Կապիկի ուղեղ

**Կապիկի ուղեղ,** մի կերակրատեսակ, որը հանդիպում է մի շարք արևելյան խոհանոցներում, որոնք առավել հաճախ կապված են չինական, ինդոնեզական և մի շարք աֆրիկյան խոհանոցների հետ:

Աղբյուրներից մեկի համաձայն, Ինդոնեզիայում որոշ խմբերի մեջ կա համոզմունք, որ կապիկի ուղեղ ուտելը կարող է բուժել էրեկտիլ դիսֆունկցիան, որն էլ հանգեցնում է կապիկների զանգվածային որսի:

## Կիրառություն
Արևմտյան ժողովրդական մշակույթում կապիկների ուղեղի օգտագործումը հաճախ օգտագործվում է որպես արևելյան մշակույթների «էկզոտիկության» կամ «վայրիության» խորհրդանիշ: Ենթադրվում է, որ երբեմն ուղեղն ուտում են հում վիճակում, կապիկին սպանելուց անմիջապես հետո, կամ նույնիսկ դրանից առաջ. ենթադրաբար կապիկին թմրանյութ են ներարկում, որից հետո նրան դնում են կենտրոնում բացած անցքով հատուկ սեղանի տակ, որպեսզի ուղեղը ճաշակողներին տեսանելի լինի միայն գլխի վերին մասը: Այնուհետև կտրում են գանգի վերին մասը, որից հետո ուտում են դեռևս ողջ կապիկի ուղեղը։ Հաղորդվում է, որ այս ուտեստը համարվում է Արևելյան Ասիայի ռեստորանների ամենաթանկերից մեկը իսկ դրանցից շատերում, իբր, մատուցվում է անօրինական կերպով: Այնուամենայնիվ, ոչ մի լուրջ աղբյուր չի հաստատում նման պրակտիկայի հավասիությունը, իսկ նմանատիպ տեղեկությունները դասվում են քաղաքային լեգենդներիշարքին: Ըստ բրիտանական The Guardian թերթի, մահացած կապիկների ուղեղը եփած օգտագործելը իրականում հնարավոր է, թեև այս երևույթը քիչ է տարածված, մինչդեռ կենդանի կապիկների ուղեղ ուտելը հորինվածք է:

Չնայած ժողովրդական մշակույթում կապիկների ուղեղ ուտելու պատկերի հանրաճանաչությանը, շատ քիչ ապացույցներ կան այն մասին, որ դրանք օգտագործվում են որպես սնունդ: Հայտնի է, որ կամերունյան *անյան* ցեղի մոտ կա նման ավանդույթ՝ նոր առաջնորդի ընտրվելուց հետո ցեղը գորիլա է որսում, իսկ սպանելուց հետո առաջնորդը ուտում է կապիկի ուղեղը, իսկ ցեղի մեկ այլ բարձրաստիճան անդամ՝ նրա սիրտը։

Որոշ տեղեկություններ կան, որ կապիկների ուղեղները ուտեստ են եղել Չինաստանում Ցին դինաստիայի ժամանակ, սակայն դրանց իսկությունը կասկածելի է: 1998 թվականին Հոնկոնգի *Apple Daily* թերթը հրապարակել է լուսանկարների մի շարք, որոնք իբր պատկերում են Հոնկոնգի ռեստորանում կապիկների ուղեղի իրական ճաշակումը: Մինչ օրս սրանք միակ նման լուսանկարներն են:

## Շփոթության հավանական պատճառ
[մինի|[Ոզնասունկ փշոտ (*Hericium erinaceus),* ուտելի սնկի տեսակ, որը հայտնի է *կապիկի գլուխ* անունով և ունի արտաքին նմանություն որոշ ասիական պրիմատների մորթու հետ, ինչպիսիք են մակակները]]

''Կապիկի գլուխ'' թարգմանվող ուտելի սնկի (*Hericium erinaceus*) տերմինի հետ կապված սկզբնական շփոթությունը կարող էր դեր ունենալ այն համոզման մեջ, որ կապիկի ուղեղն օգտագործվել է ասիական խոհանոցում: Չինարեն հայտնի է որպես` *hóu tóu gū*  (պարզեցված չին.՝ 猴头菇; ավանդական չին.՝ 猴頭菇; բառացի` «կապիկի [մազոտ] գլուխ սունկ»): Սունկը ստացել է իր անվանումը՝ շնորհիվ այն արտաքին նմանության, որն ունի որոշ պրիմատների մորթին, որոնք հանդիպում են Ասիայում, օրինակ՝ մակակները:

## Վնասակարություն
Որոշ կենդանիների ուղեղի և նյարդային համակարգի այլ հյուսվածքների օգտագործումը համարվում է վտանգավոր մարդու առողջության համար: Կենդանիների ուղեղ ուտելը կարող է հանգեցնել պրիոնային վարակների, հարուցիչի փոխանցվող էնցեֆալոպաթիաների, ինչպիսին է Կրոյցֆելդ-Յակոբի հիվանդությունը:

## Կինեմատոգրաֆում
Կապիկների ուղեղի ճաշակման գեղարվեստական ​​պատկերը ցուցադրված է 1978 թվականին նկարահանված «Մահվան դեմքեր» մոնդո ֆիլմում, որի ռեժիսորն է Ջոն Ալան Շվարցը: Տեսարանը պատկերում է արևելյան ոճի ռեստորան, որտեղ հաճախորդները նստած են սեղանի շուրջ և դիտում են պորտապար: Պատմողը բացատրում է, որ սրանք զբոսաշրջիկներ են, ովքեր եկել են այս վայր՝ ճաշակելու «ֆիրմային ուտեստը»:  Ռեստորանի տերը ազդանշան է տալիս մատուցողին, որպեսզի բերի կապիկին, որն այնուհետև ամրացվում է սեղանին ներկառուցված ոչխարանոցի մեջ: Զբոսաշրջիկներին տալիս են մուրճեր, և նրանք սկսում են հարվածել կապիկի գլխին, մինչև նրան սպանում են։ Այնուհետև մատուցողը կտրում է գանգը և կապիկի ուղեղը դնում ափսեի վրա, որպեսզի այցելուները համտեսեն: Իրականում ոչ մի կապիկ չի տուժել տեսարանի նկարահանման ժամանակ, քանի որ մուրճերը պատրաստված էին փոմից, իսկ «կապիկի գլուխը» ժելատինով լցված ռեկվիզիտ էր` գույնը սննդի կարմիր ներկից էր և ուղեղի նյութը ծաղկակաղամբ` նմանակելու համար:

1984 թվականին նկարահանված «Ինդիանա Ջոնսը և կործանման տաճարը» ֆիլմում Մահարաջայի Պանկոտ պալատում էկզոտիկ խնջույքի ժամանակ հյուրերին մատուցում են կապիկի ուղեղ:

Ուտեստը առկա է նաև 1981  թվականին նկարահանված ճապոնական «Նավաստու կոստյումը և գնդացիրը» քրեական ֆիլմում, ինչպես նաև 1985 թվականի «*Clue*» կատակերգության երկխոսությունում: Ի լրումն տեսարանների ցնցող ազդեցությանը, այս տեսարանների ընդհանրությունը արևելագիտության պատկերացումներն են, որոնք, ըստ հեղինակ Սոֆիա Ռոուզ Արջանայի, աշխատում են որպես կինեմատոգրաֆական ստերեոտիպեր, որոնք օգտագործվում են «Հեռավոր Արևելքի տարօրինակ և գռեհիկ պատկերները միավորելու համար»:

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ
Կատեգորիա:Օրիենտալիզմ