Մեյ Ջեմիսոն

**Մեյ Քերոլ Ջեմիսոն** (անգլ.**՝** Mae Carol Jemison, ), բժիշկ և ՆԱՍԱ֊ի նախկին տիեզերագնաց։ Նա դարձել է առաջին աֆրոամերիկացի կինը, ով թռել է տիեզերք՝  «Ինդևոր» տիեզերանավով 1992 թվականի սեպտեմբերին։

## Կենսագրություն
Մեյ Ջեմիսոնը ծնվել է 1956 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ալաբամա նահանգի Դեկատուր քաղաքում։ Նրա հայրը բարեգործական կազմակերպությունում աշխատել է որպես տեխնիկական տեսուչ, իսկ մայրն իր կարիերայի մեծ մասը եղել է տարրական դպրոցի անգլերենի և մաթեմատիկայի ուսուցչուհի։

Երբ Ջեմիսոնը երեք տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Չիկագո, քանի որ այնտեղ ավելի լավ հնարավորություններ կային նրան կրթության տալու համար։ Այնուհետև սկսվեց նրա հետաքրքրությունը գիտության և բժշկության հանդեպ։

Մեյն ավարտել է ավագ դպրոցը 1973 թվականին և ընդունվել Սթենֆորդի համալսարան 16 տարեկանում։ Ըստ նրա հիշողությունների, այնտեղ նա ստիպված էր որոշակի խտրականության հետ առնչվել մաշկի գույնի և սեռի նկատմամբ, բայց նա հաջողությամբ ավարտեց համալսարանը 1977 թվականին՝ ստանալով գիտության բակալավրի աստիճան Քիմիական մեքենաշինության ոլորտում և արվեստի բակալավրի աստիճան աֆրոամերիկյան հետազոտություններում։

Նա շարունակեց իր կրթությունը և 1981 թվականին Քորնելի բժշկական քոլեջում ստացավ իր բժշկական դոկտորի կոչումը։ Մեկ տարի աշխատել է Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի բժշկական կենտրոնում,այնուհետև դարձել է ընդհանուր բժիշկ։ Քոլեջի ընթացքում նա մեկնել է Կուբա, Քենիա և Թաիլանդ՝ բժշկական օգնություն ցուցաբերելով այնտեղ ապրող մարդկան։ Բժշկական պրակտիկայի ավարտից հետո Ջեմիսոնը ընդգրկվեց խաղաղության կորպուսի կազմի մեջ և այնտեղ ծառայեց որպես բժիշկ 1983-1985 թվականներին՝ պատասխանատու լինելով Լիբերիայում և Սիերա Լեոնեում աշխատող կորպուսի կամավորների առողջության համար։

## Տիեզերական թռիչք
[300px|thumb|left|[Նենսի Դեյվիսը և Մեյ Ջեմիսոնը «Ինդևոր»-ի վրա]]Մեյ Ջեմիսոնը ընդգրկվեց տիեզերագնացների 12-րդ շարքում ՝ դառնալով NASA-ի կողմից ընտրված առաջին աֆրոամերիկացի կինը։ Վերապատրաստման դասընթացն ավարտելուց հետո նա 1988 թվականի օգոստոսին ստացել է թռիչքի մասնագետի որակավորում։  Նրան հանձնարարվել է ծրագրային ապահովման փորձարկում էլեկտրոնային սարքավորումների ինտեգրման լաբորատորիայում (SAIL)։ Նրան հանձնարարվել է ծրագրային ապահովման փորձարկում էլեկտրոնային սարքավորումների ինտեգրման լաբորատորիայում (SAIL): Նրա առաջին և միակ թռիչքը Ինդևորով տիեզերագնացով տեղի ունեցավ 1992 թվականի սեպտեմբերի 12-ից 20-ը: Նրա ընդհանուր տևողությունը կազմեց 7օր, 22 ժամ, 31 րոպե և 11 վայրկյան։

Մեյը լքեց տիեզերագնացների ջոկատը և ՆԱՍԱ-ն 1993 թվականի մարտին։

## ՆԱՍԱ֊ից հետո
1993 թվականին ՆԱՍԱ-ից հեռանալուց հետո նա սկսեց զբաղվել բժշկական գիտելիքների և առողջության պաշտպանությամբ Արևմտյան Աֆրիկայում։ Նույն թվականին նա հրավեր ստացավ նկարահանվելու «Աստղային ճանապարհ» սերիալի դրվագներից մեկում։ Դրանով Մեյը դարձել է առաջին իսկական տիեզերագնացը, որ նկարահանվել է այդ ֆանտաստիկ սերիալում։

Հետագայում Մեյը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել բազմաթիվ  կրթական նախագծերում, ինչպիսիք են Չիկագոյում անցկացվող «Միջազգային գիտական ճամբարը»՝ երիտասարդներին գիտական հետազոտություններում ներգրավելու համար կամ հեռահաղորդակցական արբանյակ «Ալֆա» նախագիծը, որը նախատեսված է Աֆրիկայում հեռաբժշկության համակարգ ստեղծելու համար: 1999 թվականին նա հիմնադրել է BioSentient կորպորացիան, որը զբաղվում էր շարժական սարքի մշակմամբ, որը կարող է շարունակաբար վերահսկել վեգետատիվ նյարդային համակարգի վիճակը։ BioSentient-ն իր աշխատանքում առևտրայնացրել է ՆԱՍԱ-ի որոշ արտոնագրեր։ Ներկայումս Ջեմիսոնը շարունակում է վճռականորեն աջակցել գիտությանը և կրթությանը: Ինքն խաղացել է իրեն National Geographic-ի «Անհայտ Երկիր մոլորակ» 2018 թվականի բազմասերիանոց վավերագրական ֆիլմում։

2021 թվականին տիեզերագնացուհու պատվին անվանվել է (97512) Ջեմիսոն աստերոիդը։

## Ֆիլմագրություն
* *Աստղային ճանապարհ։ Հաջորդ սերունդ* (1993) ֊ Լետենանտ Պալմեր, «Երկրորդ հնարավորություն» էպիզոդ,
* *[[Սյուզան Բ․ Էնթոնի]]*  հանգչում է այստեղ (1995) - ինքն իր դերում
* *Star Trek: 30 Years and Beyond* (1996) - ինքն իր դերում
* *The New Explorers* (1998) - սերիա «Endeavor»
* *How William Shatner Changed the World* (2005) - ինքն իր դերում
* *African American Lives* (2006) - ինքն իր դերում
* *No Gravity* (2011) - ինքն իր դերում
* Ток-шоу *The Real* (2016) - ինքն իր դերում

## Մատենագրություն
* 
*  http://eric.ed.gov/ERICWebPortal/contentdelivery/servlet/ERICServlet?accno=ED464816

## Գրաակնություն
* Blue, Rose J. *Mae Jeminson: Out of this World*, Millbrook Press, 2003 — ISBN 0-7613-2570-0
* Burby, Liza N. *Mae Jemison: The First African American Woman Astronaut*, The Rosen Publishing Group, 1997 — ISBN 0-8239-5027-1
* Canizares, Susan. *Voyage of Mae Jemison*, Sagebrush Education Resources, 1999 — ISBN 0-613-22577-5
* Ceaser, Ebraska D. *Mae C. Jemison: 1st Black Female Astronaut*, New Day Press, 1992.
* Polette, Nancy. *Mae Jemison*, Scholastic Library Pub., 2003 — ISBN 0-516-27783-9
* Raum, Elizabeth. *Mae Jemison, Heinemann Library*, 2005 — ISBN 1-4034-6942-3
* Sakurai, Gail. *Mae Jemison: Space Scientist*, Scholastic Library Publishing, 1996 — ISBN 0-516-44194-9
* Yannuzzi, Della A. *Mae Jemison: A Space Biography*, Enslow Publishers, 1998 — ISBN 0-89490-813-8

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Կին տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագնացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի ֆեմինիստներ