open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Երասխ (կայարան)

*Այս հոդվածը Երասխ կայարանի մասին է:* *Գյուղի մասին՝ [[Երասխ (Արարատի մարզ)|Երասխ]]*

**Երասխ,** հայկական երկաթուղու կայարան, որը գտնվում է Արաքս գետի ձախ ափին՝ Արարատի մարզի Երասխ գյուղում։

## ժամանակացույց

Այս էլեկտրական գնացքներից բացի դեպի կայարան այլ մշտական շարժ չկա. գծի երկայնքով բեռնափոխադրումներն ավարտվում են Արարատ կայարանում։ Կայարանը Հայաստանում տեղակայված վերջին կայարանն է։ Երկաթգծի շարունակությունն անցնում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն, որի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունը ընդհատվել է 1989 թվականի նոյեմբերին՝ Արցախյան հակամարտության հետևանքով։ Այժմ կայարանը փակուղի է, քանի որ ապամոնտաժվել է Երասխ - Վելիդաղ - Շարուր հատվածը։

2016 թվականին իրականացվել է Հայաստանի երկաթուղով Եվրապա-Իրան առաջին մուլտիմոդալ բեռնափոխադրումը, որտեղ օգտագործվել է «Երասխ» կայարանը։ Ջրային ճանապարհով 2 կոնտեյներ տեղափոխվել է Փոթի, որտեղից երկաթուղով «Երասխ» կայարան, այնտեղից էլ ավտոտրանսպորտով՝ Իրան։


Станция Ерасх 2023.12 4.jpg
Станция Ерасх 2023.12 2.jpg
Станция Ерасх 2023.12 1.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Yandex-ի ժամանակացույց Երասխ կայարանում էլեկտրական գնացքների համար:

Կատեգորիա:Հայաստանի երկաթուղային կայարաններ
Վալերի Ագրանովսկի

**Վալերի Ագրանովսկի** (, ), խորհրդային լրագրող, գրական քննադատ և դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հայտնի լրագրող Աբրամ Ագրանովսկու ընտանիքում, Սոչիում։ Հրապարակախոս Անատոլի Ագրանովսկու կրտսեր եղբայրն է։ 1937 թվականին հայրը ռեպրեսիայի է ենթարկվել, իսկ 1942 թվականին ծնողներն արդարացվել են։

Վալերին ավարտել է Մոսկվայի իրավաբանական ինստիտուտը (1951 թվական)։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատակից է։ Եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1965 թվական)։ Առաջին հրապարակումները եղել են 1948 թվականին, «Պիոներ» պարբերականում։ Աշխատել է նաև «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթում և հայտնի «Օգոնյոկ» և «Վլաստ» ամսագրերում։ Դասավանդել է լրագրություն։

Մահացել է 2000 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Թաղված է Վվեդենսկոե գերեզմանատանը։ Թաղվել է իր հոր և Միխայիլ Կոզակովի կողքին։

Ազգական եղբայրը գրող Իսրայել Եֆիմովիչ (Հաիմովիչ) Էտերմանն (1921-2006 թվական) է, որը իրավաբան և դատախազ է։

## Երկեր
##### Արձակ
* Открытое письмо. М., 1961. В соавторстве с М. Б. Ефимовым.
* Нам — восемнадцать…: Повесть-быль. М., 1963.
* Вечный вопрос. М., 1967.
* Где моё «интересно»?: Разговор начистоту и три истории, над которыми стоит задуматься. М., 1967.
* Вы и ваши знакомые. М., 1970.
* И хорошо, и быстро: Служба быта: она нужна всем, потому что делает нашу жизнь удобной и красивой., М., 1972.
* Взятие сто четвёртого: Повесть. М., 1976.
* Остановите Малахова!: Социально-педагогическая повесть. М., 1976.
* Ради единого слова: Журналист о журналистике. М., 1978.
* «Белая лилия»: Документальная повесть. М., 1979 (Человек среди людей).
* Лица: Повести и очерки. М., 1982.
* Кто ищет… М., 1988.
* Профессия: иностранец, М. 1989.
* Вечный вопрос: Сборник очерков.
* И хорошо, и быстро: Сборник очерков.
* «Вторая древнейшая». Беседы о журналистике.

##### Սցենարներ
* 1973 թվական` «Դանդաղընթացը» և «Թափառախումբ. Տատյանա-Բորիս» «Իմ ընկերներ» կինոալմանախի համար

## Տես նաև
* Անատոլի Ագրանովսկի
* Աբրամ Ագրանովսկի

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Аграновский Валерий Абрамович // Писатели Москвы: биобиблиографический справочник / Е. П. Ионов, Сергей Петрович Колов. — М.: Московский рабочий, 1987. — 541 с. — С. 6.
* Аграновский Валерий Абрамович // Русские писатели, современная эпоха / Вячеслав В. Огрызко. — М.: Литературная Россия, 2004. — 544 с. — С. 8.
* Аграновский Валерий Абрамович // Новая Россия: мир литературы : энциклопедический словарь-справочник в двух томах, Том 1 / Сергей Чупринин. — М.: Вагриус, 2003. — 831 с. — С. 19.

## Արտաքին հղումներ
* Վ. Ագրանովսկին Մ. Մոշկովի գրադարանում
* В. А. Аграновский в Журнальном зале
* Վալերին Ագրանովսկիների տոհմից

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Իսկանդար Մուդա

**Իսկանդար Մուդա** (), Աչեի տասներկուերորդ սուլթան։ Նրա օրոք սուլթանությունը հասել է առավելագույն չափերի և ծաղկման։ Նրա անունը նշանակում է «երիտասարդ Ալեքսանդր»․ այս տիրակալի նվաճումները հաճախ համեմատվում էին Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումների հետ։ Բացի այդ, նրա կառավարման շրջանը նշանավորվեց նրանով, որ Աչեխը դարձավ իսլամի և առևտրի ուսումնասիրության խոշոր կենտրոն։

## Կենսագրություն
thumb|250px|Իսկանդար Մուդայի նվաճումները, 1608-1637։
Նրա հայրը Մանսուր Սուահն էր, սուլթան Աբդուլ Ջալիլի որդին, երրորդ Սուլթան Աչե Ալաուդդին Ալ-Կախարի որդին։ Նրա մայրը՝ Պուտերի Ռաջա Ինտերաբանգսը (Puteri Raja Inderabangs) տասներորդ սուլթան Ալաուդդին Ռիայաթ Սուահ Ալ-Մուկկամալի դուստրն էր։ 1605 թվականին հորեղբոր հետ տարաձայնությունից հետո փախել է Պիդի։ Նա ապստամբություն էր ծրագրել, բայց Պիդիի զորքերը, ի վերջո, հրաժարվեցին պայքարել և Իսկանդարը բանտարկվեց։ 1606 թվականին տեղի է ունեցել պորտուգալացիների ներխուժումը։ Իսկանդարն ազատ է արձակվել և իրեն նվիրել է «անհավատների» դեմ պայքարին։

1607 թվականի ապրիլի 4-ին սուլթան Ալին հանկարծամահ է եղել։ Նույն օրը Իսկանդարը գահը վերցրել է իր ձեռքը։ Նա իր հորեղբոր Հուսեյնին բանտ է նստեցրել, իսկ ավելի ուշ հրամայել է սպանել նրան։

Սուլթանի նվաճումները հնարավոր դարձան գալերից կազմված ուժեղ զորքերով (նավատորմ), պարսկական ձիերի հեծյալներով, փղերով և զորահավաքային հետևակի շնորհիվ։ Կար ավելի քան 2000 թնդանոթներ և հրացաններ (ինչպես սումատրաական, այնպես էլ եվրոպական արտադրության)։ Իսկանդարը սկսել էր նվաճել Սումատրայի հյուսիսային մասը։ 1612-1613 թվականներին նա տիրացել է երեք սուլթանատների (ճիշտ է, Ջոհորի սուլթանատը շուտով դուրս է եկել նրա վերահսկողությունից և կազմակերպել է Միություն Աչեի հակառակորդ պետություններից)։

1614 թվականին Մուդան հաղթել է պորտուգալական նավատորմին Բինտանում։ 1617 թվականին նա սկսել է նվաճել Մալակկա թերակղզին։ 1629 թվականին նավատորմ էր ուղարկվել Մալակկայում պորտուգալացիներին պարտության մատնելու համար, սակայն այդ գործողությունն ավարտվել է ջախջախիչ պարտությամբ։

Սուլթանատի տնտեսությունը հիմնվում էր համեմունքների առևտրի վրա։ Կառավարիչը նաև չէր խորշում ապահովված մարդկանց մահապատիժներից, որոնց ունեցվածքը բռնագրավվել էր, և դաժանություններով։ Կիրառվում է որպես քրեական հանցագործությունների համար պատիժ, այդ թվում՝ մանր։

## Ծանոթագրություններ
Զովունի (Արագածոտնի մարզ)

**Զովունի,** լքված գյուղական բնակավայր Արագածոտնի մարզում։ Այն կազմավորվել է 1828 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Ակորի գյուղից եկած հայ գաղթականների կողմից։ Գյուղը լքվել է 1965 թվականին, իսկ նրա ավերակներն այժմ Ապարանի ջրամբարի տակ են։

Բնակավայրը հայտնի է Վարդան Մամիկոնյանի դամբարանադաշտով, Պողոս-Պետրոս եկեղեցով և Թուխ Մանուկ սրբավայրով։

Զովունու գերեզմանատունը գտնվում է եկեղեցուց արևելք, ձորակի մյուս կողմում։ Հուշարձանները գտնվում են Ջրամբար գյուղի հարևանությամբ։

Գյուղը լքելուց հետո բնակչությունը տեղափոխվել է Երևանի հյուսիս-արևմտյան ծայրամասում գտնվող Զովունի գյուղ, որը ներկայումս Կոտայքի մարզում է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Զովունի 01.jpg|Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
Պատկեր:Զովունի 02.jpg|Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
Պատկեր:Զովունի 03.jpg|Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
Պատկեր:Zovuni church.JPG|Պողոս-Պետրոս եկեղեցի
Պատկեր:Եկեղեցի ս. Պողոս - Պետրոս.JPG|Գերեզմանատունը և Պողոս-Պետրոս եկեղեցին
Պատկեր:Զովունի 15.jpg|Թուխ Մանուկ սրբավայր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*   
* Կիզլինգ, *Հայաստանը վերագտած*, էջ.&nbsp;22, առցանց հասանելի է ԱՄՆ դեսպանատանը Հայաստանի կայքում

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղեր
Քասախ (Արագածոտնի մարզ)

**Քասախ,** լքված գյուղական բնակավայր Արագածոտնի մարզում։ Այն լքվել է 1965 թվականին, և նրա ավերակներն այժմ գտնվում են Ապարանի ջրամբարի տակ։

Գյուղը լքելուց հետո բնակչությունը տեղափոխվել է Երևանի հյուսիսարևմտյան արվարձանում կառուցված նոր Քասախ գյուղ, որը ներկայումս գտնվում է Կոտայքի մարզի կազմում։

## Ավանդություն
Երևանի սարդարի որդին որսի է գալիս այս կողմերը։ Վրան է խփում Քուչակ գյուղի ներքին հողամասում։ Լուսադեմին բաց անելով աչքերը, խանը եղնիկի մի մոլորված ձագ է տեսնում Քասաղի կողմը վազելիս։

Նստում է ձին, ընկնում նրա ետևից։ Եղնիկն իրեն գցում է մոտակա ճահճուտը։ Խանի ձին խրվում է ցեխի մեջ և ցած գցում տիրոջը։ Ծառաները ուշ երեկոյան գտնում են խանին և տանում մոտիկ գյուղը։ Երբ նրա ուշքը գլուխն է գալիս, բարկացած հրամայում է տունը մի սայլ լծել, հող ու քար լցնել ճահիճը, որ չորանա։ Շատ լծկան է խեղդվում, վար ու ցանքը մնում է, սուգ ու շիվանը երկինք է բարձրանում։ Դրանից հետո գյուղի անունը դնում են Չամռլու՝ Ցեխավան։
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր
Գագարին

**Գագարին,**  գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Սևան համայնքում։

Հիմնադրվել է 1955 թվականին և կոչվել տիեզերագնաց Յուրի Գագարինի անունով։ Գյուղը ներառված է Սևան քաղաքային համայնքի մեջ։

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Armenia, Gagarin. Yuri Gagarin's monument 01.jpg|Յուրի Գագարինի հուշարձանը
Armenia, Gagarin. Train station 02.jpg|Գագարին երկաթուղային կայարան
Armenia, Gagarin 08.jpg|Յուրի Գագարինի հուշարձանը
Armenia, Gagarin.jpg|Դեկորացիա Գագարինի շրջակայքում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին կապեր
* World Gazeteer: Armenia &ndash; World-Gazetteer.com
* 

Կատեգորիա:1955 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սևան համայնքի բնակավայրեր
Գոմշավար (գյուղ)

**Գոմշավար** (նաև **Գոմշաջուր**), լքված գյուղական բնակավայր Տավուշի մարզում։ 1950 թվականից առաջ Գոմշավարը փոքր համայնք էր, որը զբաղվում էր անտառային տնտեսությամբ։ 1926 թվականին ուներ 17 բնակիչ, իսկ 1970 թվականին՝ 580 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

* 

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լքված բնակավայրեր
Առաքել Աբգարյան

**Առաքել Ավետիքի Աբգարյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Գորիսի շրջանի (ներկայումս՝ Սյունիքի մարզ) Շինուհայր գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, և աշխատանքի անցել ՏաթևՀԷԿ-ի շինարարությունում։ 1975-1978 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Եղել է գեներալի համհարզ։ Ծառայությունից հետո ավարտել է Երևանի միամյա պրոֆտեխուսումնարանը։ 1979-1991 թվականներին աշխատել է Գորիսի կենցաղ-սպասարկման կոմբինատի Շինուհայրի կենցաղի տանը։

1991 թվականի մայիսին կամավորագրվել է «Քոլատակ» երկրապահ ջոկատին ու ակտիվորեն մասնակցել Շուռնուխի և Կուրթկալաղի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1992 թվականի հուլիսի 4-ին, Շուռնուխում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Բատիր (փիղ)

**Բատիր** (), հնդկական փիղ Կարագանդայի կենդանաբանական այգուց, որն ընդունակ է ձայնային նմանակման։

## Կենսագրություն
Բատիրը ծնվել է Ալմաթիի կենդանաբական այգում՝ վայրի փղերի Պալմայի և Դուբասի ընտանիքում։

Կենդանաբանական այգու աշխատակիցների և այլ վկաների խոսքով՝ Բատիրը (նրա բառապաշարում գերակշռում է ղազախերենը) ունակ էր ընդօրինակելու իրեն շրջապատող աշխարհի ձայները՝ մարդկանց խոսք, հաչող շներ և այլ ձայներ։ Ըստ մամուլի հաղորդագրությունների՝ Բատիրի այս առանձնահատկությունը կենդանաբանական այգու աշխատակիցները նկատել են 1977 թվականի ձմռանը և սկսել են ուսումնասիրել 1979 թվականին, որից հետո կենտրոնական մամուլում հրապարակվել են նրա մասին մի շարք հայտնի գիտական հոդվածներ և գրառումներ։ Տեսալսողական ձայնագրությունները կատարվել են փղի դիտարկման ժամանակ։

## Ձայնանմանողականություն
Բատիրի տարբերակիչ առանձնահատկությունը, դատելով ԶԼՄ-ների հաղորդագրություններից, ձայնանմանողականության ունակությունն է։ Հարկ է նշել, որ լրատվամիջոցներում նման ունակության նկարագրությունը՝ որպես «խոսող փիղ», հիմնավորված չէ. կենդանիների կողմից նախկինում լսված հնչյունների վերարտադրությունը չի հանդիսանում նշանային հաղորդակցական համակարգի բաղկացուցիչ, այսինքն՝ լեզու, հետևաբար, նման ընդօրինակումը խոսք չէ։ Միևնույն ժամանակ, մարդու կողմից այդպիսի հնչյունների ընկալման առանձնահատկությունն է ձայնային հոսքի հատվածացումը և հնչյունական տարրերի հետագա մեկնաբանությունը, ինչը կարող է հանգեցնել անիմաստ խոսքի հաջորդականությունների և կեղծ նախադասությունների «բառերի» բաժանմանը։

Ձայնանմանողականությունը հազվադեպ է հանդիպում կաթնասունների շրջանում, փղերի շրջանում նման դեպքերի մասին հաղորդումները եզակի են և նկարագրվում են գիտական գրականության մեջ, մասնավորապես, «Nature» և «Scientific American» ամսագրերում։

Բատիրի դեպքը արագորեն տարածվել է լուրերով և լեգենդներով, որոնցից շատերը որպես աղբյուր դիտարկում էին կենդանաբանական այգու աշխատակիցների հաղորդագրությունը, այնուհետև հայտնվել են լրատվամիջոցների մեջ։ Մասնավորապես, հաղորդվել է, որ Բատիրը կարող է ընդօրինակել մարդու խոսքը ուլտրաձայնային հաճախականության տիրույթում (ավելի քան 20 կՀց), չնայած հայտնի է, որ փղերի լսողության վերին հաճախականության սահմանը 12 կՀց-ից ոչ ավելի է, և նրանք կարող են 150 Հց-ից ավելի բարձր հնչյուններ արձակել։

## Մահ
Բատիրը մահացել է 1993 թվականին՝ 24 տարեկանում։ Մահվան պատճառը կենդանաբանական այգու աշխատողների կողմից փղին փոխանցվող հանգստացնող դեղերի մահացու չափաքանակն էր։

## Գիտագործնական միջոցառումներ ֆենոմենի մասին հիշատակմամբ
* Գիտական գիտաժողով՝ Գյուղատնտեսական ինստիտուտ, Ցելինոգրադ, ԽՍՀՄ՝ Ղազախստան, 1983-1989 թվականներ
* Մոսկվայի կենդանաբանական այգու հոբելյանին նվիրված միջազգային գիտագործնական համաժողով, Ռուսաստան, 1984 թվական
* Ալմաթիի կենդանաբանական այգու հոբելյանին նվիրված միջազգային գիտագործնական համաժողով, Ղազախստան, 1987 թվական
* Միջազգային գիտագործնական գիտաժողով, Տալլին, Էստոնիա, 1989 թվական
* Միջազգային կենդանաբանական համաժողով, Գիտությունների ակադեմիայի կենդանաբանության ինստիտուտ, Ուկրաինա, 1989 թվական
* Լենինգրադի կենդանաբանական այգու 125-ամյակին նվիրված միջազգային գիտագործնական գիտաժողով, Սանկտ Պետերբուրգ, 1990 թվական

## Մատենագրություն
* 
* 
* Итоги 
* Парламентская газета
* Daily Telegraph newspaper, 9th April 1980
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես նաև
* Խոսող կենդանիներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայտնի փղեր
Բարբրո Ալվինգ

**Բարբրո Ալվինգ** (, ), շվեդ լրագրող, գրող և ֆեմինիստ։ Հաճախ տպագրվել է *Bang* կեղծանվամբ։

## Կենսագրություն
Բարբրո Ալվինգը ծնվել է Ուփսալայում 1909 թվականին և եղել է գրող Ֆաննի Ալվինգի ու սկանդինավյան լեզուների և գրականության ուսուցիչ Յալմար Ալվինգի կրտսեր դուստրը։ Երբ Բարբրոն 7 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ Այնտեղ Բարբրոն ընդունվել է *Whitlockska samskolan* դպրոց, որն ավարտել է 1928 թվականին։

1928-1931 թվականներին Բարբրոն աշխատել է որպես խմբագիր-քարտուղար *Idun* շաբաթաթերթում, իսկ 1934-1959 թվականներին՝ լրագրող Dagens Nyheter օրաթերթում։ 27 տարեկանում նա ռեպորտաժներ է վարել Բեռլինի 1936 թ. Օլիմպիական խաղերից և Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմ։ Dagens Nyheter-ի հանձնարարությամբ եղել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմում, ռեպորտաժներ է արել գերմանական զորքերի կողմից Նորվեգիայի օկուպացիայի, 1956 թվականի հունգարական ապստամբության ժամանակ։ Որպես օտարերկրյա թղթակից՝ նա մի քանի տարի շարունակ մեկնել է ԱՄՆ, Վիետնամ, Աֆրիկա, Հեռավոր Արևելք։

Դառնալով պացիֆիստուհի` Բարբրո Ալվինգն ընդունել է կաթոլիկություն։ 1950-ականներին նա մասնակցել է Շվեդիայի կողմից միջուկային զենք ձեռք բերելը կանխելու արշավին։ Քանի որ Dagens Nyheter-ի գլխավոր խմբագիրը շվեդական միջուկային ծրագրի կողմնակից էր, Բարբրոն հեռացել է թերթից և տեղափոխվել *Vecko-Journalen* շաբաթաթերթ։ Քաղաքացիական պաշտպանության միջոցառման մասնակցելուց հրաժարվելու պատճառով նա մեկ ամսով բանտարկվել է Ստոկհոլմի Լոնգհոլմեն բանտում, որտեղ գտնվելու մասին 1956 թվականին գրել է *Dagbok från Långholmen* («Լոնգհոլմի օրագրեր») գիրքը։

Բարբրո Ալվինգը տպավորված էր գրող Էլին Վագների գործունեությամբ և նրա մահից հետո՝ 1949 թվականին, սկսել էր նյութեր հավաքել նրա կյանքի մասին, որոնք հետագայում տպագրվել են Ուլլա Իսակսոնի և Էրիկ Յալմար Լինդերի կողմից գրված Վագների կենսագրության մեջ։

Բարբրոն մի քանի գիրք է գրել, որոնց թվում եղել են նրա թերթերի սյունակները «Käringen mot strömmen» («ամեն ինչ հակառակ անել») կեղծանվամբ. դրանք հրատարակվել են 1946-1973 թվականներին։ Նա նաև գրել է մի քանի սցենար։

1975 թվականին Բարբրո Ալվինգը պարգևատրվել է *Իննի Հասարակություն* հեղինակավոր մրցանակով։ Ի պատիվ Բարբրոյի է կոչվում ֆեմինիստական Bang ամսագիրը։

## Անձնական կյանք
Բարբրո Ալվինգը չի ամուսնացել։ Նա պատկերազարդող և նկարիչ Բիրգեր Լունդկվիստից 1938 թվականին դուստր է ունեցել՝ Մոդ Ֆանի Ալվինգը, որն ավելի հայտնի է որպես Ռուֆֆա Ալվինգ Օլին։ Բարբրոն Աննա Լաուրա Սյոկրոնայի (Anna Laura Sjöcrona) և դստեր հետ ապրել է ավելի քան 40 տարի՝ մինչև իր մահը՝ 1987 թվականին։ Մոր մահից հետո Ռուֆֆա Ալվինգ Օլին հավաքել և հրապարակել է նրա նամակները և նոթագրությունները։

## Պատկերասրահ

Պատկեր: Barbro Alving.jpg
Պատկեր: Bangb256 129562a.jpg
Պատկեր: Kultur-bang-stor.jpg
Պատկեր: Barbro Alving skriver.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Bang och världshistorien», 2008 film about Barbro Alving as a war correspondent by Maj Wechselmann. In Swedish. Shown on Sveriges Television program *K Special* on 30 December 2008 and 4 January 2009.

Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կարին Լինդբերգ

**Կարին Լինդբերգ** (, ամուսն.` **Լինդեն** (), ), շվեդ մարմնամարզիկ, աշխարհի չեմպիոն, 1952 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, 1956 թվականի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Կարին Լինդբերգը ծնվել է 1929 թվականին Կալիքսում, մեծացել Ստոկհոլմում։ Նա Շվեդիայի հավաքականի կազմում երեք անգամ մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին` «Թիմային վարժություններ առարկայով» անվանակարգում։ Առաջին անգամ Կարինը մասնակցել է Լոնդոնի 1948 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին։ 1950 թվականին հավաքականի կազմում նա հաղթել է աշխարհի առաջնությունում։ 1952 թվականին Հելսինկիի Ամառային օլիմպիական խաղերում շվեդուհիները ոսկե մեդալ են նվաճել «Թիմային վարժություններ առարկայով» անվանակարգում` առաջ անցնելով ԽՍՀՄ-ի և Հունգարիայի հավաքականներից` 74,2 միավոր արդյունքով։ 1956 թվականին Մելբուռնի Ամառային օլիմպիական խաղերում Շվեդիայի հավաքականը դարձյալ 74,2 միավոր է հավաքել «Թիմային վարժություններ առարկայով» անվանակարգում, սակայն այս անգամ նրանց արդյունքը գերազանցել են հունգարացի մարզուհիները։ Շվեդիայի հավաքականի մասնակիցները արծաթե մեդալ են ստացել։

1952 թվականին Լինդբերգը ճանաչվել է տարվա մարզիկ։

1955 թվականին վթարի է ենթարկվել։

Կարիերայի ավարտից հետո նա 17 տարի մարմնամարզության առավոտյան դասընթացներ է վարել *Morgonpasset* հեռուստահաղորդման ժամանակ։ Նա Էրեբրուի շրջանի մարմնամարզության ասոցիացիայի նախագահն էր 1983-1991 թվականներին։ Աշխատել է նաև որպես մարզիչ և դեղագործ։

## Գրականություն
* Volker Kluge: *Olympische Sommerspiele. Die Chronik II. London 1948 – Tokio 1964.* Sportverlag Berlin, Berlin 1998, ISBN 3-328-00740-7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Շվեդ մարզիկներ
Կատեգորիա:Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Էմմա Պիեցինսկա-Ռայխենբախ

**Էմմա Պիեցինսկա-Ռայխենբախ** (), շվեյցարացի աբոլիցիոնիստ և ֆեմինիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1854 թվականի արիլի 19-ին Փարիզում, Ֆրանսիա։ Որբացել է 5 տարեկանում և մեծացել Ժնևի և Նևշատելի խնամատար ընտանիքներում։ Երբ նա արդեն բավականաչափ մեծ էր, ուղևորվել է Փարիզ, որտեղ հանդիպել և ամուսնացել է մտավորական Ստանիսլաս Պիեցինսկու հետ։ 1875 թվականին մեկնել է Լեհաստան։ Սարսափելով այնտեղ կանանց կրթության պակասից՝ նա միանգամից սկսել է սովորեցնել կարդալ և գրել։ 1881 թվականին վերադարձել է Շվեյցարիա մարդկանց օգնելու նպատակով։ Լեյքերբադի մասին նա իմացել է ամերիկացի բժիշկ և սուֆրաժիստուհի Հարիեթ Քլիսբիից, որը նրան ծանոթացրել է կանանց իրավունքների շարժման հետ։

Դրանից հետո ամուսնալուծվել է և հաճախել Ժնևի համալսարան՝ բժշկություն ուսումնասիրելու համար։ 1889 թվականին մեկնել է Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ծանոթացել է աջ կանանց շարժման կազմակերպմանը։ 1891 թվականին վերադարձել է Շվեյցարիա և շարունակել ուսումը։ Բեռնում հանդիպել է Հելենե ֆոն Մյուլինենին, որը դարձել է նրա կյանքի գործընկերը։ Մասնակցել է Ժնևում կանանց շահերի առաջին շվեյցարական համագումարին։ Այդ ժամանակ նրա առողջությունն այնքան է վատացել, որ նա խլացել է, ինչը խանգարել է նրան դոկտորի աստիճան ստանալ։ Նրա թեզը`աշխատություն սեռական դաստիարակության վերաբերյալ, առաջին անգամ լույս է տեսել 1898 թվականին *L'école de la pureté* (*Մաքուրների դպրոց*) վերնագրով։

Մոտավորապես նույն ժամանակ նա ծանոթացել է Աբոլիցիոնիստների միջազգային ֆեդերացիայի հիմնադիր Ժոզեֆին Բաթլերի հետ, մի խումբ, որը փորձում էր վերջ տալ մարմնավաճառությանը։ 1891 թվականին հիմնադրել է առաջին շվեյցարական էթիկայի կազմակերպությունը (*sittlichkeitsverein*)՝ Union des femmes de Genève (Ժնևի կանանց միություն)։ Մյուլինենի հետ միասին1900 թվականին հիմնադրել է Bund Schweizerischer Frauenvereine-ը։ 1906 թվականին օգնել է հիմնել Շվեյցարիայի սպառողների լիգան, իսկ 1915 թվականին մասնակցել է Ազգային կրթության հանձնաժողովին։ Մահացել է 1927 թվականի սկզբին Մոնթ-սյուր-Լոզանում։

## Աշխատանքներ
**L'école de la pureté*, 1898

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Անձինք լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Վադիմ Բասին

**Վադիմ Բասին** (, ), արդյունաբերության ղազախստանցի աշխատող, մետալուրգ, Ղազախստանի աշխատանքային հերոս (2020), գիտության և տեխնոլոգիայի ոլորտի Ալ-Ֆարաբիի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (2017)։

«ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲԸ գործադիր տնօրեն (2017 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Սեմիպալատինսկում։

1985 թվականին ավարտել է Կարագանդայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը` հանքարդյունաբերության ավտոմատացման և էլեկտրիֆիկացման մասնագիտությամբ, 1990 թվականին՝ Օմսկի ավտոմատացված կառավարման համակարգերի և ռադիոէլեկտրոնիկայի ինստիտուտը` արդյունաբերական էլեկտրոնիկայի մասնագիտությամբ։

Վադիմ Բասինը իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է մետաղագործական գործարանում, 1986 թվականին, որպես էլեկտրիկ։

1986 թվականից մինչև 1995 թվականը՝ մետաղագործական գործարանի էլեկտրիկ։

1995 թվականից մինչև 2003 թվականը՝ Սինդրոմի գործարանի էլեկտրական սարքավորումների խանութի պետի տեղակալ։

2003 թվականից մինչև 2011 թվականը՝ «ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲԸ գլխավոր էներգետիկ։

2011 թվականից մինչև 2013 թվականը՝ «ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲԸ վերանորոգման գծով տնօրեն։

2013 թվականից մինչև 2016 թվականը՝ «ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲ ընկերության նորոգման գծով գործադիր տնօրենի տեղակալ։

2016 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2017 թվականի ապրիլ՝ «ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲԸ պողպատե բաժնի արտադրության տնօրեն։

2017 թվականի ապրիլից մինչ օրս` «ԱրսելորՄիտալ Տեմիրտաու» ԲԲԸ գործադիր տնօրեն։

## Պարգևներ
* 2017 թվական (դեկտեմբերի 6)` Ալ-Ֆարաբիի անվան գիտության և տեխնոլոգիայի ոլոորտի պետական մրցանակ` «Համաշխարհային կարգի տեխնոլոգիաների մշակում` անորակ (բարձր ֆոսֆորական դարչնագույն երկաթ) և տեխնածին հումքի օգտագործմամբ, որոնք ապահովում են պողպատի արտադրության մրցունակության աճ և դրանց առևտրայնացում» թմայով աշխատանքի համար։ 
* 2018 թվական (դեկտեմբերի 6)՝ «Տեմիրթաու քաղաքի պատվավոր քաղաքացի» կոչում։
* 2019 թվական (նոյեմբերի 29)` Կուրմետի շքանշան։
* 2020 թվական (դեկտեմբերի 3)` «Ղազախստանյակ էնբեկ Յերի» կոչում` «Ոսկե աստղ» հատուկ տարբերակման կրծքանշանի և «Օտան» շքանշանի հանձնմամբ` Ղազախստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման և արտադրական գործունեության մեջ ակնառու նվաճումների համար։

## Ծանոթագրություններ
Քոբայր (գյուղ)

**Քոբայր,** գյուղ  Հայաստանի Լոռու մարզի Թումանյան համայնքում։

Գյուղից լեռնալանջով դեպի վերև՝ անտառապատ ժայռերի մեջ է գտնվում Քոբայրի վանքը։

Հիմնական բնակիչները Թումանյան քաղաքի երկաթուղային կայարանում աշխատող բանվոր-ծառայողներն են։ 2002 թվականին ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում Քոբեր կայարանի գյուղից ներառված է 71 հուշարձան։

## Տես նաև
* Քոբեր կայարանի գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՏԵՂԵԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՀՀ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶԻ ՆԿԱՐԱԳԻՐԸ

Կատեգորիա:Թումանյան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Վենի Սոլդան-Բրոֆելդթ

**Վենդլա (Վենի) Իռեն Սոլդան-Բրոֆելդթ** (, ), ֆինն նկարչուհի, գրաֆիկական նկարչուհի, նկարազարդող, քանդակագործուհի, դիզայներ և ֆեմինիստ։

## Կենսագրություն
Եղել է Ֆինլանդիայի դրամահատարանի առաջին տնօրեն (1861-1885)՝ Օգոստոս Ֆրիդրիխ Սոլդանի դուստրը։ Նրա եղբայրը՝ Օգոստոս Լեոպոլդ Սոլդանը նույնպես նկարիչ է եղել։

1880-1884 թվականներին սովորել է Ֆիննական արվեստի միության (այժմ ՝ Գեղարվեստի ակադեմիա) նկարչության դպրոցում, մասնավոր դասեր է առել նկարչուհի Մարիա Վիկից։ 1883 թվականին Էերո Յարնեֆելտի հետ միասին մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ և մինչև 1885 թվականը սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիայում։

Ավելի ուշ, Փարիզում սովորել է Կոլարոսի ակադեմիայում։ Ուսումնական ճամփորդությունների է մեկնել Իսպանիա և Իտալիա, որտեղ ուսումնասիրել և պատճենել է հին վարպետների գործերը։ Վերադառնալով հայրենիք՝ աշխատել է որպես նկարչության ուսուցիչ։

1891 թվականին ամուսնացել է Ֆուլանդիայի առաջին պրոֆեսիոնալ գրող Յուհանի Ահոյի (1861-1921) հետ, որը 12 անգամ առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի։ 1894 թվականին լույս է տեսել նրանց համատեղ մանկական գիրքը՝ «ֆիննական պատկերազարդ գիրք երեխաների և երիտասարդների համար»։ Զույգը ունեցել է երկու որդի՝ Հեյկի Ահոն, (ռեժիսոր) և Անտի Ահոն։

Մահացել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Թաղված է Հելսինկիի Հիետանիեմի գերեզմանատանը։

Սուֆրաժիստուհի որը զարմացրել է իր հարևաններին հեծանիվ վարելով, ծխախոտ ծխելով և տաբատ հագնելով։ Եղել է Ֆինլանդիայում կանանց ասոցիացիանների միության հիմնադիրներից մեկը։

Մի շարք բնանկարների, ժանրային նկարների, դիմանկարների, փայտի և թղթի քանդակների հեղինակ է, նկարազարդել է մանկական գրքեր, զբաղվել է ոսկերչական իրերի դիզայնով։

## Ընտրված նկարներ

Պատկեր:Soldan-Brofeldt, Heränneitä.jpg|Պիետիստներ
Պատկեր:Venny Soldan-Brofeldt Kimono.jpg|Մարդը կիմոնոյով
Պատկեր:Sigrid af Forselles, by Venny Soldan-Brofeldt.jpg|Քանդակագործ Սիգրիդ Ֆորսելի դիմանկարը
Պատկեր:Florentine police choir.jpg|Ֆլորենցիայի ոստիկանության երգչախումբ
Պատկեր:Soldan-Brofeldt Pêcheurs au filet.jpg|Ձկնորսներ և ցանցեր
Պատկեր:Soldan-Brofeldt, Lätäkön luona leikkivä poika.jpg|Ջրափոսում խաղացող տղան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Venny Soldan-Brofeldt (1863—1945) 
* Վենի Սոլդան-Բրոֆելդթի նկարները
* Վենի Սոլդան-Բրոֆելդթի նկարները

Կատեգորիա:Ֆինն սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Ֆինն արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆինն նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆինն քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆինն ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Մաքսային նավամատույց Վենետիկում

«**Մաքսային նավամատույց Վենետիկում**» (), իտալացի նկարիչ, ճարտարապետական բնապատկերի՝ վեդուտների վարպետ Ջովաննի Անտոնիո Կանալետտոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1720-ից 1730 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 46 × 63,4 սմ, գույքագրման համարը՝ №GG 6331:

Այսօր «Մաքսային նավամատույց Վենետիկում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Արվեստի պատմության թանգարանում (Վիեննա, Ավստրիա)։

## Պատմություն
«Մաքսային նավամատույց Վենետիկում» ստեղծագործությունը 1740 թվականին գնել է արքայազն Իոսիֆ Վենցլավ Լիխտենշտեյնցին։ Արվեստի պատմության թանգարանը այն ձեռք է բերել 1918 թվականին։

## Նկարագիր
Վեդուտայում պատկերված է Վենետիկի Պունտա դելլա Դոգանա մաքսային նավահանգիստը։

Մանր վրձնահարվածները հիմնականում արված են սպիտակով և օքրայով. դրանք ստեղծում են մաքուր, ինչպես նաև ցրված արևային լուսավորություն։ Շնորհիվ նկարչի վարպետությանը՝ տեսանելի է ճարտարապետության գեղեցկությունը, ջրի և երկնքի թափանցիկությունը։

## Ֆիլատելիայում
2020 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Österreichische Post-ը Ավստրիայում թողարկեց փոստային նամականիշ՝ «Անտոնիո Կանալ, հայտնի որպես Կանելետտո՝ «Մաքսային նավամատույց Վենետիկում» (): Նամականիշի արժեքը  2,10 եվրո էր, իսկ տպաքանակը՝ 150 000 օրինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1720 նկարներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի նկարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արվեստ
Կատեգորիա:Ջովաննի Անտոնիո Կանալետտոյի նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Թհագի (պատմվածք)

**«Թհագի»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որը լույս է տեսել 2010 թվականի հունիսին «Սնոբ» ամսագրում։ Հետագայում ընդգրկվել է «Արքայախնձորի ջուր չքնաղ տիկնոջ համար» հեղինակային ժողովածուում (2010, դեկտեմբեր)։

## Սյուժե
«Արքայախնձորի ջուր չքնաղ տիկնոջ համար» ժողովածուի «Ստվերի դիտողը» պատմվածքի երկրորդական հերոս Բորիսը շարունակում է թհագի աղանդի անդամների՝ հնդկական Կալի աստվածուհու գաղտնի երկրպագուների և նրան մարդկային զոհեր մատուցողների որոնումները։ Բորիսը ցանկանում է միանալ այդ աղանդին, բայց վերջում ինքն է դառնում զոհ։

Բուդդայական հավատալիքների համաձայն՝ բարդոն մարդու հետմահու էության տարածությունն է, այլ էության տարածությունը։ «Թհագի» պատմվածքի հերոսը, որն իր կյանքը նվիրել է տարբեր, այդ թվում` արևելյան էզոթերիկ ուսմունքների ուսումնասիրությանը, որոնց թվում են բոնը և բուդդայականությունը։ Այս կերպարը երազում է գաղտնի գիտելիքների միջոցով, որոնք քաղված են կրոնական դոկտրիններից, ձեռք բերել հատուկ ուժեր և գերունակություններ և դառնալ Չարի ծառա։ Սակայն չգտնելով այդպիսի զորության աղբյուր՝ նա ամբարտավանորեն և անգրագետ կերպով մերժում է այդ ուսմունքները։ Էզոթերիկ միտումների դասակարգման պելևինյան համակարգը առավել վառ և արտահայտիչ ներկայացված է հենց այս պատմվածքում։ Այդ հերոսի միջոցով գրողը մշակում է ժամանակակից էզոթերիզմի «կատալոգ»։

Պելևինի հերոսը արևմուտքի, այդ թվում՝ ռուսական, քաղաքային մշակույթի շատ ճանաչելի դեմք է, նա, այսպես կոչված, հոգևոր որոնումներով զբաղվող անձ է, առաջին հերթին՝ Արևելքում, նա կրոնական-փիլիսոփայական տարբեր ուսմունքների մասին իսկապես հանրագիտարանային գիտելիքների պահապան է։ Սակայն այդ մտավորականությունը թույլ չի տալիս նրան խորանալ և ընկալել դրանցից որևէ մեկը։ Պելևինի համար կարևոր է ճշգրիտ ցույց տալ հենց այդ արևմտյան պրագմատիկ, զուտ ինտելեկտուալ և, հետևաբար, մակերեսային, միակողմանի, զուտ տեղեկատվական, գծային մոտեցումը, որն Արևելքում հաղթահարվում և մերժվում է հոգևոր աշակերտության ճանապարհին։ Այսպիսով, Պելևինն անընդհատ վերադառնում է Արևմուտքում արևելյան ուսմունքների կեղծ, եսասեր, անօրգանական ընկալման խնդրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Թհագի» պատմվածքի աուդիոտարբերակը։ Կարդում է Սերգեյ Պոլոտովսկին

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Վարդանույշ Մամիկոնյան

**Վարդանույշ Մամիկոնյան** (), հայ իշխանուհի Մարզպանական Հայաստանում, հայոց սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը, Արշարունիքի տանուտեր Արշավիր Կամսարականի կինը, Ներսեհի, Հրահատի, Սահակի և Վահանի մայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ
Վարդանդուխտ Մամիկոնյան

**Վարդանդուխտ Մամիկոնյան** (), Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի (378-389), հայոց սպարապետ Մանվել Մամիկոնյանի դուստրը, Մեծ Հայքի արքա Արշակ Գ-ի կինը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

###### '''Գ'''րականություն

* R.G. Hovannisian, The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century, Palgrave Macmillan, 2004
* A. Topchyan, The Problem of the Greek Sources of Movses Xorenac’i’s History of Armenia, Peeters Publishers, 2006
* V.M. Kurkjian, A History of Armenia, Indo-European Publishing, 2008
* R.P. Adalian, Historical Dictionary of Armenia, Scarecrow Press, 2010
* Faustus of Byzantium, History of the Armenians, 5th century

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության թագուհիներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Ին Սունի

**Քիմ Ինսուն** (կորեերեն՝  김인순; առավել հայտնի է **Ին Սունի**/인순이 բեմական անունով. ), հարավկորեացի երգչուհի։ Նա դեբյուտել է 1978 թվականին՝ «Hee Sisters» խմբում (): Ընդհանուր առմամբ, նա թողարկել է 19 ալբոմ, որոնցից 14-ը կանոնավոր։ Ներկայումս նա Կորեայի երկրպագուների մեծ շրջանում հայտնի է` որպես «Ժամանակակից R&B դիվա»` չնայած 35 տարվա ստեղծագործական գործունեությանը։ Նա մեկն է այն սակավաթիվ երգիչներից, ովքեր ելույթ են ունեցել Նյու Յորքի Քարնեգի հոլում և հեռարձակող կազմակերպությունների ամենամյա մրցանակաբաշխություններում արժանացել է մի քանի բարձրագույն մրցանակների։ Նա առանձնանում է բեմի վրա իր հարուստ ձայնով։
2018 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի համար կատարել է *Let Everyone Shine* երգը։

## Մանկական տարիներ և կրթություն
Ապագա երգչուհին ծնվել է աֆրոամերիկացի հորից (որն այդ ժամանակ զինվորական ծառայության էր անցել Կորեայի տարածքում գտնվող զորամասերից մեկում) և կորեուհի մորից 1957 թվականի ապրիլին Քենգիդոյի նահանգի Պհոչհոն քաղաքում։ Մայրն ինքնուրույն է զբաղվել աղջկա դաստիարակությամբ` ստանալով ֆինանսական աջակցություն «Pearl S. Buck International's» հովանավոր ծրագրով։ Այդ ժամանակ Կորեայում ազգային փոքրամասնությունների նկատմամբ մեծ խտրականություն կար, ինչը մեծ դժվարություններ էր ստեղծում հասակակիցների հետ շփվելու համար։ Երգչուհու հիշողությունների համաձայն` «դպրոցում ես ինձ կեղտոտ էի զգում դասընկերներիս համեմատ»։ դպրոցն ավարտելուց հետո Ինսունեն կարողացավ շարունակել ուսումը։ Նրա խոսքով` դժվարություններն ինքը հաղթահարել է երգելու միջոցով։

## Կարիերա
1978 թվականին սկսնակ երգչուհին դեբյուտել է *Hee sisters* գըրլ բենդում, սակայն հարավկորեական հանդիսատեսը կասկածում էր, որ նա իր կոչումը կգտնի Հարավային Կորեայում։ Խմբի մասնակիցները նրան կազմ են վերցրել միայն անսովոր տեսքի և պարելու ունակության պատճառով։
1980 թվականին Ին Սունին թողարկել է «Fate» («Ճակատագիր») սոլո-ռելիզը։
1983 թվականին I«f it' s night, every night» դիսկո-ժողովածուն մտել Է KBS չարթ և այնտեղ մնացել 7-րդ տեղում մինչև հաջորդ տարի, ինչը հետաքրքրություն է առաջացրել երգչուհու ստեղծագործության նկատմամբ և դարձել է հայտնիության վերելքի պատճառը։ 
Նա նաև թողարկել է ժամանակակից քրիստոնեական երաժշտական ալբոմ, 2006 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Այն ներառում էր *[[Amazing Grace]]*, *[[How Great Thou Art]]* (주 하나님 지으신 모든 세계), *Jesus* (찬양해) и *Through Christ* դասական քրիստոնեական երգերի տարբերակները։

2007 թվականին նա հատուկ ուշադրություն է ստացել *Goose's Dream* (거위의 꿈) երգի կատարման համար։

## Անձնական կյանք
Ին Սունին ունի դուստր, 1994 թվականին ծնված Սե Ինը, որը Սեուլի միջազգային դպրոցում ներկա է եղել որպես պատվավոր ուսանող, իսկ ներկայումս հաճախում է Սթենֆորդի համալսարան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Yonhap News: Mixed-race Korean singer inspired by U.S. football star Hines Ward

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Ագնես Լուսինյան

**Ագնես Լուսինյան** (նաև՝ **Մարիա Լուսինյան**, , ), Կիլիկիայի թագավորության թագուհի (1303-1307)։

Կիլիկիայի արքա Լևոն Դ-ի կինը, Կիպրոսի թագավորության գահի խնամակալ Ամորի Բ Լուսինյանի դուստրը, Լուսինյանների արքայական հարստությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուսինյաններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի Հայոց թագուհիներ
Յուսեֆինա Դելանդ

**Յուսեֆինա Դելանդ** (, ), շվեդ գրող, իրավապաշտպան, ֆեմինիստ, ֆրանսերենի ուսուցչուհի։ Շվեդիայի թոշակառու ուսուցիչների ասոցիացիայի () հիմնադիր և նախագահ (1855-1859 թվականներին)։

## Կենսագրություն
Յուսեֆինա Դելանդը բալետի դերասան Լուի Դելանդի և դերասանուհի Մարիա Դելանդի դուստրն է։ Նրա հայրը, որ լյուքսեմբուրգյան արմատներ ուներ, մի քիչ ֆրանսերեն գիտեր. ինքը, Յուսեֆինան, Ֆրանսիա է մեկնել վաղ տարիքում։ Արդյունքում նա դարձել է ֆրանսերենի ուսուցչուհի Ստոկհոլմում, իսկ 1839 թվականին հրատարակել է իր գիրքը ֆրանսերենով։

Դելանդն ուսուցչի աշխատանքից բացի ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ` դառնալով շվեդ առաջին ֆեմինիստուհիներից մեկն այն պատմական ժամանակաշրջանում, երբ երկրում գոյություն չուներ կանանց իրավունքների համար կազմակերպված պայքար։ 1852 թվականին սկսել է հանրային քննարկում առ այն, որ պետությունը թոշակ չի հատկացնում կին ուսուցիչներին և դաստիարակներին, որոնք հաճախ են հայտնվում աղքատության շեմին։ 1855 թվականին նրա ջանքերի շնորհիվ ստեղծվել է պետական *Svenska lärarinnors pensionsförening* ֆոնդը։ Սակայն նրա առաջնային պահանջը, որը վերաբերում էր ֆոնդի` կանանց կողմից հիմնադրված լինելուն, ինչպես նաև` նրա «ագրեսիվ» պահվածքը ծաղրվել ու մերժվել է զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից, և բանավեճը երկար ժամանակ հիշվել է նրա «Ոչ մի տղամարդ, ոչ մի տղամարդ» խոսքերով։ Յուսեֆինան ժամանակակիցների կողմից բնութագրվել է որպես «կրքոտ ու գրավիչ կին, որի տղամարդկային պահվածքը զազրելի տպավորություն կթողներ ներկաների վրա, եթե միայն այն չմեղմվեր նրա մազերի ոսկե փայլով ու նրա աչքերի վառ խաղով»։

1859 թվականին Դելանդը հեռացել է Շվեդիայից` մեկնելով Ֆրանսիա։ Կենսաթոշակային ֆոնդի նախագահի պաշտոնում նրան փոխարինել է հասարակական գործիչ Սոֆյա Ահլբոմը։

Նույն տարի Օգոստ Սաֆսթրյումի *Mamsell Garibaldi eller Inga herrar, inga herrar!* (Մամսել Գարիբալդին կամ Ոչ մի տղամարդ, ոչ մի տղամարդ) պիեսը ցուցադրվել է Ստոկհոլմի Հումլեգարդ թատրոնում, որը ծաղրանկարում էր Յուսեֆինա Դելանդին։

## Մատենագրություն
* Wilhelmina Stålberg: Anteckningar om svenska qvinnor
* Chief editor: Nils Bohman, Svenska män och kvinnor. 2, C-F
* Johan Carl Hellberg : Ur minnet och dagboken om mina samtida personer och händelser efter 1815 / Åttonde delen. Oscar I:s sista regeringsår och riksdag, vicekonung och prinsregeringar, 1856—1857

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Ջոն ՄըքՀարդի Սինքլեիր

**Ջոն ՄըքՀարդի Սինքլեիր** ( John McHardy Sinclair, ), 1965-2000 թվականներին Բիրմինգհեմի համալսարանում ժամանակակից անգլերեն լեզվի պրոֆեսոր։ Նա ուսումնասիրություններ է կատարել կորպուսային լեզվաբանության, խոսույթային վերլուծության, բառարանագրության ու լեզվական կրթության ոլորտներում։

## Կենսագրություն
1965 թվականին իր կնոջ՝ Մայֆընուի Սինքլեիրի ու իրենց 3 երեխաների հետ Շոտլանդիայից Բիրմինգհեմ տեղափոխվելիս Ջոն Սինքլեիրը աշխատանքի է անցնում Բիրմինգհեմի համալսարանի ժամանակակից անգլերեն լեզվի ամբիոնում։ Սինքլեիրը ժամանակակից կորպուսային լեզվաբանության առաջին սերնդի ներկայացուցիչն է և «COBUILD» նախագծի հիմնադիրը։ Այս ծրագրի նպատակն էր կազմել կորպուսային բառապաշար անգլերեն ուսումնասիրող օտարերկրացիների համար։ Նա Քոլինսի «*Cobuild English Language Dictionary*» բառարանի գլխավոր խորհրդատուն էր։ Բառարանի առաջին խմբագրությունը հրատարակվել է 1987 թվականին։

Ջոն Սինքլեիրը հայտնի էր իր անսովոր գաղափարներով, որոնք նպաստել են կորպուսային լեզվաբանության երիտասարդ ոլորտի զարգացմանը։ 2000 թվականին՝ իր հրաժեշտի դասախոսության ժամանակ,  նա պնդում էր, որ իր հրապարակած հոդվածներից ոչ մեկը հաջողության չհասավ գրախոսության շրջանակներում, և նույնիսկ հոդվածը, որը նրան պատվիրել էին գրել ամսագրի համար, սխալմամբ գրախոսվել ու մերժվել է։

Բիրմինգհեմի ժամանակակից անգլերեն լեզվի պրոֆեսորի պաշտոնից վաղաժամ թոշակի անցնելուց հետո Ջ.Սինքլեիրը հիմնել է Տոսկանական համաշխարհային կենտրոն իր երկրորդ կնոջ՝ Ելենա Թոգնինի-Բոնելլիի հետ։ Այս հաստատությունը կորպուսային լեզվաբանությանն առնչվող վերապատրաստման դասընթացներ է անցկացնում։

Նրա քույրը բառարանագիր Բերիլ Աթքինսն է։

## Աշխատություններ
Հայտնի աշխատություններից են «*Towards the Analysis of Discourse*»-ը, որը նա հրատարակեց Մելքոլմ Քուլթարդի հետ 1975 թվականին, «*Corpus, Concordance, Collocation*»-ը (Օքսֆորդ համալսարանի ամսագիր, 1991 թվական), «*Reading Concordances*»-ը (2003 թվական), «*Trust the Text*»-ը (2004 թվական), և «*Linear Unit Grammar*»-ը  (2006 թվական)։

Նրա «*Corpus, Concordance, Collocation*»-ը հիմք դրեց *իդիոմային սկզբունքին*։

## Հետագա ընթերցանություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* John Sinclair's obituary in the Guardian Newspaper
* The Tuscan Word Centre

Կատեգորիա:1933 ծնունդներ
Կատեգորիա:2007 մահեր
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Ֆիլեմութ

**Ֆիլեմութ** (, Filimoúth, ), Հերուլների առաջնորդ, բյուզանդական զորավար։

## Կենսագրություն
Ֆիլեմութը դաշնակցում կամ ծառայում էր Բյուզանդիայի կայսր Հուստինիանոս Ա-ին։ Մասնակցել է 540-562 թվականներին տեղի ունեցած պարսկա-բյուզանդական պատերազմին։ 543 թվականին, ցեղակից Բերոսի հետ հերուլներից բաղկացած զորաբանակով տեղափոխվել է Բյուզանդական Հայաստանի Խորձյան գավառ և բյուզանդական մի շարք զորավարների հետ արշավել դեպի Մարզպանական Հայաստան։ Վճռական ճակատամարտը տեղի է ունեցել Անգղ բերդի մոտ, որտեղ բյուզանդական բանակը պարտություն է կրել։

## Գոթական պատերազմ (535-554)

545 թվականին Հուստինիանոս Ա կայսեր հրամանով հերուլների իշխանավորների մոտ է գնում Ներսես պատրիկը, որպեսզի նրանց համոզի մասնակցել դեպի Իտալիա ծրագրվող արշավանքին։ Ներսեսին միացած Ֆիլեմութը և մի շարք այլ անձինք տեղափոխվում են Թրակիայի շրջաններ, որպեսզի ձմեռեն այնտեղ և գարնան սկզբին միանան Բելիսարիոսին։

## Ծանոթագրություններ
Աբրահամ Փաշա

**Աբրահամ փաշա** (**Աբրահամ Երամյան)** (), հայկական ծագմամբ օսմանյան քաղաքացիական ծառայող և դիվանագետ։

Հայ բանկիրների ընտանիքի որդի Աբրահամը սուլթան Աբդուլազիզի մտերիմ ընկերն էր։ Նա սահուն խոսում էր թուրքերեն, արաբերեն և ֆրանսերեն, Ստամբուլի Պերա բարձր հասարակության կարկառուն գործիչ էր։

## Ֆինանսական անկում
1883 թվականին սկիզբ դրվեց Փաշայի ֆինանսական անկմանը, նա ֆինանսապես կործանվեց և չկարողացավ մարել իր պարտքերը։ Աբրահամ փաշան ստիպված էր 1898 թվականին իր ներդրումները փոխանցել Բորսային, իսկ իր ողջ ունեցվածքը հանձնել Օսմանյան բանկին։ Նրա անձնական ունեցվածքը բանկը վաճառել է 1919 թվականին Մանուկ Մանուկյան անունով ֆոնդային բրոքերին։

## Արտաքին հղումներ
* Օսմանյան բանկի արխիվները

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ
Կատեգորիա:1918 մահեր
Կատեգորիա:1833 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Փաշաներ
Դվինի երկրաշարժ (863)

**Դվինի երկրաշարժ,** երկրաշարժ, որը տեղի է ունեցել 863 թվականի փետրվարի 13-ին Դվին քաղաքում։

9-րդ դարի ընթացքում Դվինը միակ «մարդաշատ» քաղաքն էր մուսուլմաններով գերակշռություն ունեցող Հայաստանում։ Քաղաքը մաս էր կազմում Աբբասյան խալիֆայության և ուներ բազմազգ բնակչություն։

Պատմաբան Հովհաննես Դրասխանակերտցին (X դ.) հայտնում է, որ երկրաշարժը ազդել է Դվինի թագավորական նստավայրի վրա։ Նա երկրաշարժը թվագրում է որպես իշխանաց իշխան Աշոտ Բագրատունու մահվանը հաջորդած իրադարձություն:  Հովհաննեսի պատմածի համաձայն՝ երկրաշարժը մեծ վնաս հասցրեց քաղաքի տներին, պաշտպանական պատերին և պալատներին։ Ստորգետնյա ցնցումները ավերածություններ առաջացրին քաղաքում։ Շատ մարդիկ զոհվեցին առաջնային ցնցումից։ Կենդանի մնացածները փախան քաղաքի շուկաներ և փողոցներ՝ վախենալով, որ իրենց բնակության վայրերը կփլուզվեն։ Եղանակային պայմանների պատճառով երկրաշարժը վերապրածներից շատերը տառապում էին նաև ցրտահարությունից։

Պատմաբան Ստեփանոս Ասողիկը (X-XI դդ.) երկրաշարժը թվագրում է Աշոտ Բագրատունու գահակալության տարիներին։ Ըստ պատմաբանի, երկրաշարժը տեղի է ունեցել Մեծ պահքի շրջանում՝ Փոքր շաբաթ օրը։ Նրա վկայության համաձայն՝ երկրաշարժը շատ մարդկանց կյանք խլեց և քանդեց «շքեղ» տները։ Նա հայտնում է, որ ցնցումները տևել են երեք ամիս։

Իսկ պատմաբան Մովսես Կաղանկատվացին (10-ից 11-րդ դար) պնդում էր, որ ցնցումները տևել են մի ամբողջ տարի, որին զոհ է գնացել 120,000 մարդ։ Նա իրադարձությունը թվագրում է հայկական տոմարի 318-րդ տարեթվով, որը համապատասխանում է քրիստոսից հետո 869 և 870 թվականներին։

Փետրվարի 13-ի ամսաթիվը վերցված է գրիգորյան օրացույցի X դարի պատարագային տեքստից։ Նշվում է, որ երկրաշարժը տեղի է ունեցել Դեմետրիոս Սալոնիկցու տոնի ընթացքում։ Բյուզանդական պատարագային օրացույցում Դեմետրիոս Սալոնիկցու տոնը հոկտեմբերի 26-ին է և ոչ թե փետրվարի 13-ին։ Կոստանդնուպոլսում եղել է երկու երկրաշարժ, որոնք թվագրվել են Դեմետրիոս Սալոնիկցու տոնի օրը. մեկը՝ 740 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, իսկ մյուսը՝ 989 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Երկու երկրաշարժերն էլ հիշատակվել են բյուզանդական պատարագի ժամանակ։

Պատմաբան Թովմա Արծրունին (11-րդ դար) համեմատել է այս երկրաշարժը 893 թվականի Դվինի երկրաշարժի հետ՝ հաղորդելով, որ այն 893 թվականի երկրաշարժից պակաս կործանարար էր։ Նա երկրաշարժը թվագրում է որպես Զաքարիա Ա-ի Ձագեցու կաթողիկոսության շրջանի իրադարձություն, Հայաստանի գերության յոթերորդ տարին։ Դա կհամապատասխանի քրիստոսից հետո 859 և 860 թվականներին։

Պատմաբան Սամուել Անեցին (12-րդ դար) երկրաշարժը թվագրում է հայկական օրացույցի 312 թվականով։

Առաջնային աղբյուրներում երկրաշարժը թվագրվում է 861-ից 869 թվականներին։  Ժամանակագրության անորոշությունները կարող են պայմանավորված լինել այդ ժամանակ Հայաստանում օգտագործվող տարբեր ժամանակագրական համակարգերով։ Միջնադարյան պատմաբանները դժվարանում էին որոշել այս երկրաշարժի ստույգ ամսաթիվը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:863
Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալություն
Նոր Բուրաստան գերեզմանատուն

մինի|275x275փքս
**Նոր Բուրաստան գերեզմանատուն** (, հայտնի է նաև որպես հայկական քրիստոնեական Բուրաստան գերեզմանատուն), հայկական խոշոր գերեզմանատուն Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանից հարավ-արևելք։ Այն հիմնադրվել է 1974 թվականին և ունի Սուրբ Ստեփանոս անունով մատուռ։

## Նշանակալի թաղումներ
* Վարուժան Հախբանդյան (1936–1977) - երաժիշտ
* Արամայիս Հովսեփյան (1921–1980) - դերասան
* Զորիկ Մուրադեան ( fa ) (1960-1980) - Իրան-իրաքյան պատերազմի նահատակ
* Վարդան Յովհանիսեան (1896–1982) - ճարտարապետ
* Վիգեն Կարապետյան ( fa ) (1965–1987) - Իրան-իրաքյան պատերազմի նահատակ
* Հրայր Խալաթյան ( fa ) (1929–1988) - քաղաքական գործիչ
* Սալմա Գույումճյան ( fa ) (1907–1990) - հնէաբան
* Էլբիս Ֆերահեան (fa ) (1907–1994) - մանկավարժ
* Հայկ Հովսեփյան Մեհր (1945–1994) - եկեղեցու եպիսկոպոս
* Կլարա Աբգար (1922–1996) - նկարիչ
* Սամուէլ Խաչիկեան (1923–2001) - կինոռեժիսոր
* Էմանուէլ Մելիք- Ասլանեան ( de ) (1915–2003) - երաժիշտ
* Լորիկ Մինասեան ( fa ) (1944–2004) - դերասանուհի
* Կարո Լուկաս Ղուկասեան (1949–2010) - գիտնական
* Վալոդյա Թարխանյան ( fa ) (1925–2012) - երաժիշտ
* Իրեն Զազյանց (1927–2012) - դերասանուհի
* Լևոն Դավթյան (1944–2009) - քաղաքական գործիչ
* Ալենուշ Տերյանը (1921-2011) - աստղագետ և ֆիզիկոս
* Ժանետ Լազարյան ( fa ) (1940–2014) - հեղինակ
* Բերգունի Պօղոսեան ( fa ) (1948–2014) - կինոարտադրող
* Ռոբերտ Ավետիսյան ( fa ) (1966–2014) - պատերազմի վետերան
* Անդրանիկ Հովուեան ( fa ) (1933–2015) - գիտնական
* Նշան Թանիկ (fa ) (1949–2015) - քանդակագործ
* Գարնիկ Եադեգարեան ( fa ) (1960–2015) - կինոարտադրող
* Լևոն Հաֆթվան ( fa ) (1966–2018) - դերասան
* Լիլիթ Տերյան (1930–2019) - քանդակագործ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nor Burastan Cemetery at Find a Grave

Կատեգորիա:Գերեզմանատներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեհրանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Իրանի հայկական գերեզմանատներ
Կատեգորիա:Հայերը Թեհրանում
Ջա Մորանտ

**Թեմիտրիուս Ջամել (Ջա) Մորանտ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մեմֆիս Գրիզլիս» ակումբում։

Համալսարանային առաջնությունում (NCAA) ներկայացրել է Մյուրեյի նահանգային համալսարանի «Ռեյսերս» ուսանողական թիմը։ Երկու ուսումնական տարի համալսարանային թիմում հանդես գալուց հետո ընտրվել է NBA-ի 2019 թվականի դրաֆթի երկրորդ ընտրությամբ՝ «Մեմֆիս Գրիզլիսի» կողմից։ 2019–20 մրցաշրջանի ավարտին արժանացել է NBA-ի տարվա նորեկի մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը ESPN.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ
Սերգեյ Կրուգլով

**Սերգեյ Նիկիֆորովիչ Կրուգլով** (, ), խորհրդային պետական գործիչ, ԽՍՀՄ ներքին գործերի ժողկոմ  (1945-1956), ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության 2-րդ դասի կոմիսար (1943), գեներալ-գնդապետ (1945), ՀամԿ(բ)Կ անդամ (1928), ԽՄԿԿ ԿԿ անդամ (1952—56), ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1946-58)։

Ներգրավված է եղել 1940-ականներին խորհրդային պետանվտանգության ուժերի կազմակերպած մի շարք բռնաճնշումների մեջ, որոնք իրականացրել է մարտական ընկեր Իվան Սերովի հետ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին պատասխանատու է եղել Ղրիմի և Պոտսդամի վեհաժողովների անվտանգության ապահովման համար։ Արժանացել է «Պատվո լեգեոնի» և Բրիտանական կայսրության պատվավոր ասպետի շքանշաններին։
## Գրականություն
**Империя Сталина. Биографический энциклопедический словарь*, Մոսկվա, 2000.
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ Ազգությունների խորհրդի 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում երկաթուղային պատահարներից մահացածներ
Կատեգորիա:Գեներալ-գնդապետներ
Ասադա Մայ

**Ասադա Մայ** (, ). Ճապոնացի գեղասահորդուհի, հանդես է եկել մենասահք ձևում։ Ուշադրության է արժանացել 2002-2005 թվականներին, երբ հաջող ելույթ է ունեցել Ճապոնիայի պատանիների առաջնությունում և պատանիների Աշխարհի առաջնություններում։ Այնուամենայնիվ, նա միջազգային հեղինակավոր մրցումներում մեդալներ չնվաճեց, իսկ ավելի ուշ շատ ավելի հայտնի դարձավ նրա կրտսեր քույրը՝ Մաո Ասադան, որը աշխարհի եռակի չեմպիոն էր, 2010 թվականի Օլիմպիական խաղերի մեդալակիր։

2010 թվականի ապրիլի դրությամբ Չմշկասահորդների միջազգային միության (ISU) վարկանիշում այն զբաղեցնում է 139-րդ հորիզոնականը։

### Անձնական կյանք
Մայ Ասադան ծնվել է ճապոնական Նագոյա քաղաքում։ Նրան անվանակոչել են բալետի հայտնի ռուս պարուհի Մայա Պլիսեցկայայի անունով։ Նրա մայրը նախկին մարմնամարզուհի է։ Հայրը գործարար է, ով զբաղվում է անշարժ գույքով։ Նրա կրտսեր քույրը ՝ Մաոն, գեղասահքի աշխարհի եռակի չեմպիոն է։

### Կարիերա
Կիոկո Ասադան՝ Մայիի և Մաոյի մայրը, իր երիտասարդության տարիներին բալետ էր սիրում, ուստի նրա դուստրերը վաղ մանկությունից զբաղվում էին բալետով։ Ոտնաթաթերն ամրացնելու համար բալետի ուսուցիչները խորհուրդ տվեցին, որ քույրերը գեղասահքի գնան.: Մինչև որոշակի տարիքը հնարավոր էր դասերը համատեղել, բայց աստիճանաբար բալետը հետին պլան մղվեց։ Իր ծրագրերում նա հաճախ ներառում է ավանդական պարային շարժումներ, սահում է դասական երաժշտության ներքո։

### Արդյունքներ

* WD = դուրս է եկել մրցումներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի մարզիկներ