Յոզեֆ Ցիգեր-Հրոնսկի

**Յոզեֆ Ցիգեր-Հրոնսկի** (, ), սլովակ գրող, դրամատուրգ, ուսուցիչ, հրապարակախոս, քարտուղար և Սլովակիայի «Սլովակյան մատիցա» ()  ազգային կրթական մշակութային միության ղեկավարներից մեկը։

Հրոնսկին սերտորեն կապված է եղել Հլինկայի Սլովակիայի ժողովրդական կուսակցության և պատերազմի ժամանակ Սլովակիայի պետության հիմնադրման հետ, ուստի 1945 թվականից հետո գաղթել է Արգենտինա, որտեղ էլ մահացել է։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Յոզեֆը ծնվել է Զվոլենում, ատաղձագործ Պետր Պավել Ցիգերի և Ժոզեֆինա Չիգերովայի (ծնունդով` Մարկովա) ընտանիքում։ Նա յոթ երեխաներից էր՝ ուներ չորս եղբայր և երեք քույր։ Նա ամուսնացել է Աննա Վալերիայի՝ Ռուժինակովայի հետ, ում հետ ունեցել է որդի` Յուրայը։

### Կրթություն
1902-1907 թվականներին հաճախել է Զվոլենի ժողովրդական դպրոցի մասնաճյուղը, ավելի ուշ՝ 1907-1910 թվականներին՝ Կրուպինայի բուրգերական` հանրակրթական դպրոց, իսկ վերջապես 1910-1914 թվականներին ավարտել է իր կրթությունը Հունգարիայի  մանկավարժական քոլեջում, Լևիցեում։ Հետո դասավանդել է։

## Գործունեություն
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1917-1918 թվականներին ծառայել է որպես հետևակ իտալական ռազմաճակատում։ Հետագայում՝ 1928-1945 թվականներին, աշխատել է որպես *«Slniečko*» (Արև) մանկական ամսագրի խմբագիր։ 1933 թվականին դարձել է «Սլովակյան մատիցա» միության քարտուղար, իսկ ավելի ուշ՝ 1940 թվականին՝ նրա ղեկավար՝ այդ պաշտոնում մնալով մինչև 1945 թվականը։

1930-ականների վերջերին միացել է Հլինկայի Սլովակյան ժողովրդական կուսակցությանը։ 1944 թվականին Սլովակիայի ազգային ապստամբությունից հետո ձերբակալվել է, սակայն որոշ ժամանակ անց ազատվել է բանտից։

Սլովակիայի Առաջին Հանրապետության պարտությունից հետո հալածանքներից վախենալով՝ արտագաղթել է Ավստրիա, այնուհետև Իտալիա և վերջապես, 1948 թվականին հաստատվել Արգենտինայում, որտեղ որպես դիզայներ աշխատել է տեքստիլ գործարանում։ Անգամ տարագրության մեջ նա չի հրաժարվել իր գրական գործից։

Արգենտինայում ստեղծել է «Արտասահմանյան Սլովակյան մատիցա» ( *Zagranichna Matica Slovakskaya* ) միությունը։ Եղել է արտերկրում Սլովակիայի ազգային խորհրդի նախագահը և արտասահմանում սլովակ գրողների և նկարիչների ասոցիացիայի պատվավոր նախագահը։

Մահացել է 1960 թվականին, Արգենտինայում։

1989 թվականի թավշյա հեղափոխությունից հետո նրա աճյունը տեղափոխվել է Չեխոսլովակիա, այնուհետև հանդիսավոր կերպով վերաթաղվել Մարտին քաղաքի ազգային գերեզմանատանը, 1993 թվականին։

## Ստեղծագործություն
ձախից|մինի|200x200փքս|Համատեղ գերեզման Ջ. Զիգեր-Գրոնսկին և բանաստեղծ Ստեֆան Կրչմերին Մարտին քաղաքի ազգային գերեզմանատանը
Յ. Ցիգեր-Հրոնսկին այսպես կոչված քնարական արձակի ներկայացուցիչ է։ Նա Սլովակիայի ամենասիրված մանկագիրներից է։ Որպես արձակագիր իր դեբյուտը կատարել է 1920-ականներին։ Նրա առաջին գիրքը՝ Kremnické povesti (Կրեմնիցի լեգենդները, 1920), նախատեսված էր պատանիների համար, որին հաջորդել են մի շարք այլ հայտնի մանկական և պատանեկան գրքեր։

Հրոնսկիի գրական գործունեության գագաթնակետը նրա պատմվածքներն ու վեպերն են։ Մեծ մասամբ մշակել է գյուղական կյանքի մոտիվներ՝ քնարական և հումորային ոճով։ Արգենտինայում նա գրել է «Svet na Trasovisku» (1958թ. Աշխարհը մավրի վրա) ժամանակակից պատմական մեծ վեպը, որտեղ նա հանդես է եկել ընդդեմ Սլովակիայի 1944 թվականի ապստամբության։ Ըստ նրա` ապստամբությունը «պատմության պղտոր հորձանուտի» և Սլովակիայի դեմ օտար տերությունների աշխատանքի դրսևորումն էր։

Ամենահայտնի ստեղծագործությունը Յ. Ցիգեր-Հրոնսկու «Յոզեֆ Մակ» վեպն է, որում հեղինակը փորձել է առասպել ստեղծել սլովակիայի մասին։ Նա ճանաչում է ձեռք բերել կենդանիների մասին իր հեքիաթներով («Խիզախ փոքրիկ նապաստակը», «Աֆրիկայում խիզախ փոքրիկ նապաստակը», «Բուդկաչիկը և Դուբկաչիկը», «Երեք խելացի փոքրիկ այծերը»)։ Սլովակիայի առաջին մանկական գեղարվեստական և պատմական ստեղծագործության հեղինակն է իր «Բազե վարժեցնող Թոմասը» պատմվածքով։

Գրողի ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով՝ անգլերեն, գերմաներեն, լեհերեն, ռուսերենչեխերեն։

## Ստեղծագործությունների ընտրանի
### Արձակ
Արձակը ռեալիստական ​​է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով մարդկանց և նրանց սոցիալական և բարոյական խնդիրներին։

### Դրամատուրգիա
* 1926 - «Մավրական ընկերություն» (*Firma Moor*), երեք գործողությամբ դրամա նախերգանքով
* 1929 - «Կարմիր եռանկյունի» (*Červený trojuholnik)*
* 1929 - «Վերադարձ» (*Návrat)*:

### Մանկապատանեկան ստեղծագործություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յոզեֆ Սիգեր Հրոնսկի
* Profil na Osobnosti.sk

Կատեգորիա:Սլովակ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ