Նիկոլայ Հոֆ

Նիկոլայ Հոֆ (, մայիսի 2, 1867, Օսլո, Նորվեգական թագավորություն – 1958), նորվեգացի ռազմական գործիչ: Նա` Նորվեգիայի 1889–1891 թվականների պաշտպանության նախարար Էդվարդ Հանս Հոֆի առաջնեկ որդին էր: 1914 թվականին` նիդերլանդացի Լուի Վեստենենկի հետ նշանակվել է Անատոլիայում և Հայաստանում տեսուչ:

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Հոֆը ծնվել է 1867 թվականի մայիսի 2-ին, Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում: Նա` նորվեգացի պահպանողական քաղաքական գործիչ Էդվարդ Հանս Հոֆի (Նորվեգիայի պաշտպանության նախարար 1889–1891 թվականներին) և էլիս Վեսելի առաջնեկն էր: 

Հոֆը 1885 թվականին լավ գնահատականներով ավարտել է դպրոցը, իսկ 1888 թվականին` զինվորական դպրոցը և ստացել է երկրորդ լեյտենանտի կոչում: Հոֆը 1889 թվականին դարձել է առաջին լեյտենանտ` Աքերսհուսյան երկրորդ բրիգադում, 1899 թվականին դարձել է կապիտան, 1911 թվականին` մայոր, իսկ 1914 թվականին` փոխգնդապետ: 

Նիկոլայ Հոֆը 1895 թվականին գերազանցությամբ հանձնել է քաղաքացիական ծառայության քննությունը և 1896 թվականին ընդունվել աշխատանքի Նորվեգիայի պաշտպանության նախարարությունում որպես քարտուղար: 1910–14 թվականներին նա եղել է բաժնի ղեկավար: 1918 թվականին ստացել է գնդապետի կոչում և նշանակվել Տելեմարկյան զորագնդի հրամանատար: 1937 թվականի մարտի 18-ին անցել է թոշակի` գնդապետի կոչմամբ: Մահացել է 1958 թվականին` 91 տարեկան հասակում:

## Հայաստանում և Անատոլիայում գլխավոր տեսուչ
380px|մինի|աջից|Կարմիր կետագծով նշված է Կարինի, Վանի, Բաղեշի, Տիգրանակերտի, Խարբերդի և Սեբաստիայի նահանգների այն տարածքը, որտեղ պետք է ստեղծվեր երկու հայկական նահանգ` միջազգային տեսուչների վերահսկողության տակ
[380px|մինի|աջից|I. Այն տարածքը, որի գլխավոր տեսուչ էր նշանակվել [Լուի Վեստենենկը: II. Այն տարածքը, որի գլխավոր տեսուչ էր նշանակվել Նիկոլայ Հոֆը:]]
Ըստ 1878 թվականի Բեռլինի պայմանագրի` Արևմտյան Հայաստանի տարածքում պետք է իրագործվեին բարենորոգումներ։ Ռուս դիվանագետ Անդրեյ Մանդելշտամը մշակել էր հայկական նահանգներից մեկ միասնական մարզի ստեղծման ծրագիր, որի կառավարիչը պետք է լիներ օսմանահպատակ քրիստոնեա կամ եվրոպական երկրներից մեկի ներկայացուցիչ, սակայն հետագայում որոշվեց ստեղծել երկու մարզ։ Ի տարբերություն նախնական` 1913 թվականին համաձայնեցված տարբերակի, վերջնականում հայկական մարզերին միացված էին թողնվել նաև իսլամադավան` քուրդ, թուրք, արաբ մեծամասնությամբ գավառներ, ինչը հետագայում կարող էր օգտագործվել դրանց ժողովրդագրական հավասարակշռությունը ոչ հօգուտ հայերի օգտագործելուն։

Նիկոլայ Հոֆը և Լուի Վեստենենկը Կոստանդնուպոլիս ժամանեցին 1914 թվականի գարնանը, որտեղ արժանացան շատ սառն ընդունելության: Հոֆը, նույն թվականի ամռանը մի քանի այց է կատարել Արևմտյան Հայաստան, որի քաղաքներում նրա պատվին որևէ պաշտոնական ընդունելություն չի կազմակերպվել, իսկ որոշ տեղերում` նույնիսկ կազմակերպվել են թշնամական գործողություններ: Հոֆը հասցրել է այցելել Կարին, Վան, Կարճկան, Արտամետ, Ախավանք, Տիգրանակերտ, Եդեսիա: Նա, օգոստոսի վերջին, Արևմտյան Հայաստանից անցել է Հալեպ, Բեյրութ, ապա` նավով Զմյուռնիա, ապա` Կոստանդնուպոլիս: Առաջին աշխարհամարտի սկզբով պայմանավորված` Հոֆը վերցրել է վեցամսյա արձակուրդ և մեկնել է Նորվեգիա, ինչից հետո այլևս չի վերադարձել:

Հոֆի առաքելությունը ձախողվել է, քանի որ օսմանյան իշխանություններն ամեն կերպ խոչընդոտում էին նրան, իսկ շուտով բռնկվեց Առաջին աշխարհամարտը։ Ոչ միայն ձախողվեց բարենորոգումների ծրագիրը, այլ նաև` սկսվեց Հայոց ցեղասպանությունը։

## Տես նաև
*Հայկական բարենորոգումներ (1912-1914)
*Հայկական բարեփոխումների ռուս-թուրքական համաձայնագիր
*Լուի Վեստենենկ

## Ծանոթագրություններ