6+5 կանոն

**6+5 կանոնը** ՖԻՖԱ- ի կողմից 2008 թվականի մայիսին կայացած հանդիպման ժամանակ ընդունված ասոցիացիայի ֆուտբոլային կանոնի առաջարկ, չնայած այն քննարկվել է 1999 թվականից։ Գաղափարից հրաժարվել են 2010 թվականի հունիսին։ Կանոնը պահանջել է, որ յուրաքանչյուր խաղի սկզբում յուրաքանչյուր ակումբ պետք է դաշտ դուրս բերի առնվազն վեց խաղացող, որոնք իրավունք ունեն խաղալու ակումբի երկրի ազգային թիմում:

## Սահմանում
Յուրաքանչյուր խաղի սկզբում յուրաքանչյուր ակումբ պետք է դաշտ դուրս բերի առնվազն վեց խաղացող, որոնք իրավունք ունեն խաղալու ակումբի երկրի ազգային հավաքականում: Այնուամենայնիվ, չկա որևէ սահմանափակում ակումբի հետ պայմանագրով չհամապատասխանող խաղացողների, ինչպես նաև փոխարինողների համար՝ մարզիչների ոչ սպորտային սահմանափակումներից խուսափելու համար (հնարավոր է 3+8 խաղի վերջում):

## Բացատրություն
Այս կանոնի նպատակն է վերականգնել ֆուտբոլային ակումբների ազգային ինքնությունը, որոնք գնալով ավելի շատ են դիմել իրենց թիմում արտասահմանցի խաղացողներ ներգրավելուն: Նախատեսվել է նաև նվազեցնել մեծ և փոքր ֆուտբոլային ակումբների միջև աճող տարբերությունը։ Կանոնների անվանումը ստացվել է յուրաքանչյուր ակումբի 11 խաղացողներից, որոնք խաղում են խաղադաշտում խաղի սկզբում, ընդ որում, վեց խաղացողներից պահանջվում է համապատասխանել ազգային թիմին, իսկ մնացած հինգ խաղացողները ենթակա չեն այս սահմանափակմանը:

## ՖԻՖԱ-ի Կոնգրեսի կողմից ընդունված բանաձև
ՖԻՖԱ-ի Կոնգրեսը 2008 թվականի մայիսի 29-ին և 30-ին Սիդնեյում կայացած իր նիստում որոշել է

# Լիովին աջակցում է «6+5»-ի նպատակներին, որոնք ամրագրված են վերոնշյալ Կոնգրեսում,

# ՖԻՖԱ-ի և ՈՒԵՖԱ-ի նախագահներից պահանջել շարունակել ուսումնասիրել Եվրոպան, սպորտի աշխարհի՝ ֆուտբոլի հերոսների, ինչպես նաև Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի և միջազգային ֆեդերացիաների հետ միասին՝ օրենքի սահմաններում բոլոր հնարավոր միջոցները ապահովելու համար, որ այս կարևորագույն սպորտը նպատակներին հասնել,

# ՖԻՖԱ-ի նախագահին տալ մանդատ՝ անհրաժեշտության դեպքում նմանատիպ քայլեր ձեռնարկելու մյուս մայրցամաքներում՝ համագործակցելով համապատասխան կոնֆեդերացիայի հետ։

### 6+5-ի նախապատմություն
# Ֆուտբոլի հիմքերը ազգային թիմային և ակումբային ֆուտբոլի ներդաշնակությունն ու հավասարակշռությունն են:

# Ակումբների ազգային ինքնության կորուստը վտանգում է առաջիններին և հանգեցրել է երկրորդների միջև աճող անհավասարության՝ դրանով իսկ մեծացնելով երկուսի միջև ֆինանսական և սպորտային անջրպետը, նվազեցնելով ակումբային մրցաշարերի մրցունակությունը և բարձրացնելով դրանց արդյունքների կանխատեսելիությունը:

# Պաշտպանություն

## երիտասարդ խաղացողների կրթություն և պատրաստում,

## ուսումնական ակումբներ, և

## Ֆուտբոլում ջանքերի և մոտիվացիայի արժեքները, հատկապես երիտասարդ խաղացողների համար, ազգային թիմերը պաշտպանելու և ակումբային ֆուտբոլում մարզական և ֆինանսական հավասարակշռությունը վերականգնելու հիմնարար տարր է:

# Վերջին հարյուրամյակի ընթացքում ֆուտբոլի համընդհանուր զարգացումը չէր շարունակվի, եթե մայրցամաքների, երկրների և ֆուտբոլի գլխավոր հերոսների միջև աճող անհավասարություններ լինեին:

### Օրացույց 6+5
Նպատակը 2010-11 մրցաշրջանի սկզբից սկսած աստիճանական ներդրում ունենալն էր, որպեսզի ակումբներին ժամանակ տրվի մի քանի տարվա ընթացքում իրենց թիմերը հարմարեցնելու համար:

## Իրավական դիրքը Եվրամիությունում
6+5 կանոնը բազմիցս որակվել է որպես անօրինական Եվրոպական միության կողմից և մերժվել է Եվրոպական խորհրդարանի կողմից 2008 թվականի մայիսի 9-ին: Կանոնը խախտում է ինչպես ԵՀ պայմանագրի 48-րդ հոդվածը, այնպես էլ Բոսմանի որոշումը: ՖԻՖԱ-ի նախագահ Զեպ Բլատերը հանդիպել է եվրոպական ֆուտբոլային լիգաների ներկայացուցիչների հետ՝ բացատրելու նոր կանոնը և աջակցություն հավաքելու համար 2008 թվականի հուլիսի 22-ին:

2008 թվականի նոյեմբերի 27-ին և 28-ին Բիարիցում Եվրոպայի սպորտի նախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպման ժամանակ ՖԻՖԱ-ն կրկին աջակցություն էր փնտրում իր առաջարկած կանոնին: Եզրափակիչ հայտարարության մեջ նախարարները ցանկություն են հայտնել «խրախուսել միջազգային ֆեդերացիաների կողմից առաջ քաշված նախաձեռնությունների հետագա քննարկումները՝ խրախուսելու յուրաքանչյուր երկրի պրոֆեսիոնալ ակումբների թիմերին զարգացնել մարզիկների ներկայությունը, որոնք կարող են որակավորվել ազգային հավաքականներում՝ ԵՄ օրենսդրությանը համապատասխան, ամրապնդել պրոֆեսիոնալ սպորտի տարածաշրջանային և ազգային արմատները»:

Մինչ ՖԻՖԱ-ն արտահայտում էր իրենց գոհունակությունը երկխոսության շարունակման վերաբերյալ, ԵՄ հանձնակատարները կրկնել են իրենց տեսակետը, որ «6+5 կանոնը հիմնված է ազգության հողի վրա ուղղակի խտրականության վրա և, հետևաբար, հակասում է ԵՄ իրավունքի հիմնարար սկզբունքներից մեկին»: Դիտորդները եզրակացրեցին, որ ստատուս քվոն չի փոխվել:

Եվրոպական հարցերի անկախ ինստիտուտը (INEA) ՖԻՖԱ-ի կողմից հանձնարարվել էր հետաքննել, թե արդյոք կանոնը օրինական է ԵՄ գործող օրենսդրության համաձայն: 2009 թվականի փետրվարի 26-ին INEA-ն հրապարակել է փորձագիտական եզրակացություն, որում հայտարարվում էր, որ 6+5 կանոնը «կարելի է կիրառվել Եվրոպական համայնքի օրենսդրությանը համապատասխան»:

2010 թվականի հունիսին ՖԻՖԱ-ն հրաժարվել է 6+5 կանոնի ներդրման ծրագրից՝ շարունակական մտավախությունների պատճառով, որ այն կհակասի ԵՄ աշխատանքային օրենսդրությանը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կանոններ