Լեոնարդ Բոսակ

**Լեոնարդ Բոսակ** (, ), սպառողական էլեկտրոնիկա, ցանցային և հաղորդակցման տեխնոլոգիաներ ու ծառայություններ նախագծող և վաճառող ամերիկյան վերազգային Cisco Systems կորպորացիայի համահիմնադիրը: Նրա զուտ կարողությունը կազմում է մոտ 200 միլիոն դոլար:2009 թվականին նա արժանացել է «Համակարգչային ձեռնարկատեր» մրցանակին՝ Cisco Systems-ի համահիմնադրման, ինչպես նաև երթուղավորման տեխնոլոգիայի առևտրայնացման գործում առաջամարտիկ լինելու և այդ տեխնոլոգիայի շնորհիվ համակարգչային արդյունաբերության մեջ տեղի ունեցած խորքային փոփոխությունների համար։

Նա հիմնականում պատասխանատու է տեղային հաշվողական ցանցի  տեխնոլոգիայի լայն տարածման և առևտրայնացման համար, որը թույլ տվեց միացնել աշխարհագրորեն իրարից հեռու գտնվող համակարգիչները բազմապրոտոկոլային երթուղիչների համակարգի միջոցով, ինչն այն ժամանակ աննախադեպ տեխնոլոգիա էր: 1990 թվականին Cisco-ի ղեկավարությունը հեռացրեց համահիմնադիր Սենդի Լերներին, ինչից հետո Բոսակը հրաժարական տվեց։ 2010 թվականի դրությամբ Բոսակը XKL LLC-ի՝ մասնավոր ինժեներական ընկերության գործադիր տնօրենն էր, որը հետազոտում և մշակում է օպտիկական ցանցեր տվյալների փոխանցման համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1952 թվականին Փենսիլվանիայում, լեհական կաթոլիկ ընտանիքում։ Բոսակը 1969 թվականին ավարտել է La Salle College High School-ը:1973 թվականին Բոսակը ավարտել է Փենսիլվանիայի համալսարանի ճարտարագիտության և կիրառական գիտությունների դպրոցը և միացել Digital Equipment Corporation (DEC) ընկերությանը որպես սարքավորումների ինժեներ: 1979 թվականին նա ընդունվել է Սթենֆորդի համալսարան և սկսել է ուսումնասիրել համակարգչային գիտություն: Սթենֆորդում գտնվելու տարիներին նա հայտնի դարձավ որպես աջակցող ինժեներ 1981 թվականի մի նախագծի համար, որը նպատակ ուներ միացնել Սթենֆորդի բոլոր հիմնական համակարգիչները, մինի-համակարգիչները, LISP մեքենաները և Altos-ները:

Նրա ներդրումը ցանցային երթուղիչի վրա աշխատելն էր, ինչը թույլ տվեց իր ղեկավարման տակ գտնվող համակարգչային ցանցին տվյալներ փոխանակել համակարգչային գիտությունների լաբորատորիայի և Սթենֆորդի բիզնեսի բարձրագույն դպրոցի ցանցի միջև: Նա հանդիպել է իր կնոջը՝ Սանդրա Լերներին, Սթենֆորդում, որտեղ վերջինս բիզնեսի դպրոցի լաբորատորիայի տնօրենն էր։ Զույգն ամուսնացել է 1980 թվականին ։Միասին 1984 թվականին նրանք հիմնադրել են Cisco-ն Մենլո Պարկում:

## Սիսկո Սիսթեմս
1984 թվականին Բոսակը իր այն ժամանակվա գործընկերոջ (իսկ այժմ՝ նախկին կնոջ)՝ Սենդի Լերների հետ միասին հիմնադրել է Սիսկո Սիսթեմսը։ Նրանց նպատակն էր առևտրայնացնել բարդ դարպասային սերվերը: Բարդ դարպասային սերվերը Վիլյամ Եգերի և Էնդի Բեխտոլշայմի կողմից ստեղծված Սթենֆորդի երթուղիչի վերամշակված տարբերակն էր: Բոսակն ու Լերները երթուղիչները նախագծում և կառուցում էին իրենց տանը, իսկ փորձարկումներն անում էին Սթենֆորդի ցանցի միջոցով: Ի սկզբանե Բոսակն ու Լերները դիմեցին Սթենֆորդին՝ երթուղիչներ արտադրելու և վաճառելու առաջարկով, սակայն համալսարանը մերժեց: Հենց այդ ժամանակ նրանք հիմնեցին իրենց սեփական ընկերությունը և այն անվանեցին «Cisco»՝ վերցված հարևանությամբ գտնվող Սան Ֆրանցիսկո քաղաքի անվանումից։ Լայնորեն տարածված է այն կարծիքը, թե Լերներն ու Բոսակը նախագծել են առաջին երթուղիչը, որպեսզի կարողանան միացնել Սթենֆորդի այն գրասենյակների անհամատեղելի համակարգչային համակարգերը, որտեղ իրենք աշխատում էին, որպեսզի կարողանան միմյանց նամակներ ուղարկել: Սակայն սա իրականությանը չհամապատասխանող լեգենդ։

Սիսկոյի արտադրանքը մշակվել է նրանց ավտոտնակում և սկսել է վաճառվել 1986 թվականից՝ անձնական խոսակցությունների միջոցով տարածվող գովազդի շնորհիվ: Միայն առաջին ամսում Սիսկոյին հաջողվեց կնքել ավելի քան 200,000 դոլարի պայմանագրեր: Ընկերությունը թողարկեց հեղափոխական տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են առաջին բազմապորտային երթուղիչների համար նախատեսված քարտերը և բարդ երթուղավորման պրոտոկոլները, ինչը նրանց գերիշխող դիրք ապահովեց շուկայում: Սիսկոն դարձավ հանրային ընկերություն 1990 թվականին՝ նույն տարում, երբ Բոսակը հրաժարական տվեց։ Բոսակն ու Լերները հեռացան Cisco-ից 170 միլիոն դոլարով այն բանից հետո, երբ նրանց դուրս մղեցին պրոֆեսիոնալ մենեջերները, որոնց ներգրավել էին ընկերության վենչուրային կապիտալիստները։Բոսակն ու Լերները ամուսնալուծվեցին 1990-ականների սկզբին:

1996 թվականին Սիսկոյի հասույթը կազմում էր 5,4 միլիարդ դոլար՝ դառնալով սիլիկոնային հովտի ամենամեծ հաջողության պատմություններից մեկը: 1998 թվականին ընկերությունը գնահատվում էր ավելի քան 6 միլիարդ դոլար և վերահսկում էր երթուղիչների բիզնեսի ավելի քան երեք քառորդը։

## Ձեռքբերումներ
Սիսկո Սիսթեմսի համահիմնադրումից բացի, Բոսակը մեծապես պատասխանատու է տեղային հաշվողական ցանցի առաջին լայնածավալ առևտրայնացման համար: Նա և Սթենֆորդի իր գործընկերները կարողացան հաջողությամբ միացնել համալսարանի 5,000 համակարգիչները 16 քառակուսի մղոն (41 կմ²) տարածքով մեկ: Այս ներդրումը նշանակալի է իր համատեքստում, քանի որ այդ ժամանակ LAN-ի օգտագործած տեխնոլոգիան անհայտ էր: Նրանց մարտահրավերն էր հաղթահարել անհամատեղելիության խնդիրները՝ ստեղծելու համար առաջին իսկական LAN համակարգը։

Բոսակը նաև կարևոր տեխնիկական ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել AT T Bell Labs-ում և Digital Equipment Corporation-ում: Սթենֆորդի համալսարանում համակարգչային գիտությունների մագիստրոսի կոչում ստանալուց հետո նա դարձավ համալսարանի Համակարգչային գիտությունների բաժնի համակարգչային միջոցների տնօրեն: Նա դարձավ զարգացող ARPAnet-ի հիմնական մասնակիցներից մեկը, որն այսօրվա համացանցի սկիզբն էր, Բոսակը նաև կարևոր տեխնիկական ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել AT T Bell Labs-ում և Digital Equipment Corporation-ում: Սթենֆորդի համալսարանում համակարգչային գիտությունների մագիստրոսի կոչում ստանալուց հետո նա դարձավ համալսարանի համակարգչային գիտությունների բաժնի համակարգչային միջոցների տնօրեն: Նա դարձավ զարգացող ARPAnet-ի հիմնական մասնակիցներից մեկը, որն այսօրվա համացանցի սկիզբն էր։

Բոսակի վերջին տեխնոլոգիական ձեռքբերումները ներառում են նոր ներկառուցված օպտիկամանրաթելային ուժեղացման համակարգերի ստեղծումը, որոնք ընդունակ են հասնել տվյալների փոխանցման աննախադեպ՝ 6,071 միլիվայրկյան արագության (մանրաթել գումարած սարքավորման հապաղումը. միայն մանրաթելային հապաղումը կլիներ առնվազն 4,106 միլիվայրկյան՝ հիմնված լույսի արագության վրա 1231 կիլոմետր մանրաթելի վրա, ինչը մոտավորապես Չիկագոյի և Նյու Յորքի միջև եղած հեռավորությունն է: Բոսակը առաջնորդվել է այն համոզմունքով, որ օգտագործելով օպտիկամանրաթելային բաղադրիչների բնական, բայց հաճախ չօգտագործվող ֆիզիկական հատկությունները, տվյալների փոխանցման արագությունը կարելի է մեծացնել այնպիսի սարքերի միջոցով, որոնք ծախսում են քիչ էներգիա, քիչ տեղ են զբաղեցնում և պահանջում են նվազագույն սառեցում։

## Բարեգործություն
Բոսակը և Լերները միասին հիմնել են բարեգործական հիմնադրամ և տրեստային ֆոնդ, որը ֆինանսավորվել է Cisco-ի իրենց բաժնետոմսերի վաճառքից ստացված գումարի 70%-ով: Հիմնադրամը հայտնի է կենդանիների բարեկեցության և գիտական մի շարք նախագծերի ֆինանսավորմամբ, ինչպիսին է Վաշինգտոնի համալսարանի պահպանողական կենսաբանության կենտրոնը։ Այն նաև գնել է անգլիական մի առանձնատուն՝ Չոտոն Հաուսը,որը ժամանակին պատկանել է Ջեյն Օսթինի եղբորը,այն դարձել է 18-րդ և 19-րդ դարերի կին գրողների հետազոտական կենտրոն։

## Հակասություններ
2001 թվականի դեկտեմբերին Mercury News-ի հոդվածում նշվում էր, որ Սթենֆորդի վեբ կայքը միայն Բոսակին և Լերներին է վերագրում այն սարքի մշակումը, որը թույլ է տվել համակարգչային ցանցերին «խելացիորեն» հաղորդակցվել միմյանց հետ, չնայած Cisco-ի խոսնակ Ժանեթ Գիբսոնի պնդմանը, թե դա խմբային աշխատանքի արդյունք է եղել: Համագործակցության բնույթից ելնելով՝ հնարավոր չէ հստակ որոշել, թե ով ինչ է արել այդ գործընթացում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ