Ռայնհարդ Մոն

**Ռայնհարդ Մոն** (,  ), գերմանացի ձեռնարկատեր։

## Կենսագրություն
Ռայնհարդ Մոնը Հենրի Մոնի որդին և Յոհաննես Մոնի թոռն է, որին 1887 թվականին նրա աները՝ Հայնրիխ Բերտելսմանը, փոխանցել է Գյութերսլոյի «Bertelsmann» հրատարակչության և տպարանի ղեկավարությունը։ Այսպիսով, Ռեյնհարդ Մոնը ներկայացրել է «Bertelsmann» ձեռնարկության սեփականատերերի հինգերորդ սերունդը։ 1947 թվականին նա ընդունել է միջին չափի ձեռնարկություն, քանի որ նրա ավագ եղբայր Հայնրիխը մահացել էր պատերազմի ժամանակ, և այն զարգացրել է՝ դարձնելով աշխարհի ամենամեծ մեդիակոնցեռններից մեկը։ Մոների ընտանեկան կարողությունը գնահատվում է 5,7 միլիարդ եվրո, դրանով իսկ «Bertelsmann»-ի սեփականատերը 2008 թվականի «Ֆորբսի» ամենահարուստ գերմանացիների ցուցակում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։

Գյութերսլոյի ավետարանական վարժարանն ավարտելուց հետո Ռեյնհարդ Մոնն աշխատանքի է ընդունվել, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ զինվորական ծառայության։ Լեյտենանտ լյուֆտվաֆեն 1943 թվականին Թունիսում դարձել է ամերիկյան զորքերի ռազմագերի։ Հետագայում Կանզասում գտնվող «Camp Concordia» սպայական ճամբարի համալսարանում նա կարողացավ անգլերենի հետ միասին ուսումնասիրել նաև մենեջմենթ։ Գյութերսլո վերադառնալուց հետո՝ 1946 թվականին, հոր ցանկությամբ ավարտել է գրահրատարակչության մասնագիտությամբ ուսումը։ 1947 թվականին՝ 25 տարեկանում, դարձել է «Bertelsmann» հրատարակչության ղեկավար, այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1981 թվականը։ 1950 թվականին Մոնը հիմնադրել է «Bertelsmann» ընթերցողների շրջանակը, ինչը հիմք է դրել պատերազմից հետո առաջին տասնամյակներում «Bertelsmann»-ի տնտեսական հաջողությանը։

«Bertelsmann AG»-ում Ռեյնհարդ Մոնը ստեղծել է կազմակերպության մշակույթ, որը հիմնված է ապակենտրոնացման, յուրաքանչյուրի անձնական պատասխանատվության և ձեռնարկության ղեկավարության և աշխատակիցների միջև գործընկերության վրա։ Այսպես, 1970 թվականից ի վեր «Bertelsmann»-ի աշխատակիցները դիվիդենտներ են ստանում ձեռնարկության շահույթից, ինչի համար Մոնն ստացել է իրականությանը չհամապատասխանող «կարմիր կակաչ» մականունը (; բառախաղ, Mohn բառը գերմաներենից թարգմանվում է որպես «կակաչ»)։ 1977 թվականին հիմնադրել է «Bertelsmann» հիմնադրամը, որին 1993 թվականին փոխանցել է «Bertelsmann AG»-ի բաժնետոմսերի մեծ մասը։

1981 թվականի հունիսի 30-ին, նկատի ունենալով կոնցեռնում ընդունված 60-ամյա աշխատողների նվաճումների, Մոնը վայր է դրել «Bertelsmann AG»-ի Վարչության նախագահի և դիտորդ-խորհրդի նախագահի պարտականությունները։ 2000 թվականից Մոնը եղել է «Bertelsmann հիմնադրամի» նախագահության նախագահը։ Մինչ Մոնը դանդաղ դուրս էր գալիս ընկերության ակտիվ կյանքից, նրա երկրորդ կինը՝ Լիզ Մոնը, ավելի կարևոր դեր էր խաղում «Bertelsmann Verwaltungsgesellschaft»-ում («BVG» - «Bertelsmann»-ի ընդհանուր կառավարություն») և «Bertelsmann հիմնադրամում»։ Ամուսնու մահից հետո «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գյունտեր Թիլենի վկայությամբ նա կարողացավ էլ ավելի ընդլայնել իր ազդեցությունը ընկերությունում, քանի որ ամուսնու կտակի համաձայն՝ նա կզբաղեցնի «BVG»-ի նախագահի պաշտոնը մինչև 75 տարեկանը, կմնա ընտանիքի մամուլի քարտուղարը և կժառանգի Ռեյնհարդ Մոնից վետոյի իրավունքը։

Ռեյնհարդ Մոնն առաջին կնոջ՝ Մագդալենի հետ ամուսնացել է 33 տարեկանում։ Այդ ամուսնությունից ծնվել են նրա երեխաները՝ Յոհանեսը, Սուզաննան և Քրիստիանան։ Նա ամուսնալուծվել է իր առաջին կնոջից իր մոր՝ Ագնեսի մահից հետո և ամուսնացել 1982 թվականին Էլիզաբեթի հետ («Լիզ») ։ Այդ ժամանակ Ռեյնհարդի և Լիզի երեխաները՝ Բրիգիտեը (* 1964), Քրիստոֆը (* 1965) և Անդրեասն (* 1968)  արդեն 18, 17 և 14 տարեկան էին։ Նրանք մեծացել են այն համոզվածությամբ, որ իրենց հայրը մանկական գրականության դասախոս Յոահիմ Շոլցն է, որի հետ նրանց մայրը ֆիկտիվ ամուսնություն էր կնքել։ Ավելի ուշ Ռեյնհարդ Մոնը որդեգրել է բոլոր երեք երեխաներին։ Ճիշտ այնպես, ինչպես առաջին ամուսնության երեք երեխաները, նրանք էլ մի փոքր տոկոս ունեին «Bertelsmann AG» բաժնետոմսերից։ Ռեյնհարդի մահվան պահին նրա երեխաներից միակը ընկերության ղեկավարությունում եղել է Բրիգիտտե Մոնը։ «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գունտեր Թիլենի խոսքով՝ Քրիստոֆ Մոնը կզբաղեցնի իր հոր տեղը »BVG»-ում և «Bertelsmann» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդում։

Վերջին շրջանում Մոնն ապրել է Գյոթերսլոյի շրջանի Շտայնհագեն քաղաքում։ Նրա երկրորդ նստավայրը Մալյորկայում գտնվող Ալկուդիան էր։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Գյութերսլոյի պատվավոր քաղաքացի (1981)
* Երուսաղեմ քաղաքի ընկեր (1987)
* «Manager Magazin» ամսագրի փառքի սրահ (1992)
* «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Մեծ խաչի շքանշան (1994)
* Մշակույթի բնագավառում բարերարի եվրոպական մշակութային մրցանակ (1996)
* Հռոմի ակումբի պատվավոր անդամ (1996)
* Շումփեթերի մրցանակ (1997)
* Հարյուրամյակի ձեռնարկատեր (1998)
* «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Մեծ խաչի աստղի շքանշան (1998)
* Աստուրիայի արքայազնի մրցանակ, «հաղորդակցություն և հոգևոր գիտություններ» աստիճան (1998)
* Գերմանական դաշնային միության հիմնադրամների ոսկե մեդալ (1998)
* Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա (1999)
* Հաննս Մարտին Շլայերի մրցանակ 1999
* Իսպանիայի Մեծ Խաչ (1999)
* Բերնհարդ Հարմսի մեդալ համաշխարհային տնտեսագիտության ինստիտուտում (2000)
* Բավարական թերթերի հրատարակիչների միավորման Յաքոբ Ֆուգերի մեդալ (2000)
* Վիլհելմ Մյունստերի անվան Վեստֆալի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի պատվավոր դոկտոր (2001)
* Երուսաղեմին մատուցած ծառայությունների համար «Teddy collec» մրցանակ (2003) 
* «Medalla dOr des Illes Balears» («Balears»-ի ոսկե մեդալ), Ալկուդիայի «Can Torró» գրադարանի շինարարություն և Իսպանիայում ընթերցանության խթանում (2010, հետմահու)

Ռեյնհարդ Մոնի անունով կոչվել է Գյոթերսլոյի մասնագիտական քոլեջը և Վիտտենի (Հերդեկի) համալսարանի բիզնեսի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման ինստիտուտը։

## Ֆիլմեր
* Ռեյնհարդ Մոն՝ շատ գլուխներ պետք է սկսեն մտածել (ռեժիսոր՝ Ռոլանդ Սուսո Ռիչթեր), «teamWorx», Մյունխեն 2006

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Saul Friedländer, Norbert Frei, Trutz Rendtorff, Reinhard Wittmann: *Bertelsmann im Dritten Reich.* C. Bertelsmann, 2002, ISBN 3-570-00713-8.
* Thomas Schuler: *Die Mohns. Vom Provinzbuchhändler zum Weltkonzern: Die Familie hinter Bertelsmann.* Campus Verlag, 2004, ISBN 3-593-37307-6.
* Frank Böckelmann, Hersch Fischler: *Bertelsmann. Hinter der Fassade des Medienimperiums.* Eichborn Verlag, 2004, ISBN 3821-85551-7.
* Werner Biermann, Arno Klönne: *Agenda Bertelsmann. Ein Konzern stiftet Politik.* Papy-Rossa-Verlag, 2007, ISBN 978-389438-372-5.
* Ulrich Viehöver: *Die EinflussReichen: Henkel, Otto und Co — wer in Deutschland Geld und Macht hat*. Kapitel 8 (S. 169—191): Mohn — Die Gutmenschen aus Gütersloh. campus sachbuch 2006. Auszug

## Արտաքին հղումներ
* Homepage von Reinhard Mohn 
* Dossier zum Tod von Reinhard Mohn — Neue Westfälische Oktober 2009
* Uwe Jean Heuser: «Die Familie kann nichts durchsetzen» — Interview in: Die Zeit Nr. 32 vom 31. Juli 2003
* Uwe Jean Heuser: «Man fällt mit Menschen schon mal rein» — Interview in: *Die Zeit* Nr. 25/2001
* Kritische Beiträge zur Person Reinhard Mohn und Bertelmann-Stiftung Nachdenkseiten

Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած գերմանացիներ
Կատեգորիա:Մյունստերի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ