Հենրի Հոուգեյթ

**Հենրի Ուիլյամսոն Հոուգեյթ** (), ամերիկյան բանակի ազդանշանային կորպուսի սպա և Արկտիկայի հետախույզ, որն ԱՄՆ կառավարությունից յուրացրել է ավելի քան 133,000 ԱՄՆ դոլար։ Դատավարության ընթացքում փախել Է կալանքից և 13 տարի թաքնվել Փինկերթոնի գաղտնի ծառայությունից և դետեկտիվ գործակալությունից, որի ընթացքում աշխատել է որպես լրագրող և ղեկավարել Նյու Յորքի գրախանութը։

## Վաղ կյանք
Հոուգեյթը եղել է բրիտանացի խանութպանի որդի։ 21 տարեկանում Հոուգեյթը ներգաղթել է Միացյալ Նահանգներ և աշխատել որպես թղթակից։ 1866 թվականին ամուսնացել է Միչիգան նահանգի Մակոմբ շրջանի բնակչուհի Կորդելիա Դեյի հետ։ Հոուգեյթը և Կորդելիան ունեցել են մեկ դուստր՝ Իդան, որը ծնվել է 1866 թվականին։
մինի|Նելլի Փոլարդ
Հոուգեյթը հանդիպել է Նելլի Փոլարդին (անունը «Բուրել», կեղծանունը՝ «Նեթթի Բուրիլ») Նեբրասկայում կամ Մասաչուսեթսում, իր ռազմական կարիերայի սկզբում։ Նա աշխատանքի է ընդունվել Վաշինգտոնի գանձապետական դեպարտամենտում որպես հյուրընկալ սենատոր Էլջերնոն Փադոքի ազդեցության շնորհիվ։

## Կարիերա
1862 թվականին Հոուգեյթը դարձել է երկրորդ լեյտենանտ Միչիգանի 22-րդ կամավորական հետևակային գնդում։ 1863 թվականին նա դարձել է ԱՄՆ կապի կորպուսի առաջին լեյտենանտը։ 1867 թվականին նա ծառայության է անցել 20-րդ հետևակային գնդում, այնուհետև վերադարձել կապի կորպուս, որտեղ ծառայեց որպես գույքի և միջոցների բաշխման սպա՝ նախքան բևեռային բոլոր արշավախմբերի պլանավորման համար պատասխանատու դառնալը։ Նրա ղեկավարությամբ զորքը պատասխանատու է եղել բևեռային արշավախմբերի համար այն ժամանակ, երբ մի քանի երկրներ նույնպես աջակցում էին բևեռային հետազոտություններին։ Հոուգեյթը հավաքել է Արկտիկայի գրականության հսկայական գրադարան։

### Նախնական արշավ
Հոուգեյթի նախնական բևեռային արշավախումբը բաղկացած է եղել երկու փուլից։ 1877 թվականի փուլում խնդիր է դրվել հարաբերություններ հաստատել տեղական ինուիտների հետ՝ խթանելով գիտական փորձերը և կետորսությունը որպես եկամտի աղբյուր։ Նրա նավը՝ «Ֆլորենս» առագաստանավը, լավ ծովային նավ է եղել, բայց չափազանց փոքր է եղել նման առաքելության համար՝ 56 տոննա կշռով առջևից և հետևից։ Ֆլորենսի նավապետը Ջորջ Էմորի Թայսոնն է եղել՝ ուղեցույց, որը Չարլզ Ֆրենսիս Հոլի գլխավորությամբ «Պոլարիսի» նավապետի օգնականն էր և ուղեցույցը։ Ֆլորենցիայի թիմի կազմում են եղել Լյուդվիգ Կումլիենը և Օրեյ Թաֆտ Շերմանը։

1878 թվականի փուլը, որը պետք է ղեկավարեր Հոուգեյթը՝ պետք է միավորեր ուժերը առաջին անձնակազմի հետ և հաստատեր բևեռային գաղութացում։ Ֆլորենսը լքել է Նյու Լոնդոնը 1877 թվականի օգոստոսի 2-ին և առաջին անգամ խարիսխ է գցել Նիանտիկ նավահանգստում սեպտեմբերի 12-ին։ Հոկտեմբերի 6-ին այն հասել է Անանակտուկ ձմեռային նավահանգիստ։ Անանակտուկում գտնվելու ընթացքում պարոն Կումլիենը և պարոն Շերմանը կարևոր գիտական աշխատանք կատարեցին տեղական ինուիտների աջակցությամբ։

*Ֆլորենցիան* չի կարողացել լքել Անանակտուկը մինչև հուլիսի սկիզբը և երբ նա նավարկել է՝ 1878 թվականի հուլիսի 5-ին սառցաբեկորի կողմից տասը մղոն դեպի արևելք է եղել՝ նախքան Կիկկատյու կղզի հասնելը։ Արշավախումբը Գոդհավն նավահանգիստ է ժամանել հուլիսի 31-ին։ Այնտեղ Թայսոնն իմացել է, որ կառավարական էքսպեդիցիոն շոգենավը, որին նրանք ակնկալում էին միանալ՝ հետաձգվել է։ Առաջին փուլն ավարտվել է և երկրորդ փուլը չի սկսել, *Ֆլորենցիան* նավարկեց դեպի տուն օգոստոսի 22-ին՝ հասնելով Բոստոնի նավահանգիստ հոկտեմբերի 30-ին։  

### Արկտիկայի արշավախումբ
Հոուգեյթ Արկտիկայի արշավախմբին հանձնարարվել էր Գրենլանդիայի գիտական և աշխարհագրական հետախուզումը՝ նախապատրաստվելով 1881 թվականի Միջազգային բևեռային տարվա արշավախմբին և Արկտիկայի գաղութացմանը։ Այնուամենայնիվ բանակը և նավատորմը 1880 թվականի հունիսին որոշել են հրաժարվել Howgate Arctic Expedition-ի աջակցությունից, քանի որ արշավախմբային նավը՝ *«Gulnare»* շոգենավը, նավարկելի չէր։ Հաուգեյթը չսպասելու համար գտել է մասնավոր ֆինանսավորում։

*«Gulnare»* նավը մեկնել է հուլիսին՝ լեյտենանտ Գուստավուս Ա. Դոանի հրամանատարությամբ։ Անձնակազմի կազմում եղել են սերժանտ Դեյվիդ Լեգ Բրեյնարդը, Ջորջ Բ. Ռայսը, դոկտոր Օկտավ Պավին և Հենրի Քլեյը։ Օգոստոսի 3-ին ուժեղ հեղեղի ժամանակ *Գյուլնարեն* վնասվեց և կորցրել նավի տախտակամածը։ Շոգենավը Դիսկո հասել է օգոստոսի 8-ին և վերանորոգումը տևեց մինչև օգոստոսի 21-ը։ Փավին չի միացել անձնակազմին տնային ճանապարհորդության համար, փոխարենը մնացել է Գրենլանդիայում՝ գիտական ուսումնասիրությունները շարունակելու համար։ Դոանը հեգնանքով հայտարարել է՝

### Միջազգային բևեռային տարի
Ծրագիրն իրագործելու համար Հոուգեյթը ակտիվորեն փնտրել է միջազգային աջակցություն, այդ թվում՝ աշխարհագրական ընկերությունից, որը դարձել է Արկտիկայի գաղութի նրա տեսլականը։ Կառլ Վեյպրեխտը՝ Ավստրո-Հունգարիայի նավատորմի սպա է եղել, որը Յուլիուս ֆոն Պայերի հետ միասին գլխավորել է 1872-1874 թվականների Ավստրո-Հունգարական Հյուսիսային բևեռի արշավախումբը, իսկ հետո հայտնաբերել է Ֆրանց Յոզեֆի երկիրը, ներկայացրել է այդ մասին գերմանացի գիտնականների և բժիշկների 48-րդ հանդիպմանը։ 1875 թվականին նա նույնպես առաջարկություններ է արել արկտիկական ֆիքսված դիտակայաններ ստեղծելու վերաբերյալ։ Սմիթսոնյան թանգարանի Սփենսեր Ֆուլերթոն Բերդը 1877 թվականի իր գիտության և արդյունաբերության տարեկան արձանագրության մեջ ասում է, որ Վեյփրեխտը և մյուսները առաջարկություններ են արել օդերևութաբանների միջազգային կոնգրեսում կառավարվող բևեռային կայանների համար, հավելելով՝

Թեև 1880 թվականի Հոուգեյթ արշավախումբը ի վերջո ձախողվել է՝ Հոուգեյթը կարողացել է հարյուր հազարավոր դոլարներ հավաքել՝ նոր արշավախումբ ծրագրելու համար, որը կարող է համընկնել Առաջին միջազգային բևեռային տարվա հետ։ Լեդի Ֆրանկլինի Բեյի արշավախմբի նպատակն է եղել ստեղծել և պահպանել համապատասխան պաշարներով Արկտիկայի գաղութը Էլսմեր կղզու հյուսիսարևելյան ծայրամասի մոտ։ Այն հիմնված է եղել ենթադրությունների վրա, որ Լեդի Ֆրանկլին Բեյ կարելի էր նավով հասնել ամեն ամառ և որ նավերը խոչընդոտել են Արկտիկայի հարմարվողականությանը։ Գաղութում պետք է իջնեին և մնային 1881 թվականին Ջորջ Նարեսի կողմից նախկինում հայտնաբերված ածխի հանքի մոտ, օգնության պարագաները պետք է հասնեին 1882 թվականին, իսկ արշավախումբը պետք է հավաքվեր 1883 թվականին՝

## Իրավական խնդիրներ
Վախենալով, որ շուտով կբացահայտվի իր պետական միջոցների հափշտակությունը՝ Հոուգեյթը հրաժարական է տվել իր ռազմական հանձնաժողովից 1880 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ 1881 թվականին ազդանշանային կորպուսը խառնաշփոթի մեջ էր խարդախության, սկանդալների և յուրացումների մեղադրանքների պատճառով։ Հետաքննություն սկսվեց Հոուգեյթի կողմից ԱՄՆ կառավարության խարդախ վաուչերների հետ, որոնց ընդհանուր գումարը կազմել է մինչև 237,000 ԱՄՆ դոլար։ Ոմանք պնդում էին, որ Signal Service-ի աշխատակիցներն աջակցել են Հաուգեյթին 370,000-ից մինչև 380,000 ԱՄՆ դոլարի յուրացման հարցում։ Օգոստոսի 15-ին Հաուգեյթը ձերբակալվել է Միչիգան նահանգի Մաունթ Քլեմենս քաղաքի Էյվերի տանը։ Կառավարությունը օգոստոսի 24-ին սկսել է գործողությունները՝ Հոուգեյթից 133,000 դոլար վերադարձնելու համար։ Լեդի Ֆրանկլին Բեյի արշավախմբի պլանները շարունակվեցին՝ չնայած Հոուգեյթի հանկարծակի հեռանալուն և հետագա հետաքննությանը։

### Մեղադրական եզրակացություն
1882 թվականին Հոուգեյթին մեղադրել են յուրացման մեջ, բայց 1882 թվականի ապրիլի 13-ին հեռացել է իշխանություններից, երբ դատարանի հսկողությամբ այցելում էր իր տուն, որտեղ նրա դուստրը մեկ ժամ երգել է Մարշալի համար, մինչ նա ենթադրվում է, որ փոխում է իր ներքնազգեստը, բայց իրականում փախչում էր Պոտոմակ գետով։ 1883 թվականի մայիսի 24-ին Հոուգեյթի դեմ հեռակա վճիռ է կայացվել՝ 101,000 ԱՄՆ դոլարի վճարով գումարած տոկոսագումարով։

Պատերազմի քարտուղար Ռոբերտ Թոդ Լինքոլնը լիազորել է Գաղտնի ծառայության օպերատիվներին՝ Հոուգեյթի Նոր Օռլեանում հնարավոր թաքստոցը բացահայտելու համար, բայց նկատելով նրանց՝ Հոուգեյթը և նրա սպասավորը արագորեն մեկնել են Նեբրասկա Սիթի։ Այնտեղ Հոուգեյթն այցելել է Signal Corps-ի նախկին սպա, այժմ փաստաբան Ալբերտ Ս. Քոուլին, որպեսզի աջակցի հայց ներկայացնելու, որ կառավարությունն իրականում Հոուգեյթին գումար է պարտք։ Հոուգեյթը տեղափոխվեց Էսկանաբա, Միչիգան, որտեղ նա ստանձնեց  կեղծանունը և աշխատեց որպես թղթակից։ Վախենալով, որ գաղտնի ծառայությունը չի կարող գրավել Հաուգեյթին, Լինքոլնը վարձել է Pinkerton Detective Agency-ին, որը փորձել է, բայց չի կարողացել կաշառել Քոուլին Հաուգեյթի գտնվելու վայրի մասին տեղեկություններ ստանալու համար։

### Ձերբակալություն
1894 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Հոուգեյթը եղել է Նյու Յորքում և գիշերել է Լադլոու Սթրիթի բանտում։ Նա օգտագործել է «Հենրի Ուիլյամս» կեղծանունը և 1888 թվականից վարել է հին գրքերի և տպագիր վաճառողի կյանքը Չորրորդ Ավենյու 80 հասցեում։ Հոուգեյթն ապրել է Բուրելի (նույնանուն «Միսիս Ուիլյամս») հետ Արևմտյան Տասներորդ փողոցում։ Այս ժամանակահատվածում նա նաև պնդում է, որ եղել է երդվյալ ատենակալների թղթակիցը քաղաքի ընդհանուր նիստերի դատարանում նշանակված դատավարությունների ժամանակ։ Հոուգեյթին տարել են դատավոր Չարլզ Լ. Բենեդիկտի մոտ, որը ստորագրել է վերջինիս ձերբակալման հրամանը։ *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times-ը]]* հայտնել է, որ Հաուգեյթը մեղադրվում է ԱՄՆ կառավարությունից 370 հազար դոլար հափշտակելու մեջ։ Բազմաթիվ հանցագործությունների մեջ մեղավոր ճանաչված Հոուգեյթը պատիժ է կրել «Օլբանի» քրեակատարողական հիմնարկում։

## Անձնական կյանք
1900 թվականի դեկտեմբերին ազատ արձակվելուց հետո Հոուգեյթը տեղափոխվեց իր դստեր՝ Իդայի տուն Վաշինգտոնում, որտեղ 1901 թվականին մահացել է ուղեղային արյունահոսությունից։

## Ծանոթագրություններ

### Մատենագրություն

* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Հենրի Հոուգեյթի ձեռագիրը Դարթմունթ Քոլեջի գրադարանում

Կատեգորիա:Գրենլանդիայի պատմություն