Իսրայելի տաճար սինագոգի վրա հարձակում

**Իսրայելի տաճար սինագոգի վրա հարձակում,** 2026 թվականի մարտի 12-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միչիգան նահանգի Ուեսթ Բլումֆիլդ Թաունշիփ քաղաքում գտնվող  Իսրայելի տաճար ռեֆորմիստական սինագոգում տեղի ունեցած կրակոց և մեքենայի վրաերթ։ 41-ամյա Այման Մոհամեդ Ղազալին իր մեքենան մխրճել է շենքի մեջ և, ըստ որոշ տեղեկությունների, կրակ բացել, նախքան անվտանգության աշխատակիցների հետ փոխհրաձգության ժամանակ սպանվելը։ Մեքենան բռնկվել է, հնարավոր է՝ ներսում գտնվող դյուրավառ նյութից, և Ղազալին լուրջ այրվածքներ է ստացել։ Մեքենան հարվածել և վիրավորել է մեկ անվտանգության աշխատակցի, և առնվազն 30 իրավապահ մարմինների աշխատակիցներ տեղափոխվել են հիվանդանոցներ՝ ծխի ներշնչման պատճառով բուժում ստանալու համար։

## Նախապատմություն
3500 ընտանիքներով և 12000 անդամներով համայնքն իրեն նկարագրում է որպես «երկրի ամենամեծ ռեֆորմիստական սինագոգը»։ Հակադիֆամացիոն լիգայի տվյալներով՝ 2024 թվականին (այսպիսի տվյալների առկայության ամենավերջին տարին) ԱՄՆ-ում, գրառումներ վարելուց՝ 1979 թվականից ի վեր, գրանցվել է հակասեմական միջադեպերի ամենաբարձր թիվը։

## Հարձակում
Տեղական ժամանակով 12:19-ից կարճ ժամանակ առաջ Ղազալին իր բեռնատարով մխրճվել է սինագոգի մուտքի մեջ։ Հարձակվողը մեքենան մտցրել է դռների միջով և անցել միջանցքով։ 

Հաղորդումները ցույց են տվել, որ Ղազալին իր մեքենան վթարի ենթարկելուց հետո կրակ է բացել հրացանից, և որ շտապօգնության և այլ արտակարգ իրավիճակների մեքենաներ են եղել տեղում։ Ոստիկանությունը հայտարարել է, որ կասկածյալը սպանվել է զինված անվտանգության աշխատակիցների հետ փոխհրաձգության ժամանակ։ Մեքենան հարվածել է մեկ այլ պահակի, որը համայնքի անվտանգության տնօրենն էր, որից հետո բեռնատարը բռնկվել է։ Շենքից ծուխ էր դուրս եկել և մեծ վնասներ պատճառել։ Հաղորդվում է, որ Ղազալին ծանր այրվածքներ է ստացել։ Անվտանգության մյուս աշխատակիցները վիրավոր պահակին տեղափոխել են մոտակա հիվանդանոց՝ ենթադրաբար, նրա կյանքին վտանք չի սպառնում։ Մոտ 30 իրավապահ մարմինների աշխատակիցներ բուժօգնություն են ստացել ծուխ ներշնչելուց հետո Henry Ford Health-ը հայտնել է, որ իր բժշկական խմբերը հոգ են տանում ութ վիրավոր առաջին բուժօգնության աշխատակիցների, չնայած նրանց վնասվածքների բնույթը չի հաղորդվել։ 

Դեպքի վայրում տեղեկացված իրավապահ մարմինների աշխատակիցները հայտնել են, որ փրկարարները մեքենայում հայտնաբերել են «ինչ-որ բան, որը, կարծես, մեծ քանակությամբ պայթուցիկ նյութ էր»։

Միչիգանի նահանգային ոստիկանությունը զգուշացրել է ակտիվ հրաձիգի մասին, իսկ մոտակա բնակիչներն ու դպրոցները տարհանվել են։

## Հանցագործ
Իշխանությունները հանցագործին նույնականացրել են որպես 41-ամյա **Այման Մոհամեդ Ղազալի** (հունվարի 4, 1985 - մարտի 12, 2026), Լիբանանում ծնված ԱՄՆ քաղաքացի և Համիդո ռեստորանի աշխատակից Դիրբորն Հայթսից, Միչիգան։ Կրակոցից առաջ առնվազն չորս ազգական, այդ թվում՝ քույր-եղբայր, սպանվել են Իսրայելի ավիահարվածների հետևանքով նրա հայրենի Լիբանանում ՝ վերջերս տեղի ունեցած Իրանի պատերազմի առաջին շաբաթվա ընթացքում՝ 2026 թվականի մարտի 2-ին։ Ղազալին ապրել է Միչիգանում՝ 2011 թվականի մայիսի 20-ին IR1 ներգաղթային վիզայով Միացյալ Նահանգներ մուտք գործելուց ի վեր՝ որպես ԱՄՆ քաղաքացու ամուսին, այն բանից հետո, երբ 2009 թվականի դեկտեմբերին առաջին անգամ ներկայացված և՛ օտարերկրացի ազգականի, և՛ նշանածի դիմումները հաստատվել էին 2010 թվականի ապրիլին։ Ղազալին քաղաքացիություն ստանալու համար դիմել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ին և ստացել ԱՄՆ քաղաքացիություն 2016 թվականի փետրվարի 5-ին։ 

Իշխանությունները հաստատել են, որ Ղազալին հարձակումից մի քանի ժամ առաջ WhatsApp-ում հրապարակել է իր մի քանի լուսանկարներ, որոնցում պատկերված են Իսրայելի հարձակումների ժամանակ զոհված հարազատները։ Հայտնի չէ, թե արդյոք հոգեկան առողջությունը դեր խաղացե/լ է։ Ուեյն շրջանի շրջանային դատարանը հաստատել է, որ Ղազալիի նախկին կինը ամուսնալուծության դիմում է ներկայացրել 2024 թվականի օգոստոսին, և որ այն բավարարվել է յոթ ամիս անց՝ 2025 թվականի մարտին։

## Հետևանքներ
Միչիգանի և ամբողջ երկրի ոստիկանական բաժանմունքները ուժեղացրել են կրոնական հաստատությունների պաշտպանության ջանքերը: Նյու Յորքի Անն Արբոր քաղաքում և Ֆիլադելֆիայում պաշտամունքի վայրերում և դպրոցներում ավելացվել է պարեկային ծառայություն:

## Հետաքննություն
Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի տնօրեն Քաշ Պատելը նշել է, որ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (ՀԴԲ) աշխատակիցները համագործակցում են տեղական իրավապահ մարմինների հետ՝ ակտիվ հրաձիգի հետ կապված իրավիճակի շուրջ:  Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի բյուրոն հաստատել է, որ իրենք նույնպես հետաքննություն են անցկացնում: Իրավապահ մարմինների պաշտոնյաները հայտնել են, որ կասկածյալի մեքենայի հետևի մասում հայտնաբերվել է մեծ քանակությամբ ակնհայտ պայթուցիկ նյութեր, և որ դեպքի վայր են ուղարկվել ռումբագործներ և շներ: Հարձակումը, հավանաբար, ահաբեկչական ակտ է եղել:

## Արձագանք
Միչիգանի նահանգապետ Գրետչեն Ուիթմերը հայտարարել է, որ « հակասեմիտիզմը և բռնությունը տեղ չունեն Միչիգանում», և որ «Միչիգանի հրեական համայնքը պետք է կարողանա ապրել և դավանել իր հավատքը խաղաղության մեջ»։  Միչիգանի նահանգի սենատոր Մելորի ՄաքՄորոն խորհուրդ է տվել բնակիչներին «հեռու մնալ տարածքից և լսել առաջին արձագանքողների ուղղորդումները»  և արտահայտել է, որ «հակասեմիտիզմի աճը վերացական չէ։ Այն ձախ կամ աջ չէ։ Այն այստեղ է»։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը տեղեկացվել է կրակոցների մասին։ Նյու Յորքում քաղաքապետ Զոհրան Մամդանին ասել է, որ հրեական կրոնական վայրերում կլինեն դիտորդ պարեկներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2026 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Մարտի 12
Կատեգորիա:Միչիգան