Էդվարդ Մեյբրիջ

**Էդվարդ Մեյբրիջ** կամ **Մայբրիջ** (, ), անգլիացի և ամերիկացի լուսանկարիչ։ Քրոնոլուսանկարչության հիմնադիրներից է, որը պատմության մեջ առաջին անգամ միաժամանակ կիրառել է մի քանի լուսանկարչական ապարատ։ Զոոպրակսիսկոպի գյուտարարն է. այն մի սարք է, որ նախատեսված է եղել ֆիլմերի պրոեկցիայի համար մինչև ցեուլոիդային ժապավենի ի հայտ գալը։

## Հետազոտական գործունեություն
Էդվարդ Մեյբրիջը զբաղվել է շարժման ուսումնասիրմամբ ընդհանրապես և մասնավորապես կենդանիների շարժումներով, դրանց ֆիքսումով ու արտացոլմամբ։ Իր հետազոտություններում նա 1872-1878 թվականներին ձիերի լուսանկարման փուլային մեթոդն է կիրառել։ Մեյբրիջը հայտնի է դարձել լուսանկարչական մի քանի ապարատների համաժամանակյա կիրառմամբ, ինչի վրա հիմնված են եղել նրա մի շարք փորձեր։

Մեյբրիջի կողմից հատուկ ապարատի մշակման վերջին խթանը եղել է փորձը, որն իրականացվել է 1877 թվականին Կալիֆորնիայում (ԱՄՆ). ապարատը բազմաթիվ առանձին լուսանկարների միջոցով պետք է ցուցադրեր շարժում։ Սկզբնական շրջանում փորձը չի կրել գիտական բնույթ, այլ ընդամենը միջոց է եղել նահանգապետ Լիլենդ Սթենֆորդի հետ ունեցած վեճը լուծելու. նահանգապետը պնդում էր, որ քառարշավ սլացող ձին վազքի ժամանակ բոլոր ոտքերը կտրում է գետնից, իսկ նրա երկու ընդդիմադիրները` Ջեյմս Քեյնը և Ֆրեդերիկ Մակրելիշը, պնդում էին, որ ձիու գոնե մեկ ոտքը միշտ լինում է գետնին։ Վեճը լուծելու համար Սթենֆորդը Պալո Ալտոյի իր ֆերմայում ձևավորում է հատուկ տարածք` «ֆոտոդրոմ», և վարձում է Մեյբրիջին, ով հայտնի էր Անտարկտիկային վերաբերող իր ֆոտոռեպորտաժներով։ Վազքուղու մի կողմից պատը ներկել են սպիտակ, իսկ մյուս կողմից 12 խցիկներում տեղադրել են լուսանկարչական ապարատներ, որոնց փակաղակները միացված են եղել թելերով` ձգված ձիերի վազքուղու երկայնքով։ Սև ձիերը, որոնք լավ նկատելի ե եղել սպիտակ ֆոնին, վազել են վազքուղով` քաշելով թելերը։ Ապարատների փակաղակները հերթով աշխատել են` արձանագրելով վազքի առանձին փուլերը։

Այս փորձը դարձել է քրոնոլուսանկարչության առաջին հաջողված փորձը, նախատիպը այն երևույթի, ինչ քսան տարի անց արեցին Լյումիեր եղբայրները` այն անվանելով կինեմատոգրաֆիա։ Նկարները լուծել են վեճը. լուսանկարներում հստակ տեսանելի է եղել, որ վազքի ընթացքում շատ կարճ ժամանակահատվածում կենդանու բոլոր չորս ոտքերը կտրված են լինում գետնից։ Հետագայում Մեյբրիջը կատարելագործել է տեխնոլոգիան` ամեն վազքից 24 լուսանկար ստանալով 24 տարբեր ապարատներով։

thumb|350px|ձախից|«Ձին շարժման մեջ», Էդվարդ Մեյբրիջ
Էդվարդ Մեյբրիջի գաղափարը իր կիրառումն է ստացել սպորտում. ֆոտոֆինիշի օգնությամբ ներկայումս էլ որոշում են ձիավազքի հաղթողներին։

Այս փորձերի արդյունքում Էդվարդ Մեյբրիջը բացահայտել է այսպես կոչված զոոպրակսիսկոպը ( ` կենդանի + πράξις` գործունեություն, շարժում + σκοπέω` դիտում եմ, հետևում եմ։ Որոշ աղբյուրներում հանդիպում է *զուպրակսիսկոպ* տարբերակը)` շարժվող կենդանիների դիտարկման սարքը։

1887 թվականին լույս է տեսել Էդվարդ Մեյբիջի 11 հատորանոց ստեղծագործությունը` «Կենդանիների շարժումը։ Էլեկտրալուսանկարչական հետազոտություն կենդանիների շարժման փուլերի» աշխատությունը, որ հրատարակվել է Փենսիլվանիայի համալսարանի հովանավորությամբ։ Այն պարունակում էր Մեյբրիջի լուսանկարչական բոլոր փորձերը, որոնք կատարվել են 1872-1885 թվականներին (ավելի քան 100.000 լուսանկար)։

1901 թվականին Մեյբրիջը հրատարակել է «Մարդը շարժման մեջ» գիրքը, որը ներկայացնում էր տղամարդու և կնոջ շարժման լուսանկարներ։

Էդվարդ Մեյբրիջի գործունեությունը, նրա զանգվածային լուսանկարները և տեխնիկական գյուտերը մեծ ավանդ են ունեցել կինեմատոգրաֆի գյուտի գործում։

## Անիմացիա

Պատկեր:Muybridge_horse_gallop_animated_2.gif|
Պատկեր:Muybridge_horse_jumping_animated.gif|
Պատկեր:Zoopraxiscope 16485u.gif|1893
Պատկեր:Zoopraxiscope 16485d.gif|1893
Պատկեր:Phenakistoscope 3g07690a.gif|1893
Պատկեր:Phenakistoscope 3g07690d.gif|1893
Պատկեր:Phenakistoscope 3g07690b.gif|1893
Պատկեր:Muybridge Buffalo galloping.gif|
Պատկեր:Muybridge ascending stairs animated.gif|
Պատկեր:Muybridge ascending stairs animated 2.gif|
Պատկեր:Eadweard Muybridge 1.gif|
Պատկեր:Eadweard Muybridge 2.gif|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* *Rebecca Solnit*. River of Shadows: Eadweard Muybridge and the Technological Wild West. — 2003. — ISBN 0-670-03176-3.

## Արտաքին հղումներ
* Էդվարդ Մեյբրիջի «Ֆոտոդրոմը»
* Tesseract  20 Min experimental film telling the story of Eadweard Muybridge’s obsession with time and its image at the turn of the century.
* Animation made of the first moving pictures in film history by Carola Unterberger-Probst
* 1872, Yosemite American Indian Life Muybridge was one of the most prolific photographers of early Yosemite American Indian life.
* Selected items from the Eadweard Muybridge Collection, University Archives and Record Center, University of Pennsylvania
* Link to The Muybridge Collection at Kingston Museum, Kingston Upon Thames, Surrey.
* The University of South Florida Tampa Library’s Special Collections Department retains copies of Muybridge’s 11-volume ''Animal Locomotion Studies'' and similar publications by E.-J. Marey
* Website for the Film: ''Freezing Time'' on the life of Muybridge directed by Andy Serkis and written by Keith Stern.
* Extensive Chronology, Comparative Timeline, and 'Muy Blog'. 
* Գեղարվեստական ֆիլմ Էդվարդ Մեյբրիջի մասին

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ