open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Խաչ վանք (Արկազ)

մինի|Արկազի Սուրբ Խաչ վանքը Թանահատի վանքից
**Արկազի Սուրբ Խաչ**, նշանավոր ուխտատեղի, վանք Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից 7 կմ արևելք, Մալիշկա գետի հովտում, Արկազն գյուղատեղիում։ Եկեղեցու հարավարևելյան ավանդատանն է ամփոփված Հիսուս Քրիստոսի խաչելության փայտի մասունքը, ինչի արդյունքում էլ այն ստացել է «Սուրբ Խաչ» անվանումը։ Վանքի մասին առաջին հիշատակվումը թվագրվում է VIII դարին։ Վանքի ներկայիս եկեղեցին հիմնովին վերաշինվել է 1870-1871 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:8-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ալֆրեդ Ավագյան

**Ալֆրեդ Վարդգեսի Ավագյան** (), հայ վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1977):

## Կենսագրություն
Ալֆրեդ Ավագյանը ծնվել է 1928 թվականի մայիսի 28-ին, Շահալի գյուղում (այժմ՝ Վահագնի՝ Հայաստանի Լոռու մարզում)։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1957-1961 թվականներին ղեկավարել է Ալավերդու վիրաբուժական բաժանմունքը, որտեղ 1960 թվականին պաշտպանել է իր թեզը։ 1961 թվականին ընտրվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի մանկաբուժության, սանիտարահիգիենիկ և ատամնաբուժական ֆակուլտետների վիրաբուժության ամբիոնի ասիստենտ, 1964 թվականից ՝ որպես պրոֆեսորի օգնական, 1976 թվականից՝ որպես պրոֆեսոր։ 1984-1986 թվականներին եղել է ԵԲԻ մանկաբուժական, սանիտարահիգիենայի և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների վիրաբուժության ամբիոնների վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են որովայնային աորտայի և մաշկի փոխպատվաստման, անեսթեզիոլոգիայի և որովայնային վիրաբուժության հարցերին։ Հեղինակ է 75 գիտական աշխատությունների, ներառյալ 2 դասագիրք և 2 մենագրություն ՝ հետվիրահատական վերքերի և վերքերի ինֆեկցիաների կանխման և բուժման, վիրաբուժական գաստրոէնտերոլոգիայի, արյան անոթների և մաշկի փոխպատվաստման, վնասվածքաբանության և անեսթեզիոլոգիայի վերաբերյալ։

Ավագյանը մահացել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Երևանում։

## Անդամակցություն
* ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի անդամ
* ԳՄԻ մեթոդական խորհրդի անդամ
* «Գիտելիք» հասարակության փորձագիտական հանձնաժողովի անդամ

## Պարգևներ
* «Գերազանց առողջություն» կրծքանշան
* Աշխատանքի վետերան մեդալ

## Երկեր
* Դեսմուրգիա։ Ուսմունք կապերի մասին։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, «Լույս», 1964 (համահեղինակ)։
* Десмургия (учебник). Ереван, 1964, (в соавт.). На арм. яз.
* Մանկական վիրաբուժություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, «Լույս», 1971 (համահեղինակ)։
*К некоторым вопросам этиологии, патогенеза и консервативного лечения остеохондроза позвоночника. Дисс. докт. Ереван, 1974.
* Поясничный остеохондроз, Е., 1980.
* Физиологические основы острого геморроидального флеботромбоза, Е., 1982 (համահեղինակ).
* Հետխոլեցիստէկտոմիկ սինդրոմ։ Մեթոդական հանձնարարականներ գործնական պարապմունքների համար, Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտ, ՄՍՍ ֆակուլտետ, Վիրաբուժության ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1986 (համահեղինակ)։
* Հետթրոմբոֆլեբտիկ սինդրոմ։ Մեթոդական հանձնարարականներ ուսանողների համար, Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտ, ՄՍՍ ֆակուլտետ, Վիրաբուժության ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1986 (համահեղինակ)։
*Աղիքների էլեկտրախթանման ֆիզիոլոգիական հիմնավորումը և կլինիկական կիրառումը ետվիրահատական պարեզների ժամանակ։ Երևան։ Հայկական ՍՍՀ ԳԱ, 1986։
* Վիրաբուժական հիվանդություններ։ Ուսումնական գրակականություն բժշկական ինստիտուտի ուսանողների համար։ Երևան, «Լույս», 1993 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Айриян А. П., Армянские учёные-медики, Ер., 1998, 276 с. 
* Околов В. Л., Деятели отечественной хирургии. Энциклопедический справочник. Т. 1. Москва-Пятигорск, С. 23-24.

Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Ժորա Ամիրջանյան

**Ժորա Արամայիսի Ամիրջանյան** (), հայ գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1994): Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1994): Հայաստանի հողագետների ընկերության նախագահ (1988):

## Կենսագրություն
Ժորա Ամիրջանյանը ծնվել է 1937 թվականի հունիսի 26-ին, Զնաբերդ գյուղում (Նախիջևանի Բաբեկի շրջան)։ 1963 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1963-1999 թվականներին աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1986-1988 թվականներին՝ Ագրոքիմիայի բաժնի վարիչ։ 1988-1999 թվականներին եղել է Հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ հողերում միկրոտարրերի ընդհանուր և շարժուն ձևերի պարունակության, գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքերում միկրոպարարտանյութերի կիրառության արդյունավետության և հողերի էկոլոգիական վիճակի խնդիրներին։ Համահեղինակ է Հայաստանի հողային ծածկույթի ատլասի (1990, ռուսերեն), ՀՀ հողային քարտեզների (1998, անգլերեն)։

Ամիրջանյանը մահացել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Երևան քաղաքում։

## Անդամակցություն
* Հողագետների միջազգային ընկերության անդամ (1988)
* Ագրոքիմիկոսների և ագրոէկոլոգների միջազգային ընկերությունների անդամ (1988)
* Վերլուծական քիմիայի և քրոմատագրության հասարակական ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1988)
* Էկոլոգիայի միջազգային ակադեմիայի անդամ (1996)

## Երկեր
* Workcat. AM-YeHGA: Тезисы докладов научной конференции: Молодые ученые - развитию агропромышленного комплекса / Отв. ред.: Амирджанян Ж. А., 1988.
* Հայաստանի հողային ծածկույթի ատլասը։ Երևան, 1990։
* ՀՀ հողային քարտեզները։ Երևան, 1998։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Շահ Աբբաս և Խուրշիդ բանու (օպերա)

**Շահ Աբբաս և Խուրշիդ բանու** (), Ուզեիր Հաջիբեկովի չորրորդ մուղամային օպերան; Լիբրետոյի հեղինակը Ուզեյիր Հաջիբեկովն է։ Չորս գործողությունից բաղկացած օպերան գրվել է ադրբեջանական ժողովրդական հեքիաթների հիման վրա։

Ուզեյիր Հաջիբեկովը գրել է «Շահ Աբբաս և Խուրշիդ Բանու» օպերան 1911 թվականին։ Առաջին անգամ ներկայացվել է 1912 թվականի մարտի 10-ին «Նիկիտին եղբայրներ» կրկեսում Բաքվում։ Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Հուսեյն Արաբլինսկի։ Դիրիժորը Մ. Մագոմաևն էր։ Հիմնական դերերը խաղացել են Հուսեյնկուլու Սարաբսկին (Շահ Աբբաս), Ախմեդ Աղդամսկին (Խուրշիդ Բանու), Հ. Թերեկուլովը (Մեստավեր) և այլ դերեսանները։

Օպերան բեմադրվել է Ադրբեջանի բեմերում մինչև 1930-ական թվականները։

Օպերայի տեքստը հարուստ է մուղամական կտորներով։ «Շահ Աբբաս և Խուրշիդ Բանու» օպերան ավարտվում է երջանիկ ավարտով ՝ի տարբերություն նրանց նախորդ օպերաների։

## Տես նաև
* Ուզեիր Հաջիբեկով
* Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)
* Ասլի և Քյարամ (օպերա)
* Շեյխ Սանան (օպերա)
* Ոուստամ և Զոհրաբ (օպերա)

## Աղբյուրներ
* А. Г. Сарабский. / Возникновение и развитие азербайджанского музыкального театра (до 1917 г.). — Баку: Издательство АН Азербайджанской ССР, 1968. — Т. 2. — С. 77. — 273 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ
Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ
Կատեգորիա:Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերաները
Հարսանեկան տենդ

**«Հարսանեկան տենդ»** (), 2016 թվականի ամերիկյան ռոմանտիկական արկածային կատակերգություն, որ ստեղծել է Ջեյք Զիմանսկին։ Լոս Անջելեսում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի հունիսի 30-ին, Միացյալ Նահանգներում՝ հուլիսի 8-ին։

## Սյուժե
Խրախճանասեր եղբայրներն ստիպված են իրենց համար զույգ ընտրել, որպեսզի նրանց հետ գնան իրենց քրոջ հարսանիքին։ Սակայն նրանք չեն էլ կասկածում, որ իրենց ընտրած աղջիկներն իրենցից ավելի անկաշկանդ են և պատրաստ են ամեն ինչի հանուն զվարճանքի։

## Դերերում

## Արտադրություն
### Քասթինգ
2015 թվականի հունվարին ֆիլմի դերասանական կազմում ընդգրկվել է Զաք Էֆրոնը, որպես սցենարիստ ընտրվել են Էնդրյու Ջ. Քոենը  և Բրենդան Օ'Բրայենը, իսկ որպես պրոդյուսերներ՝ Փիթեր Չերնինը, Ջոնաթան Լիվայնը, Դևիդ Ռեդին ու Ջեննո Տոպինգը։ Հունվարին դերասանական կազմին միացել է Ադամ Դիվայնը, 2015 թվականի ապրիլին՝ Օբրի Պլազան ու Աննա Քենդրիկը։ 2015 թվականի մայիսին հաստատվել է, որ Սթիվեն Ռութը կկատարի Էֆրոնի ու Դիվայնի կերպերների (Դեյվ և Մայք) հոր դերը, իսկ 2015 թվականի հունիսին դերասանական կազմին միացել են Սեմ Ռիչարդսոնն ու Էլիս Վետերլունդը։

### Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 2015 թվականի մայիսի 25-ին և շարունակվել մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 13-ը։ 

## Քննադատություն
Ֆիլմն ստացել է կինոքննադատների խառը արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում այն ունի 35 % վարկանիշ 154 գրախոսությունների հիման վրա՝ 10 հնարավորից 4,8 միջին միավորով։ Metacritic կայքում ֆիլմն ունի 100-ից 51 միավոր 32 գրախոսականների հիման վրա, ինչը համապատասխանում է «խառը կամ միջին արձագանքներ» կարգավիճակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հավայիում
Կատեգորիա:Հավայիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հարսանիքի մասին
1935 թվականի բազիլիկ

**1935 թվականի բազիլիկ**, հին հունական Խերսոնես Տավրիկյան քաղաքում 1935 թվականին պեղված բազիլիկ եկեղեցու առավել հայտնի անվանումը։ Բազիլիկը կառուցվել է հավանաբար 6-րդ դարում ավելի հին տաճարի տեղում։ Այս բազիլիկը Խերսոնեսի յուրօրինակ խորհրդանիշն է, նրա պատկերն ավելի վաղ օգտագործվել է 1 գրիվնա անվանական արժեքով թղթադրամի վրա։

## Պատմություն
Բազիլիկի շինության տեղում գտնվել է հնգանկյուն աբսիդով փոքր տաճարը։ Տաճարի սվաղված պատերը զարդարված են եղել որմնանկարներով, իսկ հատակը՝ խճանկարով։ Սվաղի վրա պահպանված հրեական անունները, ինչպես նաև կրաքարային ափսեն, որի վրա փորագրված է յոթմոմամի մոմակալ՝ մենորա, վկայում են այն մասին, որ սկզբում դա եղել է սինագոգ։

Սինագոգը վերածվել է քրիստոնեական տաճարի Թեոդոսիոս Մեծ կայսեր (379-395 թվականներ) հրամանով, որի օրոք քրիստոնեությունը ճանաչվել է միակ ճշմարիտ հավատը։ Շուտով շինությունը քանդվել է. պատմաբանները ենթադրում են, որ դա կարող էր տեղի ունենալ 480 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով։

Հին տաճարը վերաշինվել է որպես քրիստոնեական եկեղեցի։ Իսկ մոտավորապես 6-րդ դարի վերջին կամ 7-րդ դարի սկզբին այդ վայրում հիմքից կառուցվել է նոր տաճար բազիլիկի տեսքով, որը հնագետների կողմից հայտնաբերվել է 1935 թվականի։ 10-րդ դարում բազիլիկն ավերվել է, և նրա միջին նավի 
տեղում կառուցվել է մի փոքր մատուռ։

Միջին նավի տեղում կատարված պեղումների ժամանակ հայտնաբերված մարմարե սալաքարերը, որոնցով այն հարթվել էր, եղել են հռոմեական ժամանակների սարկոֆագների բեկորներ՝ հեթանոսական աստվածների ու հերոսների, հոգեհանգստի տեսարանների ու այլնի ռելիեֆային պատկերներով։ Հնարավոր է, որ սարկոֆագները տեղադրվել են դամբարանում, որտեղ թաղել են Խերսոնեսի ազնվական ընտանիքների ներկայացուցիչներին։ Ներկայում այդ ռելիեֆները կարելի է տեսնել թանգարանի անտիկ ցուցահանդեսում։

## Ճարտարապետություն
1935 թվականի բազիլիկն ունի բազիլիկի համար դասական ուրվագծեր. այն ուղղանկյուն շենք է և ունի արևելյան կիսաշրջանաձև աբիսդ։ Տաճարի ներքին տարածությունը սյուների երկայնական շարքերով (վեցական սյուներով) բաժանված է երեք նավերի։ Կենտրոնական առանցքներով շենքի չափերը կազմում են 32,5 մետր և 18,5 մետր։ Բազիլիկն ունեցել է երկու կողմնասեղան՝ ներքին և արտաքին։

## Պատկերասրահ

Базилика 1935 года 4.jpg|1936 թվականի բազիլիկ
1 Hryvnia 1992 back.jpg|1935 թվականի բազիլիկի նկարը 1 գրիվնա անվանական արժեքով թղթադրամի վրա
RR5115-0133R.png|1935 թվականի բազիլիկի նկարը 2017 թվականին թողարկված 25 ռուբլի անվանական արժեքով ռուսական հուշադրամի վրա


## Ծնոթագրություններ

## Գրականություն
* «Архитектурные памятники Крыма», Е. Крикун, издательство «Таврия», Симферополь-1977.
* «Херсонес Таврический. Краткий путеводитель по городищу», «Библекс», Севастополь-2005.

## Արտաքին հղումներ

* 1935 թվականի բազիլիկը Խերսոնես Տավրիկյան թանգարան-արգելոցի կայքում

Կատեգորիա:Բազիլիկներ
Կատեգորիա:Խերսոնես Տավրիկյան
Ստանիսլավ Կրիցյուկ

**Ստանիսլավ Վասիլևիչ Կրիցյուկ** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, ռուսական «Կրասնոդար» ակումբի և Ռուսաստանի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Յուրի Կոնոպլյովի անվան ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է։ 2008 թվականին Դիմիտրովգրադի Ակադեմիա ակումբի կազմում կատարել է նորամուտը Ռուսաստանի երկրորդ դիվիզիոնում՝ չորս խաղում բաց թողնելով 4 գնդակ։ Ապա խաղացել է «Տոլյատիի» և «Ակադեմիայի» կազմում, որը տեղափոխվել է այդ քաղաք։ 2013 թվականին տեղափոխվել է Պորտուգալիայի «Բրագա» ակումբ։ Մրցաշրջանի առաջին կեսն անցկացրել է ակումբի երկրորդ թիմում, իսկ երկրորդ կեսին վարձավճարով հանդես է եկել «Ռիու Ավիում»՝ Պորտուգալիայի առաջնությունում անցկացնելով մեկ խաղ և բաց թողնելով մեկ գնդակ։

2014 թվականի օգոստոսի 18-ին Կրիցյուկը կատարել է նորամուտը «Բրագայի» կազմում։ Պորտուգալիայի առաջնության առաջին երկու խաղերում բաց չի թողել ոչ մի գնդակ, սակայն հետո տեղը զիջել է տեղը Մատեուս Մագալյայնսին։ Պորտուգալիայի գավաթի խաղարկությունում օգնել է թիմին հաղթել «Բենֆիկային» և անցնել 1/8 եզրափակիչ, ապա եզրափակիչ, որտեղ «Բրագան» զիջել է «Սպորտինգին» հետխաղյա 11 մետրանոցներով։

2015/16 մրցաշրջանի սկզբում Բրագայի գլխավոր մարզիչ Պաուլու Ֆոնսեկան Կրիցյուկին դարձրել է ակումբի առաջին դարպասապահը։ 2016 թվականի հունվարի 25-ին մինչև 2015/16 մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով տեղափոխվել է «Կրասնոդար» ակումբ։ 2006 թվականի մայիսի 30-ին «Կրասնոդարը» գնել է Կրիցյուկի տրանսֆերը 4 միլիոն եվրոյով և կնքել պայմանագիր, որը նախատեսվել է մինչև 2020 թվականը։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում։ Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում նորամուտը կատարել է 2013 թվականին՝ մասնակցելով 2013 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։

2016 թվականի մարտի 26-ին Լիտվայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում կատարել է նորամուտը Ռուսաստանի ազգային հավաքականում՝ առաջին խաղակեսում անառիկ պահելով իր դարպասը։ 2016 թվականի նոյեմբերի 10-ին Կատարի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի 58-րդ րոպեին փոխարինել է վնասվածք ստացած Իգոր Ակինֆեևին։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Խաղերը հավաքականում

**Ընդհանուր՝ 2 խաղ / 1 բաց թողած գոլ / 1 «չոր» խաղ, 1 հաղթանակ, 0 ոչ-ոքի, 1 պարտություն**

## Ձեռքբերումներ
; «Բրագա»
*Պորտուգալիայի գավաթի խաղարկության եզափակչի մասնակից (**1**) – 2014/15

;**«Կրասնոդար»**
*Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2018/19

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Zerozero կայքում 

Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիու Ավիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Սոնյա Ուոլգեր

**Սոնյա Ուոլգեր** (, ), անգլիական հեռուստատեսային դերասանուհի, առավել հայտնի է ABC հեռուստաալիքի «Կորուսյալները» և «FlashForward» հեռուստասերիալներում խաղացած դերերով։

## Վաղ տարիներ
Ուոլգերը ծնվել է Լոնդոնում՝ Համպստեդում՝ արգենտինացու և անգլիացու ընտանիքում։ Օքսֆորդի համալսարանի Քրիստոսի եկեղեցի հիմնադիր քոլեջում նա ուսումնասիրել է անգլիական գրականությունը՝ ստանալով գերազանցության դիպլոմ։

## Կարիերա
Մինչև 2001 թվականի «Ամուսնացած տղամարդու բանականությունը» հեռուստասերիալում իր նորամուտը, Ուոլգերը խաղացել է բրիտանական հեռուստատեսային շոուներում։ Դրանից հետո նա նկարահանվել է «Սեր վեցի համար» հեռուստասերիալի ամերիկյան տարբերակում, որը հեռարձակվել է 2003 թվականին, ապա՝ «C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք», «Ճանաչիր թշնամուն» և «Տերմինատոր», «Պայքար ապագայի համար» հեռուստասերիալներում՝ խաղալով երկրորդական դերեր։ 2006-2010 թվականներին ABC հեռուստաալիքի «Կորուսյալները» հեռուստասերիալում հանդես է եկել երկրորդական դերով։

2007 թվականին Ուոլգերը գլխավոր դեր է խաղացել HBO հեռուստաալիքի «Ասա, որ սիրում ես ինձ» հեռուստասերիալում։ Հետո նկարահանվել է կարճ ժամանակ գոյություն ունեցած «FlashForward»  և «Ընդհանուր գործ» հեռուստասերիալներում։ 2013-2014 թվականներին Սոնյան երկրորդական դեր է ունեցել «Ծնողներ» հեռուստասերիալում։ 2014 թվականին նա հայտնվել է Շոնդա Ռայմսի «Սկանդալ» հեռուստասերիալում։ Հաջորդ տարի Ուոլգերը ստացել է չարագործի դեր «Որս» հեռուստասերիալում։

## Անձնական կյանք
2009 թվականից Սոնյան ամուսնացած է սցենարիստ պրոդյուսեր Դեյվի Հոլմսի հետ։ Ամուսիններն ունեն երկու երեխա․ դուստր՝ Բիլի Ռոզի Հոլմս և որդի՝ Ջեյկ Հոլմս։

2013 թվականի մայիսի 23-ին Ուոլգերը ստացել է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Միլթ Քալ

**Միլթոն Էրվին Քալ** (, ), ամերիկացի անիմատոր, որն աշխատել է Դիսնեյի ստուդիայում, Դիսնեյի ինը ծերուկներից մեկը։

## Կենսագրություն
Միլթոն Քալը ծնվել է 1909 թվականի մարտի 22-ին Սան Ֆրանցիսկոյում, որտեղ սովորել է սովորական դպրոցում։ Ավագ դպրոցը թողել է, որպեսզի կատարի իր վաղեմի երազանքը՝ դառնալ ամսագրի նկարազարդող կամ ծաղրանկարիչ։

Զբաղվել է լուսանկարների ռետուշմամբ և մակետների սոսնձմամբ ներկայումս գոյություն չունեցող  «Oakland Post-Enquirer»-ում, իսկ հետո՝ «San Francisco Bulletin»-ում։ Դրանից հետո բացել է իր սեփական արվեստանոցը, սակայն Մեծ ճգնաժամի պատճառով ստիպված է եղել փակել այն։

Մի անգամ տեղական կինոթատրոնում Միլթը տեսել է Walt Disney-ի «Երեք խոզուկները» մուլտֆիլմը և հիացել իր տեսածով։ Դիսնեյի ստուդիայում Միլթ Քալին ընդունել են 1934 թվականի հունիսին որպես անիմատորի օգնական։ Նա սկզբում օգնել է կարճամետրաժ մուլտֆիլմերի արտադրության գործերում, ինչպիսիք են՝ «Միկիի կրկեսը» (), «Միայնակ ուրվականներ» () և «Անճոռնի ճուտիկը» ()։

Միլթ Քալի գործընկերները նշել են, որ նա ունեցել է նկարելու արտասովոր ունակություններ, թեև չի ավարտել հատուկ ուսումնական հաստատություններ։ Միլթ Քալին վստահել են կերպարների մշակումը։ Օրինակ՝ նա մշակել է Փիթեր Փենի, «Ալիսան հրաշքների աշխարհում» մուլտֆիլմի Ալիսայի, «Քնած գեղեցկուհին» մուլտֆիլմի հերոս արքայազն Ֆիլիպի, Բեմբիի, «Հարավի երգը» մուլտֆիլմի Եղբայր նապաստակի և Եղբայր արջի կերպարները և այլն։

Միլթ Քալն ստուդիայում աշխատել է 40 տարի և թոշակի է անցել 1976 թվականին։ Մահացել է Միլլ Վելլի փոքրիկ քաղաքում 1987 թվականի ապրիլի 19-ին։ 1987 թվականին հետմահու պարգևատրվել է «Դիսնեյի լեգենդներ» մրցանակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումններ
* 
* Disney Legends
* Միլթ Քալը rarebit.org կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի նկարիչներ
Սիգնե Բերգման

**Սիգնե Բերգման** (, լրիվ անունը՝ , ), շվեդ ֆեմինիստ և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1869 թվականի ապրիլի 10-ին, Ստոկհոլմում, պետական ծառայող Յոհան Վիլհելմ Բերգմանի (**) ընտանիքում, Մարտին Բերգման-Էսթերբերգի զարմուհին էր։ Լավ տնային կրթություն է ստացել, մի քանի տարի աշխատել Մեծ Բրիտանիայում, այդ թվում իր զարմիկ Մարտինա Էսթերբերգի մարմնամարզության ինստիտուտում, ինչպես նաև Բրիտանական թանգարանում որպես հետազոտողի օգնական։

Վերադառնալով Շվեդիա՝ աշխատել է Շվեդական հիպոթեկային բանկում (*Sveriges allmänna hypoteksbank*) որպես գանձապահ, 1907 թվականին աշխատել է *Rösträtt för kvinnor* ամսագրի խմբագիր։ Ապրել է մենակ։

1905 թվականին Սիգնե Բերգմանը դարձավ կանանց քվեարկության քաղաքական իրավունքների համար պայքարի շվեդական կազմակերպության (*Landsföreningen för kvinnans politiska rösträtt, LKPR*) անդամ, 1906-1914 թվականներին եղել է կազմակերպության Ստոկհոլմյան բաժանմունքի վարչության անդամ, 1914-1917 թվականներին՝ գլխամասային  կազմակերպության վարչության նախագահ։ 1911 թվականին Բերգմանը Ստոկհոլմում կազմակերպել է կանանց քվեարկության իրավունքի միջազգային կոնգրես, որին մասնակցել են աշխարհի տարբեր երկրների 110 ներկայացուցիչներ։ 1917 թվականին Բերգմանը հրաժարական է տվել *LKPR*-ի նախագահի պաշտոնից, այն բանից հետո երբ շվեդական ռիկսդագում մերժվել է կանանց քվեարկության իրավունքի վերաբերյալ առաջարկությունը։ Դրանից հետո նա ակտիվորեն մասնակցում էր *Frisinnade kvinnor* կանանց իրավապաշտպան կազմակերպության և *Frisinnade landsföreningen* (Ազատախոհների ազգային միություն) լիբերալ քաղաքական կուսակցության գործունեությանը։

Սիգնե Բերգմանը մահացել է 1960 թվականի մայիսի 9-ին, Օսկար ծխական համայնքում։ Թաղված է Ստոկհոլմի Հյուսիսային գերեզմանատանը (Նորրա բեգրավինգպլատսեն)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Barbro Hedvall. Susanna Eriksson Lundqvist. red. Vår rättmätiga plats. Om kvinnornas kamp för rösträtt. Förlag Bonnier. ISBN 978-91-7424-119-8.
* Stig Hadenius, Torbjörn Nilsson, Gunnar Åselius. Sveriges historia. Borås: Bonnier Albs. ISBN 91-34-51857-6.

## Արտաքին հղումներ
* Signe Wilhelmina Ulrika Bergman 
* Signe Vilhelmina Ulrika

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Օլեգ Կուզմին

**Օլեգ Ալեքսանդրովիչ Կուզմին** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, աջ պաշտպան, մարզիչ։

## Ակումբային կարիերա
Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ 2000 թվականի նոյեմբերի 12-ին «Սպարտակի» հիմնական կազմում խաղացել է 34 րոպե՝ փոխարինման դուրս գալով Վլադիկավկազի «Ալանիա» ակումբի դեմ խաղում։ Հանդես է եկել Էլիստայի «Ուրալան» և Նովոռոսիյսկի «Չեռնոմորեց» ակումբների կազմում։ 2004 թվականից մինչև 2008 թվականը խաղացել է «Մոսկվա» ակումբում։ 2009 թվականի հունվարի 21-ին հայտնի է դարձել, որ Կուզմինը պայմանագիր է կնքել Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբի հետ 3 տարի ժամկետով։ 2010 թվականի օգոստոսի 7-ին ընդգրկվել է «Ռուբինի» հայտացուցակում, և նրան հատկացվել է երկրորդ համարը։ Թիմում իր նորամուտը կատարել է 2010 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ «Թերեք» ակումբի դեմ խաղում անցկացնելով 90 րոպե (1:1)։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 28-ին խփել է իր առաջին գոլը «Ռուբինի» կազմում՝ գրավելով Մախաչկալայի «Անժի» ակումբի դարպասը։ 2013 թվականի մարտի 30-ին երկարաձգել է «Ռուբինի» հետ պայմանագրի ժամկետը մինչև 2016 թվականի մայիսի 31-ը։ 2017 թվականի հուլիսի 14-ին կրկին երկարաձգել է ակումբի հետ պայմանագրի ժամկետը։ 2018 թվականի մայիսի 24-ին հեռացել է թիմից։ Օգոստոսի 11-ին հայտարարել է կարիերան ավարտելու մասին։

## Կարիերան հավաքականում
Ռուսաստանի օլիմպիական հավաքականի կազմում Օլեգ Կուզմինն անցկացրել է 8 խաղ։ 2006 թվականի օգոստոսին Լատվիայի դեմ խաղից առաջ հրավիրվել է Ռուսաստանի ազգային հավաքական, բայց խաղադաշտ դուրս չի եկել։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 12-ին հրավիրվել է Ռուսաստանի ազգային հավաքական՝ մասնակցելու Ադրբեջանի դեմ խաղին, բայց նորից խաղադաշտ դուրս չի եկել։

2015 թվականի օգոստոսի 21-ին հրավիրվել է Ռուսաստանի հավաքական՝ մասնակցելու Շվեդիայի և Լիխտենշտայնի դեմ խաղերին։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին առաջին անգամ խաղացել է հավաքականի կազմում՝ դուրս գալով փոխարինման 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլի G խմբի՝ Շվեդիայի հավաքականի դեմ խաղում (1:0), և դարձել է տարիքով ամենամեծ ֆուտբոլիստը, որ կատարել է նորամուտը հավաքականում (34 տարեկան)։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 12-ին նույնպես 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլի շրջանակներում անցկացված Չեռնոգորիայի հավաքականի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը Ռուսաստանի հավաքականում։

## Ձեռքբերումներ
*Ռուսաստանի գավաթի դափնեկիր – 2011/12
*Ռուսաստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր – 2012
* Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից – 2006/07
*Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2010

## Ելույթների վիճակագրություն

## Խաղերը հավաքականում

**Ընդհանուր՝ 5 խաղ / 1 գոլ, 4 հաղթանակ, 0 ոչ-ոքի, 1 պարտություն**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Կազանի «Ռուբին» ակումբի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Օպտիկական սկավառակների ռեգիոնալ կոդավորում

**Պաշտպանության ռեգիոնալ կոդ** (, *RPC*), օպտիկական սկավառակների կոդվարում ըստ դրանց տարածման ռեգիոնների։ Օգտագործվում է սկավառակների վաճառքի մակարդակի կարգավորման և պատճենումից պաշտպանելու համար։

Կինոստուդիաները հետաքրքրված են տարբեր վիդեոկրիչների վրա (DVD, HD DVD, Blu-Ray, UMD) տարբեր երկրներում թողարկված իրենց ֆիլմերի տարածման վերահսկողության հարցում։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ֆիլմի մեծ էկրան բարձրանալու ամսաթիվը և մեծ կինովարձույթ դուրս գալու ամսաթիվը տարբեր երկրներում տարբեր է։ Ընդունված է համարվել, որ վիդեովարձույթ ֆիլմը պետք է դուրս գա կինոթատրոնում պրեմիերայից հետո։ Բայց ֆիլմը, որն արդեն վիդեովարձույթ է դուրս եկել Եվրոպայում, կարող է նոր է ցուցադրվում ԱՄՆ կինոթատրոններում, ինչը կանոնի խախտում է։

Ռեգիոնալ կոդը սահմանափակում է  և անհարմարություններ է պատճառում ճամփորդողներին և տեղափոխվողներին։ 2009 թվականին Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունը չկարողացավ դիտել ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի նվիրած DVD ֆիլմերը, քանի որ ԱՄՆ և Մեծ Բրիտանիան տեղաբաշխված են տարբեր ռեգիոններում։

## Պաշտպանության հանում
Ռեգիոնալ պաշտպանությունն առաջինը խարխլվեց DVD սկավառակների մոտ. 1999 թվականին շուկայում հայտնվեցին «բազմազոնային» նվագարկիչներ, որոնք թույլ էին տալիս փոփոխել զոնայի համարն ունի անսահման քանակով։ Այժմ գոյություն ունեն մի շարք ծրագրեր, որոնք թույլ են տալիս հեշտությամբ ստեղծել սկավառակի պատճեն առանց ռեգիոնալ սահմանափակման։ Blu-ray սկավառակների պաշտպանությունը հնարավոր եղավ շրջանցել 2008 թվականին

Որոշ DVD-նվագարկիչներ, հիմնականում չինական արտադրության, ընդհանրապես չունեն ոչ մի պաշտպանություն և նվագարկում են ցանկացած DVD-վիդեո սկավառակներ ցանկացած երկրում։

## Տես նաև
* DVD
* HD DVD
* Blu-Ray
* UMD

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրաքննություն
Կատեգորիա:Ինֆորմացիոն կրիչներ
Կատեգորիա:Հեղինակային իրավունք
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Օպտիկական սկավառակներ
Ռույ

**Ռույ**, լեռ Արևմտյան Բուլղարիայում և Հարավարևելյան Սերբիայում` Կրայիշտե պատմաաշխարհագրական մարզում։ Ռույ-Վերիլա լեռնաշղթայի մասն է։ Հյուսիսից սամհանափակում է Տրինյան գոգահովիտը։ Վասիլ Միկովի համաձայն՝ լեռան անվանումը ծագում է դրախտածառի լատինական անվանումից (*Rhus cotinus*), որը լայն տարածված էր այդ տեղերում։

Լեռը տեղակայված է Ռույ-Վերիլա լեռնաշղթայի ամենարևմտյան հատվածում՝ Սերբիայի հետ սահմանին։ Հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք նրա երկրարությունը կազմում է մոտավորապես 12 կմ, իսկ լայնությունը՝ մինչև 10 կմ։ Ընդհանուր առմամբ՝ լեռան մակերեսը կազմում է մոտավորապես 86 կմ2։ Հյուսիս-արևելքում, արևելքում և հարավ-արևելքում այն հասնում է մինչև Երմա գետի հովիտ, իսկ հարավում նրա սուր լանջերը իջնում են Տրինյան գոգահովիտ։ Հյուսիսում Սերբիայում նա տարածվում է մինչև Բլատանիցա գետի հովիտ (Երմա գետի ձախ վտակ), իսկ հարավում 1243 մ բարձրության վրա թամբով կապված է Միլոսլավսկա լեռնաշղթայի հետ։

Ռույը բլոկային տեսակի տիպիկ լեռ է՝ բեկումներից առաջացած սուր լանջերով սահմանափակված։ Լեռան հարթ գագաթը տեղակայված է 1600-1700 մ բարձրության վրա։ Ամենաբարձր կետը հարավային հատվածում գտնվող Ռույ համանուն գագաթն է (1705,6 մ)՝ բուլղար-սերբական սահմանին։

Ռույը կազմված է պրոտերոզոյյան գնեյսներից, թերթաքարերից և ամֆիբոլիտներից, ինչպես նաև պալեոզոյյան գրանիտներից և գրանոդիորիտներից։ Կան անագե-երկաթաքարի և պղնձաքարի հանքավայրեր։ Հողերը գորշ և անտառային բաց շագանակագույն են։ Բուսականությունը ներկայացված է լայնատերև անտառներով՝ հաճարենի, կաղնի, բոխի, իսկ գագաթին կան ընդարձակ մարգագետիններ։

Լեռան հարավային ստորոտին, բուլղարական տարածքում տեղակայված են Տրան քաղաքը և 3 գյուղ՝ Զաբել, Զելենիգրադ և Տուրոկովցի։ Լեռան հյուսիսային լանջին, բուլղարական տարածքում տեղակայված են 3 գյուղ՝ Վուչի Դել, Ռակիտա և Յասենով դել։

Լեռան հարավային ստորոտին անցնում է № 63 երկրորդ կարգի յոթ կիլոմետրանոց ճանապարհ՝ Պերնիկ - Բրեզնիկ - Տրան - Ստրեզիմիրովցի։

Ռույի գագաթի մոտակայքում կառուցված է Ռույ տնակը, իսկ Երմի գետի փախ ափին, Լոմնիցա գյուղի մոտակայքում, գտնվում է Տրանի վանքը։ Լեռան արևելյան մասում գտնվում է գեղատեսիլ Տրանի կիրճը, որում հոսում է Երմա գետը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мичев, Н и Ц. Михайлов, И. Вапцаров и Св. Кираджиев, Географски речник на България, София 1980 г., стр. 418. http://alba-books.com/alba-books/index.php?route=product/product&product_id=7581 
* Николов, В., Йорданова, М. Планините в България, София, 1997, стр.80-83.

## Արտաքին հղումներ
* Peakbagger.com

Կատեգորիա:Բուլղարիայի լեռներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լեռներ
Կատեգորիա:Պերնիկի մարզ
Կատեգորիա:Սերբիայի լեռներ
Ռուսաստանի յոթ հրաշալիքները

**Ռուսաստանի  յոթ  հրաշալիքներ**, նախագիծ, որի նպատակը Ռուսաստանի յոթ հրաշալիքների որոնումն էր։ Մրցույթը կազմակերպվեց «Տեղեկագիր»  («Իզվեստիա») թերթի, «Ռուսաստան» («Ռոսսիա») հեռուստաալիքի և «Փարոս» («Մայակ») ռադիոկայանի կողմից։ «Երկրի  յոթ  հրաշալիքների» ընտրությունը տեղի ունեցավ հաղորդագրության և համացանցի  միջոցով։

Մրցույթը տեղի է ունեցել երեք  փուլով։ Առաջին փուլում (2007 թվականի  հոկտեմբերի 1-ից 2008 թվականի փետրվարի 1-ը) եղավ տարբերակների  ընդունում և դրանց հիման վրա քվեարկություն։ Արդյունքում Ռուսաստանի 7 դաշնային շրջաններից ընտրվեցին 49 հրաշալիք (7-ական հրաշալիք  ամեն մի դաշնային շրջանից)։ 2008 թվականի փետրվարի 1-ից մայիսի 1-ը կայացավ երկրորդ փուլը, որի արդյունքում ընտրվեցին մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլ անցնող 14 մասնակից։ Մայիսի  1-ից հունիսի 10 կայացավ եզրափակիչ փուլը, որտեղ գաղտնի քվեարկությամբ ընտրվեցին  Ռուսաստանի յոթ հրաշալիքները։ 2008 թվականի հունիսի 12-ին՝  Ռուսաստանի օրը, Կարմիր հրապարակում հայտարարվեցին մրցույթի հաղթողների անունները։

2007 թվականի մայիսի 30-ին Ռուսաստանի Տուրիստական արդյունաբերության միությունը պետերբուրգյան «Համաշխարհային հետախուզիչ»  ամսագրի հետ համատեղ հայտարարեց համանման բաժնետոմս-«Ռուսաստանի յոթ հրաշալիքներ»։ «Համաշխարհային հետախուզիչ» ամսագրի կողմից քվեարկության առաջադրվեցին 100 տեսարժան  վայր (ամսագիրը հավաքեց համապատասխան առաջարկներ ամսագրի ընթերցողների կողմից, իսկ վերջնական ցուցակը վստահվեց փորձագիտական խորհրդին)։ Առաջին փուլի շրջանակներում ստացվել և մշակվել է ավելի քան 20 հազար ձայն։ Նրանց հաշվարկի արդյունքում 2007 թվականի հուլիսի 7-ին որոշվեցին 21 առաջատարները։ Կայացավ 2-րդ փուլը ևս։ Միջանկյալ քվեարկության արդյունքները հայտարարվում  էին յուրաքանչյուր ամսվա յոթին, իսկ  «Ռուսաստանի  յոթ  հրաշալիքների» վերջնական  ցուցակը  հրապարակվեց  2008 թվականի հուլիսի 7-ին։

## Տես նաև
* Ռուսաստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
* Աշխարհի յոթ հրաշալիքներ
* Աշխարհի նոր յոթ հրաշալիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի 7 հրաշալիքները (լուսանկարներ) 
* Հետաքրքիր  փաստեր  էլբրուսի մասին 

Կատեգորիա:2008 Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակույթ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տեսարժան վայրեր ըստ քաղաքի
Ռադհա Պաուդել

**Ռադհա Պաուդել** (, ), սոցիալական ակտիվիստ։ Նրա հիմնական նպատակներն են աջակցել Նեպալի աղքատ շրջաններին` առողջապահական ծառայություններ ու հումանիտար օգնություն կազմակերպելով։ Պայքարում է խտրականության, հատկապես կանանց դեմ խտրականության դեմ։ Նա ոչ միայն դեմ է Չհաուպադի ավանդույթի կիրառմանը, այլև այն բոլոր սոցիալական սովորույթներին, որոնք սահմանափակում են կանանց գործողությունները դաշտանի ընթացքում։

Մասնագիտության բուժքույր է, մասնագիտացված է անեսթեզիոլոգիայում։ Նեպալի Թրիբհուվան համալսարանում բուժքույրի բակալավրի աստիճան է ստացել Հանրային առողջության ոլորտում (2000), մագիստրոսի աստիճան` Առողջության կրթության (2001) և սոցիոլոգիայի (2003) ոլորտներում։ Բհարապտուր հիվանդանոցում աշխատելուց հետո 2001 թվականին աշխատանք է ստացել Ջումլա քաղաքում, որտեղ ապրում և աշխատում էր նրա հայրը։ Տարածքը կտրված էր և զարգացման կարիք ուներ։ նա սկսել է ապահով մայրության ծրագիր իրականացնել։ Սակայն 2002 թվականին այն խստորեն ճնշվել է մաոկական հարձակման արդյունքում, և Ռադհան հազիվ է փրկվել In 2010 she got a Master in Development Management from Asian Institute of Management (AIM), Manila, Philippines.:

Նա Action Works Nepal-ի հիմնադիրն է և դրա նախագահն է եղել 2010-2015 թվականներին։ Action Works Nepal-ը նպատակ ունի նորարարական հումանիտար, կրթական, մասնագիտական զարգացման ծրագրերով բարելավել կենսապայմանները համայնքներում։

2012 թվականին արժանացել է N-Peace մրցանակի։

2014 թվականին արժանացել է Մադան գրական մրցանակի` իր «Խալանգամա Համալա» գրքի համար։ Նա պարգևատրվել է 200.000 նեպալական ռուպիով և դարձել է երրորդ կինը Փարիջատից ու Ջհամակ Կումարի Ղիմիրեից հետո, որն արժանացել է այդ մրցանակին։ Գիրքը թարգմանվել է անգլերեն և 2016 թվականին տպագրվել է «Ջումլա. բուժքրոջ պատմությունը» վերնագրով։

2016 թվականին հիմնել է Ռադհա Պաուդել հիմնադրամը։ Կազմակերպության ուշադրության կենտրոնում են գյուղական համայնքներում կատարվող փոփոխությունները, այն դեմ է արտահայտվում կանանց հանդեպ խտրականություններին ու բռնություններին։ Այն նաև պաշտպանում է կանանց քաղաքացիական իրավունքներն ու արշավներ է իրականացնում մանկամուսնությունների դեմ։

## Ծանոթագրություններ
Հաջիբաբա Հուսեյնով

**Հաջիբաբա Հուսեյնալի օղլի Հուսեյնով** (, ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1990);

## Կենսագրություն
Հաջիբաբա Հուսեյնովը ծնվել է 1919 թվականի մարտի 19-ին Բաքվում։ Նրա հայրը նավաստի էր։ Նա սկսեց երգել մուղամը վաղ տարիքից։ 1938 թվականին նա հանդիպեց խանենդե Զուլֆու Ադիգոզալովին։ 1941 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմի բռնկումով, երիտասարդ Հաջիբաբան դադար տվեց մուղամ երգել։ 1945 թվականին պատերազմն ավարտվելուց հետո Սառա Ղադիմովան նրան ծանոթացրեց Ահմեդ Բաքիխանովի հետ։ Ահմեդ Բաքիխանովը այդ ժամանակվա հայտնի թառահար էր։ Ահմեդ Բաքիխանովը երիտասարդ Հաջիբաբային հրավիրում է աշխատել սեփական համույթում։ Հաջիբաբան երեք տարի աշխատել է այս համույթում։

1963 թվականին Ահմեդ Բաքիխանովը Հաջիբաբա Հուսեյնովին հրավիրեց մուղամ դասավանդելու Ադրբեջանի երաժշտական պետական դպրոցում։ Հաջիբաբա Հուսեյնովը նույն դպրոցում դասավանդում էր 30 տարի, մինչև կյանքի վերջը։ Մահացել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Բաքվում։

Հաջիբաբա Հուսեյնովի երգացանկում  հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Սեգյահ», «Արազբարի», «Ղաթար», «Ղարաբաղի շիքյաստա», «Շուռ» մուղամները և այլ մուղամները։

## Կոչումներ և Պարգևներ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1989),
* Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1990);

## Աղբյուրներ
* (2012) Энциклопедия Азербайджанского Мугама. Б: Şərq-Qərb, 97.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Ելենա Օշանինա

**Ելենա Նիկոլաևնա Օշանինա** (, ), ռուս հեղափոխական-նարոդնիկ, էսեռների կուսակցության անդամ։

Հայտնի ռուս հեղափոխական Մարիա Նիկոլաևնա Օլովեննիկովայի (Օշանինա) դուստրը, ռուս հեղափոխականներ Նատալիա և Ելիզավետա Օլովեննիկովաների զարմուհին։

## Կենսագրություն
Հին ազնվականական տոհմի ներկայացուցիչ, Օռլովի վերահսկիչ պալատի չինովնիկ Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Օշանինի և օռլովյան հարուստ կալվածատիրոջ դուստր Մարիա Նիկոլաևնայի (օրիորդական՝ Օլովեննիկովա) ընտանիքի միակ երեխան էր։ Նարոդնիկական գաղափարներով տարված մայրը 1875 թվականին մեկնեց Սանկտ Պետերբուրգ, իսկ ընտանիքի հայրը մահացավ 1878 թվականի գարնանը, երբ աղջիկը չորս տարեկան էր։ Աղջկա դաստիարակությամբ զբաղվեց տատիկը՝ Լյուբով Դանիլովնա Օլովեննիկովան։

Օռլովի գիմնազիան ավարտելուց հետո 4 տարի աշխատեց ուսուցչուհի։ Սարատովում ընդունվեց բուժակության դասընթացներ։ 1899 թվականին նա մասնակցում էր ուսանողների հեղափոխական խմբակներին, պահում և տարածում էր արգելված գրականություն, տպում էր թռուցիկներ։ 1902 թվականի  մայիսի 5-ին Սարատովում անցկացվող քաղաքական ցույցերին մասնակցելու համար Սարատովի դատական պալատի որոշմամբ նա աքսորվում է Ենիսեյի նահանգի Մինուսինսկի ուեզդի Ասկիզի տարածաշրջանային վարչություն։

1904 թվականին Ելենա Օշանինային կրկին ձերբակալեցին և ուղարկեցին Մինուսինսկի բանտ, որտեղ մնաց 5 ամիս։ Այնուհետև նա փախավ արտասահման, ապրեց Շվեյցարիայում մինչև 1905 թվականի հունիսը, որից հետո անլեգալ վերադարձավ Ռուսաստան։ Ընդունվեց սոցիալիստ-հեղափոխականների կուսակցություն և աշխատում էր Չեռնիգովի ու Կազանի նահանգներում «Կատյա» և «Աննա» մականուններով։

1906 թվականին Ելենա Օշանինային ձերբակալեցին և պահեցին Կազանի բանտում մեկ տարի՝ մինչև դատավարությունը։ Կազանի դատական պալատը նրան դատապարտեց 4 տարվա ազատազրկման «թափառաշրջիկության» և 2 տարվա ճորտության՝ գյուղացիների շրջանում հակակառավարական քարոզչության համար։ Երբ բացահայտվեց նրա իսկական անունը, Կազանի օկրուգային դատարանը 1909 թվականի մայիսի 13-ին Չիստոպոլում դատապարտեց նրան 3 տարվա տաժանակիր աշխատանքի։ Վերաքննիչ բողոքով Կազանի դատական պալատը չեղյալ հայտարարեց այս պատիժը՝ հաշվի առնելով 1905 թվականի համաներումը և ուժի մեջ թողեց 1907 թվականի վճիռը։ 1909 թվականին ազատ արձակվեց և աշխատում էր որպես բուժակ մինչև 1917 թվականը։  
Եղել է նախկին քաղբանտարկյալների և աքսորյալների ընկերության անդամ, հուշագրությունների հեղինակ է։

## Գրականություն
* Воспоминания «Из тюремных скитаний». — «Каторга и ссылка», 1923. № 6. С.119-136.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ошанина, Елена Николаевна

Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Էսէռներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Սերգեյ Ամիրյան

**Սերգեյ Սուլթանի Ամիրյան** (), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1975):

## Կենսագրություն
Սերգեյ Ամիրյանը ծնվել է 1929 թվականի հունիսի 2-ին, Սյունիքի մարզի Քարաշեն գյուղում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1961-1983 թվականներին եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1983-1993 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի վարիչ։ 1993 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում։

Աշխատությունները վերաբերում են հասարակության սոցիալ-դասակարգային կառուցվածքի փոփոխություններին, զարգացման հարցերին։

Մահացել է 2012 թվականի օգոստոսի 5-ին։

## Երկեր
* Միասնական ճակատով դեպի կոմունիզմ։ Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
* Բանվոր դասակարգի և գյուղացիության անխախտ դաշինքը արդի էտապում։ Երևան, «Հայաստան», 1967։
* Союз рабочего класса и крестьянства на современном этапе (по материалам Арм. ССР): Автореферат ... д-ра ист. наук /571/ / С. С. Амирян, АН Арм. ССР, Ин-т истории. Ереван, Б. и., 1971.
* Փոփոխություններ սովետական հասարակության սոցիալական կառուցվածքում։ Երևան, «Հայաստան», 1973։ 
* Սովետական մարդը։ Երևան, «Հայաստան» 1975 (համահեղինակ)։
* Ռայխի փլուզումից առաջ։ [Վեպ], Երևան, «Հայաստան», 1975 (համահեղինակ)։
* Զարգացած սոցիալիզմի բանվոր դասակարգը։ Երևան, «Հայաստան», 1976։
* Արդի բուրժուական գաղափարախոսության քննադատական ուրվագծեր։ Երևան, «Հայաստան», 1977 (համահեղինակ)։
* Սովետական Հայաստան։ Երևան, «Հայաստան», 1980 (համահեղնակ)։
* Հասարակության սոցիալական կառուցվածքի վերափոխումն ու զարգացումը Հայկական ԽՍՀ-ում։ Երևան, «Հայաստան», 1981։
* Рабочий класс Советской Армении в период развитого социализма. К. С. Худавердян ( рук. авт. кол.), Р. Л. Азизбекян, С. C. Амирян и др., Отв. ред. Г. А. Аветисян, К. С. Худавердян, АН АрмССР. Ин-т истории. Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1982.
* Ամերիկյան իմպերիալիզմի արյունոտ հետքերը։ Ռուս. թարգմ.՝ Վ. Դ. Դարբինյան, Ս. Ս. Ամիրյան, խմբ.՝ Մ. Վ. Արիստակեսյան, Գ. Գ. Դալլաքյան, Երևան, «Հայաստան», 1984։
* Ալեքսանդր Մյասնիկյան։ [Կյաքն ու գործունեությունը], Երևան, «Հայաստան» 1986։
* Հայաստանում սովետական իշխանության ամրապնդման պատմության մի քանի հարցեր։ (1920-1922 թթ.), Երևան, Երևանի համալսարանի հրատ, 1987 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Իլյա Բերեզարկ

**Իլյա Բորիսովիչ Բերեզարկ** (, իսկական ազգանունը՝ *Ռիս* (), ), խորհրդային գրականագետ, լրագրող, թատերագետ և թատերական քննադատ, «Նիչևոկի» գրական խմբի անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է առաջին գիլդիայի վաճառական, «Դոնի Ռոստովի Խացկել եղբայրների և Բեյնուշ Ռիսի ալյուրի արտադրության» համասեփականատեր և Ռոստովի սինագոգի երեց Բեյնուշ (Բորիս Իդելևիչ) Ռիսի ընտանիքում։ Նրա քույրերը՝ Սոֆյան (1884-1964, արվեստաբան) և Սիլվիան, ամուսնացած էին, համապատասխանաբար, գերմանացի սոցիալիստ Կարլ Լիբկնեխտի (1912 թվականից) և մաթեմատիկոս Յան Նիկոլաևիչ Շպիլրեյնի հետ (1910 թվականից)։

Իլյա Բորիսովիչ Ռիսը սովորել է Դոնի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1921 թվականին։ Գրական գործունեությունը սկսել է որպես բանաստեղծ։ 1920–1930-ական թվականներին ակտիվորեն համագործակցել է Դոնի Ռոստովի, Մոսկվայի և Լենինգրադի թերթերի ու ամսագրերի հետ։ Եղել է «Մոլոտ» թերթի մշակութային բաժնի աշխատակից։ Թատերական մամուլում հանդես է եկել ռեժիսոր, դերասան Վսևոլոդ Մեյերխոլդի նորարարությունների քննադատությամբ։

Երկար տարիներ աշխատելով մամուլում և զբաղվելով թատերական քննադատությամբ՝ Բերեզարկը հանդիպել է ռուսական մշակույթի շատ անվանի գործիչների հետ։ Այդ հանդիպումներն ամփոփվել են նրա «Հիշողությունը պատմում է» () հուշագրության մեջ։ Գրքում Բերեզարկը հիշում է, մասնավորապես, Վլադիմիր Մայակովսկուն, Սերգեյ Եսենինին, Իլֆին ու Պետրովին, Անրի Բարբյուսին։

## Գրականություն
* Изощрённая Ида: Стихи. Харьков, 1921.
* Вот (коллективный сборник стихов). Ростов-на-Дону: Всероссийский союз поэтов, Ростовское на Дону отделение, 1921. — 62 с.
* «Гамлет» в Театре имени Ленинградского совета: Опыт анализа спектакля. Л.—М.: Ленинградское отделение Всероссийского театрального общества, 1940. — 132 с.
* «Мещане» М. Горького: Литературная и сценическая история (материалы и исследования). М.—Л.: Всероссийског театральное общество, 1941. — 358 с.,
* 
* 
* *Березарк И. Б.* Память рассказывает. Воспоминания. — Л.: Советский писатель, 1972. — 176 с.
* *Березарк И. Б.* Штрихи и встречи. — Л.: Советский писатель. — 1982. — 264 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* О И. Березарке / ''Слеич Л.'' Хлебников в Ростове-на-Дону
* И. Березарк. Райский уголок. / О доме М. Волошина 
* И. Березарк. Встречи с Хлебниковым

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական քննադատներ
Գազալե Ալիզադե

thumb|Գազալե Ալիզադեի շիրմաքար
**Գազալե Ալիզադե** (, ()), իրանցի գրող և բանաստեղծ։ Գազալե Ալիզադեի մայրը նույնպես եղել է գրող և բանաստեղծ։ Նա երկու անգամ է ամուսնացել. ամուսնու` Բիջան Էլահիի հետ ունեցել են դուստր` Սալմա անունով։ Նա նաև որդեգրել է երկու աղջիկների, որոնք վերապրել են 1961 թվականին Քազվինի երկրաշարժը։

## Կենսագրություն
Գազալե Ալիզադեն դպրոցում խելացի, աշխույժ և ինտրովերտ երեխա էր։ Հումանիտար գիտությունների դիպլոմ է ստացել Մահաստիի ավագ դպրոցում և, միևնույն ժամանակ բուսակեր է դարձել։ Նա քաղաքական գիտությունների բակալավրի աստիճան է ստացել Թեհրանի համալսարանում, այնուհետև մեկնել է Ֆրանսիա` Սորբոնի համալսարանում փիլիսոփայություն և կինո սովորելու։
Նա ի սկզբանե մեկնել էր Փարիզ` պաշտպանելու իր թեկնածուականը Իրավագիտության ոլորտում, բայց փոխել է իր մասնագիտությունը` սկսելով իշկարիզմ ուսումնասիրել և ցանկանում էր դիսերտացիոն աշխատանք գրել Ռումիի մասին, սակայն կիսատ է թողել այն հոր հանկարծակի մահվան պատճառով։

Նա սկսել է իր գրական կարիերան Մեշհեդում պատմվածքներ գրելով։ Ալիզադեի ամենահայտնի աշխատանքը «Էդրիսիսի տունը» վեպն է (): 
Նրա պատմվածքներից են «Խաչմերուկ», «Ամառվանից հետո» և «Կարճ ճանապարհորդությունը», և նրա մյուս վեպերից են «Երկու լանդշաֆտները» և «Թեհրանի գիշերները»։ Ալիզադեի աշխատանքներից մի քանիսն անգլերեն են թարգմանվել Ռոզա Ջամալիի կողմից։

Քաղցկեղով տառապելով` նա երկու անգամ ինքնասպանության փորձ է արել։ Ի վերջո, նա ինքնասպան է եղել 1996 թվականի մայիսին` կախվելով ծառից։ Նրա մարմինը թաղվել է Էմամզադեհ Թահեր գերեզմանատանը։

Նրա կյանքի մասին նկարահանվել է «Գազալե Ալիզադեի դատավարությունը» վավերագրական ֆիլմը։

## Գրքեր
### Վեպեր
**Երկու տեսարան*
**Էդրիսիսի տունը* (երկու հատոր)
**Թեհրանի գիշերը*

### Պատմվածքներ
**Ամառվանից հետո*
**Կարճ ճամփորդություն*

### Այլ
**Հունաստան*
**Տան երազն ու կործանված մղձավանջը*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* نشریه الکترونیکی سه پنج (صدای مستقل ادبیات ایران)انتشار صدای غزاله علیزاده 
* دانشجویان «محاکات غزاله علیزاده» و «نقل‌گرد آفرید» را می‌بینند 
* فیلم زندگی «غزاله علیزاده»اردیبهشت ماه آماده نمایش می‌شود. خبرگزاری کتاب ایران 
* مستند "غزاله علیزاده" کلید می‌خورد 
* نگاهی کوتاه به رمان شبهای تهران. سایت آفتاب 
* «"محاکات غزاله علیزاده" اجازه حضور نیافت»
* فیلم زندگی "غزاله علیزاده"اردیبهشت آماده نمایش می‌شود. روزنامه آفتاب یزد
* نافه، ویژه غزاله علیزاده 
* ''به یاد غزاله علیزاده''، در سایه روشن کلام 
* 

Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Սուտասանը

«**Սուտասանը**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։

## Պատմություն
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1907 թվականին Թիֆլիսում տպագրված «Լուսաբեր» ամսագրում (1-ին տարի, էջ 57-58)։ 

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Այս հեքիաթի համար Թումանյանն օգտագործել է բազմաթիվ տարբերակներ և ժողովրդական հեքիաթներ, որտեղ առկա է խաբելով միմյանց հետ մրցելու դրվագը։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է 1921 թվականին լույս տեսած «Լուսաբեր» ամսագրից (2-րդ տարի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Ուլիկը

«**Ուլիկը**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։ Առանձին գրքով չի հրատարակվել և ներառված է Հովհաննես Թումանյանի «Ընտիր երկեր» ժողովածուում («Սովետական գրող» հրատարակչություն, Երևան 1978 թվական)։

## Սյուժե
Մի այծ է լինում, ունենում է մի ուլ։ Ուլին ամեն օր թողնում է տանը, ինքը գնում է արոտ անելու։ Արածում է ու կուրծքը լիքը տուն է գալիս։Տուն է գալիս ու մեղմ ձայնով ուլիկին կանչում։ Ուլիկը արագ գնում է ու դուռը բացում, կաթը ուտում։ Այս բոլորը գաղտնի տեսնում է գայլը։ Մի իրիկուն այծից առաջ գալիս է, դուռը զարկում ու կանչում։ Ուլիկը լսում է, լսում ու պատասխանում, որ ինքը չի ճանաչում նրան, դուռը չի բացի, թողնի ու գնա։ Հետո գալիս է մայրը, դուռը ծեծում, ուլիկը բացում է, կաթ խմում ու մորը պատմում եղածը։ Մայր այծը ասում է ինչ լավ է, որ չես բացել, այդ գայլն է եղել, եկել է, որ քեզ ուտի։ Մյուս անգամ էլ որ գա դուռը չբացես։

## Կերպարներ
* Այծ
* Ուլիկ
* Գայլ։

## Պատմություն
Բանաստեղծը այս հեքիաթը գրել է 1907 թվականին (հավանաբար՝ հունիս ամսին)։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1907 թվականին Թիֆլիսում տպագրված «Լուսաբեր» ամսագրում (1-ին տարի, էջ 52-53)։ Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է առանձին հրատարակությունից։

## Ամփոփում
Այս հեքիաթում Հովհաննես Թումանյանը ցանկանում է ցուց տալ, որ պետք չի վստահել անծանոթներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Հակոբ Այնթափլյան

**Հակոբ Գևորգի Այնթափլյան (Յակոբ Գէորգի Այնթապլեան)** (), հայ բժիշկ, սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1978): Եղել է Հայաստանում 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ի երկրաշարժից հետո ԱՄՆ-ում ստեղծված «Հայաստանի օժանդակության Ամերիկայի համագաղութային մարմնի» փոխատենապետ և բժշկական օգնության հանձնախմբի նախագահ։

## Կենսագրություն
Հակոբ Այնթափլյանը ծնվել է 1939 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, Սիրիայի Հալեպ քաղաքում։ 1960 թվականին ավարտել է Հռոմի համալսարանի բժշկագիտության ֆակուլտետը։ 1978-1980 թվականներին եղել է Թեննեսիի նահանգային (ԱՄՆ) համալսարանի սրտաբանության և սիրտանոթագրության ամբիոնի վարիչ։ 1980 թվականին՝ տեղափոխվել է Լոս Անջելես, ստեղծել սեփական կլինիկա։ 1988 և 1989 թվականներին աղետյալներին օգնելու նպատակով եղել է Հայաստանում։

Աշխատանքները վերաբերում են սրտաբանության, սիրտանոթային հիվանդությունների հարցերին։
Հայաստանում 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ի երկրաշարժից հետո ԱՄՆ-ում ստեղծված «Հայաստանի օժանդակության Ամերիկայի համագաղութային մարմնի» փոխատենապետն էր և բժշկական օգնության հանձնախմբի նախագահը։

## Անդամակցություն
* Նյու Յորքի ԳԱ պատվավոր անդամ (1978)

## Երկեր
* Դեպի ակունք։ Բանաստեղծություններ, 1991, տիտղթ. (Յ. Այնթապլեան)։
* Վերադարձ։ Բանաստեղծություններ, Այնթափլյան Հակոբ Գևորգի, Լոս Անճելըս, Նաւասարդ, 1993։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հռոմի Սապիենզա համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բարերարներ
Մեղրատու մեղուներ (ցեղ)

**Մեղրատու մեղուներ**, (), մարդկանց համար մեղուների կարևորագույն ցեղերից մեկը։ Այս ցեղի մեջ է մտնում մեղրատու մեղուն։

## Հնեաբանություն
Մեղրատու մեղուների ծագման կենտրոնը համարվում է հարավ-արևելյան Ասիան, որտեղ հանդիպում են ժամանակակից տեսակները՝ *[[Apis florea]]* և *[[Apis andreniformis]]*-ը։  Ցեղի առաջին գտածոները հայտնաբերված են Կայնոզոյի դարաշրջանի Եվրոպայում։ Նոր աշխարհում այս ցեղի եզակի գտածոն՝ *[[Apis nearctica]]* տեսակը, հայտնաբերվել է ամերիկյան Նևադա նահանգում․ այն ունի 14 մլն տարվա վաղեմություն։ Հայտնաբերված գտածո տեսակներից են՝ *†Apis armbrusteri — †Apis henshawi — †Apis lithohermaea — †Apis longtibia — †Apis miocenica — †Apis nearctica — †Apis petrefacta — †Apis vetusta*.։

## Դասակարգում
Մաղրատու մեղուներ ցեղը *Apini*-ի տրիբի մեջ մտնող միակ ցեղն է։ Մինչև վերջին ժամանակներս հայտնի են 7 տեսակ և 44 ենթատեսակ (Engel, 1999), չնայած պատմական ժամանակներում տարբերակել են 6-11 տեսակ։ Այս խմբին կարելի է ավելացնել ևս 2 տեսակ՝ *Apis breviligula* և *Apis indica*, ինչը հաստատվել է 2010 թվականին (Lo and all., 2010).։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Осычнюк А. З., Панфилов Д. В., Пономарева А. А. *Надсемейство Apoidea.* // Определитель насекомых европейской части СССР. Л., 1978. Т. 3, ч. 1: Перепончатокрылые. С. 279—518.
* Engel, Michael S. (1999): The taxonomy of recent and fossil honey bees (Hymenoptera: Apidae: *Apis*). *Journal of Hymenoptera Research* **8**: 165—196.
* *Kak, Subhash C.* (1991): The Honey Bee Dance Language Controversy. *The Mankind Quarterly* Summer 1991: 357—365. HTML fulltext
* *Lindauer, Martin* (1971): *Communication among social bees*. Harvard University Press.
* *Wilson, Bee* (2004): *The Hive: The Story Of The Honeybee*. John Murray, London, UK. ISBN 0-7195-6598-7

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրական մեղուներ
Դաֆնի (Ատտիկա)

**Դաֆնի** (), քաղաք Հունաստանում, հարավային արվարձան Աթենքում։ Գտնվում է Աթենքի կենտրոնից՝ Օմոնիասի հրապարակից, 4 կմ հարավ և 19 կմ արևմուտք Իմիտոսի ստորոտում գտնվող Էլեֆտերիոս Վենիզելոս միջազգային օդանավակայանից։ Մտնում է Ատտիկայի պերիֆերիայի կազմի մեջ գտնվող Կենտրոնական Աթենքի ծայրամասային միավորի Դաֆնի-Իմիտոս համայնքի (դիմա) մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 22 913 մարդ։ Մակերեսը 1 375 կմ² է։

Դաֆնիով է անցնում Վուլիագմենիս պողոտան։ Այստեղ է գտնվում Դաֆնի աթենական մետրոպոլիտենի երկրորդ գծի կայարանը։

Մինչև 1951 թվականի մարտը կոչվել է Կացիպոդի ():

Ժամանակակից անունը գալիս է ՝ դափնի բառից, որը Ապոլլոն Դափնեֆորայի (՝ դափնեկիր, դափնով պսակված) խորհրդանիշն է։ Համաձայն առասպելի՝ հավերժահարս Դափնեն, հետապնդվելով իրեն սիրահարված Ապոլլոնի կողմից, վերածվում է դափնու, իսկ Ապոլլոնը սկսում է կրել դափնեպսակ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ