Մատանսաս

**Մատանսաս** (), քաղաք Կուբայի հյուսիսում, նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։

Մատանտասը կոչվել է «կամուրջների քաղաք» (դրանք 17-ն են), «կուբայական Վենետիկ» և «կուբայական Աթենք»։

## Աշխարհագրական դիրք
Գտնվում է Հավանայից 90 կմ արևելք և Վարադերո խոշոր առողջարանային քաղաքից՝ 32 կմ արևմուտք։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1693 թվականին՝ Սան Կարլոս ի Սան Սևիրինո դե Մատանսաս (*San Carlos y San Severino de Matanzas*) անվամբ՝ մատնանշելով քաղաքի սուրբ հովանավորներին՝ Կարլո Բորոմեոյին, Սևերինին և Մատանտաս ծովախորշը (բառացի՝ «սպանություն»․ վարկածներից մեկի համաձայն՝ այն առաջացել է այստեղ նավարկողների վրա տեղացիների հաճախակի հարձակումների պատճառով)։

Պատմական քաղաքը եղել է շաքարի արդյունաբերության խոշարագույն կենտրոններից մեկը կղզում և ունեցել է զգալի թվով սևամորթ բնակչություն, որոնց թիվը 1841 թվականին կազմել է 62,7 %։ Մատանսասում առավել լավ են պահպանվել աֆրոկուբական մշակութային ավանդույթները։

Մատանսասի մշակութային նշանակությունը կապված է նրա հարուստ ինքնատիպ ճարտարապետության հետ (հատկապես ջրանցքների և կամուրջների) և Կուբայի գրականության պատմության մեջ ունեցած դերով։ Քաղաքում գրատպության հիմնավորումից հետո (1813) այն գրավել է բանաստեղծների և դրամատուրգների ուշադրությունը, քաղաքում սկսել է եռալ մշակութային կյանքը։ Մատանսասում են ստեղծագործել կուբացի ազգային բանաստեղծ Խոսե Մարիա Էրեդիան, բազմաթիվ այլ գրականագետներ։ Քաղաքում հիմնադրվել է մի քանի թատրոն։

1860 թվականին հիմնադրվել է «Էստևան» թատրոնը (ավելի ուշ վերանվանվել է «Տեատրո Սաուտո»)։

1909 թվականին բնակչության թիվը կազմել է 45 հազար մարդ։

1920 թվականի վերջին այստեղ է ծագել Հայտնի *La Sonora Matancera* երաժշտական անսամբլը (հետագայում տեղափոխվել է Հավանա)։

1930 թվականին կենտրոնական մայրուղու շինարարությունը նպաստել է քաղաքի զարգացմանը։ 1950-ական թվականների սկզբին բնակչությունը կազմել է 54,8 հազար մարդ։

1960 թվականից հրատարակվում է «Giron» շաբաթաթերթը։

1963 թվականի մարտի 23-ից Կուբայի զորքերը ոչնչացրել են դիվերսանտների խումբը, որը փորձել է վայրէջք կատարել Մատանսաս քաղաքի նավահանգստում։

1970 թվականին բնակչությունը կազմում էր 85,4 հազար մարդ և քաղաքը համարվում էր արդյունաբերական կենտրոն (այստեղ գործել են քիմիական, սննդի արդյունաբերության, տեքստիլ, կաշվե-կոշիկային արդյունաբերություն և շինանյութերի արտադրություն), գյուղատնտեսական շրջանի առևտրային կենտրոն և զբոսաշրջային կենտրոն։

1972 թվականին այստեղ բացվել է Կամիլո Սենֆուեգոսի անվան համալսարանը։

1987 թվականին բնակչությունը կազմել է 107 հազար մարդ, տնտեսության հիմքը քիմիական, սննդային, տեքստիլ, կաշվե-կոշիկային արդյունաբերությունն է և զբոսաշրջությունը։ 1987 թվականին ԽՍՀՄ աջակցությամբ Մատանսաս նավահանգստում խորջրյա նավակներ են կառուցվել։

## Տնտեսություն
* «Antonio Guiteras» ջերմաէլեկտրակայան, «Comandante Horacio Rodriguez» մեքենաշինական գործարան, պարարտանյութերի գործարան, սննդարդյունաբերության ձեռնարկություններ։

## Տրանսպորտ
* Խոշոր ծովային նավահանգիստ, կայան և Կուբայի երկաթուղու դեպո (2017 թվականին էլեկտրագնացների շարժը դադարեցվել է)
* Քաղաքում կա միջազգային օդանավակայան, գործում է նաև քաղաքային ավտոբուսային ցանց։ Տրամվայի ցանցը փակվել է 1954 թվականին և մասնակիորեն ապամոնտաժվել։

## Զբոսաշրջություն
thumb|right|250px|Մատանսասում Չե Գեվարայի պատվին պատրաստված խճանկար 
right|thumb|Սաուտո թատրոն

Քաղաքը կրթական-մշակութային կենտրոն է, այստեղ գործում են հնագիտական թանգարան և մի քանի այլ թանգարաններ։ Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է հաճախակի զբոսաշրջիկների կողմից այցելվող Բելյամար քարանձավը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Научный портал о провинции Матанcас 
* Портал о Матанcасе
* Статьи о Матанcасе

Կատեգորիա:1693 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կուբայի քաղաքներ