open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աղձք պատմամշակութային արգելոց

**«Աղձք» պատմամշակութային արգելոց**, պատմամշակութային արգելոց Հայաստանում։ Գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ համայնքի Աղձք գյուղում։

## Պատմություն
Պատմամշակութային արգելոցը ստեղծվել է Հայաստանի 2022 թվականի մայսի 26-ի №731-Ն կառավարության որոշմամբ՝ Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Աշտարակ համայնքի Աղձք բնակավայրում, Աղձք պատմաճարտարապետական համալիրի տեղում։ Աղձքում է գտնվում Արշակունյաց թագավորների դամբարանը, որտեղ ամփոփված են՝ հեթանոս և քրիստոնյա թագավորների գերեվարված և վերադարձված մասունքները։ Դամբարանը հավանաբար կառուցվել է 364 թվականին։ Արգելոցի տարածքը կազմում է 0.17804 հեկտար։

## Նշանակությունը
Արգելոցի ստեղծումը պայմանավորված է՝ Հայաստանի 2021 թվականի օգոստոսի 18-ի №1363-Ա որոշմամբ հաստատված հավելվածի 4․9 կետի «Մշակութային զբոսաշրջության զարգացմանն ուղղված ծրագրերի իրականացումը և միջազգային զբոսաշրջային շուկայի համար Հայաստանի հասանելիության բարձրացումը» պարբերությամբ։

## Պեղումներ
Պատմաճարտարապետական համալիրում կատարված պեղումներով բացվել են դամբարանի վերգետնյա մասի աստիճանաձև (բաղակացած՝ 5 աստիճաններից), արևելյան կողմից հարավային կողմը շրջանցող հիմնապատվանդանը և եռանավ բազիլիկ եկեղեցու մնացորդները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի արգելոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմամշակութային արգելոցներ
Խոսող կապիկը

«**Խոսող կապիկը**» (), 1991 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գեորգի Օվչարենկոն «Ֆենիքս-ֆիլմ» ստուդիայում։

## Սյուժե
Եկեղեցու դարպասների մոտ, ուր այցելում են բազմաթիվ հայտնի մարդիկ, ողորմություն է խնդրում Էդիկը՝ ֆիլմի գլխավոր հերոսը։ Նրա հետ ողորմություն են խնդրում նաև մի հսկայական շուն՝ մոսկովյան պահակային ցեղատեսակի մի շուն և այլ կենդանիներ։ Սակայն Էդիկն  աղքատ չէ, նա «Մերսեդես» է վարում, իսկ նրա կենդանիները վարժեցված են գողություններ կատարելու համար, իսկ Նոյ անունով կապիկը կարողանում է նաև խոսել։

## Դերերում
* Արմեն Ջիգարխանյան – *Էդիկ, աֆերիստ-վարժեցնող
* Բորիս Նովիկով – *Վասիլիչ, կենդանաբանական այգու պահակ
* Վալերի Զոլոտուխին – *Միշուտկին
* Միխայիլ Կոկշենով – *Յուրա
* Վիկտոր Իլիչև – *Դոնիշկին
* Ալեքսանդր Լենկով – *Կոլյա Մարյին, կոկորդիլոսի սեփականատեր
* Լյուդմիլա Նիլսկայա – *Էդիկի սիրուհին
* [[Նատալյա Կրաչկովսկայա]] – *կոկորդիլոսի գնորդ
* Տատյանա Դոգիլևա – *Նատալյա
* Բաադուր Ցուլաձե – *Բուլատ
* Վլադիմիր Գրամմատիկով – *Միսկին
* Ռոման Ֆիլիպով – *Շչուկա
* Յուրի Մեդվեդև – *հանձնաժողովի նախագահ
* Ալեքսանդր Պյատկով – *սահադաշտի վարորդ

*Նոյի դերում նկարահանվել է Ջուլի անունով շիմպանզեն (վարժեցնող՝ Ազիզ Ասկարյան)։*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Գեորգի Օվչարենկո
* Ռեժիսոր՝ Գեորգի Օվչարենկո
* Օպերատոր՝ Վսեվոլոդ Սիմակով
* Նկարիչ՝ Վլադիմիր Սավոստյանով
* Կոմպոզիտոր՝ Էդուարդ Բոգուշևսկի 
* Պրոդյուսեր՝ Գեորգի Օվչարենկո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''«Խոսող կապիկը»'' ֆիլմը «Рускино» կայքում 

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կապիկների մասին
Սեզոնի ավարտը

**«Սեզոնի ավարտը»** (), 2019 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Կոնստանտին Խուդյակովը։ Ֆիլմի պրեմիերան Ռուսաստանում տեղի է ունեցել 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

## Սյուժե
Երեք քույրերը հանգամանքների բերումով հայտնվել են Ռուսաստանի սահմաններից դուրս և ապրում են Մերձբալթյան փոքր քաղաքում։ Նրանք, ինչպես Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հայտնի պիեսի հերոսուհիները, ապրում են Մոսկվա վերադառնալու երազանքով և սեր են փնտրում, սակայն ճակատագիրն իր ծրագրերն ունի։ Նրանցից մեկը ոչ մի կերպ չի թողնում անցյալը, մյուսը պարզ կանացի երջանկություն է փնտրում, իսկ երրորդն ապրում է ընտանեկան կյանքի ճգնաժամ։ Մինչդեռ, խաղաղ ափին հայտնվում է վտանգավոր մարդասպանը... Լուսավոր մելանխոլիան փոխարինվում է մարդկային հույզերի պոռթկումներով և կյանքի համար մղվող անողոք պայքարով։

## Դերերում
* Յուլիա Սնիգիր - Վերա
* Յուլիա Պերեսիլդ - Ելենա
* Աննա Չիպովսկայա - Աննա
* Սերգեյ Կոլտակով
* Եվգենի Ցիգանով - Բորիս
* Անդրյուս Պաուլավիչյուս - Դոնատաս
* Գաբրիել Կուոդիտե - Բռիգետտա
* Սերգեյ Դիակով - Շվեպս
* Սերգեյ Կորենկով - Բորիսի թիկնապահը
* Նատալյա Կուդրյաշովա
* Դմիտրի Ենդալցև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Մամիկոն Ղարիբյան

**Մամիկոն Հմայակի Ղարիբյան** (), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2023)։

## Կենսագրություն
[400px|մինի|աջից|11-ամյա Մամիկոն Ղարիբյանը ''(առջևի պլանում)'' [միաժամանակյա խաղաշարի ժամանակ խաղում է գրոսմայստեր Լևոն Արոնյանի դեմ, Երևան, 2016 թվականի մայիսի 9, Մանկական այգի]]
Մամիկոն Ղարիբյանը ծնվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 21֊ին, Գյումրի քաղաքում։ Շախմատով սկսել է զբաղվել վեց տարեկանից։ 2012 թվականին դարձել է մինչև 8 տարեկանների Հայաստանի շախմատի պատանեկան առաջնության հաղթող, իսկ 2014 թվականին՝ մինչև 10 տարեկանների հաղթող։ 2013 թվականին հաղթել է Նոնա Գափրինդաշվիլիի անվան շախմատի միջազգային պատանեկան մրցաշարում։

Մամիկոն Ղարիբյանը բազմիցս ներկայացրել է Հայաստանը շախմատի Եվրոպայի պատանեկան և աշխարհի պատանեկան առաջնությունների տարբեր տարիքային խմբերում, որտեղ նվաճել է երկու ոսկե մեդալ՝ 2014 թվականին Բաթումում՝ մինչև 10 տարեկանների Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում և 2016 թվականին Պրահայում՝ մինչև 12 տարեկանների Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում։

2020 թվականին Նորվեգիայում տեղի ունեցած Կրագերո Ռեզորթ միջազգային մրցաշարում Մամիկոն Ղարիբյանը 9 հնարավորից վաստակել է 7,5 միավոր և դարձել մրցաշարի հաղթող՝ լրացնելով նաև գրոսմայստերի նորմա։

Մամիկոն Ղարիբյանը երեք անգամ մասնակցել է Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնությանը։ 2020 թվականին, լինելով ՖԻԴԵ-ի վարպետ, նա մրցել է միայն գրոսմայստերների հետ և զբաղեցրել 5-րդ տեղը (4,5 միավոր 9-ից)։ 2021 թվականին նրա մրցակիցները կրկին միայն գրոսմայստերներ էին։ 11 հնարավորից նա վաստակել է 5,5 միավոր և զբաղեցրել է 9-րդ տեղը։ 2022 թվականի առաջնությունում Մամիկոնը 11 հնարավորից նա վաստակել է 5 միավոր և, ունենալով մասնակիցների մեջ ամենացածր վարկանիշը, զբաղեցրել է 7-րդ տեղը։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Ես ուշադրության շնորհիվ լավ խաղացի, դարձա չեմպիոն»
*
*Mamikon Gharibyan chess games at 365Chess.com
*Մամիկոն Ղարիբյան. շախմատային հրաշամանուկը. ՖՈՏՈՌԵՊՈՐՏԱԺ

Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Մաշան և գազանները

**«Մաշան և գազանները»** (), ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Միխայիլ Յուզովսկին 1995 թվականին։ Միխայիլ Յուզովսկու վերջին ֆիլմն է։

## Սյուժե
Մաշան ապրում է ժամանակակից Մոսկվայում։ Արձակուրդին նա մեկնում է տատի մոտ։ Մաշան ընկերուհիների հետ գնում է անտառ՝ սունկ հավաքելու, որտեղ կորչում է և հայտնվում հեքիաթային աշխարհում։

Մաշան գտնում է մի տուն, որտեղ ապրում են երեք արջ, իսկ տան կողքին ապրում են նրանց հարևանները՝ անհայտ փոքրիկ կենդանիներ, կատուն, աղվեսը, հավը և թութակը։ Նա մտնում է տուն, համտեսում է մեղր։ Երբ նա ցանկանում է քնել, լսում է աղվեսի երաժշտությունը և նայում է պատուհանից դուրս։ Այդ ժամանակ տուն են գալիս տանտերերը՝ հայր արջ Միխայիլ Իվանովիչը, մայր արջ Նաստասյա Պետրովնան և արջուկը՝ Միշուտկան, իսկ Մաշան թաքնվում է։ Նրանք իմանում են, որ ինչ-որ մեկը կա իրենց տանը։ Դրանից հետո նրանք գտնում են Մաշային մահճակալի տակ և թույլ են տալիս նրան աշխատել տանը։ Մաշան մնում է արջերի հետ և հոգ է տանում նրանց համար։

Երեք արջերի աշխատանքը կատարելուց հետո Մաշան ասում է Միխայիլ Իվանովիչին, որ ցանկանում է գյուղ վերադառնալ կարկանդակներով, և Միխայիլ Իվանովիչը հավաքում է դրանք։ Մաշան թաքնվում է կարկանդակների զամբյուղում, և Միխայիլ Իվանովիչը գնում է գյուղ։ Ճանապարհին Մաշան Միխայիլ Իվանովիչին խորհուրդ է տալիս չուտել իր կարկանդակները։ Նա հասնում է գյուղ և թողնում է զամբյուղը տատիկի տան կողքին, որից հետո փախչում է։ Այն բանից հետո, երբ Մաշան դուրս է գալիս զամբյուղից և տատիկին տալիս կարկանդակները, նա վերադառնում է Մոսկվա։

## Դերերում
* Լիզա Չեպուրնայա – *Մաշա
* Օլեգ Անոֆրիև – *պապիկ (նաև կատվի, աքաղաղի և բոլոր երեք արջերի վոկալը)
* Մարինա Յակովլևա – *մայր 
* Լյուբով Սոկոլովա – *տատ
* Վիկա Բելովա – *ընկերուհի
* Տանըա Կուկուշկինա – *ընկերուհի
* Վերոնիկա Սարկիսովա – *ընկերուհի
* Վլադիմիր Բեզգոդկո – *անհայտ գազան
* Վալերի Ալեքսանդրովիչ
* Տատյանա Իվչենկո
* Իվան Սուվորով
* Վադիմ Շևցով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Յուզովսկի
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Սապոժնիկով
* Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Բատուրին
* Բեմադրող նկարիչ՝ Անատոլի Անֆիլով
* Հնարքի նկարահանումների նկարիչ՝ Վլադիմիր Պտիցին
* Հնչյունային օպերատոր՝ Լեոնիդ Վեյտկով
* Երաժշտության ձայնագրություն՝ Սերգեյ Ռեմեզովի
* Կոստյումների նկարիչ՝ Թամարա Գորշենինա
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Իրինա Տոլմաչովա
* Ռեժիսոր՝ Սվետլանա Ռիմալիս
* Մոնտաժող՝ Սվետլանա Դեսնիցկայա

Համակցված նկարահանումներ․
* Օպերատոր՝ Իրժի Միլֆայթ
* Նկարիչ՝ Իրժի Շտամֆեստ
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Դավիթ Պրոբեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  Գորկու անվան կինոստուդիայի կայքում

Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ազիրիս Նունա

**«Ազիրիս Նունա»** (), 2006 թվականի ռուսական մանկական ֆանտաստիկ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլեգ Կոմպասովը։ Յուլի Բուրկինի և Սերգեյ Լուկյանենկոյի «Остров Русь» եռագրության առաջին մասի՝ «Այսօր, մայրի՛կ» () վեպի էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Մի անգամ քաղաքային հնագիտական թանգարան են բերում քարե մեծաբեկորներ, որի վրա փորագրված են կիսաջնջված հին եգիպտական հիերոգլիֆներ։ Թանգարանի պահակը, ի զարմանս իրեն, քարաբեկորի մեջ հայտնաբերում է ճաք, որտեղից երևում է խորհրդավոր մետաղե իր։

Երկու եղբայրներ՝ Ստասն ու Կոստյան, իմանալով մեծաբեկորի կասկածելի կտորի մասին, գիշերը գնում են թանգարան։ Նրանք քարի մեջ գտնում են տարօրինակ մետաղական ձվաձև պարկուճ, հայտնվում դրա մեջ  և անհասկանալի կերպով մեկնում ճանապարհորդության ժամանակ մեջ։

Սկզբում նրանք հայտնվում են 2506 թվականին, որտեղ դառնում են «Տիեզերական բանտի» բանտարկյալներ, ծանոթանում ապագայի անսովոր մարդկանց հետ, անհավանական խաղ են խաղում, հայտնվում ֆանտաստիկ սֆինքս Շիդլայի թաթերի մեջ, որը նրանց փրկում է սարսափելի վտանգներից։ Եղբայրները շարունակում են իրենց ճանապարհորդությունը ժամանակի մեքենայով, որը նրանց տանում, է մ.թ. ա. 1506 թվականի Հին Եգիպտոս։ Այնտեղ նրանց սպասում է ծանոթություն բռնապետ փարավոն Նեմենհոտեպ IV-ի հետ, որը կարգադրում է նրանց զոհաբերել իր ամուսնության օրը։ Հերթական անգամ փրկվելով հին եգիպտացիներից՝ Ստասն ու Կոստյան կրկին հայտնվում են  պարկուճի մեջ և վերադառնում են իրենց ծնողների մոտ։

## Դերերում

## Սաունդթրեկ
Հատուկ ֆիլմի համար «Թայմ Աութ» () խումբը ձայնագրել է Վ. Չերնիշևի և Ռ. Ռոժդեստվենսկու «Этот большой мир» երգի քավերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական DVD կայք
* «Азирис Нуна» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
*  
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուսական ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Համլետավան

**Համլետավան**, գյուղ Սյունիքի մարզի Կապան համայնքում։ Համլետավանը գտնվում է Շղարշիկից արևմուտք, Ներքին Գիրաթաղից արևելք

Անվանակոչվել է Համլետավան՝ ի պատիվ հայ զինվոր Համլետ Քոչարյանի։

## Տեսնել նաև
* Սյունիքի մարզ
* Կապան համայնք
* Ներքին Գիրաթաղ

## Ծանոթագրություններ
Օդեսա (ֆիլմ)

**«Օդեսա»** (), 2019 թվականի ռուսական դրամատիկական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վալերի Տոդորովսկին։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Լեոնիդ Յարմոլնիկը, Իրինա Ռոզանովան և Եվգենի Ցիգանովը։ Ֆիլմի պրեմիերան Ռուսաստանում կայացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Հեռուստատեսային պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի մայիսի 1-ին «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են 1970-ականների սկզբին Օդեսայում, որը փակվել է խոլերայի համաճարակի պատճառով։ Գրիգորի Իոսիֆովիչ (Լեոնիդ Յարմոլնիկ) և Ռաիսա Իրովնա (Իրինա Ռոզանովա) Դավիդովների տանը, որտեղ տոնական սեզոնին արդեն հյուրընկալվել են իրենց երկու չափահաս դուստրերը՝ Լորան (Քսենյա Ռապոպորտ) և Միրան (Եվգենիա Բրիկ) իրենց ամուսինների հետ, հյուրընկալվում է Մոսկվայում բնակվող նրանց փեսան՝ լրագրող-միջազգայնագետ Բորիսն իր ութամյա որդու՝ Վալերիկի հետ (կինը պետք է երկու օր հետո միանա ընտանիքին)։ Սակայն հենց նրանց ժամանման օրը քաղաքում կարանտին են հայտարարում, և քաղաքը փակում են։ Սեղանի շուրջ զրույցից պարզվում է, որ Միրան ամուսնու հետ վաճառում է բնակարանը, որպեսզի մեկնի Իսրայել։ Դա հանգեցնում է ընտանիքում մրցակցության (այսպես, Բորիսն իր հերթին պատրաստվում է մեկնել Գերմանիա)։

Հետագա ֆաբուլան զարգանում է Բորիս (Բորյա) և 15-ամյա Իրինայի միջև պլատոնական «սիրավեպի» շուրջ։

## Դերերում

## Նկարահանումներ

Նկարահանումների հիմնական մասը տեղի է ունեցել «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, որտեղ դեկորատորները վերարտադրել են Օդեսայի բակ՝ պատշգամբներով ու ծածկապատշգամբներով։ Ռեկվիզիտի մի մասը հատուկ բերվել է Օդեսայից։ Քաղաքային փողոցները նկարահանվել են Տագանրոգում և Դոնի Ռոստովում, իսկ ծովային տեսարանները՝ Սոչիում։

Ֆիլմի բյուջեն կազմել է 300 մլն ռուբլի։ Ֆիլմն արժանացել է ՌԴ մշակույթի նախարարության աջակցությանը։

Ֆիլմում որոշ հերոսներ երկար խոսքեր են ասում իդիշ լեզվով, որոնք գնում են առանց կադրից դուրս թարգմանության. ամենաերկար խոսքն ասում է Իրինա Ռոզանովայի հերոսուհին։

## Մրցանակներ
* «Նիկա» կինոմրցանակ 2019 թվականին․
***ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար* – Աննա Դրուբիչ
** *տղամարդու լավագույն դերակատարման համար* –   Լեոնիդ Յարմոլնիկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Валерий Тодоровский отправился в «Одессу» // Кино-театр.ру, 26.07.2018
* 
* 
* *Алексей Левченко*. Лолита, дочь одессита // Российская газета, 03.09.2019
* *Александр Мельман*. «Одесса»-мама. "Холера стала называться фильмом «Одесса» // Московский комсомолец № 28066 от 4 сентября 2019 
* Холера по имени Валера: рецензия на «Одессу» Валерия Тодоровского // Афиша.ру, 13 июня 2019

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վալերի Տոդորովսկու ֆիլմեր
Ջորջ III

**Գեորգ III** (), թագավոր 1760 թվականից (1760—1815 թվականներին Հաննովերի կուրֆյուրստ, ապա՝ թագավոր)։ Եղել է անգլիական գաղութային քաղաքականության և հյուսիս-ամերիկյան ապստամբ գաղութների դեմ պայքարի ոգեշնչողներից։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել ֆրանսիական մեծ հեղափոխության դեմ եվրոպական հետադիմության պայքարին և Նապոլեոնի դեմ կոալիցիայի կազմակերպմանը։
[մինի|[:Պատկեր:Allan Ramsay (1713-84) - George III (1738-1820) - RCIN 405307 - Royal Collection.jpg|"Ջորջ III" ՝  Ալան Ռամսեյ]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արքայազններ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Հովհաննես Իսահակյան

**Հովհաննես Նիկոլայի Իսահակյան** (), շոգեքարշաշինության բնագավառի խորհրդային գիտնական, պրոֆեսոր, լոկոմոտիվների փորձարկման խորհրդային դպրոցի հիմնադիրներից, ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
1920 թվականին ավարտել է Պետրոգրադի երկաթուղային ինժեներների ինստիտուտը։ 1918 թվականից աշխատել է Երկաթուղիների փորձարարական ինստիտուտի շարժակազմի և քարշակի բաժնում, այնուհետև Երկաթուղիների ժողովրդական կոմիսարիատի կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտում, ղեկավարել է շոգեքարշատեխնիկական և շոգեքարշային տնտեսության բաժինները։ 1932 թվականից ղեկավարել է ԽՍՀՄ-ում արտադրված բոլոր շոգեքարշերի փորձարկումները, գնահատել է տարբեր կարգի ածուխների խառնուրդներ և տարբեր ածխային ավազաններ որպես վառելիք օգտագործելու հնարավորությունն ու նպատակահարմարությունը։

Զբաղվել է նաև մանկավարժական գործունեությամբ, դասավանդել է Մոսկվայի տրանսպորտային ինժեներների ինստիտուտում, Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարան, որտեղ կարդացել է դասախոսություններ «Տեսական մեխանիկա», «Գնացքների քարշարկում», «Քարշի հաշվարկներ» առարկաների գծով։ Ստացել է պրոֆեսորի կոչում, հեղինակ է բուհերի համար նախատեսված մի շարք  դասագրքերի։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ,
* Լենինի շքանշան,
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան,
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ,
* «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար» մեդալ,
* «Պատվավոր երկաթուղային» կրծքանշան։

## Մահ
Մահացել է 1958 թվականին, թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը։

## Հրապարակումներ
* Тяговые расчеты [Текст] : [учебник для техникумов железнодорожного транспорта] / О. Н. Исаакян, П. А. Гурский. — Москва : Трансжелдориздат, 1959. — 359 с. : ил., 2 л. черт.
* Главнейшие результаты испытаний паровоза ЕА [Текст] / О. Н. Исаакян, П. Н. Астахов, А. М. Неверович. — Москва : изд-во и 1-я тип. Трансжелдориздата, 1949. — 163 с. : ил.; 21 см. — (Труды Всесоюзного научно-исследовательского института железнодорожного транспорта; Вып. 29).
* Испытание углей на паровозах [Текст] / О. Н. Исаакян, П. Н. Астахов, А. М. Неверович. — Москва : изд-во и 1-я тип. Трансжелдориздата МПС, 1948. — 151 с. : черт.; 22 см. — (Труды Всесоюзного научно-исследовательского института железнодорожного транспорта; Вып. 23).
* Результаты испытаний паровоза Эм [Текст] / О. Н. Исаакян и П. Н. Астахов ; Всесоюз. науч.-исслед. ин-т ж.-д. транспорта. — Москва : изд-во и 1-я тип. Трансжелдориздата, 1947. — 56 с. : граф.; 21 см.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Սթիվեն Լյուքի

**Սթիվեն Լյուքի** (, ), նորզելանդացի շախմատիստ, ՖԻԴԵ-ի վարպետ։

1992/93 և 2003/04 թվականների Նոր Զելանդիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր (4-6 տեղերը, Ալեքսանդր Վոլը և Ռայիլի Թիմը, որոնք կիսում էին 1-2 տեղերը, մրցակցությունից դուրս են խաղացել)։ 2004 թվականի Նոր Զելանդիայի արագ շախմատի չեմպիոն (1-2 տեղերն է կիսել Գարպետ Պոլի հետ)։ Հարավային կղզու տասնակի չեմպիաոն․ 1988 (1-3 տեղեր՝ Մարտին Բենջամինի և Մարկ Հեմփլի հետ), 1992, 1993, 1994, 2011, 2012 (2-3 տեղերը՝ Ռոբերտ Ուոնսինկի հետ, Գերի Լեյնը, որը մրցույթի հաղթողն էր, հանդես է եկել մրցակցությունից  դուրս), 2014, 2016 (2 տեղ, Գերի Լեյնը՝ մրցաշարի հաղթողը, հանդես է եկել մրցակցությունից դուրս), 2017 և 2018 թվականներ։

Նր Զելանդիայի հավաքականի կազմում երեք շախմատային օլիմպիադաների (1994, 2008 և 2016 թվականներ), 1993 թվականի Ասիայի թիմային առաջնության մասնակից։

Մասնակցել է նաև Օվկիանիայի առաջնությանը։

## Սպորտային արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Стивена Люки на шахматных олимпиадах
* Выступления Стивена Люки на командных чемпионатах Азии

Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի շախմատիստներ
Վահրամ Մանավյան

մինի|300x300փքս| Փոքրիկ կոշիկ փայլեցնողները
**Վահրամ Մանավյան** (), Օսմանյան Թուրքիայի և Եգիպտոսի ծագումով հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Վահրամ Մանավյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսումում։ Գրող Տիգրան Մանավյանի վեց երեխաներից մեկն է։ Նկարչության դասեր սկսել է առնել գեղանկարիչ Սիմոն Հակոբյանից, այնուհետև ավարտել է Գեղարվեստի ակադեմիան։ Նա մեկնել է Փարիզ (Ֆրանսիա), որտեղ դասեր է առել Ժյուլիանի ակադեմիայում։

1911 թվականին ընտանիքի հետ գաղթել է Եգիպտոս և բնակություն հաստատել Ալեքսանդրիայում։ Նա դարձել է նկարչության ուսուցիչ, իսկ ավելի ուշ ֆինանսական նկատառումներով բիզնես է հիմնել, ինչպես նաև աշխատել է որպես լուսանկարիչ։ Այդ ընթացքում նա շարունակել է նկարել։ Տեղափոխվել է Կահիրե և 1934 թվականին նկարիչ Երվանդ Դեմիրճյանի հետ բացել համատեղ ցուցահանդես։ Նրա երկրորդ ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Կերպարվեստի թանգարանում 1951 թվականին։ Մանավյանը մահացել է Կահիրեում։ Նրա նկարները մինչ օրս ցուցադրվում են ամբողջ աշխարհում։

## Հրապարակումներ
* Egyptian Humour, 1916 - Caricatures and cartoons

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Սերգեյ Ցիգալ

**Սերգեյ Վիկտորովիչ Ցիգալ** (, ), մոսկվացի նկարիչ, խոհարար-ճանապարհորդ։

## Կենսագրություն
Ցիգալների ընտանիքը եկել է Օդեսայից, պապը՝ Էֆիմ Դավիդովիչ Ցիգալը, եղել է ինժեներ և սովորել է Ֆրանսիայում։ 1973 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Այնուհետև՝ 1986 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստա-արդյունաբերական բարձրագույն ուսումնարանը (նախկին Ստրոգանովյան ուսումնարան)։

1989 թվականից Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ է։ 1980 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Ցիգալի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի մշակույթի նախարարության թանգարանային և ցուցահանդեսային ֆոնդում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանի արվեստի ցուցասրահում, Էկվադորի պետական թանգարանում, ինչպես նաև Ռուսաստանի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի, Իսրայելի, Ճապոնիայի, Մեքսիկայի, Շվեդիայի մասնավոր հավաքածուներում։ Համագործակցում է տարբեր պատկերասրահների հետ։

## Ընտանիք
* Պապ՝ Յակով Սամսոնովիչ Խաչատրյանց (1884-1960), բանասեր, հայերենից թարգմանիչ (Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Հայկական նովելներ», Նար-Դոս, Ստեփան Զորյան, Հովհաննես Թումանյան (արձակ) և այլն)։
* Տատիկ՝ Մարիետա Շահինյան (1888-1982), բանաստեղծուհի
* Մայր՝ Միրել Շահինյան (1918-2012), նկարչուհի
* Հայր՝ Վիկտոր Ցիգալ (1916-2005), նկարիչ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։
* Հորեղբայր՝ Վլադիմիր Ցիգալ (1917-2013), ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ։
* Հորեղբոր որդի՝ Ալեքսանդր Ցիգալ (ծնված՝ 1948), քանդակագործ։
* Զարմուհի՝ Մաշա Ցիգալ (ծնված՝1973), նորաձևության մոդելագործ։
* Կին` Լյուբով Պոլիշչուկ (1949-2006), Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստուհի։
** Դուստր՝  Մարիետա Ցիգալ-Պոլիշչուկ (ծնված՝ 1984), դերասանուհի։
** Թոռ՝ Գրիգորի Սերդյուկ (ծնված՝ 2010)

## Ֆիլմագրություն
* 1980- Մարդիկ օվկիանոսում՝ Շահբազյան, նավաստի,
* 1990 - Իմ նավաստին՝ պարուհի,
* 2000 - Վալենտինի օրը - «Սուրբ Վալենտին»,
* 2002 - Անհաջողակի որդին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сергей Цигаль на портале «Биограф»
* Сергей Цигаль на «Родоводе». Дерево предков и потомков

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Ասպարեզ (թերթ, Ֆրեզնո)

«**Ասպարեզ»** *(),* հայ-ամերիկյան երկլեզու օրաթերթ, որը թողարկվում է հայերեն և անգլերեն լեզուներով Լոս Անջելեսում (Կալիֆոռնիա)՝ ԱՄՆ արևմուտքում գտնվող Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Կենտրոնական կոմիտեի կողմից։

## Պատմություն
Թերթը սկսել է հրատարկվել 1908 թվականին Կալիֆոռնիայի Ֆրեզնո քաղաքում։ Այն տեղափոխվել է Հարավային Կալիֆոռնիա մի քանի տասնամյակ անց, երբ այնտեղ սկսել է ձևավորվել ամերիկահայ համայնքը։ Նախքան 1970-ական թվականներին Լոս Անջելեսի Հոլիվուդյան թաղամասում գտնվող նոր գլխավոր գրասենյակ տեղափոխվելը՝ թերթի գլխավոր գրասենյակները գտնվում էին Կալիֆոռնիայի Գլենդել քաղաքում՝ Լոս Անջելեսի արվարձաններից մեկում։

Օրաթերթը թողարկվում է շաբաթվա հինգ օրերին։ Երեքշաբթիից ուրբաթ օրերին այն ունենում է 16-28 էջ, իսկ շաբաթ օրը՝ 40-48 էջ։ Այն նաև պարբերաբար ամսագրերի հավելվածներ է հրատարակում՝ հատուկ առիթների համար։

## Ասպարեզը անգլերեն
Ամսագիրը ներառում է և՛ հայերեն, և՛ անգլերեն բաժիններ։ Համահայկական թերթ դառնալուց հետո՝ 1970 թվականի մայիսի մեկից ավելացվել է կանոնավոր թողարկվող անգլերեն բաժինը։ 1993 թվականի հունվարից անգլերեն բաժինը դարձել է ամենօրյա։

## Առցանց հրապարակում
Թերթն առցանց է հրապարակվել 1994 թվականին, իսկ 1997 թվականին սկսել է գործարկել իր վեբ կայքը։

## Հեռուստատեսություն
*Հորիզոն* Հեռուստաընկերությունը դարձել է թերթի հեռարձակման գործընկերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ասպարեզ օրաթերթ
* ''Հորիզոն Արմենիա TV''

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Անգլերեն թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Ալանինամինոտրանսֆերազ

**Ալանինամինոտրանսֆերազա** (ԱԼՏ, ԱլԱտ) տրանսֆերազների խմբին պատկանող էնդոգեն ֆերմենտ՝ ամինատրանսֆերազների (տրանսամինազների) ենթախմբից, որը լայնորեն օգտագործվում է բժշկական պրակտիկայում լյարդի ախտահարումների լաբորատոր ախտորոշման համար։

Ալանինամինոտրանսֆերազը սինթեզվում է ներբջջային ճանապարհով, և *սովորաբար* այս ֆերմենտի միայն մի փոքր մասն է մտնում արյուն։ Երբ լյարդը վնասվում է (հեպատիտ, լյարդի ցիռոզ) ցիտոլիզի (բջիջների քայքայման) հետևանքով, այս ֆերմենտը մտնում է արյան մեջ, որը հայտնաբերվում է լաբորատոր մեթոդներով։ Այս տրանսամինազի մակարդակը կարող է աճել նաև սրտամկանի ինֆարկտի և այլ վիճակների դեպքում։

ԱՍՏ-ի համեմատ ԱԼՏ-ի ավելի բարձր մակարդակը վկայում է լյարդի ախտահարման մասին, հակառակ պարագայում, երբ բարձրանում է ԱՍՏ-ինդեքսը՝ ԱԼՏ-ի համեմատ, ապա դա, որպես կանոն, ցույց է տալիս սրտամկանի բջիջների (սրտի մկանների) հետ կապված խնդիրներ։

ԱԼՏ-ի և/կամ ԱՍՏ -ի ակտիվության աճը կարող է պայմանավորված լինել որոշակի դեղամիջոցների ընդունմամբ (հիմնականում լյարդի վրա թունավոր ազդեցության պատճառով)։ ԱԼՏ-ի աճը կարող է լինել լյարդի տարբեր հիվանդությունների նշան։ Օրինակ, լիզոսոմային թթու լիպազի պակասը։ Վերջերս պարզվել է, որ այն կարող է նաև կանխատեսել սուր շնչառական դիսթրես համախտանիշի զարգացումը COVID-19 կորոնավիրուսային վարակով վարակված մարդկանց մոտ։

Պլազմայում ԱԼՏ-ի ակտիվության նվազումը հնարավոր է երիկամային անբավարարության, պիրիդոքսինի անբավարարության դեպքում, հեմոդիալիզի կրկնվող միջամտություններից հետո, հղիության ընթացքում։
կենտրոն|մինի|600x600փքս|Ալանինամինոտրանսֆերազ

## Այլ
* Ասպարտատամինոտրանսֆերազ

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* MeSH Alanine+transaminase
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆերմենտներ այբբենական կարգով
Ջորջ Գազազյան

**Ջորջ Գազազյան** (, ), եգիպտահայ կոմպոզիտոր, երգիչ և ուդահար։ 2010 թվականի մայիսի դրությամբ նա թողարկել էր մեկ տասնյակ ալբոմ։

## Կենսագրություն
Ջորջ Գազազյանը ծնվել է Կահիրեում՝ Հայոց ցեղասպանությունից փրկված հայերի ընտանիքում։ Նա հիմնականում աշխատել է Եգիպտոսում։ Այն երաժիշտները, որոնց հետ նա աշխատում է, սովորաբար նույնպես եգիպտացիներ են։ Նրա երաժշտությունը չի համապատասխանում հաստատված ժանրային որևէ լեյբլի, բայց իր ալբոմներից մեկում նա այն անվանել է «Եգիպտական ջազ»՝ երաժշտական բազմազանություն ունեցող լեյբլ։ Չնայած արաբական թախտի (համույթի տեսակ է) բավականաչափ էսթետիկական գեղագիտությանը, նրա երաժշտությունն ավելի շատ գրավիչ է Եվրոպայում, քան արաբական աշխարհում, որի վկայությունն է այսօր նրա ներկայությունն ու բացակայությունը համացանցում։

Ջորջ Գազազյանը սկսել է որպես երգիչ, նաև նվագել է կիթառ։ Այնուհետև փորձել է ուդ նվագել, փորձը հաջող է եղել, և նա ճանաչում է ձեռք բերել որպես ուդահար։

Ջորջ Գազազյանի որդին՝ Տիգրան Գազազյանը, նույնպես կոմպոզիտոր է, ուդահար և բազմագործիքային կատարող։ Ջորջ և Տիգրան Գազազյանները համագործակցում են իրենց համատեղ ստեղծած «Նուռ» նախագծի շնորհիվ. 2017 թվականին նրանք ելույթ են ունեցել Կահիրեի (Եգիպտոս) օպերային թատրոնում, իսկ 2016 թվականին՝ Երևանում (Հայաստան)։

## Ալբոմներ
* *Sabil* (1991)
* *Sagate* (1997)
* *Sajaya* (1997)
* *Nil Sangit* (1999)
* *Suite "al Ganûb"* (1999, 3-CD set)
* *Monaga* (2001)
* *Azraq* (2002)
* *Dayra Jazz* (2002)
* *Neel Dhun* (2008)
* *Zafir* (2008)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համառոտ կենսագրական տեղեկություններ և ձայնի կարճ նմուշներ՝ առցանց տրամադրված նրա երկու ալբոմների համահրատարակիչի կողմից՝ Tanz-Raum 
* Ջորջ Գազազյանի կայք

Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Եգիպտացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ ուդահարներ
Նիման-Պիկի հիվանդություն

**Նիման-Պիկի հիվանդություն (**), ժառանգական հիվանդություն, որն պայմանավորված է լիպիդային փոխանակության խանգարմամբ և լիպիդների, մասնավորապես սֆինգոմիելինի կուտակմամբ, լյարդի, փայծաղի, թոքերի, ոսկրածուծի և գլխուղեղի բջիջների լիզոսոմներում։ Հիվանդությունը պատկանում է լիզոսոմալ կուտակային հիվանդություններին և ժառանգվում է աուտոսոմային ռեցեսիվ կերպով։ Տարբերակվում է հիվանդության երեք տեսակ ՝ A, B և C:

## Հիվանդության տեսակները

### A և B տեսակներ
*A տեսակը* ամենածանր ընթացքով տեսակն է, որը սկսվում է նորածինների մոտ և բնութագրվում է լյարդի և փայծաղի մեծացմամբ                                          (հեպատոսպլենոմեգալիա) և նյարդային համակարգի հարաճուն ախտահարումով։ Միևնույն ժամանակ, երեխաները չեն ապրում մինչ վաղ մանկության շրջան։ Նիման-Պիկի հիվանդության այս տեսակի ամենատարածված դեպքը նկատվում է հրեա-աշկենազների մոտ (ներգաղթյալներ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայից)՝ մոտ 1 դեպք 40 հազարից։

Ավելի մեղմ համարվող *B տեսակը* ներառում է հեպատոսպլենոմեգալիան, աճի կանգը և թոքերի ֆունկցիայի խանգարումը՝ հաճախակի թոքային ինֆեկցիաներով։ Այլ ցուցանիշները ներառում են խոլեստերինի և արյան լիպիդների բարձր մակարդակ և թրոմբոցիտների ցածր քանակություն      (թրոմբոցիտոպենիա)։ Հիվանդները սովորաբար գոյատևում են մինչև հասուն տարիք։

A և B տեսակները պայմանավորված են թթու լիզոսոմային սֆինգոմիելինազի       (*SMPD1*) գենի մուտացիաներով։ Այս ֆերմենտը պատասխանատու է լիզոսոմի թաղանթներում սֆինգոմիելինի քայքայման համար։ Դրա անբավարարությունը հանգեցնում է սֆինգոմիելինի ավելցուկային կուտակման և, որպես հետևանք, լիպիդային փոխանակության ավելի լայն խանգարման, ներառյալ խոլեստերինի և այլ բջջային լիպիդների կուտակումը։

### C տեսակ
*C տեսակը* հայտնվում է մանկության շրջանում, թեև դրա սկիզբը կարող է տեղի ունենալ մանկության կամ հասուն տարիքում։ Ախտանիշները ներառում են լյարդի լուրջ խնդիրներ, շնչառական խնդիրներ, զարգացման հապաղում, նոպաներ, մկանների հիպերտոնուս          (դիստոնիա), շարժողական, ակկոմոդացիոն համակարգերի խանգարումներ։ Հիվանդները ապրում են մինչև հասուն տարիք։ Հիվանդության հաճախականությունը 150 հազարից 1 է։

Նիման-Պիկի հիվանդության այս տեսակը պայմանավորված է *NPC1* կամ *NPC2* գեների մուտացիաներով, որոնք ծածկագրում են բջջաթաղանթի սպիտակուցների սինթեզը, որը պատասխանատու է խոլեստերինի և լիպիդների տեղափոխման համար բջջում։

## Բուժում
2022 թվականին բուժման համար հաստատվել է  դեղամիջոցը։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Լիզոսոմալ կուտակային հիվանդություններ
* National Niemann-Pick Disease Foundation
* Niemann-Pick Disease Group (UK)
* Niemann-Pick Տեղեկություն Նիման-Պիկի հիվանդության С տիպի մասին

Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Ռեֆսումի համախտանիշ

**Ռեֆսումի հիվանդություն (համախտանիշ)** (պոլինևրիտաման ատաքսիա), հազվադեպ հանդիպող ժառանգական հիվանդություն է, որն արտահայտվում է ճարպաթթուների հատուկ α-օքսիդացման ֆերմենտի արտադրության անբավարարության պատճառով, որի արդյունքում մարդու օրգանիզմում կուտակվում է ֆիտանաթթու։ Նրա կոնցենտրացիան մեծանում է կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային համակարգի բջիջներում, ինչպես նաև ներքին օրգանների հյուսվածքներում։ Որոշ ժամանակ անց այս թթվի պարունակությունը միելինում աճում է մինչև դրանում առկա ճարպաթթուների ընդհանուր քանակի կեսը, ինչը հանգեցնում է լիպիդների պերօքսիդացման և միելինային թաղանթի բնազրկման։

Խանգարումն անվանվել է նորվեգացի նյարդաբան Սիգվալդ Բեռնարդ Ռեֆսումի (1907–1991) անունով։

## Ֆիզիոլոգիական ազդեցություն
Ախտամորֆոլոգիապես նկարագրվում է ինտերստիցիալ հիպերտրոֆիկ պոլինեյրոպաթիայի պատկեր՝ ծայրամասային նյարդերի ճարպային դեգեներացիայով, հաճախ ողնուղեղի առաջային եղջյուրների բջիջների, հետին արմատիկների, ենթակեղևային հանգույցների, լսողական, տեսողական և հոտառական նյարդերի դեգեներատիվ փոփոխություններով։

## Դրսևորումներ
Այն ժառանգվում է աուտոսոմային ռեցեսիվ եղանակով։ Հաճախ դրսևորվում է մանկության կամ պատանեկության տարիներին՝ աստիճանաբար զարգացող ուղեղային ատաքսիա, պոլինեյրոպաթիա ՝ ամիոտրոֆիաներով և պարեզներով, խլություն, անքնություն, տեսողության սրության նվազում, գիշերային կուրություն, տեսողական դաշտերի համակենտրոն նեղացում, պիգմենտավորված ցանցաթաղանթ։ Նկարագրվում են ոսկրային դեֆորմացիաների դեպքեր՝ ողնաշարի կորության, Ֆրիդրեյխի ոտնաթաթի ձևավորման, քսերոդերմայի տիպի իխտիոզի, կատարակտի և սրտամկանի ախտահարումների տեսքով։ Հիվանդության ընթացքը դանդաղ է զարգանում։ Տարբերակված ախտորոշումն իրականացվում է Շարկո-Մարի-Տուտի նյարդային ամիոտրոֆիայի, Ֆրիդրեյխի հիվանդության, պոլինեյրոպաթիաների հետ։ Ախտորոշումը հաստատելու համար օգտագործվում է արյան և մեզի մեջ ֆիտանաթթվի մակարդակի որոշումը։

## Բուժում
Բուժման հիմնական միջոցառումն է կանաչ մրգերի ու բանջարեղենի սահմանափակումը, որոնք պարունակում են քլորոֆիլ։ Պլազմաֆերեզը, որն արյունից հեռացնում է ֆիտանաթթուն, կարող է արդյունավետ լինել։

Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ
Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Վահին

**Վահին**, ավերված մատուռ Արցախի Հանրապետությունում, Վաղուհաս գյուղի մոտ, Գայլ կոչվող լեռան վրա։ Բաղկացած էր 2 անշուք շինություններից։

Ըստ ավանդության՝ եթե մատուռներից մեկի վրա ջուր լցնեին՝ անձրև կգար, իսկ մյուսի վրա եթե կրակ վառեն՝ արևոտ օր կլիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատուռներ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կրակոտ մանկություն

**«Կրակոտ մանկություն»** (), 1976 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուրի Շվիրյովը Գրիգորի Միրոշնիչենկոյի «Յունարմիա» ինքնակենսագրական վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
1919 թվական, Ռուսաստանում ընթանում է քաղաքացիական պատերազմ։ Կուբանի փոքրիկ երկաթուղային կայարանը գրավել են սպիտակները։ Ոստիկանության աշխատակիցները, որոնք օգնել են կարմիրներին և բոյկոտել սպիտակների զրահապատ մեքենայի վերանորոգումը, ձերբակալվել են, Նրանց սպառնում է գնդակահարություն։ Եվ այդ ժամանակ նրանց որդիները կազմակերպում են ջոկատ՝ Յունարմիա, նրանց ուսուցիչը դառնում է սպիտակ կոմիսար Սաբբուտինը։ Վտանգելով կյանքը՝ տղաները խորամանկ գործողություն են իրականացնում՝ սպիտակներին թողնելով առանց զենքի և շարքից հանում նրանց զրահագնացքը։

## Դերերում
* Պետյա Գորկին – *Գրիշա Միրոշկո
* Ալյոշա Բակինով – *Անդրեյ Բելենեց
* Սերյոժա Սոկոլով – *Վանյա Դուշին
* Սաշա Ռեբեկո – *Սենկա Վորոնոկ
* Աննա Նազարյովա – *Մանկա (Մաշա Սաբբուտինա), հանձնակատարի դուստրը
* Յուրի Կուզմենկով – *հանձնակատար Սաբբուտին
* Գենադի Յուխտին – *Իլյա, Գրիշայի հայր, երկաթուղային
* Դանիիլ Նետրեբին – *Անդրեյի հայրը, երկաթուղային
* Ալեքսեյ Վանին – *Չիկանով, երկաթուղագործ
* Վալենտին Բրիլեև – *կայանի պետ
* Յուրի Մեդվեդև – *Սոմով, հեռագրագետ
* Անատոլի Ստոլբով – *ատաման Շկուրո
* Ստանիսլավ Խիտրով – *ստանցիայի ատաման
* Եվգենի Կրասավցև – *խորունժի
* Գրիգորի Շպիգել – *սպիտակների զրահագնացքի հրամանատար, գնդապետ
* Ալեքսանդր Պորոխովշչիկով – *կապիտան
* Իգոր Կլաս – *կապիտան
* Վյաչեսլավ Գոստինսկի – *կապիտան
* Նիկոլայ Յուդին – *ծեր կազակ
* Իննա Ուլյանովա – *տիկին շան հետ

Էպիզոդներում՝ Դագուն Օմաև, Մուխարբեկ Ակով, Գեորգի Մարտիրոսյան, Պյոտր Լյուբեշկին, Եվգենի Կարելսկիխ և ուրիշներ։

## Նկարահանումներ
Նկարահանումների վայրը Տուլայի մարզի Բելև քաղաքն է։

Այդ ժամանակ 4-ամյա աղջկա՝ ապագա դերասանուհի Աննա Նազարևայի համար դերը ֆիլմում առաջինն էր և քիչ է մնացել դառնա նրա համար վերջինը.  ֆիլմի այն տեսարանում, որտեղ երկաթուղային աշխատակիցը փրկում է հանձնակատարի դստերը շոգեքարշից, իրական էր, և այդ դրվագի նկարահանումների մասին նա պատմել է․
Նկարահանումների ժամանակ ես գրեթե զոհվում էի շոգեքարշի անիվների տակ։ Փորձերի ժամանակ այն կանգնում էր իմ առաջ։ Մտածում էի, որ այդպես կլինի նաև տեսարանի նկարահանման ժամանակ։ Արդյունքում՝ աղմուկով ու սուլոցով թռչում է երկաթյա մեքենան, և ես սյան նման կանգնած եմ... Վերջին պահին ինձ բառացիորեն դուրս է քաշել անիվների տակից դերասան Ալեքսեյ Վանինը՝ իմ «կնքահայրը»։ Այդ կադրն այդպես էլ մտավ ֆիլմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Огненное детство // Журал «Вожатый», № 1, 1981. — стр. 22
* Огненное детство // Советские художественные фильмы: 1976—1977. — М.: Нива России, 1995. — стр. 85
* Огненное детство //Страницы истории отечественного кино / Д. Л. Караваев. — М.: Материк, 2006.- 281 с. — стр. 118
* Огненное детство // ФГБУК «Государственный фонд кинофильмов Российской Федерации», 2019

Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կուռքը (հեռուստասերիալ)

«**Կուռքը**» (), ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալ, ստեղծված Էյբլ Տեսֆայեի, Ռեզա Ֆահիմի և Սեմ Լևինսոնի կողմից՝ HBO հեռուստաալիքի համար։ Երաժշտական արդյունաբերության ֆոնին սերիալը կենտրոնանում է ինքնօգնությամբ զբաղվող գուրուի և ժամանակակից պաշտամունքի առաջնորդի վրա, ով բարդ հարաբերությունների մեջ է մտնում աճող փոփ կուռքի հետ։ Տեսֆայեն և Լիլի-Ռոուզ Դեփը հանդես են գալիս գլխավոր դերերում, իսկ Դեբի Ռայանը, Սթիվ Զիսիսը, Թրոյ Սիվանը, Ջեննի Ռուբի Ջեյնն ու Ջուլիբեթ Գոնսալեսը կատարում են երկրորդ պլանի դերեր։

Հեռոսւտասերիալի առաջին երկու սերիաների պրեմիերան կայացել է 2023 թվականի մայիսին՝ Կաննի 76-րդ կինոփառատոնում։ Սերիալը հեռարձակվել է HBO-ով և Max-ով 2023 թվականի հունիսի 4-ից՝ արժանանալով քննադատների բացասական արձագանքներին։

## Նախադրյալ
Ինքնօգնությամբ զբաղվող գուրուն և ժամանակակից պաշտամունքի առաջնորդը (Էյբլ Տեսֆայե) բարդ հարաբերությունների մեջ է մտնում աճող փոփ կուռքի (Լիլի-Ռոուզ Դեփ) հետ։

## Դերեր և կերպարներ
### Գլխավոր
* Էյբլ Տեսֆայե
* Լիլի-Ռոուզ Դեփ
* Դեբի Ռայան
* Սթիվ Զիսիս
* Թրոյ Սիվան
* Ջեննի Ռուբի Ջեյն
* Ջուլիբեթ Գոնսալես

## Արտադրություն
### Զարգացում
2021 թվականի հունիսի 29-ին Էյբլ Տեսֆայեն հայտարարել է, որ Ռեզա Ֆահիմի և Սեմ Լևինսոնի հետ միասին հեռուստասերիալ է ստեղծելու HBO-ի համար, որտեղ նաև հանդես է գալու որպես պրոդյուսեր և համահեղինակ։ Նույն օրը Էշլի Լևինսոնն ու Ջոզեֆ Էպշտեյնը հայտարարվել են սերիալի պրոդյուսերները, վերջինս նաև հանդես է գալու որպես սերիալի հեղինակ և շոուրաներ։ Մերի Լոուսը նույնպես հանդես է գալու որպես հեղինակ և համագործադիր պրոդյուսեր՝ Տեսֆայեի համապրոդյուսեր Վասիմ Սլեյբիի և ստեղծագործական տնօրեն Լա Մար Թեյլորի հետ միասին։

2021 թվականի նոյեմբերի 22-ին HBO-ն պատվիրել է հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանը՝ բաղկացած վեց սերիաներից։ Հեռուստաալիքը նաև հայտարարեց, որ սերիալի վեց սերիաների ռեժիսորն էլ հանդես է գալու Էմի Սեյմեցը, սակայն 2022 թվականի ապրիլի 26-ին հայտնի դարձավ, որ Սեյմեցը լքել է նախագիծը։

### Քասթինգ
Սկզբնական հայտարարություններին զուգահեռ Տեսֆայեն նաև հայտնել է, որ նա հանդես է գալու սերիալի գլխավոր դերում։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լիլի-Ռոուզ Դեփը հաստատեց սերիալում իր մասնակցությունը։ Նոյեմբերի 22-ին Սյուզաննա Սոնը, Սթիվ Զիսիսն ու Թրոյ Սիվանը, իսկ դեկտեմբերի 2-ին՝ Ջուլիբեթ Գոնսալեսը միացել են հեռուստասերիալի գլխավոր կազմին։ 2022 թվականի ապրիլի 27-ին հայտնի դարձավ, որ Սոնը լքել է դերասանական կազմը և նրան փոխարինել է Դեբի Ռայանը։

### Նկարահանումներ
Նկարահանման շրջանը սկսվել է 2021 թվականի նոյեմբերին Լոս Անջելեսի շրջակայքում։ 2022 թվականի ապրիլին արտադրությունը որոշ ժամանակով դադարեցվել էր, քանի որ Տեսֆայեն ելույթ էր ունենալու «Քոուչելլա» փառատոնում։ Ապրիլի 25-ին «Variety»-ն հայտնել է, որ շոուն վերամշակվել է, ինչպես նաև ենթարկվել է նշանակալի վերանկարահանումների՝ դերասանական կազմի և ստեղծագործական ուղղությունների փոփոխության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:HBO-ի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:The Weeknd
Քրիստինա Քվին

**Քրիստինա Քվին** (, ), ամերիկացի դիվանագետ, ով ներկայումս զբաղեցնում է Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնը։ 2020 թվականի հունվարից մինչև 2022 թվականի մայիսը եղել է Ուկրաինայում Միացյալ Նահանգների դեսպանի պաշտոնակատարը։ Նույն պաշտոնն զբաղեցրել է նաև 2019 թվականի մայիսից հունիս ամիսներին, իսկ 2019 թվականի հունիսից մինչև 2020 թվականի հունվարը եղել է Ուկրաինայում ամերիկյան առաքելության ղեկավարի տեղակալ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Քվինը ծնվել է Կալիֆոռնիայի Օրինջ շրջանում։ Ջոն Քվինի և Կարեն Լինդքվիստի ավագ դուստրն է։ Նա բակալավրի կոչում է ստացել Օքսիդենտալ քոլեջում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նա աշխատել է որպես շուկայի հետազոտող Լոս Անջելես Թայմսում, այնուհետև շարունակել ուսումը Շվեդիայի Ստոկհոլմի համալսարանում։ Հետագայում նա ռազմավարական ուսումնասիրություններոի գծով մագիստրոսի կոչում է ստացել Միացյալ Նահանգների բանակային քոլեջում։

## Դիվանագիտական ծառայություն
Քվինը դիվանագիտական ծառայության է անցել 1992 թվականին, որպես հյուպատոսական աշխատակից Փարիզում։ Հետագայում նա եղել է Մանիլայում Միացյալ Նահանգների դեսպանատան տնտեսագիտության աշխատակից։ Այնուհետև նա աշխատել է Վաշինգտոնի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով բյուրոյում՝ կենտրոնանալով Եվրամիության և Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության խնդիրների վրա։ Այնուհետև նա նշանակվել է Սլովենիայում որպես խորհրդատու։

2001 թվականից մինչև 2005 թվականը նա ծառայել է Բրյուսելում գտնվող Եվրամիությունում Միացյալ Նահանգների առաքելությունում՝ որպես տնտեսագետ, այնուհետև տեղափոխվել է ԱՄՆ դեսպանատուն Մոսկվայում՝ աշխատելով շրջակա միջավայրի և էներգետիկայի հարցերով։ Այնուհետև Քվինը դարձել է Միացյալ Նահանգների Ազգային անվտանգության խորհրդի Եվրոպական Միության հարցերով, Ուկրաինաում և Բելառուսում ԵՄ տնտեսությունների և Կասպիական էներգետիկայի գծով տնօրեն։

Այնուհետև Քվինը պաշտոն է ընդունել Լոնդոնում՝ վերահսկելու ԱՄՆ-Մեծ Բրիտանիա տնտեսական հարաբերությունները, ինչը ընդգրկել է ֆինանսական և բանկային հարցերի լուսաբանումը, քաղաքացիական ավիացիան, ահաբեկչության ֆինանսավորումը, աշխատուժի և էներգետիկ քաղաքականությունը։ Քվինը նաև ծառայել է Թաիլանդում՝ որպես ԱՄՆ դեսպանատան փոխդեսպանի պաշտոնակատար Բանգկոկում։

Մինչև Ուկրաինա գործուղվելը, Քվինը 2016-ից մինչև 2019-ի ապրիլը ծառայել է ԱՄՆ դեսպանատանը Փարիզում որպես փոխդեսպանի պաշտոնակատար և տնտեսական հարցերով նախարարի խորհրդական։ Կիևում Միացյալ Նահանգների դեսպանատանը Քվինը 2019 թվականի մայիսի 28-ին ստանձնել է գործերի ժամանակավոր հավատարմատարի պաշտոնը Ջոզեֆ Ս. Փենինգթոնից։ Նախկին դեսպան Ուիլյամ Բ. Թեյլոր-կրտսերի՝ նոր ժամանակավոր հավատարմատար նշանակվելուց հետո Քվինը 2019 թվականի հունիսի 18-ին հրաժարվել է այդ պաշտոնից։ Այնուհետև նա 2020 թվականի հունիսից հունվար զբաղեցրել է Ուկրաինայում առաքելության ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը։

2020 թվականի հունվարին Թեյլորի հեռանալուց հետո Քվինը կրկին դարձել է դեսպանի պաշտոնակատար։

2022 թվականի հունիսին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հայտնել է Հայաստանի Հանրապետությունում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնում Քրիստինա Քվինի  թեկնածության առաջադրման մտադրության մասին։

## Արտաքին հղումներ
* "Chargé d’Affaires, a.i. Kristina A. Kvien", at the United States Embassy in Ukraine 
* Archived version of "Chargé d'Affaires Kristina A. Kvien" 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանում ԱՄՆ դեսպաններ
Նուրիցա Մաթոսյան

**Նուրիցա Մաթոսյան** (), ծագումով հայ բրիտանակիպրացի գրող, դերասանուհի, հաղորդավար և իրավապաշտպան։ Նա գրում է արվեստի, ժամանակակից երաժշտության, պատմության և Հայաստանի մասին։

## Կենսագրություն
Մաթոսյանը հրատարակել է հույն կոմպոզիտոր Յանիս Քսենակիսի առաջին կենսագրությունը և քննադատական ուսումնասիրությունը, նրա կյանքի, ճարտարապետության և երաժշտության վերաբերյալ տեղեկատու գիրքը, որը հիմնված է նրա հետ տասնամյա համագործակցության վրա։ Ավելի ուշ դրա հիման վրա Մաթոսյանը BBC2-ի համար ստեղծեց 50-րոպեանոց վավերագրական ֆիլմ, որը վերնագրվել է «*Something Rich and Strange*»:

Մաթոսյանի 1998 թվականի «Սև հրեշտակ, Արշիլ Գորկու կյանքը» գիրքը գրվել է քսան տարվա հետազոտությունից հետո։ Ատոմ Էգոյանի և Միրամաքսի մրցանակակիր «Արարատ» ֆիլմը մասամբ ոգեշնչված է «Սև հրեշտակով»։ Մաթոսյանը հանդես է եկել որպես Էգոյանի խորհրդատու, որը նրա կերպարով է մոդելավորել գլխավոր կին կերպարին՝ Անիին։ Մաթոսյանը նաև պատկերներով և երաժշտությամբ մենաներկայացում է գրել և ներկայացրել Արշիլ Գորկու կյանքի մասին՝ նրա չորս սիրելի կանանց տեսանկյունից։ Այն բեմադրվել է ամբողջ աշխարհում ավելի քան 80 անգամ, այդ թվում՝ Barbican Centre-ում, Tate Modern-ում, Լոնդոնում, Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում, Էդինբուրգի փառատոնում, Կիպրոսում, Փարիզում, Լիբանանում, Իրանում, Ռումինիայում և Վրաստանում։ Հայաստանում բեմադրությունը ներկայացվել է միաժամանակ երկու լեզվով։

Մաթոսյանը հաղորդումներ է վարում BBC-ով և համագործակցում է մի քանի թերթերի ու ամսագրերի, այդ թվում՝ *[[The Independent]]*-ի, *[[The Guardian]]*-ի, *[[The Economist]]*-ի և *[[The Observer]]*-ի հետ։ 1991-2000 թվականներին եղել է Լոնդոնում Հայաստանի դեսպանության մշակույթի պատվավոր կցորդը։

Մանկությունն անցկացրել է Կիպրոսում՝ իր հայկական ընտանիքի հետ։ Կրթություն ստանալով Անգլիայում՝ նա գերազանցությամբ ավարտել է Լոնդոնի համալսարանի Բեդֆորդի քոլեջի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, այնուհետև սովորել է երաժշտություն, թատերական արվեստ և մնջախաղ Դարթինգթոնում և Փարիզում։ Տիրապետում է ինը լեզվի։

Ամուսնացած է կոմպոզիտոր Ռոլֆ Գելհարի հետ։ Նրանց որդին արտադրանքի դիզայներ և երաժշտության մասնագետ Վահագն Մաթոսյան-Գելհարն է։

## Հրապարակումներ
;Մենագրություններ

* *Iannis Xenakis* Fayard, Paris, 1981
* *Xenakis*, Kahn & Averill, London 1985, 1991, paperback; Pro Am, NY.
* *Xenakis*, Moufflon Publications, Cyprus, 2005
* *Black Angel, The Life of Arshile Gorky* Chatto & Windus, Random House, 1998; Pimlico

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կիպրահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Կիպրահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Կիպրահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կիպրացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Պեկինի միջազգային ավտոցուցասրահ

**Պեկինի միջազգային ավտոցուցասրահ** () կամ **Auto China**, ավտոմեքենաների և տեխնոլոգիաների միջազգային ցուցահանդես, որն անցկացվում է տարին երկու անգամ Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում։ Միջոցառումը կազմակերպվել և առաջին անգամ անցկացվել է 1990 թվականին։ Այժմ ավտոշոուն Ֆրանկֆուրտի և Դետրոյթի հետ միասին աշխարհում խոշորագույններից մեկն է։ Դա կապված է այն բանի հետ, որ Չինաստանը համարվում է աշխարհի ամենախոշոր և արագ աճող ավտոշուկան, ինչի կապակցությամբ մեծ թվով ավտոարտադրողներ (ինչպես տեղական, այնպես էլ` արտասահմանյան) ձգտում են մասնակցել միջոցառմանը և դրա շրջանակներում կազմակերպել իրենց նոր կամ թարմացված արտադրանքի պրեմիերաները։ Ցուցահանդեսի կազմակերպիչը Չինաստանի խորհուրդն է՝ միջազգային առևտրի օժանդակությամբ։

## Պատմություն
Պեկինի միջազգային ավտոցուցասրահը հիմնադրվել է 1990 թվականին և դրանից հետո անցկացվում է Չինաստանի մայրաքաղաքում տարին երկու անգամ, որին հաջորդում է ուրիշ չինական խոշոր ավտոցուցասրահ` Շանհայի ավտոցուցասրահը։ 2014 թվականին ավտոցուցասրահը ունեցել է ավելի քան 850 հազար այցելու։

2016 թվականին շոուն անցկացվել է ապրիլի 25-ից մինչև մայիսի 4-ը։ Ավտոցուցասրահի հովանավորը ելույթ է ունեցել Չինաստանի ֆեդերացիայի մեքենաշինությունում (CMIF), Չինաստանի մեքենաշինության ազգային կորպորացիայում (SINOMACH), Չինաստանի միջազգային առևտրի զարգացման կոմիտեում (CCPIT) և Չինաստանի ավտոարտադրողների ասոցացիայում (CAAM): Ցուցահանդեսի կազմակերպիչներն են են Չինաստանի միջազգային առևտրի զարգացման կոմիտեն (CCPIT-Auto), Չինաստանի միջազգային կորպորացիայի  ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը (CNAICO), Չինաստանի միջազգային ցուցահանդեսային կենտրոնը և Չինաստանի ավտոմոբիլային ինժեներների ընկերությունը (SAE): Միջոցառման շրջանակներում ներկայացվել են տարբեր համաշխարհային արտադրողների մարդատար ավտոմեքենաների, բեռնատարների, էլեկտրոմոբիլների և հիբրիդային փոխադրամիջոցների, ինչպես նաև տարբեր պահեստամասերի և աքսեսուարների նմուշներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Չինաստանի փառատոներ
Կատեգորիա:Պեկին
Սերա Քութլուբեյ

**Սերա Քութլուբեյ** (,  հոկտեմբերի 24, 1997, Անկարա, Թուրքիա), թուրք դերասանուհի։

## Կենսագրություն և կարիերա
Սերա Քութլուբեյը ծնվել է 1997 թվականին Անկարա։ Կրթությունն ստացել է Հալիչի համալսարան|Հալիչի համալսարանի թատերական բաժնում։ Առաջին դերասանական փորձն ունեցել է 2016 թվականին «Սաթ» հեռուստասերիալում, ապա նկարահանվել «Հայրս և նրա ընտանիքը» հեռուստասերիալում։ «Անանունները» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Սեհերի կերպարը, իսկ արդեն առավել մեծ ճանաչում է ստացել «Դաժան Ստամբուլ» հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո, որտեղ մարմնավորել է Ջեմրե Յըլմազի դերը։ Ներկայումս նա նկարահանվում է «Բարություն» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Դամլայի կերպարը։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Համակցված տափաշուրթ

thumb|Այս տափաշուրթը վերևից ներքև ունի՝ բռնող շուրթեր, մետաղալարերի կծաքցան, կարթաթել քաշելու համար նախատեսված փորոք, շրջասեղմման գործիք տարբեր սեղմակային միացքների համար և ռետինապատ բռնակներ:
**Համակցված տափաշուրթ** (հարթաշուրթ, զարադին) (*անգլ.՝* Combination Pliers), հոդակապաշուրթավոր գործիք, որը նախատեսված է մետաղալարերը բռնելու, մանիպուլյացնելու և կտրելու համար։ Արտադրվում է ISO 5746 *Pliers and nippers — Engineer’s and «Lineman’s» pliers — Dimensions and test values* ստանդարտի համաձայն։ Ռուսաստանում արտադրվում է ГОСТ Р 53925—2010-ի համաձայն։ Հիմնական չափերն են՝ 160, 180 և 200 մմ։

Փոփոխական հոսանքի մինչև 1000 Վ և հաստատուն հոսանքի մինչև 1500 Վ լարման էլեկտրակայանքներում աշխատանքի համար նախատեսված հարթաշուրրթը պիտի համապատասխանի IEC 60900 *Live working — Hand tools for use up to 1000 V a.c. and 1500 V d.c*. ստանդարտի։

Համակցված տափաշուրթն իր մեջ զուգակցում է ինչպես բուն տափաշուրթը, այնպես էլ համաքցանը։

## Ամրություն
Ինչպես ձեռքի գործիքների մեծ մասը, տափաշուրթի երկարակեցությունն ու օգտակար օգտագործման կյանքը մեծապես տարբերվում են՝ կախված ծանրաբեռնվածությունից, օգտագործման հաճախությունից և գործիքի կառուցվածքից և որակից։ Դրանք կարող են դարբնված լինել լեգիրված կամ չլեգիրված գործիքային պողպատից։ Հիմնական որակի տափաշուրթերի համար կարող է օգտագործվել 0,45% համեմատաբար ցածր ածխածնի պարունակությամբ չլեգիրված գործիքային պողպատ։ Բարձրորակ տափաշուրթերը սովորաբար պատրաստված են ածխածնի ավելի բարձր պարունակություն ունեցող գործիքային պողպատից և միահալված են այնպիսի տարրերով, ինչպիսիք են քրոմը, վանադիումը և մոլիբդենը։ Բացի փափուկ պղնձի և ալյումինի կտրման համար հարմար լինելուց, տափաշուրթը կարող է հատուկ մշակված լինել մխված մետաղալարերը, օրինակ՝ մեխերը կամ դաշնամուրի մետաղալարերը կտրելու համար, կտրող եզրերի մակածային մխման միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Плоскогубцы // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 122—124

Կատեգորիա:Էլեկտրահավաքակցման գործիքներ