (մայիսի 29, 1961)։ Ունի չորս երեխա։
** Կարլ-Լեոպոլդ (ծնվ. 1991)
** Ֆերդինանդ (ծնվ. 1992)
* Մաքսիմիլիան (ծնվ. 1996)
* Մարիա-Շառլոտա (ծնվ. 2001)

Նրանք բոլորն ապրել են Մեքսիկայում, նրանցից ոմանք մինչ օրս էլ ապրում են այնտեղ։ Նրանց անվանում են իսպանական անուններին համարժեք անուններով։

## Նախնիներ



## Պարգևներ
* Մալթական ասպետ
* Ոսկե գեղմի օրդենի ասպետ

## Տիտղոսներ
* 1916թվականի մայիս - 2011 թվականի սեպտեմբեր` «Ձերդ կայսերական և թագավորական մեծությունէրցհերցոգ Ֆելիքս Ավստրիացի, Հունգարիայի ու բոհեմիայի կայսերական արքայազն»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* HAMANNOVÁ, Brigitte. Habsburkové. Životopisná encyklopedie. - Praha : Brána ; Knižní klub, 1996. - 408 s. - ISBN 80-85946-19-X.

Կատեգորիա:Ավստրիացի գործարարներ
Կատեգորիա:Հաբսբուրգ-Լոթարինգների տուն