Օնտոլոգիա (ինֆորմատիկա)

thumb|Վերին մակարդակի օնտոլոգիայի աղյուսակ
Ինֆորմատիկայում **օնտոլոգիան** ներառում է գիտելիքի մեկ, բազմաթիվ կամ բոլոր տիրույթներին վերաբերող հասկացությունների, տվյալների կամ միավորների  ֆորմալ անվանումները, կատեգորիաների սահմանումները, հատկությունների և հարաբերությունների ներկայացումը: Ավելի պարզ ասած՝ օնտոլոգիան առարկայական ոլորտի հատկությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը ցույց տալու միջոց է՝ սահմանելով այդ առարկայական ոլորտի միավորները ներկայացնող տերմինների և հարաբերական արտահայտությունների մի շարք: Այս կերպ կառուցված օնտոլոգիաներն ուսումնասիրող ոլորտը երբեմն անվանում են կիրառական օնտոլոգիա:

Յուրաքանչյուր ակադեմիական առարկա կամ ոլորտ, ստեղծելով իր տերմինաբանությունը, դրանով իսկ հիմք է դնում օնտոլոգիայի համար: Տեսություններ, հետազոտություններ և կիրառություններ ձևակերպելու համար, յուրաքանչյուրն օգտագործում է օնտոլոգիական ենթադրություններ: Բարելավված օնտոլոգիաները կարող են բարելավել այդ ոլորտում խնդիրների լուծումը, տվյալների համակարգերի փոխգործունակությունը և տվյալների հայտնաբերելիությունը: Յուրաքանչյուր ոլորտում հետազոտական ​​աշխատանքների թարգմանությունը խնդիր է, որն ավելի հեշտ է դառնում, երբ տարբեր երկրների փորձագետները պահպանում են տերմինների վերահսկվող բառապաշար իրենց լեզուների միջև: Օրինակ, տնտեսագիտության սահմանումը և օնտոլոգիան մարքսիստական ​​տնտեսագիտության առաջնահերթ խնդիրն են, ինչպես նաև տնտեսագիտության այլ ենթաոլորտների հիմնական մտահոգությունն են։

Տեղեկատվական գիտության և փիլիսոփայության մեջ օնտոլոգիաների ընդհանուր առանձնահատկությունը կատեգորիաների համակարգի համաձայն էությունը ներկայացնելու փորձն է, թե օբյեկտները և թե իրադարձությունները՝ իրենց բոլոր փոխկապակցված հատկություններով և հարաբերություններով։ Երկու ոլորտներում էլ զգալի աշխատանք կա օնտոլոգիայի ինժեներիայի խնդիրների վերաբերյալ (օրինակ՝ Քուայնը և Կրիպկեն փիլիսոփայության մեջ, Սովան և Գուարինոն տեղեկատվական գիտության մեջ), , ինչպես նաև բանավեճեր այն մասին, թե որքանով է հնարավոր նորմատիվ օնտոլոգիան (օրինակ՝ ֆունդամենտալիզմը և կոհերենտիզմը փիլիսոփայության մեջ, BFO-ն և Cyc-ը արհեստական ​​բանականության մեջ)։

Արհեստական ​​բանականությունը զգալի ուշադրություն է գրավել կիրառական օնտոլոգիայի վերաբերյալ այնպիսի ենթաոլորտներում, ինչպիսիք են բնական լեզվի մշակումը մեքենայական թարգմանության և գիտելիքների ներկայացման մեջ, սակայն օնտոլոգիայի խմբագրիչները հաճախ օգտագործվում են մի շարք ոլորտներում, այդ թվում՝ կենսաբժշկական ինֆորմատիկայում, արդյունաբերության մեջ։

## Օնտոլոգիան փիլիսոփայության մեջ
Օնտոլոգիան փիլիսոփայության ճյուղ է և հատում է այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են մետաֆիզիկան, իմացաբանությունը և լեզվի փիլիսոփայությունը, քանի որ այն դիտարկում է, թե ինչպես են գիտելիքը, լեզուն և ընկալումը կապված իրականության բնույթի հետ: Մետաֆիզիկան զբաղվում է այնպիսի հարցերով, ինչպիսիք են՝ «ի՞նչ գոյություն ունի» և «ի՞նչ է իրականության բնույթը»: Փիլիսոփայության հինգ ավանդական ճյուղերից մեկը՝ մետաֆիզիկան, զբաղվում է գոյության ուսումնասիրությամբ՝ հատկությունների, էությունների և հարաբերությունների միջոցով, ինչպիսիք են մասնավորների և ունիվերսալների, ներքին և արտաքին հատկությունների կամ էության և գոյության միջև եղած հարաբերությունները: Մետաֆիզիկան շարունակական քննարկման թեմա է եղել գրավոր պատմությունից ի վեր:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Կատեգորիա:Գիտելիքների ներկայացում
Կատեգորիա:Տեխնիկական հաղորդակցություն
Կատեգորիա:Տեղեկատվության գիտություն