Այլընտրանքային էներգիայի ինստիտուտ

**Այլընտրանքային էներգիայի ինստիտուտը** (հայտնի է նաև որպես AEI) Արևմտյան Տեխասի A&M համալսարանի էներգիայի այլընտրանքային հետազոտությունների ճյուղն է եղել։ Ձևավորվել է 1977 թվականին։ Ծրագիրը ճանաչվել է ինչպես երկրում, այնպես և միջազգայնորեն, և հետազոտությունների հետ մեկտեղ ապահովել է կրթություն և իրազեկում ԱՄՆ–ում և ամբողջ աշխարհում։

## Պատմություն

AEI-ը հիմնադրվել է Արևմյան Տեխաս նահանգի համալսարանում (այժմ Արևմյան Տեխասի A&M համալսարան) 1977 թվականին դոկտոր Վոն Նելսոնի, դոկտոր Ըրլ Գիլմորի և դոկտոր Ռոբերտ Բարիոի կողմից։ Ստեղծման գաղափարը ծնվել է 1973 թվականի նավթային ճգնաժամի ժամանակ։ Արևմտյան Տեխաս նահանգի ֆիզիկայի բաժանմունքն արդեն փորձեր էր կատարում քամու էներգիայի հետ կապված, և այս երեք անձինք նախաձեռնեցին հիմնել բաժին՝ հատկապես քամու ուսումնասիրության վրա կենտրոնանալու համար։ Բաժնի հիմնական նպատակներն էին`

* Փորձարկել քամու տուրբինի նախագծերը։
* Բարելավել ներկայիս աերոդինամիկական դիզայնը։
* Ինֆորմացնել հասարակությանը քամու և արևի էներգիայի տեխնոլոգիաների վիճակի մասին։

### Առաջին տասնամյակ. 1977-1987 թվականներ
Սկզբնապես, կազմակերպության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած էր փոքր հողմատուրբինի հետազոտության և սայրերի նախագծերի բարելավման վրա։ Այս պահին ամբողջ Տեխասում տեղադրել են փորձնական տուրբիններ և ջրի պոմպեր։ Այս նախագծերը թույլ տվեցին, որ AEI-ն զարգանա և բարելավվի սայրերի ձևավորման տեսության և արտադրության վրա։ Այս ժամանակահատվածում կազմակերպությունը խորհրդատվություն է անցկացրել նաև Լատինական Ամերիկայում, Ջամայկայում, Հավայան կղզիներում և Եվրոպայում։ Այնտեղ AEI-ն վերապատրաստում էր գյուղեր և խմբեր` հողմային էներգիայի համակարգերում։

Այս պահին AEI-ն գործում է երեք վայրում` մեկը համալսարանից դուրս և երկուսը` համալսարանում։ Այս վայրերում են իրականացվում թեստերի նմուշների, տուրբինների գեներատորների և ամբողջական նմուշների փորձարկումները։

### Երկրորդ տասնամյակ։ 1987-1997 թվականներ

Այս տասնամյակի ընթացքում կազմակերպությունը կենտրոնացել է կանաչ շենքերի նախագծերի վրա։ Դրանցից ամենանշանավորը AEI-ի Արևային էներգիայի շենքն էր։ Շենքի կառուցումն ավարտվել է 1993 թվականին, և այն տասնյոթ տարի ծառայել է որպես AEI-ի գործունեության հիմնական վայր։

Կազմակերպությունը մի քանի էլեկտրական ֆուրգոն է նվեր ստացել, որոնցից երկուսը պահպանվել են մի քանի տարի։ Այս ֆուրգոններն օգտագործվում էին տվյալների հավաքագրման և քամու էներգիայի տեղական նախագծերն ավարտին հասցնելու, ինչպես նաև համալսարանական և փորձադաշտային շրջայցեր կատարելու համար։

1995 թվականից սկսած՝ AEI–ն սկսել է աշխատել Տեխասի ընդհանուր հողային գրասենյակի հետ՝ քամու վերաբերյալ տվյալները հասարակությանը տրամադրելու համար։ Մինչ «GLO» տվյալների կայքերի շահագործումից հանվելը, կազմակերպությունը դեռ հավաքել, վերլուծել և հրապարակել է Տեխասի քամու տվյալները լայն հասարակության համար։
### Հիմա։ 1998 թվականից ներկա ժամանակներ
Ներկայումս AEI-ն գտնվում է Արևմտյան Տեխասի համալսարանում և մշակում նոր պլան, ինչպես նաև կատարում հետազոտություններ կանաչ էներգետիկ համակարգերի վերաբերյալ իր։ Կազմակերպությունը կենտրոնանում է փոքր սայրերի և տուրբինի փորձարկման վրա, մասնավորապես հորիզոնական և ուղղահայաց առանցքի նորարարական նախագծերի վրա։

2010 թվականին AEI թեստային կայքը տեղափոխվել է Nance Ranch: Այս պահին կազմակերպության գրասենյակները նույնպես տեղափոխվել են WTAMU-ի Palo Duro հետազոտական հաստատություն։

1990-ական թվականների վերջին AEI-ն սկսեց նաև մշակել ֆորտրան ծրագիր, որը կոչվում էր ROTOR: Ծրագիրը կարող էր կանխատեսել ուժի տեսական ուրվագծերը սայրերի նմուշների համար և թողարկել այս արտադրանքը։ Ծրագիրը դրանից հետո մի քանի անգամ փոփոխվել է և մինչ այժմ օգտագործվում է։

Այս ընթացքում AEI-ի «Wind Data» (քամու տվյալներ) ծրագիրը մեծապես ընդլայնվել է։ Հողմային ֆերմերներին ու հասարակությանը տվյալներ տրամադրելուց բացի, կազմակերպությունը նաև վերլուծում և հրապարակում է տվյալներ մասնավոր կազմակերպությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, կազմակերպություններն այժմ տվյալներ են հավաքում Տեխասում գտնվող 75 կայքերից։ Տվյալների այս կայքերից 50-ը արխիվացվում են առցանց, որոնցից 31-ը առաջարկում են տվյալներ հետազոտողների և մշակողների կողմից հանրային օգտագործման համար։

## Կրթություն
### Դասընթաց
2009 թվականից AEI-ն առաջարկում է առցանց այլընտրանքային էներգիայի դասընթացներ WTAMU-ում՝ քամու, արևի և վերականգնվող էներգիայի վերաբերյալ։ Ներկայումս WT-ն առաջարկում է մեկ դասընթաց յուրաքանչյուր կիսամյակի ընթացքում։ Դասընթացները դասավանդում են AEI-ի աշխատակիցները և բաց են WT ուսանողների և սերտիֆիկացում փնտրողների համար։

Բացի WTAMU-ի կողմից առաջարկվող առցանց դասընթացներից, AEI-ն հեղինակել է նաև վերականգնվող էներգիայի դասագրքեր [10] և կրթական ձայնասկավառակներ։ Ձայնասկավառակներում խոսվում է քամու էներգիայի, հողմային տուրբինների, արևային էներգիայի և հողմային ջրերի թեմաներ շուրջ։ Որոշ սկավառակներ մատչելի են նաև իսպաներենով։ [11]

### Սեմինարներ և գիտաժողովներ
#### «Windy Land Owners»
1989 թվականից սկսած AEI-ը սեմինարներ է անցկացնում Windy Land Owners-ի համար։ Նախագծված է հողատերերին և այլ շահագրգիռ կողմերին քամու արդյունաբերության վերաբերյալ ընդհանուր տեղեկություններ սովորեցնել։ Սեմինարների մեծ մասը տեղի ունեցան Տեխասի հարակից նահանգներում։ Հետաքրքրության մեծացման պատճառով 2001 թվականից սկսած AEI-ը սկսեց սեմինարներ անցկացնել Տեխասում [12]:

Այս սեմինարների ընթացքում ընդգրկված թեմաներն են`

* Քամու էլեկտրակայանի հիմունքներ,
* քամու ռեսուրսները Տեխասում,
* հնարավոր խնդիր և պայմանագրային նկատառումներ,
2009 թվականից սկսած AEI-ը նաև սկսեց առցանց տեղեկություններ ներկայացնել WLO սեմինարներից` ընդհանուր տեղեկատվության համար։

#### WEATS

AEI-ի Արևային էներգիայի կառույցը

1998 թվականին մեկնարկած «Քամու էներգիայի կիրառական ծրագրերի ուսուցման սիմպոզիումը» (WEATS) միջազգային ճանաչում ունեցող սեմինար է` նախատեսված բնիկ ամերիկացիների համայնքի համար։ Նախագծված է ծրագրավորողների, մշակողների, կոմունալ ծառայությունների ոլորտում աշխատողների և ինժեներների համար, որոնք անմիջականորեն ներգրավված են էներգետիկ նախագծերում։

Այս սիմպոզիումում ընդգրկված թեմաներն են`

* Գործնական գիտելիքներ և վերլուծական գործիքներ` նախագծի իրագործելիությունը հասկանալու և վերլուծություն կատարելու համար,
* քամու էներգիայի վերաբերյալ փոքր ու մեծ նախագծերի իրականացում,
* վերականգնվող էներգիայի ազգային լաբորատորիայի և տեղական փորձագետների դասախոսություններ տեխնոլոգիայի հնարավորությունների և ծրագրի կայուն զարգացման տնտեսական և ֆինանսական ասպեկտների մասին,
* վայքեր այցելություններ։

## Համայնքների ներգրավում
Իր անցկացրած սեմինարներից և վորքշոփերից զատ AEI-ն նաև պարբերաբար խորհրդատվություն է առաջարկում հողմագործ-ֆերմերներին և նրանց հյուրընկալում իր հետազոտական օբյեկտներում։

Որպես համայնքի իրազեկման մաս, կազմակերպությունը նաև ներկայացվում է «Caprock Science Fair»-ում և այլ տեղական դպրոցներում՝ տարրական, կրտսեր և ավագ դպրոցների աշակերտներին` պրեզենտացիաների, սեմինարների և գրքույկների միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Alternative Energy Institute Official Web Site (Windenergy.org)
* Renewable Wind Test Center Official Web Site (Windtestcenter.org)
* West Texas A&M University
* Էներգիայի կուտակման էլեկտրակայանների ցուցակ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Էներգիա