Դեմբիցա

**Դեմբիցա** (լեհերեն՝ **Dębica**), քաղաք Լեհաստանի հարավարևելյան մասում՝ Ենթակարպատյան վոևոդությունում (*województwo podkarpackie*), Վիսլայի աջակողմյա վտակ Վիսլոկա գետի ափին։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է (*siedziba powiatu dębickiego*): Մինչև 1945 թ. եղել է Կրակովի վոևոդության կազմում, Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո մտցվել նորակազմ Ժեշուվի վոևոդության մեջ (1945–1975):

## Հակիրճ տեղեկատվություն
Գտնվում է պատմական Մալոպոլսկա մարզում, Սանդոմիրյան հին երկրամասում։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1358 թվականին, ավստրոհունգարացիների տիրապետության շրջանում՝ 1785 թվականին զրկվել է այդ կարգավիճակից, 1912-ին վերստացել։ 1927 թվականին մերձակա Կամվեչին բնակավայրը միացվել է Դեմբիցային։ 1975–1998 թթ. քաղաքը եղել է Տառնուվի վոևոդության կազմում։

Դեմբիցան քիմիական և սննդի արդյունաբերության կարևոր կենտրոն է։ 1995 թվականին հանրահայտ *Dunlop* ֆիրմայի *Goodyear Tire and Rubber Company* ընկերությունը Դեմբիցայում գնել է տեղի *T. C. Debica S. A.* (նախկին *Stomil Debica*) ֆաբրիկան, վերազինել, և ներկայումս դա իր մեծությամբ երրորդն է աշխարհում։

Քաղաքը զբաղեցնում է 33,83 км2 տարածք։ 2012 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 47.180, բայց տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշը ոչ թե աճելու, այլ նվազելու միտում է դրսևորել և 2019 թվականին կազմել է 45 634, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1362 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա։

## Անվանի անձինք
* Քշիշտոֆ Պենդերեցկի — կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ. Դեմբիցայի պատվավոր քաղաքացի
* Տերեզա Օռլովսկի, կինոաստղ, պրոդյուսեր
* Տադեուշ Լոմնիցկի, դերասան
* Կազիմեժ և Յուզեֆ Լիպեններ - ընբշամարտիկ երկվորյակ եղբայրներ, օլիմպիական չեմպիոններ
* Լեշեկ Պիշ, ֆուտբոլիստ, խաղացել է Լեհաստանի ազգային հավաքականում
* Մատեուշ Բորեկ, մարզական մեկնաբան
* Վլադիսլավ Ստրումսկի, գրող
* Եժի Ժուլավսկի, ֆանտաստ գրող
* Պավել Վոլակ, պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ՝ «Կատաղի ցուլ» մականունով

## Քույր քաղաքներ
Դեմբիցան բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

* Կարեյ, Ռումինիա
* Կապուվար, Հունգարիա
* Մուրո, Իսպանիա
* Օբզոր, Բուլղարիա
* Պյուրս, Բելգիա
* Սվիշտով, Բուլղարիա
* Պոմորիե, Բուլղարիա
* Դունաույվարոշ, Հունգարիա
* Վելկի Մեդեր, Սլովակիա

## Պատկերասրահ

Kościół św. Jadwigi w Dębicy.jpg| Սբ. Յադվիգա եկեղեցին
Kościół Matki Bożej Anielskiej w Dębicy.JPG|Աստվածամոր եկեղեցին
Kościół Ducha Świętego w Dębicy.JPG|Սբ. Հոգու եկեղեցին
Kościól św. Krzyża w Dębicy.jpg| Սբ. Խաչ եկեղեցին
Kościół NSPJ - panoramio.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Irene Eber: *Ich bin allein und bang. Ein jüdisches Mädchen in Polen 1939–1945.* z anglického originálu, Reinhild Böhnke. Beck, Mnichov. 2007. 287 stran, 18 vyobrazení a 1 mapa. ISBN 3-406-55652-3.
** anglická verze: *The Choice – Poland, 1939–1945.* 2004. Schocken Books Inc., NY. 240 S. ISBN 0-8052-4197-3
* Galas E., *Ziemia Dębicka*, Kraków 1969, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne.
* Bata A., *Dębica i ziemia dębicka*, Krosno 1997, PUH Roksana.
* Lawera H., *Powiat dębicki*, Krosno 2001, Oficyna Wydawnicza APLA.
* Pajura R., *Ziemia Dębicka*, Dębica 1997, AW AGARD.
* *Powiat dębicki* (folder), Dębica 2000.
* Ozga Karol, *W cieniu Palany Gery. Legendy z okolic Dębicy*, Dębica 2003.

## Արտաքին հղումներ
* Historia Żydów w Dębicy na portalu Wirtualny Sztetl

Կատեգորիա:Լեհաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ