open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռաիսա Ռյազանովա

**Ռաիսա Ռյազանովա** (, ), թատրոնի և կինոյի ռուս խորհրդային դերասանուհի։ Ռուսաստանի Դաշնության Ժողովրդական արտիստ (2005)։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1981)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Ղազախստանի Պետրոպավլովսկ քաղաքում։ Ռյազանովան եղել է արտաամուսնական երեխա. նրա մայրը՝ Մելանյա Գրիգորևնան, ռուսական գյուղից էր, հրաժարվել է ամուսնանալ վարորդի հետ, քանի որ նա արդեն ուներ ընտանիք և վեց երեխա։ Վաղ տարիքում մայրը դստեր հետ տեղափոխվել է Մոսվայի մարզ՝ Ռամենսկոյե։

Ավարտելով դպրոցը, Ռայան ընդունվել է Ռյազանի երաժշտական ուսումնարան՝ բայանի դասերի։ Ավարտելուց հետո դասավանդել է երաժշտություն։ Շուտով ճակատագիրը նրան բերում է Ռյազանի մարզային թատրոն, որից հետո Ռյազանովան հասկացավ, որ իր կոչումը դերասանական վարպետությունն է։

1969 թվականին նա ավարտել է Ա. Վ. Լունաչարսկու անվան թատերական արվեստի պետական ինստիտուտը։ Երկրորդ կուրսում նա ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Յուրի Պերովի հետ։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել անմիջապես ծանոթանալուց հետո՝ մեկ տարի անց, երբ դերասանուհին սովորում էր երրորդ կուրսում։ Ծնվում է նրանց միակ երեխան՝ որդին Դանիլան։

Նրա ընտանեկան կյանքը չի դասավորվել՝ Ռյազանովան սիրահարվում է ռեժիսորին, որը մոտ նկարահանվում էր։ Չցանկանալով խաբել ամուսնուն, նա խոստովանում է զգացմունքների մասին։ Զույգը բաժանվում է։ Ռեժիսորի հետ հարաբերությունները շարունակվում են շուրջ տասը տարի։ Պերովը երկրորդ անգամ է ամուսնանում։

1969 թվականին Ռյազանովան աշխատում էր ըստ պայմանագրերի։ 1979 թվականին դառնում է Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի դերասանուհի։

Եթե իրականում Ռաիսայի մոտ անձնական կյանքը չի ստացվել, ապա նրա հերոսուհին «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» ֆիլմում համարվում է ամենաերջանիկը։ Նրա դերը ունեցել է մեծ հաջողություն և արժանացել է մեծ թվով պարգևների։

«Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» ֆիլմում դերից հետո Ռաիսա Ռյազանովայի կինոկարիերայում քիչ բան է փոխվել։ Նա շարունակում է պարբերաբար նկարահանվել, խաղալով «ժողովրդական կնոջ» կերպարը։

## Ընտանիք
* Մայրը՝ Մելանյա Գրիգորևնա, ծնվել է Ռյազանի մարզի Սարաևսկի շրջանի Բիչկի գյուղում
* Հայրը՝ Իվան։ Դստեր ծնվելու ժամանակ ամուսնացած էր և ուներ 6 երեխա։ 
* Ամուսինը՝ Յուրի Պերով (ծնվ. 1939), դերասան (բաժանված են)
* Որդին՝ Դանիլա Պերով (ծնվ. 1968), դերասան։ 1989 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան (Իվան Թարխանովի կուրսում)։ Աշխատում է «Տագանկայի դերասանների ընկերակցություն» թատրոնում։
* Թոռը՝ Անդրեյ Պերով, սովորում է Ժամանակակից արվեստի ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Երեք քույր (օպերա)

**«Երեք քույր»** (, ), Պետեր Էտվյոշի օպերան՝ ստեղծված Անտոն Չեխովի համանուն պիեսի հիման վրա։ Լիբրետոն հեղինակել են Էտվյոշն ու Կլաուս Հենեբերգը։ Առաջին անգամ բեմադրվել է Լիոնի օպերայում 1998 թվականին և համարվում է 20-րդ դարի վերջին մեծ օպերան։

## Լիբրետո
Լիբրետոն գրվել է կոմպոզիտոր Պետեր Էտվյոշի ու գերմանացի լիբրետիստ Կլաուս Հենենբերգի կողմից գերմաներեն, ապա թարգմանվել ռուսերեն։ Չեխովի պիեսի չորս գործողություները ժամանակագրական կարգով ներկայացնելու փոխարեն լիբրետոն բաժանված է երեք «հաջորդականության», որոնք պատմում են կատարվող իիրադարձությունների մասին Իրինայի, Անգրեյի ու Մաշայի տեսանկյուններից։ Պատճառահետևանքային կապերի խախտումն ու իրադարձությունների գծային զարգացումից հրաժարվելն ընդգծված են ժամացույցը խորհրդանշորեն կոտրելով (երկու հաջորդականություններում) և կրկնության կեղծ-ծիսակարգային բնույթով։

## Բեմադրություններ
«Երեք քույր» օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է Ուսիո Ամագացուի կողմից Լիոնի օպերայում։ Նվագախմբի դիրիժորը եղել է Կենտ Նագանոն։ Կանանց բոլոր դերերգերը (Օլգա, Մաշա, Իրինա, Նատաշա, Անֆիսա) կատարել են տղամարդիկ, քույրերի դերերգերը՝ կոնտր տենորով։

Առաջին կատարումներ՝ Ալեն Օբան (Օլգա), Վյաչեսլավ Կագան-Պալեյ (Մաշա), Օլեգ Ռյաբեց (Իրինա), Գերի Բոյս (Նատաշա), Ալբերտ Շագիդուլին (Անդրեյ), Նիկիտա Ստորոժև (Կուլիգին), Վոյցեխ Դրաբովիչ (Վերշինին), Պիտեր Հոլ (Չեբուտիկին), Գրեգոր Դալալ (Տուզենբախ), Դենիս Սեդով (Սոլյոնի), Յան Ալոֆս (Անֆիսա), Վալերի Սերկին (Ֆեդոտիկ), Ալեքսեյ Գրիգորև (Ռոդե)։ 1999 թվականին այդ բեմադրության ձայնագրությունը թողարկվել է Deutsche Grammophon ընկերության կողմից, իսկ 2002 թվականին թողարկվել է տեսագրությունը։

«Երեք քույր» օպերան բազմիցս բեմադրվել է, այդ թվում նաև Դյուսելդորֆում, Համբուրգում, Ամստերդամում, Փարիզում, Բրյուսելում, Էդինբուրգում և Վիեննայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետեր Էտվյոշի օպերաներ
Կատեգորիա:Ռուսերեն օպերաներ
Կատեգորիա:1998 երաժշտությունում
Master Blaster (Jammin)

**Master Blaster (Jammin)**, երգ՝ ստեղծված 1980 թվականին ամերիկացի երգիչ-երգահան Սթիվի Ուանդերի կողմից։ Երգը ներառված է «*[[Hotter than July (ալբոմ)|Hotter than July]]*» ալբոմում։

## Պատմությունը
Երգը ստեղծվել է ռեգգիի ծանր հնչյուններով՝ ոգեշնչված Բոբ Մառլիի ռեգգի հնչյուններից։ Ուանդերն այն առաջին անգամ կատարել է հենց Բոբ Մառլիի հետ՝ 1980 թվականի աշնանը։ Երգի բառերի մեջ զետեղված են տողեր Ջայի երեխաների, Մերիլին Մոնրոյի կրքոտության, Զիմբաբվեի քաղաքացիական պատերազմի մասին։

Երգը համարվում է «*Hotter than July*» ալբոմի գլխավոր սինգլը։ Այն դարձավ մեգահիթ՝ գրավելով ''Billboard'' R&B singles չարթում 1-ին հորիզոնականը 7 շաբաթ շարունակ, 5-րդ հորիզոնականը՝ 1980 թվականի *Billboard's* pop singles չարթում և 2-րդ հորիզոնականը՝ UK Singles չարթում։ Երգը ներառում է նաև «*Hotter than July*» վերնագիրը։

## Անձնակազմ
*Սթիվի Ուանդեր - վոկալ, բեկ վոկալ՝ Ֆենդեր Ռոդես, Քլավինեթ, Օրջեն
*Նաթան Ուաթս - բաս, բեկ վոկալ
* Բենջամին Բրիջս -  կիթառ, բեկ վոկալ
* Դենիս Դեյվս - հարվածային գործիքներ
* Իրլ Դեռուին - հարվածային գործիքներ, բեկ վոկալ
* Իսայահ Սանդերս- բեկ վոկալ, պիանետ, երգեհոն
* Հենդ Ռեդդ –  սաքսոֆոն
* Լարրի Ջիթթենս – շեփոր
* Ռիք Զանեջար- կիթառ
* բեկ վոկալ- Անգելա Վինբաշ, Ալեքսանդրա Բրոուն Էվանս, Շիրլի Բրեր, Մարվա Հոլքոլմ

## Չարթի պատմություն

## DJ Luck & MC Neat տարբերակներ
Master Blaster (Jammin') cover տարբերակով ներկայացվել է UK garage-ի կողմից (երգում էր Ջիջին) 1999 թվականին։ Այդ տարբերակը հայտնվել է Top 5 hit-ում՝ UK Singles Chart-ի 5-րդ հորիզոնականում։

### Այլ տարբերակներ
1998 թվականին երգը դարձել է «*Ստելլայի հրապուրանքը*» ֆիլմի սաունդրեքը, որը կատարել է Ուիքլիֆ Ջինը։ Երգն ունի այլ քավեր տարբերակներ՝ մշակված Ջեյմս Լաստի (1981), Ջերոյի (2006) և Մինի Դրայվերի (2014) կողմից։

2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին «Jools Holland Hootenanny » երաժշտական շոուի ժամանակ երգի քավեր տարբերակ ներկայացրեց նաև Էդ Շիրանը։ Շիրանը երգը ներկայացրեց «Jools' Rhythm and Blue Orchestra»-ի հետ։

«The *[[Stevie Wonder]]: Songs In the Key of Life – An All-Star Grammy Salute*»-ի ժամանակ Բիյոնսեն և Էդ Շիրանը ներկայացրին երգի նոր տարբերակը։ Շոուն հեռարձակվել է 2015 թվականի փետրվարի 15-ին CBS-ով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1980 սինգլներ
Կատեգորիա:Սթիվի Ուանդերի երգեր
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Ոսկե ծածկակառք

**Ոսկե ծածկակառք** (), կառք, որը պատկանում և ծառայում է նիդերլանդական թագավորական ընտանիքին։ Նախագծված և ստեղծված է Սպեյկեր եղբայրների կողմից։ Ամեն տարի Նիդերլանդների միապետը Ոսկե կառքով Բինենհոֆից ուղևորվում է Ռիդերզաալ, որպեսզի այնտեղ տեղեկություններ հայտնի գլխավոր խորհրդարանին։ Երբ թագուհին կատարում է զբոսանք, կառքի հետևից շրջում են ութ ձիավորներ, իսկ ընտանիքի երիտասարդ անդամները ձիավարում են վեց ձիերից կազմված կառքը։ Զբոսանքի ընթացքում թագուհին կանգնում է, որպեսզի բարևի ժողովրդին։ Կառքի ոչ սովորական բարձրությունը կառքի կառավարումը դարձնում է ավելի բարդ։

Ի տարբերություն տարածված կարծիքի, կառքը պատրաստված է տեքի կոչվող ծառատեակից, որոշ հատվածներ զարդարված են պատկերներով։ Կառքը ստեղծված է նիդերլանդական Վերածննդի ոճով։

## Պատմություն
1898 թվականին, երբ ստեղծվեց այս կառքը, Ամստերդամի բնակչությունը կառքը նվիրեց Վիլգելմինա թագուհուն։ Կառքը առաջին անգամ օգտագործվել է 1901 թվականի փետրվարի 7-ին, Հենդրիկ արքայազնի հարսանիքի ժամանակ։

## Պատկերասրահ

Goudenkoets.JPG|Ոսկե ծածկակառքը «Թագավորի օր» տոնի ժամանակ
Gouden koets.jpg|Նիդերլանդների թագավոր Վիլեմ Ալեքսանդրը ոսկե ծածկակառքում
Gouden Koets - Prinsjesdag 2014 (15072575499).jpg|2014 թվական


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ո՞ր թագուհին է շրջում ոսկե կառքով:
*  «Ճանապարհորդություն և հանգիստ» ամսագիր

Կատեգորիա:Նիդերլանդահայ մշակույթ
Կատեգորիա:Փոխադրամիջոցներ
Ընկնող աստղերի այգին (հեռուստասերիալ, 2018)

**«Ընկնող աստղերի այգին»** (), 2018 թվականին նկարահանված չինական հեռուստասերիալ։ Գլխավոր դերերում խաղում են՝ Շեն Յուեն,Դիլան Վանը, Դարեն Չենը, Քոնոր Լեոնգը և Ցեզար Վուն։ Այն 2001 թվականի համանուն թայվանական հեռուստասերիալի վերաթողարկումն է։ Հեռուստասերիալը եթեր է հեռարձակվել «Hunan TV» ալիքով 2018 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև օգոստոսի 29-ը։

## Սյուժե
Պատմությունը կենտրոնանում է մի սովորական աղջկա՝ Դոն Շան Սայի շուրջ, որն ընդունվում է երկրի ամենահեղինակավոր համալսարանը։ Նա հանդիպում է F4-ին, յուրահատուկ մի խումբ, որը բաղկացած է այդ համալսարանի չորս հայտնի տղաներից՝ Դաո Մին Սի, Հուա Զե Լեյ, Յան Սի Մեն և Ֆեն Մեյ Ցզո։ Շան Սայն աղջիկ է, որի ընտանիքը հազիվ է ծայրը ծայրին հասցնում։ Իր բնավորության պատճառով, նա անմիջապես բախվում է F4-ի հետ, հատկապես Դաոյի, որը փչացած, ինքնահավան և խուլիգանի մեկն է։ Նա մնում է անպարտելի անգամ այն ժամանակ, երբ դառնում է Դաո Մին Սիի թիրախը։ Վերջիվերջո, չորս տղաները սկսում են ընդունել Շան Սայի աննկուն անձը, իսկ աղջիկը սկսում է տղաների մեջ բարություն նկատել, ինչը բացում է ճանապարհ դեպի ընկերությունը և հնարավոր սիրավեպ։

## Դերերում
### Գլխավոր
*Շեն Յուե - Դոն Շան Ցայ
*Դիլան Վան -Դաո Մին Սի
*Դարեն Չեն - Հուա Զե Լեյ
*Քոնոր Լեոնգ - Ֆեն Մեյ Ցզո 
*Ցեզար Վու - Յան Սի Մեն

### Երկրորդական
* Լի Ցյացի - Ցզյան Սյաոյուի
* Լյու Ինհաո - Չեն Ցինհե
* Սան Ցյան - Օն Յուանցի / Սյաո Ցզի
* Դի Սյույ - Դաո Մին Չժուան
* Ան Ցզի - Լի Սինհուեյ
* Դոնգ Սին - Լի Չժեն
* Վան Լին/ Լիլիան Վան- Դաոմին Ֆեն
* Սուն Իհան - Դեն Տանջինգ
* Վան Ռունզե- Տյան Ե
* Բլեյք Էբբի- Թոմաս
* Վան Ցզի Չժեն - Ցզյան Բայհե
* Լյու Ե - Չժոու Կայնա
* Ջաո Հուա Ռան - Յան Շունպինգ

## Ցուցադրություն
*  - ABS-CBN ալիքով
*  - SCTV ալիքով
*  - 8TV ալիքով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Չինական հեռուստասերիալներ
Կարլսկրունա

**Կարլսկրունա** ()-վարչական կենտրոն շվեդական Բլեկինգե նահանգում։ Հիմնադրվել է  Կարլ XIի կողմից որպես շվեդական նավատորմի գլխավոր (իսկ այժմ միակ) հանգրվան, որը գտնվել է 33 կղզիների վրա, Բալթիկ ծովի ափին։ Անվանումը թարգմանաբար նշանակում է «Կարլի թագ»։ Բնակչությունը 62 804 բնակիչ է 2009 թվականի տվյալներով։

## Պատմություն
thumb|left|250px|Կարլսկրունայի հիմնադրումը
Քաղաքը հիմնադրվել է 1680 թվականին Շվեդիայի թագավոր Կարլ XI-ի կողմից։ Նախագծվել է XVII դարում ժամանակի լավագույն ճարտարապետների կողմից։ Մինչ օրերս մնում է ուշ Վերածննդի քաղաքաշինության վառ օրինակ և ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգությանցանկում։ Տեսարժան վայրերից են երկրի ամենամեծ փայտե եկեղեցին՝ թվագրված 1685 թվականին, և բարոկկո ոճի երկու  տաճար` XVIII դարի՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին (Գերմանական եկեղեցի, 1709 թվական) և Ֆրեդերիկի եկեղեցին (1744 թվական)։ Երկու եկեղեցին էլ նախագծել է Տեսսին կրտսերը։

Հյուսիսային պատերազմի տարիներին Կարլսկրունան եղել է Շվեդիայի ամենաշատ բնակեցված քաղաքներից մեկը, իսկ տեղական նավաշինարանը` Սկանդինավիայի ամենամեծ գործատուն։

1790 թվականին քաղաքը գրեթե ամբողջությումբ ոչնչացել է հրդեհից։

Կարլսկրունան այժմ գավառական քաղաք է։ «Նիլսի հրաշալի ճամփորդությունը վայրի սագերի հետ» հեքիաթում նկարագրված են կենդանացած հուշարձանները (բրոնզե և փայտե), որոնք տեղադրված են Կարլսկրունայում։

## Քույր քաղաքներ

*  Հիլլերիոդ, Դանիա
*  Հորտեն, Նորվեգիա
*  Լովիյսա, Ֆինլանդիա
*  Օլաֆսֆորդուր, Իսլանդիա
*  Կլայպեդա, Լիտվա
*  Գդինյա, Լեհաստան
*  Բալտիյսկ, Ռուսաստան
*  Ռոստոկ, Գերմանիա
*  Այզպուտե, Լատվիա
*  Հրազդան, Հայաստան

## Պատկերասրահ

Fredrikskyrkan Karlskrona.jpg|Ֆրդերիկի եկեղեցի
Trefaldighetskyrkan2.jpg|Գերմանական եկեղեցի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք Կարլսկրունա քաղաքի մասին 

Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Եվրոպական քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Շվեդիայում
Լենոնի պատ

350px|մինի|Ջոն Լենոնի պատը 2008 թվականին

**Լենոնի պատ** (), Մալթայի այգու պարսպապատը Պրահայում, Մալա Ստրանայի շրջանում։ 70-ական թվականներից ի վեր ավանդական դարձավ այդ պատին գրառումներ և պատկերազարդումներ անելը երաժիշտ Ջոն Լենոնի պատվին։ Պատը համարվում է ազատության և կոմունիստական ռեժիմի դեմ պայքարի խորհրդանիշերից մեկը։

Քաղաքային կառավարությունը Լենոնի պատի (Lennon Wall) գրաֆիտը վանդալիզմ չի համարում, ընդհակառակը, այդ վայրը համարվում է մշակութային և խորհրդանշական բարձր արժեք։

## Պատմություն
350px|մինի|Ջոն Լենոնի զբոսայգին և հուշարձանը
350px|մինի|Պատը 1993 թվականին
80-ականների սկզբին Պրաhայի Վելկոպրժևնորսկի հրապարակում հայտնվեց Ջոն Լենոնի հուշարձանը, որի շուրջ ամեն տարի հավաքվում էին նրա արվեստի երկրպագուները։

1980 թվականի նոյեմբերի կեսերին անհայտ անձը տեղադրել էր կոյուղագծից քարե վահանակ, վրան կավիճով գրել. «Za Johna Lennona» և խաչ նկարել։ Շուտով այնտեղ հայտնվեցին նաև մոմեր եւ լուսանկարներ։ 1981 թվականին արձանագրությունը գունավորվեց կաղապարի ձևով, և նշվեցին երաժիշտի ստեղծագործության հետ կապված հիմնական տարեթվերը։ 1981 թվականի ապրիլին Չեխիայի կոմունիստական կուսակցության XVI համագումարին նախապատրաստվելու նպատակով պատն ամբողջությամբ կանաչ ներկվեց։ Դրանից հետո պատին սկսեցին հայտնվել ավելի շատ քաղաքական, քան բանաստեղծական արտահայտություններ։ Լենոնի պատին անդրադարձավ և նրա մասին գրեց Ջազի բաժինը՝ Պրահայի ջազային երաժիշտների խումբը, և շուտով պատին հայտնվեցին տեղաբնակների և ներգաղթյալների ինքնագրեր։ Պատին գրառումներ կատարող սակավաթիվ մարդկանց հավաքները վերաճեցին զանգվածային բողոքի արտահայտության՝ ընդդեմ կոմունիստական ռեժիմի՝ պահանջելով ազատություն քաղբանտարկյալներին և իրականացնելով ստորագրահավաք՝ հասնելու համար բոլոր երկրներում միջուկային զենքի սահմանափակմանը։ Այս հավաքները 1970-ականներին ամենազանգվածայինն էին և  80-ականներին վերածվեցին փողոցային ցույցերի։ Այդ ցույցերի կապակցութամբ Չեխոսլովակիայի կոմկուսը նիստեր գումարեց։ Սեփական հայացքները պատկերի օգնությամբ արտահայտելու մշակույթը պահպանվեց նույնիսկ 1989-ից հետո։

## Պատը փակ է (Wall is over!)
2014 թվականի նոյեմբերի 17-ի առավոտյան (Ազատության և ժողովրդավարության պայքարի օրը) պատը սպիտակեցված էր՝ հետևյալ գրառմամբ. «wall is over» ()`վկայակոչելով Լենոնի հեղինակած «Happy Xmas (War Is Over)» հանրահայտ երգի բառերը։

Գործողությունների համար պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց «Pražská služba» խումբը՝ կազմված գեղանկարչական դպրոցների ուսանողներից։ Մասնակիցները հայտարարեցին, որ Թավշյա հեղափոխության  25-ամյակի կապակցությամբ ցանկացել են ազատել տարածքը, որպեսզի երիտասարդ սերունդը կարողանա արտահայտել իր գաղափարները։ Դա առաջին անգամը չէր, որ նկարները պատից ջնջվել էին, չհաշված քաղաքային իշխանությունների կողմից պարբերաբար ներկվելը մինչև 1989 թվականը, 2000 թվականին պատն ամբողջությամբ կանաչ ներկվեց նաև նկարիչների խմբի անդամների կողմից
1100px|մինի|կենտրոն|Ջոն Լենոնի պատը,2 մայիսի, 2015 թվական
## Պատկերասրահ

John Lennon Wall 01.jpg|Ջոն Լենոնի պատը Պրահայում
John Lennon Wall Prague 2015 (2).JPG|Ջոն Լենոնի պատը Պրահայում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պրահայի մշակույթ
Կատեգորիա:Պատեր
Կառլ Բեգաս

**Կառլ Բեգաս** (), գերմանացի նկարիչ՝ ծնված Հեինսբերգում՝ Աախենի մոտակայքում։ Թոշակառու դատավոր հայրը նրա համար կանխորոշել էր իրավաբանի մասնագիտությունը, սակայն տղայի հակումները լրիվ այլ ուղղությամբ էին։ Նույնիսկ դպրոցում նա աչքի է ընկել նկարչության բնագավառում իր հիանալի ընդունակություններով, և 1812 թվականին նրան թույլատրեցին այցելել Փարիզ, որպեսզի կատարելագործի իր արվեստը։

Բեգասը սովորել է տասնութ ամիս Անտուան Ժան Գրոյի արվեստանոցում, այնուհետև սկսել է աշխատել ինքնուրույն։ 1814 թվականին Պրուսիայի արքան, ով հիացած էր երիտասարդ արվեստագետով և արեց ամեն ինչ նրա առաջխաղացման համար, գնեց Մադոնա դելա Սեդիայի իր օրինակը։ Նա զբաղվում էր մի քանի մեծ աստվածաշնչյան նկարներ նկարելով, և 1825 թվականին՝ Իտալիայից նրա վերադարձից հետո, շարունակեց նկարել նկարներ, որոնք տեղադրված են Բեռլինի և Պոտսդամի եկեղեցիներում։ Նրանցից ոմանք պատմական մասունքներ են, բայց մեծամասնությունը Աստվածաշնչի տեսարանների  պատկերերն են։ Բեգասը նշանավոր է նաև որպես դիմանկարիչ, և արքայական պատկերասրահին մատակարարել է Պրուսիայի հայտնի պաշտոնավոր մարդկանց դիմանկարերի մի ամբողջ շարք։ Իր աշակերտերից է նաև Ջոզեֆ Փետզը։ Իր մահվանից առաջ Բեռլինում նա զբաղեցրել է դատարանում նկարչի պաշտոնը։

## Զավակեր
*Օսկար Բեգաս (1828–1883) Դիմանկարիչ և Պրուսիայի արվեստի ակադեմիայում պրոֆեսոր.
*Ալֆրեդ Բեգաս (1830-1860) սպա
*Ռեյնհոլդ Բեգաս (1831-1911) Քանդակագործ
*Հելմութ Բեգաս (1833-1893) սպա
*Վերոնիկա (1834–1844)
*Ադալբերտ Բեգաս (1836-1888) Նկարիչ, մասնագիտացված ժանրային տեսարաններով.
*Սյուզան (1839-1848)
*Կառլ Բեգաս (1845-1916) Քանդակագործ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կարլ Սլովեր

**Կարլ Սլովեր** (,), ամերիկյան դերասան սլավոնական ծագմամբ, առավել հայտնի է «Հրաշագործը Օզ քաղաքից» ֆիլմից, որտեղ հանդես էր գալիս արշավողներից մեկի դերում (1939)։
300px|մինի|Ձախից Ջերրի Մարեն,Կարլ Սլովեր, Կլարենս Սվենսեն և Մարգարետ Պելլեգրինի (1998)
Ծնվել է Պրակովեց գյուղում, Սլովակիա (հնում՝ Հունգարիայի Թագավորություն)։ Վաղ հասակում ախտորոշել են մակուղեղի թերաճ, որը նրա ծնողները փորձել են ամեն կերպ բուժել, սակայն չի հաջողվել, և Սլովերն ամբողջ կյանքում մնացել է գաճաճ։ 9-ը տարեկանում հայրը նրան ուղարկել է աշխատելու Բեռլինի փողոցային թատրոնում, իսկ մի քանի տարի անց Սլովերը տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ շարունակել է ներկայացումները։ 1930-ական թվականներին նրան սկսեցին հրավիրել նկարահանվելու էպիզոդիկ դերերում, որտեղ նա հանդես է եկել «Նրանք տվեցին նրան հրացան» (1937), «Պստլիկի դաստիարակությունը» (1938), «Ապուշները» (1938), «Հրաշագործը Օզ քաղաքից» (1939) և «Կորցրած արձակուրդը» (1945) ֆիլմերում։Այդ նույն ժամանակահատվածում Սլովերը հանդես եկավ գաճաճների մասին շոուին, որով հյուրախաղերով ելույթ էր ունենում ԱՄՆ—ում։

Ավելի ուշ Սլովերը մասնակցություն ունեցավ տարբեր միջոցառումների՝ կապված «Հրաշագործը Օզ քաղաքից» ֆիլմի հետ։ 2007 թվականին Սլովերը յոթ դերասանների հետ, ովքեր ապրում էին մինչ այդ պահը և հանդես էին գալիս արշավողների դերում, մասնակցում է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում իրենց անվան աստղի բացմանը։ Կյանքի վերջին տարիները նա անց է կացրել Ջորջիա նահանգի Դուբլին քաղաքում, որտեղ 2011 թվականի նոյեմբերին 93 տարեկանում մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Թբիլիսիի մաթեմատիկայի ինստիտուտ

**Թբիլիսիի մաթեմատիկայի ինստիտուտ** (), գիտահետազոտական-ուսումնական հաստատություն։ Գտնվում է Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1933 թվականին՝ որպես Թբիլիսիի համալսարանի կառուցվածքային միավոր։ Համալսարանի կազմից դուրս էր եկել 1935 թվականին և մտել ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիայի վրացական մասնաճյուղ։ Վրացական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի կազմից 1941 թվականին տեղափոխվեց Ակադեմիայի համակարգ.

1941-ից 1976 թվականներին ինստիտուտը ղեկավարել է Ն. Ի. Մուսխելեշվիլին]։

1967 թվականին ինստիտուտը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Գիտական հետազոտություններ
Մշակվել են տոպոլոգիայի խնդիրներ, թվերի տեսություն, ֆունկցիայի տեսություն, դիֆերենցիալ և ինտեգրալային հավասարումների տեսություն,  մոտավոր վերլուծություն և առաձգականության մաթեմատիկական տեսություններ։

## Գրականություն
БСЭ, Էջ 315—316:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Տրոտիլային համարժեք

thumb|Միջուկային սնկի բարձրությունը կախված էներգիայի տրոտիլային համարժեքից։|alt=|250x250փքս
**Տրոտիլային համարժեք**, բարձր էներգետիկ երևույթների էներգիայի անջատման չափ, արտահայտված տրինիտրոտոլուոլի (ՏՆՏ) չափով, որի պայթյունի ժամանակ անջատված էներգիային հավասար չափն է։ Տրոտիլը, տրինիտրատոլուոլ, տոլ, 2, 4, 6, եռնիարաաոլուոլ, օրգանական միացություն է, փշրտող պայթուցիկ նյութ։ Անգույն բյուրեղներ են, որոնք հնանալիս դեղնում են՝ չկորցնելով պայթելու ունակությունը։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 80,85&nbsp;°C, եռմանը՝ 290&nbsp;°C, խտությունը՝ 1600 կգ/մ3։ Բռնկվում է 290&nbsp;°C–ում, պայթման ջերմությունը՝ 4190 կՋ/կգ։ Վատ է լուծվում ջրում (0,013%), եթերում, ծծմբածխածնում, լավ՝ բենզինում, ացետոնում, քլորաֆորմում, խիտ ազոտական թթվում։ Քիմիապես կայուն է, սկսում է քայքայվել 150&nbsp;°C–ից բարձր տաքացնելիս։ Ալկալիների հետ առաջացնում է անկայուն աղեր՝ տրոտիլատներ, որոնք պայթում են շփման և մեխանիկական այլ ազդակների ներգործությամբ։ Տրոտիլը ստանում են տոլուոլի նիտրմամբ։ Տրոտիլը և նրա խառնուրդները ամոնիումի նիտրատի, ալյումինի և այլ նյութերի հետ (ամոնիտներ, ամոնալներ, ամոտոլներ և այլն) օգտագործվում են ռազմական գործում և պայթեցման աշխատանքներում։ ՏՆՏ-ի պայթյունային քայքայման էներգիան, կախված պայթյունի պայմաններից փոփոխվում է 980—1100 կալ/գ։ Տարբեր տեսակի պայթուցիկ նյութերի համեմատության համար պայմանականորեն ընդունված է 1000 կալ/գ և 4184 Ջ/գ։

## Մեծությունների ածանցյալներ
* 1 գրամ ՏՆՏ առաջացնում է 1000 թերմոքիմիական կալորիա կամ 4184 Ջ
* 1 կգ ՏՆՏ = 4,184 Ջ = 4,184 ՄՋ
* 1 տ ՏՆՏ = 4,184 Ջ = 4,184 ԳՋ
* 1 կիլոտոննա ՏՆՏ = 4,184 Ջ = 4,184 ՏՋ
* 1 մեգատոննա ՏՆՏ  = 4,184 Ջ = 4,184 ՊՋ
* 1 գիգատոննա ՏՆՏ = 4,184 Ջ = 4,184 ԷՋ

Այս միավորներն օգտագործվում են միջուկային և քիմիական պայթյունների, աստերոիդների և գիսավորների ընկնելու, հրաբուխների պայթյունների էներգիայի չափը գնահատման համար։

Օրինակ, ի գրամ ուրան-235 կամ  պլոտոնի-239 լրիվ տրոհման դեպքում, տալիս է 20000 տոննա տրատիլին համարժեք էներգիա։

1945 թվականի օգոստոսի 6-ին Հիրոսիմայի վրա պայթած միջուկային Մալիշ ռումբը համարժեք էր 13-ից 18 կիլոտոննա ՏՆՏ։ Դա համարժեք է 7 գր մատերիայի էներգիային։

: = 0,0007 կգ · (3 մ/վ)2 = 63 Ջ ≈ 15 կտ ՏՆՏ։

## Պայթուցիկ նյութերի տրոտիլային համարժեք
Տրոտիլային համարժեքը ցույց է տալիս՝ քանի անգամ է ուժեղ կամ թույլ տրված պայթուցիկ նյութը տրոտիլից։
*Տրոտիլ — 1,0
* Տրիտոնալ — 1,53
* Հեքսոգեն — до 1,3—1,6
* ՏԷՆ— 1,39
*Ամոնալ — 0,99
* Բարութ— 0,55—0,66
* ՏՆՌՑ — 0,39
*Տետրիլ— 1,15—1,25
* ԷԳԴՆ — 1,6
*Օկտոգեն— 1,7

## Տես նաև
* Պայթուցիկ նյութեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*U.S. Army Explosives and Demolitions Handbook 2013, page 6 "Section II. Military explosives and special charges, 4. Definitions. d"
*Explosives 101: RE Factor, Dixon Hill, 2012

Կատեգորիա:Էներգիայի միավորներ
Կատեգորիա:Պայթուցիկ նյութեր
Պամելա Ռիդ

**Պամելա Ռիդ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն և կարիերա
Պամելա Ռիդը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 2-ին Վաշինգտոն նահանգի Տակոմա քաղաքում։ Ավարտել է Վաշինգտոնի համալսարանը՝ ստանալով արվեստի բակալավրի աստիճան։ 1979 թվականին հաղթել է «Դրամա Դեսկ» և «Obie» մրցանակները «*Getting Out»* պիեսում խաղացած դերի համար, որից հետո սկսեց իր կինոկարիերան։ Դեբյուտը կինոյում կայացել է 1980 թվականին, երբ խաղաց «Հեռվից թռչկոտողները» կինոնկարում։ Դրանից հետո խաղաց մի շարք ֆիլմերում՝ «Մելվինը և Հաուարդը>», «Երիտասարդություն, հիվանդանոց, սեր», «Լավագույն ժամանակներ», «Քարանձավային արջի ցեղը» և «Չատախուչի»։

Ռիդի առավել հաջողակ դերերից են հետևյալ ֆիլմերում մարմնավորածները՝ «Մանկապարտեզի ոստիկանը», որտեղ խաղացել է Առնոլդ Շվարցենեգերի հետ, «Կադիլակ մարդը» Ռոբին Ուիլյամսի հետ։ Դրանից հետո Պամելա Ռիդը հիմնականում երկրորդական դերեր է խաղացել ներքոհիշյալ ֆիլմերում՝ «Ջունիոր», «Միստր Բին» և «Կյանքի ապացույց»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Նովոռոսիյսկի Ամերբեկյանի անվան քաղաքային դրամատիկական թատրոն

**Նովոռոսիյսկի Ամերբեկյանի անվան քաղաքային դրամատիկական թատրոն** (), թատրոն Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Մինչև 2014 թվականը թատրոնն ունեցել է սիրողական կարգավիճակ և կոչվել է Նովոռոսիյսկի ժողովրդական դրամատիկական թատրոն։

## Թատրոնի պատմություն
Թատրոնը ստեղծվել է 1959 թվականին Լենինի անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգու և նավահանգստի սառնարանի ակումբի սիրողական թատերական խմբակների միաձուլումով։ Այն ղեկավարել է դերասանուհի Վերա Անատոլևնա Կորչանը։ Թատրոնի առաջին բեմադրությունը եղել է «Անձնականի մասին» ներկայացումը ըստ Վ. Ի. Պիստոլենկոյի պիեսի։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Նովոռոսիյսկի կենտրոնում կառուցվել է թատերական պալատ, որը տեղավորել է մոտ 900 հանդիսատես, որում և հիմնավորվել է նոր թատերախումբը (պրոֆեսիոնալ թատերական կոլեկտիվներ քաղաքում չկային)։ Շուտով ինքնագործ թատրոնն արժանացել է ժողովրդականի կոչման։

1960-ական թվականների կեսերին թատրոնը գլխավորել է նոր ռեժիսոր՝ Պավել Եգորովիչ Շիրշովը։ 1965 թվականին նրա բեմադրած «Հրացանով մարդը» ներկայացումը (ըստ Ն. Պոգոդինի պիեսի) ՌԽՖՍՀ ժողովրդական թատրոնների երկրորդ ստուգատեսի շրջանակներում ցուցադրվել է Մոսկվայում՝ Կրեմլի թատրոնի բեմում։

1967-1999 թվականներին թատրոնը ղեկավարել է պրոֆեսիոնալ ռեժիսոր Վլադիմիր Պետրովիչ Ամերբեկյանը (1929-1999)։ Նրա իրավահաջորդը դարձել է դերասան և ռեժիսոր Եվգենի Կուշպելը։

2014 թվականի վերջին թատրոնը ձեռք է բերել պրոֆեսիոնալ կարգավիճակ, ինչը, ըստ թատրոնի ղեկավար Ե. Կուշպելի, հանգեցնում է համապատասխան թատերախմբի ձևավորմանը և կօգնի արագացնելու սեփական շենք ձեռք բերելու գործընթացը (ներկայիս պալատում տեղակայված է մի քանի ստեղծագործական կոլեկտիվ)։

## Խաղացանկ

* Ու. Շեքսպիր «Կամակոր կնոջ սանձահարումը» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել), առաջնախաղը՝ հոկտեմբեր, 2008 թ.
* Գ. Գորին «Քին Չորրորդ» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Անատոլի Նիլով)
* Ռացեր և Կոնստանտինով «Հարսնացուն Իմերեթիայից» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել)
* Յ. Պոլյակով «Հոմո Էրեկտուս, կամ Կանանց փոխանակում» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել)
* Լ. Զորին «Վարշավյան մեղեդի» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել), առաջնախաղը՝  օգոստոս, 2009 թ.
* Ա. Մարկով «Խաղալիքներ» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բլուդով)
* Ռ. Կունի «Վատ տղաները» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բլուդով), առաջնախաղը՝ հունիս, 2009 թ.
* Գ. Գորին «Մնաս բարով, կոնֆերանսիե» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել), առաջնախաղը՝  ապրիլ, 2010 թ.
* Մ. Լադո «Շատ պարզ պատմություն» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բլուդով), առաջնախաղը՝ ապրիլ, 2011 թ.
* «Տարօրինակ տիկին Սևիջը» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել), առաջնախաղը՝  դեկտեմբեր, 2011 թ.
* Ս. Սերգիենկո «Ապակու հետևում» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բլուդով), 2013 թ.
* Ն. Կոլյադա «Բաբա Շանել» (բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Կուշպել), 2014 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նովոռոսիյսկի քաղաքային դրամատիկական թատրոնի կայքը 

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի թատրոններ
Feci quod potui, faciant meliora potentes

**Feci quod potui faciant meliora potentes**, լատիներեն արտահայտություն, որը թարգմանվում է որպես «**Ես արեցի այն, ինչ կարող էի, ով կարող է, թող անի ավելին**»։

Արտահայտությունն օգտագործվում է որևէ ոլորտում սեփական ներդրումը ցույց տալու կամ սեփական աշխատանքն ինչ-որ մեկի դատին ներկայացնելու ժամանակ։

Հռոմեական կոնսուլները, երբ իրենց պաշտոնավարման ժամկետն ավարտվում էր և ընտրում էին նոր կոնսուլ, արարողություն էին անում և իշխանության հանձման ժամանակ արտաբերում էին թևավոր խոսք դարձած այս արտահայտությունը։ Արտահայտությունը կիրառվում է նաև մեր օրերում որևէ պաշտոնից հեռանալու և այն հաջորդին հանձնելու դեպքում։

## Մեջբերման օրինակներ

* Այս արտահայտությունը գրված է լեհ փիլիսոփա և ֆանտաստ գրող Ստանիսլավ Լեմի շիրմաքարին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքականություն
Միոֆիբրիլներ

մինի|Միոֆիբրիլներ
**Միոֆիբրիլներ**, բոլոր բազմաբջիջ կենդանիները և մարդը շարժվում են մկանային կծկումների շնորհիվ։ Մկանային մանրաթելերի հիմնական կծկվող կառույց են միոֆիբրիլները մոտավորապես 1մկմ տրամագծով, մինչև 1սմ կամ ավելի երկարությամբ նուրբ թելիկները։

## Կառուցվածք
Ինչպես հայտնի է, մկանային հյուսվածքը լինում է հարթ և  միջաձիգ զոլավոր։

# Զարգացման գործընթացի սկզբում ի հայտ է եկել հարթ մկանային հյուսվածքը։ Այն կազմված է իլիկաձև, միակորիզ բջիջներից, որտեղ առկա են կծկվող թելեր(դրանք չունեն զոլավոր կառուցվածք)։
# Միջաձիգ զոլավոր կմախքի մկանային հյուսվածքը չունի բջջային կառուցվածք։ Այն կազմված է միջաձիգ զոլավոր մկանաթելերի փնջերից։ Այդ մկանաթելերը (սիմպլաստ) ձևավորում են հիստոգենեզի (հյուսվածքի ձևավորում) ժամանակ՝ մեծ թվով միակորիզ բջիջների (միաբլաստների) միաձուլումից։

Մկանաթելը գլանաձև է, կարող է ունենալ մի քանի մկմ-ից մինչև 12սմ երկարություն, 10-ից մինչև 100մկմ տրամագիծ և պատված է թաղանթով։ Նրա ցիտոպլազման (սարկոպլազմա) պարունակում է կենդանական բջիջներին բնորոշ օրգանոիդների, պլազմային թաղանթին (սարկոլեմային) մոտ դասավորված բազմաթիվ կորիզներ և մասնագիտացված, առանձնահատուկ միաֆիբրիլներից (մկանաթելիկներ) կազմված շարժապլազմա։

Միֆիբրիլները կծկվող գոյացություններ են, որտեղ հերթագայվում են մուգ և բաց գույնի սկավառակներ՝ թիթեղիկներ։ Մուգ սկավառակներն օժտված են կրկնակի լուսաբեկմամաբ, ուստի, լուսային մանրադիտակի տակ մուգ են երևում և կոչվում են անիզոթրոպ (A), իսկ լուսավոր սկավառակներն օժտված չեն կրկնակի լուսաբեկմամբ և կոչվում են իզոթրոպ (I): Մեկ մուգ և դրան հարող երկու բաց գույնի սկավառակներից կազմված համալիրը կոչվում է սարկոմեր։ Վերջինս միոֆիբրիլի կծկողական միավորն է։ Անիզոթրոպ (մուգ) սկավառակում գտնվում է H լուսավոր շերտը։ Բաց և մուգ սկավառակները կազմված են կծկվող սպիտակուցներից. բաց գույնըէ ակտինային բարակ, իսկ մուգը՝ միոզինի հաստ թելերից։ Բարակ թելերը տեղադրված են միոզինի թելերի միջև և անցնում են Z մեմբրանով։ H լուսավոր շերտը զուրկ է ակտինային թելերից։ Ակտինի և միոզինի թելիկները կարող են միանալ լայնակի կամրջակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բջջակմախք
Կատեգորիա:Օրգանոիդներ
Եվրոմասթ (աշտարակ)

**Եվրոմասթ** (, բառացի թարգմանությամբ նշանակում է **Եվրոկայմ**),  դիտաշտարակ նիդերլանդական Ռոտերդամ քաղաքում։ Կառուցվել է 1958-1960 թվականներին, ճարտարապետ *Հյու Մասկանտ*ի (*Hugh Maaskant*) նախագծով։ Հնարավոր ամեն ինչ արվել է, որ աշտարակը շահագործման հանձնվի 1960 թվականի նիդերլանդական ծաղկատոնի նախօրյակին։ 2010 թվականից ի վեր աշտարակն ընդգրկված է քաղաքի և երկրի հուշարձանների ցանկում։

## Հակիրճ տեղեկություններ
Եվրոմասթը բետոնե, ինը մետրանոց ներքին տրամագիծ ունեցող, սնամեջ կառույց է։ Բետոնե որմնաշերտի հաստությունը 30 սանտիմետր է։ Աշտարակի կայունությունն ապահովելու նպատակով այն բարձրացրել են 1.900.000 կիլոգրամանոց բետոնե բլոկի վրա, այնպես, որ ձգողականության (ծանրության) կենտրոնը գտնվի գետնի տակ։ Աշտարակն ունի թռչնաթռիչքի՝ 96 մետր բարձրության վրա գտնվող դիտահարթակ և ռեստորան։ Սկզբնապես, ունենալով 101 մետր բարձրություն, այն համարվել էր Ռոտերդամի ամենաբարձր կառույցը։ Իր առաջնատար դիրքը կորցրել է 1968 թվականին, երբ շահագործման է հանձնվել 113,5 մետրանոց *Erasmus MC* երկնաքերը։ Սակայն երկու տարի անց՝ 1970 թվականին, երբ Եվրոմասթի վրա հավելվել է 85 մետրանոց, Տիեզերական կոչվող աշտարակը, վերստին զբաղեցրել է առաջին տեղը։

Եվրոմասթը աշխարհի մեծ աշտարակների դաշնության (*World Federation of Great Towers*-ի) անդամ է։

2008 և 2009 թվականներին աշտարակը հյուրընկալել է էքստրեմալ մարզաձևերից՝ *BASE jumping*-ի մրցումները։

## Պատկերասրահ

Rotterdam_Euromast_1959.jpg |Եվրոմասթը
IMO_5153462_HOLLAND_(01).JPG|Տեսարան Եվրոմասթից
Euromast_bij_nacht_met_bolder.png|Գիշերային տեսարան Եվրոմասթից /1959 թ./
Euromast inside.JPG|Ռեստորանը՝ թռչնաթռիչքի բարձրության վրա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Website van de Euromast
* http://www.euromast.nl/english}}
* Aerial photo (Google Maps) 

Կատեգորիա:Նիդերլանդներ
Աֆրիկյան գաճաճ իժ

**Աֆրիկյան գաճաճ իժ** (), աֆրիկյան իժերի ցեղախմբի թունավոր օձ։

Ընդհանուր երկարությունը կազմում է միջինը 20-25 սմ, առավելագույն երկարությունը՝ մինչև 32 սմ։ Էգերն ավելի երկար և ծանր են արուներից։ Գլուխը լայն է, հարթ, իրանը՝ հաստ։ Աչքերի վերևում ոչ մի արտահայտիչ թեփուկ չկա։ Ունի մոխրագույն կամ կարմրադեղնավուն երանգ, մուգ կետերի երեք երկայնակի շարք։ Պոչի ծայրը սովորաբար սև է։ Սիրում է ավազային անապատներ։ Շարժվում է «կողային ընթացքի» միջոցով, իսկ վտանգի ժամանակ արագ թաքնվում է ավազի մեջ՝ իրանի արագ և վիբրացիոն շարժման օգնությամբ։ Ակտիվ է մթնշաղին և գիշերը։ Ցերեկը թաքնվում է՝ ծածկվելով ավազի մեջ, հիմնականում թփերի ստվերում է լինում։ Սակայն աչքերը, քթանցքները և պոչի ծայրը ավազից դուրս են լինում։ Սնվում է մանր մողեսներով։

Խայթելու ժամանակ թույնի քանակն աննշան է, դրա համար էլ մողեսները սատկում են խայթելուց միայն 10-20 րոպե հետո։ Մարդու մոտ միայն այտուց և տեղային ցավ է առաջանում՝ առանց մահվան ելքի։ Ձվադրող օձ է։ Էգը ունենում է 10 ձագ՝ 10-13 սմ երկարությամբ։ Տեսակը տարածված է Անգոլայում և Նամիբիայում։ Բնակվում է Նամիբ անապատում և հարակից շրջաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* McDiarmid, R.W.; Campbell, J.A. & Touré,T.A. 1999. Snake species of the world. Vol. 1. Herpetologists’ League, 511 pp.
* Dobiey, M. & Vogel, G. 2007. Venomous Snakes of Africa/Giftschlangen Afrikas. Terralog 15, Edition Chimaira, Frankfurt am Main, 150 pp.

## Արտաքին հղումներ
*Աֆրիկյան գաճաճ իժ
*Самая маленькая змея

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սողուններ
Կատեգորիա:Օձեր
Կասիո

մինի|Casio fx-180P հաշվիչ (1980-1988)
**Կասիո** ()` Էլեկտրական սարքերի ճապոնական արտադրող։ Ավելի հայտնի է որպես հաշվիչների, աուդիո սարքավորումների, լուսանկարչական ապարատների, երաժշտական գործիքների, ձեռքի ժամացույցների արտադրող։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1946 թվականի ապրիլին։ Հիմնադիրներն են Կաձուո, Յուկիո, Տոսիո և Տադաո Կասիո (*լատ.`Kashio*) եղբայրները։ «Կասիո»-յի խոշորագույն արտադրանքը եղել է յուբիվա անունով ծխախոտ պահող մատանին (yubiwa pipe)։ Հետպատերազմյան ժամանակահատվածում ճապոնացիները, լինելով նյութական, տնտեսական խիստ կարիքի մեջ, ամեն ինչում խնայում էին։ Ծխողներն, օրինակ, փորձում էին կիսատ չթողնել ծխախոտը։ Տադաո Կասիոն դրա համար ստեղծում է հատուկ մատանի, որը ծխողներին հնարավորություն է տալիս պահել ծխախոտը՝ առանց նրան դիպչելու, ինչի արդյունքում հնավոր է լինում ծխել այն մինչև վերջ։ Միևնույն ժամանակ ծխողի ձեռքերն այդ ընթացքում ազատ էին մնում աշխատելու համար։

1957 թվականին թողարկել է աշխարհում առաջին ամբողջովին էլեկտրական հաշվիչը` 14A մոդելը, որը ընկերությունը վաճառեց 485,000 իենով։ «Կասիո 14A» անվանումը նշանակում էր, որ հաշվիչ մեքենան կարող է աշխատել 14 նիշ ունեցող թվերի հետ։ Արտասահմանյան նմանատիպ մեքենաների համեմատությամբ նրա տեխնիկական ցուցանիշներն ավելի բարձր էին, ինչն էլ հնարավորություն տվեց ավելի թանկ գին նշանակել «Կասիո»-յի համար։ 1965 թ.-ին «Կասիո»-ն թողարկում է նոր տեսակի հաշվիչ, որը ստանում է «001» անունը։ Արդեն 80-ականների վերջին, հաշվիչ մեքենաներից բացի ընկերությունը սկսեց արտադրել ժամացույցներ, տպիչներ, հեռուստացույցներ, սինթեզատորներ, էլեկտրոնային նոթատետրեր։ 20-րդ դարի տեխնիկական առաջընթացի խորհրդանիշ դարձավ 1972թ. արտադրված «Կասիո մին» հաշվիչ մեքենան։ 1980-ականների և 1990-ականների ընթացքում ընկերությունը դառնում է ավելի հայտնի իր  էլեկտրոնային ստեղնաշարային գործիքների արտադրությամբ։ Այսօր «Կասիո»-ն հայտնի է աշխարհին իր ամուր, դիմացկուն և հուսալի թվային ժամացույցներով։ Ընկերությունն արտադրում է նաև ապրանքներ տեղական շուկայի համար։ Տիպիկ օրինակ է «աղոթքի կողմնացույց» ժամացույցը (անգլ.` "Prayer Compass" watch), որը նախատեսված է օգնելու մուսուլմաններին աղոթել ճիշտ ժամանակին և ճիշտ ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ
Շառլ-Մարի Վիդոր

**Շառլ-Մարի Վիդոր** (, ), ֆրանսիացի երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և  երաժիշտ-մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Վիդորի հայրը երգեհոնահար և երգեհոն պատրաստող է եղել, նա ընկերություն է արել XIX֊րդ դարի մեծ վարպետ, երգեհոնահար Արիստիդա Կավայե֊Կոլյայի հետ, որի առաջարկությամբ էլ Վիդորն ընդունվել է Բրյուսելի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորել է երգեհոնահար Ժակ Նիկոլյա Լեմենսի և Ֆրանսուա Ժոզեֆ Ֆետիի մոտ։ Դասընթացի ավարտից հետո 1869 թվականին Վիդորը հրավիրվել է ժամանակավորապես զբաղեցնելու Փարիզի Սեն֊Սյուլպիս եկեղեցու երգեհոնավարի պաշտոնը՝ մահացած Լեֆեբյուրա֊Վելի փոխարեն և այդ պաշտոնում մնացել է մինչև 64 տարեկանը, չնայած նրա հետ այդպես էլ մշտական պայմանագիր չեն ստորագրել (1934 թվականին Վիդորին փոխարինել է նրա ամենանշանավոր աշակերտը՝ Մարսել Դյուպրեն)։

1890 թվականից Վիդորը եղել է երգեհոնի պրոֆեսոր, իսկ 1896 թվականից Փարիզի կոնսերվատորիայի կոմպոզիտոր։ Վիդորի աշակերտներից են եղել ֆրանսիական և համաշխարհային երաժշտության այնպիսի ներկայացուցիչներ, ինչպիսիք են Լուի Վերնը, Դարիուս Միյոնը, Էդգար Վարեզը, Ալբերտ Շվայցերը, Դիմիտրիե Կուկլինը։

## Ստեղծագործական կյանք
Վիդորի կոմպոզիտորական ժառանգությունը շատ մեծ է և ներառում է՝
*երգեհոնի համար տաս սիմֆոնիաներ
*չորս օպերա
*մի շարք նվագախմբային ստեղծագործություններ (որոնցից ամենահայտնին է սիմֆոնիկ պոեմ «Վալպուրգյան գիշեր», դաշնամուրի և ջութակի կոնցերտը)։
*երգեր և սիրերգեր

Սակայն Վիդորի ստեղծագործության հիմքը կազմում են երգեհոնային ծավալային գործերը, որոնք Վիդորն անվանել էր սիմֆոնիաներ (պայմանավորված նրանով, որ Կավայե֊ Կոլի կողմից անցկացված երգեհոնաշինության ռեֆորմը էականորեն մեծացրել է այդ գործիքի դիապազոնն ու արտահայտչական հնարավորությունները)։

Վիդորը տասնամյակների ընթացքում  վերադարձել է իր սիմֆոնիայի երաժշտությանը. դրանցից մի քանիսը ներկայացվել է ութ տարբեր  խմբագրմամբ։

Երգեհոնի համար գրված Վիդորի տաս սիմֆոնիաներից ամենանշանավորն ու հաճախ կիրառվողը հինգերորդն է (որն ավարտվել է հայտնի Տոկկատայով) և վեցերորդը (երկուսն էլ հրապարակվել են  1887 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Category:Widor, Charles-Marie

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական քննադատներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Օսկար Սկոնե

**Օսկար դուքս Սկոնե**_ (Նորին թագավորական մեծություն  դուքս, Օսկար Կառլ Ուլոֆ,  , ), շվեդ արքայազն, դուքս Սկոնե, շվեդական թագավորության թագաժառանգ թագուհի Վիկտորիայի և նրա ամուսնու Վեսերգյոթլանդի դուքս Դանիելի երկրորդ որդին։ Հանդիսանում է Շվեդիայի թագավոր Կառլ XVI Գուստաֆի և թագուհի Սիլվիի չորրորդ թոռը։ Նա զբաղեցնում է շվեդական գահը ժառանգելու գծով երրորդ տեղը՝ մորից և քրոջից՝ Նորին թագավորական մեծություն Էստել Սիլվիա Եվա Մերիից հետո։

## Ծնունդ
2015 թվականի սեպտեմբերի 4–ին թագավորական ընտանիքը հայտնեց, որ թագուհի Վիկտորիան 2016 թվականի մարտին երկրորդ երեխայի ծնունդին է սպասում։

Արքայազն Օսկարը ծնվել է 2016 թվականի մարտի 2–ին ժամը 20:28–ին՝ մայրաքաղաքի Կարոլինյան հիվանդանոցում։ Կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ արքայազն Դանիելն ասել է, որ նորածնի հասակը 52 սմ է, քաշը՝ 3 655 գրամ։ Ըստ օրենքի, որը Շվեդիայում գործել է 1980 թվականից, նորածին արքայազնը հանդիսանում է երրորդը՝ շվեդական գահի ժառանգման իրավունքի՝  իր մորից և քրոջից հետո։ Իր ծնունդով նա չորրորդ տեղ է մղել իր զարմիկին՝ թագաժառանգ Կարլ Ֆիլիպին։ Լինելով բրիտանական թագուհի Մարգարիտա Վիկտորիա Շառլոտայի  նախաթոռը՝ արքայազն Օսկարը դասվել  է  բրիտանական գահի ժառանգորդների կազմի մեջ։

Օսկարի անունն ու տիտղոսները հայտարարվել են նախարարների խորհրդի նիստում՝ մարտի 3–ին՝ թագավոր Կառլ XVI Գուստաֆի կողմից, որից հետո արքունիքում կատարվել է շնորհակալական մաղթանք։  Օսկար, Կառլ և Ուլոֆ անունները տարբեր ժամանակներում կրել են Շվեդիայի արքաները. Կառլ XV–ը՝ 1859 թվականին և Գուստավ VI Ադոլֆը՝ 1950 թվականներին։

Թագաժառանգի ծնունդը նշվել է  հրավառությամբ՝ 21 զարկով ՝ Շեպպսհոլմեն կղզում, որը դեմ դիմաց է գտնվում Ստոկհոլմյան պալատին։ Հրավառություն է եղել նաև Բուդենում, Հերնյոսանդում, Կարլսկրունայում և Գյոթեբորգում։

2016 թվականի մայիսի 27–ին արքայազն Օսկարը կնքվել է արքեպիսկոպոս Անտիե Յակելենի ձեռամբ՝ Ստոկհոլմի Թագավորական պալատի մատուռում։ Կնունքին  ներկա են եղել արքայազն Ֆրեդերիկ Դանիացին, թագուհի՝ Մետտե–Մարիտ Նորվեգացին, զարմուհի՝ թագուհի Մադլենը, Օսկար Մագնուսոնը (թագուհի Քրիստինայի որդին, թագուհի Վիկտորիայի զարմիկը) և Հանս Օստրյոմը (արքայազն Դանիելի զարմիկը)։ Կնունքի ուղիղ հեռարձակումը իրականացվել է շվեդական հանրային հեռուստատեսային կազմակերպության՝ SVT–ի կողմից։

## Պարգևներ
*  Սերոֆիմյան շքանշանի ասպետ (ծննդյան պահից);
*  Կառլ XIII շքանշանի ասպետ (ծննդյան պահից);

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդիայի արքայազններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում ծնվածներ
Կարմրաներկ

thumb|300px|Կարմրաներկ
thumb|
**Կարմրաներկ**, դեկորատիվ կոսմետիկ միջոց է, օգտագործվում է կանանց կողմից՝ այտերի երանգավորման, ավելի երիտասարդ տեսք ստանալու, կամ այտոսկրերն ընդգծելու համար։

## Բաղադրություն
Ներկայումս կարմրաներկը պատրասվում է տալկե հիմքով գունափոշուց, որին վրձինի օգնությամբ ներկում են այտերը։ Որպես ներկանյութ սովորաբար օգտագործվում է ներկային քրքումը, որդան կարմիրի և ամոնիակի հիդրօքսիդի միացությունը, վարդագույն ջուր, ինչպես նաև ուրիշ այլ ներկանյութեր։

Գոյություն ունեն հեղուկ, ինչպես նաև ճարպային հիմքով կարմրաներկեր։
[right|thumb|240px|[Մարքիզուհի դե Պոմպադուր նկարը՝ վրձնած  Ֆրանսուա Բուշեի կողմից (1758), Մադամ Պոմպադուրը պատկերված է իր արդուզարդի ընթացքում,այտերը կարմրաներկով ներկելու պահին]]

## Լրացուցիչ փաստեր
*Կային ժամանակներ, երբ և կանայք և տղամարդիկ օգտագործել են կարմրաներկ (օրինակ ռեգենտեւթյան դարաշրջանում)
*Վիկտորյական դարաշրջանում, երբ դիմահարդարումը նույնացվում էր ցածր բարոյականության հետ, կանայք կսմթել են իրենց այտերը ( և կծել են իրենց շուրթերը), որպեսզի դրանք վարդագույն դառնան
*«կարմրաներկ» բառը ռուսերենում օգտագործվել է միայն հոգնակի թվով, (ինչպես օրինակ թանաք բառը)։

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Modes In Makeup, a brief history of cosmetics
* The History of Makeup
* The Pervasion of Rouge

Կատեգորիա:Կոսմետիկա
Կատեգորիա:Նորաձևություն
Բարմեն

[250px|մինի|Բարի ետևում կանգնած բարմեն և [սալունում կանգնած հաճախորդներ, Կոլորադո, ԱՄՆ, 1897 թվական։]]
250px|մինի|Կոկտեյլների պատրաստման համար անհրաժեշտ գործիքների հավաքածու: (1, 2) ''բոստոնյան հարիչ'', (6) ''սթրեյներ'', (7) ֆայն-սթեյներ, զտիչ, (5) ''ջիգեր'', (4) ''մադլեր'', (8) ''ցիտրուսի համար նախատեսված ձեռքի ճզմիչ'', (3) ''կոճակով բարի գդալ'', (14) ''բարի փոքր գդալ'' և այլն:
**Բարմեն** (՝ բարային հենակ, *man*՝ մարդ), բարային հենակի հետևից հաճախորդներին սպասարկող բարի աշխատակից։ Բարմենը ողջունում է իր հաստատության հյուրերին, բացահայտում է նրանց համային նախասիրությունները, տեղեկացնում է նմուշակազմի մասին, առաջարկում է հյուրերին համապատասխանող ըմպելիքների տարբերակներ, պատվերներ է ընդունում և լցնում է ալկոհոլային ու ոչ ալկոհոլային խմիչքների չափաբաժիններ, ներառյալ՝ իրենց իսկ կողմից պատրաստված կոկտեյլները։

## Պատմություն
Բարմենի մասնագիտությունը ծագել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում «ոսկե տենդի» ժամանակներում։ Այդ ժամանակ բնակավայրերի առևտրի կենտրոններում վաճառվում էր միանգամից ամեն ինչ։ Տերերն ապրանքաշրջանառությունը մեծացնելու նպատակով սկսեցին հենց տեղում ալկոհոլային խմիչք առաջարկել։ Հետո խանութի տարածքում տեղափոխեցին բարիերը՝ բաժանելով «առևտրի գոտու» և «հանգստի համար նախատեսված տեղի», որն սկսեց անվանվել բար։ Նույն ժամանակ էլ հայտնվեցին առաջին բարմենները։ Կոկտեյլներն իրենց ժամանակակից տեսքով նույնպես ԱՄՆ֊ում հայտնվեցին։

Եվրոպայում բարմենի մասնագիտությունը զարգանում էր ինչպես *maitre liquoriste*֊ը, ովքեր XIX դարի առաջին կեսում աշխատում էին սրճարանում։

1862 թվականին լույս տեսավ *«Bartender’s Guide»*֊ը՝ առաջին գիրքը, որը ներառում է կոկտեյլների բաղադրատոմսերը և բարմենի մասնագիտական կոդեքսը։ Հեղինակը Ջերրի Թոմասն է, ով անձամբ երկար տարիներ աշխատել է բարային հենակի հետևում։

Մեծ Բրիտանիայում բարմենի աշխատանքը չի դիտարկվում որպես մշտական և տևական աշխատանք, այլ ընդունվում է որպես երկրորդական աշխատանք՝ նախատեսված արդեն իսկ աշխատանք ունեցողների կամ ուսանողների համար։ Այդ կերպ այս աշխատանքը չի ունենում կայուն բնույթ, և աշխատակիցների փոփոխությունը նորմալ է։

## Պատմության մեջ հայտնի բարմեններ
[thumb|250px|Գ. Ջոնսոնը [կոկտեյլ է լցնում 5 հոգու համար]]
* Հարրի Ջոնսոն (մոտ.՝ 1814—1918 թվականներ), ամերիկացի բարմեն, 1882 թվականին լույս տեսած՝ «Բարմեն Հարրի Ջոնսոնի ղեկավարումը» գրքի հեղինակն է)։
* Թոմաս Ջերրի (1830֊1885), պատմության մեջ առաջինը, ով խառնել է տարբեր բաղադրիչներ և ստեղծել ալկոհոլային կոկտեյլներ։
* Հարիի Կրեդոկ, (1876֊1963).
* Հենրի Մակեհլոն
* Ֆրանկ Մեյեր (մահ.՝ 1947 թվական).
* Կոնստանտե Ռիբալաիգա (մահ.՝ 1952 թվականին).
* Դեյլ Գրոֆ (ծնվ.՝ 1948 թվական)
* Դիք Բրեդսել
* Քոլին Ֆիլդ  (ծնվ.՝ 1961 թվական)
* Սալվադորե Կալաբրեզե։

## Պատկերասրահ

Five bartenders behind St. Charles Hotel bar.jpg|Տորոնտո, 1911 թվական
BarmaidUK.jpg|Բրիտանացի ուսանողուհին աշխատում է որպես բարմեն։
Bar tender making a classic cocktail.jpg|Բարմենը դասական կոկտեյլ է պատրաստում։


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 

Կատեգորիա:Սննդի սպասարկման մասնագիտություններ
Ստոկհոլմի թագավորական պալատ

**Ստոկհոլմի թագավորական պալատ**, (), շվեդ միապետերի պաշտոնական նստավայրն է Ստադհոլմեն կղզու տոնական ափին՝ Ստոկհոլմի կենտրոնում։ Միջին դարերում պալատի տեղում եղել է Ստոկհոլմյան ամրոցը, որը կառուցվել է Բիրգեր Յառլի կողմից՝ Բալթիկից Մելարեն ջրային ճանապարհի պաշտպանության համար։ Այդ ամրոցի կառուցումով սկսել է Ստոկհոլմ քաղաքի պատմությունը։

Յուհան III –ի օրոք մռայլ ամրոցը փոխարինվել է նրբագեղ նստավայրով՝ կառուցված Վերածննդի ոգով։ XVII դարի վերջին այն համարվել է հնացած և 1690-1697թվականներին Տեսսին Կրտսերի նախագծով դրա փոխարեն կառուցվել է բարոկկո ոճի ամրոց։ Մինչև Ժամանակակից պատմությունը թագավորական պալատը շարունակել է ծառայել որպես թագավորական ընտանիքի տեղակայման վայր և Շվեդիայի կառավարության նստավայր։

1697 թվականի մայիսի 7–ին հազիվ կառուցված ամրոցը հրդեհից մոխրացել է և Տեսսինը սկսել է ներկայումս գոյություն ունեցող 600 սենյականոց կառույցի շինարարությունը՝ 120 մետր երկարություն ունեցող ճակատային մասով։ Հետաքրքիրն այն է, որ 1697 թվականի հայտնի հրդեհի արդյունքում հնարավոր էր այրվեր թագավորական ընտանիքը, սակայն դրանից առաջ մահացած Կառլոս XI–ի մարմինը չի այրվել, հրդեհը սկսել է հրշեջ խմբի պետի սենյակից, որը պատասխանատու է եղել ամրոցի հակահրդեհային անվտանգության համար։ Տնտեսական դժվարությունների հետևանքով ամրոցի նոր շենքի կառուցումը ձգձգվել է մինչև 1754 թվականը, իսկ հյուսիսարևմտյան թևը կառուցումն ավարտվել է միայն 1760 թվականին Մադրիդի թագավորական պալատի նմանությամբ շվեդ թագավորների նստավայրն իր ծանր համաչափ ծավալներով իր արտաքին տեսքի համար պարտական է բերնինևսկյան նախագծին՝ Պալացցո Բարբերինին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Очерк истории королевского дворца в Стокгольме в передачи Радио Швеция — в тексте и записи аудио на Портале о странах, рус.

Կատեգորիա:Շվեդիայի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Պաշտոնական նստավայրեր
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի կառույցներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի պալատներ
Նովոռոսիյսկի հեռուստաաշտարակ

**Նովոռոսիյսկի հեռուստաաշտարակ**, ռադիոհեռուստատեսային հաղորդիչ կայան (ՌՀՀԿ), որը գտնվում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ ՌՀՀԿ-ի գործարկման 1-ին համալիրի շինարարությունն ավարտվել է 1996 թվականին։ Հեռուստաաշտարակն օգտագործվում է եթերային թվային և անալոգային հեռուստատեսային և ռադիոհեռարձակման նպատակով։ Ընդգրկված է «Ռուսաստանի հեռուստատեսային և ռադիոհաղորդիչ ցանց» դաշնային պետական միասնական ձեռնարկության «Կրասնոդարի երկրամասային ռադիոհեռուստատեսային հաղորդիչ կենտրոն» մասնաճյուղի կազմում։

## Նկարագրություն
Աշխարհում բարձրությամբ 60-րդ և Ռուսաստանում 4-րդ (Օստանկինոյի՝ 540 մ, Սանկտ Պետերբուրգի՝ 326 մ և Պերմի՝ 275 մ, աշտարակներից հետո), 261,45 մ բարձրությամբ հեռուստաաշտարակը կառուցվել է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայի «Վոլչյի վորոտա» լեռնանցքում՝ ծովի մակարդակից 373,5 մետր բարձրության վրա։ Այն ազատ կանգնած երկաթբետոնե աշտարակ է, որն ապահովում է 100 կմ-ից ավելի ռադիոտեսանելիություն (ալեհավաքային համակարգերի կախոցի բարձրությունը երկրամասի հարթավայրային տարածքի մակարդակից ավելի քան 600 մետր է)։ Աշտարակի բնի երկաթբետոնե մասի քաշը ավելի քան 12000 տոննա է, ալեհավաքային մասինը՝ 300 տոննա։ Տասնինըհարկանի բնում տեղադրված են բոլոր տեխնոլոգիական սարքավորումները։ Տեխնոլոգիական համալիրի կառավարման և վերահսկման կենտրոնական սարքասրահում շուրջօրյա գտնվում է շահագործող անձնակազմը։ Աշտարակի ներքևի մասում գտնվում են այդ օբյեկտի կենսագործունեությունն ապահովող ծառայությունները։

Բնակչությանը հեռուստառադիոհեռարձակման ծրագրերով ապահովելու հետ մեկտեղ (ընդունման գոտում գտնվում են Նովոռոսիյսկ, Գելենջիկ, Կրոպոտկին, Տեմրյուկ, Կրիմսկ, Աբինսկ, Կուբանի Սլավյանսկ քաղաքները և համապատասխան շրջանները՝ ավելի քան 1 մլն բնակչությամբ), Նովոռոսիյսկ քաղաքի ՌՀՀԿ-ը բջջային կապի, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման, նավագնացության, նավթի և գազի տեղափոխման անվտանգության ապահովման և այլնի հեռահաղորդակցության կարևորագույն կենտրոն է։

Նովոռոսիյսկ քաղաքի ՌՀՀԿ-ը աշտարակի ազատ կանգնած երկաթբետոնե բնով յուրահատուկ տեխնոլոգիաներով կառուցված օբյեկտ է. գոյություն ունի եզակի օրինակով, ինչպես նախկին ԽՍՀՄ տարածքում գտնվող բոլոր հեռուստաաշտարակները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Телевизионная башня РТПС г. Новороссийска
* Телебашня Новороссийска 
* Телевизионная башня РТПС г. Новороссийска
* Телебашня Новороссийска 

Կատեգորիա:1986 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հեռուստաաշտարակներ