Ադոլֆ ֆոն Հիլդեբրանդ

**Ադոլֆ ֆոն Հիլդեբրանդ** (), գերմանացի քանդակագործ, գեղանկարիչ, գծանկարիչ, մանկավարժ  և արվեստի տեսաբան։ Փիլիսոփա Դիտրիխ ֆոն Հիլդեբրանդի հայրն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մարբուրգում, տնտեսագետ Բրունո Հիլդեբրանդի ընտանիքում։ Ուսանել է Նյուրնբերգի (1864—66), ապա՝ Մյունխենի գեղարվեստի դպրոցում (1866—67):

Նրա վրա մեծ ազդեցություն է գործել 1867 թվականին Իտալիայում կատարած ճամփորդությունն ու ծանոթությունը անտիկ և Վերածննդի դարաշրջանների արվեստի գործերին, որոնց խորաքնին ուսումնասիրության հիման վրա մշակել է իր ինքնատիպ ստեղծագործական մեթոդը, դարձել գերմանացի նկարիչների «*Հռոմեական խմբակի*» հիմնադիրներից մեկը։

Հիլդեբրանդն ստեղծագործել է եվրոպական մի շարք քաղաքներում, այդ թվում՝ Բեռլինում, Մյունխենում, Վիեննայում, Փարիզում՝ իր ուժերը փորձելով կերպարվեստի տարբեր տեսակներում (քանդակագործություն, գեղանկարչություն, գծանկարչություն...): 1873 թվականից բնակություն է հաստատել Ֆլորենցիայում։ 1889 թվականին սկսել է աշխատել իր գլուխործոցներից մեկի՝ Մյունխենի Վիտելսբախյան շատրվանի արձանախմբի ստեղծման վրա, որը հետագայում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ավերվել է ռմբակոծության հետևանքով։ Ստեղծագործելու հետ մեկտեղ՝ Ադոլֆ Հիլդեբրանդն արվեստի հմուտ ու խորագիտակ տեսաբանի համբավ է ձեռք բերել և, բացի այդ, զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով. դասախոսել է Վրոցլավի (Բրեսլաուի), Ենայի, Մարբուրգի համալսարաններում։

1891 թվականին պարգևատրվել է պրուսական *Pour le Mérite* շքանշանով։ 1904 թվականին Բավարիայի արքան նրան ասպետական տիտղոս ու պատիվներ է շնորհել։

Ադոլֆ ֆոն Հիլդեբրանդը մահացել է 74 տարեկան հասակում, Մյունխենում։

## Գործունեությունը
Կրել է գեղանկարիչ Հ. ֆոն Մարեի և իդեալիստ գեղագետ Կ. Ֆիդլերի ազդեցությունը։ Նրա արվեստին բնորոշ է ներքին ինքնամփոփություն, կերպարների որոշ սառնություն, պլաստիկություն, ձևերի ստատիկություն և կոմպոզիցիայի արխիտեկտոնիկ հստակություն («Ադամ», 1878, Կերպարվեստի թանգարան, Լայպցիգ, «Գունդ խաղացողը» («Պատանի»), 1884, Ազգային պատկերասրահ, Բեռլին, երկուսն էլ՝ մարմար)։ Արվեստում ձևերի և տարածական պատկերացումների փոխներգործության հիմնական օրինաչափությունները բացարձակացնող Հիլդեբրանդի իդեալիստական կոնցեպցիաները զարգացրել են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի արվեստաբաններ Հ. Վյոլֆլինը, Ա. Ռիգլը և ուրիշներ։ Հայտնի է Հիլդեբրանդիի «Ձևի պրոբլեմը կերպարվեստում» (1893) աշխատությունը։

## Երկեր
* *Das Problem der Form in der Bildenden Kunst.* Straßburg 1893.
* Henning Bock (Kunsthistoriker)|Henning Bock (Hrsg.): *Gesammelte Schriften zur Kunst.* Köln/Opladen 1969.

## Գրականություն
*http://wwar.com/masters/h/hildebrand-adolf_von.html |2=World Wide Art Resources |accesso=10 febbraio 2011 |urlarchivio=https://archive.today/20130105103649/http://wwar.com/masters/h/hildebrand-adolf_von.html# |dataarchivio=5 gennaio 2013 |urlmorto=sì }}
**Dietrich von Hildebrand: the Soul of a Lion*, by Alice von Hildebrand (Ignatius, 2000)
*http://www.adolf-von-hildebrand.de/seiten/index1.htm|Adolph von Hildebrand page}}
*Enciclopedia Britannica Vol. 11, pp.&nbsp;491–492 (1971) ISBN 0-85229-151-5
* Elisabeth Decker: *Zur künstlerischen Beziehung zwischen Hans von Marées, Konrad Fiedler und Adolf Hildebrand.* Dissertation, Universität Basel, 1967.
* Isolde Kurz: *Adolf Hildebrand. Zu seinem 60. Geburtstag.* In: *Deutsche Rundschau.* Bd. 133, Oktober 1907, S. 105–129.
* Heinrich Wölfflin: *Zur Erinnerung an Adolf von Hildebrand.* In: *Kleine Schriften.* 1886–1933, Basel 1946.
* Sigrid Esche-Braunfels: *Adolf von Hildebrand.* Deutscher Verlag für Kunstwissenschaften, Berlin 1993.
## Պատկերասրահ

Dionysos Hildebrand.JPG| *Դիոնիս*, 1890/1900
Konrad Fiedler (1890).JPG| *Կոնրադ Ֆիդլեր*, 1890
Hirtenknabe.jpg| *Քնած փոքրիկ հովիվը*, 1871/73
Adolf von Hildebrand Philoktet 1886-1.jpg| *Ֆիլոկտետ*, 1886
Vater-Rhein-Brunnen Muenchen-6.jpg|Vater-Rhein-Brunnen, Մյունխեն
Reiterstandbild des Prinzregenten Luitpold Muenchen-5.jpg|Իշխան Լուիտպոլդ
Brahmsdenkmal.jpg|Յոհանես Բրամս
BismarckBremen-1.jpg|Բիսմարկ, 1910
Werner von Siemens - Büste (2).jpg|Վերներ ֆոն Սիմենս
Wittelsbacherbrunnen Muenchen-1.jpg|Վիտելսբախյան շատրվանը
Wittelsbacher Brunnen Allegorie der Segenskraft.jpg|Վիտելսբախյան շատրվանը (դրվագ)
Wittelsbacher Brunnen Maennliche Figur-1.jpg|Վիտելսբախյան շատրվանը (դրվագ)
Drinking Youth 1872 by Adolf von Hildebrand, Albertinum, Dresden.jpg|Ջուր խմող պատանին
Stehender.jpg|Կանգնած պատանի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Problem of Form 1901/1918
*  ''Double Portrait of the Artist's Daughters'' in the collection of the J. Paul Getty Museum

Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ