Նիկոլա Բուրբոն (ավագ)

**Նիկոլա Բուրբոն** (1503 – 1550-ից հետո), ֆրանսիացի արքունական դաստիարակ և բանաստեղծ։ Գրել է *Nugae* (լատիներեն՝ մանրուքներ) բանաստեղծությունների ժողովածուն, որը ֆրանսերենում հայտնի է *Bagatelles՝ մանր գործեր, մանրուքներ։* Նա Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ Նիկոլա Բուրբոնի (1574–1644) մեծ հորեղբայրն է։

Ծնվել է Ֆրանսիայում, Վանդևր սյուր Բարսում։ 1535-ին նա մեկնել է Անգլիա՝ իր երախտագիտությունը հայտնելու Անգլիայի թագավոր Հենրի VIII-ին և նրա 2-րդ կնոջը՝ թագուհի Աննա Բոլեյնին, Ֆրանսիայում հալածանքների ենթարկվելու ընթացքում իրենց ցուցաբերած օգնության համար։ Ավելի ուշ գրել է մի շարք բանաստեղծություններ, որոնցում Աննա Բոլեյնը ներկայացվում է որպես Աստծու սիրելի ծառաներից մեկը։

*Nugae-ն* դարձել է Ջոն Ուենի էպիգրամներից մեկի թեման։

## Կյանքը և ստեղծագործությունը
Բուրբոնը վաղ տարիքից սկսել է գրել լատիներեն բանաստեղծություններ։ Իր վաղ շրջանի ստեղծագործություններից մեկում՝ *De Ferraria* վերնագրով բանաստեղծությունում գրել է իր ծագման և հայրենի Վանդյովր սյուր Բարս քաղաքի մասին, որը 15-րդ դարում հայտնի էր թնդանոթի գնդակների ձուլարաններով։ Նաև աշխատել է որպես տնային ուսուցիչ, դաստիարակ մի շարք կարևոր ընտանիքների համար, այդ թվում՝ Տուրնոնի կարդինալի։ Բուրբոնը հումանիտար գիտություններ է դասավանդել Ամիենում, Լանգրում և Տրուայում։ Նրա առաջին բանաստեղծությունները հրատարակվել են 1529 թվականին՝ *Vandoperani, campani, epigrammata ժողովածուում,* որը ներառում էր էպիգրամների կանտիկների, երկխոսությունների և նամակների խառնուրդ։ Այս նախնական աշխատանքին նա շարունակություն տվեց 1533 թվականին՝ հրատարակելով *Nugae (Բաղատելներ)*, ժողովածուի առաջին հրատարակությունը, որը առաջացրեց կրոնական իշխանությունների զայրույթը։ Մասնավորապես, *In lauduem Dei optimi maximi էպիգրամում,* Բուրբոնը կարծես համակրանք է ցուցաբերում կրոնական բարեփոխումների նկատմամբ։ Կա նաև տեսակետ, որ այս գործը պարունակում է Նոել Բեդայի՝ նշանավոր աստվածաբանի և հումանիստ մտածողների գաղափարական հակառակորդի, հասցեին ուղղված բուրբ քննադատություն։ Այս ստեղծագործության հետևանքով Բուրբոնը մի քանի տարի բանտարկվել է։ Չնայած իր տարբեր հովանավորներին ուղղված բազմաթիվ դիմումներին, թագավորական հրահանգին՝ «Բորբոնիուսին ազատել բանտից», ինչպես նաև կարդինալ ժան դը Լորենին ներկայացված միջնորդությանը, Բուրբոնը կմնա բանտում մինչև 1535 թվականը, երբ նրան ազատ արձակեց Ֆրանցիսկոս I-ը։

Այնուհետև Բուրբոնը մեկնել է Անգլիա, որտեղ վայելել է Աննա Բոլեյնի պաշտպանությունը․ նա Ֆրանսիայի թագուհի Կլոդ Ֆրանսիացին էր և Հենրի VIII-ի երկրորդ կինը։ Աննա Բոլեյնը չափավոր ավետարանչական բարեփոխումների կողմնակից էր և օգնել է Բուրբոնին աշխատանք գտնել որպես դաստիարակ։ Անգլիայում Բուրբոնի շրջապատում էր նաև Հանս Հոլբայն Կրտսերը, որը Անգլիայի արքունիքում գտնվում էիր 2-րդ այցի ընթացքում։ 1535 թվականին Հոլբայնը նկարել է Բուրբոնի դիմանկարը։ Բուրբոնը, ով մեծապես հիանում էր Հոլբայնով, նրան անվանել է մեր ժամանակների Ապելլես։

1536 թվականին Բուրբոնը վերադարձավ Ֆրանսիա և հաստատվեց Լիոնում, որտեղ դարձավ Էտեյն Դոլեին հավատարիմ բանաստեղծների և հումանիստների խմբի մշտական անդամը, որը հայտնի էր որպես "école lyonnaise" (Լիոնյան Դպրոց)։ Այդ խմբի այլ անդամներից էին Ժան Վիզայժեն, Էյուստորգ դը Բոլյեն, Ժիլբեր Դյուշեն, Սիմֆորիեն Շամպիեն: Բուրբոնը ծանոթացավ Ֆրանսուա Ռաբլեի հետ, որին նույնպես կրոնական իշխանությունները հետապնդում էին Գարգանտյուա և Պանտագրյուել ստեղծագործության համար։ 1538 թվականին, Բուրբոնը հրատարակեց *Nugae-ի* երկրորդ հրատարակությունը, որը պարունակում էր բազմաթիվ նոր գործեր, սակայն ավելի քիչ վիճահարույց նամակներ։ Մոտավորապես 1540 թվականին նա դարձավ Մարգարիտ Նավառացու դստեր՝ Ժաննա դը Ալբերտի խնամակալը։ Նա, հավանաբար, հանդիպել է նաև թագուհու ծառայության մեջ գտնվող այլ նշանավոր բանաստեղծների, հատկապես Կլեման Մարոյի հետ, որը «*Adolescence clémentine»*, ժողովածուի նախաբանում ներառել է մի էպիգրամ՝ վերնագրված «Bourbon, dit Borbonius, poète lyonnais» («Բուրբոն, որը կոչվում է Բորբոնիուս, լիոնցի բանաստեղծ»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1500-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:1550-ականների մահեր
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ