Հե՞շտ է երիտասարդ լինել (ֆիլմ)

**Հե՞շտ է երիտասարդ լինել** (), 1986 թվականին նկարահանված լատվիական խորհրդային վավերագրական ֆիլմ։ Ռեժիսորը Յուրիս Պոդնիեկսն է։ Ֆիլմը պատմում է «Վերակառուցման» տարիներին խորհրդային երիտասարդների ունեցած խնդիրների մասին։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1987 թվականի հունվարի 17-ին Մոսկվայում, իսկ հունվարի 26-ին` Ռիգայում։ Ֆիլմը հասարակության մեջ ռեզոնանս է առաջացրել։ Այն գնվել է տասնյակ երկրների հեռուստաընկերությունների կողմից, ունի հայրենական և արտասահմանյան մրցանակներ։

«Հե՞շտ է երիտասարդ լինել» արտահայտությունը դարձել է թևավոր։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 80-ական թվականների երիտասարդ մարդկանց խնդիրների, ծնողների և հասարակության հետ ունեցած նրանց հակամարտությունների, իրենց տեղը և կյանքի իմաստը փնտրելու, նրանց երազանքների և ցանկությունների մասին։

Ֆիլմը սկսվում է ռոք համերգի տեսարանով և ընդմիջվում է դեռահասների դատավարության կադրերով, որոնք այս համերգից վերադառնալիս ջարդել էին մի քանի վագոններ։
Այնուհետև երիտասարդը, որ հերթապահություն էր անցկացնում լատվիացի հրաձիգների հուշարձանի մոտ, խոսում է այն գաղափարների բացակայության մասին, որոնց համար անհրաժեշտ է ապրել և պայքարել, քննարկում է հասարակության «ոսկրացած լինելը»։ Երիտասարդ փանքն ասում է, որ իրենց` փանքերին և մետալիստներին, ծնում է հենց նույն հասարակությունն իր երկերեսանիությամբ։ Երիտասարդները միանում են այդ շարժումներին` առօրյայից հեռանալու և «իրենց թատրոնը» խաղալու համար։ Էկրանին երևում է դիահերձարանի երիտասարդ աշխատողը, աղջիկը, որ որոշել է վերջ տալ իր կյանքին, կրիշնաիստ տղան։ Երկար մազերով մարդը պատմում է, թե ինչու են իրեն ձերբակալել։ Արծածվում է թմրամոլության թեման, որն արդիական էր դարձել հակաալկոհոլային արշավի ժամանակ։ Երիտասարդ մայրիկն անհանգստացած է իր աղջկա ապագայի համար` Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարից հետո, իսկ աֆղանցի զինվորներն իրենց օտար են զգում իրենց տանն ու 20 տարեկանում խիստ «ծերացած» են զգում իրենց։ Ֆիլմն ավարտվում է խորհրդանշական կադրերով. «հույսի կապույտ ծովում»` երիտասարդ լատվիացի ռեժիսորի սիրողական ֆիլմում կանգնած մարդկանց տեսարանով։

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Յուրիս Պոդնիեկս
* Սցենարի հեղինակներ՝ Աբրամ Կլյոցկին, Յուրիս Պոդնիեկս
* Օպերատոր՝ Կալվիս Զալցմանիս
* Կոմպոզիտոր՝ Մարտինշ Բրաունս

## Մրցանակներ
* «Մեծ բյուրեղապակի» մրցանակ, տարվա լավագույն վավերագրական ֆիլմ անվանակարգում (1986)
* Ամերիկյան վավերագրական կինոյի միջազգային ասոցացիայի մրցանակ (1987)
* «Նիկա» մրցանակ, լավագույն ոչ խաղարկային ֆիլմի համար (1987)
* Կրակովի կարճամետաժ ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնի FIPRESCI մրցանակ (1987) 
* Թբիլիսիի Երիտասարդ կինեմատոգրաֆիստների համամիութենական կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ (1987)
* Կաննի միջազգային կինոփառատոնի FIPRESCI մրցանակ (1988)
* Բեռլինում միջազգային կինոփառատոնի «Panorama» ծրագրի մասնակցություն (1988)
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ

## Շարունակություն
Յուրիս Պոդնիեկսը մտադիր էր վերադառնալ իր հերոսներին 10 տարի անց։ 1992 թվականին ամռանը Յուրիսը մահանում է։ Ֆիլմի շարունակությունը 1997 թվականին թողարկում է առաջին ֆիլմի մոնտաժող Անտրա Ցիլինսկան։ Ֆիլմը հրապարակվել է Յուրիս Պոդնևվսկու ստուդիայում «Հե՞շտ է լինել... 10 տարի անց» () անվանումով։ Նոր ֆիլմում առաջին ֆիլմի դերասաններն արդեն 40 տարեկան են և ավելի, նրանց երեխաներն այն նույն տարիքին են, որքան իրենք էին խորհրդային ֆիլմում։
2010 թվականին Անտա Ցիլինսկան թողարկում է այս ցիկլի նոր` «Արդյո՞ք հեշտ է ... 20 տարի անց» ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հե՞շտ է երիտասարդ լինել» ֆիլմը latfilma.lv կայքում
* «Հե՞շտ է երիտասարդ լինել» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* Հոդվածներ ֆիլմի մասին  «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* «Подстреленные птицы. Воспоминания о Гвидо Звайгзне, Юрисе Подниексе, Андрисе Слапиньше» «Искусство кино» ամսագրի կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լատիշերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր