Մանտովանի

**Աննունցիո Պաոլո Մանտովանի** (, ) իտալաբրիտանացի դիրիժոր, կոմպոզիտոր և թեթև նվագախմբի ոճի արվեստագետ, որը հայտնի էր իր ջութակների նուրբ և անկանոն երաժշտական ձեռագրով։

«*British Hit Singles & Albums*» գիրքը նշում է, որ նա «Մեծ Բրիտանիայի ամենահաջողակ ալբոմային կատարողն էր մինչև The Beatles-ը․․․ առաջին կատարողը, որը վաճառել է մեկ միլիոնից ավելի ստերեո ալբոմներ և 1959 թվականին միաժամանակ վեց ալբոմ է ունեցել ԱՄՆ-ի *Top 30*-ում»։

## Կենսագրություն
Մանտովանին ծնվել է Վենետիկում (Իտալիա)՝ երաժշտական ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Բենեդետտո Պաոլո «Բիսմարկ» Մանտովանին, ջութակահար էր և եղել է Կոնցերտմայստեր՝ Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնի նվագախմբում, Արտուրո Տոսկանինիի ղեկավարությամբ։ Ընտանիքը 1912 թվականին տեղափոխվել է Անգլիա, որտեղ երիտասարդ Աննունցիոն սովորել է Լոնդոնի *Trinity College of Music*-ում։ Ավարտելուց հետո նա ստեղծել է իր սեփական նվագախումբը, որը հանդես էր գալիս Բիրմինգհեմում և այդ շրջակայքում։ 1934 թվականին նա ամուսնացել է Վինիֆրեդ Մոսսի հետ և ունեցել երկու երեխա՝ Քենեթ (ծնված 1935 թվականի հուլիսի 12-ին) և Պաուլա Իրեն (ծնված 1939 թվականի ապրիլի 11-ին)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պահին նրա նվագախումբը դարձել էր Բրիտանիայի ամենահայտնի պարային խմբերից մեկը՝ թե՛ BBC ռադիոյով հեռարձակումների և թե՛ կենդանի համերգների ժամանակ։

Նա նաև եղել է մի շարք մյուզիքլների և այլ ներկայացումների երաժշտական տնօրեն, ներառյալ Նոել Քոուարդի «Pacific 1860» (1946) և Վիվիան Էլիսի երաժշտական «And So to Bed»-ը (1951)։ Պատերազմից հետո կենտրոնացել է ձայնագրությունների վրա և ի վերջո ամբողջությամբ հրաժարվել է կենդանի ելույթներից։ Աշխատել է գործիքավորող և կոմպոզիտոր Ռոնալդ «Ռոնի» Բինջիի հետ, որը զարգացրել է «կասկադային լարային գործիքներ»-ի էֆեկտը (նաև հայտնի է որպես «Մանտովանիի հնչյուն»)։ Նրա ձայնագրությունները հաճախ օգտագործվել են բարձրորակ ստերեո սարքավորումներ վաճառող խանութներում ցուցադրական նպատակներով, քանի որ դրանք արտադրված և գործիքավորված էին ստերեո վերարտադրության համար։ Նա դարձել է առաջին մարդը, որը վաճառել է մեկ միլիոն ստերեո ձայնասկավառակ։ 1952 թվականին Բինջը դադարել է գործիքավորել Մանտովանիի համար, սակայն նվագախմբի յուրահատուկ հնչյունը մնացել է անփոփոխ։

Մանտովանին ձայնագրվել է բացառապես *Decca* և *London Records* (*Decca Record Company*-ի ամերիկյան ստորաբաժանում) ձայնագրման ընկերությունների համար։ Նա ավելի քան 50 ալբոմ է ձայնագրել այդ լեյբլի ներքո, որոնցից շատերը դարձել են *Top 40* հիթեր։ Նրա սինգլների թվում էին «*The Song from Moulin Rouge*» (որը 1953 թվականին դարձել է առաջին գործիքային կատարումը, որ հասել է Մեծ Բրիտանիայի սինգլների չարթի առաջին հորիզոնական), «Cara Mia» (1954 թվականին Դևիդ Ուիթֆիլդի հետ), «*Around the World*» (1957) և «*Main Theme from Exodus (Ari's Theme)*» (1960)։ ԱՄՆ-ում՝1955-1972 թվականների ընթացքում, նա թողարկել է ավելի քան 40 ալբոմ, որոնցից 27-ը հասել են «*Top 40*»-ի, իսկ 11-ը՝ «*Top Ten*»-ի։ Նրա ամենամեծ հաջողությունը եղել է «Film Encores» ալբոմը, որը 1957 թվականին զբաղեցրել է առաջին տեղը։

Նույն կերպ, «*Mantovani Plays Music From 'Exodus' and Other Great Themes*» ալբոմը 1961 թվականին հասել է «*Top Ten*»-ին, և ավելի քան մեկ միլիոն օրինակ վաճառվել։ Մանտովանին հանդես է եկել իր սեփական հեռուստասերիալում, որը կոչվել է «*Mantovani*» և նկարահանվել է Անգլիայում, իսկ 1959 թվականին հեռարձակվել է ԱՄՆ-ում։ Նկարահանվել է 39 էպիզոդ։ Մանտովանին իր վերջին ձայնագրությունները կատարել է 1970-ականների կեսերին։

Նա մահացել է Քենթում՝ *Royal Tunbridge Wells*-ի խնամքի տանը։

## Երաժշտության ոճ և ազդեցությունները
Մանտովանիի երգացանկի նշանավոր հատկանիշը դարձել է «*Cascading Strings*» տեխնիկան, որը զարգացրել էր Բինջը և կիրառել Մանտովանիի կողմից այնպիսի հայտնի հիթերում, ինչպիսին է «*Charmaine*»-ը։ Բինջը մշակել է այս տեխնիկան՝ կրկնելու այն արձագանքը, որը զգացվում է, օրինակ, տաճարներում, և նա հասել է իր նպատակին միայն դասավորության հմտության շնորհիվ։

Հեղինակ Ջոզեֆ Լանցան Մանտովանիի լարային գործիքների դասավորությունները նկարագրում էր, որպես «հարուստ և մեղմահնչյուն» թեթև երաժշտության ոճի, որը ձևավորվում էր 1950-ականների սկզբին։ Նա նշել է, որ Մանտովանին առաջնորդներից մեկն էր նոր ստուդիական տեխնոլոգիաների օգտագործման մեջ՝ «ստեղծելու ձայնային հնչյուններ անթիվ լարային գործիքներով», և որ «Մանտովանիի արձագանքված ջութակների շարունակական հնչյունները ստեղծում էին ձայնային Ռեվերբերացիա, որը կանխատեսում էր տիեզերական երաժշտության սինթեզատորային հարմոնիկաները»։ Նրա ոճը մնացել է կենդանի տարբեր երաժշտական ոճերի փոփոխման ընթացքում, ինչը հանգեցրել է նրան, որ *[[Variety]]* ամսագիրը նրան անվանի «քսաներորդ դարի ամենամեծ երաժշտական երևույթը»։

1961-ից մինչև 1971 թվականը Դևիդ ՄաքՔալումը՝ ավագը, Մանտովանիի նվագախմբի ղեկավարն է եղել։ Այդ ժամանակ նրա որդին՝ Դևիդ ՄաքՔալումը՝ կրտսերը, գտնվում էր իր հայտնիության գագաթնակետում, ինչը Մանտովանիին դրդել է հանդիսատեսին ծանոթացնել նրա ղեկավարի հետ հետևյալ հումորով. «Մենք կարող ենք իրեն՝ հորը, թույլ տալ, բայց ոչ՝ որդուն»։

Մանտովանիի անունը նշվում է *The Kinks* խմբի «*Prince of the Punks*» երգում և Դոն Բլեքի ու Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերի «*Letter Home to England*» երգում «*Tell Me on a Sunday*» երաժշտական ներկայացման մեջ։ Նա նաև մեծ ազդեցություն է ունեցել Բրայան Մեյի՝ Queen խմբի կիթառահարի վրա։

Իր կյանքի ընթացքում Մանտովանին միշտ չի արժանացել իր գործընկեր երաժիշտների հարգանքին։ Երբ Ջորջ Մարթինը առաջին անգամ առաջարկել է Պոլ ՄաքՔարթնիի «Yesterday» ձայնագրությունը լարային գործիքներով լրացնել, ՄաքՔարթնիի սկզբնական արձագանքը, ըստ Մարտինի, այն էր, որ նա չի ցանկացել, որ դա հնչի որպես Մանտովանիի երաժշտությունը։ Հետևաբար, Մարտինը օգտագործել է ավելի դասական հնչողություն՝ լարային քառյակ հրավիրելով։

## Հետմահու հրատարակություն
Նրա երգացանկի մեծ մասը կրկին հրատարակվել է *CD*-ներով։ Հնարավոր են նաև բազմաթիվ հավաքածուներ։ Աշխարհում շատ CD-ներ հասանելի են՝ պարունակելով չթույլատրված ձայնագրություններ, որոնք ներկայացվում են Մանտովանիի կամ Մանտովանիի նվագախմբի անունով, օրինակ՝ 1997 թվականին թողարկված CD-ն, որը կոչվում է «*The Mantovani Orchestra*», պարունակում էր մի *Track* 1980-ականների Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերի «*[[Կատուներ (մյուզիքլ)|Cats]]*» մյուզիքլից, որը կհամարվեր Մանտովանիի մահից հետո կատարված։ Սրանք նաև CD-ներ են հրատարակվել Մանտովանիի անունով, որոնք պարունակում են այլ անձանց կատարումներ, մինչ Մանտովանին դեռ կենդանի էր։

Մանտովանիի մահից հետո՝ 1980 թվականին, *Mantovani Estate*-ը շարունակում է հավանություն տալ բազմաթիվ համերգների և ձայնագրությունների՝ օգտագործելով բնօրինակ և նոր հանձնարարած դասավորություններ։

## Դիսկոգրաֆիա
### Ալբոմներ

**A Mantovani Program*, Լոնդոն LPB-127, 1949
**Musical Moments*, Լոնդոն LPB-218, 1950
**Waltzing with Mantovani*, Լոնդոն LPB-381, 1951
**Strauss Waltzes*, Լոնդոն LL 685, 1953, later re-recorded in stereo as London 118, 1958
**The Music of Victor Herbert*, Լոնդոն LL 746, 1953
**An Album of Favorite Melodies*, վերաթողարկվել է որպես *An Enchanted Evening with Mantovani*, Լոնդոն LL 766, 1953
**An Album of Romantic Melodies*, Լոնդոն LL 979, 1954
**Plays The Music of Sigmund Romberg*, Լոնդոն LL 1031, 1954
**Song Hits from Theatreland*, Լոնդոն LL 1219, 1955, ավելի ուշ կրկին ձայնագրվել է որպես ստերեո, Լոնդոն 125, 1959
**Plays The Music of Rudolf Friml*, Լոնդոն LL 1150, 1955
**Plays The Immortal Classics*, Լոնդոն LL 877, 1956
**Music from the Films*, Լոնդոն 112
**Waltz Encores*, Լոնդոն 119
**Film Encores*, Լոնդոն 124, 1957
**Gems Forever*, Լոնդոն 106, 1958
**Continental Encores*, Լոնդոն 147, 1959.
**Film Encores, Vol. 2*, Լոնդոն 164, 1959
**The Music of Victor Herbert and Sigmund Romberg*, Լոնդոն 165, 1960
**The Music of Irving Berlin and Rudolf Friml*, Լոնդոն 166, 1956
**The Breeze*, Լոնդոն, Abbey road, 1961
**American Scene*, Լոնդոն 182
**Songs to Remember*, Լոնդոն 193, 1960
**Great Theme Music (Music from «Exodus»)*, Լոնդոն 224, 1961
**Theme from «Carnival»*, Լոնդոն 3250, 1961
**Themes from Broadway*, Լոնդոն 242
**American Waltzes*, Լոնդոն 248
**Moon River*, Լոնդոն 249, 1962
**Selections from «Stop the World – I Want to Get Off» and «Oliver»*, Լոնդոն 270
**Latin Rendezvous*, Լոնդոն 295
**Manhattan*, Լոնդոն 328, 1963
**Folk Songs Around the World*, Լոնդոն 360
**The Incomparable Mantovani*, Լոնդոն 392
**The Mantovani Sound*, Լոնդոն 419, 1965
**Mantovani Olé*, Լոնդոն 422
**Mantovani Magic*, Լոնդոն 448, 1966
**Mantovani's Golden Hits*, Լոնդոն 483, 1967
**Mr. Music*, London 474, 1966
**Mantovani/Hollywood*, Լոնդոն 516
**The Mantovani Touch*, Լոնդոն 526, 1968
**Mantovani/Tango*, Լոնդոն 532
**Mantovani ... Memories*, Լոնդոն 542
**The Mantovani Scene*, Լոնդոն 548, 1969

**The World of Mantovani*, Լոնդոն 565, 1969
**Mantovani Today*, Լոնդոն 572, 1970
**From Monty with Love*, Լոնդոն 585–586, 1971
**To Lovers Everywhere*, Լոնդոն PS 598, 1971
**Annunzio Paolo Mantovani*, Լոնդոն XPS 610, 1972
**An Evening with Mantovani*, Լոնդոն 902, 1973
**The Greatest Gift Is Love*, Լոնդոն 913, 1975
*''Mantovani Magic'', K-tel, NA603 
**Mantovani's Hit Parade *, Լոնդոն 1966

### Թեթև դասական երաժշտություն
**Strauss Waltzes*, Լոնդոն LL 685, 1953
**Strauss Waltzes*, Լոնդոն 118 1958
**Concert Encores*, Լոնդոն 133
**Operetta Memories*, Լոնդոն 202
**Italia Mia*, Լոնդոն 232, 1961
**Classical Encores*, Լոնդոն 269
**The World's Great Love Songs*, Լոնդոն 280
**Mantovani in Concert*, Լոնդոն 578

### Սուրբ Ծննդյան երաժշտություն
**Christmas Carols* (mono), Լոնդոն LL 913, 1953
**Christmas Carols* (stereo), Լոնդոն PS 142, 1958
**Christmas Greetings from Mantovani and His Orchestra*, Լոնդոն LL 3338 (mono) / PS 338 (stereo), 1963

### Սինգլներ

## Ընտրված ֆիլմագրություն
* «*Sing as You Swing»* (1937)
* «*French Without Tears»* (1940)
* «*Guitars of Love»* (1954)
* «*A Heart Full of Music* »(1955)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official Mantovani website
*
*

Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի