Ջոն Պիլջեր

**Ջոն Ռիչարդ Պիլջեր** (, ), միջազգային ճանաչում ունեցող ավստրալացի հետաքննող լրագրող, գրող և վավերագրող կինոռեժիսոր։ 1962 թվականից հիմնականում ապրել է Մեծ Բրիտանիայում, որը դարձել է նրա հայրենիքը։ Նա հրավիրյալ պրոֆեսոր է եղել Նյու Յորքի Կոռնելի համալսարանում։

Պիլջերը քննադատել է ամերիկյան, ավստրալական և բրիտանական արտաքին քաղաքականությունը, որը, նրա կարծիքով, առաջնորդվում էր իմպերիալիստական ​​և գաղութատիրական օրակարգով: Նա քննադատել է իր հայրենի երկրի վերաբերմունքն ավստրալացի բնիկների նկատմամբ: Պիլջերը միջազգային ուշադրությունը գրավել է 1975-1979 թվականներին Կամբոջայում ցեղասպանության մասին իր զեկույցներով։

Պիլջերի՝ որպես վավերագրական կինոռեժիսորի կարիերան սկսվել է «Հանգիստ ապստամբություն» ֆիլմով (1970), որը նկարահանվել է Վիետնամ կատարած այցերից մեկի ժամանակ։ Այնուհետև Պիլջերը նկարահանել է ևս վաթսուն վավերագրական ֆիլմ: Պիլջերի մյուս աշխատանքներից են «Զրո տարի. Կամբոջայի լուռ մահը» (1979)՝ Կամբոջայում Պոլ Պոտի ռեժիմի հետևանքների մասին և «Ազգի մահ. Թիմորի դավադրություն»-ը (1993)։ Ավստրալացի բնիկների մասին նրա բազմաթիվ վավերագրական ֆիլմերի թվում են «Գաղտնի երկիրը» (1985) և «Ուտոպիա»-ն (2013): 1963-1986 թվականներին Պիլջերն աշխատել է հայտնի տպագիր լրատվամիջոցներում, օրինակ՝ «The Guardian»-ում և «Նյու Յորք Թայմս»-ում: 1991-2014 թվականներին Պիլջերը կանոնավոր սյունակ է գրել «New Statesman» քաղաքական շաբաթաթերթի համար։

Պիլջերը երկու անգամ ճանաչվել է տարվա լավագույն բրիտանացի լրագրող: Նրա վավերագրական ֆիլմերը մրցանակների են արժանացել Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում՝ ներառյալ Բրիտանական կինոյի և հեռուստատեսային արվեստի ակադեմիան (BAFTA):

## Կենսագրություն
Պիլջերը համարվել է Ավստրալիայի կառավարության կողմից Ավստրալիայի բնիկ ժողովուրդների նկատմամբ վերաբերմունքի խիստ քննադատ: Պիլջերը վճռականորեն պայքարել է «ՎիքիԼիքս»-ի հիմնադիր Ժուլիան Ասանժի ազատ արձակման համար: Պիլջերն ամբողջ աշխարհում հայտնի է դարձել վավերագրական ֆիլմերի աշխատանքով։ Պիլջերի առաջին վավերագրական ֆիլմը՝ «Հանգիստ ապստամբությունը», թողարկվել է 1970 թվականին՝ Վիետնամ կատարած այցից հետո։ Նրա վերջին աշխատանքն է «Կեղտոտ պատերազմը NHS-ի վրա»՝ բրիտանական առողջապահական համակարգի վրա հարձակման հետաքննությունը։ Ջոն Պիլջերն արժանացել է բազմաթիվ լրագրողական մրցանակների, այդ թվում՝ «Տարվա բրիտանացի լրագրող» 1967 և 1979 թվականներին։ Նրա աշխատանքը արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ 1991 թվականին BAFTA-ի։ Պիլջերը երկու անգամ առաջադրվել է։ 2009 թվականին արժանացել է Սիդնեյի խաղաղության մրցանակի։

## Աշխատանքներ
մինի|Ջոն Ֆիլգեր և Ջուլիան Ասանժ, «Վիքիլիքսի ֆայլերը» գրքի ընթերցում, Ֆոյլս, Լոնդոն, 2015 թվականի սեպտեմբերի 29
1963-1986 թվականներին Պիլջերը եղել է «Daily Mirror»-ի արտասահմանյան խմբագրական թիմի բաժնի ղեկավարը։ Այնուհետև աշխատել է որպես ազատ լրագրող։ Պիլջերը նկարահանել է ավելի քան 61 վավերագրական ֆիլմ, և իր կարիերայի ընթացքում թղթակցել է մի շարք հայտնի անգլալեզու թերթերի, այդ թվում՝ «Daily Mirror»-ին, «The Guardian»-ին, «The Independent»-ին և «The New York Times»-ին: Պիլջերը նաև աշխատել է նախկին «ITV» հետաքննական «World in Action» ծրագրի և «Reuters» միջազգային լրատվական գործակալության համար։

1968 թվականին Պիլջերն ուղղակիորեն ականատես է եղել ԱՄՆ սենատոր և նախագահի դեմոկրատ թեկնածու Ռոբերտ Ֆ. Քենեդու սպանությանը Լոս Անջելեսում և հիմնվելով իր փորձի վրա՝ կարծում էր, որ եղել է ևս մեկ հրաձիգ։

1977 թվականին թողարկել է վավերագրական ֆիլմ «Պաղեստինը դեռևս խնդիր է» վերնագրով։ 2002 թվականին նույն վերնագրով նոր վավերագրական ֆիլմ է թողարկել։

«Զրո տարի. Կամբոջայի լուռ մահը» («Year Zero: The Silent Death of Cambodia») (1979) վավերագրական ֆիլմը, որը վերաբերում էր Կամբոջայում Պոլ Պոտի ռեժիմի հետևանքներին, Պիլջերի համբավը հաստատել է լրագրության մեջ: Նա առաջին լրագրողներից էր, որը մեկնել է Կամբոջա ռեժիմի փլուզումից հետո: Երբ նրա վավերագրական ֆիլմը հեռարձակվել է Բրիտանիայում, այն ցնցել է ազգի խիղճը։ Պիլջերը մոտ 50 միլիոն դոլարի նվիրատվություն է հավաքվել Կամբոջայի ժողովրդին աջակցելու համար։ «Year Zero»-ն դիտել է մոտավորապես 150 միլիոն հեռուստադիտող 50 երկրներում: Այն արժանացել է ավելի քան 30 միջազգային մրցանակների։

Պիլջերը նկարահանել է մի քանի վավերագրական ֆիլմեր եվրոպացի վերաբնակիչների կողմից բնիկ ավստրալացիների նկատմամբ խտրականության մասին և բացահայտել է բնիկների նկատմամբ կառավարության ռասիստական ​​վերաբերմունքը, այդ թվում՝ «The First Australians Fight Back» (1985) und «Welcome to Australia» (1999)։ Այս թեմայով 1989 թվականին առաջին անգամ հրատարակել է իր «Գաղտնի երկիր» գիրքը: Պիլջերն առաջին անգամ թեմայի վերաբերյալ հրատարակել է «Գաղտնի երկիր» գիրքը 1989 թվականին: 

Ֆիլգերը գրել է․

2000 թվականի Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերի նախօրեին Հովարդի կառավարության պատասխանն էր՝ արգելել ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների պաշտոնյաներին Ավստրալիա մուտք գործելը և հետագա հետաքննությունը։ 2013 թվականին Պիլջերը վերադարձել է այս թեմային «Ուտոպիա» վավերագրական ֆիլմով։

Պիլջերը 1990-1991 թվականներին Պարսից ծոցի առաջին պատերազմի ժամանակ «Մեդիա աշխատողներն ընդդեմ պատերազմի» կազմակերպության հիմնադիրներից էր, որտեղ մարտահրավեր էր նետել գերիշխող լրատվամիջոցների պատմություններին։ Նա աշխատել է «Consortium News»-ի տնօրենների խորհրդում և 2023 թվականի հոկտեմբերին արժանացել Գերի Ուեբի «Մամուլի ազատության» մրցանակին։ Պիլջերը ներգրավված է եղել «Ժողովրդավարությունը հիմա» շարժման մեջ և քննադատել է Բարաք Օբամայի քաղաքականությունը, որը, նրա կարծիքով, շարունակում էր հետապնդել միջազգային գերակայություն ունեցող ԱՄՆ կառավարությունների նպատակը: Պիլջերը եղել է Միջազգային մասնակցային հասարակության ժամանակավոր կոմիտեի անդամ։

Պիլջերը, արժանանալով անհամար լրագրողական մրցանակների, ամենահայտնի անգլախոս լրագրողներից էր: 2003 թվականին մարդու իրավունքներին իր հատուկ նվիրվածության համար ստացել է Սոֆիի մրցանակ։

Պիլջերը մահացել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Լոնդոնում 84 տարեկանում։

## Քննադատություն
2014 թվականի մայիսին բրիտանական «The Guardian» թերթում հրապարակված հոդվածում Ջոն Պիլջեր գրել է, որ Վլադիմիր Պուտինն այն միակ առաջնորդն էր, որը դատապարտել է 21-րդ դարում ֆաշիզմի վերելքը։ Ամերիկացի պատմաբան Թիմոթի Սնայդերը այս հայտարարությունը գնահատել է ոչ ճշգրիտ, քանի որ Ռուսաստանը կազմակերպում էր եվրոպացի ֆաշիստների հանդիպումներ և աջակցում Ֆրանսիայում աջ ծայրահեղական «Ազգային ճակատ» կուսակցությանը։ Հոդվածում Պիլջերը մեջբերում է հրեա բժշկին, որը 2014 թվականի մայիսի 2-ին Օդեսայում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ փորձել է փրկել մարդկանց այրվող արհմիության շենքից։ Նրան կանգնեցրել են ուկրաինացի նացիստները՝ սպառնալով, որ այս ճակատագրին շուտով կարժանանա նաև նա և մյուս հրեաները, և այն, ինչ տեղի է ունեցել, չէր լինի նույնիսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ֆաշիստական ​​օկուպացիայի ժամանակ։ Այս պնդումն իրականում կեղծ էր, քանի որ 1941 թվականի հոկտեմբերին Օդեսայի ջարդերի ժամանակ երեք օրվա ընթացքում տասնյակ հազարավոր հրեաներ են սպանվել: Պարզվել է, որ տղամարդու մեջբերումը եկել է մի քանի օր առաջ ստեղծված ֆեյսբուքյան էջից, որի պրոֆիլի նկարում պատկերված է Ռուսաստանում գտնվող ատամնաբույժ։ Էջը կարճ ժամանակ անց ջնջվել է։ Հոդվածի հրապարակումից առաջ կայքը ճանաչվել էր որպես կեղծ։

Մեկնաբանելով Պիլջերի «Ազգի մահը. Թիմորի դավադրությունը» ֆիլմը՝ «The Telegraph»-ի լրագրող Ֆիլիպ Հորնն ասել է, որ Պիլջերը «կատաղի տոկունություն ուներ՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես է ամեն ինչ աշխատում գլոբալացված աշխարհում», բայց միևնույն ժամանակ տեսել է նրան քաղաքական խաչակրաց արշավանքի մեջ․ չէր մտածում ոչ հավասարակշռության, ոչ օբյեկտիվության մասին։

## Գրքեր
«Հետևանքներ. Կամբոջայի և Վիետնամի պայքարը» (1981)

«Թաքնված օրակարգեր» (1998)

«Աշխարհի նոր տիրակալները» (2002)

«Ազատություն՝ հաջորդ անգամ» (2006)

## Ֆիլմեր
* «The Quiet Mutiny» (1970)
* «Պաղեստինը դեռևս խնդիր է» (1977)
* «Զրոյական տարի. Կամբոջայի լուռ մահը» (1979) 
* «Գաղտնի երկիրը» (1985) 
* «Ազգի մահը. Թիմորի դավադրությունը» (1994) 
* «Պաղեստինը դեռևս խնդիր է» (2002)
* «Ազգ գողանալը» (2004)
* «Լատինական Ամերիկա. պատերազմ ժողովրդավարության դեմ» (2007)
* «Պատերազմը, որը դու չես տեսնում» (2010)
* «Ուտոպիա» (2013)
* «Կեղտոտ պատերազմը Առողջապահության ազգային ծառայության դեմ» (2019)

## Մրցանակներ
* Տարվա նկարագրող գրող (1966)
* Տարվա լրագրող (1967)
* Տարվա լրագրող (1967)
* Տարվա միջազգային լրագրող (1970)
* Տարվա լուրերի լրագրող (1974)
* Տարվա քարոզչական լրագրող (1977)
* Տարվա լրագրող (1979)
* ՄԱԿ-ի մեդիա խաղաղության մրցանակ, Ավստրալիա (1979–1980)
* ՄԱԿ-ի ԶԼՄ-ների խաղաղության մրցանակ, ոսկե մեդալ, Ավստրալիա (1980–1981)
* Ջորջ Ֆոսթեր Փիբոդի մրցանակ, ԱՄՆ (1990)
* Ամերիկյան հեռուստատեսային ակադեմիայի մրցանակ (Էմմի) (1991)
* Բրիտանական կինոյի և հեռուստատեսային արվեստի ակադեմիա (BAFTA) – Ռիչարդ Դիմբլբիի մրցանակ (1991)
* «Լրագրողներ առանց սահմանների» մրցանակ, Ֆրանսիա (1990)
* Մոնիսմանիենի մրցանակ (Շվեդիա, 2001)
* Սոֆի-Պրեյս ​​(2003)
* EMMA տարվա մեդիա անհատականություն (2003)
* Թագավորական հեռուստատեսային միություն. Լավագույն Փաստաթղթեր Großbritanniens (2004/2005)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Website von John Pilger (englisch, archivierte Fassung vom 3. Februar 2024)
* Pilgers Blog bei „The Guardian“ (englisch)
* Deutschlandfunk: Klaus Kreimeier über Pilgers Buch ''„Verdeckte Ziele. Über den modernen Imperialismus“'', 23.&nbsp;August 2004
* Publik-Forum (Florian Zollmann): Staatsverbrechen: Ein Journalist deckt auf, 24.&nbsp;Juni 2011

 
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Խաղաղության պարգևներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Սյունակագիրներ