open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պերդիտա (արբանյակ)

**Պերդիտա** (), Ուրան մոլորակի արբանյակն է, հայտնաբերվել է «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 1999 թվականի մայիսի 18-ին։ Այն սկզբում ստացել է **S/1986 U 10** ժամանակավոր անվանում։ Հետագայում այն անվանվել է Պերդիտա (լատիներեն` 'կորած'), Շեքսպիրի Ձմեռային հեքիաթ պիեսի հերոսուհու անունով։ Այն նույնպես անվանվում է **Ուրան XXV**:

## Հայտնաբերումը
Պերդիտայի հայտնաբերումը բարդ է եղել։ Արբանյակի առաջին լուսանկարները կատարվել են *[[Վոյաջեր-2]]* կայանի կողմից 1986 թվականի անցման ժամանակ, սակայն այն չի գտնվել լուսանկարների վրա ավելին քան մեկ տասնամյակ։ 1999 թվականին, արբանյակը նկատել է Էրիխ Կարկոշկան և հայտնել է այդ մասին։ Սակայն, քանի-որ հնարավոր չէր կատարել արբանյակի այլ լուսանկարներ, նրա գոյությունը հաստատելու համար, այն 2001 թվականին պաշտոնապես դուրս հանվեց Ուրանի արբանյակների ցանկից։ Այնուամենայնիվ, 2003 թվականին, Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի միջոցով ստացված լուսանկարներում վերջնականորեն հաստատվեց Պերդիտայի գոյությունը։

## Ուղեծիրը
Արբանյակը պտտվում է իր ուղեծրով Բելինդայի և Պակի միջև։ Վերը նշված Հաբլի դիտարկումները ապացուցեցին, որ Պերդիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ ոչ ըստ Կեպլերյան շարժման օրենքների։ Փոխարենը այն գտնվում է 43:44 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ Բելինդայի հետ։ Այն նույնպես մոտ է 8:7 ռեզոնանսին Ռոզալինդայի հետ։

Արբանյակը պատկանում է Պորցիայի խմբին, խումբը նույնպես ներառում է` Բիանկան, Կրեսսիդան, Դեզդեմոնան, Ջուլիետը, Պորցիան, Կուպիդոնը, Ռոզալինդան և Կուպիդոնը։ Այս արբանյակները ունեն նման ուղեծրեր և ֆոտոմետրիկ առանձնահատկություններ։ Բացի նրա ուղեծրից, 15 կմ շառավղից, և 0,08 մեծությամբ երկրաչափական ալբեդոյից այս արբանյակի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պերդիտայի տվյալները  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտություների կայքում
* Ուրանի հայտնի արբանյակները (Սքոթ Շեփարդ)

Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Պակ (արբանյակ)

**Պակ** (), Ուրան մոլորակի արբանյակն է, հայտնաբերվել է «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 1985 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Այն սկզբում ստացել է **S/1985 U 1** ժամանակավոր անվանում։ Հետագայում այն անվանվել է Կելտական դիցաբանության էլֆի անունով, որը նույնպես հանդիսանում է Շեքսպիրի Միջամառային գիշերվա երազ պիեսի հերոսը։ Արբանյակը նույնպես անվանվում է **Ուրան XV**:

Պակը Ուրանի ներքին, փոքր արբանյակներից ամենամեծն է։ Նրա չափերը գտնվում են Պորցիայի (մեծությամբ երկրորդ ներքին արբանյակը) և Միրանդայի (Ուրանի հինգ մեծ արբանյակներից ամենափոքրը)։ Պակի ուղեծիրը ընկնում է Ուրանի օղակների և Ուրանի խոշոր արբանյակներից առաջինի, Միրանդայի միջև։ Պակը մոտավորապես գնդաձև է և ունի մոտ 162 կմ տրամագիծ։ Բացի նրա ուղեծրից, 81 կմ շառավղից, և 0,11 մեծությամբ երկրաչափական ալբեդոյից այս արբանյակի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։

Բոլոր *Վոյաջեր-2* կայանի միջոցով հայտնաբերված արբանյակներից, Պակը միակ արբանյակն էր, որը հայտնաբերվեց այնքան վաղ, որպեսզի հնարավոր լիներ վերածրագրավորել կայանը, արբանյակի ավելի մանրամասն լուսանկարներ կատարելու համար։ Լուսանկարները ցույց են տալիս, որ Պակը ունի մի փոքր ձգված սֆերոիդի ձև (առանցքների միջև հարաբերությունը կազմում է 0,97 ± 0,04): Այն ունի մուգ, խառնարաններով ծածկված մակերևույթ, գորշ է, և նրա սպեկտրի մեջ նկատվել են ջրային սառույցի նշաններ։ Արբանյակի վրա կան երեք մեծ անվանված խառնարաններ, որոնցից ամենամեծը ունի 45 կմ տրամագիծ։

Պակի ներքին կառուցվածքի մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Այն հավանաբար կազմված է ջրային սառույցից և մուգ նյութից, որը գտնվել է օղակներում։ Այս մուգ նյութը հավանաբար քարեր են, կամ ռադիացիայի ենթարկված օրգանական միացություններ։ Պակի վրա գտնվող խառնարանների վրա բաց գույնի ճառագայթների բացակայությունը խոսում է այն մասին, որ արբանյակի կազմող նյութերը իրարից բաժանված չեն, և այն չունի միջուկ և մանտիա։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Ուրանի օղակներ
* Պակի վրա երկրաբանական օբյեկտների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պակի տվյալները  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտություների կայքում
* Ուրանի հայտնի արբանյակները (Սքոթ Շեփարդ)

Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Մաբ (արբանյակ)

**Մաբ** (), Ուրան մոլորակի արբանյակն է, հայտնաբերվել է Մարկ Շոուոլտերի և Ջեք Լիսաուերի կողմից 2003 թվականի օգոստոսի 25-ին օգտագործելով Հաբլ տիեզերական աստղադիտակը։ Այն սկզբում ստացել է **S/2003 U 1** ժամանակավոր անվանում։ Հետագայում այն անվանվել է Մաբ թագուհու անունով, փերիների թագուհի, ով հիշատակվում է Շեքսպիրի Ռոմեո և Ջուլիետ պիեսում։ Այն նույնպես անվանվում է **Ուրան XXVI**:

Քանի որ արբանյակը փոքր է և ունի մուգ մակերևույթ, այն չի նկատվել *[[Վոյաջեր-2]]* կայանի կատարած լուսանկարներում 1986 թվականի Ուրանի մոտով անցման ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, այն ավելի պայծառ է քան Պերդիտան, որը նկատվել էր Վոյաջերի կատարած լուսանկարների վրա 1997 թվականին։ Սա ստիպեց գիտնականներին կրկին վերազննել լուսանկարները, որի արդյունքւոմ էլ հայտնաբերվեց արբանյակը։

Մաբի ճշգրիտ չափերը հայտնի չեն, և եթե այն ունի նույն մակերևույթի գույն, ինչպես Պակը, նրա տրամագիծը կարող է լինել 24 կմ։ Մյուս կողմից եթե այն նման է մյուս հարևան արբանյակին՝ Միրանդային, ապա այն կարող է լինել նույնիսկ ավելի փոքր քան Կուպիդոնը և կարող է համեմատվել ամենափոքր արտաքին արբանյակների հետ։

Մաբը ենթարկվում է հղոր գրավիտացիոն հուզումների, այս հուզումների իրական աղբյուրը դեռևս պարզ չէ, սակայն ենթադրվում է որ դա հարևան արբանյակներից մեկն է։

Մաբը պտտվում է Ուրանի շուրջ նույն հեռավորության վրա, ինչպես և μ օղակը (նախկին անվանումը R/2003 U 1)։ Արբանյակը շատ մոտ է օղակի ձևավորման չափերին, քանի-որ մեծ արբանյակները ձգում են իրենց օղակի մասնիկներին, իսկ փոքրերը չունեն բավարար գրավիտացիոն ուժ դա անելու համար, և հակառակը տարբեր մանր մարմինների հետ բախվելու արդյունքում արտանետում են մասնիկներ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաբլը հայտնաբերել է Ուրանի շուրջ պտտվող ամենափոքր արբանյակը, Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի նորություններ (25 սեպտեմբերի 2003)
* Հաբլը հայտնաբերում է Ուրանի հսկայական օղակներ և նոր արբանյակներ, Հաբլ տիեզերական աստղադիտակի նորություններ (22 դեկտեմբերի 2005)
* Մաբը + Օղակը դիագրամ (Աստղագիտություն ամսագիր 2005)
* Մաբի տվյալները  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտություների կայքում
* Ուրանի հայտնի արբանյակները (Սքոթ Շեփարդ)

Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Ժասմեն

**Ժասմեն** (Մարիամ Հովսեփի Գրիգորյան) (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ժասմենը ծնվել է 1894 թ. Թիֆլիսում, բանվորի ընտանիքում։ Ապրել է դժվար մանկություն։ Նրա մանկությունը հարուստ է հին Թիֆլիսի վառ տպավորություններով։ Տարրական կրթություն ստանալով՝ նա հնարավորություն չի ունենում ուսումը շարունակելու և ընդունվում է Հայոց բարեգործական ընկերության կարուձևի դպրոցը, որի սաներն են եղել նաև Օլգա Գուլազյանը և Մերի Բերոյանը։ Ունեցել է բնատուր երաժշտական, լավ ձայն և երգել է Ռոմանոս Մելիքյանի, ապա և Կոմիտասի ղեկավարած քառաձայն երգչախմբում։ Թատրոնի հետ կապվել է սիրողական խմբերի միջոցով, այնուհետև հանդես է եկել «Էդիպ արքա» ներկայացման մեջ, որի գլխավոր դերակատարը Ամո Խարազյանն էր։ Վերջինս նկատում է Ժասմենին և ընդունում իր խումբը, որը ներկայացումներ էր տալիս Թիֆլիսի Հավլաբար աշխատավորական ընկերության խմբում։

1909-1910 թթ. թատերաշրջանում Ժասմենը հանդես է գալիս Թիֆլիսի Արտիստական թատրոնում՝ հայ բեմի վարպետների հետ։ Հենց այստեղ էլ նորահայտ դերասանուհու տաղանդը նկատում է Հովհաննես Աբելյանը և հետևում նրա զարգացմանը։ 1912 թ. Ժասմենը դառնում է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոնի ստուդիայի ազատ ունկնդիրը։

1913 թ. Թիֆլիսի Հայոց դրամատիկական ընկերության թատերախումբը կրկին ընդունում է Մոսկվայից վերադարձած Ժասմենին՝ նրան վստահելով ոչ թե երկրորդական, այլ առաջնակարգ դերեր, ինչպիսիք են՝ *Մարգարիտը*՝ «Պատվի համար», *Տրիլբին*՝ «Տրիլբի», *Ռուքայան*՝ «Դավաճանություն», *Սոնան*, *Սուսանը*, *Դեզդեմոնան*՝ «Օթելլո»։ Այդ դերերից ամենահայտնին, թերևս, Մարգարիտն է։ Երիտասարդ Ժասմենը պատրաստել է այդ դերը Հովհաննես Աբելյանի ցուցումներով և խորհուրդներով և խաղացել է այն ավելի քան երեք տասնամյակ՝ շարունակ խորացնելով ու կատարելագործելով։

Ժասմենը դառնում է Բաքվի նորաստեղծ Հայ դրամայի «առաջին դերասանուհին»։ Միայն մի թատերաշրջան (1924-1925) է նա անցկացնում Երևանում․ այնքան ժամանակ, որքան գոյություն է ունենում Երևանի հեղափոխական թատրոնը։ Այս թատրոնի փակումն էր պատճառը, որ դերասանուհին կրկին վերադառնում է Բաքու։

Ժասմենի դերասանական տվյալների և հասուն վարպետության ապացույցները Կրուչինայի («Անմեղ մեղավորներ») և Կատերինայի («Ամպրոպ») դերակատարումներն են։

Տասնամյակներ շարունակ Ժասմենը Բաքվի Հայ դրամայի առաջատար դերասանուհին է եղել մինչև թատրոնի փակվելը 1949 թ.։ Դրանից հետո նա երկար ժամանակ հեռանում է բեմից, և երբ մի տասնամյակ անց, նա կրկին Կրուչինայի դերով 1959 թ. հանդես է գալիս Սունդուկյանի անվան թատրոնում, ոչինչ չի ավելացնում նրա դերասանական համբավին։

## Դերերը թատրոնում
* *Մարգարիտ*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար»
* *Տրիլբի*՝ Գ. Գեի «Տրիլբի»
* *Ռուքայան*, *Զեյնաբ*՝ Ա. Սումբատով-Յուժինի «Դավաճանություն»
* *Սոնա*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Չար ոգի»
* *Սուսան*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Նամուս»
* *Դեզդեմոնա*՝ Ու. Շեքսպիրի «Օթելլո»
* *Կատըրինա*՝ Ա. Օստրովսկու «Ամպրոպ»
* *Ռուզան*՝ Մուրացանի «Ռուզան»
* *Լաուրենսիա*՝ Լոպե դե Վեգայի «Ոչխարի աղբյուրը»

## Դերերը կինոյում
* 1929 - «Սևիլ»
* 1930 - «Կիմը հերթապահ» - *տնտեսուհի*
* 1932 - «Մեքսիկական դիպլոմատներ» - *վարչապետի կինը*

## Գրականություն Ժասմենի մասին
* *Դ. Տալնիկով* Երկու Կատերինա, «Սովետական Արվեստ», 1940 թ.
* *[[Վահրամ Թերզիբաշյան|Վ. Թերզիբաշյան]]* Ժասմեն, 1959 թ.
* *[[Դերենիկ Դեմիրճյան|Դ. Դեմիրճյան]]* Երկերի ժողովածու, VIII, 1963 թ.
* Թերզիբաշյան Վ., ժասմեն, Ե., 1959։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Ներքինի

[մինի|200px|Օսմանյան կայսրության սուլթան [Աբդուլ Համիդ II-ի ներքինապետը՝ Քիզլար Աղան, 1912 թ.]]
**Ներքինի** կամ **Եվնուք**, քաղաքական նպատակով ամորձատված, սեռական կարողությունից զրկված տղամարդ։ Ներքինիները ծառայում էին իշխանների և թագավորների կանանոցներում։ Այդպիսի կանանոցների կառավարիչները կոչվում էին **ներքինապետներ**։ Վերջիններս մեծ քաղաքական ազդեցություն ունեին, քանի որ վայելում էին իրենց իշխանավորի վստահությունը։

Ներքինիներ պահելու սովորությունը տարածված է եղել Ասորեստանում, Պարսկաստանում, Հռոմեական կայսրությունում, Բյուզանդիայում, Չինաստանում, Օսմանյան Թուրքիայում և այլուր։

## Հայաստանում
Միջնադարյան Հայաստանում կանանոցների կառավարումը վերապահված էր Մարդպետունիներին. ներքինապետը կոչվում էր *մարդպետ*։ Մարդպետները միաժամանակ արքունիքի, արքունիքի գանձարանի, արքայի խորհրդատան և բերդերի կառավարիչներն էին։

## Չինաստանում
Չինաստանում ներքինի էին դառնում հիմնականում աղքատ տղաները՝ արքունիքում կամ որևէ ազնվականի ապարանքում ծառայության անցնելու հույսով։ Այսպես կոչված ամորձատողները ոչ միայն հեռացնում էին նրանց ամորձիները այլև ամբողջությամբ առնանդամը։ Վիրահատությունը կատարվում էր առանց ցավազրկման։

Չինաստանի վերջին հայտնի ներքինին՝ Ժանգ Խիանգժայը (张祥斋) մահացել է 1957 թ.։

Կատեգորիա:Մարդ
Կատեգորիա:Արքունական պաշտոններ
Ռուզաննա Վարդանյան

**Ռուզաննա Տիգրանի Վարդանյան** (), հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1945)։

Բեմադրիչ, դերասան Վավիկ Վարդանյանի քույրը, գեղանկարիչ Խաչատուր Եսայանի կինը։

## Կենսագրություն
Ռուզաննա Վարդանյանը ծնվել է Շամախիում, մեծացել է Դերբենտ քաղաքում։ 1915 թվականին ավարտել է տեղի ռուսական գիմնազիան և դարձել ռուսերեն լեզվի ու գրականության ուսուցչուհի։ Այնուհետև երկու տարի ընտանիքով ապրել են Աստրախանում, ապա՝ Ստավրոպոլում։

Ռուզաննան տեսել է Սիրանույշի և Աբելյանի խաղը, որ մնացել է հիշողության մեջ։ Սակայն թատրոնի հանդեպ սերը նրա մեջ արթնացրել է նրա եղբայր Վավիկ (Անուշավան) Վարդանյանը։ Ստավրոպոլում նա կազմակերպում է սիրողական ներկայացումներ։ Կրտսեր եղբայրը շատ ջանք է թափում քրոջը ներկայացումների մեջ ներգրավելու համար։ Դա հաջողվում է դժվարությամբ, և Ռուզաննա Վարդանյանը դառնում է այդ ներկայացումների մասնակիցը։ Սիրողական խմբում նրա առաջին ելույթը կայացել է 1921 թ.։ Այստեղ նա խաղացել է մի շարք առաջնակարգ դերեր, ինչպես *Զեյնաբի* «Դավաճանություն» և *Մեդեայի* դերերը։ Լավ դերեր խաղալու հնարավորությունը դերասանուհու մեջ զարգացնում են բնատուր տվյալները և արթնացնում այնպիսի սեր դեպի թատրոնը, որ երբ Վավիկ Վարդանյանը մեկնում է Մոսկվա՝ հայկական դրամատիկական ստուդիայում ուսանելու, նա է ղեկավարում խումբը։ Մինչև 1927 թ., վեց տարի նա լինում է թատերախմբի առաջին դերասանուհին։

1927 թ. դերասանուհին հրավիրվում է Երևանի Առաջին պետթատրոն։ Նորեկ դերասանուհու տվյալները գնահատում են *Մարգարիտի* դերակատարությամբ։

Դերասանուհին նաև ասմունքող է եղել։ Մահացել է 1957 թ. Սունդուկյանի անվան թատրոնի բեմի վրա Ավետիք Իսահակյանի «Բինգյոլ» բանաստեղծությունն արտասանելիս, երբ նշվել է դերասանուհի Սիրանույշի ծննդյան 100-ամյակը։

## Դերերը թատրոնում

## Գրականություն Ռուզաննա Վարդանյանի մասին
* *Ժ. Հակոբյան*, Ռուզաննա Վարդանյան, 1957 թ.
* Գրական դիրքերում, 1928 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուզաննա Վարդանյանը Հայազգ կայքում 

Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Ֆրանցիսկո (արբանյակ)

**Ֆրանցիսկո** (), Ուրան մոլորակին ամենամոտ անկանոն արբանյակն է։ Հայտնաբերվել է Մեթյու Հոլմանի, Բրետ Գլեդմանի, Ջոն Կավելարսի և Դեն Միլիսավլևիչի կողմից 2003 թվականին, 2001-ին կատարված լուսանկարների վրա։

Ֆրանցիսկոն սկզբում ստացել է **S/2001 U 3** ժամանակավոր անվանումը։ Հետագայում այն անվանվել է Շեքսպիրի «Փոթորիկ» պիեսի լորդի անունով։ Այն նույնպես անվանվում է **Ուրան XXII**։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանցիսկոյի տվյալները  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտություների կայքում
* Դևիդ Ջուիտի էջեր
* Ուրանի հայտնի արբանյակները (Սքոթ Շեփարդ)
* Բնական արբանյակների էֆեմերիդներ

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Կալիբան (արբանյակ)

**Կալիբան** (), Ուրանի մեծությամբ երկրորդ հակադարձ շարժմամբ անկանոն արբանյակն է։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Բրետ Գլեդմանի, Ֆիլիպ Նիկոլսոնի, Ջոզեֆ Բարնսի և Ջոն Կավալաարսի կողմից, օգտագործելով 200-դյույմանոց Հեյլի աստղադիտակը, միաժամանակ Սիկորաքս արբանյակի հետ, և ստացել է ժամանակավոր **S/1997&nbsp;U&nbsp;1** նշանակումը, և ապա ստացել է նաև **Ուրան XVI** անվանումը։

Իր այժմյան անունը ստացել է Վիլյամ Շեքսպիրի *[[Փոթորիկ (պիես)|Փոթորիկ]]* պիեսի հրեշի անունով։
thumb|left|250px|Ուրանի հակադարձ անկանոն արբանյակները

## Ուղեծիրը
Կալիբանը պտտվում է բավականին ձգված ուղեծրով, ավելի քան 10 անգամ ավելի հեռու Ուրանից քան ամենահեռու կանոնավոր արբանյակ Օբերոնը։ Նրա ուղեծիրը հակադարձ է, չափավոր թեքված և փոքր էքսցենտրիսիտետով։ Ուղեծրի պարամետրերից կարելի է դատել, որ այն պատկանում է նույն ուղեծրային խմբին, ինչպես և Ստեֆանոն և Ֆրանցիսկոն, և հավանաբար ունի միևնույն ծագումը։

## Ֆիզիկական պարամետրերը
Կալիբանի տրամագիծը գնահատվել է մոտ 72&nbsp;կմ (ենթադրելով, որ այն ունի 0,04 ալբեդո), այսպիսով այն կարող է հանդիսանալ Ուրանի մեծությամբ երկրորդ անկանոն արբանյակը, մոտավորապես Ուրանի ամենամեծ անկանոն արբանյակ Սիկորաքսի կես չափին։

## Ծագում
Ըստ վարկածի Կալիբանը Ուրանի կողմից որսացված արբանյակ է հանդիսանում, և չի առաջացել մոլորակի շուրջ նրա առաջացումից հետո գոյացած փոշու ամպից։ Որսման ճշգրիտ մեխանիզմը հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կալիբանի էջը  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի կայքում
* Դևիդ Ջուիթի էջերը
* Ուրանի հայտնի արբանյակները  (Սքոթ Շեփարդ)
* ՓՄԿ. Բնական արբանյակների էֆեմերիդների ծառայություն
* Կալիբանը և Սիկորաքսը, Ուրանի արբանյակները (2005 Քելվին Ջ. Համիլտոն)

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Մարիանո Ռախոյ

**Մարիանո Ռախոյ** (, ), իսպանացի քաղաքական գործիչ, 2004 թվականից՝ Ժողովրդական կուսակցության առաջնորդ, 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ից՝ Իսպանիայի վարչապետ։

Նախարարական պաշտոններ է զբաղեցրել Խոսե Մարիա Ասնարայի կառավարության ժամանակ․ 2000 թվականի փետրվարի 28-ից 2003 թվականի սեպտեմբերի 3-ը զբաղեցրել է փոխվարչապետի, 2001 թվականի փետրվարից 2004 թվականը՝ Ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 2004 թվականի ապրիլի 17-ին ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո անցել է ընդդիմության գլուխ։

2008 թվականին պառլամենտական ընտրություններում պարտվել է սոցիալիստներին՝ Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերոյի գլխավորությամբ։

2011 թվականի նոյեմբերի 20-ին պառլամենտական համընդհանուր ընտրություններում Իսպանիայի Ժողովրդական կուսակցությունը նրա ղեկավարությամբ հաղթանակ տարավ՝ ստորին պալատում ստանալով 186 տեղ (350-ից)։

Ներկայումս համարվում է Իսպանիայի պատմության մեջ միակ վարչապետը, ով իր պաշտոնը զբաղեցնում է 2 միապետների ժամանակ՝ Խուան Կարլոս I-ի՝ 2011-2014 թվականներին և Ֆիլիպե VI-ի՝ 2014 թվականից։

## Կրթություն
Ռախոյը Գալիսիայի 1932 թվականի ինքնավարության կանոնակարգի հեղինակներից մեկի թոռն է, ով համալսարանում մանկավարժական աշխատանքից հեռացվել էր բռնապետության տարիներին՝ մինչև 1950-ական թվականները և Պոնտեվեդրա քաղաքի դատարանի քարտուղարի որդին։ Դաստիարակվել է որպես կաթոլիկ։

Դիպլոմավորված փաստաբան է։ Սանտիագո դե Կոմպոստելա համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի վերջին կուրսում պատրաստվում էր անշարժ գույքի գրանցողի պաշտոնին, որը զբաղեցրեց 24 տարեկանում՝ համալսարանն ավարտելուց հետո՝ այդպիսով դառնալով Պադրոնի (Գալիսիա), Վիլյաֆրանկա դել Բիերսոյի (Լեոն) և Սանտա Պոլայի (Ալիկանտե) անշարժ գույքի ամենաերիտասարդ գրանցողը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile page  
*Extensive biography by CIDOB  
*Árbol Genealógico de Mariano Rajoy  

Կատեգորիա:Իսպանիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Տրինկուլո (արբանյակ)

**Տրինկուլո** (Uranus XXI), Ուրանի 27 հայտնի արբանյակներից 22-րդն է, և չորրորդն է արտաքին անկանոն արբանյակներից։ Հանդիսանում է մոլորակի ամենափոքր արբանյակներից մեկը։

## Հայտնաբերում
Հայտնաբերվել է Մեթյու Հոլմանի ղեկավարության տակ աշխատող աստղագետների խմբի կողմից 2001 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Ուրանի առաջին արբանյակն էր, որը հայտնաբերվել է 21-րդ դարում։ Արբանյակը ստացել է ժամանակավոր **S/2001&nbsp;U&nbsp;1** անվանումը։ Հաստատումից հետո ստացել է նաև **Ուրան&nbsp;XXI** անվանումը։

2003 թվականի օգոստոսի 8-ին արբանյակը ստացել է իր պաշտոնական Տրինկուլո անվանումը, Շեքսպիրի Փոթորիկ պիեսի հերոս խմած ծաղրածու Տրինկուլոյի անունով։ Ուրանի բոլոր արբանյակները անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։

## Ուղեծիր
thumb|left|Ուրանի անկանոն արբանյակների ուղեծրերը
Տրինկուլոն պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտին հակադարձ ուղղությամբ 8 501 260 կմ մեծ կիսաառանցքով, մոլորակի ամպերի շերտից մոտ 8 475 700 կմ հեռավորության վրա։ Ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,2177350, իսկ թեքումը խավարածրի նկատմամբ 166,25279°։ Տրինկուլոն պտտվում է մոտ 14 անգամ Ուրանից հեռու քան արտաքին մեծ արբանյակ Օբերոնը։

Տրինկուլոն պատկանում է Կալիբանի խմբին, որում նույնպես գտնվում են Ֆրանցիսկոն, Կալիբանը և Ստեֆանոն։ Խմբի արբանյակները ունեն չափավոր էքսցենտրիսիտետ և մեծ ուղեծրի թեքում՝ 140-ից 170°։

Արբանյակը պտտվում է Ուրանի շուրջ 748 օր 19 ժամ 55 րոպեի ընթացքում, որը կազմում է մոտ 2,050 երկրային տարի։ Տրինկուլոյի մեկ պտույտը Ուրանի շուրջ մոտավորապես հավասար է Մարսի պտույտին Արեգակի շուրջ։

## Ֆիզիկական տվյալներ
Տրինկուլոյի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 18 կմ, գնահատումը կատարվել է հիմնվելով նրա լուսատվության վրա 4%։ Մակերևույթը չափազանց մուգ է։ Ամենայն հավանականությամբ Տրինկուլոն Ուրանի ամենափոքր հայտնի արբանյակն է։

Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։ Տրինկուլոյի մակերևութային ձգողությունը կազմում է 0,0021 մ/վ²։

## Ծագում
Ենթադրվում է, որ Տրինկուլոն որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Հնարավոր է, որ այս արբանյակը սկզբում դարձել է կենտավրոս և ապա նոր միայն որսացվել է մոլորակի կողմից։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

* 

## Արտաքին հղումներ
* David C. Jewitt pages 
*  Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* MPC: Natural Satellites Ephemeris Service 

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Ստեֆանո (արբանյակ)

**Ստեֆանո՝** Ուրանի հակադարձ պտույտով, անկանոն արբանյակն է, հայտնաբերվել է Մեթյու Հոլմանի և Բրետ Գլեդմանի կողմից 1999 թվականին։ Ստացել է **S/1999 U 2** ժամանակավոր նշանակումը։

Հաստատվել է որպես ուրանի արբանյակ՝ «Ուրան XX», հետագայում, 2000 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Շեքսպիրի Փոթորիկ պիեսի հերոսի անունով։

Ուղեծրային պարամետրերը հուշում են այն մասին, որ այն պատկանում է նույն դինամիկ խմբին, ինչպես և Կալիբանը, և հավանաբար ունի նույն ծագումնաբանությունը։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ստեֆանոյի էջը  ՆԱՍԱ-ի Արեգակնային համակարգի հետազոտությունների կայքում
* Դևիդ Ջուիթի էջերը
* Ուրանի հայտնի արբանյակները (Սքոթ Շեփարդ)
* ՓՄԿ. Բնական արբանյակների էֆեմերիդների ծառայություն
* 

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Սիկորաքս (արբանյակ)

**Սիկորաքս** (Uranus XVII), Ուրանի ամենամեծ հակադարձ պտույտով անկանոն արբանյակն է։

## Հայտնաբերում
Հայտնաբերվել է Ֆիլիպ Նիկոլսոնի, Բրետ Գլեդմանի, Ջոզեֆ Բարնսի և Ջոն Վակելարսի կողմից 1997 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, միաժամանակ Կալիբանի հետ, և ստացել է **S/1997&nbsp;U&nbsp;2** ժամանակավոր անվանումը։ Պաշտոնապես անվանվել է **Ուրան&nbsp;XVII**, և ապա ստացել է իր պաշտոնական Սիկորաքս անվանումը, Շեքսպիրի Փոթորիկ պիեսի հերոս Կալիբանի մոր անունով։ Ուրանի բոլոր արբանյակները անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։

## Ուղեծիր
thumb|left|Ուրանի անկանոն արբանյակների ուղեծրերը
Սիկորաքսը պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտին համակդարձ ուղղությամբ, 20 անգամ ավելի հեռու, քան ամենահեռու կաոնավոր արբանյակը՝ Օբերոնը։ Ուղեծիրը չափավոր էքսցենտրիկ է և թեքված։

Ուղեծրի տվյալները ցույց են տալիս, որ այն կարող է պատկանել Սետեբոս և Պրոսպերո արբանյակների հետ նույն դինամիկ խմբին, և հավանաբար ունեն միևնույն ծագումը։

## Ֆիզիկական տվյալներ
Սիկորաքսի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 165 կմ, այն հանդիսանում է Ուրանի ամենամեծ անկանոն արբանյակը։ Արբանյակը երևում է բաց կարմիր գույնով տեսանելի սպեկտրում, ավելի կարմիր քան Յուպիտերի ամենամեծ անկանոն արբանյակ Հիմալիան, սակայն ավելի պակաս քան Կոյպերի գոտու մարմինները։

Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։

Սիկորաքսի պտույտը իր առանցքի շուրջ գնահատվել է մոտ 3,6 ժամ։ Պտույտը առաջացնում է արբանյակի տեսանելի մեծության 0,07-ով տատանումներ։

## Ծագում
Ենթադրվում է, որ Սիկորաքսը որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Sycorax Profile  (by NASA's Solar System Exploration) 
* David Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* MPC: Natural Satellites Ephemeris Service 

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ)

**Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Արմավիրի մարզի Մուսալեռ գյուղում։

## Պատմություն
Մուսալեռի Սուրբ Ամենափրկիչ մատուռ-եկեղեցին օծվել է 2000 թվականին։ Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու քույր եկեղեցին է Գլենդելի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին։ Եկեղեցու բարերարներն են Մուրադ Մուրադյանը և Միհրան Էրքիլեթյանը։ 2010 թվականին եկեղեցու հարակից տարածքը բարեկարգվել է։

Մուսալեռ գյուղի միակ եկեղեցին է։

## Պատկերասրահ

Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (8).jpg
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (2).jpg
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (1).jpg
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (13).jpg
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (4).jpg
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Մուսալեռ) (17).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Պրոսպերո (արբանյակ)

**Պրոսպերո** (Uranus XVIII), Ուրանի արտաքին անկանոն արբանյակներից մեկն է։ Հայտնաբերել է Մեթյու Հոլմանի ղեկավարած թիմը 1999 թվականին։

## Հայտնաբերում
Հայտնաբերվել է Մեթյու Հոլմանի, Ջոն Կավելարսի, Բրետ Գլեդմանի, Ժան-Մարկ Պետիի և Հանս Շոլի կողմից 1999 թվականի հուլիսի 18-ին։ Արբանյակը ստացել է ժամանակավոր **S/1999&nbsp;U&nbsp;3** անվանումը։ Հաստատումից հետո ստացել է նաև **Ուրան&nbsp;XVIII** անվանումը։

2000 թվականի օգոստոսի 21-ին արբանյակը ստացել է իր պաշտոնական Պրոսպերո անվանումը, Շեքսպիրի Փոթորիկ պիեսի կախարդի անունով։ Ուրանի բոլոր արբանյակներն անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։

## Ուղեծիր
thumb|left|Ուրանի անկանոն արբանյակների ուղեծրերը
Պրոսպերոն պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտին հակադարձ ուղղությամբ 16 276 000 կմ մեծ կիսաառանցքով, համեմատաբար ձգված էլիպտիկ ուղեծրով, պերիկենտրոնը և ապոկենտրոնը իրարից չափազանց տարբեր են՝ 10 834 570-21 489 900 կմ։ Արբանյակը պտտվում է մոլորակի ամպերի շերտից միջինում 16 136 700 կմ հեռավորության վրա։ Ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,4445, իսկ թեքումը խավարածրի նկատմամբ 151,83°։ Պրոսպերոն պտտվում է մոտ 28 անգամ Ուրանից հեռու քան արտաքին մեծ արբանյակ Օբերոնը։

Պրոսպերոն պատկանում է Սիկորաքսի դինամիկ խմբին, որում նույնպես գտնվում են Սետեբոսն ու Ֆերդինանդը, և հավանաբար ունեն նույն ծագումը։ Խմբի արբանյակները ունեն մեծ էքսցենտրիսիտետ և մեծ ուղեծրի թեքում՝ 140-ից 170°։

Պրոսպերոն պտտվում է Ուրանի շուրջ 1962 օր 22 ժամ 48 րոպեի ընթացքում, որը կազմում է մոտ 5,374 երկրային տարի։ Պրոսպերոյի մեկ պտույտը Ուրանի շուրջ մոտավորապես 9 ամսով երկար է Սերես գաճաճ մոլորակի պտույտից Արեգակի շուրջ։

## Ֆիզիկական տվյալներ
Պրոսպերոյի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 50 կմ, գնահատումը կատարվել է հիմնվելով նրա լուսատվության վրա 4%։ Մակերևույթը չափազանց մուգ է։ Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։ Պրոսպերոյի մակերևութային ձգողությունը կազմում է 0,0063 մ/վ²։

Արբանյակը երևում է բնական (գորշ) գույնով տեսանելի սպեկտրում, նույնը ինչպես և Սետեբոսը, սակայն այլ քան Սիկորաքսը (որը բաց կարմիր է)։

## Ծագում
Ենթադրվում է, որ Պրոսպերոն որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Հնարավոր է, որ այս արբանյակը սկզբում դարձել է կենտավրոս և ապա նոր միայն որսացվել է մոլորակի կողմից։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Prospero Profile  by NASA's Solar System Exploration 
* David Jewitt pages 
* Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* MPC: Natural Satellites Ephemeris Service 

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Մարգարիտա (արբանյակ)

**Մարգարիտա** (Uranus XXIII), Ուրանի արտաքին անկանոն արբանյակներից մեկն է։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի և Դեվիդ Ջուիտի կողմից 2003 թվականին։

## Հայտնաբերում
Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի և Դեվիդ Ջուիտի կողմից 2003 թվականի օգոստոսի 29-ին։ Արբանյակը ստացել է ժամանակավոր **S/2003 U 3** անվանումը։ Հաստատումից հետո ստացել է նաև **Ուրան&nbsp;XXIII** անվանումը։

2005 թվականի դեկտեմբերի 29-ին արբանյակը ստացել է իր պաշտոնական Մարգարիտա անվանումը, Շեքսպիրի Բազում աղմուկ վասն ոչնչի պիեսի սպասուհու անունով։ Ուրանի բոլոր արբանյակները անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։

## Ուղեծիր
thumb|left|Ուրանի անկանոն արբանյակների ուղեծրերը
Մարգարիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտի ուղղությամբ 14 345 000 կմ մեծ կիսաառանցքով, չափազանց ձգված էլիպտիկ ուղեծրով, պերիկենտրոնը և ապոկենտրոնը իրարից չափազանց տարբեր են՝ 2 913 700 - 25 926 970 կմ։ Արբանյակը պտտվում է մոլորակի ամպերի շերտից միջինում 14 394 800 կմ հեռավորության վրա։ Ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,7979451, իսկ թեքումը խավարածրի նկատմամբ 51,45588°։ Մարգարիտան պտտվում է մոտ 25 անգամ Ուրանից հեռու քան արտաքին մեծ արբանյակ Օբերոնը։

Մարգարիտան հանդիսանում է Ուրանի անկանոն արբանյակներից միակը, որ պտտվում է ոչ հակադարձ, այսինքն պտտվում է Ուրանի պտույտի ուղղությամբ։ Արբանյակը չի պատկանում որևէ մի դինամիկ խմբին, և Ուրանի բոլոր մնացած արտաքին արբանյակները պտտվում են մոլորակի շուրջ հակադարձ ուղեծրերով։

Մարգարիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ 1654 օր 7 ժամ 41 րոպեի ընթացքում, որը կազմում է մոտ 4,529 երկրային տարի։ Մարգարիտայի մեկ պտույտը Ուրանի շուրջ մոտավորապես հավասար է Սերես գաճաճ մոլորակի պտույտին Արեգակի շուրջ։

## Ֆիզիկական տվյալներ
Մարգարիտայի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 20 կմ, գնահատումը կատարվել է հիմնվելով նրա լուսատվության վրա 4%։ Մակերևույթը չափազանց մուգ է։ Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։ Մարգարիտայի մակերևութային ձգողությունը կազմում է 0,0023 մ/վ²։

## Ծագում
Ենթադրվում է, որ Մարգարիտան որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Հնարավոր է, որ այս արբանյակը սկզբում դարձել է կենտավրոս և ապա նոր միայն որսացվել է մոլորակի կողմից։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։

## Տես նաև
* Ուրանի արբանյակներ
* Անկանոն արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

* 

## Արտաքին հղումներ
* Margaret Profile  by NASA's Solar System Exploration 
* David Jewitt pages 
*  Uranus' Known Satellites (by Scott S. Sheppard) 
* Ephemeris IAU-NSES 

Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Բանգոր (Ուելս)

250px|ձախից|մինի|Բանգորի բազիլիկ տաճարը
250px|ձախից|մինի|Բանգորի գլխավոր փողոցը
**Բանգոր** (), քաղաք Ուելսի Գվինեդ կոմսությունում, Մեծ Բրիտանիայում։ Քաղաքը գտնվում է Իռլանդական ծովի ափին։ Այն Մեծ Բրիտանիայի ամենափոքր քաղաքներից մեկն է։ Քաղաքում հիմնականում խոսում են անգլերեն և վալլիերեն լեզուներով։
Քաղաքում գործում է Բանգորի համալսարանը, որտեղ սովորում են ավելի քան 10000 ուսանող։

## Արտաքին հղումներ
* Բանգորի պատմությունը BBC-ի կայք էջուն  
* 3657&doc= 13261 Բանգորի թանգարան

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ
Նյուպորտ

**Նյուպորտը** (, ), քաղաք է Ուելսի հարավային մասում, Մեծ Բրիտանիայում։ Այն իր մեծությամբ երրորդն է երկրամասում՝ Քարդիֆից և Սուոնսիից հետո։

## Քույր քաղաքները
*  Հանդենհայմ Բրենցի վրա, Գերմանիա (1980)
*  Քութայիս, Վրաստան (1989)
*  Գուանսի Չժուանի ինքնավար շրջան, Չինաստան (1996)
*  Աննապոլիս, ԱՄՆ

## Հղումներ
* Նյուպորտի քաղաքային խորհրդի պաշտոնական կայք էջը 
* Տեղեկատվական պորտալ ''Newport City Center''  

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ
Գևորգ Մշեցի

**Գևորգ Մշեցի Ջավրուշյան** (), հայ գեղանկարիչ

## Կենսագրություն
Նկարել սկսել է դեռ վաղ հասակից։ 1969-1980 թվականներին սովորել է նկարիչ Կառլեն Հովսեփյանի արվեստանոց-ստուդիայում։ 1977-1982 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1979 թվականից մասնակցել է հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսներին։ 2000 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։

Դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղում կիրառական արվեստի ֆակուլտետում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Շահումյան (քաղաք, Շահումյանի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Շահումյան**, քաղաք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Շահումյանի շրջանի բնակավայր, նախկինում շրջանի վարչական կենտրոնը, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Գորանբոյի շրջանի բնակավայր

## Պատմություն
### Արցախյան ազատամարտ
#### Օղակ գործողություն

1992 թվականին Օղակ գործողության ժամանակ ադրբեջանցիները բռնազավթել են քաղաքը, տեղահանել հայ բնակչությանը։ Այժմ քաղաքը վերանվանվել է Աշաղի Ագջաքենդ։

### Պատմամշակութային կառույցներ
Բնակավայրն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 1677 թվականին։ Շահումյանից հարավ գտնվում էր Երեք-Մանկունք կիսավեր վանքը, որից ներքև գտնվում էր Լիտր կոչվող գյուղատեղին։

## Բնակչություն
1899 թվականին ուներ 942 բնակիչ՝ հիմնականում հայեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքներ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Կոնգո (գետ)

300px|մինի|Մբանդաքան Կոնգո գետի ափին գտնվող բանուկ նավահանգիստներից է:
**Կոնգո** (նաև՝ **Զաիր**, **Լուալաբա**), գետ Աֆրիկա մայրցամաքում։ Հոսում է հիմնականում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունով՝ մասամբ ծառայելով որպես սահմանագիծ նրա և  Կոնգոյի Հանրապետության ու  Անգոլայի միջև։

Կոնգոն միակ գետն է, որ հատում է հասարակածը երկու անգամ։ Այն նաև ամենամեծ խորություն (220 մետր) ունեցող գետն է։

## Անվանում
Գետի անվանումներն առաջացել են բանտու լեզուներից։ Այդ լեզուներից մեկով «կոնգ» նշանակում է «լեռներ», որի իմաստը կարելի է բացատրել որպես «լեռնային վայրից հոսող գետ»։ Մեկ այլ լեզվով էլ «զաիրե» նշանակում է «ջուր»։

## Աշխարհագրություն
Սկիզբ է առնում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Զամբիայի սահմանի մոտ գտնվող սարավանդում, և մինչև Ստենլիի ջրվեժները կոչվում *Լուալաբա*։ Թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 4320 կմ է (Լուալաբա գետի ակունքից)։ Ավազանի մեծությամբ և ջրատարությամբ Աֆրիկայում գրավում է առաջին, իսկ աշխարհում՝ 2-րդ տեղը՝ Ամազոնից հետո։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ Բուկամա-Կոնգոլո (645 կմ), Կինդու-Ուրունդու (300 կմ), Կիսանգանի-Կինշասա (1742 կմ) և Մատանդիից մինչև գետաբերանը (138 կմ)։

Գետային խոշոր նավահանգիտներն են Կինշասան (ԿԴՀ) և Բրազավիլ (Կոնգոյի Հանրապետություն)․ ստորին հոսանքում Մատահի ծովային նավահանգիստը՝ Բոմա և Բանանտ նավահանգիստներով։

## Գրականություն
* 
* 
* ;
* *Дмитревский Ю. Д., Олейников И. Н.* Гидроэнергетические ресурсы бассейна реки Конго и их использование, там же;
----
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Congo River — статья из *[[Британская энциклопедия|Encyclopædia Britannica]] Online*. Проверено 14 июня 2018.
* Конго на «Речном сайте»
* The Royal Geography Society's Hidden Journeys project:
** The River Congo Basin
** Audio slideshow: The River Congo: Following in Explorer Sir Henry Morton Stanley's Footsteps – Tim Butcher recounts his trip through the Congo on the route of 19th-century explorer Sir Henry Morgan Stanley.
* Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
* Map of the Congo River basin at Water Resources eAtlas
* The Congo Project, *American Museum of Natural History*

Կատեգորիա:Անգոլայի գետեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Մեռյալ ծով

**Մեռյալ կամ Աղի ծով** ( *Յա՛մ հա-մէ՛լախ* - «Աղի ծով»;  *’Ալ-Բահր Ալ-Մայիտ* — «Մեռյալ ծով»), աղի լիճ Իսրայելի և Հորդանանի միջև։ Լճի աստվածաշնչյան անունն է Աղի ծով։ Հանդիպում են նաև Արավայի ծով (ים הערבה, Յա՛մ հա-Արաւա՛) և Արևելյան ծով (ים המזרחי, Յա՛մ հա-միզրախի՛) անունները։ Մեռյալ ծովի բարձրությունը ծովի մակարդակից 423մ ցածր է, և յուրաքանչյուր տարի իջնում է ևս մեկ մետրով։ Լճի մակարդակի նվազումը կանխելու նպատակով Իսրայելը նախատեսում է Կարմիր ծովից պոմպերով ջուր հասցնել Մեռյալ ծով։ Մեռյալ ծովը Երկրի ցամաքի ամենացածր կետն է։ Մեռյալ Ծովը նաև աշխարհի ամենաաղի լիճն է, աղիությունը հասնում է մինչև 342գ/կգ, կամ 34,2 % (2011)։ Այն 9.6 անգամ ավելի աղի է քան օվկիանոսը և ունի 1.24կգ/լիտր խտություն, որն էլ թույլ է տալիս լողալ ծովի մակերևույթին ու չսուզվել։ Լճի շրջակայքի ցեխը հաճախ օգտագործվում է բուժական նպատակներով և բավականին գրավիչ է զբոսաշրջիկների և կոսմետիկայի արդյունաբերության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսրայելի լճեր
Կատեգորիա:Հորդանանի լճեր
Կատեգորիա:Պաղեստինի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սահմանային լճեր
Կատեգորիա:Երկրագնդի էքստրեմումի կետեր
Կատեգորիա:Անհոսք լճեր
Լևոն Զոհրաբյան

**Լևոն Բոգդանի Զոհրաբյան** (), հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Լևոն Զոհրաբյանը ծնվել է հարուստ ընտանիքում։ Հաճախել է ռուսական ուսումնարան։ Դարասկզբի Բաթումը հայկական խոսքի ու մշակույթի քաղաք է եղել։ Ամենից առաջ՝ թատրոնով։ Ապագա դերասանը բեմական նախափորձերն արել է Բաթումի ռուսական թատերախմբում։ Երկու-երեք տարի այս խմբում աշխատելը (1910-1913 թթ.), ապա և ռուսական թատերական ստուդիայում ուսանելը (1919-1921 թթ.) նրա մեջ խորացնում են ռուսական դերասանական դպրոցի նախասիրությունը։ 1913 թ. Զոհրաբյանը դառնում է հայկական թատերախմբի դերասան։ Հայ մշակույթի և աշխատանքի հանդեպ սերը մղում են դերասանին հաղթահարել հայերենի թերի իմացությունը և հանդես գալ հայ բեմում։ Լենինականի թատրոն հրավիրվելուց առաջ Զոհրաբյանը փորձառու դերասան էր։ Երկրորդ պետթատրոնում, ուր անցավ Զոհրաբյանի հետագա ստեղծագործական կյանքը, նրան դարձրեց առաջնակարգ դերասան։

## Դերեր թատրոնում
* *Լյապկին-Տյապկին*, *Զեմլյանիկա*՝ Ն. Գոգոլի «Ռևիզոր»
* *Կվասով*՝ Վ. Կիրշոնի «Հացը»
* *Մարոզկա*՝ «Ջարդ»
* *Շվաչ*՝ Բ. Լավրենյովի «Բեկում»
* *Բորոդին*՝ Ա. Աֆինոգենովի «Ահը»
* *Լուկա*՝ Մ. Գորկու «Հատակում», 1932 թ.
* *Աբիսողոմ աղա*՝ Հ. Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկանները», 1934 թ.
* Մ.Ջանանի «Շահնամե», 1935 թ.
* *Միլլեր*՝ Ֆ. Շիլլերի «Սեր և խարդավանք», 1934 թ.
* *Թոբի Բելչ*՝ Ու. Շեքսպիրի «Տասներկուերորդ գիշեր»
* *Պեչենեգով*՝ Մ. Գորկու «Թշնամիներ»
* *Փարսիղ*՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդած օջախ»
* *Զիմզիմով*՝ Գ. Սունդուկյանի «Պեպո»
* *Բուբլիկ*՝ Ա. Կորնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ», 1935 թ.
* *Մեդվեդև*՝ Վ. Գուսևի «Փառք», 1936 թ.
* *Ռոմանյուկ*՝ Ա. Կորնեյչուկի «Բռնչենի պուրակ», 1951 թ.
* *Կարպո Սիդորովիչ*՝ «Առանց անունները տալու», 1954 թ.
* *Օկայոմով*՝ Ա. Աֆինոքենովի «Մաշենկա», 1954 թ.
* *Ռասպլուև*՝ Ա. Սուխովո-Կոբիլինի «Կրեչինսկու հարսանիքը»

## Դերեր ֆիլմերում
* 1939 - Սևանի ձկնորսները - *Աղաբեկ*
* 1943 - Դավիթ Բեկ - *Բայանդուր*
* 1954 - Մանրուք - *հանձնաժողովի նախագահ*
* 1955 - Հասցեատիրոջ որոնումները - *Գրիգոր Խրիստոֆորովիչ*

## Գրականություն
* *Зограбян С.*, Отец мой - Левон Зограбян (Драм. актер), Ереван, 1984.
* Սարգսյան Ս., Լևոն Զոհրաբյան, Երևան,1957։
* Զոհրաբյան Ս., Հայրս՝ Լևոն Զոհրաբյանը, Երևան, 1984։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Սենթ Դեյվիդս

մինի|աջից|300px|Սուրբ Դավիթի տաճարը
**Սենթ Դեյվիդսը** (, ), քաղաք է Ուելսի հարավարևմտյան մասում Պեմբրուկշիր կոմսությունում։ Սենթ Դեյվիդսը Սիթիի կարգավիճակով Մեծ Բրիտանիայի ամենափոքր քաղաքն է (բնակչությունը ոչ ավել քան 2000 բնակիչ), նաև միակ քաղաքն է` ամբողջությամբ տեղակայված Պեմբրուկշիր-Կոստ ազգային պարկի սահմանին։ Քաղաքը գտնվում է Ալին գետի վրա, Սենտ Դեյվիդս թերակղզում, Ուելսի սահմանագծին։ Սենտ-Դեյվիդսում է գտնվում Սուրբ Դավիդ եկեղեցին, երբեմնի Պալոմնիչեստվոի կենտրոնում։

## Պատմություն
Լեգենդի համաձայն, վանքը ապագա տաճարի տեղում հիմնադրվել է Սուրդ Դավիդի կողմից 6-րդ դարում։ Չնայած նրան, որ վանքը մի քանի անգամ թալանվել է, այդ թվում վիկինգների կողմից, այն միևնույնն է մնում էր կարևոր կրոնական կենտրոն։ Սենթ Դեյվիդսի քահանաները զինվորագրված են եղել Ալֆրեդ Մեծի արքունիքում։ Այս վանք է այցելել նաև Վիլհելմ I Նվաճողը։ 1190 թվականին Ռիգիվարխը գրել է Դավիդի վարքը` հաստատելով նրա սուրբ լինելը, 1123 թվականին Հռոմի Պապ Կալիկստ IIը որոշեց Սենթ Դեյվիդսը համարել ուխտագնացության կենտրոն (համաձայն նրա հրովարտակի, երկու ուխտագնացությունները դեպի Սենթ Դեյվիդս հավասարվում էին մեկ ուխտագնացության դեպի Հռոմ, իսկ երեքը՝ Երուսաղեմ)։

1131 թվականին օծվել է նոր տաճարը։ Սուրբ Դավիդի մայր տաճարն, որն պահպանվել է մինչ օրս, սկսվել է կառուցվել 1181 թվականին և շուտով ավարտին է հասցվել։

Քաղաքում պահպանվել են նաև 13-րդ դարի քաղաքային դարպասները, 14-րդ դարի եպիսկոպոսի նստավայրի ավերակները և հնադարայան քարե կելտական խաչը։

1996 թվականին թագավորական հրամանով Սենթ Դեյվիդս բնակավայրին շնորհվել է քաղաքի (սիթիի) կարգավիճակ։

## Հայտնի մարդիկ
* Հենրի Հիքս - հայտնի վիրաբույժ և երկրաբան։
* Թոմաս Թոմքինս - հայտնի անգլիացի երաժիշտ և երգահան։

## Քույր քաղաքները
*  Նեյս, Իռլանդիա
*  Մաթսիենգ, Լեսոթո
*  Օռլեա, Ֆրանսիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքապետարանի կայք էջը

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ
Պատրիկ Ֆիորի

**Պատրիկ Ֆիորի** (), բուն ազգանունը **Պատրիկ Ժան-Ֆրանսուա Շուշայան** (, ), նշանավոր ֆրանսահայ երգիչ։ Երգում է ֆրանսերենով։ «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» () երաժշտական ներկայացման աստղ. կատարել է արքայական հրաձիգների հրամանատարի՝ Ֆեբա դե Շատոպերի դերը։

## Կենսագրություն
Պատրիկ Ֆիորին ծնվել է 1969 թ. սեպտեմբերի 23-ին Մարսելում, իսկ այնուհետև ծնողները տեղափոխվել են Կորսիկա։ Հայրը հայազգի Ժակ Շուշայանն է, իսկ մայրը կորսիկուհի է։ Ֆիորին խոստովանում է, որ իր գործունեության սկզբում ընտանիքում մշտապես փողի խնդիր է եղել, և ծնողները ստիպված են եղել շատ աշխատել, որպեսզի ապահովեն երեխաներին։ Ինքը նույնպես կատարել է տարբեր աշխատանքներ, որպեսզի ինչ-որ կերպ օգնի հարազատներին՝ փորձելով իր ուժերը որպես պիցցայի վաճառող, էլեկտրիկ, դեկորատոր։ Ֆիորին նշում է.

Հիմա իր սիրելի կատարողների շարքում Պատրիկը նշում է Շառլ Ազնավուրին, Ժակ Բրելին, Էդիթ Պիաֆին, Տոտո Կուտունյոյին։
Առաջին ալբոմը նա թողարկել է 17 տարեկան հասակում։ Ապագա աստղի դեբյուտը կայացել է 12 տարեկան հասակում, հայտնի արտիստ Ֆրանկ Ֆեռնանդելի հրավերով՝ մասնակցելու նրա երաժշտական կոմեդիային։

## Ալբոմներ
* 1994։ *Puisque c'est l'heure*
* 1995։ *Le cœur à l'envers*
* 1998։ *Prends moi*
* 2000։ *Chrysalide*
* 2002։ *Patrick Fiori*
* 2005։ *Si on chantait plus fort*
* 2008։ *Les choses de la vie*
* 2010։ *L'instinct masculin*
* 2014: *Choisir*
* 2017: *Promesse*

### Համերգային ալբոմներ
* 2011։ * L’instinct masculin Live*

### Հավաքածուներ
* 2007։ *4 mots*

## Նշանավոր սինգլներ
* 1993: "Mama Corsica"
* 1998: "Belle" w/ Դանիել Լավուա & Գարու
* 1998: "Elle est"
* 2000: "Que tu reviennes"
* 2003: "Je sais où aller"
* 2005: "Toutes les peines"
* 2007: "4 Mots sur un piano"  w/ Ժան Ժակ Գոլդման & Քրիստին Րիկոլ
* 2015: "Corsica" w/ Պատրիկ Բրուել
* 2017: "Pour mieux s'aimer"
* 2017: "Chez nous (Plan d'Aou, Air Bel)" w/ Սոպրանո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պատրիկ Ֆիորիի պաշտոնական կայքէջ
* Պատրիկ Ֆիորիի կենսագրությունը Radio France internationale կայքէջում 
* Պատրիկ Ֆիորիի հարցազրույցը ТВЦ ալիքի «Տրամադրություն» հաղորդման շրջանակներում։ Հարցազրույցը վարում է Ալեքսանդրա Գլոտովան, 2011 թ.

Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երգիչներ
Կատեգորիա:Ծագումով հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Թարքան

** Թարքան** (, ծննդյան անունով՝ **Թարքան Թևեթօղլու**, ), թուրք երգիչ։ Հայտնի երգերից են՝ "Şımarık" (1998), "Şıkıdım" (1999), "Bu Gece" (1999), "Kuzu Kuzu" (2001), "Hüp" (2001), "Bounce" (2005), "Uyan" (Օրհան Քենջեբայ-ի հետ, 2008)։

## Ալբոմներ
*1992: *Yine Sensiz*
*1994: *Aacayipsin*
*1997: *Ölürüm Sana*
*1998: *Tarkan*
*2001: *Karma*
*2003: *Dudu*
*2006: *Come Closer*
*2007: *Metamorfoz*
*2008: *Metamorfoz Remixes*
*2010: *Adımı Kalbine Yaz*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք երգիչներ
Կատեգորիա:Թուրք փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Թուրքական ծագմամբ գերմանացիներ
Կատեգորիա:Թուրք երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ երգիչներ
Կատեգորիա:Ոսկե թիթեռ մրցանակի դափնեկիրներ
Օրհան Գենջեբայ

**Օրհան Գենջեբայ** (, ), թուրք նշանավոր երգիչ և դերասան։

## Ալբոմներ
*Batsın Bu Dünya (1975)
*Hatasız Kul Olmaz (1976)
*Sarhoşun Biri (1976)
*Benim Dertlerim (1977)
*Ben Topraktan Bir Canım (1980)
*Kördüğüm (1978–1982)
*Leyla ile Mecnun (1983)
*Dil Yarası (1984)
*Beni Biraz Anlasaydın (1985)
*Cennet Gözlüm (1986)
*Akma Gözlerimden (1987)
*Emrin Olur (1988)
*Ya Evde Yoksan / Seni Arıyorum (1989)
*Utan / Dokunma (1990)
*Hasret Rüzgarı (1991)
*Sen de Haklısın (1992)
*Hayat Devam Ediyor (1993)
*Yalnız Değilsin (1994)
*Gönül Dostu (1995)
*Kiralık Dünya (1996)
*Klasikler Sizin Seçtikleriniz 1 (1998)
*Cevap Ver (1999)
*Klasikler Sizin Seçtikleriniz 2 (2001)
*Yürekten Olsun (2004)
*Yargısız İnfaz (2006)
*Berhudar Ol (2010)
*Bedensiz Aşk (2013)

;Ժողովածուներ
*Yarabbim (1976-1978)
*Aşkı Ben Yaratmadım (1978-1980)
*Bir Damla Mutluluk (1976–1982)
*İdeal Aşk / Batsın Bu Dünya (1975-2002)
*Orhan Gencebay Film Müzikleri (2007)
*Orhan Gencebay ile Bir Ömür (2012)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք երգիչներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ երգիչներ
Հայ Մարմնամարզական Միություն

**Հայ Մարմնամարզական Միություն**, տարածված հապավումը **ՀՄՄ** (դասական ուղղագրությամբ՝ **Հայ Մարմնամարզական Միութիւն**, անգլերեն՝ Homenmen, տարածված հապավումը՝ HMM), 1921 թ հիմնադրված Հալեպ, Սիրիա-ում իբր հայկական մարզական և սկաուտական սփյուռքահայ կազմակերպություն։ Նաև գործում է Հայաստանում։

ՀՄՄ-ը անկուսակցական կազմակերպություն է, սակայն վայելում է Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության հովանավորությունը։ Միությունն ունի ծրագիր և կանոնադրություն, առաջնորդվում է ազգային ժողովրդական հիմունքներով և ապակենտրոնացման սկզբունքով։ ՀՄՄ Կենտրոնական վարչությունը միության մասնաճյուղերի գործունեությունը համադրող մի մարմին է։ ՀՄՄ մասնաճյուղեր են գործում (1999) հայաշատ գաղութներ ունեցող երկրներում՝ Լիբանանում, Սիրիայում, Եգիպտոսում, Քուվեյթում, Անգլիայում, Շվեյցարիայում, Արգենտինայում, Բրազիլիայում, Ուրուգվայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում։ Բյուջեն գոյանում է անդամավճարներից, տարբեր միջոցառումների հասույթներից և նվիրատվություններից։

ՀՄՄ ունի ֆուտբոլի, բասկետբոլի, վոլեյբոլի, թենիսի, հեծանվավազքի և թեթև աթլետիկայի խմբեր։ Հատկապես Լիբանանում և մասամբ Սիրիայում զգալի հաջողությունների են հասել ՀՄՄ ֆուտբոլիստներն ու հեծանվորդները, որոնք բազմիցս հաղթել են երկրի առաջնություններում։ Բեյրութի «Հոմենմեն» ֆուտբոլի թիմը Լիբանանի բազմակի չեմպիոն է և գավաթակիր։ Անցյալում ՀՄՄ ունեցել է նաև սահմանափակ մշակութային գործունեություն։

ՀՄՄ մեծ ավանդ ունի հայրենիք-սփյուռք մարզական կապերի սերտացման բնագավառում։ 1959 թվականին, միության հրավերով առաջին անգամ Սիրիա և Լիբանան է այցելել Երևանի «Սպարտակ» ֆուտբոլային թիմը։

## Արտաքին հղումներ
*  Հայ մարզական միություն 

Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ մարզական կազմակերպություններ
Վիրտուալ հանրություն

**Վիրտուալ հանրություն**, անհատների սոցիալական ցանց, որոնք կապվում են որոշակի սոցիալական ցանցերի միջոցով՝ հնարավոր է՝ հատելով աշխարհագրական և քաղաքական սահմանները՝ փոխադարձ շահեր կամ նպատակներ հետապնդելու համար: Առավել տարածված վիրտուալ համայնքներից մի քանիսը սոցիալական ցանցերի ծառայությունների ներքո գործող առցանց համայնքներն են։

Հովարդ Ռեյնգոլդը վիրտուալ համայնքների մասին խոսել է իր 1993 թվականին հրատարակված «Վիրտուալ համայնք» գրքում: Գրքի քննարկումը տատանվում է Ռեյնգոլդի արկածներից «The WELL»-ում, համակարգչային միջնորդությամբ հաղորդակցությունից, սոցիալական խմբերից և տեղեկատվական գիտությունից: Նշված տեխնոլոգիաների թվում են Usenet-ը, MUD-ները (բազմաօգտատիրոջ զնդան) և դրանց ածանցյալները՝ MUSHe-ները և MOO-ները, ինտերնետային ռելեային զրուցարանը (IRC), զրուցարանները և էլեկտրոնային փոստային ցուցակները: Ռեյնգոլդը նաև նշում է վիրտուալ համայնքին պատկանելու հնարավոր օգուտները անձնական հոգեբանական բարեկեցության, ինչպես նաև հասարակության համար ընդհանուր առմամբ: Միևնույն ժամանակ, այն ցույց է տվել, որ աշխատանքային ներգրավվածությունը դրականորեն է ազդում գործնական ներգրավվածության վիրտուալ համայնքների վրա:

Վիրտուալ համայնքները բոլորը խրախուսում են փոխազդեցությունը՝ երբեմն կենտրոնանալով որոշակի հետաքրքրության շուրջ կամ պարզապես շփվելու համար: Որոշ վիրտուալ համայնքներ անում են երկուսն էլ: Համայնքի անդամներին թույլատրվում է շփվել ընդհանուր կրքի շուրջ տարբեր միջոցներով՝ հաղորդագրությունների տախտակներ, չաթ սենյակներ, սոցիալական ցանցերի համաշխարհային կայքեր կամ վիրտուալ աշխարհներ։ Անդամները սովորաբար կապվում են համայնքի աշխարհի հետ՝ ամեն օր ամբողջ օրը մուտք գործելով և դուրս գալով կայքերից, ինչը, անշուշտ, կարող է կախվածություն դառնալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրտուալ հանրություն
Մեթյու Հոլման

**Մեթյու Հոլման** (, ծնվել է 1967 թ., Աստղաֆիզիկոս Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում), դասավանդում է Հարվարդի համալսարանում։ 
Սովորել է Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ էլ ստացել է մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան 1989 թ. և փիլիսոփայություն դոկտորի աստիճան մոլորակագիտություն բնագավառում 1994 թ.։

Գիտնականների թիմում աշխատելով իր ներդրումն է ունեցել մի շարք հայտնագործությունների մեջ՝ Յուպիտերի մի շարք անկանոն արբանյակներ, Սատուրնի Ալբիորիկս արբանյակը, Ուրանի Պրոսպերո, Սետեբոս, Ստեֆանո, Տրինկուլո, Մարգարիտա, Ֆրանցիսկո, Ֆերդինանդ արբանյակները և Նեպտունի Հալիմեդե, Սաո, Լաոմեդեյա, Նեսո։

Նրա պատվին անվանել են 3666 Հոլման (1979 HP) աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկոսներ
Բրետ Գլեդման

**Բրետ Գլեդման** (), ծնվել է 1966 թ. ապրիլի 19-ին, Կանադայում, Ալբերտա նահանգի, Վետասկիվին քաղաքում&nbsp;-&nbsp;ֆիզիկայի և աստղագիտության պրոֆեսոր Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում Վանկուվերում (Կանադա)։ Բ. Գլեդմանը հանդիսանում է Արեգակնային համակարգի բազմաթիվ երկնային մարմինների հայտնաբերողը, կամ հայտնաբերողների թիմի անդամը - աստերոիդներ, Կոյպերի գոտու գիսաստղեր և հսկա մոլորակների բազմաթիվ արբանյակներ՝

Ուրան՝ Կալիբան, Սիկորաքս, Պրոսպերո, Սետեբոս, Ստեֆանո և Ֆերդինանդ.

Սատուրն՝ տասնյակ արբանյակներ, որոնցից ամեն մեկը անվանված է կանադական ինուիտների, ֆրանսիական և նորվեգիական աստվածների անուններով, և միավորված են խամապատասխան խմբերում, ըստ թեմայի։

Նեպտուն՝ Նեսո արբանյակ։

Յուպիտեր՝ անձամբ և համատեղ ուրիշների հետ հայտնաբերված են 6 արբանյակներ։

Նրա պատվին անվանվել է (7638) Գլեդման (1984 UX) աստերոիդը։

## Արտաքին հղումներ
* Գլեդման
* Գլեդման

Կատեգորիա:Կանադացի աստղագետներ
Քորեպիսկոպոս

**Քորեպիսկոպոս** (), հոգևոր աստիճան Հայ եկեղեցու պատմության վաղ շրջանում։ Թեմական առաջնորդի՝եպիսկոպոսի տեղապահ։ Սովորաբար կարգվում էր ընդարձակ եպիսկոպոսական թեմերում և, իբրև օգնական կամ տեսուչ, տեղերում (գավառներում) գործադրում եպիսկոպոսի հոգևոր իշխանությունը։ Համապատասխանում է Արևմտյան եկեղեցիների վիկարիոսի (լատ.vicarius-տեղակալ) հոգևոր պաշտոնին։

Նրանց երբեմն կոչել են նաև գավառական եպիսկոպոսներ։ Պատմիչներ Զենոբ Գլակը (IV դ.), Փավստոս Բուզանդը (IV–V դդ.), Եղիշեն (V դ.) հիշատակել են քորեպիսկոպոսների։ Քորեպիսկոպոսների աստիճան անցյալում ունեցել են նաև Հույն և Վրաց եկեղեցիները։ Ներկայումս Հայ եկեղեցում նման հոգևոր աստիճան չկա։

Կատեգորիա:Եպիսկոպոս