Հանրային ակվարիում

**Հանրային ակվարիում** կամ հանրային ջրային կենդանաբանական այգի կենդանաբանական այգու ջրային անալոգ, պարունակում է ջրային կենդանիների և բույսերի կենդանի նմուշներ, որպեսզի բոլորը տեսնեն։ Հանրային ակվարիումների մեծ մասն ունեն ավելի մեծ ջրամբարներ։ Այս ջրամբարները կարող են ավելի մեծ լինել, քան հանրային ակվարիումները:19-րդ դարի կեսերին են կառուցվել առաջին հանրային ակվարիումները և շատ արագ  դարձել են հայտնի և գնալով թիվն ավելի է ավելացել։

## Պատմություն

Առաջին հանրային ակվարիումը բացվել է Լոնդոնի կենդանաբանական այգում 1853 թվականի մայիսին։ Պ. Տ. Բարնումը արագորեն հետևելով այդ օրինակին՝ 1856 թվականին բացել է  առաջին ամերիկյան ակվարիումը՝ որպես իր հիմնադրած Ամերիկյան Բարնումի թանգարանի մի մաս, որը գտնվում էր Նյու Յորքի Բրոդվեյում՝ նախքան այրվելը։ 1859 թվականին Բոստոնում հիմնվել է ակվարիումի այգիներ։ Այնուհետև Եվրոպայում բացվել է մի շարք ակվարիումներ,ինչպիսիք են Փարիզի Բուսաբանական այգին և Վիեննայի ակվարիումի սրահը (երկուսն էլ հիմնադրվել են 1860 թվականին), ծովային ակվարիումի տաճարը՝ որպես Համբուրգի Կենդանաբանական այգու մաս Համբուրգում (1864), ինչպես նաև Բեռլինի ակվարիումները (1869) և Բրայթոնը (1872)։ Բեռլինի հին ակվարիումը բացվել է 1869 թվականին։

Ակվարիումի առաջին տնօրենը ՝ Ալֆրեդ Բրեմը, Համբուրգի կենդանաբանական այգու նախկին տնօրենը 1863-1866 թվականներին, պաշտոնավարել է մինչև 1874 թվականը։

## Հանրային ակվարիումներն այսօր
Ակվարիումի ժամանակակից տարաները պահում են միլիոնավոր լիտր ջուր և կարող են պարունակել մեծ ձկների  տեսակներ, այդ թվում՝ դելֆիններ, շնաձկներ կամ բելուգա կետեր ի շնորհիվ  թափանցիկ ակրիլային ապակուց պատրաստված պատուհանների։ Ջրային և կիսաջրային կաթնասուններին, այդ թվում՝ ջրասամույրներին և փոկերին, հաճախ խնամում են ակվարիումներում։ Ժամանակակից ակվարիումները ներառում են նաև ցամաքային կենդանիներ և բույսեր, որոնք ժամանակ են անցկացնում ջրում։ Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքի Ազգային ակվարիումը պարունակում է մի քանի ցուցանմուշներ, ներառյալ Լեռնային անձրևային անտառը և բազմահարկ Ատլանտյան մարջանային առագաստը:Մոնտերեյ Բեյի ակվարիումում կա ծանծաղ ջրամբար, որը լցված է ճառագայթների տարածված տեսակներով,որոնց այցելուներին թույլ է տրվում դիպչել։

Ամենամեծ հանրային ակվարիումը «Chimelong Ocean Kingdom Theme Park»-ն է, որը բացվել է 2014 թվականին Չժուհայ նահանգի Հանքինում՝ 48,75 միլիոն լիտր (12,87 միլիոն ԱՄՆ գալոն) ընդհանուր ջրով:Երկրորդ ամենամեծը Սինգապուրի հարավում գտնվող ծովային բուսական և կենդանական այգին է,որի ընդհանուր ծավալը 45 միլիոն լիտր  (12 միլիոն ԱՄՆ գալոն) ջուր է։ Ավելի քան 100,000 ծովային կենդանիների համար։

## Լոգիստիկա

Հասարակական ակվարիումների մեծ մասը գտնվում է օվկիանոսին մոտ՝ ապահովելով բնական ծովային ջրի մշտական հոսք։ Ցամաքում առաջինը եղել է Չիկագոյի Շեդդի ակվարիումը,որը ստացել է ծովային ջուր, որը երկաթուղով առաքվել է հատուկ ցիստեռնային վագոններով։ Վաղ (1911) Ֆիլադելֆիայի ակվարիումը,որը կառուցվել է լքված քաղաքային ջրատարների գործարանում, ստիպված է եղել անցնել մաքրված քաղաքային ջրի,երբ մոտակա գետը չափազանց աղտոտված է դարձել։ Նորաբաց ջորջիայի ակվարիումը իր տանկերը լցրել է քաղաքի ջրային համակարգից քաղցրահամ ջրով և ջուրը սարքել է աղի ջուր՝ օգտագործելով նույն առևտրային աղը և հանքային հավելումները,որոնք հասանելի են տնային ակվարիիստներին:Հարավային Կարոլինայի ակվարիումը իր ցուցանմուշների համար աղի ջուր է արդյունահանում անմիջապես Չարլսթոնի նավահանգստից։

1985 թվականի հունվարին Քելլի Թարլթոնը սկսել է կառուցել առաջին ակվարիումը մեծ թափանցիկ ակրիլային թունելով՝ «Քելլի Թարլթոնի ստորջրյա աշխարհը» Նոր Զելանդիայի Օքլենդ քաղաքում:Շինարարությունը տևել է 10 ամիս և արժեցել 3 միլիոն Նորզելանդական դոլար:110 մետր երկարությամբ (360 ոտնաչափ) թունելը կառուցվել է ամուր (2200 ֆունտ) գերմանական պլաստմասե թիթեղների սալերից, որոնք ձևավորվել են վառարանի տեղում:Այժմ այցելուներին տեղափոխում է շարժվող արահետը, և դպրոցականների խմբերը երբեմն գիշերակաց են կազմակերպում լողացող շնաձկների և ճառագայթների ներքո։

Նոր համայնքային ակվարիումների ստեղծումը ծախսատար գործընթաց է, որը կարող է այնքան ծախսատար դառնալ, որ նախագիծը տնտեսապես անկայուն դառնա։

## Միջոցառումներ
Հանրային ակվարիումները հաճախ կապված են օվկիանոսի  հետազոտական ինստիտուտների հետ։ Օրինակ, Վանկուվերի ակվարիումը, որը գտնվում է Վանկուվերում, Բրիտանական Կոլումբիա, ծովային կենդանիների ծովային հետազոտությունների, պահպանման և վերականգնման կենտրոն է, հատկապես Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիս-արևմտյան էկոհամակարգի համար:1964 թվականին Վանկուվերի ակվարիումը դարձել է երկրորդ ակվարիումը։ «Monterey Bay Aquarium »-ը առաջին հանրային ակվարիումն էր,որտեղ ցուցադրվում էր մեծ սպիտակ շնաձուկը։ 2004 թվականի սեպտեմբերից սկսած՝ «Outer Bay»-ը (այժմ՝ բաց ծովի պատկերասրահ) դարձել է մեծ սպիտակ շնաձկների շարքի առաջին տունը։ Շնաձուկը ակվարիումում մնացել է 198 օր (նախորդ ռեկորդը 16 օր էր)։ Շնաձուկը ցուցադրվել է 2005 թվականի մարտի 31-ին։«New Jerseyերսիի Adventure Aquarium»-ում  հայտնաբերվել են գետաձիեր:Քվեբեկի ակվարիումում ապրում են նաև բևեռային արջեր։

## Պատկերասրահ

File:Great white aqurium.jpg| ժամանակավոր գերության մեջ գտնվող մեծ սպիտակ շնաձուկ Մոնտերեյ Բեյի ակվարիումում, Մոնտերեյ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ:
File:Baltimore Aquarium - Big tank.jpg|Ազգային ակվարիում (Բալթիմոր)ազգային ակվարիում, Բալթիմոր,Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
File:Aquarium in shopping mall, Kaunas.jpg|Ակվարիում Լիտվայի Կաունաս քաղաքում գտնվող առևտրի կենտրոնում
File:Churaumi Aquarium main tank 'Kuroshio Sea'.jpg|Օկինավա, Ճապոնիա
File:Al Mahara Burj al Araba Dubai March 2008pano.jpg|Ալ Մահարա ռեստորան Դուբայի Բուրջ ալ Արաբ հյուրանոցում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
File:Dubai Mall.jpg|Դուբայ Մոլ առևտրի կենտրոն, Դուբայի ակվարիում, ԱՄԷ
File:16 08 070 aquarium.jpg|Ցուցահանդեսային թունել Ջորջիայի ակվարիում-ում, Ատլանտա, ԱՄՆ
File:Kotka maretarium inside.jpg|Բալթիկ ծովի ակվարիում մորատորիում-ում Կոտկա-ում, Ֆինլանդիա-ում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Նորֆոլկ, Հովարդ. Իմ այցը Կուբայի Հավանա քաղաքում գտնվող քաղցրահամ ջրի հանրային ակվարիում, Aquarticles.com , 2004 թվականի հունվար, վերցված է ՝ 2007 թվականի հունիսի 22-ին
* Դեպքերի ուսումնասիրություններ ակվարիումի պատմության մեջ
* Սան Պաուլոյի Ակվարիում (Սան Պաուլոյի Ակվարիում) - Բրազիլիա 
* Հանրային ակվարիումներ Միացյալ Նահանգներում
* Համաշխարհային հանրային ակվարիումների քարտեզ 

Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Հանրային ոլորտ