Ուոլֆիշ Բեյ

**Ուոլֆիշ Բեյ** (, , ), քաղաք Նամիբիայում և համանուն ծովածոց, որտեղ այն գտնվում է։ Նամիբիայի մեծությամբ երկրորդ և երկրի ամենամեծ ափամերձ քաղաքն է։ Քաղաքը զբաղեցնում է 29 կիլոմետր քառակուսի (*11 sq mi*) հողատարածք։ Ծոցը ապահով ապաստարան է ծովային նավերի համար իր բնական խորջրյա նավահանգստի շնորհիվ, որը պաշտպանված է «Pelican Point» երկարաձիգ ավազի ծանծաղուտով՝ հանդիսանալով ափի երկայնքով միակ բնական նավահանգիստը։ Լինելով  պլանկտոնով և ծովային կենդանական աշխարհով հարուստ՝ այս ջրերը նաև ձգում են մեծ թվով հարավային հարավային հարթ կետերի՝ գրավելով կետորսներին և ձկնորսական նավերին։

Մի շարք գաղութատերեր հստակեցրել են այս ռազմավարական նավահանգստային բնակավայրի գտնվելու վայրը և ռեսուրսները։ Նավահանգստի արժեքը, Բարեհուսո հրվանդանի շուրջ ծովային երթուղու հետ պայմանավորված, գրավել էր համաշխարհային տերությունների ուշադրությունը՝ արտաքին աշխարհի կողմից 1485 թվականին հայտնաբերվելուց հետո։ Նավահանգիստի կարևորությունը, ինչպես նաև ցամաքով նրա ծայրահեղ մեկուսացումը, բացատրում է քաղաքի բարդ քաղաքական պատմությունը։ Իր պատմության մեծ մասի ընթացքում Ուոլֆիշ Բեյը էքսկլավ էր՝ բուն տարածքից առանձնացած հատված, որն այսօրվա Նամիբիայի մաս է։

Քաղաքը գտնվում է Հարավային արևադարձից անմիջապես հյուսիսում՝ Կույսեբ գետի դելտայում, և գտնվում է ՏրանսՆամիբիան երկաթուղու վերջում՝ դեպի Վինդհուկ և B2 ճանապարհի վրա։

Ուոլֆիշ Բեյն իր մեծ ծովածոցով և ավազաթմբերով Նամիբիայում զբոսաշրջության կարևոր կենտրոն է հանդիսանում։ Տեսարժան վայրերը ներառում են արհեստական «Թռչունների կղզին», «Գուանո» հավաքման արդյունաբերության կենտրոնը, «*Dune 7*» ավազաթմբերը, աղից աշխատանքները, թռչունների հարուս կյանքը և թանգարանը։ Քաղաքում է գտնվում նաև «*Kuisebmund*» մարզադաշտը, որտեղ հանդես են գալիս Նամիբիայի Պրեմիեր լիգայի երկու ակումբներ։ Լանգստրանդ ծովափնյա հանգստավայրը գտնվում է ընդամենը մի քանի կիլոմետր հյուսիս։ Ուոլֆիշ Բեյի արտահանման մշակման գոտին կարևոր դեր ունի տեղական տնտեսության մեջ։

## Ծագումնաբանություն
Հոլանդացիներն այն անվանել են «*Walvisch Baye»* իսկ անգլիացիները՝ «*Whale Bay* »։ Իր վերջնական պաշտոնական միացման ժամանակ այն անվանվել է «*Walfish Bay»*, որը հետագայում փոխվել է «*Walvish Bay»-ի* և ի վերջո՝ «*Walvis Bay»-ի*։ Այն նաև անվանվել է «*Walwich Bay»* կամ «*Walwisch Bay»*։ Տարածքի հերերոները այն անվանել են «Ezorongondo»։

## Պատմություն
Պորտուգալացի ծովագնաց Դիոգո Կաոն 1485 թվականին հասել է Քեյփ Քրոս՝ ծովածոցի հյուսիսը։ Այնտեղ հետևել է Բարդուղեմիոս Դիաշին, որը խարսխել էր իր առաջատար նավը Սան Կրիստովայում՝ այժմյան Ուոլֆիշ ծովածոցում, 1487 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ Բարեհուսո հրվանդանով դեպի արևելք ծովային ուղի հայտնաբերելու իր արշավի ընթացքում։ Նա ծովածոցն անվանել է «*O Golfo de Santa Maria da Conceição*»։
Ուոլֆիշ Բեյը հիմնադրվել է 18-րդ դարի վերջում՝ որպես Քեյփթաունի և Նիդերլանդների միջև ծովային ճանապարհորդության կանգառ՝ հոլանդական Արևելյան Հնդկաստանի ընկերության կողմից։  Մշտական (տարվա ընթացքում) բնակեցման փորձ չի արվել, և մինչև 19-րդ դարի վերջը տարածքում առևտրային զարգացումը քիչ է եղել։ Այդ ընթացքում հրվանդանի գաղութը դարձել էր բրիտանական, և Աֆրիկայի գաղութային բաժանման ժամանակ բրիտանացիները հավակնում էին Ուոլֆիշ Բեյին։ Նրանք թույլատրել էին Կապի գաղութին ավարտին հասցնել տարածքի միացումը 1884 թվականին Պինգվինների կղզիների հետ միասին՝ հետևելով նախնական քայլերին, որոնք ձեռնարկվել էին դեռ 1878 թվականին։

1910 թվականին Ուոլֆիշ Բեյը, որպես Կապի գաղութի մաս, դարձել է նորաստեղծ Հարավաֆրիկյան Միության մաս։ Այնուհետև Գերմանիայի հետ վեճ է ծագել էքսկլավի սահմանների վերաբերյալ, որն ի վերջո լուծվել է 1911 թվականին` Ուոլֆիշ Բեյին հատկացվելով 1,124 կիլոմետր քառակուսի տարածք (434 sq mi)։

Էքսկլավը գրավել են գերմանացիները Հարավարևմտյան Աֆրիկայի արշավի ժամանակ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին, սակայն Հարավաֆրիկյան Միության պաշտպանության ուժերը (*UDF*) ի վերջո դուրս են մղել գերմանացիներին 1915 թվականին։ Հետագայում Ուոլֆիշ Բեյը արագորեն ինտեգրվել է Հարավարևմտյան Աֆրիկայի նոր ռազմական դրության ռեժիմին։

Ավելի ուշ Ազգերի լիգայի կողմից Հարավաֆրիկյան Միությունը ստացել է վերահսկողություն (մանդատային տարածքներ) Հարավարևմտյան Աֆրիկայի նկատմամբ՝ տարածքը կառավարելու համար։ Քաղաքացիական կառավարումը Հարավարևմտյան Աֆրիկայում վերականգնվել է 1921 թվականին, և Ուոլֆիշ Բեյի կառավարումը տեղափոխվել է Հարավարևմտյան Աֆրիկա՝ համաձայն 1922 թվականի Հարավարևմտյան Աֆրիկայի գործերի ակտի։

Չնայած տարածքը երբեք չի եղել գերմանական Հարավարևմտյան Աֆրիկայի մաս, ակտում ասվում է, որ «Ուոլֆիշ Բեյի նավահանգիստը և բնակավայրը, որը կազմում է Բարեհուսո հրվանդանի մի մասը, դատական և վարչական նպատակներով պետք է դիտվի որպես մանդատային տարածքի մի մաս»։ Այնուամենայնիվ, Հարավաֆրիկյան միությունը նույնպես ձգտել էր միացնել Հարավարևմտյան Աֆրիկան և նման առաջարկ էր ներկայացրել Ազգերի լիգային։ Հետևաբար, 1949 թվականին օրենքը փոփոխվել է՝ Հարավաֆրիկյան խորհրդարանում Հարավարևմտյան Աֆրիկայի սպիտակամորթներին ներկայացնելու համար։

1971 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ուոլֆիշ Բեյում Նամիբիայի ընդհանուր պայմանագրային աշխատողների գործադուլը է եղել, որը սկսվել էր նախորդ օրը Վինդհուկում։ Գործադուլի նպատակը պայմանագրային աշխատանքի համակարգի վերացումն էր, ապարտհեյդին դիմակայելը և Նամիբիայի անկախությունը խթանելը։
1977 թվականին Հարավարևմտյան Աֆրիկայի նկատմամբ վերահսկողությունից հրաժարվելու համար միջազգային ճնշումից հետո Հարավաֆրիկյան Միությունը չեղյալ է հայտարարել ակտը, բայց Ուոլֆիշ ծովածոցի հսկողությունը վերադարձրել է Կապի նահանգին՝ դրանով իսկ դարձնելով էքսկլավ։ 1980 թվականից այն ներկայացված էր ինչպես Գավառային խորհրդում, այնպես էլ Համագումարի պալատում ՝ որպես Քեյփթաունի Գրին Փոյնթ ընտրատարածքի մաս՝ նախքան 1982 թվականը, երբ դարձավ առանձին ընտրատարածք։

Ի պատասխան՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության Անվտանգության խորհուրդն ընդունեց 432 (1978) բանաձևը, որը հայտարարել է, որ «Նամիբիայի տարածքային ամբողջականությունը պետք է ապահովվի Ուոլֆիշ Բեյը՝ իր տարածքում վերաինտեգրելու միջոցով»։

1990 թվականին Հարավարևմտյան Աֆրիկան անկախություն է ձեռք բերել՝ դառնալով Նամիբիա, սակայ Ուոլֆիշ Բեյը մնացել էր Հարավաֆրիկյան միության ինքնիշխանության ներքո։ Այնուամենայնիվ, 1992 թվականին երկու երկրները պայմանավորվել էին ստեղծել անցումային համատեղ վարչական մարմին Ուոլֆիշ Բեյի և Օֆշորային կղզիների համար։ Իշխանությունը ղեկավարում էին երկու գլխավոր գործադիր տնօրեններ՝ Նանգոլո Մբումբան, որն այն ժամանակ Նամիբիայի կաբինետի քարտուղարն էր, և Կարլ ֆոն Հիրշբերգը՝ ՄԱԿ-ում Հարավային Աֆրիկայի նախկին դեսպանը։

1993 թվականի օգոստոսին՝ մինչև ապարտհեյդի ավարտը, Հարավաֆրիկայան Միությանը բազմակուսակցական բանակցային ֆորումը ընդունել է բանաձև, որը կոչ էր անում «Ուոլֆիշ Բեյը և Օֆշորային կղզիները Նամիբիայում վերաինտեգրել»։  Ուոլֆիշ Բեյը Նամիբիային փոխանցելու մասին օրենքը ընդունվել է այդ տարի Հարավաֆրիկյան Միության խորհրդարանի կողմից։  Երկու երկրների միջև պայմանագրի ստորագրումից հետո Հարավաֆրիկյան Միությունը 1994 թվականի մարտի 1-ին պաշտոնապես փոխանցել է Ուոլֆիշ Բեյի և Պինգվինների կղզիների ինքնիշխանությունը Նամիբիային։

## Աշխարհագրություն
### Արվարձաններ

Իր հարավաֆրիկյան վարչակազմի շնորհիվ Ուոլֆիշ Բեյը զարգացել էր որպես սեգրեգացված քաղաք։ Կույսեբմոնդ արվարձանում, որը գտնվում է Ուոլֆիշ Բեյ քաղաքի կենտրոնից 3,2 կիլոմետր (1,8 մղոն) հեռավորության վրա, բնակվում էին սևամորթ մարդիկ։ Նարավիլը, որը գտնվում է  Ուոլֆիշ Բեյ քաղաքի կենտրոնից 3,3 կիլոմետր (2 մղոն) հեռավորության վրա, բնակեցված էր մաշկի տարբեր գույներ ունեցող բնակիչներով, իսկ սպիտակամորթներ ապրում էին քաղաքի կենտրոնում։ Երբ քաղաքը մտավ Նամիբիայի կազմի մեջ, շատ մարդիկ բնակություն էին հաստատել նրա շուրջը գտնվող խարխուլ տնակներում։ Ոչ ֆորմալ բնակավայրերի ազդեցությունը նվազեցնելու նպատակով՝ քաղաքապետարանը քաղաքի հյուսիսարևելյան հատվածում ձևավորել էր Թութալենի բնակարանային ծրագիրը։

### Կլիմա
Չնայած իր՝ արևադարձային գոտում գտնվելուն՝ Ուոլֆիշ Բեյը, ըստ Կյոպպենի կլիմայի դասակարգման, սառը  անապատային կլիմայի հազվագյուտ մեղմ տարբերակ( *BWk* )։ Այն պայմանավորված է Նաուկլյուֆթ լեռների լեռների անձրևի ստվերով և ափամերձ ծովի ջերմաստիճանի սառեցնող ազդեցությամբ՝ Բենգելական հոսանքի միջոցով։ Ուոլֆիշ Բեյը ունենում է տարեկան միջինում ընդամենը 13.2 մմ տեղումներ (0,52 in)՝ դառնալով երկրագնդի ամենաչոր քաղաքներից մեկը։ Չնայած չոր կլիմային՝ քաղաքը համեմատաբար խոնավ է։ Միջին հարաբերական խոնավությունը ողջ տարվա ընթացքում մնում է 80%-ից բարձր։ Ամենատաք ամիսը փետրվարն է՝  միջին ջերմաստիճանով, մինչդեռ ամենացուրտ ամիսներն են օգոստոսը և սեպտեմբերը՝  միջին ջերմաստիճանով։ Ցածր է նաև ցերեկային ջերմաստիճանի միջինը, ընդամենը՝ ։

1958-ից 1984 թվականներին «Pelican Point» լեռնաշղթայում գործել է օդերևութաբանական կայան։ Զարմանալիորեն ամենաբարձր ջերմաստիճանը չի գրանցվում ամռանը. աշունը, գարունը և նույնիսկ ձմեռը բոլորն էլ ունեցել են ավելի բարձր ջերմաստիճաններ, քան ամառվա ամենաշոգ օրերը։ Այս տարբերությունները տեղի են ունենում, երբ օֆշորային քամիները փչում են դեպի ներքև՝ բարձր սարահարթից ներքև, և այնուամենայնիվ, մեղմ են լինում՝ համեմատած նույն լայնության վրա գտնվող արևադարձային շատ այլ քաղաքների հետ։ Արձանագրվել են ավելի բարձր ջերմաստիճաններ, նույնիսկ միայն մի փոքր ցամաքում, օրինակ՝  օդանավակայանում 2016 թվականի ապրիլի 15-ին։

## Տնտեսություն

### Զբոսաշրջություն
Զբոսաշրջությունն աճող ազդեցություն է ունեցել քաղաքի տնտեսության վրա, ներառյալ միջազգային զբոսաշրջիկներին, որոնք ժամանում են օդանավակայան և նավահանգիստ։ Ամեն տարի նավահանգիստ են այցելում մի քանի զբոսանավեր։ Փոքր և խոշոր տուրօպերատորների կողմից հյուրընկալվող բազմաթիվ զբոսաշրջային միջոցառումներով քաղաքը վերածվել է զբոսաշրջության վայրի։

### Ձկնորսություն
Ուոլֆիշ Բեյում կան մի շարք ձկնորսական ընկերություններ, ինչպիսիք են՝ «*Hangana Seafood»*, «*Caroline Fishing»*, «*Benguella Fishing Company*», «*Cadilu Fishing»*, «*Etosha Fisheries»*, «*Kuiseb Fishing Enterprises»*, «*Blue Ocean Products»*, «*Benguella Sea Products»*, «*Consortium Fisheries»*, «*Talanam Fish Processor»* ընկերությունները։ «*Hangana Seafood*» ընկերությունը ձկան և ձկնամթերքի վերամշակող և արտահանող է։ Որպես այդպիսին, ձկնորսական ձեռնարկությունը կազմում է Ուոլֆիշ Բեյի տնտեսության հիմնական մասը։

2018 թվականի մայիսին Նամիբիայի Ազգային ձկնորսական կորպորացիայի (Fishcor) ներկայացուցիչը հաստատել է, որ 530 միլիոն N դոլար արժողությամբ նոր ցամաքային վերամշակման գործարանը կգործի մինչև 2018 թվականի սեպտեմբեր։ Ավարտից հետո գործարանը (որը նախատեսում է աշխատանքի ընդունել 700 մարդ, որոնցից 70%-ը կլինի իգական սեռի ներկայացուցիչներ), խոստանում է լինել ենթա-Սահարյան Աֆրիկայի ամենամեծ ծովամթերքի մշակման գործարանը, որը կմշակի տարեկան մոտ 80,000 տոննա ձուկ։

### Արտադրություն
2018 թվականի մարտին Նամիբիայի կառավարությունը ֆրանսիական Groupe PSA-ի հետ համատեղ ստորագրել է ներդրումային համաձայնագիր Ուլֆիշ Բեյում «Opel» և «Peugeot» մեքենաների հավաքման համատեղ ձեռնարկություն սկսելու համար։ 190 միլիոն դոլար արժողությամբ նախագիծը նախատեսված էր սկսել 2018 թվականին՝ մինչև 2020 թվականը 5000 միավոր տարեկան կանխատեսվող նպատակային ծավալով, որի նպատակն իրականացվում է Հարավաֆրիկյան մաքսային միության (SACU) երկրների շուկայական պահանջարկով։ Այնուամենայնիվ, «Peugeot»-ը սպառնացել է փակել գործարանը ներմուծման մաքսատուրքերի շուրջ Հարավաֆրիկյան Միության հետ վեճերի պատճառով։

*«Walvis Bay Salt»* ընկերությունը տարեկան արտադրում է մոտավորապես 1 միլիոն տոննա աղ ծովի ջրի արևային գոլորշիացման միջոցով։ Աղի մեծ մասը արդյունաբերական օգտագործման համար է, սակայն ընկերությունն արտադրում է նաև «*Cerebos*» ապրանքանիշով կերակրի աղ։

## Տրանսպորտ
Ուոլֆիշ Բեյը կարևոր լոգիստիկ նավահանգիստ է հարավային Աֆրիկայի տարածաշրջանի համար, որը նավահանգստային հարմարություններ է ապահովում բեռների ներմուծման և արտահանման համար Նամիբիայի, Զամբիայի, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության և Բոտսվանայի համար։ Քանի որ «*Walvis Bay Corridor Group*»-ը (WBCG) ստեղծվել է 2000 թվականին, նավահանգստով շարժվող բեռները տարեկան 30,000 կոնտեյներներից աճել են մինչև 370,000 կոնտեյներ 2016 թվականին։ 2017 թվականի դրությամբ նավահանգիստը արդիականացվում էր՝ մինչև 2019 թվականը տարեկան 1 միլիոն կոնտեյներ տեղափոխելու իր կարողությունը մեծացնելու համար։ Բյուրոկրատական և լոգիստիկ խնդիրները քաղաքի մրցակից Դուրբան նավահանգստում շեղել են երթևեկությունը դեպի Ուոլֆիշ Բեյ նավահանգիստ։ Ուոլֆիշ ծովածոցի միջով ցամաքով տեղափոխվող ողջ բեռների 95 տոկոսը փոխադրվում է բեռնատարով։

«Walvis Bay Corridor Group»ը պատրաստվում էր մեծացնել ներմուծման/արտահանման-գործարար հնարավորությունները Նամիբիայում։ Նամիբիայի զարգացման ազգային պլանը ակնկալում էր մինչև 2019 թվականն ավարտել Ուոլֆիշ Բեյ նավահանգստի ընդլայնման ծրագիրը։ Նավահանգստի աշխարհագրական դիրքի պատճառով իշխանությունները նախատեսում էին հետք ձեռք բերել դեպի ծով ելք չունեցող Հարավաֆրիկյան Զարգացման Համայնքի (SADC) երկրներին կենսական լոգիստիկ հանգույց ապահովելու գործում։ Բացի նավահանգստի կարևորությունից, զարգացումը կուժեղացներ առևտրային միջանցքները, որոնք բաղկացած են ներկայիս ճանապարհային և երկաթուղային ցանցերից։

Աֆրիկյան այլ երկրների միջև առևտրային հարաբերություններն ամրապնդելու և ընդլայնելու նպատակով Նամպորտը (Նամիբիայի նավահանգստի վարչությունը) 2019 թվականի ապրիլին ստորագրել է հնգամյա փոխըմբռնման հուշագիր Սենեգալի Դակարի նավահանգստային մարմնի հետ։

Ուոլֆիշ Բեյի միջազգային օդանավակայանը կոմերցիոն թռիչքների ծառայություններ է մատուցում քաղաքի բնակիչներին, ինչպես նաև հարևան քաղաքներին և գյուղերին՝ «Airlink» ծառայության թռիչքները Հարավաֆրիկյան Հանրապետության և Ուոլֆիշ Բեյի միջև։

2019 թվականի օգոստոսին բացվել է կոնտեյներների նոր տերմինալը, որը կառուցվել է ծովից դուրս բերված 40 ակր հարթակի վրա։ Տերմինալը կառուցվել է պետական «China Harbor Engineering Company»-ի կողմից Նամիբիայի կառավարության և Աֆրիկյան զարգացման բանկի միջոցներով, որի արժեքը 4,2 մլրդ N$ է։

Սա նավահանգստի պոտենցիալը 350000-ից ավելացնում է տարեկան 750000 կոնտեյներով։ Տերմինալը ներառում է նաև հատուկ նավարկության նավամատույց։

## Կրթություն
Ուոլվիշ Բեյն ունի մի շարք պետական (կառավարական), կիսահասարակական և մասնավոր դպրոցներ։ Դրանց թվում են Դյունսայդի ավագ դպրոցը, Դուինեսիգի տարրական դպրոցը, Ուոլֆիշ Բեյի միջազգային դպրոցը, Դելֆինի դպրոցները, Ալեքսանդրների մասնավոր դպրոցը, Կույսբմոնդի միջնակարգ դպրոցը, Ուոլֆիշ Բեյի մասնավոր դպրոցը և այլն։ Կան նաև մի շարք մանկապարտեզներ փոքր երեխաների համար։

Նամիբիայի ծովային և ձկնորսության ինստիտուտը (NAMFI) բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է՝ հիմնված քաղաքում։  Կառավարման միջազգային համալսարանը (IUM), «Welwitchia Health Training Center»-ը և «Monitronics Success» քոլեջը երկուսն էլ մասնաճյուղեր ունեն Ուոլֆիշ Բեյում։

## Քաղաքականություն
Վալվիս Բեյը կառավարվում է մունիցիպալ խորհրդի կողմից, որն ունի տասը տեղ։

### Ընտրության արդյունքներ
2015 թվականի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում հաղթել է *Հարավարևմտյան Աֆրիկայի ժողովուրդների կազմակերպություն կազմակերպությունը* (SWAPO), որը ստացել է ութ տեղ (5818 ձայն)։ Մեկական մանդատ ստացել են «*Democratic Turnhalle Alliance*»-ը (DTA, 565 ձայն) և  «*United Democratic Front*»-ը (UDF, 433 ձայն)։

2020 թվականի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում հաղթել է «Independent Patriots for Change» (IPC) ընդդիմադիր կուսակցությունը, որը ձևավորվել է 2020 թվականի օգոստոսին։ IPC-ն հավաքել է 5043 ձայն և ստացել չորս մանդատ։ SWAPO-ն երկրորդ տեղը զբաղեցրել է՝ հավաքելով 3348 ձայն և ձեռք է բերել երեք մանդատ։ Մեկական մանդատ բաժին է հասել «*Landless People's Movement*» կուսակցությանը (LPM, նոր կուսակցություն, որը գրանցվել է 2018 թվականին, 1207 ձայն), տեղի «*Joint Walvis Bay Residents Association*»-ին 945 ձայնով և «*Popular Democratic Movement*»-ին (PDM, DTA-ի նոր անվանումը) 658 ձայնով։

2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին IPC-ի արտահերթ խորհրդի նիստի ժամանակ Տրևինո Ֆորբսը վերընտրվել է Ուոլֆիշ Բեյի քաղաքապետի պաշտոնում։

### Քույր քաղաքներ
Ուոլվիս Բեյը քույր քաղաք է՝

*  Բոտսանայի Լոբաթսե քաղաք
*  Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Դրաքենսթեյն քաղաք
*  Նորվեգիայի Քրիստանսանդ քաղաք

## Նշանավոր մարդիկ
* Նեշանի Անդրեաս (1964–2011), գրող, որը նաև եղել է ուսուցիչ, ինչպես նաև աշխատել է ամերիկյան խաղաղության կորպուսում։
* Նիկո Բեսինջեր (1948–2008), քաղաքական գործիչ և անկախության ակտիվիստ։
* Օտտո Հերիգել (1937–2013), գործարար և քաղաքական գործիչ, Ֆինանսների առաջին նախարար (1990 և 1992)։
* Դերեկ Կլազեն (ծնված 1965-ին), քաղաքական գործիչ և Ուոլֆիշ Բեյի նախկին քաղաքապետ, ձկնորսության և ծովային ռեսուրսների նախարար
* Ուիլիկա Նամբահու, քաղաքական գործիչ, Ուոլֆիշ Բեյի քաղաքապետ (2008)
* Թոփ Չերի (ծնված 1991-ին), երգիչ և ձեռնարկատեր։
* Օմար վան Ռինեն, ԼԳԲՏ ակտիվիստ, Ուոլֆիշ Բեյի կրտսեր քաղաքապետ 2014-ից 2015 թվականներին և 2020-ից 2021 թվականներին, աշխատել է որպես Նյու Յորքի պետական համալսարանի ուսանողական ասամբլեայի փոխնախագահ։

### Սպորտ
* Յոհաննա Բենսոն (ծնված 1990-ին), պարալիմպիկ ոսկե մեդալակիր՝ T37 հեռացատկում
* Քրիսանդեր Բոթա (ծնված 1988-ին), Նամիբիայի հավաքականի կազմում ռեգբիի խաղացող՝ 55 խաղով
* Երկվորյակներ Շալակո և Ժիվագո Գրոնեվալդներ (ծնված 1993-ին), նախկին առաջին կարգի կրիկետ խաղացողներ։
* Պերսի Մոնտգոմերի (ծնված 1974-ին), նախկին ռեգբիի խաղացող, Հարավաֆրիկյան Հավաքականի հետ 102 հանդիպում։
* Հարի Սայմոն (ծնված 1971-ին), նախկին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։
* Հենդրիկ Սոմաեբ (ծնված 1992-ին), Նամիբիայի հավաքականում 30 հանդիպում ունեցող ֆուտբոլիստ
* Դամիան Սթիվենս (ծնված 1995-ին), ռեգբիի խաղացող Նամիբիայի հավաքականի կազմում՝ 25 խաղով
* Մարիուս Վիսսեր (ծնված 1982-ին), ռեգբիի խաղացող Նամիբիայի հավաքականի կազմում՝ 18 խաղով

## Մշակույթ
### Սպորտ
Ուոլֆիշ Բեյը ունի է բաց տարածքներ, գեղատեսիլ գեղեցկություն և յուրահատուկ ծովային և բուսական աշխարհ։ Այն հարմար է բացօթյա կենսակերպ վարելու համար, որոնց մեջ են մտնում այնպիսի սպորտաձևերով, ինչպիսիք են՝ սենդբորդինգը (ավազի վրայով սահելը), սերֆինգը, լողը, ձկնորսությունը, առագաստային սպորտը, գոլֆը և փակօթյա ու բացօթյա սպորտաձևերը։ Այնտեղ է Ուոլֆիշ Բեյ ծովալճակը, Կուիսեբ գետի դելտան և լողափը, որտեղ մարդիկ զբաղվում են լողով  և ձկնորսությամբ։

Երկու կիլոմետր երկարությամբ ավազի թքվածքը թույլ է տալիս հարակից ջրին շատ ուժեղ քամիների դեպքում հանգիստ մնալ, ինչը իդեալական է կատարողական նավերի համար, ինչպիսին է «*Vestas Sailrocket»-*ը։ Ավազի թքվածքի օվկիանոսային կողմն ունի աշխարհահռչակ սերֆինգի կետ, որը միջազգային սերֆինգային լրատվամիջոցներում հայտնի է որպես «Կմախքի ծովածոց»։

Քաղաքում են գտնվում «*Eleven Arrows FC*» և «*Blue Waters FC*» ֆուտբոլային ակումբները, որոնք մրցում են Նամիբիայի Պրեմիեր ֆուտբոլային լիգայում։

### Պաշտամունքային կառույցներ
Քաղաքի Պաշտամունքային կառույցները հիմնականում քրիստոնեական եկեղեցիներ և տաճարներ են՝ Ավետարանական Լյութերական եկեղեցի Նամիբիայում ( Լյութերական Համաշխարհային Դաշնություն ), Ավետարանական Լյութերական եկեղեցի Նամիբիայի Հանրապետությունում ( Լյութերական Համաշխարհային Ֆեդերացիա ), Նամիբիայի բապտիստական կոնվենցիա ( Բապտիստների համաշխարհային դաշինք ),Աստծո ժողովներ, կաթոլիկ եկեղեցի։ Բացի դրանից, կան նաև Անգլիկան եկեղեցիներ, մասնավորապես՝ Սուրբ Ռաֆայել Անգլիկան եկեղեցին Մոնդեսայում, Սուրբ Մեթյու Անգլիկան եկեղեցին Նամպորտին մոտ։ Կա նաև մզկիթ։

## Պատկերներ

File:NA-walvis-2.jpg|Սապատավոր կետ Ուոլֆիշ Բեյում
File:Heaviside-Delphin.jpg|Հևիսայդի դելֆինները  Ուոլֆիշ ծովածոցում
File:NA-walvis-4.jpg|Կասպիական փոկերի տեղափոխություն
File:Namibia Walvis Bay 3.jpg|Վարդագույն հավալուսան
File:Phoeniconaias minor (Walvis Bay).jpg|Ֆլամինգոներ
File:Pelican Point, Lighthouse and Lodge in Namibia (2014).jpg|Օթյակ և փարոս «Pelican Point»-ում
File:Bird Island, Walvis Bay (Namibia).jpg|Թռչունների կղզի ծովածոցի մոտ
File:Panoramic view of the salt flats of Walvis Bay.tif|Ուոլֆիշ ծովածոցի աղի հարթավայրերի տեսարան
File:Panoramic view of the salt flats.tif|Ուոլֆիշ ծովածոցի աղի հարթավայրերի տեսարան
File:Vista panoramica delle Saline di Swakopmund.tif|Ուոլֆիշ ծովածոցի աղի հարթավայրերի տեսարան
File:View of the salt flats of Walvis Bay.tif|Ուոլֆիշ ծովածոցի աղի հարթավայրերի տեսարան
File:Walvisbay-sat.jpg|Ուոլֆիշ Բեյի արբանյակային տեսարան


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Silverman, Melinda։ the Atlantic and the Namib. An Environmental History of Walvis Bay'' , NWG, Windhoek 2004 – Namibiana Buchdepot
* de Beer, Charles։ Marine Life'' , @tidude Graphix, Swakopmund o.J. – Namibiana Buchdepot
* Heemstra, Phillip; Smith, Margaret M.։ Sea Fishes'', Struik Publishers, Cape Town 2003
* Bridgeford, P. and M.։ Cross'' , Walvis Bay 2002 – Namibiana Buchdepot
* Vogt, Andreas։ Monuments in Namibia'', Gamsberg Macmillan, Windhoek 2004 – Namibiana Buchdepot

## Արտաքին հղումներ

* Images from Walvis Bay 
* Walvis Bay City Council
* Walvis Bay Airport Information
* Transfer of Walvis Bay To Namibia Act, 1993
* Namibia's Walvis Bay Issue – Origin and Rise of a Colonial Dispute (1992)
* Prime Minister Vorster Speaks on Walvis Bay, *[[Associated Press]]*, 30 July 1978
* Namibia Reclaims Walvis Bay, *[[Associated Press]]*, 28 February 1994

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծոցեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության պատմություն
Կատեգորիա:Նամիբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Նամիբիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նամիբիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ