Գեորգ Բյուխներ

**Գեորգ Բյուխներ** (, , Շվեյցարիա), գերմանացի բանաստեղծ և թատերագիր։

## Կենսագրություն
Գեորգ Բյուխները ծնվել է 1813 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ռիդշտադթ քաղաքում՝ բժշկի ընտանիքում։ 1816 թվականին նրանց ընտանիքը բնակության է տեղափոխվում Դարմշտադթ, որտեղի դպրոցներուց մեկում էլ Գեորգը ստանում է իր նախնական կրթությունը։ 1831-1833 թվականներին Ստրասբուրգի համալսարանում ուսանում է համեմատական կազմախոսություն։ 1833 թվականից ուսումը շարունակում է Գիսենի համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրում է բժշկություն և փիլիսոփայություն։ 1834 թվականին Բյուխները հրատարակում է իր «Հեսսենյան փոստատարը» ակնարկը, որտեղ նա կոչ է անում հասարակ ժողովրդին պայքարել կառավարության անօրինությունների դեմ և պաշտպանել սեփական իրավունքները։ Այս գրվածքը կառավարությունն ընկալում է որպես հեղափոխության կոչ և սկսում է հետապնդում Բյուխների նկատմամբ, որի հետևանքով նա ստիպված է լինում փախչել Ստրասբուրգ։ 1835-1836 թվականներին բնակվում է Ստրասբուրգում և իրեն նվիրում իր դոկտորական ատենախոսության պատրաստմանը, որը նվիրված էր ձկների ներվային համակարգի ուսումնասիրման հարցերին։ 1836 թվականին Բյուխները մեկնում է Ցյուրիխ և Ցյուրիխի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում փայլուն կերպով պաշտպանում իր դոկտորական ատենախոսությունը։ Նույն համալսարանում նա սկսում է դասավանդել ձկների և երկկենցաղների կազմախոսություն։ 1837 թվականի փետրվարի սկզբներին Գեորգ Բյուխները հիվանդանում է Որովայնային տիֆով և վախճանվում փետրվարի 17-ին Ցյուրիխում։

## Ստեղծագործություններ
[մինի|<center>Գեորգ Բյուխների շիրմաքարը, [Ցյուրիխ]]
Գեորգ Բյուխների ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ չէ։ Նրա բանաստեղծությունները հրատարակվել են հեղինակի եղբոր կողմից՝ 1850 թվականին Մայնի Ֆրանկֆուրտում՝ «Ժառանգություն թողնված գրվածքներ» («Nachgelassene Schriften») վերտառությամբ։ Բյուխների գրական ժառանգության մեջ հատուկ տեղ է գրավում «Վոյցեկ» դրաման, որի հիման վրա գերմանացի կոմպոզիտոր Ալբան Բերգը ստեղծել է համանուն օպերան, իսկ ռեժիսորներ Վերներ Հերցոգը և Յանոշ Սասը նկարահանել են ֆիլմեր։

## Մատենագիտություն
* 1834 - «Հեսսենյան փոստատարը» (Der Hessische Landbote)
* 1835 - «Դանտոնի մահը» (Dantons Tod)
* 1835 - «Լենց» (Lenz)
* 1836 - «Լեոնս և Լենա» (Leonce und Lena)
* 1837 - «Վոյցեկ» (Woyzeck)
* 1837 - «Պիետրրո Արենտինո» (Pietro Aretino)

### Թարգմանություններ
* 1835 - Վիկտոր Հյուգո, «Լուկրեցիա Բորջիա» (Lucretia Borgia)
* 1835 - Վիկտոր Հյուգո, «Մարիա Թյուդոր» (Maria Tudor)

## Գրականություն
* Heiner Boehncke, Peter Brunner, Hans Sarkowicz: *Die Büchners oder der Wunsch, die Welt zu verändern.* Societäts-Verlag, Frankfurt am Main 2008, ISBN 978-3-7973-1045-3.
* Heiner Boehncke, Hans Sarkowicz (Hrsg.)։ Ernst Büchner: *Versuchter Selbstmord durch Verschlucken von Stecknadeln*. Insel, Berlin 2013 (zuerst 1823).
* Roland Bogards, Harald Neumeyer (Hrsg.)։ *Büchner-Handbuch. Leben-Werk-Wirkung.* Metzler, Stuttgart 2009. ISBN 978-3-476-02229-5.
* Donald Brinkmann: *Georg Büchner als Philosoph*. Viernheim Verlag, Viernheim / Zürich 1958 (Bibliophile Ausgabe in 250 Exemplaren, nummeriert und signiert mit Linolschnitten von Roland Forster. Handsatz, ledergebunden).
* Theo Buck: *Büchner-Studien* (Zwei Bände), Rimbaud, Aachen 1990 und 2000:
** *Charaktere, Gestalten. Büchner-Studien I.* Rimbaud, Aachen 1990, ISBN 3-89086-969-6.
** *Riß in der Schöpfung. Büchner-Studien II.* Rimbaud, Aachen 2000, ISBN 3-89086-869-X.
* *Georg Büchner. Revolutionär – Dichter – Wissenschaftler (1813–1837). Katalog der Ausstellung Mathildenhöhe, Darmstadt, vom 2. August bis 27. September 1987.* Stroemfeld/Roter Stern, Basel / Frankfurt am Main 1987, ISBN 3-87877-279-3.
* *Georg Büchner.* Hrsg. von Barbara Neymeyr. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2013 (Neue Wege der Forschung). ISBN 978-3-534-24527-7.
* Burghard Dedner, Günter Oesterle (Hrsg.)։ *Zweites Internationales Büchner Symposium 1987. Referate*, Büchner Studien, Band 6, Hain, Frankfurt am Main 1990, ISBN 3-445-08900-0.
* Christoph Dreyer: *[http://theaterforschung.de/resource.php4?ID=416 Georg Büchners ‚Leonce und Lena‘ und Antonin Artauds 'Theater der Grausamkeit'. Wege poetischer Wirklichkeit] .* Dissertation an der Technischen Universität Berlin 2002.
* Silvia Frank: *Kennst du Georg Büchner?.* Bertuch, Weimar 2011. ISBN 978-3-937601-87-8.
* Michael Glebke: *Die Philosophie Georg Büchners.* Tectum, Marburg 1995, ISBN 3-89608-903-X.
* Dietmar Goltschnigg (Hrsg.)։ *Georg Büchner und die Moderne*. Texte, Analysen, Kommentar:
** *Band I: 1875–1945*. Erich Schmidt, Berlin 2001, ISBN 978-3-503-04993-6.
** *Band II: 1945–1980*. Erich Schmidt, Berlin 2002, ISBN 978-3-503-06106-8.
** *Band III: 1980–2002*. Erich Schmidt, Berlin 2004, ISBN 978-3-503-06108-2.
* Walter Grab: *Georg Büchner und die Revolution von 1848. Der Büchner-Essay von Wilhelm Schulz aus dem Jahr 1851. Text und Kommentar.* Unter Mitarbeit von Thomas Michael Mayer. Königstein im Taunus 1985, ISBN 3-7610-8310-6.
* Jan-Christoph Hauschild: *Georg Büchner – Biographie.* Metzler, Stuttgart/Weimar 1993, ISBN 3-548-26505-7.
* Jan-Christoph Hauschild: *Georg Büchner.* Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1993, ISBN 3-499-50670-X (= *rowohlts monographien*, Band 503).
* Jan-Christoph Hauschild: *Georg Büchner. Verschwörung für die Gleichheit*. Hoffmann und Campe, Hamburg 2013, ISBN 978-3-455-50184-1
* Frederik Hetmann: *Georg B. Die Geschichte des Dichters & Revolutionärs Georg Büchner*. Betz & Gelberg, Weinheim/Basel 1981, ISBN 3-407-80631-0.
* Clemens Hillebrand: *Labyrinthe, Arbeiten zu Georg Büchners Lenz.* Scherrer & Schmidt, Köln 1996, ISBN 3-927753-10-6.
* Michael Hofmann, Julian Kanning: *Georg Büchner. Epoche – Werk – Wirkung.* C.&nbsp;H.&nbsp;Beck, München 2013, ISBN 978-3-406-65540-1.
* Gerhard P. Knapp: *Georg Büchner.* 3. Auflage, Metzler, Stuttgart 2000, ISBN 3-476-13159-9 (= *Sammlung Metzler*, Band 159).
* Hermann Kurzke: *Georg Büchner. Geschichte eines Genies*. C.&nbsp;H.&nbsp;Beck, München 2013, ISBN 978-3-406-64493-1.
* Ariane Martin: *Georg Büchner.* Reclam, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-15-017670-2.
* Hans Mayer: *Georg Büchner und seine Zeit.* 8. Auflage, Suhrkamp-TB 58, Frankfurt am Main 1992 (Erstausgabe Limes, Wiesbaden 1946), ISBN 3-518-36558-4.
* Christian Milz: *Georg Büchner. Dichter, Spötter, Rätselsteller.* Passagen, Wien 2012, ISBN 978-3-7092-0053-7.
* Corinna Nauheimer: *Georg Büchner als Rebell*. Revolutionäre Ideen während der Studienzeit in Gießen 1833/34. Grin, München 2010, ISBN 978-3-640-60879-9.
* Christian Neuhuber: *Georg Büchner. Das literarische Werk.* Erich Schmidt, Berlin 2009, ISBN 978-3-503-09889-7.
* Christian Neuhuber: *Lenz-Bilder, Bildlichkeit in Büchners Erzählung und ihre Rezeption in der bildenden Kunst.* Böhlau Verlag Wien, ISBN 978-3-205-78380-0.
* Gerhard Oberlin: *Der Wahnsinn der Vernunft. Georg Büchners ‚Lenz‘. Die Krise des Subjekts in der Moderne. Ein literaturwissenschaftlicher Essay.* Königshausen & Neumann, Würzburg 2014, ISBN 978-3-8260-5462-4.
* Henri Poschmann (Hrsg.)։ *Wege zu Georg Büchner. Internationales Kolloquium der Akademie der Wissenschaften (Berlin-Ost)*. Peter Lang, Berlin 1992, ISBN 3-86032-004-1.
* Henri Poschmann: *Georg Büchner. Dichtung der Revolution und Revolution der Dichtung.* Aufbau, Berlin/Weimar 1983, ISBN 3-351-01267-5.
* Udo Roth: *Georg Büchners naturwissenschaftliche Schriften. Ein Beitrag zur Geschichte der Wissenschaften vom Lebendigen in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts*. Max Niemeyer, Tübingen 2004, ISBN 3-484-19109-0.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բնագետներ
Կատեգորիա:Թատերագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գերմանացի էքսպրեսիոնիստ գրողներ