Սեքս խորհրդանիշ

[thumb|right|300px|[Մերիլին Մոնրո|Մերիլին Մոնրոն և Ջեյն Ռասելը։ 1950-ականների սեքս խորհրդանիշներ, որոնք ձեռքի հետքեր են թողնում Լոս Անջելեսի չինական կինոթատրոնի մոտ]]
**Սեքս խորհրդանիշ** (անգլերեն՝ *sex symbol*), անձ, որը հանրաճանաչ է իր սեռական գրավչության շնորհիվ։

Հայեցակարգը սկսել է օգտագործվել մոտավորապես 1911 թվականին, ինչը կապված է թերթերում նկարների տպագրության որակի բարելավման հետ, որը այդ ժամանակ եղել է միակ պատկերով մեդիայի միջոցը։

Մեր օրերում սեքս խորհրդանիշները դարձել են փոփ մշակույթ անբաժանելի մաս, ընդօրինակման առարկաներ են և ակտիվորեն առաջանում են ձայնագրություններների, կինոյի, նորաձևության և սպորտի ոլորտներում, ինչպես նաև տարածված են քաղաքական գործիչների շրջանում։

## Սեքս խորհրդանիշների առաջացման աղբյուրներ
### Կինո
Կինոարդյունաբերությունը խաղացել է կարևոր դեր սեքս խորհրդանիշների առաջացման գործում, առաջին սեքս խորհրդանիշների մեծ մասը սերտորեն կապված են եղել կինոյի աշխարհի հետ: Համր ֆիլմերը ծնել են գեղեցիկ մարդկանց կերպարներ, որոնք ամբողջ աշխարհում հայտնի է դարձել լեզվական պատնեշի բացակայության պատճառով: Առաջին կին սեքս խորհրդանիշներից մեկը դարձել է դանիացի դերասանուհի Աստա Նիլսենը, որի կարիերան ակտիվ է եղել 1910-1920-ականներ թվականներին։ Դերասանուհիներ Թեդ Բարը և Պոլ Նեգրին, հայտնի դառնալով որպես ճակատագրական կանայք, դարձել են նաև սեքս խորհրդանիշներ: Ինչ վերաբերում է տղամարդկանց, ապա առաջին սեքս խորհրդանիշը եղել է դերասանն Ռուդոլֆ Վալենտինոն։

Ավելի ուշ հենց կինոն է աշխարհին տվել այնպիսի դասական սեքս խորհրդանիշների, ինչպիսիք են Մերիլին Մոնրոն, Կլարկ Գեյբլը, Քերի Գրանտը, Ջին Հարլոուն, Լանա Թըրները, Ջեյն Ռասելը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, Ջեյն Մենսֆիլդը, Ռիտա Հեյուորթը, Ջեյմս Դինը, Մոնտգոմերի Քլիֆթը, Մառլոն Բրանդոն, Բրիժիտ Բարդոն, Կլաուդիա Կարդինալեն, Շոն Քոններին, Սոֆի Լորենը, Ջինա Լոլոբրիջիդան, Մարիկա Ռյոկը, Ալեն Դելոնը և Ռաքել Ուելչը։

ԽՍՀՄ կինոարդյունաբերությունը ուղղակիորեն հետաքրքրված չի եղել սեքս խորհրդանիշների ի հայտ գալով, և հայտնի պատճառներով նման հասկացություն չի օգտագործվել, սակայն կարելի է ասել, որ հայտնի դերասանների և դերասանուհիների մեծ մասը դարձել են սեքս խորհրդանիշներ։ Բայց, այնուամենայնիվ, սեքս խորհրդանիշ հասկացությունից ավելին համապատասխանել է հայտնի սովետական դերասանուհի Լյուբով Օռլովային, որը հետագայում կոչվել է Խորհրդային Միության առաջին սեքս խորհրդանիշը։ Սովետական սեքս խորհրդանիշներ կարելի է համարել նաև Անաստասիա Վերտինսկայային, Նատալյա Վառլեյին, Լյուդմիլա Գուրչենկոյին, Նատալյա Կուստինսկայային, Սվետլանա Սվետլիչնայային և Ալեքսանդր Յակովլևային։

Սեքս խորհրդանիշները եղել են նաև սոցիալիստական ճամբարի այլ երկրներում։ Այսպիսով, Լեհաստանում համարվել է դերասանուհի և երգչուհի Կալինա Ենդրուսիկը, հատկապես նրա կողմից «Քանի որ իմ մեջ սեքս կա» երգը կատարելուց հետո և էրոտիկ տեսարանների ֆիլմերում իր մասնակցությամբ, օրինակ՝ «Սիրո բուժումը» կամ «Երկիր ավետյաց»։

Տղամարդկանց շրջանում՝ սեքս խորհրդանիշների ստանդարտային չափանիշներ են ձևավորվել՝ մուգ մազեր, բաց աչքեր, մազոտ ոտքեր, քթի վրա սապատ, հաստ հոնքեր, սլացիկություն և մարզված մարմին, փայլուն արևայրուք, ինչպես նաև շրթունքի խալ: Շատ հարցումներում այս հատկությունները առաջատար դիրքեր են զբաղեցրել աղջիկների կարծիքով։

Չնայած դրան, շատ այլ դերասաններ նույնպես համբավ են ձեռք բերել հմայքի, ձայնային տվյալների և բնավորության այլ հատկությունների միջոցով:

Ըստ *[[People]]* ամսագրի, Բրեդ Փիթը ճանաչվել է ամենասեքսուալ տղամարդը 1995-2000 թվականներին։

1999 թվականին նույն ամսագիրը ամենասեքսուալ տղամարդուն անվանել է 20-րդ դարի շոտլանդացի դերասան Շոն Քոններին։

Համարվում են սեքս խորհրդանիշներ նաև մեր ժամանակների Ջեսիկա Ալբան, Ջորջ Քլունին, Մոնիկա Բելուչին, Լեոնարդո ԴիԿապրիոն, Մեգան Ֆոքսը, Սկառլեթ Յոհանսոնը, Դիտա ֆոն Թիզը, Անջելինա Ջոլին, Թիմոթի Շալամեն և Փոլ Մեսքալը։

### Հեռուստատեսություն
Հեռուստահեռարձակման զարգացման հետ հեռուստատեսության դերը սեքս խորհրդանիշների ստեղծման գործում սկսել է ակտիվորեն աճել։ Ներկայումս շատ սեքս խորհրդանիշներ հայտնվում են հեռուստասերիալներում և հեռուստատեսային արդյունաբերության այլ արտադրանքներում, ներառյալ նորությունների թողարկումները: Հեռուստատեսությունից սեքս խորհրդանիշի բնորոշ օրինակ է դարձել «Մալիբուի փրկարարները» հեռուստասերիալի աստղ, դերասանուհի և մոդել Պամելա Անդերսոնին, որին հաճախ անվանում են 1990-ականների սեքս խորհրդանիշ:

### Երաժշտություն
[մինի|Սեքս խորհրդանիշ, որը հայտնի է դարձել [MTV ալիքով՝ Մադոննա (ձախ)]]
Երկար ժամանակ երաժշտությունում գոյություն չեն եղել լիարժեք սեքս խորհրդանիշներ, սակայն 1950-ական թվականներին փոփ մշակույթի ակտիվ զարգացման և տեսանկարահանման միջոցների տարածման հետ կապված երաժշտական ինդուստրիայի գործիչները ակտիվ գործողություններ են ձեռնարկել երաժիշտների շրջանում սեքս խորհրդանիշների ի հայտ գալու համար:

Առաջիններից մեկը և ամենապայծառը դարձել է Էլվիս Փրեսլին՝ 1950-1960-ականների աստղ: Սեքս խորհրդանիշ է համարվում նաև իտալացի երգիչ և կինոդերասան Ադրիանո Չելենտանոն։

Երաժշտության աշխարհում հերթական հեղաշրջումը եղել է այսպես կոչված երաժշտական հեռուստատեսության առաջացումը՝ MTV ալիքի բացումը, որը մասնագիտանում է երաժշտական տեսահոլովակների ցուցադրման մեջ: Այսուհետ կատարողների արտաքին տեսքը առաջին պլան է մղվել, իսկ երաժշտությունը որոշ կատարողների համար դարձել է ոչ պարտադիր, բայց անհրաժեշտ տարր՝ ձայնագրությունները վաճառելու համար։ MTV ալիքը ծնել է բազմաթիվ սեքս խորհրդանիշների, որոնցից ամենանշանավորը եղել է ամերիկացի երգչուհի Մադոննան, ակտիվորեն օգտագործելով իր գրավչությունը:

Ներկայումս սեքս խորհրդանիշները կոչվում են նաև երիտասարդական կուռքեր ՝ աղջիկների և տղաների երաժշտական խմբերի մենակատարներ, այսպես կոչված գըրլ և բոյ բենդերում, բայց ի տարբերություն դասական սեքս խորհրդանիշների, դրանք այդպիսին են միայն երիտասարդ հանդիսատեսի համար, մինչդեռ «իրական» սեքս խորհրդանիշները բոլոր տարիքային խմբերի համար են:

Դասական երաժշտության աշխարհը նույնպես ստիպված է հաշվի նստել երաժշտական ոլորտի կարիքների հետ, ուստի վերջերս սկսել են հայտնվել օպերայի և բալետի սեքս խորհրդանիշ աստղեր:

### Նորաձևություն

Սեքս խորհրդանիշները սկսել են հայտնվել աշխարհում նորաձևություն որոշ մոդելների ժողովրդականության աճի պատճառով, որոնք արտադրանքի երբեմնի անդեմ ցուցադրողներից վերածվել են աստղերի։ Այսպիսով, նրանցից ամենահայտնիները, ինչպիսիք են Ջիա Քարանջին, Սինդի Քրոուֆորդւժը, Նաոմի Քեմփբելը, Թայրա Բենքսը, Կլաուդիա Շիֆերը, Ժիզել Բունդխենը, Նատալյա Վոդյանովան, և Քեյթ Մոսը դարձել են սեքս խորհրդանիշներ։ Այնուամենայնիվ, մոդելների մեծ մասի համար նորաձևության աշխարհը դարձել է միայն հենակետ, գործունեության մեկ այլ ոլորտ մտնելու սկզբնական փուլ՝ հեռուստատեսություն, երաժշտություն կամ կինո, որտեղ նրանք արդեն դարձել են լիարժեք սեքս խորհրդանիշներ, օրինակ՝ Պամելա Անդերսոնը և Ջենիֆեր Լոպեսը։

### Սպորտ
[thumb|150px|left|[Աննա Կուռնիկովա]]
Ներկայումս մարզիկները, ավելի շատ կանայք, քան տղամարդիկ (որոնք ունեն անհրաժեշտ տվյալներ), հաճախ դառնում են սեքս խորհրդանիշներ, ինչը նրանց թույլ է տալիս շահավետ գովազդային պայմանագրեր կնքել սպորտային հագուստի արտադրողների և այլ ընկերությունների հետ: Այնուամենայնիվ, կան մի քանի գործոններ, որոնք կարող են ազդել մարզիկների վրա: Ի սկզբանե սեքս խորհրդանիշների դերին հավակնել են սպորտի արտահայտված գեղարվեստական տեսակների ներկայացուցիչներ՝ գեղասահքի, մարմնամարզության, սինխրոն լողի։ Սպորտի աշխարհում իսկական հեղաշրջում է կատարել ռուս թենիսիստուհի Աննա Կուռնիկովան, որը ցույց է տվել, որ սեռական գրավչությունը կարող է մարզիկին վերածել լիարժեք աստղի:

### Քաղաքականություն

Շատ քաղաքական գործիչներ օգտագործում են իրենց արտաքին տվյալները հանրային զանգվածների շրջանում ժողովրդականության բարձրացման համար: Սեքս խորհրդանիշ դառնալը քաղաքական գործիչներին որոշ առավելություններ է տալիս մրցակիցների շրջանում, սակայն սեռական գրավչությունը քաղաքական գործիչների մեծամասնության համար նրանց ժողովրդականության հիմնական աղբյուրը չէ: Պատմությունը գիտի ոչ շատ դեպքեր, երբ մարդիկ քաղաքականության աշխարհում հայտնվել են բացառապես այն պատճառով, որ նրանք սեքս խորհրդանիշներ են։ Նման օրինակ կարող է ծառայել պոռնոաստղ Չիչոլինան, դառնալով Իտալիայի խորհրդարանի պատգամավոր, հիմնականում քաղաքական գործիչները բնութագրվում են ժողովրդականության ուժեղացմանն ուղղված միջոցառումների համադրությամբ, հիմնական շեշտը դրվում է անձի քաղաքական դիրքի վրա, և միայն մասամբ է ժողովրդականությունը ուժեղանում արտաքին որակներով, ինչպես, օրինակ, դա արել է Ջոն Քենեդին։

## Տես նաև
* Սուպերմոդել

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սեռական գրավչություն
Կատեգորիա:Սեքս
Կատեգորիա:Սեքս և հասարակություն
Կատեգորիա:Սիմվոլիզմ