Բորիս Կոժին

**Բորիս Բորիսովիչ Կոժին** (, ), խորհրդային և ուկրաինական ռազմական առաջնորդ, վիցե-ծովակալ։ Ղրիմի ռազմածովային բազայի հրամանատար (1992 թվական)։ Ուկրաինայի ռազմածովային նավատորմի առաջին հրամանատար (1992-1993 թվականներ): Գերագույն Ռադայի (II և III գումարումների) պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Բորիս Կոժինը ծնվել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Պսկով քաղաքում։ Ինքը՝ Կոժինը, խոսելով իր ծագման մասին, իրեն անվանել է ռուսական ծագում ունեցող ուկրաինացի։

Հայրը՝ Բորիս Արդալիոնովիչը (1914-1986 թվականներ)եղել է ավագ լեյտենանտ, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Ռիվնեի, Տերնոպոլի և Կիևի մարտերի մասնակից։ 1947 թվականին բռնադատվել է, որից հետո 1956 թվականին վերականգնվել։ Մայրը՝ Նադեժդա Ֆեդորովնա (1924-1995 թվականներ) ծագումով Տերնոպոլի շրջանի Պոդգայիցի քաղաքից։ Ծնողները թաղված են Լուցկ քաղաքի գերեզմանատանը։

Բորիսն իր մանկությունն անցկացրել է առանց հոր։ 1959 թվականից մոր հետ ապրել է Լուցկում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Կոժինն աշխատել է Լուցկի ավտովերանորոգման գործարանում՝ որպես գործիքագործ։ Այնուհետև սկսել է հեծանիվ վարել։ 1963 թվականի գարնանը դարձել է Վոլինի չեմպիոն պատանիների շրջանում՝ դրանով իսկ կատարելով ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի թեկնածուի չափանիշները։ Նույն թվականին նվաճել է արծաթե մեդալ Ուկրաինայի առաջնությունում և բրոնզե մեդալ ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայում։

### Ծառայություն Խորհրդային նավատորմում
1963 թվականին Բորիս Կոժինը ընդունվել է Լենինգրադի Մ.Վ.Ֆրունզեի անվան բարձրագույն ռազմածովային դպրոց։ Մասնագիտությունը՝ «Հակասուզանավային զենքեր», ինժեներ էլեկտրատեխնիկ։ 1968 թվականին քոլեջն ավարտելուց հետո ուղարկվել է Սևծովյան նավատորմ, նախ՝ հակասուզանավային նավերի 21-րդ բրիգադ, այնուհետև՝ ՄԿՊ-5 փոքր հակասուզանավային նավով ջրային տարածքի պաշտպանության բրիգադ: 2-րդ աստիճանի կապիտան Վ. Շարապովի հրամանատարությամբ երկու տարի ծառայելուց հետո լեյտենանտ Կոժինը նշանակվել է ՊԿ-365 հակասուզանավային նավի հրամանատարի օգնականի պաշտոնում։ Մի քանի ամիս անց նավի հրամանատար, լեյտենանտ հրամանատար Կոլեսնիկովը մեկնել է Լենինգրադ սպայական դասերի, իսկ Կոժինը դարձել է նավի հրամանատարը։

Իր ղեկավարման առաջին տարում նրա նավը բրիգադում առաջին անգամ հայտարարվել է որպես «գերազանց»։ Այս նվաճման համար Կոժինին ուղարկել են Լենինգրադի բարձրագույն սպայական դասարաններ։ 1972 թվականին սպայական դասերն ավարտելուց հետո նրան նշանակել են ավագ լեյտենանտի կոչում որպես SKR-6 պարեկային նավի հրամանատար, այնուհետև՝ SKR-112: Որպես պարեկային նավերի հրամանատար՝ մասնակցել է Միջերկրական ծովում և Ատլանտյան օվկիանոսում արշավներին։
[աջից|մինի|260x260փքս|[Նովոոզյորնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)|Նովոզեռնիում գտնվող Ղրիմի ռազմածովային բազայի շտաբ։]]
1978-1980 թվականներին սովորել է Լենինգրադի Ա.Ա.Գրեչկոյի ռազմածովային ակադեմիայում։ Որից հետո նրան շնորհվել է 2-րդ աստիճանի կապիտանի կոչում և նշանակվել ջրային տարածքի անվտանգության նավերի բրիգադի շտաբի պետ։ 1986 թվականին նրան շնորհվել է կոնտր-ծովակալի կոչում և նշանակվել Ղրիմի ռազմածովային բազայի շտաբի պետի պաշտոնում, որը գտնվում է Նովոոզերնոյե գյուղում։

1987-1988 թվականներին եղել է Ժողովրդական պատգամավորների Ղրիմի մարզային խորհրդի պատգամավոր։ 1991 թվականի դեկտեմբերին կայացած համաուկրաինական հանրաքվեի ժամանակ Ղրիմի ռազմածովային բազայի անձնակազմի ավելի քան 90%-ը կողմ է արտահայտվել Ուկրաինայի անկախությանը։

### Ծառայություն Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերում
1992 թվականի հունվարին Կոժինը պաշտպանեց Ուկրաինայի նախագահի որոշումը Ուկրաինայի նավաստիների երդման վերաբերյալ։ 1992 թվականի մարտին նշանակվել է Ղրիմի ռազմածովային բազայի հրամանատար։ 1992 թվականի ապրիլի 5-ին Կոժինը համաձայնեց գլխավորել Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերը։ Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերի հրամանատարի պաշտոնի համար թեկնածուի որոնումն իրականացրել է Ուկրաինայի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմածովային տնօրինության ղեկավարի պաշտոնակատար, կապիտան 3-րդ աստիճանի Իգոր Տենյուխը։ 1992 թվականի ապրիլի 6-ին Կոժինը նշանակվեց Ուկրաինայի ռազմածովային նավատորմի հրամանատար։ Միաժամանակ, այս պաշտոնում նշանակվելու պահին նա հավատարմության երդում չի տվել Ուկրաինային։ Այս պաշտոնում նշանակվելուց հետո Սևծովյան նավատորմի հրամանատար Իգոր Կասատոնովը Կոժինին հեռացրեց բազայի ղեկավարությունից և հեռացրեց նավատորմից։ 1992 թվականի ապրիլի 7-ին բազայի մոտ 40 սպաներ երդում են տվել ուկրաինացի ժողովրդին (ինքը՝ Կոժինը, չի մասնակցել երդմանը)։ Սրանից հետո Բորիս Կոժինը գաղտնի լքեց Նովոոզերնոյեն և ուղղություն վերցրեց դեպի Սևաստոպոլ։ Միևնույն ժամանակ, ծովակալ Կասատոնովը «ուկրաինացի ազգայնականների» կողմից Ղրիմի ռազմածովային բազայի շտաբը գրավելու պատրվակով հրաման է տվել պաշտպանություն սկսել այս բազայի շտաբի շուրջ։ Ծովից այն արգելափակվել է հակասուզանավային ռազմածովային խմբի կողմից, իսկ ցամաքում՝ Եվպատորիայի առափնյա պաշտպանության գնդի տանկերով և զրահափոխադրիչներով։

Պաշտոնը ստանձնելուց հետո կայացած մամուլի ասուլիսում Կոժինն ասել է, որ իր նշանակումով սկսվում է ուկրաինական ռազմածովային ուժերի կառուցման գործընթացը, որի շտաբը Սևաստոպոլում է։ Շտաբը գտնվում էր 4-րդ Բաստոնի փողոցում: Կոժինը նաև հայտարարել է, որ ինքը «հրամանատար է առանց զորքերի»։ Ուկրաինա երդում տալու համար Սևծովյան նավատորմի ծառայությունից հեռացված սպաներից Կոժինը ստեղծել է Ուկրաինայի ռազմածովային նավատորմի կազմակերպչական խումբ։ 1992 թվականի ապրիլի 10-ին գնացել է Նովոոզերնոյե՝ ռազմածովային բազայի շտաբ և պայմանավորվել դրա հրամանատար Ալեքսանդր Ցուբինի հետ, որ Ուկրաինային երդում տված զինվորականները կանցնեն իր հրամանատարության տակ։

1992 թվականին Ուկրաինայի կառավարությունը հաստատել է Կոժինի ծրագիրը՝ կառուցելու նավերը և դրանց հիման վրա ուկրաինական նավատորմ ստեղծելու մասին: 1992 թվականի հունիսին Նիկոլաևում կառուցվել է «Սլավուտիչ» հսկիչ նավը, 1993 թվականի մարտին՝ Կերչում «Գետման Սագաիդաչնի» ֆրեգատը, 1993 թվականի մայիսին՝ Կիևում «Լուցկ» կորվետը, իսկ 1993 թվականի հունիսին՝ «Դոնեցկ» դեսանտային նավը։ Նաև որպես հրամանատար Կոժինի նախաձեռնություններից մեկը եղել է շրջանների հովանավորությունը ռազմածովային ուժերի նկատմամբ և «Ուկրաինայի նավատորմի» թերթի և «Բրիզ» հեռուստաալիքի ստեղծումը:

1992 թվականի հունիսի 13-ին Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի հրամանով Կոժինը նշանակվել է Սեւաստոպոլի կայազորի պետ։ Կոժինը ուկրաինացի ժողովրդին հավատարմության երդում տվեց անվտանգության և աջակցության գումարտակի անձնակազմի հետ 1992 թվականի հուլիսի 5-ին։

1992 թվականի հուլիսի 21-ին SKR-112-ը բարձրացրել է Ուկրաինայի դրոշը և անցում կատարեց Դոնուզլավից Օդեսա՝ դրանով իսկ դառնալով Ուկրաինայի նավատորմի առաջին նավը։ Կոժինը, իմանալով այս իրադարձության մասին, անմիջապես զանգահարել է Սևծովյան նավատորմի շտաբի պետ Գեորգի Գուրինովին, որը հայտնել է նավի դեմ ուժի հնարավոր կիրառման մասին։ Արդյունքում Կոժինը դիմել է Իրինա Կոտվալյուկին՝ խնդրանքով խոսել Սևաստոպոլի ռադիոյով։ Ռադիոյով նավատորմի հրամանատարը դիմեց քաղաքաբնակներին. « *առանց ժամանակ կորցնելու, զանգահարեք բոլոր հեռախոսներով Սևծովյան նավատորմի հրամանատարական կետ և պահանջեք, որ նրա հրամանատարությունը ոչ մի դեպքում զենք չօգտագործի SKR-112 պարեկային նավի դեմ*»:

1993 թվականի մարտին Ուկրաինայի տնտեսական բարեփոխումների աջակցության հիմնադրամը և Էքսոր գիտական և վերլուծական ֆիրման կազմել են արտաքին քաղաքականության ոլորտում ամենաազդեցիկ գործիչների վարկանիշը, և Կոժինը 41 քաղաքական գործիչների մեջ գրավել է 25-րդ տեղը: 1993 թվականի մայիսի 8-ին Ուկրաինայի նախագահ Լեոնիդ Կրավչուկի հրամանագրով Բորիս Կոժինին շնորհվել է վիցե-ծովակալի կոչում։

1993 թվականի օգոստոսին Կոժինը մի քանի շաբաթ անցկացրեց ՊՆ կենտրոնական հոսպիտալում։ Ավելի ուշ դիմում է գրել նրան զբաղեցրած պաշտոնից հեռացնելու մասին, իսկ 1993 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ուկրաինայի նախագահը նրան հեռացրել է Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերի հրամանատարությունից։ Այնուհետևա եղել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի տրամադրության տակ և դարձել Ուկրաինայի ազգային պաշտպանության ակադեմիայի ղեկավարի խորհրդական ռազմածովային հարցերով։

### Քաղաքականության մեջ
1994 թվականից «Ռուխ» կուսակցության անդամ է։ 1994 թվականի մարտին ընտրվել է Գերագույն Ռադայի պատգամավոր 203-րդ մեծամասնական շրջանում ( Ռոժնյատովսկի շրջան, Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ): Աշխատել է Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդարանական հանձնաժողովում։ Եղել է Ղրղզստանի և Չիլիի հետ միջխորհրդարանական հարաբերությունների խմբերի անդամ։

1995 թվականին մասնակցել է Ղրիմի ուկրաինացիների երկրորդ համագումարին։ 1996 թվականի հունիսին ստորագրել է նամակ Լեհաստանի և Ուկրաինայի միջև ռազմավարական գործընկերության մասին։ 1996 թվականի դեկտեմբերից՝ «Ռուխա» կենտրոնական հաղորդաշարի անդամ է  Ուկրաինայի Սահմանադրության մեջ 24 ուղղում է մտցվել պաշտպանության հարցերով:

1998 թվականին Կոժինը կրկին ընտրվել է պատգամավոր՝ առաջադրվելով Ռուխայի ցուցակով։ Պառակտումից հետո Ռուխան միացավ Ուկրաինայի ժողովրդական կուսակցությանը (առաջնորդ Յուրի Կոստենկո): 1999 թվականից՝ կուսակցության կենտրոնական Պրովոդի անդամ, իսկ 2003 թվականից՝ ՄԱԿ Ռադայի անդամ։ 2001 թվականի փետրվարին դարձել է Ազգային փրկության ֆորումի անդամ, որի նպատակն է եղել պաշտոնանկ անել նախագահ Լեոնիդ Կուչմային և վերափոխել Ուկրաինան խորհրդարանական հանրապետության։

1999-2001 թվականներին եղել է Ուկրաինայի Սպաների միության ղեկավարը: 2001 թվականին դարձել է Ուկրաինայի քաղաքացիական հասարակության կոնգրեսի ղեկավար։ Եղել է Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսի համակարգող խորհրդի անդամ։

2002 թվականի սեպտեմբերի 25-ին իր ծննդյան 58-րդ տարեդարձին անցել է թոշակի։ Հետագայում գլխավորել է «Ուկրաինական ծովային խաչ» բարեգործական հիմնադրամը։

2002 և 2006 թվականներին առաջադրվել է Գերագույն Ռադայի ընտրություններին, սակայն չի ընտրվել։ Նաև 2006 թվականին  ընտրվել է Կիևի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2007 թվականին Ուկրաինայի խորհրդարանի ընտրություններում Կոժինը գտնվում էր «Մեր Ուկրաինան՝ ժողովրդական ինքնապաշտպանություն» դաշինքի ընտրական ցուցակի վերջին տեղում։ Այնուհետև դարձել է պատգամավոր Իվան Զաեցի օգնականը։

## Հայտարարություններ
Կոժինը քննադատել է Սևաստոպոլում Ռուսաստանի Սևծովյան նավատորմի ներկայության մասին համաձայնագրի ստորագրումն ու հետագա երկարաձգումը։ Դեմ է եղել Սևաստոպոլում պաշտոնաթող ռուս սպաների մշտական բնակության թույլտվության տրամադրմանը։ Կոժինի առաջարկներից մեկն էր Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններից հեռացնել այն թեկնածուներին, որոնք թույլ են տալիս ռուսական նավատորմի տեղակայումը Ղրիմում 2017 թվականից հետո: Հայտարարել է, որ ռուս-վրացական պատերազմից հետո Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև կնքված ռազմական պայմանագրերը բացասաբար են անդրադարձել աշխարհում Ուկրաինայի իմիջի վրա։ Հանդես է եկել Դոնուզլավում ՆԱՏՕ-ի ռազմաբազա բացելու առաջարկով

2007 թվականին  նամակ է ստորագրել Օդեսայում Եկատերինա II-ի հուշարձանի տեղադրման դեմ։

## Անձնական կյանք
Առաջին կինը՝ Լյուբով Յուրիևնա Բոբրովայա (1948 թվական)՝ լոգոպեդ, ֆիզիոլոգ։ Նրա առաջին ամուսնությունից երկու երեխաէ ունեցել, Որդին՝ Վալենտինը (1981 թվական) և դուստրը Վիկտորիա (1971 թվական): Երկուսն էլ իրենց կյանքը կապել են նավատորմի հետ և ծառայում են Ուկրաինայի ռազմածովային նավատորմում: Երկրորդ կինը՝ Ալլա Վասիլևնա Կոժինա (1972 թվական)՝ պետական կառավարման գիտությունների թեկնածու, տեղական ինքնակառավարման և քաղաքացիական հասարակության փորձագետ:

Կիևի պատրիարքարանի ուկրաինական ուղղափառ եկեղեցու ծխական։ 2007 թվականին հանդիպել է Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Բարդուղիմեոս I-ի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրություն
* Կենսագրություն
* Կենսագրություն
* Կենսագրությունը Գերագույն Ռադայի կայքում
* Կենսագրություն
* Բանակ և նավատորմ. Բորիս ԿՈԺԻՆ, փոխծովակալ, Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերի առաջին հրամանատար

 
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 4