open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շառլի Էբդոյի հրաձգություն

**«[[Շառլի Էբդո]]» երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության վրա կատարված հարձակումը** տեղի է ունեցել 2015 թ. հունվարի 7-ին, տեղի ժամանակով ժամը 11։ 30-ին։ Գործողությունը կատարվել է Փարիզի կենտրոնում տեղակայված «Շառլի Էբդո» (Charlie Hebdo) երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության շենքում և դրա մերձակայքում։ Անհայտ անձնինք, զինված «Կալաշնիկով» տեսակի ինքնաձիգներով ու նռնականետներով, մուտք են գործել պարբերականի գրասենյակ՝ սպանելով 12 և վիրավորելով 10 մարդու։ Սպանվածների թվում եղել են 9 աշխատակիցներ, 2 ոստիկան և թերթի գլխավոր խմբագիր Ստեֆան Շարբոնիեն։ Ըստ ականատեսների վկայությունների և տեսանյութերի, հարձակումն իրականացվել է առնվազն երկու դիմակավորված գրոհայինների կողմից, ովքեր խմբագրություն են մուտք գործել «ալահու աքբար» բացականչելով, խոսել են ֆրանսերեն և իրենց հռչակել որպես Մուհամմեդ մարգարեի վրիժառուներ։ Հարձակման ժամանակ արձակվել է մինչև 50 կրակոց։ Գրոհայիններին հաջողվել է փախուստի դիմել գողացված մեքենայով՝ ճանապարհին վրաերթի ենթարկելով անցորդների։

Շուտով ոստիկանության կողմից հրապարակվում է գլխավոր կասկածյալների լուսանկարները՝ ծայրեղական իսլամիստներ Սայիդ և Շերիֆ Քուաշիներ։

## Տես նաև
* Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ
* Մուհամմադի ծաղրանկարների ճգնաժամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:2015 Փարիզում
Կատեգորիա:2015 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:Հունվարի 7
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ
Երկրի կիսագնդեր

մինի|Արևելյան կիսագունդ
մինի|Արևմտյան կիսագունդ
մինի|Հյուսիսային կիսագունդ
մինի|Հարավային կիսագունդ
Երկրի գնդաձև մակերեսի որևէ հատկանիշով բաժանվող երկու կեսը անվանվում են **Երկրի կիսագնդեր**։ Աշխարհագրության մեջ երկրագունդը հաճախ բաժանում են՝ հյուսիսային և հարավային (հասարակածով), արևելյան և արևմտյան (ըստ Գրինվիչի 160° արևելյան երկայնության և 20° արևմտյան երկայնությաև միջօրեականով), մայրցամաքայիև և օվկիանոսային կիսագնդերի։ Մայրցամաքային կիսագնդում ցամաքը զբաղեցնում է տարածության 47%-ը, օվկիանոսայինում՝ 9%-ը։

Կատեգորիա:Երկրի կիսագնդեր
Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Q.E.D.

**Q.E.D.**՝ լատիներեն quod erat demonstrandum արտահայտության հապավումն է, ունի «ինչը և պետք է ապացուցվեր» իմաստը։ Գործածվում է թեորեմների մաթեմատիկական ապացույցը նշելու համար։
## Ծագում
Ավելի հին ծագում ունեցող հունարեն *ὅπερ ἔδει δεῖξαι* (հապավում՝ *ΟΕΔ*) արտահայտության թարգմանված ձևն է։ Գործածել են հին հունական մաթեմատիկոսներ Էվկլիդեսը և Արքիմեդը։

Վերածննդի դարաշրջանում իմաստասերներն օգտնվում էին լատիներենից և Q.E.D. արտահայտությունը հաճախ էին գործածում ապացույցներն ավարտելիս։ Q.E.D.-ի ամենահայտնի գործածությունը եղել է Բենեդիկտ Սպինոզայի «Վարվելաձևերում»։
## Գործածությունն այլ լեզուներում
Q.E.D. հապավման տեսքով արտահայտությունը լատիներենից բացի գործածվում է նաև անգլերենում և գերմաներենում։

Անգլերենում երբեմն գրվում է "Հինգ W-երի" տեսքով, W.W.W.W.W., որը "Which Was What We Wanted" արտահայտության հապավումն է։

Հայերենում ունի Ի.Պ.Ա. տեսքը (տե'ս նաև՝ անգլերեն հոդվածում)։

Մյուս լեզուները նույնպես ունեն իրենց վարկածները։ Դրանցից մի քանիսն են՝
:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics (Q) (Անգլերեն)

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տերմիններ
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական ապացույց
Կալիումի հիդրոարսենատ

**Կալիումի հիդրոարսենատ**, անօրգանական միացություն՝ K_2HAsO_4 բանաձևով։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Լուծվում է ջրում։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

## Ստացումը
* Ստացվում է կալիումի հիդրօքսիդի և H_3AsO_4 -ի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{ 2KOH + H_3AsO_4 \ \xrightarrow{}\ K_2HAsO_4 + 2H_2O }

## Ֆիզիկական հատկությունները
* Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։
* Լուծվում է ջրում, չի լուծվում էթանոլում։
* Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ՝ K2HAsO4•*n* H2O բանաձևով, որտեղ n=7 և 12։

Մոլեկուլի պարամետրերը՝ a=0,71607 նմ, b=1,81352 նմ, c=1,38156 նմ, β=125,153°, Z=8։

## Քիմիական հատկությունները
* Բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է՝ կալիումի դիարսենիտ առաջացնելով.
::\mathsf{ K_2HAsO_4  \ \xrightarrow{200^oC}\ K_4As_2O_7 + H_2O }

## Կիրառությունը
* Այլ արսենիտների արտադրության մեջ։
* Գերբիցիդի արտադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1. — 623 с.
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* Химический энциклопедический словарь / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1983. — 792 с.

Կատեգորիա:Կալիումի աղեր
Կատեգորիա:Արսենաթներ
Հոսք (Սև պատը)

**Հոսք (Սև պատը)**, 1997 թվականին «Հայֆիլմում» նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Տղամարդու և կնոջ լուռ երկխոսության միջոցով հայտնաբերվում է նրանց օտարացման պատճառը, փոխհարաբերությունները սեպող «սև պատը»։ Հեռավոր 60-ականներին, պատանեկության օրերին, ծնված գեղեցիկ զգացմունքը համատեղ կյանքի անկարելիության անտանելի տանջանքի է վերաճել։

## Դերերում
* Հ. Դիվանյան
*Ա. Հարությունյան
*Մ. Բերբերյան
*Ա. Ղուկասյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Սորտ

**Սորտ** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ։ Գտնվում է Իսպանիայում, Լեյդա շրջանի ինքնավար համայնք՝ Կատալոնիայում։
Մունիցիպալիտետը մտնում է Պալյարս Սոբիրա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 105.13 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 2387 մարդ։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնի շրջանից կազմում է 231 կմ։
մինի|ձախից|Սորտ

մինի|ձախից

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya 
* Mapa de Sort en Google maps

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ֆիլիպե Կոուտինյո

**Ֆիլիպպե Կոուտինյո Կորրեա** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս կատալոնական Բարսելոնայում և Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։ Անհրաժեշտության դեպքում կարող է խաղալ վինգեր, ինչպես ձախ եզրից, այդպես էլ աջ։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Ֆիլիպպե Կոուտինյոն հանդիսանում է Վասկո դա Գամա ակումբի սան։ Այս ակումբում հանդես է եկել 1999-2008 թվականներին, խաղալով հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան՝ կատարելով փլեյմեյքերի դեր։ 2008 թվականի ամռանը 16 տարեկան հասակում Կոուտինյոն տեղափոխվեց Միլանի Ինտեր 3,8 միլիոն € դիմաց։ Ըստ ՖԻՖԱ-ի և Իտալական ֆուտբոլի օրենքների մինչև 18 տարեկանը չէր կարող հանդես գալ միլանյան ակումբի կազմում, այդ պատճառով նա մոտակա երկու մնաց բրազիլական ակումբում։ 3 տարի անց հուլիսի 15-ին, չափահաս դառնալուց 3 օր անց, Կոուտինյոն պաշտոնապես հաստատվեց Ինտերի սպորտային բազայում, իսկ հուլիսի 19-ին դարձավ միլանյան ակումբի պաշտոնական խաղացող։ 2008 թվականի մայիսի 8-ին Ֆիորենտինայի դեմ խաղում խփեց իր առաջին գնդակը՝ դիպուկ հարվածելով տուգանային հարվածից։

2013 թվականի հունվարի 10-ին անգլիական Լիվերպուլի հետ կնքեց երկարատև պայմանագիր։ Անգլիական լուրերի համաձայն տրանսֆերի արժեքը կազմել է մոտ 10 միլիոն ֆունտ։

2018 թվականի հունվարի 6-ին հինգամյա պայմանագիր է կնքել կատալոնական Բարսելոնայի հետ։ Կոուտինյոյի տրանսֆերը կազմել է 160 միլիոն եվրո։

2009 թվականի ապրիլին հրավիրվեց Բրազիլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքական։ Մրցաշարի ընթացքում խաղացել է 5 խաղ և հարվածել 3 գնդակ։ 2011 թվականին մարզիչ Նեյ Փրանկոն Կոուտինյոյին կանչեց մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու, որը տեղի էր ունենում Կոլումբիայում։ Երկրորդ հանդիպմանը, Ավստրիայի հետ հանդիպման ժամանակ Կոուտինյան տարբերվեց, հստակ իրացնելով 11 մետրանոց հարվածը։ Իսկ մյուս հանդիպման ժամանակ կարողացավ 2 անգամ գրավել Պանամայի դարպասը։

2011 թվականին մասնակցեց մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը` Թուրքիայում։ Մրցաշրջանի եզրափակչում բրազիլացիները պարտվեցին պորտուգալացիներին` Փիլիպեի 3 գոլերի հաշվին։

### Ակումբային վիճակագրություն

### Հավաքական

### Գոլերը հավաքականի կազմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոուտինյոյի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Կոուտինյոյի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Կոուտինյոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Կոուտինյոն transfermarkt-ում
* Կոուտինյոն soccerbase.com-ում
* Կոուտինյոն WhoScored.com կայքում
* Կոուտինյոն Բարսելոնայի պաշտոնական կայքում
* Կոուտինյոն Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
* Կոուտինյոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Կոուտինյոն ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վասկո դա Գամայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Թույն գնեցեք (ֆիլմ)

**Թույն գնեցեք**, 1997 թվականին «Հայկ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Քննիչն ու ամբաստանյալը մանկության ընկերներ են։ Երկրի քաղաքական իրավիճակների կտրուկ շրջադարձի հետևանքով հերոսների դերերը փոխվում են, բայց ինչ-որ բան մնում է անփոփոխ։

## Գլխավոր դերերում
*Դավիթ Հակոբյան
* Գեորգի Կևորկով

### Դերերում
* Անահիտ Ղուկասյան
* Սերգեյ Մկրտչյան
* Էդուարդ Բաղդասարյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Ռուբեն Գևորգյանց, Գեորգի Կևորկով
* Բեմադրող ռեժիսոր - Վահե Կևորկով (Գևորգյանց)
* Բեմադրող օպերատոր - Յու. Բաբախանյան
* Հնչյունային օպերատոր - Լ. Կարապետյան
* Մոնտաժ - Կ. Առաքելյան
* Տնօրեն - Խ. Կալենդարլի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ղարաբաղյան անավարտ օրագիր

**Արցախյան անավարտ օրագիր**, 1995 թվականին «Մերկուրի» և «Ալմա Մատեր» ՍՊԸ (մասնակցությամբ՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի) նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Արցախյան պատերազմի սկզբնական շրջանի ծանր օրերի մասին։

## Գլխավոր դերերում
*Տիգրան Մխոյան
*Պ. Ղազարյան
* Լևոն Ղազարյան
* Մայիս Սարգսյան
*Վրույր Հարությունյան
*Ռազմիկ Խոսրոև
* Լիլիթ Բախշինյան
* Է. Ափինյան

### Դերերում
*Տիգրան Ներսիսյան
*Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
*Նորայր Գևորգյան
*Ռոբերտ Հարությունյան
*Արթուր Դարբինյան
*Դավիթ Հակոբյան
*Գոհար Իգիթյան
*Ա. Խաչիկյան
*Ռոմեն Ավինյան
*Ռ. Արոյան
* Գ. Սեդրակյան
* Վ. Ավագյան
* Լ. Մուրադյան
*Վ. Կարապետյան
*Ա. Հարությունյան
*Է. Հարությունյան
*Մեր. Գրիգորյան
*Մայիս Գրիգորյան
*Կ. Նազարյան
*Է. Կարապետյան
*Ն. Ավետիսյան
*Ա. Ալավերդյան

## Նկարահանող խումբ
* Պրոդյուսեր - Հովհաննես Այվազյան
* Սցեների հեղինակ - Էդվարդ Խաչիկյան
* երկխոսությունների հեղինակ - Վարոս Հովակիմյան, Էվերտ Պայազատյան (Պայազատ)
* Բեմադրող ռեժիսոր Հովհաննես Հովհաննիսյան, Սարգիս Պետրոսյան
* Բեմադրող օպեր. Վրեժ Պետրոսյան
* Բեմադրող նկարիչ - Ռ. Պ. Բաբայան, Գ. Թորոսյան
* Կոմպոզիտոր - Ա. Բեգոյան, Ա. Նազարյան, օգտագործված է Է. Արտեմևի երաժշտությունը
* Հնչյունային օպերատոր - Անահիտ Կեսայան
* Զգեստների նկարիչ - Կ. Մարտիրոսյան
* Ռեժիսոր-Հասմիկ Հակոբյան, Հ. Մնացականյան
* Օպերատոր - Ա. Խաչատըրյան
* Նկարիչ դիմահարդար - Նելլի Խաչատրյան, Արմեն Այվազյան
* Մոնտաժ - Իննա Միքայելյան
* Խմբագիր - Էվերտ Պայազատյան (Պայազատ)
* Վարչական խումբ - Հ. Ասլիբեկյան, Խ. Մուրադյան, Մ. Մեսրոպյան, Ե. Խաչիբաբյան, Վ. Ռուբինյան
* Տօրեն - Մանվել Ալեքսանյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ընկեր Փանջունի (ֆիլմ)

**Ընկեր Փանջունի**, 1992 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոսը՝ ընկեր Փանջունին, ուղևորվում է հեռավոր հայկական գյուղ՝ սոցիալիստական գաղափարներ սերմանելու։ Չանցած մեկ տարի՝ խաղաղ, նահապետական գյուղում ծագում է դաժան հակամարտություն, որի արդյունքում ամեն ինչ ավերվում է։

Ֆիլմը նկարահանվել է ըստ Երվանդ Օտյանի համանուն վիպակի։

## Գլխավոր դերերում
*Փանջունի - Նիկոլայ Ծատուրյան
*Վերգո - Թամար Հովհաննիսյան
* Սարսափունի - Երվանդ Մանարյան
*Ռես Սերգո - Մամիկոն Մանուկյան
*դարբին Մկո - Կարեն Ջանիբեկյան
*Քելեշ Մրքո - Արտաշես Գյոդակյան
*Սառա-խաթուն - Վերջալույս Միրիջանյան
*Տեր Սահակ - Զարեհ Տեր-Կարապետյան
*Ավո - Ստեփան Շահինյան
*Սմենց Վարդան - Վաչագան Գրիգորյան
*Պայծառ - Մելինե Համամջյան

### Դերերում
* Ուսուցչուհի- Լալա Մնացականյան
* Կարպիս Շամլյան
* Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
* Գ. Սեդրակյան
* Ստեփան Գանտրալյան
* Ջ. Բաբայան
* Մ. Գրիգորյան
* Ա. Թովմասյան
* Գ. Քարտաշյան
* Գագիկ Ղումաշյան
* Երեխաներ՝ Ե. Օհանյան, Գ. Հակոբյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Սուրեն Սարուխանյան, Վադիմ Մելիքսեթյան, Արման Մանարյան
* Բեմադրող ռեժիսոր - Արման Մանարյան
* Բեմադրող օպերատոր - Ա. Մկրտչյան
* Բեմադրող նկարիչ - Մ. Անտոնյան
* կոմպոզիտոր - Հ. Մանարյան
* Հնչյունային օպերատոր - Ի. Օրդուխանյան
* Ռեժիսոր - Ս. Այվազյան, Ն. Մատինյան
* Օպերատոր - Կ. Այվազյան, Ս. Գրիգորյան, Ս. Մարտիրոսյան
* Զգեստների նկարիչ - Գրետա Նալչաջյան
* Նկարիչ դիմահարդար - Ա. Աղաջանյան
Համակցված նկարահանումներ
* Օպերատոր - Ս. Մարտիրոսյան
* Նկարիչ - Հ. Հովհաննիսյան
* Մոնտ. - Ս. Ջոնյան
* Խմբագիր - Ե. Մանարյան
* Վարչ. խումբ - Հ. Մելիքյան, Զ. Սաֆարյան, Ա. Իսրայելյան, Ա. Զոհրաբյան
* Տնօրեն - Լ. Մուրադյան

## Գրականություն
* Ուրիշ Փանջունին ու Թամար Հովհաննիսյանի «անվայելուչ» խաղը։ Աննա Բաբաջանյան, Դա եղել է այսպես…, Ե., Դարակ, 2019, էջ 120-126։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Ընկեր Փանջունի»

Կատեգորիա:1992 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արման Մանարյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Աղետ. մի ցեղասպանություն (ֆիլմ)

**Աղետ. մի ցեղասպանություն** (), 2010 թվականին գերմանական հանրային հեռուստատեսության կողմից գերմանացի ռեժիսոր Էրիկ Ֆրիդլերի նկարահանած վավերագրական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է 20-րդ դարասկզբին գերմանական կառավարության դիրքորոշումը հայ ժողովրդի հանդեպ իրականացված եղեռնագործության նկատմամբ։ Ֆիլմը ներկայացնում է նոր ժամանակներում պաշտոնական Թուրքիայի և թուրք հասարակության վերաբերմունքը։ «Աղետ» ֆիլմը նկարահանվել է Հայոց ցեղասպանության ականատեսների, Թուրքիայում ամերիկացի և եվրոպացի դիվանագետների (այդ թվում՝ Օսմանյան կայսրությունում ԱՄՆ դեսպան Մորգենթաուի, Գերմանիայի դեսպան Մետտեռնիխի և այլոց), ինչպես նաև հումանիտար առաքելություններով այնտեղ գտնվածների հիշողությունների հիման վրա։

Ֆիլմում խոսվում է Ստամբուլի Ակոս թերթի հայազգի խմբագրապետ Հրանտ Դինքի` թուրքական ազգայնական շրջանակների կողմից դավադրաբար սպանվելու, Թուրքիայում հայկական կոտորածներ կազմակերպելու մասին բարձրաձայնած Նոբելյան մրցանակակիր թուրք գրող Օրհան Փամուկի նկատմամբ դատական գործեր հարուցելու մասին։ Ֆիլմում Հայոց ցեղասպանության փաստի մասին հարցազրույցներ են անցկացվում Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավոր Պատրիկ Դևեջյանի, աշխարհահռչակ բռնցքամարտիկ Արթուր Աբրահամի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Սիրիայի և հայկական սփյուռքի մի շարք անվանի ներկայացուցիչների հետ։

## Մրցանակներ
Ֆիլմը արժանացել է մի շարք մրցանակների`
* 2010 թ. Լավագույն գերմանական վավերագրական ֆիլմ
* 2010 թ. Արմին Վեգների անվան մրցանակ
* 2011 թ. «Գրիմմե» մրցանակ
* 2011 թ. Նյու Յորքի ֆիլմերի փառատոնի համաշխարհային ոսկե մեդալ (Լավագույն վավերագրական ֆիլմ անվանակարգ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* AGHET - A Genocide (Armenian Genocide), English language

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Կատեգորիա:2010-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Սարգիս Սողանալյան

**Սարգիս Սողանալյան** (, ), հայ զինավաճառ, լրտես։ Սարգիս Սողանալյանին կոչում էին «մահվան վաճառական»։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1929 թվականի փետրվարի 6-ին Ալեքսանդրետտա։ Հոր մահից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Բեյրութ։ Սարգիսը թողել է ուսումը եւ զորակոչկվել բանակ՝ արդյուքնում ամբողջ կյանքում զբաղվելով զենքի բիզնեսով։

1958 թվականին ամուսնացել էր Բեյրութի դպրոցներից մեկի ուսուցչուհի Շիրլի Ադամսի հետ։ Նրանք բաժանվել են 1970-ականներին։ Սողանալյանի մահից հետո մնացել են նրա որդին ու դուստրը։

1980-ականներին Իրանի եւ Իրաքի պատերազմի ժամանակ եղել է Իրաքին 1,6 միլիարդ դոլարի զենքի վաճառքի միջնորդ։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա զենքն էր առաքում քրիստոնեական ուժերին, զինամթերք էր վաճառում Նիկարագուայի նախագահ Սոմոսային։

1981 թվականին Մավրիտանիային 0,50 տրամաչափի գնդացիր վաճառելու գործարքում կատարած խարդախության համար նա պետք է դատապարտվեր երկար տարիների ազատազրկման, սակայն սահմանվեց պայմանական պատիժ։ Դատավորն ասել էր, թե այդ գործում ներքաշված է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը։

1993 թվականին Սողանալյանը Իրաքին 100 հարվածային ուղղաթիռներ վաճառելու փորձի համար դատապարտվեց վեց ու կես տարվա ազատազրկման։ Դրամանենգությամբ զբաղված լիբանանցիների ցանցը բացահայտելու դիմաց Սողանալյանի ազատազրկման ժամկետը կիսով չափ կրճատվեց։

133 կիլոգրամանոց փլեյբոյն իր գործերը ղեկավարում է Մայամիի տանից, որն աշխարհով մեկ սփռված նրա բազմաթիվ տներից մեկն էր։ Նրա եկամտահարկը գերազանցում էր մեկ միլիարդ դոլար և նա ներշնչել էր Նիկոլաս Քեյջին խաղալ «Զենքի բարոնը» (2005) ֆիլմի գլխավոր դերում։

Համաձայն որոշ աղբյուրների, Սողանալյանը կապեր է ունեցել քաղաքական գործիչների, բռնակալների, թագավորական տների հետ։

Նրա հարաբերությունները ԿՀՎ-ի (FBI) հետ ձախողվեցին, երբ չստացվեց զենքի առաքումը Պերու։

Սառը պատերազմից հետո Սողանալյանի բազմաթիվ գործնական շփումներ այլեւս պետք չէին։ Մահացել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Նրա որդու խոսքով, Սողանալյանը սնանկ է մահացել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ լրտեսներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդրետտա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Կառլ VIII Կնութսոն

**Կառլ Կնուտսոն Բունդե** (1409-1470)։ Շվեդիայում իշխել է որպես **Կառլ VIII** (1448-1470, ընդմիջումներով), բայց իրականում **Կառլ II**-ն էր, իսկ Նորվեգիայում իշխել է որպես **Կառլ I**, իշխել է 1449-1450 թվականներին։ Դանիական տիրապետության դեմ 1434-1436 թվականների ժողովրդական ապստամբության ժամանակ ընտրվել է շվեդական պետության տիրակալ, իսկ 1436 թվականից հետո դարձել միակ տիրակալը։ 1448 թվականին ընտրվել է Շվեդիայի թագավոր։ Գահակալման ամբողջ շրջանում պատերազմել է Դանիայի թագավոր Քրիստիան I-ի դեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Քշոց

մինի|Պատարագի ժամանակ դպիրը քշոցը ձեռքին
**Քշոց**, Նախնական շրջանում, երբ քրիստոնեությունը հալածվել է, քրիստոնյաները թաքնվել են գետնադամբարաններում և Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը կատարել են այնտեղ։ Քշոցներն այդ ընթացքում ծառայել են որպես ճանճ, միջատ քշելու համար։ Հետագայում այդ կիրառությունը վերացավ, և քշոցը դարձավ ուրախ նվագարան Սուրբ Պատարագին մասնակցող դպիրների ձեռքին։

## Քշոցի Տեսքը
Քշոցը սկավառակաձև է՝ ամրացված փայտե երկար (1.5-2 մետր) կոթի վրա։ Սկավառակի վրա երկու կողմերի ծայրերին պատկերված են հրեշտակներ, իսկ կենտրոնում՝ վեցթևյան հրեշտակներ՝ խորհրդանշելով քշոցի այլաբանական դերը՝ հրեշտակների ներկայությունը Սուրբ Խորանին։ Նրա եզրերը զարդարված են բոժոժներով (շատ փոքր զանգակներով), որոնք արարողության խորհրդավոր պահերին դպիրների կողմից շարժվելով՝ զվարթ հնչյուններ են արձակում՝ խորհրդանշելով հրեշտակների փառաբանությունը։

## Գործածությունը
Քշոցները գործածվում են հատկապես Սուրբ Պատարագին.

1. Թափոր դուրս գալիս

2. Ավետարանը և Սուրբ Խորհուրդը վերաբերելիս

3. «Սուրբ Աստված», «Քրիստոս ի մէջ մեր յայտնեցաւ», «Սուրբ Սուրբ», «Որդի Աստծո», «Հոգի Աստծո», «Հայր մեր» և «Միայն սուրբ» երգելիս և այլն։

Քշոցը գործածվում է նաև եկեղեցական այլ արարողությունների ժամանակ. օրինակ՝ սրբալույս Մյուռոնը և սրբերի մասունքները վերաբերելիս, Խաչվերացի երեկոյին, «Այսօր դասք հրեշտակաց» երգելիս և այլն։

## Աղբյուրներ
* Նայիրի
* ԱՀԹ Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
* Սրբազան Ավանդություն

Կատեգորիա:Եկեղեցական երաժշտություն
Կառլ IX (այլ կիրառումներ)

**Կառլ IX** անունով Եվրոպայում թագավորել են՝

* Կառլ IX - Շվեդիայի թագավոր 1604-1611
* Կառլ IX - Ֆրանսիայի թագավոր 1560-1574

## Տես նաև

* Կառլ I (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ II (այլ կիրառումներ) 
* Կառլ III (այլ կիրառումներ)
* Կառլ IV (այլ կիրառումներ)
* Կառլ V (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VI (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ VIII (այլ կիրառումներ)
* Կառլ X (այլ կիրառումներ)
Տոռոժա դել Պրիորատ

**Տոռոժա դել Պրիորատ** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տարագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պրիորետ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13.2 կմ2։ Բնակչությունը 165 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* Página oficial del Ayuntamiento 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya
* Información general 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ալժիրի ժեստերի լեզու

**Ալժիրի ժեստերի լեզու** (*Algerian Sign Language*; , , թամազիգխտ. *Tamslayt Tadugamt n Lezzayer*), ժեստերի լեզու, որը տարածված է Ալժիրի խուլերի շրջանում։ Լեզուն պաշտոնապես ընդունվել է Ալժիրի հաշմանդամների օգնության և աջակցության օրենքով 2002 թվականի մայիսի 8-ին։

Բարբառների մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Լեզվի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ուջա քաղաքի խուլերի միությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* CARVALHO, Paulo Vaz de. breve História dos Surdos no Mundo. [S.l.]։ SurdUniverso, 2007. 140 p.
* Glottolog 2.2 Resources for Algerian Sign Language. n.a. 2013. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
* Algerian Sign Language։ a language of Algeria. n.a. 2013. SIL International.

## Արտաքին հղումներ
* Ալժիրի ժեստերի լեզու Ethnologue-ում
* Joshua Project

Կատեգորիա:Ալժիրի լեզուներ
Կատեգորիա:Ժեստերի լեզուներ
Աո լեզու

**Աո**, տիբեթ-բիրտական լեզու, որով խոսում են աո ժողովուրդները, որոնք ապրում են Հնդկաստանի Նագալենդ նահանգում։ Ethnologue-ը տեղեկացնում է, որ 2001 թվականի տվյալներով այդ լեզուն կրում է 232 000 մարդ։

## Բարբառներ

Առանձնացնում են երեք հիմնական բարբառ՝ չունգլի, մոնգսեն և չանգկի։ Չունգլին ամենատարված և հեղինակավոր բարբառն է, դասավանդվում է տարածաշրջանի դպրոցներում։ Չանգկին տարածված է ընդամենը չանկգիի երեք գյուղերում։ Ջապուն և Լոնգջեմդանգը այդքան էլ հայտնի չեն։ Այդ լեզուների շատ կրողներ, իրենց բարբառների հետ միասին, տիրապետում են նաև այլ բարբառների։ Հիմնականում Չունգլին, քիչ՝ Մոնսենը։ Իրար հասկանալը կախված է բարբառից, գրեթե Աոյի բոլոր գյուղերը ունեն իրենց լեզվային առանձնահատկությունները։

## Գրագրություն

1880-ական թվականներին միսսիոներները հիմք դրեցին լատինատառ գրագրությանը, որը չի արտահայտում արտասանությունը։

1964 թվականին հրատարակվեց Աստվածաշունչը, գրված՝ տվյալ ուղղագրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Էլ Պալյարեսոս

**Էլ Պալյարեսոս** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տառագոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 5,53 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4126 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ատայալերեն

**Ատայալերեն** (ատայալ, տայալ), Ատայալ ցեղի լեզու Թայվանում, պատկանում է տայվանական լեզուներին, Ավստրոնեզյան ընտանիքին։ Լեզվի երկու գլխավոր բարբառներն են *սկյուլիկը* (squliq) և *ցուլին* (c’uli’) (կամ ցոլե (c’ole’))

2009 թվականին հրատարակվել են Ատալո-անգլերեն բառարան Սերենա Էգեդորի կողմից և մի քանի քերականական գրքեր։ 2002 թվականին Աստվածաշունչը թարգմանվել էր ատայալերեն։

## Հնչյունաբանություն
thumb|210px|Ատայալ ցեղի բնակվելու վայրը - կենտրոնական և հյուսիսային Թայվան։ Ցուցադրված են Ատայելերենի 2 գլխավոր բարբառները։

### Ձայնավորներ

### Բաղաձայներ

## Գիր
Ատայալերենը գրելու համար օգտագործվում է լատիներենը։ Այբուբենում կա 24 նշան։

**A B C E Ə G H I J K L M N Ŋ O P Q R S T U W Z ’**

## Գրականություն

* Huang, Lillian (2000). «泰雅語參考語法» [Atayal language reference grammar]. Taipei։ Yuanliou. Describes Mayrinax Atayal.
* Rau, D. V. (1992). «A grammar of Atayal». Cornell University dissertation. Describes Squliq Atayal.
* Valle, G. D. (1963). *Handbook of Atayal, as it is spoken in Wufeng (Hsinchu hsien)*. Taichung։ Kuangchi Press

## Արտաքին հղումներ
* Ethnologue report for language code:tay
* Entry for Atayal at Rosetta Project 
* Ci’uli Atayal Wordlist at the Austronesian Basic Vocabulary Database 

Կատեգորիա:Թայվանական լեզուներ
Կատեգորիա:Չինաստանի լեզուներ
My Iron Lung

**My Iron Lung**, Radiohead ռոք խմբի 4-րդ մինի-ալբոմը։ «My Iron Lung» ալբոմը լույս է տեսել 1994 թվականին։ Այս ալբոմում կա ընդամենը 8 երգ։ Այս ալբոմի երգերը հետագայում միանալով, խմբի անդամները ստեղծում են իրենց 2-րդ՝ «The Bends» ալբոմը։ Այս մինի-ալբոմի ամենահայտնի երգերը՝ «My Iron Lung», «Creep» (Acoustic) և «Permanent Daylight» երգերն են։

## Կոմպոզիցիաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* My Iron Lung (англ.) - MusicBrainz.

Կատեգորիա:1994 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Գոհար Վարդումյան

**Գոհար Դերենիկի Վարդումյան** (), ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի Հին դարերի պատմության բաժնի վարիչ, առաջատար գիտաշխատող, ազգագրագետ-դիցաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, Ժայռապատկերների ուսումնասիրման հայկական ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 14-ին Երևանում։

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։

Աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում որպես Հին դարերի պատմության բաժնի վարիչ, առաջատար գիտաշխատող է։

Հայկական հեթանոսական կրոնին վերաբերող բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է։

## Աշխատություններ
* Գոհար Վարդումյան, Երվանդ Մարգարյան // Կրոնների պատմություն։ (Ուսումնական ձեռնակ), 2006
* Է. Լ. Դանիելյան. Հայաստանում Քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելու հոգևոր ակունքները, ՀԱՅՔ հաստատություն, Երևան, 1996, 58 էջ
* Հին հայկական դիցարանի համակարգումը
* Վաղ միջնադարեան Հայաստանի հոգեւոր մշակոյթը (հեթանոսութիւնից դէպի քրիստոնէութիւն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հին հայոց պաշտամունքային վայրերի և տաճարների քարտեզագրումը

Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Անդամանի հինդի

**Անդամանի հինդի** (*Andaman Creole Hindi*, *Andaman Hindi*), Անդամանի ու Նիկոբարյան կղզիների առևտրական լեզուն։ Այդ շրջանում որպես հարազատ լեզու խոսում են հատկապես Պորտ-Բլեր քաղաքում և մոտակա ավելի քան 40 գյուղերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անդամանի հինդի Ethnologue-ում

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Էսպոտ

**Էսպոտ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալյարս Սոբիրա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 97,30 կմ2։ Բնակչությունը՝ 360 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Página web del Ayuntamiento 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya
* Información e imágenes del municipio 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Անդակի լեզու

**Անդակի լեզու** (Aguanunga, Andaki, Andaqui, Churuba, Jirara), մահացած, արդեն անօգտագործելի Պաեսյան լեզու, որի միջոցով հաղորդակցվում էի ադակի կոչվող ժողովուրդը։ Նրանք ապրում էին Սուասա հովտի Ուիլա, Գրագուա հովտի Կաուկա (դեպարտամենտ) ինչպես նաև Կաուկա գետի վերին հոսանքում, Կոլումբիայում՝ Կակետա դեպարտամենտի լեռնային շրջաններում։

## Արտաքին հղումներ
* Անդակի Ethnologueում

Կատեգորիա:Կոլումբիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Արուտանի

**Արուտանի** (Aoaqui, Arutani, Auake, Auaqué, Awake, Awaké, Oewaku, Orotani, Uruak, Urutani), գրեթե անհետացած հնդկական լեզու, որով խոսում են աուակեի ժողովուրդը, որը ապրում է Ռոռայմայում՝ Բրազիլիայում։ Այս լեզվով խոսսւոմ են նաև Պարավկա և Ուրարիկա գետերի ափին գտնվող պետության Բոլիվարի՝ Վենեսուելայի ժողովուրդը։ Արուտանին համարվում է առաջին վատ անհետացող օգտագործվող լեզուն Հյուսիսային Ամերիկայում, և ամենակարևորը համարվում է առանձնացված լեզու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արուտանի на Ethnologue

Կատեգորիա:Բրազիլիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի լեզուներ
Արաներեն

**Արաներեն**, գասկոներենի բարբառ (Օկիտան լեզվի տեսակներից է, որը պատկանում է ռոմանական լեզուներին. տարածված է Ֆրանսիայի հարավում), որտեղ խոսում են Իսպանիայի հեռուներում՝ Վալ դ'Արան։ Ունի պաշտոնական տարածվածություն Իսպանիայում և 1984 թվականից սովորեցնում են դպրոցներում։ Տարածաշրջանի 90%-ը հասկանում է լեզուն, իսկ 65%-ը կարողանում է խոսել արաներենով։ Արանցիները կարողանում են խոսել կատալոներեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն։
197px|մինի|ձախից|Արաներեն լեզվի օգտագործման տարածաշրջանը քարտեզով
## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արաներենը Իսպանիայում
* Արաներեն 

Կատեգորիա:Իսպանիայի լեզուներ
Itch

**Itch**, Radiohead ռոք խմբի 4-րդ մինի-ալբոմը։ «Itch» ալբոմը լույս է տեսել 1994 թվականին։ Ալբոմը լույս է տեսել հենց Ճապոնիայի ժողովրդի համար։ Այս ալբոմում կա ընդամենը 8 երգ։ Այս ալբոմի երգերը հետագայում միանալով «Drill» մինի-ալբոմի երգերի հետ միանալով ստեղծվում է իրենց 1-ին՝ «Pablo Honey (ալբոմ)» ալբոմը։ Այս մինի-ալբոմի ամենահայտնի երգերը՝ «Stop Whispering», «Creep» (Acoustic) և «Banana Co.» (Acoustic) երգերն են։

## Կոմպոզիցիաների ցանկ
# «Stop Whispering» (US Version) - 4:13
# «Thinking About You» (Drill Version) - 2:17
# «Faithless, The Wonder Boy» - 4:09
# «Banana Co.» (Acoustic) - 2:27
# «Killer Cars» (Live) - 2:17
# «Vegetable» (Live) - 3:12
# «You» (Live) - 3:38
# «Creep» (Acoustic) - 4:19

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Զինվորը (նկար, Մեսինա)

**Զինվորը** (), իտալական վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ Անտոնելլո դա Մեսսինայի նկարներից։ Պահպանվում է Լուվր թանգարանում։

## Նկարագրություն
Պատվիրատուի անունը հայտնի չէ։

Ոչ մեծ չափերի նկարից նայում է առնական երիտասարդ, որը չի փորձում լինել սիրալիր կամ որևէ մեկին դուր գալ։ Նա նայում է դիստանցիայով և կարծես սպառնանքով։ Պատկերի մուգ ֆոնը և մուգ հագուստը ընդգծում են լուսավորված դեմքը, որը լի է գոռոզությամբ և գրեթե թշնամանքով։

Նկարի անունը որոշվեց հետո՝ հանդիսատեսի տպավորությունների ներքո, ըստ որոնց նկարի կերպարի անսասան և թշնամանքով լի հայացքը հիշեցնում էր այդ ժամանակաշրջանի իտալական զինվորի։ Վերջիններիս համար իտալական հրաապարակներում դրվում էին քանդակներ, որոնք պատրաստվում էին իտալացի քանդակագործների կողմից (Ուչչելլո, Դոնատելլո, Անդրեա Վերրոկյո)։

## Արտաքին հղումներ
* Portrait of a Man (Il Condottiere)  Web Gallery of Art

Կատեգորիա:1475 նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Նատրիումի հիդրոօքսալատ

**Նատրիումի հիդրոօքսալատ**, անօրգանական միացություն՝ NaHC2O4 բանաձևով։ Հանդես է գալիս անգույն բյուրեղների ձևով։ Լուծվում է ջրում՝ բյուրեղահիդրատներ առաջացնելով։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի հիդրօքսալատը առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։

Լուծվում է ջրում, բայց չի լուծվում էթանոլում։

Առաջացնում է բյուրեղաիդրատներ՝ NaHC2O4•H2O բաղադրությամբ։ Մոլեկուլի պարամետրերը՝ a=0,64235 նմ, b=0,66580 նմ, c=0,56941 նմ, α=85,048°, β=110,100°, γ= 104,963°, Z=2։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* правочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Օքսալատներ
Ալֆառաս

**Ալֆառաս** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգրիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 11,40 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3158 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pàgina oficial de l'Ajuntament
* Informació de la Generalitat de Catalunya 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զրոյից ցածր 55 աստիճան

**«Զրոյից ցածր 55 աստիճան»**, սովետական գեղարվեստական գունավոր ֆիլմ։

## Սյուժե
Բանվոր-մետալուրգ Կուզնեցովի ընտանիքը նոր տարվա շեմին հավաքվել էր։ Բայց տոնը չհաջողվեց, քանի որ հավաքված խնդիրները պահանջում էին հրատապ լուծում։

## Դերակատարներ
* Պյոտր Վելյամինով - *Իվան Պետրովիչ Կուզնեցով*
* Սոֆյա Պավլովա - *Մարիա Դմիտրիևնա, Կուզնեցովի կինը*
* Բորիս Նևզորով - *Պյոտր, Կուզնեցովի ավագ որդին*
* Ելենա Ելանսկայա - *Լենա, Կուզնեցովի դուստրը*
* Ստեփան Ստարչիկով - *Դմիտրի, Կուզնեցովի կրտսեր որդին*
* Մարինա Յակովլևա - *Ասյա, Դմիտրիի կինը*
* Վիտալի Սոլոմին - *Սեմյոն Միխայլովիչ Կոնովալով, տրասպորտային երթևեկության ղեկավար*
* Ալեքսանդր Պոտապով - *Անատոլի Ալեքսեևիչ, օբկոմի քարտուղար*
* Նիկոլայ Զասուխին - *Սերգեյ Բորիսովիչ, մետալուրգիական կոմբինատի տնօրեն*
* Ֆյոդոր Օդինոկով - *Երեմեյ Սավելևիչ, Կուզնեցովի պապը*
* Իգոր Ստառիգին - *Գերոգի, Լենայի ամուսինը*
* Նատալյա Եգորովա - *քննիչ*
* Սերգեյ Գամով - *Վոլոդկա Սևոստյանով*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ - Լեոնարդ Տոլստոյ
* Ռեժիսոր - Յուրի Իվանչուկ
* Օպերատոր - Նիկոլայ Գայլ
* Նկարիչ-ռեժիսոր - Վլադիմիր Մուշնիկով
* Կոմպոզիտոր - Դավիթ Թուխմանով
* Երգերի հեղինակ -Բորիս Դուբրովիչ
* Ձայնային ռեժիսոր - Գեննադի Եռիկալով

## Արտաքին հղումներ
* Զրոյից ցածր 55 աստիճան»
*  Фильм « Զրոյից ցածր 55 աստիճան» (1986) YouTube

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Աուրա լեզու

**Աուրա լեզու** (Aurá, Auré, Aurê), մեռած հնդկացիական լեզու, պատկանում է վայամպի լեզուների խմբի տուպի գուարանի ենթաընտանիքի տուպի լեզվաընտանիքին, այս լեզվով խոսել են 2 հնդկացիական ցեղեր Մարանյան նահանգում։ Երկուսն էլ ապրում էին խաղաղ իրար հետ, բայց տեղափոխվեցին Պարա նահանգ, որը գտնվում էր Բրազիլիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աուրա-ն Ethnologue-ում

Կատեգորիա:Բրազիլիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Հնդկական լեզուներ
Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Անդիերեն

**Անդիերեն**, **անդի լեզու**, անդիների լեզուն։ Լայն տարածում ունի Դաղստանի Բոտլիխսկի շրջանի գյուղերում։ Անդիերեն խոսողների թիվը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 11800 մարդ (2010 թվականի մարդահամար)։

Պատկանում է ավարական լեզուների անդիական ենթախմբին, որն ունի վերին անդիերեն (գյուղ Անդի, Գագատլի, Ռիկվանի, Զիլո և այլն) և ստորին անդիերեն (գյուղ Մունի և Կվանխիդատլ) բարբառներ։ Բաբառները տարբերվում են հնչյունաբանությամբ և ձևաբանությամբ (օրինակ՝ ստորին անդիերենում, ինչպես և մյուս անդիական լեզուներում, գործում է եռադաս համակարգ)։

Անդիերենում կա անվանական դասերի հնգանդամ համակարգ, իսկ Ռիկվանի գյուղի բարբառում՝ վեցանդամ։ Անդի գյուղի բարբառում տարբերություն է նկատվում արական և իգական սեռերի խոսակցականի մեջ։ Օրինակ՝ ար. «дин»՝ «ես», «мин»՝ «դու», «гьекIа»՝ «մարդ», իգ. համապատասխանաբար «ден», «мен», «гьекIва»։
Փորձեր են կատարվում ստեղծել գրեր՝ ռուսական գրի հիման վրա։

## Ծանոթագրություններ

### Գրականություն
* Իլ. Ցերցվաձե - Անդիերեն լեզու (վրացերեն, 1965)
* Մ. Ե. Ալեքսեև - Անդիերեն լեզու (1999)
* Սերգեյ Ստարոստին - 1539 անդիերեն բառերի ստուգաբանություն

## Արտաքին հղումներ
* Письменность и алфавит андийского языка на сайте *Omniglot*

Կատեգորիա:Անդական լեզուներ
Կատեգորիա:Դաղստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Կովկասյան մեռնող լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Արուակո լեզու

**Արուակո լեզու**, (Իսպ․՝ *arhuaco*) հայտնի է նաև որպես **բինտուկ**, (իսպ․՝ *bintuk*), **բինտուկուա** (իսպ․՝ *bíntucua*), **իկա** (իսպ․՝ *ika, ica*), չիբչանական լեզու այժմյան Կոլումբիայի սահմանում։ Ունի մոտավորապես 14․800 լեզվակիր (չիբչանական լեզուներում 10-րդն է)։

Գրավոր խոսքում օգտվում են լատինական այբուբենից։ Լեզվակիրների 90%-ը մենախոսներ են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Аруако *ազգախոսություն։ Աշխարհի լեզուներ*, **2014**։

Կատեգորիա:Կոլումբիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Չիբչանական լեզուներ
Անդոա

**Անդոա**, Սապարո լեզվաընտանիքի մահացած լեզուներից է, որով խոսել են ադոացիները, ովքեր ապրել են Պերուի Պաստաս գետի ափին։ Անդաոացիները միանում են կեչուների հետ և սկսում են խոսել հարազատ լեզվով կամ պաստասական բարբառով, կամ էլ իսպաներենով։ Անդոայի վերջին կրողը մահացել է 1993 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Андоа

Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Կատեգորիա:Պերուի լեզուներ
Ամավակա

**Ամավակա**, Հարավային Ամերիկայի հնդկական լեզուներից մեկը։ Պատկանում է պանո-տականսկյան լեզվաընտանիքի պանոանյան լեզուներին։ Օգտագործողների թիվը կազմում է մոտ 330 մարդ, որոնցից 110-ն ապրում են Պերուի արևելքում, մոտ 220-ը՝ Բրազիլիայում։ Մոտ 20 մարդ ամավակայից բացի խոսում են մի քանի լեզուներով։

Ավելի մոտ լեզուներ են կաշինահույան և շիպոբո-կոնիբոն։ Այս լեզուն կրողների մեծամասնությունը տիրապետում է իսպաներենին։ Դրությունը հաստատուն չէ, լեզվին տիրապետողների թիվը գնալով փոքրանում է։ Ունի քերականություն, բառարան և Աստվածաշնչի թարգմանություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Պերուի լեզուներ
187 (ֆիլմ)

**187** (), ամերիկական թրեյլեր, 1997 թվականի դրամա, որի գլխավոր դերում հանդես է եկել Սեմյուել Ջեքսոնը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ուսուցչի ճակատագրի մասին, որը դպրոցում ենթարկվեց հարձակման, և հրաշքով փրկվեց մահից։ Մահափորձից հետո Սեմյուել Ջեքսոնի կերտած կերպարը տեղափոխվում է Լոս Անջելես (մինչ այդ նա իր ամբողջ կյանքն անցկացրել էր Նյու Յորքում)։ Եվ նա այնտեղ վերադառնում է իր աշխատանքին և դասավանդում բարձր դասարաններում։ Այդ դասարաններում կար խումբ, որի հետ գլխավոր հերոսը չէր կարողանում անմիջապես հարաբերություններ ստեղծել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:1990-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Ամդանգ լեզու

**Ամդանգ լեզու** (նաև *միմի*, *բիլտինե*, *անդանգտիա* և այլն) — այն երկու ֆուրսիան լեզուներից մեկը, կապված է նիլո–սահարյան միկրոընտանիքի հետ։ Տարածված է գլխավորապես Վադի Ֆերա շրջանում, դեպի արևելք Չադում և հետո նրան պատկանող Բատխա և Վադայ շրջանում։ Լեզվակիրների թիվը 2000 թվականին հասնում էր 41 100 մարդու։ Շատ լեզվակիրներ բացի Չադից խոսում են արաբերեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չադի լեզուներ
Բորժաս Բլանկաս

**Բորժաս Բլանկաս** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գառիգես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 61,59 կմ2։ 2014 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 6.088:

## Բնակչություն

## Անվանի անձինք
*Ֆրանսիսկո Կերալտ - կոմպոզիտոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña
* Página del Festival Internacional de Cortometrajes Borjas en Curt

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Acmaeops septentrionis

**Acmaeops septentrionis**, բզեզ, մտնում է բեղիկավորների ընտանիքի և Lepturinae ենթաընտանիքի մեջ։

## Նկարագիր
Բզեզի երկարությունը 8-10 մմ։ Տարվա մեջ մեծ բզեզի թռնելու ժամանակը մայիսից հունիսն է։

## Տարածում
Տարածված է Հյուսիսային Եվրոպայում և Կենտրոնական Եվրոպայի արևմտյան մասում։

## Էկոլոգիա և բնական պայմաններ
Կյանքի ցիկլը երկու տարի է։ Սնվում է բույսերով կամ ծառերով, բայց հիմնական տեսակը փշատերև եղևնին է։

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz  Acmaeops septentrionis Thomson, 1866
* Триба Rhagiini: Acmaeops septentrionis C.Thoms., 1866 - фотографии О.Э.Берлова

Կատեգորիա:Միջատներ
Աբադի

**Աբադի** (Gabadi, Kabadi), օվկիանոսային լեզու, որով խոսում են հյուսիսային Գվինեայում։ Նաև այդ լեզվով խոսում են Պապուա Նոր Գվինեա պրովինցիայի կազմի մեջ։
Աբադի լեզուն ավելի շատ խոսակցական է, և 53% նման է թաթուրական լեզվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աբադի  լեզվի մասին Ethnologue

Կատեգորիա:Գվինեայի լեզուներ
Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեայի լեզուներ
Արաբերենի Ալժիրի բարբառ

**Արաբերենի ալժիրյան բարբառ**, արաբերենի տարբերակներից մեկն է, օգտագործվում է Ալժիրում. Գրավոր Արաբերենը տարբերվում է խոսակցականից, որն դարիժա բարբառից է։ Ալժիրյան բարբառը պարունակում է Բերբերյան լեզուների բաղադրիչներ, և շատ բառեր վերցված բերբերերենից, թուրքերենից, իսպաներենից, և ֆրանսերենից. նույնպես և այլ բարբառներում, դուրս են գալիս վերջավորությունները գրավոր լեզվի։ Պաշտոնական կարգավիճակ այս բարբառը չունի, բայց օգտագորժվում է արաբների մեծամասնության կողմից։ Ալժիրի արաբերենը տարբեր է տարբեր քաղաքներում։ Ալժիրի բարբառը ունի մի քանի տարբերություններ Ալժիրի դարիժայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալժիրի լեզուներ
Անուս լեզու

**Անուս** (կորուր), Օկիանիայի լեզու, որի բնակչությունը կազմում է 320 մարդ (2005 թվականի տվյալներ), որի մեծամասնությունը ապրում է Ջայպուրա ծովածոցի կղզիներից մեկում, Տոր գետից արևելք ինդոնեզական նահանգ Պապուայում (Նոր Գվինեայի արևմտյան մասում)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# 
# 

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Մեռնող լեզուներ
Հայերեն ժեստերի լեզու

**Հայերեն ժեստերի լեզու,** տարածված է Հայաստանում՝ խուլերի մոտ։ Հայտնի չէ, թե արդյոք նա կապված է կովկասյան ժեստերի լեզվի հետ, կովկասում հայ կանայք խոսում էին ժեստերի լեզվով։ Ժեստերի լեզվի հիմնական ձևերը՝ բանավոր խոսքի ուսուցման տաբուներն են։

## Դասակարգում
Ուիտմանը (1991) պնդում է, որ հայերեն ժեստերի լեզուն մեկուսացված է։

## Գրականություն
* Glottolog 2.2 Resources for Armenian Sign Language. n.a. 2013. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
* Armenian Sign Language։ a language of Armenia. n.a. 2013. SIL International.
* LINGUIST List Resources for Armenian Sign Language. Anthony Aristar, Director of Linguist List (editor); Helen Aristar-Dry, Director of Linguist List (editor). 2014-05-20. The LINGUIST List (www.linguistlist.org).

## Տես նաև
* Մատնախոսության այբուբեն
* Մատնախոսության հայերեն այբուբեն
* Ժեստերի լեզու
* Խուլերի մշակույթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայերեն ժեստերի լեզվի բառարանը Վիքիբառարանում
* Հայաստանի Խուլերի միավորում 
* Լսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների հատուկ կրթահամալիր
* Armenian Sign Language - Հայերեն ժեստերի լեզու
* Joshua Project

Կատեգորիա:Հայերեն
Կատեգորիա:Ժեստերի լեզուներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լեզուներ
Գրանադելյա

**Գրանադելյա** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գառիգես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 88,7 կմ2։ Բնակչությունը՝ 772 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ավադհի

**Ավադհի** (դևանագարի՝ अवधी, այլ անվանումներ՝ *Կոսալի, Բայսվարի, Պուրբի*), հնդարիական լեզու, հինդիի ստանդարտացումից հետո համարվում է վերջինիս բարբառը։

Այս լեզվով խոսողները ապրում են Հնդկաստանի Ութար Պրադեշ նահանգի Ավադհ մարզում, ինչպես նաև Բիհար, Մադհյա Պրադեշ  նահանգներում, Դելիում և Նեպալի որոշ մարզերում։ Ավադհի խոսում են Արևելյան Հինդիի բնակիչների 2/3-ը։ Ավադխին ուժեղ ազդել է Ֆիջիական Հինդիի ձևավորմանը։ Գրերի համար օգտագործվում են դևանագարի և շեղակիր կայտխի։ 16-17-րդ դարերում ավադխի գրականության մեջ ստեղծվել է հարուստ պոեզիա, ինչպես նաև Տուլսիդայի «Րամաչարիտամանասա», Մելիք Մուհամեդ Ջայասիի «Պադմավատ» և Մաուլանա Դաուդի «Չանդայան» պոեմները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Արգենտինայի կեչուա

**Արգենտինայի կեչուա** (), հարավային կեչուայի բարբառ, որով խոսում են Սանտիագո Դել Էստերո նահանգի կենտրոնական մասում (Ֆիգերոա, Ռոբլես, Սերմիենտո, Սան Մարտին, Սիլիպիկա, Լորետո, Ատամիսկի, Ավալյանեդա, Սալավինա, Կեբրաչոս, Միտրե, Ագիրե), ինչպես նաև Մորենո, Խուան Ֆելիպե Իբարրա, Տաբոադա, Սալտա և Բուենոս Այրես նահանգների հարավային մասեր։ Լեզվակիրների քանակը տատանվում է 60-ից մինչև 150-300 հազար մարդ։

Նախկինում կեչուա լեզվով խոսել են նաև Տակուման նահանգում, հատկապես Կալչաքիես հովտում։ Ներկա պահին այդտեղ կեչուա լեզվակիրներ չկան։ Բացի այդ Ժուժույ նահանգում մի քանի հազար բնակիչ խոսում է կեչուայի այլ տարբերակով, որն առավելապես նման է Կուսկո-Կոլյաո բոլիվյան բարբառի տարբերակին։ Չիլիա-բոլիվիական սահմանի մոտ՝ Սիենայում, կա ընդամենը մեկ դպրոց, որտեղ դասավանդում է մեկ ուսուցիչ։

Սանտիագո դել Էստերոյի ազգային համալսարանում կա ամբիոն, որը զբաղվում է այդ լեզվի ուսումնասիրմամբ և պահպանմամբ։ Արգենտինական կեչուան տարբերվում է բոլիվիականից, չնայած որ վերջինիս հետ ունի 81% ընդհանուր բառապաշար։ Արգենտինական կեչուայի առանձնահատկությունը ձայնային համադրությունների ձգումն է։

* awa в aa (qaay — նայել, տեսնել)
* chik в ysh (nuqaysh — մենք (ընդգրկուն))

Բառասկզբի [h]-ն կորում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Asociación Tucumana de Investigadores en la Lengua Quechua: El Quechua en la República Argentina 
* El Quechua en Argentina - Home Page de Jorge R. Alderetes  (грамматика)
* El estado actual de la enseñanza de la Quichua en Santiago del Estero 

Կատեգորիա:Արգենտինայի լեզուներ
Տիրամայրը կանաչի մեջ

մինի|«Բելվեդերյան Տիրամայրը»
**Տիրամայրը կանաչի մեջ** (), իտալացի նկարիչ Ռաֆայել Սանտիի տիրամայրերից մեկը. նկարվել է 1506 թվականին ընկերոջ և հովանավորի՝ Տադդեո Տադդեիի համար, որը, ըստ գեղանկարիչ Ջորջո Վազարիի, միշտ ցանկացել է տեսնել նկարչին «իր տանը և իր սեղանի շուրջը»։ Բնապատկերային տեսարանը, կոմպոզիցիոն լուծումները և գունային գամման նման են նույն ժամանակահատվածում ստեղծված «Կարմրակատարիկով Տիրամորը», «Էստերհազիի Տիրամորը» և «Գեղեցիկ այգեպանուհուն»։

1773 թվականին Հաբսբուրգները նկարը Ամբրաս ամրոցից տեղափոխել են Բելվեդերյան պալատ։ Այստեղից երկրորդ անվանումըˋ «Բելվեդերյան Տիրամայրը»։

## Գրականություն
* Cirlot, L. (dir.), *Kunsthistorisches*, Col. «Museos del Mundo», Tomo 11, Espasa, 2007, pág. 125. ISBN 978-84-674-3814-7
* Walther, I.F. (dir.), *Los maestros de la pintura occidental*, Taschen, 2005. ISBN 3-8228-4744-5

Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:1506 նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Մարիամ Աստվածածինը գեղանկարչության մեջ
Թղթե մարդուկներ

**Թղթե մարդուկներ** (), բրիտանացի գրող Վիլյամ Գոլդինգի վեպը, որը լույս տեսավ հեղինակի՝ Նոբելյան մրցանակ ստանալուց մեկ տարի հետո՝ 1984 թվականին։

## Բովանդակությունը
Վեպի հիմնական թեման փառքն է, հաջողությունը, ալկոհոլի վտանգները, միջին տարիքի դժվարությունները և ամուսնալուծությունները, որոնք բացահայտվեցին վիպասան Ուլիֆրեդ Բերկլեյի և պրոֆեսոր Ռիկա Տակերի պատմության հիման վրա։ Վերջիններս երազում էին դառնալ «բարկլեյի մասնագետ»։ Նրանք ստեղծում են միություն և ճանապարհորդում են Եվրոպայով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Ալդովեր

**Ալդովեր ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էբռե շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 20,2 կմ2։ Բնակչությունը՝ 977 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Información general 
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Էլ Պոն դե Արմենտերա

**Էլ Պոն դե Արմենտերա** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Կամպ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 27,79 կմ2։ Բնակչությունը՝ 597 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 110 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Página web del Ayuntamiento del Port d'Armentera
* Información de la ''Generalitat de Catalunya'' 
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''
* Mapa del Port d'Armentera en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Airbag / How Am I Driving?

**Airbag / How Am I Driving?**, Radiohead ռոք խմբի 6-րդ մինի-ալբոմը։ «Airbag / How Am I Driving?» ալբոմը լույս է տեսել 1998 թվականին։ Այս ալբոմում կա ընդամենը 7 երգ։ Այս ալբոմի երգերը հետագայում միանալով ստեղծվում է իրենց 3-րդ՝ «OK Computer» ալբոմը։ Այս մինի-ալբոմի ամենահայտնի երգերը՝ «Airbag», «Palo Alto») և «Melatonin» երգերն են։

## Կոմպոզիցիաների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* THE US GONG SHOW

Կատեգորիա:1999 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Փոքր սուրբ ընտանիք

**Փոքր սուրբ ընտանիք**, նկար նկարված Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Ռաֆայելի կողմից, հայտնի է, որպես Ռաֆայելի աշխատանք։ Պատկերում է Դև Մարիային Քրիստոսի հետ և սուրբ Ելիզավետային փոքրիկ Յոհան Քրեստիտելի հետ լանդշաֆտում։ Համարվում է Ջուլիո Ռոմանոյի աշխատանքներից։

Նկարը կոչվել է այդպես «փոքր» Լուվրում, որպեսզի տարբերակի «մեծ»՝ «Ֆրանցիսկա Առաջինի ընտանիքը», որը նույնպես պահպանվում է այդ թանգարանում։

Համաձայն ավանդության, արձանագրված XVII դարում ֆրանսիացի խրոնիստ Անդրե Ֆելիբենի կողմից, «Փոքր սուրբ ընտանիք» և «Ցերերա» նկարները յակոբները նվիրել են Ռաֆայելին 1519 թվականին։ Այժմ կարելի է համարել, որ նկարները և նախապատրաստական նկարը, որը պահվում է Վինդզորյան պալատում, ավարտված են Ջուլիո Ռոմանոյի կողմից։

## Ծանոթագրություններ
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Малое святое семейство» на официальном сайте Лувра 

Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:1518 նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Ճոճանակը (նկար, Ռենուար)

**Ճաճանակը** (), Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի (, 1841-1919) նկարը, որը ստեղծվել է 1876 թվականին։ Նկարի չափսը՝ 92 x 73 սմ, շրջանակի չափսը՝ 111 x 92 սմ։

## Պատմություն
197px|մինի||Պատկեր նկարից
Այս նկարը ներկայացվել է իմպրեսիոնիստների 3-րդ ցուցահանդեսում 1877 թվականին («Պարահանդես Մուլեն դե լա Գալետում» նկարի հետ)։ 1877 թվականին «Ճոճանակը» նկարն իր հավաքածուի համար գնել է ֆրանսիացի հավաքորդ և նկարիչ Գյուստավ Կայբոտը (Gustave Caillebotte)։ Նրա մահից հետո՝ 1894 թվականին, նկարը դարձավ պետության սեփականություն և փոխանցվեց Լյուքսեմբուրգի այգու թանգարանին։ 1929 թվականից նկարը գտնվում էր Լուվրում, իսկ 1947 թվականին այն ցուցադրվում էր Ժե դե Պոմում () ազգային պատկերասրահում։ 1986 թվականին նկարը հանձնվեց Օրսե թանգարանին, որտեղ այն գտնվում է մինչ օրս։

## Նկարագրությունը
Նկարում պատկերաված է երիտասարդ կին սպիտակ-մոխրագույն զգեստով, ով կանգնած է օրորոցի մոտ՝ ձեռքերով բռնելով պարանները։ Նայողին մեջքով կանգնած է այդ կնոջ հետ խոսացողը (ամենայն հավանականությամբ), կանգնած է մի տղամարդ մուգ կապույտ զգեստով և գլխարկով։ Նկարի ձախ կողմում՝ ծառի մոտ, կանգնած է մեկ այլ տղամարդ, ինչպես նաև փոքրիկ աղջնակ։ Ծառերի տերևներից թափանցում են արևի շողերը։ «Օրորոց» նկարը ստեղծվել է Ռենուարի այգում։ Կանգնած կնոջը հավանաբար նա նկարել է Մարգարիտա Լեգրանին (Marguerite Legrand), ում հետ ծանոթացել էր 1875 թվականին, ով պատկերված է նաև «Պարահանդես Մուլեն դե լա Գալետում» նկարում (կինը մահացել է 1879 թվականի փետրվարին)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* The Swing, 1876, Auguste Renoir

Կատեգորիա:1876 նկարներ
Կատեգորիա:Ռենուարի նկարներ
Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ