open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Երվանդ I

**Երվանդ I**, (*Օրոնտ I,*  , ), Աքեմենյան սատրապ և զորահրամանատար Աքեմենյան տիրապետության կառավարման շրջանում։ Երվանդական արքայատոհմից, որը կառավարել է Ք․ ա․ 401-344 թվականներին,  իշխել է Հայկական և Փոքր Ասիական սատրապություններում։

## Կենսագրություն
Հնագույն հեղինակների տվյալներով (Հերոդոտոս, Ստրաբոն, Դիոդորոս Սիցիլիացի, Պլուտարքոս, Պոմպեոս Տրոգոս, Դեմոսթենես), Երվան I-ը  (ըստ հունական աղբյուրների հիշատակվում է որպես Օրանտ) պարսական զորահարմանատար Արտաշիրի որդին էր։ Արտաշիրը եկել էր Բակտրիայից։ Ծառայում էր պարսից արքա Արտաքսերքսես II-ին, Հայաստանի սատրապն էր, որի մեջ մտնում էին Ծոփքը և Միտանին։ Նա այս հողերը ստացել է Ք․ա․ 401 թվականի Կոնախայի ճակատամարտից հետո։ Այս ճակատամարտում նա աջակցել է Արտաքսերքսես II-ին ընդդեմ Կյուրոս Կրտսերի, որը փորձում էր հունական վարձկանների միջոցով տիրանալ գահին, որը պետք է անցներ իր ավագ եղբորը  (Անաբասիս, Կյուրոսին)։ Այդ նույն թվականին Երվանդն ամուսնացավ Ռոդոգունի հետ, Արտաքսերքսես II դստեր հետ։

Երվանդ I-ը մասնակցել է նաև Կիպրոսի քաղաք Սալամինի թագավոր Էվագոր I-ինի դեմ՝ խաբեությամբ գրավել գլխավոր հրամանատարի պաշտոնը, հեռացնելով Տիրիբազին և Էվագորի հետ կնքել եկամտաբեր խաղաղության պայմանագիր, որի պատճառով վաստակել է թագավորի դժգոհությունը։

Երվանդ I-ը մասնակցել է Աքեմենյան տերության դեմ Ք․ ա․ 361-360 թվականների փոքրասիական սատրապների ապստամբությանը, որի պատճառով զրվել է Հայաստանի սատրապի պաշտոնից և նշանակվել է քիչ նշանակություն ունեցող Մզիայի սատրապ։ Ք․ ա․  357 թվականին նա ապստամբություն է բարձրացնում Արտաքսերքսես III-ի դեմ և նվաճում է Պերգամոնը, սակայն շուտով հաշտվում է արքայի հետ և  նրան է վերադարձնում Պերգամոնը։ Կնքելով առևտրական պայմանագիր Աթենքի հետ, Երվանդը ստանում է աթենական պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Մահացել է Ք․ ա․ 344 թվականին։

Երվանդ I Երվանդ II-ի  պապն էր, որից առաջել է հայական Երվադական արքայատոհի արական ճյուղը։ Երվանդ II-ի հաջորդներն են Անտիոքոս Ա Կոմմագենացին՝ Կոմմագենի թագավորության հիմնադիրը։ Երվանդ I-ինի կնոջ Ռոդոգունի միջոցով, Երվանդական արքայատոհմը բարեկամական կապեր է հաստատել Աքեմենյանների հետ։

Ստրաբոնի «Աշխարհագրության» համաձայն, սիրիական գետ *Տիֆոնը* (ներկայում արաբները կոչում են Նահար ալ-Ասի) Ք․ա․ IV դարում կրում էր Օրոնտ  (Երվանդ I անվան հունական ձևը, որով անցել էր Էվագորո I-ինի դեմ պատերազմի ժամանակ)։

Դեոդորոս Սիցիլիացու հաղորդմամբ Երվանդ I-ինի արձանագրությունների մասին, գրված սիրիական տարեռով,  վկայում է, որ այդ ժամանակ Հայաստանի տարածքում կիրառում  էին արամեերենը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Eckart Olshausen*. Orontes 2. // Der Neue Pauly (DNP). Band 9, Metzler, Stuttgart 2000, ISBN 3-476-01479-7, Sp. 49.

Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Երվանդունիներ
Կատեգորիա:Հայ արքաներ
Պոկեր

**Պոկեր** () քարտային թղթախաղ է, որի նպատակն է խաղադրույքներ շահել՝ հավաքելով ամենաբարձր պոկերի ձեռքը՝ օգտագործելով 4 (հին դասական տարբերակում), 2 կամ 5 քարտ կամ պարտադրելով բոլոր մրցակիցներին դադարեցնել խաղը և լքելով պարտվել։ Խաղը անցկացվում է ամբողջությամբ կամ մասամբ փակված քարտերով։ Հատուկ կանոնները կարող են տարբեր լինել՝ կախված պոկերի տեսակից։ Բոլոր տեսակի պոկերների ընդհանուր տարրերն ու հատկանիշն են հանդիսանում համադրությունները և խաղի մեջ առևտուրը։

Ի շնորհիվ նրան, որ խաղացողը չգիտի իր մրցակիցների քարտերը, պոկերը թերի տեղեկություններ ունեցող խաղ է, ինչպես շատ այլ քարտային խաղեր, ի տարբերություն, օրինակ, շախմատի, որտեղ երկու խաղացողն էլ տեսնում են բոլոր խաղաքարերը և նրանց դիրքը։

## Պոկերի որոշ ընդհանուր կանոններ
thumb|Պոկերի առաջնություն, 2008
Խաղացողը խաղին մասնակցում է միայն այն գումարով, որը նա դրել էր սեղանի վրա և որը կքչվում է սթեք (անգլերեն՝ stack): Սթեքը կարելի է համալրել գումարով միայն խաղերի միջև։ Սթեքը չի կարելի քչացնել առանց սեղանից վեր կենալու։ Եթե խաղացողը առևտրային գործընթացում սպառում է իր սթեքը, նա շարունակում է մասնակցել խաղին, սակայն չի մասնակցում հետագա առևտրին, և սեղանի վրա ձևավորվում է լրացուցիչ կամ կողմնակի բանկ (կամ բանկեր) ( . կողմնակի կաթսաներ), որը կարող են տանել միայն մյուս մնացած մրցակիցները։

Հաճախ նույն խաղի մի քանի տեսակներ կան, որոնց միջև տարբերությունը կայանում է այն խաղադրույքների չափով, որոնք խաղացողները կարող են կատարել։
* Սահման () - խաղացողները կարող են միայն ամրագրած խաղադրույքներ կատարել կամ բարձրացնել խաղադրույքը միայն ֆիքսված գումարով։
* Կաթսայի սահման () - խաղացողները կարող են կատարել խաղադրույք նվազագույն չափից սկսած մինչև կաթսայի ընթացիկ չափը։
* Ոչ մի սահմանափակում () - խաղացողները կարող են խաղադրույքը առանց սահմանափակումների հասցնել նվազագույնից մինչև իրենց ամբողջ սթեյքի չափը։

### Պոկեր  խաղաթղթերի  համակցում

* Համագույն 5 հաջորդականություն, որն ավարտվում է մեկանոցով (ռոյալ Ֆլաշ) Т♥ К♥ Д♥ В♥ 10♥
*
* Համագույն 5 հաջորդականություն  (սթրեյթ ֆլաշ) 9♠ 8♠ 7♠ 6♠ 5♠
* 
* Չորս խաղաթղթեր նույնատիպ (կառե) 3♥ 3♦ 3♣ 3♠ 10♣
* 
* Զույգ և 3 նույնատիպ (ֆուլ հաուզ) 10♥ 10♦ 10♠ 8♣ 8♥
* 
* Ցանկացած 5 համագույն (ֆլաշ) К♠ В♠ 8♠ 4♠ 3♠
* 
* Ցանկացած 5 հաջորդականություն (սթրեյթ) 5♦ 4♥ 3♠ 2♦ Т♦
* 
* Երեք խաղաթղթեր նույնատիպ (թրիս) 7♣ 7♥ 7♠ K♦ 2♠
* 
* Երկու զույգ 8♣ 8♠ 4♥ 4♣ 2♠
* 
* Մեկ զույգ 9♥ 9♠ Т♣ В♠ 4♥
* 
* Մեկանոցից  ցածր Т♣ 7♥ 2♠ 4♦ 8♠

## Պոկերը Հայաստանում
2006 թվականին Հայաստանում բացվեց Պոկերի Հայկական ֆեդերացիան, ինչը նպաստեց սպորտային պոկերի զարգացմանը երկրում։

## Տես նաև
* Ակումբային պոկեր
* Թեքսաս Հոլդեմ
* Դոյլ Բրանսոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոկեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Ռեհավիա

thumb|250px|Երուսաղեմի Տեռա Սանկտա քոլեջը Կերեն Հայեսոդ փողոցում, Ռեհավիա
thumb|250px|Ջեյսոնի գերեզմանը Ալֆասի փողոցում

**Ռեհավիա**, նաև **Ռեխավիա** (, ), թաղամաս Երուսաղեմում։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնի և Տալբիյա շրջանի միջև։

## Անվանում
Արվարձանն իր անունը ստացել է իր առաջին բնակիչ և  վաղ ճարտարապետներից մեկի՝ Էլիզեր Յելինի կողմից։ Անվանվել է Մովսեսի թոռան՝ «Ռեհավիայի»  պատվին, աստվածաշնչային համատեքստում թարգմանվում է «Ռեհաբիահ» (1 Chronicles 23:17, 24:21, 26:25):

## Պատմություն
[250px|thumb|[Հրեական գործակալություն|Հրեական գործակալության շենքը, Ռեհավիա]]
Ռեհավիա շրջանը ստեղծվել է 1921 թվականին Հունական Ուղղափառ եկեղեցուց Պաղեստինյան հողի զարգացման ընկերության (PLDC) կողմից ձեռք բերված մեծ հողատարածքի վրա։ Առաջին տունն այստեղ ավարտվել է 1924 թվականին։ Տարածքը կոչվել է աստվածաշնչյան Ռեհավիա անունով։ Տարածքը հայտնի է եղել Գինզարիա արաբական անունով (Երուսաղեմյան բույս, Janjirieh): Հրեական ազգային հիմնադրամը (JNF) գնել է հողը և պատվիրել գերմանա-հրեացի ճարտարապետ Ռիխարդ Կաուֆմանին տարածքում այգի նախագծել։ Կաուֆմանը, ով նախագիծն անվանել է Janziriah, ստեղծել է տիպիկ քաղաք-այգի, տները շրջապատող այգիներով և կանոնավոր փողոցներով ու արահետներով, որոնք տանում են դեպի գլխավոր բուլվարին։ Իրավական պատճառներով հողը պետք է վերադարձվեր  Պաղեստինյան հողի զարգացման ընկերությանը՝ Իզրեելյան հովտում գտնվող հողերի փոխարեն, սակայն  Հրեական ազգային հիմնադրամը կարողացավ պահպանել անշարժ գույքի որոշ մասը։  Այս հողի վրա են կառուցվել Ռեհավիա գիմնազիայի ավագ դպրոցը, Եշուրուն սինագոգը, Հրեական գործակալությունը, որոնք նայում են դեպի Հին քաղաք։ Ընդհանուր գծապատկերը մոդելավորվել է Եվրոպայի այգիների օրինակով, իսկ շենքերի ճարտարապետությունը շեշտադրում է այն ժամանակի հայտնի միջազգային ոճը։

Ռավիա Ալեֆ կոչվող առաջին փուլն արևելքում սահմանակից էր Գևորգ թագավորի փողոցին, հարավից՝ Ռամբան փողոցին, արևմուտքից՝ Ուսիշկին փողոցին, հյուսիսից՝ Քերեն Քեյմեթ փողոցին։ Տարածքի խաղաղ բնույթը պահպանելու համար շրջանային ասոցիացիան առևտրային բիզնեսներ թույլատրել է միայն տարածքի եզրում գտնվող երկու հիմնական ճանապարհների վրա։ Երթևեկելի ճանապարհները դիտավորյալ կառուցվել են նեղ, դեպի հարավ, Ղազա փողոցի ուղղությամբ։

Իսրայելի վարչապետի պաշտոնական նստավայրը՝ Բալֆուրի փողոցի 3 հասցեում գտնվող «Բեիտ Աղիոնը», մոտ է Պերեց Սմոլենսկի փողոցի անկյունին։

## Ժողովրդագրություն

Երբ 1936 թվականին Եթովպիայի կայսր Հայլե Սելասիեն աքսորվեց Եթովպիայից, նա ապրում էր Ալ-Հարիզի փողոցում։ Ռեհավիան հայտնի դարձավ որպես վերին դասի Աշկենազների շրջան, որտեղ ապրում էին պրոֆեսորներն ու մտավորականներ, մասնավորապես, գաղթականներ Գերմանիայից։ Երկրի վաղեմի ղեկավարներից շատերն ապել են Ռեավիայում. Իսրայելի առաջին վարչապետը Դավիդ բեն Գուրիոնն ապրում էր Բեն Մաիմոն փողոցում, սիոնիստ առաջնորդ Արթուր Ռուպպինը,  Հրեական ազգային հիմնադրամի ղեկավար Մենահեմ Ուսիշկինը, Իսրայելի չորրորդ վարչապետ Գոլդա Մեիրը, Երուսաղեմի առաջին հրեա քաղաքապետ Դանիել Օսթերը, փիլիսոփաներ Հուգո Բերգմանը և Գերշոն Շոլեմը։ Կառավարության անդամներից այստեղ ապրել են Դով Յոսեֆը և Յոսեֆ Բուրգը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Rehavia residents in J'lem take on developers changing character of neighborhood

Կատեգորիա:Երուսաղեմի շրջաններ
Շուշանների փունջ

**«Շուշանների փունջ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1899 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝  կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։

Այսօր ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

## Դիզայն
«Շուշանների փունջ» ոսկերչական ձուն համարվում է Ֆաբերժեի կողմից ստեղծված ամենամեծ ձվերից մեկը, վարպետ-ոսկերիչը Միխայիլ Պերխինն է։ Այն ստեղծվել է հին ֆրանսիական ժամացույցների ոճով, որոնք բնորոշ էին Լյուդովիկոս XVI-ի ժամանակներին։ Ձվաձև ժամացույցը կանգնած է ուղղանկյուն տակդիրի վրա։ Վերջինս զարդարված է գիլիոշինային դեղին էմալով, գունավոր ոսկե զարդաքանդակներով։ Ձու-ժամացույցի գագաթը պսակված է սպիտակ շուշանների փնջով, որոնք պատրաստված են օնիքսով և ոսկով։ Թվահարթակը հռոմեական 12 թվերից է կազմված՝ զարդարված ադամանդներով և պատված սպիտակ էմալով։ Ժամացույցի սլաքը պատրաստված է Էրոսի նետի տեսքով՝ աղեղի վրա։

Ձվի գագաթի սպիտակ շուշանների փունջը պատրաստված է ոսկով, օնիքսով և ադամանդներով, որոնք դուրս են գալիս ոսկուց պատրաստված վարդերի դրասանգից։ Ըստ ծաղիկների լեզվի ձվի վրա օգտագործված ծաղիկները խորհրդանշում են.

* վարդեր՝ սեր
* շուշաններ՝ մաքրություն և անմեղություն։

## Անակնկալ
«Շուշանների փունջ» ոսկերչական ձվի անակնկալը կորսված է։ Ըստ վաղ պահպանված լուսանկարների՝ այն սուտակից և ադամանդից պատրաստված կախազարդ է եղել։

## Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային 1899 թվականի Զատկի տոնին նվիրեց։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ օրվանից ցայսօր «Շուշանների փունջ» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Կրեմլի զինապալատում և համարվում է այն հազվագյուտ ձվերից, որոնք երբեք չեն լքել Ռուսաստանի սահմանները։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Faber, Toby. *Faberge's Eggs: The Extraordinary Story of the Masterpieces That Outlived an Empire*. Random House (2008) 
*Forbes, Christopher and Johann Georg Prinz von Hohenzollern. *FABERGE; The Imperial Eggs*. Prestel (1990). ASIN B000YA9GOM
*Lowes, Will. *Fabergé Eggs: A Retrospective Encyclopedia*. Scarecrow Press (2001) 
*Snowman, A Kenneth. *Carl Faberge: Goldsmith to the Imperial Court of Russia*. Gramercy (1988) 

## Արտաքին հղումներ
* [//www.kreml.ru/ru/exhibition/visit/2003/Faberge/Customer/ClockLily/ Часы в виде вазы с букетом лилий на сайте kreml.ru]
* Description at wintraecken.nl

Կատեգորիա:1899 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Բանիցա

**Բանիցա** (), ավանդական բուլղարական ուտեստ՝ պատրաստված շերտավոր խմորից։ Առավել տարածված են պանիրով կամ կաթնաշոռով միջուկները, բայց հնարավոր են նաև պատրաստման տարբերակներ, որոնք կպարունակեն մսային խճողակ, միրգ և այլն։ Բանիցան հանդիսանում է ավանդական մշակութային ավանդույթների և ծիսակարգերի, Սուրբծննդյան, Ամանորի, Սուրբ Զատիկի տոնական սեղանների հին բաղադրատարրերից մեկը։ Բանիցան Բուլղարիայում տարածված ուտեստ է արագ սննդի փողոցային վաճառակետերում, խանութներում ներկայացված են բանիցայի սառեցված կիսաֆաբրիկատներ։

## Պատմական տվյալներ
Ուտեստի պատմությունը հարյուրամյակից ավելին է։ Դեռևս 10-11-րդ դարերում բանիցան հանդիսացել է տոնական սեղանի ավանդական մասը։ Արքեպիսկոպոս Ֆեոֆիլակտ Բուլղարացին, ով ապրել է 11-րդ դարում, իր նամակներում նկարագրել է Բուլղարական Մակեդոնիայի բուլղարացիների ավանդական օրաբաժինը, որի մեջ է մտնում նաև բանիցան։ Ավելին. նշված ժամանակաշրջանի գրականության մեջ բանիցան ոչ միայն խորհրդանշում է հովվերգությունը հնադարյան իմաստով, այլև Կոսմոգոնիան, որտեղ երկինքը հացաթխման կաղապար էր, իսկ երկիրը՝ հարթ բլիթ՝ ինչպես գրտնակած խմորը։ Երբ Աստված որոշեց երկիրը ծածկել երկնքով, այն ավելի մեծ էր և այլևս չէր մտնում կափարիչի տակ։ Այդժամ Արարիչը սեղմեց այն, և հողը ծածկվեց քաղցրեղենով՝ ինչպես բանիցան է։ Այս գործողությունը հին բուլղարացիների մոտ խորհրդանշում էր լեռների և հարթավայրերի ձևավորումը։

Շատ դարեր անց ազգային-ազատագրական շարժման առաջնորդ Գեորգի Ռակովսկին մանրամասն նկարագրել է «չափազանց համեղ բանիցան կամ մլինը, որը բազմաթիվ կրթյալ եվրոպացիներ Բուլղարիայից արտահանել են»։ Իսկապես, բազմաթիվ արտասահմանցիներ, ովքեր 17-19-րդ դարերում այցելել են Բուլղարիա, բանիցայի մասին թողել են գրավոր հիշատակություններ. «Բուլղարացիները շատ համեղ ուտեստ ունեն, որը պատրաստվում է ալյուրից, ոչխարի պանրից և մեղրից։ Այն կոչվում է «մլին», և ես այն խորհուրդ եմ տալիս յուրաքանչյուրին, ով կլինի բուլղարական քաղաքներում»,- 1874 թվականին գրել է «Եվրոպական Թուրքիա» գրքի հեղինակ Ջեյմս Բեյքերը։

## Բաղադրություն և պատրաստման եղանակներ
Առավել տարածված և գործածական է աղի պանրի և յուղի միջուկով բարակ շերտավոր խմորից, որին կարող է ավելացվել նաև ձու։ Մյուս տեսակի մեջ ներառվում են այն բանիցաները, որոնց միջուկը պարունակում է կաթնաշոռ, կաղամբ, սոխ, սպանախ։ Փոքր ինչ քիչ տարածում ունեն միսը, բրինձը, դդումը։ Ի վերջո՝ սեզոնին պատրաստում են *կանաչ բանիցաներ*, որոնք պարունակում են թրթնջուկ, կանաչ սոխ, եղինջ, թարմ բազուկի թերեր։

Սովորաբար խմորը շաղախվում է ցորենի ալյուրից, յոգուրտից, կարագից և ջրից, ավելացվում են աղ և սոդա։ Ստացված թանձր խմորը մի ժամ թողնում են փակ վիճակում, ապա գրտնակում 1 մմ հաստությամբ։ Քանի դեռ խմորի շերտերը չորանում են, անհրաժեշտ է պատրաստել միջուկը, որը քսում են խմորի վրա։ Շերտերը փաթաթում են ռուլետի տեսքով և տապակայի մեջ պարուրաձև հյուսքի ձևավորում անում։ Շրջաններում տարածված է նաև *խառը բանիցա*-ն, այդ թվում նաև՝ այսպես կոչված *կլին*-ը, որի պատրաստման համար խմորի քառակուսի շերտերը լցոնում են միջուկով և երկու անգամ շարում են անկյունագծով՝ տալով համապատասխան ձևը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուղով բանիցա 
* Късмети за баница
* Հալվայով բանիցա
* բաղադրատոմս
* Բանիցայի բաղադրատոմս 
* Բանիցա 
* Բանիցայի բաղադրատոմս 
* Բանիցայի պատրաստում

Կատեգորիա:Բուլղարական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Habertürk

**Haberturk.com** լրատվական կայքն իր գործունեությունը սկսել է 1999 թվականի նոյեմբերից։ Habertürk կայքի «կին» բանալի բաժնից բացվող Hthayat.haberturk.com կայքը սկսել է գործել 2011 թվականի սեպտեմբերի 28-ից։ Ըստ ամերիկյան Alexa ինտերնետային ընկերության 2018 թվականի դեկտեմբերի 16-ի տվյալների այցելուների քանակով այն Թուրքիայում զբաղեցնում է 760-րդ տեղը։ Կայքի խմբագիրը Դամլա Չելիքթաբանն է։ Կայքն իր հրապարակումներում անդրադառնում է կին-տղամարդ հարաբերություններին, ամուսնության, առողջության, գեղեցկության, մոդայի, գնումների, անձնական խնամքի, երեխայի խնամքի վերաբերյալ թեմաների։  Կայքի «սպորտ» բաժինը  պահանջված բաժին է։ Այնտեղ ներկայացվում է ոչ միայն ֆուտբոլի թուրքական ազգային առաջնության , այլ նաև եվրոպական առաջնությունների վերաբերյալ հրապարակումներ, ինչն էլ ապահովում է այցելուների մեծ թիվ։ Habertürk լրատվական կայքը պատկանում է Ciner Yayın Holding-ին, որն էլ պատկանում է Ciner Holdingին, որն իր մեջ ներառում է Ciner Enerji ve Madencilik Grubu, Ciner Cam ve Kimyasallar Grubu, Ciner Medya Grubu,Ciner Denizcilik Grubu  և այլ առևտրական ընկերություններ։

Habertürk լրատվական կայքը աչքի չի ընկնում ընդդիմադիր հրապարակումներով և վերահսկվում է իշխանությունների կողմից։ Դրա ապացույցներից է  «Ալո Ֆաթիհ» դեպքը, երբ 2014 թվականի փետրվարին գաղտնալսվել էր Ռ. Թ. Էրդողանի և թերթի այդ ժամանակվա ղեկավար Մեհմեթ Ֆաթիհ Սարաչի խոսակցությունը, որտեղ Էրդողանը հստակ ցուցումներ էր տվել վերջինիս։

Ըստ ամերիկյան Alexa ինտերնետային ընկերության դեկտեմբերի 24-ի տվյալների՝ Habertürk-ն աշխարհում այցելուների թվով 1445-րդն է, իսկ Թուրքիայում՝ 29-րդը։ Ըստ Wpmavi.com կայքի տվյալների էլ՝ Habertürk կայքի ամսական այցելուների թիվը 49,39 միլիոն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:Բեյօղլու
Կատեգորիա:Թուրքալեզու թերթեր
Կատեգորիա:Թուրքիայում հրատարակվող օրաթերթեր
Վարդգես Բաղրյան

**Վարդգես Բորիսի Բաղրյան** () լրագրող, հրապարակախոս, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Վարդգես Բաղրյանը ծնվել է 1952 թվականի հուլիսի 16-ին Ստեփանակերտ քաղաքում, ԱՀ (նախկին՝ ԼՂԻՄ)։ 1969 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի հ. 2 միջնակարգ դպրոցը։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի «Մանկավարժություն և տարրական ուսուցման մեթոդիկա» ֆակուլտետը։ 1973-1974 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել ՀԽՍՀ Վարդենիսի շրջանի Ակունք գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1974-1975 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1976-1988 թվականներին` ԼՂԻՄ ռադիոկոմիտեի լրագրող։ 1988-1995 թվականներին` Արցախի հեռուստառադիոկոմիտեի նախագահի տեղակալ` հեռուստատեսության գծով։ 1995-1998 թվականներին` ԼՂՀ հեռուստառադիովարչության պետ։ 1998-1999 թվականներին ղեկավարել է Ստեփանակերտի քաղաքապետարանի լրատվական ծառայությունը։ 1998 թվականի դեկտեմբեր` ԼՂՀ երկրորդ գումարման Ազգային ժողովի լրացուցիչ ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1999-2005 թվականներին` ԼՂՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ։ 2005-2007 թվականներին` ԼՂՀ «Հանրային հեռուստառադիոընկերություն» ՓԲԸ գործադիր տնօրեն, 2007-2008 թվականներին՝ նույն հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նախագահ։ 2008 թվականի հունիս-նոյեմբեր` ԼՂՀ մշակույթի և երիտասարդության հարցերի փոխնախարար։ 2008-2010 թվականներին` Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության գրասենյակի ղեկավար։ 2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության ընտրացուցակով։ 2010 թվականի հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

2015 թվականի մայիսի 3-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ վեցերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության ընտրացուցակով։ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության անդամ է։ Ազգային ժողովի «Ժողովրդավարություն» խմբակցության ղեկավարն է։

Հայաստանի և Արցախի Հանրապետության գրողների միությունների անդամ է։

ԱՀ վաստակավոր լրագրող։

## Հեղինակած գրքերի և ֆիլմերի ցանկ
### Գրքեր
* «Ավո» - 1993
* «Ֆենոմեն» - 1998
* «Չընդհատվող թռիչք» - 2003
* «Սեգո» - 2005
* «Տեսադաշտ» - 2011
*«Ղարաբաղյան ազատամարտի լուսաբանումը Արցախի հեռուստատեսությամբ»
* «Ես կառուցում եմ իմ հողի վրա» - 2018
*«Ես մնում եմ» պիեսի հիման վրա բեմադրություն - 2014

### Ֆիլմեր
*«Թերթելով պատմության էջերը» ֆիլմաշար

## Պարգևներ ու շքանշաններ
* Պարգևատրվել է «Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով (ԼՂՀ նախագահի թիվ 64 հրամանագիր, 21.05.2008թ.)
* ԼՂՀ կառավարության Եղիշեի անվան ամենամյա մրցանակի դափնեկիր է։
* ԼՂՀ վաստակավոր լրագրողի պատվավոր կոչում (ԼՂՀ նախագահի թիվ 49 հրամանագիր, 01.09.2007թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Արցախի գրողների միության անդամներ
Ձիեր և ձիապաններ

«**Ձիեր և ձիապաններ**» (), ձեռագիր թղթագլան, որը ստեղծվել է  1296-1359 թվականներին, այն սկսել է չինացի նկարիչ Չժաո Մենֆուն, շարունակել են նրա որդին՝ Չժաո Յունը և թոռը՝ Չժաո Լինը։ Թղթագլանում պատկերված են մի քանի ձիապաններ ձիերի հետ, իսկ մեծ մասը զբաղեցնում է գեղագրությունը։ Ներկայումս ստեղծագործությունը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում, որտեղ հանձնվել է 1988 թվականին։

## Նկարագրություն
Չժաո Մենֆուն ստեղծել է այս հոյակապ թղթագլանի միայն մեկ պատկերը, ձիապանը ձիու հետ, մնացած մասերը ավարտել են նրա հետնորդները, որդին՝ Չժաո Յունը և թոռը՝ Չժաո Լինը։ Հին Չինաստանում ձին համարվում էր չինական աստղագուշակի նշաններից մեկը, իշխանության, բարեկեցության և պատվի խորհրդանիշը, այս կենդանու բնորոշ հատկանիշներից էր աշխատասիրությունը։ Յան դինաստիայի կառավարման սկզբում արվեստում ձիու թեմատիկան կապվում էր լեգենդար Սուն Յանի կերպարի հետ, որը հայտնի էր որպես Բո Լե, որի ձիերի դիմագիտության ընկալման ընդունակությունը դարձել է կառավարող չինովնիկների թեկնածուների ընտրության փոխաբերություն։ Նկարչի համար ներշնչման աղբյուր է ծառայել Լի Գունլինյայի հեղինակությամբ ստեղծված «Հինգ ձիեր» թղթագլանը։ Չժաոն նաև 8-րդ դարի վարպետ Հան Գանի ստեղծագործությունների երկրպագուն էր, նկարիչը ինքը գրել է «Մանկական տարիներից ես սիրել եմ ձիեր նկարել։ Վերջերս ինձ բախտ վիճակվեց տեսնել Հան Գանի վրձնի երեք թղթագլանների բնօրինակները։ Եվ միայն հիմա եմ ես սկսում հասկանալ նրա մտահղացումները»։ Համաձայն մակագրության այս նկարը պատրաստվել էր պետական պաշտոնյա  «կոմիսար-դիտորդ»  Ֆեյցինի համար, որը հավանաբար եղել է կառավարության հավաքագրորդը։ Նկարը ստեղծվել է 1296 թվականի սկզբին, այն բանից հետո երբ Չժաոն հրաժարվել է քաղաքացիական ծառայությունից։ Ենթադրվում է, որ ձիապանի պատկերը (ինչպես նաև «Պաշտոնյան ձիու վրա» նկարում) կարող է ինքնապատկեր լինել։

Արվեստագետները ընդգծում են Չժաոյի հեղինակած նկարի պարզությունը, ձիու և ձիապանի պատկերման երկրաչափականությունը։ Կոմպոզիցիայի երկրաչափականությունը պահպանվել է նաև  նկարչի հետնորդների կողմից ստեղծված թղթագլանի մյուս նկարներում։ Ձիերի և ձիապանների յուրաքանչյուր զույգ ձևավորում է աղեղ, որը երիզված է գեղագրական մակագրություններով։ Փոխաբերական իմաստով ողջ թղթագլանը կարելի է դիտարկել որպես  արդյունավետ աշխատող կառավարություն, որն օգտագործում է իր տաղանդը երկրում ժողովրդին կառավարելու համար։

Թղթագլանը ցուցադրվել է Մետրոպոլիտեն թանգարանի մի շարք ցուցահանդեսների ժամանակ, 1965 և 2014 թվականներին այն տեղափոխվել է Լոնդոն Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում ցուցադրելու համար։

## Գրականություն
* 

## Պատկերասրահ

元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303904.jpg|
元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303903.jpg|
元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303905.jpg|


元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303906.jpg|
元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303907.jpg|
元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303908.jpg|
元 趙孟頫 趙雍 趙麟 吳興趙氏三世人馬圖 卷-Grooms and Horses MET DP303909.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1359 նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Տարօրինակ Սուրբ ծնունդ

**«Տարօրինակ Սուրբ ծնունդ»**, ուկրաինական կատակերգական երկու մասանոց հեռուստատեսային ֆիլմ, որ նկարահանվել ու թողարկվել է 2006 թվականին ռեժիսոր Մաքսիմ Պապերնիկի կողմից։ Ֆիլմը նկարահանվել է ամերիկացի դրամատուրգ Ջոն Պատրիկի «Տարօրինակ միսիս Սևիջը» հայտնի կատակերգության հիման վրա։

## Սյուժե
Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում արդեն մի քանի տարի անընդմեջ Սուրբ ծննդին ձյուն չի գալիս։ Սակայն ներկա տարում ամեն ինչ պետք է ընթանա այլ կերպ։

Օլգա Սամոյլովան՝ ալկոհոլային հայտնի մագնատի այրին, մարդկանց խոստացել է, որ եթե այս տարի նորից ձյուն չլինի, ապա ինքն իր միջոցներով ձեռք կբերի արհեստական ձյուն և դրանով կծածկի ամբողջ քաղաքը։ Օլգան իր կյանքի նպատակը համարում է ուրիշների նվիրական երազանքների իրականացումն ու կազմակերպում է «Երջանկության հիմնադրամ» իր հանգուցյալ միլիոնատեր ամուսնու պատվին։

Օլգայի ամուսնու՝ նախորդ ամուսնությունից ունեցած երեք երեխաները՝ հասարակական անձնավորություն Լիլիան (Օլգա Սումսկայա), պատգամավոր Գեորգին (Ա. Գետմանսկի) և դատախազ Պյոտրը (Վլադիմիր Գորյանսկի), որոնք վատնել են հոր ժառանգությունը, իրենց խորթ մոր փողերը համարում են իրենցը և մտադիր են թույլ չտալ նրան ծախսել դրանք։ Նրանք Օլգա Նիկոլաևնային տեղավորում են մասնավոր հոգեբուժարանում, ապա նրանից պահանջում են իրենց տալ արժեթղթերը։ Միևնույն ժամանակ նրանցից յուրաքանչյուրը փորձում է յուրացնել ամբողջ գումարը՝ համարելով, որ ինքն ամենասիրելի երեխան է, և մայրը ճշմարտությունն ասել է միայն իրեն։

Սակայն Օլգա Նիկոլաևնան խորամանկությամբ հաղթում է ժլատ չարագործներին։ Մինչ նա հանգիստ տոնում է Սուրբ ծնունդը, Լիլիային ձերբակալում են երկրագիտական թանգարանում, որտեղ նա փնտրում էր փաստաթղթերը դինոզավրի որովայնում, Գեորգին փորում էր երկրի նախագահի ջերմոցում նույն նպատակով, իսկ Պյոտրն ամառանոցում քանդում է հին ծխնելույզը։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր – *Մաքսիմ Պապերնիկ*
* Պրոդյուսերներ – *Վլադիսլավ Ռյաշին*, *Ալեքսեյ Գոնչարենկո*
* Բեմադրող օպերատոր – *Վադիմ Սավիցկի*
* Սցենարի հեղինակ – *Սլավա Օրեշչուկ*
* Կոմպոզիտոր – *Սերգեյ Կոսարենկո*
* Հնչյունային ռեժիսոր – *Վիկտոր Ալֆյորով*
* Մոնտաժի ռեժիսոր – *Ալեքսանդր Ստոգնի*
* Հագուստների նկարիչ – *Օլգա Սեյմուր*
* Գրիմարար – *Աննա Բրուստինովա*

## Թողարկում
2008 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ֆիլմը թողարկվել է DVD-սկավառակով «Синема Трейд» ընկերության կողմից։

### Տեխնիկական տվյալներ
* Ձևաչափ — *DVD (PAL) (Պարզեցված հրատարակություն) (Keep case)*
* Պատկեր — *գունավոր, WideScreen 16:9 (1.78:1)*
* Ձայն — *ստերեո, Dolby Digital 5.1*
* Գույն — *[[PAL]]*
* Շերտերի թիվ — *DVD-9 (2 շերտ)*
* Տարածաշրջանային կոդ — *5*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Странное Рождество (2006). Ruskino.Ru 

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆիլմեր
Թել Ավիվի ֆիլմադարան

**Թել Ավիվի ֆիլմադարան** (նաև կոչվում է **Դորոն կինոկենտրոն**, ), ֆիլմարան, ֆիլմերի հավաքածու և արխիվ Թել Ավիվում։ Հաստատությունը բացվել է 1973 թվականի մայիսի 12-ին։

## Նկարագրություն
Հաարբաա 2 հասցեում գտնվող ֆիլմադարանն ունի ֆիլմերի ցուցադրման հինգ դահլիճ։ Ֆիլմադարանի ծրագրերում ընդգրկված են իսրայելական և օտարերկրյա ֆիլմեր, ինչպես նաև կազմակերպվում են մասնավոր ցուցադրություններ, ձեռնարկությանն աջակցելու նպատակով։ Երբեմն ցուցադրվում են իսրայելական նոր ֆիլմերը։

Ֆիլմադարանում կազմակերպված կինոփառատոների շարքում են TLVFest, «Doc Aviv» վավերագրական ֆիլմերի փառատոնը, «Ֆրանսիական կինոյի պահեր», Ավստրալիայի կինոփառատոն և այլն։ Փառատոներին աջակցում են այնպիսի հաստատություններ, ինչպիսին  է Թել Ավիվի գեղարվեստի թանգարանը։ Ֆիլմադարանում կազմակերպվում են իսրայելցի նկարիչների լուսանկարների ցուցահանդեսներ։ Կենտրոնը հրատարակում է «Cinematheque» ֆիլմային ամսագիրը։

Ֆիլմադարանի ներկայիս շենքը նախագծել է իսրայելցի ճարտարապետ Սալո Հերշմանը։ Շենքը բացվել է 1989 թվականին։

2018 թվականին Վիքիպեդիայի ԳԼԱՄ համաժողովը կազմակերպվել է Թել Ավիվի ֆիլմադարանում։

## Իսրայելի կինոյի կենտրոն
մինի|ձախից|Ֆիլմադարանի նոր թևը
մինի|ձախից|ԳԼԱՄ համաժողովի ցուցանակը ֆիլմադարանի մուտքի մոտ
2011 թվականի սեպտեմբերին ֆիլմադարանին կից բացվեց «Իսրայելյան կինոկենտրոնը»։ Նոր թևը երեք անգամ ավելի մեծ է նախկին տարածքից և ներառում է երեք նոր թատրոններ, գրասենյակներ, գրադարան և ռեստորան։ Ինչպես բնօրինակ շենքը, նոր թևը նույնպես նախագծել է Սալո Հերշմանը։

## Տես նաև
* Երուսաղեմի ֆիլմադարան
* Հայֆայի ֆիլմադարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* The Israeli Cinema Center

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Իսրայելում
Կատեգորիա:Թել Ավիվի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Կինոարխիվներ
Պազարջիկի հայկական մշակութային ակումբ

**Պազարջիկի հայկական մշակութային ակումբ** կամ **Արտո Բզդիկյան հայկական մշակութային ակումբ**, 2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Բուլղարիայի Պազարջիկ քաղաքի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցուն կից բացված հայկական մշակութային ակումբն է։

Պաշտոնական բացման արարողությանը ներկա են եղել Բուլղարիայի Հայ Առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչ Իսահակ Պողոսյանը, Պազարջիկի հայկական համայնքի հոգևոր առաջնորդ Գևորգ Աճառյանը, եկեղեցական խորհրդի նախագահ Ներսես Շիրինյանը, Նշան Բզդիկյանը և ուրիշներ։

Մշակութային ակումբը անվանվել է ի պատիվ Արտո Բզդիկյանի, որը Պազարջիկի հայկական եկեղեցու վերականգնման նախաձեռնողն է, իսկ նրա որդին՝ Նշան Բզդիկյանը եկեղեցու և ակումբի կառուցմանը գումար նվիրաբերած բարերարներից մեկն է։ Հայ Առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն նրանց պարգևատրել է «Սուրբ Ներսես Շնորհալի» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ մշակութային կազմակերպություններ
Քրիշ

**«Քրիշ» ** (, *Krrish*), ռեժիսոր Ռաքեշ Ռոշանի հնդկական ֆանտաստիկ ֆիլմը։ Վարձույթով թողարկվել է 2006 թվականի հունիսի 23-ին։ «Դու միայնակ չես» ֆիլմի շարունակությունն է, ունի նաև այլ մաս՝ «Կրրիշ 3» անվամբ։

## Սյուժե
Կրիշնա Մեհրան Ռոհիտ Մեհրայի որդին է։ Նա օժտված է գերբնական ունակություններով, որոնք նրա մեջ դրսևորվել են «Ջադու» անվամբ այլմոլորակայինի հետ հանդիպումից հետո։ Այդ ունակություններից զերծ չի մնացել նաև Կրիշնան։ Ռոհիտ Մեհրան գերի էր ընկել խորամանկ բժիշկ Արիայի մոտ։ Չար աչքից թոռանը զերծ պահելու համար Կրիշնայի տատիկը նրան մի հեռավոր գյուղ է տանում։

Բայց ճակատագրի բերումով Կրիշնան, մեծանալով և ուժեղանալով, մեկնում է Սինգապուր, որտեղ երկար տարիներ բանտարկված էր նրա հայրը։ Կրիշնայի ժամանումի հետ մեկտեղ քաղաքի բնակչության առջև հայտնվում է մի խորհրդավոր դիմակավորված հերոս, որին կոչում էին Կրրիշ։

## Դերերում
* Հրիթիկ Ռոշան - Կրիշնա Մեհրա / Կրրիշը և նրա հայր Ռոհիթ Մեհրան
* Նասիրուդդին Շահ - բժիշկ Սիդհանտ Արիա, հակառակորդ
* Պրիանկա Չոպրա - լրագրող Պրիա, Կրիշնայի սիրեցյալը
* Ռեքհա - Սոնյա Մեհրա, Կրիշնայի տատիկը և Ռոհիտայի մայրը
* Միշրա Մանինի - Հանի, Պրիի ընկերուհին և գործընկերը
* Շարաթ Սաքսենա - Վիկրամ Սինգխ, Ռոհիթի հին ընկերը և գործընկերը
* Արչանա Պուրան Սինգխ - Պրիի և Հանի ղեկավարը
* Բին Սյա - Քրիստիան Լի, Կրիշնայի ընկերը
* Հեմանտ Պանդի - Բահադուր, Կրիշնայի ընկերը և տեղական ուղեկցորդը
* Պունիտ Իսար - Կումալ Սինգխ, ճամբարի ղեկավարը

## Մրցանակներ
* Ազգային կինոմրցանակ լավագույն հատուկ էֆեկտների համար - EFX
* «Filmfare Award» լավագույն ֆոնային երաժշտության համար - Սալիմ-Սուլեյման
* «Filmfare Award» մարտական տեսարանների լավագույն բեմադրման համար - Չեն Սյաոդուն, Շամ Կաուշալ
* «Filmfare Award» լավագույն հատուկ էֆեկտների համար - EFX

## Սաունդթրեք
Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է Ռաքեշ Ռոշանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների հինդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների հնդկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին
Բոբի Ջոնս

**Ռոբերտ Քլայդ «Բոբի» Ջոնս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է ծանր հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Չափել Հիլի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում։ 1974 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբի կողմից՝ 5-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դենվեր Նագեթս» և «Ֆիլադելֆիա-76» ակումբների կազմում։ NBA-ում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ 1982/1983 թվականների մրցաշրջանի ժամանակ Ջոնսը «Ֆիլադելֆիա»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Չորս անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1977, 1978, 1981 և 1982)։ Ութ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության առաջին հավաքականի մեջ (1977-1984), ինչպես նաև մեկ անգամ NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի մեջ (1985)։ 1983 թվականին ճանաչվել է NBA լավագույն վեցերորդ խաղացող։ 1974 թվականին ընդգրկվել է NCAA երկրորդ համաամերիկյան հավաքականի մեջ։ «Սևնթի Սիքսերս»-ը նրանից հետո անմահացրել է 24-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ խաղացել է 774 խաղ, որոնցում հավաքել է 8911 միավոր (11,5 մ/խ), կատարել է 4256 անդրադարձ, 1888 փոխանցում, 1050 խլում և 982 բլոկշոտ։

Բասկետբոլիստի իր կարիերայի առաջին երկու մրցաշրջանը Ջոնսը անցկացրել է ABA-ում՝ «Դենվեր Նագեթս» ակումբի կազմում։ 1975 թվականին ընդգրկվել է ABA մրցաշրջանի սկսնակների հավաքականի մեջ։ 1976 թվականին մասնակցել է ABA բոլոր աստղերի խաղին։ Երկու անգամ ընդգրկվել է ABA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի մեջ (1975, 1976)։ ABA կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ խաղացել է 167 խաղ, որոնցում հավաքել է 2480 միավոր (14,9 մ/խ), կատարել է 1483 անդրադարձ, 634 փոխանցում, 337 խլում և 337 բլոկշոտ։

1972 թվականին ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում Մյունխենում անկացվող Ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ գրավել է արծաթե մեդալներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Ալակն

**Ալակն**, լիճ Վայոց ձորի մարզում։ Արտավան գյուղից 2,5 կմ արևելք, ծովի մակերեսից 2250 մ բարձրության վրա։ Մակերեսը՝ 6 հա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լճեր
Գնկոր նրբագեղ

**Գնկոր նրբագեղ** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
40 սմ երկարությամբ, բարակ հարթ ցողուններով միամյա խոտաբույս է։ Տերևապատյանները անհարթ են, համարյա մինչև հիմքը ճեղքված։ Ծաղկաբույլը՝ հուրանը, փռված ճյուղիկներով է և ունի 3-10 սմ երկարություն։ Հասկիկները 2 ծաղիկներով են, իսկ 1,5 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային թեփը` գորշավուն, ծնկաձև քիստով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Բագրատաշենի շրջակայք) և Մեղրու (Ագարակի շրջակայք ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Անդրկովկասում, Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանում, Հյուսիսային Իրանում և Միջին Ասիայում։ Ներմուծված է Հյուսիսային Ամերիկա։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում, ծովի մակարդակից 400-1000 մ բարձրությունների վրա, ավազոտ տեղերում, քարքարոտ լանջերին, շիբլյակում և նոսրանտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի տարածման հիմնական մասը գտնվում է Հայաստանից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կաթնախոտ ուրարտական

**Կաթնախոտ ուրարտական ** (), կաթնախոտազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
20-25 սմ բարձրությամբ բազմաթիվ ուղիղ խիտ տերևակալած ցողուններով կիսաթփիկ է։ Տերևները նստադիր են, ստորինները` կլորավուն, միջինները` ռոմբաձև, երբեմն գագաթում գոգավոր։ Ողկույզը խիտ է, երկար, իսկ ծաղիկները՝ վառ կապույտ։ Պտուղը տափակացրած տուփիկ է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Գառնու շրջակայք) և Ապարանի (Արայի լեռ, Մարմարիկ գետի հովիտ) ֆլորիստիկական շրջաններում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում, ծովի մակարդակից 1000-1700 մ բարձրությունների վրա, խոտածածկ լանջերին, լուսավոր անտառներում, կաղնու հատված անտառներում։ Ծաղկում է հունիս ամիսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է և Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայտնի է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Կաթնախոտազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Լերդախոտ հիրկանիական

**Լերդախոտ հիրկանիական** (), շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
60-80 սմ բարձրությամբ բազմամյա գեղազարդային բույս է։ Տերևները կոթունավոր են, ձվաձև երկարավուն, աղեղնաեզր, սրտաձև հիմքով։ Ընդհանուր ծաղկաբույլը նեղ է, համարյա գլանաձև հասկանման, բազմաթիվ ծաղիկների միմյանց շատ մոտեցած օղակներով։ Բաժակը համարյա  երկշուրթ է, վերին շուրթն ունի  լայն, ձվաձև է միջին ատամիկ։ Պսակը մուգ ծիրանագույն է, հնգատամ, թվում է միաշուրթ է, քանի որ վերին շուրթը ճեղքված է, մինչև հիմքը և դրա բլթակները մոտեցած են ստորին շուրթին։ Պտուղը կազմված է 4 մասերից՝ հակաձվաձև էրեմներից։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Կապանի շրջակայք Ծավ գետի հովիտ, լեռնագագաթ՝ Խուստուփ)։ Ընդհանուր  արեալը, բացի Հայաստանից, ընդգրկում է Արևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասը, Թալիշը, Անատոլիան և Իրանը։

## Էկոլոգիա
Աճում է ներքին և միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-1800 մ բարձրությունների վրա, անտառներում, անտառի եզրերին, բացատներում, թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում` հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Տեսակի համաշխարհային մասշտաբով լայն տարածման պատճառով կատեգորիան իջեցվել է մեկ աստիճանով։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ² -ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։

Աճելավայրերը հիմնականում պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շրթնազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Էպիպոգիում անտերև

**Էպիպոգիում անտերև** (), խոլորձազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
10-20 սմ բարձրությամբ բազմամյա օբլիգատ միկոտրոֆ առանց քլորոֆիլի խոտաբույս է։ Կոճղարմատը կարճ է, մսալի, կորալանման բարակ ստոլոներով։ Ծաղկակիր ընձյուղները մերկ են և հաստ։ Ողկույզը սկզբում ներքև թեքված է, իսկ հետագայում՝ ուղիղ։ Ծաղիկները դեղնավուն են և հոտավետ։ Խթանը հաստ է, բութ, բաց-մանուշակագույն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Իջևանի (Դիլիջանի շրջակայք) և Լոռու (Ստեփանավանի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակը տարածված է ամբողջ Եվրասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1300-1700 մ բարձրությունների վրա, միջին լեռնային գոտում, ստվերոտ անտառներում և հումուսով հարուստ հողերի վրա։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում` հոկտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված է CITES–ի կոնվենցիայի հավելվածում։ Ընդգրկված չէ Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածում։

Պոպուլյացիաներից մեկ մասը պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խոլորձազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Տփիկ անդրկասպիական

**Տփիկ անդրկասպիական** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խիտ ճիմ առաջացնող խոտաբույս է։ 40-100 սմ բարձրությամբ ցողունը ուղիղ կանգնած է։ Հասկերը փուխր են, կանաչ, ուղիղ, 7-15 սմ երկարությամբ։ Ստորին ծաղկային թփերը նշտարաձև են՝ մերկ, կարճ, խորդուբորդ քիստերով, 8-10 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Զանգեզուրի և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջաններում (Զանգեզուրի լեռնաշղթա)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Ադրբեջանում, Արևելյան Անատոլիայում, Իրանում, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 900-1800 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ լանջերին, տափաստաններում և կաղնու նոսրանտառում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Կապված տնտեսական գործունեության ինտենսիվացման պատճառով առաջացող բնակության պայմանների փոփոխության հետ՝ տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սերինոսահատ տարօրինակ

**Սերինոսահատ տարօրինակ** (), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Միամյա խոտաբույս է։ Ցողունները հիմքում փնջաձև ճյուղավորված են, 10-50 սմ բարձրությամբ։ Վերին տերևի տերևապատյանը փքված է։  2-7 սմ երկարությամբ և 1-2 սմ լայնությամբ ծաղկաբույլը խիտ է ու գուրզանման, հիմքի մոտ՝ խիստ նեղացած հուրան։ Ծաղկային թփերը փայլուն են, 2,5-3,5 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ողջաբերդ գյուղի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևելյան Կովկասում և Անդրկովկասում, Հարավային Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Իրաքում, Իրանում, Աֆղանստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1600 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, երրորդական դարաշրջանի կարմիր կավերի վրա, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 100 կմ²-ից պակաս է։ Կապված աճելավայրի պայմանների փոփոխության հետ՝ Հայաստանում տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների նվազում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Արճճախոտազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Ֆլորա (դիցաբանություն)

[250px|մինի|աջից|Ֆլորա Ֆարնես ([Նեապոլ)]]

**Ֆլորա**, (լատ.՝ Flōra), հռոմեական դիցաբանության մեջ հանդիսանում է Սաբիններից սկիզբ առած ծաղիկների և գարնան աստվածուհին, բնության և ծաղիկների (հատկապես մայիս-ծաղկի) խորհրդանիշն է։ Քանի որ նա Հռոմեական դիցաբանության համեմատաբար փոքր կերպար էր, լինելով պտղաբերության տարբեր աստվածուհիներից մեկը, գարնան հետ ունեցած նրա կապը նրան առանձնահատուկ նշանակություն տվեց գարնանը, որպես իր դեր որպես երիտասարդության աստվածուհի։ Նրա հունական կրկնորդը Քլորիսն է։

## Ստուգաբանություն
Նրա անունը ծագում է լատիներեն *flos* բառից, որը նշանակում է ծաղիկ։ Ժամանակակից անգլերենում *Flora*-ն նշանակում է նաև որոշակի տարածաշրջանի կամ ժամանակահատվածի բույսեր։

## Տոնակատարություն
Նրա տոնակատարությունը՝ Ֆլորալիան, տոնվել է ապրիլի 28-ից մայիսի 3-ը և խորհրդանշել է կյանքի փուլերի, խնջույքի և ծաղիկների վերահաստատումը։ [6] Տոնակատարությունն առաջին անգամ անցկացվել է մ.թ.ա. 240 թվականին և ըստ սիբիլինյան գրքերի, նրան նաև տրվեց տաճար մ.թ.ա. 238 թվականին։ Տոնակատարության ժամանակ ծաղիկների մեջ ընկղմված տղամարդկանց և որպես կանոն արգելված գույնզգույն հագուստով կանանց հետ հինգ օր անց էին կացնում զավեշտախաղերով և կատակներով ներառյալ մերկությունը, որը հաջորդում էր այծերի և նապաստակների վեց օրվա որսին։ Մայիսի 23-ին նրա պատվին անցկացվում էր մեկ այլ (վարդի) փառատոն։

Ֆլորայի հունական համարժեքը Քլորիսն է, որը նիմփա էր։ Ֆլորան ամուսնացած է Ֆավոնիուսի հետ, քամու աստվածը, որն առավել հայտնի է որպես Զեփյուռ, իսկ նրա ուղեկիցը Հերկուլեսն էր։

## Երաժշտություն
Ֆլորան «Ֆլորայի զարթոնքը» բալետի գլխավոր հերոսն է։ Նա նաև հիշատակվում է Հենրի Պյորսելի «Նիմփաներ և Շեֆերդներ»-ում։

## Քանդակներ
Կան Ֆլորայի բազմաթիվ հուշարձաններ, օրինակ, Հռոմում (Իտալիա) Կապիտոլիական թանգարաններում, Վալենսիայում (Իսպանիա) և Շեցինում (Լեհաստան)։

## Արվեստում

Flora MAN Napoli Inv8834.jpg|Կոսիդետա Ֆլորան վիլլա դի Արիանայից Ստաբիում, Պոմպեյի մոտ, 1-ին դար, հռոմեական որմնանկար
Primavera 04.jpg|Ֆլորայի հատվածը Վեներայի թագավորությունը նկարից, մոտ 1482 թվական
Tiziano - Flora - Google Art Project.jpg|Տիցիանի Ֆլորան, 1515 թվական
1520 Veneto Idealbildnis einer Kurtisane als Flora anagoria.JPG|Որպես Ֆլորա Բարտոլոմեո Վենետոյի կուրտիզանուհու իդեալականացված դիմանկարը, մոտ 1520 թվական
Francesco Melzi 002a.jpg|Ֆրանչեսկո Մելցիի Ֆլորան, մոտ 1520 թվական
Jan Brueghel the Elder & Peter Paul Rubens - Flora and Zephyr, 1617.jpg|Յան Բրեյգել Ավագի և Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի Ֆլորան և Զեփյուռը, 1617 թվական
Claude Vignon - Flora - WGA25093.jpg|Կլոդ Վինյոնի Ֆլորան, 
Rembrandt, Flora, circa 1654, Metropolitan Museum of Art, New York.jpg|Ռեմբրանդտի Ֆլորան, 1654 թվական
Flora (Museum of Bordeaux).jpg|Ալեքսանդր Ռոսլինի Հեբեի Ֆլորան, 18-րդ դար
Keller, Ferdinand - Flora - 1883.jpg|Ֆերդինանդ Քելերի Ֆլորան, 1883 թվական
Mosè Bianchi Flora.jpg|Մոսե Բիանկիի Ֆլորան, 1890 թվական


## Տես նաև
*Հունական դիցաբանություն
*Նիմփաներ
*Ֆաունա
*Պոմոնա

## Ծանոթագրություններ

## ծանոթագրություն
*Ovid, *Fasti* V.193-212
*Macrobius, *Saturnalia* I.10.11-14
*Lactantius, *Divinae institutions* I.20.6-10

## Արտաքին հղումներ
* 
* The Obscure Goddess Online Directory: Flora

Կատեգորիա:Աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն
Մերկասար (լեռ, Վայոց ձոր)

**Մերկասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռնաշղթայում, Վերնաշեն գյուղից 1,5 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 2045 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Մերկասար (լեռ, Տավուշ)

**Մերկասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Ոսկեպարի լեռնաշղթայում, Բարեկամավան գյուղից 1 կմ արևելք։ Բարձրությունը՝ 1045 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Մերկասար (այլ կիրառումներ)

**Մերկասար** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Մերկասար (լեռնագագաթ, Տավուշի մարզ), լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում։
* Մերկասար (լեռնագագաթ, Վայոց ձորի մարզ), լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
Մթին

**Մթին**, *Կազանկայա, Ղազանկայա, Ղազանղայա*, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու և Շիրակի մարզերի սահմանագլխին, Ջավախքի լեռներում, Հարթաշեն գյուղից 8,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 3039 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Համբարձում Խաչատրյան

**Համբարձում Ֆրիդոնի Խաչատրյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

1937 թվականին գերազանց առաջադիմությամբ ավարտելով Բերդի միջնակարգ դպրոցը, ուսուցչական աշխատանքի է անցել նույն կրթօջախում։ 1939 թվականի նոյեմբերին զորակոչվել է բանակ։ Երկու տարի ծառայելով՝ նա պատրաստվում է տունդարձի, բայց 1941 թվականին, պատերազմի սկսելուն պես մեկնում է առաջնագիծ։ Վիրավորվել է, տեղափոխվել Բաքվի հոսպիտալ, որտեղ երեք ամիս բուժվելուց հետո կրկին մեկնել գործող բանակ։ 1944 թվականին վիրավորվել է երկրորդ անգամ և տեղափոխվել Զապարոժե քաղաքի հոսպիտալ։ 1945 թվականի մայիսի 5-6-ին մասնակցում է Բեռլինի գրավման մարտերին և զոհվում մենամարտի ժամանակ։

Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղի» շքանշանով և այլ մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Մենսար

**Մենսար**, *Փամբ, Պամբ*, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Փամբակի լեռնաշղթայի արևմտյան մասում, գտնվում է Լեռնապար գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևելք։  Տեղադրման կոորդինատներ ։ Բարձրությունը՝ 2419 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Մթնասար (լեռ)

**Մթնասար**, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Լանջառ գետի ձախափնյակում, Ուրցալանջ գյուղից 1 կմ հարավ։ Բարձրությունը՝ 1932 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Ուրծի լեռնաշղթա
Միգասար (լեռ, Արարատ)

**Միգասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզում, Մժկատարի լեռներում, Զանգակատուն գյուղից 8 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2858 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Միգասար (այլ կիրառումներ)

**Միգասար** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Միգասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում,
* Միգասար (լեռնագագաթ, Արարատի մարզ), լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզում։
Միջնաձոր

**Միջնաձոր**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռներում, Ծավ գյուղից 5,5 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2367 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Միջնաքար

**Միջնաքար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բովաքարի լեռների հյուսիս-արևմտյան ճյուղավորություններում, Ալարեքս և Սարիաղբյուր գետերի վերնագավառների միջև, Եղեգնուտ գյուղից 7 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 1906 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Միրաք (լիճ)

**Միրաք**, լիճ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Քասաղ գետի աջափնյակում, ծովի մակարդակից 2050 մ բարձրության վրա, Մելիքգյուղից 4 կմ հարավ-արևմուտք։ Մակերեսը` 0,5 կմ2:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լճեր
Մթնալիճ (Լոռու մարզ)

**Մթնալիճ** (նախկինում՝ **Կարաբոկնեի**), լճակ Հայաստանի Լոռու մարզում, Կապանակ լեռան հյուսիսային լանջին, Հարթագյուղից 2,5 կմ հարավ-արևմուտք, Խնկոյան համայնքի տարածքում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից` 2130 մ, մակերեսը` 0,2 հա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լճեր
Խառատյան

**Խառատյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ

* Ալբերտ Արմենակի Խառատյան (1939), բանասեր, պատմաբան։
* Արսեն Զավենի Խառատյան (1982), լրագրող, կոնֆլիկտաբան։
* Դմիտրի Վադիմի Խառատյան (1960), դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2000), Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (2008)։
* Զավեն Վահանի Խառատյան (1952-1992), ազգագրագետ, հրապարակախոս։
* Հրանուշ Սերգեյի Խառատյան (1952), ազգագրագետ, կովկասագետ։
* Ներսես Սոսի Խառատյան (1947), բանաստեղծ, արձակագիր։
* Ռուդոլֆ Գուրգենի Խառատյան (1947), բալետի արտիստ, պարուսույց, նկարիչ։ 
* Սամվել Սերյոժայի Խառատյան (1959), նկարիչ։
* Սուրեն Լևոնի Խառատյան (1948), քիմիկոս, ֆիզիկոս։ 
* Ֆրիդոն Մովսեսի Խառատյան (1915), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ալոյիաղբյուր

**Ալոյիաղբյուր**, աղբյուր Գեղարքունիքի մարզում, Ճարտար լեռան հարավային լանջին, Ծովասար գյուղից 4 կմ հարավ-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ջրագրություն
Արզական (լեռ)

**Արզական**, *Մամադալի*, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Թեղենյաց լեռների հարագվային մասում, Արզական գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարծրություն 2502 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ