Վասիլի Պեսկով

**Վասիլի Պեսկով** (, ), խորհրդային գրող, լրագրող, ֆոտոլրագրող և հեռուստալրագրող։ «Կենդանիների աշխարհում» (1975-1997) ծրագրի վարող, ճանապարհորդ։ Լենինյան մրցանակի (1964), Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի մրցանակի (1998) և Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության` զանգվածային լրատվության միջոցների 2013 թվականի մրցանակի դափնեկիր (հետմահու)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թվականի մարտի 14-ին, Կենտրոնական Սևծովյան (այժմ՝ Վորոնեժի) շրջանի Օրլովո գյուղում՝ վերամբարձ կռունկի մեքենավարի և գեղջկուհու ընտանիքում։ Պատերազմից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է մոտակա Վոլյա գյուղ։

Դպրոցն ավարտելուց և Վորոնեժի կինոմեխանիկայի դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես պիոներական ջոկատավար, կինոմեխանիկ։ Պատանեկության տարիներին լուսանկարել է բնությունը։

1953 թվականին սկսել է աշխատել Վորոնեժի «Մոլոդոյ կոմունար» թերթում` նախ` որպես լուսանկարիչ, իսկ առաջին` «Ապրիլը անտառում» ակնարկի հաջող հրապարակումից հետո դարձել է հաստիքային թղթակից։

1956 թվականին մի քանի հոդվածներ է ուղարկել «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», որից հետո աշխատանքի է հրավիրվել Մոսկվա։

1956 թվականից եղել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի մեկնաբան։ Ինչպես նաև եղել է «Պատուհան դեպի բնություն» խորագրի մշտական հեղինակը։

Ակնարկների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1960 թվականին։

1975 թվականիցից մինչև 1990 թվականը վարել է «Կենդանիների աշխարհում» հեռուստատեսային հաղորդումը Նիկոլայ Դրոզդովի հետ։

1995 թվականից մինչև 1997 թվականը այս ծրագիրը վարում էր ինքնուրույն, երբ այն թողարկվում էր РТР հեռուստաալիքով։

1999 թվականից մինչև 2003 թվականը եղել է իր ակնարկների «Պատուհան դեպի բնություն» հեռուստատեսային տարբերակի հաղորդավարը, որը հեռարձակվել է Մոսկվայի «Ստոլիցա» հեռուստաալիքով։

Նման նշանավոր համերկրացիների հետ միասին, ինչպիսիք են Մարիա Կարտավցևան, Վիտալի Վորոտնիկովը, Եկատերինա Մոլոդցովան, 1998 թվականին արժանացել է Վորոնեժի քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչմանը։

Մահացել է 84 տարեկանում՝ 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին, Մոսկվայում։ Վասիլի Պեսկովի կտակի համաձայն` նրա մարմինը դիակիզել են, իսկ աճյունը ցրվել է սեպտեմբերի 20-ին` մահից հետո 40-րդ օրը, Վորոնեժի մարզի դաշտի վերևում, նրա երկրորդ հայրենիքում, որտեղ նա իր ծնողների հետ տեղափոխվել է ապրելու հարևան Օրլովո գյուղից։ Դաշտը, որի վրա ցրվել է աճյունը, գտնվում է Վոլյա գյուղում, անտառի եզրին, Ռակիտինո կորդոն տանող ճանապարհի մոտ գտնվող քարի կողքին, որը դեռևս իր կյանքի ընթացքում Վասիլի Պեսկովը բերել է Մորդովիայից։ Այս քարի վրա գրված են նրա` «Կյանքի գլխավոր արժեքը կյանքն է» բառերը։

## Մրցանակներ
* Պատվո շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1962 թվական մայիսի 4), *«Պրավդա» թերթի 50-ամյակի կապակցությամբ՝ լրագրության ոլորտում բեղմնավոր աշխատանք կատարելու և խորհրդային մամուլի, հրատարակչության, ռադիոյի և հեռուստատեսության զարգացման գործում մեծ ծառայություններ մատուցելու համար*
* Լենինյան մրցանակ (1964)` *«Քայլեր ցողի մեջ» գրքի համար*։
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1986 թվական հունվարի 23)` *երիտասարդների կոմունիստական կրթության մեջ բեղմնավոր աշխատանքի համար* 
* Տպագիր մամուլի բնագավառում Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի մրցանակ, 1997 թվական (հունվարի 15, 1998 թվական)։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան, IV աստիճան (2003 թվական, մայիսի 5) *Ռուսական լրագրության զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար*:
* Պրիշվինի անվան տարածաշրջանային գրական մրցանակ (Մոսկվայի մարզ, հոկտեմբերի 17, 2005 թվական), *«Պատուհան դեպի բնություն» գրքերի շարքի համար*:
* Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության մրցանակ` «Ռուսաստանի ոսկե գրիչ» 2005 թվական (մարտի 10, 2006 թվական), *«Ռուսաստանի արգելանոցների պաշտպանությանն ուղղված մի շարք հրապարակումների համար. դիրքորոշման հետևողականության և հավատարմության համար»*:
* Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 2013 թվական մրցանակ` ԶԼՄ ոլորտում (*հետմահու*) (2013 թվական, դեկտեմբերի 17), *«ԶԼՄ-ների զարգացման գործում անձնական ներդրման համար»*:
* Մ. Կոլցովի անվան գրական մրցանակ
* Վորոնեժ քաղաքի պատվավոր բնակչի կոչում (1998)

## Մատենագրություն
* Լուսանկարչական նշումներ (1960)
* Քայլեր ցողի մեջ (1963, 1982)` *Լենինի անվան գրականության մրցանակ, 1964 թվական*
* Այցելություն Շոլոխովին
* Սպասեք մեզ, աստղեր (1963)
* Սպիտակ երազներ (1965)
* Նա սկաուտ էր (1966)
* Աշխարհի վերջը (1967)
* Ճանապարհորդություն նորալուսնի հետ (1969)
* Ռյանի երգը (1971)
* Հայրենիք (1972)
* Հողն` օվկիանոսից այն կողմ (համահեղինակ` Բ. Ստրելնիկով, 1975, 1977, 2007)
* Իմ մանկության գետը (1978, 1993)
* «Թռչունները լարերի վրա» (1982 թ.), *գիրք բնապահպանության մասին, որի մեջ մի գլուխը նվիրված է բնության հետ անքակտելիորեն կապված մարդկանց (Ադամսոն, Ալֆրեդ Բրեմ, Էռնեստ Սեթոն-Թոմփսոն, Դմիտրի Պավլովիչ, Բորիս Նիկոլաևիչ Վեպրինցև)*
* Տայգայի փակուղի, Մ. Պրավդա, 1983 (վավերագրական պատմություն ճգնավորներ Լիկովի ընտանիքի մասին)
* Հյուր և տանը (1985)
* Այս ամենը... (1986, 2000)
* Աքլորով տուն (1987)
* Երկրի ճանապարհներ (1988) («Հայրենիք» շարք)
* Քույր Ալյասկա. Ռուս նավաստիների կողմից Ալյասկան հայտնաբերելու 250-ամյակին (1991)
* Վճարեք մեկ կրակոցի դիմաց
* Ալյասկան ավելի մեծ է, քան կարծում ես (1994)
* Ռուսական հետք. Օխոտոմորիե, Կամչատկա, Կոմանդարի կղզիներ, Ալյասկա, Ալեուտյան կղզիներ (Մ. Ժիլինեմի հետ համահեղինակ, 1994)
* Թափառումներ (1991, 1999, 2006)
* Պատուհան դեպի բնություն (2 գիրք, 2001 թվականում, 7 գիրք, 2010 թվականում)
* «Նորություններ Ագաֆիայից» (2009)
* Պատերազմ և մարդիկ (2010)
* Սեր` լուսանկարչություն. Ինչ, որտեղ, ինչու և ինչպես եմ նկարահանել (2011)

## Հիշատակ
* 2013 թվականի օգոստոսի 23-ին Վորոնեժի պետական բնական կենսոլորտային արգելոցը կոչվել է Վասիլի Պեսկովի անունով։ Արգելոցի տարածքում բացվել է Վ. Պեսկովի թանգարանը։
* 2014 թվականին «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» հրատարակչությունը պատրաստել է Վասիլի Պեսկովի ամբողջական գործերը` 23 հատորով։
* 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Վոլյա գյուղում գրողի անունով է կոչվել Տրեսվյատի միջնակարգ դպրոց։
* 2016 թվականին Մեծ Կուրիլյան լեռնաշղթայի կղզիներից մեկը կոչվել է նրա անունով։
* 2016 թվականին Վորոնեժի նոր փողոցը կոչվել է Պեսկովի անունով։ Վասիլի Պեսկովի փողոցները գտնվում են նաև գրողի փոքրիկ հայրենիքում՝ Օրլովո  գյուղում և Վոլյա գյուղում։
* 2020 թվականին Օրլովում գրողի անունով կոչվել է պուրակ, տեղադրվել է հուշարձան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Путь Василия Пескова начинался с расширенных подписей под собственными черно-белыми фотографиями…
* Василий Михайлович Песков на сайте «Публичная литература»
* Имя Василия Михайловича Пескова присвоено Воронежскому заповеднику
* «Природный журналист» (беседа с писателем Михаилом Федоровым о жизни и творчестве Василия Пескова), газета «Берег», 19 сентября 2013 г., Воронеж.
* Он завещал развеять свой прах над Воронежской землей, газета «За изобилие», № 122—123 (1382—1383), 24 сентября 2013 года, г. Россошь.
* М. Фёдоров. Василий Песков. Том 1. — Воронеж : Воронежская областная типография — Издательство им. Е. А. Болховитинова, 2019. — 672 с. — (Замечательные люди Воронежского края). — ISBN 978-5-4420-0723-7
* М. Фёдоров. Василий Песков. Том 2. — Воронеж : Воронежская областная типография — Издательство им. Е. А. Болховитинова, 2019. — 752 с. — (Замечательные люди Воронежского края). — ISBN 978-5-4420-0722-0

Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ