Սերիկ Դավթյան

**Սերիկ (Սիրուհի) Ստեփանի Դավթյան**, (), հայ խորհրդային արվեստաբան, ազգագրագետ, մանկավարժ, գիտնական, պետական և հասարակական գործիչ, կուսակցական աշխատող։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967 թվական)։

## Կենսագրություն
Սերիկ Դավթյանը ծնվել է 1893 թվականի սեպտեմբերին, Դիլիջանում՝ ուսուցչի բազմանդամ ընտանիքում։ Թիֆլիսի կանանց գիմնազիան ոսկե մեդալով ավարտելուց հետո երկար տարիներ զբաղվել է ուսուցչությամբ՝ նախ Դիլիջանում, ապա Բաքվում և Սարատովում (1913 - 1920)։ 1922-1923 թվականներին սովորել է Երևանի համալսարանում։

1937 թվականին Դավթյանը ձերբակալվել է անհիմն մեղադրանքով, որպես «ժողովրդի թշնամի», դատապարտվել 10 տարվա ազատազրկման և աքսորվել Մագադան։ 1947 թվականին վերադարձել է Հայաստան և, չունենալով մեծ քաղաքներում բնակվելու իրավունք, հաստատվել Դիլիջանում, դասավանդել է դպրոցում, միաժամանակ ղեկավարելով քաղաքային գրադարանը, որտեղ կազմակերպել է բազմաթիվ շրջանակներ (գրական, կտրում-կար, ասեղնագործություն և այլն), գրական երեկոներ և այլ միջոցառումներ։ Մեծ է Սերիկ Դավթյանի դերը Դիլիջանի գավառագիտական թանգարանի հիմնադրման գործում (այժմ՝ Դիլիջանի երկրագիտական թանգարան-պատկերասրահ), ուր նրա նախաձեռնությամբ տեղի էնտուզիաստները, միջնակարգ դպրոցի աշակերտները հավաքել են ազգագրական ցուցանմուշներ շրջանի բոլոր գյուղերից։

1955 թվականին արդարացվելուց հետո տեղափոխվել է Երևան։ Չնայած տարիքին և վատառողջությանը, զբաղվել է գիտական աշխատանքով՝ այն համատեղելով մանկավարժական և գործնական-կիրառական գործունեության հետ։

Եղել է լուսբաժնի (Դիլիջան և Էջմիածին) և ՀԿ(բ) կ ԿԿ դպրոցական բաժնի վարիչ։ Խմբագրել է «Ժողովրդական լուսավորություն» և «Հոկտեմբերիկ» ամսագրերը։ 1958 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում, զբաղվել հայկական ժողովրդական և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի խնդիրներով։ Ինքնագործ խմբերի համար կազմել է «Ասեղնագործության ձեռնարկ» (1956)։ 1948 թվականից մասնակցել է Երևանի և Մոսկվայի Ժողովրդական ստեղծագործության տների ցուցահանդեսներին։ Ինքնագործ արվեստի համամիութենական փառատոնի դափնեկիր (1967)։ Հեղինակ է «Հայկական ժանյակ» (1966), «Հայկական ասեղնագործություն» (1972) և «Հայկական կարպետ» (1975) գրքերի։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967),
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան։

## Մատենագիտություն
* Սերիկ Դավթյան, Միխելը, Անվախ տղան, պատմվածքներ, Յերևան, 1925։
* Սերիկ Դավթյան, Ասեղնագործության ձեռնարկ, 2 հրատ., 1963:
* Սերիկ Դավթյան, Հայկական ժանյակ, 1966։
* Սերիկ Դավթյան, Ասեղնագործության ձեռնարկ ինքնագործ խմբակների համար, Երևան, 1957։
* Սերիկ Դավթյան, Հայկական ասեղնագործություն, Երևան, 1972, 92 էջ։
* Սերիկ Դավթյան, Հայկական կարպետ, 1975։
* Սերիկ Դավթյան, Մարաշի ասեղնագործություն/Вышивка Мараша, Սովետական գրող հրատարակչություն, Երևան, 1978։
* Давтян С. С., Вышивка Мараша, Ереван, 1978.
* Սերիկ Դավթյան, Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության, 1981։
* Серик Давтян, Очерки истории армянского средневекового прикладного искусства, Ереван, 1981.
* Սերիկ Դավթյան, Հայկական ժողովրդական տարազը։ (XIXդ.- XXդ. սկզբին), Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1983:
* Серик Давтян, Из неопубликованного, Этнографическое обозрение, 2006.

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մերի Քեշիշյան. «Հայ ժողովրդի շնորհալի դուստրը՝ Սերիկ Դավթյան»
* Սերիկ Դավթյանի կենսասիրության ու մաքառման 130 տարիները․ Մերի Քեշիշյան․ «Ժամանակի վկան»
* Հին բոլշևիկ Սերիկ Դավթյանի հիշողությունները Թումանյանի մասին

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ