open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վան Տյանպու

**Վան Տյանպու** (, ), չինացի քիմիկոս, քիմիկ-տեխնոլոգ և ձեռնարկատեր։ Sinopec ընկերության նախագահ, որը Չինաստանի երեք խոշորագույն պետական նավթային ընկերություններից մեկն է։

## Կենսագրություն
Վան Տյանպուն ծնվել է 1962 թվականին Շանդուն նահանգում։ 1985 թվականի հուլիսին Ցինդաոյի քիմիական ճարտարագիտության դպրոցում ստացել է ճարտարագիտության բակալավրի աստիճան օրգանական քիմիական ճարտարագիտության ոլորտում։ 1996 թվականի հուլիսին Դալիանի տեխնոլոգիական համալսարանում ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ 2003 թվականի օգոստոսին Հանչժոուի Չժեցզյան համալսարանում ստացել է քիմիական գիտությունների դոկտորի աստիճան։

2001 թվականի օգոստոսից մինչև 2003 թվականի ապրիլը Վանը Sinopec ընկերության փոխնախագահն է եղել։ 2003 թվականի ապրիլից մինչև 2005 թվականի մարտ եղել է Sinopec-ի գլխավոր փոխնախագահը։ 2005 թվականի մարտին դարձել է ընկերության նախագահ։ 2006 թվականի մայիսից ընտրվել է Sinopec-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։

2015 թվականի ապրիլի 27-ին Վան Տյանպուի նկատմամբ հետաքննության է սկսվել Կոմունիստական կուսակցության կարգապահական տեսչության կենտրոնական հանձնաժողովի կողմից «օրենքների և կանոնակարգերի կոպիտ խախտումների համար»։ Վանը հեռացվել է Կոմունիստական կուսակցությունից 2015 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Գերագույն ժողովրդական դատախազությունը հայտարարել է, որ Չինաստանի նավթաքիմիական կորպորացիայի նախկին տնօրեն, գլխավոր մենեջեր և կուսակցության անդամ Վան Տյանպուն կասկածվում է կաշառակերության և կոռուպցիայի մեջ։

2017 թվականի հունվարի 24-ին Վանը դատապարտվել է 15 տարի 6 ամիս ազատազրկման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Wang Tianpu's profile on Forbes.com
* China Vitae: Biography of Wang Tianpu 
* Sinopec ընկերություն

Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գործարարներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Չինացի գործարարներ
Գվատեմալական կետսալ

**Գվատեմալական կետսալ** (տեղական [keˈtsal]; ծածկագիր՝ GTQ) Գվատեմալայի արժույթն է, որն անվանվել է Գվատեմալայի ազգային թռչնի՝ փայլուն կետսալի պատվին։ Հին մայաների մշակույթում որպես արժույթ օգտագործվում էին կետսալ թռչնի պոչի փետուրները։ Այն բաժանված է 100 ցենտավոյի կամ գվատեմալական ժարգոնով «len»  (ոսպնյակներ)։ Հոգնակի թիվը քենտսալ է։

## Պատմություն
Կետսալը ներդրվել է 1925 թվականին նախագահ Խոսե Մարիա Օրելլանայի օրոք, որի պատկերը երևում է մեկ կետսալից բաղկացած օրինագծի դիմերեսին։ Այն փոխարինեց Գվատեմալայի պեսոն 60 պեսո = 1 կետսալ փոխարժեքով։  Մինչև 1987 թվականը կետսալը կապված էր և ներքին մակարդակով հավասար էր Միացյալ Նահանգների դոլարին։

## Մետաղադրամներ
1925 թվականին ներկայացվեցին 1, 5, 10 ցենտավո, 1/4, 1/2 և 1 կետսալ անվանական մետաղադրամներ, թեև 1 կեցալ մետաղադրամների մեծ մասը հանվեց շրջանառությունից և հալվեց։ 1/2 և 2 ցենտավո անվանական արժեքներով մետաղադրամներ ավելացվել են 1932 թվականին։ Մինչև 1965 թվականը 5 ցենտավո և ավելի մետաղադրամներ էին հատվում 72% արծաթից։ 1/2 և 1 կեցալ մետաղադրամները կրկին շրջանառության մեջ են մտել 1998 և 1999 թվականներին համապատասխանաբար։

Ներկայումս շրջանառության մեջ գտնվող մետաղադրամները սկավառակաձև են և դիմերեսին պատկերում են Գվատեմալայի ազգային զինանշանը։ Մետաղադրամներ և դրանց դարձերեսներ.

* 1 ցենտավո՝ Բարտոլոմե դե լաս Կասաս վանական
* 5 ցենտավո՝ ազատության ծառ և կարգախոս «LIBRE CREZCA FECUNDO (Աճեք ազատ և բեղմնավոր)»
* 10 ցենտավո՝ մոնոլիտ Կվիրիգուայից
* 25 ցենտավո. բնիկ կին[2] Կոնսեպսիոն Ռամիրես
* 50 ցենտավո՝ Մոնյա Բլանկա, ազգային ծաղիկ
* 1 կետսալ՝ ոճավորված աղավնի, «Պազ» (Խաղաղություն) բառը և «1996 թվականի դեկտեմբերի 29 (1996 թվականի դեկտեմբերի 29)» բառը։

## Թղթադրամներ
Առաջին թղթադրամները թողարկվել են Գվատեմալայի Կենտրոնական բանկի կողմից՝ 1, 2, 5, 10, 20 և 100 կետզալ անվանական արժեքներով, իսկ 1⁄2 քետսալ թղթադրամները ավելացվել են 1933 թվականին։ 1946 թվականին Գվատեմալայի բանկը ստանձնեց թղթի թողարկումը, դրամ, ընդ որում առաջին թողարկումները Կենտրոնական բանկի թղթադրամների վրա դրված են։ Բացառությամբ 1967 թվականին 50 կետսալ թղթադրամների ներմուծման, թղթադրամների անվանական արժեքները մնացին անփոփոխ մինչև 1⁄2-ը, իսկ 1990-ական թվականների վերջին 1 կետսալ մետաղադրամը փոխարինեց թղթադրամներին։

Յուրաքանչյուր թղթադրամի դիմերեսի վերին աջ անկյունում արժեքը ցուցադրվում է մայաների թվերով, որոնք ներկայացնում են Գվատեմալայի մշակութային պատմությունը։

Գվատեմալայի բանկը 2007 թվականի օգոստոսի 20-ին ներկայացրել է  1 կետսալիցպոլիմերային թղթադրամ, որին հաջորդել է 5 կետսալ պոլիմերային թղթադրամը՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 14-ին։

## Փոխարժեք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գվատեմալա
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տարադրամների խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Փող
Ջուդեկկա (կղզի)

**Ջուդեկկա** (), խոշոր կղզի Վենետիկի ծովածոցում, Վենետիկի Դորսոդուրո պատմական շրջանից բաժանված է Ջուդեկկա ջրանցքով (), որը նախկինում կոչվել է Վիգանո ջրանցք ()։ Ջուդեկկան վարչականորեն Վենետիկի կազմում է և Դորսոդուրո պատմական շրջանի շրջանի մի մասն է։

## Ստուգաբանություն
ձախից|մինի|Մոլինո Ստուկի
Կղզու նախկին «*Spinalonga*» (թարգմ.՝ *«ձկան երկար ոսկոր»*) անվանումը, ամենայն հավանականությամբ, առաջացել է իր յուրահատուկ ձևի պատճառով։ Ժամանակակից անվան ծագման մեկնաբանության մեջ համաձայնություն չկա։ Ըստ տարածված վարկածի՝ անունը ծագել է *«Giudei»*-ից (*հրեաներ*), քանի որ այստեղ, իբրև թե, վենետիկյան գետտոյի հիմնադրումից առաջ հրեաներ են ապրել։ Այս վարկածի օգտին են խոսում Իտալիայի հարավի բազմաթիվ նմանատիպ տեղանուններ, որոնք, անկասկած, կապված են հրեաների հետ։ Մեկ այլ վարկածում ասվում է, որ անունը գալիս է *«Zudega»* (թարգմ.՝ «դատել») բայից, քանի որ 9-րդ դարում կղզու հողերը բաժանված էին ապստամբ ազնվականների միջև։

## Նկարագրություն
Ջուդեկկան բաղկացած է 8 կղզիներից, որոնք ջրանցքի կողմից ունեն ընդհանուր առափնյա։ Մյուս կողմը զբաղեցնում են այգիներն ու բանջարանոցները։ Ջուդեկկայից դեպի արևմուտք, Լավրաների ջրանցքից այն կողմ, գտնվում են Սակկա Ֆիզոլա (Ջուդեկկան միացված է կամրջով) և Սակկա Սան Բիաջո արհեստական ​​կղզիները։

Կղզու հիմնական տեսարժան վայրերից են.

* Իլ Ռեդենտորե եկեղեցի, 16-րդ դար, ճարտարապետ Անդրեա Պալլադիո,
* Դելլե Ցիտելլե եկեղեցի (*Սանտա Մարիա դելլա Պրեզենտացիոնե դելլե Ցիտելլե*), 16-րդ դար, ենթադրաբար ճարտարապետը նույնպես Անդրեա Պալլադիոն է,
* Սանտ Էֆեմիայի եկեղեցի, 9-րդ դար,
* Մոլինո Ստուկի, 19-րդ դարի հսկայական նեոգոթական կառույց, սկզբում մակարոնեղենի գործարան, այժմ՝ հյուրանոց։
* Կազա դե Տրե Օչի, մոդեռն ոճի պալացցո, 20-րդ դարի սկիզբ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Casa dei tre oci, Venezia.jpg|Կազա դե Տրե Օչի
Պատկեր:0 Venise, Santa Maria della Presentazione - Chiesa delle Zitelle (1).JPG|Դելլե Ցիտելլե եկեղեցի
Church_of_the_Redentore_(7251821740).jpg|Իլ Ռեդենտորե եկեղեցի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վենետիկի ծովածոցի կղզիներ
Տնկանյութի և ցանքերի խնամք

**Տնկանյութի և ցանքերի  խնամք**, ագրոտեխնիկական միջոցառումների համալիր՝ մշակաբույսերի տնկարկներում՝ դրանց աճը, զարգացումը և բերքատվությունը բարելավելու նպատակով։ 

## Բանջարաբույսերի և պտղատու մշակաբույսերի խնամք
Բանջարաբույսերի սածիլների խնամքը նախատեսում է. հողի փխրեցում, բուկլից, պարարտանյութերի ներմուծում, մուլչավորում, ջրում, ընձյուղատում, ծայրատում, բույսերի ամրացում ցանկաշարերին և ցցերին, աճի խթանիչների կիրառում, պայքար մոլախոտերի, վնասատուների և հիվանդությունների դեմ։ Պտղատու և հատապտղատու մշակաբույսերի խնամքն սկսում են հողի խորը փխրեցումից։ Եթե տնկում են աշնանը, ապա տնկիների բներն ու ճյուղերի հիմքերը փաթաթում են եղևնու ճյուղերով, ստվարաթղթով կամ տոլով (ցրտահարությունից ու կրծողներից պաշտպանելու համար)։ Տնկիների արմատների ցրտահարության վտանգի դեպքում բուկլից են անում մինչև 30 սմ բարձրությամբ և գարնանը նորից բացում։ Գարնանը նաև կարճացնում են կողմնային ճյուղերն ու կտրում հիմնական ընձյուղի ծայրը։ Ամռանը մերձբնային փոսերը պարբերաբար փխրեցնում ու քաղհանում են։ Կարտոֆիլի խնամքը նախատեսում է. մինչև ծիլերի հայտնվելը՝ հողի կրկնակի փխրեցում (տափանման հետ միաժամանակ), մինչև շարքերի խտացումը՝ 1–2 բուկլից (խոնավ հողով)։ Անբավարար խոնավությամբ շրջաններում մինչծլային տափանումից հետո կատարում են միջշարքերի կուլտիվացում և շարքերի քաղհանում։ 

## Ցանքերի խնամք
Ցանքերի խնամքը պայմանավորված է մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկություններով (աշնանացան կամ գարնանացան), մշակման նպատակով (հատիկ, սիլոս, կանաչ կեր), ցանքի եղանակով (շարային, նեղշարային, լայնաշարային), հողակլիմայական պայմաններով և այլն։ Աշնանացան մշակաբույսերի ցանքն ընդգրկում է տափանումը, ձնակուտակումը, գարնանային և ոչ արմատային  լրասնուցումները, ցաքանումը, գարնանացան մշակաբույսերինը՝ համատարած ցանքը, հետցանքային հարթեցումը, տափանումը, լրասնուցումները, հեռաշարացան մշակաբույսերինը՝ հողակեղևի փխրեցումը (տափաններով կամ պտտվող բրիչներով), միջշարերի հողի մշակումը, փնջավորումը, ծիլերի նոսրացումը, լրասնուցումը։ Դրանց թվին են պատկանում նաև մոլախոտերի, վնասատուների և հիվանդությունների դեմ ագրոտեխնիկական, քիմիական և այլ պայքարի մեթոդները, ինչպես նաև բույսերի ոռոգումը և այլն։ Մշակաբույսերն ինտենսիվ տեխնոլոգիաներով աճեցնելիս նախատեսվում է բոլոր աշխատանքների տեխնոլոգիական կարգուկանոնի խիստ պահպանում։ Իրականացվում է մեքենաների համալիրներով։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Մշակաբույսեր
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Կառլ Մեյեր (գործարար)

**Կառլ Մեյեր** (, ),  նորվեգացի գործարար, ֆոնդային բրոքեր և  Ազգային լեգեոն ֆաշիստական կուսակցության հիմնադիրն է։

Նրա դեմ խարդախության մի քանի խոշոր գործ է հարուցվել, արդարացվել է հարկերից խուսափելու առնվազն մեկ գործով։ Նրա առաջարկած բիզնես նախագծերը, որոնք մամուլում  ֆանտաստիկ են համարվել, ներառում էին Հովեդեյայում Քոնի Այլենդ ոճի զվարճանքների այգու կառուցումը և Օսլոյի նավահանգստում  Կարմանիա ընկերության շոգենավի վերածումը լողացող բնակելի տան։

1927 թվականին Մեյերը հիմնեց ֆաշիստական Ազգային լեգեոն կուսակցությունը։ Կուսակցության գործունեությունը հիմնականում ներառում էր Մեյերի կրակոտ ելույթները կրկեսում, կանաչ կրկեսի թատրոնը Օսլոյում և Դրամմեններ թատրոնը՝ Դրամմենում։ Ներքին ընդդիմության ուժեղացումից հետո Մեյերը հեռացվեց կուսակցությունից 1928 թվականի սկզբին։ Փետրվարին նա անհաջող փորձեց վերականգնել կուսակցության վերահսկողությունը, երբ մահակներով և ատրճանակներով մի քանի հանցակիցների հետ միասին ակցիա ձեռնարկեց կուսակցության գրասենյակների մոտ։ Մեյերը և ևս երկու մարդ ձերբակալվել են այս միջադեպի հետ կապված։ Կուսակցությունը արագորեն լուծարվեց ներքին բախումների պատճառով և լուծարվեց 1928 թվականի սկզբին։

Կառլ Մեյերը Լյուդվիգ Մեյերի որդին էր և Հոկոն Մեյերի եղբայրը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցության հիմնադիրներ
Թոմաս Կվոկ

**Թոմաս Կվոկ Պինգ-Կվոնգ** (), հոնկոնգցի միլիարդատեր, խորհրդի նախկին նախագահ և գործադիր տնօրեն (իր եղբոր՝ Ռայմոնդ Քվոկի հետ միասին)։ Հոնկոնգի Արևածագ Կայի Հատկություններ անշարժ գույքի ամենամեծ կառուցապատողն էր։ Թոմաս Կվոկը 2014թ-ին կաշառակերության համար 5 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել։

## Կենսագրություն
Թոմասը Հոնկոնգի  Արևածագ Կայի Հատկությունների հիմնադիր Կվոկ տակ Սենգի և նրա կնոջ՝ Կվոնգ Սիու-հինգի երկրորդ որդին է։ 1990 թվականին, հոր մահից հետո,   եղբայրների՝ Ուոլթերի և Ռայմոնդի հետ միասին նրանք ժառանգեցին Արևածագ Կայի Հատկությունները՝ Հոնկոնգի ամենամեծ անշարժ գույքի կառուցապատողը։ Կվոկ եղբայրները Հոնկոնգի և Մեծ Չինաստանի տարածաշրջանի  ամենահարուստ երրորդ մարդիկ են՝ Լի Կա-Շինգից և լի Շաու Քիից անմիջապես հետո։ Ֆորբս ամսագրի 2018 թվականի միլիարդատերերի ցանկում նրանց ընդհանուր կարողությունը գնահատվում Է 16,5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Ըստ Ֆորբս ամսագրի՝  Կվոկ ընտանիքն ընդհանուր առմամբ Ասիայի երրորդ ամենահարուստ ընտանիքն է, որի կարողությունը կազմում է 40,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Կվոկը ստացել է քաղաքացիական ճարտարագիտության բակալավրի աստիճան Լոնդոնի Կայսերական քոլեջից, որին հաջորդում է Լոնդոնի համալսարանի բիզնես դպրոցում։

## Ձերբակալում և դատապարտում
Թոմաս և Ռայմոնդ Կվոկին ձերբակալվել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի անկախ հանձնաժողովի կողմից կաշառակերության մեղադրանքով 2012 թվականի մարտ ամսին։ Նրանք մեղադրվում էին 2005-ից 2007 թվականներին վարչակազմի նախկին գլխավոր քարտուղար Ռաֆայել Հուեյին կաշառք տալու մեջ, որպեսզի նա կարգավորի քաղաքի ազդեցիկ կառուցապատողների և կառավարության ջերմ հարաբերությունները։

2014-ի դեկտեմբերին Թոմաս Քվոկը մեղավոր ճանաչվեց քաղաքացիական ծառայության մեջ անօրինական գործողություններ կատարելու դավադրության մեջ, մինչդեռ նրա եղբայր Ռայմոնդից հանվեցին բոլոր մեղադրանքները։ Թոմասը դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման և 500 000 դոլար տուգանքի։  Ռաֆայել Հուին, Արևածագ Կայի Հատկություններ անշարժ գույքի  գործադիր տնօրեն Թոմաս Չանը և գործարար Ֆրենսիս Կվանը նույնպես բանտարկվել են։ Դատավճռի հրապարակումից հետո Կվոկը հայտարարել է Արևածագ Կայի Հատկություններ անշարժ գույքի խորհրդի նախագահի, գործադիր տնօրենի և գործադիր տնօրենի պաշտոնից իր անհապաղ հրաժարականի մասին և հայտարարել, որ կբողոքարկի դատավճիռը։  Նրա վերաքննիչ և Հոնկոնգի վերջին ատյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են։ Կվոկը, ով գրավի դիմաց ազատ էր արձակվել մինչև վերջին ատյանի վերաքննիչ դատարանում վերաքննիչ բողոքի քննությունը, 2017 թվականի հունիսին վերադարձվել էր բանտ։ Այս դատավճռի արդյունքում Բաուհինիայի արծաթե աստղը, որը նրան շնորհվել է Հոնկոնգի կառավարության կողմից 2007 թվականին,  2018 թվականի մարտ ամսին չեղյալ է հայտարարվել։

## Կրոն
Կվոկը քրիստոնյա է։ Մա Վանի Նոյյան Տապան նախագիծն արտացոլում է Կվոկի հավատը ավետարանական քրիստոնեության հանդեպ։ 1990 - ականներին նա հիմնել է եկեղեցի՝  կենտրոնական հրապարակի Սան Հունգ Կաեի գրասենյակային համալիրի 75-րդ հարկում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցիներ
Կատեգորիա:Չինացի գործարարներ
Ազնավուր. երկերի ժողովածու (գրքեր)

**Ազնավուր. երկերի ժողովածու**, ֆրանսահայ երգիչ, շանսոնիե, երգահան, բանաստեղծ, գրող Շառլ Ազնավուրի 5 ինքնակենսագրական աշխատանքներ և պատմվածքների ժողովածուն, որոնք հրատարակվել են Newmag հրատարակչության կողմից՝ Սամվել Գասպարյանի թարգմանությամբ։

## Նկարագրություն
### Հատոր 1
Շառլ Ազնավուրի արձակ ստեղծագործությունների հատոր 1-ում տեղ են գտել է նրա 5 ինքնակենսագրական գործերը, պատմվածքների ժողովածուն, որոնք նախկինում՝ 2019-2023 թվականներին հրատարակվել են Newmag հրատարակչության կողմից։ Իր հուշերում Ազնավուրն խոսում է ընտանիքի, անցյալի ու կարիերայի դժվարությունների մասին, պատմում կյանքի դասերի ու ճակատագրի դժվարությունների մասին, պատտասխանում դաժան քննադատների ու դեղին մամուլի մեղադրանքներին։ 

Հատորյակում տեղ են գտել նաև շանսոնիե 16 նովել, որոնք գրված են իրեն հատուկ հումորով և երևակայությամբ։
### Հատոր 2
Հատոր 2-ում ամփոփված է Ազնավուրի պոեզիայի չորս հատորները՝ «Նոր երկիր», «Սեր և պատերազմ», «Քեզ համար, Հայաստան», «Ես չեմ հեռանում․․․», որոնք նախկինում որոնք հրատարակվել են առանձին գրքերով։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ազնավուր. երկերի ժողովածու

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Շառլ Ազնավուր
Ջանկառլո Պարրետտի

**Ջանկառլո Պարրետտի** (իտ․՝ Giancarlo Parretti, ), իտալացի ֆինանսիստ։  

1989 թվականին նա ձեռք է բերել Cannon Film Group Inc.-ը Մենահեմ Գոլանից և Յոռամ Գլոբուսից։ Գրեթե անմիջապես, նա պլաններ է կազմել տիրանալու ֆրանսիական Pathé ստուդիան և փոխել է Cannon-ի անունը Pathé Communications-ի։ Այնուամենայնիվ, Ֆրանսիայի կառավարությունը արգելափակել է նրա հայտը՝ կապված նրա ծագման հետ կապված մտահոգությունների հետ։

Չվախենալով՝ 1990 թվականին Պարրետտին գնել է Մետրո-Գոլդուին-Մայերը 1,2 միլիարդ դոլարով՝ օգտագործելով Crédit Lyonnais-ի հոլանդական դուստր ձեռնարկությունից փոխառված գումարը և կախված ապագա շահույթից, որը պետք է ստացվեր մագնատ Քըրք Քըրքորյանից։ Այնուհետև Պարրետտին միաձուլել է նախկին Cannon-ը և ՄԳՄ-ն՝ ստեղծելով կարճատև MGM-Pathé Communications-ը։

Պարրետտիի հսկողության ներքո ՄԳՄ-ը գրեթե ոչ մի ֆիլմ չի թողարկել (մեկ զոհը Ջեյմս Բոնդի ֆրանչայզն էր), մինչդեռ Պարրետտին վայելում էր հոլիվուդյան մագնատի ապրելակերպը։ Նա աշխատանքից ազատել է հաշվապահների մեծ մասին և իր 21-ամյա դստերը նշանակել ֆինանսական բարձր պաշտոնի։ Նա ընկերության փողերն օգտագործել է մի քանի ընկերուհիների, այդ թվում՝ «Միսս Տիեզերք»-ի նախկին հաղթողի նվերների համար։ Նրա ղեկավարությունը ՄԳՄ-ում հիմք է դարձել Get Shorty ֆիլմի համար, որը արտադրվել էր ՄԳՄ-ի կողմից։

1991 թվականին նրա սեփականությունը լուծարվել է բազմաթիվ դատական հայցերի և Crédit Lyonnais-ի դեֆոլտի պատճառով, և Պարրետտին բախվել է արժեթղթերի խարդախության մեղադրանքների Միացյալ Նահանգներում և Եվրոպայում։   

1999 թվականի մարտին նա մեղավոր է ճանաչվել կորպորատիվ միջոցների չարաշահման և խարդախության մեջ, և նա հեռակա դատապարտվել է չորս տարվա ազատազրկման և 1 միլիոն ֆրանկ տուգանքի Փարիզի դատարանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
Կատեգորիա:Գործարարներ
Վուդի Էրդման

**Էլիս Է. «Վուդի» Էրդման** (, ), ամերիկացի սպորտային հաղորդավար, հեռուստատեսային պրոդյուսեր,  և գործարար, որը ծառայել է որպես Անդրազգային հաղորդակցության, International Trade & Commerce Corporation–ի և Բոստոն Սելտիքսի ղեկավար։

Էլիս Էրդմանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան էր, ով ծառայել է ԱՄՆ բանակի օդային կորպուսում 1944 թվականից մինչև հաղթանակի օրը։ Նա եղել է մի քանի B-29 ինքնաթիռների անձնակազմի անդամ, որոնք տեղակայված էին Թինիան կղզում և ստացել է ռազմաօդային ուժերի մեդալ՝ կաղնու տերևների կլաստերով։ Նա մնացել է ռազմաօդային ուժերի պահեստազորում մինչև իր երրորդ երեխայի ծնունդը և աշխատանքից հեռացել է 1-ին լեյտենանտի կոչումով։

Էրդմանի հեռարձակման կարիերան սկսվել է, երբ նա ուսանող էր Փեն նահանգի համալսարանում՝ 1940-ականների վերջին և աշխատում էր կենտրոնական Փենսիլվանիայի մի քանի ռադիոկայաններում, որտեղ նա հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Ֆեբի Մեյ Ուիքսին։ Նրանք ամուսնացել են 1948 թվականին։ 1952 թվականին նրանք տեղափոխվել են Էլմիրա (Նյու Յորք), որտեղ Էրդմանը աշխատում էր WELM-ում՝ Gannett ռադիոկայանում։ 1956 թվականին նա՝ Թոմաս Կասելի և մի խումբ ներդրողների հետ միասին հիմնել է WTKO ռադիոն Իթակայում (Նյու Յորք), և ընտանիքին տեղափոխել է Իթակա։ 1960 թվականի փետրվարի 1-ին Էրդմանը գնել է Rural Radio Network-ը, որը վեց առևտրային FM ռադիոկայաններից բաղկացած փոխկապակցված խումբ էր, որը տարածված էր Նյու Յորքի հյուսիսում։ Բացի ռադիոկայաններ ունենալուց, Էրդմանը նաև ռադիոհաղորդավար էր աշխատում Նյու Յորք Ջայնթս ֆուտբոլային թիմի համար։

Էրդմանը զբաղվել է նաև մարզական թիմերի սեփականության իրավունքով։ Էրդմանի անդրազգային հաղորդակցությունները 1969–71 թվականներին Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի Բոստոն Սելթիքսի և Հոկեյի ազգային լիգայի Օքլենդ Սեյլսի մեծամասնական սեփականատերն է եղել 1969-70 NHL սեզոնի ընթացքում։ Էրդմանը եղել է նաև Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի լիգայի Carolina Cardinals-ի սեփականատերը։

1996 թվականին Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովի կողմից Էլիս Էրդմանի և նրա Միջազգային առևտրի կորպորացիայի վերաբերյալ հետաքննությունը Էրդմանին մեղադրել է «վստահության մարդ» լինելու մեջ։ Ենթադրվում էր, որ Էրդմանը, որպես Միջազգային առևտրի կորպորացիայի նախագահ, կազմակերպել է դասական «Pump and Dump» սխեման, սակայն նա մահացել է 1997 թվականին՝ նախքան դատարանում դատվելը։

Էրդմանը ամուսնացած է եղել Ֆեբի Ուիքս Էրդմանի հետ 1949 թվականից մինչև նրանց ամուսնալուծությունը՝ 1985 թվականին։ Զույգը վերամիավորվել է 1992 թվականին և միասին է եղել մինչև իր մահը։ Նրանք երեք երեխա են ունեցել։ Էրդմանները Նյու Յորքի Իթաքա քաղաքի բնակիչներ են եղել։

## Ծանոթագրություններ
Ղազախստանի գիտության պատմության թանգարան

**Ղազախստանի գիտության պատմության թանգարան «Գիլիմ Օրդասի»**, Ղազախստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմական թանգարան։ Գտնվում է Գիլիմ Օրդասի համալիրում (Ալմաթի, Ղազախստան)։

## Պատմություն
Համաձայն Ղազախստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության գիտության կոմիտեի 2010 թվականի հունիսի 1-ի № 35-ПР հրամանի՝ թանգարանների և հավաքածուների պահպանման, ուսումնասիրության և մասսայականացման, գիտական, պատմական ու մշակութային ժառանգության տարածման նպատակով    գիտահետազոտական ​​ու մշակութային կրթական աշխատանքների իրականացման համար «Գիլիմ Օրդասի» կենտրոնի ենթակայությամբ ստեղծվել է Ղազախստանի գիտության պատմության թանգարան։

Հավաքածուի ձևավորումը տևել է երկու տարի։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 6 հազար գիրք, լուսանկարչական փաստաթղթեր, գիտնականների, մանկավարժների, հերոսների անձնական իրեր։ Այն իր դռները բացել է 2012 թվականին Ղազախստանի գիտությունների ակադեմիայի շենքում։

Թանգարանի ցուցադրության կառուցվածքը ներառում է այնպիսի թեմատիկ բաժիններ, ինչպիսիք են «Ղազախստանի գիտության ծագումը հին ժամանակներից։  Ղազախստանի գիտության ակունքները։ 19-րդ դարի լուսավորիչներ», «Ղազախստանի գիտության զարգացումն ու ձևավորումը խորհրդային շրջանում» և «Անկախ Ղազախստանի գիտությունը»։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի ցուցադրությունները պարունակում են միջնադարյան այնպիսի մտածողների գործեր, ինչպիսիք են Աբու Նասր ալ-Ֆարաբին, Խոջա Ախմետ Յասավին, Մուհամմադ Կաշգարին, Յուսուֆ Բալասագունին, Կադիրգալի Ժալաիրին, Մուհամմադ Հայդար Դուլաթին։ Ցուցահանդեսն արտացոլում է նաև 19-րդ դարի Ղազախստանի լուսավորիչների՝ Իբրայ Ալթինսարինի, Չոքան Վալիխանովի, Աբայ Կունանբաևի կյանքն ու ստեղծագործությունները։ Թանգարանային ցուցահանդեսը պատմում է հայտնի արևելագետների, Ղազախական ԽՍՀ ԳԱ պատմության, նրա ղեկավարների և Ռուսական աշխարհագրական ընկերության նշանավոր ներկայացուցիչների մասին, ովքեր ուսումնասիրել են ղազախ ժողովրդի հողերը, բնակավայրերը, պատմությունը, կենցաղը, ավանդույթները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Օմալոյի ազգագրական թանգարան

**Օմալոյի ազգագրական թանգարան** (), ազգագրական թանգարան Վրաստանի Տուշեթի շրջանի Զեմո (Վերին) Օմալո գյուղում։

## Ցուցադրություն
Օմալոյում գտնվող Կեսելոյի Թուշեթական ազգագրական թանգարանում պահպանվում են թուշեթիների կողմից օգտագործվող ավանդական իրեր, ինչպիսիք են գյուղատնտեսական գործիքները, կենցաղային իրերը և զենքերը։ Թանգարանային ցուցահանդեսը նվիրված է ավանդույթներին և սովորույթներին և արտացոլում է անցյալում թուշեցիների ապրելակերպը։ 

Ցուցահանդեսը ներառում է նաև հնագիտական գտածոներ, ինչպիսիք են բրոնզեդարյան կացինները և զարդերը։ Տուրիստական ճանապարհը ներառում է նաև Կեսելո ամրոցը։ Այստեղ ավանդաբար անցկացվում է ամենամյա թուշական փառատոն. «Թուշեթոբա»։ Այս տոնը կապված է թուշ ժողովրդի հնագույն մասնագիտության՝ ոչխարաբուծության հետ և 1970 թվականից սկսած Օմալո գյուղում նշվում է ամեն տարի հուլիս-օգոստոս ամիսներին։ Կեսելո ամրոցում գործում է Օմալոյի ազգագրական թանգարանը։


Պատկեր:Tusheti August 2009 (176).JPG|Վերին Օմալո. Ազգագրական թանգարան Կեսելո ամրոցում


## Տես նաև
* Թուշեցիներ
* Կեսելո
* Վրաստանի մշակույթ
* Վրաստանի ազգային թանգարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Կախեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վրաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Վրացական մշակույթ
Ջրացատկն ամառային օլիմպիական խաղերում

**Ջրացատկն ամառային օլիմպիական խաղերում** առաջին անգամ ներդրվել է 1904 թվականին` Սենթ Լուիսում անցկացված խաղերում և այդ ժամանակվանից դարձել է օլիմպիական մարզաձև։ Ջրացատկը հայտնի էր որպես «շքեղ դայվինգ»՝ սուզվելու ժամանակ սուզվողների կողմից կատարվող ակրոբատիկ հնարքների համար (օրինակ՝ սալտո և շրջադարձ)։

Ջրային սպորտի այս կարգը, լողի, գեղալողի և ջրագնդակի հետ մեկտեղ, կարգավորվում և վերահսկվում է Լողի միջազգային ֆեդերացիայի (FINA) կողմից, որը հանդիսանում է ջրային սպորտի միջազգային ֆեդերացիա (IF):

## Ընդհանուր տվյալներ

## Պատմություն
Օլիմպիական ջրացատկի առաջին միջոցառումները վիճարկվել են տղամարդկանց կողմից և բաղկացած են հարթակում սուզվելու միջոցառումից («ֆանտաստիկ բարձր սուզում») և նաև հեռավորության վրա սուզվող միջոցառումից, որն ազդարարում է սուզվողի հաղթանակը։ Վերջինս կարող էր հասնել ամենահեռավոր ստորջրյա հատվածը՝ ցատկից հետո մնալով անշարժ՝ զրոյական մակարդակից սուզվելով։ 1908 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում տղամարդկանց ցատկահարթակ սուզումը ավելացվեց ծրագրին, որը փոխարինեց սուզումը հեռավորության վրա, քանի որ համարվում էր անհետաքրքիր։ Կանանց ջրացատկի դեբյուտը տեղի է ունեցել 1912 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում հարթակում և ընդլայնվել է 1920 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում ցատկահարթակով սուզվելու համար։ V օլիմպիադայի խաղերում ներկայացվել է զուգահեռ հարթակի սուզման միջոցառում տղամարդկանց համար, որը կոչվում է «պարզ բարձր սուզում»։ Ոչ մի ակրոբատիկ շարժում չի թույլատրվում, միայն հարթակից ուղիղ ուղիղ ցատկ։ Այն վերջին անգամ վիճարկվել է 1924 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում, որից հետո այն միաձուլվել է «շքեղ սուզվելու» հետ մեկ մրցույթի մեջ, որը վերանվանվել է «հայբորդ սուզում» (կամ պարզապես «բարձր սուզում»)։

1996 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ջրացատկի միջոցառումները ճիշտ նույնն էին, ինչ 1928 թվականի խաղերի ժամանակ (2 տղամարդկանց և 2 կանանց մրցումներում)։ Այնուամենայնիվ, չորս տարի անց Սիդնեյում՝ 2000 թվականի խաղերի ժամանակ, ցատկահարթակի և հարթակի միջոցառումների համար սուզվելու համաժամեցված տարբերակի ընդգրկումը ցուցակը բարձրացրեց մինչև ութ իրադարձություն (4 տղամարդկանց և 4 կանանց իրադարձություններ)։

Սպորտի մեկ այլ կարևոր փոփոխություն տեղի ունեցավ 1984 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում, երբ Չինաստանն առաջին անգամ մասնակցեց մրցումների՝ նախորդ խաղերը բոյկոտելուց հետո՝ Թայվանի քաղաքական կարգավիճակի պատճառով։ Չինաստանը դարձել է ջրացատկի գերիշխող ուժը և 1984 թվականից ի վեր կուտակել է 47 ոսկե մեդալ։

## Մեդալների աղյուսակ
Մեդալների ընդհանուր հաշվարկ 1904-2020 թվականներին

## Իրադարձություններ
### Տղամարդկանց

### Կանանց

## Պետություններ
Յուրաքանչյուր համար ցույց է տալիս այդ պետության կողմից Խաղերին ուղարկված ջրացատկորդների թիվը։

## Տես նաև
* Լողն ամառային օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Մարզաձևեր ամառային օլիմպիական խաղերում
Կատեգորիա:Ջրացատկն ամառային օլիմպիական խաղերում
Յասուո Համանակա

**Յասոու Համանակա** (浜中 泰男|*Hamanaka Yasuo*), Ճապոնացի նախկին գործարար, որ եղել է պղնձի գլխավոր վաճառողը Ճապոնիայի խոշորագույն առևտրային ընկերություններից մեկում՝ Sumitomo Corporation- ում, և իր ագրեսիվ առևտրի ոճի համար ստացել է «Պարոն Պղինձ» մականունը։ Հայտնի էր նաև  «Պարոն Հինգ տոկոս» մականունով, քանի որ իր հսկողության տակ էր առել պղնձի համաշխարհային տարեկան մատակարարումների հինգ տոկոսը։

1996 թվականի հունիսի 13-ին Լոնդոնի մետաղների բորսայում հայտարարվել է, որ Sumitomo Corporation-ը  1,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի վնաս է կրել Համանակայի կողմից պղնձի չարտոնված առևտրի հետևանքով։

1996 թվականի սեպտեմբերին Sumitomo-ն բացահայտեց, որ ընկերության ֆինանսական կորուստները շատ ավելի մեծ են՝ 2,6 միլիարդ դոլար (285 միլիարդ իեն )։ Այնուհետև ընկերությունը հայց է ներկայացրել Յաշուո Համանակայի դեմ՝ մեղադրելով խարդախության մեջ։

Ընդունելով իր մեղավորությունը՝ Համանական 1998 թվականին դատապարտվեց ութ տարվա ազատազրկման և ազատ արձակվեց այդ ժամկետի լրանալուց մեկ տարի շուտ՝  2005 թվականի հուլիսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "How Copper Came a Cropper: Sumitomo's robber-baron tactics make the case for regulation" by Paul Krugman, MIT / Փոլ Կրուգման, MIT , «Ինչպես պղինձը եկավ.

 
Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Խարդախներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ֆինանսիստներ
Չաշուշուլի

**Չաշուշուլի** ( վրաց . ՝ ჩაშუშული - «շոգեխաշել»), վրացական խոհանոցի ուտեստ։ Միսը (օրիգինալ բաղադրատոմսով հորթի միսը) տապակվում, այնուհետև շոգեխաշվում է լոլիկով։ Վրացական խոհանոցի հիմնական մսային ճաշատեսակներից մեկն է ավելի քիչ է հայտնի Վրաստանի սահմաններից դուրս, համեմատած, օրինակ, Սացիվի կամ Չախոխբիլի ուտեստների։

## Բաղադրիչներ
Ճաշատեսակի հիմնական բաղադրիչներն են միսը (դասական բաղադրատոմսով հորթի միս, բայց տավարի միսը գնալով ավելի է օգտագործվում, գառան միսը շատ ավելի հազվադեպ) և լոլիկը (կամ տոմատի մածուկ)։ Քաղցր պղպեղը նույնպես օգտագործվում է մի շարք բաղադրատոմսերում, հաճախ դեղին և կանաչ պղպեղի համադրությամբ։ 

Անհրաժեշտ բաղադրիչներից են սոխն ու սխտորը։ Բացի ավանդական աղից և սև պղպեղից, որպես համեմունք կարող են օգտագործվել աջիկա, խմելի սունելի, մաղադանոս, սամիթ, գինձ, աղացած համեմի սերմ և աղացած կարմիր կծու պղպեղ։

## Պատրաստում
[աջից|մինի| Չաշուշուլին [Ֆինլանդիա|Ֆինլանդիայի Էսպու քաղաքում]]
Միսը մանր կտրատել և բարձր կրակի վրա տապակել խորը տապակի կամ թավայի մեջ (կամ դասական բաղադրատոմսով կաթսայի մեջ)։ Մսի միջի հեղուկը գոլորշիանալուց հետո ավելացնել խորանարդաձև կտրատած սոխը։ Երբ սոխը փափկի, տապակի մեջ ավելացնել տաք եռացրած ջուր և կերակուրը շոգեխաշել մարմանդ կրակի վրա` ըստ անհրաժեշտության ջուր ավելացնելով։

Երբ միսը գրեթե պատրաստ է, վրան ավելացնել կեղևահանած լոլիկ (թարմ կամ սեփական հյութի մեջ) և տոմատի մածուկ, համեմունքներ։ Մատուցելուց անմիջապես առաջ ավելացնել մանր կտրատած կանաչեղեն։

Մատուցվում է կեցիով,  առանց զարդարանքի` լավաշի և սպիտակ գինու հետ միասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հորթի մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Կովկասյան խոհանոց
Տանզանիական շիլլինգ

**Շիլլինգը** (Սուահիլի ՝ *shilingi*, հապավումը՝ **TSh**, կոդը ՝ **TZS** ) Տանզանիայի արժույթն է։ Այն բաժանված է 100 *ցենտի* (սուահիլիում *սենտի*)։ Տանզանիայի շիլլինգը 1966 թվականի հունիսի 14-ին փոխարինեց Արևելյան Աֆրիկայի շիլլինգին։

## Նշում
Տանզանիական շիլլինգի գները գրված են  ձևով, որտեղ x-ը 1 շիլլինգից բարձր գումարն է, իսկ y-ը ցենտներով։ Հավասարության նշանը կամ գծիկը ներկայացնում է զրոյական գումար։ Օրինակ՝ 50 ցենտը գրվում է որպես «-/50» և 100 շիլլինգը՝ «100/=» կամ «100/-»։ Երբեմն *TSh* հապավումը նախածանց է դրվում տարբերակման համար։ Եթե գումարը գրված է բառերով, ինչպես նաև թվերով, ապա օգտագործվում է միայն նախածանցը (օրինակ՝ TSh&nbsp;10&nbsp;միլիոն)։

Այս օրինաչափությունը մոդելավորվել է ստերլինգի նախնական տասնորդական նշումով, որտեղ գումարները գրվում էին ֆունտների (£), շիլինգների (ներ) և պենսների (d, դենարի համար) որոշ համակցությամբ։ Այդ նշումով մեկ ֆունտի տակ գտնվող գումարները նշվում էին միայն շիլինգներով և պենսներով։

## Մետաղադրամներ
thumb| obverse

1966 թվականին ներկայացվեցին մետաղադրամներ -/5, -/10, -/20 և 1/= անվանական արժեքներով, -/5ը` բրոնզով, -/10ը՝ նիկել-արույրով (պղինձ-նիկել) և -/50 և 1/= կուպրոնիկելում։ Կուպրոնիկել 5/= մետաղադրամները ներկայացվել են 1972 թվականին, որին հաջորդել են 1977 թվականին նիկելապատ -/10 մետաղադրամները։ Առաջին շարքի մետաղադրամների այս հավաքածուն, որը շրջանառության մեջ է եղել 1966-1984 թվականներին, նախագծվել է Քրիստոֆեր Այրոնսայդ OBE-ի կողմից։

1987 թվականին նիկելապատ պողպատը փոխարինեց պղնձի նիկելին -/50  և 1/=, և ներկայացվեցին կուպրոնիկելապատ 5/= և 10/= մետաղադրամներ՝ 5/=-ը   տասնանկյունաձև։ 1990 թվականին ներկայացվեցին նիկելապատ պողպատ 5/= , 10/= և 20/=, որին հաջորդեցին արույրապատ պողպատե մետաղադրամներ 100/=-ի համար՝ 1993 թվականին, 50/=-ի համար՝ 1996 թվականին և պղինձ-նիկել-ցինկ 200/=-ի համար՝ 1998 թվականին։

Ներկայումս շրջանառության մեջ գտնվող մետաղադրամներն են՝ 50/=-ը, 100/=-ը, 200/=-ը, և 500/=-ը։ 500/= մետաղադրամը թողարկվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։

## Banknotes
1966 թվականի հունիսի 14-ին Benki Kuu Ya Tanzania-ն ( Տանզանիայի բանկը ) ներկայացրեց  ,  ,   և   թղթադրամներ։   թղթադրամը փոխարինվել է մետաղադրամով 1972 թվականին։   նշումները ներկայացվել են 1985 թվականին, որին հաջորդում է ՝ 1986 թվականին, ՝  1989 թվականին և ՝ 1990 թվականին։ , ,  և  թղթադրամները համապատասխանաբար փոխարինվել են մետաղադրամներով 1987, 1990, 1996 և 1994 թվականներին։  և  նմուշներ ներմուծվեցին 1995 թվականին, որին հաջորդեց 2000/= 2003 թվականին։ Գրառումների նոր շարքը դուրս եկավ 2011 թվակնաին։ Այս նոր նշումները ներառում են բազմաթիվ անվտանգության առանձնահատկություններ, որոնք կանխում են կեղծումը։

Այսօր շրջանառության մեջ գտնվող թղթադրամներն են  ,  ,  ,   և ։

### Հիմա շրջանառության մեջ

## Ծանոթագրություններ
**Նշումներ**

## Արտաքին հղումներ
* Bank of Tanzania page on circulating banknotes
* The banknotes of Tanzania
* https://banknotenews.com/?p=18765 

Կատեգորիա:Աֆրիկյան արժույթներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տանզանիա
Կատեգորիա:Փող
Կեցի (սպասք)

[մինի|[Աջափսանդալ|Աջափսանդալը կեցի թավայի մեջ]]**Կեցի** (  ), ոչ մեծ թավայանման սպասք, կարմիր կավից (ավելի փոքր չափի) կամ սև քարից (ավելի մեծ չափի) պատրաստված տապակ։ Վրացական խոհանոցում այն օգտագործվում է օջախուրի, աջափսանդալի, մճադի, խաչապուրի պատրաստելու և հավի միս, ձուկ և այլն տապակելու համար։

## Նյութ
[մինի|Տավարի մսով [չաշուշուլի|ձախից]]
Կեցին պատրաստվում է երկու տարբեր նյութերից։ Գուրիայում այն ​​կտրվում է քարից։  Իմերեթիի բարձր լեռնային գյուղերում՝ Շրոշա, Մակաթուբանի և Սասամլե, այս անոթները պատրաստված են կավից՝ օգտագործելով հնագույն տեխնոլոգիա։ Քարե և կավե ամանները միմյանցից տարբերվում են չափերով և ջերմակարգավորման համակարգով։ Վրացիների նախնիներն այն օգտագործել են թխելու համար։ Այն հավասարաչափ բաշխում է ջերմությունը, ուստի կեցիով պատրաստած խաչապուրին շատ ավելի համեղ է։

Ժամանակի ընթացքում կեցիով սկսել են այլ ուտեստներ պատրաստել։ Դրանցից առավել աչքի է ընկնում Շքմերուլի ուտեստը։

## Հատկություններ
Այս տապակով հնարավոր է պատրաստել հյութալի, անուշաբույր ուտեստներ՝ նվազագույն քանակությամբ ճարպերով։ Ռուսական *[[Ուտյատնիցա|լատկան]]* ու բուլղարական *սաչը* նույն հատկությունն ունեն։ Կավե ամանեղենը լավ կլանում է հոտերը, ուստի տարբեր ճաշատեսակների համար անհրաժեշտ է օգտագործել կամ ջնարակապատ կեցի, կամ ամեն ուտեստի համար առանձին կեցի։

## Օգտագործում և խնամք
Կեցին օգտագործվում է գազօջախի կամ էլեկտրական վառարանի վրա, ջեռոցում կամ բաց կրակի վրա ճաշատեսակներ եփելու համար, բայց ճաշատեսակները ածուխի վրա եփելու դեպքում կերակուրն ավելի համեղ է ստացվում։ Ճաշատեսակն ավելի երկար տաք պահելու համար այն մատուցում են անմիջապես կեցու մեջ։ Նման ճաշատեսակները հատուկ խնամք են պահանջում՝ պետք չէ դրանք միանգամից բարձր ջերմության վրա դնել։ Ճաշից հետո կես ժամով տաք ջուր լցնել տապակի մեջ, ապա լվանալ և չորացնել փափուկ սրբիչով։ Սպասք լվանալու ժամանակակից միջոցները չպետք է օգտագործել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Кеци на повар.ру
* Зданович Л.И. «Кулинарный словарь», 2001.

Կատեգորիա:Խեցեգործություն
Կատեգորիա:Սպասք
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Փոլդաշտ շահրեստան

**Փոլդաշտ** շահրեստան (), շահրեստան (գավառ) Իրանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։ Վարչական կենտրոնը Փոլդաշտ քաղաքն է։ Շահրեստանը ստեղծվել է 2007 թվականին Մակու շահրեստանի հարավարևելյան շրջանների առանձնացման արդյունքում։

Հյուսիսից սահմանակից է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությանը, որից բաժանված է Արաքս գետով։ Հյուսիս-արևմուտքից սահմանակից է Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի Մակու, արևմուտքից` Շոթ, հարավից` Չայփարե շահրեստաններին, արևելքից` Արևելյան Ադրբեջան օսթանի Ջուղա շահրեստանին։

Շահրեստանը տարածված է Արաքս գետի աջ ափին` Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հանդիպակաց ափին։ Օսթանի տարածքը սկսվում է Իրանական Ջուղայից մոտ 15 կմ արևմուտք և տարածվում դեպի հյուսիս մինչև Շարուրի դաշտի հանդիպակաց հատվածը։ Օսթանի տարածքում է գտնվում Արաքս գետի վրա կառուցված Արաքսի ջրամբարը, որն օգտագործվում է Ադրբեջանի հետ համատեղ։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով շահրեստանի բնակչությունը կազմում էր 42 071 մարդ՝ 10 654 տնային տնտեսություններում։ Ըստ վերջին՝ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում էր 42 170 մարդ՝ 11 537 տնտեսություններում։

Բնակիչերը հիմնականում իրանական ադրբեջանցիներ են։

## Վարչական բաժանում
Վարչական տեսանկյունից շահրեստանը բաժանված է 2 բախշերի (շրջանների), որոնք իրենց հերթին ընդգրկում են 4 գյուղական շրջաններ և 2 քաղաքներ։ Շահրեստանի բաժանումը վարչական միավորների ըստ վերջին մարդահամարների  բնակչության տվյալների հետ մեկտեղ բերված են աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Զուտ կարգավորիչ

**Զուտ կարգավորիչը** վճարահաշվարկային համակարգ է, որն օգտագործում են միջբանկային գործարքների համար։ Այս գործընթացի միջոցով բանկերը ամեն օր սահմանված ժամկետներում հաշվարկում են բոլոր գործարքների ընդհանուր գումարը։

Այս միջբանկային վճարային համակարգում ներառվում են  դեբետները և կրեդիտները, և կողմերի միջև փաստացի վճարվում է միայն դեբետների և կրեդիտների միջև տարբերությունը (զուտ դիրքը)։ Վճարային համակարգերի մեծ մասում զուտ հաշվարկը տեղի է ունենում հաշվարկային պալատում սահմանված հաշվարկային ժամանակահատվածների ընթացքում, իսկ զուտ դիրքերի վերջնական մարումը տեղի է ունենում, երբ միջոցները դեբետագրվում կամ մուտքագրվում են կենտրոնական բանկի պահուստային հաշվին։

Օրինակ, եթե երկու կողմեր (A և B) երկկողմանի գործարքներ են փոխանակում զուտ հաշվարկային սխեմայով՝ A-ն վճարում է B-ին 200$, իսկ B-ն վճարում է A-ին 150$, ապա վճարման ենթակա զուտ պարտավորությունը կազմում է 50$  A-ից B-ին։

Բազմակողմ Զուտ կարգավորիչի սխեման  օգտագործում են, երբ ներգրավված են երեք կամ ավելի կողմեր։ Այս օրինակում A-ն B-ին վճարում է 200$, B-ն վճարում է C-ին 150$, իսկ C-ն վճարում է A-ին 175$: Բազմակողմ մոդելի զուտ պարտավորություններն այն են, որ A-ն և C-ն պետք է յուրաքանչյուրը վճարեն 25$ հաշվարկային >, իսկ B-ն ստանում է 50 դոլար։
Զուտ հաշվարկն օգտագործվում է, քանի որ այն նվազեցնում է հաշվարկային միջավայրում պահվող գումարի չափը համախառն հաշվարկի համեմատ, և պահանջում է յուրաքանչյուր առանձին գործարքի համար անհապաղ վճարում։ Այն նաև նվազեցնում է միջբանկային ռիսկերը։  Բոլոր գործարքները, որոնք ներառված են բազմակողմ Զուտ կարգավորիչի ցիկլում, հաշվարկում են ընդհանուր զուտ դիրքը ներկայացնող միջոցների մեկ շարժով:Զուտ կարգավորիչի օրինակներ են՝ CHIPS-ը ԱՄՆ-ում, BACS-ը Մեծ Բրիտանիայում և BOJ-NET (մինչև 2000 թվականը) Ճապոնիայում։

Զուտ կարգավորիչը կարող է ունենալ առանձնահատուկ ռիսկեր։ Եթե գործարքների կիրառումը իրավաբանորեն ուժ չունեն, ապա մասնակցի անվճարունակության դեպքում մյուս մասնակիցները կարող են օրինականորեն պարտավոր լինել կատարել իրենց խոշոր պարտավորությունները սնանկացած մասնակցի նկատմամբ և ոչ մի պարտավորության դիմաց չստանալ վճարում սնանկացած մասնակցից։ Բացի այդ, եթե զուտ կարգավորիչի համակարգի անդամներից մեկը ի վիճակի չլինի վճարել իր պարտավորությունները հաշվարկային ցիկլի ավարտին, դա կարող է խոչընդոտել բոլոր կողմերին, և կարող է պահանջել չեղյալ համարել բոլոր գործարքները, որոնք ներառված են այս հաշվարկային ցիկլի մեջ։

Արժեթղթերի պարտավորությունների մարման ժամանակ օգտագործվում է Զուտ կարգավորիչի  հատուկ տարբերակը, որը հայտնի է որպես > անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Վատի-Քոն սկանդալ

**Վատի-Քոն սկանդալ** (), սկանդալ, որ կապված է իտալացի անշարժ գույքի կառուցապատող **Ռաֆայելո Ֆոլիերի** անվան հետ։ Նա յուրացրել է Բիլ Քլինթոնի և միլիարդատեր Ռոնալդ Բըրքլի Միացյալ Նահանգներում Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիները գնելու համար կատարած ներդրումները։ Ֆոլիերին, ի վերջո, մեղավոր է ճանաչվել ԱՄՆ-ում դաշնային քրեական մեղադրանքներով և դատապարտվել է ազատազրկման։

## Բացահայտում
Համաձայն 2008 թվականի հուլիսի 15-ի *New York Post օրաթերթի* «Գործարք սատանայի հետ» վերնագրով հոդվածի*՝*  Նյու Ջերսի *նահանգի* Քեմդենի թեմի եպիսկոպոս Ջոզեֆ Էնթոնի Գալանթեն ներգրավված է եղել սկանդալի մեջ։ համաձայն հոդվածի՝ Ֆոլիերին գնել է Գալանտեի ծովափնյա տունը 400,000 դոլարով։ 2007 թվականին անմիջապես այն բանից հետո, երբ Գալանթեն ծրագրավորել է և 2008 թվականին հայտարարել թեմի եկեղեցական ունեցվածքի կեսի վաճառքի մասին։ Վատի-Քոնում եպիսկոպոսի մասնակցության բացահայտումից հետո Հարավային Նյու Ջերսիի ծխական խորհուրդը պահանջել է «ամբողջովին դադարեցնել Եպիսկոպոսի ծրագրած եկեղեցիների փակման ծրագիրը»:Galante/Follieri ծովափնյա տունը նորից շուկա հանվեց 2008 թվականին և գրեթե երկու տարի անց վաճառվել 310,000 դոլարով։

2008 թվականի հուլիսի 24-ին *New York Daily News-ը* հայտնել է, որ Նյու Յորքում Ֆոլիերիի բնակարանի երկրորդ խուզարկության ժամանակ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն առգրավել է Ֆոլիերիի նախկին ընկերուհու՝ ամերիկացի կինոդերասանուհի Էնն Հեթուեյի անձնական օրագրերը, որպես սկանդալի շարունակական հետաքննության մաս։ Հեթուեյը սկանդալի հետ կապված որևէ մեղադրանք չի առաջադրվել։

2008 թվականի հոկտեմբերին Ֆոլիերին Մանհեթենում իրեն մեղավոր է ճանաչել։ Դաշնային դատավոր Ջոն Քյոլթլը դատապարտել է 4,5 տարվա ազատազրկման։ Նա ազատ է արձակվել 2012 թվականի մայիսի 25-ին Փենսիլվանիայի դաշնային բանտից։ 2012 թվականի մայիսի 25-ին՝ բանտից ազատվելուց անմիջապես հետո, ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարության ներգաղթի և մաքսային մարմինները Ֆոլիերին արտաքսել են Իտալիա։ 2018 թվականին Ֆոլիերին վերսկսել է զբաղվել ներդրումներով և պնդել է, որ կրկին լավ հարաբերությունների մեջ է Բըրքլիի հետ, որը, ըստ նրա, այն ներդրողների խմբից է, որն օգնում էր իրեն ձեռք բերել  Հարավային Իտալիայի Կալչիո Ֆոջա ֆուտբոլային ակումբի բաժնեմասերի 50%-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  &mdash; criminal complaint
* 

Կատեգորիա:2008 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Գիրք բժշկութեան տոմարի (բժշկարան)

**«Գիրք բժշկութեան տոմարի»** 17-րդ դարի հայ բժիշկ Բունիաթ Սեբաստացու բժշկության մասին գիրքը, որը գրել է 1630 թվականին Սամսուն քաղաքում։

## Նկարագրություն
«Գիրք բժշկութեան տոմարի» աշխատությունը բաղկացած 50 գլխից, հեղինակը գրքում նկարագրել է ստամոքսի, աղիքների, լյարդի, երիկամների, սեռական օրգանների, աչքի, ականջի, քթի հիվանդությունների, թուլամտության, լուծանքի և թերլուծանքի, ջերմերի, ուռուցքների ախտանշանագիտությունը, բուժման եղանակները, հիվանդի խնամքն ու սննդակարգը։ Գրքում խոսվում է նյարդային համակարգի զանազան ախտահարումների, ընկնավորության, կաթվածի, վերջույթների դողի, ջղաձգությունների մասին։ Բժշկարանի մի քանի գլուխներ նվիրված են դեղամիջոցների և բուժումների։

Բունիաթ Սեբաստացին օգտվել է արաբ և հայ բժշկապետների (Գրիգորիսի, Ամիրդովլաթ Ամասիացու, Մխիթար Հերացու) հայտնի աշխատություններից։
Գիրքն ունի օտար և անծանոթ բառերի ու տերմինների բառարան, հիվանդությունների և դեղանունների ցանկ։

«Գիրք բժշկութեան տոմարի» աշխատությունը դասվում է միշնադարյան հայ գործնական բժշկության կարևոր արժեքների շարքին։ Բունիաթ Սեբաստացու «Գիրք բժշկութեան տոմարի»  աշխատությունը պահպանվել է մի քանի ընդօրինակություններով։

«Գիրք բժշկութեան տումարի» աշխատության քննական բնագիրը տպագրվել է Հայկական ԽՍՀ ԳԱ հրատարակչությունում՝ 1987 թվականին՝ բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Դոնարա Կարապետյանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԺԸ դարի ավանդական հայկական բժշկության հանրագիտարաբը

Կատեգորիա:Բժշկական գրականություն
Լվացման առևտուր

**Լվացման առևտուր**, շուկայի մանիպուլյացիայի ձև, որի ժամանակ կազմակերպությունը միաժամանակ վաճառում և գնում է նույն ֆինանսական գործիքները ՝ ստեղծելով շուկայական գործունեության կեղծ տպավորություն՝ առանց շուկայական ռիսկի ենթարկվելու կամ շուկայում կազմակերպության դիրքը փոխելու։ Լվացման առևտուրը համարվում է անօրինական շատ երկրներում։ Օրինակ՝ 1936 թվականին Միացյալ Նահանգներում ընդունվեց ապրանքային բորսաների մասին օրենքը, որն արգելում է լվացման առևտուրը։ Կանոնակարգերին համապատասխանելու համար կարգավորվող ֆոնդային բորսաների մեծ մասը իրականացրել է պաշտպանական միջոցներ, ինչպիսին է Ինքնուրույն առևտրի կանխարգելման գործառույթը Միջմայրցամաքային բորսայում։ Այնուամենայնիվ, որոշ չկարգավորվող զարգացող շուկաներում, ինչպիսիք են կրիպտոարժույթը, նման պրակտիկան տարածված է։

Տարբեր պրակտիկ առևտրականներ մասնակցում են լվացման առևտրին մի քանի պատճառներով։ Ահա մի քանի օրինակներ՝

* Արհեստականորեն աճող առևտրի ծավալը տպավորություն է ստեղծում, որ ֆինանսական գործիքն ավելի մեծ պահանջարկ ունի, քան իրականում կա։
* Ակտիվորեն կեղծ գների բարձրացում՝ ստեղծելով ակտիվ վաճառքի պատմություն։
* Բրոքերներին միջնորդավճարների ստեղծում՝ որպես փոխհատուցում այն ծառայությունների համար, որոնց համար հնարավոր չէ բացահայտ վճարել։
* Առևտրի ծավալի մեծացում ՝ հաճախորդների ներգրավման համար հանրաճանաչ իմիջ ստեղծելու նպատակով (որպես առևտրային հարթակ)։

Լվացման առևտրի ընդհանուր մեթոդները ներառում են՝

* Մասնակցելով ինքնուրույն առևտրին ՝ տեղադրելով գնման/վաճառքի հայտեր և հետագայում դրանք իրականացնելով, ինչը հատկապես արդյունավետ է ցածր իրացվելի ակտիվ շուկաներում, ինչպիսիք են ոչ փոխանակելի նշանների (NFT) շուկաները։ Ադվեյթ Ջայանթի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ գործարքների ծավալի ավելի քան 70%-ը բաժին է ընկնում լվացման առևտրին։ Նշվել է, որ լվացման առևտուրը կարճաժամկետ դրական ազդեցություն է ունեցել հաջորդ օրվա ոչ լվացման առևտրի գործունեության վրա, սակայն երկար ժամանակ այդ ազդեցությունը բացասական է եղել։ Տվյալները ցույց են տալիս, որ շուկայի ստեղծումից ի վեր և մինչև 2023 թվականի հունվարը կեղծ առևտրի ծավալը կազմել է մոտավորապես 26,88 միլիարդ դոլար ՝ առանց կեղծ գործարքների 10,46 միլիարդ դոլարի դիմաց։
* Օգտագործելով բազմաթիվ հաշիվներ ՝ նրանց միջև առևտուրը հեշտացնելու համար։
* Օգտագործելով ավտոմատացված առևտրային ալգորիթմներ, արագ եւ լայնածավալ գործարքներ կատարելու համար, կամ այդ գործողությունները համատեղելով շուկայի ստեղծման ռազմավարությունների հետ։
* Առևտրային հարթակները կեղծում են իրենց վաճառքների պատմությունը։

## Տես նաև
* Դույլ խանութ (ֆոնդային շուկա)
* Երկկողմանի համաձայնագիր
* Pump and Dump

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
ՀՀ ավանդների երաշխավորման համակարգ

**ՀՀ ավանդների երաշխավորման համակարգ**, համակարգ, որի միջոցով երաշխավորվում են Հայաստանի տարածքում գործող բոլոր բանկերում ներդրված ավանդները։ 

Հայաստանի Հանրապետությունում Ավանդների երաշխավորման համակարգը ներդրվել է 2003 թվականին։ Ավանդների երաշխավորման համակարգը երկրի ֆինանսական համակարգի կայունությունն ու զարգացումն ապահովող կարևորագույն բաղադրիչներից է։ Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամը հիմնադրվել է Հայաստանի կենտրոնական բանկի կողմից 2005 թվականին որպես շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող իրավաբանական անձ։

## Բանկային ավանդի սահմանում
Ըստ «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասին» ՀՀ օրենքի՝ բանկային ավանդ է համարվում.
ա) ավանդատուի կամ երրորդ անձի կողմից հօգուտ ավանդատուի բանկին տրամադրված կամ բանկում առկա դրամական գումարը, որը ենթակա է վերադարձման և (կամ) վճարման ավանդատուին.
բ) ավանդատուի բանկում բացված հաշվարկային, ընթացիկ, ժամկետային, խնայողական կամ այլ հաշվի վրա գտնվող դրամական միջոցները.
գ) բանկի թողարկած անվանական արժեթղթերով ներգրավված դրամական միջոցները.
դ) «ա», «բ» և «գ» կետերով նախատեսված դրամական միջոցների վրա հաշվարկված տոկոսների գումարները։
Երաշխավորված ավանդ է համարվում նաև ավանդատուի կողմից բանկում ներդրված արտարժութային բանկային ավանդը։

## Հիմնադրամ

Ավանդների երաշխավորումն ապահովում է Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամը, որը ստեղծվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից։

## Հատուցման միջոցների ձևավորում
Հիմնադրամի միջոցներն են «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված երաշխիքային վճարների գումարները, դրանց կառավարումից ստացված եկամուտները, Հիմնադրամի հատուցած և բանկերի նկատմամբ ձեռք բերած պահանջի հիման վրա բանկերից ստացված գումարները, այլ եկամուտներն ու միջոցները։

## Ավանդների երաշխավորվող սահմանաչափ
Ֆիզիկական անձանց, այդ թվում` անհատ ձեռնարկատերերի ավանդները և բանկային հաշիվները բանկում ներդնելու պահից համարվում են երաշխավորված, և ավանդատուի կողմից որևէ գործողություն կամ լրացուցիչ ծախս չի պահանջվում։

Ավանդները երաշխավորվում են հետևյալ չափով․
* Եթե ավանդատուն անվճարունակ բանկում ունի միայն դրամային բանկային ավանդ, ապա երաշխավորված ավանդի չափը 16 մլն դրամ է,
* Եթե ավանդատուն անվճարունակ բանկում ունի միայն արտարժութային բանկային ավանդ, ապա երաշխավորված ավանդի չափը 7 մլն դրամ է,
* Եթե ավանդատուն անվճարունակ բանկում ունի դրամային և արտարժութային բանկային ավանդներ, և դրամային բանկային ավանդի գումարը 7 մլն դրամից ավելի է, ապա երաշխավորվում է միայն դրամային ավանդը` մինչև 16 մլն դրամով,
* Եթե ավանդատուն անվճարունակ բանկում ունի դրամային և արտարժութային բանկային ավանդներ, և դրամային բանկային ավանդի գումարը պակաս է 7 մլն դրամից, ապա երաշխավորվում է դրամային բանկային ավանդն ամբողջությամբ և արտարժութային բանկային ավանդը` 7 մլն դրամի և հատուցված դրամային բանկային ավանդի տարբերության չափով։

## Անդամակցող բանկեր
Հայաստանի ավանդների երաշխավորման համակարգին անդամակցում են Հայաստանի տարածքում գործող բոլոր 18 բանկերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկային իրավունք
Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայություններ
GSA Advantage

**GSA Advantage**, հանրային գնումների առցանց ծառայություն է, որը ղեկավարվում է Գլխավոր ծառայությունների վարչության (GSA) կողմից։

GSA Advantage-ը առցանց գնումների  ծառայություն է, որը ստեղծվել է GSA-ի շրջանակներում ' պետական մարմինների կողմից առևտրային ապրանքներ և ծառայություններ գնելիս օգտագործելու համար։ Դրա առաքելությունն է դաշնային գործակալություններին տրամադրել պարզեցված գնումների պորտալ ՝ ապրանքներ և ծառայություններ ձեռք բերելու համար։

Ծառայությունը նախատեսված է GSA Advantage ծրագրին հասանելիություն ունեցող ցանկացած դաշնային գործակալության համար։ Այնուամենայնիվ, երկու դաշնային օրենքներ նաև թույլ են տալիս նահանգային և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին մուտք գործել և գնումներ կատարել Ծառայության միջոցով։ Ջոն Ուորների ազգային պաշտպանության թույլտվությունների մասին օրենքի 833-րդ բաժինը լիազորում է ընդհանուր ծառայությունների Ադմինիստրատորին պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին հնարավորություն տալ օգտագործել GSA-ի մատակարարման դաշնային ժամանակացույցերը ՝ ապրանքներ և ծառայություններ գնելու համար, որոնք կօգտագործվեն խոշոր բնական աղետներից, ահաբեկչությունից կամ միջուկային, կենսաբանական, քիմիական աղետներից վերականգնումը խթանելու համար։ 2002 թ.-ի էլեկտրոնային կառավարման մասին օրենքի 211-րդ բաժինը թույլ է տալիս GSA-ին վաճառել ՏՏ Ապրանքներ և ծառայություններ Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին ' համատեղ գնումների համակարգի ներդրման միջոցով։

2021 թ. - ին Intercept-ի և IPVN արդյունաբերական հրատարակությունը հաղորդեց, որ GSA Advantage-ը ցուցակագրել է այն ապրանքները, որոնք չեն համապատասխանում Ջոն Ս. Մաքքեյնի ազգային պաշտպանության թույլտվությունների մասին օրենքին 2019 ֆինանսական տարվա համար, ներառյալ ռեբրենդային արտադրանքները, որոնք արտադրվել են պատժամիջոցների ենթարկված ընկերությունների կողմից, ինչպիսիք են Dahua Technology-ը և Hikvision-ը։

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* Database of NSN on GSA Advantage

Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Խնձորենու բրդապատ լվիճ

**Խնձորենու բրդապատ լվիճ** (), անթև կուսածին լվիճ, խնձորենու գլխավոր վնասատուներից է։ Մարմինը (երկարությունը՝ 2 մմ) գորշագույն է` ծածկված երկար մոմանման թելիկներով, որի պատճառով նրա մարմինը ծառի վրա լավ չի երևում։

## Տարածվածություն
Հայրենիքը Հյուսիսային Ամերիկան է, սակայն այն այժմ հանդիպում է աշխարհի բոլոր այն տարածաշրջաններում, որտեղ աճեցվում են խնձորուտները, այդ թվում՝Հայաստանի (Վանաձոր, Ստեփանավան, Ալավերդի, Նոյեմբերյան, Իջևան, Տավուշի, Գորիս, Սիսիան, Կապան) տարածաշրջանների խնձորուտներում։ Առաջին անգամ այն նկատվել է Մեծ Բրիտանիայում 1787 թվականին։

## Նկարագրություն
Վեգետացիաի ընթացքում լվիճը բազմանում է կուսածնությամբ և տալիս է 12–17 սերունդ։ Ամռանը խնձորենու բոլոր ճյուղերը և ընձյուղները ծածկվում են լվիճի գաղութներով (նման են բամբակի քուլաների)։ Չափահաս բրդապատ լվիճները մանր և միջին չափի աֆիդներ են, որոնք ունեն մինչև 2 մմ երկարություն, շագանակագույնից մինչև մանուշակագույն գունավորում, սակայն գույնը սովորաբար քողարկվում է աֆիդի որովայնի մասնագիտացված գեղձերի սպիտակ բամբակի նման արտազատմամբ։

## Պայքարի միջոցառումներ
Վեգետացիայի ընթացքում ծառերի մշակում՝ ակրինով (2 գ/լ), անոմետրինով (250 գ/լ), ատլանտիսով (500+50 գ/լ), դեցիսով (25 գ/լ) և այլն։ Արդյունավետ է խնձորուտում աֆելինուսի թողարկումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վնասատուներ