open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արշակ Տոնյան

**Արշակ Հովսեփի Տոնյան** (հոկտեմբերի 10, 1888, գյուղ Բանանց - մարտի 18, 1942), հայ խորհրդային մաթեմատիկոս, մանկավարժ, թարգմանիչ, բառարանագիր։ Երևանի պետական համալսարանի պրոֆեսոր (1930 թ.)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի դասարանական բաժինը (1906 թ.): Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 1909 թվականին Շուշիի թեմական դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1910-1914 թվականներին սովորել է Հալլեի համալսարանում (Գերմանիա)։ Եղել է մաթեմատիկայի ուսուցիչ Թիֆլիսի Ներսիսյան և Հովնանյան դպրոցներում (1914-1921 թթ.)։

1921-1937 թվականներին աշխատել է Երևանի համալսարանում, եղել է մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ (1930-1937 թթ.), տեխնիկական ֆակուլտետի (1925-1928 թթ.) և ֆիզմաթ ֆակուլտետի դեկան (1936-1937 թթ.), դասավանդել է մաթեմատիկական անալիզ և ֆունկցիաների տեսություն։

Տիրապետել է մի քանի լեզուների և իր լեզվական ու մաթեմատիկական գիտելիքներն ի սպաս է դրել մայրենի լեզվով ուսումնական գրականության ստեղծման և հայերեն գիտական տերմինների մշակման գործին։ Թարգմանել է դպրոցական և համալսարանական 11 դասագիրք (մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, քիմիայի), կազմել տերմինաբանական բառարաններ։

Նրա գործունեությունն ընդհատվել է 1937 թվականին, դարձել է ստալինյան բռնարարքների հերթական զոհը։ Վախճանվել է աքսորավայրում։ Արդարացվել է հետմահու։

## Երկեր
* Ռուս-հայերեն բառարան շինարարական կառուցվածքների, Երևան, 1928:
* Մաթեմատիկական տերմինների բառարան, անգլերեն, ռուսերեն, հայերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն լեզուներով, Ե., ՀՍՍՌ ԳԱ Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտ, 1965, 238 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:1888 ծնունդներ
Կատեգորիա:1942 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ
Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Բանանց գյուղում ծնվածներ
Ալեքսանդր Տոմսոն

**Ալեքսանդր Տոմսոն** (, ), ռուս լեզվաբան, հայագետ։ Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1910 թ.)։

Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը (1882 թ.)։ Օդեսայի Նովոռոսիյսկյան համալսարանի պրոֆեսոր (1897-1931 թթ.)։ Հետազոտել է հնդեվրոպական, հատկապես սլավոնական լեզուները, գրել ընդհանուր լեզվաբանության դասընթաց («Ընդհանուր լեզվաբանություն», 1906 թ.)։ Տոմսոնը ուսումնասիրել է Ախալցխայի (1887 թ.) և լեհահայոց բարբառները (1899 թ.)։ Մեծ արժեք ունի «Թիֆլիս քաղաքի ժամանակակից հայոց լեզվի պատմական քերականություն» (1890 թ.) աշխատությունը, որտեղ Տոմսոնը քննել է Թիֆլիսի բարբառը, ցույց տվել նրա առնչությունները դասական գրաբարի հետ՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հայերենի գիտական հնչյունաբանության վրա։ Տոմսոնը զբաղվել է նաև ռուսաց լեզվի ուղղագրության տեսության ու մեթոդիկայի հարցերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս հայագետներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Բոս (Շվաբիա)

**Բոս** (), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1908 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010): Զբաղեցնում է 1,66 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 78 120*։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պավել Տոչիսկի

**Պավել Տոչիսկի** (, ի ծնե՝ **Ավգուստ-Ռենե-Լյուդվիգ Տոչիսկի** (*Август-Рене-Болеслав-Людвиг Точисский*) ), Ռուսաստանում սոցիալ-դեմոկրատական շարժման զործիչ, բոլշևիկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գնդապետի ընտանիքում։ 1885 թվականին ստեղծել է սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպություն, որը 1886 թվականի վերջին անվանվել է «Սանկտ Պետերբուրգի արհեստավորների ընկերություն»։ Կազմակերպության ջախջախումից հետո՝ 1888 թվականին աքսորվել է Ժիտոմիր։ Այլ քաղաքների հեղափոխականների հետ կապեր հաստատելու համար եղել է Մոսկվայում, Կոլոմնայում, Տամբովում, Սարատովում, Նիժնի Նովգորոդում։ 1888 թվականի հոկտեմբերին Նիժնի Նովգորոդում ձերբակալվել և աքսորվել է Եկատերինոսլավ (Դնեպրոպետրովսկ), ուր շարունակել է բոլշևիկյան հեղափոխական գործունեությունը։ 1905 թվականից եղել է Մոսկվայում, մասնակցել Դեկտեմբերյան զինված ապստամբությանը։ 1906 թվականին խմբագրել է «Տեխնիկ» ամսագիրը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության նախապատրաստման և իրականացման շրջանում (1917) կուսակցական աշխատանք է տարել Ուրալում։

Սպանվել է հակաբոլշևիկյան ապստամության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Իրամայա

**Իրամայա ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հարավավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Ժեկիե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 17 811մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 948,488 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 9,1 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 25.609.083,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.447,41 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,630 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Տորաջներ

**Տորաջներ**, Սուլավեսի կղզու (Ինդոնեզիա) կենտրոնական մասի արմատական բնակչությունը կազմող ազգակից ժողովուրդների ու ցեղերի (սադանգներ, պալու, պոսո, կորո և այլն) հավաքական անվանումը։ Թիվը՝ 1,1 միլիոն (2006)։ Խոսում են ինդոնեզական լեզուներով։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ, բուծում գոմեշներ։ Առավելապես պահպանում են ցեղային ավանդական պաշտամունքները, 19-րդ դարի վերջից տարածվում են նաև քրիստոնեությունն ու իսլամը։

## Ծանոթագրություններ
Տոռեսի նեղուց

**Տոռեսի նեղուց** (, ), բաժանում է Նոր Գվինեա կղզին և Ավստրալիայից։ Միացնում է Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսները (համապասխանաբար Կորալյան և Արաֆուրյան ծովերը)։ Լայնությունը ամենանեղ մասում ընդամենը 150 կմ է։ Կան շատ կղզիներ, ժայռեր, խութեր։ Զմռանը հոսանքներն ուղղված են դեպի արևելք, ամռանը՝ արևմուտք, արագությունը՝ մինչև 1 կմ/ժ։ Անվանվել է ի պատիվ իսպանացի ծովագնաց Լուիս Վաես դե Տոռեսի (1560-1614): Հարավում տարածվում է Քեյփ-Յորք թերակղզին, որը ավստրալիական Քվիսլենդ նահանգի ամենահյուսիսային մասն է։ Հյուսիսում է գտնվում Նոր Գվինեան՝ Պապուա պետության Արևմտյան պրովինցիան։
## Աշխարհագրությունը
Նեղուցը միացնում է Կորալյան ծովի արևելքում Արաֆուրյան ծովին արևմուտքում։ Նեղուցը ծատ նեղ է, իսկ խութերն ու կղզիները դարձնում են այն ավելի վտանգավոր։ Տոռեսի նեղուցում տարածվում են մի շարք կղզիեխմբեր, որոնք կոչվում են Թորենսի նեղուցի կղզիներ:Դրանց թիվը 274 պակաս չէ, որոնցից 17 այսօր բնակեցված են։ 
Կղզիներն իրենց էկոհամակարգով և ձևավորմամբ տարբեր են։ Նոր Գվինեա կղզուն մոտ գտնվող կղզիները զառիթափ ռելիեֆ ունեն, կազմված են ծովերը թափվող գետերի ալյուվիալ նստվածքներից։ Կղզիներից շատերը արևմուտքում ժայռոտ են, ձևավորված են հիմնականում գրանիտից, որոնք իրենցից ներկայացնում են Մեծ արգելախութի կատարներ, որոնք վերջին սառցայի ժամանակաշրջանում դարձել են կղզիներ՝ ծովերի բարձրացման հետևանքով։ Կենտրոնական կղզիները հիմնականում կորալային խութեր են, իսկ արևելքում հրաբխածին են։ 
Տոռեսի նեղուցի բնիկները մալայզիական ժողովուրդներ են, Նոր Գվինեայի պապուասների ազգակիցները։ Աբորիգենների հիմնական լեզուն կալա-լագավ-յան և մերիամ-միր, ինչպես նաև բրոկան՝ Տոռեսի նեղուցի կրեոլական լեզուն։ 2001 թվականի ավստրալիական գրանցվածների տվյալների համաձայն բնակչությունը կազմում է 8089 մարդ։
## Պատմությունը
Նեղուցով նավարկած առաջին եվրոպացին Լուիս Վաես դե Տոռեսն է,արշավախմբի հրամանատարի տեղակալ իսպանացի ծովահեն Պեդրո Ֆերնանդես Կիրոսն էր, ով Պերուից լողալով 1605 թվականին հասավ Խաղաղ օվկիանոսի հարավ։ Այն բանից հետո, երբ Կիրոսի նավը վերադարձավ Մեքսիկա, Տոռեսն առաջարկեց ծրագրել ճանապարհորդություն Մանիլա Մոլուքյան կղզիներով։ Նա լողաց Նոր Գվինեայի ծովափով, հնարավոր է, որ այցելած լիներ Ավստրալիայի հյուսիսը, թեև դրա մասին վկայող տեղեկություններ չեն պահպանվել։  
1769 թվականին շոտլանդացի աշխարհագրագետ Ալեքսանդր Դալրիմպլը կարդաց Տոռեսի նավարկության մասին և նեղուցն անվանեց ի պատիվ նրան։
1770 թվականին, երբ Ջեյմս Կուկը միացրեց ողջ արևելյան Ավստրալիան Բրիտանական թագավորությանը, նա նավարկեց ավստրալիական ծովափը նեղուցի կողմով։ 1879 թվականին Տոռեսի  նեղուցի կղզիները միացրեցին Քվիսլենդին։ Արդյունքում դրանք դարձան բրիտանական Քվիսլենդ գաղութի մասը, թեև դրանցից շատերը գտնվում են Նոր Գվինեայի ծովափին մոտ։
## Մշակույթում
Տոռեսի նեղուցը հիշատակվում է Ժյուլ Վեռնի « Քսան հազար լյո ջրի տակ » վեպում, որպես վտանգավոր նեղուց։
## Տես նաև
* Острова Торресова пролива
* Островитяне Торресова пролива
## Ծանոթագրություններ
Թոմաս Տորկվեմադա

**Թոմաս Տորկվեմադա** (, ), ինկվիզիցիայի ղեկավար Իսպանիայում։ Իզաբել թագուհու խոստովանահայրն էր, 1483 թվականին նշանակվել է Կաստիլիայի և Արագոնի, 1486 թվականից՝ նաև Վալենսիայի և Կատալոնիայի մեծ ինկվիզիտոր։ Կազմել է ինկվիզիցիայի օրենսգիրք, դատի արարողակարգը, մշակել ինկվիզիցիայի մարմինների կազմակերպական կառուցվածքը։ Հայտնի էր բացառիկ դաժանությամբ, լայնորեն կիրառել է հրադատությունը (նրա օրոք մահապատժի է ենթարկվել ավելի քան 10 հզ․ մարդ)։ Մուսուլմաններին և հրեաներին հետապնդելու նախաձեռնողն էր (1492 թ. հրեաները վտարվել են Իսպանիայից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սալամանկայի համալսարանի շրջանավարտներ
Մոնտեֆեռանտե

**Մոնտեֆեռանտե ** (), կոմունա Իտալիայում՝ Աբրուցո մարզի Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը՝ 190 մարդ։ Խտությունը՝ 13 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66040։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0872։

Բնակավայրի հովանավորն է Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կաստիլիոնե Մեսսեր Մարինո

**Կաստիլիոնե Մեսսեր Մարինո ** (), կոմունա Իտալիայում՝ Աբրուցո մարզի Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը՝ 2.208 մարդ։ Խտությունը՝ 47 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 47 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66033։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0873։

Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ռաֆայելը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կոլեդիմաչինե

**Կոլեդիմաչինե ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 227 մարդ։ Խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66010։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0872։

Սուրբ Մարիանը հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնակատարությունը օգոստոսի 11-ին է։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till:1496
 bar:1871 from:0 till:1619
 bar:1881 from:0 till:1650
 bar:1901 from:0 till:1657
 bar:1911 from:0 till:1458
 bar:1921 from:0 till:1550
 bar:1931 from:0 till:1327
 bar:1936 from:0 till:1363
 bar:1951 from:0 till:1203
 bar:1961 from:0 till:831
 bar:1971 from:0 till:547
 bar:1981 from:0 till:456
 bar:1991 from:0 till:370
 bar:2001 from:0 till:286
PlotData=
 bar:1861 at: 1496 fontsize:S text:1.496 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1619 fontsize:S text:1.619 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1650 fontsize:S text:1.650 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1657 fontsize:S text:1.657 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1458 fontsize:S text:1.458 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1550 fontsize:S text:1.550 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1327 fontsize:S text:1.327 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1363 fontsize:S text:1.363 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1203 fontsize:S text:1.203 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 831 fontsize:S text:831 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 547 fontsize:S text:547 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 456 fontsize:S text:456 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 370 fontsize:S text:370 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 286 fontsize:S text:286 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կոլեդիմեձո

**Կոլեդիմեձո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 562 մարդ։ Խտությունը՝ 53 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66040։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0872։
Բնակավայրի հովանավորն է Սան Ռոքոն։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրեկիո

**Կրեկիո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3153 մարդ։ Խտությունը՝ 161 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 19.36 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66014։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0871։

Սուրբ Ռոխը համարվում է բնակավայրի հովանավոր սուրբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սիբիլ Տորնդայք

**Սիբիլ Տորնդայք** (, ), անգլիացի դերասանուհի։
## Գործունեություն
1908 թվականից խաղացել է Ա․ է․ Խորնիմենի և Չ․ Ֆրոմանի թատերախմբերում։ 1914 թվականին, ինչպես և հետագայում տարբեր տարիներ, Տորնդայքը աշխատել է «Օլդ Վիկ» թատրոնում։ 1939-1944 թվականներին «Օլդ Վիկ»-ի թատերախմբի հետ հանդես է եկել բանվորական ավաններում և գյուղերում։ Հյուրախաղերով շրջել է ԱՄՆ-ում, Հարավային Աֆրիկայում, Ֆրանսիայում, Եգիպտոսում, Գերմանիայում, Հնդկաստանում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում։ Տորնդայքի խաղընկերն է եղել ամուսինը՝ դերասան և ռեժիսոր Լ․ Կեսսոնը։ Տորնդայքը ունեցել է դերասանական վիրտուոզ վարպետություն, հավասարապես տիրապետել խաղի ռոմանտիկական և կենցաղային ոճերին։ 1969 թվանակին Լետերհեդում բացվել է Տորնդայքի անվան թատրոն («Տորնդայք թիեթր»)։

## Դերեր
Լեդի Մակբեթ (Շեքսպիրի «Մակբեթ»), Հեկուբե, Մեդեա (Եվրիպի- ղեսի «Տրոյուհիներ», «Մեդեա»), Իոկաստե (Սոֆոկլեսի «էդիպ արքա»), Ժաննա (Բ․ Շոուի «Սուրբ Իոհաննան»), Բեատրիչե (Շելլիի «Չենչի»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վեստմինստերյան աբբայությունում թաղվածներ
Մոցագրոնյա

**Մոցագրոնյա ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2055 մարդ։ Խտությունը՝ 158 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66030։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0872։

Բնակավայրի հովանավորն է Սան Ռոքոն։ Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 16-ին։

## Ծանոթագրություններ
Տրախեիդներ

**Տրախեիդներ**, բույսերի մեռած, փայտացած բջիջներ, ծառայում են ջրի տեղափոխման համար։ Բնորոշ են համարյա բոլոր բարձրակարգ բույսերի քսիլեմին (բնափայտ), բացառությամբ որոշ ծածկասերմերի (հացազգիներ, բոշխեր և այլն), որոնց ջրատար ֆունկցիաները կատարում են անոթները կամ տրախեաները։ Լայնական կտրվածքում տրախեիդները սովորաբար բազմանկյուն են, պատերը օղակաձև, գալարաձև, սանդղաձև հաստացումներով կամ եզրապատված ծակոտիներով։ Տրախեիդների երկարությունը մմ-ի մասերից մինչև 10 մմ է (ագավա)։ Էվոլյուցիայի պրոցեսում տրախեիդներից առաջացել են անոթները, թելաձև տրախեիդները և մասնագիտացված մեխանիկական տարրերը՝ լիբրիֆորմը։
Տրախեաներ

**Տրախեաներ**, ցամաքային հոդվածոտանիների շնչառական օրգանները։ Ունեն օդատար խողովակների ձև։ Արտաքին միջավայրի հետ հաղորդակցվում են շնչանցքերի միջոցով։ Տրախեաների պատերը ծածկված են խիտինի բարակ շերտով։ Միջատների և սոլպուգների տրախեաների բարակ ճյուղավորումները՝ տրախեոլները, տարածված են ամբողջ մարմնով և նույնիսկ թափանցում են որոշ բջիջների մեջ։ Այսպիսով, թթվածինը անմիջականորեն հասնում է օրգանիզմ և գազափոխանակությունը տեղի է ունենում առանց արյունատար համակարգի մասնակցության։ Տրախեաների զարգացած համակարգ ունեցող բազմաթիվ հոդվածոտանիներ կատարում են շնչառական շարժումներ։ Ավելի պարզ կառուցվածք ունեցող բազմոտանիների և միջատների մարմնի համարյա բոլոր հատվածներն ունեն տրախեաների փնջերի և շնչանցքերի մեկական զույգ։ Տրախեաներով են շնչում նաև բազմաթիվ սարդակերպեր, որոնց, ինչպես նաև ցամաքային հոդվածոտանիների տարբեր խմբերի տրախեաները էվոլյուցիայի պրոցեսում առաջացել են անկախ ճանապարհներով, այսինքն հոմոլոգ չեն։ Պարզունակ տրախեաներ ունեն նաև որոշ նեպուկներ։

Կատեգորիա:Օրգաններ
Տրալ

**Տրալ**(անգլ․ trawl)

1․ ձկնորսական, կոնաձև ցանցավոր քամիչով ձկնորսական գործիք, որը ջրում բուքսիրվում է հատուկ նավով՝ տրաոզերով։ Տրալները լինում են հատակային, մերձ հատակային, տարախորքային և մակերեվութային։
 
2․ Հիդրոգրաֆիական, որոշակի խորության վրա ստորջրյա արգելքները հայտնաբերելու սարք։ Տրալի՝ արգելքին դիպչելու դեպքում աշխատում է ավտոմատ մեխանիզմը, որի օգնությամբ արգելքի վերևում հարմարեցվում է նշաձողը։

3․ Ռազմական գործում, տրալակիր նավերի և ուղղաթիռների հարմարանք, որը ծառայում է ականները հայտնաբերելու և ոչնչացնելու համար։ Ըստ տակտիկական նշանակման տարբերում են տրալ-փնտրիչներ, տրալ-պարպիչներ և տրալ-կործանիչներ, ըստ կրող օբյեկտի տիպի՝ նավային և ավիացիոն, ըստ ականների վրա ներգործելու եղանակի՝ կոնտակտային և ոչ կոնտակտային տրալներ։ Տանկային տրալը՝ տանկի կախովի սարքավորում է, որի օգնությամբ տանկն ինքնուրույն հաղթահարում է հակատանկային ականային դաշտերը։
Տսոնգա

մինի|Ազգային հագուստ կրող տսոնգա կին

**Տսոնգա** (), ժողովուրդ։ Բնակվում են Մոզամբիկում (Սաբի գետից հարավ) և Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ու Զիմբաբվեյի կից շրջաններում։ Ընդհանուր թիվը մոտ 7,5 միլիոն։ Լեզուն պատկանում է բանտու լեզվաընտանիքի հվ֊արլ․ խմբին։ Տսոնգաի մի մասը (շանգաանտսոնգա կամ խլանգանու) 19-րդ դարի 1-ին կեսին Նատալից վերաբնակված զուլուների հետնորդներն են։ Տսոնգան պահպանում են ավանդական հավատալիքները (նախնիների, բնության ուժերի պաշտամունք), մոտ 1/3-ը քրիստոնյաներ են (կաթոլիկներ)։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ։

## Ծանոթագրություններ
Իտամարի

**Իտամարի ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավ մարզի տարածքում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7994 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 131,469 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 60,8 մարդ/կմ²։

Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 18-ին։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 28.726.972,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.522,19 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,635 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
*Տեղեկություններ Իտամարիի մասին

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Տպատախտակ

200px|thumb|Գործարանային արտադրման տպատախտակ
200px|thumb|Անհատական արտադրման տպատախտակ, որն արտադրվել է ֆրեզերային հաստոցով և բաղադրիչները ձեռքով զոդվել

**Տպատախտակ**, սահմանափակ չափերի մեկուսիչ թիթեղ, որի մակերևույթը ծածկված է էլեկտրահաղորդիչ շերտերով, կոնտակտային հարթակներով, ինչպես նաև մետաղապատ (անցումային) և ոչ մետաղապատ (ամրակման) անցքերով։ Շերտերը դրոշմվում են տպագրական (օրինակ, էլեկտրաքիմիական, օֆսեթաէլեկտրաքիմիական) եղանակով։ Տպատախտակը պատրաստում են գետինաքսից, տեքստոլիտից կամ էլեկտրամեկուսիչ այլ նյութերից։ Կիրառում են մոնտաժի կախովի տարրերի տեղակայման և ամրացման համար։
Տվարաեղցի

**Տվարաեղցի**, գտնվում է Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի շրջանի Կողբ (Կողբաքար) գյուղում։ Գյուղը հնում եղել է Գուգարաց նահանգի Կողբափոր գավառի վարչական կենտրոնը։ Գտնվելով Դվինից Թիֆլիս տանող ճանապարհի վրա Կողբը վաղ միջնադարում հասել է զարգացման բարձր աստիճանի։ Տվարաեղցի կամ Տվարագեղցի, հայկական վաղ միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Նոյեմբերյանի շրջանի Կողբ գյուղից 4 կմ հարավ, նույնանուն հին գյուղատեղիի մոտ։ Տարածքը հարուստ է միջնադարին վերաբերող նյութական մշակույթի հուշարձաններով, որոնցից էլ ամենահայտնին Տվարաեղցին է։ Պահպանվել է պատերի մի մասը, առավել ամբողջական տեսք ունի արևելյան թևը։ Արևմտյան պատի որմնամույթերի հետքերից երևում է, որ ուղղանկյուն աղոթասրահը (19,7x10,9 մ) բաժանված է եղել երեք անհավասար նավի։ Միջին նավն ավարտվում է կիսաշրջանաձև խորանով, որի գմբեթարդը, որ նստած է պարզ տրամատով գոտու վրա, ճակատային մասում ունի շեշտված պայտաձևություն։ Խորանին հարավից կից է ուղղանկյուն ավանդատուն՝ օրգանապես կապված է եկեղեցու հետ։ Հյուսիսից ավանդատուն չունի։ Այդ կողմում պատի եզրագիծը անկյունաձև ներս է ընկած։ Խորանի պատուհանը, ինչպես ընդունված է առավել վաղ շրջանի հուշարձաննեում դեպի ներս չի լայնանում։ Մասնակի պեղումներով պարզվել է, որ եկեղեցու յուրաքանչյուր հենարանային շարքում եղել է երեքական մույթ։ Կիսաշրջանաձև խորանին հարավից կից է ուղղանկյուն ավանդատունը՝ կառուցված եկեղեցու հետ միաժամանակ։ Հավանական է, որ մուտքերը եղել են երեքը՝ հարավից, հյուսիսից և արրմուտքից։ Թաղի հետքերի բացակայությունից, պատերի ոչ զանգվածեղությունից երևում է, որ եկեղեցին ունեցել է փայտաշեն ծածկ։ Պատերի վրա թաղի հետքեր նկատելի չեն։ Պատերի ստորին կեսը շարված է մանր, կոպտատաշ ավազաքարով, իսկ վերին կեսը եղել է դեղնականաչավուն ֆեզիլտե սրբատաշխոշոր քարերով, որոնք մնացել են միայն խորանի մասում։

Պատերի վերին կեսը վերակառուցվել է 1258 թվականին ոմն Սամուելի կողմից։ Կառուցման ժամանակը որոշակիացնող տվյալներ չկան։ Հորինվածքային և կոնստրուկտիվ մի շարք տարրեր (շրջանագծի մեջ առնված հավասարաթև խաչ, խորանի պատուհանի եզրերի ուղիղ կտրվածք, որմնամույթերի խարիսխների պարզ տրամատի ակոսներ, փայտաշեն ծածկ) վկայում են հուշարձանի 6-րդ դարից վաղ կառուցվելը։

Ի տարբերություն հայկական մյուս եռանավ դահլիճների (Քասաղ, Տեկոր, Դվին, Աշտարակ, Եղվարդ և այլն)՝ Կողբի եկեղեցին չի անցել վերակառուցումների ու հավելումների բարդ ընթացքով, նրա աղոթասրահը և արևելյան թևը ունեն ոչ սիմետրիկ հորինվածք։

Կառուցման ժամանակը կոնկրետացնող տվյալներ հայտնի չեն։ Հորինվածքային և կոնստրուկտիվ մի շարք տարրեր (շրջանագծի մեջ առնված հավասարաթև խաչ, խորանի պատուհանի եզերող ուղիղ կտրվածք, որմնամույթերի խարիսխների պարզ տրամատի ակոսներ, փայտե ծածկ և այլն) փաստում են հուշարձանի 6-րդ դարում կառուցված լինելը։

## Տես նաև
* Կողբ (Տավուշի մարզ)
* Կողբի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# Գ. Շախկյան, ԼՈՌԻ պատմության քարակերտ էջերը, էջ 160-161։
# Ս. Երեմյան, Հայաստանն ըստ «Աշխարհացոյց»-ի, էջ 60։
# Ս. Չիլինգարյան, Նոյեմբերյանի շրջանի կիկլոպյան կառույցները, «ՊԲՀ», 1968, № 1, էջ 228։
# Գ. Շախկյան, Վաղմիջնադարյան երկու հուշարձան Կողբում, «ՊԲՀ», 1979, № 4, էջ 261-264։

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Օդու

**Օդու** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Օրա գյուղից 8 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 213 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Մուրամվյա համայնք

**Մուրամվյա համայնք** (Ֆրանսերեն՝ *Commune de Muramvya*), մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 117 համայնքներից։ Մտնում է Մուրամվյա շրջանի մեջ՝ որպես համայնք։ Այն Մուրամվյա շրջանի հինգ համայնքներից մեկն է և այդ շրջանի գլխավոր համայնքը։ Համայնքի կենտրոն Մուրամվյա քաղաքը նաև ամբողջ շրջանի մայրաքաղաքն է։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Մուրամվյա շրջանի բնակավայրեր
Տոքսիններ

**Տոքսիններ** (հուն․ to£ixov - թույն), բակտերիային, կենդանական և բուսական ծագման սպիտակուցային նյութեր, որոնք ունակ են ընկճել կենդանիների և մարդու ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաները և հիվանդության կամ մահվան պատճառ դառնալ։ Երբեմն «տոքսիններ են անվանում նաև ոչ սպիտակուցային բնույթի թունավոր նյութերը։ Ի տարբերություն մյուս օրգանական և անօրգանական թունավոր նյութերի, տոքսինների օրգանիզմ թափանցելիս հանգեցնում են հակամարմինների առաջացման։ Տոքսինների մոլային զանգվածը բարձր է 4-5 հազարից (ցածրամոլեկուլային նյութերը, իմունածին չեն)։ Տոքսսինները նման են օձերի, կարիճների, սարդերի և այլ թունավոր կենդանիների ու մի շարք թունավոր բույսերի թույների բաղադրության մեջ։ Առավել տարածված և ուսումնասիրված են բակտերիային տոքսիններ (օրինակ, փայտացման, դիֆթերիայի, բոտուլիզմի տոքսիններ և այլն), որոնք ստորաբաժանվում են Էքսոտոքսինների (երբ տոքսինները միջավայր են դուրս գալիս բակտերիայի կենսագործունեության ընթացքում) և էնդոտոքսինների (երբ տոքսինները ազատվում են բակտերիայի ոչնչացումից և քայքայումից հետո)։ 

Ըստ օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցության բնույթի տարբերում են 
# նեյրոտոքսիններ, որոնք ազդում են նյարդային ազդակի հաղորդման տարբեր փուլերի վրա, 
# ցիտոտոքսինները քայքայում են կենսաբանական թաղանթները, 
# ինհիբիտոր տոքսինները ընկճում են որոշակի ֆերմենտների ակտիվությունը, 
# ֆերմենտ-տոքսինները քայքայում են օրգանիզմի կարևոր օրգանական նյութերը (սպիտակուցներ, բազմաշաքարներ և այլն)։ 

Տոքսինները օգտագործվում են անատոքսինների, բուժիչ շիճուկների ստացման համար։

Կատեգորիա:Տոքսիններ
Կատեգորիա:Թունաբանություն
Տվիչ

**//Տվիչ**, չափիչ, ազդանշանային, կարգավորիչ կամ կառավարիչ հարմարանքի տարր, որը վերահսկվող մեծությունը (ճնշումը, ջերմաստիճանը, հաճախականությունը, արագությունը, լույսի ուժը, լարումը, էլեկտրական հոսանքը և այլն) փոխակերպում է չափման, պահման, գրանցման և կառավարվող պրոցեսների վրա ներգործելու համար հարմար ազդանշանի։ Տվիչի կազմի մեջ են մտնում ընկալող (զգայուն) օրգանը և մեկ կամ մի քանի միջանկյալ փոխակերպիչներ։ Հաճախ տվիչը բաղկացած է լինում միայն ընկալող օրգանից (օրինակ, ջերմազույգ, դիմադրության ջերմաչափ և այլն)։ Առավել տարածված են ունակային տվիչ, ինդուկտիվ տվիչ և այլն։ Չափումների Միասնականության ապահովման պետ․ համակարգը (ՀՊՍՏ 16263-16270) հանձնարարում է գրականության մեջ հաճախ հանդիպող «Տվիչ» տերմինի փոխարեն կիրառել չափիչ փոխակերպիչ տերմինը։Տվիչները  նախատեսված են չափումների և կարգաբերման համար
Շումիլիխա (գետ, թափվում է Բայկալ)

**Շումիլիխա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Հյուսիս-Բայկալսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բայկալ գետի ափին։

## Աշխարհագրություն
Գետի երկարությունը 12 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն և շրջաների ջրահավաք տարածքների տվյալների՝ պատրաստված է ջրային ռեսուրսների գործակալության
հիմնա վրա․
* Ավազանային շրջանը՝ Անգարո Բայկալյան
* Գետի ավազան՝ Միջին և Փոքր ավազաներ և Բայկալ լճի հարավային մաս
* Ենթավազանը՝ բացակայում է

## Տես նաև
* Բայկալ լիճ

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **16040000112116300003757**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **116300375**
* *Ավազանի կոդը* - **16.04.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **16**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **3**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իբոտիրամա

**Իբոտիրամա ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Յուգա Բարիա մարզում։ Մտնում է Սան Ֆրանցիսկանու դա Բաիա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25 465 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 391,232 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,3 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 53.964.589,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.203,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,697 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Տորֆամեքենաներ

**Տորֆամեքենաներ**, մեքենաներ, որոնք տորֆի հանքավայրերը նախապատրաստում են տորֆը շահագործելու, արդյունահանելու, չորացնելու, հավաքելու, բարձելու և տեղափոխելու համար։ Տորֆամեքենաների բնորոշ առանձնահատկություններն են՝ փոքր տեսակարար ճնշումը գետնի վրա, սեզոնայնությամբ պայմանավորված համեմատաբար կարճ աշխատանքային ժամանակահատվածը, բարձր մանևրայնությունը։ Տորֆամեքենաները լինում են՝ տորֆի հանքավայրերը չորացնող, դրանք շահագործման նախապատրաստող, ֆրեզերային տորֆ արտադրող, հատակտոր տորֆ արդյունահանող, բարձող և տեղափոխող։

Կատեգորիա:Հանքաարդյունաբերություն
Կատեգորիա:Մեքենաներ
Բեռնհարդ Ռոմբերգ

**Ռոմբերգ Բեռնհարդ** (), գերմանացի թավջութակահար և կոմպոզիտոր։ 1790-1793 թվականներին ծառայել է Բոննի պալատական կապելլայում, Ֆ․ Ռիսի, Անդրեաս Ռ.ի և Լ․ Բեթհովենի հետ նվագել միևնույն կվարտետում։ 1801-1802 թվականներին Փարիզի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, 1805-1806 թվականներին և 1816-1819 թվականներին Բեռլինի պալատական կապելլայի մենակատար։ Ռոմբերգի համերգային-կատարողական գործունեությունը շատ բանով նպաստել է թավջութակի՝ որպես մենակատարող գործիքի մասսայականացմանը, նշանավորել գործիքը նվագելու տեխնիկայի զարգացման նոր աստիճան։ Որպես կոմպոզիտոր Ռոմբերգը վաղ ռոմանտիկական ոճի ներկայացուցիչ է։ Մանկավարժական պրակտիկայում իրենց նշանակությունը պահպանել են Ռոմբերգի թավջութակի ստեղծագործությունները, ինչպես և «Metode de violoncelle» ձեռնարկը (հրատարակված 1840)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Թավջութակահարներ
Ուստենկա

**Ուստենկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չագոդա գետի ափում, 142 կմ հառավորության վրա Օկսյուկովո գյուղի մոտ։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 80,1 կմ2։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **08010200112110000006887**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **110000688**
* *Ավազանի կոդը* - **08.01.02.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **10**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Նոչիանո

** Նոչիանո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1671 մարդ։ Խտությունը՝ 129 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս 65010։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Տարածաշրջանի հովանավորն է Լավրետի Ռիմսկին։ Տոնը նշվում է 10 օգոստոսի.

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դիմիտրոս Ռոնդարիս

**Ռոնդարիս Դիմիտրիոս** (ծն․ 1899), հույն դերասան և ռեժիսոր։

Սովորել է Աթենքի համալսարանում։ 1923-1927-ին աշխատել է Մ․ Կոտոպուլիի թատրոնում։ 1929—33-թվականին կատարելագործվել է Մ․ Ռայնհարդի դերասանական և ռեժիսորական սեմինարում։ 1928-թվականին բեմադրել է Կալոմիրիսի «Մոր մատանին» օպերան։ 1934—55-թվականին (ընդմիջումներով) եղել է Աթենքի ազգային թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր, ուր բեմադրել է Վ․ Շեքսպիրի, Ժ․ Մոլիերի, Կ․ Գոլդոնիի, Ֆ․ Շիլլերի, ինչպես և ժամանակակից հույն դրամատուրգների պիեսները։ Ռոնդարիսը եղել է հին հունական ողբերգությունների բեմադրման առաջին նախաձեռնողներից։ 1957 թվականին հիմնադրել է Պիրեյոսի թատրոնը, ուր բեմադրել է Սոֆոկլեսի «Էեկտրա», Եվրիպիդեսի «Մեդեա» ևայլ պիեսներ: (1962-թվականին և 1963-թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել ՍՍՀՄ-ում)։

 
Կատեգորիա:Հույն դերասաններ
Կատեգորիա:Հույն ռեժիսորներ
Իտամբե (Բաիա)

**Իտամբե** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հարավավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Իտապենտինգա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 33&nbsp;687 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով, գրավում է 1&nbsp;626,681կմ2 տարածք, բնակչության խտությունը՝ 22,1 մարդ/կմ²։

Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 12–ին։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1972 թվականի օգոստոսի 12–ին։

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Ֆեոդոր Ռոկոտով

**Ֆեոդոր Ստեպանովիչ Ռոկոտով** (), ռուս նկարիչ։

Սովորել է Պետերուբգի Գեղարվեստի ակադեմիայում(1760 թվականից)։ 1765 թվականից ակադեմիկոս։ Ռոկոտովը առաջին ռուս նկարիչներից էր, որ տիրապետեց XVIII դարի կեսի արևմտաեվրոպական հանդիսային դիմանկարի ոճաձևերին (Եկատերինա II-ի դիմանկարը, 1763 թ., Տրետյակովյան Ֆեոդոր Ստեպովիչ Ռոկոտով «Անհայտ կնոջ դիմանկար» (1770 թ., Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երեան) պատկերասրահ, Մոսկվա և Ռուսական, թանգարան, Լենինգրադ), միաժամանակ շարունակելով 18-րդ դարի 1-ին կեսի ռուս, դիմանկարչության ավանդույթները (Ի. Լ․ Գոլենիշչև-Կուտուգովի դիմանկարը,1760-ական թվականների 1-ին կեսերի, Ռուսական, թանգարան)։ 1765 թ.-ին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Ստեղծել է բանաստեղծ Վ․ Ի․ Մայկովի (մոտ 1765 թ.), Ա․ Ի․ Վորոնցովի (1760-ական թվականների վերջ) և այլոց դիմանկարներ։ Նշանավոր են հատկապես պատանիների նրա կերտած բանաստեղծական և երիտասարդական հմայքով տոգորված դիմանկարները։ 1780-ական թվականների դիմանկարներում գերիշխում են ավելի հստակ, գունեղ տոները, ծավալները դառնում են ավելի որոշակի (Վ․ Ե․ Նովոսիլցովայի դիմանկարը, 1780 թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ)։ Ռոկոտովի «Անհայտ կնոջ դիմանկարը» (1770 թ.) գտնվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Պեննե

** Պեննե** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 12 518 մարդ ( 2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 129 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 97 կմ²։ Փոստային ինդեքս 65017։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Տարածաշրջանի հովանավորն է Սուրբ Մաքսիմը։ Տոնը նշվում է մայիսի 7-ին։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կապելե սուլ Տավո

**Կապելե սուլ Տավո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3691 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 738 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65010, հեռախոսային կոդ՝ 085: Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարվա մայիսի 17-ին։
 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ինյամբուպի

**Ինյամբուպի** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Ալագոինյասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 32 369 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1163,561 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 27,8 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 85.604.787,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.753,27 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,567 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Պիեռ Ռոնսար

**Ռոնսար Պիեռ** (), ֆրանսիացի բանաստեղծ։ «Պեադայի» պարագլուխը։

## Ստեղծագործություններ
1550—1552-թվականներին լույս է ընծայել «Ներբողներ»-ի հինգ ժողովածու, որտեղ անտիկ գրականության փորձը յուրացրած բանաստեղծը երգել է լինելության, բնության, սիրո բերկրանքը, հաստատել գրականության հասարակական խոշոր նշանակությունը, մշակել ուսմունք բանաստեղծական ոգեշնչման մասին։ «Սիրային բանաստեղծություններ» (1552 – 1553) ժողովածուի սոնետներն ու սիրերգերը գրված են պետրարկիզմի ոգով։ Սակայն հաջորդ տարիների ժողովածուներում Ռոնսարը հաղթահարել է այդ ազդեցությունը։ «Հիմներ» (1555 – 1556) գրքում արտացոլել է կյանքի ու մահվան մասին իր փիլիսոփայական խորհրդածությունները, «Դատողություններ այդ ժամանակի աղետների մասին» (1560 – 1562) և քաղաքական այլ բանաստեղծություններում զարգացրել է կրոն, մոտիվներ, տեսական հայացքներն ամփոփել է «Քերթողական արվեստի համառոտ շարադրանք» (1565) գրկում։ Նրա տեղծագործության վերջին շրջանի առավել նշանակալի երկը «Սոնետներ Էլենին» (1578) շարքն է։ Ռոնսարը ստեղծագործել է ժամանակի գրեթե բոլոր քնարական ու էպիկական ժանրերով։ 14–րդ դարի 2-րդ կեսի ֆրանսերեն բանաստեղծության զարգացումն ընթացել է Ռոնսարի ներգործությամբ։ Նրա բարերար ազդեցությունն են կրել նաև ուշ միջնադարի եվրոպացի մի շարք գրողներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ժյուլ Ռոմեն

**Ժյուլ Ռոմեն** (, ի ծնե՝ **Լուի Անրի Ժան Ֆարիգուլ** [*Louis Henri Jean Farigoule*], ), ֆրանսիացի գրող, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1946)։

Ավարտել է Փարիզի բարձրագույն նորմալ դպրոցը (1906)։ Գրական ասպարեզ է մտել որպես բանաստեղծ («Մարդկանց հոգին», 1904, «Միաբան կյանքը», 1908, ժողովածուներ)։ Եղել է ունանիմիզմ հոսանքի ղեկավարը, «ունանիմիստական զգացումներն ու պոեզիան» (1905) մանիֆեստի հեղինակը։

20-ական թվականներին ստեղծել է գրոտեսկային ֆարսեր («Կնոք կամ բժշկության հաղթանակը», 1923, բեմականացվել է 1924 թվականին, կինովեպ «Դոնոգոոնկա», 1920, բեմականացվել է 1930 թվականին, «Պարոն Լը Տրուադեկը անառակության ճանկերում», 1923)։

30-ական թվականներին Ռոմենի քաղաքական հայացքներում կատարվում է տեղաշարժ դեպի աջակողմյան քաղաքական թև։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և Ֆրանսիայի ճակատագրի, ժողովրդավարության մասին Ռոմենի հոդվածներն ու ճառերը (1939—1960) ամփոփված են «Ազատության բարձունքներն ու ներքևները» (1960) գրքում։ Հետագայում հրատարակվել են նրա «Բանականությունը պահպանելու համար», հ․ 1—3 (1960—1967) փիլիսոփայական էսսեների և «Համակրություններ ու հանդիպումներ» (1970) հուշերի ժողովածուները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Dubrovnik Airline

**Dubrovnik Airline** խոշորագուն ավիաընկերություններից է Խորվաթիայում, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Դուբրովնիկում։ Ավիաընկերությունը հիմնականում իր երթևեկությունը կատարում է Եվրոպայից դեպի Խորվաթիա։ Ավիաընկերությունը հիմնված է Դուբրովնիկ օդանավակայանում։ 2006 թվականին ավիաընկերությունը տեղափոխել է 380 000 ուղևոր, իսկ 2007 թվականի 360,000 ուղևոր։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ավիաընկերությունը վերջնականորեն սնանկանում է։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 2004 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

## Չվերթը
2009 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝





## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2004 հիմնադրված ընկերություններ
Բոդյե

**Բոդյե** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում,Չերեպովեցկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սարկա գետի ձախ ափին՝ 9,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **08010200412110000009618**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **110000961**
* *Ավազանի կոդը* - **08.01.02.004**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **10**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Վալդեկ Ռոշե

**Վալդեկ Ռոշե** (), քաղաքական գործիչ ազատագրության ֆրանսիական կոմիտեում։ 1945 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիայի սահմանադիր, ապա ազգային ժողովի դեպուտատ։ 1954—1958 թվականներին եղել է ազգային ժողովի ՖԿԿ պառլամենտական խմբի նախագահի տեղակալ, 1958—1959 թվականներին և 1962—1964 թվականներին նախագահ։ ՖԿԿ ետպատերազմյան առաջին համագումարում (1945) ընտրվել է ՖԿԿ քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու, 1950 թվականից անդամ, 1959—1961 թվականներին՝ ՖԿԿ քարտուղարության անդամ,1961—1964 թվականներին՝ ՖԿԿ գլուխ քարտուղարի տեղակալ, 1964—1972 թվականներին գլուխ քարտուղար։ ՖԿԿ XX համագումարում (1972) Ռոշեն ընտրվել է կուսակցության պատվավոր նախագահ։ Ֆրանսիայի կոմկուսակցության պատմության ֆրանսիական գյուղացիական հարցի նոր ու նորագույն պատմության վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Պիանելա

**Պիանելա** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 7788 մարդ (2004 թ.-ի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 163 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 46 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 65019։ Հեռախոսային կոդ` 085։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գրիգորի Ռոշալ

**Գրիգորի Լվովիչ Ռոշալ** (), սովետական կինոռեժիսոր, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1967)։

## Կենսագրություն
1921 թվականից սովորել է Մոսկվայի պետական բարձրագույն ռեժիսորական արվեստանոցում, եղել Մանկավարժական թատրոնի արվեստանոցի տնօրենը և գեղարվեստական ղեկավարը։ 1925 թվականից աշխատել է կինոյում։ Առաջին ֆիլմը «Պարոն Սկոտինիններ»-ն է (1927, ըստ Ֆոնվիզինի «Տհասը» կատակերգության)։ Ռոշալի արվեստն առանձնանում է քաղաքացիական ուղղվածությամբ, որն արտացոլվել է «Օպենհայմների ընտանիքը» (1939, ըսա Լ․ Ֆեյխտվանգերի), «Խելագարների դատը» (1926) հակաֆաշիստական կինոնկարներում։ Ռոշալի արվեստին բնորոշ խոշոր էպիկական կտավներ ստեղծելու ձգտումը, հերոսական թեմաների մարմնավորումը արտահայտվել են «Փարիզի արշալույսները» ֆիլմում (1937), «Տառապանքի ուղիներով» «Քույրեր» (1957), «Տասնութ թվական» (1958), «Մռայլ առավոտ» (1959) (երեքն էլ ըստ Ա․ Տոլստոյի «Տառապանքի ուղիներով» վեպի) տրիլոգիայում։ Էկրանավորել է մի շարք ստեղծագործություններ՝ «Պետերբուրգյան գիշեր» (1934, ըստ Դոստոևսկու երկերի), «Արտամոնովների գործը» (1941, ըստ Գորկու) են։ Նա ստեղծել է նաև պատմակենսագրական ֆիլմերի շարք՝ «Ակադեմիկոս Իվան Պավլով» (1949), «Մուսորգսկի» (1950), «Ռիմսկի-Կորսակով» (1953)։ Դասավանդել է Մոսկվայի Համամիութենական կինոինստիտուտում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1950, 1951)։ Պարգևատրվել է 4 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Ռոնգալիտ

**Ռոնգալիտ**, նատրիումի մրջնալդեհիդսուլֆօքսիլատ, Na+HOCH2SO2−, ռոնգալիտաթթվի նատրիումական աղի տեխնիկական անվանումը։ Անգույն, խոնավածուծ (հիգոսկոպիկ) բյուրեղներ են, մոլային զանգվածը՝ 153,23, հալման ջերմաստիճանը՝ 63—64&nbsp;°C։ Լավ լուծվում է ջրում, չի լուծվում օրգանական լուծիչներում։ Ուժեղ վերականգնիչ է։ Կիրառվում է գործվածքեղենի սպիտակեցման, դեղորայքային պատրաստուկների սինթեզման, ինչպես նաև էմուլսիոն պոլիմերմամբ որոշ պոլիմերների ստացման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Սալլե (կոմունա)

**Սալլե** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 312 մարդ։ Խտությունը՝ 15 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 65020։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Քաղաքի հովանավոր սուրբն է Բեատո Ռոբերտոն։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 18-ին։

## Պատմություն
Գյուղը կառուցվել է 9-րդ դարում Կարամանիկո Տերմեի հետ միաժամանակ։ Քաղաքի հին հատվածում, որը հայտնի է Սալ Վեկիա անունով, 1915 թվականին տեղի է ունեցել երկրաշարժ, իսկ 1933 թվականին՝ սողանք։ Ներկայիս քաղաքը գտնվում է ոչ հեռվում, իսկ հին քաղաքի մեծ մասը լքված է։

Սալլեն հիշատակվում է Կազաուրիի տարեգրության մեջ 10-րդ դարի վերջին և 1191 թվականին ընդգրկվել է Սան Կլեմենտե ա Կազուրիա վանքի կողմից վերահսկվող 72 ամրոցների թվում։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կարպինետո դելա Նորա

**Կարպինետո դելա Նորա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 733 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 32 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65010, հեռախոսային կոդ՝ 085:

 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կաստիլիոնե ա Կազաուրիա

**Կաստիլիոնե ա Կազաուրիա ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 877 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 56 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65020, հեռախոսային կոդ՝ 085:

Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարվա մայիսի 17-ին։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2167
  bar:1871 from:0 till:2095
  bar:1881 from:0 till:2265
  bar:1901 from:0 till:2692
  bar:1911 from:0 till:2528
  bar:1921 from:0 till:2763
  bar:1931 from:0 till:2683
  bar:1936 from:0 till:2583
  bar:1951 from:0 till:2417
  bar:1961 from:0 till:1576
  bar:1971 from:0 till:1080
  bar:1981 from:0 till:961
  bar:1991 from:0 till:902
  bar:2001 from:0 till:892
PlotData=
  bar:1861 at: 2167 fontsize:S text:2.167 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2095 fontsize:S text:2.095 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2265 fontsize:S text:2.265 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2692 fontsize:S text:2.692 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2528 fontsize:S text:2.528 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2763 fontsize:S text:2.763 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2683 fontsize:S text:2.683 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2583 fontsize:S text:2.583 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2417 fontsize:S text:2.417 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1576 fontsize:S text:1.576 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1080 fontsize:S text:1.080 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 961 fontsize:S text:961 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 902 fontsize:S text:902 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 892 fontsize:S text:892 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կարամանիկո Տերմե

**Կարամանիկո Տերմե** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2066 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 84 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65023, հեռախոսային կոդ՝ 085:

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռոշանո

**Ռոշանո** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3093 մարդ։ Խտությունը՝ 115 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 27 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 65020։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Բնակավայրի հովանավորն է Սանտա Եվրոսիան։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պոպոլի

**Պոպոլի** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պեսկարա մարզում՝ Պեսկարայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 5607 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 146 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 34 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 65026։ Հեռախոսային կոդ` 0873։

Բնակավայրի հովանավորող սուրբ է Սան Բերնարդիոն։ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սկաֆա

**Սկաֆա** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3987 մարդ։ Խտությունը՝ 398 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 65027։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պունգուլ

**Պունգուլ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատրոմա գետի աջ ափում՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03020100112103000005634**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103000563**
* *Ավազանի կոդը* - **03.02.01.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Թանգոց (անձնանուն)

**Թանգոց**, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն *թանկ(գ)* բառից՝ *-ոց* մասնիկով։ Նշանակում է «թանկանոց»։ Գործածվել է 13-րդ դարում։

## Գործածություններ
* Թանգոց, դուստր Մխիթարի և քույր Խութլուբեկի և Թիրքիշի, ովքեր 1297 թվականին գրել տվին մի Ավետարան Կարսի Գոդիս գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Սպոլտորե

**Սպոլտորե** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 16 546 մարդ։ Խտությունը՝ 429 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 36 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 65010։ Հեռախոսային կոդ՝ 085։

Սուրբ Պամֆիլիոս Սուլմոնացին հարգվում է որպես բնակավայրի հովանավոր։ Քաղաքի օրը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 28-ին։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.spoltore.pe.it/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կորվարա

**Կորվարա ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 289 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 22 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65020, հեռախոսային կոդ՝ 085:

Կորվարա կոմունան սահմանակից է Բրիտոլիին, Բուսի սուլ Տիրինոին, Կապեստրանոին, Պեսկոսանսոնեսկոին, Պիետրանիկոյին։

 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թանգտիկին

**Թանգտիկին**, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն *թանկ(գ)* և *տիկին* բառերից։ Այս անվանը համազոր է Թանգխաթուն անձնանունը։

## Գործածություններ
* Թանկտիկին, կին Գորգի և մայր Հայրապետ աբեղա գրչի (նախքան 1420 թվականը)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ