Եգիպտական խոհանոց

**Եգիպտական ​​խոհանոցը** մեծ քանակությամբ օգտագործում է թռչնամիս, հատիկաընդեղեն, բանջարեղեն և միրգ Եգիպտոսի հարուստ Նեղոսի հովտից և Դելտայից: Եգիպտական ​​ճաշատեսակների օրինակներ են բրնձով լցոնված բանջարեղենը՝ խաղողի տերևներով, հումուսը, ֆալաֆելը, շաուրման, քաբաբը և քուֆթան: Մյուսները ներառում են ֆուլ մեդամես, պյուրե դարձրած ֆավա լոբու տեսակ, կոշարի, ոսպ և մակարոնեղեն, մոլոխիյա, շոգեխաշած բուշ օկրա։ Պիտա հացի տեղական տեսակը (*եգիպտ. արաբերեն*՝ عيش بلدى) եգիպտական ​​խոհանոցի հիմնական բաղադրիչն է։ Եգիպտոսում պանրագործությունը սկիզբ է առել Եգիպտոսի առաջին դինաստիայի ժամանակներից, ընդ որում Դոմիատին պանրի ամենատարածված տեսակն է,որը օգտագործվում է առ այսօր:

Եգիպտական խոհանոցը հիմնականում հիմնված է բանջարեղենի և ընդեղենի վրա, սակայն կարող է ներառել նաև միս, առավել հաճախ՝ աղավնի, հավ և գառ։ Գառան և տավարի միսը հաճախ օգտագործում են խորովելու համար։ Ենթամթերքը հանրաճանաչ արագ սնունդ է քաղաքներում, իսկ *ֆուա գրան* դելիկատես  է, որը պատրաստվում է տարածաշրջանում դեռևս մ.թ.ա. 2500 թվականից։ Ձուկն ու ծովամթերքը տարածված են Եգիպտոսի ծովափնյա շրջաններում։ Եգիպտական խոհանոցի զգալի մասը հիմնված է բուսական սննդամթերքի վրա՝ պայմանավորված ինչպես մսի պատմականորեն բարձր գնով, այնպես էլ ղպտի քրիստոնյա համայնքի կարիքներով, որոնց կրոնական սահմանափակումները պահանջում են ըստ էության բուսական սննդակարգ տարվա մեծ մասի ընթացքում։ Թեյը Եգիպտոսի ազգային ըմպելիքն է, իսկ գարեջուրը՝ ամենատարածված ալկոհոլային խմիչքը։ Թեև իսլամը Եգիպտոսում գերակշռող կրոն է, և հավատացյալ մուսուլմանները սովորաբար խուսափում են ալկոհոլից, ալկոհոլային խմիչքները դեռևս  հասանելի են երկրում։ Խոզի մսի սպառումը նույնպես արգելված է եգիպտացի մուսուլմանների համար․ այն թույլատրված է միայն ոչ մուսուլման եգիպտացիների համար։

Եգիպտոսում տարածված խմորեղենների թվում են ''փախլավան'', *բասբուսան* և *[[քունաֆա]]ն*։ Անուշեղենի պատրաստման մեջ հաճախ օգտագործվող բաղադրիչներից են արմավը, մեղրը և նուշը։

## Պատմություն
Ցորենը, գարին և բրինձը միջնադարյան եգիպտական սննդակարգի մաս էին կազմում, սակայն աղբյուրները հակասական են կորեկի վերաբերյալ։ Ըստ Աբդ ալ-Լատիֆ ալ-Բաղդադիի, այն հայտնի էր միայն Վերին Եգիպտոսի մի փոքր տարածքում, որտեղ մշակվում էր։ Սա, կարծես թե, հաստատվում է ժամանակագիր Մուհամմադ իբն Իյասի կողմից, ով գրել է, որ կորեկի սպառումը անսովոր էր, եթե ոչ անլսելի Կահիրեում։ Շիհաբ ալ-Ումարին, մյուս կողմից, ասում է, որ այն այդ ժամանակ Եգիպտոսում ամենատարածված հացահատիկներից էր։

Սորգոն, կորեկի նման, մշակվում էր Վերին Եգիպտոսում, սակայն Կահիրեի բնակիչների կողմից ցանկալի մշակաբույս չէր համարվում։ Այնտեղ այն սպառվում էր միայն սովի կամ  պակասության ժամանակ, երբ սորգոն նախընտրելի էր  հացի պատրաստման համար օգտագործվող ցորենի այլ փոխարինողներից, ինչպիսիք են կորեկը, թեփը կամ լայն լոբին։

«Ջուդարի և նրա եղբայրների պատմության» մեջ, որը եգիպտական պատմություն է «Հազար ու մեկ արաբական գիշերներից», գլխավոր հերոսը՝ Ջուդար անունով աղքատ ձկնորսը, ձեռք է բերում մոգական պարկ, որը պատկանում էր մաղրիբյան ծագումով կախարդի։ Այս պարկը իր տիրոջը մատակարարում էր ուտելիքով, ինչպես օրինակ՝ դարչինով և խեժով համեմված բրնձի ուտեստ, որը երբեմն ներկված էր շաֆրանով և պատրաստված արգանակով ու պոչի ճարպով։

Հին եգիպտական խոհանոցը բաղկացած էր ոչ միայն հացից և գարեջրից, այլև մրգերից, բանջարեղենից և ձկից, որոնք ուտում էին աղքատները։ Տեղի  բազմաթիվ քանդակները, որոնք ցույց են տալիս խոհանոցը, թվագրվում են Հին և Նոր թագավորության ժամանակաշրջաններով։

## Առանձնահատկություններ
Եգիպտական խոհանոցը նշանակալիորեն հարմար է բուսական սննդակարգի համար, քանի որ մեծապես հիմնված է ընդեղենի և բանջարեղենի վրա։ Թեև Ալեքսանդրիայի և Եգիպտոսի ափամերձ տարածքների ուտեստները հաճախ օգտագործում են մեծ քանակությամբ ձուկ և այլ ծովամթերք, եգիպտական խոհանոցը հիմնականում հիմնված է հողից աճող սննդամթերքի վրա։

Եգիպտոսի Կարմիր ծովի նավահանգիստները դեպի Եվրոպա համեմունքներ փոխադրելու հիմնական կետերն էին։ Տարբեր համեմունքների հեշտ հասանելիությունը տարիների ընթացքում իր հետքն է թողել եգիպտական խոհանոցի վրա։ Չամանն ամենահաճախ օգտագործվող համեմունքն է։ Այլ տարածված համեմունքներից են համեմը, հելը(կարդամոն), չիլին, անիսոնը, դափնու տերևները, սամիթը, մաղադանոսը, կոճապղպեղը, դարչինը, անանուխը և մեխակը։

Եգիպտական խոհանոցում տարածված մսի տեսակներից են աղավնին, հավն ու բադը։ Սրանք հաճախ եփվում են՝ տարբեր ապուրների և շոգեխաշած ուտեստների արգանակ պատրաստելու համար։ Գառան և տավարի միսը ամենատարածված մսերն են խորովելու համար։ Խորոված մսերը, ինչպիսիք են *[[քուֆթա]]ն* (كفتة), *[[քաբաբ]]ը* (كباب) և խորոված կոտլետները, ընդհանուր առմամբ կոչվում են *[[մաշվիյաթ]]* (مشويات)։

Ենթամթերքը՝ մսեղենի տեսակները, հանրաճանաչ է Եգիպտոսում։ Լյարդով սենդվիչները, որոնք Ալեքսանդրիայի առանձնահատկությունն են, քաղաքներում տարածված արագ սննդի տեսակ են։ Բուլղարական պղպեղի, չիլիի, սխտորի, չամանի և այլ համեմունքների հետ տապակած լյարդի կտորները մատուցվում են բագետի նման հացով, որը կոչվում է *էիշ ֆինո*։ Եգիպտոսում ուտում են նաև տավարի և ոչխարի ուղեղ։

*[[Ֆուա-գրա|Ֆուա գրան]]*՝ հայտնի դելիկատեսը, այսօր էլ սիրված է եգիպտացիների կողմից։ Դրա համը նկարագրվում է որպես հարուստ, յուղալի և նուրբ՝ ի տարբերություն սովորական բադի կամ սագի լյարդի։ *[[Ֆուա-գրա|Ֆուա գրան]]* վաճառվում է ամբողջական, կամ պատրաստվում է որպես *[[մուս]]*, *[[պարֆե]]* կամ *[[պաշտետ]]*, և կարող է նաև մատուցվել որպես մեկ այլ ուտեստի, օրինակ՝ սթեյքի հավելում։ Տեխնիկան ներառում է *գավաժ*՝ ընտանի բադերի և սագերի կոկորդը սնունդով լցնելը, և թվագրվում է  մ.թ.ա. 2500 թվականին, երբ հին եգիպտացիները սկսել են թռչուններ պահել սննդի համար։

## Պանրի տեսականի
Ենթադրվում է, որ պանիր առաջին անգամ ստացել են Մերձավոր Արևելքում։ Սաքքարայում հայտնաբերված երկու գիպսե սափորները, որոնք թվագրվում են Եգիպտոսի Առաջին դինաստիայի ժամանակաշրջանով, պարունակել են պանիր։ Դրանք դրվել են դամբարանում մոտավորապես մ.թ.ա. 3000 թվականին։ Դրանք հավանաբար թարմ պանիրներ էին՝ մակարդված թթվով կամ թթվի և ջերմության համակցությամբ։ Ավելի վաղ արքա Հոր-Ահայի դամբարանը նույնպես կարող էր պարունակել պանիր, որը, հիմնվելով երկու սափորների վրայի հիերոգլիֆային արձանագրությունների վրա, թվում է, թե եղել է Վերին և Ստորին Եգիպտոսից։ Այս սափորները նման են այն սափորներին, որոնք այսօր օգտագործվում են *հումուս* պատրաստելիս։

Պանիրների թվում են *դոմիատին* (جبنه دمياطى)՝ Եգիպտոսում ամենաշատ օգտագործվող պանիրը, *արիշ պանիրը* (جبنه اريش), որը պատրաստվում է *լաբան ռայեբից*, *ռումի պանիրը* (جبنه رومى)՝ կոշտ, աղի, հասունացած պանրի տեսակ, որը պատկանում է նույն ընտանիքին, ինչ *[[Պեկորինո Ռոմանո]]ն* և *[[Մանչեգո (պանիր)|Մանչեգոն]]*։

## Հացի տեսակներ

Պարզ բաղադրատոմսով պատրաստված հացը կազմում է եգիպտական ​​խոհանոցի հիմքը: Այն սպառվում է գրեթե բոլոր եգիպտական ​​ճաշերի ժամանակ։ Բանվոր դասակարգի կամ գյուղական եգիպտական ​​ճաշը կարող է բաղկացած լինել միայն հացից և լոբուց:

Տեղական հացը հաստ, սննդարար, գլյուտենով հարուստ պիտա հացի տեսակ է, որը կոչվում է *էիշ բալադի* (եգիպտական արաբերեն՝ عيش arz)։ «Արզ» բառը ծագում է սեմական ع-ي-ش արմատից, որը նշանակում է «ապրել, կենդանի լինել»։ Բառն ինքնին ժամանակակից  արաբերենում ունի «կյանք, ապրելակերպ, ապրուստ, գոյատևում» իմաստը։ Ժողովրդական ավանդույթը պնդում է, որ այս հոմանիշությունը ցույց է տալիս հացի կարևորագույն դերը եգիպտական կյանքում։

Եգիպտոսում կառավարությունը սուբսիդավորում է հացը՝ սկսած Նասերի ժամանակաշրջանի քաղաքականությունից։ 2008 թվականին խոշոր պարենային ճգնաժամը հանգեցրել է կառավարության կողմից սուբսիդավորվող փռերի մոտ հացի երկար հերթերի, որտեղ սովորաբար հերթեր չէին լինում։ Հացի համար պարբերաբար ծագում էին կռիվներ, որոնք 2008 թվականին հանգեցրին 11 մահվան դեպքի։ Եգիպտացի անհնազանդները և Ազգային դեմոկրատական կուսակցության նախկին ռեժիմի արտաքին դիտորդները հաճախ քննադատում էին հացի սուբսիդավորումը՝ որպես եգիպտական քաղաքային բանվոր դասակարգին կաշառելու փորձ՝ ավտորիտար համակարգի ընդունումը խրախուսելու նպատակով։ Այնուամենայնիվ, սուբսիդավորումը շարունակվեց 2011 թվականի հեղափոխությունից հետո։

Խոհարարական առումով հացը սովորաբար օգտագործվում է որպես սպասք, միաժամանակ ապահովելով ածխաջրեր և սպիտակուցներ եգիպտական սննդակարգում։ Եգիպտացիները օգտագործում են հացը՝ ուտելիք, սոուսներ և սոուս-ումաչներ վերցնելու համար, և քեբաբ ու ֆալաֆել փաթաթելու համար՝ ձեռքերը յուղոտ դառնալուց պահպանելու նպատակով։ Պիտա հացերի մեծ մասը թխվում է բարձր ջերմաստիճանում (450&nbsp;°F կամ 232&nbsp;°C), ինչի հետևանքով խմորի հարթեցված կլորները  ուռչում են։ Վառարանից հանելուց հետո թխված խմորի շերտերը մնում են առանձնացված ցմսկած պիտայի ներսում, ինչը թույլ է տալիս հացը բացել գրպանիկների՝ ստեղծելով տարածություն տարբեր ուտեստներում օգտագործելու համար։ Տարածված հացերից են՝

* *[[Բատավ (bread)|Բատավ]]* ()
* *[[Էիշ բալադի]]* ()
* *[[Էիշ ֆինո]]* ()
* *[[Էիշ մերահրա]]* ()
* *[[Էիշ շամշի]]* ()
* *[[Ֆետեր մեշալտետ]]* ()

## Նախուտեստներ և աղցաններ
Եգիպտոսում մեզեն, որը սովորաբար կոչվում է (سلطات), աղցանները և պանիրները ավանդաբար մատուցվում են բազմահատված ճաշի սկզբում՝ հացով, մինչև հիմնական ուտեստները։ Հայտնի ուտեստներ են՝
* *Բաբա Ղանուժ * ()— մածուկ, որը պատրաստվում է բադրիջանով, լիմոնի հյութով, աղով, պղպեղով, մաղադանոսով, չամանով և յուղով։
* *Դուքա* ()—չոր խառնուրդ՝ փշրված ընկույզներով, սերմերով և համեմունքներով։
* *Սալաթա բալադի* ()— աղցան, որը պատրաստվում է լոլիկից, վարունգից, սոխից և համեմունքներից՝ մաղադանոսով, չամանով, կ կորիանդրով, քացախով և յուղով։
* *Թեհինա* ()—մածուկ, պատրաստված  ծաղկամթերքից, լիմոնի հյութից և սխտորից։
* *Թորշի* ()—աղացած բանջարեղենի խառնուրդ։

## Հիմնական ուտեստներ

Եգիպտական խոհանոցը բնորոշվում է հետևյալ ուտեստներով, ինչպիսիք են՝ **ֆուլ մեդամես**, պյուրե դարձրած ֆավա լոբու տեսակ, **քոշարի**՝ լոբու, բրնձի, մակարոնի և այլ բաղադրիչների խառնուրդ, **մոլոխիյա՝** խաշած և մանրացված սոխի տերևներ, սխտոր և համեմունքով սոուսով, և **ֆետեր մեշալթեթ**՝ եգիպտական խմորեղեն՝ տարբեր լցոնումներով։

Եգիպտական ​​խոհանոցը նմանություններ ունի Արևելյան միջերկրածովյան տարածաշրջանի սննդամթերքի հետ, ինչպիսիք են բրնձով լցոնված բանջարեղենը, խաղողի տերևները, շաուրման, քաբաբը և քուֆտան՝ պատրաստման մեջ որոշ  տարբերություններով:

Ոմանք ազգային ճաշատեսակ են համարում քոշարին՝ բրնձի, ոսպի և մակարոնի խառնուրդը։ Ֆուլ մեդամեսը նույնպես ամենահայտնի ուտեստներից է։ Ֆավայի հատիկն օգտագործվում է նաև ֆալաֆելի պատրաստման համար (Եգիպտոսում առավել հաճախ կոչվում է ta‘ameya, որը մատուցվում է թարմ լոլիկի, թահինայի սոուսի և ռուկոլայի հետ):

Հայտնի է, որ եգիպտացիները շատ են օգտագործում սխտոր և սոխ իրենց ամենօրյա ուտեստների մեջ: Թարմ սխտորը՝ տրորված այլ դեղաբույսերի հետ, օգտագործվում է կծու լոլիկի աղցանի մեջ, ինչպես նաև լցնում են խաշած կամ ջեռոցում պատրաստած սմբուկի մեջ: Համեմով տապակած սխտորն ավելացվում է մոլոխիային՝ հայտնի կանաչ ապուրը, որը պատրաստված է մանր կտրատած ջուտի տերևներից, երբեմն մատուցվում է հավի կամ նապաստակի հետ: Քոշարիի մեջ կարելի է ավելացնել նաև տապակած սոխ։ Բամիա և մոլոխիա ճաշատեսակների բաղադրիչները հարում են և խառնվում վիկա կոչվող գործիքի հետ, որն օգտագործվում էր հին ժամանակներում նաև այսօր Եգիպտոսում։.

## Անուշեղեն

Եգիպտական աղանդերը շատ նման են այլ Արեւելյան Միջերկրականի աղանդերին։ **Բասբուսա (بسبوسه)**՝ սեմոլինայից պատրաստված աղանդեր, որը օծվում է շաքարով։ Այն սովորաբար զարդարվում է ընկույզներով և ավանդաբար կտրվում է ուղղահայաց՝ այնպես, որ յուրաքանչյուր կտորը ադամանդի ձև ունենա։ **Փախլավա (بقلاوه)**՝ քաղցր ուտեստ, որը պատրաստվում է բազմաթիվ շերտերով փիլո խմորից, ընկույզների խառնուրդից և շաքարով օծվում։ **Ղորաիբա (غريبه)**՝ քաղցր բիսկվիթ, որը պատրաստվում է շաքարից, ալյուրից և մեծ քանակությամբ կարագից։ Այն կարող է զարդարվել խարկած ընկույզով կամ սև կարդամոնի հատիկներով։

*Քահքը* (كحك) քաղցր թխվածք է, որը հիմնականում մատուցվում է Եգիպտոսում *Իդ ալ-Ֆիտրի* ժամանակ: Այն ծածկված է շաքարի փոշիով և կարող է լցոնված լինել արմավով, ընկույզով կամ *աջամիայով* (عجميه), որը նման է թուրքական ռահաթ-լոխումին, կամ պարզապես մատուցվել դատարկ:

*Քունաֆան* (كنافه) մանրացված խմորեղենից պատրաստված թխվածք է՝ կրեմով (اشطه) կամ քաղցր օշարակով թրջված աքքավի պանրով:

*Լուքմեթ էլ քադին* (لقمة القاضى) փոքր, կլոր փքաբլիթներ են, որոնք դրսից խրթխրթան են, իսկ ներսից՝ փափուկ և օշարակային: Դրանք հաճախ մատուցվում են դարչինով և շաքարի փոշիով: Անվանումը բառացիորեն թարգմանվում է «Դատավորի պատառ»:

*Աթայեֆը* (اطايف) բացառապես *Ռամադան* ամսվա ընթացքում մատուցվող քաղցրավենիք է՝ կրեմով և ընկույզներով կամ չամիչով լցոնված քաղցր փաքր նրբաբլիթ (պատրաստված առանց ձվի):

*Ռոզ բե լաբանը* (رز بلبن) բրնձով փուդինգ է՝ պատրաստված կարճահատիկ սպիտակ բրնձից,  կաթից, շաքարից և վանիլից: Այն կարող է մատուցվել դարչինով, ընկույզներով և պաղպաղակով:

*Ումմ Ալին* կամ *Օմ Ալին* (ام على) տաք մատուցվող հացային փուդինգի տեսակ է՝ պատրաստված կարկանդակի խմորից կամ բրնձից, կաթից, կոկոսից և չամիչից:

## Խոհանոց և կիրառությունը կրոնում
Թեև Ռամադանը Եգիպտոսի մուսուլմանների համար ծոմապահության ամիս է, սովորաբար դա այն ժամանակն է, երբ եգիպտացիները մեծ ուշադրություն են դարձնում սննդի բազմազանությանն ու հարստությանը, քանի որ ծոմը բացելը ընտանեկան միջոցառում է, հաճախ ողջ ընտանիքը հավաքվում է սեղանի շուրջ արևամուտից անմիջապես հետո: Կան մի քանի քաղցրավենիքներ, որոնք գրեթե բացառապես մատուցվում են Ռամադանի ընթացքում, ինչպիսիք են *քունաֆան* (كنافه) և *քաթայեֆ* *Աթայեֆը* (اطايف): Այս ամսվա ընթացքում շատ եգիպտացիներ աղքատների կամ անցորդների համար հատուկ սեղան են պատրաստում, սովորաբար փողոցում տեղադրված վրանում, որը կոչվում է *Մայեդեթ Ռահման*, ինչը բառացիորեն թարգմանվում է «Ողորմածի սեղան»՝ վկայակոչելով Իսլամում Աստծո 99 անուններից մեկը: Դրանք կարող են լինել բավական պարզ կամ շքեղ՝ կախված մատուցողի հարստությունից և սոցիալական դիրքից:

Եգիպտոսի հավատացյալ քրիստոնյաները պահպանում են ծոմապահության շրջանները՝ համաձայն Ղպտի օրացույցի. դրանք գործնականում կարող են տևել տարվա երկու երրորդից ավելին՝ ամենամոլի հավատացյալների համար: Ավելի աշխարհիկ ղպտի բնակչությունը հիմնականում ծոմ է պահում միայն Զատիկի և Սուրբ Ծննդյան համար: Ղպտիական ծոմապահության սննդակարգը, ըստ էության, բուսական է: Այս ծոմապահության ընթացքում ղպտիները սովորաբար ուտում են յուղով տապակած բանջարեղեն և ընդեղեն և խուսափում են մսից, հավից, ձվից և կաթնամթերքից, ներառյալ կարագը և սերուցքը:

## Ըմպելիքներ
### Թեյ

Թեյը (شاى) ազգային ըմպելիք է Եգիպտոսում, որից հետո ամենատարածվածը  սուրճն է: Եգիպտական թեյը միանշանակ սև է և թթու, և սովորաբար մատուցվում է բաժակով, երբեմն՝ կաթով: Եգիպտոսում փաթեթավորված և վաճառվող թեյը գրեթե բացառապես ներմուծվում է Քենիայից և Շրի Լանկայից: Եգիպտական թեյը լինում է երկու տեսակի՝ *Քոշարի* և *սաիդի*:

*Քոշարի* թեյը (شاى كشرى), որը տարածված է Ստորին Եգիպտոսում, պատրաստվում է սև թեյը եռացրած ջրում ավանդական եղանակով թրմելու և մի քանի րոպե թողնելու միջոցով: Այն գրեթե միշտ քաղցրացվում է եղեգնաշաքարով և հաճախ բուրավետությունը հաղորդում են թարմ անանուխի տերևներով: *Քոշարի* թեյը սովորաբար թեթև է գույնով և համով, մեկ բաժակի համար կես թեյի գդալից պակաս թեյը համարվում է առավելագույնը։

*Սաիդի* թեյը մի փոքր նման ըմպելիք է (սպառվում է ավելի մեծ քանակությամբ), որը խմում են Վերին Եգիպտոսում և այլ վայրերում ապրող սաիդի ժողովուրդը: Այն պատրաստվում է սև թեյը ջրի հետ եռացնելով մինչև հինգ րոպե ուժեղ կրակի վրա: *Սաիդի* թեյը չափազանց ուժեղ է և մուգ («ծանր»՝ եգիպտական բարբառով), մեկ բաժակի համար երկու թեյի գդալը համարվում է նորմա: Այն քաղցրացվում է եղեգնաշաքարի առատ քանակությամբ (անհրաժեշտություն է,քանի որ շատ դառը թեյ է): *Սաիդի* թեյը հաճախ սև է, նույնիսկ հեղուկ վիճակում:

Թեյը կենսական մաս է կազմում Եգիպտոսի առօրյա կյանքում և ժողովրդական էթիկետում: Այն սովորաբար նախաճաշի անբաժան մասն է շատ տնային տնտեսություններում, և ճաշից հետո թեյ խմելը սովորական երևույթ է: Մեկ ուրիշի տուն այցելելը, անկախ սոցիալ-տնտեսական մակարդակից կամ այցի նպատակից, ենթադրում է թեյի պարտադիր ճաշակում. նմանատիպ հյուրասիրություն կարող է պահանջվել նաև գործնական այցի ժամանակ: Եգիպտոսում հյուրերի համար թեյի տարածված մականունը «պարտականություն» է (եգիպտական արաբերենով արտասանվում է «վագեբ»), քանի որ հյուրին թեյ մատուցելը համարվում է պարտականություն, մինչդեռ դրանից ավելին՝ բարեկրթություն:

Բացի սովորական թեյից, եգիպտական թեյարաններում հաճախ մատուցվում են նաև խոտաբույսերից թեյեր: *[[Կարկադե]]ն* (كركديه)՝ հիբիսկուսի չորացրած բաժակաթերթերից թեյը, հատկապես հայտնի է  Հյուսիսային Աֆրիկայի այլ մասերում: Այն սովորաբար մատուցվում է չափազանց քաղցր և սառը, բայց կարող է մատուցվել նաև տաք: Ասում են, որ այս ըմպելիքը փարավոնների նախընտրած ըմպելիքն էր: Եգիպտոսում և Սուդանում հարսանեկան տոնակատարություններին ավանդաբար կենաց են ասում հիբիսկուսի թեյի բաժակով: Կահիրեի կենտրոնական  փողոցներում կարելի է գտնել այս ըմպելիքը վաճառող բազմաթիվ վաճառողների և բացօթյա սրճարաններ,որտեղ մատուցում են կարկադե: Եգիպտոսում *կարկադեն* օգտագործվում է որպես արյան ճնշումը իջեցնելու միջոց՝ մեծ քանակությամբ օգտագործելիս: Տարածված են նաև անանուխի, դարչինի, չորացրած կոճապղպեղի և անիսոնի թուրմերը, ինչպես նաև սահլաբը: Այս խոտաբույսերի թեյերից շատերը համարվում են նաև բուժիչ հատկություններ ունեցող. հատկապես տարածված է տաք լիմոնադի թուրմը, որում թրմվել են անանուխի տերևները և քաղցրացվել մեղրով, և օգտագործվում է թեթև կոկորդի ցավի  համար:

### Սուրճ

Սուրճը (اهوا) համարվում է Եգիպտոսում ավանդական հյուրասիրության մաս: Այն սովորաբար պատրաստվում է թուրքական սուրճի նման՝ փոքր սրճեփում, որը կոչվում է *կանակահ* (كنكه) և մատուցվում է փոքր սուրճի բաժակով, որը կոչվում է (فنجان): Սուրճը սովորաբար թունդ է և քաղցրացված շաքարով: Չքաղցրացված սուրճը հայտնի է որպես *ահվա սադա* (اهوا ساده), կամ պարզ սուրճ առանց շաքարի:

### Հյութեր
Եգիպտոսում շաքարեղեգի հյութը կոչվում է *ասիր ասաբ* (عصير اصب) և անհավատալի հայտնի ըմպելիք է, որը մատուցվում է գրեթե բոլոր մրգահյութ վաճառողների կողմից, որոնց առատորեն կարելի է գտնել շատ քաղաքներում:

Լիկորիսի թեյերը և խնձորի հյութի ըմպելիքները ավանդաբար վայելում են իսլամական Ռամադան ամսվա ընթացքում, ինչպես նաև *ամարեդդինը*՝ թանձր ըմպելիք, որը պատրաստվում է չորացրած ծիրանի թերթերը ջրով վերականգնելով: Թերթերը հաճախ օգտագործվում են որպես կոնֆետ: *Սոբիան* (سوبيا) մեկ այլ ըմպելիք է, որը ավանդաբար մատուցվում է սառը: Դա քաղցր կոկոսի կաթի ըմպելիք է, սովորաբար վաճառվում է խանութներում:

Թամարի թթու, սառեցված ըմպելիքը հայտնի է ամռանը, որը կոչվում է *թամր Հինդի* (تمر هندى): Այն բառացիորեն թարգմանվում է «հնդկական արմավ», ինչը թամարի եգիպտական արաբերեն անվանումն է:

### Ալկոհոլային խմիչքներ
Իսլամը մեծամասնական կրոն է Եգիպտոսում, և թեև հավատացյալ մուսուլմանները հակված են խուսափել ալկոհոլի օգտագործումից, այն հեշտությամբ հասանելի է երկրում: Գարեջուրը երկրում ամենահայտնի ալկոհոլային ըմպելիքն է՝ կազմելով սպառվող ալկոհոլի 54 տոկոսը:

*Բուզա* կոչվող գարեջրի տեսակը, որը պատրաստվում է գարուց և հացից, Եգիպտոսում խմել են այն ժամանակվանից, երբ գարեջուրն առաջին անգամ հայտնվել է երկրում : Այն նույնը չէ, ինչ *բոզան*՝ ալկոհոլային ըմպելիք, որը հանդիպում է Թուրքիայում և Բալկաններում:

Եգիպտոսն ունի փոքր, բայց զարգացող գինեգործական արդյունաբերություն: Եգիպտական գինիները վերջին տարիներին արժանացել են որոշակի ճանաչման՝ շահելով մի քանի միջազգային մրցանակներ: 2013 թվականին Եգիպտոսն արտադրել է 4,500 տոննա գինի՝ զբաղեցնելով 54-րդ տեղը համաշխարհային մասշտաբով, առաջ անցնելով Բելգիայից և Միացյալ Թագավորությունից: Եգիպտական գինիների մեծ մասը պատրաստվում է Ալեքսանդրիայի և Միջին Եգիպտոսի խաղողի այգիներից ստացված խաղողից, առավել նշանակալի է Ջիանակլիս ընկերությունը խաղողի այգիների մշակաման  համար:

## Տես նաև
* Արաբական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Egyptian food from cooks.com
* List of over 100 Egyptian foods 

Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Աֆրիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Եգիպտական խոհանոց
Կատեգորիա:Եգիպտոսի մշակույթ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի մշակույթ
Կատեգորիա:Սնունդ