open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շուշան Պետրոսյան

**Շուշան Սամվելի Պետրոսյան** (), հայ երգչուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Շուշան Սամվելի Պետրոսյանը ծնվել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Երևանում։ 1987 թվականին ավարտել է Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի գեղանկարի ֆակուլտետը։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գրաֆիկայի ֆակուլտետը։ 1989-1991 թվականներին աշխատել է «Արձագանք» թատրոն-ստուդիայում (Մետրո թատրոն) որպես թատերական նկարիչ։ Ձևավորել է 3 ներկայացում՝ «Առասպելական հավերժություն», «Անտիգոնե», «Տերն ու ծառան»։ 1994-1997 թվականներին աշխատել է Երգի պետական թատրոնում։ 1996 թվականից Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայի մենակատար է։ 2002-2003 թվականներին աշխատել է Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտում որպես դասախոս։ 2005 թվականից Բնության և հասարակության մասին միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս է։ 2006 թ.-ին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր արտիստի կոչման։ 2007, 2008 և 2009 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։

Ամուսնալուծված է և ունի երկու զավակ։

## Երաժշտական գործունեություն
Շուշան Պետրոսյանը հայաստանյան էստրադային երգարվեստի ոլորտում բավականին հայտնի երգչուհի է։ Նա մասնակցել է Հայաստանում և արտասահմանում հայկական սփյուռքի ներկայացուցիչների համար կազմակերպված համերգների, հանդես է եկել մենահամերգներով։ Հատկապես հայտնի է նրա երգած «Երազ իմ երկիր հայրենի» և «Սպարապետ» երգերը։ Վերջին երգը երգչուհին նվիրել է Վազգեն Սարգսյանին։ Իր երաժշտական գործունեության ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում՝
* 1993 թ. գլխավոր մրցանակ («Շարմ Շոու» միջազգային փառատոն),
* 1996 թ. «Տարվա լավագույն երգչուհի» («Ասուպ» մրցանակաբաշխություն),
* 2000 թ. «20-րդ դարի հայ աստղ» («Աստղ» փառատոն),
* 2000 թ. «Լավագույն կին կատարող» («Անուշ» մրցանակաբաշխություն, ԱՄՆ),
* 2004 թ. «Անկախ Հայաստանի լավագույն ձայն» («Կռունկ» փառատոն),
* 2009 թ. «Դիվա» մրցանակ (երգի ամենամյա փառատոն, ԱՄՆ)։

## Սկավառակագրություն
* Իմ անուշ հայրենիք (2001)
* Await Us Ararat (2003)
* Մտորումներ (2003)
* Հանրապետություն 15 (2006)
* The Best (2007)

## Տեսաերիզներ

* Հանրապետություն 15 (2006)

## Քաղաքական գործունեություն
### Պատգամավորական աշխատանք
2012 թվականի մայիսի 6-ին Շուշան Պետրոսյանը Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության նախընտրական ցուցակով ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր։ Հանդիսացել է ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Որպես պատգամավոր աշխատել է մինչև 2018 թվականը։

## Հասարակական կարծիք
Հայաստանյան հասարակության որոշակի հատված բացասաբար է վերաբերվում Շուշան Պետրոսյանի քաղաքական գործունեությանը։ Սակայն հանրության մյուս հատվածի համար Շուշան Պետրոսյանը մնում է բազմավաստակ արտիստ և հայրենասեր քաղաքացի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Սպանության արտոնագիր

**«Սպանության արտոնագիր»** (), ռեժիսոր Ջոն Գլենի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Թիմոթի Դալտոնը, Կերի Լոուելը, Ռոբերտ Դավին, Տալիսա Սոտոն, Դեսմոնդ Լլևելինը, Էնթոնի Զերբին, Ֆրենկ ՄակՌեյը, Դևիդ Հեդիսոնը, Ռոբերտ Բրաունը, Քերոլին Բլիսը։

## Սյուժե
Նորապսակ ԿՀՎ-ի գործակալ Ջեյմս Բոնդ Ֆելիքսը չհասցնելով վայելել ընտանեկան կյանքի վայելքները, իր սեփական մաշկի վրա իմանում է կոլումբյան թմրաբիզնեսի ողջ նենգությունն ու դաժանությունը։ Նրա գեղեկուհի կնոջը գիտակցված կերպով զրկում են կյանքից, իսկ իրեն գցում են շնաձկների մոտ՝ որպես կեր։ Գործակալ 007-ը չի հանդուրժում իր ընկերների նկատմամբ ունեցած այդպիսի վերաբերմունքը և զանց անելով բոլոր հրամանները նետվում է արյունարբու թմրաբարոնի որոնումներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ
Կատեգորիա:Ջոն Գլենի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆլորիդայում
Կատեգորիա:1980-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Ոսկե աչքը

**«Ոսկե աչքը»** (), ռեժիսոր Մարտին Քեմփբելի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Փիրս Բրոսնանը, Շոն Բինը, Իզաբելլա Սկորուպկոն, Ֆամկե Յանսենը, Ջո Դոն Բեյկերը, Ջուդի Դենչը, Ռոբբի Կոլտրեյնը, Գոտֆրիդ Յոնը, Ալան Կամինգը, Չեկի Կարիոն։

## Սյուժե
Ջեյմս Բոնդն ուղևորվում է Ռուսաստան` «Ոսկե աչք» գաղտնի զինակոմպլեկտը գրավված ահաբեկիչներին գտնելու համար։ Զինակոմպլեկտն ահաբեկիչների ձեռքին դառնում է զարգացած կառավարությունների ճնշման գործիք։ Այս բավականին դժվար առաքելության ժամանակ Բոնդին հարկ է լինում թռչել անտեսանելի ուղղաթիռով, պայթեցնել զրահապաշտպան գնացքը, Սանկտ Պետերբուրգով ճանապարհորդել տանկով և, իհարկե, հրապուրել մի քանի երկարաոտ գեղեցկուհիների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտին Քեմփբելի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1995 թվականին
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1986 թվականին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Վաղը չի մեռնի երբեք

**«Վաղը չի մեռնի երբեք»** (), ռեժիսոր Ռոջեր Սպոթիսվուդի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Փիրս Բրոսնանը, Ջոնաթան Փրայսը, Միշել Յեոն, Տերի Հետչերը, Ռիքի Ջեյը, Գյոց Օթոն, Ջո Դոն Բեյքերը, Վինսենտ Սկյավելին, Ջուդի Դենչը, Դեսմոնդ Լլևելինը։

## Սյուժե
Մեդիամագնատ Էլիոտ Կալվերը աշխարհի ամենաազդեցիկ և ամենահարուստ մարդկանցից է։ Նա ցանկանում է Չինաստանին միացնել իր գլոբալ հեռահաղորդակցման համակարգին։ Չինաստանն ինչպես միշտ որոշում կայացնելու հարցում չի շտապում։ Իսկ դա համբերությունից դուրս է բերում Կարվերին։ Իր նպատակներին հասնելու համար վերջինս պատրաստ է ամեն ինչի և ձեռքի տակ ունենալով հասարակական կարծիք ձևավորելու ամենաէֆեկտիվ զենքը, նա պատրաստ է անգամ երրորդ համաշխարհային պատերազմ հրահրել։ Սպասվող մեծ աղետին դիմագրավելու համար Բոնդը պետք է օգտագործի իր արտասովոր հնարքները և լրտեսական լաբարատորիաների գերժամանակակից սարքավորումները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոջեր Սպոթիսվուդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1997 թվականին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Ամբողջ աշխարհն էլ քիչ է

**«Ամբողջ աշխարհն էլ քիչ է»** (), ռեժիսոր Մայքլ Էպտեդի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Փիրս Բրոսնանը, Սոֆի Մարսոն, Ռոբերտ Կարլայլը, Դենիզ Ռիչարդսը, Ռոբի Կոլտրեյնը, Ջուդի Դենչը, Դեսմոնդ Լլևելինը, Ջոն Քլիզը, Մարիա Գրացիա Կուչինոթան, Սամանտա Բոնդը։

## Սյուժե
Ռենարդը տեխնոլոգիական ահաբեկիչ է։ Նա տիրապետում է բավականին արտասովոր՝ մահացու վտանգավոր հնարավորությամբ։ Նա ցավ չի զգում։ Այդ հնարավորությունը նրա մոտ առաջացել է գլխին ստացված փամփուշտի վերքից։ Երբ Ռենարդը խորամանկ քայլերի միջոցով իր ձեռքի տակն է առնում երկրագնդի բոլոր նավթային ռեսուրսները, մարդկության միակ հույսը մնում է Ջեյմս Բոնդը։ Առաքելությունը բավականին դժվար է։ Գործակալ 007-ը մարտնչելու է անգութ թշնամու հետ, որը ոչնչի առաջ կանգ չի առնում, քանի դեռ իր պլաններն իրականություն չեն դարձել։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մայքլ Էպտեդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուելսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1999 թվականին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Իլյա Լագուտենկո

**Իլյա Իգորի Լագուտենկո** (, ), ռուս ռոք-երաժիշտ, «Մումիյ Տրոլլ» () խմբի հիմնադիրն ու առաջատարը։ Մասնագիտությամբ արևելագետ է։ Պարգևատրվել է «Վլադիվոստոկի առջև մեծ ավանդի համար» օրդենով։

## Կենսագրություն
Լագուտենկոն ծնվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Մոսկվայում։ 1969 թվականին, երբ կույրաղիքի հեռացման անհաջող վիրահատության պատճառով մահանում է իր հայրը՝ ճարտարապետ Իգոր Լագուտենկոն, վեց ամսական Իլյայի ընտանիքը տեղափոխվում է իր մայրական հայրենի քաղաք Վլադիվոստոկ։

### Կրթություն
Իլյան հաջողաբար սովորել է Վլադիվոստոկի № 9 չիներենի խորացված ուսուցմամբ միջնակարգ դպրոցում։ Երգել է մանկական երգչախմբում։ Իր առաջին «Բոնի Պի» խումբը ստեղծել է պատանեկան տարիքում։ Ավարտել է Հեռավոր Արևելքի պետական համալսարանի արևելագիտական ֆակուլտետը։

### Մումիյ Տրոլլ
1983 թվականին հիմնում է «Մումիյ Տրոլլ» ռոք-խումբը։ Այնուհետև ծառայության է անցնում Խաղաղօվկյանոսյան ռազմական նավատորմում։ Աշխատել է Չինաստանում և Մեծ Բրիտանիայում որպես կոմերցիոն ֆիրմաների խորհրդական։

«Մումիյ Տրոլլ» խումբը վերսկսել է իր գործունեությունը 1990-ականների վերջում, 1997 թ. ապրիլի 24-ին թողարկելով «Մորսկայա» ալբոմը։

Իլյա Լագուտենկոն փորձում է իրեն կինոմատոգրաֆիայում, որպես երաժիշտ, այնուհետև՝ դերասան։ Որպեսզի «ապահովի» ռուսական երաժշտության ապագան, իր մտահաղությամբ ստեղծվել է ստեղծագործական անձանց համար նախատեսված Ռուսաստանի առաջին սոցիալական ցանցը ` ikra.tv:

Ազատ ժամանակ Իլյան գրքեր է գրում։ 2009 թ. աշխատել է «Ճամփորդությունների գիրք» չորս մասից բաղկացած գրքի վրա, նվիրված «Մումիյ Տրոլլ» խմբի ճամփորդություններին։

## Ընտանիք
* Հայր - Իգոր Վասիլիի Լագուտենկո  - ճարտարապետ
* Խորթ հայր - Կիբիտկին  - ծավային կապիտան
* Մայր - Ելենա Բորիսի Կիբիտկինա  - նկարիչ-մոդելավորող
* Քույր - Մարիա Կիբիտկինա
* Տատիկ - Վերոնիկա Իոսիֆի Տուր  - Մոսկվայի համալսարանի դասախոս
* Պապիկ - Վիտալի Պավելի Լագուտենկո  - ազգությամբ՝ բելառուս, ճարտարապես, Կ-7 սերիայի բնակելի շենքերի հեղինակ։
* Պապիկ - Նիկոլայ Իվանի Սավչեննկո  - ԲՈՒՀ-ի ռեկտոր Վլադիվոստոկում..
* Նախապապ (հայրական կողմից)  - լեհական ինտելիգենտ ընտանիքից, Ռուսաստան է տեղափոխվել Լեհաստանից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ 20 տարի անց գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից «ճապոնա-գերմանա-լեհական լրտեսության» համար մեղադրանքով։
* Նախատատ (մայրական կողմից)  - ևս լեհական ընտանիքից, որը Չինաստանից տեղափոխվել է Ռուսաստան, հետո կրկին վերադարձել Չինաստան։ Պատերազմից հետո բնակվել են Մագադանում, որտեղ ծնվել են երաժշտի տատիկն ու մայրը։

### Անձնական կյանք
* Առաջին կինը (1987 - 2003) - Ելենա Լագուտենկո (Տրոյնովսկայա), «Բրատյա Գրիմմ» խմբի մենեջեր
* Զավակ - Իգոր Լագուտենկո (ծնվ. 17.05.1988), սովորել է Լոնդոնում.
* Երկրորդ կինը (2007 - 2008) - Աննա Ժուկովա (ծնվ. 1979 թ.), մարմնամարզիկ և մոդել։
* Դուստր  - Վալենտինա-Վերոնիկա (ծնվ. 2008 թ.)
* Դուստր  - Լետիցիա (ծնվ. 2010 թ. հունիսին)

## Ծանուցումներ

Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռոք երաժիշտներ
ﺍ (ալիֆ)

**Ալիֆ** ( — ալիֆ), արաբական այբուբենի 1-ին տառը։ Հայերենում համապատասխանում է «Ա» տառին։

## ﺍ տառի միացումը

## Տես նաև
* Արաբերեն
* Արաբերենի այբուբեն

Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
Լեհաստանի օրհներգ

**[[Լեհաստան]]ի պետական օրհներգը** (), նրա պաշտոնական պետական խորհրդանիշերից է՝ դրոշի և զինանշանի հետ մեկտեղ։ Երաժշտությունը գրվել է 1797 թվականին, Լեհաստանում։
Երգը որպես Լեհաստանի օրհներգ հաստավել է 1926 թվականին։ Երգի բառերի և երաժշտության հեղինակն է Յուզեֆ Վիբիցկին։

 \header {tagline = ""} \relative c' }
\score {\unfoldRepeats \relative c' }
\midi {}}

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի պետական խորհրդանիշեր
Մեռիր, բայց ոչ հիմա

**«Մեռիր, բայց ոչ հիմա»** (), ռեժիսոր Լի Տամահորիի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Փիրս Բրոսնանը, Հոլի Բերին, Տոբի Սթիվենսը, Ռոզամունդ Փայքը, Ռիկ Յունը, Ջուդի Դենչը, Ջոն Քլիզը, Մայքլ Մեդսենը, Ուիլ Յուն Լին, Քենետ Ցանը։

## Սյուժե
Այս անգամ Ջեյմս Բոնդն իր առաքելությունն իրականացնում է Հյուսիսային Կորեայում։ Բայց նրան բացահայտում են և բանտ նստեցնում։ Մի քանի ամիս անց բանտից փախչելով՝ գործակալ 007-ը վերադառնում է իր առօրյա կյանքին, բայց շուտով ստիպված է լինում կրկին հանդիպելու իր կորեացի «ընկերներին»։ Նա տեղեկացել է, որ բրիտանացի միլիարդատեր Գուստավ Գրեյվսը որոշել է ստեղծել գերհզոր զենք և դրա համար համագործակցում է Կորեայի ռազմական ուժերի հետ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լի Տամահորիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2002 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2001 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների կորեերեն ֆիլմեր
ﻁ (տա)

**Տա** (), արաբական այբուբենի 16-րդ տառը։ Արտասանվում է որպես կոպիտ «Տ»։

## ﻁ տառի միացումը

## Տես նաև
* Արաբերեն
* Արաբերենի այբուբեն

Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
ﺕ (թա)

**Թա** (), արաբական այբուբենի 3-րդ տառը։ Հայերենում համապատասխանում է «Թ» տառին։

## ﺕ տառի միացումը
thumb|ﺕ

## Տես նաև
* Արաբերեն
* Արաբերենի այբուբեն

Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
ﺙ (սա)

**Սա** (), արաբական այբուբենի 4-րդ տառը։ Հայերենում համապատասխանում է «Ս» տառին։

## ﺙ տառի միացումը

## Տես նաև
* Արաբերեն
* Արաբերենի այբուբեն

Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
Աբականի լեռնաշղթա

**Աբականի լեռնաշղթա**, Աբական և Տոմ գետերի ջրբաժան լեռնաշղթան։ Ձգվում է Արևմտյան Սիբիրի հարավ-արևելքում՝ Տոմի ակունքներից մինչև Տելեցկոյե լիճը։

## Աշխարհագրական տվյալներ
Երկարությունը մոտ 300 կմ է, միջին բարձրությունը՝ 1400-1700 մ, առավելագույնը՝ 1984 մ։ Կազմված է մետամորֆային ապարներից, որոնք հատված են գրանիտների, դիորիտների և այլ ինտրուզիտներով։ Լանջերին՝ մինչև 1700 մ բարձրության վրա փշատերև անտառներ են, ավելի բարձր մասերում՝ լեռնային տունդրա և քարացրոններով ծածկված գոլեցներ։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Կեմերովոյի մարզ
Կատեգորիա:Ալթայի հանրապետություն
Կատեգորիա:Խակասիա
ﺏ (բա)

**Բա** (), արաբական այբուբենի 2-րդ տառը։ Համապատասխանում է հայերեն «Բ» տառին։

## ﺏ տառի միացումը

## Տես նաև
* Արաբերեն
* Արաբերենի այբուբեն

Կատեգորիա:Արաբերենի այբուբեն
Ավակում Պետրովիչ

**Ավակում Պետրովիչ** կամ Ավակում Պետրով  (), ավագերեց, ռուսական հնածիսության հիմնադիր, գրող։ Պայքարել է պատրիարք Նիկոնի եկեղեցական վերանորոգումների դեմ։ Հալածվել է և աքսորվել։ Գրել է բազմաթիվ զրույցներ, քարոզներ, աստվածաբանական երկեր։ Հայտնի է նրա «Ավագերեց Ավակումի վարքը...» (1672-1675 թթ.)՝ առաջին ինքնակենսագրական երկը ռուս գրականության մեջ։ Խարույկ է բարձրացվել 1682 թվականի ապրիլի 14-ին, Պուստօզերսկում (Արխանգելսկի երկրամաս)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Կրոնական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կազինո Ռոյալ (ֆիլմ, 2006)

**«Կազինո Ռոյալ»** (), ռեժիսոր Մարտին Քեմփբելի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Դենիել Քրեյգը, Եվա Գրինը, Մադս Միքելսենը, Ջուդի Դենչը, Ջեֆրի Ռայթը, Ջանկարլո Ջանինին, Կատերինա Մուրինոն, Սիմոն Աբգարյանը, Իսաակ Դե Բանկոլեն, Եսպեր Քրիստենսենը։

## Սյուժե
Աշխարհի ամենահայտնի լրտեսը կինոհանդիսատեսին է վերադառնում իր գործունեության հենց սկզբից, երբ նա ծառայության մտավ Նորին Մեծության մոտ։ Գործակալ 007-ի առաջին առաջադրանքը մեծ փորձություն էր։ Նա պետք է մարտնչի միջազգային ահաբեկչական կազմակերպության հետ, որն ամբողջ աշխարհն իր ձեռքի տակ է առել։ Լրտեսական մեծ զինապաշարն օգտագործելով Ջեյմս Բոնդը մարտնչում է չար ուժերի գլխավոր անձի՝ հանցավոր աշխարհի ֆինանսական հանճարի՝ Լե Շիֆրի հետ։ Բայց փամփուշտներով չէ, որ կարելի է սրիկային հաղթել։ Հանճարեղ Լե Շաֆրին միայն խելքով է հնարավոր հաղթել, իսկ դա հնարավոր է անել «Ռոյալ» կազինոյում։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտին Քեմփբելի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեխական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեխական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեխական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2006 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Գթասրտության քվանտ

**«Գթասրտության քվանտ»** (), ռեժիսոր Մարկ Ֆորսթերի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Դենիել Կրեյգը, Օլգա Կուրիլենկոն, Մատե Ամալրիկը, Ջուդի Դենչը, Ջանկարլո Ջաննինին, Ջեմմա Արտերտոնը, Ջեֆրի Ռայթը, Դևիդ Հարբորը, Եսպեր Քրիստենսենը, Անատոլ Տաուբմանը։

## Սյուժե
Վեսպերի դավաճանությունից հետո գործակալ 007-ը հանձն է առնում հետազոտելու անձնական վենդետայի հետ կապված մի գործ։ Իրականության որոնումների ճանապարհին Բոնդը և Էմը հարցաքննում են միստր Ուայթին, որից իմանում են, որ Վեսպերի շորթումնանենգ կազմակերպությունը բավականին բարդ է և վտանգավոր, քան իրենք պատկերացնում էին։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարկ Ֆորսթերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուելսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2006 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ԿՀՎ-ի մասին
Աբսիդ

մինի|աջից|Բյուզանդական եկեղեցու տիպիկ աբսիդի օրինակ գմբեթարդով
**Աբսիդ** կամ **ապսիդ** ( (apsis)՝ թաղ, կամար), շինության ծավալի մաս, որն ավարտվում է գմբեթարդով կամ թաղով։ Ներքին աբսիդ հատակագծում լինում է կիսաշրջան, պայտաձև, բազմանկյուն, արտաքուստ արտահայտված լինելու դեպքում՝ նույնաձև կամ ուղղանկյուն։ Քրիստոնեական եկեղեցիներում կենտրոնական աբսիդը կոչվում է ավագ խորան։

Կատեգորիա:Քրիստոնեական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Երբեք մի ասա «երբեք»

**«Երբեք մի ասա «երբեք»»** (), ռեժիսոր Իրվին Կերշների նկարահանած երրորդ ոչ պաշտոնական կինոֆիլմը Ջեյմս Բոնդի մասին։ Յան Ֆլեմինգի *«Գնդաձև կայծակ» օպերացիան* գրքի երկրորդ էկրանավորումն է (առաջինը 1965 թվականին է եղել)։ Շոն Քոններիի գլխավոր դերակատարմամբ Բոնդի մասին նկարահանված վերջին ֆիլմն է (որը նկարահանվել է Բոնդի մասին առաջին էկրանավորումներում)։ 
Գլխավոր դերերը մարմնավորում են Շոն Քոններին, Կլաուս Մարիա Բրանդաուերը, Մաքս ֆոն Սյուդովը, Բարբարա Կարերան, Քիմ Բեսինջերը, Բերնի Կեյսին, Ալեկ ՄակԿոուենը, Էդվարդ Ֆոքսը, Պամելա Սեյլեմը, Ռոուեն Ատկինսոնը։

## Սյուժե
Գործակալ 007-ը լրտեսական զենքերի հավաքածուն օգտագործելով երկրի երեսից սրբում է Նորին Մեծության թշնամիներին։ Բայց երբ մի անգամ գեղեցիկ պատանդուհին դանակը խրում է Բոնդի կողը, մեծ լրտեսի տնօրենը որոշում է, որ ժամանակն է իր լավագույն գործակալին զբաղվել սեփական մահացու մասնագիտությունը հղկելով։ Եվ ահա Ջեյմս Բոնդն ուղևորվում է առողջարան, բայց նա այնքան էլ հանգիստ չի լինի և մեր երակայությանը կզարմացնի իր հնարքներով։

## Դերերում

## Տես նաև
* «Առաքելությունն անիրագործելի է»
* «Առաքելությունն անիրագործելի է 2»
* «Առաքելությունն անիրագործելի է 3»
* «Առաքելությունն անիրագործելի է. Ֆանտոմ պրոտակոլը»
* «Օրվա ասպետը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իրվին Կերշների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մալթայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Ագորա

մինի|աջից|Տյուրոս քաղաքի ագորայի փլատակները
**Ագորա** (), ժողովրդական ժողով Հին Հունաստանում, ինչպես նաև սրահներով, առևտրական, հասարակական և պաշտամունքային շենքերով շրջապատված ժողովատեղի-հրապարակ, որտեղ գումարվում էր այդ ժողովը։ Սովորաբար տեղակայված էր քաղաքի կենտրոնում։

## Պատմություն
Հրապարակում, որը հիմնականում քաղաքի կենտրոնում էր, գտնվում էին քաղաքի գլխավոր շուկան (տարբեր տեսակի ապրանքներով բաժանված էր «շրջանների») և հաճախ կառվարական հիմնարկները։ Ագորային, որպես կանոն, շրջապատել են արհեստավորների վարպետությամբ կառուցված սրահներ, տաճարներ։ Երբեմն ագորայի օրինակով կանգնեցվել են արձաններ։ Շատ հաճախ ագորան հանդիսանում էր քաղաքի տնտեսական և վարչական կենտրոնը։ Ագորայում հրապարակավ ցուցադրվում էին պոլիսի գործող օրենսդրությունը, քարի վրա գրված կարևոր որոշումներ, պաշտոնական վճիռներ և այլն։

Սկզբնապես ագորան իրենից ներկայացրել է բաց հրապարակ՝ կառուցվող քաղաքի մեջտեղում։ Սակայն դասական շրջանում ագորայի դիրքը դարձավ ավելի առանձնացված, իսկ ագորայի հետագա տիպն ամբողջովին առանձին էր, կանոնավոր պլանավորված և քաղաքի հետ կապված էր միայն դարպասների միջոցով (ագորայի նման ամենաշատ քանակով տարածքներ կարելի է գտնել Փոքր Ասիայում)։ Ագորայի նախագծումը ազդեցություն է ունեցել Հին Հռոմի ճարտարապետության վրա։

Ամենամեծ և հայտնի ագորաներից մեկը Աթենքի ագորան է՝ կառուցված Ք. ա. VI-I դարերում մեծաթիվ առևտրական և հասարակական շինություններով (հանդիսանում էր Ակրոպոլիս բլրի Ներքին քաղաքի կենտրոնը)։ Նաև հայտնի են Սպարտայի և Կորնթոսի ագորաները։

Հրապարակում հսկողության պահպանման համար նշանակվեցին հատուկ պաշտոնական դեմքեր` ագորանոմներ (մետրոնոմներ, որոնց պարտականությունն էր վերահսկել, որպեսզի ճիշտ օգտագործվեն միջոցները), սիտոֆիլակներ (դիտորդ հացի առևտրում) և այլն։

## Տես նաև
* Ագորանոմներ
* Ագորաֆոբիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Աթենքի ագորայի պաշտոնական պեղումներ

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի հասարակություն
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Հրապարակներ
Գեորգ Ագրիկոլա

**Ագրիկոլա** (, իսկական անունը՝  **Գեորգ Պավեր**, Պաուեր կամ **Բաուեր**, այսինքն՝ *գյուղացի*, ), գերմանացի գիտնական, միներալոգ և մետալուրգ, կրթությամբ՝ բժիշկ։

Ծնվել է մարտի 24-ին։ Հայտնի է որպես «հանքաբանության հայր»։ 1533 թվականին Յախիմովից (Չեխիա) տեղափոխվում է Խեմնից (Սաքսոնիա), թողնում բժշկությունը (1534) և զբաղվում հանքաբանությամբ։ Ագրիկոլան առաջինը տվեց օգտակար հանածոների, նրանց մշակման և մետալուրգիայի սիստեմատիկ նկարագրությունը։ Նկարագրել է 20 նոր միներալ։ Նրա «De re metallica Libri XII» (1550, հրտ.1556) աշխատությունը երկու դար ծառայել Է որպես լեռնային գործի տեխնիկայի և մետալուրգիայի հիմնական ձեռնարկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի հանքաբաններ
Կատեգորիա:Ալքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ավանդատուն

մինի|Ավանդատուն|250x250փքս
**Ավանդատուն**, եկեղեցու խորաններին կից սենյակ։ Ավագ խորանից հյուսիսայինը մկրտատունն է, հարավայինը՝ սարկավագատունը (բուն ավանդատուն, որտեղ պահվում են եկեղեցու սպասքն ու զարդերը՝ «*ավանդները*»)։

## Ավանդատները Հայաստանում
4-5-րդ դարերում Հայաստանում ավանդատներն ուղղանկյուն թաղածածկ սենյակներ էին՝ հաճախ ծածկի վերևում թաքստոցով։ 7-րդ դարի սկզբից ավանդատան արևելյան պատին փոքր, կիսաշրջանաձև խորան են կառուցել։ 9-րդ դարի վերջից ավանդատներ են կառուցվել նաև եկեղեցիների արևմտյան կողմում, ինչը լայն տարածում է ստացել IX–XIII դարերում։ Հայկական վանքերի գլխավոր եկեղեցիների ավանդատները մեծ մասամբ երկհարկանի են, բարձակային աստիճաններով։ Ավանդատներում քարե փոքր սեղան է դրվել, և տարին մեկ անգամ՝ եկեղեցու տոնին կամ հատուկ այլ օր Պատարագ մատուցվել։

## Գրականություն
* Օրմանյան Մաղաքիա, Ծիսական բառարան, Երևան, 1992։

Կատեգորիա:Քրիստոնեական ճարտարապետություն
Ավաչինյան սոպկա

**Ավաչինյան սոպկա** կամ **Ավաչա** (), գործող կրկնակի հրաբուխ Կամչատկայի հարավում, Կամչատկայի Պետրոպավլովսկից հյուսիս։ Բարձրությունը 2741 մ է։ Կազմված է հրաբխային լավաներից, տուֆից և մոխրից։ Հաճախակի են արտավիժումները (1730-ից սկսած՝ 15 անգամ)։ Մշտապես ծխում է։ Կոնաձև գագաթը գտնվում է խառնարանում։ 1000 մ բարձրության վրա կա հրաբխագիտական կայան։

Փաստագրված ժայթքումները տեղի են ունեցել 1737, 1772, 1779, 1789, 1827, 1837, 1855, 1878, 1771, 1894, 1895, 1901, 1909, 1926, 1927, 1938, 1945, 1991 և 2001 թվականներին։

## Պատկերասրահ

Avachinsky Volcano.jpg
Avacha1.jpg
The Avachinsky volcano and my town.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն հրաբխի մասին  
* Avachinsky at Global Volcanism Program 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Միլոշ Զեման

**Միլոշ Զեման** (, ), Չեխիայի Հանրապետության երրորդ և ներկայիս նախագահը (2013 թվականից)։ Պաշտոնավարում է 2013 թվականի մարտի 8-ից։ Եղել է նաև Չեխիայի վարչապետը 1998 թվականից մինչև 2002 թվականները։

Զեմանը որպես Չեխիայի նախագահ ընտրվել է 2013 թվականի հունվարին։ Նա առաջին նախագահն է Չեխիայի պատմության մեջ, ով ընտրվել է ուղղակի ժողովրդի կողմից, նախկին նախագահներ Վացլավ Հավելը և Վացլավ Կլաուսը ընտրվել էին Չեխիայի խորհրդարանի կողմից։ 2018 թվականի հունվարի 27-ին վերընտրվել է այդ պաշտոնում։

## Վաղ տարիներ (Սոցիալիստ Չեխոսլովակիա)
Զեմանը ծնվել է Կոլինում։ Նրա ծնողները ամուսնալուծվել են երբ նա երկու տարեկան է եղել։ Զեմանը ապրել է մոր հետ, ով ուսուցչուհի էր։ Նա սովորել է Կոլինի բարձրագույն դպրոցում, որից հետո 1965 թվականին ուսումը շարունակել է Պրահայի Տնտեսագիտական համալսարանում, որը ավարտել է 1969 թվականին։

1968 թվականին Պրահայի գարնան ընթացքում նա դարձել է Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ, սակայն նրան վտարել են կուսակցությունից, քանի որ նա համաձայն չէր 1970 թվականի Վարշավյան պակտի հետ, որի ժամանակ Խորհրդային զորքերը մտան Չեխոսլովակիա։ Նրան ազատեցին աշխատանքից, և նա ստիպված էր աշխատել Սպորտպրոպագ սպորտային կազմակերպությունում (1971–1984)։ 1984 թվականից նա աշխատել է Ագրոդատ կազմակերպությունում։ Սակայն նրան նորից ազատեցին այս ժամանակ «Prognostika a přestavba»-ում իր քննադատական հոդվածի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Չեխիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Չեխիայի նախագահ

**Չեխիայի նախագահ** (), Չեխիայի Հանրապետության բարձրագույն պետական պաշտոնը։ Գործում է 1993 թվականից սկսած։ Ներկայացնում է Չեխիան միջազգային ատյաններում, հանդիսանում է Չեխիայի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։

Մինչև 2013 թվականը ընտրվել է Չեխիայի երկու ազգային ժողովների կողմից, 2013 թվականին հունվար ամսին անցկացվել է արդեն նախագահական ուղիղ ընտրություն։

## Նախագահների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չեխիայի Նախագահի պաշտոնական կայքը

*
Չեխիա
Թոմի Էմանուէլ

thumb|Թոմի_Էմանուէլ (2015)
**Թոմի Էմանուէլ** (), ավստրալիացի կիթառահար։

Թոմի Էմանուէլը սկսել է կիթառ նվագել 4 տարեկանից։ Հետագայում նա այդպես էլ չստացավ երաժշտական կրթություն։ 
1966 թ. մահանում է նրա հայրը և 7 տարեկան Թոմին սկսում կիթառ ուսուցանել՝ ընտանիքին ֆինանսապես օգնելու համար։ 11 տարեկանում նա արդեն փորձառու երաժիշտ էր։

Թոմին կատարել է 2000 ձայնագրություն և թողարկել է 16 սոլո ալբոմ։

## Սկավառակագրություն

* From Out Of Nowhere (1979)
* Up From Down Under (1987)
* Dare To Be Different (1990)
* Determination (1992)
* The Journey (1993)
* The Journey Continues (1993)
* Initiation (1995)
* Classical Gas (1995)
* Can’t Get Enough (1996)
* Collaboration (1998)
* Only (2000)
* Greatest Hits (2001)
* Endless Road (2004)
* Live One (2005)
* The Mystery (2006)
* Happy Hour (2006) with Jim Nichols
* Center Stage (2008)
* Just Between Frets (2009) with Frank Vignola
* Little by Little (2010)
* Tommy Emmanuel Essential 3 CD (2010)
* All I Want For Christmas (2011)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ռուսական կայք Թ. Էմանուելի մասին 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1955 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Մայիսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Ավանդություն

**Ավանդություն**, ժողովրդական բանավոր արձակի տեսակներից, կարճ հուշապատումներ տեղային նշանակություն ունեցող դեպքերի ու դեմքերի, առարկաների ու երևույթների մասին։

Ավանդությունները լինում են ստուգաբանական, բացատրական և վարքաբանական։ Տալիս են աշխարհագրական, պատմական, կենցաղային, կրոնական և այլ տեղեկություններ ու գիտելիքներ։ Լայն տարածում են գտել Նոյի տապանի, Պրոմեթևսի, Ալեքսանդր Մակեդոնացու, Լոխման հեքիմի, դոկտոր Ֆաուստի մասին ավանդությունները։ Հայ ժողովուրդը ևս ստեղծել է ազգային ավանդություններ ու ավանդական զրույցներ։ Դրանք արտացոլում են մեր ժողովրդի հնամենի հավատալիքները, հասարակական կյանքն ու կենցաղը, պատմական բախտորոշ իրադարձությունները։ Հայտնի են Մհերի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Վարդան Մամիկոնյանի, զորավար Անդրանիկի մասին ավանդությունները։ Կան նաև բազմաթիվ ավանդություններ՝ Հայկական լեռնաշխարհի տարբեր բնակավայրերի, պատմական հուշարձանների, աշխարհագրակ միան տեղանունների մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Ավանգարդիզմ

[300px|մինի|[Շատրվան (Դյուշան)|Շատրվան, Մարսել Դյուշան, 1917]]
**Ավանգարդիզմ**, (, բառացի՝ *avant* - առջև, *garde* - Պահազոր), պայմանականորեն այդպես է կոչվել 20-րդ դարի գեղարվեստական այն շարժումը, որին բնորոշ են խզումը ռեալիստական կերպարի նախկին ավանդույթից, նոր արտահայտչամիջոցների ու երկերի ձևական կառուցվածքի որոնումները, արվեստին առաջադրում է հատուկ, կարգավորող դեր գաղափարական մտածողության ճգնաժամի և հակասություններից քայքայված իրականության պայմաններում։

## Անվանումը
Բառացի նշանակում է ռազմական ստորաբաժանում, զորամաս կամ միավորում, որը զորքի կամ նավատորմի ռազմերթի ժամանակ ընթանում է գլխավոր ուժերի առջևից՝ նրանց պահպանելու նպատակով։ Եզրը օգտագործում էին ֆրանսիացի սոցիալիստ ուտոպիստները։ 1825 թվականին Անրի Սեն Սիմոնը իր «Նկարիչը, գիտնականը և բանվորը» հոդվածում առաջատար դերը տալիս է նկարչին՝ «Այդ մենք՝ նկարիչներս, լինելու ենք ձեր ավանգարդը (առաջապահը)»։ Քննադատության և արվեստագիտության մեջ «Ավանգարդիզմ» տերմինը կիրառվում է 1920-ական թվականներից, սակայն դեռևս չունի հստակ գիտական որոշակիություն և գրականության ու արվեստի տարբեր պատմաբաններ օգտագործում են տարբեր բովանդակությամբ։

## Ուղղություններ և հոսանքներ
Ավանգարդիզմը 20-րդ դարի բուրժուական մշակույթի ճգնաժամի արտահայտությանն է, առաջ Է եկել անարխիստական, սուբյեկտիվիստական աշխարհըմբռնումից։ 20-րդ դարի առավել բուռն զարգացման տարիներին (1905-1930) նրա հատկանիշները դրսևորվեցին մոդեռնիզմի մի շարք դպրոցներում և հոսանքներում՝ [մինի|[Ավտովազք (նկար)|Ավտովազք, Պյոտր Վիլյամս, 1930 թիվ, ավանգարդիստական նկար]] 
* ֆովիզմ,
* կուբիզմ,
* ֆուտուրիգմ,
* էքսպրեսիոնիզմ,
* դադաիզմ,
* սյուրռեալիզմ,
* «բանականության հոսանքի» գրականություն,
* ատոնալ երաժշտություն,
* դոդեկաֆոնիա և այլն։

Միևնույն ժամանակ, արտահայտվեցին 20-րդ դարի մի քանի խոշոր վարպետների ստեղծագործության մեջ, նրանց գեղարվեստական գործունեության այս կամ այն շրջանում։ Պոլ Էլյուարը (Ֆրանսիա), Վ. Նեգվալը (Չեխոսլովակիա), Բերտոլդ Բրեխտը, Ի. Բեխերը, Հ. Այսլերը (Գերմանիա), Դ. Ռիվերան (Մեքսիկա) հարել են ավանգարդիզմին։ Ավանգարդիզմի շատ ներկայացուցիչներ, չկարողանալով ազատվել բուրժուական մտածողության շրջանակներից, մնացին գեղագիտական սուբյեկտիվիզմի դիրքերում և հայտնվեցին մոդեռնիզմի կարկառուն ներկայացուցիչների թվում (Ջեյմս Ջոյս՝ Իռլանդիա, Մ. Պրուստ՝ Ֆրանսիա, Պոլ Մոնդրիան՝ Նիդերլանդներ, Սալվադոր Դալի՝ Իսպանիա, Պ. Քլեե՝ Շվեյցարիա, Վ. Վ. Կանդինսկի)։ Տարբեր միտումների արտասովոր անկայուն զուգորդումները հանգեցնում են Ավանգարդիզմին բնորոշ գեղագիտական երկվության, հակասության (օրինակ՝ Գիոմ Ապոլիների պոեգիան, Պաբլո Պիկասոյի արվեստը՝ Ֆրանսիա) և հաճախ՝ գեղարվեստական էկլեկտիկությսւն։

## Տես նաև
* Աբսուրդի դրամա
* Նոր վեպ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Փիթեր Գրին

**Փիթեր Գրին** (, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ադամանդե ոստիկանը», «Դիմակը» և «Գլուխների որսորդը» ֆիլմերից։ Լինելով բնավորության դերասան՝ հիմնականում մարմնավորում է բացասական կերպարների։

## Կենսագրություն
Փիթեր Գրինը ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 8-ին ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգի Մոնթքլեր քաղաքում։ Տասնհինգ տարեկան հասակում թողնելով ավագ դպրոցը՝ հեռացել է տնից և տեղափոխվել Նյու Յորք։ Լին Ստրասբերգի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտին միանալուց և իր դերասանական կարիերան սկսելուց առաջ աշխատել է որպես պիցցա առաքող և բեռնատար մեքենայի վարորդ։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ խաղացել է թատրոնում։

Գրինն իր դերասանական գործունեությունն սկսել է 25 տարեկանում՝ խաղալով «Hardball» հեռուստասերիալի դրվագում, այնուհետև դեր է ստացել «Անխուսափելիության օրենքը» ֆիլմում։ Փիթերը ճանաչման է արժանացել «Դիմակը» (Դորիան Թայրել), «Քրեական ընթերցվածք» (Զեդ) և «Ուղևորություն դեպի Հնդկաստան» ֆիլմերում (Ռեդֆութ) ֆիլմերի շնորհիվ։

1998 թվականին *Premiere Magazine* ամսագրում տպագրվել է *Career high* հոդվածը,որում անդրադարձ է կատարվել Գրինի՝ թմրամիջոցների (մասնավորապես հերոին)  հետ կապված խնդիրներին։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նա անցել է թմրամոլության բուժման կուրս, բայց հետագայում պարբերաբար կրկին բախվել է այդ խնդրին։

Իր արտաքինի շնորհիվ Փիթեր Գրինը կինոնկարների մեծ մասում մարմնավորել է բացասական կերպարների, ավազակների, թմրանյութեր վաճառողների, մարդասպանների, նախկին բանտարկյալների և չարագործ ոստիկանների։

Կինոյում իր աշխատանքից բացի Գրինը նկարահանվել է մի շարք տեսահոլովակներոում, ինչպիսիք են՝ «Fed up» (House of Pain), «A,B,C’s» (Prodigy, Mobb Deep), «Give me a chance» և «Mechanix» (Danny Diablo), ինչպես նաև «U.F. Joes» (Saints)։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Ջիլ Սեյնթ Ջոն

**Ջիլ Սեյնթ Ջոն** (, ), ամերիկացի դերասան։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ադամանդները հավերժ են», «Խաղացողը» ֆիլմերից։ Նրա առավել հայտնի դերերից է Թիֆանի Քեյսի դերը «Ադամանդները հավերժ են» ֆիլմում, որտեղ նա մարմնավորում էր Ջեյմս Բոնդի ընկերուհուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Սաբահ (երգչուհի)

**Սաբահ** ( )՝ բուն ազգանունը **Ժանեթ Ֆղալի** (), հայտնի է նաև "Սաբբուհա" և "Շահրուրա" մակդիրներով, (), նշանավոր լիբանանցի համա-արաբական երգչուհի լիբանանյան ժողովրդային երաժշտության։ Նաև դերեր առած է մեծ թվով լիբանանյան և եգիպտական ֆիլմերի մեջ ինչպես նաև երաժշտական թատրոնի մեջ։ Ունեցել է արաբական և միջազգային մեծ ճանաչում իր երգահանդեսներով ու փառատոներու մեջ մասնակցություններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1927 ծնունդներ
Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Վացլավ Կլաուս

**Վացլավ Կլաուս** (, ), չեխ տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ, Չեխիայի Հանրապետության երկրորդ նախագահը (2003-2013), Մոսկվայի պետական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր։ Եղել է նաև Չեխոսլովակիայի երկրորդ և վերջին վարչապետը 1992 թվականի հուլիսից մինչև Չեխոսլովակիայի կազմալուծումը՝ 1993 թվականի հունվարը և անկախ Չեխիայի Հանրապետության առաջին վարչապետը (1993-1998)։

Կլաուսը Չեխիայի ամենամեծ աջակենտրոն կուսակցության՝ Քաղաքացիական դեմոկրատական կուսակցության համահիմնադիրներից է։ Նրա նախագահությունը ուղեկցվել է բազում տարաձայնություններով մի շարք խնդիրների նկատմամբ ունեցած տեսակետների պատճառով՝ սկսած գլոբալ տաքացման նկատմամբ սնահավատությունից մինչև եվրոսնոտիապաշտություն և կառավարման վերջին ամիսներին մեծածավալ համաներումների պատճառով։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Կլաուսը ծնվել է 1941 թվականի հունիսի 19-ին Պրահայում Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատի ժամանակ և մինչև 1948 թվականը մեծացել Պրահայի Վինոգրադի համայնքում։ Իր խոսքերով մինչև 4 տարեկանը Կլաուսը 1945 թվականի մայիսին մասնակցել է Պրահայի ապստամբության ժամանակ բարիկադների կառուցմանը։

Կլաուսը սովորել է միջազգային առևտրի տնտեսագիտության ոլորտում և 1963 թվականին ավարտել Պրահայի տնտեսագիտական համալսարանը։ Որոշ ժամանակ սովորել է նաև Իտալիայի համալսարաններում (1966) և ԱՄՆ-ի Կոռնելի համալսարանում (1969)։ Այնուհետև սովորել է Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, որը 1970 թվականին կիսատ է թողել։

Այնուամենայնիվ նա շուտով աշխատանքի է անցնում Չեխոսլովակիայի պետական բանկում, որտեղ 1971-1986 թվականներին զբաղեցնում է տարբեր պաշտոններ։ Կլաուսն այլ երկրներ այցելելու առանձնահատուկ թույլտվություն ուներ՝ կարող էր այցելել հիմնականում սոցիալիստական երկրներ։ Սա կարող էր փոքր առավելություն լինել այդ ժամանակ։ 1887 թվականին Վացլավը միացավ Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի Վիճակագրության ինստիտուտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Վացլավ Կլաուսի անձնական կայք
* Նախագայի պաշտոնական կայքը
* Դոկտորական պատվավոր աստիճաններ, Ֆրանսիսկո Մառոկինի համալսարան 

Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Չեխ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Չեխիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Չեխիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստներ
Կեչրոր

**Կեչրոր** կամ **Քեչրոր**, միջնադարյան քաղաքավան Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում։ Ներկայումս գտնվում է Թուրքիայի Կարսի մարզում՝ Կաղզվանից ոչ հեռու։

## Պատմություն
Հիշատակում է Վարդան աշխարհագիրը, նշելով, որ 12-րդ դարում Խառաչա ամիրան Կեչրորը վաճառել է Խըզլ Ասլան ամիրային։ Ամրոցի ավերակների մոտ կա թուրքերեն ցուցանակ հետևյալ տեղեկատվությամբ. Կեչիվանի բերդ: Ասվում է, որ այս բերդը մ.թ.ա. 650-մ.թ. 16 թվականներին Կովկասից եկած և Արաքսի հովիտներում հաստատված Սակա թուրքերի (սկյութներ) ղեկավար Ալփեր Թունգայի արոտավայրերից է եղել: Բերդը հիշվում է հերոսական տարբեր հեքիաթներում: Արսաքլըների ժամանակաշրջանում կոչվել է նաև Արթագեյրա անվամբ: 5-րդ դարում անցել է հռոմեացիներին: 618 թվականին անունը հայտնի միակ քաղաքն էր Կարսի շրջանում և պատկանում էր օղուզներից սերված Կամսարական իշխաններին: Աբբասյան ալ-Մուսթանսիր Բիլլահ խալիֆայի օրոք ավերվել է մոնղոլ Հուլավու խանի կողմից: Հետագայում կարակոյունլու Կարայուսուֆի կողմից բարեկարգվել, իսկ Թիմուրի կողմից՝ վերակառուցվել է: 1579 թվականին բերդն անցել է օսմանցիների ձեռքը և նորոգվել: 1828 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ պաշարվել է ռուսների կողմից և թնդանոթներով ավերվել: Որպես մեկ դարպաս ունեցող քաղաք հիշվող Կեչիվանի անունը 1960 թվականին փոխվել է և անվանվել է «Թունչքայա»:։

## Տեղագրություն
Ըստ Ղուկաս Ինճիճյանի, Կեչրորը գտնվել է Երասխի ձորահովտում, Անի քաղաքի մերձակայքում, իսկ ըստ Ղևոնդ Ալիշանի՝ Վարաժնունիք (Ծաղկունիք) գավառում, Կեչառույքի մոտ՝ բարձրադիր վայրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր
Շենգավիթ ՖԱ

**Շենգավիթ** 97 մ.պ. թիմը առաջին անգամ ՀՀ ֆուտբոլի առաջնությունում մասնակցեց 2010 թվականին մինչև 14տ. Ա ենթախմբում։ Այդ տարի Շենգավիթ 97 մ.պ. թիմը անհաջող մրցաշրջան անցկացրեց, զբաղեցնելով նախավերջին 9-րդ տեղը։
2010 թ. Ցուցանիշներ.
18 խաղ,3 հաղթանակ,1 ոչ ոքի,14 պարտություն։ Խփած գոլեր 10,բաց թողնված գոլեր 78,միավոր 10։
Լավագույն խաղ՝Շենգավիթ-97 2-1 Փյունիկ-Մրգաշատ-97։ Գոլեր՝Հարություն Ասատրյան 21(1-0),Ժիրայր Պապիկյան 55(2-0),Ինքնագոլ 57(2-1)։
2011 թ.
2011 թ.-ին ՀՀ ֆուտբոլի մինչև 15տ. առաջնությունում, Շենգավիթ 97-ը զբաղեցրեց նախավերջին 11-րդ տեղը։
2011 թ. Ցուցանիշներ.
22 խաղ,1 հաղթանակ,4 ոչ ոքի,17 պարտություն։ Խփած գոլեր 13,բաց թողնված գոլեր 67,միավոր 7։
Լավագույն խաղ՝ Շենգավիթ-97 4-0 Ֆուրման-97։ Գոլեր՝Լևոն Մանուկյան 17(1-0),Համբարձում Խաչատրյան 34(2-0),Վարազդատ Սարգսյան 46(3-0),Հարություն Ասատրյան 50(4-0)։
2012—2013 թթ.
Շենգավիթ 97-ը 2012—2013 թթ. մինչև 16տ. մրցաշրջանը անցկացրեց Բ ենթախմբում, գրավելով 1-ին տեղը։ Այդ տարի թիմին զգալի չափով օգուտ տվեց նորանշանակ մարզիչ՝Ներսես Մանուկյանը։ Գրեթե անպարտելի մրցաշրջան անցկացրեցին Շենգավիթ 97-ի տղաները։ ՀՖՖ որոշմամբ 2012—2013 թթ. Բ ենթախմբի 4 լավագույն ֆուտբոլիստներից,2-ը Շենգավիթ 97-ից էին՝դարպասապահ՝Հովհաննես Արշակյանը և հարձակվող՝Դավիթ Գալստյանը։
2012—2013 թթ. Ցուցանիշներ.
20 խաղ,17 հաղթանակ,0 ոչ ոքի,3 պարտություն։ Խփած գոլեր 89,բաց թողնված գոլեր 13,միավոր 51։
Լավագույն խաղ՝ Շենգավիթ-97 4-1 Ֆուրման-97։ Գոլեր՝Արամ Խաչատրյան 27(1-0),Լիպարիտ Դաշտոյան 37(1-1),Ժիրայր Պապիկյան 43(2-1),Հարություն Ասատրյան 57(3-1),Արմեն Իսայան 67(4-1)։

Թիմի ընդհանուր կազմը՝
1.Հովհաննես Արշակյան(դպ) 23.Սայադ Սմբատյան 3.Վահե Սեպանյան 7.Դավիթ Նավասարդյան(ավագ) 4.Հովհաննես Կուրեղյան 15.Մկրտիչ Պորտուգալյան 6.Արսեն Կիրակոսյան 17.Արմեն Իսայան 13.Ժիրայր Պապիկյան 11.Դավիթ Գալստյան 2.Սևակ Թադեվոսյան 12.Թելման Մանուչարյան 5.Նարեկ Սիմոնյան 10.Համբարձում Խաչատրյան 14.Արամ Խաչատրյան 8.Լևոն Մանուկյան 9.Նարեկ Սիմոնյան 37.Արամ Համբարձումյան 20.Հովնան Անդրեասյան 21.Նարեկ Մաքոյան
Գլխավոր մարզիչ՝Ներսես Մանուկյան։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Սպորտը Երևանում
Իգոր Պրեսնյակով

**Իգոր Վիտալևիչ Պրեսնյակով** (, ), ռուս կիթառահար։ Հայտնի է դարձել 2007 թվականին՝ ՅուԹուբ վիդեո-կայքի միջոցով, որտեղ ունի ավելի քան 350.000 բաժանորդ, իսկ նրա ստեղծագործությունները լսվել են ավելի քան 168 միլիոն անգամ։

Իգոր Պրեսնյակովը Մոսկվայում ուսումնասիրել է դասական երաժշտություն, այնուհետև կատարելագործման նպատակով մեկնել Նիդերլանդներ։ Նա ակուստիկ կիթառի միջոցով կատարում է դասական, փոփ և ռոք երաժշտության հայտնի ստեղծագործություններ։

2012 թ. Ի. Պրեսնյակովը համերգով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում։

## Սկավառակագրություն
* *Good times (Happy Guitar Instrumentals, Vol. 1, 2010)*, համագործակզությամբ՝ Julian Anderson, Wonderland Records
* *Chunky Strings* (2010), Presnyakov Music Productions
* *Acoustic Rock Ballad Cover* (2011), Presnyakov Music Productions
* *Acoustic Pop Ballads* (2011), Presnyakov Music Productions

## Արտաքին հղումներ
* Իգոր Պրեսնյակովի պաշտոնական կայքը
* Իգոր Պրեսնյակովի ալիքը YouTube-ում

Կատեգորիա:Յություբերներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Ավստրիայի նախագահերի ցանկ

**[[Ավստրիա]]յի նախագահների ցանկ.**

## Առաջին հանրապետության նախագահներ (1918—1938)

## Երկրորդ հանրապետության նախագահներ (1945֊ից հետո)

*
Ավստրիա
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ավստրիա
Վրաստանի նախագահ

**Վրաստանի նախագահ** (վրացերեն՝ საქართველოს პრეზიდენტი), Վրաստանի բարձրագույն պետական պաշտոնը։

Նախագահը հիմնականում նոմինալ ղեկավար է, ինչպես խորհրդարանական շատ ժողովրդավարություններում։ Գործադիր իշխանությունը պատկանում է կառավարությանը և վարչապետին։ Առաջին անգամ այդ պաշտոնը հիմնադրվել է Վրաստանի ԽՍՀ-ի Գերագույն Խորհրդի կողմից 1991 թվականի ապրիլի 14-ին՝ Խորհրդային Միությունից Վրաստանի անկախության հռչակումից հինգ օր անց։ Նախագահն ընտրվում է հինգ տարի ժամկետով։

Ներկայիս նախագահը Միխայիլ Կավելաշվիլի է։ 

## Նախագահների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վրաստանի նախագահի պաշտանական կայք 
* Վրաստանի նախագահի պաշտոնական կայք (անգլերեն տարբերակ)  

## Ծանոթագրություններ

Վրաստան
*