Գիգա Լորթքիփանիձե

**Գիգա Դավիթի Լորթքիփանիձե** (, ), կինոյի և թատրոնի վրացի ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1979)։

## Կենսագրություն
Գիգա Լորթքիփանիձեն ծնվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Թիֆլիսում (այժմ՝ Թբիլիսի)։ 1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտը (Ալեքսեյ Պոպովի կուրս)։

Որպես ռեժիսոր արխատել է Վիլնյուսի ռուսական թատրոնում, Գորիի Գ. Էրիսթավիի անվան թատրոնում։

1952-1954 և 1956-1963 թվականներին եղել է Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոնի ռեժիսոր, 1964-1967 թվականներին՝ տնօրեն և գլխավոր ռեժիսոր, 1976-1980 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար։

1954-1956 թվականներին եղել է Քութայիսի Լ. Մեսխիշվիլու անվան թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր, իսկ 1963-1964 և 1971-1973 թվականներին՝ Թբիլիսիի Ա. Գրիբոյեդովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր և գեղարվեստական ղեկավար։

1967-1976 թվականներին Գիգա Լորթքիփանիձեն եղել է Ռուսթավի դրամատիկական թատրոնի կազմակերպիչը, տնօրենը և գլխավոր ռեժիսորը, իսկ 1985 թվականից՝ Թբիլիսիի Վ. Աբաշիձեի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։

Գիգա Լորթքիփանիձեն ներկայացումներ է բեմադրել նաև Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ», Մալայա Բրոնայայի և Պատանի հանդիսատեսի թատրոններում, ինչպես նաև Թբիլիսիի Թբիլիսիի Զ. Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոնում, Թբիլիսիի Նոդար Դումբաձեի անվան մանկական պետական թատրոնում։ Լորթքիփանիձեն է կազմակերպել Թբիլիսիի կրկեսի թատերախումբը։

Քառորդ դար Գիգա Լորթքիփանիձեն եղել է Վրաստանի թատերական գործիչների միության նախագահ։ Եղել է Թատերական միությունների միջազգային կոնֆեդերացիայի փոխնախագահ։

Գիգա Լորթքիփանիձեն մահացել է 2013 թվականի հունիսի 13-ին Թբիլիսիում։ Թաղված է Թբիլիսիի Դիդուբեի պանթեոնում։

## Բեմադրություններ
### Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոն
* 1952 - «Վերադարձ», Սերգո Կլդիաշվիլի
* 1952 - «Հյուրանոցի տիրուհին», Կառլո Գոլդոնի
* 1953 - «Անդունդի եզրին», Վ. Գեբեսկիրի
* 1954 - «Կենդանի դիմանկար», Ագուստին Մորետո-ի-Կավանյա
* 1957 - «Էսկադրայի վախճանը», Ալեքսանդր Կորնեյչուկ
* 1958 - «Արշավանք», Լեոնիդ Լեոնով
* 1958 - «Մարինե», Մարիկա Բարաթաշվիլի (Լ. Շատբերաշվիլու հետ համատեղ)
* 1959 - «Ամերիկյան ողբերգություն», ըստ Թեոդոր Դրայզերի
* 1960 - «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը», Նոդար Դումբաձե և Գիգա Լորթքիփանիձե
* 1960 - «Կոլխիդայի արշալույսը», Կոնստանտինե Լորթքիփանիձե
* 1961 - «Աֆրոդիտեի կղզին», Ալեքսիս Պարնիս
* 1961 - «Ֆուտբոլիստներ», ըստ Լեոնիդ Զորինի
* 1962 - «Ես տեսնում եմ արևը», Նոդար Դումբաձե և Գիգա Լորթքիփանիձե

### Քութայիսի Լ. Մեսխիշվիլու անվան թատրոն
* 1955 - «Տարիել Գոոլուա», Լեո Քիաչելի
* 1955 - «Յարովայի սերը», Կոնստանտին Տրենյով
* 1956 - «Օթելլո», Վիլյամ Շեքսպիր

### Թբիլիսիի Ա. Գրիբոյեդովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոն
* «Մարդն աստղից», Կ. Վետլինգեր
* «Մենակ, առանց հրեշտակների», Լեոնիդ Ժուխովիցկի
* «Կոմանդորի քայլերը», Վադիմ Կորոստիլյով
* «Մի՛ վախեցիր, մայրիկ», ըստ Նոդար Դումբաձեի
* «Այս սիրելի, հին տունը», Ալեքսեյ Արբուզով
* «Եկամտաբեր պաշտոն», Ալեքսանդր Օստրովսկի

### Ռուսթավի դրամատիկական թատրոն
* «Սիրանո դը Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան
* «Հարյուր տարի անց սոճիների պուրակում», Վադիմ Կորոստիլյով
* «Հատակում», Մաքսիմ Գորկի
* «Մեղադրական եզրակացություն», Նոդար Դումբաձե
* «Միայնության տոն», Վադիմ Կորոստիլյով

### Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» թատրոն
* 1962 - «Հինգերորդ շարասյուն», ըստ Էռնեստ Հեմինգուեյի

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1977 – «Դաթա Թութաշխիա» (Գիզո Գաբեսկիրիայի հետ համատեղ)
* 1979 – «Մեր հայրերի հողը» (Գիուլի Ճոխոնելիձեի հետ համատեղ)
* 1980 – «Բարև բոլորին» (Ամիրան Դարսավելիձեի հետ համատեղ)
* 1983 – «Երդմնագիր» (Ամիրան Դարսավելիձեի հետ համատեղ)
* 1985 – «Մի փոքր քաղաքում»
* 1990 – «Սպիտակ դրոշներ»
* 1991 – «Պրեմիերա»
* 1997 – «Գիշերային զանգեր»
* 2003 – «Աստված, ինչի՞ համար»

### Սցենարիստ
* 1959 – «Դեպք ամբարտակի վրա» (Լևան Խոտիվարիի հետ համատեղ)
* 1985 – «Մի փոքր քաղաքում» (Ալեքսանդր Չխեիձեի հետ համատեղ)
* 1990 – «Սպիտակ դրոշներ» (Նոդար Դումբաձեի հետ համատեղ)
* 1991 – «Պրեմիերա»
* 1997 – «Գիշերային զանգեր»
* 2003 – «Աստված, ինչի՞ համար»

## Ճանաչում և պարգևներ
* Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1970)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1979)
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1981) – «Դաթա Թութաշխիա» (1977) բազմասերիանոց ֆիլմի համար
* Վրացական ԽՍՀ Կ. Մարջանիշվիլու անվան պետական մրցանակ (1977)
* Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակ
* Պատվո շքանշան (1996)
* Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացի (1996)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գիգա Լորթքիփանիձեն Internet Movie Database կայքում
* Գիգա Լորթքիփանիձեն kino-teatr.ru կայքում
* Григорий Давидович Лордкипанидзе // Энциклопедия кино

Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ