Գվինեական ֆրանկ

**Գվինեական ֆրանկ** (franc guinéen, ISO 4217 կոդը՝ GNF) Գվինեայի արժույթն է։ Այն ստորաբաժանվում է հարյուր սանտիմի, բայց երբևէ չեն թողարկվել սանտիմի անվանական արժեքներ։

## Պատմություն
### Առաջին Գվինեական ֆրանկ
Առաջին Գվինեական ֆրանկը ներդրվել է 1959 թվականին՝ փոխարինելով CFA ֆրանկին։ Առկա էին 1, 5, 10 և 25 ֆրանկի մետաղադրամներ (ալյումինե բրոնզից) թղթադրամներով (թվագրված 1958 թվականով) 50, 100, 500, 1000, 5000 և 10000 ֆրանկ անվանական արժեքներով։ 1960 թվագրված թղթադրամների երկրորդ շարքը թողարկվել է 1963 թվականի մարտի 1-ին՝ առանց 10,000 ֆրանկի։ Այս շարքը տպագրվել է առանց տպագրության Թոմաս Դե Լա Ռուի կողմից և ներառում է ավելի շատ գույներ, ուժեղացված դաջվածք և բարելավված անվտանգության առանձնահատկություններ։ 1962 թվականին մետաղադրամների նոր թողարկումը պատրաստվել է  պղինձ նիկելից։

1971 թվականին ֆրանկը փոխարինվեց սիլիով 1 սիլի = 10 ֆրանկ փոխարժեքով։

### Երկրորդ Գվինեական ֆրանկ
Գվինեական ֆրանկը վերականգնվել է որպես Գվինեայի արժույթ 1985 թվականին՝ համարժեք սիլի։ Մետաղադրամները եղել են 1, 5 և 10 ֆրանկ անվանական արժեքներով՝ պատրաստված արույրե երեսպատված պողպատից, ավելի ուշ ավելացվել է 25 ֆրանկ արույր (1987) և 50 ֆրանկ (1994) գմբեթը։ Թղթադրամներն առաջին անգամ թողարկվել են 25, 50, 100, 500, 1000 և 5000 ֆրանկ անվանական արժեքներով։ Այս շարքի գվինեական նոտաները եզակի են այլ երկրների նոտաներից, քանի որ թողարկման ամսաթիվը շատ ընդգծված է որպես ընդհանուր դիզայնի մաս յուրաքանչյուր թղթադրամի ստորին ձախ անկյունում։

1998 թվականին թողարկված երկրորդ շարքը հանեց 25 և 50 ֆրանկանոց թղթադրամները, քանի որ դրանք փոխարինվել էին մետաղադրամներով։ 2006 թվականին երրորդ թողարկումը ներկայացվեց 500, 1000 և 5000 ֆրանկ արժողությամբ, որոնք նման են նախորդ թողարկումներին, բայց ամենաուշագրավ փոփոխությունը թղթադրամների ամբողջական տպագրության և յուրաքանչյուր թղթադրամի վրա անվտանգության ուժեղացված հատկանիշների օգտագործումն էր։ Այս թողարկման մեկ այլ փոփոխություն՝ 500 ֆրանկի չափը կրճատվեց։ 2007 թվականի հունիսի 11-ին թողարկվեց 10000 ֆրանկ։

2010 թվականին թողարկվեց 1000, 5000 և 10000 ֆրանկ արժողությամբ թղթադրամների հիշատակի շարք, որը նշում էր ինչպես Գվինեական ֆրանկի, այնպես էլ «Banque Centrale de la République de Guinée»-ի (BCRG) հիսունամյակը, որի վրա պատկերված էր ադամանդի լոգոն՝ ջրանիշի պատուհանի աջ կողմում գտնվող յուրաքանչյուր անվանական արժեքի առջևի կողմում։

2012 թվականի հուլիսի 9-ին Գվինեայի Հանրապետության Կենտրոնական բանկը թողարկել է 10,000 ֆրանկ արժողությամբ նոր թղթադրամ, որը նման է սկզբնական թողարկմանը, սակայն այն վերանայվել է։ Թղթադրամի հիմնական գույնը կանաչից փոխվել է կարմիրի, և «RG» տառերի վրա դրված ադամանդի ձևով պատվածքի փոխարեն (Republique de Guinée-ի համար), այն այժմ փոխարինվել է հոլոգրաֆիկ կարկատանով և հոլոգրաֆիկ անվտանգության շերտով, որն այժմ ցուցադրվում է թղթի վրա՝ հակառակ կողմը։ 2015 թվականի մայիսի 11-ին Գվինեայի Հանրապետության Կենտրոնական բանկը թողարկեց 20000 ֆրանկ թղթադրամ։ 2018 թվականի հունվարի 21-ին Գվինեայի Հանրապետության Կենտրոնական բանկը թողարկել է 20,000 ֆրանկ արժողությամբ վերանայված թղթադրամ՝ փոքրացված չափերով և առաջադեմ անվտանգության հատկանիշներով։ 2019 թվականի մարտի 1-ին՝ իր ազգային արժույթի ներդրման 59-րդ տարեդարձին, Գվինեայի Հանրապետության Կենտրոնական բանկը թողարկել է 10000 ֆրանկ արժողությամբ վերանայված թղթադրամ և թողարկել 2000 ֆրանկի նոր թղթադրամ։

Ներկայումս շրջանառության մեջ ամենափոքրը 500 ֆրանկ թղթադրամն է՝ գնողունակության նվազման պատճառով։

## Փոխարժեք
2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դրությամբ 1 եվրոն հավասար է 10,417,46 Գվինեական ֆրանկի, ինչը նշանակում է, որ ամենաբարձր արժեքով թղթադրամը՝ 20,000 ֆրանկը, ունի 2 եվրոյից պակաս արժեք։

## Գրականություն
* Бутаков Д.Д., Золотаренко Е.Д., Рыбалко Г.П. Валюты стран мира: Справочник / Под ред. С. М. Борисова, Г. П. Рыбалко, О. В. Можайскова. — 5-е изд., перераб. и доп. — М.: Финансы и статистика, 1987. — 383 с.
* Elena Perekhvalskaya, Valentin Vydrin. Numeral systems in Mande languages // Mandenkan: Bulletin d’études linguistiques mandé (Numéro 61, 2019). — 2019. — ISBN (ISSN 0752-5443).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1959 հայտնություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկյան արժույթներ
Կատեգորիա:Գվինեա
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ