Սաշկո (ֆիլմ)

**«Սաշկո»** (), 1958 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եվգենի Բրյունչուգինը Լեոնիդ Սմելյանսկու համանուն վեպի հիման վրա։ Այն պատմում է Կիևում ապրող դպրոցական Սաշկոյի և նրա ընկերների՝ Յուրչիկի և Ռոմկայի մասին, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ օգնում են պարտիզաններին՝ պայքարելու ֆաշիստների դեմ։

## Սյուժե
Կիև, 1941 թվականի գարուն։ Դպրոցական Սաշկոն, չնայած պիոներ է, բայց հազվագյուտ չարաճճի է, ինչում նրան մեղադրում է նույնիսկ նրա մայրը։ Անսպասելիորեն նրան հրավիրում են նկարահանվելու կինոյում, և նա մեկնում է Կիևի մոտ։ Սակայն սկսվում է պատերազմը, և նկարահանման հրապարակում վիրավորված Սաշկոյին փրկում է և խնամում գյուղացի մի կին, և տղայի ապաքինվելուց հետո նրան ուղարկում է տուն։

Գալով Կիև՝ Սաշկոն չի ճանաչում իր քաղաքը, որտեղ լիովին տիրապետում են ֆաշիստները։ Գալով տուն՝ նա իմանում է, որ մայրը ինչ-որ տեղ է գնացել, իսկ իրենց բնակարանից տատին վռնդել են, և նա ապրում է նկուղում, իսկ բնակարանում ապրում է ֆաշիստներին ուրախությամբ դիմավորած Վոլչինսկայան։ Երեկոներն իր նախկին բնարականից լսելով զվարճացող հարբած օկուպանտների ձայները՝ Սաշկոն իր ընկերների՝ Յուրչիկի ու Ռոմկայի հետ երազում է հայտնվել ռազմաճակատում՝ խփելու համար ատելի թշնամուն։

Տղաներն իմանում են, որ Ռոմկայի հայրը՝ քեռի Միխայլոն, կապված է պարտիզանների հետ, և սկսում են օգնել նրան։ Մի տագնապալի գիշեր Սաշկոն ընդհատակյա խորհրդակցությունից վերադարձած պարտիզաններին օգնում է փախչել ֆաշիստական շրջափակումից։ Շուտով նրան հանձնարարում են լուրջ մարտական առաջադրանք՝ Կիևի  մոտ՝ անտառում գտնվող պարտիզաններին  տանել ծածկագիրը։

Կարմիր բանակը առաջ է շարժվում, արդեն լսվում են ռազմաճակատի ձայները, և ֆաշիստներն իրենց կամակատարների հետ խուճապահար փախչում են քաղաքից, ինչում իրենց դերն ունեն նաև Սաշկոն և նրա ընկերները։

Սաշկոն տանկով մտնում է ֆաշիստներից ազատագրված Կիև քաղաք մտնող Կարմիր բանակի հետ միասին, և տուն վերադառնալով՝ հանդիպում է ճակատից եկած մորը։

Պատերազմից հետո կրկին վերսկսվում է երջանիկ կյանք, և կազմակերպվում է հետպատերազմյան ամանորյա առաջին դիմակահանդես-ցերեկույթը քաղաքում, որը դեռ ամբողջությամբ չի վերականգնվել ավերածություններից։ Տղաների մեջ է Սաշկոն, որը կրկին ինչ-որ բան չարաճճիություն է արել և թաքնվում է  իրեն փնտրող դպրոցի տնօրենից, որն ուզում է գտնել նրան, որպեսզի քեռի Միխայլոն ամբողջ դպրոցի առաջ Սաշկոյին հանձնի «Հայրենական պատերազմի պարտիզան» մեդալը։

## Դերերում

* Լյոնյա Բաբիչ – *Սաշկո Ժուկ, դպրոցական
* Լարիսա Խորոլեց – *Ռոմկա
* Վլադիմիր Դանիլին – *Յուրչիկ
* Նիկոլայ Կոզլենկո – *հորեղբայր Միխայլո
* Վիկտոր Զուբարև – *Վալերի Դմիտրիևիչ, կինոռեժիսոր
* Նեոնիլա Գնեպովսկայա – *Սաշկոյի մայրը
* Աննա Կուշնիրենկո – *Սաշկոյի տատը
* Վիկտոր Մյագկի – *Եֆիմ Արկադիևիչ, դպրոցի տնօրեն
* Օլգա Նոժկինա  – *ուսուցչուհի
* Ալեքսեյ Բունին – *Սեմյոն Պորֆիրևիչ, գանձապահ
* Սոֆյա Կարամաշ – *Սեմյոն Պորֆիրևիչի կինը
* Պոլինա Նյատկո – *Վոլչինսկայա
* Միխայիլ Ռոստ – *կաղ մարդ
* Գաբրիել Նելիդով-Ֆրենկել – *պոլիցայ
* Վասիլի Ֆուշիչ – *գերմանացի
* Եվգենի Բալիև – *գերմանացի սպա
* Անատոլի Գրինևիչ – *գերմանացի սպա
* Յուրի Ցուպկո – *պարտիզան
* Լարիսա Բորիսենկո – ''Զոյա Կոսմոդեմյանսկայա

## Գրական հիմք
Ֆիլմը նկարահանվել է Լեոնիդ Սմելյանսկու համանուն վիպակի հիման վրա, որը գրվել է 1950 թվականին, 1956 թվականին հրատարակվել է «Դետգիզում» և գրողի ամենահայտնի ստեղծագործությունն է.
«Սաշկո» վիպակը շահեկանորեն տարբերվում է պատանիների համար շատ ստեղծագործություններից, առաջին հերթին հեղինակի ձգտումով՝ բացահայտելու հերոսի հետաքրքիր ռոմանտիկ աշխարհը, ինչը նրան հնարավորություն տվեց զգալիորեն խորացնել կերպարի գեղարվեստական բնութագիրը։ Սաշկոն վիպակի մեջ պայքարում և հաստատում է, տառապում և ատում է, և այդ գործողություններում մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է ձևավորվում և կոփվում նրա բնավորությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Сашко // Советские художественные фильмы: 1958—1963 / ВГФК, Москва. — М.: Искусство, 1968. — стр. 83

## Գրականություն
* Пионерская правда, 15 мая 1959
* Звезда (Пермь), 22 марта 1959
* Ленинское знамя (Москва), 30 марта 1959

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին