Մեծ հիմարի տեսություն

**«Մեծ հիմարի» տեսություն (****),** տեսություն, որը ենթադրում է, թե երբեմն կարելի է գումար վաստակել գերագնահատված ակտիվների վրա սպեկուլյացիաների միջոցով՝ ապրանքներ, որոնց գնման գինը զգալիորեն գերազանցում է ներքին արժեքը, եթե այդ ակտիվները հետագայում կարող են վերավաճառվել ավելի բարձր գնով։

Այս համատեքստում, մեկ «ավելի փոքր հիմար» կարող է վճարել գերարժեքված ակտիվի համար՝ հույս ունենալով, որ կարող է այն վաճառել ավելի «ավելի մեծ հիմարի» և շահույթ ստանալ: Սա աշխատում է միայն այնքան ժամանակ, քանի դեռ կան բավարար քանակությամբ նոր «ավելի մեծ հիմարներ», որոնք պատրաստ են ակտիվի համար վճարել ավելի ու ավելի բարձր գներ: Ի վերջո, ներդրողները այլևս չեն կարող ժխտել, որ գինը կտրված է իրականությունից, որի դեպքում վաճառքը կարող է հանգեցնել գնի զգալի անկման, մինչև այն մոտենա իր արդար արժեքին, որը որոշ դեպքերում կարող է զրո լինել։ Վերջին «հիմարները», որոնք գնել են տվյալ ապրանքը, մնում են «պայուսակը ձեռքներին», ինչը թույլ է տալիս նախորդ, ավելի փոքր հիմարներին փախչել շահույթով:

## Ամբոխի հոգեբանություն
Մարդկային վարքագծի մեջ առկա ճանաչողական կողմնակալության պատճառով որոշ մարդիկ ձգտում են ձեռք բերել այնպիսի ակտիվներ, որոնց գինը, իրենց կարծիքով, աճում է, որքան էլ որ այն իռացիոնալ լինի։ Այս ազդեցությունը հաճախ ավելի է սրվում հոտային մտածելակերպով, որի դեպքում մարդիկ լսում են պատմություններ այն մասին, թե ինչպես են շուտ գնել և մեծ շահույթներ ստացել, ինչի հետևանքով նրանք, ովքեր չեն գնել, վախենում են կորցնել հնարավորությունը։ Այս ազդեցությունը բացատրել է տնտեսագիտության պրոֆեսոր Բերտոն Մալքիելը իր *«Պատահական զբոսանք Ուոլ Սթրիթով»* գրքում.

## Օրինակներ
Անշարժ գույքի ոլորտում «մեծ հիմարի» տեսությունը կարող է խթանել ներդրումները՝ ենթադրելով, որ գները միշտ բարձրանում են։   Աճող գների ժամանակահատվածը կարող է ստիպել վարկատուներին թերագնահատել չվճարման ռիսկը։

Ֆոնդային շուկայում «ավելի մեծ հիմարի» տեսությունը կիրառվում է, երբ շատ ներդրողներ կասկածելի ներդրում են կատարում՝ ենթադրելով, որ հետագայում կկարողանան այն վաճառել «ավելի մեծ հիմարի»։ Այլ կերպ ասած, նրանք ինչ-որ բան են գնում ոչ թե այն պատճառով, որ հավատում են, որ այն արժե իր գնին, այլ որովհետև հավատում են, որ կկարողանան այն վաճառել մեկ ուրիշի՝ ավելի բարձր գնով։

Արվեստը ևս մեկ ապրանք է, որի գները որոշում են սպեկուլյացիան և արտոնյալ մուտքը, այլ ոչ թե ներքին արժեքը: 2013 թվականի նոյեմբերին SAC Capital-ի հեջ ֆոնդի կառավարիչ Սթիվեն Ա. Քոհենը աճուրդում վաճառել է արվեստի գործեր, որոնք նա վերջերս էր ձեռք բերել մասնավոր գործարքների միջոցով: Աշխատանքների թվում էին Գերհարդ Ռիխտերի և Ռուդոլֆ Ստինգելի նկարները և Սայ Թվոմբլիի քանդակը: Ակնկալվում էր, որ դրանք կվաճառվեն մինչև 80 մլն դոլարով: Վաճառքի մասին հաղորդելիս *[[Նյու Յորք Թայմս]]ը* նշել է, որ «Մշտապես առևտրական լինելով՝ պարոն Քոհենը նաև օգտվում է այսօրվա ակտիվ արվեստի շուկայից, որտեղ նոր հավաքորդները հաճախ արվեստի գործերի համար շատ ավելի շատ են վճարում, քան դրանց արժեքը»։

Կրիպտոարժույթները բնութագրվել են որպես «ավելի մեծ հիմարի» տեսության օրինակներ։ Բազմաթիվ տնտեսագետներ, այդ թվում՝ մի քանի Նոբելյան մրցանակակիրներ, կրիպտոարժույթը նկարագրել են որպես ներքին արժեք չունեցող։

Ի հակադրություն սրա, հիպերինֆլյացիայի ժամանակներում կամ հեռավոր շրջաններում անհրաժեշտ ապրանքների գները կարող են այնքան չափազանց բարձր լինել, որ նորմալ շուկաների համեմատ այս գները կարող են թվալ կամայական։ Այնուամենայնիվ, այս շրջաններում գնի համեմատ բիզնես վարելու տեղական արժեքը, ինչպես նաև հիպերինֆլյացիոն ճգնաժամի ժամանակ սնվելու և ապաստան գտնելու անհրաժեշտությունը, շահույթի կամ իրական օգուտի միջոցով արդարացնում է «հիմար» գինը։ Այս դեպքերում «փուչիկ» չկա, չնայած գները շատ բարձր են։

## Հանրաճանաչ մշակույթում
*[[Լուրեր (հեռուստասերիալ, ԱՄՆ)|«Նյուզսթրիմ»]]* հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի տասներորդ և վերջին սերիան, որի սցենարի հեղինակն է Աարոն Սորկինը, կոչվում է «Ավելի մեծ հիմարը», որը նաև «Նյու Յորք» ամսագրի հորինված համարում Ուիլ ՄաքԷվոյի մասին դիեգետիկ շապիկի վերնագիրն է, որը ներկայացված է սերիայում. մի պահ ՄաքԷվոյին բազմիցս հարվածում են կրկնօրինակով։

Ավելի ուշ՝ դրվագում, տնտեսագետ և  հաղորդավար Սլոան Սաբբիթը, փորձելով մխիթարել ՄաքԷվոյին անհաճո հոդվածի համար, նրան բացատրում է գաղափարը հեգնական լույսի ներքո.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
Կատեգորիա:Խարդախություն
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Վաճառք
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Կատեգորիա:Ֆինանստնտեսական վերլուծություն