Ինդոնեզական ռուփի

**Ինդոնեզական ռուփի** (), Ինդոնեզիայի պաշտոնական արժույթը։ Բոլոր թղթադրամների և մետաղադրամների վրա օգտագործվող խորհրդանիշը *Rp*-ն է։

**Սակարկությունների միավոր**, *սեն* (), ռուփիի հարյուրերորդ մասը։ Սեն չի թողարկվել 1960-ական թվականներից և դե ֆակտո դուրս է եկել դրամական շրջանառությունից, սակայն այն մնում է անկանխիկ ֆինանսական գործարքներում։

## Պատմություն
[thumb|right|300px|1992 թվականի 10.000 ռուփիանոց թղթադրամ, որը ցուցադրում է [Բորոբուդուր տաճարը temple]]
Առաջին ռուփին ներկայացվել է 1945 թվականին, չնայած Ինդոնեզիայի անկախության պատերազմի ժամանակ (1945-1949 թվականներ) ռուփին շրջանառվել է հոլանդական գուլդային և 1944-1945 թվականներին ճապոնական օկուպացիոն կառավարության կողմից թողարկված ռուփիին զուգահեռ։ 1949 թվականի վերջին ռուփիին փոխարինել են այս արժույթները։

Ռիաու կղզիները և Նոր Գվինեայի ինդոնեզական մասն ունեցել են ռուփիի իրենց տարբերակները, սակայն դրանք ներառվել են ազգային ռուփիի մեջ համապատասխանաբար 1964 և 1971 թվականներին։

Խոշոր գնաճն ստիպել է Ինդոնեզիայի ազգային արժույթը վերանվանել։ 1965 թվականի դեկտեմբերի 13-ին թողարկվել է նոր ռուփի, որը 1000 հին փոխարժեքով փոխվել է մեկ նոր ռուփիի։

1997—1998 թվականների ասիական ֆինանսական ճգնաժամը ռուփիի փոխարժեքը նվազեցրել է 35%-ով և դարձել նախագահ Սուհարտոյի կառավարության տապալման գլխավոր գործոնը։ Ռուփիի փոխարժեքը մեկ ԱՄՆ դոլարի դիմաց եղել է 2000-3000-ի սահմաններում, սակայն 1998 թվականի հունիսին ընկել է մինչև 16800 ռուփի մեկ դոլարի դիմաց։

## Փոխարժեք և գնաճ
Ռուփին իր գոյության մեծ մասի ընթացքում ենթարկվել է բարձր գնաճի (որը որպես միջազգայնորեն ճանաչված արժույթ պետք է թվագրվի 1950 թվականին)։ Տարբեր փորձեր են արվել արժույթի արժեքը պահպանելու համար, սակայն ապարդյուն։

## Մետաղադրամներ
Սենի մեջ մետաղադրամների սակարկության թողարկումը դադարեցվել է 1961 թվականին։ Սենը շրջանառությունից հանվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ 2003 թվականից 100 ռուփիից պակաս անվանական արժեքով մետաղադրամներ չեն հատվել։

Ներկայումս շրջանառության մեջ է 1991-2016 թվականներին թողարկված մետաղադրամների երեք շարք՝ 50-ից 1000 ռուփի անվանական արժեքով, հիմնականում ալյումինից կամ ալյումինե բրոնզից։ Ձևականորեն օրինական վճարում են 1970 թվականի 1 ռուփի և 1999 թվականի 50 ռուփի մետաղադրամները։ 1000 ռուփի անվանական արժեքով մետաղադրամները ներկայացված են երեք տարբերակով՝ 1993-2000 թվականների երկմետաղական մետաղադրամ (արույր և պղինձ-նիկել համաձուլվածք) և նիկելապատված պողպատից պատրաստված մետաղադրամների երկու տարբերակ (2010 և 2016 թվականներ)։

## Թղթադրամներ
thumb|left|50.000 ռուփի թղթադրամների հավաքածու, որտեղ հստակ ցուցադրված է արժեթղթերի կապը|218x218px
thumb|Ռուփի թղթադրամների վրա սովորաբար պատկերված են Ինդոնեզիայի ազգային հերոսները: Այստեղ Պատիմուրան (''Thomas Matulessy'') ներկայացված է հին 1000 ռուփիանոց թղթադրամի վրա:

Ինդոնեզիայի թղթադրամները տիպիկ թղթադրամներ են, թեև պոլիմերային թղթադրամները թողարկվել են երկու անգամ։ 1993 թվականին թողարկվել են հինգ միլիոն ռուփի 50.000 պոլիմերային թղթադրամներ՝ ի հիշատակ «տնտեսական զարգացման 25 տարիների»։ 1999 թվականին թողարկվել է 100.000 պոլիմերային թղթադրամ, քանի որ Ինդոնեզական բանկը գտել է, որ դրանք ավելի դժվար է կեղծել։ Այնուամենայնիվ, թղթադրամները բանկերի մոտ տարածված չեն եղել, քանի որ հաշվիչ մեքենաները դրանց հետ խնդիրներ են ունեցել։ 2004 թվականին նրանք վերադարձել են թղթադրամների թողարկմանը։

Շրջանառության մեջ են 2004-2005 թվականներին թողարկված թղթադրամները, որոնք աստիճանաբար փոխարինում են 1998-2001 թվականների թողարկված թղթադրամներին։ Մինչև 1997 թվականը թողարկված թղթադրամներն անվավեր են, բայց կարող են փոխանակվել Ինդոնեզական բանկում։

Շրջանառության մեջ կան 1000, 2000, 5000, 10.000, 20.000, 50.000 և 100.000 ռուփի անվանական արժեքներով թղթադրամներ։ Կան նաև թողարկման նախորդ տարիների նմանատիպ և ավելի փոքր անվանական արժեքի թղթադրամներ, որոնք վճարման միջոց են, բայց բավականին հազվադեպ են։

Նախագահի 2016 թվականի սեպտեմբերի 5-ի թիվ 31 հրամանագրի հրապարակումից հետո Ինդոնեզական բանկը ներկայացրել է յոթ նոր թղթադրամների նմուշներ, որոնց վրա պատկերված են ազգային հերոսներ։

### 2000 թվականի թղթադրամներ

### 2016 թվականի թղթադրամներ

### Հիշատակի թղթադրամներ

## Վերանվանում
Ռուփին վերանվանելու երկարաժամկետ առաջարկը դեռ պետք է արժանանա պաշտոնական օրենսդրական քննարկման։ 2010 թվականից Ինդոնեզական բանկը, որպես Ինդոնեզիայի դրամավարկային մարմին, բազմիցս հորդորել է վերացնել արժույթի վերջին երեք զրոները՝ հեշտացնելու գործարքների մշակումը, ասելով, որ այդ քայլը չի ազդի դրա արժեքի վրա։ 2015 թվականին կառավարությունը Ներկայացուցիչների պալատ է ներկայացրել ռուփիի վերափոխման օրինագիծ, սակայն այն դեռ չի քննարկվել։ 2017 թվականին Ինդոնեզական բանկի կառավարիչ Ագուս Մարտովարդոջոն կրկնել է կոչը՝ ասելով, որ եթե անվանափոխումն անմիջապես սկսվի, ապա գործընթացը կարող է ավարտվել մինչև 2024 կամ 2025 թվականը։

## Արտարժույթի փոխարժեքի ռեժիմ

## Տես նաև
* Փոխարժեք
* Արտարժույթի շուկա
* ISO 4217

## Ծանոթագրություններ

### Ընդհանուր աղբյուրներ
* Cribb, Robert, "Political dimensions of the currency question 1945–1947", *Indonesia* 31 (April 1981), pp.&nbsp;113–136.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ինդոնեզիայի թղթադրամների պատկերասրահ
* Օրական ռուփիի փոխարժեքներ այլ արժույթներից  (Ինդոնեզական բանկի փոխարժեքներ)
* Ինդոնեզիայի պատմական և ներկայիս թղթադրամները

Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Ռուփի
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ