Ֆեռնանդո դել Պասո

**Ֆեռնանդո դել Պասո Մորանտե** (, ),  մեքսիկացի գրող և նկարիչ, դիվանագետ:

## Կենսագրություն
Ֆեռնանդո դել Պասոն ծնվել է 1935 թվականի ապրիլի 1-ին Մեխիկոյում։ Ցանկացել է բժիշկ դառնալ, բայց չի կարողացել դիմանալ արյանը նայելուն։  Ավարտել է Մեխիկոյի ազգային ինքնավար համալսարանի (*UNAM*) տնտեսագիտության ֆակուլտետը: Զբաղվել է լրագրությամբ, աշխատել է գովազդային գործակալություններում, սկսել է նկարել։ 1958 թվականին հրատարակել է «Առօրյա սոնետներ» բանաստեղծությունների ժողովածուն։  1966 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը՝ «Խոսե Տրիգո» մեքսիկական պատմության տարեգրությունը, որի վրա աշխատել է 10 տարի։  1969 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում, այնուհետև տասնչորս տարի՝ Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ աշխատել է BBC-ում և գրել հաջորդ վեպը՝ «Պալինուր Մեքսիկացին»՝ մեծ ոճական փորձ, որը նույնպես պահանջել է տասնամյա աշխատանք (հրատարակվել է 1977 թվականին)։  1985 թվականից բնակվել է Ֆրանսիայում, վարել է ծրագիր Իսպանիայի ազգային ռադիոյով և Ֆրանսիայի միջազգային ռադիոյով։  1988-1991 թվականներին եղել է Փարիզում Մեքսիկայի գլխավոր հյուպատոս: 1992 թվականին վերադառնալով Մեքսիկա՝ գլխավորել է Գվադալախարայի համալսարանում Օկտավիո Պասի անվան իբերոամերիկյան գրադարանը։

## Ստեղծագործություն
Բացի չորս վեպերից, Ֆեռնանդո դել Պասոն գրել է բանաստեղծությունների վեց ժողովածուներ, պատմվածքների գիրք, մի քանի պիեսներ, մենագրություն Խուան Խոսե Արրեոլայի մասին (1994), գիրք մեքսիկական խոհանոցի մասին (1991) և այլն։ Նրա վրա ազդած գրողների թվում նա առանձնացնում է Լուիս Քերոլին, Ջեյմս Ջոյսին, Ուիլյամ Ֆոլքներին, Խուան Ռուլֆոյին, Վիրջինիա Վուլֆ, Թոմաս Վուլֆ։ 

Գրականությունից բացի, գրողն իր ուժերը փորձել է նկարչության և գրաֆիկայի ոլորտում։  Ֆեռնանդո դել Պասոյի նկարների և գծանկարների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Լոնդոնում, Մադրիդում, Փարիզում, ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում, Մեխիկոյում և Գվադալախարայում

## Ստեղծագործություններ
### Բանաստեղծություններ
* Առօրյա սոնետներ / Sonetos de lo diario (1958)
* Այբբենարան / De la A a la Z (1988, բանաստեղծություններ երեխաների համար)
* Տասը գույներով ներկապնակ (1990)
* Սիրային և առօրյա սոնետներ / Sonetos del amor y de lo diario (1997)
* Օդային արոցներ / Castillos en el aire (2002)
* PoeMar (2004)

### Վեպեր
* Խոսե Տրիգո / José Trigo (1966, Խավիեր Վիլյաուրրուտյայի մրցանակ)
* Պալինուր Մեքսիկացւ / Palinuro de México (1977, վեպ-խաղ Ռաբլեի, Սթերնի, Քերոլի, Ջոյսի ավանդույթներով, Ֆրանսիայում հրատարակված լավագույն արտասահմանյան գրքի մրցանակ, 1985)
* Լուրեր կայսրությունից/ Noticias del Imperio (1987, պատմական վեպ, «Վերջին 30 տարվա լավագույն մեքսիկական վեպը» ըստ *Nexos* ամսագրի, 2007)
* Լինդա-67։ Հանցագործության պատմություն / Linda 67. Historia de un crimen (1995, *սև* դետեկտիվ)

### Նովելներ
* Առանձին պատմվածքներ / Cuentos dispersos (1999)

### Эссе
* Զրույց հունվարին / El coloquio de invierno (1992, Կառլոս Ֆուենտեսի և Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի հետ համահեղինակությամբ )
* Հիշողություն և մոռացում։ Խուան Խոսե Արրեոլայի կյանքը / Memoria y olvido, vida de Juan José Arreola (1994)

## Ճանաչում
Գրողի վեպերը թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պորտուգալերեն և այլ լեզուներով։ Նրա աշխատանքի վերաբերյալ ատենախոսություններ են պաշտպանվում Լատինական Ամերիկայում և Իսպանիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում: Նա բազմաթիվ ազգային և միջազգային գրական մրցանակների դափնեկիր է, այդ թվում՝ Ռոմուլո Գալեգոսի մրցանակ (1982), Ամերիկայի տան մրցանակ (1985), Լեզվի և գրականության ազգային մրցանակ (1991), Խուան Ռուլֆոյի մրցանակ (2007), Ալֆոնսո Ռեյեսի միջազգային մրցանակ (2013), Սերվանտեսի մրցանակ (2015)։

Մեքսիկայի լեզվի ակադեմիայի անդամ է (2006): 2007 թվականին գրողի անունով է կոչվել Գվադալախարայի համալսարանի գրադարաններից ամենամեծը, նույն թվականին Գվադալախարայում տեղադրվել է նրա կիսանդրին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lange S. Die reflektierte Wirklichkeit: deutsche und lateinamerikanische Gegenwartsliteratur im Vergleich am Beispiel der Werke von Günter Grass und Fernando del Paso. Frankfurt/Main a.o.: Lang, 1992
* Sáenz I. Hacia la novela total: Fernando del Paso. Madrid: Editoral Pliegos, 1994
* Rodríguez Lozano M. José Trigo: el nacimiento discursivo de Fernando del Paso. México: UNAM, 1997
* Toledo A. El imperio de las voces: Fernando del Paso ante la crítica. Ciudad Universitaria: UNAM; México: Ediciones Era, 1997.
* Fiddian R.W. The novels of Fernando del Paso. Gainesville: UP of Florida, 2000
* Espinosa-Jácome J.T. De entre los sueños: El espectro surrealista en Fernando del Paso. México: Ediciones Eón; Muncie: Ball State University, 2008
* Alvarez Lobato С. La voz poética de Fernando del Paso: José Trigo desde la oralidad. México: Colegio de México; Toluca: Universidad Autónoma del Estado de México, Facultad de Humanidades, 2009
* Ibsen K. Maximilian, Mexico, and the invention of empire. Nashville: Vanderbilt UP, 2010

## Արտաքին հղումներ
* Fernando del Paso на сайте El Poder de la Palabra
* Հոդված Բրիտանական հանրագիտարանում
*  Ֆերնանդո դել Պասոյի անվան մեդիագրադարանի կայք

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի լրագրողներ