Հելմուտ Ռան

**Հելմուտ Ռան** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող: 1954 թվականի աշխարհի չեմպիոն, որը եզրափակչում երկու գոլ է խփել։ Աշխարհի երկու առաջնությունների մասնակից: Գերմանիայի ֆուտբոլի պատմության լավագույն հարձակվողներից մեկը։

Աչքի է ընկել իր համառությամբ ու ֆիզիկական ուժով, ինչի շնորհիվ մեծ թվով գոլեր է խփել։ Նա ոտքերով ու լավ արագությամբ ուժեղ ու դիպուկ հարված ուներ։ Ֆուտբոլիստի տեխնիկան, սակայն, միջին մակարդակի վրա է եղել, բայց այս թերությունը նա փոխհատուցել է իր մյուս որակներով։

## Կենսագրություն
Ռանը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 16-ին Էսսենում։ Մայրը՝ Աննան, հայրը՝ Ֆրիդրիխը, աշխատել են սեփական ընկերությունում՝ մասնագիտանալով ածուխի տեղափոխման մեջ։ Հելմուտն ուներ երեք եղբայր։ Երբ 9 տարեկան էր, սկսել է ֆուտբոլ խաղալ «Ալտենեսեն» ակումբի ակադեմիայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ընտանիքը ռմբակոծության ենթարկված Էսսենից տեղափոխվել է գյուղ։ 1946 թվականին Ռանը տեղափոխվել է «Էլդե 1909», իսկ չորս տարի անց համալրել է Գերմանիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնի «Շպորտֆրոյնդե Կատերնբերգ» թիմի շարքերը, որի կազմում անցկացրել է մեկ մրցաշրջան։ Ֆուտբոլիստի հաջորդ ակումբը դարձել է Էսսենի «Ռոտ Վայսը», որը Հելմուտի համար վճարել է 7 հազար գերմանական մարկ։ Այստեղ նա հարձակողական թիմ է կազմել Ավգուստ Գոտշալկի և Բերնարդ Թերմատի հետ։ 1951-1952 թվականներին օբերլիգայի խաղարկությունում նրանք 3 հոգով խփել են 59 գոլ, իսկ նրանց խաղընկերները՝ ընդամենը 19։ 1951 թվականին Ռանն իր նորամուտը նշել է ազգային հավաքականում։ 1953 թվականին «Ռոտ-Վայս» թիմը նվաճել է Գերմանիայի գավաթը։

1954 թվականին Զեպ Հերբերգերը Հելմութին ընդգրկել է Շվեյցարիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությունում։ Թուրքիայի դեմ մրցաշարի առաջին խաղում, որն ավարտվել էր գերմանացիների հաղթանակով՝ 4:1 հաշվով, Ռանը խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Երկրորդ տուրում նա անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը աշխարհի առաջնությունում, որում Բունդեսլիգը հանդիպել է Հունգարիայի հավաքականին։ Այդտեղ Ռանը գոլ է խփել, բայց դա քիչ ազդեցություն է ունեցել վերջնական արդյունքի վրա՝ Ֆերենց Պուշկաշի, Շանդոր Կոչիշի և այլ աստղերի գլխավորությամբ մրցակիցները 3։ 8 հաշվով հաղթել են Գերմանիային։ Գերմանացիները, այնուամենայնիվ, դուրս են եկել քառորդ եզրափակիչ, որտեղ 2:0 հաշվով հաղթել են Հարավսլավիային (85-րդ րոպեին Ռանը խփել է իր թիմի երկրորդ գոլը): Կիսաեզրափակչում 6:1 հաշվով հաղթելով Ավստրիային՝ Բունդեսլիգը եզրափակչում հանդիպել է Հունգարիայի հետ։ Ռանը խաղադաշտում հայտնվել է առաջին րոպեներից։ Հունգարացիներն արագորեն շահել են առավելությունը՝ հանդիպման հենց սկզբում երկու գոլ խփելով, սակայն շուտով Մաքս Մորլոկի ու Ռանի դիպուկ հարվածների շնորհիվ Գերմանիան հավասարեցրել է հաշիվը։ 84-րդ րոպեին Հելմուտը դուբլի հեղինակ է դարձել՝ կեղծ ճոճքով խաբելով պաշտպանին և ձախ ոտքով գնդակն ուղարկելով դարպասի ստորին անկյունը: Այս գոլը հաղթական գոլ էր և գերմանացիներին բերել է իրենց առաջին ոսկին աշխարհի առաջնություններում։ Ռանն ընդգրկվել է մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում, որը հաղթական գոլի շնորհիվ հայտնի է դարձել ողջ երկրում։ Հայտնի էր նաև եզրափակիչ մեկնաբան Հերբերտ Զիմերմանի հուզական արձագանքը ֆուտբոլիստի դիպուկ հարվածին։
[ձախից|մինի|Հելմուտ Ռանի արձանը՝ Գեորգ Մելչես մարզադաշտի դիմաց: [Էսսեն]]
Ֆուտբոլիստով հետաքրքրված էին Մադրիդի «Ռեալ»-ի և «Ռասինգ Ավելանդա»-ի ղեկավարները, սակայն նա մերժել է նրանց առաջարկները։ Չնայած հաջողությանը՝ Հելմուտի կարիերան սկսել է մարել։ Նա ալկոհոլից կախվածություն էր ձեռք բերել, և 1957 թվականին նույնիսկ կարճ պատիժ և տուգանք է ստացել ոչ սթափ վիճակում մեքենա վարելու համար։ Ազգային հավաքականի մարզիչ Հերբերգերը խաղացողին կոչ է արել մասնակցել 1958 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշարի մեկնարկից առաջ Ռանի ֆիզիկական մարզավիճակը իդեալական չէր, սակայն Հելմուտը կարողացել է լավ հանդես գալ մրցումների ընթացքում։ Խմբային փուլի առաջին տուրում նա դուբլի հեղինակ է դարձել՝ խոցելով Արգենտինայի դարպասը։ Հաջորդ երկու հանդիպումներում, որոնցից երկուսում էլ Գերմանիան ոչ-ոքի է խաղացել, ֆուտբոլիստը երկու գոլ է խփել, իսկ քառորդ եզրափակչում հաղթական գնդակը խփել է հարավսլավացիներին։ Մրցաշարի ավարտին գերմանացիները զբաղեցրել են չորրորդ տեղը, իսկ Ռանը, որը խփել է 6 գոլ, ռմբարկուների ցուցակում երկրորդ տեղը կիսել է Պելեի հետ։ Հելմուտի ելույթն աննկատ չի մնացել. 1958 թվականին նա երկրորդն էր «Ոսկե գնդակ»-ի քվեարկության ժամանակ՝ զիջելով միայն Ռայմոն Կոպաին։ Ընդհանուր առմամբ, Ռանը ազգային հավաքականի կազմում խաղացել է 40 անգամ և դարձել 21 գոլի հեղինակ։

1959 թվականին Ռանը լքել է «Ռոտ-Վայսը»։ Այս ակումբի կազմում նա ընդհանուր առմամբ անցկացրել է ավելի քան 200 հանդիպում և խփել ավելի քան 100 գոլ։ «Քյոլն»-ի կազմում մեկ հաջող մրցաշրջան անցկացնելուց հետո նա մեկնել է Նիդերլանդներ, որտեղ մի քանի տարի ներկայացրել է «Էնսհեդեն»: 1963 թվականին վերադարձել է Գերմանիա նորաստեղծ Բունդեսլիգայի «Մայդերիխ» ակումբում։ Ռանն առաջին ֆուտբոլիստն է, որը Կարմիր քարտ է ստացել Բունդեսլիգայի խաղերում։ 1965 թվականին Հելմուտն ավարտել է կարիերան Աքիլեսի հետ ունեցած խնդիրների պատճառով։

Կարիերան ավարտելուց հետո Ռանը եղբոր հետ զբաղվել է բիզնեսով, մասնակցել բարեգործական ֆուտբոլային խաղերի։

Նա ամուսնացած էր, կնոջ անունը Գերտրուդա էր։ Ունեցել է երկու որդի։ Խաղադաշտից դուրս Ռանը հայտնի էր իր հումորի զգացումով և էսսենցիների սիրելին էր։ Հրատարակել է իր ինքնակենսագրականը *Mein Hobby: Tore schießen* ():

2003 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո, Ռանը մահացել է։ Նրան հրաժեշտ տալու էին եկել հարյուրավոր մարդիկ, այդ թվում՝ Ուվե Զելլերն ու Ռուդի Ասսաուերը։ Թաղվել է Էսսենում՝ Ֆրոնհաուզեր փողոցի Մարգարեթեն գերեզմանատանը։ Նրա մահից հետո «Ռոտ-Վայսա» մարզադաշտի մոտ տեղադրվել է նրա արձանը։ 2018 թվականին նա ընդգրկվել է Գերմանիայի ֆուտբոլի Փառքի սրահում։

## Ձեռքբերումներ
 **Ռոթ-Վայս (Էսսեն)**

* Գերմանիայի Չեմպիոն 1955
* Գերմանիայի Գավաթակիր 1953

 **Մայդերիխ**

* Գերմանիայի փոխչեմպիոն՝ 1964

 **Գերմանիայի հավաքական**

* Աշխարհի չեմպիոն՝ 1954
* Աշխարհի առաջնությունում 4-րդ տեղ՝ 1958 թվականին

## Ելույթների վիճակագրություն

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Helmut Rahn — Obituary — The Independent
* team.dfb.de: Der WM-Sieg 54 — Der entscheidende Moment auf Video
* 
 
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1954
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ