Լոմա Լինդա

**Լոմա Լինդա** (, թարգմանաբար իսպաներենից՝ «*Գեղեցիկ բլուր*») քաղաք Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Բերնարդինոյի շրջանում։ Առանձնանում է իր առողջապահական, կրթական և կրոնական կենտրոններով։ Քաղաքը հատկապես հայտնի է Լոմա Լինդայի համալսարանով և նրա բժշկական կենտրոնով, որոնք գործում են Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու հովանու ներքո։ Լոմա Լինդան նաև ընդգրկված է աշխարհի մի քանի կապույտ գոտիների մեջ՝ որպես համայնք, որտեղ մարդկանց կյանքի տևողությունը զգալիորեն բարձր է միջինից։ ԱՄՆ-ում միակ կապույտ գոտին է, իսկ ամբողջ աշխարհում գոյություն ունեն ընդամենը մի քանի նմանատիպ շրջաններ՝ Կոստա Ռիկայում, Ճապոնիայում, Իտալիայում և Հունաստանում։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1905 թվականին ու կապված է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների հետ, ովքեր արագորեն բնակեցրել են այն և կատարել քաղաքում մեծ ներդրումներ

## Պատմություն
Լոմա Լինդայի տարածքը մինչև եվրոպական բնակեցումը բնակեցված է եղել տոնգվա և սերենո ցեղերի բնիկ ամերիկացիներով։ 19-րդ դարի կեսերին՝ հատկապես երբ Կալիֆորնիայի հարավը գրավեց վերաբնակիչների ուշադրությունը, տարածքը ներգրավվեց իսպանական և մեքսիկական անասնապահական տնտեսությունների մեջ, այնուհետև՝ ամերիկյան բնակեցման ակտիվ գործընթացում։ 1870-ականներին այստեղ ձևավորվեց մի փոքրիկ գյուղատնտեսական համայնք։ 1880-ականներին տարածաշրջանը հայտնի դարձավ իր առողջարար կլիմայով, ինչը խրախուսեց առողջարանների և հանգստի կենտրոնների զարգացումը։ Տարածքը սկզբնապես հայտնի էր «Mound City» անունով, իսկ այնուհետև վերանվանվեց «Loma Linda», ինչը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է «գեղեցիկ բլուր»։

1905 թվականին տարածքում գործունեություն սկսեց Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցին՝ ձեռք բերելով տեղական առողջարանը և հիմնադրելով բժշկական հաստատություն։ Սա եղավ վճռորոշ շրջադարձ Լոմա Լինդայի պատմության մեջ, որը հետագայում ձևավորեց քաղաքի կրոնական և կրթական դիմագիծը։ 1906 թվականին հիմնադրվեց Լոմա Լինդայի բժիշկների ուսումնարանը, որը հետագայում դարձավ Լոմա Լինդայի համալսարանը։

Համայնքի աճը շարունակվեց 20-րդ դարի ընթացքում՝ կապված ինչպես առողջապահական հաստատությունների, այնպես էլ կրթական և բնակելի ծրագրերի ընդլայնման հետ։ 1970 թվականին Լոմա Լինդան ընդգրկվեց ԱՄՆ սակավաթիվ կապույտ գոտիներից մեկի մեջ, որտեղ բնակչությունը ապրում է զգալիորեն երկար և առողջ կյանքով։

Բնակավայրը քաղաքային կարգավիճակ ստացավ 1970 թվականին, և ներկայումս այն ներկայացնում է կրթական, առողջապահական և հավատքի վրա հիմնված համայնքի յուրօրինակ համադրություն։

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Լոմա Լինդան գտնվում է Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Բերնարդինո գավառի հարավ-կենտրոնական հատվածում՝ Սան Բերնարդինոյի հովտում։ Քաղաքը տարածվում է մոտավորապես 20.5 կմ² մակերեսով, որից գրեթե ամբողջը՝ ցամաքային է, իսկ ջրային տարածքները կազմում են շատ փոքր տոկոս։

Լոմա Լինդայի աշխարհագրական դիրքը մոտ է Սան Բերնարդինո լեռնաշղթային և Սան Անդրեասի սեյսմիկ ճեղքին, ինչը պայմանավորում է տարածաշրջանի երկրաբանական ակտիվությունը։ Քաղաքը շրջապատված է բլրավոր լանդշաֆտով, որի ամենաբարձր կետերը հասնում են շուրջ 400 մ բարձրության ծովի մակերևույթից։

Քաղաքը սահմանակցում է Սան Բերնարդինո, Ռեդլենդս, Կոլթոն և Գրանդ Տեռաս քաղաքներին։ Լոմա Լինդայով անցնում է Միացյալ Նահանգների 10-րդ մայրուղին (Interstate 10), ինչը քաղաքին ապահովում է հասանելիություն դեպի Լոս Անջելեսի մետրոպոլիտեն շրջան և դեպի արևելք՝ Արիզոնա նահանգ։
մինի

### Կլիմայական պայմաններ
Լոմա Լինդան ունի տիպիկ միջերկրածովյան կիսաանապատային կլիմա (Köppen-ի դասակարգմամբ՝ BSh), որը բնութագրվում է չոր և տաք ամառներով և մեղմ, թաց ձմեռներով։

Տարեկան տեղումները կազմում են միջինը 350–400 մմ, հիմնականում ձմռան ամիսներին։ Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, երբ միջին առավելագույն ջերմաստիճանը հասնում է 35 °C-ի, իսկ ամենացուրտ ամիսը՝ դեկտեմբերը, միջին նվազագույն ջերմաստիճանով մոտ 6°C։

Քաղաքում գրանցվում է շուրջ 280–300 արևոտ օր տարեկան, ինչը նպաստում է ինչպես առողջարար միջավայրի պահպանմանը, այնպես էլ ակտիվ արտաքին գործունեությանը։

Իր մեղմ կլիմայով, բնական միջավայրով և բլրավոր դիրքով՝ Լոմա Լինդան գրավիչ է հատկապես թոշակառուների և առողջ ապրելակերպի կողմնակիցների համար։ Այդ պայմանները կարևոր դեր են խաղացել քաղաքի՝ որպես երկար կյանքի համբավ ձեռք բերելու գործում, ներառյալ այն, որ Լոմա Լինդան ճանաչվել է որպես ԱՄՆ միակ կապույտ գոտի։

մինի

## Ժողովրդագրություն
Լոմա Լինդան ունի բացառիկ ժողովրդագրական կառուցվածք, որը տարբերվում է Կալիֆորնիայի և ԱՄՆ-ի միջին ցուցանիշներից՝ հիմնականում պայմանավորված լինելով քաղաքի ուժեղ առողջապահական ու կրթական կենտրոնացմամբ, ինչպես նաև ադվենտիստական ներկայությամբ։

2023 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է մոտ 25,021 մարդ։ 2020 թվականի մարդահամարի արդյունքներով Լոմա Լինդայի բնակչությունը կազմել է 24,791 մարդ։ 2010 թվականին բնակչությունը կազմել էր 23,261 մարդ։ Այստեղ նկատվում է կայուն աճ, որը հիմնականում պայմանավորված է քաղաքի բժշկական կենտրոնի, համալսարանի և դրա շուրջ ձեւավորված ծառայությունների ընդլայնմամբ։

Լոմա Լինդան առանձնանում է նաև առողջ ապրելակերպով, ինչը մասամբ պայմանավորված է յոթերորդ օրվա ադվենտիստների մեծ համայնքի ազդեցությամբ։ Նրանք խթանում են բուսակերություն, ծխախոտից և ալկոհոլից զերծ մնալը, ինչպես նաև ակտիվ ֆիզիկական կենսակերպը։ Այս գործոնները նպաստել են նրան, որ քաղաքը հաճախ ներկայացվում է որպես կապույտ գոտի՝ աշխարհում այն եզակի վայրերից մեկը, որտեղ մարդկանց կյանքի միջին տևողությունը զգալիորեն գերազանցում է համաշխարհային մակարդակը։

Ներկայումս քաղաքի բնակչության մի զգալի մասը ներգրավված է առողջապահական ոլորտում՝ աշխատելով Լոմա Լինդայի համալսարանում կամ նրա բժշկական կենտրոնում։

### Սեռատարիքային կազմ
Քաղաքը համարվում է բացառիկ երիտասարդ ու կրթված բնակչություն ունեցող համայնք. միջին տարիքը կազմում է մոտ 35,6 տարի, իսկ բարձրագույն կրթություն ստացած բնակչության տոկոսը զգալի բարձր է Կալիֆորնիայի միջինից՝ 50%–ից ավել՝ 25 և բարձր տարիք ունեցողների շրջանում։
Քաղաքի բնակչության տարիքային բաշխումը հետևյալն է՝
*Մինչև 5 տարեկան՝ 4.9%
*5-17 տարեկան՝ 14.3%
*18-24 տարեկան՝ 8.5%
*25-34 տարեկան՝ 18.8%
*35-54 տարեկան՝ 21.4%
*55-64 տարեկան՝ 13.8%
*65 և ավելի տարեկան՝ 18.4%

Սեռային բաշխմամբ՝ բնակչության մոտ 52%–ը կանայք են, իսկ 48%–ը՝ տղամարդիկ։

### Ռասա–էթնիկական կազմ
Լոմա Լինդայի բնակչությունը ներկայացված է տարբեր ռասայական և էթնիկական խմբերով, որոնք միասին կազմում են քաղաքի յուրահատուկ բազմազան մշակութային և սոցիալ-համայնքային կառուցվածքը։ Քաղաքի ռասա–էթնիկական կազմի վիճակագրությունը 2023 թվականի մարդահամարի վերջին տվյալների համաձայն հետևյալն է․

#### Ռասայական կազմ
*Սպիտակամորթներ – 38.3%
*Ասիացիներ – 29.1%
*Սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 7.1%
*Ամերիկյան հնդկացիներ և Ալյասկայի բնիկներ – 1.3%
*Երկու կամ ավելի ռասաների խառնուրդներ – 12.0%
*Հավայան կղզիների և խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնիկներ – 0.1%

#### Էթնիկական կազմ
*Հիսպանացի կամ լատինո ծագում ունեցողներ – 27.4%
*Ոչ հիսպանացի սպիտակամորթներ – 33.3%

ԱՄՆ մարդահամարի դասակարգման համաձայն՝ «հիսպանացի կամ լատինո» լինելը չի համարվում ռասայական պատկանելություն։ Հետևաբար, անձը կարող է միաժամանակ դասակարգվել որպես օրինակ՝ «ասիացի» և «լատինո»։ Այս մոտեցումը պայմանավորված է մշակութային և լեզվական բազմազանությամբ, որը հատուկ է ԱՄՆ-ի բնակչությանը։

Լոմա Լինդայի դեպքում այս տվյալները ցույց են տալիս, որ քաղաքը բնութագրվում է ոչ միայն ռասայական բազմազանությամբ, այլ նաև էթնիկ մշակութային շերտավորմամբ։ Հատկապես նկատելի է ասիական ծագումով բնակչության համեմատաբար բարձր տոկոսը՝ կապված Լոմա Լինդայի համալսարանի և բժշկական կենտրոնի միջազգային ուսանողական և մասնագիտական հոսքերի հետ։

### Կրոնական կազմ
Լոմա Լինդան առանձնանում է իր կրոնական կազմով։ Քաղաքում գերակշռում է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու համայնքը։ Ըստ որոշ գնահատականների՝ բնակչության մինչև 50–60%–ը կապված է այս եկեղեցու հետ՝ որպես հավատացյալներ, ուսանողներ կամ աշխատակիցներ։

Քաղաքում գործում են մի քանի մեծ ադվենտիստական եկեղեցիներ, որոնցից առավել նշանակալին է Լոմա Լինդայի համալսարանական եկեղեցին, որն ունի հազարավոր անդամներ և ծառայում է որպես հոգևոր ու մշակութային կենտրոն։

[մինի|[Լոմա Լինդայի հակալսարանի Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի ]]

### Կրթական մակարդակ
Լոմա Լինդայի բնակչության կրթական մակարդակը բարձր է։ 25 և ավելի տարեկան բնակչության շրջանում՝
*Բարձրագույն կրթություն (բակալավրի աստիճան և բարձր)՝ 49.4%
*Միջնակարգ կրթություն՝ 89.3%
*Քոլեջ հաճախողներ՝ 7.0%
Այս ցուցանիշները վկայում են քաղաքի կրթական հաստատությունների ազդեցության մասին։

### Սոցիալ-տնտեսական վիճակ
Լոմա Լինդայի սոցիալ-տնտեսական վիճակը հետևյալն է՝
*Միջին տնային տնտեսության եկամուտ՝ $82,824 (2023 թ․)
*Մեկ շնչի եկամուտ՝ $29,000
*Աղքատության մակարդակ՝ 11.6% (2023 թ․)
Աղքատության մակարդակը մի փոքր բարձր է ԱՄՆ-ի միջին ցուցանիշից, համապատասխանում է ամբողջ նահանգի միջին ցուցանիշին, սակայն դա կարող է պայմանավորված լինել ուսանողների և երիտասարդ մասնագետների մեծ թվով։
Ահա «Տնտեսություն» գլխի առաջին լիարժեք ենթաբաժինը՝
«Հիմնական ոլորտներ և աշխատատեղեր», պատրաստ տեքստով և հղումներով՝ անմիջապես Վիքիպեդիայում տեղադրելու համար.

## Տնտեսություն
### Հիմնական ոլորտներ և աշխատատեղեր

Լոմա Լինդայի տնտեսության հիմնասյունը առողջապահությունն է։ Քաղաքի խոշորագույն գործատուն է Լոմա Լինդայի համալսարանական բժշկական կենտրոնը (Loma Linda University Medical Center), որը սպասարկում է ամբողջ Հարավային Կալիֆոռնիայի տարածաշրջանը և ունի ավելի քան 11,000 աշխատակից։

Քաղաքի տնտեսության կարևոր ուղղություն է նաև կրթությունը։ Լոմա Լինդայի համալսարանը (Loma Linda University), որը գործում է որպես յոթերորդ օրվա ադվենտիստների բարձրագույն հաստատություն, ունի ավելի քան 4,500 ուսանող և մոտ 3,000 աշխատակից։

Ըստ ԱՄՆ Ժողովրդագրության բյուրոյի, 2023 թվականի տվյալներով քաղաքում գրանցված է ավելի քան 8,000 աշխատատեղ, որոնց գերակշիռ մասը՝ շուրջ 60%-ը, վերաբերում է առողջապահական, սոցիալական ծառայությունների և կրթության ոլորտներին։

Հաջորդ խոշոր ոլորտը մանրածախ առևտուրն է, հատկապես՝ կենսակերպային ապրանքների, առողջապահական ծառայությունների, սննդի և բուսակերական սննդի շուկաները։ Քաղաքում գործում են մի շարք բուսակերական ռեստորաններ, առողջ սննդի խանութներ և մթերային կոոպերատիվներ, որոնք նպատակ ունեն աջակցել համայնքի առողջ ապրելակերպին։

Տեղական տնտեսության մի մաս են կազմում նաև բժշկական սարքավորումների արտադրությամբ, կենսաբժշկական հետազոտություններով և առողջապահական տեխնոլոգիաներով զբաղվող ընկերությունները, որոնց մի մասը գործում է համալսարանի հետազոտական կենտրոնների շուրջ։

Քաղաքի բիզնես համայնքը աջակցվում է Լոմա Լինդայի Առևտրի պալատի կողմից, որն ակտիվ դեր ունի տնտեսական զարգացման նախաձեռնություններում։ Նոր աշխատատեղեր են ստեղծվում նաև առողջապահական զբոսաշրջության զարգացման շնորհիվ։ Քաղաքն այցելվում է հազարավոր մարդիկ՝ բուժվելու Լոմա Լինդայի մասնագիտացված բժշկական կենտրոններում, ինչը խթանում է հյուրանոցային, սպասարկման և տեղական մանրածախ ծառայությունները։

Ի հավելումն՝ ըստ Կալիֆոռնիայի fog.data.gov կայքի, Լոմա Լինդայի զբաղվածության կառուցվածքը ներառում է նաև պետական ծառայություններ, շինարարություն, ֆինանսական ծառայություններ, ինչպես նաև ապահովագրություն և անշարժ գույք։

Քաղաքի միջին գործազրկության մակարդակը վերջին տարիներին մնացել է համեմատաբար ցածր՝ շուրջ 4.3% (2023 թ․)՝ համեմատ Կալիֆոռնիայի միջին 4.9%-ի հետ։

### Տնտեսական հիմնակառուցվածք
Լոմա Լինդայի տնտեսական հիմքը ամրապնդված է խիտ զարգացած ենթակառուցվածքներով, որոնք ապահովում են քաղաքի ֆունկցիոնալությունը որպես առողջապահական և կրթական կենտրոն։ Քաղաքում տեղակայված է լայնածավալ ճանապարհային ցանց, որում ընդգրկված են գլխավոր ավտոմայրուղիները՝ Interstate 10 և Interstate 215, որոնք կապում են Լոմա Լինդան այլ քաղաքների և շրջանների հետ։ Այս մայրուղիները խիստ կարևոր են ինչպես աշխատուժի տեղաշարժի, այնպես էլ բեռների և ծառայությունների տրամադրման տեսանկյունից։

Քաղաքն ունի նաև լավ զարգացած տրանսպորտային համակարգ, ներառյալ տեղական ավտոբուսային երթուղիները, որոնք գործարկվում են Omnitrans գործակալության կողմից։ Բացի այդ, Լոմա Լինդան մոտ է San Bernardino Metrolink կայարանին, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ մուտք գործել Լոս Անջելեսի քաղաքային կենտրոն։

Բնակելի և հասարակական տարածքների միջև լավ կազմակերպված բաշխումն ապահովում է օպտիմալ տնտեսական շրջանառություն։ Քաղաքային տարածքը պլանավորված է այնպես, որ բնակարանները, առևտրային գոտիները և հաստատությունները միմյանցից հեռու չեն։ Դա նպաստում է ցածր տրանսպորտային ծախսերի և ժամանակի խնայողությանը։

Լոմա Լինդայում գործում է նաև ջրամատակարարման կայուն համակարգ, որն ապահովում է բնակչության և առողջապահական հաստատությունների պահանջները։ Քաղաքի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգը շահագործվում է Լոմա Լինդայի քաղաքային ծառայությունների վարչության կողմից՝ պահպանելով խիստ բնապահպանական ստանդարտներ։ Էլեկտրաէներգիան և գազը մատակարարվում են Southern California Edison-ի և SoCalGas-ի կողմից համապատասխանաբար։

Բացի ֆիզիկական ենթակառուցվածքներից, քաղաքն ունի նաև հստակ մշակված թվային ենթակառուցվածք։ Լայնաշերտ ինտերնետի հասանելիությունը բարձր մակարդակի վրա է, իսկ առողջապահական հաստատություններում առկա են էլեկտրոնային բժշկական գրանցման համակարգեր, որոնք ապահովում են արդյունավետ վարչարարություն և սպասարկում։ Քաղաքը ներդրել է Fiber to the Home ծրագիրը, որը տրամադրում է բարձր արագությամբ ինտերնետային կապ բնակիչներին։

Երիտասարդ տեխնոլոգիական ձեռնարկությունների համար ստեղծվել են փոքր բիզնեսի խթանման ծրագրեր՝ համագործակցությամբ Լոմա Լինդայի համալսարանի և քաղաքապետարանի միջև։ Այս նախաձեռնությունները ներգրավում են նաև պետական և մասնավոր ներդրումներ ենթակառուցվածքի արդիականացման և բիզնես միջավայրի բարելավման նպատակով։

Վերջին տարիներին քաղաքը նախաձեռնել է կայուն զարգացման մի քանի խոշոր ծրագիր՝ ներառյալ արևային էներգիայի օգտագործման ավելացումը և քաղաքային կանաչ տարածքների ընդլայնումը։

### Առևտրային գործունեություն և ծառայություններ
Լոմա Լինդայի առևտրային բնագավառն ունի տարբերակված կառուցվածք՝ ձևավորված քաղաքի առողջապահական և կրթական կենտրոնի կարգավիճակով։ Քաղաքի ծառայությունների և մանրածախ առևտրի ոլորտը հիմնականում ծառայում է տեղաբնակներին, հիվանդանոցային անձնակազմին, ուսանողներին և այցելուներին։

Քաղաքի ամենակենտրոնացված առևտրային գոտիներից մեկը համարվում է Mountain View Avenue-ի և Redlands Boulevard-ի միջակայքում տեղակայված հատվածը, որտեղ գտնվում են սննդամթերային խանութներ, դեղատներ, սրճարաններ, բանկեր, ռեստորաններ և տարաբնույթ ծառայություններ՝ ներառյալ ապահովագրական, իրավաբանական և առողջապահական ծառայություններ։ Շրջաններում տեղակայված են նաև ազգային և միջազգային ցանցային մանրածախ վաճառքի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Target, Stater Bros. Markets, Starbucks, Subway, CVS Pharmacy և այլք։

Լոմա Լինդայի առևտրային ծառայություններում գերակշռող են փոքր և միջին բիզնեսները։ Քաղաքապետարանը տրամադրում է տարբեր տեսակի արտոնություններ և աջակցության ծրագրեր նոր ձեռնարկությունների համար՝ խրախուսելով մասնավոր ներդրումները։ Քաղաքում գործում են նաև բժշկական ծառայությունների մասնագիտացված կազմակերպություններ, ինչպես ատամնաբուժական և օպտոմետրիկ Clínիկաներ, որոնք հաճախ կապված են Լոմա Լինդայի համալսարանի հետ։

Տեղային տնտեսության զգալի մասն ապահովում են առողջապահական ոլորտին առնչվող սպասարկման ծառայությունները, ինչպիսիք են բժշկական սարքավորումների վարձույթը, հիվանդների փոխադրումն ու բնակեցման ծառայությունները։ Քաղաքում գործում են մի քանի հյուրանոցներ՝ Holiday Inn Express, Loma Linda Inn, Hampton Inn & Suites San Bernardino և այլն, որոնք սպասարկում են ոչ միայն զբոսաշրջիկներին, այլ նաև հիվանդանոցի այցելուներին և գիտաժողովների մասնակիցներին։

Հատուկ նշանակություն ունեն նաև առողջ ապրելակերպին ուղղված առևտրային գործունեությունները, որոնք պայմանավորված են քաղաքի Blue Zone կարգավիճակով։ Գործում են բուսական սննդամթերքի խանութներ, առողջ սննդի ռեստորաններ ու խանութներ, ինչպիսիք են Clark's Nutrition & Natural Foods Market, The Living Root Cellar և Sprouts Farmers Market։

Բացի այդ, քաղաքում զարգանում են գեղագիտական և հանգստի ծառայությունները։ Գործում են մերսման սրահներ, սպա կենտրոններ, մարզասրահներ և յոգայի ստուդիաներ, ինչպես Anytime Fitness, Planet Fitness, և տեղական բրենդավորված հաստատություններ։

Առևտրային տարածքները պարբերաբար թարմացվում և բարելավվում են քաղաքային պլանավորման համաձայն։ Քաղաքապետարանը վերջին տարիներին ձեռնարկել է մի շարք նախագծեր՝ ուղղված փոքր բիզնեսների գործունեության հեշտացմանը և առևտրային գոտիների բարեկարգմանը, այդ թվում՝ փողոցային լուսավորության և հեծանվային ենթակառուցվածքների արդիականացում։

Լոմա Լինդայի ծառայությունների սեկտորը նաև ակտիվ համագործակցում է հարակից քաղաքների՝ Redlands-ի, San Bernardino-ի և Riverside-ի հետ, ինչի արդյունքում ստեղծվում է տարածաշրջանային տնտեսական միկրոհամակարգ, որն ապահովում է ամուր փոխկապակցվածություն և բիզնես միջավայրի կայունություն։

### Զբոսաշրջություն և այցելուների ծառայություններ
Լոմա Լինդայի զբոսաշրջությունը հիմնականում պայմանավորված է քաղաքի առողջապահական և կրթական կենտրոնների նշանակությամբ։ Քաղաքը հայտնի է իր առողջ ապրելակերպի մշակույթով՝ հատուկ կարևորություն տալով հիվանդանոցների և գիտաժողովների մասնակիցներին, ինչպես նաև այցելուներին, ովքեր գալիս են առողջության, կրթության և առողջապահական ծառայությունների որոնման նպատակով։

Քաղաքը ունի մի քանի հյուրանոցներ և մոթելներ, որոնք ընդունում են ինչպես զբոսաշրջիկներին, այնպես էլ Լոմա Լինդայի համալսարանի և առողջապահական հաստատությունների այցելուներին։ Համարվում են հատկապես հայտնի հյուրանոցները՝ Holiday Inn Express[անգլ.], Hampton Inn & Suites[անգլ.], Loma Linda Inn,, որոնք հաճախ օգտագործվում են city's այցելուների կողմից, այդ թվում՝ գիտաժողովների, կոնգրեսների և մասնագիտական հավաքների մասնակիցների կողմից։

Լոմա Լինդան գտնվում է երկրի Blue Zone՝ «Կապույտ գոտի» տարածքում, ինչը ևս նպաստում է զբոսաշրջիկների այցելությանը՝ այն դիտարկելով որպես առողջ ապրելակերպի կենտրոն։ Այստեղ կան մի քանի ռեստորաններ և սննդամթերքի խանութներ, որոնք մատուցում են առողջարար սնունդ, այդ թվում՝ բուսակերական տարբերակներ։ Ամենատարածվածներից են Clark's Nutrition & Natural Foods Market, Sprouts Farmers Market[անգլ.], ինչպես նաև տեղական առողջ սննդի ռեստորաններ, որոնք համարվում են city's զբոսաշրջային հիմնական ուղղություններից մեկը։

Այնուամենայնիվ, զբոսաշրջությունը նաև կապված է Լոմա Լինդայի տուրիզմի ենթակառուցվածքների հետ, որոնք ներառում են զբոսաշրջային գրասենյակներ, ուղեցույցներ, ինչպես նաև տեղական իրադարձություններ։ Քաղաքի այցելուներին տրամադրվում են նաև մասնագիտական ուղեցույցներ՝ կապված առողջության և բժշկության բնագավառների հետ, որոնք օգնում են հասկանալ Լոմա Լինդայի առողջապահական ծառայությունների արդյունավետությունը։

Լոմա Լինդայի զբոսաշրջությունը զուգակցվում է նաև տարածաշրջանային զարգացումներով, որտեղ քաղաքը աշխատում է հարակից քաղաքների հետ՝ որպես մաս տարածաշրջանային զբոսաշրջային հանգույցի, որը ներառում է նաև Սան Բերնարդինո և Ռիվերսայդ քաղաքները։ Սա էլ ավելի ընդլայնում է զբոսաշրջային առաջարկները, նպաստելով Լոմա Լինդայի հանրային իրացմանը որպես առողջ ապրելակերպի կենտրոն։

### Շինարարություն և անշարժ գույքի զարգացում
Վերջին տարիներին Լոմա Լինդա քաղաքում նկատվում է շինարարական ակտիվության աճ՝ պայմանավորված բնակչության թվի ավելացմամբ, առողջապահական հաստատությունների ընդլայնմամբ և բնակելի տարածքների նկատմամբ պահանջարկի բարձրացմամբ։

#### Բնակարանների շուկայի ցուցանիշներ
2025 թվականի փետրվարին Լոմա Լինդայի բնակարանների միջին գինը կազմել է 700,000 ԱՄՆ դոլար, ինչը 45.8%-ով աճ է նախորդ տարվա համեմատ։ Սա ցույց է տալիս շուկայի բարձր ակտիվություն, քանի որ բնակարանները միջինում վաճառվում են շուկայում գտնվելուց 29 օր անց՝ indicando գործող պահանջարկի մակարդակը։

Այնինչ, մեկ այլ աղբյուր՝ Zillow-ը, նշում է, որ նույն ժամանակահատվածում բնակարանների միջին արժեքը կազմում է 622,369 ԱՄՆ դոլար՝ 3.5% աճով անցած տարվա համեմատ։

Այս երկու տարբեր ցուցանիշները մի փոքր տարաբնույթ թվային տարբերություններ են ցույց տալիս՝ կապված տվյալների հավաքման մեթոդաբանությունների տարբերության հետ։ Redfin-ը բխում է միայն այն բնակարաններից, որոնք արդեն վաճառվել են, և ներկայացնում է շուկայում գործող գների բարձր ակտիվությունը, մինչդեռ Zillow-ը անդրադառնում է բոլոր բնակարանների՝ նույնիսկ չվաճառվածների՝ գնահատված արժեքներին։

#### Խոշոր նախագծեր
Քաղաքում իրականացվում են մի շարք խոշոր բնակարանաշինական նախագծեր։ «Citrus Trails» նախագիծը նախատեսում է կառուցել 449 բնակարան՝ ներառյալ 224 առանձին տներ և 225 տարեցների համար նախատեսված բնակարաններ։ Նախագիծը ներառում է նաև 2.1 ակր առևտրային տարածք։

#### Քաղաքային պլանավորում
Լոմա Լինդայի քաղաքային պլանավորման բաժինը պատասխանատու է նոր կառուցապատման նախագծերի վերահսկման և քաղաքային զարգացման ռազմավարությունների մշակման համար։ Բաժինը նաև զբաղվում է զոնավորման, բնակելի և առևտրային նախագծերի, կայանատեղիների պահանջների և զարգացման ստանդարտների հարցերով։

Քաղաքի 2021-2029 թվականների բնակարանային պլանը նախատեսում է բնակարանային առաջարկի ընդլայնում՝ համապատասխանեցնելով բնակչության աճին և բնակարանների պահանջարկին։

Այս զարգացումները նպաստում են Լոմա Լինդայի տնտեսության աճին՝ ստեղծելով նոր աշխատատեղեր և բարելավելով բնակչության կյանքի որակը։

### Տեղական հարկային համակարգ և տնտեսության կառավարման մեթոդներ
Լոմա Լինդայում տեղական հարկային համակարգը բաղկացած է մի քանի բաղադրիչներից, որոնք ուղղված են ֆինանսավորման հավաքագրմանը քաղաքի հանրային ծառայությունների համար։ Քաղաքը զարգացնում է ենթակառուցվածքներ և սպասարկում է բնակիչներին՝ relying on զերծվող ֆինանսական միջոցներով։

#### Հարկային համակարգ
Լոմա Լինդայում, ինչպես նաև ամբողջ Կալիֆորնիայի տարածքում, հարկային համակարգը գործում է քաղաքային, նահանգային և ֆեդերալ մակարդակներով։ Քաղաքի եկամուտները հիմնականում ձևավորվում են հետևյալ հարկերից.

#Գույքահարկ (Property Tax)՝ Կալիֆորնիայի սահմանադրության Proposition 13-ի համաձայն, գույքահարկը սահմանափակվում է գույքի արժեքի տարեկան մինչև 1%-ով՝ թույլ տալով մինչև 2% աճ գնահատված արժեքի համար տարեկան։ Այս հարկը հիմնական եկամտի աղբյուրներից է Լոմա Լինդայի քաղաքային բյուջեի համար
#Վաճառքի հարկ (Sales Tax)՝ Լոմա Լինդայում վաճառքի համակցված հարկը 7.75% է, որը ներառում է Կալիֆորնիայի պետական հարկը և տեղական լրացուցիչ հարկեր։
#Մոտեցիկ կամ մասնավոր բիզնես հարկեր (Business License Tax)՝ Լոմա Լինդայում գործող բիզնեսները պարտավոր են գրանցվել քաղաքում և վճարել համապատասխան լիցենզավորման և շահութահարկային վճարումներ

#### Տնտեսության կառավարման մեթոդներ
Լոմա Լինդայի քաղաքային իշխանությունները ղեկավարում են տնտեսական զարգացման գործընթացները հետևյալ ռազմավարություններով.

# Տարածքային կառավարման քաղաքականություն (Zoning and Land Use Planning)՝ Քաղաքի ընդհանուր պլանը՝ General Plan-ը, սահմանում է գոտիների օգտագործման կարգերը, ներառյալ բնակելի, առևտրային և արդյունաբերական գոտիները։
# Բիզնեսների աջակցման ծրագրեր՝ Լոմա Լինդան համագործակցում է San Bernardino County-ի տնտեսական զարգացման գրասենյակի հետ՝ նոր բիզնեսների ներգրավման և գործող ձեռնարկությունների ընդլայնման նպատակով։
#Ենթակառուցվածքային ծրագրեր և կապիտալ ներդրումներ՝ Քաղաքը պարբերաբար ներդնում է փողոցների վերանորոգման, ջրամատակարարման, մաքրության և էներգետիկ համակարգերի բարելավման մեջ։
#Ֆինանսական հաշվետվություն և բյուջետային թափանցիկություն՝ Քաղաքը հրապարակում է տարեկան ֆինանսական հաշվետվություններ՝ ապահովելով ֆինանսական գործունեության թափանցիկությունը։
#Հարկային խթանման ծրագրեր՝ Քաղաքը որոշ դեպքերում տրամադրում է հարկային արտոնություններ՝ նոր աշխատատեղեր ստեղծող ներդրողների համար, հատկապես առողջապահական, տեխնոլոգիական և կրթական ոլորտներում։
#Համայնքային գործընկերություն և հետազոտական հիմք՝ Քաղաքը համագործակցում է Լոմա Լինդա համալսարանի հետ տնտեսական զարգացման որոշ ռազմավարությունների համատեղ մշակման հարցում, հատկապես առողջապահական կլաստերի զարգացման շրջանակներում։

### Գյուղատնտեսություն, քաղաքային այգեգործություն և սննդի արտադրություն
Չնայած Լոմա Լինդան քաղաքային բնույթ ունի, այն nonetheless ունի գյուղատնտեսական որոշակի նշանակություն, հատկապես՝ բնակիչների կողմից կառավարվող այգեգործության և բուսակեր սննդի արտադրության ոլորտներում։ Քաղաքը հայտնի է իր առողջապահական շեշտադրումով և կայուն սննդի քաղաքականությամբ, որը ներառում է համայնքային այգիներ, տեղական արտադրողների շուկաներ և բուսական սննդի արտադրամասեր։

#### Քաղաքային այգեգործություն և համայնքային այգիներ
Լոմա Լինդայում գործում են մի քանի համայնքային այգիներ՝ տրամադրված քաղաքապետարանի և Adventist համայնքի աջակցությամբ, որտեղ բնակիչները կարող են աճեցնել մրգեր, բանջարեղեն և դեղաբույսեր։

Քաղաքային համայնքային այգիները խրախուսում են էկոլոգիական մշակությունը, բուսական սննդի արտադրությունը և համայնքային համագործակցությունը։

Համայնքային այգիները նաև մաս են կազմում Լոմա Լինդայի Blue Zone նախաձեռնության, որը կենտրոնացած է առողջ երկարակեցության վրա։

#### Գյուղատնտեսական արտադրություն և բուսակեր սնունդ
Քաղաքում գործում են մի շարք բուսական արտադրամասեր և փոքրածավալ սննդի արտադրողներ, որոնք մասնագիտանում են բուսակերությանն ու վեգան սննդակարգին համարժեք ապրանքների արտադրությամբ։

Լոմա Լինդայի անունը կրող բուսակերական սննդամթերքի բրենդը՝ Loma Linda Foods, հիմնադրվել է դեռևս 1905 թվականին և ունի նշանակալի պատմական ու մշակութային կապ Seventh-day Adventist համայնքի հետ։

Այսօր էլ բուսական սննդամթերքի արտադրությունը խթանվում է քաղաքում գործող ձեռնարկությունների կողմից, ինչպես օրինակ՝ Atlantic Natural Foods-ի կողմից արտադրվող բրենդները։

Բուսակեր ու վեգան սննդի նկատմամբ մեծ պահանջարկը կապված է նաև բնակչության զգալի հատվածի կրոնական աշխարհայացքի հետ։ Adventist բնակչությունը հիմնականում հետևում է բուսակեր սննդակարգին՝ շեշտադրելով առողջություն, երկար կյանքի տևողություն և աստվածաշնչյան դիետիկ սկզբունքներ։

#### Գյուղմթերքի տեղական շուկաներ և սննդի մատակարարման կայունություն
*Լոմա Լինդայում գործում է տեղական գյուղմթերքի շուկա (farmers' market), որը խրախուսում է տեղական արտադրողների և սպառողների համագործակցությունը։
*Քաղաքի Sustainable City Plan նախաձեռնության շրջանակներում խրախուսվում են տեղական սննդի մատակարարման շղթաները, սննդի թափոնների նվազեցումը և էկոլոգիական ճկունությունը։

### Բնապահպանական քաղաքականություն և կայուն տնտեսական զարգացում
Լոմա Լինդայի տնտեսությունը երկար տարիներ զարգացել է սոցիալապես պատասխանատու և էկոլոգիապես կայուն ուղեգծով՝ հենվելով Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների համայնքի արժեհամակարգի, քաղաքային կարգավորումների և պետական ծրագրերի համադրման վրա։ Քաղաքը դարձել է օրինակելի վայր՝ ներառյալ քաղաքային պլանավորումը, կանաչ տարածքների պահպանումը, վերականգնվող էներգիայի խթանումը և արտանետումների նվազեցման քաղաքականությունը։

#### Քաղաքային կայունության ծրագրեր
*Քաղաքի պաշտոնական Sustainability Action Plan-ը ներառում է վերականգնվող էներգիայի օգտագործման խթանում, ջրի խնայողություն, աղբի տեսակավորում և վերամշակում, ինչպես նաև էկոլոգիապես պատասխանատու հասարակական տրանսպորտի զարգացում։
*Լոմա Լինդան համագործակցում է Southern California Association of Governments (SCAG)-ի հետ՝ իր Sustainable Communities Strategy-ի շրջանակներում։

#### Կանաչ տնտեսություն և վերականգնվող էներգիա
*Քաղաքում լայնորեն կիրառվում են արևային վահանակներ՝ հատկապես քաղաքային հիմնարկներում և առողջապահական հաստատություններում, ներառյալ Loma Linda University Medical Center-ը, որը 2020 թվականից ունի սեփական արևային մատակարարման համակարգ։
*Վերջին տասնամյակում քաղաքային տնտեսության մի զգալի մասը տեղափոխվել է դեպի կանաչ տեխնոլոգիաների զարգացում՝ ներառյալ կանաչ շինարարության և էներգաարդյունավետության խթանումը։

#### Ջրի և հողմի ռեսուրսների կառավարում
*Լոմա Լինդան ներդրել է ջրարդյունավետ ոռոգման համակարգեր, որոնց միջոցով տնտեսվում են ինչպես սակավաջուր շրջաններում առկա ռեսուրսները, այնպես էլ նվազեցվում են քաղաքի ջրային արտահոսքերը։
*Քաղաքը պատկանում է այն տարածաշրջաններին, որոնք մասնակից են Inland Empire Utility Agency ջրամատակարարման համագործակցությանը, որի միջոցով պարբերաբար իրականացվում են ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկում և վերականգնում։

## Տես նաև
*Կապույտ գոտի
*Լոմա Լինդայի համալսարան
*Լոմա Լինդայի հակալսարանի Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ