Սուրբ Աննա

**Սուրբ Աննա**, ըստ Ապոկրիֆի, ինչպես նաև քրիստոնեական և իսլամական ավանդույթների Մարիամի մայրը, Հովակիմի կինը և Հիսուսի մորական տատիկը։ Մարիամի մոր անունը չի հիշատակվում Աստվածաշնչի կանոնական ավետարաններում։ Աննայի և նրա ամուսնու՝ Հովակիմի անունները հիշատակվում են միայն Նոր Կտակարանի ապոկրիֆներում, որոնցից Հակոբոսի Ավետարանը (գրված, հավանաբար, մ.թ. մոտ 150 թվականին) ամենավաղն է, որ հիշատակում է նրանց։ Մարիամի մայրը հիշատակվում է Ղուրանում, սակայն նրա անունը չի նշվում:

## Քրիստոնեական ավանդույթ
Պատմությունը նման է Սամուելի պատմությանը, որի մայրը՝ Հաննան (եբրայերեն חַנָּה *Ḥannāh* «բարեհաճություն, շնորհ», ստուգաբանորեն նույն անունն է, ինչ Աննան) նույնպես անզավակ էր։ Անարատ հղիությունը կաթոլիկ եկեղեցու կողմից ի վերջո դարձավ դոգմա՝ տասներկուերորդ դարում Աննայի նկատմամբ աճող նվիրվածությունից հետո։ Արևելյան քրիստոնեության մեջ Աննային նվիրվածությունը հանդիպում է դեռևս վեցերորդ դարից։ Արևելյան ուղղափառ եկեղեցու ավանդույթում Աննային և Հովակիմին վերագրվում է «Աստծո նախնիներ» տիտղոսը, և Մարիամի ծնունդն ու Մարիամի ընծայումը նշվում են որպես Ուղղափառ Եկեղեցու տասներկու մեծ տոներից երկուսը։ Աննայի Վերափոխումը նաև փոքր տոն է արևելյան քրիստոնեության մեջ։ Լյութերական բողոքականության մեջ համարվում է, որ Մարտին Լյութերը որոշել է մտնել կրոնական կյանք որպես օգոստինյան միաբան՝ կայծակի վտանգի տակ գտնվելիս Սուրբ Աննային դիմելուց հետո։

## Իսլամի մեջ
Աննան (Արաբերեն حنة بنت فاقوذ, *Ḥannah bint Faḳūdh*) նաև մեծարվում է Իսլամում, ճանաչվում է որպես բարձր հոգևոր կին և Մարիամի մայր։ Նրա անունը չի հիշատակվում Ղուրանում, որտեղ նա հիշատակվում է որպես «Իմրանի կին»։ Ղուրանում նկարագրվում է նրա անզավակ լինելը մինչև ծերություն։ Մի օր Աննան տեսավ, որ մի թռչուն ծառի ստվերում նստած կերակրում էր իր ձագերին, ինչը նրա մեջ արթնացրեց սեփական երեխաներ ունենալու ցանկությունը։ Նա աղոթեց երեխա ունենալու համար և ի վերջո հղիացավ. նրա ամուսինը՝ Իմրանը, մահացավ երեխայի ծնվելուց առաջ։ Ակնկալելով, որ երեխան տղա կլինի, Աննան երդվեց նրան նվիրել մեկուսացմանը և ծառայությանը Երկրորդ տաճարում, սակայն Աննան դուստր ծնեց և նրան անվանեց Մարիամ։ Մարիամին ծննդաբերելուց հետո նրա խոսքերը արտացոլում են նրա՝ խորհրդանշական կարգավիճակը, գիտակցելով, որ չնայած նա որդի էր ուզում, այս դուստրը Աստծո պարգևն էր իրեն․

## Հավատալիքներ
thumb|Սուրբ Աննան մանուկ Մարիամի հետ
Չնայած Նոր Կտակարանի կանոնական գրքերում երբեք չի հիշատակվում Սուրբ Կույս Մարիամի մոր մասին, նրա ընտանիքի, մանկության, կրթության և Հովսեփի հետ նշանադրության մասին ավանդույթները զարգացել են եկեղեցու պատմության շատ վաղ շրջանում։ Սրանց համար ամենահին և ամենաազդեցիկ աղբյուրը Հակոբոսի ապոկրիֆ Ավետարանն է, որն առաջին անգամ գրվել է կոյնե հունարենով մ.թ. երկրորդ դարի կեսերին։ Արևմուտքում Հակոբոսի Ավետարանը մոռացության մատնվեց չորրորդ և հինգերորդ դարերում, երբ Հիերոնիմոսը մեղադրեց այն «անհեթեթության» մեջ, իսկ  Դամասոս I, Իննոկենտիոս I և Գելասիոս I պապերի կողմից այն մերժվեց՝ համարվելով անվստահելի։ Սակայն, չնայած Եկեղեցու կողմից դատապարտվելուն, այն գրեթե ամբողջությամբ փոխարինվեց մեկ այլ ապոկրիֆ աշխատությամբ՝ Կեղծ Մատթեոսի Ավետարանով, որը տարածեց դրա պատմությունների մեծ մասը։
Հին հավատալիքը, որը հաստատվում է Հովհաննես Դամասկոսցու քարոզով, այն էր, որ Աննան մեկ անգամ է ամուսնացած եղել։ Սուրբ Աննայի քույրը Սոբին էր՝ Եղիսաբեթի մայրը։ Տասնհինգերորդ դարում կաթոլիկ հոգևորական Յոհան Էկը քարոզում պատմել է, որ Սուրբ Աննայի ծնողների անունները Ստոլանուս և Էմերենտիա էին։ Ֆրեդերիկ Ջորջ Հոլվեքը, գրելով «Կաթոլիկ հանրագիտարանում» (1907), այս տոհմաբանությունը համարում է կեղծ։
4-րդ դարում, իսկ ավելի ուշ՝ տասնհինգերորդ դարում, առաջացավ այն համոզմունքը, որ Մարիամը բեղմնավորվել է Աննայից առանց նախնական մեղքի։ Անարատ հղիության այս հավատը նշում է, որ Աստված պահպանել է Մարիամի մարմինն ու հոգին անարատ և անմեղ նրա գոյության առաջին պահից՝ Հիսուս Քրիստոսի արժանիքների միջոցով։ Անարատ հղիությունը, որը հաճախ շփոթվում է Մարմնավորման Ավետման (Մարիամի կողմից Հիսուսի կուսական ծնունդը) հետ, կաթոլիկ եկեղեցում  1854 թվականին դոգմա է դարձել Հռոմի պապ Պիոս IX-ի պապական բուլլայի՝ *«Ineffabilis Deus»-ի* միջոցով։ Վինսենթ Բովեցիի 13-րդ դարի «Հայացք Մաիուսում» *(Speculum Maius)* գիրքը ներառում է Սուրբ Աննայի կյանքի վերաբերյալ տեղեկություններ Գանդերսհայմի աբբայության Հրոցվիտայի ավելի վաղ աշխատությունից։

## Երկրպագություն
thumb|left|''Սուրբ Աննայի ծնունդը'', Ադրիեն վան Օվերբեկե (1521–1525)
Արևելյան եկեղեցում Աննայի մեծարումը կարող է թվագրվել մինչև մոտ 550 թվականը, երբ Հուստինիանոսը նրա պատվին Կոստանդնուպոլսում եկեղեցի կառուցեց։ Արևմուտքում նրա մեծարման ամենավաղ պատկերագրական նշանը Հռոմի Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցու ութերորդ դարի որմնանկարն է։ Կույս Մարիամի Ավետման տոնը իններորդ դարում հասել էր հարավային Իտալիա։ Լատինական եկեղեցում Սուրբ Աննային չէին մեծարում, բացառությամբ, թերևս, Ֆրանսիայի հարավում, մինչև տասներեքերորդ դարը։ Հյուսիսային Ֆրանսիայի Դուեյ քաղաքում գտնվող սրբավայրը Արևմուտքում Սուրբ Աննային նվիրվածության վաղ կենտրոններից մեկն էր:
Աննա Սելբդրիտը պատկերագրության մի տեսակ էր, որը պատկերում էր երեք սերունդներին՝ Սուրբ Աննային, Մարիամին և մանուկ Հիսուսին։ Հիսուսի մարդկայնությունը շեշտելով՝ այն հիմնված էր Իմաստության Աթոռի նախորդ կոնվենցիաների վրա և տարածված էր հյուսիսային Գերմանիայում 1500-ական թվականներին։ Ուշ միջնադարում Սուրբ Աննան ավելի շատ համարվում էր ծովային սուրբ, որը պաշտպանում էր նավաստիներին ու ձկնորսներին և նրան դիմում էին փոթորիկների ժամանակ։
Սուրբ Աննային նվիրված երկու հայտնի սրբավայրեր են Ստեն-Ան-դ'Օրե եկեղեցին Բրետանում (Ֆրանսիա) և Ստեն-Ան-դը-Բոպրեն՝ Քվեբեկ քաղաքի մոտ։ Ստեն-Ան-դը-Բոուպրեի բազիլիկ եկեղեցու այցելուների թիվն ամենամեծն է Սուրբ Աննայի տոնի օրը՝ հուլիսի 26-ին, և Կույս Մարիամի ծննդյան նախորդ կիրակի օրը՝ սեպտեմբերի 8-ին։ 1892 թվականին Հռոմի պապ Լեո XIII-ը Սուրբ Աննայի մասունքն ուղարկեց եկեղեցի։
Մալթերեն լեզվով Ծիր Կաթին գալակտիկան կոչվում է *It-Triq ta' Sant'Anna*, որը թարգմանաբար նշանակում է «Սուրբ Աննայի ճանապարհ» Միացյալ Նահանգներում Սուրբ Հոգու դուստրերը (Ֆրանսիայում հիմնադրված կանանց կաթոլիկ կրոնական ինստիտուտի անդամներ) նախկին Աննհերսթ քոլեջը անվանել են նրա պատվին։։

## Հիշատակի օր
thumb|Սուրբ Աննայի տոնը Մարսասկալայի ծխական եկեղեցում, Մարսասկալա, Մալթա
Մինչև յոթերորդ դարի կեսերը Սուրբ Սաբայի վանքում նշվում էր Սուրբ Աննայի՝ Մարիամով հղի լինելու տոնը։
Այն այժմ Հունական Ուղղափառ Եկեղեցում հայտնի է որպես «Ամենասուրբ Աստվածածնի Սուրբ Աննայի հղիացման» տոն և նշվում է դեկտեմբերի 9-ին։ Կաթոլիկ եկեղեցում Սուրբ Աննայի և Հովակիմի տոնը նշվում է հուլիսի 26-ին։
### Տոներ
#### Կաթոլիկ եկեղեցի
* Հուլիսի 26
#### Արևելյան ուղղափառ եկեղեցի
* Հուլիսի 25 (Արդար Աննայի՝ Ամենասուրբ Աստվածածնի մոր վերափոխումը)
* Սեպտեմբերի 9 (Աստծո սուրբ և արդար նախնիներ Հովակիմի և Աննայի, Աստվածածնի ծննդյան տոնից հետո)
* Դեկտեմբերի 9 (Արդար Աննայի կողմից Ամենասուրբ Աստվածածնի հղիությունը)
#### Անգլիական եկեղեցի
* Հուլիսի 26․ Աննային (Հովակիմի հետ) հիշատակում են Անգլիայի եկեղեցում՝ հուլիսի 26-ին Փոքր տոնակատարությամբ։ 
#### Լյութերականություն
* Հուլիսի 26
#### Ղպտի ուղղափառ եկեղեցի և Եթովպական ուղղափառ Տևահեդո եկեղեցի
* Նոյեմբերի 7 (Սուրբ Աննայի՝ Աստվածածնի մոր մահվան օրը)
#### Հայ Առաքելական Եկեղեցի
* Դեկտեմբերի 9 (Արդար Աննայի կողմից Ամենասուրբ Աստվածածնի հղիությունը)
* Երեքշաբթի, Աստվածածնի Վերափոխումից հետո 2-րդ շաբաթ (Հովակիմի հետ)
#### Սիրիական-Մալաբար եկեղեցի
* Հուլիսի 26 (Աննա և Հովակիմ])
#### Սիրիական-Մալանկարա կաթոլիկ եկեղեցի
* Սեպտեմբերի 9 (Մար Հովակիմ և Մարթա Աննա)
#### Մարոնիտ եկեղեցի
* Սեպտեմբերի 9 (Սուրբ Աննա և Հովակիմ, Սուրբ Կույս Մարիամի ծնողները)
### Մասունքներ
Սուրբ Աննայի ենթադրյալ մասունքները Սուրբ Երկրից բերվել են Կոստանդնուպոլիս 710 թվականին և պահվել են այնտեղ Սուրբ Սոֆիա եկեղեցում մինչև 1333 թվականը։ 12-րդ և 13-րդ դարերի ընթացքում Արևելքից վերադարձող խաչակիրներն ու ուխտավորները Աննայի մասունքները բերել են մի շարք եկեղեցիներ, այդ թվում ամենահայտնիները՝ Պրովանսի, Գենտի և Շարտրի Ապտի եկեղեցիներ։ Սուրբ Աննայի մասունքները պահպանվել և մեծարվել են նրա անվանը նվիրված բազմաթիվ տաճարներում և վանքերում, օրինակ՝ Ավստրիայում, Կանադայում, Գերմանիայում, Իտալիայում և Հունաստանում՝ կիսաինքնավար Աթոս լեռան վրա և Կատերինի քաղաքում։ Միջնադարյան և բարոկկո ոճի վարպետությունը երևում է, օրինակ, նրա նախաբազկի ոսկորները պարունակող իրական չափսի մասունքատուփերի մետաղական աշխատանքներում։ Հայտնի են նաև ժողովրդական արվեստի տեխնիկայի կիրառման օրինակներ։ Դյուրենը Աննայի գլխավոր ուխտագնացության վայրն է եղել 1506 թվականից ի վեր, երբ Հռոմի պապ Հուլիոս II-ը հրամանագիր է ստորագրել, որ նրա մասունքները պետք է պահվեն այնտեղ։

## Հովանավորություն
[thumb|Սուրբ Աննա Բոպրեի բազիլիկ, [Քվեբեկ, Կանադա]]
12-րդ դարում բյուզանդացիները և խաչակիրները Բեյթ Գուվրինում (ներկայում՝ ազգային պարկ) կառուցում են Սուրբ Աննայի եկեղեցին։ Այն արաբերենում հայտնի է որպես Խիրբեթ (բառացիորեն՝ «ավերակ») Սանդահաննա, իսկ Մարեշայի բլուրը՝ Թել Սանդահաննա։ Սուրբ Աննան չամուսնացած կանանց, տնային տնտեսուհիների, ծննդաբերող կամ հղիանալ ցանկացող կանանց, տատիկների, մայրերի և դաստիարակչուհիների հովանավորն է։ Նա նաև ձիավարների, կահույքագործների և հանքագործների հովանավորն է։ Որպես Մարիամի մայր, Սուրբ Աննան հանդիսանում էր նաև հանքագործների հովանավորը։ Այս հովանավորությունը բխում է Մարիամի և Քրիստոսի, ինչպես նաև թանկարժեք մետաղների՝ արծաթի և ոսկու միջև միջնադարյան համեմատությունից: Աննայի արգանդը համարվում էր այդ թանկարժեք մետաղների արդյունահանման աղբյուրը:
Սուրբ Աննան հետևյալ բնակավայրերի գլխավոր-հովանավոր սուրբն է՝ Բրետան (Ֆրանսիա), Կուենկա (Էկվադոր), Չինանդեյա (Նիկարագուա), Կաստելբուոնո (Սիցիլիա), Քվեբեկ (Կանադա), Սանտա Անա (Կալիֆոռնիա), Նորվիչ (Կոնեկտիկուտ), Դետրոյթ (Միչիգան), Ախունտաս (Պուերտո Ռիկո), Սանտա Անա (Սալվադոր), Բեռլին (Նյու Հեմփշիր), Սանտա Անա Պուեբլո, Սիամա և Թաոս (Նյու Մեքսիկո), Չիկլանա դե լա Ֆրոնտերա, Մարսասկալա (Մալթա), Տուդելա և Ֆասնիա (Իսպանիա), Մոլո, Հագոնոյ, Տագիգ, Սանտա Անա, Մալիկբո, Պակբիլաո, Մալինաո, Քուեզոն և Բալասան (Ֆիլիպիններ), Սանտանա (Բրազիլիա), Սենթ Աննա (Իլինոյս), Բեի Սենթ Աննա և Պրասլեն (Սեյշելներ), Բուկիտ Մերթաջամ և Պորտ Քլենգ (Մալայզիա), Կլյուչովե (Սլովակիա) և Հարավային Վիետնամ։ Վատիկան քաղաքի ծխական եկեղեցին կոչվում է Սան Աննա դեի Պալաֆրենիերի: Մեծ Բրիտանիայի Բրիստոլ քաղաքի մոտակա անտառում կա մի սրբավայր, որը նվիրված է Սուրբ Աննային:

## Արվեստի մեջ
### Քրիստոսը իր ծնողների տանը
[thumb|left|''Քրիստոսը իր ծնողների տանը'' [Ջոն Էվերեթ Միլլե, 1849–50]]
Ջոն Էվերեթ Միլլեի 1849–50 թվականների «Քրիստոսը ծնողների տանը» աշխատանքում Աննան պատկերված է իր փեսա Հովսեփի ատաղձագործական արհեստանոցում՝ հոգ տանելով փոքրիկ Հիսուսի մասին, որը ձեռքը վնասել էր մեխով։ Նա միանում է իր դստերը՝ Մարիամին, Հովսեփին և մի փոքրիկ տղայի, որը հետագայում հայտնի կդառնա որպես Հովհաննես Մկրտիչ, հոգ տանելով Հիսուսի վիրավորված ձեռքի մասին։
### Պատկերագրություն
Ոսկե դարպասի մոտ Հովակիմի և Աննայի հանդիպումը Սուրբ Կույսի կյանքի մասին ստեղծագործության գեղարվեստական ցիկլերի մշտական ​​բաղադրիչ էր։ Զույգը հանդիպում է Երուսաղեմի Ոսկե դարպասների մոտ և գրկախառնվում։ Նրանք տեղյակ են Աննայի հղիության մասին, որի մասին նրանց առանձին տեղեկացրել է հրեշտակապետը։ Այս պահը խորհրդանշում էր Մարիամի հղիությունը, և տոնը նշվում էր Անարատ Հղիության հետ նույն օրը։ Ոսկե դարպասը և դրան նախորդող իրադարձությունները ներկայացնող արվեստի գործերը ոգեշնչված են Հակոբ դե Վորագինի լայնորեն ընթերցվող *«Ոսկե լեգենդ»*-ի պատմությամբ։ Մարիամի ծնունդը, Մարիամի ընծայումը և ամուսնությունը Սուրբ Կույսի կյանքի ցիկլերի սովորական բաղադրիչներն էին, որոնցում սովորաբար պատկերված է Աննան։ Նրա խորհրդանիշը դուռն է։ Նա հաճախ պատկերվում է կարմիր և կանաչ հագուստով, որոնք խորհրդանշում են սերն ու կյանքը։
Աննան երբեք ներկա չի պատկերվում Քրիստոսի Ծննդյանը, բայց հաճախ պատկերվում է մանուկ Քրիստոսի հետ տարբեր թեմաներով։ Երբեմն կարծում են, որ նա պատկերված է Հիսուսին տաճարին ներկայացնելու և Քրիստոսի թլպատման տեսարաններում, սակայն առաջին դեպքում սա, հավանաբար, արտացոլում է Աննա մարգարեուհու հետ շփոթության միջոցով սխալ նույնականացումը։ Կար մի ավանդույթ, որ Աննան (միայնակ) գնացել է Եգիպտոս և միացել Սուրբ ընտանիքին նրանց Եգիպտոս փախուստից հետո։ Աննան չի երևում չափահաս Քրիստոսի հետ, ուստի համարվում է, որ նա մահացել է Հիսուսի երիտասարդության տարիներին։ Աննան նաև ներկայացված է որպես Սուրբ ազգականության՝ Հիսուսի ընդլայնված ընտանիքի մայրապետ, որը տարածված թեմա էր ուշ միջնադարյան Գերմանիայում․ այս պատկերագրական և քանդակային պատկերների որոշ տարբերակներում ներառված է Էմերենտիան, ով տասնհինգերորդ դարում համարվում էր Աննայի մայրը։ Ժամանակակից աղոթքներում Աննային և նրա ամուսնուն դիմում են չծնված երեխաների պաշտպանության համար:

### Սուրբ Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ
Փրկչի տատիկների և պապիկների դերը փրկության պատմության մեջ սովորաբար պատկերվել է վաղ միջնադարյան պաշտամունքային արվեստում ուղղահայաց կրկնակի Մադոննայի դասավորությամբ, որը հայտնի է որպես «Սուրբ Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ»։ Մեկ այլ բնորոշ թեմա է այն, երբ Աննան Կույս Մարիամին սովորեցնում է Սուրբ Գիրքը:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Faras Saint Anne (detail).jpg|Ղպտի Սուրբ Աննա, 8-րդ դար, Վարշավայի ազգային թանգարան
Պատկեր:Anna Selbdritt 003.jpg|Աննան գրկում է Մարիամին և Քրիստոսին, 15-րդ դար, Գերմանիա
Պատկեր:Frankfurt Karmeliterkloster Annenaltar.jpg|Սուրբ Աննայի լեգենդները, 15-րդ դար, Գերմանիա
Պատկեր:Annarelief.jpg|Սուրբ Աննայի գլխի բարձրաքանդակը, Աննակիրխե Դյուրեն, 16-րդ դար, Գերմանիա
Պատկեր:Annaschrein.jpg|Սուրբ Աննայի սրբավայր, Սուրբ Աննայի գլխի տեղը, Աննակիրխե Դյուրեն, 16-րդ դար, Գերմանիա
Պատկեր:Annuciation to Anne.jpg|Աննայի Ավետման խճանկար, 12-րդ դար, Քորա եկեղեցի, Ստամբուլ
Պատկեր:AnneSantiago.jpg|Սուրբ Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ Սանտյագո դե Կոմպոստելայի տաճար թանգարանում
Պատկեր:AnneMalines.jpg|Բելգիական Կույսը և մանուկ Սուրբ Աննայի հետ (թանգարանի կողմից անվանվել է *Ste Anne Trinitaire*)
Պատկեր:Eglise Sainte-Enimie statue sainte Anne Vierge Enfant.jpg|Ֆրանսիական Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ (15-րդ դար) Լանգեդոկ-Ռուսիլոնից
Պատկեր:AnneHuelgas.jpg|Իսպանական Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ՝ ոգեշնչված հունական *"Hodegetria"* պատկերակներով
Պատկեր:AnnaSelbdrittMexico.jpg|Կույսը և մանուկը Սուրբ Աննայի հետ՝ Օախակայից, Մեքսիկա
Պատկեր:AnneGiuLungara.jpg|Սուրբ Աննան Աստվածածնին կարդալ է սովորեցնում, Սան Ջուզեպպե ալլա Լունգարա եկեղեցի, Հռոմ
Պատկեր:Brooklyn Museum - Saint Anne (Sainte Anne) - James Tissot - overall.jpg|Սուրբ Աննա, Ջեյմս Տիսո, Բրուքլինի թանգարան
Պատկեր:Anna-pic1a.jpg|Սուրբ Աննան *(Die Heilige Anna)* մանուկ Հիսուսի հետ, Օտտո Բիտշնաու, 1883 թ.
Պատկեր:BMVB - Doménico Theotokópoulus - La Sagrada Família amb Santa Anna i Sant Joanet - 8606.jpg|Սուրբ ընտանիքը Սուրբ Աննայի և Սուրբ Ժանետի հետ, Էլ Գրեկո (մոտ 1600), պահպանվել է Վիկտոր Բալագուեր թանգարանի գրադարանում
Պատկեր:Sankt Anna und Maria Abtei.jpg|Սուրբ Աննան և Կույս Մարիամը, Ջոզեֆ Մորոդեր-Լուսենբերգի դպրոցը (մոտ 1890) Բադիայում
Պատկեր:Wertingen St. Martin 304.JPG|Մարիամի հրահանգը, Սուրբ Մարտինի կաթոլիկ ծխական եկեղեցի Դիլինգեն շրջանում (Բավարիա):
Պատկեր:Guido Reni - Education of the Virgin - WGA19315.jpg|Սուրբ Կույսի կրթությունը, Գվիդո Ռենի, 1640-1642
Պատկեր:Josef Winterhalder Anna unterweist Maria.jpg|Սուրբ Աննան սովորեցնում է Սուրբ Մարիամին, Յոզեֆ Վինտերհալդեր Կրտսեր
Պատկեր:L'Education de la Vierge.jpg| Սուրբ Կույսի կրթությունը, Էժեն Դելակրուա, 1842
Պատկեր:Jean-Baptiste Jouvenet - The Education of the Virgin - WGA12032.jpg| Սուրբ Կույս Մարիամի կրթությունը, Ժան Ժուվենե, 1700 
Պատկեր:Mary and St. Anne - Iglesia del Salvador - Seville.JPG|Մարիամը և Սուրբ Աննան Իգլեսիա դել Սալվադոր, Սևիլիա
Պատկեր:Heiligenblut - Pfarrkirche - Erziehung der jungen Maria.jpg|Սուրբ Կույս Մարիամի կրթությունը, Սուրբ Վինզենց ծխական եկեղեցի
Պատկեր:Saint Anne with Virgin and Child.jpg|Սուրբ Աննան Սուրբ Կույսի և մանուկի հետ, 1400-1425


## Երաժշտություն
* Մարկ-Անտուան Շարպանտիեն հեղինակել է 2 մոտետ․
** *«Սուրբ Աննայի համար»*, H.315, 2 ձայնի և կոնտինուոյի համար (մոտ 1675թ.)
** *Canticum Annae*, H.325, 3 ձայնի, 2 եռաչափ գործիքների համար (մոտ 1680 թ.)
* Յոհան Սեբաստիան Բախը գրել է նախերգանք և ֆուգա․
** Նախերգանք և ֆուգա Մի-բեմոլ մաժորում, BWV 552 (հրատարակված 1739 թվականին)

## Նշումներ

## Հղումներ

## Արտաքին հղումներ

 
* Ֆրանցիսկյան լրատվամիջոցների կարճ հոդված «Սուրբ Հովակիմ և Աննա» թեմայով 
* Սուրբ Աննան Քրիստոնեական պատկերագրության կայքում
* «Ահա և հաջորդում է մեր օրհնյալ տիկնոջ ծնունդը» «Ոսկե լեգենդի» Քեքսթոնի թարգմանությունից
* The Protevangelium of James
* «Մատթեոսի կեղծ Ավետարանը»
* Ռիմս, Շերի Լ. խմբ., «Սուրբ Աննայի՝ Կույս Մարիամի մոր լեգենդները», Ներածություն, Միջին անգլերենի լեգենդներ կին սրբերի մասին, Միջնադարյան ինստիտուտի հրատարակություններ, Կալամազու, Միչիգան, 2003
* Ուելշ, Ջենիֆեր․ «Սուրբ Աննայի պաշտամունքը միջնադարյան և վաղ ժամանակակից Եվրոպայում», Ռաութլեջ, 2017

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան կերպարներ
Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Իսրայելցիներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Կաթոլիկություն
Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոս
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի անձինք
Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր