Վերլուծական լրագրություն

**Վերլուծական լրագրություն**, լրագրության ոլորտ, որը ձգտում է իմաստավորել բարդ իրականությունը՝ հանրային ընկալում ստեղծելու համար: Այն համատեղում է հետաքննական լրագրության և բացատրական լրագրության ասպեկտները: Վերլուծական լրագրությունը կարելի է դիտարկել որպես արձագանք հզոր գործակալների մասնագիտականացված հաղորդակցությանը, տեղեկատվական գերբեռնվածությանը և գլոբալացված աշխարհում աճող բարդությանը: Այն նպատակ ունի ստեղծել իրականության ապացույցների վրա հիմնված մեկնաբանություններ, որոնք հաճախ բախվում են որոշակի երևույթի ընկալման գերիշխող եղանակներին:

Այն առանձնանում է հետազոտական գործունեության և լրագրողական արտադրանքի առումով։ Երբեմն այն օգտագործում է հասարակագիտական հետազոտությունների մեթոդներ։ Լրագրողը փորձագիտություն է ձեռք բերում որոշակի թեմայի շուրջ՝ բացահայտելու համար մի երևույթ, որը հեշտությամբ ակնհայտ չէ: Իր լավագույն դրսևորմամբ, վերլուծական լրագրությունը խորապես վերլուծական է, բայց դրա նպատակն է հիմնականում բացահայտելը: Վերլուծական լրագրության հիմնական նպատակը բացատրելն է: Այն համատեքստ է դնում իր թեման՝ նկարագրելով նախապատմությունը, պատմական մանրամասները և վիճակագրական տվյալները: Նպատակը համապարփակ բացատրությունն է, որը ձևավորում է երևույթի լսարանի ընկալումը: Վերլուծական լրագրությունը ձգտում է հավաքել տարբեր տվյալներ և կապեր հաստատել, որոնք անմիջապես ակնհայտ չեն: Դրա արդյունավետությունը հաճախ պայմանավորված է ոչ թե փաստերով ինքնին, այլ դրանց միջև կատարվող վերլուծությամբ, և այն քննադատաբար ներգրավված է այլ վարկածների ու բացատրությունների հետ։ Այսպիսով, լրագրող-վերլուծաբանները փորձում են ավելի խորը հասկանալ խնդիրը։

## Նյութ վերլուծական լրագրողների համար
Վերլուծական լրագրողները քննադատական մեթոդներ են օգտագործում տեղեկատվությունը ներկայացնելու համար՝ տարբերվելով իրադարձությունների վրա հիմնված լուրջ լուրերից։ Սա նշանակում է հիպոթեզներն ու ենթադրությունները գիտական ձևով ստուգել իրական ապացույցների նկատմամբ։ Վերլուծական լրագրության մի կարևոր մասն այն է, որ գտնվել են աշխարհի ներկայացման նոր ձևեր։ Արդյունքում ընդգծվել են այն տեսանկյունները, որոնք մինչ այդ անտեսվել են, բայց հիմնավորված են տվյալներով կամ այլ ապացույցներով։

## Լրացուցիչ սահմանումներ
Ադամի և Քլարկի կարծիքով, լրագրող վերլուծաբանները պետք է արդյունահանեն և հարմարեցնեն մեթոդաբանությունները այլ առարկաներից, որպեսզի ընդլայնեն լրագրության ոլորտը այնպես, որ այն ներառի պատմաբանների, սոցիոլոգների, մարդաբանների և քննադատների ստեղծած գիտելիքներն ու մեթոդները:

Վերլուծական լրագրության ինստիտուտը կիրառում է բավականին ընդհանուր սահմանում և այն դասում է քննադատական մոտեցման շրջանակներում. «քննադատական մտածողություն և վերլուծություն՝ օգտագործելով բազմազան մտավոր գործիքներ և մեթոդներ՝ բազմաթիվ երևույթներ հասկանալու և այդ պատկերացումների արդյունքները տարբեր ձևերով բազմաթիվ լսարաններին հաղորդելու համար»։

Ջոնսոնի կողմից առաջարկված ավելի գործնական սահմանումը ընդգծել է վերլուծական մտածողության անհրաժեշտ փոփոխականները․ «Ձևակերպել համապատասխան հարցը, գտնել և հավաքել համապատասխան տվյալները, կիրառել համապատասխան վերլուծական գործիքները, և ներկայացնել իմանացածը պատմությանը համապատասխան մեդիայի միջոցով»։ Դե Բուրգը համեմատում է վերլուծական լրագրությունը լրատվական հաղորդումների հետ. «Լրատվական հաղորդումները նկարագրական են, և լրատվական լրագրողները հիանում են, երբ նրանք նկարագրում են ճշգրիտ, բացատրական, վառ կամ հուզիչ ձևով՝ անկախ միջոցից: Մյուս կողմից, վերլուծական լրագրությունը ձգտում է վերցնել առկա տվյալները և վերաձևակերպել դրանք՝ օգնելով մեզ հարցեր տալ իրավիճակի կամ հայտարարության վերաբերյալ կամ տեսնել դրանք այլ կերպ»։ Հետևաբար, դե Բուրգը վերլուծական լրագրողների դերը տեսնում է հետևյալ կերպ. «Այսօրվա լրագրողի պարտականությունները կարելի է բաժանել մոտավորապես երեք հիմնական գործառույթների՝ տեղեկատվության որսորդ-հավաքող, ֆիլտրող և բացատրող: Միայն մեր՝ որպես «բացատրողի», որպես պատմողի դերում լրագրողները, կարծես, ունեն բավականին ապահով դիրք: «Բացատրելու» համար նրանք պետք է ավելին անեն, քան պարզապես «հաղորդեն»... թե ինչ ունի ասելու վարչապետը կամ գեներալը»։

## Ինչպես է վերլուծական լրագրությունը լրացնում լրագրության այլ ձևերը
Մինչ հետաքննական լրագրությունը ուղղված է բացահայտելուն, վերլուծական լրագրությունը նպատակ ունի բացատրել։ Ապացույցների հետքով գնալով՝ հետաքննական լրագրությունը ավելի հավանական է, որ հետևել է որևէ կոնկրետ մեղավոր կողմի, մինչդեռ վերլուծական լրագրությունը ավելի հավանական է, որ հետևել է այդ ապացույցներին՝ խնդրի կամ երևույթի վերաբերյալ ըմբռնումը լայնացնելու համար։ Վերլուծական լրագրությունը կենտրոնանում է իմաստ ձևավորելու վրա այն տեղեկատվությունից, որը գուցե թաքնված չէ, բայց ցրված է։ Վերլուծական լրագրությունը ներառում է տարբեր լրագրողական մոտեցումներ, ռազմավարություններ և ժանրեր: Ստորև բերված գրաֆիկը պատկերում է վերլուծական լրագրության եզակի առանձնահատկությունները: Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է վերլուծական լրագրությունը հիմնված բազմաթիվ, բայց ոչ բոլոր լրագրողական առարկաների վրա:

Վերլուծական լրագրությունը ներառում է տարբեր լրագրողական մոտեցումներ, ռազմավարություններ և ժանրեր: Ստորև բերված գրաֆիկը պատկերում է վերլուծական լրագրության եզակի առանձնահատկությունները: Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է վերլուծական լրագրությունը հիմնված բազմաթիվ, բայց ոչ բոլոր լրագրողական առարկաների վրա:
alt=|կենտրոն|մինի|Չափումներ լրագրության մեջ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Institute for Analytic Journalism
* Institute for Analytic Journalism Proposal Paper 
* NEA Arts Journalism Institute: Analytic Journalism 
* Slideshare Presentation on Analytic Journalism

Կատեգորիա:Լրագրության տեսակներ
Կատեգորիա:Լրագրություն