open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դևիդ Բայերս

**Դեվիդ Բայերս** (, ), բրիտանացի սցենարիստ և կինոռեժիսոր։ Հայտնի է որպես մուլտֆիլմերի ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Ծնվել է 1970 թվականին Չեշիրի կոմսությունում՝ Անգլիայում։

### Կարիերա
Նրա առաջին ռեժիսորական աշխատանքը է դարձել մուլտֆիլմը DreamWorks ստուդիայից «Լվացվիր» վերնագրով (2006)։ 2009 թվականին արտադրել է «Աստղամանուկ» մուլտֆիլմը 2009) Օսամի Տեդզուկի  «Աստղամանուկ» սև-սպիտակ մանգիի մոտիվներով։ Հետագայում նա զբաղեցրել է ռեժիսորի տեղը ֆիլմի շարունակության համար։ Ռոջեր ճագարից հետո Բայերսը աշխատում է «Վտանգավոր մկնիկի» և «Կոմս Դուկալայի» վրա, հետո մեկնում է Լոնդոն։ Մինչև անկախ գովազդներ անելու աշխատանքով զբաղվելը նա որպես անիմատոր աշխատում է  «Ամերիկյան մորթի։ Ֆայվելը գնում է արևմուտք» ֆիլմում։ «Chicken Run»-ից հետո նա Լոս Անջելեսից մեկնում է Բրիստոլ, Մեծ Բրիտանիա, զբաղվում է մի շարք նախագծերով, այդ թվում` հանրաճանաչ անիմացիոն կատակերգությամբ` CG Tark Tale-ով։ Նա արել է Astro Boy դասական ֆիլմի մեծ էկրանավորումը Summit Enternainment ստուդիայի համար, որը թողարկվել է 2009 թվականին։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* Թուլամորթի օրագիրը 4 (2017)
* Թուլամորթի օրագիրը 3 (2012)
* Թուլամորթի օրագիրը 2 (2011)
* Աստղամանուկ (2009)
* Լվացվիր (2006)։

### Սցենարիստ
* Աստղամանուկ (2009)

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Անգլիացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Ֆրանսիացին (ֆիլմ, 2004)

«**Ֆրանսիացին**» (), 2004 թվականի ռուսական ամանորյա կատակերգություն, որը պատմում է Ամանորի նախօրեին Ռուսաստանի գավառական քաղաքներից մեկում ֆրանսիացի ազնվականի ու ռուս համեստ թարգմանչուհու հանդիպման մասին։

## Սյուժե
Ֆրանսիացի բարոն Պոլ Դե Ռուսոն (Թիերի Մոնֆրեյ) նամակագրական կապ ունի Ռուսաստանում բնակվող Իրինայի (Եկատերինա Վուլիչենկո) հետ, որին գտել է իր սենեկասպասավոր Գիյոմը (Բեռնար Պասավի) ամուսնական գործակալության միջոցով։ Պատահականորեն հանդիպելով թարգմանչուհի Անյային (Մարիա Գոլուբկինա)՝ նա պարզում է, որ Իրինայի անունից իր ստացած նամակներն իրականում գրել է Աննան։ Վերջինս Մոսկվայի պետական համալսարանն ավարտելուց հետո վերադարձել է իր հայրենի քաղաք։ Պոլը սիրահարվում է Աննային և փորձում արժանանալ փոխադարձ սիրո։ Ռուսաստանում բարոնի հետ պատահում են բազմաթիվ արկածներ. գնացքում գողերի շնորհիվ նա հարուստ ազնվականից վերածվում է անապաստանի, ապա նվեր է ստանում տոնածառ, որը հետագայում վերցնում է մի ծեր կին, սովորում է գրազով օղի խմել, գտնում է իր կյանքի սիրուն, խլում նրան իր փեսացուից (Գարիկ Սուկաչյով) և տանում Փարիզ սիրած աղջկան ու իր բոլոր նոր ռուս ընկերներին։

## Դերերում

## Քննադատություն
ԿինոՊոիսկ կայքի օգտատերերի շրջանում անցկացված քվեարկության արդյունքում ֆիլմն ստացել է 10 հնարավորից 7 միավոր։

## Տարածում
Ֆիլմը նկարահանվել է ТВС հեռուստաալիքի պատվերով, որը եթերից անջատվել է 2003 թվականի հունիսին։ Այդ պատճառով նախագիծը գնվել է Առաջին ալիքի կողմից, որով էլ 2004 թվականի հունվարի 7-ին տեղի է ունեցել ֆիլմի պրեմիերան։ Հետագայում ֆիլմը բազմիցս ցուցադրվել է Ամանորի (երբեմն նաև մայիսյան) տոներին տարբեր հեռուստաալիքների կողմից ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ ԱՊՀ-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фильм «Ֆրանսիացին» ֆիլմը ruskino.ru կայքում 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Ամանորյա կորպորատիվ

**Ամանորյա կորպորատիվ** (), ռեժիսորներ Ջոշ Գորդոնի և Ուիլ Սփեքի ամանորյա կատակերգական ֆիլմը։ Ֆիլմի պրեմիերան Ռուսաստանում կայացել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

## Սյուժե
Քերոլը և Քլեյն իրենց հոր մահից հետո դառնում են խոշոր կորպորացիայի ղեկավար։ Քերոլը դժգոհ է ընկերության գործերից և արդեն տարբեր նահանգներում փակել է մի քանի մասնաճյուղեր։ Հերթը հասնում է այն մասնաճյուղին, որը ղեկավարում էր իր եղբայրը։ Որքան էլ զարմանալի է, նրան կարող է փրկել միայն ամանորյա մեծ կորպորատիվը, որն ի վերջո դուրս է գալիս վերահսկողությունից։

## Դերերում
* Քեյթ Մակկիննոն` Մերի
* Օլիվիա Մանն` Թրեյսի
* Ջենիֆեր Էնիսթոն` Քերոլ
* Ջեյմի Չանգ` Մեգան
* Տի Ջեյ Միլլեր` Քլեյ
* Ջեյսոն Բեյթման` Ջոշ
* Էբբի Լի Քերշոու` Սավաննա
* Ջիլլիան Բելլ` Տրինա
* Վանեսա Բայեր` Էլիսոն
* Ռոբ Կորդրի` Ջերեմի  
* Օլիվեր Կուպեր` Դրյու
* Կարան Սոնի` Նեյթ
* Կորտնի Բ. Վենս` Ուոլթեր
* Մեթթ Ուլոշ` Էզրա
* Սեմ Ռիչարդսոն` Ջոել
* Ռենդալ Պարկ` Ֆրեդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2016 թվականին
Երեքնուկ նեղատերև

**Երեքնուկ նեղատերև** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
10-60 սմ բարձրությամբ միամյա թավոտ բույս է։ Տերևիկները գծային են, մինչև 8 սմ երկարությամբ, 2-4 մմ լայնությամբ։ Ծաղկաբույլը միայնակ է, հասկանման, ունի 1,5-8 սմ երկարություն։ Բաժակը խիտ թավոտ է, երախում կոշտուկային հաստացումով և ճեղքանման նեղացած։ Ատամիկները բզաձև են, պտղի ժամանակ աստղաձև դասավորված։ Պսակը վարդագույն է, բաժակին հազիվ գերազանցող,  10-12 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Կապանի, Ճակատենի, Ներքին Հանդի, Ծավի շրջակայք)։ Աճում է նաև Դաղստանում, Հարավային Կովկասում, Ղրիմում, միջերկրածովյան ավազանում, Մակրոնեզիայում, Անատոլիայում, Իրանում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, թփերի մեջ, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Հիրիկ սիբիրյան

**Հիրիկ սիբիրյան** (), հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Գեղազարդային, կոճղարմատովոր բույս է։ Ցողունն ունի 40-70 (100) սմ բարձրություն։ Տերևները նեղ գծային են, ցողունից կարճ։ Ծաղիկները 2-3 հատ են և գտնվում են ծաղկասլաքի գագաթում, խոշոր են, կապույտ 6-9 սմ տրամագծով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում տարածված է Վերին Ախուրյանի, Լոռու և Իջևանի ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածված է նաև Կովկասում, Եվրոպայում, Սիբիրում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1600-2000 մ բարձրությունների վրա, խոնավ մարգագետիններում, ճահճացած տեղերում, գետերի և լճերի մոտ, անտառներում։ Ծաղկում է մայիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Պոպուլյացիայի արեալը մասնատված է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Գերարածեցման պատճառով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ հիշատակվում էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Լիտվայի բուսական աշխարհ
Թրաշուշան Շովիցի

**Թրաշուշան Շովիցի** (), հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Պալարասոխուկավոր, գեղազարդային բույս է։ Ցողունն ունի 15-30 սմ բարձրություն։ Տերևները զուգահեռաջիղ են։ Ծաղկաբույլը միակողմանի կամ երկկողմանի է, 2-3, երբեմն` 7 ծաղիկներով։ Ծաղկապատը վարդամանուշակագույն է, լայն բացված։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Մեղրի, Ալդարա, Շվանիձոր)։ Աճում է նաև Ադրբեջանում (Զանգելանի շրջան), Հյուսիսարևմտյան և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 400-1100 մ բարձրությունների վրա, բաց քարքարոտ և կավային լանջերին, օշինդրային կիսաանապատում, շիբլյակում, կաղնու-գիհու նոսրանտառում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Մեղրու շրջանում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Թրաշուշան հայաստանյան

**Թրաշուշան հայաստանյան** (), հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Պալարասոխուկավոր, գեղազարդային բույս է։ Ցողունը բարակ է, 25-40 սմ բարձրության։ Տերևները համարյա զուգահեռ ջղերով են։ Ծաղկաբույլը 1-2, երբեմն 3 ծաղիկներով է։ Ծաղկապատը երկշուրթ, ծիրանագույն է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում տարածված է Արագածի, Սևանի, Դարեղեգիսի և Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջաններում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային և երթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1800-2900 մ բարձրությունների վրա, մարգագետիններում, կաղնու ենթալպյան նոսրանտառներում, ժայռոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Համարվում է Հայաստանի Էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սրոհունդ հայկական

**Սրոհունդ հայկական** (), սրոհունդազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա, 7-10, երբեմն՝ 15 սմ բարձրությամբ ցածրահասակ բույս է։ Տերևները ձվաձև-էլիպսաձև են, ամբողջաեզր, ցողունի վրա հակադիր դասավորված։ Ծաղկաբույլը համարյա նստադիր եզրային ճյուղերով է։ 5 բաժակաթերթերը հիմքում միաձուլված են, եզրերից միաշարք, խիտ դասավորված գեղձերով։ Պսակաթերթերը դեղին են, եզրերից սև գույնի միաշարք գեղձերով։ Բազմաթիվ մանր սերմերով պտուղը ձվաձև տուփիկ է։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Իջևանի (Իջևանի լեռնաշղթա Հովք գյուղի մոտ) և Զանգեզուրի (Գեղի գետի հովիտ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է նաև Թուրքիայի հյուսիսարևելյան մասը։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 2000-2200 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում և ժայռաճեղքերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անորոշ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Սրոհունդազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Եղեսպակ փշոտ

**Եղեսպակ փշոտ** (), շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա, եթերայուղատու բույս է, որն ունի 40-50 սմ բարձրություն։ Տերևները պարզ են, խոշոր, նստադիր, հարթ, երկու կողմից դեղնավուն։ Ծաղկաբույլերը հուրանաձև են։ Ավելի քան 20 մմ երկարությամբ ծաղիկները երկշուրթ են։ Վերին շուրթի միջի ատամը եզրիններից կարճ է։ Պսակը սպիտակ է, երկար խողովակով, երկշուրթ ետծալով։ Էրեմներն ունեն մոտ 3 մմ երկարություն և համարյա սև են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Հացավան, Զովաշեն) ֆլորիստիկական շրջանում։ Ընդհանուր արեալը, բացի Հայաստանից, ընդգրկում է նաև Նախիջևանը, միջերկրածովյան ավազանի հարավային մասը, Փոքր և Միջին Ասիան, Իրանը։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1000-1300 մ բարձրությունների վրա, լեռնային տափաստանի չոր քարքարոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շրթնազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ճայկտուց Սոսնովսկու

**Ճայկտուց Սոսնովսկու** (), խորդենազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունի երկարությունը հասնում է 5-10 սմ-ի։ Տերևները փետրաձև հատված են, կոթունավոր, գծային կամ սեպաձև։ Ծաղկաբույլը 3-5 ճառագայթներով է։ Ծաղիկները մանր են, մանուշակագույն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Արագածի (լեռնագագաթ՝ Արագած) և Գեղամի (Ակնա լճի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակրց 2500-3000 մ բարձրությունների վրա, ալպյան մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խորդենազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
30000 և ավելի միավոր հավաքած NBA բասկետբոլիստների ցանկ

200x300px|մինի|Քարիմ Աբդուլ Ջաբար, NBA կարիերայի ընթացքում ամենաշատ միավոր հավաքած բասկետբոլիստ
Ստորև ներկայացված ցանկում ներկայացված են այն բասկետբոլիստները, որոնք NBA-ի կարիերայի պարբերական առաջնությունների ընթացքում հավաքել են ավելի քան 30 000 միավոր։

## Ցանկի լեգենդա

## Ցանկ
*Ըստ 2019 թվականի մարտի 8-ի տվյալների*



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:NBA
Կատեգորիա:Բասկետբոլ
Կատեգորիա:Ցանկեր
Քույր քաղաքների ծառուղի (Պետրոզավոդսկ)

**Քույր քաղաքների ծառուղի** (), ծառուղի Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքի կենտրոնում։ Սկսվում է Կիրովի հրապարակում և հասնում մինչև Լոսոսինկա գետ` Կոմսոմոլսկի պուրակի և Կույբիշևի փողոցի միջև։

Ծառուղին ներառվել է Պետրոզավոդսկ քաղաքի հասցեների ցուցակում։

## Պատմություն
Մինչև 1958 թվականը այս վայրում գտնվում էր կամուրջ, որը սկսվում էր «Պրավդայի» փողոցից։
* 18-րդ դարի երկրորդ կես՝ Մեծ կամուրջ
* 1859 թվականի հունիսի 19՝ Տրոֆիմովսկի կամուրջ
* 19-րդ դարի երկրորդ կես՝ Ավրամովսկի կամուրջ
* 1918 թվականի հոկտեմբերի 23՝ Խորհրդային կամուրջ
* 2008 թվականի հունիսի 19՝ Քույր քաղաքների ծառուղի

Պետրոզավոդսկը զարգացնում է երկկողմ հարաբերությունները մյուս երկրների, հիմնականում՝ Հյուսիսային Եվրոպայի քաղաքների հետ, 1960-ական թվականներից։ Պետրոզավոդսկի առաջին քույր քաղաքը 1965 թվականին դարձել է ֆիննական Վարկաուսը։ Դրանից հետո 1973 թվականին քույր քաղաք են դարձել ֆրանսիական Լա Ռոշելը և շվեդական Ումեոն, որի հետ բարեկամական հարաբերությունների պայմանագիրը ստորագրվել է 1973 թվականին։

Նոյբրանդենբուրգը առաջին գերմանական քաղաքն է, որը դարձել է Կարելիայի մայրաքաղաքի քույր քաղաքը։ Դա տեղի է ունեցել 1986 թվականին։ Իսկ հաջորդ տարի Պետրոզավոդսկը բարեկամացել է այլ մայր ցամաքի քաղաքի՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մինեսոտա նահանգի մայրաքաղաք Դուլութի հետ։ 1980-1990-ական թվականներին Պետրովավոդսկի քույր քաղաքներ են դարձել Թյուբինգենը (Գերմանիա), Մու ի Ռանան (Նորվեգիա), Յոենսուուն (Ֆինլանդիա), Ալիտուսը (Լիտվա), Էջմիածինը (Հայաստան), Բրեստը (Բելառուս), Նիկոլաևը (Ուկրաինա), Պորտոմաջորեն (Իտալիա), Օհարան (Ճապոնիա)։
280px|մինի|ձախից|Քույր քաղաքների հուշանշանը
Քույր քաղաքների միջև համագործակցությունը հաստատված է տարբեր ուղղություններով՝ տնտեսություն, կրթություն, մշակույթ, սպորտ։ Քույր քաղաքների մասին Պետրոզավոդսկում, բացի այս ծառուղուց, հիշեցնում են նրա փողոցների և առափերի անվանումները, քանդակները առափնյա փողոցում, ինչպես նաև Լենինի պողոտում Կարելիայի Հանրապետության կառավարության շենքի դիմաց գտնվող որոշ քույր քաղաքների նկարներով պատկերասրահը։

## Հուշարձաններ
Ծառուղում գտնվում է երեք հուշարձան` «Բարեկամության ծառ», Քույր քաղաքների հուշանշան և Խոնարհ խաչ` ի հիշատակ Սոբորնայա հրապարակի կորսված տաճարների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի փողոցներ
Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Կնճիթաթերթիկ սապատավոր

**Կնճիթաթերթիկ սապատավոր** (), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա, փոքր գնդաձև սոխուկով բույս է։ 6-20 սմ բարձրությամբ ցողունը ներքևում մերկ է, վերևում մանր ծծիչներով։ Տերևները նշտարաձև են կամ ձվաձև։ 13-15 մմ երկարությամբ և 6-10 մմ լայնությամբ ծաղկապատի մասերը բաց կամ մուգ վարդագույն են, իսկ ներքևի մասում մուգ մանուշակագույն։ 12-14 մմ երկարությամբ և 16-20 մմ լայնությամբ տուփիկը հորիզոնական տափակացած է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երասխի լեռնաշղթա, Վեդի, Գոռավան, Արարատ)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Իրանում, Միջին Ասիայում, Աֆղանստանում և Պակիստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 850-1000 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, չոր կավախճաքարոտ, ավազոտ, քարքարոտ լանջերին, ավազային անապատում և կիսաանապատում։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլին, պտղաբերում է մայիս-հունիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Զանգակ կովկասյան

**Զանգակ կովկասյան** (), զանգակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա կոճղարմատավոր խոտաբույս է։ 10-20 սմ բարձրությամբ ցողունները ուղիղ կանգնած են։ Ծաղկակիրները 1 (3)-(7) 10 հատ են, խմբված կապտամանուշակագույն հուրանանման ծաղկաբույլերում։ Վարդակի և ստորին ցողունային տերևները լայն-նշտարաձև են, ձգված կոթունի և թիթեղի երկարությամբ 1-2-ին հավասար։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է միայն Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Սոթք գյուղի շրջակայքում։ Տեսակի հիմնական պոպուլյացիան գտնվում է Կովկասի գլխավոր լեռնաշղթայի արևելյան ծայրամասում։ Հայտնի է երկու աճելավայրեր Ղարաբաղում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 2150-2250 մ բարձրությունների վրա, ենթալպյան գոտում, մարգագետնատափաստանում քարերի մեջ։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող էնդեմիկ տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա տեսակի ընդհանուր արեալի հարավային սահմանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին սպառնում է աճելավայրերի պայմանների փոփուխություններ՝ կապված Սոտքի ոսկու արդյունահանման կոմբինատի գործունեության ընդկայնման և արածեցման հետ։ Ընդգրկված չէ Հայասատնի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Զանգակազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սերգեյ Կիրովի հուշարձան (Պետրոզավոդսկ)

**Սերգեյ Կիրովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքում։ Հեղինակն է քանդակագործ Մատվեյ Մանիզերը, ճարտարապետը՝ Լև Իլյինը։ Արձանը տեղադրվել է 1936 թվականին։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 1936 թվականին, կոմունիստական կուսակցության և խորհրդային պետության գործիչ Ս. Մ. Կիրովի զոհվելու տարելիցի օրը, Պետրոզավոդսկի կենտրոնական հրապարակներից մեկում` Ազատության հրապարակում, որը հետագայում ստացավ նրա անունը։ Բրոնզե քանդակը ձուլվել է Լենինգրադի «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարանում` երկու օրինակով։ Երկրորդ քանդակը տեղադրված է Կարելիայի մեկ այլ քաղաքում` Մեդվեժեգորսկում։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ֆինննական զորքերի կողմից Պետրոզավոդսկի օկուպացիայի ժամանակ հուշարձանն ապամոնտաժվել է, այնուհետև վերականգնվել է 1945 թվականին։

## Նկարագրություն
2,5 մետր բարձրությամբ քանդակը տեղադրված է վարդագույն գրանիտից պատրաստված 4,5 մետր բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մ. Գ. Մանիզերը և ճարտարապետ Լ. Ա. Իլյինը։

Քանդակագործը Կիրովին պատկերել է կանգնած, հագին` «սպայական» գոտիով զինվորական համազգեստ, գալիֆե տաբատ, բարձր ճտքակոշիկներ։ Կիրովի դեմքն ուղղված է նախկին Օնեգայի տրակտորի գործարանին։ Հատկանշական է, որ ձեռքի բնորոշ ցուցական ժեստը պատկերում է Կիրովի այն արտահայտությունը, որ հյուսիսային հողը «հնագույն է ու հարուստ, և կոմունիստները պետք է միայն թափ տան այն, որպեսզի այդ հարստությունները թթափվեն մեզ վրա»։

## Պատկերասրահ



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1936 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Մայք Պորտնոյ

**Մայքլ Սթիվեն Պորտնոյ** (, ), ամերիկացի վիրտուոզ-թմբկահար, Dream Theater պրոգրեսիվ մետալ ռոք խմբի նախկին անդամ։ Համարվում է արդի ժամանակի լավագույն թմբկահարներից մեկը։ Մի քանի անգամ հաղթել է «Տարվա լավագույն թմբկահար» անվանակարգում:Պիրտ Նիլից հետո երկրորդ ամենաերիտասարդ թմբկահարն է, ում ներառել են Modern Drummer ամսագրի Պատվո դահլիճ (37 տարեկանում)։ Ջոն Պետրուչիի հետ ստեղծել է Dream Theater-ի վերջին հինգ ալբոմները, սկսած Metropolis Pt. 2: Scenes from a Memory-ից։ Նա գրել է զգալի քանակությամբ երգերի տեքստեր, սկսած A Change of Seasons ալբոմից։

## Երաժշտական կարիերա
Մայք Պորտնոյը մեծացել է Լոնգ Բիչի  Լոնգ Այլենդում, հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրը աշխատել է որպես ռադիոկայանի դիջեյ և կարևոր դեր է խաղացել իր որդու երաժշտական նախասիրությունների զարգացման գործում։ Չնայած նրան, որ Մայքը ինքնուրույն է սովորել թմբուկ նվագել,նա դպրոցում հաճախում էր երաժշտության տեսության դասերի։ Այդ ժամանակ նա սկսեց նվագել տեղի խմբերում, ինչպիսիք են Intruder, Rising Power և Inner Sanctum խմբերը, որոնք հետագայում թողարկեցին իրենց ալբոմները։ Մայքը թողեց նրանց այն ժամանակ, երբ նրան կրթաթոշակ տրվեց Բոստոնի Բերքլիի երաժշտական քոլեջում սովորելու համար։ Ի դեպ, նա չկարողացավ ավարտել այն, քանի որ չկարողացավ համատեղել իրենից շատ ժամանակ խլող խումբը և քոլեջը։

2010 թվականին Մայքը ստացավ «Kawasaki Golden Gods» մրցանակը, «Լավագույն թմբկահար» անվանակարգում։

2010 թվականի փետրվարից մինչև դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում հանդես է եկել Avenged Sevenfold խմբում, որպես թմբկահար։
 
2010 թվականի սեպտեմբերի 8ին նա իր թվիթերյան և ֆեյսբուքյան էջերում գրել է վոր լքում է Dream Theater խումբը։

2011 թվականին Պորտնոյը երկու համատեղ նաղագիծ սկսեց՝ Adrenaline Mobը Symphony X վոկալիստ՝ Ալեն Ռասելի հետ,, և Flying Colorsը՝ Deep Purpleի կիթառահար Սթիվ Մորսի հետ։

Ներկայումս զբաղված է The Winery Dogs ծրագրով։

## Ընտանիք
Ապրում է Ռոկլենդում իր կնոջ՝ Մառլենի, դստեր՝ Մելոդիի և իր որդի Մաքսի հետ։ Նա ունի շուն՝ Միկին, և երկու կատու՝ Միտենն ու Մինին:.

## Անձնական կյանք
Սիրում է հավաքածուներ ունենալ։ Նա Dream Theater ի հետ կապված իրերի մեծ հավաքածու է ունեցել․ բութլեգեր, պաստառներ և այլն։ Նա նկարահանում էր իր խումբը տեսանյութերի և լուսանկարների վրա։ Տանը նա ուներ ֆիլմերի մեծ հավաքածու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկայի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք թմբկահարներ
Կատեգորիա:Հևի մետալ երաժիշտներ
Նիկանոր Չերենցով

**Նիկանոր Չերենցով** (, ), XIX դարի ռուս նկարիչ, Չերենցև եղբայրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Նիկանոր Չերենցովը ծնվել է Կոստրոմայի մարզի Լուխ քաղաքում սրբանկարչի ընտանիքում։ Պավել Սվինյինի աջակցությամբ տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ 1823-27 թվականներին սովորել է Գեղարվեստի Ակադեմիայում՝ Մ․ Վորոբյովի մոտ։

1827 թվականին, ավարտելով Ակադեմիան, գործուղվել է Ռևել։ Ապա Նիկանորը մեկնել է ճանապարհորդության Կովկաս (1829-1831), Ղրիմ (1833-1836)։ 1838 թվականին եղբոր հետ միասին կատարել է ճանապարհորդել է Վոլգայում, պատկերել շատ կտավներ, որոնցից 1838-1851 թվականներին նրանք ստեղծել են յուրահատուկ Վոլգայի ափերի համայնապատկերը։ Եղել է Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի երկրներում (1840-1843)։

Նիկանոր Չերենցովը բարեկամական հարաբերությունների մեջ է եղել Ալեքսանդր Պուշկինի հետ։ Բանաստեղծ Ա. Պուշկինի աշխատասենյակը զարդարում էր նրա «Դարյալսկի ձորը» կտավը (1832)։

## Ընտանիք
* Հայրը՝ Գրիգորի Չերենցով (1774—1844)՝ սրբանկարիչ, Կոստրոմայի մարզի Լուխ քաղաքի քաղքենի։ 
* Եղբայրը՝ Եվգրաֆ Գրիգորևիչ։
* Եղբայրը՝ Գրիգորի Չերենցով (1802—1865)՝ նկարիչ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Nikanor Tchernetsov Kostroma.jpg|Կոստրոմայի տեսարանը
Պատկեր:Nikanor Chernetsov. Darial Gorge.jpg|Դարյալսի ձորը
Պատկեր:Nikanor Chernetsov. Crimean Lowland.jpg|Ղրիմի բնապատկեր
Պատկեր:Lazarevsky institute by N.Lazarev.jpg|Արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտ (ներկայումս Հայաստանի դեսպանատան շենքը):
Պատկեր:N. Chernetsov. Gagra Fortress.jpg|Գագրայի ամրացում
Պատկեր:Nikanor Chernetsov - View of Kalinkin Bridge, 1840s.jpg|Պետերբուրգի Ստարո Կալինկինի կամուրջ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *[[Петров, Пётр Николаевич|Петров П. Н.]]* Сборник материалов для Истории Имп. Академии Художеств, т. II, стр. 133, 188, 196, 208, 215, 224 и 265; т. III, стр. 17, 55, 101, 122 и 211, и «Указатель» к нему А. Е. Юндолова.
* *Сомов А.* Картинная Галерея Императорской Академии Художеств, I, 53 и 191.
* *Ровинский Д. А.* Подробный словарь русских гравированных портретов, т. І, стр. 170 и 820, примеч. стр. 235 и 254.
* *Толь* Настольный словарь для справок по всем отраслям знания", т. III, стр. 996.
* Настольный энциклопедический словарь / А. Гранат и К°, стр. 5125.
* *Березин Н.* Русский энциклопедический словарь".
* *Nagler* Künstler-Lexicon, B. 19, стр. 142.
* Стасов В. В. Собрание сочинений, т. І. стр. 880.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Братья Чернецовы и Пушкин . Официальный сайт Русского музея

Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Ձյունե գլանափաթեթներ

[thumb|«Ձյունե [փքաբլիթներ» Փենսիլվանիայում]]
**Ձյունե գլանափաթեթներ** (ինչպես նաև **ձյունե հորձանքներ**), օդերևութաբանական երևույթ, որի դեպքում ձնագնդիները ձևավորվում են քամու և ձգողականության ուժերի ազդեցությամբ՝ առանց մարդու մասնակցության։ Սա «բնության ամենաանմեղ կատակներից մեկն է», որը հազվադեպ է հանդիպում, դրան ականատես են եղել շատ քչերը, գրավոր վկայությունները և լուսանկարները հանդիպում են Հենրի Դեյվիդ Թորոյի ամսագրում (19-րդ դար)։

Մինչև 70 սմ տրամագծով գլանափաթեթները ձևավորվում են յուրահատուկ պայմաններում. ձյան շերտը պետք է ծածկի սառույցը, բայց չկչի դրան, ձյունը պետք է խոնավ լինի, բայց և փխրուն ու փափուկ, օդի ջերմաստիճանը պետք է քիչ բարձր լինի ջրի սառցակալման ջերմաստիճանից, իսկ քամին՝ բավականին ուժեղ, որպեսզի տեղափոխի ձնագնդիները, բայց ոչ այնչափ ուժեղ, որ դրանք փլուզի։ Սովորաբար ձյունե գլանափաթեթները ձևավորվում են բլրավետ տեղանքի թեքություններում, չնայած դիտվել է նաև դրանց ձևավորումը լճերի սառույցի վրա։ Գլանափաթեթների ձևավորման համար անհրաժեշտ պայմանները սովորաբար ձևավորվում են մեծ տարածության վրա, այդ իսկ պատճառով հազվադեպ դեպքերում, երբ գլանափաթեթները ձևավորվում են, դրանք հայտնվում են մեծ քանակությամբ՝ երբեմն հազարներով։

Ի տարբերություն ձնագնդիների, որոնք կոլոլվում և ձևավորվում են մարդկանց կողմից՝ գլանափաթեթները հիշեցնում են գլաններ (առաջացման պահին, այնուամենայնիվ, ունենում են էլիպսի ձև): Առաջացումից անմիջապես հետո գլանափաթեթները շատ փխրուն են և փլվում են ձեռքերի մեջ։ Քանի որ ներքին շերտերը ձևավորվում են այն ժամանակ, քանի դեռ գլանափաթեթը փոքր և թեթև է, դրանք փոքր խտություն ունեն և հեշտությամբ են հողմահարվում ՝ ձևավորելով «**ձյունե փքաբլիթ**»։

Ձյունե գլանափաթեթների ձևավորումը կարճաժամկետ գործընթաց է և հաճախ աննկատ է տեղի ունենում (առավոտյան հետազոտողները հայտնաբերում են արդեն ձևավորված գլաններ). դա է պատճառը, որ ձնագնդի ձևավորումը՝ ձյունե գլանափաթեթի առաջացման սկզբնական փուլը, հետազոտողների համար մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում։ Ռ. Ա. Հորնսթայնը նկարագրում է քամին, որն իր հետ վերցնում և պտտում է ձյան փաթիլները՝ դրանց ընկնելուց անմիջապես հետո։ Ա. Մ. Դորոֆեևը պատմում է քամու մրրկային հոսքերի մասին, որոնք սառույցի մակերևույթին ձևավորում են մանրիկ ձնագնդիներ։ Ըստ չափի մեծացման՝ գլանափաթեթի քաշն էլ է մեծանում, և որոշ ժամանակ անց ավարտվում է ձևավորման գործընթացը. քամու ճնշման ուժը դադարում է բավականացնել ձյունե գլանափաթեթի իներցիայի մոմենտի հեռացման և տատանման շփման համար։

## Օրինակներ

Rolling snow.JPG|Գլանափաթեթներ՝ տան տանիքին
Schneeringe1 Foto Kathrin Spiegler.JPG|Ձյունե փքաբլիթներ
Snow Roller.jpg|Գլանափաթեթներ, որոնք ժամանվակներ են հիշեցնում:
Snow roller Illinois.jpg|Իլինոյս նահանգում


## Տես նաև
* Ձնագնդի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Софья Демьянец. Снежные рулоны  // Нэшнл географик, 11 января 2013 года.
* А. М. Дорофеев. Необычное метеорологическое явление  // Веснік Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта. — 1998. — N 4 (10). — C. 94-97.
* Библиография к разделу 4.37  книги «The flying circus of physics»

Կատեգորիա:Ձյուն
Պոպուլիկ օղակադիր

**Պոպուլիկ օղակադիր** (), ծխաբույսազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Գնդաձև պալարով բույս է։ Ցողունային տերևները երկուսն են՝ հակադիր, նստադիր կամ կարճակոթ, 3 (2)-փետրաձև, առաջին կարգի սեգմենտները երկար կոթուկներով են, 3-4-ական ամեն կողմից, համարյա հակադիր, 2-3-բլթակով վերջին կարգի սեգմենտները խոր են։ Ծաղկաբույլն ունի 3-8 ծաղիկներով ողկույզ։ 16-35 մմ երկարությամբ պսակը վարդագույն կամ բոսորագույն է, գագաթին մուգ ծիրանագույն պուտով։ Խթանը 1,5-2 անգամ արտաքին պսակաթերթից երկար է, համարյա ուղիղ կամ կորացած։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (լեռնագագաթներ Գազանասար և Խուստուփ) և Մեղրու (Լեհվազ գյուղի և Բողոքարի միջև, Ճգնավոր լեռ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Հյուսիսային Իրաքում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1900-3100 մ բարձրությունների վրա, վերին լեռնային գոտուց մինչև ալպիական գոտի, քարափլուզուտներում, քարքարոտ և կավոտ լանջերին, տրագականտային համակեցություններում։ Ծաղկում է ապրիլ-հուլիսին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Ծխաբույսազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Պետրոզավոդսկ)

**Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքում։ Հեղինակն է քանդակագործ Գավրիիլ Շուլցը։ Արձանը տեղադրվել է 1966 թվականին։

## Պատմություն
Ռուս մեծ բանաստեղծ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի հուշարձանը տեղադրվել է 1966 թվականին նրա անունը կրող փողոցի պուրակում, Կարելիայի Հանրապետության ազգային գրադարանի կողքին։ Հուշարձանի հեղինակն է Մոսկվայի գեղարվեստաարդյունաբերական բարձրագույն դպրոցի պրոֆեսոր, քանդակագործ Գավրիիլ Ալեքսանդրովիչ Շուլցը (1904-1984)։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը ձուլվել է բրոնզից Միտիշչիի գեղարվեստական ձուլման գործարանում։ Քանդակագործական հորինվածք է, որտեղ բանաստեղծը կանգնած է` հենվելով ոչ բարձր պատին, ձեռքերը խաչաձև ծալած կրծքին, ձախ ոտքի ծունկը փոքր-ինչ ծալած։ Պուշկինի հագին երկեզր սերթուկ է, գլուխը ծածկված չէ։

Քանդակը տեղադրված է ցածր ուղղանկյունաձև պատվանդանի վրա, որը երեսպատված է Ռիբորեցկի մոխրագույն գրանիտի բլոկներով։ Պատվանդանի վերին հատվածում փորագրված է` «Ա. Ս. Պուշկին»։ Հուշարձանի ճարտարապետական հատվածի հեղինակներն են ճարտարապետ Վ. Ի. Անտոխինը, Յ. Յ. Կարման, Ի. Ի. Ակսենտևը։

Քանդակի բարձրությունը 3 մետր է, պատվանդանինը` 0,9 մետր։

Ամեն տարի հունիսի 6-ին` Պուշկինի ծննդյան օրը, Կարելիայի Հանրապետության գրողների միությունը և Ազգային գրադարանը անցկացնում են պոեզիայի տոն։ Նրա տաղանդի պետրոզավոդսկցի երկրպագուները հավաքվում են բանաստեղծի հուշարձանի մոտի պուրակում։

## Պատկերասրահ

National Library of Karelia (2).jpg|Հուշարձանի տեսքը կողքից
Памятник Пушкину А. С..jpg|Հուշարձանը մոտիկից


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ
Կանո Նաոնոբու

**Կանո Նաոնոբու** (, ), Էդո ժամանակաշրջանի ճապոնացի նկարիչ, Կանո գեղարվեստի դպրոցի վարպետ։ Կանո Նաոնոբուն Կանո Տանյուի կրտսեր եղբայրն է, որի հետ միասին կատարել են բազմաթիվ  խոշորածավալ աշխատանքներ սյոգունատ Տոկուգավայի պատվերով։ Նաոնոբուի ոճը տարբերվում է իր եղբոր և Կանոի դպրոցի մյուս ներկայացուցիչների ոճից։ Նա հաճախակի էր օգտագործում պատկերի նեգատիվային տարածքները, սևաներկով միագույն գեղանկարչության բնագավառում  հաջողությունների հասնելու նպատակով։ Մի շարք աշխատանքների համար Կանո Նաոնոբուն օգտագործել է Ձիտեկիսաի () կեղծանունը։

## Կենսագրություն  և ստեղծագործություն
Կանո Նաոնոբուն ծնվել է Կիոտոյում 1607 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Նա Կանո դպրոցի վարպետ Կանո Տականոբուի երկրորդ որդին էր, հանրահայտ Կանո Էյտոկուի թոռը։ Նրա ավագ եղբայրը` Կանո Տանյուն, դարձավ դպրոցի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկն այն բանից հետո, երբ երիտասարդ տարիներին դարձավ  սյոգունատ Տոկուգավայի պաշտոնական գեղանկարիչը։

1630 թվականին Կանո Նաոնոբուն մեկնում է Էդո քաղաք, որտեղ տեղավորվում է Կանոյի դպրոցի արվեստանոցներից մեկում և ստանում գոյո էսիի  (սյոգունատին կից պալատական գեղանկարիչ) հատուկ կարգավիճակ։ Էդոյում նա սովորում է եղբոր` Տանյուի ղեկավարությամբ և արագ ընդօրինակում նրա տեխնիկան և ոճը։ Սյոգունատի պատվերով եղբայրները ստեղծեցին բազմաթիվ համատեղ լայնամասշտաբ զարդանկարներ։
 
Նաոնոբուի ոճը և ստեղծագործական ուղին էականորեն տարբերվում է Տանյուից։ Կրտսեր եղբայրն ավելի շատ ընդգրկված էր սևաներկով միագույն գեղանկարչության աշխատանքներում և հաճախակի էր օգտագործում        նեգատիվային տարածքները։ Ի տարբերություն եղբոր աշխատանքների, նրա նկարներն ավելի ազատ էին, գրեթե ուրվագծային յուրաձևությամբ։ Յամատո-է ժանրի աշխատանքները ունեին ավելի հստակ արտահայտված ճապոնական երանգավորում։ Ոսկեզօծ շարժական դռների և առաջակալների վրա նա ավելի շատ ուրվագծում էր առարկաների տեսքը, քան պատկերում դրանք։ Դրա վառ օրինակ կարելի է համարել Ֆուձիմի սայգյո-ձյուբյոբու առաջակալի զարդանկարը, որտեղ Ֆուձիյաման հազիվ է նշմարվում մեծ նեգատիվային տարածքի ֆոնին, առաջին պլանում երևում է միայնակ նստած ինքնամփոփ մարդու պատկերը։

Արվեստից դուրս, կյանքում Նաոնոբուի մականունը Սյումէ էր (): Նա սիրում էր այցելել Կիոտո իր ընկերոջը` նկարիչ և արիստոկրատ Կոբորի Մասակաձուին։ 1650 թվականին այդպիսի ուղևորություններից մեկի ժամանակ Կանո Նաոնոբուն անհետացավ։ Հավանաբար նա մահացել է հիվանդությունից, չնայած լուրեր են շրջանառվում այն մասին, որ նա խեղդվել է ձկնորսության ժամանակ, կամ էլ մեկնել է Չինաստան։

## Պատկերասրահ

MET DP211851.jpg|«Թռչունը սալորենու ճյուղին»
MET 36 100 54 108873.jpg|«Ագռավը ծառի վրա»
Kanō Naonobu (17th century) Fushimi saigyoku-zu byōbu.jpg|Byobu
Kanō Naonobu (17th century) The Four Sages of Mount Shang.jpg|«Շան լեռան չորս իմաստունները»


## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ
Անդրանիկ Թումանյան

**Անդրանիկ Խաչատուրի Թումանյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Ծնվել է Շամշադինի շրջանի Բերդ գյուղում։ 1936 թվականին, ավարտելով Երևանի գյուղատնտեսական բանֆակը, որպես ուսուցիչ աշխատել է Կրասնոդարի երկրամասում, ապա Շամշադինի շրջանի Հախում և Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղերում։

1942 թվականի մարտին զորակոչվել է բանակ և ընդունվել Թբիլիսիի առաջին հետևակային ուսումնարան։ Ամիսներ անց՝ 1942 թվականի հոկտեմբերին, երբ հակառակորդը հասել է Աբխազիայի Պսխու գյուղը, կուրսանտներից կազմված զորամիավորումների հետ մասնակցել է լեռներում ծավալված մարտերին։ Այնուհետև մասնակցել է Նովոռոսիյսկի մոտ, Դոլգայա լեռների շրջանում մղվող մարտերին, որտեղ վիրավորվել և տեղափոխվել է տեղի առափնյա հոսպիտալը։ Ապաքինվելուց հետո նրան ուղարկել են 255-րդ զորամաս, որտեղից էլ իր ընկերների հետ միասին կռվել է Մալայա Զեմլյայում։ 1943 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Գելենջիկ, իսկ սեպտեմբերին մասնակցել է Նովոռոսիյսկի փողոցային մարտերին և ոտքից ծանր վիրավորվել։ Բուժվել է Գելենջիկի հոսպիտալում, որտեղ էլ սեպտեմբերի 16-ին հատել են նրա ոտքը։ Բուժվելուց հետո զորացրվել է և վերադարձել ու անցել ուսուցչական աշխատանքի։

1969 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը։

Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք այլ մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Թոնի Լևին

**Թոնի Լևին** (, ) , բաս-կիթառահար-վիրտուոզ, ստիկիստ։ Նա նվագել է Փիթեր Գաբրիելի, King Crimsonի, Yesի, Liquid Tension Experimentի, Pink Floydի, Ջոն Լենոնի, Dire Straitsի, Ջոան Արմատրեյդինգի, Էլիս Քուփերի, Sealի, Դեյվիդ Բոուիի, Pandora's Boxի, Սայմոն Քարլիի, California Guitar Trioի, Սառա Մակլախլանի, Քեվին Մաքսի, The Rochesի, Eddie Van Halenի, Սայմոն Փոլի, Օլգա Արեֆյևայի և բազմաթիվ այլ կատարողների հետ։ Ներկայումս հանդիսանում է King Crimson և Liquid Tension Experiment խմբերի անդամ։

Լևինը հայտնի է իր նորարարական ոգով, որը մեծ դեր է խաղացել ստիկի և էլելկտրոկոնտրաբասի տարածման մեջ (): Հենց նա է ստեղծել ֆանկի-ֆինգերզը, սարք, որը թմբուկի հարվածների ձայները նմանեցնում է բաս-կիթառի լարերի ձայներին։

Լևինը հայտնի բաս-կիթառահար է։ Նրա ամենահայտնի բասային հատվածը Փիթեր Գաբրիելի Sledgehammer երգում է, բայց բազմաթիվ երկրպագուներ կարծում են, որ նրա կարիերայի պիկը այժմ King Crimson-ում հանդես գալն է։

Բացի այլ մարդկանց ծրագրերին մասնակցելուց, Լևինը թողարկել է մի քանի անհատական ալբոմներ, ինչպես նաև իր սեփական Tony Levin Band-ի հետ մի կենդանի համերգի ալբոմ։

## Սկավառակագրություն
### Անհատական ալբոմներ
* *[[World Diary]]* (1996)
* *[[Waters of Eden]]* (2000)
* *[[Pieces of the Sun]]* (2002)
* *[[Double Espresso]]* (2002)
* *[[Resonator]]* (2006)
* *[[Stick Man]]* (2007)

### Մասնակցել է ալբոմների ձայնագրմանը
* CG3+2 (2002)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բաս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ստեղնահարներ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Ձկնորսներ (քանդակ, Պետրոզավոդսկ)

**«Ձկնորսներ» քանդակ** (), քանդակ Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքում։ Հեղինակն է քանդակագործ Ռաֆայել Կոնսուեգրան։ Արձանը տեղադրվել է 1991 թվականին։

## Պատմություն
«Ձկնորսներ» քանդակը Պետրոզավոդսկի քույր քաղաքների նվերների շարքից առաջինն է, որը զարդարում է Օնեգայի առափը։ 1991 թվականին, երբ «Ձկնորսներ» քանդակը հայտնվեց քաղաքում, առափը որպես այդպիսին դեռևս գոյություն չուներ. այն բացվել է դրանից միայն երեք տարի անց։ Քանդակը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մինեսոտա նահանգի մայրաքաղաք Դուլութի նվերն է։

«Ձկնորսներ» քանդակի հեղինակը Կուբայում 1941 թվականին ծնված, սակայն ԱՄՆ-ում բնակվող Ռաֆայել Կոնսուեգրան է։ Նրա նախագիծը հաղթել է Պետրոզավոդսկի համար լավագույն հորինվածքի ամերիկյան մրցույթում։ Հեղինակի մտահղացման համաձայն՝ երկու ձկնորսները՝ ռուս և ամերիկացի, որոնք ցանցը նետում են լիճը, խորհրդանշում են երկու քաղաքների միջև համագործակցությունը։ Քանդակի լրացուցիչ իմաստը բացահայտվում է, եթե հիշենք, որ Դուլութը գտնվում է Ամերիկայի Մեծ Լճերից առավել մեծի՝ Վերինի ափին։ Նմանապես Պետրոզավոդսկը Եվրոպայի երկրորդ խոշորագույն լճի՝ Օնեգայի ափին է։ Ըստ հեղինակի՝ Երկրի տարբեր կիսագնդերում գտնվող հեռավոր քաղաքների բնակիչներն ունեն շատ ընդհանրություններ։

«Ձկնորսներ» քանդակը պատկերում է մետաղական ցանցով երկու մարդու։ Կառուցվել է «Պետրոզավոդսկմաշ» ձեռնարկությունում, իսկ նրա համար «պատվանդան» է դարձել Օնեգայի ափի մի մեծ քար։ Ռաֆայել Կոնսուեգրան անձամբ մասնակցել է ապագա քանդակի եռակցմանն ու տեղադրմանը։ «Ձկնորսներից» սկսվել է Պետրոզավոդսկի և նրա քույր քաղաքների միջև քանդակների փոխանակումը։

## Պատկերասրահ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Օտտո Կուուսինենի հուշարձան (Պետրոզավոդսկ)

**Օտտո Կուուսինենի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքում։ Հեղինակն է քանդակագործ Բորիս Դյուժևը։ Արձանը տեղադրվել է 1973 թվականին։

## Պատմություն
Կոմունիստական կուսակցության և խորհրդային պետության, միջազգային կոմունիստական և բանվորական շարժման ֆինն և խորհրդային գործիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս Օտտո Կուուսինենը 1918 թվականի օգոստոսին մասնակցել է Ֆինլանդիայի կոմունիստական կուսակցության ստեղծմանը և դարձել կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ Ֆինլանդիայից ապօրինի դուրս գալուց հետո Կուուսինենը 1921 թվականին տեղափոխվել է Խորհրդային Ռուսաստան։ 1939-1940 թվականների խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ժամանակ Օտտո Կուուսինենը ղեկավարել է, այսպես կոչված, «Ֆինլանդիայի ժողովրդական կառավարությունը», որը տեղակայված էր Տերիյոկիում (այժմ՝ Լենինգրադի մարզի Զելենոգորսկ)։

1940 թվականից Օտտո Կուուսինենը Կարելա-Ֆիննական ԽՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահն էր, իսկ 1957 թվականին հանրապետության՝ Կարելական ինքնավար ԽՍՀ-ի վերափոխվելուց հետո, նա եղել է ԿԻԽՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահ։ 1957 թվականի հունիսի 28-ին Կուուսինենն ընտրվել է ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի նախագահության անդամ և քարտուղար։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Օտտո Կուուսինենի հուշարձանը Պետրոզավոդսկի Խորհրդային հրապարակում բացվել է 1973 թվականի հունիսի 22-ին՝ Կարելիայի մայրաքաղաքի 270-ամյակի օրը։ Օտտո Կուուսինենը պատկերված է ազատ կանգնած, նրա գլուխը բաց է։

Հուշարձանի նյութը Շալսկիի մոխրագույն-վարդագույն գրանիտ է։ Քանդակի տարրերի բլոկները մշակվել են Լենինգրադի «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարանում, իսկ պատվանդանի բլոկները՝ Կոնդոպոգայի քարի մշակման գործարանում։ Պատվանդանի վերին մասում փորագրված է «Օտտո Կուուսինեն» մակագրությունը։

Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ Բ. Ն. Դյուժևը, ճարտարապետներ Ա. Ա. Զավարզինը և Յ. Լ. Կուլագան (Մոսկվա)։

## Պատկերասրահ

ПлСоветская.jpg|Խորհրդային հրապարակը և Կուուսինենի հուշարձանը
Памятник О.В.Куусинену в Петрозаводске.jpg|Կուուսինենի հուշարձանը ձմռանը, հետին պլանում քաղաքի վարչակազմի շենքն է


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Երկու եղբայրների ամանորյա արկածը

**«Երկու եղբայրների ամանորյա արկածը»** (), ռուսական տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 2004 թվականին «Անիմոս» ստուդիայում։ Ռեժիսոր Գալինա Բեդան մուլտֆիլմն ստեղծել է «Ռուսական դասական արվեստը երեխաներին» () նախագծի շրջանակներում Եվգենի Շվարցի «Երկու եղբայր» հեքիաթի մոտիվներով։

## Սյուժե
Անտառի մեջտեղում գտնվող խրճիթում ապրում էին անտառապահն իր կնոջ ու երկու որդիների հետ, որոնք միշտ վիճում էին։ Ծնողները պատրաստվում են գնալ քաղաք՝ Նոր տարվա համար կոնֆետներ ու խաղալիքներ գնելու։ Մեկնելուց առաջ հայրն ավագ որդուն հանձնարարում է հոգ տանել կրտսեր եղբոր մասին մինչև իրենք կվերադառնան երեկոյան։ Ավագ եղբայրը խոստանում է, սակայն նրա համբերությունը երկար չի տևում։ Կրտսեր եղբայրը նրան խանգարում էր կարդալ հետաքրքիր գիրքը, և ավագը նրան դուրս է անում տնից՝ ասելով. «Հանգիստ թող ինձ»։ Ավագ եղբայրն արթնանում է այն ժամանակ, երբ ժամացույցի զանգը հնչում է ութ անգամ, և լսում է, որ ծնողները վերադառնում են։ Նա վազում է փնտրելու եղբորը, և մի որոշ ժամանակ անց հայտնվում է սառած անտառում, որտեղ ամեն ինչ ծածկված է սառույցով։ Ծառի հետևից դուրս է գալիս սառած մորուքով ու սպիտակ հագուստով մի ծերունի։ Տղան հարցնում է, թե արդյոք նա Ձմեռ պապն է։ Ծերունին պատասխանում է. «Բոլորովին ոչ։ Ես Սառցե պապն եմ, հավերժական սառածության տիրակալը։ Իսկ դա բոլորովին այլ գործ է։ Ես պատվիրել եմ, որ ցուրտը քեզ նվազագույն իսկ վնաս չտա»։ Ծերունին տղային տանում է Սառցե պալատ և ասում, որ նրա կրտսեր եղբայրը փակված է հարևան սրահում, որ իրեն դուր են եկել ավագ եղբոր խոսքերը՝ «Հանգիստ թող ինձ», որոնց ուղեկցությամբ նա եղբորը դուրս է արել։ Սառցե պապը հեռանում է, իսկ տղան փորձում է բացել սառցե դռները, բայց չի կարողանում։ Այդ ժամանակ նա փայտ է բերում ու խարույկ վառում դռների մոտ։ Կրակից տաքանում են սառած թռչունները, սկյուռներն ու նապաստակները։ Նրանք տղային օգնում են բացել սառցե դռները, տաքացնել սռած կրտսեր եղբորը և փախչել զայրացած Սառցե պապից։ Տուն վերադառնալիս եղբայրները տեսնում են, որ ձյունը հալվում է ու ծլում են ձնծաղիկները։ Տանը նրանց սպասում էին ծնողները։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Իրինա Բելյուշկինա, Յուրի Շերստնյով, Եկատերինա Սեմյոնովա, Մարկ Սալիզմյանով, Վիկտոր Պիունով

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 2005 — Անիմացիոն կինոյի X ռուսական բաց փառատոն Սուզդալում, մասնակցություն մրցութային ծրագրին,
* 2005 — «Ոսկե դյուցազն» XIV միջազգային կինոֆորում, անիմացիոն մրցույթի ժյուրին մուլտֆիլմին շնորհել է հատուկ մրցանակ և դիպլոմ «Երեխաների մոտ իրենց հարազատի համար պատասխանատվության զգացում դաստիարակելու համար»։

## Վերաթողարկում
* Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Մուլտֆիլմերի փառատոն։ Թողարկում 2։ Ռուս գրողների հեքիաթներ ու պատմվածքներ» () հավաքածուում «Анимос» ստուդիայի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Երկու եղբայրների ամանորյա արկածը» — animos.ru

Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Օքսիտանիա

**Օքսիտանիա** (), երկրամաս և պատմական մարզ Ֆրանսիայի հարավում։ Ստեղծվել է 2014 թվականի ֆրանսիական շրջանների տարածքային բարեփոխումների շրջանակում, Լանգըդոկ-Ռուսիլյոն և Հարավ-Պիրենեյներ երկրամասերի միավորման արդյունքում։ Նոր երկրամասի ստեղծման ամսաթիվն է համարվում 2016 թվականի հունվարի 1-ը։

## Վարչական բաժանում
Երկրամասը ունի ավելին քան 72 724 կմ² տարածք, որի վրա ապրում են 5 683 878 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է  (2013 թվականի դրությամբ) 76,64 մարդ/կմ²։ Վարչական կենտրոնն է Թուլուզ քաղաքը։

### Դեպարտամենտներ

### Խոշոր քաղաքներ
Երկրամասի խոշորագույն քաղաքներն են (30 հազար բնակչությունից ավելին)՝

## Ծանոթագրություններ

*
*
Դևիդ Սթրոնաք

**Դևիդ Սթրոնաք** (), Շոտլանդացի հնէաբան, որն զբաղվել է հին Իրանի և Իրաքի պատմության հետազոտությամբ։ Կալիֆորնիայի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է Բերկելիում։

Սթրոնաքը հետազոտել է Պասարգադ քաղաքը։ Նա սովորել է Գորդոնսթունում և Քեմբրիջի համալսարանում։ 1958 թվականին ստացել է արվեստի մագիստրոսի կոչում 1960-ական 1970-ական թվականներին եղել է պարսկական հետազոտության բրիտանական ինստիտուտի տնօրեն Թեհրանում։ 1990-ական թվականներին նա պեղել է Նինվեի որոշ մասեր։ Նրա թոշակը նրան բերել է մի քանի պարգև և մրցանակ։ Դևիդ Սթրոնաքը դասախոսություն կարդալու է հրավիրվել Հարվարդի և Կոլումբիայի համալսարաններում։ Նա հանդիսանում է նաև ԱՄՆ-ի հնագիտական ինստիտուտի 2004 թվականի Ոսկե մեդալով պարգևատրված` հնագիտության բնագավառում ունեցած ձեռքբերումների համար։ Իրանում եղած ժամանակ Սթրոնաքը հանդիպել է Ռուտ Վաադիային (1937–2017)` իսրայելցի հնէաբանին (որը նույնպես աշխատել է Իրանում) և ամուսնացել նրա հետ 1966 թվականին։ Նրանք ունեցել են երկու աղջիկ՝ Կերեն և Թամի։ Իրանի 1979 թվականի հեղափոխության ժամանակ ընտանիքը հեռացել է։ 1981 թվականին Դևիդ Սթրոնաքը պրոֆեսոր է դարձել Բերկելիում, իսկ կենսաթոշակի է անցել 2004 թվականին։  Թամին խաղացել Երեխաների կայսրուհու դերը   «Երբեք չվերջացող պատմություն»  ֆիլմում (1984)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Faculty website (archived)

Կատեգորիա:Շոտլանդացի հնէաբաններ
Կատեգորիա:Իրանագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանական հետազոտողներ Իրանում
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի հնագետներ
Վյաչեսլավ Կրոտով

**Վյաչեսլավ Ալեքսանդրովիչ Կրոտով** (փետրվարի 14, 1993 թ., Աստրախան, Ռուսաստան), ռուս ֆուտբոլիստ, «Ուֆա» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվողն է։

## Ակումբային Կարիերա
2012 թ․ հուլիսի 20-ին Կրոտովը պայմանագիր է կնքում «Սպարտակ» ակումբի հետ։ Ռուսաստանի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2013 թ․ մայիսի 10-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կռիլյա Սովետով» ակումբի հետ։ 2014 թ. սեպտեմբերի 5֊ին մասնակցել է Օտկրիտիե Արենա մարզադաշտի բացման խաղին, երբ թիմը մրցում էր «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի հետ (1:1)։ Այդ խաղում Կրոտովը դուրս եկավ խաղադաշտ խաղի 63-րդ րոպեին։ Սպարտակի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2015 թ․ մայիսի 11-ին։

## Նվաճումներ
; **[[Սպարտակ (ֆուտբոլային ակումբ, Մոսկվա)|Սպարտակ (Մոսկվա)]] **
* 15px Ռուսաստանի երիտասարդական առաջնության հաղթող ֊ 2012/13
 **Սպարտակ 2 (Մոսկվա)**
* 15px ՊՖԼ հաղթող ֊ 2014/15

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կրոտովը soccerway.com կայքում
* Կրոտովը transfermarkt.com կայքում
* Կրոտովը footballfacts.ru կայքում

Կատեգորիա:Աստրախան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ուֆայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ