Ռոբերտ Լադլեմ

**Ռոբերտ Լադլեմ** ( ), ամերիկացի գրող, մի շարք բեսթսելլերների հեղինակ, դերասան և պրոդյուսեր։ Լադլեմի աշխատանքները թարգմանվել են 32 լեզուներով և վաճառվել ավելի քան 210 միլիոն օրինակով։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Լադլեմը (*Robert Ludlum*) ծնվել է Նյու Յորքում 1927 թվականի մայիսին։ Հայրը՝ Ջորջ Լադլեմը (*George Ludlum*), մահացել է, երբ որդին ընդամենը 7 տարեկան էր, այդ պատճառով տղան իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել է Նյու Ջերսիում՝ ապրելով հեռավոր հարազատների հետ։ Այստեղ նա սովորել  է *Rectory School* դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Կոնեկտիկուտ նահանգի Միդլթաուն քաղաքի Ուեսելյան համալսարանում (Middletown, Connecticut), որտեղ դարձել է «*Alpha Delta Phi*» ուսանողների ոչ ֆորմալ եղբայրության անդամ։

Ռոբերտը բավականին շուտ է սկսել մտածել ապագա մասնագիտության ընտրության մասին. հավասարապես ցանկացել է դառնալ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, զինվորական, դերասան և գրող, սակայն 16 տարեկանում նրան առաջարկել են խաղալ «Կրտսեր օրիորդ» կատակերգությունում, որը լիովին փոխել է նրա կյանքը։

1945-ին զորակոչվել է բանակ, ծառայել Խաղաղ օվկիանոսի ծովային հետևակում։ Հայտնի է, որ այնտեղ անցկացրած առաջին մի քանի ամիսներին Լադլեմը մի քանի հարյուր էջանոց նոթատետր է ունեցել Ռազմածովային ուժերում ծառայության իր տպավորությունների մասին։

Միդլթաուն վերադառնալուց հետո, 1951 թվականին Ռոբերտն ավարտել է համալսարանը և ստանացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ Նույն թվականին ամուսնացել է Մերիի (*Mary Ryducha*) հետ, որի հետ ունեցել են երեք երեխա։

### 1950-ական թվականներ
1950-ական թվականներին Լադլեմը հաճախ է հայտնվել հեռուստաշոուներում և սերիալներում, որոնցից ամենահայտնիներն էին` «*The Kraft Television Theatre*», «*Studio One*», «*Robert Montgomery Presents*»: 1954 թվականին նա խաղացել է Սպարտակի դերը «Գլադիատոր» («The Gladiator») ֆիլմում, իսկ 1959 թվականին խաղացել է զինվորի դեր Ֆրից Հոչվոլդերի () «Ուժեղները մենակ են» («The Strong Are Lonely») հեռուստատեսային ներկայացման մեջ։ 1957 թվականին Ռոբերտը աշխատանքի է անցել որպես *North Jersey Playhouse*- ի պրոդյուսեր, իսկ երկու տարի անց Նյու Ջերսի նահանգի Պարամուս քաղաքում բացել է *Playhouse-on-the-Mall* թատրոնը։

### 1970-ական թվականներ
Մինչև 1971 թվականը Լադլեմը զբաղվել է միայն թատրոնի համար պիեսներ գրելով, որոնցից շատերն, այնուամենայնիվ, հայտնվել են Բրոդվեյում։ 1971 թվականի վերջին լույս  է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «Սկարլատի ժառանգությունը», որտեղ պատմում է Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ամերիկացի զինվորի մասին։ Ինչպես ավելի ուշ ասել է հեղինակը, գիրքը տպագրվել է միայն տասներորդ փորձից հետո, և չնայած հրատարակիչների մտահոգությանը, վեպն ակնթարթորեն դարձել է բեսթսելլեր։ Գրողի հաջորդ աշխատանքը 1973 թվականին լույս տեսած «Օստերմանի հանգստյան օրեր» («*Osterman Weekend*») գիրքն էր, 1983 թվականին նկարահանվել է ռեժիսոր Սեմ Պեկինպահի համանուն կինոնկարը։

Ռոբերտը ընտանիքի հետ միասին 1970 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք, բացի այդ, նա նաև տուն է ունեցել Ֆլորիդայում։ Այդ ժամանակ Լադլեմը շատ է ճանապարհորդել նոր ստեղծագործությունների համար բավարար նյութ հավաքելու համար։ Ռոբերտը միշտ նշել է, որ Փարիզը միշտ էլ եղել է իր սիրելի քաղաքը։

### Բորնի նույնականացումը գիրք
1980 թվականին լույս է տեսել Լդլեմի մի գիրք, որը հեղինակին բերել է համաշխարհային հռչակ, և դարձել գրքերի մի ամբողջ «Բորնի նույնականացումը» շարքի սկիզբը։ Գրքի սյուժեի համաձայն՝ գլխավոր հերոս Բորնը՝ ԿՀՎ-ի նախկին գործակալ, հայտնաբերվել է ծովում անգիտակից վիճակում. ամբողջ գրքում նա փորձում է հիշել, թե ով է ինքը։ 1988 թվականին թողարկվել է համանուն ֆիլմը, գրքի երկրորդ էկրանավորումը եղել է 2002 թվականին։

1986 և 1990 թվականներին լույս են տեսել «Բորնի գերակշռությունը» և «Բորնի վերջնագիրը» գրքերը, որոնք համապատասխանաբար դարձել են սագայի շարունակությունը։

Լադլեմի որոշ գրքեր լույս են տեսել Մայքլ Շեֆարդ (Michael Shepherd) կամ Ջոնաթան Ռայդեր (Jonathan Ryder) կեղծանուններով։

### Գործունության ավարտ
Նրա վերջին գիրքը 2000 թվականին լույս տեսած «Պրոմեթևսյան հնարքն» («The Prometheus Deception») է եղել։

Ռոբերտ Լադլեմը մահացել է 73 տարեկան հասակում, 2001 թվականի մարտի 12-ին, սրտի կաթվածից։ Գրելու իր գործունեության ընթացքում նա հեղինակել է ավելի քան 20 գիրք, որոնք թարգմանվել են 32 լեզուներով, ընդհանուր 200 միլիոնից ավելի տպաքանակով։

Լադլեմի մահից հետո հայտնաբերվել են նրա մի քանի ձեռագրեր, որոնցից մեկը՝ «Էմբլերի նախազգուշացումը», լույս է տեսել 2005 թվականին՝ բնօրինակ լեզվով. 2006 թվականին թարգմանվել է ռուսերեն և հրատարակվել Ռուսաստանում, որտեղ այն դարձել է իսկական բեսթսելլեր։

## Մատենագիտություն
* *«*Սկարլատի ժառանագություն*»* (*«The Scarlatti Inheritance»*, 1971)
* *«*Օստերմանի հանգստյան օրեր*»* (*«The Osterman Weekend»*, 1972)
*«Փայլաթուղթ» (*«The Matlock Paper»*, 1973)
*«Տրեվայն» (*«Trevayne»,* 1973, ստորագրված է Ջոնաթան Ռայդեր անվամբ)
*«Հալիդոնի կանչը» (*«The Cry of the Halidon»*, 1974, ստորագրված է Ջոնաթան Ռայդեր անվամբ)
*«Ռեյնեմանի փոխանակում» (*[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Rhinemann_Exchange The Rhinemann Exchange]*, 1974)
*«Գանդոլֆոյի ճանապարհը» (*«The Road to Gandolfo»*, 1975, գրվել է Մայքլ Շեպարդ կեղծանվամբ - *Michael Shephard*)
* *«*Ճանապարհ դեպի Գանդոլֆո*»*  (*«The Gemini Contenders»*, 1976)
*«Չենցելորի ձեռագիրը»(*«The Chancellor Manuscript»*, 1977)
*«Հոլքրոֆթի կտակը» (*«The Holcroft Covenant»*, 1978)
* *«*Մատարեսի շրջանը*»* (*«The Matarese Circle»*, 1979)
*«Բորնի նույնականացումը» («*The Bourne Identity»,* 1980)
*«Պարսիֆալի խճանկարը» (*«The Parsifal Mosaic»*, 1982)
*«Ակվիտանիայի դավադրություն» (*«The Aquitaine Progression»*, 1984)
* «Բորնի գերակշռությունը» («*The Bourne Supremacy»,*1986)
* «Իկարուսի**** օրակարգը» (*«The Icarus Agenda»*, 1988)
* «Բորնի վերջնագիրը»(«*The Bourne Ultimatum»,*1990)
*«Ճանապարհ դեպի Օմահա» (*«The Road to Omaha»*, 1992)
*«Կարիճի պատրանք» (*«The Scorpio Illusion»*, 1993)
* «Ապոկալիպսիս ժամացույցը» (*«The Apocalypse Watch»*, 1995)
* *«*Մատարեսի հետհաշվարկ*» («The Matarese Countdown»*, 1997)
*«Պրոմեթևսյան հնարք» (*«The Prometheus Deception»*, 2000)
*«Սիգմայի արձանագրություն» (*«The Sigma Protocol»,* 2001)
*«Էմբլերի նախազգուշացումը» *(«The Ambler Warning», *2005*)*

## Ֆիլմագրություն
Լադլեմի որոշ վեպեր էկրանավորվել են, վերածվել են կինոնկարների և մինի-սերիալների, չնայած սյուժետային զարգացումները կարող են էապես տարբերվել բնօրինակ նյութից։ Սովորաբար սերիալները ավելի մոտ են վեպի տեքստին, որի հիմքով նկարահանվել են։

 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ