Տատյանա Տիտարենկո

**Տատյանա Տիտարենկո** (, ), խորհրդային և ուկրաինացի հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի մանկավարժական գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր աշխատող։

## Կենսագրություն
Տատյանա Տիտարենկոն ծնվել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ 1973 թվականին ավարտել է Տ. Գ. Շևչևնկոյի անվան Կիևի համալսարանը (փիլիսոփայության ֆակուլտետ, հոգեբանության բաժանմունք, 1973 թվական), իսկ 1979 թվականին՝ Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիաի Կոստյուկի անվան հոգեբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։

### Պրոֆեսիոնալ գործունեություն
1974 թվականից մինչև 1975 թվականը աշխատել է Մոսկվայի տեխնոլոգիական համալսարանի ուկրաինական մասնաճյուղի փորձաքննությունների լաբորատորիայի ինժեներ։

1975-1976 թվականներին աշխատել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիաի Կոստյուկի անվան հոգեբանության ինստիտուտում, 1975 թվականից՝ հոգեֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի կրտսեր գիտաշխատող, 1979 թվականից նախադպրոցականների հոգեբանության լաբորատորիայի կրտսեր գիտաշխատող, 1982 թվականից՝ աշխատունակ դեռահասների հոգեբանության լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող, 1987 թվականից՝ տեսության և մեթոդաբանության լաբորտորիայի  վարիչ, 1989 թվականից՝ մեթոդաբանության լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող, 1993 թվականից՝ անձնային աններդաշնակությունների հոգեբանության կենտրոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ վերականգնման հոգեբանության լաբորատորիայի բարիչ։

1997 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է Ուկրաինայի ԳԱԱ-ի սոցիալական և քաղաքական հոգեբանության ինստիտուտի անձի սոցիալական հոգեբանության լաբորատորիայի վարիչ։ 2019 թվականի հունվարից մինչ օրս համարվում է այդ լաբորատորիայի հիմնարար գիտական հետազոտությունների ղեկավար և ավագ գիտաշխատող։

Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (2019), Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ (2006), հոբենական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (2002)։ 1980 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան, իսկ 1994 թվականից՝ դոկտորական դիսերտացիան։

## Հիմնական գիտական աշխատանքներ
### Անհատական գրքեր

*Титаренко Т. М. Психологическое здоровье личности: средства самопомощи в условиях длительной травматизации : монография / Т. М. Титаренко / Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии НАПН Украины. – Кропивницкий : Імекс-ЛТД, 2018. – 160 c. (на украинском языке) ISBN 978-966-189-457-9
*Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp; / Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;— 2-е изд.&nbsp;— М. : Когито-центр, 2010.&nbsp;— 304 с. ISBN 978-5-89353-317-0
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp;Кризове психологічне консультування : програма навч. курсу / Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;— К. : Міленіум, 2009.&nbsp;— 64 с.
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp; / Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;— К. : Марич, 2009.&nbsp;— 232 с. ISBN 978-966-8479-25-0
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp;Життєві кризи: технології консультування. У 2-х част.&nbsp;— К. : Главник, 2007.&nbsp;— Ч. 1.&nbsp;— 144 с. ISBN 966-87746-7-1
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp;Життєві кризи: технології консультування. У 2-х част.&nbsp;— К. : Главник, 2007.&nbsp;— Ч. 2.&nbsp;— 175 с. ISBN 966-87743-8-8
*Основи психології / за ред. О.&nbsp;В.&nbsp;Киричука, В.&nbsp;А.&nbsp;Роменця.&nbsp;— 6-е вид.&nbsp;— К. : Либідь, 2006.&nbsp;— 632 с. ISBN 966-06-0410-6
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp; / Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;— К. : Либідь, 2003.&nbsp;— 376 с. ISBN 996-06-0280-4
* : словарь-справочник / под ред. П.&nbsp;П.&nbsp;Горностая, Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;— К. : Рута, 2001.&nbsp;— 319 с. ISBN 966779511X
* Титаренко Т. М. Я&nbsp;— знакомый и неузнаваемый.&nbsp;— К. : Рад. школа, 1991.&nbsp;— 240 с. ISBN 5-330-01366-6
*ISBN 978-5-9910-3659-7
* Титаренко Т.&nbsp;М.&nbsp;&nbsp;М.&nbsp;Титаренко.&nbsp;– К. : Рад. шк., 1989.&nbsp;– 144 с.&nbsp;– (Библиотека для родителей). ISBN 5-330-00722-4

### Կոլեկտիվ գիտական մենագրություններ
* / Ю. Д. Гундертайло, В. А. Климчук, О. Я. Кляпец и др. ; под науч. ред. Т. М. Титаренко ; Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии НАПН Украины. – К. : Міленіум, 2016. – 320 c. (на украинском языке)
* Титаренко Т. М.  / Т. М. Титаренко, О. Н. Кочубейник, Е. О. Черемных ; Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии НАПН Украины. – К. : Міленіум, 2014. – 206 с. (на украинском языке) ISBN 978-966-8063-61
* / [Т. М. Титаренко, Е. Г. Злобина, Л. А. Лепихова и др.] ; под науч. ред. Т. М. Титаренко ; Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии НАПН Украины. – Кировоград : Імекс-ЛТД, 2012. – 512 c. (на украинском языке) ISBN 978-966-189-136-3
* / под ред. Титаренко Т. М. – К. : Педагогічна думка, 2007. – 456 с. (на украинском языке) ISBN 978-966-644-043-6
*Личностный выбор: психология отчаяния и надежды  / под ред. Т.&nbsp;М.&nbsp;Титаренко. – К.&nbsp;: Міленіум, 2005.&nbsp;– 336&nbsp;с. (на украинском языке) ISBN 9668063912
*Психология жизненного кризиса :  / отв. ред. Т. М. Титаренко. – К. : Агропромвидав України, 1998. – 348 с. (на украинском языке) ISBN 966-558-014-0

### Մեթոդական առաջարկություններ
*Способы повышения социально-адаптивных возможностей человека в условиях переживания последствий травматических событий : методические рекомендации / Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии НАПН Украины ; под науч. ред. Т. М. Титаренко. – Кропивницкий : Імекс-ЛТД, 2017. – 80 c. (на украинском языке) ISBN 978-966-189-428-9
*Социально-психологическая профилактика нарушений адаптации молодежи к повседневному стрессу : методические рекомендации / Национальная академия педагогических наук Украины, Институт социальной и политической психологии ; под науч. ред. Т. М. Титаренко. – К. : Міленіум, 2010. – 84 с. (на украинском языке) ISBN 978-966-8063-90-10
* Титаренко Т. М., Лепихова Л. А., Кляпец О. Я. Формирование у молодежи установок на здоровый образ жизни : методические рекомендации. – К. : Міленіум, 2006. – 124 с. (на украинском языке) ISBN 

### Ազատ առցանց հասանելիության զեկույցների ձայնագրություններ
* Титаренко Т. М. Технологии восстановления психологического здоровья личности в условиях войны: комплексный подход (26.02.2019, на украинском языке).
*Титаренко Т. М. Личность перед вызовами войны: психологические последствия травматизации (12.10.2017, на украинском языке).
* Титаренко Т. М. Испытание кризисом. Одиссея преодоления (27.03.2017, на украинском языке).

## Մրցանակ
* Օլգա իշխանուհու շքանշան
** II աստիճանի (4 հոկտեմբերի, 2015) - *ազգային կրթության զարգացման գործում ներդրած նշանակալի անձնական ավանդի, որակյալ մասնագետների պատրաստման, երկարամյա բեղմնավոր մանկավարժական գործունեության և բարձր պրոֆեսիոնալիզմի համար*,
** III աստիճանի (20 մայիսի, 2011) - *հայրենական գիտության զարգացման գործում ներդրած ծանրակշիռ անձնական ավանդի, Ուկրաինայի գիտատեխնիկական ներուժի ամրապնդման, բազմամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար*;
* Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր գործիչ (28 դեկտեմբերի, 2000) - *մասնագիտական գործունեության մեջ ունեցած ծանրակշիռ ձեռքբերումների, երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*;
* Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի պատվոգիր,
* Ուկրաինայի կրթության և գիտության նախարարության պատվոգիր,
* «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան,
* «Գիտական ձեռքբերումների համար» կրծքանշան,
* Ուկրաինայի մանկավարժական գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվո նշան,
* Գ. Սկովորոդայի մեդալ
* Մեդալ "Վլադիմիր Ռոմենեց",
* Գ. Ի. Չելպանովի անվան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Рибалка Валентин Васильович Теории личности в отечественной философии, психологии и педагогике : пособие. — Житомир : Изд-во ЖГУ им. И. Франко, 2015. — 872 с. ISBN 9789664851944 (глава про теорию личности Т.М.Титаренко)
* Соціальна психологія в Україні: Довідник / за ред. чл.-кор. Національна академія педагогічних наук України Слюсаревський Микола Миколайович; упорядники Л.&nbsp;П.&nbsp;Булах, Л.&nbsp;М.&nbsp;Калачникова, Л.&nbsp;П.&nbsp;Черниш.&nbsp;— К. : Міленіум, 2004.&nbsp;— 196 с. ISBN 966-8063-44-9

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Института социальной и политической психологии НАПН Украины
*Электронный архив научных трудов Т.М.Титаренко в Электронной библиотеке НАПН Украины
* Электронный архив научных трудов Т.М.Титаренко в социальной сети для сотрудничества ученых Academia.edu
*Официальный рейтинг Т.М.Титаренко среди учёных Украины всех отраслей наук

Կատեգորիա:Անհատականության տեսություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային հոգեբաններ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ