open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մահվան իրավունք

**Մահվան իրավունք**, բարոյական սկզբունք, որի համաձայն մարդն իրավունք ունի ինքնասպանություն գործել կամ ենթարկվել կամավոր էֆտանազիայի։ Այս իրավունքի տակ սովորաբար հասկանում են, որ հիվանդության վերջնական փուլում գտնվող հիվանդին պետք է թույլատրել ինքնասպանություն գործել կամ օգնել ինքնասպանություն գործել և կամ էլ մերժել ամբողջ կյանքի ընթացքում բուժում տրամադրելը, այն դեպքում, երբ հիվանդությունը ամեն դեպքում տանջելու է հիվանդին։ Մահվան իրավունքը շատ հաճախ քննարկումների ու վեճերի առարկա է դառնում։

Այս իրավունքի կողմնակիցները մահվան իրավունքը սովորաբար կապում են այն գաղափարի հետ, որ մարդու մարմինն ու կյանքը իր սեփականությունն են։ Այնուամենայնիվ, անտրամաբանական ինքնասպանությունները կանխելու իշխանության օրինական հետաքրքրությունը հաճախ կասկածի տակ է առնվում։ Պիլպելը և Ամսելը գրում են՝ «Գիտակցական ինքնասպանության կամ մահվան իրավունքի ներկայիս կողմնակիցները, գտնում են, որ մեկին սպանելու որոշումը պետք է լինի միաժամանակ և այդ մարդու ինքնակամ որոշումը, և ստոիկների ու ուտիլիտարիստների կողմից պահանջած՝ տվյալ պայմաններում ամենաճիշտ որոշումը»։

Հինդուիզմում ընդունվում է մարդու մահվան իրավունքը, այն դեպքում, երբ հիվանդությունն իր վերջնական փուլում է կամ երբ անձը չունի ապրելու ցանկություն, նպատակ կամ պատասխանատվություններ։ Հնդուիզմը թույլ է տալիս ոչ բռնի մահը՝ սովամահության ճանապարհով (պրայոպավեստա)։ Ջայնիզմն ունի նմանատիպ պրակտիկա, որն անվանվում է սանթարա։ Մյուս կրոններում հայացքները տարբերվում են ըստ կրոնի տոլերանտության։ Ժամանակակից քրիստոնեական հավատքում ինքնասպանություն գործելը համարվում է մահացու մեղք։

## Էթիկա
Կենսաբարոյականության մեջ վիճում են՝ արդյո՞ք մահվան իրավունքն ունիվերսալ է, այն գոյություն ունի՞, թե՞ կիրառելի է միայն հատուկ պայմաններում, ինչպես օրինակ հիվանդության վերջին շրջանն է։ Ինքնասպանության կողմնակից Լյուդվիգ Մինելին, էվտանազիայի մասնագետ Սին Աշերը և կենսաբարոյականության պրոֆեսոր Ջեյկոբ Էպելը գտնում են, որ մահվան իրավունք ունեն բոլոր իրավազոր մարդիկ։ Էպելը գտնում է, որ մահվան իրունքը կարող է բնութագրել հասարակության ազատականությունը։

## Երկրներ
2016 թվականի հունիսի դրությամբ, կամավոր էվտանազիայի որոշ ձևեր օրինական են Կանադայում, Բելգիայում, Լյուքսեմբուրգում, Հոլանդիայում և Շվեյցարիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էֆթանազիա
Կատեգորիա:Ինքնասպանություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Սաբայիլյան ամրոց

«Բայիլյան քարեր» սալաքար՝ Սաբայիլի ամրոցի մնացորդների վրա փորագրված արձանագրություններ և պատկերներ|thumb

**Սաբայիլյան ամրոցը** (), կառույց, որը գտնվում է Բայիլյան ծովածոցի ափին (Բաքու, Ադրբեջան)։ Հետագայում կոչվել է նաև Սաբայիլյան ամրոց, Շահրի Սաբա, Շահրի Նայ, ստորջրյա քաղաք, բայիլյան քարեր, քարվանսարա և այլն։

## Պատմություն
Ամրոցը կառուցել է Ֆարիբուս III շիրվանշահի կողմից 1234 թվականին։ Ըստ լեգենդի՝ մինչև վերջերս ամրոցը ամբողջովին ջրի տակ է եղել և ափից գտնվել 350 մետր հեռավորության վրա։ Ուղղանկյունաձև սալաքարերի չափերը 70×25-50 սմ են, որոնք հայտնաբերվել են 1939 թվականին՝ հնագիտական արշավախմբի կողմից։

2000-ականների վերջերին, ջրի իջեցումների շնորհիվ, ի հայտ է գալիս ամրոցի վերին հատվածը։ Հնագետներին հատկապես հետաքրքրեց ամրոցի ֆրիզի մի մասը, որը ցուցադրվեց «Շիրվանշահերի ամրոցի» թանգարանում։ Ծովի հատակում հայտնաբերվել են շուրջ 706 սալաքարեր` կենդանիների, բույսերի պատկերներով, ինչպես նաև արաբական տառեր։ Գտնվել են 12 դիմանկարներ, որտեղ ներկայացված են տվյալ ժամանակաշրջանի հայտնի անձիք։ Քարերից մեկին պատկերված է Շիրվանշահը, ում օրոք էլ կառուցվել է ամրոցը։

## Ճարտարապետություն
Ամրոցը կառուցվել է ճարտարապետ Զեյնադին իբն Աբու Ռաշիդ Շիրվանի նախագծով։ Կառույցը հյուսիսից հարավ ուժեղ ձգվածություն ունեցող անկանոն քառանկյան տեսք ունի՝ 180 մետր երկարությամբ և 40 մետր լայնությամբ։ Այդ ձևը համապատասխանում է կղզու ուրվագծին, որի վրա էլ հիմնված էր ամրոցը։ Այն շրջապատված էր պարսպով, որի պատերի հաստությունը կազմում էր 1,5-2 մետր, կային նաև 15 աշտարակներ, որոնցից 3-ը շրջանաձև, իսկ 12-ը կիսաշրջանաձև էին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ամրոցներ
Բեսլան Մուդրանով

**Բեսլան Զաուդինովիչ Մուդրանով** (, ), ռուսաստանցի ձյուդոիստ (2008 թվականից) և նախկին սամբիստ (2003-2008)։

Մուդրանովը դարձել է 2012 և 2014 թվականների ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոն։ Նրա մարզիչը Ռուդոլֆ Բաբոյանն է։

Նա 2016 թվականին Ռուսաստանի Օլիմպիական հավաքականին պարգևել է առաջին ոսկե մեդալը Ռիո դե Ժանեյրոյում։

## Անձնական կյանք
Բեսլանը ծնվել է 1986 թվականի հուլիսի 7-ին՝ Ռուսաստանի Բակսան քաղաքում։ Սպորտով սկսել է զբաղվել 13 տարեկանից։

Հետագայում տեղափոխվել է Մայկոպ, որտեղ ընդունվել է Ֆիզիկական կուլտուրայի համալսարան։

Բեսլան Մուդրանովի հայրը վարորդ է, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Մուդրանովը ամուսնացած է, ունի մեկ աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեսլան Մուդրանովի էջը Judoinside.com կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Հուլիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուս ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Don’t Phunk with My Heart

**«Don’t Phunk with My Heart»** (այլ անվանում՝ **«Don’t Mess with My Heart»**), երգ The Black Eyed Peas խմբի չորրորդ *[[Monkey Business]]* ալբոմից։ Թողարկվել է 2005 թվականի մայիսի 10-ին որպես այդ ալբոմի գլխավոր սինգլ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Որոշ ռադիոներում երգը կոչվել է «Don’t Mess with My Heart»:
* 2007 թվականին համացանցում հայտնվել է վիդեո-մեշափ «The Black Eyed Peace [sic] ft Zdob şi Zdub — Don’t Mess with Inima Mea» անունով, որում «Don’t Phunk with My Heart» երգը միացված է մոլդովական Zdob şi Zdub խմբի «DJ Vasile» երգի հետ։

## Երգացանկ
; CD single
# «Don’t Phunk with My Heart» — 4:04
# «Don’t Phunk with My Heart» (Chicago house remix) — 3:48

; CD maxi
# «Don’t Phunk with My Heart» — 4:04
# «Don’t Phunk with My Heart» (Chicago house remix) — 3:48
# «Bend Your Back» — 3:43
# «Don’t Phunk with My Heart» (տեսահոլովակ)

; Promo CD
# «Don’t Mess With My Heart» (ռադիոտարբերակ) — 4:04

## Հիթ-շքերթներ և վաճառք

### Ամենաբարձր հորիզոնական

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ
Հրշեջների պարահանդես

**Հրշեջների պարահանդես** (), ավանդական ժողովրդական փառատոն, որն անցկացվում է Փարիզում և Ֆրանսիայի այլ քաղաքներում հուլիսի 13-ին կամ 14-ին, այսինքն՝ հենց գլխավոր Ազգային տոնի նախօրեին։

## Տոնի անցկացում
Տոնն ավանդաբար անցկացվում է Փարիզում և Իլ դը Ֆրանսի այլ քաղաքներում, ինչպես նաև Լիոնում, Նիսում, Թուլուզյում, Գրենոբլում և այլ քաղաքներում։

Պարահանդեսի անցկացման ժամերը, ծրագիրը, տևողությունը կարող են մեծապես տարբերվել՝ կախված քաղաքից և հրշեջ մասերից։ Տոնի կազմակերպմանը կարող են մասնակցել ինչպես հենց հրշեջները, այնպես էլ տեղական դերասանները, իսկ որոշ պարահանդեսներ նույնիսկ տեղի են ունենում աստղերի մասնակցությամբ։ Բայց սա փառատոն է, որն ընդգծում է գլխավոր ազգային տոնի հետ հարևանությունը և միավորում է բոլորին՝ հրշեջներին և քաղաքացիական անձանց, երիտասարդներին և ծերերին, բուրժուաներին և աշխատողներին։ Ծրագրում միշտ պարեր են, ինչպես նաև կարող են լինել երաժիշտների, պարողների, երեխաների համար ծաղրածուների ելույթներ... և նույնիսկ մերկապար հրշեջների կատարմամբ։

Մուտքը երբեմն ազատ է (բոլոր ցանկացողները գումար են նետում ավանդական «տակառի» մեջ), սակայն որոշ վայրերում մուտքի համար պետք է վճարել. 2015 թվականին Նիսում հրշեջների հետ ուրախանալու համար մեծահասակները պետք է վճարեին 10,99 եվրո և 5,99 եվրո երեխաների համար։

## Տոնի պատմություն
Գոյություն ունի տոնի ծագման մի քանի վարկած։ Ըստ դրանցից ամենատարածվածի՝ ֆրանսիացի հրշեջները վաղուց են իրենց զորանոցներում տոներ կազմակերպել իրենց և իրենց ընտանիքների համար։ Ծրագրում եղել են խաղեր, թատերական բեմադրություններ, ուժային վարժություններ, երաժշտական համարներ։ Մի օր՝ 1937 թվականի հուլիսի 14-ին, ոմն սերժանտ՝ Կուռնե ազգանունով, անսպասելիորեն որոշել է բացել Մոնմարտրում գտնվող իր զորանոցի դռները և տոնը դուրս բերել փողոցներ՝ պետարդներով, բենգալյան լույսերով և բեմականացված հրդեհաշիջմամբ։ Սա, իբր, այնքան դուր եկավ ոչ միայն քաղաքացիներին, այլև այլ հրշեջ մասերի գործընկերներին, որ ամեն տարի ավելի ու ավելի շատ հրշեջներ էին մասնակցում տոնին, ավելի շատ մարդիկ էին հավաքվում։

Այլ տարբերակ է շարադրում Անդրե Ռոլանը *«Սակրավորների և հրշեջների պատմություն» *գրքում. նրա կարծիքով, տոնը գոյություն է ունեցել դեռևս XX դարասկզբին։ Ի սկզբանե հրշեջներն իրավունք չունեին մասնակցելու հուլիսի 14-ի պարերին, նրանց մի մասը մասնակցել է զորահանդեսին, մնացածը պետք է հերթապահության մնային հրշեջ մասերում։ Եվ այդ ժամանակ հերթապահ հրշեջներն իբր սկսել են հրավիրել աղջիկների՝ մասնակցելու պարերի, որ նրանք սկսել են անցկացնել հենց իր զորանոցների շեմերին։

Ամեն դեպքում, այս ավանդույթը գոյություն ունի շատ տասնամյակներ, ընդհատվել է միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի՝ ժամանակ 1939-1945 թվականներին։

## Տես նաև
* Բաստիլի գրավման օր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարահանդեսներ
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր)

**Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արմավիրի մարզի Արմավիր քաղաքում, որը կառուցվել է սուրբ Սարգիս մատուռի տեղում։

## Պատմություն
Եկեղեցու տարածքում նախկինում եղել է ամառային կինոթատրոն, որի տեղում 2009 թվականին կառուցվել է Սուրբ Սարգիս մատուռը։ Սակայն եկեղեցական տոներին, երբ մեծ է եղել մարդկանց հոսքը ոչ բոլորն են կարողացել մասնակցել արարողություններին և մի քանի կիլոմետր հաղթահարելով հասել մոտակա եկեղեցիներ։ 2011 թվականին Սուրբ Սարգիս մատուռի տեղում սկսվել է Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու շինարարությունը։ Եկեղեցու հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 2012 թվականին՝ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու Արմավիրի թեմի առաջնորդ Տեր Սիոն Եպիսկոպոս Ադամյանի հանդիսապետությամբ։ Եկեղեցին օծվել է 2014 թվականի մայիսի 31-ին Արմավիրի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Սիոն Եպիսկոպոս Ադամյանի և մասնակցությամբ Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Եզրաս Արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի, Վրաստանի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն Եպիսկոպոս Միրզախանյանի, Գեղարքունիքի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մարկոս Եպիսկոպոս Հովհաննիսյանի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Լուսարարապետ Տեր Հովնան Եպիսկոպոս Հովնանյանի, Վանորեից տեսչության տեսուչ Գերաշնորհ Տեր Արտակ Եպիսկոպոս Տիգրանյանի։

Եկեղեցին բազիլիկ կառույց է, ունի 17 մետր բարձրությամբ զանգակատուն։ Կառուցվել է ճարտարապետ Միքայել Մկրտչյանի նախագծով, բարերար Կարեն Մկրտչյանի հովանավորությամբ։ Եկեղեցու տարածքում տեղադրվել են խաչքարեր։

## Պատկերասրահ

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (17).jpg
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (20).jpg
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (4).jpg
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (18).jpg
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (22).jpg
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Արմավիր), ArmAg (5).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արմավիրի Ս. Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու օծումը

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիր քաղաքի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Անտոնիո Ձանկի

**Անտոնիո Ձանկի** (, ), իտալացի նկարիչ բարոկկոյի ժամանակահատվածում։ Վենետիկյան գեղարվեստական դպրոցի նկարիչ է։

## Կենսագրություն
Անտոնիո Ձանկին ծնվել է իտալական Պադովայի արվարձան Էստեում։ Գալով Վենետիկ վերջինս ընդունվում է Մատեո Պանցոնեի մաներիզմի դպրոցը։

Նկարիչ վրա անմիջական ազդեցություն են թողել կարավաջիստ, վենետիկյան նկարիչներ Ֆրանչեսկո Ռուսկին (1610-1661) և Ջանբատիստ Լանգետին (1635-1676):

Նկարչին հաջողություն են բերել բազմաթիվ մոնումենտալ-գեղարվեստական գործերը՝ արված եկեղեցիների և պալատների պատերին ու առաստաղներին։ Ինչպես բոլոր բարոկկո նկարիչներին է բնորոշ, Անտոնիոն նույնպես իր ռեպերտուարում ներառել է կրոնական և դիցաբանական տեսարաններ։ Նկարիչը աշխատել է ոչ միայն Վենետիկում, այլև Պադովայում, Վերոնայում, Միլանում և նույնիսկ գերմանական Մյունխենում։ Նրա աշակերտների մեջ հայտնի էին Ֆրանչեսկո Տրեվիզանին, Անտոնիո Մոլինարին։ Նկարչի որդին՝ Ջուզեպպե Ձանկիյն, նույնպես շարունակեց հոր ճանապարհը՝ դառնալով նկարիչ։

## Ստեղծագործություններ
* Տոմազեոյի սրահ, Վենետիկ՝
** Հիսուսը, ով դուրս է քշում առևտրականներին եկեղեցուց սրահի աջ պատին ֆոտո 1, ֆոտո 2, 1667 թվականներ)
** Ահեղ դատաստան (առաստաղի վրա պատկերված՝ ֆոտո 3, ֆոտո 4, ավարտել է 1674 թվականին:
* «Աստվածածնի հայտնությունը ժանտախտի ժամանակ», 1666

## Պատկերասրահ

Antonio Zanchi (attr) Josef deutet die Träume.jpg|«Հովսեփը բանտում քշում է երազներին»
Zanchi David and Goliath.tiff|«Դավիթ և Գողիաթ»
The death of King Josiah.jpg|«Արքայի մահը»
Antonio Zanchi Alegoría del Tiempo.jpg|«Ժամանակի այլաբանություն
Antonio Zanchi Abraham enseña astrología a los egipcios 1665 Santa Maria del Giglio Venecia.jpg|«Աբրահամը եգիպտացիներին աստղագիտություն է ուսուցանում» 1665
Выкрыццё Адысея.JPG|«Ոդիսևսի մերկացումըОдиссея»
Zanchi Plague.jpg|«Աստվածամոր հայտնությունը ժանտախտի ժամանակ» (դետալ), 1666
Antonio Zanchi La Virgen se aparece a las víctimas de la peste det 1666 Scuola Grande di San Rocco, Venecia.jpg|«Աստվածամոր հայտնությունը ժանտախտի ժամանակ» (դետալ), 1666. Скуола Сан-Рокко


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Пять живописных композиций '''Антонио Дзанки''' в качестве аукционных лотов
* Антонио Дзанки на '''artnet.com'''

Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Իրիդիումի քլորիդ(III)

**Իրիդիումի քլորիդ(III)**, անօրգանական միացություն, իրիդիումի ու աղաթթվի աղը` IrCl3 բանաձևով, մուգ կանաչ բյուրեղներ, վատ է լուծվում ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատ։

## Ստացում
* Ստացվում է քլորի ու փոշիացրած իրիդիումի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{2Ir + 3Cl_2 \ \xrightarrow{h\nu, 600^oC}\ 2IrCl_3 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Իրիդիումի քլորիդը առաջացնում է մուգ կանաչ բյուրեղներ` երկու բյուրեղային ձևափոխություններով.
* α-IrCl, տարածական խումբը` ***C 2/m***, մոլեկուլի պարամետրերը` *a* = 0,599 նմ, *b* = 1,037 նմ, *c* = 0,599 նմ, β = 109,4°, Z = 4
* β-IrCl, տարածական խումբը` ***F ddd***, մոլեկուլի պարամետրեր` *a* = 0,695 նմ, *b* = 0,981 նմ, *c* = 2,082 նմ։

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատ` IrCl•*n* HO բաղադրությամբ։

Վատ է լուծվում ջրում։

## Քիմիական հատկություններ
* Տաքացման պայմաններում քայքայվում է.
::\mathsf{2IrCl_3 \ \xrightarrow{770^oC, vacuum}\ 2IrCl_2 + Cl_2  }
* Կոնցենտրիկ աղաթթվի կամ ալկալիական մետաղների քլորիդների հետ առաջացնում է հեքսաքլորիրիդատներ.
::\mathsf{IrCl_3 + 3HCl \ \xrightarrow{}\ H_3[IrCl_6] }
::\mathsf{IrCl_3 + 3NaCl \ \xrightarrow{}\ Na_3[IrCl_6] }
* Իրիդիումի քլորիդի լուծույթի միջով քլոր ու ալկալիական մետաղ անցկացնելիս առաջանում են հեքսաքլորիրիդատներ.
::\mathsf{2IrCl_3 + Cl_2 + 4NaCl \ \xrightarrow{}\ 2Na_2[IrCl_6] }
* Փոխազդում է տաք ազոտական թթվի հետ.
::\mathsf{IrCl_3 + HNO_3 + H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ IrO_2\downarrow + NO_2\uparrow + 3HCl }
* Փոխազդում է հիմքերի հետ.
::\mathsf{2IrCl_3 + 6NaOH \ \xrightarrow{}\ Ir_2O_3\downarrow + 6NaCl + 3H_2O }
* Դանդաղ վերականգնվում է մինչև մետաղ.
::\mathsf{2IrCl_3 + 3H_2 \ \xrightarrow{400^oC}\ 2Ir\downarrow + 6HCl }
::\mathsf{4IrCl_3 + 3(N_2H_4\cdot H_2O) + 12(NH_3\cdot H_2O) \ \xrightarrow{}\ 4Ir\downarrow + 3N_2\uparrow + 12NH_4Cl + 15H_2O }
* Օքսիդանում է թթվածնով` ճնշման պայմաններում.
::\mathsf{4IrCl_3 + 3O_2 \ \xrightarrow{500-600^oC}\ 2Ir_2O_3 + 6Cl_2 }
* Փոխազդում է քլորի հետ` ճնշման պայմաններում.
::\mathsf{2IrCl_3 + Cl_2 \ \xrightarrow{400^oC, p}\ 2IrCl_4 }
* Տաք ջրածնի պերօքսիդով օքսիդանում է.
::\mathsf{2IrCl_3 + H_2O_2 + 2H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ 2IrO_2\downarrow + 6HCl\uparrow }

## Կիրառում
* Օրգանական սինթեզում համարվում է կատալիզատոր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իրիդիումի միացություններ
Կատեգորիա:Քլորիդներ
Տիգրան Աթաբեկյան

**Տիգրան Նազարի Աթաբեկյան** (), հայ աշխարհագրագետ։ Պրոֆեսոր (1938)։

## Կենսագրություն
Տիգրան Աթաբեկյանը ծնվել է 1888 թվականին Թիֆլիս քաղաքում։ 1914 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տնտեսագիտական բաժինը, 1917 թվականին՝ Մոսկվայի առևտրային ինստիտուտը։

Դասավանդել է Թբիլիսիի, Անդրկովկասի կոմիտեի (աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ), Քութայիսի մանկավարժական համալսարաններում, Վրաստանի կոմերտմիության բարձրագույն դպրոցում։

1933-1935 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ։ 1938-1947 թվականներին դասավանդել է Քութաիսիի մանկավարժական ինստիտուտում և Թբիլիսիի համալսարանում։ Պրոֆեսոր Աթաբեկյանը թողել է գիտական աշխատություններ, որոնք վերաբերում են Անդրկովկասի տնտեսական աշխարհագրության հարցերին։

Աշխատանքները վերաբերում են Հարավային Կովկասի տնտեսական աշխարհագրության հարցերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Գունավոր նշիչներ

thumb|200px|Գունավոր նշիչներ
thumb|200px||Կապույտ գունավոր նշիչի ծայրը խոշոր պլանով

**Գունավոր նշիչներ** կամ ֆլոմաստեր (բառը ծագել է  ապրանքանիշի անունից), ծակոտկեն նյութից (նեյլոն կամ թաղիք), վերևից ծայր հոսող ներկերի օգնությամբ գրելու և նկարելու գործիք։

Եվրոպա է բերվել Ճապոնիայից՝ *«Edding»* գերմանական ընկերության կողմից 1960 թվականին։ Գունավոր նշիչներ են անվանում մի քանի տեսակի գրելու պարագաներին՝ չմաքրվող մարկեր, մաքրվող մարկեր, գրատախտակի մարկեր, անոթային գրիչներ, ֆլոմաստերներ։ Նրանք տարբերվում են ներկանյութի բաղադրությամբ, ձևով և նշանակությամբ։ Գունավոր նշիչների համար ընդհանուր անվանում չկա, տարբեր երկրներում դրա համար հաճախ օգտագործում են արտադրող բրենդի անվանումը։

## Գունավոր նշիչների դասակարգում
### Գունավոր նշիչների խմբեր

* Դասական գունավոր նշիչներ օդափոխվող և չօդափոխվող գլխիկներով։
* Հաստ գունավոր նշիչներ։
* Գունավոր նշիչներ ջրաներկի էֆեկտով։
* Գունավոր նշիչներ գործվածքի վրա աշխատելու համար։
* Գունավոր նշիչներ լրացուցիչ էֆեկտներով։
* «Կախարդական» գունավոր նշիչներ, որոնք փոխում են գույնը։
* Հեշտ մաքրվող գունավոր նշիչներ փոքրիկների համար։

### Հավաքածուների դասակարգում
* ըստ գույնի (սովորաբար 6, 10,12, 18, 24, 36 գույնի);
* ըստ փաթեթավորման (փայլուն, ստվարաթղթե, պլաստիկե, գրչատուփի տեսքով, պայուսակի տեսքով և այլն);
* ըստ ձևի (կլոր, վեցանկյունաձև, եռանկյունաձև);
* ըստ գլխիկի (օդափոխվող և չօդափոխվող գլխիկներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՛՛Edding՛՛ ընկերության պատմությունը

Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Ացետիլցելյուլոզ

**Ացետիլցելյուլոզ**, ացետիլթաղանթանյութ, ցելյուլոզի քացախաթթվական էսթերները։ Հիմնական բաղադրիչները առաջնային՝ [C_6H_7O_2(OCOCH_3)_3]_n և երկրորդային՝ [C_6H_7O_{2n}(OH)(OCOCH_3)_2]_n ացետատներն են։ Սպիտակ ամորֆ զանգված է, լուսադիմացկուն, չի այրվում։ Հիմքերի և թթուների առկայությամբ հիդրոլիզվում է։ Առաջնային ացետատը լուծվում է սահմանափակ թվով լուծիչներում (քացախաթթու, քլորոֆորմ և մեթիլենքլորիդ)։

## Կիրառում
Ացետիլցելյուլոզից պատրաստված թելերը և ժապավենները օգտագործվում են էլեկտրամեկուսիչ նյութերի արտադրության և մանածագործության մեջ, չփշրվող ապակի՝ «տրիպլեքս» ստանալու համար։ Երկրորդային ացետատը լուծվում է ացետոնում և սպիրտ–ացետոն խառնուրդում։ Ացետիլցելյուլոզը ստացվում է թաղանթանյութը քացախանհիդրիդի հետ, կատալիզատորի առկայությամբ փոխազդելով․ [C_6H_7O_2(OH)_3]_n+3n(CH_3CO)_n \to [C_6H_7O_2(OCOCH_3)_3]_n+3nCH_3COOH։ Ցելյուլոզի ացետիլացման վերջնական արդյունքը առաջնային ացետատն է։ Երկրորդային ացետատ ստացվում է առաջնային ացետատը մասնակի հիդրոլիզելով։ Ացետիլցելյուլոզը արտադրվում է նաև Հայաստանում (Երևան)։ Այն մեծ չափերով օգտագործվում է պլաստմասսաներ, լաքեր, չայրվող կինոժապավեններ և ացետատային մետաքս ստանալու համար։

Կատեգորիա:Ացետատներ (եթերներ)
ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2016

**ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2016՝** ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի 41-րդ խաղարկությունը, որը ամենամյա ֆուտբոլային հանդիպում է կազմակերպված ՈՒԵՖԱյի կողմից։ Հանդիպումը տեղի ունեցավ Եվրոպայի ակումբային երկու հիմնական մրցաշարերի` ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի հաղթողների միջև։ Հանդիպմանը մասնակցեցին Ռեալ Մադրիդը, որը ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2015-2016 թթ.-ի հաղթողն էր և Սևիլյան, որը ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգա 2015–2016 թթ.-ի հաղթողն էր։

Հանդիպումը տեղի ունեցավ Նորվեգիայի Տրոնհեյմ քաղաքի Լերկենդալ մարզադաշտում 2016 թվականի օգոստոսի 9-ին Ռեալ Մադրիդը հաղթեց 3-2 հաշվով լրացուցիչ ժամանակում։

## Անցկացման վայր
[thumb|right|[Լերկենդալ մարզադաշտը Տրոնհեյմում, որտեղ կայացավ հանդիպումը:]]
Լերկենդալ մարզադաշտը հայտարարվեց ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի անցկացման վայր ՈՒԵՖԱ հատուկ կոմիտեի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Այն նորվեգիայում առաջին ՈՒԵՖԱ եզրափակիչն էր։

Մարզադաշտը բացվել է 1947 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Այն Տրոնհեյմի հիմնական ֆուտբոլային մարզադաշտն է։ Այն Ռոսեբնբորգ ՖԱ-ի տնային մարզադաշն է։ Մարզադաշտի տարողությունը 21.166 նստատեղ է, որը երկրորդն է տարողությամբ Նորվեգիայում։

## Ակումբներ

Այն երրորդ անընդմեջ և չորրորդ ընդհանուր իսպանական Սուպեր գավաթն էր։

## Հանդիպում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ (պաշտոնական կայքէջ)
* 2016 ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ, UEFA.com

Կատեգորիա:2016 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ
Աուսկուլտացիա

**Աուսկուլտացիա** ( - ունկնդրել), մարդու և կենդանիների ներքին օրգանների հետազոտման մեթոդ՝ դրանցում առաջացած ձայնային երևույթների ունկնդրմամբ։ Աուսկուլտացիայի նպատակներն են հետազոտել արյան շրջանառության և շնչառության համակարգերը (սրտի տոներ և շնչառական աղմուկներ), ինչպես նաև ստամոքս-աղիքային ուղին (աղիքային աղմուկներ)։ Օրգանիզմում առաջացած ձայնային երևույթների ունկնդրումը՝ որպես ախտորոշման եղանակ կիրառվել են դեռևս Հին Եգիպտոսում։ Սրտի ունկնդրումն առաջինը կիրառել է հույն բժիշկ Արեթեոսը դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 2-րդ դարում։

Աուսկուլտացիա բառը առաջին անգամ կիրառվել է Ֆրանսիացի թերապևտ Ռ. Լաեննեկի կողմից, ով 1819 թվականին մշակել է ասուկուլտացիաի ժամանակակից մեթոդը՝ կիրառելով ստետոսկոպը։ Լաեննեկի ներդրումն այն է, որ նա կատարելագործեց այս եղանակը՝ իրար հետ կապելով որոշակի ձայները կրծքավանդակում որոշակի ախտաբանական փոփոխությունների հետ և վերջինիս կատարման համար հնարեց հարմար գործիք՝ ստետոսկոպ։

Աուսկուլտացիան հմտություն է, որը պահանջում է բավարար կլինիկական փորձառություն և լավ ունկնդրելու կարողություն։ Անասնաբուժության մեջ գործիքային ունկնդրման մեթոդն առաջին անգամ (1901) կիրառել է հունգարացի գիտնական Ի․ Սարեկը։ Ասուկուլտացին լինում է ուղղակի (ականջի անմիջական հպումով), անուղղակի (գործիքներով՝ ստեթոսկոպ, ֆոնենդոսկոպ)։ Թոքերի հիվանդությունների ժամանակ ասուկուլտացիայի օգնությամբ հայտնաբերվում են շնչառական բնորոշ աղմուկներ, զանազան խզզոցներ։ Սրտի տոների փոփոխությունները և աղմուկները լսելով դատում են սրտի գուծունեության խանգարումների մասին։ Զարկերակի աշխատանքը լսում են արյան ճնշումը չափելիս։ Որովայնի ասուկուլտացիայով հաստատում են ստամոքսի կամ աղիքների գալարակծկանքի փոփոխությունները, հղիների մոտ՝ պտղի սրտի բաբախը։

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Տիչինո (այլ կիրառումներ)

**Տիչինո** անունը կարող է վերաբերել հետևյալին.

* Տիչինո, քաղաք Շվեյցարիայում։
* Տիչինո (գետ), գետ Շվեյցարիայում և Իտալիայում։
Շուշանիկ Բաբայան

**Շուշանիկ Ավետիքի Բաբայան** (, Լալուա-Բաբայան), հայ դաշնակահարուհի։

ֆրանսիացի երաժշտագետ Լուի Լալուայի կինը։

## Կենսագրություն
Շուշանիկ Բաբայանը ծնվել է 1879 թվականին Թիֆլիսում, հայ հիգիենիստ Ավետիք և մանկավարժ Սոֆյա Բաբայանների ընտանիքում։ 1886 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանը, աշակերտել Մ․ Զ․ Գաբաևային։ 1904 թվականից մշտապես բնակվել է Փարիզում, կատարելագործվել Վանդա Լանդովսկայի մոտ, զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով։ Հանդես է եկել բազմաթիվ դաշնամուրային կատարումներով, հատկապես` հայկական դաշնամուրային երկերի։

Մահացել է 1952 թվականի հունվարի 28-ին Փարիզում։

## Ընտանիք
* Հայր՝ Ավետիք Բաբայան, հիգիենիստ
* Մայրը՝ Սոֆյա Բաբայան, մանկավարժ
* Ամուսին՝ Լուի Լալուա, երաժշտագետ
* Քույր՝ Մարգարիտ Բաբայան, դաշնակահարուհի, երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), երաժշտագետ, մանկավարժ։
* Քույր՝ Արմինիա Բաբայան, նկարչուհի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Սավուրի գավառակ

**Սավուր**, գավառակ Հայոց Միջագետքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում` Մարդինի գավառում։ Կենտրոնը Սավուր ավանն էր։

Տարածքը լեռնային էր և անմատչելի։

## Պատմություն
Հայերն ունեին կիսանկախ վիճակ։ Նրանք հարկատու էին միայն իրենց մելիքներին։ Թուրքերի դեմ պայքարի էին դուրս գալիս, հաճախակի էլ սավուրցիներին էին միանում նաև քրդերը։ Գավառակի հայերը զանգվածաբար կոտորվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց ունեցվածքը կողոպտվել է։ Կենդանի մնացածներից քչերին է հաջողվել ապաստանել օտար երկրներում։

## Բնակչություն
1890-ական թվականներին ուներ 3000 հայ բնակիչ, իսկ 1914 թվականին ուներ շուրջ 6000 հայ բնակիչ։ Գավառակում բնակվում էին նաև քրդեր։ Տեղի հայերը աշխատասեր էին և համերաշխ էին այլազգիների հետ։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր հացահատիկի, խաղողի և պտուղների մշակությամբ, անասնապահությամբ, պարտիզպանությամբ և արհեստներով` մասնավորապես զինագործությամբ, դարբնությամբ, հյուսնությամբ, խեցեգործությամբ ու կտավագործությամբ։

## Տես նաև
* Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Նախաճաշ հայրիկի հետ (ֆիլմ)

**Նախաճաշ հայրիկի հետ** (), ռեժիսոր Մարիա Կավչենկոյի կողմից նկարահանված ռուսական կատակերգական ֆիլմ, որ պատմում է ծնողների և երեխաների հարաբերությունների մասին։

## Սյուժե
Յուլիան գեղեցիկ երիտասարդ կին է, ապրում է Սանկտ Պետերբուրգում և աշխատում գովազդային ընկերությունում որպես քոփիրայթեր։ Նա ունի աղջիկ՝ Ալյան։ Մի անգամ ընկերության տնօրենը, որտեղ աշխատում էր Յուլիան, նրան գործուղման է ուղարկում Մոսկվա այն նպատակով, որ նա ստանա պատվեր արտասահմանյան «Ընտանեկան մթերք» մեծ կորպարացիայից։

Յուլիայի տնօրենը համարում է, որ պայմանագիրը գործնականում ստորագրված է. այդ ճանապարհին կա միայն մեկ արժանի մրցակից՝ Մոսկվայի գովազդի ընկերության տնօրեն Ալեքսանդր Տիտովը։ Սակայն Յուլիան հասկանում է, որ Մոսկվայի ընկերության տնօրենը Ալյայի հայրն է։

Պատահաբար իր հոր մասին իմանում է նաև Ալյան, որն էլ որոշում է ծանոթանալ նրա հետ։ Դրա համար նա ճանապարհվում է իր մոր հետևից Մոսկվա և մի առավոտ Ալեքսանդրան ծեծում է դուռը։ Տիտովը չի հավատում, որ Ալյան իր աղջիկն է, քանի որ նա չէր հիշում ո՛չ այն գիշերը, ո՛չ էլ Յուլիային։ Տակավին ամուրի տղամարդը, որն ապրում էր իր ուզածի պես, որոշում է աղջկան հանձնել խնամակալության, միաժամանակ հանդիպել «Ընտանեկան մթերք» ընկերության ներկայացուցչին, որից կախված է, թե ում է բաժին ընկնելու պայմանագիրը։ Ալեքսանդրը հանկարծ իմանում է, որ Բոբը վեց երեխաների հայր է և ընտանեկան արժեքների մեծ երկրպագու։ Ալեքսանդրը անմիջապես որոշում է լավ կողմից ցույց տալ իրեն՝ Ալիային ներկայացնելով որպես իր դուստր, իսկ իր աշխատակից Օքսաննային՝ որպես իր կին։ Ալեքսանդրը Բոբին հրավիրում է իր մեկ շաբաթ ապրել իր «ընտանիքի» հետ։

Ալեքսանդր կկարողանա ՞ արմատապես փոխել կյանքի ոճը և արդյո՞ք Ալյան կկարողանան կրկին միասին տեսնել իր ծնողներին։

## Դերերում
* Լուիզա Գաբրիելա Բրովինա - Ալիա, 10-ամյա աղջիկ
* Կատերինա Շպիցա - Յուլիա, Ալիայի մայրիկը
* Յուրի Կոլոկոլնիկով - Ալեքսանդր Տիտով, գովազդային ընկերության կրեատիվ տնօրեն
* Պոլինա Մաքսիմովա - Օքսաննա Տարելկինա, Սաշայի աշխատակիցը
* Վալենտին Պելկա - Բոբ, «Ընտանեկան մթերք» ընկերության ներկայացուցիչ

## Սաունդթրեք
* «Папина дочка», Եգոր Կրիդ
* «Завтрак у папы», Յանժիմա
* «Лифт», Пицца
* «Имя 505», Վրեմյա ի Ստեկլո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [լիցենզիա [Կոմսոմոլսկայա պրավդա]]
* [Ֆիլմի լիցենզիա [Film.ru]]
* Լրահաղորդում նկարահանումներից
* Հաղորդում պրեմիերայից 

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Գևորգ Ալեքսանդրյան

**Գևորգ Արշավիրի Ալեքսանդրյան** (), հայ աշխարհագետ, օդերևութաբան։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1982)։

## Կենսագրություն
Գևորգ Ալեքսանդրյանը ծնվել է 1915 թվականին Թիֆլիս քաղաքում։ 1941 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գյուղատնտական մեքենայացման և Էլեկտրաֆիկացման ինստիտուտը, 1943 թվականին՝ Կարմիր բանակի բարձրագույն ռազմական, օդերևութաբանական ինստիտուտները։ 1982-1990 թվականներին եղել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ։

## Պարգևներ
* ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Կրժիժանովսկու անվան մրցանակ, 1963

## Երկեր
* Ալեքսանդրյան Գ. Ա.,Օդերևութաբանություն և կլիմայագիտություն,Երևան,1980։
* Атмосферные осадки в Армянской ССР, Ереван: Изд-во АН АрмССР, 1971. 
* Географический атлас Армянской ССР, Москва: Главное управление геодезии и картографии при Совете министров СССР, 1976. 
* Եղանակը և նրա կանխագուշակումը, Երևան։ ՀՍՍՌ պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1953։
* Ձյունածածկույթը Հայկական ՍՍՀ-ում և նրա գյուղատնտեսական նշանակությունը, Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1978:
* Օդերևութաբանություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան։ Հայպետուսհրատ, 1962։
* Օդերևութաբանություն և կլիմայագիտություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան։ ԵՊՀ, 1980։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Պուշկինը Սև ծովի ափին

**Պուշկինը Սև ծովի ափին** (), Հովհաննես Այվազովսկու կտավը՝ ստեղծված 1887 թվականին։ Պահվում է Վ․ Վ․ Վերեշչագինի անվան Նիկոլաևի գեղարվեստական թանգարանում։

## Ստեղծման պատմություն
1836 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի ցուցահանդեսներից մեկում պատանի նկարիչ Այվազովսկին ծանոթանում է գրչի վարպետ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի հետ։ Այվազովսկին միշտ գնահատել է բանաստեղծի գործունեությունը և հիացած էր նրա տաղանդով, իսկ անձնական ծանոթությունից հետո բանաստեղծը դարձել էր նրա ոգեշնչման աղբյուրը։ 1880 թվականին Այվազովսկին նույնիսկ ստեղծել է աշխատանքների մի ամբողջ ցիկլ, որը նվիրել է Պուշկինին։

«Պուշկինը Սև ծովի ափին» նկարը Այվազովսկին կերտել է բանաստեղծի մահվան հիսնամյակին, ինչպես նաև մեկ ուրիշ, ավելի հայտնի նկար՝ «Պուշկինի հրաժեշտը ծովի հետ» նկարը․ այն նույնպես պատկերում է բանաստեղծին։ Կտավը Այվազովսկին նկարել է Ռեպինի հետ (Ռեպինը աշխատել է բանաստեղծի կերպարի վրա, Այվազովսկին՝ բնապատկերի)։

Երկու նկարներն էլ հղվում են Պուշկինի «Ծովին» բանաստեղծությանը։

## Նկարի պատմությունը ստեղծվելուց հետո
Ինքը՝ նկարիչը կտավը նվիրել է Գեղարվեստի ակադեմիայի թանգարանին, որն էլ, իր հերթին այն փոխանցել է Վ․ Վ․ Վերեշչագինի անվան Նիկոլաևի գեղարվեստական թանգարանին, որտեղ այժմ էլ պահպանվում է այն։ Նկարը խիստ տուժել է Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ, սարսափելի վիճակում այն գտել է նկարիչ Պ․ Պ․ Ստեպանենկոն և 1946 թվականին վերականգնվել է 1946 թվականին ռեստավրատոր Նևկրիտիմի կողմից։ Վերջնականապես վերանորոգվել է 2003 թվականին Ն․ Ֆ․ Տիտովի կողմից։

## Տես նաև
* Իններորդ ալիք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 նկարներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Այվազովսկու նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Աուքսոքրոմներ

**Աուքսոքրոմներ**, ( – ուժեղացնում եմ), ատոմների խմբեր՝-OH, -SH, -NH_2, -NHR, որոնք օրգանական ներկանյութերին տալիս են գործվածքներին ամրանալու հատկություն՝ միաժամանակ խորացնելով նրանց գույնը։

## Տես նաև
* Ներկանյութեր
* Քրոմոֆորներ

Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ
Կատեգորիա:Գույներ
Starships

**«Starships»**, ամերիկացի հիփ հոփ ժանրի երգչուհի Նիքի Մինաժի երգն է, որը ձայնագրվել է RedOne-ի կողմից։ Այն երգչուհու երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Pink Friday: Roman Reloaded-ի առաջին սինգլն է։

## Երգացանկ
*; Թվային ներբեռնում
# 1 «Starships» – 3:31

*; CD սինգլ
# 1 «Starships» - 3:31
# 2 «Stupid Hoe» - 3:16

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Մայամիում։ Տեսահոլովակում Նիքի Մինաժը կանաչ մազերով և վարդագույն լողազգեստով էր, բացի այդ այնտեղ կային մի խումբ պարուհիներ և աֆրո-ամերիկացիներ։ Իր հարցազրույցներից մեկում երգչուհին ասել է, որ այդ տեեսաահոլովակը համարում է լավագույնը իր ամբողջ կարիերայում։ Տեսահոլովակի թողարկումը նշանակված էր մարտի 30-ին, բայց դա կայացավ ապրիլի 27-ին։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Սինգլը դարձավ լավագույնը երգչուհի ամբողջ կարիերայում։ Այն կարողացավ զբաղեցնել 5-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում՝ առանց պրոմոների և տեսահոլովակի։ Բացի այդ սինգլը բարձր հորիզոնականներ է զբաղեցրել այլ երկրների հիթ շքերթներում։ ԱՄՆ-ում սինգլը ստացել է պլատինե հավաստագիր։

## Չարթեր և հավաստագրեր
### Չարթեր

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

!scope="col" colspan="3"|Streaming
|-

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիքի Մինաժի երգեր
Կատեգորիա:2012 երգեր
Տիչինո (գետ)

**Տիչինո** (, , ), գետ Շվեյցարիայում և  Իտալիայում՝ Պո գետի ձախ վտակը։ Անվանումն ստացել է շվեյցարական Տիչինո կանտոնի անունից։

## Ընթացք
Գետն սկզիբ է առնում Շվեյցարիայի Բեդրետտո հովտից՝ Վալե և Տիչինո կանտոնների սահմանագծին, անցնում է Ալպյան սառցադաշտով, նախքան Իտալիա հասնելը հոսում է Լագո Մաջորեով։ Պո գետ է թափվում Պավիայից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետն ունի մոտ 248 կմ երկարություն։ Գետի ավազանի ամենաբարձր կետը Գրենցգիֆել գագաթն է (Մոնտե Ռոզայի ենթագագաթներից) 4,618 բարձրության վրա, որի ստորոտով հոսում է Անցա գետը՝ Տիչինոյի աջ վտակը։

Շվեյցարական հատվածում հիդրոէներգետիկայի ստեղծման նպատակով գետի վրա ամբարտակ է կառուցված, իսկ իտալական հատվածում գետն օգտագործվում է ոռոգման նպատակով։

## Պատմություն
Գալլերի լեգենդար առաջնորդ Բելովեսուսը մ.թ.ա. 600 թվականին այստեղ պարտության է մատնել Էտրուսկներին։ Տիչինո գետի հովտում է տեղի ունեցել Տիցինյան ճակատամարտը, Հաննիբալի կարթագենյան ուժերի և Պուբիլիուս Կոռնելիուս Սցիպիոնի հռոմեական ենթակաների միջև մ. թ. ա. 218 թվականի առաջին ճակատամարտը։ Ուշ միջնադարում և վաղ նորագույն շրջանում Տիչինո գետը եղել է Միլանի դքսության տարածքում, չնայած Բելինցոնայի մոտ գտնվող նրա վերին հատվածը (1500) և Լագո Մաջորեի ափերը (1513) իտալական պատերազմների ժամանակ արշավների արդյունքում գտնվել են շվեյցարական ենթակայության ներքո։

[մինի|Գետի մի հատվածը Միլանի [Մալպենսա օդանավակայանից հարավ]]

## Քաղաքներ
[thumb|250px|Գետը [Սեստո Կալենդե քաղաքում]]
### Շվեյցարիայում
* Աիռոլո
* Բելլինցոնա
* Լոկառնո (Լագո Մաջորեի վրա)

### Իտալիայում
* Ստրեզա (Լագո Մաջորեի վրա)
* Վիջևանո
* Պավիա

## Աղբյուրներ
* Reynolds, Kev (1992). "Val Bedretto". Walking in Ticino, Switzerland: A Walking Guide (illustrated ed.). Milnthorpe: Cicerone Press Limited. pp.&nbsp;32–43. ISBN 1852840986, ISBN 978-1-85284-098-3.

## Արտաքին հղումներ
* Photo gallery about the Ticino Valley Natural Park made by a UNESCO photographer.

Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի գետեր
Մոքվի

**Մոքվի** (, ), գյուղ դե յուրե Վրաստանի Օչամչիրայի շրջանում, դե ֆակտո՝ Աբխազիայի Հանրապետությունում՝ շրջկենտրոն Օչամչիրայից 17 կմ հեռու։ Վերջինիս հետ կապված է ավտոմայրուղով։

Աշխարհագրորեն բնակավայրը տեղակայված է Մոքվի գետի ավազանում։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 130 մետր։

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Մոքվիի բնակչությունը կազմում է 939 մարդ։

## Պատմական հուշարձաններ

Գյուղի հիմնական տեսարժան վայրը համարվում է Մոքվիի մայր տաճարը, որը կառուցվել է 10–րդ դարում Աբխազիայի թագավոր Լևոն III-ի կողմից։

Ըստ մեզ հասած տեղեկությունների՝ տաճարի ներքին պատերը Ալեքսիոս Կոմնենոսի և Դավիթ Շինարարի օրոք զարդարվել են որմնանկարներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Վրացական սովետական հանրագիտարան, հ. 7, էջ 148, Թբիլիսի, 1984թ.:

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օչամչիրա
Շեմոքմեդի եկեղեցի

**Շեմոքմեդի եկեղեցի** (), վրաց ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում՝ Շեմոքմեդ գյուղում։

Վանքը գտնվում է Բժուժ () գետի ձախ կողում։ Վանքի հեռավորությունը Օզուրեթ քաղաքից կազմում է 7-8 կմ։ Այն գտնվում է Շեմոքմեդի հոգևոր թեմի կազմում։

## Պատմություն
ձախից|thumb|275px|Շեմոքմեդի եկեղեցին միջնադարում
Շեմոքմեդի եկեղեցական համալիրը բաղկացած է երկու եկեղեցական կառույցներից, որոնք կառուցվել են 16-րդ դարում։

Գլխավոր տաճարը կառուցվել է 12-րդ դարում։ Վերջնական շինարարությունը ավարտվել է 17-րդ դարում։ Եկեղեցին եղել է Գուրիայի իշխանության հոգևոր կենտրոնը։

1831 թվականին՝ 19-րդ դարում, վերանորոգվել է եկեղեցու զանգակատունը։ Համալիրի գլխավոր եկեղեցին առանց գմբեթի է՝ կառուցված բազիլիկի ոճով։

Եկեղեցու պատերը կառուցված են քարից, իսկ որոշ հատվածներ՝ նաև մարմարից։

Միջնադարյան ժամանակահատվածում եկեղեցին եղել է Շեմոքմեդի ամենահարուստ վանքերից մեկը։ Եկեղեցուն պատկանել է հարուստ գրադարան, որը պահպանվել է մինչ օրս։ Վանքին են պատկանել նաև կարևոր հողակտորներ Գուրիայում։

Ներկայումս Շեմոքեդի եկեղեցում պահվում են բազմաթիվ արժեքավոր սրբապատկերներ։

## Պատկերասրահ

Shemokmedi monastery, Guria, Georgia-5.jpg
Shemoqmedi.jpg
Shemokmedi monastery, Guria, Georgia-2.jpg
Inscription_of_Shemoqmedi.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* დიმიტრი ბაქრაძე, „არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში“ — ბათუმი, „საბჭოთა აჭარა“, 1987
* მეტი ყურადღება გურიის მატერიალური კულტურის ძეგლებს, ძეგლის მეგობარი, №. 10-11, გვ. 62, თბ., 1967 წელი.
* თეა ქართველიშვილი, „გურიის საეპისკოპოსოები“ — „არტანუჯი“, თბილისი, 2006 ISBN 99940-11-89-8

Կատեգորիա:Վրաստանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գուրիայի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սարե (Ալաշկերտի գավառ)

**Սարե**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Շառիան գետի ափին։

## Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 43 քուրդ բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դանի Լենևալդ

**Ջոն Դանի Լենևալդ** (, ), շվեդ երգիչ, երաժիշտ, ֆոտոմոդել։

## Կենսագրություն
Դանի Լենևալդը (նա երբեք չի օգտագործում իր իսկական անունը) ծնվել է Ստոկհոլմում։ Ընտանիքի փոքր երեխան է (քույրը՝ Դիան)։ 1998 թվականին, երբ հաճախում էր պարի դպրոց, նրան նկատեցին Stockholm Records ձայնագրման ստուդիայի պրոդյուսերները, ովքեր նոր փոփ խմբի համար դեռահասներ էին փնտրում։ 1999 թվականին խումբը, որը ստացել էր A*Teens անվանումը, Շվեդիայում և Եվրոպական այլ երկրներում հասավ մեծ հաջողության «*The ABBA Generation*» ալբոմի շնորհիվ, որը ABBA խմբի երգերի քավեր տարբերակներն էին։ Դրան հաջորդող տարիներին խումբը սկսեց սեփական երգեր կատարելը և ելույթ ունեցավ աշխարհի շատ երկրներում։ Խմբի գոյության սկզբնական տարիներին երկրպագուների միջև մշտապես մերժվող բամբասանքներ էին պտտվում Լենևալդի և խմբի գլխավոր մեներգչուհի (այն ժամանակ) Մարիե Սերնեհոլթի միջև եղավ սիրավեպի մասին։ Բացի դրանից, Լենևալդի հետ կատարվեցին մի քանի հայտնի կազուսներ․ «*Mamma Mia*» երգի տեսահոլովակի նկարահանումների ժամանակ խմբի մեկ այլ մեներգչուհի Սառա Լումհոլդտը յո-յո խաղալիքով պատահաբար հարվածեց նրա աչքին, «*Can’t Help Falling In Love*»-ի տեսահոլովակի նկարահանումներին արդեն Մարիե Սերնեհոլթն այս անգամ արմունկով կպավ կրկին նրա աչքին, իսկ 2000 թվականին Դիսնեյլենդում ելույթի ժամանակ նա բեմի վրա ոլորեց ոտքը, ինչը պատճառով A*Teens-ը ստիպված եղան չեղյալ հայտարարել ԱՄՆ-ում իրենց շրջագայությունը։

Լենևալդն առաջինն էր, ով խմբի փաստացի փլուզումից հետո սկսեց մենակատարի կարիերան։ Խմբի վերջին համերգը կայացավ 2004 թվականին, իսկ արդեն օգոստոսին ռադիոկայաններում հայտնվեց Դանիի առաջին՝ «*Girl Talk*» սոլո ստեղծագործությունը։ Սինգլը թողարկվեց սեպտեմբերի 15-ին և շվեդական ազգային հիթ-շքերթում հասավ 20-րդ հորիզոնական, ինչպես նաև ստացավ ոսկե կարգավիճակ։

Սինգլի թողարկումից հետո Լենևալդը սկսեց մոդելի կարիերա։ 2005 թվականին նա դադարեց Universal Music լեյբլի հետ իր համագործակցությունը և այդ ժամանակվանից (2008 թվականի տվյալներով) ոչ մի սինգլ չթողարկեց, սակայն լուրեր են պտտվում, որ նա Նյու Յորքում ալբոմ է ձայնագրում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ֆան-էջ 

Կատեգորիա:Շվեդ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ մոդելներ
Տիկնիկ (ֆիլմ 2016)

**«Տիկնիկ»** (), ռեժիսոր Ուիլյամ Բրենտ Բելլի և սցենարիստ Սթեյսի Մենիրի 2015 թվականին նկարահանած ամերիկյան սարսափ ֆիլմ։ Ֆիլմում նկարահանվել են Լոուրեն Քոհենն ու Ռուպերտ Էվանսը։ Նկարահանումները սկսվել են 2015 թվականի մարտի 10-ին Վիկտորիայում, Բրիտանական Կոլումբիա։ Ֆիլմը էկրաններին հայտնվեց «STX Entertainment»-ում 2016 թվականի հունվարի 22-ին։ Ռուսաստանում ֆիլմը ցուցադրվեց  2016 թվականի հունվարի 28-ին։

## Սյուժե
Անգլիական մի հարուստ ընտանիք իր որդու համար Գրետա անունով ամերիկացի դայակ է վարձում (Լոուրեն Քոհեն)։ Ժամանելուց հետո, վերջինս իմանում է, որ նրան վարձել են ճենապակյա տիկնիկ խնամելու համար։ Ծնողները տիկնիկին վերաբերվում են ինչպես կենդանի տղայի, համակերպվելու համար իրենց ութամյա տղայի մահվան հետ, որը մահացել է հրդեհի ժամանակ, այն բանից հետո, երբ նրան մեղադրեցին իր ութամյա ընկերուհու սպանության մեջ։

Այն բանից հետո, երբ նա անտեսում է խիստ պահանջված կանոնների ցանկը, տրված նրան թերթի վրա, նա սկսում է հասկանալ, որ տիկնիկը կենդանի է։ Համոզվելով, որ Բրամսի հոգին տանն է, Գրետան սկսում է խնամել նրան, կարդալ հեքիաթներ, երաժշտություն միացնել, համբուրել քնից առաջ։ Հոգու ներկայության ապացույցը նա ցույց է տալիս Մալկոլմին, որը շաբաթը մեկ անգամ ուտելիք է բերում։ Վերջինս հավատում է Գրետային։

Ավելի ուշ տուն է ժամանում Գրետայի նախկին ընկեր՝ Կոուլը, որի հետ վիճելուց հետո նա  Ամերիկայից տեղափոխվեց Անգլիա։ Գիշերը մնալով տանը, Կոուլը արթնացնում է Գրետային, այն բանից հետո, երբ  պատի վրա  հայտնաբերում է արյունով գրված  խնդրանք հեռանալու մասին։ Գրետայի հետ վիճելուց հետո նա ջարդում է տիկնիկը։ Պատերից այն կողմ աղմուկ է առաջանում, հայելին փլվում է ջարդուփշուր լինում և պատի անցքից հայտնվում է իսկական մեծահասակ Բրամսը տիկնիկի դիմակով։ Այդ ողջ ժամանակի ընթացքում նա ապրում էր այդ տանը։ Բրամսը սպանում է Կոուլին, հետո հետապնդում է Գրետային և Մալկոլմին։ Նա հասնում է Մալկոլմին և զրկում է նրան գիտակցությունից, Գրետան փախչում է, բայց հետո վերադառնում է, վերցնում է սառույց ջարդելու դանակ և գնում Բրամսին քնեցնելու, վերջինս հավատում է, պառկում և խնդրում հաբուրել քնելուց առաջ։ Գրետան համաձայնվում է, բայց թեթևակի համբույրից հետո Բրամսը բռնեց նրան ուժով։ Վեճ է բռնկվում, որի ընթացքում Գրետային հաջողվում է խփել Բրամսին դանակով, ինչից հետո նա գտնում է Մալկոլմին և նրանք հեռանում են։

Ֆիլմը վերջանում է կադրերով, թե ինչպես ինչ-որ մեկը (հավանաբար կենդանի մնացած Բրամսը) վերանորոգում է կոտրված տիկնիկը։

## Դերերում

## Ֆիլմի նկարահանումներ
Նկարահանման խումբը պաշտոնապես անցավ ֆիլմի նկարահանումներին 2015 թվականի մարտի 10 Վիկտորիայում (Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա).:

Նկարահանումմները տեղի են ունեցել Քրեյգդարրոչ Քաստլ դղյակում, Վիկտորիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:STX Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Նատալյա Կուզյուտինա

**Նատալյա Յուրևնա Կուզյուտինա** (, ), ռուս ձյուդոիստուհի, 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի առաջնության մեդալակիր, Եվրոպայի բազմակի չեմպիոնուհի, 2013 թվականի Ունիվերսիադայի հաղթող, 2015 թվականի Եվրոպական խաղերի մեդալակիր։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կարիերա
Նատալյան ձյուդոյով սկսել է զբաղվել 11 տարեկանում, նրա առաջին մարզիչը եղել է Լիանա Ֆոմիչովան։

2007 և 2008 թվականներին, հաղթելով Ռուսաստանի ձյուդոյի կանանց առաջնությունում, դարձել է Ռուսաստանի կրկնակի չեմպիոնուհի։

2012 թվականին Լոնդոնում կայացած Օլիմպիական խաղերի շրջանակներում, մինչև 52 կգ քաշային կարգի պայքարում, Նատալյան հենց առաջին իսկ մենամարտում պարտվեց գերմանուհի Ռոմի Տարանգուլին։

2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, մինչև 52 կգ քաշային կարգի պայքարում, Նատալյան քառորդ եզրափակչում պարտվեց ճապոնուհի Միսատո Նակամուրային, բայց հետո հաջողության հասավ մավրակիացի ձյուդոիստուհու և Չինաստանը ներկայացնող մարզիկի հանդեպ և ի վերջո նվաճեց բրոնզե մեդալ։

## Կրթություն
Ավարտել է Պ. Ֆ. Լեսգաֆտայի անվան ԱՊՀ-ը։

## Ընտանիք
Հայրը` Յուրի Նիկոլաևիչ, մայրը` Ժաննա Ստանիսլավովնա, քույրը` Մարինա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նատալյա Յուրևնա Կուզյուտինա  - օլիմպիական վիճակագրությունը *Sports-Reference.com* կայքում 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ռուս ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Տնային առաջադրանք (ֆիլմ)

**«Տնային առաջադրանք»** (), ամերիկացի ռեժիսոր Գևին Վեսենի մելոդրաման, նկարահանված իր իսկ սցենարով։ Գլխավոր դերերում՝ Ֆրեդի Հայմոր և Էմմա Ռոբերտս։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի հունվարի 23-ին «Սանդենս» փառատոնում։

## Սյուժե
Ջորջը միայնակ և փակ անձնավորություն է, ով շատ քիչ հետաքրքրություններ ունի կյանքում։ Նա ուներ նկարչական տաղանդ, սակայն այդ տաղանդը և դպրոցական ունակությունները անիմաստ կորում էին, քանի որ նա չէր լսում իր ուսուցիչներին և չէր կատարում տնային առաջադրանքները։ Մի անգամ Ջորջը հանդիպում է Սալիին, ով դրսևորում է նրա հանդեպ ընկերական հետաքրքրություն։ Ժամանակի ընթացքում այդ հարաբերությունները վերածվում են ավելի լուրջ հարաբերությունների, և Ջորջը հայտնվում է իր կյանքի ամենակարևոր դասի առաջ՝ սիրո դասի, որը նա ուղղակի պարտավոր է սովորել։

## Դերերում
* Ֆրեդի Հայմոր՝ *Ջորջ Զինավոի*
* Էմմա Ռոբերթս՝ *Սալի Խաու*
* Մայքլ Անգարանո՝ *Դաստին Մեյսոն*
* Էլիզաբեթ Ռիզեր՝ *Շառլոտա Խաու*
* Ռիտա Ուիլսոն՝ *Վիվիան Սարջենտ*
* Սեմ Ռոբարթս՝ *Ջեկ Սարջենտ*
* Ալիսիա Սիլվերսթոուն՝ *օրիորդ Հերման*
* Բլեր Անդերվուդ՝ *տնօրեն Բիլ Մարտինսոն*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Fox Searchlight Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Իղալթո

**Իղալթո** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Թելավի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն և մարզկենտրոն Թելավից հեռու է 7 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2034 մարդ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Թելավի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Շրջանի տարածքով երկաթուղին չի անցնում, այն հեռու է գտնվում Սև ծովի նավահանգիստներից։

Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է շրջկենտրոնում։ Այն ունի տեղական նշանակություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Գերմանական միասնության օր

**Գերմանական միասնության օր** (), ազգային տոն Գերմանիայում` սկսած 1990 թվականից։ Նշվում է հոկտեմբերի 3-ին` համաձայն Գերմանիայի միավորման պայմանագրի, որով ԳԴՀ-ն մտավ ԳՖՀ-ի կազմի մեջ։ Աշխատանքային օր չէ։

## Պատմություն
Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում նշվել է Գերմանական միասնության օրը, որն ընդունվել է 1954 թվականին՝ ի հիշատակ 1953 թվականի հունիսի 17-ի դեպքերի, երբ Արևելյան Բեռլինում աշխատողների տնտեսական բողոքները վերածվեցին քաղաքական գործադուլի` ընդդեմ ԳԴՀ-ի կառավարության։ 1954-1990 թվականներին տոնը նշվել է հունիսի 17-ին։

1990 թվականին Գերմանիայի վերամիավորումից հետո միասնության տոնը ծրագրվել էր նշել նոյեմբերի 9-ին` Բեռլինի պատի փլուզման օրը։ Սակայն քանի որ այդ օրը կապված էր Գերմանիայի պատմության մութ էջերի հետ, նոր պետությունը տոնը տեղափոխում է հոկտեմբերի 3` գերմանական երկու պետությունների վերջնական միավորման օրը։ Հոկտեմբերի 3 ամսաթիվը նշվեց Գերմանիայի միավորման համաձայնագրի երկրորդ կետում, որը 1990 թվականի օգոստոսի 31-ից ուժի մեջ մտավ` դառնալով Գերմանական միասնության օրը նշելու նոր ամսաթիվ։ ():

Այժմ հոկտեմբերի 3-ը հանդիսանում է Գերմանիայի միակ պետական տոնը, որը նշվում է պետական մակարդակով։ Մնացած բոլոր տոները կարգավորվում են տարածաշրջաններով։

## Տես նաև
* Գերմանիայի վերամիավորում

## Արտաքին հղումներ
* Tag der Deutschen Einheit 2014 Niedersächsische Staatskanzlei
* Tag der Deutschen Einheit 2011  Բոն
* Chronik der Mauer chronik-der-mauer.de 1990

Կատեգորիա:Ազգային օրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի տոներ
Անգլիական անուն

thumb|right|200px|ԱՄՆ-ում մանկական անունների պատմական տարածվածությունը։ Ներկայացված են անուններ, որոնք երբևէ զբաղեցրել են թոփ հնգյակը, իսկ թափատառով նշված են երբևէ առաջին հորիզոնական զբաղեցրածները

Անգլախոս երկրներում երեխան ծնվելուց ավանդաբար ստանում է երկու անուն՝ անձնանուն () և միջին անուն ()։ Ավելի կարևոր և էական դեր ունի հենց առաջինը՝ անձնանունը։ «Անձնանուն» տերմինի տակ հասկացվում է նախ և առաջ «սուբյեկտի անհատական անվանումը» (Ա․ Վ․ Սուպերանսկայա), որը ծնվելուց օրվանից պաշտոնապես դրոշմվում է նրան։

## Օգտագործման հերթականություն
Անգլերենում անունների հերթականությունը խստորեն ֆիքսված է և հիմնականում ազգանունը հաջորդում է անվանմանը։ Մեկ այլ տեսանկյունից, այբբենական ցուցակներում (օրինակ թղթե Բրիտանիկա հանրագիտարանոմ կամ հեռախոսային տեղեկատուներում), ինչպես նաև պաշտոնական փաստաթղթերում երբեմն օգտագործվում է հակառակ դասավորվածությունը։

## Անձնանուն
Շատ անձնանուններ դժվարությամբ են տարբերվում հասարակ լեքսիկոնից և մականուններից (Brun = ա) անուն, բ) մականուն, в) ածական)։ Այստեղ կարելի է առանձնացնել պարզ (Daene, Wolf, Beald) և ածանցավոր (Ethelberg, Leofwin, Wigfrith, Frithuwulf) անուններ։ Ածանցավոր անուններում հիմնականում տարբերվում են ընդհանուր-գերմանական -ing վերջածանցը, որը նախ և առաջ օգտոգործվում է որպես անտրոպանիմիկություն, ինչը նշանակում է, որ կրողը համարվում է այն մարդու ժառանգը, ով ունի պարզ անունը․ Bruning (Բրունի որդի)։

### Միջին անուն

Միջին անունն () անուն է, որը սովորաբար գտնվում է անձնանվան և ազգանվան մեջտեղում։

## Ազգանուն
Բրիտանական ազգանունները տարածվածություն ձեռք բերեցին 1250-ից 1450 թվականներն ընկած ժամանակներում։ Անգլիական ազգանունների էթնիկական և լեզվական արմատների սպեկտրը արտացոլում է Անգլիայի պատմությունը։

## Գրականություն
* Бондалетов В. Д. Русская ономастика. — М.,1983
* Зайцева К. Б. Английская антропонимия и её стилистическое использование: АКД. Одесса, 1979.
* Суперанская А. В. Структура имени собственного. — М.,1983
* Щетинин Л. М. Слова. Имена. Вещи. — Ростов-на-Дону, РГУ.-1966
* Рыбакин А. И. Словарь английских личных имен. — М.,2000

## Աղբյուրներ
* Английские фамилии
* Леонович О. Английские имена
* Самые популярные мужские и женские английские имена.
* Английский речевой этикет 
* И. Бернштейн. Английские имена в русских переводах
* А. И. Рыбакин. Словарь английских личных имен
* Популярные мужские и женские английские имена за последние 100 лет.

Կատեգորիա:Անգլերեն
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության մշակույթ