open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տիաա

**Տիաա** (), հին եգիպտական տասնութերորդ արքայատոհմի թագուհի, որը փարավոն Ամենհոտեպ II-ի օրոք «անդեմ հարճ» է եղել։ Փարավոնը նրանից վերցրել է մեծ թագուհու տիտղոսը, սակայն երբ նրա որդի Թութմոս IV-ը դարձել է փարավոն, նա վերանայել է մոր կարգավիճակը և նրան տվել այդ կոչումը։

## Կյանք
Տիաան երբեք չի անվանվել «արքայադուստր», հետևաբար նրա ծագումն անհայտ է։ Ենթադրվում է, որ նա Ամենհոտեպի քույրը կամ խորթ քույրն է եղել, բայց դա հստակ չէ։ Իր ամուսնու գահակալության տարիներին արքայական ընտանիքի կանայք ավելի քիչ են ներկայացվել, քան տասնութերորդ արքայատոհմի ավելի վաղ ժամանակահատվածում․ սա հավանաբար այն պատճառով էր, որ փարավոնը չէր ցանկանում, որ նրանցից որևէ մեկը յուրացնի իշխանությունը, ինչպես Հատշեփսուտն էր արել ընդամենը մի քանի տասնամյակ առաջ։ Տիաան Ամենհոտեպի միակ կինն է, որի մասին տեղեկություններ կան և նրա անունն այսօր հայտնի է միայն այն պատճառով, որ նա եղել է հաջորդ փարավոնի՝ Թութմոս IV-ի մայրը։ Մեծ թագուհու տիտղոսն ստացել է իր որդու գահակալության օրոք․ ամուսնու կենդանության օրոք այդ տիտղոսը կրել է Ամենհոտեպի մայրը՝ Մերիտրա-Հատշեպսուտը։

Իր ամուսնու կառուցած որևէ հուշարձանի վրա Տիաան պատկերված չէ։ Նա պատկերվել է միայն այն հուշարձանների վրա, որոնք ավարտին են հասցվել իր որդու օրոք։ Թութմոս IV-ի գահակալության տարիներին նա հայտնիություն է ստացել․ բացի մեծ թագուհու տիտղոսից ստացել է նաև «արքայամայր» և «աստծո կին» տիտղոսները։ Բազմաթիվ արձանների վրա Տիաան և Թութմոսի գլխավոր կինը՝ Նեֆերտարին ուղեկցում են փարավոնին։ Մերիտրա-Հատշեպսուտի մի քանի պատկերումներ փոփոխության են ենթարկվել ու պատկերում են Տիաային։ Թութմոսի դուստրերից մեկը՝ Տիաան, հավանաբար անվանակոչվել է նրա պատվին։

## Մահ և հուղարկավորություն
Տիաան հուղարկավորվել է արքաների հովտի KV32 դամբարանում, որտեղ հայտնաբերվել են նրա թաղման իրերի մասնիկներ։ Ջրհեղեղը դրանց մի մասը լցրել  է KV47 դամբարան՝ 19-րդ արքայատոհմի փարավոն Սիպտահի դամբարանը, որով ստիպել են եգիպտագետներին հավատալ, որ նրանք պատկանել են Սիպտահի նույնանուն մորը, բայց այդ ժամանակից ի վեր Սիպտահի մայրը ճանաչվել է որպես Սութեյջա անունով սիրիացի հարճ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի մարդիկ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ
Սիլֆրա

thumb|Սիլֆրայի ճեղքվածք
**Սիլֆրա** (), ռիֆտ Իսլանդիայի Թինգվեդլիր ազգային արգելոցի Թինգվադլավատն լճում։ Այն Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրասիական սալերի միջև գտնվող սահմանի մի մասն է։

Սիլֆրան և Թինգվեդլիրի հովիտը ձևավորվել են եվրասիական և հյուսիսամերիկյան սալերի տեկտոնական  հաջորդական տեղաշարժերի արդյունքում։ Ամեն տարի սալերը միմյանցից 2 սմ հեռանում են, ինչը ճնշում է ստեղծում սալերի և բարձր շերտերի միջև։ Ճնշումը թուլանում է հզոր երկրաշարժերի հետևանքով, որոնք տեղի են ունենում մոտավորապես տասը տարին մեկ։ Նման երկրաշարժերի ժամանակ Թինգվեդլիրի հովտում առաջանում են ճաքեր և ճեղքեր։ Սիլֆրան ամենամեծ ճեղքերից է և գտնվում է Թինգվադլավաթն լճի եզրին։ Սիլֆրայի քարանձավները նույնպես առաջացել են երկրաշարժերի արդյունքում։

Թինգվադլավաթն լճից մոտ 50 կմ հյուսիս գտնվում է Իսլանդիայի մեծությամբ երկրորդ սառցադաշտը՝ Լաունգյոկուդլը։ Նախկինում հալվող սառցադաշտի ջրերը գետով հոսում էին լիճ։ Մի քանի հազար տարի առաջ, Սկյալդբրեյդուր հրաբխի ժայթքումից հետո, լավայի հոսքերը լցվել են գետի հունը, որից հետո սառցադաշտային ջուրը ներթափանցում է գետնի տակ՝ կարծրացած ծակոտկեն լավայի միջով։ Այսպիսով 30-50 տարի է պահանջվում, որպեսզի ջուրը 50 կմ ճանապարհ անցնելով, հասնի Թինգվադլավաթն լիճը, ինչից հետո այն դառնում է պիտանի խմելու համար։

Սիլֆրայի մաքուր, զով ջրերը գրավում են սուզորդներին։ Ամենամեծ խորությունը 63 մ է, տեսանելիությունը՝ 100 մ-ից ավելի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.silfra.org
* www.diveiceland.com 
* www.thingvellir.is
* totaliceland.com

Կատեգորիա:Իսլանդիայի աշխարհագրություն
Քարերը հավաքելու ժամանակն է

**«Քարերը հավաքելու ժամանակն է»** (), 2005 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Կարելինը, նրա վերջին ռեժիսորական աշխատանքն է։

## Սույժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1945 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին։ Նացիստական Գերմանիան կապիտուլացիայի է ենթարկվել, բայց պատերազմը դեռ շարունակվում է․ և ականներով պատված ցորենի դաշտերում, և՛ այն մարդկանց հոգիներում, որոնք դեռ չեն պատկերացնում, թե ինչպիսին կլինի խաղաղ կյանքը։

Գերմանացի լեյտենանտ-ականորդ Ռուդոլֆ Օնեզորգը (Դավիթ Բուններս), որն առաջնորդվում է խղճի և պարտքի հասկացություններով, խորհրդային զորքերի շտաբում է, որպեսզի պատմի խորհրդային տարածքում կարևոր օբյեկտների ականապատման լայնածավալ գործողությանը իր մասնակցության մասին։ Տեղադրված ականները շուտով կպայթեն, ինչը կհանգեցնի խոշոր ավերածությունների ու զոհերի։ Օնեզորգը պատրաստ է անցնել ականազերծմանը։ Խորհրդային սպաները հասկանում են, որ տեղեկատվությունը հավաստի է։ Կապիտան Դյոմինը (Վլադիմիր Վդովիչենկով) հրաման է տրվում գերմանացի լեյտենանտի հետ միասին անցնել օբյեկտների ականազերծմանը։ Խմբում ընդգրկվում է նաև թարգմանչուհի Նելան (Օլգա Կրասկո)։

Ֆիլմում ցուցադրվում է հարաբերությունների բարդ զարգացում, երբ երեկվա թշնամիները կապվում են մասնագիտական և մարդկային պարտքով։ Սակրավորի աշխատանքը ենթադրում է վստահության հատուկ փոխհարաբերություններ թիմում, դա արագացնում է իրադարձությունների զարգացումը։ Դյոմինը և Օնեզորգը հաղթում են թշնամու կերպարին իրենց մեջ, նրանց միջև մարդկային հարաբերություններ են սկսվում։ Սակայն գործը եղբայրության չի հասնում։ Հերթական օբյեկտում գերմանացի լեյտենանտը զոհվում է, և Դյոմինը պետք է ավարտին հասցնի գործողությունը։

Ֆիլմի հիմնական սյուժեն լրացվում է պատերազմից խաղաղ կյանքի անցնելու բարդ իրավիճակների մասին վառ դրվագներով։ Ֆիլմի եզրափակիչ կադրերը տեղի են ունենում Մոսկվայի Կարմիր հրապարակից Հաղթանակի շքերթի հեռարձակման ֆոնին։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Կարելին
* Սցենարի հեղինակներ՝ Յուլի Դունսկի, Վալերի Ֆրիդ
* Պրոդյուսերներ՝ Վլադիմիր Մենշով, Ալեքսանդր Լիտվինով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ալեքսանդր Նոսովսկի

## Ստեղծում
Ֆիլմի սցենարը գրվել է 1981 թվականին։

Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Չերնյախովսկ քաղաքի (Կալինինգրադի մարզ) մերձակայքում։ Մի քանի սյուժեներ նկարահանվել են Տվերի մարզում, Տվերի Սուվորովի ռազմական ուսումնարանի դաշտային ճամբարի մոտակայքում, Կոկոշկինո բնակավայրի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Гаврюшенко О.* Связанные цепью // Культура, № 13 (7472), 7 — 13 апреля 2005 г.

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Երկաթե մոլորակ

**Երկաթե մոլորակ** () մոլորակի տեսակ, որը հիմնականում բաղկացած է երկաթով հարուստ միջուկից, և քիչ  մոլորակային թիկնոցից կամ էլ առանց որևէ  մոլորակային թիկնոցի։ Արեգակնային համակարգում Մերկուրին այս տեսակի ամենամեծ երկնային մարմինն է (քանի որ երկրային մյուս մոլորակները սիլիկատային մոլորակներ են), բայց հնարավոր է, որ Արեգակնային համակարգից դուրս գոյություն ունենան երկաթով հարուստ ավելի մեծ մոլորակներ։
 
մինի|աջից|Տարբեր բաղադրություններով մոլորակների չափերի համեմատություն
Երկաթը զանգվածով տիեզերքի վեցերորդ ամենատարածված տարրն է ջրածնից, հելիումից, թթվածնից, ածխածնից և նեոնից հետո։

## Ծագում
Երկաթով հարուստ մոլորակները կարող են լինել սովորական մետաղական/սիլիկատային ժայռային մոլորակների մնացորդներ, որոնց ժայռոտ ծածկույթները շերտազատվել ու պոկվել են հսկայական բախումների պատճառով։ Ենթադրվում է, որ որոշները բաղկացած են ադամանդի հանքավայրերից։ Մոլորակների ձևավորման ներկայիս նմուշները հնարավորություն են տալիս կանխատեսել, որ երկաթով հարուստ մոլորակները կձևավորվեն մոտակա ուղեծրերում, կամ ուղեծրով պտտվող վիթխարի աստղերում, որտեղ նախամոլորակային սկավառակը, հավանաբար, բաղկացած է երկաթով հարուստ նյութից։

## Առանձնահատկություններ
Երկաթով հարուստ մոլորակները ավելի փոքր ու խիտ են, քան համեմատելի զանգված ունեցող մոլորակների այլ տեսակներ։  Նման մոլորակները չեն կարող ունենալ տեկտոնական թիթեղներ, կամ ուժեղ մագնիսական դաշտ, քանի որ ձևավորումից հետո արագ սառում են։ Այս մոլորակները նման չեն Երկիր մոլորակին ։ Քանի որ ջուրն ու երկաթը անկայուն են երկրաբանական ժամանակի տևողությունների ընթացքում, թաց երկաթե մոլորակները բնակելի գոտում կարող են ծածկված լինել երկաթի ածխածնային և այլ արտասովոր ցնդող լճերով, այլ ոչ թե ջրով։

Գիտաֆանտաստիկ ժանրում նման մոլորակը կոչվում է «Ռումբ»։

## Թեկնածուներ
Կեպլեր-974բ-ն արտաարեգակնային մոլորակի թեկնածու է, որի բաղադրության մեջ  հիմնականում կարող է մտնել երկաթը։

## Տես նաև
* Գաճաճ մոլորակ
* Երկրային մոլորակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլորակներ
Կատեգորիա:Մոլորակների տեսակներ
Open Broadcaster Software

**OBS Studio**-ն (նախկինում՝ **Open Broadcaster Software** կամ **OBS**) անվճար, բաց կոդով և միջպլատֆորմային էկրանային հեռարձակման և հոսքային հավելված է։ Այն հասանելի է Windows-ի, macOS-ի, Linux-ի և BSD-ի համար։ OBS Project-ը միջոցներ է հավաքում Open Collective-ում և Patreon-ում։

## Պատմություն
Open Broadcaster Software-ը սկսվեց որպես փոքր նախագիծ, որը ստեղծվել էր Հյու «Ջիմ» Բեյլիի կողմից, բայց շատ եռանդուն ներդրումների շնորհիվ արագ աճեց՝ լայնորեն տարածելով ծրագիրը և աշխատելով այն բարելավելու ուղղությամբ։ 2014-ին զարգացումը սկսվեց զրոյից վերագրված տարբերակի վրա, որը կոչվում էր OBS Multiplatform (հետագայում վերանվանվեց OBS Studio), որպեսզի աջակցի խաչաձև հարթակներին, ավելի առաջադեմ ֆունկցիոնալությանը և API-ներին։ OBS Studio v18.0.1-ի դրությամբ OBS Classic-ն այլևս չի աջակցվում, բայց դեռ հասանելի է ներբեռնման համար։

## Առանձնահատկություններ
OBS-ը անվճար և բաց կոդով տեսագրման և հոսքային ծրագրային փաթեթ է։ C-ով և C++-ով գրված OBS-ն ապահովում է իրական ժամանակի գաղտնալսում սարքերից և աղբյուրներից, տեսարանի կազմը, վերծանումը, ձայնագրումը և հեռարձակումը։ Օրինակ, OBS-ը IP տեսախցիկի հետ միասին կարող է օգտագործվել տեսահսկման համար։ Տվյալների փոխանցումն իրականացվում է հիմնականում իրական ժամանակում հաղորդագրությունների փոխանցման արձանագրության (RTMP) միջոցով, և տվյալները կարող են փոխանցվել ցանկացած աղբյուրի, որն աջակցում է RTMP-ին. ծրագիրն ունի պատրաստի նախադրյալներ YouTube, Twitch.tv, Instagram և այլ նախագծերի ուղիղ հեռարձակման համար։ [6]

OBS-ը կարող է օգտագործել անվճար x264 (H264),[7] Intel Quick Sync Video (QSV), Nvidia NVENC H.264 (նոր) և AMD Video Coding Engine գրադարանը՝ H.264/MPEG-4 AVC և H վիդեո հոսքերը կոդավորելու համար։ 265/HEVC: Ձայնը կարող է կոդավորվել MP3 կամ AAC կոդեկների միջոցով։ Ընդլայնված օգտվողները կարող են ընտրել ցանկացած կոնտեյներ և կոդեկներ, որոնք հասանելի են libavcodec / libav ձևաչափով, ինչպես նաև հոսքային ելք ffmpeg-ի միջոցով դեպի URL:

## Օգտագործողի ինտերֆեյս
Օգտվողի միջերեսը բաժանված է հինգ բաժինների՝ տեսարաններ, աղբյուրներ, աուդիո խառնիչ, տեսարանների անցումներ և ձայնագրման կառավարման վահանակ։ Տեսարանները հոսքերի մի խումբ են, ինչպիսիք են կենդանի կամ ավարտված տեսանյութը, տեքստը և աուդիոն։ Խառնիչի վահանակը թույլ է տալիս օգտվողին կառավարել ձայնի մակարդակները, անջատել ձայնը և կիրառել էֆեկտներ՝ սեղմելով անջատման կոճակի կողքին գտնվող հանդերձում։ Կառավարման վահանակը պարունակում է կոճակներ՝ ձայնագրումը կամ հեռարձակումը սկսելու/դադարեցնելու համար, ինչպես նաև կոճակ՝ OBS-ը պրոֆեսիոնալ ստուդիայի ռեժիմին անցնելու համար (տես ստորև), կոճակ՝ կարգավորումների ընտրացանկը բացելու և ծրագիրը փակելու համար։ Վերևի հատվածը պարունակում է հեռարձակման նախադիտում՝ ընթացիկ տեսարանը դիտելու և խմբագրելու համար։

## Ծանոթագրություններ
Տո Նգոք Վան

**Տո Նգոք Վան** (), (նաև հայտնի որպես Տո Տու, ), վիետնամցի նկարիչ։ Նրա նկարներից մի քանիսը ցուցադրվում են Վիետնամի գեղարվեստի ազգային թանգարանում։ Նա ֆրանսիացիների հետ պատերազմի ընթացքում հյուսիսային գոտում դասավանդել է դիմադրության արվեստի դասընթաց։ Նա մահացել է Դենբենֆու ճակատամարտի ժամանակ ստացած վնասվածքների հետևանքով։ Նա առաջիններից էր, որ ստացել է *Հո Շի Մին* մրցանակը 1996 թվականին։

Նա *Bưởi* դպրոցում աշխատել է որպես նկարչության ուսուցիչ, Հնդկաչինի գեղարվեստի դպրոցում՝ որպե պրոֆեսոր և *Việt Bắc* արվեստի դպրոցում՝ որպես տնօրեն։ Նա նշանակալի ազդեցություն է ունեցել Վիետնամի արվեստագետների բոլոր սերունդների վրա։

Վանը թղթակցել է *Tự Lực văn đoàn* (Ինքնազարգացման գրական խումբ) կոչվող ամսագրերին՝ նկարելով ծաղրանկարներ ներկա իրադարձությունների, սոցիալական խնդիրների և առօրյա կյանքի մասին։

Տո Նգոք Վան խառնարանը Մերկուրի մոլորակի վրա անվանվել է նրա պատվին։

## Կյանք և կարիերա
130px|մինի|ձախից|Երիտասարդ աղջիկը շուշանի կողքին
Նգոք Վանը ծնվել է 1906 թվականի դեկտեմբերի 15-ին (չնայած որոշ աղբյուրների նշում են 1908 թվականը) Հունգ Յեն նահանգի Վան Գյան շրջանի Սուան Կաու գյուղում։

Նգոք Վանը աղքատ ընտանիքում էր ծնվել, նա ավագ դպրոցի երրորդ տարում դպրոցից դուրս է եկել՝ հետևելու նկարիչ դառնալու իր երազանքին։ 1926 թվականին՝ Վիետնամի գեղարվեստի համալսարանի ստեղծման առաջին իսկ տարում, Նգոք Վանը կարողացել է հանձնել ընդունելության քննություն և համալսարանն ավարտել է երկու տարի անց։ Նգոք Վանը իր արվեստի գործերում շատ վայրեր է նկարել, այդ թվում՝ Բանգկոկը, Հուեն և Պնոմպենը։ Նա նաև եղել է գրող ու արվեստի քննադատ արվեստի մամուլում։ Նա համագործակցել է Վիետնամական *Phong Hóa và Ngày Nay* և *Thanh Nghị* ամսագրերի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիետնամցի նկարիչներ
Տեսական լեզվաբանություն

**Տեսական լեզվաբանություն**  տերմին լեզվաբանության մեջ է, որը ինչպես և հարակից ընդհանուր լեզվաբանություն տերմինը, կարելի է տարբեր կերպ հասկանալ։ Երկուսն էլ կարող են ընկալվել որպես հղում լեզվի տեսությանը կամ լեզվաբանության այն ճյուղին, որն ուսումնասիրում է լեզվի բնույթը և փորձում է պատասխանել հիմնական հարցերին, թե ինչ է լեզուն, կամ որն է բոլոր լեզուների ընդհանուր հիմքը։  Տեսական լեզվաբանության նպատակը կարող է լինել նաև լեզվի նկարագրության ընդհանուր տեսական շրջանակի կառուցումը։

Տերմինի մեկ այլ օգտագործումը կախված է լեզվաբանության տարբեր ենթաոլորտների կազմակերպումից:Տեսական լեզվաբանություն տերմինը սովորաբար համադրվում է կիրառական լեզվաբանության հետ։ Այս տեսակետը ենթադրում է, որ դեպի այդ  լեզուն ձգտող մասնագետը, օրինակ. ուսուցիչ ուսանողը նախ պետք է սովորի *տեսությունը*, այսինքն՝ լեզվական համակարգի հատկությունները, կամ այն, ինչ Ֆերդինանդ դը Սոսյուրն անվանեց *ներքին լեզվաբանություն*։ Դրան հաջորդում է *պրակտիկան*, կամ կիրառական ոլորտում ուսումնասիրությունները։ Դիխոտոմիան լիովին անխնդիր չէ, քանի որ լեզվի կրթությունը, լեզվի տեխնոլոգիան և կիրառական լեզվաբանության այլ ասպեկտները ներառում են նաև տեսությունը։

Նմանապես, ընդհանուր լեզվաբանություն տերմինն օգտագործվում է հիմնական լեզվաբանությունը ուսումնասիրության այլ տեսակներից տարբերելու համար։ Այնուամենայնիվ, քանի որ քոլեջների և համալսարանների լեզվաբանությունը հիմնականում բաշխված է համեմատաբար փոքր թվով ազգային լեզուների հաստատություններով և բաժիններով, որոշ ավելի մեծ համալսարաններ նաև առաջարկում են դասընթացներ և հետազոտական ծրագրեր «ընդհանուր լեզվաբանության» ոլորտում, որոնք կարող են ընդգրկել տարաշխարհիկ և փոքրամասնությունների լեզուներ, միջլեզվաբանական ուսումնասիրություններ և զանազան այլ թեմաներ, որոնք դուրս են բանասիրական հիմնական բաժիններից։

## Լեզվաբանության հատուկ ոլորտները
Երբ տեսական լեզվաբանություն հասկացությունը վերաբերում է *հիմնական* կամ *ներքին լեզվաբանությանը*, դա նշանակում է լեզվական համակարգի մասերի ուսումնասիրություն։ Սա ավանդաբար նշանակել է հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և իմաստաբանություն։ Կարող են ներառվել նաև պրագմատիկա և դասախոսություն. սահմանազատումը տարբերվում է հաստատությունների միջև։ Ավելին, ընդհանուր լեզվաբանության Սոսյուրի սահմանումը բաղկացած է սինխրոնիկ և դիախրոնիկ լեզվաբանության երկատվածությունից՝ այդպիսով ներառելով պատմական լեզվաբանությունը որպես հիմնական խնդիր։

## Լեզվաբանական տեսություններ
Կան լեզվաբանական տեսության տարբեր շրջանակներ, որոնք ներառում են լեզվի ընդհանուր տեսություն և լեզվաբանական նկարագրության ընդհանուր տեսություն։ Ներկայիս մարդասիրական մոտեցումները ներառում են տեսություններ կառուցվածքային լեզվաբանության և ֆունկցիոնալ լեզվաբանության մեջ։ Էվոլյուցիոն լեզվաբանությունը ներառում է գեներատիվ քերականության և ճանաչողական լեզվաբանության տարբեր շրջանակներ։

## Տես նաև
Լեզվի տեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեզվաբանության բաժիններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Ֆրանսուա-Ժոզեֆ Նադերման

**Ֆրանսուա-Ժոզեֆ Նադերման** () () դասական տավիղահար, ուսուցիչ և կոմպոզիտոր, 18-րդ դարի նշանավոր գործիչ, տավիղներ արտադրող Ժան Անրի Նադերմանի ավագ որդին։ Նրա կոչման հիմքում, անշուշտ, ընկած է նրա արհեստավոր հոր մասնագիտությունը։ Կալիֆորնիայի համալսարաններում գոյություն ունեն Ֆրանսուա-Ժոզեֆ Նադերմանի 27 գրառումներ այդ թվում՝ կապրիսներ, էտյուդներ, ֆանտազիաներ, վարիացիաներ, զուգերգեր տավիղ և տավղի, տավիղ և ֆլեյտայի, տավիղ և թավջութակի, տավիղ և գալարափողի համար  համակցված Երաժշտական կատալոգում՝ հրապարակման մոտավոր ամսաթվերով։ Նրա «Պրոգրեսիվ սոնատինները» մինչ այսօր համարվում է տավղի երգացանկի ամենանշանավոր ստեղծագործություններից մեկը։

## Կենսագրություն
Ժան-Բատիստ Կրումֆոլցի աշակերտ Ֆրանսուա Ժոզեֆ Նադերմանը դարձավ հայտնի երաժիշտ Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո, և նրա համբավը շարունակվեց հյուպատոսության, Առաջին կայսրության և միապետության վերականգնման ժամանակ։ 1815 թվականին նշանակվել է որպես արքայական կապելլայի   տավիղահար և թագավորի պալատական կոմպոզիտոր, իսկ 1825 թվականին նա դարձել է Փարիզի կոնսերվատորիայի առաջին տավիղի պրոֆեսորը ։ Շուտով նա սկսեց շրջագայել Եվրոպայում՝ որպես տավիղի վիրտուոզ։ Նա երաժշտական հրատարակիչ էր և տավիղների արտադրող Փարիզի «Ոսկե բանալի»-ում՝ դը լա Լուա փողոցում։ Նրա մահից հետո նրա այրին շարունակեց վաճառել տավիղներ, ներառյալ իր ամուսնու պարտիտուրները, որոնց վրա էին Նադերմանի կնիքով ստորագրությունը։

## Աշխատություններ
մինի|Ֆրանսուա-Ժոզեֆ Նադերման գերեզմանը
### Սկավառակագրություն
«Etude Fantastique in B flat major»
«Etude Fantastique in F major»
«Variations on the last thought of Weber for solo Harp»
«3 Nocturnes for Harp and Horn, Op. 32»
«Nocturne, Tyrolienne and Rondoletto»  
«3 Sonatas for Harp, Violin and Cello, Op. 5»
«Sonatinas Progressives for Harp, Op. 92:»
«Sonatina no 1 in E flat major»
«Sonatina no 2 in C minor»
«Sonatina no 3 in B flat major»
«Sonatina no 4 in G minor»
«Sonatina no 5 in F major»
«Sonatina no 6 in D minor»
«Sonatina no 7 in C major»
### Մրցանակներ
«Come to Fields» (սիրային երգ) բառերը՝ Մեսս դը Կուպինի, Ֆերդինանդո Կարուլլիի կողմից կիթառի և քնարի նվագակցությամբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցանակները Նադերմանի  archive.org,  Միջազգաjին Տավիղի Արխիվից

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ծաղկագիր

**Ծաղկագիր**  անվանումը կարող է վերաբերել.

# Ծաղկաձև, հյուսվածքաձև զարդագիր, զարդարուն գլխագիր, զարդատառ։ 
# Զարդագրեր ստեղծող արվեստագետ։

## Տես նաև
* Գլխազարդ

Կատեգորիա:Գրատեսակներ
Յուջին Քլայն (ֆիլատելիստ)

**Յուջին Քլայն** (, ), միջազգայնորեն հայտնի է որպես նամականիշների հավաքագրող, դրոշմակնիքների դիլեր և աճուրդավար, 1935-1937 թվականներին եղել է Ամերիկյան ֆիլատելիստական հասարակության նախագահ։

## Ֆիլատելիստական գործունեություն
1911-ից 1931 թվականներին Քլայնը եղել է Ամերիկյան ֆիլատելիստական հասարակության պաշտոնական փորձագետը, իսկ 1928-1935 թվականներին և 1937-1944 թվականներին՝ միության քարտուղարը։ Նա նաև նախագահել է (1935-1937 թվականներին) և կրկին աշխատել է որպես միջազգային քարտուղար 1937 թվականից մինչև կյանքի ավարտը։ Յուջին Քլայնը հեղինակել է 1940 թվականին հրատարակված *«United States Waterway Packetmarks: Handstamped and Printed Names of Mail-Carrying Steamboats on the United States of America Inland and Coastal Waters, [[1832]]-[[1899]]»* գիրքը, որը կոչվել է Ամերիկյան ֆիլատելիստական հասարակության (ԱՖՀ) կարևոր աշխատանք լայն հավաքագրման ոլորտում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
1944 թվականին Յուջին Քլայնը արժանացել է «Ամերիկյան ֆիլատելիստական հասարակության Փառքի Սրահ» մրցանակին։

## Շրջված Ջենի
Քլայնը հայտնի է որպես դիլեր, ով գնել է 24 ցենտ արժողությամբ Միացյալ Նահանգների ավիափոստի 1918 թվականի «Շրջված Ջենի» նամականիշների թերթիկը Ուիլյամ Թ․ Ռոբիից, ով փնտրում էր այդ թերթիկը։

## Ծանոթագրություններ
Մեծ փոքր ստեր (վեպ)

**«Մեծ փոքր ստեր»** (), վեպ, որը գրել է Լիանա Մորիարթին 2014 թվականին։ Այն հրապարակվել է 2014 թվականի հուլիսին *Penguin Publishing* հրատարակչության կողմից։ Վեպն ընդգրկվել է New York Times-ի բեսթսելերների ցանկում։ 2015 թվականին արժանացել է Դավիթ մրցանակի։

## Ստեղծման պատմություն
Այս պատմության ստեղծման համար Մորիարթին հիմնականում ոգեշնչվել է իր լսած ռադիոհարցազրույցից, որում կինը պատմել է իր ծնողների դաժան վերաբերմունքի մասին։ Կինը պատմել է, թե ինչպես է ինքը նույնիսկ հասուն տարքիում թաքնվել մահճակալի տակ, որպեսզի խուսափի ծնողների ծեծկռտուքից։ Մորիարթին, ի վերջո, այս դրվագը օգտագործել է որպես գրքի տեսարան։ Սկզբում գիրքը ներառել է երեք գլխավոր հերոսներից յուրաքանչյուրի պատմությունը առաջին դեմքով, սակայն Մորիարթին շուտով հրաժարվել է դրանից՝ փոխարենը պատմության մասերի միջև դնելով երկրորդական կերպարների արտահայտությունները։

## Քնադատություն
Գիրքը, ընդհանուր առմամբ, դրական արձագանք է ստացել քննադատների կողմից, որոնք բարձր են գրքում հումորի և ավելի լուրջ խնդիրների հավասարակաշռումը, ինչպիսին է ընտանեկան բռնությունը։ The New York Times-ից Ջանեթ Մասլինը գրել է․ «Առաջին հայացքից մեղմ գիրքը հանկարծակի բախվում է արատավոր իրականության հետ, և դա կարող է «Մեծ փոքրիկ ստերին» հաղորդել նույնիսկ ավելի մեծ ուժ, քան «Ամուսնուս գաղտնիքը» գիրքը [Մորիարթիի նախորդ գիրքը]»։ USA Today-ից Ռոբերտա Բեռնստայնը վեպին տվել է չորս աստղերից երեքը՝ այն համարելով «զվարճալի, հետաքրքիր ու երբեմն տագնապալի»։ Entertainment Weekly-ից Լիա Գրինբլատը վեպին տվել է յոթ աստղից հինը և նշել, որ թեև գիրքը հայտնվել է «չիկլիտ» կատեգորիայում, Մորիարթին նախկինի պես առաջարկել է «իմաստուն, ճշմարիտ» գաղափարներ։ Washington Post-ից Քերոլ Մեմոթը գրել է․ «նա վճռականորեն դեմ է հանդես գալիս ընտանեկան բռնությանը, նույնիսկ եթե ստիպում է մեզ ծիծաղել մեծահասակների վրա, որոնց զգեստավորված հիմար երեկույթներն ավելի շատ հիշեցնում են ավագ դպրոցի պարեր»։

## Էկրանավորումներ
«Մեծ փոքր ստեր» վեպի հիման վրա հեռուստատեսային մինի-սերիալ է նկարահանվել Կալիֆորնիայի Մոնտերեյ նահանգի HBO ալիքով։ Սերիան ստացել է «Էմմիի» 8 մրցանա։

Չնայած այն կոչվել  է մինի-սերիալ, HBO-ն 2017 թվականի դեկտեմբերին հայտարարել է, որ սերիալը կունենա երկրորդ եթերաշրջան, որը հիմնված կլինի Մորիարթիի գրքի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 վեպեր
Ո՞ւմ է պետք մաթեմատիկան

«**Ո՞ւմ է պետք մաթեմատիկան**» (), մաթեմատիկոսներ Նելլի Լիտվակի և Անդրեյ Ռայգորոդսկու գիտահանրամատչելի գիրքը, որը թողարկվել է 2017 թվականին։ Գիրքը պատմում է ժամանակակից աշխարհում մաթեմատիկայի կիրառման մասին։ Հրատարակության տարում գիրքը հայտնվել է «Просветитель» մրցանակի շորթ-լիստում։

Գլգի յուրաքանչյուր գլուխ  նկարագրում է մեկ իրական կիրառական խնդիր, ապա դրա  գաղափարը և լուծման պատմությունը մաթեմատիկայի միջոցով։ Ներկայացված խնդիրներն ընդգրկում են 1940-ից  մինչև 2000 թվականները։ Գլուխները նվիրված են հետևյալ թեմաներին՝ արտադրության լոգիստիկա, տեղեկատվության կոդավորում, ինտերնետի կապվածություն, ինտերնետի հարցումների մշակում, տվյալների կոդավորում և պաշտպանություն, մեծ տվյալների մշակում  սահմանափակ հիշողության պայմաններում, ինտերնետ գովազդի մեխանիզմներ։

Գրքում կան հավելվածներ և խնդիրներ բարձրացված թեմաների լրացուցիչ ուսումնասիրման համար։ Հեղինակների կարծիքով՝ գիրքը կարելի է օգտագործել ուսուցման մեջ, այդ թվում՝ ավագ դպրոցում։

## Ռեակցիա
«Սնոբ» հրատարակությունից Յուլիա Գուսարովան նշել է, որ «Просветитель» մրցանակի ժյուրիի անդամների խոսքով՝ գիրքը հեշտությամբ կարող են ընկալել նաև մաթեմատիկայից քիչ հասկացող ընթերցողները։ Ալեքսեյ Սբիգնևը «Троицкий вариант — Наука» թերթի համար գրած գրախոսականում հայտարարել է, որ գիրքը կարողանում է «մատների վրա» բացատրել կարևոր մաթեմատիկական խնդիրները, իսկ նրա տեքստը «լավ մշակված է»։ Դրա հետ մեկտեղ Իրինա Յակուտենկոն նույն հրատարակության գրախոսականում, դրական գնահատելով գիրքն ընդհանուր առմամբ, համարել է, որ փոփոխական հաջողությամբ հեղինակներին հաջողվում է հավասարակշռություն պահպանել բացատրությունների պարզության և մանրամասնության միջև։ «ГодЛитературы.РФ»-ի մեկնաբան Սերգեյ Ալեքսեենկոն կարծում է, որ գիրքը գրված է մեծահասակների լեզվով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 գրքեր
Կամբոջի (ցեղ)

thumb|400px|Հնդկաստանը և Մախաջանապադին մ․թ․ա 600 թվականին
**Կամբոջի,** հին հնդկական քշատրիա ցեղ, որը հաճախ հիշատակվում է սանսկրիտական և պալի գրականության մեջ։ «Կամբոջի» անվան ամենավաղ հիշատակումը կարելի է գտնել Բրահմաներից մեկում՝ «Վամշա-բրահմանայից», գիտնականների կողմից թվագրված մ.թ.ա 7-րդ դարում։ Կամբոջիների ցեղը և թագավորությունը հիշատակվում է Մահաբհարաթայում և Վեդանգներում։

Կամբոջիի թագավորությունը գտնվում էր ժամանակակից Աֆղանստանի հյուսիս-արևելքում և սահմանակից էր Գանդարային։ Որոշ գիտնականներ հին կամբոջացիներին վերագրում են հնդիրանական ծագում, իսկ որոշ գիտնականներ պնդում են, որ նրանց մոտ առկա են իրանական և հնդկական հատկանիշներ։ Ժամանակակից գիտնականների մեծամասնության կարծիքով կամբոջացիները սերել են հին իրանացիներից և ունեին հնդկասկյութական ծագում։ Գիտնականները կամբոջիներին համարում են որպես սակերի և սկյութների թագավորական տոհմ։ Նկարագրում են հնդկական  ներխուժման ժամանակ, որը տեղի է ունեցել մինչքուշանական շրջանում, Կամբոջին սկսել է գաղթը հարավից դեպի Գուջարաթ, Հարավային Հնդկաստան և Շրի Լանկա, ավելի ուշ նաև՝ Բենգալիան և Կամբոջին։ Գաղթը շարունակվել է գրեթե յոթ դար՝ մ.թ.ա. II դարից 5-րդ դարում։ Կամբոջացիների հետնորդները կառավարում էին միջնադարյան Հնդկաստանի փոքր իշխանությունները։

Հին կամբոջացիների հետնորդները համարվում են կամբոջիական ցեղը Փենջաբում և որոշ ցեղեր Աֆղանստանի Նուրիստան նահանգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Աֆղանստանի պատմություն
Կատեգորիա:Պակիստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ասիայի հին ազգեր
Կատեգորիա:Հին Հնդկաստան
Կատեգորիա:Հնդկաստանի ազգեր
Կատեգորիա:Իրանական ազգեր
Թուս

**Թուս**, **Թոս** կամ **Թովս** (), հնագույն քաղաք Իրանի հյուսիս-արևելքում՝ Խորասան Ռազավի նահանգում (գավառ)՝ Մաշհադ քաղաքից ոչ հեռու։

Հին հույները Իրանի հունա-մակեդոնական նվաճման ժամանակ քաղաքն անվանել են **Սուսիա** ()։ Ք․ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավել է Թուսը։ Քաղաքը երբեմն հայտնի է նաև **Թուսա** անունով։ Քաղաքը հայտնի է որպես պարսիկ ականավոր բանաստեղծ Ֆիրդուսիի ծննդյան և մահվան վայր, որի դամբարանը ևս գտնվում է այստեղ։

Ըստ որոշ պատմական տվյալների՝ Թուսն Իրանի հյուսիս-արևելքում առաջին քաղաքն է եղել, որը գրավել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին։ 747 թվականին քաղաքը գրավել է Օմայյան խալիֆ Աբդ ալ-Մալիքը։ Աբբասյան հեղափոխությունից հետո քաղաքը ենթարկվել է Աբբասյաններին։ 809 թվականին հենց Թուսում էլ մահացել է Աբբասյան խալիֆ Հարուն ալ-Ռաշիդը։ Նրա գերեզմանը գտնվում է այս շրջանում։ 1220-1259 թվականներին Թուսը հիմնովին ավերվել է մոնղոլների արշավանքի արդյունքում։

Թուսում ծնված ամենահայտնի մարդը «Շահնամե» պոեմի հեղինակ, բանաստեղծ Ֆիրդուսին է։ Թուսում ծնված հայտնի մարդկանցից է իսլամ աստվածաբան, իրավագետ, փիլիսոփա, միստիկ, սուֆիզմի հիմնադիրներից մեկը՝ Աբու Համիդ ալ-Ղազալին։ Թուսի մյուս ամենահայտնի մարդիկ են ալքիմիկոս և բժիշկ, մաթեմատիկոս և աստղագետ Ջաբիր իբն Հայյանը, բանաստեղծ Ասադի Թուսին, սելջուկյան վեզիր Նիզամ ալ-Մուլքը, մաթեմատիկոս և աստղագետ Նասր ալ-Դին Թուսին, շիա աստվածաբան Շեյխ աթ Թաիֆա աթ Թուսին։

Թուս քաղաքը հավակնում է ճանաչվել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ՝ «Թուս քաղաքի մշակութային և պատմական լանդշաֆտ» անվանումով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Haruniyeh.JPG|Հարուն ար-Ռաշիդի դամբարանը՝ կառուցված 13-րդ դարում
Պատկեր:Ferdowsi Tomb in Mashhad (Toos) 03.JPG|Տեսարան Ֆիրդուսիի դամբարանից և մերձակա այգին
Պատկեր:Ferdosi Statue 2005 تندیس حکیم ابوالقاسم فردوسی - panoramio.jpg|Ֆերդուսիի հուշարձանը նրա պատվին անվանակոչված այգում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Ջո Դի Մեսինա

**Ջո Դի Մարի Մեսինա** (, ), ամերիկացի քանթրի երաժշտության երգչուհի,  երգերի հեղինակ, կիթառահար, դաշնակահար և դերասանուհի։

## Վաղ կյանք
Ջո Դի Մարի Մեսինան ծնվել է 1970 թվականի օգոստոսի 25-ին  Մասաչուսեթս նահանգի Ֆրեմինգհեմ քաղաքում, Վինսենթ և Մերի Մեսինաների ընտանիքում։ Նրա հայրը ծագումով իտալացի էր, իսկ մայրը՝ իռլանդացի։ Մեսիան մեծացել է Մասաչուսեթս նահանգի Հոլիստոն քաղաքում, Թերեզա և Մարիաննա քույրերի և եղբոր՝ Վինսենթի հետ։ Վաղ տարիքում Մեսինան սիրով էր լցված երաժշտության հանդեպ։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել քանթրի ոճի երաժիշտները, այդ թվում *Փեթսի Քլայնը*, Ռիբա Մակինթայրը և *Ջադսը* ամերիկյան քանթրի խումբը։ 16 տարեկանում նա նվագում էր տեղի ակումբներում, երգում էր, իսկ եղբայրն ու քույրը թմբուկ և կիթառ էին նվագում։ Խումբը շարունակեց ելույթ ունենալ այնքան ժամանակ, մինչև Ջո Դին ավարտեց միջնակարգ դպրոցը։

Մեսիան, հասկանալով, որ հյուսիս-արևելքում ապրելը կսահմանափակի աստղային գործունեության իր հնարավորությունները, 19 տարեկանում տեղափոխվեց Թենեսի Նեշվիլ քաղաքը։ Նա ապրուստը վաստակում էր տարբեր աշխատանքներից, այդ թվում՝ համակարգչային ծրագրավորումից և հաշվապահությունից, ինչպես նաև Նեշվիլում վարում էր տաղանդների մրցույթներ։

## Երաժշտական գործունեություն
Մեսինայի ինը սինգլները զբաղեցրել են առաջին տեղը *Գովազդային վահանակ*  *քանթրի* երաժշտական հիթ-շքերթում։ Նա ավարտել է *քանթրի* երաժշտության ակադեմիան, առաջադրվել է երկու *Գրեմմի* մրցանակաբաշխության, ստացել Ասոցացիայի Մրցանակներ *քանթրի* երաժշտությունից։ Նա երկրի առաջին *քանթրի* երգչուհին էր, ով ձայնագրեց երեք երգ մեկ ալբոմի համար, որոնք դարձան թիվ մեկ հիթեր։ Մինչ օրս երգչուհին ունի երկու պլատինե և երեք ոսկե *RIAA* վավերացված ալբոմներ։

Մեսինայի առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 1996 թվականին *Ղեկավարում է Կարոլինան, Թեյլս Կալիֆորնիան*  երգով։ Նրա ալբոմը *RIAA*-ի կողմից արժանացել է ոսկե վկայականի։ Առաջին ելույթից ի վեր նրա վեց սինգլները զբաղեցրել են առաջին տեղը *Billboard Country Singles Chart*-ում, իսկ նրա հինգ ալբոմները հավաստագրվել են *RIAA*-ի և *CRIA*-ի կողմից։ Նա վաճառել է ավելի քան 5 միլիոն ձայնասկավառակներ ամբողջ աշխարհում։

## Անձնական կյանք
Ջո Դին 2007 թվականի հոկտեմբերի 21-ից ամուսնացած էր գործարար *Քրիս Դեֆենբոյի* հետ։ Զույգը ուներ երկու որդի՝ *Նոա Ռոջեր Դեֆենբաուգը* (ծնված 2009 թվականի հունվարի 19-ին) և *Ջոն Քրիստոֆեր Դեֆենբոնը* (ծնված 2012 թվականի հունվարի 11-ին)։
2017 թվականի սեպտեմբերի 6-ին հաղորդվել է, որ Ջո Դիի մոտ վերջերս քաղցկեղ է հայտնաբերվել։ 2017-ի ելույթները հոկտեմբերի 7-ից հետո հետաձգվել են, քանի որ նա աշնանը բուժման կուրս էր անցնելու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.imdb.com/name/nm0005225/
* https://myspace.com/helpcharity

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Փոլ Լորենս

**Փոլ Լորենս Դանբար** (, ), աֆրոամերիկացի գրող և բանաստեղծ։ Համարվում է առաջին աֆրոամերիկացի գրողներից մեկը, ով մեծ ճանաչում և համբավ է ստացել։

## Կենսագրություն
Լորենսը ծնվել է նախկին ստրուկների ընտանիքում։ Իր առաջին բանաստեղծությունը գրել է 6 տարեկանում, իսկ 9 տարեկանում տվել է առաջին համերգը։ 12 տարեկանում կորցրել է հորը։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Դեյթոնի կենտրոնական ավագ դպրոցում, որտեղ նա միակ աֆրոամերիկացի աշակերտն էր։ Նա իր առաջին ստեղծագործությունները հրատարակել է 16 տարեկանում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1891 թվականին ընդունվել է աշխատանքի որպես վերելակավար և շաբաթական 4 դոլար է վաստակել։ Գրողը  դրանով ապահովել է իրեն և մորը։ Ռասայական խտրականության պատճառով նա չի կարողացել այլ աշխատանք ստանալ։ Իրավաբան *Չարլզ Թետչերը* և հոգեբույժ *Հենրի Թոբին* նրան ֆինանսական օգնություն են տրամադրել, սակայն Դանբարը մերժել է *Թետչերի* օգնությունը քոլեջ ընդունվելու հարցում։

## Ստեղծագործություններ
Լորենսը 1890-ականների վերջին իր ստեղծագործություններում անցավ հիմնականում արձակ ոճի։ 1897 թվականին գրական շրջագայություն է կատարել Մեծ Բրիտանիայում։ 1897 թվականի հոկտեմբերին հայրենիք վերադառնալուց հետո նա ստացել է գրադարանավարի պաշտոն Վաշինգտոնի Կոնգրեսի գրադարանում, 1898 թվականի մարտի 6-ին ամուսնացել է Նոր Օռլեանից ուսուցչուհի Էլիս Ռութ Մուրի հետ։ 1904 թվականին նա վերադարձել է մոր մոտ՝ Դեյթոն։

Ընդհանուր առմամբ, նա գրել է չորս վեպ, մոտ մեկ տասնյակ պոեզիայի գրքեր և չորս տասնյակ պատմվածքներ, պիես և այլ գործեր, ներառյալ աֆրոամերիկյան առաջին մյուզիքլի լիբրետոն։ Նրա առաջին բանաստեղծական գիրքը, որը հրատարակվել է 1893 թվականին, եղել է *Կաղնին և բաղեղը*։ Ամենահայտնի գործերն են 1902 թվականին *Աստվածների զվարճանքը* վեպը, 1895 թվականին *Երեցներն ու երիտասարդները* բանաստեղծական ժողովածուները և 1896 թվական *Խոնարհ կյանքի տեքստը*, գրված անգլերենի հարավային աֆրոամերիկյան բարբառով։ Նա իր շատ աշխատանքներում բարձրացրել է ԱՄՆ-ում աֆրոամերիկացիների նկատմամբ խտրականության թեման։

## Մահ
1900 թվականին Լորենսի մոտ տուբերկուլյոզ է հայտնաբերվել, 1902 թվականին կինը լքել է նրան։ Բժիշկների խորհրդով նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է չարաշահել ալկոհոլը։ Լորենսը 1904 թվականին մոր մոտ վերադառնալուց հետո երկու տարի էլ չանցած մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պոլ Լորենսը standardebooks.org֊ում

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Ուկրաինացիներն Իսլանդիայում

**Ուկրաինացիներն Իսլանդիայում**, Իսլանդիայի տարածքում գտնվող ազգային փոքրամասնություններից մեկն է, որը ձևավորվել է հիմնականում նոր ժամանակներում՝ սկսած 20-րդ դարի 90-ական թվականների վերջից։ Ուկրաինական սփյուռքի մեծամասնությունը բաղկացած է ներգաղթյալներից, ովքեր ստացել են Իսլանդիայի քաղաքացիություն, կամ Ուկրաինայի քաղաքացիները, ովքեր մշտապես բնակվում են այս երկրում՝ կապված աշխատանքի կամ համալսարանում սովորելու հետ։

## Ուկրաինական սփյուռքի ներկայիս կարգավիճակը և թվաքանակ
Իսլանդիան փոքր երկիր է՝ համեմատաբար ցածր բնակչությամբ, որը 2016 թվականի տվյալներով կազմում է ընդամենը 332,529 մարդ։ Այդ իսկ պատճառով նույնիսկ մի քանի ներգաղթային համայնքներ նշանակալի դեր են խաղում այս երկրի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կյանքում։

2011 թվականի մարդահամարի պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Իսլանդիայում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացիների թիվը.

մինի|312x312пкс|Միջազգային մշակութային կենտրոն Ռեյկյավիկում, ուկրաինական և այլ սփյուռքերի հանդիպման վայր Իսլանդիայում

Բնակչության մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Իսլանդիայում բնակվում էր Ուկրաինայի 146 քաղաքացի, իսկ ևս 229 հոգի   ուկրաինական ծագում ուներ ։ Ըստ այդ ցուցանիշների՝ ուկրաինական սփյուռքը 2011 թվականի դրությամբ ներառվել է Իսլանդիայի ԹՈՓ 20 խոշորագույն ներգաղթային համայնքների մեջ՝ չհաշված ոչ պաշտոնական վիճակագրությունը։

## Ուկրաինական կազմակերպություններ Իսլանդիայում
2012 թվականին Իսլանդիայում (Ռեյկյավիկում) հիմնադրվել է Իսլանդիայում ուկրաինացիների համայնքը Իվանո-Ֆրանկիվսկի և Պոլտավայի շրջանների մարդկանց կողմից։ Համայնքը կանոնավոր կերպով մասնակցում է Ուկրաինան միջազգային փառատոներում ներկայացնելու համար, որոնք անցկացվում են մայիս-հունիս ամիսներին Ռեյկյավիկում, ինչպես նաև Ակրանեսում կամ Բորգարնեսում հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Բացի այդ, ժամանակ առ ժամանակ ուկրաինական սփյուռքի կողմից հանդիպումներ են կայանում նաև  Կոուպավոգյուր քաղաքում բացված Կարպատի սրճարանում, որտեղ իսլանդական հանրությունը կարող է ծանոթանալ ուկրաինական խոհանոցի ուտեստներին։

Ուկրաինացիների կարելի է հանդիպել նաև Ռեյկյավիկի Սուրբ Նիկոլաս Հրաշագործի ուղղափառ ծխական համայնքում։ Տաճարում առկա է Պոչաևի Սուրբ Հոբի պատկերակը և ուկրաիներեն Նոր Կտակարանը։

2006-2007 թվականներին Ռեյկյավիկում է եղել հույն կաթոլիկ քահանա Տ. Իվան Զագայկևիչը, ով Իսլանդիայի եպիսկոպոսի թույլտվությամբ ամենշաբաթյա պատարագ է մատուցել ուկրաիներենով Ռեյկյավիկի հռոմեական կաթոլիկ քույրերի վանական տան մատուռում։ Ավելի ուշ Իսլանդիա այցելեց Կիրովոգրադի շրջանի ուկրաինական ուղղափառ եկեղեցու վանահայրը՝ Եվգենի Ժաբկիվսկին՝ ծառայելու Ռեյկյավիկի ուղղափառ եկեղեցում։ Նրա մասնակցությամբ բարեգործության շրջանակներում հազարավոր ամանորյա նվերներ  են հավաքվել Իսլանդիայում ապրող ուկրաինացի որբերի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր
Կատեգորիա:Իսլանդիայի բնակչություն
Յոհաննես Կյարվալ

thumb|right|Նկարչի գերեզմանը Ռեյկյավիկի «Hólavallagarður» գերեզմանատանը
**Յոհաննես Սվեյնսոն Կյարվալ** ( ), իսլանդացի նկարիչ։ Հայտնի է իսլանդական բնության իր ռեալիստական նկարներով, ինչպես նաև դիցաբանական թեմաներով նկարներով, ներառյալ էլֆեր և տրոլների պատկերներ։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Յոհաննեսը մեծացել է արևելյան Իսլանդիայի գյուղական համայնքում։ Ծնվել է աղքատության մեջ, հետո որդեգրվել է։ Աշխատել է որպես ձկնորս։ Ազատ ժամանակ զբաղվում էր նկարչությամբ և գեղանկարչությամբ։ Սովորել է՝ հիմք ընդունելով Ասգրիմուր Յոնսոնի նկարներում։ 27 տարեկանում իր ձկնորս ընկերների և Իսլանդիայի Աշխատանքի Համադաշնության ֆինանսական աջակցությամբ հանձնել է ընդունելության քննություններ և ընդունվել Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, որտեղ էլ ստացել է իր բարձրագույն կրթությունը։ Կոպենհագենում գտնվելու ընթացքում նկարիչը ուսումնասիրել է արվեստի տարբեր շարժումներ, ինչպիսիք են իմպրեսիոնիզմը, էքսպրեսիոնիզմը և կուբիզմը։ Հետագայում նա կարճ ճանապարհորդություններ է իրականացրել դեպի Ֆրանսիա և Իտալիա։ 1910 թվականին նա սկսել է օգտագործել Կյարվալ կեղծանունը (բառացի՝ հաճելի կետ)։

Կյարվալի անունով է կոչվում Ռեյկյավիկի արվեստի թանգարանը։

Պատկերված է իսլանդական կրոն 2000 թղթադրամի վրա։

## Աշխատանքներ
*Johannes S. Kjarval *Kjarval í Listasafni Islands 1885-1985 : Október 1985-Apríl 1986.* 181 pages National Gallery, 1985 OCLC 493564255

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժամանակակից նկարիչներ
Կատեգորիա:Իսլանդացի բանաստեղծներ
Օլիվեր Սպրեգ

**Օլիվեր Միտչել Վենտվորտ Սպրեգ** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ, 1941 թվականից Հարվարդի համալսարանի տնտեսագիտության վաստակավոր պրոֆեսոր, 1937 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Օլիվերը ծնվել է 1873 թվականի ապրիլի 22-ին Մասաչուսեթս նահանգի Սոմերվիլ քաղաքում՝ Ուիլյամ Ուոլասի և Միրիամ (Վենտվորտ) Սպրեգի ընտանիքում։

Հարվարդի համալսարանում 1894 թվականին ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան,  1895 թվականին՝ արվեստի մագիստրոսի աստիճան, 1897 թվականին՝ Չարլզ Դանբերի ղեկավարությամբ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Հումանիտար գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է 1938 թվականին Կոլումբիայի համալսարանում։

1900-1904 թվականներին Հարվարդի համալսարանում սկսել է դասախոսական գործունեությունը որպես տնտեսագիտության դասախոս, այնուհետև  1904-1905 թվականներին՝ որպես պրոֆեսորի օգնական։ 1905-1908 թվականներին եղել է Տոկիոյի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1908-1913 թվականներին՝ Հարվարդի բիզնես դպրոցում բանկային գործի և ֆինանսների պրոֆեսորի օգնական։ 1913-1941 թվականներին եղել է Էդմունդ Կոգսուել Կոնվերսի անվան ամբիոնի պրոֆեսոր։ 1941 թվականին հրաժարական է տվել՝ դառնալով Հարվարդի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր։

Սպրեգը 1930-1933 թվականներին Անգլիայի բանկում աշխատել է որպես տնտեսական խորհրդական։ 1933 թվականի հունիս-նոյեմբեր ամիսներին եղել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի ֆինանսական և գործադիր օգնականը։

Սպրեգը մահացել է 1953 թվականի մարտի 24-ին՝ 79 տարեկան հասակում, Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։

### Ընտանիք
Սպրեգն ամուսնացել է 1905 թվականի հունիսի 21-ին Ֆանի Քնայթ Իդեի հետ և նրանք ունեցել են մեկ դուստր Քեթրին Իդ Սպրեգը (1906-1990) և մեկ որդի՝ Թեոդոր Վենտվորտ Սպրեգը (01.09.1911—29.08.2000)։

## Մատենագրություն
* Sprague O.M.W. History of crises under the national banking system — Washington ։ G.P.O., 1910
* Sprague O.M.W. A Central Bank of Issue։ Roberts versus Sprague. 1910
* Sprague O.M.W. Banking Reform in the United States։ A series of proposals including a central bank of limited scope — Cambridge ։ Harvard University, 1911
* Kemmerer, Sprague O.M.W. Loans and Investments -New York city։ American institute of banking, 1916
* Dunbar C.F., Sprague O.M.W. Theory and History of Banking — New York, London։ G.P. Putnam’s Sons, 1917
* Burgess W.R., Sprague O.M.W. Money and Credit and their Effect on Business// Recent Economic Changes in the United States, 1929
* Sprague O.M.W. Recovery and Common Sense, 1934
* Sprague O.M.W. Prerequisites to Monetary Stabilization//Foreign Affairs, 1937
* Sprague O.M.W. The Recovery Problem in the United States// AER, 1938.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Տինդարեուս

**Տինդարեուս** (), Հունական դիցաբանության, Սպարտայի թագավոր, Լեդայի ամուսին։ Լեդան նրանից ծնում է Կլիտեմնեստրային և Կաստորին, իսկ Զևսից՝ Ելենա Գեղեցիկին և Պոլիդևկեսին։

## Դիցաբանության
Տինդարեուսը պատկանում էր սպարտական թագավորական տոհմին։  Նրա հայրը Պերիերն էր, կամ Փերիերի որդին, Լակեդեմոնի՝ Լակոնիաի թագավորի, Ջևսի և Սպարտայի առաջին թագավորի որդին։  Այլընտրանքային տարբերակով Փերիերը Էոլայի որդին էր, Մեսենիայի թագավորը։  Պերիերայի կնոջ Գորգոֆոնի կողմից տինդարացիները սերում էին Պարսկաստանից, իսկ Աբալի հայրության դեպքում նրա մայրը դրիադա էր։ Աղբյուրները նշում են Տինդարեուս եղբայրներին՝ Աֆարեյին, Լևկիպին և Իկարեուսին։

Հոր մահից հետո Տինդարեուսը ստիպված էր լքել հայրենիքը։  Իշխանությունը զավթած Հիպոկունտը նրան արտաքսել է Իկարիիուսի հետ մեկտեղ  (այլընտրանքային տարբերակով Իկարիուսը աջակցում Հիպոկունտին և արտաքսվում է միայն Տինդարեուսը), այնպես, որ հերոսը գնում է Հունաստանի հյուսիս-արեւմուտք։ Երկու եղբայրները գլխավորում էին Սպարտայի գաղութարարների խումբը և օգնում են Էտոլիայի թագավորին Ֆեստիում հարևան ցեղերի հետ նրա պատերազմում։  Ֆեստիան ընդլայնում է իր տիրապետությունը Ախելա գետի շրջանում։ Նվաճված հողերի մի մասը նա նախնական պայմանավորվածության համաձայն տվել է դաշնակիցներին, իսկ Տինդարեուսին տվել է իր դստերը՝ Լեդային։ Հետագայում Հիպոկոնտը սպանվում է Հերկուլեսի կողմից, և Տինդարեուսը վերադառնում է հայրենիք, որտեղ Հերկուլեսից ստանում է թագավորական իշխանություն։ Այլընտրանքային  վարկածներով, տինդարացիների աքսորի ժամանակ ապրում էր Մեսիայի մեջ՝ Ֆալամայում, или в городе Пеллана в Лаконике: Հերակլիդների հայտարարությամբ Տինդարեուսը հողը տվել էր Հերակլեսին, նա էլ այն հանձնել էր Տինդարեուսի պաշտպանությանը։

Տինդարեուսի և Լեդայի երեխաներն են Տիմանդրան, Կլիմենեստրան և  Պինոլոյան, Կաստորը, (Պոլիդևկան և Գեղեցիկ Ելենան։ Լեդան ծնվել է Զևսից)։

Ոդիսևսի խորհրդով Տինդարեուսը փեսացու ընտրելու հնարավորություն է տալիս Ելենային, իսկ նա պսակը դնում է Մենելայոսի գլխին]։

Տինդարեուսը ձի է զոհաբերում և երդվում Հեղինեի փեսացուներին՝ ստիպել նրանց կանգնել զոհաբերվող կենդանու կտրված մասերի վրա։ Սպարտայի մոտ ցուցադրվել է «Ձիու գերեզմանաքարը»։ Մի անգամ Տինդարեուսը մոռացել է զոհ մատուցել Աֆրոդիտեին, և նա իր դուստրերին դատապարտել է բազմամուսնության։ Նա սկսում է կառուցել Աթենա Պոլիուհոսի (Քաղաքի հովանավոր) տաճարը կամ Մեդնոդոմնայան, բայց չի ավարտում։ Վերադարձնում է Ագամեմնոնին իշխանությանը Միկենում՝ վտարելով Ֆիեստեսային։ Սպարտայում իշխանություն է տալիս Մենելայոսին։ Նա մահացել է և իշխանությունը թողել Մենելայոսին։ Հարություն է առել Ասկլեպիուսի կողմից (ըստ Պանյասիդասի)Псевдо-Аполлодор. Ըստ ոմանց՝ նա Օրեստեսին դատարան է բերել մոր սպանության համար, և Օրեստեսին վտարել են։
Գերեզման հուշարձան Սպարտայում գտնվող Զևսի տաճարում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Կատեգորիա:Լակոնիկայի առասպելներ
Կատեգորիա:Սպարտայի թագավորներ
Կատեգորիա:Լեդա
U.S. News & World Report

**U.S. News & World Report**,  Ամերիկյան լրատվական ամսագիր, լույս է տեսել Վաշինգտոնում։ Time-ի և Newsweek-ի հետ միասին երկար տարիներ եղել է առաջատար շաբաթաթերթերից մեկը՝ կենտրոնանալով քաղաքական և տնտեսական նորությունների վրա, և տե՛ս. նաև Առողջություն և Կրթություն հոդվածները։ Վերջին տարիներին ամսագիրը հատկապես հայտնի է դարձել իր վարկանիշ համակարգով և ԱՄՆ քոլեջների, համալսարանների, ավարտական դպրոցների և բժշկական կենտրոնների մասին տարեկան զեկույցներով։

2008 թվականի հունիսից ամսագրի հաճախականությունը աստիճանաբար նվազել է՝ շաբաթականից դառնալով ամսական։ 2010 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել է, որ ամսագիրն ամբողջությամբ անցնելու է էլեկտրոնային հրատարակության՝ տպագրության ուղարկելով միայն բացառիկ համարներ։ Նույն թվականի դեկտեմբերին ավարտվել է պարբերական տպագիր համարների հրատարակությունը։

## Պատմություն
thumb|270px|left|U.S. News & World Report-ի գրասենյակը Վաշինգտոնում
1933 Դեյվիդ Լոուրենսը (1888-1973) հիմնադրել է «United States News» ամսագիրը, 1946 թվականին հիմնել է նաև «World Report»-ը։ Սկզբում առաջին ամսագիրը լուսաբանում էր ազգային նորությունները, իսկ երկրորդը՝ միջազգային, 1948 թվականին որոշվեց դրանք միավորել մեկ ամսագրի մեջ, որը կոչվում էր «U.S. News & World Report''. 1984 թվականին ամսագիրը գնում է Մորտիմեր Ցուկերմանը, որը նաև Daily News-ի սեփականատերն է։

Ամսագրի խմբագիրները (նաև «U.S. News & World Report»-ը) գտնվում են Վաշինգտոնում, սակայն կառավարող ընկերությունը U.S. News & World Report, L.P. գտնվում է Նյու Յորքի գրասենյակում։ Այս կառույցը համապատասխանում է հրապարակման սեփականատիրոջ քաղաքական տեսակետին, բացի այդ, ամսագիրը չի լուսաբանում սպորտային ու ժամանցային իրադարձությունները, ինչպես նաև աստղերի մասին լուրերը։

1995 թվականին ամսագրի կայքը սկսում է տպագրել տպագիր տարբերակում հրապարակված բոլոր նորությունները։ 2007 թվականին «ԱՄՆ. News»-ն առաջին անգամ հրապարակում է ԱՄՆ-ում իր լավագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ցանկը։ 2008 թվականի հունիսին հայտարարվում է, որ ամսագիրը լույս կտեսնի երկու շաբաթը մեկ՝ սկսած 2009 թվականի հունվարից, իսկ դրանից հինգ ամիս անց դառնում է ամենամսյա։

2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին գրություն է ուղարկվում ամսագրի աշխատակիցներին, որում տեղեկացվում է, որ դեկտեմբերից կդադարեցվի ամսագրի տպագիր տարբերակների տպագրությունը՝ բացառությամբ հատուկ համարների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամսագրեր
Վոդնյան

**Վոդնյան** (, ), քաղաք Խորվաթիայում, Իստրիա թերակղզու հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը՝ 3 406 մարդ (2001 թվականին)։

## Ընդհանուր տեղեկություն
Վոդնյանը գտնվում է Իստրիայի հարավ-արևմուտքում, Պուլայից 10 կիլոմետր հյուսիս և 5 կմ հեռավորության վրա ծովափնյա Ֆաժանա քաղաքից։

Քաղաքը կանգնած է Պուլան Ռիեկայի, Տրիեստի և Սլովենիայի ափերի հետ կապող մայրուղու վրա։

Քաղաքը, ինչպես ամբողջ խորվաթական Իստրիան, բազմազգ է և ավանդաբար շատ հանդուրժող է տարբեր մշակույթների նկատմամբ։ Վոդնյանի շրջանն ունի երկու պաշտոնական լեզու, իտալերենը հավասար է խորվաթերենին։ 2001 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքի բնակչության 56%-ը եղել են խորվաթներ, 20%-ը՝ իտալացիներ, 3,5%-ը՝ գնչուներ, և 3%-ը՝ սերբեր և բոսնիացիներ։
մինի|Վոդնյանի փողոցներում

Վոդնյանը Իստրիայի երկու քաղաքներից մեկն է (Ռովինի հետ միասին), որտեղ դեռևս կենդանի են վտանգված իստրո-ռոմաներեն կամ իստրիոտական լեզվի խոսողները, որով ժամանակին խոսում էին թերակղզու գրեթե ողջ հարավ-արևմուտքում։ Իստրո-ռոմանական լեզվի բարբառը, որը տարածված է Վոդնյանում, կոչվում է Դինյան՝ քաղաքի իտալական անունով։ Իստրիոտական լեզվի ինքնանունը Վոդնյանում Բումբարո է։

Զբոսաշրջությունը բերում է քաղաքի եկամտի մեծ մասը։ Բացի զբոսաշրջային ծառայություններից, բնակչությունը զբաղված է գյուղատնտեսության (խաղողագործություն և ձիթապտղի մշակություն) և սննդի արդյունաբերության մեջ։

## Պատմություն
Հռոմեական ժամանակներում Վոդնյանի տեղում էր Վիկուս Ատտինիանումը։ Վոդնյանի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերում է 932 թվականին, նա հիշատակվում է իստրիական քաղաքների ցանկում, որոնք հարգանքի տուրք են մատուցել Վենետիկի դոժ Պիետրո 2-րդ Կանդիանոյին։

Միջնադարյան ժամանակաշրջանում ձևավորվել է հին քաղաք՝ պատմության համար բնորոշ ճարտարապետությամբ և դիրքով։

Տես նաև Իստրիայի պատմություն։

## Տեսարժան վայրեր

* Մայր տաճար Սբ. Բլաժան քաղաքի տաճարն է, որը կառուցվել է 1800 թվականին բարոկկո ոճով, որտեղ պահվում են գեղանկարչության և քանդակի բազմաթիվ գլուխգործոցներ։
* Ժողովրդական հրապարակը քաղաքի կենտրոնական հրապարակն է, այն շրջապատված է 4 հնագույն շինություններով՝ նեոգոթական քաղաքապետարան, Բենուսի տուն, Բեմբո տուն, Բրադամանտե պալատ։
* Եկեղեցի Սբ. Յակոբ՝ կառուցվել է 1212 թվականին
* Եկեղեցի Սբ. Ֆոչկի՝ կառուցվել է 8-9-րդ դարերում, կրոնական ուխտագնացության օբյեկտ։
* Եկեղեցի Սբ. Կիրինա՝ թվագրվում է 6-րդ  դարով, քաղաքի ամենահին շենքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Официальный сайт г. Воднян

Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի իտալախոս տարածքային միավորներ
Մաներսդորֆ էմ Լեյթագեբիրգե

**Մաներսդորֆ էմ Լեյթագեբիրգե** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Ավստրիայում, Ստորին Ավստրիայի դաշնային նահանգում։ Մտնում է Բրուք օն Լայթ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3992 մարդ (2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 29,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 3 07 16։

## Աշխարհագրական դիրքը
Մաներսդորֆ էմ Լեյթագեբիրգեն գտնվում է Ստորին Ավստրիայի հարավ-արևելքում գտնվող Լեյթագեբիրգ լեռների ստորոտում գտնվող արդյունաբերական տարածքում։ Քաղաքապետարանի տարածքը 29,8 կմ² է։ Տարածքի 42,15 տոկոսը զբաղեցնում են անտառները։

Մաներսդորֆ էմ Լեյթագեբիրգե մունիցիպալիտետը ներառում է երեք բնակավայր.

# Փաստացի Մաներսդորֆ էմ Լեյթագեբիրգե քաղաքը (բնակչությունը 01.01.2016 թվականի դրությամբ՝ 3217 մարդ):
# Վասենբրյուկ գյուղ (բնակչությունը 01.01.2016թվականին՝ 671 մարդ), գտնվում է Մաներսդորֆից մոտ 3 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք՝ Լայտա գետի հունի և դրանից շեղված Ուորքս ջրանցքի միջև։
# Սանդբերգ գյուղ (բնակչությունը 01.01.2016թվականին՝ 64 մարդ) մոտ 6 կիլոմետր դեպի հյուսիս Մաներսդորֆից՝ Լայտայի ափին։

## Տնտեսություն
Մաներսդորֆը Ավստրիայի ամենամեծ ցեմենտի գործարանն է, որը հիմնադրվել է 1894 թվականին։ Ներկայումս այն պատկանում է ֆրանսիական «Lafarge» ընկերությանը։ Գործարանի հզորությունը կազմում է տարեկան մոտ 1,1 մլն տոննա ցեմենտ։ Այս ձեռնարկությանն է պատկանում տարածքի ամենաբարձր շենքը՝ 118 մետր բարձրությամբ ծխնելույզ, որը ծառայում է նաև ռադիոհաղորդիչ տեղավորելու համար։

## Քաղաքական իրավիճակ
2005 թվականի ընտրությունների արդյունքներով կոմունայի բուրգոմիստը Գերհարդ Դաֆիդն է (ՍԴՀԿ)։

Կոմունայի ներկայացուցիչների խորհուրդը (գերմ.՝ Gemeinderat) բաղկացած է 23 տեղից։ Անցած և ընտրություններին նախորդած տարվա արդյունքները.

## Նշանավոր բնիկներ և բնակիչներ
* Էդմունդ Ադլեր (1876-1965), նկարիչ։
* Ֆրիդրիխ Օփֆերկուհ (1923–1993), քարի փորագրիչ և քանդակագործ։
* Էդուարդ Ռիխտեր (1847-1905) - աշխարհագրագետ, պատմաբան, սառցադաշտագետ և լեռնագնաց։ Ծնվել է Մաներսդորֆում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница

Կատեգորիա:Ստորին Ավստրիայի քաղաքներ