Ջուդիթ Քեր

**Աննա Հուդիթ Գերտրուդ Հելենա Քերր** (, ),  ծագումով գերմանական հրեա, բրիտանացի գրող, մանկագիր, նկարիչ և ծաղկող, ում գրքերը վաճառվել են ավելի քան 10 միլիոն օրինակով ամբողջ աշխարհում։

Հուդիթ Քերրը ստեղծել է ինչպես պատկերազարդ մնայուն մանկական գրքեր, ինչպիսիք են «Մոգ» շարքը և «Վագրը, որը եկել է թեյ խմելու», այնպես էլ մեծ հեղինակություն վայելող կիսակենսագրական վեպեր դեռահասների համար, ինչպիսիք են «Երբ Հիտլերը գողացավ վարդագույն նապաստակը» վեպը, որտեղ ներկայացրել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Հիտլերի հետապնդումից խուսափելու մանկական տեսանկյունը։ Ծնված լինելով Վայմարյան Հանրապետությունում, 1935 թվականին իր ընտանիքի հետ եկել է Բրիտանիա՝ նացիստների վերելքի ժամանակ հետապնդումներից խուսափելով։

36x36փքսԲրիտանական կայսրության շքանշանի (OBE- Order of the British Empire) ասպետի շքանշանակիր է։

## Կենսագրություն
Քերը ծնվել է 1923 թվականի հունիսի 14-ին Բեռլինում՝ ազդեցիկ գերմանացի թատերագետ և էսսեիստ՝ Ալֆրեդ Քերրի (1867-1948) և կոմպոզիտոր՝ Ջուլիա Քերի (ծնված Ջուլիա Աննա Ֆրանցիսկա Վայսման, 1898-1965 թթ.) հրեաների ընտանիքում։ Մայրը պրուսացի քաղաքական գործչի դուստր էր։ Ջուդիթ Քերը եղբայր ուներ՝ Մայքլը։

Նրա ծնողները երկուսն էլ գերմանական հրեաների ընտանիքներից էին։ Նրա հոր գրքերը հայտնվել են նացիստների՝ 1933 թվականի մայիսին իշխանության գալուց հետո այրած գրքերի թվում, որովհետև հրապարակավ դուրս է եկել նացիստական կուսակցության դեմ և նույն՝ 1933 թվականին իր ընտանիքի հետ մեկնել է աքսորի։ Պրահա, Վիեննա, Շվեյցարիա և Ֆրանսիա այցելելուց հետո 1936 թվականին ստացել է Անգլիա մուտք գործելու թույլտվություն, և ընտանիքը վերջնականապես հաստատվել է Լոնդոնում, որտեղ հայտնվել է կարիքի մեջ։

Հետապնդման տարիներն աղջկա՝ երեխա Հուդիթ Կերրի տեսանկյունից նկարագրվել են «*When Hitler Stole Pink Rabbit* » (Երբ Հիտլերը գողացավ վարդագույն նապաստակը) և «*Bombs on Aunt Dainty»* (առաջին հրատարակությունը՝ *The Other Way Round* վերնագրով) գրքերում։

## Լոնդոնում
Ջուդիթ Քերը Լոնդոնում հաստատվել է 1936 թվականին, իսկ որպես բրիտանացի, հպատակություն է ընդունել 1947 թվականի հունիսի 21-ին։ Քերն ապրել է Լոնդոնի Բարնս քաղաքում 1962 թվականից մինչև 2019 թվականի մայիսի 22-ը իր մահը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ջուդիթ Քերն աշխատել է Կարմիր Խաչում, օգնել վիրավոր զինվորներին, հետագայում ստացել է *Արվեստների և արհեստների կենտրոնական դպրոցում* սովորելու կրթաթոշակ և դարձել է նկարիչ։ Ուսումն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է որպես նկարչության ուսուցչուհի։

### Ընտանիք
Հետագայում, BBC-ի ճաշարանում ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ սցենարիստ Նայջել «Թոմ» Քնեյլի հետ։ Նաջելը գրել էր «The Quatermass Experiment» կուլտային հեռուստատեսային գիտաֆանտաստիկ սերիալ, որի համար Քերն օգնել է ստեղծել և իրականացնել հատուկ էֆեկտներ։ Հետագայում Քնեյլը նրան դրդել է դիմել աշխատանքի որպես BBC հեռուստատեսության սցենարիստ։

Քերն ու Քնեյլն ամուսնացել են 1954 թվականին։ Նրանք ամուսնացած մնացել են մինչև Քնելի մահը` 2006 թվականը։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ դուստր Թեյսին (ծնված 1958թ.) և որդի Մեթյուին (ծնված 1960թ.): Մեթյուն նույնպես գրող է, 2000 թվականին Whitbread Book Awards-ում արժանացել է «Տարվա գիրք» մրցանակին՝ «Անգլիացի ուղևորներ» վեպի համար։ Թեյսին դերասանուհի է, անիմատրոնիկայի նկարիչ։ Որպես անիմատրոնիկայի դիզայներ՝ նա սկզբում աշխատել է Jim Henson's Creature Shop-ում, նախքան ինքնուրույն աշխատելը հատուկ էֆեկտների վրա։ Նա աշխատել է ֆիլմերի վրա, այդ թվում՝ Lost in Space, Dog Soldiers և Հարի Փոթերի առաջին չորս ֆիլմերը։ Որպես նկարչուհի, նա հիմնականում նկարում է միջատներ։

## Գրական գործունեություն
Ջուդիթը մանկուց երազել է գրող դառնալ, բայց գրքեր գրել և նկարազարդել սկսել է միայն այն ժամանակ, երբ իր երեխաները կարդալ են սովորել։ Քերն առավել հայտնի է իր մանկական գրքերով։ Նա նկարազարդել է գրքերը, ինչպիսիք են 17 գրքերից բաղկացած «Մոգ» (*կատվիկ*) կատվի մասին պատմությունների շարքը և մանկական հայտնի «Վագրը, որը եկել է թեյ խմելու» գիրքը։ Վերջինս, հետագայում բազմաթիվ վերահրատարակումներ է ունեցել։ Այն Մեծ Բրիտանիայում արագ  դարձել Է սիրելի մանկական գրքերից մեկը, ինչպես նաև թարգմանվել է մի քանի օտար լեզուներով։

Մոգի կերպարը հիմնված է մոխրագույն և սև բծերով շերտավոր (tabby) կատվի իրական կյանքի վրա, որը նստում էր Քերի գրկում, երբ նա աշխատում էր։ Գլխավոր հերոսը, որը բնորոշ չէ մանկական շարքին, մահացել է վերջին՝ «Մնաս բարով, Մոգ» (Goodbye, Mog) գրքում։ 2004 թվականին Մոգ կատուն դարձել է «Մոգ մոռացկոտ կատուն» (որը ստեղծվել էր գրողի գրքերի հիման վրա) անիմացիոն սերիալի գործող անձը։

Մանկական հեքիաթներից բացի, Քերը գրել է դեռահասների համար վեպեր, ինչպիսիք են «Հիտլերի ժամանակից դուրս» կիսաինքնակենսագրական եռագրությունը (Երբ Հիտլերը գողացավ վարդագույն նապաստակ, Ռումբերը մորաքույր Դինթիի վրա (ի սկզբանե հրատարակվել էր որպես The Other Way Round- Այլ շրջափուլ) և A Small Person Far Away-Փոքր մարդը հեռվում) , որոնք մանկական տեսանկյունից պատմում են 1930-ական թվականների Գերմանիայում նացիստների վերելքի և փախստականի կյանքի, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Բրիտանիայում կյանքի և հետպատերազմյան տարիների և սառը պատերազմի մասին, համապատասխանաբար։

Այս գրքերը գրելու դրդիչ գործոն են եղել Քերի երեխաները։ Մի անգամ, երբ նրա  ութ տարեկան որդին տեսավ «Երաժշտության ձայնը», ասաց. «Հիմա մենք գիտենք, թե ինչպիսին էր մայրիկը, երբ փոքր աղջիկ էր»։ Քերը ցանկանում էր, որ տղան իմանար, թե ինչպիսին է եղել իր կյանքն իրականում, և այդպես գրել է, *Երբ Հիտլերը գողացավ վարդագույն նապաստակը*։ Պատմության հիմքում ընկած է նրա ափսոսանքը, որ Գերմանիայից ընտանիքի հետ փախչելու ժամանակ նա իր խաղալիքներից նախընտրել էր վերցնել փափուկ շունը, այլ ոչ թե սիրելի վարդագույն նապաստակը։ Մեծ տարիքի երեխաների համար վեպը արժանացել է *Գերմանական երիտասարդական գրական մրցանակի* (գերմ․՝ Deutscher Jugendliteraturpreis), 1974 թվականին։ 2019 թվականի դեկտեմբերին Գերմանիայում տեղի է ունեցել *Երբ Հիտլերը գողացել է վարդագույն նապաստակի*, կինեմատոգրաֆիական ադապտացիան, որի ռեժիսորն է օսկարակիր ռեժիսոր Քերոլայն Լինքը։

Քերն ասել է, որ ամուսնու մահից հետո գրելն ավելի կարևոր է դարձել, քան երբևէ։ Նա շարունակել է գրել և նկարազարդել մանկական գրքեր. «Աստղեր, Արթուր և փիսիկ» (*Twinkles, Arthur and Puss*) լույս է տեսել 2008 թվականին, իսկ «Մի գիշեր կենդանաբանական այգում» (*One Night in the Zoo*)՝ 2009 թվականին։ «Դպրոցական նապաստակի անեծքը» հրատարակվել է հետմահու՝ 2019 թվականին։ Քերրի վերջին գրքերից մեկը՝ «Իմ Հենրին», լույս է տեսել 2011 թվականին և նվիրված է նրա ամուսնուն։

*2012 թվականի Ծննդյան պատվին* մրցանակաբաշխությունում Քերն արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի (OBE) ասպետ պատվավոր կոչման՝ մանկական գրականության և Հոլոքոստի կրթության ոլորտում ծառայությունների համար։

2015 թվականին Մոգ կատուն դարձել է Sainsbury’s սուպերմարկետի ամանորյա գովազդային հերոս։

Նայջել Նիլի հետ ամուսնությունից ծնված նրա որդին՝ գրող Մեթյու Նիլը, հորինված անգլիացի գիտնական Բերնարդե Քուոտերմեսի մասին հեռուստատեսային ֆիլմերի սցենարի հեղինակն է։

## Մահ և ժառանգություն
Քերը մահացել է իր տանը 2019 թվականի մայիսի 22-ին, 95 տարեկան հասակում կարճատև հիվանդությունից հետո։

2013 թվականին Բրիտանիայի առաջին երկլեզու պետական դպրոցը անգլերեն և գերմաներեն լեզուներով՝ Ջուդիթ Քերի տարրական դպրոցը Հերն Հիլում (հարավային Լոնդոն) անվանակոչվել է նրա անունով։

2019 թվականի մայիսին՝ իր մահից մեկ շաբաթ առաջ, նա առաջադրվել է որպես տարվա նկարազարդող Բրիտանական գրքի մրցանակաբաշխությունում։ Նրա նկարազարդումների արխիվը պահվում է Նյուքասլ ապոն Թայնի Յոթ պատմությունների կենտրոնում։

## Մատենագրություն
* 1968 — The Tiger Who Came to Tea / «Վագրը, որ եկել է թեյ խմելու»
* *Mog* շարքը, ներառում է․
** *Mog the Forgetful Cat* (1970)
** *Goodbye, Mog* (2002)
** *Mog's Christmas Calamity* (2015)
*Out of the Hitler Time եռապատումը
** *When Hitler Stole Pink Rabbit* (1971)
** *Bombs on Aunt Dainty* (originally published as *The Other Way Round*) (1975)
** *A Small Person Far Away* (1978)
* 1973 — When Willy Went to the Wedding
* 1996 — How Mrs Monkey Missed the Ark
* 1998 — Birdie Halleluyah!
* 2001 — The Other Goose
* 2005 — Goose in a Hole
* 2008 — Twinkles, Arthur and Puss
* 2009 — One Night in the Zoo
* 2011 — My Henry
* 2012 — The Great Granny Gang
* 2013 — Judith Kerr’s Creatures
* 2014 — The Crocodile Under the Bed
* 2015 — Mr Cleghorn’s Seal

## Մրցանակներ
* 2012 թվականին արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի՝ մանկական և դեռահասների գրականության բնագավառում նվաճումների ու Հոլոքոստի ուսումնասիրման համար
* 1974 թվականին նրան շնորհվել է գերմանական երիտասարդական գրական մրցանակ՝ «Երբ Հիտլերը գողացավ վարդագույն նապաստակը» գրքի համար։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 'I was enchanted by the strangeness of cats' – video, *[[The Guardian]]*
* English and German BBC Radio 4-ի «*Word of Mouth*» սերիալի դրվագ, որտեղ Մայքլ Ռոզենը հարցազրույց է տալիս Ջուդիթ Քերին (05:00-ից 16:35-ը)

Կատեգորիա:1923 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:2019 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Բեռլին քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Հունիսի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ
Կատեգորիա:Մայիսի 22 մահեր
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով