open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նատալյա Սեմենիխինա

**Նատալյա Միխայլովնա Սեմենիխինա** (, ), ուկրաինացի և ռուսաստանցի հեռուստահաղորդավարուհի։ Առավել մեծ ճանաչման է արժանացել որպես Ռուսաստանի Առաջին ալիքի մի շարք հաղորդումների հեղինակ և հաղորդավար։

## Կենսագրություն
Խարկովի ավիացիոն ինստիտուտի (մասնագիտությունը՝ ինժեներ-սիստեմոտեխնիկ) և Խարկովի մշակույթի պետական ինստիտուտի շրջանավարտ է։

Հեռուստատեսությունում իր կարիերան սկսել է 1991 թվականի մայիսին հայրենի Խաբարովսկում՝ «ТОНИС» առաջին կոմերցիոն հեռուստաալիքում, որտեղ աշխատել է որպես հաղորդավար։ Եղել է ուկրաինական «SIMON» հեռուստաընկերության «Երեկոյան լուրերի» թողարկող խմբագիր և հաղորդավար։ Հետագայում աշխատել է «Լուրերի հեռուստատեսության գործակալությունում» (տեղեկատվական ընկերություն, որ ներկայացրել  է Արևելյան Ուկրաինան ազգային հեռուստաեթերում) նախ որպես թղթակից, ապա հաղորդավար և ավագ խմբագիր։

1996 թվականին դարձել է «UA: Առաջին» ալիքի «Витражи» մշակութային-ժամանցային ծրագրի հեղինակ և հաղորդավար։

1997 թվականի սկզբին սկսել է աշխատել Ռուսաստանի  «Առաջին ալիքի» տեղեկատվական հաղորդումների վարչությունում։ 1997-2006 թվականներին եղել է թղթակից, կառավարական, ապա նախագահական միավորման հատուկ թղթակից (աշխատել է Ռուսաստանի նախագահներ Բորիս Ելցինի և Վլադիմիր Պուտին օրոք)։ 2006-2007 թվականներին եղել է «Առաջին ալիքի» ուկրաինական բյուրոյի պետ Կիևում։

Բազմիցս մասնակցել է Վլադիմիր Պուտինի մասնակցությամբ հեռուստակամուրջների կազմակերպմանն ու անցկացմանը (2005 և 2007 թվականներին՝ որպես Ռուսաստանի բնակիչներից ստացվող զանգերի call-կենտրոնի մոդերատոր), այդ թվում նաև Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև, իր  ռեպորտաժներում լուսաբանել է Ուկրաինայում տեղի ունեցած Նարնջագույն հեղափոխությունը։

2007 թվականից մինչև 2009 թվականը վարել է Առաջին ալիքի «Լուրերի» գիշերային թողարկումները։

2009 թվականի մայիսից մինչև 2014 թվականի մայիս եղել է «Ժողովրդական տնտեսություն» () բաժնի հեղինակ և հաղորդավար, որը եթեր է հեռարձակվել երկուշաբթիից ուրբաթ՝ ժամը 15:00-ի լուրերի թողարկման հետ (2010 թվականի հոկտեմբերից՝ «Ուրիշ լուրերի» () հետ։

2010 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2018 թվականի հուլիս Անտոն Պրիվոլնովի հետ վարել է եղել է Ռուսաստանի առաջին ալիքի «Контрольная закупка» (հայ.՝ «Ստուգողական գնում») հաղորդումը։ Նոր հաղորդավարի գալուց հետո փոխվել է ծրագրի կառուցվածքը։ Ավելացվել են հեռուստադիտողի հետ հետադարձ կապի բաժիններ՝ «Горячие вопросы и ответы», «Ստուգողական գնումն զգուշացնում է» () և սպառողների իրավունքների նվիրված բաժին հաղորդավարուհու իրավաբանական մեկնաբանություններով։

2014 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2015 թվականի փետրվար ներկայացրել է տնտեսագիտական բաժինը «Երեկոյան լուրերի» որոշ թողարկումներում։

Աշխատում է «Երեկոյան լուրեր» և «Ժամանակ» տեղեկատվական հաղորդումներում, պատրաստում է տնտեսագիտական թեմաներին նվիրված սյուժեներ, կարդում է տեքստ կադրից դուրս։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Ալեքսեյ Սոկոլովսկու հետ, ունի երկու դուստր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница Натальи Семенихиной на сайте Первого канала
* Интервью с Натальей Семенихиной
* События 23.08.2002 АТН — 9. 

Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարուհիներ
Ուրկեր

**Ուրկեր** ( , ղազախերենից թարգմանած՝ նշանակում է *համաստեղություն*. **'Úrker**'; ), 1994 թվականին կազմավորված ղազախական փոփ-ֆոլկ երաժշտախումբ, որը հյուրախաղային համերգներով հանդես է եկել Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Թուրքիայում, Թուրքմենստանում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։

## Անդամները
Երաժշտախումբը կազմում ընդգրկված են՝
***Այդոս Սաղաթ**ը (*Айдос Сағат*). վոկալիստ, ստեղնաշարային գործիքներ նվագող, երգերի հեղինակ։ Սովորել է կոնսերվատորիայում։ Ցանկանում էր դառնալ դիրիժոր, բայց դարձել է երգահան։
***''Ռուստամ Մուսին''ը** (Рустам Мусин). կիթառահար։ Երաժշտական կրթություն չի ստացել։ Մասնագիտական կրթությամբ ճարտարագետ (ինժեներ) է։

## Պատմություն
«Ուրկերը» կազմավորվել է 1994 թվականին։ Խմբի առաջատար երգիչն ու երգերի հեղինակը՝ Այդոս Սաղաթը պնդում է, որ ինքը ոգեշնչված է եղել «Բիթլզ»-ի օրինակով և մտադրվել է ստեղծել դրա նման մի երաժշտախումբ։ Իր առաջին երաժշտական ալբոմը «Ուրկերը» թողարկել է 1997 թվականին։ 2001-ին խմբի "Nauryz" երգի ձայնագրությունը արժանացել է «Ոսկե սկավառակի» հավաստագրի։ Դա ժողովրդականության աճի առարկայական վկայություն է։ «Ուրկեր»-ի երգերում ղազախական ժողովրդական մեղեդիները միաձուլված են ժամանակակից փոփ ռիթմերի հետ։ Մինչև 2005 թվականը խմբի թողարկած տասնհինգ տեսահոլովակներից տասնչորսը նկարահանվել ու մոնտաժվել են Ղազախստանում և միայն մեկը՝ «*Tugan Elim*»-ը, արտասահմանում՝ Ուզբեկստանի մայրաքաղաք Տաշքենդում։ 2007-ին, թաթար երաժիշտ Ռեզեդա Գալիմովայի հետ համագործակցելով, ստեղծել են «Արման» տեսահոլովակը, որը թողարկվել է Հոնկոնգում։ Սաղաթը հայտարարում է, որ իրենց խմբի կինեմատոգրաֆիական տեխնիկան իր վրա կրում է բրիտանացի երգիչ Փիթեր Գաբրիելի ազդեցության դրոշմը։ 2007-ի ապրիլին «Ուրկեր-ը» կենդանի ձայնով համերգ է տվել Նյու Յորքի Լինքոլն կենտրոնում՝ նովրուզի տոնակատարության կապակցությամբ։ Դրան հաջորդած հարցազրույցում Սաղաթը հայտարարել է, որ այդ տարվա ավարտին իրենք, ամենայն հավանականությամբ, մի նոր ալբոմ կթողարկեն։

## Սկավառակագրություն
* *Ansarym*, 1997
* *Toi Bastar*, 1998
* *Urker*, 2001
* *Պատրաստված է Ղազախստանում*, 2002
* *Ուրկերի լավագույնները*, 2004
* *Tolgau*, 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Группа Уркер 
* URKER Kazakh Pop-Folk Band  
* Официальный канал на Youtube
* Инстаграм: urkerkz

Կատեգորիա:1994 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Ալեքսանդր Փանոսյան (քիմիկոս-օրգանիկ)

**Ալեքսանդր Գևորգի Փանոսյան** (), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1994):

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Փանոսյանը ծնվել է 1949 թվականի հունվարի 31-ին, Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1975-1985 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1985-1994 թվականներին եղել Բժշկական ճառագայթաբանության ինստիտուտի բժշկական քիմիայի և կենսաքիմիայի դեղաբանության լաբորատորիայի վարիչ, 1994-2004 թվականներին՝ Դեղերի և բժշկական տեխնիկայի հայկական գործակալության փոխտնօրեն, 2001-2004 թվականներին՝ «էքսլաբ» փորձաքննական վերլուծական լաբորատորիայի տնօրեն, 2002-2003 թվականներին՝ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի դեղերի և դեղորայքային քաղաքականության կարգավորման ամբիոնի պրոֆեսոր, 2003 թվականից՝ Շվեդիայի դեղաբույսերի ինստիտուտի գիտական նախագծերի տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են բնական և ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների, նաև կենդանական և բուսական ծագման դեղանյութերի ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին։

## Անդամակցություն
* ՀՀ դեղաբանների ընկերության խորհրդի նախագահության անդամ (1995) 
* Ջ. Սորոսի միջազգային գիտությունների հիմնադրամի անդամ (1995)
* Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիա անդամ (1996)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ օրգանիկներ
Ալեքսանդր Փանոսյան (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Փանոսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց`

* Ալեքսանդր Գևորգի Փանոսյան (1859, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 28, 1919, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։  
* Ալեքսանդր Գևորգի Փանոսյան (հունվարի 31, 1949, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քիմիկոս-օրգանիկ։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1994)։
Տիգրան Ուրղանջյան

**Տիգրան Գառնիկի Ուրղանջյան** (), հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967): ԽՄԿԿ անդամ 1960 թվականից։

## Կենսագրություն
Տիգրան Ուրղանջյանը  ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Արևմտյան Հայաստանի Սիվազի մարզի Սուշեհրի քաղաքում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1950 թվականից աշխատել է ՀՍԽՀ ԳԱ Լ․ Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում, 1968 թվականից՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆունկցիաների փոխհատուցողահարմարվողականության լաբորատորիայի վարիչ, 1975-1984 թվականներին՝ նաև փոխտնօրեն։

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են կենտրոնական նյարդային համակարգի վնասված ֆունկցիաների մեխանիզմների նյարդահումորալ կարգավորման պարզաբանման հասակային և տեսակային առանձնահատկություններին, ողնուղեղային շոկին, ենթակեղևային գոյացությունների ու սիմպաթիկա-ադրենալային համակարգի դերի պարզաբանման, ինչպես նաև նյարդային համակարգի պլաստիկության հարցերին։

## Մահ
Մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքում։

## Անդամակցություն
* Գլխուղեղի ուսումնասիրության միջազգային կազմակերպության անդամ (1982):

## Երկեր
* Возрастные особенности компенсаторного восстановления функций, Е., 1973․

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Editorial, Board (1984) Biological Journal of Armenia / Биологический журнал Армении, Тигран Гарникович Урганджян / Հայաստանի կենսաբանական հանդես, ՀՍՍՀ ԳԱ, 37 (11). p. 992. ISSN 0366-5119 

Կատեգորիա:Հայ նյարդաֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Ֆորսաժ։ Հոբս և Շոու

**«Ֆորսաժ։ Հոբս և Շոու»**, ամերիկյան մարտաֆիլմ գիտաֆանտաստիկ և կատակերգության տարրերով։ Այն սփին-օֆֆ է և թվով իններորդը «Ֆորսաժ» ֆիլմաշարում։ Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում «Ֆորսաժ 8»-ի դեպքերից երկու տարի անց և կենտրոնացված է Լյուկ Հոբսի և Դեկարդ Շոուի հերոսների վրա Դուեյն Ջոնսոնի և Ջեյսոն Սթեթհեմի դերակատարմամբ։ Ֆիլմում նաև նկարահանվել են Իդրիս Էլբան, Վաննեսա Կիրբին, Հելեն Միրենը, Ռոման Ռեյնսը, էյսա Գոնսալեսը, Կիանու Ռիվզը և այլ դերասաններ։

Ֆիլմի ռեժիսորը Դևիդ Լիտչն է, իսկ սցենարի հեղինակը՝ Քրիս Մորգանը, որը նաև նախկին վեց ֆիլմերի սցենարի հեղինակն է։ Արտադրության գործընթացը վերահսկող հիմնական պրոդյուսերներն են գլխավոր պրոդյուսեր Նիլ Մորիցը, ինչպես նաև Դուեյն Ջոնսոնը, Դենի Գարիսան, Հիրամ Գարսիան, Ջեյսոն Սթեթհեմը և Քրիս Մորգանը։ Ֆիլմի արտադրությամբ զբաղվում են «Originals Film», «Seven Bucks Production» և «Chris Morgan Productions» ընկերությունները։

Ֆիլմը կթողարկվի «Universal Pictures»-ի կողմից և կցուցադրվի 2019 թվականի օգոստոսի 2-ին ԱՄՆ-ում, իսկ 2019 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ Ռուսաստանում։

## Սյուժե
Ֆիլմի պաշտոնական սինոփսիսը «Universal Pictures Russia»-ի կողմից. 

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսական թրեյլերը «Universal Pictures Russia»-ի ՅուԹյուբյան պաշտոնական ալիքում

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հավայիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մոսկվայում
Կատեգորիա:Ֆորսաժ
Մալայերեն Վիքիպեդիա

**Մալայերեն Վիքիպեդիա** (, ջավի։ ويکيڤيديا بهاس ملايو)  Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի մալայերեն լեզվով տարբերակն է։.

Ներկա պահին՝    մալայերեն Վիքիպեդիան պարունակում է  հոդված։ Գրանցված մասնակիցների քանակն է , որոնցից  կատարել են որևէ գործողություն վերջի 30 օրվա ընթացքում, իսկ  մասնակից ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Խմբագրումների ընդհանուր քանակը կազմում է .

## Պատմություն
Բաժնի բացման հայտը ներկայացրել էր Իմրան Ուիլյամ Սմիթը (Imran William Smith), և  2002 թվականի հոկտեմբերի 26 բաժինը ստեղծվեց Վիքիպեդիայի ադմինիստրատոր Բրայոն Վիբբերի կողմից.

2003 թվականի փետրվարի 20 գրանցվեց բաժնի առաջին մասնակիցը՝  Sharuzzaman, որը նույն օրը կատարեց չորս խմբագում գլխավոր էջի վրա.

Չնայած մալայերեն և ինդոնեզերեն լեզուների նպանությանը,,Վիքիպեդիայի մալայերեն և ինդոնեզերեն բաժինները ստեղծվել էին մասնակիցների երկու տարբեր խմբերի կողմից։   Ինդոնեզերեն Վիքիպեդիան հայտվեց վեց ամիս անց մալայերեն բաժնից հետո։  2009 թվականին ինդոնեզերեն Վիքիպեդիա ուներ երեք անգամ ավելի շատ ակտիվ գործող մասնակից և հոդված, քան մալայերենը։ Նույն թվականին Էնդրյու Լիհը գրեց. «քանի որ այս խմբերը հաշվի են առնում ազգային սահմանները, մոտակա ժամանակներում այն հավանականությունը, որ նրանք կմիանան, չնչին է։».

2011 թվականի հունվարին գրվեց 100 000-րդ հոդվածը,  2012 թվականի դեկտեմբերին հոդվածների թիվը հասավ 150 000, իսկ  2013 թվականի մարտին՝  200 000:

## Պատկերասրահ
Մալայերեն Վիքիպեդիայի հոդվածների քանակի աճը|400px|thumb|center

Main 11 Mac 04.PNG| գլխավոր էջը 2004 թվականի մարտին 
Main 30 Jun 04.PNG| գլխավոր էջը 2004 թվականի հունիսին 
Main 26 Nov 04.PNG| գլխավոր էջը 2004 թվականի նոյեմբերին
Main 4 Sept 06.PNG| գլխավոր էջը 2006 թվականի սեպտեմբերին
Main 1 Apr 09.PNG| գլխավոր էջը 2009 թվականի ապրիլին
LamanUtama_13Jul2010.png| գլխավոր էջը 2010 թվականի հուլիսին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի բաժիններ
Կատեգորիա:Ավստրոնեզիյան Վիքիպեդիաներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիան ըստ լեզուների
Բլրի արքան (ֆիլմ)

**Բլրի արքան** (), դրամա, որը նկարահանվել է 1993 թվականին։ Սցենարի հեղինակն ու ռեժիսորը Սթիվեն Սոդերբերգն է։ Սա երկրորդ ֆիլմն է Ոսկե արմավենու ճյուղ մրցանակին արժանացած նրա «Սեքս, ստեր և տեսաերիզ» ֆիլմից հետո, որ ռեժիսորը նկարահանել է ըստ իր գրած սցենարի։ Այն նույնպես առաջադրվել է Ոսկե արմավենու ճյուղ մրցանակին, 1993 թվականի Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։

## Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն հիմնված է գրող Ա. Հոթչների` Մեծ ճգնաժամի մասին պատմող հուշագրության վրա։ Ֆիլմը պատմում է մի տղայի պատմությունը, որը պայքարում է` ողջ մնալու համար Սենթ Լուիսում գտնվող հյուրանոցում այն բանից հետո, երբ նրա մայրը տուբերկուլյոզից տառապելով` գնում է առողջարան։ Նրա հայրը, որը գերմանացի էմիգրանտ է և որպես շրջիկ վաճառական է աշխատում Համիլթոն ժամացույցների գործարանում, մեկնել է երկարատև ճամփորդության, որից հայտնի չէ, թե երբ կվերադառնա։

## Դերերում

* Ջեսս Բրադգորդ` Աարոն
* Երուն Կրաբբե` պարոն Կուրլանդեր
* Լիզա Այքորն` տիկին Կուրլանդեր
* Կարեն Ալեն` օրիորդ Մեթի
* Սփալդինգ Գրեյ` պարոն Մունգո
* Էլիզաբեթ ՄքԳովըրն` Լիդիա
* Քեմերոն Բոյդ` Սուլիվան
* Էդրիեն Բրոուդի` Լեսթեր
* Ջոն ՄըքՔոնել` Պատրոլման Բըրնս
* Ամբեր Բենսոն` Էլլա ՄըքՇեյն
* Քրիստին Գրիֆիթ` տիկին ՄըքՇեյն
* Քեթրին Հեիլ` Քրիստիա Սեբաստիան

## Արձագանքներ
*[[The New York Times]]-ի* իր անդրադարձում Ժանեթ Մասլինը գրում է. «Ֆիլմում հաջողվել է կողք կողքի ցույց տալ Աարոնի կյանքի սուր հակադրությունները, և հիանալի է, որ նա կարողանում է դիմակայել»։

"San Francisco Chronicle" պարբերականը ֆիլմի մասին անդրադարձում գրել է. «Այս նուրբ, ազդեցիկ պատմությունը Սոբերբերգի լավագույն ֆիլմերից մեկն է»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
*''King of the Hill: Alone Again'' an essay by Peter Tonguette at the Criterion Collection

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Չեռնոբիլ։ Մեկուսացած գոտի (ֆիլմ)

**«[[Չեռնոբիլ]]։ Մեկուսացած գոտի»** ռեժիսոր Դմիտրի Կիսիլյովի կողմից նկարահանված ռուսական ֆանտաստիկ թրիլեր։ Նախատեսված է վարձույթի հանել 2019 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է Չեռնոբիլ։  Մեկուսացած գոտի համանուն սերիալի հիման վրա, որտեղ գլխավոր հերոսները  փորձել են կանխել Չեռնոբիլի  ատոմային էլեկտրակայանում տեղի ունեցած աղետը։ Կինոժապավենի վրա նրանք իմանալու են, թե ինչ վարակով է վարակվել Պաշան, դեռ որքան «գոտիներ»  գոյություն ունեն և ինչպես կարելի է վերադառնալ նախկին իրականություն։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար
Կեչե (գլխարկ)

[thumb|upright|''Կեչե'' կրող տղամարդ Պրիզրենի Հասից ([Կոսովոյի հարավ-արևմուտք)]]
**Կեչե** (), ալբանական ազգային գլխարկ գդակի տեսքով սպիտակ գույնի` առանց եզրերի։ Այն լայնորեն տարածված է ալբանացիներով բնակեցված տարածքներում և այժմ հանդիսանում է ալբանական ժողովրդական զգեստների մի մասը։ Գլխարկի բարձրությունը տարբեր է ալբանական այս կամ այն տարածաշրջանում:

## Ծագումնաբանություն
thumb|upright|''plis'' (կեչե) կրող երիտասարդ ալբանացի զինվորի դիմանկար: Կտավ, յուղաներկ: Նկարիչ Շառլ Բարգ (1826—1883):
Ալբաներեն.  *qeleshja* կամ *plisi*,  *qeleshe* կամ *plisa*,  *qeleshet* կամ *plisat*.

Գլխարկի ոճը նման է իլլիրիական գլխարկին։

Քելեշե անվանումը ծագում է ալբանական «բուրդ» բառից (*lesh*), *plis* բառը պրոտոալբաներեն **p(i)litja* -ից է, որը կապված է գերմանական *filiz*, լատինական *pellis* և հունական πῖλος *pilos* բառերի հետ , ինչպես նաև հայտնի է որպես պիլոս (սաղավարտ)։

## Արտաքին տեսք
thumb|upright|left|Բրդյա իրեր Կրույա քաղաքի Ազգագրական թանգարանից
Կեչեն հանդիսանում է ալբանական լեռնցիների ավանդական զգեստների մի մասը և համարվում է Ալբանիայի ազգային խորհրդանիշներից մեկը։ Օսմանյան ժամանակաշրջանում սպիտակ գլխարկը, ինչպես սպիտակ ֆեսը, բնորոշում էին ալբանական ժողովուրդներին պատկանելությունը, հատկապես` մուսուլմաններին։

Ալբանիայի հյուսիսում, որտեղ բնակվում է ալբանական գեգի էթնիկ խումբը, գլխարկն ունի հատված կիսագնդի ձև, իսկ Ալբանիայի հարավում, գլխարկն ավելի բարձր է, հատկապես Գիրոկաստրայի և Վլորայի մոտակայքում, բացառությամբ միայն Միզեքյե շրջանից։ Ալբանիայի հարավային մասի մի շարք շրջաններում գլխարկը փոքր ելուստ ունի։ Սովորաբար մեկ բրդե թաղիքը բավարար է մեկ գլխարկ պատրաստելու համար, սովորաբար, սպիտակ գույնի։

Կրույա քաղաքը հատկապես հայտնի է որպես կեչեի արտադրության վայր։ Տիրանայի շրջանում հարսանեկան արարողությունների ժամանակ տղամարդիկ հագնում են այս գլխարկը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Plisi 002.png|Կիսագնդաձև քելեշե (հայտնի նաև որպես )
Պատկեր:Plisi 001.png|Հարթագագաթ կեչե, նման ֆեսկային
Պատկեր:The symbol of Albanians.JPG|Կեչեի տարբեր ձևեր
Պատկեր:Mjeshtri i plisave.jpg|Թաղիքե գլխարկ
Պատկեր:Nopcsa Ferenc in shqiptar warrior costume, cca 1913.tif|Ֆրանց Նոպչան Հյուսիսային Ալբանիայի զգեստով, 1913 թվական
Պատկեր:Lahut, fyell, çifteli.tiff|Ալբանական թանգարանային տրիո, Հասի շրջան


## Տես նաև

* Ալբանիայի մշակույթը
* Գլխարկների ցանկ
* Պիլոս
* Opinga
* Традиционный костюм в Косово

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Գլխարկներ
Հովհաննես Գայայան

**Հովհաննես Թովմասի Գայայան** (**Մխիթար Պոնտացի**, ), հայ բանաստեղծ, բանասեր, բառարանագիր, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Գայայանը ծնվել է 1864 թվականին, Արևմտյան Հայաստանի Մարզվանի Հաջի Քյոյ ավանում (Սեբաստիայի նահանգ)։ Նախնական կրթությունն ստացել է Մարզվանի Անատոլիա կոչվող դպրոցում, այնուհետև սովորել է էդինբուրգի համալսարանում (Շոտլանդիա)։ Երկար տարիներ զբաղվել է ուսուցչությամբ, հրատարակել հայոց լեզվի դասագրքեր, բանաստեղծությունների ժողովածուներ («Առաջին մրմունջք», 1889 թվական և այլն), կատարել թարգմանություններ։ Առավել կարևոր է «Բառարան-գանձարան հայերեն լեզվի» (հրատարակվել է՝ 1938 թվականին) հոմանիշների բառարանը, որն իր տեսակի մեջ հայ բառարանագրության եզակի նմուշ է։ Բառարանն ունի ոճաբանական և այլ կարգի ցուցումներ, որոնք օգնում են ընթերցողին ճիշտ որոշելու հոմանիշի գործածության ոլորտը։

Մահացել է 1934 թվականի հունիսի 11-ին, Կահիրեում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Սելֆիջե Ցյու

**Սելֆիջե Ցյու** (ամուսնական անունը` **Selfixhe Broja**, գրական անունը` **Kolombja**, ), ալբանացի գրող և առաջին ալբանական կին գրող, որը միշտ Ալբանիայում էր հրատարակել գրականությունը։ 1935 թվականի նոյեմբերի 28-ին, երբ նա 17 տարեկան էր, Սելֆիջե Ցյուն *Kolombja* անվան տակ*Populli* (Պոպուլի) թերթում հրատարակել է  բանաստեղծություն։ Այնուհետև նա 1930-ական թվականների ժամանակաշրջանի ալբանական գրողների մի մասն է կազմում։

## Կենսագրություն
Սելֆիջե Ցյուն ծնվել է 1918 թվականին Գիրոկաստրայի շրջանում, նա ընկերություն էր անում Մուսինե Կոկալարիի հետ, առաջին ալբանացի կինը, որը  վեպ էր  հրատարակել։ Նա սովորում էր Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքում, երբ 1939 թվականին տեղի է ունեցել իտալացիները ներխուժումը Ալբանիա։ Այնուհետև նա վերադարձել է Ալբանիա իր ամուսնու` Քեմալ Բրոյայի հետ և նրա հետ բացեց Շկոդերի գրախանութը։ Նա միացել է Ալբանիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերին Դրիտա Կոստուրիի և Նեջմիյե Հոջայի հետ միասին և 1942 թվականի փետրվարի 22-ի անօրինական հակաֆաշիստական ցույցի կազմակերպիչներից մեկն էր։ Դրա համար նա ձերբակալվել է և դատապարտվել մահապատժի, բայց հետո ավելի ուշ ազատ է արձակվել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, 1947-ին, նա բանտարկվել է, հետո աքսորվել կոմունիստական ռեժիմի կողմից։ Նրա ամուսինը, Քեմալ Բրոյան, հետևել է նրան աքսորավայր։ 1998 թվականին Ցյուն իր հուշերը, ինչպես նաև պոեզիան և այլ հրատարակություններ հրատարակել է *Tallazet e jetes* վերնագրված գրքում (անգլ.` Կյանքի քամիներ) գիրք։ Նա մահացել է 2003 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ալբանացի կին գրողներ
Մանդայեթ

**Մանդայեթ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 22 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 818 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Հովակիմ Փորքշեյան

**Հովակիմ Քրիստափորի Փորքշեյան** (), հայ դատական բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1950), պրոֆեսոր (1956): ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1974):

## Կենսագրություն
Հովակիմ Փորքշեյանը ծնվել է 1911 թվականին, Դոնի Ռոստովում։ 1935 թվականին ավարտել է Դոնի Ռոստովի բժշկական ինստիտուտը։ 1939-1948 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, եղել է խորհրդային բանակի ախտաբան-անատոմ, դատաբժշկական փորձագետ, ապա՝ նավատորմի գլխավոր փորձագետ, դատաբժշկական կենտրոնի լաբորատորիայի պետի տեղակալ, 1948-1959 թվականներին՝ Չելյաբինսկի բժշկական ինստիտուտի դատական բժշկության ամբիոնի վարիչ, 1956-1958 թվականներին, միաժամանակ՝ Չելյաբինսկի բժշկական ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1959-1981 թվականներին՝ Լենինգրադի բժշկական ակադեմիայի դատական բժշկության ամբիոնի վարիչ (պրոֆեսոր՝ 1981 թվականից)։ Ամբիոնին կից կազմակերպել է իրեղեն ապացույցների դատաբժշկական փորձաքննության դասընթացներ։

Աշխատանքները վերաբերում են դատաբժշկական վնասվածքաբանության հարցերին։ Առաջինն է գործնական դատաբժշկության մեջ ուսումնասիրել լազերային վնասվածքները։ Հեղինակ է դասագրքերի և ուսումնամեթոդական ձեռնարկների։

## Մահ
Հովակիմ Փորքշեյանը մահացել է 1995 թվականին, Սանկտ Պետերբուրգում։

## Անդամակցություն
* Չելյաբինսկի դատական բժիշկների ընկերության հիմնադիր-նախագահ (1950-1959)։
* Դատաբժիշկների համամիութենական գիտական ընկերության վարչության անդամ (1961-1976)։
* Լենինգրադի բաժանմունքի վարչության նախագահ (1968-1981)։
* Դատաբժիշկների համառուսաստանյան գիտական ընկերության նախագահության անդամ (1974-1981)
* Դատաբժշկական փորձաքննություն» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ 
* Մեդալներ։

## Երկեր
* Судебно-медицинская экспертиза повреждений сердца: дисс... канд. мед. н., 1948.
* Экспертиза трупа, обнаруженного на железнодорожном полотне: дисс... док. мед. н., 1954.
*Судебно-медицинская экспертиза трупов лиц, погибших от автомобильной травмы: Методическое пособие для врачей-курсанто. Ленинград: [Б. и.], 1970. 
*
* Судебная медицина в буржуазных странах.
* Судебная медицина в дореволюционной России.
* Судебная медицина. Учебник (համահեղինակ).
* Судебники Мхитара и Смбата Спарапета - памятники применения медицины в следственной и судебной практике средневековой Армении.
* О некоторых особенностях переломов трубчатых костей при перекатывании через конечности колес железнодорожного транспорта.
* Курс судебной медицины. - Юриздат, 1959 (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դատական բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Մոթաց Մուսսա

**Մոթաց Մուսսա** (), Սուդանի քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի սեպտեմբերից մինչև իր հրաժարականը՝ 2019 թվականի փետրվարը զբաղեցրել է Սուդանի վարչապետի պաշտոնը։ Մինչև այդ պաշտոնին նշանակվելը նա զբաղեցրել է ոռոգման ու էլեկտրականության նախարարի պաշտոնը։

## Սուդանի վարչապետ
Նա այդ պաշտոնին նշակակվեց երկրի նախագահ Օմար ալ-Բաշիրի կողմից՝ կառավարության լուծարումից հետո փոխարինելով Բաքրի Հասան Սալեհին։ Կառավարության լուծարման պատճառ դարձավ՝ հացի, վառելիքի ու կոշտ արժույթի պակասը։ 2019 թվականի փետրվարին նախագահ Բաշիրը իր դեմ ընթացող ցույցերի պատճառով ցրեց Մուսսիի կառավարությունը։

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կառավարության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Սուդանի վարչապետներ
Ժանար Դուգալովա

**Ժանար Դուգալովա** (, ), ղազախ փոփ երգչուհի և դերասանուհի, Ղազախստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ), *Թյուրքատեսիլ-2014* երգի մրցույթի հաղթող, «*КешYou*» ղազախական փոփ երաժշտախմբի նախկին անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1987 թվականի հունվարի 18-ին, ղազախական Կզըլօրդա քաղաքում, մինչև երեք տարեկանը ապրել Տալլինում, ապա վերադարձել հայրենիք։ Հինգ տարեկանում, մոր պնդմամբ, սկսել է հաճախել տեղի պիոներպալատում գործող էստրադային երաժշտության խմբակի պարապմունքներին։ Վեց տարեկանում հաղթող է ճանաչվել «*Әнші балапан*» երգի մրցույթի մարզային, հետագայում՝ նաև հանրապետական փուլում։ Տասը տարեկանում մասնակցելով մանկական երգի «*Айналайын*» մրցույթին, երգել է ճանաչված երգչուհի Ռոզա Ռիմբաևայի հետ։ Հետագայում մասնակցել է երգի ազգային ու միջազգային բազմաթիվ մրցույթների և նվաճել 70-ից ավելի պարգև։

Ավարտել է ղազախան լիցեյն ու երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանը, ընդունվել Ալմաթիի երաժշտական քոլեջ։ 2004 թվականից սովորել է թատերական արվեստի ռուսական ինստիտուտում՝ *ГИТИС*-ում, որն ավարտել է գերազանցությամբ՝ կարմիր դիպլոմով։ 2011 թվականին նկարահանվել է «Կոկտեյլ աստղի համար - 2» ղազախական մելոդրամայում։ 2012-ից 2014 թվականներին երգել է ղազախական «*КешYou*» կանացի փոփ երաժշտախմբում։

2014 թվականի նոյեմբերին Ժանար Դուգալովան մասնակցել է միջազգային երգի *Թյուրքատեսիլ* մրցույթին, կատարել «*Ізін көрем*» («Տեսնում եմ նրանց հետքը») երգը և հաղթող ճանաչվել՝ վաստակելով 225 միավոր։ 2015 թվականի դեկտեմբերին նրան շնորհվել է Ղազախստանի մշակույթի վաստակավոր գործի կոչում։

2015 թվականին երգչուհին անդամագրվել է ղազախական «*Нур Отан*» իշխող կուսակցությանը։ 2016 թվականի գարնանը մասնակցել է Ղազախստանի խորհրդարանական ընտրություններին՝ նպատակ ունենալով ընտրվել մեջլիսի պատգամավոր, սակայն հաջողության չի հասել։

## Մեղադրանքներ
2018 թվականին Լ. Գումիլյովի անվան եվրասիական ազգային համալսարանի դասախոս Միրզանթայ Ժակիպը մեղադրել է երգչուհուն, որ վերջինս գնել է կրթական դրամաշնորհը և ոչ թե արժանիորեն վաստակել այն, միաժամանակ պնդել է, որ երգչուհին ոչ մի անգամ չի ներկայացել իր դասախոսություններին, և որ բուհի ղեկավարությունը դասախոսներին բանավոր հրահանգ է տվել՝ նրան միայն «գերազանց» գնահատականներ նշանակել։

## Երգեր
### КешYou-ի կազմում
* Асықпа (2013)
* Қазақ қыздары (2013)
* Туған жер (2013)
* Ризамын (2013)
* Махаббат (2014)
* Қазақтың арулары (2014)

### Որպես մենակատարուհի
* Таңданба (2011)
* Сүйемін деші (2012)
* Сен емес (2012)
* Қарай бер (2013)
* Махаббат назы (2013)
* Кім үшін (2013)
* Бір сұрақ (2013)
* Уайымдама (2013)
* Ізін көрем (2014)
* Сен мені түсінбедің (զուգերգ՝Կայրաթ Նուրտասովի հետ, 2014)
* Айта Берсiн (2015)
* Әке-бала (2015)
* Жаңбырлы түн (զուգերգ՝ Նուրբոլաթ Աբդուլինի հետ, 2015)
* Мұның дұрыс болмады (զուգերգ՝ Նուրժան Քերմենբաևի հետ, 2016)
* Ала кетпедің (2017)
* Сүйем - Жек көрем (2018)

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ղազախ դերասաններ
Կատեգորիա:Ղազախ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ղազախ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Սուրբ Հրեշտակապետ Միխայիլի տաճար

**Սուրբ Հրեշտակապետ Միխայիլի տաճար** (), ուղղափառ եկեղեցու տաճար Ղրիմի Յալթայի քաղաքային խորհրդի կազմում, որը գտնվում է Օրեանդա ավանի մոտ։ Կառուցվել է 2006 թվականին Այ-Նիկոլա լեռան ստորոտին՝ Յալթա-Սևաստոպոլ ավտոմոբիլային ճանապարհի մոտ։ Ղրիմի հարավային ափի տեսարժան վայրերից է։ Տաճարը գտնվում է Մոսկվայի պատրիարքարանի Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու Սիմֆերոպոլի թեմի իրավասության ներքո։

## Եկեղեցու պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է այն վայրի մոտ, որտեղ գտնվել է հնագույն քրիստոնեական վանք, որի մնացորդները հայտնաբերվել են հնագետների կողմից։ Այդ վայրում Միքայել Հրեշտակապետին նվիրված տաճարի կառուցման գաղափարը պատկանում է Յալթայից Միխայիլ Կարաշկևիչի ընտանիքին, որոնք այլ բարերարների հետ միասին գումար են նվիրաբերել տաճարի կառուցման համար։ 2006 թվականի նոյեմբերի 21-ին եկեղեցին օծվել է Սիմֆերոպոլի և Ղրիմի Լազարի մետրոպոլիտի կողմից։

## Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Եկեղեցին կառուցվել է Յալթայի հայտնի ճարտարապետ Վյաչեսլավ Բոնդարենկոյի նախագծով։ Ներքին ինտերիերը (իկոնոստասը և սրբապատկերները) մշակել են սրբանկարիչներ Արևմտյան Ուկրաինայից՝ Վ. Գումենյուկի գլխավորությամբ, որը զարդարել է Արևմտյան Ուկրաինայի շատ եկեղեցիներ։

Եկեղեցու շուրջը գտնվող լեռները ստեղծում են անսովոր ակուստիկա։ Քահանաներն այն օգտագործում են եկեղեցու արական երգչախմբի երգեցողության ժամանակ։ Բազմիցս անդրադառնալով ժայռերից՝ երգչախմբի երգեցողությունը ձեռք է բերում մոնումենտալ հնչողություն, որին կարելի է հասնել միայն հատուկ համերգասրահներում։
 
thumb|left|160px| եկեղեցու պատկերակը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Дмитренко Адам. Храмы Большой Ялты. — Симферополь: «Світ», 2006.

## Արտաքին հղումներ
* Церковь Архистратига Божия Михаила.
* Ялтинское благочиние. Храм Архистратига Михаила. Верхняя Ореанда. 

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յալթայի եկեղեցիներ
Ալեքսանդրիայի պատրիարքներ Աֆանասիի և Կիրիլի տաճար

**Ալեքսանդրիայի պատրիարքներ Աֆանասիի և Կիրիլի տաճար** (), ուղղափառ եկեղեցու տաճար, որ գոյություն է ունեցել Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Բելյով քաղաքում։

## Նկարագրություն
Գրավոր աղբյուրներում եկեղեցին հիշատակվում է 1620 թվականին «Բելյովի արվարձանային սև բնակելի բակերի ու քաղաքի բակային դատարկ վայրերի դետքային գիրք, վոեվոդ Վասիլյա Աֆանասևիչ Կիրիկրեյսկու նամակները և հսկողական շրջագայությունները» () աշխատանքում, որտեղ ասվում է. «Բելյով քաղաքի ներսում Ալեքսանդրիայի սքանչելագործներ Աֆանասի Մեծի և Կիրիլի եկեղեցին է, փայտե։ Իսկ դրանում՝ մեսնայ Աֆանասի Մեծի և Կիրիլի պատկերը... իսկ զանգակատան վրա՝ զանգեր»։  1621 թվականի Բելյովի հարկագրի գրքում հիշատակվում են նաև եկեղեցին և Աֆանասի-Կիրիլովյան ծուխը։

1757 թվականին փայտե եկեղեցին այրվել է։ Նոր քարե եկեղեցին կառուցել է 1757-1761 թվականներին ծխականների միջոցներով, որոնց դասային կազմը բազմազան էր՝ վաճառականներ, քաղքենիներ, պաշտոնյաներ, զինվորականներ, գյուղացիներ։ Սակայն վերջնականապես տաճարը կառուցել են միայն 1788 թվականին։ Պատարագների համար սեղանատան աջ մասում կառուցվել է կողմնասեղան նահատակ Սուրգ Գեորգիի անունով, այդ պատճառով էլ տաճարը կոչվում է նաև Գեորգիևսկի։ 1790 թվականին սեղանատան ձախ կողմում կառուցվել է կողմնասեղան Վլադիմիրյան Աստվածամոր սրբապատկերի անունով։ Հետագայում տաճարը բազմիցս նորոգվել և վերանորոգվել է ինչպես դրսից, այնպես էլ ներսից։ 1864 թվականին Բոլյովի վաճառական եղբայրներ Սուբբոտինների և Կուրաբցևի միջոցներով փոխարինվել է սեղանատան հին իկոնոստասը։ 1880 թվականին եկեղեցին ստացել է տաճարի կարգավիճակ՝ դառնալով քաղաքի գլխավոր տաճարը մինչ այդ գոյություն ունեցող Սպասկի-Պեոբրաժենսկի վանքի փոխարեն։ Տաճարում եղել են Սուրբ Աֆանասիի և Կիրիլ Ալեքսանդրիացիների և մեծ նահատակ Գեորգիի հին սրբապատկերներ, որոնք եղել են դեռևս հին փայտե տաճարում։ Բացի այդ, եղել են երկու իրեր կայսրուհի Ելիզավետա Ալեքսեևնայից, որ մահացել է Բելյովում։ Դրանք եղել են ամպհովանին, որը կախված է եղել նրա դագաղի վրա այդ եկեղեցում և խաչվառը, որը 1827 թվականին ուղարկվել է կայսերական արքունիքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի եկեղեցիներ
Շանդորնե Բալին

**Շանդորնե Բալին** (, ), հունգարացի աշխատանքային ակտիվիստ, 1956 թվականի հակակոմունիստական հունգարական հեղափոխության և աշխատանքային խորհուրդների շարժման մասնակից։

Շանդոր Բալիի կինն է։ Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետությունում այլախոհ է։ Հունգարիայում հասարակական կարգի փոփոխությունից հետո հայտնի հասարակական գործիչ է։

## Ծագում և ամուսնություն
Ծնվել է բուդապեշտցի աշխատավորի ընտանիքում։ Ծննդյան ժամանակ կրել է **Մարիա Սարչիկ** () անունը։ Աշխատել է գլխարկի արտադրությունում։

Ամուսնացել է գործիքագործ Շանդոր Բալիի հետ։ Ունեցել է երկու երեխա։ Հունգարական ավանդույթի համաձայն, ամուսնանալով կոչվել է **Շանդորնե**՝ ի պատիվ ամուսնու։

## Ապստամբության մասնակից
1956 թվականի հոկտեմբերին Մարիա Սորչիկը ամուսնու հետ վճռականորեն աջակցել է հունգարական հակակոմունիստական ապստամբությանը։ Մասնակցել են Բուդապեշտի ցույցերին։ Մարիան ակտիվորեն օգնում էր Շանդորին Կենտրոնական աշխատանքային խորհրդում, որտեղ նա զբաղեցնում էր նախագահի տեղակալի պաշտոնը։
 
Շանդոր Բալին և ԿԱԽ նախագահ Շանդոր Ռացը ձերբակալվել են 1956 թվականի դեկտեմբերի 11-ին և ազատ են արձակվել միայն 1963 թվականին։

## Այլախոհ
Յանոշ Կադարի կառավարման ժամանակ Շանդորնե Բալին ուղղակի ճնշումների չի ենթարկվել, սակայն գտնվել է ՆԳՆ մարմինների խիստ հսկողության տակ։ Մինչև թոշակի անցնելն աշխատել է որպես մատնահարդար։

Մասնակցել է հունգարական այլախոհական շարժմանը։ 1988 թվականին Արպադ Գենցի, Շանդոր Ռացի և Դյորդ Լիտվանի հետ կազմակերպել է Պատմական արդարության կոմիտեն։ Կարևոր դեր է խաղացել 1989 թվականին Իմրե Նաձի վերահուղարկավորման արարողության ժամանակ։ Այս գործոնը արմատական փոփոխություններ էր նշանակում հունգարական հասարակական-քաղաքական համակարգում։

## Հասարակական գործունեություն
Հունգարիայում կոմունիստական ռեժիմի ապամոնտաժումից հետո Շանդորնե Բալին շարունակել է աշխատել Պատմական արդարության կոմիտեում։ Օգնել է նախկին քաղբանտարկյալների կազմակերպությանը։ 2004 թվականին պարգևատրվել է Իմրե Նաձի անվան «Վաստակի համար» շքանշանով՝ ռեժիմի խաղաղ փոփոխությանը մասնակցելու և ազգային միասնությանը աջակցելու համար։

2006 թվականին, Հունգարական ապստամբության 50-ամյակին, Շանդորի և Շանդորնե Բալիների թոռան՝ Շանդոր Բալի-կրտսերի մասնակցությամբ նկարահանվել է ֆիլմ 1956-ի իրադարձությունների մասին՝ «*Csapataink harcban álltak*»՝ «Մեր զորքերը կռվում էին»։ Ֆիլմում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Շանդորնե Բալիի ելույթը։

## Վախճան
Շանդորնե Բալին մահացել է 82 տարեկան հասակում։ Նրա մահվան օրը՝ 2010 թվականի մարտի 28-ը, համընկել է Շանդոր Բալիի ազատագրման 47-րդ տարեդարձի հետ։

Հատուկ հայտարարության մեջ Հունգարիայի վարչապետ Գորդոն Բայնաին Շանդորնե Բալիին անվանել է «հունգարական ազգի օրինակ»։

## Տես նաև
* Մարիա Ուիտներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարական հեղափոխություն
Կատեգորիա:Հունգարացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Ներետվա

**Ներետվա** (), գետ Բոսնիա և Հերցեգովինայում և Խորվաթիայում։

Գետի երկարությունը կազմում է 230 կմ, որից 208 կիլոմետրը հոսում է Հերցեգովինայի տարածքով, իսկ 22 կիլոմետրը՝ Խորվաթիայի տարածքով։ Թափվում է Ներետվայի ջրանցք (Ադրիատիկ ծովի ծոց)։

Գետի վրա տեղակայված են Բոսնիա և Հերցեգովինայի Կոնից, Յաբլանիցա, Մոստար, Չապլինա (*Čapljina*) և Խորվաթիայի Մեկովիչ ու Պլոչե խոշորագույն քաղաքները։

Գետը սկիզբ է առնում Հերցեգովինայի լեռներում, Չեռնոգորիայի հետ սահմանի մոտ։ Ներետվան վերին հոսքում հոսում է նեղ ու խոր կիրճում։ Միջին հոսքում դառնում է արգավանդ հողերով լայն հովիտ։ Յաբլանիցա քաղաքից բարձր, Ներետվայի վրա, տեղակաված է մեծ ջրամբար։ Յաբլանիցա - Մոստար հատվածին գետի վրա կառուցված են մի քանի հիդրոէլեկտրակայաններ։

Ստորին հոսքում՝ Խորվաթիայի տարածքում, գետը ձևավորում է բազմաթիվ գետաբազուկներով ընդարձակ դելտա։ Դելտայի տարածքում գտնվող հողերը տարբերվում են իրենց բացառիկ բերրիությամբ և ունեն գյուղատնտեսական մեծ նշանակություն։

;Խոշորագույն վտակներ
Աջ
* Ռակիտնիցա
* Ռամա
* Տրեբիժատ
Ձախ 
* Բունա
* Բրեգավա

## Ծանոթագրություններ
Աթիլա Իլհան

**Աթիլա Իլհան** (, ), թուրք գրող, լրագրող և սցենարիստ։ Հարում էր սոցիալիստական հայացքների, միևնույն ժամանակ նրան խորթ չէր ազգայնականությունը, որը քեմալականության հիմնական սկզբունքներից մեկն էր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 15-ին Իզմիրի մարզի Մենյոմեն շրջանում։ Նրա հայրը աշխատում էր որպես պետական պաշտոնյա։ Հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր։

16 տարեկանում ձերբակալվել է և դատապարտվել 2 ամսվա ազատազրկման՝ պրոխորհրդային բանաստեղծ Նազըմ Հիքմեթի մասին գրված բանաստեղծությունների համար։ Այս դեպքն ընդհատել է գրողի ուսումը դպրոցում, որտեղից նա հեռացվել է և ստիպված է եղել ուսումը շարունակել մասնավոր քոլեջում։
Քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի համալսարան, բայց երկրորդ կուրսում թողել է այն և մեկնել է Ֆրանսիա, որպեսզի հենց՝ իր գրողի խոսքերով ասած՝ ուշադրություն հրավիրի Նազըմ Հիքմեթի դրության վրա, որը հացադուլ էր հայտարարել։ Վերադարձից հետո Թուրքիայում կալանավորվել է, շատ չանցած՝ ազատ է արձակվել։

1950-ականներին նա ապրել է մե՛կ Իզմիրում, մե՛կ Փարիզում, մե՛կ Ստամբուլում, աշխատել է լրագրող և կինոքննադատ։ 1960-ականների սկսել է գրել սցենարներ ֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնք 1980-ականներին նրան լայն ճանաչում են բերել։
Մահացել է սրտի կաթվածից, 2005 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Ստամբուլի Կանլիջա թաղամասի իր բնակարանում։ Թաղված է Աշիյան գերեզմանատանը։

### Անձնական կյանք
Դերասանուհի Չոլպան Իլհանի եղբայրն է և Սադրի Ալիշիկի աներորդին։ 1968-83 թվականներին ամուսնացած է եղել։

## Ստեղծագործություն
1960 թվականին նա հրապարակել է իր ստեղծագործությունների առաջին երեք ժողովածուները։ 1950-ական թվականներին գրված «Մթնշաղի բուլվար» բանաստեղծությունների ժողովածուն իր ժամանակի իմաժիզմի ամենահայտնի գործերից մեկն է։ Բացի բանաստեղծություններից, գրել է հոդվածներ, որոնք արտացոլել են իր տեսակետներն այնպիսի թեմաների վերաբերյալ, ինչպիսիք են արևմտականացումը, ձախ քաղաքականությունը սեքսը և քեմալականությունը.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Аттила Ильхан: Мы должны гордиться тем, что мы азиаты.

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Իզմիր քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Թուրք սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ագարթալա

**Ագարթալա**, քաղաք Հնդկաստանի հյուսիսարևմտյան մասում, Տրիպուրա նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Բնակչություն
Բնակչությունն ըստ 2011 թվականի կազմել է 399 688 մարդ, հիմնականում` բենգալացիներ։ Նահանգի խոշորագույն քաղաքն է։ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 189,3 հազար մարդ, իսկ ավելի ուշ քաղաքի տարածքի ընդլայնման շնորհիվ այն ավելացել է շուրջ երկու անգամ։ Քաղաքի բնակչության մեծամասնությունը կազմում են հինդուիստներ, ապրում են նաև մուսուլմաններ, քրիստոնյա բապտիստներ և բուդդիստներ։

## Դիրք
Գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում, Բանգլադեշի հետ սահմանից 2 կմ հեռավորության վրա, Հաուրա գետի վրա (Գանգեսի ավազան)։ Քաղաքը հիմնադրել է մահառաջա Կրիշնա Կիշորե Մենիկյան 1849 թվականին՝ որպես գահակալների նոր մայրաքաղաք։ 1940-ական թվականներին մահառաջա Բիր Բիկրամ Մանիկյա Բախադուրիի օրոք քաղաքը վերակառուցվել և ընդլայնվել է։

Քաղաքում է գտնվում Ագարթալա օդանավակայանը։ 2008 թվականի ամռանը բացվել է քաղաքը հնդկական Ասսամ նահանգին կապող երկաթուղային գիծ։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լեբրշնիկ

**Լեբրշնիկ** (), Դինարյան բարձրավանդակի լեռներից մեկը Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն և Չեռնոգորիա վարչատարածքային կազմավորումներում։ Լեռան մեծ մասը տեղակայված է Գացկո համայնքի տարածքում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1 985 մետր։ Լեռան ստորոտին գտնվում է Կլինյե քաղաքը։ Լեռից դեպի հյուսիս-արևմուտք, Գրեդել նեղ կիրճում, հոսում է Ներետվայի վտակը։

## Տես նաև
* Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռների ցանկ

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռներ
Կադրիե Նուրմամբետ

**Կադրիե Նուրմամբետ** (, , ), ռումինացի ղրիմի թաթար ժողովրդական երգերի կատարող և բանահավաք։ Իր հայրենի երկրում նա ստացել է «Դոբրուջայի Սոխակ» մականունը։

## Կենսագրություն
Կադրիեն ծնվել է 1933 թվականի օգոստոսի 21-ին Ռումինիայի թագավորության Դոբրուդջա շրջանում (այժմ՝ Դոբրիչ, Բուլղարիա) ղրիմ-թաթարական  ընտանիքում։ Նրա հայրը հրետանային գումարտակի սպա էր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում, երբ Ռումինիան Հարավային Դոբրուդջան զիջեց Բուլղարիային, Կադրիեի ընտանիքը տեղափոխվեց Հյուսիս-Մեջիդիա, որտեղ նրա հայրը նշանակվեց կայազորի հրամանատար։

1957 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի իրավագիտության բաժինը։ Նա եղել է առաջին ղրիմ-թաթարական կին իրավաբանը Ռումինիայում, ծառայել է Կոնստանցայի փաստաբանական պալատում։

Նուրմամբետը հետաքրքրվել է բանահյուսությամբ  և ժողովրդական երաժշտությամբ դեռևս մանկության տարիներից՝ հանդես գալով ղրիմ-թաթարական և ռումինական ժողովրդական բանահյուսության  կոլեկտիվներում։ 1950 թվականին երկրում հայտնի մի շարք դերասանների հետ միասին հանդես է եկել Ռումինական աթենեումի բեմում։

1954 թվականին Բուխարեստի երաժշտության ազգային համալսարանի պրոֆեսոր Տիբերիու Ալեքսանդրը բարձր գնահատեց նրա կատարումը, որի շնորհիվ էլ նա հանդես եկավ ռադիոյով։ Նուրմամբետի առաջին սկավառակը թողարկվեց 1960 թվականին  *Electrecord* պիտակի ներքո, որին հետևեցին մյուսները` 1963, 1974, 1980, 1982 և 1989 թվականներին։

Կադրիեն առաջին ժողովրդական երգերը սովորեց իր մորից։ Հետագայում նա մեծ հետաքրքրություն է  հանդես բերում ավանդական երգերի հավաքագրման նկատմամբ։ Նա ճամփորդում էր Դոբրուդջայի գյուղերով, որոնում էր տեղացի բնակիչներին, որոնք հանդես էին գալիս որպես ղրիմ-թաթարական, նոգայական և թուրքական մշակույթի կրողներ։ 1957 թվականին նա հրավիրվեց Բուխարեստի ազգագրության և բանահյուսության  ինստիտուտի Ոսկե ձայնային արխիվի համար ավելի քան 90 ավանդական թաթարական և թուրքական երգեր ձայնագրելու համար։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա մեծ ջանքեր է գործադրել Ռումինիայի թուրքերի և թաթարների ավանդական երաժշտության  պահպանման ուղղությամբ, կատարողներին սովորեցրել  բանահյուսություն։

Նրա վերջին Թաթարական և թուրքական ավանդական ժողովրդական երգեր անվանումով ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականին *Electrecord* պիտակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոբրիչ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ղրիմի թաթար բանահավաքներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ռումինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանահավաքներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Սամուիլ Մայկապար

**Սամուիլ Մայկապար** (, ), ռուս և խորհրդային դաշնակահար և կոմպոզիտոր, Պետրոգրադի կոնսերվատորիայի դասախոս, երաժշտական գրող։

Ալեքսանդր Մայկապարի պապը։

Բազմակողմանի շնորհալի երաժիշտ, Մայկապարը հայտնի էր որպես երեխաների և պատանիների համար դաշնամուրային մի շարք պիեսների հեղինակ։ Մասնավորապես, մեծ ճանաչում է ձեռք բերել նրա դաշնամուրային մանրանկարների «Բիրյուլկի» շարքը, նրա ռոմանսներն ու «Երաժշտական լսողություն» (Մոսկվա, 1900)։

## Կենսագրություն
Ծնվելուց կարճ ժամանակ անց Սամուել Մայկապարի ընտանիքը Խերսոնից տեղափոխվում է Տագանրոգ։  Այստեղ նա ընդունվել է Տագանրոգի վարժարան։ Երաժշտությամբ սկսել է զբաղվել 6 տարեկանից։

1885 թվականին տեղափոխվել է Պետերբուրգ և ընդունվել կոնսերվատորիա, որտեղ սովորել է որպես դաշնակահար Բենիամինո Չեզիի, Վլադիմիր Դեմյանսկու և Իոսիֆ Վեյսի մոտ, ինչպես նաև Նիկոլայ Սոլովյովի կոմպոզիցիայի դասարանում։ Զուգահեռաբար զբաղվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում (ավարտել է 1891 թվականին)։

Կոնսերվատորիայի ավարտից հետո 1893-1898 թվականը կատարելագործվել է որպես դաշնակահար Թեոդոր Լեշետիցկու ղեկավարությամբ, համերգներով հանդես է եկել Բեռլինում, Լայպցիգում, Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում և այլ քաղաքներում։

1898-1901 թվականներին համերգներով հանդես է եկել Լեոպոլդ Աուերի և Իվան Գրժիմալիի հետ։ 1901 թվականին Տվերում հիմնադրել է երաժշտական դպրոց։ 1903-1910 թվականներին, ապրելով հիմնականում Մոսկվայում, զբաղվել է համերգային գործունեությամբ, պարբերաբար համերգ տվել Գերմանիայում։

Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել (քարտուղար) Սերգեյ Տանեևի ղեկավարած Մոսկվայի գիտա-երաժշտական խմբակի աշխատանքներին։ 1910-1930 թվականներին դաշնամուր է դասավանդել Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում։ Եղել է Բեթհովենի 32 սոնատ համերգաշարի (առաջին անգամ՝ 1927 թվականին) կատարման նախաձեռնողը։

## Ընտանիք
Ծնողները՝ Մոիսեյ Սամուիլովիչ (Սամոյլովիչ) Մայկապար (1835, Չուֆուտ-Կալե՝ 1898, Գիսեն) և Էսթեր Սոլոմոնովնա (Սամոյլովնա), ծնված Իսակովիչ (1842, Օդեսա՝ 1908, Լոզաննա), թաղված են Ռիգայում։ Պատվավոր քաղաքացի Մ. Ս. Մայկապարը զբաղվել է հացի առևտրով, եղել է քաղաքային դումայում վճռական ձայն ունեցող և Տագանրոգի հայտնի Կոմերսանտ ու մանուֆակտուրիստ։ Տագանրոգում ունեցել է «հսկայական և նրբագեղ պահեստ  որտեղ մատչելի գնով կարելի է գտնել այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է»։

Ս. Մ. Մայկապարի առաջին կինը՝ Սոֆիա Մայկապարը (ծնվ․՝ 1883-1956), երգչուհի և մանկավարժ։

* Որդին՝ Եվգենի Ալեքսանդրի Մայկապար՝ ինժեներ-մեքենաշինարար, գյուտերի և հայտնագործությունների հարցերով պետական կոմիտեի փորձագետ։
** Թոռը Ալեքսանդր Եվգենևիչ Մայկապար (ծնվ. 1946, Մոսկվա)՝ խորհրդային և ռուս երաժիշտ։

Երկրորդ կինը՝ Ելիզավետա Արոնովնա Տոտեշ (1890-1942, մահացել է պաշարված Լենինգրադում), ջութակահարուհի։

* Նադեժդայի դուստրը մահացել է ութ տարեկանում՝ 1930-ականների սկզբին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ղազախֆիլմ

**Ղազախֆիլմ** (, *Qazaqfılm*), գեղարվեստական, փաստավավերագրական և անիմացիոն կինոնկարներ թողարկող ստուդիա Ղազախստանի նախկին մայրաքաղաք Ալմաթիում

## Պատմություն
* 1934 — Ալմաթիում հիմնվել է կինոժամանակագրական (կինոխրոնիկայի) ստուդիա։
* 1936 — կինոժամանակագրական նորաստեղծ ստուդիայում սկսել են թողարկել փաստավավերագրական կինոնկարներ։
* 1939 — «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանվել է ղազախական գեղարվեստական կինոյի առաջնեկը՝ «*Ամանգելդի*» ֆիլմը։
* 1941 թ. սեպտեմբերի 12 — ստեղծվել է Ալմաթիի գեղարվեստական ֆիլմերի ստուդիան։
* 1941 թ. նոյեմբերի 15 — Ալմաթիի կինոստուդիան միաձուլվել է պատերազմի պատճառով Ղազախստան տարհանված «Մոսֆիլմ»-ի ու «Լենֆիլմ»-ի հետ և ստեղծվել է *գեղարվեստական ֆիլմերի միավորված կենտրոնական ստուդիա*ն, որը Ալմաթիում գործել է մինչև 1944 թվականը՝ թողարկելով այդ տարիներին ԽՍՀՄ-ում արտադրված գեղարվեստական ֆիլմերի 80 տոկոսը։
1960 — Ալմաթիի գեղարվեստական և ժամանակագրական ֆիլմերի ստուդիան վերանվանվել է **«Ղազախֆիլմ»**։
* 1967 — «Ղազախֆիլմ»-ը թողարկել է ղազախական առաջին մուլտիպլիկացիոն կինոնկարը՝  Աման Հայդարովի «*Ինչու է ծիծեռնակի պոչը եղջյուրիկավոր*» մուլտֆիլմը։
* 1968—1981 թվականներին կինոստուդիայի համար 19 հեկտար տարածքի վրա կառուցվել է շինությունների նոր համալիր, որտեղ էլ ներկայումս գործում է կինոստուդիան։
* 1984 — «Ղազախֆիլմ» կինոստուդիային շնորհվել է ղազախական ազգային կինեմատոգրաֆիայի ականավոր գործիչ Շակեն Այմանովի անունը։
* 2005 - «Ղազախֆիլմ»-ը ձեռնամուխ է եղել իր առաջին խոշոր նախագծի իրականացմանը՝ «Քոչվորը» ֆիլմի նկարահանումներին, որի համար ներդրվել էր  37 միլիոն ամերիկյան դոլար։ 2007 թվականին դրան հաջորդել է խոշոր բյուջեով մյուս՝ «Մոնղոլը» ֆիլմ-էպոպեայի նկարահանումը։

Իսկ ընդհանուր առմամբ «Ղազախֆիլմ» կինոստուդիան արդի ժամանակներում իր բյուջեի մեծացման , լուրջ ներդրումների իրականացման կարիք է զգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Казахфильм 
* Kazakhfilm Studios — IMDb
* Kazakhfilm Studios (kz) — IMDb

Կատեգորիա:Ղազախստանի մշակույթ
Արամազդ Քանքանյան

**Արամազդ Պարգևի Քանքանյան** (), հայ ստոմատոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (1997):

## Կենսագրություն
Արամազդ Քանքանյանը ծնվել է 1959 թվականի մարտի 6-ին, Երևանում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1987-1990 թվականներին և 1994-1996 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Ստոմատոլոգիական կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1990-1994 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ստոմատոլոգիայի ամբիոնում։ 1997 թվականից եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թերապևտիկ ստոմատոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1997-2001 թվականներին՝ ստոմատոլոգիայի և դեղագիտության ֆակուլտետների դեկան, 2002 թվականից՝ «Լազեր դենտ» ստոմատոլոգիական կլինիկայի հիմնադիր-տնօրեն։

Հայաստանում առաջինն է կիրառել (2004 թվականին) ատամի կարծր և հարատամնային հյուսվածքների բորբոքային հիվանդությունների, բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի, ատամների արմատների բշտուռուցքների (կիստա) լազերային բուժումը «Միլենիում» լազերային սարքի օգնությամբ։ Հեղինակ է ուսումնական ձեռնարկների, համահեղինակ՝ «Հյուսվածաբանական տերմինների բառարանի» (2000):

## Երկեր
* Болезни пародонта (новые подходи в этиолпгии патогенезе и терапии), Е., 1998 (համահեղինակ).
*Ատամնաբուժություն։ Ուսումնական ձեռնարկ ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի ուսանողների համար։ Երևան։ Ստամպա, 2000։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ