Ալժիրցիների քաղաքական իրավունքների խնդրագիր

**Ալժիրցիների քաղաքական իրավունքների խնդրագիր**, 1920 թվականին ալժիրցիների կողմից առաջին միջնորդությունը, որը 1919 թվականի Ալժիրի քաղաքային ընտրություններից հետո պաշտպանել է ալժիրցիների քաղաքական իրավունքները Ֆրանսիական Ալժիրում։

## Պատմություն

Տասնյակ հազարավոր ալժիրցի զինվորների մասնակցությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի մարտերին Ֆրանսիայում և նրանց վճռական ներգրավվածությունը Գերմանական կայսերական բանակի նկատմամբ հաղթանակում բերել է պարգևների՝ Ալժիր վերադարձից հետո։

Այս կերպ՝ Ջոննարտի օրենքը հնարավորություն է տվել վետերաններին և հաշմանդամ հայրենակիցներին գաղութային վարչակարգում մուտք գործել աշխատանքի և ձեռք բերել անշարժ գույք՝ թե՛ քաղաքներում, թե՛ գյուղական վայրերում՝ որպես ինտեգրման նշան՝ «Բնիկների կոդեքսի» շրջանակում։

1919 թվականի փետրվարի 4-ին՝ օրենքի հաստատումից հետո, ընդունված դրույթները հնարավորություն են տվել մշակելու իրավական տեքստեր, որոնք որոշել են, թե ինչ մասնագիտություններ կարող են զբաղեցնել ալժիրցի բնիկները՝ համապատասխան սահմանափակումներով վարչական հիերարխիայում։

Սակայն 1919 թվականի քաղաքային ընտրությունները թույլ են տվել բնիկների քաղաքական ներկայացվածության ընդլայնում՝ որպես իրավասու քաղաքացիական խավ՝ համայնքներում, ինչը առաջ է բերել քաղաքական և արհմիութենական ազատությունների նոր պահանջ։

Ալժիրում ընդհանուր խորհրդի անդամ Խալիդ իբն Հաշիմը, ինչպես նաև քաղաքային խորհրդի անդամ Մոհամեդ Սեղիր Բուշաքին՝ ընտրված բնիկների ներկայացուցիչը, սկսել են ակտիվ բողոքների շարժում՝ Ֆրանսիայի պետական հաստատությունների միջոցով՝ սկսած համայնքներից մինչև Ֆրանսիական Սենատ, և նույնիսկ հասցրել նամակ հղել ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնին (1856-1924 թվականներ)։

## Հանրագիր
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ալժիրցի բնիկների կողմից քաղաքական իրավունքների պահանջը կոնկրետ կերպով արտահայտվել է 1920 թվականի հուլիսի 18-ին Ֆրանսիայի Սենատ ուղարկված պաշտոնական խնդրագրի միջոցով։

Այս բողոքի փաստաթուղթը ոգեշնչված էր Էմիր Խալեդի գաղափարներով և իրականություն է դարձել բազմաթիվ քաղաքային խորհրդականների ջանքերով, որոնց առաջնորդել և ներկայացրել է Մոհամեդ Սեղիր Բուշաքին, որը ընտրվել էր Թենիա քաղաքի (նախկինում՝ Մեներվիլ) լիազոր համայնքում։

Սենատի քարտուղարությունը այս փաստաթուղթը գրանցել է որպես «Խնդագիր №30», որի նպատակն էր՝ Ֆրանսիայի Սենատին ուղղված հարգալից բողոք՝ Ալժիրի բնիկ քաղաքային խորհրդականների կողմից «Բնիկների կոդեքսի» նոր դրույթների դեմ։

Իրականում, Ֆրանսիայի կառավարության կողմից Ազգային ժողովի վերին պալատ՝ Սենատ էր ներկայացվել օրինագիծ, որն առաջարկել է փոփոխություններ կատարել Ալժիրում գործող «բնիկ կարգավիճակի ռեժիմի» կանոնակարգերում և անդրադարձել է ալժիրցի բնիկների՝ քաղաքական իրավունքներին հասանելիությանը։

## Բանավեճ Սենատում
Սենատոր Շառլ Կադիլյոնն (1876-1940 թվականներ) էր այն անձը, որին Ֆրանսիայի Սենատը հանձնարարել է և նշանակել՝ հաշվետվություն ներկայացնելու մյուս սենատորների քննարկումների և բանավեճերի վերաբերյալ՝ կապված խնդագրի բովանդակության պահանջների հետ։ Այդ աշխատանքը կատարվել է 1921 թվականի մայիսի 19-ի նիստի ժամանակ։

Այս սենատորը՝ Լանդ դեպարտամենտից, իր զեկույցում նշել է, որ «Բնիկների կոդեքսը» փոփոխող օրինագիծը, որի շուրջ էլ առնչվել է խնդրագիրը, իրականում ընդունվել է և հաստատվել Ֆրանսիայի երկու պառլամենտական պալատների կողմից։

Կառավարության ներկայացրած նախագիծը դարձել է 1920 թվականի օգոստոսի 4-ի օրենքը, որն ընդունվել է պատգամավորների և սենատորների ձայների մեծամասնությամբ։ Ապա 1920 թվականի օգոստոսի 6-ին օրենքը պաշտոնապես հրապարակվել է Ֆրանսիայի Հանրապետության պաշտոնական տեղեկագրում՝ սկսած էջ 11287-ից։

«Խնդագիր №30»-ի շուրջ սենատորական քննարկումների ավարտին՝ կոմիտեն, որի նախագահն էր զեկուցող Շառլ Կադիլյոնը, վերջապես բացասական դիրքորոշում է հայտնել օրակարգի հարցի վերաբերյալ, որը վերաբերում էր բնիկների քաղաքական իրավունքների ընդլայնմանը։ Այդ մերժման և չեղարկման որոշումը գրանցվել է Սենատի արձանագրություններում։

## Գրականություն
* 

* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 Աֆրիկայում
Կատեգորիա:1920 իրավունքում
Կատեգորիա:1920 քաղաքականությունում
Կատեգորիա:1920-ականներ Ալժիրում
Կատեգորիա:20-րդ դարն Ալժիրում
Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կատեգորիա:Ալժիր
Կատեգորիա:Բողոքի ակցիաներ
Կատեգորիա:Իրավունքի պատմություն
Կատեգորիա:Հուլիսի իրադարձություններ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների գործիքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պատմություն
Կատեգորիա:Պատմություն
Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Կատեգորիա:Քաղաքական մանիֆեստներ
Կատեգորիա:Քաղաքական պատմություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Կատեգորիա:Քերականություն