open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա

**Կիպրոսի Հանրապետության զինված ուժեր** Կիպրոսում և նրա սահմաններից դուրս հայտնի են **Ազգային գվարդիա** () անունով։ Դրանք միավորված զինված ուժեր են, որոնք իրենց կազմում ունեն ցամաքային զորքեր, ռազմածովային ուժեր և ռազմաօդային ուժեր։

Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիան համալրվում է համընդհանուր զինվորական ծառայության մասին օրենքի հիման վրա։ Զինվորական ծառայությունը պարտադիր է արական սեռի հույն կիպրացիների, Կիպրոսի Հանրապետության 18 տարին լրացած քաղաքացիների համար և տևում է 14 ամիս։

Զորացրումից հետո զինծառայողները ներառվում են պահեստազորի մեջ և զորակոչվում են կանոնավոր հավաքներին։

## Ընդհանուր տեղեկություններ

## Զինված ուժերի կազմը
thumb|ձախից|Կիպրոսի Ազգային գվարդիայի տարբերանշանը
Ազգային գվարդիայի Գլխավոր շտաբ ()
: Հատուկ նշանակության զորքերի հրամանատարություն () (ΔΚ)
: Ռազմական ոստիկանություն () (ΣΝ)

### Ցամաքային բաղադրիչ

: 1-ին հետևակային դիվիզիա () (Ι ΜΠ)
: 2-րդ հետևակային դիվիզիա() (ΙΙ ΜΠ)
: 4-րդ հետևակային բրիգադ ( (ΙV ΤΑΞΠΖ)
: 8-րդ հետևակային բրիգադ ( (VIII ΤΑΞΠΖ)
: 20-րդ զրահատանկային բրիգադ () (ΧΧ ΤΘΤ)
: 3-րդ օժանդակ բրիգադ () (ΙΙΙ ΤΑΞΥΠ)
: Հրետանային հրամանատարություն () (ΔΠΒ)

### Ռազմածովային բաղադրիչ

Ծովային հրամանատարություն () (ΔΝ)
: Ռազմածովային բազայի հրամանատարություն
: Ռազմանավերի հրամանատարություն
: Առափնյա մարտկոցների հրամանատարություն
: Ստորջրյա ոչնչացման հրամանատարություն
:: Ստորջրյա ոչնչացման ջոկատ () (ΜΥΚ)
: Ափամերձ հսկողության հրամանատարություն

### Ռազմաօդային բաղադրիչ

: Օդային հրամանատարություն () (ΔΑ)
:* Փրկարարական գործողությունների կոորդինացման կենտրոն () (ΚΣΕΔ)
:* 449-րդ հակատանկային ուղղաթիռային էսկադրիլիա () (449ΜΑΕ)
:* 450-րդ ուղղաթիռային էսկադրիլիա () (450 Μ.Ε/Π):

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Cypriot Army color guard in parade.jpg|Ազգային գվարդիայի սպաները Իտալիայում զորահանդեսի ժամանակ, 2007 թվական
Պատկեր:Dmitry Medvedev in Cyprus 7 October 2010-2.jpeg|Ազգային գվարդիայի սպաները ողջունում են Դմիտրի Մեդվեդևին
Պատկեր:Mil Mi-35P.jpg|Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի Մի-35 ուղղաթիռը
Պատկեր:Bell 206L-3 LongRanger III 111.jpg|Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի Bell 206 ուղղաթիռը


## Տես նաև
* Հունաստանի զինված ուժեր
* ԷԼԴԻԿ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* (ռուս.) Կիպրոսի զինված ուժեր      
* Կիպրոսի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայք    
* Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիայի Գլխավոր շտաբի պաշտոնական կայք  
* http://www.greekmilitary.net/CypriotTroops.htm 

Կատեգորիա:Ազգային գվարդիա
Կատեգորիա:Զինված ուժեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա
Կատեգորիա:Կիպրոսի հակամարտություն
Բիչանակ (այլ կիրառումներ)

**Բիչանակ**, կարող է վերաբերել՝
* Բիչանակ - գետակ Արաքսի ավազանում, Շահբուզ գետի վտակներից մեկը
* Բիչանակ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Զանգեզուրի լեռնահամակարգում
Բիստրյանկա (այլ կիրառումներ)

**Բիստրյանկա**, կարող է վերաբերել՝
* Բիստրյանկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում
* Բիստրյանկա - գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Պրավդինսկի շրջանի կազմում
Բիստրորեչենսկի (այլ կիրառումներ)

**Բիստրորեչենսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Բիստրորեչենսկի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մարտինովսկի շրջանում
* Բիստրորեչենսկի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում
Առանց հույսի

**«Առանց հույսի»** (), 1965 թվականին նկարահանված ֆիլմ, ռեժիսոր Միկլոշ Յանչոյի առաջին աշխատանքը, որ ստացել է համաշխարհային ճանաչում։

## Սյուժե
Հունգարիայում 1849 թվականին Լայոշ Կոշութի գլխավորությամբ ծավալված ազգային շարժման ճնշումից ու երկրում Ավստրիայի հետո գերիշխանության վերկանգնումից հետո ստեղծվում են ճամբարներ այն մարդկանց համար, 
որոնք կասկածվում են Կոշութին օժանդակություն ցուցաբերելու մեջ։ Շուրջ քսան տարի անց հայտնի է դառնում, որ ճամբարներից մեկի կալանավորների շարքում գտնվում են Կոշութի վերջին զինակիցը համարվող Շանդոր Ռոժայի պարտիզանական ջոկատի անդամները։ Բանտապահները տանջանքների են ենթարկում կալանավորներին՝ փորձելով գտնել Շանդորի ջոկատի անդամներին ու պարզել, թե արդյոք Շանդորը նույնպես գտնվում է ճամբարում։

## Դերերում
* Յանոշ Գյորբե — *Յանոշ Գայդար*
* Զոլտան Լատինովիչ — *Իմրե Վեսելկա*
* Տիբոր Մոլնար — *Կաբաի*
* Գաբոր Ագարդի — *Տորմա*
* Անդրաշ Կոզակ — *Կաբաի կրտսեր*
* Բելա Բարշի
* Յոժեֆ Մադարաշ
* Յանոշ Կոլտաի

## Ստեղծման պատմություն
Ֆիլմը նկարահանվել է Mafilm պետական կինոստուդիայում։ Բյուջեն կազմել է 17 միլիոն ֆորինտ կամ, այն ժամանակվա փոխարժեքով՝ շուրջ կես միլիոն դոլար։ Հունգարացի գրող Դյուլա Հերնադիի՝ ֆիլմի սցենարի հեղինակի հետ Յանչոն ծանոթացել է 1959 թվականին. նրանք բազմիցս համագործակցել են ընդհուպ մինչև Հերնադիի մահը (2005)։ Ֆիլմի օպերատորն է եղել Յանչոյի մշտական գործընկերներից ևս մեկը՝ Տամաշ Շոմլոն։

## Արձագանքներ
Հունգարիայում ֆիլմն արժանացել է հանդիսատեսի դրական գնահատականին։ Կինոթատրոններում այն դիտել է շուրջ մեկ միլիոն մարդ (երկիրն այդ ժամանակ ուներ շուրջ տասը միլիոն բնակչություն)։

«Առանց հույսի» ֆիլմը Միկլոշ Յանչոյի նկարահանծ առաջին կինոնկարն է, որ արժանացել է միջազգային ճանաչման։ 1966 թվականին այն ընդգրկվել է Կաննի կինոփառատոնի ծրագրում, սակայն ոչ մի մրցանակ չի ստացել։ Հանդիսատեսը ֆիլմն ընդունել է որպես 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությունից հետո երկրում հաստատված դրության մասնակի ալեգորիա։ Որպեսզի թույլտվություն ստանա ֆիլմը ներկայացնել Կաննի կինոփառատոնում, Յանչոն հրապարակայնորեն հայտարարել է, թե ֆիլմը ոչ մի կապ չունի ոչ վաղ անցյալում երկրում տեղի ունեցած իրադարձությունների հետ, սակայն, ինչպես նա ասել է հետագայում, «բոլորը գիտեին, որ դա ճիշտ չէ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  

Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունգարական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունգարական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1860-ականներին
Կատեգորիա:1960-ականների հունգարերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում
Ռաֆիկ Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)

**Ռաֆիկ Հայրապետյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

*Ռաֆիկ Հայրապետյան, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
*Ռաֆիկ Հայրապետյան, հայ քանդակագործ։
Ալիսը հրաշքների աշխարհում (ֆիլմ, 1985)

**«Ալիսը հրաշքների աշխարհում»**, կինոֆիլմ, Լուիս Քերոլի «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» (1864) և «Ալիսը Հայելու աշխարհում» գրքերի 1985 թվականի էկրանավորումը։ Ստեղծվել է որպես հայտնի դերասանների մասնակցությամբ երկմասանոց հեռուստաֆիլմ և հնարավորինս մոտ է բնօրինակ տեքստին։

## Դիպաշար
Ալիսը յոթնամյա աղջնակ է, նա դեռևս ցածրահասակ է և երբեմն երեխայավարի լացում է։ Այդ իսկ պատճառով մեծերը հրաժարվում էին նրա հետ շփվել ինչպես հավասար. ավագ քույրը քիթը ցցում է, իսկ մայրը չի հրավիրում մեծերի հետ թեյախմության։ Մի անգամ, հետևելով փափկամորթ պարոն Ճագարին, Ալիսը ցատկում է նրա բույնը և հայտնվում հեքիաթային աշխարհում...

## Դերերում

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» 
* «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» ''All movie'' կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալիսը հրաշքների աշխարհում գրքի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Դարիա Մորգենդորֆեր

**Դարիա Մորգենդորֆեր** (), «Դարիա» մուլտսերիալի գլխավոր և «Բիվիս և Բետհեդ»-ի երկրորդական հերոսուհին։

Դարիան կա բոլոր սերիաներում և համարյա ամբողջ սյուժեն պտտվում է նրա շուրջ։ Նրա արտահայտությունները սովորաբար կոպիտ են և անցնում են ցինիզմի սահմաններից, սակայն մյուս կողմից նրա ինքնագնահատականը շատ ցածր է։ Դարիան շատ քիչ է փոխում իր դեմքի արտահայտությունը և ձայնի տոնը, որը համարվում է նրա տարբերվող կողմը։ Սակայն սովորաբար նրա դեմքին հայտնվում է գոհ ժպիտ, որը հիշեցնում է Մոնա Լիզայի ժպիտը։ Դարիային հնչունավորել է Թրեյսի Գրենստեֆը (երկրապագուների միջև երկար ժամանակ կարծիք էր տարածվել, որ նրան հնչունավորում է Ջանին Գարոֆալոն)։

Դարիայի կարգախոսն է. «Ներդը վիավորանք չէ։ Երբեք»։

## «Բիվիս և Բետհեդ» սերիալում
«Բիվիս և Բետհեդ» սերիալում Դարիան երկրորդական կերպար էր։ Նա խելացի աղջիկ է, ում հետ Բիվիսը և Բետհեդը ավելի հիմար էին երևում։ Սերիալում նրան անվանում էին «Դիարեա»։ Դարիան ի տարբերություն Մակվիկերի, Բազկատին ու շատ այլ կերպարների, Բիվիսը և Բետհեդը նրան չեն բարկացնում։

Դրիան այդտեղ ունի անկիրթ, ոչ չափահասի տեսք, ի տարբերություն «Դարիա» սերիալի։

## «Դարիա» սերիալում
«Դարիա» սերիալի սկզբում նա 16 տարեկան է, վերջին սերիաներում և «Շուտով քոլե՞ջ» լիամետրաժ ֆիլմում նա 18 տարեկան է։ Սերիալը սկսվում է նրանով, որ Դարիայի ընտանիքը տեղափոխվում է Հայլենդից (այնտեղ նա սովորում էր Բիվիսի և Բետհեդի հետ) Լոնդեյլ։ Դարիան հաճախում է այնտեղի ավագ դպրոցը, որտեղ հենց առաջին օրն էլ ծանոթանում է Ջեյն Լեյնի հետ։

Այդ սերիալում նա ավելի փակ է, ցինիկ, լեզվանի և անտիսոցիալիստ, քան «Բիվիս և Բետհեդ»-ում։ Դարիայի միակ ընկերուհին տաղանդավոր նկարչուհի Ջեյն Լեյնն է։ Դարիան հագնում է գործնական հագուստ և չի հետևում նորաձևությանը։

## Ծաղրերգություններում
«Մուլտռեալիթի» շոուում շատ «հրավիրված հյուրերից» էր մեկը նաև Դարիան է։ Ինչպես և շատ «հրավիրվածներ», որոնք ըստ կանոնի մահանում են գլխավոր հերոսների հիմարությունից, Դարիան ընկնում է բանավեճի մեջ և բոլոր մահացու մեղքերի մեջ մեղադրում է տղամարդկանց։ Քանի որ Դարիան չի ատում տղամարդկանց, շոուի հեղինակներին բողոքներ եկան այն մասին, որ մինչ կերպարին ծաղրերգելը պետք էր ծանոթանալ բնօրինակի հետ։

Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Լիտոպս

**Լիտոպս** (, «քար» + , «արտաքին», *Lithops*), սուկուլենտների տեսակ։

Այժմ տարբերում են լիտոպսների ավելի քան 30 տեսակ։ Այն առաջանում է Նամիբիայի, Հարավաֆրիկյան հանրապետության և Բոտսվանայի ավազային և քարային անապատներից։ Վերգետնյա մասը իրենից ներկայացնում է երկու հաստ տերևներ` առանձնացված ոչ խորը ճեղքով, որից դուրս է գալիս ծաղիկը և նոր տերևներ։ Բարձրությունն ու լայնությունը հասնում է մինչև 5 մետրի:Ծաղիկները սպիտակ կամ դեղին են, երբեմն նարնջագույն` 2,5-3 սմ տրամագծով, երբեմն բուրավետ։ Լիտոպսը ծաղկում է հիմնականում օգոստոսից մինչև նոյեմբեր։

## Լիտոպսների զարգացման տարեկան ցիկլ
Սեզոնների անվանումը պայմանական բնույթ ունի։  Չորային սեզոնի դեպքում երկար ցերեկային օրվա ժամանակ բույսը գտնվում է հանգստի վիճակում։ Տեղումների շրջանում (աշնանը) տեղի է ունենում ակտիվ աճ։ Մեծ բույսերի մոտ ծաղիկներ են հայտնվում, այնուհետև պտուղ, որը հասունանում է մի քանի ամսվա ընթացքում։ Ձմռանը ծաղիկը գտնվում է հանգստի վիճակում։ Գարնանը նոր տերևները փոխարինում են հնին։ Սկսվում է ակտիվ աճ, հիմնականում մեծանում են տերևները։ Յուրաքանչյուր տարի զույգ տերևներին փոխարինում է նոր զույգ։

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Կատեգորիա:Սուկուլենտներ
Վադի Արաբա անցակետ

մինի|աջից|265px|Վադի Արաբա անցակետի հորդանանյան տերմինալը
**Վադի Արաբա անցակետ** կամ **Իցհակ Ռաբինի անցակետ** (, ), միջազգային սահմանային անցակետ, որը նաև հանդիսանում է Իսրայելի Հանրապետության և Հորդանանի Հաշիմյան թագավորության բաժանարար սահմանագիծ։

Վադի Արաբա անցակետը գտնվում է Հորդանանի Աքաբա և Իսրայելի Էյլաթ քաղաքների միջև։

## Պատմություն
Այն բացվել է 1994 թվականի օգոստոսի 8-ին։

Ունի զբոսաշրջային կարևոր նշանակություն, այն նաև կապում է երկու պետությունները միմյանց հետ։ 2006 թվականի փետրվարին իսրայելացիները իրենց սահմանային տերմինալը վերանվանել են Իսրայելի վարչապետ Իցհակ Ռաբինի անունով։

Վադի Արաբա միջազգային անցակետը բաց է շաբաթվա գրեթե բոլոր օրերին։ Բացառություն են կազմում միայն իսլամական օրացույցով նախատեսված ոչ աշխատանքային գլխավոր օրը՝ Իսլամական նոր տարին և հուդդայական «Յոմ Քապուրը»՝ քավության օրը։

Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ 465,059 մարդ և 8,007 տրանսպորտային միջոց հատել է Վադի Արաբա ավտոճանապարհը՝ հատելով իսրայելա-հորդանանյան սահմանը։

## Տես նաև
* Հորդանանի աշխարհագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հորդանանի աշխարհագրություն
Անկախության հռչակագիր (այլ կիրառումներ)

**Անկախության հռչակագիր**, կարող է վերաբերել՝

* Անկախության հռչակագիր, 1776 թվականին ստորագրված ԱՄՆ Անկախության հռչակագիրը։
* Անկախության հռչակագիր, ամերիկացի նկարիչ Ջոն Թրամբալի կտավներից։
* Անկախության հռչակագիր, 1938 թվականին նկարահանված ամերիկյան կարճամետրաժ դրամա ֆիլմ ռեժիսոր Քրեյն Վիլբուրի կողմից։
Սովորական լորձուն

**Սովորական լորձուն**, **ատլանտյան լորձուն** կամ **եվրոպական լորձուն** (), բոլորաբերանավորների դասի լորձունկերպերի կարգին պատկանող քորդավոր։

Գիշերային կենդանատեսակ է։ Գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ բազմացման շրջանում բացարձակապես սնունդ չի ընդունում։ Կերպարանափոխությամբ չի զարգանում։

Ատլանտյան լորձունը մեծ վնաս է հասցնում ձկնաբուծությանը։ Վրայի լորձի հեռացման դեպքում կարելի է օգտագործել, որպես սնունդ։

## Տարածվածություն
Միակ բոլորաբերանավորն է, որ լայն տարածքում ունի նախկին Խորհրդային Միության, ներկայիս՝ ԱՊՀ-ի երկրի տարածքում։ Տարածված է նաև Եվրոպայում, Ամերիկայում և Գրենլանդիա կղզու մերձակա ջրերում։

Մեծ մասամբ հանդիպում է հատակի տիղմի մեջ։

## Նկարագրություն
Սովորական լորձունի մարմնի չափերը կապված են բնակության վայրի հետ։ Եվրոպայի ափերի մոտ հանդիպող լորձուններ ունեն 36-40 սմ երկարություն, իսկ Ամերիկայում հանդիպողները ավելի մեծ են՝ մինչև 75 սմ։

Վարում է գիշերային կենսակերպ։ Լորձունը որսը բռնում է գիշերային ժամերին։ Լեզվի վրայի ուժեղ ատամներով լորձունը պոկում է ձկան կաշին և միսը։ Հենարան ունենալու համար մարմինը հանգուցաձև փաթաթում և ամուր կպչում է զոհին։

Եթե զոհը չի կորցնում իր կենսական ակտիվությունը, ապա լորձունը մտնում է նրա խռիկային կափարիչի տակ և այնտեղ առատ լորձ լցնում։ Դրա հետևանքով զոհը շնչահեղձ է լինում։ Դրանից հետո լորձունը գլուխը մտցնում է մարմնի մեջ և լափում նրա բոլոր հյուսվածքները։

## Տես նաև
* Բոլորաբերանավորներ

## Ծանոթագրություններ
Ամպերի սիրահարների ընկերություն

**Ամպերի սիրահարների ընկերություն** (), միջազգային ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը հիմնադրել է Գևին Փրեթոր Փիննեյը 2004 թվականին։ Միավորում է սիրողական օդերևութաբաններին, ֆիզիկոսներին, լուսանկարիչներին, նկարիչներին և պարզապես այն անձանց, որոնք անտարբեր չեն ամպերի գեղեցկության հանդեպ։

## Պատմություն
Ընկերության հիմնադիրը անգլիացի գրող, գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ Գևին Փրեթոր Փիննեյն է։ Գևինը միշտ սիրում էր հետևել ամպերին և նրան զարմացնում էր, որ մարդկանց մեծ մասն ընդհանրապես չի նկատում ամպերը կամ էլ դրանք ընկալում է միայն որպես ցավալի խոչընդոտ։ Այդ իսկ պատճառով մի օր՝ Կորնոուլի գրական փառատոնին, Գևինը հայտարարեց նոր ընկերության՝ «Ամպերի սիրահարների ընկերության» ստեղծման մասին։ Ելույթից անմիջապես հետո նրան շրջապատեցին ընկերությանն անդամագրվել ցանկացողները, և արդեն մեկ տարի անց անդամների քանակը հասավ 1800-ի։ 2016 թվականի մարտի տվյալներով՝ «Ամպերի սիրահարների ընկերությունն» ունի 40568 անդամ 112 երկրներից։ Նրանց մեծամասնությունն ապրում է Մեծ Բրիտանիայում (23430), ԱՄՆ-ում (7701) և Ավստրալիայում (2435)։

## Գործունեություն և ձեռքբերումներ
Ընկերության անդամները պարբերաբար կայքում հրապարակում են անսովոր և հազվագյուտ ամպերի լուսանկարներ, հանդիպումներ և կոնֆերանսներ են կազմակերպում։ Ընկերության հիմնադիրը՝ Գևին Փրեթոր Փիննեյը, հանդես է գալիս ելույթներով, որտեղ մարդկանց կոչ է անում չանտեսել այն զարմանահրաշ գեղեցկությունը, որը մեզ պարգևում են ամպերը։ Նա նաև ամպերին նվիրված մի շարք գրքերի հեղինակ է (The Cloudspotter’s Guide (2006), A Pig with Six Legs and Other Clouds (2007), The Cloud Collector’s Handbook (2009)), ինչպես նաև «Clouds That Look Like Things: From The Cloud Appreciation Society» ալբոմի հեղինակն է, որտեղ ներառված են ընկերության անդամների կատարած լուսանկարները։ Ընկերության անդամների հավաքած տվյալների բազան՝ տարատեսակ ամպեր պատկերող լուսանկարները, որոնք բաշխված են համապատասխան կատեգորիաներով, աշխարհում խոշորագույնն է։

2009 թվականին Բի բի սին փաստագրական ֆիլմ նկարահանեց Գևին Փրեթոր Փիննեյի մասին՝ «Cloudspotting»:

2015 թվականին Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը ճանաչեց ընկերության անդամների կողմից հայտնաբերած ամպերի նոր տեսակը` ասպերիտասը (՝ «անհարթություն», «խորդուբորդություն» բառից)։ 1951 թվականից ի վեր առաջին անգամ Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության դասակարգումը համալրվում է ամպերի նոր տեսակով։ Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը ծրագրում է այդ տեսակն ընդգրկել ամպերի իր նոր ատլասում, որի էլեկտրոնային տարբերակը կհրատարակվի 2016 թվականին։

Yahoo ընկերությունը «Ամպերի սիրահարների ընկերության» կայքն անվանել է «2005 թվականի համացանցի ամենաարտասովոր և հիասքանչ ձեռքբերումը»։

## Ընկերության հրովարտակը

## Տես նաև
* Գևին Փրեթոր Փիննեյ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2004 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ամպեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ոչ առևտրային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ ըստ այբբենական կարգի
Հայկ Մանուկյան

**Հայկ Մանուկյան** (, ), հայկական ծագումով կինեմատոգրաֆիայի պրոֆեսոր Նյու Յորքի համալսարանում։ Նա լուրջ ազդեցություն է ունեցել բազմաթիվ ռեժիսորների վրա, ինչպիսին Մարտին Սկորսեզեն, որը եղել է նրա աշակերտը։

## Մարտին Սկորսեզե
Մանուկյանը Սկորսեզեի առաջին հաջողված լիամետրաժ «Ո՞վ է թակում իմ դուռը» ֆիլմի համահեղինակն էր, ինչպես նաև ականավոր կինոռեժիսորն իր ուսուցչին է ձոնել իր մեկ այլ հաջողված ֆիլմը՝  «Կատաղած Ցուլը»։

## Արիս Դեմերցիս
Ռեժիսոր և օպերատոր Արիս Դեմերցիսը Մանուկյանի ուսանողն էր, հետագայում նաև ասպիրանտը։ Նա իր որոշ տպավորությունները նկարագրել է «New English Review» վեբ ամսագրում հրապարակված «Կինոռեժիսոր դարձնելը» կարճ պատմվածքում։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* The Religious Affiliation of Director Martin Scorsese

Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոֆեսորներ
Ատլանտյան տառեխ

**Ատլանտյան տառեխ** կամ **Մուրմանսկի տառեխ** (), տառեխայինների ընտանիքի ծովային տառեխների ցեղին պատկանող ձկնատեսակ։

Ատլանտյան տառեխները լինում են երկու տեսակի՝ *իսկական ատլանտյան տառեխներ* և *բալթյան տառեխ*, որը հաճախ կոչվում է նաև սալակա։ Առաջին տարատեսակին պատկանող ձկները տարածված է Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսից մինչև Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսը, իսկ երկրորդ տեսակը տարածված է Բալթիկ ծովում։

Ունի արդյունագործածական կարևոր նշանակություն։ Նույնիսկ եղել է դեպք, երբ Նորվեգիայի ափերի մոտ մեկ օրում որսացել են մինչև 100 հազար տոննա տառեխ։

## Տարածվածություն
Ապրում են Ատլանտյան օվկիանոսի մաս կազմող Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերում։ Տարածված են Իսլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Նիդերլանդների, Ֆրանսիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, մերձբալթյան երեք պետությունների (Լատվիա, Լիտվա, Էստոնիա), ինչպես նաև Սկանդինավյան թերակղզու պետությունների ափերի մոտ։

Որոշ պոպուլյացիաներ տարածված են նաև Գրենլանդական ծովում՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի ափերի մոտ։

Հանդիպում է նաև Ֆարերյան կղզիների ափամերձ հատվածներում։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը հասնում է 42 սմ-ի։ Տարբերվում է ատլանտյան տառեխի արդյունագործածական չորս խումբ՝ մանր տառեխ, ճարպոտ տառեխ, խոշոր տառեխ և գարնանային ձվադրող տառեխ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձկներ
Շախմատային օլիմպիադա 1927

**Առաջին շախմատային օլիմպիադա**ն տեղի է ունեցել Լոնդոնում, 1927 թվականի հուլիսի 18-ից մինչև 29-ը։ Օլիմպիադային մասնակցել են 16 երկրներ։ Մասնակցության հայտի ուշացման պատճառով առաջնությանը չեն մասնակցել ԱՄՆ-ն, Լեհաստանը և մի շարք այլ երկրներ։ Որպեսզի ներգրավվեն միայն ուժեղագույն շախմատիստներ, կազմակերպիչները տարբերություն չեն մտցրել պրոֆեսիոնալների և ոչ պրոֆեսիոնալների միջև։ Մրցույթի անցկացման համար ծախսվել է 2000 ֆունտ ստերլինգ։ Խաղերը տեղի են ունեցել Լոնդոնի Վեսթմինսթերի պալատում։ Ընդհանուր անցկացվել է 480 խաղ։ Որպես գեղեցիկ շախմատային պարտիա, մրցանակի են արժանացել հետևյալ մրցակիցները՝ Էրնեստ Գրյուֆելդը - Մակս Էյվեն, և Ֆ. Էյստ - Լ. Աստալոշ։

## Հավաքականներ
thumb|200px|Առաջին շախմատային օլիմպիադայի մասնակից երկրներ

## Տուրերի ընթացքը

## Թիմային արդյունքներ

## Անձնական արդյունքներ, Հաղթող թիմ

## Լավագույն անհատական արդյունքներ
* Հոլգեր Նորման Հանսեն (Դանիա)՝ 15-ից 12 (+11 −2 =2)
* Ջորջ Թոմաս (Մեծ Բրիտանիա)՝ 15-ից 12 (+9 −0 =6)
* Ռիխարդ Ռետի (Չեխոսլովակիա)՝ 15-ից 11½ (+9 −1 =5)
* Գեզա Մարոցի (Հունգարիա)՝ 12-ից 9 (+6 −0 =6)
* Էրնեստ Գրյուֆելդ (Ավստրիա)՝ 13-ից 9½ (+6 −0 =7)
* Մաքս Էյվե (Հոլանդիա)՝ 15-ից 10½ (+7 −1 =7)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Առաջին շախմատային օլիմիպիադա на сайте OlimpBase.org 
* Շախմատային օլիմպիադաների պատմություն (մաս առաջին) 

Կատեգորիա:1927 սպորտում
Զինված ուժերի հարավային խումբ

**Զինված ուժերի հարավային խումբ**, եղել է խորհրդային զորամիավորում կազմավորված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, առավելապես 1956 թվականի հեղափոխության ժամանակ։

## Առաջին կազմավորում
Ստեղծվել է 1945 թվականի հունիսի 15-ին։ Ռումինիայում և Բուլղարիայում եղած  26-րդ և 37-րդ բանակների (3-րդ ուկրաինական ռազմաճակատից), նաև Հարավսլավիա հասած զորամիավորման հիման վրա ձևավորվում է Հարավային ուժերի խմբավորումը։ Նրա հրամանատարն էր Ֆյոդոր Տոլբուկինը։  1946 թվականին 37-րդ բանակը վերածվել էր  10-րդի, իսկ 57-րդը` 9-րդի և նույնպես մտել էր  Հարավային ուժերի խումբը։ 1947 թվականի հունվարին գեներալ- գնդապետ Վյաչեսլավ Ցվետաևը հրամայել է լուծարել խումբը։ Փարիզի խաղաղության պայմանագիրը կնքելուց հետո`  1947 թվականին,  SGF-ը լուծարվում է HQ 26-րդ բանակի հետ մեկտեղ, և նրա գործառույթներն անցնում է 10-րդ մեքենայացված բանակին։

## Երկրորդ կազմավորում
Խումբը վերստեղծվել է իր անձնակազմով 1955 թվականի սեպտեմբերին (թեև խորհրդային աղբյուրները այդ կարծիքին չեն։ Նրանք ասում են, որ այն ստեղծվել է 1956 թվականի նոյեմբերի 24-ին)։ Նշվում է, որն այն վերստեղծվել է  1955 թվականին վերահսկելու համար Հունգարիայում եղած խորհրդային զորքերին նախկին Կենտրոնական խմբավորման լուծարվելուց հետո։ Գործել են 2-րդ գվարդիական մեքենայացված Նիկոլաևյան դիվիզիան, 17-րդ գվարդիական մեքենայացված ստորաբաժանումը, երկու օդային դիվիզիա և ուրիշ զորքեր նույնպես։ Լենսկին ասում էր, որ նրանց ֆունկցիան եղել է փակել սահմանը չեզոք Ավստրիայով և ապահովել կապը ԽՍՀՄ-ից զորքերի առաջխաղացման  ժամանակ։

### Հունգարական հեղափոխություն
33-րդ գվարդիական մեքենայացված դիվիզիան ստանձնել է Հունգարական հեղափոխությունը Բուդապեշտում ճնշելու գլխավոր դերը։ Նրանում կար 31.500 մարդ։ Խորհրդային տվյալների համաձայն` կորցրել է 14 տանկ, 9 զրահապատ մեքենա։ 7 ամիս անց` 1957 թվականի մայիսի 28-ին, ԽՍՀՄ-ի և Հունգարիայի միջև  պայմանագիր է ստորագրվել Հարավային ուժերի  խմբում Խորհրդային զորքերի կարգավիճակի մասին։

11-րդ մեքենայացված գվարդիական և 128-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիաները վերադարձել են Կարպատյան զինվորական օկրուգ և փոխարինել 21-րդ Պոլտավա տանկային գվարդիական դիվիզիային և 27-րդ Չերկաս մոտոհրաձգային բաժնին։ Երկուսն էլ գտնվում էին Կարպատյան զինվորական 38-րդ բանակի հրամանատարության ներքո։ 2-րդ մեքենայացված գվարդիական դիվիզիան վերակազմավորվում է որպես 19-րդ տանկային գվարդիական դիավիզիա, իսկ 17-րդ գվարդիական մեքենայացված դիվիզիան վերակազմավորվում է որպես 17-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային դիվիզիա։ 33-րդ գվարդիական մեքենայացված գվարդիական դիվիզիան վերափոփվում է 35-րդ գվարդիական Խարկով մեքենայացված դիվիզիայի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Soviet Southern Group of Forces in Hungary

Կատեգորիա:1945 հիմնադրված ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Կատեգորիա:Ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Մարվին Գեյ

**Մարվին Գեյ** (ծնվ. **Մարվին Փենթց Գեյ կրտսեր**, ), ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ և ձայնագրման պրոդյուսեր։ Գեյը 1960-ական թվականներին օգնել է ձևավորել Motown ձայնագրման ընկերությունը սկզբում որպես սովորական նվագող, ապա և որպես մենակատար արտիստ այնպիսի հիթերով, ինչպիսիք են "Ain't That Peculiar", "How Sweet It Is (To Be Loved By You)" և "I Heard It Through the Grapevine", և զուգերգների ձայնագրմամբ՝ Մերի Ուելսի, Քիմ Ուեսթոնի, Դայանա Ռոսի և Թամի Թերելի հետ։

1970-ական թվականների ընթացքում նա ձայնագրեց *[[What's Going On (ալբոմ)|What's Going On]]* և *[[Let's Get It On]]* ձայնասկավառակները։

Գեյի հետագա ձայնագրությունների վրա ազդել է ժամանակակից R&B երաժշտությունը, մասնավորապես՝ Quiet storm-ը և նեո սոուլը։ Հաջորդող ժամանակաընթացքում Գեյը 1982 թվականին թողարկեց Գրեմիի մրցանակակիր "Sexual Healing" երգը և նրան ընդգրկող *[[Midnight Love]]* ձայնասկավառակը։

1984 թվականի ապրիլի 1-ին Գեյի հայրը սպանել է նրան Լոս Անջելեսի Ուեսթ Ադամս շրջանի իրենց տանը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական սկավառակներ
* *[[The Soulful Moods of Marvin Gaye]]* (1962)
* *[[That Stubborn Kinda Fellow]]* (1963)
* *[[Recorded Live on Stage]]* (1963)
* *[[Hello Broadway]]* (1964)
* *[[When I’m Alone I Cry]]* (1964)
* *[[How Sweet It Is to Be Loved By You]]* (1965)
* *[[A Tribute to the Great Nat "King" Cole]]* (1965)
* *[[Moods of Marvin Gaye]]* (1966)
* *[[In the Groove (ալբոմ)|In the Groove]]* (1968)
* *[[M.P.G.]]* (1969)
* *[[Marvin Gaye & His Girls]]* (1969)
* *[[That’s the Way Love Is]]* (1970)
* *[[What’s Going On]]* (1971)
* *[[Trouble Man]]* (1972)
* *[[Let’s Get It On]]* (1973)
* *[[Marvin Gaye Live!]]* (1974)
* *[[I Want You]]* (1976)
* *[[Live at the London Palladium]]* (1977)
* *[[Here, My Dear]]* (1978)
* *[[In Our Lifetime (Մարվին Գեյի ալբոմ)|In Our Lifetime]]* (1981)
* *[[Midnight Love]]* (1982)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Սպանված ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ստեղնահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Էրիկա Սելեշ

**Էրիկա Կոռնելիա Սելեշ** (, ), հունգարացի դեռահաս, որը 1956 թվականին մասնակցել է հակակոմունիստական ապստամբությանը որպես ընդդիմության մարտիկ և բուժքույր։ Զոհվել է սովետական զորքերի դեմ մարտի ժամանակ։ Ժամանակակից Հունգարիայում համարվում է հերոսուհի և հեղափոխության նահատակ։

## Կենսագրություն
Էրիկա Սելեշը ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 6-ին Բուդապեշտում, հունգարացի հրեաների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Շանդոր Սելեշը, դարձել է Հոլոքոստի զոհ․ ըստ որոշ տվյալների՝ նա մահացել է նացիստական համակենտրոնացման ճամբարում, այլ տվյալներով՝ սովամահ է եղել գետտոյում 1944 թվականին։

Էրիկա Սելեշը սովորել է Պեշտի Յոժեֆ Դոբոշի անվան հասարակական սննդի ուսումնարանում։ 14 տարեկանից հյուրանոցում աշխատել է որպես խոհարարի օգնական։

Նոեմի Սելեշը (Բլյումենֆելդ)՝ Էրիկա Սելեշի մայրը, եղել է երդվյալ կոմունիստ, սակայն Էրիկան հասակակիցների ազդեցությամբ դեռահասության տարիքում ձեռք է բերել հակակոմունիստական հայացքներ։

1956 թվականի իրադարձությունների ժամանակ Էրիկա Սելեշը միացել է հակակոմունիստական երիտասարդական շարժմանը։ Խանդավառությամբ հաճախել է Պետեֆիի խմբակի ժողովներին։ Հոկտեմբերի 23-ին նա ուսանողական մարտական խմբի կազմում միացել է 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությանը։ Արագ սովորել է կրակել Շպագինի ատրճանակ-գնդացրից, մասնակցել է Բուդապեշտում սովետական զորքերի դեմ մղված մարտերին։

1956 թվականի նոյեմբերի 1-ին դանիացի ֆոտոլրագրող Վագն Հանսենը լուսանկարել է Էրիկա Կոռնելիա Սելեշին զենքը ձեռքին և հետագայում տարածել այդ լուսանկարը։ Անհանգստանալով աղջկա համար՝ ընկերները նրան համոզել են մարտական կազմից տեղափոխվել սանիտարական խումբ։

1956 թվականի նոյեմբերի 8-ին 15-ամյա Էրիկա Սելեշը՝ որպես բուժքույր, մասնակցել է հերթական ռազմական ընդհարմանը։ Փորձելով դուրս բերել վիրավոր մարտիկին՝ Էրիկան ընկել է սովետական զորքերի կրակի տակ, վիրավորվել և տեղում մահացել։ Նոյեմբերի 14-ին թաղվել է հրեական գերեզմանատանը։ 1990 թվականին Էրիկա Սելեշի կողքին թաղվել է նրա մայրը։

## Հետմահու կերպար
Էրիկա Կոռնելիա Սելեշը՝ 1956 թվականի նոյեմբերին արված իր լուսանկարի շնորհիվ դարձել է Հունգարական հեղափոխության խորհրդանիշներից մեկը։ 1989 թվականին երկրում կոմունիստական վարչակարգի վերացումից հետո նա ճանաչվել է հերոսուհի ու հեղափոխության նահատակ։

Էրիկա Սելեշի կերպարը հակադրվում է ժամանակակից հունգարական ծայահեղ աջերին (մասնավորապես Յոբիկ կուսակցությանը), որը իր հակասեմականությունը պատճառաբանում է Մատյաշ Ռակոշիի վարչակարգի տարիներին հրեաների ունեցած դերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարական հեղափոխություն
Կատեգորիա:Հունգարացի կանայք
Կատեգորիա:Հակակոմունիստներ
ՄՌ-155

**ՄՌ-155** (), «Բայկալ» ապրանքանիշի կիսավտոմատ (ինքնալիցքավորվող) հրացան է՝ արտադրված Իժևսկի մեխանիկական գործարանում։ Նախատեսված է որսորդության, ինչպես նաև ստենդային և պրակտիկ հրաձգության համար։ Իր նախորդի՝ ՄՌ-153֊ի զարգացումն է։

## Կառուցվածք
ՄՌ-155 հրացանի հիմնական մասերն են. կոթը, փողատուփը, փողը, զարկաձգանային մեխանիզմը, գլանաձև պահեստատուփը, փակաղակը, փակաղակի շրջանակը, գազամխոցը (գազային շարժիչ), հետադարձի զսպանակը, փողակալը։

ՄՌ-155֊ը թողարկվում է 12 տրամաչափի 76 մմ և 89 մմ փամփշտանոցներով (փողը և փամփշտանոցը քրոմապատ են և նախատեսված են նաև «մագնում» տիպի փամփուշտների օգտագործման համար)։ Փողը պատրաստված է բարձրորակ զինագործական պողպատից, և իր վրա կրում է նշանոցային ձողիկ։ Հրացանը թողարկվում է 610, 660, 710 և 750 միլիմետր փողերով։ Պահեստատուփի տարողությունը 4 փամփուշտ է (հնարավորություն կա ընդլայնելու մինչև 8)։

ՄՌ-155֊ը ինքնալիցքավորվող հրացան է, որի փամփուշտները մատակաարվում են ենթափողային գլանաձև պահեստատուփից։ Վերալիցքավորումն իրականացվում է վառոդի այրման արդյունքում առաջացած գազերի հոսքի միջոցով։ Կրակոցից հետո փողին ամրացված գազախցիկով գազերը դուրս են գալիս և շարժման մեջ են դնում գազային շարժիչը, որն էլ իր հերթին հետ է շարժում փակաղակը՝ դուրս նետելով պարկուճը։ Զսպանակի օգնությամբ հետ վերադառնալով՝ փակաղակը փողի մեջ է հրում պահեստատուփից տրված փամփուշը և փակում է փողը։ Կրակոցից հետո նույնը կրկնվում է։ Վերջին կրակոցից հետո փակաղակը մնում է ետին դիրքում։

Փողատուփի ձախ կողմում տեղադրված լծակը հնարավորություն է տալիս անջատել փամփուշտների՝ պահեստատուփից մատակարարվելը, դրանով իսկ կրակողին թույլ տալով փոխարինել արդեն փողում գտնվող փամփուշտը։

## Ոչ լրիվ քանդելը
# Քանդվում է պահեստատուփի պնդօղակը, և անջատվում է փողակալը։
# Փակաղակը հետ տանելով մոտ 2 սմ՝ անջատվում է փողը։
# Դուրս է քաշվում փակաղակի բռնակը, որից հետո դուրս է բերվում փակաղակի շրջանակը, գազային շարժիչը և փակաղակը։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* МР-155 ― նկարագրությունը «Կալաշնիկով կոնցեռն»֊ի կայքում։

Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Վիդա (ֆուտբոլային ակումբ)

**«Վիդա» սպորտային և սոցիալական ակումբ** (), հոնդուրասյան ֆուտբոլային ակումբ Լա Սեյբա քաղաքից (Ատլանտիդա շրջան)։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նասիոնալ լիգայում՝ Հոնդուրասի ուժեղագույն դիվիզիոնում։ «**Վիդան**» Հոնդուրասի կրկնակի չեմպիոն է։

## Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1940 թվականի հոկտեմբերի 14-ին «Սալվավիդա» անունով ( թարգմանաբար՝ «Փրկարար օղակ»)։ Նրա հիմնադիրներն են եղել Գրեգորիո Ռամոսը, Խոսե Լամելասը և Վալենտին Վասկեսը։ «Սալվա վիդան» () Հոնդուրասում գարեջրի ապրանքանշանի անվանումն է, որը պատկանում է «Սերվեսերիա օնդուրենյա» () ընկերությանը։ Վերջինս հիմնադրվել է **Սալվա**դոր Վակարոյի և **Վի**սենտե **Դ’Ա**նտոնիի կողմից, և գարեջրին անվանակոչել են հիմնադիրների անունների վանկային հապավման ստեղծման միջոցով։ Ընկերությունը սկսել է հովանավորեպ ֆուտբոլային ակումբին, որը սկզբում կոչվում էր այնպես, ինչպես գարեջուրը, այդ իսկ պատճառով անվանափոխության կարիք առաջացավ։ Դրան նպաստեց այն պատահարը, երբ մարզչական շտաբը և ֆուտբոլիստները փրկեցին Վիդա կոդե դե Կաստանյեդա անունը կրող խեղդվող կնոջը։ Երբ Վիդան ընկել էր նավակից, Գրեգորիո Ռամոսը բղավել է. ¡Un salvavida para Vida!» («„Փրկարար օղակ“ / „Սալվավիդա“ Վիդայի համար»)։ Դրանից հետո որոշվեց անվանափոխել ֆուտբոլային ակումբը՝ «Վիդա» սպորտային ակումբի (), ինչը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է «Կյանք»։

1962 թվականին «Վիդան» հաղթեց Հոնդուրասի սիրողական առաջնությունում, սակայն երկրում ճանաչվում են միայն պրոֆեսիոնալ առաջնությունները, որ անցկացվում են 1965/66 մրցաշրջանից սկսած։ Նույն 1962 թվականին ակումբի անվանումը փոխարինվեց այժմյանով. «Վիդա» սպորտային և սոցիալական ակումբ, որպեսզի ընգծեին ակումբի նշանակությունը տեղի հասարակության համար։

Հոնդուրասի չեմպիոն «Վիդան» առաջին անգամ դարձել է 1982 թվականին՝ կրկնելով դա երկու տարի անց ևս։ Բացի այդ՝ ակումբը երեք անգամ դարձել է երկրի փոխչեմպիոն՝ 1971/72, 1984/85 և 1985/86 մրցաշրջաններում։ Այսպիսով, 1980-ական թվականները դարձել են ակումբի պատմության «ոսկե տասնամյակը»։ Դրանից հետո թիմը ոչ մի անգամ չի հասել Հոնդուրասի առաջնության փլեյ-օֆի եզրափակիչ։

Տնային խաղերն ակումբը անցկացնում է «Նիլմո Էդվարդս» խաղադաշտում, որը տեղավորում է 18 000 հանդիսատես։ «Վիդան» վեցերորդ տեղն է զբաղեցնում Հոնդուրասի պատմության բոլոր առաջնությունների գումարային աղյուսակում։

## Նվաճումներ
* Հոնդուրասի չեմպիոն (2). 1981/82, 1983/84
* Հոնդուրասի փոխչեմպիոն (3). 1971/72, 1984/85, 1985/86

## Հանրահայտ ֆուտբոլիստներ
*  Ջեր Բենգսթոն
*  Ռիկարդո Կանալես
*  Ռոմել Կիոտո
*  Կրիստիանո Նորալես՝ Հոնդուրասի առաջնության քառակի լավագույն ռմբարկու, այդ թվում՝ 1967 թվականին «Վիդայի» կազմում
*  Առնոլդ Պերալտա
*  Օրլին Պերալտա
*  Մարսելո Էսպինալ

## Հանրահայտ մարզիչներ
*  Ռիկարդո Օրտիս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Հոնդուրասյան ֆուտբոլային ակումբներ
Հասանօվա (Վարդոյի գավառ)

**Հասանօվա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Վարդոյի գավառակում։

## Պատմություն
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
Եղել է հայաբնակ գյուղ։ 1890 թվականին ուներ 80 տուն` 600 բնակչով, իսկ 1909 թվականին՝ 30-40 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Հասանօվան ուներ 1291 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոնի Յոհնսեն

**Յոն Ռոնի Յոնսեն** (, ), նորվեգացի նախկին ֆուտբոլիստ։ Նախկինում հանդես է եկել կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Ռոնի Յոհնսենը իր սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է հայրենի երկրում` Նորվեգիայում։ Սկզբնական շրջանում հանդես է եկել նորվեգական ցածր լիգաների ակումբներում, իսկ 1991 թվականին տեղափոխվել է բարձրագույն լիգա և սկսել է հանդես գալ «Լյունի» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ Դրանից հետո տեղափոխվել է մեկ այլ ֆուտբոլային ակումբ`ի դեմս «Լիլիստրյոմի»։ Արդեն մյուս մրցաշրջանում Ռոնին հայտնվում է թուրքական Ստամբուլ քաղաքը ներկայացնող «Բեշիքթաշի» կազմում։

1996 թվականի ամռանը Ռոնի Յոհնսենը 1,2 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց տեղափոխվում է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։ Մանչեսթեր Յունայթեդի կազմում իր առաջին մրցաշրջանից սկսած հանդես է եկել Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայում, իսկ առաջին գնդակը հեղինակել է Անգլիայի Սուպերգավաթի խաղարկության շրջանակներում՝ 1997 թվականի օգոստոսին՝ «Չելսիի» դեմ խաղում։ Այդ խաղում Ռոնիի ակումբւ կարողանում է հաղթել խաղում՝ առալեության հասնելով 11 մետրանոց հարվածաշարում (4-2)։

«Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում Ռոնին չորս անգամ դառնում է Անգլիայի չեմպիոն, ինչպես 1999 թվականին ակումբի կազմում հաղթանակ է տանում Անգլիայի գավաթի խաղարկությունում։ Յոհնսենը թիմի կազմում մասնակցում է Չեմպիոնների Լիգայի 1998-1999 թվականի մրցաշրջանի բոլոր ֆուտբոլային հանդիպումներին՝ բացառությամբ Կամպ Նոու մարզադաշտում կայացած եզրափակչի։ Այնուամենայնիվ Ռոնին օգնում է «կարմիր սատանաներին» հաղթանակ տանել Չեմպիոնների Լիգայում և կազմել ակումբի պատմության մեջ առաջին տրեբլը։ Հաջող մրցաշրջանից հետո իրար հաջորդող ծնկի վնասվածքների պատճառով բաց է թողնում ակումբի հետագա խաղերի մեծամասնությունը։

2002 թվականին Յոհնսենը պայմանագիր է կնքում անգլիական «Աստոն Վիլլայի» հետ, իսկ արդեն երկու տարի անց համալրում է «Նյուքասլ Յունայթեդի» կազմը։ «Նյուքասլ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում նա մասնակցում է ընդամենը երեք մրցաշրջանի և 2003-2004 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետ հայտարարում է ֆուտբոլային կարիերան ավարտելու մասին։ Այնուամենայնիվ՝ 2005 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքում Օսլո քաղաքը ներկայացնող ակումբներից մեկի՝ «Վոլերենգայի» հետ։

## Միջազգային կարիերա
1991-2007 թվականների ընթացքում Յոհնսենը Նորվեգիայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 62 խաղի և չորս գոլի հեղինակ դարձել։ Նա մասնակցել է 1998 թվականի աշխարհի առաջնությանը, իսկ Եվրո-2000 չի կարողացել մասնակցել ծնկի հատվածի վնասվածքի առկայության պատճառով։

## Նվաճումներ
**Ակումբային**

** «Մանչեսթեր Յունայթեդ»**
* Անգլիական Պրեմիեր Լիգայի չեմպիոն (4)՝ 1996-97, 1998-99, 1999-00, 2000-01
* Անգլիայի Գավաթի դափնեկիր՝ 1998-99
* Անգլիայի Սուպերգավաթի դափնեկիր՝ 1997
* Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող՝ 1998-99
* Միջմայրցամաքային գավաթի դափնեկիր
*** Ընդհանուր՝ 8 տիտղոս**

** «Վոլերենգա»**
* Նորվեգիայի չեմպիոն՝ 2005
* Նորվեգիայի գավաթի դափնեկիր՝ 2008
*** Ընդհանուր՝ 2 տիտղոս**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի վիճակագրությունը *StretfordEnd.co.uk* կայքում 

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեշիկթաշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Հասանօվա (Կուրուչայի գավառ)

**Հասանօվա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կուրուչայի գավառակում։

## Բնակչություն
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ XX դարի սկզբին ուներ 21 տուն` 250 բնակչով։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Հասանօվան ուներ Ս. Նիկողայոս անունով եկեղեցի։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սև այգի․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության և պատերազմի միջով

**Սև այգի․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը խաղաղության և պատերազմի միջով** (), Թոմաս դե Վաալի հիմնական ստեղծագործություններից մեկը։ Գրքում ուսումնասիրվում է նախկին խորհրդային երկու հանրապետությունների՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի կյանքը՝ Արցախյան պատերազմից հետո։

## Պատմություն
Գիրքը լույս է տեսել երկու հրատարակություններով՝ 2003 և 2014 թվականներին։ Գրքի հայերեն տարբերակի թարգմանությանն աջակցել է Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատունը։

«Սև այգին» գրքի համար կատարված ուսումնասիրությունների համար հիմք են ծառայել 2000-2001 թվականներին հեղինակի վարած 120 հարցազրույցները, որոնք լրացված են ականատեսների վկայություններով և միջնորդավորված աղբյուրներից ստացված նյութերով։ Հեղինակի խոսքով՝ գիրքը առաջին քայլն է մի դաշտում, որտեղ բառացիորեն հաշվի են առնվել երկու կողմերի շահերը։ Այն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությունն է և արդի Հայաստանի ու Ադրբեջանի դիմանկարը։ Հեղինակը 2012 թվականի նոր հրատարակությունը նախապատրաստելիս հնարավորինս թարմացրել է շարադրանքը՝ փորձելով անփոփոխ թողնել գրքի առանցքը։

Գիրքն արդեն լույս է տեսել անգլերեն, ռուսերեն, հայերեն և ադրբեջաներեն։ Նախատեսվում է լույս ընծայել նաև թուրքերեն տարբերակը:։

## Արձագանք
Արևմուտքում այն դիտվել է որպես պատերազմի մասին չեզոք աշխատություն, որի օգնությամբ հնարավոր է ծանոթանալ հակամարտությանը։ Հայաստանում գիրքն ստացել է քննադատություն մի շարք հայտարարությունների պատճառով, որոնք հիմնված չեն որևէ հավաստի աղբյուրի վրա։ Մասնավորապես քննադատության է ենթարկվել Ղափանից ադրբեջանցի փախստականների մասին ադրբեջանական բամբասանքները գրքում ներառելու փաստը, ինչպես նաև թարգմանության հետ կապված բազմաթիվ խնդիրներ։

Ermenihaber.am կայքին տված հարցազրույցում դե Վաալը ասել է.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War 

Կատեգորիա:2003 գրքեր
Կատեգորիա:2003 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Ադրբեջանական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն
Կատեգորիա:Գրքեր Ադրբեջանի մասին
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի մասին
Կատեգորիա:Գրքեր աշխարհաքաղաքականության մասին
Կատեգորիա:Զանգակ հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Կովկաս
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Վանի թանգարան

**Վանի թանգարան**, հնագիտական թանգարան Թուրքիայում, գտնվում է Վան քաղաքում (մինչև 1915 թվականը՝ հայկական)։ Վանի թանգարանում հավաքել են երկու հնագույն ուրարտական մայրաքաղաքների` Տուշպայի և Ռուսախինիլիի պեղումների արդյունքում ստացված ցուցանմուշները, նաև նմուշներ  մի քանի ուրարտական ամրոցներից, որոնք գտնվում են Վանա լճից ոչ հեռու։ Թանգարանն ունի ուրարտական սեպագրերի մեծ հավաքածու և Ուրարտուի հետ կապված աշխարհում ամենահարուստ հավաքածուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ванский музей на сайте Министерства культуры Турции 

Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:1945 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Վան
Բազիսային միավոր

**Բազիսային միավոր** կամ **բազիսային կետ** (հաճախ անգլերենում հանդիպում է **bp**, և արտասանվում է «բիփ»), մեկ տոկոսային միավորի հարյուրերորդ մասը։

## Սահմանում
:1 բազիսային միավոր = 1 պերմիրիադ = մեկ հարյուրերորդ տոկոս
:1 բմ = 1‱ = 0.01% = 0.1‰ = 10−4 =  = 0.0001
:1% = 100 բմ = 100‱

Բազիսային միավորը օգտագործվում է այն հաշվարկներում, որտեղ երկու միավորի տարբերությունը փոքր է 1%-ից։ Շատ հաճախ հանդիպում է տոկոսադրույքների հաշվարկներում, որտեղ տոկոսադրույնքների տարբերությունը 1%-ից քիչ է։ Օրինակ 0.10 տոկոս տարբերությունը նշանակում է 10 բազիսային միավորի փոփոխություն (օր. 4.67%-ից տոկոսադրույքը դարձել է 4.77%, նշանակում է ավելացել է 10 բազիսային միավորով կամ կետով)։ Մյուս կողմից 100 բազիսային միավորով աճը նշանակում է 1%-ով աճ։

Ներկայումս բազիսային միավոր հասկացությունը օգտագործվում է ֆինանսական գործիքի տոկոսադրույքի փոփոխությունը կամ երկու տոկոսադրույքների տարբերությունը (սպրեդ) ցույց տալու համար։

Քանի որ պարտավորությունները կամ պարտատոմսը կարող են ներառվել մեկ ընդհանուր ինդեքսի ներքո, դրանց փոփոխությունները տրվում է բազիսային միավորով։ Օրինակ, եթե պարտավորության եկամտաբերությունը տարեկան 0,50%-ով բարձր է Լոնդոնի միջբանկային առաջարկի տոկոսադրույքից (LIBOR), ասում են, որ 50 բազիսային միավոր մեծ է LIBOR-ից, կարճ գրում են "L+50bps" կամ "L+50":

## Պերմիրիադ
Միավորի մեկ տասը հազարերորդ մասը  սովորաբար կոչում են պերմիրիադ։ Գործնականում մեկ բազիսային միավորը հավասար է մեկ պերմիրիադի, քանի որ մեկ բազիսային կետը տոկոսի մեկ հարյուրերորդ մասն է, իսկ մեկ տոկոսը մեկ միավորի մեկ հարյուրերորդ մասն է։

## Տես նաև
* Տոկոսային կետ
* Տոկոս (%) 1/100 մաս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Տպագրական նշաններ
Խերման Լյուքս

**Խերման Դարիո Լյուքս** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս իսպանական «Դեպորտիվոյի» կազմում։

Արգենտինայի Օլիմպիական հավաքականի կազմում դարձել է Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Խավիերը նույնպես ֆուտբոլիստ է։

## Ակումբային կարիերա
2011 թվականին Խերման Լյուքսը պայմանագիր է կնքել իսպանական «Դեպորտիվոյի» հետ։ Թիմի կազմում մինչ այժմ մասնակցել է 88 հանդիպման, և բաց է թողել 97 հանդիպում։

## Միջազգային կարիերա
Խերման Լյուքսը Արգենտինայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2004 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերին, և դարձել է չեմպիոն։ Հետագայում Լյուքսը հրավիրվել է ազգային հավաքական։ Հավաքականի կազմում մասնակցել է 6 հանդիպման։

## Ձեռքբերումներ
* Արգենտինայի չեմպիոն - 2002, 2004
* Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն - 2004
* Աշխարհի չեմպիոն (Մ20) - 2001

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հերման Լյուկսի էջը transfermarkt.com կայքում

Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Բիստրուխա (այլ կիրառումներ)

**Բիստրուխա**, կարող է վերաբերել՝
* Բիստրուխա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում
* Բիստրուխա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
* Բիստրուխա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում
* Բիստրուխա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում
Բիվեր շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բիվեր շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բիվեր շրջան - ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը
* Բիվեր շրջան - ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը
Ճանապարհորդությունը

**Ճանապարհորդությունը**, 1959 թվականին Անատոլ Լիտվակի կողմից նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ։ Արևմտականների մի խումբ փորձում է հեռանալ Հունգարիայից այն բանից հետո, երբ Խորհրդային Միությունը շարժվում է 1956 թվականի հունգարական հեղափոխությունը ճնշելու։ Կինոաստղերն են Դեբորան Քերրը, Յուլ Բրինները և Ջեյսոն Ռոբարդսը։ Դեբորան Քերրը, Յուլ Բրինները միավորվում են նորից, ինչպես 1956 թվականին «Թագավորը և ես» ֆիլմը նկարահանելիս, որտեղ կատարումը Օսկարակիր էր։ Ճանապարհորդությունը նկարահանվում է Մետրոկոլորում։

## Դավադրություն
Մայոր Սուրովը ռուս հրամանատար է Հունգարո-Ավստրիական սահմանագծում։ Երբ բռնկվում է 1956 թվականի հեղափոխությունը, Բուդապեշտի օդանավակայանը փակվում է և Դիաննան (Դեբորա Քերր) և արտասահմանյան ճանապարհորդները( Մեծ Բրիտանիայից, Գերմանիայից, Իսրայելից և Ֆրանսիայից) ստիպված են լինում հասնել Վիեննա ավտոբուսով։ Նրանց հետ էր հունգարական այլախոհ Պոլը Ջեյսոնը, որը հետապնդվում էր ոստիկանության կողմից։

## Դերերում
* Դեբորա Քերրի - Դիանա Աշմոր
* Յուլ Բրիններ - մայոր Սուրով
* Ջեյսոն Ռոբարդս Հենրի Ֆլեմինգ / Պոլ Կեդես
* Ռոբերտ Մորլեյ - Հյու Դեվերիլ
* Ե.Գ.Մարշալ - Հարոլդ Ռինելանդեր
* Աննե Ջեկսոն - Մարջիե Ռինելանդեր
* Ռոնի Հովարդը - Բիլլի Ռինելանդեր
* Ֆլիփ Մարկ - Ֆլիփ Ռինելանդեր
* Կուրտ Կասզնար - Քսեփջս
* Դավիթը Կոսսօֆֆ - Սիմոն Ավրոն
* Ժերար Օուրի - Թեկլել Հաֆօուլի
* Մարի Դեմս - Ֆրանսուազ Հաֆօուլ
* Անոուկ Այմի - Եվա
* Մարիա Ուրբան - Քիսսելլա վոն Ռաչլիտս
* Սիեքֆրիեդ Սքուրենբերգ - ֆոն Ռաչլիտս
* Շառլ Ռեգնիեր - կապիտան Օրնիկիձե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անատոլ Լիտվակի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1956 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Ժորժ Օրիկի
Կիպրոսի Հանրապետության ռազմաօդային ուժեր

**Կիպրոսի Հանրապետության ռազմաօդային ուժեր** (), մտնում է Կիպրոսի Ազգային գվարդիայի կազմի մեջ և իրենից ներկայացնում է բանակային ավիացիա, որտեղ հիմնական նշանակությունը տրվում է ուղղաթիռներին։ Այն մի քանի ինքնաթիռները, որոնք առկա են Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերում, օգտագործվում են օդից վերահսկողություն իրականացնելու և ուսումնական նպատակներով։ Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերը սերտ կապեր են պահպանում Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի հետ։ Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի օդաչուները, որպես կանոն, ուսումն անցնում են հունական ռազմաօդային ակադեմիայում։

## Կառուցվածք
**Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարություն**
: **Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի շտաբ**
* **449-րդ հակատանկային ուղղաթիռային [[էսկադրիլիա]]**
* **450-րդ ուղղաթիռային էսկադրիլիա**
* **[[Անօդաչու թռչող սարք|ԱԹՍ]] էսկադրիլիա**
* **Փրկարարական գործողությունների կոորդինացման կենտրոն**

## Տեղակայման կետեր
* **Ավիաբազա Լակատամիա**, *[[Նիկոսիա]]*
* **Ավիաբազա Պաֆոս** (*Ավիաբազա «[[Անդրեաս Պապանդրեու]]»*)

## Մարտական կազմ

## Տեխնիկա և սպառազինություն
Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերն ունեն բավականին սահմանափակ ավիացիոն սպառազինություն։ Սովորաբար կիրառվում են բազմանպատակ ոչ ռազմական թռչող սարքեր։ Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի տեխնիկայի և սպառազինության մասին տվյալները վերցված են Aviation Week & Space Technology ամսագրից։

## Տարբերանշաններ
Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի տարբերանշանը նույնն է, ինչպիսին Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի տարբերանշանը։ Տարբերությունը միայն Կիպրոսի դրոշի օգտագործումն է ողնափայտի վրա որպես տարբերանշան։

Պատկեր:Roundel of Greece.svg|Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի տարբերանշան
Պատկեր:Cyprus-roundel low.svg|Տեսանելիության նվազման տարբերակ
Պատկեր:Flag of Cyprus.svg|Տարբերանշան ողնափայտի վրա


## Տես նաև
* Հունաստանի ռազմաօդային ուժեր
* Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կիպրոսի ռազմաօդային ուժերի պաշտոնական կայք 
* Կիպրական ուղղաթիռներ  
* Ուղղաթիռները Լակատամիա գյուղում կյանքը դժոխք են դարձրել
* Ազգային գվարդիայի ռազմական սպառազինությունը, հարձակողական ուղղաթիռներ 

Կատեգորիա:Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա
Կատեգորիա:Ռազմաօդային ուժերն ըստ երկրների
Կատեգորիա:Զինված ուժեր
Բիրա (այլ կիրառումներ)

**Բիրա**, կարող է վերաբերել՝
* Բիրա - գետ Ռուսաստանի Հրեական ինքնավար մարզում
* Բիրա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Հրեական ինքնավար մարզի Օբլուչենսկի շրջանի կազմում
Բիրկալեն (այլ կիրառումներ)

**Բիրկալեն**, կարող է վերաբերել՝
* Բիրկալեն - գետնուղի Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ակունքի շրջանում
* Բիրկալեն - լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Արևմտյան Տիգրիսի ձախակողմյան վտակ Զիբենեսուի ակունքների շրջանում
Բիտի (այլ կիրառումներ)

**Բիտի**, կարող է վերաբերել՝
* Բիտի - կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում
* Բիտի - գետակ Ճորոխի ավազանում, Արդվնի շրջանում
Բիրյուկսա (այլ կիրառումներ)

**Բիրյուկսա**, կարող է վերաբերել՝
* Բիրյուկսա - հոսում է Ալթայսկայում և Ալթայսկա տարածաշրջանի Սովետական համայնքում
* Բիրյուկսա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում
Բլագոդարնոյե (այլ կիրառումներ)

**Բլագոդարնոյե**, կարող է վերաբերել՝
* Բլագոդարնոյե - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, Տաշիրի տարածաշրջանում, Սևաբերդ գետակի ձախ ափին
* Բլագոդարնոյե - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում