Անդրե Միշել

**Անդրե Միշել** (), ֆրանսիացի սոցիոլոգ, ֆեմինիստ, հակագաղութատիրական և հակամիլիտարիստ։

## Սոցիոլոգիա
Էքս Մարսել համալսարանում իրավագիտության աստիճան ստանալուց հետո Միշելը փիլիսոփայություն է սովորել Գրենոբլ Ալպերի համալսարանում և դարձել միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ։ Ֆրանսիայի ազատագրումից հետո նա տեղափոխվել է Փարիզ և 1959 թվականին Փարիզի համալսարան 1 Պանթեոն-Սորբոնում ստացել սոցիոլոգիայի դոկտորի կոչում։ Նա սկսել է կենտրոնանալ խտրականության, գենդերային և դասակարգային անհավասարությունների, ռազմականացման և քաղաքացիության քննարկումների վրա։ Նրա առաջին հրապարակումը վերաբերել է Ֆրանսիայում ալժիրցի բանվորների պայմաններին։

1950 թվականից Մոնթրեյի բնակիչ Միշելը կիսել է իր առօրյան աշխատանքային միգրանտների, մարմնավաճառների և բանվոր դասակարգի ընտանիքների հետ։ 2007 թվականին նա նշել է, որ «այսօր աղքատները նույնքան դժվարությամբ են ապրում մայրաքաղաքում, որքան հիսուն տարի առաջ»։ Նա 1951 թվականին միացել է Ֆրանսիայի Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնին և դասավանդել է արտասահմանում Միացյալ Նահանգների, Ալժիրի, Կանադայի, Լատինական Ամերիկայի և Բելգիայի բազմաթիվ համալսարաններում։

## Ֆեմինիզմ
Բացահայտ ֆեմինիստ ակտիվիստ Միշելը միացել է *Mouvement français pour le planning familial*-ին և *Pénélopes*-ին։ 1965 թվականին մասնակցել է Ժողովրդավարական շարժմանը՝ Մադլեն Գիլբերտի, Մարգարիտ Թիբերտի, Ժիզել Հալիմիի, Քոլետ Աուդրիի և Էվելին Սուլերոտի կողքին։ 1973 թվականին Միշել Պերրոթը կազմակերպել է կանանց պատմության առաջին դասընթացը Ֆրանսիայում՝ *Jussieu Campus*-ում։ Միշելը ներկա է եղել "La femme et la famille dans les sociétés développées" համաժողովին։

Միշելը *La femme et la famille dans les sociétés développée*, ինչպես նաև *Le Féminisme* գրքի հեղինակն է, որը տպագրվել է *Que sais-je?*-ում 1980 թվականին։ Նա գրքերում խիստ քննադատել է Ֆրանսիայում գոյություն ունեցող պատրիարքությանը։

## Հակագաղութատիրություն և հակամիլիտարիզմ
Ալժիրի անկախության պատերազմի ժամանակ Միշելը *Jeanson* ցանցի մի մասն է եղել և դատավարության ժամանակ փորձություն կատարել հանցանքների մեջ մեղադրվողների օգտին։ Հայտնի է եղել, որ նա Շառլոտ Դելբոյին առաջարկել է հրատարակել այն գիրքը, որը հայտնի է դարձել որպես *Auschwitz and After*: Նա եղել է առաջին կինը, որն աշխատել է որպես մարդկային հետազոտող Միջուկային էներգիայի մասին տեղեկատվության համար գիտնականների խմբում և 1985 թվականին միացել Մոնիկ Սենեի հետ՝ հրատարակելով տեքստեր ռազմականացման և կանանց նկատմամբ բռնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Վրդովված ֆրանսիական միջուկային փորձարկումներից Տահիտիում և Նոր Կալեդոնիայում՝ նա համերաշխություն է ցուցաբերել այդ շրջաններում փորձարկումների զոհերի հետ։

Միշելն սկսել է ուսումնասիրել «ռազմաարդյունաբերական համալիրը», տերմին, որը նա առաջին ֆրանսիացի հեղինակներից մեկն է եղել, որն օգտագործել է։ Նրա տեքստերն այս հարցի վերաբերյալ ծառայել են որպես ինտերսեկցիոնալության մասին նրա աշխատությունների նախակարապետը։ 1984 թվականին նա հայտարարել է, որ «1980-ին, երբ ես սկսեցի հետազոտություններ կատարել ռազմականացման վերաբերյալ, ես ինձ անվանեցի պացիֆիստ […]։ Այսօր ես նախընտրում եմ ինձ հայտարարել հակամիլիտարիստ»։ 1990 թվականին նա ստեղծել է «Քաղաքացիներ հանուն խաղաղության» ցանցը, որը հազարավոր ստորագրություններ է ուղարկել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին՝ դեմ քվեարկելու Իրաք-քուվեյթյան պատերազմին։ 1995 թվականին նա հրատարակել է «Արդարություն և ճշմարտություն Բոսնիա և Հերցեգովինայի համար»՝ արտահայտելով իր զայրույթը Սրեբրենիցայի ջարդերի և Բոսնիայի ցեղասպանությանը նպաստող անձանց դեմ։ *Surarmement, pouvoir, démocratie* գրքում նա բացատրել է, թե ինչպես է պատրիարքությունն օգտագործում «անվտանգություն» և «ազգային պաշտպանություն» հասկացությունները՝ կանանց ճնշելու համար։ *Citoyennes militairement incorrectes* գրքում նա ցույց է տալիս 20-րդ դարի ընթացքում ռազմարդյունաբերական համալիրի ստացած մեծ շահույթը։ Ժյուլ Ֆալկեի գրքի նախաբանի համաձայն՝ «Այն, ինչ մենք ծախսում ենք զենքի վրա, միշտ շատ ավելի քիչ է երաժշտության, պոեզիայի կամ ալիմենտի չափերը սահմանող դատարանների քայքայման համար»։

Միշելը մահացել է 2022 թվականի փետրվարի 8-ին, 101 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
**Les Travailleurs algériens en France* (1956)
**Famille, industrialisation, logement* (1959)
**La Condition de la Française d'aujourd’hui* (1963)
**Family Issues of Employed Women in Europe and America* (1971)
**Activité professionnelle de la femme et vie conjugale* (1973)
**Les femmes dans la société marchande* (1974)
**The Modernization of North African Families in the Paris Area* (1974)
**Travail féminin, un point de vue* (1975)
**Femmes, sexisme et sociétés* (1977)
**Le Féminisme* (1979)
**Femmes et multinationales* (1981)
**Les Femmes en France dans une société d’inégalités* (1982)
**Sociologie de la famille et du mariage* (1986)
**Justice et vérité pour la Bosnie-Herzégovine* (1995)
**Surarmement pouvoir, démocratie* (1995)
**Citoyennes militairement incorrectes* (1999)
**Féminisme et antimilitarisme* (2012)

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ