open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գերլարվածություն

**Գերլարվածություն**, էլեկտրաքիմիական, էլեկտրոդի հավասարակշիռ պոտենցիալի փոփոխությունը էլեկտրոլիզի ընթացքում, պայմանավորված էլեկտրաքիմիական բևեռացմամբ։ Տարբերում են կաթոդային և անոդային գերլարվածություն։ Դրանց արժեքը կախված է էլեկտրոդային ռեակցիայի տեսակից, հոսանքի խտությունից, լուծիչի և էլեկտրոդի բնույթից և այլն։ Գերլարվածության առաջացումը պայմանավորված է էլեկտրաքիմիական ռեակցիայի փուլերից մեկի դանդաղ ընթացքով և էլեկտրոդի մոտակայքում լուծույթի կոնցենտրացիայի փոփոխմամբ։ Գերլարվածության ամենամեծ արժեքները դիտված են ջրածնի և թթվածնի էլեկտրաքիմիական անջատման դեպքում (ջրի էլեկտրոլիզ)։

Կատեգորիա:Էներգետիկա
Կատեգորիա:Էլեկտրաքիմիա
Շառլ Էդուար Գիյոմ

**Շառլ Էդուար Գիյոմ** (, ), շվեյցարացի ֆիզիկոս և չափագետ։ 1883 թ. ավարտել է Ցյուրիխի համալսարանը։ 1915 թվականից Սևրի չափերի և կշիռների միջազգային բյուրոյի տնօրեն։ 1883—1889 թթ. մասնակցել է գծային ընդարձակման գործակցի որոշման և մետրի պլատինա-իրիդիումային էտալոնների փոխհամեմատման աշխատանքներին։

Գիյոմը որոշել է 1 կգ ջրի ծավալը և ստացել այնպիսի արդյունք, որը հիմք է ծառայել ծավալի միավորի՝ լիտրի սահմանման համար։ Ստացել է ճշգրիտ սարքաշինության, չափագիտության մեջ և գեոդեզիայում մեծ նշանակություն ունեցող ինվար տիպի համաձուլվածքների շարք։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1920)։

## Գրականություն
* Храмов Ю. А. Гильом (правильнее Гийом, Guillaume) Шарль Эдуард // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 85. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բողոքականներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Գերկարճ ալիքներ

**Գերկարճ ալիքներ**, 10 մ-ից (հաճախականությունը՝ ν=30 Մհց) մինչև 1մմ (ν=300 Գհց) երկարության ռադիոալիքներ։ Գերկարճ ալիքների կամ գերբարձր հաճախականությունների տիրույթը բաժանվում է մետրային (10 մ-1 մ), դեցիմետրային (1 մ-10 սմ), սանտիմետրային (10 սմ-1 սմ) և մելիմետրային (10 մմ-1 մմ) ալիքների։ Մեծ կիրառություն ունեն հեռուստատեսության, ռադիոկապի, ռադիոաստղագիտության մեջ և այլ բնագավառներում։

Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
Կատեգորիա:Ալիքային ֆիզիկա
Գինեքար

**Գինեքար** կամ **կրեմորաարտար**, HOOCCH(OH)(CH)(OH)COOK D, գինեթթվի կալիումական թթու աղը։ Պարունակվում է խաղողահյութում։ Գինու մշակման և հնացման ժամանակ առաջանում է բյուրեղային նստվածքի ձևով։ Այդ պատճառով նախքան գինին շշերի մեջ լցնելը, այն պահում են ցածր ջերմաստիճանում։

Ստանում են խաղողի քաղցոնի սպիրտային խմորմամբ։ Գինեքար D-գինեթթվի ստացման հիմնական ելանյութն է։ Օգտագործվում է սննդարդյունաբերության մեջ, գալվանական անագապատման և գործվածքների ներկման համար։

Կատեգորիա:Աղեր
Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Գլաքար

**Գլաքար**, ապարի ավելի քան 10, 25 կամ 50 սմ տրամագծով բեկոր (սովորաբար հղկված)։ Հաճախ գլաքարի առավելագույն չափսը համարում են 1 մ։ Գլաքարերը կոպտաբեկոր ապարների կարևոր բաղադրիչ մասերն են, լայնորեն տարածված են ալյուվիալ, պրոլյուվիալ և սառցադաշտային նստվածքներում (սառցադաշտային գլաքարեր)։

Օգտագործվում է ճանապարհաշինության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ
Գերհիմքային ապարներ

**Գերհիմքային ապարներ**, սիլիկաթթվով աղքատ (45%֊ից պակաս SiO2) և մագնեզիումով հարուստ (43-47% MgO) հրային ապարների ընդհանուր անվանումը։ Բյուրեղանում են գերհիմքային մագմայից, երկրակեղևի տարբեր հորիզոններում, ունեն հատիկավոր կառուցվածք և կազմված են գլխավորապես օլիվինից, պիրոքսեններից։ Գերհիմքային ապարների տարատեսակներ են դունիտները, պերիդոտիտները, պիրոքսենիտները և պիկրիտները։ Տարածված են բոլոր մայրցամաքներում։ Գերհիմքային ապարների հետ կապված են քրոմիտի, պլատինի, ալմաստի, ասբեստի և այլ օգտակար հանածոների հանքավայրերը։

Կատեգորիա:Ապարներ
Գլխազարդ

300px|մինի
**Գլխազարդ**, երկրաչափական, բուսական, կենդանական պատկերներից (հաճախ ոճավորված) կազմված զարդանկար, որը զետեղվում է ձեռագիր կամ տպագիր գրքի որևէ նյութի կամ հատվածի սկզբում՝ վերնագրից առաջ։ Ի տարբերություն լուսանցազարդի, գլխազարդը դրվում է գրադաշտի մեջ։

Գլխազարդի նյութի բաժանարար լինելուց բացի, նաև զարդ է, որը գեղեցկացնում է էջը, ստեղծում հաճելի տպավորություն և դյուրացնում ընթերցանությունը։ Այն երբեմն արտահայտում է համապատասխան նյութի բովանդակությունը կամ տարրերը։ Գլխազարդի այս հատկությունը առավել զարգացվել է տպագիր գրքում։ Ձեռագրերի գլխազարդերում երբեմն զարդագրվում են գրիչների, ծաղկողների, ստացողների անունները։ «Մշո ճառընտիր»-ը ծաղկող Ստեփանոսի անունը պահպանվել է միայն զարդագրում։

Կատեգորիա:Զարդարանքներ
Կատեգորիա:Գրքերի ձևավորում
Գզրարություն

**Գզրարություն**, բամբակ կամ բուրդ գզելու արհեստը։ Հայաստանում տարածված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Գզրարության նպատակն էր բամբակը կամ բուրդը մանելուց առաջ փափկացնելը։ Բրդի գզման համար օգտագործում էին մետաղյա ատամնաշարով սանդերք, իսկ բամբակի համար՝ աղեղ։ Անցյալում հայտնի գզրարներ էին ոզմեցիները (Արևմտյան Հայաստան)։ Գզրարությունը որպես արհեստ վերացել է 1950-ական թվականներին։

Կատեգորիա:Արհեստ
Գերմանիկոս

**Գերմանիկոս** (**, ), հռոմեական զորավար։ Տիբերիոս կայսեր ազգականն ու որդեգիրը։ 14-16 թվականներին հաղթական արշավանքներ է կատարել գերմանական ցեղերի դեմ։

Տիբերիոսը 17 թվականին լայն լիազորություններով Գերմանիկոսին ուղարկել է Արևվելք։ Այստեղ նա Հռոմեական կայսրությանն է միացրել Կապադովկիայի, Կոմմագենեի և Կիլիկիայի թագավորությունները։

18 թվականին եկել է Արտաշատ, հայերի համաձայնությամբ Հայաստանի թագավոր հռչակել Պոնտոսի Պոլեմոն թագավորի որդուն՝ Զենոնին (Զենոն-Արտաշես)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեացի զորավարներ
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Թելանյութերի գզում

[մինի|[Թելեր]]
**Թելանյութերի գզում**, մանածագործական և թաղիքի արտադրության հիմնական գործընթաց։ Թելանյութի փնջերը բաժանվում են մանրաթելերի, որոնք մասամբ ուղղվում են, միախառնվում, ապա հեռացվում են խառնուկներն ու կարճ թելիկները։ Թելանյութի փափկացված զանգվածը վերածվում է անընդմեջ միաձույլ արտադրանքի՝ ժապավենի կամ նախաթելի։

Գզումը կատարվում է գզիչ մեքենաների աշխատանքային օրգանների ասեղնավոր մակերևույթներով։

## Տես նաև

* Մանրաթելերի գործարան (Վանաձոր)

Կատեգորիա:Արդյունաբերություն
Գիծ

**Գիծ**, շտրիխ (՝ գծել), գծանկարի հիմնական տարրերից։ Ծառայում է առարկաների ձևը և ուրվագիծը ստեղծելուն։ Գծի կամ գծերի համապատասխան խմբավորմամբ կարելի է հասնել լուսաստվերային և տոնային էֆեկտների, ձևի մոդելավորման։

Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Կատեգորիա:Երկրաչափական պատկերներ
Ուրանիլ-նատրիումի ացետատ

**Ուրանիլ-նատրիումի ացետատ**, անօրգանական միացություն, նատրիումի, ուրանիլի և քացախաթթվի կրկնակի աղը` NaUO_(CH_3COO)_3, դեղին բյուրեղներ, լավ լուծվում է ջրում։
 
## Ֆիզիկական հատկություններ
Ուրանիլ-նատրիումի ացետատը առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, խորանարդաձև բյուրեղավանդակով, տարածական խումբը` P2_13, վանդակի չափերը՝ a = 1, 0692 նմ, Z = 4։
Լավ լուծվում է ջրում, մեթանոլում և ացետոնում՝ մասամբ։

## Կիրառություն
* Գլազուրների դեղին պիգմենտ։
* Անալիտիկ քիմիայի ռեագենտ։

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրանի միացություններ
Կատեգորիա:Նատրիումի աղեր
Սերգեյ Գերասիմով (նկարիչ)

**Սերգեյ Վասիլևիչ Գերասիմով** (, ), ռուս խորհրդային նկարիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1958 թվական)։ ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947 թվական)։

## Կենսագրություն
1907-1912 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։

Լավագույն բնանկարներն են «Ձմեռ»-ը (1939 թվական), «Սառցահալք»-ը (1954 թվական)։

Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին ստեղծել է հայրենասիրական շնչով տոգորված «Պարտիզանի մայրը» նկարը (1943 թվական, մասամբ վերափոխել է 1949—1950 թվականներին, նշված բոլոր գործերը Տրետյակովյան պատկերասրահում են)։

Նկարազարդել է Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործությունները։

Գերասիմովի «Ուշ աշուն» (1936 թվական), «Նկարչուհի Լ. Բաժբեուկ-Մելիքյանի դիմանկարը» (1959 թվական) և «Գարնանային երեկո» կտավները գտնվում են Հայաստանի պետական պատկերասրահում։

Լենինյան մրցանակի դափնեկիր է (1966 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Գերմանացիներ

**Գերմանացիներ**, (ինքնանվանումը՝ *Deutsche*), ազգ, Գերմանիայի հիմնական բնակչությունը։ Լեզուն գերմաներենն է, կրոնը՝ հիմնականում բողոքական քրիստոնեություն։ Գերմաներենը պաշտոնական լեզու է ոչ միայն Գերմանիայում, այլև՝ Ավստրիայում և Շվեյցարիայում։

Գերմանական ժողովուրդը կազմավորվել է ֆրանկներից, սաքսերից, ալեմաններից, թյուրինգներից, ցեղային այլ միավորումներից։ Ավատատիրական մասնատվածության և տնտեսական ընդհանրության բացակայության հետևանքով մինչև 19-րդ դարը չի եղել գերմանացիների ազգային և պետական միասնություն։ Բայց առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին Գերմանիան արդեն քաղաքական և տնտեսական կուռ միավոր էր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, 1949 թվականին, Գերմանիան բաժանվել էր 3 մասի (ԳՖՀ, ԳԴՀ և Արևմտյան Բեռլին), որոնց սոցիալ-տնտեսական և մշակութային զարգացումն ընթացավ տարբեր ուղիներով։ 1989 թվականին Գերմանիան վերամիավորվեց։

Հայկական որոշ հին աղբյուրներում գերմանացիներին հաճախ անվանում են *ալմաններ*։

Ներկայումս վարկածներ են առաջ քաշվում այն մասին, որ առավել հավանականությամբ նախագերմանական ցեղերի ձևավորումն ի սկզբանե սկսվել է՝ Սև ծովի հյուսիսային շրջաններից, մինչև Դանուբ գետի ավազանն ընկած տարածքներում (սկյութական ցեղերի հետ սերտ շփումների պայմաններում), որից հետո սկսվել է հիմանկանում ուգրո-ֆիննական և կելտական ցեղերով բնակեցված՝ Սկանդինավյան, Բրիտանական և Հյուսիս Եվրոպական այլ տարածքների վերաբնակեցումը նախագերմանական (գերմանո - անգլոսաքսոնական) ցեղերով։

Ընդունված է նախագերմանական (կամ սկզբնական, երբեմն անվանում են արևելյան) ցեղերի շարքին դասել Գոթերին /Վեստգոթեր և Օստգոթեր ճյուղավորումներով/, Վանդալներին /Վարյագներ ճյուղավորմամբ/, որոնք իրենց դրացի սկյութական ծագմամբ Ալանների /երբեմն հիշատակվում են Ալեմաններ անվանաձևով/ հետ միասին ներթափանցեցին Իսպանիա՝ ընդհուպ մինչև Հյուսիսային Աֆրիկա, և Բուրգունդներին (Византийский историк Прокопий Кесарийский общался с восточными германцами и сообщил следующие сведения по их ранней истории: «*Вандалы прежде жили около Меотиды [Азовского моря]. Страдая от голода, они направились к франкам, и к реке Рейну, присоединив к себе готские племена и аланов /алеманнов/*»);

Ենթադրվում է, որ այս ցեղերի նախասկիզբ կարող էին հանդիսանալ Արևելյան Եվրոպայի հարավային շրջաններում սփռված Կիմերական ցեղերը։

## Տես նաև
* Գերմանացիները Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Գերմանիայի ազգեր
Կատեգորիա:Գերմանացիներ
Ճենիգետ

**Ճենիգետ**, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Շենաթաղ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում |Իշոց լեռնանցքից և Շենաթաղ գյուղի մոտ միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 6,5 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Շենաթաղ գետի վտակներ
Բենիամին Միրզոյան

**Բենիամին Բագրատի Միրզոյան** (), վիրաբույժ։ Ավարտել է Աշխաբադի պետական բժշկական ինստիտուտը (1964)։ 1952-1955 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1964-1978 թվականներին՝ Չարջոուի (Թուրքմենիա) քաղաքային հիվանդանոցի վիրաբույժ, 1978 թվականից՝ ԼՂՀ հակատուբերկուլոզային դիսպանսերի գործադիր տնօրեն։

## 1992-1994
1992-1994 թվականներին Ստեփանակերտի կենտրոնական զինվորական կլինիկական հոսպիտալում վիրահատել է հարյուրավոր վիրավոր ազատամարտիկների։ 1994 թվականից Միրզոյանի գլխավորությամբ բուժօգնություն է ցույց տրվում ՊԲ-ի զինծառայողներին, զորամասերում կազմակերպվում են հակատուբերկուլոզային միջոցառումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1932 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Սերոբ Միքայելյան

**Սերոբ Ալբերտի Միքայելյան** (), անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ։ Բժշկական ծառայության պահեստի ավագ լեյտենանտ (1986)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1982)։ 1985-1987 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1982-1985 թվականներին աշխատել է Վանաձորի քաղաքային, 1987-2001 թվականներին՝ Երևանի հանրապետական հիվանդանոցներում, 2000 թվականից՝ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում։

## 1988-1995
1988-1995 թվականներին կամավոր մեկնել է Հադրութ, Շահումյան, Մարտունի, Մարտակերտ, Ստեփանակերտ, մասնակցել է հիվանդ և վիրավոր ազատամարտիկների, խաղաղ բնակիչների բուժօգնության աշխատանքներին, վիրահատել է հարյուրավոր ազատամարտիկների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Շիկացման լամպ

մինի|Ընդհանուր օգտագործման շիկացման լամպ
**Շիկացման լամպ**, էլեկտրական, լույսի աղբյուր՝ դժվարահալ մետաղից (սովորաբար՝ վոլֆրամից) թելիկի կամ պարույրի ձևով պատրաստված ճառագայթիչով, որն էլեկտրական հոսանքով շիկանում է մինչև 2500-3500 K։ Առաջինը պատրաստել է Ա․ Լոդիգինը 1872 թվականին (արտոնագիրն ստացել է 1871թվականին), կատարելագործել է Թ․ Էդիսոնը 1879 թվականին։ Շիկացման լամպը մի անոթ է, որի մեջ տեղավորվում է շիկացող մարմինը։ Փոքր հզորության լամպերում անոթից հեռացնում են օդը (վակուումային լամպ), մյուս լամպերը լցնում են իներտ գազով (երբեմն ավելացնելով հալոգեններ)՝ շիկացող մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացման, այսինքն՝ լուսատացքի (լուսատվության) մեծացման համար։ Շիկացման լամպերը դասակարգում են ըստ կիրառության բնագավառի (ընդհանուր լուսավորության լամպ, ցոլալապտեր և այլն), հիմնական կառուցվածքային ձևի և անոթի լուսատեխնիկական հատկությունների (հայելային, ձևավոր, ցրող մակերևույթով լամպեր և այլն), շիկացող մարմնի ձևի (հարթ պարույրով, երկպարույրով լամպեր և այլն)։ Շիկացման լամպերը տարբերվում են նաև ըստ չափերի։ Պատրաստվում են տասնորդական Վ-ից մինչև հարյուրավոր Վ լարումների համար և կարող են ունենալ մինչև մի քանի տասնյակ կՎտ հզորություն։ Շիկացման լամպի ծառայության ժամկետը 5 ժ-ից մինչև 1000 և ավելի ժ է, իսկ լուսատացքը, որ կախված է կառուցվածքից, լարումից, հզորությունից և աշխատանքի տևողությունից, կազմում է 10—35 լմ/Վտ։ Ըստ լուսատացքի շիկացման լամպերը զիջում են լույսի գազապարպման աղբյուրներին, սակայն ավելի հարմար են շահագործման տեսակետից և գործնականում չունեն լարման և հզորության սահմանափակում։

Կատեգորիա:Էլեկտրական լամպեր
Կատեգորիա:Լույս
Կատեգորիա:Լամպեր
Գլիսանդո

260px|մինի|աջից|Գլիսանդո

**Գլիսանդո** (, < ֆրանս․ glisser — սահել), սահանցիկ երաժշտության կատարման ժամանակ հնչյունարտաբերման հատուկ եղանակ, երբ հնչյուների մի շարքից որոշակիորեն ընկալվում է միայն առաջին և վերջին հնչյունի բարձրությունը։ Իրագործվում է առանձին լարի (ջութակ, կիթառ և այլն), մի շարք լարերի (տավիղ, քանոն և այլն) կամ ստեղների (դաշնամուր, բայան) վրայով մատների սահուն և արագ անցման միջոցով։

Կիրառվում է նաև փողավոր, հարվածային և այլ նվագարանների ու վոկալ կատարման դեպքում։ Նոտագրության մեջ գլիսանդոն նշվում է ալիքաձև գծով կամ տառերով։

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Գերհոսունություն

200px|մինի|Հեղուկ հելիումի (Не II) անոմալ շարժում
**Գերհոսունություն**, հեղուկ հելիումի՝ 2,19°K֊hg ցածր ջերմաստիճանում առանց դիմադրության հոսելու հատկությունը։ Հեղուկ հելիումը 2,19°K ջերմաստիճանում (X կետ) երկրորդ սեռի ֆազային անցում է ունենում։ λ կետից ցած հեղուկ հելիումը (Не II) դառնում է գերհոսուն։ Այդ երևույթը բացահայտել է Պյոտր Կապիցան (1938)։

Գերհոսունության հիմնական հատկանիշը բացարձակ զրոյին մոտ ջերմաստիճանում հեղուկ հելիումի մածուցիկության բացակայությունն է, երբ այն հոսում է նեղ մազանոթով։ Դա էապես քվանտային էֆեկտ է և չի կարելի բացատրել, ելնելով դասական ֆիզիկայի պատկերացումներից (ըստ դասական ֆիզիկայի, ցանկացած հեղուկ պետք Է ունենա վերջավոր մածուցիկություն)։
մինի|ձախից|Հեղուկ հելիումի էներգետիկ սպեկտրը գերհոսունության դեպքում
Երևույթի որակական բացատրությունը տվել է Լև Լանդաուն (1941 թվականին)։

## Երևույթի բացատրությունը
Քվանտային հեղուկի՝ հելիումի ցանկացած թույլ գրգռված վիճակ կարելի է ներկայացնել որպես իրար հետ համարյա չփոխազդող «քվազիմասնիկների» համակարգ։ Քվազիմասնիկները բնութագրվում են որոշակի էներգիայով և շարժման քանակով, որոնց կապը (էներգետիկ սպեկտր) He II-ի համար, համաձայն Լև Լանդաուի, ունի նկարում տրված տեսքը։ Երևում է, որ փոքր շարժման քանակներին համապատասխանում են երկայնական տատանումներ, որոնց տարրական գրգռումները (քվազիմասնիկները) ձայնային քվանտներ՝ ֆոնոններ են։ Եթե մազանոթով հոսող հելիումը ենթարկվում է շփման, ապա նրա կինետիկ էներգիայի մի մասը փոխակերպվում է ջերմայինի։ Հելիումի տաքացումով է պայմանավորված նրա ատոմների անցումը գրգռված վիճակի (քվազիմասնիկների, ֆոնոնի ծնունդ)։ Նկարում պատկերված էներգետիկ սպեկտրի դեպքում փոքր արագությամբ շարժվող հեղուկ հելիումում, էներգետիկ տեսանկյունից, քվազիմասնիկի ծնունդն անհնար Է, հետևաբար հեղուկը շարժվում է առանց էներգիայի կորստի, այսինքն՝ առանց շփման։

## Գրականություն
* Халатников И․ М․, Введение в теорию сверхтекучести, М ․, 1965;
* Кресин В․ 3․, Сверхпроводимость и сверхтекучесть, М․, 1968․

Կատեգորիա:Ագրեգատային վիճակներ
Կատեգորիա:Ցածր ջերմաստիճանների ֆիզիկա
Կատեգորիա:Հիդրոդինամիկա
Կատեգորիա:Ֆիզիկական հատկություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ
Mercedes-AMG

**Mercedes-AMG** ՍՊԸ, կամ **AMG**, Մերսեդես Բենցի բարձրակարգ ապրանքանիշ, որտեղ համալրված են սպորտային դինամիկան և բարձրորակ կատարումն այս դասի ամբողջ մոդելային շարքի համար՝ Ունենալով համարյա 900 աշխատողներ, էքսկլյուզիվ AMG մոդելային շարք, հաճախորդներ ամբողջ աշխարհից և մեծ ճանաչում ունեցող ապրանքանիշ։ Աֆֆալտերբախը այն կենտրոնն է, որտեղ պատրաստվում են բարձրակարգ ավտոմեքենաները։

## Ձեռքի աշխատանք
[մինի|ձախից|Amg [Կարբոնատներ|կարբոնե մանրաթել շարժիչ]]
Շարժիչը միայն այն դեպքում կապահովի մաքսիմալ հզորություն, եթե այն մշակված է մանրազնին և ճշգրտորեն։ Դրա համար յուրաքանչյուր Մերսեդես-AMG շարժիչ պատրաստվում է սկզբունքների պահպանմամբ՝ մեկ մարդ մեկ շարժիչ՝ Յուրաքանչյուր շարժիչ սկսած առաջին մասնիկից մինչև վերջին մանրուքը, մանրակրկիտորեն հավաքվում է Աֆֆալտերբախում միևնույն AMG մեխանիկի կողմից։ Այս աշխատատար ընթացքը իրականացվում է խիստ վերահսկողությամբ։ Միայն մանրակրկիտ ստուգված դետալներն են բերվում հավաքական աշխատանքների համար։
Եվ սա վերաբերում է յուրաքանչյուր շարժիչի, նույնիսկ ամենահզոր շարժիչին, որն ունի ՏԼՏ AMG մոդելը։ Եթե խոսքը վերաբերում է շարժիչի գլանային համակարգում ծնկաձև կամ բաշխիչ լիսեռի տեղադրմանը, էլեկտրականությանը կամ շարժիչի յուղի ավելացմանը՝ այդ ամենի համար պատասխանատու է AMG փորձառու մեխանիկը, որի մասին է վկայում վերջինիս ստորագրությունը AMG լոգոտիպի վրա։

## Պատկերասրահ







## Տես նաև
Mercedes-Benz SLS AMG

## Աղբյուրներ
AMG 

Կատեգորիա:Մերսեդես
Կատեգորիա:Մեխանիկական տրանսպորտային ընկերություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ընկերություններ
Նեյմանի խնդիր

**Նեյմանի խնդիր**, երկրորդ եզրային խնդիր, եզրային խնդիրներից մեկը, որ դրվում է մասնական ածանցյալներով երկրորդ կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների համար։ Պարզագույն դեպքում, օրինակ Լապլասի հավասարման համար, նեյմանի խնդիրը հետևյալն է․ գտնել G տիրույթում \vartriangle u=\frac{ \delta ^2 u}{ \delta x^2}+\frac{ \delta ^2 u}{ \delta y^2}+\frac{ \delta ^2 u}{ \delta z^2}=0 հավասարման այն u(x,y,z) լուծումը, որը G-ի եզրագծի՝ \delta G-ի վրա ունի տրված g(s) նորմալ ածանցյալը՝ \frac{\delta u}{\delta n} \Bigg| \delta G=g։ Եթե G-ն սահմանափակ է, ապա նեյմանի խնդիրն ունի լուծում այն և միայն այն դեպքում, եթե \int_{\delta G} g(s) ds=0։ Հանգունորեն նեյմանի խնդիրը դրվում է ընդհանուր երկրորդ կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների համար։ Նեյմանի խնդիրին են բերվում ֆիզիկայի և մեխանիկայի շատ խնդիրներ, մասնավորաբար տիրույթի եզրագծի վրա հոսքի տրված խտությունը ունեցող հեղուկի շարժման արագությունը (տիրույթի ներսում) որոշելու խնդիրը։ Առաջինը համակարգված ուսումնասիրել է գերմանացի մաթեմատիկոս Կառլ Նեյմանը։

Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Կատեգորիա:Պոտենցիալի տեսություն
Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցություն

**Գերմանիայի Սոցիալիստական Միասնական Կուսակցություն, ԳՍՄԿ** (), իշխող մարքսիստ–լենինիստական քաղաքական կուսակցություն Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետությունում (Արևելյան Գերմանիա)՝ երկրի հիմնադրումից մինչև Գերմանիայի վերամիավորումը (1989)։

Ստեղծվել է 1946 թվականին, Գերմանիայի խորհրդային օկուպացիոն գոտում՝ Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության և Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության միավորմամբ։ Առաջին համագումարով (ապրիլի 21—22, 1946) հաստատվել է կուսակցության ծրագրային փաստաթուղթը՝ «ԳՍՄԿ հիմնական սկզբունքները և նպատակները», ընտրել կենտրոնական վարչություն Վիլհելմ Պիկի և Օտտո Գրոտևոլի նախագահությամբ։ Արևելագերմանական և խորհրդային պատմագիտությամբ կուսակցությունների միավորումը ներկայացվում էր որպես «սոցիալիստական կուսակցությունների կամավոր ջանքերի համախմբում»

Իր միակուսակցական կառավարման շրջանում ԳՍՄԿ-ը դպրոցներում պարտադիր դարձրեց մարքսիզմ–լենինիզմի և ռուսաց լեզվի ուսուցումը։ 1980-ականներին կուսակցությունը մերժեց ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի նախագահ Միխայիլ Գորբաչովի ազատականացման քաղաքականությունները (*[[պերեստրոյկա]], [[գլասնոստ]]*), որոնք էլ հետագայում պատճառ հանդիսացան երկրի մեկուսացմանը վերակազմակերպվող ԽՍՀՄ-ից և 1989 թվականի աշնանը կուսակցության վերջնական տապալմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն
Մետաղի գերտաքացում

**Մետաղի գերտաքացում**, անթույլատրելի բարձր ջերմաստիճաններում (պողպատի համար 1000 — 1300°) մետաղե առարկաների երկարատև տաքացում, որի հետևանքով առաջանում է մետաղի խոշոր բյուրեղային կառուցվածք և իջնում են մեխանիկական հատկությունները, գլխավորապես, հարվածային ճլությունը։ Այդ արատը կարելի է վերացնել վերաբյուրեղացման ջերմաստիճանից 20 — 30° բարձր ջերմաստիճանում մետաղե առարկաները տաքացնելով։ Երբ գերտաքացումը կատարվում է օքսիդացնող միջավայրում, առաջանում է մետաղի գերայրում, որն անուղղելի Է։ Այս արատի դեպքում խիստ իջնում են մետաղի ամրությունը, պլաստիկությունը։ Կռման, դրոշմման ու գլոցման ժամանակ գոյանում են ճաքեր։

Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Գերնորմատիվային պաշարներ

**Գերնորմոտիվային պաշարներ**, ձեռնարկություններում սահմանված նորմատիվից ավելի գոյացած պաշարներ։ Գերնորմոտիվային պաշարների չափերը որոշելու համար շրջանառու միջոցների փաստացի մնացորդները համեմատվում են շրջանառու միջոցների նորմատիվի (պլանային գումարի) հետ։ Որոշ դեպքում (օրինակ, սեզոնային ձեռնարկություններում) այդ մնացորդները պլանավորվում են։ Արտադրանքի թողարկման պլանի գերակատարման դեպքում ձեռնարկությունում կարող է կուտակվել ապրանքանյութական արժեքների Գերնորմոտիվային պաշարներ։ Սակայն հաճախ շրջանառու միջոցների գերնորմատիվային մնացորդները լինում են ցածրորակ արտադրանքի թողարկման, արտադրական ծրագրերի փոփոխման, ձեռնարկությունների մատակարարման պլանների խախտման հետևանք։ Ցածրորակ արտադրանքի գերնորմատիվային մնացորդները և ավելորդ ու ոչ պիտանի ապրանքանյութական արժեքները բանկի կողմից վարկավորվում են բացառության կարգով, գանձվում է համեմատաբար բարձր տոկոս։

Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Բանկեր
Գերձայնային հոսանք

**Գերձայնային հոսանք**, գազի հոսանք, որի դիտարկվող տիրույթի սահմանային շերտից դուրս մասնիկների արագությունները մեծ են գազում ձայնի տարածման արագությունից։

Գերձայնային հոսանքի ուսումնասիրման հետ կապված խնդիրներն առաջանում են գերձայնային արագությամբ շարժվող ինքնաթիռներ, հրթիռներ, հրետանային արկեր, ինչպես նաև գերձայնային արագություն ստանալու համար գազային տուրբիններ, աերոդինամիկ խողովակներ պատրաստելիս։ Գերձայնային հհոսանքը էապես տարբերվում է մինչձայնային հոսանքից։ Թույլ գրգռումները գազում տարածվում են ձայնի արագությամբ, ընդ որում Գերձայնային հոսանքում՝ հոսանքի ուղղությամբ, մնալով բնութագրական կոնի ներսում, իսկ մինչձայնային հոսանքում՝ բոլոր ուղղություններով։ Եթե մինչձայնային հոսանքում բնութագրական մեծությունները անընդհատ են, ապա գերձայնային հոսանքում գոյություն ունեն այդ մեծությունների խզման մակերևույթներ։ Գազում ճնշման փոփոխություններ առաջացնող ալիքները բնույթով տարբեր են։ Ճնշումը մեծացնող ալիքը տարածվում է գերձայնային արագությամբ, վերածվելով շատ նեղ տիրույթի, որը տեսական հետազոտությունների համար փոխարինվում է խզման մակերևույթով։ Երբ թռիչքի ինտենսիվությունը ձգտում է զրոյի, արագությունը մոտենում է ձայնի արագությանը։ Գերձայնային հոսանքի օրինաչափությունները ուսումնասիրվում են գազային դինամիկայում։

Կատեգորիա:Աերոդինամիկա
Ալկալա դե Մոնկայո (քաղաք)

**Ալկալա դե Մոնկայո** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սարագոսա պրովինցիայի կազմում (Արագոն)։

Համայնքը գտնվում է Տարսոնա-ի-էլ-Մոնկայո գավառի կազմում։ Տարածքը՝ 13,69 *կմ<sup>2</sup>*։ Բնակչությունը՝ 153 *մարդ* (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։

## Պատկերասրահ

Vista de Alcala.jpg|
Vista Moncayo desde Alcala.jpg|
Restos muralla Alcala.jpg|


Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սարագոսա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Գիբբերելիններ

մինի|Գիբերելինաթթուն
**Գիբբերելիններ**, բույսերի աճը խթանող ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութեր։ Հայտնաբերել է ճապոնացի գիտնական Կուրոսավան (1926)։ Հայտնի են 27 Գիբերելիններ, որոնք բոլորն Էլ չորս օղականի երկտերպենոիդների շարքին պատկանող կարբոնաթթուներ են։ Հիմնական կառուցվածքային միավորը ԳԹց գիբերելինն Է, իսկ մնացածները դիտվում են որպես ածանցյալներ։ Գիբերելիններ անկայուն են, շուտ քայքայվում են հիմնային կամ թթվային միջավայրում։ Կենսաբանորեն առավել ակտիվ է գիբերելինաթթուն՝ ԳԹյ։ Գիբերելիններ հիմնականում պարունակվում են խակ սերմերում ու պտուղներում և կանոնավորում են բույսերի աճը, արագացնում բջջի բաժանումը։ Ազդում են ավելի ուժեղ, քան աուքսինները։ Բույսերում Գիբերելինների պակասը կամ ավելցուկը առաջացնում են ախտաբանական երևույթներ՝ գաճաճություն, գերաճ։ Գիբերելինները կիրառվում են բուսաբուծության մեջ․ պտուղների չափերը մեծացնելու, բերքատվությունը բարձրացնելու, կանեփի ու վուշի թելատվությունը ավելացնելու նպատակով։

Կատեգորիա:Պարարտանյութեր
Սրտաբանությունը Հայաստանում

**Սրտաբանություն՝** սրտաբանության բնագավառի գիտական հետազոտություններն սկսվել են 1940-1950-ական թվականներից ուսումնասիրվել են սրտի աղմուկների ծագման (Լ. Հովհաննիսյան), սիրտանոթային համակարգի գործիքային հետազոտման (Վ. Աղեկյան, Ա. Սիմոնյան, Ա. Ֆարմանյան, Ա. Քաթանյան), սրտամկանի ինֆարկտի, հիպերտոնիկ հիվանդության (Վ. Ավագյան) հարցերը։ Այնուհետև նախադրյալներ են ստեղծվել էլեկտրասրտագրության զարգացման համար (Ռ. Ստամբոլցյան, Զ. Դոլաբչյան)։ Առաջարկվել է էլեկտրասրտագրության քանակ, վերլուծության մակերեսաչափական եղանակ (Ռաֆայել Ստամբոլցյան, Լ. Միխայելյանց, «էլեկտրասրտագրի քանակական վերլուծության մակերեսաչափական մեթոդը», ռուսումնական, 1981), մշակվել է սրտամկանի ինֆարկտի նոր օջախների առաջացման տեսություն։ Ներդրվել է նաև դինամիկ էլեկտրասրտագրության եղանակը, որի կատարելագործման հարցերով զբաղվում է Երևանի տեխնոլոգ, միկրոէլեկտրոնիկայի ինստիտուտի բժշկական էլեկտրոնիկայի բաժինը, որտեղ մշակվել և ստեղծվել են սրտի գործունեությանը հետևող նոր սարքեր ու համակարգեր։ Դրանով դրվել սրտաբանության նոր ուղղության՝ մոնիտորահամակարգչային դինամիկ էլեկտրասրտագրության զարգացման հիմքը (Ռաֆայել Ստամբոլցյան, «Կլինիկական էլեկտրասրտագրություն», 1978, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝1980)։ Հետազոտվել են սիրտանոթային համակարգի բնականոն և ախտաբան, ֆիզիոլոգիայի (Ս. Բադալյան, Ա. Ալեքսանյան, Ա. Ալավերդյան և ուրիշներ), դեղաբանության (Ս. Միրզոյան) հարցեր։ Գ. Բադալյանի ղեկավարությամբ զբաղվել են սրտային գլիկոզիդների ազդեցության ուսումնասիրությամբ՝ սրտային անբավարարության ժամանակ։ Պարզվել է, որ սրտի ձախ փորոքային անբավարարության դեպքում տեղի են ունենում բրոնխային անցանելիության խանգարումներ, բարդանում է արյան փոքր շրջանառությունը, առաջարկվել են բուժման նոր եղանակներ։ Մշակվել են սրտային հեղձուկի բուժման, սրտի իշեմիկ հիվանդության առաջացման և զարգացման ընթացքում ժառանգականության դերի, արևի ակտիվության ու սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման միջև կապի հարցերը, արտաքին շնչառության մեկ ցուցանիշ հայտնի է որպես «Բադալյանի ցուցանիշ» (Գ. Բադալյան, «Սրտային ասթմա», 1978, «Բրոնխիալ անցանելիությունը սրտային անբավարարության դեպքում», ռուսումնական, 1981)։ Կիրառվել են սիրտանոթային համակարգի ռենտգենաբան, հետազոտման եղանակներ (Բ. Ֆանարջյան, Տ. Գրիգորյան, Կ. Տիխոնով, Կ. Քյանդարյան, Ա. ճաղարյան), զբաղվել ճառագայթային հիվանդության ժամանակ սրտի փոփոխությունների հարցերով (Կ. Քյանդարյան, Ս. Պապոյան)։ Սրտաբանության բնագավառի գիտական աշխատանքների հետագա զարգացումը պայմանավորված է 1961 թվականին Լ. Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ Սրտաբանության ԳՀհ-ի հիմնադրմամբ։ Ուսումնասիրվել են սրտամկանի անբավարարության և դրա հետզարգացման շարժընթացները՝ սրտի իշեմիկ հիվանդության (Կ. Ադամյան, Անդրանիկ Ճաղարյան 1916-1985 թվականներ, Ռաֆայել Ստամբոլցյան 1922-2012 թվականներ, Գուրգեն Բադալյան 1923-1990 թվականներ։

Կատեգորիա:Բժշկություն
Նիկոլաս Գիլյեն

**Նիկոլաս Գիլյեն** (Գիլյեն Բատիստա, , ), կուբացի բանաստեղծ։

Սկսել է տպագրվել 1919 թվականից։ Որպես բանաստեղծ հայտնի դարձավ «Սոնի մոտիվները» (1930) և «Սոնգորո Կոսոնգո» (1931) բանաստեղծական շարքերով։ «Վեստ-Ինդյան կոմպանիա» (1934) ժողովածուում հիմնականը համանուն պոեմն է։ 1937 թ. մասնակցել է Իսպանական հանրապետությունում ֆաշիզմի դեմ պայքարին։․ Այստեղ էլ գրել է «Իսպանիա․ Պոեմ չորս տխրությամբ և մեկ հույսով» գործը։ 1961 թ. ընտրվել է Կուբայի գրողների և նկարիչների միության նախագահ։ 1964 թ. լույս տեսած «Բոլորն իմն է» ժողովածուն նոր հայրենիքի գովքն է։ 1969 թ. այցելել է Խորհրդային Հայաստան, մասնակցել Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակի հանդիսություններին։ 1950 թվականին դարձել է Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ։ 1954 թ. արժանացել է «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» միջազգային լենինյան դափնեկրի կոչման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ գրողներ
Կատեգորիա:Կուբացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կուբացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Կուբացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Կուբացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Սեքսոպաթոլոգիան Հայաստանում

**Սեքսոպաթոլոգիան [[Հայաստան]]ում** ձևավորվել է 1977 թվականից, երբ Երևանի քաղաքային 3-րդ կլինիկական հիվանդանոցի հիմքի վրա ստեղծվել է սեքսոլոգիական ծառայություն։ Այն, աստիճանաբար զարգանալով, վերածվել է կլինիկայի, բժշկության ինքնուրույն ճյուղի և 1980 թվականին քաղաքային 1-ին կլինիկական հիվանդանոցի տարածքում գործել է որպես ընտանիքի, ամուսնության և սեքսոպաթոլոգիայի հանրապետական կենտրոն (հիմնադիր՝ Լ. Միանսարյան), որը միավորվել է քաղաքային 2-րդ ծննդատան հետ՝ պահպանելով սեքսոլոգիական օգնության ֆունկցիոնալ ինքնավարությունը։ Հայաստանում սեքսոլոգիական ծառայության ցանցն ավելի է ընդարձակվել, երբ 1997 թվականին համալրվել է քաղաքային № 11 պոլիկլինիկայի հիմքի վրա գործող Վերականգնող, սեքսոպաթոլոգիայի քաղաքային կենտրոնով (հիմնադիր՝ Կ. Թոփչյան)։ 1998 թվականին ԵՊԲՀ-ում Մ. Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ բացվել են Սեքսոպաթոլոգիայի և ռեպրոդուկտոլոգիայի ամբիոն ու կլինիկա։ Ամբիոնի ստեղծմանը մեծապես նպաստել են Ռ. Դավթյանը, Գ. Գալստյանը, Կ. Սարաֆյանը։ Ամբիոնը ղեկավարել են Հայաստանի ԱՆ գլխավոր սեքսոպաթոլոգ Ա. Հակոբյանը (2000-2010), 2010 թվականից՝ Ս. Հակոբյանը։ Ամբիոնում ուսումնական գործընթացին, ԳՀ և բուժ-ախտորոշիչ աշխատանքներին զուգընթաց իրականացվում են սեքսոլոգիական, սեքսոլոգահոգեբուժական ու դատասեքսոլոգիական համալիր փորձաքննություններ։ Տպագրվել են նաև ուսումնամեթոդական ձեռնարկներ և դասագրքեր։ Ամբիոնում ուսումնասիրվում են շաքարային դիաբետով (Ա. Հակոբյան), նևրոզներով (Մ. Ձաքարյան), տղամարդու անպտղությամբ (Ս. Հակոբյան), սեռական դաստիարակության սխալներով պայմանավորված սեռական խանգարումները (Վ. Շահրամանյան), ԵՊԲՀ-ում սովորող տղաների մարմնասեռական զարգացման առանձնահատկությունները (Գ. Վարդանյան), սեռական ցանկության խնդիրները (Ն. Ներսիսյան), Հայաստանի զինված ուժերում ծառայողների գիշերամիզության ու սեռական խանգարումների փողկապվածության (Ա. Գրիգորյան) և այլ հարցեր։ Նշված ուղղություններով կատարվող հետազոտությունների մակարդակն ու ամբիոնում մշակված «Սեքսոլոգիա» առարկայի մեթոդաբանությունը և սեռական խանգարումների ախտորոշման, բուժման ու կանխարգելման սկզբունքների հստակ պատկերացումները վկայում են Հայաստանում ձևավորված և բարեհաջող զարգացող սեքսոպաթոլոգիական դպրոցի մասին։

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա
Գերխիտ աստղեր

**Գերխիտ աստղեր**, համեմատաբար փոքր չափերի, չափազանց խիտ երկնային մարմիններ։ Նրանցում նյութը գտնվում է այլասերված պլազմային վիճակում։ Լինում
են 2 տիպի՝ սպիտակ թզուկներ, որոնց խտությունը կարող է լիևել մինչև 109 գ/սմ3, և բարիոնային աստղեր, որոնց զանգվածի խտությունը նույն կարգի է, ինչ ատոմային միջուկներինը։ Հայտնաբերվաձ առաջին սպիտակ թզուկը Սիրիուսի կոմպոնիոն աստղն է, իսկ դիտվող բարիոնային աստղերը՝ պուլսարներ են կամ ռենտգենյան ճառագայթման աստղաձև աղբյուրներ։
250px|մինի|ձախից|սպիտակ թզուկները մոտիկից
թջճpx|մինի|աջից|գերխիտ աստղեր
## Վարկածներ
Գիտնականներից շատերի կարծիքով Գերխիտ աստղերը սովորական աստղերի աստիճանական զարգացման վերջին փուլն են, որոնց ջերմամիջուկային էներգիայի պաշարները սպառված են և չկան այլ տիպի նշանակալից պաշարներ, այսինքն՝ դրանք «մեռնող» կամ արդեն հանգած աստղեր են։ Ենթադրվում է, որ արեգակնային համակարգից ավելի մեծ զանգվածով աստղերը ջերմամիջուկային էներգիայի իրենց պաշարները սպառելուց հետո ենթարկվում են անկասելի սեղմման, որը կոլապս է կոչվում։ Այս դեպքում սպիտակ թզուկներ կամ բարիոնային աստղեր առաջանալ չեն կարող, որովհետև ձգողականությունը գերազանցում է նյութի ճնշումը (որը ձգտում է պայթեցնել աստղը)։ Որոշ ժամանակ անց, երբ սեղմվող աստղի շառավիղը հավասարվում և այնուհետև փոքրանում է իր գրավիտացիոն շառավղից, ըստ Ալբերտ Էյնշտեյնի գրավիտացիայի տեսության, այն դառնում է անտեսանելի՝ սև խոռոչ։ Բանն այն է, որ լույսի քվանտները նույնպես ունեն կշիռ, չափազանց զորեղ գրավիտացիոն դաշտի ձգողությունը խանգարում է աստղի մակերևույթից դրանց պոկվելուն։ Վարկածային այս մարմինները կարելի է հայտնաբերել միայն իբենց գրավիտացիոն դաշտի շնորհիվ։ Գոյություն ունի նաև այլ ըմբռնում, որը 20-րդ դարի 2-րդ կեսի սկզբից զարգացնում են Վիկտոր Համբարձումյանը և նրա դպրոցի ներկայացուցիչները։ Ենթադրվում է, որ նախաստղային նյութը գտնվում է ոչ թե նոսր գազային, այլ գերխիտ վիճակում, և տիեզերքում նյութի զարգացումը, մասնավորապես աստղառաջացման պրոցեսը, ընթանում է գերխիտ վիճակից դեպի նոսրը։ Դրա օգտին ևն վկայում դիտողական փաստերը։ Տետևաբար նախաստղային նյութը պետք է լինի գերխիտ։ Ըստ Վիկտոր Համբարձումյանի, նախաստղային մարմիններ են գալակտիկաների և քվազարների կորիզները։ Հայ ֆիզիկոսների մի խումբ (Սահակյանի ղեկավարությամբ) 1972 թվականին ժխտեց գերխիտ աստղերի մասին իշխող այն պատկերացումը, թե իբր դրանք զուրկ են ներքին էներգիայի զգալի պաշարներից, չհաշված ջերմային պաշարները, որոնք աննշան են։ Բավական մեծ անկյունային արագությամբ պտտվող աստղերում կան ներքին էներգիայի մեծ պաշարներ։

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Գիտելիք (ընկերություն)

**«Գիտելիք» համամիութենական ընկերություն** (), կրթական և քարոզչական կազմակերպություն Խորհրդային Միությունում և Ռուսաստանում։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին։ Մինչև 1963 թվականը կոչվել է **Քաղաքական և գիտական գիտելիքների տարածման համամիութենական ընկերություն**։ 
ձախից|մինի|Գիտելիքի ընկերության պատվավոր դիպլոմ ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ Ալեկո Ջուզիկաինուին
Դասախոսությունների միջոցով զբաղվել է ԽՍՀՄ բնակչության շրջանում կրթական գործունեությամբ և հակակրոնական քարոզչությամբ, ինչպես նաև հրատարակել է գիտահանրամատչելի գրականություն։ Խորհրդային այլ հասարակական կազմակերպությունների նման, գտնվել է Կոմունիստական կուսակցության վերահսկողության ներքո։ Ունեցել է «Գիտելիք» հրատարակչությունը։

Գլխավոր ղեկավար մարմին է հանդիսացել վարչությունը, որն ընտրվում էր համամիութենական համագումարում՝ 4 տարի ժամկետով։ Միավորել է միութենական հանրապետությունների 15 ընկերությունները՝ ինքնավար հանրապետությունների, երկրամասերի, մարզերի, ազգային օկրուգների, քաղաքների և շրջանների իրենց քարոզչական կազմակերպություններով։ Սկզբնական կազմակերպություններ են ստեղծվել գիտական հիմնարկներում, ուսումնական հաստատություններում, ձեռնարկություններում։

1972 թվականի դրությամբ ունեցել է 2456 հազար անդամ, այդ թվում՝ 1700 ակադեմիկոս և թղթակից անդամ, 107 հազար դոկտոր և գիտությունների թեկնածու, պրոֆեսոր և դոցենտ։ 1972-ին ընկերությունը պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հասարակական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում
Հաշվողական տեխնիկան և հավողական համակարգերը Հայաստանում

Հայաստանում **հաշվողական տեխնիկայի և հաշվողական համակարգերի** բնագավառում գիտական հետազոտությունները և գիտատեխնիկական մշակումներն սկսվել են 1950-ական թվականների կեսերից, երբ Հայաստանի կառավարության և Գիտությունների Ակադեմիայի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է ԵՄՄԳՀԻ-ն, որի սկզբնական խնդիրը եղել է էլեկտրոնային հաշվող, տեխնիկայի միջոցների ստեղծումը։ Ինստիտուտը շուտով դարձել է նախկին ԽՍՀՄ-ում քաղաքացիական և պաշտպանողական նշանակության հաշվող, տեխնիկայի միջոցների ու կառավարման ավտոմատացված համակարգերի (ԿԱՀ) մշակման խոշորագույն կենտրոններից։ Հանրապետությունում ԵՄՄԳՀԻ-ն կատարել է համակարգող կենտրոնի դեր, որի կայացումն ու զարգացումը վճռականորեն անդրադարձել են նաև գիտության ու տեխնիկայի հարակից ուղղությունների զարգացման վրա՝ Գիտությունների Ակադեմիայի, բուհերի և ճյուղային գիտության ու արտադրության համակարգերում։

1960-ական թվականների սկզբին ձևավորվել են ինստիտուտի աշխատանքների հիմնական ուղղությունները՝ փոքր ու միջին ԷՀՄ-ների, իսկ 1960-ական թվականների վերջին՝ հատուկ հաշվողական համալիրների ու հատուկ նշանակության կառավարման ավտոմատացված համակարգերի ստեղծումը։ Հիմնական ուղղություններին զուգահեռ զարգացել են էլեկտրոնային ու կոնստրուկտոր, նախագծման, ծրագրավորման ու թեստային ապահովման, նախագծման ավտոմատացման, էլեկտրասնուցման և հիշողության համակարգերի, տեխնոլոգիական ապահովման և այլ ստորաբաժանումներ։ ԵՄՄԳՀԻ-ի ստեղծմանն ու կայացմանը մեծապես նպաստել են Վիկտոր Համբարձումյանը, Անդրոնիկ Իոսիֆյանը, տնօրեններ  Սերգեյ Մերգելյանը և Ֆադեյ Սարգսյանը։ ԷՀՄ-ների և սարքերի փորձն, խմբաքանակների մշակման համար ԵՄՄԳՀԻ-ին կից ստեղծվել է փորձարարական գործարան, որը մինչև սարքերի զանգվածային արտադրությունն ապահովել է փորձն, նմուշների պատրաստումը, փաստաթղթերի և տեխնիկաների լուծումների վերջնամշակումը։ Ինստիտուտը սերտորեն համագործակցել է Մոսկվայի էլեկտրոնային հաշվող, տեխնիկայի ԳՀ կենտրոնի, ճշգրիտ մեխանիկայի ու հաշվող, տեխնիկայի ինստիտուտի և Ավտոմատ սարքավորումների ԳՀ-ի հետ։ Ինստիտուտի նախագծած ԷՀՄ-ները պատրաստվել են Կազանի ԷՀՄ-ների, Վիննիցայի ռադիոտեխ., Երևանի «էլեկտրոն» գործարաններում և այլուր։

Կատեգորիա:Տեխնիկա
Գերմանական հեղափոխություն (1848-1849)

մինի|«Գերմանիա» (անհայտ հեղինակ)

**Գերմանական հեղափոխություն (1848—1849)**, սկզբնապես հայտնի որպես **մարտյան հեղափոխություն** (), Եվրոպայում բռնկված հեղափոխական ալիքի մաս Գերմանիայում։ գլխավոր խնդիրն Էր երկրի միավորումը և բացարձակ միապետական վարչակարգի տապալումը։ Գերմանիայում հասունացել Էր քաղաքական ճգնաժամը, որն Է՛լ ավելի խորացավ 1845—1846 թվականների անբերրիության և 1847 թվականի տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով։ Դժգոհությունը համակել Էր հասարակության բոլոր խավերը, իսկ պրուսական թագավորն ու կալվածատերերը որևէ զիջում անելու մտադրություն չունեին։ Ֆրանսիայում հանրապետություն հռչակելու լուրն արագացրեց հեղափոխական պոռթկումը։ Տեղափոխությունն սկսվեց 1848 թվականի մարտին, Բադենի, Տեսսեն—Դարմշտադի, Վյուրթեմբերգի, Բավարիայի ժողովուրդը ելույթներով ու հուզումներով։ Բեռլինում տեղի ունեցան ցույցեր, որոնք մարտի 18-ին վերածվեցին ժողավրդական ապստամբության։ Պրուսիայի կայսրը ստիպված եղավ մայրաքաղաքից հեռացնել զորքերը և մարտի 29-ին կազմել Կամպհաուզեն—Հանզեմանի լիբերալ կառավարությունը։ Իշխանությունները բռնեցին հեղափոխությունը ճնշելու ուղին։ Պրուսական կառավարությունը դաժանորեն ճնշեց լեհերի ազգային-ազատագրական ապստամբությունը Պոզնանում (1848 թվականի մարտ-մայիս)։ 1848 թվականի մայիսի 18-ին Մայնի Ֆրանկֆուրտում բացվեց համագերմանական Ազգային ժողովը, որը պետք է վճռեր երկրի միավորման հարցը։ Անպտուղ բանավեճերով ժողովը ձգձգեց համագերմանական սահմանադրության մշակումը և ընդդիմադիր ուժերին ամրապնդվելու հնարավորություն տվեց։

Վիեննայում հոկտեմբերյան ապստամբության ճնշումից հետո սկսվեց հակահեղափոխության հարձակումը։ Պրուսիայում կազմվեց գեներալական Բրանդենբուրգի կառավարությունը և արձակվեց ազգային ժողովը։ Համանման հեղաշրջումներ կատարվեցին գերմանական այլ պետություններում։

Կատեգորիա:Հեղափոխություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն
Գլիկոզիդներ

[thumb| [Սալիցին ասպիրինին նման գլիկոզիդ։]]
**Գլիկոզիդներ**, բուսական, հազվադեպ կենդանական ծագում ունեցող օրգանական միացություններ։ Շատ բույսեր կուտակում են քիմիական միացությունները ոչ ակտիվ գլիկոզիդների ձևով։ Հետագայում ֆերմենտային հիդրոլիզի միջոցով այս միացությունների գլյուկոզային հատվածը ճեղքվում է. միացությունները դառնում են հասանելի օգտագործման համար։

Գլիկոզիդներում ածխաջրերի (գլիկոն) և ոչ շաքարատիպ (ագլիկոն) մնացորդները միմյանց հետ միացած են թթվածնի, ազոտի կամ ծծմբի ատոմներով։ Գլիկոնի կամ նրա օքսիդային օղակի մեծությունից կախված գլիկոզիդները լինում են գլյուկոզիդներ, ֆրուկտոզիդներ, մալտոզիդներ, ֆուրանոզիդներ, պիրանոզիդներ և այլն։ Ագլիկոն կարող են լինել սպիրտների, ֆենոլների, ցիանիդրինների, ստերոիդների կամ ծծումբ պարունակող միացությունների մնացորդներ։ Գլիկոզիդների ջրում և սպիրտներում լավ լուծվող, սովորաբար չեզոք, դառը համով, բյուրեղային նյութեր են։ Հեշտությամբ ենթարկվում են էնզիմատիկ և թթվային հիդրոլիզի՝ առաջացնելով ածխաջուր և ագփկոն։ Գլիկոզիդները կենսաբանական ակտիվ միացություններ են, որոնցից ստրոֆանաինը, ցիմարինը, սինիգրինը և այլն օգտագործվում են որպես դեղամիջոցներ։ Հայաստանի բուսականությունը հարուստ է գլիկոզիդներ պարունակող բույսերով։

Առաջին գլիկոզիդը՝ ամիգդալինը, նկարագրել են ֆրանսիացի քիմիկոս Պիեռ Ժան Ռոբիկը և Անտուան Բուտրոն-Շարլարը 1830 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գլիկոզիդներ
Գիպսաբետոն

**Գիպսաբետոն**, բետոն, որի հիմքը գիպսային կապակցանյութերն են (գլխավորապես շինարարական գիպսը)։ Գիպսաբետոնի պատրաստման համար օգտագործվում են քարամիներալային (հիմնականում ծակոտկեն ու խորդուբորդ մակերևույթով) և օրգանական (փայտի թեփ, դարման) լցանյութեր։ Գիպսաբետոնի մեջ ավելացվում են կապակցումը դանդաղեցնող, ինչպես նաև ջրա- և մթնոլորտակայունությունը բարձրացնող հավելանյութեր։ Ամրությունը կախված է նույն գործոններից, ինչ սովորական ցեմենտային բետոնին։ Կիրառվում է գիպսաբետոնային շինվածքների արտադրության մեջ։

## Տես նաև
* Գիպսային և գիպսաբետոնային շինվածքներ

Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Գիբոններ

**Գիբոններ** (), պրիմատների կարգի մարդանման փոքր կապիկների ընտանիք։ Առջևի վերջավորությունները խիստ երկար են։ Պոչ չունեն։ Լինում են 2 սեռի՝ բուն գիբոններ (*Hylobates*) 6 տեսակներով, և, ավելի խոշոր, սիամանգներ (*Symphalangus*), որոնց թաթի երկրորդ և երրորդ մատները միացած են մաշկաթաղանթով։ Բուն արու գիբոնի մարմնի երկարությունը 40—64 սմ է, քաշը՝ 4—8 կգ, սիամանգներինը՝ 47—60 սմ, քաշը՝ 9,5—12,5(երբեմն՝ 20) կգ։ Սեռական երկձևությունը թույլ է արտահայտված։ Մազածածկը խիտ է, գույնը՝ գորշ դեղնավուն-մոխրագույնից մինչև սև։ Բուն գիբոնի հայրենիքը Հարավային Չինաստանն է, Հնդկաչինը, Սումատրա, Ճավա կղզիները, սիամանգներինը՝ Սումատրան, Մալակա թերակղզին։ Գիբոնները ապրում են ծառերի վրա, զույգերով կամ խմբերով։ Սնվում են պտուղներով, տերևներով, բողբոջներով, ծաղիկներով, միջատներով, թռչունների ձվերով ու ձագերով։ Հղիությունը 210—235 օր է։ Կյանքի տևողությունը 30—35տարի է։ Գազանանոցներում հազվադեպ են պահվում։

Կատեգորիա:Մարդանման փոքր կապիկներ
Գլիկոխոլաթթու

**Գլիկոխոլաթթուն** զույգ լեղաթթուներից է, կազմված է խոլաթթվից և գլիցինից։ Պարունակվում է մարդկանց և կենդանիների լեղու մեջ։ Մասնակցում է ճարպային փոխանակությանը, ակտիվացնում լիպազին և խթանում ազատ ճարպաթթուների ներծծումը մարսողական համակարգում։ Գլիկոխոլաթթվի անիոնը **գլիկոխոլատն** է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Գլիկոխոլաթթվի եռաչափ պատկեր

Կատեգորիա:Լիպիդներ
Կատեգորիա:Լեղաթթուներ
Գիլբերտի կղզիներ

**Գիլբերտի կղզիներ** (), կղզիախումբ Խաղաղ օվկիանոսի արևմուտքում, Միկրոնեզիայում (հյուսիսային լայնության 3°17 և հարավային լայնության 2°38)։ Անգլիական գաղութ Է։ Կազմված է 16 կորալյան ատոլներից։ Տարածությունը՝ 260 կմ2, բնակչությունը՝ 58 հազար (1974)։ Վարչական կենտրոնը՝ Տարավա։ Կլիման հասարակածային է, բուսականությունը՝ թփոսոային։ Անվանումը ստացել է ի պատիվ կապիտան Զ․ Գիլբերտի, 1788 թվականին։

Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կիրիբատիի աշխարհագրություն
Գինեկոլոգիա

**Կնաբանություն, Իգաբանություն** ( — կին +  — ուսուցում), գիտություն կնոջ օրգանիզմի անատոմա-ֆիզիոլոգիական, ֆիզիկական և հոգեկան առանձնահատկությունների և դրանց խանգարումների մասին։ Նեղ իմաստով, գինեկոլոգիան ուսմունք է կնոջ սեռական օրգանների ֆիզիոլոգիական ու ախտաբանական պրոցեսների և վերջիններիս բուժման ու կանխարգելման մասին։ Սերտորեն կապված է մանկաբարձության հետ։ Բաժանվում է երկու մասի՝ ընդհանուր, ուսումնասիրում է կանանց սեռական օրգանների հիվանդությունների ախտորոշման, դեղորայքային և վիրահատական բուժման ընդհանուր եղանակները, և մասնավոր՝ հիվանդություններն ըստ առանձին սեռական օրգանների և ախտաբանական պրոցեսների։ Գինեկոլոգիան սկիզբ է առել Հին Եգիպտոսում, Հունաստանում և Հնդկաստանում։ Գերմանացի եգիպտագետներ Էբերսի և Բրուգշի հայտնագործած պապիրուսներում (1760-1550 թվականներ մ․ թ․ ա․, 1388-1322 թվականներ մ․ թ․ ա․) հիշատակվել են արգանդի դիրքի փոփոխությունները։ Հիպոկրատը (5-4-րդ դարեր մ․ թ․ ա․) նկարագրել է կանանց սեռական օրգանների հիվանդությունները։ Ավիցեննան (980-1035 թվականներ) կազմել է բժշկական հանրագիտարան՝ ընդգրկելով նաև կանանց հիվանդությունները։ Վլադիմիր Մոնոմախի թոռ Զոայի (12-րդ դար) աշխատություններում գինեկոլոգիային նվիրված են հատուկ գլուխներ։ 16-17-րդ դարերում անատոմներ՝ ֆլամանդացի Ա․ Վեզալիուսի, դանիացի Թ․ Բարթոլինի, նիդերլանդացի Ռ․ Գրաաֆի աշատությունները հանդիսացան գինեկոլոգիայի զարգացման անատոմա֊ֆիզիոլոգիական հիմունքները։

## Տես նաև
* Մանկաբարձություն
* Մանկաբարձությունը և գինեկոլոգիան Հայաստանում

## Արտաքին հղումներ
* Սոցկիյ - մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա

Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Գերմանիայի առաջին կոմունիստական կուսակցություն

մինի|Կուսակցության գերբը
**Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցություն** **ԳԿԿ** (), Գերմանիայի բանվոր դասակարգի կուսակցություն էր 1918 և 1933 թվականներին։ Գործել է նաև հետպատերզմյան Արևմտյան Գերմանիայում, մինչև արգելումը՝ 1956 թվականին։

Ստեղծվել է 1919 թվականի հունվարին, «Սպարտակ» միության Բեռլինի հիմնադիր համագումարում։ Կուսակցության առաջնորդներն Էին Կ․ Լիբկնեխտը, Ռոզա Լյուքսեմբուրգը, Ֆրանց Մերինգը, Կլարա Ցետկինը և Վ․Պիկը։ 1919 թվականին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցությունը մտել է Կոմինտերնի կազմի մեջ։ 1919—1920 թվականներին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցություն հետ սերտորեն համագործակցել են Գերմանիայի անկախ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության շատ անդամներ, որոնց մեծ մասը 1920 թվականի դեկտեմբերին մտել է կուսակցության (վեցերորդ համագումարում) մեջ։

1923 թվականին տեղի ունեցավ Համբուրզի զինված ապստամբությունը։ Բանվոր դասակարգի ելույթները, որն ավարտվեց պարտությամբ։ 1923 թվականի նոյեմբերին կոմունիստական կուսակցության գործունեությունն արգելվեց։ 1924 թվականին տեղի ունեցավ Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության 9-րդ համագումարը, որը կուսակցությունից վտարեց Բրանդլերին։ Կուսակցության ղեկավարությունն այս անգամ անցնում է «ձախ» ծայրահեղականների (Ռութ Ֆիշեր, Մասլով) ձեռքը, ով հեռացվում է ղեկավարությունից 1925 թվականի։ Հաջորդ նախագահ ընտրվեց Է․ Թելմանը։ Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական օրգանն Էր «Ռոթե Ֆահնե» («Rote Fahne») թերթը։ 1932 թվականի նոյեմբերին Ռայխստագի ընտրություններում Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցությունը ստացավ մոտ 6 միլիոն ձայն (երկրորդը բոլոր կուսակցությունների մեջ։

1933 թվականի հունվարին իշխանության գլուխ են անցնում նացիստական ուժերը, որից հետո կուսակցությունը ենթարկվեց հետապնդումների։ Կուսակցության 300 000 անդամների մոտ կեսը հայտնվեցին համակենտրոնացման ճամբարներում։ Բազմաթիվ անդամներ սպանվեցին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1939-1945 թթ.) կոմունիստական կուսակցությունը բանվոր դասակարգին կոչ էր անում նպաստել հիտլերյան Գերմանիայի պարտությանը։ 1943 թվականին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի նախաձեռնությամբ Խորհրդային Միության տարածքում ստեղծվում է «Ազատ Գերմանիա» ազգային կոմիտեն, որը գլխավորում էր հակաֆաշիստական ուժերի գործունեությունը Գերմանիայում և արտասահմանում։

Կատեգորիա:Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցություն
Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Վիլյամայոր դե Գալյեգո (քաղաք)

**Վիլյամայոր դե Գալյեգո** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սարագոսա պրովինցիայի կազմում (Արագոն)։

Համայնքը գտնվում է Սարագոսա գավառի կազմում։ Տարածքը՝ 93 *կմ<sup>2</sup>*։ Բնակչությունը՝ 2888 *մարդ* (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի ադմինիստրացիայից ունի 4 *կմ* հեռավորություն։

## Պատկերասրահ

Ermina Villamayor 01.JPG|
Villamayor 02.JPG|
Villamayor 04.JPG|
Villamayor 03.JPG|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Web del municipio de Villamayor de Gállego 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սարագոսա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Էդվարդ Գերեկ

**Էդվարդ Գերեկ** (, ), լեհ կոմունիստ քաղաքական գործիչ, երկրի (Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն) փաստացի ղեկավարը 1970-1980 թվականներին։ Կրթությամբ` հանքային ինժեներ։

1923 - 1934 թթ. ապրել է Ֆրանսիայում, աշխատել ածխահանքերում, 1931 թվականին մտել է Ֆրանսիայի կոմկուսի շարքերը։ 1934 թվականին արտաքսվել է Լեհաստան։ 1937 թվականին վտարանդվել է Բելգիա և մտել Բելգիայի կոմկուսի շարքերը։ 1940-1944 թթ., Բելգիայի օկուպացիայի տարիներին, մասնակցել է Դիմադրության շարժմանը։ 1948 թվականին վերադարձել է Լեհաստան և մինչև 1970 թվականը աշխատել ԼԲԿ ԿԿ-ի, ԼՄԲԿ ԿԿ-ի մարմիններում, Սիլեզիայի և Կատովիցեի վոյեվոդային կոմիտեներում։ 1959 թվականի մարտից եղել է ԼՄԲԿ ԿԿ-ի քաղբյուրոյի անդամ։ 1970 թվականի դեկտեմբերին ընտրվել է ԼՄԲԿ ԿԿ-ի առաջին քարտուղար։ Գերեկը եղել է ԼԺՀ սեյմի պատգամավոր։

Պարգևատրվել է ԼԺՀ շքանշաններով, 1973 թվականին՝ Լենինի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի նախագահներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ