Քնարենի

**Քնարենի** (), երկշաքիլավորներ ծաղկաբույսերի ընդարձակ ցեղ, ընդգրկված է անոնազգիների ընտանիքում (Annonaceae), որտեղ են նաև Եղնասիրտը և **Ազիմինան**։

Քնարենին անոնազգիների մեջ երկրորդն է ըստ մեծության ցեղ, Guatteria-ից հետո, ընդգրկելով 166 նեոտրոպիկների և աֆրոտրոպիկների ծառերի և թփերի տեսակներ։ 
Բույսերը, որոնք պատկանում են այս ցեղին տարածված են Աֆրիկայում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։

Հնաբուսաբանական հետազոտությունները պարզել են, որ քնարենին օգտագործում էին և աճեցնում էին Մեքսիկայի Յաուտեպեկ դե Սարագոզա շրջանում դեռևս մ.թ 1000 տարի առաջ։

Ներկայումս աճեցվում են քնարենու 7 տեսակներ և 1 հատ հիբրիդ կոմերցիոն կամ տնային նպատակով հիմնականում որպես պարենային ապրանք։ 
Քնարենու բազմաթիվ տեսակները ավանդական բժշկության մեջ օգտագործվում են որպես դեղամիջոց տարբեր հիվանդությունների դեմ, սակայն քնարենու այդ հատկությունը դեռևս ապացուցված չէ։

Հայտնաբերվել էր անոնազգի ցեղի որոշ տեսակների մոտ **ացետիգենինի** պարունակություն։ 
**Ացետիգենինը**՝ դա կենսաբանական միացություն է, լայն ակտիվ բիոլոգիական սպեկտրով։

## Անվանում
Ցեղի անվանումը ծագում է **Annon** բառից, որը եկել է Հայիթի կղզու *Տայնո* լեզվից։
Քնարենին ունի մի քանի ընդհանուր անուններ ՝ Գուանաբանա (Annona muricata-ի իսպաներեն տարբերակը) և **Քաղցրաքրթի**։

Հայերեն լեզվի մեջ կա մի քանի անվանումներ՝ *քնարուկ*, *ազմենի* (անոնազգիների ընտանիքի բույս)։

## Նկարագրություն
[200px|thumb|right|[Եղնասիրտը (Annona reticulata)  բուսաբանական պատկերը]]
200px|thumb|right|'''Քաղցրաքրթի'''

Քնարենու տեսակները մշտադալար են կամ տերևաթափ, ձողավոր արմատային համակարգով ծառեր կամ թփենիներ են։ 
Այս պտուղը սովորաբար աճում է այն շրջաներում, որտեղ ջերմաստիճանը չի իջնում 28&nbsp;°F ցածր, հատկապես դա Կուբան է, Ճամայկան և Ֆիլիպիններ։ Սակայն ինչպես հայտնի է այն աճում է նաև Ֆլորիդայի շրջաներում։

## Սննդային արժեք
100 գրամ մրգում պարունակվում է 1,1 գ սպիտակուցներ, 0,5 գ / ճարպ, 21,5 գ ածխածին (12,8% շաքար и 7,2% սախարոզ), 0,5 г մանրաթել։

## Թունաբանություն
200px|thumb|right|'''Անոնացին''' ՝դա  նեյրոտոկսին է, որը պարունակվում է  '''Քաղցրաքրթիի''' (Annona muricata) - սերմերում: 
 
Անոնացինի և տասնյակ այլ ացետոգենիների միացությունը, որը պարունակվում է անոնազգիների ցեղի սերմերում և պտուղներում, ինչպիսին են *Annona muricata* (Քաղցրաքրթի) ՝ հանդիսանում են նեյրոտոկսիններ, և հենց դա է, ըստ երևույթին, նպաստում Պարկինսոնի հիվանդության առաջացման պատճառը, քանզի այն նեյրոդեգեներատիվ հիվանդություն է։

Միակ մարդկանց խումբը, որոնք ինչպես հայտնի են, ենթարկվում են այդ ազդեցությանը, ապրում են Կարիբյան կղզի՝ Գվադելուպայում։ Եվ խնդիրը, ըստ երևույթին, առաջանում է այդ ծառի պտուղները օգտագործելիս, որոնք պարունակում են անոնացին։

Խանգարումը իրենից ներկայացնում է այսպես ասած թաուպաթիա, ինչը կապված է ուղեղում թաու-սպիտակուցի կուտակմանը։ Փորձնական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նեյրոտոկսինի կուտակման պատասխանատվությունը անոնացինն է։

## Առանձին տեսակներ

Ստորև ներկայացված են ամենա կարևոր տեսակները։ Շատերը դրանցից օգտագործվում են դեղագործության մեջ, գյուղատնտեսությունում կամ որպես բուժամիջոց և այլն։ 

*Annona amambayensis
*Annona acuminata
*Annona ambotay
*Annona asplundiana
*Annona atabapensis
*Annona bullata
*Annona biflora
*Annona bicolor
*Annona brasililensis
*Annona cacans – araticum-cagão
*Annona calophylla
*Annona campestris
*Annona cherimola – **Քրթի եղնասիրտ**
*Annona chrysophylla – *graines*
*Annona conica
*Annona coriacea
*Annona cornifolia
*Annona crassiflora – *araticum do cerrado, marolo*
*Annona cristalensis
*Annona crotonifolia
*Annona deceptrix
*Annona deminuta
*Annona dioica
*Annona diversifolia
*Annona dolabripetala
*Annona dolichophylla
*Annona echinata
*Annona ecuadorensis
*Annona ekmanii
*Annona excellens
*Annona glabra – **Մորական Քնարենի**
*Annona glaucophylla
*Annona haematantha
*Annona hayesii
*Annona hypoglauca
*Annona hystricoides
*Annona jahnii
*Annona jamaicensis
*Annona longiflora
*Annona lutescens
*Annona macrocalyx
*Annona macrocarpa auct.
*Annona malmeana
*Annona manabiensis
*Annona microcarpa
*Annona montana Macfad. – **Քաղցրաքրթի լեռնային**
*Annona monticola
*Annona muricata – **Քաղցրաքրթի**
*Annona nitida
*Annona nutans
*Annona oligocarpa
*Annona paludosa
*Annona paraguayensis
*Annona phaeoclados
*Annona praetermissa
*Annona pubescens
*Annona purpurea – soncoya
*Annona pygmaea
*Annona reticulata – Եղնասիրտ, Եզնասիրտ, Քրթի 
*Annona salzmannii – **Եղնասիրտ լողափային** 
*Annona scleroderma – *poshe-te, cawesh, wild red custard apple*
*Annona senegalensis – *African custard apple*
*Annona sericea
*Annona spinescens
*Annona spraguei
*Annona squamosa – **Եղնասիրտ**
*Annona testudinea
*Annona tomentosa
*Annona tripetala
*Annona tribola- **Քնարենի եռատերև**
*Annona trunciflora

### Հիբրիդ
* **Քնարենի × atemoya** – atemoya

### Պատկերասրահ

File:Atemola (cross of Annona cherimola and Annona squamosa).jpg|Atemoya (*A. cherimola × A. squamosa*)
File:Annona muricata-guanábana.jpg|Քաղցրաքրթի (*Annona muricata*)
File:Annona_muricata2.jpg|*Քաղցրաքրթի* 
File:Araticum 3.jpg|*A.crassiflora* պտուղը
File:Annona salzmannii27.JPG|*A. salzmannii* պտուղը
File:Annona squamosa (Custurd Apple) flower in Hyderabad W IMG 7408.jpg|Եղնասրտի ծաղիկը և պտուղը 
File:Annona glabra fl.jpg|*Annona glabra* պտուղը.
thumb|Halved annona պտուղը
thumb|Annona tree, Mérida, Yucatán, Mexico
thumb|Anonna fruit


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Անվան հոմանիշները ըստ Մեսրոպ Կ. Գույումճեանի.
*Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Ընդարձակ Բառարան Հայերէնէ Անգլիերէն. Պէյրութ։ Տպարան ԱՏԼԱՍ (1970)։ էջ 876
*Մեսրոպ Կ. Գույումճեան, Ընդարձակ Բառարան Անգլիերէնէ Հայերէն. Պէյրութ։ Կ. Տօնիկեան եւ Եղբայրք (1981)։ էջ 1235
*Mesrob G. Kouyoumdjian, A Comprehensive Dictionary English-Armenian. Beirut: G. Doniguian & Fils (1981): p.&nbsp;325
*Mesrob G. Kouyoumdjian, A Comprehensive Dictionary English-Armenian. Beirut: G. Doniguian & Fils (1981): p.&nbsp;40

Կատեգորիա:Ծառեր