open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռիո դե Ժանեյրոյի շրջակա միջավայրի և զարգացման վերաբերյալ հռչակագիր

**Ռիո դե Ժանեյրոյի շրջակա միջավայրի և զարգացման վերաբերյալ հռչակագիրը** (*Ռիոյի հռչակագիր*) - հռչակագիր, որը պարունակում է էկոլոգիական իրավունքի հիմնական սկզբունքներ և ընդունվել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության շրջակա միջավայրի և զարգացման վերաբերյալ վեհաժողովի ժամանակ 1992 թվականի հունիսին Ռիո-դե-Ժանեյրոյում (Բրազիլիա )։ 
Հռչակագիրը հաստատում է այն դրույթը, որը պարունակվում է շրջակա միջավայրի խնդիրների վերաբերյալ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության հռչակագրում ՝ ընդունված Ստոկհոլմում 1972 թվականի հունիսի 16-ին, և իր մեջ պարունակում է համաշխարհային հանրության էկոլոգիական ճիշտ վարվելակարգի 27 սկզբունքներ։ Հռչակագրում սահմանվում են նաև դրա ընդունման նպատակները։
Շրջակա միջավայրի և զարգացման Ռիո-դե-Ժանեյրոյի հռչակագիրը բազմաթիվ երկրների համար հանդիսանում է էկոլոգիական իրավունքի հիմնական աղբյուրից մեկը։

## Տես նաև

* Ռիո դե Ժանեյրո

## Արտաքին հղումներ

* Հռչակագիրը ռուսերեն ՄԱԿ-ի կայքում
* Հռչակագիրը անգլերեն ՄԱԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:Էկոլոգիական իրավունք
Վյաչեսլավ Համբարձումյան

**Վյաչեսլավ Միհրանի Համբարձումյան** (), ֆուտբոլիստ։ Հայտնի է որպես մոսկովյան Սպարտակ և ԲԿՄԱ ակումբների խաղացող։ 1961 թ. ԽՍՀՄ ֆուտբոլի հավաքականի կազմում անց է կացրել 2 հանդիպում. 1961 թ. ստացել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչում։

## Կենսագրություն
Ազգությամբ հայ է։ Մահացել է 2008 թ հունվարի 4-ին՝ ՃՏՊ-ից ստացած գանգուղեղային վնասվածքի պատճառով։

## Նվաճումներ
ԽՍՀՄ չեմպիոն. 1969, 
ԽՍՀՄ գավաթակիր. 1963, 1965, 1971։

## Միջազգային կարիերան
Իր դեբյուտը ԽՍՀՄ ֆուտբոլի հավաքականի կազմում Համբարձումյանը անց է կացրել 1961 թ. սեպտեմբերի 10-ին Ավստրիայի հետ ընկերական խաղում։ Նա խաղացել է նաև 1962 թ Ֆուտբոլի Աշխարհի Առաջնության որակավորման փուլի Թուրքիայի հետ հանդիպմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
Профиль на сайте «Сборная России по футболу» 

Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Էկոլոգիական խնդիրներ

**Էկոլոգիական խնդիր**, բնական միջավայրի փոփոխությունն է մարդածին գործոնների արդյունքում, որը հանգեցնում է բնության կառուցվածքի և ֆունկցիայի խախտմանը։

## Դասակարգում
Էկոլոգիական խնդիրները, որոնք կապված են լանդշաֆտի բաղադրամասերի կամ նրանց համալիրների առանձին խախտումների հետ, պայմանականորեն կարելի է խմբավորել 6 խմբի մեջ.
* մթնոլորտային (մթնոլորտի աղտոտում՝ ռադիացիոն, քիմիական, մեխանիկական, ջերմային)
* ջրային (մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի սպառում և աղտոտում, ծովերի և օվկիանոսների աղտոտում)
* աշխարհաերկրաձևաբանական (գեոմորֆոլոգիական) (անարդյունավետ պրոցեսների ինտենսիվացում, ռելիեֆի և աշխարհագրական կազմի խախտում)
* բնահողային (հողերի աղտոտում, էրոզիա, դեֆլյացիա և երկրորդային աղակալում և այլն)
* կենսաբանական (բուսականության տվյալներ, անտառի դեգրադացիա, գերարածեցում, տեսակային բազմազանության կրճատում և այլն)
* կոմպլեքսային (լանդշաֆտային) անապատացում, կենսաբազմազանության նվազում, բնապահպանական տարածքների ռեժիմի խախտում և այլն։

Բնության փոփոխման վերաբերյալ էկոլոգիական ուսումնասիրությունների հիման վրա առանձնացնում են հետևյալ էկոլոգիական իրավիճակները.

* անթրոպոէկոլոգիական, բնակչության կյանքի պայմանների և առողջության փոփոխություն, 
* բնառեսուրսային, կապված են բնական ռեսուրսների օգտագործման և սպառման հետ, վատացնում են տնտեսության գործունեությունը տարածքների վրա,
* լանդշաֆտագենետիկական, պայմանավորված են լանդշաֆտի ամբողջականության խախտմամբ, գենոֆոնդի կորստով, յուրահատուկ բնական գործոնների կորստով։

Էկոլոգիական խնդիրների դասակարգումը կարելի է կատարել նաև այլ չափանիշների հիման վրա.
* ըստ առաջացման հիմնական պատճառների կարելի է տարբերել.
**էկոլոգիահիդրոտեխնիկական,
**էկոլոգիաարդյունաբերական, 
* ըստ սրության
** ոչ սուր, 
** չափավոր սուր, 
**սուր, 
**շատ սուր, 
* ըստ բարդության
**պարզ, 
**բարդ, 
**շատ բարդ, 
* ըստ լուծման հնարավորության
**լուծելի, 
**դժվար լուծելի, 
**գրեթե անլուծելի, 
* ըստ տարածաշրջանների տարածական գրավման
**լոկալ, 
**ռեգիոնալ, 
**գլոբալ, 
* ըստ ժամանակահատվածի
**կարճատև, 
**երկարատև, 
**գրեթե չանհետացող, 
* ըստ սահմանառեգիոնալ գրավման
**տունդրայի խնդիրներ,
**Ռուսաստանի հարավ,
**Բելառուս,
**Ռուսական հարթավայրեր
**Ուրալյան լեռների և այլն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մոլորակի էկոլոգիական խնդիրները
* Էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի միջազգային պորտալ
* Էկոլոգիական կայքերի կատալոգ

Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Պերուջա

**Պերուջա** (, ), Իտալիայի Ումբրիա տարածաշրջանի պատմական մայրաքաղաքը, Պերուջա գավառի վարչական կենտրոնը։ Տեղակայված է բլուրների վրա, Տիբր գետի ավազանում, Տրազիմենյան լճի մոտակայքում։

Բնակչության թվաքանակը շուրջ 167 000 մարդ։

ձախից|մինի|«Ֆոնտանա Մաջիորե» շատրվանը
ձախից|մինի|Պալացցո դեի Պրիորի շենքը, որտեղ գտնվում է քաղաքապետարանը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Անդրանիկ Թեյմուրյան

**Անդրանիկ (Անդո) Սամարանի Թեյմուրյան** (, ), իրանահայ ֆուտբոլիստ։ Հենակետային կիսապաշտպան է, բայց կարող է խաղալ նաև որպես եզրային կիսապաշտպան։ Միակ քրիստոնյա ֆուտբոլիստն է Իրանի ազգային հավաքականում։ 2011 թվականից կրում է Իրանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ավագի թևկապը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Andranik Teymourian  at TeamMelli.com
* ESPN Profile 
* Soccerway Profile
* http://www.totalfootball.am/2012/06/126192/
* http://www.totalfootball.am/2012/07/134353/

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իրանահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Օս-ինգուշական հակամարտություն

**Օս-ինգուշական հակամարտություն** (), էթնաքաղաքական հակամարտություն Հյուսիսային Օսիայի (ՌԴ կազմում) Պրիգորոդնի շրջանի տարածքում, որը 1992 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև նոյեմբերի 4-ը հանգեցրեց ռազմական գործողությունների իրականացմանը և դրա արդյունքում սպանվեցին բազմաթիվ օս և ինգուշ բնակչություն։ Հակամարտությունը դեռ կարգավորված չէ։

## Տես նաև

* Պրիգորոդնի շրջան
* Օսեր
* Ինգուշներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռազմական հակամարտություններ հետխորհրդային տարածքում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Օսիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ինգուշիայի պատմություն
Կատեգորիա:Միջէթնիկ հակամարտություններ
Կատեգորիա:1992 հակամարտություններ
Լ’Աքվիլա

**Լ’Աքվիլա** (նաև՝ *Աքվիլա, Լ’Ակվիլա, Ակվիլա* &nbsp;-&nbsp;արծիվ), քաղաք և կոմունա կենտրոնական Իտալիայում՝ Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում։ Իտալական Աբրուցո տարածաշրջանի գլխավոր քաղաքը, Լ'Աքվիլա գավառի վարչական կենտրոնը։ Բնակչության թիվը՝ շուրջ 73,150&nbsp;մարդ։ Յուրաքանչյուր օր շուրջ 100 հազար մարդ էլ այցելում է Լ’Աքվիլա՝ ուսանելու, աշխատելու, տեսարժան վայրերևը դիտելու, հանգստանալու (մերձակայքում գործում են լեռնադահուկային մի շարք առողջարաններ)։ Քաղաքը կառուցվել է Ատերնո գետի հովտում, բլրի վրա, շրջապատված է Ապենինյան լեռներով։ Քաղաքից հյուսիս-արևելք գտնվում է Ապենինների բարձրագույն գագաթը՝ Գրան-Սասսո լեռը։ Լ'Աքվիլան սահմանակից է Անտրոդոկո, Բարետե, Բարիշանո, Բորգոռոզե, Կանյանո Ամիտերնո, Կամպոտոստո, Կապիտինյանո, Կրոնյալետո, Ֆանո Ադրիանո, Ֆոսա, Իզոլա դել Գրան Սասո դ'Իտալիա, Լուկոլի, Մալիանո դե Մարսի, Օկրե, Պիետրակամելա, Պիցոլի, Ռոկա դի Կամբիո, Ռոկա դի Մեձո, Սանտո Ստեֆանո դի Սեսանիո, Սկոպիտո, Տոռնիմպարտե համայնքներին։

Լ’Աքվիլայի պատմական կենտրոնում, որը շրջանակված է միջնադարյան պարսպով, պահպանվել են նեղլիկ փողոցներ, Վերածննդի և բարոկկո ոճերով կառուցված շինություններ, գեղատեսիլ հրապարակներ։ Քաղաքն ունի համալսարան, ուսանողական ավան, մշակութային բազմաթիվ հաստատություններ, այդ թվում՝ թատրոն, սիմֆոնիկ նվագախումբ, գեղարվեստի ակադեմիա, կոնսերվատորիա։

## Բնակչություն

## Կլիմա
Լ’Աքվիլային բնորոշ է օվկիանոսային կլիման, որը *Köppen climate classification*-ի դասակարգմամբ նշագրվում է  **Cfb**):

## Քույր քաղաքներ
* , Բաալբեկ
* , Բեռնալդա
* , Բիստրիցա
* , Կուենկա (Իսպանիա)
* , Ֆոջա
* , Հայնին
* , Հոբարթ
* , Ռոթվայլ
* , Սան Կառլոս դե Բարիլոչե
* , Սանտ Անջելո դ’Ալիֆե
* , Սիենա (քաղաք)
* , Վաշինգտոն
* , Յորք, Տորոնտո
* , Զիելոնա Գուրա
* , Ֆիգեյրա դա Ֆոշ (2019 թվականից)

## Պատկերասրահ

L'Aquila centro.JPG|Լ’Աքվիլայի կենտրոնը թռչնաթռիչքի բարձրությունից
L'aquila04.jpg|Կենտրոնի փողոցներից մեկը
L'Aquila 2007 -Fontana della 99 Cannelle- by-RaBoe-065.jpg|Շատրվան
SMariaCollemaggio.jpg|*Santa Maria di Collemaggio* եկեղեցին
L'Aquila, Basilica di San Bernardino 2007 by-RaBoe-1.jpg|*Սան Բեռնարդինո* եկեղեցին
Aquila duomo.jpg|*Santa Maria del Suffragio* եկեղեցին
L'Aquila, San Pietro a Coppito 2007 by-RaBoe-1.jpg|*San Pietro a Coppito* եկեղեցին
Castello 500.JPG|Ամրոցը
L'Aquila eathquake prefettura.jpg|2009 թվականի երկրաշարժի հետևանքներից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Roger Willemsen: *Die Abruzzen. Das Bergland im Herzen Italiens. Kunst, Kultur und Geschichte.* DuMont, Köln 1990, ISBN 3-7701-2256-9, S.&nbsp;154.
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*  
* Gran Sasso Պատկերներ, նորություններ 
* Իսպանական բերդը 
* 99 ցայտաղբյուրներով շատրվանը
*2009 թվականի երկրաշարժից 9 տարի անց (2018 թ. լուսանկարներ) 
* In the Land of Bears and Castles, ''The Financial Times'', June 29, 2007
* ''Città dell'AQUILA'', Internetpräsenz der Stadt L’Aquila
* Website  des Staatsarchivs L’Aquila, des Hauptarchivs der Provinz (իտալ. և անգլ.)

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Օմար Սուլեյման (քաղաքական գործիչ)

**Օմար Սուլեյման** (արաբ. عمر سليمان‎, ), Եգիպտոսի նախկին փոխնախագահ։ Պաշտոնին նշանակվել է նախագահ Հոսնի Մուբարաքի կողմից, 2011 թ հունվարի 29-ին։ 2011 թ փետրվարի 10-ից ստանձնել է Եգիպտոսի նախագահի լիազորությունները։ Հաջորդ օրը Սուլեյմանը հայտարարել է, որ Մուբարաքը հրաժարական տվել է և հանձնել է լիազորությունները Զինված ուժերի գերագույն խորդհրդին։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի փոխնախագահներ
Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Ջեյմս Ֆրանկո

**Ջեյմս Ֆրանկո** (, ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, գրող, Նյու Յորքի համալսարանի դասախոս։ Դերասանական կարիերան սկսել է 1990-ական թվականներին։ 2001 թվականին Մարկ Ռայդելի *«Ջեյմս Դին»* կենսագրական հեռուստաֆիլմում կատարել է գլխավոր դեր, որի համար արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի *մինի սերիալի կամ հեռուստաֆիլմի լավագույն դերասան* անվանակարգում։

2000-ական թվականների սկզբին ճանաչում է ձեռք բերել *«[[Սարդ-մարդ]]»* ֆիլմում Հարրի Օսբորնի դերակատարման շնորհիվ։ 2011 թ. վարել է 83-րդ Օսկար մրցանակաբաշխությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:UCLA համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Էկոցենտրիզմ

** Էկոցենտրիզմ**, շրջակա միջավայրի պահպանության գաղափարախոսություն է, որը դիտարկում է վայրի բնության պահպանությունը որպես ինքնուրույն արժեք` մարդկության օգտագործման ցանկացած չափանիշներից անկախ` գերակայությունը տալով այդ արժեքին, մարդկության նպատակների և կարիքների դիմաց։ Բնությունը, էկոլոգիական հավասարակշռությունը ընկալվում են որպես հատուկ արժեք։ Էկոցենտրիզմի ներկայացուցիչներին հատուկ է բնության առջև խոնարհվելը, կրոնականին մոտ, և բնության ընկալումը որպես գործունեության սուբյեկտի, որն ունի սեփական նպատակներ և ունի բարոյական իրավունքներ։
Էկոցենտրիզմի սահմաններում վայրի բնության պահպանությունը իրականացվում է ոչ թե հասնելու մարդկության տեսանկյունից արժեք ներկայացնող ինչ-որ նպատակների, այլև հենց բնության համար։ Այս դեպքում բնության պահպանվող տարածքների ստեղծումը ենթադրում է գիտական, ռեկրեացիոն կամ ինչ-որ այլ վերահսկողության և այդ տարածքների օգտագործման բացառում և բնական գործընթացների լիարժեք ազատության թույլատրում։
Չնայած, որ բիոցենտրիզմը համարվում է էկոցենտրիզմիհոսանքներից մեկը, էկոցենտրիզմի և կենսացենտրիզմի տերմիններրը հանդես չեն գալիս խիստ բաժանված ձևով և կարող են օգտագործվել որպես հոմանիշներ։

## Արտաքին հղումներ
* Ecospheric Ethics 
* Marginalization of Ecocentrism

Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Բնական պաշարներ

right|thumb|300px
**Բնական պաշարներ**, բնության մարմիններ և ուժեր, որոնք արտադրողականության զարգացման և ուսումնասիրության տվյալ փուլում կարող են օգտագործվել մարդկային հասարակության պահանջմունքների բավարարման համար։

## Հատկանիշեր
Բնական պաշարների կարևոր հատկանիշներն են.
# քանակի և որակի ինքնավերարտադրումը և ինքնակարգավորումը (անտառ, կենդանիների գլխաքանակ և այլն),
# բնական էվոլյուցիայի հետևանքով և մարդու ներգործության ազդեցությամբ բնական պաշարների մեկ որակ, վիճակից մեկ այլ վիճակի անցումը (Սևանա լճի մակարդակի իջեցման հետևանքով լճի էկոհամակարգի փոփոխություն)։

Բնական պաշարները կախված են մարդկանց արտադրողական և ոչ արտադրող, գործունեության տեխնոլոգիական եղանակից, բնույթից, ինտենսիվությունից։

## Դասակարգում
300px|մինի|Հանքավայր Ռուսաստանում
Բնական պաշարները դասակարգվում են ըստ սպառման և վերականգնման հատկանիշների, մարդու գործունեության մեջ դրանց օգտագործման հիմնական ուղղությունների։

### Ըստ սպառման և վերականգնման հատկանիշների
Ըստ սպառման և վերականգնման հատկանիշների դասակարգումը կատարվում է էկոլոգիական պլանավորման և կանխատեսման նպատակով։
Սովորաբար առանձնացնում են
* գործնականում անսպառ (արեգակի, քամու, մակընթացային, երկրի ներքին էներգիա)
* սպառվող պաշարներ, որոնք լինում են
** վերականգնվող (հող, բույս, կենդանի)
** չվերականգնվող (հանքահումքային)

### Ըստ մարդու գործունեության մեջ օգտագործման
Ըստ մարդու գործունեության մեջ օգտագործման հիմնական ուղղությունների՝ բնական պաշարները բաժանվում են 2 խմբի.
# պաշարներ, որոնք մարդկանց գոյության ու վերարտադրության անմիջական աղբյուրներ են, այդ թվում՝ կենսական անհրաժեշտության (օդ, ջուր), ինչպես նաև ոչ արտադրական նշանակության (ռեկրեացիայի, գեղագիտական և այլն)
# պաշարներ, որոնք նյութական արտադրության միջոցների աղբյուր են, արտադրական զարգացման կարևոր գործոններ (հումք, էներգակիրներ և այլն)
# պաշարները, որոնք բնական միջավայրից չեն կորզվում, օրինակ՝ էլեկտրաէներգիա ստանալու և նավագնացության նպատակով օգտագործվող ջուրը։

Բնական պաշարների դասակարգման և գնահատման չափանիշներն անընդհատ փոխվում են՝ դրանց վրա մարդկային հասարակության ազդեցության ուժեղացմանը զուգընթաց։ Այդ ազդեցությունը մեծանում է ոչ միայն մասշտաբներով, այլև «որակական կազմով» ու կառուցվածքով։

## Տես նաև
* Բուսական պաշարներ
* Կենդանական պաշարներ
* Հողային պաշարներ
* Ջրային պաշարներ
* Օգտակար հանածոներ
* Ռեկրեացիա

*
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Կատեգորիա:Տնտեսական աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Աշխարհագրական տերմիններ
Կատեգորիա:Տնտեսական ռեսուրսներ
Վերականգնվող ռեսուրսներ

thumb|right|Արևա-քամային էներգոկայն
**Վերականգնվող ռեսուրսներ**, բնական ռեսուրսներ, որոնց պաշարները վերականգնվում են ավելի արագ, քան օգտագործվում են, կախված չեն նրանից օգտագործվում են դրանք, թե ոչ։ Դա բավականին տարածված սահմանում է և հաճախ վերականգնվող ռեսուրսներ հասկացության մեջ ներառում են ոչ այնքան այն, ինչ նշանակվում է այդ բառակապակցությունը։ Տերմինը գործածության մեջ է մտցվել որպես «**չվերականգնվող ռեսուրսներ**» հասկացության հակադրում (ռեսուրսներ, որոնց պաշարները կարող են սպառվել մոտակա ժամանակներում օգտագործման գոյություն ունեցող տեմպերի պայմաններում)։ Շատ ռեսուրսներ, որոնք վերաբերվում են վերականգնվողներին, իրականում չեն վերականգնվում և երբևէ սպառվելու են։ Որպես օրինակ կարելի է բերել արևային էներգիան։ Մյուս կողմից, տեխնոլոգիայի բավականին զարգացման դեպքում, շատ ռեսուրսներ, որոնք համարվում են չվերականգնվող կարող են վերականգնվել։ Օրինակ, մետաղները կարելի է օգտագործել կրկնակի հետազատություններ են տարվում պլաստիկի վերամշակման ուղղությամբ։

Ժամանակակից համաշխարհային պրակտիկայում **էներգիայի վերականգվող աղբյուրներին** են վերագրում՝ հիդրո, արևային, քամու, հիդրավլիկ էներգիաները, ծովային ուղղությունների էներգիան, ծովային ջրի ջերմաստիճանի սահմանը, օդային մասայի և օվկիանոսի ջերմաստիճանների միջև տարբերությունները, երկրի տաքությունը, կենդանական բուսկան և կենցաղային ծագման բիոմասսան։
Գոյություն ունեն տարբեր կարծիքներ, թե ռեսուրսների որ տեսակին պետք է դասել միջուկային վառելիքը։ Միջուկային վառելիքի պաշարները նրա օգտագործման համեմատ ահռելի է, այն կարող է բավարարել հազարավոր տարիներ։ Չնայած դրան՝ այն հիմնականում դասում է չվերականգնվող ռեսուրսներին։ Դրա համար փաստ է հանդիսանում էկոլոգիայի նկատմամբ բարձր ռիսկը, որը կապված է միջուկային էներգիայի օգտագործման հետ։

* խմելու ջուր
* վառելիք որը ստացվում է բույսերի վերամշակման արդյունքում (սպիրտ, կենսագազ, կենսադիզել)
* փայտ
* թուղթ
* կաշի

*
Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիա
Սոցիալական էկոլոգիա

Գոյություն ունեն **սոցիալական էկոլոգիայի** մի քանի սահմանումներ։
** Սոցիալական էկոլոգիան** գիտական դիսցիպլինա է, որը դիտարկում է փոխհարաբերությունները «հասարակություն-բնություն» համակարգում, ուսումնասիրելով մարդկային հասարակության և բնական միջավայրի փոխազդեցությունն ու փոխկապակցվածությունը։
Բայց նման սահմանումը չի արտացոլում այս գիտության բուն էությունը։ Սոցիալական էկոլոգիան ներկայումս ձևակերպվում է որպես մասնավոր անկախ գիտություն՝ ուսումնասիրության որոշակի առարկայով, մասնավորապես.
* Սոցիալական խավերի ու խմբերի հետաքրքրությունների շարքն ու յուրահատկությունները, ովքեր օգտագործում են բնական ռեսուրսները։
* Տարբեր սոցիալական խավերի ու խմբերի էկոլոգիական խնդիրների ընկալումը և բնօգտագործման կարգավորմանը ուղղված միջոցները։
* Բնապահպանական միջոցառումների առանձնահատկություններն և սոցիալական խավերի ու խմբերի շահերի հաշվառում և օգտագործում։
Այսպիսով սոցիալական էկոլոգիան գիտություն է՝ վերաբերող սոցիալական խմբերի շահերին, բնօգտագործման ոլորտում։

## Սոցիալական էկոլոգիայի տեսակները
Սոցիալական էկոլոգիան լինում է՝
* Տնտեսական
* Ժողովրդագրական
* Ուրբանիստական
* Ֆուտուրոլոգիական
* Իրավական

## Հիմնական խնդիրներն ու նպատակները
Սոցիալական էկոլոգիայի հիմնական խնդիրն է ուսումնասիրել մարդու շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մեխանիզմների և այն վերափոխումները, որոնք մարդկային գործունեության արդյունք են։
Սոցիալական էկոլոգիայի խնդիրները բաժանվում է երեք հիմնական խմբի՝
* **Գլոբալ մասշտաբի** - բնակչության և ռեսուրսների գլոբալ կանխատեսումը ինտենսիվ արդյունաբերական զարգացման պայմաններում (գլոբալ էկոլոգիա) և քաղաքակրթության զարգացման հետագա ուղիների սահմանում։
* **Ռեգիոնալ մասշտաբի** - առանձին էկոհամակարգերի ուսումնասիրում ռեգիոնների և շրջանների մակարդակով(ռեգիոնալ էկոլոգիա)։
* **Միկրոմասշտաբի** – հիմնական հատկանիշներն ուբաղադրատարրերը ուսումնասիրում կյանքի քաղաքային պայմաններում (քաղաքի էկոլոգիա կամ քաղաքի սոցիոլոգիա)։

## Արտաքին հղումներ
* glossary.ru 
* na5.ru 
* Сайт лотоса 

Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Ամանդա Փիթ

**Ամանդա Փիթ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և հաղորդավարուհի։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ալեքսանդր Բորոդին

**Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Բորոդին** (, ), ռուս երգահան, գիտնական՝ քիմիկոս և բժիշկ, «Հզոր խմբակ»-ի անդամ։ «Իշխան Իգոր» («Князь Игорь» (1869&nbsp;-&nbsp;1887)) օպերայի հեղինակ։ Ռուսական էպիկական սիմֆոնիզմի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Բորոդինը ծնվել է 1833 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Սանկտ Պետերբուրգում։ 1856 թվականին ավարտել է Բժշկավիրաբուժական ակադեմիան (1877 թվականից՝ ակադեմիկոս)։ 1874 թվականից ղեկավարել է Բժշկավիրաբուժական ակադեմիայի քիմիական լաբորատորիան։ 19-րդ դարի 50-ական թվականներին սկսել է գրել ռոմանսներ, դաշնամուրային պիեսներ։ 1862 թվականին ծանոթացել է Միլի Բալակիրևի հետ, անդամագրվել նրա խմբակին («Հզոր խմբակ»), ուր և ձևավորվել են Բորոդինի երաժշտագեղագիտական հայացքները։

Բորոդինի առավել նշանակալից ստեղծագործությունը «Իշխան Իգոր» օպերան է (1868-1887, որը Բորոդինի մահվանից հետո ավարտել և գործիքավորել են Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովն ու Ալեքսանդր Գլազունովը, բեմ․ 1890, Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոն)։ Բորոդինը ռուսական դասական սիմֆոնիայի (գրել է երկու սիմֆոնիա, 1867 և 1876՝ «Դյուցազնական») ու կվարտետի (երկու կվարտետ, 1879 և 1881) ստեղծողներից է։ Ռոմանսի ժանրում առաջինն է ներմուծել ռուսական դյուցազնական կերպարներ, արծարծել է 1860-ական թվականների ազատագրական գաղափարները։ Բորոդինի ավանդույթները շարունակել են խորհրդային կոմպոզիտորները (Սերգեյ Պրոկոֆև, Յուրի Շապորին, Արամ Խաչատրյան և ուրիշներ)։ «Իշխան Իզոր» օպերան առաջին անգամ Հայաստանում ամբողջությամբ բեմադրվել է 1949 թվականին, Երևանի Ալ․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնում։ Բորոդինը քիմիայի գծով 40-ից ավելի գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ 1862 թվականին ստացել է առաջին ֆտորօրգանական միացությունը՝ ֆտորային բենզոլը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Хубов Г․, "А․ П․ Бородин", Москва, 1933
* Фигуровский А․ Н․, Соловьев Ю․ И․, "А․ П․ Бородин", Москва—Ленинград, 1950 (библиографический список работ по химии)․

## Արտաքին հղումներ
* Музыкальная энциклопедия, М.: Большая советская энциклопедия, том 1. М., 1973.
* Ալեքսանդր Բորոդինի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին 
* Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Բորոդինի կենսագրությունը  
* «Իշխան Իգոր» օպերայի հակիրճ բավանդակություն 

Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012 (ընտրական փուլ)

**Եվրո-2012-ի ընտրական փուլի մրցաշարը** տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 11-ից մինչև 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ը և որոշել է 2012 թ. Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության մասնակիցներին։ Ընտրական մրցաշարի վիճակահանությունը տեղի էր ունեցել 2010 թվականի փետրվարի 7-ին Վարշավայում։

Ընտրական մրցաշարին մասնակցել է ՈՒԵՖԱ-ի 53 անդամներից 51 թիմ։ Լեհաստանն և Ուկրաինան նախօրոք արժանացել էին եզրափակիչում հանդես գալու իրավունքին որպես հյուրընկալող երկրներ։ Բոլոր 51 թիմերը բաժանվել էին 9 խմբի՝ 6 խումբ 6 թիմերով և 3 խումբ 5 թիմերով։ Ինը խմբի հաղթողներն և լավագույն երկրորդ տեղ գրաված թիմը նվաճեցին Եվրո-2012-ի ուղեգրեր։ Մնացած 8 թիմերը, որոնք իրենց խմբերում երկրորդ տեղն էին զբաղեցրել, մրցեցին մնացած չորս տեղերի համար։

Նախքան վիճակահանությունը ՈՒԵՖԱ-ն հաստատեց, որ քաղաքական նկատառումներով, Եվրո-2012 ընտրական փուլում Հայաստանը մի խմբում չի լինի Ադրբեջանի հետ (Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վեճի պատճառով) և Վրաստանը չի լինի մի խմբում Ռուսաստանի հետ (Հարավային Օսիայի շուրջ վեճի պատճառով)։ Վիճակահանության ժամանակ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հայտնվեցին A խմբում, և ՈՒԵՖԱ-ն ստիպված էր Հայաստանին տեղափոխել B խումբ։

## Զամբյուղներ

## Խմբային փուլ
### Խումբ B

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Լուիջի Բոկերինի

**Լուիջի Բոկերինի** (, ), իտալացի երգահան և թավջութակահար։ Բոկերինիի ստեղծագործություններից առավել հայտնի է մենուետը (Լարային կվինտետի մասերից մեկն է (String Quintet in E, Op. 11, No. 5 (G 275)) և թավջութակի համար կոնցերտը (Cello Concerto in B flat major (G 482))։ Ազդված լինելով իսպանական և միջերկրածովյան երաժշտությունից՝ գրել է նաև ստեղծագործություններ կիթարի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Իտալացի թավջութակահարներ
Կիրիգուա

**Կիրիգուա** (), հին մայաների քաղաք, այժմ՝ Գվատեմալայի Իսաբալ դեպարտամենտի տարածքում պեղումների վայր։ Գտնվում է Մոտագուա գետի հովտում մոտավորապես 3 կմ² տարածքի վրա, քաղաքի հանդիսավոր կենտրոնը գտնվում է գետի հյուսիսային ափին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը  
* Պատմությունը և լուսանկարներ  
* Կիրիգուայի կենտրոնի քարտեզը 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գվատեմալայում
Կատեգորիա:Հնագիտություն Գվատեմալայում
Անդրանիկ Մարտիրոսյան

**Անդրանիկ Սարգիսի Մարտիրոսյան** (Անդրեյ Սերգեյի) ), հայ դիվանագետ, երկար տարիներ ԱՕԿՍ-ի, հետագայում Հայաստանի սփյուռքահայության հետ կապի կոմիտեի նախագահի տեղակալ։

Ծնվել է 1924 թվականին Բաքվում։ 1943 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 1946 թվականին ընդունվել է Երևանի Պետական Համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ Ավարտել է 1951 թվականին և աշխատանքի անցել Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեում նախ որպես հրահանգիչ, ապա երկրորդ քարտուղարի օգնական։

1959 թվականին գործուղվել է Մոսկվա, սովորել է Բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցում։ 1961 թվականին ավարտելով այն վերադարձել է Երևան և աշխատանքի է անցել ԱՕԿՍ-ում որպես նախագահի տեղակալ։ 1965 թվականին, երբ ստեղծվում է Հայաստանի սփյուռքահայության հետ կապի կոմիտեն, տեղափոխվում է այնտեղ որպես նախագահի առաջին տեղակալ, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Մահացել է Մոսկվայում 1989 թվականին։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Գլադիատոր (ֆիլմ)

**Գլադիատոր** (), 2000 թ. նկարահանված պատմական ֆիլմ, որի ռեժիսորը Ռիդլի Սքոթն է, իսկ գլխավոր դերակատարներն են Ռասսել Քրոուն և Խոակին Ֆենիքսը։

«Գլադիատորը» արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում 5 «Օսկարի», իսկ Ամերիկյան կինոկադեմիայի կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում գլխավոր հերոս Մաքսիմուսը 50-րդ տեղում է որպես դրական հերոս։

## Սյուժե
Հռոմի լավագույն զորավար Մաքսիմուսը հաղթանակ է տանում գերմանական ցեղերի դեմ։ Կայսր Մարկոս Ավրելիոսը որոշում է Մաքսիմուսին դարձնել իր հետնորդը՝ փոխարեն իր որդու, Կոմմադուսի։ Վերջինս իմանալով դրա մասին սպանում է հորը, հռչակվում կայսր և հրամայում սպանել Մաքսիմուսին, ով հրաժարվում է ծառայել իրեն։ Մաքսիմուսին հաջողվում է փախչել, սակայն հասնելով իր տուն, նա տեսնում է սպանված կնոջը և տղային։ Նա ուշաթափ ընկնում է գետնին։ Նրան վերցնում է մի ստրկավաճառ և տանում Զակկաբար պրովինցիա։ Այստեղ նրան և ուրիշ ստրուկների վաճառում են Պրոքսիմոյին, որը կազմակերպում է գլադիատորական մարտեր։ Մաքսիմուսը իր զինվորական տաղանդի շնորհիվ դժվարության չի հանդիպում մարտերի ժամանակ։

Պրոքսիմոն վերցնում է իր լավագույն գլադիատորներին և ուղևորվում Հռոմ։ Նրանք սկսում են կռվել Կոլիզեյում։ Առաջին մարտից հետո Մաքսիմուսը, որը հետաքրքրել էր կայսրին բացում է երեսը և ասում որ պատրաստվում է վրեժ լուծել։ Սակայն կայսրը այլևս չէր կարող ուղղակի սպանել նրան, քանի որ նա շահել էր հանդիսատեսի սերը։ Կայսրի դեմ կազմակերպված դավադրությունից հետո, նրան ձերբակալում են։ Կոմմադուսը որոշում է սպանել նրան մենամարտի ժամանակ, սակայն մարտից առաջ դանակով հարվածում է նրան, հրամայում փակել վերքը։

Չնայած դրան Մաքսիմուսը սպանում է կայսրին մենամարտի ընթացքում, սակայն շուտով ինքն էլ է մեռնում վերքից։ Կյանքի վերջում նա հիշում է տունը, որդուն և կնոջը։

## Դերակատարներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գլադիատոր ֊ Սինեմանիա
* 
* «Գլադիատորը» *Rotten Tomatoes* կայքում
* «Գլադիատորը» *Box Office Mojo* կայքում

Կատեգորիա:2000 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պեպլումներ
Կատեգորիա:Ռիդլի Սքոթի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ

մինի|300x300փքս|Ադրբեջանի տնտեսական շրջանների քարտեզը
**Ադրբեջանի տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքայնորեն ներքին կապված միասնական ժողովրդական տնտեսության մասերը, որոնք կապված են իրենց տարբեր մասնագիտացմամբ, արտադրվող ապրանքների մշտական փոխանակությունով և այլ տնտեսական հարաբերություններով։
 
Տնտեսա-աշխարհագրկաան դիրքի, բնական ռեսուրսների,օգտակար հանածոների, տարածքի բնակեցմամբ, վարչա-տարածքային բաժանման և պատմական զարգացման յուրահատկությունների շնորհիվ Ադրբեջանական Հանրապետութունը պաշտոնապես բաժանված է 10 տնտեսական շրջանների՝

# Աբշերոնի տնտեսական շրջան
# Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան
# Շաքի-Զաքաթալայի տնտեսական շրջան
# Լենքորանի տնտեսական շրջան
# Ղուբա-Խաչմասի տնտեսական շրջան
# Արանի տնտեսական շրջան
# Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջան
# Քելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջան
# Լեռնային Շիրվան տնտեսական շրջան
# Նախիջևանի տնտեսական շրջան

Քելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջանի Քելբաջարի, Լաչինի, Զանգելանի և Ղուբաթլուի և Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջանի Աղդամի, Տերտերի, Խոջավենդի, Խոջալուի, Շուշիի, Ջեբրաիլի, Ֆիզուլիի շրջանները և Ստեփանակերտ քաղաքը, դե յուրե մտնում են այդ շրջանների մեջ, սակայն դե ֆակտո ամբողջ այդ տարածքը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վերահսկման տակ և այդ պատճառով որպես «Ադրբեջանի տնտեսական շրջան» տարածքը այլևս չեն գործում։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի տնտեսություն
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզ
Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջան

250px|աջից|մինի|Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջանը քարտեզին նշված է «7» թվով
**Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններից մեկը, որի մեջ դե յուրե մտնում են Աղդամի, Տերտերի, Խոջավենդի, Խոջալուի, Շուշիի, Ջեբրաիլի, Ֆիզուլիի շրջանները և Ստեփանակերտ քաղաքը, սակայն դե ֆակտո այդ տարածքների գերակշռող մասը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վերահսկման տակ և այդ պատճառով, որպես «Ադրբեջանի տնտեսական շրջան» տարածքը այլևս չի գործում։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզը
Նախիջևանի տնտեսական շրջան

250px|աջից|մինի|Նախիջևանի տնտեսական շրջանը քարտեզին նշված է «10» թվով
**Նախիջևանի տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններից մեկը, որը ներառում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության տարածքը, այսինքն Նախիջևան քաղաքը, Բաբեկի, Որդուարի, Ջուղայի, Սադարակի, Շահբուզի, Շարուրի և Քենգերլիի շրջանները։ Նախիջևանի տնտեսական շրջանը զբաղեցնում է երկրի պաշտոնական տարածքի 6%-ը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզը
Լեռնային Շիրվան տնտեսական շրջան

մինի|250x250փքս
**Լեռնային Շիրվան տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններից մեկը, որը զբաղեցնում է 6,06 հազար կմ² և ներառում է Աղսուի, Իսմաիլիի, Գոբուստանի և Շամախիի վարչական շրջանները ու զբաղեցնում է երկրի պաշտոնական տարածքի 7 %-ը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզը
Աբշերոնի տնտեսական շրջան

մինի|250x250փքս
**Աբշերոնի տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններից մեկը։ Զբաղեցնում է 5.9 հազար կմ² կամ երկրի պաշտոնական տարածքի 7%-ը։ Ներառում է Աբշերոնի և Խիզիի վարչական շրջանները, Բաքու և Սումգայիթ քաղաքները։ Այս տնտեսական շրջանը երկրի վառելիքա-էներգետիկային բազան է, որի բաժնին ընկնում է հանրապետությունում արդյունահանվող նավթի, գազի և արտադրվող էլեկտրաէներգիայի մեծ մասը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզը
ՈՒԵՖԱ

**Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միություն ** (, կարճ UEFA կամ ՈւԵՖԱ), ֆուտբոլային ընկերություն։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 1954 թվականի հունիսի 15-ին՝ Բազելում։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Նիոնում։ Ընկերությունը հիմնադրվել է Իտալիայի, Ֆրանսիայի և Բելգիայի ֆեդերացիաների համագործակցության շնորհիվ։ Ընկերության առաջին տնօրենը եղել է Էբբե Շվարցը, իսկ առաջին քարտուղարը՝ Անրի Դելոնեն։ Ընկերությունը կազմակերպում է երեք՝ խոշոր ակումբային մրցաշար։

## ՈՒԵՖԱ-ի նախագահներ

## Գլխավոր քարտուղարներ

## Նախկին անդամներ
*  Սերբիա և Չեռնոգորիա
*  ԽՍՀՄ
*  Չեխոսլովակիա
*  Հարավսլավիա

## Արտաքին հղումներ
* UEFA RANKING AND COEFFICIENTS
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ կոնֆեդերացիաներ
Պոդոլսկ

**Պոդոլսկ** (), քաղաք Ռուսաստանում, մարզային նշանակության քաղաք և միաժամանակ Մոսկվայի մարզի Պոդոլսկի շրջանի վարչական կենտրոն։ Գտնվում է Պախրա գետի ափերին (Մոսկվա գետի վտակը)։ Ռուսաստանի դաշնային պետական վիճակագրական ծառայության տվյալների համաձայն՝ զբաղեցնում է 37,92 կմ², իսկ ըստ Մոսկվայի մարզի օրենսդրական ակտերի՝ 40,39 կմ² տարածք։ 2023 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 312 400, քաղաքային օկրուգինը՝  350 268: Մոսկվայի արբանյակ-քաղաքների շարքում մեծությամբ երկրորդն է՝ Բալաշիխայից հետո։

Պոդոլսկը գտնվում է 36 կմ հեռավորության վրա Մոսկվայի կենտրոնից և 15 կմ Մոսկվայի օղակապտույտ ավտոմոբիլային ճանապարհից։ Քաղաքը հյուսիսային մասում սահմանակցում է Շչերբինկայի, իսկ հարավում Կլիմովսկի հետ։ Պոդոլսկի տարածքը՝ 0,04 կմ² , բնակչությունը՝ 183,1 հազար մարդ (2010 թվական)։ Մոսկվայի մարզի խոշոր արդյունաբերական և մշակութային կենտրոն։

Քաղաքը կազմավորվել է Պոդոլ գյուղից, որը XVIII դարում պատկանում էր Դանիլյան վանքին։ Բնակավայրը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1781 թվականին։ 1971 թվականին պարգևատրվել է Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշանով։ 2004 թվականին Պոդոլսկը ստացել է քաղաքային օկրուգի կարգավիճակ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պոդոլսկի վարչության պաշտոնական կայքը
* Պոդոլսկ քաղաքային օկրուգի Պատգամավորների Խորհրդի պաշտոնական կայքը 
* Պոդոլսկի գավառագիտական թանգարանը 
* «Պոդոլսկի ռաբոչի» թերթը 
* Պոդոլսկի պատմությունը 
* Պոդոլսկի հայտնի անձինք 
* Պոդոլսկի ուղղափառ տաճարները 
* Պոդոլսկի էլեկտրոնային կատալոգը
* Պոդոլսկի համայնապատկերները 

Կատեգորիա:1627 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1781 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզ
*
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Հարավային դաշնային տարածաշրջան (ՌԴ)

**Հարավային դաշնային շրջան** (), վարչական կազմավորում Ռուսաստան Դաշնության եվրոպական մասի հարավում։ Կազմավորված է նախագահի 2000 թվականի մայիսի 13-ի հրամանագրով։

Դմիտրի Մեդվեդևի 2010 թվականի հունվարի 19-ի հրամանագրով շրջանի կազմից առանձնացվել է Հյուսիս-Կովկասյան դաշնային շրջանը, որի կենտրոնն է դարձել Պյատիգորսկը։

## Վարչական կազմ

Հարավային դաշնային շրջանը (Հյուսիս-Կովկասյան դաշնային շրջանի առանձնացումից հետո) ընդգրկում է 2 հանրապետություն, 3 մարզ և 1 երկրամաս։ Շրջանի տարածքը կազմում է 416 հազար 840 կմ²։

## Բնակչություն և ազգային կազմ

Հարավային դաշնային շրջանում ըստ 2002 թվականի մարդահամարի (առանց Հյուսիս-Կովկասյան դաշնային շրջանի) բնակվում էր 13 798 404 մարդ կամ Ռուսաստանի բնակչության 9,45 %-ը։

Հարավային դաշնային շրջանի ազգային կազմը՝
* ռուսներ 11 878 հազար մարդ (86,1 %)
* հայեր 433 հազար մարդ (3,1 %)
* ուկրաինացիներ 330,8 հազար մարդ (2,4 %)
* ղազախներ 195,9 հազար մարդ (1,4 %)
* կալմիկներ 164,7 հազար մարդ (1,2 %)
* թաթարներ 146,7 հազար մարդ (1,1 %)
* ադիգներ 123,9 հազար մարդ (0,9 %)
* բելառուսներ 69,7 հազար մարդ (0,5 %)
* հույներ 52,3 հազար մարդ (0,4 %)
* թուրքեր 50 հազար մարդ (0,4 %)
* գերմանացիներ 46,6 հազար մարդ (0,3 %)
* չեչեններ 44,9 հազար մարդ (0,3 %)
* գնչուներ 39,4 հազար մարդ (0,3 %)
* վրացիներ 35,8 հազար մարդ (0,3 %)
* ադրբեջանցիներ 31,3 հազար մարդ (0,2 %)

## Նախագահի լիազոր ներկայացուցիչները Հարավային դաշնային տարածաշրջանում
[մինի|240 px|[ՌԴ նախագահի ներկայացուցչությունը Հարավային դաշնային տարածաշրջանում, Դոնի Ռոստով]]
* Վիկտոր Կազանցև (2000 թվականի մարտի 18-ից մինչև 2004 թվականի մարտի 9-ը)
* Վլադիմիր Յակովլև (2004 թվականի մարտի 9-ից մինչև 2004 թվականի սեպտեմբերի 13-ը)
* Դմիտրի Կոզակ (2004 սեպտեմբերի 13-ից մինչև 2007 սեպտեմբերի 24-ը)
* Գրիգորի Ռապոտա (2008 հոկտեմբերի 9-ից մինչև մայիսի 7-ը)
* Վլադիմիր Ուստինով (2008 մայիսի 14-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարավային դաշնային տարածաշրջանում նախագահի լիազոր ներկայացուցչի ապարատը։
* Ռուսաստանի Հարավի բաց պորտալ։ 

*
Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Դոբրիչ

**Դոբրիչ** (), քաղաք Բուլղարիայում, Դոբրիչի մարզի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը՝ 92,7 հազար&nbsp;մարդ (2010)։

## Քույր-քաղաքներ
*  Պինսկ, Բելառուս
*  Գոլմուդ, Չինաստան
*  Զալաեգերսեգ, Հունգարիա
*  Կավադարցի, Հյուսիսային Մակեդոնիա
*  Նովի Սոնչ, Լեհաստան
*  Կոնստանցա, Ռումինիա
*  Սարատով, Ռուսաստան
*  Շաֆհաուզեն, Շվեյցարիա
*  Քըրքլարելի, Թուրքիա
*  Իզմաիլ, Ուկրաինա

## Արտաքին հղումներ
* Դովրիչի պաշտոնական կայքը 
* ԻնֆոԴոբրիչ.քոմ  
* City of Dobrich 
* Դոբրիչի մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայքը  
* Դոբրիչի գիդ  

Կատեգորիա:Դոբրիչ
Բուլղարիայի վարչական բաժանում

աջից|մինի|250px|Բուլղարիայի մարզերի քարտեզը
**Բուլղարիայի վարչական բաժանում**, վարչական առումով Բուլղարիան բաժանվում է 28 մարզի (), որոնք բաժանվում են 264 համայնքի ()։ Համայնքների ղեկավարներն են կմետերը։ Մարզերում կենտրոնական պետական կառավարումը կատարում են մարզային կառավարիչները, որոնց նշանակում է Նախարարների Խորհուրդը։ Համաձայն № 1059/2003 Եվրամիության ռեգլամենտի Բուլղարիայի տարածքը բաժանվում է առաջին կարգի երկու տարածաշրջանի և երկրորդ կարգի վեց տարածաշրջանների։ Նրանք վարչա-տարածքային միավորներ չեն, այլ միայն երկրի վիճակագրական գոտիներ են։

## Տես նաև

* Բուլղարիայի տարածաշրջաններ
* Բուլղարիայի համայնքներ
* Բուլղարիայի քաղաքներ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
HTML գույներ

Ինտերնետում գույների պատկերացման համար գոյությունի ունի մի քանի ձև՝
# #123ABC ձևով։ Պատկերացումը տասնվեցական թվերի երեք զոյգերի կերպով, որտեղ ամեն զույգը պատասխանում է իր գույնի համար՝երկու առաջին թվերը — կարմիրերկու մեջտեղում — կանաչերկու վերջին թվերը — կապույտՀնարավոր է նաև գույնի կրճատ պատկերաումը #ABC ձևով, ինչը կմեկնաբանվի (ինտերպրետացվի) որպես #AABBCC.
# Պատկերացումը բանալիական  բառերով, օրինակ՝ *green*, *black*: Այն դեպքերի խուսափման համար, երբ բրաուզերը «չի հասկանում» բանալիական  բառը, հարկավոր է օգտագործել հիմնական գույների միայն փոքր հավաքագրում, որոնք օգտագործվում են բոլոր բրաուզերներում։
# rgb(*,*,*) ձևով, որտեղ «*» — գույներ են 0-ից մինչև 255, որոնք նշանակում են համապատասխան գույնի (կարմիր, կանաչ, կապոյտ) քանակությունը։

## Գույների անունները HTML-ում
HTML 4.01 հատկավորումում որոշված են հետևյալ 16 բանալիական  գույները (տվյալ շրջանակներումկարելի է օգտագործել ինչպես մեծատառ, այդպես էլ փոքրատառը)՝

Հատկավորման մեջ օգտագործվում են գույների անգլերեն անվանումենրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գույներ
Կատեգորիա:Համացանց
Սպիտակ (այլ կիրառումներ)

**Սպիտակ** անունը կարող է վերաբերել

* Սպիտակ՝ գույն,
* Սպիտակ՝ քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզի համանուն համայնքում,
* Սպիտակ՝ համայնք Հայաստանի Լոռու մարզում,
* Սպիտակ՝ գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Սևջուր գետի վտակ,
* Սպիտակ՝ գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Փամբակ գետի վտակ,
* Սպիտակ՝ գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Եղեգիս գետի աջ օժանդակը,
* Սպիտակ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայաստանի Լոռու մարզում,
* Սպիտակ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայաստանի Լոռու մարզում։
Թուրքիայի տարածաշրջաններ

Ներկայիս Թուրքիայի մարզերը (իլերը) խմբավորվում են 7 աշխարհագրական տարծաաշրջանների ()։ Դա արված է միայն վիճակագրական նպատակների համար և վարչական բաժանվում չի համարվում։

## Տարածաշրջանների ցանկ

## Տես նաև

* Թուրքիայի վարչական բաժանում

be-x-old:Рэгіёны Турэччыны
Լոս Անջելես Քլիփերս

**«Լոս Անջելես Քլիփերս»** (), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) Արևմտյան կոնֆերենցիայի խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Լոս Անջելես քաղաքում (Կալիֆորնիա նահանգ)։

Տնային հանդիպումների անցկացման համար ակումբը համատեղությամբ օգտագործում է «Սթեյփլս Սենթեր» մարզահամալիրը նույն լիգայում հանդես եկող «Լոս Անջելես Լեյքերսի», Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցացիայում (WNBA) հանդես եկող «Լոս Անջելես Սփարքսի» և Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) «Լոս Անջելես Քինգսի» հետ։ 2013 թվականի ապրիլի 8-ին եզրափակիչի վճռորոշ հանդիպումում Լոս Անջելես Լեյքերսի նկատմամբ 109-95 հաշվով հաղթանակ տանելով՝  նվաճել է իր առաջին տիտղոսը բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:ԲԱԱ ակումբներ
Բնապահպանություն

thumb|Բնապահպանություն
**Բնապահպանություն**, երկիր մոլորակի բնական ռեսուրսների պահպանման, վերականգնման և ռացիոնալ օգտագործման չափերի ամբողջությունն, ինչպես նաև ֆլորայի ու ֆաունայի բազմազանությունը, ընդերքի հարստությունը, ջրերի և մթնոլորտային օդի մաքրությունը։

## Շրջակա միջավայրի վիճակը
Երկրի առանձին շրջաններում բնական միջավայրի անշրջելի փոփոխությունների վտանգը ավելի է ընդարձակվել մարդու տնտեսական գուծունեության մասշտաբների հետ մեկտեղ։ Բնապահպանության համաշխարհային միության տվյալներով (The World Conservation Union) 2008 թ. վերջին 500 տարում ամբողջովին բնաջնջվել են կենդանիների 844 տեսակ, իսկ կաթնասունների 23%-ը և թռչունների 16%-ը կանգնած են վերացման վտանգի առաջ։ 80-ականների սկզբին միջինում կենդանիները վերանում էին ամեն օր մեկ տեսակ /ենթատեսակ, իսկ բույսերը ամեն շաբաթ։ Ամեն տարի այրվում են համարյա 1 մլրդ. տ. պայմանական վառելիք և մթնոլորտ են արտանետվում միլիոնավոր տոննա ծծմբի ածխածնի, ազոտի օքսիդներ, որոնց մի մասը հետ է վերադառնում թթվային անձրևների, մրի, մոխրի, փոշու տեսքով (նայել մթնոլորտի աղտոտումը)։
Հողը և ջուրն աղտոտվում են արդյունաբերական և կենցաղային հոսքերի (հարյուրավոր միլիարդ տոննա), նավթամթերքների (մի քանի միլիոն տոննա), պարարտանյութերի (մոտ հարյուր միլիոն տոննա), պեստիցիդների, ծանր մետաղների, ռադիոակտիվ թափոնների միջոցով։ Առկա է երկրի օզոնային շերտի քայքայման վտանգ (նայել Օզոնային անցք)։ Մթնոլորտի ինքնամաքրման կարողությունն արդեն մոտ է սահմանին։ Շրջակա միջավայրի անվերահսկելի փոփոխության վտանգը և դրա հետևանքով երկրի վրա կենդանի օրգանիզմների, այդ թվում և մարդու, գոյության վտանգը պահանջում էին բնության պահպանությանն ուղղված որոշակի չափանիշների մշակում՝ բնական ռեսուրսների ճիշտ օգտագործում։ Այս միջոցներին են դասվում անթափոն տեխնոլոգիաների մաքրման շինությունների ստեղծումը, պեստիցիդների օգտագործման կարգավորումը, թունաքիմիկատների արտադրության դադարեցումը, հողատարածքների բարելավում, ինչպես նաև պահպանվող տարածքների (ազգային պարկեր, արգելանոցներ), հազվագյուտ և անհետացող կենդանիների և բույսերի բուծման կենտրոնների (այդ թվում երկրի գենոֆոնդի պահպանում) ստեղծում, ազգային և համաշխարհային Կարմիր գրքի կազմում։
Բնապահպանական միջոցները նախատեսված են հողային, անտառային, ջրային և այլ դաշնային օրենսդրություններում։ Մի շարք երկրների պետական բնապահպանական ծրագրերի իրականացումը հնարավորություն է տալիս բարելավել շրջակա միջավայրի առանձին շրջանների որակը (օրինակ բազում տարիներ տևած և թանկ արժեք ունեցող մի ծրագրի իրականացման արդյունքում հնարավոր եղավ վերականգնել Մեծ լճերի ջրերի որակն ու մաքրությունը)։ Միջազգային մասշտաբով, միջազգային առանձին կազմակերպությունների ստեղծման հետ մեկտեղ, բնապահպանական առանձին խնդիրների վրա մեծ ազդեցություն ունի ՄԱԿ-ի ծրագիրը։

## Արտաքին հղումներ
*Էկոպորտալ
*Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն
*Արևորդի միջազգային բնապահպանական փառատոն
Ողջաբերդի լեռնաբազուկ

**Ողջաբերդի լեռնաբազուկը** գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզի հարավ-արևելքում՝ շրջափակված Զովք, Ձորաղբյուր, Ողջաբերդ, Գեղադիր, Հացավան, Գառնի, Գողթ, Գեղարդ գյուղերով։ Գեղամա լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածից ձգվում է դեպի արևմուտք։ Առավելագույն բարձրությունը մոտ 2200 մ է։ Արևմտյան լանջերին տարածված են սողանքային երևույթներ։ Հարավային լանջերն ավելի զառիթափ են։ Բոլոր լանջերը կտրտված են բազմաթիվ ձորակներով։


File:Ողջաբերդի լեռնաբազուկ.jpg


Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռնաշղթաներ
Մանգա (այլ կիրառումներ)

**Մանգան** կարող է վերաբերել. 
* Մանգա — ճապոնական կոմիքսներ
* MaNga — թուրքական ալտերնատիվ ռոք և հիփ–հոփ խումբ
* Մանգա (Բրազիլիա) — համայնք Բրազիլիայի Մինաս Ժերայս նահանգում
* Մանգա (պտուղ) — արևադարձային պտուղ (հնդկական մանգիֆերա)
* Մանգա (գետ) - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պուդոժսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։
Ալյոշա

**Ալյոշա** (ուկրաիներեն՝ *Aльоша*, ), ուկրաինացի երգչուհի։

2010 թվականին *[[Sweet People]]* երգով ներկայացրել է Ուկրաինան Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում և զբաղեցրել 10-րդ հորիզոնականը։ Նույն թվականին Ալյոշան թողարկել է իր առաջին ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* A World Outside Your Door (2010)

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Զապորոժիե
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Թոմաս Նևերգրին

**Թոմաս Նևերգրին** (անգլերեն՝ **Tomas N'evergreen**, ծնվ. 1969 թ. նոյեմբերի 12, Օրհուս, Դանիա), դանիացի երգիչ։ 2010 թվականին Քրիստինա Շանիի հետ ներկայացրել է Դանիան Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում *In A Moment Like This* երգով և եզրափակչում զբաղեցրել 4-րդ հորիզոնականը։

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Դանիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Դանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փոփ-վոկալիստներ
MaNga

**MaNga**, թուրքական ալտերնատիվ ռոք ժանրի խումբ։ Իր գործունեության ընթացքում թողարկել է 4 ձայնասկավառակ։ ԷմԹիՎի-ի (MTV) եվրոպական մրցանակաբաշխությունում ստացել է լավագույն թուրքական կատարում մրցանակը։

## Եվրատեսիլ 2010
MaNga խումբը Եվրատեսիլում ներկայացրեց Թուրքիան իր «We Could Be the Same» («Մենք կարող էինք նույնը լինել») երգով։ Եզրափակչում նրանք ներկայացան 14 համարի ներքո և հավաքելով 170 միավոր զբաղեցրեցին 2-րդ հորիզոնականը։ Խորվաթիան, Ադրբեջանը և Ֆրանսիան եզրափակչում Թուրքիային տվեցին 12 միավոր։

## Ասիատեսիլ 2014
MaNga խումբը ներկայացրեց Ասիատեսիլում ներկայացրեց Թուրքիան իր «Fazla Aşkı Olan Var Mı?» («Որևէ մեկի մոտ սեր կա ?») երգով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Թուրքական երաժշտական խմբեր
Հունան Պողոսյան

**Հունան Հրաչի Պողոսյան** (), հայ ռազմական և պետական գործիչ, Հայաստանի Ոստիկանության պետի նախկին առաջին տեղակալ, ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ, Սյունիքի նախկին մարզպետ (2018-2020):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1964 թվականի մայիսի 30-ին, Երևան քաղաքում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը` իրավաբանի որակավորմամբ։

* 1982-1984 - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
* 1991-1993 - աշխատել է Շահումյանի ՆԳԲ-ում, որպես անչափահասների գործերով տեսչության տեսուչ, քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր, ավագ օպերլիազոր,
* 1993-1995 - Մաշտոցի ՆԳ բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետ,
* 1995-1996 - Քրեական հետախուզության վարչությունում, որպես պետի տեղակալ,
* 1996-1999 - Քրեական հետախուզության վարչության պետ,
* 1999-1999 - Մաշտոցի ՆԳ բաժնի պետ,
* 1999-2000 - Կենտրոնական ՆԳ բաժնի պետ,
* 2000-2001 - Արաբկիրի ՆԳ բաժնի պետ,
* 2001-2004 - Երևան քաղաքի ՆԳ վարչությունում, որպես պետի օպերատիվ գծով տեղակալ,
* 2004-2008 - ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության պետ,
* 2008-2010 - զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի պաշտոնը։
* 2010 թ. մարտի 27-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի առաջին տեղակալ։
*2018 թվականի մայիսի 11-ին հրաժարականի դիմում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետի առաջին տեղակալի պաշտոնից։
*2018թ. հոկտեմբերի 16-ի ՀՀ կառավարության 1129-Ա որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ Սյունիքի մարզպետ։
*2020 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Սյունիքի մարզպետի պաշտոնից հրաժարվելու դիմում է ստորագրել։

## Կոչումներ և պարգևներ
ՀՀ Նախագահի հրամանագրերով՝
* 2010 թ. ապրիլի 10-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-մայորի հատուկ կոչում։ 
* 2014 թ. ապրիլի 15-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտի հատուկ կոչում։ 
* 1998 - Արիության մեդալ,
* 2006 - «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալ,
*2011- «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ
*2016- «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ,
*ՀՀ Վարչապետի հուշամեդալ (2012)։
ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով՝
* 2006 - Մարտական ծառայության մեդալով։ 
Պարգևատրվել է նաև ՀՀ ոստիկանության, ՀՀ ՊՆ, ԱԱԾ, ՌԴ ՆԳՆ բազմաթիվ գերատեսչական մեդալներով։ ՀՀ ոստիկանության պետի կողմից պարգևատրվել է մարտական զենքով։Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր, երկու որդի։

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ Ոստիկանության պաշտոնական կայք
* Հունան Պողոսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզպետներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ