Կարմեն Միրանդա

**Կարմեն Միրանդա** ( պորտ. *Carmen Miranda*, [ˈkaɾmẽȷ̃ miˈɾɐ̃dɐ]. ),&nbsp; պորտուգալական ծագումով բրազիլացի երգչուհի, պարուհի,  դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Կարմեն Միրանդան 10 ամսական է եղել, երբ ընտանիքով տեղափոխվել են Բրազիլիա։

Կարմենի կարիերան՝ որպես երգչուհի, սկսվել է կոմպոզիտոր Ժոզու դե Բարուշի (պորտ. *Josué de Barros* ) հետ ծանոթանալով և 1929 թվականին առաջին ձայնապնակները թողարկելով, որոնցում տեղ էին գտել նաև *Não Vá Sim'bora-ի,* *Se O Samba é Moda*-ի ձայնագրությունները։ Առանձնապես մեծ հաջողություն ունեցավ 1930 թվականին թողարկված «*Այնպես, որ քեզ դուր գամ*» երգի ձայնագրությունը։ Հաջորդել են ելույթները բազմաթիվ թատրոնների ռևյուներում, ինչպես նաև Բրազիլիայի ռադիոյով։ Ձայնագրվել է RCA Records ֆիրմայում։

1933 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել կինոյում։ Ըստ իմպրեսարիո Ալոիզիու դի Օլիվեյրայի (պորտ. *Aloysio de Oliveira*)՝ 1938 թվականին Կարմեն Միրանդան ցանկացել է թողնել ելույթները, ամուսնանալ և փոխել իր ապրելակերպը, սակայն պայմանագրի համաձայն նա պետք է նկարահանվեր ևս մեկ ֆիլմում։ Եվ ահա «Banana» ֆիլմում (Port. *Banana da Terra*, 1939, անգլերեն. *Wallace Downey* ) նրա կատարած «Ի՞նչ է եղել բաիացի աղջկան» (Port. *O Que É Que A Baiana Tem?* ) սամբայի հսկայական  հաջողությունը Կարմեն Միրանդային հանրահռչակեց ԱՄՆ-ում և փոխեց երգչուհու ծրագրերը։

1939 թվականին նա երկար ժամանակ ելույթ ունեցավ Բրոդվեյի շոուում։ 1940 թվականին Սպիտակ տանը տեղի ունեցած բանկետի ժամանակ նրան ներկայացրեցին նախագահ Ռուզվելտին, և արտիստուհին ստացավ նրա աջակցությունը։ 1940-1953 թվականներին Կարմենն աշխատել է Հոլիվուդում, որտեղ հաջող կարիերա է արել և նկարահանվել տասնչորս ֆիլմերում։ 1946 թվականին նա Հոլիվուդի ամենաբարձր վարձատրվող աստղերից էր։ Կարմեն Միրանդայի հագուստի էքստրավագանտ և էկլեկտիկ ոճը նրան դարձրեց 1960-ականների բրազիլական արևադարձային մշակութային միտումների խորհրդանիշ-նախատիպը։

Բրազիլիայում Կարմեն Միրանդան ուներ մի քանի մականուններ, սակայն 1935 թվականից վերջապես հաստատվեց «Փոքրիկ նշանավորը» (A Pequena Notável): ԱՄՆ-ում նրան անվանում էին "The Brazilian Bombshell" / «բրազիլական ռումբ»։ Այնուամենայնիվ, նա տարբեր կարծիքներ առաջացրեց բրազիլական հասարակության և քննադատների շրջանում. երգչուհուն նախատում էին, որ նա իբր ամերիկացվել է։

Տարիների ընթացքում, բացի ծխախոտից և ալկոհոլից, Միրանդան սկսել է օգտագործել թմրանյութեր (ամֆետամին և այլն)։

Նա մահացել է 1955 թվականին սրտի երկրորդ կաթվածից։ Թաղվել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի գերեզմանատանը։ Նրա դագաղին հետևել է ավելի քան կես միլիոն մարդ։
մինի|200x200փքս| Կարմեն Միրանդայի աստղը Փառքի ծառուղում

## Մեծարանք
Բրազիլիայի կառավարությունը Կարմեն Միրանդային պարգևատրել է Մշակութային վաստակի համար շքանշանով

Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում բացվել է Կարմեն Միրանդայի աստղը։ Հոլիվուդում հրապարակ է կոչվել նրա անունով։ Արտիստուհուն նվիրված թանգարաններ են բացվել Ռիո դե Ժանեյրոյում և նրա հայրենի պորտուգալական քաղաքում։
220px|մինի|Կարմեն Միրանդա. լուսանկարը՝ Աննամարիա Հայնրիխի
thumb|alt=Autographed photo of Miranda in profile|Միրանդան 1930 թ.
220px|մինի|Միրանդան Այդ գիշերը Ռիոյում ֆիլմում. 1941 թ.

## Ֆիլմագրություն

|

|
|
|Կարմեն Նավառո

|Մարինա Ռոդրիգես
|Կարմելիտա Կաստինիա

## Սինգլներ
### Բրազիլական սինգլներ
#### 1935
* "Anoiteceu"
* "Entre Outras Coisas"
* "Esqueci de Sorrir"
* "Foi Numa Noite Assim"
* "Fogueira Do Meu Coração"
* "Fruto Proibido"
* "Cor de Guiné"
* "Casaco de Tricô"
* "Dia de Natal"
* "Fala, Meu Pandeiro"
* "Deixa Esse Povo Falar"
* "Sonho de Papel" (recorded with Orchestra Odeon 10 May 1935)
* "E Bateu-Se a Chapa" (recorded 26 June 1935)
* "O Tique-Taque do Meu Coração" (recorded 7 August 1935)
* "Adeus, Batucada" (recorded with Odeon Orchestra 24 September 1935)
* "Querido Adão" (recorded with Odeon Orchestra 26 September 1935)

#### 1936
* "Alô, Alô, Carnaval"
* "Duvi-dê-ó-dó"
* "Dou-lhe Uma"
* "Capelinha do Coração"
* "Cuíca, Pandeiro, Tamborim&nbsp;..."
* "Beijo Bamba"
* "Balancê"
* "Entra no cordão"
* "Como Eu Chorei"
* "As Cantoras do Rádio" (recorded with Aurora Miranda and Odeon Orchestra 18 March 1936)
* "No Tabuleiro da Baiana" (recorded with Louis Barbosa 29 September 1936)
* "Como Vai Você?" (recorded with Ary Barroso 2 October 1936)

#### 1937
* "Dance Rumba"
* "Em Tudo, Menos em Ti"
* "Canjiquinha Quente"
* "Cabaret No Morro"
* "Baiana Do Tabuleiro"
* "Dona Geisha"
* "Cachorro Vira-Lata" (recorded 4 May 1937)
* "Me Dá, Me Dá" (recorded 4 May 1937)
* "Camisa Amarela" (recorded with the Odeon Group 20 September 1937)
* "Eu Dei" (recorded 21 September 1937)

#### 1938
* "Endereço Errado"
* "Falar!"
* "Escrevi um Bilhetinho"
* "Batalhão do amor"
* "E a Festa, Maria?"
* "Cuidado Com a Gaita do Ary"
* "A Pensão Da Dona Stella"
* "A Vizinha Das Vantagens"
* "Samba Rasgado" (recorded with Odeon Group 7 March 1938)
* "E o Mundo Não Se Acabou" ("And the World Would Not End") (recorded 9 March 1938)
* "Boneca de Piche" (recorded with Odeon Orchestra 31 August 1938)
* "Na Baixa do Sapateiro" (recorded with Orchestra Odeon 17 October 1938)
#### 1939
* "A Preta Do Acarajé"
* "Deixa Comigo"
* "Candeeiro"
* "Amor Ideal"
* "Essa Cabrocha"
* "A Nossa Vida Hoje É Diferente"
* "Cozinheira Grã-fina"
* "O Que É Que A Baiana Tem?" (recorded with Dorival Caymmi 27 February 1939)
* "Uva de Caminhão" (recorded 21 March 1939)
* "Camisa Listrada" (recorded with Bando da Lua 28 August 1939)

#### 1940
* "Voltei pro Morro" (recorded 2 September 1940)
* "Ela Diz Que Tem"
* "Disso É Que Eu Gosto"
* "Disseram que Voltei Americanizada" (recorded with Odeon Set 2 September 1940)
* "Bruxinha de Pano"
* "O Dengo Que a Nêga Tem"
* "É Um Quê Que a Gente Tem"
* "Blaque-Blaque"
* "Recenseamento" (recorded 27 September 1940)
* "Ginga-Ginga"

### Ամերիկյան սինգլներ
#### 1939
* "South American Way" (recorded with Bando da Lua 26 December 1939)
* "Touradas Em Madrid"
* "Marchinha do grande galo"
* "Mamãe Eu Quero"
* "Bambú, Bambú"

#### 1941
* "I, Yi, Yi, Yi, Yi (I Like You Very Much)" (recorded with Bando da Lua 5 January 1941)
* "Alô Alô"
* "Chica Chica Boom Chic" (recorded with Bando da Lua 5 January 1941)
* "Bambalê"
* "Cai, Cai" (recorded with Bando da Lua 5 January 1941)
* "Arca de Noé"
* "A Weekend in Havana"
* "Diz Que Tem&nbsp;..."
* "When I Love I Love"
* "Rebola, Bola" (recorded with Bando da Lua 9 October 1941)
* "The Man With the Lollipop Song"
* "Não Te Dou A Chupeta"
* "Manuelo"
* "Thank You, North America"

#### 1942
* "Chattanooga Choo Choo" (recorded with Bando da Lua 25 July 1942)
* "Tic-tac do Meu Coração"
* "O Passo Do Kanguru (Brazilly Willy)"
* "Boncea de Pixe"

#### 1945
* "Upa! Upa!"
* "Tico Tico"

#### 1947
* "The Matador (Touradas Em Madrid)" (recorded with the Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)
* "Cuanto La Gusta" (recorded with the Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)

#### 1949
* "Asi Asi (I See, I See)" (recorded with the Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)
* "The Wedding Samba" (recorded with the Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)

#### 1950
* "Baião Ca Room' Pa Pa" (recorded with the Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)
* "Ipse-A-I-O" (recorded with The Andrews Sisters and Vic Schoen and his orchestra)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Gil-Montero M.*&nbsp;Brazilian Bombshell: The Biography of Carmen Miranda.&nbsp;— New York: D. I. Fine, 1989. / *Գիլ-Մոնտերո Մ.*&nbsp;- Բրազիլական ռումբ. Կարմեն Միրանդայի կենսագրությունը .&nbsp;- Նյու Յորք։ DI Fine, 1989 թ.
* *[[:uk:Nereide Schilaro Santa Rosa|Schilaro Santa Rosa N.]]*&nbsp;Coleção Nomes do Brasil, Duna Dueto Editora, Carmen Miranda.&nbsp;— São Paulo: Duna Dueto, 2002.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Museu Carmen Miranda In the city of Rio de Janeiro.
* 
* Carmen Miranda at Brightlightsfilm.com
* International Jose Guillermo Carrillo Foundation 
* 
*  At about the 24-minute mark, doing a fast dance with Durante, she falls to her knees, he helps her up, and she says she is all out of breath.
* Carmen Miranda recordings at the [iscography of American Historical Recordings.

Կատեգորիա:1909 ծնունդներ
Կատեգորիա:1955 մահեր
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պորտուգալիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 5 մահեր
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի