open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արմեն Խաչատրյան (քաղաքական գործիչ)

**Արմեն Էդմոնդի Խաչատրյան** (), հայ պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ (2018-2021)։ ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

## Կենսագրություն
Արմեն Խաչատրյանը ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀԽՍՀ Գորիս քաղաքում։ 2000 թվականին ավարտել է Հայաստանի Հանրապետության Ներքին գործերի նախարարության բարձրագույն դպրոցը՝ ստանալով իրավագետի որակավորում։ 2000-2004 թվականներին եղել է ՀՀ Սյունիքի մարզային ներքին գործերի վարչության Կապանի ներքին գործերի բաժնի պարեկային բաժանմունքի ճանապարհապարեկային ծառայության ավագ տեսուչ, իսկ 2004-2005 թվականներին՝ տեսուչ։ 2005-2008 թվականներին աշխատել է որպես ՀՀ Ոստիկանության Սյունիքի մարզային վարչության Գորիսի բաժնի հետաքննության գծով տեսուչ։ 2008 թվականի փետրվարի 14-ից մինչև նույն տարվա հոկտեմբերի 17-ը եղել է ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության հետաքննության բաժնի տեսուչ, իսկ արդեն 2008-2011 թվականներին՝ ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության տեսուչ։

2011-2013 թվականներին եղել է ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության պլանավորման, հաշվառման և վերլուծության բաժնի պետի տեղակալ, իսկ արդեն 2013-2018 թվականներին՝ նույն բաժնի պետ, ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության պետի տեղակալ։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին թիվ 12 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր՝ «Իմ քայլը» դաշինքի կազմում։

2021 թվականի հունիսի 20-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության համապետական ցուցակով ընտրվել է ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր։ Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Հովհաննես Սահակյան (մարզիկ)

**Հովհաննես Սահակյան** (), խորհրդային մարզիկ, ազատ ոճի ըմբիշ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ Ուկրաինայի ԽՍՀ հնգակի չեմպիոն, Ուկրաինական ԽՍՀ սպարտակիադայի հաղթող, ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, ԽՍՀՄ գավաթակիր։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Սահակյանը ծնվել է 1946 թվականի մարտի 19-ին Խարկով քաղաքում։ Վաղ մանկությունից սկսել է զբաղվել ըմբշամարտով։ 16 տարեկանում սկսել է մարզվել Ուկրաինայի ԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ Լեոնիդ Դունայի մոտ։ Ընդամենը երկու տարի անց՝ 18 տարեկանում, Հովհաննես Սահակյանը դարձավ Ուկրաինայի ԽՍՀ-ի չեմպիոն՝ 57 կգ քաշային կարգում՝ մեծահասակների պայքարում։ Իր կարճ մարզական կարիերայի ընթացքում նա հասցրել է դառնալ Ուկրաինայի ԽՍՀ հնգակի չեմպիոն, ինչպես նաև սպարտակիադայի հաղթող, ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, ԽՍՀՄ գավաթակիր։ Հովհաննես Սահակյանն ընդգրկվել էր ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում, որի հետ պետք է մեկներ Մյունխեն՝ մասնակցելու 1972 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին։ Սակայն այդ ծրագրին վիճակված չէր իրականանալ։ Հովհաննես Սահակյանը մահացել է 1971 թվականին։

## Մրցանակներ
* Ուկրաինայի ԽՍՀՄ չեմպիոն (5)
* Ուկրաինայի ԽՍՀ սպարտակիադայի հաղթող (1)
* ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր
* ԽՍՀՄ գավաթակիր (1)

## Հիշատակ
1972 թվականից Խարկովում ընթանում է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Հովհաննես Սահակյանի անունը կրող ազատ ոճի ըմբշամարտի մրցաշար։ Մրցաշարը հիմնադրվել է զոհված մարզիկի ընկերների և մարզչի կողմից։ Այսօր Ուկրաինայի հայերի միության և տեղական իշխանությունների աջակցությամբ անցկացվող մրցաշարը Ուկրաինայի չորս մրցաշարերից մեկն է, որտեղ հաղթողներին տրվում է սպորտի վարպետի կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Սերբ-նորվեգական բարեկամության տուն

**Սերբ-նորվեգական բարեկամության տուն** կամ **Նորվեգական տուն** ( կամ (), թանգարան, հասարակական-մշակութային կենտրոն, որը գտնվում է Սերբիայի Գորնի-Միլանովեց քաղաքի մուտքի մոտ, այսպես կոչված «Աշխարհի բլրի վրա» (): Մինչև 2008 թվականը կոչվում էր «Հարավսլավա-նորվեգական բարեկամության տուն», բայց վերանվանվել է Հարավսլավիայի կազմալուծումից հետո։

## Ստեղծման պատմություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Նորվեգիայում գտնվող մի քանի համակենտրոնացման ճամբարներում կալանավորված շուրջ 4000 հարավսլավացիներից 3840-ը սերբեր էին։ 1660-ը խուսափեցին մահից և նացիստական խոշտանգումներից հիմնականում տեղական բնակչության օժանդակության շնորհիվ, որոնք կիսում էին սննդամթերքն ու դեղորայքը, որոշ դեպքերում օգնում էին կազմակերպել այն կալանավորների փախուստը, որոնք ի վիճակի էին փախչել։

Այս շենքի կառուցման գաղափարը նախաձեռնել էին հարավսլավա-նորվեգական բարեկամության ընկերության ակտիվիստները, որը կառուցվեց Նիշում 1969 թվականի փետրվարի 9-ին, կենդանի մնացած կալանավորների և նրանց օժանդակած նորվեգացիների կողմից։ Մտահղացման համաձայն՝ շենքը պետք է միավորեր նորվեգական և սերբական մշակույթի տարրերը։ 1980-ական թվականների կեսերին ճարտարապետ Ալեքսանդր Ջյոկիչը վեց ամիս անցկացրեց Նորվեգիայում՝ ստեղծելով շենքի յուրօրինակ ճարտարապետական նախագիծ՝ մի կողմից այն ոճավորելով որպես վիկինգների ռազմանավ, այսպես կոչված դրակար, իսկ մյուս կողմից տիպիկ սերբական փայտաշեն տուն, բազմամյա բնափայտից։

Տունը կառուցվել է 1987 թվականին Շումադիա պատմական շրջանում։ Շենքի 90 %-ը կառուցված է փայտից և միայն 10 % -ն է ապակեպատ։ Բոլոր գերանները սղոցվել, մշակվել և համարակալվել են Նորվեգիայում, այնուհետև տեղափոխվել Հարավսլավիա։ Շենքը հավաքվել է Գորնի-Միլանովցում համարակալմանը խստորեն համապատասխանեցված։ Շինարարության ֆինանսավորումը իրականացվել է կամավոր նվիրատվությունների հաշվին։ Բացի այդ իրենց ներդրումներն են կատարել հարավսլավական նորվեգական կազմակերպությունը և Գորնի-Միլանովցի համայնքը։

Նորվեգական տանը կա 100 տեղանոց համաժողովների դահլիճ, Նորվեգիայի տարածքի համակենտրոնացման ճամբարների ցուցանմուշների սրահներ և հասարակական սննդի կետեր։ Այն միաժամանակ հանդիսանում է սերբ-նորվեգական բարեկամության ընկերության գրասենյակը։ Համանման կազմակերպություն գոյություն ունի նաև Նորվեգիայում, որը հիմնադրվել է 1945 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Алфиревић, Ђорђе. *[https://fvm.academia.edu/DjordjeAlfirevic/Papers Експресионизам у српској архитектури]*. Београд: Орионарт, 2016.
* Норвешка кућа на viabalkans.com
* Панорамске слике Куће српско-норвешког пријатељства

Կատեգորիա:Սերբիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սերբիայի տեսարժան վայրեր
Adult Top 40

**Adult Top 40** (ավեի վաղ՝ **Hot Adult Top 40 Tracks**, ինչպես նաև **Adult Pop Songs**), *[[Billboard]]* ամսագրի հիմնական չարթերից մեկը, ներառում է 40 ամենահանրաճանաչ երգերը փոփ բնագավառում, հիմնվելով ռադիոկայաններում երգերի կրկնությունների հաշվարկի վրա։ Տվյալները հիմնված են հասուն ռադիոլսողների նախասիրությունների վրա (25 տարեկանից վեր) և բացառում է հարդ-ռոք, թին-փոփ, պարային երաժշտություն, հիպ-հոպ և Adult contemporary music ժանրերը։

2016 թվականին չարթի կազմման համար հաշվի էր առնվում մոտ 100 ռադիոկայանների տվյալները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Billboard'' Adult Pop Songs ընթացիկ չարթ

Կատեգորիա:Billboard-ի չարթեր
Կատեգորիա:Հիթ-շքերթներ
Հիգասիոսակա

, Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայում գտնվող կենտրոնական քաղաք։ Ավանի մակերեսը կազմում է 61,81 կմ², բնակչությունը՝ 504 198 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 8157,22 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Հիգասիոսակա քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Օսակա, Դայթո, Յաո, Իկոմա քաղաքները և Հեգուրի ավանը։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 504 198 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 8157,22 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Հիգասիոսակա քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում կամֆորայի ծառը, ծաղիկ՝  ճապոնական ծիրանենու ծաղիկը։

## Քույր քաղաքներ
*  Միտտե (Բեռլինի վարչական շրջան, Գերմանիա)
*  Գլենդեյլ (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Հիգասիոսակա քաղաքի պաշտոնական վեբկայք 
* Պլազա միջազգային տեղեկատվական  

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Սրտի զարկ (հեռուստասերիալ)

**Սրտի զարկ** (), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական Show TV հեռուստաալիքով։ Հեռուստասերիալն արտադվել է MF Yapim պրոդյուսերական ընկերության կողմից։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորները եղել են Յուսուֆ Փիրհասանը և Այթաչ Չիչեքը։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Գյոքան Ալքանը, Օյքյու Քարայելը, Էգե Քյոքենլին, Ալի Բուրաք Ջեյլանը և Հաքան Գերչեքը։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է 2017 թվականի հունիսի 30-ից  մինչև 2018 թվականի հունվարի 28-ը։

## Սյուժե
Հեռուստասերիալն սկսվում է Էգեյան ծովի ափին գտնվող նահանգներից մեկի վարժարաններից մեկում։ Վարժարանի 18-ամյա աշակերտուհի Էյլուլին բժշկություն է դասավանդում Ալի Ասաֆ Դենիզօղլուն։ Մի քանի տարի անց նրանք նորից հանդիպում են Ստամբուլի հիվանդանոցներից մեկում։

## Դերասանական կազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Ալեքսեյ Դուլյան

**Ալեքսեյ Հայկի Դուլյան** (), ազգությամբ հայ ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1975 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ Տիրապետում է ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։

1970 թվականից աշխատել է տարբեր դիվանագիտական պաշտոններում ԽՍՀՄ Արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական ապարատում, Ռուսաստանի Դաշնության ԱԳՆ-ում և արտասահմանում։

* 1992-1993 թվականներ՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Եվրոպայի բաժնի վարիչ
* 1993-1998 թվականներ՝ խորհրդական, Ֆրանսիայում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանության դեսպանորդ-խորհրդականի պաշտոնակատար
* 1998-2002 թվականներ՝ ՌԴ ԱԳՆ Պատմա-փաստագրական դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ
* 2002-2006 թվականներ՝ Ռուանդայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան
* 2007-2010 թվականներ՝ ՌԴ ԱԳՆ Պատմա-փաստագրական դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
2010 թվականի հուլիսի 14-ից՝ Մալիի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան

2010 թվականի հուլիսի 14-ից՝ Նիգերի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան, համատեղության կարգով

## Դիվանագիտական աստիճան
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2012 թվականի հուլիսի 30)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Սերո Տոլոլո միջամերիկյան աստղադիտարան

**Սերո Տոլոլո միջամերիկյան աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդերը` — «807» և «I02») (*CTIO*), աստղադիտարան Չիլիում, աստղադիտական գործիքների և աստղադիտակների համալիր։ Աստղադիտարանը տեղաբաշխված է Լա-Սերենա քաղաքից 80 կմ արևելք և Լա Սիլյայի աստղադիտարանից 100 կմ հարավ։

Աստղադիտարանի տեղը որոշել է չիլիացի և ամերիկացի աստղագետների խումբը 1959 թվականին, և այն ընտրվել է աստղադիտարանի կառուցման նպատակով 1962 թվականին։ Շինարարությունը սկսվել է 1963 թվականին, իսկ պարբերական աստղագիտական դիտարկումները սկսվել են 1965 թվականից։ Մեծ շինությունների կառուցումը ավարտվել է Վիկտոր Բլանկոյի անվան աստղադիտակի մասնաշենքի ավարտին 1974 թվականին, սակայն ավելի փոքր մասնաշենքեր կառուցվել են նաև դրանից հետո։ Սերո Տոլոլոն դեռևս զարգացող աստղադիտարան է, և այստեղ կառուցվում են նոր մասնաշենքեր և տեղադրվում են նոր գործիքներ։

Հիմնական գործիքներն են 4-մետրանոց Վիկտոր Բլանկոյի անվան աստղադիտակը և 4,1-մետրանոց *SOAR (Southern Astrophysical Research)*, որը գործարկվել է 2004 թվականի ապրիլին։

## Հայտնաբերումներ

## Տես նաև
* Լա Սիլյայի աստղադիտարան
* Աստղադիտարաններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Աստղադիտարանի պատմությունը

Կատեգորիա:Չիլիի աստղադիտարաններ
Անշլավս Էգլիտիս

**Անշլավս Էգլիտիս**  (, ), լատվիացի գրող, լրագրող և կինոքննադատ։ 1944 թվականին գաղթել է Գերմանիա, հետո 1950 թվականին ԱՄՆ, որտեղ գրել է գրեթե 50 ստեղծագործություն՝ վեպեր, նովել և մի քանի պիեսներ՝ դառնալով լատիշական գրականության դասական։

## Կենսագրություն
Անվլավսը ծնվել է 1906 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ռիգայում։ Հայրը գրող Վիկտոր Էգլիտիսն է, մայրը՝ Մարիա Էգլիտեն (նախկինում՝ Ստոլբովա), դասախոս և թարգմանիչ։ Կրտսեր եղբայրը՝ Վիդվուդսը (1913-2003), հետագայում ավարտել է իրավագիտության ֆակուլտետը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացիների կողմից Ռիգայի օկուպացումից առաջ ընտանիքի հետ տարհանվել է Ռուսաստան, որտեղից մայրը վերադարձել է թոքերի տուբերկուլյոզով։ 1918 թվականին նրանք վերադարձել են Լատվիա և ապրել Ալուկսնում։

1919 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ռիգա։ Անշլավսն ավարտել է Ռիգայի № 2 վարժարանը։ Այցելել է Վալդեմար Տոնեի գեղարվեստական ստուդիա (1908-1909)։ Ամառն անցկացրել է Կրիմուլդայի շրջանի Ինցիեմս տեղանքում, որը հետագայում նկարագրվում է «Պանսիոն պալատում» (1962) վեպում։ 1925 թվականին  Լեզենում բուժվել է տուբերկուլյոզից։ Ռիգա վերադառնալուց հետո իմացել է մոր մահվան մասին։ 1935 թվականին ավարտել է Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիան։ Աշխատել է որպես նկարչության ուսուցիչ։ Մեկ տարի անց ստեղծել է առաջին խոշոր ստեղծագործությունը՝ «Մաեստրո» նովելը։

Համագործակցել եմ այնպիսի հրատարակությունների հետ, ինչպիսիք են «Յաունակաս զինյասը» (1938) և «Ատպուտան» (1940-1941)։

1944 թվականին *Տեվիա* թերթում հրապարակվում է նրա «Homo novus» վեպը։ Նույն թվականին Էգլիտիսը գաղթել է Գերմանիա, ապրել և աշխատել Բեռլինում։ Քաղաքի ռմբակոծությունից հետո տեղափոխվել է Շվեյցարիա, իսկ 1950 թվականին՝ ԱՄՆ։ 1945 թվականին գրողի հայրը ձերբակալվել է կեղծ մեղադրանքով և գնդակահարվել, նրան թաղել են ընդհանուր գերեզմանում։ ԱՄՆ-ում Էգլիտիսը ստեղծել է ավելի քան 50 նովել և վեպեր։ Գրական գործունեությանը զուգահեռ՝ գրել է թատերական ստեղծագործություններ և կինոռեցենզիաներ։ Նրա ստեղծագործությունները հրատարակվել են նաև Լատվիայում։

Անշլավս Էգլիտիսը մահացել է 1993 թվականի մարտի 4-ին Լոս Անջելեսում քաղցկեղից։ Ամուսնացած էր լատվիացի նկարիչ Վերոնիկա Յանելսինի (1910-2001) հետ, որը նկարազարդել է ամուսնու գրքերի մեծ մասը։

2008 թվականին Ինցիեմսում գրողին հուշարձան են կանգնեցրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Տրյուգվե Լի

**Տրյուգվե Հալվդան Լի** (, ), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար 1946-1952 թվականներին։

## Կենսագրություն
Տրյուգվե Լին ծնվել է Օսլոյում։ Սովորել է Օսլոյի համալսարանում, որտեղ 1919 թվականին ստացել է իրավաբանի դիպլոմ։ 1911 թվականին անդամագրվել է Նորվեգական բանվորական կուսակցության երիտասարդական կազմակերպությանը։ 1919-1922 թվականներին եղել է բանվորական կուսակցության քարտուղարի օգնականը, 1922-1935 թվականներին՝ Նորվեգիայի արհմիությունների ֆեդերացիայի իրավախորհրդատու, իսկ 1926 թվականին դարձել է բանվորական կուսակցության ազգային գործադիր քարտուղար։

Կուսակցության կառավարությունում 1935-1939 թվականներին զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը, իսկ 1939 թվականի հուլիսից մինչև սեպտեմբեր՝ առևտրի և արդյունաբերության նախարարի պաշտոնը։ Իր ժամանակին Լին աջակցել է հոկտեմբերյան հեղափոխությանը և անձամբ խոսելով Վլադիմիր Լենինի հետ, Նորվեգիայում հանդես է եկել Լև Տրոցկուն քաղաքական ապաստան տրամադրելու օգտին (1935)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին Լին նշանակվել է մատակարարման և առաքման նախարարը, գերմանական ներխուժման ժամանակ նրա հրամանով ողջ Նորվեգական նավատորմը գնաց հակահիտլերյան կոալիցիայի նավահանգիստներ, որպեսզի թշնամու որս չդառնա։ 1940 թվականի հունիսին, Գերմանիայի կողմից երկրի բռնազավթումից հետո մեկնել է Մեծ Բրիտանիա, քանի որ Նորվեգիայի կառավարությունը որոշել էր այնտեղից շարունակել պայքարը Երրորդ ռեյխի դեմ։ Դեկտեմբերին նշանակվել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնակատար, իսկ 1941 թվականի փետրվարին՝ Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար։ 1945 թվականին ընտրվել է Սթորթինգի անդամ։ 1945 թվականի հունիսի 12-ին կառավարությունը, որի կազմում էր նաև Լին, հրաժարական տվեց։ Տրյուգվեն նշանակվեց ժամանակավոր կոալիցիոն կառավարության արտաքին գործերի նախարար, իսկ 1945 թվականին՝ բանվորական կուսակցության կառավարությունում արտաքին գործերի նախարար։

Լին գլխավորել է նորվեգական պատվիրակությունը Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կազմակերպության ստեղծման հարցով խորհրդաժողովում՝ մասնակցելով ՄԱԿ-ի կանոնադրության պատրաստմանը։ 1946 թվականի փետրվարի 1-ին նա ընտրվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության առաջին գլխավոր քարտուղար։ Նրա խորհրդականը եղել է դիվանագետ Ռագնավալդ Լուիդը։ 1950 թվականի նոյեմբերի 1-ին Գլխավոր ասամբլեան ևս երեք տարով երկարաձգել է նրա լիազորությունների ժամկետը։

Գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում Լին ձգտում էր կանգնեցնել հասունացած հակամարտությունները՝ Կորեական պատերազմը, Արևմտյան Բեռլինի շրջափակումը, Քաշմիրի ճգնաժամը, միջազգային ճանաչմանը հասցնել Իսրայելը, Ինդոնեզիան և ՉԺՀ-ն, թույլ չտալ ֆրանկիստական Իսպանիայի մուտքը ՄԱԿ։ Նա խիստ քննադատության է ենթարկվել անվճռականության համար և ճնշման տակ գտնվելով ինչպես ԱՄՆ-ի, այնպես էլ ԽՍՀՄ-ի կողմից, հրաժարական է տվել 1952 թվականի նոյեմբերին։

ՄԱԿ-ից հեռանալուց հետո Լին զբաղեցրել է Աքերսհուսի նահանգապետի և Նորվեգիայի էներգետիկայի խորհրդի նախագահի պաշտոնները։ 1959 թվականին թագավոր Ուլաֆ V-ի հանձնարարությամբ միջնորդ է եղել Սոմալիում Իտալիայի և Եթովպիայի տարածքային վեճերի կարգավորման գործընթացում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը ՄԱԿ-ի կայքում
* Տրոցկին Նորվեգիայում 

Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավաբաններ
Լյուդմիլա Պոդյավորինսկա

**Լյուդմիլա Պոդյավորինսկա** (, ի ծնե՝ *Riznerová*, ), չեխոսլովակյան գրող, օգտագործել է հետևյալ կեղծանունները` *Božena*, *Damascena*, *Ľ. Šeršelínová*, *Ľ. Špirifangulínová*, *Ľudka*, *Ľudmila*, *Ľudmila Ružodolská*, *Ľudmila Veselohorská*, *Ľ. Vrzalovská*, *M. Ružodolský*, *Milko Ružodolský*, *Nechtík*, *Nevädza*, *Podjavorinský*, *Sojka*, *Teta Ľudmila*:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականի ապրիլի 26-ին *Bzince pod Javorinou* բնակավայրում, Յարավին քաղաքում, Ավստրո-Հունգարիայի Յավորին կոչվող քաղաքի մերձակայքում, այժմ՝ Սլովակիա, մանկավարժների ընտանիքում, որը 1910 թվականին տեղափոխվել է *[[Նովե Մեստո նադ Վահոմ]]* քաղաք։

[180 px|left|thumb|[Հուշատախտակ այն տան վրա, որտեղ ապրել է գրողը]]
Լյուդմիլան սովորել է իր հայրենի քաղաքում։ Գրականության ոլորտում նրա առաջին փորձերին աջակցում էին նրա հորեղբայր *Ľudovít Rizner*-ը և տեղացի հովիվ, միևնույն ժամանակ գրող Յան Պրավոսլավ Լեշկան (*Ján Pravoslav Leška*): Ավելի ուշ որոշ ժամանակ նա աշխատել է որպես Կարմիր խաչի աշխատակից, օգնել է իր հորը դպրոցում, սակայն իր կյանքի մեծ մասը գոյատևել է գրական գործունեությունից ստացած քիչ եկամտով։

Նա իր առաջին ստեղծագործությունը հրապարակել է Բուդապեշտի «*Slovenské novini*» թերթում և «*Vlasť a svet*» ամսագրում 1887-1888 թվականներին։ Սլովակիայում նրա ստեղծագործությունները հայտնվել են 1892 թվականին «*Národnie noviny*» և «*Slovenské pohľady*» թերթերում։ Նա սկզբում գրում էր բանաստեղծություններ, ապա որոշեց ինքն իրեն նվիրել արձակին։ Հայտնի է դարձել որպես ժամանակակից սլովակյան մանկական գրականության հիմնադիր։ Նրա որոշ ստեղծագործություններ թարգմանվել են օտար լեզուներով։ ԽՍՀՄ-ում հայտնի էին նրա «Կառուցել է ճնճղուկը» և «Փոքր գորտը» բանաստեղծությունները, ըստ որի՝ նույնանուն մուլտֆիլմ է նկարահանվել։

Լյուդմիլա Պոդյավորինսկան մահացել է 1951 թվականի մարտի 2-ին Նովոե Մեստո նադ Վահոմ քաղաքում, Չեխոսլովակիա, ներկայումս Սլովակիա։

## Վաստակ

Լյուդմիլա Պոդյավորինսկայան Չեխոսլովակիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրողի կոչում ստացած առաջին գրականագետն էր։ Նրա հայրենիքում բացվել է տուն-թանգարան, նրա անունով է կոչվել № 42849 աստերոիդը։ 1972 թվականին գրատպության է հանձնվել Չեխոսլովակիայի փոստային նամականիշ՝ նվիրված գրողին։

## Ընտրյալ ստեղծագործություններ
* *Z vesny života* ("From life's spring"), բանաստեղծություն (1895)
* *V otroctve* ("In slavery"), վեպ (1905)
* *Žena* ("Woman"), վեպ (1909)
* *Kytka veršov pre slovenské dietky* ("A bouquet of poems for Slovak children"), մանկական բանաստեղծություն (1920)
* *Balady* ("Ballads"), բանաստեղծություն (1930)
* *Veršíky pre maličkých* ("Verses for little ones"), մանկական բանաստեղծություն (1930)
* *Medový hrniec* ("Pot of honey"), մանկական բանաստեղծություն (1930)
* *Baránok boží* ("Lamb of God"), մանկական արձակ (1932)
* *Klásky* ("Ears of grain"), մանկական բանաստեղծություն (1947)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լյուդմիլա Պոդյավորինսկա

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Չեխ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Սլովակ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ
Կատեգորիա:Սլովակ արձակագիրներ
Ֆոնտայն Հիլլզ աստղադիտարան

**Ֆոնտայն Հիլլզ աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «678»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի Ֆոնտայն Հիլլզ քաղաքի մոտ։ Հիմնադրվել է 1998 թվականին։ Աստղաչափական դիտարկումների պարբերական հրապարակումը կատարվել է մինչև 2005 թվականը։ Սիրողական աստղադիտարաններից առաջիններից մեկն էր, որը օգտագործել է ավտոմատացված ծրագրերի համակարգեր Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների հետազոտությունների համար։ Աստղադիտարանում հիմնականում կատարվել են աստերոիդների և գիսաստղերի ուսումնասիրություններ։

Աստղադիտարանի ղեկավարն է Չառլզ Ջուելզը։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.07-մ f/2.8 ռեֆրակտոր - նրա միջոցով է հայտնաբերվել C/2005 N1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ) գիսաստղը
* 0.12-մ f/5 ռեֆրակտոր
* 0.5-մ f/4.8 ռեֆրակտոր

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերված գիսաստղեր՝ C/2002 Y1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ) և C/2005 N1 (Ջուելզ-Օլվորսեմ)
* Հայտնաբերվել են 317 աստերոիդներ 1999-ից 2002 թվականները անձամբ աստղադիտարանի ղեկավարի կողմից, և ընհանուր առմամբ 1999-ից 2003 թվականները հայտնաբերվել են 490 նոր աստերոիդներ
* 11857 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1998-ից 2005 թվականները

## Հայտնի աշխատակիցներ
* Աստղադիտարանում է աշխատել Պաուլո Օլվորսեմը (Բրազիլիա)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Դանֆերմլայն պալատ

thumb|380px| Դանֆերմլայն պալատի ազդեցիկ հարավային պատն ու պահակատունը։

thumb|240px| Պահակատունն ու կամարը, որոնք միացնում են Դանֆերմլայն պալատն ու վանքը։
thumb|left|Հուշատախտակ, որը վկայում է, որ թագավոր Չարլզ I-ը ծնվել է Դանֆերմլայն պալատում 1600 թվականին։

**Դանֆերմլայն պալատ**, շոտլանդական ավերված նախկին  արքայական պալատ,  կարևոր զբոսաշրջային ատրակցիոն է Դանֆերմլայնում, Շոտլանդիայի Ֆայֆ տարածաշրջանում։ Այժմ, հարևանությամբ գտնվող Դանֆերմլայն վանքի հարակից կառույցների հետ գտնվում է «Պատմական Շոտլանդիայի» հսկողության տակ որպես ազգային հուշարձան։

Դանֆերմլայնը եղել է շատ շոտլանդացի միապետների սիրելի բնակավայրը։ Թագավորական բնակավայր լինելու փաստագրված պատմությունն սկսում է 11-րդ դարից, երբ Մալքոլմ III-ն այն դարձրել է մայրաքաղաք։ Նրա նստավայրը գտնվել է Մալքոլմի աշտարակի մոտ, հետագայում կառուցված պալատից մի քանի հարյուր յարդ դեպի արևմուտք։ Միջնադարյան ժամանակաշրջանում Դավիդ II-ն ու Շոտլանդիայի թագավոր Ջեյմս I-ը երկուսն էլ ծնվել են Դանֆրմլայնում։

Դանֆերմլայն պալատը կապված է պատմական Դանֆերմլայն վանքի հետ և զբաղեցնում է վանքի ու հարավում գտնվող խորը կիրճի միջև տարածքը։ Այն միանում է նախկին վանական բնակհատվածներին պահակատան միջոցով, որը գտնվում է Դանֆերմլայնի միջնադարյան դարպասներից մեկի կամարի վրա (կամ *yett*)։ Հետևաբար, կառույցն զբաղեցնում է վանքի նախկին հյուրատունը։  Սակայն դրա մնացորդները մեծապես  արտացոլում են այն ձևը, որն ունեցել է կառույցը 1500- ական թվականներին Ջեյմս IV-ի կողմից վերանորոգվելուց հետո։ Տասնվեցերորդ դարի ընթացքում շոտլանդական միապետներն ու թագավորական ընտանիքի անդամները հաճախ են եեղել բնակավայրում։

1589 թվականին իրենց ամուսնությունից հետո պալատը որպես ամուսնական նվեր Ջեյմս VI-ի կողմից տրվել է Անն Դանիացուն։  Նա իրենց երեխաներից երեքին՝ Էլիզաբեթին (1596), Չարլզին (1600) ու Ռոբերտին  (1602) ծնունդ է տվել այնտեղ։

1603 թվականին գահերի միացումից հետո շոտլանդական արքունիքի Լոնդոն տեղափոխելը նշանակում էր, որ կառոյցը հազվադեպ էր այցելվելու միապետի կողմից։ Գոբելենների թագավորական հավաքածուից տասը գոբելեն 1616 թվականին դեռևս գտնվում էին այնտեղ, որոնք մնացել էին, երբ մանուկ արքայազն Չարլզը գտնվում էր պալատում։  Երբ 1633 թվականին Չարլզ I-ը վերադարձել է իր շոտլանդական թագադրության համար, նա միայն կարճատև այցելություն է կատարել իր ծննդավայր։ Վերջին միապետը, որը զբաղեցրել է պալատը, եղել է Չարլզ II-ը, որը Դանֆերմլայնում մնացել է 1650 թվականին Փիթրեվի ճակատամարտից անմիջապես առաջ։   Դրանից հետո, Շոտլանդիայի կրոմվելյան նվաճման ընթացքում կառույցը լքվել է և մինչև 1708 թվականը դարձել տանիքազուրկ։

Այն ամենը, ինչ մնացել է պալատից այսօր, խոհանոցն է, նկուղները և տպավորիչ հարավային պատը՝ իշխող տեսարանով դեպի հարավում գտնվող Ֆորթի գետաբերանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Historic Scotland: Dunfermline Palace and Abbey
 

Կատեգորիա:11-րդ դարի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պալատներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի դղյակներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Պալատներ
Կապույտ լճի ափին գտնվող մարդիկ

«**Կապույտ լճի ափին գտնվող մարդիկ**» (), գերմանացի նկարիչ Ավգուստ Մակեի նկարն է, վրձնել է 1913 թվականին։ Ներկայումս պահպանվում է Կարլսրուեի  պետական Կունստհալեում։

## Ստեղծման պատմություն
«Կապույտ լճի ափին գտնվող մարդիկ» Մակեի կյանքի վերջին տարիների ամենահաջողված նկարներից է, հավանաբար սկսվել և ավարտվել է Հիլտերֆինգենում։

## Նկարագրություն
Այս ստեղծագործության մեջ Մակեն ընդարձակել է իմպրեսիոնիզմի և ֆովիզմի  ազդեցության սահմանները, նա իր փնտրտուքների մեջ հեռուն է գնում՝ ձգտելով հասնել իր պատկերացմամբ բնանկարի մեջ գույնի նշանակության բարձրագույն արտահայտմանը։ Նկարների գլխավոր գույները դրանք այն գույներն են, որոնք  ստացվում են սպիտակ գույնի տարրալուծման արդյունքում՝ կարմիրը, նարնջագույն, դեղին, կանաչ, կապույտ և մանուշակագույն։ Ազատ, առանց կտրուկ սահմանների գույները փոխում են մեկը մյուսին՝ միավորվելով և դառնալով մի գունավոր շրջան՝ տասներկու բաժիններով։ Մակեն նկարում մարմնավորում է գունավոր շրջանի օրենքը, որտեղ ներկայացված է մի գույնի՝ մյուսի նկատմամբ ունեցած ազդեցությունը, նրանց ներդաշնակ և աններդաշնակ համակցությունը։

Դիտարկելով գույների համակցությունը՝ հանդիսատեսն աստիճանաբար  ըմբռնում է ողջ կոմպոզիցիան։ Ինչպես ասել է Մակեն․ «Նկարի առանձնահատկությունը կարող է ի հայտ գալ կամ միանգամից, կամ՝ հաջորդիվ։ Նկարի յուրաքանչյուր հաջորդականություն ցույց է տալիս, որ հայացքը թափառում է»։ Էլիզաբեթ Մակեի խոսքերով, Ավգուստ այդ ժամանակ տարված է եղել բնանկարներ մեջ շարժում մտցնելու խնդրով և այն փորձել է լուծել ոչ թե հեռանկարային տեսությամբ, այլ օգտագործելով  «երանգների խաղը», դա պետք է կիրառել նաև այն ժամանակ, եթե  նույնիսկ օգտագործվում է մեկ գույն, օրինակ կանաչ․ «առանց մեկ հատիկ կարմիր հետքի, գույնը պետք է աշխատի, թրթռա, ապրի»։ Մակեն  մաքուր գույներն իրար հետ համակցելով՝ ձգտել է հասնել ներդաշնակության։ Նրա՝ ավելի ուշ վրձնած նկարներում հիմնական սկզբունքը եղել է հանդիսատեսի կողմից  նկարը որպես ամբողջական և կենդանի   ընկալելը, ինչը բացառապես գույների փոխներգործության, այլ ոչ թե գունաստվերային մոդելավորման արդյունքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1913 նկարներ
Կատեգորիա:Ավգուստ Մակեի նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Բաշկիրական կարտոֆիլ

**«Բաշկիրական» կարտոֆիլ**, կարտոֆիլի տեսակ։

## Ծագում
«Բաշկիրական» տեսակը ստեղծվել է Բաշկիրիայի գյուղատնտեսության գիտահետազոտական ինստիտուտի և ռուսական տնտեսագիտության  գիտական ինստիտուտի գիտնականների կողմից կարտոֆիլի ֆերմայում։ Ա. Գ. Լորխան 1991 թվականին կենսաբանական սերմերից խաչաձև աճեցմամբ ստացել է «Բելոուսովյան» տեսակի հիբրիդը 289/82-3 գիտական ռուսական ինստիտուտի գիտնականների կողմից կարտոֆիլի ֆերմայում (ք. Մոսկվա)։

2007 թվականին ընդգրկվել է Ուրալյան տարածաշրջանի բուծման պետական գրանցամատյանում։

## Տեսակի բնութագիր
Տեսակը պատկանում է ճաշացանկի մեջ մտնող վաղ տեսակների մեջ։ Վեգետացիայի շրջանը  60-ից 80 օր է։

Թուփը լինում է միջին բարձրության, ընձյուղները կիսաուղիղ։ Կոթերը 4-ից 8 հատ։ Տերևները կանաչ գույնի միջինից մինչև մեծ չափերի են։ Ալիքաձև եզրերը ուժեղ է։ Պսակը խոշոր է, կարմրամանուշակագույն։ Հազվադեպ հատապտուղների նման։

Գյուղատնտեսության եկամտաբերությունը 149-311 ցենտներ է, մեկ հեկտարը գերազանցում է 77 ցենտը, քան Ժուկովսկու վաղ և առաջնորդի ստանդարտները։ Ալյոնայի եւ Ժուկովսկիի վաղ չափանիշների մակարդակով, 55-րդ օրը (երկրորդ փորում) 168-214 ց/հա-ի մակարդակով, ամբողջությամբ աճեցված (առաջին փորում) 45-րդ օրվա բերքահավաքը 94-187 ց/հա է և 36 հա-ով մեկ հեկտարով ավելի բարձր`«Ալյոնա» և «Առաջնորդ» տեսակների չափանիշներից։ Առավելագույն եկամտաբերությունը 374 ցենտներ է 1 հեկտարում, որը 92 ցենտներով բարձր է «Ալյոնա» տեսակից (Կուրգանի մարզ)։

Պալարները ծղոտե ձվաձև կլորավուն են միջին չափի աչքերով։ Կեղևը հարթ է, կարմիր։ Մարմինը սպիտակ է։ Պալարի քաշը 90-198 գրամ է։

Օսլայի բովանդակությունը 14,6-19,8 % է։ 95 %-ը կախված է։ Այն դիմացկուն է կարտոֆիլի քաղցկեղի ախտահարման դեմ, թույլ տուժած կարտոֆիլի ոսկեփայլ կլոր որդերից (նեմատոդից)։

Տեսակը երաշտը հանդուրժող է, արդյունավետ օգտագործում է հողի գարնանային խոնավության պահուստները։

«Բաշկիրական» տեսակի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ կարտոֆիլը իր վրայից «ցած է նետում» Կոլորադյան բզեզի ձվերը, քանի որ այս բույսի տերևները ունեն գերակշռող ռեակցիա և ինքն իրեն մաքրում է վնասատուներից։ Այն ունի բարձր նյարդային (նեյրոնային) և անջատողական արգելք։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Կարտոֆիլի տեսակներ
Ռիկարդո Ալամո

**Նելսոն Ռիկարդո Ալամո Ֆլորեն** (, ), վենեսուելացի դերասան։ Սկառլետ Օրտիսի հետ միասին նկարահանվել է վենեսուելական հայտնի Իմ երեք քույրերը հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Սանտյագո Օրտեգա Դիասի դերը։

2004 թվականի մայիսին ամուսնացել է Մարջորի դե Սոուզայի հետ, սակայն հետագայում զույգը բաժանվել է։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

### Ռեժիսորական և պրոդյուսերական աշխատանք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*RCTV Biography 

Կատեգորիա:Վենեսուելացի դերասաններ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի մոդելներ
Բլագա Ալեքսովա

**Բլագա Ալեքսովա** (, ), մակեդոնացի գիտնական, ակադեմիկոս։ Համարվում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի առաջին կին-հնագետը։

## Կենսագրություն
Բլագա Ալեքսովան ծնվել է 1922 թվականի հունվարի 24-ին Տետովոյում (այն ժամանակ՝ Հարավսլավիայի Թագավորություն)։ Ավարտել է Սկոպյեի սուրբ Կյուրեղի և Մեթոդիոսի անվան համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետը։ Դոկտորական աստիճանը պաշտպանել է Լյուբլյանայի համալսարանում։ Շնորհիվ հետևողական ուսումնասիրությունների՝ նա Վարդարյան Մակեդոնիայում հայտնաբերել է բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ (հիմնականում սրբավայրեր)։

1975—1983 թվականներին նա աշխատել է Արվեստի պատմության ինստիտուտում՝ որպես միջնադարի և վաղբյուզանդական հնագիտության պրոֆեսոր։ Այդ ժամանակ Բլագան հիմնականում զբաղվել է միջնադարյան պատմական հուշարձանների, խեցեղենի, սովորույթների և ավանդույթների ուսումնասիրությամբ։ Բացահայտել և ուսումնասիրել է հնագույն Ստոբի քաղաքի եպիսկոպոսական հին բազիլիկան (շենքի տիպ, որի ներսը երկայնակի բաժանված է երկու սյունաշարով)։ Հնագիտական աշխատանքներ է կատարել է Բարգալա, Դեմիր Կապիա, Կրուպիշչե, Ստրումիցա, Պոլոգ, Օխրիդ, Պրեսպա, Դոյրան, Օրիզարի, Ստոբի, Ռոդոլիշչե և այլ քաղաքներում և գյուղերում։

Ղեկավարել է միջազգային հետազոտական նախագծեր Բարգալայում և Ստոբիում։ Մասնակցել է բազմաթիվ գիտական հանդիպումների Հյուսիսային Մակեդոնիայում, ԱՄՆ-ում, Ավստրիայում, Միացյալ Թագավորությունում, Ռուսաստանում, Ռումինիայում, Թուրքիայում, Բուլղարիայում, Իտալիայում, Խորվաթիայում, Սերբիայում, Հունաստանում, Ալբանիայում։

Եղել է Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ (1997)։ Հետագայում դարձել է Սկոպյեի սուրբ Կյուրեղի և Մեթոդիոսի անվան համալսարանի պրոֆեսոր, հրատարակել է բազմաթիվ հետազոտություններ Մակեդոնիայում և արտերկրում։

Բլագա Ալեքսովան մահացել է 2007 թվականի հուլիսի 12-ին Սկոպյեում։

## Մատենագրություն
* *Prosek – Demir Kapija: Slovenska nekropola i slovenske nekropole u Makedoniji*, Բելգրադ – Սկոպյե, 1966,
* *Епископијата на Брегалница*, Պրիլեպ, 1989,
* *Loca Sanctorum Macedoniae: култот на мартирите во Македонија од IV до VI век*, 384 էջ, ISBN 9989-48-009-5, Սկոպյե, 1995։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին հնագետներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ
Սահակ Հովհաննիսյան

**Սահակ Մարատի Հովհաննիսյան** (), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ, 60 կգ․ քաշային կարգում 2018 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնության չեմպիոն և նույն տարվա պատանեկան օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ 2019 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական  առաջնության բրոնզե մեդալակիր է։ Նույն թվականին  դարձել է աշխարհի երիտասարդական առաջնության փոխչեմպիոն։

## Կենսագրություն
Սահակ Հովհաննիսյանը ծնվել է 2001 թվականի հունվարի 20-ին Երևանում։ Բնակվում է Աշտարակում, որտեղ էլ սկսել է զբաղվել ըմբշամարտով դեռ 5 տարեկանից։ 8 տարեկանից մարզումները շարունակել է Երեւանում և մինչ օրս հաճախում է Նորայր Մուշեղյանի անվան ըմբշամարտի օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոց։ Մարզվում է անձնական մարզիչ Մարտին Ալիխանյանի գլխավորությամբ։

2018 թվականին մայիսին Մակեդոնիայում անցկացվող հունահռոմեկան ըմբշամարտի Եվրոպայի պատանեկան առաջնության եզրափակիչում, հանդես գալով 60 կգ քաշային կարգում, Սահակ Հովհաննիսյանը 5:3 հաշվով հաղթելով վրացի Գեորգի Չխիկվաձեին նվաճեց Եվրոպայի պատանեկան առաջնության չեմպիոնի տիտղոսը, իսկ նույն տարվա հոկտեմբերին Բուենոս Այրեսում ընթացող ամառային պատանեկան օլիմպիական խաղերում երրորդ տեղի համար գոտեմարտում 9:0 հաշվով հաղթելով մեքսիկացի Միգել Ուգանդեին արժանացավ բրոնզե մեդալի։

Սահակը երազում է դառնալ Օլիմպիական խաղերի բազմակի չեմպիոն։ Նա նաև ֆուտբոլի մեծ սիրահար է։ Նա իր հարցազրույցներից մեկում նշել էր՝ ''«Մարզիկ լինելը դեռ շատ քիչ է, պետք է կարողանալ տարբեր բնագավառներից գլուխ հանել։ Կարիերան երկար չի տեւում, հետագա կյանքի ու զբաղվածության մասին էլ պետք է մտածել ու համապատասխան գիտելիքներ ստանալ»։

## Նվաճումներ
* 2018 թվականի Եվրոպայի պատանիների առաջնության չեմպիոն 60 կգ․ քաշային կարգում
* 2018 թվականի պատանեկան օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր 60 կգ․ քաշային կարգում
*2019 թվականի երիտասարդական ԵԱ-ի բրոնզե մեդալակիր
*2019 թվականի ԱԱ-ի արծաթե մեդալակիր
*2021 թվականի երիտասարդական ԱԱ-ի արծաթե մեդալակիր
*2022 թվականի Մ23 ԵԱ-ի բրոնզե մեդալակիր

## Ծանոթագրություններ
Սահակ Հովհաննիսյան. Եթե արծաթե մեդալ էինք նվաճել, ուրեմն դրան էինք արժանի

Կատեգորիա:Հունվարի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:2001 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Գլյուկոֆոն

մինի|աջից|<div style="text-align:center">Ութլեզվանի գլյուկոֆոն</div>
260պկս|մինի|աջից
մինի|Առաջին սերնդի գլյուկոֆոնի հնչողությունը (ուռուցիկ ձև, 22սմ տրամագիծ)
**Գլյուկոֆոն** (), հարվածային գործիք, տոնային բազմաթերթ թմբուկ։ Եվրոպայում և Ամերիկայում այն հայտնի է որպես *hapi drum,* *steel tongue drum*, *tank drum* (սկզբում թմբուկը պատրաստել են գազով լցված բալոնից)։ Ունի կարգավորման մի շարք տեսակներ՝ մաժորային, մինորային, ինտեգրալային, պենտատոնային կապեր և տարբեր այլ ռեզոնատորներ։

Գլյուկոֆոնի առաջին տեսահոլովակները հայտնվել են 2005-2007 թվականներին, երբ հարվածային գործիքներ նվագող հայտնի Felle Vega-ն ներկայացրեց առաջին նախատիպը՝ «Tambiro» անվանմամբ։ Դա հասարակ բալոն էր՝ պրոպանով լցված, որի կողքերին առկա էին թերթիկանման կտրվածքներ։ Այնուհետև գործիքը սկսել են պատրաստել բալոնային հաստոցների վրա։

Գործիքը բաղկացած է երկու մասից (ափսեներից), որոնցից մեկի վրա տեղավորված են թմբուկի թերթիկները, իսկ մյուսի վրա ռեզոնատոր ճեղքերը։ Ամեն ափսե կարգավորվում է անհրաժեշտ ձևով՝ մաքուր և հարուստ հնչերանգների հնչողության համար։ Հնարավոր են տարբեր փոփոխություններ՝ հարվածային տարրերի երկրաչափական ձևի փոփոխություն, գործիքի ծավալի և կաղապարի հաստության փոփոխություն։ Գլյուկոֆոնի վրա նոտաները հաճախ դասավորված են այնպես, որ կեղծել անհնար է՝ նոտաների ցանկացած հաջորդականություն հարմոնիկ է հնչում։

## Տես նաև
* Հանգ (երաժշտական գործիք)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հարվածային երաժշտական գործիքներ
Ֆարփոյնթ աստղադիտարան

**Ֆարփոյնթ աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «734»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Տոպիկա քաղաքի մոտ, քաղաքից մոտավորապես 30 կմ հարավ արևմուտք։ Հիմնադրվել է 1997 թվականին։

Աստղադիտարանի հիմնական աշխատակիցներն են Գարի Հուգը և Գրեմ Բելլը։ Աստղադիտարանը հիմնվել է և պատկանում է *Կանզասի հյուսիս-արևելյան սիրող աստղագետների լիգայի* (NEKAAL) կողմից։ Աստղադիտարանը գտնվում է Միշն վալիի ավագ դպրոցի տարածքում։ NEKAAL-ը ստացել է $56,060 ԱՄՆ դոլլարի գրանտ համար ՆԱՍԱ-ի Երկրին մոտեցող աստերոիդների որոնման նախագծի շրջանակներում, և ծախսել է այն Փիթ աստղադիտակի գնման և տեղադրման վրա աստղադիտարանում։ Աստղադիտակի վերանորոգումից հետո այն այժմ ունի 27 դյույմ ապերտուրա (առաջնային հայելու տրամագիծ), 9 ոտնաչափ և 3 դյույմ երկարություն, և կշռում է մոտ 725 կգ։

Այս աստղադիտարանում է իրականացվում **Farpoint Asteroid Search Team** (FAST) աստերոիդների որոնման ծրագիրը։ Ծրագիրը վայելում է միջազգային ճանաչում, նրա շրջանակներում հայտնաբերվել են ավելին քան 330 ոչ-երկրամերձ աստերոիդներ, ինչպես նաև բազմաթիվ երկրամերձներ։

Աստղադիտարանում հիմնականում կատարվել են աստերոիդների և գիսաստղերի ուսումնասիրություններ և որոնում։

Աստղադիտարանի պատվին է անվանվել այս աստղադիտարանում 1999 թվականին հայտնաբերված (23989 ) Ֆարփոյնթ աստերոիդը։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.3-մ Շմիդտ-Կասսգրեյն աստղադիտակ
* 0.7-մ ռեֆլեկտոր, ԼԿՍ-ով, ֆոկուսային հեռավորությունը 9 ոտնաչափ և 3 դյույմ

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 271 աստերոիդ 1998-ից 2008 թվականները
* 21757 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1997-ից 2011 թվականները
* 178P/Հուգ-Բելլ գիսաստղի հայտնաբերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «Farpoint Observatory» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**
* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Ջորջ աստղադիտարան

**Ջորջ աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «735»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Ֆորտ-Բենդ շրջանում, Նիդվիլ քաղաքի մոտ։ Հիմնադրվել է 1996 թվականին։ Հանդիսանում է քաղաքապետարանին կից հաստատություն, հավելյալ ուսուցում կատարելու նպատակով։ Պատկանում է Հյուսթոնի բնագիտական թանգարանին։

Աստղադիտարանի տարածքում գործում են երեք գմբեթներ։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.46-մ f/4.5 նյուտոնյան ռեֆլեկտոր ԼԿԶ-ով
* 36-դյույմանոց Գեյմարդի հետազոտական աստղադիտակ, ռեֆլեկտոր
* 11-դյումանոց ռեֆրակտոր, F/15 
* 18-դյույմանոց աստղադիտակ

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 222 աստերոիդներ 1996-ից 2009 թվականները
* 18035 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1996-ից 2011 թվականները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «George Observatory, Needville» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**
* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Լա Սագրա աստղադիտարան

**Լա Սագրա աստղադիտարան** ( (OLS), աստղադիտարանի կոդը` — «J75»), աստղադիտարան Իսպանիայի Գրանադա նահանգում։ Աստղադիտարանում օգտագործվում են չորս ռոբոտացված աստղադիտակներ, բոլորը նախագծվել և կառուցվել են Մայորկայի աստղադիտարանի (OAM) գիտնականների կողմից, ովքեր և ղեկավարում են այս աստղադիտակները հեռահար, ստացված տվյալները մշակվում են իրենց կողմից մշակված ծրագրային ապահովման միջոցով։ Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել 1706 աստերոիդներ, այսպիսով այս աստղադիտարանը գրավում է 12-րդ տեղը աստերոիդ հայտնաբերողների ցանկում ըստ քանակի։ Աստղադիտարանի հիմնական նպատակն է, իր **Լա Սագրա երկնքի հետազոտություն** ծրագրի շրջանակներում Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների հետազոտությունները, և մասնավորապես Երկրին մոտեցող աստերոիդների և տիեզերական աղբի հետազոտությունները։

## Դուենդե աստերոիդ
Աստղադիտարանի հեռահար կառավարվող աստղադիտակների միջոցով, ինչպես նաև Սիերա դե լա Սագրա լեռնաշղթայի բաց երկնքի շնորհիվ, 2012 թվականի փետրվարի 15-ին հայտնաբերվեց (367943) Դուենդե աստերոիդը։ Համաձայն հաշվարկների այդ աստերոիդը ուղիղ մեկ տարի անց, 2013 թվականի փետրվարի 15-ին, պետք է անցներ Երկրից 27,700 կմ հեռավորության վրա, որը այդ պահին հայտնի այս չափի աստերոիդի ամենամոտ անցումն էր Երկրի մոտով, որն ընկնում է Երկրի գեոսինքրոն ուղեծրից ներս։

## Լա Սագրա երկնքի հետազոտություն
*Լա Սագրա երկնքի հետազոտությունը* (LSSS) իրականացվում է Լա Սագրա աստղադիտարանում, որի շրջանակներում իրականացվում է աստերոիդների և գիսաստղերի որոնում և դիտարկումներ։ Այս ծրագրի շրջանակներում հայտնաբերվել են բազմաթիվ աստերոիդներ, ինչպես նաև 233P/Լա Սագրա, 279P/Լա Սագրա և 324P/Լա Սագրա համարակալված գիսաստղերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Collados de la Sagra վեբ կայքը 
* Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի մասին

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իսպանիայում
Լճի օրիորդը

**Լճի օրիորդը** (), Ջոակինո Ռոսսինիի օպերա երկու գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետոն Անդրեա Լեոնե Տոտտոլայի ըստ Վալտեր Սկոտի համանուն պոեմի։ (1810)։

Օպերայի առաջնախաղը կայացել է Նեապոլի «Սան Կարլո» թատրոնում 1819 թ. հոկտեմբերի 24-ին։ Այն Նեապոլի թատրոնի համար Ռոսսինիի գրած ինը օպերաներից յոթերորդն էր։ Թեև առաջնախաղը չունեցավ հաջողություն, հաջորդ ներկայացումներն ընդունվեցին ավելի բարյացկամորեն։ Օպերան ունեցավ բազմաթիվ բեմադրություններ բոլոր խոշոր եվրոպական օպերային թատրոնները՝ մնալով երգացանկում մինչև 1860-ական թվականները, որից հետո դադարեց բեմադրվել մինչև 1950-ական թվականներ։ Ներկայումս այն հաճախ կատարվում և ձայնագրվում է՝ համարվելով Ռոսսինիի լավագույն օպերաներից մեկը։

«Լճի օրիորդը» առաջին իտալական օպերան է, որը հիմնված է Սկոտի ռոմանտիկ ստեղծագործություններից մեկի վրա և ազդարարում է Ռոսսինիի ստեղծագործական ժառանգությունում ռոմանտիզմի ուղղության սկզբնավորումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոսսինիի օպերաներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Կատեգորիա:1819 թ. օպերաներ
Կատեգորիա:Սկոտի ստեղծագործությունների հիման վրա օպերաներ
Սան Մարսելոյի աստղադիտարան

**Սան Մարսելոյի աստղադիտարան** կամ **Պիստոլա լեռների աստղադիտարան** (, , աստղադիտարանի կոդը` — «104»), աստղադիտարան Իտալիայի Տոսկանա մարզում, Սան Մարսելո քաղաքի մոտ։

Աստղադիտարանում օգտագործվում են 0,4 և 0,6 մետրանոց Նյուտոն-Կասգրեյնի ռեֆրակտոր աստղադիտակներ։

Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել 36 աստերոիդներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «San Marcello Astronomical Observatory» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**
* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իտալիայում
Արման Եղոյան

**Արման Աշոտի Եղոյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, իրավաբան, քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր, եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։

## Կրթություն
2005 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 2005-2007 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։  2009 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի մագիստրատուրան։

## Աշխատանքային գործունեություն
2010-2013 թվականներին աշխատել է ՀՀ մշակույթի նախարարության պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության գործակալությունում։ Եղել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող։

2018 թվականի հունիսի 2-ին Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ վարչապետ մամուլի քարտուղար։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Յան Հուսի հուշարձան (Պրահա)

**Յան Հուսի հուշարձան** (), հուշարձան, որը գտնվում է Չեխիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Պրահայի հին քաղաքի հրապարակում։ Հսկայական այս հուշարձանը նվիրված է չեխական ռեֆորմացիայի մաս կազմող հուսական և բողոքականական շարժումներին, որոնց կրողները շուրջ 200 տարի շարունակում են իրենց քարոզչությունն անգամ Յան Հուսի ողջակիզումից հետո՝ մինչև Երեսնամյա պատերազմի շրջանակներում տեղի ունեցած Սպիտակ լեռան ճակատամարտը։

Հուշահամալիրի մեջ ներառված է նաև մի երիտասարդ մոր արձան, որը խորհրդանշում է չեխական ազգային վերածնունդը։ Հուշարձանն այնքան մեծ է, որ հեղինակը՝ Լադիսլավ Շալոուն, այն անձամբ նախագծել է իր սեփական առանձնատանը, որտեղից էլ այն տեղափոխվել է հրապարակ։

Հուշարձանը կանգնեցվել է 1915 թվականին՝ չեխ ռեֆորմիստական շարժման հիմնադիր Յան Հուսի նահատակության 500-րդ ամյակի կապակցությամբ։ Այն կառուցվել է հանրային նվիրատվությունների միջոցով։

## Հիշատակ
Չեխիայի մայրաքաղաքի սրտում գտնվող այս հուշահամալիրը նվիրված է այս երկրի պատմության ամենաականավոր դեմքերից մեկին՝ Յան Հուսին։ Վերջինս 14-րդ դարի ազդեցիկ կրոնական մտածող էր, բարեփոխիչ և փիլիսոփա։ Իր ստեղծագործություններում նա հաճախակիորեն քննադատում էր կաթոլիկ եկեղեցու գաղափարական-բարոյական անկումը։

Նա նպատակաուղղված էր կաթոլիկ եկեղեցու ծեսերի ընթացակարգերի փոփոխությանը, մասնավորապես՝ վերջինիս անձնական համոզմամբ եկեղեցական արարողությունները պետք է ժողովրդի համար անհասկանալի համարվող լատիներենի փոխարեն անցկացվեր չեխերենով։ Ավելի ուշ, Արևմտյան Եվրոպայի տարբեր հատվածներում ի հայտ են գալիս նմանօրինակ հայացքներ ունեցող բազմաթիվ մտածողներ, որի արդյունքում էլ Եվրոպայում սկսվում է քրիստոնեական եկեղեցու ռեֆորմացիայի դարաշրջանը։

## Խորհրդանշանակություն
Կարճ ժամանակահատվածում Բոհեմիայում և Պրահայի շրջակայքում գտնվող մյուս շրջաններում Յան Հուսը սկսում է ասոցացվել ճնշող վարչակարգի դեմ ուժի խորհրդանիշ։ Չեխիայում բռնկված ռեֆորմացիայի շարժումը մտահոգությունների տեղիք է գալիս Եվրոպայի քրիստոնեական տերությունների համար․ Բոհեմիայի թագավորության նկատմամբ առավել թշնամական էր տրամադրված հատկապես Հաբսբուրգների կաթոլիկ կայսրությունը, որն ամեն կերպ ցանկանում էր չեխական հողերը տեսնել սեփական ազդեցության ոլորտում։

Եվ սա է պատճառը, որ Յան Հուսը հաճախ դիտարկվում է նաև որպես հակահամբսբուրգյան շարժման խորհրդանիշ։ 1918 թվականին՝ Ավստրիական կայսրությունից անկախանալուց հետո, չեխերը հանիդիսավոր կերպով կանգնեցնում են Սուրբ Երրորդության զորասյունը՝ Յան Հուսի հուշարձանի հարևանությամբ։

1940-1980-ական թվականներին Հուսի հուշարձանի մոտ նստացույց կազմակերպելը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Չեխոսլովակիայում հաստատված կոմունիստական վարչակարգի նկատմամբ անվստահություն և հակակրանք արտահայտելու ընդունված ձևաչափ էր։

Հուշարձանը վերակառուցվել է 2007 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Sharon L. Wolchick, "Czechoslovakia in Eastern Europe: Politics, Culture, and Society since 1939, ed. Sabrina P. Ramet (Bloomington: Indiana University Press, 1998).
* Constructing Nationalities in East Central Europe, eds. Pieter M. Judson and Marsha L. Rozenblit (New York: Berghahn Books, 2005).

Կատեգորիա:Պրահայի մշակույթ
Կատեգորիա:Չեխիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Պրահայի հուշարձաններ
Գեյսեյի աստղադիտարան

**Գեյսեյի աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «372»), աստղադիտարան Ճապոնիայի Կոտի պրեֆեկտուրայի Գեյսեյ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1973 թվականին։ Աստղադիտարանը ղեկավարում է Ցուտոմու Սեկին, ով ճանաչված է որպես աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Նրա կողմից այս աստղադիտարանում հայտնաբերվել է C/1965 S1 (Իկեյա—Սեկի) գիսաստղը և 224 աստերոիդ 1981-ից 2008 թվականները։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.6-մ ռեֆլեկտոր

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 224 աստերոիդ 1981-ից 2008 թվականները
* 12228 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1973-ից 2011 թվականները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «Geisei» բառով

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ճապոնիայում
Պիսկեշտետո կայան

**Պիսկեշտետո կայան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «461» և «561»), աստղադիտարան-դիտարկումների կայան Հունգարիայում Մատրա լեռնային զանգվածի շրջանում, երկրի հյուսիսում։ Հիմնադրվել է 1958 թվականին։ Կայանը օգտագործվել է Սզեգեդի համալսարանի և Կոնկոլի աստղադիտարանի կողմից։

(37432) Պիսկեշտետո աստերոիդը անվանվել է ի պատիվ այս կայանի, որտեղ և այն հայտնաբերվել է Կրիստիան Սարնեցկու և Զուզանա Հեյների կողմից 2002 թվականին

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 1-մ աստղադիտակ RCC (F=13.5 մ) - 1974 թվական
* Շմիդտի աստղադիտակ 60/90/180 սմ - 1962 թվական
* 50-սմ Կասգրենի աստղադիտակ (F=750 սմ) - 1966 թվական
* 40-սմ Ռիչի-Կրետյենի աստղադիտակ (F=240 սմ) - 2010 թվական

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 205 աստերոիդ 1999-ից 2009 թվականները
* 41141 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակվել են 1998-ից 2011 թվականները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «Piszkéstető Stn» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**
* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Հունգարիայում