Կուլֆի

**Կուլֆի** (), սառեցված կաթնամթերային աղանդեր հնդկական թերակղզուց: Այն հաճախ նկարագրվում է որպես «ավանդական հնդկական պաղպաղակ»։ Կուլֆին առաջացել է 16-րդ դարում Դելիում՝ մուղալների ժամանակաշրջանում։ Այն Հնդկաստանի, Պակիստանի, Տրինիդադ և Տոբագոյի ազգային խոհանոցների մի մասն է։ Այն նաև հայտնի է Բանգլադեշում, Մյանմայում, Նեպալում, Շրի Լանկայում և Մերձավոր Արևելքում։

Կուլֆին ավելի խիտ և սերուցքային է, քան սովորական պաղպաղակը։ Այն ունի տարբեր համային տեսականի։  Ավանդականները ներառում են սերուցք, վարդ, մանգո, հիլ, զաֆրան և պիստակ։ Ավելի նոր համերը կարող են ներառել խնձոր, նարինջ, ելակ, գետնանուշ կամ ավոկադո։ Ի տարբերություն պաղպաղակի՝ կուլֆին չի հարում, ինչի արդյունքում ստացվում է ամուր, խիտ աղանդեր, որը նման է սառեցված կրեմին։  Այսպիսով, այն երբեմն համարվում է սառեցված կաթնամթերքի վրա հիմնված աղանդերի առանձին կատեգորիա։ Կուլֆիի խտությունը հանգեցնում է նրան, որ այն ավելի դանդաղ է հալվում, քան պաղպաղակը։

## Պատմություն
«Կուլֆի» բառը առաջացել է պարսկական կուլֆի (պարսկ.`قلفی) բառից, որը նշանակում է «ծածկված բաժակ»։ Աղանդերը առաջացել է Դելիում Մուղալների կայսրության ժամանակ 16-րդ դարում։ Խիտ գոլորշիացված կաթի խառնուրդն արդեն տարածված էր Հնդկական թերակղզու քաղցր ուտեստների մեջ։ Մուղալների ժամանակաշրջանում այս խառնուրդը համեմվում էր պիստակով և զաֆրանով, փաթեթավորվում մետաղական կոների մեջ և ընկղմվում սառույցի մեջ, ինչի արդյունքում առաջացավ կուլֆին։ Այն ի Աքբարին ՝ մուղալի կայսր Աքբարի վարչակազմի մանրամասն զեկույցը, նշում է սառեցման համար սելիտրայի օգտագործումը, ինչպես նաև Հիմալայան սառույցի տեղափոխումը ավելի տաք տարածքներ։

Թեև Դելին նկարագրվել է որպես կուլֆիի ծննդավայր, ավստրալիացի սննդի պատմաբան Չարմեյն Օ'Բրայենը առաջարկում է, «...հավանական է, որ կուլֆին սկզբնապես առաջացել է Պարսկաստանի կամ Սամարղանդի ավելի զով կլիմայական շրջաններում, և որ մուղալները յուրացրել են հայեցակարգը և մշակել այն՝ ստեղծելու այն յուղալի, անուշաբույր աղանդերը, որն այժմ կա»։

## Պատրաստում
Կուլֆի պատրաստելու համար քաղցր, բուրավետ կաթը եփում են մարմանդ կրակի վրա։ Կաթը խառնվում է գրեթե անընդհատ, որպեսզի այն չկպչի սպասքին։ Այս գործընթացի ընթացքում կաթը խտանում և թանձրանում է։ Դանդաղ եփելիս խառնուրդի շաքարը կարամելացվում է, իսկ կաթի սպիտակուցները կարմրում են ՝ կուլֆիին տալով իր յուրահատուկ համը։ Այնուհետեւ խառնուրդը լցնում են կաղապարների մեջ (հաճախ կուլհարներ) և փակում։ Փակված կավե ամանները ընկղմվում են սառույցով և աղով լցված մեկուսացված տարայի մեջ։ Սա արագորեն սառեցնում է խառնուրդը ՝ տալով դրան փափուկ, հարթ խտություն՝ առանց սառույցի բյուրեղների:Այս ավանդական եղանակով պատրաստված կուլֆին կոչվում է պաղպաղակ կաթսայի մեջ (matka kulfi):

Կաղապարները հանում են սառցարանից մատուցելուց 10-15 րոպե առաջ, որպեսզի կուլֆին մի փոքր հալվի։ Այնուհետև կուլֆին հանում են կաղապարներից և զարդարում աղացած հիլով, զաֆրանով կամ պիստակով։

Կուլֆին մատուցվում է նաև ֆալուդայի (արիշտա) հետ։

## Մանրածախ վաճառք
Ողջ Հնդկական թերակղզում կուլֆին վաճառվում է փողոցային վաճառողների կողմից, որոնք հայտնի են որպես քուլֆիվալաներ։ Այն սովորաբար մատուցվում է նաև հնդկական ռեստորաններում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Kesari_Aam_Kulfi_01.jpg|Զաֆրանի և մանգոյի համով կուլֆի
Պատկեր:Strawbeerry_kulfi.JPG|Կուլֆի ելակի սոուսով
Պատկեր:Kulfi.jpg|Կուլֆի պիստակի, վանիլի և վարդի համով
Պատկեր:Kulfi_Faluda.jpg|Կուլֆի ֆալուդով (վերմիշելի արիշտա)
Պատկեր:Kulfi_(1).jpg|Վաճառող (*kulfiwallah*), որը վաճառում է Կուլֆին Հնդկաստանում


*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Սննդամթերք