open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հարություն Մինասյան (իրանահայ դերասան)

**Հարություն Մինասյան** (), հայ գեղանկարիչ, դերասան, թատերական քննադատ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, Իրանի Ռաշթ քաղաքում։ Ուսումը ստացել է տեղի Հորդանանյան դպրոցում, իսկ 1931 թվականին ավարտել է Թավրիզի Թեմական կենտրոնական դպրոցը։ Հարություն Մինասյանը նկարել սկսել է վաղ տարիքից։ Մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների և մեծ ճանաչում է ձեռք բերել նաև Եվրոպայում։ Սիրել է իր բնանկարներում պատկերել տաք գույներ։ 1964 թվականին, Շեքսպիրի 400-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը Մինասյանը ցուցադրել է շեքսպիրյան թեմատիկայով արած իր նկարները։ Այդ կտավներում նա պատկերել է Շեքսպիրի ստեղծագործությունների հայտնի կերպարների, ինչպիսիք են Համլետը, Շայլոկը, Լեդի Մակբեթը, Ռոմեոն և Ջուլիետը և այլն։

## Ստեղծագործական կյանք
Բեմական առաջին փորձերն արել է Արմեն Արմենյանի և Հ. Բերոյանի բեմադրություններում։ 1935-1936 թվականներին խաղացել է Մ. Թաշճյանի խմբում` կատարելով տարբեր դերեր։ 1944-1982 թվականներին, երբ թատրոնը վերաբացվել է, խաղացել է որպես դրամատիկ դերասան։ Դերերը կատարել է շատ զգացմունքային և անմիջական։ 
Նաև 1961-1962 թվականներին նկարահանվել է Ս. Խաչիկյանի և Ա. Աղամալյանի կինոֆիլմերում։

Հարություն Մինասյանը եղել է Թեհրանի «Հայ ժողովրդական թատրոնի» հիմնադիրներից մեկը։ Բեմադրել է մի քանի ներկայացում, որոնցից են «Ադամ և Եվա», «Անգլերեն խոսելու եղանակը» և այլն։ Մինասյանը նաև աշխատել է «Ալիք» օրաթերթում, որտեղ հիմնական հոդվածները եղել են թատերախոսականներ մշակութային գործիչների, դրամատիկ և օպերային թատրոնների բեմադրությունների մասին։ Ամենաարժեքավոր ուսումնասիրություններից են Ռաշտի և Անզալի թատրոնների մասին ուսումնասիրությունները, որոնք 1985 թվականին տպագրվել են «Իրանահայ վերջին 50-ամյա թատրոնի վաստակավորները» գրքում։

## Դերեր
* «Ոճրագործի ընտանիքը»` Պալմիերի
* «Ապահարզանի սյուրպրիզները»` Շամբո
* «Սեր և խարդանք»` Վուրմ
* «Պատվի համար»` Օթարյան
* «Գարնանային հեղեղ»` Վոլոդիա
* «Մեռնիլը որքա՜ն դժվար է»` Դոկտ. Հարիսըն
* «Մուսա լեռան 40 օրերը»` Լեփսիուս
* «Մոնսերրա»` Դերասան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ քննադատներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Հայկաձորի Կարմիրվանքի վիմական արձանագրություններ

300px|մինի|աջից|Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Կարմիրվանք, Հայկաձոր)
Ստորև ներկայացված է Շիրակի մարզի Հայկաձոր գյուղի արևմտյան եզրին գտնվող Կարմիրվանքի արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Հոգեվանքի վիմական արձանագրություններ

300px|մինի|աջից|Հոգեվանք
Ստորև ներկայացված է Շիրակի մարզի Սառնաղբյուր գյուղից 3&nbsp;կմ հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Հոգեվանքի արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Պիկոպրոյեկտոր

thumb|Aaxatech P1
**Պիկոպրոյեկտոր**, պրոյեկցիոն ոչ մեծ չափի սարք։ Այն չափերով նման է սմարտֆոնի։ «Պիկոպրոյեկտոր» տերմինը կարող է նաև նշանակել շատ փոքր պրոյեկտորը, որը տեղադրված է տեսախցիկում, բջջային հեռախոսում և այլ բջջային տեխնիկայում։

Գոյություն ունեցող գրպատի պրոյեկտորները թույլ են տալիս ստանալ 120 դյույմ անկյունգծով պրոյեկցիա։ Մինի պրոյեկտորները ունենում են հատուկ անց ամրակին կցելու համար, ինչպես նաև գրեթե միշտ ունենում են հիշողության քարտի ընթերցիչը, ինչը նրան հնարավորություն է տալիս աշխատել առանց ազդանշանի։ Հոսանքի ծախսը քչացնելու համար այսպիսի պրոյեկտորներում օգտագործվում են LED լամպեր։

## Պատմություն
2003 թվականին իսրալեական Explay ընկերությունը հայտարարեց, որ նպատակաուղված է գրպանի պրոյեկտորի մշակմանը։ Այս գաղափարի առաջին օրինակը հանրությանը ներկայացվեց 2006 թվականի հոկտեմբերին։ Պրոյեցիոն սարքը կրում էր «Explay Nano Projector» անունը։

«Պիկոպրոյեկտոր» բառը առաջացել է շնորհիվ Optoma Pico գովազդային ընկերության, ով 2008 թվականի նոյեմբերի 25-ին ներկայացրեց Pico Projector PK101 գրպանի պրոյեկտորը, որը նախատեսված էր iPod-ի համար։ Սարքը ապահովում էր HVGA կետայնություն, կադրի անկյունագիծը 99 դյույմ, իսկ նկարը լուսավորությունը 9 լյումեն։

## Կիրառում
Իրենց չափերին շնորհիվ, գրպանի պրոյեկտորները մեծ օգնագործում են գտել ցուցադրումների համար։

### Մուլտիմեդիա
Բջջային սարքերին կցված պիկոպրոյեկտորը կարող է օգտագործվել նկարները և տեսանյութերը մեծ էկրանով տեսնելու համար։

Համակարգչային խաղերում գրպանի պրոյելտորները ստեղծում են նոր հնարավորություններ հավելյալ իրականության համար։

### Օգտատիրոջ միջերես
Տեխնոլոգիական դիզայինի խնդիրներից մեկը, կայանում է իր չափերի մեջ։ Սարքի փոքր չափերը բերում են ղեկավարման էլեմենտների փոքրացմանը։

Գոյություն ունի ինովացիոն մշակումները, ինչը թույլ է տալիս պիկոպրոյեկտորները օգտագործել ինչպես ալյընտրանքնային էկրան կամ ինչպես ստեղնաշար։ Նրանցում պիկոպրոյեկտորը պատկերը արտածում է առաջարկված մակերևույթին (սեղան, մարմի մաս և այլն)։ Օգտատերը շփում է պատկերի հետ ինչպես սենսորային էկրանի հետ։ Նրա շարժը ֆիքսվում է տեսախցիկի միջոցով, կամ հատուկ ակուստիկ սենսորի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Կինո
Կատեգորիա:Վիդեո
Կատեգորիա:Օպտիկական սարքեր
Մոննա Ռոզա

**«Մոննա Ռոզա»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1867 թվականին, որում պատկերված է Ֆրենսիս Դոուսոն Լեյլանդը՝ հավաքորդ Ֆրեդերիկ Լեյլանդի կինը։ Գոյություն ունի Ռոսսետտիի ավելի վաղ աշխատանք կրկին այս անվանմամբ, որի գտնվելու վայրի մասին այժմ ոչինչ հայտնի չէ։

## Տեղեկություն նկարի մասին
thumb|left|1862 թվականի նկարի լուսանկարը

File:FRLeylandsdrawingroom1892.jpg|thumb|right|320px|Ռոսսետտիի վեց նկարներ կախված են Լեյլանդի աշխատասենյակում։
poly 80 200 25 200 25 280 80 280 Մոննա Ռոզա
poly 200 190 240 190 240 280 200 280 Մնեմոսինե (նկար)
poly 250 190 290 190 290 280 250 280 Երանելի կույսը (նկար)
poly 300 210 330 210 330 280 300 280 Պրոզերպինա (նկար)
poly 352 215 400 215 400 280 352 280 Վերոնիկա Վերոնեզե
poly 530 220 570 220 570 280 530 280 Լեդի Լիլիթ
desc none

Ֆրեդերիկ Լեյլանդին, որը հետագայում գնել է այս նկարը, ուղարկած իր նամակում Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է, որ առաջադիմել է նոր նկարի աշխատանքներում՝ մեծացնելով նրա չափսերը և հավելելով ալիքվող հագուստի պատկեր, ինչպես նաև այն, որ իրեն ոչինչ չի մնում, քան ստեղծագործությունը կրկին կոչել «Մոննա Ռոզա»՝ հղում տալով բանաստեղծ Անջելո Պոլիցիանոյի տողերին։ 1862 թվականին նկարիչն ստեղծել է նույն անվանմամբ դիմանկար, որտեղ պատկերվել է Ֆրեդերիկ Լեյլանդի կինը, ինչպես 1867 թվականի համանուն աշխատանքում։ 1873 թվականին Ռոսսետտին որոշ ժամանակով վերցրել է նկարը, որպեսզի մասամբ վերափոխի այն։ «Մոննա Ռոզայի» վրա աշխատելիս Ռոսսետտին ծանոթացրել է Լեյլանդին Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերի հետ։ Նկարի ֆոնի դետալները (սիրամարգի փետուր և ճենապակի) նման են գեղազարդ սենյակին, որը հետագայում Ուիսթլերն ստեղծել է Լեյլանդի համար։ «Մոննա Ռոզան» Ռոսսետտիի հեղինակած այլ 5 դիմանկարների հետ կախված է եղել Ֆրեդերիկ Լեյլանդի սենյակում։

## Արվեստ
Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի արվեստի մասին 1904 թվականի գրքում Հենրի Քարրի Մարիլլին նկարն անվանել է «փոքրիկ, բայց գեղեցիկ»՝ խնամքով նկարագրելով զգեստը, վարդերը, զարդերը, մազերը, ինչպես նաև ֆոնի դետալները։ Լինդա Մերիլի կարծիքով՝ նկարն իրենից ավելի շատ ներկայացնում է հագուստային գեղանկար, ոչ թե դիմանկար։ Այն հանդիսանում է «աննպատակ գեղեցկության» օրինակ։ Ջեսիկա Ֆելդմանը նշում է, որ հատուկ ուշադրություն է պահանջում ճենապակե սկահակը, որը ինքն իրենով դարձել է գեղագիտության օրինակ։ Սկահակը պետք է դիտարկել ոչ որպես ինտերիերի դետալ, դրանում նկարիչը ուրվագծել է զգեստի, ծաղիկների և ֆոնի արտացոլանքը, ինչպես նաև երևում է Ռոսետտիի տարվածությունը արևելյան առարկաների հանդեպ և նույնիսկ դրանց փոխանցելու հակումը. նա «փոխանցել է» չինական ճենապակին անգլիական գեղանկարչության լեզվով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
* Surtees, Virginia. *Dante Gabriel Rossetti*. 2 vols. Oxford: Clarendon Press, 1971.

Կատեգորիա:1867 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Պիֆոս

[thumb|Մ․թ․ա․ VII դարի պիֆոս [Կրետե կղզում]]

**Պիֆոս** (), Հին Հունաստանում, մեծ կերամիկական անոթ (կարող է լինել մարդու հասակին կամ ավելի մեծ) մթերք՝ ցորեն, գինի, ձեյթունի յուղ, աղած ձուկ, պահելու համար։ Տարածում է գտել Միջերկրական ծովի ողջ տարածքում, հատկապես Եգեյան ծովի մշակութային շրջանում և Կիպրոսում։ Պիֆոսների արտադրությունը բրուտից պահանջում էր հատուկ հմտություններ։

[thumb|слева|200px|Պիֆոս [Էրմիտաժում, գտնվել է Հերսոնեսում]]

Պիֆոսը գնդաձև կամ ձվաձև խոշոր կերամիկական անոթ էր (սուր վերջը դեպի ներքև), որը հիշեցնում էր ամֆորա։ Սակայն պիֆոսի մոտ հաճախ հանդիպում է ոչ սուր, այլ հարթ հատակը, որը թույլ է տալիս նրան կանգնել և հաճախ վերին մասում կան տեղափոխման հարմարանքներ, որոնց միջոցով անոթը տեղաշարժելու համար անցկացվում են պարաններ։ Պիֆոսը կարող է ունենալ 4-6 բռնակ։ Նրա մակերևույթը հարթ է կամ զարդարված ժապավենաձև նախշերով։ Հանդիպում են բեժ, ավազագույն, շագանակագույն և կարմիր նրբերանգներով պիֆոսներ։ Մինոյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում Կամերասի ոճով արված պիֆոսների վրա պատկերվում էին ձկներ։

Պիֆոսները գործածվում էին նաև հուղարկավորության ծիսակատարություններում, սակայն առաջին հերթին՝ զեյթունի յուղ, մեղր, աղ, ցորեն պահելու համար։

47 գինու պիֆոս հայտնաբերվել է Ցիխագորի նկուղում։ Դրանց վրա դրվում էր դրոշմ։ Հին հռոմեացիների մոտ նմանատիպ անոթը կոչվում էր դոլիեմ ()։ Պիֆոս էր չարագուշակ Պանդորայի արկղը։ Լեգենդի համաձայն՝ հենց պիֆոսում է ապրել Դիոգենեսը։ Պիֆոսները օգտագործվել են նաև հուղարկավորության ժամանակ։

## Ծագում
Միկենյան հունարենում տվյալ անվանումը նշված է *qe-to* իդեոգրամայի տեսքով։ Հստակ ծագուբնաբանություն չունի, սակայն ենթադրվում է, որ փոխառնվել է ինչ-որ ենթաշերտ լեզվից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կերամիկա
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի անոթներ
Երիտասարդի դիմանկարը (Ռաֆայել, Կրակով)

**«Երիտասարդի դիմանկարը»,** Ռաֆայելի նկարը, որը  Չարտորյան իշխաների ժողովից (Լեհաստան) հափշտակվել է նացիստների կողմից։

Ըստ որոշ վարկածների նկարը Ռաֆայելի ինքնանկարն է։ Այս կարծիքը հիմնված է Ռաֆայելի միակ հավաստի (Վազարիի վկայությամբ) նկարի նմանության վրա։

В 1798 թվականին արքա Ադամ Չարտորիսկին նկարը Իտալիայից տեղափոխում է Լեհաստան։ Այդ ժամանալից ի վեր նկարը գտնվում է իր մոր կողմից ստեղծված թանգարանում, որը գտնվում է Կրակովում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսելուց հետո՝ 1939 թվականին, նկարը թաքցվել է Չարտորյանների ընտանեկան կալվածքում, որը գտնվում է Սենյավայում, բայց շուտով հայտնաբերում է գեստապոն։ Այն ընտվել էր Լինցում կազմակերպվող ֆյուրերի թանգարանի համար, իսկ 1945 թվականին տեղափոխել են Վավելի դղյակ, որը Լեհաստանի գերմանացի գեներալ-նահանգապետ Հանս Ֆրանկի նստավայրն էր։

Պատերազմի ավարտին Ֆրանկը նկարների հավաքածուով փախել է Բավարիա, որտեղ 1945 թվականի մայիսի 4–ին կալանավորվել է ամերիկացի զինվորականների կողմից։ Նրա մոտ չեն գտել «Երիտասարդի դիմանկարը»։ Ֆրանկը հաղորդել է այն վայրերի մասին, որտեղ նացիստները թաքցրել են գեղարվեստական արժեքները, սակայն դրանցից ոչ մեկում չի գտնվել նկարը։

2012 թվականի օգոստոսին կեղծ հաղորդագրություն է ստացվում այն մասին, որ Լեհաստանի ԱԳՆ մշակութային արժեքների վերականգնման հարցերով ներկայացուցիչ Վոյցեխ Կովալսկին հայտարարել է, որ գլուխգործոցը գտնվում է «անվտանգ տեղ» և չի նշում քաղաքի անունը։ Շուտով պարզվում է, որ լուրը հորինել են, որպեսզի ընթերցողի մոտ հետաքրքրություն առաջացնեն։ Նախարարության ներկայացուցիչը պարզաբանել է, որ նկարի նոր հետքեր չեն հայտնաբերվել։

## Տես նաև
* Կզաքիսով տիկինը — Լեոնարդո դա Վինչիի նկարը՝ Չերտորյան հավաքածուից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռաֆայելի նկար «Երիտասարդի դիմանկարը»


Կատեգորիա:1513 նկարներ
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Սուրբ Կիրակի եկեղեցի

**Սուրբ Կիրակի եկեղեցի**, հայկական վաղ միջնադարի եկեղեցի, որը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի Արզնի գյուղի հյուսիս-արևմտյան կողմում, ձորամերձ սարահարթի վրա ընկած փոքր գերեզմանոցում։

## Նկարագրություն

Այն վերանորոգվել է երկու անգամ։ Առաջին անգամ հենախորշերի և գմբեթի կզմինդրե ծածկերը փոխարինվել են քարերով՝ 10-11-րդ դարերում։ Երկրորդ անգամ այն վերանորոգվել է 1955 թվականին։ Վերանորոգման ժամանակ բացվել է կիսով չափ հողի մեջ թաղված հուշարձանը և վերականգնվել ճակատների ավերված երեսապատումը։ Հենախորշերի ու գմբեթի ավերված տանիքը փոխարինվել է թիթեղյա ծածկով։ Ներսից այն համեմատաբար լավ է պահպանվել և ոչ մի փոփոխության ու վերանորոգման չի ենթարկվել։

Ճարտարապետական այդ հորինվածքի հիմքը՝ կենտրոնական քառակուսին, չորս կողմից շրջապատված է գմբեթարդներով ավարտված կիսաշրջանաձև հենախորշերով։ Անցումը կենտրոնական քառակուսուց դեպի ութանիստ թմբուկ՝ շուծված է միակտուր քարի մեջ փորված չորս փոքր տրոմպների, իսկ թմբուկից գմբեթ՝ երկրորդ շարքի ութ ավելի փոքր տրոմպների միջոցով։ Առաջին շարքի տրոմպները հենվում են գմբեթակիր, թեթևակիորեն պայտաձև կամարների վրա, որոնք իրենց հերթին հանգրում են գմբեթատակ քառակուսու (2.32 մ x 2.32 մ) պարզ անկյուններին։

Հետնախորշերը՝ բացառությամբ արևմտյանի, որտեղ տեղավորված է միակ դուռը, ունեն միակտուր քարի մեջ փորված դեպի ներս լայնացող կլոր լուսամուտներ, որոնք իրենց վերին մասով ագուցված են գմբեթարդի շարվածքին։ Նույն ձևի լուսամուտներ կան նաև թմբուկի արևելյան և արևմտյան նիստերի վրա, ունեն համեմատաբար փոքր չափեր և դեպի ներս չեն լայնանում։ Հուշարձանի դռան ուղղանկյուն լայն բացվածքը արտաքինից ունի հորիզոնական բարավոր, իսկ ներսից՝ կիսաշրջանաձև կամար։ Դուռը հատակից բարձր է 40 սմ։

Ներքին քառաբսիդ հորինվածքը արտաքինից պարփակված է ութանիստ ծավալով, որը բարձրանում է քիվով ավարտվող քառակուսի (5.6 մ x 5.6 մ) պատվանդանի վրա՝ կառուցված մեկ շարք բարձրությամբ մաքուր տաշված քարերից։ Պատվանդանի քիվը մեզ հասել է բավական վնասված՝ որոշ քարեր, մեծ մասամբ հարավային ճակատում, սրբատաշ չեն և չունեն պրոֆիլ։ Քիվի արևմտյան ճակատի դռան աջ կողմի երկու քարերը ունեն պրոֆիլի այլ համաչափություններ։

Եկեղեցին կառուցված է կանոնավոր շարքերով տեղական վարդագույն տուֆից տաշված քարից։ Պատի շարվածքի հորիզոնական կարաները ունեն 45° եզրակոսներ։ Բոլոր ճակատները զերծ են հարդարանքներից։

## Տես նաև

* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:6-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արզնիի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Լեոնիդ Տարուաշվիլի

**Լեոնիդ Իոսիֆովիչ Տարուաշվիլի** (, ), խորհրդային և ռուս արվեստագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր դոկտոր, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի կերպարվեստի տեսության և պատմության գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող։

## Կենսագրություն
Լեոնիդ Տարուաշվիլին ծնվել է 1946 թվականին։ 1975 թվականին վարտել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի արվեստի տեսության և պատմության ֆակուլտետը։ 1973 թվականից մինչև 1988 թվականը եղել է Էրմիտաժի աշխատակից, ապա աշխատել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի կերպարվեստի տեսության և պատմության գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Պարգևատրվել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակաեմիայի «Արժանավորին» մեդալներով (2016, 2017)։

Գիտական հետաքրքրությունների ոլորտներն միջգիտակարգային ուսումնասիրություններն են անտիկ արվեստի և գրականության ոլորտում, նոր եվրոպական գեղարվեստական մշակույթի անտիկ ավանդույթը, ինչպես նաև դանիական գրականությունը։

## Ընտրյալ մատենագիտություն
* Бертель Торвальдсен и проблемы классицизма. — М.: НИИ теории и истории изобразит. искусств, 1992. — 167,[6] с., [11] л. ил.
* Эстетика архитектурного ордера: От Витрувия до Катрмера де Кенси. — М.: Architectura, 1995. — 178 с.: ил.
* Тектоника визуального образа в поэзии античности и христианской Европы: К вопросу о культурно-исторических предпосылках ордерного зодчества. — М.: Языки русской культуры, 1998 (Серия: Язык. Семиотика. Культура). — 374 с.: портр. — ISBN 978-5-7859-0072-1
* Языки свободного общества: Искусство /*Таруашвили Л. И.*, *Бернштейн Б. М.*, *Яковенко И. Г.* / Сост. *Таруашвили Л. И.* — М.: Языки славянской культуры, 2003 (Язык. Семиотика. Культура. Малая серия). — 160 с. — ISBN 5-94457-120-9
* Искусство Древней Греции: Словарь. — М.: Языки славянской культуры, 2004. — 336 с. — ISBN 978-5-94457-188-5
* В соавт. с: *Суриков И. Е.*, *Ленская В. С.*, *Соломатина Е. И.* История и культура Древней Греции: Энциклопедический словарь. — М.: Языки славянской культуры, 2009. — 792 с. — ISBN 978-5-9551-0355-6
* Рим в 313 году: Художественно-исторический путеводитель по столице древней империи. — М.: Статут, 2010. — 278 с. — ISBN 978-5-8354-0614-2 
* Гомер в зеркале новоевропейских переводов: Пластико-тектонический аспект. — М.: Памятники исторической мысли,  2013. — 176 с. — ISBN 978-5-88451-313-6
* Статуарность и тектоника в образах литературы и искусства: Статьи разных лет. — М.: Статут, 2016. — 320 с.— ISBN 978-5-8354-1288-4
*  Тектоника словесного образа: Об эстетическом отношении к эффекту устойчивости в античном мире и постантичной Европе, или К проблеме этиологии архитектурного ордера. — М.: Энциклопедия, 2022. — 472 с. — ISBN 978-5-94802-272-7

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Л. Таруашвили на сайте НИИ теории и истории изобразительных искусств РАХ.
* Л. Таруашвили на сайте издательства «Статут».
* Публикации Л. Тарушвили на немецком и английском языках на Propylaeum-DOK / University Library of Heidelberg.
* Л. Таруашвили на WorldCat.

Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Իսլամական արվեստի թանգարան (Դոհա)

**Իսլամական արվեստի թանգարան** (), թանգարան Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում, ստեղծվել է ճարտարապետ Յույ Մին Փեյի նախագծով։ Պատկերասրահի ներքին ձևավորումը մշակել է ճարտարապետ Ժան Միշել Վիլմոտի թիմը։

## Պատմություն և նկարագրություն
Թանգարանի շենքը կառուցվել է հին իսլամական ճարտարապետության ոճով։ Այն իր տեսակով դարձել է Պարսից ծոցի արաբական հանրապետություններում, ունի իսլամական մշակույթի խոշոր հացվաքածու, հետազոտական ինստիտուտ և գրադարան։ Թանգարանին է պատկանում նաև բարձրակարգ *IDAM* ռեստորանը, որն առաջարկում է արաբական մոտիվներով ֆրանսիական և միջերկրածովյան խոհանոց։

Թունիսցի գրող և արվեստագետ Սաբիհա Ալ Հեմիրը 2006-2008 թվականներին աշխատել է որպես թանգարանի հիմնադիր և տնօրեն։

Թանգարանի ամբողջ տարածքը 45 000 մ² է, այն գտնվում է Դոհա նավահանգստի ծայրամասում՝ Դոհա ծովածոցի հարավային վերջնամասում։

Թանգարանի շինարարությունը իրականացրել է *Baytur Constr.Co.* (Թուրքիա) ընկերությունը։ Այն ավարտվել է 2006 թվականին, սակայն թանգարանի ինտերիերը հետագայում ենթարկվել է տարաբնույթ փոփոխությունների Կատարի էմիրի մասնակցությամբ։ Լայն հասարակությանը հասանելի է դարձել 2008 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

## Հավաքածու
Թանգարանում ներկայացված է իսլամական մշակույթի առարկաների հավաքածու՝ հավաքված 1980-ական թվականների վերջերին։ Իր մեջ ներառում է գեղանկարչություն, Տեքստիլ արդյունաբերություն և խեցեգործություն։ Սա աշխարհում իսլամական գտածոների լիարժեք հավաքածուներից մեկն է, առարկաների, որոնք գտնվել են կամ ծագել են Իսպանիայում, Եգիպտոսում, Իրանում, Իրաքում, Թուրքիայում, Հնդկաստանում և Կենտրոնական Ասիայում։ Էքսպոզիցիաների ցուցադրության առանձնահատկությունը կայանում է մութ, առանց լուսավորության, յուրաքանչյուր ցուցանմուշի վրա ուղղված լույսի շողերի սրահներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Музея исламского искусства в Дохе
* Карта Музея исламского искусства в Дохе
* Музей исламского искусства в Дохе 
* Qatar News Agency
* Биеннале-симпозиум исламского искусства 
* Leslie E. Robertson Associates

Կատեգորիա:2008 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսլամական արվեստ
Կատեգորիա:Կատար
Թոմաս Ուիլյամ Հերինգշոու

**Թոմաս Ուիլյամ Հերինգշոու** (), ամերիկացի լրագրող, հրատարակիչ, ծագումնաբան և կենսագրականների հեղինակ, առավել հայտնի է կենսագրական աշխատանքների խմբագրման և հրատարակման համար։

## Կենսագրություն
Համաձայն  *National Library of American Biography-*ին տված սեփական համառոտ ակնարկին՝ Հերինգշոուն ծնվել է Լինքոլնշիր քաղաքում, Անգլիա, այնուհետ ընտանիքի հետ տեղափոխվելով Բոսթոնի Լինքոլշիր քաղաքը՝ սկիզբ դնելով Հերոնշոու ընտանիքին։ Նրա մանկությունը անց է կացել Ամերիկայում, որտեղ նա սովորել է  Chicago Athenaeum-ում և Չիկագոյի իրավունքի միավորված քոլեջում։ 1875-1879 թվականներին որպես տպագրող աշխատել է Նյու Յորքում, Ֆիլադելֆիայում և Չիկագոյում։ 1879-ին հիմնել և խմբագրել է Farm, Field և Fireside ամսագիրը, իսկ 1880 թվականին հիմնել է համանուն ընկերությունը և հանդիսացել է վերջինիս նախագահը։

Հերինգշոուն, ով իրեն համարում էր «Մուլիերոլոգիա»  խորագրով հատորի հեղինակ, 1880 թվականին ամուսնանում է Մերի Լինա Ջոնսի հետ հետ։ Նրանք ապրում էին Չիկագոյի Լինքոլն պարկի մոտակայքում։ Նրանք նաև ունեին մի վիլլա՝ Հերինգշո հոլլը, որը կառուցված էր հատված գրանիտից և գտնվում էրԻլոյնս նահանգի Լեյք շրջանի ամենաբարձր կետում։ Վաճառելով Farm, Field և Fireside-ի իր մասնաբաժինը՝ Հերինգշոուն ստեղծեց Չիկագոյի  տպարանը։ 1884 թվականին նա հիմնեց Ամերիկյան հրատարակիչների ասոցիացիան, որոշ ժամանակահատվածում այդ ասոցիացիայի նախագահն էր և  օգտագործում էր իր անվան հետ կապված կենսագրական տեղեկատու տարբեր աշխատանքներ հրապարակելու համար։ Նա մահացավ Իլոյնս նահանգի Քուկ շրջանում՝ 69 տարեկան հասակում։

## Աշխատանքներ
**Օրվա նշանավոր տղամարդկանց և կանանց կենսագրական ակնարկ,* A.B. Gehman Co, 1888
**Մուլյերոլոգիա կամ Գիտություն կանանց մասին*, Home Publishing House, Չիկագո, 1890
**Բանաստեղծական մեջբերումներ*, American Publishers' Company, 1892
**Ամերիկայի բանաստեղներ*, American Publishers' Company, 1894
**Ամերիկյան կենսագրության Հերինգշոուի հանրագիտարան,* 1898
**Ամերիկյան գրականության գրադարան*, American Publishers' Company

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ

**«Սուրբ ընտանիք»** *(«Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ»)*, Ռաֆայելի երկու ստեղծագործություններից մեկը, որոնք մնացել են Ռուսաստանում 1930-ականների Էրմիտաժի հավաքածուի վաճառքից հետո։

Նկարը 18-րդ դարում Պիեր Քրոզի հավաքածուի հետ հայտնվել է Էրմիտաժում, որը մեծ զեղչով ձեռք է բերվել Կարլ Բերրիերեն դուքսից։ Կտավը վերականգնողական նպատակներով վերականգնվել է անփորձ նկարչի կողմից և որակազրկվել։ Հետագայում նկարի պատկերումը կտավի վրա անցումն ու  ու վերականգնման անհաջող փորձերը լավագույնս չեն անդրադարձել ստեղծագործության վիճակի վրա։

19-րդ դարասկզբի գիտնականները կասկածներ են հայտնել դրա իսկության վերաբերյալ, ինչի պատճառով խորհրդային կառավարությանը 1930-ական թվականներին չի հաջողվել կտավի համար արտասահմանյան գնորդ գտնել։

Սուրբ ընտանիքի ավանդական խմբում նորածին Քրիստոսը պատկերված է Մարիամի գրկին նստած, շարժուն կեցվածքով։ Նրանից աջ նստած է ճերմակ մազերով մի տարեց մարդ։ Նա հայացքը չի կտրում նորածնից։ Արվեստագետները, ավանդույթի համաձայն, ծերունու կերպարի մեջ տեսնում են Սուրբ Հովսեփին, որին ընդունված է պատկերել խոր մտախոհության մեջ ընկղմված որդու ճակատագով։ Սա Հովսեփի շատ հազվադեպ նկարներից է առանց մորուքի, այստեղից էլ նկարի երկրորդ անունը՝ *«Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ»:*

Նկարի ինտերիերը, որտեղ բացված կամարից  երևում է բնապատկերի մի հատված, մի շարք այլ դետալների հետ միասին (երեխայի դեմքի արտահայտությունը, նրա կեցվածքը, Մարիամի սանրվածքը) ցույց է տալիս Լեոնարդո դա Վինչիի ազդեցությունը։ Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ նկարը Ռաֆայելի վաղ շրջանի գործերից է՝ նկարված Ֆլորենցիայում։

Վերականգնված նկարը 19-րդ դարի սկզբում գրավել է Ա. Պուշկինի ուշադրությունը, որը 1819 թվականին այս թեմայով գրել է «Վերածնունդ» բանաստեղծությունը։  Ավելի ուշ իր «Մոցարտ և Սալերի» ստեղծագործության մեջ Սալերիի անունից գրել է հետևյալ խոսքերը.

«Ես չեմ ուրախանում, որ «նկարիչն» անկար է, ինձ տխրեցնում է նրա «կեղտոտած» Ռաֆայելի Մադոննան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Pierluigi De Vecchi. *Raffaello*. Rizzoli, Milano 1975.
* Paolo Franzese. *Raffaello*. Mondadori Arte, Milano 2008.

## Արտաքին հղումներ
* Էրմիտաժի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1506 նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտի
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ
Ռութ Գիլմոր

**Ռութ Էմիլի Գիլմոր** (), անգլիական ծագմամբ ամերիկացի թատրոնի դերասանուհի։

Գիլմորը «Actors' Equity» ընկերության նախկին նախագահ Ֆրենկ Գիլմորի և դերասանուհի Լորա ՄակՋիլիվրեյի դուստրն էր և դերասանուհի Մարգալո Ջիլմորի քույրը։ Նրա մեծ հորաքույրը բրիտանացի դերասան-մենեջեր Սառա Թորնն էր, իսկ մեծ հորեղբայրներն էին դերասաններ Թոմաս Թորնը և Ջորջ Թորնը։

Հոր կողմից լինելով չորրորդ սերնդի դերասանուհի՝ Գիլմորի առաջին պրոֆեսիոնալ բեմելը տեղի է ունեցել 1918 թվականին Մորիս Մաետերլինկի՝ Նյու Յորքում բեմադրված «Նշանադրություն» ներկայացման մեջ։ Հետագայում հանդես է եկել տարբեր դերերով տարբեր ներկայացումներում․ Էդդի Ափթոնի դերում 1921 թվականին բեմադրված «Կողոպուտ» ներկայացման մեջ, Ջեննիի դերում 1922 թվականին բեմադրված «Բույնը» ներկայացման մեջ, 1922 թվականին բեմադրված «49-ականները» ներկայացման մեջ, «No  Sirree!» (1922) ներկայացման մեջ, Գեյլ Կառլթոնի դերում 1931 թվականին բեմադրված «Այլևս ոչ մի սահման» ներկայացման մեջ և տիկին Հովարդի դերում 1934-5 թվականներին բեմադրված «Գյուղացին ամուսնանում է» ներկայացման մեջ։

Ամուսնացել է թատերկան պրոդյուսեր Մաքս Սոնինոյի հետ Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքում։ Նրանք հանդիպել են այն ժամանակ, երբ 1931 թվականին Մաքսը բեմադրում էր «Այլևս ոչ մի սահման» պիեսը, որում Ռութը դերակատարում ուներ։ Միասին նրանք թարգմանել են Լուիջի Պիրանդելլոյի «*Finding Oneself* » (1933), Ջիվակինո Ֆորցանոյի «*Gutlibi* » և «Սան-Լուցիոյի զանգերը» պիեսները։ Նրանց դուստրը Միլդրեդ Սոնինոն էր (1836 թվականի փետրվարի 18 - 1986 թվականի հունվար)։

Իր քրոջ՝ Մարգալո Գիլմորի հետ նա «Ալգոնկինի կլոր սեղանի» անդամ էր։ Մահացել է Նյու Յորքում 1976 թվականի փետրվարին 76 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1899 ծնունդներ
Կատեգորիա:1976 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Աննա Հարիսոն

**Աննա Տատխիլլ Սիմմս Հարիսոն** ( , նախագահ Ուիլյամ Հենրի Հարիսոնի կինը՝ նախագահ Բենջամին Հարիսոնի տատը։ ԱՄՆ-ի առաջին տիկին է եղել  1841 թվականի մարտի 4-ից մինչև ապրիլի 4-ը։

## Վաղ կյանք և ամուսնություն
Աննան ծնվել է Նյու Ջերսիի Մորիսթոն քաղաքում, 1775 թվականի հուլիսի 25-ին, նրա ծնողներն էին Ջոն Քլիվ Սիմսը և Աննա Թաթիլ Սիմսը։ Մայրը մահացել է 1776 թվականին։ Պատերազմի ժամանակ նրան խնամել են Լոնգ-Այլենդում գտնվող նրա տատերն ու պապերը։

Նա մեծացել է Լոնգ-Այլենդում ՝ ստանալով անսովոր լայն կրթություն այդ ժամանակի կնոջ համար։ Երբ նա տասներեք տարեկան էր, Աննան հայրիկի և խորթ մոր հետ տեղափոխվել են Օհայո նահանգի Հյուսիսային Բենդ քաղաք։ 1795 թվականի ապրիլին որոշ հարազատների այցելելիս՝ Աննան հանդիպել է Ուիլյամ Հենրի Հարիսոնի հետ։ Հարիսոնը, այն ժամանակ բանակի լեյտենանտ էր, գտնվում էր քաղաքում՝ ռազմական գործերով։ Չնայած Աննայի հոր նախնական դժգոհությանը, երիտասարդները սկսել են հանդիպել և ամուսնացել են 1795 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Նրանք ունեցել են տաս երեխա։

* Էլիզաբեթ Բասեթ Հարիսոն (սեպտեմբերի 29, 1796 - 27 սեպտեմբերի, 1846) 
* Ջոն Քլիվ Սիմս Հարիսոն (հոկտեմբերի 28, 1798 - 30 հոկտեմբերի, 1830) 
* Լյուսի Սինգլթոն Հարիսոն (սեպտեմբերի 5, 1800 - 7 ապրիլի, 1826) 
* Ուիլյամ Հենրի Հարիսոն կրտսեր (սեպտեմբերի 3,1802 - սեպտեմբերի 6,1838) ամուսնացել է Ջեյն Իրվին Գարիսոնի հետ։ 
* Ջոն Սքոթ Հարիսոն (հոկտեմբերի 4 1804 - 25 մայիսի 1878) 
* Բենջամին Հարիսոն (մայիսի 5, 1806 - հունիսի 9, 1840) 
* Մերի Սիմս Հարիսոն (հունվարի 28, 1809 - 16 նոյեմբերի, 1842) 
* Քարթեր Բասեթ Հարիսոն (հոկտեմբերի 26, 1811 - 12 օգոստոսի, 1839) 
* Աննա Թաթիլ Գարիսոն (հոկտեմբերի 28, 1813 - հուլիսի 5, 1845) 
* Ջեյմս Ֆինդլի Հարիսոն (մայիսի 15, 1814 - ապրիլի 6, 1817)

## Առաջին տիկին
Երբ նրա ամուսինը՝ Ուիլյամ Հարիսոնը, ընտրվել է նախագահ 1841 թվականին, Աննան արգելափակվել էր հիվանդության պատճառով Նորթ Բենդում գտնվող իր տանը և չի կարողացել ամուսնուն ուղեկցել Վաշինգտոն։ Նախագահ Հարիսոնին ուղեկցում էր որդու այրին Ջեյն Իրվին Գարիսոնը, որին նա տվել էր իր անունը, որը պետք է իրականացներ առաջին տիկնոջ բոլոր գործառույթները մինչև այն պահը, երբ Աննան կառողջանա։ Սակայն ապրիլի 4-ին՝ ընտրվելուց ուղիղ մեկ ամիս անց, նախագահ Հարիսոնը մահացել է, և Աննան այդպես չի մտել Սպիտակ տուն։

## Կյանքի և մահվան վերջին տարիները
Ամուսնու մահից հետո Աննան ապրում էր իր որդու՝ Ջոն Սքոթ Հարիսոնի հետ Հյուսիսային Բենդում։ 1841 թվականի հունիսին նախագահ Ջոն Թայլերը օրենք է ստորագրել և  25 000 ԱՄՆ դոլար դրամաշնորհ է տվել տիկին Հարիսոնին։

Աննա Հարիսոնը մահացել է 1864 թվականի փետրվարի 25-ին, 88 տարեկան հասակում և թաղվել է Հյուսիսային Բենդ նահանգի հուշահամալիրի Ուիլյամ Հենրի Հարիսոն գերեզմանոցում։ 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1864 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 25 մահեր
Կատեգորիա:1775 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Լուսային արվեստի միջազգային կենտրոն

**Լուսային արվեստի միջազգային կենտրոն** ()՝ Ունա քաղաքում արվեստի թանգարան (Հյուսիսային Ռայն-Վեստֆալիա), որը բացվել է 2002 թվականին՝ նախկին «Lindenbrauerei» գարեջրատան շենքի համալիրում, 2019 թվականի դրությամբ այն աշխարհի միակ թանգարանն է, որը նվիրված է բացառապես ժամանակակից լուսային արվեստին, իսկ կենտրոնը բացի ցուցահանդեսների անցկացումից, արվեստի խնդիրները քննարկելու, սիմպոզիումների, գիտաժողովների և սեմինարների անցկացման վայրերը որոշելու համար կազմակերպում է ֆորումներ, 2015 թվականից RWE ընկերության և Innogy հիմնադրամի հետ ներկայացվում է ամենամյա «International Light Art Award» մրցանակը։

## Պատմություն և նկարագրություն
Լուսային արվեստի միջազգային կենտրոնը հիմնադրվել է 2001 թվականին՝ Ունա քաղաքի նախկին «Linden» գարեջրատան շենքում, իսկ 2002 թվականին բացվել է հասարակության համար և կենտրոնացել լուսային արվեստին վերաբերող ինստալյացիոն նախագծերի վրա։ Թանգարանային համալիրի առանձնահատկությունն այն գործարանային նախկին խողովակն էր, որը տեղակայված էր 52 մ բարձրության վրա, 2019 թվականի դրությամբ ցուցահանդեսների ընդհանուր տարածքում թանգարանն առաջարկում էր ընդհանուր 2600 քմ մակերեսով ստորգետնյա տարածք (նախկին նկուղներ), ինչը հեշտությամբ հարմարվում էր լույսով աշխատող նկարիչների ցանկություններին իրենց ժամանակավոր ցուցադրությունները անցկացնելու համար։ Արդյունաբերական համալիրը կառուցվել է 19-րդ դարում կարմիր աղյուսից, ըստ թանգարանի տնօրինության, «ավանգարդային լուսային արվեստի և պատմական շենքերի միջև հանդիպումը ստեղծում է աշխույժ մթնոլորտ և հետաքրքիր երկխոսություն անցյալի և ապագայի միջև»։

Թանգարանում կա նաև մշտական հավաքածու, որը ստեղծվել է տասներեք հայտնի լուսային նկարիչների՝ Մարիո Մերցի, Միշա Կուբալի (նկարիչն անիմացրել է Դյուսելդորֆում գտնվող Մանեսման երկնաքերը), Ռեբեկա Հորնի, Քրիստինա Կուբիշի, Քիթ Սոնեի, Յան վան Մյունստերի, Ֆրանսուա Մորելի, Քրիստիան Բոլտանսկիի, Բրիջիթ Կովանցի և Օլաֆուր Էլիասոնի կողմից։ Հավաքածուում կա Ջեյմս Տարելի երկու աշխատանք. 2009 թվականին թանգարանը ստացել է 2005 թվականին ամերիկացի նկարչի կողմից ստեղծված «Third Breath» (երրորդ շունչ) ինստալյացիան, այս արվեստի գործի տեղադրումն ուղեկցվում էր Թարելի քառամսյա ցուցահանդեսով՝ «James Turrell — Geometry of Light» (լույսի երկրաչափություն)։ 2015 թվականից կենտրոնը «Innogy» («Innogy Stiftung für Energie und Gesellschaft», Эссен) հիմնադրամի և գերմանական RWE դուստր ձեռնարկության հետ ներկայացնում է ամենամյա «International Light Art Award» մրցանակը։

## Տես նաև
Համբուրգի պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Zentrum für Internationale Lichtkunst Unna. Wienand, Köln 2004, ISBN 3-87909-854-9.
* Klaudia Sluka: Himmel über Unna. James Turell lässt die Welt Kopf stehen // Westfalenspiegel, 58. Jg. (2009), Heft 2, S. 29.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Simmer

**«Simmer»**, ամերիկացի երգչուհի, Paramore ռոք խմբի վոկալիստ Հեյլի Ուիլյամսի նորամուտային սոլո սինգլը նրա  *[[Petals for Armor]]* առաջին ալբոմից, որի թողարկվելու է 2020 թվականի մայիսի 8-ին։ Սինգլը թողարկվել է 2020 թվականի հունվարի 22-ին Atlantic Records լեյբլում։

## Երգի մասին
2020 թվականի դեկտեմբերին՝ իր ծննդյան օրը, Հեյլի Ուիլյամսը հայտարարել է այն մասին, որ թողարկելու է «փորձի համար» նոր սոլո աշխատանք 2020 թվականի հունվարին։ Մռայլ երանգներով և անտառով վազող մարդ պատկերող մի քանի թիզերներից հետո՝ հունվարի 20-ին, երգչուհին հրապարակել է երգի վերնագիրը։

Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է սինգլի հետ միասին հունվարի 22-ին։ Ռեժիսորը եղել է Ուորեն Ֆուն։ Տեսահոլովակում մերկ Հեյլին անտառում փախչում է խորհրդավոր մի կերպարից, որը, ինչպես վերջում պարզվում է, հենց Հեյլին է։ *[[New York Magazine|Vulture]] կայքի արձագանքում «Simmer» երգը բնութագրվել է որպես  «մինի սարսափ ֆիլմ» «Հյուղը անտառում» ֆիլմի ոճով։

== Քննադատություն ==
*Pitchfork'' կայքի արձագանքում նշվել է «աղավաղված դղրդացող կիթառների» բացակայությունը, որոնց փոխարեն շեշտը դրվել է տավիղների ու վոկալային հարմոնիայի վրա. «ինչպես Paramore-ի «Decode» առաջին երգը՝  «Simmer»-ն ստեղծում է տրամադրություն և տալիս մի քանի աղոտ հռետորական հարցեր, բայց չափազանց հաճախ թվում է, թե այս պատմությունը կարելի է վերագրել ցանկացած մեկի»։

## Հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ
Լետիցիա Թայլեր

**Լետիցիա Քրիստիան Թայլեր** (,), նախագահ Ջոն Թայլերի կինը և Միացյալ Նահանգների  առաջին տիկինը`1841 թվականից մինչև իր մահը։

## Կենսագրություն
Լետիցիան մեծացել է Վիրջինիայի ագարակում։ Լետիցիան լավ կրթություն չի ստացել, բայց արագ սովորել է կառավարել պլանտացիան և մեծացրել է երեխաներին։ 1808 թվականին հանդիպել է Ջոն Թայլերին։ Նրանք ամուսնացել են 1813 թվականի մարտի 29-ին Սիդար Գրովում։ Նրանք ունեցել են ութ երեխա։ Աննայի դուստրը մահացել է փոքր տարիքում, երկուսը մահացել են 27 տարեկանում, մեկը 33 տարեկանում։

Միշտ տանն է եղել երեխաների հետ և միայն մեկ անգամ է ձմռանը ապրել Վաշինգտոնում։

1839 թվականին կաթված է ստացել, որից հետո տեղափոխվել է միայն անվասայլակով։ Կաթվածից հետո չի կարողացել կատարել առաջին տիկնոջ պարտականությունները, ուստի Ռոբերտի որդու կինը՝ Պրիսկիլա Թայլերը, 24 տարեկանում ստանձնել է Առաջին տիկնոջ պարտականությունները։

### Երեխաներ
Նրանք ունեցել են հինգ դուստր և երեք որդի

* Մերի Թայլեր Ջոնս (1815-1848) 
* Ջոն Թայլեր III (1819–1896) 
* Ռոբերտ Թայլեր (1816-1877) 
* Լետիցիա Թայլեր-Սեմփլ (1821-1907) 
* Էլիզաբեթ Թայլեր-Ուոլեր (1823-1850) 
* Աննա Թայլեր (1825-1825) 
* Ալիս Թայլեր-Դենիսոն (1827-1854) 
* Թազվել Թայլեր (1830-1874)

## Մահ
Մահացել է 1842 թվականի սեպտեմբերի 10-ի երեկոյան։ Նրան թաղել են այն ագարակի մոտ, որտեղ նա ծնվել է։

Ի պատիվ Լետիցիա Թայլերի, նրա դիմանկարով փոստային նամականիշ է տպվել Մեն կղզում։ 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացիներ
Կաբրիոլ (ոճ)

thumb|Կահույքի կաբրիոլ ոճի սեղանիկ
**Կաբրիոլ** (ֆր. cabriole` ուղղահայաց կանգնած, զսպանակային, cabri` ուլիկ, իտ. capra-ից` այծ), կահույքի ոտքերի անվանում` երկակի S-աձև պտույտով։ Առաջացել է այծերի թռիչքի հետ նմանեցումից։ Նման ձևերը առաջել են XVII դարի երկրորդ կեսին` եվրոպական, հիմնականում ֆրանսիական կահույքի գլխավոր կերպարներում` Լուի XIV-ի Մեծ ոճի դարաշրջանը, լայն տարածում գտան հատկապես XVIII դարում, ռոկոկոյի դարաշրջանում և դարձան շինուազրիի ոճային հոսանքի մի մասը։

Նմանատիպ նմուշներ են բերել հոլանդացի ՕՍՏ-հնդկական ընկերության վաճառականները Չինաստանից։ Հոլանդացի կահույքագործներն օգտագործել են իսկական չինական լաքապատ պանելներ և դրանք տեղադրել են իրենց կահույքի մեջ. սովորաբար սև փայտից պատրաստված հոլանդական տիպիկ առանձնասենյակներ` սադափե դրվագազարդմամբ։ Արևելքում նման ձևերը ասոցացվում էին սկյուռի պոչի և չինական արվեստի ձևի հետ, որը կարելի է թարգմանել որպես «գունդ և ճանկ»։ Անգլիայում «կաբրիոլ» ձևը դարձել էր XVIII դարի կեսերին Լոնդոնի հայտնի կահույքի արտադրող «թագուհի Աննային» և Թոմաս Չիպենդեյլին հատուկ կահույքի ոճ։ Չնայած, որ թագուհի Աննան կառավարել է միայն 1712 թվականին, ոճը, որը կապված էր նրա անվան հետ, գոյատևել և տարածվել է մինչև 1760 թվականը։ Չինաստանից կոր կահույքի նման ձևերը փոխառվել է մեկ այլ անգլիական ճարտարապետ և կիրառական նկարիչ Ուիլյամ Չեմբերսի կողմից։

Սեղանի ոտքերի կաբրիոլ ձևը դարձավ պահանջված նաև հետագա դարաշրջաններում, չնայած ոճերի և մոդայի փոփոխություններին։ Սա բացատրվում է ոչ միայն նրա տեսողական պլաստիկությամբ, որն արտահայտում է առաձգականություն և կապված է S-աձև գծի հատկությունների հետ, այլև դրա ամրության հետ, չնայած արտադրության բարդությանը։ Այսպիսով, ավանդական արհեստների և արվեստի կահույքի մեջ առաջացան տեխնիկական գեղագիտության և դիզայնի ապագա սկզբունքները (օգուտ-ուժ-գեղեցկություն), որոնք առաջացան միայն մեկ դար անց և օգտագործվեցին այլ նյութեր և տեխնոլոգիաներ։

Կաբրիոլ տեսակի ոտքերը լայն տարածում գտան Հյուսիսային Ամերիկայում XVIII դարի կեսերին, այսպես կոչված, դաշնային ոճի գեղագիտության մեջ (վաղ ամերիկյան կահույքի ոճերը պատճենել էին թագուհի Աննայի ոճի տարրերից)։ Նմանատիպ անուն ունի նաև ավանդական կահույքի մեկ այլ տեսակ` կաբրիոլետ (ֆր. cabriolet), փոքր թեթև աթոռ, կոր արմունկներով, ոտքերով և կլորացված մեջքով։

## Տես նաև
* Կահույքի ոճեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Variations of the Cabriole Leg

Կատեգորիա:Կահույք
Կատեգորիա:Գեղագիտություն
Ժամանակակից արվեստի շաբաթ (Սան Պաուլո)

thumb|Ժամանակակից արվեստի շաբաթվա պաստառը
221px|thumb|Քաղաքային թատրոնի շենքը, որտեղ տեղի է ունեցել ժամանակակից արվեստի շաբաթը
**Ժամանակակից արվեստի շաբաթ** (), արվեստի փառատոն, որն անցկացվել է Սան Պաուլոյում 1922 թվականի փետրվարի 11-ից փետրվարի 18-ը։ Այս փառատոնը համարվում է բրազիլական մոդեռնիզմի նախնական իրադարձությունը։ Չնայած փառատոնից առաջ շատ բրազիլացիներ աշխատում էին այս ոճով, սակայն սա հստակ սահմանեց ժանրի սահմանները և այն ներկայացրեց հասարակությանը։ Բրազիլիայի համար կարևոր նշանակություն ունեցող այս իրադարձությունը հաճախ համեմատվում է 1913 թվականին Նյու Յորքում ժամանակակից արվեստի միջազգային ցուցահանդեսի (Armory Show) հետ, որը լեգենդար հանգրվան էր ԱՄՆ արվեստի պատմության մեջ։

Ժամանակակից արվեստի շաբաթն անցկացվել է Սան Պաուլոյի քաղաքային թատրոնի շենքում, որտեղ ցուցադրվել են պլաստիկ արվեստի գործեր, անցկացվել են դասախոսություններ, համերգներ, պոեմների լսումներ։ Դրանով փառատոնը տարբերվում է Արմորիի շոուից, որի հետ այն հաճախ համեմատում են, քանի որ վերջինիս ժամանակ ցուցադրվում էին բացառապես տեսողական արվեստի գործեր։ Փառատոնը կազմակերպվել էր առաջին հերթին նկարիչ Էմիլիանու դի Կալվականտիի և բանաստեղծ Մարիո դե Անդրադեի կողմից՝ նպատակ ունենալով վերջ դնել երիտասարդ մոդեռնիստների երկարատև հակամարտությանը երկրի մշակութային իսթեբլիշմենթով, որը ղեկավարում էր Բրազիլիայի գրականության ակադեմիան, որը հստակորեն պահպանում էր ակադեմիական արվեստը։ Միջոցառումը ի սկզբանե դիտարկվել է որպես հակասական կամ նույնիսկ սադրիչ, իսկ ակադեմիայի անդամներից մեկը՝ Գրաս Արանիան, ենթարկվել է օստրակիզմին՝ «գեղագիտական հույզերը ժամանակակից արվեստում» վերնագրով զեկույցի համար։

Փառատոնին մասնակցած խումբը, չնայած իր նախնական մտադրություններին, չմնաց ամբողջական։ Բազմաթիվ խմբեր հեռացան։ Ընդհանուր առմամբ, դրանց մեջ գերակշռում էին երկու ուղղություն. «Մարդաֆագիստները» (մարդակեր), Օսվալդ դե Անդրեալի գլխավորությամբ, համաձայնեցին եվրոպական և ամերիկյան փորձին՝ սեփական ոճերը ստեղծելու համար։ Ազգայնականները, ընդհանուր առմամբ, մերժում էին արտաքին ազդեցությունը և փնտրում էին «զուտ բրազիլական» արվեստի ձևեր։ Խմբի առաջատարը Պլինիո Սալգադոն էր, որը հետագայում դարձավ ինտեգրալիզմի արմատական ֆաշիստական շարժման քաղաքական առաջնորդը և ձերբակալվեց բռնապետ Ժետուլիու Վարգասի կողմից հեղաշրջման փորձ կատարելու համար։

Շաբաթից առաջ Սան Պաուլոն Բրազիլիայի ամենահարուստ, բայց մշակութային առումով աննշան քաղաքն էր։ Այս շաբաթվա ընթացքում քաղաքը վերածվեց մոդեռնիստական շարժման կենտրոնի և ընդդիմության մեջ դրեց ավելի մշակութային, ավելի պահպանողական Ռիո դե Ժանեյրոյին։

Ժամանակակից արվեստի շաբաթը շարունակվեց նաև հաջորդ տարիներին։ Օրինակ՝ 1935 թվականի մայիսի 27-ին, որպես շաբաթվա մաս, տեղի ունեցավ Կամարգու Գուարնիերի աշխատանքների առաջին հրապարակային կատարումը, երբ ներկայացվեցին թավջութակի և դաշնամուրի համար նախատեսված նրա 1-ին սոնատը (1930)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Brazil Body and Soul *Guggenheim Museum* 
* Semana de Arte Moderna 

Կատեգորիա:Արվեստի փառատոներ
Կատեգորիա:Միջազգային ցուցահանդեսներ
Անգլերեն դարձվածքներ

**Դարձվածք** (idiom) կայուն բառ կամ բառակապակցություն, որը արտացոլում է ազգի մշակույթը, սովորույթները և կենցաղը։ Բառակապակցությունները կարող են մատնանշել տարբեր իրավիճակներ և իմաստներ, ուստի դրանք վերամիաստավորված բառային միավորներ են, որոնք միասին արտահայտում են լիովին այլ իմաստ և տարբերվում են իրենց նախնական բառարանային իմաստից։ Օրինակ՝ ձեռք տալ (**նախնական իմաստ**` դիպչել), (**որպես դարձվածային միավոր**՝ ձեռնտու լինել)։ Համաձայն մեկ այլ սահմանման, դարձվածքը կայուն լեզվական միավոր կամ արտահայտություն է, որը հատուկ է կոնկրետ լեզվին ու մշակույթին։ Այդ պատճառով դարձվածքը պետք է դիտարկել որպես մեկ միավոր։ Օրինակ՝ անգլիացին կհասկանա "kick the bucket" (մահկանացուն կնքել, մահանալ) և ուղիղ իմաստով «դույլը կոտրել» արտահայտությունների իմաստները։ Ավելին, նա հեշտորեն կհասկանա թե կոնկրետ համատեքստում արտահայտությունը, որ իմաստով է գործածված։
Դարձվածքները ոչ մի դեպքում չի կարելի շփոթել խոսքի պատկերավորման միջոցների հետ ինչպիսին է օրինակ՝ փոխաբերությունը, որը անուղղակի համեմատությունների միջոցով ավելի արտահայտիչ է դարձնում պատկերը (օրինակ՝ a man of steel պողպատի պես ամուր մարդ)։ Խոսքի պատկերավորման մեկ այլ միջոց է համեմատությունը (անգլ․՝ simile), որը վերստեղծում է պատկերը՝ կատարելով փոխաբերական զուգորդություններ օրինակ՝ ("faster than a speeding bullet" կայծակնային արագությամբ, չափազանց արագ։ Բառացի թարգմանությունը կլինի՝ ավելի արագ քան սլացող փամփուշտը)։ Եվ չափազանցությունը, որի դեպքում չափազանցված են ներկայացվում որևէ առարկայի հատկանիշները "missed by a mile" (քար գցելու հեռավորության վրա)։ Ինչպես նաև դարձվածքները պետք չէ շփոթել ասացվածքների հետ, որոնք պարզ արտահայտություններ են հիմնված ճշմարտության և մարդկանց անձնական փորձի վրա։

## Անգլերենի ուշագրավ դարձվածքները

## Տես նաև
1. Ասացվածք
2․ Առած
3․ Կլիշե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սեֆերյան Ս․, Լազարյան  Ա․, Անգլերեն-Հայերեն դարձվածաբանական բառարան, Երևան, Անկյունաքար, 2005
* Փիթեր Առնոյի ծաղրանկարը "New Yorker" ամսագրի համար (1941) 
* Վիքիբառարան
* Հայերեն օնլայն բառարան
* A method in one’s madness 

Կատեգորիա:Դարձվածաբանություն
Կատեգորիա:Դարձվածքներ
Կատեգորիա:Անգլերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Հայերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ասացվածքներ
Փղիկը և նամակը

**Փղիկը և նամակը** (), Վլադիմիր Արբեկովի խորհրդային կարճամետրաժ նկարահանված մուլտֆիլմը։

## Սյուժե
Փոստարար ագռավը փղիկին նամակ է բերում։ Բայց փղիկը չգիտեր ինչ անել դրա հետ, քանի որ կարդալ չգիտեր։ Եվ նա օգնություն է խնդրում նապաստակից։ Տեսնելով խելացի նապաստակին` գիրքը ձեռքին գազարը մոլախոտերից մաքրելիս, փղիկը ամաչում է խոստովանել նրան իր անկարողությունը։ Նապաստակը, նայելով ծրարին, ասում է, որ ինքն էլ է ստացել նմանատիպ հրավեր, սակայն բանջարանոցում զբաղված լինելու պատճառով չի կարդում այն փղիկի համար։

Փղիկը բժիշկ գետաձիու հիվանդանոցի կողքով անցնելիս նրանից օգնություն է խնդրում։ Բայց չկարողանալով ժամանակին խոստովանել, որ չի կարողանում կարդալ, փղիկը ընկնում է անհարմաար դրության մեջ. գետաձին ստուգում է նրա տեսողությունը` խնդրելով կարդալ տառերի շարքերը, որոշում է, որ փղիկը վատ է տեսնում շատ կարդալու այն պատճառով, և նրան ակնոց է նշանակում։

Ամոթահար փղիկը գնում է հորթուկի մոտ և նորից ամաչելով ասում է իր անկարողությունը, առաջարկում է նրան «փորձել» նամակը, բայց հորթուկը մինչև վերջ չլսելով և խնդրանքն իր ձևով հասկանալով` հորթուկը ծամում է նամակը։ Վշտացած այն բանից, որ նամակի բովանդակությունն արդեն հաստատ հնարավոր չի լինի իմանալ, փղիկը ստիպված է լինում պատմել իր խնդրի մասին։ Հորթուկը, որն ինքն էլ կարդալ չգիտեր, առաջարկում է փղիկին գտնել նրան, ով գրել էր հրավերը, բայց սկզբի համար մտնել հարևան ընձուղտի մոտ հյուրասիրվելու։ Այնտեղ էլ պարզվում է, որ ընձուղտն էր բոլոր կենդանիներին նամակով հրավիրել հյուրասիրության, իսկ փղիկը խոստովանում է, որ կարդալ չգիտի, բայց խոստանում է հորթուկի հետ դպրոց գնալ և սովորել կարդալ ու գրել։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ` Վ. Լունին
* Կինոռեժիսոր` Վլադիմիր Արբեկով
* Բեմադրող նկարիչ` Վլադիմիր Սոբալև
* Կոմպոզիտոր` Վլադիսլավ Կազենին
* Կինոօպերատոր` Բորիս Կոտով
* Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Վլադիմիր Շևչենոկո, Վլադիմիր Վիշեգորոդցև, Անտոնինա Ալյոշինա, Հովսեփ Կուրոյան
* Նկարիչներ` Պյոտր Կորոբետ, Իննա Զարուբա, Ե. Գոլոլոբովա
* Մոնտաժող` Գ. Սմիրովա
* Ռեժիսորի օգնական` Տ. Խոլոստովա
* Խմբագիր` Պյոտր Ֆրոլով 
* Նկարահանող խմբի տնօրեն` Նինել Լիպնիցկայա

## Դերերը հնչյունավորել են
* Կլարա Ռումյանովա` Փղիկ
* Զինաիդա Նարիշկինա` Ագռավ
* Լյուդմիլա Գնիլովա` Հորթուկ
* Ռոգվոլդ Սուխովերկո` Ընձուղտ
* Թամարա Դմիտրիևա` Նապաստակ
* Նիկոլայ Գրաբբե` բժիշկ Գետաձին

## Վիդեոթողարկում
* 2005 թվականին մուլտֆիլմը ներառվել է DVD ձևաչափով «Մամոնտիկի մասին» մուլտֆիլմերի հավաքածուի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  . Иллюстрации и текст по мультфильму.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին
Կատեգորիա:Վլադիմիր Արբեկովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր փղերի մասին
Բալշա II

**Բալշա II** Բալշիչ (, ), Վալոնայի բռնակալ, Զետայի չորրորդ կառավարիչ (1378-1385)։ Նա ընդարձակեց մայրապետության սահմանները դեպի հարավ՝ պարտության մատնելով ալբանական արքայազն Կառլ Թոփիին։

## Կենսագրություն
Բալշիչ դինաստիայի ներկայացուցիչը, որը ղեկավարում էր Զետայում (ժամանակակից Չեռնոգորիա) (1356-1421)։ Բալշա I-ի կրտսեր (երրորդ) որդին (մահ. 1368), Զետայի առաջին ինքնիշխանը (1356–1368):

1378-ի հունվարի 13-ին՝ ավագ եղբոր՝ Գեորգի Բալշիչի (1373–1378) մահից հետո, Բալշան ժառանգել է պետության տիտղոսը Զետայում։ Նա վերահսկում էր Զետայի արևելյան մասը և Սկադար լճի շրջակայքները։ Ամենամեծ ֆեոդալները, ովքեր չեն ճանաչում բալշիչների իշխանությունը և նրանց թշնամիներն էին, Չեռնոևիչներն էին՝ Վենետիկի Հանրապետության դաշնակիցներ։

1372-ին Բալշան ամուսնացավ Քսենիա Կոմնեյնի (Կանին)՝ բռնակլ Կոմնին Ասենի դստեր հետ։ Եվ որպես օժիտ, նա դարձավ Վալոնիայի կառավարիչ (ժամանակակից հարավային Ալբանիայում)։

1382-ին Բալշա Երկրորդը պատերազմ սկսեց Ալբանիայի իշխանությունների հետ Դուրազզոյի տիրանալու համար, նա չորս փորձ արեց քաղաքը վերցնելու համար։ Ի վերջո, Ալբանիայի տիրակալ Կարլ Տոպիան պարտվեց, և կարճ ժամանակահատվածում լորդ Բալշա Երկրորդը դարձավ Ալբանիայի իշխան։ Մինչդեռ, Կարլ Թոփիան կոչ արեց օսմանյան թուրքերի օգնությունը։ Օսմանյան սուլթան Մուրադ I-ը Հայրեդդին փաշայի հրամանատարությամբ զորք ուղարկեց  օգնելու։

1385-ի սեպտեմբերի 18-ին Սավրեի ճակատամարտում (Լուշնյա քաղաքի մերձակայքում) Օսմանյան թուրքերը հաղթեցին Բալշա II-ի և Իվանիշ Մնյավչևիչի զորքերին։ Զեթասի տերը և նրա դաշնակիցը զոհվեցին այս ճակատամարտում։ Թուրքերը Բալշայի կտրված գլուխը որպես նվեր ուղարկեցին Ռումելիայի նահանգապետ Հայրեդդին փաշային։

## Հետևանքներ
Կոմնինան (Բալշայի այրին) և նրա դուստր Ռուջինան իրենց վերահսկողության տակ են վերցրել Բալշիչների ունեցվածքը Հարավային Ալբանիայում՝ դա պաշտպանելու համար օսմանյան թուրքերից։ Կոմենուսը դարձավ Վալոնիայի դեդպոտի տիրակալը մինչև իր մահը 1396 թ. Միևնույն ժամանակ, Մուսակի զորքը գրավեց Բերատ քաղաքը։ 1391-ին Ռուջինան ամուսնացավ Մրխշա Ժարկովիչի հետ, ով ստացավ Վալոնի տոհմային կոչումը։ Նա ղեկավարեց իշխանությունը մինչև իր մահը 1414 թ., այնուհետև իշխանությունը ձեռք բերեց նրա այրին՝ Ռուգինան։ 1417 թվականին օսմանյան թուրքերը գրավեցին Վալոնիայի իշխանությունը և նրա կենտրոնը Կանինը։ Ռուգինան փախավ Զետա, որտեղ ապաստան գտավ իր եղբորորդի՝ Բալշա III-ի դատարանի մոտ, որը նրան հանձնեց ծովափնյա Բուդվա քաղաքը։
Պատկեր:Balšić noble family banner.jpg
Պատկեր:Đurađ II Balšić.png
Պատկեր:Đurađ II Balšić fresco.png


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Fine, John Van Antwerp (1994), The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, University of Michigan Press, ISBN 978-0-472-08260-5
* Sedlar, Jean W. (1994). East Central Europe in the Middle Ages, 1000—1500 III. Seattle: University of Washington Press. ISBN 0-295-97290-4.

Կատեգորիա:Ալբանիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի պատմություն
Jolene

«**Jolene**» (), հեղինակ-կատարող Դոլլի Փարթոնի քանթրի-երգը։ Առաջին անգամ որպես սինգլ թողարկվել է 1973 թվականի հոկտեմբերին, իսկ մեկ տարի անց դուրս է եկել երգչուհու համանուն ալբոմը։ Երգը դարձել է Փարթոնի ամենահաջողակ ձայնագրություններից մեկը՝ 1974 թվականին գլխավորելով ամերիկյան քանթրի-հիթ-շքերթը, ինչպես նաև կանադական, բրիտանական, իռլանդական և շվեդական հիթ-շքերթներում զբաղեցրել է հաջողակ դիրքեր։ 2004 թվականին «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգեր ըստ Rolling Stone ամսագրի» ցանկում զբաղեցրել է 217-րդ հորիզոնականը։

## Բնօրինակ տարբերակ
### Պատմություն
Երգը պատմում է մի տնային տնտեսուհու մասին, որն ամուսնուն սկսել է խանդել Ջոլին անունով աղջկա նկատմամբ և խնդրում է նրան չհրապուրել իր տղամարդուն։ Հարցազրույցներից մեկում Դոլլի Փարթոնը խոստովանել է, որ այդ երգի ստեղծման համար իրեն ոգեշնչել է բանկի գանձապահը, որը, ինչպես իրեն է թվացել, սիրաշահել է իր ամուսնուն՝ Կարլ Թոմաս Դինին։ Իր անունը նա ստացել Է Ջոլին անունով շիկակարմիր մազերով, կանաչաչյա աղջկա պատվին, որը երգչուհուց համերգներից մեկի ժամանակ ստորագրություն է խնդրել։

Հետագայում *«Jolene»-ի* քավեր տարբերակները ձայնագրել են շատ կատարողներ, այդ թվում՝ Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը, «The White Stripes»-ը, «Strawberry Switchblade»-ը, Սոֆի Էլլիս-Բեքստորը, Մայլի Սայրուսը, Աննեկե վան Խիրսբերխենը։ 2011 թվականին Քիթ Ուրբանը, Ջոն Մեյերը և Նորա Ջոնսը Դոլլի Փարթոնին նվիրված «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ կատարել են այս երգը։

2016 թվականին Փարթոնը Pentatonix խմբի հետ վերաձայնագրել է «Jolene» ակապելլա-տարբերակը և դարձել պատմության մեջ միակ կատարողը, որի հիթերը հայտնվել են «Hot Country Songs»-ի թոփ 20-ում վերջին 6 տասնամյակների ընթացքում անընդմեջ (1960-ական, 1970-ական, 1980-ական, 1990-ական, 2000-ական և 2010-ական թվականներին)։

### Հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի խոսքեր

Կատեգորիա:1973 սինգլներ
Կատեգորիա:2004 սինգլներ
Կատեգորիա:Մայլի Սայրուսի երգեր
Կատեգորիա:1974 սինգլներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երգեր
Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Հաջի Հուսու

**Հաջի Հուսու Քերբալայի Լյութֆալի օղլի Քյազիմլի** (, ), ադրբեջանցի ժողովրդական երգիչ, խանենդե, մուղամի կատարող։

## Կենսագրություն
Հաջի Հուսւն ծնվել է 1839 թվականին։ Նախնական կրթությունը ստացել է մզկիթում։ Այնուհետև նա ուսումը շարունակել է մեդրեսեում։ Առաջին անգամ Հաջի Հուսուն կատարել է «Ջահարգահի» մուղամ Խանդամիրովի թատրոնում։ Նա ելույթ է ունեցել Ադրբեջանի հայտնի թառահար Սադիղջանի հետ միասին։

Հաջի Հոսուն, 19-րդ դարի 80-ական թվականներին, Մ.Նավվաբի հետ միասին կազմակերպել է «Երաժիշտների մեջլիս»։ Մաշադի Ջամիլ Ամիրովը, Ի.Աբդուլլաևը, Սեիդ Շուշինսկին, Սադիղջանը եղել են մեջլիսի անդամներ։ Հաջի Հուսուն նաև «Կատար»ի մուղամի ստեղծողն է։

Հաջի Հուսուն մահացել է Աշխաբադում 1898 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խանենդե