Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանում

thumb|280px|right

**Հնդկաստանի բաժանում** (), Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանումը երկու անկախ պետությունների՝ Պակիստանի (1947 թվականի օգոստոսի 14) և Հնդկաստանի (1947 թվականի օգոստոսի 15)։ Այս իրադարձությունը բերել է խոշոր արյունալի բախումների, որոնցում, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվել է մոտավորապես 1 միլիոն մարդ, ինչպես նաև բնակչության զանգվածային գաղթի (մոտավորապես 18 միլիոն մարդ, որոնցից գրեթե 4 միլիոնը հաջորդող մարդահամարներում «չեն հայտնաբերվել»)։

Բաժանումը կատարվել է կրոնական պատկանելության հիման վրա․ մուսուլման մեծամասնություն ունեցող շրջաններից կազմվել է Պակիստանը, իսկ մուսուլման մեծամասնություն չունեցող շրջաններից՝ Հնդկաստանը։

Տերմինը չի վերաբերում հետևյալ իրադարձություններին՝
* Ցեյլոնի բաժանում (առանձին գաղութ 1798 թվականից, անկախություն՝ 1948 թվականից)
* Բիրմայի բաժանում (առանձին գաղութ 1937 թվականից, անկախություն՝ 1948 թվականից)
* Բանգլադեշի բաժանում Պակիստանից 1971 թվականին
* Քաշմիրի հարցով Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև տարածքային վեճ
* Սիկկիմի ձևական գոյությունը 1947-1975 թվականներին որպես «պետություն Հնդկաստանի գերիշխանության ներքո» (հետագայում մտել է Հնդկաստանի կազմում որպես 22-րդ նահանգ)
* Նեպալի, Բութանի և Մալդիվյան կղզիների անկախացում (Հնդկաստանի հետ ունենալով հին կապեր՝ նրանք երբեք չեն մտել Բրիտանական Հնդկաստանի կազմի մեջ, և նրանց սահմանները ոչ մի կերպ չեն շոշափվել բաժանման հետևանքով)։

## Պատկերասրահ

Image:Brit IndianEmpireReligions3.jpg|1909 թվականի դրությամբ՝ Բրիտանական Հնդկաստանի հիմնական կրոնները
Image:Muslim percent 1909.jpg|Մուսուլմանների տոկոսը 1909 թվականի դրությամբ
Image:Hindu percent 1909.jpg |Հնդիկների տոկոսը 1909 թվականի դրությամբ
Image:Sikhs buddhists jains percent1909.jpg|Բուդիստների, սիկհերի և ջայների տոկոսը 1909 թվականի դրությամբ
Image:Prevailing languages impgazind1909.jpg|Հնդկաստանի հիմնական լեզուները 1909 թվականի դրությամբ (հյուսիսային շրջաններ)
Image:Population density impgazind1909.jpg |Բնակչության խտությունը 1901 թվականի դրությամբ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
;Պատմություններ՝

* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
* 
* 
;Monographs։
* Ansari, Sarah. 2005. *Life after Partition: Migration, Community and Strife in Sindh: 1947–1962*. Oxford, UK։ Oxford University Press. 256 pages. 
* Ayub, Muhammad (2005). An army, Its Role and Rule։ A History of the Pakistan Army from Independence to Kargil, 1947–1999. RoseDog Books. ..
* Urvashi Butalia|Butalia, Urvashi. 1998. *The Other Side of Silence: Voices from the Partition of India*. Durham, NC։ Duke University Press. 308 pages. 
* Bhavnani, Nandita. The Making of Exile: Sindhi Hindus and the Partition of India. Westland, 2014.
* Butler, Lawrence J. 2002. *Britain and Empire: Adjusting to a Post-Imperial World*. London։ I.B.Tauris. 256 pages. 
* Chakrabarty; Bidyut. 2004. *The Partition of Bengal and Assam: Contour of Freedom* (RoutledgeCurzon, 2004) online edition 
* 
* Chatterji, Joya. 2002. *Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition, 1932—1947*. Cambridge and New York։ Cambridge University Press. 323 pages. .
* Chester, Lucy P. 2009. Borders and Conflict in South Asia: The Radcliffe Boundary Commission and the Partition of Punjab. Manchester University Press. .
* Daiya, Kavita. 2008. *Violent Belongings: Partition, Gender, and National Culture in Postcolonial India*. Philadelphia։ Temple University Press. 274 pages. .
* Dhulipala, Venkat. 2015. *[https://books.google.com/books?id=1Z6TBQAAQBAJ&pg=PR2#v=onepage&q&f=false Creating a New Medina: State Power, Islam, and the Quest for Pakistan in Late Colonial North India]*. Cambridge University Press. 
* Gilmartin, David. 1988. *Empire and Islam: Punjab and the Making of Pakistan*. Berkeley։ University of California Press. 258 pages. .
* Gossman, Partricia. 1999. *Riots and Victims: Violence and the Construction of Communal Identity Among Bengali Muslims, 1905–1947*. Westview Press. 224 pages. 
* Hansen, Anders Bjørn. 2004. "Partition and Genocide: Manifestation of Violence in Punjab 1937–1947", India Research Press. .
* Harris, Kenneth. *Attlee* (1982) pp 355–87
* .
* Herman, Arthur. *Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age* (2009)
* Ikram, S. M. 1995. *Indian Muslims and Partition of India*. Delhi։ Atlantic. 
* 
* 
* 
* Kaur, Ravinder. 2007. "Since 1947: Partition Narratives among Punjabi Migrants of Delhi". Oxford University Press. .
* 
* Khosla, G. D. *Stern reckoning : a survey of the events leading up to and following the partition of India* New Delhi։ Oxford University Press։358 pages Published։ February 1990 
* 
* 
* Mookerjea-Leonard, Debali. (2017). *Literature, Gender, and the Trauma of Partition: The Paradox of Independence* London and New York։ Routledge. .
* Moon, Penderel. (1999). *The British Conquest and Dominion of India* (2 vol. 1256 pp)
* Moore, R.J. (1983). *Escape from Empire: The Attlee Government and the Indian Problem*, the standard history of the British position
* Nair, Neeti. (2010) *Changing Homelands: Hindu Politics and the Partition of India*
* Page, David, Anita Inder Singh, Penderel Moon, G. D. Khosla, and Mushirul Hasan. 2001. *The Partition Omnibus: Prelude to Partition/the Origins of the Partition of India 1936–1947/Divide and Quit/Stern Reckoning*. Oxford University Press. 
* Pal, Anadish Kumar. 2010. *World Guide to the Partition of INDIA*. Kindle Edition։ Amazon Digital Services. 282 KB. 
* Pandey, Gyanendra. 2002. *Remembering Partition:: Violence, Nationalism and History in India*. Cambridge University Press. 232 pages.  online edition 
* Panigrahi; D.N. 2004. *India's Partition: The Story of Imperialism in Retreat* London։ Routledge. online edition 
* Raja, Masood Ashraf. Constructing Pakistan։ Foundational Texts and the Rise of Muslim National Identity, 1857–1947, Oxford 2010, 
* Raza, Hashim S. 1989. *Mountbatten and the partition of India*. New Delhi։ Atlantic. 
* Shaikh, Farzana. 1989. *Community and Consensus in Islam: Muslim Representation in Colonial India, 1860–1947*. Cambridge, UK։ Cambridge University Press. 272 pages. .
* Singh, Jaswant. (2011) *Jinnah: India, Partition, Independence*
* Talib, Gurbachan Singh, & Shromaṇī Guraduārā Prabandhaka Kameṭī. (1950). Muslim League attack on Sikhs and Hindus in the Punjab, 1947. Amritsar։ Shiromani Gurdwara Parbankhak Committee.
* Talbot, Ian. 1996. *Freedom's Cry: The Popular Dimension in the Pakistan Movement and Partition Experience in North-West India*. Oxford University Press. .
* Talbot, Ian and Gurharpal Singh (eds). 1999. *Region and Partition: Bengal, Punjab and the Partition of the Subcontinent*. Oxford and New York։ Oxford University Press. 420 pages. .
* Talbot, Ian. 2002. *Khizr Tiwana: The Punjab Unionist Party and the Partition of India*. Oxford and New York։ Oxford University Press. 216 pages. .
* Talbot, Ian. 2006. *Divided Cities: Partition and Its Aftermath in Lahore and Amritsar*. Oxford and Karachi։ Oxford University Press. 350 pages. .
* Wolpert, Stanley. 2006. *Shameful Flight: The Last Years of the British Empire in India*. Oxford and New York։ Oxford University Press. 272 pages. .
* Wolpert, Stanley. 1984. *Jinnah of Pakistan*

;Հոդվածներ՝
* Brass, Paul. 2003. The partition of India and retributive genocide in the Punjab,1946–47: means, methods, and purposes  *Journal of Genocide Research* (2003), 5#1, 71–101
* 
* 
* Gupta, Bal K. "Death of Mahatma Gandhi and Alibeg Prisoners" www.dailyexcelsior.com
* Gupta, Bal K. "Train from Pakistan" www.nripulse.com
* Gupta, Bal K. "November 25, 1947, Pakisatni Invasion of Mirpur". www.dailyexcelsior.com
* 
* 
* Kaur, Ravinder. 2009. 'Distinctive Citizenship: Refugees, Subjects and Postcolonial State in India's Partition', Cultural and Social History.
* Kaur, Ravinder. 2008. 'Narrative Absence: An 'untouchable' account of India's Partition Migration, Contributions to Indian Sociology.
* Kaur Ravinder. 2007. "India and Pakistan: Partition Lessons". Open Democracy.
* Kaur, Ravinder. 2006. "The Last Journey: Social Class in the Partition of India". Economic and Political Weekly, June 2006. epw.org.in
* Khalidi, Omar (1998-01-01). "From Torrent to Trickle: Indian Muslim Migration to Pakistan, 1947–97". Islamic Studies. 37 (3)։ 339–352.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Chopra, R. M., "The Punjab And Bengal", Calcutta, 1999.

; Առաջնային աղբյուրներ՝
* Mansergh, Nicholas, and Penderel Moon, eds. *The Transfer of Power 1942–47* (12 vol., London։ HMSO . 1970–83) comprehensive collection of British official and private documents
* Moon, Penderel. (1998) *Divide & Quit*
* Narendra Singh Sarila, "The Shadow of the Great Game: The Untold Story of India's Partition," Publisher։ Carroll & Graf

; Ժողովրդականացումներ՝
* Collins, Larry and Dominique Lapierre։ *Freedom at Midnight*. London։ Collins, 1975. 
* Seshadri, H. V. (2013). The tragic story of partition. Bangalore։ Sahitya Sindhu Prakashana, 2013.
* Zubrzycki, John. (2006) *The Last Nizam: An Indian Prince in the Australian Outback*. Pan Macmillan, Australia. .

; Հուշագրեր և բանավոր պատմություն`
* 
* Bonney, Richard; Hyde, Colin; Martin, John. "Legacy of Partition, 1947–2009: Creating New Archives from the Memories of Leicestershire People," *Midland History,* (Sept 2011), Vol. 36 Issue 2, pp 215–224
* Mountbatten, Pamela. (2009) *India Remembered: A Personal Account of the Mountbattens During the Transfer of Power*

## Արտաքին հղումներ
* 1947 Partition Archive
* Partition of Bengal –  Encyclopædia Britannica
* India Memory Project – 1947 India Pakistan Partition
* The Road to Partition 1939–1947 – The National Archives
* Indian Independence Bill, 1947 
* India's Partition: The Forgotten Story British film-maker Gurinder Chadha, directors of Bend It Like Beckham and Viceroy's House, travels from Southall to Delhi and Shimla to find out about the Partition of India – one of the most seismic events of the 20th century. Partition saw India divided into two new nations – Independent India and Pakistan. The split led to violence, disruption, and death.
* Select Research Bibliography on the Partition of India, Compiled by Vinay Lal, Department of History, UCLA; University of California at Los Angeles
* South Asian History: Colonial India – University of California, Berkeley Collection of documents on colonial India, Independence, and Partition
* Indian Nationalism  – Fordham University archive of relevant public-domain documents

Կատեգորիա:1947 իրադարձություններ
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի պատմություն
Կատեգորիա:Բնակչության տեղահանում
Կատեգորիա:Բրիտանական Հնդկաստան
Կատեգորիա:Բրիտանական կայսրություն
Կատեգորիա:Էթնիկ զտումներ
Կատեգորիա:Էթնիկ զտումներ Ասիայում
Կատեգորիա:Հնդկական անկախության շարժում
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի պատմություն
Կատեգորիա:Պակիստանի պատմություն
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պատերազմներ