open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հյուսիսային բևեռային շրջան

**Հյուսիսային բևեռային շրջան,** հինգ զուգահեռականներից մեկը, որոնք նշված են Երկրի քարտեզի վրա։

Հյուսիսային բևեռային շրջանը գտնվում է հասարակածից դեպի հյուսիս 66°33′44″ (66,5622°) կոորդինատի վրա։ Հյուսիսային բևեռային շրջանից հյուսիս ընկած տարածքը կոչվում է Արկտիկա, իսկ Ռուսաստանում նաև Անդրբևեռ, նրանից հարավ գտնվում է բարեխառն կլիմայի հյուսիսային գոտին։ Նմանատիպ զուգահեռականը հարավային կիսագնդում կոչվում է Հարավային բևեռային շրջան, իսկ նրանից հարավ ընկած շրջանը կոչվում է Անտարկտիկա։

Հյուսիսային բևեռային շրջանը նշում է բևեռային օրվա շրջանի հարավային սահմանը։ Դրանից հյուսիս ընկած ցանկացած տեղում արևը երևում է հորիզոնում 24 ժամվա ընթացքում առնվազն տարին մեկ անգամ, իսկ մի քիչ դեպի հյուսիս կան տեղեր, որտեղ առնվազն տարին մեկ անգամ այն չի երևում 24 ժամվա ընթացքում։ Բևեռային շրջանի լայնության վրա այդ երևույթները տեղի են ունենում տարեկան ուղիղ մեկ անգամ, հունիսին և դեկտեմբերին արևակայության օրը։ Ավելի հյուսիս այդ երևույթները տևում են ավելի երկար, օրինակ՝ Մուրմանսկի լայնության վրա բևեռային գիշերը տևում է 40 օր (բևեռային օրը՝ 61)։ Նույն երևույթները տեղի են ունենում Հարավային բևեռային շրջանի տարածքում։

Արկտիկայի կլիմայի խստության պատճառով բևեռային շրջանից դուրս շատ քիչ քանակությամբ մարդ է բնակվում։ Հյուսիսային բևեռային շրջանից դուրս խոշորագույն քաղաքներ են համարվում Մուրմանսկը, Նորիլսկը, Վորկուտան և Տրոմսյոն։

## Երկրներ, որոնց միջով անցնում է Հյուսիսային բևեռային շրջանը
thumb|330px|Հյուսիսային բևեռային շրջանը (կարմիր գիծը) Երկրի քարտեզի վրա
* ԱՄՆ (Ալյասկա)
* Կանադա
* Դանիա (Գրենլանդիա)
* Իսլանդիա (անցնում է Գրիմսեյ կղզու և երկրի հյուսիսային առափնյա գոտու տարածքային ջրերի միջով)
* Նորվեգիա
* Շվեդիա
* Ֆինլանդիա
* Ռուսաստան

## Տես նաև
* Հյուսիսային բևեռ 
* Հարավային բևեռ 
* Անտարկտիդա 
* Սալեխարդ՝ աշխարհի միակ քաղաքն է, որը գտնվում է ուղիղ Բևեռային շրջանի վրա։
* Բևեռային շրջան
* Բևեռային ցերեկ
* Բևեռային գիշեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արկտիկա
Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Ավտոգամիա

**Ավտոգամիա** ( - «ինքն է» և  - «ամուսնություն»)․
* բարձրակարգ բույսերի (հացազգիներից՝ ցորեն, վարսակ, գարի, ընդավորներից՝ սիսեռ, լոբի, որոշ մոլախոտեր և այլն) ինքնափոշոտումը և ինքնաբեղմնավորումը։

Ավտոգամիաի ժամանակ տվյալ ծաղկի սպին փոշոտվում է իր կամ նույն բույսի այլ ծաղիկների ծաղկափոշով։ Երկսեռ ծաղիկների ավտոգամիա կարող է տեղի ունենալ, երբ վարսանդի սպին և ծաղկափոշին հասունանան մոտավորապես միաժամանակ։ Որոշ բույսերի (մանուշակ, գետնանուշ, թթվառվույտ, խոլորձ և այլն) ինքնափոշոտումը կարող է տեղի ունենալ դեռևս չբացված ծաղիկներում։
* Միաբջիջ օրգանիզմների (դիատոմային ջրիմուռներ, որոշ ամեոբաներ և այլն) ինքնաբեղմնավորում, երբ բջջակորիզը կիսվում է 2 դուստր բջիջների, որոնք միմյանցից հեռանում են, ապա հասունանալուց հետո միանում։

## Տես նաև
* Բեղմնավորում

## Գրականություն
* Judson, Olivia (2003) *[[Dr Tatiana's Sex Advice to All Creation|Dr.Tatiana's Sex Advice to All Creation: Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex.]]* ISBN 978-0-09-928375-1
* *The Evolution of Sex: An Examination of Current Ideas* Richard E. Michod and Bruce E. Levin, editors (1987) Sinauer Associates Inc., Publishers, Sunderland, Massachusetts ISBN 0878934596 ISBN 978-0878934591
* Michod, R.E. *Eros and Evolution: A natural philosophy of sex* (1994). Addison-Wesley Publishing Company, Reading, Massachusetts ISBN 0201442329 ISBN 978-0201442328

## Արտաքին հղումներ
* Asexual Reproduction 
* Journal of Biology of Reproduction
* Journal of Andrology 

Կատեգորիա:Բույսի բազմացում
Մլքե

**Մլքե** կամ **Թամար**, Վասպուրականի թագավորության առաջին թագուհին, Գագիկ Ա Արծրունու (908-943) կինը։ Մլքեն հայտնի է իր ավետարանով (862), որը պահվում է Մխիթարյան միաբանության մատենադարանում։ Թագուհին 922 թվականին այն նվիրաբերել է Վարագավանքին։

## Կենսագրություն
Մլքե Բագրատունին հայոց թագավոր Սմբատ Ա Նահատակի (890-914) եղբոր՝ Շապուհ սպարապետի դուստրն էր, Աշոտ Ա Մեծի (885-890) թոռը։ Ունեցել է մեկ եղբայր՝ Աշոտ սպարապետ, ով ապստամբություն է բարձրացրել Աշոտ Բ Երկաթ (914-928) թագավորի դեմ՝ գահին տիրանալու նպատակով, և մեկ քույր, ով ամուսնացել էր Վասպուրականի գահերեց իշխան Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունու հետ։

## Գործունեություն
[մինի|ձախից|120px|[Գագիկ Ա Արծրունի]]
Մլքեն, դառնալով Վասպուրականի առաջին թագուհի, մասնակցել է երկրի կառավարմանը և միջպետական հարաբերությունների ձևավորմանն ու կարգավորմանը։ Մասնակցել է նաև քաղաքաշինության, մասնավորապես եկեղեցաշինության գործերին։ 915 թվականին Վանա լճի հարավում՝ Աղթամար կղզում սկսվում է նոր եկեղեցու կառուցման իրականացումը, որը տևում է շուրջ վեց տարի և ավարտին է հասնում 921 թվականին։ Եկեղեցին օծվեց Սուրբ Խաչ անվանակոչությամբ։ Այն կառուցվեց ճարտարապետ Մանուելի ղեկավարությամբ։ Կառույցի արևմտյան ճակատին քանդակված է թագավոր Գագիկ Արծրունին, ձեռքին բռնած եկեղեցու մանրակերտը, իսկ տաճարի պատին Թամար (Մլքե) թագուհին։

Մլքե թագուհու ժամանակ պալատում գտնվել է ավետարան, որը պատկերազարդվել էր դեռ 862 թվականին։ Որոշ պատմաբաններ այն կարծիքին են, որ այդ Ավետարանը, գրված մագաղաթի վրա, Գագիկ թագավորի պալատ է բերվել նրա առաջին կնոջ կողմից որպես օժիտ։ Ավետարանն ունի նկարազարդ խորաններ, դիմանկարներ։ Մլքե թագուհին այն խնամքով պահպանել և հանձնել է Վարագավանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուն, ապահով պահպանության և եկեղեցական օգտագործման համար։ Ավետարանը անվանվում է «Մլքե թագուհու ավետարան»։ 1830 թվականին այն ձեռք է բերում Գրիգոր Ներսեսյանցը։ Նա ավետարանը որպես սուրբ գիրք հասցնում է Վենետիկ և նվիրաբերում Մխիթարյան միաբանությանը, որի մատենադարանում և հանգրվանում է մինչև օրս։ Կարծիք կա, որ ժամանակին Ավետարանը նկարազարդվել է Անի քաղաքում։

## Ընտանիք

Ստորև ներկայացված են Աշոտ Ա Մեծ թագավորի և Կատրանիդե Ա թագուհու 7 զավակներից երեքը՝ իրենց ընտանիքներով։ Ներառված չեն մյուս 4-ը՝ Սմբատ, Սահակ, Դավիթ և Մարիամ։

## Տես նաև
[մինի|[Վարագավանք՝ նախքան ոչնչացումը]]
* Մլքե թագուհու Ավետարան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Cyril Tumanoff, Manuel de Généalogie et de Chronologie pour l’Histoire de la Caucasie Chrétienne (Arménie-Géorgie-Albanie)
* René Grousset, Histoire de l’Arménie 
* Continuité des élites à Byzance durant les siècles obscurs

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Բագրատունիներ
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագուհիներ
Նատալիա Տենա

**Նատալիա Տենա** (, ), բրիտանացի դերասանուհի և երգչուհի, «Molotov Jukebox» երաժշտական խմբի մենակատար։ Կինոյում առավելապես հայտնի է Նիմֆադորա Թոնկսի դերով Հարի Փոթերի մասին ֆիլմերից և Օշայի դերով Գահերի խաղը հեռուստասերիալից։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Նատալիան ծնվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սուրեյ կոմսությունում իսպանացիներ՝ Մարիա Տենի և Խեսուս Տենի ընտանիքում։

Ազատ տիրապետում է իսպաներենին։

Դերասանական ընդունակությունը արտահայտվել է վաղ տարիներից։ Ինը տարեկան հասակում ընդունվել է թատերական ստուդիա, որտեղ մեծ ոգևորությամբ խաղացել է անգլիական դասականների ստեղծագործությունների բեմականացումներում։ Առաջին դերը եղել է Ուիլյամ Շեքսպիրի Ջուլիետան։ Հարի Փոթերի մասին ֆիլմերում նկարահանվելով համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել, բայց բեմը չի թողել և «Royal Shakespeare Company» ստուդիայի բեմում 2008 թվականին «Օթելլո» ողբերգությունում խաղացել է Դեզդեմոնայի դերը։

### Կարիերա
2001 թվականին Նատալիան առաջին անգամ խաղում է «Բժիշկներ» բրիտանական հեռուստասերիալի մի քանի էպիզոդում։ Այս դերից հետո նրան հրավիրում են նկարահանվելու լիամետրաժ «Իմ տղան» ()կինոնկարում, որին հաջորդեցին «Սիրո հիանալի արվեստը» (, 2005), «Տիկին հենդերսոնը ներկայացնում է» (, 2005) կինոնկարները և «Կյանքից հետո» սերիալը (2006)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին երաժիշտներ
Այամդաղ

**Այամդաղ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Պոնտական լեռնահամակարգում։ Տեղակայված է Սպեր քաղաքից մոտ 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ունի երկու գագաթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Կատեգորիա:Ռիզեի մարզի լեռներ
Ամանոսի երկիր

**Ամանոսի երկիր**, երկիր՝ հիշատակված ասորեստանյան պետության վերջին ժամանակներին վերաբերող մի աշխարհագրական քարտեզում։ Այն ոմանք կարդում են «Ամանոսի երկիր» ձևով, որ նշանակում է «հղևնիների երկրր»։

## Ծանոթագրություններ
Սան Տեոդորո (Սիցիլիա)

**Սան Տեոդորո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1481 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 106 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98030։ Հեռախոսային կոդը՝ 095։

Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Թեոդոր Տիրոնը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության փոփոխություն։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1099
 bar:1871 from:0 till: 1398
 bar:1881 from:0 till: 1776
 bar:1901 from:0 till: 1986
 bar:1911 from:0 till: 2074
 bar:1921 from:0 till: 2005
 bar:1931 from:0 till: 2050
 bar:1936 from:0 till: 2352
 bar:1951 from:0 till: 2708
 bar:1961 from:0 till: 2395
 bar:1971 from:0 till: 2124
 bar:1981 from:0 till: 1823
 bar:1991 from:0 till: 1689
 bar:2001 from:0 till: 1578
PlotData=
 bar:1861 at: 1099 fontsize:S text: 1.099 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1398 fontsize:S text: 1.398 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1776 fontsize:S text: 1.776 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1986 fontsize:S text: 1.986 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2074 fontsize:S text: 2.074 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2005 fontsize:S text: 2.005 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2050 fontsize:S text: 2.050 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2352 fontsize:S text: 2.352 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2708 fontsize:S text: 2.708 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2395 fontsize:S text: 2.395 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2124 fontsize:S text: 2.124 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1823 fontsize:S text: 1.823 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1689 fontsize:S text: 1.689 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1578 fontsize:S text: 1.578 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 095 7732111
* Էլեկտրոնային փոստ՝ comune@comune.santeodoro.me.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunedisanteodoro.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunedisanteodoro.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Սան Սալվատորե դի Ֆիտալիա

**Սան Սալվատորե դի Ֆիտալիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1680 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 120 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։

Բնակավայրի հովանավորը համարվում է Սան Կալոգերո Էրեմիտան։ Տոնը ամեն տարի նշվում է օգոստոսի 20-ին։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Արիսման

**Արիսման**, գյուղակ արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Սպեր գավառում, Արդվին քաղաքից հարավ-արևմուտք, Ճորոխ գետի ձախակողմյան վտակի Փարխալ գետի միջին հոսանքի շրջանում, լեռնային անտառապատ վայրում։

## Ծանոթագրություններ
Արիսդի

**Արիսդի**, գյուղ արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Սպեր գավառում։ Գտնվում է Օլթի քաղաքից 16-17 կմ հարավ, Օլթիի աջակողմյան մի փոքրիկ վտակի վրա։ 20-րդ դարի սկզբին ուներ 33 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ
So Far Gone (երգ)

**«So Far Gone»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Some Kind of Trouble-ի երկրորդ սինգլը։ Երգը թողարկվել է 2011 թվականի հունվարի 3-ին։ Բլանտը երգը առաջին անգամ կատարել է 2011 թվականի հունվարի 28-ին։

## Սինգլի տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Մարկ Կլասֆելդը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել Յութուբ կայքում, 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։

## Երգացանկ
# "So Far Gone" - 3:34

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Գուրգեն Ավդալյան

**Գուրգեն Միքայելի Ավդալյան** (), գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչ, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1971)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է սեպտեմբերի 13-ին, ՀԽՍՀ Կալինինոյի շրջանի Սարչապետ գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը (1962)։ Եղել է Սարատովկա գյուղի կոլտնտեսության վարչության նախագահ (1959-1965)։

1965-1973 թվականներին Կալինինոյի խորհրդային տնտեսության տնօրեն, 1973 թվականից ՀԿԿ Կալինինոյի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։

## Պարգևներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչումը Ավդալյանին շնորհվել է գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման գործում Ավդալյանի մատուցած ծառայությունների համար։ Ավդալյանը եղել է ՀԿԿ 13–15-րդ և ՍՄԿԿ 14-րդ համագումարների պատգամավոր, ՀՍՍՀ 7-րդ և 8-րդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Նարիբեկ Ավետիսյան

**Նարիբեկ Աղաբեկի Ավետիսյան** (), Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, **Փառքի շքանշանի երեք աստիճանների լիակատար ասպետ․** 

III — 02.04.1944

II — 24.08.1944

I — 24.03.1945։ 

ՍՄԿԿ անդամ՝ 1940-ից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1921 թվականին մայիսի 15-ին, Հայկական ԽՍՀ-ի Էջմիածնի գավառի Չամռլու գյուղում (1946-ին վերանվանվել է Քասախ, 1930-ից Ապարանի շրջանի մեջ, 1965-ին գյուղը ապաբնակեցվել է)։

Զորակոչվել է 1942–1945 թթ., հետևակ։ Պարգևատրվել է **Փառքի շքանշանների** բոլոր երեք աստիճաններով՝ Օրյոլի, Դիսնայի և Լատվիայի ազատագրական մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար։ Մասնակցել է նաև **Կուրսկի աղեղի** մարտերին, Մերձբալթիկայի ազատագրմանը և Արևելյան Պրուսիայի գրավմանը։ Զինվորական կոչում՝ սերժանտ։

## Պարգևատրման ժամանակագրություն

### 1. Փառքի շքանշան III աստիճան

* **Ամսաթիվ**․ 02 ապրիլի 1944
* **Հրաման**․ Կարմիր Բանակի Գլխավոր հրամանատարության հրաման № 054/н
* **Նկարագրություն**․ Օրյոլի ուղղությամբ մարտերում (1943-1944թթ.) ցուցաբերել է անձնական խիզախություն․ մարտական առաջադրանք կատարելիս առաջիններից է մտել թշնամու խրամատը և ոչնչացրել գերմանական կրակակետ։

----

### 2. Փառքի շքանշան II աստիճան

* **Ամսաթիվ**․ 24 օգոստոսի 1944
* **Հրաման**․ 31-րդ բանակի հրամանատարության հրաման № 221/н
* **Նկարագրություն**․ Դիսնայի ազատագրման մարտերում ցուցաբերել է առանձնահատուկ քաջություն․ կրակով և նռնակներով ոչնչացրել է թշնամու կետերը, ապահովելով ստորաբաժանման առաջխաղացումը։

----

### 3. Փառքի շքանշան I աստիճան

* **Ամսաթիվ**․ 24 մարտի 1945
* **Հրաման**․ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանագիր
* **Նկարագրություն**․ Լատվիայի և Արևելյան Պրուսիայի մարտերում կրկին աչքի է ընկել բացառիկ խիզախությամբ․ մարտի ժամանակ, վտանգի պահին, հրետանային կրակի տակ, առաջնորդել է զինվորներին գրոհի, գերել գերմանացի զինվորների խումբ և ապահովել կարևոր դիրքի գրավումը։

Ետպատերազմյան տարիներին եղել է Քասախ գյուղի կոլտնտեսության անասնաբուծական ֆերմայի վարիչ։ 1965 թվականից աշխատում էր Աշտարակի շրջանի 40-րդ այգեգործականխորհրդային տնտեսությունում։  ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։

Գրական-կենսագրական տեղեկութիւններն ամրագրուած են նաև Հայաստանի ազգային գրադարանի «Հայ գիրք» հեղինակային քարտարանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի հայ ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Պրուդիշե (գետ)

**Պրուդիշե ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ռիժմա գետի ձախ ափից 3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300312111100034938
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103493
* Ավազանի կոդը — 10.01.03.003
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գվադալետեի ճակատամարտ

**Գվադալատեի ճակատամարտ** (, ), ճակատամարտ, որ տեղի է ունեցել 711 կամ 712 թ-ին հուլիսի 19-ին քրիստոնյա վեստգոթական Հիսպանիայի թագավորության և ներխուժող մուսուլմանական ուժերի միջև։ Տեղի է ունեցել Գվադալետե գետի ափին։ Չնայած ճակատամարտի հստակ վայրը հայտնի չէ, ենթադրում են, որ այն կարող է տեղի ունեցած լինել հարավային Իսպանիայի Խարես դե լա Ֆրոնտերա քաղաքի մոտակայքում։

Քրիստոնյա ուժերի ղեկավարն էր վեստգոթերի արքա Ռոդերիքը, իսկ մուսուլմանների (արաբներ և բերբերներ) առաջնորդն էր Թարիք իբն Զիյադը։ Ճակատամարտն ավարտվեց մուսուլմանների լիակատար հաղթանակով. սպանվեցին Ռոդերիքն ու բազմաթիվ վեստգոթ ազնվականներ։ Հաղթանակի շնորհիվ մուսուլմանները գրավեցին Հիսպանիայի մայրաքաղաք Տոլեդոն, իսկ շուտով նաև ողջ Պիրենեյան թերակղզին։

Այս ճակատամարտի հիմնական աղբյուրը *Մոսարաբյան ժամանակագրություն*ն է, որը գրվել է Տոլեդոյի մոտակայքում 754 թ-ին։

Ճակատամարտը հայտնի է նաև **Խարես դե լա Ֆրոնտերայի ճակատամարտ**, **Լա Ջանդայի ճակատամարտ**, **Ռիո Բարբատեի ճակատամարտ** անուններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Միջնադարյան իսլամ
Կատեգորիա:Միջնադարյան արաբներ
Սամվել Ավետիսյան (կոլտնտեսական)

**Սամվել Խաչատուրի Ավետիսյան** (), կոլտնտեսային շարժման կազմակերպիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1947)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հոկտեմբերի 8-ին (22), Կալաջուղ (այժմ՝ Սառնակունք) գյուղում։

1937-1941 և 1942-1952 թվականներին եղել է Սիսիանի շրջանի Բորիսովկա գյուղի կոլտնտեսության վարչության նախագահ, 1953-1957 թվականներին՝ Սիսիանի շրջանի Բազարչայի կոլտնտեսության վարչության նախագահ, իսկ 1958-1962 թվականներին՝ գյուղական սովետի նախագահ։

Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչմանն արժանացել է 1946-1947 թվականներին՝ հացահատիկային բույսերի բարձր բերք ստանալու համար։ Ավետսանը եղել է ՀԽՍՀ 2-րդ և 3-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սառնակունք գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Սուրեն Ավետիսյան

**Սուրեն Հարությունի Ավետիսյան** (), հայ խորհրդային փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1973)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է փետրվարի 6-ին, Աշտարակի շրջանի Օհանավան գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1954)։

1966-1969 թվականներին եղել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, մաթեմատիկայի ամբիոնի դոցենտ և ապա պրոռեկտոր, 1969-1971 թվականներին ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի գիտական քարտուղար։

1972 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ Զբաղվում է ժամանակակից բնագիտության և մաթեմատիկայի փիլիսոփայական պրոբլեմների ուսումնասիրությամբ։

## Երկեր
* Տարածության ու ժամանակի պրոբլեմը հարաբերականության տեսության լույսի տակ, Երևան, 1963։
* Մաթեմատիկան և իրականությունը, Երևան, 1966։
* Մաթեմատիկական տրամաբանության հիմնական տարրերը, Երևան, 1969։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Stay the Night (երգ, Ջեյմս Բլանտ)

**«Stay the Night»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Some Kind of Trouble սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Սինգլը մեծ հաջողություններ ունեցավ ARIA չարթերում՝ մոռանալով Ավստրալիայում 2005 թվականին ունեցած իր «Goodbye My Lover» երգի հաջողության մասին։

## Երգացանկ
### Գովազդային
# "Stay the Night" – 3:34
# "Stay the Night" (Instrumental) – 3:34
### Մեծ Բրիտանական CD սինգլ
# "Stay the Night" – 3:34
### CD1
# "Stay the Night" – 3:34
# "Stay the Night" (Wideboys Remix) – 6:05
### CD2
# "Stay the Night" – 3:34
# "Stay the Night" (Acoustic)
# "Stay the Night" (Fred Falke Remix)
# "Stay the Night" (Buzz Junkies Remix)
# "Stay the Night" (Video)
### US Digital Download
# "Stay the Night" (US Edit) - 3:25
# "Stay the Night" (Acoustic) - 3:30
# "Stay the Night" (Buzz Junkies Remix) - 4:50
# "Stay the Night" (Video) - 3:50

## Վարկանշային աղյուսակ
### Տարեկան չարթեր

## Հավաստագրեր
{| class="wikitable"
|-
! scope="col"| Երկիր
! scope="col"| Հավաստագիր(sales thresholds)
|-
|
| style="text-align:center;"|Platinum
|-
|
| style="text-align:center;"|Gold
|-
|
| style="text-align:center;"|Gold
|-
|
| style="text-align:center;"|Gold

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:2010 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Ինչպես աստղերը Երկրի վրա

**«Taare Zameen Par»** (, , , ), 2007 թվականի հնդկական (բոլիվուդյան) դրամա, Աամիր Խանի առաջին ռեժիսորական աշխատանքը։

## Սյուժե
Իշաան Ավաստիի ներաշխարհը, որը լցված է գույներով, թռչող կենդանիներով և բուռն երեխայական երևակայության այլ արարածներով, վատ է ընկալվում մեծերի կողմից, ովքեր նրանից պահանջում են ճշտապահություն, լավ ուսում և գնահատականներ՝ այն ամենը, ինչ նա չի կարող անել նույնիսկ ամենամեծ ցանկության դեպքում։ Ծնողների համբերությունն ավարտվում է, և նրանք Իշաանին տեղափոխում են գիշերօթիկ դպրոց, որպեսզի նրան կարգապահություն սովորեցնեն։ Նույնիսկ ընկեր գտնելով՝ Իշաանը սկսում է տառապել էլ ավելի շատ։ Մի օր դպրոց է գալիս նկարչության նոր ուսուցիչ Ռամ Նիկումբը, ով հասկանում է երեխայի խնդիրները և նրա մոտ դիսլեքսիայի ախտանշաններ հայտնաբերում։ Ուսուցիչը զբաղվում է երեխայի հետ, նրան նոր ուժ տալիս և Իշաանը փոխվում է։

## Դերերում
* Դարշիլ Սաֆարի - *Իշաան Ավաստի*
* Աամիր Խան - *Ռամ Շանկար Նիկումբ*
* իսկա Չոպրա - *Մայա Ավաստի, Իշաանի մայրը*
* Վիպին Շարմա - *Նանդկիշոր Ավաստի, Իշաանի հայրը*
* Սաչետ Էնջինիր - *Յոհան Ավաստի, Իշաանի եղբայրը*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք
* «Taare Zameen Par» ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում 
* «Taare Zameen Par» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 

Կատեգորիա:Հինդի լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2006 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2007 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների հինդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Love, Love, Love (երգ, Ջեյմս Բլանտ)

**«Love, Love, Love»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All the Lost Souls-ի հինգերորդ և վերջին սինգլ։ Այս սինգլը համարվում է Բլանտի թվով 9-րդ սինգլը։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 7-ին։ UK Singles չարթում սինգլը գտնվում է 121-րդ հորիզոնականում։
## Երգացանկ
# "Love, Love, Love" - 3:46
# "I'll Take Everything" (Demo) - 3:14
# "1973" (Live From The Max Sessions, Sydney) - 5:37
## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
It Is My Song

**«It Is My Song»**, փոփ-դուետ՝ իտալացի երգչուհի Լաուրա Պաուսինիի և բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի համագործակցությամբ։ Սինգլը թողարկվել է «Primavera in anticipo» անունով։ Այն թողարկվել է 2009 թվականի հունվարի 2-ին։ Երգը մեծ հաջողություններ գրանցեց Եվրոպայում։ Երգը միայն չէր թողարկվել Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում։

## Երգացանկ
### CDS (Եվրոպա)
# Primavera in anticipo (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
### CDS (Մեքսիկա)
# Primavera anticipada (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
### CDS (Իտալիա)
# Primavera in anticipo (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
# Primavera in anticipo
# Invece no
### CDS (Մեքսիկա) Warner Music Mexico
# Primavera anticipada (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
# Primavera in anticipo (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
# Primavera anticipada

### Digital download
# Primavera in anticipo (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
# Primavera in anticipo
# Primavera anticipada (It Is My Song) (Ջեյմս Բլանտի հետ)
# Primavera anticipada

## Վարկանշային աղյուսակ
### Տարեկան չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 սինգլներ
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
I Really Want You

**«I Really Want You»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All the Lost Souls-ի չորրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի օգոստոսի 4-ին։ UK Singles Chart-ում սինգլը զբաղեցրել է 171-րդ հորիզոնականը։

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Ավետիք Լուկաչ

**Ավետիք Լուկաչ** (*Ղուկաս Ավետիքյան*, ), հայազգի պատմաբան-հայագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1847 թ. հոկտեմբերի 18-ին, Տրանսիլվանիայի Եղիսաբեթուպոլիս քաղաքում (ներկայումս՝ Դումբրվեն, Ռումինիա)։

1870-1877 թվականներին ուսուցչություն է արել տեղի հայկական դպրոցում, ապա եղել է նախակրթարանի տնօրեն մինչև 1891 թվականը։ 1878 թվականին ընտրվել է Եղիսաբեթուպոլսի հայոց ժողովրդապետ։ Նույն քաղաքում հիմնել է արվեստների վարժարանը։

## Աշխատություններ
Ավետիքը Լուկաչի գրչին են պատկանում հունգարերեն լեզվով գրած հայագիտական տասը աշխատություններ, գլխավորներն են՝
* «Հայոց պատմությունը» (1877),
* «Տայ գիտական ակադեմիա» (1883),
* «Առանձնսւշնորհյալ Եղիսաբեթուպոլիս քաղաքի իրավունքներն ու պարտավորաթյունները» (1891),
* «Եղիսաբեթապոլսի մենագրությունը» (1896),
* «Քրիստոնեության մուտքը Հայոց մոտ» (1904),
* «Հովհաննես Ոսկեբերանի ներբողյանը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչին» (1905)։

Ավետիք Լուկաչը հեղինակ է տարբեր հանդեսներում և հատկապես Գեռլա հայաքաղաքում տպագրվող հունգարերեն «Արմենիա» ամսագրում հրապարակված բազմաթիվ հոդվածների։

## Շքանշաններ
Հասարակական աշխատանքի համար արժանացել է ասպետական կարգի շքանշանի։ Մահացել է Եղիսաբեթուպոլսում։ Ներկայումս Բուդապեշտի փողոցներից մեկը կրում է Ավետիք (Ավետիքյան) գերդաստանի անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հայագետներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական գործիչ և տնտեսագետ)

**Արմեն Բենիամինի Եղիազարյան** (), Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի կառավարության աշխատակազմի «Օրենսդրության կարգավորման ազգային կենտրոն» ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն։

## Կենսագրություն
1968-1973 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1974-1977 թվականներին ընդունվել է Մոսկվայի տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի ինստիտուտ։ 1977-1984 թվականներին եղել է Երևանի ժողովրդական ինստիտուտի ասիստենտ, իսկ 1984-1990 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի ասիստենտ։ 1990-1992 թվականներին եղել է Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների կառավարական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, իսկ 1993 թվականին՝ նույն հանձնաժողովի վարչության պետ։ 1993-1995 թվականներին եղել է Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարար։ 1995-1999 թվականներին եղել է Հայաստանի Ազգային ժողովի առաջին գումարման պատգամավոր, ընտրվել է Ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 1999-2003 թվականներին եղել է Հայաստանի բանկերի միության նախագահ։ 2003-2006 թվականներին եղել է Հայաստանի վարչապետի խորհրդական։ 2006-2011 թթ. Հայաստանի Եվրամիության խորհրդատվական գրասենյակի տնտեսական հարցերի խմբի ղեկավար։

2011 թ. հոկտեմբերի 24-ին Հայաստանի վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի կառավարության աշխատակազմի «Օրենսդրության կարգավորման ազգային կենտրոն» ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրենի պաշտոնակատար։

2013 թ. փետրվարի 28-ին Հայաստանի վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի կառավարության աշխատակազմի «Օրենսդրության կարգավորման ազգային կենտրոն» ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Մարտին Բեյերինկ

**Մարտին Վիլլեմ Բեյերինկ**, (, ), հոլանդացի միկրոկենսաբան և բուսաբան, Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի (1924) և ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանցի պատվավոր անդամ, ռուս գիտնական Դմիտրի Իվանովսկու հետ միասին համարվում է վիրուսոլոգիայի հիմնադիրը։
Սովորել է Լեյդենի համալսարանում, աշխատել միկրոբիոլոգիայի դասախոս Վախենինգենի ագրարային դպրոցում, իսկ ավելի ուշ Դելֆտի բարձրագույն պոլիտեխնիկական դպրոցում։

1970 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Մարտին Բեյերինկի անունով լուսնի վրա հարվածային խառնարան է անվանակոչել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Beijerinck 

Կատեգորիա:Հոլանդացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի միկրոկենսաբաններ
Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:1931 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 1 մահեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Հակադարձ հիպերբոլական ֆունկցիաների ինտեգրալների ցանկ

Այց ցանկում ընդգրկված են **հակադարձ հիպերբոլական ֆունկցիաների ինտեգրալները**։ Անորոշ ինտեգրալների համար ինտեգրման հաստատունը բաց է թողնված։

## Ինտեգրալներ
: \int\mathrm{arsh}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arsh}\,\frac{x}{c}-\sqrt{x^2+c^2}

: \int\mathrm{arch}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arch}\,\frac{x}{c}-\sqrt{x^2-c^2}

: \int\mathrm{arth}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arth}\,\frac{x}{c} + \frac{c}{2}\ln|c^2 - x^2| \qquad\mbox{( }|x|

: \int\mathrm{arcth}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arcth}\,\frac{x}{c} + \frac{c}{2}\ln|x^2 - c^2| \qquad\mbox{( }|x|>|c|\mbox{)}

: \int\mathrm{arsech}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arsech}\,\frac{x}{c} - c\,\mathrm{arctg}\,\frac{x\,\sqrt{\frac{c - x}{c + x}}}{x - c} \qquad\mbox{( } x \in (0,\,c) \mbox{)}

: \int\mathrm{arcsch}\,\frac{x}{c}\,dx = x\,\mathrm{arcsch}\,\frac{x}{c} + c\,\ln\,\frac{x + \sqrt{x^2 + c^2}}{c} \qquad\mbox{( } x \in (0,\,c) \mbox{)}

## Տես նաև
* Ֆունկցիայի ածանցյալ
* Ածանցելի ֆունկցիաներ

## Գրականություն
### Գրքեր
* Градштейн И. С. Рыжик И. М. *Таблицы интегралов, сумм, рядов и произведений* (4-е издание). М.։ Наука, 1963. ISBN 0-12-294757-6 // EqWorld
* Двайт Г. Б. ''Таблицы интегралов'' СПб։ «Издательство и типография АО ВНИИГ им. Б. В. Веденеева», 1995.-176 с. ISBN 5-85529-029-8.
* D. Zwillinger. *CRC Standard Mathematical Tables and Formulae*, 31st ed., 2002. ISBN 1-58488-291-3.
* M. Abramowitz and I. A. Stegun, eds. *Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables*, 1964. ISBN 0-486-61272-4

### Ինտեգրալների աղյուսակներ
* Ինտեգրալներ EqWorld-ում
* S.O.S. Մաթեմատիկա

### Ինտեգրալների հաշվում
* The Integrator *(Wolfram Research)*
* Թվեր
Carry You Home

**«Carry You Home»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All the Lost Souls-ի երրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի մարտի 28-ին։ Uk Singles Chart-ում սինգլը զբաղեցրել է 20-րդ հորիզոնականը։ 
## Թողարկում
Սինգլը թողարկվել է երեք ֆորմատներով։ CD1 ֆորմատն ներառում է «Young Folks» սինգլի կենդանի տարբերակը։ CD2 ֆորմատը՝ «Same Mistake» սինգլը, ինչպես նաև «Carry You Home» սինգլը և «1973» սինգլի տեսահոլովակը։ 7-ը՝ երրորդ ֆորմատը, ներառում է «Wisemen» սինգլը։
## Երգացանկ
### CD1
# "Carry You Home" (Radio Edit) - 3:51
# "Young Folks" (Live From Radio 1) - 3:49
### CD2
# "Carry You Home" (Radio Edit) - 3:51
# "Same Mistake" (Live in Ibiza) - 4:32
# "Carry You Home" (Video) - 3:55
# "1973" (AOL Session Video) - 4:38
### 7" Vinyl
# "Carry You Home" (Radio Edit) - 3:51
# "Wisemen" (Live in Ibiza) - 4:15
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Ավստրալիական մերինոս

**Ավստրալիական մերինոս** (), նրբագեղմ, բրդամսատու ոչխարների ցեղ։ Ստեղծվել է Ավստրալիայում։ Որպես ելակետային ցեղեր օգտագործվել են Անգլիայից, Իսպանիայից և Գերմանիայից ներմուծված նրբագեղմ ոչխարները։ Հետագայում, ստացված ոչխարները տրամախաչվել են ֆրանսիական ռամբուլիե և ամերիկական վերմոնտների հետ։

## Արտաքին տեսք
Ավստրալիական մերինոսը ունի ֆայն (նուրբ), մեդիում (միջին) և սթրոնգ (զորեդ) տիպերը, որոնք միմյանցից զանազանվում են մարմնի արտաքնակազմով (Էքստերիեր) և բրդի որակով։ Ֆայև տիպը մաշկային ծալքեր չունի, բրդի որակը 70 և ավելի է։ Խոյերի կենդանի քաշը 70 կգ է, իսկ մաքիներինը՝ 35-40 կիլոգրամ։

Մեդիում տիպն ունի 2-3 ծալք, բրդի որակը 64-66 է, կենդանի քաշը համապատասխանաբար՝ 75-85 կիլոգրամ և 40-44 կիլոքրամ։ Սթրոնգ տիպն ամենախոշորն է խոյերի կենդանի քաշը 80-95 կիլոգրամ է, մաքիևերիևը՝ 42-48 կիլոգրամ։

## Տեսակներ
Ավստրալիական մերինոսի բոլոր տիպերի բուրդը երկար է և բարձր որակի։ Բրդի մաքուր ելքը 40-55 տոկոս է։ Խոյերի միջին բրդատվությունը 9-10 կիլոգրամ 40, մաքիներինը՝ 4-5 կիլոգրամ (ամենաբարձրը՝ 10 կիլոգրամ)։ Ավստրալիայի ոչխարների գլխաքանակի 80 տոկոս նրբագեղմերն են։

## Կիրառում
Ավստրալիական մերինոսները օգտագործվել են մի շարք երկրներում նրբագեղմ ցեղերի ստացման համար։ ԽՍՀՄ ներմուծվել է 1928-1929 թվականներին և որպես ելակետային ցեղ՝ օգտագործվել գրովնենյան ոչխարի ցեղի ստացման համար։

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* www.ansi.okstate.edu — Oklahoma State University — страница породы 
* www.admra.org — Американская ассоциация разводчиков пород Delaine и Merino 
* www.merinos.com.au — Австралийская ассоциация Merino
* www.merino.co.nz — Новозеландская ассоциация Merino

Կատեգորիա:Ոչխարներ
Տերմե Վիլյատորե

**Տերմե Վիլյատորե ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 6438 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 495 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98050։ Հեռախոսային կոդը՝ 090։

Կոմունայի հովանավորը համարվում է Սուրբ Կույս Մարիամը (Santa Maria delle Grazie): Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 15-ին։

Հռոմեական վիլլան՝ մ.թ.ա 1-ին դարի 53 սենյակներով, գտնվում է Սենտ Բիաջո գյուղում։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության փոփոխություն։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2848
 bar:1871 from:0 till: 2920
 bar:1881 from:0 till: 3299
 bar:1901 from:0 till: 3778
 bar:1911 from:0 till: 3730
 bar:1921 from:0 till: 3981
 bar:1931 from:0 till: 4101
 bar:1936 from:0 till: 4444
 bar:1951 from:0 till: 4711
 bar:1961 from:0 till: 4180
 bar:1971 from:0 till: 4434
 bar:1981 from:0 till: 5374
 bar:1991 from:0 till: 5941
 bar:2001 from:0 till: 6561
PlotData=
 bar:1861 at: 2848 fontsize:S text: 2.848 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2920 fontsize:S text: 2.920 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3299 fontsize:S text: 3.299 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3778 fontsize:S text: 3.778 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3730 fontsize:S text: 3.730 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3981 fontsize:S text: 3.981 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 4101 fontsize:S text: 4.101 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 4444 fontsize:S text: 4.444 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 4711 fontsize:S text: 4.711 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 4180 fontsize:S text: 4.180 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 4434 fontsize:S text: 4.434 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 5374 fontsize:S text: 5.374 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 5941 fontsize:S text: 5.941 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 6561 fontsize:S text: 6.561 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 090 9700300
* Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.termevigliatore.me.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.termevigliatore.me.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Տվյալների ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
No Bravery

**«No Bravery»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի՝ Back to Bedlam ալբոմի հինգերորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2006 թվականի ապրիլի 17-ին։
## Երգացանկ
# "No Bravery" - 4:18
# "No Bravery" (Live) - 4:35
## Թողարկման պատմություն

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
La differenza tra me e te

"**La differenza tra me e te**", իտալացի փոփ երգիչ Տիցիանո Ֆերոյի երգը։ Այն թողարկվել է որպես Ֆերոյի թվով հինգերորդ ձայնասկավառակի՝ *[[L'amore è una cosa semplice]]*-ի (2011) առաջին սինգլը և մեծ հաջողությունների է հասել Իտալիայում, որտեղ երգը կրկնակի պլատինե է որակվել Իտալիայի Երաժշտական արդյունաբերության դաշնության կողմից, ինչպես նաև Բելգիայում։

## Երգացանկ
; CD սինգլ (Իտալիա)
# "La differenza tra me e te"		

; CD սինգլ (Իսպանիա)
# "La diferencia entre tú y yo"

; Digital download 
# "La differenza tra me e te"	
# "La diferencia entre tú y yo"

## Չարթեր
### Դիրքերը չարթերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 երգեր
Goodbye My Lover

**«Goodbye My Lover»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի առաջին ալբոմի՝ Back to Bedlam-ի չորրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2005 թվականի նոյեմբերին։ Սինգլը Շվեյցարիայի, Ավստրալիայի և Ֆրանսիայի չարթերում գտնվել է 10-րդ հորիզոնականոմ։ Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 66-րդ հորիզոնականը։ Սինգլը ԱՄՆ-ում թողարկվել է 2006 թվականի նոյեմբերի 7-ին։
## Երգացանկ
### CD1
# "Goodbye My Lover" - 4:18
# "Close Your Eyes" - 3:06
### CD2
# "Goodbye My Lover" - 4:18
# "Where Is My Mind" (Live in Manchester) - 4:55
# "Goodbye My Lover" (The Making of the Video) - 3:00
# "Goodbye My Lover" (Video) - 4:19
### 7" Vinyl
# "Goodbye My Lover" - 4:18
# "Where Is My Mind" (Live in Manchester) - 4:55
## Թողարկման պատմություն

## Արտաքին հղումներ
* Սինգլի ամբողջական բառերը Յութուբ կայքում

Կատեգորիա:2005 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Wisemen

**«Wisemen»**, բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի առաջին ալբոմի՝ Back To Bedlam-ի երկրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2005 թվականի մարտի 7-ին։ Մեծ Բրիտանիայի չարթերում սինգլը զբաղեցրեց 44-րդ հորիզոնականը։

## Երգացանկ
* **2005**
### CD
# "Wisemen" - 3:45
# "No Bravery" (Live) - 3:24
### DVD
# "Wisemen" (Audio) - 3:45
# "Wisemen" (Video) - 3:50
# "High" (Video) - 3:45
# "Wisemen" (The Making of the Video) - 3:00
; 7" Vinyl
# "Wisemen" - 3:45
# "Billy" (Live) - 4:12
* **2006**
### CD1
# "Wisemen" - 3:45
# "Out of My Mind" (Live at the Bowery Ballroom, NYC) - 3:22
### CD2
# "Wisemen" - 3:45
# "No Bravery" (Live) - 3:16
# "Out of My Mind" (Live at the Bowery Ballroom, NYC) - 3:00
; 7" Vinyl
# "Wisemen" - 3:45

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2005 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Տորենովա

**Տորենովա ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3691 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 284.36 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,98 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։

Տորենովան սահմանակից է Կապո դ'Օռլանդո, Կապրի Լեոնե, Միլիտելո Ռոսմարինո, Սան Մարկո դ'Ալունցիո, Սանտ Ագատա դի Միլիտելո մունիցիպալիտետներին։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 15-ին։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Սավիխա (Կամիշենկայի վտակ)

**Սավիխա ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասի Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Կույա գետի ձախ ափին՝ 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տորտորիչի

**Տորտորիչի** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 7235 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 108 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 70 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98078։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։

Գտնվելով Նեբրոդի տարածաշրջանային այգում, Տորտորիչին սահմանակից է Բրոնտե, Կաստել Ումբերտո, Ֆլորեստա, Գալատի Մամերտինո, Լոնջի, Ռանդացո, Սան Սալվատորե դի Ֆիտալիա, Սինագրա, Ուկրիա համայնքներին։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին և մայիսի 9-ին ամենամոտ կիրակի օրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Տրիպի

**Տրիպի ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1044 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98060։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։

Կոմունայի հովանավոր սուրբն է սուրբ նահատակ Վինսենթ Սարագոսացին։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի առաջին կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության փոփոխություն։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2770
 bar:1871 from:0 till: 2680
 bar:1881 from:0 till: 3011
 bar:1901 from:0 till: 3800
 bar:1911 from:0 till: 3983
 bar:1921 from:0 till: 4138
 bar:1931 from:0 till: 3104
 bar:1936 from:0 till: 3252
 bar:1951 from:0 till: 2919
 bar:1961 from:0 till: 2318
 bar:1971 from:0 till: 1752
 bar:1981 from:0 till: 1394
 bar:1991 from:0 till: 1225
 bar:2001 from:0 till: 1044
PlotData=
 bar:1861 at: 2770 fontsize:S text: 2.770 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2680 fontsize:S text: 2.680 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3011 fontsize:S text: 3.011 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3800 fontsize:S text: 3.800 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3983 fontsize:S text: 3.983 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 4138 fontsize:S text: 4.138 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3104 fontsize:S text: 3.104 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3252 fontsize:S text: 3.252 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2919 fontsize:S text: 2.919 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2318 fontsize:S text: 2.318 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1752 fontsize:S text: 1.752 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1394 fontsize:S text: 1.394 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1225 fontsize:S text: 1.225 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1044 fontsize:S text: 1.044 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0941 82014
* Էլեկտրոնային փոստ՝ sindaco@comune.tripi.me.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.tripi.me.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Տվյալների ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Je réalise

**«Je réalise»**, փոփ-դուետ՝ ֆրանսիացի երգչուհի Sinik-ի և բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի համագործակցությամբ։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի փետրվարի 28-ին։ Այն Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All The Lost Souls-ի վեցերորդ սինգլն է։
## Երգացանկ
# "Je Realise" (Sinik feat. James Blunt) - 3:28
# "Daryl" (James Blunt) - 3:41
## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Վոլդոր Շոր

**Վոլդոր Շոր** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վիզինգա գետի աջ ափին 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը 
Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019584
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001958
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ամբիգրամ

thumb|right|«Wikipedia» բառը որպես Ամբիգրամ (թեքվածություն 180°)
**Ամբիգրամ** (-ից «կրկնակի» և -ից՝ «տառ»), գեղագրական նախշ, որը թույլ է տալիս համակցել երկու տարբեր ընթերցվածքները միևնույն գծաշարքից։

Ամբիգրամների գրական նախատիպ կարելի է համարել պալիդրոմները՝ բառեր կամ բառախմբեր, որոնք նույն կերպ են ընթերցվում ինչպես աջից ձախ, այնպես էլ հակառակը։ Ամբրգրամաները՝ որպես դիզայներների զվարճանք և գլուխկոտրուկներ, հանրահայտ դարձան 20-րդ դարի վերջում։

Ռուս բանաստեղծներն ու գրողները, օրինակ՝ Դմիտրի Ավալիանին, մտածել են Ամբիգրամների մի քանի տեսակներ՝ «թերթաթեք» (թեքվածություն 180 աստիճանով), «օրտոգոնալ» (թեքվածություն 90 աստիճանով), «երկհայացք» (կարդացվում են տարբեր բառեր առանց թերթը թեքելու)։ Ամբիգրամները կարող են լինել համաչափ և ոչ համաչափ։

Թվերը նույնպես կարող են ձևավորել Ամբիգրամներ, ընդ որում նրանք կարող են կազմված լինել համաչափ թվերից (0, 8, որոշ գրվածքներում՝ 1) կամ մեկը մյուսից թեքությամբ անցում կատարող (6—9, որոշ գրվածքներում՝ 2—5). Տե՛ս  (այնտեղ կոչվում են **ստորոբոգրամաներ**)։

## Արտաքին հղումներ
* Ամբիգրամներ 

Կատեգորիա:Տեքստաբանություն
Ալհարակ

**Ալհարակ** (), լեռ Ադրբեջանի Գյոյգյոլի շրջանում, Մռավի լեռնաշղթայի հյուսիս բազուկներից մեկի վրա, Գյոյգյոլ քաղաքից հարավ։

## Պատմություն
Կիրակոս Գանձակեցու վկայությամբ 1140 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ Ալհարակ լեռը փլվել և փակել է կիրճը՝ առաջացնելով Ալհարակ (Գյոյգյոլ) լճակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մռավի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջանի լեռներ
Ցուսիմայի ճակատամարտ

մինի|Ծովակալ Տոգոն (կենտրոնում) ճակատամարտից առաջ
**Ցուսիմայի ճակատամարտ** (, ), ծովային մարտ, որ տեղի է ունեցել 1905 թվականի մայիսի 14–15 (27–28)-ին Կորեական նեղուցում, Ցուսիմա կղզու մոտ,  1904-1905 թթ. ռուս-ճապոնական պատերազմի ընթացքում։

Մայիսի 14-ին (27-ին) ռուսական երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան էսկադրան փոխծովակալ Զինովի Ռոժեստվենսկու հրամանատարությամբ, անցնելով հսկայական ճանապարհ՝ Լիբավայից մինչև Կորեայի ափերը, մտավ Կորեական նեղուց՝ նպատակ ունենալով հասնել Վլադիվոստոկ, սակայն հայտնաբերվեց ճապոնական պահականավի կողմից։ Ճապոնական նավատորմը ծովակալ Տոգո Հեյհատիրոյի հրամանատարությամբ սկսեց ծավալվել՝ ռուսական նավատորմը ոչնչացնելու նպատակով։ Գերազանցելով ռուսներին և՛ ուժով, և՛ հրետանիով ու արագությամբ՝ ճապոնացիներին հաջողվեց իրագործել իրենց պլանը։

Ռուսական էսկադրան ջախջախվեց, ինչի հետևանքով ցարական Ռուսաստանը վերջնականապես պարտվեց պատերազմում։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովամարտեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ծովամարտեր
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Ցողի կետ

**Ցողի կետ**, այն ջերմաստիճանը, մինչև որը պետք է հովանա օդը կամ մեկ այլ գազ, որպեսզի դրանցում պարունակվող ջրային գոլորշին հասնի հագեցման վիճակի։

## Ընդհանուր մանրամասներ
Ցողի կետին հասնելիս օդում կամ օդի հետ շփվող առարկաների վրա սկսվում է ջրային գոլորշու կոնդենսացումը (ցող է առաջանում)։ Ցողի կետը օդի խոնավության հիմնական բնութագրերից է․ այն կարելի է հաշվել օդի ջերմաստիճանի և խոնավության արժեքներով կամ անմիջականորեն որոշել կոնդենսացման խոնավաչափով։ Եթե հարաբերական խոնավությունը փոքր է 100%-ից, ապա ցողի կետը միշտ ցածր է օդի փաստացի ջերմաստիճանից, ընդ որում այնքան ավելի ցածր՝ որքան քիչ է հարաբերական խոնավությունը։ Հագեցման ժամանակ, այսինքն՝ 100% հարաբերական խոնավության դեպքում, փաստացի ջերմաստիճանը համընկնում է ցողի կետին։

Կատեգորիա:Ջերմադինամիկա
Կատեգորիա:Գոլորշի
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն