open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոման Բարոնչ

**Ռոման Յակուբովիչ Բարոնչ** (**Պարոնյան Ռոմանոս Հակոբի**, ), լեհահայ վիրաբույժ։ Բժշկագիտության դոկտոր (1886), պրոֆեսոր (1898): Լվովի համալսարանի վիրաբուժության պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ռոման Բարոնչը ծնվել է 1856 թվականի օգոստոսի 8-ին, Լեմբերգ (Լվով) քաղաքում, «Կրակովյան» հյուրանոցի սեփականատեր հայազգի Հակոբ Բարոնչի և Տրուխլինսկիների տոհմից Թերեզայի ընտանիքում։ Հինգ եղբայրներից ավագը Թադեուշն էր. Էրազմը՝ լեռնային ինժեներ, Ստանիսլավը՝ բանաստեղծ, թարգմանիչ, Վլադիսլավը՝ դերասան, Լվովի թատրոնի տնօրեն։

1880 թվականին ավարտել է Կրակովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Տիրապետել է 12 լեզվի։ Վիրաբուժության գծով կատարելագործվել է Անգլիայում։ 1886-1918 թվականներին աշխատել է Լվովի քաղաքային պոլիկլինիկայի վիրաբուժական բաժանմունքում, 1898-1930 թվականներին՝ Լվովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի վիրաբուժական կլինիկայում։

Աշխատանքները վերաբերում են մարդու ճառագայթասնկախտի (ակտինոմիկոզ), կոնքազդրային հոդի նորագոյացությունների, որովայնի օրգանների, քթի և հարակից խոռոչների, լսողության օրգանների վիրաբուժության, էպիլեպսիայի և այլ հիվանդությունների հարցերին։ Բարոնչը ուսումնասիրել է հայկական ձեռագրեր, տվել Գրիգոր Մլիճեցու «Սկևռայի Ավետարանի» (մինչև 1941 թվականը գտնվել է Լվովում, այժմ՝ տեղն անհայտ) գիտական նկարագրությունը։

## Անդամակցություն
* Լվովի բժշկական ընկերության անդամ։

## Մատենագիտություն
* Kronika Uniwersytetu Lwowskiego. Lw в w, 1899, Т. 1: 138, 171, 183-186, Hahn W. Kronika Uniwersytetu Lwowskiego. Lw в w, 1912, Т. 2: 8, 183, 213, 348, 381, 421-424, 694
* Schramm H. Pol Gaz Lek 1930, № 826
* Polski s и ownik biograficzny. Krak в w, 1935, Т. 1: 290
* Zwozdziak W. Historia wydzialy lekarskiego Universytetu Lwowskiego. Arch Hist Med 1965, T. 28, N 3: 214-215
* Wojtkiewicz-Rok W. Dzieje wydzia и u lekarskiego Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1894-1918. Wroc и aw, 1992: 99-100;
* Szarejko P. S и ownik lekarz в w polskich XIX wieku. Warszawa, 1994, T. 2: 10-12
* Biografisches Lexikon der hervorragenden Д rzte. Hildesheim, 2002, Bd. 1: 74

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Լեհահայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայերը Լվովում
Պետության զավթում

**Պետության զավթում** (), համակարգային քաղաքական կոռուպցիայի տեսակ, որի շրջանակներում մասնավոր շահերը էապես ազդում են պետության կողմից որոշում կայացնելու գործընթացին՝ ի օգուտ այդ մասնավոր շահերի։

Պետության զավթում հասկացությունը առաջին անգամ կիրառել է Համաշխարհային բանկը 2000 թվականին Կենտրոնական Ասիայի մի շարք պետություններում խորհրդային բռնապետությունից շարունակվող իրավիճակը նկարագրելու համար։ Մասնավորապես, հասկացությունը կիրառվել է այն իրավիճակներին, երբ սակավաթիվ կոռուպցիոն խմբավորումները օգտագործում էին իրենց լծակները պետական պաշտոնյաների նկատմամբ վերջիններիս կողմից առաջինների համար նախընտրելի որոշումներ կայացնելու՝ այդ սակավաթիվ կոռուպցիոն խմբավորումների տնտեսական դիրքերի ամպրապնդման նպատակով:Նման կոռուպցիոն խմբավորումների անդամները հետագայում հայտնի են դարձել որպես օլիգարխներ։

Պետության զավթման մասին պնդումները բերել են 2013-2014 թվականներին Բուլղարիայում և 2017 թվականին Ռումինիայում հակակառավարական լայնածավալ բողոքի ակցիաների անցկացման, ինչպես նաև Հարավային Աֆրիկայում առաջացրել են 2016 թվականից շարունակվող մի շարք հակասություններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''The State of Capture'' - Report by the South African Public Protector.}

Կատեգորիա:Էթիկապես վիճելի քաղաքական երևույթներ
Կատեգորիա:Լոբբինգ
Կատեգորիա:Խոր քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հանրային ընտրության տեսություն
Կատեգորիա:Շահերի բախում
Կատեգորիա:Վարչական իրավունք
Կատեգորիա:Տնտեսության պետական կարգավորում
Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Կոս (քաղաք)

**Կոս** (), քաղաք և նավահանգիստ Հունաստանում, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 15 մ բարձրության վրա, Կոս կղզու հյուսիսարևելյան մասում, «Իպոկրատիս» միջազգային օդանավակայանից 21 կմ հյուսիս-արևելք։ Կոս համայնքի վարչական կենտրոնը մտնում է Հարավային Եգեյան կղզիների պերիֆերիայի կազմի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 19432 մարդ։ Մակերեսը 67,2 կմ² է։

Կոսում է գտնվում Կոստանդնուպոլսի պատրիարքի՝ Կոսկյան և Նիսյովսկյան թեմերը։ Մայր տաճարն է Սուրբ Աստվածածնա ավետման եկեղեցին։

## Պատմություն
Հնամյա Կոսը մտել է այսպես կոչված դորիական Գեկսապոլի մեջ (Փոքր Ասիայի վեց դորիական միությունների՝ Հալիկառնաս, Լինդոս, Իալիս, Կամիր, Կոս և Կնիդ)։

Քաղաքը ավերվել է 1933 թվականի ապրիլի 23-ին տեղի ունեցած 6,6 բալ մագլիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժից, որի պատճառով զոհվել է 178 մարդ։

Կոսի համայնքը ստեղծվել է 1948 թվականին։

Կոսի տեսարժան վայրերն են հանդիսանում հին քաղաքի ավերակները, ագորան, հռոմեական օդեոնը, հռոմեական տունը, Հիպոկրատի սոսին, 4 կմ հարավ-արևմուտքում տեղակայված Ասկլեպիոնը և գոսպիտալերների՝ միջնադարյան, այսպես կոչված, Ներանդզիայի ամրոցը։

Քաղաքում է գտնվում Կոսի հնագիտական թանգարանը, որի շենքը կառուցվել է 1936 թվականին։

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Plane tree of Hippocrates.jpg|Հիպոկրատի սոսին
Պատկեր:Kos Asklepeion.jpg|Ասկլեպիոնը Կոսում
Պատկեր:Kos-harbour.JPG|Ներանձիայի ամրոցը

Պատկեր:Odeon, Kos Town.jpg|Օդեոն
Պատկեր:Old ruins Kos 1.jpg|Ագորայի ավերակները Կոսում
Պատկեր:Kos catdr.JPG|Սուրբ Աստվածածնա ավետման եկեղեցին Կոսում
Պատկեր:Casa Romana01.jpg|Հռոմեական տունը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ժաննա դ՛Արկի աշտարակ

**«Աշտարակ Ժաննա դ՛Արկ»** (ֆր. Tour Jeanne-d'Arc), նախկին անվանում Grosse Tour*,* պատմական հուշարձան ֆրանսիական Ռուան քաղաքի կենտրոնում։ 1204 թվականից սկսած այս դոնժոնը համարվում էր  Ֆիլիպ II Օգոստոսի կողմից կառուցված Ռուանյան ամրոցի գլխավոր աշտարակը։ Ներկայումս այս մեծ կառույցը հանդիսանում է հին ամրոցի կառույցներից միակ պահպանվածը, որոնք աստիճանաբար քանդվում էին 1591 թվականին սկսված կրոնական պատերազմների ընթացքում։

## Պատմություն
Այս դոնժոնում տեղի է ունեցել ֆրանսիական ազգային հերոս Ժաննա դ′Արկի ճակատագրական դատավարությունը, որտեղ դահիճները խոշտանգման գործիքներով նրան ենթարկում էին խոշտանգումների։

Չնայած լեգենդին, Օռլեանի կույսին գերության էին վերցրել *Tour de la Pucelle* (Կույսերի աշտարակում), որն այժմ ավերված է, սակայն աշտարակի հիմքը երևում է ժաննա դ′Արկ փողոցի հարևան փողոցի 102 տանից (), այդ մասին վկայում է սև մարմարե հուշատախտակը։

## Նկարագրություն
Այս վիթխարի աշտարակը կառուցված է տեղական կրաքարից, պատերին ունի փոքր և նեղ անցքեր։

Կոնաձև տանիքը կառուցվել է 1866-1874 թվականներին ճարտարապետ Դեմարի գլխավորությամբ ընթացած աշտարակի վերականգնողական աշխատանքների ընթացքում՝ համաձայնեցնելով Վիոլե-լը-Դյուկի հետ։

Երկորոդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանական զորքերը շրջապատել են աշտարակը և այն դարձրել բունկեր։ Աշտարակի մեծ մասն այդ շրջանում բետոնապատվել է։

XX դարի կեսերին դոնժոնը ստացավ «աշտարակ ժաննա դ′Արկ» անվանումը, այնտեղ բացեցին Ռուանյան ամրոցի թանգարան, որը հասանելի էր լայն հսարակության համար։ Նրա հավաքածուում ներկայացված է Շառլ-Անրի Միշելի՝ «ժաննա դ′Արկի վերջին հաղորդությունը» նկարը։
Պատկեր:Donjon.chateau.Rouen.png|Ռուանյան ամրոցի դոնժոնի պրոֆիլը
Պատկեր:Chateau de Rouen.JPG|Ժաննա դ՛Արկ աշտարակը ամրոցի պլանի վրա
Պատկեր:Plaque tour de la Pucelle Jeanne d'Arc emprisonnee.JPG|Հուշատախտակ Ժաննա դ՛Արկի բանտարկության վայրում


## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* 
* 



Կատեգորիա:1200-ականների հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշտարակներ
Ամրության սահման

**Ամրության սահման**, մեխանիկական լարման \sigma_B արժեք, որից հետո տեղի է ունենում նյութի քայքայում։ Տվյալ նյութից կառուցված մարմնի մեխանիկական լարում, որից բարձր  արժեքի դեպքում մարմինը քայքայվում է։ Ամրության սահմանները լինում են ստատիկական և դինամիկական, ինչպես նաև սեղմման և ձգման։
մինի|Մետաղական մարմնի ձգման հետևանքը
մինի|Երկու բռնիչները մարմինը ձգում են մինչը կտրվելը։

## Ամրության սահմանի արժեք
ձախից|մինի|Նկ․ 1: Լարման և դեֆորմացիայի կապը ցույց տվող գրաֆիկ (σ – ε), որը հատուկ է ալյումինին։ 1.Սահմանային ուժ 2.Ամրություն 3. Ուղիղ համեմատական ամրության սահման 4. Պոկում, կոտրվում 5. Դեֆորմացիայի շեղում (սովորոբար 0,2%)

### Ստատիկական ամրության սահման
Ստատիկ ամրության սահմանը, որը հաճախ հաճախ կոչվում է ուղղակի ամրության սահման, անընդհատ մեխանիկակական լարման շեմային արժեքն է, որը գերազանցելու դեպքում մեխանիկական լարումը քայքայում է տվյալ նյութից կազմված մարմինը։ Համաձայն ԳՕՍՏ 1497-84 -ի «Ձգման փորձարկման մեթոդներ», ավելի ճիշտ  ժամանակավոր դիմադրություն է քայքայման նկատմամբ, որը համապատասխանում է քայքայումից առաջ գործադրված վերջին ճիգին։ Տերմինը գալիս է այն մտքից, որ նյութն անորոշ ժամանակով կարող է դիմանալ ցանկացած ստատիկ բեռի, եթե այն ստեղծում է ամրության սահմանից փոքր լարման ուժ։ Ժամանակավոր դիմադրության (նույնիսկ գերազանցելով այն իրական կամ քվազիստատիկ թեստերում) ընթացքում կամ անմիջապես հետո նյութը փլուզվում է (թեստային նմուշը մանրացված կլինի մի քանի մասի, հավանական է, որ գրեթե անմիջապես, այսինքն, ոչ ավել քան 10 վրկ)։

### Դինամիկական ամրության սահման
Դինամիկ ամրության սահմանը փոփոխական մեխանիկական լարման ազդեցությունն է (օրինակ հարվածի ժամանակ), որը գերազանցելու դեպքում տվյալ նյութից մարմինը քայքայվում է։ Մարմնի վրա դինամիկ ազդեցության ժամանակ այն  քայքայվում է անմիջապես ազդեցությունից հետո։ Այդ իրավիճակներում տվյալ բնութագիրը կոչվում է պայմանական-ակնթարթային կամ փխրուն-կարճաժամկետ ամրության սահման։

### Սեղմման ամրության սահման
Սեղմման ամրության սահման է համարվում այն մեխանիկական լարման սահմանային արժեքը (ստատիկականի դեպքում հաստատաուն, դինամիկականի դեպքում փոփոխական), որի բավականին կարճաժամկետ ազդեցության դեպքում մարմինը սեղմվում է կամ դեֆորմացվում։ Տարբեր նյութերի դեպքում դրա արժեքը տարբեր է։

### Ձգման ամրության սահման
Ձգման ամրության սահման է համարվում այն մեխանիկական լարման սահմանային արժեքը (ստատիկականի դեպքում հաստատաուն, դինամիկականի դեպքում փոփոխական), որի բավականին կարճաժամկետ ազդեցության դեպքում մարմինը ձգվում է կամ պատռվում։ Տարբեր նյութերի դեպքում դրա արժեքը նույնպես տարբեր է։

## Որոշ նյութերի ամրության հետ կապված առանձնահատկություններ
Պինդ մարմինների ամրությունը պայմանավորված է մարմնի ատոմների փոխազդեցությամբ։ Նրանց միջև հեռավորության մեծացման դեպքում նրանց միջև առաջանում են ուժեղ ձգողության ուժեր, ընդ որում, կրիտիկական հեռավորության վրա այդ ուժն ամենամեծն է։ Այդ ուժին համապատասխանող լարումը կոչվում է տեսական ձգման ամրություն և կազմում է σտեսկ ≈ 0,1E, որտեղ E —Յունգի մոդուլն է։ Գործնականում դիտվում է մարմինների քայքայում ավելի փոքր արժեքի դեպում, ինչը պայմանավորված է մարմինների անհամասեռությամբ։

Որոշ ձգման ամրության \sigma_0-ի արժեքներ ՄՊա-ներով (1 кгс/мм² = 100 кгс/см² ≈ 10 МН/м² = 10 МПа) (1 МПа = 1 Н/мм² ≈ 10 кгс/см²):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Կատեգորիա:Նյութ
Բիբ

մինի|150x150փքս|Մարդու բիբ
մինի|150x150փքս|Կատվի բիբ
**Բիբ** ( ), ողնաշարավորների ծիածանաթաղանթի կենտրոնում գտնվող անցք (սովորաբար լինում է կլոր կամ ճեղքանման)։ Բիբի միջով լուսային ճառագայթները թափանցում են աչք։

## Գործառույթ
Բիբի չափերի փոփոխությունը կարգավորում է ինքնավար նյարդային համակարգը։ Բիբը մեծանում է սիմպաթիկ նյարդաթելերի օգնությամբ, փոքրանում՝ պարասիմպաթիկ նյարդաթելերի օգնությամբ։ Մարդու և այլ բարձր դասի ողնաշարավորների մոտ աչքի բիբի փոփոխությունը կատարվում է ռեֆլեքսորեն (բբային ռեակցիա) և կախված է լույսի քանակից, որն ընկնում է ցացաթաղանթի վրա։ Խավարից ավելի լուսավոր միջավայր անցնելուց 5 վայրկյան հետո բիբը փոքրանում է, հակառակ դեպքում մեծանում է, բայց այս անգամ 5 րոպե հետո։ Ձկների և պոչավոր երկկենցաղների մոտ բբային ռեակցիան թույլ է արտահայտված կամ բացակայում է։ Մարդու բբի տրամագիծը կարող է փոփոխվել 1,1- ից 8 մմ։ Աչքի բիբի  ձևի,չափի և բբային ռեակցիայի փոփոխության  արագությունը  կարևոր նշանակություն  ունի աչքի հիվանդությունների ախտորոշման ժամանակ։ Բիբի չափերի փոփոխությունը կախված է մի շարք գործոններից․ այն լայնանում մթության մեջ, էմոցիոնալ գրգռման դեպքում, ցավային զգացողությունից։ Կարող է փոխվել նաև ադրենալինի, կոկաինի և ամֆետամինի, ինչպես նաև ատրոպինի ազդեցության դեմքում։ Փոքրանում է պայծառ լուսավորվածության դեմքում  (միոզ), ինչպես նաև ալկոհոլի և ափիոնային նյութերի ազդեցության դեպքում։

Կճղակավորների մեծամասնության, այդ թվում ոչխարների և այծերի մոտ աչքի բիբը հորիզոնական է։ Ութոտնուկի և կաղամարի մոտ աչքի բիբը W-ա ձև է։
ձախից|մինի|150x150փքս|Աչքի դիլատատոր
մինի|Ոչխարի բիբ

## Նշանակությունը դասակարգման համար
մինի|«Կարմի աչք»-ի էֆեկտը կատուների մոտ
Տարբեր կենդանիների մոտ աչքի բիբի (բիբը լինում է կլոր, ճեղքաձև, ուղղանկյունաձև, ուղղահայաց, հորիզոնական) չափերը, ձևը և դիրքը համարվում է այս կամ այն կարգաբանական խմբին պատկանելու նախանշան։

## Տես նաև

*Տեսողություն

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն

* Биологический энциклопедический словарь / *[[Гиляров, Меркурий Сергеевич|Гиляров М. С.]], [[Баев Александр Александрович|Баев А. А.]], Винберг Г. Г., [[Заварзин Георгий Александрович|Заварзин Г. А.]] и др.* — М.: Советская энциклопедия, 1986. С. 218.

## Արտքաին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աչք
Կատեգորիա:Օպտիկա
Էվելին Ջոնսոն

**Էվելին Ջոնսոն**(, ), ամերիկուհի օդաչու, հայտնի ավիակոնստրուկտոր։

## Կենսագրություն
Էվելին Ջոնսոնը ծնվել է 1909 թվականին, Կենտուկի նահանգի Քորբին քաղաքում, եղել է Թենեսի Վեսլեյան համալսարանի շրջանավարտ։

Որպես ամենաշատ թռիչքներ կատարած՝ կին նրա անունն  ընդգրկվել  է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Ընդհանուր առմամբ նա օդում անցկացրել է 7 տարի։ Ջոնսոնը թռչել է սովորել 1944 թվականից, երբ մտել է ռազմական ավիացիայի ոլորտ։ Նա այդ ժամանակ եղել է 36 տարեկան և ավարտել է իր օդաչուի կարիերան 2006 թվականին՝ երբ լրացել է նրա 96-ամյակը։

Մի քանի տասնամյակ ավիակոնստրուկտոր է աշխատել ամերիկյան  ավիացիոն դպրոցներում, կրթել է մոտ 3000 օդաչուի, մոտ 9000 օդաչուից ընդունել քննություն։ Կոլեգաներն ու ուսանողները նրան կնքել են «Մայր Թռչուն» մականունը։

Եղել է առաջին կին-օդաչուներից, որը ստացել է օդաչուի վկայական։ Նա նշել է, որ երկու անգամ ինքնաթիռի շարժիչը խափանվել է, բայց նա կարողացել է խուսափել վթարից։

2006 թվականին Էվելին Ջոնսոնը խոշոր ավտովթարի է ենթարկվել, ինչի  հետևանքով բժիշկներն  անդամահատել են նրա ոտքը։

Մահացել է 102 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաղորդագրություն մահվան մասին

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Բաղրամյան (ազգանուն)

**Բաղրամյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալեքսանդր Խաչատուրի Բաղրամյան (ծնվ․ 1938), երկրաֆիզիկոս։
* Գրիգոր Ալեքսանդրի Բաղրամյան (1915), ինժեներ–հիդրոտեխնիկ։
* Էմմա Ռուբենի Բաղրամյան (1926), ներզատաբան։
* Իլյա Ալեքսեյի Բաղրամյան (1928), ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր։
* Կարինե Ալբերտի Բաղրամյան (1962), կենսաֆիզիկոս։ 
* Հարություն Խոսրովի Բաղրամյան (1898-?), թղթակից։
* Հովհաննես Խաչատուրի Բաղրամյան (1897-1982), Խորհրդային Միության նշանավոր զորահրամանատար, Խորհրդային Միության մարշալ։
* Հրաչյա Բաղրամյան (20-րդ դար), թղթակից։
* Մարիա Բաղրամյան (1954), փիլիսոփա։
* Միհրան Բաղրամյան (19-րդ դար-1917), մանկավարժ, լրագրող։
* Մովսես Բաղրամյան (18-րդ դար), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, լուսավորիչ։
* Նաիրի Բաղրամյան (1971), նկարիչ, քանդակագործ, լուսանկարիչ։
* Ռուբեն Հարությունի Բաղրամյան (1920-1994), լեզվաբան։
* Վալերի Ռիկոյի Բաղրամյան (1962-1994), ավիամեխանիկ, ազատամարտիկ։

## Տես նաև
* Բարաղամյան
* Բարեղամյան
* Բարղամյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Ասորերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Unity

**Unity**, համակարգչային խաղերի մշակման միջհարթակային միջավայր։ Unity-ին թույլ է տալիս ստեղծել հավելվածներ, որոնք աշխատում են ավելի քան 25 տարբեր հարթակներում, ներառյալ անհատական համակարգիչներ, խաղային բարձակներ, շարժական սարքեր, վեբ-հավելվածներ և այլն։ Unity-ի թողարկումը կայացել է 2005 թվականին և այդ ժամանակից ի վեր ապրում է մշտական զարգացում։

Unity-ի հիմնական առավելություններն են մշակման տեսողական միջավայրի, միջհարթակային աջակցության և բաղադրիչների մոդուլային համակարգի առկայությունը։ Թերությունները ներառում են դժվարությունների առաջացումը բազմաբաղադրիչ սխեմաների հետ աշխատելիս և դժվարություններ արտաքին գրադարաններ միացնելիս։

Unity-ի վրա գրվել են հազարավոր խաղեր, հավելվածներ, մաթեմատիկական մոդելների տեսողականացումներ, որոնք ընդգրկում են բազմաթիվ հարթակներ և ժանրեր։ Ընդ որում, Unity-ն օգտագործվում է ինչպես խոշոր մշակողների, այնպես էլ անկախ ստուդիաների կողմից։

## Հնարավորություններ
Unity-ի խմբագրիչն ունի պարզ Drag&Drop միջերես, որը բաղկացած է տարբեր լուսամուտներից, ինչի շնորհիվ կարելի է վրիպազերծել խաղը հենց խմբագրիչում։ Շարժիչն օգտագործվում է C# սկրիպտներ գրելու համար։ Նախկինում աջակցվում էին նաև Boo-ն (Python-ի բարբառը, որը դադարեցվել է 5-րդ տարբերակում) և JavaScript-ի մոդիֆիկացիան, որը հայտնի է որպես *UnityScript* (աջակցումը դադարեցվել է 2017.1 տարբերակում)։

Ֆիզիկական հաշվարկները կատարվում են NVIDIA-ի PhysX ֆիզիկական շարժիչով՝ եռաչափ ֆիզիկայի համար և Box2D շարժիչով՝ երկչափ ֆիզիկայի համար։ Գրաֆիկական API-ն DirectX-ն է (ներկայումս DX 11, աջակցվում է DX 12)։

## Unity-ի միջոցով ստեղծված խաղեր
Unity-ի միջոցով ստեղծվել են հարյուրավոր խաղեր, հավելվածներ, նմանակիչներ։ Unity-ին օգտագործում են նաև խոշոր ընկերությունները (օրինակ՝ Blizzard Entertainment-ը)։ Unity-ի միջոցով ստեղծվել են տարբեր ժանրերի խաղեր, որոնց օրինակներն են՝

thumb|Gone Home

* Կրակիչ խաղ առաջին դեմքից - Guns of Icarus Online, Dead Trigger
* Քվեսթ առաջին դեմքից - Gone Home
* Սպորտային սիմուլյատոր - The Golf Club

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Յունիթի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:2005 մշակված ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Լինուքսի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Վերոնիկ Ակա

**Վերոնիկ Բրա Կանոն** (ծննդյան անունը՝ **Ակա**, ), կոտ դ'Իվուարցի քաղաքական գործիչ, Կոտ դ'Իվուարի խորհրդարանի փոխխոսնակ։ Կոտ դ'Իվուարի տարածաշրջանային խորհրդի առաջին կին նախագահն, որը ղեկավարել է Մորոնուի խորհուրդը 2013 թվականից մինչև 2018 թվականը։

## Կենսագրություն
Վերոնիկ Ական ծնվել է 1959 թվականի օգոստոսի 16-ին Կոտ դ'Իվուարում։ նա Ֆելիքս և Մարի-Թերեզ Ուֆուե-Բուանիի որդեգրած երեք երեխաներից մեկն է։ 2009 թվականի ապրիլի 15-ին ամուսնացել է Դալոայի նախկին քաղաքապետ և Գյուղատնտեսության նախարար Դենիս Բրա Կանոնի հետ Ֆրանսիայի Ագերվիլ դղյակում։ Նույն տարվա հունիսի 10-ին Դենիսը սրտի կանգ է ունեցել և մահացել։

## Գործունեություն
2004 թվականին Ական հիմնադրել է «Սոտրապիմ» (*La Société de Travaux et Promotion Immobilière*) անշարժ գույքի ընկերությունը։ 2006 թվականի մարտի 29-ին նա հիմնել է *Mi-Moye* միկրոֆինանսական ընկերություն, որը նախատեսված է կանանց վարկեր տրամադրելու համար, որպեսզի նրանք հաղթահարեն աղքատությունը և իրականացնեն իրենց նպատակները։

### Քաղաքական
2006 թվականից Ական եղել է Կոտ դ'Իվուարում կին աֆրիկացի նախարարների և խորհրդարանականների *Réseau des Femmes africaines Ministres et Parlementaires de Côte d'Ivoire (REFAMPCI)* ցանցի նախագահը։ Խմբի նպատակն է միավորել կանանց և պայքարել կանանց աղքատության դեմ։

2013 թվականին Ական առաջադրվել է որպես անկախ թեկնածու և հաղթել Մորոնուի տարածաշրջանային ընտրություններում՝ ստանալով քվերակողների ձայների 46.18%-ը և ընտրապայքարից դուրս թողել Կոտ դ'Իվուարի դեմոկրատական կուսակցության (*PDCI*) թեկնածու Այուա Ն՛Դոլին։ Հաղթանակը նրան հնարավորություն տվեց դառնալու առաջին կինը, որ ընտրվել է իվուարյան տարածաշրջանային խորհրդի նախագահ։ Որպես նախագահ՝ պաշտոնը ստանձնել է 2013 թվականի հունիսի 29-ին՝ արարողության ժամանակ։

2015 թվականի հունիսի 15-ին *PDCI-RDA*-ն Ակային նշանակել է *Union des femmes de PDCI (UFPDCI)* գյուղական միության նախագահ։

2017 թվականի ապրիլի 5-ին Գիլյոմ Սորոն Ակային նշանակել է որպես Կոտ դ'Իվուարի խորհրդարանի տասնմեկ փոխնախագահներից մեկը։

2018 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Ակա սկսեց իր նախընտրական քարոզարշավը 2018 թվականի Մորունուի տարածաշրջանային ընտրություններում։ Ընտրությունների ժամանակ բախվել է Իվուարյան ժողովրդական ճակատի բարձր պրոֆիլի թեկնածու Պասկալ Աֆֆի Ն՛Գեսանին։ Հոկտեմբերի 13-ին *Commission Electorale Indépendante (CEI)* Աֆֆինին հայտարարել է ընտրությունների հաղթող. Ական վիճարկեց արդյունքները՝ պնդելով, որ նա մեկուսացրել և սպառնացել է ընտրական հանձնաժողովի (*CEI*) նախագահին՝ նշելով, որ «տեղի է ունեցել կողոպուտ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կին քաղաքական գործիչներ
Մարտա Ֆայնս

**Մարտա Մարիա Թուիլստոն-Յայկեմ-Ֆայնս** (, ), անգլիացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Մարտա Մարիա Թուիլստոն-Յայկեմ-Ֆայնսը ծնվել է 1964 թվականի փետրվարի 5-ին Սաֆֆոլկում (Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն)՝ լուսանկարիչ և պատկերազարդող Մարկ Ֆայնսի (1933-2004) և նրա առաջին կին՝ նովելիստ և նկարչուհի Ջենիֆեր Լեշի (1938-1993) ընտանիքում, որոնք 31 տարի ամուսիններ են եղել՝ 1962 թվականից մինչև Ջենիֆերի մահը։ Ջենիֆերը մահացել է  1993 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, կրծքագեղձի քաղցկեղից 55 տարեկան հասակում։ Մարտան ունի 5 քույր և եղբայր․ դերասան Ռեյֆ Ֆայնս (ծնվ.1962), երաժիշտ Մագնուս Ֆայնս (ծնվ.1965), ռեժիսոր Սոֆի Ֆայնս (ծնվ.1967), դերասան Ջոզեֆ Ֆայնս (ծնվ.1970) և էկոլոգ Ջեյկոբ Ֆայնս, ինչպես նաև նա ունի որդեգրված եղբայր՝ հնագետ Մայքլ Էմերի, որին դաստիարակել են նրա ծնողները, սակայն նրանց կողմից պաշտոնապես որդեգրված երբեք չի եղել։

## Գործունեություն
Մարտայի  գործունեությունը որպես կինոռեժիսոր, սցենարիստ և կինոպրոդյուսեր տևել է 6 տարի՝ 1999-2005 թվականներին։ Որպես  ռեժիսոր իր առաջին  աշխատանքը եղել է 1999 թվականին նկարահանված «Օնեգին» ֆիլմը, որի  համար  Ֆայնսը Տոկիոյի  միջազգային կինոփառատոնում  մրցանակի է արժանացել։ Բացի այդ մրցանակից նա արժանացել է նաև Լոնդոնի քննադատների միության  մրցանակի։

## Ֆիլմագրություն
*1999 - «Օնեգին» ()
*2005 - «Գունավախ»  ()

## Անձնական կյանք
Մարտան ամուսնացած է ռեժիսոր, օպերատոր և սցենարիստ Ջորջ Թիֆինի հետ։ Նրանք ունեն 3 երեխա՝ 2 տղա և 1 աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարտա Ֆայնսի պաշտոնական կայէջ 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ
Բաղմանյան

**Բաղմանյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Էրիկ Արկադիի Բաղմանյան (2009- —), ք. Մասիս։
* Անդրանիկ Մուսայելի Բաղմանյան (1913), պատմաբան, մանկավարժ։
* Հայկազ Պապիկի Բաղմանյան (1963), ՀՀ ռազմական գործիչ։
* Վաղինակ Մարտիրոսի Բաղմանյան (1911-1950-ական թթ. հետո), թղթակից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Rewrite the Stars

**Rewrite the Stars**, Զաք Էֆրոնի և Զենդայայի երգը «Մեծագույն շոումենը» (2017) ֆիլմից։ Այն թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին Atlantic Records-ի կողմից որպես *[[The Greatest Showman: Original Motion Picture Soundtrack]]* ալբոմի պրոմո սինգլ։ Ավստրալիայում «Rewrite the Stars»-ը թողարկվել է ռադիոյով 2018 թվականի հուլիսի 10-ին։ Երգը ներկայացնում է Զաքի կերպարին՝ Ֆիլիպին, որը սերենադ է կատարում Զենադայայի կերպարի՝ Աննայի համար՝ փորձելով նրան համոզել, որ իրենք պետք է միասին լինեն, չնայած իրենց տարբեր լինելուն։

## Ստեղծագործություն
Ըստ Sheetmusicdirect.com կայքի՝ «Rewrite the Stars»-ը րոպեում 125 հարված տեմպով երգ է։ Երգը գրված է B մաժոր բանալիով։ Զաք Էֆրոնի վոկալը հասնում է E3-ից B4-ի ողջ երգի ընթացքում, իսկ Զենդայայի վոկալը հասնում է E3-ից E5-ի։

## Արձագանքներ
thumb|Զաք Էֆրոնը և Զենդայան «Rewrite the Stars» երգին և ''«Մեծագույն շոումենը»'' ֆիլմին նվիրված հարցազրույցի ժամանակ
GayTimes-ից Սեմ Դամշենասը երգը կոչել է «ցնցող դուետ» կատարելապես համապատասխանող սիրերգով, իսկ Մայքլ Օրդոնյան LA Times-ից երգը կոչել է տաբերվող դուետ» և «հեղինակային կարաոկե դուետ»։ Սակայն Էմիլի Յոշիդան Vulture-ից երգը բնութագրել է որպես «Ջեյսոն Դերուլոյի մոտ 2012 թվականի հրաժարվածի վերահրատարակություն»։

## Մրցանակներ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ջեյմս Արթուրի և Աննա Մարիի տարբերակ

2018 թվականի նոյեմբերի 16-ին թողարկվել է *[[The Greatest Showman: Reimagined]]*-ը, որը ներառում է նաև «Rewrite the Stars» երգի քավերը՝ թողարկված անգլիացի երգիչ Ջեյմս Արթուրի և Աննա Մարիի կողմից որպես սինգլ։  Նրանք այդ սինգլը կատարել են The X Factor (Մեծ Բրիտանիա) մրցույթի 15-րդ եթերաշրջանում՝ դեկտեմբերի 1-ին և The Voice (Մեծ Բրիտանիա) մրցույթի 15-րդ եթերաշրջանում՝ դեկտեմբերի 4-ին։ Այն թողարկվել է ավստրալիական ռադիոյով, իսկ Wideboys-ի կողմից ռեմիքսը թողարկվել է դեկտեմբերի 14-ին։

### Երգացանկ
***Ռեմիքս**
#"Rewrite the Stars"  – 3:36

### Հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրեր

## Քավերներ
The Piano Guys-ը թողարկել է երգի ջութակով քավերը 2018 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:Զենդեյայի երգեր
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Լոպարե

**Լոպարե** (, , ), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հյուսիսարևելյան հատվածում։ Լոպարեն համանուն համայնքի կենտրոնն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2401 մարդ։

;Համայնքի բնակչության էթնիկ խումբը՝

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Ռաֆիղա Ախունդովա

**Ռաֆիղա Հաջի ղիզի Ախունդովա** (, ), բալետի ադրբեջանցի արտիստուհի, բալետմայստեր, պարուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1970)։

## Կենսագրություն
Ռաֆիղա Ախունդովան ծնվել է 1933 թվականի օգոստոսի 7-ին։ 1951 թվականին ավարտել է Բաքվի Խորեոգրաֆիա դպրոցը ՛Գամեր Ալմասզադեի դասարանը։ 1951-1952 թվականներին նա Մոսկվայի Մեծ թատրոնում դասընթացն է անցել։ 1951-1971 թվականներին եղել է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի մենակատար։ 1971 թվականից նա գործել է որպես այդ թատրոնի բալետմայստեր։ 1990 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։ Լավագույն դերակատարումներից են՝ Գյուլյանաղ (Բադալբեյլու «Կույսի աշտարակը»), Այշա (Կարա Կարաևի «Յոթ գեղեցկուհիներ»), Շիրին (Արիֆ Մելիքով, «Սիրո լեգենդ»), Գյուլշան (Ս. Հաջիբեկովի «Գյուլշան»), Ժիզել (Ադոլֆ Ադանի «Ժիզել»), Մուլլա (Պյոտր Չայկովսկիի «Շչելկունչիկ»)։

Նա աշխատել է Ալժիրում, Շվեդիայում, Եգիպտոսում և Բելգիայում որպես մանկավարժ-բալետմայստեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բալետի արտիստներ‎
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ
Իտալիայում Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններ (2019)

**Իտալիայում Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններ**, անցկացվել են 2019 թվականի մայիսի 26-ին։ Ընտրություններում ընտրվել է 9-րդ իտալական պատվիրակությունը։ Եվրոպական միությունից Մեծ Բրիտանիայի դուրս գալուց և Եվրախորհրդարանի տեղերի վերաբաշխումից հետո, Իտալիայի պատվիրակության տեղը 73-ից կավելանա 3 տեղով՝ մինչև 76 պատգամավոր (մեկական լրացուցիչ մանդատ կստանան Հյուսիսի լիգան, «Առաջ, Իտալիա» և «Իտալիայի եղբայրները», հոդվածում նշված են վերջնական թվերը)։ Իտալիայի տարածքը բաժանված է 5 շրջանների։

## Հասարակական կարծիքի հարցումներ

* (1) Որոշ հարցումներ ներառում են նախկին շարժումները՝ «ժողովրդավարական և առաջադեմ շարժում» կամ «Ձախ Իտալիան»՝ «Ազատ և հավասար» կուսակցության փոխարեն։
* (2) Որոշ հարցումներ ներառում են «Ժողովրդի ուժը» շարժումը՝ «ժողովրդական կոալիցիայի» փոխարեն։

## Տես նաև
* Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններ (2019)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ընտրություններ Իտալիայում
Նադեժդա Ռուսսո

**Նադեժդա Ռուսսո** (, ), ռումինացի առաջին  կին օդաչուն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1901 թվականի հունիսի 17-ին Տվերում, հեծելազորի գեներալ՝ Եվգենիա Բրազովսկու ընտանիքում։ 1917 թվականին տեղափոխվել է Քիշնև և ամուսնացել հողատեր Ալեքսանդր Ռուսսոյի հետ։ Հետագայում ավարտել է Կարմիր խաչի դպրոցը։ 1936 թվականին Բուխարեստում  ավարտել է «Marcea Cantacuzino» օդաչուների դպրոցը և դարձել առաջին կինը Ռումինիայում, որը ստացել է  օդաչուի վկայական։ 1937 թվականին գնել է  գերմանական «Bücker Bü 131» մակնիշի ինքնաթիռ, որով էլ կատարել է իր թռիչքները։ 1938 թվականին մասնակցել է  Պրահա-Բուխարեստ-Բելգրադ-Բրատիսլավա թռիչքուղիների չվերթներին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  Նադեժդա Ռուսսոն եղել է ռումինական բանակի ավիացիայի քույր օդաչու, դուրս է բերել ավելի քան 100 վիրավոր։

Մահացել է 1988 թվականի հունվարի 22-ին Բուխարեստում։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է գերմանական շքանշանով։

## Հուշապատում
*Քիշնևի փողոցներից մեկն անվանվել է Նադեժդա Ռուսսոյի անվանբ, որը նախկինում կրում էր խորհրդային կին օդաչու Մարինա Ռասկովայի անվամբ։
*2002 թվականին Մոլդովայում թողարկվել է փոստային նամականիշ՝ նվիրված Նադեժդա Ռուսսոյին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография
* Nadia Russo-Bossie

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Բուխարեստ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կոստրոմա (մուլտֆիլմ)

**Կոստրոմա** (), երաժշտական մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է Ինեսա Կովալևսկայան 1989 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։

Ենթավերնագիրն է` **Հնօրյա ծիսական խաղերգ` նվիրված գարնանը և ձեռագործուհի Կոստրոմային:**

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը ֆանտազիա է «Կոստրոմա» երգերի թեմայով։

Գյուղում գարուն է եկել։ Բնակիչները պատրաստվում են դրան նվիրված տոնին։ Կանայք ձեռք են բերում վառ գլխաշորեր, վերցնում են դիմակներ և երգում ծիսակարգային երգեր։ Կոստրոմային պատկերող ձեռագործուհին կտավ է գործում։ Պատրաստված կտորները կանայք հագցնում են ծղոտե խրտվիլակին։ Կոստրոման հյուրասիրություն է պատրաստում, և բոլորը համտեսում են այն։ Այնուհետև Կոստրոման պառկում է հանգստանալու, հիվանդանում է, կարճ ժամանակով մահանում է, արթնանում է և բոլորի հետ գնում գետի մոտ։ Այնտեղ զարդարված խրտվիլակը դնում են նավակի վրա և երգերի ուղեկցությամբ բաց են թողնում գետի հոսանքի ուղղությամբ։

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր` Ինեսա Կովալևսկայա
* Սցենարի հեղինակ` Ն. Տիխոնովա
* Բեմադրող նկարիչ` Գալինա Շակիցկայա
* Նկարիչ-մուլտիկատորներ` Վլադիմիր Շևչենկո, Օլգա Օռլովա, Ալեքսանդր Պանով, Ալեքսանդր Մարկելով, Դմիտրի Կուլիկով
* Նկարիչներ` Իրինա Սվետլիցա, Ի. Բալաշովա, Տատյանա Մակարովա, Օլգա Նավասյոլովա, Ի. Կոլոսովա, Ա. Ռատկովսկայա, Աննա Չիստովա
* Օպերատոր` Նատալյա Միխայլովա
* Կոմպոզիտոր` Եվգենի Բոտյարով
* Հնչունային օպերատոր` Վլադիմիր Կուտուզով
* Մոնտաժող` Ի. Գերասիմովա
* Խմբագիր` Ելենա Միխայլովա
* Տնօրեն` Լիլիանա Մոնախովա

## Քնադատների արձագանք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1989 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Խոզուկը փշե մուշտակում

**Խոզուկը փշե մուշտակում** (), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է Վլադիմիր Դանիելևիչը Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, 1981 թվականին։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է Սերգեյ Կոզլովի համանուն հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Ցուրտ մի օր պատուհանից ձյան փաթիլ տեսնելով՝ Ոզնին այնպես է սեղմվում ապակուն, որ նրա քիթը նմանվում է խոզի դնչի։ Փաթիլը նրան փշե մուշտակով խոզուկի տեղ է դնում և կանչում է դրսում խաղալու։ Լսելով, թե ում է կանչում փաթիլը, ոզնին կարծում է, թե ինչ որ մի տեղ, պատուհանի տակ նստած է սառած մի խոզուկ, որը չի ուզում խաղալ։ Հոգատար ոզնին որոշում է խոզուկին իր տուն կանչել` թեյ խմելու, բայց այդպես էլ չի գտնում նրան փողոցում։ Ձյան փաթիլի համար կարևոր չէ, թե ում հետ կխաղար. նա կանչում է մեկ ոզնուն, երբ նա դուրս է վազում, մեկ` խոզուկին, ում նա տեսնում է պատուհանից։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Վեսևոլոդ Լարիոնով՝ Ոզնի
* Նատալյա Չենչիկ՝ Ձյունի փաթիլ
* Վիկտոր Խոխրյակով՝ հեղինակ

## Թողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է  DVD ձևաչափով` ընդգրկվելով Վլադիմիր Դանիելևիչի մուլտֆիլմերի «Ծնունդդ շնորհավոր, 4-րդ թողարկում» հավաքածուի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* Դիտել մուլտֆիլմը YouTube.com կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ստորգետնյա մեծ պարահանդես

**Ստորգետնյա մեծ պարահանդես** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Ստանիսլավ Սոկոլովը` ըստ Հանս Քրիստիան Անդերսենի «Անտառային ոգիների բլուրը» հեքիաթի։

## Սյուժե
Մի անգամ անտառային թագավորը ստորգետնյա մեծ պարահանդեսի է հրավիրում սկանդինավյան ֆոլկլորի ավանդական հերոսներին` փերիներին և թրոլներին։ Համընդհանուր տոնի ֆոնին զարգանում է անտառային թագավորի փոքր դստեր` անտառի երիտասարդ փերու և թրոլի սիրո պատմությունը։

## Նկարահանվող խումբ
* Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ` Սերգեյ Օլիֆիրենկո, Նատալյա Դաբիժա, Վյաչեսլավ Շիլոբրեև, Միխայիլ Պիսման
* Տիկնիկները և դեկորները պատրաստել են` Օլեգ Մասաինով, Պավել Գուսև, Վլադիմիր Աբբակումով, Միխայիլ Կոլտունով, Վիկտոր Գրիշին, Վալերի Պետրով, Վլադիմիր Ալիսով, Նատալյա Բարկովսկայա, Նատալյա Գրինբերգ, Նինա Մոլևա, Մարինա Չեսնոկովա, Աննա Վետյուկովա, Լիլիանա Լյուտինսկայա, Ալեքսանդր Մաքսիմով, Վլադիմիր Մասլով, Ալեքսանդր Բելյաև, Նիկոլայ Զակլյակով, Նիկոլայ Մոնչուկով, Վլադիմիր Կոնոբեև
* Մոնտաժող` Գ. Ֆիլանտովա
* Խմբագիրներ` Ելենա Նիկիտկինա
* Տնօրեն` Գրիգորի Խմարա
Նկարահանող խումբը ներկայացված է ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Masters of Russian Animation Volume 4» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Հավաքածուի մեջ ներառված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը` «Դուռը» (1986), «Տղան ինչպես տղա» (1986), «Ազատագրված Դոն Կիխոտը» (1987), «Մարտինկո» (1987), «Ստորգետնյա մեծ պարահանդես» (1987), «Կատուն և ծաղրածուն» (1988), «Կելե» (1988), «Քուն» (1988), «Երկրորդը Ես» (1989), «Ընկերուհին» (1989), «Կատուն և Կոն» (1990)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր
Արշավիր Թորամանյան

**Արշավիր Խորենի Թորամանյան** (), ճարտարապետության պատմաբան։ Ճարտարապետության դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1977): Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1973)։

## Կենսագրություն
Արշավիր Թորամանյանը ծնվել է 1927 թվականի հունիսի 20-ին, Բուխարեստ քաղաքում։ 1948 թվականին հայրենադարձել է։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1965-1978 թվականներին դասավանդել է Քիշնևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (1975-1978 թվականներին՝ ճարտարապետության ամբիոնի վարիչ), 1978 թվականից՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (1988-1991 թվականներին՝ Երևանի պետական ճարտարապետաշինարարական համալսարանի արդյունաբերական և քաղաքացիական ճարտարապետության, 1991-1994 թվականներին՝ ճարտարապետության տեսության և պատմության ամբիոնների վարիչ)։

Աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են Հայաստանի, Մոլդովայի, նաև Բալկանյան երկրների ճարտարապետության պատմությանն ու մշակութային առնչություններին, Հայաստանի, Մոլդովայի, Ռումինիայի տարածքներում հայկական ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրությանը, Հայաստանի ճարտարապետության և քրիստոնյա Արևելքի ու Հարավ-արևելյան Եվրոպայի շինարվեստի հետ նրա կապերին։

## Մահ
Մահացել է 2009 թվականին, Երևանում։ Թաղված է Երևանի Շահումյանի գերեզմանատանը։

## Երկեր
* К вопросу об армяно-молдавских архитектурных связах / А. Х. Тораманян, АН АрмССР. Б. м., Б. и., 1972.
* Об архитектуре крепостных сооружений Молдавии: Армянские параллели) / А. Х. Тораманян, АН АрмССР., Б. м.: Б. и., 1974.
* Армянские архитектурные памятники Молдавии XIV в. / Аршавир Тораманян, АН АрмССР, Ин-т искусств, II Междунар. симп. по арм. искусству. Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1978.
* Զվարթնոց, Գագկաշեն։ [Ճարտարապետական գիտական ուսումնասիրություն], Երևան, «Սովետական գրող», 1984 (համահեղինակ)։
* Մոլդավիայի հայկական պատմաճարտարապետական հուշարձանները, Երևան, 1986։
* Крестовокупольные композиции Армении и Византии V-VII веков / С. Х. Мнацаканян, Отв. ред. А. Х. Тораманян, Ин-т искусств АН АрмССР. Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1989.
* Из истории строительной деятельности армян в Молдавии, М., 1991.
* Средневековая архитектура Армении и балканских стран, Е., 2003.
* Ճարտարապետական պատկերազարդ բառարան։ Երևան, «Անահիտ», 2007։
* Arhitectura medievală a Armeniei şi a ţărilor balcanice / By A. Tormanian, translated by I. Antonian. Bucureşti, Ararat, 2013.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճարտարապետության պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ճարտարապետության դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Անդրեյ Տատարով

**Անդրեյ Տատարով** (, ), ռուսական դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1973) և Ռուսաստանի ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիային կից լրացուցիչ մասնագիտական կրթության բարձրագույն դիվանագիտական դասընթացները (2000)։ Տիրապետում է վիետնամերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։ Աշխատել է տարբեր դիվանագիտական պաշտոններում կենտրոնական ապարատում և արտերկրում։

Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1973 թվականից։ 
* 1973-1977 թվականներին՝ Վիետնամում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1982-1988 թվականներին՝ Վիետնամում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական, առաջին քարտուղար։
* 1992-1997 թվականներին՝ Թաիլանդում Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1997-2001 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ կադրերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2001 թվականի ապրիլի 9-ից-2004 թվականի դեկտեմբերի 9-ը՝ Վիետնամում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004 թվականի հունվարից-2007 թվականի դեկտեմբերը՝ Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի երկրների դեպարտամենտի և Ռուսաստանի ԱԳՆ Համաասիական խնդիրների տնօրենի տեղակալ։
* 2008 թվականի հունվարից-սեպտեմբերը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների դեպարտամենտի տնօրեն։
* 2008 թվականի սեպտեմբերի 11-2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ը՝ Նոր Զելանդիայում և Սամոայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2008 թվականի սեպտեմբերի 26-ից-2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ը՝ Տոնգա Թագավորությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2012 թվականի նոյեմբերի 20-ից-2015 թվականի փետրվարի 20-ը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Ասիայի երրորդ դեպարտամենտի տնօրեն։
* 2015 թվականի փետրվարի 20-ից՝ Սինգապուրի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Ամուսնացած է։ Ունի որդի։

## Պարգևներ
* «Աշխատանքային խիզախության համար» մեդալ (1980)
* ՌԴ ԱԳՆ պատվոգիր (2002)
* Պատվո շքանշան (2011)
* Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու հոբելյանական մեդալ «Ի հիշատակ հավասարազոր մեծ իշխան Վլադիմիրի գահակալության 1000-ամյակի» (2017 թվականի փետրվարի 10)

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1994 թվականի ապրիլի 1)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2003 թվականի սեպտեմբերի 20)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի փետրվարի 9)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Վիկտոր Տատարինցև

**Վիկտոր Տատարինցև** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Биография
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1980)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1980 թվականից։

* 1980-1986 թվականներին՝ Շվեդիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1986-1990 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ Երկրորդ եվրոպական բաժնի երկրորդ քարտուղար։
* 1990-1994 թվականներին՝ Շվեդիայում ԽՍՀՄ դեսպանության առաջին քարտուղար, Շվեդիայում Ռուսաստանի դեսպանատան մշակույթի կցորդ։
* 1994-1997 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ, բաժնի վարիչ, ավագ խորհրդական։
* 1997-2002 թվականներին՝ Շվեդիայում Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
* 2002-2006 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2005 թվականի մարտից-2006 թվականի մայիսը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնակատար։
* 2006 թվականի ապրիլի 17-ից-2010 թվականի հունվարի 18-ը՝ Իսլանդիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2010 թվականի փետրվարի 24-ից-2014 թվականի մայիսը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրեն։

2014 թվականի մայիսի 7-ից՝ Շվեդիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության պատվավոր աշխատակից։
* Ռուսաստանի Դաշնության ԱԳՆ պատվոգիր
* Պատվո շքանշան (2012 թվականի փետրվարի 10)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։

## Դիվանագիտական աստիճան
*2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի հունվարի 15)
*1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2006 թվականի փետրվարի 14)
*Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2012 թվականի հուլիսի 16)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳն կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Արսեն Հայրունի

**Արսեն Տիգրանի Հայրունի** (), հանքային գործի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1977): Հանքարդյունաբերության գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Էկոլոգիայի և անվտանգության միջազգային ակադեմիայի, Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Արսեն Հայրունին ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, Եվպատորիա (Ուկրաինա) քաղաքում։ 1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի հանքային գործի ինստիտուտը։ 1975-1977 թվականներին եղել է ՌԴ ԳԱ Երկրի ֆիզիկայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, 1977-1981 թվականներին՝ ՌԴ ԳԱ Ընդերքի կոմպլեքսային յուրացման ինստիտուտի գազի անակընկալ արտանետման և ածխի լաբորատորիաների վարիչ (1981-1992 թվականներին՝ տնօրենի գիտական աշխատանքների գծով տեղակալ, 1992 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող) գազի անակնկալ արտանետման և ածխի լաբորատորիաների վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են ածխի հորանների գազազերծմանը, հանքարանային օդաբանությանը։ Մշակել է գազի առհոսքի արհեստական նվազեցման մեթոդներ և գազադինամիկ վտանգավոր երևույթների կանխման արդյունավետ եղանակներ։

## Պարգևներ
* ՌՍՖՍՌ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ։
* Սկոչինսկու անվան մրցանակ (1978)։
* ՌԴ Կառավարության Գիտության և տեխնիկայի մրցանակ (2004)։
* «Պատվո նշան» շքանշան։
* «Անբասիր աշխատանքի համար» մեդալ։
* Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ։ 
* Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 50-ամյակ» հոբելյանական շքանշան։ 
* «Աշխատանքի վետերան»։
* Փառք հանքագործին II և III աստիճանի շքանշան։

## Երկեր
* Теория и практика борьбы с рудничными газами на больших глубинах. М., Недра, 1981, 335 с.
* Прогнозирование и предотвращение газодинамических явлений в угольных шахтах. М., Наука, 1987, 310 с.
* Надмолекулярная организация, структура и свойства угля. К., Наукова дума, 1988, 192 с.
* Газообильность каменноугольных шахт СССР. Эффективные способы искусственной дегазации угольных пластов на больших глубинах / Отв. ред. Г.  Д. Лидин, АН СССР, Ин-т пробл. комплекс. освоения недр., М., Наука, 1987, 198 с. 
* Газообильность каменноугольных шахт СССР : Комплекс. освоение газоносных угольных месторождений / Отв. ред. Г.  Д. Лидин, АН СССР, Ин-т пробл. комплекс. освоения недр, М., Наука, 1990, 213 с.
* Комплексная дегазация угольных шахт. М., Издательство Академии горных наук, 1999, 327 с.
* Фундаментально-прикладные методы решения проблемы метана угольных пластов. М., Издательство Академии горных наук, 2000, 535 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Պատվո նշան» շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Մալալայ Ջոյա

**Մալալայ Ջոյա** (, ), աֆղան իրավապաշտպան, գրող և քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
2005-2007 թվականներին եղել է Աֆղանստանի Ազգային ասամբլեայի պատգամավոր։ Աֆղանական խորհրդարանում զինվորականների և ռազմական հանցագործների ներկայությունը հրապարակավ դատապարտելու համար հեռացվել է Ազգային ասամբլեայից։ Նա խիստ քննադատում էր Համիդ Քարզայի վարչակազմը և նրա արևմտյան դաշնակիցներին, հատկապես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին։ 2006 թվականին հանդես է եկել կանադական Նոր ժողովրդավարական կուսակցության դաշնային համագումարում՝ համաձայնվելով հարավային Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի գործողությունների քննադատության հետ։

2007 թվականի մայիսին Աֆղանստանի խորհրդարանի պատգամավորի պաշտոնից նրա ազատվելը միջազգային մակարդակով բողոք առաջացրեց։

Նրան ծառայության վերականգնելու դիմումը ստորագրեցին մի շարք գրողներ, այդ թվում՝ Նոամ Չոմսկին (որը ավելի ուշ նշել է, որ նա ավելի արժանավոր թեկնածու է Նոբելյան մրցանակի համար, քան Բարաք Օբաման), ինչպես նաև Կանադայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Իսպանիայի խորհրդարանի անդամները։ Բրիտանական «BBC» ընկերությունը Մալալային անվանել է «Աֆղանստանի ամենախիզախ կինը»։

2010 թվականին «Time» ամսագիրը Մալալայ Ջոյային համարել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ կանանցից մեկը, իսկ «Foreign Policy» ամսագիրը՝ 100 լավագույն մտածողներից մեկը։ 2011 թվականի մարտի 8-ին «The Guardian» օրաթերթը Մալալային ներառեց 100 լավագույն ակտիվիստ կանանց ցանկում։

Մալալայի կյանքը և քաղաքական գործունեությունը ներշնչել են Թոմաս Պիստոյային գրելու՝ իտալական «Փարանջիի լեգենդը» () վեպը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆղան կին գրողներ
Կատեգորիա:Աֆղան կին հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Աֆղան ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Գևորգ Հաջյան

**Գևորգ Սուրենի Հաջյան** (), հայ ֆիզիկոս-տեսաբան։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2003), պրոֆեսոր (2003):

## Կենսագրություն
Գևորգ Հաջյանը ծնվել է 1947 թվականի մարտի 27-ին, Ջրառատ (Հայաստան, Արմավիրի մարզ) գյուղում։ 1965-1970 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1970-1971 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի Տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի ասիստենտ։ 1971-1974 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում, 1974-1977 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի Միջուկային ֆիզիկայի ամբիոնի ասիստենտ։ 1976 թվականին եղել է Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու («Գերխիտ երկնային մարմինների արագ պտույտի և սառչելու տեսության վերաբերյալ»), 1977-1985 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի Միջուկային ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ, 2001-2012 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի Ալիքային պրոցեսների տեսության և ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են գերխիստ երկնային մարմինների ֆիզիկային, մասնավորապես ուսումնասիրել է ջերմ նեյտրոնային աստղերը և սպիտակ թզուկների սառեցման երևույթը, պիոնային և տարօրինակ աստղերի մակերևութային լիցքավորված շերտի կառուցվածքը և դրանց դիտողական դրսևորումները։ Հաշվարկել է պտտվող և տատանվող սպիտակ թզուկների ու նեյտրոնային աստղերի ճառագայթած գրավիտացիոն ալիքների ինտենսիվությունը, բևեռացումը և տևողությունը։ Հետազոտել է Թորն Ժիտկովի օբյեկտների նմանակ՝ կենտրոնում նեյտրոնային աստղի փոխարեն տարօրինակ աստղ պարունակող կարմիր գերհսկայի ներքին կառուցվածքը, արտաքին դրսևորումներն ու կյանքի տևողությունը։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի ֆիզիկոսների ընկերության անդամ
* ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետի գիտական և մեթոդական խորհրդների անդամ
* *Proceedings of the YSU* (*Physical and Mathematical Sciences*) ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ
* 2015 թվականից «Երևանի Պետական Համալսարան» հիմնադրամի հոգաբարձունների խորհրդի անդամ

## Պարգևներ
* Երևանի պետական համալսարանի պատվոգիր
* ՀՀ ԿԳ նախարարության պատվոգիր
* Երևանի պետական համալսարանի ոսկե մեդալ

## Աշխատությունններ
* Ալիքային պրոցեսների տեսության հիմունքներ։ Դասագիրք / Գ. Հաջյան։ Երևանի պետական համալսարան։ Երևան։ ԵՊՀ հրատ., 2013: ISBN 9785808418011

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ տեսաբաններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Ջրառատ (Արմավիրի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Բաղրյան

**Բաղրյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գրիգոր Բաղրյան (19-րդ դար-1931), թղթակից։
* Նելսոն Էդուարդի Բաղրյան (1959-1992), ազատամարտիկ։
* Ստեփանոս Ղազարի Բաղրյան (1888-1964), մշակութային գործիչ։
* Վարդգես Բորիսի Բաղրյան (1952), լրագրող, հրապարակախոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Փոլ Ռևիրի կեսգիշերային զբոսանքը

thumb|''The Midnight Ride of Paul Revere''.
**«Փոլ Ռևիրի կեսգիշերային զբոսանքը»** (), ամերիկացի նկարիչ Գրանդ Վուդի 1931 թվականին ստեղծած կտավը, որտեղ հեղինակը պատկերել է ամերիկացի հայրենասեր Փոլ Ռևիրին 1775 թվականի ապրիլի 18-ի գիշերային զբոսանքի ժամանակ։ Պատկերն արված է բարձր տեսարանից, երբ Ռևիրն զբոսնում է լուսավորված Լեքսինգտոնով, Մասաչուսեթս։ Նկարիչը ոգեշնչվել է Հենրի Լոնգֆելոյի «Փոլ Ռևիրի զբոսանքը» բանաստեղծությամբ։ Գրանդ Վուդը Ռևիրի ձիու համար որպես մոդել օգտագործել է մանկական փայտե ձի։

Կտավն ընդգրկված է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում, սակայն 2017 թվականի գարնանից չի ներկայացվում ցուցադրությունների շարքում։

## Նկարագրություն
Թռչնի թռիչքի բարձրությունից երևացող կտավում Փոլ Ռևիրը Մասաչուսեթսի գավառական հրապարակում ձիավարում է։ Չնայած աշխատանքի պատմական թեմային, Վուդը չի փորձել նկարել տեսարանը փաստացի ճշգրտությամբ։ Տները չափազանց պայծառ են, կարծես լուսավորված են էլեկտրական լույսով, և լուսնի դրամատիկ լույսն անիրատեսական ստվերներ է հաղորդում։ Ոճավորված տները, երկրաչափական կանաչապատումը և թռչնի թռիչքի բարձրությունը գեղանկարին հաղորդում են երազանքային հարթություն։

## Պատմություն
Նկարը Մեմֆիսում պատկանել է տեր և տիկին Սեսիլ Մ. Գուրերին 1931-1950 թվականներին, այնուհետև, որպես ընծա, այն տրվել է Մեմֆիսի *YWCA*-ին։ Նույն տարում այն 15000 դոլարով վաճառվել է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1931 նկարներ
Կատեգորիա:Գրանտ Վուդի նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Բայբուրթյան

**Բայբուրթյան**, հայկական ազգանուն։ Ծագում է Արևմտյան Հայաստանի Բաբերդ (Բաբուրթ) քաղաքի անունից։

## Ազգանունը կրողներ
* Վանիկ (Վան) Վաղարշակի Բայբուրթյան (*Բայբուրդ*, ծնվ․ 1940), խմբագիր, հասարակակն գործիչ։

## Տես նաև
* Արմեն Վահանի Բայբուրդյան (ծնվ․ 1964), դիվանագետ։
* Եվգենի Հարությունի Բայբուրդյան (1898-1941), հնագետ-արևելագետ, հայագետ, կովկասագետ։
* Վահան Առաքելի Բայբուրդյան (ծնվ․ 1933), պատմաբան, արևելագետ, դիվանագետ։
* Արամայիս Արամի Բայբուրտցյան (1905-1965), անասնաբույժ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ