Յակով Ռյումկին

**Յակով Իզրաիլևիչ Ռյումկին** (), խորհրդային ֆոտոթղթակից։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես «Պրավդա» թերթի ռազմական թղթակից։ Հատկապես հայտնի է դարձել Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ իր լուսանկարչական ռեպորտաժների շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Յակով Ռյումկինը ծնվել է 1913 թվականին Խարկովում։ Կարիերան սկսել է որպես կոշիկ մաքրող «Երեկոյան ռադիո» թերթի խմբագրության մոտ։ Տասնհինգ տարեկանում աշխատանք է գտել թերթում որպես սուրհանդակ, ապա՝ որպես ֆոտոլրագրողի աշակերտ։ Խարկովի համալսարանի բանվորական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո Ուկրաինայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի օրգան «Կոմունիստ» թերթում աշխատել է որպես ֆոտոթղթակից։

### «Պրավդա» թերթի ռազմական ֆոտոթղթակից (1941-1945)
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եղել է «Պրավդա» թերթի ֆոտոթղթակից՝ ծառայելով Հարավարևմտյան ռազմաճակատի հրամանատարության ներքո։ Նրա ամենահայտնի լուսանկարները արվել են Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ։ Որպես լուսանկարիչ մասնակցել է Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Ռումինիայի և Հունգարիայի ազատագրմանը։ Նա նաև լուսանկարել է Բեռլինի ռազմական գործողությունները։ Յակով Ռյումկինի անհատական ցուցահանդեսի կատալոգի նախաբանում Բորիս Պոլևոյը Ռյումկինի մասին իր տպավորությունները ձևակերպել է որպես ռազմաճակատային ֆոտոթղթակից։


Aleksandr Rodímtsev.jpg|Ալեքսանդր Ռոդիմցևը՝ շրջապատված զինվորներով 
Встреча бойцов 21-й и 62-й армии на северо-западных склонах Мамаева кургана. 26.01.1943 г.jpg|21-րդ և 62-րդ բանակների զինվորների հանդիպումը Մամաև Կուրգանի հյուսիսարևմտյան լանջերին, 1943 թվականի հունվարի 26


Պատերազմի ժամանակ Յակով Ռյումկինը կոնտուզիա  է ստացել։ Յակով Ռյումկինի Հայրենական մեծ պատերազմից առաջ արված աշխատանքների ամբողջ լուսանկարչական արխիվը կորել է պատերազմի ժամանակ։

### Հայրենական մեծ պատերազմից հետո
Պատերազմից հետո աշխատել է «Պրավդա», «Սովետսկայա Ռոսիա», «Օգոնյոկ» և «Կոլոս» հրատարակչություններում: Հրատարակել է մի քանի հեղինակային լուսանկարչական ալբոմներ:

1954 թվականին Յակով Ռյումկինը լուսանկարների շարք է արել «Հյուսիսային բևեռ-3» բևեռային արշավախմբի մասին: Ուղևորությունը գաղտնի է եղել, և արդյունքների հիման վրա կազմվել է «փակ լուսանկարչական ալբոմ»: Լուսանկարչական ալբոմի պատրաստմանը մասնակցած Յուրի Կրիվոնոսովը հիշել է․

Ավելի ուշ հյուսիսային լուսանկարները հրատարակվել են որպես լուսանկարչական ալբոմ։ Արկտիկական առաջադրանքից հետո Յակով Ռյումկինը մեկնել է խոպանի առաջին հողագործների հետ և բերել իր լավագույն լուսանկարչական ռեպորտաժներից մեկը։

1960 թվականի հունիսին Յակով Ռյումկինը լուսանկարների շարք է արել, որտեղ Յուրի Գագարինի ընտանիքը հանգստացել է Կլյազմա գետի ափին։ Լուսանկարներում պատկերված են եղել Յուրի Ալեքսեևիչը, նրա կինը՝ Վալենտինա Իվանովնան, և նրանց ավագ դուստրը՝ Լենան։

1957-1964 թվականներին ապրել է Ալեքսեևսկի ուսանողական քաղաքի 3-րդ պողոտայի 31 հասցեում (այժմ՝ Բ. Գալուշկինի  փողոց, 17), իսկ 1964 թվականից՝ Վերխնյայա Մասլովկա փողոց, 11 հասցեում>։

Յակով Ռյումկինը մահացել է Մոսկվայում 1986 թվականին։

Ի պատիվ նրա ծննդյան 100-ամյակի՝ 2013 թվականին, Լյումիեր եղբայրների անվան լուսանկարչության կենտրոնը նրա լուսանկարների հավաքածուի մի մասը ներկայացրել է «Ապրեք, խնդրեմ» ցուցահանդեսում։

## Ընտանիք
* Ռյումկինի կինը՝ Մարիամ Ցալիկովնա (1914–2005)

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (1943 թվականի հոկտեմբերի 21)
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան (1945 թվականի օգոստոսի 28)
* «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ

## Անձնական ալբոմներ
* В центре Арктики, 1956
* От Сталинграда до Берлина: [Альбом]. М., 1960
* Секунды века: [Фотоальбом] / Текст К. М. Симонова. М., 1968

### Ընտրված ցուցահանդեսներ
* «Живите, пожалуйста!» (Москва, Россия, 2013)

## Յակով Ռյումկինի լուսանկարների մեծ հավաքածուներ
* Ստալինգրադի ճակատամարտ (թանգարան-արգելոց), 244 նեգատիվ, 25 լուսանկար

## Ստեղծագործական ոճ
Յակով Ռյումկինն ինքը ձևակերպել է իր ստեղծագործական հավատամքը, որը զարգացել է Հայրենական Մեծ պատերազմի ժամանակ, հետևյալ կերպ․ «Մենք լուսանկարել էինք մարտեր, ռազմական գործողությունների տարբեր դրվագներ, բայց ամենից շատ՝ մարդկանց, քանի որ յուրաքանչյուր զինվոր արժանի էր, որ ճանաչվի ամբողջ երկրի կողմից»։

Խորհրդային լուսանկարչության պատմաբան Վալերի Վալրանը նշել է, որ Յակով Ռյումկինը հաջողությամբ է լուսանկարել ինչպես առաջնագիծը և մարտերի միջև ընկած դադարների  ժամանակահատվածը, ռազմագերիների և փախստականների շարասյուները, այնպես էլ զինվորների և գեներալների դիմանկարները։

«Խորհրդային լուսանկար» ամսագրի ֆոտոլրագրության բաժնի խմբագիր Յուրի Կրիվոնոսովը բարձր է գնահատել Յակով Ռյումկինին որպես ֆոտոթղթակից․ «Նրան անվանում էին մեր ամենաօպերատիվ ֆոտոթղթակից»։

Յակով Ռյումկինի լուսանկարները գրավել են դիտողներին իրենց աշխուժությամբ և դինամիկությամբ։ Սակայն, «կենդանի և դինամիկ» աշխատանքներից մի քանիսը լուսանկարչի կողմից ռեժիսուրայի են ենթարկվել։ Որպես լավագույն օրինակ կարելի է ներկայացնել «խոպան  հողեր» լուսանկարների  շարքը, որը գովեստի է արժանացել իրադարձությունները և դրանց զարգացման ընթացքը ճշմարտացի արտացոլելու համար։ Յակով Իզրաիլևիչը մի անգամ խոստովանել է․  «Այդ ռեպորտաժում ամեն ինչ լավ կազմակերպված էր․ միակ բանը, որ անկազմակերպ էր, դա օղի խմելն էր»:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Вадим Кожевников. Место в строю : [рус.] // Советское фото : журн. — 1983. — № 2 (февраль). — С. 17–19. — ISSN 0371-4284.
* Валерий Вальран. Советская фотография. 1917-1955 : [рус.]. — Санкт-Петербург : Издательство К.Тублина, 2016. — 133 с. — ББК 37.94. — УДК 77(G). — ISBN 978-5-8370-0793-4.
* Хранить вечно : [рус.] // Советское фото : журн. — 1985. — № 5 (май). — С. 24–25. — ISSN 0371-4284.

## Արտաքին հղումներ
* «Живите, пожалуйста!» К 100-летию Якова Рюмкина
* Яков Рюмкин: «Живите, пожалуйста!»
* Мой Гагарин: к 90-летию со дня рождения первого космонавта
* Фотоальбомы

 
Կատեգորիա:Խորհրդային լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ