Լասլո Կովաչ

**Լասլո Կովաչ** (}, ), հունգարական ծագումով ամերիկացի կինոգործիչ, ով 1970-ական թվականներին զգալի ներդրում ունի Ամերիկյան նոր ալիքի զարգացման գործում։ Եղել է Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերության ակտիվ անդամ, ինչպես նաև կազմակերպության տնօրենների խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
Լասլո Կովաչը ծնվել է Հունգարիայի Սեցե գյուղում Ջուլիանա և Իմրե Կովաչների ընտանիքում։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Բուդապեշտի դրամատիկ արվեստի և կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտում։ Ընկերոջ՝ Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ միասին դպրոցից վերցրած Arriflex խցիկով 35 մմ սև ու սպիտակ ժապավենով գաղտնի նկարահանել են 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության զարգացումները։ Նույն տարվա նոյեմբերին մաքսանենգ ճանապարհով ֆիլմը մշակելու համար տեղափոխել են Ավստրիա, 1957 թվականին ժամանել են ԱՄՆ՝ վաճառելու տեսանյութը։ 1961 թվականին ֆիլմը հեռարձակվել է  CBS ցանցով, որը Ուոլտեր Կրոնկիթը ներկայացրել է որպես վավերագրական ֆիլմ։

Կովաչը որոշում է հաստատվել ԱՄՆ-ում և 1963 թվականին դառնում է հպատակագրված (naturalized) քաղաքացի։ Կատարել է տարբեր աշխատանքներ, այդ թվում պատրաստել է թխկենու հյութ, ապահովագրական ընկերությունում տպել միկորֆիլմերի փաստաթղթեր նախքան Վիլմոշ Ժիգմոնտի հետ զրոյական և ցածր բյուջեով ֆիլմեր նկարելը, այդ թվում՝ «Աներևակայելի տարօրինակ արարծներ, որոնք դադարելով ապրել, դառնում են խառը զոմբիներ» ֆիլմը։

Կովաչը նկարահանվել է ավելի քան 70 կինոֆիլմեր, այդ թվում 6 ֆիլմեր ռեժիսոր Պիտեր Բոգդանովվիչի համար։

## Անձնական կյանք
Կովաչը շուրջ 23 տարի ամուսնացած է եղել Օդրիի հետ։ Ունեցել են երկու դուստր՝ Ջուլիանան և Նադիան և մեկ թոռնիկ՝ Միան։ Կովաչը մահացել է 2007 թվականին Կալիֆոռնիայի Բևեռլի Հիլզի իր տանը՝ քնած ժամանակ։

## Պարգևներ
1995 թվականին եղել է Մոսկվայի 19-րդ միջազգային կինոփառատոնի անդամ։

Արժանացել է Camerimage-ի (1998), WorldFest-ի (1999), Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերության  (2002) կյանքի ձեռքբերումների մրցանակների։ 1999 թվականին արժանացել է Հավայիի միջազգային կինոփառատոն մրցանակի, 2001 թվականին՝ Հոլիվուդի կինոփառատոնի մրցանակի։

## Հիշատակ
2008 թվականին  Ամերիկյան կինեմատոգրաֆների ընկերությունը լավագույն ուսանող կինոգործիիչների մրցանակն անվանել է Լասլո Կովաչի անունով։

2008 թվականին նկարահանված «Ենթագրերի կարիք չկա. Լասլո և Ժիգմոնտ» վավերագրական ֆիլմը ուսումնասիրւմ է Լասլոյի և Ժիգմոնտի 50-ամյա բարեկամությանը և կինոարվեստում նրանց թողած հետքը։ Ըստ կինոքննադատ Լեոնարդ Մալտինի՝ առանց Կովաչի և նրա երիտասարդ գործընկներների 1960-ականների վերջում և 1970-ականների սկզբում Ամերիկյան Նոր ալիքը չէր կարող զարգանալ նման ձևով։

## Ֆիլմեր

* 1964 - «Արագ համբուրիր ինձ»/Kiss Me Quick!
* 1964 - National Geographic Specials (հեռուստասերիալ)
* 1966 - «Ֆաննի Հիլի տխրահռչակ դուստրը»/The Notorious Daughter of Fanny Hill
* 1966 - «Մեղրի բույր, ծովի ծիծեռնակ»/A Smell of Honey, a Swallow of Brine
* 1967 - «Դագգեր անունով մարդը»/A Man Called Dagger
* 1967 - «Դժոխքի անիվներով հրեշտակները»/ Hells Angels on Wheels
* 1968 - «Պսիխ աութ»/Psych-Out
* 1968 - «Մոնդո Մոդ»/Mondo Mod
* 1968 - «Նշանակետ»/Targets
* 1968 - «Կահավորված սենյակ մեկ անձի համար»/Single Room Furnished
* 1968 - «Վայրի յոթ»/The Savage Seven
* 1969 - «Անհոգ ձիավոր»/Easy Rider
* 1969 - «Արյուն դրակուլայի ամրոցում»/Blood of Dracula’s Castle
* 1969 - «Ցուրտ օրը այգում»/That Cold Day in the Park
* 1969 - «Լոս Անջելես։ Որտեղ է այն»/Los Angeles: Where It's At
* 1969 - «Մեկ օր տղաների հետ»/A Day with the Boys (կարճամետրաժ)
* 1970 - «Դժոխքի արյունոտ հրեշտակները»/Hell’s Bloody Devils
* 1970 - «Ուղիղ»/Getting Straight
* 1970 - «Իմ կյանքը իմն է»/ Five Easy Pieces
* 1970 - «Լիլա»/Lila
* 1970 - «Ալեքսը հրաշքների աշխարհում»/Alex in Wonderland
* 1970 - «Խռովարարները»/The Rebel Rousers
* 1971 - «Երիտասարդ բորսային միջնորդի ամուսնությունը»/The Marriage of a Young Stockbroker
* 1971 - «Վերջին ֆիլմ»/The Last Movie
* 1971 - «Ներկայացնում է Ջոն Ֆորդը»/Directed by John Ford
* 1972 - «Գրպանի փողեր»/ Pocket Money
* 1972 - «ԻՆչպե՞ս են գործերը, դոկ»/What’s Up, Doc?
* 1972 - «Պարտեզների թագավորը»/The King of Marvin Gardens
* 1973 - Սթիլյարդ բլյուզ/ Steelyard Blues
* 1973 - «Վախի արտացոլանք»/A Reflection of Fear
* 1973 - «Կամազուրկը»/Slither
* 1973 - «Սրամիտ խարդախները»/Paper Moon
* 1974 - Հեքլբերի Ֆին/Huckleberry Finn
* 1974 - Հանուն Պիտերի/For Pete’s Sake
* 1974 - Ֆրիբին և Բինը/Freebie and the Bean
* 1975 - Վերջապես՝ սեր/At Long Last Love
* 1975 - «Օճառահեղուկ»/Shampoo
* 1976 - Ծովային տղան/Baby Blue Marine
* 1976 - «Հարին ու Ուոլտերը գնում են Նյու Յորք»/Harry and Walter Go to New York
* 1976 - «Տեսիլքների վաճառականներ»/Nickelodeon
* 1977 - Նյու Յորք, Նյու Յորք/New York, New York
* 1978 -  F.I.S.T
* 1978 - Դրախտային ճեմուղի/Paradise Alley
* 1979 - Butch and Sundance: The Early Days
* 1979 - The Runner Stumbles
* 1980 - «Սրտի թրթիռ»/Heart Beat
* 1980 - Inside Moves
* 1981 - The Legend of the Lone Ranger
* 1982 - Ֆրենսիս/Frances
* 1982 - «Խաղալիքը»/The Toy
* 1983 - Crackers
* 1984 - Ghost Busters
* 1985 - «Դիմակ»/Mask
* 1986 - Legal Eagles
* 1987 - Grizzly II: The Concert
* 1988 - «Փոքրիկ Նիկիտան»/Little Nikita
* 1989 - «Մի բան ասա»/Say Anything…
* 1991 - Shattered
* 1992 - Radio Flyer
* 1994 - Cyndi Lauper: 12 Deadly Cyns... and Then Some
* 1994 - The Next Karate Kid
* 1994 - The Scout
* 1995 - Free Willy 2: The Adventure Home
* 1995 - Copycat
* 1996 - Multiplicity
* 1997 - «Լավագույն ընկերոջս հարսանիքը»/My Best Friend’s Wedding
* 1998 - [Jack Frost
* 2000 -  Ljuset håller mig sällskap 
* 2000 - «Վերադարձիր ինձ մոտ»/Return to Me 
* 2000 - Miss Congeniality
* 2002 - Two Weeks Notice
* 2007 - Torn from the Flag: A Film by Klaudia Kovacs

## Գրականություն
* Ray Zone, New Wave King, The Cinematography of Laszlo Kovacs, ASC (2002), ASC Holding Corp., ISBN 0-935578-19-6
* Masters of Light - Conversations with cinematographers (1984) Schaefer, S & Salvato, L., ISBN 0-520-05336-2

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Brief biography and credits 

Կատեգորիա:Հունգարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոգործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ