Ֆինանսական ինտեգրացիա

**Ֆինանսական ինտեգրացիա** (), հարևան, տարածաշրջանային և/կամ համաշխարհային տնտեսությունների ֆինանսական շուկաների սերտորեն կապվածությունը միմյանց։

Իրական ֆինանսական ինտեգրացիայի տարբեր ձևերը ներառում են՝ տեղեկատվության և լավագույն փորձի փոխանակում ֆինանսական հաստատությունների միջև, առաջադեմ տեխնոլոգիաների փոխանակում (լիցենզավորման միջոցով) ֆինանսական հաստատությունների միջև, փոխառությունների ստացում և միջոցների ներգրավում միջազգային կապիտալի շուկաներում, նոր մշակված ֆինանսական ապրանքների ստեղծում, նորարարացում, արագ կրկնօրինակում տարբեր տնտեսությունների ֆինանսական հաստատությունների միջև, միջսահմանային կապիտալի հոսքեր և օտարերկրյա մասնակցություն ներքին ֆինանսական շուկաներում:

Ֆինանսական շուկայի անկատարությունների պատճառով, հարևան, տարածաշրջանային և/կամ համաշխարհային տնտեսություններում ֆինանսական ինտեգրացիան անկատար է։ Օրինակ, անկատար ֆինանսական ինտեգրացիան կարող է բխել տարբեր գործակալների փոխարինման սահմանային մակարդակի անհավասարությունից։ Ֆինանսական շուկայի անկատարություններից բացի, իրավական սահմանափակումները նույնպես կարող են խոչընդոտել ֆինանսական ինտեգրացիային։ Հետևաբար, ֆինանսական ինտեգրացիան կարող է իրականացվել նաև միջսահմանային ֆինանսական գործառնություններին վերաբերող սահմանափակումների վերացմամբ՝ թույլ տալով 

* ֆինանսական հաստատություններին ազատորեն գործել, 
* թույլատրել բիզնեսներին ուղղակիորեն միջոցներ հայթայթել կամ փոխառություններ վերցնել, և 
* բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի ներդրողներին ներդրումներ կատարել պետական ​​սահմանից այն կողմ՝ ավելի քիչ [կամ առանց որևէ] սահմանափակումների կիրառման։ 

Այնուամենայնիվ, կարևոր է նշել, որ իրավական սահմանափակումներից շատերը գոյություն ունեն ֆինանսական ինտեգրացիային խոչընդոտող շուկայական անկատարությունների պատճառով։ Իրավական սահմանափակումները երբեմն երկրորդ լավագույն միջոցն են ֆինանսական ինտեգրացիան սահմանափակող շուկայական անկատարությունների հետ գործ ունենալու համար։ Հետևաբար, իրավական սահմանափակումների վերացումը կարող է համաշխարհային տնտեսության վիճակը վատթարացնել։

Բացի այդ, հարևան, տարածաշրջանային և/կամ համաշխարհային տնտեսությունների ֆինանսական ինտեգրումը կարող է տեղի ունենալ պաշտոնական միջազգային պայմանագրի միջոցով, որի շրջանակներում այդ տնտեսությունների կառավարող մարմինները համաձայնվում են համագործակցել՝ տարածաշրջանային և/կամ համաշխարհային ֆինանսական խանգարումները կարգավորող և քաղաքական արձագանքների միջոցով լուծելու համար: Ֆինանսական ինտեգրման չափման աստիճանը ներառում է համախառն կապիտալի հոսքերը, օտարերկրյա ակտիվների և պարտավորությունների պաշարները, բաժնետոմսերի եկամտաբերության համատեղ շարժման աստիճանը, համաշխարհային իրական տոկոսադրույքների ցրման աստիճանը և ֆինանսական բացությունը: Կան նաև տեսակետներ, որ երկրի ֆինանսական ինտեգրացիան որոշում են ոչ թե համախառն կապիտալի հոսքերը (կապիտալի ներհոսք գումարած կապիտալի արտահոսք), այլ երկկողմանի կապիտալի հոսքերը, որոնք անտեսում են կապիտալի ավելցուկի և կապիտալի դեֆիցիտի գումարները: Օրինակ, միայն կապիտալի ներհոսք ունեցող և առանց կապիտալի արտահոսք ունեցող երկիրը կհամարվի ֆինանսապես ոչ ինտեգրված:

## Պատմություն
Ենթադրվում է, որ ֆինանսական ինտեգրացիան սկիզբ է առել 1690-ական թվականներից և կարճ ժամանակով ընդհատվել է Ֆրանսիական հեղափոխության սկզբում (Նիլ, 1990 թվական): 17-րդ դարի վերջին աշխարհի գերիշխող առևտրային կայսրությունը Նիդեռլանդների Հանրապետությունն էր, որի ամենակարևոր ֆինանսական կենտրոնը գտնվում էր Ամստերդամում, որտեղ տեղակայված էին բանկերը, արտարժույթի առևտուրը, ֆոնդային առևտուրը և ձուլակտորների առևտուրը: Եվ հենց Ամստերդամում էին հոլանդացի ներդրողները այդ ժամանակ իրենց միջոցները ուղղորդում արտասահման: Ամստերդամի բորսան դիրքավորվել էր որպես համաշխարհային շուկա, որտեղ փոխանակվում էին տարբեր տեսակի արժեթղթեր և ապրանքներ: Հենց այս ժամանակահատվածում էր, որ Լոնդոնը և Ամստերդամը սերտորեն ինտեգրված էին ֆինանսապես (Իգլի և Սմիթ, 1976; Նիլ, 1990). Ամստերդամը ստանձնեց ավագ գործընկերոջ դերը՝ հանդես գալով որպես Լոնդոնի կայունացնող ուժ անգլիական ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակներում:

Այնուամենայնիվ, հենց դասական ոսկու ստանդարտի դարաշրջանում (1870-ականների կեսերից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը ընկած ժամանակահատվածը) էր, որ ֆինանսական ինտեգրացիան սկսել է ձևավորվել Եվրոպայում: Օրինակ, այս ժամանակահատվածներում արժեթղթերի և արտարժույթի շուկաները սերտորեն կապված էին. Բաժնետոմսերի և պարտատոմսերի շուկաները միջազգային առումով կապված էին. միջազգային արբիտրաժային գործունեությունը օտար չէր. և խոշոր տնտեսությունների առևտրային և ներդրումային բանկերը կապ են հաստատել (Ջեքսոն և Լոթիան, 1993 թվական; Լոթիան, 2000 թվական):

Ի վերջո, 1980-ական և 1990-ական թվականներին ֆինանսական ինտեգրման զգալի աճ է նկատվել (Լոթիան, 2000 թվական): Օրինակ՝ իրական փոխարժեքի անկայունության կտրուկ աճի և այդ տարիներին ռիսկի աճի բախվելով՝ միջազգային ֆինանսներին առնչվող հաստատությունները համատեղ աշխատել են այս մարտահրավերները լուծելու համար: Միջազգային կապիտալի շարժունակության կարգավորող սահմանափակումները, ինչպիսիք են կապիտալի վերահսկողությունը, տոկոսադրույքների առաստաղները և այլն, թուլացել և վերացվել են, քանի որ նման կարգավորող շրջանակը թանկ էր նոր շուկայական միջավայրում: Փոխարժեքի անկայունության անբարենպաստ հետևանքները զսպելու համար մշակվել են նոր ֆինանսական գործիքներ և շուկաներ:

## Առավելություններ
Ֆինանսական ինտեգրման առավելություններից են կապիտալի արդյունավետ բաշխումը, ավելի լավ կառավարումը, ներդրումների և աճի ավելի բարձր մակարդակը, ինչպես նաև ռիսկերի բաշխումը: Լևինը(2001) ցույց է տալիս, որ ֆինանսական ինտեգրացիան օգնում է ամրապնդել ներքին ֆինանսական հատվածը՝ թույլ տալով ավելի արդյունավետ կապիտալի բաշխում և ավելի մեծ ներդրումների ու աճի հնարավորություններ: Ֆինանսական ինտեգրացիայի արդյունքում արդյունավետության բարձրացում կարող է գրանցվել նաև ներքին ընկերությունների շրջանում, քանի որ նրանք ստիպված են ուղղակիորեն մրցակցել արտասահմանյան մրցակիցների հետ. այս մրցակցությունը կարող է հանգեցնել ավելի լավ կորպորատիվ կառավարման (Կոսե և այլք, 2006 թվական): Եթե կապիտալի ավելի լայն բազայի հասանելիությունը տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժն է, ապա ֆինանսական ինտեգրացիան լուծումներից մեկն է, քանի որ այն նպաստում է կապիտալի հոսքերին զարգացած տնտեսություններից՝ հարուստ կապիտալով, դեպի սահմանափակ կապիտալով զարգացող տնտեսություններ: Այս կապիտալի ներհոսքերը կարող են զգալիորեն նվազեցնել կապիտալի արժեքը կապիտալի պակաս ունեցող տնտեսություններում՝ հանգեցնելով ներդրումների աճի (Կոսե և այլք, 2006 թվական): Նմանապես, ֆինանսական ինտեգրացիան կարող է օգնել կապիտալի պակաս ունեցող երկրներին դիվերսիֆիկացնել իրենց արտադրական բազաները, որոնք հիմնականում կախված են գյուղատնտեսական գործունեությունից կամ բնական պաշարների արդյունահանումից. այս դիվերսիֆիկացիան պետք է նվազեցնի մակրոտնտեսական անկայունությունը (Կոսե և այլք, 2006 թվական): Ֆինանսական ինտեգրացիան կարող է նաև օգնել կանխատեսել սպառման անկայունությունը, քանի որ սպառողները խուսափում են ռիսկից և ցանկանում են օգտագործել ֆինանսական շուկաները որպես իրենց եկամտի ռիսկի ապահովագրություն, ուստի եկամտի աճի վրա ժամանակավոր յուրօրինակ ցնցումների ազդեցությունը սպառման աճի վրա կարող է մեղմվել:

## Անբարենպաստ ազդեցություններ
Ֆինանսական ինտեգրացիան կարող է նաև բացասական հետևանքներ ունենալ: Օրինակ, ֆինանսական ինտեգրացիայի ավելի բարձր աստիճանը կարող է լուրջ ֆինանսական վարակ առաջացնել հարևան, տարածաշրջանային և/կամ համաշխարհային տնտեսություններում: Բացի այդ, Բոյդը և Սմիթը (1992 թվական) պնդում են, որ կապիտալի արտահոսքը կարող է հոսել կապիտալով աղքատ երկրներից, որոնք ունեն թույլ ինստիտուտներ և քաղաքականություն, դեպի կապիտալով հարուստ երկրներ, որոնք ունեն ավելի բարձր ինստիտուցիոնալ որակ և առողջ քաղաքականություն: Հետևաբար, ֆինանսական ինտեգրացիան իրականում վնասում է կապիտալով սակավ երկրներին, որոնք ունեն վատ ինստիտուցիոնալ որակ և անորակ քաղաքականություն:

## Վերջին զարգացումները
Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ֆինանսական ինտեգրման զգալի աճ է գրանցվել. այս աճող ֆինանսական ինտեգրացիան ստեղծում է մեծ քանակությամբ միջսահմանային կապիտալի հոսքեր ինչպես արդյունաբերական երկրների, այնպես էլ արդյունաբերական և զարգացող երկրների միջև: Բացի այդ, ֆինանսական ինտեգրացիայի այս աճը մոտեցնում է համաշխարհային ֆինանսական շուկաները և սրում է արտասահմանյան ֆինանսական հաստատությունների ներկայությունը ամբողջ աշխարհում: Աշխարհում կապիտալի արագ հոսքերի պատճառով 1980-ականների վերջին և 1990-ականներին տեղի ունեցած արժութային և ֆինանսական ճգնաժամերը անխուսափելի էին: Հետևաբար, զարգացող երկրները, որոնք ողջունեցին չափազանց մեծ կապիտալի հոսքերը, ավելի խոցելի էին այս ֆինանսական խանգարումների նկատմամբ, քան արդյունաբերական երկրները: Լայնորեն տարածված է այն կարծիքը, որ այս զարգացող տնտեսությունները նույնպես շատ ավելի բացասաբար են տուժել: Վերջերս տեղի ունեցած այս ֆինանսական ճգնաժամերի պատճառով թե՛ գիտնականների, թե՛ մասնագետների շրջանում բուռն բանավեճ է ծավալվել ֆինանսական ինտեգրման ծախսերի և օգուտների վերաբերյալ: Այս բանավեճը շարունակվում է (Կոսե և այլք, 2006 թվական):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ