Մոսկովյան Կրեմլ

**Մոսկովյան Կրեմլ** (), Մոսկվայի հնագույն մասը, քաղաքի կենտրոնում ընկած ճարտարապետական ամրացված համալիր, մայրաքաղաքի գլխավոր հասարակական-քաղաքական, կրոնական և պատմական համալիրը, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պաշտոնական նստավայրը։ Նախկինում նրա մեծ պալատը եղել է ռուսական ցարերի մոսկովյան նստավայր։ Խորհրդային տարիներին Կրեմլում է գտնվել ԽՄԿԿ կենտկոմի գլխավոր քարտուղարի, 1990-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ նախագահի նստավայրը։ Գտնվում է Բորովիցկի բլրի վրա, Մոսկվա գետի ձախ ափին՝ դրա մեջ Նեգլիննայա վտակի թափվելու վայրի մերձակայքում։ Ըստ հատակագծի իրենից ներկայացնում է անկանոն եռանկյունի։ Զբաղեցնմում է 27,5  հեկտար տարածք։ Ներառում է հինգ պալատ, չորս տաճար, որոնք շրջապատված են աշտարակավոր պարսպով։ Գործում է Մոսկովյան Կրեմլի թանգարանը, որը  2017 թվականի տվյալներով տարեկան ունենում է շուրջ երեք միլիոն այցելու։ Կրեմլի հարավային պատը նայում է Մոսկվա գետին, արևելյանը՝ Կարմիր հրապարակին ու Վասիլի Երանելու տաճարին, արևմտյանը՝ Ալեքսանդրյան այգուն։

*Կրեմլ* բառը նշանակում է *ամրոց քաղաքի ներսում*։ Այն հաճախ գործածվում է փոխաբերաբար՝ նշելու համար Ռուսաստանի կառավարությունը (իսկ խորհրդային տարիներին՝ ԽՍՀՄ կառավարությունը) և նրա ղեկավարներին։

Մոսկովյան Կրեմլը, որ աշխարհի ամենահայտնի ճարտարապետական համալիրներից է, բաց է հանրության առջև։ Տրամադրվում են էքսկուրսիաներ, շրջագայելու հնարավորություն ու միջոցներ։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Vasnetsov Kreml pri Ivane kalite.jpg|Կրեմլը Իվան Կալիտա I-ի օրոք
Պատկեր:Moscow Kremlin under Dmitry Donskoj.jpg|Կրեմլը Դմիտրի Դոնսկոյի օրոք (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:VasnecovA VMoskovskom.jpg|Կրեմլը Իվան III-ի օրոք (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:Vasnetsov Moskovsky Kreml pri Ivane III.jpg|Կրեմլը Իվան III-ի օրոք (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:Vasnetsov Staroye ustye Neglinnoy 17 vek-1924.jpg|Նեգլիննայայի գետաբերանը XVII դարում (Ա. Վասնեցով) 
Պատկեր:Vasnetsov Plocshad Ivana Velikogo.jpg|Իվան Մեծի հրապարակը (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:Heralds. Early morning in Kremlin. Beginning of XVII century.jpg|Վաղ առավոտը Կրեմլում. XVII դ. (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:Tsarskaya plocshadka.jpg|Ցարական հրապարակը (Ա. Վասնեցով)
Պատկեր:Alexeev Boyarskaya Ploschadka 1810-e.jpg|Բոյարական հրապարակը 1810 թ. (Ֆ. Ալեքսեև)
Պատկեր:Alekseev Spasskie Vorota.jpg|Սպասկի դարպասը 1810 թ. (Ֆ. Ալեքսեև)
Պատկեր:Alekseev Spas na Boru.jpg|Սբ. Փրկչի եկեղեցին, 1810 թ. (Ֆ. Ալեքսեև)
Պատկեր:Alekseyev Blagoveschensky sobor i Granovitaya palata.jpg|Ավետման եկեղեցին և Գրանովիտայա պալատը 1810 թ. (Ֆ. Ալեքսեև)
Պատկեր:Moskow-2.jpg|Տեսարան Կրեմլից. XIX դարի կեսեր
Պատկեր:Chernetsov Parad v-Kremle 1838 godu 1841.jpg|Շքահանդես Կրեմլում 1838 թ. (Գ. Չեռնեցով)
Պատկեր:Spasskiy vorota Voznesensky Monastyr.jpg|Սպասկի դարպասն ու Ավետման եկեղեցին XIX դարի կեսերին
Պատկեր:Bodri krestny hod 1860.jpg|Խաչերթ Ավետման տաճարի մոտ (Վ. Բոդրի, 1860)
Պատկեր:Benoist et Aubrun 1.jpg|
Պատկեր:Benoist et Aubrun-9.jpg|
Պատկեր:The Kutafya and Troitskaya towers.jpg|Երրորդության աշտարակն ու կամուրջը, Զինապալատն ու համագումարմերի պալատը
Պատկեր:Kremlin birds eye view-1.jpg|Կրեմլը թռչնաթռիչքի բարձրությունից
Պատկեր:Kreml-Mauer Moskwa b.jpg|Կրեմլը գիշերով
Պատկեր:Tsar Pushka 2005.jpg|Արքա-թնդանոթը՝ Ցար պուշկան
Moskau-Grosse-Glocke Mai 08.jpg|Արքա-զանգը
Պատկեր:Cathedral Square.jpg|Տաճարային հրապարակը
Պատկեր:Moscow in XXIII Century. Kremlin. 1914.jpg|Կրեմլի պատկերը նամականիշին. 1914 թ.
Պատկեր:SUR 100 1947 B.jpg|Կրեմլի պատկերը խորհրդային 100-ռուբլիանոց թղթադրամի վրա 1947 թ.
Պատկեր:SUR 100 1961 reverse.jpg|Կրեմլի պատկերը խորհրդային 100-ռուբլիանոց թղթադրամի վրա 1961 թ.  


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* tour-planet.com – Sights of the Moscow Kremlin 
* Kremlin.ru - Կրեմլի քարտեզը 
* Travel2moscow.com – Մոսկվայի պաշտոնական ուղեցույց
* Կրեմլի պատմությունը
* Moscow Kremlin State Historical and Cultural Museum Sanctuary
* Open Kremlin
* Rare access inside the Kremlin, video news report from *BBC News Online*, 17 January 2013
* 
* Մոսկովյան Կրեմլի ճարտարապետությունը rusarh.ru կայքում
* Մոսկովյան Կրեմլը 

Կատեգորիա:Կրեմլներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
*
Կատեգորիա:Մոսկվա
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Նախագահական նստավայրեր
Կատեգորիա:Պաշտոնական նստավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամրոցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պալատներ