Լովեչ

**Լովեչ** (), քաղաք Բուլղարիայի հյուսիս-կենտրոնական մասում, ընկած է երկրի մայրաքաղաք Սոֆիայից 150 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Նույնանուն մարզի և համայնքի կենտրոնն է։ Մերձակայքում են գտնվում Պլևեն, Տրոյան և Տետևեն քաղաքները։

## Անվանումը
Քաղաքի անվանումն ամենայն հավանականությամբ առաջացել է սլավոնական *լով*- (որս) արմատի և նույնպես սլավոնական -*եչ* ածանցի միացումով։

Լովեչի ամենաբարձրադիր վայրում՝ Ստրատեշ պարկում, գարնանը հասմիկի բազմաթիվ թփեր են ծաղկում՝ առանձնահատուկ գեղեցկություն հաղորդելով քաղաքին, որին հենց այդ պատճառով հաճախ անվանում են *հասմիկների քաղաք*։

## Բնակչությունը
2011 թվականի փետրվարին անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Լովեչ քաղաքի բնակչության թվաքանակը կազմել է մոտավորապես 36,600։ 1880-ական թվականներին այս բնակավայրն ունեցել է ընդամենը շուրջ 7,000 բնակիչ։ Դրանից հետո բնակչության թիվը, գլխավորապես մերձակա գյուղերից ու փոքր քաղաքներից տեղափոխվածների հաշվին, տարեցտարի աճել է՝  1987-1991 թվականներին հասնելով աճի առավելագույնին և հատելով 50,000-ի սահմանագիծը

 Այդուհետև սկսել է արագ տեմպերով նվազել, որի պատճառը Բուլղարիայի մարզերի տնտեսական վիճակի վատթարացումն էր և դեպի մայրաքաղաք Սոֆիա ու արտասահման արտագաղթը։ 
### Ազգային կազմը
2011 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Լովեչ քաղաքի բնակչության ազգային կազմն ունեցել է հետևյալ պատկերը.
*բուլղարներ- 32,706 (95.2%)
*թուրքեր- 919 (2.7%)
*գնչուներ- 411 (1.2%)
*Others: 120 (0.3%)
**ազգային պատկանելությունը չորոշակիացրածներ- 2,243 (6.1%)
ընդամենը՝  36,600

Լովեչի համայնքի բնակչության ազգային կազմի պատկերը հետևյալն էր. 43,223 բուլղարներ, 2,321 թուրքեր և 665 գնչուներ ու այլք։

## Պատմություն
Լովեչը Բուլղարիայի հնագույն քաղաքներից է։ Առաջին բնակավայրերը նրա մերձակա քարանձավներում հիմնվել են դեռևս մեր թվականությունից առաջ 4-3-րդ դարերում, թրակիական *մելդի* ցեղի անդամների կողմից։ Հետագայում հին հռոմեացիները Պրեզիդիում անունով ռազմակայան են ստեղծել ներկայիս քաղաքի մերձակայքում։ Նրանց կառուցած Հիսարիա բերդում էլ 1187 թվականին հաշտության պայմանագիր է կնքվել բուլղարական առաջին թագավորության և բյուզանդական կայսրության միջև:12-րդ դարում Լովեչն արդեն դարձել էր Բուլղարիայի խոշոր առևտրական կենտրոններից և ամենանշանավոր բնակավայրերից մեկը։
 
14-րդ դարի կեսերին, երբ թուրքերը ներխուժել են, լովեչցիները ամենահամառ դիմադրությունն են ցույց տվել նվաճողներին. Հիսարիա բերդը ամենավերջինն է հանձնվել ՝ 1446 թվականին։ Դրանից հետո տևական ժամանակ քաղաքը որոշակի արտոնություններից է օգտվել. թուրքերն իրավունք չեն ունեցել բնակություն հաստատելու Լովեչում, իրավունք չեն ունեցել նաև լովեչցի տղաներին ենիչերի դարձնել։

17-րդ դարում Լովեչը կրկին վերածվել է առևտրական աշխույժ կենտրոնի, դարձել Բուլղարիայի ամենահարուստ քաղաքներից մեկը, արժանացել  *Altın Lofça* (*Ոսկե Լովեչ*) մականունի։

Օսմանյան լծի դեմ պայքարի ակտիվացման շրջանում Լովեչը դարձել է ազատագրական պայքարի անվանի կազմակերպիչ Վասիլ Լևսկու հիմնադրած ու ղեկավարած «Հեղափոխական գաղտնի կոմիտեի» ձեռնարկած գործողությունների կենտրոնը։ Բազմաթիվ կորուստներ կրած թուրքերն այստեղ են նրան կալանավորել, տեղափոխել Սոֆիա և կախել։ Վասիլ Լևսկու լովեչյան թանգարանը ամենամեծն է Բուլղարիայում և ունի նրա անձնական իրերի ամենամեծ հավաքածուն՝ նոթատետրեր, զգեստներ, զենքեր...

1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի կարևորագույն ճակատամարտերից մեկը տեղի է ունեցել հենց Լովեչի մերձակայում և պատմության մեջ է մտել Լովեչի ճակատամարտ անվանումով։

## Կլիմա

## Գործընկեր քաղաքներ
* Էրֆուրտ, Գերմանիա
* Ռյազան, Ռուսաստան
* Լոտոշինո, Ռուսաստան
* Սիկտիվկար, Ռուսաստան
* Իզյասլավ, Ուկրաինա
* Վալյադոլիդ, Իսպանիա
* Լավալ, Ֆրանսիա
* Բերատ, Ալբանիա

## Ուշագրավ փաստեր
Անտարկտիդայի Գրեհեմ երկրամասի բարձունքները կոչվում են Լովեչի անունով, իսկ Հարավշետլանդական կղզեխմբի Լիվիգստոն կղզում էլ սարերից մեկը կոչվել է Լովեչ քաղաքի տեղում անտիկ ժամանակներում հիմնված թրակիական Մելտա բնակավայրի անունով։

## Պատկերասրահ

File:Lovech-centre-imagesfrombulgaria.JPG|Քաղաքի կենտրոնը
File:Lovech-centre-imagesfrombulgaria2.JPG|Քաղաքի կենտրոնը
File:Lovech-oldtown-imagesfrombulgaria.JPG|*Վարոշա* թաղամասը
File:Lovech-fortress-imagesfrombulgaria.JPG|Հիսարիա բերդը
File:Bulgaria-Lovech-03.jpg|Ծածկած կամուրջը (ճարտարապետ՝ Կոլյո Ֆիչետո, 1872-1874 թթ.)
File:Bulgaria-Lovech-04.jpg
Bulgaria-Lovech-02.jpg|Տներ Լովեչում
File:Bulgaria-Lovech-06.jpg
File:Lovech.jpg
Museum of Vasil Levski Lovech.JPG|*Վասիլ Լևսկի* թանգարանը
Lovech - Vasil Levski monument.jpg|Վասիլ Լևսկու հուշարձանը
Varosha Lovech Church.jpg|Վարոշա թաղամասի եկեղեցիները


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Site about Lovech in Bulgarian, English and Spanish 
*Lovech Today News
*Lovech News - News from Lovech
*Lovech Party Fest Fan Site
*Tourist information and accommodation
*Guide to Lovech district&nbsp;— cities, villages, resorts
*All about the town and the municipality of Lovech 
*Article at Visit to Bulgaria
*A large article about Lovech with many pictures at BulgarianProperties.com 
*Pictures from Lovech
*Ezikovata&nbsp;— the oldest foreign language school in Bulgaria, unofficial web site
* Unofficial website of Lovech
* News and information from Lovech and area, business navigator, pictures from Lovech

Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լովեչի մարզի բնակավայրեր