open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սոփրոմ Մգալոբլիշվիլի

**Սոփրոմ Մգալոբլիշվիլի** (, ), վրացի գրող, մանկավարժ, վրաց նարոդնիկական շարժման առաջավոր գործիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Սոփրոմ Մգալոբլիշվիլին ծնվել է 1851 թվականի հուլիսի 20-ին Արևելյան Վրաստանի Քարթլի մարզի Դիբլի գյուղում հոգևորականի ընտանիքում։ Երբ լրացավ նրա 10 տարին, նա ընդունվեց Գորիի կրոնական դպրոց։ 1867 թվականին վերադառնում է Թբիլիսի և ընդունվում տեղի հոգևոր ճեմարանը։ 1873 թվականին նա ավարտում է ճեմարանը և սկսում դասավանդել Գորի քաղաքում։

## Ստեղծագործություններ
Մգալոբլիշվիլիի ստեղծագործական ոճը հիմնականում վավերագրական է, նատուրալիստական էլեմենտներով, երկխոսությունների գերակշռումով։ Չնայած լեզվի մշակմանը, Մգալոբլիշվիլին իր ստեղծագործություններում օգտագործում է մի շարք ժողովրդական արտահայտություններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Սեն Սյուլպիս (Էն)

**Սեն Սյուլպիս** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Էնի դեպարտամենտում։ Մոնրևել ան Բրես շրջանի Բուրկ ան Բրես նահանգում։

Կոմունայի կոդը՝ 01387։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 350 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս Լիոն քաղաք, 65 կմ է և 20 կմ հյուսիս-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 142 մարդ։

## Վարչակազմ

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 89 մարդկանցից 73-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 82,0 % է, 1999 թվականին՝ 78,5 %)։ 73 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 67-ը (38 տղամարդ, 29 կին), գործազուրկ է եղել 6 մարդ (5 տղամարդ և 1 կին)։ 16 պասիվներից 4 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 9-ը՝ թոշակառու, 3 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Կոլոմի ֆերմա
* Բրոգի ֆերմա

## Պատկերասրահ

%C3%89glise_St_Sulpice_Ain.JPG|
St-Sulpice.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* cassini.ehess.fr. Проверено 9 апреля 2014

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բնորդուհին (Արվեստանոցում)

**Բնորդուհին (Արվեստանոցում)**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի աշխատանքը՝ Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահում։

## Պատմություն
Նկարչի աշխատասենյակի ինտերիերն է, սեղանին հենված բնորդուհու կիսամերկ պատկերով։ Արվեստանոցի կիսամթում երևում են պատի գեղանկարները, որոնցից ամենախոշորը հետաքրքիր կոմպոզիցիոն-գունային լրացում է։ Ընթերցվում են կերպարային ձևերի դինամիկան, հեծյալի ու կիսամերկ կանացի ֆիգուրի իմաստա-բովանդակային կապը, որ գեղանկարչական հախուռն պլաստիկայով հիշեցնում է «Առևանգումների» շարքը։ Գունային գամման երանգավորումների խլացված հնչեղությամբ, շրջանակի, համատարած «կետաբծային» մշակումով, պատի, առարկայական թվարկման հետ միասնական ամբողջություն է կազմում, ընդգծում ստեղծագործական մթնոլորտը, առարկաների տրամաբանված, խնամքով դասավորվածությունը (սեղանի, աթոռակի և այլն)։ Զարմանալի խաղաղություն է տիրում շուրջը։ Ստվերների ընդհանուր աղոտության շնորհիվ նկարիչը կարծես ցուցադրում է գեղանկարչական պատկերային հնարավորությունը, գունա-երանգային հարուստ շերտերի թեթևությամբ մասնակիորեն հաղորդակից դարձնում դիտողին արվեստագետի ստեղծագործման սրբազան վայրին, կեցության և աշխատանքային գաղտնարանին։ Հաղորդակցությունն աննշան է, հազիվ շոշափելի, առավել մոտ զգայական ընկալողականությանը։

Արվեստագետի կիրառած ինտերիերի պատկերային մեթոդն առաջին հերթին ուղղված է կնոջ կերպարի բացահայտմանը։ Իսաբեկյանի ընտրած մոդելն ունի դիմահայաց դիրք, անկաշկանդ հարմարավետ կեցվածքի ատրիբուտներ, ինչպես օրինակ ներքևում խաչաձև ոտքի անմիջականությունը, սեղանին հենված աջ ձեռքը, հագի խալաթաձև երկար շապիկը։ Արտասովոր արտիստականությամբ է աչքի ընկնում իսաբեկյանական տեսունակությունը։ Առարկայական ձևերի, կնոջ կերպարի գունա-ֆակտուրային առանձնահատկությունները խորհրդավորություն են հաղորդում իրականին, յուրահատուկ դարձնում առօրեականը, հուզական ու «նոր», անկրկնելի հմայք հաղորդում ստեղծագործությանը։

Այստեղ իսաբեկյանական վրձինը հագեցնում է օդային միջավայրը խավարամշուշի պատրանքա-զգայականությամբ (ինչպես հատկապես «Պատասխան Հազկերտին կտավում»)։ Հուզականության աննախադեպ օրինակ է կանացի մերկության այս մեկնաբանումը։ Լուսա-ստվերային ամենահարուստ խաղով նկարիչը պատկերում է զգայական թրթիռ, մաշկի տաք ու սառը ողորկության շոշափելիությունը, ստեղծում նյութական-իրականի տպավորություն, ձևա- ծավալային շքեղությունը լուսավորում ու սքողում գեղանկարի զգայական պլաստիկայով։ Խորհրդավոր լույսի ջերմ տաքությամբ ու արխայիկ ժպիտով մեզ է «նայում» ուռուցիկ դիմակի կիսադեմը, հեղինակային քմահաճույքի՝ իմաստա- հոգեբանական առիթ, ուղղված դիտողի խոհին, երևակայությանը կամ որպես ակնարկ (ինչպես հայելին Վելասկեսի «Վեներայում», ձեռքերը կապված արտասվող ամուրը Ռեմբրանդտի «Դանայայում», սև կատուն Մանեի «Օլիմպիայում» և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1985 նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահի նկարներ
Կոտե Մախարաձե

**Կոտե (Կոնստանտին) Իվանի Մախարաձե** (, 17 նոյեմբերի, 1926, Թիֆլիս, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 19 դեկտեմբերի, 2002, Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի սպորտային մեկնաբան, թատրոնի ու կինոյի դերասան։

## Կենսագրություն
Կոտե Մախարաձեն ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 17-ին Թիֆլիսում։
Վաղ տարիքում զբաղվել է բասկետբոլով, Թիֆլիսի «Դինամո» թիմի կազմում դարձել է Վրաստանի պատանիների առաջնության չեմպիոն։

1941 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի պարարվեստի ուսումնարանը։ 1944 թվականին ավարտել է դպրոցն ու ընդունվել Թբիլիսիի պետական թատերական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1948 թվականին։

1948-1970 թվականներին եղել է Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնի դերասան։
1950 թվականից դասախոսում է Թբիլիսիի պետական թատերական ինստիտուտում։
1957 թվականից վրացական հեռուստատեսությունում աշխատում է որպես սպորտային մեկնաբան, 1972 թվականից Թբիլիսիի Կ. Մարջանաշվիլիի անվան թատրոնի դերասան է։

1994 թվականից Թբիլիսիի պետական թատերական ինստիտուտի պրոֆեսոր է։ 2001 թվականին դարձել է Վրաստանում առաջին անգամ անցկացվող բալետի Չաբուկիանի-Բալանչին մրցույթ-փառատոնի համառեժիսորն ու վարողը։

Կոտե Մախարաձեն մահացել է 2002 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Թաղված է Թբիլիսիի Դիդուբե գերեզմանատանը։ Նրա կողքին է թաղված կինը՝ Սոֆիկո Ճիաուրելին։

## Ճանաչում
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967)
* Շոթա Ռուսթավելիի անվան մրցանակի դափնեկիր
* Սպորտային ֆիլմերի միջազգային փառատոնի դափնեկիր
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1967)
* Պատվո շքանշան (1997 և 9 օգոստոսի, 2002)
* Կոտե Մախարաձեի «Քանի դեռ գնդակն օդում է…» արտահայտությունը EA Sports-ի FIFA-10 համակարգչային խաղում ասում է Վասիլի Ուտկինը։

## Ֆիլմագրություն
* 1975 - Մի՛ հավատա, թե ես այլևս չկամ
* 1977 - Ինչպես վաղորդյան մշուշ
* 1982 - Երկու գլուխ ընտանեկան ժամանակագրությունից
* 1984 - Միայնակ կոմերսանտի շահումը - *Խոսե*
* 1984 - Մի բախման երկու վարկած - *Կառլո Մաձոնի*
* 1984 - Եվ հաղթանակի հիանալի ակնթարթը - *մեկնաբան*
* 1984 - Զղջում - *դատախազ*
* 1985 - Հակամարտություն - *գնդապետ Սերգո Սուխիշվիլի*

## Հիշատակ
* 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին դերասանի 90-ամյակի առիթով Թբիլիսիի Մթացմինդա թաղամասի փողոցներից մեկը կոչվել է Կոտե Մախարաձեի անունով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Կատեգորիա:Վրացի սպորտային մեկնաբաններ
Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Խուդոնի ՋրԷԿ

**Խուդոնի ՋրԷԿ** (), կիսակառույց ջրաէլեկտրոկայան Ինգուրի գետի վրա Վրաստանում, Ինգուրի ՀԷԿ-ից վերև։ Մտնում է ՀԷԿ-երի Ինգուրի կասկադի կազմի մեջ։

## Պատմություն
ՀԷԿ-ի շինարարությունը սկսվել է 1979 թվականին և դադարեցվել 1989 թվականին բնապահպանական շարժումների բողոքների պատճառով, որոնք աջակցություն ստացան հասարակության կողմից։ Այդ պահի դրությամբ ՀԷԿ-ը պատրաստ էր մոտ 25-30%-ով։ Դիտարկվում են ՀԷԿ-ի վեջնական կառուցման նախագծեր, մասնավորապես, 2005 թվականին Համաշխարհային բանկի կողմից հատկացվել է 6 միլիոն դոլար, մինչնախագծային աշխատանքների կատարման համար, 2009 թվականի ավարտին պլանավորվում էր ավարտել նախագծի բնապահպանական փորձաքննությունը, որից հետո հայտարարել մրցույթ շինարարական աշխատանքների իրականացման համար։ Ներդրումների ընդհանուր գումարը, որն անհրաժեշտ է ՀԷԿ-ի վերջնական կառուցման համար, գնահատվում է 500-600 միլիոն դոլար, արդեն ներդրված միջոցների ընդհանուր ծավալն արդեն կազմում է $150 միլիոն։ Ներկայումս, Խուդոնի ՀԷԿ-ի նախագծի օպերատոր է հանդիսանում Trans Electrica ընկերությունը, շինարարական աշխատանքների սկիզբը նախատեսված էր 2012 թվականի ապրիլին։

## Կառուցվածք
Խուդոնի ՀԷԿ-ն ամբարտակակից հիդրոէլեկտրոկայան է, կամարաձև բետոնե ամբարտակով։ ՀԷԿ-ի շինությունների կազմը.
* 200,5 մետր բարձրությամբ կամարաձև բետոնե ամբարտակ
* շինարարական թունել
* ջրընդունիչ
* տուրբինային ջրահեռացուցիչներ
* թունելային շահագործման ջրթողիչներ
* դեպի ջրամբար Լախարա գետի հոսանքի ուղղորդիչ
* ՀԷԿ-ի շենք
* հեռացման թունել
* Կոմպլեկտային բաշխիչ էլեգազային սարքավորում 500 կՎ
Ըստ սկզբնական նախագծի՝ ՀԷԿ-ի պլանային հզորությունը 700 ՄՎտ է, միջին տարեկան արտադրությունը՝ 1660 մլն. կՎտ/ժամ։ ՀԷկ-ի շենքում պետք է տեղակայվեն երեք հիդրոագրեգատներ ուղղահայաց ճառագայթաձև-առանցքային տուրբիններով, որոնք աշխատելու են 152 մետր հաշվարկային ճնշմամբ (առավելագույն ճնշումը՝ 190 մետր), յուրաքանչյուր տուրբինի առավելագույն ծախսը՝ 167 մ³/վրկ.: Տուրբինները շարժման մեջ են դնում 233,3 ՄՎտ հզորությամբ հիդրոգեներատորներին։ ՀԷԿ-ի ճնշումային կառույցները պետք է կազմեն ջրամբար, որի ամբողջական ծավալը կազմում է 364 մլն/մ³ և օգտակար ծավալը՝ 223 մլն/մ³: Դիտարկվում են նաև այլ տարբերակներ ՀԷԿ-ի շինարարությունը ավարտին հասցնելու համար, մի քիչ այլ պարամետրերով, մասնավորապես 170 մետր բարձրությամբ ամբարտակով, ՀԷԿ-ի 638 ՄՎտ հզորությամբ և 1445 մլն կՎտ/ժամ միջին տարեկան արտադրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Վրաստանի հիդրոէլեկտրակայաններ
Շուշիի կենտրոնական գրադարան

**Շուշիի կենտրոնական գրադարան**, մշակութային հիմնարկ Արցախի Շուշի քաղաքում։

## Պատմություն
Գրադարանը գործում է 1992 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1993 թվականին։ Գրադարանի մասնաշենքը գտնվում էր կիսավեր, անմխիթար վիճակում, սակայն աշխատակիցների շնորհիվ շենքը մաքրվել է պատերազմի հետքերից, հավաքվել է որոշակի քանակությամբ գրականություն և գրադարանը իր դռներն է բացել ընթերցողների առաջ։ Գրադարանը կոչվում է արցախցի արձակագիր Մովսես Յախշունցի անունով։ Գրադարանի բակում կանգնեցված է նրա կիսանդրին։

2010 թվականի մայիսից մինչև նոյեմբերի 15-ը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի կողմից Շուշիի կենտրոնական գրադարանը վերանորոգվել և նոր տեսք է ստացել, կահավորվել է հիմնադրամի կողմից տրամադրված կահույքով։ 2011 թվականի մայիսի 26-ին տեղի է ունեցել Շուշիի ԿԳ-ի վերանորոգված շենքի հանդիսավոր բացումը։ Գրադարանը երկհարկանի, մեկ հարկանի մասնաշենքերից կազմված կառույց է՝ 624 2 մետր ընդհանուր մակերեսով։

## Ֆոնդ
Շուշիի ԿԳ-ի գրքային ֆոնդը կազմում է 18762 կտոր գիրք։ Գրադարանը համալրվել է հիմնականում նվիրատվության կարգով Հոկտեմբերյանից, Եղեգնաձորից, «Կանչ» թերթի կողմից, Շենգավիթից, Հրայր Ուլուբաբյանի կողմից բերված գրականությամբ, Երևանից Անի և Զեփյուռ Բատիկյաններից, ՀԱԳ-ից, ՀՀ տարբեր շրջաններից, ԼՂՀ գրողների միությունից, «Քաշաթաղի բազմազավակ ընտանիքների Գ.Մելիքյանի հիմնադրամ»-ից, ԼՂՀ մշակույթի և հարցերի նախարարության կողմից, Սիլվա Կապուտիկյանի տուն թանգարանից, Հայդուկ Շամլեանի հեղինակային գրքերից, Թաթուլ Հակոբյանից, «Սիվիլիթաս» հիմնադրամից, Արշակ Գյումրյանից, Մարգարիտա Պետրոսյանից, Շուշիի շրջվարչակազմի ղեկավար՝ Վ. Կասյանի կողմից, Շուշիի քաղաքապետ՝ Ա. Սարգսյանի կողմից, Մովսես Յախշունցի անձնական գրադարանից և այլ նվիրյալ անհատներից, ինչպես նաև նախահաշվով գրադարանին տրամադրված գումարով։

## Միջոցառումներ
Շուշիի ԿԳ-ի կողմից կատարվել են բազմաբնույթ միջոցառումներ՝գրքային ցուցահանդեսներ, գրական- գեղարվեստական ցերեկույթներ, բանավեճեր, զրույցներ, գրքի քննարկումներ, հանդիպումներ նշանավոր մարդկանց հետ։ Գրադարանը համագործակցում է Շուշիի դպրոցների և մշակութային օջախների հետ։

## Տես նաև
* ԼՂՀ մշակութալուսավորական հիմնարկներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շուշին վերանորոգված և գրքերով համալրված գրադարան ունի. Դրա վրա ծախսվել է 83 միլիոն

Կատեգորիա:Շուշի
Դիպլիպիտո

**Դիպլիպիտո**, **նաղարա**, վրացական ժողովրդական հարվածային նվագարան։

## Պատմություն
Դիպլիպիտո երաժշտական գործիքը նման է հայկական նաղարային, կճուճներն ունեն միևնույն բարձրությունը՝ 23-25 սմ և տարբեր տրամագծեր՝ 9 և 17 սմ։ Երբեմն միացնում են երրորդ՝ ամենափոքր կճուճը։ Վրաստանի ժողովրդական երգի-պարի պետական անսամբլում օգտագործվում է տարբեր մեծության 5 կճուճներից բաղկացած դիպլիպիտո։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Վրացական երաժշտական գործիքներ

## Արտաքին հղումներ
* Ударные инструменты: доли, даира, диплипито, цинцила

Կատեգորիա:Վրացական մշակույթ
Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Դայրա

thumb|Դայրա նվագող և դեմքը ծամածռող երաժիշտ (1865-1872 թվականներ)
**Դայրա**, վրացական ժողովրդական դափանման հարվածային նվագարան։

## Պատմություն
Դայրայի առավել տարածված մեծությունն է 35 սմ։ Նվագելու տեխնիկան և կիրառումը նույնն է, ինչ դափինը, հաճախ նվագում են նաև կանայք։

**Թուրքմենական ժողովրդական հարվածային նվագարան**
Ներկայումս դարյան օգտագործվում է նաև գործիքային անսամբլներում (դութար, գիջակ, դայրա)։

## Տես նաև
* Վրացական երաժշտական գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ударные инструменты: доли, даира, диплипито, цинцила

Կատեգորիա:Վրացական մշակույթ
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Իրանական երաժշտական գործիքներ
Տնտեսական ճգնաժամ Վրաստանում (2008—2010)

**Տնտեսական ճգնաժամ Վրաստանում**, 2008-2010 թվականների տնտեսական ճգնաժամ Վրաստանում, որ տեղի է ունեցել համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ընթացքում։

## Ճգնաժամի ընթացք
2008 թվականի սկզբից զարգացում ապրած համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամն անդրադարձավ Վրաստանի տնտեսության վրա ևս։ 2008 թվականի գարնանից խնդիրներ առաջացան ֆինանսական ռեսուրսների հետ, անկում ապրեց ներդրումային ակտիվությունը, կրճատվեց պահանջարկը։

2008 թվականի հոկտեմբերին արևմտյան երկրները Վրաստանին հատկացրին 4,5 միլիարդ դոլար ֆինանսական օգնություն, որից 2,5 միլիարդը՝ որպես երկարաժամկետ պարտք, իսկ 2 միլիարդը՝ գրանտ։ Որոշ փորձագետների կարծիքով՝ այդ օգնությունը հիմնական դեր խաղաց Վրաստանում տնտեսության կոլապսը կանգնեցնելու նպատակով։

2008 թվականի տվյալներով՝ ՀՆԱ-ն ավելացել է 2,1 %-ով, ուղղակի ներդրումների թիվը նվազել է 22 %-ով (մինչև 1,564 միլիարդ դոլար)։ 2009 թվականի առաջին երեք քառորդների ընթացքում ստացվել է 505,2 միլիոն դոլար ուղղակի արտասահմանյան ներդրում։

2009 թվականի արդյունքներով՝ ՀՆԱ-ն նվազել է 7 %-ով, ինչը ՀՆԱ-ի վատագույն ցուցանիշներից մեկն էր աշխարհում։ Արդյունաբերական արտադրությունն այդ տարվա ընթացքում անկում ապրեց 8,5 %-ով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 տնտեսությունում
Կատեգորիա:Վրաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսական ճգնաժամեր
Թոնիս պուրի

**Թոնիս պուրի՝** () վրացական հացի մի տեսակ, որը կոչվում է *ազդանշան* կամ *հերթ* (հին վրացերեն)։ Բառը նման է թոնիր բառին։ Հացը մատուցվում է ինչպես վրացական այլ հացեր, սակայն այն հակված է լինել հատկապես հատուկ տոնակատարությունների ժամանակ, ինչպիսիք են՝ Զատիկը, Սուրբ Ծնունդը, և Ամանորը, ինչպես նաև ծննդյան ու հարսանեկան տոնակատարությունների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հացամթերք
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Ատելեկտազ

**Ատելեկտազ** ( - ոչ լրիվ֊ +  - ձգում), ամբողջ թոքի կամ նրա մի հատվածի ախտաբանական վիճակ, երբ թոքաբշտերից օդի դուրս գալու հետևանքով նրա պատերը կուչ են գալիս։

## Տեսակներ
մինի|աջից|300px|Ատելեկտազ
Ատելեկտազ լինում է՝
* բնածին՝ մեռած ծնված կամ մակերեսորեն շնչող անկենսունակ նորածինների մոտ,
* ձեռքբերովի, որն առաջ է գալիս թոքի հյուսվածքի վրա արտաքինից կատարվող ճնշումից (թոքամզի խոռոչում կուտակված հեղուկի կամ խոշոր ուռուցքների դեպքում), բրոնխների լուսանցքը օտար մարմնով, արյան մակարդուկով, ուռուցքով խցանվելու պնևմաթորաքսի հետևանքով։

## Բուժում
Բուժումը՝ ատելեկտազ առաջացնող հիմնական պատճառի վերացում։

Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ
Զուրաբ Զվիադաուրի

**Զուրաբ Զվիադաուրի** (, ), վրացի ձյուդոիստ, 2004 թվականի օլիմպիական չեմպիոն մինչև 90 կգ քաշային կարգում, 2001 և 2003 թվականների աշխարհի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր, 2002 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

2004 թվականին Աթենքում անցկացվող Ամառային օլիմիպիական խաղերի ժամանակ Զուրաբ Զվիադաուրին դարձավ անկախ Վրաստանի առաջին օլիմպիական չեմպիոնը։ Նույն օլիմպիադայում՝ Զուրաբ Զվիադաուրիից երեք օր անց, երկրորդ ոսկե մեդալը վաստակեց ծանրամարտիկ Գեորգի Ասանիձեն։

Զուրաբ Զվիադաուրիի զարմիկը՝ Ժարջի Զվիադաուրին (ծնվել է 1986 թվականին), ով Հունաստան տեղափոխվելուց հետո հանդես է գալիս Իլիաս Իլիադիս անվամբ, նույնպես Աթենքում դարձել է ձյուդոյի օլիմպիական չեմպիոն մինչև 81 կգ քաշային կարգում, ընդ որում, այդ ժամանակ նա պաշտոնապես ընդամենը 17 տարեկան էր։

Զուրաբ Զվիադաուրին մասնակցել է ընդհանուր մենամարտերի՝ պայմանագիր կնքելով ճապոնական *World Victory Road* կազմակերպության հետ։

2013 թվականից Վրաստանի խորհրդարանի 5-րդ նստաշրջանի պատգամավոր է «Դեմոկրատական Վրաստան» («Վրացական երազանք») կուսակցության կողմից, շրջակա միջավայրի ու բնական պաշարների պահպանման հանձնաժողովի նախագահն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Վրացի օլիմպիական չեմպիոններ
Մեծ Բեկամ

**Մեծ Բեկամի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի մունիցիպալիտետում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 800 մետր։ Բնակչությունը՝ 180 մարդ (ըստ 2014 թ. տվյալների)։ Հեռախոսային կոդ՝ +995:

## Տես նաև
*Խաշուրի մունիցիպալիտետ
*Շիդա Քարթլի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ատոմյաններ

**Ատոմյաններ**, Ատոմեանք, երկու խումբ նույնանուն հայ մարտիկ-նահատակներ։ Առաջինները հայտնի են իբրև «Ատոմյան զորավարներ», երկրորդները՝ «Ատոմյան զորականներ»։

Առաջին Ատոմյանները, ըստ «Վկայաբանութիան սրբոց Ատոմեանց՝ առաջնոց և վերջնոց» վարքագրական հուշարձանի, մերժելով Սասանյան Հազկերտ 2-րդ արքայի՝ դավանափոխ լինելու առաջարկը, իշխաններ Ատոմ Գնունու և Մանաճիհր Ռշտունու գլխավորությամբ, 449 թվականին ամրացան Անձևացյաց գավառում և զոհվեցիև անհավասար կռվում։ Աակայն ըստ Եղիշեի վկայության, Ատոմ Գնունին մասնակցել է Ավարայրի ճակատամարտին (451) և գերվելով տարվել Պարսկաստան։ Մյուս Ատոմյաններ նահատակվեցին 853 թվականին՝ արաբական զորապետ Բուղայի դեմ Ատոմ Անձևացու առաջնորդությամբ մղած կռվում։

Կատեգորիա:Հայկական իշխանական տներ
Mobitel (Վրաստան)

**Mobitel**, բջջային կապի վրացական օպերատոր։ ԲԲԸ «Վիմպելկոմ»-ին է պատկանում «Մոբիտել» ՍՊԸ 51 %-ը։

2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ին «Մոբիտելը» ձեռք է բերել լիազորագիր՝ GSM — 1800 ստանդարտում ռադիոհաճախական սպեկտրի օգտագործման համար, իսկ 2005 թվականի օգոստոսի 26-ին ընկերությունը լիազորագիր է ստացել։ 2007 թվականի մատի 15-ին ընկերությունը սկսել է բջջային կապի ծառայություններ մատուցել «Բիլայն» ապրանքանիշի ներքո։

Mobitel-ի գրասենյակը տեղակայված են Թբիլիսի, Բաթում, Քութայիս, Թելավ, Ռուսթավ, Գուրջաան, Զուգդիդ, Սենակ, Փոթի, Գորի, Զեստափոն, Սամտրեդիա քաղաքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բիլայն, Վրաստան 
* Բիլայնի ծածկութային շրջանը Վրաստանում

Կատեգորիա:Բջջային կապ
Նացարգորա

**Նացարգորա ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի մունիցիպալիտետում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 760 մետր։ Բնակչությունը՝ 201 մարդ (ըստ 2014 թվականի տվյալների)։ Հեռախոսային կոդ՝ +995:

## Տես նաև
* Խաշուրի մունիցիպալիտետ
* Շիդա Քարթլի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաշուրի շրջանի գյուղեր
Քեթևան Կալանդաձե

**Քեթևան Կալանդաձե** (), նորագույն շրջանի ժամանակակից նկարիչ։ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Քեթևան ծնվել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1990-ականների սկզբին, նա սովորել է Տոիձեի արվեստի դպրոցում։ 1998 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչության ֆակուլտետը։ 2000 թվականին Քեթևան Կալանձեն դարձավ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ։ Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1994 թվականին։ Քեթևանի աշխատանքները պահվում են Գերմանիայում, Իսրայելում, Մեծ Բրիտանիայում, Հոլանդիայում, Ռուսաստանում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի նկարչուհիներ
Confessa

**«Confessa»** (), իտալացի հայտնի երգիչ և կինոդերասան Ադրիանո Չելենտանոյի երգը, ազատ է արձակվել 2002 թվականին Per sempre ալբոմի առաջին սիգլի համար։ Երգը Չելենտանոյի ամենաճանաչված ու ամենալսելի երգերից է։ Ըստ Celentano.ru կայքի, երգը համարվում է Չելենտանոյի 2000-ականների ամենալավ գործը։ Երգը հսկայական ժողովրդականություն է վայելում ԱՊՀ-ում։

Առաջին և միակ անգամն Ադրեանոն երգը երգել է Ջան Մորանդայի Uno di noi ծրագրում, որտեղ հյուր էր 2002 թվականին։

## Տեսահոլովակ
2002 թվականի վերջում թողարկվել է Per sempre ալբոմի DVD տարբերակը։ Նա նկարահանել է տեսահոլովակ երգի համար։ Տեսահոլովակում պատկերված է մի իտալացի երիտասարդ աղջկա սիրո պատմությունը։

Նկարահանվել է երկու տարբերակով տեսահոլովակ։ Հեռուստատեսությամբ շատ հաճախ էին հնչեցնում երգը։ Տասը տարի անց թողարկվեց ալբոմ, 2012 թվականին, պաշտոնական ալիքով (youtube.com/Celentanoofficial)հեռարձակվել է բոլորովին այլ տեսահոլովակ, որը զգալիորեն տարբերվում է։

### Գեղարվեստական նկարագիր
Տեսահոլովակը ունի հետաքրքիր տեսողական լուծումներ՝ սև-սպիտակ և գունավոր ֆոներով (այս տեխնիական այնքան է սիրվում, որ իր հաջորդ եևրգերում նա կրկին օգտագործում է՝ «Per sempre», «Quel casinha» и «Sognando Chernobyl»)։

## Քավր տարբերակ և պարոդիա
«Confessa» երգը կատարել են տարբեր կատարողներ՝
* Ալեքսանդր Բույնով, հրապարակվել է 2010 թվականին, տեսահոլովակը կոչվում է «ինչու»
* Դենիս Բոլդիշև, 2005 թվականի «Նոր ալիք» փառատոնին
* Կոստաս Մակեդոնաս, հունական
* Ալեքսանդր Ռոզենբաում, «Քեզ համար»
* Ալեքսանդր Չաստյակը կատարել է երգից մի հատված, 2010 թվականի «Մեծ տարբերություն» փառատոնի ժամանակ
* Կատել է Ձմեռ Պապիկը, ով երեխաներին նվերներ էր, բաժանում։

## Աղբյուրներ
### Ծանոթագրություններ

### Արտաքին հղումներ
* 
* Текст песни и перевод
* Видеоклип на YouTube
* Вторая версия на официальном канале Адриано Челентано
* Рецензия на альбом ''Per Sempre'' 

Կատեգորիա:Ադրիանո Չելենտանոյի երգեր
Թարխուն (լիմոնադ)

**«Թարխուն»**, վրացական քաղցր, ոչ ալկոհոլային զովացուցիչ գազավորված, կանաչ գույնի ըմպելիք։ Պատրաստվում է ջրից, կիտրոնաթթվից, շաքարից և թարխունի հյութից։

Առաջին անգամ պատրաստվել է 1887 թվականին թիֆլիսցի դեղագործ Միտրոֆան Լագիձեի կողմից, ով առաջինը կռահեց սեփական արտադրության բնական օշարակով գազավորված ջրին ավելացնել կովկասյան թարխունի հոտավետ մզվածքը։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը Լագիձեն բազմաթիվ առիթներով միջազգային ցուցահանդեսների ժամանակ իր ջրի համար արժանանում էր ոսկե մեդալների։

ԽՍՀՄ-ում առաջին զանգվածային վաճառքը եղել է 1981 թվականին։ Փորձնական խմբաքանակը վաճառվել է Ցիցինի անվան Մոսկվայի գլխավոր բուսաբանական այգում՝ 0,33 լիտր տարողությամբ ստանդարտ շշերով։ Հետագայում բաղադրատոմսը հանձնվել է սննդի արդյունաբերությանը, և 1983 թվականից սկսած «Թարխունը» վաճառվել է ԽՍՀՄ երկրների մեծ մասում և ՌԽՖՍՀ վարչական շրջաններում։

Թարխունի իսկական հյութից իսկական «Թարխունը» այժմ արտադրվում է դեղին գույնի, բայց կանաչ շշերով, որպեսզի համապատասխանի սպառողների սովորույթներին։ Ներկայումս առավել հաճախ «Թարխուն» արտադրում են՝ օգտագործելով բաց դեղին E102 և կապույտ E133 ներկեր, սակայն կա նաև ըմպելիքի լրիվ բնական տարբերակը, օրինակ՝ գերմանական ապրանքանիշով վաճառվող «Wostok» լիմոնադը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Դոլի

**Դոլի**, վրացական, աբխազական, աջարական ժողովրդական դհոլանման հարվածային նվագարան։

## Պատմություն
Դոլին համարվում է լայն տարածում ունեցող հարվածային փայտե դհոլանման գործիք, որի երկու եզրերը փակված են պարանիկներով ձգված կաշվով։ Դոլի նվագում են մատներով և ափով։ Նվագելիս այն պահում են ձախ թևատակին կամ կախում են ձախ ուսից։ Ֆորտե ձայնի համար հարվածում են գործիքի մակերեսի կենտրոնին, պիանոյի համար՝ գործիքի եզրերին։

## Տես նաև
* Վրացական երաժշտական գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ударные инструменты: доли, даира, диплипито, цинцила

Կատեգորիա:Վրացական երաժշտություն
Բարակոնի եկեղեցի

**Բարակոնի **(վրաց.՝ ბარაკონი), Բարակոնի աստվածամոր եկեղեցի։ Հին-վրացական քանդակագործության նմուշ, հուշանմուշ։ Գտնվում է Ամբրոլաուրիի մունիցիպալիտետի Ռաչա շրջանի Ցեսի գյուղում։ Կառուցվել է Ավթանդիլ Շուլավրելու կողմից 1753 թվականին։ Եկեղեցին կառուցվել է խաչի ձևով։ Ներսից պատերը ամրացված են պտուտակներով և անկյունային հարմարանքներով։ Ավելի հին մասը՝ հարավային մասն է։ Եկեղեցու բակում գտնվում է գյուղական գերեզմանոցը։

## Պատկերասրահ

image:Barakoni1.jpg|Եկեղեցու պատի գրություն (առաջին նկար)
image:Barakoni2.jpg|Եկեղեցու պատի գրություն (2-րդ նկար)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վրաստանի եկեղեցիներ
Հայաստանի անասնաբուծության և անասնաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտ

**Անասնաբուծության և անասնաբուժաական գիտահետազոտական ինստուտ**, հիմնադրվել է  1956 թվականին, Երևանում՝ միավորելով մինչ այդ ինքնուրույն գործող գիտահետազոտական երեք ինստիտուտներ (անասնապահության, անասնաբուժության և կերահայթայթման)։

Ունեցել է ութ անասնաբուծական, երեք կերարտադրման, վեց անասնաբուժական բաժիններ։ Ինստիտուտի կազմում են նաև մեղվաբուծական և Սևանի լեռնամարգագետնային փորձակայանները, Լոռու և Չարբախի փորձարարակաև բազաները, Կրասնոսելսկի ոչխարաբուծական հենակետը, կովկասյան գորշ տավարի ցեղի Լոռու տոհմաբուծարանը, Ալագյազի ոչխարաբածակաև տոհմային սովետական տնտեսությունը և բալբաս ցեղի ոչխարի Ծակքարի տոհմաբուծարանը։

Ինստիտուտում մշակվել են գյուղատնտեսական կենդանիների և թռչունների տեղական ցեղերի բարելավման, նոր ցեղերի ու ցեղախմբերի ստեղծման մեթոդներ (Ա. Թամամշնի, Ս. Կարապետյանի, Ա. Ռուխկյանի, Ն. Ստեփանյանի ղեկավարությամբ)։ Ինստիտուտի անմիջական մասնակցությամբ ստեղծվել և Հայաստանում տարածվել է կովկասյան գորշ տավարի ցեղը, երևանյան հավերի ցեղախումբը, արագածյան ոչխարի ցեղախումբը, ճագարի խորհրդային մսադեր ցեղը։ Ուսումնասիրվել է երկրի լեռնայիև արոտավայրերի և մարգագետինների բուսակազմը, մշակվել դրանց բարելավման միջոցառումները, հետազոտվել են տարբեր գոտիների կերերի քիմիական կազմը, դրանց մարսելիությունը (Գ. Զաքարյան), ուսումնասիրվել է կերերի կոնսերվացման և մարսելիության կենսաքիմիական մեխանիզմը (Մ. Տեր-Կարապետյան), ստեղծվել է երևանյան պանիրների ստացման եղանակը (Վ. Քյուրքչյան)։ Մշակվել և արտադրության մեջ արմատավորվել են տավարի մսացու և տոհմայիև մատղաշի ինտենսիվ և նպատակային աճեցման (Վ. Ոսկանյան), խոյերի սերմի պահպանման (Հ. Մադոյան) մեթոդներ, խոշոր և մանր եղջերավորների ֆասցելիոզի (է. Դավթյան, Գ. Գրիգորյան), խոզերի ու հավերի ժանտախտի (Վ. Հայրապետյան) և մի շարք այլ հիվանդությունների դեմ կանխարգելիչ ու բուժական միջոցառումներ։

Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ
Բադագոնի

**Բադագոնի գինու ընկերություն** (), ավելի վաղ հայտնի է եղել գինեգործության ասպետ անվամբ։ Ընկերությունը հիմնադրվել է Ախմետա շրջանի Զեմո Գոդաշենի Կախեթիան գյուղում 2002 թվականին։ Ներկայումս նրան է պատկանում ավելի քան 300 հեկտար խաղողի այգիներ՝ ընտրված Ղվարել, Մուկուզանի, Ախաշենի, Ակուրա և Օջալեշի շրջանների տեղական սորտերից։ Իր արտադրանքը ներառում է այնպիսի բրենդներ, ինչպիսիք են՝ Ծինանդալ, Մուկուզանի, Գուրջաանի, Սապերավի, Աղաշենի և այլն։ Բացի այդ ընկերությունը պատրաստում է հատուկ գինի՝ *Կախետիան ՆՕԲԼԵ*, համագործակցելով Դանատո Լանատի հետ, համաշխարհային ճանաչում ունեցող իտալացի էնոլոգ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բադագոնի գլխավոր էջը 

Կատեգորիա:Վրացական գինիներ
Իվան Իալգուզիձե

**Իվան Իալգուզիձե** (; 1770, գյուղ Զալդա (Հարավային Օսիա) — 1830, օգոստոսի 5, Թբիլիսի, Վրաստան), օսիացի գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ։

Օսական գրականության հիմնադիրն է և առաջին օսական գրքերի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Իվան Իալգուզիձեն ծնվել է 1770 թվականին՝ Ջավայի կիրճում գտնվող Զալդա գյուղում (այժմ՝ Հարավային Օսիա)։

Ավարտել է ճեմարանը, տիրապետել ռուսերենին և օսերենին։ Աշխատել է Թիֆլիսի հոգևոր ճեմարանում որպես ուսուցիչ։

1821 թվականին առաջին անգամ հրատարակել է օսերեն այբուբեն-գիրք։

Իալգուզիձեն ստեղծել է երկու տեսակ այբուբեն. առաջինը՝ Վրացական Ուղղափառ Եկեղեցու վրացական եկեղեցական գրաֆիկի հիման վրա, իսկ մյուսը՝ աշխարհիկ հիմքով։

Իվան Իալգուզիձեի բանաստեղծություններից մեզ հասել է միայն տասներորդ, ամենաերկար բանաստեղծությունը՝ «Ալգուզիանի» () վերնագրով։

1820 թվականին ստեղծել է օսական այբբենարան և օսերեն վարդապետարան։

## Տես նաև
* Օսական գրականություն

## Արտաքին հղումներ
* Իվան Իալգուզիձե (1770—1830) 
* Պսական գրականության պատմություն
* Ялгузидзе (Габараев) Իվան Իագուզիձե

Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Իվանե Գվարամաձե

**Իվանե Գվարամաձե** (, ), վրացի կաթոլիկ քահանա, ուսուցիչ, ազգագրագետ, հրապարակախոս և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Իվանե Գվարամաձեն ծնվել է 1831 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, Վրաստանի Վալե քաղաքում՝ Պավել Գվարամաձեի ընտանիքում։

Ավարտելով տարրական դպրոցը, նա գնում է Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաք։ Այնտեղ Պետե Խարիսչիրաշվիլի լուսավորականի հետ հիմնում են վանական համալիր, իսկ համալիրի մեջը՝ դպրոց։

1860-ական թվականներին Իվանեին ձեռնադրում են քահանա և նա սկսում է զբաղվել կրթական և լրագրողական գործերով։

## Ստեղծագործություններ
* «Քարթլիի կյանքը»
* «Վրացերեն լեզվի գանձերը»
* «Միխայել Գոբրոնայի նահատակությունը»

## Արտաքին հղումներ
* ივანე გვარამაძე და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა სამცხე-ჯავახეთში 

Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Սեսել (Էն)

**Սեսել** ()՝ կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Սեսել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բելլեն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01407։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, դեպի արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 55 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի արևելյան մասում հոսում է Ռոնա գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 942 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 617 մարդկանցից 485-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 132-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 78,6% է, 1999 թվականին՝ 72,4%)։ 485 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 422-ը (242 տղամարդ, 180 կին), գործազուրկ է եղել 63 մարդ (32 տղամարդ և 31 կին)։ 132 պասիվներից 31 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 51-ը՝ թոշակառու, 50 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Եղբայրական քաղաքներ
* Սիժսել ()
* Ֆրեգոնա ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը (վեպ)

**«Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը»** (), Նոդար Դումբաձեի վեպը՝ տպագրված 1960 թվականին վրացերենով։

1964 թվականին Թբիլիսիի «Լիտերատուրա դա խելովնեբա» հրատարակչությունում հրատարակվել է ռուսերեն թարգմանությունը՝ արված Զուրաբ Ախվլեդիանիի կողմից, որից հետո վեպը ոչ միայն Վրաստանում է մեծ ճանաչում ստացել, այլև ողջ ԽՍՀՄ-ում։ 1966 թվականին Դումբաձեն ստացել է Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակը «Ես տեսնում եմ արևը» և «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» ստեղծագործությունների համար։

## Սյուժե
Վեպը պատմում է Զուրիկոյի՝ վրացական գյուղի մի տղայի կյանքի մասին։ Գործողությունները տեղի են ունենում նախապատերազմական Վրաստանում, որտեղ Զուրիկոն սովորում է դպրոցում, առաջին անգամ սիրահարվում է, ապա պատերազմ է ճանապարհում համագյուղացիներին և Հաղթանակի է հանդիպում։ Զուրիկոն ավարտում է դպրոցը և մեկնում սովորելու Թբիլիսի, սակայն ուսումն ավարտելուց հետո կրկին վերադառնում է իր գյուղը՝ առաջին սիրո և ընկերների մոտ։

## Կերպարներ
* **Զուրիկո **
* **Օլգա տատիկ**
* **Իլիկո**
* **Իլարիոն**
* **Մերի**
* **Ցիրա**
* **Կուկուրի**
* **Անտիպ**

## Վերամշակումներ
1963 թվականին վեպի հիման վրա ռեժիսոր Թենգիզ Աբուլաձեն նկարահանում է «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» ֆիլմը «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում։

Վեպի հիման վրա ներկայացումներ են բեմադրվել, մասնավորապես՝ Մոսսովետի անվան թատրոնում, որտեղ Իլիկոյի դերը խաղացել է Սերգեյ Յուրսկին և Ալեքսանդր Լենկովը, իսկ տատիկի դերը՝ Օլգա Օստրոումովան։ Ստեղծագործության հիման վրա ներկայացում է բեմադրվել նաև Մոսկովյան ՏՅՈՒԶ-ում, որտեղ տատիկի դերը կատարում էր Լիա Ախեջակովան (1973 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրական վեպեր
Կատեգորիա:Վրաց գրականություն
Կատեգորիա:Վրացերեն վեպեր
Դաշքենդ Յալ

**Դաշքենդ Յալ**, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գորիս և Հագարի գետերի ջրաբաժանում, Գորիս քաղաքից մոտ 5,5 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը մոտ 2753 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սյունիքի բարձրավանդակ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Քաշվեթի եկեղեցի

**Քաշվեթի եկեղեցի** (**[[Սուրբ Գևորգ]]ի եկեղեցի**, ), ուղղափառ եկեղեցի Թբիլիսիի կենտրոնում,, որը գտնվում է Ռուսթավելի պողոտայում՝ Վրաստանի խորհրդարանի շենքի դիմաց։

Քաշվեթի եկեղեցին կառուցվել է 1904-1910 թվականներին թիֆլիսցի ճարտարապետ Լեոպոլդ Բիլֆելդի նախագծով և միջնադարյան Սամթավիսի տաճարի օրինակով։ Եկեղեցին կառուցվել է 1753 թվականին Ամիլախվարի ընտանիքի պատվերով կառուցված աղյուսաշեն եկեղեցու տեղում, որն արդեն խարխլված էր։ Եկեղեցու որմնանկարներն արվել են 1974 թվականին Լադո Գուդիաշվիլիի կողմից։

Եկեղեցու «Քաշվեթի» անուն առաջացել է վրացերեն կվա («քար») և շվա («ծննդաբերել»). Ըստ լեգենդի՝ 6-րդ դարում թբիլիսիից մի կին Դավիթ Գարեջինսկուն մեղադրում է, որ նրանից հղի է։ Դավիթը գուշակել է, որ նրա կեղծիքը կբացահայտվի, երբ նա քար ծննդաբերի։ Այն բանից հետո, երբ դա տեղի ունեցավ, այդ վայրը ստացավ «Կ(վ)աշվեթի» անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:1910 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Ալազանի (գինի)

**Ալազանի գինի**, անվանումը գալիս է Ալազինի գետից (, ), կազմում է Վրաստանի մաս, արևելյան Վրաստանից սահմանակից է Ադրբեջանին մինչև Քուռ գետը լցվելը։ Ալազանիի հովտում, տաք կլիմայի արդյունքում աճում է այնպիսի քաղցր խաղող, որը Վրաստանի այլ վայրերում չի աճում։

Այս գինին պատրաստվում է ռկացիտելի խաղողից (վրացերեն՝ რქაწითელი, բառացի նշանակում է կարմիր ցողուն)։ Սա Վրաստանի ամենահին խաղողի տեսակներից է, հնագետները մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ հազարամյակում, պեղումների ժամանակ գտել են կավե տարրայով։

Վերջերս ռկացիտելի տնկել են արևելյան Եվրոպայում, Նյու Յորքի Ֆինգեր գետի շրջակայքում։
 
Ալազանի գինին ունի կիսաքաղցր համ, դեղին գույն, որը տարիքի հետ փոխվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Alazani Wine

Կատեգորիա:Վրացական գինիներ
Թամադա

**Թամադա**,ադիգերեն- «թհամատէ» — «ղեկավար» կամ  «փեսա,փեսացու ») - խրախճանքի, խնջույքի, զանգվածային միջոցառման կարգադրիչ, ավելի նեղ իմաստով՝ հարսանիքի վարող։

Թամադան, որպես կանոն, ընտրվում է կազմակերպիչների կողմից, կամ միջոցառման մասնակիցների կողմից։ Թամադայի պարտականությունների մեջ են մտնում ճառերի և կենացների հերթականության հաստատումը, դերասանների և երգիչների ելույթների կազմակերպումը և վերահսկումը։ Թամադան ինքը սպիրտային խմիչքներ չի օգտագործում, կամ օգտագործում է շատ ավելի քիչ քանակությամբ քան հյուրերը։ Շատ երկրներում գոյություն են ունեցել նման կարգի ավանդույթներ, սակայն մինչ այսօր այն առավել շատ տարածված է Հայաստանում և այլ կովկասյան երկրներում։ Կովկասում գոյություն ունեն մի շարք կանոններ թամադայի համար (օրինակ հյուրերի ներկայացումը, կենացների հերթականությունը և այլն։

## Թամադան ժամանակակից աշխարհում հետխորհրդային ժամանակներում
Հետխորհրդային ժամանակաշրջանում թամադայի ավանդույթները տարածվել են Խորհրդային Միության բոլոր երկրներում։ Թամադա դառնալու համար պետք է ունենալ լավ գիտելիքներ տարբեր ազգերի ավանդույթների մասին և տիրապետել լավ հռետորական հմտությունների։ Կովկասյան ավանդույթները նախատեսում են երկար ճաշկերույթներ, ինչպես զվարճացնող միջոցառումների, հարսանիքների կամ ծննդյան օրերի առիթով, այնպես էլ անցանկալի, սակայն անխուսափելի միջոցառումների՝ հոգեհանգիստների ժամանակ։ Կովկասում երեխաները փոքրուց են սովորել դառնալ թամադա՝ օրինակ վերցնելով ավագ սերնդից։ Խորհրդային Միության այլ երկրներում տարածում է գտել թամադայի՝ որպես զվարճացնող միջոցառումների վարողի կարգավիճակը։

## Տես նաև
* Կոնֆերանսիե

Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Գոմ (Խաշուրի շրջան)

**Գոմի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի մունիցիպալիտետում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 640 մետր։ Բնակչությունը՝ 1128 մարդ (ըստ 2014 թվականի տվյալների)։ Հեռախոսային կոդ՝ +995։

## Տես նաև
* Խաշուրի մունիցիպալիտետ
* Շիդա Քարթլի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաշուրի շրջանի գյուղեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Սեռիեր սյուր Էն

**Սեռիեր սյուր Էն** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր մարզի Իզերնոր կանտոնում։ Կոմունայի օկրուգը Նանտուան է։

Կոմունայի կոդը՝ 01404։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 380 կմ հարավ-արևելք, դեպի հարավ-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 65 կմ է և 19 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում է Էն գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 119 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 83 մարդկանցից 64-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 19-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,1% է, 1999 թվականին՝ 69,2%)։ 64 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 57-ը (35 տղամարդ, 22 կին), գործազուրկ է եղել 7 մարդ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 19 պասիվներից 0 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 14-ը՝ թոշակառու, 5 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ունցիա

250px|մինի|Ոսկու 1 տրոյան ունցիա, թանկարժեք մետաղների զանգվածի չափման միավոր
**Ունցիա**, () զանգվածի չափման միավոր, հեղուկի չափման միավոր, զանազան հին ոսկեդրամների անվանում Եվրոպայում, որը կազմում է միավորի տասներկուերորդ մասը։ Տերմինը առաջացել է դեռ Հին Հռոմում, որտեղ ունցիան կազմում էր լիբրայի տասներկուերորդ մասը։ Ունցիան համարվում էր հիմնական կշռի միավորներից մեկը միջնադարյան Եվրոպայում։ Մեր օրերում օգտագործվում է թանկարժեք մետաղների զանգվածի չափման համար (տրոյական ունցիա), ինչպես նաև այն երկրներում, որտեղ զանգվածը չափվում է ֆունտերով (օրինակ՝ ԱՄՆ-ում)։

## Ունցիան, չափման համակարգերերը և նշանակումները
* **fl oz**- հեղուկ ունցիա, հեղուկների զանգվածի չափման միավոր։ Տարբերակում են անգլիական և ամերիկյան հեղուկ ունցիաներ։ Ամերիկյանը կազմում է 29,573 531 մլ≈30 մլ։ Ըստ անգլիական չափման համակարգի՝ 28,413 063 մլ։
* ** t oz կամ ozt**-տրոյան ունցիա-31,1034768 գ, ոսկերչական և բանկային գործում թանկարժեք մետաղների զանգվածի չափման միավոր։ Տերմինը առաջացել է տրոյան (Տրուա՝ քաղաք Ֆրանսիայում (Troyes, Champaign, France)) կշռման համակարգից, որը լայն կիրառություն ուներ Եվրոպայում մինչև չափման մետրային համակարգի ներմուծումը։ Տարբեր երկրներում ունցիան ուներ տարբեր քաշ։ 1824-ից մինչև 1858 թվականներին տրոյան ունցիան համարվում էր հիմնական զանգվածի չափման միավորը Մեծ Բրիտանիայում և հենց բրիտանական տրոյան ունցիայի քաշն է կիրառվում թանկարժեք մետաղների առևտրում ներկայումս։
http://www.troy-ounce.com/
* **oz կամ oz at**-ավերդյուպուայի ունցիա, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում զանգվածի չափման միավոր է հանդիսանում ավերդյուպուայի ֆունտը, որը կազմված է 16 ունցիաներից և հավասար է 28,35 գ (28,349 523 125 գ)։
* **Դեղագործական ունցիա**-(հնացած տերմին), կիրառվում էր դեղագործական նյութերի չափման համար, տատանվում էր 25-ից 35 գրամների միջև։
## Արտաքին հղումներ
Տրոյան ունցիա

Ունցիա

Կատեգորիա:Զանգվածի միավորներ
Վերոնա (Սագարեջոյի շրջան)

**Վերոնա** (), գյուղ Վրաստանի Կախեթի մարզում՝ Սագարեջոյի շրջանում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1200 մետր է։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը 57 մարդ է։ Հեռախոսային կոդ՝ +995։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սագարեջոյի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Բարակոնի

**Բարակոնի** (), կարմիր գինի։ Խաղողը աճում է Վրաստանի Ռաճայի շրջանում՝ Ռիոնի լեռնային կիրճի զառիթափ մասերում։ Այս գինի պատրաստվում է ալեքսանդրեուլի և մուջուրատուլի խաղողներից (նույն խաղողից, որից պատրաստում է խվանչկալան), կիսա-չոր է։ Բարոկոնին պարունակում է 10-12% ալկոհոլ, 1.5-2.5% շաքար և 5-7% թթվայնություն։

Արտադրվում է 1981 թվականից, Բարակոնի գինին անվանվել է վրաց ուղղափառ Բարակոնի եկեղեցու Աստծո մոր անունով (վրացերեն ბარაკონის ღვთისმშობლის ტაძარი), սովորաբար հայտնի է Բարակոնի անվամբ (ბარაკონი)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Barakoni

Կատեգորիա:Վրացական գինիներ
Ատրներսեհ (այլ կիրառումներ)

**Ատրներսեհ** անունը կրել են հետևյալ միջնադարյան ազնվականները՝

* Ատրներսեհ - Աբխազիայի արքա 880-888, Հովհաննես Շավլիանիի որդին
* Ատրներսեհ - Խաչենի իշխան 9-րդ դարում, Սահլ Սմբատյանի որդին
* Ատրներսեհ - Տայքի իշխան, Աշոտ I Բագրատիոնիի հայրը

## Տես նաև
* Ատրներսեհ հայրապետ
Ամմոնիուս Սակկաս

*Ամմոնիուս Սակկաս* (հուն․ Ἀμμώνιος Σακκᾶς», ), հույն փիլիսոփա Ալեքսանդրիայից, ով համարվում է Նեոպլատոնիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Առավել հայտնի է որպես Պլուտոսի ուսուցիչ, ում ուսանել է 232 մինչև 243 թթ.։ Պլուտոսի Նեոպլատոնիզմ ուսմունքում նրա ազդեցությունն ակներև է, չնայած իր փիլիսոփայական հայացքների մասին սակավ տեղեկությունների առկայությանը։

Ամմոնիուս Սակկասի կենսագրության վերաբերյալ առկա են ոչ այնքան շատ տեղեկություններ։ Հույն նեոպլատոնիստ Հերակլեսը, նշում է, որ Ամմոնիուսի հիմնարար գաղափարախոսությունը հանգում էր նրան, որ Պլատոնը և Արիստոտելը ունեցել են միևնույն փիլիսոփայական հացաքները Նեոպլատոնիստ Նեմեսիուսը գրել է, որ Ամմոնիուսը կարծում էր, որ մարդու հոգին նյութական չէ։ Ամմոնիուս Սակկասը հանդիսացել է նաև Արիստոտելի կենսագիր, «Արիստոտելի կյանքն» աշխատությունում նոր ձևով է ներկայացրել ճշմարտության վերաբերյալ հայտնի պլուտնոյան արտահայտությունը «Սոկրատն իմ ընկերն է, սակայն ճշմարտությունն ավելի մեծ ընկեր է»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ
Էուջեն Աբուրել

**Էուջեն Բոգդանի Աբուրել** (, ), մանկաբարձ-գինեկոլոգ, վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1927), պրոֆեսոր (1927)։

## Կենսագրություն
Էուջեն Աբուրելը ծնվել է 1899 թվականին, Ռումինիայի Գալաց քաղաքում։ Սովորել է Գրեգուար Պոպայի և Կարոլ Դավիլայի անվան բժշկության և դեղագիտության համալսարաններում։ 1922 թվականից եղել է Ռումինիայի հիվանդանոցների և կլինիկաների ղեկավարը, 1926 թվականից՝ Փարիզի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի մի շարք կլինիկաների արտասահմանյան ընթերակա։ 1935 թվականից եղել է Փարիզի մանկաբարձ-գինեկոլոգների ընկերակցության թղթակից անդամ։

## Երկեր
* *Contribuție la tratamentul infecției puerperale* (1923)
* *Abces apendicular la stînga* (1927)
* *L'Anesthésie locale continue prolongée en obstétrique* (1931)
* *Considerații asupra durerii în obstetrică* (1932)
* *Recherches sur les glandes endocrines pendent la vie intrautérine chez l'homme* (collaborator, 1939)
* *Ginecologia* (coordinator, 1959)
* *Obstetrică și ginecologie* (coordinator, 1971)
* *La tuberculose génitale de la femme* (collaborator, 1971)

## Գրականություն
* Personalităţi româneşti ale ştiinţelor naturii şi tehnicii, Editura Ştiinţifică şi enciclopedică, Bucureşti, 1982

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ պրոֆեսորներ
Ավստրիա-վրացական հարաբերություններ

**Ավստրիա-վրացական հարաբերություններ**, միջազգային հարաբերություններ Ավստրիայի և Վրաստանի միջև։ Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականին, և Վրաստանն իր դեսպանատունն է բացել Վիեննայում 1996 թվականին։ Ավստրիան Վրաստանում ներկայացված է ոչ ռեզիդենտ դեսպանով և Թբիլիսիում գտնվող հյուպատոսությամբ։ Վրաստանը դեսպանատուն ունի Վիեննայում և հյուպատոսություն՝ Գրազում։

## Պաշտոնական այցեր
* Հունվարի 19–21, 2006. Վրաստանի Արտաքին գործերի նախարար Գելա Բեժուաշվիլիի այցը Վիեննա միջազգային «Եվրոպական զարգացման ռազմավարություններ Հետխորհրդային երկրների բարգավաճման համար» համաժողով։
* Փետրվարի 22–26, 2006. Վրաստանի Խորհրդարանի խոսնակ Նինո Բուրջանաձեի այցը Ավստրիա։
* Մարտի 26–29, 2006. Վրաստանի վարչապետ Զուրաբ Նողաիդելիի աշխատանքային այցը Ավստրիա։
* Մայիսի 4–5, 2006. Վրաստանի Արտաքին գործերի նախարար Իվանե Մերաբիշվիլիի այցը Ավստրիա։
* Հոկտեմբերի 27, 2006. Վրաստանի վարչապետ Զուրաբ Նողաիդելիի աշխատանքային այցը Ավստրիա։

## Տես նաև
* Ավստրիայի արտաքին քաղաքականություն
* Վրաստանի արտաքին քաղաքականություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Austrian Foreign Ministry: list of bilateral treaties with Georgia (in German only)
* Georgian Ministry of Foreign Affairs about relations with Austria 

Կատեգորիա:Ավստրիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի երկկողմ հարաբերություններ
Sony Pictures Entertainment

**Sony Pictures Entertainment**, ամերիկյան կինոընկերություն, ֆիլմերի և հեռուստատեսային ծրագրերի արտադրող ու դիստրիբուտոր։

## Պատմություն
1989 թվականին Սոնին 3,4 միլիարդ դոլարով Կոկա-Կոլայից ձեռք բերեց «Columbia Pictures Entertainment»-ը։ 1991 թվականին ընկերությունը վերանվանվեց «Sony Pictures Entertainment»: 2005 թվականին Sony Pictures-ը գնեց նաև «Metro-Goldwyn-Mayer»-ը։

2013 թվականին կինոընկերության ֆիլմերն այնքան էլ հաջող չէին, բայց ստուդիայի ղեկավարությունը հաջողությամբ հաղթահարեց այդ տարիների դժվարությունները՝ մասամբ «Խաբեություն ամերիկյան ձևով» և «Կապիտան Ֆիլիպս» ֆիլմերի հաշվին։

2015 թվականին ՎիքիԼիքս կայքում հրապարակվեցին 2014 թվականի նոյեմբերին ընկերությունի հափշտակված փաստաթղթերը, որոնք վկայում են այն մասին, որ Sony Pictures «ազդեցիկ ընկերություն է, որ կապեր ունի Սպիտակ տանը, կարող է օրենքներ ընդունել տալ, ինչպես նաև կապեր ունի ամերիկյան ռազմական արդյունաբերության կեմպլեքսի հետ»։

## Կորպորատիվ կառուցվածք
Շտաբ-բնակարանը գտնվում է ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Կալվեր Սիթի քաղաքում։

## Sony Pictures Home Entertainment
Այս ֆիլմի տնային վիդեո համակարգը ստեղծվել է 1979 թվականին։ Այս հրատարակումը ընկերության բոլոր ֆիլմերն ու մուլտֆիլմերը թողարկեց VHS-ի վիդեոլուսանկարման տուփերով, իսկ 90-ականների վերջից Columbia Pictures Home Entertainment հրատարակության DVD ֆորմատով։ Հետո նա անվանվեց Columbia TriStar Home Video, այնուհետև Columbia TriStar Home Entertainment, իսկ 1992 թվականին ընկերությունը բաժանորդագրվեց Dolby Digital-ին։ 2005 թվականից Columbia TriStar Home Entertainment-ը դադարեց գոյություն ունենալ ի փոխարեն Sony Pictures Home Entertainment-ի։

## Sony Pictures Releasing International
մինի|ձախից
1993 թվականին Sony Pictures ընկերությունը Columbia TriStar Motion Pictures Group-ից ձեռք բերեց միջազգային կինովարձույթ ստեղծող «Columbia TriStar Film Distributors International»-ը։ 2005 թվականին Columbia TriStar Film Distributors International ընկերությունը վերանվանվեց Sony Pictures Releasing International:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sony Pictures Entertainment
* Sony Pictures Entertainment Թանգարան

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1987 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Մուկուզանի (գինի)

**Մուկուզանի** (), վրացական կարմիր անապակ գինի։ Վրացական հայտնի, ինչպես նաև ամենահին գինիներից մեկն է, որն արտադրվում է 1888 թվականից, և այդ ժամանակվանից հասցրել է դառնալ տեղական գինեգործության այցեքարտ։ Պատրաստվում է Մուկուզանի գյուղի շրջանի սափերավի խաղողի տեսակից։ Տարբերությունը մյուս գինիներից այն է, որ պատրաստվող տեսակը, մուկուզանին երկար մնում է կաղնե տակառի մեջ, ամենաքիչը 3 տարի («Կինձմարաուլի» մնում է 2 տարի, իսկ «Սափերավին» միայն մեկ տարի)։

Մուկուզանի գինուն բնորոշ է թանձր կարմիր գույնը և մեղմ կաղնու համը, կաղնու և հատապտղի համը միանգամից չի զգացվում։ Շատ ընդհատելուց մուկուզանիի համը ավելի է բարդ է, քան մյուս գինիները, որոնք պատրաստվել են սափերավիից։ Այն լավ է համակցվում մսի հետ։ Միջազգային մրցույթներում ստացել է 9 ոսկե, 2 արծաթե և 3 բրոնզե մեդալներ։

Հասունացած գինու տարողությունը կազմում է 10,5–12,5 %, ալկոհոլը գինու կազմում է 6,0–7,0 % և 6,0–7,0 % թթվայնությունը։

Մուկուզանին համարվում է լավագույն վրացական գինիներց մեկը, քանի որ պատվաստված է սափերավիից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Mukuzani Red Wine," ''From the Cradle of Wine'' // georgianwines.blogspot.com

Կատեգորիա:Վրացական գինիներ
Ջեյմս Ռեմար

**Վիլյամ Ջեյմս Ռեմար** (, ), պրոֆեսիոնալ կարիերայում հայտնի է որպես **Ջեյմս Ռեմար**, ամերիկյան դերասան և կրկնօրինակող։ Հայտնվել է ֆիլմերում, համակարգչային խաղերում և հեռուստաշոուներում։ Առավել հայտնի է դարձել «Սեքսը մեծ քաղաքում» և «Դեքստեր» () հեռուստասերիալներում և «Եզրագծից այն կողմ» ֆիլմում նկարահանվելուց հետո։

## Կենսագրություն
Ջեյմս Ռեմարը ծնվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Բոստոնում (Մասսաչուսեթս նահանգ, ԱՄՆ)։ Դպրոցը չավարտած թողնում է այն և ուղևորվում շրջագայության ռոք խմբի հետ, սակայն հետո վերադառնում և ավարտում է դպրոցը՝ ստանալով ավարտական վկայական։

Դերասանություն սովորել է Սենֆորդ Մեյնսերի մոտ «New York`s Neighborhood Playhouse» թատրոնում։

Առաջին անգամ դեր է ստանձնել 1978 թվականին՝ խաղալով «Փողոցում» ֆիլմում, իսկ արդեն երկրորդ անգամ նկարահանվել է «Ռազմիկները»՝ 1979 թվականին։ Այդ նույն թվականին նա խաղաց Ռիչարդ Գիրի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ