Հակոբ Շահվելեդյան

**Հակոբ Շահվելեդյան** (, , ), հայ բողոքական հովիվ, հասարակական գործիչ, լրագրող։

## Կենսագրություն
Հակոբ Շահվելեդյանը ծնվել է 1856 թվականի հունվարի 25-ին Օսմանյան կայսրության Ամասիա քաղաքում։ Նա որբացել է 8 տարեկանում։ Սկզբում սովորել է Օսմանյան կայսրության ամերիկյան աստվածաբանական դպրոցում, այնուհետև ավարտել է շվեյցարական Բազել քաղաքի համալսարանի աստվածաբանության բաժինը, որից հետո իր որակավորումը շարունակել է Անգլիայում։ 1887 թվականին վերադարձել է Ամասիա, որտեղ որպես հոգևոր հովիվ է ծառայել Հայ ավետարանական եկեղեցում։ Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարության՝ հայերի դեմ բռնաճնշումների ժամանակ բանտարկվել է։ Ազատվելուց հետո գնացել է Բազել։ Բողոքական միսիոներ և հայ ժողովրդի բարեկամ դոկտոր Յոհաննես Լեփսիուսի աջակցությամբ հովիվ Շահվելեդյանը շրջել է Շվեյցարիայում, Գերմանիայում և Ավստրո-Հունգարիայում, որտեղ հանդիպումների ժամանակ պաշտպանել է հայկական հարցը։ Շվեյցարիայի ավետարանչական ընկերության օգնությամբ 1897 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հակոբ Շահվելեդյանը ժամանել է Վառնա՝ երիտասարդ բուլղարական պետության ընդունած և ապաստանած հայ փախստականների մասին հոգալու համար։ Ծովափնյա քաղաքում հովիվ Շահվելեդյանն աշխատել է հովիվ Աբրահամ Ամիրխանյանցի, Գրիգոր Գևորգյանի և հովիվ Յոհաննես Ավետարանյանի (նախկին թուրք-իսլամական հոգևորական Մեհմեդ Շյուքրի էֆենդին, որին Ռուսաստանում մկրտել է հովիվ Ամիրխանյանցը) հետ համատեղ։

Հովիվ Հակոբ Շահվելեդյանը համագործակցել է դոկտոր Լեփսիուսի հիմնած «Գերմանական առաքելությունն Արևելքում» կազմակերպության (Deutsche Orient-Mission, DOM), Բազելի կոմիտեի, Արևելքում քրիստոնեական բարեգործության գերմանական միության (Deutscher Hülfsbund für chrisliches Liebeswerk im Orient) և, առաջին հերթին, շվեյցարացի հովիվ Կառլ Սարասին-Ֆորքարտի հետ (Karl Sarasin-Forcart)։

1903 թվականի մարտից Շահվելեդյանը դարձել է Ռուսեում լույս տեսնող առաջին մանկական թերթի՝ «Ձիթենի»-ի գլխավոր խմբագիրը։

Հաջորդ տարի՝ 1904 թվականին, նա տեղափոխվել է Սոֆիա, որտեղ ծառայել է որպես ավետարանական հովիվ։ Նա համագործակցել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետ, մասնակցել Բուլղարիայի մայրաքաղաքի Պավլովո թաղամասի «Մեսրոպյան» հայկական դպրոցի հոգաբարձուների խորհրդին, նախագահել Կիլիկիայի միությունում՝ որբերին աջակցելու նպատակով։ Շահվելեդյանը մասնակցել է Սոֆիայում Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության (ՀԲԸՄ) մասնաճյուղի հիմնադրմանը և զբաղեցրել է Բուլղարիայի և Ռումինիայի ընկերության քարտուղարի պաշտոնը։

Բալկանյան պատերազմի ժամանակ նա գնացել է ռազմաճակատ, որտեղ Աստվածաշունչ է բաժանել բուլղար զինվորներին և Պլովդիվի ու Ադրիանապոլսի թուրք գերիներին։

1916 թվականին նա կրկին մեկնել է Շվեյցարիա՝ օգնություն հավաքելու ցեղասպանությունից փրկված հայերի համար։

Հովիվ Հակոբ Շահվելեդյանը մահացել է 1931 թվականի օգոստոսի 30-ին Սոֆիայում։

### Ընտանիք
Պահպանվել է Հակոբ Շահվելեդյանի ընտանիքի լուսանկարը։ Նրա կինը՝ Բերթա Քլայն-Շահվելեդյանը, գերմանուհի էր, մեծացել և կրթվել է հայի մոտ։ Նրանց դուստրերն են Վեհանը, Մայդին (Մարի) և Սոֆիայի գերմանական դպրոցի ուսուցչուհի Կլարան, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես գթասրտության քույր։ Նրանց որդիներն են նկարիչ Կառլոն (Կառլ Յոհաննես) և պետական ծառայող Վեհազուն Գրիգոր Շահվելեդը։

Հակոբ Շահվելեդյանի եղբայրը՝ Տիգրան Շահվելեդյանը, Սոֆիայում նույնպես ծառայել է որպես բողոքական հովիվ։

Բուլղարիայի կենտրոնական պետական արխիվում գտնվում է հովիվ Հակոբ Շահվելեդյանի անձնական արխիվային ֆոնդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ կրոնական գործիչներ