Իդա Գերհարդի

**Իդա Գերհարդի** (, ), գերմանացի նեոիմպրեսիոնիստ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Իդա Գերհարդին ծնվել է բժշկի ընտանիքում։ Հոր մահից հետո՝ 1869 թվականին, ընտանիքը տեղափոխվել է Դեթմոլդ, որտեղ Իդան անցկացրել է կայնքի հաջորդ 20 տարիները։ 28 տարեկան հասակում նա նկարչություն է սովորել Նկարիչների տեղական միության Մյունխենի Կանանց ակադեմիայում, հիմնականում բնանկարչուհի Թինա Բլաուի մոտ։ 1891 թվականին նա ուսումը շարունակել է Փարիզում՝ Կոլարոսի ակադեմիայում, քանի որ այդ ժամանակ կնոջ համար դժվար էր պետական ակադեմիա ընդունվելը։ Ըստ Կետե Կոլվիցի հուշերի՝ «Իդա Գերհարդին գիշերն անց էր կացնում Մոնմարտրի կաֆեշանտաններում և ուրվանկարներ նկարում, պարողները ճանաչում էին նրան և պարելու ընթացքում իրենց  իրերը թողնում էին նրա հսկողության ներքո»։

Փարիզում Գերհարդին մտերիմ է եղել նկարչուհի Յոլկա Ռոզենի և նրա ամուսնու՝ կոմպոզիտոր Ֆրեդերիկ Դելիուսի հետ։ 1900 թվականից Իդա Գերհարդին ստեղծագործական առումով կապված է եղել քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի հետ, իսկ այնուհետև միացել է Մոնպառնասի նկարիչների շրջանակին։

Գերհարդին շատ բան արեց գերմանա-ֆրանսիական մշակութային կապերը զարգացնելու համար։ Փարիզում բնակվելու ընթացքում նա սերտ կապեր է պահպանել գերմանական մշակույթի այնպիսի գործիչների հետ, ինչպիսիք են Մարիա Սլանովան, Ֆրանց Նյոլկենը, Վիլհելմ Ուդեն և ուրիշներ, ինչպես նաև զբաղվել է Գերմանիայում ժամանակակից ֆրանսիական արվեստի մասսայականացմամբ։ Գերհարդին եղել է ճանաչողական ցուցահանդեսների կազմակերպիչ ինչպես Բեռլինում (ֆրանսիական արվեստի ցուցահանդես Շուլտե սրահում, 1907), այնպես էլ Փարիզում (Ելիսեյան դաշտերում գերմանական արվեստի ցուցահանդես, 1910)։ Գերհարդին նաև հագենյան կոլեկցիոներ Կառլ Էռնստ Օստհաուզին ծանոթացրել է Ռոդենի և Արիստիդ Մայոլի աշխատանքներին՝ նպաստելով նրանց աշխատանքների գնմանը։

1913 թվականին հիվանդության պատճառով նկարչուհին ստիպված թողել է Փարիզի իր ստուդիան և տեղափոխվել Լյուդենշայդում բնակվող իր հարազատների մոտ։

## Ստեղծագործություն
Գերհարդին իր գեղարվեստական կարիերայի սկզբում ավելի շատ աշխատել է բնանկարների վրա․ նա Բարբիզոնյան դպրոցի հետևորդ էր։ Ավելի ուշ նա նկարել է հիմնականում դիմանկարներ։ 1900 թվականից սկսած նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել հետիմպրեսիոնիստներն ու ֆովիստները, իսկ 1911 թվականից՝ Ռեյնի էքսպրեսիոնիզմը։ 1905 թվականին Բիարիցում գտնվելու ժամանակ Գերհարդին նկարել է ծովային թեմաներով նկարներ։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա նաև ստեղծել է նատյուրմորտներ և ժանրային նկարներ։ Նկարչուհու կենդանության օրոք նրա ստեղծագործությունների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Փարիզում` Ազգային ընկերության սրահում և Անկախության սրահում, ինչպես նաև Գերմանիայում` Բեռլինյան և Մյունխենյան սեցեսիաների ժամանակ։

## Հիշատակ
1990 թվականից Իդա Գերհարդիի մրցանակը շնորհվում է Լյուդենշայդում։ Գերհարդի անունով է կոչվում Դեթմոլդ քաղաքի փողոցներից մեկը ():

## Պատկերասրահ

Gerhardi - Frederick Delius.jpg|Ֆրեդերիկ Դելիուս
Die geigerin gerhardi.jpg|«Ջութակահարը»
Gerhardi-Pub.jpg|«Բարի տեսարան»
Gerhardi-Prince.jpg|«Սիամական իշխան»


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Vera Scheef, *Die Künstlerin Ida Gerhardi 1862–1927. Detmold um 1900*. 
* Susanne Conzen (Ed.), *Ida Gerhardi-Deutsche Künstlerinnen in Paris um 1900*, (Exhibition catalog), Hirmer, 2012 
* Annegret Rittmann (Ed.), *Wozu die ganze Welt, wenn ich nicht malte, Ida Gerhardi, Briefe einer Malerin zwischen Paris und Berlin*, Klartext, Essen 2012, 
* Hans Gottlob: "Die Wegbegleiterinnen Ida Gerhardi und Jelka Rosen". In: *Frederik Delius, der vergessene Kosmopolit*, Bielefeld, 2012 

## Արտաքին հղումներ
* IDA GERHARDI, FÖRDERPREIS 2019

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ