Ուքազի շուկա

**Ուքազի շուկա** ( սուկ Ուքազ) կամ **ալ-Ուքազ** (), պատմական շուկա Ուքազում՝ Նախլա և ալ-Տաիֆ քաղաքների միջև, Սաուդյան Արաբիայի Հիջազ շրջանում: Այն հանդիսանում է նախաիսլամական ժամանակաշրջանի ամենամեծ և ամենահայտնի ամենամյա տոնավաճառը, այսօր այն հայտնի զբոսաշրջային վայր է։

## Պատմություն
Ուքազի շուկան սեզոնային շուկա էր, որը գործում էր տարեկան քսանմեկ օր՝ Զու ալ-Կա'դա ամսվա ընթացքում՝ նախքան ամենամյա Հաջի ուխտագնացությունը: Այն մրցակցում էր Մաջաննայի և Զու ալ-Մաջազի տոնավաճառների հետ, որոնք նույնպես անցկացվում էին Մեքքայի մոտ՝ տարվա նույն ժամանակահատվածում։ Այն գործել է մոտավորապես 542-726 թվականներին: Արևմտյան Արաբիայով (Հիջազի լեռնաշղթա, Թիհամա) անցնող համեմունքների ճանապարհի կենտրոնական կետում ռազմավարական առումով տեղակայված լինելով՝ վեցերորդ դարում դրա աճը մասամբ պայմանավորված էր բյուզանդա-պարսկական պատերազմներով, որոնք դժվարացրին Միջերկրական ծովի շուկաների համար Միջագետքի առևտրային ճանապարհներին մուտք գործելը: Ուքազը գտնվում էր Հավազին ցեղային խմբի տարածքում, և դրա գործառույթները հիմնականում կառավարվում էին Բանու Թամիմների կողմից։

Հավաքը հեշտացվեց այն սրբազան ամիսների սրբությամբ, որոնց ընթացքում այն ​​անցկացվում էր, և Արաֆաթի սուրբ դաշտին մոտ լինելով։ Չնայած հիմնականում առևտրի համար էր, Ուքազը կարևոր կենտրոն էր, որտեղ արաբները հանդիպում էին ցեղային կանոնները ձևակերպելու, վեճերը լուծելու, դատողություններ անելու, համաձայնագրեր կնքելու, պայմանագրեր և զինադադարներ հայտարարելու, մարզական մրցույթներ և մրցավազքեր, պոեզիայի մրցույթներ և կրոնական հավաքույթներ անցկացնելու համար․ այս առումով այն համեմատվել է հին հունական ներբողոքի ինստիտուտի հետ։ Այն հատկապես կարևոր էր պոեզիայի մրցույթների համար, որոնք ծառայում էին արաբերենի չափածոյի, քերականության և շարահյուսության կանոնները ձևակերպելուն:

Այս վայրը և դրա սրբազան նշանակությունը նշանակալից էին 6-րդ դարի վերջի Ֆիջարի պատերազմում (մի կողմից՝ Կայս-Այլանի, այդ թվում՝ Հավազինի, և մյուս կողմից՝ Կուրեյշ և Քինանա ցեղերի միջև)։ Պատերազմը սկսվեց բանու Ամիր իբն Սասա ցեղի Ուրվա ալ-Ռահալի սպանությամբ ալ-Բարրադ իբն Կայս ալ-Դհիի Քինանիի կողմից, երբ Ուրվան ուղեկցում էր Լախմիների քարավանին ալ-Հիրայից դեպի Ուքազ սուրբ ժամանակաշրջանում։ Սա հեթանոս արաբների կողմից համարվում էր սրբապղծություն, այստեղից էլ՝ պատերազմի անվանումը՝ հարբ ալ-ֆիջար («սրբապղծության պատերազմ»)։ Շուկայի տեղը իր անունը ստացել է պատերազմի չորրորդ և վերջին տարում՝ յում Ուքազում («Ուքազի օրը», որը հայտնի է նաև որպես յում Շարաբ) տեղի ունեցած ճակատամարտից։

Այս վայրը աչքի է ընկնում նախաիսլամական արաբ հերոսների մասին ուշ շրջանի լեգենդներում. ենթադրաբար, այստեղ քարոզչական այցելություններ են կատարել իսլամի մարգարե Մուհամմադը և կիսաառասպելական քրիստոնյա Քուս իբն Սաիդա ալ-Իյադին, և այն Հինդ բինթ ալ-Խուսի մասին որոշ պատմությունների վայր է։ Այնուամենայնիվ, Ուկադեի կարևորությունը նվազեց իսլամի վերելքից հետո, քանի որ ավելի ու ավելի ընդարձակվող խալիֆայությունը նպաստեց նոր առևտրային ուղիների բացմանը և փոխեց արաբական ցեղերի սոցիալական դերերը։ Շուկան վերջնականապես ավերվեց խարիջների կողմից հիջրայի 127 թվականին (725-726), որոնք թալանեցին այն։

Շուկայի գտնվելու վայրը վիճելի էր մինչև պատմաբան Մուհամմադ բին Աբդալլահ ալ-Բլահադի կողմից դրա վերահայտնաբերումը: Սաիդ ալ-Աֆղանիի կողմից 1960 թվականին հրատարակվել է մի խոշոր ուսումնասիրություն։

## Ժամանակակից շուկա
Ժամանակակից շուկան վերստեղծվել է պատմական շուկայի տեղում։ Ամեն տարի շուկան նվիրված է տարբեր բանաստեղծների։ Շուկան զբաղեցնում է 14 միլիոն քառակուսի մետր տարածք։ Ինչպես անցյալում, այնպես էլ ժամանակակից ժամանակներում անցկացվում են դասախոսություններ, մարզական մրցույթներ, պոեզիա, արվեստի գործեր և վաճառքի համար նախատեսված իրեր։ Շուկան ունի 200 խանութ, որոնք վաճառում են տարբեր ապրանքներ, այդ թվում՝ կավագործական իրեր, արծաթեղեն, ապակե իրեր, որմնանկարներ և պատմական ձեռագրեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Souq Okadh website 
*Saudi Arabia Museums website 
*Saudi Rock Art Heritage website 

Կատեգորիա:Արաբական գրականություն
Կատեգորիա:Նախաիսլամական Արաբիա
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի տեսարժան վայրեր