Յուսուֆ Զիդան

**Յուսեֆ Զիդան** (, ) եգիպտացի գրող և գիտնական, որը մասնագիտացած է արաբագիտության և իսլամագիտության մեջ: Նա հանրային դասախոս է, սյունակագիր և ավելի քան 50 գրքերի հեղինակ: Նա նաև Ալեքսանդրիայի գրադարանի ձեռագրերի կենտրոնի և թանգարանի տնօրենն է:

Նրա հիմնական գիտական ​​հետաքրքրություններն են արաբական և իսլամական ձեռագրերի կատալոգացումը, խմբագրումը և հրատարակումը: Նա աշխատել է որպես խորհրդատու արաբական ժառանգության պահպանման և պահպանության ոլորտում մի շարք միջազգային հաստատություններում, այդ թվում՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում, ESCWA-ում և Արաբական պետությունների լիգայում, ինչպես նաև ղեկավարել է մի շարք նախագծեր, որոնք ուղղված են արաբական ձեռագրերի ժառանգության նույնականացմանը և պահպանմանը:

## Կենսագրություն
Զիդանը ծնվել է Եգիպտոսի Սոհագ քաղաքում 1958 թվականին: Նա իր պապիկի հետ տեղափոխվել է Ալեքսանդրիա, երբ դեռ երեխա էր, և այնտեղ մեծացել և կրթություն է ստացել:

Նա ընդունվել է Ալեքսանդրիայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ և ավարտել է այն գերազանցությամբ: Նա ստացել է դոկտորի աստիճան 1989 թվականին՝ «Կադիրի սուֆիական միաբանություն» թեմայով իր դիսերտացիայի համար, որը ներառում էր Աբդուլ Կադիր ալ-Ջիլանիի բանաստեղծական ստեղծագործությունների ուսումնասիրություն և հրատարակություն:

Զիդանը ապրում է Ալեքսանդրիայում իր ընտանիքի հետ:

## Գործունեություն
### Սուֆիզմի ուսումնասիրություններ
Զիդանի սուֆիզմի վերաբերյալ աշխատանքը ընդգծում է ոչ միայն իսլամական սուֆիզմի միստիկ ինքնաճանաչողական գծերը, այլև, ավելի կարևորը, դրա փիլիսոփայական հիմքերը: Նա հետևողականորեն շեշտը դրել է Իբն Արաբիի և Աբդուլ Քարիմ ալ-Ջիլիի ուսումնասիրության վրա, որոնք համարվում են իսլամի պատմության մեջ փիլիսոփայական սուֆիզմի երկու ամենակարևոր դեմքերից:

### Իսլամական փիլիսոփայություն
Զիդանի իսլամական փիլիսոփայության ուսումնասիրության ամենաառանձնահատուկ առանձնահատկությունը նրա փորձն է՝ բացահայտելու իսլամական փիլիսոփայական մտքի այն ուղղության ակունքները, որը, նրա կարծիքով, չէր ազդվել հելլենիստական ​​​​փիլիսոփայությունից: Նա կարծում է, որ Հայ Իբն Յակզանի առակը, օրինակ՝ իր բազմաթիվ տարբերակներով և մեկնաբանություններով այնպիսի կարևոր դեմքերի կողմից, ինչպիսիք են Ավիցեննան, Իբն Տուֆեյլը, ալ-Սուհրավարդին և Իբն ալ-Նաֆիսը, աղբյուր է իսլամական փիլիսոփայությունն ինքնուրույն հասկանալու համար: Այս տեսակետը հիմք է հանդիսանում Հայ իբն Յակզանի ամբողջական փիլիսոփայական առակի վերախմբագրման համար իր «Հայ Իբն Յաքզան. Չորս տեքստերը և դրանց հեղինակները» աշխատության մեջ։

Զիդանի աշխատանքը որպես հասարակական մտավորական արտացոլվում է նրա մի քանի ուշ շրջանի աշխատանքներում, այդ թվում՝ «Արաբական աստվածաբանություն» և «Կրոնական բռնության հետևում կանգնած տրամաբանությունները» աշխատություններում, որը ուսումնասիրում է հուդայականության, քրիստոնեության և իսլամի հավատալիքները ձևավորած հիմնական գաղափարների դինամիկան, ինչպես նաև դրանց կապը միմյանց և տարածաշրջանի աշխարհագրության հետ։

### Իսլամական բժշկության պատմություն
Զիդանի աշխատանքի մեկ այլ կողմ է իսլամական բժշկության պատմության ուսումնասիրությունը, որը նրան ներգրավում է բժշկության, մաթեմատիկայի, աստղագիտության, քիմիայի և հարակից թեմաների գիտական ​​ոլորտներ: Նրա գիտական ​​կարիերան ներառել է արաբ ժողովուրդների գիտական ​​ժառանգության լայնածավալ ուսումնասիրություններ պատմության ընթացքում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բժշկությանը: Նա ուսումնասիրել է Հիպոկրատի և հատկապես Գալենի արաբերեն թարգմանությունները, մեկնաբանությունները և ծանոթագրությունները: Ավելին, Իբն ալ-Նաֆիսի վերաբերյալ նրա ուսումնասիրությունները և նրա մեծ բժշկական հանրագիտարանի (30 հատոր)՝ «ալ-Շամիլ ֆիլ Սինաա ալ-Տիբբիյյա»-ի քննադատական ​​հրատարակությունը Զիդանին դարձրել են Իբն ալ-Նաֆիսի փորձագետ:

### Արաբական ձեռագրերի պահպանում
Զիդանը կատալոգացումը համարում է ars maior, որը չի ստացել այն ուշադրությունը, որին արժանի է: Նրա խոսքով՝ [մեջբերում անհրաժեշտ է] կատալոգացումը որոշակի ձեռագրական ժառանգության համայնապատկերային պատկերացման բանալին է: Հաշվի առնելով սա՝ Զիդանը ստեղծել է մոտ 20 ձեռագրերի կատալոգ՝ օգտագործելով մանրամասն նկարագրական կատալոգացման տեխնիկա, այլ ոչ թե կարճ, ոչ տեղեկատվական մատենագիտական ​​գրառումներ: Նրա կատալոգները հիմնականում թեմատիկ են, այսինքն՝ դրանք ընդհանուր կատալոգներ չեն, այլ առանձին-առանձին անդրադառնում են գիտելիքի յուրաքանչյուր թեմային։

### Գեղարվեստական ​​գրականություն
Իր գիտական ​​աշխատանքից բացի, Զիդանը նաև մրցանակակիր արաբական գեղարվեստական ​​գրականության հրատարակված հեղինակ է։

Նրա 2006 թվականի «Զիլ ալ-Աֆա» («Օձի ստվերը») վեպը քննադատների կողմից բարձր է գնահատվել։ Զիդանի երկրորդ վեպը «Ազազիլ» (عزازيل) պատմա-աստվածաբանական աշխատությունն է, որը 2009 թվականին արժանացել է արաբական գեղարվեստական ​​գրականության միջազգային մրցանակի։ Գիրքը գրված է այնպես, կարծես թե այն լինի Սիրիայում՝ Հալեպի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող վանքի ավերակներում հայտնաբերված ձեռագրերի թարգմանությունը։ Բնօրինակ ձեռագիրը գրել է «Հիպա» անունով եգիպտացի վանական՝ որպես ինքնակենսագրություն արամեերեն լեզվով մ.թ. հինգերորդ դարի առաջին կեսին: Սա արևելյան քրիստոնեության ներքին մեծ խառնաշփոթի ժամանակաշրջան էր։

Զիդանի մյուս վեպերից են «Նաբաթեան» (النبطي) 2012 թվականին, «Տեղեր» (محال) 2013 թվականին և դրա շարունակությունը՝ «Գուանտանամո» (جونتنامو) 2013 թվականին: Նրա վեպերը թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն և ռուսերեն, ինչպես նաև այլ լեզուներով։

Նրա վերջին վեպը՝ «Ֆարդեկան՝ Մեծ Շեյխի կալանավորումը», որը հրատարակվել է Եգիպտոսի «Դար էլ-Շորուկ» հրատարակչության կողմից, ընդգրկվել է 2020 թվականի արաբական գեղարվեստական ​​գրականության միջազգային մրցանակի կարճ ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եգիպտացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գիտնականներ