open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆերբանկս

**Ֆերբանկս** (լայն տարածում ունի որպես **Ֆերբենքս**;; ), քաղաք Ալյասակայի (ԱՄՆ նահանգ) կենտրոնում, Ֆեյրբենկս Նորթ Ստար շրջանի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի բնակչությունը 30 224 մարդ է, արվարձաններով՝ 82 840 մարդ։ Տեղակայված է Տանանա գետի աջ ափին։

Խոշորագույն կրթական կենտրոնը Ալյասկայում։ Քաղաքի մոտ գտնվում են Ալյասկայի համալսարանը Ֆերբանկսում () և Ֆորթ-Ուեյնրեյթ () խոշոր ռազմական կայանը։

## Պատմությունը
Ֆերբանկս քաղաքը հիմնադրվել է 20-րդ դարի սկզբին՝ կապված Ալյասկայի Ոսկե տենդի հետ և անվանվել է այդպես ի պատիվ Ինդիանայի նահանգապետի՝ Չարլզ Ուորեն Ֆերբանկսի, ով ավելի ուշ դարձավ ԱՄՆ-ի փոխնախագահ։ 1902 թվականին ոսկու առաջին հանքերը հայտնաբերվեցին իտալական ծագումով ամերիկացի Ֆելիքս Պեդրոյի կողմից։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքի միջով անցնում էր ինքնաթիռների երթուղի ԱՄՆ-ից դեպի ԽՍՀՄ։ Քաղաքում ամերիկյան ինքնաթիռներն ընդունում էր սովետական առաքելությունը, և այնուհետև Խորհրդային Միության օդաչուները դրանք ուղարկում էին Ասլիբի ուղիով դեպի արևելյան ռազմաճակատ։

## Կլիմա
Ֆերբանկսում կլիման չափավոր մայրցամաքային է։ Ձմեռը երկար է և ցուրտ։ Շարունակվում է սեպտեմբերի վերջից մինչև մայիսի սկզբը։ Ամառը կարճ և տաք է,  տեղումների մեծ մասը գալիս է հենց ամռանը։ Մաքսիմալ ջերմաստիճանը +37,9&nbsp;°C է, մինիմալը՝  — 54,4°С:

right|thumb|250px|Ֆերբանկս քաղաքի կենտրոնը: Երկրորդ ավենյու

## Տնտեսություն
Ֆերբանկսը գտնվում է Տանանա պտղաբեր հովտում, որտեղ, չնայած խիստ կլիմայի, աճեցնում են գյուղատնտեսական մշակույթ։ Նախորդ դարի 20-ական թվականներին քաղաքներում համարյա ձեռք էր բերվել սննդային մթերքների ինքնաբավությունը։ Քաղաքը համարվում է Ալյասկայի երկաթուղային ճանապարհի վերջնակետը։

Զարգացած է զբոսաշրությունը. մեկ տարում 350 հազար մարդ։ Սպասարկվում է Ֆերբանկսի օդանավակայանը։

## Սպորտ
1984 թվականից ԱՄՆ-ի Ալյասկա նահանգի Ուայթհորս շրջանի Յուկոն, Կանադա և Ֆերբանկս քաղաքների միջև տեղի է ունենում շների միջազգային վարժությունների մրցավազքը՝ Յուկոն Քվեսթը ():

## Քաղաքներ-եղբայրներ
*, Յելոունայիֆ
*, Մոմբեցու
*, Մու ի Ռանա
*, Պունա
*, Ռիչլենդ
*, Թայնան
*, Ֆանանո
*, Էքս Լե Բեն
*, Էրդենետ
*, Յակուտսկ

## Հայտնի տեղացիներ
* Մայքլ Բելթոն-ամերիկացի ձեռնարկատեր։
* Վիվիկա Ժենո-ամերիկացի օպերային երգչուհի։
* Քելլի Մոներմայքեր-ամերիկացի երգչուհի։
* Ջեսիկա Մուր-ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։
* Բիլլ Ուոքեր-ամերիկացի քաղաքական գործիչ։ Ալյասկայի նահանգապետ (2014—2018 թվականներ)։
* Շանել Փրեսթոն-ամերիկացի պորնոդերասանուհի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆերբանկսի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքը (անգլերեն լեզվով)

Կատեգորիա:1901 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ալյասկայի քաղաքներ
Դանկա Բարտեկովա

**Դանկա Բարտեկովա** (սլովակերեն՝ **Danka Barteková**, ), սլովակ մարզուհի, «*ստենդային հրաձգություն*» մարզաձևի համբավավոր ներկայացուցիչ։ Սլովակիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին և նվաճել բրոնզե մեդալ։ Համաշխարհային ռեկորդի հեղինակ է։ 2013 թվականի հուլիսին ընտրվել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամ՝ ութ տարի ժամկետով։ 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային օլիմպիական խաղերում նրան է վստահվել լինելու Սլովակիայի հավաքականի դրոշակակիրը։

2009 թվականին Դանկան ավարտել է Բանսկա Բիստրիցայի Մատեյ Բելի անվան համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը՝ միջազգային հարաբերությունների մասնագետի որակավորումով։

2018 թվականի օգոստոսին նա երրորդ անգամ նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնուհու տիտղոսը։ Մեկ ամիս անց չորրորդ տեղն է գրավել աշխարհի առաջնությունում և իրավունք ստացել  մասնակցելու 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Danka Barteková na beijing2008.cn

Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Միավորների փոխակերպումներ

**Միավորների փոխակերպումներ,** ֆիզիկական մեծությունների միավորների մի համակարգից մյուսի անցում՝ սովորաբար վերահաշվարկի գործակցի միջոցով։

## Կատարման եղանակ
Փոխակերպումը կախված է կոնկրետ իրավիճակից և նախատեսված նպատակից։ Այն կարգավորվում է նորմերով, համաձայնագրերով, տեխնիկական բնութագրերով կամ հրապարակված այլ չափանիշներով։ Ինժեներական գնահատումը կարող է ներառել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են։

* Չափման ճշգրտություն և դրա հետ կապված չափման սխալ․
* Վիճակագրական վստահության միջակայք կամ նախնական չափումներ թույլատրելի միջակայքը․
* Չափման նշանակալի թվերի քանակը։
* Չափումների ենթադրյալ օգտագործումը, ներառյալ թույլտվությունները։
* Հին չափումներում օգտագործվող միավորների և դրանց ածանցյալների պատմական սահմանումները։ Օրինակ, մետրական տոննան (1000 կգ) և անգլիական տոննան (պատմական զանգվածի միավոր, մոտ 1016 կգ)։

Որոշ փոխակերպումներ մի համակարգի միավորներից այլ համակարգ ճշգրիտ են, առանց ավելացման կամ նվազեցման։ Ընդ որում, չի օգտագործվում չափվող մեծությունների ֆիզիկական կոնֆիգուրացիայի փոփոխությունը ։

Այլ դեպքերում, այն չի կարող լինել ճշգրիտ և համարժեք։ Այն փոխում է չափման արժեքները և միավորները նոր համակարգի ավելի հարմար արժեքներով։  Երբեմն, երբ օգտագործվում է մի փոքր այլ կոնֆիգուրացիա կամ ձևաչափերի, երբեմն թույլատրվում և օգտագործվում է անվանական արժեքը։

**Փոխակերպման գործակիցները**

Միավորների մետրական համակարգի փոխակերպումները միջև կարելի է ճանաչել իրենց տասնորդական նախածանցների միջոցով (օրինակ, 1 կիլոգրամ = 1000 գրամ, 1 միլիգրամ = 0,001 գրամ), բացառություններ են կազմում այլ հայտնի անուններով արժեքների համար (օրինակ, 1 միկրոն = 10−6 մետր)։

**Աղյուսակների դասավորություն**

Յուրաքանչյուր աղյուսակում միավորները դասավորված են այբբենական կարգով և ՄՀ միավորները (հիմնական կամ ածանցյալ) առանձնացվում են գույնով։

## Փոխակերպման գործակիցների աղյուսակներ
Աղյուսակում տեղադրված է  յուրաքանչյուր ֆիզիկական մեծության համար օգտագործվող գործակիցների ցուցակը։ Որոշ ֆիզիկական մեծությունների համար ներկայացված են որոշակի թվով տարբեր միավորներ (երբեմն միայն պատմական հետաքրքրություն ներկայացնող) և համապատասխան մեծության ՄՀ միավորներում արտահայտման ձևը։


## Ժամանակի միավորներ

## Ճնշման միավորներ

### Գործողության միավոր

### Դինամիկ մածուցիկության միավորներ

## [[Երկարություն|Երկարության միավորներ]]

### [[Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ|Տեղեկատվական]] էնտրոպիա

### [[Զանգված]]

### [[Ուժ]]

## Տես նաև
* Ճշգրտություն
*ՄՀ հիմնական միավորներ
*Միավորների միջազգային համակարգ
* ՄՀ նախածանցներ
* Կլորացում

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* ''Белобров В. А.'' Система русских саженей: мифы и загадки.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Белобров В. А.'' Традиционная русская система мер длины. Краткое описание.
* 
* ''How Many? A dictionary of units of measurement'' 
* 
* NIST Guide to SI Units Many conversion factors listed.
* Online Unit Conversion Website Convert any unit from and to other units.
* The Unified Code for Units of Measure
* Units, Symbols, and Conversions XML Dictionary
* Units, Symbols, Exchange, Equations, Human Readable 
* 
* 



Կատեգորիա:Միավորների միջազգային համակարգ
Teach for India

**Teach For India** (**TFI**, Դասավանդիր, Հնդկաստան), ոչ առևտրային կազմակերպություն, Teach For All ցանցի մաս։ Ծրագիրը հավաքագրում է քոլեջների շրջանավարտներին և աշխատող մասնագետներին` երկու տարով ցածր եկամուտ ունեցող դպրոցներում որպես ուսուցիչ աշխատելու համար։ Teach For India-ն ձգտում է լուծել Հնդկաստանում կրթության անհավասարության խնդիրը և գերազանց կրթություն ապահովել բոլոր երեխաների համար։

## Կազմակերպություն
Ծրագրի մասնակիցներն աշխատում են Հնդկաստանի յոթ քաղաքների` Մումբայի, Պունայի, Նյու Դելիի, Չեննայյի, Ահմադաբադի, Բանգալորի և Հայդարաբադի մոտավորապես 305 դպրոցներում, որտեղ սովորում են մոտավորապես 38.000 աշակերտներ։ Ծրագիրը Հնդկաստանում սկսվել է 2008 թվականին, Շահին Միսթրիի կողմից, ով ցանկանում էր Հնդկաստանի կրթության մեջ համակարգային փոփոխություն անել` համակարգի մեջ ընդգրկելով նվիրված մասնագետների։ Նախաձեռնող խումբը հանդիպել է Teach For America-յի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Ուենդի Կոպին, դրանից հետո սկսվել ծրագրի հարմարեցումը Հնդկաստանի համար։

## Հրապարակված աշխատանքներ
* Արևի գորշ շող. պատմություններ Teach For India-յից` Սանդեփ Ռայի կողմից (Grey Sunshine: Stories from Teach For India by Sandeep Rai, 2019)
* Վերագծելով Հնդկաստանը. Teach For India-յի պատմությունը (Redrawing India: The Teach For India Story by Kovid Gupta and Shaheen Mistri, 2014)

## Տես նաև
* Դասավանդիր, Հայաստան
* Teach For All
* Teach For America

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կրթական հաստատություններ
Սամվել Գևորգյան (մարզիչ)

**Սամվել Կառլենի Գևորգյան** (), հայ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի մարզիչ է, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ։ Երևանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի նախագահ  և Հայաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահ։

Հայաստանի հունահռոմեական ըմբշամարտի հավաքականի երկրորդ մարզիչ։

## Կենսագրություն
Նա սկսեց զբաղվել ըմբշամարտով,  8 տարեկան հասակից (1978 թ.):

Նրա մարզիչները ՝ Գագիկ Խաչատրյանը և Էդվարդ Սահակյանը, ՀՀ վաստակավոր մարզիչներ են։

Հայաստանի պատանիների չեմպիոն եւ մրցանակակիր (1980-ականներին).

Համամիութենական մրցաշարերի բազմակի հաղթող երիտասարդների շրջանում։

1988 թ.-ին նա անցավ զինվորական ծառայության։

Սպորտի Վարպետի թեկնածու, Սպորտի վարպետ։

Երևանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի հիմնադիր։

90-ականներին, նա անցավ մարզչական աշխատանքի Նորայր Մուշեղյանի անվան մարզադպրոցում։

2007 թ.-ին ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի Հայկական Պետական ինստիտուտը :

2002 թ.-ին նրան շնորհվել է Միջազգային Սպորտի Վարպետ կոչումը։

2003 թ. Օլիմպիական ռեզերվ դպրոցի հիմնադիր և տնօրեն։

2002 թ.-ին նա դարձավ Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ։

2007 թ.-ին նա եղել է Հայաստանի հավաքականի ավագ մարզիչ և Յ. Պատրիկեևի անձնական մարզիչը, ով դարձավ աշխարհի գավաթի խաղարկության բրոնզե մեդալակիր։

2015 թ.-ին Սամվել Գևորգյանի գլխավորությամբ Հայաստանի հավաքականը, որը ներկայացնում էր Մ. Հարությունյանը, բերեց միակ արծաթե մեդալը Բաքվի մրցումներում։

## Աշակերտներ
Սամվել Գևորգյանի մի շարք աշակերտներ դարձան աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոններ։

2001 թ.-ին Վաղինակ Գալստյանը դարձավ աշխարհի չեմպիոն.

2001 թ.-ին Կարեն Մնացականյանը դարձավ աշխարհի գավաթի արծաթե մեդալակիր, 2006-ին նա դարձավ նաև Եվրոպայի չեմպիոն

Արսեն Ջուլֆալակյանը դարձավ Եվրոպայի և աշխարհի չեմպիոն։

2007 թ.-ին Պատրիկեև, Յուրի Նիկոլաևիչը դարձավ Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն և օլիմպիական մեդալակիր Պեկինում, Հայաստանի կողմից.

2013 թ.-ին Ասլանյան Կարենը դարձավ աշխարհի երիտասարդների չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնությունների բազմակի մեդալակիր (2018, 2019, 2020), Կլայպեդա քաղաքում 2017 թվականին Աշխարհի չեմպիոն զինծառայողների շրջանում։

Սամվել Գևորգյանը Եվրոպայի և Օլիմպիական խաղերի 2016 թ. արծաթե մեդալակրի Միհրան Հարությունյանի պատասխանատու մարզիչն է։

2018 թ.-ին Դավիթ Հովասափյանը, դարձավ աշխարհի գավաթի արծաթե մեդալակիր։

## Թիմային առաջնություններ
* 2002 թ.-ին թիմային պայքարում դարձավ Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի հաղթող, «Սամուրգաշև եղբայրներ» ակումբից։
* Աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր 2009 թ. թիմային հաշվարկում Ֆրանսիա-Կլարմոֆերոն։
* 2010 թվականի Աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր թիմային մրցույթում «Հայաստան-Երևան» թիմից։

## Մրցանակներ և մեդալներ
* 2003 թ.-ին շնորհակալագիր է ստացել ՀՀ Նախագահից։
* 2012 թ.-ին շնորհակալագիր է ստացել ՀՀ Նախագահից։
* 2014 թվականին Սամվել Գևորգյանը ՀՀ Նախագահից ստացավ  : 
* Երկու անգամ պարգևատրվել է Հայաստանի օլիմպիական կոմիտեից «ՀՐԱՆՏ ՇԱՀԻՆՅԱՆ» մեդալով։ 
* 2016 թվականին պարգևատրվել է «ՄՈՎՍԵՍ ԽՈՐԵՆԱՑԻ» մեդալով ։ 
* Պարգևատրվել է «Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական աշխատող» մեդալով։ 
* Պարգևատրվել է «ՎԱԶԳԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ» հուշամեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Կատեգորիա:Հունիսի 23 ծնունդներ
Հենրիետա Ֆարկաշովա

**Հենրիետա Ֆարկաշովա** (սլովակերեն՝ **Henrieta Farkašová**, ), սլովակ լեռնադահուկորդուհի, պարալիմպիկ խաղերի իննակի և աշխարհի առաջնությունների տասնհինգակի չեմպիոնուհի ֆիզիկական սահմանափակ կարողություններ ունեցող մարզուհիների *B3* դասի մրցումներում։

## Կենսագրություն
Ֆարկաշովայի նշանաբանը կյանքում հետևյալն է. «*Անկարելի ոչինչ չկա*»։

2010 թվականին Ուիսլեր Քրիքսայդում անցկացված ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում Ֆարկաշովան երեք ոսկե մեդալ է նվաճել լեռնադահուկային սպորտի հետևյալ մարզաձևերում. տեսողության խանգարում ունեցող կանանց մեծ ոլորավայրէջք, սուպեր համալիր և սուպեր G (գերհսկա)։ Բացի այդ, արծաթե մեդալի է արժանացել *արագընթաց վայրէջք* մարզաձևում երկրորդ տեղը գրավելու համար։ Այդ նույն մարզաձևում նա 2018 թվականի պարալիմպիկ խաղերում նվաճել է ոսկե մեդալ, որը նրա մարզական կարիերայում վեցերորդ պարալիմպիկ ոսկին էր։ 2018-ի ձմեռային պարալիմպիկում ևս երեք ոսկի մեդալ է նվաճել  մեծ ոլորավայրէջք, սուպեր համալիր և սուպեր G մարզաձևերում։

2019 թվականին Ֆարկաշովան ճանաչվել է «*Տարվա՝ ֆիզիկական սահմանափակումներ ունեցող լավագույն մարզիկ*» և արժանացել է *Laureus World Sports* Award մրցանակի։

Դահուկային սպորտում նրան առաջնորդողը ֆիզիկական սահմանափակ կարողություններ ունեցող մեկ այլ, դարձյալ համբավավոր մարզուհի է՝ նրա համերկրացի Նատալյա Շուբրտովան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Farkasova, Henrieta na paralympic.org
* Profil na stránke slovenského paralympijského lyžiarskeho tímu. 

Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Իսոսի ճակատամարտ (194)

**Իսոսի ճակատամարտ**, եղել է Սեպտիմիոս Սևերոս կայսեր ուժերի և նրա թշնամի Պեսցենիոս Նիգերի միջև տեղի ունեցած 3-րդ և վերջնական բախումը։ Տեղի է ունեցել 194 թվականին։ Կազմում է Հինգ կայսրերի տարվա մի մասը։

## Նախապատմություն

Պեսցենիոս Նիգերը Սիրիայի հռոմեական կառավարիչն էր, որը Պերտինաքսի սպանությունից հետո իր զորքերի կողմից հռչակվել էր կայսր, ինչպես տեղի էր ունեցել Սևերոսի դեպքում։

Կիզիկոսի և Նիկեայի ճակատամարտերում 193 թվականին պարտություն կրելուց հետո Նիգերի զորքը հաջողությամբ նահանջել է դեպի Տավրոսյան լեռնահամակարգ, որտեղ սկսել է պաշտպանել Կիլիկիայի դարպասները։ Այդ ժամանակ Սևերոսի զորքերի հրամանատար Տիբերիոս Կլաուդիոս Կանդիդոսին փոխարինեց Պուբլիոս Կոռնելիոս Անուլինոսը, քանի որ Տիբերիոսը չէր կարողացել թույլ չտալ հակառակորդի հաջող նահանջ։

## Ճակատամարտ

Ի վերջո Անուլինոսը մուտք է գործել Կիլիկիա և վճռական ճակատամարտի բռնվել Նիգերի զորքերի դեմ։ Այն տեղի է ունեցել 194 թվականին Իսոսի մոտ՝ այնտեղ, որտեղ Ալեքսանդր Մակեդոնացին մ․թ․ա 332 թվականին պարտության էր մատնել Դարեհ III-ի զորքերին։ Սևերոսը օգտագործեց այն իշխանությունը, որն ուներ Հռոմը լքած գավառային և տարածաշրջանի քաղաքների իշխանների երեխաների վրա, ինչի արդյունքում մի շարք կառավարիչներ անցան իր կողմը, իսկ մի քանի քաղաքներ ապստամբեցին ընդդեմ Նիգերի։

Մինչև Նիգերի զորքերը քարանետ մեքենաների միջոցով հարվածներ էր հասցնում, Սևերոսի զորքերը նախահարձակ են լինում։ Ըստ Դիոն Կասսիոսի՝ Սևերոսի լեգեոնները օգտագործում էին «կրիա» ռազմավարությունը՝ վահանները միացնելով պաշտպանում էին և՛ իրենց, և՛ իրենց քարանետներին  (ամեն դեպքում, թվում է, որ դա իրական «կրիա» չէր, որն օգտագործվում էր պաշարումների ժամանակ)։ Նույն պահին Սևերոսի հեծելազորը թիկունքից հարվածում է հակառակորդին։ Ճակատամարտը բարդ էր, սակայն այն ավարտվեց Սևերոսի հաղթանակով, Նիգերը փախավ Անտիոք։ Հանկարծակի սկսված ամպրոպը որոշակի դեր է ունեցել Նիգերի զինվորների մարտական ոգու անկման գործում, քանի որ այն վերագրվում էր աստվածային միջատությանը։

Ճակատամարտի վայրում կանգնեցվել է հաղթական կամար, որը խորհրդանշում է Սևերոսի հաղթանակը։

## Արդյունք

Եթե Արևելքի իշխանության համար պայքարող երկու հակառակորդների թշնամանքը ավարտվեց ռազմի դաշտում, ապա Բյուզանդիոն քաղաքը Սևերոսի ուժերի պաշարմանը դիմադրեց մինչև 196 թվականը` հույս ունենալով, որ Սևերոսի մյուս հակառակորդը՝ Բրիտանիայի, Գալլիայի ու Իսպանիայի կառավարիչը՝ Կլոդիոս Ալբինոսը, Արևմուտքում հաղթանակ կտանի ընդդեմ Սևերոսի։ Սակայն Լուգդունիումի ճակատամարտում տեղի է ունենում հակառակը։ արդյունքում Սևերոս Սեպտիմիոսը ավարտում է քաղաքացիական պատերազմները և դառնում միահեծան կայսր։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Դևիս Ս․ Փոթեր, *«The Roman Empire at Bay AD 180-395»*, Routledge, 2004 թվական .

Կատեգորիա:194
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:190-ականները Հռոմեական կայսրությունում
Կատեգորիա:Սեպտիմիոս Սևերոս
Կատեգորիա:Պեսցենիոս Նիգեր
Իսոսի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

**Իսոսի ճակատամարտ**, եզրույթը կարող է նշանակել՝

## Պատմական իրադարձություններ

* Իսոսի ճակատամարտ, Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Դարեհ III-ի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտ, 
* Իսոսի ճակատամարտ (194 թվական),  Սեպտիմիոս Սևերոսի և Նիգերի ուժերի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտ, 
* Իսոսի ճակատամարտ (622 թվական), Բյուզանդիայի և Սասանյանների միջև տեղի ունեցած ռազմական բախում։

## Մշակությում

* Իսոսի ճակատամարտը (խճանկար), Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Պարսկական տերության արքա Դարեհ III Կոդոմանոսի միջև տեղի ունեցած Իսոսի ճակատամարտը պատկերող անտիկ խճանկար,
* Ալեքսանդրի ճակատամարտը Իսոսում, 1528–9 թվականներին ստեղծված նկար, որի հեղինակն է Ալբրեխտ Ալթդորֆերը
Powfu

**Իսայահ Ֆաբեր** (; ), առավել հայտնի է որպես **Powfu**, կանադացի ռեփեր, երգիչ և երգերի հեղինակ։

Նա առավել հայտնի է իր «Death Bed» երգով, որին մասնակցել է ֆիլիպինացի բրիտանացի երգչուհի Beabadoobee-ն։ Սինգլը հավաքել է ավելի քան 200 միլիոն կատարումներ Spotify-ում և զբաղեցրել է Billboard Hot 100 չարթի 27-րդ հորիզոնականը այն բանից հետո, երբ լայնորեն տարածվել է ՏիկՏոկ հավելվածի օգտատերերի մոտ, որտեղ այս երգով հրապարակվել են ավելի քան 4 միլիոն հոլովակներ։

Սինգլը վերաթողարկվել է մեկ տարի անց, և Powfu-ն պայմանագիր է կնքել Columbia Records ձայնագրման լեյբլի հետ։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի հիփ հոփ երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Հիփ հոփ երգիչներ
Վարազ Վզուր

**Վարազ Վզուր** (), հայ զորավար Սասանյան Պարսկաստանում, Հայոց մարզպան (578-579)։

## Կենսագրություն
578 թվականին հաջորդել է Տամ Խոսրովին, և նշանակվել Հայոց մարզպան։ Այրարատ աշխարհի Վանանդ գավառի Ութմուս գյուղի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում պարտվում է բյուզանդական բանակից, ետ շպրտվում, ապա հաղթում և մեկ տարի կառավարում Հայկական մարզպանությունը, որից հետո ետ վերադառնում Պարսկաստան։ Նրան հաջորդում է ասպետ Պահլավը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց մարզպաններ
Կատեգորիա:Հայերը Սասանյան Պարսկաստանում
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Կաթիլուկը

**Կաթիլուկը** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է 1980 թվականին, «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում, Կաթիլուկ կերպարի հեղինակ, գրող Ն․ Գուզեևայի սցենարով։

Մուլտֆիլմը ստեղծվել է երկու լեզուներով՝ ռուսերեն և ուկրաիներեն։ Երկու տարբերակներում էլ Բոգդան Բենյուկը հնչյունավորում է գայլին։ Ուկրաինական տարբերակը ռուսական տարբերակից կարճ է հինգ վայրկյանով` ավելի քիչ լուսագրերի պատճառով. այստեղ գրված է միայն հեղինակների ազգանունները` առանց նրանց մասնագիտության։

## Սյուժե
Կաթիլուկը ամառային անձրևի ուրախ կաթիլ է, որն իր մեջ կրում է ծիածանի երփներանգությունը, արևի էներգիան և ջրի կենարար ուժը։

Մի անգամ Կաթիլուկը հայտնվում է երիտասարդ գայլի տան առջև։ Գայլը ըստ էության բարի և սիրալի էր, սակայն վախենալով անձրևի կաթիլների ուժեղ թակոցից, որոշում է դառնալ իրական գայլ` կատաղի, չար, սարսափելի։ Այդպես է գրված իսկական գայլերի համար ինքնուսույցում։ Գայլը դժվարությամբ է սովորում կանոնները ուսուցողական գրքից և փորձում է վախենալու դիրքի վրա։

Իրեն ահեղ պատկերացնելով, ընկնելով Կաթիլուկի հետևից և բռնելով նրան, Գայլը փորձում է եփել նրան ճաշի համար։ Գայլի անօգուտ փորձերից հետո հետապնդումը վերածվում է խաղի, և Կաթիլուկը դառնում է Գայլի ընկերը։

Բայց ի տխրություն Գայլի` Կաթիլուկը արդեն պետք է վերադառնար անձրևային ամպ։

Քանի որ մուլտֆիլմը ունենում է տխուր ավարտ, ստեղծվել է ավելի ուրախ` «Վերադարձիր Կաթիլուկ» շարունակությունը` 1989 թվականին։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ՝ Նատալյա Գուզեևա
* Ռեժիսոր՝ Բորիս Խրանևիչ
* Բեմադրող նկարիչ՝ Հենրիխ Ումանսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Գենադի Սասկո
* Օպերատոր՝ Անատոլի Գավրիլով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Իրինա Չեֆրանովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Միխայիլ Տիտով, Նինա Չուրիլովա, Վ․ Վրուբլևսկի, Ալեքսանդր Վիկեն, Ադոլֆ Պեդան, Յա․ Սելեզնյովա
* Դերերը հնչյունավորել են՝ Լյուդմիլա Իգնատենկո, Ելենա Սլոբոդյանիկ, Բոգդան Բենյուկ, Օլգա Սումսկայա (ռուսերեն տարբերակում), Նատալյա Սումսկայա (ուկրաիներեն տարբերակում), Եվգենի Պապերնի
* Օգնականներ՝ Ե․ Դեմկինա․, Ա․ Սավչուկա, Ա․ Նազարենկո, Ի․ Սերգեևա
* Մոնտաժող՝ Ս․ Վասիլևի
* Խմբագիր՝ Լ․ Պրիգոդա
* Նկարահանող խմբի տնօրեն՝ Ի․ Մազեպա
* Երաժշտական ձևավորումը և Կաթիլուկի երգը կատարել է Ուկրաինյան ռադիո խմբային կապելան։

## Թողարկում
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Կաթիլուկը» հավաքածուում։

## Կաթիլուկը խաղերում
2014 թվականին մուլտֆիլմի մոտիվներով ստեղծվել է «Կաթիլուկը HD» խաղը` հեռախոսների համար։

## Աղբյուրներ
*  Стр. 213, 286.

* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Согласно выборке портала «Вести», «Капитошка» вошёл в десятку лучших фильмов и мультфильмов украинского производства, Киев 07 Августа, 2013, автор Ольга Ястребова

Կատեգորիա:1980 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Պերպինյան

**Պերպինյան** ( , ), քաղաք Ֆրանսիայում` Թետ գետի ափին, Արևելյան Պիրենեյների գավառի վարչական կենտրոնը։ Պատմականորեն հանդիսանում է Ռոսելյո նահանգի գլխավոր քաղաքը։ Միջերկրական ծովից 13 կմ և ֆրանսա-իսպանական հյուսիսային սահմանից 31 կմ հեռավորության վրա։ Բնակչությունը` 120 489 բնակիչ (2012)։

## Աշխարհագրություն
thumb|300px|center|Համայնքի քարտեզ

## Պատմություն
Բերքառատ հարթավայրում տեղակայված քաղաքը հին ժամանակներից ի վեր համարվել է տեղական գինեգործության կենտրոնը։ Առաջին անգամ հիշատակվել է 927 թվականին։ Ռուիլոնական կոմսերն այն ընտրեցին որպես իրենց նստավայր և ղեկավարեցին Պերպինյանը մինչև 1172 թվականը, որից հետո այն ժառանգեցին Բարսելոնյան կոմսերը։ Հայմե I կողմից իրականացված կատալոնիական հողերի բաժանման ժամանակ Պերպինյանը Բալեարյան կղզիների հետ միասին բաժին հասան Հայմե 2 կրտսերին, և 1276-1344 թվականներին դարձավ այդ թագավորի և նրա երկու հետնորդների համար որպես մայրաքաղաք։

17-րդ դարում, երբ Ֆրանսիան և Իսպանիան բախվեցին Ռուսիլյոնը գրավելու համար, Պերպինյանը վերափոխվեց ամրոցի։ Ըստ 1659 թվականի Պիրենեյան համաձայանագրի՝ մնաց Լյուդովիկոս 14-րդին։ 19-րդ դարում քաղաքային պարիսպները քանդվեցին։ 1936 թվականին Պերպինյան քաղաք Իսպանիայից եկան փախստականներ, որտեղ կատաղի քաղաքացիական պատերազմ էր ընթանում։ 1960 թվականից հետո այստեղ վերաբնակեցվեցին հյուսիսաֆրիկյան գաղութները լքած ֆրանսիացիները։

## Տեսարժան վայրեր
Պերպինյանի այցեքարտ է համարվում Le Castillet փոքր բերդը, որը կառուցվել է 1368 թվականին և այժմ բաց է զբոսաշրջիկների համար թանգարանի տեսքով։ Ժամանակների հայտնի Պերպինյան միջնաբերդի հիմնասյուների հետևում «խիստ ռեժիմով» պահպանվում է վերջին ժամանակներին վերականգնված Մայլորկի միջնադարի թագավորների ամրոցը։ Սուրբ Հովհաննես տաճարը, հիմնադրված 1324 թվականին Սանչո թագավորի կողմից, կառուցվել է հիմնականում XV և XVI դարերում։ Հնաոճ ծովային տրիբունալը (Loge de Mer) տարիների ընթացքում վերածվել է թատրոնի։

Գեղարվեստական հուշարձաններից զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավում է Պերպինյան կայարանը, որը զարդարվել է Սալվադոր Դալիի կողմից։ Ռիգո թանգարանում ցուցադրվում են և՛ նկարչի, և՛ կատալոնական վարպետների կտավներ։

250px|right|Յուրաքանչյուր կրքոտ ուրբաթ քաղաքի փողոցներով սև սրածայր գլախրկով քայլում է մարդակային շքերթը:

Façade du palais des rois de Majorque à Perpignan Panorama.jpg|17-18-րդ դարերի Պերպինյանի ամրությունները
Perpignan Castillet 1.jpg|Էլ-Կաստելետ
Altar of the church.JPG|Եկեղեցու խորան
Perpignan bridge.JPG|Կամուրջ


## Միջազգային հարաբերություններ
### Քաղաք-եղբայրներ

* , Հաննովեր (1960)
* , Լանքասթեր (1962)
* , Լեյք-Չարլզ, Լուիզիանա (1991)
* , Սարասոտա, Ֆլորիդա (1995)
* , Տյուրոս (1997)
* , Մոստագնեմ (2010)

### Քաղաք-գործընկերներ
* , Բերկան
* , Ժիրոնա (1988)
* , Բարսելոնա (1994)
* , Ֆիգերաս (1996)
* , Մաալոտ Տարշիխա (1998)
* , Լյեյդա (2000)
* , Տավիրա (2001)

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ

Կատեգորիա:Պատմական երկրների մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Մայք Ջաջ

**Մայքլ Քրեյգ Ջաջ** (, , ամերիկացի պրոդյուսեր, դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ, կոմպոզիտոր և անիմատոր։ Ունի ֆիզիկոսի և ճարտարագետի կրթություն, սակայն հայտնի է դարձել կինեմատոգրաֆիայում և մուլտիպլիկացիայում աշխատանքի շնորհիվ։ Լայն ճանաչում է ստացել «Բիվիս և Բաթհեդ» անիմացիոն սերիալի ստեղծումից հետո։

## Կենսագրություն
Մայք Ջաջը ծնվել է Գուայակիլ քաղաքում, մեծացել է Ալբուկերկում, որտեղ հաճախել է Սբ Պիուս X ավագ դպրոցը, Նա մարդաբան, Ջիմ Ջաջի որդին է։ Այսօր ապրում է Օսթինում։ Նվագում է բաս կիթառ։

1991 թվականին կարճամետրաժ մուլտֆիլմ Ջաջը (նաև հայտնի է որպես Միլթոնի կարճ շարքը) ընդունվեց «Comedy Central»-ի կողմից։

1992 թվականին Ջաջը ստեղծեց  «Liquid Television» ժողովածուն, որում առաջին անգամ ներկայացվեցին Բիվիս և Բաթհեդը կերպարները։ Մուլտֆիլմը հանգեցրել Է MTV-ի «Բիվիսը և Բաթհեդը» սերիալի հայտնվելուն, որտեղ Ջաջը հնչեցրել է երկու հիմնական և շատ երկրորդական կերպարներ։ Սերիալում Բիվիսը և Բաթհեդը հաճախել են Ալբուկերկում գտնվող Հայլենդի միջնակարգ դպրոց։ Շոուն ցուցադրվել է, 1997 թվականներին, նրա մոտիվներով 1996 թվականին նկարահանվել է «Բիվիսը և Բաթհեդը հատկացնում են Ամերիկային», 2011 թվականին Ջաջը որոշեց շարունակել լեգենդար մուլտսերիալը։

1997 թվականին FOX հեռուստաալիքի համար Ջաջը ստեղծել է «Բլրի արքան» մուլտսերիալը։ Այս ցուցադրության կերպարներից շատերը ստեղծվել են այն մարդկանց հիման վրա, որոնք նա գիտեր, երբ ապրում էր Տեխասում։ Ջաջին բարձրաձայնեցին Հենք Հիլլը և Բումհաուերը։

## Ֆիլմագրություն
### Դերասան

### Կրկնօրինակում

### Սցենարներ և ռեժիսուրա

### Պրոդյուսերական աշխատանք

### Երաժշտություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլյուզ կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիծաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Էկվադորցի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ
Մատեյ Տոտ

**Մատեյ Տոտ** (սլովակերեն՝ **Matej Tóth**, ), սլովակ մարզիկ, որ լայն ճանաչման է հասել մարզական քայլք մարզաձևում ձեռք բերած նվաճումներով։ Նա օլիմպիական չեմպիոն է դարձել՝ հաղթանակ տանելով 50 կիլոմետր մրցատարածությունում։

## Մարզական գործունեություն
Մատեյ Տոտը  50 կիլոմետր մրցատարածությունում ոսկե մեդալ է նվաճել 2010 թվականին անցկացված աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, ապա՝ 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում (անկախացած Սլովակիայի մարզիկներից նա առաջինն է այդպիսի մեծ հաջողության հասել)։

Այդ նույն մրցատարածությունում հաղթանակ է տարել նաև 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում. դա թեթևաթլետիկական մարզաձևերում Սլովակիայի նվաճած առաջին օլիմպիական մեդալն էր։

Մատեյ Տոտը 2006 թվականին և դրանից տասը տարի անց՝ 2016-ին արժանացել է «*Տարվա լավագույն մարզիկ*» կոչման հայրենի Սլովակիայում։

Նա իր ստացած բուհական կրթությամբ ժուռնալիստ է։

## Նվաճումներ

## Գրականություն
* Wyniki olimpijskie zawodnika w serwisie Sports-Reference.com 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Matej Tóth  at the ''Slovenský Olympijský Výbor'' 

Կատեգորիա:Մարմնամարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Վլադիմիր Սոլոգուբ

Կոմս **Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Սոլոգուբ** (, ), արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ և մեմուարիստ, լիտվական Սոլոգուբների ցեղից։ Դիվանագետ Լև Սոլոգուբի կրտսեր եղբայրը, իշխան Ա. Ա. Գագարինի պապը։

Արիստոկրատական ընտանիքում մեծացած և տնային կրթություն ստացած Վ. Ա. Սոլոգուբը լավ գիտեր բարձրագույն աշխարհի ներկայացուցիչներին և հաճախ պատկերել է նրանց իր ստեղծագործություններում։ Սկզբնական ճանաչում է ստացել որպես աշխարհիկ վիպակների հեղինակ, որտեղ ստեղծել է Պուշկինի ժամանակի մեծ հասարակության ներկայացուցիչների պատկերասրահը։ Գոգոլի ազդեցությամբ 1840-ական թվականներին կիսում էր այսպես կոչված բնական դպրոցի գեղարվեստական սկզբունքները։ Իր ստեղծագործական կյանքի ավելի ուշ շրջանում Սոլոգուբը հիմնականում աշխատել է դրամատուրգիայի բնագավառում, գրել է վոդևիլներ և միայն կյանքի վերջում սկսել է գրել վեպեր։

Գրողի ստեղծագործական կյանքի գնահատականները ժամանակակիցների կողմից արմատապես տարբերվում էին. ոմանք ողջունեցին նրա խոստումնալից տաղանդը, մյուսները ծաղրում էին նրա ստեղծագործությունները՝ որպես դիլետանտ և նմանակող։ Ժամանակակից գրականագետները փաստում են, որ Սոլոգուբի աշխարհիկ գործերը նշանակալի երևույթ են դարձել 1830-ական և 1840-ական թվականներին ռուս գրականության մեջ։

## Կենսագրություն

### Ծագում

## Սոլոգուբը հայերեն
* Վիպակներ և պատմվածքներ, Ե., Դարակ, 2022, 232 էջ։ Ռուսերենից թարգմանեց Արմեն Ղազարյանը, խմբագիր` Սևակ Ղազարյան։ Բովանդակությունը` Երկու կրկնակոշիկի պատմությունը; Շնիկը; Սանուհին; Բուքը; Սերյոժա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նարնջագույն

**Նարնջագույն**, գույն տեսանելի լույսի ճառագայթման մեջ՝ դեղինի և կարմիրի միջև։ Մարդու աչքը ընկալում է նարնջագույնը էլեկտրամագնիսական ճառագայթման 585-620 (590-630) նանոմետր երկարությամբ ալիքների տիրույթում։ Նկարչության և գույների ավանդական տեսության մեջ այն գունանյութերի երկրորդական տեսակ է, ստեղծվում է դեղինի և կարմիրի խառնուրդից։ Անվանված է այդ գույնն ունեցող նարինջ մրգի անունով։ *MS Windows* գունային համակարգում (հաշվարկման տասնվեցական համակարգ՝ *hex*) նարնջագույնին համապատասխանում է 20 երանգը։ *RGB* համակարգում (կարմիր, կանաչ, կապույտ՝ լույսի երեք հիմնական գույները) 3-րդ շարքի գույն է (կարմիրի և դեղինի միջև), այն կարելի է բնութագրել որպես դեղնակարմիր։

Գազարի, դդումի, բաթաթի, նարնջի և շատ այլ մրգերի ու բանջարեղենների նարնջագույն երանգը գալիս է կարոտիններից, որը ֆոտոսինթետիկ դեղնանարնջագույն գունանյութի տեսակ է։ Արևից կլանած լույսի էներգիան այդ պիգմենտները փոխակերպում են բույսերի աճի համար քիմիական էներգիայի։ Նույն կերպ աշնանային տերևների երանգները նույն գունանյութից են՝ քլորոֆիլի հեռացվելուց հետո։

Եվրոպայում և Ամերիկայում անցկացված հարցումները ցույց են տվել, որ նարնջագույնը այնպիսի գույն է, որն առավելագույնս կապված է զվարճանքի, էքստրավերտների, ջերմության, կրակի, էներգիայի, գործունեության, վտանգի, համի և բույրի, աշնան և հելոուինյան եղանակի հետ, ինչպես նաև վաղուց Նիդեռլանդների և Նարնջի դինաստիայի ազգային գույնն է։ Այն նաև քրիստոնեական ժողովրդավարության քաղաքական գաղափարախոսության և բազմաթիվ քրիստոնեա-դեմոկրատական քաղաքական կուսակցությունների գույնն է։ Ասիայում այն բուդդայականության և հինդուիզմի կարևոր խորհրդանշական գույնն է։

## Բնության մեջ և արվեստում

Պատկեր:Ambersweet oranges.jpg|Նարնջագույն իր անունը ստացել է նարինջ մրգից:
Պատկեր:Delicatearch.png|Նուրբ կամար Արչես ազգային պարկում, Յուտա։
Պատկեր:Lifeboats at Arklow Harbour - geograph.org.uk - 1453984.jpg|Փրկարար նավակներ Արքլոու նավահանգստում, Իռլանդիա: Իր բարձր տեսանելիության շնորհիվ նարնջագույնն ընտրված է փրկարար նավակների և փրկարար բաճկոնների համար՝  պատճառով:
Պատկեր:LaoWalkingMonk.jpg|Երիտասարդ բուդդայական վանական Լաոսում:
Պատկեր:(A) Sadhu India.jpg|Հինդու Սադհու (բարեպաշտ մարդ), Ռաջաստանում, որը կրում է նարնջագույնը որպես սուրբ գույն:
Պատկեր:Prince Naruhito wearing Sokutai.jpg|Ճապոնիայի թագաժառանգը կրում է նարնջագույն սոկուտայ:
Պատկեր:Saffron Crop.JPG|Զաֆրանը և՛ համեմունք է, և՛ լայնորեն օգտագործվող ներկանյութ Ասիայում, հատկապես Հնդկաստանում:


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գույներ
Չիրիակո Դե Միտա

**Չիրիակո Դե Միտա** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, 1988-1989 թվականներին Իտալիայի 70-րդ վարչապետ։

## Կենսագրություն
Չիրիակո Դե Միտան ծնվել է 1928 թվականի փետրվարի 2-ին Հարավային Իտալիայի Կամպանիա մարզում Ավելինո գավառի Նուսկո կոմունայում։ Ավարտել է Միլանի կաթոլիկ համալսարանը։

Դեռ երիտասարդ հասակում զբաղվել է քաղաքականությամբ՝ անդամակցելով Քրիստոնեական-դեմոկրատական կուսակցությանը, որտեղ մոտ էր ձախ թևին։ 1956 թվականին դարձել է կուսակցության խորհրդի անդամ, 1969-1973 և 1979-1982 թվականներին՝ Քրիստոնեական-դեմոկրատական կուսակցության քարտուղարի տեղակալ։

1963 թվականի մայիսի 9-ից մտել է Իտալիայի պատգամավորների պալատի կազմում (որտեղ աշխատել է մինչև 2008 թվականի ապրիլի 28-ը), 1968-69 թվականներին՝ ներքին գործերի նախարարի տեղակալ, 1973-1974 թվականներին՝ արդյունաբերության, առևտրի և արհեստների նախարար, 1974-1976 թվականներին՝ արտաքին առևտրի նախարար, 1976-1979 թվականներին ՝ առանց պորտֆելի նախարար (Հարավի գործերով)։

1982 թվականին դե Միտան դարձել է Քրիստոնեական-դեմոկրատական կուսակցության նախագահ, իսկ 1986 թվականին ձայների 60% աջակցությամբ վերընտրվել այդ պաշտոնում։ 1987 թվականին Քրիստոնյա դեմոկրատները հաղթել են այդ տարվա խորհրդարանական ընտրություններում։

1988 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև 1989 թվականի հուլիսի 22-ը դե Միտան զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը (ՔԴԿ, սոցիալիստական, հանրապետական, սոցիալ-դեմոկրատական և լիբերալ կուսակցությունների կոալիցիայի կազմում)։ Նրա վարչապետական գործունեության սկզբում Ռոբերտո Ռուֆիլին՝ դե Միտայի խորհրդականը, սպանվել է Ֆորլի քաղաքում «Կարմիր բրիգադներ» հանցավոր խմբավորման անդամների կողմից։ Վարչապետի պաշտոնում նրա աշխատանքն ավարտվել է մեկ տարի անց, որից հետո դե Միտան ավարտել է իր գործունեությունը կառավարությունում։

1996 թվականին վերադարձել է խորհրդարան, որից հետո ևս երկու անգամ՝ 2001 և 2006 թվականներին վերընտրվել է։ 1994 թվականին անդամակցել է իտալական ժողովրդական կուսակցությանը, որը լքել է 2002 թվականին՝ միանալով «Մարգարիտկա։ Դեմոկրատիան ազատություն է» կենտրոնամետ կուսակցությունը, որտեղ մնացել է 5 տարի։ Կենտրոնամետներից հետո միացել է Իտալիայի դեմոկրատական կուսակցությանը։

2009 թվականի հունիսին դե Միտան տեղ է ստացել Եվրոպական խորհրդարանում՝ 81 տարեկանում դառնալով այդ ընտրություններում հաղթած ամենատարեց թեկնածուն։

2014 թվականից հանդիսացանում է հայրենի Նուսկոյի քաղաքապետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի իրավաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իրավաբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի երկարակյացներ
Նավահրուդակի ամրոց

**Նավահրուդակի ամրոց** (, , ), Լիտվայի մեծ իշխանության առանցքային պաշտպանական կառույցներից մեկը, որը լեհ պատմիչ Մացեյ Ստրիկովսկու աշխատության մեջ հիշատակվում է որպես Լիտվայի արքա Մինդաուգասի թագադրության, հետագայում՝ նաև հուղարկավորության վայր։

Ըստ պատմական աղբյուրների վկայության՝ 14-րդ դարի սկզբներին Նավահրուդակում եղել է աղյուսաշեն կամ քարաշեն մի աշտարակ, որը Կամենեցի և համանման այլ աշտարակների հետ պաշտպանական մի գիծ է կազմել։ 1314 թվականին տևտոնյան օրդենի ասպետները, Հայնրիխ ֆոն Պլյոցկեի հրամանատարությամբ, գրոհել են ամրոցը և թեև չեն կարողացել գրավել, բայց բավականին մեծ վնաս են պատճառել ամրություններին։ 16-րդ դարում էլ պաշտպանական այս կառույցը ենթարկվել է Ղրիմի թաթարների հարձակմանը։

Վիտաուտաս Մեծի օրոք ամրոցում չորս նոր աշտարակներ են ավելացվել արդեն եղած ամրություններին։ 17-րդ դարում գլխավոր ամրոցն ունեցել է յոթ աշտարակ։

Ռուս-լեհական պատերազմի ժամանակ (1654–1667) ռուսական զորքերը երկու անգամ պաշարել ու գրավել են Նավահրուդակը։ Ամրոցին նոր ավերածություններ են պատճառել շվեդները (1706 թվականին՝ Հյուսիսային մեծ պատերազմի ժամանակ)։ Ամրոցի հետագա ավերումը կանխելու նպատակով 1920-ական թվականներին որոշ միջոցներ են ձեռք առնվել։ Միջնադարյան այդ կառույցի տարածքը մեր օրերում օգտագործվում է ասպետական թատերականացված մենամարտեր կազմակերպելու նպատակով։

## Պատկերասրահ

File:Navahradak - Rekanstrukcyja (Viktar Staščaniuk) 1.jpg|Ամրոցի նախնական տեսքը՝ ըստ վերականգնող Վիկտար Ստաշչանյուկի 
File:Navahradak - Rekanstrukcyja (Viktar Staščaniuk) 3.jpg|Ամրոցի նախնական տեսքը՝ ըստ վերականգնող Վիկտար Ստաշչանյուկի
File:Navahradak - Ruiny zamka - Panarama.jpg|Ավերակները


## Գրականություն
* Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 5. Мн., 1998.
* Белорусская ССР. Т. 4: краткая энцикл. — Мн., 1981.
* Ткачёв, М. А. Замки Беларуси. Мн., 2005.
* Гуревич Ф. Д. Древний Новогрудок: посад — окольный город. — Л.: Наука, 1981. — 160 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* https://globustut.by/novogrudok/castle_gallery.htm 
* «Старажытны Наваградак» Графічныя працы Віктара Сташчанюка 
* «Архитэктурныя помники Наваградчыны» 
* Фото Новогрудского замка с высоты птичьего полета  на сайте «Планета Беларусь»
* https://traland.ru/luchshiye-dostoprimechatelnosti-grodno/

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուսի պատմություն
Յան Լեխոն

**Յան Լեխոն** (, ), լեհ բանաստեղծ, գրական և թատերական քննադատ։

## Կենսագրություն
1916-1920 թվականներին սովորել է Վարշավայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ Գրական աշխարհում իր նորամուտը նշել է 14 տարեկանում։ Նա «Скамандр» գրական խմբի հիմնադիրներից մեկն էր, որում ընդգրկված էին Յուլիան Տուվիմը, Անտոնի Սլոնիմսկին, Յարոսլավ Իվաշկևիչը։

1921 թվականին փորձել է ինքնասպան լինել։

1930-1939 թվականներին եղել է Փարիզում Լեհաստանի դեսպանության մշակութային կցորդը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, Ֆրանսիայի ավերումից հետո Իսպանիայով և Պորտուգալիայով ճանապարհվել է Բրազիլիա, հետագայում տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և հաստատվել Նյու Յորքում։ Նա համագործակցել է և եղել է ԱՄՆ-ում գործող լեհական պարբերականների խմբագիր։

Ինքնասպանություն է գործել` նետվելով Նյու Յորքի երկնաքերի պատուհանից։ 1991 թվականին մոխիրը վերաթաղվել է Լեհաստանում՝ Լյասկի գյուղի Անտառային գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործական կյանք
Իր առաջին գործերը սկսել է տպագրել 14 տարեկանում։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1912-ին։ «Karmazynowy poemat»  (Մանուշակագույն պոեմ, 1920) բանաստեղծությունների ժողովածուն, որը փառաբանում էր Լեհաստանի անկախության համար պայքարը, նրան մեծ համբավ է բերել։ «Srebrne i czarne» («Արծաթագույն և սև», 1924) ժողովածուն արտացոլում էր հիասթափությունը իրականությունից և մահվան հանդեպ հիացմունքը։ Այն համարվում է լեհական գրականության առավել հոռետեսական գրքերից մեկը։ Այս գրքից հետո նա երկար ժամանակ ընդհատել է գրական գործունեությունը։

Բանաստեղծությունները բնութագրվում են բարձր ոճով և բանաստեղծական ձևի խստությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը 

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վետտերլինգ պատկերասրահ

«**Wetterling Gallery**» (), շվեդական Ստոկհոլմ քաղաքում գտնվող արվեստի պատկերասրահ, որը բացվել է 1978 թվականին Բյորն Վետտերլինգի նախաձեռնությամբ, մասնագիտացած է Շվեդիայի ժամանակակից արվեստի բնագավառում, այստեղ ցուցադրվում են  գեղանկարչական աշխատանքներ, նկարներ, քանդակներ և արվեստի գործերի ինստալյացիաներ, կապված է ամերիկյան բեմարվեստի հետ, մասնակցում է «*Art Miami*», «*Art Brussels*» և «*Armory Show*» միջազգային տոնավաճառներին, համագործակցում է ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետ  Ջեյմս Ռոզենկվիստի հետ։

## Պատմություն և նկարագիր
Ժամանակակից արվեստի «Wetterling Gallery» պատկերասրահը բացվել է Ստոկհոլմում, 1978 թվականին։ Պատկերասրահի շենքը գտնվում է Կունգստրեդգորդեն (*Kungsträdgården*) պարկում, որը ստեղծվել է որպես այգի, բայց սկզբում եղել է արքայական զվարճանքի (բարոկկո ոճով) պարտեզ, իսկ հետագայում դարձել է քաղաքացիների համար զվարճանքի հանրաճանաչ վայր։ Պատկերասրահի հիմնադիրը Բյորն Վետտերլինգն էր, ով դեռ 1970-ականների վերջին սկսեց ցուցադրել ոչ միայն գեղանկարներ, նկարներ և քանդակագործական կոմպոզիցիաներ, այլև ինստալյացիաներ պատկերասրահի սրահներում։ Ավելի ուշ պատկերասրահն իր մասնաճյուղն  ուներ նաև Գյոթեբորգում «*Wetterling Gallery Showroom in Gothenburg*»:

2019 թվականի դրությամբ պատկերասրահում ներկայացված էին շուրջ երկու տասնյակ միջազգային և շվեդ արվեստագետներ։ Եվրոպական կառույցը սերտ կապեր ունի ամերիկյան բեմարվեստի հետ՝ ցուցադրելով համակցված գեղանկարչության և փոփ արվեստի աշխատանքները, իր գոյության տարիների ընթացքում նրա ցուցասրահներում ներկայացվել են  Ֆրենկ Սթելլի և Ջեյմս Ռոզենկվիստի աշխատանքները։ Պատկերասրահի հետ համագործակցում են նաև նկարիչները՝ Ռոբերտ Ռաուշենբերգը և Էդ Ռուշը, բացի այդ, շվեդական պատկերասրահը համագործակցում է Նյու Յորքի Գագոսյան պատկերասրահի հետ։ Wetterling պատկերասրահը ամեն տարի փորձում է մասնակցել չորս արվեստի միջազգային ցուցահանդեսների։ Այն կանոնավոր կերպով ցուցադրում էր իր հեղինակներին «*Art Miami*», «*Art Brussels*» և «*Armory Show*» արվեստի տոնավաճառներում։ Ինքը Բյորն Վետտերլինգը համարվում է արվեստի կոլեկցիոներ։ Բացի այդ, նա մշակում է իր սեփական դիզայներական նախագծերը։ Հիմնադիրը ԱՄՆ-ի հետ կապը բացատրում է նրանով, որ «Նյու Յորքը լավագույն քաղաքն է աշխարհում, երբ խոսքը գնում է արվեստի մասին,  դուր է  գալիս դա ձեզ, թե ոչ»։ 2018 թվականի մայիսի կեսերից մինչև հունիսի վերջը, պատկերասրահի ցուցասրահներում անցկացվեց Լինդա Բեյքստրոմի (ծն.` 1982) «*Linda Baeckstroem — The World’s End*»  անհատական ցուցահանդեսը։ 2017 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին պատկերասրահում կազմակերպվում է նկարիչ Ալեն Ջոնսի (ծնվել է 1937 թվականին) «Allen Jones — 80 Not Out!» անհատական ցուցահանդեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Ջովաննի Մարիա Ֆլիկ

**Ջովաննի Մարիա Ֆլիկ** (, ), իտալացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, 1996-1998 թվականներին Իտալիայի ներման և արդարադատության նախարար, 2008-2009 թվականներին Իտալիայի սահմանադրական դատարանի նախագահ։

## Կենսագրություն
Ջովաննի Մարիա Ֆլիկը ծնվել է 1940 թվականի նոյեմբերի 7-ին Չիրիեում, Թուրին գավառ, Պիեմոնտ նահանգ։

Ավարտել է Միլանում Սուրբ Սրտի կաթոլիկ համալսարանը։

1964-1975 թվականներին աշխատել է իրավապահական համակարգում՝ լինելով դատավորի, դատախազի օգնականի և պրետորի պաշտոններում։ 1972 թվականից մինչև 1975 թվականը Մեսինայի համալսարանում դասավանդել է քրեական իրավունք, հետագայում դարձել է Պերուջիի համալսարանի իրավական ինստիտուտների և քրեական դատավարության պրոֆեսոր, որից հետո Հռոմում սոցիալական հետազոտությունների միջազգային ազատ համալսարանի (LUISS) քրեական առևտրային իրավունքի օրդինար պրոֆեսոր, դասավանդել է քրեական իրավունք հռոմեական կարաբիների սպայական դպրոցում և Հռոմում ֆինանսական գվարդիայի հարկային ոստիկանության դպրոցում։

1996 թվականի մայիսի 17-ից մինչև 1998 թվականի հոկտեմբերի 21-ը Պրոդիի առաջին կառավարությունում զբաղեցրել է Իտալիայի ներման և արդարադատության նախարարի պաշտոնը։

2000 թվականի փետրվարի 4-ին Իտալիայի նախագահ Կառլո Չամպին Ֆլիկին ներառել է Սահմանադրական դատարանի կազմում։

2008 թվականի նոյեմբերի 14-ին ընտրվել է Սահմանադրական դատարանի նախագահ, 2009 թվականի փետրվարի 18-ին լրացել է նրա դատավարական լիազորությունների ժամկետը։

Ստացել է սոցիալական հետազոտությունների ազատ միջազգային համալսարանի քրեական իրավունքի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում, որտեղ դասավանդել է 1980 թվականից մինչև Սահմանադրական դատարանի կազմում ներառվելը։ Նաև դարձել է Միլանում 2015 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսի նախապատրաստման կառավարական հանձնաժողովի պատվիրակ։

2012 թվականի հունվարից մինչև մայիսը հանդիսացել է Fondazione Centro San Raffaele del Monte Tabor բարեգործական հիմնադրամի նախագահ, նույն թվականի հոկտեմբերին ընդգրկվել է Ջենովայի համալսարան հոգաբարձուների խորհրդի կազմում։ 2013 թվականին Սենատի ընտրություններին առաջադրվել է Բրունո Տաբաչի Դեմոկրատական կենտրոնի ցուցակներով, սակայն չի ընտրվել։

2016 թվականի մայիսի 29-ին լրագրող Ռոբերտո Սեչիի հետ հարցազրույցում հայտարարել է, որ 2016 թվականի հոկտեմբերին սահմանադրական հանրաքվեում մտադիր է դեմ քվեարկել կառավարության կողմից առաջարկվող Սենատի նկատմամբ բարեփոխումներին։

## Մրցանակներ
* 70px «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետ (1998 թվականի հոկտեմբերի 28)
* 70px Հարավային խաչի շքանշանի մեծ խաչի ասպետ (Բրազիլիա)
* 70px «Pro Merito Melitensi վաստակի համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետ (Մալթա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի իրավաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի իրավագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իրավաբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իրավագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արդարադատության նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Սրբասուրբ կույս Մարիամի վերափոխման բազիլիկ տաճար

**Սրբասուրբ կույս Մարիամի վերափոխման բազիլիկ տաճար** (). անվանվում է նաև **Պինսկի տաճար**, Բելառուսի Պինսկ քաղաքում 18-րդ դարում բարոկկո ոճով կառուցված կաթոլիկ տաճար

## Պատմություն
Տաճարն ու նրա հարևանությամբ գտնվող ֆրանցիսկյան վանքը, որը նույնպես ճարտարապետական բարոկկո ոճի նմուշ է, կառուցվել են 1712-ից  1730 թվականների միջակայքում, ճիշտ այն վայրում, որտեղ դեռևս 1396 թվականին Պինսկի իշխան Սիգիզմունդ Կեստուտաիտիսի պատվերով բարձրացվել էր փայտաշեն մի եկեղեցի։ 1852 թվականին վանքը փակվել է, մինչդեռ եկեղեցին դարձել է թեմական առաջնորդանիստ, իսկ 1925 թվականից էլ՝ Պինսկի թեմի կաթոլիկ տաճար։

Պաշտամունքային այս կառույցը եռանավ է, ունի բարձր առաստաղ։ Ճակտոնը շքեղորեն զարդաքանդակվել է դեռևս 1766 թվականին և անխաթար պահպանվել է։ Կից կառուցվել են մատուռներ, աշտարակներ՝ դարձյալ բարոկկո ոճի գմբեթներով։ Տաճարի ներսը նույնպես ճոխ զարդարանք ունի, կան արվեստի մեծարժեք գործեր։

## Գրականություն
* А. М. Кулагін. Каталіцкія храмы Беларусi. — Мінск: 2008. ISBN 978-985-11-0395-5
* Збор помнікаў гісторыі і культуры. Брестская область. Стр. 324
* Габрусь Т. В. «Мураваныя харалы: сакральная архітэктура беларускага барока». Мінск, «Ураджай», 2001 год. 287 с. ISBN 985-04-0499-X
* «Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік». Мінск, «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», 1993 год. 620 стар. ISBN 5-85700-078-5

## Պատկերասրահ

Пінск. Францысканскі касцёл. Галоўны алтар.JPG|Գլխավոր խորանը
Пінск. Францысканскі касцёл. Бакавы алтар 2.JPG|Խորանը՝ Աստվածամոր սրբապատկերով. XVIII դար
Святое сямейства з Францыскам.jpg|Սուրբ ընտանիքը սբ. Ֆրանցիսկոսի հետ. XVI դար
Madonna Pinskaya.jpg|Պինսկի Աստվածամայրը. նկարիչ՝ Ալֆրեդ Իսիդոր Ռոմեր (1894 թ.) 
Пінск. Францысканскі касцёл. Арган.JPG|Երգեհոնը
Ансамбль былога кляштара францысканцаў. 08.jpg|Զանգակատունը
Пінск. Францысканскі касцёл. Інтэр'ер.JPG|Ֆրանցիսկյան վանքի ներսը
Bartolome Murillo - Assumption of the Virgin.jpg|Բարտոլոմե Մուրիլյոյի «Կույսի վերափոխումը» գործի կրկնօրինակը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Храм на сайте Католической церкви в Белоруссии
* Сайт globustut.by
* radzima.org
* Монастырь францисканцев и Костел Успения Пресвятой Девы Марии 
* Францисканский костел (костел Успения Девы Марии) — архитектурный памятник XVI—XVIII веков

Կատեգորիա:Բելառուսի մշակույթ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Լուիս Փեյն

**Լուիս Փեյն**, նաև հայտնի որպես **Լու Փեյն** (), համր և հնչուն կինոյի, ինչպես նաև թատրոնի ամերիկացի դերասան։ Դերասանական կարիերան սկսել է Բրոդվեյում 1900-ականների առաջին տասնամյակում, երբ դերակատարմամբ հանդես է եկել 1900 թվականին Մանհեթենի թատրոնում բեմադրված բրոդվեյյան «*Her Majesty, the Girl Queen of Nordenmark*» պիեսում։

1906 թվականին ամուսնացել է հայտնի դերասանուհի տիկին Լեսլի Քարթերի հետ, որն իրենից տասնհինգ տարով մեծ էր և ամուսնացած է մնացել նրա հետ մինչև վերջինիս մահը 1937 թվականին։

Կինոյում դեբյուտը կատարել է 1915 թվականին «Դյու Բարի» ֆիլմում, որից հետո Հոլիվուդում իր 35 տարվա կարիերայի ընթացքում նկարահանվել է ավելի քան 40 ֆիլմում, ինչպես նաև կատարել բազմաթիվ բեմադրություններ։

1940 թվականին, Քարթերի մահից երեք տարի անց, Warner Bros. կինոընկերությունը նկարահանել է նրա կենսագրության վրա հիմնված «Կարմրահեր տիկինը» ֆիլմը, որտեղ Փեյնը հանդես է եկել որպես տեխնիկական խորհրդատու։ Շարունակել է փոքր դերերով հանդես գալ մինչև 1940-ական թվականները։ Վերջին ֆիլմը, որում Փեյնը նկարահանվել է, եղել է 1951 թվականի էպիկական «Յո երթա՞ս»-ը, որտեղ մարմնավորել է Հիսուսի 12 առաքյալներից մեկին։ Վախճանվել է 1953 թվականի օգոստոսի 14-ին, Կալիֆոռնիա նահանգի Վուդլենդ Հիլս քաղաքում։ Հուղարկավորվել է կնոջ մոտ՝ Օհայո նահանգի Դեյթոն քաղաքի Վուդլենդ գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրաթյուն
(Ըստ Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտի տվյալների)

**Դյու Բարի* (1915)
**Ենթակա է վաճառքի* (1924) 	
**Վստահելի պողպատի նման* (1924)   	
**Ալիսա Մերի Ֆլին* (1925) 	
**Ինչպես ուզում է մարդը* (1925) 	
**Սիրախաղի ճակատագիրը* (1925)   	
**Սուտ խոսող տիկինը*  (1925)   	
**Վերջին հրատարակությունը* (1925) 	
**Միակ բանը* (1925)   	
**Մենք ժամանակակիցներս* (1925)   	
**Կույր աստվածուհին* (1926)   	
**Օտարականը* (1926)   	
**Երեքնուկի արատտը* (1926)   	
* *Կնոջ սիրտը* (1926)   	
* *Բրոդվեյյան խելագարություն* (1927) 	
**Արքայից արքա* (1927)   	
**Սնափառություն* (1927)   	   	
**Մտրակը* (1928) 	
**[[Էվանգելինա (ֆիլմ, 1929)|Էվանգելինա]]* (1929)   	
*'Մեծ նորություն* (1929)   	
**Կես դրույքով կինը* (1930)   	
**Հիմա կասեմ* (1934)   	
**Հպարտություն և նախապաշարմունք* (1940)   	
**Տեսեք, թե ով է ծիծաղում* (1941)   	   	
**Կառավարության աղջիկը* (1944)   	
**Երկնային օրեր* (1944)   	
**Կինը պատուհանի մոտ* (1944)   	
**Բիլլի Ռոսսի ադամանդե պայտը* (1945)   	
**Սկսած այսօրվանից* (1946)
**Ժաննա դ'Արկ* (1948)
**Լասիի մարտահրավերը* (1949)   	
**Իմ արգելված անցյալը* (1951)   	
**Յո երթա՞ս''  (1951)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1873 ծնունդներ
Կատեգորիա:1953 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ