Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստ

**Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստ**, քրիստոնեական վախճանաբանական վարդապետության հիմնարար հասկացություն, ըստ որի՝ Հիսուս Քրիստոսը ժամանակների ավարտին կրկին պիտի գա երկիր՝ տեսանելի, փառավոր և հաղթական կերպով՝ իրագործելու Աստծո վճռական դատաստանը, հարություն տալու արդարներին և մեղավորներին, պարգևելու փրկություն հավատացյալներին, ինչպես նաև հաստատելու հավիտենական Աստվածային թագավորությունը։

Այս ուսմունքը հիմնված է Նոր Կտակարանի տարբեր տեքստերի վրա (Մատթ. 24:30–31, Գործք 1:11, Հայտն. 1:7), ամրագրված է հնագույն դավանանքներում (օրինակ՝ Նիկիական հավատամք), և պահպանվում է քրիստոնեական գրեթե բոլոր հիմնական ուղղությունների կողմից (կաթոլիկություն, ուղղափառություն, բողոքականություն) և վերականգնողական շարժումներում։ Երկրորդ գալուստի ուսմունքը ներառում է նաև վերջնական հարության, համընդհանուր դատաստանի և աշխարհի վերականգնման գաղափարները՝ որպես Աստծո ծրագրի ամբողջական իրականացում։

## Աստվածաշնչյան տեքստեր

## Տերմինաբանություն

### Հին հունարեն. նորկտակարանյան բնագրի լեզու
Հին հունարեն լեզվով գրված Նոր Կտակարանում «գալուստ» (Քրիստոսի երկրորդ գալստյան համատեքստում) հիմնականում հանդիսանում է ***παρουσία*** (պարուսիա) բառը, սակայն մի քանի անգամ նաև օգտագործվում է ***ἐπιφάνεια*** (էպիֆա՛նիա) բառը։

Որոշ ուսումնասիրողների մեկնաբանության համաձայն *παρουσία* բառը նշանակում է նաև «ներկայություն», ինչից հաճախ գալիս է եզրակացություն, որ Քրիստոսի գալուստը արդեն կատարվել է, քանի որ դա իր ներկայությունն է եկեղեցու մեջ։
Նման տեսակետը շատ տարածված չէ և հատուկ է Եհովայի վկաների ուսմունքին և լիբերալ աստվածաբանության որոշ այլ ներկայացուցիչներին։

Տվյալ ուսմունքի քննադատները նշում են, որ հունարեն «պարուսիա» բառը նշանակում է ներկայություն միայն տեսանելի և մարմնական գալուստից հետո (Բ Կորնթ. 4:6, Ա Կորնթ. 16:17, Փիլիպ. 1։ 26), հիշատակելով ինչպես է Պողոս առաքյալը գրում իր սեփական «պարուսիայի» մասին (Բ Կորնթ. 10:10)։

### Լատիներեն (Վուլգատա)

V դարում Հիերոնիմոսի կողմից կատարված Աստվածաշնչի լատիներեն թարգմանության մեջ՝ Վուլգաթայում, որը XVI դարից պաշտոնապես դարձավ Կաթոլիկ եկեղեցու լատիներեն Աստվածաշունչը, այն հիմնականում թարգմանվում էր ***adventus*** բառով, որը Քրիստոսի երկրորդ գալստյան համատեքստում օգտագործվում է 22 անգամ.
*17 անգամ *παρουσία* բառը (Ա Կորնթ. 15:23, Ա Թես. 2:19, 3:13, 4:15, 5:23, Բ Թես. 2:1, 9, Հակ. 5:7, 8; Բ Պետ. 1:16, 3:4,12, Ա Հովհ. 2:28, Մատթ. 24:3, 27, 37, 39)
*4 անգամ *ἐπιφάνεια* բառը (Ա Տիմ. 6:14, Բ Տիմ. 4:1, 8, Տիտ. 2:13)
*1 անգամ *παρουσία* և *ἐπιφάνεια* բառերը միասին (Բ Թես. 2:8)

Դրա վրա ազդել է նաև *«[[adventus]]»* արարողությունը, որն աստիճանաբար սկսվեց կիրառվել քրիստոնեական համատեքստում։

#### Ազդեցություն

Դրա շնորհիվ Կաթոլիկ և որոշ բողոքական եկեղեցիներում Նախածննդյան սպասման ժամանակը մինչև հիմա անվանվում է «ադվենտ»։

ԱՄՆ-ում XIX դարի Երկրորդ Մեծ զարթոնքի ժամանակաշրջանում անգլերեն  *Second Coming* (Երկրորդ գալուստ) արտահայտության փոխարեն սկսեցին օգտագործվել *Second Advent* արտահայտությունը։ Այդ ժամանակ ուժեղացան Քրիստոսի գալստյան սպասումները և ձևավորվեց առանձին կրոնական շարժում, որը կոչվեց ադվենտիզմ, հետևորդները՝ ադվենտիստներ։ Դրա արդյունքում ձևավորվեց Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեին, որը պահպանեցին անվանումը շարժման անկումից հետո և կարևոր հիմք հանդիսացավ ադվենտիզմի՝ որպես բողոքականության նոր և առանձին ճյուղի կայացման համար։

### Այլ անվանումներ
Հիսուս Քրիստոսի գալստյան օրն ամենից հաճախ Աստվածաշնչում անվանվում է ***Տիրոջ օր***, երբեմն նաև ***Դատաստանի օր***, քանի որ կապված է դատի հետ, ինչպես նաև ավելի հազվադե այլ տարբերակներով։

## Վաղ եկեղեցի և հայրաբանություն

Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստի հանդեպ հավատը ամրագրվել է 325 թվականին Նիկեայի Ա տիեզերական ժողովում ընդունված Հավատո հանգանակում, որն ընդունեց նաև Գրիգոր Լուսավորիչը։

## Տես նաև
*Պրեմիլենարիզմ
*Վախճանաբանություն
*Ադվենտիստներ
*Ադվենտիզմ
*Քրիստոնեական աստվածաբանություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Հանս Հայնց,  Ժամանակից դեպի հավերժություն, Երևան, 2008

Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ