open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում

**Դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում**, կերպարվեստի ժանր, որը պատկերում է դիցաբանական սյուժեներ` տեսարաններ էպոսից, առասպելներից, հեքիաթներից, լեգենդներից։ դիցաբանություն, միֆոլոգիա, -ասք, ավանդազրույց, և -խոսք, ուսմունք բառերից, բանահյուսական ավանդազրույցներ, որոնց մեջ շատ պատկերավոր արտացոլված են Հին աշխարհի ստեղծման, բնության երևույթների և մարդկանց կյանքի մասին հին ժողովուրդների պատկերացումները։ Համաշխարհային մշակույթում նշանակալի դեր ունեցան հին հույների առասպելները։ Դիցաբանական ժանրը ձևավորվել է Վերածննդի դարաշրջանում, երբ հնագույն լեգենդները ամենահարուստ սյուժեներն են տվել Սանդրո Բոտիչելլի, Անդրեա Մանտենյայի, Ջորջոնեի նկարներին, Ռաֆայել Սանտիի ֆրեսկոներին։ 17-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը զգալիորեն ընդլայնվում է դիցաբանական ժանրի նկարների ներկայացումը։ Նրանք հանդիսանում են որպես բարձր գեղարվեստական արժեքներ Նիկոլա Պուսսենի, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի, Դիեգո Վելասկեսի, Ռեմբրանդ վան Ռեյն գեղանկարները, ստեղծում են տոնական տրամադրություն Ֆրանսուա Բուշեի, Ջովաննի Տեպոլոյի ստեղծագործություններում։ 19-րդ դարում դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում հասնում է կատարելության Իվան Մարտոսի քանդակագործությունը, Ժակ Լուի Դավիդի, Դոմինիկ Էնգրի, Լև Իվանովի գեղանկարները։ 20-րդ դարի սիմվոլիկան և ժամանակակից ոճը նոր հետաքրքրություն են առաջացնում դիցաբանական ժանրում Մորիս Դենիի, Միխայիլ Վրուբելի։ Այն վերաիմաստավորվում է Արիստիդ Մայոլի, Էմիլ Անտուան Բուրդելի, Սերգեյ Կոնենկովի քանդակներում, Պաբլո Պիկասսոյի գրաֆիկայում։ Լայնորեն զարգացել է Անտիկ, Վերածննդի, 17-րդ դարի Ֆլամանդական արվեստներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կերպարվեստի ժանրեր
Սիդնի Ռոմ

**Սիդնի Ռոմ** (, , ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականին պլաստմասսայի արտադրության արդյունաբերական կորպորացիայի նախագահի ընտանիքում ԱՄՆ-ի Օգայո նահանգի Ակրոն քաղաքում։ 1970 թվականից ապրում է Իտալիայում։ Որպես երգիչ հայտնի դարձավ կատարելով «Hearts» երգը (հեղինակ Մարտին Բալին, Ամերիկյան Jefferson Airplane խմբի երգացանկից)։ Նա եղել է առաջին կատարողը, բայց ոչ հեղինակը։ Ջեսսի Հիլ Բարիշի ընկեր Բալինը «Hearts»-ը երգը գրել է սոլո ալբոմի համար, որը գրել է երգեր Բալինա խմբի համար։ Սիդնիի համար մեծ էկրանի առաջին դերը եղավ Ֆլիկի դերը բրիտանական Ռեժիսոր «Некоторые девушки» (1969, англ. Some Girls Do) ֆիլմից։
### Անձնական կյանք
1973 թվականին նա ամուսնացել է Էմիլիո Լարիի հետ։
Նա այժմ բնակվում է Հռոմում և ունի երկու երեխա իր երկրորդ ամուսնուց՝ Ռոբերտո Բարնաբեից։

## Ֆիլմագրություն
* *[[Some Girls Do]]* (Ralph Thomas, 1969)
* *[[Sundance and the Kid]]* (Duccio Tessari, 1969)
* *[[So Long Gulliver]]* (1970)
* *[[Man Called Amen]]* (Alfio Caltabiano, 1972)
* *[[What? (film)|What?]]* (Roman Polanski, 1972)
* *[[Otto Schenk]], 1973)
* *Creezy* ([[Pierre Granier-Deferre]], 1974)
* *The Gamecock* (*La Sculacciata*, [[Pasquale Festa Campanile]], 1974)
* *Order to Kill* ([[Josè Gutiérrez Maesso]], 1975)
* *That Lucky Touch* ([[Christopher Miles]], 1975)
* ** ([[René Clément]], 1975)
* *Jochen Richter, 1975)
* *[[The Twist (film)|The Twist]]* (Claude Chabrol, 1976)
* *[[Sex with a Smile]]* (Sergio Martino, 1976)
* *[[Il mostro (1977 film)|Il mostro]]* (Luigi Zampa, 1977)
* *[[Moi, fleur bleue]]* (Éric Le Hung, 1977)
* *[[Formula 1 La febbre della velocità*]] (Speed Fever, Mario Morra 1978)
* *[[Just a Gigolo (1978 film)|Just a Gigolo]]* (*Schöner Gigolo, armer Gigolo*, David Hemmings, 1979)
* *[[The Pumaman]]* (*L'Uomo puma*, Alberto De Martino, 1980)
* *[[Looping (film)|Looping]]* (Walter Bockmayer/ Rolf Buehrmann, 1981)
* *[[Red Bells]]* (Sergei Bondarchuk, 1982)
* *[[Red Bells II]]* (Sergei Bondarchuk, 1983)
* *[[In the Heat of the Night (TV series)|In the Heat of the Night]]* (ep. *Who Was Geli Bendl?*, 1994)
* *[[Padre Pio: Between Heaven and Earth]]* (TV, 2000)
* ** (TV, 2000)
* *[[Saint Rita (film)|Saint Rita]]* (TV, Giorgio Capitani, 2004)
* *[[Callas e Onassis]]* (TV, Giorgio Capitani, 2005)
* *[[The Hideout (film)|The Hideout]]* (2007)
* *[[Il figlio più piccolo]]* (*The Youngest Son*, Pupi Avati, 2010)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կենայ (թերակղզի)

**Կենայ** (անգլ․ Kenai Peninsula), թերակղզի ԱՄՆ-ում Ալյասկայի հարավային ծովափին։ Անունն առաջացել է Կուկի ծովածոցի ռուսական Կենայական ծովածոցի անվանումից։ Թերակղզին ունի 240 կմ երկարություն, արևմուտքում ողողվում է Կուկի ծովածոցով, արևելքում՝ Վիլհելմ Արքայազնի նեղուցով։ Նեղուցի տերիտորիայի մեծ մասը մտնում է Կենայ բորոյի (մարզի) մեջ։ Առաջին անգամ թերակղզին նկարագրվել է ռուս հետազոտող Գերասիմ Ազմայլովի կողմից 1789 թվականին։
Թերակղզու ամբողջ տարածքով՝ հյուսիսից հարավ, անցնում է Կենայ լեռնաշղթան, որը ծածկված է սառցադաշտերով։ Թերակղզու  զգալի մասը գրավում է բնապաշտպանական տարածքները, այդ թվում Կենայի արգելոցը, Կենայ-Ֆյորդսի ազգային պարկը, Չուգաչ ազգային անտառը։
Թերակղզում են գտնվում մի քանի բնակավայրեր, որոնցից ամենամեծը Կենայն է։
Թերակղզում կան նաֆտի, գազի և ածուխի հանքավայրեր, ինչպես նաև զարգացած են այլ արդյունաբերության ճյուղեր։ Կատարվում են կոմերցիոն ձկնորսություն։ Եկամուտի կարևոր աղբյուր թերակղզու բնակիչների համար հանդիսանում է զբոսաշրջությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թերակղզիներ
Սամվել Դարբինյան (այլ կիրառումներ)

**Սամվել Դարբինյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Սամվել Դարբինյան, ՀՀ տեղական ինքնակառավարման համակարգի գործիչ, Վանաձորի քաղաքապետ (1999-2016)։
* Սամվել Դարբինյան, հայ նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ։
Ֆլավի լը Մարտել

**Ֆլավի լը Մարտել** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը Էնան է։ Կոմունայի օկրուգը Սեն Կանտենն է։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1636 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 993 մարդկանցից 703-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 290-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 70,8% է, 1999 թվականին՝ 63,6%)։ 703 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 604-ը (346 տղամարդ, 258 կին), գործազուրկ է եղել 99 մարդ (51 տղամարդ և 48 կին)։ 290 պասիվներից 71   հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 96-ը՝ թոշակառու, 123 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики — Флави-ле-Мартель 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Լիքսուս

250px|մինի|Լիքսուսի ավերակներ
**Լիքսուս** (, փյունիկերեն` հավերժ), հինավուրց քաղաք ատլանտյան ծովափին՝ Մարոկկոյում, տեղակայված Լուկոս գետի աջ ափին, 4 կմ դեպի հյուսիս արևելքում գտնվող Լարաշ նավահանգստի մոտ՝ Մագրիբի առաջին քաղաքներից մեկը։ Լիկուսի ավերակների մոտով անցնում է ավտոճանապարհը՝ կապելով Ռաբաթը և Տանժյորը։ Հիմնվել է փյունիկցիների կողմից մ.թ.ա 8-րդ դարից ոչ ուշ ավելի հինավուրց քաղաքի տեղում, որը հետո բռնի ուժով ենթարկվեց Կարթագենին։ Լիկսուսը փյունիկցիների բնակավայրերի շղթայի մաս էր համարվում, որոնք գտնվում էին Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Կարթագենի անկումից և Մավրիտանիայի Պտղոմեոս արքայի սպանությունից հետո՝ մ.թ.ա 40 թվականին, Լիկուսը մտավ Հռոմեական կայսրության մեջ՝ դառնալով առաջնադիրք հռոմեական նահանգի՝ Մավրիտանիա Տինգիթականի մաս։ Մ.թ.ա 8-րդ դարում Լուկոս գետի գետաբերանը հանգեցրել է այն բանին, որ նավահանգիստը տեղափոխվել է Լարաշ՝ դեպի ափ, և Լիկուսը աստիճանաբար դատարկվել է, բայց կյանքը շարունակվում էր։ Որոշ ժամանակ հետո 8-րդ դարի Մեգրեբի արաբական նվաճման ժամանակ, ինչպես վկայում են պեղումները, հայտնաբերվել է մզկիթ։

1970 Թուր Հեյերդալը այցելել է Լուկսասի ավերակներ, որտեղ խորտակել էր իր «Ռա» նավը։ Ըստ Հեյերդալի վարկածի հենց Լիկսուսից հին փյունիկցիները և եգիպտացիները ծովով դուրս են եկել և հիմնել են մեզոամերիկյան մշակույթը։
Այդ վարկածի մասին է խոսում այն հանգամանքը, որ քաղաքի հիմքերի ստեղծումը համընկնում է հնագույն մեզոամերիկա քաղաքակրթության հիմքեր ստեղծելու տեխնիկային, որտեղ բծախնդրորեն տաշված քարերը միանում են իրար, ինչպես հսկայական խճանկարներ, այնպես, որ բոլոր եզրերը ուղղանկյուն են, նույնիսկ քարերը ունեն 10-12 կողմեր։

## Տնտեսություն
Լիկսուսի քաղաքացիների հիմնական զբաղմունքներից մեկը ձկնորսությունն էր, գարումի արտադրությունը և աղի արդյունահանումը։

## Հնագիտական աշխատանքներ
1948 թվականից 1969 թվականներին բնակավայրի տեղում անդադար արվում էին հնագիտական աշխատանքներ։ Պեղված իրերի մեջ կային մ.թ. տաճարներ, 4-րդ դարի պատեր, շոքեբաղնիքներ, խճանկարներով հատակներ, Կապիտոլիայի ավերակներ։

## Իրավական կարգավիճակը
1995 թվականի հուլիսի 1-ից Լիկսուսը համաշխարհային ժառանգության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակ մտնելու թեկնածու է համարվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «LIXUS — Lonely Roman ruins» 

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կարթագեն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մարոկկոյում
Կատեգորիա:Փյունիկիա
Խալդարյանց տպարան

**«Խալդարյանց կամ Խալդարյան» [[տպարան]]**,  հիմնադրվել է 1780 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում,  Նոր Ջուղայի գրասեր և հարուստ վաճառական Գրիգոր Խոջամալի որդի Խալդարյանցի կողմից։ Ապրելով Լոնդոնում՝ նա մի անգլիացի փորագրիչ վարպետի պատվիրել է հայերեն նոր տեսակի տպագրական տառեր և 1780 թվականին տպագրել է «Դավանութիւն հաւատոյ» գիրքը։ Այնուհետև տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ իր հետ բերելով նաև տառերը։ Այստեղ հիմնել իր սեփական տպարանը՝ ունենալով Ռուսաստանի հայոց հոգևոր առաջնորդ Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանի աջակցությունը, ով խրախուսուել է նրան և խոստացել ամեն կերպ աջակցել ազգանվեր գործին։ Խալդարյանցն առաջինը տպագրել է մի փոքրիկ այբբենարան (1781) և նկատել, որ տառատեսակները քիչ են։ Լոնդոնից հրավիրել է  ծանոթ փորագրիչ վարպետին ու պատվիրել խոշոր տառատեսակներ։

## Տպագրված գրականություն

1785 թվականին այս տպարանում են տպագրվել Շնորհալու «Յիսուս որդին» (նոր հրատարակությունը), 1786 թվականին՝ «Աստուածաղերս» գրքերը։ Նույն տպարանում են տպվել նաև՝

* «Ճաշոց» 
* «Ավետարան» 
* «Ժամագիրք կարճառօտ» 
* «Վէմ գայթակղութեան» գրքերը։

Տպարանատիրոջ` Գրիգոր Խալդարյանցի մահից հետո՝ 1789 թվականին, տպարանը տեղափոխվել է Նոր Նախիջևան` «Տպարան Նորին Բարձր սրբազնության» անվանումով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տպարաններ
Միշել Աուն

**Միշել Նաիմ Աուն** (, Արաբական արտասանությունը։ [miːʃaːl ʕa.uːn]) (), Լիբանանի Նախագահ։ Նա նախագահ է ընտրվել 2016 թ. հոկտեմբերի 31-ին, Լիբանանի խորհրդարանի 46-րդ ընտրական նստաշրջանում։ Այն բանից հետո, երբ նախագահ Միշել Սուլեյմանը, իր լիազորությունների ավարտին, 2014 թվականի մայիսին, հեռացավ նախագահի պաշտոնից, Լիբանանը մնացել էր առանց ղեկավարի, ինչի արդյունքում Լիբանանը հայտնվել էր փակուղում՝ խորհրդարանը հետագա 29 ամիսների ընթացքում, 45 խորհրդարանական նստաշրջաններում անհրաժեշտ քվորում չի ապահովել և չի կարողացել ընտրել հաջորդ նախագահ։ 1984 թվականին Միշել Աուն նշանակվել է Լիբանանյան բանակի գեներալ։ 1988 թ. սեպտեմբերի 22-ից մինչ 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ը,  Աունը զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը։ Հակասական որոշումը բերեց իշխանության համար պայքարող երկու մրցակից կառավարությունների ձևավորման, մեկը ' գեներալ Աունի, մյուսը՝ Սելիմ Հոսի գլխավորությամբ։ 1989 թվականի մարտի 14-ին Աունը "Ազատագրման պատերազմ" հայտարարեց Սիրիական բանակի դեմ։ 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Սիրիական բանակը սպանելով հարյուրավոր զինվորներ և քաղաքացիական անձանց ներխուժեց Աունի հենակետերը ներառյալ Պրեզիդենտական պալատը։ Աունը փախավ Բեյրութի ֆրանսիական դեսպանատուն, հետագայում և ապաստան գտավ Ֆրանսիայում, որտեղ անցկացրեց 15 տարի՝ 1990 թվականից մինչև 2005 թվականը։ Նա Լիբանան վերադարձավ 2005 թվականի մայիսի 7-ին, երկրից սիրիական զորքերի դուրսբերումից տասնմեկ օր հետո։ 2006 թվականին, որպես ազատ հայրենասիրական շարժման ղեկավար, Աունը Հեսբուլահի հետ փոխըմբռնման հուշագիր ստորագրեց, հիմնելով խոշոր դաշինք, որն առ այսօր ուժի մեջ է։ Չնայած Բաշշար ալ-Ասադի հոր՝ Հաֆեզ ալ-Ասադի ռեժիմի հետ ունեցած արյունալի պատմության, Աունը 2009 թ. այցելեց Սիրիա։

Աունը Խորհրդարանի անդամ ընտրվեց, որտեղ նա գլխավորում էր Ազատ հայրենասիրական շարժումը և ավելի ընդարձակ Բարեփոխումների և Փոփոխությունների դաշինքը, որն ուներ  ավելի լայն ներկայացուցչություն (27)՝ երկրորդ խոշոր դաշինքը Լիբանանի խորհրդարանում։ Նախագահական ընտրություններում նա ներկայացրեց իր թեկնածությունը։ Նրա մրցակիցներն էին Սամիր Ջաաջաան, Սուլեյման Ֆրագիհը և Հենրի Հիլուն։ Ընտրվելուց հետո նա երդում տվեց որպես Լիբանանի նախագահ՝ Միշել Սուլեյմանի հաջորդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանի նախագահներ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Սինտագմա

[thumb|250px|Սինտագմա հրապարակը և [Հունաստանի խորհրդարանի շենքը]]
thumb|250px|Սինտագմա հրապարակ

**Սինտագման ** (), կամ **Սահմանադրության հրապարակ**, հրապարակ Աթենքում։ Հրապարակում է գտնվում է թագավորական պալատը, որտեղ ներկայումս տեղակայված է Հունաստանի խորհրդարանը։ Կրում է հունական սահմանադրության անունը, որը առաջարկվել է Հունաստանի թագավոր Օտտոն I-ի կողմից 1843 թվականի սեպտեմբերի 3-ին։

Հրապարակը սահմանակից Գեորգ I թագավորի փողոցին հյուսիսից, Օտտոնի փողոցին հարավից, Ֆիլելիոնի փողոցին՝ արևմուտքում և Ամալիասի պողոտային՝ արևելքում։

Հրապարակը ներառում է երկու կանաչ զոնաներ։ Հրապարակի հենց կենտրոնում կառուցված է շատրվան, որտեղ տեղադրված է Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարանի արձանների կրկնօրինակները, որոնց նվիրել է քաղաքին 19-րդ դարում լորդ Բյութին, ով Օտտոն արքայի պաշտոնական ներկայացուցիչն էր։

Հրապարակի արևելյան հատվածում կանգնած է Թագավորական պալատը, որը ունի մարմարե աստիճաններ։ Այստեղից կարելի է անցում կատարել դեպի Ամալիաս պողոտա։ Յուրաքանչյուր ամը մեկ Անհայտ զինվորի հուշարձանի մոտ տեղի է ունենում էվզոնների պահակության հերթափոխ։ Տոն օրերին և կիրակի օրը պահակախմբի հերթափոխը տեղի է ունենում մեծ հանդիսավորությամբ։ Հերթափոխը տեղի է ունենում զինվորական երաժշտախմբի և ավելի քան 120 էվզոնների մասնակցությամբ։

Սինտագմա հրապարակի մոտ են գտնվում «Grande Bretagne», «Titania» հյուրանոցային համալիրները։

2011—2012 թվականներին Սինտագմա հրապարակը բազմիցս եղել է հույն ցուցարարների հավաքատեղի, ովքեր բողոքում էին հունական տնտեսության վատթար վիճակի դեմ։

## Տրանսպորտ և կապ
Սինտագմա հրապարակը համարվում է հանգույց Աթենքի հասարակական տրանսպորտի համար։ Աթենական տրամվայի և ավտոբուսների միջոցով կարելի է հասնել քաղաքի ցանկացած հատված։

Հրապարակի տարածքում, տեղական իշխանությունների կարգադրությամբ, հասանելի է անվճար ինտերնետ հասանելիություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Площадь Синтгама / / Информационный справочник, посвященный Афинам

Կատեգորիա:Աթենք
Ելենա Պապոյան

**Ելենա Վլադիմիրի Պապոյան** (),  հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1995)։

## Կենսագրություն
Ելենա Պապոյանը ծնվել է 1933 թվականին Թիֆլիսում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1955-1995 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում, 1974 թվականից եղել է ավագ, 1995 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող, 1973-1995 թվականներին՝ գիտական քարտուղար։

Աշխատանքները վերաբերում են ուղեղիկի, գլխուղեղի կեղևի և ուղեղաբնի շարժիչ կորիզների գործունեության նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների, ուղեղիկ-կեղևային համակարգի նեյտրոնային կազմավորման հարցերին։ Ուղեղի հետազոտության (1986 թվականից), Շարժողության ֆիզիոլոգիական ուսումնասիրության (1989 թվականից) միջազգային կազմակերպությունների անդամ։

## Աշխատություններ
* Папоян, Елена Владимировна. Нейронные механизмы мозжечково-корковых взаимоотношений : автореферат дис. ... доктора биологических наук : 03.00.13. - Ереван, 1995. - 50 c.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ նյարդաֆիզիոլոգներ
Սոֆոկլիս Դուսմանիս

**Սոֆոկլիս Դուսմանիս** (, հունվարի 6, 1869, Կորֆու – հունվարի 6, 1952, Աթենք, Հունաստան), հույն ռազմական գործիչ և ծովակալ, ով աչքի է ընկել Բալկանյան պատերազմների ժամանակ։

Այդ տարիներին Սոֆոկլիս Դուսմանիսը Հունաստանի թագավորության ռազմածովային նավատորմի հրամանատարն ու ռազմական նախարարն էր։

## Կենսագրություն
Սոֆոկլիս Դուրմանիսը ծնվել է 1869 թվականի հունվարի 6-ին Հունաստանի Կերկիրա կղզում՝ հայտնի ազնվական ընտանիքում։ Նրա եղբայրը՝ Վիկտոր Դուսմանիսը, եղել է հայտնի գեներալ։

1888 թվականին Սոֆոկլիսը ավարտել է Հունաստանի ռազմածովային ակադեմիան։ Ռազմական նավատորմում և գլխավոր շտաբում իր կարիերան ավարտելուց հետո՝ մինչև Բալկանյան պատերազմների սկիզբը, Սոֆոկլիսը վստահված հրամանատար էր, որին վստահված էր *«Գեորգիոս Ակերոֆ»* իտալական հածանիվը։

Որպես ռազմահրամանատար Սոֆոկլիս Դուսմանիսը դարձավ առավել հայտնի Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ։ Այն բռնկվել է 1912 թվականի հոկտեմբերին։ Հունաստանի դաշնակիցներն էին Բուլղարիան, Սերբիան և Չեռնոգորիան, որոնք միահամուռ կերպով կռվում էին Օսմանյան կայսրության դեմ։

Իր հածանավում նա մասնակցում է Լեմնոսի և Էլլիի ծովային ճակատամարտերին, որտեղ հույները ակնհայտ հաղթանակ են տանում օսմանյան թուրքերի դեմ։ 1915 թվականի հունիսին մեկ այլ զորավար Կունտուրիոտիս Պավլոսի հետ նշանակվել է ռազմածովային նավատորմի հրամանատար։ Հետագայում Կունտուրիոտիս Պավլոսը դառնում է Հունաստանի նախագահ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Սոֆոկլիս Դուսմանիսը հանդես էր գալիս, որպես Կոնստանտինոս թագավորի գլխավոր կողմնակից։ Այս շրջանում նա դարձավ Սալոնիկ քաղաքի եռյակի ծովակալներից մեկը։

Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի վարչապետության տարիներին Կոնստանտինոս թագավորին նվիրվածության համար նրա հեղինակը տարածվում է ողջ երկրով։ Նա որոշ ժամանակով ազատվում է մարտական գործողությունների և ուղարկվում է հանգիստը վայելելու Սանտորինի կղզում։

1920 թվականին Էլեֆթերիոս Վենիզելոսը ազատվում է վարչապետի պաշտոնից և Սոֆոկլիսը վերադառնում է նավատորմ՝ Եգեյան ջոկատի հրամանատարի պաշտոնում։ 1921 թվականի նոյեմբերից մինչև 1922 թվականի հոկտեմբերը եղել է Հունաստանի ռազմածովային ուժերի գլխավոր հրամանատարը։

Իր ռազմական կարիերան ավարտել է 1923 թվականին։ Դրանից հետո նա սկսում է զբաղվել ռազմանավերի վերանորոգմամբ։ 1939 թվականին Սոֆոկլիսը գրել է իր հուշերի մասին հուշագիրք, որտեղ ներկայացրել է իր անցած ճանապարհը ռազմական բնագավառում։ Ծովակալը մահացել է 1952 թվականին Աթենքում։

## Տես նաև
* Հունաստանի թագավորություն
* Հունաստանի զինված ուժեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն ծովակալներ
Կատեգորիա:Կերկիրա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բալկանյան պատերազմների մասնակիցներ
Սուրբ Հակոբեանց տպարան

**Սուրբ Հակոբեանց տպարանը** հիմնադրվել է 1833 թվականին Երուսաղեմում, Գաբրիել Նիկոմիդացիի պատրիարքության օրոք։

## Պատմություն

Զաքարիա պատրիարք Տեր-Պետրոսյանը դեռ իր վարդապետության տարիներից մտադրվել է Երուսաղեմում ստեղծել դպրոց ու տպարան։ Եգիպտոսում նա հայթայթել է տպարանին անհրաժեշտ նյութեր և մի քանի տառերի մայրեր։ Նրա խնդրանքով Պետրոս աղա Հուսուֆյանը գնել էր մի փայտյա մամուլ, կապարե տառեր և նախապես հայթաթված մայրերի ու նյութերի հետ ուղարկել Երուսաղեմ։ 1832 թվականին Զաքարիան Եգիպտոսում ակնցի մահտեսի Ալիքսան Եղիազարյանի օգնությամբ գնել է մի վիմագրական մամուլ և դրանով առաջին անգամ Եգիպտոսում հրատարակել վիմատիպ մի հայտարարարություն։ Այս նախնական պատրաստություններից հետո 1833 թվականին Երուսաղեմի Սուրբ Աթոռի տպարանը լույս է ընծայել 16 էջից բաղկացած առաջին գրքույկը` «Տետրակ աղոթամատոյց», որով սկիզբ է դրվել Երուսաղեմի հայկական տպագրական գործունեությանը։ Սակայն նյութական միջոցների, կարևոր պիտույքների բացակայության պատճառով տպարանի զարգացումը դանդաղ է ընթացել։ Զարգացման ու դրան զուգահեռ վանական վարժարան հիմնելու համար Զաքարիան 1835 թվականին Ադրիանուպոլսեցի Պողոս պատրիարքի նախագահությամբ խորհրդաժողով է գումարել, որտեղ որոշվել է դրամագլուխ հատկացնել նպատակի իրականացման համար (նվիրատվություններ անել)։

## Գործունեություն
Զաքարիայի մահից հետո 1847 թվականին, նրան հաջորդել է Կիրակոս Երուսաղեմացին, ով շարունակել է գործը։ Նա Զմյուռնայից Երուսաղեմ է հրավիրել Տիգրան Հ. Թ. Սավալանյանին` իբրև ուսուցիչ, տպարանի վերակացու և սրբագրիչ։ Նա իր հետ տպարանի կապարե տառերի փոխարեն նորաձույլ ու վայելչատիպ տառեր է բերել Պոլսից։ Նպատակ է ունեցել վերակառուցել տպարանի ու վարժարանի շենքերը։ Սակայն 1850 թվականին Պատրիարքի անակնկալ մահը կիսատ է թողել նրա ազգօգուտ ծրագրերը։ 1871 թվականից սկսած ընդլայնվել է տպարանի գործունեությունը, կառուցվել է ձուլարան, որը գործել է մինչև 1908 թվականը։ Տպագրվել են մի շարք գրքեր հատկապես Եսայի պատրիարքի պաշտոնավարման առաջին տասը տարիներին (1865-1875)։ Տպագրական գրքերի շարքում է նաև «Սիոն» ամսագրի հավաքածուն` 12 հատորով։
Պատերազմի տարիներին Օրմանյան սրբազանի օրոք տպարանը անգործության է մատնվել։ Միայն տասը տարի անց՝ 1925 թվականին, հնարավոր է եղել վերաբացել տպարանը և լույս ընծայել Տ. Եղիշե Դուրյան սրբազանի «Դրվագներ Մանուկ Յիսուսի Կեանքեն» պատկերազարդ հատորը։ 1933 թվականին տպարանն իր հարյուրամյակի շեմին ունեցել է ութսուն տառասեսակ՝ մեծ մասը հայերեն, եղել են նաև արաբական, հունական և եբրայական տառատեսակներ։
«Սուրբ Հակոբեանց» տպարանը միշտ ունեցել է իր մեկենասները, ովքեր իրենց նվերներով, կտակով կամ գրքերի տպագրության ծախսերը հոգալով՝ սատարել են տպարանի գործունեությանը։

## Գրական աշխատություններ
* «Մաշտոց կանոնեալ Մկրտութեան» (1843)
* «Պատմություն Յովհաննու Կաթողիկոսին» Ա., (1843)
* Ներսես Լամբրոնացիի «Խորհրդածություն Սուրբ Պատարագին» (1842) և այլն։

## Աղբյուրներ
# http://greenstone.flib.sci.am/gsdl/collect/publishe/index/assoc/HASH57e4.dir/S._HAKOBYANC.pdf
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Կատեգորիա:Իսրայելի հայկական տպարաններ
Սամվել Գաբրիելյան

**Սամվել Գուրգենի Գաբրիելյան** (), հայ նկարիչ։ Արցախի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (2011)։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1983)։

## Կենսագրություն
Սամվել Գաբրիելյանը ծնվել է 1951 թվականին Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Սզնեք գյուղում։ 1969-1973 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի, 1973-1979 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գեղանկարի բաժնում։ Մասնակցել է բազմաթիվ հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների։ Ստեղծել է կոմպոզիցիաներ, խորհրդանշական ֆիգուրներ։ 1993 թվականից բազմաթիվ խմբային և անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Անգլիայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, Հունաստանում, Կիպրոսում, Ֆինլանդիայում, Եգիպտոսում, Լիբանանում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Բրազիլիայում և այլ երկրներում։ 2007 թվականից եղել է Արցախի Հանրապետությանում գործող «ԳԱՄ-արտ» Արցախի նկարիչների միջազգային միության հիմնադիրներից ու նախագահը։ Դասավանդել է Շուշիի Գյուրջյանի անվան կիրառական արվեստի ինստիտուտում և Աստղաշենի արվեստի դպրոցում։ Գաբրիելյանի տեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Հայաստանի մշակույթի նախարարության, Հայաստանի նկարիչների միության ֆոնդերում, արտասահմանյան մասնավոր հավաքածուներում։ 2013 թվականին Շուշիում բացված Կերպարվեստի պետական թանգարանի նվիրատուներից է։

## Պարգևներ
* Արցախի Հանրապետության Եղիշեի անվան մրցանակ, 1994
* Արցախի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ, 2011

## Հիշատակ
2016 թվականին Ստեփանակերտի մշակույթի և երիտասարդության պալատում տեղի է ունեցել Սամվել Գաբրիելյանի հիշատակին նվիրված ցուցահանդես։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Ռոզի Հանթինգտոն-Ուայթլի

**Ռոզի Էլիս Հանթինգտոն-Ուայթլի** (Անգլ․ Rosie Alice Huntington-Whiteley, ), բրիտանացի սուպերմոդել, հայտնի է որպես Victoria's Secret-ի հրեշտակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անգլիայի Դևոն կոմսության Պլիմուտ քաղաքում։ Նրա մայրը Ֆիոնան է՝ ֆիթնեսի հրահանգիչ, հայրը՝ Չարլզը, անշարժ գույքի գնահատող է։ Ռոզին ունի փոքր եղբայր՝ Թոբին և փոքր քույր՝ Ֆլորենսը։

Մոդելի աշխատանքը սկսել է 16 տարեկանից։ 2004 թ․ մասնակցել է նորաձևության նյույորքյան ցուցադրությանը։ Այդ տարում լուսանկարվել է Elle girl և Teen Vogue ամսագրերի շապիկների համար։

## Անձնական կյանք
2010 թվականի ապրիլից հանդիպում է Ջեյսոն Սթեթհեմի հետ։ Նրանք նշանվել են 2016 թվականի հունվարի 10-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոզի Հանթինգթոն-Վայթլի Ինստագրամ
* Ռոզի Հանթինգթոն-ՎայթլիՖեյսբուք
* Ռոզի Հանթինգթոն-ՎայթլիԹվիթթեր

Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Բեյնեկեի հազվագյուտ գրքերի և ձեռագրերի գրադարան

**Բեյնեկեի հազվագյուտ գրքերի և ձեռագրերի գրադարան** () Եյլի համալսարանում, հազվագյուտ գրքերի աշխարհի ամենախոշոր հավաքածուներից մեկը։

1960 թվականին Բեյնեկե ընտանիքի միջոցներով սկսվեց «Skidmore, Owings and Merrill» ընկերության ճարտարապետ Գորդոն Բունշաֆթի նախագծած գրադարանի շինարարությունը։

Գրադարանի հավաքածուն հաշվարկվում է մոտ 500 հազար գիրք և մի քանի միլիոն հին ձեռագրեր։

Հավաքածուի առավել հայտնի նմուշներ են Վոյնիչի ձեռագիրը, Գուտենբերգի Աստվածաշունչներից մեկը և Օդյուբոնի «Ամերիկայի թռչունները» գրքի երկու նմուշ։ Բեյնեկեի գրադարանում է պահպանվում պոետ Իոսիֆ Բրոդսկու պահոցի ամերիկյան մասը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Yale-beinecke-library.jpg
Պատկեր:Hewitt-Quad-Beinecke.jpg
Պատկեր:Yale University's Beinecke Rare Book and Manuscript Library.jpg
Պատկեր:Beinecke-gutenburg-bible.jpg| Գուտենբերգի Աստվածաշունչը
Պատկեր:Voynich Manuscript (170).jpg| Վոյնիչի ձեռագիրը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրադարաններ
Կատեգորիա:Համալսարանական գրադարաններ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարան
Էռնստ Ուլրիխ ֆոն Վայցզեկեր

**Էռնստ Ուլրիխ ֆոն Վայցզեկեր** (, 25 հունիսի 1939 թվական, Ցյուրիխ, Շվեյցարիա), գերմանացի գիտնական և քաղաքական գործիչ։

Ծնվել է 1939 թվականի հունիսի 25-ին Ցյուրիխում։ Բժիշկ Կառլ ֆոն Վայցզեկերի որդին է և ԳՖՀ նախկին նախագահ Ռիխարդ ֆոն Վայցզեկերի զարմիկը։

Ֆոն Վայզեկերն իր մանկությունն անցկացրել է Ցյուրիխում և Գյոթինգենում։ 1966 թվականին ավարտել է Համբուրգի համալսարանը ֆիզիկոսի դիպլոմով։ 1968 թվականին Ֆյադբուրգի համալսարանում ստացել է կենսաբանության PhD աստիճան։

Հեղինակել է այնպիսի գրքեր, ինչպիսիք են՝ «Գործոն չորս. ծախսերը՝ կեսը, ներդրումը՝ կրկնակի», «Գործոն հինգ։ Կայուն աճի բանաձև», «Անհատականացման սահմանները»։

Վուպերտալի ինստիտուտի հիմնադիր և նախագահ (1991—2000 թթ.) և Հռոմեական ակումբի անդամ՝ սկսած 2001 թվականից։ 2011 թվականին ընտրվել է Հռոմեական ակումբի համանախագահ։

1966 թվականի սկսած՝ ՁԳՍ-ի անդամ է։ 1998 թվականից մինչև 2005 թվականը եղել է Բունդեսթագի պատգամավոր (Շտուտգարտ-1 շրջանից)։ Ֆոն Վայցզեկերը եղել է Բունդեսթագի շրջակա միջավայրի հարցերով զբաղվող հանձնաժողովի նախագահ։

Ստացել  Տակեդա մրցանակը։ Այժմ գլխավորում է Համաշխարհային բնակչության գերմանական ֆոնդի հատուկ բյուրոն։ 2005 թվականին նշանակվել է Կալիֆորնիական համալսարանի Բրենի էկոլոգիայի և կառավարման դպրոցի դեկան։

## Մրցանակներ
* «Գերմանիայի ֆեդերատիվ հանրապետության առաջ վաստակի համար շքանշան».
* «Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասի առաջ վաստակի համար շքանշան»/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ernst-Ulrich von Weizsäcker  

Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Ցյուրիխից
Թոր Սագեն

**Թոր Սագեն** (, 7 նոյեմբերի, 1980, Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգիացի դերասան, կատակերգու։

## Կենսագրություն
Թոր Սագենն ընտանիքի երկրորդ երեխան է։ Նա ունի ավագ եղբայր (ծնված 1975 թվականին)։ Մանուկ հասակում Սագենների ընտանիքը հաճախ է տեղափոխվել Օսլոյի մի թաղամասից մյուսը։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Թոր Սագենը ուղարկվել էր սովորելու Օսլոյի համալսարան, սակայն հրաժարվել էր` ստանալով Նորվեգիայի հաղորդակցական ընկերությունում խմբագրի օգնական դառնալու առաջարկություն։ Այնուհետև նա դարձել է ռեպորտյոր (լրահաղորդ)։ Թորը սովորել է նաև գովազդի դպրոցում, բայց թողել է այն, երբ առաջարկ է ստացել հանդես գալ որպես ռադիոհաղորդման պրոդյուսեր։ Այժմ Թորն աշխատում է ռադիոհեռուստաընկերությունում։ Հիմնականում կատարում է երգիծական դերեր։

Որպես դերասան խաղացել է «Խիզախ Յուն» (Отважный Ю) (2010) և «Համարյա տղամարդ» (2012) ֆիլմերում։

Հիմա Թոր Սագենն ապրում է Օսլոյում, նա ունի իր տնակը և այգի բլրի վրա։ Ունի «Բիտտի» անունով շնիկ։ Երբեմն Թորը սիրում է ֆուտբոլ խաղալ։ Վարում է Mercedes-Benz ավտոմեքենա։ Հասակը 192 սմ է։ Հետաքրքրություններն են` խոհանոց, հեռուստատեսություն, հանգիստ արևի տակ, ընթերցանություն, խաչբառերի լուծում։ Տառապում է կարճատեսությամբ։ Թոր Սագենը հիանում է Ռուալ Ամուդսենի գործունեությամբ։

2013 թվականի ամռանը Թոր Սագենն ամուսնացել է դերասանուհի Լիվե Նելվիկիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тор Саген на сайте ԿինոՊոիսկ
* Об актёре на сайте «''Plan B''» 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կատակերգուներ
Զեյթունի գրչության կենտրոն

**Զեյթունի գրչության կենտրոն**, հայ մշակույթի կենտրոն, գործել է 16-18-րդ դարերում, հիմնականում Սուրբ Սարգիս և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիներին կից գրչատներում։

## Պատմություն
Մեզ հայտնի առաջին մատյանը Մաշտոց է, որն ընդօրինակել է Գաբրիել դպիրը, 1534 թվականին։ Այս և 16-րդ դարի ընդօրինակված ևս երեք մատյան պահվում են Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 956, 2504, 5956, 9289)։ Դրանցից են Վահան Սարկավագի Սաղմոսարանը (1582), Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք հարցմանցը» (1596)։ Վահան Սարկավագը ընդօրինակել է նաև Շարակնոցներ (1616-1625), Աստվածաշունչ (1634), Գրիգոր Վարդապետը՝ Մաշտոց (1655)։ 17-րդ դարում Հովհաննես Խաչատուր, Եփրեմ, Ստեփանոս գրիչների ընդօրինակած ձեռագրերի մի մասը պահվում է Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 695, 1230, 1252, 2133, 2163, 2475, 3554, 6039, 10374)։

18-րդ դարում գրչության կենտրոնի գործունեությունը թուլացել է։ Հայտնի են Դավիթ և Սահակ գրիչ-ծաղկողները, որոնց ընդօրինակած մատյանները չորսը Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 1030, 2161, 9272, 10227)։

Զեյթունի գրչության կենտրոնում պահպանվել են բացառիկ նշանակություն ունեցող մատյաններ (1256 թվականին Հռոմկլայի գրչատանը Թորոս Ռոսլինի ծաղկած «Զեյթունի Ավետարանը» և այլն)։ Գրչության այս կենտրոնում սերունդների հերթափոխը, գրիչների պատրաստումը համակարգված բնույթ է ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* ԺԷ դարի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ (կազմ․ Վ․ Հակոբյան, Ա․ Հովհաննիսյան), հ․ 1―2, Երևան, 1974―78։

Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ
Վեկտորական պոտենցիալ

**Վեկտորական պոտենցիալը** վեկտորական վերլուծություններում  դա այն վեկտորական դաշտն է, որի rot (ռոտորը) հավասար է տրված վեկտորական դաշտին։ Այն նման է սկալյար պոտենցիալին, որը որոշվում է սկալյար դաշտով(սկալյար դաշտի գրադիենտը հավասար է տրված վեկտորական դաշտին)։ Այսինքն, եթե V վեկտորական դաշտն է, ապա A-ն վեկտորական պոտենցիալն այնպիսինն է, որ՝ \upsilon=\nabla\times\Alpha: Եթե A-ն հանդիսանում է վեկտորական պոտենցիալ V  վեկտորական դաշտի համար, ապա ճիշտ է հետևյալ արտահայտությունը. \nabla*(\nabla\times\Alpha)=0 (ռոտորի դիվերգենցիան հավասար է 0 divrot=0): Վերը նշված արտահայտությունից ստանում ենք.\nabla*v=\nabla*(\nabla\times\Alpha)=0 այսինքն v սոլենոիդային վեկտորական դաշտ է։ Ցանկացած սոլենոիդային վեկտորական դաշտի համար, որոնք բավարարում են տրված պայմաններին, ապա գոյություն ունի նաև վեկտորական պոտենցիալ։

Կատեգորիա:Վեկտորական անալիզ
Կատեգորիա:Պոտենցիալներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կարտեզյան միաբանություն

**Կարտեզյան միաբանություն** (), կաթոլիկ վանական միաբանություն՝ հիմնադրված 1084 թվականին Բրունո Քյոլնեցու կողմից։ Միաբանությունը պաշտոնապես հաստատվել է 1133 թվականին Իննոկենտիոս III-ի կողմից։

## Պատմություն

## Գրականություն
* Bernard Andenmatten: Les chartreux en Suisse (= Helvetia Sacra; Band III/4). Schwabe, Basel 2006, ISBN 3-7965-2228-9 (Gesamtdarstellung über die Schweizer Kartausen).
* Karl Suso Frank: Geschichte des christlichen Mönchtums. 6. Auflage. Primus-Verlag, Darmstadt 2010, ISBN 978-3-89678-687-6.
* David Knowles: Geschichte des christlichen Mönchtums. Benediktiner, Zisterzienser, Kartäuser. Kindler, München 1969, DNB 457241535
* Mönche der Kartause Marienau (Hrsg.): Kartause Marienau. Kunstverlag Josef Fink, Lindenberg 2004, ISBN 3-89870-184-0.
* Hellmut Zschoch: Die Christenheit im Hoch- und Spätmittelalter. Von der Kirchenreform des 11. Jahrhunderts zu den Reformbestrebungen des 15. Jahrhunderts. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2004, ISBN 3-8252-2520-8.

Կատեգորիա:Կաթոլիկ միաբանություններ
Առավոտյան փառքի լիճ

**Առավոտյան փառքի լիճ** (), հիդրոթերմալ հանքավայր, որը գտնվում է ԱՄՆ-ի Ելոուսթուն ազգային պարկում։

## Պտտմություն
Լիճն իր անվանումը ստացել է իր ձևի շնորհիվ 1883 թվականին։ Լիճն այդպես է անվանել ազգային պարկի գլխավոր հսկիչի օգնականի՝ Չարլզ Մակգոուենի կինը՝ լիճը նմանեցնելով պատատուկ ծաղկին, որն ԱՄՆ-ում անվանում են «առավոտյան փառք» կամ «առավոտյան ճաճանչ»։ 1889 թվականից այս անվանումը գործածության մեջ մտավ ծառայողների և պարկի այցելուների կողմից։

## Երկրաբանություն
Լճի ջրի գույնը պայմանավորված է հսկայական քանակի միկրոօրգանիզմների զարգացման հետ։ Լիճը պարբերաբար ժայթքել է որպես գեյզեր տարածաշրջանում սեյսմիկ ակտիվության բարձրացման կամ երկրաշարժերի ժամանակ։ Այժմ լճի վրա առավել մեծ ազդեցություն ունեն մարդածին գործոնները։

Պարկի աշխատակիցները փորձեր են ձեռնարկել գեյզերի արհեստական ժայթքում առաջացնել, հուսալով մաքրել լճի ջուրը։
Լճի կողքին տեղադրվել է տեղեկատվական վահանակ, որը պատմում է լճին հասցված վնասի մասին և ենթադրում է, որ շուտով այն կվերանվանվի՝ կոչվելով «Կորցրած փառք» :

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ելոուսթոուն ազգային պարկ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
ՀԿՀ հայագիտության կենտրոն

**Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի հայագիտության կենտրոն**, Դանա և Դավիդ Դորնսայֆ նամակների, արվեստի և գիտությունների քոլեջի մասնաճյուղ է։ Ինստիտուտի տնօրենը Սալբի Ղազարյանն է։ Հայագիտության կենտրոնը հիմնադրվել է 2005 թվականին։

Հիմնադրման օրվանից ի վեր Հարավային Կալիֆոռնիայի Համալսարանի Հայագիտության կենտրոնը աջակցում է տարաբնույթ ուսումնասիրությունների որոնք փորձում են գտնել նոր սահմանումներ և ուսումնասիրել այն խնդիրները որոնք նորօրյա հայկական իրականության բաղադրիչներն են՝ ցեղասպանությունից մինչև զարգացող Հայաստան և փոփոխվող սփյուռք։ Կենտրոնը խրախոսում է հետազոտություններ, հրատարակություններ և հասարակական գործունեություն միաժամանակ միջազգային քաջալերելով կրթական հաստատությունների և հայկական համայնքների միջև կապերի հաստատումը։

Ինստիտուտը ձգտում է ընդգծել հետևյալ երեք հիմնական ոլորտները՝ ժամանակակից սփյուռք – Գլոբալ հայկական համայնքները, նրանց պատմություններն ու մարտահրավերները; Սփյուռքի մշակութային և արվեստի ներդրումները 21-րդ դարում, Հարավային Կալիֆոռնիայի եզակի համայնքը՝ ծագումը, կազմավորումը, մշակութային բազմազանությունը, քաղաքական և քաղաքացիական ներգրավվածությունը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության նոր սփյուռքը։

Զարգացող Հայաստանը – Պետականության մարտահրավերները, տարածաշրջանային և ներքին քաղաքականությունը; անվտանգության խնդիրները։

Ցեղասպանության հետևանքները – Ցեղասպանության սոցիալական, հոգեբանական, տնտեսական հետևանքները, հիշողության փոխանցումը, հայ-թուրքական ընթացիկ հարաբերությունները, նոր և թաքնված վերապրածները Թուրքիայում, ազդեցությունը վերապրածների նոր սերնդի վրա; հիշողության գեղարվեստական արտահայտությունները։

Հիմնադրումից ի վեր ինստիտուտը ծառայել է որպես դասախոսությունների, գիտաժողովների և միջոցառումների հյուրընկալ վայր, որտեղ ուսումնասիրվել և քննարկվել են հայագիտության հարցերը։

Առաջիկա տասնամյակում Հայագիտության ինստիտուտը Թուրփանջյան հիմնադրամի ժամանակակից հայկական ուսումնասիրությունների ամբիոնի հետ միասին կխրախուսի ուսանողների և գիտնականների մասնակցությունը և համագործակցությունը հայագիտության ընդարձակ բնագավառում, որպեսզի բարձրացնի անցյալի, ներկայի ու ապագայի հայկական փորձառությունների հավաքական գիտակցությունը։

## Ծանոթագրություններ
Հարություն Սամուելյան

**Հարություն Արամի Սամուելյան** (), հայ նկարիչ, գրաֆիկ-դիզայներ։

Օպերային երգիչ Արամ Սամուելյանի որդին։

## Կենսագրություն
Հարություն Սամուելյանը ծնվել է 1947 թվականին Երևանում, օպերային երգիչ Արամ Սամուելյանի ընտանիքում։ Սովորել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում, 1965 թվականին ավարտել է Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 միջնակարգ դպրոցը, 1970 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1969-1983 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտում, 1982 թվականից՝ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու։ 1984-1990 թվականներին եղել է «Մշակույթ» (նախկինում՝ Կուլտուր-լուսավորական աշխատանք) հանդեսի գեղարվեստական խմբագիր, 1992-2004 թվականներին՝ «Նամականիշ» ՓԲԸ-ի գլխավոր նկարիչ։ 2007 թվականից համագործակցում է ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի հետ։ 2013-2015 թվականներին եղել է «Արևավիշապ» գրաֆիկական հումորի միջազգային փառատոնի տնօրենը։

Հեղինակ է Հայաստանի կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված մոտ երեք տասնյակ հուշադրամների, նամականիշերի, փոստային բլոկներ, ՀՀ պետական զինանշանի ժամանակակից գրաֆիկական մեկնության (գեղանկարիչ Ռուբեն Ղևոնդյանի հետ)։

## Մրցանակներ
* ՀՀ առաջին նամականիշի մրցույթի գլխավոր մրցանակ (1992)
* Երևան քաղաքի զինանշանի մրցույթի առաջին մրցանակ (1995 թվական, իրագործված է այլ նախագիծ)
* ՀՀ պետական պարգևների անվանական մրցույթի դրամական խրախուսանք (1995)
* ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդանշանի մրցույթի գլխավոր մրցանակ (2003)
* ՀՀ սոցիալական ապահովության նախարարության և Սոցիալական ծառայութուններ մեկ կանգառում սոցիալական համալիր կենտրոնի խորհրդանշանների մրցույթի գլխավոր մրցանակ (2003)
* «Virtual Silk Highway» միջազգային նախագծի խորհրդանշանի մրցույթի գլխավոր մրցանակ (2003)
* Հայաստանի ոսկերիչների և ադամանդագործների ասոցիացիայի Երևանի ոսկերչական գործարանի Հայոց ցեղասպանության 90-ամյա տարելիցին նվիրված հուշամեդալի նախագծի բաց մրցույթի հաղթող (2004)

## Անդամակցություն
* Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, 1986 
* Հայաստանի դիզայներների միությունների անդամ, 1991 
* Դիզայներների միջազգային ասոցիացիայի անդամ 
* Ֆիլատելիայի և դրամագիտության համահայկական ակադեմիայի լիիրավ անդամ, 2001
* Հայաստանի երգիծանկարիչների ասոցիացիայի անդամ, 2004 
* Հայաստանի տառաստեղծների միավորման անդամ, 2006

## Պատկերասրահ

Personal sign of Haroutiun Samuelian.jpg
AM 10000 dram Au 2007 Shushi a.png
Emblem of the Armenian Centre for Wu shu Studying and Promotion "Ktrichner" (Daredevils).jpg
Emblem of the Central Bank of Armenia.jpg
The emblem of the Hovhannes Sharambeyan Peoples Art Centre in Yerevan.jpg
Symbol of National Library of Armenia, Yerevan, Armenia.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ տառաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գծանկարիչներ
Ադոլֆ Դասլեր

**Ադոլֆ** **(Ադի)** **Դասլեր** (, ), գերմանացի ձեռնարկատեր, *[[Ադիդաս]]* ընկերության հիմնադիր։

## Մանկություն, պատանեկություն, բիզնես
Ծնվել է ոչ հարուստ ընտանիքում։ Մասնագիտությամբ կոշկակար էր, (մասնագիտությունը ժառանգել էր հորից, մայրը լվացարարուհի էր) արդեն առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ադոլֆը հոր՝ Կրիստոֆ Դասլերի օգնությամբ սկսեց արտադրել սպորտային կոշիկներ։ Նրա գործընկերներն էին Ցելեյն եղբայրները, նրանք դարբին էին և ստեղծեցին մարզակոշիկների ներբանների պայտասեպերը։ 1923 թվականին Ադոլֆը իր ֆիրմա հրավիրեց ավագ եղբորը՝ Ռուդոլֆին։
1924 թվականի հուլիսի 1-ին Ռուդոլֆ և Ադոլֆ եղբայրները բացեցին *[[Gebrüder Dassler]]* կոշիկի ֆիրման, որը դարձավ շատ հաջողակ։ Ադոլֆը զբաղվում էր արտադրության հարցերով, Ռուդոլֆը՝ վաճառքով։ Արդեն 1928 թվականի օլիմպիական խաղերի ժամանակ որոշ մարզիկներ հանդես եկան Դասլերի մարզակոշիկներով։ 1933 թվականի մայիսի 1-ին երկու եղբայրները ընդգրկվեցին Նացիոնալ սոցիալիստական գերմանական աշխատանքային կուսակցության մեջ։
Շուտով եղբայրների հարաբերությունները վատացան և 1948 թվականին նրանք բաժանեցին ֆիրման։ Ադոլֆը ստեղծեց Ադիդաս ֆիրման, իսկ Ռուդոլֆը՝ Պումա ընկերությունը։
1978 թվականի օգոստոսի 18-ին Ադոլֆը ունեցավ ուղեղի կաթված և մահացավ սեպտեմբերի 6-ին։

## Անձնական հատկանիշներ
Դասլերը կոմերցիոն հաջողությունները դասեց երկրորդ տեղում։ Առաջին տեղում նրա անզուսպ սերն էր դեպի սպորտը։ Նա շատ ակտիվ մարդ է եղել։ 75 տարեկանում թենիս է խաղացել և լողացել է լողավազանում։ Ֆիրմայի գործերով զբաղվել է մինչև մահ։
Նրա հետաքրքրություններից մեկը եղել է ֆուտբոլային մարզակոշիկների ձևավորումը։ Նրան է պատկանում փոփոխվող պայտասեպերով ֆուտբոլային մարզակոշիկների ստեղծումը։ 1954 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ Դասլերը պատասխանատու էր Գերմանիայի ֆուտբոլի հավաքականի հանդերձանքի համար։

## Հուշարձան
2006 թվականի մայիսին « Ադիդաս» ֆիրմայի հիմնադրի հայրենի Հերցոգենաուրախ (Բավարիա) քաղաքում բացվեց Ադի Դասլերի բրոնզյա հուշարձանը։ Քանդակագործն էր Իոսիֆ Տաբաչնիկը։ Ադի Դասլերը նստած էր իր անունով մարզադաշտի երկրորդ շարքում՝ մարդկանց մեջ։ Էներգիայով լեցուն, կրքոտ, չվհատվող, ուժերով լեցուն, հասարակ կոշկակար, ով դարձավ միլիոնատեր, ձեռքին բռնած է աշխարհը նվաճած ֆուտբոլային մարզակոշիկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Смит, Барбара. Adidas или Puma? Борьба братьев за мировое лидерство. / Пер. с нем. И. Каневской. — М.: ЗАО «Олимп-Бизнес», 2012. — 392 с.: ил. — ISBN 978-5-9693-0198-6.

## Արտաքին հղումներ
* Հոդված Adi Dassler — the man who gave adidas its name adidas.com կայքում
* Статья об Адольфе 'Ади' Дасслере на «peoples.ru»
* Panzerschreck statt Sportschuh 
* Аннотация к документальному телефильму «Duelle — Adidas gegen Puma» 

Կատեգորիա:Գերմանիացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիզայներներ
Կուկի ծովածոց

**Կուկի ծովածոց** ( ) կամ Կենայան ծովածոց, ծովածոց Ալյասկայի հարավային ափերում, Խաղաղ օվկիանոսում։ Ստացել է իր անվանումը Ջեյմս Կուկի պատվին, որը հետազոտել է այն 1778 թվականին։ Բաժանում է Կենայ թերակղզին մայրցամաքից։
Երկարությունը 370 կմ է, լայնությունը՝ 18-ից 111 կմ, խորությունը՝ 22-ից 78 մ։ Ծովածոցի հարավային ափերը բարձր են, խիստ կտրատված, իսկ հյուսիսայինը՝ ցածր։  
Մակընթացությունները տեղի են ունենում օրը երկու անգամ և ջրի բարձրությունը հասնում է մինչև 12 մ։ Մակընթացության արագությունը հասնում է 15 կմ/ժ արագության։ Խորքում այն բաժանվում է երկու թևի՝ Տուրնագեն և Նիք-Արմ։ Ծովածոց են թափվում Սուսիտնա, Մատանուսկա, Կասիլոֆ և Կնիք գետերը։ Ծովածոցի բարձունքին գտնվում է Անքորեջ նավահանգիստը՝ Ալյասկայի ամենաշատ բնակեցված քաղաքը։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* United States, Alaska South Coast, Barren Islands National Ocean Service
* United States, Alaska South Coast, Cook Inlet, Anchor Point to Kalgin Island National Ocean Service

Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծոցեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ծոցեր
Հասմիկ Հասրաթյան

**Հասմիկ Աշոտի Հասրաթյան** (), հայ բժիշկ, ֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (1999)։

Համաճարակաբան, իմունաբան Արփիկ Հասրաթյանի քույրը։

## Կենսագրություն
Հասմիկ Հասրաթյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում։ 1960-1970 թվականներին ավարտել է Երևանի Կամոյի անվան N76 միջնակարգ դպրոցը։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1977-1980 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի ասպիրանտ։

1981 թվականից աշխատում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, 1999 թվականից՝ դեղագիտական ֆակուլտետի դեկան։
Աշխատանքները վերաբերում են հարվանագեղձեր-պարաթհորմոն-կալցիում համակարգին՝ հիպոթալամո-նյարդահիպոֆիզային համակարգի գործունեության մեջ։

Հասմիկ Հասրաթյանը ունի մոտ 70 գիտական աշխատանքներ, հանդիսանում է հայերեն և ռուսերեն լեզուներով ֆիզիոլոգիայի դասագրքերի համահեղինակ, 4 մեթոդական ձեռնարկների համահեղինակ, ունի մենագրություն, իր ղեկավարությամբ պաշտպանվել է թեկնածուական ատենախոսություն։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի ֆիզիոլոգների ընկերության անդամ։
* Ուղեղի հետազոտման միջազգային կազմակերպություն (IBRO) անդամ։

## Պարգևներ
* ԵՊԲՀ «Ոսկե մեդալ» (2000)։
* ԵՊԲՀ-ի շքանշանով (2005)։
* ԵՊԲՀ «Ոսկե մեդալ» (2010)։
* 2010 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության բարձրագույն պարգևով «Ոսկե հուշամեդալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Արծիվ Վասպուրական տպարան

**Արծիվ Վասպուրականի** տպարանը հիմնադրվել է 1858 թվականին Վանում` Մկրտիչ վրդ. Խրիմյանի ջանքերով։

## Պատմություն

Մկրտիչ Խրիմյանը Կ.Պոլսում հիմնած իր տպարանում 1855-1856 թվականներին «Արծուի Վասպուրական» ամսագրի մի քանի համար հրատարակելուց հետո, տպարանի պարագաներով վերադառնում է իր հայրենի քաղաք` Վան, ուր Վարագավանքին կից 1858 թվականին հիմնում է համեստ մի տպարան, որտեղ և շարունակում է հրատարակել վերը նշված պարբերականը։ Հաջորդ տարիներին տպարանում լույս են տեսնում մի քանի գրքույկներ, որոնց թվում է վանեցի գրող Տիգրան Ամիրճանյանի «Ողբերգութիւնքը» (1862 թ.):
Այնուհետև Մկրտիչ Խրիմյանը 1863 թվականին իր տպարանով փոխադրվում է Մուշ։ Այստեղ Գարեգին Սրվանձտյանի խմբագրությամբ տպագրվում է «Արծուիկ Տարօնոյ» պարբերականը (1863-1865 թթ.):

## Գործունեություն

1870 - ական թվականներին այս տպարանը նորից փոխադրվում է Վարագ, որտեղ վերականգնվում է «Արծուի Վասպուրական» ամսագրի հրատարակությունը` Խրիմյանի աշակերտ Մ. Անանյանի խմբագրությամբ։ 1884 թվականին թուրքական իշխանությունները բռնագրավում են տպարանը և Վարագավանքից փոխադրում Վան` թուրքական մի թերթ տպագրելու համար։ Չնայած դրան, հայ տպագրությունը, ընդհատումներով, Վանում շարունակվել է մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Այստեղ տպագրվել են մի քանի պարբերականներ, որոնց թվում է «Վան-Տոսպ» հանդեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
# http://greenstone.flib.sci.am/gsdl/collect/publishe/index/assoc/HASH01b3.dir/ARTIV_VASPURAKANI.pdf

Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի տպարաններ
Դաս տալով տիկին Թինգլին

**Դաս տալով տիկին Թինգլին** (), 1999 թվականի սև հումոր, նկարահանված «Ճիչ» ֆիլմաշարի 3 ֆիլմերի և «Ես գիտեմ, թե ինչ եք արել նախորդ ամռանը» ֆիլմի հեղինակ Քեվին Ուիլիամսոնի կողմից։ Թողարկվել է 1999 թվականի օգոստոսի 20-ին։

## Սյուժե
Լի Էնն Ուոթսոնը միշտ ազնիվ կյանքով է ապրել։ Այժմ՝ ավարտելով քոլեջը, նա երազում է համալսարանի մասին և պետք է դառնա լավագույն շրջանավարտը։ Բայց... այդ ճանապարհին խոչընդոտ է դառնում տիկին Թենգլը՝ պատմության ուսուցչուհին, որը ատում է բոլորին և համարում է, որ իր պարտքն է տանջել իր բոլոր աշակերտներին՝ նրանց նշանակելով ոչ բավարար գնահատականներ։ Նույնիսկ տնօրեն Փոթերը նախընտրում է կապ չհաստատել այս ուսուցչուհու հետ։ Փոխտնօրեն տիկին Գոլդը կարծում է, որ հենց Լի Էնն է արժանի կրթաթոշակի, այլ ոչ թե Թրուդի Թաքերը՝ հարուստ ծնողների դուստրը։ Երբ Լի Էննի գնահատականն ուղղելու բոլոր փորձերը հաջողությամբ չեն ավարտվում, նա իր ընկերների ՝ Լյուկի և Ջո Լիննի հետ հուսահատորեն վճիռ է կայացնում խաղի համար։ Ոչ ոք չէր պատկերացնում, որ նրանց վտանգավոր նախագծի հետևանքները անդառնալի կլինեն։

## Դերերում

## Ստեղծում
Նկարահանումները տեղի են ունեցել 1998 թվականի մայիսի 10-ից հուլիսի 14-ը Լոս Անջելեսում։ Ֆիլմում դպրոցի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2 իսկական դպրոցներում՝ «Culver City High» և «John Burroughs Middle»: Գոյություն ունի հայտի ամերիկյան վեպ-թրիլլեր «Սպանել պարոն Գրիֆինին» () (1978 թվական), որը գրել է Լոիս Դունկանը։ Վեպում պատմվում է դպրոցականների խմբի պատմության մասին, որոնք որոշել են առևանգել անգլերենի ուսուցչուհուն։ Վեպին հիման վրա ֆիլմը նկարահանվեց 1997 թվականին։ Ինչպես նաև Դունկանը հանդիսանում է վեպ-սկզբնաղբյուր «Ես գիտեմ, թե ինչ եք արել նախորդ ամառ»-ի հեղինակը, որի հիման վրա էլ նկարվել է ֆիլմը, որի սցենարի հեղինակը Քեվին Ուիլիամսոնն է։ Սկզբնապես ֆիլմը կոչվում էր «Սպանել միսս Թինգլին» (), բայց 1999 թվականի ապրիլի 20-ի դժբախտ պատահարներից հետո որոշվեց ֆիլմը վերանվանել «Teaching Mrs. Tingle»: Եվրոպական շատ երկրներում պահպանվեց առաջին անվանումը։

## Երաժշտություն
### Սաունդթրեք
# The Stretch Princess — «Sorry»
# Eve 6 — «Tongue Tied»
# Tara MacLean — «If I Fall»
# Sozzi — «'Til I Cry You Out Of Me»
# Kendall Payne — «Wonderland»
# Eman — «I Shut Down»
# Radford — «Fall At Your Feet»
# Bree Sharp — «Show Me»
# Duncan Sheik — «Alibi»
# The Moffatts — «Misery»
# Janis Ian — «At Seventeen»

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Լեոնիդ Կանեգիսեր

**Լեոնիդ Իոակիմովիչ Կանեգիսեր** (  Պետրոգրադ), ռուս բանաստեղծ, համաժողովրդական սոցիալիստների անդամ, Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ուսանող, որպես Մոյիսեյ Ուրիցկու սպանող գնդակահարվել է։

## Կենսագրություն
Կանեգիսերի հայրը՝ Իոակիմ (Ակիմ) Սամուիլովիչ Կանեգիսերը Նիկոլաևի նավաշինության, մետաղամշակման ձուլարանների գործադիր տնօրենը, այնուհետև որպես ինժեներ Պետերբուրգում։ Մայրը՝ Սակեր Ռոզա Լվովնան բժիշկ էր։ Եղբայրը՝ Սերգեյը (1917 թ․ ինքնասպան է եղել Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Օդեսայում), քույրը Ելիզավետան է։ 
Լեոնիդ Կանեգիսերը ծնվել է 1896 թ․ մարտին հայտի ինժեներ-մեխանիկի ընտանիքում, որը Ռուսաստանի խոշորագույն նավաշինության հիմնադիրն է։
Անգամ Պետերբուրգ տեղափոխվելուց հետո ամբողջ ընտանիքը, սովորության համաձայն, ամառը անցկացնում էր Օդեսայում։ Լեոնիդը ավարտեց Գուրեվիչի  գիմնազիան և վերջին նախապատերազմյան շրջանում ընդունվեց պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տնտեսագիտական բաժինը։ Նա չէր թաքցնում իր միասեռականությունը։ Միխայլովսկու հրետանային ուսումնարանի յունկեր։ Հոկտեմբերի 25-ի գիշերը Կանեգիսերը բոլոր կուրսանտների հետ միասին գնաց պաշտպանելու ժամանակավոր կառավարությունը։
## Ուրիցկու սպանությունը
Կանեգիսերը անցավ հակաբոլշևիկների կազմ, որը գլխավորում էր նրա հորեղբոր որդին՝ Մաքսիմիլիան Ֆիլոնենկոն։ Ֆիլոնենկոն ոգևորում էր սերտ կապը Բորիս Սավինկովու հետ, որը և հրամայեց լիկվիդացնել Ուրիցկուն։  
Կանեգիսերը, ըստ իր խոստովանության, որոշել էր վրեժխնդիր լինել Ուրիցկուց իր ընկերոջ՝ սպա Վլադիմիր Պերելցվեյգի մահվան համար, որը գնդակահարվել էր։ Գնդակահարվելուց առաջ նա զանգահարել էր Ուրիցկուն և խոսել նրա հետ հեռախոսով։ Սպանությունը Ռոման Գուլը նկարագրում է հետևյալ կերպ։ 

Ուրիցկին, սպասելով մինչ դռնապանը կբացի վերելակի դուռը, մահացու վիրավորվեց գլխից։ Կաննեգիսերը վազեց դեպի փողոց։ Նրան կործանեց այն, որ նա հանցանքի վայրում մոռացել էր գլխարկը և անգամ չէր թաքցրել ատրճանակը։ Եվ փոխարենը Կաննեգիսերը խառնվի ամբոխի հետ, նստում է հեծանիվը և արագ անհետանում։
Հոկտեմբերին (ստույգ թիվը հայտնի չէ) Կաննեգիսերը գնդակահարվեց։ Քննության ընթացքում ձերբակալվեցին բազմաթիվ անձինք Կաննեգիսերի ընկերական շրջապատից, օրինակ՝ Յուրի Յուրկինը։ Կաննեգիսերի ծնողները հարցաքննությունից հետո մեկնեցին արտասահման և մահացան Վարշավայում։
Այն շարժառիթները, որոնք երիտասարդին դրդել են այդ արարքին, ներկայացնում է գրող Մարկ Ալդանովը իր «Ուրիցկու սպանությունը» երկում։
Սկսնակ բանաստեղծը մտել է Միխայիլ Կուզմինի շրջապատ։ Եղել է երիտասարդ պետրոգրադյան բանաստեղծների կազմում (Րյուրիկ Իվնև, Վլադիմիր Չերնյաևսկի, Կոնստանտին Լյանդաու, Միխայիլ Ստրուվե և ուրիշներ), որոնց հետ սերտ կապված էր Եսենինը 1915 թ․ մարտ-ապրիլին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գնդակահարվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ