Ռյազան

**Ռյազան** () (մինչև 1778 թվականը՝ **Պերեյասլավլ Ռյազանսկի** (**Переясла́вль-Ряза́нский**), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում։ Նույնանուն մարզի և համայնքային շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Մտնում է Ռուսաստանի երեսուն խոշորագույն քաղաքների ցանկի մեջ։

2019 թվականի տվյալներով Ռյազանի բնակչության թվաքանակը եղել է 539 789։ Զբաղեցնում է 224 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Գտնվում է Արևելաեվրոպական հարթավայրի կենտրոնական հատվածում, Օկա գետի աջ ափին, ՌԴ մայրաքաղաք Մոսկվայից 180 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, ծովի մակերևույթից 130 մետր բարձրության վրա։ Մարզային նշանակության քաղաք է, գիտական, ռազմական, արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։ Ունի երկուական օդանավակայան, երկաթուղային կայարան, ավտոբուսային կայան, գետային նավահանգիստ (ի դեպ, այդ նավահանգիստները նրան կապում են Ատլանտյան  ու Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսների և Կասպից ծովի ավազանների հետ)։

Օկա գետի հոսանքով 50 կիլոմետր ցած նավարկելով՝ կարելի է հասնել «Հին Ռյազան» պատմա-երկրագիտական թանգարան-արգելոցին. միջին դարերում այստեղ է գտնվել Ռյազանի մեծ իշխանության մայրաքաղաքը։

Սլավոնական ցեղերը Ռյազանի ներկայիս տարածքում բնակություն են հաստատել մոտավորապես վեցերորդ դարում։

## Անվանի անձինք
### Արվեստագետներ
* Ալեքսանդր Ալեքսանդրով (1883–1946) - կոմպոզիտոր
* Էրաստ Գարին (1902–1980) - դերասան
* Անդրեյ Միրոնով (ծնվ. 1975) - նկարիչ
* Կոնստանտին Պաուստովսկի (1892–1968) - գրող
* Յակով Պոլոնսկի (1819–1898) - գրող
* Միխայիլ Սալտիկով-Շչեդրին (1826–1889) - գրող
* Ալեքսանդր Սոլժենիցին (1918–2008) - գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
* Սերգեյ Եսենին (1895–1925) - բանաստեղծ
* Սեմյոն Ժիվագո (1807–1863) -նկարիչ
### Գիտնականներ
* Անդրեյ Արխանգելսկի (1879–1940) - երկրաբան
* Անդրեյ Մարկով (1856–1922) - մաթեմատիկոս
* Իվան Միչուրին (1855–1935) - բուսաբան
* Սերգեյ Նեպոբեդիմի (1921–2014) - հրթիռային զինատեսակների գյուտարար
* Իվան Պավլով (1849–1936) - նյարդակենսաբան, Նոբելյան մրցանակի ռուս առաջին դափնեկիրը
* Կոնստանտին Ցիոլկովսկի (1857–1935) - ինժեներ

### Այլք
* Դմիտրի Անդրեյկին (ծնվ. 1990) - շախմատիստ, գրոսմայստեր
* Ռոման Պուտին (ծնվ. 1977) - բիզնեսմեն

## Քույր քաղաքներ
*  Լովեչ, Բուլղարիա, 1964-ից
*  Մյունստեր, Գերմանիա, 1989-ից
*  Բրեսյուիր, Ֆրանսիա, 1997-ից
*  Սյույչժոու, Չինաստան, 1998-ից
*  Ալեսանդրիա, Իտալիա, 2006-ից
*  Օստրուվ Մազովեցկի, Լեհաստան, 2008-ից
*  Նոր Աֆոն, Աբխազիա, 2008
*  Բրեստ, Բելառուս, 2014-ից
### Գործընկեր քաղաքներ
*  Կրուշևաց, Սերբիա, 2000-ից
*  Օմիշ, Խորվաթիա
*  Երևան, Հայաստան, 2015-ից
*  Ջենովա, Իտալիա, 2016-ից
*  Կալուգա, Ռուսաստան, 2019-ից

## Կլիմա
Ըստ *Köppen climate classification*-ի դասակարգման՝ Ռյազանի կլիման խոնավ մայրցամաքային է (*Dfb*): Գրանցված ամենաբարձր ջերմաստիճանը եղել է 2010 թվականի օգոստոսին՝ 39.5 C, ամենացածրը՝  1940 թվականի հունվարին։

## Պատկերասրահ

Staraya Ryazan-2.jpg|Տեսարան հին Ռյազանից
Вид на Рязанский Кремль.JPG|Ռյազանի կրեմլը
Uspenski Catherdral. Ryazan1.JPG|Ուսպենսկի (Աստվածամոր վերափոխման) տաճարը
St. Alexander Nevsky Church Ryazan2.JPG|Սբ. Ալեքսանդր Նևսկի տաճարը
|Mémorial des guerres à l'étranger.
Рязань,отель "Старый город".jpg|Հյուրանոցային համալիր
Ryazan Airborne Forces Museum.jpg|Ռազմական թանգարանը
Ryazan drama theater.jpg|Թատրոնը
Ryazan kremlin from the Oka.jpg|Ռյազանի կրեմլը՝ Օկա գետից
Рязань,ул.Ленина,д.24.JPG|Սերգեյ Եսենինի անվան համերգասրահը
Summer House Nobility Assembly-Ryazan.jpg|Ժողովրդական ստեղծագործության պալատը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Պաշտոնական կայքէջ 
*  Ոչ պաշտոնական կայքէջ
*  Ոչ պաշտոնական կայքէջ
* Լուսանկարներ
*  Լուսանկարներ
* Russia’s Ryazan Mulls Renaming Street After Trump
* The Uspensky cathedral (inside the Ryazan kremlin)
* Konstantinovo (motherland of the Sergei Yesenin) and other photos.
* Ռյազանի պատմական քաղաքամասի լուսանկարներ

Կատեգորիա:1095 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր