open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սեպուհ Սիմոնյան

**Սեպուհ Սիմոնյան** (), ամերիկահայ երգիչ, երգերի հեղինակ, ստեղնաշարահար և պրոդյուսեր, Լոս Անջելեսում ձևավորված Capital Cities ինդի փոփ խմբի երկու անդամներից մեկը։

## Կենսագրություն
Սիմոնյանը ծնվել է 1978 թ. Հալեպում, Սիրիա։ Ունի լիբանանահայ ծնողներ, որոնց նախնիները Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ էին։ Հայրական պապը Կիլիկիայից էր (այժմ՝ Թուրքիայի Չուքուրովա շրջանը)։ Սիմոնյանի ծնողները Բեյրութից են՝ Լիբանանից, սակայն, ինչպես երգիչն է ասում, քաղաքացիական պատերազմի պատճառով, նրա մայրը ստիպված էր փախչել, և ի վերջո ապագա երգիչը ծնվեց Սիրիայում։ Այնուհետև՝ Սեպուհի ծնվելուց կարճ ժամանակ անց, ընտանիքը վերադարձավ Լիբանան, որտեղ մնաց մինչև 1985 թ.։ Այնուհետև, քաղաքացիական պատերազմի պատճառով, նրանք վերջնականապես տեղափոխվեցին ԱՄՆ։

Սիմոնյանը մեծացել է ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես շրջանում։ Նրա ընտանիքը միշտ եղել է ներգրավված ԱՄՆ հայկական համայնքում։ Ինքը՝ Սեպուհ Սիմոնյանը, 1990-ականների վերջին հայկական «**Ասպարեզ**» պարբերականի անգլալեզու բաժնում աշխատել է որպես խմբագրի օգնական։ Նա ավարտել է Գլենդելի ավագ դպրոցը։ Սեպուհը Կալիֆորնիայի Պետական Համալսարանի (Նորթրիջ) սաներից է, որտեղ երաժշտություն է ուսանել։

## Երաժշտական գործունեությունը
Սիմոնյանն իր առաջին երաժշտական խումբն ունեցավ ընդամենը 15 տարեկանում։ 2004 թվականին Սիմոնյանը՝ որպես մենակատար և ստեղնաշարահար, ու Ռայան Ուելքրը՝ որպես կիթառահար և բեքվոկալիստ, ձևավորում են "**Aviatic**" ռոք խումբը։

Սիմոնյանը հանդիպել է Ռայան Մերչենթին 2008 թ. "**Craigslist**" (Արձագանքի) միջոցով, երբ փնտրում էր երաժշտական պրոդյուսերի աշխատանք։ Ի սկզբանե նրանք աշխատում էին որպես հեղինակներ և գրում էին երգեր այլ խմբերի համար։ 2010 թ. ձևավորվեց նրանց դուետը՝ "Capital Cities" ինդի փոփ խումբը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ստեղնաշարահարներ
Սիրիական կրթական հեռուստաալիք

**Սիրիական կրթական հեռուստաալիք** () — Սիրիայի Արաբական Հանրապետության պետական, արբանյակային հեռուստաալիք։ Կենտրոնակայանը գտնվում է Դամասկոսում, հեռարձակվում է արաբերեն լեզվով։

## Հեռարձակումը
* BADR4։ 12092 V — 27500 — 3/4 արբանյակի միջոցով,
* Eutelsat 7 West A։ 10922 V — 27500 — 3/4 արբանյակի միջոցով,
* Arabsat-5A։ 10858 V — 2960 — 3/4 արբանյակի միջոցով;

Կատեգորիա:Արաբալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սիրիայի հեռուստաընկերություններ
Ֆոլկ ռոք

Ֆոլկ Ռոք () երաժշտական ժանր է,որում համատեղված է ֆոլկ երաժշտությունը և ռոք երաժշտությունը։ Իր առաջին և բուն իմաստով հասկացությունը վերաբերում է այն ժանրին, որը առաջացել է 1960-ականների կեսերին ԱՄՆ-ում և Միացյալ Թագավորությունում։ Ժանրի հիմնադիրներն է The Byrds խումբը Լոս Անջելեսից, որը սկսեց նվագել ազգային ավանդական երաժշտությունը, և Բոբ Դիլանը գրում է ռոք ոճում երաժշտական գործիքավորումը՝ հիմնավորապես ազդվելով Բիթլզների և այլ բրիտանական խմբերի երգերից։ Ֆոլկ ռոք տերմինը առաջին անգամ օգտագործվել է 1965 թվականի հունիսին  U.S music press խմբագրության կողմից, երբ փորձում էին նկարագրել The Byrds խմբի երաժշտական նորարարությունը։ Նույն ամսին խումբը թողարկեց իր դեբյուտային ալբոմը։ The Byrds-ը թողարկեց Բոբ Դիլանի "Mr. Tambourine Man" երգը, և հաջորդող կոմերցիալ հաջողությունները 1960-ականներին իսկական ֆոլկ ռոքայնին պայթյուն առաջացրեցին։ Դիլանն ինքը շատ ազդված էր ժանրից, հատկապես իր ձայնագրություններից, որոնք արվել էին էլեկտրիկ ռոք խմբի հետ Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited և Blonde on Blonde ալբոմներում։ Դիլանի ներկայությունը 1965 թվականի հուլիսի 25-ին անցկացվող  Newport Folk Festival փառատոնին, էլեկտրիկ ռոք խմբի հետմեկտեղ, համարվում է առանցքային պահ ֆոլկ ռոքի պատմության պատմության ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆոլկ ռոք
Սևջուր (գետ, Լոռու մարզ)

**Սևջուր**, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, գոյանում է Խորգետակ և Չքնաղ գետերի միախառնումից և Ստեփանավան քաղաքի մոտ աջից միախառնվում Ձորագետին։ Երկարությունը 14 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ձորագետ գետի վտակներ
Massaya TV

**Massaya TV** ()՝ սիրիական մասնավոր արբանյակային հեռուստաալիք։ Կենտրոնակայանը գտնվում է Դամասկոսում և Դուբայում։ Հեռուստաալիքը մասնագիտացել է տարբեր տեսակի համերգների ու նմանատիպ միջոցառումների հեռարձակման գործում։ Massaya TV-ն առաջարկում է դիտել նաև դիմահարդարման և գեղեցիկ տեսք ապահովող մասնագետների հարցազրույցներ։

Կատեգորիա:Արաբալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սիրիայի հեռուստաընկերություններ
Դավիթ Սաֆարյան (ռեժիսոր)

**Դավիթ Սուրենի Սաֆարյան** (), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։

## Կենսագրություն
Դավիթ Սաֆարյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ 1972-1978 թվականներին եղել է Երևանի հեռուստաթատրոնի դերասան, Երևանի փաստագրական ֆիլմերի ստուդիայում ռեժիսորի օգնական, այնուհետև ռեժիսոր։ 1983 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ը՝ Ալեքսանդր Կոչետկովի արվեստանոցը։ 1983 թվականից Հայֆիլմի ռեժիսոր։

## Ֆիլմագրություն
### Դերերը կինոյում

### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Մարիխուանայի թանգարան

**Մարիխուանայի թանգարան**, գտնվում է Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամում։ Բացման տարուց՝ 1985 թվականից, մոտ երկու միլիոն մարդ է այցելել թանգարանը։ Թանգարանը հաճախորդներին տրամադրում է տեղեկություններ մարիխուանայի օգատագործման տարբեր եղանակների մասին (գյուղատնտեսությունից մինչև հագուստի արտադրանք)։ 2012 թվականին թանգարանի մասնաճյուղ բացվեց Բարսելոնայում։ Թանգարանը բաց է ժամը 10-ից 23-ը։ Մուտքը մեծահասակների համար արժե 9 եվրո, իսկ 13 տարեկանից փոքր երեխաների մոտքն անվճար է (մուտքը ծնողների հետ)։

## Ցուցանակներ
Թանգարանում ցուցադրվում են աճման տարբեր փուլերում գտնվող բույսեր, 1836 թվականի գերմանական Աստվածաշունչ, որը պատրաստված է մարիխուանայից, և այլն։ Թանգարանում են պահվում նաև արվեստի աշխատանքներ, ինչպես Դավիթ Տենիերսի «Մարիխուանա ծխող քահանաները ծխատանը»։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ամստերդամի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մարիխուանա
Կատեգորիա:1985 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Նիդերլանդներում
Addounia TV

**Addounia TV** ( թարգմանաբար՝ Խաղաղություն հեռուստաալիք) — սիրիական մասնավոր, հոգևոր արբանյակային հեռուստաալիք։ Հեռարձակումը սկսել է 2007 թ.-ի մարտի 23-ին։ Ակտիվորեն լուսաբանում է Սիրիական ճգնաժամը, որի համար արևմտյան երկրների կողմից արժանացել է քննադատության՝ Սիրիայի նախագահ Բաշշար ալ-Ասադին աջակցելու համար։

Կատեգորիա:Արաբալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սիրիայի հեռուստաընկերություններ
Դավիթ Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)

**Դավիթ Սաֆարյան**, կարող է վերաբերել՝

* Դավիթ Սաֆարյան, հայ ռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։
* Դավիթ Սաֆարյան (Դևիդ Հովիկի Սաֆարյան), ազատ ոճի ըմբիշ։
Քարախաչ (լեռ, Լոռի)

**Քարախաչ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բազումի լեռներում, Խորգետակի աջափնյակում, Գոգարան գյուղից 8,5 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 2728 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Մարիաննա Տեր-Զախարովա

**Մարիաննա Ռուբենի Տեր-Զախարովա** (), թատերական մանկավարժ, Բ․ Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանի ռեժիսոր, ՌԴ արվեստի վաստակավոր արտիստ, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Մարիաննա Տեր-Զախարովան ծնվել է 1925 թվականին։ 1970-1990-ական թվականների թատերական առաջատար մանկավարժներից մեկը։ Կրթել է այնպիսի հայտնի ռեժիսորների և դերասանների, ինչպիսիք են Ալեքսանդր Պորոխովշչիկովը, Լյուդմիլա Զայցևը, Վալերի Ֆոկինը, Նինա Ուսատովան, Իրինա Կուպչենկոն։

1984 թվականին Ուդմուրտիայի ազգային ստուդիայում խմբակ է ձևավորել, դասավանդել և ավարտացրել։

2015 թվականի հունվարի 11-ին Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտում կայացել է Մարիաննա Տեր-Զախարովային նվիրված հիշատակի երեկո։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

## Գրականություն
* Архивы РГАЛИ. Ф. 358, оп. 2, ед. хр. 926 лл.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Տասանորդի լեռներ

**Տասանորդի լեռներ**, *Դահնակի լեռնաշղթա, Դագնայի լեռներ* — լեռներ Հայաստանի Արարատի մարզում, Գեղամա լեռների հարավարևմտյան ճյուղավորություններից, Վեդի գետի և նրա ձախ վտակ Շաղափի սելավի ջրբաժանը։ Երկարությունը 12 կմ է, առավելագույն բարձրությունը 2535 մ՝ Տասանորդ լեռն է։ Լանջերը զառիթափ են՝ մասնատված ձորակներով։ Լանջերին տարածված են չորասեր, լեռնային տափաստաններ, իսկ կատարային մասում՝ լեռնային մարգագետիններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռնաշղթաներ
Տասանորդ (լեռ)

**Տասանորդ**, *Դահնակ*, լեռնագագաթ Արարատի մարզում, Գեղամա լեռների համակարգում, Լանջանիստ գյուղից 2 կմ հյուսիս–արևելք, Տասանորդի լեռների ամենաբարձր գագաթը։ Բարձրությունը 2535 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Իզրաայի գավառ

**Իզրաայի գավառ** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի մարզի 3 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Իզրաա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 246,804 բնակչություն։

Իզրաայի գավառը բաղկացած է 8 շրջաններից՝
* Իզրաայի շրջան (), կենտրոն՝ Իզրաա, բնակչություն 56,760
* Ջասիմի շրջան  (), կենտրոն՝ Ջասիմ, բնակչություն 39,624
* Ալ-Հիրաքի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Հիրաք, բնակչություն 40,979
* Նավայի շրջան (), կենտրոն՝ Նավա, բնակչություն 57,404
* Ալ-Շեյխ Մասքինի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Շեյխ Մասքին, բնակչություն 34,370
* Թասիլի շրջան (), կենտրոն՝ Թասիլ, բնակչություն 17,778

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Ռիֆ Դիմաշկ

**Ռիֆ Դիմաշկ** ()), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսում։ Ունի 18 036 կմ² տարածք և 2 836 000 բնակչություն։

Վարչական կենտրոնը Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոսն է։ Այն միաժամանակ նաև մեկ այլ՝ համանուն մարզի կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
Հյուսիս-արևելքում սահմանակցում է Հոմսի, հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի, հարավ-արևմուտքում՝ Դառաայի ու ալ-Կունեյտրայի մարզերի, հարավ-արևելքում՝ Հորդանանի և հյուսիս-արևմուտքում Լիբանանի հետ։

## Վարչական բաժանում
Մարզը բաժանված է տասը գավառների՝
* Ալ-Զաբադանիի գավառ () կենտրոնը՝ Ալ-Զաբադանի, բնակչությունը՝ 63 780 մարդ, 3 շրջան
* Ալ-Թելլի գավառ () կենտրոնը՝ Ալ-Թելլ, բնակչությունը՝ 115 937 մարդ, 3 շրջան
* Ալ-Կուդսայայի գավառ () կենտրոնը՝ Կուդսայա, բնակչությունը 105 974 մարդ, 3 շրջան 
* Ալ-Կուտեյֆայի գավառ () կենտրոնը՝ Ալ-Կուտեյֆա, բնակչությունը՝ 119 283 մարդ, 4 շրջան
* Ալ-Յաբրուդի գավառ () կենտրոնը՝ Յաբրուդ, բնակչությունը՝ 48 370 մարդ, 2 շրջան
* Ալ-Նաբքի գավառ () կենտրոնը՝ Ալ-Նաբք, բնակչությունը՝ 80 001 մարդ, 3 շրջան
* Դարայյայի գավառ () կենտրոնը՝ Դարայյա, բնակչությունը՝ 260 961 մարդ, 3 շրջան
* Դումայի գավառ () կենտրոնը՝ Դումա, բնակչությունը՝ 433 719 մարդ, 7 շրջան 
* Կատանայի գավառ () կենտրոնը՝ Կատանա, բնակչությունը՝ 207 245 մարդ, 3 շրջան
* Ռիֆ Դիմաշկի գավառ () կենտրոնը՝ Դամասկոս, բնակչությունը՝ 837 804 մարդ, 6 շրջան

## Պատկերասրահ




## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռիֆ Դիմաշկ
Ալ-Սանամեյնի գավառ

**Ալ-Սանամեյնի գավառ**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի մարզի 3 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Սանամեյն քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 167 993 բնակչություն։

Ալ-Սանամեյն գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Ալ-Սանամեյնի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սանամեյն, բնակչություն 113 316
* Ալ-Մասմիայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Մասմիա, բնակչություն 8 773
* Ղաբաղիբի շրջան (), կենտրոն՝ Ղաբաղիբ, բնակչություն 45 793

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Սանամեյնի գավառ
Դառաայի գավառ

**Դառաայի գավառ**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի մարզի 3 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Դառաա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 428 681 բնակչություն

Դառաայի գավառը բաղկացած է 8 շրջաններից՝

* Դառաայի շրջան (), կենտրոն՝ Դառաա, բնակչություն 146 481
* Բոսրայի շրջան  (), կենտրոն՝ Բոսրա, բնակչություն 33 839
* Խիրբաթ Ղազալայի շրջան (), կենտրոն՝ Խիրբաթ Ղազալա, բնակչություն 44 266
* Ալ-Շաջարայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Շաջարա, բնակչություն 34 206
* Դաէլի շրջան (), կենտրոն՝ Դաէլ, բնակչություն 43 691
* Մուզեյրիբի շրջան (), կենտրոն՝ Մուզեյրիբ, բնակչություն 72 625
* Ալ-Ջիզայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Ջիզա, բնակչություն  21 100
* Ալ-Մուսեյֆիրայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Մուսեյֆիրա, բնակչություն 32 473

## Պատկերասրահ

Marba old Mosque.jpg|Մարբայի հին մզկիթը
Bosra pano Syria.jpg|Սրբ․ Գրիգոր եկեղեցին Դառաայում
Marba-geo.JPG|Բոսրա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Կատեգորիա:Դառաայի մարզի գավառներ
Լևոն Գըլըճյան

**Լևոն Գըլճյան (Գլըճյան, Գլլըչյան)** (), հայ բժիշկ, հոգեբան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտ 1885 թվականին, Կոս­տանդ­նու­պոլ­սի Սամաթիա թաղամասում։

1908 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։

1908-1912 թվականներին ներքին հիվանդությունների բաժնի մնայուն օգնական բժիշկ է աշխատել Կ. Պոլսի սբ. Փրկիչ ազգային հիվանդանոցում։

1909 թվականին Կիլիկիայի աղետից հետո «Կար­միր խա­չի» բժշկական խմբի հետ մեկնել է Ադանա և բազմաթիվ վիրավորներ բուժել։

Հայ հեղափոխական դաշնակցության դարասկզբի հայտնի գործիչներից է։ Եղել է ՀՅԴ Կ. Պոլսի պատասխանատու մարմնի (կենտրոնական կոմիտեի) անդամ։ 1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և ծառայել Բրուսայի նահանգի Բանդրմա քաղաքի զինվորական հիվանդանոցի զինվորական բժիշկ՝ փոխ-բժշկապետի պաշտոնով։

1918 թվականին, Բանդրմայում մահացել է ժանտախտից՝ մոտ 33 տարեկանում։

Ըստ այլ տպագիր աղբյուրների՝ զոհվել է օսմանյան բանակի կազմում։

## Գրականություն
* Թէրզեան Յակոբ Յ., Կիլիկիոյ աղէտը, Կ. Պոլիս, 1912։
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Ազգային հիւանդանոցի մէջ պաշտօնավարած բժիշկները, Ընդարձակ տարեգիրք Ազգային հիւանդանոցի, Իսթանպուլ, 1939։
* Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Ա. հատոր, Դիւցազնամարտ, 1890-1914, Լոս Անճելըս, 1992։
* Գրիգորյան Սասուն, «Հա­վեր­ժու­թյան լու­սա­մա­տյան», Ե., 2002։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Բանդր­մա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ
Մարտիրոս Գևորգյան էֆենդի

**Մարտիրոս Գևորգյան էֆենդի**, հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տիգրանակերտի նահանգի Տիգրանակերտի գավառի Չնգուշ ավանում։ Բարձրագույն դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1909 թվականին, երբ Խար­բերդ և Մե­զի­րե քաղաքների արանքում կառուցվել ու բացվել է հայասեր դոկտոր Հերբերտ Էտկինսոնի նոր և ժամանակակից հիվանդանոցը, Մարտիրոսն ընդունել է դրա հարուստ դեղատան վարիչի պաշտոնը։

1915 թվականի դեկ­տեմ­բե­րի 23-ին մահացել է դոկտոր Էտկինսոնը և հիվանդանոցի կառավարումն անցել է տիկին Էտկինսոնի ձեռքը։ Մի քանի օր անց թուրք ոստիկանները շրջապատել են հիվանդանոցը և ձերբակալել ու տարել 15 երիտասարդների, այդ թվում՝ Մարտիրոսին։

Տիկին Էտկինսոնը գիշերով, իր հետ վերցնելով 9-ամյա որդի Հենրիին, գնացել է ոստիկանապետի մոտ և ամեն ջանք թափելով ազատել բոլոր ձերբակալվածներին ու հիվանդանոց վերադարձրել։

## Գրականություն
Ճիզմէճեան Մանուկ, Խարբերդ եւ իր զաւակները, Ֆրեզնօ, 1955։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Բուենոս Այրեսի այգի

**Բուենոս Այրեսի այգի**, Երևանի Աջափնյակ համայնքում գտնվող զբոսայգի, որը տեղակայված է «Արմենիա Հանրապետական Հիվանդանոցի» հարևանությամբ։ Այգին ունի շատրվաններով կիսաշրջանաձև կենտրոնական արհեստական լիճ 3000 մ 2  մակերեսով։ Գտնվում է Մարգարյան և Հալաբյան փողոցների խաչմերուկի հարևանությամբ։

«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի հարևանությամբ լքված պուրակը վերանորոգվել է 2012-ի ամռանը և նույն թվականին կոչվել Բուենոս Այրես անունով, որը Երևանի հետ 2000 թվականից քույր-քաղաք է։ Շուրջ 4 հա տարածք ունեցող այգին պաշտոնապես բացվեց 2012 թ. հոկտեմբերի 30-ին։

Այգին տրամադրում է նաև փոքր տարածք բացօթյա մարզական միջոցառումների համար։ Այն Street Workout Armenia մշտական մարզման վայրն է։

## Ծանոթագրություններ
Սիրածաղիկ

**Սիրածաղիկ** (),պատկանում է շուշանազգիների (Liliaceae) ընտանիքին։ Հայրենիքը Աֆրիկան է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Բազմամյա խոտաբույս է, տերևները ժապավենաձև են, գոգավոր, աճում են, բույսի արմատավզիկի մոտից (արմատամերձ)։ Արմատները հաստ են, մսոտ։ Ամառվա կեսերին աճում են նետանման ուղիղ կանգնած ծաղկասլաքներ, որոնք վերջանում են 20-ից մինչև 200-ի հասնող բաց կապտավուն ծաղիկներով։ Մշակության մեջ հաճախակի հանդիպում է հովանոցաձև սիրածաղիկը (*A. umbellatus L. Her.*) որի բազմաթիվ ծաղիկները աչքի են ընկնում գեղեցիկ, սպիտակ ծաղիկներով։

## Մշակում
Որպեսզի բույսը լավ աճի և առատորեն ծաղկի, անհրաժեշտ է առնվազն տարին մեկ անգամ վերատնկում կատարել։ Վերատնկումը անհրաժեշտ է կատարել լայն, բայց ոչ խոր թաղարներում, մեծ զգուշությամբ, որպեսզի հաստ ու մսալի արմատները չկոտրատվեն։ Բնակարաններում աճեցվող բույսերը ամռան ընթացքում անհրաժեշտ է դուրս տանել և դնել ստվերում, ջրելով ըստ պահանջի և առատորեն։ Սեզոնի ընթացքում խորհուրդ է տրվում մի քանի սնուցում կատարել հեղուկ թռչնաղբով, նախօրոք նրան խառնելով հեշտ լուծվող հանքային պարարտանյութեր։ Սնուցումը տրվում է բույսը ջրելուց հետո։ Ձմռան ընթացքում բույսերը բնակարաններում կամ նկուղներում կարելի է խնամել 4-6 ջերմության պայմաններում։ Այս դեպքում պահանջվում է չափավոր խոնավություն. հաճախակի չի կարելի ջրել։ Երևանի պայմաններում սիրածաղիկը կարող է ձմեռել նաև բաց գրունտում, եթե ուժեղ ցրտերի շրջանում բույսերը ծածկենք կիսատակառներով և գոմաղբի շերտով։ Թե՛ դրսում ձմեռող բույսերը հաճախ զրկվում են տերևներից, սակայն այդ հանգամանքը բույսի հետագա աճման ու զարգացման վրա բացասական ազդեցություն չի թողնում։ Բազմացվում է սերմերով, թփի բաժանումով և կտրոններով։ Վերջինից ստացված բուսակները ծաղկում են 5-6 տարում։

## Օգտագործում
Օգտագործվում է բնակարանները, պատշգամբները և աստիճանավանդակները ձևավորելու, ինչպես նաև գազոնի ֆոնի վրա տնկելու համար։

## Տեսակներ
* *[[Agapanthus africanus]]* (L.) Hoffmanns. — Սիրածաղիկ աֆրիկական (L'Hér.)
* *[[Agapanthus campanulatus]]* F.M.Leight. — Սիրածաղիկ զանգակաձև
* *[[Agapanthus caulescens]]* Sprenger
* *[[Agapanthus hollandii]]* F.M.Leight.
* *[[Agapanthus inapertus]]* Beauverd
* *[[Agapanthus longispathus]]*F.M.Leight.
* *[[Agapanthus orientalis]]* — Սիրածաղիկ արևելքից
* *[[Agapanthus pendulus]]* L.Bolus
* *[[Agapanthus praecox]]* Willd.

## Պատկերասրահ

Agapanthus africanus1.jpg
Agapanthus Flower and Leaves.JPG
Agapanthus begin bloom.JPG
Agapanthus Prebloom.jpg
Neuranethes spodopterodes IMG 6842s.JPG


## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Ալ-Սալամիայի գավառ

**Ալ-Սալամիայի գավառ** ()՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Սալամիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 240.091 բնակչություն։

Ալ-Սալամիայի գավառը բաժանված է հինգ շրջանների.
* Ալ-Սալամիայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սալամիա, բնակչություն՝ 49,686
* Բառռի Շարկիյի շրջան (), կենտրոն՝ Բառռի Շարկի, բնակչություն՝ 13,767
* Ալ-Սաանի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սաան, բնակչություն՝ 14,366
* Սաբբուրայի շրջան (), կենտրոն՝ Սաբբուրա, բնակչություն՝ 21,900
* Ուկեյրիբաթի շրջան (), կենտրոն՝ Ուկեյրիբաթ, բնակչություն՝ 21,004

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Սալամիայի գավառ
Ալ-Սուեյդայի գավառ

**Ալ-Սուեյդայի** **գավառ** (), գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավային մասում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի մարզի երեք գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Ալ-Սուեյդա քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով գավառի բնակչությունն կազմում է180,907 մարդ։ Գավառի ընդհանուր տարածքն կազմում է 2,804,22 քառ.կմ։

Գտնվում է մարզի կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Շահբայի գավառ, հարավում՝ Սալխադի գավառ, արևմուտքում՝ Իզրաայի գավառ, հարավ-արևելքում՝ Դառաայի գավառ, արևելքում՝ Դումայի գավառ։

Ալ-Սուեյդայի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Ալ-Սուեյդայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սուեյդա, բնակչություն 212,463
* Ալ-Մազրաայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Մազրաա, բնակչություն 16,627
* Ալ-Մուշաննաֆի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Մուշաննաֆ, բնակչություն 17,134

## Պատկերասրահ

As Suwayda's town square.jpg|Ալ-Սուեյդա քաղաքի հրապարակ
Swaida city.jpg|մայրամուտ
As-Suwayda The Agora of Dionysias.jpg|Ալ-Սուեյդա
Hobran Dam.jpg|Հոբարմ Դան


## Տես նաև
* Սիրիայի շրջաններ
* Վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Սուեյդայի գավառ
Միրզա Գենջյան

**Միրզա Գենջյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Միրզա Գենջյանը ունեցել է բժշկական կրթություն և աշխատել է բժիշկ։

1915 թվականի ապրիլի 11-13-ը Իթթիհադի առաջին զոհերն եղան 600 հայ մտավորականները, որոնց մեջ էին բժիշկներ Նազարեթ Տաղավարյանը, Վահ­րամ Թոր­գո­մյա­նը, Կա­րա­պետ Փա­շա­յա­նը, Միրզա Գենջյանը, Հակոբ Նարկիլեջյանը, Տիգ­րան Ալ­լահ­վեր­դին և ուրիշներ։

## Գրականություն
Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Շահբայի գավառ

**Շահբայի** **գավառ** (), գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավային մասում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի մարզի երեք գավառներից մեկը։

## Աշխարահգրություն
Վարչական կենտրոնն Շահբա քաղաքն է։ Գավառը գտնվում է մարզի կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Դումայի գավառ, հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի գավառ, արևմուտքում՝ Հորդանան, արևելքում՝ Ալ-Սանամեյնի գավառ։ Գավառի ընդհանուր տարածքն կազմում է 1.773.13 քառ.կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով գավառ բնակչությունն կազմում է 71,949 մարդ։ Իսկ համանուն քաղաքի բնակչությունն 14,784 մարդ։

## Ներքին բաժանում
Շահբայի գավառը բաղկացած է 4 շրջաններից (Բնակչության թվաքանակն ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով է) դրանք են՝
* Շահբայի շրջան (), կենտրոն՝ Շահբա, բնակչություն 212,463
* Շակկայի շրջան (), կենտրոն՝ Շակկա, բնակչություն 16,627
* Ալ-Արիկայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Արիկա, բնակչություն 17,134
* Ալ-Սուրա ալ-Սաղիրայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սուրա ալ-Սաղիրա, բնակչություն 17,134

## Պատկերասրահ

Shahba_-_panoramio.jpg|Շահբայի համայնապատկեր
Philpopolis_SYRIE_016.jpg|
PAB_Chaaba_(Djebel_Druze).jpg|
PhilipopolisSYRIE_011.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբայի գավառ
Հարություն Գավաֆյան

**Հարություն (Վահրամ, Վահ) Մինաս Գավաֆյան (Գաֆաֆյան)** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Հարություն Գավաֆյանը ծնվել է 1885 թվականին, Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի կենտրոն Նիկոմիդիա քաղաքում կամ Կոստանդնուպոլսում, հայ առաքելական ընտանիքում։

Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ազգային վարժարանում։ Ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Պարտիզակ (Բաղչեջիկ) ավանի բարձրագույն վարժարանը (պաշտոնական անունով՝ Բյութանիայի բարձրագույն վարժարան)։

1911 թվականին ավարտել է Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1911 թվականին վերադարձել է Նիկոմիդիա և բժիշկ աշխատել։

1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազմն սկսվելուն պես զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել Երզնկայի Ազիզիեի զինվորական հիվանդանոցում, որի բժշկապետն էր հայատյաց թուրք դոկտոր Սանի Յավերը։ Սրա հրամանով էլ 1915 թվականի հունիսի (կամ հուլիսի) 10-ին նույն հիվանդանոցում (կամ դրա բակում) սրախողխող է արվել մոտ 30 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանաւարտ Եւ Մեծ Եղեռնին Նահատակուած Հայ Բժիշկներ, “Ազ­դակ”, 01-112012

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Թեդ Թըրներ

[մինի|Թըրները նախկին կնոջ` դերասանուհի [Ջեյն Ֆոնդայի հետ Ակադեմիայի 62-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ]]
**Ռոբերտ Էդվարդ (Թեդ) Թըրներ III** (, ), ամերիկացի գործարար, մեդիա մագնատ։ Առավելապես հայտնի է որպես «CNN» առաջին շուրջօրյա լրատվական կաբելային հեռուստաընկերության հիմնադիր։

Որպես բարերար կատարել է 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի նվիրատվություն Միավորված Ազգերի Կազմերպությանը` ստեղծելով «Միացյալ ազգերի հիմնադրամ» (United Nations Foundation) կազմակերպությունը և զբեղեցնելով կառույցի տնօրենների խորհրդի նախագահի պաշտոնը։

Թըրների մեդիա կայսրությունն սկիզբ է առնում 1963 թվականին, երբ հոր ինքնասպանությունից հետո զբաղեցնում է «Turner Outdoor Advertising» գովազդային վահանակների ընտանեկան ձեռնարկության տնօրենի պաշտոնը։ Տնօրենի պաշտոնը զբաղեցնելու պահին հորից ժառանգված ընկերության արժեքը գնահատվում էր 1 միլիոն դոլար (մոտավորապես 7,7 միլիոն դոլար ներկայիս գնամակարդակով)։ 1970 թվականին Թըրները ձեռք է բերում «Atlanta UHF» ռադիոկայանը և այդ կերպ հիմնադրում «Turner Broadcasting System» (TBS) մեդիա ընկերությունը։ Տարիների ընթացքում Թըրների հիմնած «CNN»-ը դառնում է հեռուստալրագրության լավագույն ցանցերից մեկը՝ լայնորեն լուսաբանելով այնպիսի իրադրաձություններ, ինչպիսիք էին 1986 թվականի «Չելենջեր» տիեզերանավի կործանումը, 1991 թվականին սկզբնավորված Իրաք-քուվեյթյան պատերազմը և այլն։ Ձեռք բերելով Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայի (MLB) «Ատլանտա Բրեյվզ» ակումբը, Թըրները կարողանում այն վերածել համազգային ճանաչում ունեցող սպորտային հավաքականի։ 1980 և 1984 թվականների Օլիմպիական խաղերի երկկողմանի բոյկոտումից հետո Թըրները ստեղծում է բարեգործական բնույթի «Բարի կամքի խաղերը», որոնք նույնպես անցկացվում էին չորս տարին մեկ (մինչև 2001 թվականը)։ Ուշ 1990-ականներին Թըրները ձեռք է բերում «World Championship Wrestling» (WCW) պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) կազմակերպությունը՝ այն վերածելով սպորտային ժամանցի խոշոր արդյունաբերության։ «WCW Monday Nitro» հեռուստաշոուի շաբաթական ցուցադրումներն օգնում են Թըրներին պատկանող «TNT» և «WTBS» հեռուստաալիքների վարկանիշի բարձրացմանը։
 
Հայտնի է նաև բնապահպանության ոլորտում կատարած ներդրումներով։ Մինչև 2011 թվականը համարվել է Միացյալ Նահանգների խոշորագույն մասնավոր հողասեփականատերը։ Թըրների Հողակտորների մեծ մասում բուծվում են բիզոններ, որոնց նախիրն ամենամեծն է աշխարհում։ Բուծվող բիզոնների մի մասն օգտագործվում է որպես մսի հումք «Ted's Montana Grill» ռեստորանային ցանցի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* «Թըրներ» հիմնադրամի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1938 ծնունդներ
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բրաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ
Գայլեձոր (լեռ)

**Գայլեձոր**, *Սրկղոնք*, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռներում, Եղեգիս գետի ձախափնյակում, Եղեգիս գյուղից 2,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը 2762 մ է։

## Պատկերասրահ

File:Գայլեձոր լեռ (Gor Navoyan).jpg|thumb|Գայլեձոր լեռ
File:Գայլեձոր լեռ 1 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Գայլեձոր լեռ



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Սալխադի գավառ

**Սալխադի** **գավառ**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի մարզի 3 գավառներից մեկը։

## Աշխարահգրություն
Վարչական կենտրոնն է Սալխադ քաղաքն է։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ալ-Սուեյդայի գավառ, հարավ-արևելքում՝ Հորդանան, արևմուտքում՝ Դառաայի գավառ։ Գավառի ընդհանուր տարածքն կազմում է 1,779,92 քառ.կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների՝ գավառի բնակչությունը կազմել է 60,375 մարդ։ Իսկ համանուն քաղաքի բնակչությունը՝ 15,000 մարդ։

## Ներքին բաժանում
Սալխադի գավառը բաղկացած է 5 շրջաններից (Բնակչության թվաքանակն ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով է) դրանք են՝
* Սալխադի շրջան (), կենտրոն՝ Սալխադ, բնակչություն 24,045
* Ալ-Կուրեյյայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Կուրեյյա, բնակչություն 9,892
* Ալ-Ղարիայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Ղարիա, բնակչություն 5,923
* Զեյբինի շրջան (), կենտրոն՝ Զեյբին, բնակչություն 6,900
* Մալահի շրջան (), կենտրոն՝ Մալահ, բնակչություն 13,615

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սալխադի գավառ
Աղբերիք (գետ)

**Աղբերիք**, *Այդարասի*, գետ Վայոց ձորի մարզում, Սելիմագետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների Գնդասար գագաթի հարավ-արևելյան լանջերից։ Երկարությունը 10 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Սելիմագետ գետի վտակներ
Գևորգ էֆենդի

**Գևորգ էֆենդի** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Գևորգ էֆենդին ծնվել է 1894 թվականին, Հա­լե­պում։ 1911-1914 թվականներին սովորել է Դամասկոսի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ 1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազմն սկսվելու պատճառով, լինելով համալսարանի 3-րդ կուրսի ուսանող, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և 4-րդ բանակի սանիտարական գնդում զինվորական բուժակ ծառայել։

Մահացել է 1915 թվականին հոկ­տեմ­բե­րի 18-ին՝ 21 տարեկանում։

## Գրականություն
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1894 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հալեպ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 18 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Դամասկոսի համալսարանի շրջանավարտներ
Թեոդոսիոպոլիս (այլ կիրառումներ)

**Թեոդոսիոպոլիս** են կոչվել Բյուզանդական կայսրության տարբեր քաղաքներ՝

* Թեոդոսիոպոլիս - Ռաս ալ-Այն, քաղաք Սիրիայի հյուսիս-արևելքում
* Թեոդոսիոպոլիս - Էրզրում, հայկական Կարին, քաղաք Թուրքիայի արևելքում
Հայկազուն Թաբիբյան

**Հայկազուն Թորոսի Թաբիբյան** (1867, Կեսարիա - 1915, Ամասիա), հայ ատամնաբույժ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն

Հայկազուն Թաբիբյանը ծնվել է 1867 թ., Կեսարիա քաղաքում։ Պապը՝ Ան­կա­րա­յի նա­հան­գի Կեսարիայի գավառի կենտրոն Կեսարիա քաղաքում ծնված Հարություն Թութգալճյանը հնագույն բժշկարանները ուսումնասիրելով և ինքնուսուցման ճանապարհով դարձել էր անվանի հեքիմբեկաբույժ (սնխչի), ինչպես նաև նախահայրը անվանի բժիշկների Թաբիբյան գերդաստանի («թա­բիբ» արաբերենում և օսմաներենում նշանակում է բժիշկ)։ Հարություն Թութգալճյանի անդրանիկ զավակն էր բժիշկ Հաջի Թորոս Թաբիբյանը (Թութգալճի Հեքիմ Օղլի, 1823-1914), կրտսեր որդին էր բժիշկ Նահապետ Թաբիբյանը (1844-1914)։ Հաջի Թորոս Թաբիբյանի ավագ որդին է բժիշկ Տիգ­րա­նը (1858-?), կրտսերը՝ բժիշկ Հայկազունը։ Եղբայրը՝ Տիգրան Թաբիբյանը բժշկական կրթությունն ստացել է ԱՄՆ-ում և եղել բժիշկ։

ՀայկազունԹաբիբյանն ատամ­նա­բու­ժա­կան կրթություն է ունեցել և ատամնաբույժ աշխատել։ Եղել է հնչա­կյան կու­սակ­ցու­թյան անդամ և հասարակական-քաղաքական գործիչ։

1915 թվականի ամռանը ձերբակալվել է։ 1915 թ., Ամասիայում/ՍաղՏաղի/Ղարա Չալուխի ձորում դաժանորեն սպանվել է տեղի կառավարիչի հրամանով՝ 48 տարեկանում։

1918 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո, ավագ եղբայրը՝ բժիշկ Տիգրանը, դատական գործ է հարուցել եղբոր սպանության համար և հասել նրան, որ Պատերազմական ատյանը 1920 թ. մահվան է դատապարտել Ամասիայի ոճրագործ կառավարչին։ Սակայն շուտով կացության տերն է դարձել քե­մա­լա­կան կա­ռա­վա­րու­թյու­նը և կասեցրել հայակեր կառավարչին կախաղան բարձրացնելը։

## Գրականություն
*Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
*Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (16881940), Իսթանպուլ, 1940։
*Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Գողգոթայ հայ հոգեւորականութեան, Նիւ Եորք, 1985։
*Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
*Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:1867 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կեսարիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Ամասիա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Տիգրան Թաբիբյան

**Տիգրան Թորոսի Թաբիբյան** (13 դեկտեմբերի, 1858, Կեսարիա, Անկարայի նահանգ - ?), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1858 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի կենտրոն Կեսարիա քաղաքում։ Նախնական ուսումն ստացել է Կեսարիայի Ավետիսականաց վարժարանում։ Ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Այնթապի Կենտրոնական Թուրքիայի քոլեջի բժշկական բաժինը։ Այնուհետև մեկնել է ԱՄՆ և ուսանել Վերմոնտի բժշկական համալսարանում։ 1890 թվականին ուսումն ավարտելով՝ վերադարձել է ծննդավայր։ Կարճ ժամանակ Կեսարիայում մնալուց հետո նշանակվել է Անկարայի քաղաքապետարանի բժիշկ։ Բացի այս պաշտոնից, դարձել է նահանգապետ Աբեդին փաշայի ընտանեկան բժիշկն ու բարեկամը։ Փաշայի միջնորդության շնորհիվ խափանել է Անկարայի հայերի՝ Յըլդըզից հրահանգված ջարդը, ինչի պատճառով փաշան պաշտոնանկ է արվել։ Մեծ դեր է կատարել Գաղատիայի (Անկարա) դատավարության հարցում։ Երբ ձերբակալվածներ պրոֆ. Թումայանը և Հայայանը բերվել են Անկարա, նրանց մարմինները ամբողջովին ծածկված են եղել ոստիկանների խարազաններից առաջացած կապտուկներով։ Ձեռքերի և ոտքերի երկաթյա շղթաները, քայքայելով փափուկ հյուսվածքները, հասել էին ոսկորներին, ինչից վերջույթների գանգրենայի վտանգ էր առաջացել։ Բժիշկը Աբեդին փաշայի հրամանով նրանց վերքերը բուժելու և բանտի պարտեզում նրանց ազատ շրջելու թույլտվություն է ստացել։ Բժշկի խնդրանքին ի պատասխան՝ փաշան խոստացել է ամեն ինչ անել բանտարկյալների կյանքը փրկելու համար։ Սակայն Պատերազմական ատյանը նրանց դատապարտել է մահվան։

1895 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը բժշկին նշանակել է Գաղատիայի պատվո հյուպատոս, սակայն սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը մերժել է այդ նշանակումը՝ հաշվի առնելով նրա հայկական ինքնությունը։ 1895 թվականից սկսած բժիշկը Անատոլիայի զանազան կողմերից ստացած հարստահարությունների և ջարդերի տեղեկագրերը կանոնավոր ձևով հանձնել է եվրոպական երկրների հյուպատոսներին։ Բժշկի միջնորդությամբ Անկարայի հայերի ջարդը չիրականացնելու պատճառով Աբեդին փաշան պաշտոնանկ է արվել, ինչը վտանգել է նաև բժշկի դիրքը։ Այդ պատճառով բժիշկը տեղափոխվել է Կ. Պոլիս և զբաղվել միայն բժշկությամբ։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Կ. Պոլսի զինվորական հիվանդանոցում բժիշկ ծառայել՝ հարյուրապետի աստիճանով։ 1915 թվականին Ամասիայում, տեղի կառավարիչի հրամանով դաժանորեն սպանվել է բժշկի կրտսեր եղբայրը՝ բժիշկ Հայկազուն Թաբիբյանը։
1918 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո բժիշկ Տիգրանը դատական գործ է հարուցել եղբոր սպանության
համար և հասել նրան, որ Պատերազմական ատյանը 1920 թվականին մահվան է դատապարտել Ամասիայի ոճրագործ կառավարիչին, սակայն դատավճիռը չի գործադրվել։ Դրանից հետո բժիշկ Տիգրանը մահափորձի է ենթարկվել,
որից հրաշքով է փրկվել։ Այդ դեպքը վերջնականապես հուսալքել է բժշկին և նա մեկնել է ԱՄՆ։ 1937 թվականի դրությամբ բնակվում էր ԱՄՆ-ում։

## Գրականություն
*Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:1858 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կեսարիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Աուերբախ (Դեգենդորֆ)

**Աուերբախ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 24,06 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 71 113*։

## Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվել է 788 թվականին որպես Նիդերալթայխ աբբայության բնակավայր։ Աբբայության վանականները մաքրել են անտառը և կառուցել երկու ագարակ և մատուռ։ «Աուերբախ» (հին անունը՝ Ուրբախ) անվանումը ծագել է գյուղից արևմուտք հոսող աննկատ առվակից։ Բնակավայրը զարգացել է և 1148 թվականին ճանաչվել Եվգենի III պապի կողմից։

18-րդ դարի սկզբին վանահայր Հոսսիո Համբերգերը կառուցել և կահավորել է Սուրբ Պանկրաս և Մարգարիտ եկեղեցին։

Ներկայիս Աուերբախ համայնքը ստեղծվել է նախկին Աուերբախ, Էնգոլինգ և Ուրլադինգի մի մասի համայնքների կամավոր միաձուլմամբ։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 2157 մարդ, 2011 թվականին՝ 2065 մարդ, 2012 թվականին՝ 2096 մարդ, 2013 թվականին՝ 2097 մարդ, 2014 թվականին՝ 2100 մարդ, 2015 թվականին՝ 2111 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բերնրիդ (Ներքին Բավարիա)

**Բերնրիդ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4892 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 39,47 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 71 116*։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 2 գյուղական համայնքի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ

**Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Սուկայլաբիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 240,091 բնակչություն։

Ալ-Սուկայլաբիայի գավառը բաժանված է 5 շրջանների.
* Ալ-Սուկայլաբիայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Սուկեյլաբիա, բնակչություն՝ 115,300
* Թել Սահլաբի շրջան (), կենտրոն՝ Թել Սահլաբ, բնակչություն՝ 38,783
* Ալ-Զիարայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Զիարա, բնակչություն՝ 38,872
* Շատհայի շրջան (), կենտրոն՝ Շատհա, բնակչություն՝ 25,273
* Կալաաթ ալ-Մադիկի շրջան (), կենտրոն՝ Կալաաթ ալ-Մադիկ, բնակչություն՝ 85,597

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Տելեկինեզ

thumb|right|250px|«Սպիրիտիկ լուսանկարի» ֆրանսիացի վարպետ Է․ Բուգեն (1840-1901) ցուցադրում է հոգեկինեզի հնարավորությունները իր՝ 1875 թվականի «Ֆլյուիդների ազդեցությունը» ֆոտոկեղծման մեջ։
**Տելեկինեզ** կամ Փսիխոկինեզ (հոգի, սիրտ, շնչառություն), տերմին, որը հոգեբանության մեջ ընդունված է որպես մարդու կարողությունները միայն մտքի կիրառությամբ ֆիզիկական մարմինների վրա ազդելու հատկություն։
Տելեկինեզ տերմինը առաջին անգամ օգտագործել է 1890 թվականին ռուս հետազոտող Ա. Ն. Ակսակոբը, ով զբաղվում էր ոչ նորմալ երևույթների ուսումնասիրությամբ։ «Փսիխոկինեզ» տերմինի հեղինակը ամերիկացի հեղինակ և հրատարակող Հենրի Հոլտն է, տերմինը լայն ճանաչում գտավ ամերիկյան պարահոգեբան Ջ. Ռայնի գործածումից հետո՝ 1934 թվականին։ Այն նաև գործածվում է որպես «հեռավոր ազդեցություն», «հեռավոր ազդեցությունը մտքով», «ուղիղ գիտակցված ազդեցություն», «միտք, իր կառավարող»։ Տերմինը տելե և պսխիկինեզը ընդունված են որպես հոմանիշներ, սակայն փսիխոկինեզը ավելի ընդհանուր տերմին է, միացնում է բոլոր (մակրո, և միկրո) երևույթները, այս կամ այն կերպ կապված է մարմնի վրա մտքի ազդեցությանը, ավելի ընդգրկուն է իմաստային առումով։ 
Տելեկինեզ, պիրո և կրիոկինեզ, աերո և գիդրոկինեզ, բիոբժշկություն, տելեպարտացիա, «մտքագիտություն»։
Ֆիզիկոս Էրիկ Դեյվսը տելեկինեզը նկարագրում է, որպես «փսիխոկենեզի հատուկ դեպք»։ 
Տելեկինեզի գոյության կողմնակիցները պնդում են, որ այդ երևույթը հայտնի է հին ժամանակներից և հիշվում է Աստվածաշնչում, մասնավորապես՝ Գործք Առաքելոցում, պսիխոկինեզի էլեմենտներն այնուհանդերձ կարող էին լինել անեծք, կախարդանք, եղանակի գուշակություն, «աչքով տալ»։
 
Ենթադրվում է, որ փսիխոկինեզի մասսայական դեպքեր են նաև հոգեկանչական սեանսները, երբ մեդիումների ներկայության դեպքում մարդիկ հետևվում են լեոիտացիայի և դեմատիրիզացիայի երևույթին։ 19-րդ դարում հայտնվում էին այսպես կոչված լիցքավորված մեդիումներ (), որոնք, եթե հավատանք վկաներին, ստիպում էին մետաղական պարագաներին կպչել կաշվին, իսկ հայացքի ուժգնությունից գդալները ծռվում էին և այլն։ 
20-րդ դարի սկզբին մեծ հայտնություն էր մեդիում Ռուդի Շնայդերը, ով ականատեսների կողմից ընկալվում էր որպես առանձնահատուկ շնորհներով օժտված մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Телекинез  // paranormal.com
* Психокинез // themystica.com
* Psychokinesis // skepdic.com

Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Պարապսիխոլոգիա
Իլյա աբու Մադի

**Իլյա աբու Մադի** (), լիբանանցի բանաստեղծ, ով համարվում է 20-րդ դարի նշանավոր բանաստեղծներից մեկը։

## Կենսագրություն
աբու Մադին ծնվել է Լիբանանի ալ-Մուհեյդիսա գյուղում՝ 1891 թվականին (որոշ աղբյուրներ նշում են 1889 կամ 1894)։ Մեծացել է միջին խավի ընտանիքում՝ իր գյուղում ստանալով միայն տարրական կրթություն։

Կյանքի ծանր պայմաններից ելնելով՝ նա պատանի հասակում (1902) գնաց Եգիպտոս, որպեսզի աշխատի ծխախոտի վաճառական իր հորեղբոր հետ։ Այնտեղ նա հանդիպեց Անտուան Ջամիլին։ Վերջինս հիացավ Իլյայով, և նրան հրավիրեց ամսագրում տպագրվելու։

Նրա առաջին բանաստեղծությունները հրատարակվեցին ամսագրում։ Նրա աշխատանքները հաջորդաբար հրատարակվում էին։ աբու Մադին 22 տարեկան էր, երբ առաջին բանաստեղծություններով կազմեց գրքույկ, որը կոչվում էր «Անցյալի հուշերը»։ Այն տպագրվեց 1911 թվականին՝ եգիպտական մամուլի կողմից։

աբու Մադին սկսեց բանաստեղծություններ հյուսել ազգային և քաղաքական թեմաներով, որն էլ պատճառ դարձավ նրա՝ իշխանության կողմից հալածանքների։
1912 թվականին ստիպված եղավ գաղթել դեպի Միացյալ Նահանգներ։ Նա առաջին անգամ հաստատվեց Օհայոյում՝ Ցինցինատիում, որտեղ 4 տարի վարեց առևտրական գործեր իր մեծ եղբոր՝ Մուրադի հետ։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց Նյու Յորք։

1929 թվականին նա թողարկեց «Սամիր» ամսագիրը, ուր պարբերաբար տպագրվում էին Իլյա աբու Մադիի բանաստեղծությունները՝ մինչև բանաստեղծի մահը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է Նաջիբ Դիաբի դուստր Դորոթի Դիաբի հետ և ունի երեք որդի՝ Ռիչարդ, Էդուարդ և Ռոբերտ։

## Ստեղծագործություններ
* Անցյալի հուշեր
* Աղյուսակներ
* Իլյա աբու Մադիի գրքույկը

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Իլյա աբու Մադի. արտագաղթի արաբական գրականություն, ռուսերեն 
* Իլյա աբու Մադի. արտագաղթի արաբական գրականություն, Սանկտ Պետերբուրգ, 1998 ռուսերեն

Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Համայի գավառ

**Համայի գավառ** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Համա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 644,445 բնակչություն։ Բնակչության գերակշիռ մեծամասնությունը ասորիներն ու քրդերն են։

Համայի գավառը բաժանված է 4 շրջանների.
* Համայի շրջան (), կենտրոն՝ Համա,  բնակչություն՝ 467,254
* Սուրանի շրջան (), կենտրոն՝ Սուրան, բնակչություն՝ 90,654
* Հիրբանաֆսայի շրջան (), կենտրոն՝ Հիրբանաֆսա,  բնակչություն՝ 54,592
* Ալ-Համրայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Համրա, բնակչություն՝ 32,604

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համայի գավառ
Մահարդայի գավառ

**Մահարդայի գավառ** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Մահարդա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 143,953 բնակչություն։

Մահարդայի գավառը բաժանված է 3 շրջանների.
* Մահարդայի շրջան (), կենտրոն՝ Մահարդա,  բնակչություն՝ 80,165
* Քաֆր Զիտայի շրջան (), կենտրոն՝ Քաֆր Զիտա, բնակչություն՝ 39,302
* Քառնազի շրջան (), կենտրոն՝ Քառնազ,  բնակչություն՝ 25,039

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մահարդայի գավառ
Էնդերի խաղը (ֆիլմ, 2013)

**Էնդերի խաղը** (), ռեժիսոր Գևին Հուդի գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ, որը նկարահանվել է Օրսոն Սքոթ Քարդի համանուն վեպի հիման վրա։ Պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Ռուսաստանում՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 31-ին։

## Սյուժե
Մարդկությունը պայքար է մղում այլմոլորակային բզեզների հետ։ Ստեղծվում է ռազմական դպրոց, որտեղ կառավարողները երեխաների են ուղարկում։ Այնտեղ պատրաստում են ապագա ղեկավարների, ովքեր պետք է կառավարեն մեր մոլորակի հարձակման ձևերը։ Էնդեր Վիգգենը ընտանիքում երրորդ երեխան է։ Նրա մեծ եղբայր՝ Պիտերը, չընդունվեց իր չափից շատ դաժանության պատճառով, իսկ քույրը Վալենտինան՝ հակառակը, ունի շատ նուրբ բնավորություն։ Ռազմական դպրոցի ղեկավար գնդապետ Գրաֆֆը կարծում է, որ Էնդերը հենց նա է, ով պետք է հրամաններ արձակի ամբողջ բանակին։ Ռազմական դպրոցից հետո Էնդերին ուղարկում են ղեկավարների դպրոց, որտեղ նրա ուսուցիչը՝ Մաիզեր Ռեկխեմը էր։ Նա պատերազմի հերոս է, նախորդ պատերազմի ժամանակ ժուկերի հաղթող է եղել։ Էնդերի ուսուցումը անցնում է համակարգչային խաղի տեսքով՝ նա կառավարում է տիեզերական նավերը՝ ժուկերի դեմ կռվից։ Էնդերը համարվում է բանակի գլխավոր հրամանատարը, իսկ սպաները՝ նրա ընկերները ռազմական դպրոցից...

## Գլխավոր դերերում
* Էնդեր Վիգգին - Էիսա Բատերֆիլդ
* Խարիամ Գրաֆ - Խարիոսոն Ֆորդ
* Պետրա Արկանիան - Խեիլի Ստեինֆիլդ
* Մեզեր Ռակխեիմ - Բեն Կինգսլի
* Գվեն Անդերսոն - Վիոլլա Դևիս
* Բոնզո Մադրիդ - Մոիզես Արիաս
* Վալենտինա Վիգգին (Էնդերի քույրը)- Էբիգեիլ Բրեսլին
* Պիտեր Վիգգին (Էնդերի եղբայրը)- Ջիմմի Պինչակ
* Բոբ - Արամիս Նաիտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ հորինվածքներում
Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր միջատների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 22-րդ դարում
Մասյաֆի գավառ

**Մասյաֆի գավառ** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Մասյաֆ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 169,341 բնակչություն։

Մահարդայի գավառը բաժանված է 3 շրջանների.
* Մասյաֆի շրջան (), կենտրոն՝ Մասյաֆ,  բնակչություն՝ 68,184
* Ջուբ Ռամլայի (), կենտրոն՝ Ջուբ Ռամլա, բնակչություն՝ 39,814
* Աուջի շրջան (), կենտրոն՝ Աուջ,  բնակչություն՝ 33,344
* Այն Հալակիմի շրջան (), կենտրոն՝ Այն Հալակիմ,  բնակչություն՝ 16,502
* Վադի ալ-Ույունի (), կենտրոն՝ Վադի ալ-Ույուն,  բնակչություն՝ 12,951

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մասյաֆի գավառ
Մեսրոպ Յաղուբ

**Մեսրոպ Յաղուբ** կամ **Յագուբի որդի Մեսրոպ**, հայ բժիշկ, ծնվել է Բաղդատում։

## Կենսագրություն
Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1914 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործ ծառայել։ Մահացել է 1915 թվականի փետրվարի 15-ին, ժանտախտից։

## Արտաքին հղումներ
# Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։ 
# Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 15 մահեր
Գրաֆլինգ

**Գրաֆլինգ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2728 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 46,28 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 71 122*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Վան-Վասպուրականի հերոսամարտը - 75 (ժողովածու)

**Վան-Վասպուրականի հերոսամարտը - 75**, ժողովածու, որը հավաստի տեղեկություններ է տալիս 1915 թվականի գարնան-ամռան ամիսների ճակատագրական իրադարձությունների մասին։

## Բովանդակություն
1915 թվականի գարնանամուտին Թուրքիայում իշխող ոճրագործ պարագլուխները, օգտվելով համաշխարհային պատերազմի ընձեռած պատեհ առիթից, որոշում ընդունեցին հայերի զանգվածային տեղահանության անվան տակ բնաջնջել հայ բնակչությանը, որպեսզի մի անգամ ընդմիշտ վերջ տրվի հայկական հարցին։

Հայոց ազատամարտի և հերոսական խոյանքի գագաթները եղան ոչ միայն Վանի, Շատախի, Արջակի, Փեսանդաշտի, այլ նաև Մուշի, Սասունի, Ուրֆայի, Շապին-Գարահիսարի, Մուսա լեռան և այլ վայրերում օրհասական կռվի ելած հայ զանգվածների՝ օսմանյան զորքերի և ջարդարար ամբոխի դեմ մղած ինքնապաշտպանական մարտերը։ Սակայն իր մասշտաբներով և բախտորոշ հետևանքներով ապրիլ-մայիս ամիսներին Վանում մղած հերոսամարտը մեր ժողովրդի պատմական ճակատագրում առանցքային նշանակություն ունեցավ։

Գիրքը նվիրված է 1915 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին թուրք ջարդարարների դեմ Վան-Վասպուրականի հայության մղած հերոսամարտի 75- ամյակին։ Հրատարակվող հոդվածների հեղինակները ինքնապաշտպանական մարտերի անմիջական մասնակիցներն ու ղեկավարներն են եղել, որոնք կռիվների մանրամասները գրի են առել հերոսամարտի օրերին և հետագայում շարադրել պատմությունը, օգտագործելով նաև ինքնապաշտպանության զինվորական մարմիններ, այդ օրերին հրապարակած կոչերն ու հրահանգները և այլ պատմական հավաստի ու արժանահավատ փաստաթղթեր։
* Առաջաբան (Հ. Դ. Փափազյան)
* Վասպուրականի հերոսամարտը, 1915 թ. ապրիլի 7 (20) (Ա. Փոխարյան)
* Վան-քաղաքամեջի հերոսամարտը (Հ. Կոսոյան)
* Ինքնապաշտպանության կռիվներն Արճակի շրջանում և Թիմարում (Ա. Փոխարյան)
* Հայոց ձորի ինքնապաշտպանության կռիվները (Հ. Մուտոյան)
* Հերոսամարտ Շատախում և Փեսանդաշտում (Ս. Մեսրոբյան)
* Ինքնապաշտպանությունը Լեռնապարի հարավարևմտյան գավառներում (Ա. Աբրահամյան)
* Վանի հայկական ժամանակավոր կառավարություն (Օ. Միթարյան)
* Զինվորական մարմնի կոչեր և հրահանգներ
* Նահատակներ (Հ. Կուլօղլյան)
* Վասպուրկանի իշխանությունը (Ա. Մաքսապետյան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 գրքեր
Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Առիհայի գավառ

**Առիհայի գավառ** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իդլիբի մարզի 5 գավառներից մեկը։

Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի, Առիհայի գավառի բնակչությունը կազմում է 382 928 մարդ։ Գավառի կենտրոնը համարվում է Առիհա քաղաքը։

Առիհայի գավառը բաժանվում է երեք շրջանների՝
* Առիհայի շրջան (), կենտրոն՝ Առիհա, բնակչություն՝ 83,487 մարդ
* Իհսիմի շրջան (), կենտրոն՝ Իսիմ, բնակչություն՝ 65,409 մարդ
* Մուհամբալի շրջան (), կենտրոն՝ Մուհամբալ, բնակչություն՝ 27,098 մարդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առիհայի գավառ