open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոց

**Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոց** (, AHO), ինքնավար հաստատություն Նորվեգիայի բուհական համակարգում։ Դպրոցն առաջարկում է եզակի hետազոտական հենքով կրթություն ճարտարապետության, քաղաքաշինության, դիզայնի և լանդշաֆտային ճարտարապետության բնագավառներում։

Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցն առաջարկում է երեք ամբողջական դասընթացներ՝ տրամադրելով ճարտարապետության, դիզայնի և լանդշաֆտային ճարտարապետության մագիստրոսի աստիճան։ Վերջին ծրագիրն առաջարկվում է Օսլոյում Տրոմսյոյի Արկտիկական համալսարանում։ Դպրոցն ունի նաև հետբուհական մասնագիտական մագիստրատուրա քաղաքաշինության և ճարտարապետական պահպանության բնագավառներում, առաջարկում է միասնական դոկտորի աստիճան։

## Պատմություն
Դպրոցը հիմնադրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո որպես «ճգնաժամային դասընթաց» ճարտարապետական ուսանողների համար, ովքեր չէին կարողացել ավարտել իրենց կրթությունը պատերազմի պատճառով։ Նախքան այս հաստատության հիմնադրումը ճարտարապետության աստիճան շնորհող նորվեգական միակ կառույցը Տրոնհեյմում գտնվող Նորվեգիայի տեխնոլոգիայի ինստիտուտն էր։ 20-րդ դարի առաջին կեսին մի խումբ ճարտարապետներ ստիպված էին ջանասիրաբար աշխատել՝ ունենալու ճարտարապետական դպրոց, որը գեղագիտական և ակադեմիական առումներով կտարբերվեր պոլիտեխնիկական կրթությունից։ Դպրոցը տեղակայվել է Օսլոյում։

Ի սկզբանե ճարտարապետական դասընթացը ներգրավված է եղել Արհեստի և արվեստի արդյունաբերության Նորվեգիայի ազգային ակադեմիայի կազմում։ 1961 թվականին Օսլոյի ճարտարապետության դպրոցը հիմնադրվել է որպես անկախ կառույց, 1968 թվականից տեղակայված է St. Olavs gate-ում։ 
1979 թվականին Նորվեգիայում արդյունաբերական դիզայնի առաջին ֆորմալ կրթությունն առաջարկվել է որպես երկու տարվա հետբուհական դասընթաց։ Որպես ամբողջական դասընթաց՝ ծրագիրը հաստատվել է 1983 թվականին, 1989 թվականին ընդգրկվել է Նորվեգիայի արվեստի և արհեստի դպրոցի ծրագրում։ 1996 թվականին Արդյունաբերական դիզայնի ինստիտուտը նույնպես ընդգրկվել է Օսլոյի ճարտարապետության դպրոցի կազմում։

Լանդշաֆտային ճարտարապետությունը մագիստրոսի կոչում կառույցը տալիս է 2004 թվականից։ 2005 թվականին Օսլոյի ճարտարապետության դպրոցը վերանվանվել է Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոց։ 2009 թվականին Արդյունաբերական դիզայնի ինստիտուտն անվանափոխվել է Դիզայնի ինստիտուտ։ 2001 թվականին դպրոցը տեղափոխվել է նորոգված արդյունաբերական Վուլկան տարածք՝ քաղաքի կենտրոնական, նորարարական, ստեղծագործական և մշակութային հատված։ Դպրոցը գտնվում է Օսլոյի արվեստի ազգային ակադեմիայի հարևանությամբ։ 2005 թվականին դպրոցն անվանափոխվել է Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցի։

## Բաժիններ
* Ճարտարապետության ինստիտուտ  
* Քաղաքաշինության և լանդշաֆտի ինստիտուտ  
* Դիզայնի ինստիտուտ  
* Ինստիտուտ ձևի, տեսության և պատմության ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*The Oslo School of Architecture and Design (AHO)

Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարաններ
Ջեննեի Մեծ մզկիթ

**Ջեննեի Մեծ մզկիթ** (), ալիզե խոշորագույն շինությունն է աշխարհում։ Մզկիթը գտնվում է Ջեննե քաղաքում, Մալիի Բանի գետի ողողահունում։ Համալիրի մեջ է մտնում «Ջեննեի հին քաղաք»-ը,  1988 թվականին մզկիթը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

## Պատմություն
[thumb|left|Մզկիթը ներկայումս, [լուսանկարը արվել է 2003 թվականին]]Ջեննեի առաջին մզկիթի կառուցման թվագրության մասին փաստացի տվյալներ չկան, բայց կան հիշատակություններ ոչ ավելի վաղ, քան 1200 թվականն է, և ոչ ուշ, քան 1330 թվականն է։

Մի քանի հարյուրամյակների ընթացքում Ջեննեն եղել է առևտրային կենտրոն և շատ կարևոր հանգույց տրանսսահարական ճանապարհի ոսկեվաճառների համար։ 15-րդ դարից 16-րդ դարերի ընթացքում Ջեննեն դարձավ այն վայրերից մեկը, որտեղից սկսվեց իսլամի տարածումը Աֆրիկայի ամբողջ տարածքում։

Մզկիթի  համալիրի ընթացիկ կառուցումը ընթացավ երեք տարի և ավարտվեց 1907 թվականին (այլ տվյալներով 1909 թվական)։  Շինարարական աշխատանքներին հետևում են Ջեննե քաղաքի որմնադիրների համքարության վերակացուն։ Այդ ժամանակ Ջեննեն համարվում էր Ֆրանսիական Արևմտյան Աֆրիկայի գաղութ, և հնարավոր է, որ  ֆրանսիացիները առաջարկել են քաղաքական և տնտեսական աջակցություն շինարարական աշխատանքներին և մզկիթին և նրա հարևանությամբ գտնվող մեդրեսին։ Մզկիթը կառուցված է մամլած կավից, ավազից և ջրից։ Այն կանգնեցվել է բարձր՝ երեք մետրանոց հարթակի վրա հենց այն տեղում, որտեղ 13-րդ դարից 14-րդ դարերը գտնվում էր մզկիթի համալիրի հին կառույցը։ Կառույցի չափերը հասնում են 75×75 մետրի, իսկ կենտրոնական աշտարակի բարձրությունը հասնում է մոտ 13 մետրի։

Մզկիթը էլեկտրաֆիկացվել է վերջերս։

Որոշ վայրերում մզկիթի օրիգինալ մակերեսը պատված է կղմինդրասալիկներով, որն էլ ոչնչացնում է վերջինիս պատմական կառուցվածքը, իսկ երբեմն էլ վտանգի տակ է դնում շենքի կառուցվածքային ամբողջականությունը։ Մզկիթի ծխականները դեմ էին նրա արդիականացմանը, որ ընթանում էր 1990-ական թվականներին։

Ինչպես ենթադրում են շատ ճարտարապետներ, Ջեննեի մզկիթը սուդանա-սահալինային ոճի ամենամեծ ձեռքբերումն է, թեև որոշակի իսլամական ազդեցությամբ։ Մզկիթի մուտքը բաց է միայն մուսուլմանների համար։ Այս մասին զգուշացնում են մուտքի մոտ տեղադրված ինֆորմացիոն վահանակները։ Այս կանոնը տարածվում է Մալիի գրեթե բոլոր մզկիթներում ։

## Համաշխարհային ժառանգություն
1988 թվականից մզկիթը գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, Աֆրիկայում և այժմ այն Մալիի ամենատարածված տեսարժան վայրերից մեկն է ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1909 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մալիում
Կատեգորիա:Մալիի մզկիթներ
Թուր Ուլվեն

**Թուր Ուլվեն** (, ), նորվեգացի բանաստեղծ, գրող, արձակագիր և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Թուր Ուլվենը ծնվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 14-ին մայրաքաղաք Օսլոյում։ Համարվում է Նորվեգիայի գրականության ամենակարևոր գրողներից մեկը 20-րդ դարի կեսերին։

Բանաստեղծ Թուր Ուլվենի վաղ ստեղծագործություններն իրենցից հիմնականում ներկայացնում էին ավանդական ազատ ոտանավորներ ու սյուրռեալիզմի ուժեղ ազդեցությունից ծնված ստեղծագործություններ։

Թուր Ուլվենը իր կարճ կյանքի ընթացքում հասցրեց թարգմանել նորվեգերենով սյուրռեալիստական մեծ թվով ստեղծագործություններ։

1980-ական թվականների սկզբին բանաստեղծը նոր ինքնուրույն ոճով սկսեց հանդես գալ. այն է, գրել ինքնատիպ նամակի ոճով ստեղծագործություններ։

Կյանքի վերջին տարիներին բանաստեղծ Թուր Ուլվենը հիմնականում հրապարակում էր արձակ ստեղծագործություններ։ Մի շարք պարգևներով ու մրցանակներով է պարգևատրվել բանաստեղծը.
* Doblougprisen – 1995   
* Obstfelderprisen – 1993 
* Hartvig Kirans minnepris – 1990

## Մահ
Բանաստեղծ Թուր Ուլվենն իր մահկանացուն կնքեց քառասունմեկ տարեկան հասակում։ 1995 թվականի մայիսի 18-ին մայրաքաղաք Օսլոյում բանաստեղծը ինքնասպանություն գործեց։

## Ստեղծագործություններ
* *Dikt i samling *(lyrikk) – 2013
* *Prosa i samling *(prosa) – 2013
* *Samlede dikt* (lyrikk) – 2000
* *Essays* – 1997
* *Etterlatte dikt* (lyrikk) – 1996
* *Stein og speil* (kortprosa) – 1995
* *Vente og ikke se* (historier) – 1994
* *Avløsning* (roman) – 1993
* *Fortæring* (prosastykker) – 1991
* *Søppelsolen* (memorabilia) – 1989
* *Nei, ikke det* (historier) – 1990
* *Gravgaver* (lyrikk) – 1988
* *Det tålmodige* (lyrikk) – 1987
* *Forsvinningspunkt* (lyrikk) – 1981
* *Etter oss, tegn* (lyrikk) – 1980
* *Skyggen av urfuglen* (lyrikk) – 1977

## Ռուսերեն գրքեր
thumb|Ռուս-չուվաշական գրքի հրատարակության շապիկը, որում ներառված են Թուր Ուլվենի ընտիր ստեղծագործությունները-

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Книга стихотворений Тура Ульвена на сайте «Полутона»
* Сообщество о творчестве Тура Ульвена в «Живом Журнале»
* Подборка стихотворений Тура Ульвена в журнале поэзии «Воздух»
* Поэтическая проза Тура Ульвена в интернет-журнале «Textonly»
* Стихотворения Тура Ульвена на портале «Мегалит»
* Единственное интервью Тура Ульвена журналу Vagant (на норвежском языке) 
* "Вариации" - подборка переводов Тура Ульвена, сделанных Ниной Ставрогиной, на сайте "Полутона"
* "Белое-белое" - подборка переводов Тура Ульвена, сделанных Ниной Ставрогиной, на сайте "Полутона"
* Единственное интервью Тура Ульвена в переводе Ниной Ставрогиной на сайте "Textonly.ru"
* "Затмение" - подборка переводов Тура Ульвена, сделанных Ниной Ставрогиной, на сайте "Полутона"

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Դենիս Սթուրհյոյ

**Յան Դենիս Սթուրհյոյ** (, ), նորվեգացի կինոյի և թատրոնի դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
Յան Դենիս Սթուրհյոյը ծնվել է 1960 թվականի հուլիսի 15-ին նորվեգական Ֆրեդրիկստադ քաղաքում։ Մասնագիտությամբ նա կինոյի և թատրոնի դերասան է։ Բազմաթիվ մրցանակների ու պարգևների է արժանացել։ Այդ թվում Նորվեգիայի քննադատների ասոցիացիայի մրցանակ, որը շնորհվում է 1939 թվականից և համարվում է Նորվեգիայում ամենահայտնի ու հարգի պարգևներից մեկը։

Յան Դենիս Սթուրհյոյի ամենահայտնի դերը, որը նրան հռչակ ու ճանաչում բերեց ամբողջ աշխարհում, համարվում է *Հերգեր-զվարճասերի* դերը ռեժիսորներ Ջոն ՄաքՏիրանի և Մայքլ Քրայթոնի «Տասներեքերորդ մարտիկ» ֆիլմը։ Այստեղ Յան Դենիս Սթուրհյոյը խաղաց Անտոնիո Բանդերասի և այլ հոլիվուդյան աստղերի հետ։

Պատանի հանդիսատեսի համար նա հայտնի է որպես նորվեգական հեռուստաալիքներով ցուցադրվող շոուների գլխավոր հերոս։ Երեխաներն էլ ճանաչում են նրան որպես մուլտիպլիկացիոն կինոնկարների հերոսների ձայնագրող։

2010 թվականի մարտի 17-ին Դենիսն ու այլ նորվեգացի դերասաններ հրավիրվեցին մասնակցելու «Ոչինչ» գիտաֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմի նկարահանման քաստինգներին։ Ֆիլմի սյուժեում Նորվեգիայի արշավախմբերից մեկի մասին է պատմում, որոնք Անտարկտիդայում հայտնաբերում են չբացահայտված թռչող օբյեկտ։

## Անձնական կյանք
1997 թվականին Յան Դենիս Սթուրհյոյը ամուսնանում է Մոնա Կյոլհաուի հետ (): Ընտանիքում կա մեկ երեխա ամուսնական այս զույգից և ևս երկու երեխաներ՝ Դենիսի առաջին անհաջող ամուսնությունից։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Դերասանի հասակը կազմում է 1 մետր 82 սմ։
* Համաստեղությամբ խեցգետին է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Dennis Storhøi - profil og bilder på Filmweb
* - Dennis kan bli stjerne (VG, 1998)
* Uler mot månen (Dagbladet, 2005)
* Han er Spellemann på taket (VG, 2006)
* Bunnløs kjærlighet til scenen  (Oslopuls, 2007))
* Påvirkes av fullmånen (Dagbladet, 2008))
* groups.yahoo.com/group/dennisstorhoicircle (Fanside)

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ
Նորվեգիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա

**Նորվեգիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա** (), գեղարվեստի ակադեմիա Նորվեգիայում, որն առաջարկում է եռամյա բակալավրի և երկամյա մագիստրոսի աստիճանի ծրագրեր։

## Պատմություն
Որպես ինքնուրույն ակադեմիա հիմանդրվել է 1909 թվականին։ Ակադեմիայի երեք պրոֆեսորներից է եղել նորվեգացի նկարիչ Քրիստիան Քրոհգը, ակադեմիայում են դասավանդել նկարիչ Հալֆդան Ստրյոմը, քանդակագործ Գունար Ուտսոնդը։

Ի սկզբանե ակադեմիայի դասերը կազմակերպվել են վարպետների ստուդիաներում։ 1919 թվականին ակադեմիան տեղափոխվել է Օսլոյի կենտրոնում գտնվող վաճառականների շենք, 1930 թվականին՝ Նկարիչների շենքի հետևի կողմում գտնվող հատուկ նկարչական գրասենյակ։ 1935-1940 թվականներին ակադեմիայում է աշխատել դանիացի նկարիչ, ճարտարապետ Գեորգ Յակոբսենը։ 1941 թվականին Քվիսլինգ ռեժիմի օրոք ակադեմիայում նոր կարգավորումներ իրականացան, ակադեմիայի պրոֆեսոր դարձավ Նորվեգիայի ազգային միասնություն կուսակցությունից Սյորեն Օնսագերը։

1990-ական թվականների կեսերին Ակադեմիան միացվել է նախկինում անկախ գործող Դիզայնի, արհեստների, բեմական արվեստի և օպերայի ակադեմիաներին և ձևավորվել է Օսլոյի գեղարվեստի ազգային ակադեմիան (Kunsthøgskole i Oslo), երկրի ամենամեծ գեղարվեստի քոլեջը։ Նախկին Kunstakademiet-ը KhiO կառավարման համակարգում դարձավ վիզուալ արվեստի ֆակուլտետ։

2010 թվականի օգոստոսին բոլոր դպրոցները միավորվել են Օսլոյի արևելյան հատվածում գտնվող նախկին առագաստային գործարանի նոր շենքում՝ ձևավորելով Եվրոպայի արվեստի ամենախոշոր ակադեմիաներից մեկը։ Kunstakademi ունի կիսաինքնավար կարգավիճակ, ստուդիաներ, ինչպես նաև սեփական ակադեմիական և ընդունելության ծրագրեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Oslo National Academy of the Arts

Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Կատեգորիա:Օսլոյի ակադեմիաներ
Սթիգ Հենրիք Հոֆ

**Սթիգ Հենրիք Հոֆ** (, ), նորվեգացի կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
Սթիգ Հենրիք Հոֆը ծնվել է 1965 թվականի փետրվարի 4-ին Հյուսիսային Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեի Վադսյո քաղաքում։ Ընտանիքը որոշ ժամանակ ապրել է նաև Բերլևոգում։ Երբ ապագա դերասանը դարձավ յոթ տարեկան, ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվեց Հարավային Նորվեգիա։ Սկզբում ընտանիքը ապրեց Դարբուում, իսկ ավելի ուշ Դրամմենեում։ Այստեղ Սթիգ Հենրիք Հոֆը սովորում է խոհարարություն։ Երիտասարդ տարիներին Հոֆը նվագում էր հարվածային գործիքներ մի շարք երաժշտական համույթներում։

Նախքան դերասան դառնալը Սթիգ Հենրիք Հոֆը աշխատանքի անցավ Քրոքստադելվիեում որպես եռակցող մասնագետ իսկ հետո նաև շեֆ-խոհարար Բագատելեի ռեստորանում , որը մայարքաղաք Օսլոյում էր։ Սթիգ Հենրիք Հոֆի դեբյուտը ֆիլմում տեղի ունեցավ 1991 թվականին, երբ խաղաց ռեժիսոր Սիգվե Էնդրեսենի () «Փոխնակները» ֆիլմում։ Այդ պահից սկսած դերասանի մոտ սկսվեց աստեղային ժամը և նկարահանվեց նորվեգական կինեմատոգրաֆիայի մի շարք ֆիլմերում։ Կինոյից զատ դերասանը նաև համագործակցում է թատրոնների հետ, մասնավորապես «Riksteatret» թատրոնի (ազգային շրջիկ թատրոն) և «Grenland Friteater» (անկախ թատրոն Փորսգրունն քաղաքում) թատրոնի հետ։

«Սառնամանիքից կիզվածը» ֆիլմում նկարահանվելու համար Սթիգ Հենրիք Հոֆին առաջադրեցին «Ամանդա» մրցանակի, որը Օսկարի նորվեգական համարժեքն է։ Դերասանը հաղթեց որպես լավագույն դերասան Ռուանի Սկանդինավյան ֆիլմերի փառատոնի (1998 թվական) ժամանակ։

Սթիգ Հենրիք Հոֆն ամուսնացած է և ունի չորս դուստր։ Երկու ավագներ՝ Մյուն և Ավրորան () արդեն չափահաս տարիքի են, առաջին ամուսնությունից են ծնվել, իսկ երկու փոքրերը՝ Լիլի Մաքսիները (ծնված 2008 թվին) և Ռոզալինդը (ծնված 2009 թվականին) () երկրորդ ամուսնությունից են լույս աշխարհ եկել։ Երկրորդ կինը դերասանուհի Սյոլյե Բերգմանն է (): Երեխաներից Ռոզալինդի կնքահայրը դարձավ նորվեգացի հայտնի դերասան Աքսել Հենին։

## Ֆիլմագրություն
Ներկայացված են միայն լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Սթիգ Հենրիք Հոֆ ԿինոՊոիսկ կայքում

Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ
Վենքե Մյուրե

**Վենքե Մյուրե** կամ **Վենքե Միրե** (, հայտնիէ նաև որպես **Wencke Myhre**, ), նորվեգացի երգչուհի, դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Վենքեն մեծացել է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Երեք տարեկան էր, երբ երաժիշտ հայրը նրան ներգրավեց երաժշտական աշխարհ։ Հինգ տարեկան հասակում ստացել է առաջին հոնորարը ամանորյա երեկույթում հանդես գալու համար։ 1960 թվականին, երբ Վենքեն հաղթել է VG թերթի Օսլոյի Chat Noir թատրոնում կազմակերպած սիրողական տաղանդ մրցույթում, արդեն գրեթե պրոֆեսիոնալ երգչուհի էր։ Մրցույթից հետո կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Առնե Բենդիկսեն նրա հետ համագործակցության պայամանգիր է կնքել։ 1960 թվականին լույս է տեսել նրա դեբյուտային սինգլը «Åh, det er søndag» երգով, որին հաջորդել են նոր սինգլներ։ Բեկումնային էր 1962 թվականը, երբ թողարկվեց «Katta vår»  սինգլը։ Երգը դարձավ հիթ, որին 1962-1963 թվականներին հաջորդեցին «Tenk så deilig det skal bli», «Ei snerten snelle», «Bli med ut og fisk» и «Gi meg en cowboy til mann» սինգլները։ Ռադիոյի և հեռուստատեսության շնորհիվ երաժշտական տաղանդով օժտված գեղեցկադեմ աղջիկը շուտով դարձավ նորվեգացիների սիրելին։  Նրա ժողովրդականությանը նպաստեց նաև Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության Prospektkort հաղորդումների շարքում պարբերաբար հայտնվելը։

1963 թվականին տեղի է ունեցել նրա բեմելը և նկարահանվել է «Elskere» ֆիլմում։

## Եվրատեսիլ
1968 թվականի Եվրատեսիլ երգի մրցույթում մեկ անգամ ներկայացրել է Գերմանիան և հանդես եկել «Ein Hoch der Liebe» երգով՝ զբաղեցնելով 6-րդ տեղը։

## Ֆիլմեր
* Elskere (1963)
* Husmorfilmen høsten 1964 (1964)
* Operasjon Sjøsprøyt (1964)
* Hjelp - vi får leilighet! (1965)
* Mannen som ikke kunne le (1968)
* Propp og Berta (2001)
* Mamma Mø og Kråka (2009)
* Prinsessen og frosken (2009)
* Dyrene i Hakkebakkeskogen (2016)

## Հիթեր Գերմանիայում
**Hey, kennt Ihr schon meinen Peter* (1964)
**Geht ein Boy vorbei* (1965)
**Beiß nicht gleich in jeden Apfel* (1966)  # 1
**Komm allein* (1967)                       # 9
**Ein Hoch der Liebe* (1968)                #18
**Flower Power Kleid* (1968)                #17
**Abendstunde hat Gold im Munde* (1969)     #36
**Er steht im Tor* (1969)                   # 4
**Er hat ein knallrotes Gummiboot* (1970)   # 1
**Eine Mark für Charlie* (1977)             # 9
**Lass mein Knie, Joe* (1978)               # 5
**Für immer und ewig (I'll Love You Forever)* (1994)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հաղորդավարներ
Խանդ (նկար, Մունկ)

**Խանդ** (), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի կտավը։ «Խանդ» ստեղծագործությունը Մունկը վրձնել է 1895 թվականին։ Այս կտավը ստեղծվել է հընթացս «Կյանքի ֆրիզ» ժամանակահատվածի։ Այսօր կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է Բերգեն քաղաքի պատկերասրահում։

## Պատմություն
«Խանդ» ստեղծագործության նախնական տարբերակում պատկերված տեսարանն իրենից այգի է ներկայացնում։ Այդ կտավում կիսամերկ հերոսուհին զրուցում է պատանու հետ։ Միաժամանակ ձեռքին խնձոր է պատկերված, որը աղջիկը տալիս է տղային։ Այս տեսարանը կարելի է համեմատել աստվածաշնչյան արգելված պտուղի տեսարանի հետ, երբ Եվան խնձորը պոկում է Կենաց ծառից ու տալիս Ադամին։ Առավել ուշ, կտավին հանձնած տարբերակներում, փոխվում է ինտերիերը և ստեղծագործությունը դառնում է առավել մութ։ Էդվարդ Մունկի արվեստի հետազոտողները ենթադրում են, որ «Խանդ» ստեղծագործության մեջ պատկերված է սիրային եռակնյունի։ Այն ձևավորվել էր հենց Մունկի,  լեհ գրող Ստանիսլավ Պշիբևսկու և վերջինիս կնոջ՝ Յուլ Դագնի-Պշիբևսկու միջև։

## Նկարագիր
Իր կյանքի ընթացքում մի քանի անգամ Էդվարդ Մունկը անդրադարձել է այս սյուժեին։  «Խանդ» անվանումով ավելի քան տասնմեկ ստեղծագործություններ է արարել նկարիչը։ Բացի դրանցի մի քանի գրաֆիկական աշխատանքներ նույնպես կան այս թեմատիկայով։ Բայց, բոլոր նկարների հիմքում, միևնույն կոմպոզիցիան է արտացոլված։ Առաջին պլանում տղամարդու դեմք է պատկերված, որը լցված է խանդի անասելի զգացումով։ Հետին պլանում գեղեցիկ երիտասարդ կին է պատկերված, որը հիմնականում հոլանի տեսքով է պատկերված բոլոր նկարներում։ Նկարում պատկերված է նաև մի երիտասարդ տղամարդ, որին Մունկը տալիս է իր արտաքին տեսքը։

Առաջին պլանում պատկերված տղամարդուն նայելիս ճանաչվում են Ստանիսլավ Պշիբևսկուն։ Ինչպես նշում է Աթլե Նեսը, «Խանդ» ստեղծագործությունը ներկայացվում է Ստանիսլավ Պշիբևսկու «Երեկոյան ժամասացություն» բանաստեղծության հետ, որը անձայն «ներբողում է սատանայական սեռական դժոխքը»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Edvard Munch - Jealousy - Google Art Project.jpg|1907 թվականին նկարած տարբերակը, Մունկի թանգարան
Պատկեր:Jalousi i haven.jpg|1929 կամ 1930 թվականներին նկարված տարբերակը, Մունկի թանգարան
Պատկեր:Jealousy by Edvard Munch - Städel - Frankfurt am Main - Germany 2017.jpg


## Տես նաև
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Կյանքի ֆրիզ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Կատեգորիա:1895 նկարներ
Կատեգորիա:Բերգենի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Լիեն Ենս

**Լիեն Ենս** (, ), նորվեգացի կինոռեժիսոր։ Ամանդա մրցանակի է արժանացել «Անհամապատասխան մարդը» ֆիլմի ռեժիսորական աշխատանքի համար։

## Կենսագրություն
Լիեն Ենսը ծնվել է 1967 թվականին Օսլոյում, որտեղ անցել է նրա մանկության մեծ մասը։ 1990-1993 թվականներին սովորել է Լոնդոնի միջազգային կինոդպրոցում։ Նրա դիպլոմային, ինչպես նաև դեբյուտային աշխատանքը եղել է կարճամետրաժ «Մոնտանա» ֆիլմը։ Նույն թվականին ֆիլմը Գրիմստադում ներկայացվել է կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում։ Հաջորդ տարի Լիենը Գրիմստադի կինոփառատոնի համար պատրաստել է «Իմ էլեկտրական խոհանոցը» կարճամետրաժ ֆիլմը։ Հաջորդաբար 2000 թվականին նկարահանված «Փակե՛ք դուռը» և «Բնական ակնոց» (2001) կարճամետրաժ ֆիլմերը ցուցադրվել են Կանի միջազգային կինոփառատոնի կարճամետրաժ ֆիլմերի ծրագրում։ Մինչև 2003 թվականը Ենսը զբաղվել է մարկետինգով և նկարահանել է գովազդային տեսահոլովակներ։ Կինոյում նրա դեբյուտը եղել է «Ջոնի Վանգ» ֆիլմը, որն ընտրվել է ներկայացվելու Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի ոչ մրցութային ծրագրում, իսկ ցուցադրությունից հետո այն գնել են Սան Խոսեում, Բրյուսելում և այլուր ցուցադրելու համար։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
* Arne Skouens պատվավոր մրցանակ  (2006 թ.)
* Ամանդա մրցանակ (2006 թ.)
* Կինոքննադատների մրցանակ (2006 թ.)
* Կանի միջազգային կինոփառատոնի ACID մրցանակ (2006 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ռեժիսորներ
Նորվեգական լեգեոն

**Նորվեգական լեգեոն** կամ **ՍՍ-ի «Նորվեգիա» կամավորական լեգեոն** (, ), նորվեգական զինվորական կամավորական կազմավորում, որը մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին՝ Երրորդ Ռայխի կազմում։ Ստեղծվել է 1941 թվականին՝ Երրորդ Ռայխի կողմից Նորվեգիայի օկուպացիայի արդյունքում։ 

## Պատմություն
Նորվեգացի կամավորներին՝ Արևելաեվրոպական ռազմաճակատ ուղարկելու նպատակով, սկսեցին հավաքել 1941 թվականի հունիսին։ Նորվեգական խոշոր քաղաքներում բացվել էին հավաքագրման կետեր։ Արդեն հուլիսի վերջին 300 կամավորներ ուղարկվեցին Գերմանիա։ Հասնելով Քիլ՝ նրանց ուղարկում էին Ֆալլինգբոսթել ուսումնական կենտրոն, որտեղ 1941 թվականի օգոստոսի 1-ին պաշտոնապես ստեղծվել է ՍՍ-ի «Նորվեգիա» կամավորական լեգեոնը։

Օգոստոսի կեսին Ֆալլինգբոսթել ժամանեցին ևս 700 նորվեգացի կամավորներ, ինչպես նաև 62 կամավոր՝ Բեռլինի նորվեգական համայնքից։

1942 թվականի գարնանից մինչև 1943 թվականի գարուն լեգեոնը գտնվել է Լենինգրադի ռազմաճակատում, որտեղ ներառված է եղել ՍՍ-ի 2-րդ հետևակային բրիգադի կազմում։ Լենինգրադ ժամանելու պահին, ռազմաճակատը հինգ ամիս արդեն կայուն վիճակ, այդ իսկ պատճառով ռազմաճակատում գտնվելու ժամանակ, լեգեոնը վարել է դիրքային պատերազմ։
thumb|left|200px|Նորվեգացի լեգեոներները ժամանում են ԽՍՀՄ. ''Սեպտեմբեր 1941 թ.''
1942 թվականի հոկտեմբերի 8-ին ռազմաճակատ ժամանեց 1-ին ոստիկանական վաշտը, որը կազմված էր 160 մարդուց։ Նրանք զբաղեցրեցին Պուլկովոյի աստղադիտարանից հարավ ընկած դիրքերը։ Վաշտը գործում էր լեգեոնի կազմում, որը այդ ժամանակ գտնվում էր ռազմաճակատի հյուսիսային հատվածում, որտեղ մասնակցում էր Կրասնոյե սելոյի, Կոնստանտինովկայի, Ուրիցկի և Կրասնոյե Բորայի պաշտպանական մարտերին։

Լեգեոնի 14-րդ վաշտի մի մասը մարտընչում էր ռազմաճակատի այլ հատվածներում։ 1943 թվականի հունվարին սովետական զորքերը ճեղքեցին Լենինգրադի շրջափակումը՝ ստեղծելով 8- 11 կիլոմետրանոց նեղ միջանցք։ Սրա հետ կապված արդեն, հունվարի 21-ին 14-րդ վաշտի մեկ դասակը հանվեց դիրքերից և ուղարկվեց Մգա կայարանի մոտ, որտեղ մինչև փետրվարի վերջ հիմնովին ոչնչացվեց խորհրդային զորքերի կողմից։
 
1943 թվականի փետրվարի վերջին նորվեգացի լեգեոներները ուղարկվեցին Հարավային Գերմանիայի Գրաֆենվյոր ուսումնական ճամբար, այդտեղից էլ նրանք, ովքեր չէին ցանկանում շարունակել պայմանագիրը, ուղևորվեցին Նորվեգիա։

Ընդհանուր առմամբ լեգեոնի կազմում կռվել է 1950 մարդ, որոնցից 175-ը զոհվել է։
thumb|right|250px|Նորվեգացի սպան հարցաքննում է խորհրդային ռազմագերիներին ''օգոստոսի 11 1942 թվական''

## Կազմ
* 1-ին վաշտ
* 2-րդ վաշտ
* 3-րդ վաշտ
* 4-րդ վաշտ
* 5-րդ վաշտ
* 14-րդ հակատանկային վաշտ
* 1-ին ոստիկանական վաշտ

## Հրամանատարներ
* Բաքքե Յորգեն (1941 թվականի օգոստոսից), լեգեոն շտուրմբանֆյուրեր
* Հելստրուպ Ֆին Հաննիբալ Ханнибал (1941 թվականի սեպտեմբերի 21-ից), լեգեոն շտուրմբանֆյուրեր
* Արթուր Քվիստ (աշուն 1941 — մայիսի 20 1943),

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Крестовый поход на Россию. — : Яуза, 2005.

## Արտաքին հղումներ
* «For femti år siden», ''Folk og Land'', № 7, 1993. (նորվ.)
* Den norske Legion (նորվ.) 
* Den norske legion (նորվ.)
* Den Norske Legion / Frw. Legion Norwegen «Hjelp broderfolket i Finland!» (նորվ.)

Կատեգորիա:Նորվեգիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Շպայերի տաճար

**Շպայերի տաճար** (), կայսերական տաճար Գերմանիայի Շպայեր քաղաքում (Ռայնլանդ Պֆալցի երկրամաս)։ Ռոմանական ոճի պահպանված եկեղեցիներից ամենամեծն է։ Լինելով արքաների և կայսրերի հուղարկավորման վայր` տաճարը խորհրդանշել է կայսրական իշխանությունը։ Այն եվրոպական ճարտարապետության ամենանշանավոր կառույցներից է, ռոմանական ամենագեղեցիկ տաճարներից մեկը։ 1981 թվականից հռչակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Պատմություն
[200px|մինի|ձախից|Արևմտյան [պորտալ]]
Տաճարը կառուցվել է 1030-1061 թվականներին Հռոմեական սրբազան կայսրության տարիներին։ Շինարարությունը սկսվել է Կոնրադ II արքայի օրոք, շարունակվել նրա որդու` Հենրի III-ի օրոք և ի վերջո ավարտվել թոռան` Հենրի IV- օրոք` օծվելով նրա կառավարման տարիներին։ Այդ ժամանակ Շպայերում ապրում էր մոտ 500 մարդ, իսկ Շպայերի տաճարը աշխարհի խոշորագույն շինություններից մեկն էր շինարարության ավարտին։ Այն ուներ նաև մասնակի քաղաքական նշանակություն, քանի որ նրա մեծությունը խորհրդանշում էր կայսրի հզորությունը։

Իր գոյության գրեթե հազար տարիների ընթացքում տաճարը բազմիցս վերանորոգվել է ու վերակառուցվել, փոխվել է արտաքին տեսքը։ Տաճարին պատուհասած ամենամեծ աղետը տեղի է ունեցել 1689 թվականին, երբ ֆրանսիական Լյուդովիկոս XIV արքայի զինվորներն ավերել են այն` թողնելով միայն պատերը և պղծել տաճարում գտնվող սրբությունները։ 1772-1784 թվականներին տաճարը վերականգնվել է, նրան ավելացվել է գավիթ, սակայն դրանից քիչ անց կրկին գրավվել է և պղծվել ֆրանսիացիների կողմից։ 1846-1853 թվականներին տաճարը հիմնանորոգվել է, բավարացի Լյուդվիգ I-ի միջոցներով զարդարվել հսկայական ֆրեսկոներով։

Տաճարում տեղադրված է երգեհոն, որի հետ կապված է գերմանացի նշանավոր երգեհոնահարների` Լյուդվիգ Դյորի և Լեո Կրամերի գործունեությունը։

Image:Speyrer Dom 1061.png|1061
Image:Speyrer Dom 1135.png|1106
Image:Speyrer Dom 1754.png|1689
Image:Speyrer Dom 1756.png|1756
Image:Speyrer Dom 1854.png|1778
Image:Speyrer Dom 1967.png|1853


## Տեխնիկական տվյալներ
* Երկարություն - 134 մ
* Միջին նավի երկարություն - 33 մ
* Նավի երկարություն - 37.62 մ
* Արևելյան աշտարակների բարձրություն - 71.20 մ
* Արևմտյան աշտարակների բարձրություն - 65.60 մ

## Հուղարկավորություններ
200px|մինի|Կոնրադ II-ի տապանը
Խորանին կից դամբարանում թաղված են գերմանական կայսրեր ու թագավորներ։ Նրանցից են.
* Հռոմեական սրբազան կայսրության կայսր Կոնրադ II (1039)
* Հռոմեական սրբազան կայսրության կայսր Հենրի III` Կոնրադ II-ի որդին (1056)
* Հռոմեական սրբազան կայսրության կայսր Հենրի IV` Հենրի III-ի որդին (1106)
* Հռոմեական սրբազան կայսրության կայսր Հենրի V (1125)
* Բեատրիս (1184), Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի կինը (1184) և նրա դուստր Ագնեսը
* Գերմանիայի արքա Ֆիլիպ Շվաբսկին` Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի որդին (1208)
* Գերմանիայի արքա Ռուդոլֆ I Հաբսբուրգ, (1291)
* Գերմանիայի արքա Ադոլֆ Նասաու (1298)
* Գերմանիայի արքա Ալբրեխտ I Հաբսբուրգ` Ռուդոլֆ I-ի որդին (1308)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Տաճարի պատկերասրահ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Հենի Ունսթադի անվան արվեստի կենտրոն

**Հենի Ունսթադի անվան արվեստի կենտրոն** (),  արվեստին առնչվող թանգարան Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյի (մարզի) Բերում կոմունայում (համայնքում)՝ Հովիկոդեն հրվանդանի վրա, Օսլո-ֆյորդում, Օսլոյից մոտավորապես 10 կմ դեպի հարավ։ Կենտրոնը հիմնադրվել է 1968 թվականին մարմնամարզության աշխարհի և օլիմպիական չեմպիոնուհի Սոնյա Հենիի (1912—1969) և նրա ամուսնու՝ Նիլս Ունսթադի (1909—1978) կողմից։ Ունսթադը նավաշինարարական ընկերության սեփականատեր էր և արվեստի գործերի կոլեկցիոներ։  Իր 110 կտավից բաղկացած նկարների հավաքածուն նա նվիրեց թանգարանին, ինչպես նաև ֆինանսական միջոցներ թանգարանի շենքի կառուցման համար։ Թանգարանի կառուցման աշխատանքները իրականացրել է Սոնի Հենի հիմնադրամը 1961 թվականին։ Թանգարանի շենքը նախագծվել է նորվեգացի ճարտարապետներ Ջոն Էիկվարի և Սվեն Էրիկ Էնգեբրետսենի կողմից։ Թանգարանում ցուցադրվում է նաև Սոնիի սպորտային պարգևների հավաքածուն։

1994 թվականին թանգարանի շենքը ընդլայնվեց, ավելացվեց նաև երկհարկանի ցուցադրական և տեխնիկական սենյակներով ու սրահներով հագեցած մասնաշենք։ Այս նախագիծը մշակվել է նույն ճարտարապետների կողմից ինչ հին մասնաշենքինը։ Նոր մասնաշենքը հնին կողքին այնպես է կառուցվել, որ պահպանվի համադրությունը։

Թանգարանային կենտրոնում կա 6 ցուցասրահ, ոչ մեծ դահլիճ և խորհրդակցությունների սրահ։ Ներկայումս կենտրոնը զբաղեցնում է 9500 քառ/մ տարածք, որոնցից 3500 քառ/մ-ը ցուցասրահներն են։ Թանգարանում ցուցադրվում են  Պաբլո Պիկասոյի, Անրի Մատիսի, Ֆեռնան Լեժեյի, Մակս Էռնեստի, Ֆրիդենսրայխ Հունդերտվասերի, Խոան Միրոյի, Պաուլ Կլեեի և այլ հայտնի արվեստագետների աշխատանքներ։

Հենի Ունսթադի անվան արվեստի կենտրոնը կազմակերպում է ոչ միայն ցուցադրություններ, այլև բեմադրություններ։ Թանգարանը տարեկան ունենում է շուրջ 100.000 այցելու։ 2008 թվականին կենտրոնը նշեց իր հիմնադրման 40-ամյակը՝ կազմակերպելով ցուցադրություններ, դասախոսություններ, համերգներ և ֆիլմերի դիտումներ։

## Պատկերասրահ

57314 Henie Onstad kunstsenter.jpg
Henie Onstad kunstsenter TRS 070501 001.jpg
Henie Onstad Hovik 02.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Սիլյե Ներգաարդ

**Սիլյե Ներգաարդ **(, ), նորվեգացի ջազային երգչուհի։ Ամենահայտնի ջազային երգչուհին, ով ներկայացել է նորվեգական պաշտոնական չարթերում։ Սիլյե Ներգաարդը աշխարհահռչակ է դարձել այն բանից հետո, երբ թողարկվեց «Tell Me Where You’re Going» բեսթսթելլերը Պատրիկ Բրյուս Մեթենի մասնակցությամբ, ով կիթառահարն էր։

## Կարիերա
left|thumb|Սիլյե Ներգաարդը 2005 թվականի նոյեմբերին
[thumb|357x357px|Սիլյե Ներգաարդ 2011 թվականի նոյմենբերին [Բեռլինում]]
Սիլյե Ներգաարդը ծնվել է 1966 թվականի հունիսի 19-ին Նորվեգիայում։ Բեմ է դուրս եկել տասնվեց տարեկան հասակից։ Հենց այդ տարիքում էլ հիթային դարձավ նրա «Tell Me Where You’re Going» սինգլը։ Այս երգը № 1 դարձավ Ճապոնիայի չարթերում, ինչպես նաև Նորվեգիայի և այլ երկրների թոփ-10-յակում հայտնվեց։ Երգչուհու «At First Light (2001») ալբոմը դարձավ ամենաշատը երբևիցե վաճառված նորվեգական ջազային ալբոմը։ Այն հենց առաջին շաբաթում նորվեգական պաշտոնական չարթերում դարձավ ամենավաճառվածը։ «A Thousand True Stories» ալբոմը Սիլյե Ներգաարդը ձայնագրեց նիդերլանդական Մետրոպոլ օրկեստրի հետ 2008 թվականին։ Այն նույնպես շատ մեծ հաջողություններ արձանագրեց ինչպես Եվրոպայում, այնպես էլ Ասիայում։ Երգչուհին Նորվեգիայի այն կատարողների թվում է, որոնք մեծ կոմերցիոն շահույթներ ապահովեցին։ Սիլյե Ներգաարդի ալբոմները միլիոնավոր օրինակներով վաճառվեցին Ճապոնիայում, Բրազիլիայում, Գերմանիայում, Միացյալ Նահանգներում, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորությունում։

Սիլյե Ներգաարդը ձայնագրվել է ներքոհիշյալ կատարողների հետ՝ Al Jarreau, Pat Metheny, Toots Thielemanns և այլն։ 

2012 թվականի գարնանը Սիլյե Ներգաարդը թողարկեց իր նոր ալբոմը, որը կոչվեց «Unclouded»: Այն մասնավորապես թողարկվեց մարտի 9-ին Նորվեգիայում, իսկ մարտի 23-ին՝ աշխարհում։ Երգչուհին ձայնագրվեց նաև «Human» ալբոմում, որը պատկանում է The Killers խմբին։

## Անձնական կյանք
Սիլյե Ներգաարդը ամուսնացած է երգիչ Հեյնե Թոդլենդի հետ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* 1990: *Tell Me Where You’re Going* (Sonet Grammofon)
* 1991: *Silje* (Princess Records)
* 1995: *Cow On The Highway* (Sonet Grammofon)
* 1995: *Brevet* (Kirkelig Kulturverksted)
* 1996: *Hjemmefra (From Home)* (Kirkelig Kulturverksted)
* 2000: *Port Of Call* (EmArcy Records)
* 2001: *At First Light* (EmArcy Records)
* 2003: *Nightwatch* (EmArcy Records)
* 2007: *Darkness Out Of Blue* (EmArcy Records)
* 2009: *A Thousand True Stories* (EmArcy Records)
* 2010: *If I Could Wrap Up A Kiss* (Sony Music)
* 2012: *Unclouded* (Sony Music)
* 2015: *Chain of Days* (OKeh/Sony)

### Հավաքածուներ
* 2004: *Easy Living* (Music Marketeers), VT Wonen Presents
* 2005: *Be Still My Heart — The Essential* (EmArcy Records)

### Համերգային ալբոմներ
* 2005: *Live In Koln* (EmArcy Records)
* 2006: *Your Guide To The North Sea Jazz Festival* (North Sea Jazz Festival) — совместно с разными исполнителями; «We Should Be Happier» в дуэте с Al Jarreau

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* BBC’s review on At First Light, with fan comments 
* Неофициальный сайт

Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երգահաններ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Մունկի թանգարան

**Մունկի թանգարան** (), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որը զբաղվում է հայտնի նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկի գործերի հավաքագրմամբ, ուսումնասիրությամբ և դրանց հանրահռչակմամբ։

Ներկա պահին թանգարանն ունի շուրջ 1100 նկար, 4500 գծանկար, 18000 գրաֆիկական նյութեր։ Թանգարանում բացի նկարչի ստեղծագործություններից, պահվում են նաև նրա անձնական իրերը, այդ թվում նաև 1944 թվականին իր մահից հետո քաղաքին ժառանգություն թողած իրերը։

Մունկի թանգարանը հանդիսավորությամբ բացվեց 1963 թվականին։

## Կողոպուտ
2004 թվականի օգոստոսի 22-ին տեղի ունեցավ ավազակային հարձակում թանգարանի վրա։ Զինված հանցագործները իրենց հետ տարան  «Ճիչ» և «Մադոննա» կտավները։ 2006 թվականին կողոպտիչներից երեքը դատաարտվեցին բանտարկության, իսկ օգոստոսին ոստիկանությանը հաջողվեց հայտնաբերել գողացված կտավները։ Կտավները հանցագործների մոտ եղած ժամանակ վնասվել էին. առկա էին քերծվածքներ։

Թանգարանի ներկայացուցչի խոսքերով «Ճիչ» կտավի վրայի անկյունային հետքը կմնա, քանի որ վերականգնողական աշխատանքներ իրականացնող մասնագետները չեն ուզեցել լրացուցիչ վնաս հասցնել կտավին։

## Պատկերասրահ

Munch-museet-jody.JPG
Munch museet Tøyen 18jun2005.jpg
Une des salles du musée Munch (Oslo) (4857491003).jpg
Atelier de restauration du musée Munch (Oslo) (4858110206).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքը: (թանգարան)

Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:1963 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1963 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետություն
Ֆրամի թանգարան

**Ֆրամի թանգարան** (), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որը նվիրված է նորվեգական բևեռային արշավանքին։ Տեղակայված է Բյուգեն թերակղզում՝ Կոն-Տիկի թանգարանի հարևանությամբ։

## Պատմություն
Ֆրամի թանգարանը հիմնադրվել է 1936 թվականի մայիսի 20-ին Կրիստիան Լարսի, Օտտո Սվերդրուպի, Օսկար Վիսթինգի և Սկոտ Հանսեն Սիգուրդի նախաձեռնությամբ։ Այն իրենից ներկայացնում է ապակեպատ վրան և գտնվում է Ֆրամի նավի ետնամասում։ Այդ նավով 1921—1922 թվականներին Ֆրիտյոֆ Նանսենը հումանիտար օգնություն է ուղարկել Պավոլժեի սովահար բնակչությանը Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

Թանգարանի գլխավոր ցուցանմուշը «Ֆրամ» նավն է։ Այցելուներին թույլատրվում է բարձրանալ նավի տախտակամած և ներքին սենյակներ։ Ցուցադրվում են նաև արշավանքի ընթացքում ձեռք բերված կենդանիների կմախքներ, այդ թվում՝ սպիտակ արջի և պինգվինների։

## Ֆրամի պատմություն
Կառուցվել է Ֆրիտյոֆ Նանսենի պատվերով, 1892 թվականին։ Ջրատարողությունը՝ 402 տ։ 1893-1896 թվականներին դրեյֆել է Արկտիկայում՝ Նորսիբիրական կղզիներից դեպի Շպիցբերգենի հյուսիս, սկզբում (մինչև 1895 թ.-ը) Նանսենի, այնուհետև Օտտո Սվերդրուպի ղեկավարությամբ։

1898-1902 թվականներին Սվերդրուպը «Ֆրամ»-ով կատարել է նավարկություն Կանադական կղզեխմբի հյուսիսային մասում, 1910-1912 թվականներին Ռուալ Ամունդսենը «Ֆրամ»-ով նավարկել է դեպի Անտարկտիդա։ «Ֆրամը» տեղակայված է Օսլոյի թանգարան-տաղավարում։

## Պատկերասրահ

Fram02.JPG
Fram01.jpg
Fram Skipet.jpg
Fram04.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Թանգարանի մասին հաշվետվություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1936 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:1936 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ծովային թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Նորվեգիա)

**Նորվեգիայի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (), թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ 2003 թվականից ընդգրկված է Արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանի վարչական կազմում։

## Պատմություն
Նորվեգիայի ժամանակակից արվեստի թանգարանը հիմնադրվել է 1988 թվականին, բացվել է 1990 թվականին՝ որպես Նորվեգիայի ազգային պատկերասրահից ստացված 1945 թվականից հետո ստեղծված արվեստի գործերի թանգարան։ 1992 թվականին Ազգային տուրիզմի ցուցահանդեսներն առանձնացվել են թանգարանից որպես ինքնուրույն գործող կենտրոն։ Թանգարանի շենքը, որը նախկինում եղել է Նորվեգիայի կենտրոնական բանկի շենք, նախագծել է Ինգվար Յորթը։ Թանգարանի նախկին տնօրեններն են եղել Յան Բրոքմանը (1988-1996), Բյարնե Բոյմը (1996-2003)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:1988 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Օսլո քաղաքի թանգարան

**Օսլո քաղաքի թանգարան** (), քաղաքային թանգարան Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում՝ Վիգելանի քանդակների զբոսայգում (Ֆրոգներ շրջան)։

## Պատմություն
Օսլո քաղաքի թանգարանը հիմնադրվել է 1905 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նորվեգացի ճարտարապետ Վրից Հոլանդի աջակցությամբ։ Հետագայում իր մեջ է ներառել երեք թանգարաններ՝ Օսլո քաղաքի թանգարան, Թատերական թանգարան () և Օսլոյի միջմշակութային թանգարան  (). Թանգարանի մաս է կազմում նաև 18-րդ դարում կառուցված առանձնատուն, որի ներսում պահպանվել են կառուցման ժամանակաշրջանի ներքին հարդարանքի տարրեր:։

## Ցուցանմուշներ
thub|մինի|ձախից|Թանգարանին պատկանող 18-րդ դարի առանձնատուն
Թանգարանի ցուցանմուշների մեջ ներառված են այնպիսի թանգարանային իրեր, որոնք պատմում են քաղաքի հազարամյա պատմության մասին։ Ցուցադրվում են նաև մեդալներ, որոնց վրա պատկերված է քաղաքի տեսքը զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաննյերում։ Ցուցադրման են ներկայացվում նաև արվեստի շուրջ 1000 և այլ բնույթի շուրջ 6000 ստեղծագործություններ և աշխատանքներ։

### Գրադարանային բաժին
Քաղաքային թանգարանում գործում է նաև Նորվեգիայի ամենամեծ գրադարանը, որտեղ հավաքվել և պահվում են Օսլո քաղաքին և Ակեր կոմունային (համայնքին) առնչվող փաստաթղթային հավաքածուներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:1905 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1905 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Նիկոլայ Ֆրոբենիուս

**Նիկոլայ Ֆրոբենիուս** (, ), նորվեգացի գրող, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Ֆրոբենիուսը ծնվել է Օսլոյում։ Մանկությունն անցել է Բերում կոմունայի Ռյուկինե քաղաքում։ 1989-1992 թվականներին սովորել է Լոնդոնի արվեստի ինստիտուտում և ստացել սցենարիստի որակավորում։ Գրել է մի քանի սցենարներ, այդ թվում «Անքնություն» (1997) թրիլերը, որը հետագայում վերանկարահանվել է Հոլիվուդում («Անքնություն», 2002 թվական)։ 2005 թվականից աշխատում է Նորվեգական ֆիլմ-ֆոնդում որպես խորհրդական։ 1998-2000 թվականներին եղել է «Vinduet» գրական ամսագրի խմբագիր։

Ֆրոբենիուսի ստեղծագործությունների առանցքային թեման անցյալի ու ներկայի տարանջատումն է։ Նրան մեծ հռչակ բերեց 1996 թվականին լույս տեսած «Latours katalog» վեպը, որը թարգմանվել է 14 լեզուներով։ 2004 թվականին լույս է տեսել «Տեսություն և պրակտիկա» վեպը, որը հեղինակը ինքն անվանել է «կեղծ ինքնակենսագրական», որտեղ նկարագրվում է գրողի մանկությունը։ 2011 թվականին էկրան է բարձրացել Լիեն Ենսի «Նորվեգիայի որդիները» ֆիլմը, որը նկարահանվել է Ֆրոբենիուսի համանուն գրքի հիման վրա։ 2008 թվականի աշնանը լույս է տեսել «Jeg skal vise dere frykten» վեպը, որը պատմում է Էդգար Ալլան Պոյի և Ռուֆուս Գրիզվոլդի տարօրինակ առճակատման մասին։ Այս ստեղծագործությունում գրողը միաձուլել է իրականն ու ֆանտաստիկը։

## Մատենագիտություն
* Virvl (1986 թվական, բանաստեղծություններ)
* Den unge Villiam Oxenstiernes lysende kjærlighet (1989)
* Helvetesfabel (1991)
* Latours katalog
* Insomnia (1997 թվական, սցենար)
* Den sjenerte pornografen
* Dragonfly (սցենար, Մարիուս Հոլստի հետ, 2001 թվական)
* Andre steder (2001)
* Det aller minste (2003)
* Teori og praksis (2004)
* En folkefiende (screen play re-adaption, 2005)
* Herlige nederlag: artikler og intervjuer om litteratur og film (2007)
* Jeg skal vise dere frykten (2008)
* "Sønner av Norge" (Նորվեգիայի որդիները, սցենար, 2011 թվական)
* Så høyt var du elsket (2011)

## Մրցանակներ
* 1998 թվականին
** Անդրես Յարեի անվան մրցանակ
** Առաջադրվել է Aristeion եվրոպական գրական մրցանակի «Latours katalog» վեպի համար
* 2004 թվականին
** Առաջադրվել է Բրագի մրցանակի
* 2005 թվականին
** Օսլոյի NATT&DAG անվճար թերթի խմբագրության մրցանակ «Տեսություն և պրակտիկա» գրքի համար
* 2008 թվականին
** Երիտասարդ քննադատների մրցանակ «Jeg skal vise dere frykten» վեպի համար
** NRK P2 ռադիոալիքի մրցանակ ռադիոունկնդիրների ընտրությամբ «Jeg skal vise dere frykten» վեպի համար
** Առաջադրվել է նորվեգական գրավաճառների մրցանակի «Jeg skal vise dere frykten» վեպի համար
** Առաջադրվել է Բրագի մրցանակի «Jeg skal vise dere frykten» վեպի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրողի էջը Aftenposten կայքում
* Nikolaj Frobenius on imdb.com

Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Ռիզ Ահմեդ

**Ռիզվան «Ռիզ» Ահմեդ** (; ), բրիտանացի դերասան և երաժիշտ։ Առավել մեծ ճանաչում է ստացել՝ նկարահանվելով Ճանապարհ դեպի Գուանտանամո, Չորս առյուծ, Ստրինգեր ֆիլմերում, ինչպես նաև Մի անգամ գիշերը հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Նազի կերպարը։ Մի քանի անգամ ներկայացվել է բրիտանական անկախ կինոյի մրցանակի։ Ձայնագրել է երկու ալբոմ։

## Կենսագրություն
Ահմեդը ծնվել է Լոնդոնի Ուեմբլի թաղամասում՝ բրիտանա- պակիստանյան ընտանիքում։ Ռիզը հայրը մուհաջիր ազգության ներկայացուցիչ է։ Նրա ծնողները Անգլիա են տեղափոխվել Պակիստանի Կարաչի քաղաքից 1970-ական թվականներին։ Նրա բարեկամներից մեկը եղել է սըր Շահ Մուհամմեդ Սուլեյմանը։ Վերջինս եղել է «առաջին հնդիկ դատավորը, ով նշանակվել է բրիտանացիների կողմից Ուտար Պրադեշում»։ Սուլեյմանը հետաքրքրվել է նաև ուրդուական պոեզիայով և եղել է հարաբերականության տեսության առաջին քննադատներից մեկը։ Սրանից բացի, Ահմեդը համարվում է Մոլլա Մահմուդ Յաունպուրի (մահացել է 1652 թվականին) հետնորդը, ով Մեծ Մողոլների կայսրությունում եղել է կարևոր գիտնական- փիլիսոփաներից մեկը։

Ահմեդը սովորել է *[[:en:Merchant Taylors' School, Northwood|Merchant Taylors' School]]*- ում։ Ավելի ուշ ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի Քրիստ չարչ քոլեջը՝ փիլիսոփայություն, քաղաքագիտություն և տնտեսագիտություն մասնագիտացմամբ։ Այնուհետև դերասանական արվեստ է սովորել Խոսքի և դրամայի կենտրոնական դպրոցում*։

== Երաժշտական կարիերա ==
;Ալբոմներ
* *MICroscope* (2011)
* *Englistan* (2016)
* *Cashmere'' (Swet Shop Boys դուետի կազմում) (2016)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Բիսլեթ մարզադաշտ

**«Բիսլեթ»** (), մարզադաշտ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Բացվել է 1922 թվականին։ Ունի 15400 հանդիսատես ընդունելու հնարավորություն։ 1952 թվականին հանդիսացել է 6-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի գլխավոր մարզադաշտը։ Տարբեր տարիների այստեղ են անցկացվել ձիավազքի աշխարհի մի քանի առաջնություն։ 2004 թվականին ամբողջությամբ քանդվել է և կրկին կառուցվել 2005 թվականին։

## Պատմություն
1922 թվականին կառուցվել է աղյուսե գործարանի տեղում քաղաքային իշխանությունների ֆինանսաֆորմամբ։ Սկզբնական շրջանում օգտագործվել է որպես ձիավազքի մարզադաշտ։ Հետագայում այստեղ սկսեցին կազմակերպել թեթև ատլետիկայի մրցումներ։ 1940 թվականին ենթարկվեց լուրջ վերաձևափոխումների, որից հետո ունեցավ 20000 հանդիսատես ընդունելու հնարավորություն։ Հաջորդ վերակառուցումը տեղի ունեցավ 1952 թվականին 6-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերը ընդունելուց առաջ։ 1965 թվականին մարզադաշտում կազմակերպվել է թեթև ատլետիկայի Bislett Games խաղերը, որը 1998 թվականից դարձավ թեթև ատլետիկայի աշխարհի առաջնության փուլերից մեկը։ Մինչև 1980-ական թվականները այն մնում էր Նորվեգիայի ձիավազքի գլխավոր մարզադաշտը։ 1990-ական թվականներին քաղաքային իշխանությունները փոխեցն մարզադաշտի ուղվածությունը դեպի ամառային սպրորտաձևերի անցկացման վայր։

2004 թվականին մարզադաշտը ամբողջովին քանդեցին և նույն տեղում 10 ամսյա շինարարությունից հետո 2005 թվականին բացեցին միանգամայն նոր մարզադաշտ, որը համապատասխանում է ժամանակակից բոլոր պահանջներին։ Այստեղ անցկացնում է թեթև ատլետիկայի և ֆուտբոլի մրցումներ ու հանդիպումներ։ 2007 թվականից Սկեիդ և 2009 թվականի Լյուն թիմերի մարզադաշտն է։

## Մարզադաշտի ռեկորդները
{|
|

## Արտքաին հղումներ
* Մարզադաշտի պաշտոնական կայքը: 
* Նորվեգիայի ՖՖ-ի պաշտոնական կայքը:  

Կատեգորիա:Օսլոյի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի մարզադաշտեր
Ինգվար Նիլսեն

**Ինգվար Նիլսեն** (, ), նորվեգացի պատմաբան, աշխարհագրագետ, քաղաքագետ, ուսուցիչ, գիտական գրող, զբոսաշրջային ուղեցույցների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծագումով առևտրականի ընտանիքից է, նրա հայրը (Carsten Tank Nielsen, 1818—1892) հեռագրային կազմակերպության ղեկավար էր։ Սովորել է բանասիրություն, 1865 թվականին ստացել է լեզվաբանության պատմության գիտական աստիճան։ Ապա երեք տարի լեզվաբանություն է դասավանդել Նիսենի կաթոլիկ դպրոցում (ընդմիջումներով աշխատել է Դանիայի և Շվեդիայի արխիվներում), որից հետո 1869-1878 թվականներին եղել է Նորվեգիայի ազգային արխիվների աշխատակից և միաժամանակ Քրիստիանայի Դեյչմանի գրադարանի գրադարանավար։ 1877 թվականին գլխավորել է համալսարանի ազգագրական թանգարանը, մեկ տարի անց դարձել է համալսարանի պատմության և աշխարհագրության գիտաշխատող։ 1880 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Այդ նույն թվականին, գործադրելով այդ ժամանակ իր ունեցած մեծ հեղինակությունը, դարձել է շվեդ արքայազն Օսկարի և Եվգենիի ուսուցիչը Քրիստիանայի համալսարանում նրանց սովորելու տարիներին։ Եղել է Նորվեգիայի պատմական միության ներկայացուցիչ, 1887-1889 թվականներին համագործակցել է «Vidar» հրատարակչության հետ, 1903-1912 թվականներին խմբագրել է «Historisk Tidsskrift» թերթը։ 1894 թվականին ստացել է Սուրբ Օլավի միաբանության մեծ խաչի ասպետ, ապա կոմանդորի կոչում։ 1911 թվականին ստացել է կոմանդորի խաչ։ Եղել է Պահպանողական կուսակցության ակտիվ անդամ և Շվեդիայի հետ մեկ միություն լինելու համոզյալ կողմնակից։

## Աշխատություններ
Նրա գլխավոր աշխատանքներն են՝
* «Lensgreve J. C. H. Wedel Jarlsberg 1779—1840» (1901—1902), 
* «Jens Bjelke til Østraat utgitt» (1872), 
* «Bidrag til Norges historie i 1814», (2 հատոր, 1882 և 1886), 
* «Norges Historie efter 1814» (Նորվեգիայի նորագույն շրջանի պատմությանը՝ սկսած 1814 թվականից, վերաբերող աշխատանքը, Նիլսենի ամենահայտնի գործն է, հրատարակվել է 1882—1892 թվականների ընթացքում)։

Գրել է նաև հուշագրություններ, որոնք լույս են ընծայվել չորս հատորով.
* «En Christianiensers Erindringer» (1910), 
* «Under Oscar IIs Regjering» (1912), 
* «Fra Johan Sverdrups Dage» (1913), 
* «Da Unionen skulde briste» (1915)։
 
1879 թվականին գրել է Նորվեգիայի զբոսաշրջային ուղեցույցը «Reisehaandbog over Norge» վերնագրով, որը 1915 թվականից սկսած ունեցել 12 վերահրատարակություն և մեծ ճանաչվածություն է վայելել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հոդվածը Nordisk Familjebok կայքում 
* Հոդվածը Նորվեգական կենսագրական բառարանում 
* Հոդվածը Սալմոնսենի հանրագիտարանում 

Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Ուլևոլ մարզադաշտ

**«Ուլևոլ մարզադաշտ»** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Կառուցվել է 1925 թվականին, բացումը տեղի է ունեցել 1926 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ 1927 թվականից հանդիսանում է Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզադաշտը։ Բացի հավաքականից սկսած 1999 թվականից մարզադաշտում տնային խաղերն է ընդունում «Վոլերենգա» ակումբը, որը հանդես է գալիս Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 1926—2009 թվականներին հանդիսացել է նաև «Լյուն» ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղերի անցկացման վայրը։ Լյուն ակումբը այժմ հանդես է գալիս Օսլոյի նորակառույց Բիսլեթ մարզադաշտում։

1948 թվականից մարզադաշտում անցկացվում են Նորվեգիայի ֆուտբոլի գավաթի առաջնությունը։

Այցելուների ռեկորդային քանակ է գրանցվել 1935 թվականին, երբ մարզադաշտում հանդիպում էին  Նորվեգիայի և Շվեդիայի ֆուտբոլի հավաքականները։ Այդ ժամանակ մարզադաշտը ընդունել էր 35495 հանդիսատես։ Ոչ սպորտային միջոցառումների ժամանակ ամենամեծաքանակ այցելությունը մարզադաշտ եղել է 1955 թվականին բապտիստ Բիլլի Գրեհեմի միջոցառմանը, որին մասնակցել է 40000 մարդ։ 

Մարզադաշտի անվանումը նորվեգերենից թարգմանաբար նշանակում է Ուլ աստծո բլուր։

Ուլևոլ մարզադաշտի սեփականատերն է Նորվեգիայի ֆուտբոլի ասոցիացիան և *Vital Forsikring* ապահովագրական ընկերությունը։

Մարզադաշտի հարևանությամբ գտնվում է Օսլոյի մետրոպոլիտենի Ուլևոլ մարզադաշտ մետրոյի կայարանը։ Այն մեծապես հեշտացնում է քաղաքի տարբեր վայրերից մարզադաշտ այցելող հանդիսատեսի տեղափոխումը։

## Հետաքրքիր փաստեր
2002 թվականին մարզադաշտում տեղի են ունեցել նորվեգական A-Ha խմբի Lifelines ալբոմի *Did Anyone Approach You?* երգի տեսահոլովակի նկարահանումները։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ullevaal stadion 1935 1.jpg|Մարզադաշտը 1935 թվականին
Պատկեր:Ullevaal Stadion A-20027 Uc 0001 1438.jpg|Մարզադաշտը 1965 թվականին
Պատկեր:Ball in penalty area, Norway vs England, May 2012.jpg|2012թ.-ին տեղի ունեցած Նորվեգիա-Անգլիա ֆուտբոլային հանդիպումը
Պատկեր:Ullevål Stadion T-bane.JPG|Ուլևոլ մարզադաշտ մետրոյի կայարանը
Պատկեր:Vålerenga - Liverpool Aquilani shoots (5999214849).jpg|2011թ.-ին տեղի ունեցած Վալերենգա-Լիվերպուլ ֆուտբոլային հանդիպումը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզադաշտի պաշտոնական կայքը: (նորվեգերեն)
* Մարզադաշտի էջը WorldStadiums.com կայքում:  (անգլերեն)

Կատեգորիա:Նորվեգիայի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Օսլոյի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական