open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կրայնայի մեղու (ալմանախ)

**Կրայնայի մեղու** (), սլովեներեն առաջին բանաստեղծական ալմանախը, որի առաջին հատորը լույս է տեսել 1830 թվականի ապրիլի 30-ին, Լյուբլյանայում, 600 օրինակ տպաքանակով (Կրայնան պատմական մարզ է Սլովենիայի տարածքում)։ Մյուս հատորները հաջորդաբար տպագրվել են 1831, 1832, 1834 և 1848 թվականներին։ Ալմանախի հատորները խմբագրել է Միհա Կաստելիցը։ Համբավավոր հեղինակներից էին Ֆրանցե Պրեշերենը, Մատիյա Շոպը, Անդրեյ Սմոլեն... Ալմանախը հրատարակողներն իրենց առջև նպատակ էին դրել նպաստել ազգային զարթոնքին, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացմանը, մայրենի լեզվով կրթությանը։ Եվ կարելի է ասել, որ ալմանախը ծառայել է նպատակին. արդեն իսկ առաջին հատորը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել սլովենյան մտավորականության շրջանում։ Տարիների ընթացքում Սլովենիայում, հետևելով *Krajnska čbelica*-ի օրինակին, լույս են ընծայվել այլևայլ ալմանախներ ևս։

Բանն այն է, որ ավստրիական կայսրությունում, որի կազմում այդ ժամանակներում գտնվում էր Սլովենիան, ազգային շարժումները, դրանց քաղաքական գործունեությունը խստորեն արգելվել, հետապնդվել են, բայց վարչակարգը որոշակի հանդուրժողականություն է ցուցաբերել ազգային մշակույթի դրսևորումների նկատմամբ։ Օգտվելով դրանից՝ սլովեն մտավորականները ջանացել են գրականության, կրթության միջոցով նպաստել ազգային ինքնագիտակցության արթնացմանն ու զարգացմանը և այդ գործում, որպես կանոն, գրաքննության հետ որևէ խնդիր չեն ունեցել։ Մինչդեռ, օրինակ, *Slavinja* գիտական ամսագրի տպագրությունն արգելվել է գրաքննության կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* ''Kranjska čbelica'' on-line (Digitalna knjižnica Slovenije)
* Krajnska čbelica, 2, 1831 http://www.kr.sik.si/digitalna_zbirka/presernova_poezija/?id=104#104 
* Krajnska čbelica, 3, 1832 http://www.kr.sik.si/digitalna_zbirka/presernova_poezija/?id=105#105 
* Krajnska čbelica, 4, 1833 http://www.kr.sik.si/digitalna_zbirka/presernova_poezija/?id=106#106 
* Krajnska čbelica, 5, 1848 http://www.kr.sik.si/digitalna_zbirka/presernova_poezija/?id=107#107 

Կատեգորիա:Ալմանախներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծական ժողովածուներ
Կատեգորիա:Սլովենական գրականություն
Կատեգորիա:Սլովենիայի մշակույթ
Անուշավան Ալեքսանյան

**Անուշավան Սոսիկի Ալեքսանյան** (), հայ ազատամարտիկ, «Հատուկ գունդ» զորամիավորման անդամ, «Պատերազմի վետերանների միություն» ՀԿ-ի վարչության անդամ, Արցախյան ազատամարտի և 44-օրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Աբովյանի շրջանի Առինջ գյուղում։

### Մարտական ուղի
1992 թվականի փետրվարի 11-ից անդամագրվել է Հատուկ գունդ զորամիավորմանը, մասնակցել Արցախյան ազատամարտին։ 1992 թվականի ապրիլի 19-ից մինչև հուլիսի 4-ը մասնակցել է Շահումյանի շրջանի մարտական գործողություններին։ 1992 թվականի օգոստոսի 4-ից մինչև օգոստոսի 10-ը մասնակցել է Արծվաշենի մարտական գործողություններին, ապա օգոստոսի 15-ից մինչև հոկտեմբերի 6-ը, 1993 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև օգոստոսի 17-ը և հոկտեմբերի 17-ից մինչև նոյեմբերի 23-ը մասնակցել Լաչինի շրջանի մարտական գործողություններին։ 1994 թվականի հունվարի 12-ից մինչև հունվարի 27-ը և մարտի 16-ից մինչև մայիսի 13-ը մասնակցել է Վարդենիսի շրջանի մարտական գործողություններին։ Հրադադարից հետո, մինչև 1996 թվականը եղել է պայմանագրային զինծառայող, հետախուզության պետ։

2020 թվականի սեպտեմբերի 29-ից որպես սպա մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին, հոկտեմբերի 1-ից կռվել է Մարտունու 2-րդ պաշտպանական շրջանում։ Զոհվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, անօդաչու թռչող սարքի հարվածից։ Զոհվելու մասին պաշտոնապես հայտարարվել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի կողմից՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ին

## Պարգևներ
* Հայաստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով 2022 թվականի հունվարի 27-ին պարգևատրվել է՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Պետրոս Բոգուն

**Պետրոս Միխալ Բոգուն** ( ), Սլովակ գեղանկարիչ, դիմանկարիչ։ Նա նաև նկարել է բնապատկերներ և զոհասեղաններ։

## Կենսագրություն
Պետրոս Միխալ Բոգունը ծնվել է լյութերական քահանայի ընտանիքում։ Պետրոսը հաճախել է իր գյուղի հանրակրթական դպրոցը, այնուհետև հաճախել Գեմերսկա Գորկայի գիմնազիա։
1836 թվականին ընդունվել է Լևոչայի ավետարանական ճեմարան։ Այնտեղ նա առաջին անգամ ծանոթացավ Սլովակիայի անկախության գաղափարին։ Այդ աշխատանքը նա խանդավառությամբ ընդունեց։ Նա իրեն ձեռք բերեց Սլավոմիլ մականունը։ Քաղաքական անկարգությունների պատճառով Հունգարիայի կառավարությունը 1841 թվականին փակեց սեմինարիան, ուստի այն տեղափոխվեց Կեժմարոկ, որտեղ սովորեց իրավաբանություն և սկսեց նկարել ազատ ժամանակ։ 1843 թվականին նա որոշեց, որ ցանկանում է նկարիչ լինել և ընդունվեց Պրահայի Գեղարվեստի ակադեմիա։ Նրա ուսուցիչը գերմանացի նկարիչ Քրիստիան Ռուբենն էր, ով այդ ժամանակ նաև ակադեմիայի տնօրենն էր։ Պետրոսի հայրը մահացավ 1844 թվականին՝ առանց ֆինանսական աջակցության։ Նա փնտրեց և ստացավ Օրավայից Միխալ Կուբին անունով մի ազնվականի հովանավորությունը։ Բացի նկարչությունից, նա ուսումնասիրել է վիմագրություն և մի քանի նկարազարդումներ արել Յան Սվատոպլուկ Պրեսլի բուսաբանական բառարանի համար։
### Սլովակիայի ազգայնականություն
Պետրոս Բոգունը կարճ ժամանակ անց միացավ Սլովակիայի ազգայնական շարժմանը, որը գլխավորում էր Լյուդովիտ Շտուրը, կազմակերպելով հանրահավաքներ և հայրենասիրական ցույցեր Սլովակիայի ապստամբության ժամանակ։ Այդ ժամանակ նկարչության նկատմամբ նրանց փոխադարձ հետաքրքրության պատճառով նա ծանոթանում և ամուսնանում է տեղի հողատիրոջ դստեր հետ։ 1854 թվականին նա ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Լիպտովսկի Միկուլաս, որտեղ տասնմեկ տարի եղել է արվեստի ուսուցիչ լյութերական աղջիկների դպրոցում՝ լուսանկարելով և զարդարելով վարագույրները սիրողական թատերական խմբերի համար։ 1860 թվականին վերսկսել է իր հայրենանվեր գործունեությունը և հաջորդ տարի մասնակցել Մարտինի սահմանադրական համագումարին։ 1863 թվականին նա Մատիկա սլովենսկայի հիմնադիր անդամներից էր։ Պարտքերի մեջ ընկած՝ նա 1865 թվականին թողեց Սլովակիան և իր ընտանիքին տարավ Բելսկո-Բիալա, Գալիցիա։ 1876 թվականին նա գնաց Իտալիա՝ փնտրելու ավստրո-հունգարական բանակից լքած որդուն՝ Լյուբորին։

## Մահ
Բոգունի մահվան պատճառ է համարվել թոքաբորբը։ 1955 թվականին Լիպտովսկի Միկուլասում բացվեց նրա անունը կրող արվեստի պատկերասրահը, իսկ երեք տարի անց Բրատիսլավայում դրվեց նրա արձանը։ Այն ստեղծվել է Սլովակիայի ապստամբության գործիչների մեջ մասնագիտացած Ֆրանիո Ստեֆանկոյի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* More works by Bohúň @ Web Umenia
* The Bohúň Gallery  @ Travel Slovakia

Կատեգորիա:Դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Լյութերականներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սլովակ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սլովակ մանկավարժներ
Համակարգչային խաղերի պատմություն

**Համակարգչային խաղերի պատմություն**, սկսվում է 1940-ական և 1950-ական թվականներին, երբ պարզ խաղեր և սիմուլյացիաներ մշակվեցին ակադեմիական միջավայրում։ Համակարգչային խաղերը երկար ժամանակ հայտնի չէին, և միայն 1970-ական և 1980-ական0 թվականներին, երբ արկադները, խաղային վահանակները և տնային համակարգիչները հասանելի դարձան լայն հանրությանը, համակարգչային խաղերը դարձան զանգվածային մշակույթի մաս։

## Վաղ պատմություն (1940-1970)
մինի|Spacewar!-ի խաղը
Առևտրային համակարգչային խաղերի հայտնվելուն նախորդել է զվարճանքի արկադային մեքենաների արդեն կայացած արդյունաբերությունը, ինչպիսին է pinball-ը. Նման մեքենաները արտադրվել են 19-րդ դարից՝ օգտագործելով ավելի ու ավելի բարդ մեխանիզմներ, իսկ 1930-ականներից՝ էլեկտրականություն; Զուգահեռաբար զարգանում էին նաև ջուկբոքսերը։ Իր ժամանակի նշանավոր և անսովոր բարդ արկադային մեքենան Նիմատրոնն էր՝ այն նվագարկելու համար նախատեսված էլեկտրամեխանիկական համակարգիչը, որը նախագծվել է ֆիզիկոս Էդվարդ Կոնդոնի կողմից և ցուցադրվել է 1939-1940 թվականներին Նյու Յորքի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ 1947 թվականին Թոմաս Գոլդսմիթի և Ասթլ Մանի «Cathode Ray Tube Amusement Device» արտոնագրվել է և համարվում է առաջին հատուկ խաղ սարքը, որը ցուցադրում է պատկեր էկրանին, այսինքն՝ «վիդեո խաղ»։

1950-ականների սկզբին ստեղծվեցին մասնագիտացված համակարգիչներ, ինչպիսիք են Nimrod-ը, կրկին այն նվագելու համար, և Bertie the Brain-ը և OXO-ը՝ tic-tac-toe խաղալու համար։ Թենիս երկուսի համար, որը մշակվել է ֆիզիկոս Ուիլյամ Հիգինբոթեմի կողմից, մոդելավորել է թենիսի խաղը գրաֆիկական ինտերֆեյսի միջոցով՝ օգտագործելով անալոգային համակարգիչ և օսցիլոսկոպ՝ որպես իրական ժամանակի արդյունք։ 1948-1950 թվականներին Ալան Թյուրինգը և Դեյվիդ Չեմպերնաունը (անգլ.) ռուս. մշակել է շախմատային խաղի ալգորիթմ, սակայն այն ժամանակվա համակարգիչները բավականաչափ հզոր չէին այս ալգորիթմն իրականացնելու համար։ Բրիտանացի լրագրող Տրիստան Դոնովանն իր Replay: The History of Video Games-ի գաղափարը որպես ժամանակի վատնում։

1960-ականներին հաշվողական տեխնոլոգիայի առաջընթացը` վակուումային խողովակներից մինչև տրանզիստորներ և տրանզիստորներից մինչև ինտեգրալ սխեմաներ, համակարգիչները դարձրեցին ավելի հզոր և մատչելի, քան երբևէ։ 1961 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի MIT Tech Model Railroad Club (TMRC) մի խումբ ուսանողներ օգտագործեցին այն ժամանակվա նորագույն DEC PDP-1 համակարգիչը՝ ստեղծելու առաջին համակարգչային խաղերից մեկը՝ Spacewar տիեզերական սիմուլյատորը։ Խաղի ստեղծողները պատրաստակամորեն տվել են խաղի կոդը այլ համալսարանների և լաբորատորիաների PDP-1 համակարգիչների այլ օգտվողներին. DEC-ն ինքն է օգտագործել խաղը՝ պոտենցիալ գնորդներին ցուցադրելու համակարգչի հնարավորությունները։ PDP-1-ը շատ թանկ համակարգիչ էր՝ 120,000 ԱՄՆ դոլար, և վաճառված համակարգիչների թիվը սահմանափակված էր մի քանի տասնյակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Եվգենյա Ումինսկա

**Եվգենյա Ումինսկա** (), , լեհ ջութակահարուհի։

## Կենսագրություն
Ջութակ նվագել սովորել է 5 տարեկանից Գ. Յաբլոնսկայայի և Մ. Միխալովիչի մոտ։  Սովորել է Վարշավայի կոնսերվատորիայում Յուզեֆ Յաժեմբսկու մոտ, ապա Պրահայի կոնսերվատորիայում՝ Օթակար Շևչիկի մոտ և վերջապես Փարիզում ՝ Ջորջե Էնեսկուի մոտ։  1930-ականների սկզբին նվագել է նվագախմբում, այնուհետև եղել է Լեհական ռադիոյի և ֆիլհարմոնիայի մեներգչուհի, ղեկավարել է Վարշավայի լարային քառյակը։ 1927 թվականից նա մի շարք հյուրախաղերով շրջագայել է Եվրոպայում, սատարել է լեհ կոմպոզիտոր Կարոլ Շիմանովսկուն։

1930-ականների վերջին և 40-ականների վերջին Եվգենյա Ումինսկան ելույթ է ունեցել Խորհրդային Միության քաղաքներում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա եղել է օկուպացված Վարշավայում, մասնակցել է ընդհատակյա համերգների։ Հետպատերազմյան շրջանում նա շարունակել է իր ելույթները, առանձնահատուկ ճանաչման են արժանացել Ումինսկայայի զուգերգը մեկ այլ նշանակալից ջութակահար Իրենա Դուբիսկայի հետ։

1945 թվականից Եվգենյա Ումինսկան եղել է Կրակովի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, 1964-1966 թվականներին՝ Կրակովի կոնսերվատորիայի ռեկտոր։ Նրա մոտ սովորել են Կ.Դանչովսկայան, Վ.Կվասնին, որոշ ժամանակ սովորել են Վ.Վիլկոմիրսկայան։

Ումինսկայի ձայնագրություններից նշանակալից են Շիմանովսկու առասպելների առաջին ձայնագրությունը (1938թ., դաշնակահար Զիգմունտ Դիգաթի հետ) և նրա Առաջին կոնցերտը (1948թ., դիրիժոր Գրժեգորժ Ֆիտելբերգ)։

Եղել է ջութակի միջազգային մրցույթների ժյուրիի անդամ։

Եվգենյա Ումինսկան մահացել է 1980 թվականի նոյեմբերի 20-ին։ Թաղվել է Կրակովի Ռակովիցկի գերեզմանատանը։

2005 թվականին Պոզնանում տեղի է ունեցել Եվգենիա Ումինսկայի անվան երիտասարդ ջութակահարների առաջին համալեհական մրցույթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Eugenia Umińska na stronie Polskiego Centrum Informacji Muzycznej 
* Eugenia Umińska  na stronie Culture.pl
* Hasło w niem. leksykonie kobiet
* Artykuł o inwigilacji Umińskiej przez SB
* Eugenia Umińska na zdjęciach w bibliotece Polona

Կատեգորիա:Լեհ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Վելիմիր Իվիչ

**Վելիմիր Իվիչ** (,), սերբ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2020)։

## Կենսագրություն
2017 թվականին մինչև 18 տարեկան պատանիների շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում Վելիմիր Իվիչը Սերբիայի հավաքականի կազմում թիմային հաշվարկում նվաճել է արծաթե մեդալ, իսկ անհատական հաշվարկում՝ ոսկե մեդալе։

2021 թվականին Սոչիում նա մասնակցել է շախմատի աշխարհի գավաթի խաղարկությանը, որտեղ 1-ին տուրում 1,5:0,5 հաշվով հաղթել է ամերիկացի գրոսմայստեր Ռոբերտ Հունգասկուն, 2-րդ տուրում՝ իսպանացի Ֆրանսիսկո Վալիեխո Պոնսին, երրորդ տուրում՝ գերմանացի Մատիաս Բլյուբաումին, չորրորդ տուրում՝ ռուս գրոսմայստեր Դմիտրի Անդրեյկինին։ Եվ միայն այդ մրցաշարի 1/8 եզրափակչում Իվիչի հաղթանակների շարքը կանգնեցրել է մեկ այլ ռուս գրոսմայստեր Վլադիմիր Ֆեդոսեևը՝ 3։1 հաշվով։

Վելիմիր Իվիչը ներկայացրել է Սերբիայի հավաքականը շախմատի խոշորագույն թիմային մրցաշարերում՝ երկու անգամ մասնակցել է շախմատի օլիմպիադաներին (2016-2018), երկու անգամ՝ շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությանը (2019-2021 թթ.)։

2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում տեղի ունեցած ՖԻԴԵ-ի գրանդ շվեյցարական մրցաշարում Վելիմիր Իվիչը գրավել է 82֊րդ տեղը։

Մրցաշարերում հաջողության հասնելու համար ՖԻԴԵ-ն 2018 թվականին Վելիմիր Իվիչին շնորհել է միջազգային վարպետի (IM) կոչում, իսկ 2020 թվականին՝ միջազգային գրոսմայստերի։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Велимира Ивича на Всемирных юношеских олимпиадах
* Выступления Велимира Ивича на чемпионатах мира среди юниоров
* Выступления Велимира Ивича в командных чемпиоантах Европы среди юношей до 18 лет

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սերբ շախմատիստներ
Դիվնա Վեկովիչ

**Դիվնա Վեկովիչ** (), Չեռնոգորիայի առաջին կրթված մանկաբարձուհին և ատամնաբույժը, գրականության դոկտոր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բժիշկ լինելուց բացի Վեկովիչը եղել է նաև գրական թարգմանիչ։ Որպես թարգմանչուհի նա առաջինն է թարգմանել «Լեռների ծաղկեպսակը» (հայտնի է նաև որպես «Պսակի լեռը) սերբերենից ֆրանսերեն։ Այդ ստեղծագործությունը Չեռնոգորիայի գրականության մեջ հայտնի բանաստեղծություն և պիես է։ Դիվնա Վեկովիչը թարգմանել է նաև շատ այլ բանաստեղծություններ։ Նա նաև ֆրանս-սերբերեն բառարանի հեղինակ է։

Մինչև մահը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը, շարունակել է իր աշխատանքը որպես բժիշկ։

## Կենսագրություն
Դիվնա Վեկովիչը ծնվել է 1886 թվականին Բերանեի մոտ գտնվող Լուժաց գյուղում՝ սերբ ընտանիքում։ Ուրոսի և Տոլա Վեկովիչի յոթ երեխաներից վեցերորդն էր։ Ավարտել է Ջուրջևի-Ստուպովի մենաստանի տարրական դպրոցը, այնուհետև՝ Սկոպիեի տարրական դպրոցը և Ցետինեայի Կանանց ինստիտուտը։

## Կրթություն
Որպես տաղանդավոր աշակերտ՝ արքայազն Նիկոլան նրան ուղարկել է ուսանելու Փարիզ և շնորհել Չեռնոգորիայի Իշխանության կրթաթոշակ։ Որպես գերազանց ուսանող և իր սերնդի լավագույններից մեկը՝ Դիվնան եղել է Ցետինեի Կանանց ինստիտուտի կրթաթոշակառու։ Սորբոնում 1907 թվականին ավարտել է բժշկական ֆակուլտետը և դարձել բժիշկ։

Վեկովիչը Միջազգային Կարմիր Խաչի անդամ էր։ Նա Չեռնոգորիա է վերադարձել 1939 թվականին։ Ֆրանսիայում սովորելու պահից մինչև վերադարձը հիմնականում ապրել է Փարիզում, բարելավել է ֆրանսերենի իմացությունը։ Մանկաբարձական դպրոցի և ատամնաբուժական դպրոցի նախապատրաստական դասարանն ավարտելու մասին պաշտոնական տվյալներ չկան։ Սորբոնում սովորելու և բժշկական ֆակուլտետ ընդունվելու համար կրթաթոշակի պաշտոնական վկայական չկա։ Այս տեղեկությունը տրամադրել են նրա մերձավորները, իսկ Դիվնա Վեկովիչին պատկանող փաստաթղթերը ոչնչացվել են 1945 թվականին։

1926 թվականին Բելգրադում պաշտպանել է գրականության դոկտորական ատենախոսություն։

## Հիշատակ
2017 թվականին Ջուրջևի-Ստուպովի վանքի հարևանությամբ բացվել է Ազգային խոհանոց, որը խորհրդանշականորեն կրում է Դիվնա Վեկովիչի անունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Դրագինյա Վուկսանովիչ-Ստանկովիչ

**Դրագինյա Վուկսանովիչ-Ստանկովիչ** (), Չեռնոգորիայի փաստաբան, քաղաքական գործիչ և Չեռնոգորիայի համալսարանի իրավագիտության պրոֆեսոր։ Չեռնոգորիայի խորհրդարանի ներկայիս պատգամավոր և Չեռնոգորիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախկին նախագահ։ 2018 թվականի Չեռնոգորիայի նախագահական ընտրություններում նա դարձել է երկրի նախագահի պատմության մեջ առաջին կին թեկնածուն՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը։

## Կենսագրություն
Վուկսանովիչը 2000 թվականին ավարտել է Չեռնոգորիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 2005 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, և 2011 թվականին՝ նույն համալսարանի գիտությունների թեկնածու։ Աշխատել է Չեռնոգորիայի համալսարանի իրավագիտության և դրամատիկական արվեստի ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ Տիրապետում է ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին, ինչպես նաև խոսում է իտալերեն և իսպաներեն։

## Քաղաքական կարիերա
Դրագինյա Վուկսանովիչը Չեռնոգորիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ է և Չեռնոգորիայի ասամբլեայի անդամ 2012 թվականից։ Չեռնոգորիայի խորհրդարանի 25-րդ գումարման օրենսդիր կոմիտեի նախագահն է եղել, եղել է քաղաքական համակարգի, դատական համակարգի և վարչարարության, գենդերային հավասարության հանձնաժողովի անդամ, ինչպես նաև կրթության հանձնաժողովի անդամ։ 2013-2017 թվականներին Վուկսանովիչը եղել է Չեռնոգորիայի խորհրդարանի պատվիրակության անդամ Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում (ԵԽԽՎ), որտեղ նշանակվել է իրավական հարցերի և մարդու իրավունքների հանձնաժողովի անդամ, Մարդու իրավունքների ենթահանձնաժողովի, հանցագործության և ահաբեկչության ենթահանձնաժողովի և մշակույթի, գիտության, կրթության և ԶԼՄ-ների և կրթության, երիտասարդության և սպորտի ենթահանձնաժողովի անդամի տեղակալ։ 2016 թվականին Չեռնոգորիայում կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով նա ընտրվել է Չեռնոգորիայի 26-րդ գումարման վեհաժողովի պատգամավոր։ 2018 թվականի մարտին Վուկսանովիչը հայտարարեց առաջիկա նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մասին։ Նա առաջադրվել է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կողմից, իսկ ավելի ուշ աջակցվել է ԴԵՄՈՍ  կուսակցության կողմից՝ այդպիսով դառնալով Չեռնոգորիայի պատմության մեջ նախագահի առաջին կին թեկնածուն։ Վուկսանովիչն ընտրություններում զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 8,2 տոկոսը։

2019 թվականի հունիսի 29-ին Վուկսանովիչն ընտրվել է Չեռնոգորիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահ, ինչի արդյունքում նա դարձել է այդ ժամանակ միակ կինը, ով գլխավորել է Չեռնոգորիայի քաղաքական կուսակցությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դրագինի Վուկսանովիչի կենսագրությունը Սոչի կայքում

Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կեմփբել Ռ. Մակկքոնել

**Կեմփբել Ռ. Մակկքոնել** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ, վաստակավոր պրոֆեսոր, «Տնտեսագիտություն» դասագրքի հեղինակ, որը հրատարակվել է 21 անգամ։

## Կենսագրություն
Քեմփբել Ռ. Մակկքոնելը ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 2-ին ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Հարվի քաղաքում։

Մակքոնելը ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան Քորնել քոլեջում 1950 թվականին, Արվեստի մագիստրոսի աստիճան՝ Իլինոյսի համալսարանում 1951 թվականին։ 1953 թվականին նա ստացել է իր դոկտորական (Ph.D.) () աստիճանը Այովայի համալսարանում։

Նա դասավանդել Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանում 1953 թվականից մինչև իր թոշակի անցնելը՝ 1990 թվականը։

Մակկքոնելը ուներ ջազային ձայնագրությունների մեծ հավաքածու և հաճույքով կարդում էր ջազի պատմությունը։ Եղել է Միջին Արևմուտքի տնտեսական ասոցիացիաի նախագահը, Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի տնտեսական կրթության կոմիտեի անդամ և Առաջին դաշնային Lincoln Bank-ի տնօրենների խորհրդի անդամ 1975-2010 թվականներին։

Մակկքոնելը մահացել է 2019 թվականի հունվարի 5-ին ԱՄՆ-ի Նեբրասկա նահանգի Լինքոլն քաղաքում։ Ունի երկու դուստր, որդի՝ Քերթիս Մակկքոնելը, երեք թոռ։

## Ներդրում գիտության մեջ
* Քեմփբել Մակկքոնելը Շոն Մասակի Ֆլինի և Սթենլի Լեոնարդ Բրուի հետ համահեղինակել է Ժամանակակից ուսուցման փաթեթներ՝ «Տնտեսագիտություն» ("Economics")
* «Աշխատանքի ժամանակակից տնտեսագիտություն»
* «Տնտեսագիտության հիմունքներ»

## Մրցանակներ
Իր ձեռքբերումների համար Քեմփբել Մակկքոնելը բազմիցս պարգևատրվել է.

* 1962 թվական - Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանի վաստակավոր մանկավարժի մրցանակ
* 1973 թվական - Կոռնելի քոլեջի Իրավագիտության պատվավոր դոկտոր 
* 1991 թվական - Ջեյմս Ա. Լեյքի «ակադեմիական ազատության» մրցանակ Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանից
* 1994 թվական - «Գերազանցության մրցանակ» Քորնել քոլեջի կողմից
* 1994 թվական - Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանի պատվավոր մանկավարժ-դասախոսի մրցանակ

## Հրատարակություններ ռուսերեն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Ալեքսանդր Պասխավեր

**Ալեքսանդր Իոսիֆովիչ Պասխավեր** (, ), ուկրաինացի գիտնական-տնտեսագետ, Ուկրաինայի տեխնոլոգիական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ուկրաինայի վաստակավոր տնտեսագետ։

## Ընդհանուր տեղեկություն
Ալեքսանդր Իոսիֆովիչ Պասխավերը ծնվել է 1945 թվականի մարտի 11-ին Կիևում։
Ավարտել է Կիևի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (տնտեսագիտության բաժին) և Մոսկվայի տնտեսագիտության ինստիտուտի մագիստրատուրան։ Ավելի քան 20 տարի աշխատել է Ուկրաինական Տնտեսագիտության ինստիտուտում, 1971-1992 թվականներին եղել է առաջատար գիտաշխատող։ Զբաղվել է տնտեսության արդյունավետության, սեփականաշնորհման և ապամոնոպոլիզացիայի հետազոտություններով։ 1992-1994թվականներին աշխատել է Շուկայական բարեփոխումների կենտրոնի գլխավոր փորձագետ, ապա Կիևի բարեփոխման հիմնադրամի՝ «Փաթնամ, Հեյս և Բարթլեթի»  խորհրդատու։ Պասխավերը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ուկրաինայում շուկայական բարեփոխումների իրականացմանը։ 1995 թվականին դարձել է ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը և այդ ժամանակվանից եղել է Տնտեսական զարգացման կենտրոն հասարակական փորձագիտական կազմակերպության մշտական նախագահը։ Նա նաև գլխավորում է «Ուկրաինայի տնտեսության մոնիտորինգ» տեղեկատվական և վերլուծական տեղեկագրի խմբագրությունը։ Տարբեր ժամանակներում եղել է նախագահի, վարչապետի, փոխվարչապետի, էկոնոմիկայի նախարարի խորհրդական, Ուկրաինայի պետական գույքի հիմնադրամի նախագահ։ Եղել է նաև «Միստեցկի Արսենալ» ազգային մշակութային, գեղարվեստական և թանգարանային համալիրի զարգացման խորհրդի անդամ։ Նա պատվո շքանշանի, III աստիճանի ասպետ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Http://file.liga.net/person/757-aleksandr-pashaver.html Пасхавер А. И. Лига. Досье.]
* [Http://ru.golos.ua/politika/13_07_15_pashaver_aleksandr_iosifovich Пасхавер А. И. на сайте golos.ua]
* Бизнесу пора подключаться к контролю над бюрократией
* Александр Иосифович Пасхавер: Коррупция стала основной формой государственного управления (видео)

Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ
Յուրե Ռոբիչ

**Յուրե Ռոբիչ** (սլովեներեն՝ *Jure Robič*, Slovenian:. ), սլովենիացի հեծանվորդ, ով համբավվել է հատկապես «Մրցարշավ Ամերիկայով» մրցումներում տարած հաղթանակներով։ Մահացել է երիտասարդ հասակում՝ 2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Սլովենիայի Եսենիցե քաղաքի մերձակա լեռնային անտառի նեղ ճանապարհին դիմացից եկող մի ավտոմեքենայի հեծանիվով բախվելու հետևանքով ստացած վնասվածքներից։

Ռոբիչը «Մրցարշավ Ամերիկայով» մրցումներում հաղթել է հինգ անգամ՝ 2004, 2005, 2007, 2008 և 2010 թվականներին. դա այն ժամանակ ռեկորդային ցուցանիշ էր։ 2009 թվականին զրկվել է տիտղոսից միտումնավոր անարդար մրցավարության պատճառով։

2004 թվականի սեպտեմբերի 19-ին նա 24-ժամյա խճուղային հեծանվավազքի աշխարհի ռեկորդ է սահմանել՝ առանց դադար առնելու անցնելով 834,77կիլոմետր։ 2005 թվականին էլ ճանաչվել է *Le Tour Direct* մրցարշավի հաղթող՝ 7 օր 19 ժամ 40 րոպեում անցնելով 4.023 կիլոմետր։ Ռոբիչը *DOS-Ras Race Across Slovenia* հեծանվավազքի քառակի, *Tour Direct*-ի կրկնակի և 2010 թվականին անցկացված *Tortour*-ի հաղթող է։ Հաղթանակներ է տարել նաև *Maraton Franja*, *Juriš na Vršič* մրցարշավներում։ 1988-1994 թվականներին եղել է խճուղային հեծանվավազքի Սլովենիայի չեմպիոնը, հայրենի երկրի հավաքականի կազմում հաջողությամբ մասնակցել միջազգային մրցումների։ Նա ընդհանուր առմամբ հաղթել է հարյուրից ավելի մրցարշավներում, առնվազն 150 անգամ բարձրացել պատվո պատվանդանին։

Ռոբիչը գերազանց արդյունքներ է ցուցաբերել հատկապես մարզիկներից առանձնակի մեծ տոկունություն պահանջող մրցարշավներում։ Այսպես. 2004 թվականին՝ ութ օր շարունակված «Մրցարշավ Ամերիկայով» մրցումների ժամանակ ընդհանուր առմամբ քնել է ընդամենը ութ ժամ, անցել 2.958,5 կիլոմետր։

Մարզական առանձնահատուկ նվաճումների համար նա հռչակվել է աշխարհի «Տարվա մարզիկ», Սլովենիայի «Տարվա մարզիկ»՝ արժանանալով համապատասխան մրցանակների։ Մրցանակներ է ստացել նաև արդար մրցակցության և սպորտում հանդուժողականություն ցուցաբերելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Bicycle Dreams" Award Winning Documentary Film starring Jure Robic 
* "Race Across America" NBC-TV Film detailing Jure Robic's First RAAM victory
* NY Times article
* Bikeradar.com article
* MSNBC article
* Radiolab episode featuring Robič
* "Hell on Two Wheels" award winning book about 2009 Race Across America featuring Robič
Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթ

**Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթ**, 67-րդ Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ Այն տեղի է ունեցել Լիվերպուլում, Միացյալ Թագավորությունում, այն բանից հետո, երբ Ուկրաինան` 2022 թվականի մրցույթի հաղթողը (Կալուշ նվագախումբը «Ստեֆանիա» երգով), չկարողացավ բավարարել միջոցառումը հյուրընկալելու պահանջները՝ 2022 թվականին Ռուսաստանի ներխուժման հետևանքով առաջացած անվտանգության նկատառումներից ելնելով։
2023 թվականի մայիսի 13-ին եվրատեսիլյան ժյուրիի և հեռուստադիտողների քվեարկության արդյունքում հաղթող ճանաչվեց Շվեդիայի պատվիրակ Լորինը իր Tattoo (Դաջվածք) երգով։
Եվրատեսիլի պատմության մեջ նա առաջին կինն է, ով հաղթում է երկրորդ անգամ։
Առաջին անգամ նա հաղթել է Եվրատեսիլ 2012-ում իր Euphoria երգով։

## Անցկացման վայր
2022 թվականի երգի մրցույթում հաղթել է Ուկրաինան, ինչը նշանակում է, որ մրցույթը, ավանդույթի համաձայն, պետք է անցկացվեր Ուկրաինայում։ Սակայն 2022 թվականին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո Եվրատեսիլ 2023 մրցույթը հյուրընկալեց 2022 թվականին երկրորդ հորիզոնականը զբաղեցրած Մեծ Բրիտանիան։

## Մասնակից երկրների նախնական ցանկ
2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին ԵՀՄ-ն հայտարարեց, որ 2023 թվականի մրցույթին կմասնակցի 37 երկիր։ Բուլղարիան, Հյուսիսային Մակեդոնիան և Չեռնոգորիան հրաժարվել են մասնակցությունից։

## Եզրափակիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթ
Սթենլի Լեոնարդ Բրյու

**Սթենլի Լեոնարդ Բրյու** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ, վաստակավոր պրոֆեսոր,  «Տնտեսագիտություն» (*"Economics"*) դասագրքի համահեղինակ (Քեմփբել Ռ. Մակկքոնելի և Շոն Մասակի Ֆլինի հետ միասին)։

## Կենսագրություն
1967 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում Ավգուստանա համալսարանի Ավգուստանա քոլեջում (Հարավային Դակոտա), իսկ 1971 թվականին Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանում ստացել է դոկտորական (Ph.D.) աստիճան (լատ.՝ *Philosophiæ Doctor*):

Սթենլի Լեոնարդ Բրյուն իր դասախոսական գործունեությունը սկսել է որպես տնտեսագիտության պրոֆեսոր 1971 թվականին Խաղաղօվկիանոսյան լյութերական համալսարանում ()։ 2001-2003 թվականներին եղել է Omicron Delta Epsilon ընկերության Ազգային նախագահն ու հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը։

«Տնտեսագիտություն» (*"Economics"*) դասագրքի համահեղինակ լինելուց բացի, եղել է նաև «Տնտեսական տեսարաններ», «Աշխատանքի ժամանակակից տնտեսագիտություն», «Տնտեսագիտության հիմունքներ», «Տնտեսական մտքի էվոլյուցիան» (8-րդ հրատարակություն) և մի շարք այլ դասագրքերի համահեղինակ։

## Անձնական կյանք
Սթենլի Լեոնարդ Բրյուն 1970 թվականին ամուսնացել է Թերիլ Լ. Բուզեկի հետ, ունեն մեկ երեխա՝ Քրեյգ Բրյուն։

Հետաքրքրություններ՝ նավով զբոսանք, ձկնորսություն, դահուկներ, ճամփորդություն։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 1991 թվական - Մրցանակ «ակնառու ձեռքբերումների համար» Ավգուստանա քոլեջից (Հարավային Դակոտա)
* Բուրլինգթոնի Հյուսիսային ֆակուլտետի գերազանցության մրցանակ Խաղաղօվկիանոսյան Լյութերական համալսարանից (*Pacific Lutheran University*)
* Ազգային Լևիի մրցանակ «Տնտեսական կրթության ոլորտում ակնառու նվաճումների համար»

## Աշխատություններ
* Brue S. L., MacPhee C. From Marx to Markets: Reform of the University Economics Curriculum in Russia // Journal of Economic Education. Vol. 26, № 2, Spring 1995.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Patriots: A Nation Under Fire

**Patriots: A Nation Under Fire** (հայերեն՝ **Հայրենասերներ։ Կրակի տակ գտնվող ազգ**), համակարգչային խաղ, որը ստեղծվել է ամերիկյան 4D Rulers ստուդիայի կողմից և հրատարակվել SilverLine Software-ի կողմից։ Խաղը թողարկվել է Microsoft Windows-ի համար։ Այն խաղացողին դնում է Միացյալ Նահանգների բանակի ազգային գվարդիայի զինվորի դիրքում, որի նպատակն է պաշտպանել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները ահաբեկչական ներխուժումից։ Ահաբեկիչները ներխուժել են ԱՄՆ հող՝ փորձելով գրավել միջուկային զենքը և հետազոտական օբյեկտները։ 2009 թվականի մարտի 4-ին THQ Nordic GmbH-ը թողարկեց խաղը GamersGate-ի միջոցով։

## Սյուժե
Խաղը սկսվում է կարճ ֆոնով։ ԱՄՆ-ի խոշոր քաղաքները ենթարկվել են միջուկային զենքի հարձակման։ Ահաբեկիչների բանակները հավաքվել են ափերին և գրավել երկրի մեծ մասը։ Խաղացողը ստանձնում է Միացյալ Նահանգների բանակի ազգային գվարդիայի զինվորի դերը։ Նրան կանչում են տեղի ռազմաբազա, միայն թե այն տիրում են ահաբեկիչներին։ Այնտեղից առաքելությունը ահաբեկչական ներխուժումը հաղթելն է։

## Ընդունելություն
Patriots: A Nation Under Fire-ը թողարկվեց ճնշող բացասական արձագանքների։ Այն քննադատության է ենթարկվել իր վատ որակի համար, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է գրաֆիկական հավատարմությանը և խաղային խաղին։ Խաղը քննադատության է ենթարկվել իր ծայրահեղ դժվարության համար, նույնիսկ այն դեպքում, երբ խաղում եք ամենահեշտ դժվարության պարամետրով։ Սխալների և անսարքությունների պատճառով անհնար է կատարել երրորդ առաքելությունը։

## Հակասություն
Patriots: A Nation Under Fire-ը ստացել է Համաեվրոպական խաղերի տեղեկատվական 18-ի վարկանիշը բովանդակության նկարագրությամբ՝ բռնություն, վատ լեզու և խտրականություն։ Ինչ վերաբերում է խաղի բովանդակությանը ակնհայտ է, որ ահաբեկչական կազմակերպությունները խաղում են խտրական վերաբերմունք բոլոր «անհավատների» (ամերիկացիների) նկատմամբ։ Խաղը ազատված է Միացյալ Թագավորության օրենսդրության համաձայն դասակարգումից։

## Հասանելիություն
Patriots: A Nation Under Fire-ը հասանելի է թվային գնման համար GamersGate-ում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Ալեքսանդրա Ռեքսովա

**Ալեքսանդրա Ռեքսովա** (սլովակերեն՝ *Alexandra Rexová*. ), սլովակ լեռնադահուկորդուհի, 2022 թվականի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոնուհի։ Հանդես է գալիս B2 դասում (կատեգորիայում)՝ մասնակցելով տեսողության մասնակի կորուստ ունեցող մարզուհիների մրցապայքարին։

## Մարզական կարիերա
Դահուկներով սահել սովորել է հինգ տարեկան հասակում։ Տարիների ընթացքում փորձել է զբաղվել տարբեր մարզաձևերով, ի վերջո ընտրել է դահուկավազքը, որը նրանց ընտանիքում սիրված մարզաձև է։

2020 թվականին Եվրոպայի գավաթի խաղարկության մրցումներում Ալեքսանդրան նվաճել է մեկ արծաթե և երեք բրոնզե մեդալ, իսկ 2020/21 մրցաշրջանում անցկացված աշխարհի առաջնությունում ընդհանուր հաշվարկով գրավել է առաջին տեղը։

2022 թվականի փետրվար ամսին Չինաստանի մայրաքաղաքում՝ Պեկինում անցկացված ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում նա իր ուղեկցորդուհու՝ Եվա Տրայչիկովայի հետ հսկա ոլորավայրէջքի մրցումներում նվաճել է ոսկե, իսկ ոլորավայրէջքի (սլալոմ) մրցումներում՝ բրոնզե մեդալ։ Օլիմպիական չեմպիոնուհին ընդամենը 16 տարեկան է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Para Alpine Skiing, Athlete Sheet - REXOVA Alexandra (SVK)

Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Լեռնադահուկորդներ
Էլեկտրաշոկային զենք

**Էլեկտրաշոկային զենք**, նվազ մահաբեր զենք է, որն օգտագործում է էլեկտրական ցնցում թիրախին անգործունակ դարձնելու համար՝ ժամանակավորապես խաթարելով մկանների կամավոր վերահսկողությունը և/կամ ցավին համապատասխանեցնելու միջոցով։ Կան մի քանի տարբեր տեսակի էլեկտրաշոկային զենքեր։

Էլեկտրաշոկը թեյզեր չէ, թեև երկու տերմինները հաճախ օգտագործվում են որպես փոխադարձաբար, ցնցող հրացանները և թեյզերը վերաբերում են երկու տարբեր սարքերին։ Շշմեցնող հրացանները էլեկտրական հարված են հասցնում անմիջական շփման միջոցով, մինչդեռ թեյզեր սարքը հարվածը կառավարում է բարակ ճկուն լարերի միջոցով՝ կապված երկու զոնդերի հետ, որոնք արձակվում են թիրախի մեջ։

## Պատմություն
մինի|աջից|Թեյզեր՝ հանված քարթրիջով, որն էլեկտրական աղեղ է ստեղծում իր երկու էլեկտրոդների միջև:
1935 թվականին Կուբայից Ցիրիլ Դիասը նախագծեց էլեկտրաշոկի ձեռնոց։

Ջեք Քովերը, NASA-ի հետազոտող, սկսեց Թեյզերի մշակումը 1969 թվականին։ 1974 թվականին նա ավարտեց սարքը, որը նա անվանեց իր մանկության հերոս Թոմ Սվիֆթի պատվին («Թոմաս Ա. Սվիֆթի էլեկտրական հրացանը»)։ Taser Public Defender արտադրանքը վառոդ էր օգտագործում որպես իր շարժիչ ուժ, ինչը ստիպեց Ալկոհոլի, Ծխախոտի և Հրազենի Բյուրոյին այն դասակարգել որպես հրազեն 1976 թվականին։ Cover-ի արտոնագիրը հարմարեցվել է Nova Technologies-ի կողմից 1983 թվականին Nova XR-5000-ի համար՝ նրանց առաջին ոչ արկային ձեռքի ոճի ցնցող ատրճանակի համար։ XR-5000 դիզայնը լայնորեն կրկնօրինակվեց որպես այսօր օգտագործվող կոմպակտ ձեռքի ցնցող հրացանի աղբյուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իմպուլսային տեխնիկա
Կատեգորիա:Ոստիկանական զենքեր
Վիկտոր Անդրիյչուկ

**Վիկտոր Գրիգորևիչ Անդրիյչուկ** (, ), խորհրդային և ուկրաինացի տնտեսագետ, Ուկրաինայի պետական ֆինանսների և միջազգային առևտրի համալսարանի համաշխարհային տնտեսության և միջազգային տնտեսական ինտեգրման ամբիոնի վարիչ, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի բարձրագույն դպրոցի Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Ուկրաինայի գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Վիկտոր Գրիգորևիչ Անդրիյչուկը ավարտել է Լվովի Առևտրատնտեսական ինստիտուտը։ Դրանից հետո նա 12 տարի աշխատել է առևտրի պատասխանատու պաշտոններում։
Դոկտորական թեզը պաշտպանել է ԽՍՀՄ Առևտրի նախարարության Կիևի գիտահետազոտական ինստիտուտում, որտեղ նրան թողել են աշխատելու։
Անդրիյչուկը հեղինակ է ավելի քան 400 գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ դասագրքերի և մենագրությունների։

## Կոչումներ, մրցանակներ
thumb|Պետրոս գերեզմանի շքանշան
* Ուկրաինայի գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ
* Պետրոս գերեզմանի շքանշան
* Պատվո նշան «Գերազանցություն Ուկրաինայի կրթության մեջ»
* Կրծքագեղձ «Բարեխիղճ աշխատանքի համար» 1-ին աստիճան

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Дидык А. Академик родом из волынского Рачина

Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Ոչ խաղացող կերպար

**Ոչ խաղացող կերպար** կրճատ **ՈԽԿ** ( կամ **NPC**) , կերպար խաղերում, որը խաղացողի վերահսկողության տակ չէ։ Համակարգչային խաղերում նման կերպարների վարքագիծը որոշվում է ծրագրավորմամբ։ Սեղանի դերային խաղերում ՈԽԿ-ն կառավարվում է վարպետի կողմից (երբեմն կոչվում է գլխավոր հերոս)։

Համակարգչային և սեղանի դերային խաղերում ՈԽԿ տերմինը վերաբերում է այն կերպարներին, որոնք շփվում են խաղացողի հետ՝ անկախ խաղացողի կերպարի հետ նրանց փոխհարաբերություններից։ ՈԽԿ-ները կարող են լինել բարեկամական, չեզոք կամ թշնամական։ ՈԽԿ-ները ծառայում են որպես խաղի մթնոլորտ ստեղծելու կարևոր միջոց, խաղացողներին դրդում են որոշակի գործողություններ կատարելու և հանդիսանում են խաղի աշխարհի և խաղի պատմության մասին տեղեկատվության հիմնական աղբյուրը։

ՈԽԿ-ն տիպիկ սովորական սխալ է համակարգչային խաղերի բյուջետային թարգմանություններում, քանի որ անգլերեն արտահայտության բառացի իմաստը «ոչ խաղացողի կերպար» է, մինչդեռ «ոչ խաղացող» հասկացությունը վերաբերում է այն կերպարին, ով խաղից դուրս է։ որոնց հետ անհնար է շփվել։ Սեղանի դերային խաղերով ժամանակակից գրքերում օգտագործվում է «հյուրընկալող կերպար» տերմինը։

## Դերային խաղեր
Ավանդական սեղանի դերային խաղում, ինչպիսին է Dungeons & Dragons-ը, NPC-ն կերպար է, որը պատկերված է խաղի վարպետի կողմից։ Եթե խաղացողի կերպարները (ԱՀ) կազմում են պատմվածքի գլխավոր հերոսները, ապա ոչ խաղացող կերպարները կարող են դիտվել որպես դերակատարման պատմվածքի «աջակցող դերասանական կազմ» կամ «լրացուցիչ»։ Ոչ խաղացող կերպարները բնակեցնում են խաղի գեղարվեստական աշխարհը և կարող են կատարել ցանկացած դեր, որը չի զբաղեցնում խաղացողի կերպարը։ Չխաղացող կերպարները կարող են լինել ԱՀ-ի դաշնակիցները, անցորդները կամ մրցակիցները։ ՈԽԿ-ները կարող են նաև լինել առևտրականներ, որոնք արժույթով առևտուր են անում այնպիսի բաների համար, ինչպիսիք են սարքավորումները կամ հանդերձանքը։ Այսպիսով, ՈԽԿ-ները տարբերվում են իրենց մանրամասնության մակարդակով։ Ոմանք կարող են լինել միայն հակիրճ նկարագրություն («Տղամարդուն տեսնում ես պանդոկի մի անկյունում»), իսկ մյուսները կարող են ունենալ խաղի ամբողջական վիճակագրություն և պատմություններ։

Որոշ բանավեճեր կան այն մասին, թե ինչքան աշխատանք պետք է կատարի խաղավարպետը կարևոր ՈԽԿ-ի վիճակագրության մեջ. Որոշ խաղացողներ նախընտրում են, որ յուրաքանչյուր ՈԽԿ-ն ամբողջությամբ սահմանված լինի վիճակագրությամբ, հմտություններով և հանդերձանքով, իսկ մյուսները սահմանում են միայն այն, ինչ անմիջապես անհրաժեշտ է, և լրացնում են մնացածը, երբ խաղը շարունակվում է։ Կա նաև որոշակի բանավեճ՝ կապված որևէ տվյալ դերային խաղում (ԴԽ) լիովին սահմանված NPC-ների կարևորության հետ, սակայն ընդհանուր համաձայնություն է, որ որքան ավելի «իրական» զգան NPC-ները, այնքան ավելի զվարճալի խաղացողները կշփվեն նրանց հետ բնավորությամբ։

## Տես նաև
* Խաղացողի կերպար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի տերմինաբանություն
Ալեքսանդր Բրավերման

**Ալեքսանդր Արնոլդովիչ Բրավերման** (, ), ռուս տնտեսագետ, 2015-2020 թվականներին զբաղեցրել է Փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման դաշնային կորպորացիայի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։ 2018 թվականից ՓՄՁ կորպորացիան ընդգրկվել է զարգացման ինստիտուտների ցանկում, որը համակարգում է ՎԵԲ.ՌՖ զարգացման պետական կորպորացիան): 2021 թվականին նշանակվել է ՎԵԲ. ՌՖ-ի նախագահի առաջին տեղակալ։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Արնոլդովիչ Բրավերմանը ծնվել է Խարկովում 1954 էվականի մայիսի 1-ին։ Ավարտել է Խարկովի ինժեներատնտեսական ինստիտուտը։ Տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Գործունեություն
Ալեքսանդր Բրավերմանը 1984-1995 թվականներին եղել է Քիմիական արդյունաբերության տնտեսագիտության և արտադրության կազմակերպման ամբիոնի ասիստենտ, 
Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան Նուրբ քիմիական տեխնոլոգիաների պետական ինստիտուտի մարքեթինգի և կառավարման ամբիոնի վարիչ։ 
1995-1997 թվականներին եղել է «Ռուսական մարքեթինգային ասոցիացիա» ՀԿ նախագահ։ Նա 1997 թվականին զբաղեցրել է Ռուսաստանի Դաշնության Պետական գույքի կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալի պաշտոնը։ 1997-1999 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական գույքի նախարարի առաջին տեղակալ, իսկ 1999-1999 թվականներին՝ ՌԴ Պետական գույքի նախարարի պաշտոնակատար։
1999-2000 թվականներին՝ Ռուսական մարքեթինգային ասոցիացիայի ՀԿ նախագահ։
2000-2004 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության գույքային հարաբերությունների նախարարի առաջին տեղակալ, պետքարտուղար։ 2006-2008 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր Խորհրդին մատչելի բնակարանային շուկայի զարգացման հանձնաժողովի նախագահ՝ ազգային առաջնահերթ նախագծերի և ժողովրդագրական քաղաքականության իրականացման համար։
2008-2015 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության 2008 թվականի օգոստոսի 12-ի թիվ 1145 հրամանով նշանակվել է Բնակարանային շինարարության խթանման դաշնային հիմնադրամի գլխավոր տնօրեն։ 2020 թվականի դեկտեմբերին ազատվել է «ՓՄՁ Կորպորացիա» ԲԲԸ գլխավոր տնօրենի պաշտոնից «այլ աշխատանքի անցնելու պատճառով»։ Նրան հաջորդել է Ալեքսանդր Իսաևիչ։

## Մրցանակներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (29.06.2015թ.)՝ աշխատանքային նվաճումների և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար[6]
* Պատվո շքանշան (2004 թվականի մայիսի 1) դաշնային ունեցվածքի կառավարման ոլորտում միասնական պետական քաղաքականության ձևավորման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկար տարիների բարեխիղճ աշխատանքի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Сайт Федерального фонда содействия развитию жилищного строительства
* Фонд проваленных аукционов
* Профиль Александр Бравермана  на сайте Корпорации МСП

Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Խաղացողի կերպար

մինի|աջից|Խաղացողի կերպար՝ «Contar Stoneskull» անունով Legend of Grimrock-ում: Քառակուսիները պարունակում են սրբապատկերներ, որոնք ներկայացնում են իր հագած իրերը և իրերը, որոնք նա կրում է իր արկածախնդրության ժամանակ: Նաև թվարկված են այնպիսի վիճակագրություններ, ինչպիսիք են նրա առողջական վիճակը և փորձը:
**Խաղացողի կերպար** կամ **խաղալի ենթակա կերպար** (անգլերեն՝ player character կամ playable character), վիդեոխաղի կամ սեղանի վրա դրված դերախաղի հորինված կերպար է, որի գործողությունները վերահսկվում են ոչ թե խաղի կանոնների, այլ խաղացողի կողմից։ Այն կերպարները, որոնք չեն կառավարվում խաղացողի կողմից, կոչվում են ոչ խաղացող կերպարներ (ՈԽԿ)։ Չխաղացող կերպարների գործողությունները սովորաբար վարվում են հենց խաղի կողմից՝ տեսախաղերում կամ համաձայն կանոնների, որոնց հետևում է խաղավարի մրցավարը սեղանի վրա գտնվող դերային խաղերում։ Խաղացողի կերպարը գործում է որպես գեղարվեստական, այլընտրանքային մարմին այն խաղացողի համար, որը վերահսկում է կերպարը։

Վիդեոխաղերը սովորաբար ունենում են մեկ խաղացողի կերպար՝ յուրաքանչյուր խաղ խաղացողի համար։ Որոշ խաղեր, ինչպիսիք են բազմախաղացող առցանց մարտադաշտը, հերոս հրաձիգը և մարտական խաղերը, խաղացողի համար առաջարկում են խաղացողի կերպարների խումբ՝ թույլ տալով խաղացողին վերահսկել դրանցից մեկը միաժամանակ։ Այն դեպքում, երբ հասանելի է մեկից ավելի խաղացողի կերպար, կերպարները կարող են ունենալ տարբերվող ունակություններ և տարբեր խաղաոճեր։

## Ընդհանուր ակնարկ
### Անձնանշաններ
Խաղացողի կերպարը երբեմն կարող է հիմնված լինել իրական անձի վրա, հատկապես սպորտային խաղերում, որոնք օգտագործում են իրական մարզիկների անուններն ու նմանությունները։ Պատմական դեմքերն ու առաջնորդները երբեմն կարող են հանդես գալ նաև որպես կերպարներ, հատկապես ռազմավարության կամ կայսրության կառուցման խաղերում, ինչպիսիք են Sid Meier's Civilization շարքը։ Նման խաղացողի կերպարն ավելի ճիշտ ավատար է, քանի որ խաղացողի կերպարի անունն ու կերպարը սովորաբար քիչ ազդեցություն ունեն խաղի վրա։ Անձնանշանները սովորաբար հանդիպում են նաև կազինո խաղերի սիմուլյացիաներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի տերմինաբանություն
Enemy (երգ, Imagine Dragons և J.I.D)

«**Enemy»**, ամերիկյան Imagine Dragons ռոք խմբի և ամերիկացի ռեփեր J. I. D-ի երգը, որը թողարկվել է Interscope Records, Kidinakorner լեյբլներում 2021 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, որպես «Արքեյն» անիմացիոն սերիալի սաունդթրեք և Imagine Dragons-ի «Mercury — Act 1» հինգերորդ ստուդիական ալբոմի սինգլ։ Գրվել է նրա կատարողների և Mattman & Robin դուետի կողմից։

## Պատմություն
«Enemy»-ն գրվել է «Արքեյն» անիմացիոն սերիալի համար, որը թողարկվել է Netflix-ում՝ League Of Legends խաղի մոտիվներով։ Ավելի վաղ Imagine Dragons խումբը ձայնագրել է «Warriors» երգը 2014 թվականի *League Of Legends* աշխարհի առաջնության համար։

Imagine Dragons խմբի վոկալիստ Դեն Ռեյնոլդսը մամուլի հաղորդագրության մեջ պատմել է. «Enemy»-ն ներքին հակամարտության հաշտեցումն է աշխարհում, որտեղ անհնար է թվում նույնիսկ ինքն իրեն վստահել։ «Արքեյն»-ում կյանքը երկու քույրերին տարբեր ճանապարհներով է տանում և տարաձայնություններ են առաջանում նրանց միջև, որոնք սպառնում են մաս-մաս անել ամբողջ քաղաք։ Ինչպես և սերիալը, երգը պետք է միաժամանակ լինի անձնական և հասարակության քննադատությունը, որը, կարծես, մտադիր է տարաձայնություններ ստեղծել»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Անիմացված երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 28-ին (պրոդյուսերներ՝ Riot Games և Fortich Productions)։ Այն ներկայացնում է սերիալի հերոս Ջինքսի մանկության պատմությունը։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրում

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ
Ֆրեդ Սերսեն

**Ֆրեդ Սերսեն** (, ), չեխական ծագումով ամերիկացի նկարիչ և կինոյում հատուկ էֆեկտներ ստեղծող մասնագետ, ով հիմնականում աշխատել է 20th Century Fox ստուդիայում (1930-ականներից 1950-ական թվականներին)՝ մասնակցելով 200-ից ավելի ֆիլմերի ստեղծմանը։ Երկու անգամ արժանացել է ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» հեղինակավոր մրցանակի լուսանկարչական էֆեկտների ու հատուկ էֆեկտների համար (1940 թվականին՝ *The Rains Came*, 1944 թվականին՝ *Crash Dive* ֆիլմերում)։ Ֆիլմերից մեկի նկարահանման նպատակով Ֆրեդ Սերսենի ստեղծած արհեստական լիճը կոչվել է նրա անունով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1890 թվականի փետրվարի 24-ին չեխական Վեսելի նադ Մորավոու քաղաքում, որն այն ժամանակ գտնվել է Ավստրո-Հունգարիայի կազմում։ Ծննդյան անուն-ազգանունն էր Ֆերդինանդ Մեթոդեյ Սրշեն։ 17 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Ուսանել է Լոս Անջելեսի արվեստի ու դիզայնի դպրոցում, Պորտլենդի արվեստի ակադեմիայում, Սան Ֆրանցիսկոյի արվեստի ինստիտուտում։ Կինոյում նրա առաջին աշխատանքը եղել է «Կոնեկտիկուտցի յանկին» ֆիլմի նկարահանումներում (1931)։ 1937 թվականին Սերսենը «վերստեղծել» է Չիկագոյի 1871 թվականի Մեծ հրդեհը՝ «Հին Չիկագոյում» ֆիլմի նկարահանումների համար։ Նրա հիշարժան աշխատանքներից են նաև թռչող ափսեն՝ *The Day the Earth Stood Still* կինոնկարի, խորտակվող նավը՝ 1953 թվականին նկարահանված «Տիտանիկ» ֆիլմի նկարահանումների համար։

Մահացել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Կալիֆոռնիայում։

## Մրցանակներ
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակ «Անձրևներն եկան» (*The Rains Came*, 1939) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում «Կապույտ թռչունը» (*The Blue Bird*, 1940) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում *A Yank in the R.A.F.* ֆիլմի համար (1941)
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում «Սև կարապը» (*The Black Swan*, 1942) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակ *Crash Dive* (1943) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում «Վիլսոն» (*Wilson*, 1944) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում «Նավապետ Էդդի» (*[[Captain Eddie*, 1945) ֆիլմի համար
*Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի առաջադրում «Խոր ջրեր» (*Deep Waters*, (1948) ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* McClelland Gordon - The California Style: California Watercolor Artists 1925-1955 | url = https://archive.org/details/californiastylec0000mccl 
* Groš Vladimír - Z veselských Chaloupek do Hollywoodu aneb Jak chudobný synek ve světě ke štěstí přišel. Vlastivědný věstník moravský,  vydavatel = Muzejní a vlastivědná společnost v Brně, místo = Brno, 2017, strany = 261–264, issn = 0323-2581

## Արտաքին հղումներ
* 
* Entry at askart.com
* M.veseli-nad-moravou.cz: Ferdinand Sršeň – Fred M. Sersen 
* Veselihistoricke.cz: Fred Metodej Sersen aneb Jak synek z veselských chaloupek ke dvěma filmovým Oskarům přišel.
* Ceskoamerickestoleti.cz: Oscar pro Sršně 
*  Artist Biography & Facts: Ferdinand Sersen
*  Fred Sersen Art Collections

Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ
Առնե Լորին

**Առնե Լորին** (իսկական անուն-ազգանունը՝  **Առնոշտ Լյուստիգ**/*Arnošt Lustig*. ), հրեական ծագումով չեխ ժուռնալիստ, քննադատ, բանաստեղծ, արձակագիր։ Եղել է *Prager Presse* օրաթերթի գլխավոր խմբագիրը, մասնակցել Կարել Չապեկի հիմնած «*Ուրբաթօրյա մարդիկ*» խմբակի հավաքույթներին, սերտ հարաբերություններ է ունեցել նաև Տոմաշ Մասարիկի, Էդվարդ Բենեշի հետ։

## Կենսագրություն
Տպագրվել է *Rozvoj, Jičínské mutaci, Pokrokové listy, Kopřiva, Independence, Národní obzor, Zádruha, Stopa, Divadlo, Národní politika*, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ «Չեխական թերթ» պարբերականներում։ 1918 թվականին խմբագրել է «*Domov*» ամսագիրը, 1919 թվականին դարձել «Tribuna» օրաթերթի խմբագրի տեղակալը։ 1920 թվականի վերջերին հրավիրվել է նախապատրաստելու *Prager Presse* օրաթերթի հրատարակումը, 1921 թվականի սկզբից մինչև 1938 թվականի նոյեմբեր ամիսը եղել է այդ պարբերականի գլխավոր խմբագիրը։ 1939 թվականի հունվարին մեկնել է Ֆրանսիա, այնտեղից էլ՝ Նյու Յորք։ Գործակցել է Էդվարդ Բենեշի հետ՝ Չեխոսլովակիային տիրած ֆաշիստների դեմ դիմադրություն կազմակերպելու համար։ Նյու Յորքում գործող չեխոսլովակյան հյուպատոսարանին առընթեր ստեղծել ու ղեկավարել է տեղեկատվական գործակալություն՝ ծավալուն արխիվով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Laurin, Arne, 1889-1945, Bibliografie dějin Českých zemí, https://biblio.hiu.cas.cz/authorities/163381, Praha, Vydavateľ = Historický ústav Akademie věd České republiky, Dátum Vydania = 2020-04-29

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ
Կատեգորիա:Հրեա լրագրողներ
Կատեգորիա:Չեխ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կոտոամացուկամի

frame
Սինտոիզմում **Կոտոամացուկամին** (別天神, թարգմանաբար՝ «տարբերակող երկնային կամի») առաջին աստվածների հավաքական անունն է, ովքեր առաջացել են տիեզերքի ստեղծման ժամանակ։ Նրանք ծնվել են Տակամագահարայում, որը արարման ժամանակ դրախտ էր համարվում։ Ի տարբերություն հետագայում առաջացած աստվածների` այս աստվածությունները չեն ծնվել բազմացման միջոցով։

Սկզբում առաջացած երեք աստվածություններն էին․

* Ամենոմինականուշի (天之御中主神)՝ Գլխավոր Վարպետ
* Տակամիմուսուբի (高御産巣日神)՝ Բարձրագույն Արարիչ
* Կամիմուսուբի (神産巣日神)՝ Աստվածային Արարիչ

Որոշ ժամանակ անց ևս երկու աստվածություններ առաջ եկան․

* Ումաշիաշիկաբիհիկոջի  (宇摩志阿斯訶備比古遅神)՝ Էներգիա
* Ամենոտոկոտաչի (天之常立神)՝ Դրախտ
Կոտոամացուկամիին հաջորդող աստվածների հաջորդ սերունդը Կամիյոնանայոն էր, որը ներառում էր Իզանագի-նո-Միկոտո և Իզանամի-նո-Միկոտո աստվածությունները, ովքեր ճապոնական դիցաբանության մնացած աստվածների հայրիշխանն ու մայրիշխանն էին։ Այնուհետև գալիս է Կոտոամացուկամին, որը «թաքնվում է» որպես հիտորիգամի։

Թեև Զոկասանշինը (արարման երեք աստվածներից) համարվում է անսեռ, մեկ այլ տեսություն պնդում է, որ Կամիմուսուհին կին է, իսկ Տակամուսուբին տղամարդ` համեմատելով նրանց ջրի և կրակի կամ ին և յանի հետ։

Աստվածաբան Հիրատա Ացուտանեն Ամենոմինականուշին համարում էր Բևեռային աստղի ոգի, Մեծ արջի յոթ աստղերի վարպետ։

Տարօրինակ կերպով Տակամիմուսուբին հետագայում Ամատերասուի հետ կրկին դարձավ Տակամագահարայի գլխավոր աստվածներից մեկը, իսկ նրա դուստրը Նինիգի-նո-Միկոտո աստվածության մայրն էր։ Նա նաև կարևոր դեր է խաղացել Ճապոնիայի ստեղծման իրադարձություններում, օրինակ՝ ընտրել է այն աստվածներին, ովքեր կմնան Նինիգիի հետ, իսկ արևային եռոտանի ագռավին՝ Յատագարասուին, ուղարկել է, որպեսզի վերջինս օգնի կայսր Ջիմմուին։ Վերջինս իր հերթին մեծապես երկրպագեց Յատագարասուին՝ իր կայսերական գահակալությանը նախորդող արարողություններում Տակամի Մուսուբիի ինքնությամբ քահանայի դեր խաղալով։ Հետագայում Տակամուսուբին պաշտվել է Ջինգի-Կանի կողմից և համարվել զույգերի ստեղծման աստված։ Որոշ ճապոնական կլաններ նույնպես պնդում էին, որ ծագում են այս աստծուց, օրինակ՝ Սաեկիի կլանը, որը նույնպես կայսերական հետնորդներից է։

Ինչ վերաբերում է Կամիմուսուհին, ապա նա ամուր կապեր ունի ինչպես Ամացուկամիի (երկնային աստվածների) այնպես էլ Իզումոյի դիցաբանության Կունիցուկամիի (երկրային աստվածների) հետ։ Ասում են, որ Կամիմուսուհին նաև փոխակերպել է սննդի աստվածուհի Ուգետսուհիմեի (Ուկեմոչի նո կամի) ձավարեղենը, երբ վերջինս սպանվել է Ամատերասուի զայրացած եղբոր կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սինտոիզմ
Կատեգորիա:Ճապոնական դիցաբանություն