Հայաստան-ԵԱՀԿ հարաբերություններ

**Հայաստան-ԵԱՀԿ հարաբերությունները** սկսվել են, երբ Հայաստանը 1992 թվականի հունվարի 30-ին միացել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության խորհրդաժողովին (ԵԱՀԽ)։ Դրանից անմիջապես հետո՝ 1995 թվականին, ԵԱՀԽ-ն վերակազմավորվել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ)։

## Պատմություն
Հայաստանը ԵԱՀԿ լիիրավ անդամ է դարձել՝ ստորագրելով Հելսինկյան համաձայնագրերը 1992 թվականի հուլիսի 8-ին և Փարիզի խարտիան 1992 թվականի ապրիլի 17-ին։ Հայաստանը ստորագրել է նաև ԵԱՀԿ մի քանի կոնվենցիաներ և պայմանագրեր, ինչպիսիք են Եվրոպական անվտանգության խարտիան և Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին ադապտացված պայմանագիրը, որը ստորագրվել է 1999 թվականին։ ԵԱՀԿ գրասենյակը բացվել է Երևանում 2000 թվականի փետրվարի 16-ին՝ Հայաստանի հետ հարաբերությունների հետագա զարգացման նպատակով։ 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին ԵԱՀԿ երևանյան գրասենյակը դադարեցրել է իր գործունեությունը՝ գրասենյակի մանդատի երկարաձգման վրա վետո դնելու Ադրբեջանի որոշումից հետո։ ԵԱՀԿ երևանյան գրասենյակի փակումից հետո Հայաստանն ու ԵԱՀԿ քարտուղարությունը բանակցություններ են սկսել համագործակցության նոր շրջանակների շուրջ։ Հայաստանի և ԵԱՀԿ-ի միջև հարաբերությունների հետագա զարգացման նպատակով ստեղծվել է «Հայաստանի հետ համագործակցության ծրագիրը»։ ԵԱՀԿ-ն շարունակում է աջակցել Հայաստանին ժողովրդավարական բարեփոխումների իրականացման, հակակոռուպցիոն միջոցառումների իրականացման և Հայաստանում ընտրություններին հետևելու գործում։

### Ներկայացուցչություն

Հայաստանն ունի ԵԱՀԿ-ում մշտական ներկայացուցիչ, որն իր գործունեությունը ծավալում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ 2019 թվականի հունվարի 11-ի դրությամբ ԵԱՀԿ-ում Հայաստանի մշտական ներկայացուցչության ղեկավարն է Արմեն Պապիկյանը, որը նաև Ավստրիայում և Սլովակիայում ՀՀ դեսպանն է։

## ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողով
Հայաստանը Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության Խորհրդարանական վեհաժողովում (ԵԱՀԿ ԽՎ) ներկայացված է իր պատվիրակության միջոցով, որը հաճախ նշանակվում է Հայաստանի վարչապետի և Ազգային ժողովի կողմից։ ԵԱՀԿ ԽՎ-ում Հայաստանի պատվիրակության ներկայիս ղեկավարն է Էդուարդ Աղաջանյանը։

## ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ

1992 թվականի փետրվարից բանակցությունների միջոցով Արցախյան հակամարտության խաղաղ կարգավորումը ԵԱՀԿ ուշադրության կենտրոնում է եղել կազմակերպության սկզբունքներին համապատասխան։ Այդ նպատակով 1992 թվականի մարտին ստեղծվել է ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը՝ խրախուսելու Արցախի շուրջ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկխոսությունը։ Մինսկի խումբը գլխավորում է համանախագահությունը, որը բաղկացած է Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից և Միացյալ Նահանգներից։ Բացի այդ, Մինսկի խմբի մեջ են մտնում նաև մասնակից պետությունները՝ Բելառուսը, Ֆինլանդիան, Գերմանիան, Իտալիան, Շվեդիան, Թուրքիան, ինչպես նաև Հայաստանն ու Ադրբեջանը։

## Հայաստանում կարիքների գնահատման ԵԱՀԿ խումբ
Հայաստանի տարածք Ադրբեջանի ներխուժումից հետո ԵԱՀԿ-ն կարիքների գնահատման խումբ է ուղարկել Հայաստան 2022 թվականի հոկտեմբերի 21-27-ն ընկած ժամանակահատվածում։ ՀՀ կառավարության խնդրանքով ԵԱՀԿ-ն միջազգային փորձագետների և ԵԱՀԿ քարտուղարության ներկայացուցիչների խումբ է ուղարկել՝ գնահատելու իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանի երկայնքով որոշ սահմանային շրջաններում։

## Վերջին զարգացումներ
2019 թվականի մարտի 11-ին Հայաստանում գործող «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» հասարակական կազմակերպությունը ստացել է ԵԱՀԿ «Ժողովրդավարության պաշտպա»ն մրցանակը։ ԻՔՄ-ն ձգտում է քարոզել լրատվամիջոցների թափանցիկությունը և անկախ լրագրությունը, ինչպես նաև խթանել ժողովրդավարությունն ու մարդու իրավունքները Հայաստանում։ ԵԱՀԿ-ում ԱՄՆ առաքելությունը մրցանակ է շնորհել ԻՔՄ-ին Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում կայացած արարողության ժամանակ։

2022 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահի հետ։ Կողմերը քննարկել են կովկասյան տարածաշրջանում տարածաշրջանային կայունությանն առնչվող հարցեր։

2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ Անվտանգության խորհրդի ղեկավար Արմեն Գրիգորյանը կոչ է արել ԵԱՀԿ-ին և Մինսկի խմբին Արցախի շրջափակումից հետո գնահատման առաքելություն ուղարկել Լաչինի միջանցք։

2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ հանդիպման ժամանակ ընդգծել է ԵԱՀԿ փաստահավաք առաքելության՝ Արցախ գործուղման կարևորությունը՝ մարդասիրական իրավիճակը գնահատելու, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի համապատասխան մարմիններին Արցախ անարգել մարդասիրական մուտքի տրամադրումը երաշխավորելու համար։ Կողմերն անդրադարձել են նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորմանը։

## Տես նաև
* Հայաստան-Եվրոպական Միություն հարաբերություններ
* Հայաստան-ՆԱՏՕ հարաբերություններ
* Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն
* Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ
* Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստան-ԵԱՀԿ հարաբերությունները Արտաքին գործերի նախարարության վեբ կայքում

Կատեգորիա:ԵԱՀԿ
Կատեգորիա:Հայաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքականություն