Գտնված գարուն

«**Գտնված գարուն**», հայ գրող, հրապարակախոս, Հայաստանի գրողների միության անդամ Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Կարմիր շուշաններ» շարքում։ Գրվել է 1957 թվականին։

## Գնահատական
Գյուղաշխարհի սովորական մարդիկ են «Կարմիր շուշաններ», «Յոթերորդ աղբյուրը», «Կորած արահետներ» պատմվածաշարերի հերոսները` ավանդապաշտ, իրենց հող ու ջրին արմատներով կապված, հեռավոր գյուղերում բնավորված, իրենց պատմությամբ հպարտացող մարդիկ։ Այդ շարքերի պատմվածքներում անցած օրերի կարոտն ու ապագայի անորոշ ապրումները, հոգսն ու ուրախությունը, տառապանքն ու ցավը, մահն ու ծնունդը ապրում են կողք կողքի։ Բարոյական ստույգ արժեքների կրողներ են նրանք, և գրողի գեղարվեստական ծրագիրը հանգում է ժամանակի բարդ ու հակասական խմորումները նրանց տեսանկյունով ներկայացնելու, նրանց կենսափիլիսոփայությամբ իմաստավորելու գաղափարին, ինչը երկրորդական պլան է մղում արտաքուստ չերևացող հեղինակի կերպարը։

## Սյուժե
Փոստի Նիկոլի տասներկու երեխաներից ոչ բոլորն են ամեն օր դպրոց գնում, որովհետև ամեն օր չէ, որ հաց է լինում, դրան ավելացրած, որ հերթով են հագնում դպրոցական հագուստը։ Աննկարագրելի են Նիկոլի հոգեկան ծանր ապրումները, այն տառապանքը, որ նա ապրում է սովամահ լինող երեխաներին նայելիս։ Նա չնչին գներով վաճառում է ընտանեկան մասունքները` արծաթե գոտին, կնոջ պսակի մատանին` «մեկը փոխանակելով մի փութ կորեկի, մյուսը մի թաքնա ոսպի» հետ։ Մնում է միայն տան վերջին մասունքը` ձեռագործ գորգը, որը հայտնի էր գավառական փոքրիկ քաղաքում իր անկրկնելի գունային երանգներով, նրբահյուս գործվածքով. «Փոքրիկ քաղաքում երեք բան հռչակ ունեն` ժայռի գլխին ծաղկած Խնկենի մատուռը, հողի հոգի Ագեմի հորովելը և Փոստի Նիկոլի գորգը։ Երեք մասունք։ Խնկենի մատուռը կանաչ քարից է, քիվերին խաղող ու նուռ, սիրամարգի ու եղնիկի պատկերներ քանդակած, դտան բարավորին ժպտացող գրեր։ Ինքը՝ ԽԽնկենի մատուռը ևս ժպտացող հրաշք է։ Արևածագին դիմացի լանջից երկարում է Հողի Հոգի Ագեմի Հորովելը։ Հարսները շտապում են լռեցնել իրենց փոքրերին, որպեսզի սրտի թրթռոցով վայելեն հենց երկնքից ծորացող հորովելը։ Փոստի նիկոլի գորգը գարնան չմարող պատառ է՝ ձմռան ձյուների մեջ»։ Ու Նիկոլը երեխաներին սովից փրկելու համար մի ձիաբեռ գարու հետ փոխում է նաև մոր գործած ընտանեկան մասունքը։ Կյանքի դաժան պայմանները բոլորին չէ, որ դարձնում են չար, ուրիշի ցավին անտարբեր, նյութապաշտ ու ընչաքաղց։ Մարդկային ազնիվ տեսակը միշտ էլ պահպանվում է, փորձությունների մեջ ավելի ազնվանում ու մաքրվում։ Անցնում են տարիներ, Նիկոլի զավակները մեծանում ու ոտքի են կանգնում ու միշտ հիշում են տատի վերջին պատգամը. «-Հողի տակ հանգիստ չեմ մնա, մինչև մեր տան գարունը ետ չբերեք մեր տուն»։ Ու գյուղերից մեկում գտնում են գորգը. «Ուզածդ գինը առ, հայրիկ, մեր հոր հիշատակը մեզ տուր»։ Ընդամենը մի դրվագում է երևում գորգը տարիներ առաջ գնած ծերունին, բայց դա էլ բավական է, որ բացահայտվի նրա մարդկային ազնվատոհմիկ տեսակը, էությունը «Գինը մի ձիաբեռ գարի է։ Հիմա մի ձիաբեռ գարին ի՜նչ է, որ չտամ, զավակներս»։ Իսկ գորգի իսկական գինը սովից փրկված տասներկու երեխաներն են։ Գորգը հետ է վերադարձվում Փոստի Նիկոլի տուն։ Քաղաքի բնակիչները հավաքվում են տեսնելու և հիանալու գույների այդ հրաշքով, որը կարծես նոր գարուն է բերում իր հետ։

## Կերպարներ
* Փոստի Նիկոլ
* ծեր ուսուցիչ
* Բեդուն Արշակ
* Սիբուն Գեղամ
* կինը
* մեծ տատը
* Ծահանդուխտ թագուհի
* ծերունի

## Տես նաև
* Սպիտակ գառը
* Մշնառա ձորի գաղտնիքը
* Կարմիր շուշաններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նա, ով հասկացավ քարերի լեզուն. Սերո Խանզադյան-100

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1983 գրքեր