Պակլենիցա

**Պակլենիցա**, կարստային գետի կիրճ և ազգային պարկ Խորվաթիայում: Այն գտնվում է Ստարիգրադի մոտ, Հյուսիսային Դալմաթիայում, Վելեբիտ լեռան հարավային լանջերին, Զադարից ոչ հեռու: Շրջակայքում է Հյուսիսային Վելեբիտ ազգային պարկը։ Այն ունի երկու կիրճ՝ Մալա (Փոքր) և Վելիկա (Մեծ) Պակլենիցա:

## Պատմություն
Հարավային Վելեբիտի տարածքը բնակեցված է եղել նախապատմական ժամանակներից: Ենթադրվում է, որ վերջին սառցե դարաշրջանում այս տարածքը, հավանաբար, բնակեցված է եղել պալեոլիթյան որսորդների/հավաքողների փոքր խմբերով, ինչպես Միջերկրական ծովի այլ վայրերում: Ծովի մակարդակը, հավանաբար, 120 մետրով ցածր է եղել, քան այսօր, իսկ Վելեբիտ ջրանցքը լայն հովիտ էր, որի միջով հոսում էր գետ: Վելեբիտի ամենաբարձր մասերը ծածկված էին սառցադաշտերով: Երբ ուշ սառցե դարաշրջանում ծովի մակարդակը սկսեց բարձրանալ, մարդիկ տեղափոխվեցին ավելի բարձր, բլրոտ տարածքներ: Վելեբիտում մարդկանց մասին ամենավաղ գրառումները՝ մեզոլիթյան կայծքարային գործիքներ, որոնք հայտնաբերվել են Վելիկո Ռույինոյի տակ գտնվող Վագանաչկա քարանձավում, թվագրվում են այս դարաշրջանին:

Մոտավորապես ութ հազար տարի առաջ այս տարածք ժամանեցին առաջին անասնապահներն ու ֆերմերները՝ բերելով ցորեն, տնային այծեր և ոչխարներ, ինչպես նաև դրանց բուծման գիտելիքները: Որսորդահավաքը կորցրեց իր կարևորությունը, և Վելեբիտում սկսվեց անասնապահությունը: Քարանձավներում, որոնք ծառայում էին որպես ապաստարան մարդկանց և անասունների համար, հայտնաբերվել են բազմաթիվ նյութական ապացույցներ, ինչպիսիք են տնային կենդանիների ոսկորները, նախապատմական հովիվների կողմից օգտագործված գործիքներն ու սարքավորումները, ինչպես նաև զարդարված կավե սեղանի սպասքը։

Բրոնզի դարաշրջանում, առաջին ամրաշինություններն ու քարե շինությունները կառուցվել են լիբուրյան ժողովուրդների կողմից: Դրանք կարող էին ապաստարան ծառայել շրջակա գյուղերից եկած բնակչության համար վտանգի դեպքում, և դրանցից մի քանիսը կարող էին լինել մշտական ​​բնակավայրեր, որտեղ տեղական կառավարիչներն ունեին իրենց նստավայրերը: Բացի այդ, նրանք հսկում էին Վելեբիտ և հետագայում Լիկա տանող կարևոր անասնապահական և առևտրային ճանապարհները՝ Պակլենիցայի կամ Ռույանի միջոցով: Դրանցից մի քանիսը ծառայում էին նավարկության վերահսկմանը: Դրանք այժմ ավերված են, բայց որոշ տեղերում դեռևս կարելի է տեսնել օղակաձև բլուրներ («գրոմիլա», հոգնակի՝ «գրոմիլե»): Ամրոցների անմիջական մոտակայքում հայտնաբերվել են դագաղների կույտեր՝ մեծ կլոր քարերի նստվածքներ, որոնց տակ նախկին իշխանավորները թաղված էին քարե տախտակներից պատրաստված դագաղներում: Դրանց մեծ մասը փորվել է, իսկ գերեզմանները՝ թալանվել, բայց դրանք դեռևս տեսանելի են, ինչպես Տրիբանջի Լյուբոտիչ գյուղի տարածքում:

Ադրիատիկ ծովի արևելյան ափը աստիճանաբար նվաճվել է հռոմեական լեգեոնների կողմից: Դալմաթիա հռոմեական նահանգի հիմնադրումից հետո՝ մ.թ. 1-ին դարի սկզբին, հաստատվել է հռոմեական մշտական ​​տիրապետություն: Այդ ժամանակ հիմնադրվել է Ստարիգրադը (հռոմեական անվանումը՝ Արգիրունտում), որը շուտով վերածվել է կարևոր առևտրային կենտրոնի: Մ.թ. 4-րդ դարում Տիբերիոս կայսրը այն ամրացրեց պարիսպներով և աշտարակներով։ Քաղաքի գերեզմանատունը գտնվում էր քաղաքից հարավ-արևմուտք տանող ճանապարհի մոտ։ Հնագիտական ​​բազմաթիվ գտածոներ են հավաքվել մոտ 400 ուսումնասիրված գերեզմաններից՝ զարդեր, ապակե և մետաղական իրեր, զենքեր և գործիքներ։ Ամենահետաքրքիր գտածոն, անկասկած, հին ապակե հավաքածուն է՝ մինչև 146 տարբեր ձևերի անոթներ (թասեր, բաժակներ, շշալցված), որոնք պահվում են Զադարի հնագիտական ​​թանգարանում։

Արգիրունտումի կյանքը կանգ առավ մ.թ. 4-րդ դարի սկզբին։ Խաղաղության դարաշրջանը ընդհատվեց ցեղային ժողովուրդների հարձակումներով, որոնք նպաստեցին Հռոմեական կայսրության անկմանը արևմուտքում։ Ադրիատիկ ծովի ափը կայսրության մեջ վերադարձնելու փորձի ժամանակ Արևելյան Հռոմեական կայսր Հուստինիանոսը կառուցեց ամրությունների համակարգ՝ նավարկությունն ապահովելու և տեղի բնակչությանը պաշտպանելու համար։ Մոդրիչի վերևում և Տրիբանի Սվետա Տրոյիցայի մոտ գտնվող ամրոցների և աշտարակների ավերակները այս պաշտպանական համակարգի մասերն են, որոնք կարճ ժամանակով հետաձգեցին Ադրիատիկ ծովում հին աշխարհի վերջնական անկումը։

Խորվաթների ժամանումը այս տարածք սկսվել է վաղ միջնադարում: Նրանց ներկայության ամենավաղ պահպանված հետքերը Սուրբ Գևորգ (Սուրբ Ջուրաջ) Ռովանսկայում, Սուրբ Պետրոս (Սուրբ Պետար) Ստարիգրադում և Սուրբ Մարիամ Մագդաղենաց (Սուրբ Մարիա Մագդաղենացի կամ Տրստենիցա) մատուռներն են, որոնք կառուցվել են մ.թ. 9-րդ կամ 12-րդ դարերում։ Երկու ամրոցներ՝ Վեչկա Կուլան և Պակլարիչը, հավանաբար կառուցվել են ուշ միջնադարում (14-16-րդ դարեր):

1938 թվականի հունիսի 27-ին Դրագուտին Բրամը մահացավ Անիչա կուկը բարձրանալու փորձի ժամանակ։

1940 թվականին Մարիյան Դրագմանը և Սլավո Բրեզովեչկին հաջողությամբ բարձրացան Բրամի երթուղին դեպի Անիչա կուկ՝ այն անվանելով Դ. Բրամ (5c)։

Վելիկա Պակլենիցայի մուտքի մոտ գտնվում է արհեստական ​​թունելային համալիր, որը կառուցվել է Յոսիպ Բրոզ Տիտոյի համար՝ Հարավսլավիայի և ԽՍՀՄ-ի միջև լարվածության ժամանակ՝ 1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբին: Ժայռամագլցում Պակլեցայում վերսկսվեց 1955 թվականին։

1957 թվականի հուլիսի 17-ին Բորիս Կուլիչը և Բորիս Կամբիչը HPD Mosor-ից բարձրացան Մոսորաշկի (5c) Անիցա կուկ՝ իրենց մայրերի հագուստի գծերից բացված միայն պարաններով և որպես պաշտպանություն ինքնաշեն փիթոններով։

Հարավսլավական 1-ին ալպիական ժայռամագլցման հավաքը Անիցա Լուկայում տեղի ունեցավ 1959 թվականին Աշխատանքի օրը։

1961 թվականի հոկտեմբերի 4-5-ին Դավոր Ռիբարովիչը, Նեդելյկո Յակիչը և Մատիյա Մլինացը PDS Velebit-ից բարձրացան Վելեբիտաշկի (6a+) Անիցա կուկ:

1966 թվականի հոկտեմբերի 4-8-ին Միրոսլավ Պլեշկոն, Ստանիսլավ Գիլիչը և Նեդելյկո Յակիչը PDS Velebit-ից բարձրացան Կլին (6c+) Անիցա կուկ։ Վերելքը տեւել է 5 օր։

1973 թվականի ապրիլի 26-ից մինչև մայիսի 3-ը Բորիսլավ Ալերաջը և Մարիյան Չեպելակը Անիչա կուկում բարձրացան 350 մետր Բրիդ Կլինա (7b+) լեռը։ Բազմաթիվ լանջերով բարձրանալը նրանց տևեց 8 օր (այն ժամանակ տարածաշրջանային ռեկորդ էր) և դարձավ ազգային նորությունների աղբյուր։ A3/A4 բարձրանալու աստիճանով այն նաև տարածաշրջանի ամենադժվար երթուղիներից էր։ Այն առաջին անգամ կրկնվեց 1986 թվականին՝ Սրեչո Ռեհբերգերի և Տադեյ Սլաբեի կողմից։ Այն կրկին կրկնվեց 1987 թվականին՝ չեխեր Պ. Չերմակի և Զ. Կոնեչնիի կողմից։ Այլ հայտնի կրկնողների թվում են Բորիս Չուջիչը և Մարտինա Չուֆար Պոտարդը։ Կլինի ստորոտ բարձրանալը հեշտ է՝ 4/5։ Բրիդի երկայնքով առաջին վերելքը երկար 7b է, որը կարելի է բաժանել մի քանի վերելքների (7b, 6c+, 6b, 6a, 5c): Հաջորդում է 6b/7a վերելքը: Հաջորդ երկու վերելքները երկուսն էլ 7b+ են և կազմում են երթուղու գլխավոր մասը: Այնուհետև Կլինը լքվում է 4c վերելքի համար։

Անիչա կուկի վրա Շալեշկի սմյերի (4c) առաջին վերելքը կատարել են Դ. Կուկովեցը և Յ. Ռեզնիկը: Մի պահ Ֆրանչեկ Կնեզը սահմանեց 11 րոպե արագության ռեկորդ երթուղու վրա։ Կնեզը շատ ակտիվ էր Պակլենիցայում 1970-ականներին՝ բարձրանալով մոտ 40 երթուղի, այդ թվում՝ այդ ժամանակվա ամենադժվար ազատ վերելքներից մի քանիսը, ինչպիսին է Կաչան (6a) Անիչա Կուկի վրա, որը նա բարձրացել է Յոժե Զուպանի հետ միասին։ Մի անգամ, երբ Բորիս Չույիչը բարձրանում էր 120 մետր Դոմժալսկի սմյեր (6ա) լեռը, Կնեզը նրան անցավ։ Երբ նա մոտ 10 մետր ներքևում էր, Կնեզը հարցրեց Չույիչին. «Լավ է ընթանում» (սերբո-խորվաթերեն՝ jel' ide?), որին Չույիչը պատասխանեց, որ լավ է (սերբո-խորվաթերեն՝ ide)։ Կնեզը շարունակեց. «Կարևորն այն է, որ այն ընթանում է» (սերբո-խորվաթերեն՝ glavno da ide), որն այժմ 10 մետր վերև է։

PDS Velebit-ի լեռնագնացության դպրոցը նախկինում անցկացվում էր Պակլենիցայում՝ հավաքույթի ժամանակ։ Հենց այդպիսի դպրոցներից մեկի ժամանակ՝ 1980 թվականի Աշխատանքի օրը, Բորիս Չույիչը, որը հետագայում կիրճի ամենահաջողակ առաջին լեռնագնացներից մեկն էր, առաջին անգամ բարձրացավ Պակլենիցայում։ Անիչա Լուկան լի էր վրաններով, քանի որ դա Հարավսլավիայի 22-րդ լեռնագնացության հավաքն էր, և այդ օրերին այնտեղ ճամբար խփելը դեռևս թույլատրվում էր: Շատ լեռնագնացներ ճամբար խփում էին արահետի երկայնքով գտնվող ժայռոտ թաքստոցներում, քանի որ մարգագետինն ինքնին լցվում էր, երբեմն հարյուրից ավելի վրաններով: Այդ տարի Վելեբիտաշիները հետևեցին Բելգրադի լեռնագնացներին Բրիդ Կլինայում՝ Անիչա Կուկում: Ճամբար վերադառնալիս Ֆրանչեկ Կնեզի և Յան Սաբոլեկի վերելքների մասին պատմությունները գերակշռեցին, քանի որ նրանք ներկա լավագույն լեռնագնացներն էին։

1984 թվականին Սիլվո Կարոն և Յանեզ Եգլիչը կատարեցին 350 մետր երկարությամբ Սպոմին (8c) լեռան առաջին վերելքը Անիչա Կուկում, որի ներկայիս երթուղին փոփոխվել էր ուղիղ ելքի ավելացմամբ 1985 թվականին, երբ նրանց միացավ Ֆրանչեկ Կնեզը: Առաջին ազատ վերելքը կատարել է Լուկա Կրայնցը 2017 թվականի մայիսի 10-ին՝ 27 օր կարմիր պոինտաժից հետո, Էնա Վրբեկի հետ որպես նրա գործընկեր։ Մինչ օրս ոչ ոք չի բարձրացել Կլինի ամբողջական ծածկը. Սպոմինն է մինչ այժմ ամենամոտը։ Կրայնցը ամենադժվար լանջը գնահատել է 8c, երկրորդ ամենադժվարը՝ 8b+, երկու անգամ՝ 8a+, իսկ մնացած երթուղին հասնում է 7b+։ Ավելի ուշ, մայիսի 10-ին, Լինդիչը կավարտի 350 մետր Մյեսեչինա (7c+) ազատ վերելքը։

1987 թվականին Մաուրիցիո Զանոլլան բարձրացել է Իլ Մարատոնետա (8b+), որը մնում է Պակլենիցայի ամենադժվար մարզական երթուղին, որը 2020 թվականի դրությամբ կրկնվել է ընդամենը երեք անգամ։

1989 թվականին Պակլենիցայի ամենադժվար օգնության երթուղին բարձրացել են Միհա Պրապրոտնիկը և Մատյաժտ Ռավհեկարը, Ջոգանանդան (7c), որն այդ ժամանակ ստացել էր A4 գնահատական։

1990 թվականին Իվ և Կլոդ Ռեմին այցելեցին Պակլենիցա՝ բարձրանալով Ռաջնա (7a) և Ուելքոմ (7b+)։

1998 թվականին Բորիս Չույչը և Իվիցա Մատկովիչը վերանորոգեցին լեռնագնացության երթուղու սարքավորումները և մի շարք նոր երթուղիներ բացեցին Պակլենիցայի ազգային պարկի անունից։

2009 թվականի ապրիլի 12-ին Լուկա Լինդիչը ավարտեց 240 մետր Tango vertikal (7a+) առաջին ազատ վերելքը, որը առաջին օգնության երթուղին բարձրացել էին Ս. Կարոն և Սիլվո Կարոն 1980-ականների կեսերին։ Կարոն Լինդիչի գործընկերն էր, երբ նա 2009 թվականին բարձրացավ այդ երթուղին։ Նա հենց նոր էր ավարտել 250 մետր Ժիվլյենյե (7ա) երթուղու առաջին ազատ վերելքը 10-ին, նույնպես Կարոյի հետ որպես գործընկեր։

## Երկրաբանական առանձնահատկություններ

Հարավային Վելեբիտի ամենագրավիչ և ամենաարժեքավոր մասերը, անկասկած, Վելիկա Պակլենիցայի և Մալա Պակլենիցայի տպավորիչ կիրճերն են։ Վելիկա Պակլենիցայի կիրճը 14 կմ երկարություն և 500-800 մ լայնություն ունի։ Բունկերների շուրջ իր ամենափոքր հատվածում կիրճը ընդամենը 50 մ լայնություն ունի։ Կիրճի երկու կողմերից էլ ուղղահայաց ժայռեր են բարձրանում մինչև 700 մ-ից ավելի բարձրություն։ Ամենագրավիչ մասը կտրուկ անկման շուրջն է։ Անիչա Լուկայից ներքև հոսող առվի վերևում բարձրանում են զառիթափ ժայռեր, որոնք կազմում են կիրճի ամենափոքր մասը՝ Անիչա Լուկայի և կայանատեղիի միջև։ Մալա Պակլենիցա կիրճն ավելի փոքր չափերի է, և դրանով հոսող հեղեղատը շատ ավելի թույլ հզոր է։ Այն 12 կմ երկարություն և 400-500 մ լայնություն ունի։ Ամենանեղ մասում այն ​​ընդամենը 10 մ լայնություն ունի, մինչդեռ շրջակա ժայռերը բարձրանում են մինչև 650 մ բարձրություն։

Պարկի կենտրոնական մասը առանձնանում է Բորովնիկի և Ցռնի վրհի ռելիեֆային համալիրով, որի մոտակայքում են գտնվում Մալա Մոչիլայի և Վելիկա Մոչիլայի հովիտները։ Ռելիեֆի առումով Վելիկա Մոչիլան շատ հետաքրքիր թասաձև հովիտ է՝ ծովի մակարդակից 850 մ բարձրության վրա, շրջապատված Ցռնի վրհով (1110 մ ծովի մակարդակից), Շկիլյինա կոսայով (1015 մ ծովի մակարդակից) և Զելենի բրիգով (842 մ ծովի մակարդակից), մինչդեռ Բորովնիկը, որը կոչվել է սև սոճու անտառի անունով, ձգվում է հարավային եզրով։

Պարկի արևելյան մասը շատ տարբերակված է երկրաբանական առումով, անհասանելի և վայրի։ Ավելի արևելքում այս վայրի բնության գոտին վերածվում է ավելի մեղմ ձևերի տարածքի՝ Մալո Լիբինյեի և Վելիկո Լիբինյեի շուրջ, որոնք բազմաթիվ փոսերով կարստային սարահարթեր են, որոնց հատակները հիմնականում մշակված են։

Պակլենիցա ազգային պարկի ամենաբարձր հատվածը Վելեբիտի նեղ լեռնաշղթան է՝ 1-ից 3 կմ լայնությամբ։ Վելեբիտի ամենաբարձր գագաթը՝ Վագանսկի վրհը (1757 մ ծովի մակարդակից) նույնպես այստեղ է։ Պակլենիցա ազգային պարկի տարածքը Խորվաթիայի ամենաամբողջությամբ ուսումնասիրված տարածքներից մեկն է քարանձավագիտության առումով: Պարկում հայտնի են և ուսումնասիրվել են 76 քարանձավաբանական օբյեկտներ, մասնավորապես՝ 39 փոս և 37 քարանձավ: Վոդարիցա փոսը Վելեբիտի ամենաերկար քարանձավն է՝ 300 մետր, Բունովացի անդունդը (534 մ)՝ Կենտրոնական և Հարավային Վելեբիտի ամենախորը օբյեկտը:

Ջրակայուն նստվածքները տեղակայված են կարբոնատային ապարների շատ ծակոտկեն կարստային նստվածքների տակ՝ Վելիկա Պակլենիցայի, Բրեզիմենյաչայի ընդարձակ մասում, Մալա Պակլենիցայի աղբյուրների հատվածներում և Օրլյաչայի պարբերաբար հոսող հատվածում: Ահա թե ինչու Պակլենիցա ազգային պարկն ունի մի քանի մշտական ​​կամ պարբերաբար հոսքեր և բազմաթիվ մշտական ​​աղբյուրներ: Բարձրորակ խմելու ջրի մշտական ​​աղբյուրներն են Ստրաժբենիցան, Կոնտինովո վրիլոն, Ցրնո վրիլոն, Վելիկա Մոչիլան և Պեչիցան:

Այսօր Մալա Պակլենիցայով ջուր չի հոսում:

## Բուսական աշխարհ
Ֆլորայի հարստությունը արտացոլվում է մինչ օրս գրանցված 1000 բուսատեսակների և ենթատեսակների ցանկում, որոնցից 79-ը էնդեմիկ են: Մեծ բազմազանությունը, ռելիկտային, էնդեմիկ, հազվագյուտ, օրենքով պաշտպանված տեսակների առկայությունը պարկը դարձնում են շատ արժեքավոր ֆլորիստիկական տարածք ոչ միայն Խորվաթիայում, այլև Եվրոպայում և աշխարհում:

Անտառային երևույթը Հարավային Վելեբիտ տարածքը ազգային պարկ հռչակելու հիմնական պատճառներից մեկն է: Պարկում կարելի է գտնել կաղնու և արևելյան բոխու անտառներ, հաճարենու անտառներ, սև սոճու անտառներ և պտերի անտառներ: 2017 թվականին ազգային պարկի հաճարենու անտառները ներառվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, որը հայտնի է որպես Կարպատների և Եվրոպայի այլ շրջանների հին և նախնադարյան հաճարենու անտառներ՝ վերջին սառցե դարաշրջանից ի վեր Եվրոպայում անտառային դինամիկայի էկոլոգիական պատմության վկայություն։

## Կենդանական աշխարհ
Պակլենիցայի բազմազան բնակավայրերը և ուղղահայաց շերտավորումը բազմազան կենդանական աշխարհի տուն են ապահովում: Անողնաշարավորները համեմատաբար քիչ են ուսումնասիրված, գրավիչ միջատները, ինչպիսիք են ցերեկային թիթեռները, լավ ուսումնասիրված են։ Հայտնաբերվել են երկկենցաղների և սողունների ավելի քան 40 տեսակ, որոնցից առանձնանում է վտանգված Օրսինիի իժը։

Թռչունները ողնաշարավորների ամենամեծ խումբն են՝ մինչ օրս գրանցված 230 տեսակով։ Թռչունների աշխարհը ներկայացված է ավելի լայն տարածքում հանդիպող բնադրող թռչունների 102 տեսակով։ Բնադրող թռչունների խումբը ներառում է Վելիկա Պակլենիցայի և Մալա Պակլենիցայի կիրճերում ժայռերում և ժայռերում բնակվող թռչունների համայնք՝ 24 թռչունների տեսակով։ Այգու համար հատուկ արժեք են հաղորդում վտանգված և հազվագյուտ թռչունների տեսակները, ինչպիսիք են ոսկեարծիվը, ճուռակը, կարճատև արծիվը և գոշաբազեն։ Անտառային տարածքները հարուստ են փայտփորիկներով, որոնցից ամենահազվագյուտը սպիտակ մեջքով փայտփորիկն ու միջին խայտաբղետ փայտփորիկն են։

Այգում կան նաև կաթնասունների 53 տեսակ, որոնցից առանձնանում են եղջերուն և քարայծը, իսկ ամենամեծ գիշատիչը շագանակագույն արջն է։ Քարանձավներում կան բազմաթիվ հետաքրքիր ստորգետնյա կենդանիներ, ինչպիսիք են՝ խեցգետինները, տզերը, նեմատոդները, ջրային որդերը, սարդերը, կեղծ կարիճները, բզեզները և չղջիկները։

## Զբոսաշրջություն

Լեռնագնացությունը Պակլենիցան իսկապես ճանաչելու միակ միջոցն է։ Պարկի տարածքը ներառում է 150-200 կմ երկարությամբ արահետներ և արահետներ՝ սկսած զբոսաշրջիկների համար նախատեսված արահետներից, որոնք տանում են Վելիկա Պակլենիցայի կիրճից դեպի Մանիտա Պեչի քարանձավ, Լուգառնիցայի անտառային տնակ և լեռնային խրճիթ, մինչև լեռնագնացների համար նախատեսված արահետները, որոնք տանում են դեպի Վելեբիտի ամենաբարձր գագաթները։ Պարկի արահետները նշված են տախտակներով և լեռնագնացության նշաններով։

Պակլենիցայի ազգային պարկը Խորվաթիայի ամենաշատ այցելվող լեռնագնացության վայրն է և ամենամեծը՝ Հարավարևելյան Եվրոպայում։ Ծովի ջրի մոտ լինելը այս լեռնագնացության վայրին հաղորդում է յուրահատուկ հմայք, ինչը Պակլենիցայի Ռիվիերան դարձնում է իդեալական վայր։ ժանյակ՝ ժայռամագլցումն ու ջրային սպորտաձևերը համատեղելու համար: Այսօր Պակլենիցայի ժայռամագլցման վայրերում կան ավելի քան 360 կահավորված և բարելավված երթուղիներ՝ տարբեր դժվարության մակարդակներով և երկարություններով, այնպես որ յուրաքանչյուր ժայռամագլցող կարող է գտնել իր ճաշակին համապատասխան: Ժայռամագլցման հիմնական սեզոնը սկսվում է գարնանը և տևում մինչև ուշ աշուն։

1935-1936 թվականների սեզոնին Ստրուգեի լեռնային ապաստարանը, որը գտնվում է 1320 մետր բարձրության վրա, ունեցել է 25 այցելու։  1936-1937 թվականների սեզոնին տվյալներ չեն հրապարակվել, բայց այն բաց է եղել ամբողջ տարվա ընթացքում: 243  ինչպես 1937-1938 թվականների սեզոնին։

## Ծանոթագրություններ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Paklenica at enciklopedija.hr 
* Paklenica national park
* National park Paklenica – Web camera

Կատեգորիա:Խորվաթիայի ազգային պարկեր