Ակարոա

thumb|300px|Տեսարան դեպի Ակարոա ծովածոց: Կենտրոնում Օնավայի երկար թերակղզին է, որը գտնվում է հրաբխի խառնարանում։

**Ակարոա** (մաորի՝ Akaroa), գյուղ Նոր Զելանդիայի Հարավային կղզու Քենթերբերիի շրջանի Բանքս թերակղզում, որը գտնվում է համանուն նավահանգստում։ Մաորի ժողովրդի Կաի Թահու ցեղի լեզվով Ակարոա նշանակում է «երկար նավահանգիստ»։

## Ակնարկ
Ակարոան գտնվում է Քրայսթչերչից 84 կմ հեռավորության վրա և հանդիսանում է վերջնական բնակավայրը 75 պետական մայրուղու վրա։ Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ակարոայի մշտական բնակչությունը կազմում էր 624 մարդ՝ 57 մարդով պակաս, քան 2006 թվականին։ Գյուղում մարդկանց մեծ մասը (31%) 65 տարեկանից բարձր են։

Գյուղը գտնվում է գեղեցիկ, նավահանգստում՝ ժայռոտ հրաբխային բլուրների տեսարանով։ Ակարոան հայտնի գյուղական հանգստավայր է։ Ակարոան հայտնի գյուղական հանգստավայր է։ Ամռանը բնակչության թիվը հանգստացողների հետ միասին կարող է հասնել 15000-ի, ուստի կարևոր է դարձնում ամառային խմելու ջրի մատակարարման հարցը, որի բնական պաշարները լիովին կախված են լեռներում տեղումներից։

Ակարոա նավահանգստում կարելի է հանդիպել բազմաթիվ Հեկտորի դելֆիններ, իսկ «լող դելֆինների հետ» էքսկուրսիոն շրջագայությունները զբոսանավերով զբոսաշրջիկների համար հիմնական զվարճանքն են։

## Պատմություն
1830 թվականին մաորիների Տակապունեկե (մաորի՝ *Takapuneke*) բնակավայրը, որը գտնվում էր ներկայիս Ակարոա գյուղից արևելք, դարձավ մի հայտնի միջադեպի վայր։ Բրիտանական բրիգադի կապիտան Էլիզաբեթ Ջոն Ստյուարտը (անգլ.՝ *John Stewart*) օգնել է Նգաթի Տոա (Հյուսիսային կղզի) կլանի ղեկավարին՝ Թե Ռաուպարահային, բռնել տեղի Նգաի Թահու կլանի ղեկավար Թե Մայհարանուիին (մաորի՝ *Te Maiharanui*), նրա կնոջը՝ Թե Ուեին (մաորի՝ *Te Whe*) և նրա փոքր դստերը՝ Ռոի Մատային (մաորի՝ *Roi Mata*)։ Այրվել է Տակապունեկե բնակավայրը։ Հակամարտության մեջ Ջոն Ստյուարտի միջամտության հետ կապված մտահոգությունները, ինչպես նաև կամայականությունն ու անօրինականությունը Նոր Զելանդիայի առաջին եվրոպացի վերաբնակիչների շրջանում, 1832 թվականին հանգեցրին նոր Զելանդիայում բրիտանական պաշտոնական բնակչի՝ Ջեյմս Բասբիի նշանակմանը: Սա բրիտանական գաղութացման առաջին քայլն էր Ուայթանգիի պայմանագրի ճանապարհին։

1832 թվականին Թե Ռաուպարահան Կայապոյի եռամսյա հաջող պաշարումից հետո գրավել է ամրացված բնակավայրը (մաորի՝ pa) Օնավա թերակղզում՝ Ակարոա նավահանգստի կենտրոնում։

## Ֆրանսիական բնակավայր
1838 թվականի օգոստոսի 2-ին Little port Cooper-ում (անգլ.՝ Little Port Cooper) Ժան Լանգլուան (ֆր.՝  Jean Langlois), Հավրի ֆրանսիական կետորսական նավի նավապետը, բանակցություններ է վարել մաորի որոշ առաջնորդների հետ՝ Բանկս թերակղզու (Banks Peninsula) բաժնեմասը (30 000 ակր) ձեռք բերելու համար։ Որպես գրավ է թողնվել 6 ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ ապրանք՝ հետագայում ևս 234 ֆունտ վճարելու պարտավորությամբ։ Հաջորդ տարի, երբ Լանգլուան վերադարձել է Ֆրանսիա, նա սկսել է աշխատել գույքի շուկայում։ Նանտում և Բորդոյում մի խումբ առևտրականների հետ բարդ բանակցություններից հետո ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն, որ թերակղզում պետք է լինի ֆրանսիական բնակավայր: 1839 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Լուի Ֆիլիպ թագավորը հաստատել է համաձայնագիրը, որով կառավարությունը պարտավորվել է տրանսպորտ ապահովել 80 գաղութարարների համար, որոնք մեկնում էին Ակարոայում ֆրանսիական բնակավայր հիմնելու համար, որը կոչվում էր Պորտ Լուի-Ֆիլիպ ()։

1840 թվականի մարտի 9-ին 63 ներգաղթյալներ Ռոշֆորից հեռացել են հին «Comté de Paris» ռազմանավով, որը նրանց տրամադրել էր կառավարությունը։ 1840 թվականի հուլիսի 11-ին «Comté de Paris»-ը հրամանատար Չարլզ Ֆրանսուա Լավոյի հրամանատարությամբ և ուղեկցող նավի՝ «Aube»-ի հետ ժամանել Է Հյուսիսային կղզու Բեյ օֆ Այլենդս։ Վերաբնակիչները զարմանքով հայտնաբերել են, որ Հարավային կղզու ամբողջ տարածքը գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի իրավասության ներքո: Չնայած 1840 թվականի օգոստոսի 18-ին ֆրանսիացի գաղութարարները հիմնեցին բնակավայրը, հողի հարցը վիճելի է մնացել դեռ շատ տարիներ։

Ֆրանսիական ազդեցությունը Ակարոայում արտացոլվել է տեղական տեղանուններում։

Մինչև 1840 թվականը ներկայիս Ակարոա գյուղի տարածքը կոչվում էր Վանգալոա (մաորի՝ Wangaloa), իսկ ի հայտ եկած ֆրանսիական բնակավայրը կոչվում էր Պորտ Լուի-Ֆիլիպ՝ ի պատիվ Ֆրանսիայի թագավորի։

## Բրիտանական բնակավայր
Նոր Զելանդիան իրեն չի ճանաչել որպես բրիտանական գաղութ։ 1839 թվականի հունիսի 15-ին Լոնդոնում արտոնագիր է տրվել Նոր Հարավային Ուելսի տարածքի ընդլայնման համար, որում Նոր Զելանդիան նշանակվել է որպես բրիտանական Թագավորության մաս։

Այն բանից հետո, երբ Բրիտանիան տեղեկություններ է ստացել Ակարոայի ֆրանսիական գաղութացման մտադրության և այնտեղ կետորսության նավահանգստի հետագա կառուցման մասին, անգլիական «Britomart» նավը ուղարկվել է այնտեղ՝ Թագի ինքնիշխանությունը հռչակելու համար: «Britomart»-ը Ակարոա է ժամանել 1840 թվականի օգոստոսի 16-ին (չնայած այն հանգամանքին, որ նավի մատյանում որպես ժամանման ամսաթիվ գրված է 1840 թվականի օգոստոսի 11-ը)։ Նավի նավապետը՝ Օուեն Սթենլին, բարձրացրել է բրիտանական դրոշը և հավաքույթներ է անցկացրել բոլոր զբաղված բնակավայրերում։

Ջեյմս Ռոբինսոն Կլաֆը (անգլ.՝  James Robinson Clough), որը նաև հայտնի է որպես Ջիմի Ռոբինսոն, Ակարոա է ժամանել մի քանի տարի առաջ։ Նա 1840 թվականին դրոշի բարձրացման արարողության ժամանակ հանդես է եկել որպես կապիտան Սթենլիի թարգմանիչ և առաջին պակեհան էր, ով 1843 թվականին բարձրացել է Ավոն գետը։ Նրա հետնորդները դեռ ապրում են թերակղզում։

Հետագա գաղթականները բնակություն են հաստատել Ակարոայում և նրա շրջակայքում՝ German Bay (անգլ. թարգմանաբար՝ «Գերմանական ծոց») (Takamatua)։ Այն ստացել է այս անունը, քանի որ այնտեղ ապրում էին գերմանացի ֆերմերներ, որոնք ստեղծեցին կաթնամթերք, ոչխարներ և բուսաբուծություն։ Այն ժամանակվա մշակույթի և կենցաղային առարկաների ճնշող մեծամասնությունը պահվում է Ակարոայի տեղական պատմության թանգարանում և ցույց է տալիս վաղ գյուղատնտեսական համայնքի ձևը և այն ժամանակվա ապրելակերպը:

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Քայլելու երթուղի
* Ակարոայի պաշտոնական կայք
* 
* Ակարոա Քաղաքացիական Հիմնադրամ

Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1840 հիմնադրումներ Օվկիանիայում
Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի քաղաքներ