Սրետեն Ասանովիչ

**Սրետեն Ասանովիչ** (չեռնոգորերեն՝ *Sreten Asanović*, ), չեռնոգորիացի գրող, ով այդ երկրում աչքի է ընկել հատկապես պատմվածքի ժանրի ներդրման ու զարգացման ասպարեզում։

## Կենսագրություն
Ասանովիչը ծնվել է Դոնյի Կոկոտի բնակավայրում, որը ներկայումս հանդիսանում է Չեռնոգորիայի մայրաքաղաքի՝ Պոդգորիցայի արվարձանը։ Ստացել է մանկավարժական կրթություն՝ նախադպրոցական մանկավարժության բնագավառի մասնագետի որակավորում։

Նա իր առաջին պատմվածքը հրատարակել է *Omladinski pokret* ամսագրում, որտեղ մինչ այդ հանդես է եկել որպես սյունակագիր՝ վարելով «*Նշանավոր մարդկանց կյանքից*» խորագիրը կրող սյունակը, ինչպես նաև գրախոսություններ է տպագրել կինոնկարների մասին։ 1957-1960 թթ. եղել է Տիտոգրադում (ներկայիս Պոդգորիցայում) լույս տեսնող *Susreti* ամսագրի գլխավոր խմբագիրը, 1960-1962 թթ.՝ Սարաևոյում հրատարակվող *Oslobodjenje* ամսագրի խմբագիրը, 1963-1965 թթ.՝ *Odjek* հանդեսի առաջին գլխավոր խմբագիրը,1965-1972 թթ.՝մշակույթի և արվեստի բելգրադյան հանձնաժողովի քարտուղարը, 1973-1989 թթ.՝ Տիտոգրադում լույս ընծայվող *Stvaranje* ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։

1960-ական թվականներից սկսած՝ Ասանովիչը եռանդուն կերպով պաշտպանել է չեռնոգորերենի՝ որպես բալկանյան այլ լեզուներից առանձնացվող լեզվի գոյության մասին տեսությունը։

## Հրատարակված աշխատանքներ
### Գրքեր
* *Dugi trenuci* (*Երկարած պահեր*). Ցետինյե, Narodna knjiga հրատարակչություն (1956)
* *Ne gledaj u sunce* (*Մի՛ նայիր արևին*). Ցետինյե, Obod հրատարակչություն (1960)
* *Igra Vatrom* (*Խաղ կրակի հետ*). Սարաևո, Svjetlost հրատարակչություն (1966)
* *Lijepa Smrt* (*Գեղեցիկ մահ*), Տիտոգրադ, Graficki zavod – Luca (1971)
* *Opojno pice* (*Թունավոր խմիչք*), Բելգրադ, Rad հրատարակչություն (1977)
* *Noc na golom brdu* (*Գիշերը մերկ սարի վրա*), Զագրեբ, Mladost հրատարակչություն (1980)
* *O kulturi i stvaralastvu* (*Մշակույթի և ստեղծագործության մասին*) (հոդվածներ). Բելգրադ, Radnicka stampa հրատարակչություն (1981)
* *Putnik* (*Ճամփորդը*, վեպ). Ցետինյե, Dignitas հրատարակչություն, 1994.
* *Martiri i pelegrini* (*Nahatakne8 7 wu[tavw8ne8*). Ուլցին, Plima հրատարակչություն, 2000.
* *Ընտիր երկեր* (չորս հատորով). Ուլցին, Plima հրատարակչություն (2003)
* *Nomina*. Ուլցին, Plima հրատարակչություն, 2006.
* *Zvijezde padaju* (*Ընկնող աստղեր*). Զագրեբ, NZCH and Plima հրատարակչություն
* *Kratke price* (*Short stories*). Ցետինյե, Պոդգորիցա, OKF and Pobjeda հրատարակչություն, 2015.

### Այլ աշխատանքներ
Ասանովիչի պատմվածքները լույս են տեսել թերթերում, ամսագրերում, անթոլոգիաներում ավելի քան 20 լեզուներով։ Նա հեղինակել է նաև երկու ռադիոպիես՝ *To je ta zvijezda* (*Դա է այն աստղը*) և *Samo kisa i vjetar* (*Միայն անձրև ու քամի*), որոնք բեմադրվել են, ինչպես նաև գրել է սցենարներ, որոնց հիման վրա նկարահանվել են Չեռնոգորիայի մշակույթի, Ցետինյե քաղաքի, 1979 թվականի երկրաշարժի վերաբերյալ փաստա-վավերագրական կինոնկարներ։

Ասանովիչը պաշտոնավարել է որպես Չեռնոգորիայի գրողների ընկերակցության նախագահ (1973–1976), Հարավսլավիայի գրողների միության փոխնախագահ (1976–1979) և նախագահ (1979–1981), Զագրեբի լեզվագրական ինստիտուտի խմբագրական կազմի անդամ և դրա գրական բաժնի խմբագիր։

Նրա կյանքի ու ստեղծագործության վերաբերյալ գրվել են ուսումնասիրություններ, հոդվածներ, որոնք տպագրվել են տարբեր թերթերում, ամսագրերում, հանդեսներում, հանրագիտարաններում։

## Պարգևներ
* *Trinaestojulska nagrada Skupstine SR Crne Gore* (Չեռնոգորիայի ազգային բարձրագույն պարգևը)՝ *Lijepa Smrt* երկի համար, 1972
* *Oslobodjenje Titograda* մրցանակ «Լավագույն գրական ստեղծագործություն» անվանակարգում՝ *Igra vatrom* երկի համար, 1967
* *Goranova nagrada* պարգև՝ «Տարվա լավագույն սերբա-խորվաթական գիրք» անվանակարգում՝ *Noc na Golom Brdu* երկի համար, 1981
* Չեռնոգորիայի կրթական խորհրդի մրցանակ՝ *"Dzelat"* պատմվածքի համար, 1954
* Չեռնոգորիայի գրողների ընկերակցության մրցանակ՝ պատմվածքների *Dugi trenuci* ժողովածուի համար, 1957
* *Stvaranje* ամսագրի մրցանակ՝ *"Uspravani konjanik"* երկի համար, 1959
* Եղբայրության և միասնության շքանշան, 1976

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Asanović, Sreten, Hrvatska enciklopedija
* Preminuo Sreten Asanović, jedan od najznačajnijih crnogorskih pisaca  (Online Vijesti)