Ֆիլիպինների ազգային թանգարան

**Ֆիլիպինների ազգային թանգարան**, պետության հովանո ներքո գտնվող կառույց, որը վերահսկում է Ֆիլիպինների մի շարք ազգային թանգարաններ, ներառյալ՝ ազգագրական, մարդաբանական, հնագիտական ​​և արվեստի այլ հավաքածուներ։ 1973 թվականից մինչև 2021 թվականը ազգային թանգարանը ծառայել է Ֆիլիպիններում նշանակալից մշակութային արժեքների, վայրերի և արգելոցների վերականգնման և պահպանման գործին։ Այնուհետև պահպանման մանդատը փոխանցվել է *Մշակույթի և արվեստի ազգային հանձնաժողովին*:

Ազգային թանգարանում առանձին գործում են *[[Կերպարվեստ]]ի ազգային թանգարանը, [[Մարդաբանություն|Մարդաբանության]] ազգային թանգարանը և Բնական պատմության ազգային թանգարանը*, որոնք բոլորը գտնվում են հենց Ազգային թանգարանային համալիրում։ Հաստատությունն ունի նաև մասնաճյուղային թանգարաններ ողջ հանրապետության տարածքում։

Ազգային թանգարանը նաև հիմնադրել և շահագործում է տարածաշրջանային թանգարաններ Ֆիլիպիններում։ Դրանցից են՝ հյուսիսարևելյան Մինդանաոնի ազգային թանգարանը (Բուտուան), Կենտրոնական Վիսայասի տարածաշրջանային ազգային թանգարանը (Սեբու քաղաք), Արևմտյան Վիսայասի ազգային թանգարանը (Իլոիլո քաղաք), հարավարևմտյան Մինդանաոյի ազգային թանգարանը (Զամբոանգա քաղաք) և Իլոկոսի ազգային թանգարանը (Վիգան քաղաք)։

## Պատմություն
[thumb|[Casa de la Moneda-ն, որը ներառում է Ֆիլիպինների թանգարան-գրադարանը]]

### Իսպանական  դարաշրջան
Ֆիլիպինների ներկայիս ազգային թանգարանին համարժեք նախորդողը Ֆիլիպինների թանգարանն էր, որը ստեղծվել է 1887 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ Իսպանիայի գաղութային կառավարության կողմից տրված թագավորական հրամանագրով։ Առաջին թանգարան-գրադարանը բացվել է 1891 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Casa de la-Moneda-ում՝ Մոնեդա Կաբիլդո փողոցի ամբողջ երկայնքով։ Հետագայում՝ նախքան 1900 թվականը այն ​​տեղափոխվել է Կիապոյի Գունաո փողոցում գտնվող շենք։

### Ամերիկյան դարաշրջան
Ամերիկայի կողմից վերահսկվող Ֆիլիպինների հանձնաժողովը 1901 թվականի հոկտեմբերի 29-ին թիվ 284 ակտի միջոցով ստեղծել է Էթնոլոգիայի, բնական պատմության և առևտրի թանգարանը։

1916 թվականին Ֆիլիպինների թանգարանը ենթարկվել է մեկ այլ փոփոխության։ Թիվ 2572 օրենքի միջոցով Ֆիլիպինների գրադարանը և թանգարանը կազմավորվել է Ֆիլիպինների թանգարանի Էթնոլոգիայի բաժնի և Ֆիլիպինների թանգարանի կերպարվեստի բաժնի միաձուլման միջոցով։ Ֆիլիպինների թանգարանի պատմության բաժինը պահպանվել է Գիտության բյուրոյի շնորհիվ։

Ֆիլիպինյան կղզիների ազգային թանգարանը ստեղծվել է 1928 թվականի դեկտեմբերի 7-ին թիվ 3477 ակտով։ Այն վերացվել է 1933 թվականին թիվ 4007 ակտով։ Գեղարվեստի բաժինը գտնվում էր Ֆիլիպինների գրադարանի և թանգարանի ներքո (այժմ՝ Ֆիլիպինների ազգային գրադարան), իսկ Էթնոլոգիայի բաժինը՝ Գիտության բյուրոյին։ Ազգային թանգարանային բաժինը ստեղծվել է Էթնոլոգիայի և Բնական պատմության բաժնի միաձուլումից։ Ազգային թանգարանային բաժինը վերանվանվել է Ազգային պատմության թանգարանի բաժին։ Բաժինն ավելի ուշ միավորվել է Ազգային գրադարանի կերպարվեստի բաժնին։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Ֆիլիպինների ճապոնական օկուպացիան միավորեց Բնական պատմության թանգարանի և Ազգային գրադարանի կերպարվեստի բաժինը մեկ կազմակերպության մեջ, սակայն թանգարանը կորցրեց իր հավաքածուի մեծ մասը Մանիլայի ազատագրման ժամանակ՝ 1945 թվականին, երբ Հին օրենսդիր շենքը և գիտության բյուրոյի շենքը ավերվել են։ Բաժինների միաձուլման արդյունքում առաջացած կազմակերպությունը կոչվեց Ազգային թանգարան և անցավ գործադիր քարտուղարի իրավասության տակ։ Օրենսդիր շենքը հետագայում վերականգնվել է։

### Ժամանակակից դարաշրջան
Թանգարանի դերը մշակութային զարգացման գործում ճանաչվեց կարևոր գործոն ազգային զարգացման խթանման համար։ 1966 թվականին նախագահ Ֆերդինանդ Մարկոսը ստորագրել է Հանրապետության օրենքը թիվ 4846 կամ Մշակութային սեփականության և պաշտպանության մասին օրենքը՝ նախատեսելով մի քանի տարածաշրջանային թանգարանների կառուցում և զարգացում, այդ թվում՝ Բաթանեսում, Վիգանում, Մարինդուկեում, Բոհոլում և Իլոիլոյում և այլն, միաժամանակ աջակցելով Ազգային թանգարանի ժառանգության պահպանման ծրագրերին, ներառյալ բնական աղետներից տուժած եկեղեցիների, այդ թվում՝ Սեբուի, Բոհոլի և Արևելյան Սամարի եկեղեցիների վերականգնումը։ 2019 թվականին նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտեն փոխեց գործակալության անվանումը Ազգային թանգարանից Ֆիլիպինների ազգային թանգարանի՝ հանրապետության 11333-րդ օրենքի միջոցով։thumb|Ֆիլիպինների ազգային թանգարանի պատմական հուշարձան

## Թանգարան
### Կենտրոնական թանգարան
Ազգային թանգարանային համալիրը բաղկացած է Ֆիլիպինների ազգային թանգարանի կենտրոնական թանգարաններից։ Դրանք են՝ Կերպարվեստի ազգային թանգարանը, Մարդաբանության ազգային թանգարանը և Բնական պատմության ազգային թանգարանը։ Այս համալիրի մաս էր կազմում նաև Ազգային մոլորակադիտարանը։thumb|Կերպարվեստի ազգային թանգարան

### Կից թանգարաններ
[thumb|Կենտրոնական ազգային թանգարան [Սեբու քաղաքում:]]
[thumb|Արևմտյան [Վիսայանի ազգային թանգարան Իլոյլո քաղաքում:]]
[thumb|[Զամբոանգայի ազգային թանգարան]]
Ազգային թանգարանը նաև հիմնել է բազմաթիվ կից թանգարաններ Մանիլայի շրջանից դուրս։

#### Մարզային թանգարաններ

#### Տարածքային թանգարաններ

## Կից կառույցներ
### Թանգարաններ
Ազգային թանգարանն ունի մասնաճյուղային թանգարաններ Բոլինաոյում։ Այն հնագիտական ​​թանգարան է, որտեղ ներկայացված էին գավառի տարբեր մասերից վերցված պատմական գտածոներ։ Այն առաջին անգամ բացվել է 1970 թվականին։

### Ազգային մոլորակադիտարան
Մոլորակադիտարանը նախագծվել է 1970-ականներին Ազգային թանգարանի նախկին տնօրեն Գոդոֆրեդո Ալկասիդ Ավագի կողմից՝ Ֆիլիպինների օդերևութաբանության բյուրոյի պարոն Մաքսիմո Պ. Սակրոյի կրտսերի և Ֆիլիպինների աստղագիտական ​​ընկերության հիմնադիրներից մեկի աջակցությամբ։

Շենքի շինարարությունը սկսվել է 1974 թվականին և ավարտվել 9 ամիս անց։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1975 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Նախագահի 1975 թվականի սեպտեմբերի 30-ի թիվ 804-Ա հրամանագրով հաստատվել է մոլորակադիտարանի կարգավիճակը։ Մոլորակադիտարանը գտնվում է Ճապոնական այգու և Ռիզալ այգու այգու միջև:thumb|Ազգային մոլորակադիտարան

## Սեմինարներ և դասախոսություններ
Ազգային թանգարանը տարեկան առաջարկում է բազմաթիվ դասախոսություններ և սեմինարներ։ Երկրի շրջանների ավելի քան 80%-ը դեռևս չունեն Ազգային թանգարանի ենթակայության տակ գտնվող թանգարան։ Դրա պակասի մասնակի պատճառը մշակույթի վարչության բացակայությունն է երկրում։ 2016-ի վերջին սենատ է ներկայացվել Մշակույթի և արվեստի դեպարտամենտ ստեղծելու մասին օրինագիծը և Ազգային թանգարանը, ներառյալ նրա տարածաշրջանային թանգարանները, ամրացնելու մեկ այլ օրինագիծ։ Երկու օրինագծերն էլ պաշտոնապես ներկայացվել են 2017 թվականի սկզբին, սակայն օրենսդրական գործընթացում ոչ մեկը չընդունվեց՝ օրենսդիր մարմինների  աջակցության բացակայության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*Ֆիլիպինների ազգային թանգարանի կայքէջ
*

Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների թանգարաններ