open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Verax

**Verax** (լատ., ), 2013 թվականի հինգրոպեանոց կարճամետրաժ ֆիլմ, որը պատմում է Էդվարդ Սնոուդենի և այն բացահայտումների մասին, որ նա արել է Հոնկոնգում գտնվելու ժամանակ։ Ֆիլմը ստեղծվել է Հոնկոնգի սիրողական ռեժիսորների կողմից և տեղադրվել է նրանց YouTube-ի ալիքում 2013 թվականի հունիսին։

Ֆիլմն իր անվանումը ստացել է *verax* մականունից, որը վերցրել էր Սնոուդենը լրագրողների հետ շփման և բացահայտումներ կատարելու ժամանակ։

Ֆիլմը ստեղծվել է Ավստրալիայի, Կանադայի, Իռլանդիայի և ԱՄՆ-ի բնակիչների կողմից։ Չորս ռեժիսորներ և պրոդյուսերներ են հանդես եկել՝ Ջեֆ Ֆլորոուն , Էդվին Լին , Շոն Սեն ()և Մարկուս Ցույը ():

Հեղինակների խոսքով՝ այս ֆիլմը առաջինն է Սնոուդենի մասին պատմող ֆիլմերից։

## Սյուժե
Ֆիլմը բաղկացած է չորս մասերից։ Առաջինում ԿՀՎ-ի աշխատակիցները քննարկում են Սնոուդենի գործը։ Երկրորդ մասում հայտնվում է լրագրողը, որը Սնոուդենի հետ նամակագրական կապի մեջ է գտնվում։ Երրորդ մասում հոնկոնգյան ոստիկանները և ՉԺՀ Պետական անվտանգության նախարարության աշխատակիցները քննարկում են իրավիճակը և փորձում են գտնել Էդվարդ Սնոուդենին։ Չորրորդ մասում մամուլի ներկայացուցիչների առաջ հայտնվում է ինքը՝ Սնոուդենը։ Ֆիլմի վերջում ցուցադրված են վավերագրական դրվագներ Սնոուդենի՝ The Guardian թերթի լրագրողին տված հարցազրույցից։ Ավարտական ենթագրերը տեղեկացնում են, որ Սնոուդենը լքել է Հոնկոնգը հունիսի 23-ին։ Ֆիլմում հատուկ ուշադրություն է դարձված Հոնկոնգի *Mira* հյուրանոցին, որտեղ է բնակվել Սնոուդենը, ինչպես նաև Ռուբիկի խորանարդին, որը, «Ֆրանս Պրեսս» գործակալության տվյալներով, Սնոուդենը օգտագործել է այն The Guardian-ի լրագրողի հետ հանդիպման ժամանակ։ Նախագծի ռեժիսորներից մեկը հակիրճ բնաութագրել է ֆիլմը որպես «րոպեական նկարահանում»։

## Նկարահանումներ
Ֆիլմը նկարահանվել է երեք-չորս օրվա ընթացքում։ Նկարահանման ժամանակ Սնոուդենը գտնվել է ՀոնկոնգումФ: Ֆիլմի արտադրության ավարտին Սնոուդենը մեկնել է Ռուսաստան։ Որոշ դրվագներ նկարահանվել են Mira Hotel-ում, մի մասն էլ՝ վարձակալված գրասենյակային տարածքներում։

Ֆիլմի բյուջեն կազմել է մոտավորապես 5000 հոնկոնգյան դոլար (գրեթե 640 դոլար)։ Ֆիլմի ստեղծողների խոսքերով՝ նրանց առջև դրված չի եղել շահույթ ստանալու առաջադրանք։

## Դերերում
Ֆիլմի դերասանական կազմը բաղկացած է ոչ պրոֆեսիոնալ դերասաններից՝ չորս ռեժիսորների ընկերներից։
* Էնդրյու Կրոմիկ՝ *Էդվարդ Սնոուդեն*
* Թոմաս Իսթերլինգ՝ *ԿՀՎ աշխատակից Կառլ Հեմիլթոն*
* Գեյբ Օսթլի՝ *ԿՀՎ վերլուծաբան Օուեն Ֆիլդինգ*
* Էդվին Չհին ()՝ Հոնկոնգի ոստիկանության սպա Չհան Տալկուն ()
* Ջասթին Լաու ()՝ սպա Վինսթենթ Լի ()
* Սինդի Վան՝ Վանսեա Ու ()
* Սայմոն Ցզեն Հաո ()՝ կցորդ Հան Վեյ ()
* Լիշա Լաու (), *The South China Sentinel* թերթի լրագրող Ին Շիի ()
* Գո Այբին ()՝ Ու Սենվեյ (), *The South China Sentinel* թերթի խմբագիր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Էդվարդ Սնոուդեն
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր
Կատեգորիա:ՅուԹյուբի տեսահոլովակներ
Թրահել Վարդանյան

**Թրահել Գերասիմի Վարդանյան** (), աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի ֆիզիկական աշխարհագրության և ջրաօդերևութաբանության ամբիոնի վարիչ, Հայկական աշխարհագրական ընկերության փոխնախագահ։

## Կրթություն
* 1985 - 1987, ԵՊՀ ՀՄ ֆակուլտետ, էքսկուրսավարի բաժին,
* 1983 - 1987, ԵՊՀ աշխարհագրության ֆակուլտետ,
* 1989 - 1992, ԵՊՀ ասպիրանտուրա։

## Գիտական գործունեություն
Թրահել Վարդանյանը 1995 թվականին Երևանի պետական համալսարանում պաշտպանել է «Հայաստանի Հանրապետության գետերի նվազագույն հոսքը և հաշվարկը» թեմայով թեկնածուական աշխատանքը՝ ստացել է աշխարհագրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2013 թվականին նույն համալսարանում պաշտպանել է «Հայաստանի գետերի հոսքի տատանումները և կանխատեսումը կլիմայի գլոբալ փոփոխության դեպքում» թեմայով դոկտորական աշխատանքը և ստացել է աշխարհագրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

2004 թվականին ստացել է դոցենտի, 2014 թվականին՝ պրոֆեսորի գիտական կոչում։

## Գիտահասարակական գործունեություն
* 2000 թվականից Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի խորհրդի անդամ,
* 1997 - 2000 և 2008 թվականից ԵՊՀ աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի ուսումնամեթոդական խորհրդի նախագահ,
* 1999 թվականից Հայհիդրոմետ վարչության գիտատեխնիկական խորհրդի անդամ,
* 2011 թվականից ԵՊՀ-ում գործող «Երկրագիտություն» մասնագիտության գծով 005 մասնագիտական խորհրդի անդամ,
* 2007 թվականից Հողի և ջրի պահպանության համաշխարհային ասոցիացիայի անդամ,
* 2004 թվականից Միջազգային աշխարհագրական միության ջրաբանական հանձնաժողովի վարչության անդամ, ԱՊՀ և Մերձավոր Արևելքի երկրների աշխատանքների համակարգող,
* 2003 թվականից «Ջրային, կլիմայական և ռեկրեացիոն ռեսուրսների միջազգային գիտահետազոտական կենտրոն» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր նախագահ,
* 1999 թվականից Հայ Ջրաբանների ընկերակցության անդամ,
* 2000 թվականից Շրջակա միջավայրի պատմության Եվրոպական Ընկերության անդամ,
* 2002 թվականից Միջազգային աշխարհագրական միության հողերի դեգրադացիայի և անապատացման հանձնաժողովի անդամ,
* 2005 թվականից Հայկական աշխարհագրական ընկերության փոխնախագահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թրահել Վարդանյանը ԵՊՀ-ի պաշտոնական կայքում 
* Սարսանգի ջրամբար՝ մեր ծանր հրետանին. «Կենսոլորտ»
* «Թարմ ուղեղով»՝ Թրահել Վարդանյանի հետ

Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Ջեֆերսոն Մենա

**Ջեֆերսոն Մենա Պալասիոս** (, ), կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես  գալիս ամերիկյան «Նյու Յորք Սիթի»-ի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Ինդեպենդիենտե Մեդելին»
Ջեֆերսոն Մենան սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան կոլումբիական «Ինդեպենդիենտե Մեդելին»-ի կազմում։ Թիմի կազմում հանդես է եկել 2011-2015 թվականների ընթացքում։

### «Նյու Յորք Սիթի»
2015 թվականի հուլիսի 14-ին Ջեֆերսոն մենան տեղափոխվել է ամերիկյան «Նյու Յորք Սիթի»։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը Մենան նշել է 2015 թվականի հուլիսի 26-ին՝ «Օրլանդո Սիթիի» դեմ կայացած խաղում։

Ամերիկյան ակումբի կազմում նա իր առաջին գոլը խփել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին՝ «Չիկագոյի» դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 4:1 հաշվով։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էջը fotmob.com կայքում 
*Էջը «Նյու Յորք Սիթի»-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Կոլումբիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Լա Էկիդադի ֆուտբոլիստներ
Մարիա Դիկինի մեդալ

**Մարիա Դիկինի մեդալ** (), Մեծ Բրիտանիայի բարձրագույն զինվորական պարգև։ Նախատեսված է կենդանիների համար։ Պարգևը հիմնվել է 1943 թվականին Մարիա Դիկինի (1870-1951) նախաձեռնությամբ, որը կենդանիների օգնության բարեգործական PDSA կազմակերպության հիմնադիրն էր։ Մեդալը պատրաստված է բրոնզից, պատկերում է դափնեպսակ և երեսին  «Քաջության համար» () և «Մենք նույնպես ծառայում ենք» () գրություններն են։ Պարգևը հանձնում է Լոնդոնի լորդ-քաղաքագլուխը։

Սկզբնական շրջանում մեդալը տրվում էր Ազգերի Բրիտանական Համագործակցության բանակում կամ քաղաքացիական փրկարար օղակներում ծառայող կենդանիներին։ 1943-1949 թվականներին պարգևատրվում էին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում մարդկանց օգնած կենդանիները։ Մեդալը տրվում է առ այսօր, օրինակ՝ Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական գործողության ժա, մանակ մարդկանց օգնելու համար պարգևատրվել են երեք շուն՝ երկու առաջնորդող-շուն Սալթին և Ռոսելը (), որոնք իրենց կույր տերերին հանել էին Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի վնասված շենքից՝ անցկացնելով ավելի քան 70 աստիճանավանդակ, և հետախույզ-շուն Ապոլոն, որը մասնակցել էր փրկարարական աշխատանքներին։

## Պարգևատրված կենդանիները
upright|thumb|alt=Ռոբ կոլինմեդալ ստանալուց, զինվորական շորերով տղամարդկանց հետ։
right|thumb|Ռոյալ բլու աղավնու սատացած Մարիա Դիկինի մեդալն ու արտոնագիրը
upright|thumb|alt=Ռիփ շունը տան փլատակների մոտ, փրկարարական աշխատանքների ժամանակ
upright|thumb|alt=Ջուդի շունը նավի տախտակամածին
upright|thumb|Վիլհեմ Օրանացի աղավնին 1945 թվականին ստացել է Մարիա Դիկինի մեդալ
2015 թվականի ապրիլի դրությամբ մեդալը տրվել է 64 անգամ՝ 32 աղավնու, 26 շան, 5 ձիու և մեկ կատվի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  A documentary about Pigeons involved in the Second World War, many of whom won the Dickin Medal
*  Images of Beauty, Rip, Jet, Rex and Irma

Կատեգորիա:Հայտնի կենդանիներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պարգևներ
Մաժեկյայ

**Մաժեկյայ** (), քաղաք Լիտվայի կենտրոնական մասում։ Հանդիսանում է Յոնավայի շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ
Ռոքսանա Բաբայան

**Ռոքսանա Ռուբենի Բաբայան** (), հայազգի  խորհրդային և ռուսական  էստրադայի  երգչուհի, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստուհի, «Еди́ная Росси́я» կուսակցության անդամ։

Ռուս դերասան Միխայիլ Դերժավինի կինն է։

## Կենսագրություն
Ռոքսանա  Բաբայանը ծնվել է 1946 թվականին Տաշքենդում։ Հայրական կողմը Ղարաբաղից է, ապրել են Շուշիում։ Ռոքսանան  1970 թվականին ավարտել Տաշքենդի ինստիտուտը և դարձել երկաթգծի ինժեներ։ Սովորելու տարիներին ինստիտուտում ձևավորվել է ջազ նվագախումբ, որի մեներգչուհին եղել է Ռոքսանան։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո եղել է Երևանում՝ երգել Կոնստանտին Օրբելյանի խմբում։ 1974 թվականին համագործակցելու առաջարկ է ստացել Մոսկվայից և ընդգրկվել «Երկնագույն կիթառներ» անսամբլի կազմում։ Ռոքսանա Բաբայանի համար երգեր են գրել Վյաչեսլավ Դոբրինինը, Գեորգի Գարանյանը, Իլյա Ռեզնիկը։ 70-ականների վերջերին Ռոքսանա Բաբայանը տեղ էր զբաղեցնում խորհրդային վեց ամենահեղինակավոր երգիչների շարքերում։ 80-ականների սկզբին «Մելոդյա» ֆիրման թողարկեց երգերի տասնմեկ ձայնասկավառակ։ 1987 թվականին Բաբայանն արժանացավ վաստակավոր, իսկ 1999 թվականին՝ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ուզբեկահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ուզբեկահայ երգիչներ
Հայնց Հիտլեր

**Հայնց (Հենրիխ) Հիտլեր** (), Ադոլֆ Հիտլերի զարմիկը, Ալոիս Հիտլեր կրտսերի որդին։

## Կենսագրություն
Հայնցը Ադոլֆ Հիտլերի եղբոր՝ Ալոիս կրտսերի որդին է։ Հայնցը Ալոիս կրտսերի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Հեդվիգ Հայդեմանի (կամ Հեդվիգ Միկլի) որդին է։

Հայնցը Ադոլֆ Հիտլերի սիրելի զարմիկն էր։ Ի տարբերություն իր եղբորը՝ Ուիլյամ Պատրիկ Հիտլերի, նա նացիստ էր։ 1938 թվականին ավարտել է Բալենդեշտում գտնվող բարձրակարգ նացիստական ռազմական ուսումնական հաստատությունը՝ Նացիոնալ-քաղաքական ակադեմիան («Նապոլա») և ընտրել է սպայական կարիերա։

Ծառայել է 23-րդ պոտսդամյան հրետանային գնդում, որպես կապավոր։ Կռվել է երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ ներխուժելու համար կազմած Բարբարոսա գործողությանը։ Շնորհվել է 2-րդ աստիճանի Երկաթե խաչ։

1942 թվականի հունվարի 10-ին Հայնց Հիտլերը գերի է ընկել և ուղարկվել մոսկովյան Բուտիրկա բանտ, որտեղ էլ մահացել է նույն թվականի փետրվարին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Langer, Walter C. The Mind of Adolf Hitler. Basic Books Inc., New York, (1972) ISBN 0-465-04620-7 ASIN: B000CRPF1K
* 
* 

Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռազմագերիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ
À contre-courant (երգ)

«**À contre-courant**» (), ֆրանսիացի երգչուհի Ալիզեի յոթերորդ սինգլը, թողարկվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։ Սինգլը «J'ai pas vingt ans» երգի անլիալեզու տարբերակն է։ Մաքսի սինգլը թողարկվել է 2003 թվականի նոյեմբերի 12-ին, իր մեջ պարունակելով 3 ռեմիքս և ռադիոտարբերակ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը նկարահանվել է Բելգիայում`ռեժիսոր Պյեր Շտայնի կողմից։ Հենց նա էլ ընտրեց նկարահանման վայրը։ Տևողությունը կազմում է 3:54 րոպե, պրեմիերան կայացել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, ֆրանսիական M6 հեռուստաալիքի եթերում։

## Երգերի ցանկ
### Ֆրանսիական CD սինգլը
# «À contre-courant» — 4:32
# «I’m Not Twenty» — 4:15

### Ֆրանսիական CD մաքսիսինգլ
# «À contre-courant» — 4:25
# «À contre-courant» (Azzibo Da Bass Remix) — 7:15
# «À contre-courant» (Steve Helstrip Club Remix) — 6:55
# «À contre-courant» (Azzibo Da Bass Dub) — 6:05

### Ֆրանսիական պրոմո CD
# «À contre-courant» (radio edit) — 3:47

### Ֆրանսիական պրոմո ձայնապնակ
# «À contre-courant» (Azzibo Da Bass Remix) — 7:15
# «À contre-courant» (Steve Helstrip Club Remix) — 6:55

### Ֆրանսիական պրոմո VHS
# «À contre-courant» — 3:54

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ
The Devil Cried (երգ)

**«The Devil Cried»** (), անգլիական Black Sabbath խմբի երգը։ Երգը մտնում է Black Sabbath: The Dio Years ալբոմի մեջ, որը թողարկվել է 2007 թվականին։ Այս ստեղծագործությունը Hot Mainstream Rock Tracks չարթում հասել է 38-րդ հորիզոնականին։

Այս երգը երեք նոր երգերից մեկն է («Shadow of the Wind» և «Ear in the Wall»), որոնք հատուկ գրվել են այս ալբոմի համար։ Թոնի Այոմին բնութագրել է երգը այսպես. «Միջին տեմպով և հիասքանչ վոկալով երգ է։ Ես մտածում եմ, որ այն իրոք լավ երգ է»։ Երգ գրելը Այոմիի մոտ հղացել է 2006 թվականի աշնանը` հատուկ Դիոյի համար։ Սկզբնական դեմո երգը ձայնագրել են Ռոնի Դիոն, Այոմին և Բատլերը, որից հետո այն փոխանցել են Բիլլի Ուորդին, որպեսզի գրի հարվածային մասն ու փորձի այն։ Սակայն վերջինս ձգձգեց գործը և ի վերջո հրաժարվեց մասնակցել հաջորդիվ կայանալիք հյուրախաղերին։ Դրա հետ կապված որոշում կայացվեց հրավիրել հարվածային գործիքներ նվագող Վիննի Ապպիսին։

Համաձայն Ռոնի Ջեյմս Դիոյի հայտարարության, որը տրվեց Live from Radio City Music Hall ձայնասկավառակի բուկլետի հետ, այս երգը «հնարավորություն է հոգու համար, որպեսզի այն հայտնվի դրախտում, եթե նույնիսկ այժմ այն դժոխքում է. այն ստիպում է սատանային, որպեսզի լաց լինի»։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* Թոնի Այոմի` կիթառ
* Ռոնի Ջեյմս Դիո` վոկալ
* Գիզեր Բատլեր` բաս կիթառ
* Վիննի Ապպիսի` հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 սինգլներ
Կատեգորիա:Բլեք Սաբաթի երգերից
Իոննա Ավագյան

**Իոննա Ցոլակի Ավագյան** (), հայ ազգագրագետ, Հայաստանի Պատմության պետական թանգարանի ավագ գիտաշխատող, հայկական գորգերի փորձագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականի հունվարի 27-ին, Երևան քաղաքում։ 1948-1958 թվականներին սովորել է Կրուպսկայայի անվան դպրոցում։ 1959 թվականին ընդունվել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1965 թվականին, ավարտելով ինստիտուտը, աշխատանքի է անցել Հայաստանի պատմության թանգարանի ազգագրության բաժնում, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջ։ Նրա ուսումնասիրության առարկան եղել է հայկական գորգերի տիպաբանությունը։ Իոննա Ավագյանը ՀՀ Մշակութային արժեքների փորձագիտական կենտրոնի հանձնաժողովի գորգագետ-փորձագետն էր։ ՀՀ Մշակույթի նախարարության հանձնարարությամբ մասնակցել է Հայաստանի բազմաթիվ թանգարանների՝ Ազգային պատկերասրահի, Երևան քաղաքի պատմության, Սարդարապատի Ազգագրության և Ժողովրդական արվեստի ֆոնդերի գույքահաշվառման աշխատանքներին։

Ծնողներ՝ Ցոլակ Ավագյան և Արփիկ Ավետիսյան, երեխաներ՝ Վահագն Ավագյան, Լիլիթ Ավագյան։

## Երկեր
«Կովկասյան գորգեր» ալբոմի ազգագրագիտական հոդվածների հեղինակ է։

2000 թվականից ուսումնասիրել է հայերեն արձանագրությամբ գորգերը։ 2010 թվականին Հայաստանի պատմության թանգարանի կողմից հրատարակվել է «Հայերեն արձանագրությամբ գորգեր» ալբոմ-կատալոգը՝ ըստ թանգարանի հավաքածուի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիլիթ Ավագյան, Որ հիշեն հոր հարսանիք

Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Cinnabon

**«Cinnabon»** (արտասանվում է *սիննաբոն*, ` դարչին, ` լավ), արագ սննդի ամերիկյան անդրազգային ցանց, որտեղ հիմնական ուտեստ են հանդիսանում դարչինով, պանրով բուլկիները և քափքեյքները (առավել հայտնի որպես սինամոն ռոլ)։ Ավելի քան 60 երկրում ունի շուրջ 1100 փուռ-սրճարաններ։

Առաջին «Cinnabon» սրճարանը բացվել է 1985 թվականին ԱՄՆ Վաշինգտոն նահանգի վարչական կենտրոն Սիեթլ քաղաքում։ Ընկերության համար Ինդոնեզիայի լեռներում աճեցվում է հատուկ Մակարա տեսակի դարչին։

## Պատկերազարդումներ

Պատկեր:Cinnabon-tracy.jpg|Տիպիկ փուռ-սրճարան «Cinnabon» Կալիֆոռնիայում
Պատկեր:Cinnabon in Medina, Saudi Arabia.JPG|Փուռ-սրճարան «Cinnabon» Սաուդյան Արաբիայում
Պատկեր:Classic roll.jpg|Դասական ուտեստ «Cinnabon»


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Արագ սննդի ցանցեր
Սեն Պոն (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

**Սեն Պոն** (, ), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպերի գավառում։ Մտնում է Անտրևո կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Կաստելան։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04194։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 111 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 470 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 364 -ը տնտեսապես ակտիվ էին, 106-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 77,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 74,0 %)։ 364 աշխատունակ բնակիչներից 348-ը աշխատում էին (188 տղամարդ և 160 կին), անաշխատանք էին 16-ը (կին)։ 106 անգործ մարդկանցից 33 -ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 46-ը թոշակառու, 27-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Ամրոցի ավերակները
* Սեն Պոնի եկեղեցի (XIX դար)
* Սուրբ Աստվածածին Եկեղեցի (1750 թվական )

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Saint-Pons - Mairie -032.jpg|Քաղաքապետարան
Պատկեր:Saint-Pons - Eglise -040.jpg|Սեն-Պոնի եկեղեցի



## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
Սիգոնս

** Սիգոնս ** (, ), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Ֆորկալկե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Կաստելան։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04206։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 399 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 257 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 193-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 64-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 75,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 63,3 %)։ 193 աշխատունակ բնակիչներից 164-ը աշխատում էին (88 տղամարդ և 76 կին), անաշխատանք էին 29-ը (12տղամարդ և 17 կին)։ 64 անգործ մարդկանցից 20-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 26-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.

## Տեսարժան վայրեր
* Ժամատուն Նոտր-Դամ-դե-Բոն-Սեկուր
* Ծխական եկեղեցի Սեն Կլոդ (XV—XVI դարեր), նախկինում պատկանել է Գանագոբի վանքին
* Ժամատուն Նոտր-Դամ-դյու-Բոն-Րեմեդ
* Դղյակ Բել-Եր
* Մոնախովների դղյակի ավերակները Գանագոբի (XII—XIII դարեր)
* Եկեղեցի Նոտր-Դամ-դե-Կլո

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Église St Claude Sigonce.JPG|Եկեղեցի Սեն-Կլոդ
Պատկեր:Tour de l'Horloge - Sigonce.JPG|Башня с часами
Պատկեր:Château Bel Air.JPG|Замок Бель-Эр


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սիգոնս

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
D.I.S.C.O. (երգ)

«**D.I.S.C.O.**», ֆրանսիական Ottawan խմբի երգը դիսկո ժանրում, որը գրվել է Դանիել Վանգարի և Ժան Կլյուգերի կողմից։

Ստեղծագործություն, որը առկա է անգլերենով և ֆրանսերենով, ձայնագրվե է 1979 թվականի վերջին։ Այն դարձավ խմբի ամենահայտնի երգերից մեկը։

Երգի տեքստում հնչող կրկներգը իրենից ներկայացնում է երգի անվանման առաջին տառերը(«She is disco // She is D delirious // She is I incredible // She is S superficial // She is C complicated // She is O oh, oh, oh»):

## Ստեղծագործությունների ցանկ
Սինգլը թողարկվել է երկու տարբեր ֆորմատներով։
; 7" սինգլ(Carrere 2044 160)
# «D.I.S.C.O.» — 3:39
# «D.I.S.C.O.» (version française) — 3:39
; 12" Maxi (Carrere 8.063)
# «D.I.S.C.O.» (version française) — 7:01
# «D.I.S.C.O.» — 5:02

## Քավեր տարբերակ
Քանի որ երգը չափազանց հայտնի էր ուստի այն ձայնագրվեց կարաոկե տարբերակով և «*D.I.S.C.O.*» երգը երկու անգամ ձայնագրվեց այլ կատարողների կողմից`
* N-Trance քավեր տարբերակը 1997 թվականին բրիտանական չարթերում հասավ 11-րդ հորիզոնականին։
* 2006 թվականի *The X Factor* հեռուստաշոուի մասնակից Չիկո Սլիմանին թողարկեց երգի քավեր տարբերակը, սակայն այն հասավ միայն 24-րդ հորիզոնականին։

## Դիրքը չարթերում

## Ծանոթագրություններ
Աննա Լետիցիա Բարբո

**Աննա Լետիցիա Բարբո** (, ), անգլիացի հայտնի բանաստեղծուհի, էսսեիստ և մանկական գրող։

Ջոն Էյքինի քույրը։

## Կենսագրություն
Աննա Լետիցիա Բարբոն ծնվել է Կիբուորտ գյուղում։ Մանկուց ուսումնասիրել է լատիներեն, հունարեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, ինչպես նաև այլ առարկաներ, ինչը հազվադեպ էր այն ժամանակաշրջանի կանանց համար։

1758 թվակականին ընտանիքը տեղափոխվել է Վարինգտոն, որտեղ նրա հայրը դասավանդում էր տեղային ակադեմիայում։ 1770-ական թվականներին, այնտեղ է տեղի ունեցել նաև Աննա Լետիցիայի հանդիպումը հեղափոխական Ժան Պոլ Մարատի հետ, որը ըստ որոշ տվյալների պատրաստ էր ընդունել բրիտանական քաղաքացիություն որպեսզի ամուսնանար նրա հետ։

Առաջին անգամ նրա գիրքը լույս է տեսել 1773 թվականին, դա մի բանաստեղծությունների ժողովածու էր, որը հրատարակվել է «*Poems*» վերնագրի ներքո։ 1774 թվականին նա ամուսնացել է ֆրանսիական հուգենոտների հետնորդ՝ Ռոշմոնե Բարբոյի հետ, որի ազգանվան տակ էլ մտավ պատմության մեջ։ Ամուսնությունից հետո զույգը տեղափոխվել է Սաֆֆոլկ, որտեղ էլ պատճենահանել է որոշ շարականներ և հրապարակել է դրանք իր «Thoughts on the Devotional Taste, on Sects and on Establishments» էսսենների հետ։

1778-1779 թվականներին գրվել է մանկական «Lessons for Children» գրքի, 1781 թվականին-«Hymns in Prose for Children». 19-րդ դարում «օրհներգերը» թարգմանվել են մի քանի եվրոպական լեզուներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 1911 Encyclopædia Britannica/Barbauld, Anna Letitia 

Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրաքննադատներ
Սիբել Քեքիլի

**Սիբել Քեքիլի** (, ), թուրքական արմատներով գերմանացի դերասանուհի, նախկին պոռնոդերասանուհի։ Կատարել է գլխավոր դեր Բեռլինի կինոփառատոնում հաղթանակ տարած «Գլխով պատին» (2004) ֆիլմում, որի ռեժիսորն էր Ֆատիհ Ակինը, նաև մարմնավորել է հարճ Շեյին «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պոռնոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրքական ծագմամբ գերմանացիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը Սաուդյան Արաբիայում

[մինի|[Կառլոս Լատուֆայի ծաղրանկարը՝ «Ճանապարհային երթևեկության նոր նշանը Սաուդյան Արաբիայում»]]
**Կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը Սաուդյան Արաբիայում** գործի է դրվել 1957 թվականին։ Սաուդյան Արաբիան միակ երկիրն էր  աշխարհում, որտեղ կանանց չէր թույլատրվում ավտոմեքենա և այլ տրանսպորտային միջոց վարել մինչև Մուհամմադ իբն Սալմանի բարեփոխումը։ 1990-ական թվականներին շարժում ստեղծվեց, որը պահանջում էր կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու իրավունք վերապահել։ Տասնյակ կանայք Էր Ռիադում նստեցին ավտոմեքենայի ղեկին և ձերբակալվեցին ու զրկվեցին անձնագրից։ 2007 թվականին Վաջիհա ալ-Խուվայդիրը և այլ կանայք դիմեցին այն ժամանակվա արքա Աբդուլին՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը հանելու խնդրանքով։ 2008 թվականին Կանանց միջազգային օրը ալ-Խուվայդիրը նկարահանեց իր՝ մեքենա վարելը, որը գրավեց միջազգային ԶԼՄ-ների ուշադրությունը։ Կանայք՝ այդ թվում ալ-Խուվայդիրը և Մանալ աշ-Շարիֆը՝ ոգևորված 2011 թվականի Արաբական գարնան իրադարձություններով, կազմակերպեցին ավելի ինտենսիվ քարոզարշավ՝ կանանց վարելու իրավունքի համար։ Հունիսի 17-ից մինչև ամսվա վերջ փաստաթղթերով գրանցվեց կանանց ավտոմեքենա վարելու մոտ 70 դեպք։ Սեպտեմբերի վերջին Շայմա Ջաստանիան դատապարտվեց մտրակի 10 հարվածի Ջիդդայում ավտոմեքենա վարելու համար, սակայն դատավճիռն արդյունքում չեղյալ համարվեց։

Երկու տարի անց կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու իրավունքի քարոզարշավը վերսկսվեց և 2013 թվականի հոկտեմբերի 26-ն ընտրվեց այն օրը, երբ կանայք պետք է ղեկին նստեն։ Նշված ամսաթվից 3 օր առաջ Սաուդյան Արաբիայի Ներքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչը նախազգուշացրեց, որ բոլոր նրանք, ովքեր կխախտեն արգելքը, ինչպես նաև նրանք, ովքեր կաջակցեն վերջիններիս, նրանց նկատմամբ կկիրառվեն օրենքի համապատասխան հոդվածները։ Քարոզարշավի ղեկավարներին զգուշացրեցին հոկտեմբերի 26-ին չնստել ղեկին, իսկ Էր Ռիադի ճանապարհներին բլոկփոսթներ դրվեցին՝ կին վարորդներին բացահայտելու նպատակով։

2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալմանը հրաման արձակեց, որով կանանց թույլ տվեց ավտոմեքենա վարել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքները Սաուդյան Արաբիայում
Լամասու

մինի|302x302փքս|Լամասուն Պերսեպոլիսում
**Լամասու** (սեպագիր՝ , AN.KAL,  շումերերեն՝ dlammař, աքքադերեն՝ *lamassu,* հաճախ անվանվում է նաև **լամասուս**), ասորական պահապան աստվածություն, հաճախ պատկերվում է մարդու գլխով, ցուլի կամ առյուծի մարմնով և թռչնի թևերով։ Որոշ ձեռագրերում այն ներկայացվում է որպես կին աստվածություն։ Ավելի քիչ հաճախականությամբ օգտագործվում է նաև **շեդու** անվանումը  (սեպագիր՝ , AN.KAL×BAD,  շումերերեն՝  dalad, աքքադերեն՝ *šēdu*; եբրայերեն՝ שד)՝ նկատի ունենալով լամասուի արական տեսակը։ Լամասուները ներկայացնում են կենդանակերպը, մեծ աստղերը և համաստեղությունները։

## Պատկերագրություն
ձախից|մինի|Լուվրի լամասուները
Արվեստում, լամասուները պատկերվում էին որպես տղամարդու գլուխ, առյուծի կամ ցուլի մարմին և թռչնի թևեր ունեցող էակներ։ Մարդու գլխով թևավոր կենդանիների պատկերները շատ տարածված են Մերձավոր Արևելքում և առաջին անգամ հայտնաբերվել են Էբլայում՝ մ.թ.ա. 3000 թվականին։ Լամասուի առաջին անգամ հայտնվել են Ասորեստանում՝ Թիգլաթպալասարի թագավորման տարիներին՝ որպես իշխանության խորհրդանիշներ։ Ասորացիները սովորաբար լամասուներ էին տեղադրում քաղաքների և պալատների մուտքի մոտ։ Առջևից նրանք կարծես կանգնած լինեին, իսկ կողքից՝ քայլում էին։ Լամասուների հայտնի օրինակներ կան՝ «Բոլոր ազգերի դարպասը»՝ Իրանի Պերսեպոլիսում, Լոնդոնի «Բրիտանական թանգարանում», Փարիզի «Լուվրի թանգարանում», Բաղդադի «Իրաքի ազգային թանգարանում», Նյու Յորքի  «Մետրոպոլիտեն թանգարանում» և Չիկագոյի համալսարանի Արևելյան ինստիտուտում։

## Դիցաբանություն
մինի|Մարդու գլխով և թևավոր ցլի մարմնով հայտնի են շեդու անունով: Արձանը գտնվում է Չիկագոյի համալսարանի Արևելյան ինստիտուտում, նոր-ասորական շրջան, մոտ մ.թ.ա. 721-705 թվականներ:
Լամասուն՝ հին Միջագետքի կրոնում երկնային էակներ են և հաճախ են հանդիպում միջագետքյան արվեստի գործերում։ Լամասուները բաբելոնցիների տան պահապան հոգիներն էին, հետագայում կապվում են թագավորական պահապանների հետ և սկսում տեղադրվել մուտքերի մոտ։ Աքքադցիները լամասուներն ասոցացնում էին Պապսուկալ, իսկ շեդուները՝ Իշում աստվածների հետ։

Տները պաշտպանելու համար լամասուներին փորագրում էին կավե սալիկների վրա, որոնք ապա թաղում էին մուտքի մոտ։ Պալատների և քաղաքների մուտքի մոտ լամասուները կարող էին հասնել հսկայական չափերին. նրանք տեղադրվում էին զույգերով՝ դեմքով դեպի հորիզոնի կողմերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի դիցաբանություն
Փողոցային շունը

մինի
**Փողոցային շունը** (), ֆենոմենն առաջացել է Շվեդիայում 2006 թվականին և շարունակվել ամբողջ տարին։ Անհայտ մարդիկ պատրաստում էին փայտից շներ (երբեմն նաև պլաստմասսայից, մետաղից և տեքստիլից) և տեղադրում խաչմերուկներում։ Այսպիսի դեպքեր պատահեցին ամբողջ Շվեդիայում, և նաև տարածվեցին այլ երկրներ։

## Պատմություն
մինի|աջից|«Փողոցային շուն» Անգլիայի Հերթֆորդշիր վարչական շրջանի Հեմել Հեմփսթեդ քաղաքում
«Փողոցային շները» առաջինը սկսեցին հայտնվել Շվեդիայի Էստերգյոթլանդի լեն վարչական շրջանի Լինչոպինգ քաղաքում, երբ քանդակագործ Ստինա Օպիցի շան արձանը վանդալիզմի ենթարկեցին և հետագայում հեռացրեցին։ Այն բետոնից էր պատրաստված։ Հեղինակը որոշել էր ևս մեկը պատրաստել, երբ տեսավ որ ինչ-որ մեկը փայտյա շուն է պատրաստել և տեղադրել փողոցում։ Մի այլ մարդ շան արձանին նաև ավելացրեց բետոնե ոսկոր։ Երբ ԶԼՄ-ները սկսեցին հաղորդել այս դեպքերի մասին, այս շները սկսեցին հայտնվել ամբողջ երկրի տարբեր վայրերում։
Առաջին «ռոնդելհունդ»-ի ստեղծող Փիթեր Նայբերգը ասել է, որ իր շների նպատակը ծաղրելն էր այն կառավարության կողմից վարձած արվեստագետներին, ովքեր «ստանում են չափազանց շատ գումար քանդակների համար, որոնք մենք կարող ենք անել նույնքան լավ»։
Շվեդ արվեստագետ Լարս Վիլքսը ստեղծել է նկար, որում պատկերված է Իսլամ կրոնի մարգարե  Մուհամմադը որպես «Փողոցային շուն»։ Սրա մասին հաղորդել էր Շվեդիայի տեղական թերթը 2007 թվականի հուլիսին։ Դա հրահրեց անարգանքի մեղադրանքներ որոշ իսլամական խմբերի կողմից Միջին Արևելքում։
2007 թվականի ապրիլին Բյորն Անդերսոնը սկսեց պատրաստել «փողոցային շներ» Ստոկհոլմի իր արհեստանոցում։ Իր նպատակն էր մի փոքր ուրախացնել վարորդներին։ Բյորնի շներից կան նաև Ավստալիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Միացյալ Նահանգներում։
2009 թվականին նման շներ հայտնվեցին Անգլիայի Հերթֆորդշիր վարչական շրջանի Հեմել Հեմփսթեդ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Building Roundabout dog website 
* Origin of the roundabout dog  
* Official name: Östgotisk rondellhund 
* 27 October 2006 , *[[Expressen]]* 
* Roundabout dog in Örebro, 14 April 2006  
* www.rondellhund.se 
* "Dog fever in Uppland", 11 November 2006 , *[[Upsala Nya Tidning]]*
* Roundabout dog in Visby
* Roundabout dog in Kappelshamn  
* Roundabout dogs in Spanish media

Կատեգորիա:Շվեդիայի արվեստ
Սենթ Լուիս

**Սենթ Լուիս** (  կամ ,  ), անկախ քաղաք ԱՄՆ-ում, Միսսուրի նահանգում։ Իր անվանումը ստացել է ֆրանսիացի գաղութարարների կողմից Լյուդովիկոս 9-րդի պատվին։ Բնակչությունը` 316 540 մարդ (2016 թվակականի տվյալներով)։ Ոչ պաշտոնական անվանումներն են`«Քաղաք-դարպաս» և «Դամբարանաբլուրների քաղաք»։

## Պատմություն
Մինչ ֆրանսիական գաղութարարների գալը, այնտեղ, որտեղ այժմ գտնվում է քաղաքը, բնակվում էին հնդկացիները` դամբարանաբլուրների շինարարների մշակույթի ներկայացուցիչները, որոնց շնորհիվ Սենթ Լուիսը ստացել է իր «Դամբարանաբլուրների քաղաք» անվանումը։

Բնակավայրը, որտեղ այժմ գտնվում է Սենթ Լուիս քաղաքը, հիմնադրվել է 1763 թվականին ֆրանսիացիների կողմից։

1766-1768 թվականներին բնակավայրը ղեկավարել է ֆրանսիացի նահանգապետ Լուի Սենտ Անժ դե Բելրիվ։ Այնուհետև վերահսկողությունն անցել է իսպանացի նահանգապետերին։ 1800 թվականին բնակավայրի բնակչությունը կազմում էր մոտ 1000 մարդ։ ԱՄՆ-ն Սենթ Լուիսը ձեռքբերեց Ֆրանսիայից 1803 թվականին գործարքի արդյունքում, որը ստացել է «Լուիզիանական գործարք» անվանումը։
thumb|left|Սենթ Լուիս

Սենթ Լուիսը պաշտոնապես գրանցվել է որպես քաղաք 1809 թվականի նոյեմբերի 9-ին։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Միսսիսիպի գետի ափին, նրա մեջ Միսսուրի (գետ) գետի թափվելու վայրից դեպի հարավ։ Սահմանակցում է Սենթ Լուիս շրջանի հետ, սակայն դրա մասը չի համարվում։ Ավարձաններում գտնվում են բլրապատ պրերիաները և Կահոկիա կրաքարային դամբարանաբլուրները։

### Կլիմա
Քաղաքում գերակշռում են չափավոր ցամաքային կլիման, քանի որ քաղաքի մոտ չկան ոչ բարձր լեռնազանգվածներ, ոչ էլ խոշոր ջրային տարածություններ։ Տարածքը գտնվում է ինչպես Կանադայից եկող սառը արկտիկական հոսանքների, այնպես էլ Մեքսիկական ծոցի խոնավ արևադարձային զանգվածների ազդեցության տակ։

Միջին ջերմաստիճանը կազմում է 13,5&nbsp;°C, տեղումների տարեկան քանակը` 980 մմ։ Ամռանը ջերմաստիճանը հասնում է 32&nbsp;°C-ի, իսկ ձմռանը սովորաբար իջնում մինչև −6&nbsp;°C: Դիտվել է ռեկորդային ցածր ջերմաստիճան` −30&nbsp;°C և ռեկորդային բարձր ջերմաստիճան` 47,2&nbsp;°C:

1995 և 1999 թվականներին շոգ եղանակի և բարձր խոնավության պատճառով հարյուրավոր մարդիկ են մահացել։

Տարվա ընթացքում 40-50 օրը կարող են լինել ամպրոպային և երբեմն ուղեկցվել մրրկասյուներով։

## Քաղաքի համայնապատկեր

## Տրանսպորտ
Սենթ Լուիսը սպասարկում է երեք օդանավակայան։ Հասարակական տրանսպորտի համակարգի մեջ մտնոմ է մետրոպոլիտենը, միջքաղաքային, քաղաքային և մերձքաղաքային ավտոբուսները, տաքսի ծառայությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1764 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Միսսուրիի քաղաքներ
Սամսոն (շատրվան, Պետերգոֆ)

**Սամսոն**, Պետերգոֆի պալատի կենտրոնական շատրվան։ Ջրաշիթը վեր է բարձրանում մինչև 21 մետր։

## Պատմություն
Պետրոս I-ի սկզբնական մտադրությամբ Պետերգոֆում պետք է ստեղծվեր Հերակլեսի պատկերով շատրվան ի պատիվ Շվեդիայի դեմ հաղթանակի, բայց այդ պլանը չիրագործվեց։

Հիշատակի շատրվան կառուցելու գաղափարը կրկին առաջացավ կայսրուհի Աննա Յոհանովնայի իշխանության ժամանակ, երբ 1734 թվականին նախապատրաստվում էին նշել Պոլտավայի ճակատամարտում հաղթանակի 25-ամյակը։ Ենթադրվում է, որ Սամսոնի կերպարը հայտնվեց կապված այն բանի հետ, որ Պոլտավայի ճակատամարտը տեղի է ունեցել Սամպսոնիա Օտարընկալի օրը։ Առյուծը կապվում է Շվեդիայի հետ, քանի որ այն կա Շվեդիայի զինանշանի վրա։

Սկզբնական մտահղացումներում, Մեծ Կասկադի ստեղծման ժամանակ նրա առջև շատրվան չէին պլանավորել և Պետրոս I-ի ժամանակ այն չկար։ Առաջին անգամ «Առյուծի երախը բացող Սամսոնի» շատրվանը Պետերգոֆում, Մեծ Կասկադի առջև տեղադրեցին 1735 թվականին։ Պետերգոֆի ամբողջ պատմության ընթացքում Մեծ Կասկադի առջև եղել է երեք «Սամսոն» շատրվան։ Առաջինը ձուլվել էր կապարից, քանդակագործ Բ. Կ. Ռաստրելլի։ Քանդակի պատվանդանը, երևի, նախագծել է ճարտարապետ Մ. Զեմցովը, իսկ ջրատեխնիկական սարքավորումները ստեղծել է հիդրավլիկ վարպետ Պ. Սուալեմը։ Սակայն 1801 թվականին քանդակը խարխլվեց և այն փոխարինեցին բրոնզե ձուլվածքով` ստեղծված կլասիցիզմի ռուս վարպետ Մ. Կոզլովսկու նախագծով։ Այդ նույն ժամանակ Ա. Վորոնիխինի կողմից նախագծվել է նոր պատվանդան։

Շատրվանը բավականին վնասվել էր Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Օրիգինալ արձանը կորավ։ 1947 թվականին քանդակագործներ Վ. Սիմոնովը և Ն. Միխայլովը արխիվային տվյալների, լուսանկարների և Մ. Կոզլովսկու աշխատանքների հիման վրա վերաստեղծեցին «Սամսոն» շատրվանը, որը բացվեց 1947 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին արձանը ուղարկվեց ռեստավրացիայի, իսկ 2011 թվականի ապրիլի 17-ին այն վերադարձվեց իր տեղը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Samson 2006.jpg
Պատկեր:SampsonFountainDetail.jpg


## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1735 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Շատրվաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Պատրիկ Մալաքյան

**Պատրիկ Աշոտի Մալաքյան** (1963, օգոստոս 28, Ֆրանսիա), հայազգի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, Մարսելի հայկական բարեգործական ընդհանուր միության նախագահ։ Անրի Վերնոյի որդին։

Պատրիկ Մալաքյանը Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ նախաձեռնել է ճամփորդություն՝ Մարսելից մոտոցիկլով անցնելով եվրոպական որոշ երկրներ՝ հասել է Թուրքիա, եղել հոր ծննդավայրում՝ Ռոդոսթոյում, ապա Արևմտյան Հայաստանով մտել Հայաստան։

Պատրիկ Մալաքյանը ծնվել է Անրի Վերնոյի և Ֆրանսուազ Բոնոյի ընտանիքում։ Մանկության տարիներին կրել է Վերնոյ ազգանունը, իսկ երբ չափահաս է դարձել, փոխել է Մալաքյանի։ Քույրը՝ Սոֆին, մասնագիտությամբ անասնաբույժ է։ Պատրիկը մարկետինգի և հասարակության հետ կապերի (PR) ոլորտում գիտական աստիճան ստանալուց հետո իրեն նվիրել է կինոարվեստին։ Սկզբում աշխատել է ռեժիսորի երկրորդ օգնական, հետագայում՝ առաջին։ Պատրիկը ինքնուրույն ինը ֆիլմ է նկարահանել, իսկ որպես ռեժիսորի օգնական մասնակցել է բազմաթիվ ֆիլմերի, այդ թվում նաև Անրի Վերնոյի ֆիլմերի ստեղծմանը։ Պատրիկ Մալաքյանը նաև Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության (ՀԲԸՄ)-ի Մարսելի մասնաճյուղի նախագահն է։

## Ֆիլմեր
* «Ինչու՞ է մայրիկը իմ անկողնու մեջ» (1994), Pourquoi maman est dans mon lit ?
* «Տարօրինակները 1» (2008), Les toqués 1
* «Տարօրինակները 2» (2009), Les toqués 2
* «Պահապան հրեշտակ Ժոզեֆինը» սեզոն (2003),Joséphine, ange gardien,saison (2003)
* «Պահապան հրեշտակ Ժոզեֆինը» սեզոն (2007),Joséphine, ange gardien,saison (2007)
* «Պահապան հրեշտակ Ժոզեֆինը» սեզոն (2008), Joséphine, ange gardien, saison (2008)
* «Աստեղային որսորդները» (2000), Starhunter, (2000)
* «Տեղաշարժ» (1998), Changement de cap (1998)

## Մրցանակներ
* «Պողոս Նուբար» մեդալ (2016)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պատրիկ Մալաքյանի մասին imdb.com կայքում
* Պատրիկ Վերնոյ Մալաքյան

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Լի Ան

**Լի Ան** ( ), չինացի ֆուտբոլիստ։ Խաղում է Ցզյանսու Սունին ֆուտբոլային ակումբում։ Մասնակցում է Չինաստանի սուպեր լիգային։

## Ակումբային կարիերա
Լի Անը իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Ցզյանսու Սունին ֆուտբոլային ակումբում։ Սկզբում նա խաղում էր թիմի երիտասարդական հավաքականում, սակայն հետագայում՝ 2014 թվականին, տեղափոխվեց թիմի հիմնական կազմ։ Ակումբում իր նորամուտը նշել է 2014 թվականի մարտի 8-ին, Գույչժու Ժենհե ակումբի դեմ խաղում։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի մարտի 11-ին, որտեղ իր թիմը 1:0 հաշվով հաղթեց Չանչուն Յատայ ակումբին։

## Կարիերայի վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Չինացի ֆուտբոլիստներ
Օմնոպոն

**Օմնոպոն** (բժշկական ափիոն), ափիոնային խաշխաշի հիդրոքլորիդային ալկալիների խառնուրդ։ Պարունակում է 48-50% մորֆին և 32-35% այլ ալկալիներ, ինչպես՝ կոդեին, թեբաին, պապավերին և նարկոտին։

Հոմանիշներ. *Dormopon, Opialum, Pantopon, Papaveratum, Sompon*:

Օմնոպոնի լուծույթները պարունակում են 1 մլ 1% լուծույթ ( և հետևաբար 1 մլ 2% լուծույթ). 6,7 մգ (13,4 մգ) մորֆին հիդրոքլորիդ, 2,7 մգ (5,4 մգ) նարկոտին, 0,36 մգ (0,72 մգ) պապավերինի հիդրոքլորիդ, 0,72 մգ (1,44 մգ) կոդեին, 0,05 մգ (0,1 մգ) թեբաին, 2,5-3,5 рН լուծույթներ։

## Օգտագործման եղանակ
Ցուցմուները նույնն են, ինչը և մորֆինի համար։ Նշանակվում է խմելու կամ ներարկման համար։ Օմնոպոնը երբեմն ավելի լավ է ընդունվում օրգանիզմի կողմից, քանի մորֆինը։ Օմնոպոնը նշանակում են մեծահասակների համար 0,01-0,02 գ խմելու, 1 մլ 1% կամ 2% լուծույթ ներառկելու համար։ 2 տարեկանից բարձր երեխաներին նշանակում են 0,001-0,0075 գ օմնոպոն խմելու համար կախված տարիքից։

Բարձր չափաբաժիններ մեծահասակների համար (խմելու կամ ներառկելու համար)՝ միանգամյա կիրառման համար՝ 0,03 գ, ամենօրյա՝ 0,1 գ։

## Հակացուցումներ
Օմնոպոնի կիրառման ժամանակ կարող է հիվանդագին կախվածություն առաջանալ։ Հակացուցումները նույնն են ինչը և մորֆինի համար։

## Ֆիզիկական հատկանիշներ
Բաց դեղնավուն կամ շագանակադեղնավուն գույնի փոշի։ Լուծվում է ջրի մեջ (1:15), դժվար լուծվող է սպիրտի մեջ  (1:50)։ Ջրային լուծույթը թափահարելուց խիստ փրփրում է։

## Արտադրման ձև
Արտադրման ձև. փոշի, 1% և 2% լուծույթ մեկ ամպուլայի մեջ

## Պահպանման եղանակ
Պահպանում. ցուցակ Ա։ Լավ փաթեթավորված տարայում, ամպուլաները պահել լույսից պաշտպանված վայրում։ Հետևելով թմրանյութերի պահպանման կանոններին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Ափիոնատիպ նյութեր
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա

**Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա** (), եկեղեցի Հռոմում, որը գտնվում է Կամպիտելլի շրջանում Հռոմի ֆորումի կողքին։ Նախկինում հայտնի է եղել որպես **Սանտա Մարիա Նովա**։ Եկեղեցին տիտղոսակիր է։ 1991 թվականի հունիսի քսանութից եկեղեցու կարդինալ քահանան Անջելո Սոդանոն է։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա եկեղեցու բեմը
Եկեղեցին կառուցվել է 10-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ ներառելով նաև 8-րդ դարի աղոթատեղին, որը Պողոս I պապը պեղել էր Վեներայի և Ռոմայի տաճարի սրահում։ Այն անվանվեց Սանտա Մարիա Նովա ( կամ "Nuova"՝ նոր Ս․ Մարիա ) որպեսզի տարբերակվի Հռոմի ֆորումում գտնվող մյուս Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցուց։ 13-րդ դարում Ոնորիոս III պապը վերանորոգեց եկեղեցին, կառուցվեց զանգակատուն, աբսիդը ձևավորվեց «Maestà»-ի խճանկարներով։ 1352 թվականից եկեղեցին գտնվել է Օլիվետանների հովանու ներքո։ 16-րդ դարում եկեղեցին նվիրաբերվել է Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանային (Francesca Buzzi), որը սրբացվել է 1608 թվականին։ Վերջինիս մասունքները գտնվում են եկեղեցու նկուղում։
Եկեղեցու տրավերտինապատ գավիթը և ճակատամասը կառուցել է Կարլո Լամբարդին 1615 թվականին։

Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա եկեղեցում գտնված արձանագրությունները արժեքավոր աղբյուրներ են, որոնք արտացոլում են եկեղեցու պատմությունը։ Դրանք հավաքագրվել և հրատարակվել են Վինչենցո Ֆորչելլայի կողմից։

Ինտերիերը՝ նավը կողային կապելլաների հետ միասին, վերակառուցվել է Լոմբարդիի կողմից, Ֆրանչեսկա Բուցցիի սրբադասվելու նախորդող տարիներին, սկսած 1595 թվականից։ Նավի կենտրոնում հին եկեղեցու schola cantorum, որը պատված է «կոսմատեսկո» ոճով արված խճանկարներով։ Ուշագրավ առանձնահատկության է արժանի խոստովանարանը, որը ձևավորվել է Լորենցո Բերնինիի կողմից (1638–1649)։ Այն պատված է գունագեղ մարմարով, իսկ կողային չորս սյուները երեսապատված են հասպիսով։

Եկեղեցում է պահվում թանկարժեք Madonna Glycophilousa՝ 5-րդ դարի սրբապատկերը, որն այստեղ է բերվել Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցուց։ 20-րդ դարի «Աստվածածինն ու Մանուկը», որը պատկերված էր նրա վերևում, վահանակից զգուշությամբ հեռացվել է և այժմ պահվում է ավանդատանը։
[մինի|Եկեղեցին և [Հռոմի ֆորումը Պալատին բլրի կողմից|400 px]]

Անտիկ աղոթատեղին, որի վրա կառուցվել է ներկայիս եկեղեցին, տեղակայված է այն վայրում, որտեղ մահացել է Սիմոն Մոգը։ Ըստ լեգենդի, Սիմոն Մոգը ցանկանալով ապացուցել իր հզորությունը Պողոս և Պետրոս առաքյալների առջև, վեր է բարձրանում։ Երկու առաքյալները խրատելով ծնկի են իջնում, և Սիմոնն ընկնելով մահանում է։ Այն տեղը, որտեղ առաքյալները ծնկի իջնելիս հետք են թողնում, բազալտե քարերով ներդրված է հարավային տրանսեպտում, պատի մեջ։

Գրիգոր XI պապի դամբարանը, որը վերաձևավորվել է Պաոլո Օլիվիերիի կողմից (թվագրվում է 1584 թ․) գտնվում է եկեղեցու հարավային տրանսեպտում։

Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանան անվանվել է ավտոմեքենաների վարորդների պաշտպան, քանի որ ըստ լեգենդի, մի հրեշտակ լուսավորում էր նրա ճանապարհը, երբ նա ճանապարհորդում էր գիշերը։

Իռլանդիայի Դուբլին քաղաքի Սուրբ Երրորդության քոլեջի (հոգևոր համալսարան) ճակատամասը Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա եկեղեցու կրկնօրինակն է։ Այն ձևավորել է գոթական ճարտարապետ Ջ․ Ջ․ ՄքՔարտին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վատիկան
Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Թուրքիան՝ թուրքերի համար

[մինի|աջից|321x321px|«Թուրքիան՝ թուրքերի համար»` [Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրք]]
**«Թուրքիան՝ թուրքերի համար»** (), Թուրքական Հանրապետության հիմնադիր և առաջին նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի նշանաբանը, որի վերածվել էր քաղաքական նպատակի՝ Թուրքիայի Հանրապետությունը բոլոր մյուս ազգություններից ազատելու և միատարր բնակչություն ստեղծելու համար։

Իրականում՝ *«Թուրքիան՝ թուրքերի համար»* նշանաբանը համարվում է պանթուրքիզմի գաղափարախոսության մի մաս։ Այս նշանաբանը քաղաքական ուղեծիր էր և Թուրքիայում արտահայտվում էր բացեիբաց։

## Պատմություն
Լոզանի պայմանագիրը ևս չօգնեց հայերին և Թուրքիայի տարածքում ապրող մյուս քրիստոնյա ժողովուրդներին ապրել առավել բարեկեցիկ կյանքով։

Թեև՝ Լոզանի պայմանագիրը, որպես այդպիսին ուղղված էր Թուրքիայում ժողովրդավարության բարձրացման։ Թուրքական ոստիկանությունը անտարբեր էր հայերի նկատմամբ տեղի ունեցող բռնությունների նկատմամբ։

Թուրքիայում բնակվող հայերի համար միակ ապահով վայրը համարվում էր Կոստանդնուպոլիսը, որը գտնվում էր Թուրքիայի Եվրոպական հատվածում։ Պոլսում հայերը հնարավորինս կարող էին հավաքական կյանք վարել։

Հայկական վեց վիլայեթների տարածքի մեծ մասը զինվորական գոտի էր հայտարարվել և այնտեղ ճամփորդելն արգելված էր, իսկ զբոսաշրջիկի կարգավիճակով Թուրքիայի տարածք մտնող հայերը պետք է ստորագրություն հանձնեին, որ իրենց կալվածքները կառավարությունից հետ չպիտի պահանջեն։

Այս շրջանում Լոզանի պայմանագիրը մի հասարակ մոռացված թուղթ էր։ Ազգային փոքրամասնությունների հանդեպ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի որդեգրած քաղաքականությունը երկիրը տանում էր դեպի միատարր բնակչության հաստատման։

1930 թվականի օգոստոսի 31-ին թուրքական «Միլլիեթ» թերթը վարչապետ Իսմեթ Ինյոնյուի անունից հայտարարում էր.

Նույն թերթը սեպտեմբերի 30-ին հրապարակեց նաև Թուրքիայի արդարադատության նախարարի պաշտոնական հայտարարությունը, որտեղ նշվում էր՝

Հայտարարությունները ուղեկցվեցին գործնական քայելով։ *«Թուրքիան՝ թուրքերի համար»* գաղափարախոսության առաջին գործնական քայլերն էին հավելյալ տուրքերի և խտրական օրենքների ավելացումը։

Ճնշումների և սահմանափակումների ենթարկվեցին Թուրքիայի տարածքում գտնվող հայկական եկեղեցիները և դպրոցները, իսկ մշակութային կոթողները ավերվեցին։ Զուգընթաց շարունակվում էր ճնշումները հայերի նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքական ազգայնականություն
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Կատեգորիա:Պանթյուրքիզմ
Ամպուլա

մինի|Բժշկական ամպուլա
**Ամպուլա**, **(սրվակ)** (  կրճատ - ամֆորա) ժամանակակից նշանակությունը՝ հերմետիկ հալափակված տարա, որը նշանակված է դեղամիջոցներ պահելու համար։

## Պատմական նշանակություններ
### Տարա
մինի|Անտիկ ժամանակաշրջանի ամպուլաների հավաքածու
«Ամպուլան» Հին Հռոմում ոչ մեծ տարա է կավից, ապակուց կամ մետաղից, որպես կանոն լայն հիմքով, նեղ վզիկով և 2 բռնակով։ Նախատեսված է հեղուկի պահպանման համար, նախ և առաջ յուղի։

մինի|ձախից
### Մեռոնի համար
Ուղղափառ և կաթոլիկ եկեղեցիներում ոչ մեծ տարա մեռոն, սուրբ ջուր և այլ սուրբ հեղուկներ պահելու համար։ Ամպուլան կարող էին տեղադրել սրբապատկերների ծայրերին կամ հիմքում։

## Կիրառում
Բժշկական նպատակներով ամպուլան օգտագործվում է դեղամիջոցները մանրէազերծ վիճակում պահելու համար, ունի երկարավուն բարակ վզիկ։

Երբեմն ամպուլայի վերևի ծայրին կարող է կոտրելու կետ լինի, որի տակ պարուրակ կա։ Բացելու ժամանակ անհրաժեշտ է ամպուլայի գագաթը դեպի վեր պահել։ Եթե պարուրակն ամպուլայի վրա բացակայում է, ապա սովորաբար փաթեթում նման ամպուլաների հետ տեղադրվում է ապուլային դանակ կամ ամպուլային շառտիչ գործիք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ամպուլա // Ուղղափառ հանրագիտարան

Կատեգորիա:Լաբորատոր սպասք
Ականջեղ կլորագլուխ

**Ականջեղ կլորագլուխ** (), ագամաների ընտանիքի կլորագլուխների ցեղի (*Prynocephalus*) մողես։

Համարվում է անապատային կենդանի։

## Տարածվածություն
Պատկանում է աֆրո-արաբական ագամաների ենթաընտանիքին։ Տարածված է միայն Ասիա աշխարհամասի կենտրոնական հատվածում և Իրանում։

Տարածվածության արեալը ընդգրկում է Հարավային Ասիայի՝ Ղրղզստանի, Թուրքմենստանի, Տաջիկստանի, ինչպես նաև Ղազախստանի, Իրանի և Աֆղանստանի ավազուտները։

Բնակվում է ավազների մեջ։ Էվոլյուցիայի արդյունքում վարժեցվել է անապատային կլիմային։

## Նկարագրություն
Կլորագլուխ ականջեղի երկարությունը հասնում է 24 սմ-ի, որի գրեթե կեսը կազմում է պոչը։ Մարմինը վերևից գորշ կամ դեղին ավազի գույն ունի։ Սպիտակ գունավորում ունի միայն փորի հատվածը, որը նաև ծածկված է բազմաթիվ բծերով։

Այս մողեսը ականջեղ է կոչվում բերանի անկյուններին «ականջներ» հիշեցնող մաշկային ծալքերի առկայության պատճառով։ Ձմռանը մտնում է գետնափոր բների մեջ։ Ամռանը բույն չի մտնում։ Վտանգի զգալու պարագայում ականջեղ մողեսը խրվում է ավազի մեջ։

Սնվում է միջատներով՝ հիմնականում սարդերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կլորագլուխներ
Կարեն Կարապետյանի կառավարություն

[մինի|Հայաստանի վարչապետ [Կարեն Կարապետյան]]
**Կարեն Կարապետյանի կառավարություն** կամ **Հայաստանի Հանրապետության 14-րդ կառավարություն**, Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանի կողմից ձևավորված Հայաստանի կառավարությունը։ Հաջորդել է Հովիկ Աբրահամյանի կառավարությանը։ 2005 թ-ի Սահմանադրությամբ գործող վերջին կառավարությունն է․ նրան հաջորդող Սերժ Սարգսյանի երկրորդ կառավարությունը արդեն գործում էր 2015 թ-ի փոփոխությունների համաձայն։

Հայաստանի 14-րդ կառավարությունը ձևավորվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 8-ից հետո, երբ հրաժարական է տվել Հայաստանի 13-րդ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ նախագահի ՆՀ-834-Ա հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի վարչապետ։ Նոր կառավարությունը ձևավորվել է նորանշանակ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը։ 14-րդ կառավարության բնորոշ է անկուսակցական նախարարների զգալի թիվը։ ԶԼՄ-ներում գործող կառավարությունը ստացել է *«[[Տեխնոկրատ]]ների կառավարություն»* անվանումը։ 2017 թ.-ին Կարեն Կարապետյանի կառավարությանը հաջողվել է գրանցել ՀՆԱ 7,5% տնտեսական աճ, որն ամենաբարձրն էր 2007թ-ից ի վեր։ 

## Կաբինետի անդամներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 Հայաստանի քաղաքականությունում
Կատեգորիա:2016 Հայաստանում
Կատեգորիա:2016 հիմնված Հայաստանում
Կատեգորիա:2016 հիմնված կառավարություններ
14
Ողբ Իկարոսի համար (նկար)

**«Ողբ Իկարոսի համար»** (), Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերի վրձնին պատկանող նկար։ Այն ստեղծվել է 1898 թվականին։ Ստեղծագործության սյուժեի հիմքում ընկած է հին հունական դիցաբանության լեգենդը Իկարոսի և Դեդալոսի մասին։

## Սյուժե
Նկարում հեղինակը վրձնել է մահացած Իկարոսին։ Նրան շրջապատել են թվով երեք ողբացող հավերժահարսներ։ Իկարոսի վրա անցկացրած թևերը նման են դրախտի թռչնի թևերին.

## Պատմություն
thumb|Իկարոսի ուրվանկարը
1890-ական թվականներին Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը հիմնականում ստեղծագործում էր հին հունական դիցաբանության մոտիվներով։ Նկարիչ Ֆրեդերիկ Լեյտոնը 1869 թվականին նկարեց իր ամենահայտնի նկարներից մեկը՝ «Դեդալոսն ու Իկարոսը»։ Այստեղ նա պատկերեց թռիչքի պատրաստվող Իկարոսին։ Իսկ Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը իր նկարում պատկերել է նրա թռիչքի ողբերգական վախճանը։ Նկարի ստեղծման նախապատրաստական փուլում Դրեյպերը, որպեսզի նկարը լինի բացառիկ բնական, վարձում է չորս պրոֆեսիոնալ մոդելների, որպեսզի նրանք ծառայեն որպես բնորդներ։ Այդ մարդիկ էին՝ Էթել Ջարդեն (), Էթել Վարվիկ (), Ֆլորենս Բյորդ () և Լուիջի դե Լուկա ():

1898 թվականին նկարը ձեռք է բերվել Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի ցուցահանդեսից՝ ըստ Ֆրենսիս Լեգատ Չանտրիի կտակի։ «Ողբ Իկարոսի համար» նկարը պարգևատրվել է ոսկե մեդալով 1900 թվականին Փարիզում կայացած Միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Ներկա պահին Դրեյպերի այս ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում։

## Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Տղամարդու մարմնի նկարումը, որպես էմոցիաների սուբյեկտիվ մարմնավորում, ինչը որ առկա է այս ստեղծագործության մեջ, համարվում է վիկտորյանական դարաշրջանի գեղարվեստի և քանդակագործության ավարտը։ Հերբերտ Ջեյմս Դրեյպերը օգտագործել է լուսային էֆեկտներ ջրերի վրա՝ նկարելով տաք գույներով ու երանգներով։ Իկարոսի արևից այրված մարմինը վկայում է, որ վերջինս նախքան ընկնելը, մոտ է եղել արեգակին։ Մայր մտնող արևի ճառագայթները հեռու ժայռերի հետևում, վկայում են ժամանակի արագահոս լինելու մասին։ «Ողբ Իկարոսի համար» նկարի բարոյականությունը, սենտիմենտալիզմն ու զգայականությունը ի վերջո ներկայացնում է էպիկական ձախողման մասին։

## Տես նաև
* Իկարոս
* Դեդալոս
* Հունական դիցաբանություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1898 նկարներ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ տղամարդկանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ մահվան մասին