open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆինլանդիայի դրամահատարան

**Ֆինլանդիայի դրամահատարան** (Ֆիններեն՝ Suomen Rahapaja, շվեդերեն՝ Myntverket i Finland), Ֆինլանդիայի ազգային դրամահատարանն է։

## Պատմություն
250px|մինի|աջից|Հելսինգֆորսի դրամահատարան (1863-1917)
250px|մինի|աջից|1912 թվականի 20 մարկ: S տառը մինցմեյստեր Իսահակ Սունդելի նշումն է (ֆին՝ SUNDELL, 1913-1917)
Ֆինլանդիայի դրամահատարանը հիմնադրվել է կայսր Ալեքսանդր II-ի կողմից 1860 թվականին այն բանից հետո, երբ Համայն Ռուսիո կայսր, Լեհաստանի թագավոր և Ֆինլանդիայի Մեծ իշխան Ալեքսանդր II-ի 1860 թվականի մարտի 23-ի Բարձրագույն մանիֆեստով մտցվեց ֆիննական մարկ հատուկ դրամական միավորը։

Այդ ժամանակ դրամահատարանը գտնվում էր Հելսինկիի (Հելսինգֆորս) Կատայանոկկա շրջանում։ 1988 թվականին նոր արտադրական համալիր բացվեց Վանտաա քաղաքում։ Ֆինլանդիայի դրամահատարանը 1993 թվականից հանդիսանում է Բաց բաժնետիրական ընկերություն։

2001 թվականին Ֆինլանդիայի դրամահատարանը Շվեդիայի բանկից ձեռք բերեց Շվեդիայի դրամահատարանը, իսկ 2003 թվականին ձեռք բերեց նորվեգական Det Norske Myntverket AS ընկերության բաժնետոմսերի 50 տոկոսը, որը թողարկում է նորվեգական մետաղադրամներ, ինչպես նաև այլ պետությունների մետաղադրամներ։

Ֆինլանդիայի Մեծ իշխանության օրոք մետաղադրամների վրա Ֆինլանդիայի դրամահատարանի ոչ մի նշում չի եղել, միայն դրվում էին մինցմեյստերի սկզբնատառերը։

Ներկայումս Ֆինլանդիայի դրամահատարանը թողարկում է եվրոյի մետաղադրամներ Էստոնիայի, Հունաստանի, Լյուքսեմբուրգի, Սլովենիայի, Կիպրոսի Հանրապետության և Իռլանդիայի համար, մետաղադրամներ Բոլիվիայի, Կոլումբիայի, Դոմինիկյան Հանրապետության համար, հավաքորդային մետաղադրամներ և այլն։

Ֆինլանդիայի դրամահատարանի գլխավոր տնօրենը 2016 թվականից Ջոն Հանկիմաան է (М. С. Jonne Hankimaa):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆինլանդիայի դրամահատարանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Հելսինկի
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆիննական ընկերություններ
Արծկեի գավառակ

**Արծկե**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Կենտրոնը Արծկե բերդաքաղաքն էր։

Համապատասխանում էր Մեծ Հայքի Տուրուբերան աշխարհի Խորխոռունյաց գավառի մի մասին։ Թուրքերը գավառն անվանում էին Ալջավազ, Ադլջևազ։

## Աշխարհագրություն
Արծկեն ուներ լեռնային, բլրածածկ տարածք։ Ունի բարեբեր հողեր։ Արծկեն ծածկված էր պտղատու այգիներով։ Առատ էին ընկուզենիներն ու ծիրանիները։

Գավառակի դարավանդի վրա գտնվում է Սիփան լեռը, որը դարավանդները հասնում են մինչև Մանազկերտի և Բուլանըխի սահմանները։ Լեռը հանդիսանում է գավառակը սնող հորդաբուխ ջրերի շտեմարան։

## Կլիմա
Ունի բարեխառն կլիմա։

## Բնակչություն
XIX դարի երկրորդ կեսին ուներ 30000 բանկիչ, որից՝ 25000-ը՝ հայեր։

## Պատմություն
1895-1896 թվականների ջարդերի Արծկե քաղաքի և գավառակի բնակչությունը մեծ զոհեր տվեցին։ Հայ բնակչության մեծ մասը զոհվեց 1915 թվականի մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները գաղթեցին Արևելյան Հայաստան։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը դաշտավարություն, այգեգործություն և ոչխարաբուծությունն էր։ Գավառը հռչակված էր իր ցորենով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Արծկեն ուներ 30 եկեղեցի, 3 վանք։ Հայտնի կառույցներից էին Արծկե բերդաքաղաքից հյուսիս՝ Սիփան նեռան լանջին գտնվող Երաշխավոր կամ Սքանչելագործ հռչակավոր վանքը, որի ավերակները պահպանվել են մինչև այժմ։ Նշանավոր էր Արծկե անառիկ բերդը։

## Կրթություն
XIX դարի երկրորդ կեսից գործում էին 10-ից ավելի ցածր կարգի կրթարաններ։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի երկրորդ կեսին ուներ 140 գյուղ։ Գավառի նշանավոր գյուղերից էին Աղբյուր, Անուշ, Առնջկույս, Արջրա (Առջիա), Բարկուտ, Գարաքեշիշ, Գոզոխ (Գյազուխ), Դաշկուն (Տաշխուն), Էգեձոր, Խոռանց, Կժինորշեն, Կոճեր, Հառին (Առին), Հուռու, Մանիս, Մուրխուս, Նորշնչըղ, Պեշնագոմեր, Վիճակացռուկ, Սիփան Վարի, Սիփան Վերի գյուղերը։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Թանթռնիկ քառաչափ

** Թանթռնիկ քառաչափ** (), թանձրատերևազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2-5 սմ բարձրությամբ ցողունները միայնակ են և բարակ։ Կիսագլանաձև տերևները համարյա ձվաձև են, մերկ կամ թեթևակի թարթիչավոր։ Հասկանման ծաղկաբույլերում գտնվող ծաղիկները համարյա նստադիր են։ Բաժակաթերթերը բթավուն են, հիմքում հավելուկով։ 3,5 մմ երկարությամբ պսակաթերթը սպիտակ են, ձվաձև-նշտարաձև և սուր։ Հասուն պտուղները բաժակին հավասար են, թեթևակի հեռացող մասերով, գծային-նշտարաձև, ուռուցիկ, գեղձային-թմբիկավոր կտուցով։

## Տարծվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Աշտարակ, Արարատ) և Մեղրու (Մեղրի գետի ափերին) Ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակի ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան Կովկասը, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը և Միջին Ասիան։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 700-1100 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, կիսաանապատի քարքարոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակի հիմնական արեալը Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվելու պատճառով սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Ընգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թանձրատերևազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Որմնաբույս կարճաթերթիկավոր

**Որմնաբույս կարճաթերթիկավոր** (), մեխակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։  Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է՝ 20-40 սմ բարձրությամբ։ Պսակաթերթերը բաժակաթերթերից կարճ են, դեղնավուն ու կանաչավուն, իսկ բաժակաթերթերը բթացած են։ Բույսի ներքևի մասի տերևները մահացած են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երախի լեռնաշղթա, լեռնագագաթ՝ Փոքր Իլկասար)։ Աճում է նաև Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-900 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, կիսաանապատում և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջաններով։ Տեսակին,  կապված տնտեսական գործունեության ակտիվացման հետ, սպառնում է աճելավայրերի պայմանների փոփոխություն։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Երախի լեռնաշղթայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Մեխակազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Վարդակուկ պարսկական

**Վարդակուկ պարսկական** (),  թանձրատերևազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
7-15 սմ բարձրությամբ մերկ բույս է։ Տերևները երկարավուն-թիաձև են, բութ, թաղանթային մանր ատամեզրով, իսկ ցողունային տերևները՝ գծային-նշտարաձև և բթավուն։ Ծաղիկները հասկանման ճյուղիկներով հավաքված են վահանիկանման-հուրանաձև ծաղկաբույլերում, ծաղկակոթերը կարճ են։ Բաժակը համարյա մինչև հիմքը հատված է, մերկ։ Պսակը վարդագույն է, նեղ-զանգակաձև։ Առէջները 10-ն են, դրանք ունեն դեղնավուն փոշանոթներ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Շվանիձոր գյուղի շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Փոքր Ասիայում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 600-1000 մ բարձրությունների վրա, ժայռերի ճեղքերում, քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջաններով։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Թանձրատերևազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
10 անգամ 10 (ֆիլմ)

**10 անգամ 10**, (), բրիտանական թրիլեր, նկարահանվել է 2018 թվականին, ռեժիսորը Սյուզի Յուինգն է։ Գլխավոր դերերը խաղում են Լյուկ Էվանսը և Քելլի Ռայլլին։ Նկարահանումներն անց են կացվել Լոնդոնում։ Պրեմիերան կայացել է ԱՄՆ-ում, 2018 թվականի ապրիլի 13-ին։

## Սյուժե
Լյուիսը վստահ չէ, որ իր կինը մահացել է բժշկական սխալի հետևանքով։ Նա հետևում և առևանգում է այդ օրը հերթապահող բուժքրոջը, որն ապրում է այլ անունով և թաքցնում է իր արարքը։

## Դերերում
* Լյուկ Էվանս` Ռոբերտ Լյուիս
* Քելլի Ռայլլի` Քեթի
* Նոել Քլարք` Դենիս
* Օլիվիա Չեների` Ալանա
* Ջիլ Վինտերնից` Ջեն
* Ջեյսոն Մացցա` սպա Վեյլանդ
* Սթեյսի Հոլլ` սպա Գրեյ

## Արձագանքներ
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից արժանացել է միջին գնահատականի։ Rogerebert.com կայքի հոդվածագիր Գլեն Քեննին ֆիլմին 1.5 աստղ է տվել 4-ից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կալախոտ կասպիական

**Կալախոտ կասպիական** (), թելուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
15-17 սմ բարձրությամբ մոխրականաչ, հերթադիր, հատվածավոր ընձյուղներով կոճղարմատավոր կիսաթուփ բույս է։ Տերևները սուր են, մսալի թմբիկների ձևով, հերթադիր, ներքև սահող, ցողունագիրկ։ Հասկիկների երկարությունը 5-10 մմ է և հիմնականում լինում են նստադիր, գագաթնային։ Ծաղկապատը ունի 4 բարձր սերտաճած մաս և 2 առէջ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արազափ, Մարգարա, Երասխահուն, Էջմիածին, Երասխ)։ Տարածված է նաև Արևելյան Նախակովկասում, Արևելյան Կովկասում, Արևելյան Անդրկովկասում, Նախիջևանում, Արևելյան Անատոլիայում, Իրանում, Աֆղանստանում, Թուրքմենստանում, Մոնղոլիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-900 մ բարձրությունների վրա, փորփոշ աղուտներում։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի փոքր մասը աճում է Արմավիրի մարզի Երասխահուն գյուղի շրջակայքում, գյուղատնտեսության նախարարության հողագիտության ինստիտուտի ստացիոնարի տարածքում և «Որդան կարմիր» արգելավայրի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սուրբ Վարդան եկեղեցի (Կիսլովոդսկ)

**Սուրբ Վարդան եկեղեցի**, Ռուսաստանի Կիսլովոդսկ քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Ստավրոպոլի մարզում։ Համակարգում է Կիսլովոդսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

Տաճարի հոգևոր հայրն է տեր Սարգիս քահանա Պողոսյանը։ Տաճարը գտնվում է Կիսլովոդսկի ամենաբարձր բլուրներից մեկի վրա։ Տաճարից արևելք Ջինալյան լեռնաշղթայի լեռներն են՝ նրա Կաբան-գորա և Փոքր Սեդլո գագաթներով։

Սուրբ Վարդան եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է 1992 թվականին։ 1997 թվականին այն օծվել է Գարեգին Ա կաթողիկոսի կողմից՝ ի պատիվ սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի, որն Ավարայրի ճակատամարտում պաշտպանում էր քրիստոնեական հավատքը։ Տաճարը կառուցվել է հայկական հնագույն տաճարային ճարտարապետության ոճով։

*Հասցեն՝* Ստավրոպոլի երկրամաս, ք. Կիսլովոդսկ, Կուտուզովի փողոց, 107բ։

## Պատմություն
1992 թվականին Կիսլովոդսկի հայերի նախաձեռնությամբ և Հյուսիսային Կովկասի փոխանորդ վարդապետ Եզնիկ Պետրոսյանի օրհնությամբ հնարավոր դարձավ տաճարի շինարարությունը։ 1992 թվականի մարտի 5-ին տեղի ունեցավ եկեղեցու կառուցման համար հատկացված հողատարածքի օծման հանդիսավոր արարողությունը, և որոշվեց նրան տալ սուրբ Վարդան Մամիկոնյանի անունը։ Ապագա հոգևոր-մշակութային կենտրոնի տեղում տեղադրվեց հուշաքար, ինչպես նաև կառուցվեց փոքր մատուռ և սկսվեց տաճարի կառուցումը։ 1994 թվականի գարնանը, Զատկի օրը, օծվեց և տեղադրվեց գմբեթի խաչը։

1997 թվականի օգոստոսի 31-ին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա-ի մասնակցությամբ և օրհնությամբ տեղի ունեցան Սուրբ Վարդան եկեղեցու հանդիսավոր օծումը և բացումը։ Եկեղեցու օծման օրը Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում էր Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման տոնը։

Տաճարի շինարարությունն իրականացվել է եկեղեցու ծխականների ակտիվ մասնակցությամբ և տեղի «Կռունկ» հայ համայնքի աջակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Սապնարմատ Ստևենի

**Սապնարմատ Ստևենի** (), մեխակազգիներին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
20-40 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Տերևները գծային են, 1-3 մմ լայնությամբ։ Բաժակի երկարությունը 3-3․5 մմ է։ Պսակաթերթերը սպիտակ են, 1․5 անգամ բաժակից երկար։ Ծաղկաբույլի մասում բույսը ծածկված է կարճ գեղձային մազիկներով։

## Տարածում
Հայաստանում հայտնի է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Իջևանի շրջակայք, գյուղ Հովք)։ Հանդիպում է նաև Արևելյան Անդրկովկասում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնաըին գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1200 մ բարձրության վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, շիբլյակում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտվող տեսակ է։ Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, բնակավայրերի ենթակառուցվածքի զարգացման և ճանապարհաշինության հետևանքով, սպառնում է աճելավայրերի պայմանների խախտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակչության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Մեխակազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Իշակաթնուկ հալեպական

**Իշակաթնուկ հալեպական** (), իշակաթնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Միամյա բույս է, որն ունի 10-25 սմ բարձրություն։ Տերևները  նեղ-գծային են, սուր, բազմաթիվ, շատ խիտ մոտեցած և 1 մմ լայնությամբ։ Ծածկոցի թերթերը եռանկյունաձև-ռոմբաձև են, երկար, սրացած։ Գագաթնային ծաղկակիրները 3-5 հատ են, տարբեր երկարության և հաստավուն։ Նեկտարանոցները կիսալուսնաձև են։ Սերմերը խիտ են, թմբիկավոր, հավելուկը՝ փոքր։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երևանի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևմտյան, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասում, միջերկրածովյան ավազանում (Արևելյան մաս), Ղրիմում, Հյուսիսարևելյան Թուրքիայում, Իրաքում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, կիսաանապատում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։ Անհրաժեշտ է նոր աճելավայրեր որոնել «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրակաացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Իշակաթնուկազգիներ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Լալե Անդերսեն

**Լալե Անդերսեն** (, իսկական անունը՝ *Լիզելոտա Հելենա Բերտա Բունենբերգ*, , ), գերմանացի երգչուհի և երգերի հեղինակ, հանրահայտ «Լիլի Մառլեն» երգի կատարող։

1929 թվականի հոկտեմբերին բաժանվելով ամուսնուց և թողնելով ազգականների մոտ երեք երեխաներին, ապագա երգչուհին մեկնում է Բեռլին։ Այստեղ նա սովորում էր թատերական ստուդիայում և երգում էր կաբարեում։ 1933-1937 թվականներին Անդերսենը խաղում էր Ցյուրիխի թատրոնում (այդ շրջանում սկսում է ընկերություն անել կոմպոզիտոր Ռոլֆ Լիբերմանի հետ)։ 1938 թվականին նա աշխատել է մյունխենյան Սիմպլ կաբարեյում, իսկ 1939 թվականին Բեռլինի հեղինակավոր Kabarett der Komiker-ում։ Այստեղ նա հանդիպել է կոմպոզիտոր Նորբերտ Շուլցին և սկսել է կատարել իր նոր «Լիլի Մառլեն» երգը։ Պատերազմի սկզբին այս երգը ձեռք է բերել մեծ ժողովրդականություն զինվորների շրջանում, ընդ որում, ոչ միայն գերմանացի, սակայն պաշտոնական գերմանական քարոզչությունը երգչուհուն բացասական էր վերաբերվում, ինչպես իր գլխավոր գլուխգործոցի անբավարար առույգության, այնպես էլ իր մտերմությանը Լիբերմանի և հրեական ծագում ունեցող այլ գերմանացի և շվեյցարացի երաժիշտների հետ։ Որոշակի ժամանակահատվածում «Լիլի Մառլեն» կատարումը նույնիսկ պաշտոնապես արգելված էր, իսկ Անդերսենը փորձել է ինքնասպան լինել։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Անդերսենը մի քանի տարի բեմ չի բարձրացել։ Նրա վերադարձը տեղի է ունեցել միայն 1952 թվականին, երբ իր սեփական խոսքերով գրված «Կապույտ գիշերը ապաստարանի տակ» () երգով սկավառակը Գերմանիայում դարձավ ոսկե։ 1961 թվականին ներկայացրել է ԳՖՀ-ը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում, որտեղ զբաղեցրել է 13-րդ տեղը։ Այդ պահին Անդերսենը եղել է 56 տարեկան, նա ավելի քան 45 տարի պահել է Եվրատեսիլի ամենամեծ մասնակցի ռեկորդը։ Մինչև 1967 թվականը Անդերսենն ակտիվորեն համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Ապա, թողնելով բեմը, նա թողարկել է երկու գիրք հիշողություններ՝ «Ի՞նչպես դառնալ շնաձուկ։ Ուրախ ուղեցույց բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են երգել կամ ստեղծագործել շլագերներ» (; 1969) և «Երկնքն ունի բազմաթիվ ներկեր» (; 1972)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լալե Անդերսենը Internet Movie Database կայքում
* Мемориальный сайт
* Лале Андерсен исполняет песню «Лили Марлен» 

Կատեգորիա:Գերմանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Shinjuku Park Tower

, երկնաքեր՝ տեղակայված Տոկիոյի Սինձյուկու հատուկ շրջանում։ Երկնաքերի շինարարությունն ավարտվել է 1994 թվականին, երկնաքերի բարձրությունը 235 մետր է։

Shinjuku Park Tower-ը կազմված է 3 բաղադրիչներից (աշտարակներից)՝ Tower S, որի բարձրությունը կազմում է 235 մետր (52 հարկ), Tower C՝ 209 մետր բարձրությամբ (47 հարկ) և Tower N՝ 182 մետր բարձրությամբ (41 հարկ)։ 1-8-րդ հարկերն զբաղեցնում են խանութները, 9-37-րդ հարկերում օֆիսային տարածներն են, 39-52-րդ հարկերն զբաղեցնում է *Park Hyatt Tokyo* հյուրանոցը, որտեղ տեղի են ունեցել «Թարգմանության դժվարությունները» ֆիլմի նկարահանումները։

## Շենքի հարկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Shinjuku Park Tower: Outline
* Shinjuku Park Tower: Statistics

Կատեգորիա:Տոկիոյի երկնաքերներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Ճապոնիայում
AlternatiV (խումբ)

**Altsight**, առաջ` **AlternatiV** (), երաժշտական փոփ-ռոք խումբ, որը հիմնվել է 2015 թվականի դեկտեմբեր ամսին։ Խմբի անդամներն են Սարգիս և Կարապետ Բուռնազյանները, Ալեն Ամիրյանը, Արեգ Պետրոսյանը։

## Գործունեություն
Նախնական շրջանում խումբը հանդես էր գալիս միայն հայտնի երգերի քավեր տարբերակներով, այնուհետև սկսեցին գրել սեփական երգերը։ 2016 թվականին խումբը մասնակցել է հայկական Իքս-Ֆակտոր 4 երաժշտական նախագծին և հայտնվել լավագույն 10-նյակում։ 2017 թվականի մայիսին Հայ-ռուսական համալսարանում եղել է խմբի մենահամերգը։

2018 թվականին խումբը մասնակցել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հայկական նախընտրական փուլին՝ Դեպի Եվրատեսիլին, որտեղ ներկայացրել է Stare at Me ստեղծագործությունը։

Խումբը մասնակցել է Սերժ Թանկյանի կազմակերպած «7 notes music challenge by Serj Tankian» մրցույթին։

## Խմբի կազմը
* Սարգիս Բուռնազյան՝ վոկալիստ, ակուստիկ կիթառ 
* Ալեն Ամիրյան՝ էլեկտրոկիթառ, բեք-վոկալ
* Կարապետ Բուռնազյան՝ էլեկտրոկիթառ, ակուստիկ կիթառ 
* Արեգ Պետրոսյան՝ հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆեյսբուք

Կատեգորիա:Հայկական ռոք խմբեր
Գազ թավոտ

**Գազ թավոտ** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա, գիպսասեր խոտաբույս է, որը ծածկված է երկար, ցցված և պարզ մազիկներով։ Ցողունների բարձրությունը 17-50 սմ է, ճյուղավորված են։ Տերևները 6-12-ական զույգերով են, կլոր-էլիպսաձև, վերևից մերկ են, իսկ ներքևից՝ խավոտ։ Ծաղկաբույլը ծաղկաթափից հետո ձգվող է և նոսրացող։ Պսակը կարմիր-մանուշակագույն է, ունդը՝ ոտիկով և երկարավուն-ձվաձև։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի (Լեռնագագաթ՝ Երանոս, Զովաշեն և Գառնի գյուղերի միջև) և Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Հարավարևելյան Անատոլիայում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 800-1400 մ բարձրությունների վրա, գիպսակիր լանջերին, տափաստաններում և ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի են երկու պոպուլացիաներ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված է որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
2025

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1
** Բուլղարիան և Ռումինիան ավարտում են Շենգենյան գոտուն միանալու գործընթացը՝ վերացնելով ցամաքային սահմանների վերահսկողությունը:
** Լիխտենշտեյնը դառնում է 39-րդ երկիրը, որն օրինականացրել է միասեռ ամուսնությունները։
** Ուկրաինան դադարեցրել է ռուսական գազի մատակարարումները երկրի տարածքով՝ հնգամյա տարանցման պայմանագրի ավարտից հետո։ Ուկրաինան դառնում է նաև Միջազգային քրեական դատարանի մասնակից պետություն։
** 16 մարդ զոհվել է (ներառյալ հանցագործը), ևս 36-ը վիրավորվել են ԱՄՆ-ի Նոր Օռլեան քաղաքում տրանսպորտային միջոցի վրա հարձակման և հրաձգության ժամանակ։
** Չեռնոգորիայի Ցետինե քաղաքում տեղի ունեցած հրաձգության հետևանքով զոհվել է 12 մարդ, ևս չորսը վիրավորվել են։
** Լեհաստանը ստանձնում է Եվրամիության նախագահությունը։
* Հունվարի 9 - Վաշինգտոնում տեղի է ունենում ԱՄՆ հանգուցյալ նախկին նախագահ Ջիմի Քարթերի պետական ​​հուղարկավորությունը։
* Հունվարի 12 - Անցկացվում է 2024-2025 թվականների Խորվաթիայի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլը։
* Հունվարի 14 - փետրվարի 2 - Խորվաթիայում, Դանիայում և Նորվեգիայում անցկացվում է 2025 թվականի հանդբոլի տղամարդկանց աշխարհի առաջնությունը։
* Հունվարի 19 - ԱՄՆ-ում արգելվում է TikTok-ի օգտագործումը։
* Հունվարի 20 - Տեղի է ունենում Միացյալ Նահանգների 47-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի երդմնակալության արարողությունը։
* Հունվարի 23 - Թաիլանդը դառնում է 38-րդ երկիրը, որն օրինականացնում է միասեռ ամուսնությունները։
* Հունվարի 26 - Անցկացվում է Բելառուսի նախագահական ընտրությունները:

### Փետրվար
* Փետրվարի 28 - Վաշինգտոնի Սպիտակ տանը տեղի է ունենում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու խիստ վիճահարույց հանդիպումը։

### Ապրիլ
* Ապրիլի 13 - Ճապոնիայի Օսակա քաղաքում տեղի է ունենում Expo 2025-ի պաշտոնական բացումը

## Տես նաև
* 2024
* 2026

## Ծանոթագրություններ
2026

## Սպասվող իրադարձություններ

* Փետրվարի 6 - 22 - 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերը տեղի կունենան Միլանում։
* Հունիսի 11 - հուլիսի 19 - Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2026-ը տեղի կունենա Հյուսիսային Ամերիկայում (ԱՄՆ, Կանադա և Մեքսիկա)։
* Օգոստոսի 12 – կանխատեսվում է արևի խավարում։

## Տես նաև

* 2025
Տաղավար լճի մոտ

«**Տաղավար  լճի  մոտ**» (), անհայտ կորեացի նկարչի կտավը ստեղծված 18-րդ դարի վերջում  Չոսոնի դինաստիայի կառավարման օրոք`ստորագրված Սամոչժե կեղծանվամբ։ Նկարը ստեղծվել է թանաքի, ներկերի և մետաքսի միջոցով և տեղադրվել շրջանակի մեջ։ Բառացիորեն Սամոչժե նշանակում է «արվեստանոց երեք-հինգ»։ Հեղինակն ամենայն հավանականությամբ եղել է պրոֆեսիոնալ նկարիչ, միջին դասի ներկայացուցիչ, բայց նրա մասին պաշտոնական փաստաթղթեր չեն պահպանվել։ Այսպիսով առայժմ դժվար է որոշել այն անձին, ով թաքնված է կեղծանվան տակ։ «Տաղավար լճի մոտ» նկարի կոմպոզիցիան հարմարեցվել է  Մին դինաստիայի դարաշրջանում 1368-1644 թվականներին ժողովրդականություն վայելող չինական գեղանկարչության դասագքերին։ Այդ ձեռնարկներից մեկը «Մանանեխի սերմի այգին» գիրքն էր։

## Նկարագրություն
Չինական արվեստի ուժեղ ազդեցությանը ենթարկվելով Կորեական թերակղզու  գեղանկարչությունը ստեղծվել է Կորեական երեք պետությունների ժամանակաշրջանում, ի սկզբանե որմնանկարչության ձևով։ Շուտով զարգացավ միագույն թանաքով գեղանկարչությունը, որը սկզբնավորվել է չինական գոհուա արվեստից։ Բնանկարները դարձան կորեական արվեստի ժողովրդականություն վայելող թեմաներից մեկը։ «Տաղավար լճի մոտ» նկարը  ստեղծվել է 18-րդ դարի վերջում Չոսոնի դինաստիայի կառավարման օրոք։ Ենթադրվում է, որ այս միագույն նկարի հեղինակը եղել է միջին դասի ծագումով, պրոֆեսիոնալ նկարիչ։ Իր աշխատանքների վրա ստորագրելիս նկարիչը օգտագործել է Սամոչժե կեղծանունը (բառացի  «արվեստանոց երեք-հինգ»)։ Պահպանվել են մի քանի բնանկարներ ստորագրված այդ հեղինակի կողմից։ Մինչ այս պահը չի հայտնաբերվել որևէ փաստաթուղթ, որը տեղեկություն կտա նկարի իսկական հեղինակի վերաբերյալ։ Արվեստագետները ենթադրում են, որ «Տաղավար լճի մոտ» նկարի կոմպոզիցիան հարմարեցվել է չինական գեղանկարչությունում  ժողովրդականություն վայելող կոմպոզիցիաների և թեմատիկայի հետ։ Ամենայն հավանականությամբ, նկարչի ձեռքին եղել է այդ պահին գեղանկարչության մեջ ժողովրդականություն վայելող Մին դինաստիայի կառավարման օրոք ստեղծված «Մանանեխի սերմի այգին» հայտնի գիրքը։ Աշխատանքի ոճը հիշեցնում է չինական Հարավային դպրոցի նկարիչների աշխատանքները և «գիտնականների գեղանկարչության» ներկայացուցիչներին, որոնց հիմնական գաղափարախոսը եղել է Դուն Ցիչանը։ Սամոչժեի աշխատանքներն առանձնանում են թեթև ոչ բարդ վրձնահարվածներով և ցուցադրում են հաճելի կոմպոզիցիա, որը բնութագրական է կորեացի նկարիչների կողմից Չոսոնի դարաշրջանի վերջում ստեղծված բնանկարներին։

1915 թվականին նկարը Ռոջերսի հիմնադրամի կողմից նվիրաբերվել է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։  Նկարը ցուցադրվել է Կորեայի արվեստին նվիրված ցուցահանդեսներում 2006 և 2010 թվականներին։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորեական գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Չոսոնի դինաստիա
Քարե զառիթափի բնանկար

«Քարե զառիթափի բնանկարը» (),  նկար հորիզոնական թղթագլանի վրա, որը ստեղծվել է ճապոնացի նկարիչ  և  զեն-բուդայական վանական Սեսսոն Սյուկեյի կողմից մոտավորապես, 16-րդ դարի վերջին։ Աշխատանքը կատարվել է թանաքի ներկերի և թղթի միջոցով։  2015 թվականին ստեղծագործությունը Մերի և Ջեքսոն Բյորկով հիմնադրամի կողմից նվիրաբերվել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

Գնալով Սեսսյուի հետքերով` Սեսսոնը 16-րդ դարում շարունակեց և պահպանեց սևաներկով ճապոնական գեղանկարչության ավանդույթները։ Ինչպես Սեսսյուն, Սեսսոն Սյուկեյը ձգտում էր օգտագործվող սևաներկի հատկությունների և գունային սպեկտրի միջոցով ստեղծել արտահայտիչ և դինամիկ բնանկարներ։ «Քարե զառիթափի բնանկարը», Մուրոմատի ժամանակաշրջանի պահպանված հայտնի թղթագլաններից մեկն է, որտեղ  արտահայտված է կոմպոզիցիայի արտասովոր զգացողությունը, որտեղ նկարիչն աշխատանքի միջնամասն առանձնացրել է դինամիկ և հստակ նրբագծերով։ Սեսսոն Սյուկեյի այս և մյուս բնանկարներին բնորոշ են  այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են վեհությունը և լակոնիկությունը։ Նկարիչը հմտորեն օգտագործել է սևաներկի մուգ սև նրբերանգից դեպի մուգ գորշ նրբերանգի աստիճանական անցումները։ Սևաներկի փոփոխվող  նրբերանգները և կրկնվող ձևերը ստեղծում են նկարչի կողմից հորինված չինական լեռնային բնանկարը գետի և մարդկանց հետ։ Չինաստանի  նման տեսարանները Սեսսոն Սյուկեյի ժամանակ արդեն դարձան հանրահայտ մոտիվ ճապոնացի նկարիչների մոտ, որոնք էլ իրենց կոլորիտը մտցրին այնտեղ։ Առջևի պլանում գտնվում է ոչ մեծ շինություն, որտեղից մի խումբ մարդիկ անցնելով գետը գնում են դեպի լեռնային արահետ։ Անկյունագծային  վրձնախազերով Սեսսոն Սյուկեյը պատկերում է ժայռերի կազմվածքը` ընդգծելով ժայռերի ստորոտում կամարների և ելուստների կորացված ձևը։ Լեռան վրա գտնվում են մի շարք շինություններ, անտառ և ժայռեր որոնք սուզված են մառախուղի մեջ։ Առանձին նրբագծերով նկարիչը ստեղծում է լողունակության տպավորություն, տները կարծես լողում են մառախուղի մեջ։ Աշխատանքի տարբեր մասերում պատկերված են մի քանի մարդիկ, որը ստեղծում է հեռանկարի տպավորություն, մի քանի մարդ նավակով լողում են գետում, մի մասը գտնվում են առաջին պլանում գետի ափին, մեկը անցնում է գետը, ևս երկուսը գտնվում են լեռան վրա հետին պլանում։ Պատմաբան Կոմիտա Մեյն ընդգծում է կամրջի և լեռան հստակ և ցայտերանգ պատկերման հակադրությունը, ճանապարհի բարդությունը, որն ի վերջո տանում է դեպի լեռների հովվերգական վայրեր` պատկերված ավելի նուրբ վրձնախազվածքով և նրբերանգներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնական կերպարվեստ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի

**Արգիրոլոբիում Բիբերշտեյնի** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
20-40 սմ երկարությամբ, բազմաթիվ, մի փոքր բարձրացող ցողուններով կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները եռմասնյա են, իսկ տերևիկները` լայն-էլիպսաձև, վերևից՝ մերկ, տակից՝ թավոտ։ Ծաղկաբույլերը ունեն 3-9 ծաղիկ և դասավորված են ցողունների գագաթներին, եզրային ճյուղիկների ծայրերին։ Պսակը վառ դեղին է։ 20-35 մմ երկարությամբ ունդը լայն-գծային է և կողքերից սեղմված։

## Տարածվածություն
Աճում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում («Շիկահող» պետական արգելոց, Խուստուփ լեռնագագաթ)։ Աճում է նաև Կովկասում, Ղրիմի հարավային ափին, Հյուսիսային Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 950-1600 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև անտառում, անտառի եզրերին, բացատներում և թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված անտառի հատման և ինտենսիվ արածեցման հետ, սպառնում է բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մեծ մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ կորասերմ

**Գազ կորասերմ** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
30-50 սմ բարձրությամբ, երկծայր մազիկներով ծածկված, բազմամյա անցողուն խոտաբույս է։ Տերևներն ունեն 12-25 սմ երկարություն։ Տերևիկները երկու կողմից խիտ առսեղմ թավոտ են, 8-12-ական զույգ, էլիպսաձև և բութ գագաթով։ Տերևներին գերազանցող ծաղկաբույլերն ուղիղ ծաղկակիրներով են, բազմաթիվ ծաղիկներով և պտղի ժամանակ երկարացող։ 16-22 մմ երկարությամբ պսակը դեղին է։ 10-17 մմ երկարություն և 3 մմ լայնություն ունեցող ունդերը կախված են և սեղմված ծաղկաբույլի առանցքին։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ամասիայի, Սալուտի և Բաշգյուղի շրջակայք)։ Հանդիպում է նաև Վրաստանում (Ախալցխայի շրջան) և Անատոլիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1850-2100 մ բարձրությունների վրա և մարգագետիններում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայկական բարձրավանդակում համարվում է էնդեմիկ տեսակ։ Հայաստանում հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ ինտենսիվ գյուղատնտեսական գործունեության գոտում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ Մասսալսկու

**Գազ Մասսալսկու** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Երկծայր մազիկներով ծածկված բազմամյա բույս է։ Տերևները ունեն 5-20 սմ երկարություն։ Տերևիկները 6-9 զույգ են և նշտարաձև։ Ծաղկակիրները տերևներից կարճ են, 2-10 սմ երկարությամբ, 3-5 ծաղիկներով։ Պսակը դեղին է, 22-27 մմ երկարությամբ։ Ունդի տրամագիծը 13-20 մմ է, կաշենման է, գնդաձև փքված։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Շիրակի (Կոշավան և Խարկով գյուղերի միջև) և Երևանի (Երախի և Ուրծի լեռնաշղթա, Գոռավան գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 700-1500 մ բարձրությունների վրա, կրաքարային լանջերին, կավոտ և ավազոտ հողերում, ֆրիգանանման բուսականության մեջ, տրագականտնիկներում, ավազային անապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Կովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Օմարի Հարդվիք

**Օմարի Լաֆիթ Հարդվիք** (, ), ամերիկացի դերասան։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է Ջորջիա նահանգի Սավաննա քաղաքում, Ջոյս և Քլիֆորդ Հարդվիքի ընտանիքում։ Սովորել է Ջորջիայի համալսարանում, որտեղ խաղացել է ֆուտբոլ և ցանկացել ընդգրկվել Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL), սակայն չի հաջողվել։

## Կարիերա
Որպես դերասան Հարդվիքը իր առաջին նշանավոր դերը ստացել է 2004 թվականին թողարկված «Sucker Free City» ֆիլմում։ Հետագայում նա ավելի մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Saved» (2006) և «Dark Blue» (2009-10) հեռուստասերիալներում նկարահանվելով։ 2014 թվականից Հարդվիքը նկարահանվում է «Power» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորում է գլխավոր հերոս Ջեյմս «Գոսթ» Սեյնթ Պատրիկին։

## Անձնական կյանք
2011 թվականին ամուսնացել է Ջենիֆեր Ֆաուչի հետ, ումից ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Ձեգամ

**Ձեգամ** (), *Զացամյայ, Զազեմսու, Զակամ, Զեզամ, Զեկամ, Զեղամ, Զյագամ, Լոբնաս, Լոփնաս, Լուբանաս, Լուբնաս, Լուփնաս, Ձազամ, Զեղամ*, Կուր գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Գանձակի լեռնահամակարգի կենտրոնական հատվածից, Սևանա լճի հյուսիս-արևելյան կողմում գտնվող Կարաարխաջ լեռնագագաթի փեշերից։ Գրեթե միշտ հոսում է հյուսիս-արևելյան ուղղությամբ։ Վերին հոսանքի շրջանում արագահոս է և փրփրալից, իսկ ստորին հոսանքը դանդաղահոս է։ Ամռանը նրա ջրերը օգտագործվում են ոռոգման համար և հաճախ մայր գետին չեն հասնում։ Մ. Բարխուդարյանը նույնացնում Է Լոփնաս կամ Լուբնաս գետի հետ, նրա ափին դնելով Խաղխաղ քաղաքը։ Լ. Մելիքսեթ-Բեկի կարծիքով Ձեգամ նախկին Բերգուջ (Սագիմ) գետն է («Վրաց աղբյուրները...») էջ 63, ծան 4)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր
Կատեգորիա:Կուր գետի վտակներ
Ջագիր

**Ջագիր**, *Ջակիր, Ջահիր*, գետակ Կուրի ավազանուն, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Գանձակի լեռների հյուսիսային լանջերից և Գանձակ քաղաքից մոտ 35 կմ հյուսիս-արևմուտք թափվում մայր գետը։ Գետի հավտում կա ոսկեբեր ավազ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր
Կատեգորիա:Կուր գետի վտակներ
NTT Docomo Yoyogi Building

, երկնաքեր՝ տեղակայված Տոկիոյի Սիբույա հատուկ շրջանում։ Երկնաքերի կառուցումն ավարտվել է 2000 թվականին, բարձրությունը 240 մետր է։ Տոկիոյի ամենաբարձր շենքերի ցանկում այս կառույցն զբաղեցնում է 3-րդ տեղը։ 2002 թվականին՝ ժամացույցի տեղադրումից հետո, այս երկնաքերը դարձավ ժամացույց ունեցող ամենաբարձր աշտարակն աշխարհում։

## Երկնաքերի գործառույթներ
*NTT Docomo Yoyogi Building*-ը պատկանում է հեռախոսային օպերատոր NTT docomo-ին։ Չնայած շենքի անվանմանը՝ սա ընկերության գլխավոր գրասենյակը չէ։ Գլխավոր գրասենյակի շտաբ-բնակարանը գտնվում է *Sanno Park Tower*-ում։ Շենքն ունի որոշ գրասենյակներ, բայց հիմնականում օգտագործվում է տեխնիկան պահելու, հեռահաղորդակցության և ընկերության՝ բջջային կապի ոլորտում սարքավորումների ապահովման համար։

*NTT docomo*-ի հիմնադրման 10-ամյակի առթիվ 2002 թվականի նոյեմբերին աշտարակի վրա ավելացվեց ժամացույց, որն ունի 15 մետր տրամագիծ։ Ժամացույցի տեղադրումը աշտարակը դարձրեց աշխարհում ամենաբարձր աշտարակը, որն ունի ժամացույց՝ ետևում թողնելով Վարշավայի 
Մշակույթի և գիտության պալատը, որի վրա ժամացույցը տեղադրվել էր 2000 թվականին։

Շենքի ջեռուցման համար օգտագործվում է արևային էներգիան։ Գրասենյակներում գործում է աղբի տարանջատման համակարգ, որն օգնում է նվազեցնել թափոնների քանակը և մեծացնել վերամշակման արագությունը։ Անձրևից հետո հոսող ջրերը հավաքվում և կիրառվում են շենքի զուգարանների համար։

Շենքում չկան ռեստորաններ և զբոսաշրջային այլ տեսարժան վայրեր, զբոսաշրջիկների մուտքն այս շենք արգելված է։

## Տես նաև
* Ճապոնիայի ամենաբարձր կառույցների ցանկ

## Պատկերասրահ

File:NTT-Docomo-Yoyogi-Building-03.jpg|Գիշերային տեսարան Յոյոգայից
File:Shinjuku Gyoen National Garden - sakura 3.JPG|Աշտարակը Shinjuku Gyoen National Garden-ից
File:Yoyogi-Kaikan-Building-02.jpg|
File:NTT DoCoMo Yoyogi Building from Shinjuku Station platforms - dec 22 2015.jpg|Ժամացույցի տեսքը *Shinjuku station*-ից
File:DoCoMoTower-Yoyogi-St-East.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NTT 도코모 요요기 빌딩의 개요 -　NTT 도코모 홈페이지
* 가지마 건설(실적 소개: NTT 도코모 요요기 빌딩) - 가지마 건설

Կատեգորիա:Տոկիոյի երկնաքերներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի շենքեր և կառույցներ
Ֆախրադդին Մանաֆով

**Ֆախրադդին Մանաֆ օղլի Մանաֆով** (, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2000), Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի անձնական կենսաթոշակառու (2006)։

## Կենսագրություն
Ֆախրեդդին Մանաֆովը ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 2-ին։ 1975-1980 թվականներին սովորել է Մ.Ալիևի անվան պետական արվեստի ինստիտուտում։ Նա աշխատել է 1971-1974 թվականներին Ա.Շարիֆզադեի անվան թատրոնում որպես կինոմեխանիկ, իսկ 1976-1978 թվականներին կրթական թատրոնում որպես դերասան։ 1989-1993 թվականներին աշխատել է «Յուղի» պետական թատրոնում որպես դերասան։ 1977 թվականից մինչ օրս նկարահանվում է Ջաֆար Ջաբարլու անվան «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիայում որպես դերասան։

1987 թվականին արժանացել է Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստի կոչմանը։ Իսկ 2000 թվականին նա արժանացել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի։ 2006 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի անձնական կենսաթոշակառուն։

## Ֆիլմագրություն
* «Ստեղծեք ձեր ցանկությունը» (1977),
* «Ուզեիրի կյանքը» (1981),
* «Գործուղման» (1982),
* «Ծերեր, ծերեր» (1982),
* «Կյանքի ուղիները» (1982),
* «Նավի ժամացույցի գաղտնիքը» (1983),
* «Զբոսայգի» (1983),
* «Մայրենի ափերը» (1989),
* «Երեկ, այսօր, վաղը» (1992),
* «Թեհմինե և Զաուր» (1993),
* «Մախմուդ և Մերյեմ» (2013),
* «Ալի ե Նինո» (2015);

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Անմեռուկ կլորատերև

**Անմեռուկ կլորատերև** (), իշակաթնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
20-40 սմ բարձրությամբ բազմամյա կիսաթփիկ է, որը ճյուղավորվում է հիմքից և կազմված է ճիպոտանման ցողուններից։ Տերևները մանր են, կլորավուն և հերթադիր։ Ծաղկակիցներով ծաղիկները մանր են և միատուն, արական ծաղիկների պսակաթերթերը զարգացած են և ունեն 5 առէջ։ Իգական ծաղիկները կազմված են բավականին մեծ, մանր, բութ, ռեդուկցված և կլորավուն պսակաթերթերից և պտղի ժամանակ պահպանվող բաժակաթերթերից։ Պտուղը եռանիստ է, առանց հավելուկի։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Մեղրի, Ալդարա, Նյուվարդի)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից մոտ 800-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, ֆրիգանոիդ բուսականության կազմում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տեսակին քոչվոր անասնապահության և կլիմայի փոփոխության պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Իշակաթնուկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Հրաձգություն Ստրասբուրգում (2018)

**Ահաբեկչություն Ստրասբուրգում** կամ **հրաձգություն Ստրասբուրգում**, ահաբեկչություն, որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի դեկտեմբերի 11-ի երեկոյան 7։50-ին Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքի «Սուրբ Ծննդյան» շուկայում։ Զինված անձի հրաձգության հետևանքով զոհվել է 3 մարդ, ևս 12-ը վիրավորվել են։ Զինված հարձակում իրականացրած անձի անունը, ըստ ոստիկանության, կասկածյալ ծայրահեղականների ցանկում է։

## Արձագանք
Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժան Կլոդ Յունկերը և Լյուքսեմբուրգի վարչապետ Խավիեր Բեթելը նույն օրը արձագանքել են Twitter-ում՝ հայտնելով իրենց ցավակցությունները։ Յունկերը Ստրասբուրգն անվանել է «Եվրոպայի խաղաղության և ժողովրդավարության խորհրդանիշը», իսկ Բեթելը՝ «Եվրոպայի արժեքների խորհրդանիշը»։

## Տես նաև
* Ահաբեկչություն Բեռլինում (2016)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:2018 զանգվածային սպանություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ
Խարդավանքի և սիրո դղյակ

**Խարդավանքի և սիրո դղյակ** (, ), բնության հուշարձան, ժայռային գոյացություն Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքի շրջակայքում։ Այն Ժայռոտ լեռնաշղթայի ճյուղավորումներից մեկի զառիվայր հրվանդան է` կուեստ, որը վեր է խոյանում Ալիկոնովկա գետի հովտի և նրա ձախ ափի վրա։ Բացարձակ բարձրությունը 950 մ է, հարաբերական բարձրությունը` մոտ 80 մ։ Կազմված է դոլոմիտացած կրաքարից։ Զբոսաշրջային տեսարժանություն է։ Ժայռի մոտ գտնվում է զբոսաշրջային համալիր` 1939 թվականին կառուցված հյուրանոց, որը ոճավորված է որպես հին ամրոց, ռեստորան։ Ժայռի և զբոսաշրջային օբյեկտի անունը գալիս է հին առասպելից, որը պատմում է տեղական իշխանի դստեր և հասարակ հովվի դժբախտ սիրո մասին։

## Պատմություն
Խարդավանքի և սիրո դղյակը բարձր լեռ է և ժայռ, որը նման է նստած տղամարդու։ Լեռն այսպես են անվանել տեղացիները։ Որպես բացատրություն ներկայացվում է երկու երիտասարդ սրտերի մեծ սիրո առասպելը։ Շատ տարիներ առաջ սիրահարվում են տեղական իշխանի դուստր Դաուտան և հովիվ Ալին։ Աղջկա հայրը, բնականաբար, դեմ է լինում այդպիսի հարաբերություններին և որոշում է դստերն ամուսնանացնել տարեց հարևանի հետ։ Սակայն հարսանիքի նախօրեին բաժանված սիրահարները որոշում են, որ պետք է ընդմիշտ միասին կլինեն, ուստի անհրաժեշտ է մահանալ։ Բայց Դաուտան վախենում է մահից, իսկ Ալին` ոչ. նա ցատկում է ժայռից և ջարդուփշուր լինում։

Դաուտան ամուսնանում է, բայց շուտով մահանում։ Աղջկա հայրը վշտից քարանում է և վերածվում ժայռի։ Իսկ լեռան տակ գտնվող առվակը դառնում է գետ, որն անվանում են Ալիկոնովկա։ Այսպես ժայռը դառնում է Խարդավանքի և սիրո դղյակ։

20-րդ դարի 30-40-ական թվականներին ժայռի ստորոտում բացվել էր միջնադարյան ամրոցի տեսքով յուրօրինակ ռեստորան։ Նրա արքատին տեսքի որոշ հատվածներ նույնությամբ կրկնում էին բնական դղյակի տարրերը։ Այդ ռեստորանը գոյություն է ունեցել մինչև 1970-ական թվականների վերջ։

## Պատկերասրահ

File:Замок коварства и любви 17.JPG|
File:Замок коварства и любви 05.JPG|
File:Замок коварства и любви 06.JPG|
File:Замок коварства и любви 12.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Хачиков В. А. Экскурсии по живописным местам Северного Кавказа. Изд-во «Кавказская здравница», Минеральные Воды, 2008. С. 47—48.

## Արտաքին հղումներ
* Kmvline.Ru — Замок коварства и любви
* Замок коварства и любви на сайте ООПТ России

Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի շենքեր և կառույցներ
Սապորոյի ձյան փառատոն

**Սապորոյի ձյան փառատոն** կամ **Ձյան տոն Սապորոյում** (さっぽろ雪まつり – Սապորո յուկի մացուրի), ճապոնական ոչ պետական տոն, որ նշվում է Հոկայդոյի մայրաքաղաք Սապորոյում ամեն տարվա փետրվարի սկզբին ու տևում 7 օր։ Տոնի ընթացքում ձյունից ու սառույցից պատրաստվում են հարյուրավոր քանդակներ։ Այն ամենախոշոր ու ամենահատկանշական ձմեռային իրադարձություններից մեկն է։ 2007 թվականին (57-րդ փառատոն) շուրջ երկու միլիոն մարդ է այցելել Սապորո՝ տեսնելու ձյունից ու սառույցից պատրաստված հարյուրավոր քանդակները Սապորոյի կենտրոնում՝ Օդորի այգում ու Սուսուկինոյում, ինչպես նաև Սատոլանդում։ 1974 թվականից Օդորի այգում անցկացվում է ձյունից պատրաստված քանդակների միջազգային մրցույթ, որին 2008 թվականին մասնակցել է 14 թիմ աշխարհի տարբեր երկրներից։

## Ծագում
Ձյան փառատոնի կազմակերպման ավանդույթն սկիզբ է առել 1950 թվականին։ Այդ տարի մանկական միջոցառման շրջանակներում Սապորոյի վեց ավագ դպրոցների աշակերտներ Օդորի այգում պատրաստել են կենդանիների վեց քանդակ։ Դա մեծ տպավորություն է թողել անցորդների վրա, որոնք հետևել են աշխատանքին։ Այդ ժամանակից սկսած քաղաքի բնակիչներն սկսել են փետրվարի սկզբին պատրաստել քանդակներ ձյունից ու սառույցից։

1955 թվականին Ճապոնիայի ինքնապաշտապանական ուժերի մոտակա Մակոմանայի ռազմական բազայի զինվորականների կողմից պատրաստվել է առաջին զանգվածային քանդակը։ Սապորոյում 1972 թվականին Օլիմպիական խաղերի անցկացումից հետո փառատոնն արժանացել է համաշխարհային ճանաչման։ 1974 թվականից փառատոնի շրջանակներում անցկացվում է ձյունից ու սառույցից պատրաստված քանդակների միջազգային մրցույթ։

## Առանձնահատկություններ
Ձյան փառատոնը կազմակերպվում է միաժամանակ Սապորոյի երեք շրջաններում՝ Օդորի այգում (), Ցուդոմու մարզադաշտում () և գիշերային զվարճանքների թաղամասի գլխավոր փողոցում՝ Սուսուկինոյում ()։ Մեր օրերում Ձյունե քանդակների միջազգային մրցույթի շրջանակներում ամեն տարի փառատոնին մասնակցում են ավելի քան 25 թիմեր աշխարհի տարբեր երկրներից։ Պատրաստվում են ավելի քան հարյուր ձյունե քանդակներ։ Փառատոնին ներկա է լինում շուրջ 2 մլն այցելու և զբոսաշրջիկներ աշխարհի տարբեր ծայրերից։

## Պատկերասրահ

Sapporo Satoland.JPG
US_Navy_060208-N-1194D-003_Musician_2nd_Class_A.C._Smith,_left,_Musician_2nd_Class_Tommy_Horner,_center,_and_the_rest_of_the_7th_Fleet_Band%27s_big_band_Far_East_Edition_perform_for_hundreds_of_spectators_on_a_stage_made_entirely.jpg
札幌雪まつり - panoramio.jpg
Hokkaido_Sapporo_Odori_Park.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սապորոյի ձյան փառատոնի պաշտոնական կայք 
* Սապորոյի ձյան փառատոնի պաշտոնական կայքի անգլերեն տարբերակ 
* Sapporo Snow Festival  – FatansticJapan.com 
* 
* 

Կատեգորիա:Փառատոներ
Տիմոշկայի տոնածառը

**«Տիմոշկայի տոնածառը»** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1966 թվականին ռեժիսոր Վլադիմիր Դեգտյարյովի կողմից։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի տիկնիկային միավորման կողմից 1960-ական թվականներին ստեղծված ամենավառ աշխատանքներից մեկն է։ Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, որ Ամանորի գիշերը հրաշքները լիովին հնարավոր են։

## Սյուժե
Տիմոշկան իր շնիկի հետ անտառից տուն է բերում եղևնի։ Տղան սկսում է զարդարել տոնածառը խաղալիքներով Ամանորի համար, բայց շնիկը, օգնելով իր տիրոջը, անզգուշությամբ կոտրում է ապակե գնդերից մեկը։ Տղան զայրանում է ու նրան դուրս անում տնից։ Շնիկը գնում է անտառ ու մոլորվում, որովհետև սկսվում է բուք։ Տղան գնում է փնտրելու շնիկին, սակայն չի գտնում, և բացի այդ կոտրում է դահուկը։ Նա վերադառնում է տուն ու սկսում սպասել, թե երբ կավարտվի բուքը, ու քնում է։ Ձմեռ պապը կենդանացնում է բակում կանգնած Խրտվիլակին ու Ձնեմարդուն, և նրանց ուղարկում շնիկին փնտրելու։ Խրտվիլակն ու Ձնեմարդը հաջողությամբ կատարում են հանձնարարությունը՝ շնիկին հացնելով տուն։ Լսելով շան հաչոց՝ տղան դուրս է վազում տնից, գրկում շնիկին ու հասկանում իր սխալը։

## Նկարահանող խումբ

## Հետաքրքիր փաստեր
* Մուլտֆիլմի առաջին տարբերակում եղել է տեքստ։ Պատումն սկսվել է հետևյալ խոսքերով՝ «Դու տեսել ես Տիմոշկային կինոյում էկրանին» («Ты видел Тимошку в кино на экране»)։

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով «Ամանորյա տոնածառի տոնը» () մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Սոյուզմուլտֆիլմ», տարածող՝ «Крупный план»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Տիմոշկայի տոնածառը» մուլտֆիլմը Мультик.ру կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Վլադիմիր Դեգտյարյովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին