open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ամբրոզյան գրադարան

**Ամբրոզյան գրադարան** (), պատմական գրադարան Իտալիայի Միլան քաղաքում, որի կազմում ընդգրկված է նաև Ամբրոզյան պատկերասրահը։ Անվանվել է ի պատիվ Միլանի եպիսկոպոս, հովանավոր Ամբրոսիոս Մեդիոլանցու։ 1602 թվականին հիմնադրել է կարդինալ Ֆեդերիկո Բորրոմեոն (1564-1631), ում ներկայացուցիչները գրքեր և ձեռագրեր ձեռք բերելու համար շրջել են Արևմտյան Եվրոպայում, Հունաստանում և Սիրիայում։ Ամբողջական գրադարաններով խոշոր ձեռքբերումներից են եղել Բենեդիկտյան Բոբբիո աբայության ձեռագրերը (1606) և Ջան Վինչենցո Պինելիի գրադարանը, որի ավելի քան 800 ձեռագրերը Միլան ուղարկվելուց հետո ընդգրկվել են հայտնի Ilias Picta-ի կազմում և տեղավորվել 70 գրատուփերում։

## Պատմություն
[thumb|right|[Լեոնարդո դա Վինչի, աղեղնազենի էսքիզ, Ատլանտյան կոդեքս]]

Գրադարանի կառուցման շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 1603 թվականին ճարտարապետներ Լեյլո Բուցցիի և Ֆրանչեսկո Մարիա Ռիչինիի գլխավորությամբ։ Գրադարանի «Sala Fredericiana» առաջին ընթերցասրահը հանրության համար բացվել է 1609 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Օքսֆորդի Բոդլեյան գրադարանի բացումից հետո։ Գրադարանում նորարարություն էր, որ գրքերը տեղավորված էին պատերի վրայի դարակներում և ոչ թե դրված գրասեղաններին (այս միջնադարյան պրակտիկան դեռևս կիրառվում է Ֆլորենցիայի Լաուրենցյան գրադարանում)։ Գրադարանին կից ստեղծվեց տպագրական մամուլ, ինչպես նաև դասական լեզուների ուսուցման դպրոց։

Գրադարանն ունի դոկտորական քոլեջ, որը նմանություններ ունի Վատիկանի գրադարանի հետ։ Այստեղ դոկտորի կոչում են ստացել Ջուզեպպե Ռիպամոնտին, Լուդովիկո Անտոնիո Մուրատորին, Ջուզեպպե Անտոնիո Սասին, կարդինալ Անջելո Մայը, 20-րդ դարի սկզբին Անտոնիո Մարիա Չերիանին, Պիոս XI պապը, Ջովաննի Մերկատին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շենքը վնասվել է, կորել են Լա Սկալա օպերային թատրոնի արխիվային լիբրետոները։ Կառույցը վերականգնվել է 1952 թվականին, հիմնովին վերանորոգվել է 1990-1997 թվականներին։

Ամբրոզյան պատկերասրահի հավաքածուում է ընդգրկված Լեոնարդո դա Վինչիի «Երաժշտի դիմանկարը», Կարավաջոյի «Մրգով լի զամբյուղ» և Ռաֆայել Սանտիի «Աթենական դպրոց» կտավները։

## Հավաքածու
Գրադարանն ունի Լեոնարդո դա Վինչիի 12 ձեռագիր, 14-19-րդ դարերի եվրոպական արվեստագետների 12 հազար նկարներ, «Իլիականի» XIV-XIX դարերում լուսավոր խմբագրությունը (Ilia Picta, V դ), Սիմոնե Մարտինիի նկարազարդումներով Վերգիլիոսի և Ֆրանչեսկո Պետրարկայի լուսանցավերնագրերից և բազմաթիվ այլ մշակութային արժեքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Catalogus codicum graecorum Bibliothecae Ambrosianae (Mediolani 1906) Tomus I
* Catalogus codicum graecorum Bibliothecae Ambrosianae (Mediolani 1906) Tomus II

## Արտաքին հղումներ
* Biblioteca Ambrosiana website, select English
* The Ambrosian Library at the Catholic Encyclopedia
* Ambrosiana Foundation, U.S. support organization 
* http://www.1st-art-gallery.com/Edward-Clifford/Edward-Clifford-oil-paintings.html

Կատեգորիա:Իտալիայի գրադարաններ
Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Ալարոյի ամրոց

**Ալարոյի ամրոց** (, ), պաշտպանական կառույց Իսպանիայի Մալյորկա կղզու արևմտյան կողմում՝ Ալորա քաղաքում, որ գտնվում է Պալմա դե Մայորկա և Ինկա քաղաքների միջև։ Տեղակայված է ժայռի գագաթին՝ ծովի մակարդակից 822 մետր բարձրության վրա։

1931 թվականի հունիսի 3-ին Սան Միգելի ամրոցը հայտարարվել է մշակութային հուշարձան և ստացել է RI-51-0000415 գրանցման համարը։

## Պատմություն
Ալարոյի ամրոցը Մալյորկա կղզու երեք ամրոցներից մեկն է, որոնք նախկինում մաս են կազմել մեկ պաշտպանական համակարգի, որն իր ռազմավարական հարմար դիրքի շնորհիվ թույլ էր տալիս արագ նկատել մոտեցող թշնամուն։

Ալարոյում ամրոց եղել է դեռ արաբական տիրապետության ժամանակ։ Ամրոցը եղել է անմատչելի, և արաբ զորահրամանատարը ամբողջ երկու տարի դիմացել է ամրոցում այն բանից հետո, երբ Մայորկա կղզին գրավվել է քրիստոնյաների կողմից։ Ամրոցը հանձնվել է միայն ուտելիքի պաշարի վերջանալուց հետո։

1285 թվականին Մայորկայի անկախության համար պայքարող երկու մարտիկներ՝ Խայմե II թագավորի ասպետներ Կաբրիտն ու Բասան պաշտպանել են ամրոցն Արագոնի Ալֆոնսո III թագավորի զորքերից։ Սակայն թագավորի զորքերն ի վերջո ներխուժել են ամրոց, և երկու մարտիկները կենդանի այրվել են թագավորի հրամանով։ Այդ դաժան մահապատիժը թագավորի վրեժն էր այն բանի համար, որ ասպետները, նմանեցնելով Ալֆոնսո թագավորի անունն ու այդ տարածքում հանդիպող «անֆոս» ձկան անունը, գոռացել են. «Ինձ դուր է գալիս, թե ինչպես է խորոված մեր անֆոսը»։
մինի|ձախից
14-15-րդ դարերում Ալարոյի ամրոցն աստիճանաբար անկում է ապրել, թեև մինչև 1741 թվականն ամրոցում տեղակայված է եղել մեկ ռազմական կայազոր։ 18-րդ դարի կեսերից ամրոցն օգտագործվել է միայն կրոնական նպատակներով. դեռ 1622 թվականին ամրոցի կողքին կառուցվել էր մատուռ։

Ներկայում պահպանվել են ամրոցի հինգ աշտարակներն ու դարպասները։ Ամրոցի գլխավոր աշտարակը հասարակության շրջանում հայտնի է որպես Կոնստիպադոր, իսկ մյուսը կոչվում է Տորե դե լա Կուևա կամ Մավրերի բանտ։ Այդ աշտարակի տակ գտնվում է Սանտ Անտոնիի քարանձավը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ibn Amira Al Mahzumi. Presidència de Govern de les Illes Balears i Edicions UIB (ed.) / Guillem Rosselló Bordoy i Nicolau Roser Nebot (trad.). Kitab tarih Mayurqa. Crònica àrab de la Conquesta de Mallorca, novembre 2008. D.L. PM 1839-2008. ISBN 978-84-8384-069-6. OCLC 804491841.
* Mancomunitat des Raiguer Guia Patrimonial del Raiguer, 2007.
* Associació de Voluntaris del Castell; Associació Cultural Al Rum Un castell de records: crònica fotogràfica d'Alaró i el seu castell [Alaró], 2006.

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Սանտուերիի ամրոց

**Սանտուերիի ամրոց** (), պաշտպանական կառույց Իսպանիային պատկանող Մալյորկա կղզում (Բալեարյան կղզիներ)՝ Ֆելանիչ քաղաքում։ Տեղակայված է ժայռի գագաթին՝ ծովի մակարդակից 475 մետր բարձրության վրա։

## Պատմություն
Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է 14-րդ դարում, սակայն դրանից առաջ այդ տարածքում դեռ Հին Հռոմի ժամանակներից եղել է ամրաշինություն, որի ռազմավարական հարմար դիրքը թույլ է տվել վերահսկել ծովածոցերն ու ծովախորշերը։ Մավրերն իրենց ներդրում են ունեցել ամրոցի վերակառուցման գործում 8-13-րդ դարերում, երբ իշխել են թերակղզում։ Երբ 1231 թվականին Խայմե I թագավորն իր զորքով ներխուժել է Մայորկա, Սանտուերիի ամրոցը մավրերի համար ծառայել է որպես ապաստարան և պաշարվել է քրիստոնյաների կողմից։ Երբ վերջիններս հասկացել են, որ ամրոցն անառիկ է, դիմել են խորամանկության. նրանք կազմակերպել են խնջույք՝ երաժշտությամբ ու պարերով։ Այդպիսով շեղելով մավրերի ուշադրությունը՝ քրիստոնյաներն ամրոցի վրա հարձակվել են հակառակ կողմից։ Մի քանի մավրերի հաջողվել է փախչել ու թաքնվել քարայրում։ Քրիստոնյաները ենթադրել են, թե նրանք շուտով կմեռնեն սովից, սակայն մավրերին հաջողվել է կենդանի մնալ, քանի որ քարանձավի արևմտյան կողմում ելք կար դեպի ծովը, որտեղ նրանք ձուկ են որսացել և փրկվել սովամահ լինելուց։
մինի|ձախից
Ամրոցի պատերը, որ վերակառուցվել են 1348 թվականին, ունեցել են 370 հրակնատներ։ Պահպանվել են ամրոցի տարբեր կողմերում տեղակայված երեք քառանկյուն աշտարակներ և մեկ շրջանաձև աշտարակ, որ հայտնի է որպես Խոնարհման աշտարակ։

1811 թվականին Սանտուերիի ամրոցը դարձել է մասնավոր սեփականություն։ Նրա պատերի ներսում պահպանվել են մատուռը, ալրաղացը և բանջարեղեն ու միրգ աճեցնելու համար նախատեսված հանավարները։ 1993 թվականի նոյեմբերի 30-ին ամրոցը հայտարարվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգության օբյեկտ և ստացել է RI-51-0008421 գրանցման համարը։ Ներկայում այն այցելությունների համար փակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Սանտուերիի ամրոց. Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Օյոնա

**Օյոնա** (), քաղաք համայնք Ֆրանսիայի գավառ Էնում, Նանտյուա շրջան, Հյուսիսային Օյոննայի և Հարավային Օյոննայի վարչական կենտրոն։

## Աշխարհագրական դիրք
Օյոնոն տեղակայված է Համաշխարհային Օվկիանոսից 540 մ բարձրության վրա, Լիոնից 85 կմ հյուսիս-արևմուտք և Ժնևից 40 կմ հարավ՝ Ժուրի լեռներում։ Արդյունաբերական քաղաք որը տարածվում է Անժ գետի հովտում։ Օյոնոյի քաղաքապետարանին է պատկանում ոչ միայն քաղաքը այլ նաև հարակից միքանի գյուղեր և տնտեսություններ։

## Պատմություն
XI դարում  հզոր արքայատոհմեր Տուարին և Վիլլարին էր պատկանում Արբանեում (գավառ Ֆրանսիայում) մի վանք։ Վանքի տարածքը Անժ գետի հովտում հետագայում դարձավ քաղաք Օյոնո։ 1402 թվականին քաղաքը անցավ Սավոյների տիրապետության տակ, սակայն 1601 թվականի Ժնևի պայմանագրի կնքումից հետեո այն անցավ Ֆրանսիայի տիրապետության տակ։

Միջնադարում քաղաքի բնակչությունը զբաղվում էր ոչ միայն գյուղատնտեսությամբ այլ նաև արհեստագործական արտադրությամբ։ Այսպես XVII դարում այստեղ հայտնվեցին առաջին արհեստավորները։ Ավելի ոշ  XIX դարում ստեղծվեցին գործարաններ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի  ժամանակ Օյոնան դարձավ Ֆրանսիայի համար Յուրայի դիմադրության գլխավոր կենտրունը։

XX դարի 40-ական թվականներին Օյոնայում պատրաստվում էին տարբեր արհեստական կտորներ, դրա շնորհիվ քաղաքին տվել էին «Արհեստական դաշտ» անվանումը։

## Տնտեսություն և արդյունաբերություն
մինի|ձախից|Հյուրանոց Hôtel de ville d'Oyonnax.
Օյոնա՝ ծաղկող արդյունաբերական քաղաք։ Քաղաքի արդյունաբերության հիմնական ճյուղը պլաստմասների արդյունաբերությունն է։ Այն ընդգրկում է ապրանքի լայն տեսականի. կահույք, փաթեթավորում, ապրանքներ տան համար, խաղալիք, ակնոցներ, արհեստական ծաղիկներ, ինչպես նաև շքեղ առարկաներ։ Առավել հայտնի ընկերություններից կարելի է առանձնացնել «Gilac», «Grosfillex», «Bollé» և «Smoby» ընկերություններին։

Դրա հետ մեկ տեղ քաղաքում կա մեքենաշինական ձեռնարկություններ, շինարարական ընկերություններ, տեքստիլ արդյունաբերություն և ճշգրիտ մեխանիկա։

## Տրանսպորտ
Քաղաքն ունի ավտոմոբիլային ճանապարհների զարգացած ենթակառուցվածք։ Կա նաև երկաթուղային կայարան։

## Քույր քաղաքներ
*Այսլինգեն (Ֆիլս) ՝ Գերմանիա

## Աղբյուրներ
* Օյոնա քաղաքի պաշտոնական կայքը 
* Զբոսաշրջությունն Օյոնայում
*La Plastics Vallée

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Շատոնյոֆ Վալ Սեն Դոնա

**Շատոնյոֆ Վալ Սեն Դոնա** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Վոլոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Ֆորկալկե։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04053։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 516 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 336 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 241-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 95-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 71,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,5 %)։ 241 աշխատունակ բնակիչներից 219-ը աշխատում էին (112 տղամարդ և 107 կին), անաշխատանք էին 22-ը (12 տղամարդ և 10 կին)։ 95 անգործ մարդկանցից 25-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 33-ը թոշակառու, 37-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Դղյակի ավերակներ (XV-XVI դարեր)
* Սեն մադելեն ժամատուն (XII դար)
* Նոտր Դամ լ’Էտուալ եկեղեցի, որը մինչև XVIII դարը ծխական եկեղեցի էր
* Լ’Էկսալտոն դը լա Սենտ Կրուա եկեղեցի (XVIII դար)

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սերգեյ Օբրազցովի անվան տիկնիկային թատրոն

մինի|Սերգեյ Օբրազցովի հուշարձանը տիկնիկային թատրոնի մոտ
**Ս. Վ. Օբրազցովի անվան Պետական Ակադեմիական Կենտրոնական տիկնիկային թատրոն**, Մոսկվայում գտնվող աշխարհի խոշորագույն տիկնիկային թատրոնն է։

## Պատմական տեղեկություններ
Կազմակերպվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, Երեխաների գեղագիտական դաստիարակության կենտրոնական տանը։ Բացվել է 1932 թվականի ապրիլին «Ջիմը և Դոլարը» ներկայացմամբ։ Ներկայացումների մեծ մասը բեմադրել է Սերգեյ Օբրազցովը (1949 թվականից թատրոնի տնօրեն)։

1937 թվականին Ա. Յ. Ֆեդոտովը թատրոնում ստեղծեց թատերական տիկնիկների թանգարան, որի հավաքածուն աշխարհում լավագույններից մեկն է։ Նույն տարվա սեպտեմբերին Ֆեդոտովը թատրոնում կազմակերպում է գրադարան, որը նույնպես իրենից ներկայացնում է տիկնիկային թատրոնի մասին ռուսական և արտասահմանյան գրքերի քանակով ամենամեծ գրադարանը։ Այդ նույն տարում թատրոնին տարածք են հատկացնում Մայակովսկու հրապարակի վրա։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1942-1945 թվականներին, Նովոսիբիրսկում էվակուացված թատրոնը զինվորներին պատերազմ ճանապարհելով ցուցադրում էր ռազմաճակատային ծրագրեր։ Թատրոնը պարգևատրվել է Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշանով (1969):

1970 թվականին թատրոնը տեղափոխվում է նոր շենք, որի ճակատին տեղադրված է լարովի եզակի տիկնիկային ժամացույց, որը դարձել է Մոսկվայի տեսարժանություններից մեկը (ճարտարապետներ՝ Յու. Ն. Շևերդյաև, Ա. Պ. Մելիխով, Վ. Ի. ուտկին, ինժեներներ՝ Բ. Նովիկով, Ս. Պիլաևա, նկարիչ-տեխնոլոգ՝ Ա» Տիխոմիրով, ժամացույցի քանդակագործներ՝ Դ. Մ. Շախովսկիյ և Պ. Մ. Շիմես)։ Յուրաքանչյուր ժամի հերթականությամբ բացվում են ժամացույցի թվահարթակի շուրջը տեղակայված տնակ-արկղիկների դռները և Ն. Բոգոսլավսկու գործիքավորած «Այգում, թե բանջարանոցում» երաժշտության ներքո ողջունում են հեքիաթային կերպար տասներկու կենդանիները։ Նոր շենքում կան մեծ և փոքր դահլիճներ (2014 թվականից թատրոնն ունի երրորդ բեմը)։ Մինչ Սերգեյ Օբրազցովի մահը թատրոնում կար դեղձանիկներով, էկզոտիկ բույսերով այգի և ձկնիկներով արհեստական լճակ։

2013 թվականի հունվարի 4-ին թատրոնում հրդեհ է բռնկվում։ Հրդեհի ժամանակ շենքում գտնվում էր միայն անձնակազմը։

## Գրականություն
* 
* Образцов С. В. Биография в фотографиях. М., 1973

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ս. Օբրազցովի անվան տիկնիկային թատրոնի տիկնիկների թանգարան 
* osd.ru
* Видеоканал на YOUTUBE, посвящённый Театру Кукол им. С. В. Образцова

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Տիկնիկային թատրոններ
Ստորջրյա սպորտ

**Ստորջրյա սպորտ․** ընդգրկում է ա) արագընթաց լող և սուզում, բ) կողմնորոշում, գ) տուրիզմ և դ) սպորտային հրաձգություն՝ հատուկ հանդերձանքի օգտագործումով։

## Արագընթաց լող
Արագընթաց լողի ձևերն են․ լող աքվալանգով, լող լողաթաթերով, սուզում լողաթաթերով (երկարություն)։ Մրցումները տեղի են ունենում ջրավազաններում, տարբեր տարածությունների վրա․
* Սուզում՝ 15, 25, 50 մ,
* Ստորջրյա լող 100, 200, 400, 800 մ,
* Ստորջրյա լող լողաթաթերով և տարբեր փոխանցումային (էստաֆետային) լողեր՝ 100, 200, 400, 800, 1500, 1850 մ և 3000 մետրից (մարաթոնյան) ավելի։

## Ստորջրյա կողմնորոշում
Այս ձևն ընդգրկում է 2 հիմնական վարժություն (դասակարգված երկամարտ)՝ «գոտիներ» և «կողմնորոշիչներ», որոնք կատարելիս մարզիկը աքվալանգով անցնում է որոշակի տարածություն՝ փոխելով ուղղությունը նախատեսված կետերում։ «Գոտիներ» վարժության ժամանակ մարզիկը կողմնորոշվում է սարքերի ցուցումներով, «կողմնորոշիչներ»-ի ժամանակ՝ հերթականությամբ փնտրում է խարսխալողանները։ Մրցումները տեղի են ունենում բաց ջրավազաններում, արդյունքները գնահատվում են ըստ տարածությունն անցնելու ժամանակի և կողմնորոշման ճշգրտության։

## Ստորջրյա տուրիզմ
Ստորջրյա տուրիզմը սուզորդների մասնակցությունն է արշավախմբերի աշխատանքներին տարբեր ջրավազաններ ուսումնասիրելու նպատակով։

## Ստորջրյա մարզական հրաձգություն
Սրա ժամանակ գնահատվում է մարզիկի պատրաստականությունը ստորջրյա հրացանով որոշակի տարածության վրա շարժվող ու անշարժ թիրախներ խոցելիս, ինչպես նաև կենդանի նպատակակետերի (ձկներ) հայտնաբերում ու խոցում (ստորջրյա որս)։ Մարզիկը ջրի տակ է գտնվում միայն դիմակով և լողաթաթերով։ Որպես մարզաձև կազմավորվել է 20-րդ դարի 20-ական թվականներին, կապված ստորջրյա որսի սիրողական խմբերի երևան գալու հետ։

1958-ից անց են կացվել ԽՍՀՄ ամենամյա չեմպիոնատներ, 1971-ից՝ ԽՍՀՄ գավաթի մրցումներ։ ՀԽՍՀ–ում տարածում է ստացել 1958-ից, հանրապետական ֆեդերացիան (ԴՕՍԱԱՖ–ի կազմում) ստեղծվել է 1962-ին։ Առաջին մրցումները՝ 1958-ին, 1961-ից տեղի են ունեցել հանրապետական ամենամյա առաջնություններ։ ՀԽՍՀ մարզիկներից լավագույն արդյունքների են հասել Շ․ Կարապետյանը (11 համաշխարհային ռեկորդի հեղինակ), Կ․ Կարապետյանը, Մ․ Գաբրիելյանը, Ա․ Ավետիսյանը, Մ․ Խոջոյանը, Մ․ Պիչագինան, է․ Գրիգորյանը, Սարգսյանը և ուրիշներ։

## Տես նաև
Լող

Կատեգորիա:Լող
Հայ-լիտվական հարաբերություններ

**Հայ-լիտվական հարաբերություններ** (), դիվանագիտական հարաբերությունները Հայաստանի և Լիտվայի միջև։

Հայաստանի և Լիտվայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1991 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ Հայաստանը և Լիտվան Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Միավորված Ազգերի կազմակերպության անդամներ են։

## Պատմություն
Հայաստանի և Լիտվայի արտաքին հարաբերությունները ամրապնդվել են Խորհրդային Միության տարիներին։

Երևանում գործում է Լիտվայի, իսկ Վիլնյուսում՝ Հայաստանի դեսպանատուն։
Հայաստանի քաղաքացիները կարող են դիմել Լիտվայի վիզայի համար Լիտվայի դեսպանատուն Հայաստանում։

2011 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Արա Այվազյանը նշանակվել է Լիտվայի Հանրապետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։

2013 թվականի հունիսի 7-ին Հայաստանում Լիտվայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Էրիկաս Պետրիկասն իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Նախագահ Սերժ Սարգսյանին։ 2005 թվականի նոյեմբերին Լևոն Սաղաթելյանը նշանակվել է Հայաստանում Լիտվայի Հանրապետության պատվավոր հյուպատոս։

Ներկայումս Լիտվայի Հանրապետությունը ինչպես հարևան Լատվիան ճանաչում է Հայոց Ցեղասպանությունը։

## Հայոց ցեղասպանության ճանաչում
Լիտվա խորհրդարանը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է 2005թ.։

## Տես նաև
* Հայաստան-Եվրոպական Միություն հարաբերություններ
* Հայերը Լիտվայում
* Հայոց ցեղասպանության ճանաչում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ-լիտվական հարաբերություններ
Ջեյմս Բոնդի լողափ

մինի|Ջեյմս Բոնդի լողափ, 2006 թ․
**Ջեյմս Բոնդի լողափ** (), լողափ Հյուսիսային Ճամայկայի Միդլսեքս կոմսության Սենթ Մերի ծխական համայնքի Օրակաբեսա ավանի հյուսիսարևմտյան մասում։ Ողողվում է Կարիբյան ծովի ջրերով, որն այդ վայրում ձկան արգելոց է հանդիսանում։ Զբաղեցնում է թերակղզու 3 կողմերը, գրեթե քառակուսաձև է՝ 10000 մ2 մակերեսով և ձգվում է մոտ 350 մ։ Լողափին է գտնվում Moonraker բարը, որը բաց է բոլոր 4 կողմերից և տեղավորում է 200 այցելու և ռեստորանը։ «Քառակուսու» կենտրոնն իրենից ներկայացնում է մեծ բացատ, որտեղ պարբերաբար անց են կացվում երաժշտական համերգներ․ մասնավորապես՝ այստեղ ելույթ են ունեցել Ռիհաննան, Զիգգին և Բոբ Մառլին, Լորին Հիլը։ Լողափ մտնելն արժե 350 ճամայկական դոլար։

Անանուն լողափն իր ներկայիս անունն ստացել է այն բանից հետո, երբ 1961-1962 թվականներին այստեղ տեղի ունեցան բրիտանացի սուպերգործակալ Ջեյմս Բոնդի մասին պատմող կինոսերիայի առաջին ֆիլմի՝ «Դոկտոր Նոու»-ի գլխավոր տեսարանների նկարահանումները։ Այս ֆիլմում հենց այս լողափ ջրից դուրս եկավ «Բոնդի առաջին ընկերուհին»՝ Ուրսուլա Անդրեսը սպիտակ լողազգեստով, որը ցնցեց ողջ աշխարհը։ Ոչ հեռու գտնվող առանձնատանն էր ապրում նաև Յան Ֆլեմինգը՝ Ջեյմս Բոնդի ստեղծողը։ Այնուամենայնիվ, այդ գաղտնի սուպերգործակալի թեման լողափին և նրա հաստատություններում գրեթե ոչ մի կերպ բացահայտված չէ, համապատասխան սնահավատություններ լողափին նույնպես չկան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջեյմս Բոնդի լողափ  на сайте *jamaicans.com
* [https://www.youtube.com/watch?v=1JSezeGBM3k Ջեյմս Բոնդի լողափ]  на сайте *youtube.com'' Видео 0:05:22

Կատեգորիա:Լողափեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճամայկայի լողափեր
Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ
Angels Cry

«**Angels Cry**», ամերիկացի R&B/Փոփ երգչուհի Մրայա Քերիի և երգիչ Ne-Yo-ի կատարած երգը։ Թողարկվել է որպես *«[[Memoirs of an Imperfect Angel#«Аngels Advocate»|Angels Advocate»]]* ալբոմի երկրորդ սինգլ։

## Աղբյուրներ
Երգի պաշտոնական տարբերակը պարունակում է իր մեջ վոկալային հավելում և մտել է *«Memoirs of an Imperfect Angel»* ալբոմի վերջնական տարբերակի մեջ։ Երգի նոր տարբերակը ներառում է Ne-Yo-ի վոկալը։

2010 թվականի հունվարի 26-ին «Angels Cry (remix)»-ը Ne-Yo-ի մասնակցությամբ պաշտոնապես ավելացվել է *Rhythmic*, *Urban* և *Urban AC* ռադիոկայանների երգացանկերում։ Նաև ավելացվել է Mainstream Adult Contemporary-ի ռադիոկայանների երգացանկերում փետրվարի սկզբին, և թողարկվել է iTunes Store-ի վաճառքներում 2010 թվականի փետրվարի 23-ին։ Բացի ԱՄՆ-ից, սինգլը հրատարակվել է Ավստարալիայում, Նոր Զելանդիայում, Ճապոնիայում և Մեծ Բրիտանիայում որպես *«Angels Advocate»* ալբոմի առաջին սինգլ։

## Դիրքերը հիթ-շքերթներում
2010 թվականի մարտի 10-ին «Angels Cry» երգը (Նի Յոյի մասնակցությամբ) դեբյուտացվել և հասել է Hot AC Songs հիթ-շքերթի 30-րդ հորիզոնականին։ Դա երկրորդ անգամն էր, երբ երգչուհու մի ալբոմից երկու սինգլներ (*«[[Memoirs of an Imperfect Angel]]»* և *«[[Memoirs of an Imperfect Angel#«Аngels Advocate»|Angels Advocate»]]* դիտվում են որպես համատեղ նախագիծ) հայտնվում են նույն հիթ-շքերթում, տվյալ դեպքում «I Want to Know What Love Is» սինգլի հետ։ Վերջին անգամ դա եղել է *«[[Butterfly (ալբոմ)|Butterfly»]]* ալբոմի հետ, ավելի կոնկրետ նույնանուն երգի և «My All» սինգլների հետ (1997/98)։

## Հիթ-շքերթներ

## Թողարկման ժամանակագրություն

### Ռադիո

### Վաճառքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մրայա Քերիի երգեր
Միհրան Նազարեթյան

**Միհրան Կոստանդինի Նազարեթյան** (), հայ արյունաբան, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2002)։  ՀՀ առողջապահության նախարար (1990-1991)։

Դատաբժիշկ, թունաբան Կոստանդին Նազարեթյանի որդին։

## Կենսագրություն
Միհրան Նազարեթյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում  բժիշկ Կոստանդին Նազարեթյանի ընտանիքում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1968-1971 թվականներին գործուղվել է Մոսկվայի Կենտրոնական արյան փոխներարկման ինստիտուտի ասպիրանտուրա, որն ավարտելով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Լյարդի և փայծաղի Au198 և Cu51 միջոցով սկենոգրաֆիկ հետազոտության կլինիկական գնահատականը լեյկոզների ժամանակ» թեմայով։ 1973-1982 թվականներին աշխատել է Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում (ԵԲԿԻ), 1982-1988 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդին կից պետպլանի բաժնի վարիչ, 1988-1990 թվականներին՝ Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ԳՀԻ տնօրեն։ 1990-1991 թվականներին եղել է ՀՀ առողջապահության նախարար։ 1992-1995 թվականներին եղել է Միջազգային Կարմիր խաչի Երևանի վերականգնողական կենտրոնի գլխավոր բժիշկ, 2000 թվականից՝ «Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական կազմակերպության բժիշկ։ 2001 թվականից, միաժամանակ՝ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի առողջապահության կառավարման դպրոցի տնօրեն։ Երևանի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ԳՀԻ-ում ստեղծել է հեմոֆիլիայի կենտրոն (ՀՀ-ում՝ առաջինը)։

Աշխատանքները վերաբերում են արյան հիվանդությունների ախտորոշմանը, սպիտակարյունության (լեյկոզներ) և երկաթանբավարարային սակավարյունության համաճարակաբանությանը, կանխարգելման ժամանակակից եղանակներին, նաև արյան հյուսվածքային համատեղելիության հակածինների, սրտի իշեմիկ հիվանդության և սրտամկանի ինֆարկտի զարգացման փոխադարձ կապին։ Մշակել և ներդրել է «անվտանգ արյան» հայեցակարգը։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ Նազարեթյանը հանրապետությունում կազմակերպել և անցկացրել է Արյան ծառայության աշխատանքները։

## Պարգևներ
* Վատիկանի Սուրբ Գևորգ Մեծ շքանշան, 1991

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միհրան Նազարեթյան

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ արյունաբաններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կաթարևուսա

thumb|աջից250px|Կաթարևուսան 19-րդ դարի վերջի աթենական թերթում:
**Կաթարևուսա** ( - «մաքուր»), հունարենի ավանդական տարբերակ, որը 19-20-րդ դարերում Հունաստանում եղել է պետության, հասարակական կյանքի և գրականության հիմնական լեզուն։

## Պատմություն
19-րդ դարի սկզբում, երբ Հունաստանի Օսմանյան կայսրությունից անջատվելու և ազգային հունական պետության հեռանկար էր առաջացել, հարց էր ծագել, թե ինչ պաշտոնական լեզու կլինի այնտեղ։ Կաթարևուսան, որպես այդ հարցի պատասխան, ենթադրում էր հունարենն ազատել փոխառություններից և նրա մեջ ավելացնել հնամենի ոճ։ Դա հունարեն լեզվի բնական ձևի՝ դիմոտիկայի ( - «ազգային») օգտագործման և հին հունարենին անցում կատարելու միջև ընկած ժամանակն էր։

Այս մոտեցման հիմնական գաղափարախոսներից մեկը Ադամանտիոս Կորաիսն էր, որը կարծում էր, որ հունարենը փչացել է օսմանյան տիրապետության ընթացքում և անտիկ օրինակով ուղղման կարիք ուներ։ Նրա «մաքրված» լեզվի տարբերակը նման էր նրա այլ ժամանակակիցների առաջարկներին, սակայն ավելի հետևողական էր և ավելի էր համապատասխանում դիմոտիկայի շարահյուսությանը։ Միևնույն ժամանակ Կորաիսը առաջարկում էր լեզվի մեջ վերադարձնել ինչքան հնարավոր է շատ հնեցված կառույցներ, ինչպիսին է անորոշ դերբայը, որը այդ ժամանակ վերացել էր հունարենից։

## Կաթարևուսի առանձնահատկություններ
Ընդհանուր առմամբ կաթարևուսին բնորոշ է բառապաշարի փոխարինում (հատկապես փոխառված), օրինակ՝ թուրքերենից, սակայն կան բառեր, որոնք վերցվել են անմիջապես հին հունարենից կամ առաջացել են դրա հիման վրա, օրինակ՝   բառի փոխարեն - *ջուր*,   բառի փոխարեն - *ձուկ*,   բառի փոխարեն - *չհրկիզվող պահարան*,   բառի փոխարեն - *փակուղի*։ Նոր հասկացությունների համար ստեղծվում էր պատճենում՝  *[[կայծակնային պատերազմ]]*,  *[[տիեզերանավ]]*, և այլն։ Այդ նոր բառերից շատերը փոխառվել են դիմոտիկայի կողմից, իսկ պատճենումը նոր հունարենում շարունակվում է մինչ օրս՝  *[[համացանց]]*,  *[[կայքէջ]]*։

Կաթարևուսի որոշ քերականական առանձնահատկություններ՝
* Տրական հոլով 
* Ներգործական սեռի հոլովված դերբայներ 
* *-ν* տառով վերջավորությունները գոյականների եզակի թվի հայցական հոլովում, 
* *-ον*  վերջավորությունները չեզոք սեռի գոյականներում և ածականներում (դիմոտիկայում՝ *-ο*), 
* *-ως* վերջավորություններով մակբայներ (դիմոտիկայում՝ *-α*), 
* Հնացված նախդիրների օգտագործումը, օրինակ՝ *εἰς* *մեջ, վրա*, *πρό* *առաջ*, 
* Տարբերություններ բայական պարադիգմաներում և այլն։

## Մերօրյա օգտագործում
Հելլադական ուղղափառ եկեղեցին և այլ հունական եկեղեցիներ մինչ օրս կաթարևուսան օգտագործում են պաշտոնական հաղորդակցություններում։

## Տես նաև
* Հունարեն
* Դիմոտիկա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Հունարեն
Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Թուբա Բույուքյուսթուն

**Թուբա Բյույուքյուսթյուն** ( ), կինոյի և հեռուստատեսության թուրք դերասանուհի։ Առավել հայտնի է դարձել՝ մարմնավորելով Ասիի դերը «Ասի» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվել է թուրքական Kanal D հեռուստաընկերության եթերում։

## Կենսագրություն
Թուբան ծնվել է 1982 թվականի հուլիսի 5-ին Ստամբուլում։ Ավարտել է «Doğus ավագ դպրոցը, որից հետո ստացել է կրթություն Միմար Սինանի անվան գեղարվեստի համալսարանի համալսարանում՝ կոստյումների և դեկորացիաների դիզայներ մասնագիտացմամբ։

## Կարիերա
Համալսարանում ուսանելու տարիներին Թուբան սկսել է ակտիվորեն նկարահանվել այնպիսի հայտնի բրենդների գովազդներում, ինչպիսիք են «Pantene»-ը, «Maximum Cart»-ը, «Kremini»-ն, «Molped»-ը։ Շուտով նրան նկատեց հայտնի ռեժիսոր Թոմրիս Հիրիթլիօղլուն։ Սերիալներում նրա առաջնախաղը եղավ «Սուլթան Մաքամը» հեռուստասերիալը։ Այնուհետև խաղացել է «Գյուլիզար» և «Հայր և որդի» ֆիլմերում։ Թուբայի աստեղային ժամը հանդիսացավ Ասի հեռուստասերիալը, որը հեռարձակվել է 2007- 2009 թվականներին։ Սերիալում Թուբան խաղացել է գլխավոր դերը, որտեղ նրա խաղընկերն է եղել թուրք հայտնի դերասան Մուրաթ Յըլդըրըմը։ Իսկ արդեն 2010 թվականին խաղացել է գնչուհի Հասրեթի դերում՝ «Կոտևված սրտեր» հեռուստասերիալում։ Միևնույն տարում խաղացել է Էսմայի դերը՝ «Հարցրու քո սրտին» սերիալում։ 2014- 2015 թվականներին նկարահանվել է «Կեղտոտ փողեր և սեր» հեռուստասերիալում։ Ներկայումս նկարահանվում է Վտանգավորը և գեղեցկուհին հեռուստասերիալու, որը 2016 թվականի հոկտեմբերից ցուցադրվել է Star TV-ի եթերում։ Սերիալում Թուբայի խաղընկերն էր Քըվանչ Թաթլըթուղը։

## Անձնական կյանք
2005 թվականին Թուբան ունեցել է հարաբերություններ Բյուլենտ Ինալի հետ, սակայն 2007 թվականին զույգը բաժանվեց։ Ասի հեռուստասերիալի ժամանակ ծանոթացել է բեմադրող օպերատոր Սամի Սայդանի հետ։ 2008 թվականից զույգը սկսեց հանդիպել, սակայն 2010 թվականին նրանք բաժանվեցին։ 2011 թվականին Թուբան Փարիզում ամուսնացավ դերասան Օնուր Սայլաքի հետ։ 2012 թվականի հունվարի 19-ին Թուբան լույս աշխարհ բերեց երկվորյակների՝ Մայային և Թոփրաքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Կոստանդին Նազարեթյան

**Կոստանդին Լևոնի Նազարեթյան** (), հայ դատաբժիշկ, թունաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1968)։

Արյունաբան Միհրան Նազարեթյանի հայրը։

## Կենսագրություն
Կոստանդին Նազարեթյանը ծնվել է 1921 թվականին Երևանում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։  1979-1991 թվականներին եղել է Թունաքիմիկատների, պոլիմերների և պլաստմասսաների հիգիենայի և թունաբանության ՀամԳՀԻ հայկական մասնաճյուղի տնօրեն, 1991 թվականից՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի դատական բժշկության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են թունաքիմիկատների թունաբանության հարցերին։ Ուսումնասիրել է գրանոզանով կենցաղային թունավորումները, մշակել դրանց կլինիկաախտաբանական պատկերը, առաջարկել բուժման հատուկ եղանակ և կանխարգելման միջոցներ։

## Երկեր
* Бытовые отравления гранозаном, Ереван, 1971.
*Դատական բժշկության դասընթաց, ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 1978 (համահեղինակ)։
* Բժշկական բարոյագիտության և մասնագիտական իրավախախտումների որոշ հարցեր, Երևան, 1979 (համահեղինակ)։
* Բժշկական գիտելիքներ պրոպագանդելու առանձնահատկությունները, Երևան, 1985 (համահեղինակ)։
* Всесоюзная конференция "Актуальные гигиенические проблемы охраны здоровья населения", тез. докл., Ереван, 1987.
*Սեռական դաստիարակության հիմնական հարցերը մանկության և սեռական հասունացման շրջանում։ Երևան, 1990։
*Մի քանի խորհուրդ նորապսակներին։ Երևան, 1991։
*Դատական բժշկություն, դասագիրք, Երևան, 1995 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ դատաբժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ թունաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Ձեռքբերովի անօգնականություն

**Ձեռքբերովի անօգնականություն,** կենդանի օրգանիզմներին՝ այդ թվում մարդկանց յուրահատուկ պահվածք, հիմքում ընկած է   շրջապատող միջավայրի կամ տիրող հասարակարգի հանդեպ վախի որոշակի զգացումը։ Նախկինում ունեցած փորձություններից սարսափած կամ ահաբեկված օրգանիզմը հետ է վարժվում փախչելու կամ պաշտպանվելու բնազդից՝ հարմարվելով նոր իրավիճակին կամ միջավայրին։ Օրգանիզմներն այլ կերպ ասած սովորում են, որ անօգուտ է պայքարել անբարենպաստ պայմաններում և այսպիսով կորցնում են իրենց վերահսկողությունը՝ դադարելով փնտրել բարենպաստ ելքեր։ Նման կերպ օրգանիզմները ձեռք են բերում անօգնականություն։ Ձեռքբերովի անօգնականության տեսության հիմքում ընկած է այն տեսակետը, որ կլինիկական ընկճախտն ու դրան փոխկապակցված հոգեկան խնդիրներն առաջանում են իրավիճակի ելքի հանդեպ իրական կամ ընկալելի վերահսկողության բացակայությունից։

## Սոցիալական ազդեցություն

Ձեռքբերովի անօգնականությունը, որպես գործոն, կարող է հանդես գալ զանազան իրավիճակներում․

* Որպես մոտիվիվացիոն տարր՝ այն հաճախ հանդիպում է կրթական միջավայրում․ անբավարար միավորներից հուսալքված՝ աշակերտներն ու ուսանողները կարող են ինքնըստինքյան որոշել, որ ի վիճակի չեն բարձրացնել սեփական առաջադիմությունը և դադարում են հետագա հաջողության փորձերից։
* Ձեռքբերովի անօգնականության դրսևորում կարող է լինել երեխայի շահագործումը։ Օրինակ՝ երբ ծնողներին թվում է, թե ոչ մի կերպ հնարավոր չէ հանդարտեցնել լացող երեխային, նրանք կարող են դադարել վերջինիս համար ինչ-որ բաներ անելուց։
* Ձեռքբերովի անօգնականությունը կարող է նպաստել զոհի մտածելակերպի ձևավորմանը ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների մոտ։ Վախեցած կամ պարբերաբար շահագործման ենթարկված անձը կարող է դադարեցնել պայքարը իր համար ոչ այնքան նպաստավոր սոցիալական միջավայրի դեմ։ Սա կարող է հանգեցնել շարունակական սթրեսային իրավիճակի, սեփական անձի հանդեպ ատելության և ոչ հարմարվողական վարքագծի. անձը հաճախ կարող է խուսափել շրջապատի հետ հաղորդակցվելուց։ 
* Ձափազանց ամաչկոտ կամ անհանգիստ անձինք անօգնականության պատճառով կարող են դառնալ պասիվ։ 
* Տարեցները կարող են անօգնականությամբ արձագանքել հարազատների կամ մտերիմների մահվանը, աշխատանք կամ ապրուստի միջոց վաստակելու հնարավորությունը կորցնելու փաստին կամ տարիքի հետ կապված առողջական խնդիրներին։ Արդյունքում նրանք կարող են հրաժարվել բուժօգնությունից, ֆինանսական օժանդակությունից կամ անհրաժեշտ այլ ծառայություններից։

Ձեռքբերովի անօգնականությունից ծագող խնդիրներն առաջին հայացքից թվում են անխուսափելի։ Սակայն այնուամենայնիվ կան դրանք նվազեցնելու կամ կանխելու հնարավոր եղանակներ։ Փորձերը ցույց են տվել, որ այս երևույթը ժամանակի ընթացքում կարող է վերանալ։ Իրազեկվածության բարձրացման շնորհիվ կարող են փոխվել մարդկանց ընկալումները։ Ճանաչողական թերապիայի միջոցով հնարավոր է եղել մարդկանց ցույց տալ, որ իրենց գործողությունները կարող են փոխել իրավիճակ և բարձրացնել սեփական ինքնագնահատականը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выученная беспомощность (learned helplessness)
* Depression and Learned Helplessness

Կատեգորիա:Հոգեկան վիճակներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր
Վարշավայի սիրեն

thumb|150px|Վարշավայի զինանշան (1938)
**Վարշավայի սիրեն** կամ **Վաավայի ջրահարս**, (), սիրեն, որը միաժամանակ հանդիսանում է և՛ Վարշավայի խորհրդանիշը, և՛ նրա զինանշանին է պատկերված։ Հնագույն պատկերը վերաբերում է 1390 թվականին։

## Լեգենդ
Վարշավայի սիրենի մասին մի քանի լեգենդ կա, որոնցից ամենատարածվածը ջրահարսի տարբերակն է, որը իբր լողալով Վիսլայում կանգնել է Հին քաղաքի մոտ հանգստանալու։ Տեղացի ձկնորսները տեսնելով ջրի խաղը, նետել են ուռկաններ և որսացել ջրահարսին, բայց լսելով նրա երգը սիրահարվել են նրան։ Ավելի ուշ, մի հարուստ մարդ որսացել է ջրահարսին և բանտարկել նրան, բայց ձկնորսները լսելով նրա ճիչերը փրկել են նրան։ Դրանից հետո ջրահարսը զինված թուր-վահանով պատրաստ է փրկել քաղաքն ու նրա բնակիչներին։

## Վարշավայի զինանշան
Հին քաղաքի զինանշանին Վարշավայի սիրենը թռչնի ոտքերով էր և վիշապի մարմնով։ Մեկ դար անց՝ 1459 թվականին, Վարշավայի սիրենի պատկերին ավելացավ ձկան պոչ և վերին հատվածում կնոջ իրան, նաև մագիլներով թռչնի ոտքեր։

Այժմ Վարշավայի սիրենը ձկան պոչով կին է, ինչպես նրան պատկերել են 1622 թվականին։ Սիրենի ձախ ձեռքում բավականին մեծ վահան է, իսկ աջում՝ կարճ թուր։ 1938 թվականից զինանշանին սիրենը պատկերված է կարմիր ֆոնին։

## Հուշարձաններ
Վարշավայում սիրենի Երեք հուշարձան կա։ Նա, որը այժմ տեղադրված է Հին քաղաքի շուկայի հրապարակում համարվում է ամենահինը։ Արձանը քանդակել է քանդակագործ Կոնստանդին Հեգելը () է 1854-1855 թվականներին։ Ձուլվել է ցինկից Կարլ Մինտերի ֆաբրիկայում։ Նույն՝ 1855 թվականին տեղադրվել է արհեստական ժայռի կտորների վրա Հին քաղաքի շուկայի հրապարակում։ Այսպիսով, երկու հակադիր կողմերում տեղադրված՝ Դեկերտի (*Strona Dekerta*) և Իգնացի Զակշևսկու երկու խոշոր ջրհորների հետ կազմել է քաղաքի նոր ջրագիծը։ 1914 թվականին շատրվանը քանդել են և նրա տեղում տեղադրել նորը, որը տասնհինգ տարի հետո նույնպես հանել են և տեղափոխել Վարշավայի Սրեդմեստյեի Սոլեցա շրջանի «Սիրենա» (), սպորտային ակումբի տարածք]։ 1928-1999 թվականներին հուշարձանը մի քանի անգամ տեղափոխել են տեղից տեղ, և միայն 1999 թվականի նոյեմբերին վերադարձրել են իր պատմական տեղը՝ Հին քաղաքի շուկայի հրապարակ։ 2008 թվականին նա նորից է ձուլվել, այս անգամ բրոնզից, իսկ բնօրինակը հանձնվել է Վարշավա քաղաքի թանգարան։

1939 թվականին քանդակագործ Լյուդվիկ Նիչովը ստեղծել է նոր քանդակ։ Բնորդ է ծառայել երիտասարդ ազգագրագետ Կրիստինա Կրախելսկայան, որը զոհվել է 1944 թվականի Վարշավյան ապստամբության ժամանակ։

Սկզբում ցանկացել են արձանը տեղադրել Վիսլայի կենտրոնում կանգնեցված սյան գլխին, բայց արդյունքում այն տեղադրվել է Տամկա փողոցի դիմաց, գետի առափնյակում։


Պատկեր:Warsaw Sirene 1659.PNG|Վարշավայի սիրենը (1659)
Պատկեր:Warszawa 00 (RaBoe).jpg|Վարշավայի սիրենը Հին քաղաքի շուկայի հրապարակում (1855)
Պատկեր:Syrenka warszawska0205.jpg|Վարշավայի սեիրենըՎիսլայի առափնյակում (1939) 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Wojciech Kryński: *Warszawa. Stare Miasto*. 2Buffi, Warszawa 2009, ISBN 978-83-88279-18-8 
* Historia Warszawskiej Syrenki
* Warszawska Syrenka. Geneza syrenki | opublikowany 
* Anna Wajs, Magdalena Masłowska. Syrenka niejedno ma imię. „Stolica”. 2010 EKBIN. ISSN 0039-1689
*  Urząd m.st. Warszawy  

Կատեգորիա:Ջրի ոգիներ
Կատեգորիա:Վարշավայի խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Վարշավայի հուշարձաններ
Հերձադանակ

մինի|Ժամանակակից հերձադանակներ
**Հերձադանակ** կամ **վիրահատական դանակ** ( փոքր դանակ)՝ բժշկական գործիք, որն օգտագործում են փափուկ հյուսվածքներ հատելու համար։ Իր կառուցվածքով և նշանակությամբ տարբերում են հերձադանակների բազում տեսակներ։

Լինում են սրածայր հերձադանակներ (խորը, բայց ոչ լայն կտրվածքների համար), կլորավուն հերձադանակներ (երկար ու լայն, բայց ոչ խորը կտրվածքների համար)։ Իրենից ներկայացնում է ոչ մեծ վիրահատական դանակ՝ 12-15 սմ երկարությամբ։

## Պատմություն
Մինչև 20–րդ դար հաճախ նշտար էր օգտագործվում՝ երկսայրի շեղբով վիրաբուժական գործիք, որը օգտագործվում էր թարախապալարներ կամ մաշկի հյուսվածքներ հատելու համար։

## Նյութեր և կառուցվածք
Հերձադանակը կազմված է շեղբից, հատիչ եզրից, շեղբի ծայրից, հանքաբրչից, վզիկից և բռնակից։ Հերձադանակները կարող են ունենալ ամբողջական կամ համադրված կառուցվածք։ Ամբողջական կառուցվածքում բոլոր մասերն իրենցից ներկայացնում են ամբողջական դետալ, որը պատրաստված է մեկ նյութից։ Համադրված կառուցվածքում առարկան իրենից ներկայացնում է մետաղյա և պլաստմասսե մասնիկների միասնություն, օրինակ միանգամյա օգտագործման հերձադանակ։ Վերջինս ավելի հաճախ է օգտագործվում, դուրս մղելով ամբողջական հերձադանակները։

Կախված շեղբի չափսերից տարբերում ենք հերձադանակների հետևյալ տեսակները.
* միկրովիրահատական հերձադանակ՝ մանրադիտակի տակ վիրաբուժական ճշգրիտ վիրահատություններ իրականացնելու համար
* «նուրբ հերձադանակ»՝ հյուսվածքների ճշգրիտ հատման համար (ակնաբուժություն, ուրոլոգիա, վիրահատական ատամնաբուժության, դիմածնոտային և էսթետիկ վիրաբուժության մեջ)
* վիրահատական ստանդարտ հերձադանակ
* վիրահատական անատոմիական հերձադանակ՝ մարդու անատոմիան ուսումնասիրելու, դատաբժշկության մեջ օգտագործելու համար
* հատուկ հերձադանակներ ձևավոր հատումներ անելու համար
մինի
Հերձադանակներ պատրաստելու համար օգտագործում են բժշկական չժանգոտվող պողպատ։ Միանգամյա օգտագործման հերձադանակներից չի պահանջվում կոռոզիայի մեծ դիմադրություն, այդ իսկ պատճառով դրանք պատրաստում են քրոմային թրծված պողպատից։ Բազմամյա օգտագործման հերձադանակները տարբերվում են կամ քրոմի մեծ բաղադրությամբ (95Х18) կամ ավելի բարդ լիգիումով (Х12МФ): Ակնաբուժական վիրահատությունների համար օգտագործվող հերձադանակների շեղբերը սովորաբար պատրաստվում են կերամիկայից՝ պատված ադամանդյա հաստ շերտով։ Բարձր դիմադրության պատճառով դրանք բազմամյա օգտագործելի են։

## Դասակարգում ըստ նշանակության
* Սրածայր հերձադանակներ։ Դրանց օգնությամբ արվում են խորը, բայց ոչ մեծ կտրվածքներ։
* Կլորավուն հերձանականեր։ Դրանց օգնությամբ արվում են երկար և լայն, սակայն ոչ խորը կտրվածներ։
* Խոռոչավոր հերձադանակներ։ Ունեն երկարավուն և օվալաձև բռնակ, կիսակլորավուն տաշված շեղբ։ Օգտագործվում են վերքի խորքում աշխատելու համար։

## Նշանակությունը փոխաբերական իմաստով
Հյուսվածքներ հատելու համար կիրառվող սարքավորումները երբեմն նաև անվանում են «հերձադանակ», օրինակ գերձայնային, ճառագայթային հերձադանակը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Անդամահատման դանակ

Կատեգորիա:Դանակներ
Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Գենիզա

[մինի|Գենիզա Նարկելդանգա գերեզմանոցում, [Կալկաթա, Հնդկաստան]]
**Գենիզա** (եբրայերեն՝ גניזה, «պահեստ»), հուդայական սինագոգների կամ գերեզմանոցների պահպանության հատված, որը նախատեսված է եբրայական կրոանական գրքերի և ձեռագրերի պահպանության համար։

## Ծագումնաբանություն
*«Գենիզա»* բառը ծագել է եբրայերեն եռաբաղաձայն գ-ն-զ արմատից, որը նշանակում է «թաքցնել» կամ «մի կողմ դնել»։ Հետագայում այն դարձավ գոյական, որը նկարագրում է այն վարը, որտեղ մարդիկ իրեր են դնում և երևի թե ամենաճիշտը թարգմանվում է որպես «արխիվ» կամ «պահեստարան»։

## Նկարագրություն
Գենիզաները եբրայական կրոնական գրքերի և ձեռագրերի ժամանակակից պահեստարաններ են՝ հիմնականում հուղարկավորական ծեսերի վերաբերյալ ձեռագրեր արունակող։ Քանի որ արգելված էր նետել այն ձեռագրերը, որոնք պարունակում են աստծո անունը, գենիզաներում կարելի էր հայտնաբերել նաև նամակներ և իրավաբանական պայմանագրեր։ Բացի եբրայերեն ձեռագրերից այնտեղ հնարավոր էր գտնել նաև եբրայական գիր ունեցող այլ լեզուներով ձեռագրեր՝ եբրայական արաբերեն, եբրայական պարսկերեն, եբրայական իսպաներեն, իդիշ և այլն։

Գենիզաները սովորաբար գտնվում էին սինագոգների ձեղնահարկում կամ հիմքում, ինչպես նաև գերեզմանոցներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արխիվներ
Կատեգորիա:Հուդայականություն
Կանաչների կուսակցություն (ԱՄՆ)

**Կանաչների կուսակցություն** (), ԱՄՆ քաղաքական կուսակցություն։ Հիմնադրման պաշտոնական ժամանակ պետք է ընդունել 2001 թվականը, երբ միավորվեցին կամավորական ԱՄՆ կանաչների կուսակցությունները և կազմակերպությունները։ Սակայն քանի որ այդ կուսակցությունների թեկնածուները առավել վաղ մասնակցել էին 1996 թվականի և 2000 թվականի նախագահական ընտրություններին, կուսակցության ոչ պաշտոնական ձևավորումը համարվում է 1984 կամ 1991 թվականը։

## Պատմություն
ԱՄՆ-ում կանաչների առաջին կուսակցությունը ստեղծվել է 1980 թվականին։ Առավել մեծ հաջողության «կանաչները» հասել են 2000 թվականի նախագահական ընտրություններին, երբ «կանաչների» կուսակցության առաջադրած իրավաբան և ակտիվիստ Ռալֆ Նեյդերը հավաքեց 2 883 105 ձայն (գրեթե 2,7 %)։ 2001 թվականին Նեյդերի կողմնակիցները՝ ԱՄՆ «կանաչների» տարբեր կուսակցություններից և կազմակերպություններից, միավորվեցին՝ կազմելով **Միացյալ Նահանգների «կանաչների» կուսակցությունը** (), որը ներկայումս «կանաչների» հիմնական ազգային կուսակցույունն է երկրում։

Ballot Access News-ի տվյալների համաձայն՝ «կանաչները»ԱՄՆ երրորդ կուսակցությունների թվում երկրորդն են։ 2012 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ գրանցված կողմնակիցների թիվը կազմում է 250 682 ընտրող (գրանցված ընտրողների ողջ թվի 0,24 %-ը)։ 2016 թվականի փետրվարի դրությամբ՝ գրանցված կողմնակիցների թիվը պակասել է՝ հասնելով մինչև 242 023 մարդ (0,24 %)։ 2016 թվականի տվյալներով ավելի քան 130 «կանաչներ» ընտրական պաշտոններ են զբաղեցնում ԱՄՆ ողջ տարածքով, սակայն հիմնականում տեղական մակարդակում են, բացի այդ՝ նրանց մեծ մասը քվեարկությունները հաղթել են որպես անկուսակցականներ։ Հիմնադրման պահից սկսած՝ կուսակցության ավելի քան 1000 անդամներ հաջողության են հասել ընտրությունների ժամանակ։

## Քաղաքական ծրագիր
Ունեն ձախակենտրոն հայացքներ՝ հիմնված «կանաչ քաղաքականության», սոցիալ դեմոկրատիայի, պոպուլիզմի և պրոգրեսիվիզմի վրա։ Չնայած միջկուսակցական հակասություններին՝ կուսակցությունը հանդես է գալիս.
* շրջակա միջավայրի պահպանության կողմնակից,
* սոցիալական արդարության կողմնակից,
* պացիֆիստական արտաքին քաղաքականության կողմնակից, 
* ոչ աստիճանակարգային մասնակցողական դեմոկրատիայի կողմնակից, 
* ողջ աշխարհում աբորտների օրինականացման կողմնակից, 
* միասեռ ամուսնությունների կողմնակից,
* քաղաքացիների սեփական զենքերի պետական վերահսկողության կողմնակից,
* ընդդեմ բռնության,
* իշխանության մարմինների ապակենտրոնացման կողմնակից,
* հասարակական տնտեսության կողմնակից,
* ֆեմինիզմի կողմնակից։

## Ղեկավար կոմիտե
Կուսակցությունը միանձնյա կառավարող չունի. այն գլխավորում են 7 համաղեկավարներ, 2010 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով նրանք են՝ Թերեզա Էլ Ամինը, Մայք Ֆայնշթեյնը, Ֆարհին Հաքիմը, Ջուլի Ջեյքոբսոնը, Ջեյսոն Նաբիվեյնսը, Դևիդ Սթրենդը, Քրեյգ Թորսենը։

## Մասնակցություն նախագահական ընտրություններին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կուսակցության պաշտոնական կայք 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կուսակցություններ
Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություններ
Մանում (տեքստիլ)

220px|մինի|Ի. Մ. Պրյաշնիկովի «Մանածագործուհին» նկարը, 1878
thumb|Ա. Ա. Բուչկուրի, «Մանածագործուհիները» 1903-1905

**Մանում,**  տարբեր թելերի պարուրաձև ոլորման և շարվածքի գործընթաց։ Մանումը կատարվում է հիմնականում թելերն առավել ամուր և երկար դարձնելու նպատակով։ Հայաստանում մանել սկսել են անհիշելի ժամանակներից, դա է վկայում պեղումների արդյունքում հայտնաբերված փայտյա, ոսկրե և կավե իլիկների առկայությունը։

Մանման եղանակները.
* Մազաթելի ոլորումը ձեռքի ափերի մեջ
* Մազաթելի մակերևութային ոլորում
* Մանում իլիկի օգնությամբ
* Մանում ճախարակի օգնությամբ
* Մանում մանածագործական սարքերի օգնությամբ

## Մանման գործընթացի փուլեր
Մանումը զանազան մանածագործական գործիքների կիրառմամբ ներառում է երեք փուլեր. այդ թվում յուրաքանչյուր փուլ իր ընթացքն ունի.
* Մազաթելի զանգվածի պատրաստում և դրանից ժապավենի ստացում
** *Փխրեցում,* մամլած զանգվածը ծվեն-ծվեն են անում, մանրացնում, որպեսզի ավելի հեշտ միախառնվի և աղբից հեշ զատվի։ 
** *Միախառնում,* փխրունացված մազաթելի զանազան տեսակների իրար հետ ոլորման գործընթացը, որպեսզի ստանան այնպիսի թելեր, որպիսին հարկավոր է՝ առաձգական, ամուր, բարակ, հաստ և այլն։ 
** *Գզում,* ապահովում է հետագա փխրեցումն ու մազաթելի մաքրումը զանազան տեսակի աղբից։ 
** *Սանդերքում,* տեղի է ունենում առանձնացում։ Ընդհանուր զանգվածից այլ մանր թելերի առանձնացման գործընթացն է։ Հեռացնում են գործընթացից մնացած մանր մասերը և ձևավորում կամ ժապավեն կամ էլ հաստաթել։ 
* Նախամանում, աստիճանաբար ժապավենից դուրս են հանում հաստաթելը (նախաթել) և կծիկ պատրաստում ըստ համապատասխան ձևի և չափի։

## Մանման համակարգ
Գոյություն ունի մանման երեք հիմնական համակարգ.
* սանդերքամեքենայով
* հաստոցային գործիքների օգնությամբ
* սանրավոր մեքենաներով

## Մանումը գրականության մեջ
մինի|աջից|Նորատուսի բնակչուհի, ով իլիկով թել է մանում
Հայ գրականության մեջ հայտնի է Ղազարոս Աղայանի «Ճախարակ» բանաստեղծությունը, որի մեջ խոսվում է մանելու գործընթացի մասին.


Մանի՛ր, մանիր, ի՛մ ճախարակ,
Մանիր սպիտակ մալանչներ,
Մանիր թելեր հաստ ու բարակ,
Որ ես հոգամ իմ ցավեր։
Ձեթ եմ ածել ականջներըդ,
Նոր շինել եմ շրտըվիկ,
Դե՜հ, շու՛տ շարժիր լայն թևերդ,
Ոստեր շինիր սըրուլիկ։
Մանի՛ր, մանիր, ի՛մ ճախարակ,
Լիսեռնիկդ պտըտիր,
Մանիր թելեր հաստ ու բարակ,
Իլիկիդ վըրա փաթաթիր։



## Գրականություն
* 

## Տես նաև
* Տեքստիլ արդյունաբերություն
* Ճախարակ (գործիք)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Trowbridge medieval spinning industry 
* Прядение из собачьей шерсти 
* Spinnen mit der Handspindel (Landschaftsmuseum Obermain)
* Geschichte des Handspinnens 
* Wollspinnerin im Mittelalter Kleidung, soziales Umfeld, Gegenstände des mittelalterlichen Spinnens und Textilhandwerk
* Spinnen und Weben als halstattzeitliche Urnendarstellung 

Կատեգորիա:Արդյունաբերություն
Կատեգորիա:Արդյունաբերություններ
Կատեգորիա:Արհեստ
Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Ձեռագործություն
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիայի պատմություն
Կատեգորիա:Տեքստիլ արդյունաբերություն
Կրիպտիդներ

**Կրիպտիդներ** ( - ծածուկ), կենդանի կամ բույս, որի գոյությունը ակադեմիական գիտությունը չի հաստատել։ Կրիպտիդ կարող է լինել անհետացած համարվող կամ լեգենդներում հիշատակվող էակը։ Կրիպտիդներ ուսումնասիրում են կրիպտոկենդանաբանությունը և կրիպտոբուսաբանությունը։ Կրիպտիդ ասելիս սովորաբար կենդանի են հասկանում։

Կրիպտոկենդանաբանության և ուֆոլոգիայի մասին գրքերի հեղինակ Ջորջ Մ․ Էբերհարթը նկարագրել է կրիպտիդների դասակարգման միջոց, որը ներառում է տասը հատկանիշ և վեց բացառություն։

:Կրիպտիդ կարող են համարվել՝
* Հայտնի կենդանիներ՝ ոչ բնութագրական կամ մինչ այժմ չբնութագրված կենսամիջավայրով,
* Մինչ այժմ չնկարագրված տեսակներ կամ ենթատեսակներ, ոչ սովորական առանձնահատկություններով հայտնի կենդանիներ Ամազոնի հսկայական անակոնդաները կամ Արևելյան Աֆրիկայի պուտավոր առյուծներ),
* Պաշտոնապես անհետացած համարվող տեսակների փրկված ներկայացուցիչներ և այլն։

Կրիպտիդներ չեն համարվում՝
* Մարդու համար ոչ նշանակալի էակները,
* Միայն քիչ թվով մարդկանց հայտնի էակներ,
* Մարդու գործունեության հետևանքով որևէ վայրում վերաբնակեցված կենդանիները,
* Ոչ սովորական մարսիկ, օրինակ՝ վամպիրները կամ զոմբիները,
* Հրեշտակները կամ դևերը։ Պարանորմալ կամ գերբնական կրիպտիդներ կարող են լինել միայն այն դեպքում, եթե նրանք ունեն կենդանու ձև (օրինակ՝ փոխակերպուկը կարող է լինել իսկական շուն, գայլ կամ շնազգիների անհայտ ներկայացուցիչ),
* Այլմոլորակայինները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Eberhart, George M. (2002). Mysterious Creatures: A Guide to Cryptozoology . Volume 2. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 1-57607-283-5
* Eberhart, George M. «Mysterious Creatures: Creating A Cryptozoological Encyclopedia.» 2005. Journal of Scientific Exploration. Vol. 19, No. 1

Կատեգորիա:Կրիպտիդներ
Հունաստանի զինված ուժեր

thumb|270px|Հունական բանակի մարտական դրոշը
**Հունաստանի զինված ուժեր** (), Հունաստանի զորքերի և ուժերի ամբողջություն, որը նախատեսված է ազատությունը, անկախությունը և պետության տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանելու համար։

Հունաստանի զինված ուժերի կազմի մեջ մտնում են՝
* 20px|СВ Հունաստանի ցամաքային զորքերը ()
* 20px|ВМФ Հունաստանի ռազմածովային ուժեր ()
* 20px|ВВС Հունաստանի ռազմաօդային ուժեր ()

Հունաստանի զինված ուժերը համալրվում են զինապարտության մասին օրենքի հիման վրա։ Ղեկավարման գերագույն օպերատիվ մարմինը համարվում է Հունաստանի Ազգային պաշտպանության Գլխավոր շտաբը ():

## Պատմություն
Կանոնավոր բանակի ստորաբաժանումների կազմավորումը պարտիզանական ջոկատների և ապստամբության հիման վրա սկսվել է 1820-ական թվականներին Հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության ընթացքում։

### 20-րդ դար
1912 թվականի գարնանը Բալկանյան միության ստեղծումից հետո հունական զորքերը մասնակցել են Առաջին Բալկանյան պատերազմում Օսմանյան կայսրության դեմ։

1913 թվականի ամռանը Երկրորդ Բալկանյան պատերազմում հունական զորքերը պատերազմել են Բուլղարիայի դեմ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հունաստանը հայտարարել է իր անկախացման մասին, սակայն 1914 թվականի հոկտեմբերին՝ օգտվելով Բալկաններում տիրող իրավիճակից, հունական զորքերը գրավել են Հյուսիսային Էպիրոսը։

1917 թվականի հունիսի 30-ին Հունաստանը պատերազմ է հայտարարել Կենտրոնական ուժերին և պատերազմել Անտանտի երկրների կողմից։

### 21-րդ դար
2002 թվականի փետրվարի 17-ին Հունաստանը Աֆղանստան է ուղարկել ռազմական անձնակազմ, որն ի սկզբանե բաղկացած էր 49 զինծառայողից։ Ընդհանուր առմամբ, 2002 թվականի փետրվարից մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 30-ը Աֆղանստանի 33 առաքելություններում մասնակցել է Հունաստանի 3 295 զինծառայող, որոնց զինվորական ծառայության ժամկետը կազմում էր 3-6 ամիս։ Հույն զինծառայողներն իրականացնում էին շինարարական աշխատանքներ, զբաղվում էին Քաբուլի ենթակառուցվածքի վերակառուցմամբ, դասընթացներ էին անցկացնում աֆղանական զինվորների համար, մարդասիրական օգնություն էին հասցնում, ապահովում էին 299-րդ շարժական վիրաբուժական հոսպիտալի աշխատանքը։ 2012 թվականի նոյեմբերի 30-ին հունական կոնտինգենտի զինծառայողները դուրս են բերվել Աֆղանստանից, սակայն երկրում մնացել է յոթ օդաչու-փորձարկիչ Alenia C-27 Spartan ռազմատրանսպորտային ինքնաթիռների օդաչուներ պատրաստելու համար։

## Ներկա վիճակ
### Ընդհանուր տեղեկություններ

## Օտարերկրյա ռազմական օգնություն
2014 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ-ն անվճար Հունաստանի տրամադրել 460 միավոր զրահատեխնիկա (225 միավոր M113A2 զրահափոխադրիչ, 128 միավոր M577A2 հրամանատարաշտաբային մեքենա, 106 միավոր M901A2 հակատանկային զրահամեքենա TOW հակատանկային համալիրներով, ինչպես նաև մեկ միավոր 107-մմ տրամաչափի M106 ինքնագնաց ականանետ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հունաստանի պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Զինված ուժեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի զինված ուժեր