Երկբևեռ խանգարում ll տիպ

**Երկբևեռ  խանգարում** **II տիպ** ( **ԲԽ-II՝ բիպոլյար խանգարում ll տիպ**), երկբևեռ սպեկտրի տրամադրության խանգարում, որը բնութագրվում է հիպոմանիայի առնվազն մեկ դրվագով և ծանր դեպրեսիայի առնվազն մեկ դրվագով: ԲԽ-II ախտորոշումը պահանջում է, որ անհատը երբեք լիարժեք մանիակալ դրվագ չապրի։  Հակառակ դեպքում, մեկ մանիակալ դրվագը համապատասխանում է արդեն երկբևեռ I  տեսակի խանգարման (ԲԽ-I) չափանիշներին։

Հիպոմանիան բարձր կամ դյուրագրգիռ տրամադրության կայուն վիճակ է, որը մանիայի նման ծանր չէ, սակայն կարող է զգալիորեն ազդել կյանքի որակի վրա և հանգեցնել անդառնալի հետևանքների, ներառյալ անխոհեմ ծախսերի, հարաբերությունների խաթարման և վատ դատողության: Ի տարբերություն մանիայի, հիպոմանիան չի կարող ներառել փսիխոզ։ ԲԽ-II-ի հետ կապված հիպոմանիայի դրվագները պետք է տևեն առնվազն չորս օր։

Սովորաբար, դեպրեսիվ դրվագներն ավելի հաճախակի և ինտենսիվ են, քան հիպոմանիական դրվագները։  Բացի այդ, ԲԽ I-ի համեմատ, II տիպը բնութագրվում է ավելի հաճախակի դեպրեսիվ դրվագներով և լուսավոր շրջանի ավելի կարճ ժամանակահատվածներով։  ԲԽ II-ի ընթացքն ավելի քրոնիկ է և բաղկացած է ավելի հաճախակի ցիկլերից, քան ԲԽ I-ի ընթացքը։ Վերջապես, ԲԽ II-ը կապված է ինքնասպանության մտքերի և վարքագծի ավելի մեծ ռիսկի հետ, քան ԲԽ I-ը կամ միաբևեռ դեպրեսիան։

ԲԽ II-ը հայտնի է իր դժվար ախտորոշմամբ։ Հիվանդները սովորաբար օգնության են դիմում, երբ գտնվում են դեպրեսիվ վիճակում, կամ երբ իրենց հիպոմանիկ ախտանիշները դրսևորվում են անցանկալի հետևանքներով, ինչպիսիք են անհանգստության բարձր մակարդակը կամ առաջադրանքների վրա կենտրոնանալու թվացյալ անկարողությունը։ Քանի որ հիպոմանիայի ախտանիշներից շատերը հաճախ շփոթվում են բարձր ֆունկցիոնալ վարքագծի հետ կամ պարզապես վերագրվում են անհատականությանը, հիվանդները սովորաբար չեն գիտակցում իրենց հիպոմանիկ ախտանիշները։ Բացի այդ, ԲԽ II-ով շատ մարդիկ ունենում են նորմալ աֆեկտի շրջաններ։ Արդյունքում, երբ հիվանդները օգնություն են խնդրում, նրանք շատ հաճախ չեն կարողանում իրենց բժշկին տրամադրել ճշգրիտ գնահատման համար անհրաժեշտ ողջ տեղեկատվությունը։  Այս անհատներին հաճախ սխալմամբ ախտորոշում են միաբևեռ դեպրեսիա։  ԲԽ II-ն ավելի տարածված է, քան ԲԽ I-ը, մինչդեռ ԲԽ II-ը և մեծ դեպրեսիվ խանգարումը ախտորոշման մոտավորապես նույն մակարդակն ունեն:

## Պատճառներ
Բիպոլյար սպեկտրի խանգարումների զարգացմանը նպաստում են բազմաթիվ գործոններ, չնայած շատ քիչ ուսումնասիրություններ են անցկացվել՝ հատկապես ԲՊ II-ի հնարավոր պատճառները ուսումնասիրելու համար:  Չնայած որոշակի նյարդամիջնորդանյութերի առանձին ֆունկցիոնալ խանգարումներ չեն հայտնաբերվել, նախնական տվյալները ցույց են տվել, որ կալցիումի ազդանշանի փոխանցումը, գլուտամատերգիկ համակարգը և հորմոնալ կարգավորումը մեծ դեր են խաղում հիվանդության ախտաֆիզիոլոգիայում:  Բիպոլյար խանգարման պատճառը կարող է լինել նյարդամիջնորդանյութերի սխալ ակտիվացումը, որոնք գերխթանում են նշագեղձը, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնում է առաջաճակատային կեղևի պատշաճ աշխատանքի դադարեցմանը:

## Նշաններ և ախտանիշներ
Երկբևեռ խանգարումը բնութագրվում է տրամադրության, ակտիվության և վարքի զգալի տատանումներով:  ԲՊ II-ը բնութագրվում է հիպոմանիայի շրջաններով, որոնք կարող են առաջանալ դեպրեսիվ դրվագից առաջ, հետո կամ անկախ դրանից:

### Հիպոմանիա
Հիպոմանիան ԲԽ II-ի բնորոշ բնութագիրն է, որը սահմանվում է բարձր տրամադրության զգացողությամբ: Հիվանդի տրամադրությունը սովորաբար ուրախ, ոգևորված, էյֆորիկ կամ դյուրագրգիռ է:  Բացի այդ, կարող են դրսևորել ինքնագնահատականի բարձրացման կամ մեծամտության, քնի կարիքի նվազման, շատախոսության, գաղափարների թռիչքի, շեղվածության, ակտիվության աճի, հոգեմոտոր գրգռվածության և/կամ  բարձր ներուժ ունեցող գործունեության մեջ չափազանց ներգրավվածության տեսքով:

Հիպոմանիան տարբերվում է մանիայից։ Հիպոմանիական տիպիկ դրվագի ընթացքում հիվանդները կարող են լավատեսորեն ներկայանալ՝ չնայած քնի պակասին, բայց չեն համապատասխանում սուր մանիական դրվագի բոլոր չափանիշներին։  Հիվանդները կարող են ցուցաբերել բարձր վստահություն, չարտահայտել մոլորեցնող մտքեր՝ ինչպես մանիայի դեպքում։ Նրանք կարող են զգալ նպատակային ակտիվության և ստեղծագործականության աճ, բայց չեն հասնում աննպատակության և անկարգապահության։ Խոսքը կարող է լինել արագ, բայց ընդհատվող։ Հիպոմանիայով հիվանդների մոտ երբեք չեն առաջանում հոգեբանական ախտանիշներ և չեն հասնում այն ծանրության աստիճանի, որ անհրաժեշտ լինի հոսպիտալացում։

Այս պատճառներով հիպոմանիան սովորաբար աննկատ է մնում։ Անհատները հաճախ բուժման են դիմում միայն դեպրեսիվ դրվագի ժամանակ, և նրանց հիպոմանիայի պատմությունը կարող է չախտորոշվել։  Չնայած հիպոմանիան կարող է բարձրացնել ֆունկցիոնալությունը, դրվագները պահանջում են բուժում, քանի որ դրանք կարող են հանգեցնել դեպրեսիվ դրվագի։

### Դեպրեսիվ դրվագ
Հենց դեպրեսիվ դրվագների ժամանակ են, որ ԲԽ II-ով հիվանդները հաճախ օգնության են դիմում: Ախտանիշները կարող են լինել սինդրոմային կամ ենթասինդրոմային :

Բիպոլյար խանգարում II-ի դեպքում դեպրեսիվ դրվագները կարող են նման լինել միաբևեռ դեպրեսիվ խանգարումների դեպքում առաջացող դրվագներին։  Հիվանդները բնորոշ կերպով ունենում են դեպրեսիվ տրամադրություն և կարող են նկարագրել իրենց որպես տխուր, մռայլ կամ անհույս, զգացողություններ,որոնք ուղեկցումեն նրանց օրվա մեծ մասի ընթացքում, գրեթե ամեն օր։ Երեխաների շրջանում սա կարող է դրսևորվել դյուրագրգիռ տրամադրությամբ։ Հիվանդների մեծ մասը նշում է զգալի հոգնածություն, էներգիայի կորուստ կամ հյուծվածություն։ Հիվանդները կամ նրանց ընտանիքի անդամները կարող են նկատել սովորական գործունեության, ինչպիսիք են սեքսը, հոբբիները կամ առօրյան, նկատմամբ հետաքրքրության նվազում։ Շատ հիվանդներ նշում են ախորժակի փոփոխություն՝ զուգորդված քաշի փոփոխության հետ։ Կարող են լինել քնի խանգարումներ՝ հաճախակի արթնացումներով, քնքոտությամբ կամ առավոտյան արթնանալու դժվարություններով։ Դեպրեսիվ հիվանդների շրջանում կեսը զարգացնում է հոգեմոտոր ակտիվության փոփոխություններ, որոնք նկարագրվում են որպես մտածողության, խոսքի կամ շարժումների դանդաղում։ Նրանք կարող են նաև դրսևորվել գրգռվածությամբ, անշարժ նստելու կամ ձեռքերը սեղմելու անկարողությամբ։ Կարող են դիտվել կեցվածքի, խոսքի, դեմքի արտահայտության և խնամքի փոփոխություններ։ Այլ նշաններից և ախտանիշներից են կեցվածքի և դեմքի արտահայտությունների փոփոխությունները, խոսքի դանդաղումը, հիգիենայի պակասը, անփույթ տեսքը, մեղքի, ամոթի կամ անօգնականության զգացումը, կենտրոնանալու ունակության նվազումը, նիհիլիստական մտքերը և ինքնասպանության մտքերը։

Այս ոլորտի շատ մասնագետներ փորձել են հուսալի տարբերություններ գտնել ԲԽ II-ի դեպրեսիվ դրվագների և խոշոր դեպրեսիվ խանգարման (ՄԴԽ) դրվագների միջև, սակայն տվյալները հակասական են։ Այնուամենայնիվ, որոշ բժիշկներ հայտնում են, որ այն հիվանդները, որոնք դիմել են դեպրեսիվ դրվագով, բայց հետագայում ախտորոշվել են որպես երկբևեռ խանգարում ունեցող, հաճախ ունեցել են գերքնկոտություն, ախորժակի բարձրացում, հակադեպրեսանտներով պայմանավորված հիպոմանիա։ Ապացույցները նաև ցույց են տալիս, որ ի տարբերություն ՄԴԽ դեպրեսիվ դրվագների, ՄԴԽ դեպրեսիվ դրվագները հակված են ներառել ատիպիկ դեպրեսիայի հետ ավելի պայմանավորված ախտանիշներ, ինչպիսիք են չափից շատ ուտելը կամ չափից շատ քնելը։ ՄԴԽ-II-ը ՄԴԽ-ից տարբերակող այլ գործոններն են՝ սկսման տարիքը, որն ավելի ցածր է ՄԴԽ-ի դեպքում, կրկնության հաճախականությունը, որն ավելի մեծ է ՄԴԽ-ի դեպքում, և երկբևեռ խանգարման ընտանեկան պատմությունը (և՛ 1-ին, և՛ 2-րդ տիպերը)։

### Տրամադրության դրվագներ խառը առանձնահատկություններով
Խառը դրվագը սահմանվում է որպես հիպոմանիական կամ դեպրեսիվ դրվագի առկայություն, որը ուղեկցվում է հակառակ բևեռի ախտանիշներով: Սա սովորաբար անվանում են տրամադրության դրվագ խառը առանձնահատկություններով (օրինակ՝ դեպրեսիա խառը առանձնահատկություններով կամ հիպոմանիա խառը առանձնահատկություններով), բայց կարող է նաև անվանվել խառը դրվագներ կամ խառը վիճակներ:  Օրինակ, խառը առանձնահատկություններով դեպրեսիայով հիվանդը կարող է ունենալ դեպրեսիվ տրամադրություն, բայց միաժամանակ ունենալ արագ խոսքի, էներգիայի աճի և գաղափարների թռիչքի ախտանիշներ: Եվ հակառակը, խառը առանձնահատկություններով հիպոմանիայով հիվանդը կներկայացվի հիպոմանիական դրվագի բոլոր չափանիշներով, բայց միաժամանակյա ախտանիշներով՝ ախորժակի նվազում, հետաքրքրության կորուստ և էներգիայի պակաս:

Խառը ախտանիշներով դրվագները կարող են տևել մինչև մի քանի ամիս: Դրանք ավելի հաճախ են հանդիպում երկբևեռ խանգարման վաղ սկիզբ ունեցող հիվանդների շրջանում, կապված են դրվագների ավելի բարձր հաճախականության հետ և կապված են նյութերի օգտագործման, տագնապային խանգարումների և ինքնասպանության հակումների ավելի մեծ ռիսկի հետ: Բացի այդ, դրանք պայմանավորված են բուժման նկատմամբ դիմադրության բարձրացմամբ՝ համեմատ ոչ խառը դրվագների։

### Կրկնություն
Երկբևեռ խանգարումը ողջ կյանքի ընթացքում տևող վիճակ է, և հիվանդները պետք է պարբերաբար հետևվեն՝ կրկնվող հիվանդության կանխարգելման համար:  Չնայած ախտանիշների ինտենսիվության առումով ԲԽ II-ը համարվում է ավելի քիչ ծանր, քան ԲԽ I-ը, ԲԽ II-ը կապված է արագ շրջապտույտի և դեպրեսիվ դրվագների ավելի բարձր հաճախականության հետ:  Կրկնվող հիվանդության դեպքում հիվանդները կարող են ունենալ քնի նոր խանգարումներ, մտքերի և/կամ խոսքի արագություն, անհանգստություն, դյուրագրգռություն և հուզական ինտենսիվության աճ: Ընտանիքի անդամները և/կամ ընկերները կարող են նկատել, որ հիվանդները ավելի հաճախ են վիճում իրենց հետ, ավելի շատ գումար են ծախսում, քան սովորաբար, ավելի շատ են օգտագործում սնունդ, թմրանյութեր կամ ալկոհոլ, և կարող են հանկարծ սկսել միաժամանակ մի քանի նախագծեր ստանձնել: Այս ախտանիշները հաճախ են ի հայտ գալիս և համարվում են վաղ նշաններ:

Անձի կյանքում առկա հոգեսոցիալական գործոնները կարող են ռեցիդիվ առաջացնել ԲԽ II ունեցող հիվանդների շրջանում: Դրանք ներառում են կյանքի սթրեսային իրադարձություններ, հասակակիցների կամ հարազատների քննադատություն և ցիրկադային ռիթմի խանգարում: Բացի այդ, հակադեպրեսանտ դեղամիջոցների ավելացումը կարող է հիպոմանիական դրվագ առաջացնել:

### Ուղեկցող հիվանդություններ
ԲԽ II համախտանիշ ունեցող անհատների շրջանում ուղեկցող հիվանդությունները չափազանց տարածված են։ Փաստորեն, անհատները երկու անգամ ավելի հավանական է, որ ունենան ուղեկցող խանգարում, քան չունենան։  Դրանք ներառում են անհանգստություն, սննդային խանգարումներ, անհատականություն (խմբ B) և թմրամոլություն։ ԲԽ II-ի դեպքում ալկոհոլի կամ այլ թմրամոլության խանգարումների կյանքի ընթացքում տարածվածության ամենապահպանողական գնահատականը 20% է։ Թմրամոլության և ԲԽ II համակցված խանգարումներ ունեցող հիվանդների մոտ դրվագները ավելի երկար են տևում, և բուժման հետևողականությունը նվազում է։ Նախնական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ թմրանյությերի համակցված օգտագործումը նույնպես կապված է ինքնասպանության ռիսկի բարձրացման հետ։

## Ախտորոշում
ԲԽ II-ը ախտորոշվում է Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկի հինգերորդ հրատարակության (DSM-5) մեջ սահմանված չափանիշների համաձայն:  Բացի այդ, այլընտրանքային ախտորոշիչ չափանիշներ են սահմանվում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիվանդությունների միջազգային դասակարգման 11-րդ վերանայման (ICD-11) մեջ:  Ախտորոշիչ չափանիշները սահմանվում են հիվանդների կամ նրանց ընտանիքի անդամների ինքնազեկուցած փորձի, հոգեբուժական գնահատման և հոգեկան վիճակի հետազոտության հիման վրա: Բացի այդ, տրամադրության խանգարումների հարցաթերթիկի նման սկրինինգային գործիքներն օգտակար գործիքներ են հիվանդի երկբևեռ սպեկտրի կարգավիճակը որոշելու համար: Բացի այդ, ցույց է տրվել, որ որոշակի առանձնահատկություններ մեծացնում են դեպրեսիայով հիվանդների երկբևեռ խանգարում ունենալու հավանականությունը, ներառյալ դեպրեսիայի ատիպիկ ախտանիշները, ինչպիսիք են հիպերսոմնիան և հիպերֆագիան, երկբևեռ խանգարման ընտանեկան պատմությունը, դեղորայքային հիպոմանիան, կրկնվող կամ հոգեբանական դեպրեսիան, հակադեպրեսանտների նկատմամբ ռեֆրակտոր դեպրեսիան և վաղ կամ հետծննդյան դեպրեսիան:

### DSM-5 չափանիշներ
Համաձայն DSM-5-ի՝ ԲՊ II ախտորոշմամբ հիվանդը պետք է ունենա առնվազն մեկ հիպոմանիական դրվագ, առնվազն մեկ խոշոր դեպրեսիվ դրվագ և ոչ մի մանիական դրվագ։ Ավելին, տրամադրության դրվագների առկայությունն ավելի լավ չի բացատրվում շիզոաֆեկտիվ խանգարմամբ, շիզոֆրենիայով, զառանցական խանգարմամբ կամ այլ ճշտված կամ չճշտված շիզոֆրենիայի սպեկտրի և այլ փսիխոտիկ խանգարումներով։ Վերջնական չափանիշը, որը պետք է բավարարվի, այն է, որ տրամադրության դրվագները առաջացնում են կլինիկորեն նշանակալի տառապանք կամ խանգարում սոցիալական, մասնագիտական կամ գործունեության այլ կարևոր ոլորտներում։

Հիպոմանիական դրվագը հաստատվում է, եթե հիվանդի ախտանիշները տևում են օրվա մեծ մասը՝ առնվազն չորս օր։ Ավելին, պետք է առկա լինեն հետևյալ ախտանիշներից երեքը կամ ավելին՝ ինքնագնահատականի ուռճացված զգացում կամ մեծամիտ մտքեր, առույգություն՝ չնայած քնի քիչ քանակությանը(3 ժամ), շատախոսություն, մտքերի արագություն, շեղվածություն և նպատակային գործունեության կամ հոգեմոտոր գրգռվածության աճ, բարձր ռիսկ ունեցող գործողություններում չափազանց ներգրավվածություն։ DSM-5 չափանիշների համաձայն՝ խոշոր դեպրեսիվ դրվագը բաղկացած է դեպրեսիվ տրամադրությունից կամ գործունեության նկատմամբ հետաքրքրության/հաճույքի կորստից ( անգեդոնիա )։ Նախկին ախտանիշներից բացի, հետևյալ ինը ախտանիշներից հինգը պետք է առկա լինեն ավելի քան երկու շաբաթ (այն չափով, որքանով դա խաթարում է ֆունկցիոնալությունը)՝  քաշի կորուստ/ավելացում, անքնություն կամ գերքնկոտություն, հոգեմոտոր գրգռվածություն կամ թուլություն, հոգնածություն, անարժեքության/անտեղի մեղքի զգացում, կենտրոնացման նվազում կամ մահվան/ինքնասպանության մտքեր։

### Ցուցիչներ
* Հիպոմանիական կամ դեպրեսիվ ընթացիկ կամ ամենավերջին դրվագ,
* Մասնակի կամ լրիվ ռեմիսիա,
* Թեթև, միջին կամ ծանր՝ ըստ ծանրության,
* Անհանգստություն,
* Կատատոնիկ առանձնահատկություններ,
* Տրամադրությանը համապատասխանող հոգեբանական առանձնահատկություններ,
* Նախածննդաբերական սկզբով
* Սեզոնային բնույթ (վերաբերում է միայն մեծ դեպրեսիվ դրվագների բնույթին),
* Արագ հեծանվավազքով։

### ICD-11
Համաձայն ICD-11-ի, ԲԽ II հիվանդը կունենա մեկ կամ մի քանի հիպոմանիակային դրվագների և մեկ կամ մի քանի խոշոր դեպրեսիվ դրվագների էպիզոդիկ փորձառություններ, և չի ունենա մանիակային դրվագի կամ խառը դրվագի պատմություն։  Այս ախտանիշները չեն կարող բացատրվել այլ ախտորոշումներով, ինչպիսիք են՝

* Ցիկլոթիմիա
* Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշ
* Վարքի հակադրվող խանգարում
* Շիզոֆրենիա և այլ առաջնային հոգեբանական խանգարումներ
* Հոգեակտիվ նյութերի օգտագործման հետ կապված խանգարումներ
* Անձնային խանգարումներ
* Այլ հոգեկան հիվանդություններ
* Ֆիզիկական խնդիրներ, ինչպիսիք են ուղեղի ուռուցքը

Նշիչները նույնն են, ինչ DSM-5-ում, բացառությամբ կատատոնիկ առանձնահատկությունների և այն դեպքերի, երբ ախտանիշները առաջացել են ծննդաբերությունից մոտ 6 շաբաթ անց՝ հոգեբանական խանգարումներով կամ առանց դրանց։

### Տարբերակիչ ախտորոշում
ԲԽ II-ի նշաններն ու ախտանիշները կարող են զգալիորեն համընկնել այլ հիվանդությունների նշանների և ախտանիշների հետ։ Այսպիսով, համապարփակ անամնեզի հավաքումը, դեղորայքի վերանայումը և լաբորատոր հետազոտությունները կարևոր են ԲԽ II-ի ախտորոշման և այլ հիվանդություններից այն տարբերակելու համար։ ԲԽ II-ի տարբերակիչ ախտորոշումը հետևյալն է՝ միաբևեռ դեպրեսիա, անձի սահմանային խանգարում, հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարում, հոգեակտիվ նյութերի օգտագործման հետ կապված խանգարումներ և ուշադրության պակասի և գերակտիվության խանգարում։

ԲԽ I-ի և ԲԽ II-ի միջև հիմնական տարբերություններ են հայտնաբերվել դրանց կլինիկական առանձնահատկությունների, ուղեկցող հիվանդությունների մակարդակի և ընտանեկան պատմության մեջ: Դեպրեսիվ դրվագների ժամանակ ԲԽ II հիվանդները հակված են ցուցաբերել հոգեմոտոր գրգռվածություն, մեղքի զգացողության, ամոթի, ինքնասպանության մտքերի և ինքնասպանության փորձերի ավելի բարձր մակարդակներ: ԲԽ II հիվանդների շրջանում ողջ կյանքի ընթացքում դիտվում է ֆոբիաների, տագնապային խանգարումների, նյութերի օգտագործման և սննդային խանգարումներով ուղեկցող հիվանդությունների ավելի բարձր մակարդակ: Բացի այդ, ԲԽ II հիվանդների և հոգեբուժական հիվանդությունների ընտանեկան պատմության, այդ թվում՝ ծանր դեպրեսիայի և հոգեակտիվ նյութերի հետ կապված խանգարումների միջև ավելի բարձր կապ կա՝ համեմատած ԲԽ I-ի:  ԲԽ II հիվանդների առաջին աստիճանի հարազատների շրջանում հոգեբուժական հիվանդության առաջացման մակարդակը կազմել է 26.5%, ընդդեմ ԲԽ I հիվանդների 15.4%-ի։

## Կառավարում
Չնայած ԲԽ II-ը հիվանդացության և մահացության հետ կապված տարածված վիճակ է, բացակայում են ԲԽ I-ի հիպոմանիական և դեպրեսիվ փուլերի դեղորայքային բուժման արդյունավետությունը ուսումնասիրող կլինիկական փորձարկումները և համակարգված վերանայումները: Այսպիսով, ԲԽ I ախտանիշների ներկայիս բուժման ուղեցույցները ստացվել են ԲԽ I-ի բուժման ուղեցույցներից, ինչպես նաև գրականության մեջ հրապարակված սահմանափակ պատահականացված վերահսկվող փորձարկումներից։

ԲԽ II-ի բուժումը բաղկացած է հետևյալից՝ հիպոմանիայի բուժում, մեծ դեպրեսիայի բուժում և պահպանողական թերապիա՝ հիպոմանիայի կամ դեպրեսիայի կրկնության կանխարգելման համար: Քանի որ ԲԽ II-ը քրոնիկ վիճակ է, բուժման նպատակն է հասնել ախտանիշների ռեմիսիայի և հիվանդների մոտ ինքնավնասման կանխարգելմանը:  ԲԽ II-ի բուժման մեթոդները ներառում են դեղորայքային թերապիա, ինչպես նաև հոգեթերապիայի տարբեր ձևեր:

### Դեղորայք

ԲԽ II-ի բուժման մեջ օգտագործվող ամենատարածված դեղաբանական միջոցներն են տրամադրության կայունացուցիչները, հակափսիխոզային դեղամիջոցները և հակադեպրեսանտները:

#### Տրամադրության կայունացուցիչներ
Հիպոմանիական և դեպրեսիվ դրվագների բուժման մեջ օգտագործվող տրամադրության կայունացուցիչներից են լիթիումը և հակացնցումային դեղամիջոցները ՝ վալպրոատը, կարբամազեպինը, լամոտրիջինը և տոպիրամատը:

Կան հստակ ապացույցներ, որ լիթիումը երկբևեռ խանգարման II-ի դեպրեսիվ և հիպոմանիական ախտանիշների բուժման գործում, ինչպես նաև հակադեպրեսանտներով բուժվող հիվանդների շրջանում հիպոմանիական փոփոխությունների նվազեցման գործում: Ավելին, լիթիումը տրամադրության միակ կայունացուցիչն է, որը ցույց է տալիս ինքնասպանության և ինքնավնասման դեպքերի նվազում տրամադրության խանգարումներ ունեցող հիվանդների շրջանում:  Լիթիումի նեղ թերապևտիկ ինդեքսի պատճառով լիթիումի մակարդակը պետք է պարբերաբար վերահսկվի՝ լիթիումով թունավորումը կանխելու համար:

Կան նաև ապացույցներ, որ հակացնցումային դեղամիջոցները՝ Վալպրոատը, Լամոտրիջինը, Կարբամազեպինը և Տոպիրամատը, արդյունավետ են երկբևեռ խանգարման հիպոմանիական և դեպրեսիվ դրվագների ախտանիշների նվազեցման գործում: Այս ազդեցություններին նպաստող հնարավոր մեխանիզմներից են ուղեղի գրգռվածության նվազումը՝ ցածր լարման նատրիումական կարգավորվող անցուղիների խցանման պատճառով, գլուտամատի և գրգռիչ ամինաթթուների նվազումը և ԳԱԿԹ -ի մակարդակի ավելացումը։ Կան ապացույցներ, որ լամոտրիջինը նվազեցնում է ախտադարձի ռիսկը  ԲԽ II-ի դեպքում: Այն ավելի արդյունավետ է ԵԽ II-ի դեպքում, քան ԲԽ I-ի դեպքում, ինչը ենթադրում է, որ Լամոտրիջինն ավելի արդյունավետ է դեպրեսիվ, քան մանիակալ դրվագների բուժման համար։  Կան նաև որոշ ապացույցներ Վալպրոատի և Տոպիրամատի արդյունավետության օգտին, չնայած Գաբապենտինի օգտագործման արդյունքները հիասթափեցնող են եղել:

#### Հակափսիխոզային դեղամիջոցներ

Հակափսիխոտիկ դեղամիջոցները օգտագործվում են որպես երկրորդ գծի դեղամիջոց հիպոմանիական դրվագների դեպքում, որոնք սովորաբար նշանակվում են տրամադրության կայունացուցիչներին չպատասխանող հիվանդների համար:  Այնուամենայնիվ, Կվետիապինը միակ հակափսիխոտիկ դեղամիջոցն է, որը ցույց է տվել արդյունավետություն սուր երկբևեռ խանգարում II-ի դեպրեսիայի բուժման համար պատահականացված վերահսկվող փորձարկումների բազմաթիվ մետա-վերլուծություններում և առաջին գծի դեղամիջոց է ԲԽ II դեպրեսիա ունեցող հիվանդների համար։  ԲԽ II-ի բուժման համար օգտագործվող այլ հակափսիխոզային դեղամիջոցներից են՝ Լուրասիդոնը, Օլանզապինը, Կարիպրազինը, Արիպիպրազոլը, Ասենապինը, Պալիպերիդոնը, Ռիսպերիդոնը, Զիպրասիդոնը, Հալոպերիդոլը և Ամինազինը։  Որպես դաս, առաջին սերնդի հակափսիխոզային դեղամիջոցները կապված են շարժողական խանգարումների հետ, ինչպես նաև հակախոլիներգիկ կողմնակի ազդեցությունների հետ՝ համեմատած երկրորդ սերնդի հակափսիխոզային դեղամիջոցների հետ։

#### Հակադեպրեսանտներ

Կան ապացույցներ, որոնք հաստատում են SSRI և SNRI հակադեպրեսանտների օգտագործումը ԲԽ II-ի դեպքում, սակայն այս բուժումների օգտագործումը վիճահարույց է։ Երկբևեռ խանգարում ունեցող հիվանդների շրջանում հակադեպրեսանտներով դեղորայքային թերապիայի հնարավոր ռիսկերը ներառում են տրամադրության տատանումների ավելացում, դիսֆորիա և անցում հիպոմանիայի:  Բացի այդ, երկբևեռ դեպրեսիայի դեպքում դրանց արդյունավետության վերաբերյալ ապացույցները խառն են: Այսպիսով, դեպքերի մեծ մասում ԲԽ II-ով հիվանդների շրջանում հակադեպրեսանտներով մոնոթերապիան խորհուրդ չի տրվում: Այնուամենայնիվ, հակադեպրեսանտները կարող են օգուտ բերել որոշ հիվանդների, երբ օգտագործվում են տրամադրության կայունացուցիչների և հակափսիխոզային դեղամիջոցների հետ միասին, քանի որ այս դեղամիջոցները նվազեցնում են մանիակալ/հիպոմանիական անցման ռիսկը:  Այնուամենայնիվ, ռիսկը դեռևս գոյություն ունի և պետք է օգտագործվի զգուշությամբ:

### Ոչ դեղորայքային թերապիաներ

Չնայած դեղորայքային թերապիան և՛ ԲԽ I-ի, և՛ ԲԽ II-ի բուժման ստանդարտ հիմքն է, ոչ դեղորայքային թերապիաները նույնպես կարող են օգնել հիվանդությամբ տառապողներին: Առավելություններից են ախտադարձի կանխարգելումը և դեղորայքային բուժման բարելավված հետևողականությունը: Դրանք ներառում են հոգեթերապիա (օրինակ՝ կոգնիտիվ վարքային թերապիա, հոգեոդինամիկ թերապիա, հոգեվերլուծություն, միջանձնային թերապիա, վարքային թերապիա, կոգնիտիվ թերապիա և ընտանեկան թերապիա ), սոցիալական ռիթմի թերապիա, արվեստի թերապիա, երաժշտական թերապիա, հոգեկրթություն, ուշադրության կենտրոնացում և լուսային թերապիա: Գրականության մետա-վերլուծությունները ցույց են տվել, որ հոգեթերապիան և դեղորայքային թերապիան կապված են ախտադարձի ավելի ցածր մակարդակի հետ՝ համեմատած միայն դեղորայքային թերապիայով բուժվող հիվանդների:  Այնուամենայնիվ, ախտադարձը կարող է տեղի ունենալ՝ չնայած դեղորայքի և թերապիայի շարունակական ընդունմանը:  Երկբևեռ խանգարում ունեցող մարդիկ կարող են զարգացնել դիսոցիացիա ՝ համապատասխանեցնելով իրենց զգացած յուրաքանչյուր տրամադրությանը: Ոմանց մոտ դա արվում է միտումնավոր՝ որպես միջոց՝ դեպրեսիվ շրջանից տրավմայից կամ ցավից խուսափելու կամ պարզապես սեփական կյանքն ավելի լավ կազմակերպելու համար՝ սահմաններ սահմանելով սեփական ընկալումների և վարքագծի համար:

## Կանխատեսում
Կան ապացույցներ, որոնք ենթադրում են, որ ԲԽ II-ը ունի հիվանդության ավելի քրոնիկ ընթացք, քան ԲԽ I-ը:  Հիվանդության այս անընդհատ և տարածված ընթացքը հանգեցնում է ինքնասպանության ռիսկի բարձրացման և հիպոմանիական ու մեծ դեպրեսիվ դրվագների ավելի մեծ թվի՝ դրվագների միջև ավելի կարճ ժամանակահատվածներով, քան ԲԽ-I հիվանդների մոտ։  ԲԽ-ի բնական ընթացքը, երբ չի բուժվում, հանգեցնում է նրան, որ հիվանդները իրենց կյանքի մեծ մասն անցկացնում են որոշ ախտանիշներով, որոնք հիմնականում բխում են դեպրեսիայից:  Նրանց կրկնվող դեպրեսիան հանգեցնում է անձնական տառապանքի և հաշմանդամության:

Այս հաշմանդամությունը կարող է դրսևորվել հոգեսոցիալական խանգարման տեսքով: Այս հիվանդության մեկ այլ կողմ, որը կապված է ավելի վատ կանխատեսման հետ, արագ ցիկլն է, որը նշանակում է չորս կամ ավելի խոշոր դեպրեսիվ, հիպոմանիկ և/կամ խառը դրվագների առկայություն 12 ամսվա ընթացքում:  Արագ ցիկլը բավականին տարածված է ԲԽ II ունեցողների շրջանում, շատ ավելի կանանց շրջանում, քան տղամարդկանց  (70% ընդդեմ 40%), և առանց բուժման հանգեցնում է հաշմանդամության լրացուցիչ աղբյուրների և ինքնասպանության ռիսկի աճի:  Կանայք ավելի հակված են հիպոմանիկ դրվագների և դեպրեսիվ դրվագների միջև արագ ցիկլի:  Հիվանդի կանխատեսումը բարելավելու համար ախտանիշները վերահսկելու, ռեմիսիան պահպանելու և կրկնությունները կանխելու համար առավել բարենպաստորեն խորհուրդ է տրվում երկարատև թերապիա:  Բուժման դեպքում ցույց է տրվել, որ հիվանդները ունեն ինքնասպանության ռիսկի նվազում (հատկապես լիթիումով բուժվելիս) և դրվագների հաճախականության և ծանրության նվազում, ինչը, իր հերթին, նրանց տանում է դեպի կայուն կյանք և կրճատում է հիվանդության շրջանը:  Հավասարակշռության վիճակը պահպանելու համար թերապիան հաճախ շարունակվում է անորոշ ժամանակով, քանի որ այն դադարեցնող հիվանդների մոտ 50%-ի շրջանում հիվանդությունը արագ կրկնվում է և առաջանում են կամ լիարժեք դրվագներ, կամ ենթասինդրոմային ախտանիշներ, որոնք հանգեցնում են զգալի ֆունկցիոնալ խանգարումների:

### Գործողություն
ԲԽ II-ով պայմանավորված ֆունկցիոնալ խանգարումները հիմնականում բխում են ԲԽ II հիվանդների կրկնվող դեպրեսիայից: Դեպրեսիվ ախտանիշները շատ ավելի հաշմանդամություն առաջացնող են, քան հիպոմանիական ախտանիշները և պոտենցիալ նույնքան կամ ավելի հաշմանդամություն առաջացնող են, քան մանիակալ ախտանիշները:  Ապացուցված է, որ ֆունկցիոնալ խանգարումը ուղղակիորեն կապված է դեպրեսիվ ախտանիշների տոկոսային աճով, և քանի որ ենթասինդրոմային ախտանիշները ավելի տարածված և հաճախակի են ԲԽ II-ի դեպքում, դրանք մեծապես համարվում են հոգեսոցիալական հաշմանդամության հիմնական պատճառ:  Կան ապացույցներ, որոնք ցույց են տալիս, որ մեղմ դեպրեսիվ ախտանիշները, կամ նույնիսկ ենթասինդրոմային ախտանիշները, պատասխանատու են սոցիալական գործառույթների չվերականգնման համար, ինչը նպաստում է այն գաղափարին, որ մնացորդային դեպրեսիվ ախտանիշները վնասակար են ԲԽ II-ով բուժվող հիվանդների ֆունկցիոնալ վերականգնման համար:  Առաջարկվել է, որ ԲԽ II-ի դեպքում սոցիալական և միջանձնային հարաբերությունների հետ կապված ախտանիշների միջամտությունն ավելի վատ է, քան այլ քրոնիկ բժշկական հիվանդությունների, ինչպիսին է քաղցկեղը։ Այս սոցիալական խանգարումը կարող է տևել տարիներ շարունակ, նույնիսկ տրամադրության ախտանիշների բուժումից հետո։

Այս կայուն սոցիալական խանգարման հետ կապված գործոններն են մնացորդային դեպրեսիվ ախտանիշները, հիվանդության սահմանափակ ընկալումը և գործողությունների խանգարումը։ Գործառույթների խանգարումը ուղղակիորեն կապված է վատ հոգեսոցիալական գործունեության հետ։

Հիվանդի հոգեսոցիալական գործունեության վրա ազդեցությունը բխում է դեպրեսիվ ախտանիշներից։ Այս ախտանիշների ծանրության աճը, կարծես, կապված է հոգեսոցիալական հաշմանդամության զգալի աճի հետ:  Հոգեսոցիալական հաշմանդամությունը կարող է դրսևորվել վատ հիշողությամբ, որն իր հերթին ազդում է այլ ճանաչողական ոլորտների վրա։

Հիշողության խանգարումը կարող է մանիպուլացնել մտքերը և հանգեցնել մոլորությունների առաջացմանը և հնարավոր է,որ ազդի խոսքի և հաղորդակցման խնդիրների վրա, ինչը կարող է հանգեցնել միջանձնային խնդիրների:  ԲԽ II համախտանիշով հիվանդների շրջանում նաև ավելի վատ ճանաչողական գործառույթ է նկատվում, քան ԲԽ I հիվանդներով հիվանդների շրջանում, չնայած նրանք ցուցաբերում են մոտավորապես նույն հաշմանդամությունը մասնագիտական գործունեության, միջանձնային հարաբերությունների և ինքնավարության առումով:  Ճանաչողական գործունեության այս խանգարումը ազդում է նրանց աշխատանքային  ունակությունների վրա, ինչը հանգեցնում է գործազրկության բարձր մակարդակի ԲԽ II հիվանդների շրջանում:  Բուժումից հետո և ռեմիսիայի ընթացքում ԲԽ II հիվանդները հակված են հայտնել լավ հոգեսոցիալական գործունեության մասին, բայց նրանք դեռևս ավելի ցածր գնահատականներ են ստանում, քան խանգարում չունեցող հիվանդները:  ԲԽ II-ի չբուժված երկարատև ժամանակահատվածը կարող է հանգեցնել  մշտական անբարենպաստ հետևանքների:

### Վերականգնում և կրկնություն
ԲԽ II-ը ունի քրոնիկ կրկնվող բնույթ։  Ենթադրվել է, որ ԲԽ II հիվանդների շրջանում կրկնվող հիվանդության աստիճանն ավելի բարձր է, քան ԲԽ I հիվանդների։  Ընդհանուր առմամբ, մեկ դեպքից հետո չորս տարվա ընթացքում հիվանդների մոտ 60%-ը կրկնվող դեպք է նշում։

Հիվանդության բնույթից ելնելով՝ երկարատև թերապիան լավագույն տարբերակն է և նպատակ ունի ոչ միայն վերահսկել ախտանիշները, այլև պահպանել կայուն ռեմիսիա և կանխել կրկնվող դեպքերը։  Նույնիսկ բուժման դեպքում հիվանդները միշտ չէ, որ վերականգնում են լիարժեք ֆունկցիոնալությունը, հատկապես սոցիալական ոլորտում։  Ախտանիշային վերականգնման և լիարժեք ֆունկցիոնալ վերականգնման միջև շատ հստակ տարբերություն կա ինչպես ԲԽ I, այնպես էլ ԲԽ II հիվանդների շրջանում։  Հետևաբար ԲԽ II ունեցողները ավելի շատ ժամանակ են անցկացնում դեպրեսիվ ախտանիշներով, որոնք լիովին չեն որակվում որպես խոշոր դեպրեսիվ դրվագ, վերականգնման լավագույն հնարավորությունը մնացորդային դեպրեսիվ ախտանիշների վրա կենտրոնացած թերապևտիկ միջամտություններն են, որոնք նպատակ ունեն բարելավել հոգեսոցիալական և ճանաչողական գործառույթները։  Նույնիսկ բուժման դեպքում որոշակի պատասխանատվություն է դրվում հիվանդին՝ նրանք պետք է կարողանան պատասխանատվություն կրել իրենց հիվանդության համար՝ ընդունելով իրենց ախտորոշումը, ընդունելով անհրաժեշտ դեղորայքը և օգնություն խնդրելով, երբ անհրաժեշտ է։

Բուժումը հաճախ տևում է ախտադադարի հասնելուց հետո, և արդյունավետ բուժումը շարունակվում է շարունակական փուլի ընթացքում (տևողությունը 6-12 ամիս է), իսկ պահպանողական բուժումը կարող է տևել 1-2 տարի կամ, որոշ դեպքերում, անորոշ ժամանակով։  Ընտրության բուժումներից մեկը լիթիումն է, որը, ինչպես ցույց է տրվել, շատ օգտակար է դեպրեսիվ դրվագների հաճախականության և ծանրության նվազեցման համար։

Դեղորայքային բուժման հետ մեկտեղ, թերապիայի այլ ձևերը նույնպես օգտակար են եղել ԲԽ II-ով  հիվանդների համար: «Բարեկեցության ծրագիր» կոչվող բուժումը ծառայում է մի քանի նպատակների՝ այն տեղեկացնում է հիվանդներին, պաշտպանում նրանց ապագա դրվագներից, սովորեցնում է նրանց արժեք հաղորդել իրենց կյանքին և աշխատում է ուժեղ ինքնագիտակցության ձևավորման ուղղությամբ՝ դեպրեսիան կանխելու և գայթակղիչ հիպոմանիական բարձր տրամադրություններին տրվելու ցանկությունը նվազեցնելու համար: Այս ծրագրի մեծ մասը ենթադրում է, որ հիվանդը շատ լավ գիտակցի նախազգուշացնող նշանները և սթրեսի գրգռիչները, որպեսզի նա ակտիվ դեր ստանձնի իր վերականգնման և ախտադարձի կանխարգելման գործում:

### Մահացություն
Մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ ինքնասպանության ռիսկը մի փոքր ավելի բարձր է ԲԽ II ունեցող հիվանդների շրջանում, քան ԲԽ I ունեցողների։

Ողջ կյանքի ընթացքում կատարված ուսումնասիրությունների ամփոփման արդյունքում պարզվել է, որ ԲԽ I համախտանիշով հիվանդների 32.4%-ը ունեցել է ինքնասպանության մտքեր կամ ինքնասպանության փորձեր՝ համեմատած ԲԽ II համախտանիշով հիվանդների՝ 36%։  Երկբևեռ խանգարումները, ընդհանուր առմամբ, մահվան երրորդ ամենատարածված պատճառն են 15-ից 24 տարեկանների շրջանում։  Պարզվել է նաև, որ ԲԽ II համախտանիշով հիվանդները օգտագործում են ավելի մահացու միջոցներ և ընդհանուր առմամբ ավելի շատ ինքնասպանություններ են գործել։

ԲԽ II հիվանդները ունեն մի քանի ռիսկի գործոններ, որոնք մեծացնում են ինքնասպանության ռիսկը: Հիվանդությունը շատ կրկնվող է և հանգեցնում է ծանր հաշմանդամության, միջանձնային հարաբերություններում  խնդիրների, ակադեմիական, ֆինանսական և մասնագիտական նպատակների խոչընդոտների, ինչպես նաև համայնքում սոցիալական դիրքի կորստի, որոնք բոլորն էլ մեծացնում են ինքնասպանության հավանականությունը:  Խառը ախտանիշները և արագ ցիկլը, որոնք երկուսն էլ շատ տարածված են ԲԽ II-ի դեպքում, նույնպես կապված են ինքնասպանության ռիսկի բարձրացման հետ:  ԲԽ lI-ի սխալ ախտորոշման և անարդյունավետ բուժման, կամ որոշ դեպքերում ընդհանրապես չբուժման միտումը հանգեցնում է ռիսկի բարձրացման:

Այս խմբի ինքնասպանության բարձր ռիսկի պատճառով, ռիսկի նվազեցումը և փորձերի կանխարգելումը մնում են բուժման հիմնական մասը։

Ինքնասպանությունը մահվան տարածված պատճառ է ծանր հոգեբուժական հիվանդություն ունեցող շատ հիվանդների համար: Տրամադրության խանգարումները (դեպրեսիան և երկբևեռ խանգարումը) անկասկած ինքնասպանության հետ կապված ամենատարածված հոգեբուժական վիճակներն են: Երկբևեռ խանգարում ունեցող հիվանդների առնվազն 25%-ից 50%-ը նույնպես առնվազն մեկ անգամ ինքնասպանության փորձ է կատարում:  Ինքնասպանությունը սովորաբար ծանր հոգեբուժական տառապանքի դրսևորում է, որը հաճախ կապված է դեպրեսիայի ախտորոշելի և բուժելի ձևի կամ այլ հոգեկան հիվանդության հետ: Կլինիկական պայմաններում ինքնասպանության ռիսկի գնահատումը պետք է նախորդի հոգեբուժական հիվանդությունը բուժելու ցանկացած փորձի:

## Համաճարակաբանություն
Մեծահասակների շրջանում երկբևեռ խանգարումը ողջ կյանքի ընթացքում տատանվում է 1-ից 3 տոկոսի սահմաններում:  Աշխարհում տարեկան հաճախականությունը գնահատվում է 0.3-ից 1.2 տոկոսի սահմաններում:  Համաձայն Հոգեկան առողջության համաշխարհային հարցման նախաձեռնության՝ ԲԽ II-ի տարածվածությունը ողջ կյանքի ընթացքում կազմել է 0.4%, 12 ամսվա ընթացքում՝ 0.3%:  Այլ մետա-վերլուծությունները ցույց են տվել, որ ԲԽ II-ի տարածվածությունը ողջ կյանքի ընթացքում կազմել է մինչև 1.57%:  Միացյալ Նահանգներում ողջ կյանքի ընթացքում տարածվածությունը կազմել է 1.1%, 12 ամսվա ընթացքում՝ 0.8%:  Առաջացման միջին տարիքը 20 տարեկանն է եղել: Մինչ օրս չեն եղել ուսումնասիրություններ, որոնք համոզիչ կերպով ցույց տային, որ գոյություն ունի երկբևեռ խանգարումների անհավասար բաշխում՝ ըստ սեռի և էթնիկ պատկանելության:

Ուսումնասիրությունների և մետա-վերլուծությունների մեծ մասը չի տարբերակում ԲԽ I-ը և ԲԽ II-ը, և ներկայիս համաճարակաբանական տվյալները կարող են ճշգրիտ չնկարագրել իրական տարածվածությունն ու հաճախականությունը։

## Պատմություն
19-րդ դարի հոգեբուժությունը մանիան ընդգրկում էր լայն շրջանակ, և հիպոմանիան որոշների կողմից նույնացվում էր «մասնակալ խելագարության» կամ մոնոմանիա հասկացությունների հետ։ Ավելի հստակ կիրառում առաջ քաշեց գերմանացի նյարդահոգեբույժ Էմանուել Էռնստ Մենդելը 1881 թվականին, որը գրել է. «Ես խորհուրդ եմ տալիս (հաշվի առնելով Հիպոկրատի օգտագործված բառը) անվանել մանիայի այն տեսակները, որոնք ցուցաբերում են ավելի թեթև ֆենոմենոլոգիական պատկեր՝ «հիպոմանիա»»:

Ֆիվը և Դաները հրապարակեցին մի հոդված, որում նշվում էր, որ միայն մանիակալ վիճակում գտնվող անհատներն են կարիք ունենում հոսպիտալացման։ Առաջարկվեց, որ մեկ կամ մյուս վիճակի դրսևորումը տարբերակում է երկու տարբեր հիվանդություններ։ Սկզբում այս առաջարկը ընդունվեց թերահավատորեն։

Էմպիրիկ ապացույցները, զուգորդված բուժման նկատառումների հետ, DSM-IV տրամադրության խանգարումների աշխատանքային խմբին դրդեցին 1994 թվականի հրապարակման մեջ ԲԽ II-ը ավելացնել որպես առանձին միավոր: Այս հրատարակությանը ավելացվել է միայն մեկ այլ տրամադրության խանգարում, ինչը վկայում է DSM-IV աշխատանքային խմբի պահպանողական բնույթի մասին: 2013 թվականի մայիսին թողարկվեց DSM-5-ը : Ակնկալվում է ԲԽ II գործող չափանիշների երկու վերանայում: Առաջին սպասվող փոփոխությունը կնվազեցնի հիպոմանիկ վիճակի պահանջվող տևողությունը չորսից մինչև երկու օր: Երկրորդ փոփոխությունը թույլ կտա ախտորոշել հիպոմանիան առանց բարձր տրամադրության դրսևորման, այսինքն՝ բավարար կլինի էներգիայի,ակտիվության բարձրացումը:

## Հասարակություն և մշակույթ
* Հիթ Բլեքը իր ինքնակենսագրականում՝ *«Բլեք»* -ում, բացահայտել է, որ իր մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Մարիա Բամֆորդի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Ջեֆ Բուլոքի ՝ երգիչ-երգահանի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Մրայա Քերիի մոտ ԲԽ II ախտորոշումը տեղի է ունեցել 2001 թվականին: 2018 թվականին նա հրապարակայնորեն հայտարարել է, որ ակտիվորեն բուժում է ստանումթերապիայի և դեղորայքի տեսքով: 
* Շարմեյն Դրագուն, նախկին ավստրալիացի լրագրող,լրատվական հաղորդավար։ Հետաքննությունը եզրակացրել է, որ նա ունեցել է ԲԽ II։ 
* Ջո Գիլգանի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Շեյն Հմիելի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Ջեսի Ջեքսոն կրտսերի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Թոմաս Իգլթոնի ԲԽ II ախտորոշումը դրեց բժիշկ Ֆրեդերիկ Կ. Գուդվինը։ 
* Քերի Ֆիշերի մոտ ախտորոշվել էր ԲԽ II։ 
* Դեմի Լովատոյի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II։
* «*Ընդհատված տղա»* վավերագրական ֆիլմի հերոս Էվան Փերրիին ախտորոշել են ԲԽ II: 
* Ռիչարդ Ռոսսիի ՝ կինոռեժիսոր, երաժիշտ և ինքնահավան հոգևորականի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II համախտանիշ։
* Ռումերի մոտ ախտորոշվել է ԲԽ II: 
* Քեթրին Զետա-Ջոնսը բուժում է ստացել ԲԽ II-ի դեմ՝ ամուսնու կոկորդի քաղցկեղի սթրեսը հաղթահարելուց հետո: Նրա հրապարակախոսի խոսքով՝ Զետա-Ջոնսը որոշում է կայացրել կարճ ժամանակով հոսպիտալացվել հոգեբուժական հաստատությունում:

## Տես նաև
Երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարում

Հոգեկան հիվանդություններ

Հոգեբուժություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Կատեգորիա:Հոգեբուժություն