Ցիսանա Տատիշվիլի

**Ցիսանա Բեժանի Տատիշվիլի** (, ), վրացի խորհրդային օպերային երգչուհի, մանկավարժ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1979)։

## Կենսագրություն
Ցիսանա Տատիշվիլին ծնվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Թբիլիսիում։

1963 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի երգեցողության դասարանը Գ. Կարտվելիշվիլիի ղեկավարությամբ (սովորել է նաև Դ. Մչեդլիձեի մոտ)։

1963-1992 թվականներին եղել է Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի։ Ելույթներ է ունեցել Մեծ թատրոնում (Մոսկվա), Կոմիշե օպերում (Բեռլին)։

Հանդես է եկել որպես երգչուհի, կատարել է այնպիսի մոնումենտալ ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Լյուդվիգ վան Բեթհովենի «Սիմֆոնիա № 9»-ը, Լյուդվիգ Բեթհովենի «Ռեքվիեմը»։ Նրա կամերային երգացանկն ընդգրկում է Պյոտր Չայկովսկու և Սերգեյ Ռախմանինովի ռոմանսների, գերմանացի ու իտալացի կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների, Օթար Թաքթաքիշվիլու և Ալեքսեյ Մաճավարիանու կամերային ստեղծագործությունների կատարումներ։

Ցիսանա Տատիշվիլին համերգային շրջագայություններ է կատարել արտասահմանում (ԳԴՀ, Լեհաստան, Չեխոսլովակիա, Անգլիա, Իտալիա, Իսպանիա, Պորտուգալիա, Ավստրիա, Շվեդիա)։

Դասավանդել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր)։ Հումանիտար ակադեմիայի ակադեմիկոս է։

2010 թվականին Թբիլիսիի Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոնի շենքի դիմաց տեղադրվել է Ցիսանա Տատիշվիլիին նվիրված աստղ։

Ցիսանա Տատիշվիլիի ամուսինը՝ Գեորգի Տոտիբաձեն (1928-2010), եղել է նկարիչ, Վրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Վրաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի ռեկտոր։

Ցիսանա Տատիշվիլին մահացել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Թբիլիսիում։ Թաղվել է Դիդուբեի պանթեոնում։

## Ճանաչում և մրցանակներ
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1973)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1979)
* Վրացական ԽՍՀ Զ. Փալիաշվիլու անվան պետական մրցանակ (1979)
* Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան մրցանակ (1987)
* Պատվո շքանշան (2010)
* Նախագահական շքանշան «Փայլ» (Վրաստան, 2012)
* Շվեյցարական մեդալ
* «Արվեստն ինքն անմահություն է» մրցանակ («Մզեչաբուկի» արվեստների միջազգային ասոցիացիա և Մարիա Կալասի միություն)
* Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացի (2012)

## Դերերգեր
* «Դաիսի», Զաքարիա Փալիաշվիլի – *Մարո*
* «Աբեսալոմ և Էթերի», Զաքարիա Փալիաշվիլի – *Էթերի*
* «Մինդիա», Օթար Թաքթաքիշվիլի – *Մզիա*
* «Լուսնի առևանգումը», Օթար Թաքթաքիշվիլի – *Թամար*
* «Ասք Տարիելի մասին», Շալվա Մշվելիձե – *Դարեջան*
* «Պիկովայա դամա», Պյոտր Չայկովսկի – *Լիզա*
* «Տրուբադուր», Ջուզեպպե Վերդի – *Լեոնորա*
* «Աիդա», Ջուզեպպե Վերդի – *Աիդա*, *Ամներիս*
* «Օթելլո», Ջուզեպպե Վերդի – *Դեզդեմոնա*
* «Տոսկա», Ջակոմո Պուչչինի – *Տոսկա*
* «Ջանի Սկիկի», Ջակոմո Պուչչինի – *Լաուրետա*
* «Լոենգրին», Ռիխարդ Վագներ – *Օրտրուդա*
* «Թռչող հոլանդացի», Ռիխարդ Վագներ- *Սենտա*
* «Գյուղական պատիվ», Պիետրո Մասկանի – *Սանտուցա*
* «Սալոմե», Ռիխարդ Շտրաուս – *Սալոմե*
* «Իշխան Իգոր», Ալեքսանդր Բորոդին – *Պոլովչանկա*
* «Տրավիատա», Ջուզեպպե Վերդի – *Ֆլորա*
* «Պարահանդես-դիմակահանդես», Ջուզեպպե Վերդի – *Ամելիա*
* «Դոն Կարլոս», Ջուզեպպե Վերդի – *Ելիզավետա*, *Էլոբի*
* «Դոն Ժուան», Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ – *Դոննա Աննա*
* «Բանկ բան», Ֆերենց Էրկել – *Գերտրուդա*
* «Էդգար», Ջակոմո Պուչչինի – *Ֆիդելիա*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վրացի օպերային երգիչներ