Խորը կծվածք

**Խորը կծվածք,** դասվում է ուղղահայաց հարթության մեջ օկլյուզիոն մակերեսի անկանոնություններին եւ բնութագրվում է ատամնաշարի ֆրոնտալ հատվածում կտրիչային վերածածկի խորության մեծացմամբ, հետագա կտրիչ-թմբիկային կոնտակտի կորստով: «Խորը կծվածք» կամ խոր կտրիչային վերածածկ տերմինը չի վերաբերում որևէ կոնկրետ վիճակի և չի համարվում կծվածքի պաթոլոգիա:  Նորմալ ատամնակցվածքը չափվում է ոչ թե ճշգրիտ միավորներով, այլ համամասնությամբ (ստորին ծնոտի կտրիչների բարձրության մոտավորապես 30–50%-ը) և սովորաբար արտահայտվում է տոկոսային հարաբերությամբ։

## Այլ տերմիններ, որոնք շփոթում են «խորը կծվածք»-ի հետ

Խոր կծվածքը հաճախ շփոթում են դիստալ կծվածքի հետ, որը դիմածնոտային շրջանում հանդիսանում է սագիտալ հարթության մեջ կծվածքի խանգարում և բնութագրվում է վերին ծնոտի ատամների նկատմամբ ստորին ծնոտի ատամների առավել դիստալ դիրքով:

«Խորը կծվածք» տերմինը սովորաբար կարող է կիրառվել նաև II դասի կծվածքի խանգարման կամ ռետրոգնաթիայի համար, թեև նման տերմինի կիրառումը կարող է սխալ համարվել: Սա այն դեպքն է, երբ վերին ծնոտի առաջին մեծ աղորիքի թշային թմբիկը գտնվում է ստորին ծնոտի առաջին մեծ աղորիքի մեդիալ ակոսից առաջ, այլ կերպ ասած, ստորին ծնոտը շատ ավելի հետ է վերին ծնոտից: Կծվածքի II դասի խնդիր ունեցող անձը կարող է նաև ունենալ խորը կծվածք կամ ունենալ հակառակ խնդիրը, որը կոչվում է բաց կծվածք (կամ ապերտոգնաթիա): Ապերտոգնաթիա կամ բաց կծվածքի դեպքում առկա է ատմնահպման խանգարում կամ վերին ծնոտի ատամները դուրս են ցցվում ստորին ատամներից այն կողմ: Բաց կծվածքը օկլյուզիոն մակերեսի անկանոնություն է վերտիկալ հարթությունում, որը բնութագրվում է ատամնահպման ժամանակ ատամների միջեւ վերտիկալ ճեղքի առկայությամբ:

Ի տարբերություն խորը կծվածքի, բաց կծվածքի դեպքում ատամնահպում չի լինում, ինչի արդյունքում ատամները «բաց» տեսք են ստանում: Բաց կծվածքի ոչ մեծ պաթոլոգիաների դեպքում, այն կարելի է շտկել մեխանոթերապիայի կամ բրեկետ-համակարգի միջոցով, որը հայտնի օրթոդոնտիկ բուժում է: Օրթոդոնտները հաճախ խորհուրդ են տալիս նման անշարժ օրթոդոնտիկ մեխանիզմներ բաց կծվածքները շտկելու համար, հատկապես դեռահասների մոտ: Այնուամենայնիվ, ատամնաշարերի տարանջատումը նպաստում է կողմնային ատամների էքստրուզիային, բաց կծվածքի ծանր դեպքերը կարող են պահանջել այլընտրանքային բուժում, ինչպիսիք են` վիրահատություն կամ այլ օրթոդոնտիկ մեթոդներ:

## Մարդու ատամնաշարի փոփոխություն
Ամերիկացի անթրոպոլոգ Չարլզ Լորինգ Բրեյսը առաջ բերեց մի տեսություն, ըստ որի նման արատասովոր խանգարումները եվրոպացիների մոտ առաջացել է ընդամենը մոտ 250 տարի առաջ և սեղանի դանակների և պատառաքաղների լայն կիրառման արդյունք է: Նախքան պատառաքաղ օգտագործելը, եվրոպացիները հաճախ ատամների արանքում սեղմում էին միսը և կտրում այն ​​դանակով։ 

Երբ եվրոպացիները սկսեցին օգտագործել պատառաքաղներ և դանակներ, սննդի կտրատումը արվեց ափսեի վրա, և կծվածքի շեղումը շատ ավելի տարածված դարձավ: Բրեյսը նաև ուսումնասիրել է Չինացիներին, ովքեր սպասքի փոխարեն անցել են փայտիկների կիրառմանը մոտ 900 տարի առաջ և պարզել, որ կծվածքի նմանատիպ պաթոլոգիաներ հայտնաբերվել են մոտավորապես նույն ժամանակ, երբ ներմուծվել է սպասքի կիրառումը: Մյուսներն այնուհետև ենթադրում էին, որ մարդու խոսքում լաբիոդենտալ կամ շրթնատամնային բաղաձայնները պայմանավորված են խորը կծվածքի առաջացմամբ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ատամնաբուժություն
Կատեգորիա:Ատամներ
Կատեգորիա:Ատամների հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բերանի խոռոչ
Կատեգորիա:Բժշկագիտության բաժիններ
Կատեգորիա:Բժշկագիտությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա