Շոթա Վարդանյան

**Շոթա Արսենի Վարդանյան** (), հայ դատական բժիշկ-փորձագետ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1989), բժշկագիտության և իրավունքի պրոֆեսոր (1990):

## Կենսագրություն
Շոթա Վարդանյանը ծնվել է 1946 թվականին Ձորաշեն գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Շիրակի մարզ)։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ Ուսմանը զուգահեռ աշխատել է Երևանի Յոլյանի անվան հիվանդանոցի վիրաբուժության բաժնում։ 1970-1976 թվականներին աշխատել է ավագ լաբորանտ դատական բժշկության ամբիոնում և IV բուժվարչության վիրաբուժության բաժնում որպես վիրաբույժ, 1976-1982 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության դատական բժշկության Հանրապետական բյուրոյի Երևան քաղաքի դատաբժշկական փորձագետ, 1982 թվականին Երևանի բժշկական ինստիտուտի դատական բժշկության ամբիոնի ասիստենտ, 1989 թվականին՝ նույն ամբիոնի դոցենտ, նաև դատական բժշկության և իրավունքի ամբիոնի վարիչ, 1993 թվականին՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր դատաբժշկական փորձագետ, 1993-2012 թվականներին՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության Դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոնի տնօրեն։ 1993 թվականին ընտրվել է Հայաստանի դատական բժիշկների գիտական ընկերության նախագահ, 1996 թվականին նշանակվել ՀՀ առողջապահության նախարարության դատական բժիշկների լիցենզիոն հանձնաժողովի նախագահ։ Եղել է ռուսաստանյան «Դատաբժշկական փորձաքննություն» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են արևի ակտիվության 11-ամյա պարբերաշրջանների հետ կապված սպանությունների, ինքնասպանությունների, դժբախտ պատահարների, հանկարծամահությունների հարցերին, գերհզոր լազերի ազդեցությունը մարդու հյուսվածքների և հանգույցների վրա։ Զբաղվել է նաև մարդու վրա անաղմուկ և գազային զենքերի ազդեցության հարցերով։

## Անդամակցություն
* Մերձբալթյան երկրների և Ռուսաստանի դատական բժիշկների միությունների պատվավոր անդամ (1992)
* Հայաստանի դատական բժիշկների ընկերության նախագահ (1993)
* Եվրոպայի երկրների և Ռուսաստանի դատական բժիշկների ընկերությունների պատվավոր անդամ (1994)
* Բալթիայի երկրների մանկավարժական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1995)
* Էներգատեղեկատվության միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ (1995)
* Դատական բժշկության, իսկ 1997թ.-ին քրեագիտության մասնագիտական լիցենզավորման հանձնաժողովի նախագահ (1996)
* Հայաստանի վիրաբույժների միության հանձնաժողովի նախագահ (2000)
* Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի իակական անդամ և Ռուսաստանի բժշկական իրավունքի ասոցիացիայի անդամ (2001)
* Միջերկրյա ծովի շրջակա երկրների դատական բժշկության ակադեմիայի պատվավոր անդամ (2008)
* Եվրոպայի դատական բժիշկների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (2012)
* Հայաստանի բժշկական ակադեմիայի իսկական անդամ (2014)

## Պարգևներ
* ՀՀ ԱՆ պատվոգիր (2003)
* ՀՀ գլխավոր դատախազի շնորհակալագիր (2003)
* ՀՀ ԱՆ պատվոգիր (2005)
* Հաննովերի դատական բժիշկների Ակադեմիայի Ռենտգենի անվան մեդալ, 2005 
* ՀՀ ԱՆ շնորհակալագիր (2006)
* ՌԴ Բժշկատեխնոլոգիական ակադեմիայի Ոսկե մեդալ, 2006
* Երևանի Մխիթար Հերացու անվան ԵրՊԲՀ-ի Ոսկե մեդալ, 2010
* ՀՀ ոստիկանության «Համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ, 2012 
* Քննչական վարչության մեդալ (2013)
* ՀՀ բանակի 20-ամյակին նվիրված մեդալ (2012)

## Երկեր
* Դատական բժշկություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Վարդանյան Շ. Ա, Խոստիկյան Ն. Գ, Մկրտչյան Լ. Ն, Սուքիասյան Հ. Վ. , Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան, Դատական բժշկության ամբիոն, Երևան, հեղինակային հրատարակություն, 2010։
* Դատական բժշկություն։ Դասագիրք, Վարդանյան Շոթա Արսենի, Նազարեթյան Կոստանդին Լևոնի, Չալիկյան Է. Պ., Երևան, «Լույս», 1995։
* Բարձրությունից վայր ընկնելու հետևանքով առաջացած մարմնական վնասվածքների դատաբժշկական փորձաքննությունը։ Ուսումնա-մեթոդական ցուցումներ գործնական պարապմունքների համար, Թորոսյան Ա. Ս, Վարդանյան Շ. Ա., Պետական բժշկական ինստիտուտ, Դատական բժշկության ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1987:
* 
* Բարձունքից և հարթության վրա վայր ընկնելու հետևանքով առաջացած վնասվածքների դատաբժշկական փորձաքննությունը։ Մեթոդական ցուցում ուսանողների համար, Վարդանյան Շ.Ա., Թորոսյան Ա.Ս.Երևան, 1985, 21 էջ։
* 
* 
* Դատաբժշկական ստոմատոլոգիա։ Ուսումնամեթոդ. ձեռնարկ։ Վարդանյան Շ.Ա. “Հայաստան” հր. Երևան, 1990, 155 էջ։
* 
* 
* Էլեկտրահարության դատաբժշկական փորձաքննությունը. Վարդանյան Շ.Ա. Մեթոդական ցուցում։ Երևան, 1991, 25 էջ.
* Լազերը և դատական բժշկությունը։ Մենագրություն։ Վարդանյան Շ.Ա., Առաքելյան Լ.Ա. Երևան, 1996, 222 էջ
* Դատական բժշկություն։ Դասագիրք։ Վարդանյան Շ.Ա. Նազարեթյան Կ.Լ. Երևան, 1996, 527 էջ։
* Դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տեխնիկան և փորձագետի եզրակացության հիմնավորումը։ Վարդանյան Շ.Ա. Ուսումնական ձեռնարկ։ Երևան, 1996, 107 էջ։
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Փսիլոցիբին պարունակող սնկեր. Վարդանյան Շ.Ա., Հարությունյան Գ.Կ. Մեթոդական ցուցում։ Երևան, 2002, 17 էջ։
* Հրազենային վնասվածքների դատաբժշկական փորձաքննություն. Դասախոսություններ։ Վարդանյան Շ.Ա., Բաբայան Ա.~; և ուրիշ. Երևան, 2002, 28 էջ.
* Առողջությանը պատճառած վնասի ծանրության աստիճանի դատաբժշկական փորձաքննության կանոնները։ Վարդանյան Շ.Ա. Մենագրություն, Երևան, 2004, 40 էջ։
* 
* 
* Դատական բժշկություն։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Վարդանըան Շ.Ա. Երևան, 2010, 304 էջ։
* Ստորին ծնոտի կազմաչափական ուսումնասիրությունները անձի ոսկրաբանական նույնականացման փորձաքննություններում։ Վարդանյան Շ.Ա., Հարությունով Ս.Դ., Դալլաքյան Վ.Ֆ. Մեթոդական ցուցում։ Երևան, 2013, 88 էջ։
* 
* Դատական բժշկություն։ Դասագիրք։ Վարդանյան Շ.Ա. Երևան, 2019թ. 686 էջ։

Հեղինակ է նաև 130 գիտական հոդվածների, որոնք տպագրվել են Հայաստանում, Ռուսաստանի Դաշնությունում,
Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում։

## Տես նաև
* Դատական բժշկագիտությունը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարան
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դատական բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ձորաշեն գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ