Լվացքատուն (ֆիլմ)

**Լվացքատուն** ( ), 2019 թվականի ամերիկյան կատակերգական դրամա, որի ռեժիսորն է Սթիվեն Սոդերբերգը, սցենարի հեղինակ՝ Սքոթ Զ. Բերնսը։ Այն նկարահանվել է հեղինակ Ջեյք Բերնշտեյնի «Պանամայի փաստաթղթեր» սկանդալի մասին «Գաղտնի աշխարհ» («Secrecy World») գրքի հիման վրա։ Ֆիլմում նկարահանվել են Մերիլ Սթրիփը, Գարի Օլդմանը, Անտոնիո Բանդերասը, Ռոբերտ Պատրիկը, Ջեֆրի Ռայթը, Դեյվիդ Շվիմերը, Մաթիաս Շյոնաերթսը, Ջեյմս Կրոմվելը և Շերոն Սթոունը։

Լվացքատուն ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել Վենետիկի կինոփառատոնում 2019 թվականի սեպտեմբերի 1-ին և ցուցադրվել է կինոթատրոններում 2019 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2019 թվականի հոկտեմբերի 18-ը՝ Netflix-ի թողարկումը։ Ֆիլմը հակասական արձագանքների է արժանացել քննադատների կողմից։

## Դիպաշար
Փաստաբաններ Յուրգեն Մոսակը և Ռամոն Ֆոնսեկան ներկայացնում են իրենց՝ փողի և վարկի հայեցակարգի հետ մեկտեղ։ Զույգը հանդես է գալիս ամբողջ աշխարհում երեք մարդու մասին պատմություն պատմող, որոնց վրա բացասաբար են ազդում իրենց ընկերության՝ *Mossack Fonseca*-ի մեքենայությունները։ Թեև պատմությունը որոշ չափով մտացածին է եղել, սակայն սկանդալի կենտրոնում գտնվող իրավաբանական ընկերության անունները և դրա հիմնադիրների անունները չեն նշվել։

Հերոսներ Էլեն Մարտինը և նրա ամուսինը՝ Ջոն, գտնվում են զվարճանքի Իթան Ալեն նավակի վրա՝ Ջորջ լիճում, Նյու Յորք, երբ այն շրջվում է՝ Ջոն և շատ ուրիշներ մահանում են։ Երբ Էլենը փորձում է փոխհատուցում ստանալ նավավարման ընկերությունից Ջոյի մահվան համար, նա չի կարող, քանի որ վերաապահովագրող ընկերությունը, որից նավային ընկերության սեփականատերն ու որդին՝ Մեթյուն, գնել են, վաճառվել է Նևիսից դուրս գտնվող մեկ այլ ընկերության։ Նևիսում հիմնված ընկերությունը իրականում *Mossack*-ի կեղևային կորպորացիաներից մեկի կեղծ ընկերությունն է, որը հետաքննվում է Ներքին եկամուտների ծառայության (IRS) կողմից խարդախության համար։

Երբ Mossack-ի և Նևիսում գտնվող ընկերության հետ նրա կապվելու փորձերը  անհաջող են լինում, Էլենը մեկնում է այնտեղ՝ դիմակայելու վստահության կառավարիչ Մալչուս Բոնկամպերին։ Երբ Էլենը բախվում է Մալքուսին, չիմանալով, թե ով է նա, հարցեր է տալիս նրա ընկերության գտնվելու վայրի մասին։ Նա ստում է և հեռանում։ Երբ Մալխուսը մեկնում է Մայամի, նա ձերբակալվում է IRS-CI հատուկ գործակալների կողմից օդանավակայանում։

Երկրորդ պատմությունը Սիմոնեի մասին է, որը աֆրիկացի միլիարդատեր Չարլզի դուստրն է։ Երբ Սիմոնեն հայտնաբերում է, որ իր լավագույն ընկերը սիրավեպ ունի Չարլզի հետ, նա առաջարկում է նրան բաժնետոմսեր (ենթադրաբար 20 միլիոն դոլար արժողությամբ) իր ներդրումային ընկերություններից մեկում, որպեսզի նա լռի։ Նա ընդունում է առաջարկը, բայց երբ նա գնում է Mossack-ի գրասենյակներ Պանամա Սիթիում, որպեսզի պահանջի բաժնետոմսերը, պարզվում է, որ դրանք անարժեք են, քանի որ նրանք իրականում Mossack-ի տակ գտնվող կեղծ ընկերության մի մասն են, որը գոյություն ունի միայն թղթի վրա։

Երրորդ պատմությունը Նիլ Հեյվուդի մահվան մասին է, որը մաս է կազմում Վանգ Լիջունի միջադեպին։ Հեյվուդը (ֆիլմում վերանվանվել է «Մեյվուդ»), միջնորդ է հարուստ չինացիների համար, որոնք ցանկանում են փող ուղարկել արտասահման։ Նա այցելում է Չունցին հյուրանոց՝ հանդիպելու Գու Կայլային։ Մեյվուդը պահանջում և ճնշում է Գուին շատ ավելի բարձր գնով, եթե նա ցանկանում է, որ նա շարունակի իր ընտանիքի համար փող լվանալ *Mossack*-ի պատկանող կեղծ ընկերության միջոցով։ Գուն թունավորում է Մեյվուդի խմիչքը։ Գուն բացահայտում է միջադեպը և հայտնում Չունցին քաղաքի ոստիկանապետ Վանգ Լիջունին, որը գաղտնի ձայնագրում է խոսակցությունը, ապա զեկուցում Չինաստանի կառավարությանը։ Պատմությունն ավարտվում է Գուի և նրա ամուսնու՝ Բո Սիլայի ձերբակալությամբ՝ Մեյվուդի սպանության և կոռուպցիայի համար։

Ֆիլմն ավարտվում է Պանամական փաստաթղթերի արտահոսքով, Մոսակի և Ֆոնսեկայի կարճատև բանտարկմամբ և ընկերության փակմամբ։ Ֆիլմը եռուստադիտողներին հիշեցնում է, որ շատ նման ընկերություններ դեռ կան, և փողերի լվացման և կոռուպցիայի պրակտիկան, երբ օգտագործվում են կեղծ տրեստներ և հարկային ապաստարաններում տեղակայված ընկերություններ, դեռևս տարածված է։ Սթրիփը ֆիլմը փակում է ԱՄՆ-ում քարոզարշավի ֆինանսավորման բարեփոխումների անհապաղ անհրաժեշտության մասին հայտարարությամբ՝ նախքան Ազատության արձանի կեցվածք ընդունելը։

## Դերասանական կազմ
*Մերիլ Սթրիփ, Էլեն Մարտինի դերում
*Գարի Օլդմեն, Յուրգեն Մոսակի դերում
*Անտոնիո Բանդերաս, Ռամոն Ֆոնսեկայի դերում
*Շերոն Սթոուն, Հաննայի դերում
*Դեյվիդ Շվիմմեր, Մեթյու Քվիրկի դերում
*Մաթիաս Շկոենաերթս, որպես Մեյվուդ
*Ջեֆրի Ռայթ, Մալխուս Իրվին Բոնկամպերի դերում
*Ուիլ Ֆորտե, որպես դատապարտված Գրինգո #1
*Քրիս Փարնել, որպես դատապարտված Գրինգո #2
*Ջեյմս Քրոմվել, Ջոզեֆ Դեյվիդ «Ջո» Մարտին
*Մելիսա Ռաուշ, Մելանի Մարտինի դերում
*Լարի Ուիլմոր, Ջեֆի դերում
*Ռոբերտ Պատրիկ, կապիտան Ռիչարդ Փերիսի դերում
*Ռոզալինդ Չաո, Գու Կայլայի դերում
*Ջեսի Վանգ, Բո Սիլայի դերում
*Նիկի Ամուկա-Բըրդ, Միրանդայի դերում
*Նոնսա Անոզիե, որպես Չարլզ
*Ջեսիկա Ալեն, Սիմոնեի դերում
*Էմի Փեմբերթոն, Ֆետչինգի դերում
*Քրիստելա Ալոնզո, IRS-CI հատուկ գործակալ Քիլմեր
*Ջեյ Փոլսոն, որպես քահանա Քոններս
*Չարլզ Հալֆորդ, Պիրո Գայի դերում (տիտրերում նշված չէ)
*Շոշանա Բուշ, Ռեբեկա Ռուբինշտեյնի դերում
*Նորբերտ Վայսեր, որպես շվեյցարացի դահուկորդ
*Ջուլիետ Դոնենֆելդ, Թալիայի դերում
*Մարշա Ստեֆանի Բլեյք, Վինչել Բոնկամպերի դերում
*Վերոնիկա Օսորիո, Մարիայի դերում
*Դեյվիդ Պ. Վեբեր, որպես Պանամայի թղթակից #1

## Թեմա
2019 թվականին Forbes-ում Ռիսա Սարաչանի հետ հարցազրույցում Սթիվեն Սոդերբերգը նկարագրել է այս ֆիլմից օգուտ ստանալու իր նպատակը

## Արտադրություն
2016 թվականի հուլիսին հայտարարվեց, որ Սթիվեն Սոդերբերգը կարտադրի այն ժամանակ անանուն «Պանամայի փաստաթղթեր» նախագիծը։ Ավելի ուշ՝ 2018 թվականի ապրիլին, հայտարարվեց, որ Սոդերբերգը նույնպես կնկարահանի ֆիլմը, որն այժմ կոչվում է «Լվացքատուն»։ Սքոթ Զ. Բերնսը գրել է սցենարը, իսկ արտադրությունը պետք է սկսվեր 2018 թվականի աշնանը։ 2018 թվականի մայիսին հաղորդվեց, որ Մերիլ Սթրիփը, Գարի Օլդմանը և Անտոնիո Բանդերասը բանակցություններ են վարում ֆիլմում նկարահանվելու համար, իսկ Netflix-ը շահագրգռված է ձեռք բերելու ցուցադրման իրավունքները։ Սոդերբերգը հաստատեց, որ Netflix-ը հավանաբար կլինի ֆիլմի դիստրիբյուտորը հուլիսին։ Հոկտեմբերին հաստատվեց, որ Netflix-ը կթողարկի ֆիլմը, դերասանական կազմը համալրեցին Դեյվիդ Շվիմերը և Ուիլ Ֆորտեն։ Նույն ամսին դերասանական կազմին միացան Մաթիաս Շյոնաերթսը, Ջեֆրի Ռայթը, Քրիս Փարնելը, Ջեյմս Կրոմվելը, Մելիսա Ռաուչը, Լարի Ուիլմորը և Ռոբերտ Պատրիկը։

### Նկարահանում
Հիմնական նկարահանումը սկսվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։

### Թողարկում
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ Վենետիկի կինոփառատոնում 2019 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Այն նաև ցուցադրվել է Տորոնտոյի կինոփառատոնում և Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնում 2019 թվականի սեպտեմբերին.։ Այն թողարկվել է կինոթատրոնում 2019 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, նախքան թվային հոսքի թողարկումը՝ 2019 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Netflix-ի կողմից։

## Ընդունելություն
Կարծիքների ագրեգատոր *Rotten Tomatoes*-ում ֆիլմը ստացել է 41% հավանություն՝ հիմնված 177 գրախոսականների վրա, միջին գնահատականը 5,4/10 է։ Կայքի քննադատական կոնսենսուսում ասվում է. «Լվացքատունը չարաշահում է իր անհավատալի դերասանական կազմը՝ ընդունելով հիասթափեցնող կոպիտ և չկենտրոնացված մոտեցում՝ դրամատիզացնելու այն իրական կյանքի իրադարձությունները, որոնք ոգեշնչել են այն»։ Հիմնվելով Metacritic-ի 37 քննադատների վրա՝ ֆիլմի միջին կշռված միավորը 100-ից 57 է, ինչը ցույց է տալիս «խառը կամ միջին ակնարկներ»։

Թոդ Մաքքարթին The Hollywood Reporter-ից գրել է. «Այստեղ Սոդերբերգի մոտեցման հետ կապված մի տեսակ անհեթեթություն կա, որը բավականին վատթարացնում է ողջ փորձը։ Տոնը փխրուն է, վերաբերմունքը անհաստատ, խելամիտ և բազմազան դերասանական կազմի կատարումները՝ անհավասար»։

Ռիչարդ Ռոպերը *Chicago Sun-Times*-ից այն անվանել է «խառնաշփոթ, ոլորապտույտ, սոցիալական երգիծանք և քաղաքական մեկնաբանություն, որը չափազանց ծանրակշիռ է վերջին կատեգորիայի համար։ Ալոնսո Դուրալդեն *TheWrap*-ից գրել է. «Լվացքատունը թուլանում է, վատ գաղափարների ավելցուկով, որոնք խաթարում են արդարացված վրդովմունքը պատկերված իրադարձությունների վերաբերյալ»։

*Variety*-ից Օուեն Գլեյբերմանը դրական գնահատական տվեց և գրեց, որ «Լվացքատունը» Սոդերբերգն է իր ամենակատաղի վիճակում, ինչպես նաև Սոդերբերգն իր ամենակատաղի ժամանակ, և դիվային, այս դեպքում, եթե երկուսը միասին չեն արձագանքում»։ The New York Times-ից Օ․ Սքոթը գրել է, որ Սոդերբերգը և նրա բարձրակարգ դերասանական կազմը (Շերոն Սթոունը, ինչպես և Ջեֆրի Ռայթը և Մաթիաս Շյոնաերթսը) աշխույժ են պահում՝ դավաճանության և խաբեության առակներ խաղալով հեռուստատեսային ֆիլմերի հմայքով։

## Հակասություններ
Ֆիլմը քննադատվեց Սթրիփին երկրորդական դերի համար ընտրելու հարցում՝ որպես պանամացի կնոջ՝ Ելենա։ Սոդերբերգն ընդունեց քննադատությունը, բայց կարծում էր, որ պատմության համատեքստում երկակի դերը արդարացված էր։ Նա նաև զգաց, որ դա ընդունելի է որպես կատակերգական հնարք և համեմատեց այն գերմանացու մասին Օլդմանի տպավորության հետ, և որ կան կատակերգության տարբեր կանոններ։

2019 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝  ծրագրված թողարկումից ընդամենը երկու օր առաջ, ֆիլմի կենտրոնում *Mossack Fonseca* իրավաբանական ընկերության գործընկերները՝ Յուրգեն Մոսակը և Ռամոն Ֆոնսեկան, դատի տվեցին Netflix-ին՝ փորձելով արգելափակել ֆիլմի թողարկումը։ Նրանք պնդում էին, որ ֆիլմը զրպարտում է իրենց։ Netflix-ը արձագանքեց հաջորդ օրը՝ հայցն անվանելով «ծիծաղելի» և պնդեց, որ ֆիլմը «սահմանադրականորեն պաշտպանված խոսք էր»։ Կոնեկտիկուտի դատավորը հերքեց արգելքը և գործը տեղափոխեց Կալիֆոռնիա՝ թույլ տալով, որ ֆիլմը թողարկվի ըստ նախատեսվածի։ Պանամայի կառավարությունը նույնպես խիստ առարկություններ է հայտնել ֆիլմի թողարկման դեմ։ 2019 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ-ի շրջանային դատարանի դատավորը վճռեց, որ ֆիլմը չի զրպարտում Մոսակիին և Ֆոնսեկային. և պաշտպանված էր Միացյալ Նահանգների Սահմանադրության առաջին փոփոխությամբ՝ որպես խոսքի ազատություն։ Պանամայի փոխնախագահ Խոսե Գաբրիել Կարիզոն խոստացավ, որ Պանաման կանի ամեն ինչ, որպեսզի «շտկվի» երկրի իմիջն ամբողջ աշխարհում։

Քանի որ ֆիլմում գործում է չինացի քաղաքական գործիչ Բո Սիլան և արծարծվում է Ֆալուն Գոնգի պրակտիկանտների օրգանների հավաքագրման զգայուն թեման, այն արգելափակվեց Չինաստանում, իսկ Դուբան կայքում ձայնագրությունը ջնջվեց։ Ֆիլմը հիշատակվում է Մերիլ Սթրիփի և Գարի Օլդմանի գրառումներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*The Laundromat, Netflix 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Սոդերբերգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Քրեական դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր