Ֆրա Բարտոլոմեո

300px|մինի|Սուրբ Բեռնարդի տեսիլքը
**Ֆրա Բարտոլոմեո** (, լրիվ անունը՝ **Ֆրա Բարտոլոմեո դի Սան Մարկո** (), ծնյալ **Բաչչո դելլա Պորտա** (). ), կերպարվեստի ֆլորենտական դպրոցի ականավոր ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Ֆրա Բարտոլոմեոյի առաջին ուսուցիչը նկարիչ Կոզիմո Ռոսսելին էր, ում սկսել է աշակերտել 1484 թվականին։ Մասնագիտական իր հետագա աճի համար նա պարտական է Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործությունների խորաթափանց ուսումնասիրությանը։

1490 թվականին Մարիոտո Ալբերտինելլիի հետ բացել է սեփական արվեստանոցը (ի դեպ՝ այստեղ նրան աշակերտել են հետագայում ճանաչված նկարիչներ դարձած Ջուլիանո Բուջարդինին, Ռինդոլֆո Գիրլանդայոն և ուրիշներ)։

1496 թվականին Սավոնարոլայի քարոզների ազդեցության տակ Բարտոլոմեոն այրել է աշխարհիկ թեմաներով իր ստեղծած նկարները։ 1500 թվականին դարձել է Ֆլորենցիայում գտնվող դոմինիկյան Սուրբ Մարկոս վանքի կրոնավոր, հրաժարվել արվեստից մի քանի տարի շարունակ։ Սակայն 1504 թվականին վանահայրը կարողացել է նրան համոզել, որ վերադառնա ստեղծագործական իր աշխատանքին։

Ֆրա Բարտոլոմեոյի վրա դրական ներգործություն է ունեցել երիտասարդ Ռաֆայելը, ով 1504 թվականին այցելել էր Ֆլորենցիա։ Վերջինս էլ իր հերթին ծանոթացել է առավել հասուն Բարտոլոմեոյի կուտակած ստեղծագործական փորձին՝ հատկապես երփնագրի (կոլորիտի) բնագավառում։ Այս երկու վարպետները մինչև մահ շարունակել են պահպանել բարեկամական սերտ կապը միմյանց հետ։

Ֆրա Բարտոլոմեոն վախճանվել է 1517 թվականին, Ֆլորենցիայում։ Այդ քաղաքում մինչ օրս պահպանվել են նրա լավագույն ստեղծագործություններից շատերը, այդ թվում՝ Մարկոս Ավետարանչի սրբապատկերը և «Սուրբ հարություն»-ը, որոնք նրա մի ամբողջ շարք այլ աշխատանքների հետ տեղ են գտել Պիտտի պատկերասրահում։ Նշյալ երկու ստեղծագործությունն էլ աչքի են ընկնում մտահղացման վեհությամբ և կատարման նրբագեղությամբ։

Ֆլորենցիայի ակադեմիայում պահպանվել են վարպետի որմնանկարները, Լուկկայում՝ նրա *«Madonna della Misericordia»*-ն, Բզանսոնում՝ կատարման վարպետության տեսակետից ոչ պակաս նշանավոր մեկ այլ «Տիրամայր» («Մադոննա»)։ Վիեննայի Բելվեդեր պատկերասրահում է գտնվում Ֆրա Բարտոլոմեոյի լավագույն աշխատանքներից ևս մեկը՝ *«Տիրոջ մուտքը տաճար»* մեծարժեք կտավը։

Ընդհանրացնելով՝ կարելի է ասել, որ իտալացի այս նշանավոր նկարչի ստեղծագործություններին բնորոշ է զգացմունքների անկեղծությունը, մտահղացումների վեհությունը, կատարման նրբագեղությունը, որոնք միաձուլվելով մանկական միամտության աստիճանի հասնող անմիջականության հետ՝ առինքնում են դիտող արվեստասերներին։

## Գրականություն
* 
* Baccio della Porta |volume=3 |page=194
* 
* .
*Giorgio Vasari, *Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori*, Giunti, Firenze 1568.
*Giulio Carlo Argan, *Storia dell'arte italiana*, Sansoni, Firenze 1968
*M. Ciatti e S. Padovani (a cura di), *Fra Bartolomeo la Pietà di Pitti restaurata*, Firenze 1988
*André Chastel, *La crisi della pala mariana italiana agli inizi del Cinquecento: la pala Carondelet di fra Bartolomeo*, Roma 1989
*S. Padovani (a cura di), *Fra' Bartolomeo e la scuola di San Marco*, Marsilio, Venezia 1996
*Pierluigi De Vecchi ed Elda Cerchiari, *I tempi dell'arte*, volume 2, Bompiani, Milano 1999. ISBN 88-451-7212-0
*Stefano Zuffi, *Il Cinquecento*, Electa, Milano 2005. ISBN 8837034687

## Պատկերասրահ

Fra Bartolomeo - The Adoration of the Christ Child (detail) - WGA01358.jpg|Երկրպագություն մանուկ Քրիստոսին
Image:Fra Bartolomeo 007.jpg|*Քրիստոսի մուտքը տաճար (1516), [[Kunsthistorisches Museum]], Վիեննա
Image:Fra Bartolomeo 004.jpg|*Madonna*, [[Besançon Cathedral]] 
File:Fra bartolomeo, dio padre lucca.jpg|Հայր Աստվածը սուրբ Եկատերինա Սիենացու և Մարիամ Մագթաղինացու հետ, [[National Museum of Villa Guinigi]]
</gallery>
<gallery class="center" widths="133px" perrow="4" heights="168px">
File:Girolamo Savonarola.jpg|*Ջիրոլամո Սավոնարոլա
File:Thomas Aquinas by Fra Bartolommeo.jpg|*[[Թովմա Աքվինացի]]*
File:Fra bartolomeo, cristo cornato di spine.jpg|Քրիստոսը փշե պսակով
File:Fra bartolomeo, giobbe.jpg|*Հոբ Երանելի
</gallery>

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.artcyclopedia.com/artists/bartolommeo_fra.html Фра Бартоломмео на artcyclopedia.com ]
*[http://www.artist-biography.info/artist/fra_bartolommeo/ Biography from Artist-Biography.info]
**Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints'', a full text exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art, which includes material on Fra Bartolomeo (see index)

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ