Աստվածամոր պատարագ

**Աստվածամոր պատարագ կամ Նոտր Դամի Պատարագ** (), պոլիֆոնիկ պատարագ, գրված 1365 թվականին ֆրանսիացի գրող, երգահան Գիյոմ դե Մաշոյի (մոտ. 1300—1377 թվականներ) կողմից։ Միջնադարյան և եկեղեցական երաժշտության գլուխգործոցներից։ Առաջին հեղինակային պատարագը, որը գրված է ամբողջությամբ մեկ կոմպոզիտորի կողմից՝ հիմնված ամբողջական տեքստի վրա։
thumb|Հատված Աստվածամոր պատարագից՝ Գիյոմ դե Մաշոյի ձեռա''գիրը
## Կառուցվածք
մինի|Գործիքային տարբերակ
Աստվածամոր պատարագը բաղկացած է հինգ մասից՝ Kyrie Eleison, Gloria in excelsis Deo, Creed, Sanctus, Lamb of God, Ite, missa est.
Պատարագը գրված է չորս ձայնի համար, ավանդական երեքի փոխարեն։ Մաշոն ավելացրել է կոնտրտենոր, որը երբեմն փոխարինում է տենորին ամենացածր նոտաների վրա։
## Միավորում
Պատարագի ժամանակ տեքստերը բաժանվում են աղոթքներով և ընթերցումներով։ Մաշոյի կողմից ձեռնարկված ոճի միավորումը առաջին փորձն է ներկայացնելու ողջ պատարագը ոճային միատեսակ հաջորդականության տեսքով։ Արդյունքում պատարագի այս ձևը կարող էր ընկալվել որպես արվեստի գործ, և ավելի ուշ ժամանակների կոմպոզիտորները սկսեցին ընդօրինակել Մաշոյի փորձը։
## Գրելու նպատակը և ոճը
Մաշոն իր պատարագը գրեց Ռեյմսի տաճարի համար, որտեղ նա ծառայում էր։ Մայր տաճարում հայտնաբերված արձանագրությունների համաձայն, պատարագը, ամենայն հավանականությամբ, երգվել է շաբաթօրյա Աստվածամոր պատարագի ժամանակ։ Հակառակ տարածված կարծիքի որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ, Մաշոն սկսել է ծառայել տաճարում մինչև 1350-ականների վերջը, ուստի պատարագը գրվել է որպես ընծա տաճարում իր ծառայության սկիզբը նշելու համար։ Ենթադրվում է նաև, որ Գիյոմի և նրա եղբոր՝ Ժանի կամքի համաձայն, նրանց մահից հետո պատարագը սկսել է մատուցվել ի հիշատակ նրանց։։ Այնուամենայնիվ, ոչ դրա կատարման կոնկրետ բնույթը (եթե այդպիսի կատարում կա), ոչ էլ այն եկեղեցական ծեսը, որի համար պատարագը գրվել է, վերջնականապես չեն պարզվել։ 
Թերևս Մաշոյին ծանոթ էր Տուրնեի Աստվածամոր տաճարի պատարագին,որը 14-րդ դարի Ֆրանսիական բազմաձայն երգեցողություն է, այն պահվում է Տուրնեի տաճարի գրադարանում։ Հավանաբար, Մաշոն ծանոթ է եղել 14-րդ-ի  Տուրնեի բազմաձայն պատարագին, որի  մասերից յուրաքանչյուը գրվել է տարբեր կոմպոզիտորի կողմից։ Նոտր Դամի պատարագի «Գլորիա»-ն և «Ես հավատում եմ»-ը որոշ նմանություններ ունեն Տուրնեի պատարագի հետ, մասնավորապես  առանց տեքստի երաժշտական ներածությունները և երկար մելիզմատիկ «ամեն»ը։ Մաշոյի պատարագի մնացած չորս  մասերը  գրված են մոտետ ոճով։ 
## Ձայնագրություններ
Նոտր Դամի պատարագի վաղ ձայնագրությունները կատարվել են 1956 թվականին Սաֆորդ Քեյփի կողմից Deutsche Grammophon-ի Archiv Produktion շարքի համար։ 
1936 թվականին  Գիյոմ դը Մաշոյի կողմից  Les Paraphonistes de Saint-Jean-des-Matines-ը, որը պատարագի որոշ հատվածներ է։Ժամանակակից ձայնագրություններն են
* 1984 թվականին Անդրե Պարրոտի գլխավորությամբ Taverner Consort և Taverner Choir-ը Գիյոմ դե Մաշոյի Աստվածամոր պատարագը(EMI ASD1435761)
* 1993 թվականին դիրիժոր  Փոլ Հիլերի ղեկավարությամբ  Հիլլիարդ խումբը  Գիյոմ դե Մաշոյի Նոտր Դամ պատարագը  (Hyperion CDA66358) 
* 1996 թվականին Oxford Camerata-ն - Մաշոյի «Նոտր Դամ» և «Ձայն ասա» ստեղծագործությունները դիրիժոր Ջերեմի Սամերլիի կողմից (Նաքսոս 553833)
*Գիյոմ դե Մաշո - Աստվածամոր տաճարի պատարագ,  Անսամբլ Օրգանում Մարսել Պերեսի գլխավորությամբ (1996)
* Գիյոմ դե Մաշո. Աստվածամոր տաճարի պատարագ, Անսամբլ Gilles Binchois Դոմինիք Վալերի ղեկավարությամբ (2000)
* Գիյոմ դե Մաշո. Աստվածամոր տաճարի պատարագ, Diabolus in Musica by Անտուան  Գեղբերի ղեկավարությամբ (2008) (Alpha 132)
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gilbert Reaney, Machaut (London: Oxford University Press, 1971).
* Daniel Leech-Wilkinson, *Machaut’s Mass: An Introduction.* Oxford: Oxford University Press, 1990.
* Anne Walters Robertson. *Guillaume de Machaut at Reims: Context and Meaning in his Musical Works.* Cambridge, England: Cambridge University Press, 2002.

## Արտաքին հղումներ
* Guillaume De Machaut’s Messe De Nostre Dame
* Полная дискография

Կատեգորիա:Եկեղեցական երաժշտություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական երաժշտություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիական երաժշտություն