Նիդերլանդներ - Ռուսաստան ֆուտբոլային խաղ (2008)

**Նիդերլանդների և Ռուսաստանի հավաքականների միջև Եվրոպայի առաջնության քառորդ եզրափակիչ ֆուտբոլային հանդիպումը** տեղի է ունեցել 2008 թվականի հունիսի 21-ին Շվեյցարիայի Բազել քաղաքի «Սանկտ-Յակոբ Պարկ» մարզադաշտում և ավարտվեց Ռուսաստանի հավաքականի հաղթանակով հոլանդիայի մարզիչ Գուս Հիդինգի ղեկավարությամբ լրացուցիչ ժամանակում 3:1 հաշվով։ Հանդիպումը վարում էր սլովակ մրցավարական թիմը՝ Լյուբոշ Միխելի գլխավորությամբ։ Հանդիպման լավագույն խաղացող է ճանաչվել ռուս Անդրեյ Արշավինը։

Երկրպագուների, փորձագետների և բուքմեյքերների մեծամասնության կարծիքով հանդիպման ֆավորիտը Նիդեռլանդների հավաքականն էր։ Ռուսաստանի հավաքականն իր նորագույն պատմության մեջ առաջին անգամ խաղացել է աշխարհի կամ Եվրոպայի առաջնությունների փլեյ-օֆֆում։ Ռուսաստանի հավաքականի մուտքը կիսաեզրափակիչ նշանավորվեց զանգվածային տոնակատարություններով Ռուսաստանում և աշխարհի այլ երկրներում։ Այս հանդիպումը համարվում է Ռուսաստանի հավաքականի լավագույն խաղերից մեկը։ Հանդիպումը բավականին դիտարժան ստացվեց՝ 120 րոպեի ընթացքում թիմերը միմյանց դարպասը հարվածեցին ավելի քան 50 անգամ։ Մարկո վան Բաստենի համար այս հանդիպումը վերջինն էր Հոլանդիայի հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնում։ Եվրոպայի առաջնությունից հետո նա գլխավորեց Ամստերդամի «Այաքսը»։
մինի|Սանկտ-Յակոբ Պարկ։ 2008 թվականի հունիսի 21։ Ընդմիջում Նիդերլանդներ-Ռուսաստան խաղում

## Ճանապարհ դեպի քառորդ եզրափիչ
### Նիդերլանդներ
մինի|Նիդերլանդների հավաքականի երկրպագուները Սանկտ-Յակոբ Պարկ-ի տրիբունաներում, 2008 թվականի հունիսի 21
Վիճակահանության արդյունքներով Հոլանդիայի հավաքականը C խմբում հայտնվեց աշխարհի չեմպիոններնեի՝ Իտալիայի հավաքականի, Ֆրանսիայի հավաքականի և Ռումինիայի հավաքականի փոխչեմպիոնների հետ։ Հենց այս խումբը համարվում էր ավելի ուժեղը մրցաշարում և կոչվում էր «մահվան խումբ»։ Բուքմեյքերները հոլանդացիներին անվանեցին «ստվերային» ֆավորիտ, այն թիմերից մեկը, որը կարող է պայքարել չեմպիոնության համար, բայց չլինի հիմնական հավակնորդը։

Հոլանդացիներն առաջին հանդիպումն անցկացրել են Իտալիայի հավաքականի հետ։ Հանդիպումն ավարտվեց ռուսների ապագա մրցակցի ջախջախիչ հաղթանակով՝ 3։ 0 հաշվով։ Հոլանդացիների գոլերը խփեցին Ռուդ վան Նիստելռոյը, Ուեսլի Սնեյդերը ևւ Ջովանի վան Բրոնկհորստը։

Հունիսի 13- ին ֆրանսիացիների հետ խաղում «նարջագույններ»-ի մարզիչ Մարկո վան Բաստենը չփոխեց հաղթական կազմը, և հոլանդացիների համար դաշտ դուրս եկան նույն խաղացողները, ինչպես Իտալիայի հետ խաղում։ Հանդիպման արդյունքը ցույց տվեց, որ մարզիչը իրավացի էր. Հոլանդիայի հավաքականը ցուցադրեց ուժեղ խաղ՝ տանելով, ինչպես վերջին խաղում, ջախջախիչ հաղթանակ, այս անգամ՝ 4:1 հաշվով։ Հանդիպման ընթացքում ֆրանսիացիներն ունեին առավելություն, սակայն հոլանդացիները վստահ էին գործում հակագրոհների ժամանակ։ Էդվին վան դեր Սարը լավ հանդիպում անցկացրեց՝ արգելափակելով մի քանի վտանգավոր հարվածներ։ Ընդհանուր 7:1 հաշվով հաղթելով աշխարհի առաջնության եզրափակիչ երկու մասնակիցներին՝ հոլանդացիները վաստակեցին 6 միավոր և ապահովեցին իրենց տեղը փլեյ-օֆֆում։

Վերջին՝ երրորդ խաղում Հոլանդիայի հավաքականը խաղում էր Ռումինիայի ընտրանու հետ։ «Նարնջագույններն» ապահովեցին իրենց անցումը հաջորդ փուլ, և Վան Բաստենը կարող էր թիմի առաջատարներին թույլ տալ հանգստանալ՝ բաց թողնելով պահեստային կազմը, որը, այնուամենայնիվ, ավելի ուժեղ էր, քան Ռումինիայի հավաքականը։ Երկրորդ խաղակեսում մեկական գոլ խփեցին վան Պերսին ու Հունտելարը։ Արդյունքում հոլանդացիները խմբում գրավեցին առաջին տեղը՝ խմբային փուլն ավարտելով 100 տոկոսանոց արդյունքով՝ 3 խաղում վաստակելով 9 միավոր։

### Ռուսաստան
մինի|Զիրյանովը միակ գնդակն է խփում Ռուսաստան-Հունաստան խաղում
D քառյակը ռուսների հետ միասին ներառում էր Իսպանիայի, Շվեդիայի և նախորդ առաջնության հաղթող Հունաստանի հավաքականները։ Իսպանացիները խմբի գլխավոր ֆավորիտներն էին, մյուս երեք թիմերի շանսերը գնահատվում էին մոտավորապես հավասար, բուքմեյքերները նրանց դասում էին առաջնության միջին գյուղացիների շարքում (հետաքրքիր է, որ շվեդներն ու իսպանացիները Եվրոպայի առաջնություն են մտել նույն ընտրական խմբից. որտեղ ի վերջո իսպանացիներն ավելի ուժեղ գտնվեցին, իսկ անձնական հանդիպումներում թիմերը փոխանակվեցին տնային հաղթանակներով)։

Հունիսի 10-ին Ռուսաստանի հավաքականն առաջին հանդիպումն անցկացրեց մրցաշարում, որի արդյունքում ռուսները ջախջախիչ պարտություն կրեցին 1։ 4 հաշվով։ Միակ գոլը իսպանացիների դարպասը, երբ հաշիվը 0:3 էր, խփեց Ռոման Պավլյուչենկոն։

Հաջորդ հանդիպումը ռուսներն անցկացրել են Հունաստանի հավաքականի հետ։ Հանդիպման ճակատագիրը վճռեց Կոնստանտին Զիրյանովի դիպուկ հարվածը 33-րդ րոպեին Սերգեյ Սեմակի փոխանցումից հետո, որը նվազագույն հաշվով հաղթանակ պարգևեց Ռուսաստանին՝ 1։ 0։ Այդպիսով հույները կորցրին խմբից դուրս գալու իրենց հնարավորությունները, իսկ ռուսները միավորներով հավասարվեցին Շվեդիայի հավաքականին, իսկ փլեյ-օֆֆի երկրորդ ուղեգրի ճակատագիրը (Իսպանիան ապահովեց առաջինը) պետք է որոշվեր դեմ առ դեմ հանդիպումը այս թիմերի միջև։ Ռուսները բավարարվեցին միայն հաղթանակով։

Հունիսի 18-ին Ինսբրուկում տեղի ունեցավ Ռուսաստան-Շվեդիա հանդիպումը և ավարտվեց ռուսների հաղթանակով 2:0 հաշվով։ Շվեդների առաջատարներ Զլատան Իբրահիմովիչը, Ֆրեդրիկ Լյունբերգը, Հենրիկ Լարսոնը այդպես էլ չկարողացան հարվածել Իգոր Ակինֆեևի դարպասին, թեև ունեին մի շարք լավ հնարավորություններ (առաջին խաղակեսում Լարսոնի գլխի հարվածից հետո գնդակը դիպավ դարպասաձողին)։ Ռուսաստանի հավաքականի հաջողության մեջ նշանակալի դեր է խաղացել Անդրեյ Արշավինը, ով Անդորրայի դեմ ընտրական վերջին խաղում հեռացվել էր խաղադաշտից երկու խաղով, ով հարվածեց երկրորդ գոլը և ճանաչվեց հանդիպման լավագույն խաղացող։ Առաջին գոլը անյուկային փոխանցումից հարվածեց Ռոման Պավլյուչենկոն (առաջին խաղակեսում Պավլյուչենկոն նույնպես հարվածեց դարպասաձողին)։ Շվեդների նկատմամբ տարած հաղթանակը Ռուսաստանի հավաքականին թույլ տվեց խմբում ապահովել երկրորդ տեղը և 20 տարվա մեջ առաջին անգամ դուրս գալ Եվրոպայի առաջնության փլեյ-օֆֆ։

## Նախախաղային ժամանակացույց
### Հանդիպման պատմություն
Նիդերլանդների և Ռուսաստանի հավաքականներն իրենց պատմության մեջ երկրորդ անգամ հանդիպեցին։ Առաջին խաղը կայացել է 2007 թվականի փետրվարի 7-ին Ամստերդամում և ավարտվել տանտերերի վստահ հաղթանակով՝ 4։ 1 հաշվով (Բաբել, Սնեյդեր, Մաթեյսեն, վան դեր Վարտ-Բիստրով)։ Այդ ընկերական խաղում բոլոր գոլերը հարվածեցին երկրորդ խաղակեսում՝ սկսած 68-րդ րոպեից։

ԽՍՀՄ հավաքականը, որի իրավահաջորդը եղավ Ռուսաստանի հավաքականը, վեց անգամ հանդիպել է Նիդերլանդների հավաքականի հետ։ Այս վեց հանդիպումներում «նարնջագույնները» հաղթել են երեք անգամ, Խորհրդային Միությունը՝ երկու, թիմերը ոչ-ոքի են խաղացել մեկ անգամ։ Ավելի հիշարժանը 1988 թվականին Գերմանիայում կայացած Եվրոպայի առաջնության շրջանակներում Հոլանդիայի և ԽՍՀՄ երկու հանդիպումներն էին։ Խմբային մրցաշարի առաջին խաղը, որը տեղի ունեցավ հունիսի 12-ին Քյոլնում, ԽՍՀՄ հավաքականը հաղթեց 1։ 0 հաշվով՝ շնորհիվ 53-րդ րոպեին ձախ եզրից Վասիլի Ռացի խփած ճշգրիտ հարվածի։ Այնուհետև երկու թիմերն էլ դուրս եկան խմբից, անցան կիսաեզրափակիչ փուլ և հանդիպեցին եզրափակիչ խաղում հունիսի 25-ին Մյունխենի Օլիմպիական մարզադաշտում։ Առաջին խաղակեսում՝ 35-րդ րոպեին, Ռուդ Գուլիտը գլխի հարվածով բացեց խաղի հաշիվը։ Երկրորդ խաղակեսում՝ 55-րդ րոպեին, Մարկո վան Բաստենը խփեց իր հայտնի գոլը հարձակվողը Ռինատ Դասաևի ձեռքով դարպասապահի աջ անկյունից դիպուկ հարված կատարեց դեպի հեռավոր վերին անկյունը (Եվրո 2008-ի պաշտոնական կայքում երկրպագուներն ընտրել են այս գոլը՝ որպես Եվրոպայի առաջնությունների պատմության մեջ համազարկից խփված լավագույն գոլ )։ 73-րդ րոպեին Հանս վան Բրեյկելենը իրացրեց խորհրդային հարձակվող Իգոր Բելանովի իրացրած 11 մետրանոցը։ Հոլանդացիները հաղթեցին 2:0 հաշվով և պատմության մեջ առաջին անգամ դարձան Եվրոպայի չեմպիոն։ Այս տիտղոսը Հոլանդիայի հավաքականի համար մնում է միակը աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում։

**1992 թվականին կայացած Եվրոպայի հաջորդ չեմպիոնադում,Շվեդիայում՝ ՍՆԳ (սովետական ժողովրդական հանրապետություն),մտնում էր ՍՍՍՐ-ի թիմում,նորից հայտնվեց նույն խմբում հոլանդացիների հետ։**Առաջին խաղում ՍՆԳ-ի թիմը խաղաց 1։ 1 որ մեկը աշխարհի գործող գերմանացի չեմպիոնների հետ և 1992 թվականին հունիսի 15 ին Գյոթեմբուրգում հանդիպեց Ռինոս Միխելսի թիմի հետ։ Խաղը հիշվեց նրանով,որ 22 տարեկան Վիկտոր Օնապկոն գործնականում դուրս մղեց խաղից Նիդերլանդների հայտնի կապիտան Ռուուդա Գուլլիտին,որը փոխարիվել էր 71-րդ թոպեին։ Խաղը վերջացավ զրոյական՝ ոչ-ոքի։ Իսկ հաջորդ անգամ թիմերը հանդիպեցին միայն 15 տարի հետո ընկերական խաղով՝Ամստերդամում

### Երկրպագուներ
մինի|650x650փքս|<center>Բազելի Հռենոսի ափը խաղի օրը</center>
Ըստ տարբեր տվյալների՝ 170 հազար բնակչությամբ Բազել են եկել Հոլանդիայի հավաքականի 100-180 հազար երկրպագուներ, որոնց մոտ մեկ քառորդը մուտք է գործել մարզադաշտ։ Մնացածները հանդիպումը դիտել են հատուկ ֆան-գոտիներում, որտեղ տեղադրվել են մեծ մոնիտորներ, որոնք ուղիղ հեռարձակում են հանդիպումը։ Հոլանդացի երկրպագուները հակված էին կրել նարնջագույն վերնաշապիկներ, իսկ Բազելը, ըստ ականատեսների, նման էր «նարնջագույն ծովի»։

Բազելում ռուսաստանցիների թիվը շատ ավելի քիչ է՝ մոտ 5-6 հազար։ Դա բացատրվում էր նրանով, որ Ռուսաստանի հավաքականի երկրպագուների մեծ մասը տոմսերի փաթեթ ուներ միայն Ավստրիայում կայացած խմբային փուլի հանդիպումների համար, իսկ հետո նախատեսում էր վերադառնալ տուն, քանի որ շենգենյան վիզաների ժամկետները (ներառյալ Եվրո 2008-ի հատուկ վիզաները, որոնցով կարելի էր այցելել և Ավստրիա, և Շվեյցարիա) ավարտվում էին խմբային փուլի ավարտից հետո։ Բացի այդ, փաթեթը սովորաբար ներառում էր հյուրանոցը և վերադարձի կանոնադրությունը խմբային փուլի ավարտից հետո մեկնելու Ռուսաստանի հավաքականի անսպասելի փլեյ-օֆֆ դուրս գալուց հետո շատերը որոշեցին չփոխել իրենց ծրագրերը, չնայած այն հանգամանքին, որ Շվեյցարիայի իշխանությունները արագորեն լուծեցին ռուսների համար վիզայի հարցը և թույլ տվեցին մուտք գործել ժամկետանց վիզաներով մի քանի օրով՝ Նիդերլանդների հետ խաղի տոմսերի առկայության դեպքում։ Մոսկվայում Շվեյցարիայի դեսպանատունը վիզաներ է ձևակերպել ռուսաստանցիներին մեկ օրում և նույնիսկ ավելի արագ։ Դժվարությունն այն էր, որ Ավստրիայում (որտեղ բնակվում էին ռուս երկրպագուների մեծ մասը) քառորդ եզրափակիչի հանդիպման տոմսերը խաղից առաջ կարելի էր ձեռք բերել միայն Զալցբուրգի Ռուսական տանը։ Հանդիպման օրը Բազել հասած երկրպագուները կարող էին նաև տոմսեր ձեռք բերել՝ ներկայացնելով ռուսական անձնագիր տեղի *Ramada Le Plaza* հյուրանոցում, որտեղ հանգրվանել էր Ավստրիայի Լեոգանգից ժամանած Ռուսաստանի հավաքականը (խմբային փուլի բոլոր երեք հանդիպումներն էլ Ռուսաստանը խաղացել է Ավստրիայում)։ Ռուսական քվոտայից 5800 տոմս (այլ տվյալներով ՝ 6500) մոտ 1000-ը մնացել են չվաճառված, ինչը հարուցել է ՈւԵՖԱ-ի դժգոհությունը, քանի որ ռուսական կողմը խաղից մի քանի օր առաջ ՈւԵՖԱ-ին հայտնել էր, որ խաղի ազատ տոմս չի մնացել։ Արդյունքում, նույնիսկ մարզադաշտի շատ հատվածներում, որտեղ տոմսերը վաճառվում էին միայն ռուսական անձնագրերով, գերակշռում էին Նիդերլանդների հավաքականի երկրպագուները, որոնցից մի քանիսը կարողացան տոմսեր ձեռք բերել ռուսներից։

### Թիմերի վիճակն ու հնարավորությունները խաղից առաջ
Հանդիպման ֆավորիտը Նիդեռլանդների հավաքականն էր։ Հեղինակավոր *William Hill* բուքմեյքերական ընկերությունը կանոնավոր ժամանակում ռուսների հաղթելու հնարավորությունները գնահատել է 5 գործակցով, Նիդերլանդների հաղթանակի դիմաց՝ 1,7 գործակցով (որքան ցածր է գործակիցը, այնքան ավելի հավանական է իրադարձությունը, ըստ բուքմեյքերների)։ Դուք կարող եք խաղադրույք կատարել ոչ-ոքիի վրա հիմնական ժամանակում՝ 4 գործակցով։ Նիդերլանդների հետ խաղից առաջ Ռուսաստանը Եվրոպայի առաջնությունում հաղթելու ամենացածր շանսերն ուներ, ըստ նույն *William Hill-ի* գրասենյակի, մինչ այդ մնացած բոլոր թիմերից՝ 15-ը։ Եվրո 2008-ում հոլանդացիների հաղթանակի գործակիցը 4,33 էր, ավելի ցածր (այսինքն՝ նրանց հաղթանակը համարվում էր ամենահավանականը) միայն գերմանացիներն էին։ Ըստ երկրպագուների քվեարկության՝ հայտնի *[[Yahoo!]] Sports* քառորդ եզրափակչի խաղերի մեկնարկից առաջ նրանց 41%-ը Հոլանդիային համարում էր ամբողջ Եվրոպայի առաջնության գլխավոր ֆավորիտը, Գերմանիայի և Պորտուգալիայի հավաքականները հավաքել էին 15-ական%, իսկ ռուսներին նախընտրել էր ընտրողների ընդամենը 2%-ը։

Նիդերլանդների հավաքականի նախկին դարպասապահ, 1988 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն Հանս վան Բրեկելենը հայտարարել է, որ կիսաեզրափակիչ դուրս գալու Ռուսաստանի շանսերը 35-40% են։ Ռուս ֆուտբոլիստներից նա առանձնացրել է Ժիրկովին, Սեմակին, Զիրյանովին և Արշավինին։ Իտալացի հայտնի մարզիչ Արրիգո Սակին խաղից առաջ ասել է, որ Հիդինգի թիմը Եվրոպայի առաջնությունում իրեն հիշեցնում է 1980-ականների վերջին ԽՍՀՄ հավաքականը՝ Վալերի Լոբանովսկու գլխավորությամբ։ Իսկ Նիդերլանդների հավաքականը վան Բաստենի գլխավորությամբ Սաքիին հիշեցրել է Միլանին այն ժամանակներում, երբ նա ինքն էր գլխավորում այն։ Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ Յորիս Մատեյսենը և Նայջել դե Յոնգը լիակատար վստահություն են հայտնել իրենց հաղթանակի նկատմամբ։ Մեկ այլ հարցազրույցում Մատեյսենը հայտարարել է, որ Հոլանդիային ֆավորիտ չի համարում այս խաղում։ Հայտնի խորհրդային ֆուտբոլիստ Ալեքսանդր Բուբնովը խաղի մեկնարկից առաջ Հոլանդիային դիտարկում էր որպես ամբողջ առաջնության գլխավոր ֆավորիտ։ Նախկին Խորհրդային և ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, 1988 թվականի Եվրոպայի փոխչեմպիոն Օլեգ Կուզնեցովը հայտարարել է, որ ակնկալում է հավասար խաղ։ Հայտնի ռուս ֆուտբոլային մարզիչ Յուրի Սեմինը հանդիպման ֆավորիտ էր համարում Հոլանդիային, քանի որ այնտեղ շատ ավելի շատ աստղեր կան, որոնք միայնակ կարող են որոշել խաղի ելքը։ Գերմանական Բիլդ թերթը գրել է, որ ոչ մի այլ մարզիչ այնքան լավ չի ճանաչում «նարնջագույններին», որքան Հիդինգը, ով 1995-1998 թվականներին մարզել է իր երկրի հավաքականը և այն դուրս բերել Ֆրանսիայում կայացած աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչ։
մինի|Խալիդ Բուլահրուզ
Հոլանդացիների առավելությունները ներառում էին իրենց թիմի ավելի բարձր դասը և ավելի երկար հանգիստը. ռուսները Շվեդիայի հետ խաղը խաղացին մեկ օր ուշ, քան հոլանդացիները՝ ռումինացիների հետ, իսկ Ռումինիայի հետ խաղում վան Բաստենի թիմի հիմնական խաղացողներն չմասնակցեցին խաղին։ Արդյունքում պարզվել է, որ նարջագույնի ղեկավարները հանգստացել են մոտ մեկ շաբաթ, իսկ ռուսները՝ երեք օր։ Հոլանդացիները, ովքեր աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլի մասնակիցների նկատմամբ երկու ջախջախիչ հաղթանակներից հետո սկսեցին կոչվել Եվրոյի գլխավոր ֆավորիտներ, ցուցադրեցին դիտարժան խաղ։ «Իմ կարծիքով քառորդ եզրափակչի մեր մրցակիցը մրցաշարի ուժեղագույն թիմն է», - ասել է Ռուսաստանի հավաքականի կիսապաշտպան Անդրեյ Արշավինը։ Խաղից երկու օր առաջ հոլանդացի պաշտպան Խալիդ Բուլարուզի ընտանիքում դժբախտություն է տեղի ունեցել՝ նրա կինը երեխային կորցրել է ծննդաբերության ժամանակ։ Չնայած ողբերգությանը, Բուլարուզն ասաց, որ կմասնակցի առաջիկա հանդիպմանը։

Ռուսաստանի հավաքականը վատ սկսեց առաջնությունը, սակայն խմբային փուլի ավարտին հաջողվեց գտնել իր խաղը։ Ըստ մասնագետների՝ ռուսները՝ մրցաշարի ավելի երիտասարդ թիմը, պետք է արագ ֆուտբոլ խաղային։ Հոլանդացիները, չնայած իրենց ուժին, նրանց համար հարմար մրցակից էին՝ խաղալով հարձակվողական ֆուտբոլ, նրանք այդքան էլ ուշադրություն չէին դարձնում պաշտպանությանը և կարող էին Ռուսաստանի հավաքականին թույլ տալ խաղալ հակագրոհների վրա։ Ռուսաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ, հոլանդացի Գուս Հիդինկը, ով մարզել է Հոլանդիայի հավաքականը 1994-1998 թվականներին, խաղից առաջ ասել է, որ «հույս ունի դառնալ Հոլանդիայի համար շատ մեծ դավաճան»։ Նա նաև հաստատել է, որ «նարնջագույնները» առաջիկա հանդիպման ֆավորիտ են։ Հետխաղյա մամուլի ասուլիսում Հիդինկն ասաց, որ Շվեդիայի հետ խաղից հետո ռուսները «անցկացրին ընդամենը երկու վերականգնողական մարզումներ և մի քանի մարտավարական սեանսներ»։

Խաղից մի քանի օր առաջ «Սանկտ-Յակոբ Պարկ» մարզադաշտի խոտածածկը ամբողջությամբ փոխարինվել է անձրևի և նախորդ հանդիպումներում «հատուկ» ծանրաբեռնվածության պատճառով։ Խաղի նախորդ օրը մարզվելուց հետո Ռուսաստանի հավաքականի ավագ Սերգեյ Սեմակը դժգոհ է մնացել սիզամարգից։

## Խաղ
### Կազմեր
Հիդինգը մեկնարկային կազմում ընդամենը մեկ փոփոխություն կատարեց՝ համեմատած շվեդների դեմ խաղի հետ. Իվան Սաենկոն ձախ եզրում փոխարինեց Դինյար Բիլյալետդինովին։ Ռոման Պավլյուչենկոն հարձակման գծում խաղաց ռուսների կազմում, որին աջակցում էր Անդրեյ Արշավինը։ Եզրերում խաղում էին կենտրոնական պաշտպաններ Սերգեյ Իգնաշևիչ - Դենիս Կոլոդին, Ժիրկով և Անյուկովի համադրությունը։ Խաղադաշտի կենտրոնում գործում էին Սեմակը, Զիրյանովը և Սեմշովը։

Վան Բաստենը հետ բերեց առաջատարներին, ովքեր հանգստացել էին Ռումինիայի հետ խաղում և խաղադաշտ դուրս եկավ նույն կազմով՝ հունիսի 13-ին Ֆրանսիայի հավաքականին պարտության մատնած թիմը։ 4 պաշտպան, 2 հենակետային կիսապաշտպան (դե Յոնգ և Էնգելար ), հարձակման առաջնագծում - վան Նիստելրոյ։ Մադրիդի «Ռեալի» հարձակվողին աջակցել են Ուեսլի Սնեյդերը, Ռաֆայել վան դեր Վարտը և Դիրկ Կայտը։

Հոլանդացիները հանդես են եկել նարնջագույն շապիկներով, շորտերով և գուլպաներով (համազգեստ՝ Nike), ռուսները՝ ամբողջը սպիտակ (կրկին Nike):

### Խաղի հաշվետվություն
մինի|Թիմերը դուրս են գալիս խաղադաշտ
Հանդիպումը սկսվել է 2008 թվականի հունիսի 21-ին, Կենտրոնական Եվրոպայի ժամանակով 20:45-ին: Սա Եվրոպայի առաջնության հինգերորդ հանդիպումն էր, որն անցկացվում էր «Սանկտ Յակոբ Պարկում», սակայն այստեղ առաջին անգամ խաղացին թե՛ ռուսները, թե՛ հոլանդացիները։ Հանդիպմանը ներկա է եղել 38374 երկրպագու։ Հոլանդիայի հավաքականը խաղի մեջ մտավ սգո թև՝ ի հիշատակ Խալիդ Բուլարուզի մահացած դստեր։ Օդի ջերմաստիճանը 28&nbsp;°C էր, խոնավությունը՝ 48%, քամին՝ 5 կմ/ժ (ըստ հեռարձակման տվյալների)։

Հանդիպման սկզբում Հիդինգի թիմը իր ձեռքը վերցրեց նախաձեռնությունը, իսկ Ժիրկովը վեցերորդ րոպեին նպատակաուղղված տուգանային հարվածով ստիպեց խաղի մեջ մտնել դարպասապահ Էդվին վան դեր Սարին։ Երկու րոպե անց Պավլյուչենկոն Սեմշովին գցեց աջ եզրի բացը, իսկ նա վազեց տուգանային հրապարակ՝ եզրափակելու Ռուսաստանի հավաքականի և Մոսկվայի «Դինամոյի» կիսապաշտպանի փոխանցումը, սակայն գլխի հարվածով բաց թողեց նշակետը։ Հոլանդիան 19-րդ րոպեին պատասխանեց Սնեյդերի հարվածով, սակայն Իգնաշևիչը չթողեց գնդակը հայտնվի դարպասում։ Յոթ րոպե անց տուգանային հրապարակից դուրս Օռլանդո Էնգելարը ձախ ոտքով հարվածեց դարպասաձողին, իսկ Օյերը չհասցրեց ոտքը բարձրացնել։

Խաղի կես ժամի վերջում վան Նիստելրոյը միայն մի պահ բաց թողեց վան դեր Վարտի տուգանային հարվածը հեռավոր դարպասաձողում։ Հակագրոհի ժամանակ Արշավինը, ստանալով Սեմակի փոխանցումը, Օյերի տակից գնդակը պտտեց դեպի հեռավոր անկյունը, սակայն վան դեր Սարը, ցատկով ձգվելով, կարողացավ մատների ծայրերով գնդակը տեղափոխել անկյուն։ Անկյունային դրոշակի մատուցումից հետո գնդակը դիպավ Կոլոդինին, ով 30 մետրից հզոր հարված կատարեց, սակայն Նիդերլանդների դարպասապահը կրկին բարձունքում էր։ Զգալով, Կոլոդինը անմիջապես «կրակեց» ավելի հեռու տարածությունից. գնդակը «սուլեց» խաչաձողի վրայով։ Խաղադաշտի մյուս կեսում վան Նիստելռոյը խույս տվեց պահակներից և ցածր հարվածեց, սակայն Իգոր Ակինֆեևը հսկում էր։ Խաղակեսի հենց վերջում Կոլոդինը անհաջող խաղաց, Կեյտի ճնշման տակ գնդակը փոխանցեց վան դեր Վարտի ոտքին, ով 20 մետրից հարվածեց, սակայն Ակինֆեևը կանխեց սպառնալիքը։

Երկրորդ խաղակեսը սկսվեց Լոնդոնի Արսենալի և Հոլանդիայի հավաքականի հարձակվող Ռոբին վան Պերսիի հարվածով, ով փոխարինման դուրս եկավ, իսկ հետո Արշավինը տուգանային հարված կատարեց, որից հետո գնդակը սանտիմետրերով թռավ հեռավոր «իննից»։ 56-րդ րոպեին ռուսները գոլային կոմբինացիա կատարեցին. Սեմակը դաշտի կենտրոնում ընդհատեց Օյերի ոչ ճշգրիտ հեռահար փոխանցումը և գնդակը տվեց Արշավինին, ով փորձեց հաղթել Օյերին, իսկ հետո ձախ եզրը փոխանցեց Սեմակին, ով մեկ հպումով անցավ տուգանային հրապարակ, որտեղ սրընթաց Պավլյուչենկոն մեկ վայրկյան առաջ առաջ անցավ Յորիս Մատիյսենից և անմիջապես գնդակն ուղարկեց տուգանային հրապարակ՝ 1:0: Լավ հնարավորությունն անմիջապես բաց թողեց Սաենկոն, ով մոտեցավ դարպասաձողին։ 70-րդ րոպեին Անյուկովը մեկ-մեկ խաղաց Պավլյուչենկոյի հետ, իսկ վան դեր Սարի հետ, սակայն անկյունը սուր էր, և դարպասապահը հետ մղեց Սանկտ Պետերբուրգի Զենիթի և Ռուսաստանի հավաքականի պաշտպանի հարվածը։ Շուտով վան Պերսին գնդակը նետեց տրիբունա՝ դարպասից 17 մետր հեռավորության վրա նշանակված վտանգավոր տուգանային հարվածից։

Ժամանակը սպառվում էր, իսկ Ռուսաստանի հավաքականը գործնականում թույլ չէր տալիս մրցակցին մոտենալ տուգանային հրապարակին։ Վան Բաստենը բաց թողեց պաշտպան Ջոն Հեյթինգային և կիսապաշտպան Իբրահիմ Աֆելային։ Հոլանդացիները դիմեցին հեռահար հարվածների՝ Սնեյդերը երկու անգամ մոտ էր հաջողությանը, մեկ անգամ էլ Ակինֆեևը վան դեր Վարտի հարվածից հետո փրկեց թիմին։ 77-րդ րոպեին Մատիյսենի անհաջող ետ փոխանցումից հետո Պավլյուչենկոն ընդհատեց գնդակը և փորձեց այն նետել վան դեր Սարի վրայով, սակայն դարպասապահին հաջողվեց խլել գնդակը։ Խաղադաշտ հայտնված Դմիտրի Տորբինսկին կարող էր լուծել հանդիպման ելքի վերաբերյալ բոլոր հարցերը, սակայն Մատեյզենի հետ մենամարտում չկարողացավ դարպասային գծից ճիշտ հարվածել գնդակին Ժիրկովի վտանգավոր փոխանցումից հետո։ Հոլանդացիներին հաջողվեց հետ հաղթանակ տանել խաղավարտից չորս րոպե առաջ։ Սնեյդերի՝ սեփական կիսադաշտում Պավլյուչենկոյի ձեռքով խաղի համար նշանակված տուգանային հարվածը հստակ փակեց Վան Նիստելռոյը, ով հաղթեց օդային պայքարում Իգնաշևիչի դեմ՝ 1:1: Իսկ երկրորդ խաղակեսի ավելացված երկրորդ րոպեին Լյուբոս Միշելից երկրորդ դեղին քարտը ստացավ Դենիս Կոլոդինը, որն անմիջապես վերածվեց կարմիր քարտի։ Ռուսները Միխելին ցույց տվեցին օգնականին, ով ցույց տվեց, որ գնդակը կարողացել է հատել եզրագիծը, իսկ սլովակ մրցավարը, խորհրդակցելով օգնականի հետ, չեղյալ համարեց Կոլոդինի երկրորդ դեղին քարտը։ Խաղից հետո ՈՒԵՖԱ-ն ընդունեց, որ Միխելը ճիշտ է չեղարկել Կոլոդինի քարտը։

Առաջին լրացուցիչ 15 րոպեներին Հիդինգի թիմն առավելության հասավ։ 96-րդ րոպեին Արշավինը շահեկան դիրքից բարձր հարվածեց դարպասից, իսկ մեկ րոպե անց Պավլյուչենկոն հարվածեց դարպասաձողին։ Արշավինի հիանալի փոխանցումից հետո վեց մետրից Տորբինսկու հարվածը չափազանց թույլ ստացվեց, որից հետո Կոլոդինի տուգանային հարվածը գրեթե անդիպուկ ստացվեց։ Երկրորդ լրացուցիչ ժամանակի սկզբում Ջոն Հեյտինգան տուգանային հրապարակում հետույք հրեց Ժիրկովին, սակայն մրցավարը 11 մետրանոց չնշանակեց։ Երկու րոպե անց Ժիրկովը քայլեց ամբողջ ճանապարհը դեպի դարպասապահի հրապարակ ու մի փոքր հետ հարված կատարեց առջեւի գծից, որտեղ Տորբինսկին չհասցրեց ավարտել փոխանցումը։

Եվ այնուամենայնիվ, ավելացված երկրորդ խաղակեսում Տորբինսկին բառացիորեն մեկ մետրից գնդակը «մտցրեց» Հոլանդիայի հավաքականի դարպասը այն բանից հետո, երբ Արշավինը կենտրոնի գծից անցավ ձախ եզրով և Օյերի հետ պայքարում անցկացրեց դարպասը։ հեռավոր գրառում՝ 2:1. Տորբինսկու գոլից երեք րոպե անց Անյուկովը, եզրագծի հետևից աջ եզրից խաղի մեջ դնելով գնդակը, այն նետեց Հոլանդիայի տուգանային հրապարակ, որտեղ Արշավինը ստացավ գնդակը, հեռացավ Օյերից և ուժգին հարվածեց դարպասապահի անկյունից։ Գնդակը դիպավ Հեյտինգայի ոտքին, թեթևակի փոխեց ուղղությունը և վան դեր Սարի ոտքերի արանքով թռավ դարպասը՝ 3:1։ Հոլանդացիների՝ հետ հաղթելու փորձերը ոչնչի չհանգեցրին, իսկ Ռուսաստանը չթուլացրեց գրոհը. վերջին րոպեներին գրոհի դուրս եկավ Դմիտրի Տորբինսկին, որին Նայջել դե Յոնգը կարողացավ կասեցնել՝ կտրելով գնդակը։ Սակայն մոտ 30 վայրկյան հետո մրցավար Լյուբոս Միշելը հայտարարեց խաղի ավարտը և Ռուսաստանի հաղթանակը 3։ 1 հաշվով։

Ռուս երկրպագուները տպավորիչ աջակցություն են ցուցաբերել Ռուսաստանի հավաքականի խաղացողներին. չնայած հոլանդացիներից մի քանի անգամ ավելի քիչ էին, նրանք կարողացան առաջ անցնել Orange-ի երկրպագուներից։ Հոլանդական *AD Sportwerer* թերթի թղթակիցը նշել է, որ «ձեր երկրպագուները (Ռուսաստանում) ավելի շատ են սիրում ֆուտբոլը»։

Չնայած քաղաքում տիրող խաղաղ տրամադրությանը՝ Բազելի ոստիկանությունը, այնուամենայնիվ, հանդիպումից հետո ձերբակալել է 50 երկրպագուների։ Բազելի ոստիկանության ներկայացուցիչն ասել է, որ ձերբակալությունների մեծ մասը տեղի է ունեցել հակառակորդ թիմերի երկրպագուների միջև բախումների արդյունքում, ինչպես նաև «ցուցադրումներ» են եղել հոլանդացի հուզված երկրպագուների միջև։ Պարզվեց, որ ձերբակալվածներից 15-ը շվեյցարացիներ են։

### Խաղի մանրամասները

### Խաղի վիճակագրություն
*Հեռուստատեսային հեռարձակման վիճակագրության համաձայն։* *ՈւԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում տվյալները որոշակիորեն տարբեր են, իսկ այլ աղբյուրներում առանձին ցուցանիշները նույնպես որոշակիորեն տարբերվում են (մասնավորապես, ըստ Sport-Express թերթի)։*

## Արձագանք
### Ռուսաստան

#### Գուս Հիդինգ
Ռուսաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Գուս Հիդինգը հետխաղյա մամուլի ասուլիսում, մասնավորապես, նշել է․Երևի էմոցիաներով եմ լցված և այս պահին ամբողջովին օբյեկտիվ չեմ։ Չեմ բացառում, որ տեսանյութը դիտելուց հետո կարծիքս կփոխեմ։ Բայց այս պահին կարծում եմ, որ Ռուսաստանը լիովին գերազանցել է Հոլանդիային։ Եվ տակտիկապես, ֆիզիկապես և տեխնիկապես՝ բոլոր առումներով։ Սա հրաշալի է, քանի որ ես գիտեմ, թե որքան բարձր են իմ հայրենակիցների հնարավորությունները։մինի|Հիդինգը Եվրո-2008-ի ժամանակՉնայած ուժեղ դրական հույզերին՝ Հիդինգը նաև քննադատության երեք պատճառ գտավ․Առաջին հերթին, մենք չափազանց շատ անհարկի խախտումներ էինք ստանում։ Իսկ նրանցից հետո նրանք պասիվ գործեցին դիպուկ հարվածներով սեփական դարպասին։ Մենք մրցակցին ներս թողեցինք, իսկ տուգանային հարվածներից մեկը մեր դեմ գոլի վերածվեց։ Եվ վերջապես մենք բազմաթիվ վտանգավոր հարձակումներ իրականացրինք, բայց դրանց իրականացումը ցածր մակարդակի վրա էր։ Մենք կարող էինք հաղթողի վերաբերյալ բոլոր հարցերը պարզել եզրափակիչ սուլիչից շատ առաջ։Հիդինգը նշել է Անդրեյ Արշավինին։Նա շատ բարձր մակարդակ ունի։ Նա գիտի, թե ինչպես խաղալ պաշտպանների դեմ, ինչպես սրել իրավիճակը տուգանային հրապարակում։ Անդրեյը խելացի ֆուտբոլիստ է։ Նա թույլ է տալիս մրցակցին մոտենալ իրեն, բայց գնդակը նրանից խլելը գրեթե անհնար է։ Բնությունը մեծահոգաբար պարգևատրեց նրան։ Բացի այդ, նա ուժեղ բնավորություն ունի։ Նա իր բնույթով հաղթող է։ Եվ ես շատ գոհ եմ նրա հետ աշխատելուց։Հիդինգը Իվան Սաենկոյի հայտնվելը խաղադաշտում բացատրել է «հակառակորդի ամենաուժեղ զենքը չեզոքացնելու ցանկությամբ, որը, իմ կարծիքով, գտնվում է հոլանդացիների ձախ եզրում։ Ուստի աջ եզրում բաց թողնվեց Սաենկոն, ով տակտիկապես շատ գրագետ է գործում և ֆիզիկապես ուժեղ է։ Իսկ Իվանը հիանալի խաղաց»։

Հոլանդիայի համար «տարվա դավաճան» դառնալու ցանկության մասին Հիդինկի նախախաղային հայտարարության մասին լրագրողի հարցին Հիդինկը պատասխանել է, որ զղջացել է իր այդ արտահայտության համար. Այո, ես երջանիկ եմ, որ հաղթեցի Հոլանդիայի հավաքականին։ Բայց դա դավաճանություն չէ**։**

#### Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
ՈՒԵՖԱ-ի կողմից հանդիպման լավագույն խաղացող ճանաչված Անդրեյ Արշավինը խոստովանեց, որ չէր սպասում, որ հոլանդացիներն այդքան արագ կսպառվեն, բայց կարծում էր, որ «նարնջագույնները» ավելի ոգևորված կխաղան լրացուցիչ ժամանակում՝ հաշիվը հավասարեցնելուց հետո կանոնակարգի ամենավերջում։ Ռոման Պավլյուչենկոն, ով բացեց խաղի հաշիվը, նշել է, որ խաղից առաջ խնդիր է դրված օգտագործել իր հաղթաթղթերը՝ երիտասարդությունը և շարժման արագությունը։ Ռոմանը նշել է, որ Ռուսաստանի հավաքականը իսկական թիմ էր խաղադաշտում, որտեղ բոլորը պայքարում էին միմյանց համար։

#### Ժողովրդական տոնակատարություններ
Մոսկվայի փողոցներում մոտ 700 հազար մարդ տոնել է Ռուսաստանի հավաքականի մուտքը Եվրոպայի առաջնության կիսաեզրափակիչ՝ չնայած ուշ ժամին (խաղն ավարտվել է Մոսկվայի ժամանակով առավոտյան ժամը մեկին մոտ)։ Բազմաթիվ երկրպագուներ հավաքվել էին պիրոտեխնիկայով, և ամբողջ գիշեր Մոսկվայում կարելի էր տեսնել տոնական հրավառություն։ Մեքենաների միասնական հաղթական մռնչյունը լսվեց ամբողջ քաղաքում, իսկ բայքերների մի տեսակ շքերթ նույնիսկ տեղի ունեցավ Հաղթանակի հրապարակում։ Ամենազանգվածային տոնակատարությունները նշվել են Մանեժնայա հրապարակում, Պուշկինսկայա հրապարակում և Վորոբյովի Գորիում։ Տվերսկայա փողոցի երթևեկությունն ամբողջությամբ արգելափակվել է։ Ինչպես հայտարարել է Մոսկվայի ներքին գործերի գլխավոր վարչության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար Վիկտոր Բիրյուկովը, իրավիճակը բարենպաստ է եղել, երկրպագուների և ոստիկանների միջև կոնֆլիկտներ չեն եղել։ Մոսկվայի քաղաքային ներքին գործերի վարչությունը շնորհակալություն է հայտնել երկրպագուներին քաղաքում հասարակական կարգը պահպանելու համար։

Ռուսաստանի հավաքականի հաղթանակը զանգվածաբար տոնեցին նաև երկրի տարբեր քաղաքներ՝ Նովոսիբիրսկ, Սանկտ Պետերբուրգ, Սամարա, Մախաչկալա, Նիժնի Նովգորոդ, Վոլգոգրադ, Սարատով, Վորոնեժ, Տոմսկ, Կրասնոդար, Կուրսկ, Օրել և այլն, ինչպես նաև Վրաստան, Մոլդովա և ԱՊՀ այլ երկրներ։

#### Արձագանք Ռուսաստանում
Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հնարավոր է համարել «դիտարկել Ռուսաստանի ֆուտբոլի հավաքականի մարզիչ Գուս Հիդինգին Ռուսաստանի քաղաքացիություն տրամադրելու հարցը»։

Վալերի Գազզաևը, ով գլխավորել է Ռուսաստանի հավաքականը 2002-2003 թվականներին, նշել է Ռուսաստանի հավաքականի փայլուն խաղը և՛ արդյունքով, և՛ բովանդակությամբ։ Գազաևն ասաց, որ «մարզչական շտաբի և խաղացողների ջանքերի ամբողջությունը տալիս է նման արդյունք։ Նախապատրաստումը ճիշտ ծրագրված էր, ճիշտ մարտավարություն ընտրված»։

*TNS-ի* տվյալներով՝ հանդիպման հեռուստատեսային հեռարձակման վարկանիշը կազմել է 78,2 տոկոս՝ այն դարձնելով ամենաբարձր վարկանիշ ունեցողներից մեկը ռուսական հեռուստատեսության պատմության մեջ։ Համեմատության համար նշենք, որ 2007 թվականի աշնանը Ռուսաստան-Անգլիա խաղի հեռարձակման բաժինը կազմել է 42%, իսկ Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի հեռարձակումը, որը հաղթել է Դիմա Բիլանը, հավաքել է 52%։

### Նիդերլանդներ
#### Մարկո վան Բաստեն
Հետխաղյա մամուլի ասուլիսից առաջ Նիդերլանդների հավաքականի գլխավոր մարզիչ Մարկո վան Բաստենը մտավ Ռուսաստանի հավաքականի հանդերձարան՝ շնորհավորելու նրան հաղթանակի կապակցությամբ և հաջողություն մաղթելու մրցաշարում։

Մամուլի ասուլիսի ժամանակ Վան Բաստենը նշել է, որ խաղը մեզ մոտ չստացվեց առաջին րոպեներից։ Վան Բաստենն ասել է, որ իր համար դժվար է գտնել դրա պատճառը, հնարավոր է, որ այն թաքնված է ավելորդ նյարդայնության մեջ։  Վան Բաստենը հավելել է, որ իր թիմի բախտը դեռ բերել է, որ ռուսները հաշիվը բացել են միայն երկրորդ խաղակեսում։Խոստովանում եմ. հաշվի առնելով խաղի սցենարը՝ մեր բախտը բերեց, որ բաց թողեցինք միայն երկրորդ խաղակեսում։ Երբ հաշիվը 0:1 էր, ամեն ինչ արեցինք հաշիվը հավասարեցնելու համար։ Իսկ հանդիպման վերջում մեզ հաջողվեց. Վան Նիստելռոյի գոլից հետո մի փոքր հույս կար։ Լրացուցիչ ժամանակում ակնհայտ դարձավ՝ մենք բավարար ուժ չունենք։ Չորս խաղացողները շատ հոգնած էին եւ այլեւս չէին կարողանում իրենց լավագույնը տալ։ Պետք է խոստովանեմ, որ ռուսներն ավելի ուժեղ տեսք ունեին «ֆիզիկայի» տեսանկյունից։Վան Բաստենը Ռուսաստանի հավաքականի հաղթանակն անշուշտ արժանի համարեց։ Հարցին Արյեն Ռոբենի՝ հավաքականում բացակայելու մասին, հոլանդացի մարզիչն ասել է, որ նա վնասվածք է ստացել խաղից մեկ օր առաջ։

Եվրոպայի առաջնությունից հետո Հոլանդիայի հավաքականը գլխավորում էր Բերտ վան Մարվեյկը։

#### Հոլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
մինի|Վան Բաստենը Եվրո-2008 թվականի ժամանակ
Ռաֆայել վան դեր Վարտը խաղից հետո ասաց, որ մրցակիցն արժանորեն տոնեց իր հաջողությունը. «Ռուսաստանը հիանալի թիմ ունի։ Պետք է հակառակորդին արժանին մատուցենք։ Այսօր նա ավելի ուժեղ էր»։ Արյեն Ռոբենը, ով վնասվածքի պատճառով չկարողացավ մասնակցել հանդիպմանը, խոստովանեց, որ իր թիմի պարտությունը բացարձակապես «նպատակով» էր, թեև Հոլանդիայի հավաքականը տվեց ամեն ինչ։ Ռոբենը հավելել է, որ ռուսները ֆիզիկապես ավելի ուժեղ էին։ Ռոբին վան Պերսին նշել է, որ Ռուսաստանն ավելի լավն էր և առաջնությունը հաղթելու շատ լավ հնարավորություններ ունի։ Էդվին վան դեր Սարն ասաց, որ պատրաստվում էր 11 մետրանոց հարվածաշարին, և ռուսների երկրորդ գոլը մեծ հարված էր։ Վան դեր Սարը նույնպես հայտարարեց ազգային հավաքականից հեռանալու մասին, բայց դեռ ժամանակավորապես վերադարձավ ազգային թիմ 2008 թվականի հոկտեմբերին 2010 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական խաղերի ժամանակ՝ երկու խաղ անցկացնելով հոլանդացի այլ առաջատար դարպասապահների վնասվածքների պատճառով։

#### Արձագանք Նիդերլանդներում
Հոլանդացի հայտնի ֆուտբոլիստ և մարզիչ Յոհան Կրոյֆը նշել է, որ Ռուսաստանի հավաքականը բոլոր գովասանքներից վեր է խաղացել։ Հոլանդացի հայտնի նախկին մարզիչ Հանս Կրեյը, ով գլխավորել է Ամստերդամի «Այաքսը», «Ֆեյենորդը» և ՊՍՎ-ն, *NOS Radio-ին* տված հարցազրույցում ասել է, որ «հաշիվը հիանալի կերպով արտացոլում է ուժերի հավասարակշռությունը։ Ռուսաստանը տեխնիկապես, տակտիկապես և ֆիզիկապես ավելի լավն էր, քան Հոլանդիայի հավաքականը»։

Հոլանդիա-Ռուսաստան հանդիպման հաջորդ գիշերը Հոլանդիայի քաղաքների մեծ մասում հանգիստ է անցել։ Սրճարանների ու փաբերի երկրպագուները հեռացան ու գնացին տուն։ Միայն Դելֆտ քաղաքում բախումներ են տեղի ունեցել ոստիկանության հետ, որոնց ժամանակ վրդովված երկրպագուները քարեր են նետել իրավապահների վրա կատարվեցին մի քանի ձերբակալություններ։

### Մամուլ և մասնագետներ
Համաշխարհային մամուլը նշել է, որ ռուսները հաղթել են առաջին հերթին իրենց գերազանց խաղի, այլ ոչ թե մրցակիցների սխալների շնորհիվ։ Ֆրանսիական «La Dépêche du Midi»-ը գրել է, որ Ռուսաստանի հավաքականի ուժը լռեցրել է ոչ միայն Հոլանդիայի հավաքականին, այլև մարզադաշտում գտնվող բոլոր հոլանդացի երկրպագուներին։

Իսպանիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Լուիս Արագոնեսը Ռուսաստան-Հոլանդիա խաղից մեկ օր անց ասել է, որ Ռուսաստանի հավաքականն ունի աշխարհի ամենաուժեղ հարձակումը։ Նա հավելեց, որ հոլանդացիների հետ խաղում ռուսները խաղացել են ամենաբարձր արագությամբ և ցուցադրել զարմանալի ֆիզիկական պատրաստվածություն։

Հանդիպումից հետո հոլանդական լրատվամիջոցները հարգանքի տուրք մատուցեցին Ռուսաստանի հավաքականին և Գուս Հիդինգին։ *AD-ն* գրել է, որ «Ռուսաստանը գերակայում էր. Արշավինի նման փայլուն խաղացողները գոլային պահեր էին ստեղծում։ Հոլանդիան պարտվեց՝ թույլ տալով բազմաթիվ սխալներ և թույլ տալով, որ իրեն անկյուն մղեն մրցակիցները»։ *Դե Ֆոլկկրանտը* նշել է, որ «Գուս Հիդինկի թիմը տիրում էր խաղադաշտին ողջ հանդիպման ընթացքում և արժանի հաղթանակ տարավ»։

Իսպանական *Marca․* «Առաջնության այսօրվա լավագույն խաղում Ռուսաստանի հիանալի թիմը լիովին գերազանցեց հոլանդացիներին, որոնք խմբային փուլից հետո համարվում էին ոսկու գլխավոր հավակնորդները։ Բրիտանական *The* Times-ը նշել է ռուսների ուժը.  Գուս Հիդինգի անհավանական եռանդուն և մոտիվացված թիմը հոլանդացիներին խորը նոկաուտի է ենթարկել։ Զգուշացեք, Իտալիա և Իսպանիա։ Անգլիական *The Independent* կարծում է, որ հանդիպումը երկար կմնա երկրպագուների հիշողության մեջ։ Այն նույն հոլանդացիները, որոնք խմբային փուլում ջախջախեցին անցած աշխարհի առաջնության եզրափակիչի երկու մասնակիցներին, ամբողջովին վերախաղարկվեցին ռուսների կողմից։ Ռուսաստանի հավաքականը ֆանտաստիկ հանդիպում անցկացրեց, որի մասին կհիշեն հետագա սերունդները։ Գերմանական Süddeutsche Zeitung-ը գրել է ռուսների ոճի մասին, որ ռուսներն ավելի հոլանդական ֆուտբոլ էին խաղում, քան իրենք՝ հոլանդացիները։ Պատճենն ավելի հմուտ էր, քան բնօրինակը։ Գերմանական Die Welt-ը նշել է երեք ռուսաստանցիներին. Տորբինսկին ընթացիկ Euro-ի ամենաարագ խաղացողներից մեկն է։ Ժիրկովն ապացուցեց, որ ուժեղագույն ձախ պաշտպանն է մրցաշարում։  Անշուշտ, այս երեքը հանդիպման լավագույն խաղացողներն են։  Իտալական  *La Gazzetta dello Sport*-ը զարմացել էր հոլանդացիների խաղից. Հոլանդիան երեկ չճանաչվեց։ Հոլանդացիները շատ լավ խաղացին։ Ոչ Խաղային ռիթմ, ոչ պաշտպանություն։ Իսկ Ռուսաստանի հավաքականը շատ տպավորված էր իր ֆիզիկական տվյալներով։ Բացի այդ, Գուս Հիդինգհ սաները չէին վախենում ռիսկի դիմել, ինչն անմիջապես ազդեց արդյունքի վրա»։

## Մշակույթայի ասպեկտներ
* Խաղին նվիրված է ռեպ կատարող RusKey-ի հաղթանակի հնարավորություն երգը, որը ձայնագրվել է իմաստային հալյուցինացիաներ խմբի հետ համատեղ։

## Այլ ռեկորդներ և նվաճումներ
* 2016 թվականի գարնանը Ռուսաստանի խոշորագույն սպորտային պորտալներից մեկում՝ sports.ru հարցում է անցկացվել, թե որ խաղն է համարվում լավագույնը Ռուսաստանի հավաքականի պատմության մեջ՝ հյուրընկալվելով Ֆրանսիայի դեմ 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական մրցաշարում, թե Նիդերլանդների դեմ Եվրո-2008-ի 1/4 եզրափակչում։ Քվեարկությանը մասնակցել է ավելի քան 12,5 հազար մարդ, նրանց երկու երրորդը լավագույնն է ճանաչել Նիդերլանդների դեմ խաղը։
* Ռուսաստանի հավաքականի համար սա պատմության մեջ առաջին խաղն էր աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների եզրափակիչ մրցաշարերի փլեյ-օֆֆում։ Իսկ ԽՍՀՄ հավաքականը խոշորագույն մրցաշարերի փլեյ-օֆֆի իր վերջին խաղն անցկացրեց 1988 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակչում հենց Նիդերանդների հավաքականի դեմ։
* Ռուսաստանի/ԽՍՀՄ հավաքականի համար սա ընդամենը երկրորդ հաղթանակն էր պատմության մեջ լրացուցիչ ժամանակում աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում։ Առաջին հաղթանակը տարել է ԽՍՀՄ հավաքականը 1960 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ խաղում Հարավսլավիայի հավաքականի նկատմամբ՝ 2:11:
* Դարպասապահ Էդվին վան դեր Սարն իր 16-րդ հանդիպումն է անցկացրել Եվրոպայի առաջնությունների եզրափակիչ փուլերում և հասել այդ ցուցանիշով ռեկորդակիր ֆրանսիացի Լիլիան Թյուրամին։
* Հանդիպման օրը երկրպագուները Բազելում խմել են մոտ 500 հազար լիտր գարեջուր՝ չհաշված իրենց հետ բերվածը։ Հաշվի առնելով, որ խաղի օրը քաղաքում երկրպագուների թիվը գնահատվում է 100-180 հազար, ապա մեկ երկրպագուին բաժին է ընկել միջինը առնվազն 3 լիտր գարեջուր։
* Խաղից հետո Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Բոլոտնոյե քաղաքում Գուս Հիդինկի պատվին անվանակոչվել է տղա ՝ Գուս Եվգենևիչ։
* Ռուսաստանի հավաքականից կրած պարտությունից հետո հոլանդացիները 2010թ.աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի 8 խաղում անընդմեջ հաղթել են, իսկ հետո ՝ 6 խաղում անընդմեջ ՀԱՀ-ի եզրափակիչ մրցաշարում ՝ զիջելով միայն Իսպանիայի հավաքականին։

## Ծանոթագրություններ