Մարիանա Ուիթմեն

**Մարիանա ֆոն Նոյման Ուիթմեն** (․ ), ամերիկացի տնտեսագետ, գրող, ավտոմեքենաշինության բնագավառի նախկին ղեկավար աշխատող։ Բիզնեսի կառավարման և հանրային քաղաքականության պրոֆեսոր է Միչիգանի բիզնեսի համալսարանի Ռոսի անվան դպրոցում և Ջերալդ Ֆորդի անվան հանրային քաղաքականության դպրոցում։ Մասնագիտական նվաճումներով աչքի ընկած ֆինանսիստներին ու տնտեսագետներին միավորող միջազգային հեղինակավոր ընտրանու՝ «30-ի խմբի» (; G30) անդամ է։

1979-1992 թվականներին պաշտոնավարել է General Motors ընկերությունում, սկզբում՝ որպես փոխնախագահ ու գլխավոր տնտեսագետ, այնուհետև՝ որպես փոխնախագահ ու հանրային գործերի խմբի ղեկավար, որը պատասխանատու էր տնտեսական, բնապահպանական գործունեության, արդյունաբերություն-կառավարություն կապերի համար։ Պաշտոնավարել է նաև որպես մի շարք առաջատար միջազգային ընկերությունների, հետազոտական հիմնարկությունների տնօրեն, որոնց թվում են Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտը և միջազգային տնտեսության պետերսոնյան ինստիտուտը։

Նախքան Ջեներալ Մոթորսում աշխատանքի նշանակվելը Ուիթմենը եղել է Փիթսբուրգի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի ղեկավար մարմնի անդամ։ 1972-1973 թվականներին ընդգրկված էր ԱՄՆ-ի նախագահի տնտեսական խորհրդատուների հանձնաժողովում։ 1977-1987 թվականներին պաշտոնավարել է որպես արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի տնօրեն։  Բացի այս ամենից, եղել է Bilderberg Group-ի ղեկավար կոմիտեի անդամ։

## Կրթություն
*Գիտությունների դոկտորի աստիճան - Կոլումբիա համալսարան, 1962 – տնտեսագիտություն
*Մագիստրական աստիճան - Կոլումբիա համալսարան, 1959 – տնտեսագիտություն
*Բակալավրի աստիճան - Ռեդքլիֆ քոլեջ, 1956 (summa cum laude) – կառավարում

## Պատվավոր աստիճաններ
*Հումանիտար գիտությունների դոկտոր, Արևելյան Միչիգանի համալսարան, 1992
*Իրավագիտության դոկտոր, Նոտր Դամ համալսարան, 1984
*Իրավագիտության դոկտոր, Կլերմոնի համալսարանական կենտրոն, 1984
*Իրավագիտության դոկտոր, Դենիսոն համալսարան, 1983
*Իրավագիտության դոկտոր, Լիհայ համալսարան, 1981
*Իրավագիտության դոկտոր, Մաունթ Հոլյոքի քոլեջ, 1980
*Հումանիտար գիտությունների դոկտոր, Ուիլյամ քոլեջ, 1980
*Հումանիտար գիտությունների դոկտոր, Բարուչի քոլեջ, 1980
*Իրավագիտության դոկտոր, Ռիփոնի քոլեջ, 1980
*Իրավագիտության դոկտոր, Ամհերսթի անվան քոլեջ, 1978
*Իրավագիտության դոկտոր, Ռոքֆորդի քոլեջ, 1978
*Իրավագիտության դոկտոր, Օլեգենիի քոլեջ, 1977
*Իրավագիտության դոկտոր, Ուիլսոն քոլեջ, 1977
*Իրավագիտության դոկտոր, Ռոլինզ քոլեջ, 1976
*Իրավագիտության դոկտոր, Մարիետա քոլեջ, 1976
*Իրավագիտության դոկտոր, Նյու Յորքի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, 1975
*Իրավագիտության դոկտոր, Քոու քոլեջ, 1975
*Հումանիտար գիտությունների դոկտոր, Մասաչուսեթսի համալսարան, 1975
*Իրավագիտության դոկտոր, Հոբարթ և Ուիլյամ Սմիթ քոլեջներ, 1973
*Իրավագիտության դոկտոր, Սեդար Քրեսթ քոլեջ, 1973
*Հումանիտար գիտությունների դոկտոր, Ռասել Սեյջ քոլեջ, 1972

## Մասնագիտական պաշտոններ
*Բիզնեսի կառավարման և հանրային քաղաքականության պրոֆեսոր, Միչիգանի համալսարան, 1994–
*Բիզնեսի կառավարման և հանրային քաղաքականության վաստակավոր այցելու պրոֆեսոր, Միչիգանի համալսարան, 1992–1994
*Փոխնախագահ ու խմբի ղեկավար, հանրային գործերի ու մարքեթինգի վարչակազմ, General Motors ընկերություն, 1990 թ․ օգոստոս – 1992
*Փոխնախագահ ու խմբի ղեկավար, հանրային գործերի վարչակազմ, General Motors ընկերություն, 1985 թ․ ապրիլ – 1990 թ․ օգոստոս
*Փոխնախագահ ու գլխավոր տնտեսագետ, General Motors ընկերություն, 1979 թ․ օգոստոս – 1985 թ․ ապրիլ
*Աշխատակից, վարքագծային գիտությունների ասպարեզում հեռանկարային հետազոտությունների կենտրոն, Սթենֆորդ, Կալիֆոռնիա, 1978–1979 
*Տնտեսագիտության ասպարեզի հանրային ծառայության վաստակավոր պրոֆեսոր, Փիթսբուրգի համալսարան, 1973 թ․ սեպտեմբեր – 1979
*Անդամ, տնտեսական խորհրդատուների հանձնաժողով, ԱՄՆ-ի նախագահի գրասենյակ, 1972 թ․ մարտ – 1973 թ․ օգոստոս
*Անդամ, գների ազգային հանձնաժողով, 1971 թ․ հոկտեմբեր – 1972 թ․ փետրվար
*Տնտեսագիտության պրոֆեսոր, Փիթսբուրգի համալսարան, 1971–1973 
*Աշխատակազմի ավագ տնտեսագետ, տնտեսագետ խորհրդատուների հանձնաժողով, 1970–1971 
*Տնտեսագիտության ընկերակցող պրոֆեսոր (Associate Professor of Economics), Փիթսբուրգի համալսարան, 1966–1971
*Տնտեսագիտության ընկերակցող պրոֆեսոր, Փիթսբուրգի համալսարան, 1964 – spring 1966
*Տնտեսագիտության դասախոս, Փիթսբուրգի համալսարան, 1962–1964
*Աշխատակազմի տնտեսագետ, Փիթսբուրգի պլանավորման տարածաշրջանային ընկերակցություն և տարածաշրջանային տնտեսագիտական հետազոտությունների կենտրոն, 1962

## Ընկերության տնօրինություն
*Unocal ընկերություն, 1993–2005 
*Procter & Gamble ընկերություն, 1976–2003 
*J.P. Morgan Chase ընկերություն 2001–2002 
*Alcoa, 1994–2002 
*Chase Manhattan ընկերություն 1996–2000 
*Browning-Ferris Industries, 1992–1999 
*Chemical Banking ընկերություն, 1992–1996 
*Manufacturers Hanover Trust ընկերություն և Manufacturers Hanover Trust ընկերություն, 1973–1991 
*Westinghouse Electric ընկերություն, 1973–1979 
*Marcor ընկերություն, 1974–1976

## Աշխատությունների ընտրանի
### Գրքեր
**The Martian's Daughter. A Memoir*, The University of Michigan Press, 2012.
* *New World, New Rules: The Changing Role of the American Corporation*, Harvard Business School Press, 1999
* *Reflections of Interdependence: Issues for Economic Theory and U.S. Policy*, University of Pittsburgh Press, 1979.
* *Government Risk-Sharing in Foreign Investment*, Princeton University Press, 1965

### Մենագրություններ
*The Responsibility Paradox: Multinational Firms and Global Corporate Social Responsibility, with Gerald David and Mayer Zaid, Ross School of Business Working Paper Series, Working Paper 1031, April 2006 http://deepblue.lib.umich.edu/handle/2027.42/35324/discover
*Do Exchange Rates Matter: A Global Survey (Project Chair; major authors: Gail Fosler and Eliza Winger), The Conference Board, New York, 2004
*American Capitalism and Global Convergence, Group of Thirty, Washington, D.C., 2003
*The Evolving Corporation: Global Imperatives and National Responses (editor), Group of Thirty, Washington., D.C., 2000
*International Trade and Investment:  Two Perspectives:  Essays in International Finance #143, Princeton University Press, July 1981
* Economic Goals and Policy Instruments: Policies for Internal and External Balance, Princeton, Special Papers in International Economics #9, 1970

### Հոդվածներ
*Gerald F. Davis, Marina von Neumann Whitman and Mayer N. Zald, "Political Agency and the Responsibility Paradox: Multinationals and Corporate Social Responsibility" In *Contemporary Political Agency*, Bice Maiguashca and Raffaele Marchetti, eds., London: Routledge, 2013.
*Gerald F. Davis, Marina V.N. Whitman, and Mayer N. Zald, 2008.  "The responsibility paradox." *Stanford Social Innovation Review* 6(1): 30-37 (2008).http://www.ssireview.org/articles/entry/the_responsibility_paradox 
*"The Open Economy Macromodel: Interactions Between Theoretical Developments and Real-World Behavior," in Arie Arnon and Warren Young (eds.), *The Open Economy Macromodel: Past, Present and Future*, Boston, Dordrecht and London, Kluwer Academic Publishers, 2002.
*"Global Competition and the Changing Role of the American Corporation," *The Washington Quarterly*, March 1999.
*"Domestic Policy Requirements for a Liberal Trade Regime," in Géza Feketekuty (ed.), *Trade Strategies for a New Era: Ensuring U.S. Leadership in a Global Economy*, New York: Council on Foreign Relations Press, 1998
*"Trade and Growth: Restoring the Virtuous Circle" in Jerry Jasinowski (ed.), *The Rising Tide: A Path Towards Higher Growth and Economic Prosperity*, Wiley & Sons, Inc., 1998
*"Labor Market Adjustment and Trade:  Their Interaction in the Triad," in Benjamin Cohen (ed.), *International Trade and Finance: New Frontiers for Research*, Cambridge University Press, 1997.
*"The Socially Responsible Corporation:  Responsible to Whom and for What?" in John W. Houck and Oliver F. Williams (eds.), *Is the Good Corporation Dead?  Social Responsibility in a Global Economy*, Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 1996
*"Using Board Guidelines as a Strategic Tool," *The Corporate Board*, September/October 1995 *"Flexible Markets, Flexible Firms," *The American Enterprise*, Vol. 5, No. 3, May–June 1994, pp.&nbsp;26–37
*"The State of Business:  Global Competitiveness and Economic Nationalism," *Harvard International Review*, Vol.XV, No. 4, Summer 1993
*"Assessing Greater Variability of Exchange Rates:  A Private Sector Perspective," in *American Economic Review*, Vol. 74, No. 2, May 1984
*"Persistent Unemployment:  Economic Policy Perspectives," in *Unemployment & Growth in the Western Economies*, Vol. 2, Project on European Relations, Council on Foreign Relations, 1984
*"Global Monetarism and the Monetary Approach to the Balance of Payments," Brookings Papers on Economic Activity, 3:1975
*"The Payments Adjustment Process and the Exchange-Rate Regime:  What Have We Learned?" in *American Economic Review*, Papers and Proceedings, May 1975
*"The Current and Future Role of the Dollar:  How Much Symmetry?" Brookings Papers on Economic Activity, 3:1974
*(with N.C. Miller) "Alternative Theories and Tests of U.S. Short-Term Foreign Investment," *Journal of Finance*, December 1973
*(with N.C. Miller) "A Mean-Variance Analysis of the United States Long-Term Portfolio Foreign Investment," *Quarterly Journal of Economics*, Vol. 84 (May 1970)

## Պարգևներ և մեծարանք
*Գործարարության տնտեսագետների նյույորքյան ընկերակցության Ուիլյամ Բաթլերի հուշամեդալ, 1988
*Կոլումբիա համալսարանի մրցանակ՝ *Գերազանցության համար*, 1984
*Կանանց հավասարության գործողությունների լիգայի *Նվաճումների մրցանակ*, 1979
*Ջեյն Ադամսի մեդալ Ռոքֆորդ քոլեջից, 1976
*Catalyst մրցանակ՝ ի մեծարումն գործարար աշխարհում աչքի ընկած կանանց, 1976
*Ամերիկայի հունգարական հիմնադրամի Ջորջ Վաշինգտոնի անվան մրցանակ, 1975
*Կոլումբիա համալսարանի մեդալ *Գերազանցության համար*, 1973
*Ջոնաթան Ֆեյի անվան մրցանակ
*Ֆի Բետա Կապպա մրցանակ բարձրագույն վարկանիշի համար

## Անդամակցություն
*Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
*Տնտեսագետների ամերիկյան ընկերակցություն
*Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողով
*Գործարարության տնտեսագիտության ազգային ընկերակցություն
*Ֆի Բետա Կապպա ընկերություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Marina Whitman, Professor of Public Policy, Gerald R. Ford School of Public Policy & Professor of Business Administration, Stephen M. Ross School of Business Administration  
*Marina Whitman, Professor of Business Administration and Public Policy
*University of Michigan Press, The memoir of Marina von Neumann Whitman 
*Discussion at Columbia University - Book Launch: "The Martian's Daughter: A Memoir" by Marina von Whitman
*Book Review: "Trailblazer's memoir reads like work of fiction"
*Nixon Presidential Library and Museum, Marina Whitman 
*Weddings: Laura Whitman and David Downie, *New York Times*, 7 June 1992
*Appointment of Marina von Neumann Whitman as a Member of the Advisory Committee for Trade Negotiations 
*Online Archives of California: Marina von Neumann Whitman Papers, White House Central Files, 1971–1973
*Life with Father

## Արտաքին հղումներ
*Marina v.N. Whitman  at the Gerald R. Ford School of Public Policy
*Marina Whitman at the Ross School of Business, University of Michigan
*Marina Whitman, Economist & Professor
*A Few Good Women... Marina Whitman 
*Book signing: "The Martian's Daughter", Marina von Neumann Whitman, author 
*

Կատեգորիա:21-րդ դարի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Տնտեսագետներ