Սիսելի Թայսոն

**Սիսելի Թայսոն** (. ), կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի ամերիկացի դերասանուհի։ Լայն ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել յոթ տասնամյակ ձգված կարիերայի ընթացքում հիմնականում աֆրոամերիկացի ուժեղ կանանց կերպարներ մարմնավորելով։ Ստեղծագործական արգասավորր աշխատանքի համար արժանացել է պատվավոր Օսկար (2018), Peabody և այլ մրցանակների (2020)։

Միջազգային իր համբավի հիմքը դրել է 1972 թվականին նկարահանված *«Sounder»* ֆիլմում դերակատարումով, ինչի համար առաջադրվել է «Օսկարի» և «Ոսկե գլոբուսի» լավագույն գլխավոր դեր անվանակարգում։ Թայսոնը  հեղինակավոր «Էմմի» մրցանակի եռակի դափնեկիր է. երկու «Էմմի» ստացել է 1974 թվականին *«Միսս Ջեյն Փիթմանի ինքնակենսագրությունը»* հեռուստաֆիլմի համար, ևս մեկը՝ 1994 թվականին։ Ուշագրավ փաստ է, որ  այդ մրցանակին նա առաջադրվել է 14 անգամ, այդ թվում՝ հինգ անգամ՝ *[[Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից|«Ինչպես սպանել»]]* սերիալում (2015, 2017-20) հյուրի դերը տպավորիչ կերպով կատարելու համար։ Թայսոնը հիշարժան դերակատարումներով հանդես է եկել նաև. 1977 թվականի *«Արմատներ»* մինի սերիալում  (1977 թ.), *[[Տապակած կանաչ լոլիկներ|«Տապակած կանաչ լոլիկներ»]]* (1991 թ.), *[[Սպասուհի (ֆիլմ)|«Օգնություն» (2011 թ.)]]* ֆիլմերում։

Բացի այդ, նա աչքի է ընկել թատերական մի շարք ներկայացումներում,  արժանացել Թոնի մրցանակների (2013)։ ԱՄՆ-ի կառավարությունը նրան շնորհել է Ազատության մեդալ, որը բարձրագույն քաղաքացիական պարգևն է Միացյալ Նահանգներում։

Նրա երկրորդ ամուսինը Մայլս Դևիսն էր։

## Ֆիլմագրություն
[մինի|ձախից| Թայսոնը [Մայլս Դևիսի հետ (1982)]]
մինի|252x252փքս|ձախից| Սիսելի Թայսոն (1992)

### Ֆիլմեր
* *[[Ostatni z gniewnych|The Last of the Angry]]* (1959), աղջիկ
* *Հաիթի - անիծված կղզին* (1966) Մարի Թերեզի դերում
* *The Heart is a Lonely Hunter* (1968) Պորտիայի դերում
* *Sounder* (1972) Ռեբեկա Մորգանի դերում
* *[[Autobiografia panny Jane Pittman|Միսս Ջեյն Փիթմանի ինքնակենսագրությունը]]* (1974) Ջեյն Փիթմանի դերում
* *[[Կապույտ թռչունը (ֆիլմ, 1976)|Կապույտ թռչունը]]* (1976)՝ Թայլեթի դերում
* *Օդանավակայան '79* (1979) որպես Էլեյն
* *[[Historia Marvy Collins|The Marva Collins Story]]* (1981) որպես Marva Մարվա Քոլինզ
* *Ազատության ավտոբուս* (1981) Վիվիան Փերիի դերում
* *[[O chłopcu, który kochał Boże Narodzenie|Տղան, որ սիրում էր Սուրբ ծնունդը]]* (1990) Էտտայի դերում
* *[[Տապակած կանաչ լոլիկներ|Fried Green Tomatoes]]* (1991) Sipsey-ի դերում
* *[[Dom tajemnic|Գաղտնիքների տուն]]* (1993) Էվանջելինի դերում
* *[[Wdowa po konfederacie mówi wszystko|Confederate Widow Tells All]]* (1994) Կաստալիայի դերում
* *[[Nowa opowieść wigilijna|Նոր Սուրբծննդյան երգեր]]* (1997; կամ այլընտրանքային անվանում՝ *Տիկին Սքրուջ* ) Էբենիտա Սքրուջի դերում
* *Գանգստեր* (1997) որպես Ստեֆանի Սթ. Քլեր
* *[[Zawsze na dnie|Always Down]]* (1998) որպես Luvia
* *[[Po wstrząsie|Շոկից հետո]]* (1999) Էմիլի Լինքոլնի դերում
* *[[Dzięki tobie, Winn-Dixie|Քո շնորհիվ, Վին-Դիքսի]]* (2005) Գլորիա Դամփի դերում
* *[[Z pamiętnika wściekłej żony|Զայրացած կնոջ օրագիրը]]* (2005) Միրթլ Սիմոնսի դերում
* *My Big Angry Family* (2006) Միրթլ Սիմոնսի դերում
* *[[Idlewild (film)|Idlewild]]* (2006) որպես Հոփկինսի մայր
* *Ամուսնությունները և նրանց անեծքները 2* (2010) Օլա Ջոնսի դերում
* *[[Սպասուհի (ֆիլմ)|The Help]]* (2011) Կոնստանտին Ջեֆերսոնի դերում
* *Ալեքս Կրոս* (2012) Ռեգինա «Նանա Մամա» Քրոսի դերում
* *Վերջին դրոշը ծածանվում է* (2017) միսիս Հայթաուերի դերում

### Սերիալներ
* *Gunsmoke* (1955-75) որպես Ռեյչել Բիգս (հրավիրյալ աստղ, 1970)
* *Mission: Impossible* (1966-73) որպես Ալմա Ռոս (հրավիրյալ աստղ, 1970)
* *Roots* (1977) որպես Binta
* *[[Martin Luther King (miniserial)|Մարտին Լյութեր Քինգ]]* (1978)՝ Կորետա Սքոթ Քինգի դերում
* *The Other Side* (1995-2002) որպես Գրեթչեն Պարկհերսթ (հրավիրյալ աստղ, 2000)
* *Հրեշտակի հպումով* (1994-2003) որպես Էբբի (հրավիրյալ աստղ, 2000)
* *[[Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս|Օրենք և կարգ․]]*
* *[[Խաղաթղթե տնակ (հեռուստասերիալ)|House of Cards]]* (2013-18) Դորիս Ջոնսի դերում (3 դրվագ 2016 թ.)
* *[[Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից]]* (2014–2020) Օֆելյա Հարքնեսի դերում

## Պարգևներ
* Ազատության մեդալ – 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Cicely Tyson w bazie IMDb (ang.)
* Cicely Tyson w bazie Filmweb
* Cicely Tyson w bazie Internet Broadway Database (ang.)
* Cicely Tyson w bazie Internet Off-Broadway Database (ang.)
*

Կատեգորիա:2021 մահեր
Կատեգորիա:1924 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դրամա Դեսկ մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ