open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հունիսի 7

**Հունիսի 7**, տարվա 158-րդ (նահանջ տարիներին՝ 159-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 207 օր։

## Դեպքեր
* 1494 - Իսպանիան և Պորտուգալիան կնքում են Տորդեսիլյասի պայմանագիրը
* 1654 - Ֆրանսիայում թագադրվում է Լուի XIV-ը
* 1724 - թուրքական ստվար բանակը գրավում է Երևանը
* 1905 - Նորվեգիայի իշխանությունը լուծարում է Շվեդիայի հետ կազմած միությունը

## Ծնունդներ
* 1683 - Պաղտասար Դպիր, հայ բանաստեղծ, երաժիշտ, գիտնական, հրատարակիչ
* 1848 - Պոլ Գոգեն, ֆրանսիացի նկարիչ
* 1879 - Արշակ Ալպոյաճյան, բանասեր և հայագետ
* 1896 - Ռոբերտ Մալիկեն, ամերիկացի ֆիզիկոս
* 1905 - Ջեյմս Բրեդդոկ, ամերիկացի բռնցքամարտիկ
* 1914՝ 
** Գևորգ Ժուսգալյան, ԱՄՆ բանակի սպա
** Խոջա Ահմադ Աբբաս, հնդիկ կինոռեժիսոր
* 1917 - Անդրեյ Մանուչարով, խորհրդային փորձարկող օդաչու
* 1922 - Բոբ Մարտին, ավստրիացի երգիչ
* 1942 - Դեննիս Միդոուս, ամերիկացի գիտնական
* 1952 - Լիամ Նիսոն, իրլանդաամերիկացի դերասան
* 1952 - Օրհան Փամուկ, չերքեզական ծագումով թուրք գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, հայտնի է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ունեցած իր հայամետ դիրքորոշմամբ
* 1956 - Ռազմիկ Գրիգորյան, քիմիկոս
* 1959 - Ստեփան Դեմիրճյան, քաղաքական գործիչ
* 1970՝
**Կաֆու, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
**Գրիգոր Նազարյան, հայ պրոդյուսեր
* 1972 - Ստեփան Ստեփանյան, օդաչու, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
* 1975 - Ալեն Այվերսոն, ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1985 - Մարգարիտա Մատուլյան, քանդակագործուհի
* 1990 - Իգի Ազալիա, ավստրալիացի ռեփեր և երգահան
* 1991 - Էմիլի Ռատակովսկի, ամերիկացի մոդել և դերասանուհի

## Մահեր
* 1843 - Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլին, գերմանացի բանաստեղծ
* 1927 - Խոսե Պեդրո Մոնտերո, բժիշկ
* 1954 - Ալան Թյուրինգ, անգլիացի մաթեմատիկոս
* 1987՝ 
** Սամվել Գրիգորյան, բանաստեղծ
** Հմայակ Հախնազարյան, գեներալ-մայոր
* 1993 - Դրաժեն Պետրովիչ, խորվաթ բասկետբոլիստ
* 1999 - Լենդրուշ Խուրշուդյան, պատմաբան
* 2012 - Արսեն Փանոսյան, փայտի վրա փորագրող
* 2002 - Սարգիս Սարգսյան, քանդակագործ

## Տոներ
* Իսպանիա՝ Հանրապետության օր,
* Մալթա՝ Նահատակների օր,
* Նորվեգիա՝ Անկախության հռչակման օր,
* Պերու՝ Դրոշի օր,
Հունիսի 8

**Հունիսի 8**, տարվա 159-րդ (նահանջ տարիներին՝ 160-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 206 օր։

## Դեպքեր
* 68 - Հռոմի Սենատը Գալբային հռչակում է Հռոմի կայսր
* 1191՝ Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ I Առյուծասիրտը հասնում է Պաղեստին
* 1815 - Լեհաստանը միացվում է Ռուսական կայսրությունը
* 1912 - Լոս Անջելեսում հիմնվում է Universal կինոստուդիան
* 1949 - Լոնդոնում 25 հազար օրինակով լույս է տեսնում Ջորջ Օրվելի «1984» վեպը
* 1964 - Իսլանդիան դառնում է ՄԱԿ անդամ

## Ծնունդներ
* 1810 - Ռոբերտ Շուման Robert Schumann գերմանացի կոմպոզիտոր
* 1837 - Իվան Կրամսկոյ Иван Крамской ռուս նկարիչ
* 1867 - Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթ Frank Lloyd Wright ամերիկացի ճարտարապետ
* 1902 - Արամ Մերանգուլյան, հայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր, թառահար, մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* 1908 - Աշոտ Մամաջանյան, նկարիչ
* 1920 - Իվան Կոժեդուբ Иван Кожедуб աս օդաչու
* 1926 - Ազատ Համբարյան, պատմաբան
* 1933 - Ջոան Ռիվրզ Joan Rivers ամերիկացի դերասանուհի և գրող
* 1937 - Բրյուս Մակկենդելս Bruce McCandless ամերիկացի աստղագնաց
* 1941 - Արա Շիրազ, քանդակագործ
* 1946 - Ռաֆայել Նահապետյան, գրող
* 1951 - Բոնի Թայլեր Bonnie Tyler, բրիտանացի երգչուհի
* 1955 - Խոսե Անտոնիո Կամաչո, իսպանացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
* 1977 - Թոմազո Ալբինոնի Tommaso Albinoni իտալացի կոմպոզիտոր
* 1977 - Քանյե Ուեսթ Kanye Omar West, ամերիկացի ռեփ և հիփ-հոփ երգիչ
* 1982 - Ռազմիկ Ամյան, երգիչ
* 1984 - Խավիեր Մասկերանո Javier Mascherano, արգենտինացի ֆուտբոլիստ
* 1988 - Դավիթ Սարգսյան, քանդակագործ
### [[Արցախի պատերազմ]]ի մասնակիցներ
* 1948 - Մելսիկ Աբրահամյան
* 1958 - Աշոտ Չիլինգարյան, օդաչու

## Մահեր
* 632 - Մուհամեդ, իսլամի հիմնադիր մարգարե
* 1768 - Իոհան Իոհաիմ Վինկելման Johann Joachim Winckelmann գերմանացի հնագետ
* 1876 - Ժորժ Սանդ George Sand ֆրանսիացի կին գրող
* 1908 - Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով Николай Римский-Корсаков ռուս կոմպոզիտոր
* 1952 - Սերգեյ Մերկուրով, հունահայ քանդակագործ
* 1954 - Արշակ Չոպանյան, բանաստեղծ և գրական քննադատ
* 1964 - Կամսար Առաքելյան, պատմաբան

## Տոներ
* Օվկիանոսների միջազգային օր
Հունիսի 9

**Հունիսի 9**, տարվա 160-րդ (նահանջ տարիներին՝ 161-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 205 օր։

## Դեպքեր
* 53 - Ներոնն ամուսնանում է Կլավդիոս կայսրի դուստր Կլաւդիա Օկտավիայի հետ
* 1534 - Ժակ Քարտիեն հայտնաբերում է Սբ.Լաւրենտիոսի գետը
* 1873՝ բացումից 16&nbsp;օր անց Լոնդոնում հրդեհից ամբողջովին այրվում է Ալեքսանդրա պալատը
* 1967 - Վեցօրյա պատերազմում Իսրայելը Սիրիայից գրավում է Գոլանի բարձունքները
## Ծնունդներ
* 1672 - Պետրոս Մեծ Петр Алексеевич ռուս կայսր
* 1775 - Ֆրիդրիխ Գրոտեֆենդ Georg Friedrich Grotefend գերմանացի լեզվաբան
* 1810 - Օտտո Նիկոլաի Otto Nikolai գերմանացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր
* 1812 - Յոհան Գալլե Johann Gottfried Galle գերմանացի աստղագետ
* 1840 - Ակակի Ծերեթելի აკაკი წერეთელი վրացի գրող և բանաստեղծ
* 1925 - Սպարտակ Հովհաննիսյան, կենսաֆիզիկոս
* 1941 - Ջոն Լորդ John Lord անգլիացի երգիչ և երաժիշտ
* 1945 - Ֆաինա Մելնիկ հայաստանցի սկավառականետորդ և գունդ հրող
** Հասմիկ Ավետիսյան, նկարչուհի
** Ջոնի Դեփ Johnny Depp ամերիկացի դերասան, երգիչ և ռեժիսոր
* 1978՝
** Մեթյու Բելամի Matthew Bellamy անգլիացի երգիչ, կիթառահար 
** Միրոսլավ Կլոզե Miroslav Klose գերմանացի ֆուտբոլիստ
** Այլին Խաչատուրյան, լիբանանահայ երգչուհի
* 1980 - Մարցին Վասիլևսկի Marcin Wasilewski լեհ ֆուտբոլիստ
* 1981 - Նատալի Փորտման נָטַלִי הֶרְשְלַג Natalie Portman իսրայելա-ամերիկացի դերասանուհի
* 1982 - Քեմբրիջի դքսուհի Քեյթ Միդլթոն Catherine Elizabeth, Duchess of Cambridge
* 1984 - Վեսլի Սնեյդեր Wesley Sneijder հոլանդացի ֆուտբոլիստ
* 1988 - Տիգրան Գևորգի Մարտիրոսյան, ծանրամարտիկ

### Արցախի պատերազմի մասնակիցներ
* 1960 - Կարեն Աբրահամյան

## Մահեր
* 68 - Ներոն, (Ինքնասպանություն) Հռոմի կայսր 
* 1290 - Բեատրիչե, Դանթե Ալիգիերիի սիրեցյալը
* 1870 - Չարլզ Դիքենս, անգլիացի գրող 
* 1917՝ թատերական գործիչ և իրավաբան Միքայել Ջաբար
* 1933 - Էմիլ Դիլոն, իրլանդացի գիտնական 
* 1960 - Վիվան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ
* 1961՝ նկարիչ Միքայել Արուտչյան
* 1976 - Դավիթ Մալյան, հայ հանրաճանաչ դերասան (ծ. 1904)
* 1984 - Էդուարդ Սարապյան, ճարտարապետ 
* 2008 - Կարեն Ասրյան, շախմատիստ
* 2022 - Մեթ Զիմերման, կանադացի դերասան

### Արցախի պատերազմում զոհվածներ
* 1992 - Վլադիմիր Բալայան
* 1993 - Մարտիկ Ավագյան

## Տոներ
* Հավատարմագրման միջազգային օր
* Ուրուգվայ՝ Հարավամերիկյան ֆուտբոլի օր
* Իտալիա՝ Հին հռոմեական Վեստալիայի տոն
* , Օկլահոմա՝ Տարեցների օր,
* Ուգանդա՝ Ազգային հերոսների օր։
* Ալանդյան կղզիներ՝ Ինքնավարության օր

## Ծանոթագրություններ
Հունիսի 11

**Հունիսի 11**, տարվա 162-րդ (նահանջ տարիներին՝ 163-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 203 օր։

## Դեպքեր
* 1125 - Աազազի ճակատամարտում խաչակիրները պարտության են մատնում սելջուկներին
* 2010 - Ղրղզստանի Օշի մարզում գիշերային անկարգություններից զոհվում է 26 մարդ

## Ծնունդներ
* 1908 - Ռոլֆ Հակոբ, ծագումով հայ գերմանական դիրիժոր
* 1835 - Ալեքսանդր Նելիդով ռուս դիվանագետ
* 1861 - Ֆեռնան Կուրտի ֆրանսիացի աստղագետ
* 1864 - Ռիխարդ Շտրաուս Richard Strauss գերմանացի կոմպոզիտոր
* 1876 - Ալֆրեդ Կրյոբեր Alfred L. Kroeber ամերիկացի մարդաբան
* 1910 - Ժակ Իվ Կուստո, ֆրանսիացի հանրահայտ օվկիանոսագետ և ճանապարհորդ (մ. 1997)
* 1913 - Արմենակ Սարգսյանց,հայ խորհրդային ճարտարագետ
* 1922 - Միխալիս Կակոյանիս Μιχάλης Κακογιάννης հույն կինոռեժիսոր, սցենարիստ և փրոդյուսեր։
* 1930 - Մորիս Փոցխիշվիլի, վրացի բանաստեղծ (վ. 1997):
* 1933 - Ջին Ուայլդեր Gene Wilder ամերիկացի դերասան
* 1943 - Ալեքսանդր Վարպետյան ֆրանսահայ հայագետ
* 1961 - Օգսեն Միրզոյան սովետահայ ծանրամարտիկ
* 1964 - Ալեքսան Բաբայան (Բաբունց), քանդակագործ
* 1972 - Ամալ Սաադ-Ղորայեբ լիբանանցի գրող և քաղաքական վերլուծաբան
* 1988՝ 
** Քլեր Հոլթ ավստրալիացի դերասանուհի
** Խեսուս Ֆերնանդես, իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1989 - Լորենցո Արիաուդո, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Մահեր
* 1774 - Խաչատուր Լազարյան, հասարակական գործիչ
* 1897 - Տհիտ Կուանգ Դիկ, վիետնամամցի բուդդայական կրոնավոր (Ինքնահրկիզվել է) 
* 1979 - Ջոն Ուեյն, ամերիկացի դերասան
* 1998 - Գևորգ Էմին, հայ գրող, բանաստեղծ
* 2010 - Ռոնալդ Նիմ, ամերիկացի օպերատոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր

## Տոներ
* ՝ Արքայազն Հենրիկի ծննդյան օրը,
* 12px Կաթոլիկություն — Սուրբ Բառնաբաս առաքյալի օր։

## Ծանոթագրություններ
Հունիսի 12

**Հունիսի 12**, տարվա 163-րդ (նահանջ տարիներին՝ 164-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 202 օր։

## Դեպքեր
* 1867 - Կազմվեց Ավստրո-Հունգարիայի կայսրությունը
* 1990 - Ռուսաստանի անկախության հռչակումը երկրի խորհրդարանի կողմից
* 1991 - Բորիս Ելցինն ընտրվում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ

## Ծնունդներ
* 1881 - Մաքս Մաքսուդյան,ֆրանսահայ դերասան 
* 1915 - Դեյվիդ Ռոքֆելլեր, ամերիկացի բանկիր
* 1924 - Ջորջ Հերբերտ Վոկեր Բուշ, ԱՄՆ-ի 41րդ նախագահ
* 1930 - Սեպուհ Աբգարյան, դիրիժոր, կոմպոզիտոր, ռադիոհաղորդավար
* 1939 - Գևորգ Քիլիմջյան, արդի հայ պատմաբան
* 1951 - Անդրանիկ Մարգարյան, Հայաստանի վարչապետ (վ. 2007)
* 1971 - Մարկ Հենրի, ամերիկացի ռեստլեր, պաուերլեֆտլեր և ծանր ատլետիկայով զբաղվող մարզիկ։
* 1972 - Գոռ Վարդանյան, հայ դերասան, ռեժիսոր
* 1981 - Ադրիանա Լիմա, բրազիլիացի մոդել

## Մահեր
* 816 - Լևոն III, Հռոմի պապ
* 1937 - Միխայիլ Տուխաչևսկի, Սովետական Միության Մարշալ (ծ. 1893)
* 1937 - Ավգուստ Կորկ, խորհրդային ռազմական գործիչ, բանակի 2-րդ կարգի հրամանատար
* 1990 - Մուշեղ Իշխան, բանաստեղծ (ծ. 1914)
* 1992 - Յուրա Պողոսյան, Հայաստանի ազգային հերոս (ծ. 1961)
* 1993 - Մոնթե Մելքոնյան, հրամանատար (ծ. 1957)
* 1997 - Բուլատ Օկուջավա, սովետական բանաստեղծ, երգահան և երգիչ (ծ. 1924)
* 2003 - Գրեգորի Փեք, ամերիկացի դերասան (ծ. 1916)
* 2014 - Սարգիս Խարբերդցի, հայազգի թուրք թենիսիստ, մարզիչ

## Տոներ
*  - Ռուսաստանի օր,
*  - Սիրահարների օր,
*  - Խաղաղության օր,
*  - Անկախության օր,
*  - Հելսինկիի օր,
*  - Արժույթի շուկայի աշխատողի օր։
Հունիսի 13

**Հունիսի 13**, տարվա 164-րդ (նահանջ տարիներին՝ 165-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 201 օր։

## Դեպքեր

## Ծնունդներ
* 1773 - Թոմաս Յունգ, անգլիացի բազմաշնորհ գիտնական
* 1799 - Էռնո Քիշ Kiss Ernő, հունգարահայ սպա
* 1816 - Ֆելիքս Նև, բելգիացի արևելագետ, հայագետ
* 1886 - Հայկ Շեքերջյան, հայկական ծագմամբ ամերիկյան ռազմական գործիչ
* 1831 - Ջեյմս Մաքսվել, շոտլանդացի ֆիզիկոս
* 1865 - Ուիլյամ Բաթլեր Յեյթս, իռլանդացի բանաստեղծ
* 1899 - Ակսել Բակունց, արձակագիր
* 1924 - Ժակ դը Մորգան, ֆրանսիացի հնագետ և պատմաբան
* 1931 - Իրվին Յալոմ ամերիկացի հոգեբույժ
* 1940 - Գոյկո Միտիչ, դերասան, ռեժիսոր, կասկադյոր
* 1941 - Էվելինա Շահիրյան, դերասանուհի
* 1944 - Բան Կի Մուն 반기문 հարավկորեացի դիվանագետ, ՄԱԿ-ի 8-րդ գլխավոր քարտուղարը
* 1951 - Փիթեր Բալաքյան, ամերիկահայ գրող
* 1956 - Յուրի Վարդանյան, սովետահայ ծանրամարտիկ
* 1957 - Ռինատ Դասաև, ԽՍՀՄ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1962 - Սեյրան Ազիզյան, մասնակցել է Արցախի պատերազմին
* 1966 - Գրիգորի Պերելման, ռուս մաթեմատիկոս
* 1980՝ 
**Ֆլորան Մալուդա Florent Malouda, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
** Խուան Կառլոս Նավարո Juan Carlos Navarro, իսպանացի բասկետբոլիստ
* 1981 - Քրիս Էվանս Chris Evans, ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր
* 1986 - Կեյսուկե Հոնդա, ճապոնացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1705 - Նահապետ Ա Եդեսացի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս
* 1902 - Աբդ ալ-Ռահման ալ-Քաուաքիբի, արաբ փիլիսոփա, գրող և հրապարակախոս
* 1969 - Արա Սարգսյան, հայ քանդակագործ
* 1992 - Արցախի պատերազմի մասնակից Արայիկ Առուստամյան
* 1999 - Մառի Աթմաճյան,սփյուռքահայ բանաստեղծուհի
* 2016 - Օֆելյա Համբարձումյան, հայ երգչուհի

## Տոներ
* Տիբեթ՝ Բոլոր սրբերի օր,
* ՝ Սուրբ Անտոնիի օր։
Հունիսի 14

**Հունիսի 14**, տարվա 165-րդ (նահանջ տարիներին՝ 166-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 200 օր։

## Դեպքեր
* 1777 - ԱՄՆ սենատը երիզներով և աստղերով դրոշն ընդունում է որպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դրոշ
* 1869՝ հիմնվեց Բաքվի Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոցը
* 1900 - Հավայան կղզիները հայտարարվում են ԱՄՆ տարածք
* 1941 - Էստոնիայից, Լիտվայից, Լատվիայից, Ուկրաինայից, Բելառուսից, Մոլդովայից կատարվում է 55.300 մարդու արտաքսում
* 1949 - Հայաստանից արտաքսվում է մոտ 13.000 հոգի 
* 1967 - Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը փորձարկում է իր առաջին ջրածնային ռումբը
* 1985՝ ստորագրվեց Շենգենյան համաձայնությունը
## Ծնունդներ
* 1931 - Լենա Փաշինյան,դերասանուհի
* 1934 - Գուրգեն Մարտիրոսյան, հայ խորհրդային քիմիկոս
* 1712 - Սայաթ-Նովա, հայ բանաստեղծ-աշուղ (մահ. 1795)
* 1811 - Հարիեթ Բիչըր Սթոու Harriet Beecher Stowe ամերիկացի կին գրող
* 1845 - Անտոնիո Մասեո Antonio Maceo Grajales Կուբայի ազգային-ազատագրական շարժման մասնակից
* 1856 - Անդրեյ Մարկով Андрей Марков ռուս մաթեմատիկոս
* 1912՝
** Արշալույս Գաբրիելյան, երկրաբան
** Եվգենի Ֆեյնբերգ Евгений Фейнберг ռուսաստանցի ֆիզիկայի տեսաբան
* 1925 - Անդրեյ Միքայելյան Андрей Микаэлян ռադիոօպտիկայի գիտնական
* 1928 - Չե Գեվարա Ernesto Guevara մարքսիստ հեղափոխական
* 1969 - Շտեֆֆի Գրաֆ Steffi Graf գերմանացի թենիսիստուհի 
2010-Հովհաննիսյան Սարգիս (մահկանացու)
### [[Արցախի պատերազմ]]ի մասնակիցներ
* 1952 - Մկրտիչ Թորոսյան
* 1972 - Սլավիկ Աբրահամյան

## Մահեր
* 767 - Աբու Հանիֆա, արաբ իրավագետ և աստվածաբան
* 1920 - Մաքս Վեբեր, գերմանացի սոցիոլոգ, փիլիսոփա, պատմաբան և քաղաքական տնտեսագետ
* 1926 - Մերի Կեսսետ, ամերիկացի նկարչուհի
* 1927 - Ջերոմ Կլապկա Ջերոմ, անգլիացի հումորիստ գրող
* 1933 - Իսահակ Լալայանց, քաղաքական գործիչ
* 1936 - Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոն, անգլիացի գրող
* 1986 - Խորխե Լուիս Բորխես, արգենտինացի գրող
* 1991 - Կարեն Մարգարյան, հայ օդաչու
* 2013 - Վրեժ Իսրայելյան, արձակագիր

## Տոներ
* Արյան դոնորի համաշխարհային օր
* ԱՄՆ՝ Դրոշի օր 
* Հայաստան` Բռնադատվածների հիշատակի օր
* Էստոնիա, Լատվիա` Կոմունիստական ռեժիմի զոհերի հիշատակի օր
* Լիտվա` Սգո և հուսո օր
* Ռուսաստան` Միգրացիոն ծառայության աշխատողների&nbsp;օր
Հունիսի 15

**Հունիսի 15**, տարվա 166-րդ (նահանջ տարիներին՝ 167-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 199 օր։

## Դեպքեր
* 1389 - Տեղի ունեցավ Կոսովոյի ճակատամարտը Սերբիայի և Բոսնիայի թագավորությունների միացյալ զորքի և թուրքերի միջև։
* 1935 - Առաջին անգամ ցուցադրվեց Հայֆիլմի նկարահանած առաջին հնչյունային ֆիլմը՝ Պեպոն։
* 1954 - Ստեղծվեց Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միությունը՝ ՈՒԵՖԱ-ն։
* 2006 - Ընդունվեց Հայաստանի զինանշանի մասին նոր օրենքը։

## Ծնունդներ
* 1798 - Ալեքսանդր Գորչակով, ռուս դիվանագետ և պետական գործիչ
* 1843 - Էդվարդ Գրիգ, նորվեգացի կոմպոզիտոր (վ. 1907)
* 1899 - Երվանդ Քոչար, հայ խորհրդային նկարիչ-արձանագործ
* 1902 - Էրիկ Էրիկսոն, հոգեբան
* 1904 - Անդրանիկ Կոթողյան,հայ մեղվաբույծ
* 1912 - Գագիկ Հովակիմյան, հայ կենսաքիմիկոս
* 1918 - Թըրք Վեն Լեյք, հայազգի ամերիկացի կոմպոզիտոր, գործիքավորող և ջազային կիթառիստ
* 1922 - Իլմար Կուլամ, էստոնացի խորհրդային բասկետբոլիստ, բասկետբոլի կենտրոնական և մարզիչ։
* 1943 - Ջոնի Հալիդեյ, ֆրանսացի երգիչ
* 1947 - Գրիգոր Ազիզյան, հայ ճարտարագետ-շինարար
* 1949 - Լևոն Բլբուլյան, գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս
* 1949 - Սամվել Հակոբյան (երկրաֆիզիկոս), հայ երկրաֆիզիկոս
* 1953 - Սի Ցզինպին, Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար, և Չինաստանի կենտրոնական ռազմական խորհրդի նախագահ
* 1954 - Ջեյմս Բելուշի, Դերասան, Սցենարիստ, Պրոդյուսեր, Ռեժիսոր, Կոմպոզիտոր
* 1957 - Թենի Վարդանյան, հայ նկարչուհի, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2010)
*1960 - Օլիվեր Կան, ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1963 - Հելեն Հանտ, ամերիկացի դերասանուհի
* 1964 - Թոուհիդի Թաբարի, պարսիկ վայելչագիր և նկարիչ
* 1965 - Անուշ Եղիազարյան, հայ նկարչուհի, գոբելենագործ
* 1966 - Ռոբերտ Անանյան, Արցախի պատերազմի մասնակից
* 1969 - Այս Քյուբ, ամերիկացի ռեփեր, դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոռեժիսոր
* 1970 - Լուսինե Գևորգյան, հայ ռեժիսոր, պրոդյուսոր, սցենարիստ
* 1973 - Նիլ Պատրիկ Հարիս, դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, իլյուզիոնիստ
* 1973 - Բրայան Օսթին Գրին,ամերիկացի դերասան
* 1977 - Լուիզա Ղամբարյան, հայ դերասանուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2014)

## Մահեր
* 1969 - Սարգիս Աբրահամյան, հայ արձակագիր, մանկավարժ, մշակութային գործիչ (ծնվ. 1915)
* 1975 - Վաղինակ Բեքարյան, հայ մանկավարժ, բանաստեղծ
* 1978 - Արաքս (Արաքս Մուրադի Ավետիսյան), արձակագիր, մանկագիր (ծնվ. 1903)
* 1996 - Էլլա Ֆիցջերալդ, ամերիկացի հայտնի ջազային երգչուհի (ծնվ. 1917 թ.)

## Տոներ
* Հայաստանի պետական խորհրդանիշների օրն է։
* Ադրբեջանում Ազգային փրկության օրն է։
* Կիանուին ուրախացնելու օր։ (ոչ պաշտոնական)
Հունիսի 16

**Հունիսի 16**, տարվա 167-րդ (նահանջ տարիներին՝ 168-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 198 օր։

## Դեպքեր
* 1846 - Հռոմի պապ ձեռնադրվեց Պիոս 9-րդը, ով դարձավ ամենաերկար կառավարածը՝ Հռոմի պապերից
* 1894 - Սորբոնի համալսարանում Պիեռ դե Կուբերտենի նախաձեռնությամբ սկսվեց առաջին Օլիմպիական կոնգրեսը
* 1930 - ԽՍՀՄ-ն անցավ դեկրետային ժամանակի։
* 1963 - Տիեզերք թռավ առաջին կին տիեզերագնացը՝ Վալենտինա Տերեշկովա։
* 1999 - Ամերիկյան կինոակադեմիան հրապարակեց Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկը

## Ծնունդներ
* 1313 - Ջովաննի Բոկաչչո, իտալացի գրող և բանաստեղծ, հումանիստ, վաղ Վերածննդի դարաշրջանի գրականության ներկայացուցիչ։
* 1612 - Մուրադ IV, օսմանյան սուլթան 
* 1723 - Ադամ Սմիթ, անգլիացի նշանավոր տնտեսագետ 
* 1754 - Սալավաթ Յուլաև, բաշկիրական ազգային հերոս, բանաստեղծ
* 1861 - Արթուր Բեմբրիջ, անգլիացի ֆուտբոլիստ
* 1920 - Մնացական Թարյան, հայ գրող
* 1923 - Ղուկաս Չուբարյան, հայ քանդակագործ 
* 1930 - Շավարշ Մարգարյան, հայ խորհրդային տնտեսագետ
* 1937 - Էրիկ Սիգալ, ամերիկացի գրող, սցենարիստ
* 1960 - Նվեր Մխիթարյան, հայ ճարտարագետ, շինարար, տեխնոլոգ, ձեռնարկատեր, քաղաքական գործիչ
* 1971 - Թուփաք Շաքուր, ամերիկացի երաժիշտ, ռեփեր
* 1986 - Ուրբի Էմանուելսոն, հոլանդացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 2010 - Վարուժան Վարդանյան, նկարիչ

## Տոներ
՝ «Բլոմսդեյ»
Հունիսի 17

**Հունիսի 17**, տարվա 168-րդ (նահանջ տարիներին՝ 169-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 197 օր։

## Դեպքեր
* 1579 - Ֆրենսիս Դրեյքը ափ է իջնում Հյուսիսային Ամերիկայում՝ ներկայիս Սան Ֆրանցիսկոյի տարածքում, և այն կոչում է «Nova Albion»՝ հայտարարելով անգլիական։
* 1765 - Հիմնադրվել է Սանկտ Պետերբուրգի Ազգային Էրմիտաժը։
* 1866 - Ավստրիան պատերազմ հայտարարեց Պրուսիային։
* 1885 - Ֆրանսիական «Իզեր» նավով Ազատության արձանը բերվեց Նյու Յորք։
* 1935 - Հիմնադրվել է Երևանի Բուսաբանական այգին։
* 1940 - Գերմանական ռազմաօդային ուժերը խորտակեցին անգլիական «Լանկաստրիա» նավը, որի հետևանքով զոհվեց ավելի քան 4000 մարդ։
* 2008 - Ամերիկյան կինոակադեմիան հրապարակեց «Բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ամերիկյան ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի» վարկանիշային ցանկը։

## Ծնունդներ
* 1879 - Արշակ Ալպոյաճյան, սփյուռքահայ պատմաբան, բանասեր
* 1909 - Սողոմոն Երամյան, խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր (1958)
* 1929 - Տիգրան Պետրոսյան, աշխարհի շախմատի չեմպիոն (մահ. 1984)
* 1976 - Պյոտր Սվիդլեր, ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (1994)
* 1980 - Կարեն Ալեքսանյան, հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1990 - Ջորդան Հենդերսոն, անգլիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր
* 1969 - Գուրգեն Մահարի, հայ գրող (ծնվ. 1903)
* 1971 - Պարույր Սևակ, հայ գրող, բանաստեղծ, գրականագետ (ծնվ. 1924)
* 2020 - Նելսոն Ալեքսանյան, հայ հրապարակախոս (ծնվ. 1952) 

## Տոներ
* Անապատացման և երաշտի դեմ պայքարի համաշխարհային օր
* Ավետյան ազգատոհմի օր, աշխարհի բոլոր Ավետյանների տոն։
Հունիսի 18

**Հունիսի 18**, տարվա 169-րդ (նահանջ տարիներին՝ 170-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 196 օր։

## Դեպքեր
* 1429 - Տեղի ունեցավ Պատեի ճակատամարտը՝ Հարյուրամյա պատերազմի նշանավոր ճակատամարտերից մեկը։
* 1812 - ԱՄՆ-ն պատերազմ հայտարարեց Անգլիային ու սկսվեց անգլո-ամերիկյան պատերազմը։
* 1815 - Տեղի ունեցավ Վաթերլոոյի ճակատամարտը։
* 1953 - Եգիպտոսը հռչակվեց հանրապետություն։
* 1987 - Եվրախորհրդարանն ընդունեց բանաձև «Հայկական հարցի քաղաքական լուծման մասին»։

## Ծնունդներ
* 1812 - Իվան Գոնչարով, ռուս գրող
* 1820 - Ղևոնդ Ալիշան, հայ բանաստեղծ, բանասեր, պատմաբան
* 1876 - Քրիստափոր Արարատյան, ականավոր հայ ռազմական գործիչ, Սարդարապատի ճակատամարտում հրետանու հրամանատար, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության երկրորդ պաշտպանության նախարար
* 1902 - Բորիս Բառնետ, խորհրդային կինոռեժիսոր և դերասան
* 1915 - Լևոն Գրիգորյան (թավջութակահար), թավջութակահար, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961)
* 1919 - Վարդան Մուսախանյան, Հայաստանի վաստակավոր իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու
* 1920 - Մարիո Բեկարիա, իտալացի քաղաքական գործիչ՝ Քրիստոնեական ժողովրդավարություն կուսակցությունից
* 1942 - Փոլ Մաքքարթնի, երաժիշտ
* 1946 - Ֆաբիո Կապելլո, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
* 1969 - Արթուր Ղուկասյան, հայ լրագրող, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ
* 1974 - Վինչենցո Մոնտելլա, իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ներկայումս Ֆիորենտինայի գլխավոր մարզիչ
* 1975 - Ջամել Դեբբուզ, Ֆրանսիացի կինոդերասան, կատակերգու
* 1976 - Մաքսիմ Գալկին, ռուս կատակերգու, հումորիստ, հաղորդավար, կինոդերասան և երգի
* 1982 - Մարկո Բորիելլո, իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* 1996 - Ալեն Հալիլովիչ, խորվաթ ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1928 - Ռուալ Ամունդսեն, նորվեգացի ճանապարհորդ, հետախույզ
* 1936 - Մաքսիմ Գորկի, ռուս գրող (ծնվ. 1868)։
* 2011 - Ելենա Բոներ, խորհրդային հայտնի իրավապաշտպան, հրապարակախոս (ծնվ. 1923)
* 2022 - Ռուբեն Արուտչյան, հայ նկարիչ, ճարտարապետ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (ծնվ. 1947)

## Տոներ
Հունիսի 22

**Հունիսի 22**, տարվա 173-րդ (նահանջ տարիներին՝ 174-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 192 օր։

## Դեպքեր
* մ.թ.ա. 168 - Հռոմեական զորքերը ջախջախեցին Մակեդոնական զորքերին։
* 431 - Թեոդոսիոս Բ Փոքր կայսրի հրամանով Եփեսոս քաղաքում գումարվել է Եփեսոսի Գ տիեզերական ժողովը։
* 1661 - Անգլիայի թագավոր Չարլզ II-ը թույլատրեց կանանց թատրոնի դերեր խաղալ։
* 1812 - Նապոլեոնը ներխուժեց Ռուսաստան։
* 1838 - Բացվեց Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցը։
* 1941 - Գերմանիան, Իտալիան, Ռումինիան պատերազմ հայտարարեցին Խորհրդային Միությանը։
* 1978 - Հայտնաբերվեց Պլուտոնի ամենամեծ արբանյակը՝ Քարոնը։
* 1981 - Մարկ Դավիդ Չափմանն իրեն մեղավոր ճանաչեց Ջոն Լենոնի սպանության համար։
*1941-Հիտլերյան Գերմանիան հարձակվեց ԽՍՀՄ-ի վրա և սկսվեց ԽՍՀՄ ժողովուրդների Հայրենական մեծ պատերազմը

## Ծնունդներ
* 1805 - Ջուզեպպե Մացցինի, իտալացի քաղաքական գործիչ, գրող և փիլիսոփա, Իտալիայի ազգային-ազատագրական շարժման առաջնորդներից։
* 1856 - Հենրի Ռայդեր Հագարդ, անգլիացի գրող, բազմաթիվ արկածային և պատմական վեպերի հեղինակ։
* 1897 - Պյատրաս Կուբերտավիչյուս, լիտվացի խորհրդային դերասան և ռեժիսոր։
* 1931 - Արտաշես Հովսեփյան, հայ քանդակագործ։
* 1934 - Գառնիկ Անանյան, հայ գրականագետ, հրապարակախոս։
* 1947 - Նատալյա Վառլեյ, ռուս դերասանուհի («Կովկասի գերուհին»)։
* 1948 - Վարուժան Վարդանյան, նկարիչ։
* 1949 - Մերիլ Սթրիփ, կինոյի, թատրոնի ամերիկյան դերասանուհի։

## Մահեր
* 1858 - Մեսրոպ Թաղիադյան,հայ գրող
* 1928 - Ալբերտ Արիստակեսյան, հայ գրականագետ։
* 1969 - Ջուդի Գառլենդ, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի։
* 2001 - Լուիս Կարնիգլիա, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* 2019 - Ստեփան Շաքարյան, կոմպոզիտոր, դաշնակահար, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2017 թ.)։
* 2024 - Լալա Մնացականյան, հայ դերասանուհի, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։

## Տոներ
Հունիսի 23

**Հունիսի 23**, տարվա 174-րդ (նահանջ տարիներին՝ 175-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 191 օր։

## Դեպքեր
* 1846 - Ադոլֆ Սաքսն արտոնագրեց սաքսոֆոնը։
* 1894 - Ստեղծվեց Միջազգային Օլիմպիական Կոմիտեն։
* 1868 - Քրիստոֆեր Լաթամ Շոուլզն արտոնագրեց առաջին տպագրական մեքենան։

## Ծնունդներ
* 1879 - Ստեփան Ղամբարյան, հայ քիմիկոս (մահ. 1948)
* 1912 - Ալան Թյուրինգ, անգլիացի մաթեմատիկոս, գաղտնավերլուծող և ինֆորմատիկայի մասնագետ (մահ. 1954)
* 1923 - Մանուել Սարգսյանց, սոցիոլոգ, քաղաքագետ, պատմաբան
* 1934 - Թելման Գևորգյան, հայ ճարտարապետ
* 1936 - Ռիչարդ Բախ, ամերիկացի գրող, արձակագիր
* 1953 - Արմեն Սարգսյան, Հայաստանի չորրորդ նախագահ
* 1972 -
:* Զինեդին Զիդան, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
:* Սարգիս Մնոյան, հայ սցենարիստ և հեռուստատեսային անձնավորություն
* 1977 - Ջեյսոն Մրազ, երգիչ, երգերի հեղինակ
* 1978 - Արսեն Գրիգորյան, հայ երգիչ և երգահան
* 1984 - Հերմինե Ստեփանյան, հայ հաղորդավար և դերասանուհի
* 1987 - Անահիտ Սիմոնյան, հայ փոփ երգչուհի
* 1988 - Հակոբ Հակոբյան, հայ հաղորդավար, դերասան և երգիչ

## Մահեր
* 1852 - Կառլ Բրյուլով, ռուս նկարիչ (ծնվ. 1799)
* 1956 - Մայքլ Արլեն, սփյուռքահայ նշանավոր գրող (ծնվ. 1895)
* 1956 - Ռեյնգոլդ Գլիեր, խորհրդային կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, երաժշտա-հասարակական գործի
* 2002 - Մկրտիչ Սարգսյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր
* 2004 - Վահան Խորենյան, հայ նկարիչ

## Տոներ
Հունիսի 25

**Հունիսի 25**, տարվա 176-րդ (նահանջ տարիներին՝ 177-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 189 օր։

## Դեպքեր
* 1788 - Վիրջինիան դարձավ ԱՄՆ 10-րդ նահանգը։
* 1944 - Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհվում է հայազգի իտալական պարտիզան Գևորգ Քոլոզյանը՝ սեփական մարմնով ծածկելով հակառակորդի հրակնատը։
* 1950 - Հյուսիսային Կորեան հարձակվեց Հարավային Կորեայի վրա, և սկսվեց Կորեական պատերազմը։
* 1967 - Կատարվեց առաջին հեռուստաեթերը ամբողջ աշխարհով՝ 5 մայրցամաքների 24 երկրներում հեռարձակվեց Բիթլզ խմբի «All You Need is Love» երգը։
* 1991 - Սլովենիան և Խորվաթիան հայտարարեցին իրենց անկախությունը Հարավսլավիայից։

## Ծնունդներ
* 1882 - Լևոն Օրբելի, հայ գիտնական, ֆիզիոլոգ, էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի ուսմունքի ստեղծողներից մեկը (մահ. 1958)
* 1852 - Անտոնիո Գաուդի, կատալոնացի ճարտարապետ, իսպանական մոդեռնի բարձրագույն ներկայացուցիչ (մահ. 1926)
* 1941 - Նաիրուհի Ալավերդյան,հայ երգչուհի, պարուհի
* 1964 - Հովիկ Չարխչյան, հայ գրող, գրականագետ, լրագրող 
* 1975 - Դաթո Խուջաձե, վրացի երգիչ, կոմպոզիտոր, երգերի հեղինակ
* 1985 - Անտոն Կորոբով, ուկրաինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր
* 1994-  Եգոր Կրիդ,ռուս հիփ֊հոփ կատարող,երգիչ
* 1999 - Գալուստյան Անաստասիա, հայ գեղասահորդուհի

## Մահեր
* 1875 - Անտուան Բարի, քանդակագործ, գեղանկարիչ
* 2004 - Տիգրան Լևոնյան, հայ օպերային երգիչ, օպերային ռեժիսոր, կինոռեժիսոր, դերասան (ծնվ. 1936)
* 2009 - Մայքլ Ջեքսոն, ամերիկացի փոփ երգիչ, պարող, պրոդյուսեր և գործարար (ծնվ. 1958)

## Տոներ
Հունիսի 26

**Հունիսի 26**, տարվա 177-րդ (նահանջ տարիներին՝ 178-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 188 օր։

## Դեպքեր
* 1925 - Կայացավ Չառլի Չապլինի «Ոսկու տենդ» ֆիլմի պրեմիերան։
* 1243 - Կոսե-Դաղի ճակատամարտում մոնղոլները ջախջախեցին սելջուկ-թուրքերին։
* 1945 - Ստորագրվեց Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) կանոնադրությունը։
* 1945 - ՍՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրամանով հաստատվեց «Սովետական Միության Գեներալիսիմուս» կոչումը, որը մէկ օր անց շնորհվեց Ստալինին։
* 1974 - Երևանում տեղի ունեցավ Ալեքսանդր Թամանյանի արձանի բացումը։
* 2000 - Բացվեց Գարեգին Ա Աստվածաբանական-հայագիտական կենտրոնը։

## Ծնունդներ
* 1850 - Պյոտր Մելիքիշվիլի, խորհրդային քիմիկոս
* 1861 – Գրիգոր Զոհրապ, հայ նշանավոր գրող, քաղաքական գործիչ (մահ. 1915)
* 1889 - Աղասի Շահինյան, Հարավային Կովկասում և Հյուսիսային Կովկասում հեղափոխական շարժումների մասնակից
* 1902 – Արտեմի Այվազյան, հայ ճանաչված երգահան (մահ. 1975)
* 1975 - Ալլա Լևոնյան, հայ երգչուհի
* 1981 - Սերենա Ուիլյամս,ամերիկացի պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի
* 1987 - Արթուր Եդիգարյան,հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
*1993 - Արիանա Գրանդե, երգչուհի, դերասանուհի

## Մահեր
* 1985 - Սահակ Բազյան,հայ գրականագետ
* 1993 - Կարո Քահքեջյան, Արցախյան ազատամարտի հերոս (ծնվ. 1962)
* 1998 - Սերո Խանզադյան, հայ գրող (ծնվ. 1916)
* 1999 - Լևոն Հակոբյան, քիմիկոս (ծնվ. 1938)
* 2020 - Գևորգ Դոդոզյան, հայ դերասան, կատակերգու, շոումեն (ծնվ. 1960)

## Տոներ
* Ադրբեջանի զինված ուժերի օր
Հունիսի 27

**Հունիսի 27**, տարվա 178-րդ (նահանջ տարիներին՝ 179-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 187 օր։

## Դեպքեր
* 1829 - Էրզրումի գրավումը ռուսական բանակի կողմից։
* 1905 - Ռուսական «Պոտյոմկին» զրահանավի վրա ապստամբություն սկսվեց։
* 1931 - Իգոր Սիկորսկին ԱՄՆ-ում ստացավ ուղղաթիռի պատրաստման արտոնագիր։
* 1954 - Աշխարհի առաջին ատոմակայանը բացվել է Օբնինսկում՝ Մոսկվայի մոտ։ 
* 1977 - Ֆրանսիան թույլատրել է Ջիբութիի անկախությունը։
* 1997 - Ավարտվեց Տաջիկստանի քաղաքացիական պատերազմը։
* 1993 - Արցախյան ազատամարտի ժամանակ հայկական զինված ուժերը ազատագրեցին Մարտակերտ քաղաքը։

## Ծնունդներ
* 1895 - Ժամսարանգիյն Սամբու, մոնղոլական քաղաքական և պետական գործիչ
* 1905 - Լև Կասիլ, ռուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1965)
*1976 - Վարդուհի Վարդանյան, հայ երգչուհի (մ. 2006)
* 1977 - Ռաուլ Գոնսալես, իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1983 - Ալսու, թաթարական ծագումով ռուս երգչուհի
*1984 - Խոսե Հոլեբաս, հույն ֆուտբոլիստ
*1975 - Թոբի Մագուայեր, ամերիկացի դերասան, կինոպրոդյուսեր

## Մահեր
* 1844 - Ջոն Դալթոն, անգլիացի քիմիկոս ն ֆիզիկոս
* 1873 - Ֆյոդոր Տյուտչև, ռուս բանաստեղծ (ծնվ. 1803)
* 1970 - Մկրտիչ Խերանյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ (ծնվ. 1899)
* 1993 - Յուրա Հովհաննիսյան, հայ ազատամարտիկ, հրամանատար։(ծնվ. 1954)
* 2001 - Ջեք Լեմոն, ամերիկյան դերասան, Օսկարի կրկնակի դափնեկիր (ծնվ. 1925)

## Տոներ
Հունիսի 28

**Հունիսի 28**, տարվա 179-րդ (նահանջ տարիներին՝ 180-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 186 օր։

## Դեպքեր
* 1098 - Առաջին խաչակրաց արշավանքների ժամանակ խաչակիրները Անտիոքի մոտ ջախջախեցին մուսուլմաններին։ 
* 1292 - Եգիպտոսի սուլթան Մելիք Աշրաֆը գրավեց կաթողիկոսի նստավայրը՝ Հռոմկլան, գերի վերցրեց Ստեփանոս Դ Հռոմկլայեցի կաթողիկոսին և քաղաքի բնակչությանը ու շարժվեց դեպի Սիս։
* 1877 - 1877-1878 թվականներիի ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ Արշակ Տեր-Ղուկասովի հրամանատարությամբ հայկական զորքերը ազատագրեցին Բայազետը։
* 1914 - «Երիտասարդ Բոսնիա» կազմակերպության անդամներից մեկի՝ Գավրիլո Պրինցիպի ձեռքով սպանվեցին Ավստրոհունգարական գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդը և նրա կինը։
* 1919 - Ստորագրվեց Վերսալյան պայմանագիրը, որով պաշտոնապես ավարտվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ 
* 1970 - Երևանի կենդանաբանական այգուց փախավ Վովա փիղը։
* 1992 - Արցախյան ազատամարտի ժամանակ հայկական զինված ուժերը Մոնթե Մելքոնյանի հրամանատարությամբ ազատագրեցին Ճարտար, Մաճկալաշեն, Կարմիր Շուկա բնակավայրերը։

## Ծնունդներ
* 1577 - Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, ֆլամանդական նկարիչ (մահ. 1640)
* 1712 - Ժան Ժակ Ռուսո, ֆրանսիացի նշանավոր փիլիսոփա, գրող, լուսավորիչ (մահ. 1778)
* 1926 - Արտյոմ Կարապետյան, թատրոնի և կինոյի հայ դերասան, հայտնի է իր կրկնօրինակման աշխատանքներով (մահ. 2011)
* 1971 - Իլոն Մասկ,կանադա-ամերիկացի բիզնես մագնատ, ներդրող, ճարտարագետ և գյուտարար
* 1983 - Դմիտրի Յակովենկո, ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր
* 1983 - Ալեքսեյ Պետուխով,ռուս դահուկորդ

## Մահեր
* 1937 - Ամատունի Ամատունի,հայ խորհրդային պետական և կուսակցական աշխատող
* 1942 - Յանկա Կուպալա, բելառուս գրող, համարվում է բելառուս գրականության դասականներից մեկը (ծնվ. 1882)
* 1970 - Վովա փիղ
* 2011 - Փոլ Բաղդադլյան,սփյուռքահայ երգիչ

## Տոներ
Հունիսի 30

**Հունիսի 30**, տարվա 181-րդ (նահանջ տարիներին՝ 182-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 184 օր։

## Դեպքեր
* 1894 - Բացվեց Լոնդոնի Թաուեր բացովի կամուրջը։
* 1905 - Ալբերտ Այնշտայնը հրապարակեց Հարաբերականության հատուկ տեսությունը։
* 1908 - Ընկավ հայտնի Տունգուսյան երկնաքարը։
* 1960 - Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը անկախացավ Բելգիայից։
* 1972 - Առաջին անգամ կիրառվեց կոորդինացիոն վայրկյանը։

## Ծնունդներ
* 1895 - Ռուբեն Յոլյան, հայ վիրաբույժ (մահ. 1955)
* 1922 - Ժակ Իխմալյան, հայ նկարիչ, լրագրող (մահ. 1978)
* 1925 - Ֆիլիպ Ժակոտե, շվեյցարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ
* 1954 - Սերժ Սարգսյան, Հայաստանի երրորդ նախագահ
* 1966 - Մայք Թայսոն, ամերիկացի հայտնի բռնցքամարտիկ
* 1994 - Արմեն Հովհաննիսյան (զինվորական) (մահ. 2014)

## Մահեր
* 1944 - Համբարձում Խաչանյան, թատրոնի և կինոյի հայ դերասան

## Տոներ
Հունիսի 20

**Հունիսի 20**, տարվա 171-րդ (նահանջ տարիներին՝ 172-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 194 օր։

## Դեպքեր
* 451 - Տեղի ունեցավ Կատալաունյան դաշտերի ճակատամարտը։
* 1815 - Ավարտվեց Նապոլեոն Բոնապարտի իշխանության հարյուր օրը։
* 1863 - Արևմտյան Վիրջինիան դարձավ ԱՄՆ 35-րդ նահանգը։
* 1974 - Թուրքիան ռազմական գործողություններ սկսեց Կիպրոսի դեմ և գրավեց Կիպրոսի ողջ հյուսիսը՝ այնտեղ ստեղծելով Կիպրոսի թուրքական պետություն
* 1990 - ԳՖՀ խորհրդարանը որոշում ընդունեց մայրաքաղաքը Բոննից Բեռլին տեղափոխելու մասին։

## Ծնունդներ
* 1819 - Ժակ Օֆենբախ ֆրանսիացի երգահան և թավջութակահար, ֆրանսիական օպերետ ժանրի ստեղծողներից մեկը (մահ. 1880)
* 1877 - Արշակ Աթայան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ (մահ. 1938)։
* 1915 - Գուրգեն Բորյան, հայ գրող (մահ. 1971)։
* 1917 - Անահիտ Սահինյան, հայ գրող (մահ. 2010)
* 1923 - Էդուարդ Տեր-Ղազարյան, մանրադիտակային քանդակների ու փորագրությունների վարպետ, երաժիշտ, ՀՀ վաստակավոր գործիչ (2004)
* 1942 - Էդուարդ Մարկարով, հայ ֆուտբոլիստ
* 1946 - Ստեփան Զատիկյան, հայ խորհրդային այլախոհ, Ազգային միացյալ կուսակցություն (ԱՄԿ) ընդհատակյան կազմակերպության համահիմնադիր։
* 1978 - Ֆրենկ Լեմպարդ, անգլիացի ֆուտբոլիստ
* 1987 - Իտումլենգ Կունե, հարավաֆրիկացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1996 - Դանիելե Վերդե, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր
* 1911 - Ղազարոս Աղայան, նշանավոր մանկավարժ, գրող, հրապարակախոս (ծնվ. 1840)
* 1985 - Ջոն Կիրակոսյան, հայազգի նշանավոր պատմաբան, քաղաքական գործիչ (ծնվ. 1929)

## Տոներ
### ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
* Փախստականների համաշխարհային օր
Հունիսի 21

**Հունիսի 21**, տարվա 172-րդ (նահանջ տարիներին՝ 173-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 193 օր։

## Դեպքեր
* 1633 - Գալիլեո Գալիլեյը դատապարտվեց ինկվիզիցիայի կողմից։
* 1788 - Նյու Հեմպշիրը դարձավ ԱՄՆ 9-րդ նահանգը։
* 1868 - Մյունխենի թատրոնում կայացավ Ռիխարդ Վագների Նյուրնբերգի մայսթերզինգերները օպերայի պրեմիերան։
* 1925 - Շիրակի ջրանցքի հանդիսավոր բացումը։
* 1994 - Եթեր հեռարձակվեց Շանթ հեռուստատեսությունը։

## Ծնունդներ
* 1840 - Ակակի Ծերեթելի, վրաց բանաստեղծ (մահ. 1915)
* 1863 - Մաքսիմելիան Ֆրանց Յոզեֆ Կորնելիուս Վոլֆ, գերմանացի աստղագետ, աստղալուսանկարչության առաջին օգտագործողը
* 1882 - Ռոքուել Քենտ, ամերիկացի նկարիչ և գրող (մահ. 1971)
* 1905 - Ժան Պոլ Սարտր, ֆրանսիացի էկզիստենցիալիստ փիլիսոփա, վիպագիր, քննադատ (մահ. 1980)
* 1910 - Ալեքսանդր Տվարդովսկի, ռուս բանաստեղծ, խմբագիր (մահ. 1971)
* 1933 - Լյուդվիգ Դուրյան, հայ բանաստեղծ (մահ. 2010)
* 1935 - Ֆրանսուազ Սագան, ֆրանսիացի կին գրող
* 1955 - Միշել Պլատինի, ֆրանսիացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, 2007 թ.-ից՝ ՈՒԵՖԱ-ի նախագահ
* 1975 - Արտյոմ Մարկոսյան, հայ դերասան, սցենարիստ, հաղորդավար, ռեժիսոր, պրոդյուսեր
* 1985 - Լանա Դել Ռեյ, ամերիկացի հայտնի երգչուհի, հեղինակ-կատարող
*

## Մահեր
* 1942 - Թաթուլ Հուրյան, հայ բանաստեղծ
* 1970 - Լև Կասիլ, ռուս գրող։ ԽՍՀՄ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1965)
* 1992 - Լեոնիդ Ազգալդյան, Արցախյան ազատամարտի հերոս (ծնվ. 1942)
* 2000 - Ալան Հովհաննես, ամերիկահայ կոմպոզիտոր (ծնվ. 1911)

## Տոներ
*Օնեսիմոս Նեսիբ (Լյութերականություն)
*Հայրերի օր (Եգիպտոս, Լիբանան, Հորդանան, Սիրիա, Ուգանդա, Պակիստան, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ)
*Սքեյթբորդինգի համաշխարհային օր
*Յոգայի միջազգային օր
*Fête de la Musique

## Ծանոթագրություններ
1818

## Իրադարձություններ
Վենետիկում լույս են տեսել Եզոպոս առակները

## Ծնունդներ
* Հունիսի 5 - Գևորգ Ախվերդյան, հայ բանասեր, բժիշկ, տնտեսագետ, հասարակական գործիչ
* Սեպտեմբերի 27 - Ադոլֆ Վիլհելմ Հերման Կոլբե, գերմանացի քիմիկոս
* Նոյեմբերի 7 - Էմիլ Դյուբուա Ռեյմոն, գերմանացի Ֆիզիոլոգ և փիլիսոփա, Բեռլինի ԳԱ անդամ (1851) և համալսարանի պրոֆեսոր (1855 թվականից)
* Նոյեմբերի 25 - Հովհաննես Հյունքյարպեյենտյան, բառարանագիր
* Մկրտիչ Սանասարյան, հայ մեծահարուստ, բարերար
* Մայիսի 5 - Կառլ Մարքս, գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, համայնավար, Մարքսիզմի հիմնադիրը
* Հունիս 5 - Գևորգ Հախվերդյան, բանասեր (վ. 1861)
* Նոյեմբերի 9 - Իվան Տուրգենև, ռուս գրող, բանաստեղծ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1818
Կատեգորիա:Տարեթվեր
1879

## Իրադարձություններ
* Քաղաքագլխի պաշտոնի հիմնում Երևանում

## Ծնունդներ
* Մարտի 10 - Յակով Վասերման, գերմանացի գրող
* Գեորգի Սոկոլովսկի, ], պրոֆեսիոնալ հեղափոխական մանկավարժ, Երևանի բոլշևիկյան կազմակերպության հիմնադիր անդամներից
* Հունիսի 24 - Ագրիպինա Վագանովա, խորհրդային բալետի արտիստուհի, բալետմայստեր և մանկավարժ
* Արշավիր Մելիքյան, պրոֆեսիոնալ հեղափոխական, հրապարակախոս
* Մարտի 14 Ալբերտ Այնշտայն, տեսական ֆիզիկոս, զարգացրեց հարաբերականության ընդհանուր տեսությունը՝ Ֆիզիկայի երկու հիմնասյուներից մեկը։ 
* Արամ Մանուկյան (ՀՅԴ), պետական, հասարակական գործիչ, Հայոց նորագույն պետականության հիմնադիր
* Լեոնիդ Մանդելշտամ, խորհրդային ֆիզիկոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր (1925)։
* Ապրիլի 14 Վահրամ Գայֆեճյան, հայ նկարիչ
* Հունիս 7 Արշակ Ալպոյաճյան, բանասեր և հայագետ (վ. 1962)
* Հունիս 23 Ստեփան Ղամբարյան, հայ քիմիկոս (վ. 1948)
* Օգոստոս 9- Սմբատ Մելիք-Ստեփանյան, հայ ազգային-հասարակական, քաղաքական, տնտեսական գործիչ (վ. 1940)
* Հոկտեմբեր 9 - Մաքս Լաուե, գերմանացի ֆիզիկոս (վ. 1960)
* Դեկտեմբերի 26 - Արմեն Տիգրանյան, հայ երգահան (վ.1950)
* Արամ Մանուկյան, հայ պետական, հասարակական գործիչ, Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ (վ.1919)

## Մահեր
* Հունվարի 1 - Սիրիլո Անտոնիո Ռիվարոլա, փաստաբան և պարագվայական քաղաքական գործիչ, երկրի նախագահ Պարագվայի պատերազմից հետո՝ եռապետության շրջանում, 1869 թ.օգոստոսի 18-ից 1870 թ. օգոստոսի 31-ը, իսկ դրանից հետո սահմանադրական նախագահ 1870 թ. սեպտեմբերի 1-ից 1871 թ. նոյեմբերի 15-ը, երբ նա հրաժարական տվեց բազմաթիվ բողոքի ցույցերի ու անկարգությունների պատճառով
* Հունվարի 21 - Լյուբեն Կարավելով, բուլղար գրող, հրապարակախոս, հասարակական-քաղաքական գործիչ
* Հովհաննես Քոլոզյան, հայագետ, պատմաբան, մանկավարժ, կղերապահպանողական հոսանքի պարագլուխը Վասպուրականում

Կատեգորիա:1879
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հուլիսի 1

**Հուլիսի 1**, տարվա 182-րդ (նահանջ տարիներին՝ 183-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 183 օր։

## Դեպքեր
* 1904՝ երրորդ Օլիմպիական խաղերի բացումը Սենթ Լուիսում, Միսուրի նահանգ, ԱՄՆ
* 1908 - SOS-ը դառնում է աղետի միջազգային ազդանշան
* 1921 - Շանհայում ստեղծվում է Չինաստանի կոմունիստական կուսակցությունը
* 1960 - Սոմալիան անկախացավ Միավորված Թագավորությունից
* 1962 - Բուրունդին և Ռուանդան անկախանում են Բելգիայից
* 1966 - Ֆրանսիան դուրս է գալիս ՆԱՏՕից
* 2013 - Խորվաթիան դառնում է Եվրամիության 28-րդ անդամը

## Ծնունդներ
* 1646 - Գոթֆրիդ Լայբնից, գերմանացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա
* 1804 - Ժորժ Սանդ, ֆրանսիացի գրող
* 1892 - Ջեյմս Քեյն, ամերիկացի գրող
* 1902 - Ուիլյամ Ուայլեր, ամերիկացի ռեժիսոր և դրամատուրգ
* 1906 - Իվան Մոզգով, խորհրդային անասնաբույժ-դեղաբան
* 1916 - Օլիվիա դե Հևիլլենդ, անգլո-ամերիկացի դերասանուհի
* 1934 - Ալիսիա Թերզյան, արգենտինահայ կոմպոզիտոր, դաշնակահարուհի և դիրիժոր
* 1937 - Գալյա Նովենց,հայ դերասանուհի
* 1938 - Արշակ Մադոյան, հայագետ, թարգմանիչ
* 1948 - Նորայր Կարգանյան, հայ քանդակագործ
* 1950 - Հարութ Փամբուկչյան, հայ երաժիշտ, երգիչ
* 1961 - Դիանա, Ուելսի արքայադուստր
* 1962 - Սեյրան Օհանյան, Հայաստանի և Արցախի ռազմական գործիչ, Հայաստանի պաշտպանության նախկին նախարար
* 1968 - Հովհաննես Բաբախանյան, հայ դերասան, երգիչ, նկարիչ, 
* 1969 - Լուիս Գարսիա Պոստիգո, մեքսիկացի ֆուտբոլային հարձակվող
* 1972 - Դավիթ Բաքրաձե, վրաց քաղաքական գործիչ
* 1977 - Լիվ Թայլեր, ամերիկացի դերասանուհի և մոդել

## Մահեր
* 1896 - Հարիեթ Բիչըր Սթոու Harriet Elizabeth Beecher Stowe ամերիկացի գրող
* 1989 - Գառնիկ Ստեփանյան, հայ գրականագետ, թատերագետ, գրող, բառարանագիր
* 1999 - Ջոշուա Նքոմո, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
* 2004 - Մարլոն Բրանդո Marlon Brando ամերիկացի դերասան

## Տոներ
* Ճարտարապետության համաշխարհային օր
* Հայաստան՝ Դատախազության աշխատողների օր
* Անկախության օր՝ 
**  
**
Հուլիսի 4

**Հուլիսի 4**, տարվա 185-րդ (նահանջ տարիներին՝ 186-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 180 օր։

## Դեպքեր

### ԱՄՆ անկախության հռչակագիր

*1776 - ընդունվում է ԱՄՆ անկախության հռչակագիրը։ Հուլիսի 4-ը դառնում է Միացյալ նահանգների անկախության օր
*1837 - Բիրմինգհեմի և Լիվերպուլի միջև սկսում է գործել աշխարհի առաջին երկաթուղին
* 1862 - Լուիս Քերոլը Ալիս Լիդելին պատմում է մի հեքիաթ, որը հետագայում դառնում է «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» վեպը
* 1865 - լույս է տեսնում «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» վեպ առաջին հրատարակությունը
* 1876 - անկախության հարյուրամյակի օրը Նյու Յորք է հասնում ամերիկացիներին ֆրանսիացի ժողովրդի նվիրած Ազատության արձանը
* 1892 - Սամոայում երկու անգամ իրար ետևից կրկնվում է հուլիսի 4-ը, ինչը կապված է այն բանի հետ, որ երկիրն անցնում է ամսաթվի փոփոխության գծից արևելք գտնվող ժամային գոտի
* 1918՝
** օսմանյան սուլթան Մեհմեդ VI-ը նստում է գահին
** բոլշևիկները գնդակահարում են Նիկոլայ II ցարին և նրա ընտանիքի անդամներին
* 1943 - Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ. Պրոխորովկա գյուղում սկսվում է մարդկության պատմության նեջ ամենաշատ կյանքեր խլած Կուրսկի ճակատամարտը
* 1946 - Քյոնիգսբերգի անունը դառնում է Կալինինգրադ
* 1975 - Կանաչ Հրվանդանն անկախություն է ստանում Պորտուգալիայից
* 1976 - Իսրայելի հատուկ ծառայությունները Ուգանդայում վնասազերծում են օդանավակայանում պատանդներ վերցրած ահաբեկիչներին։ 
* 2004 - Հունաստանն առաջին անգամ դառնում է Եվրոպայի ֆուտբոլի չեմպիոն

## Ծնունդներ
աջից|100px1988 - Գոռ Իսահակյան
* 1546 - Մուրադ III, օսմանյան կայսր
* 1807 - Ջուզեպպե Գարիբալդի իտալացի գեներալ և քաղաքական գործիչ
* 1872 - Քալվին Քուլիջ,ԱՄՆ-ի 30-րդ նախագահ
*1925 - Քեթի Բերբերյան, ծագումով հայ, մեծանուն ամերիկյան դասական երգչուհի (մ. 1983)
* 1926 - Ալֆրեդո դի Ստեֆանո արգենտինացի ֆուտբոլիստ
* 1927 - Ջինա Լոլոբրիջիդա իտալացի դերասանուհի
* 1930 - Մհեր Մկրտչյան, թատրոնի և կինոյի հայ մեծագույն դերասան (մ. 1993)
* 1957 - Դմիտրի Նազարով, դերասան, հաղորդավար
* 1972՝ 
** Նինա Բադրիչ խորվաթ երգչուհի
** Վլադիմիր Կոզլով  ուկրաինացի ծագումով ամերիկացի ըմբիշ
* 1982 - Հաննա Հարփեր անգլիացի պորնոդերասանուհի
*1995' Post Malone  ամերիկյան հիփ հոփ կատարող, երգահան և պրոդյուսեր

## Մահեր
* 1826՝ 
** Ջոն Ադամս Միացյալ նահանգների 2-րդ նախագահը
** Թոմաս Ջեֆերսոն  Միացյալ նահանգների 3-րդ նախագահը
*1831- Ջեյմս Մոնրո, ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, ԱՄՆ հինգերորդ նախագահը
* 1910 - Ջովանի Սկիապարելլի իտալացի աստղագետ և պատմաբան
* 1934 - Մարի Կյուրի  լեհ ծագումով ֆրանսիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս
* 1992 - Աստոր Պիացոլա  արգենտինացի երաժիշտ
* 2003 - Բարրի Ուայթ ամերիկացի դաշնակահար, երգիչ-երգահան
* 2009 - Էդուարդ Զոհրաբյան, հայ արձակագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ։
* 2014 - Գեորգի Սահակյան, կինոդերասան

## Տոներ
* ՝ Անկախության օր
* Բահամյան Կղզիներ՝ Թագուհու օր
* Կայմանյան կղզիներ՝ Սահմանադրության օր
Հուլիսի 5

**Հուլիսի 5**, տարվա 186-րդ (նահանջ տարիներին՝ 187-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 179 օր։

## Դեպքեր
* 1954 - Էլվիս Փրեսլին ձայնագրեց That's All Right (Ամեն ինչ լավ է) անունով իր առաջին երգը
* 1962 - Ալժիրն անկախություն ձեռք բերեց Ֆրանսիայից
* 1995 - Ընդունվում է Հայաստանի Սահմանադրությունը
* 1996 - Դոլլի անունով ոչխարը դառնում է առաջին կլոնավորված կաթնասունը
* 2012 - Լոնդոնում բացվում է The Shard (բեկոր) անունով և 310 մետր բարձրությունով Եվրոպայի ամենաբարձր երկնաքերը

## Ծնունդներ
* 1813 - Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցի (Քերեստեճյան), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս, (մ. 1882)
* 1855 - Հանուշ Վիհան, չեխ թավջութակահար
* 1880 - Յան Կուբելիկ, չեխ թավջութակահար
* 1889 - Ժան Կոկտո, ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ և դրամատուրգ
* 1911 - Ժորժ Պոմպիդու Georges Pompidou Ֆրանսիայի 19-րդ վարչապետը
* 1949 - Պարույր Հայրիկյան, քաղաքական գործիչ, անկախ Հայաստանի հիմնադիր
* 1957 - Ռաֆայել Հարությունյան, գեղասահորդ
* 1980 - Եվա Գրին, ֆրանսիացի դերասանուհի
* 1987 - Ջի Չանգ Ուկ, հարավկորեացի դերասան
* 1990 - Դավիթ Մանոյան, ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1920 - Մաքս Կլինգեր, գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ
* 1969 - Վալտեր Գրոպիուս, գերմանացի ճարտարապետ
* 1989 - Սիրարփի Տեր-Ներսիսյան, հայ բյուզանդագետ, արվեստաբան, հայագետ
* 1995 - Յուրի Յարվետ, էստոնացի դերասան
* 2006 - Քենեթ Լեյ, ամերիկացի գործարար

## Տոներ
*  – Սահմանադրության օր
* Անկախության օր՝ 
** Ալժիր - Ֆրանսիայից, 1962 թ.
** Կանաչ հրվանդան՝ Պորտուգալիայից, 1975 թ.
** Վենեսուելա՝ Իսպանիայից, 1811 թ.
Հուլիսի 2

**Հուլիսի 2**, տարվա 183-րդ (նահանջ տարիներին՝ 184-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 182։
* Սովորական տարվա միջին օրն է, քանի որ տարվա սկզբից անցել է 182 օր և ավարտին մնացել է նույնպես՝ 182 օր։

## Դեպքեր
* 1900 - Փարիզում տեղի է ունենում 2-րդ օլիմպիական խաղերի բացումը
* 1853 - ռուսական բանակն անցնում է Պրուտ գետը, սկսվում է Ղրիմի պատերազմը
* 2002 - Սթիվ Ֆոսեթն ավարտում է օդապարիկով երկրագնդի շուրջ ճանապարհորդությունը

## Ծնունդներ
* 1714 - Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ Christoph Willibald Gluck գերմանացի կոմպոզիտոր (մ. 1787)։ 
* 1750 - Ֆրիդրիխ Կլոպշտոք Friedrich Gottlieb Klopstock գերմանացի բանաստեղծ (մ. 1814)։ 
* 1877 - Հերման Հեսսե Hermann Hesse շվեյցարացի գրող (մ. 1962)։
* 1936 - Օմար Սուլեյման Եգիպտոսի 16-րդ փոխվարչապետը
* 1957 - Բրեթ Հարթ Bret Hart կանադացի ըմբիշ և դերասան
* 1975 - Դավիթ Բաբախանյան, հայ ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ
* 1985 - Էշլի Թիսդեյլ Ashley Tisdale ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* 1986 - Լինդսի Լոհան Lindsay Lohan ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* 1987 - Էստեբան Գրաներո Esteban Granero իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1989 - Dev ամերիկացի երգչուհի-երգահան
* 1990 - Ռոման Լոբ գերմանացի երգիչ-երգահան
* 1990 - Դենի Ռոուզ, անգլիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Մահեր
* 1729 - Կարապետ Բ Ուլնեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1726-ից։ 
* 1778 - Ժան Ժակ Ռուսո Jean-Jacques Rousseau շվեյցարացի փիլիսոփա և կոմպոզիտոր
* 1791 - Սյորեն Աբիլդգոր, դանիացի բնագետ, գրող և նկարազարդող
* 1833 - Ղուկաս Ինճիճյան, հայ բանասեր, աշխարհագրագետ (* 1758)։
* 1961 - Էռնեստ Հեմինգուեյ Ernest Hemingway ամերիկացի լրագրող և գրող (* 1899)։
* 1975 - Գուիդո Արա, իտալացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
* 1977 - Վլադիմիր Նաբոկով Владимир Набоков ռուս գրող (* 1899)։
* 1994 - Անդրես Էսկոբար կոլումբիացի ֆուտբոլիստ (* 1967)։
* 1997 - Ջեյմս Ստյուարտ James Stewart ամերիկացի դերասան և երգիչ (* 1908)։
* 1993 - Դմիտրի Նալբանդյան Дмитрий Налбандян նկարիչ (* 1906)։

## Տոներ
Հուլիսի 6

**Հուլիսի 6**, տարվա 187-րդ (նահանջ տարիներին՝ 188-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 178 օր։

## Դեպքեր
* 1189 - Ռիչարդ Առյուծասիրտը դառնում է Անգլիայի թագավոր
* 1415 - Յան Հուսին այրում են խարույկի վրա
* 1535 - Թոմաս Մորը ենթարկվում է մահապատժի
* 1785 - դոլլարը դառնում է ԱՄՆ դրամական միավոր
* 1947 - Սովետական Միությունում սկսվում է ԱԿ-47 ինքնաձիգի արտադրությունը
* 1957՝
** Ալթեա Գիբսոնը Althea Gibson դառնում է Ուիմբլդոնի մրցաշարում հաղթած առաջին սևամորթ մարզիկը
** Առաջին անգամ հանդիպում են Ջոն Լենոնն ու Փոլ Մաքքարթնին
* 1964 - Մալավիում հռչակվում է անկախություն Միացյալ Թագավորությունից
* 1973 - Նյու Յորքում բացվեց Համաշխարհային առևտրի կենտրոնը
* 1975 - Կոմորյան Կղզիներն անկախություն են ստանում Ֆրանսիայից
* 2013 - Քվեբեկում բենզինատար գնացքի պայթելուց զոհվում է 47 մարդ և ավերվում է Լաք Մեգանթիք գյուղի 30 տուն

### Պատերազմներ
* 1630 - Երեսնամյա պատերազմ. Շվեդների 4000-անոց զորքն ափ է իջնում Գերմանիայում
* 1995 - Բոսնիական պատերազմ. Ռատկո Մլադիչի սերբական զորքերը Սրեբրենիցայում կոտորում են ավելի քան 8000 բոսնիացի

## Ծնունդներ
* 1820 - Ղևոնդ Ալիշան, հայ մեծանուն բանաստեղծ, բանասեր, պատմաբան, աշխարհագրագետ, թարգմանիչ, ՎենետիկիՄխիթարյան միաբանության անդամ (մ. 1901)
* 1850 - Նիկոլայ I, ռուս կայսր
* 1865 - Էմիլ Ժակ-Դալկրոզ Émile Jacques-Dalcroze շվեյցարացի կոմպոզիտոր
* 1886 - Մարկ Բլոկ Marc Bloch ֆրանսիացի պատմաբան
* 1879 - Ագրիպինա Վահանովա, բալերինա
* 1888 - Գրիգոր Չուբարյան, հայ իրավաբան, հասարակական, քաղաքական գործիչ
* 1907 - Ֆրիդա Կալո Frida Kahlo մեքսիկացի նկարչուհի
* 1940 - Նուրսուլթան Նազարբաև Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Ղազախստանի 1-ին նախագահը
* 1946 - Ջորջ Ուոքեր Բուշ George W. Bush կրտսեր ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ
* 1946 - Սիլվեստր Ստալոնե, ամերիկացի ճանաչված դերասան
* 1951 - Ջեֆրի Ռաշ Geoffrey Rush ավստրալիացի դերասան և արտադրող
* 1961 - Ջիվան Աբրահամյան, Հայաստանի ազգային հերոս
* 1970 - Մելիքսեթ Խաչիյան ամերիկահայ շախմատիստ
* 1975 - Ֆիֆթի Սենթ, ամերիկացի ռեփեր
* 1980 - Պաու Գասոլ, իսպանացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ

## Մահեր
* 1415 - Յան Հուս Jan Hus չեխերի ազգային հերոս
* 1533 - Լուդովիկո Արիոստո Ludovico Ariosto իտալացի բանաստեղծ
* 1535 - Թոմաս Մոր Sir Thomas More անգլիացի իրավաբան
* 1854 - Գեորգ Օհմ Georg Simon Ohm գերմանացի ֆիզիկոս
* 1893 - Գի դը Մոպասան Guy de Maupassant ֆրանսիացի գրող
* 1904 - Աբայ Կունանբաև Абай Құнанбайұлы ղազախների ազգային բանաստեղծ
* 1932 - Քենեթ Գրեհեմ, բրիտանացի արձակագիր
* 1962 - Ուիլյամ Ֆոլքներ William Cuthbert Faulkner ամերիկացի գրող 
* 1971 - Լուի Արմսթրոնգ Louis Daniel Armstrong ամերիկացի ջազ երաժիշտ
* 1989 - Յանոշ Կադար Kádár János 1956-88 թթ. Հունգարիայի կոմունիստ առաջնորդ
* 2005 - Գևորգ Ջահուկյան, հայ ականավոր լեզվաբան

## Տոներ
* Համբույրի համաշխարհային օր
* Անկախության օր՝ 
** Մալավի
** Կոմորյան Կղզիներ
* Չեխիա՝ Յան Հուսի օր
* Լիտվա՝ Մինդաուգասի թագադրության օր
* Ֆինլանդիա՝ Էյնո Լեյնոյի օր
* 40px Տիբեթցիների սփյուռք՝ 14-րդ դալայ լամայի ծննդյան օր
Հուլիսի 8

**Հուլիսի 8**, տարվա 189-րդ (նահանջ տարիներին՝ 190-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 176 օր։

## Դեպքեր
* 1492 - Լիսաբոնից դեպի Հնդկաստան է ուղևորվում Վասկո դա Գամայի գլխավորած արշավախումբը
* 1686 - ավստրիական զորքերն ազատագրեցին 1541 թվականից թուրքերի տիրապետության տակ գտնվող Բուդա քաղաքը
* 1853 - ամերիկացի բանագնաց Մեթյու Փերրին ափ է իջնում Էբո ծովածոցում և պահանջում, որ Ճապոնիան վերացնի իր մեկուսացումը
* 1969 - Վիետնամի պատերազմ. Ամերիկյան զորքերն սկսում են դուրս բերվել երկրի հարավից
* 1994 - Կիմ Ջոնգ Իլն իր հոր մահից հետո դառնում է Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ

## Ծնունդներ
* 1593 - Արտեմիզիա Ջենտիլեսկի Artemisia Gentileschi իտալացի նկարիչ։
* 1621 - Ժան դը Լաֆոնտեն, ֆրանսիացի առակագիր, բանաստեղծ (վ. 1695):
* 1851 - Արթուր Էվանս Arthur Evans անգլիացի հնագետ
* 1895 - Բենիամին Ժամկոչյան, մանկավարժ, հասարակական գործիչ (մահ․ 1984)
* 1904 - Ալեքսանդր Մարջանյան, հայ խորհրդային ինժեներ-մեխանիկ
* 1914 - Հրանտ Բագրազյան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ
* 1932 - Ֆրանկա Ռայմոնդի Franca Raimondi իտալացի երգիչ
* 1949 -  Սոֆի Դևոյան, հայ պարուհի, պարուսույց, դերասանուհի
* 1951 - Անժելիկա Հյուսթոն Anjelica Huston ամերիկացի դերասանուհի
* 1952 - Կարեն Շահնազարով, արմատներով հայ, ռուս ռեժիսոր
* 1962 - Արթուր Հակոբյան, հայ դերասան
* 1970 - Հրայր Թովմասյան, Հայաստանի պետական գործիչ
* 1977 - Քրիստիան Աբբիատի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1979 - Անդրե, հայ երգիչ
* 1987 - Հայկ Պետրոսյան, հայ երգիչ և դերասան
* 1998 - Ջեյդեն Սմիթ Jaden Smith ամերիկացի ռեփեր

## Մահեր
* 1695 - Քրիստիան Հյույգենս Cristiaan Huygens ֆիզիկոս, աստղագետ և գյուտարար
* 1822 - Պերսի Բիշի Շելլի Percy Bysshe Shelly անգլիացի բանաստեղծ
* 1937՝ 
** Դիանա Աբգար դիվանագետ, Ճապոնիայում Հայաստանի առաջին դեսպանը
** Ակսել Բակունց, գրող
* 1944 - Վարդան Հացունի, հայ բանասեր, ազգագրագետ
* 1985 - Սայմոն Կուզնեց Simon Smith Kuznets ամերիկացի տնտեսագետ
* 1994 - Կիմ Իր Սեն 김일성 1946-94 թթ. Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդը
* 2003 - Վաչագան Վլասով, խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր
*2010 - Կարո Լուկաս, պարսկահայ գիտնական և ճարտարապետ (ծ. 1949)

## Տոներ
* Զամբիա՝ Միասնության օր