open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կու-կու (խաղ)

**Կու-կու**, խաղ, որը մեծահասակները հաճախ խաղում են փոքրիկների հետ։ Մայրը երեխայի աչքից մի քանի վարկյանով թաքնվում է ինչ-որ պատնեշի հետևում (պահարան, բարձ), այնուհետև դուրս է գալիս` «կու-կու» բացականչելով։ Պարտադիր չէ ամբողջովին թաքնվել։ Սովորաբար միայն երեսն են փակում ձեռքերով։ Իհարկե, խաղալ կարող են ոչ միայն մայրերը։ Հաճախ թաքցնում են, այնուհետև ցույց են տալիս խաղալիք։ Որպես կանոն, երեխաները խաղի նկատմամբ հետաքրքրություն են ցուցաբերում կյանքի մի քանի ամիսներից։

մինի|աջից

Ի տարբերություն պահմտոցի խաղի` «Կու-կու» խաղը նախատեսված է փոքր թվով երեխանների համար, ովքեր դեռ ի վիճակի չեն ինքնուրույն ակտիվ որոնում իրականացնելու։ Սակայն առավել դժվար ձևում (8-10 ամսական և ավելի մեծ երեխանների համար, մինչև իսկ մանկապարտեզի կրտսեր խմբեր) երեխային առաջարկվում է գտնել առարկա, որը թաքցրել են նրա աչքի առաջ (օրինակ` ծածկել վերմակով)։ Անգլալեզու գրականության մեջ երբեմն շեշտվում է, որ դա զվարճանք է ()` ի տարբերություն խաղի (, կանոններով)։

## «Կու-կու»-ն աշխարհում
[մինի|[Գեորգիոս Յակովիդիս, Կու-կու , 1895]]
«Կու-կու» խաղը լայնորեն տարածված է ամբողջ աշխարհում։ Օրինակ, հոգեբանության պրոֆեսոր Փիթեր Նատանը և Էնտոնի Պելլեգրինին նշում են, որ այն «դիտվում է՝ Հարավային Աֆրիկայում, Ճապոնիայում, Մալայզիայում, Իրանում, Բրազիլիայում, Ռուսաստանում, Հնդկաստանում, Կորեայում, իսկ խաղին զուգընթաց ձևերը, կան նաև ուրիշ մշակույթներում»։

Ռուսերեն մի շարք գրքերում, ծնողներին խորհուրդ է տրվում  երեխաների հետ «Կու-կու» խաղալ։ Համանման խորհուրդներ են տալիս նաև անգլալեզու բազմաթիվ գրքեր։

Ֆրանսիայում, Լեհաստանում «Կու-կու» խաղը (, ), արդեն տասնամյակներ շարունակ, մանկական մսուրներում օգտագործվում է թե՛ ուսումնական, թե՛ դաստիարակչական նպատակներով։

Մի շարք երկրներում, ներառյալ Ռուսաստանը, երեխայի հասակին համապատասխան «Կու-կու» խաղալու ունակությունը, երբեմն դիտարկվում է ինչպես նորմալ աճի ցուցանիշ։ ԱՄՆ-ում «Կու-կու» խաղալու ունակությունը ներառված է որպես չափանիշ, առավել տարածված երեխայի զարգացման թեստում Denver Developmental Screening Test: Նման չափանիշ է օգտագործվում Ֆրանսիայում, այդ թվում նաև աուտիզմ հայտնաբերելու համար։

## Խաղի հետազոտություն
«Կու-կու» և նպանատիպ խաղերի դերը երեխայի զարգացման մեջ դիտարկվում է հոգեբանական գրականության մեջ, խաղը հետազոտվում է նաև հոգեվերլուծության տեսանկյունից։ Ենթադրվում է, որ «Կու-կու» խաղը թույլ է տալիս յուրացնել կանոնների կազմությունը
Ինչպես նաև դիտարկվում է կապը՝ խաղի և հումորի զգացողության զարգացման միջև։

Համակարգչային խաղերի գրականության մեջ կարծիք է արտահայտվում, որ «Կու-կու» խաղի տիպի խաղերը և պահմտոցին կապված են որսորդության հետ։

## Տես նաև
* Պահմտոցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զարգացնող խաղեր
Կատեգորիա:Ռուսական ժողովրդական խաղեր
Մոնիկա Սելեշի կարիերայի վիճակագրություն

225px|աջից
**Մոնիկա Սելեշի կարիերայի վիճակագրությունը** ներկայացնում է հարավսլավացի և ամերիկացի պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի, աշխարհի նախկին թիվ 1 ռակետ Մոնիկա Սելեշի Մեծ Սաղավարտի, Վիրջինիա Սլիմս մրցաշարերի և WTA մրցաշարերի եզրափակիչներին մասնակցությունները և նվաճած տիտղոսները։

Մոնիկա Սելեշը թիվ 1 ռակետ դարձել է 1991 թվականի մարտի 11-ին, այդ վարկանիշին հասնելով Շտեֆի Գրաֆի հետ մրցակցությունում։ Կարիերայի ընթացքում Սելեշը 9 անգամ նվաճել է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի հաղթողի տիտղոսը, այդ թվում 4 անգամ Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, 3 անգամ Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում և 2 անգամ ԱՄՆ բաց առաջնությունում։ Բացի այդ, նա ևս չորս անգամ դուրս է եկել Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի եզրափակիչ։ Չորս անգամ մասնակցելով Վիրջինիա Սլիմս ամփոփիչ մրցաշարի եզրավակիչին, նա երեքում հաղթանակի է հասել։ WTA մրցաշարերում Սելեշն ընդհանուր առմամբ հաղթանակի է հասել 53 մրցաշարերում, ևս 6 մրցաշարում հաղթանակ տանելով զուգախաղում։ 1996 և 2000 թվականներին Սելեշը պատվո պատվանդանի վերին աստիճանն է բարձրացել ԱՄՆ ազգային հավաքականի կազմում՝ հաղթանակի հասնելով Ֆեդերացիայի գավաթի խաղարկությունում։ 2000 թվականի Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերում Սելեշը նվաճել բրոնզե մեդալ։

## Գլխավոր եզրափակիչներ
### Մեծ Սաղավարտի մենախաղի մրցաշարի եզրափակիչներ 13 (9 տիտղոս, 4 պարտություն)

### Վիրջինիա Սլիմս մրցաշարի եզրափակիչներ
#### Մենախաղ 4 (3 տիտղոս, 1 պարտություն)

(i) = Փակ մարզասրահ

### Մակարդակ I մրցաշարպերի եզրափակիչներ

#### Մենախաղ 18 (9 տիտղոս, 9 պարտություն)

#### Զուգախաղ 4 (3 տիտղոս, 1 պարտություն)

## Կարիերայի եզրափակիչներ
### Մենախաղ 85 (53 տիտղոս, 32 պարտություն)

### Զուգախաղ 9 (6 տիտղոս, 3 պարտություն)

### Թիմային մրցաշարեր
#### Եզրափակիչներ 4 (3 տիտղոս, 1 պարտություն)

## Օլիմպիադայի մենախաղի բրոնզե մեդալ

## Ֆեդերացիայի գավաթ

### Հաղթանակներ (3)

### Մասնակցություն (19)

#### Մենախաղ (17)

#### Զուգախաղ (2)

## Մենախաղի մրցաշարերի վիճակագրություն

## WTA մրցաշարերում վաստակած մրցանակային գումարներ

## Արդյունքներ Թոփ 10 թենիսիստուհիների հետ

## Հաղթանակներ Թոփ 10 թենիսիստուհիների նկատմամբ

## Արտաքին հղումներ
* Մոնիկա Սելեշը WTA կայքում
* Մոնիկա Սելեշը ITF կայքում 
* Մոնիկա Սելեշը Ֆեդերացիայի գավաթի մասնակցի կայքում 

Կատեգորիա:Վիճակագրական տվյալներ
Կատեգորիա:Թենիսի վիճակագրություն
Կատեգորիա:Թենիս
Սաբիհա Գյոքչենի անվան միջազգային օդանավակայան

**Սաբիհա Գյոքչենի անվան միջազգային օդանավակայան** (; ), միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Ստամբուլի Փենդիք թաղամասում։ Գտնվում է կենտրոնից 35 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ քաղաքի ասիական հատվածում։ Անվանվել է ի պատիվ առաջին թուրք կին- օդաչու Սաբիհա Գյոքչեն։

2014 թվականին օդանավակայանը սպասարկել է ավելի քան 23,5 միլիոն մարդու։ Այն իր զբաղվածությամբ 18-րդն է Եվրոպայում։ Օդանավակայանը կառուցվել է որպես հավելում հիմնական օդանավակայանին՝ Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանին։

Օդանավակայանը համարվում է բազային օդանավակայան թուրքական Pegasus Airlines-ի և Borajet-ի համար։ Այն Turkish Airlines-ի հիմնական օդանավակայաններից մեկն է։

## Պատմություն
Օդանավակայանը կառուցվել է այն նպատակով, որ թեթևացնի հիմնական օդանավակայանի աշխատանքը։ 2007 թվականի հունիսին «Turkish conglomerate Limak», «India’s GMR group» և «Malaysia Airport Holding Berhad» ընկերությունները ստորագրեցին օդանավակայանի բարելավման և կայունացման պայմանագիրը։ 2008 թվականի կեսերին սկսվեց միջազգային տերմինալի ընդարձակումը։ Նոր տերմինալը կառուցվեց 2009 թվականին։

2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ինքնաթիռների կայարանում տեղի ունեցավ հրդեհ։ Մեկ մարդ զոհվեց, ևս մեկը ընկավ ռեանիմացիոն բաժանմունք։

## Վիճակագրություն
thumb|right|Մեկնման սրահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օդանավակայանի պաշտոնական կայք էջը  
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրքիայի օդանավակայաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Գաբոր Սաբո

**Գաբո Սաբո Իշտվանը** (, , առավել հայտնի է որպես Գաբոր Սաբո), ամերիկացի ջազ կիթառահար՝ հունգարական արմատներով։

## Կենսագրություն
Գաբոր Սաբոն ծնվել է Բուդապեշտում` Հունգարիայում։ Կիթառի վրա սկսել է նվագել 14 տարեկանից։ Ոգեշնչվելով «Ամերիկայի ձայն» ռադիոհաղորդմամբ լսած ջազ երաժշտությամբ։ Նա Հունգարիա է շտապում 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության ժամանակ, երբ Խորհրդային իշխանության դեմ ապստամբություն էր սկսվել։ Հետո գնում է ԱՄՆ, որտեղ մասնակցում է Բոստոնի Բերկլիի երաժշտական դպրոցի դասերին։
1958 թվականին նա հրավիրվում է ելույթ ունենալու Newport ջազ փառատոնին։ Կվինտետով հանդես է գալիս Հարավային Կալիֆոռնիայում Չիկո Համիլտոնի հետ 1961 և 1965 թվականներին։ Դա ներկայացվում է որպես կամերային ջազ մոդեռն ավանգարդիզմի հետ։
1962 և 1963 թվականին Համիլտոնի խումբը թողարկում է 2 ալբոմ` ամբողջապես բաղկացած սաքսաֆոնահար Չարլզ Լյոյդի (ջազ երաժիշտ) կոմպոզիցիաներից «Մարդը երկու աշխարհներից» վերնագրով։ Կիթառի շնորհիվ Սաբոն հասնում է բարձունքների։
1966 թվականից սկսած` նա ձայնագրում է ալբոմներ սեփական անվամբ։ Սաբոյի խաղերը, ինչպես կարգն է, պարունակում էին իրենց մեջ ժողովրդական երաժշտությունը մայր Հունգարիայի, ռոմանական ժողովրդի ազդեցությունները, նաև ռոք երաժշտություն։
Գաբոր Սաբոն 1982 թվականի փետրվարի 26-ին երիկամների հիվանդությունից մահանում է։ Հայրենիք ժամանել էր նախորդ տարի հուլիսին, որպեսզի իրականացներ ալբոմի թողարկումը և ծրագրել էր մնալ մինչև ամառ։ Նրա նպատակն էր նաև բուժվել թմրանյութեր ընդունելու սովորույթից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gabor Szabo discography 
* Gabor Szabo biography; annotated discography; bibliography; photos
* Gabor Szabo Guitar Tabs 

Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:1982 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Սարգիս Նասիբյան

**Սարգիս Նասիբյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս կիսապաշտպանի դիրքում։ Սարգիսը Կապանի «Գանձասար» ակումբի ֆուտբոլիստ է։

## Ակումբային կարիերա
Սարգիսը «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Կարիերան սկսել է 2007 թվականին։ Հաջորդ տարի նշել է նորամուտը դեպքի պերմիեր լիգա։ Անցկացրած 2 մրցաշրջաններում Սարգսի թիմը հասել է եզրափակիչ (2008 և 2009 թվականներին), սակայն երկու անգամն էլ թիմը պարտվել է մրցակցին։ Խաղադաշտում քիչ հանդես գալու պատճառով Սարգիսը տեղափոխվեց «Գանձասար»։ Գանձասարում Սարգիսը հիմնական կազմի խաղացող էր։ 2011 թվականի մրցաշրջանում Սարգիսը դարձավ առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Ելույթների վիճակագրություն
*Տվյալնները ըստ 2012 թվականի սեպտեմբերի 2-ի*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ՖՖԱյի պաշտոնական կայքում 
* Պրոֆիլը soccerway.com կայքում 

Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Յաֆֆայի նավահանգիստ

մինի|աջից|336x336px|Յաֆֆայի նավահանգիստը՝ Թել Ավիվի համայնապատկերի ֆոնի վրա
**Յաֆֆայի նավահանգիստ** (), հնագույն քաղաքային նավահանգիստ, որը գտնվում է Իսրայելի Յաֆֆա քաղաքի հին թաղամասում՝ Միջերկրական ծովի վրա։

Համարվում է Իսրայելի և Միջերկրական ծովի գլխավոր նավահանգիստներից մեկը։ Նավահանգստի օգնությամբ բեռնափոխադրումներ են կատարվում Միջերկրական ծովի վրայով, որի միջոցով Իսրայելը կապ է հաստատում տարածաշրջանի երկրների հետ։

Յաֆֆայի նավահանգիստը նաև խոշոր զբոսաշրջային վայր է։

## Պատմություն
### Անտիկ և աստվածաշնչյան հիշատակումներ

Յաֆֆա քաղաքը և նրա նավահանգիստը ունեն ավելի քան երեք հազար տարվա պատմություն։ Նավահանգիստը ինքնին հիշատակվում է բազմաթիվ հնագույն աշխատություններում, այդ թվում՝ եբրայական Աստվածաշնչում։

Այն հիշատակվում է Հովնանի գրքում, Հովսեփոս Փլավիոսի պատմագրություններում և մատենագրերում։ Յաֆֆայի նավահանգստի մասին հիշատակված է նաև Հռոմեական կայսրության դեմ հրեաների ապստամբությանը նվիրված ստեղծագործության մեջ։ Ավելի քան 7000 տարի այն ծառայում է, որպես ակտիվ նավահանգիստ։ Պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում այն օգտագործվել է մուսուլմանների, քրիստոնյաների, հրեաների և նույնիսկ եգիպտացիների համար։ Նախկինում Յաֆֆայի նավահանգիստը եղել է, որպես ձկնորսական փոքր նավահանգիստ։

### Նոր պատմություն և ժամանակակից կարգավիճակ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1917 թվականին, բրիտանական զորքերը պարտության են մատնել օսմանյան թուրքերին՝ գրավելով Յաֆֆան։ 1922-1948 թվականներին այն մաս է կազմել Պաղեստինի բրիտանական մանդատի։ 1947-ից 1948 թվականներին սուր մարտեր են տեղի ունեցել Յաֆֆայում և շրջակայքում, ինչի արդյունքում այն բնակեցվել է արաբներով։ 1948 թվականի մայիսի 13-ին երկար դիմակայությունից հետո արաբական զորքերը պարտություն կրեցին և թողեցին քաղաքն ու նավահանգիստը։ Հաջորդ օրը հռչակվեց Իսրայելի անկախությունը։ 1950 թվականի ապրիլի 24-ին հրեական Թել Ավիվ քաղաքը և Յաֆֆան միասին կազմել են Թել Ավիվ-Յաֆֆայի շրջանը։

Յաֆֆան ունի հին ձկնորսական նավահանգիստ, բեռնափոխադրման նավահանգիստ և զբոսաշրջային կենտրոն։ Նավահանգստի շրջակայքում կան հուշանվերների խանութներ և գնումների կետեր, ինչպես նաև զվարճանքների սրահ։

Նրա շուրջը կառուցված են ռեստորաններ և սրճարաններ։ Նավահանգստի վերին հատվածում գտնվում է փարոս։

## Պատկերասրահ

נוף של הנמל מהים.JPG
1-DSC 0001 (11).1.jpg
20140806-IMG 0006.jpg
Jaffa port by Michal Herrmann.jpg


## Տես նաև
* Յաֆֆյան դարպասներ
* Թել Ավիվ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յաֆֆայի նավահանգիստ

Կատեգորիա:Թել Ավիվի մարզ
Կատեգորիա:Իսրայելի նավահանգիստներ
Բոլշայա Պոլյանա (այլ կիրառումներ)

**Բոլշայա Պոլյանա**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլշայա Պոլյանա - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում
* Բոլշայա Պոլյանա - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում
Բոլշոյ Լոգ (այլ կիրառումներ)

**Բոլշոյ Լոգ**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլշոյ Լոգ - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում
* Բոլշոյ Լոգ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում
Բոլոմեր (այլ կիրառումներ)

**Բոլոմեր**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլոմեր - գյուղախումբ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Երզնկայի գավառում
* Բոլոմեր - գյուղաքաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթում
Բոլոնյա (այլ կիրառումներ)

**Բոլոնյա**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլոնյա - քաղաք Իտալիայի հյուսիսում
* Բոլոնյա - գավառ Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզում
Բոլորապահակ (այլ կիրառումներ)

**Բոլորապահակ**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլորապահակ - իջևանատուն Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Բասեն գավառում
* Բոլորապահակ - բերդ Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Բասեն գավառում
Զատկի կղզու դրոշ

**[[Զատկի կղզի|Զատկի կղզու]] դրոշ** (ոչ պաշտոնական), իրենից ներկայացնում է սպիտակ պաստառ, որի վրա պատկերված է ավանդական կրծքանշանը` **ռեիմիրո** (), այն կարմիր է, լուսնաձև` երեք խորություններով։  Ծայրերին երկու մարդկային դեմքեր են` դեպի երկինք նայող աչքերով։ Ռեիմիրոն խորհրդանշում է հարազատ կապերն ու հեղինակությունը։

Օգտագործվում է որպես Զատկի կղզու նահանգի դրոշ։

Ենթադրվում է, որ կարմիր պատկերը նավակի նշան է։ Բացի այդ, ռեիմիրոի կիսալուսինը հիշեցնում է կղզու ուրվագիծը։

## Պատմություն
Զատկի կղզու սկզբնական դրոշը բարձրացվել է 13-րդ դարում և դրոշի չորս անկյուններում կար տարբեր տեսակի սև կերպարներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Информация про флаг острова Пасхи

Կատեգորիա:Զատկի կղզի
Բոլտ (այլ կիրառումներ)

**Բոլտ**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլտ - սպիտակ գույնի առանց ցեղատեսակի շուն համանուն մուլտֆիլմում
* Բոլտ - ռեժիսորներ Բայրոն Հովարդ և Քրիս Ուիլյամսի մուլտֆիլմը
Բոխի (այլ կիրառումներ)

**Բոխի**, կարող է վերաբերել՝
* Բոխի - ղաժի, կեչազգիների ընտանիքի տերևաթափ ծառերի, հազվադեպ՝ թփերի ցեղ
* Բոխի - ձիասամիթ, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ
Բողազ (այլ կիրառումներ)

**Բողազ**, կարող է վերաբերել՝
* Բողազ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում
* Բողազ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում
Բոյան (այլ կիրառումներ)

**Բոյան**, կարող է վերաբերել՝
* Բոյան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում
* Բոյան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում
Բոյդ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բոյդ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բոյդ շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
* Բոյդ շրջան - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը
Բոյկովո (այլ կիրառումներ)

**Բոյկովո**, կարող է վերաբերել՝
* Բոյկովո - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում
* Բոյկովո - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում
Ավիոն

**Ավիոն** (), Ֆրանսիայի համայնք, որը մտնում է` Նոր-Պա-դը-Կալե երկրամասի, Պա դը Կալե գավառի, Լանս շրջանի և Ավիոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համարվում է Լանսի արվարձան, սահմանակցում է նրան հարավից, 2 կմ հեռու է քաղաքի կենտրոնից, 5 կմ հեռու է А21 «Ռոկադա Մինիեր» մայրուղուց։

Բնակչություն, ըստ 2009 թվականի մարդահամարի կազմել է` 17 947 մարդ։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Էլուայի եկեղեցին, վերակառուցվել է, այնպես, ինչպես և քաղաքի մեծ մասը, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։
* Սուրբ Դենիի Ժամանակակից եկեղեցին։

## Տնտեսություն
Համայնքը նախկինում եղել է ածխի խոշոր հանքի կենտրոն։ Ավիոնի տարածքում Լանսա և Լիևենա ածխի ընկերությունները բացել են մի քանի հանքեր։ Ածխի հանքերը փակվել են 1988 թվականին։

* գյուղատնտեսություն — 1,0 %
* արդյունաբերություն — 9,6 %
* շինարարություն — 15,9 %
* առևտուր, տրանսպորտ և ծառայությունների ոլորտ — 34,4 %
* քաղաքական և քաղաքապետարանային ծառայություններ — 39,1 %

Անաշխատունակների թիվը 2011 թվականին կազմել է 22,2 % (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 12,8 %, Պա դը Կալե գավառում - 16,2 %). 
Միջին տարեկան եկամուտը 1 մարդուն, եվրո (2011) - 15 616 (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 25 140, Պա դը Կալե գավառում - 20 511)"

## Վարչակազմ
Ավիոնի քաղաքապետի պաշտոնը սկսած 2009 թվականից զբաղեցնում է կոմմունիստ Ժան Մարկ Տելլեն (Jean-Marc Tellier), ով նաև Պա դը Կալե գավառի գլխավոր միության անդամն է։ 2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների ժամանակ նա քաղաքապետի պաշտոնի համար եղել է միակ թեկնածուն։

## Ժողովրդագրություն

**Բնակչության թվի դինամիկան, մարդ**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize = width:455 height:300
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1831 text:1831
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1793 from:0 till:808
  bar:1831 from:0 till:1139
  bar:1851 from:0 till:1313
  bar:1876 from:0 till:1955
  bar:1901 from:0 till:8706
  bar:1926 from:0 till:14097
  bar:1954 from:0 till:19471
  bar:1975 from:0 till:22894
  bar:1990 from:0 till:18534
  bar:1999 from:0 till:18274
  bar:2006 from:0 till:17932
  bar:2011 from:0 till:17947




## Պատկերասրահ

Պատկեր:Avion-eglise.jpg|Եկեղեցի
Պատկեր:Avion-mediatheque.jpg|Քաղաքային գրադարան
Պատկեր:Avion-glissoires.jpg|Քաղաքի այգու շատրվաններ


## Քույր քաղաքներ
*  Դոնկաստեր, Անգլիա
*  Էլսնից, Գերմանիա
*  Զգոժելեց, Լեհաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ
* [2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների արդյունքները](http://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/062/062065.html)
* Энциклопедия коммун Франции

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Լուսին (այլ կիրառումներ)

**Լուսին**, կարող է վերաբերել՝
* Լուսին - Երկիր մոլորակի միակ և Արեգակնային համակարգի մեծությամբ հինգերորդ բնական արբանյակը
* Լուսին - հայկական իգական անուն
* Լուսին - հայ երաժիշտներ Գարիկ Պապոյանի և Սոնա Ռուբենյանի երգը
Բոխնի (այլ կիրառումներ)

**Բոխնի**, կարող է վերաբերել՝
* Բոխնի - հրեշտակաբույս, պկվախոտ, անգեղիկ, նեխուրազգիների ընտանիքի խոտաբույսերի ցեղ
* Բոխնի - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում
Բոլցանո (այլ կիրառումներ)

**Բոլցանո**, կարող է վերաբերել՝
* Բոլցանո - ինքնավար գավառ Իտալիայում
* Բոլցանո - քաղաք Իտալիայում
* Բոլցանո - Երրորդ ռայխի տարանցիկ համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը ֆաշիստական Իտալիայում
Պետական անվտանգության կառավարում (Հունգարիա)

**Պետական անվտանգության կառավարում** (), եղել է գաղտնի ոստիկանական ծառայություն 1945-1956 թթ.: Համարվում են որպես Խորհրդային Միության գաղտնի ոստիկանական ուժեր։ Այն աչքի է ընկել իր դաժանությամբ 1948-1949 թվականների զտումների ժամանակ և դադարել է գործել 1953 թվականից։ 1953 թվականին՝ Իոսիֆ Ստալինի մահից հետո, Իմրե Նագին նշանակվել է Հունգարիայի վարչապետ (չափավոր բարեփոխիչ(Նագիի առաջին կառավարությունը 1953-1955 թթ.): ÁVH-ն աստիճանաբար դադարեցրել է գործունեությունը։

## AVH-ի պատմությունը

1945 Բուդապեշտի ոստիկանության գլխավոր հրամանատարության քաղաքական բաժին(Főkapitányság Politikai Rendészeti Osztálya, PRO) 1946: Հունգարական Պետական անվտանգության պաշտպանության բաժին (Magyar Államrendőrség Államvédelmi Osztálya, ÁVO) 1950: Պետական պաշտպանության մարմին (Államvédelmi Hatóság, ÁVH) 1956:Գործակալությունը վերացել է Իմրե Նագիի հեղափոխական ղեկավարությամբ։ Յանոշ Կադարի հետագա կառավարությունը չի ցանկացել վերականգնել ÁVH-ն այդ անվամբ։ Բայց այն վերածաղկել է նախարարության ներքին համակարգում որպես հունգարական BM: Սա համարվում էր խորհրդային ապարատի վերահսկողությունը 1956 թվականի հեղափոխությունից հետո։ Այն նախապատրաստական աշխատանք էր տանում Նագիի և նրա «հանցակիցների» դատավարության նախապատրաստման համար։ 1956-1963 թվականներին Կադարը պայքար է ծավալել Ստալինյան դաժան քաղաքականության դեմ, չնայած դիմել է դաժան միջոցների նախկին AVH-ի խոշտանգիչների նկատմամբ։ Կադարի հաղթանակը նշվեց 1956 թվականի հեղափոխական գործիչներին բանտից ազատելով 1963 թվականի համաներման շնորհիվ:Հունգարիան չէր ուզում մտնել Վարշավյան դաշինքի մեջ առանց պաշտոնական հետախուզական ծառայության, քանի որ հետախուզական և լրտեսական գործառույթները վերապահված էին AVH-ին, իսկ ավելի ուշ` ներքին գործերի նախարարությանը։ 1945-1952 թվականներին Պիտեր Գաբորը եղել է Պետական անվտանգության մարմնի առաջատարը(Államvédelmi Hatóság), պատասխանատու է եղել բազում դաժանությունների համար։

## Արտաքին հղումներ
* The history of ÁVH  (in Hungarian), from the website of the *Public Historical Files of the Hungarian Secret Services [http://www.th.hu/] *
* Homepage Raoul Wallenberg Asso.fr 
* An informative review in ''East Central Europe'' (in English)

Կատեգորիա:Հունգարական հեղափոխություն 1956 թվական
Կատեգորիա:Գաղտնի ծառայություններ
Լուսնային մրցարշավորդը (այլ կիրառումներ)

**Լուսնային մրցարշավորդը**, կարող է վերաբերել՝
* Լուսնային մրցարշավորդը - ռեժիսոր Լյուիս Գիլբերտի ֆիլմերից
* Լուսնային մրցարշավորդը - Յան Ֆլեմինգի երրորդ վեպը բրիտանական գործակալ Ջեյմս Բոնդի մասին
Ստեղծելով մարդասպանի

**«Ստեղծելով մարդասպանի»** (), 2015 թվականի ամերիկյան վավերագրական դետեկտիվ սերիալ, որի նկարահանումները տևել են շուրջ 10 տարի և որը ներկայացնում է 30 տարվա իրադարձություններ։ Առաջին մասը թողարկվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ին միաժամանակ *[[Netflix]]* և *[[YouTube]]* ալիքներով։

## Սյուժե
Սերիալը պատմում է Սթիվեն Էվերիի պատմությունը։ Նա 18 տարի բանտում էր անցկացրել բռնաբարման մեղադրանքով և արդարացվել էր ԴՆԹ անալիզի տեսքով ներկայացված փաստերիի ի հայտ գալուց հետո։ Սակայն շուտով՝ ազատություն դուրս գալուց հետո, ոստկանությունը Սթիվեն Էվերիին ձերբակալում է տեղացի լուսանկարիչ Թերեզա Հալբախի սպանության մեղադրանքով։ Սթիվենի հետ միասին ոստիկանությունը ձերբակալում է նաև նրա զարմիկին՝ 16-ամյա ինտրովերտ Բերնդան Դասիին, որի խառը ցուցմունքների հիման վրա էլ մեղադրանք է ներկայացվելВ:

## Արձագանք
Սերիալը դրական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից իրադարձությունների համընդհանուր լուսաբանման համար և հետաքրքիր արձագանքներ է ստացել հանդիսատեսի կողմից սոցիալական ցանցերում։ Արձագանքել են նաև հայտնի անձինք, մասնավորապես՝ Ալեք Բոլդուինը, Ռիքի Ջերվեյսը և Ջեյմս Ֆրանկոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ստեղծելով մարդասպանի» Netflix կայքում:
* :
* Սթիվեն Էվերիի գործի իրադարձությունների դետալային ժամանակագրությունը .

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Ուտրեխտի մայր տաճար

**Ուտրեխտի մայր տաճար** կամ **Սուրբ Մարտինի մայր տաճար** (), գոթական տաճար, որը գտնվում է Նիդերլանդների Ուտրեխտ քաղաքում։

Համարվում է Նիդերլանդների եզակի թվով պահպանված գոթական տաճարներից մեկը, որը գտնվում է Նիդերլանդներ ժամանած զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում։

## Պատմություն
Ուտրեխտի տաճարը կառուցվել է 1254 թվականին, որպես Ուտրեխտի եկեղեցական թեմի կրոնական կառույց։ Ունի ընդհանուր հաշվով 112 մետր բարձրություն։

Նիդերլենդներում Մարտին Լյութերի ուսմունքի՝ Ռեֆորմացիայի տարածումից հետո այն ծառայել է, որպես բողոքական տաճար։ 1672-1673 թվականներին Ֆրանսիայի կողմից Նիդերլանդների օկուպացումից հետո այն վերստին դարձել է կաթոլիկ տաճար։

Այնուհետև՝ մի որոշ ժամանակ այն ընդհանրապես չի օգտագործվել կրոնական նկատառումներով։ Այն ծառայում էր, որպես զբոսաշրջային կարևոր և տեսարժան օբյեկտ Ուտրեխտ քաղաքում։

Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն Բոնապարտը 1811 թվականին բաժանել է տաճարը աշտարակից՝ այն դարձնելով առանձին շինություն։

## Տես նաև
* Քյոլնի տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիդերլանդների տաճարներ
Կատեգորիա:Գոթական ճարտարապետություն
Ջեմմա Ջոնս

**Ջեմմա Ջոնս** (, ), բրիտանական կինո և հեռուստատեսության
դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ջոնսը ծնվել է Գրիֆֆիտ Ջոնսի ընտանիքում, թատերական դերասանի, ու Իռեն Այզեկի՝ տնային տնտեսուհու։ Նրա եղբայրը՝ Նիկոլաս Ջոնսը նույնպես դերասան էր։ Վերջացրել է Թագավորական ակադեմիաի դրամատիկական արվեստը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Լուսնթագ (այլ կիրառումներ)

**Լուսնթագ**, կարող է վերաբերել՝
* Լուսնթագ - հայկական իգական անուն
* Լուսնթագ - լեռնագագաթ Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերին
* Յուպիտեր մոլորակի հայերեն անվանումը
Լուքսոր (այլ կիրառումներ)

**Լուքսոր**, կարող է վերաբերել՝
* Լուքսոր - քաղաք Եգիպտոսի Քենա նահանգում
* Լուքսոր - եգիպտական հյուրանոց ԱՄՆ-ում
Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի

**Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի** (, , ), կաթոլիկ եկեղեցի Հռոմում։ Գտնվում է Նավոնա հրապարակի մոտ։ Եկեղեցին նվիրված է Մարիամ Աստվածածնին, Սուրբ Դիոնիսիոս Փարիզեցուն և Լուի IX Ֆրանսիայի արքային։ Եկեղեցին ձևավորել և կառուցել են Ջակոմո դելլա Պորտան և Կառլո Ֆոնտանան 1518-1589 թվականներին։ Շինարարությանը միջամտել է Ֆրանսիայի թագուհի Եկատերինա Մեդիչին, որը նվիրաբերել է եկեղեցուն որոշ տարածք։ Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզին տիտղոսակիր եկեղեցի է և հանդիսանում է Ֆրանսիայի ազգային եկեղեցին Հռոմում։ 2007 թվականի նոյեմբերի 24-ից եկեղեցու կարդինալ քահանան Անդրե Վեն-Տրուան է։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցու ինտերիերը|350 px
Երբ սարակինոսները 898 թվականին այրեցին Ֆարֆայի Աբբայությունը, մի խումբ փախստականներ հիմնվեցին Հռոմում։ Երբ նրանց աբբա Ռաթֆրեդուսը (934-936 թթ․) վերականգնեց Աբբայությունը, որոշ վարդապետներ մնացին Հռոմում։ 10-րդ դարի վերջում Ֆարֆայի Աբբայությունը տիրացավ Հռոմի եկեղեցիներին։ 1480 թվականին, երբ այն իր ունեցվածքը տվեց Մեդիչի ընտանիքին, Սանտա Մարիա եկեղեցին դարձավ Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի։ Կղեմես VII Պապը (Կարդինալ Ջուլիո դե Մեդիչին) 1518 թվականին պատվիրեց Ժան դե Շենեվիեին ֆրանսիական համայնքի համար եկեղեցի կառուցել։ Վերջինիս դիզայնը իրենից ներկայացնում էր ութանկյուն կենտրոնացված շինություն։ 1527 թվականին, երբ թալանվեց Հռոմը, կառուցումը դադարեցվեց։ Եկեղեցու շինարարությունն ավարտվեց 1589 թվականին Դոմենիկո Ֆոնտանայի և Ջակոմո դելլա Պորտայի կողմից։ Վերջինս ձևավորել է ճակատամասը։ 1589 թվականի հոկտեմբերի ութին եկեղեցին օծվել է կարդինալ Ֆրանսուա դե Ջոյեսի կողմից 1749-1756 թվականներին ինտերիերը վերանորոգվել է Անտուան Դերձիեյի կողմից։

## Էքստերիեր
Ջակոմո դելլա Պորտան ճակատամասը ձևավորել է որպես դեկորատիվ աշխատանք, որը լիովին անկախ է կառույցից, մի մեթոդ, որը հետագայում շատերը կրկօրինակեցին։

Image:
Image:


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի եկեղեցու պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վատիկան
Լվովո (այլ կիրառումներ)

**Լվովո**, կարող է վերաբերել՝
* Լվովո - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում
* Լվովո - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում
Լվովսկոե (այլ կիրառումներ)

**Լվովսկոե**, կարող է վերաբերել՝
* Լվովսկոե - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում
* Լվովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սևերսկայայի շրջանի կազմում
Լրաբեր (այլ կիրառումներ)

**Լրաբեր**, կարող է վերաբերել՝
* Լրաբեր - շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1908-1909 թվականին, Աստրախանում
* Լրաբեր - հասարակական֊քաղաքական շաբաթաթերթ (սկզբում՝ երկօրյա, ապա՝ եռօրյա)։ Ստեղծվել է Ամերիկահայ առաջադիմական միության նախաձեռնուությամբ։ Լույս է տեսել 1938 թվականից, Նյու Յորքում, 1979 թվականից՝ Լոս Անջելեսում՝ հայերեն և անգլերեն
Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր (այլ կիրառումներ)

**Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր**, կարող է վերաբերել՝
* Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր - ռեժիսոր Լյուիս Գիլբերտի ֆիլմերից
* Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր - Յան Ֆլեմինգի 9-րդ վեպը Ջեյմս Բոնդի մասին
Ի (այլ կիրառումներ)

**Ի**, կարող է վերաբերել՝
* Ի - հայկական այբուբենի 11-րդ տառը
* Ի - գետ Ռուսաստանում
Իգնատևկա (այլ կիրառումներ)

**Իգնատևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Իգնատևկա - գետ Ռուսաստանում, Մամոնովկայի վտակը
* Իգնատևկա - գյուղ Ռուսաստանի, Նովոսիբիրսկի մարզի Վենգերովսկի շրջանի կազմում
Լվով (այլ կիրառումներ)

**Լվով**, կարող է վերաբերել՝
* Լվով - Ուկրաինայում շրջանային ենթակայության քաղաք
* Լվով - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում
* Լվով - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
Իգուասու (այլ կիրառումներ)

**Իգուասու**, կարող է վերաբերել՝
* Իգուասու - ազգային պարկ Արգենտինայում
* Իգուասու - գետ Բրազիլիայում
* Իգուասու - ջրվեժ Իգուասու գետի վրա
Իդ (այլ կիրառումներ)

**Իդ**, կարող է վերաբերել՝
* Իդ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Իդ - համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում
Իդա (այլ կիրառումներ)

**Իդա**, կարող է վերաբերել՝
* Իդա - գետ Ռուսաստանում, Վիգայի վտակը
* Իդա - գյուղ Ռուսաստանի, Վոլոգդայի մարզի Բաբուշկինսկի շրջանի կազմում
* Իդա - ռեժիսոր Պավել Պավլիկովսկու 2013 թվականին նկարահանված լեհական դրամատիկ ֆիլմ
Իդալգո (այլ կիրառումներ)

**Իդալգո**, կարող է վերաբերել՝
* Իդալգո - մանր և միջին ազնվականության ներկայացուցիչ միջնադարյան Իսպանիայում
* Իդալգո - Մեքսիկայի 31 նահանգներից մեկը
Իզար (այլ կիրառումներ)

**Իզար**, կարող է վերաբերել՝
* Իզար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
* Իզար - գետ Գերմանիայում
Իզերնոր (այլ կիրառումներ)

**Իզերնոր**, կարող է վերաբերել՝
* Իզերնոր - համայնք Ֆրանսիայում
* Իզերնոր - Ֆրանսիայի կանտոն
Առնեղի վանք

**Առնեղի վանք**, միջնադարյան հայկական կրոնական տաճար, հայ Առաքելական եկեղեցի։ Կառուցվել է 7–րդ դարում։

Համարվում է հայկական ավանդական ճարտարապետական ոճով և ներդաշնակությամբ կառուցված կրոնական համալիրի տիպիկ օրինակ։

19-րդ դարում վերանորոգվել է եկեղեցու գմբեթը։ Ունի երկու խորան։ Հարակից գործում է նաև մատուռ-աղոթատեղի։ Առնեղի վանքը գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում՝ Գավառ քաղաքից հարավ։

Այն գտնվում է Հացառատ թաղամասի կենտրոնական հատվածում։

Մտնում է Գեղարքունիքի թեմի եկեղեցիների կազմի մեջ։

## Պատկերասրահ

ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ. ՀԱՑԱՌԱՏԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵՎ Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ ԵԿԵՂԵՑԻՆԵՐԸ 1.jpg|
ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ. ՀԱՑԱՌԱՏԻ Ս. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵՎ Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ ԵԿԵՂԵՑԻՆԵՐԸ 4.jpg|


## Տես նաև
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Գավառի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Իզյայու (այլ կիրառումներ)

**Իզյայու**, կարող է վերաբերել՝
* Իզյայու - գետ Ռուսաստանում, Չիկշինայի վտակը
* Իզյայու - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Կոմիի հանրապետության Պեչորա մունիցիպալ շրջանի կազմում
Իզյոլ (այլ կիրառումներ)

**Իզյոլ**, կարող է վերաբերել՝
* Իզյոլ - գետ Ռուսաստանում, Չուտի վտակը
* Իզյոլ - գետ Ռուսաստանում, Պեչորայի վտակը
Իժ (այլ կիրառումներ)

**Իժ**, կարող է վերաբերել՝
* Իժ - գետ Ռուսաստանում, Պիժմայի վտակը
* Իժ - գյուղ Ռուսաստանի, Կիրովի մարզի Պիժանսկի շրջանի կազմում
*Իժ  - օձերի իժեր ընտանիքի ներկայացուցիչ
Իիսակու (այլ կիրառումներ)

**Իիսակու**, կարող է վերաբերել՝
* Իիսակու - գյուղական ավան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում
* Իիսակու - շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում
Իզեր (այլ կիրառումներ)

**Իզեր**, կարող է վերաբերել՝
* Իզեր - գետ Ֆրանսիայի հարավ֊արևելքում
* Իզեր - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում
* Իզեր - դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում
* Իզեր - կանտոն Ֆրանսիայում
Իզվարինո (այլ կիրառումներ)

**Իզվարինո**, կարող է վերաբերել՝
* Իզվարինո - գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի Նովոմոսկովսկի վարչական օկրուգի կազմում
* Իզվարինո - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի քաղաքային խորհուրդում
Իլե (այլ կիրառումներ)

**Իլե**, կարող է վերաբերել՝
* Իլե - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում
* Իլե - գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Կառեդա շրջանում
Իլիջա (այլ կիրառումներ)

**Իլիջա**, կարող է վերաբերել՝
* Իլիջա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Իլիջա (Կամախի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում
* Իլիջա (Ամասիայի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Իլմեն (այլ կիրառումներ)

**Իլմեն**, կարող է վերաբերել՝
* Իլմեն - լիճ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզում
* Իլմեն - գետ Ռուսաստանում, Տոմի վտակը
* Իլմեն - գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում
Իլյինսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Իլյինսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Իլյինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իվանովոյի մարզում
* Իլյինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում
Իլամ (այլ կիրառումներ)

**Իլամ**, կարող է վերաբերել՝
* Իլամ - քաղաք Իրանի արևմուտքում,Իրաքի սահմանի մոտ
* Իլամ - օսթան Իրանի Իսլամական Հանրապետության արևմուտքում
Իլովկա (այլ կիրառումներ)

**Իլովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Իլովկա - գետ Ռուսաստանում
* Իլովկա - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում
Իլուկա (այլ կիրառումներ)

**Իլուկա**, կարող է վերաբերել՝
* Իլուկա - գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իլուկա շրջանում
* Իլուկա - շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում
Իկ (այլ կիրառումներ)

**Իկ**, կարող է վերաբերել՝
* Իկ - գետ Ռուսաստանում, Այի վտակը
* Իկ - գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում
Իկիկե (այլ կիրառումներ)

**Իկիկե**, կարող է վերաբերել՝
* Իկիկե - քաղաք նավահանգիստ Չիլիում
* Իկիկե - նահանգ Չիլիի Տարապակա տարածաշրջանում
Իմամաթ (այլ կիրառումներ)

**Իմամաթ**, կարող է վերաբերել՝
* Իմամաթ - հավատի հիմք իսլամում
* Իմամաթ - շիա իսլամի ջաֆարիական մազհաբի հիմնադրույթներից, որ առաջ է քաշել հինգերորդ իմամ Ջաֆար ալ-Սադիկը՝ 8-րդ դարում
Իմպերիա (այլ կիրառումներ)

**Իմպերիա**, կարող է վերաբերել՝
* Իմպերիա - Իտալիայի գավառ Լիգուրիա մարզում
* Իմպերիա - կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզում՝ Իմպերիա գավառում
Իմպուլս (այլ կիրառումներ)

**Իմպուլս**, կարող է վերաբերել՝
* Իմպուլս - վեկտորական ֆիզիկական մեծություն
* Իմպուլս ՖԱ - մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ
Ինա (այլ կիրառումներ)

**Ինա**, կարող է վերաբերել՝
* Ինա - գետ Ռուսաստանում, Բարգուզինի վտակը
* Ինա - գետ Լեհաստանում, Օդրայի վտակը
* Ինա - քաղաք Ճապոնիայում
Ինդիանա (այլ կիրառումներ)

**Ինդիանա**, կարող է վերաբերել՝
* Ինդիանա - նահանգ ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասում
* Ինդիանա - նովել սիրո և ամուսնության մասին
Ինյա (այլ կիրառումներ)

**Ինյա**, կարող է վերաբերել՝
* Ինյա - գետ Ռուսաստանում, Օբի ստորին վտակը
* Ինյա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Օխոտի ծով
Ինջա (այլ կիրառումներ)

**Ինջա**, կարող է վերաբերել՝
* Ինջա - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում
* Ինջա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում
Իմաստաբանություն (այլ կիրառումներ)

**Իմաստաբանություն**, կարող է վերաբերել՝
* Իմաստաբանություն - ուսմունք նշանների և նշանային արտահայտությունների նշանակության մասին
* Իմաստաբանություն - լեզվաբանության բաժին, զբաղվում է լեզվական տարբեր միավորների (ձևույթների, բառերի, քերականական ձևերի և այլն) իմաստների ուսումնասիրությամբ
Իմանդրա (այլ կիրառումներ)

**Իմանդրա**, կարող է վերաբերել՝
* Իմանդրա - լիճ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզում
* Իմանդրա - գյուղ Ռուսաստանի, Մուրմանսկի մարզի Օլենեգորսկի քաղաքային օկրուգի կազմում
Ինջեսու (այլ կիրառումներ)

**Ինջեսու**, կարող է վերաբերել՝
* Ինջեսու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
* Ինջեսու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Իշկոմա (այլ կիրառումներ)

**Իշկոմա**, կարող է վերաբերել՝
* Իշկոմա - գետ Ռուսաստանում, Շոմոկսայի վտակը
* Իշկոմա - գետ Ռուսաստանում, Ստրելիցայի վտակը
Իշտար (այլ կիրառումներ)

**Իշտար**, կարող է վերաբերել՝
* Իշտար - բաբելա-ասորեստանյան սիրո և պտղաբերության աստվածուհին
* Իշտար - Մերձավոր Արևելքում հայտնի իսրայելցի երգչուհի
Ինտերիեր (այլ կիրառումներ)

**Ինտերիեր**, կարող է վերաբերել՝
* Ինտերիեր 
**ճարտարապետության մեջ, շենքի կամ նրա մի մասի ներքին տարածությունը, ներքնաձևը, որ օրգանապես կապված է կառույցի բովանդակության, ծավալա-տարածական լուծման և կոնստրուկտիվ հենքի հետ
**Ինտերիերի գեղանկարչության մեջ, ժանր, որը ծաղկման է հասել 17-րդ դարում հոլանդական, ֆլամանդական նկարիչների մոտ
* Ինտերիեր - ներքնակազմ, կենդանիների օրգանիզմի ներքին, մորֆոլոգիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ամբողջություն
Իշխանաձոր (այլ կիրառումներ)

**Իշխանաձոր** անունը կարող է վերաբերել՝
* Իշխանաձոր՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Խիանքի գավառակում,
* Իշխանաձոր՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։

*Նաև՝*
* Իշխանաձորի կռիվ (1904)՝ Սասունի հայերի ինքնապաշտպանական մարտերը թուրքական կանոնավոր բանակի դեմ 1904 թվականի ապրիլի 16-ին։ Իշխանաձոր գյուղում։
Իունա (այլ կիրառումներ)

**Իունա**, կարող է վերաբերել՝
* Իունա - գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանում
* Իունա - համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում
Իռլանդիա (այլ կիրառումներ)

**Իռլանդիա**, կարող է վերաբերել՝
* Իռլանդիա - պետություն Եվրոպայի հյուսիս-արևմուտքում
* Իռլանդիա - Եվրոպայի մեծությամբ երրորդ կղզին է (Մեծ Բրիտանիայից և Իսլանդիայից հետո), երկու ամենամեծ Բրիտանական կղզիներից արևմտյանը
Իռու (այլ կիրառումներ)

**Իռու**, կարող է վերաբերել՝
* Իռու - շրջան Էստոնիայի Վալգամաա նահանգում
* Իռու - գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում
* Իռու - գյուղական ավան Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Իռու շրջանում
Իռուստե (այլ կիրառումներ)

**Իռուստե**, կարող է վերաբերել՝
* Իռուստե - գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Իռու շրջանում
* Իռուստե - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում
Իսաև (այլ կիրառումներ)

**Իսաև**, կարող է վերաբերել՝
* Իսաև - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
* Իսաև - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում
Իսակովկա (այլ կիրառումներ)

**Իսակովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Իսակովկա - գետ Ռուսաստանում, Չիկշինայի վտակը
* Իսակովկա - գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում
* Իսակովկա - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում
Իսկիտիմ (այլ կիրառումներ)

**Իսկիտիմ**, կարող է վերաբերել՝
* Իսկիտիմ - գետ Ռուսաստանում, Ինյայի վտակը
* Իսկիտիմ - գետ Ռուսաստանում, Տոմի վտակը
Իսկովեցկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Իսկովեցկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Իսկովեցկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում
* Իսկովեցկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբենսկի շրջանում
Իսետ (այլ կիրառումներ)

**Իսետ**, կարող է վերաբերել՝
* Իսետ - գետ Ռուսաստանում
* Իսետ - գյուղ Ռուսաստանի, Սվերդլովսկի մարզի Վերխնյայա Պիշմա քաղաքային օկրուգի կազմում
Իսրայել (այլ կիրառումներ)

**Իսրայել**, կարող է վերաբերել՝
* Իսրայել - պետություն Միջին Արևելքում՝ Միջերկրական ծովի հարավ-արևելքում
* Իսրայել -  7-րդ դարի հայ եկեղեցական գործիչ
Իվան Շմալգաուզեն (այլ կիրառումներ)

**Իվան Շմալգաուզեն**, կարող է վերաբերել՝
* Իվան Ֆեոդորովիչ Շմալգաուզեն (1849-1894) - ռուս բուսաբան
* Իվան Իվանովիչ Շմալգաուզեն (1884-1963) - խորհրդային կենսաբան, էվոլյուցիոն ուսմունքի տեսաբան
Իվանիցա (այլ կիրառումներ)

**Իվանիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Իվանիցա - գետ Ռուսաստանում
* Իվանիցա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում
Իվանովկայի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Իվանովկայի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Իվանովկայի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Խերսոնի մարզում
* Իվանովկայի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում
Իվանովսկի (այլ կիրառումներ)

**Իվանովսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Իվանովսկի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում
* Իվանովսկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում
* Իվանովսկի - գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի կազմում
Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովսկի շրջանում
* Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում
* Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում
* Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում
* Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
Իստոկ (այլ կիրառումներ)

**Իստոկ**, կարող է վերաբերել՝
* Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Կլյազմայի վտակը
* Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Չարիշի վտակը
* Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Սովետսկի շրջանը
* Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Վաենգայի վտակը
* Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Բայկալ
Իսլա Մայոր (այլ կիրառումներ)

**Իսլա Մայոր**, կարող է վերաբերել՝
* Իսլա Մայոր - մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
* Իսլա Մայոր - կղզի Մար Մենոր ծովածոցում
Իվանովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Իվանովսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Իվանովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իվանովոյի մարզում
* Իվանովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ամուրի մարզում
Իվաշկովիցա (այլ կիրառումներ)

**Իվաշկովիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Իվաշկովիցա - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում
* Իվաշկովիցա - գետ Ռուսաստանում, Կուբենայի վտակը
Լայոշ Ցինեգե

**Լայոշ Ցինեգե** (, 24 մարտի, 1924, Կարցագ, Հունգարիա – 10 մայիսի, 1998, Լեանֆալու, Հունգարիա), հունգարացի պետական գործիչ, Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարար (1960-1984), բանակի գեներալ (1978-1989)։

## Կենսագրություն
Լայոշ Ցինեգեն ծնվել է 1924 թվականի մարտի 24-ին Հունգարիայի Կարցագ քաղաքում։ 1944 թվականին անդամակցել է Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցությանը։ Ավարտել է Պետեֆիի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։

Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 12 տարեկան հասակում։ Եղել է դարբնի աշակերտ։ Ֆաշիստական տիրապետությունից Հունգարիան ազատագրելու ընթացքում մասնակցել է ազատագրական պայքարին։ Եղել է Կարցագ քաղաքի բանվորագյուղացիական երիտասարդության առաջնորդներից մեկը։ 1947 թվականից կատարել է կուսակցական աշխատանք։

Լայոշ Ցինեգեն 1951-1954 թվականներին կուսակցական-քաղաքական աշխատանք է կատարել Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարարության կենտրոնական ապարատում, 1954-1957 թվականներին եղել է Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի վարչական մարմինների բաժնի վարիչ։ 1956 թվականի հոկտեմբերին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հունգարական հեղափոխության ճնշման գործին։ 1957-1960 թվականներին Լայոշ Ցինեգեն եղել է Սոլնոկի Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության տեղական կոմիտեի առաջին քարտուղարը։

1960 թվականին Լայոշ Ցինեգեն նշանակվել է Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարար։ Համարվում է, որ նրա ղեկավարության տարիներին հունգարական բանակը հասել է հատուկ ռազմական հզորության։ 1968 թվականին նա մասնակցել է այն գործողությանը, երբ Վարշավայի պայմանագրի երկրների զորքերի մտցվել են Չեխոսլովակիա։ 1984 թվականին նշանակվել է Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության նախարարների խորհրդի նախագահի տեղակալ և այդ պաշտոնում մնացել մինչև 1987 թվականի հունիսի 25-ը։

Լայոշ Ցինեգեն եղել է Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ (1959-1988), Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության ԿԿ Քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու (1961-1970)։ Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով, հունգարական և արտասահմանյան շքանշաններով ու մեդալներով։

1989 թվականին զրկվել է գեներալի կոչումից։

Լայոշ Ցինեգեն մահացել է 1998 թվականի մայիսի 10-ին Հունգարիայի հյուսիսում գտնվող Լեանֆալու գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kozma Tóth István: Czinege Lajos mundér nélkül, 1990. Zrínyi Kiadó
* Szemenyei-Kiss Tamás: Czinege Lajos a hadseregtábornok
* Bokor Imre: Kiskirályok mundérban, Új Idő Kft., Debrecen, 1989, ISBN 963-02-7279-2

Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հունգարացի պետական գործիչներ
Ագնես Սիմոն

**Ագնես Սիմոն** (, ), հունգարացի նախկին սեղանի թենիսիստուհի։ Հունգարական հեղափոխությունից հետո ամուսնու՝Բելա Սիմոնի հետ քաղաքական ապաստան է խնդրել Շվեդիայից։ Նրանք հանգրվանել են Նիդերլանդներում, ապա՝ Արևմտյան Գերմանիայում։ 1959-1960 թվականներին Սիմոնը մրցել է Նիդերլանդների կազմից, 1962 թվականից՝ Գերմանիայի։ 1953-1976 թվականներին բազմաթիվ մեդալների է արժանացել Սեղանի թենիսի եվրոպական, աշխարհի առաջնությունների անհատական, զուգախաղերի, թիմային մրցաշարերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի մարզիկներ
Լասլո Կասաս

**Լասլո Կասաս** (, ), հունգարացի նախկին ֆուտբոլիստ։

## Կենսագրություն
Լասլո Կասասը ծնվել է Բուդապեշտում։ Ֆուտբոլ սկսել է խաղալ հունգարական Vasas SC սպորտային ակումբում։ 17 տարեկան հասակում մեկնել է Իսպանիա՝ 1957 թվականին Բարսելոնա ՖԱ-ի կազմում հանդես գալու համար։ Հետագայում պայմանագիր է ստորագրել Ռեալ Մադրիդի հետ, սակայն ակումբի համար ոչ մի լիգային խաղում հանդես չի եկել։ 1960 թվականին Ռասինգ Սանտանդերի կողմից պայմանագիր է ստորագրել  Լա Լիգայի հետ։

Հետագայում միացել է Վնետիկի ֆուտբոլային ակումբի A Սերիային և մեկ մրցաշարից հետո կրկին վերադարձել է Իսպանիա, որտեղ Կոնստանցիա ֆուտբոլային ակումբի հետ մեկ մրցաշար հանդես է եկել Սեգունդա Դիվիզիոնում, երկու մրցաշար Լա Լիգայում Էսպանյոլ ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Վերադառնալով Սեգունդա Դիվիզիոն՝ երկու մրցաշար խաղացել է Լերիդա ֆուտբոլային ակումբում։

Հետագա երկու տարիներին խաղացել է Միացյալ Նահանգներում, Հյուսիսամերիկյան ֆուտբոլի լիգայում (1968–1984) հանդես է եկել Philadelphia Spartans-ի, Saint Louis Stars-ի և New York Generals-ի հետ։ Նախքան թոշակի անցնելը մեկ տարի ժամկետով պայմանագիր է կնքել Տերասա ֆուտբոլային ակումբի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile at NASL Soccer 
*Profile at BD Futbol

Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեռասայի ֆուտբոլիստներ
Շանդոր Ռոնաի

**Շանդոր Ռոնաի** (, 6 հոկտեմբերի, 1892, Միշկոլց, Ավստրո-Հունգարիա – 28 սեպտեմբերի, 1965, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի պետական և քաղաքական գործիչ։ 1950-1952 թվականներին եղել է Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության նախագահական խորհրդի նախագահ, 1952-1963 թվականներին՝ Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության խորհրդարանի խոսնակ։

## Կենսագրություն
Շանդոր Ռոնաին ծնվել է 1892 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Միշկոլց քաղաքում (ներկայում՝ Հունգարիա)։ Մասնագիտությամբ շինարար է, մասնակցել է պրոֆմիության շարժմանը, եղել է Հունգարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ Հունգարիայի Խորհրդային Հանրապետության տարիներին եղել է Միշկոլցի բանվորական խորհրդի անդամ։ Հարել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ձախ թևին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հանդես է եկել Մատյաշ Ռակոշիի գլխավորած Հունգարիայի Կոմունիստական կուսակցության հետ միություն կազմելու օգտին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո՝ 1945 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչև 1949 թվականի հունիսի 11-ը, եղել է առևտրի ու համագործակցության նախարար Զոլտան Տիլդիի, Ֆերենց Նադի, Լայոշ Դինեշի ու Իշտվան Դոբիի իշխանության տարիներին։ 1948 թվականի հունիսի Հունգարիայի Սոցիալ-դեմոկրատական ու Կոմունիստական կուսակցությունների միավորումից հետո Շանդոր Ռոնաին ընտրվել է Հունգարիայի աշխատավորական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի Քաղբյուրոյի անդամ և մնացել նրա կազմում մինչև 1956 թվականը։

1949 թվականի հունիսի 11-ից մինչև 1950 թվականի ապրիլի 24-ը Շանդոր Ռոնաին եղել է Հունգարիայի արտաքին առևտրի նախարար Իշտվան Դոբիի երկրորդ պաշտոնավարության տարիներին։ 1950 թվականի ապրիլի 26-ից մինչև 1952 թվականի օգոստոսի 14-ը եղել է Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության նախագահական խորհրդի նախագահ, իսկ 1952 թվականի օգոստոսից մինչև 1963 թվականի մարտը՝ Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության Ազգային ասամբլեայի (խորհրդարան) խոսնակ։

1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ սատարել է Յանոշ Կադարին, որը հեղափոխության ճնշումից հետո Շանդոր Ռոնաիին նշանակել է արտաքին առևտրի նախարար։ Այդ պաշտոնը Շանդոր Ռոնաին զբաղեցրել է մինչև 1957 թվականի փետրվարի 28-ը։ 1960 թվականի ապրիլից Շանդոր Ռոնաին գլխավորել է նաև հունգարա-խորհրդային բարեկամության միությունը։

1948 թվականին Շանդոր Ռոնաին պարգևատրվել է Կոշութի շքանշանով։

Շանդոր Ռոնաին մահացել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Բուդապեշտում։ Թաղված է Կերեպեշիի գերեզմանատանը՝ Բանվորական շարժման պանթեոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Պյոտր Վոլոկիտին

**Պյոտր Գրիգորևիչ Վոլոկիտին** (, 25 ապրիլի, 1926, Ստուդյոնիե Խուտորա (ներկայում՝ Լիպեցկի շրջան, Լիպեցկի մարզ) – 6 նոյեմբերի, 1956, Բուդապեշտ, Հունգարիա), Խորհրդային բանակի ավագ լեյտենանտ, 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ճնշման մասնակից, Սովետական Միության հերոս (1956)։

## Կենսագրություն
Պյոտր Վոլոկիտինը ծնվել է 1926 թվականի ապրիլի 25-ին Ստուդյոնիե Խուտորա գյուղում (ներկայում՝ Լիպեցկի շրջան, Լիպեցկի մարզ), գյուղացու ընտանիքում։ Դպրոցում սովորել է մինչև յոթերորդ դասարանը։ 1944 թվականին զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։ 1948 թվականին Վոլոկիտինն ավարտել է Մոլոտովի ռազմական հետևազորային ուսումնարանը։ 1956 թվականի աշնանն արդեն գվարդիայի ավագ լեյտենանտ Պյոտր Վոլոկիտինը օդադեսանտային զորքերի 381-րդ գվարդիական պարաշյուտային-դեսանտային գնդի 31-րդ գվարդիական օդադեսանտային դիվիզիայի հրաձգային դասակի հրամանատար էր։ Աչքի է ընկել 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ճնշման ժամանակ․ այդ գործողությունը պաշտոնապես կոչվել է «հակահեղափոխական խռովության ճնշում»։

Վոլոկիտինի գնդում տագնապ է հայտարարվել, և այն Ուկրաինական ԽՍՀ Ժիտոմիրի մարզի Նովոգրադ-Վոլինսկի քաղաքի ուղարկվել է Հունգարիա։ Գունդը վայրէջք է կատարել Տեկել օդանավակայանում։ Վոլոկիտինի դասակը մասնակցել է օդանավակայանի հունգարական պահակախմբի զինաթափմանը։ 1956 թվականի նոյեմբերի 6-ին Բուդապեշտում տեղի ունեցած փողացային մարտերի ժամանակ Վոլոկիտինը մասնակցել է Լենկե (ներկայում՝ Դեժյո Կոստոլանիի), Բելա Բարտոկի ու Ժիգմոնդ Մորիցի հրապարակներում մարտնչող ապստամբների դեմ մարտերին։ Նրա դասակը կատարել է իրեն տրված ռազմական հրամանը՝ հակառակորդին հասցնելով նշանակալի կորուստներ։ Պյոտր Վոլոկիտինը զոհվել է նոյեմբերի 6-ին՝ Ժիգմոնդ Մորիցի հրապարակում ծավալված մարտի ժամանակ։ Թաղված է Բուդապեշտում՝ Կերեպեշի գերեզմանատանը։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության՝ 1956 թվականի դեկտեմբերի 18-ի հրամանով «ռազմական պարտքի կատարման ժամանակ ցուցաբերած արիության ու խիզախության» համար գվարդիայի ավագ լեյտենանտ Պյոտր Վոլոկիտինը հետմահու պարգևատրվել է Սովետական Միության հերոսի բարձրագույն կոչումով։ Նա պարգևատրվել է նաև Լենինի շքանշանով (18 դեկտեմբերի, 1956) և այլ մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ