Մի պահ զղջում եմ

«**Մի պահ զղջում եմ**», Հայ մեծանուն գրող Պարույր Սևակի բանաստեղծություններից, որը զետեղված է «Մարդը ափի մեջ» ժողովածուի մեջ: Ժողովածուն հրատարակվել է 1963 թվականին:

## Գնահատական
Երեք տասնամյակ է, ինչ Պարույր Սևակը իր ժողովրդի ու գրականության մեջ ապրում է մեկ ուրի՜շ կյանքով: Այդ ուրի՜շ կյանքը՝ բացակա, բայց ներկա գոյությունը, վիճակված է միայն մեծերին. նրա՛նց, ովքեր գալիս են ու չեն գնում, նրա՛նց, ում անունն ու գործը հավերժորեն ապրում ու մասնակցում է կյանքի կենդանի հորձանքին: Նրանք դառնում են լույս ու ոգի, բոլորի մեջ խոսող, բոլորի հետ զրուցող մի հարազատ ու մտերիմ ձայն, որոնց սպասում են, որոնց ապավինում: «Մարդը ափի մեջ» շարքը ուրույն արժեք ունի Սևակի գեղագիտական սիստեմում։ Այդ շարքի մտահաղացումը արդեն տասնամյակի պատմություն ուներ, և նրա բանաստեղծական նմուշները լույս են տեսել «Նորից քեզ հետ» գրքում։ Հետագա տարիներին Սևակը լրացնում է այն, տալով նրան թեմատիկ ավարտվածություն և գեղարվեստական ամբողջություն, այստեղ իսկ լուծելով պոեզիայի առարկայի, իրականի ու բանաստեղծականի իր նոր ըմբռնումը։ «Մարդը ափի մեջ» գրքում նոր ուժով դրսևորվեց Սևակի բանաստեղծական մտածողության փիլիսոփայական լարվածությունը։ Բանաստեղծության մեջ նա համատեղեց բոլոր զգայությունների գործակցությունը, ուր ոչ միայն գիտելիքն է ի սպաս դրվում պոեզիայի ծառայությանը, այլև տեսողական ու զգացական էներգիան։ Այսպես, նա ստեղծեց բանաստեղծական մթնոլորտի այն թանձրացումը, որը ձև է առնում մտքի և զգացմունքի ինտելեկտուալ բաղադրությանը։

## Գաղափար

Այս բանաստեղծությունը  շատ խոր ինքնախոստովանական ու փիլիսոփայական բնույթ ունի։ Սևակն այստեղ ներկայանում է մի մարդ, ով ամբողջ կյանքում ապրել է ուրիշների համար, բայց վերջում հասկացել է, որ ինքն իրեն է մոռացել, իրեն է անտեսել։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարը սա է․ մարդը կարող է այնքան զբաղված լինել ուրիշներին օգնելով, խորհուրդ տալով, սիրելով, որ վերջում մնա կոտրված ու միայնակ։ Սևակը ցույց է տալիս մի ցավալի հակասություն՝ ուրիշներին օգնել է, բայց ինքն իրեն չի օգնել, ուրիշներին խելք է տվել, բայց ինքը «գիժ» է մնացել, բոլորին հյուրասիրել է, բայց իր բերքից չի օգտվել, ուրիշների գաղտնիքները պահել է, իր գաղտնիքները տարել են։ Սա մեծ ցավ է գրողի համար։ Բանաստեղծության մեջ կան գեղեցիկ փոխաբերություններ. «Մի թաս գինի ինձանից» – նշանակում է իր ուրախությունը, բարիքը բաժանել է ուրիշներին։ «Իմ սեփական հնձանից գինի չըմպեցի» – ինքն իր աշխատանքի պտուղը չի վայելել։ «Հարսանքավոր ու քավոր» – միշտ ուրիշների կյանքի կարևոր պահերին է սատար կանգնել, բայց իր կյանքում օջախ չի ունեցել։ Վերջում ասում է. «Սեր ու բարիք եմ ցրել, Մինչդեռ պետք էր սեր հայցել, իսկ բարիքը՝ վաճառել…»։ Այսինքն՝ նա մի պահ զղջում է, մտածում է, որ գուցե պետք էր ավելի շատ մտածել իր մասին, իր եսի մասին, կարևորել սեփական անձը, ոչ թե ամբողջությամբ նվիրել ուրիշներին։ Սևակը այստեղ բարձրացնում է մի կարևոր հարց․ կարելի՞ է ամբողջ կյանքը տալ ուրիշներին և չկորցնել քեզ։ Այս բանաստեղծությունը սովորեցնում է, որ բարությունը լավ է, բայց մարդը պետք է առաջին հերթին ինքն իրեն սիրի ու գնահատի, որովհետև ոչ ոք իրապես չի գնահատելու նրա անձնվիրումը։ 

### Ներքին դրամատիզմը
Սևակը ցույց է տալիս մի մարդու, ով ամբողջ կյանքում տվել է ուրիշներին, օգնել։ Բայց այդ բնավորությունը նրան վերջում բերել է այն գիտակցման, որ ինչ–որ բան պակասել է իր կյանքից։

### Ինքնաքննադատություն
Գրողը կարծես քննադատում է իրեն, չի մեղադրում ոչ ոքի։ Ավելի շատ մտածում է՝ գուցե ինքն է սխալ ապրել, չէ որ ոչ ոք չի պարտադրել։ Նկատելի է նաև զղջումը, որը ինչ–որ տեղ նաև հեգնանք է, որ այդպիսին է եղել։ Սակայն Սևակը չի քարոզում, որ մարդիկ բարություն անելով չապրեն, նա պարզապես ցույց է տալիս, թե ինչ կարող է լինել։

### Մարդկային հարաբերությունների ձևը
Բանաստեղծությունը փաստում է այն մասին, որ մարդիկ կյանքում շատ հաճախ ընդունում են դիմացինի օգնությունը, օգտվում են բարությունից, բայց նույն կերպ չեն պատասխանում նրան։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Պ․ Սևակ Մի պահ զղջում եմ
* Պ․ Սևակ Մի պահ զղջում եմ (Ասմունքում է հեղինակը)
* '''ՀՈՎԻԿ ՉԱՐԽՉՅԱՆ | Սեւակ և Ստալին'''

Կատեգորիա:Պարույր Սևակի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1963 գրքեր