open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յարոսլավ Շպորտա

**Յարոսլավ Շպորտա** (, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, թարգմանիչ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944)։

## Կենսագրություն
Յարոսլավ Շպորտան ծնվել է 1922 թվականին Սալնիցա գյուղում (այժմ՝ Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջան), գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ 1940 թվականին սովորել է Վիննիցայի պետական մանկավարժական համալսարանում և նույն թվականին զորակոչվել է բանակ։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, երկու անգամ վիրավորվել է։ 1943 թվականին սկսել է աշխատել ռազմական թերթում։ Զորացրվելուց հետո ապրել և աշխատել է Կիևում։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Աշխաբադի համալսարանում։

Մահացել է 1956 թվականին Կիևում։ Թաղված է Կիևի Բայկովո գերեզմանատանը։ Գերեզմանի սև գրանիտե կոթողի վրա փակված սպիտակ մարմարե սալաքարի վրա մակագրված է՝ «Յարոսլավ Գնատովիչ Շպորտա, 15.09.1922 - 13.11.1956»։

## Ստեղծագործություններ
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրել է 1942 թվականին «Ուկրաինսկա լիտերատուրա», «Ուկրաինա» և այլ ամսագրերում և թերթերում։ Շպորտայի հիմնական գրքերն են ՝ «Պայծառ օր» (1948), «Քո տարիները» (1950), «Իրանական տետր» (1950), «Լիրիկա» (1951), «Կազակները» (1952), «Դու իմ սրտում ես» (1954), «Կաղնու տերևները» (1956), «Ընտրյալները» (1958)։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան

## Գրականություն
* Енциклопедія українознавства ։ Словникова частина ։ [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. - Париж ; Нью-Йорк ։ Молоде життя ; Львів ; Київ ։ Глобус, 1955-2003. Словникова частина. - Т. 10.
* Коваленко Л. М. Шпорта Ярослав Гнатович // Українська радянська енциклопедія ։ [в 12-ти т.] / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.։ О. К. Антонов та ін. - 2-ге вид. - Т. 12 ։ Фітогормони - Ь. - К. ։ Голов. ред. УРЕ, 1985. - С. 437.
* Письменники Радянської України։ Біобібліографічний довідник / Упорядники Олег Килимник, Олександр Петровський. - К.։ Радянський письменник, 1970. - С. 495.
* Проценко Л. А. Київський некрополь ։ путівник-довідник / Людмила Проценко. - К. ։ Український письменник, 1994. - С. 131-132.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Հոփա

**Հոփա** (), քաղաք և շրջան Թուրքիայի հյուսիսարևելյան հատվածում, Արդվինի մարզում։ Գտնվում է Արդվին քաղաքից 67 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Հոփան գտնվում է թուրք-վրացական պետական սահմանի մոտ՝ Սև ծովի ափին։ 2007 թվականի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում է 32 209 մարդ, որից 17 361-ը բնակվում են քաղաքում։ Շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 389 կմ²։ Քաղաքում հիմնականում բնակվում են համշենահայեր։ Քաղաքում բնակվում են նաև թուրքեր և լազեր։ Դեռ 17-րդ դարում Էվլիյա Չելեբին գրել է, որ քաղաքի բնակչության մեծ մասը եղել են լազեր և քիչ քանակությամբ հույներ։

Քաղաքն ունի նավահանգիստ, որտեղից նավերը շարժվում են դեպի Ստամբուլ կամ Բաթում։ Սահմանի հակադիր հատվածում գտնվում է վրացական անցակետը, որը գտնվում է Սարփի գյուղում։ Ներկայումս Հոփան ծառայում է որպես կեցավայր բեռնատար ավտոմեքենաների վարորդների համար, ովքեր Ստամբուլից մեկնում են դեպի հարևան Վրաստան, Հայաստան, Ադրբեջան և Ռուսաստան։ Նախկինում, մինչև վրաց-թուրքական սահմանի բացումը, շրջանի բնակչությունը զբաղվել է միայն գյուղատնտեսությամբ։ Ներկայումս, Հոփայում զարգանում է նաև ծովային տուրիզմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի սևծովյան քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Վանդա Ռուտկևիչ

**Վանդա Ռուտկևիչ** (, ), լեհ լեռնագնաց։

## Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վանդայի ընտանիքը տեղափոխվել է Լեհաստան և բնակություն հաստատել Վրոցլավում։ Ավարտել է Վրոցլավի տեխնոլոգիական համալսարանը ինժեներ-էլեկտրիկ մասնագիտությամբ։

Համարվում է պատմության ամենաակնառու կին լեռնագնացներից մեկը։ 1978 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նա դարձել է երրորդ կինը, առաջին լեհ և առաջին եվրոպացին, ով բարձրացել է Էվերեստի գագաթը, իսկ 1986 թվականին՝ առաջին կինը, որը բարձրացել է Չոգորի լեռը՝ բարձրությամբ երկրորդ լեռնագագաթն աշխարհում (լեռանգնացության ընթացքում կորցրել է իր երկու թիմակիցներին՝ Լիլիանին և Մորիսին)։

Վանդա Ռուտկևիչը եղել է աշխարհում 8000 մետրից ավել բարձրություն ունեցող բոլոր 14 լեռների գագաթները բարձրացած առաջին կնոջ տիտղոսի հիմնական հավակնորդը.
* 1978 — Ջոմոլունգմա
* 1985 — Նանգապարբատ
* 1986 — K2 (Չոգորի)
* 1987 — Շիշաբանգմա
* 1989 — ԳաշերբրումII
* 1990 — ԳաշերբրումI
* 1991 — Չո-Օյու
* 1991 — Աննապուրնա I

## Մահը
Վանդա Ռուտկևիչը կորել է 1992 թվականին աշխարհում բարձրությամբ երրորդ լեռան՝ Կանչեջանգուի հյուսիսարևմտյան կողմով անցնել փորձելիս։ Մայիսի 12-ի առավոտյան սկսվել է ձնաբուք, երբ Վանդան մեքսիկացի Կառլոս Կառսոլիոյի հետ միասին գտնվել է 7950 մետր բարձրության վրա՝ վրանում։ 12 ժամ խորը ձյան պայմաններում բարձրանալուց հետո Կառլոսը կանգնել է բարձունքին, իսկ Վանդան ետ է մնացել։ Իջնելիս նա հանդիպել է Վանդային ավելի քան 820 մետր բարձրության վրա։ Չնայած արշավային պարագաների բացակայությանը՝ նա որոշել է ապաստանել և գիշերն անցկացնել հյուսիսարևմտյան լանջին և այնուհետև շարունակել բարձրանալ հաջորդ օրը։ Այդ ժամանակ Ռուտկևիչը ֆիզիկապես թուլացել էր և ի վիճակի չէր ընդունել ռացիոնալ որոշում, որը կարող էր փրկել իր կյանքը։ Կառսոլիոն նշել է, որ նա նույնպես ֆիզիկապես ուժասպառ էր, նրա մոտ չէր մնացել նաև հոգեկան ուժեր, որպեսզի համոզեր նրան իջնել ներքև։ Նրա մարմինն այդպես էլ չի գտնվել։

1995 թվականին իտալացի լեռնագնացներ Ֆաուստո դե Ստեֆանին, Մարկո Գալեզին և Սիլվիո Մոնդինելին հարավարևմտյան մասում գտել են մարմին, որը ենթադրվում է, որ պատկանում է Վանդա Ռուտկևիչին։ Այդ պարագայում նա բարձրանալիս կամ իջնելիս է եղել հյուսիսարևմտյան ծայրով՝ գագաթից ոչ հեռու։ Սակայն իտալացի լեռնագնացների գտած մարմինն ավելի մանրամասնությամբ կատարված հետազոտությունները փաստում են այն մասին, որ մարմինը հավանաբար պատկանել է բուլղարացի լեռնագնաց Յորդանկա Դիմիտրովային, ով մահացել է 1994 թվականի հոկտեմբերին Կանչենգաջիի հարավարևմտյան հատվածում։

Ոչ ոք չգիտի՝ արդյոք նա եղել է գագաթում։ Եթե այո, ապա նա եղել է առաջին կին լեռնագնացը, ով բարձրացել է աշխարհի ամենաբարձր երեք գագաթները։

## Հետաքրքիր փաստ
Վանդան Էվերեստ բարձրացել է նույն օրը, երբ Հովհաննես Պողոս II-ը ընտրվել է հռոմի պապ։ Երբ նրանք հետո խոսել են, հռոմի պապը նրան ասել է. «Գթասիրտ Աստված է կամեցել, որ մենք նույն օրը բարձրանանք այսքան վերև»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վանդա Ռուտկևիչը everesthistory.com կայքում
* Վանդա Ռուտկևիչ. Միայնության ուժը

Կատեգորիա:Լեհ լեռնագնացներ
Կարապետ Գրիգորյանց

**Կարապետ Վարդազարի Գրիգորյանց** (), հայ գեղանկարիչ, բանաստեղծ, թարգմանիչ, դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Կարապետ Գրիգորյանցը ծնվել է Տավուշի Ղուլալի (այժմ՝ Այգեձոր) գյուղում։ Երիտասարդ տարիներին աշխատանք գտնելու պատրվակով տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ հաստատվել էին նրա եղբայրները։ Թիֆլիսում նկարչության դասեր է ստացել գերմանացի նկարիչ Գոլֆինգինից, այնուհետև կերպարվեստի բնագավառում հաջողությունների հասնելով՝ բացել է իր սեփական նկարչական արվեստանոցը։ Եղել է Հին Թիֆլիսի ճանաչված արվեստագետներից։ Հեղինակել է Հին Թիֆլիսի Էրիվանի փողոցում գտնվող «Սիմպատիա» ռեստորանի ձևավորումը, որտեղ հաճախ այցելել են Պյոտր Չայկովսկին, Սերգեյ Եսենինը, Վլադիմիր Մայակովսկին, Կ.Պաուստովսկին, Ի.Էրենբուրգը և այլք։ Հեղինակել է գրքեր, գրել բանաստեղծություններ, հայերեն է թարգմանել «Վագրի մորթով ասպետը», «Եփրեմվերդի» գրքերը։

2015 թվականին Հայ-վրացական համատեղ նախաձեռնության արդյունքում Վրաստանի պատմության թանգարանում բացվել է «ՀԻՆ ԹԻՖԼԻՍ.ՆԿԱՐՆԵՐ ՔԱՂԱՔԻ ԿՅԱՆՔԻՑ. MARGINALIA» խորագրով ցուցահանդեսը, որտեղ ի թիվս այլ նկարիչների աշխատանքների, ներկայացվել են նաև Կարապետ Գրիգորյանցի կտավներից։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, այդ թվում Շոթա Ռուսթավելու, Թամար թագուհու, Խաչատուր Աբովյանի, Ալեքսանդր Պուշկինի, Քրիստափոր Կոլումբոսի, Ուիլյամ Շեքսպիրի և այլոց դիմանկարները։ Աշխատանքների մեծ մասն ավերվել են Թբիլիսիի նկարիչների տան նկուղում։ Գրիգորյանցի «Թամար թագուհին և Շոթա Ռուսթավելին» (1926) կտավը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, այլ գործեր գտնվում են Վրաստանի թանգարաններում։

Հեղինակել է գրքեր՝
* «Հավատացյալ Վարենկայի գովասանքը» (1919, վրացերեն, բանաստեղծություն) 
* «Եղբայրասպանը» (արձակ, բեմադրվել է Հավլաբարի «Արաքսյան» թատրոնում) 
* «Իմաստության աղբյուր» 
* «Առակներ հին Թիֆլիսի մասին» 
* «Կեղծ հայելին» 
* «Ուղևորություն մարդակերների մոտ»

## Գրականություն
* Գրիշաշվիլի Ի., Հին Թիֆլիսի գրական բոհեմը, Թ., 1989:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Гевенян Сергей. Мой Тифлис. Эчмиадзин 2002. С. 123-138.

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Եվգենի Բարատինսկի

**Եվգենի Բորատինսկի**, (, ), ռուս բանաստեղծ։

1819-1826-ական թվականներին ծառայել է բանակում։ Տպագրվել է 1819 թվականից։ Սկզբնական շրջանում գրել է եղերերգեր և ուղերձներ։ Անձամբ և գաղափարներով մոտ է եղել Ալեքսանդր Սերգևիչ Պուշկինին (1828 թվականին միասին լույս են ընծայել «Երկու չափածո վիպակ» գիրքը, ուր մտել են Պուշկինի «Կոմս Նուլին» և Բորատինսկի «Պարահանդես» պոեմները)։ Դեկաբրիստների ապստամբության պարտությունից հետո գրել է անկումային բանաստեղծություններ։ Վերջին տարիների գործերում կրկին հնչել են կենսահաստատ մոտիվներ։ Վ․ Գ․ Բելինսկին Բորատինսկուն համարել է Պուշկինի հետ հանդես եկած բանաստեղծներից առաջինը։ Բորատինսկսու քնարերգությանը հատուկ է խոհականությունը։ Թաղված է Պետերբուրգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ամիկ Ավետիքյան

**Ամիկ Ավետիքյան** ()՝ հայ գյուղատնտես։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Ամիկ Ավետիքյանը ծնվել է 1915 թվականին Շուշի քաղաքում։
1935 թվականին ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը և որպես գյուղատնտես աշխատանքի է նշանակվել Ստեփանակերտի հողբաժնում։

Գերմանա-Խորհրդային պատերազմի ժամանակ եղել է բանակում, մինչև 1951 թվականը շարունակել է ծառայությունը, զբաղեցնելով մի շարք պատասխանատու պաշտոններ Թամանյան դիվիզիայում։ 1952 թվականից, աշխատանքի է անցել Հայկական ԽՍՀ-ի ներքին գործերի նախարարությունում որպես բաժնի պետ։ 1954 թվականին Ամիկ Ավետիքյանին նշանակել են ներքին գործերի փոխնախարար, 1961 թվականից մինչև կյանքի վերջին օրերը աշխատել է ազգային տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Ամիկ Ավետիկյանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հանրապետությյան հասարակական-քաղաքական կյանքին, ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ-ի Գերագույն խորհրդի նախարար։
Մահացել է 1988 թվականի մարտին, Երևանում։

## Պարգևներ
Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար Ամիկ Ավետիքյանը արժանացել է՝
* Կարմիր աստղի երկու շքանշանների
* Հայրենական պատերազմի I և II աստիճանի շքանշաների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Դենիզ Գեզմիշ

**Դենիզ Գեզմիշ** (, ), թուրք իրավաբան, 1968 թվականին տեղի ունեցած թուրքական շարժման մասնակից։ Գեզմիշը ընդհատակյա գործող Թուրքիայի ազգային ազատագրական բանակի ) հիմնադիրներից և պարագլուխներից մեկն է եղել։ Մինչև մահապատիժը, եղել է մարքսիզմ- լենինիզմ գաղափարախոսության մոլի պաշտպան և առաջամարտիկ։

### Պատանեկություն
Դենիզ Գեզմիշը իր մանկությունը անց է կացրել Թուրքիայի մի քանի քաղաքներում, քանի որ նրա հայրը եղել է ուսուցիչ և տեղափոխվել է մի քաղաքից մյուսը։ Ավարտել է Ստամբուլի գիմնազիաներից մեկը։ Այդ տարիքից նրա մոտ առաջացել է քաղաքականության նկատմամբ սեր և սկսել է մասնակցել ձախական ուժերի հավաքներին։

### Քաղաքական գործունեություն
1965 թվականին Գեզմիշը դարձել է Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցության անդամ ()։ 1966 թվականին ընդունվել է Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, որտեղ էլ 1968 թվականի հունվարի 30-ին, մի խումբ ընկերների հետ միասին, հիմնադրել է «Իրավաբանների հեղափոխական կազմակերպությունը» ()։ Գեզմիշը եղել է 1968 թվականի Ստամբուլի ցույցերի գլխավոր կազմակերպիչը։ Նա ղեկավարել է ԱՄՆ դեսպանի այցի, ինչպես նաև ամերիկյան 6-րդ նավատորմի թուրքական ափ դուրս գալու դեմ ուղղված ցույցերը։ Մի քանի անգամ ձերբակալվել է` հեղափոխական գործունեության համար։

1969 թվականի մայիսի 31-ին, իրավաբան- ուսանողների հերթական ցույցի ժամանակ, Գեզմիշը վիրավորվել է և ձերբակալվել, իսկ համալսարանը փակվել է կառավարության հրամանով։ Գտնվելով ոստիկանանական հսկողության տակ` Գեզմիշը փախել է հոսպիտալից և տեղափոխվել Հորդանան` կապեր հաստատելով ՊԱԿ-ի հետ։

Պարտիզանական պատրաստություններ անցնելուց հետո` վերադարձել է Թուրքիա, որտեղ հիմնել է «Թուրքիայի ազգային ազատագրական բանակը» ()։

1971 թվականի հունվարի 11-ին մասնակցել է Անկարայի բանկերից մեկի թալանին, իսկ նույն տարվա մարտի 4-ին ԹԱԱԲժն գերի է վերցրել ամերիկացի չորս զինծառայողների։ Արդյունքում, Գեզմիշը` իր համախոհների Յուսուֆ Ասլանի և Հյուսեյն Ինանի հետ ձերբակալվել է Սիվասի մարզի Շարքըշլա գյուղի մոտ։ 1971 թվականի հոկտեմբերի 9-ին դատապարտվել է մահապատժի։ Որպես դատավճիռ նշված էր սահմանադրական կարգին սպառնալիք հասցնելը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Թուրք հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Թուրք աթեիստներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից
Կատեգորիա:Թուրք նախկին մուսուլմաններ
Կատեգորիա:Թուրք մարքսիստներ
Կատեգորիա:Թուրք սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Մուստանգ

մինի|աջից|Մուստանգներ

**Մուստանգ** (),  վայրիացած տնային ձի։ Մուստանգը  տարածված էր Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաների տափաստաններում։ Այն անցյալում որսի օբյեկտ էր (միս, կաշի)։ Գրեթե ոչնչացվել է։

## Անվանման ծագումը
"Mustang" բառը ծագում է իսպանական «mestengo» (օգտագործվում է Մեքսիկայում), «mesteño» կամ «mostrenco» բառերից, որոնք օգտագործում են թափառող անասուններին անվանելու համար։ Երբեմն դրանց անվանում են գիտական՝ Equus caballus ferus կամ Equus ferus caballus անվանումներով, որն առավել սազական է ձիերի ոչնչացած նախնի տարպանայի համար, այլ ոչ՝ վայրիացած ձիերի։

## Պատմությունը
Մուստանգը ծագում է XVI դարում Եվրոպայից բերված տնային ձիուց։ Ձիերից շատերը տարբեր պատճառներով փախչում էին մարդկանցից, որոշները մարտում կորցնելով հեծյալին՝ վայրիանում։ Սիու հնդկացիներն առաջին անգամ տեսնելով ձիուն, չհասկացան, թե դա ինչ կենդանի է և դրան անվանեցին «մեծ շուն»,սակայն ավելի ուշ հասկացան,որ այն արագավազ և հավատարիմ կենդանի է։

XIX դարում վայրիացած ձիերը մեծ թիվ էին կազմում Արգենտինայում եւ Պարագվայում։ XX դարի սկզբին հյուսիսամերիկյան տափաստաններում կար մոտ 2 մլն մուստանգ։

## Մուստանգներն արվեստում
Մուստանգը  և մուստանգավարը Մայն Ռիդի «Անգլուխ ձիավորը» (1865) վեպի հերոսներն են։ Գիրքը բազմիցս էկրանավորվել է։

Նյու Մեքսիկո նահանգում վայրիացած ձիու մասին գիրք է գրել Էռնեստ Սեթըն-Թոմփսընը, որը վերնագրել է «Վայրի մուստանգը» (անգ. «The pacing Mustang», 1930 թ.), որի հիման վրա նկարահանվել համանուն խորհրդային ֆիլմը (1975)։

Կիգեր-մուստանգ ցեղատեսակի ձիու մասին ԱՄՆ-ում նկարահանվել է *«Spirit: Stallion of the Cimarron»* լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը (2002)։

1890-1900-ական թթ. մուստանգների պահպանության մասին է պատմում 2004 թ. ռեժիսոր Ջո Ջոնսթոնի նկարահանած «Իդալգո» ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձիեր ըստ տեսակի
Ֆլորեստան I (Մոնակոյի միապետ)

**Ֆլորեստան I** (), Մոնակոյի միապետ և Վալենտինույի կոմս։ Ծնվել է Փարիզում և եղել է միապետ Օնոռ III-ի և Լուիզա Մազարինի երկրորդ տղան։ Իր եղբոր` Օնոռ V-ի մահանալուց հետո դարձել է միապետ։

## Կյանք և կառավարում
Ֆլորեստանը երբեք էլ պատրաստ չի եղել վերցնելու իր վրա իշխանի դերը։ Նա եղել է թատրոնի դերասան, որտեղ էլ հանդիպել է իր ապագա կնոջ` դերասանուհի Մարիա Կառոլինայի հետ։ Ամուսնությունը տեղի ունեցավ 1816 թվականին։ Որոշ ժամանակ նա կարողացավ հաղթահարել դժվարին տնտեսական իրավիճակը, որը բխում էր Մոնակոյի նոր դիրքից, որպես հովանավոր։

Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Առյուծ II (թզուկ գալակտիկա)

**Առյուծ II** (կամ Առյուծ Վ; միջազգային նշանակությունը՝ **Leo II**, **Leo B**)՝ թզուկ գնդակերպ գալակտիկան, որը մոտ 690,000 լուսային տարի հեռավորության վրա է գտնվում Երկրից և Առյուծ համաստեղությունից։ Այն Ծիր Կաթին գալակտիկ արբանյակներից մեկն է։ Առյուծ II-ը ունի միջուկային շառավղ՝ 178 ± 13 пк և մակընթացային շառավիղ՝ 632 ± 32 пк ։ Գալակտիկան հայտնաբերվել է 1950 թվականին Ռոբերտ Ջ. Հարինգտոնին և Ալբերտ Ջորջ Վիլսոնի կողմից, Մաունթ Վիլսոն և Պալոմարյան աստղադիտարաններում՝ Կալիֆոռնիայում։

## Վերջին տվյալներ
2007 թվականին, 15 գիտնականներից կազմված մի խումբ Հավայիի Մաունա-Կեա աստղադիտարանից 8,2-մետրանոց ինֆրակարմիր օպտիկական Սուբարու աստղադիտակով հետևում էին Առյուծ II-ին։ 2 գիշերների 90 րոպեանոց էքսպոզիցիայի ընթացքում հայտնաբերվել են 82,252 աստղեր ակնհայտ մագնիտուդով՝ 26մ։ Առյուծ II-ը հիմնականում բաղկացած է հին աստղերի աղքատ մետաղներից։

Եվրոպական հարավային աստղադիտարանից կատարված դիտարկումների արդյունքում Առյուծ II-ի զանգվածը գնահատվել է (2,7 ± 0,5)×107 *M*☉։

Առյուծ  II-ը դասակարգվում է որպես դասական գաճաճ գալակտիկա, ի տարբերություն Ծիր Կաթինի մի շարք այլ արբանյակների։ Հայտնաբերվել է, որ Առյուծ  II-ը Ծիր Կաթինի չորս տարբեր արբանյակների հետ ընկած է մեկ մեծ շրջանակի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Harrington R. G., Wilson A. G. (1950). «Two New Stellar Systems in Leo». Publications of the Astronomical Society of the Pacific 62 (365)։ 118–120. DOI։10.1086/126249. Bibcode։ 1950PASP...62..118H

Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Հովնանյան ընկերություն

**Հովնանյան ընկերություն, ** Միացյալ Նահանգներում անշարժ գույքի ընկերություն, որը զբաղվում է մարքեթինգային գրասենյակների վաճառքով, այդ թվում` նախագծմամբ, շինարարությամբ։ Ընկերությունն աշխատում է անհատական առանձնացված բնակարանների, ինչպես նաև ավելի բարձր, սեփականաշնորհված կացարանների, այդ թվում`թաունհաուս, համատիրությունների և ծերանոցների հետ։ Շատ դեպքերում, ընկերությունը ձեռք է բերում և մշակում է հողը, որի վրա այդ շինությունները կարող են կառուցվել, բայց որոշ աշխարհագրական շրջաններում, Հովնանյանն առաջարկում է կառուցել իրենց գույքային տան նմուշների վրա մասնավոր հող։ Ընկերությունը բաղկացած է երկու օպերացիոն խմբերից՝ բնակարանների կառուցում և ֆինանսական ծառայություններ։ Չնայած վերջին որոշ ֆինանսական դժվարությունների, որ 2008-2009 թթ. անկման և ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով, Հովնանյան ընկերությունը միևնույն է մնում է ամերիկյան վեցերորդ խոշորագույն բնակարանների շինարարության ընկերությունը և ամենամեծ բնակարանների կառուցման ընկերությունը Նյու Ջերսիում։

## Ընկերության գործողություններ
Ընկերությունը կառուցել է ավելի քան 312, 000 տուն, որոնց գները սկսում են 46, 000 ԱՄՆ դոլարից մինչև 2.350.000 ԱՄՆ դոլար։ Այն գործում է Արիզոնայում, Կալիֆորնիայում, Դելավերում, ֆլորիդայում, Վրաստանում, Իլինոյսում, Կենտուկիում, Մերիլենդում, Միչիգանում, Մինեսոտայում, Նյու Ջերսիյում, Նյու Յորքում, Հյուսիսային Կարոլինայում, Օհայոում, Փենսիլվանիայում, Հարավային Կարոլինայում, Տեխասում, Վիրջինիայում, Վաշինգտոնում, և Արևմտյան Վիրջինիայում։

## Որակ
Հովնանյանը եղել է հաճախորդների բողոքների առարկա։ Մի քանի անգամ, առկա են եղել որոշ շինարարական խնդիրներ, Հովնանյանի տներում։ Հովնանյանն ընկերությունը եղել է նաև գովասանքի առարկա, վկայակոչելով շինարարների հեղինակությունը և ամուր պատմությունը։ Հովնանյանը նաև ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ իրենց շինարության որակի և հաճախորդների աջակցության բարձր մակարդակի համար ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*K. Hovnanian Homes Corporate Website
*K. Hovnanian American Mortgage LLC - Financial Services
*Yahoo! - Hovnanian Enterprises, Inc. Company Profile
*Kevork and Ara Hovnanian, Hovnanian Enterprises, Inc.
*Reuters Company Profile for (HOV) Hovnanian Enterprises 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ 2017

**Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ 2017**, աշխարհի ամենահին ֆուտբոլային առաջնության՝ Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 136-րդ եզրափակիչը, որը կայացավ 2017 թվականի մայիսի 27֊ին՝ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում։ Միմյանց դեմ մրցեցին «Չելսին» և «Արսենալը»։ Հանդիպումը սպասարկեց Էնթոնի Թեյլորի գլխավորած մրցավարական անձնակազմը։

## Խաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Չելսիի հանդիպումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ
Ղրիմի թաթարական երաժշտա-դրամատիկական ակադեմիական թատրոն

**Ղրիմի թաթարական երաժշտա-դրամատիկական ակադեմիական թատրոն** (), Ղրիմի (նախկինում՝ Ուկրաինա) միակ թյուրքախոս թատրոնը, Ղրիմի թաթարների աշխարհի միակ թատրոնը։ Այս թատրոնի ավանդույթները, թերևս, սկիզբ են առել 14-15-րդ դարերում Ղրիմի խաների պալատների թատերական ներկայացումների ժամանակ։

## Պատմություն
Ղրիմի թաթարների ստացիոնար թատրոնի շենքը բացվել է 1901 թվականին։ Այդ շրջանում դերերը խաղացել են միայն տղամարդիկ, այդ թվում նաև կանանց դերեր։ 1922 թվականին Ղրիմի թաթարական թատրոնը սկսել է արագ զարգանալ։ Այդ շրջանը թատերական քննադատները անվանում են «Ղրիմի թաթարական վերածննդի դարաշրջան»։ Թատրոնում ներկայացվել են Շեքսպիրի և Մոլիերի, Ումեր Իպչիի և Լաթիֆ-Զադեի, Կառլո Գոլդոնիի, Լև Տոլստոյի և Տրենյովի պիեսները։ Թատրոնում աշխատել են ակնառու դերասաններ, ռեժիսորներ, դրամատուրգներ, որոնք ստեղծել են ազգային թատերական դպրոցի ավանդույթները, որոնք այսօր շարունակում է Ղրիմի թաթարական երաժշտա-դրամատիկական ակադեմիական թատրոնը։

## Դերասաններ
* Բիլյալ Բիլյալով
* Ռինաթ Բեքթաշև
* Մունիր Աբլաև
* Դիլյավեր Սետարով
* Սեյտաբլա Մեմետով
* Ալիե Տեմիրկայաևա
* Ֆաթիմա Ասանովա 
* Զարեմա Բիլյալովա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* КРИМСЬКОТАТАРСЬКИЙ НАЦІОНАЛЬНИЙ ТЕАТР
* Крымскотатарский музыкально-драматический театр ,
* Крымскотатарский академический музыкально-драматический театр / Симферополь ,
* В Крымскотатарском театре лучший актерский ансамбль ,
* Крымскотатарский театр: 20 лет пути.

Կատեգորիա:Ղրիմի թատրոններ
Օղազարդ

**Օղազարդ** (  - բրելոկ), աքսեսուար, զարդարանք, որը ստեղծված է շղթայի, ձեռնաշղթայի, բանալիները իրար հետ կապող օղին կից զարդի տեսքով։ Սովորաբար օգտագործվում է դեկորատիվ և գովազդային նպատակներով։ Օղազարդը նվազեցնում է բանալիները կորցնելու հավանականութունը՝ դրանք իրար հետ կապելով, իսկ զարդի մեծության հաշվին ընդհանուր կապոցի ծավալը մեծացնելով։ Օղազարդը կարող է նաև իրականացնել լրացուցիչ օգտակար գործառույթներ. օրինակ՝ փոքրիկ լապտեր ունենալ, լինել մեքենայի ազդանշանային համակարգի հեռակառավարման վահանակ, շիշը բացելու հարմարանք պարունակել և այլն։ Օղազարդը հուշանվերի տարածված տեսակ է։

## Պատմություն
Օղազարդերի պատմությունը սկիզբ է առնում հին ժամանակներից, հայտնի է, որ նրանք չափազանց նորաձև էին համարվում 18-րդ դարում, ընդհուպ մինչև 19-րդ դարի երկրորդ կեսը։ Դենդիները (նորամոլները) կրել են դրանք շղթայի վրա՝ ժամացույցի համար։ Յուրաքանչյուր իրեն հարգող դենդի ունեցել է իր շղթայի վրա ավելի քան տասը օղազարդ՝ պատրաստված տարբեր նյութերից, մեծամասնությունը՝ ոսկուց։ Այս օղազարդները հաճախ ունեցել են արտառոց ձև և զարդարված են եղել մեծ շքեղությամբ, տարբեր նյութերով՝ փղոսկրով, թանկարժեք քարերով, արծնով։ Ի թիվս ազնվականների՝ դենդիները զարգացրել են իրենց կանոնները՝ օղազարդների համակցությամբ և դրանք կրելով։ Օղազարդերը նրբագեղ տղամարդու մոտ գրեթե զրնգում էին՝ իրենց ուշադրությանը հրավիրելով շրջապատող կանանց։ Բայց արդեն 19-րդ դարի կեսերին օղազարդերի քանակն օղակների վրա նվազել է 2-3 անգամ, և դրանք սկսեցին ընկալվել ինչպես հուշանվերներ, օրինակ՝ սիրելի կնոջից նվեր ստացած օղազարդ՝ որպես իր մասին լավ հուշ։

Աստիճանաբար օղազարդերը դադարեցին որպես զարդարանք կրել։ 20-րդ դարում դրանք սկսեցին օգտագործվել գրեթե բացառապես գործնական նպատակներով՝ որպես բանալիների կապոց։ Բայց և այս որակում օղազարդները դեռ մնացել են հայտնի դիզայներների ուշադրության ներքո, հայտնվել են օղազարդ-հմայիլներ, օղազարդ-հուշանվերներ։ Համատեղելով օղազարդները տարբեր գործառույթներ կատարող առարկաների հետ՝ դիզայներները ստեղծել են օղազարդ-սուլիչներ, օղազարդ-լապտերներ, օղազարդ-պտուտախաղեր և բազմաթիվ օղազարդ-բացիչներ։ 21-րդ դարի սկզբին հայտնվել է օղազարդերի նոր տեսակ՝ ֆլեշ-կրիչներ, ինչպես նաև տարածված է դարձել օղազարդների օգտագործումը բջջային հեռախոսների համար՝ որպես զարդարանք։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sandal keychain.jpg|Օղազարդ բոկոտիկի տեսքով
Պատկեր:Wikipedia globe in a keychain!.jpg|Օղազարդ-հանելուկ Վիքիպեդիայի գնդի տեսքով
Պատկեր:8 keychain.JPG|Օղազարդ ութ թվի տեսքով
Պատկեր:Ku2.JPG|Օղազարդ-զենք՝ կառամբիտի տեսքով
Պատկեր:Leather key chain.JPG|Կաշվե օղազարդ
Պատկեր:Sainsbury's trolley token (rear with keychain hook).jpg|Օղազարդ մետաղից
Պատկեր:Eiffel Tower Keychain.jpg|Օղազարդ Էյֆելյան աշտարակի տեսքով


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Զարդարանքներ
Կատեգորիա:Խաղալիքներ
Ռոման Բեգունով

**Ռոման Սերգեևիչ Բեգունով** (; ), բելառուսցի ֆուտբոլիստ, մինսկյան «Դինամո»-յի և Բելառուսի հավաքականի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային

**«Մինսկ»**
«Մինսկ» ֆուտբոլային ակումբի դպրոցի սան, սկսած 2010 թվականից խաղացել է ակումբի համար։ 2010 թվականին Բեգունովի թեկնածությունը դիտարկել է Մոսկովյան «Սպարտակ» ակումբը։ 2012 թվականի մրցաշրջանում դարձել է հիմնական կազմի խաղացող, հիմնականում զբաղեցրել է աջ պաշտպանի դիրքը։

2013 թվականին վերջնականապես ամրացավ հիմնական կազմում, աջ պաշտպանի դիրքում փոխարինեց Ալեքսանդր Սվերչինսկիին։ Ժամանակավորապես խաղացել է նաև աջ կիսապաշտպանի դիրքում։ 2013 թվականի նոյեմբերի 3-ին «Բելշին»-ի դարպասը ձևակերպեց իր առաջին դուբլը, սակայն դա էլ չօգնեց թիմին փրկվել պարտությունից (2։3)։

2013 թվականի դեկտեմբերին երկրարեցրեց պայմանագիրը «Մինսկ»-ի հետ։ 2014 թվականի մրցաշրջանը սկսեց, որպես աջ պաշտպան, բայց շուտով տեղափոխվեց պաշտպանության կենտրոն և ամրացավ այնտեղ։ 2015 թվականի մրցաշրջանում խաղաց նաև հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։

**«Դինամո» (Մինսկ)**

2015 թվականի հուլիսին Ռոմանի հանդեպ հետաքրքրություն սկսեց ցույց տալ նաև մինսկյան «Դինամո»-ն։ 2015 թվականի հուլիսի 14-ին պայմանագիր կնքեց այդ ակումբի հետ։ Տեղափոխվելով ակումբ մրցաշրջանի միջնամասում, պաշտպանը միանգամից դարձավ հիմնական կազմի խաղացող։ Առաջին գնդակը «Դինամո»-յի կազմում խփեց մյուս մրցաշրջանի առաջին պաշտոնական խաղում (ընդդեմ «Տորպեդո ԲելԱԶ»-ի, Բելառուսի Գավաթի ժամանակ, 1։0).

### Հավաքականում
Բելառուսի երիտասարդական հավաքականում խաղացել է 3 խաղ։

Առաջին անգամ ազգային թիմի կողմից հրավեր է ստացել մասնակցելու Եվրո 2016-ի ընտրական խաղերում կայանելիք Սլովակայի հավաքականի (2015 թվականի հոկտեմբերի 9) և Մակեդոնիա հավաքականի (2015 թվականի հոկտեմբերի 12) դեմ խաղերին։ Երկրի գլխավոր ֆուտբոլային թիմի կազմում դեբյուտը նշել է Չեռնոգորիայի հավաքականի դեմ կայացած ընկերական խաղում, Ռոմանը դուրս է եկել փոխարինման 75-րդ րոպեին և խաղացել է մինչև վերջին սլուչի հնչելը (0։0)։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Հավաքականում

## Մրցանակներ
;  «Մինսկ»
* Բելառուսի Գավաթի հաղթող. 2013։
;  «Դինամո» (Մինսկ)
* Բելառուսի առաջնության արծաթե մեդալակիր. 2015։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ՖԱ «Դինամո» (Մինսկ) պաշտոնական կայքում  
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Բելլ լաբորատորիա

**Bell Laboratories** (հայտնի է որպես **Bell Labs**, նախկինում անվանվել է` AT&T Bell Laboratories, Bell Telephone Laboratories)` նախկին ամերիկյան, իսկ այժմ ֆրանս-ամերիկյան կորպորացիա, հեռահաղորդակցության, էլեկտրոնիկայի և համակարգչային համակարգերի գիտահետազոտական կենտրոն։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Մյուրեյ Հիլ քաղաքում (Նյու Ջերսի, ԱՄՆ)։

## Ընկերության պատմություն
1883 թվականին AT&T ընկերությունը Բոստոնում հիմնադրեց մեքենաշինական գրասենյակ (), ավելի ուշ այն վերանվանվեց դիզայնի բաժին ()։ 1907 թվականին հետազոտական ընկերությունները Western Electric և AT&T միավորվեցին Western Electric Engineering Department (Նյու Յորք), որոնք միացել են ինժեներական բաժնին ՝ AT&T-ին։ 1925 թվականի հունվարի 1-ին ձևավորվեց հետազոտական կենտրոն, որը կոչվեց *Bell Telephone Laboratories, Inc*։

1996 թվականի սեպտեմբերի 30-ից AT&T առանձնացավ Lucent Technologies, որտեղ ներառված էր Bell Labs և Western Electric։ 2002 թվականին Bell Labs-ից ֆիզիկոս Յան Հենդրիկ Շոնը հեռացվել է խարդախության պատճառով։ Դա առաջին նմանատիպ փաստն էր ընկերության պատմության մեջ։

2003 թվականին Մյուրեյ Հիլը հիմնադրել է նանոտեխնոլոգիայի լաբորատորիա Նյու Ջերսիում։

Այդ պատմական լաբորատորիան ծագել է 19-րդ դարի Վոլտա Լաբորատորիայի և Բուրեուի, Ալեքսանդր Գրահամ Բելլի կողմից։

Հետազոտողները աշխատում են Բելլի լաբորատորիայում զարգացնել ռադիո աստղագիտությունը, տրանզիստորները, լազերային, the charge-coupled device (CCD), տեղեկատվական տեսությունը, Unix օպերացիոն համակարգը, 9 նախագիծ, դժոխք, և ծրագրավորման լեզուներից C++, C։

## Ծագում և պատմական տարածք
##### Սկզբնական անվանում
1880 թվականին Ֆրանսիայի կառավարությունը Ալեքսանդր Գրահամ Բելլին պարգևատրել է Volta մրցանակով 50,000 ֆրանկ է, մոտավորապես 10,000 դոլար (այժմ՝ 260,000 դոլար) հեռախոսի հայտնագործման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:1925 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Նյու Ջերսի
Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գիտությունն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Հեռահաղորդակցություն
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիական ընկերություններ
Կատեգորիա:Յունիքս
Կատեգորիա:Գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Հյուլյա Վուրնա Իքիզգյուլ

**Հյուլյա Վուրնա Իքիզգյուլ** (, ), թուրք քանդակագործ, խճանկարի ու կերամիկայի վարպետ։

## Կենսագրություն
Հյուլյա Վուրնա Իքիզգյուլը ծնվել է 1967 թվականին Ստամբուլում։ 1990 թվականին ավարտել է Մարմարա համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետը, մագիստրատուրան շարունակել է նույն ֆակուլտետում։ Աշխատել է Մուստաֆա Փիլևնելիի արվեստանոցում։ Հյուլյայի ատենախոսության թեման է եղել «Խճանկարի արվեստ և Բեդրի Ռահմի խճանկարները - Էրան Էյուբօղլու» (The Art of Mosaic and the Mosaics of Bedri Rahmi - Eren Eyüboğlu)։
մինի|ձախից|Հյուլյա Վուրնա Իքիզգյուլի խճանկարային քանդկաների ցուցահանդեսը Ստամբուլի Darphane-i Amire-ում

1992 թվականի հոկտեմբերի 13-29-ը Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիայի տաճարի թանգարանում բացվել է նրա  «Նկարների և խճանկար-քանդակների» ցուցահանդեսը։ 1994 թվականի հոկտեմբերի 1-ից 31-ը, որպես ժամանակակից խճանկարային արվեստ ներկայացնող հրավիրված նկարիչ, Մարսելի Իստր կոմունայի Հնագիտական թանգարանում տեղի է ունեցել Հյուլյայի «Խճանկարային կտավներ ու քանդակներ» ցուցահանդեսը։ Ներկայացված արժեքավոր տասը ցուցանմուշներից հատկանշական է, որ «Խճանկարային կտավներից ու քանդակներից» մեկը  զարդարել է պատմական Darphane-i Amire (թագավորական դրամահատարան) Ստամբուլում 2002 թվականի հոկտեմբերի 16-ից մինչև նոյեմբերի 3-ը։ Հյուլյայի երեք աշխատանքները գտնվում են Մարսելի հնագիտական թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Թուրք քանդակագործներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Արտիստներ Ստամբուլից
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Թուրք երաժիշտներ
Samsung Galaxy S4

**Samsung Galaxy S4** (GT-19500, GT-19505, GT-19506, GT-19515), սմարթֆոն չորրորդ սերնդի Galaxy S թողարկել է Samsung Electronics ընկերությունը 2013 թվականի մարտի 15-ին Նյու Յորքում։ Վաճառքի է հանվել 2013 թվականի ապրիլի 26-ին 155 երկրներում։
Իր նախորդից՝ Samsung Galaxy S III, այս մոդելը տարբերվում է ավելի մեծ էկրանով և բարձր բանաձևով (Full HD)։ Մասնավորապես օգտագործելով ճակատային տեսախցիկը սմարթֆոնը կարող է բռնել տեսողությունը և դադարեցնել վիդեո նվագարկումը, եթե տեսողությունը ուղղված չէ էկրանին։ Բացի այդ սմարթֆոնը ինքնաբերաբար կարող է բեռնել տեքստի հաջորդ էջը, եթե տեսողությունը ուղղված է նախորդ ընթացիկ էջին։

## Արտաքին դիզայնը
Այս մոդելի դիզայնը նման է իր նախորդի դիզայնին չնչին փոփոխություններով։ Փայլուն պատյանը պատրաստված է պոլիկարբոնատից և ունի տեքստային մակերես։ Հասանելի են սև(«Black Mist»), սպիտակ(«White Frost»), կապույտ(«Blue Arctic»), շականակագույն(«Brown Autumn»), կարմիր(«Red Aurora»), մանուշակագույն(«Purple Mirage») և վարդագույն(«Pink Twilight») տարբերակները։Հետագայում ի հայտ եկան նոր LaFleur Edition և Black Edition տարբերակները։ 2014 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ բաց է թողնվել նոր Active(19295) տարբերակը, օլիմպիական խորհրդանիշով։Էկրանի անկյունագիծը 5 դյուրմ, չափերը-136, 6x69, 8մմ,  իսկ հաստությունը 7.9մմ։

## Տեխնիկական տվյալներ
### Սարքավորման դրույթը
Exynos 5 Octa ներառում է չորս միջուկանի ARM Cortex-A15 և ARM Cortex-A7 դրանք աշխատում են «big.LITTLE» սկզունքով, որը կարող է միանալ միջուկների երկու խմբի հետ՝ կախված արտադրողի պահանջներից։ Որոշ շուկաների համար արտադրում են չորս միջուկով սարքավորված Qualcomm Snapdragon 600 պրոցեսորը,  1, 9 ԳՀց հաճախականությամբ (մոդելի համարը GT-19505)։ Ռուսաստանում հեռախոսը ի սկզբանե ներկայացվել է ութ միջուկանի տարբերակով առանց LTE աջակցության։

Ճիշտ անյպես, ինչպես և նախորդ դրոշակիր  Samsung Galaxy S3 ( i9300), այնպես էլ Galaxy S4
վրա կիրաովող էկրանը ունի Super AMOLED HD տեխնոլոգիան, նախկինից տարբերվելով չափսերով (4.99"ընդդեմ 4.8"), և բարձրացնելով բանաձևը (1920*1080 ընդդեմ1280*720) և ավելի շատ  պիքսելներ մեկ դյուրմում։Էկրանը ծածկված է պաշտպանիչ ապակիով, որը պատրաստված է Gorilla Glass 3 տեխնոլոգիայով, այն նաև համարվում է ոչ բաժանելի։Սա էկրանի չափսերը համեմատաբար փոքրանում են և բարելավում է էկրանի գունային վերարտադրությունը։
Այս մոդելի վրա կառուցվել են մի շարք նոր սենսորներ դրանք մթնոլորտային ճնշման, ջերմաստիճանի, խոնավության չափման համար, ինչպես նաև իմֆրակարմիր լուսադիոտային LED ցուցիչ, որը թույլ է տալիս սմարթֆոնը օգտագործել որպես ունիվերսալ հեռակառավարման վահանակ։.

Բացի այդ սմարթֆոնի էկրանի վերին մասը հնարավորություն է տալիս սմարթֆոնի աշխատանքը վերահսկել ժեստերի օգնությամբ առանց էկրանին դիպչելու.։Տվյալ սմարթֆոնում հենց առաջին գծից Galaxy S չկա FM-Radio։ Samsung-ի ներկաըացուցիչները այս երևույթը բացատրում են նրանով որ դա մարդկանց հնարավորություն կտա երաժշտություն լսել սոցիալական ցանցերով կամ  YouTube.
:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Samsung UNPACKED — Galaxy S4-ի շնորհանդեսը
* Samsung UNPACKED — Galaxy S4-ի շնորհանդեսը

Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Կատեգորիա:Սամսունգ
BBC Sport

**BBC Sport,** BBC North-ի դուստր ընկերություն, որը սպասարկում է BBC Television-ի, ռադիոյի and առցանց հարթակները։ BBC-ին է պատկանում Մեծ Բրիտանիայի մի քանի սպորտաձևի հեռարձակման իրավունքը և իրականացնում է վերլուծական մի քանի հաղորդումների հեռարձակում, օրինակ *[[Օրվա խաղ]]*, *[[Test Match Special]]*, *[[Ski Sunday]]*, *[[Այսօր Ուիմբիլդոն]]ում* և այլն։ Սպորտային իրադարձությունների արդյունքները, վերլուծությունները և ծածկույթը նույնպես տեղադրվում են BBC Sport կայքէջում։

## Պատմություն
BBC-ին ուներ սպորտային հարթակ առանձին հաղորդումներով BBC Sport-ի հիմնադրումից տասնամյակներ առաջ։ BBC-ին առաջին անգամ սկսեց սպորտային ծառայություններ ներկայացնել 'BBC Sport' անվան տակ 1988 թվականից Ամառային օլիմպիական խաղեր 1988 թ.-ի ժամանակ։

2007 թվականի մայիսին BBC Sport-ը և մի քանի այլ ստորաբաժանումներ տեղափոխվեցին Սոլֆորդ։ Այսպիսով BBC-ի որոշ ճյուղեր դուրս եկան Լոնդոնից և տեղափոխվեցին հյուսիս, որտեղ ծախսերը կրճատվեցին։

## Սպորտային հաղորդումների տեսություն
### Ֆուտբոլ
BBC-ին կիսում է Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հեռարձակման իրավունքը ITV-ի հետ։ Հավասար կիսվում է խմբային փուլի և փլեյ օֆֆ փուլի հանդիպումների հեռարձակումը, իսկ կիսաեզրափակիչները և եզրափակիչը ցուցադրում են երկու ընկերությունները։

BBC-ին ցուցադրում է Պրիմիեր լիգայի տեսությունը *[[Օրվա խաղ]]* հաղորդումով, որը մեկնաբանում է Գարի Լինեկերը 1999 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC
Կատեգորիա:Մարզական հեռուստաընկերություններ
Սալվատոր մունդի (նկար, դա Վինչի)

***Սալվատոր մունդի***, նկար, որում պատկերված է Քրիստոսը՝ որպես աշխարհի փրկիչ։ Այն համարվում է Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործություն։
Նկարը համարվում էր կորած, իսկ ավելի ուշ հայտնաբերվել և վերականգնվել է, իսկ 2011 թվականին ցուցադրվել։
Նկարում պատկերված է Քրիստոսը վերածննդի զգեստավորմամբ, ով բարձրացրած աջ ձեռքով ու խաչված մատերով օրհնություն է տալիս, իսկ ձախ ձեռքով պահել է բյուրեղյա գունդ։ 2017 թվականի նոյեմբերին կտավը վաճառվել է ռեկորդային 450,3 միլիոն ԱՄՆ դոլարով՝ դառնալով պատմության ամենաթանկ վաճառված կտավը։ Ընդ որում, 50,3 միլիոնը գանձվել է որպես հարկ։

## Պատմություն
Այն Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործությունն է, որը պատկերվել է Ֆրանսիայի Լուի &nbsp;12-րդի համար 1506 -1513 թվականների ընթացքում։
Վերջերս վավերացված գործը մի ժամանակ պատկանել է Անգլիայի Չարլզ 1-ին և արձանագրվել է արվեստի իր ժողովածուում 1649 թվականին, մինչ Բուքինգեմի և Նորմանդիայի դուքսն այն 1763 թվականին աճուրդի կներկայացներ։ 1900 թվականին է այն գտնվել է, երբ բրիտանացի կոլեկցիոներ Ֆրանսիս Քուկն այն գնել է  մոնսերատի առաջին վիկոնտի կողմից։

Նկարը նախկինում վնասվել է ռեստավրացիոն փորձերի հետևանքով, իսկ հեղինակի անունը ջնջվել։ Քուկի հետնորդները 1958 թվականին այն վաճառել են 45 ֆունտով։ 
2005 թվականին նկարը ձեռք է բերվել արտ դիլերների մի կոնսորցիումի կողմից, որոնց մեջ էր նաև հին վարպետների գործերի ուսումնասիրող Ռոբերտ Սիմոնը։
Այն բազմաթիվ անգամներ կեղծվել է, ուստի  կրկնօրինակման տեսք ունի ու նկարագարվում է որպես «աղավաղված, մութ ու մռայլ»։ 
Հետագայում այն վերականգնվել ու համարվել է Լեոնարդո դա Վինչիի կտավ։ Այն 2011 թվականի նոյեմբերից մինչև 2012 թվականի փետրվարը ցուցադրվել է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում «Լեոնարդո դա Վինչի․Միլանի պալատական նկարիչ» ցուցադրության ժամանակ։ 
2013 թվականին կտավը գնվել է ռուս հավաքորդ Դմիտրի Ռիբոլովլևի կողմից 127․5 միլիոն դոլարով շվեյցարացի դիլեր Իվս Բուվիերի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեոնարդո դա Վինչիի նկարներ
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Իոն Խիոսացի

**Իոն Խիոսացի** (, մոտավորապես ), մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույն պատմիչ և գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտավորապես մ.թ.ա. 490 թվականին։ Երիտասարդ հասակում տեղափոխվել է Աթենք, որտեղ հանդիպել է Հին աշխարհի նշանավոր զորավարներից Կիմոնին և ողբերգակ Էսքիլեսին։

Ավելի ուշ` սամոսյան պատերազմի ընթացքում Իոնը հանդիպել է Սոֆոկլեսին։ Հայտնի է, որ մեծ գրողը ապրել և ստեղծագործել է մ.թ.ա. 5-րդ դարում։ Մահացել է մ.թ.ա. 422 թվականին (Հայտնի է, որ նա մահացել է նախքան Արիստոփանեսի կողմից «Խաղաղություն» բեմադրության ցուցադրումը (մ.թ.ա. 421 թվական)։

Իոն Խիոսացին գրել է ողբերգություններ, պատմություններ, մանկական երգեր և այլն։ Նրա ստեղծագործություններում նկարագրվող իրադարձությունները հիմնականում ընթանում են Հունաստանի Խիոս քաղաքում։

Բացառությամբ մի քանի գործերի` նրա ստեղծագործություններից գրեթե ոչինչ մեզ չի հասել։ Գրել է նաև ինքնակենսագրական աշխատություններ։ Նրա գրական և պատմագիտական ժառանգությունը հետագայում օգտագործել են Քսենոփոնն ու Պլատոնը։

## Տես նաև
* Հին Աթենք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Կատեգորիա:Հույն պատմիչներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույներ
Կատեգորիա:Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հույն մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հույն պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հին հույն բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հին հույն գրողներ
Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ողբերգակներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի կատակերգակներ
Տամաշ Կադար

**Տամաշ Կադար** (, ), հունգարիացի ֆուտբոլիստ, ուկրաինական «Դինամո» ակումբի պաշտպան և Հունգարիայի հավաքական։ Մասնակից Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2016։

## Ակումբայի կարիերա
Կադարը «Զալաեգերցերգ» ակումբի սանը է։ 2008 թվականին ձմռանը նա տեղափոխվեց անգլիական «Նյուքասլ Յունայթեդ» ակումբ։ 2009 թվականի օգոստոսի 31-ին «Լեսթեր Սիթի» ակումբի դեմ խաղում առաջնելույթ է ունեցել Չեմպիոնշիպում։ Արդյունքների համաձայն Կադար օգնեց ժամանակին վերադառնալ Պրեմիեր Լիգա (Անգլիա)։ 2011 թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար տեղափոխվեց «Հադերսֆիլդ Թաուն» ակումբը։ Հունվարի 11 «Պլիմուտ Արդայլ» դեմ խաղում նա առաջնելույթ է ունեցել Առաջին անգլիական լիագայում։

2012 ամառը Կադարը տեղափոխվեց նիդերլանդական «Րոդա» ակումբ։ Օգոստոսի 11-ին «Զվոլե» ակումբի դեմ մրացախաղում առաջնելույթ է ունեցել Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնությունում։

2013 թվականի սկսզբում Տամաշը վերադառնում է հայրենիք, վարձակալման իրավունքով դարձավ «Դիոշդեր» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Մարտի 1-ին «Էգրի»ակումբի դեմ մրցախաղում առաջնելույթ է ունեցել իր նոր ակումբի համար։ Սեզոնի վերջում Կադար պայմանագիր կնքեց մի ակումբի հետ մշտական հիմունքներով։ 2015 թվականի սկզբում տեղափոխվեց լեհական «Լեխ Պոզնան» ակումբը, ստորագրելով պայմանագիր վերջին 3 տարիներին։ Փետրվարի 22-ին «Րուխա» ակումբի դեմ մրցախաղում առաջնելույթ է ունեցել լեհալան Էքստրակլաս ակումբում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով Տամաշը օգնեց իր նոր ակումբին հաղթել և չեմպիոնատը և Լեհաստանի սուպերգավաթ։

2017 թվականի փետրվարին Կադարը տեղափոխվեց Կիևի «Դինամո (ֆուտբոլային ակումբ, Կիև)» ակումբ։ Պայմանագրիը խաղացողի և ակումբի միջև տևեց 4 տարի։ Մրցախաղում դոնեցկի «Օլիմպիկ ՖԱ» ակումբի դեմ առաջնելույթ է ունեցել Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Ապրիլի 26-ին Տամաշը 1/2 Ուկրաինայի գավաթում «Նիկոլաեվա» ակումբի դեմ խփել է առաջին գոլը «Դինամո»ում։
մինի|Կադարը Հունգարիայի հավաքականի Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությունում 2016

## Միջազգային կարիերա
2010 թվականի նոյեմբեր 17-ին ընկերական հանդիպման Լիտվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ Կադարը առաջնելույթ է ունեցել Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։ Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում խաղացել է 30 խաղ։
  
2016 թվականին Տամաշը հավաքականի կազմում մասնակցել է Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2016 Ֆրանսիայում։ Մրցաշրջանում նա խաղացել է Ավստրիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի, Իսլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Բելգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* Tamás Kádár պրոֆիլը magyarfutball.hu
* Official Newcastle United Profile 
* 
 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հադերսֆիլդ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ջեյսոն Բորն

**Ջեյսոն Բորն** (իսկական անունը **Դևիդ Վեբ**) () Ռոբերտ Լադլեմի վեպերի կերպար է, ԿՀՎ-ի «Տրեդստոուն» («Treadstone») նախագծի նախկին գործակալ։ Ունի բացարձակ ռեակցիա և ինտուիցիա։ Կատարելապես տիրապետում է ձեռնամարտի հնարքների և հրազենի բնագավառի գիտելիքներին, տիրապետում է մի քանի լեզուների։ Ֆիլմերում Բորնի դերը խաղացել է Ռիչարդ Չեմբեռլենը (1988) և Մեթ Դեյմոնը (2002-2007 տրիլոգիայի մեջ, 2016)։

## Գրքեր
Գրքի պատմությունը սկսվել է 1980 թվականին, երբ Ռոբերտ Լադլեմը (Նման լրտեսական դետեկտիվների հեղինակ, ինչպես «Մատարեզեի դինաստիան», կամ «Պահպանություն՝ Մեկը») գրականության մեջ մտցրել է նոր կերպար՝ Ջեյսոն Բորնին։ Ամենից շատը Ջեյմս Բոնդի նման, Ջեյսոնը վատ չէր ընդունվել ժողովրդի կողմից առաջին գրքի «Բորնի նույնականացումի» ելքով։ Տասը տարվա ընթացքում դուրս են եկել ևս երկու գրքեր. «Բորնի գերազանցում» և «Բորնի վերջնագիր»։ Չորրորդ գիքը՝ «Բորնի վերադարձումը», դուրս է եկել 14 տարի անց, շնորհիվ հաջող էկրանավորմանը Մեթ Դեյմոնի հետ, և արդեն Էրիկ Վան Լաստբադերի համահեղինակությամբ, ով 2001 թվականին ավարտել է Ռոբերտի մահից հետո վեպը։ Երեք տարի անց Վան Լաստբադերը որոշում է դառնալ Լադլեմի գործի շարունակողը և թողարկում է «Բորնի դավաճանություն» նոր մասը։ Դրանից հետո ամեն տարի դուրս է գալիս մի նոր գիրք, ներկա պահին նրանք 10 են։

## Բիբլիոգրաֆիա
* «Բորնի նույնականացում» (1980, Ռոբերտ Լադլեմ)
* «Բորնի գերազանցում»(1986, Ռոբերտ Լադլեմ)
* «Բորնի վերջնագիր» (1990, Ռոբերտ Լադլեմ)
* «Բորնի ժառանգություն» (2004, Ռոբերտ Լադլեմը Էրիկ Վան Լաստբադերի համահեղինակությամբ)
* «Բորնի դավաճանություն» (2007, Էրիկ Վան Լաստբադեր)
* «Բորնի սանկցիա» (2008, Էրիկ Վան Լաստբադեր)
* «Բորնի խաբում» (2009, Էրիկ Վան Լաստբադեր)
* «Բորնի նպատակ» (2010, Էրիկ Վան Լաստբադեր)
* «Բորնի տիրապետություն» (2011, Էրիկ Վան Լաստբադեր)
* «Բորնի կործանում» (2012, Էրիկ Վան Լաստբադեր)

## Ֆիլմեր
1988 թվականին դուրս է եկել երեքժամյա հեռուստաֆիլմը՝ «Բորնի անհատականության գաղտնիքը», որը ստեղծվել է առաջին գրքի հիման վրա։ 2002 թվականին դուս է եկել «Բորնի նույնականացում» ֆիլմը, Մեթ Դեյմոնի հետ Բորնի դերում, որին հաջորդել են երկու սիքվելներ. «Բորնի գերազանցումը» 2004 թվականին և «Բորնի վերջնագիրը» 2007 թվականին։ Ամբողջ եռերգություն խոշոր հաջողություն ունեցավ և քննադատների, և հանդիսատեսների մոտ։ Առաջին ֆիլմը նկարահանել է Դագ Լայմանը, այլ երկուսը՝ Փոլ Գրինգրասսը։ 2012 թվին դուրս է եկել չորրորդ ֆիլմը՝ «Բորնի էվոլյուցիան», որի գործողությունը տեղի են ունենում միաժամանակ նախորդ ֆիլմի հետ։ Գլխավոր հերոս է հանդիսանում մեկ այլ գաղտնի գործակալ՝ Աարոն Կրոսը (Ջերեմի Ռեներ)։ Ջեյսոն Բորնը հաճախ է հիշատակվում ֆիլմում, բայց հայտնվում է միայն լուսանկարում (այն պատճառով, որ Մեթ Դեյմոնը հրաժարվեց նկարահանվել ֆիլմում առանց Փոլ Գրինգրասսի մասնակցությամբ)։

## Վիդեոխաղեր
2008  թվին դուրս է եկել «Բորնի կոնսպիրացիա» խաղը, առաջին գրքի հիման վրա։ Խաղը իրենից ներկայացնում է շութերի և գաղտագողի խառնուրդ, երրորդ դեմքի տեսքով։ Չնայած Բորնի արտաքին տեսքը ստեղծվել է խաղի մշակողների կողմից, խաղի սյուժեն մոտ է ֆիլմին, քան գրքին։ Խաղը գնահատողների կողմից ստացել է խառը գնահատումներ, հիմնականում քննադատվել են կրակոցների մեխանիզմը և տեսախցիկի կառավարումը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ռոբերտ Լադլեմի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Ալիկի Վույուկլակի

**Ալիկի Վույուկլակի** (, ), թատրոնի և կինոյի հույն դերասանուհի և երգչուհի, Հունաստանի ազգային աստղ։

Ի շնորհիվ ձայնային լավ տվյալների՝ Վույուկլակին երաժշտական կատարումներով աչքի է ընկել նաև մի շարք ֆիլմեր։

## Կենսագրություն
Ալիկի Վույուկլակին ծնվել է 1943 թվականի հուլիսի 20-ին Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Իր կարիերան հունական թատրոնում նա սկսել է դեռևս ուսանող տարիներին։ 1952 թվականին բարձր առաջադիմությամբ ավարտել է Հունաստանի ազգային թատրոնին կից գործող դրամատիկական դպրոցը։

1950-ական թվականների կեսերին արդեն Ալիկին աչքի է ընել հունական բարձրակարգ ֆիլմերի գլխավոր դերերում։ 1960 թվականին ստացել է Սալոնիկի կինոփառատոնի լավագույն դերասանուհու մրցանակը։

1965 թվականի հունվարի 18-ին Ալիկին ամուսնացել է իր համակուրսեցու՝ դերասան Դիմիտրիս Պապամիխաիլի հետ։ Նրանք միասին նկարահանվել են բազմաթիվ ֆիլմերում և բեմադրել բազմաթիվ թատերական ստեղծագործություններ։

1970 թվականից ի վեր աշխատել է հիմնականում թատրոնում։ 1980 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացել է կիպրոսցի գործարար Օրգոսոմ Իլիադիսի հետ։ Կյանքի վերջին տարիներին ապրել է դերասան Կոստաս Սպիրոպուլոսի հետ։

Ալիկի Վույուկլակին մահացել է 1966 թվականի հուլիսի 23-ին Աթենքում՝ լյարդի քաղցկեղից։ Թաղված է Աթենքի առաջին գերեզմանատան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հույն դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Աթենքի առաջին գերեզմանատուն

**Աթենքի առաջին գերեզմանատուն** (), գերեզմանատուն Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի կենտրոնական հատվածում։

Այն գտնվում է Անապափսեոսի փողոցում` աթենական անտիկ շրջանի հուշարձաններից Օլիմպիական Զևսի տաճարի և Պանաթինայկոսի արենայի հարևանությամբ։

## Պատմություն
Առաջին գերեզմանոցն այստեղ բացվել է 1837 թվականին։ Այն կարճ ժամանակում դարձավ Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի ամենահայտնի գերեզմանատներից մեկը, ուր թաղված էի մի շարք հույն նշանավոր անձիք։

Գերեզմանատան տարածքում կան թվով երեք հունական եկեղեցիներ։ Դրանցից երկուսը հույն ուղղափառ եկեղեցիներ են, որոնք անվանված են ի պատիվ սուրբ Թեոդորոսի և Ղազարոսի։ Երրորդ եկեղեցին կաթոլիկ է։

Աթենքի առաջին գերեզմանատանը կա որոշակի առանձնացված տարածք, որը հատկացված է բողոքականներին և հրեաներին։

## Հայտնի անձիք, ովքեր թաղված են գերեզմանատանը
* Մելինա Մերկուրի՝ դերասանուհի, երգչուհի և քաղաքական գործիչ, Հունաստանի խորհրդարանի անդամ։ Առաջին կինը, որ դարձել է Հունաստանի մշակույթի նախարար
* Հենրիխ Շլիման՝ գերմանացի գործարար և հնագետ։ 
* Անդրեաս Պապանդրեու՝ հույն պետական և քաղաքական գործիչ։ 1938 թվականին, Մետաքսասի վարչակարգի ժամանակ, հակակառավարական գործունեության մեղադրանքով ձերբակալվել և ապա հեռացել է ԱՄՆ։
* Գեորգիոս Պապանդրեու՝ Հունաստանի պետական և քաղաքական գործիչ։ Մասնագիտությամբ՝ իրավաբան։ 1915 թվականին Լեսբոս կղզու նոմարքոսն էր, 1917-1920 թվականներին՝ Քիոս կղզու գլխավոր նահանգապետը։;
* Ալիկի Վույուկլակի՝ թատրոնի և կինոյիհույն դերասանուհի և երգչուհի, Հունաստանի ազգային աստղ։
* Կատինա Պաքսինու՝ դերասանուհի։ Սովորել է Ժնևի կոնսերվատորիայում, Բեռլինի և Վիեննայի թատերական դպրոցներում։
* Դեմիս Ռուսոս՝ հույն երգիչ։ Իր երաժշտական գործունեության ընթացքում ամբողջ աշխարհում վաճառել է իր ալբոմների մոտ 60 միլիոն օրինակ։

## Տես նաև
* Պիրոտի հունական զինվորական գերեզմանոց

## Արտաքին հղումներ
* Աթենքի առաջին գերեզմանատուն՝ պատմական ակնարկ  
* Գերեզմանատան ընդհանուր բնութագիրը  

Կատեգորիա:Հունաստանի գերեզմանատներ
Կատեգորիա:Աթենքի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Աթենքի տեսարժան վայրեր
Կրոնախ (այլ կիրառումներ)

**Կրոնախ**, կարող է վերաբերել՝
* Կրոնախ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
* Կրոնախ - շրջան Գերմանիայում
Կրյուկով (այլ կիրառումներ)

**Կրյուկով**, կարող է վերաբերել՝
* Կրյուկով - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Դուբովսկի շրջանում
* Կրյուկով - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում
* Կրյուկով - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում
Կրման (այլ կիրառումներ)

**Կրման**, կարող է վերաբերել՝
* Կրման - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում
* Կրման - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում
Պատրոսի համալսարան

**Պատրոսի համալսարան** (, ), հունական պետական համալսարան, գտնվում է Պատրաս քաղաքում։ Հունաստանի մեծությամբ երրորդ համալսարանն է։ Ներառված է աշխարհի երկու հարյուր համալսարանների ցանկում։

## Պատմություն և գործունեություն
Համալսարանը հիմնադրել է հունական կառավարությունը 1964 թվականի նոյեմբերի 11-ին որպես ինքնուրույն ուսումնական հաստատություն։ Տեղակայված է Պատրոս քաղաքի կենտրոնում։ Ունի կամպուս, որի մակերեսը կազմում է մոտ 600 ակր, գտնվում է Ռիո քաղաքի մոտ և ունի նույն անվանումը։ Կամպուսը բացվել է 1966 թվականի նոյեմբերի 30-ին, երբ Պատրոս քաղաքը նշում էր իր հովանավորի՝ Անդրեաս առաքյալի օրը, որը պատկերված է համալսարանի պատկերանշանի վրա։ Ավելի ուշ կառուցվել է երկրորդ կամպուսը Ագրինիոն քաղաքում։

Համալսարանն ունի հինգ դպրոց, որոնցում ներառված են 24 ֆակուլտետ.
* բնական գիտությունների դպրոց (հիմնադրվել է 1966 թվականին),
* ճարտարագիտական (պոլիտեխնիկական) դպրոց (հիմնադրվել է 1983 թվականին),
* հումանիտար և սոցիալական գիտությունների դպրոց (հիմնադրվել է 1989 թվականին),
* բժշկագիտական դպրոց (հիմնադրվել է 1977 թվականին),
* բիզնեսի և կառավարման դպրոց (հիմնադրվել է 2013 թվականին)։

Բուհում կա 112 լաբորատորիա, որտեղ ուսանողներն անցկացնում են գիտական հետազոտություններ՝ ներառյալ եվրոպական հետազոտական *ESPRIT, EURECA, RACE, LRE, BRITE-EURAM, IMPACT* և այլ ծրագրեր։ Համալսարանի աշխատանքը գնահատում է հունական *Hellenic Quality Assurance and Accreditation Agency (HQAA)* գործակալությունը։

Հետաքրքիր է, որ համալսարանի բուսաբանական այգում աճում են Հունաստանի Կարմիր գրքում գրանցված Phitosia բույսը, որը պահպանվում է համաեվրոպական և պետական մակարդակով։

## Հայտնի շրջանավարտներ
* Լուկաս Յորկաս՝ երգիչ, Գերմանիայում կայացած Եվրատեսիլ 2011-ի Հունաստանի ներկայացուցիչ
* Խրիստոս Լասկարիս՝ բանաստեղծ
* Նիկիֆորոս՝ երգիչ, հունական «X Factor II» շոուի մասնակից
* Պետրոս Բոզինիս՝ Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքության արքեպիսկոպոս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Պատրոսի համալսարան
* Պատրոս քաղաքի համալսարան

Կատեգորիա:Հունաստանի համալսարաններ