Գուրգեն Հովնան

**Գուրգեն Ներսեսի Հովնան (Հովհաննիսյան)**, ), հայ խորհրդային գրող, արձակագիր, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1964)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

## Կենսագրություն
Գուրգեն Հովնանը ծնվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Շուշի քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1933 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1946-1964 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում (1954-1964 թվականներին՝ տնօրեն), 1964-1976 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում։ 1976-1978 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ հիմնակազմ գրադարանի գրադարանային խորհրդի նախագահը։ 1978 թվականից նորից աշխատել է գրականության ինստիտուտում։ Գրել է «Մաքսիմ Գորկին և հայ կուլտուրան» (1940, 1968), «Նիկոլայ Գոգոլը և հայ գրականությունը» (1952), «Նիկոլայ Նեկրասովը և հայ պոեզիան» (1956), «Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում» (գիրք 1-2, 1960-1961) աշխատությունները։ Հիմնադրել և խմբագրել է «Հայաստանի և հայ կուլտուրայի մասին» մատենաշարը։ Գեղարվեստական երկերից ուշագրավ են «Առաջին ժպիտը» (1931) արձակ բանաստեղծությունների ժողովածուն, «Էմմա» (1934), «Կյանքը փակ նամակներում» (1937) վեպերը։ 1976 թվականին հրատարակվել է նրա «Ավետիք Իսահակյան» հուշապատումը։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Մահացել է 2000 թվականի փետրվարի 9-ին, Երևանում։

## Երկեր
Նշանակալից են «Ռուս-հայ  գրական կապերը 19-20-րդ դարերում. Գիրք 1-2 աշխատությունը», «Հայաստանի և հայ կուլտուրայի մասին» մատենաշարի՝ նրա կողմից հիմնադրումն ու խմբագրումը, արժեքավոր են հայ-ռուսական մշակութային կապերին ու առնչություններին վերաբերող նրա բազմաթիվ գիտական հոդվածները՝ տպագրված ժողովածուներում, պարբերական հրատարակություններում, առանձին գրքերով։

* Առաջին ժպիտը (արձակ բանաստեղծություններ), Մոսկվա, 1931, 63 էջ։
* Ցիվա (արձակ բանաստեղծություններ), Երևան, 1932, 25 էջ։
* Էմմա, Երևան, 1934, 255 էջ։
* Ստեփան Շահումյանը և Մաքսիմ Գորկին, Երևան, 1934, 116 էջ։
* Կյանքը փակ նամակներում, Երևան, 1937, 184 էջ։
* Մաքսիմ Գորկին և հայ կուլտուրան, Երևան, 1940, 145 էջ։
* Չորս նովել, Երևան, Հայպետհրատ, 1942, 129 էջ։
* Նովելներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 1946, 106 էջ։
* Մաքսիմ Գորկին և հայ մշակույթը, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 269 էջ։
* Ն. Վ. Գոգոլը և հայ գրականությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 190 էջ։
* Ն. Ա. Նեկրասովը և հայ պոեզիան, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 253 էջ։
* Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում, գիրք 1, Երևան, 1960, 517 էջ։
* Ռուս-հայ գրական կապերը 19-20-րդ դարերում, գիրք 2, Երևան, 1961, 490 էջ։
* Ա. Վ. Լունաչարսկին և Հայաստանը, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1968, 96 էջ։
* Մաքսիմ Գորկին և հայ մշակույթը, Երևան, 1968, 268 էջ։
* Երգ, որ ցնցեց ամբողջ աշխարհը («Ինտերնացիոնալի» հայերեն թարգմանությունների մասին), Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1970, 77 էջ։
* Հունգար ժողովրդի մեծ զավակը, Երևան, 1970։
* Ավետիք Իսահակյան, Երևան, «Հայաստան», 1976, 156 էջ։
* Եղիշե Չարենց։ Ստեղծագործության միջազգային արձագանքները, Երևան, «ՀԽՍՀ գրքասերների ընկերություն»-«Սովետական գրող», 1979, 68 էջ։

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)
* Բանակի գեներալ Ի. Վ. Տրյուլենև, Մենք շահեցինք Կովկասի համար մղված ճակատամարտը, հրատարակչություն «Մարտ հանուն հայրենիքի, 1943, 16 էջ։
* Ի. Գ. Էրենբուրգ, Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրի, Երևան, 1959, 32 էջ։
* Պալմիրո Տոլյատի, Մարդկության համար միակ ճիշտ ուղին, Երևան, 1961, 35 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ