Ահաբեկչություն Ստամբուլում (2016 թվականի մարտի 19)

**Ահաբեկչություն Ստամբուլում 2016 թվականի մարտի 19-ին** (), Թուրքիայի Ստամբուլի Բեյօղլու թաղամասի Իսթիքլյալ պողոտայում 2016 թվականի մարտի 19-ին թուրքական ժամանակով 10:55-ին տեղի ունեցած մահապարտ ահաբեկչություն, որի ժամանակ երբ «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության» հետ կապ ունեցող Մեհմեդ Օզթուրքը գործի է դրել իր պայթուցիկ սարքը։ Հարձակման հետևանքով զոհվել է 5 մարդ, այդ թվում՝ ահաբեկիչը, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի 3 քաղաքացի և Իրանի 1 քաղաքացի, վիրավորվել է 36 մարդ։ Սա 2016 թվականին Ստամբուլում իրականացված երկրորդ մահապարտ ահաբեկչությունն է Սուլթանահմեթում հունվարի 12-ին տեղի ունեցած ահաբեկչությունից հետո:

## Նախապատմություն
Հարձակումից մի քանի օր առաջ Գերմանիան Ստամբուլում իր քաղաքացիներին զգուշացրել էր հնարավոր ահաբեկչության մասին: Իսկ մարտի 17-ին Ստամբուլի մասնավոր գերմանական ավագ դպրոցը և Անկարայում և Ստամբուլում Գերմանիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունները փակվել են անվտանգության նկատառումներից ելնելով: Բացի այդ, Ստամբուլի նահանգապետարանը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ նախազգուշացումը անվանելով «սենսացիա, որը հաստատում է պահանջում արտասահմանյան երկրների ներկայացուցչությունների կողմից», ինչպես նաև կոչ է արել քաղաքացիներին «ուշադրություն չդարձնել սենսացիոն և ոչ պաշտոնական լուրերին»։

## Հարձակում
Հարձակումն իրականացվել է շաբաթ օրը՝ 2016 թվականի մարտի 19-ին, թուրքական ժամանակով ժամը 10:55-ի սահմաններում Բեյօղլու թաղամասի Իսթիքլյալ պողոտում գտնվող Բեյօղլու կառավարական առանձնատան դիմաց։ Հարձակման կետից մի քանի մետր հյուսիս գտնվում է Ստամբուլում Հունաստանի գլխավոր հյուպատոսությունը։

### Հետագա ընթացք
Հարձակումից հետո քաղաքացիական և ծառայողական մեքենաների մուտքն ու ելքը արգելվել է Իսթիքլյալ պողոտա։ Այն ժամանակ Ստամբուլի նահանգապետ Վասիփ Շահինի արած առաջին հայտարարության մեջ ասվում էր, որ հարձակումը ռմբակոծություն էր, և որ հարձակումն իրականացրել է մահապարտ ահաբեկիչը Բեյօղլուի շրջանի նահանգապետարանի դիմաց։

#### Անվտանգություն
Հարձակումից մեկ օր անց «Ֆեներբահչե»-«Գալաթասարայ» դերբին էր, որը պետք է կայանար «Türk Telekom» մարզադաշտում 2015-16 Սուպերլիգայի շրջանակներում, Ստամբուլի նահանգապետարանի որոշմամբ այն հետաձգվել է։

### Հեռարձակման արգելք
Ռմբակոծությունից հետո սահմանափակվել է մուտքը սոցիալական մեդիա կայքեր, ինչպիսիք են Twitter-ը և Facebook-ը: RTÜK-ը ժամանակավորապես արգելել է հարձակման մասին հեռարձակումները։ RTÜK-ը հայտարարել է, որ Ստամբուլի գլխավոր դատախազության կողմից սահմանված հեռարձակման արգելքը հանվել է հարձակումից մի քանի օր անց։

## Տուժածներ
Իսրայելի արտգործնախարարության խոսնակ Էմանուել Նահշոնը հաստատել է, որ հարձակման հետևանքով վիրավորների թվում կան Իսրայելի քաղաքացիներ։ Հաղորդվում է, որ բացի մահապարտ հարձակվողից, հարձակման հետևանքով մահացել է Իսրայելի 3 և Իրանի 1 քաղաքացի, վիրավորվել է 36 մարդ, որոնցից 3-ը ծանր, վիրավորների թվում եղել է Իսրայելի 6 քաղաքացի։

## Հանցագործներ
Ներքին գործերի նախարար Էֆքան Ալայի՝ մարտի 20-ին արած հայտարարության մեջ նշվում էր, որ հարձակումն իրականացրել է Մեհմեդ Օզթուրքը, ով կապեր ունի «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության» հետ։

## Արձագանք
### Միջազգային
*  - Միացյալ Նահանգների Պետդեպարտամենտի խոսնակ Ջոն Քիրբիի գրավոր հայտարարության մեջ ասվում է. «Միացյալ Նահանգները խստորեն դատապարտում է Ստամբուլի Իսթիքլյալ պողոտայում այսօր տեղի ունեցած ահաբեկչությունը»։ Քիրբին նաև ընդգծել է, որ Ամերիկան համերաշխ է ՆԱՏՕ-ի իր դաշնակից Թուրքիայի հետ՝ ընդհանուր ահաբեկչական սպառնալիքի դեմ պայքարում, և հայտարարել է, որ Բեյօղլուի հարձակումը վերջինն էր Թուրքիայում անմեղ մարդկանց դեմ «անհիմն» հարձակումների շարքից:
*  - Հարձակումից հետո Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հաղորդագրություն է հրապարակել և զգուշացրել իր քաղաքացիներին անվտանգության մասին։
*  - Արտաքին գործերի և առևտրի նախարար Չարլի Ֆլանագանն իր գրավոր հայտարարության մեջ ասել է. «Ես խորապես վշտացած եմ այսօր Ստամբուլի կենտրոնում տեղի ունեցած սարսափելի ռմբակոծությունից»,- ասել է նա։ Բացի այդ, Իռլանդիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հաստատել է, որ հարձակման հետևանքով վիրավորվել է Իռլանդիայի քաղաքացի։

### Միջազգային կազմակերպություններ
*  - Իր խոսնակի միջոցով իր գրավոր հայտարարության մեջ գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը դատապարտել է հարձակումը և հայտարարել, որ բռնության այս սարսափելի գործողության հեղինակները, որը վերջինն էր ահաբեկչական հարձակումների շարքից, պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն մարդկային պահանջներին համապատասխան։
*  - Գլխավոր քարտուղար Ենս Սթոլթենբերգը մամուլի հայտարարություն է տարածել և նշել, որ խստորեն դատապարտում է հարձակումը։ Իր հայտարարության մեջ Սթոլթենբերգն ասել է. «Ահաբեկչությունը ոչ մի կերպ չի կարող արդարացվել, ՆԱՏՕ-ի բոլոր դաշնակիցները կանգնած են Թուրքիայի կողքին և միասին պայքարում ահաբեկչության բոլոր ձևերի դեմ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:2016 զանգվածային սպանություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայում 2016 թվականի ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն