Բենջամին Հարիս

**Բենջամին Հարիս** (, , հրատարակչի գործունեություն 1673-1716 թվականներին), անգլիացի խմբագիր, հրատարակիչ և լրագրող։ Հրատարակել է առաջին ամերիկյան բազմալեզու թերթը՝ «Publick Occurrences Both Forreign and Domestick»-ը, և առաջին ամերիկյան դասագիրքը՝ «Նոր Անգլիայի այբբենարանը»։

## Կենսագրություն
մինի|Ամերիկայի առաջին թերթ, 1690
Բենջամին Հարիսը ծնվել է մոտ 1647 թվականին Լոնդոնում, վարսահարդար Ուիլյամ Հարիսի ընտանիքում։ 1663 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև 1670 թվականի օգոստոսի 1-ը եղել է գրավաճառի աշակերտ։

Բենջամին Հարիսի առաջին հայտնի հրատարակությունը (Ռոբերտ Կլավելի հետ համատեղ), որը լույս է տեսել 1673 թվականին, բապտիստ քահանա Բենջամին Քիչի տեքստն է, որի կրոնական համոզմունքների հետ Բենջամինը համամիտ էր։

1673 թվականից հրատարակել է գրքեր, բրոշյուրներ և թերթեր։ Անգլիայում ունեցել է իր տպարանը։ Հրապարակումների մեծ մասը հակակաթոլիկ էին։ 1679 թվականին Հարիսի հրատարակչությունը հրատարակել է Չարլզ Բլաունթի ընդդիմադիր թերթը՝ «Դիմում երկրից քաղաք»։ Բրոշյուրում հեղինակները դեմ էին, որ անգլիական գահը ժառանգի Ջեյմս II-ը, ինչը դիտվում էր որպես ապստամբության հրահրում։ Հարիսը դատապարտվել է տուգանքի, որը չէր կարող իրեն թույլ տալ։ Բանտից դուրս գալուց հետո շարունակել է իր հակակաթոլիկ արշավը։ 1679-ից 1681 թվականներին թողարկել է նորությունների «The Loyal protestant and true domestick intelligence, or, News both from city and countrey» բրոշյուրը։ 1686 թվականին տեղափոխվել է Լոնդոն՝ սրճարան բացելու նպատակով, որը ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց օգտվելու հնարավորություն էր տալիս արտասահմանյան թերթերից և գրքերից։ Հետագայում անգլիական իշխանությունների կողմից բռնաճնշումներից փախել է Ամերիկա։ Ներգաղթից հետո բնակություն է հաստատել Բոստոնում։ 1688 թվականին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ 1690 թվականին) հրատարակել է Բրիտանական Ամերիկայի առաջին դասագիրքը՝ «Նոր Անգլիայի այբբենարանը»։ 1690-1695 թվականներին ղեկավարել է իր սրճարանը և շարունակել գրքեր հրատարակել։ 1692 թվականին ստացել է Մասաչուսեթսի նահանգի ակտերն ու օրենքները տպագրելու պաշտոնական հանձնարարություն։

1695 թվականին վերադարձել է Լոնդոն, որտեղ շարունակել է թողարկել նորությունների բրոշյուրներ։ 1699 թվականին հրատարակել է «London Post» թերթը («Լոնդոն փոստ»), որը լույս է տեսել մինչև 1706 թվականը։ Տպագիր ալմանախները, թերթերն ու գրքերը վաճառել է տպարանում և իր խանութում։ Բենջամին Հարիսի մահվան ամսաթիվը և վայրը անհայտ են (աղբյուրներում նշված է 1716 կամ 1720 թվականները)։ Ամուսնացած էր և ուներ երկու որդի։ Նաև աջակցել է բարեգործությանը՝ հովանավորել է անօթևանների կացարաններն ու մանկատները։

## «Publick Occurrences Both Forreign and Domestick»
Հարիսը ամերիկյան առաջին բազմալեզու թերթի՝ «Publick Occurrences Both Forreign and Domestick»-ի («Հասարակական իրադարձություններ ինչպես արտասահմանյան, այնպես էլ տեղական») հրատարակիչն ու խմբագիրն էր, որը լույս է տեսել 1690 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Բոստոնում։ Թերթը բաղկացած էր չորս էջից. առաջին երեքը պարունակել են տպագիր տեքստ՝ նորություններ և բամբասանքներ, չորրորդը մնացել է դատարկ։ Այն թողել են, որպեսզի այն մարդիկ, ովքեր թերթ են գնել, կարողանան վերջին էջում հետաքրքիր նորություններ գրել և փոխանցել իրենց ծանոթներին։ Առաջին թողարկումը վերաբերել է Ամերիկայի բնիկ բնակչության նկատմամբ դաժան վերաբերմունքին, գաղութային իշխանությունների քննադատությանը և Ֆրանսիայի դեմ պատերազմի մասին բացասական արտահայտություններին։ Նույն օրը թերթը փակվել է Մասաչուսեթսի նահանգապետի որոշմամբ։ Փակման հիմնական պատճառը պաշտոնական լիցենզիայի բացակայությունն էր, ինչը օրենքի լուրջ խախտում էր։ Իշխանության ներկայացուցիչներին զայրացրել են նաև տարբեր «կասկածելի և անհուսալի հաղորդագրությունները», որոնք պարունակվում էին այդ թերթում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հրատարակիչներ