Վլադիմիր Մինց

**Վլադիմիր Մինց** (, ), լատվիացի վիրաբույժ, գիտնական-բժիշկ և հասարակական գործիչ:

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Մինցը ծնվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Դաուգավպիլս քաղաքում, հրեաների ընտանիքում: Ծնողները՝ երկրորդ գիլդիայի վաճառական Միխել Մինցն ու Էլկա Մինցն են:

Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Ռիգայի քաղաքային գիմնազիայում: Այնուհետև ավարտել է Յուրևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1895 թվական) և մեկ տարի աշխատել է պրոֆեսոր Վերներ ֆոն Մանտեյֆելի մոտ՝ որպես ֆակուլտետային վիրաբուժական կլինիկայի ասիստենտ: 1896 թվականին պաշտպանել է «Նախաբազկի կոտրվածքից հետո պտտվող շարժումների խանգարման մասին» դիսերտացիան՝ բժշկության դոկտորի աստիճանի համար: Այնուհետև ևս մեկ տարի ստաժավորվել է Բեռլինի Հրեական հիվանդանոցում՝ հայտնի վիրաբույժ՝ Ջեյմս Իսրայելի մոտ:

1897 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան, որպես ասիստենտ՝ աշխատել է Յուրևի համալսարանի վիրաբուժական կլինիկայում (1897 թվական), 1898 թվականից՝ Ստարո-Եկատերինինյան հիվանդանոցի վիրաբուժական կլինիկայում, 1901 թվականին ղեկավարել է հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքը: 1905 թվականից աշխատել է Մոսկվայի համալսարանի հիվանդանոցային վիրաբուժական կլինիկայի ամբիոնում՝ որպես պրիվատ-դոցենտ, 1917 թվականից՝ օպերատիվ վիրաբուժության և տեղագրական անատոմիայի պրոֆեսոր:  Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է Մոսկվայի գլխավոր հիվանդանոցի և մի շարք այլ բուժական հիմնարկների վիրաբուժական բաժանմունքի ղեկավարը:

1918 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ Վլադիմիր Լենինի մահափորձից հետո, Մինցը վիրահատել և ղեկավարել է խորհրդային առաջնորդին բուժող բժիշկների խումբը: Հետագայում Լենինի օգնության շնորհիվ 1920 թվականին Մինցին թույլատրվել է վերադառնալ Ռիգա, որտեղ աշխատել է «Բիկուր-Հոլիմ» հրեական հիվանդանոցում, իսկ 1924 թվականին ղեկավարել է դրա վիրաբուժական բաժանմունքը:

1923-1924 թվականներին եղել է Զաուդիտուի և Հայլե Սելասիեի բժիշկը: 1926 թվականի փետրվարին Լատվիայում խորհրդային դիվանագիտական սուրհանդակների դեմ մահափորձից հետո վիրահատել է վիրավոր Յոհան Մախմաստալին:

1940-1941 թվականներին ԽՍՀՄ-ին Լատվիայի բռնակցումից  հետո ղեկավարել է Լատվիայի համալսարանի կլինիկայի վիրաբուժական բաժանմունքը:

ԽՍՀՄ նացիստական ներխուժումից հետո, 1941-1943 թվականներին ապրել է Ռիգայի գետտոյում՝ օրվա ընթացքում կլինիկայում գտնվելու թույլտվությամբ: 1943 թվականին ղեկավարել է գետտոյում հիմնած հիվանդանոցը: Երեք գերմանացի սպաներին վիրահատելուց հրաժարվելու համար Մինցը տեղափոխվել է Կայզերվալդ համակենտրոնացման ճամբար, իսկ 1944 թվականին արտաքսվել է Բուխենվալդ, որտեղ զոհվել է 1945 թվականի փետրվարին (այլ տեղեկություններով՝ 1944 թվականի նոյեմբերի 12-ին):

## Գիտական և հասարակական աշխատանք
Վլադիմիր Մինցը եղել է ժամանակակից ռուսական և լատվիական վիրաբուժական դպրոցների հիմնադիրներից մեկը։ Նա հրապարակել է ավելի քան 100 հոդված և գիրք նյարդավիրաբուժության, պլաստիկ վիրաբուժության, օրթոպեդիայի, գինեկոլոգիայի, ուրոլոգիայի և ուռուցքաբանության վերաբերյալ: Նրա աշակերտներն են եղել մի շարք լատվիացի վիրաբույժներ, այդ թվում՝ Վլադիմիր Գոլբերգը, Հենրիխ Շնեյդերը, Միխայիլ Դուբլինսկին և Լև Հնոխը:

1904-1916 թվականներին Մինցը եղել է Համառուսական վիրաբուժական ընկերության քարտուղարը, իսկ 1914 թվականից՝ Վիրաբույժների միջազգային ընկերության իսկական անդամ: Խմբագրել է «Խիրուրգիչեսկի վեստնիկ» թերթը:

1916 թվականին Վիրաբույժների համագումարի ժամանակ Մինցը նոր վիրահատություն է ցուցադրել՝ թոքերից օտար մարմին հանելու համար, իսկ 1926 թվականին անցկացրել է առաջին վիրաբուժական վիրահատությունը Լատվիայում՝ թոքերի բլթի հեռացման համար:

## Ընտանիք
Մինց ընտանիքի ծագումնաբանությունը ճանաչում է ունեցել 16-րդ դարից մինչև 17 սերունդ, և 1907 թվականին հրապարակվել է Վլադիմիրի ավագ եղբոր՝ Պաուլ Մինցի «Սրբերի ճանաչում» գրքում: Միխլ Մինցն ունեցել է 5 որդի, նրանցից երեքը (Պաուլը, Վլադիմիրը և  Նաումը) հայտնի են դարձել Լատվիայում և նրա սահմաններից դուրս:

Պաուլ Մինցը եղել է իրավաբան-իրավագետ, Լատվիայի առաջին Սահմանադրության հեղինակներից մեկը, տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Լատվիայի կառավարությունում, հրեական հասարակական կազմակերպություններում: Զոհվել է 1941 թվականին, Գուլագում:

## Կինոմարմնավորում
1969 թվական՝ «Մանրամասներ Վ․ Ի․ Լենինի դիմանկարին»: Ֆիլմ 3-րդ՝ «Ժողկոմխորհի օդը»: Վլադիմիր Մինցի դերում՝ Մարկ Պրուդկին:

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արխիվացված փաստաթղթեր
* ЦИАМ — Ф. 418. — Оп. 83. — Д. 202 (формулярный список, автобиография)

 
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լատիշ բժիշկներ
Կատեգորիա:Լատվիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ