Յոկո Կուսակա

**Յոկո Կուսակա** (**', ), [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ|հետպատերազմյան]] շրջանի [[Ճապոնական գրականություն|ճապոնացի գրող]]՝ կարճ, բայց վառ ու բեղմնավոր ստեղծագործական կարիերայով։

Հրատարակվել է «V I K I N G» ամսագրում, իսկ 19 տարեկանում առաջադրվել է [[Ռյունոսկե Ակուտագավա]]յի անվան մրցանակ անվանակարգում այնպիսի գրական գործիչների հետ, ինչպիսին Ռյոիչի Ցուջին է, Հոտտա Յոշիեն (**', ) և այլք:

Յոկո Կուսական բարդ բնավորություն, դժվարին ճակատագիր է ունեցել։ Նա բախվել է դժվարությունների, որոնք երիտասարդ աղջիկն ի վիճակի չի եղել  հաղթահարել՝  ընտանիքում չհասկացվածություն, արգելված սեր, միջանձնային կոնֆլիկտ, ստեղծագործական ճգնաժամ։ Այս ամենն արտացոլվել է Կուսակայի ստեղծագործության մեջ՝ դարձնելով նրա ստեղծագործություններն առանձնահատուկ անձնական և ճնշող:

Գրողն ինքնասպանության չորս փորձ է կատարել, որոնցից վերջինը հաջողվել է։ Դրա անմիջական պատճառն ամուսնացած տղամարդու հանդեպ անպատասխան սերն էր, որը Միցումուրա անունով շոշափվել է Կուսակայի վերջին «Եվ կրկին, հրաժեշտ» (**', «Իկուդոմեկա նոսայգո») վեպում:

== Կենսագրություն ==
=== Վաղ տարիներ ===
Կուսակա Յոկոն ծնվել է 1931 թվականի մարտի 27-ին [[Կոբե]]ում ([[Հյոգո (պրեֆեկտուրա)|Հյոգո]] պրեֆեկտուրա): Նա Յոշիկումա և Հիսակո ամուսնական զույգի երկրորդ երեխան էր։ Ծննդյան ժամանակ նրան տվել են **Կավասակի Սումիկո** անունը։ Նրա հայրը՝ Յոշիկումա Կավասակին «Կավասակի [[Նավաշինարան|նավաշինարանի»]] (**', «Կավասակի զոսենձո», որը հիմնադրվել է 1896 թվականին և վերաճել է *Kawasaki Heavy Industries**,* որն այժմ աշխարհում  խոշորագույն արդյունաբերական կոնցեռն է) հիմնադիր Շոզո Կավասակիի (**') ժառանգն էր:

5 տարեկանից Յոկոն հաճախել է «Շոեյի կրտսեր քոլեջի» (**') մանկապարտեզ, որտեղ սովորել է ճապոնական ավանդական պար «նիհոն-բույո» և դաշնամուր նվագել: 1937 թվականին նա ընդունվել է Կոբեի «Սուվայամա քաղաքային տարրական դպրոց» (**')։ Այս շրջանում, իր հոր ազդեցությամբ, Յոկոն սկսել է գրել [[Հոքու|հայկու]] և [[թանկա]] ժանրերով։ Այնուհետև, 1943 թվականի ապրիլին նա տեղափոխվել է «Կոբի Յամատե աղջիկների կրտսեր և ավագ դպրոց» (**')։ 1947 թվականի նոյեմբերին դպրոցն ավարտելուց հետո Յոկոն ընդունվել է «Սոայի կանանց կրտսեր քոլեջ» (**') դաշնամուր նվագելում մասնագիտանալու համար, բայց հաջորդ ամիս թողել է ուսումը և աշխատանքի ընդունվել որպես բրդյա իրերի վաճառողուհի։

=== Գրական դեբյուտ և Ռյունոսուկե Ակուտագավայի մրցանակի առաջադրում ===
Կուսակա Յոկոն մանկուց հետաքրքրություն է ցուցաբերել գրականության նկատմամբ։ Հոր ազդեցությամբ, ով գրում էր [[Հոքու|հայկու]], նա միացել է հայկու պոեզիայի միությանը և նույնիսկ մի քանի բանաստեղծություններ հրատարակել «Հյակուսեյ» (**', «Հարյուր սերունդ»)  և «Բունսյո կուրաբու» (**', «Գրական ակումբ») ամսագրերում իր իսկական անունով։ Բայց վեց ամիս հետո նա թողել է պոեզիան և հաջորդ երեք ամիսները գրել է «սեղանի վրա»:

Գրողն ինքը հավատում էր, որ իր իսկական գրական ուղին սկսվել է 1949 թվականին, երբ նա «ծնվեց» որպես Կուսակա Յոկո: Ընկերոջ` Շիմաո Տոշիոյի միջոցով նա ծանոթացել և միացել է [[դոջինշի]] «ＶＩＫＩＮＧ» (**') գրական անկախ ամսագրին` գրող Ֆուձի Մասահարուի ղեկավարության ներքո (**'): Նույն թվականի սեպտեմբերին ամսագրի տասներորդ համարում տպագրվել է «Նյուբայ» (**', «Մտնելով անձրևների սեզոն») պատմվածքը «Միայն լուսինն ու դեղձը» (**' - «Ցուկի տոմոմո նոմի») և «Մահացածները» (**', «Ինդա հիտո»)  բանաստեղծությունների հետ միասին: Արդյունքում երիտասարդ գրողը գրական շրջանակներում առաջին անգամ հայտնի է դարձել **Կուսակա Յոկո** անունով։ *[[Օսակա]]յի համալսարանում* ամսագրի հաջորդ հանդիպման ժամանակ այս աշխատանքը հակասական գնահատականների է արժանացել, բայց Ֆուջի Մասահարուն Կուսակայի մասին ասել է. «Տեսեք, մեկ տարի հետո նա կառաջադրվի Ակուտագավայի մրցանակին»: Այն ժամանակ ոչ ոք, այդ թվում՝ գրողը, չէր էլ կասկածում, որ այս խոսքերը մարգարեական են լինելու։

VIKING ամսագրում տպագրվել է «Անկում ապրող աշխարհը» (**', «Օտցիտե յուկու սեկայի») յոթանասուն էջանոց պատմվածքը: Դրանից առաջ, Կեյ Վակասուկիի (**') խորհրդով Կուսական այս աշխատանքը ներկայացրել էր Տոկիոյի «Գրական մայրաքաղաք» (**', «Բունգեյու սյուտո») ամսագրին, սակայն դրա հրապարակումը չի հաստատվել։ Այնուամենայնիվ, «Անկում ապրող աշխարհը» գրավել է «Սակուհինզյա» (**', «Ստեղծագործություն») հրատարակչության ուշադրությունը և 1950 թվականին տեղադրվել է այդ ամսագրի հինգերորդ համարում «Դոմինոյի խոստովանություն» (**', «Դոմինո նո օցուգե») նոր վերնագրով։ Այդ տարվա օգոստոսին Կուսական հրատապ հեռագիր է ստացել Մաեդա Սիմինորիից (**'), որ «Դոմինոյի խոստովանությունը» պատմվածքն առաջադրվել է Ռյունոսկե Ակուտագավայի անվան 23-րդ մրցանակին: Թեև նա չի արժանացել այդ մրցանակին, իրադարձությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել գրողի վրա՝ ստիպելով նրան նորովի վերաբերվել իր ստեղծագործությանը:

Կուսակա Յոկոն ամենևին համաձայն չի եղել, թե ինչպես են ժամանակակից գրողները կանանց ներկայացնում, և հիմնականում գրել է կանանց մասին՝ իր սեփական պատկերացումներին համապատասխան՝ փորձելով դրանք դիտարկել տարբեր կողմերից։ Դա ակնհայտորեն երևում է նրա «Մոխրացած հիշողություններ» վեպում, որտեղ, ինչպես ինքն է նշել, նա «փորձել է ցույց տալ ոչ այնքան իր ուղին, որքան յուրաքանչյուր կնոջ հասունանալու ճանապարհը»: Ֆուջի Մասահարուն դրական է արտահայտվել վեպի մասին։ Բացի այդ, 1949 թվականի Ակուտագավա Ռյունոսուկե մրցանակի դափնեկիր Ինոուե Յասուշին գովաբանել է վեպը որպես «գերազանց ստեղծագործություն» և վեպը խորհուրդ է տվել գրական շրջանակներում: Այնուամենայնիվ, այն ճանաչում չի ստացել։

Կուսակա Յոկոն ծանր է ընդունել հանրության սառը վերաբերմունը, թեև նա իր աշխատանքը շատ ավելի բարձր էր գնահատում, քան մրցանակին առաջադրված «Դոմինոյի խոստովանությունը» աշխատանքը: Իր ունակություններից հիասթափված՝ նա հեռացել է «V I K I N G»-ից 1951 թվականի փետրվարին։

### «Դատարկության և խառնաշփոթի ժամանակ»
«V I K I N G» ամսագրից հեռանալը նշանավորել է նրա «խառնաշփոթ կյանքի» սկիզբը, որը նշանավորվել է գործունեության հաճախակի փոփոխություններով։ 1951 թվականի օգոստոսին աղջիկը միաժամանակ երկու տեղ է աշխատել՝ կոսմետիկայի ընկերության գովազդային բաժնում և NJB ռադիոկայանում (այժմ՝ Mainichi Broadcasting System)։ Մեկ ամիս անց նա թողել է իր առաջին աշխատանքը և սկսել է հայտնի պատմվածքների բեմականացված ընթերցումներով հանդես գալ։ Այդ հաղորդման հեռարձակումից հետո վեց ամիս նա ընթերցումներ է կատարել «Կանանց կրթության գրադարանի» (**', «Ձյոսեի կյոյո յունգո») համար:

Այս ընթացքում Յոկոն գրել է նաև մի քանի մանկական պիեսներ և փորձել է իր ուժերը ռեժիսուրայում։ Գրողի կյանքի այս փուլը իրադարձություններով լի է եղել, բայց ոչ երջանիկ: Նրա փորձած գործունեություններից և ոչ մեկից նա չի ստացել այն բավարարվածությունը, որը կարող էր բերել նրան միայն գրական ստեղծագործությունը: Սակայն նա այլևս գրել չէր կարող։ «Դատարկության ժամանակահատվածում», որը Կուսակայի մոտ սկսվել էր VIKING-ից հեռանալուց հետո, 1952 թվականի հունվարին, երբ նա հրատարակել է միայն մեկ պատմվածք` «Բլրոտ ճանապարհը» (**', «Սակամիսի») պատմվածքը` գրված  «Կոբեի նորությունների օրաթերթ» (**', «Կոբեյուսին նիպպո») թերթի պատվերով:

=== Վերադարձ «V I K I N G» ===
1952 թվականի փետրվարին Յոկոն թողել է երկու աշխատավայրերը` կոսմետիկ ընկերությունն ու հեռարձակման կայանը, և գնացել է [[Կյուսյու]], բայց շատ շուտով, իմպուլսիվ մղումով, նորից վերադարձել է քաղաք։ Իր համար կարևոր բոլոր ոլորտներում իր անհաջողության գիտակցումը աղջկան դրդել է ինքնասպանության փորձ կատարել։ Յոկոն ողջ է մնացել, բայց գրեթե անմիջապես հիվանդացել է թոքային տուբերկուլյոզով, որը պահանջում էր  վեցամսյա ինտենսիվ բուժում։

1952 թվականի մարտին նա վերադարձել է VIKING, որտեղ սկսել է հրատարակել իր հին ձեռագրերը։ Կարճ ժամանակ աղջկան հետաքրքրել է դրամատուրգիան։ Նրա պիեսից, որը գրվել է 1952 թվականի մայիսին, սկսվել է Կոբում Դրամայի հետազոտական ինստիտուտի գործունեությունը, որի բացման արարողության ժամանակ` հոկտեմբերին նա պոեզիայի ընթերցումներ է կատարել:

[[Սիմոնա դը Բովուար|Սիմոն դը Բովուարի]] «Հյուրը» (ֆր.` ''L’Invitée,  1943'') վեպի ընթերցանությունը նոր շունչ է հաղորդել գրողի ստեղծագործությանը, որը նրան հանգեցրել է այն մտքին, որ միայն ուրիշների կողմից ճանաչումը կարող է արժեք տալ իր գոյությանը: Փորձելով արտահայտել այս միտքը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր մարդուն բնորոշ ներքին հակամարտությունը, Կուսական սկսել է գրել իր վերջին լուրջ վեպը՝ «Փառավոր պահը» (**', «Հանաբանասիկի սյունկան»): Երբ նա 150 էջանոց աշխատանքը ներկայացրել է Ֆուջի Մասահարուին, նա շատ բացասական գնահատական է տվել։ Այնուամենայնիվ, Կուսական չի կոտրվել և, վերաշարադրելով վեպը, այն ուղարկել է «ＶＩＬＬＯＮ» ամսագրին։ Ավելի ուշ, իր ինքնակենսագրությունում՝ «Կուսակա Յոկոյի կյանքը և մահը», նա նկարագրել է «Փառավոր պահը» որպես «աշխատանք, որը ոչնչացրեց Կուսակա Յոկոյին»:

«ＶＩＬＬＯＮ»-ում հրապարակումից հետո գրողը ենթարկվել է քննադատությունների տարափի։ Հերթական անգամ այն աշխատանքը, որը նա «ծնել էր տանջանքների միջով», մերժվել էր հասարակության կողմից։ Կուսական վերջապես համոզվելով, որ իր ջանքերն ապարդյունություն են, գրել է. «որքան էլ ջանքեր էր գործադրել, նա չկարողացավ ստեղծել մեծ բան»:

## Անձնական կյանք
Յոկո Կուսակայի վրդովմունքն ավելի է սրվել անձնական կյանքում առկա դժվարություններից։ Կուսակայի դրաման այն էր, որ նա հարաբերությունների մեջ էր միաժամանակ երեք տղամարդու հետ, բայց նա իսկապես սիրել է միայն մեկին՝ Միցումուրային, որը, սակայն, չի փոխադարձել նրա զգացմունքներին: Տառապելով անպատասխան զգացմունքներով՝ աղջիկը մի քանի անգամ փորձել է ինքնասպան լինել։ Որպեսզի Կուսական ինքնասպան չլինի, Միցումուրան ամուսնության առաջարկություն է արել նրան։ Բայց նրանց հաջորդ հանդիպման ժամանակ, շատ հարբած լինելով, նա «սարսափելի բաներ ասաց նրան»: Ցանկանալով պարզաբանել Միցումուրայի իրական զգացմունքները, Կուսական խնդրել է նրան կապվել իր հետ մինչև դեկտեմբերի 30-ի երեկոյան ժամը 22-ը, սակայն ոչ մի զանգ չի եղել: Կուսական կորցրել է վերջին բանը, որն իրեն կարող էր պահել այս աշխարհում՝ անձնական երջանկության հույսը Միցումուրայի հետ:

### Մահվան մահճում վեպ և ինքնասպանություն
1952 թվականի  դեկտեմբերի 28-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ի վաղ առավոտյան Կուսակա Յոկոն աշխատել է «Եվ կրկին հրաժեշտ» վեպի վրա, որը արդյունքում դարձել է նրա ինքնասպանության գրառումը։ Ինքը՝ գրողն այս ստեղծագործությունը ներկայացրել է այսպես. «Սա իմ վերջին աշխատանքն է։ Սա վեպ չէ։ Այդ ամենը ճշմարտություն է: Սրտիս խոստովանությունն է»։ Սյուժեն կենտրոնանում է Կուսակայի տանջանքների վրա, որը կաշվից դուրս է գալիս երեք տղամարդկանց՝ Միցումուրայի, Թամուրայի և Կիտոյի միջև: Նա «ամուսնական պայմանագիր» է կնքում օծանելիքի վաճառական Թամուրայի հետ, սակայն իրականում շարունակում է սիրել միայն հարբեցող Միցումուրային։

Վեպն ավարտելուց հետո Կուսական Կիոտո մեկնելով ձեռագիրը հանձնել է Միցումուրային, որից հետո նա հասել է *Ռոկկո կայարան* (**', «Ռոկկո էկի»): Դա նրա համար հիշարժան վայր էր. այնտեղ իր ուսուցչի` Շիմաո Տոշիոյի տունն էր, որտեղ նա առաջին անգամ բերել էր իր պատմությունը, 1949 թվականին: Հենց այստեղ էր սկսվել նրա՝ որպես գրողի ուղին:

1952 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ Ամանորի գիշերը, Կուսակա Յոկոն ինքնասպան է եղել՝ իրեն նետելով Կոբեի Սաննոմիա (**', թարգմանաբար` *երեք տաճար*) բնակավայրից եկող էքսպրես գնացքի տակ։

## Հրապարակումների ցանկ
* 1955 թվականին «Ահա այպիսի կին եմ ես. Յոկո Կուսակայի ստեղծագործությունների ժողովածու» (*)*, Վակո հրատարակչություն (**',  «Վակո սյա»)
* 1956 թվականին «Յոկո Կուսակայի բանաստեղծությունների ժողովածու» (**')
* 1978 թվականին «Կինը: Յոկո Կուսակայի ստեղծագործությունների ժողովածու» (**'), Ռոկկո հրատարակչություն (**' «Ռոկկո սյուպպան»)
* 1979 թվականին «Յոկո Կուսակայի բանաստեղծությունների ժողովածու» (**'), Ռոկկո հրատարակչություն
* 1979 թվականին «Նամակ Յոկո Կուսակայից» (**'), խմբագիր` Ֆուջի Մասահարու, Ռոկկո հրատարակչություն
* 1979 թվականին «Փառավոր պահը», «Մուսյո-F» (**' «Մուսյոսյա-F» ) գրքի ֆոնդ
* 1980 թվականին «Յոկո Կուսակայի ստեղծագործությունների ժողովածու. Նոր հրատարակություն» ('')'', խմբագիր` Ֆուջի Մասահարում, «Կոսո» հրատարակչություն (**'  «Կոսո սյա»), վերանայված` 1989 թվականին
* 2002 թվականին «Յոկո Կուսակայի բանաստեղծությունների ժողովածու» (**'), Հոկուսո հրատարակչություն (**', «Հոկուսո սյա»*)*
* 2003 թվականին «Յոկո Կուսակայի երկերի ամբողջական ժողովածու» (**') 3 հատորով, Կանաե գրախանութ (**',   «Կանայե սյոբո»), խմբագիր` Կաձուո Սատո (**')
* 2003 թվականին «Դոմինոյի խոստովանություն» (**'), «Բենսեյ» հրատարակչություն (**', «Բենսեյ սյուպպան»), Բենսեյ գրադարանի երիտասարդական գեղարվեստական ​​գրականության հավաքածու
* 2005 թվականին «Եվ կրկին հրաժեշտ. Յոկո Կյուսակա յի ստեղծագործությունների լիակատար ժողովածու» ('')'', Կոդան հրատարակչության (**'  «Կոդան սյա») գրքի ֆոնդ
* 2008 թվականին «Յոկո Կուսակայի էությունը» (**'), խմբագիր` Մարի Հայակավա (**'), «Կավադե» գրահրատարակչություն (*, «Քավադե սյոբոյ սյոսինսա», Kawade Shobō Shinsha)* :
* 2010 թվականին «Փառավոր պահը» (*),  «Մուսյո-F» ( «Մուսյոսյա-F») գրքի ֆոնդ*

## Հիշատակ
* 1953 թվականին լույս է տեսել «VIKING» ամսագրի 47-րդ համարը՝ նվիրված երիտասարդ գրողի մահվան տարելիցին։ Այն բացվել է Յոկո Կուսակայի «Եվ կրկին հրաժեշտ» վեպի հրապարակմամբ, որը Միցումուրայի միջոցով ընկել է Ֆուջի Մասահարուի ձեռքը, որին աղջիկը ձեռագրերը տվել էր իր ինքնասպանության նախօրեին։ Բացի այդ, համարում ներառվել է Կաձուկո Իմայի, Մաիդա Սումինորիի (** ), Ֆուջի Մասահարուի և այլոց մահախոսականները։
* 1955 թվականին Շոբոյի Տիկումա հրատարակչությունը (*)* հրատարակել է Ֆուջի Մասահարուի «Կեղծում. Յոկո Կուսակայի կենսագրությունը»: Այս աշխատանքը հետագայում տպագրվել է VIKING ամսագրի 61-րդ համարում «Էլիզաբեթ. Յոկո Կուսակայի կենսագրությունը»։
* 1983 թվականին խորհրդային կոմպոզիտոր Միխայիլ Իոսիֆովիչ Ռոյտերշտեյնը գրել է «Ճանապարհը հատելը» վոկալ ցիկլը Յոկո Կուսակայի խոսքերով, թարգմանիչ` Եվգենի Շտայներ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 富士正晴『贋・久坂葉子伝』筑摩書房 1956　ちくま文庫、講談社文芸文庫 [Մասահարու Ֆուջի, «Յոկո Կուսակայի կեղծ պատմությունը», Չիկումա Շոբո, 1956, Չիկումա Բունկո, Կոդանշայի գրական գրադարան]
* 『神戸残照久坂葉子』柏木薫,志村有弘,久坂葉子研究会編 勉誠出版 2006 [Կոբի Զանտերու, «Կուսակա Յոկո», 2006]
* 柏木薫『その日の久坂葉子』編集工房ノア 2011, [Կաորու Կաշիվագի, «Յոկո Կուսական այդ օրը», 2011]
* Е. С. Штейнер. «Поэзия Ёко Кусака» // *Современная художественная литература за рубежом*. 1982, № 1, сс. 136—138. [Եվգենի Շտայներ, «Յոկո Կուսակայի պոեզիա», 1982]

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Երկաթուղային պատահարներից մահացածներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ