Սարգիս Մուրադյան

**Սարգիս Մամբրեի Մուրադյան** (), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1972), ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1978)։

## Կենսագրություն
* 1943-1945 թվականներին սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։
* 1945-1951 թվականներին` Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտում։
* 1954 թվականից` Հայաստանի Նկարիչների միության անդամ։
* 1961 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, պրոֆեսոր (1981), 1982-1987 թվականներին՝ Հայաստանի նկարիչների միության նախագահ։
* 1983 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։
* 1985-1990 թվականներին` ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի, 1990-1995 թվականներին` ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։

1965 թվականից ակտիվորեն մասնակցել է հայոց ցեղասպանության ճանաչման, Արցախի հիմնահարցի լուծման, 1988-1996 թվականներին՝ Հայաստանի անկախության կայացման գործընթացներին։
Երևանում հիմնադրել է «Վերածնունդ» բարեգործական կազմակերպությունը (1989-2005)։

2014 թվականին Երևանում բացվել է Սարգիս Մուրադյան պատկերասրահը։

## Ստեղծագործություններ
Մուրադյանն առաջիններից է անդրադարձել Մեծ եղեռնի («Վերջին գիշերը։ Կոմիտաս», 1956, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, «Կոմիտաս, 1915 թվական, ապրիլ», 1965) և հայ ժողովրդի պատմական անցյալի թեմաներին («Սարդարապատի հերոսամարտը», եռապատկեր, 1977, Հայաստանի պատմության թանգարան։

[մինի|Սարգիս Մուրադյանի հուշատախտակը Երևանի [Կիևյան փողոց (Երևան)|Կիևյան փողոցի 24 շենքի պատին]]

Մուրադյանի արվեստում առանցքային է ժամանակակից մարդու թեման՝ «Գարունը լեռներում» (1960), «Զարթոնք» (1963, ՀԱՊ) և այլն, որոնց բնորոշ են վառ գունապատկերը, անհատականացված կերպարները, զգացմունքային հագեցվածությունը։

Ուշագրավ են «Իմ ժամանակակիցը» նկարաշարը («Իմ քաղաքում», 1967, Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարան, Մոսկվա, «Խաղաղ երկնքի տակ», 1971, «Արևածագից առաջ», 1971, երկուսն էլ՝ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1976, ՀԱՊ, «Խաչմերուկ», 1975, Ղազախստանի պատկերասրահ, «Վերադարձ», 1985, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, ՌԴ նկարիչների միության 2-րդ մրցանակ՝ 1995, «Եվա», 1996-1997, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, և այլն), Պարույր Սևակին նվիրված մեծադիր որմնանկարը (1986, Պարույր Սևակի տուն-թանգարան), դիմանկարները Պարույր Սևակին նվիրված նկարաշարը՝ 1964-1974 և «Անհանգիստ գիշեր» («Պարույր Սևակ»), 1985, Գեղարվեստի ակադեմիայի ֆոնդ, Մոսկվա, Առնո Բաբաջանյան, 1961, «Իմ դուստրերը», «Անտունի», երկուսն էլ՝ 1969, Աախենի և Քյոլնի Լյուդվիգ Ժողովրդական արվեստի թանգարան (Գերմանիա), «Ինքնանկար», 1978, (Հայաստանի ազգային պատկերասրահ), նատյուրմորտներն ու բնանկարները («Նատյուրմորտ, փշեր», «Սպիտակ ծառեր», երկուսն էլ՝ 1976 թվականին)։

ՀՀ կառավարության 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ Սարգիս Մուրադյանի «Սասունցիներ» որմնանկարը ներառվել է Հայաստանի Հանրապետության պատմության ու մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ​​ցանկում։

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել՝
* Էջմիածնում (1961)
* Կիրովականում (1961)
* Տիրանայում (Ալբանիա, 1961)
* Երևանում, Մոսկվայում, Կիևում, Թբիլիսիում, Լենինգրադում, Ռիգայում, Լեհաստանում (1979-1982)
* Երևանում, նվիրված 75-ամյակին (1997)
* Հայաստանի ազգային պատկերասրահ (2007)
* Հայաստանի Ազգային պատկերասրահ, Ճամփորդական էտյուդներ, (2009)
* Հայաստանի Գեղարվեստի ակադեմիա, Ճամփորդական էտյուդներ, գրաֆիկա, (2010)
* Հայաստանի նկարիչների միություն, «Իմ ժամանակակիցը», նվիրված 85-ամյակին, (2012)

## Մրցանակներ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ (1945)
* «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ (1956)
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1976)
* Մ.Բ.Գրեկովի անվան արծաթե մեդալ (1986)

## Պատկերասրահ

Պարույր Սևակի տուն-թանգարան, Զանգակատուն (29).JPG|Պարույր Սևակին նվիրված որմնանկար Պարույր Սևակի տուն-թանգարանում
Sargis Muradyan Gallery Yerevan 2.jpg|Սարգիս Մուրադյան պատկերասրահ
Sargis Muradyan Gallery Yerevan.jpg|«Կինը Մուրադյանի արվեստում» ցուցահանդես


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սարգիս Մուրադյանի կայքը 

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության նախագահներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ