open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դիմիտրիոս Պապադոպուլոս

**Դիմիտրիոս Պապադոպուլոս** (; ), հույն ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ 2004 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն Հունաստանի հավաքականի կազմում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Հունական «Ակրատիտոս» ակումբի սան։ 2001-2003 թվականներին հանդես է եկել անգլիական «Բերնլի» կազմում ֆուտբոլային լիգայի Չեմպիոնշիփում։ 2003 թվականին տեղափոխվել է Հունաստանի ուժեղագույն ակումբներից մեկը՝ «Պանաթինաիկոս»։ Նրա կազմում 2004 թվականին դարձել Է Հունաստանի չեմպիոն և գավաթակիր։

2008 թվականի նոյեմբերի 18-ին Պապադոպուլոսը պայմանագիր կնքեց իտալական «Լեչչեի» հետ։ Ակումբի կազմում իր նորամուտը նշել է 2009 թվականի հունվարի 18-ին Իտալիայի առաջնության «Ջենոայի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է «Լեչչեի» տնային պարտությամբ 0:2 հաշվով։

2009 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Զագրեբի «Դինամո»։ Պապադոպուլոսը խորվաթների հետ կնքել է 3 տարվա պայմանագիր, որով պետք է տարեկան 650 հազար եվրո ստանար։ 2009 թվականի դեկտեմբերին ազատ գործակալի կարգավիճակով հեռացել է թիմից։

### Կարիերան հավաքականում
2004 թվականին Դիմիտրիոսը հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունը Հունաստանի հավաքականի կազմում

### Անձնական կյանք
Դիմիտրիոսի նախնիները Հունաստանում սկսված քաղաքացիական պատերազմից հետո տեղափոխվել են ԽՍՀՄ և բնակություն հաստատել Ջիզակի շրջանում, որն այդ ժամանակ ղազախական ԽՍՀ-ի մաս էր կազմում, իսկ հետո դարձել Ուզբեկական ԽՍՀ-ի մաս, չնայած որոշ հարցազրույցներում Դիմիտրիոսը պնդում էր, որ ինքը ծնունդով Ղազախստանից է։ Ընտանիքի հետ նա 7 տարեկանում վերադարձել է Հունաստան։ Դիմիտրիոսի ընտանիքը, բացի Հունաստանից, միջազգային մրցումներում աջակցում է Ռուսաստանի և Ղազախստանի թիմերին։

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի չեմպիոն 2004
* Հունաստանի չեմպիոն (1)։ 2003/04
* Հունաստանի գավաթակիր (1)։ 2003/04
* 2004 թվականի Հունաստանի առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ (հույների շրջանում)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт футболиста

 
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Աստերասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարնլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պանաթինաիկոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սելտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգի

**Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգի** (), բուսաբանական այգի Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում։ Այն Լատվիայի ամենահին բուսաբանական այգին է։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1922 թվականին, իսկզբանե գտնվում էր Դրեյլինում և ղեկավարվում էր Լատվիայի համալսարանի Բույսերի մորֆոլոգիայի և սիստեմատիկայի ինստիտուտի կողմից։ 1926 թվականից տեղակայված է նախկին Վոլֆշմիդտշոֆ կալվածքի տեղում։

Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգին ուներ մի քանի բաժիններ, որոնք հետագայում բաժանվել են սեկտորների՝ լաբորատորիաների։ Գործունեությունը վերաբերում է դեկորատիվ այգեգործության և կանաչապատման գիտելիքների բազայի զարգացմանը, նոր բույսերի ներդրմանը և փորձարարական հետազոտություններին։ Բուսաբանական այգու տարածքում է Լատվիայի համալսարանի աստղագիտության ինստիտուտի Երկրի դիտակայանը և լատվիական եռանկյունաչափական ցանցի գեոդեզիական ելակետը։

Բուսաբանական այգու բույսերի հավաքածուն բաղկացած է մոտ 8300 տաքսոններից, որոնցից մոտ 2000-ը արևադարձային և մերձարևադարձային բույսեր են։ Դենդրոպարկում կարելի է գտնել մոտ 750 տաքսոն, ինչպես նաև դեկորատիվ բույսերի և բուժիչ բույսերի հավաքածու, արմավենու նարինջներ։

*Tropical Butterfly House*-ը գտնվում է Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգում 2012 թվականից, որտեղ ապրում են Հարավային Ամերիկայի, Ասիայի և Աֆրիկայի արևադարձային ջունգլիների թիթեռները։

## Գործունեություն
thumb|left| Բուսաբանական այգու արմավենու տնակը
thumb|Գեորգինիները Բուսաբանական այգում, 2022

Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգին առաջարկում է էքսկուրսիաներ «ուղեկցորդով, ինչը հնարավորություն է տալիս իմանալ հավաքածուների բույսերի ծագումը, ամենակարևոր բնութագրերը և ամենահետաքրքիր փաստերը։ Ուսանողներին առաջարկվում է մասնակցել տարբեր քննարկումների բուսաբանական թեմաներով։

Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգում անցկացվում են տարբեր մշակութային միջոցառումներ՝ համերգներ, դասախոսություններ, պարային ներկայացումներ, բացօթյա կինոցուցադրություններ, ամենամյա տոնակատարություններ, տոնավաճառներ և այլ միջոցառումներ, որոնք թույլ են տալիս ոչ միայն վայելել բնության շքեղությունը, այլև սովորել ինչ-որ նոր բան և հանգստանալ։

2013 թվականին հովանավորներ Բորիս և Ինարա Տետերևների հիմնադրամը և Լատվիայի համալսարանի ռեկտոր Մարսիս Աուզինշը փոխըմբռնման հուշագիր ստորագրեցին համագործակցության և Լատվիայի համալսարանի բուսաբանական այգու, մշակութային ժառանգության և հմտությունների զարգացմանն ուղղված նախագծերին աջակցելու վերաբերյալ։ Ծրագիրն իրականացվել է մինչև 2017 թվականի վերջը, չորս տարվա ընթացքում վերականգնվել է այգու կենտրոնական հատվածը, ինչպես նաև ռոդոդենդրոնի, բազմամյա և պտղատու տնկիների մի մասը։ Հին փայտե ցանկապատը փոխարինվել է ժամանակակից և դիմացկուն մետաղական ցանկապատով, ինչպես նաև հիմնվել է Լատվիայի վայրի բույսերի հավաքածու և քարերի այգի։ 2017 թվականին խնձորի այգին հիմնանորոգվել է։

## Արտաքին հղումներ

* Բուսաբանական այգու պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուսաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Լատվիա
Կատեգորիա:Ռիգա
Կառլոս Վելասկո Կարբալյո

**Կառլոս Վելասկո Կարբալյո** (), իսպանացի ֆուտբոլային մրցավար։ Մրցավարությունից ազատ ժամանակ աշխատում է որպես ինժեներ-տեխնոլոգ։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար է 2008 թվականից։ Բրազիլիայում կայացած Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի մրցավարներից մեկը։ Հայտնի է «Մանչեսթեր Սիթի» - «ՊՍԺ» խաղում ՊՍԺ-ի երկու գոլերի չեղարկմամբ։

## Կենսագրություն
2004 թվականին սկսել Է վարել Իսպանիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնի հանդիպումները։ 2008 թվականի մարտի 26-ին իր նորամուտը նշել է որպես ՖԻՖԱ-ի մրցավար՝ վարելով Իսրայելի և Չիլիի հավաքականների միջև ընկերական հանդիպումը (1:0)։ 2010 թվականի սեպտեմբերին նորամուտը նշել է ՈՒԵՖԱ֊ի Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլում՝ հանդիսանալով «Շախտյոր» - «Պարտիզան» (1:0) Հանդիպման գլխավոր մրցավարը։ 2011 թվականի մայիսին դատեց ՈՒԵՖԱ֊ի Եվրոպա լիգայի եզրափակիչ հանդիպումը՝ «Պորտու» - «Բրագա» (1:0)։

Լեհաստանում և Ուկրաինայում կայացած Եվրոպայի 2012 թվականի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի խաղարկության մրցավարներից մեկն էր։

Միջինը մեկ խաղում ցույց է տալիս 1,83 դեղին և 0,05 կարմիր քարտ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Յունաս Էրիկսոն

**Յունաս Էրիկսոն** (), շվեդ ֆուտբոլային մրցավար։

## Կենսագրություն
2011 թվականից աշխատել է միայն որպես մրցավար, մինչ այդ եղել է սպորտային հեռարձակումների իրավունքների վաճառքի ընկերության հիմնադիրը, սակայն նրան և երկու այլ գործընկերների պատկանող ընկերությունը վաճառվել է ֆրանսիական Groupe Lagardère հոլդինգին 75 մլն եվրոյով, որի 15%-ը փոխանցվել է Յունաս Էրիկսոնին։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար է 2002 թվականից։ 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարերի խաղարկության մրցավարներից մեկը Լեհաստանում և Ուկրաինայում և 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությունը Ֆրանսիայում։ Բրազիլիայում կայացած Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի մրցավարներից մեկը։

Մրցավարությամբ սկսել է զբաղվել 1994 թվականից, 2000 թվականից վարել է Շվեդիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնի հանդիպումները։ Միջազգային հանդիպումներ սկսել է վարել 2002 թվականից։ Բազմիցս եղել է աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների ընտրական հանդիպումների գլխավոր մրցավարը։

2009 թվականին ճանաչվել է Շվեդիայի լավագույն ֆուտբոլային մրցավար։ Միջինը մեկ խաղում ներկայացնում է 2,74 դեղին և 0,07 կարմիր քարտեր (2012 թվականի փետրվարի տվյալները)։

2018 թվականի մայիսի 30-ին հայտարարեց իր մրցավարական կարիերայի ավարտի մասին՝ հայտարարելով, որ մրցավարների ընտրության ժամանակ նեպոտիզմի և անթափանցիկության պատճառով Շվեդ մրցավարները չեն ստանում իրենց արժանի հանդիպումների քանակը, ինչպես նաև, որ նա իմացել է աշխարհի գավաթի խաղարկությանը չմասնակցելու մասին թերթերից, և որ հենց դա է ծառայել որպես առանցքային գործոններից մեկը, որն ազդել է կարիերան ավարտելու որոշման վրա։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте weltfussball.de
 

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլային մրցավարներ
Մարկոս Սեննա

**Մարկոս Անտոնիո Սեննա դա Սիլվա** (), նաև հայտնի է պարզապես  **Սեննա** (), բրազիլացի և իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։

Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է իսպանական «Վիլյառեալ» թիմում, 11 մրցաշրջաններում անցկացնելով 363 պաշտոնական հանդիպում, որոնցից 10 մրցաշրջան թիմն անցկացրել Է Լա Լիգայում և խփել 33 գոլ։ Իր կարիերան նա ավարտել է «Նյու Յորք Կոսմոս» թիմում, որի հետ երկու անգամ հաղթել է Սոկկեր Բոուլը։

Ծնունդով Բրազիլիայից Սեննան հանդես է եկել Իսպանիայի հավաքականում, որի կազմում հանդես է եկել չորս տարի՝ խաղալով 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում և 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, որը նա հաղթել Է Իսպանիայի հավաքականի կազմում (մեկնարկային կազմում է եղել բոլոր խաղերում, բացառությամբ խմբային փուլի վերջին հանդիպման)։ Նա դարձավ առաջին բրազիլացին, ով նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։

Սեննան հայտնի էր հեռահար փոխանցում կատարելու, դարպասին հեռահար հարվածներ հասցնելու ունակությամբ, ինչպես նաև 11 մետրանոցների վարպետ էր։

## Կարիերա
2002 թվականից մինչև 2013 թվականը խաղացել է «Վիլյառեալում» հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում, հանդես է եկել Իսպանիայի հավաքականում։ Սեննան հայտնի է որպես լավ փոխանցող, տիրապետում է պատշաճ հեռահար հարվածի։ 2012 թվականին «Վիլյառեալի»՝ Սեգունդա մեկնելուց հետո, Մարկոսի՝ դժվարին պահին ակումբում մնալու ցանկության համար նրա պատվին անվանեցին «Էլ Մադրիգալ» մարզադաշտի տրիբունաներից մեկը։

Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտել է 2015 թվականի նոյեմբերին՝ հաղթելով «Նյու Յորք Կոսմոսի» կազմում Հյուսիսամերիկյան ֆուտբոլային լիգայի (NASL) փլեյ-օֆի եզրափակիչում։

2016 թվականի փետրվարին սկսել է աշխատել  «Վիլյառեալում»՝ ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների դեպարտամենտում։

Բրազիլիայի հավաքականի նախկին խաղացող Մարկոս Ասունսաոյի զարմիկը (1998-2000)։

## Ձեռքբերումներ
 Վիլյառեալ
* Ինտերտոտոյի գավաթի հաղթող 2003
* Ինտերտոտոյի գավաթի հաղթող 2004

 Իսպանիայի Հավաքական
* Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոն 2008
* Ընդգրկված է ՖԻՖԱ-ի վարկածով 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության խորհրդանշական հավաքականում։
* Իսպանիայի տարվա ֆուտբոլիստ․ 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

  
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Օվիդիու Հացեգան

**Օվիդիու Ալին Հացեգան** (, ), ռումինացի ֆուտբոլային մրցավար. 2006 թվականից սպասարկում է Ռումինիայի ֆուտբոլի առաջնության խաղերը։ ՖԻՖԱ-ի մրցավարի կարգավիճակ ունի 2008 թվականից, նույն թվականից վարում է եվրոպական ակումբային մրցաշարերի հանդիպումները։ Առաջին մասնագիտությամբ՝ բժիշկ, ավարտել է բժշկական համալսարանը։

## Կարիերա
Միջազգային մրցավարական կարիերան սկսել է 2008 թվականին ՝ սպասարկելով 2008 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնության ընտրական փուլի Խորվաթիա-Շվեյցարիա հանդիպումը (0:1)։ Ակումբային մակարդակում Նա իր նորամուտը նշեց Եվրոպայում 2008-ի Ինտերտոտոյի գավաթի խաղարկության մրցավարությամբ «Հիբերնիանս» և «Գորիցա» ակումբների միջև (3:0)։

2011 թվականին դատվել է Եվրո-2012-ի ազգային հավաքականների ընտրական երկու հանդիպումներում, ինչպես նաև հավաքականների մի քանի ընկերական հանդիպումներում։ Նույն թվականի սեպտեմբերին իր նորամուտը նշեց Եվրոպա լիգայում։ Մի քանի ամիս անց ՝ նույն տարվա դեկտեմբերին, մրցավարը նաև առաջին անգամ դատեց ՈՒԵՖԱ֊ի Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի ԱՊՕԷԼ֊«Շախտյոր» (0:2)հանդիպումը։

2013 թվականին մրցավարը հայտնվել էր խոշոր սկանդալի կենտրոնում։ Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի եւ «Մանչեսթեր Սիթիի» միջեւ Չեմպիոնների լիգայի խմբային մրցաշարի խաղում անգլիական թիմի խաղացող, կոտդիվուարցի Յայա Տուրեն մրցավարի ուշադրությունն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ տրիբունաներից հնչում են ձայներ, որոնք նման են կապիկի ճչոցին, և պահանջել է դադարեցնել հանդիպումը։ Հացեգանը հրաժարվել է դա անել, ինչը հարուցել է Տուրեի վրդովմունքը, ինչպես նաև հաջորդ օրը անգլիական մամուլում իր հասցեին քննադատությունը։ ՈՒԵՖԱ-ի նախագահ Միշել Պլատինիի անձնական կարգադրությամբ ներքին հետաքննություն է անցկացվել, որի արդյունքում Հացեգանը լիովին արդարացվել է, քանի որ գործել է հրահանգներին համապատասխան։

2016 թվականի մարտի 1-ին նա ընտրվել է Եվրոպայի 2016 թվականի առաջնության խաղերը սպասարկելու մրցավարներից մեկը։

## Անձնական կյանք
Հացեգանն ունի կին՝ Նիկոլետան և որդի՝ Դրագոշը։

2022 թվականի մարտին Օվիդիու Հացեգանը սրտի կաթված է ստացել տնային մարզումների ժամանակ և վիրահատվել է Տիմիշոարայի սրտանոթային հիվանդությունների ինստիտուտի մասնագետների կողմից։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте федерации футбола Румынии
 
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Լոբու սերմնաբզեզ

**Լոբու** **սերմնաբզեզ** (Acantoscelides obtectus), սերմնաբզեզների ընտանիքի բզեզ, հատիկաընդավոր մշաաբույսերի (լոբի, ոլոռ, տափոլոռ, ոսպ, սիսեռ, բակլազգիներ) վնասատու։ Ներքին կարանտինի օբյեկտ է։

## Նկարագրություն
Երկարությունը՝ 3,5–4 մմ, մարմինը՝ վերևից բաց կամ մուգ գորշավուն՝ ծածկված մոխրագույն կամ դեղին մազիկներով, որոնք գոյացնում են բազմաթիվ ոչ ցայտուն բծեր, ներքևից՝ գորշ։ Վերնաթևերի վրա՝ երկայնական կետագծավոր շերտեր։ Հասուն թրթուրները՝ դեղնավուն սպիտակ, երկարությունը՝ մինչև 5 մմ, ոտքերի փոխարեն ոչ մեծ թմբիկներ։ Բազմանում է դաշտում և պահեստներում՝ 13-31C°-ում։ Բնական պայմաններում տարեկան զարգանում է 3-4 սերունդ, ջեռուցվող շինություններում՝ երբեմն 4-ից ավելի։ Ձմեռող բզեզները գարնանը սնվում են բակլազգի բույսերի վերարտադրողական օրգաններով, լոբու վրա կուտակվում են ունդերի հասունացման սկզբին, որի փեղկերի վրա ձվադրում են (պահեստներում՝ հատիկների վրա)։ Թրթուրները կրծելով՝ մտնում են սերմի մեջ, որտեղ սնվում են, աճում և հարսնյակավորվում։ 1 հատիկի մեջ կարող է զարգանալ մինչև 28 թրթուր։ Վնասված հատիկը կորցնում է սննդային և սերմային որակները։

## Պայքարի միջոցառումներ
Արագ բերքահավաք՝ մինչև ունդերի ճաքճքելը, վարակված լոբու սառեցում, պահեստների ծխահարում։ Վեգետացիայի ընթացքում մշակաբույսերի մշակում՝ բորյեով, էֆորիա ԴԺի-ով։

Կատեգորիա:Բզեզներ
Լիմոնի (դեղձենու սորտ)

**Լիմոնի**, **լիմոնի նարնջի**, դեղձենու հայկական սորտ, որը ստեղծվել է ժողավրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Տարածված է ՀՀ դեղձենու մշակության բոլոր գոտիներում։
## Նկարագրություն
Ծառը միջին և ուժեղ աճեցողության է, կլորվուն կամ որոշ չափով վեր ձգված պսակով։ Պտուղը՝ միջին մեծության և խոշոր (մինչև 225 գ, միջինը՝ 175 գ), բնորոշ ձևը՝ մեծամասամբ գնդաձև, տափակ կամ կլորավուն գագաթով, կան կլոններ, որոնք ունեն էլիպսաձև կամ լայնձվաձև պտուղներ։ Մաշկը՝ միջին հաստության, թույլ թավապատ, ամբողջովին ոսկեգույն (կիտրոնագույն), արևահայաց պտուղները շատ փոքր մասով՝ թույլ զոլավոր կարմրությամբ։ Պտղամիսը՝ ոսկեգույն, միջին ամրության, կռճիկային, հյութալի, հաճելի քաղցրաթթվաշ համով, ուժեղ արտահայտված բուրմունքով։ Պտղամիսը կորիզի շուրջը բոլորովին կարմրություն չունի։ Պտուղների հասունացումը՝ սեպտեմբերի 2-րդ տասնօրյակում։ Բերքատվությունը՝ 250–300 ց/հա։ Միջին ցրտադիմացկուն է։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված (կոմպոտ)։

Կատեգորիա:Դեղձենու սորտեր
Զանգեզուրի-82

**Զանգեզուրի-82**, կորնգանի սորտ։ Ստացել է Հ․ Վարդանյանը ՀՀ Երկրագործության գիտական կենտրոնում՝ անհատական ընտրությամբ։

## Նկարագրություն
Ուժեղ թփակալվող է, ունի կանգուն, թույլ թավոտ, մերկ, հաստ, սնամեջ ցողուններ։ Տերևները կենտփետրաձև են։ Տերևիկները՝ խոշոր, մերկ։ Ողկույզը նոսր է, իլիկաձև, 30-80 հատ ծաղիկներով։ Ունդը պարունակում է 1 սերմ։ Սերմը երիկամաձև է, երբեմն՝ կլոր, բաց գորշագույն։ 1000 սերմի զանգվածը 13-14 գրամ է, իսկ 1000 ունդի զանգվածը՝ 18-22 գ։ Ծաղկում է ցանքի առաջին տարում։ Բերքատու է, չորադիմացկուն, ձմեռում է առանց տնկումների, տերևալի է՝ պրոտեինի բարձր պարունակությամբ։ 1 հա-ից ստացվում է 48,5 ց բացարձակ չոր նյութերի և 6,7 ց սերմի բերք։ Ներառված է ՀՀ տարածքում օգտագործման և հետագա բազմացման բույսերի սորտերի ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարության ցանկում։

Կատեգորիա:Կորնգանի սորտեր
Աուգուստ Էլեր

**Աուգուստ Էլեր** (, ), էստոնացի շախմատիստ, Էստոնիայի շախմատի չեմպիոն (1944)։

## Կենսագրություն
Աուգուստ Էլերը ծնվել է 1907 թվականին, Էստոնիայի Վիլյանդի քաղաքում։ 1925 և 1926 թվականներին մասնակցել է Էստոնիայի դպրոցականների առաջնությանը։ Լավագույն արդյունքը ցուցաբերել է 1926 թվականին՝ 4-րդ տեղ։ 1938 թվականին Ռակվեռեում տեղի ունեցած խոշոր մրցաշարում նա կիսել է առաջին տեղը։ 1944 թվականին տեղի ունեցած Էստոնիայի շախմատի 14-րդ առաջնությունում նա առաջին տեղը կիսել է շախմատիստ և շաշկիստ Յոհաննես Թուրնի հետ։ Ըստ կանոնակարգի՝ լրացուցիչ հանդիպմամբ պետք է որոշվեր չեմպիոնին, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով երկու հաղթողներն էլ ճանաչվել են Էստոնիայի չեմպիոններ։ Դա եղել է Աուգուստ Էլերի ամենամեծ հաջողությունը։

Պատերազմից հետո Էլերը հայտնվել է խորհրդային ռազմագերիների ճամբարում, բայց կարճ ժամանակ անց ազատ է արձակվել։

Դրանից հետո նա մասնակցել է 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956 և 1958 թվականների Էստոնիայի առաջնություններին։ 1949 թվականին կիսել է 6-7-րդ տեղերը, իսկ 1958 թվականին՝ 4-6-րդ տեղերը։

1968 թվականին Ռիգայում տեղի ունեցած ԽՍՀՄ շախմատի թիմային գավաթում խաղացել է «Յուդ» մարզական ընկերության թիմի կազմում։ Երեք անգամ՝ 1945, 1952, 1953 թվականներին, դարձել է Վիլյանդի քաղաքի շախմատի չեմպիոն։

Կյանքի մեծ մասն աշխատել է գյուղատնտեսական արտադրության մեջ։ 

Աուգուստ Էլերը մահացել 1990 թվականի օգոստոսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պարտիաները chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
*Անձնական քարտը olimpbase.org կայքում

 
Կատեգորիա:Էստոնացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Պաուլ Ռիննե

**Պաուլ Ռիննե** (, ), գերմանական ծագմամբ էստոնացի շախմատիստ, Էստոնիայի շախմատի չեմպիոն (1923)։

## Կենսագրություն
Պաուլ Ռիննեն ծնվել է 1889 թվականին, Նարվա քաղաքում։ 1907 թվականին դարձել է Նարվայի չեմպիոն։ 1910 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի շախմատային հասարակության մրցաշարում կիսել է 3-5-րդ տեղերը։ 1923 թվականին ճանաչվել է Էստոնիայի շախմատի առաջին պաշտոնական առաջնության չեմպիոն։ 1925 թվականին Էստոնիայի չեմպիոնի կոչման համար խաղում զիջել է Յոհաննես Թուրնին՝ 4½:9½(+1, = 7, -6)։ 1932 թվականին Էստոնիայի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ, 1936 թվականին Էստոնիայի շախմատի առաջին նամակագրության առաջնությունում դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 

Պաուլ Ռիննեն մասնագիտությամբ եղել է հաշվապահ, 1944 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մոբիլիզացվել է գերմանական բանակ, գերի է ընկել և 1946 թվականին մահացել բակտերիալ դիզենտերիաից, Գերմանիայի Հոյերսվերդա քաղաքի ռազմագերիների ճամբարում։

Պաուլ Ռիննեի մահվան ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պարտիաները chessgames.com կայքում

 
Կատեգորիա:Էստոնացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Էնթոնի Թեյլոր

**Էնթոնի Թեյլոր** (; ),  անգլիացի ֆուտբոլային մրցավար, որը սպասարկում է Պրեմիեր լիգայի հանդիպումները, ինչպես նաև Անգլիայի ազգային գավաթային մրցաշարերը։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար է 2013 թվականից։

## Մրցավարական կարիերա
Թեյլորը մրցավարական կարիերան սկսել է 2002 թվականին՝ սպասարկելով Հյուսիսային Պրեմիեր լիգայի հանդիպումները։ 2004 թվականին սկսել է աշխատել Հյուսիսային կոնֆերանսում։ 2006/07 մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ նշանակվել է ֆուտբոլային լիգայի հանդիպումների մրցավար։ 2006 թվականի օգոստոսի 12-ին նա դատեց իր առաջին խաղը ֆուտբոլային լիգայում. դա «Ռեքսեմի» և «Պիտերբորո Յունայթեդի» միջև հանդիպումն էր։

2006 թվականի նոյեմբերի 14-ին կայացավ Անգլիայի և Շվեյցարիայի պատանեկան հավաքականների միջև ընկերական հանդիպումը։ Անգլիան հաղթեց 3:2 հաշվով։

2007 թվականի հոկտեմբերի 2-ին «Հալ Սիթի»-«Չարլթոն» ֆուտբոլային լիգայի առաջնության խաղում Թեյլորը հեռացրեց երկու խաղացողի, ինչպես նաև չհաշվեց խփած գոլը, ինչի պատճառով խիստ քննադատության ենթարկվեց երկու թիմերի գլխավոր մարզիչների կողմից։ 2008 թվականի հունվարի 1-ին դատի է տվել ևս մեկ հակասական խաղի. «Նոթինգհեմ Ֆորեսթի» և «Հադերսֆիլդ Թաունի» միջև Հանդիպման ժամանակ վիճելի 11 մետրանոց է նշանակել «Նոթինգհեմի» դարպասին և հեռացրել նրանց խաղացողին; Ֆուտբոլիստի հեռացման վերաբերյալ «Նոթինգհեմի» բողոքարկումը մերժվել է ֆուտբոլային ասոցիացիայի կողմից։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին «Սուոնսի Սիթի»-«Քրիսթալ Փելաս» խաղում հեռացվեց «Սուոնսիի» խաղացողին։ «կարապների» գլխավոր մարզիչ Պաուլու Սոուզան այս հեռացումը «ծիծաղելի» է անվանել։ «Սուոնսիի» որակազրկման բողոքարկումը բավարարել են՝ սխալ համարելով հեռացումը։

2010 թվականի փետրվարի 3-ին նա դատեց իր առաջին հանդիպումը Պրեմիեր լիգայում։ Կայացել է «Ֆուլհեմ»-«Պորտսմութ» հանդիպումը, խաղում 1:0 հաշվով հաղթանակ է տարել «Ֆուլհեմը»։ Նա որակազրկվել է Պրեմիեր լիգայի ևս մեկ խաղում, որից հետո ընդգրկվել է 2010/11 մրցաշրջանի մրցավարների ընտրված խմբի կազմում։

2020 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Թեյլորը ընտրվեց ՈՒԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի 2020 թվականի գլխավոր մրցավար։

2022 թվականի մայիսին ՖԻՖԱ-ն նրան նշանակել է Քաթարում կայանալիք ֆուտբոլի աշխարհի 2022 թվականի առաջնության 36 գլխավոր մրցավարներից մեկը։ Հարավային Կորեա-Գանա հանդիպումը (2:3), որի ընթացքում ամենավերջում թույլ չտվեց անկյունային հարված հասցնել կորեացի ֆուտբոլիստներին, կորեացիների մարզիչ Պաուլու Բենտուն դուրս եկավ մրցավարի դեմ բողոքներով, ինչի համար կարմիր քարտ ստացավ։

2023 թվականի մայիսի 22-ին Թեյլորը նշանակվել է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի 2023 թվականի եզրափակչի մրցավար։

### Աշխարհի առաջնություն 2022

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль судьи  на сайте Премьер-лиги 

 
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի մրցավարներ
Մահիր Դոմի

**Մահիր Դոմի** (. ), ալբանացի լեզվաբան, բառարանագիր, մորֆոլոգ, մանկավարժ, պրոֆեսոր, ակադեմիկոս . Ալբանական ուղղագրության կոնգրեսի կազմակերպիչներից և հիմնական մասնակիցներից, ստանդարտ ալբանական լեզվի ուղղագրության կանոնների ներդրման հանձնաժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կորչայի ճեմարանում, ապա ավարտել է իր ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը (այժմ՝ Էլբասանի համալսարան ), ապա մինչև 1941 թվականը դասական բանասիրություն է ուսումնասիրել Գրենոբլի համալսարանում (Ֆրանսիա)։

Վերադառնալով հայրենիք՝ որոշ ժամանակ հալածանքների է ենթարկվել Իտալիայի օկուպացիոն իշխանությունների կողմից։ Դասավանդել և եղել է Էլբասանի դպրոցի տնօրեն։ 1947 թվականից աշխատել է գիտությունների ինստիտուտում (այժմ՝ Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիա), ինչպես նաև դասախոսել Տիրանայի բարձրագույն մանկավարժական ինստիտուտում։

Երբ 1957 թվականին հիմնադրվեց Տիրանայի համալսարանը, Մ. Դոմին դարձավ ալբաներենի ամբիոնի վարիչ (1957–1962), ինչպես նաև ղեկավարեց լեզվի և գրականության ինստիտուտի քերականության և բարբառագիտության բաժինը (Instituti i Gjuhësisë dhe i): Letërsisë, 1957–1991): Դասախոսել է «Ալբաներենի շարահյուսություն », «Ալբաներենի պատմական ձևաբանություն» և «Ալբանագիտության պատմություն» բուհական առարկաները։

Եղել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը  և նախագահության անդամ։

Հեղինակ է ալբաներենի ուսումնասիրությանը նվիրված մի շարք աշխատությունների, բառարանների։

Դոմին ուսումնասիրել է նաև ալբանական գրականության հին՝ արաբատառ շրջանը և իր ուսումնասիրությունների հիման վրա գրել *Historia e letërsisë shqipe* (Ալբանական գրականության պատմություն) նշանակալից աշխատության I հատորը, որը 1959 թվականին լույս է ընծայել Տիրանայի համալսարանի հրատարակչությունը։ Բացի այդ, խմբագրել է այդ աշխատության երկրորդ հատորը, որը հրատարակվել է 1983 թվականին Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի կողմից։ Նա զգալի ավանդ է ներդրել Ալբանիայում գիտական քննադատության մշակույթի ներդրման ու զարգացման ասպարեզում ևս։

## Պարգևներ
* «Ժողովրդական ուսուցիչ» («Mues i Popullit») կոչում
* Ալբանիայի պետական մրցանակ, առաջին կարգի (երկու անգամ, «Çmimi i Republikës i shkallës së parë»):
*

## Տես նաև
* Շաբան Դեմիրաջ
* Անդրոկլի Կոստալարի
* Էքրեմ Չաբեյ
* Իդրիզ Աջետի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Elsie, Robert (2010) Historical Dictionary of Albania. European historical dictionaries, 99-2094237-5 ; 75 (2nd ed.). Lanham, Md.: Scarecrow. Libris 11846576. ISBN 978-0-8108-6188-6

## Արտաքին հղումներ
* Ակադեմիկոս Մահիր ԴՈՄԻ

Կատեգորիա:1915 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանասերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի մանկավարժներ
Կատեգորիա:2000 մահեր
Կատեգորիա:Ալբանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 19 մահեր
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 19 մահեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Անյուի ազգային պարկ

**Անյուի ազգային պարկ**, ազգային պարկ Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Նանայսկի շրջանում։ Այն գտնվում է Ամուր գետի աջ ափին, Անյուի գետի ստորին հոսանքում և զբաղեցնում է Սիխոտե-Ալին լեռների մի հատվածը, որն ամենաքիչն է փոփոխված մարդկային գործունեության պատճառով։

## Նկարագրություն
մինի|Անյուի սյուներ (Նագդեի ժայռեր)
Այգու տարածքը կազմում է 429,37 հազար հա։ Այգու բուսականությունը ներկայացված է սաղարթավոր անտառներով և մուգ փշատերև տայգայով (հիմնականում կորեական մայրի)։ Ազգային պարկում տարածված են հիմալայան և գորշ արջերը, վայրի խոզերը, վապիտին, ձկնաբուերը, մանդարինկա բադերը, ամուրյան օձերը և Մաակիա թիթեռը։ Այստեղ հաճախ կարելի է տեսնել Շրենկի ցեցը և Ռուսաստանի ամենամեծ թիթեռները՝ Հեռավոր Արևելյան Բրամեան, Ճապոնական սիրամարգի աչքը (*Antheraea yamamai*): Հյուսիսից և արևմուտքից այգու տարածքը սահմանափակվում է *P454* մայրուղով (Խաբարովսկ - Կոմսոմոլսկ-Ամուր / Լիդոգա - Վանինո)։

Ազգային պարկը ձևավորվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 15-ինԿառավարող մարմինն է  «Անյուի ազգային պարկ» պետական ինստիտուտը, որը ստեղծվել է 2009 թվականի մարտի 13-ին։ Ղեկավարումը իրականացվում է Խաբարովսկի երկրամասի Նանայսկի շրջանի Տրոիցկոե գյուղից։

Այգու տարածքում կա միայն մեկ բնակավայր՝ Վերխնյայա Մանոմա գյուղը։

## Նագդեի ժայռեր
Հայտնի Նագդեի ժայռերը կամ Անյուի սյուները տեսարժան վայր են, կազմում են ազգային պարկի մի մասը։

## Պատկերասրահ

Анюй 2.JPG|Անյույ գետի ստորին հոսանքը Р454 ճանապարհից, Լիդոգա -Վանինո
File:Егерь нацпарка за рулём лодки.jpg|Ազգային պարկի անտառապահը նավակով
Anyui river.jpg|Անյույ գետ
File:Анюйские столбы.jpg|Անյուի սյուներից մեկը


## Արտաքին հղումներ

* Анюйский национальный парк на сайте ООПТ России
* 
* 
* 
* Видеоролик о патрулировании Анюйского национальногой парка
*  Pictures from Ussuri Forest Ecoregion (WWF-Russia)
* Short video about the multi-day patrol in Anyuysky National Park

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:2007 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Հայկ Յաղուբյան

**Հայկ Հովհաննեսի Յաղուբյան**, (), Հարավային Կովկասում և Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատելու համար պայքարի մասնակից։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1905-ից։

Սովորել է Դորպատի համալսարանում։ Ուսանողական շրջանում կատարել է կուսակցական–քաղաքական աշխատանք; 1915-ին վերադարձել է Հարավային Կովկաս և հեղափոխական գործունեություն ծավալել Վաղարշապատում, էրզրումում և Թիֆլիսում։ 1917–18-ին «Բանվորի կռիվ» բոլշեիկյան թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ էր։ 1918–20-ին գործել է Դիլիջանում (ղեկավարել է տեղի «Սպարտակ» երիտասարդական կազմակերպությունը)։ Մասնակցել է Մայիսյան ապստամբությանը (1920); Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո Ցա․ ՀԿ(բ)Կ ԿԿ-ի և Ռազմհեղկոմի ներկայացուցիչն էր Դիլիջանում։ Քաղաքացիական կռիվների շրջանում մարտնչել է Ղամարլուի (Արտաշատ) ճակատում։ 1921–29-ին եղել է ՀՍՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ, 1930–1931-ին՝ ԽՍՀՄ կապի ժողկոմատի հայկական բաժանմունքի լիազոր, 1932–34-ին՝ ՀՍՍՀ կոմունալ տնտեսության, 1935-ին՝ ֆինանսների ժողկոմ։ Ընտրվել է ՀԿ(բ)Կ ԿԿ և ՀՍՍՀ Կենտգործկոմի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ֆինանսների նախարարներ
Սերգեյ Ավագյանց (այլ կիրառումներ)

**Սերգեյ Ավագյանց** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Սերգեյ Իոսիֆի Ավագյանց (1957), զորապետ։
* Սերգեյ Պետրոսի Ավագյանց (1940-2012), գինու կենսաքիմիայի և տեխնոլոգիայի բնագավառի գիտնական։

## Ծանոթագրություններ
Ալեքսանդր Դովբնյա (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Դովբնյա** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Ալեքսանդր Դովբնյա, ռուս ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ 
* Ալեքսանդր Դովբնյա, ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Սաիմ Կոկոնա

**Սաիմ Կոկոնա** (ալբաներեն՝ *Saim Kokona.* ), ալբանացի կինոօպերատոր։ Համարվում է ամենաբեղմնավոր կինոգործիչներից մեկը ալբանական կինեմատոգրաֆիայում։

## Կյանք և կարիերա
Սաիմ Կոկոնան ծնվել է 1934 թվականի փետրվարի 26-ին Ալբանիայի Գիրոկաստեր քաղաքում։ Կինոյում իր նորամուտը նշել է 1964 թվականին՝ աշխատելով *«Qemal Stafa»* ֆիլմի վրա։ Այդ ժամանակվանից մինչև 1990 թվականը իրականացրել է ավելի քան 40 ֆիլմերի օպերատորական աշխատանքները։ Ընդ որում՝ նկարահանել է լայն ճանաչման արժանացած ալբանական այնպիսի խոշոր ֆիլմերի վրա, ինչպիսիք են «Բրազդատ»-ը (1973) և «Ապասիոնատա»-ն (1983)։

Կոկոնան կինոարդյունաբերությանը հրաժեշտ է տվել 1990 թվականին։ Մահացել է 2012 թվականի մարտի 30-ին՝ 78 տարեկան հասակում

## Ֆիլմագրություն

* Babai i studentit / Բաբայը և ուսանողը (1988)
* Shpresa (1988)
* Sinjali i dashurisë (1988)
* Eja!(1987)
* Fjalë pa fund (1986)
* Mondi dhe Diana / Մոնդի և Դիանա (1985)
* Të mos heshtësh (1985)
* Taulanti kërkon një motër (1984)
* Ապասիոնատա / Apasionata (1983)
* Dritat e qytezës (1983)
* Njeriu i mirë (1982)
* Dita e first e emrimit (1981)
* Në prag të lirisë (1981)
* Sketerre 43 (1980)
* Balonat / Բալոնատ (1979)
* Radiostacioni (1979)
* Koncert në vitin 1936 / Համերգ 1936 թվականին (1978)
* Cirku në fshat (1977)
* Me studentët ushtarakë (1977)
* Shëmbja e idhujve (1977)
* Pylli i lirise (1976)
* Beni ecën vetë (1975)
* Kursim, kursim, kursim (1975)
* Miq në տոն մեր (1974)
* Shpërthimi (1974)
* Ata queshin Arbër (1973)
* Բրազդատ (1973)
* Ndërgjegja (1972)
* Shkolla tingujt գույն (1972)
* Vështrim përmes mijëvjeçarëve (1972)
* Shkolla dhe rrugët e jetës (1971)
* Takim me artin revolucionar kinez (1971)
* Guximtarët (1970)
* Njësiti guerril / Մեկսիթի պարտիզան (1969)
* Prita / Պրիտա (1968)
* Në gjurmët partizane / «Թաքնված կուսակցություն» (1967)
* Ngadhnjim mbi vdekjen (1967) (միջազգայնորեն հայտնի է Հաղթանակ մահվան նկատմամբ վերնագրով)
* Në rjedhën e կյանքը (1965)
* Takim me Arbreshët (1965)
* Qemal Stafa / Քեմալ Ստաֆա (1964)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:2012 մահեր
Կատեգորիա:Ալբանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կինոօպերատորներ
Դոմինիկ Ռոշտո

**Դոմինիկ Ռոշտո** (), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի էթիկայի ազգային հանձնաժողովի ղեկավար։

## Կենսագրություն
Ռոշտոն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Սենտ Էտյենում», որն այդ ժամանակ Ֆրանսիայի ամենահաջողակ և սիրված ֆուտբոլային ակումբն էր։ Ռոշտոն շարժուն և ճարպիկ էր, խաղում էր աջ ծայրամացից, երկրպագուները նրան տվել էին «Կանաչ հրեշտակ» մականունը։ Վնասվածքի պատճառով նա կարողացավ խաղալ միայն վերջին 8 րոպեները 1975/1976 Եվրոպական գավաթի եզրափակչում, որը «Սենտ Էտիենը» պարտվեց «Բավարիային» (0:1)։ «Սենտ Էտյենի» կազմում նա 3 անգամ նվաճել է Ֆրանսիայի առաջնությունը 1974-1976 թվականներին, մեկ անգամ՝ Ֆրանսիայի գավաթը 1977 թվականին։ 1980 թվականին տեղափոխվել է «Պարի Սեն-Ժերմեն», որի հետ նվաճել Է Ֆրանսիայի ևս մեկ առաջնություն (1986 թվականին) և Ֆրանսիայի երկու գավաթ (1982 և 1983 թվականներին)։ 1987 թվականին Ռոշտոն տեղափոխվել է «Թուլուզ», որի կազմում անցկացրել է երկու մրցաշրջան, որից հետո ավարտել է կարիերան 1989 թվականին։

Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում 1975-1986 թվականներին Ռոշտոն անցկացրել է 49 հանդիպում, որոնցում խփել է 15 գոլ։ Մասնակցել է 1978, 1982 և 1986 թվականների աշխարհի առաջնություններին։ В1986 թվականին Մեքսիկայում Ֆրանսիայի հավաքականի հետ դարձել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Մասնակցել է Ֆրանսիայի համար հաղթական Եվրոպայի 1984 թվականի առաջնությանը (վնասվածքի պատճառով Ռոշտոն չկարողացավ մասնակցել եզրափակիչ խաղին)։

Ֆուտբոլից բացի հայտնի է նաև նրանով, որ ունի արմատական ձախ հայացքներ և համակրում է տրոցկիստական ուժերին՝ հեղափոխական կոմունիստական լիգային և «Աշխատանքային պայքար» կուսակցությանը։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Ֆրանսիայի չեմպիոն(4)։ 1973/1974, 1974/1975, 1975/1976 («Սենտ Էտյենի» կազմում), 1985/1986 («Պարի Սեն-Ժերմենի» կազմում)
* Ֆրանսիայի գավաթակիր (3). 1976/1977 («Սենտ Էտյենի» կազմում), 1981/1982, 1982/1983 («Պարի Սեն-Ժերմենի» կազմում)
* Եվրոպական չեմպիոնների գավաթի եզրափակչի մասնակից. 1975/1976 («Սենտ Էտյենի» կազմում)

### Հավաքականում
* Եվրոպայի չեմպիոն՝ 1984 թվական
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1986 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте газеты ''L’Equipe''
* Официальный сайт

 
Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարի Սեն-Ժերմենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Լոլիկի ստոլբուր

**Լոլիկի ստոլբուր**, բուսապլազմային հիվանդություն։ Տերևները կապտում են, ծաղիկները, վարսանդը և սպին ձևափոխվում, բաժակաթերթիկները միմյանց հետ ձուլվում, պսակաթերթիկները չեն զարգանում, որի հետևանքով ծաղիկներն ստանում են կանաչ գույն։ Հիվանդ պտուղները մնում են մանր, սերմ չեն առաջացնում և կոշտանում են։ Վիրուսը տարածվում է ցիկադների միջոցով և տարեցտարի փոխանցվում է բազմամյա մոլախոտերի (պատատուկ, վայրի կոտեմ) միջոցով։ Հիվանդությունը տարածված է չոր և շոգ շրջաններում։ 

Պայքարի միջոցառումների մասին տես **Ստոլբուր** հոդվածում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Անծանոթ աղջկան

**«Անծանոթ աղջկան»**, հայ բանաստեղծ Վահան Տերյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
«*Անծանոթ աղջկան*» բանաստեղծությունը հեղինակը գրել է 1903 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականի հունիսի 17-ին «Հուշարար» երկշաբաթաթերթում (№ 5, էջ 71)։ «Մթնշաղի անուրջներ» ժողովածուի մաս է կազմում։

Բանաստեղծության ստեղծման հանգամանքների մասին հեղինակը Օ․ Օհանջանյանին գրել է․*․․․ես տենդենց ունեմ իմ սպասումները, իմ իդեալները, մի խոսքով *'ցանկալին ներդնել*' այն կանանց մեջ, որոնցով հափշտակվում էի։ Ահա, օրինակ, հիմա իմ բոլոր իդեալները ես մարմնավորել եմ քո սիրելի քրոջ մեջ և հեռակա սիրահարված եմ նրան։ Իհարկե, դա ծիծաղելի է, բայց չես կարող պատկերացնել, որքան խորապես համոզված եմ, որ դա ճիշտ է։ «Բայց դա հակառա՜կ է առողջ բանականության»։ Բացականչում ես դու կատաղությամբ, «դա արդեն միջնադարյան միստիցիզմ է, դա ռոմանտիկական «հոգեհարազատությո՜ւն է» և այլն»։*

*Բայց․․․ Ի՞նչ անեմ, այդ բոլոր (թերևս շատ ծանրակշիռ) դիտողություններով հանդերձ, այնուամենայնիվ, փաստը մնում է փաստ, և որ ես շատ-շատ եմ մտածում քո քույրիկի մասին, դա փա՜ստ է։*

*Երևակայում եմ, թե ինչպես ես հռհռում և ինչպես կհռհռար քույրդ, եթե իմանար այդ մասին։ Աստված քեզ հետ, ծիծաղիր։ Բայց թողնենք այդ, լոկ հարևանցի ասեմ, որ ես նույնիսկ բանաստեղծություն եմ նվիրել նրան, «Անծանոթ աղջկան»*։

## Տարբերություններ
#### «Հուշարարում»․

#### «Մթնշաղի անուրջներում»․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1903 գրականությունում
Կատեգորիա:Վահան Տերյանի բանաստեղծություններ
Լոլիկի սնկային թառամում

**Լոլիկի սնկային թառամում**, սնկային հիվանդություն։ 

## Նկարագրություն
Առաջին նշաններն ի հայտ են գալիս ծաղկման սկզբում և աստիճանաբար հիվանդ պտուղների քանակն ավելանում է մինչև վեգետացիայի վերջը։ Բույսի ստորին տերևների վրայից ախտանշանները տարածվում են վերևի տերևներին, որոնց ջղերի արանքներում տեղ-տեղ առաջանում են բաց դեղնագույն, ապա գորշացող և չորացող բծեր։ Նման տերևները որոշ ժամանակից հետո թափվում են։ Հիվանդ բույսերի պտուղները նույնպես բնականոն չափերի չհասնելով՝ կնճռոտվում և թափվում են։ Հիվանդ անոթները չեն կարողանում հողից բույսին ջուր և սննդատարրեր մատակարարել, որի հետևանքով բույսը թառամում է։ Ախտածին սնկերը գտնվում են հողում, որտեղից բույսի արմատներով թափանցում են նրա անոթները, ցողունով բարձրանում վեր ու տարածվում նաև ճյուղերի մեջ։ Պտղակոթունով անցնելով պտղի սերմին՝ դրանց վարակում են ներսից։ Ցանելիս սերմերը չեն ծլում կամ ծլելուց հետո առաջացնում են հիվանդ և գաճաճ բույսեր։ Թառամման խորացմանը նպաստում են հողի առատ խոնավությունը և 23–30°C ջերմաստիճանը։ 

## Պայքարի միջոցառումներ
Վարակված հողերում 2–3 տարի մշակել սնկադիմացկուն մշակաբույսեր (եգիպտացորեն, հացաբույսեր, ընդեղեններ), խուսափել միակողմանի ազոտական պարարտացումից, բերքահավաքից հետո դաշտից հեռացնել հիվանդ բույսերը և կատարել խորը վար, մշակել դիմացկուն սորտեր։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Սաբրինա Վոյնյա

**Սաբրինա Մանեկա-Վոյնյա** (ռումիներեն՝ *Sabrina Maneca-Voinea.* ), ռումինացի  մարմնամարզուհի։

## Անձնական կյանք
Վոյնյան ծնվել է 2007 թվականին Կոնստանցայում։ Նրա մայրը՝ Կամելյա Վոյնյան, նախկին մարմնամարզուհի է, ով մասնակցել է 1988 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին և արծաթե մեդալ նվաճել Ռումինիայի հավաքականի կազմում։ Սաբրինան դեռ երեխա էր, երբ Կամելյան նրան բերեց մարզասրահ, որտեղ ինքն աշխատում էր որպես մարզիչ, և աղջիկն սկսեց հետաքրքրվել մարմնամարզությամբ։ Այդ ժամանակից մինչև օրս Սաբրինային մարզում է հենց իր մայրը։

## Կարիերա կրտսեր տարիքում
Վոյնյան Ռումինիայի հավաքականի կազմում մրցումների մասնակցել է 2017 թվականից։ 2022 թվականի ապրիլին հանդես է եկել իտալական Եզոլո առողջարանային քաղաքի գավաթի խաղարկության պատանեկան մրցաշարում՝ Junior City of Jesolo Trophy-ում և իր արդյունավետ մրցելույթներով նպաստել է, որ Ռումինիայի հավաքականը թիմային պայքարում զբաղեցնի չորրորդ տեղը։ Այդ մրցաշարում նա նաև բրոնզե մեդալ է նվաճել  հենացատկի մրցումներում։ Հուլիսին Սաբրինան մասնակցել է Եվրոպական պատանեկան ամառային օլիմպիական փառատոնին և իր ավանդը ներդրել թիմային հաղթանակում։ Օգոստոսին հանդես է եկել   Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում և մեծապես նպաստել, որ Ռումինիայի պատանեկան հավաքականը բրոնզե մեդալ նվաճի թիմային պայքարում։ Ընդ որում՝ ինքն անձամբ բազմամարտում զբաղեցրել է չորրորդ տեղը, ոսկե մեդալ նվաճել հենացատկում և բրոնզե մեդալ՝ ազատ վարժություններում։

## Կարիերա ավագ տարիքում
2023 թվականի ապրիլին Վոյնյան մասնակցեց Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությանը և օգնեց Ռումինիայի հավաքականին թիմային պայքարում զբաղեցնելու հինգերորդ տեղը։ Ինքն անձամբ հենացատկի մրցումներում գրավեց չորրորդ տեղը, ինչպես նաև բրոնզե մեդալ նվաճեց ազատ վարժություններում։ Հոկտեմբերին Սաբրինան հանդես եկավ աշխարհի առաջնութունում, ազատ վարժություններում  զբաղեցրեց չորրորդ տեղը։

## Մրցումային պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը FIG կայքում
* Պրոֆիլը The Gymternet կայքում

Կատեգորիա:2007 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Մարմնամարզիկներ
Վիլլի Քոլամ

**Վիլլի Քոլամ** () շոտլանդացի ֆուտբոլային մրցավար է։

## Կարիերա
Կոլումը սպասարկեց Շոտլանդիայի ֆուտբոլի լիգայի իր առաջին հանդիպումը 2004 թվականի նոյեմբերին և իր առաջին SPL հանդիպումը 2006 թվականի ապրիլին։ Նա ստանձնեց իր առաջին հանդիպումը ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 2010 թվականի սեպտեմբերին՝ վերահսկելով ՖԱ Կոպենհագենի 2-0 հաղթանակը Պանատինաիկոսի դեմ արտագնա խաղում, ինչպես նաև սպասարկել է։ մի քանի բարձրակարգ միջազգային հանդիպումներ և ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի հանդիպումներ։ 2012 թվականի հունիսի 11-ին հայտարարվեց, որ Քոլումը բարձրացել է ՖԻՖԱ-ի էլիտար մրցավարի մակարդակ՝ միանալով Քրեյգ Թոմսոնին աշխարհի առաջատար մրցավարների 24 հոգանոց ցուցակում։

Նրա հիմնական ներքին նշանակումները ներառում են 2013, 2015 և 2019 թվականների Շոտլանդիայի գավաթի եզրափակիչները և 2012 թվականի Շոտլանդիայի լիգայի գավաթի եզրափակիչը։

## Ուսուցչական կարիերա
Քոլումը Բելսհիլի Կարդինալ Նյուման ավագ դպրոցի կրոնական կրթության բաժնի գլխավոր ուսուցիչն էր։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* William Collum , Soccerbase
 
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Բրյունո Բելոն

**Բրյունո Բելոն, Բրունո Բելոն** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, 1984 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։ Հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Բրյունո Բելոնը ֆուտբոլիստի կարիերայի մեծ մասը (1980-1987) խաղացել է «Մոնակոյում», որի հետ դարձել Է Ֆրանսիայի չեմպիոն, գավաթակիր և սուպերգավաթակիր։ 1987 թվականին «Մոնակոյից» հեռանալուց հետո 2 մրցաշրջան է անցկացրել «Կաննում», 1 մրցաշրջան՝ «Մոնպելյեում»։ Խաղային կարիերայի ընթացքում Բելոնը բազմաթիվ վնասվածքներ է ստացել, որոնց պատճառներից մեկը եղել է ֆուտբոլիստի՝ առանց պահակների խաղադաշտ դուրս գալու սովորությունը։ 1990 թվականին Բրյունո Բելոնը ծանր վնասվածք է ստացել, որի պատճառով ստիպված է եղել ավարտել ֆուտբոլիստի կարիերան։

### Միջազգային կարիերա
Բրյունո Բելոնը Ֆրանսիայի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ Իռլանդիայի հավաքականի դեմ 1982 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական խաղում։ Նույն խաղում Բելոնը խփել է նաև առաջին գոլը ազգային թիմի կազմում։ Բրյունո Բելոնը հավաքականի կազմում մասնակցել է 1982 (1 հանդիպում) և 1986 (4 հանդիպում) Աշխարհի առաջնություններին, ինչպես նաև Ֆրանսիայի համար հաղթական Եվրոպայի 1984 թվականի առաջնությանը (3 հանդիպում և եզրափակչում Իսպանիայի հավաքականի դարպասը խփած գոլ)։ Բելոնը վերջին անգամ ազգային հավաքականում հանդես է եկել 1988 թվականի փետրվարի 5-ին Մարոկկոյի հավաքականի հետ ընկերական խաղում։

### Ֆուտբոլից հեռանալուց հետո
Վնասվածք ստանալով՝ Բրյունո Բելոնը մեկուկես տարի տեղաշարժվել է հենակներով։ Փորձել է ապահովագրական ընկերությունից գումար ստանալ որպես աշխատանքային վնասվածքի հետևանքով անաշխատունակ դարձած անձ, սակայն դա նրան չի հաջողվել սխալ ձևակերպված ապահովագրական պայմանագրի պատճառով։

1999 թվականի փետրվարի 22-ին Կաննում տեղի ունեցավ Բրյունո Բելոնի հրաժեշտի հանդիպումը, որին մասնակցեցին Էրիկ Կանտոնան, Ժան-Պիեռ Պապենը, Զինեդին Զիդանը, Ֆաբիեն Բարտեզը և ֆրանսիացի այլ հայտնի ֆուտբոլիստներ։ Հանդիպմանը ներկա է եղել 11 հազար մարդ, իսկ տոմսերի վաճառքից ստացված հասույթը փոխանցվել է Բելոնին։

## Վիճակագրություն

**Ընդհանուր՝ 34 խաղ / 2 գոլ, 16 հաղթանակ, 8 ոչ-ոքի, 10 պարտություն:**

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի Չեմպիոն (1)․ 1984 թվական
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1)․ 1986 թվական
* Ֆրանսիայի Չեմպիոն (1)․ 1981-1982 թվականներ
* Ֆրանսիայի գավաթակիր (1)․ 1984-1985 թվականներ
* Ֆրանսիայի սուպերգավաթակիր (1)․ 1985 թվական
* Ֆրանսիայի փոխչեմպիոն (1)․ 1983-1984 թվականներ
* Ֆրանսիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից (1)․ 1983-1984 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на Footballdatabase.eu
* 
Կատեգորիա:Մոնպելիեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Հերբերտ Ֆանդել

**Հերբերտ Ֆանդել** (, ), գերմանացի նախկին ֆուտբոլային մրցավար, որը վարել է 2007 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչը։ Ֆանդելը 2006 թվականին վարել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակիչ անգլիական «Միդլսբրոյի» և իսպանական «Սևիլիայի» միջև խաղը։ Նա նաև մրցավար է եղել 2005 թվականի ՖԻՖԱ-ի Կոնֆեդերացիաների գավաթի խաղարկությունում, որը տեղի է ունեցել Գերմանիայում։ Նա սպասարկեց 2000 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերը Սիդնեյում։ Զբաղվածությամբ երաժշտական դպրոցի տնօրեն, ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

Նա ավարտեց իր դաշտային կարիերան 2009 թվականի հունիսի 8-ին և 2010 թվականից ղեկավարում էր Գերմանիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի մրցավարական հանձնաժողովը։

## Հատկանշական հանդիպումներ
### 2007 Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ
Ֆանդելը նշանակվել է ՈՒԵՖԱ-ի կողմից՝ 2007 թվականին ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչը սպասարկելու A.C. Milan-ի և Liverpool F.C-ի միջև։ Աթենքի օլիմպիական մարզադաշտում։ Նա ցույց տվեց չորս դեղին, երկուական յուրաքանչյուր կողմի համար։ Ընդմիջումից անմիջապես առաջ «Միլանը» առաջ անցավ հաշվի մեջ։ Միլանը հաղթեց 2-1 հաշվով։

### Euro 2008 Qualifier: Denmark v. Sweden
2007 թվականի հունիսի 2-ին Ֆանդելը ստանձնեց Եվրո 2008-ի ընտրական փուլի Դանիա-Շվեդիա խաղը Կոպենհագենում, որը ՈՒԵՖԱ-ի պատմության մեջ առաջին ընտրական խաղն էր երկու թիմերի միջև։ Դանիայի հավաքականը 3-3 0-3 հաշվով զիջեց, երբ 89-րդ րոպեին Ֆանդելը 11 մետրանոց նշանակեց Շվեդիային և հեռացրեց դանիացի կիսապաշտպան Քրիստիան Պոուլսենին՝ Մարկուս Ռոզենբերգի որովայնին հարվածելու համար։ Վայրկյաններ անց, նախքան 11 մետրանոցը իրացնելուց առաջ, դանիացի երկրպագուն վազեց խաղադաշտ և հարձակվեց Ֆանդելի վրա՝ կարողանալով ձեռքը դնել մրցավարի պարանոցին, նախքան դանիացի ֆուտբոլիստները նրան հետ պահել էին։ Արդյունքում պաշտոնյաները լքել են խաղադաշտը՝ թողնելով խաղը։

### Եվրո 2008
2008 թվականի հունիսի 7-ին Ֆանդելը գլխավորում էր Եվրո 2008-ի A խմբի Պորտուգալիա-Թուրքիա խաղը։ Նա երեք խաղացողի համար դեղատոմս է վերցրել Թուրքիայի համար, և խաղն ավարտվել է Պորտուգալիայի հաղթանակով՝ 2–0 հաշվով։

Նա նաև գլխավորեց Իսպանիա - Իտալիա քառորդ եզրափակիչը Վիեննայում 2008 թվականի հունիսի 22-ին, որտեղ Իսպանիան հաղթեց 11 մետրանոցներով 4-2 հաշվով։

## Ծանոթագրություն


## Արտաքին հղումներ
* Rate Herbert in the Euro 2008 Finals
  
Կատեգորիա:Գերմանացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Սլավկո Վինչիչ

**Սլավկո Վինչիչ** (, ) Սլովենիայի ֆուտբոլի մրցավար է։ Նա 2010 թվականից ՖԻՖԱ-ի միջազգային ցուցակով մրցավար է։ Վինչիչը գնաց ՈւԵՖԱ Եվրո 2012 որպես լրացուցիչ օգնական Դամիր Սկոմինայի թիմում։

2021 թվականի հուլիսի դրությամբ նա գլխավորել է Չեմպիոնների լիգայի 12 և Եվրոպա լիգայի 19 հանդիպումներ, այդ թվում՝ 2020–21 Չեմպիոնների լիգայի քառորդ եզրափակչի՝ Պորտուի և Չելսիի միջև և 2020–21 Եվրոպայի լիգայի կիսաեզրափակչի՝ Արսենալի և Վիլյառեալի միջև։ Նա նաև եղել է 2022 թվականի ՈւԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի եզրափակչի մրցավարը Ֆրանկֆուրտի Այնտրախտի և Ռեյնջերսի միջև։

Վինչիչն ընտրվել է Եվրո 2020-ի հանդիպման պաշտոնական ներկայացուցիչ, որտեղ նա մրցավարել է խմբային փուլի երկու հանդիպումներ (Իսպանիա-Շվեդիա և Շվեյցարիա-Թուրքիա) և Իտալիա-Բելգիա դիմակայությունը։

2020 թվականի մայիսի 30-ին Վինչիչը սխալմամբ ձերբակալվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայում մարմնավաճառության և թմրանյութերի ցանցի վերաբերյալ ոստիկանության հետաքննության շրջանակներում բայց շուտով ազատվեց ցանկացած ապօրինությունից։

## Ծանոթագրություն
*

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի մրցավարներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Դամիր Սկոմինա

**Դամիր Սկոմինա** () ՈՒԵՖԱ-ի Էլիտ կատեգորիայի սլովենացի նախկին մրցավար է։

## Մրցավարական կարիերա
Սկոմինան ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո 2008-ի մի քանի հանդիպումների չորրորդ մրցավարն էր։ 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի մրցավարական բրիգադը վարել է ֆուտբոլի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ հանդիպումը։

Սկոմինան սպասարկել է 2011-12 ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 1/16-րդ տուրի «Արսենալ» - «Միլան» պատասխան հանդիպումը։ Նա անդրադարձել է նաև Չեմպիոնների լիգայի քառորդ եզրափակչի «Չելսի»-«Բենֆիկա» հանդիպմանը «Սթեմֆորդ Բրիջում» 2012 թվականի ապրիլի 4-ին։

ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ում Սկոմինան մրցեց երեք հանդիպում՝ երկու խմբային հանդիպումներ և քառորդ եզրափակիչ Գերմանիայի և Հունաստանի միջև։ Ավելի ուշ այդ տարի նա նշանակվեց որպես 2012 թվականի ՈւԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի մրցավար՝ «Չելսիի» և «Ատլետիկո Մադրիդի» միջև։

Նա չորրորդ պաշտոնյան էր 2013 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչում։

Սկոմինան ներկայացվել է որպես ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 2015-2016 մրցավարի երկրորդ կիսաեզրափակիչ՝ «Ռեալ Մադրիդ»-«Մանչեսթեր Սիթի» հանդիպման մրցավարը 2016 թվականի մայիսի 4-ին «Սանտյագո Բեռնաբեուում»։

Նա ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո 2016-ում չորս հանդիպում է մրցավարել, այդ թվում՝ 1/8-րդ տուրի Անգլիա-Իսլանդիա խաղը, ինչպես նաեւ քառորդ եզրափակչի Ուելս - Բելգիա հանդիպումը։ Նա նշանակվել է 2017 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի եզրափակչի մրցավար, որը կայացել է մայիսի 24-ին «Այաքս»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ» հանդիպման ժամանակ։

2018 թվականի մարտի 29-ին ՖԻՖԱ-ն հայտարարեց, որ ինքը կսպասարկի 2018 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի գավաթի հանդիպումները Յուրե Պրապրոտնիկի և Ռոբերտ Վուկանի հետ որպես մրցավարի օգնական։

2019 թվականի փետրվարի 13-ին նա ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի պատմության առաջին անգամ չեղարկեց Այաքսի գոլը՝ օգտագործելով VAR-ը։

Սկոմինան ընտրվել է 2019 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում անգլիական «Տոտենհեմի» և «Լիվերպուլի» միջև 2019 թվականի հունիսի 1-ին Մադրիդի «Մետրոպոլիտանո» մարզադաշտում։ Սկոմինան 11 մետրանոց նշանակեց «Լիվերպուլին» խաղի 20 վայրկյան անց այն բանից հետո, երբ Մուսա Սիսոկոն ձեռքով կանգնեցրեց Սադիո Մանեի փոխանցումը (Գնդակը իրականում դիպավ Մուսա Սիսոկոյի թեւատակին)։ «Լիվերպուլի» կազմում 11 մետրանոցն իրացրեց Մոհամեդ Սալահը, որը հաղթեց 2-0 հաշվով։

Սկոմինան սպասարկեց 2019-20 ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի քառորդ եզրափակչի խորհրդանշական «Բարսելոնա»-«Բավարիա» հանդիպումը, որը տեղի ունեցավ Լիսաբոնի «Էստադիո դա Լուժ» մարզադաշտում, Մյունխենի «Բավարիան» հաղթեց 8-2 հաշվով՝ պատճառելով «Բարսելոնային» վերջին 69 տարվա վատագույն պարտությունը։

2021 թվականի օգոստոսին նա հեռացավ մրցավարի պաշտոնից առողջական խնդիրների, մասնավորապես՝ ծնկների հետ կապված խնդիրների պատճառով։

## ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլային մրցավարներ