Լեզվի քաղցկեղ

**Լեզվի քաղցկեղը** բերանի խոռոչի քաղցկեղներից է։ Լեզվի քաղցկեղը կազմում է բերանի խոռոչի քաղցկեղների 35-50% , իսկ ընդհանուր քաղցկեղների մեջ կազմում է 1․0%։ Տարեկան գրեթե հայտնաբերվում է 18,000 դեպք, որից մահերը կազմում են մոտ 3000-ը։ Ռիսկային տարիքը 50-60տ։

## Առաջացման գործոններ
Ինչպես ցանկացած քաղցկեղի այնպես էլ լեզվի քաղցկեղի առաջացման մեջ կարևոր դեր են խաղում ՝

# Ժառանգական նախատրամադրվածությունը
# Աշխատանքի բնույթը
# Ալկոհոլի չարաշահումը
# Ծխախոտը
# Պարպերաբար մեխանիկական, քիմիական, ֆիզիկական վնասվածքները
# Ուղեկցող այլ հիվանդություններ

## Լեզվի քաղցկեղի առաջացման հնարավոր նշաններ
# Լեզվի չլավացող վերքեր
# Լեզվի տեղային ցավեր
# Պարբերաբար բերանի խոռոչում անզգայացման նշաններ
# Ինքնաբերաբար կամ աննշան գրգռիչից լեզվի արյունահոսություն 
# Քաշի կորուստ վերը նշված գանգատների հետ միասին   Խորացած դեպքերի ժամանակ կարող են լինել բերանից գարշահոտություն, խոսքի, կլման, շարժումների խանգարում ընդհուպ բացարձակ անհնարինություն։

## Հիվանդության արտահայտում
Լեզվի քաղցկեղը արտահայտվում է լեզվի կողմնային մակերեսներին 70-75%, լեզվարմատը ախտահարվում է 20%, լեզվի ծայրը, ստորին և վերին մակերեսները 5-10%։ Սկզբում առաջանում է պինդ ցավոտ ներսփռանք, առանաց հստակ սահմանների։ Մեծամասամբ լեզվի կողմնային մակերսներներին երևում են ատամների հետքերը, որպես մեխանիկական գրգռման հետևանք ատամների կողմից։ Ներսփռանքը կարող է վերածվել խոցի։ Առաջ է բերում խոսքի, կլման, լեզվի շարժումների խիստ սահմանափակում։

Ունի արտահայտման չորս փուլ՝
# Ներսփռանքը լեզվի հաստությունում է, չափերը մոտ 1սմ, տեղային ավշային հանգույցները առանց փոփոխությունների։
# Ուռուցքը ընդգրկում է լեզվի սեփական մկանները, չհասնելով լեզվի կեսին, չափերը մոտ 2սմ, ենթալեզվային և ենթածնոտային ավշային հանգույցները եզակի շարժուն։
# Ուռուցքը ընդգրկում է մինչև լեզվի կեսը, կարող է ընդգրկել բերանի հատակի լորձաթաղանթը, բազմաթիվ մետաստազներ տեղային ավշային հանգույցներում։
# Ուռուցքը ընդգրկում է լեզվի կեսից ավելին, առկա են բազմաթիվ մետաստազներ, կախված ուռուցքի տեղակայումից առաջային կամ հետին դիրքի ժամանակ կարող է ընդգրկել տվյալ շրջանի ավշային հանգույցները։ Ախտահարվում են նաև հարակիցոսկրային և փափուկ հյուսվածքները։

Հյուսվածքների քայքայման արդյունքում առաջանում է գարշահոտություն, խոսքի, ծամելու, կլման անհնարինություն, մետաստազավորումը կարող է լինել երկկողմանի։

## Վիճակագրություն
Ապրելիությունը կազմում է 67,1%, թիվը կազմվել է լեզվի քաղցկեղի ախտորոշումից սկսած  5 տարի ապրելիթյան ցուցանիշների հիման վրա 100,000 ախտորոշվածների շրջանում։ Տարիքը նույնպես որոշակի կապ ունի ապրելիության հետ, որքան մեծ է հիվանդի տարիքը այնքան ավելի նվազ է ապրելիության տոկոսը։ Հիմնականում հիվանդությունը հայտնաբերվում է հիվնադության երկրորդ փուլում։

## Բուժում
Բուժումը իրենից ենթադրում է առաջնային հանգույցի հեռացում և մետաստազների բուժում։ Բուժումը համալիր ձևով է։ Կախված թե, որ փուլում է հիվանդը դիմել բուժօգնության, վաղ փուլերում հնարավոր է պահպանել լեզվի մեծ մասը, ուշացած շրջանում հնարավոր է լեզվի, հարակից ոսկրային և փափուկ հյուսվածքների վիրաբուժական հեռացում։ Եթե չափերը փոքր են ուռուցքի ապա վիրաբուժական միջամտությունից հետո կատարվում է ճառագայթային բուժում։ Սակայն եթե անվիրահատելի  է ուռուցքը վիրաբուժական միջամտության փոխարեն իրականացվում է քիմիաթերապիա և ճառագայթային բուժում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բժշկագիտության բաժիններ