Չարլզ Սթարկվեզեր

**Չարլզ Ռեյմոնդ Սթարկվեզեր** (, ), ամերիկացի սերիական մարդասպան և ավազակ (կոչվում է «կատաղի մարդասպան»), ով իր ընկերուհու՝ Քերիլ Ֆյուգեյթի հետ սպանել է 11 մարդու Նեբրասկայում և Վայոմինգում։

## Կենսագրություն
Չարլզ Սթարկվեզերը ծնվել է Նեբրասկա նահանգի Լինքոլն քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Գայ Սթարկվեզերը, աշխատել է որպես ատաղձագործ, մայրը՝ Հելեն, տնային տնտեսուհի էր, դժվար ժամանակներում կես դրույքով մատուցողուհի էր աշխատում։ Բացի Չարլզից, ընտանիքում ևս վեց երեխա կար։ Չարլզը ծնկային հոդի բնածին դեֆորմացիա ուներ և, որպես հետևանք, ոտքերի արտահայտված կորություն դեպի ներս։ Բացի այդ, նա կակազում էր և տառապում էր ուժեղ կարճատեսությամբ և շլությամբ, ինչի պատճառով դպրոցում նրան անընդհատ ծաղրում էին, իսկ ուսուցիչները կարծում էին, որ նա չափազանց թերզարգացած է, քանի որ Ջեյմս Դին17 տարեկանում նրա հասակը 1,57 մ էր: Չնայած կարճ հասակին, դեռահասը բավական ուժեղ էր և ժամանակի ընթացքում սկսեց ծեծել իրեն ծաղրողներին, իսկ հետագայում՝ յուրաքանչյուրին, ով իրեն դուր չէր գալիս: Շուտով նա արդեն համարվում էր ամենախնդրահարույց ուսանողներից մեկը։

Իր վարքի և արտաքինի մեջ Չարլզը ընդօրինակում էր իր սիրելի դերասանին՝ Ջեյմս Դինին, պատճենելով նրա արտաքին տեսքը և ըմբոստ պահվածքը: Նա հավատում էր, որ ոչինչ չի կարող ճիշտ անել և դատապարտված է թշվառ գոյության: Նա նաև ուներ իր սեփական թերարժեքության բարդույթը։ 1956 թվականի հոկտեմբերին Չարլզ Սթարկվեզերը հանդիպեց Քերիլ Ֆյուգեյթին՝ սպանության ապագա գործընկերոջը. դա տեղի ունեցավ այն պատճառով, որ նրա լավագույն ընկեր Բոբ ֆոն Բուշը սկսեց հանդիպել իր ավագ քրոջ՝ Բարբարայի հետ: Չարլին շատ էր սիրում Քերիլին և հոգ էր տանում նրա մասին՝ ցանկանալով տալ նրան այն ամենը, ինչ ցանկանում էր, ուստի 16 տարեկանում նա թողեց դպրոցը և տեղավորվեց պահեստում որպես բեռնակիր: Պահեստը գտնվում էր Քերիլի դպրոցի մոտ, և Չարլզը ամեն օր տեսնում էր այն: Այդ ընթացքում նա Քերիլին մեքենա վարել է սովորեցրել, սակայն մի անգամ նա ջարդել է Չարլզի հոր մեքենան, որից հետո նա վերջնականապես վիճել է որդու հետ և նրան տնից վռնդել։

Չարլզը տեղափոխվեց մոթել ընկերների՝ Բոբի և Բարբարայի մոտ, գտավ նոր, ցածր վարձատրվող աշխատանք՝ որպես աղբահան։ Նա բոլորին ասում էր, որ նրանք ամուսնացել են, իսկ հետո այն փաստը, որ Քերիլը կրում է իր երեխային, ինչը նրա ծնողներին իսկապես դուր չի եկել:

## Առաջին սպանություն
1957 թվականի նոյեմբերի 30-ին Չարլզը գնաց բենզալցակայան, որտեղ ցանկանում էր ապառիկ փափուկ խաղալիք գնել Քերիլի համար, սակայն վաճառողը՝ 21-ամյա Ռոբերտ Քոլվերտը, մերժեց նրան։ 1957 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, կեսօրին ժամը երեքին, Չարլզը բենզալցակայան եկավ 12 տրամաչափի որսորդական հրացանով։ Ռոբերտ Քոլվերտն այս պահին մենակ էր աշխատում։ Սթարկվեզերը հրացանը թողել է մեքենայի մեջ, գնելով «Camel» սիգարետի տուփը հեռացել է, հետո վերադարնալով, հրացանը նորից թողել է մեքենայի մեջ, գնել է մեկ տուփ մաստակ և նորից հեռացել: Երրորդ անգամ նա կայանեց ավելի հեռու, դրեց գլխարկը, դեմքի մի մասը ծածկեց բանդանով և վերցրեց հրացանը։ Այնուհետև նա եկավ բենզալցակայան և ատրճանակի սպառնալիքով ստիպեց Քոլվերտին դրամարկղից իրեն տալ 100 դոլար, այնուհետև նրան նստեցրեց իր մեքենան, տարավ ամայի վայր և իջեցրեց: Քոլվերտը փորձեց խլել հրացանը, բայց կռվի ժամանակ հրացանը կրակեց, վիրավոր Ռոբերտը ծնկի իջավ, իսկ Չարլզը կրակեց նրա գլխին։

## Հետագա սպանություններ
1958 թվականի հունվարի 21-ին նա 22 տրամաչափի հրացանով եկավ Քերիլի տուն՝ իր խորթ հորը՝ Մարիոն Բարթլեթին որսի հրավիրելու։ Նրա համար դուռը բացեց Քերիլի մայրը՝ Վելդան, ով ասաց, որ իրենք չեն ցանկանում, որ Չարլզը հանդիպի Քերիլի հետ և մի քանի անգամ հարվածեց նրան: Սթարկվեզերը գնաց տաքսոֆոնի մոտ, զանգահարեց Մարիոն Բարտլետի աշխատավայր և հայտնեց, որ նա այսօր աշխատանքի չի գնա, քանի որ հիվանդ է: Հետո վերադարձավ Բարթլեթների տուն, նստեց շքամուտքում և սպասեց Քերիլին։ Երբ Չարլզը պատմեց Քերիլին կատարվածի մասին, նա վազեց տուն և սկսեց վիճել մոր հետ, Չարլին հետևեց նրան: Դրանից հետո նա ասաց, որ զայրացած Ուելդան բռունցքներով նորից հարձակվել է իր վրա՝ բղավելով, որ նա բռնաբարել է Քերիլին, որոշ ժամանակ նրանք կռվել են, հետո Մարիոնը մուրճով ներխուժել է սենյակ։ Սթարկվեզերը գնդակահարել է նրան։ Վելդան դանակով շտապեց նրա վրա, և նա կրակեց նրա դեմքին, ապա մի քանի անգամ հարվածեց հետույքին: Օրորոցում լաց եղավ Քերիլի փոքրիկ քույրը՝ Բեթի Ջինը, և նա նույնպես սպանվեց հետույքին մի քանի հարվածներ ստանալով:

Չարլզն ու Քերիլը մաքրեցին մարմինները՝ մեծահասակների դիակները թաքցնելով գոմում, իսկ Բեթի Ջինինը՝ աղբի տուփի մեջ, մաքրեցին արյունը և մեկ շաբաթ ապրեցին այդ տանը: Որպեսզի նրանց չանհանգստացնեն, Քերիլը դռան վրա գրել է, որ ամբողջ ընտանիքը գրիպով հիվանդ է։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում նրանց մոտ էին գալիս և Մարիոն Բարթլետի պետը, և Քերիլի քույրը՝ Բարբարան, և Քերիլի տատիկը, բայց Քերիլը ոչ ոքի թույլ չէր տալիս տուն մտնել: Դրանից հետո մարդասպանները որոշեցին, որ ժամանակն է, որ նրանք փախչեն։ Սկզբում նրանք գնացին Սթարկվեզեր ընտանիքի հին ընկերոջ՝ Ավգուստ Մեյերի մոտ։ Հայտնի չէ, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել, բայց Մեյերը նույնպես գնդակահարվել է։  Չարլզն ու Քերիլը թողեցին իրենց մեքենան Մայերի տան մոտ և գնացին քվեարկելու ճանապարհին: Ճանապարհին Սթարկվեզերը նրանց ասաց, որ ինքը և Ֆյուգեյթը սպանել են մի քանի մարդու, բայց դեռահասները չեն հավատացել նրան և միայն ծիծաղել են Չարլզի խոսքերի վրա, ինչը նրան շատ զայրացրել է։ Ճանապարհի կեսին Չարլզը ատրճանակը դրեց Ջենսենի պարանոցին և նրանից գումար պահանջեց: Սթարկվեզերը ստիպեց նրան վերադառնալ Մեյերի ֆերմա և այնտեղ գնդակահարեց Ռոբերտին։

Հանցագործները որոշել էին գնալ քաղաքի հարուստ հատված՝ այնտեղ փող ու սնունդ ստանալու համար։ Արդյունքում նրանք ներխուժել են մեծահարուստ արդյունաբերող Լաուեր վարդի տուն։ Տանը նրա կինն էր՝ Կլարան և սպասուհին՝ Լիլիան Ֆանկլը։ Չարլզին և Քերիլին թույլ տվեցին տուն մտնել, սկզբում Չարլզն ասաց, որ ոչ մի վատ բան չի անի, եթե Կլարան ամեն ինչ անի այնպես, ինչպես ինքն է ասում: Կլարա Վարդը համաձայնեց։ Սակայն որոշ ժամանակ անց նա գնաց վերև և հանեց իր ննջարանում պահվող ատրճանակը, և Սթարկվեզերը դանակը նետեց նրա կոկորդին։ երեկոյան աշխատանքից վերադարձավ ինքը՝ Լաուերը և նույնպես սպանվեց։ Լիլիանը կապված էր մահճակալին։

Չարլզն ու Քերիլը Փաքարդ Վարդին բեռնեցին ապրանքներով և պատրաստվեցին փախչել։  Նրանք ամբողջ գիշեր քշեցին և հունվարի 29-ին հասան Վայոմինգ: Ամբողջ ճանապարհին նրանք փնտրում էին մեքենա գողանալու համար և վերջապես տեսան կայանված Բուիկին, որի ներսում քնած մարդ էր: Դա Մերլ Քոլինսոնն էր՝ ճանապարհորդող վաճառող: Քերիլ Ֆյուգեյթը գնդակահարել է նրան, և նրանք ցանկացել են հեռանալ, սակայն անմիջապես նրանց չի հաջողվել հեռանալ, քանի որ Չարլին երկար ժամանակ չի կարողացել մեքենան հանել ձեռքի արգելակից։  Մոտով անցնող մեխանիկն առաջարկել է իր օգնությունը, սակայն առաջին նստատեղին տեսնելով մահացածին և դեմքին ուղղված հրացանը՝ ծեծկռտուքի է բռնվել։ Միևնույն ժամանակ, Շերիֆը բարձրացել և ձերբակալել է Սթարկվեզերին և Ֆյուգեյթին: Այլ տվյալներով՝ Սթարկվեզերը հասցրել է նստել իր հին մեքենան և ձերբակալվել է կարճատև հետապնդումից հետո։

## Դատարան և դատավճիռ
Դատարանում Սթարկվեզերը մեղավոր է ճանաչվել 11 կանխամտածված սպանության մեջ։ Դատարանը մեղադրանքում ներառել է նաև կողոպուտներն ու ավտոմեքենաների երկու առևանգումները։ Քերիլ Ֆյուգեյթը մեղավոր է ճանաչվել հանցակցության մեջ, սակայն նա ինքը դատարանում հայտարարել է, որ Սթարկվեզերն իրեն պատանդ է պահել և սպանության սպառնալիքներ հնչեցրել: 1958 թվականի նոյեմբերի 21-ին դատարանը 19-ամյա Չարլզ Սթարկվեզերին դատապարտեց մահապատժի՝ դատավճիռը միանձնյա բողոքարկելու իրավունքով։ 15-ամյա Քերիլ Ֆյուգեյթը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման՝ առաջին 15 տարիների ընթացքում առանց վաղաժամկետ ազատման իրավունքի:

1959 թվականի ապրիլին Սթարկվեզերը բողոքարկեց դատավճիռը և խնդրեց մեղմացնել իր պատիժը մինչև ցմահ ազատազրկում։ Նա հրաժարվեց փաստաբանի ծառայություններից և ինքն իրեն պաշտպանեց: Դատարանում նա փորձել է ապացուցել, որ իր կատարած սպանությունների մեծ մասը ինքնապաշտպանություն է եղել։ Սակայն դատարանը չի հավատացել իրադարձությունների նրա վարկածին և դատավճիռը թողել է անփոփոխ։

Չարլզ Սթարկվեզերի վերջին ընթրիքը բաղկացած էր սթեյքից և գարեջրից: Հանցագործը նստել է էլեկտրական աթոռին «*Nebraska State Penitentiary*» 1959 թվականի հունիսի 25-ի գիշերը ժամը 0:01-ին: Վերջին խոսքից հրաժարվել է և միայն խնդրել է թուլացնել ձեռքերի ու ոտքերի ժապավենները։ Երեք վայրկյանի ընթացքում նրա մարմնի միջով էլեկտրական հոսանք է անցել, և 0: 04-ին մահապատժին ներկա բժիշկն արձանագրել է մահը: Քերիլ Ֆյուգեյթը վաղաժամկետ ազատ է արձակվել 1976 թվականի հունիսին։

Մահապատժից հետո Սթարկվեզերը թաղվել է Լինքոլնի Վյուկ գերեզմանատանը, ինչպես նաև նրա հինգ զոհերը, այդ թվում՝ պարոն և տիկին Ուորդները:

## Ժողովրդական մշակույթում
### Գրականությունում
* Սթիվեն Քինգի «Առճակատում» աշխատության մեջ Ռենդալ Ֆլեգը հիշում է, որ «որոշ ժամանակ սովորել է նույն դպրոցում՝ Չարլզ Սթարկուեթեր անունով կարմրահեր, կռվարար տղայի հետ»։

### Ֆիլմում
* «Սադիստ»։
* «Անապատներ»։
* «Բնածին մարդասպաններ»։
* «Սպանություն գավառում»։
* «Խենթ զենքի մասին» (1992)։
* Սթարկվեզերը սերիական մարդասպանի դերային մոդելն է (նրան օգնող ընկերուհու հետ միասին) «Խրտվիլակներ» ֆիլմում՝ Ջոնի Բարթլեթը, նրա ազգանունը վերաբերում է իր կողմից սպանված ընտանիքի ազգանունին։ Ֆիլմում նշվում է նաև, որ նրանք գերազանցել են նրա (Սթարկվեզեր) սպանության ռեկորդը։
* «Սթարկվեզեր»։
*Հիշատակվում է «Ողբերգություն աղջիկները» ֆիլմում-հակադրվում է Ջեֆրի Դամերին։

### Երաժշտությունում
* Ամերիկյան *Starkweather* մետալկոր խումբը կոչվում է Սթարկվեզեր ազգանունով։
* *Nebraska* երգը Բրյուս Սփրինգսթինի համանուն ալբոմից է, որում երգվում է Սթակվեզերի անունից։
* Հիշատակվում է Բիլլի Ջոելի «We Didn’t Start the Fire» երգում։
* Ճապոնական *Church of Misery* խմբի *Badlands* երգը:

### Խաղերում
* Չարլզ Սթարկվեզերը ծառայել է որպես նախատիպ խելագար ռեժիսոր Լայոնել Սթարկվեզերի համար Manhunt խաղում:

## Արտաքին հղումներ
* Charles Starkweather on Crime Library (англ.)

Կատեգորիա:Ամերիկացի սերիական մարդասպաններ