Արթուրո Միկելենա

**Ֆրանցիսկո Արթուրո Միկելենա Կաստիլյո** (, ) առավել հայտնի պարզապես որպես Արթուրո Միկելենա (, XIX դարի վենեսուելացի նկարիչ, Վենեսուելայի պատմության մեջ ամենահայտնի գեղանկարիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Արթուրո Միկելենան ծնվել է 1863 թվականի հունիսի 16-ին Վենեսուելայի Վալենսիա քաղաքում՝ նկարիչ Խուան Անտոնիո Միկելենայի (1832-1918) ընտանիքում։

Արթուրոն շատ վաղ տարիքից հետաքրքրվել է գեղանկարչությամբ՝ հոր ազդեցությամբ և նրա ղեկավարությամբ։ Շուտով նա սկսել է օգնել հորը որպես աշակերտ, ապա դարձել է նրա աշխատողը Վալենսիայի արվեստանոցում։ 1883 թվականին, 20 տարեկանում, Արթուրոն իր երկու աշխատանքները ուղարկել է Վենեսուելայի մայրաքաղաք Կարակաս՝ Սիմոն Բոլիվարի ծննդյան հարյուրամյակին նվիրված մեծ ցուցահանդեսին, և դրանցից մեկի համար արժանացել է արծաթե մեդալի։ Այդ գործը մինչ օրս պահվում է Կարակասի Բոլիվարիական թանգարանի հավաքածուում։

Երկու տարի անց Միկելենան ստացել է պետական կրթաթոշակ՝ կրթությունը Եվրոպայում շարունակելու համար։ Նա մեկնել է Փարիզ, որտեղ ուսանել է Ժյուլիանի ակադեմիայում։ 1887 թվականին Միկելենայի «Հիվանդ երեխան» նկարը Ֆրանսիական նկարիչների սրահում արժանացել է մեդալի՝ դառնալով այն քիչ լատինաամերիկացի նկարիչներից մեկը, որն արժանացել է այդ մրցանակին։

Երկու տարի անց՝ 1889 թվականին, Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում ստացել է ոսկե մեդալ իր «Շառլոտ Կորդեյը մահապատժից առաջ» նկարի համար, որը հիմնված է ֆրանսիական պատմական տեսարանի վրա։ Նույն թվականին Միկելենան վերադարձել է Վենեսուելա՝ արդեն որպես ճանաչված նկարիչ։ Այնտեղ նա ամուսնության առաջարկ է արել իր վաղեմի սիրելիին՝ Լաստենիային։ Ամուսնությունից հետո Միկելենան երիտասարդ կնոջ հետ կրկին վերադարձել է Փարիզ, որտեղ, ի թիվս այլ աշխատանքների, նա նկարազարդել է Վիկտոր Հյուգոյի ստեղծագործությունները և աշխատել Վենեսուելայի կառավարության պատվերով։

1892 թվականին Միկելենան հիվանդացել է տուբերկուլյոզով։ Բժիշկները խորհուրդ են տվել նրան Փարիզի ցուրտ ձմեռն ու աշունը փոխարինել տաք Կարակասով, որտեղ նա  վերադարձել է նույն թվականին։ Այստեղ նա հաջողությամբ աշխատել է որպես դիմանկարիչ և պատմական գեղանկարչության վարպետ՝ կատարելով ինչպես մասնավոր, այնպես էլ պետական պատվերներ։

Վեց տարի անց Միկելենան մահացել է Կարակասում՝ 35 տարեկան հասակում, իր փառքի գագաթնակետին։ Նրա բազմաթիվ գործեր մնացել են անավարտ։ Լաստենիա Տելյո դե Միշելենան  ապրել է ևս 60 տարի։

Միկելենայի ստեղծագործական ժառանգությունը կազմում է շուրջ 200 նկար և մոտ 500 գծանկար, էսքիզ, էտյուդ և ուրվագիծ։ Վենեսուելայում նա համարվում է XIX դարի չորս խոշորագույն նկարիչներից մեկը՝ Մարտին Տովար ի Տովարի, Անտոնիո Էռերա Տորոյի և Կրիստոբալ Ռոխասի հետ մեկտեղ։

2004 թվականին Միկելենայի «Հիվանդ երեխան» կտավը, որը 1887 թվականին Ֆրանսիական նկարիչների սրահում արժանացել է մեդալի, իսկ հետագայում պատկանել է ամերիկացի միլիոնատեր Ասթորներին, վաճառվել է Sotheby’s աճուրդում 1 միլիոն 350 հազար ԱՄՆ դոլարով, ինչը տվյալ պահին ռեկորդ էր Պանամայից հարավ գտնվող լատինաամերիկյան երկրներում նկարված նկարների համար։

## Պատկերասրահ


Arturo Michelena 08.JPG|Մադոննան երեխայի հետ
Arturo Michelena 27.JPG|Արտեմիսը որսի ժամանակ
Arturo Michelena 28.JPG|Կերակրում բազմությանը
Arturo Michelena 52.JPG|Կրեոլների ապստամբություն
Arturo Michelena 53.JPG|Բոլիվարը Անդերում
Arturo Michelena 55.JPG|Բոլիվարը ցնծացող ամբոխի մեջ
El Panteon de los Heroes.JPG|Հերոսների պանթեոն
Arturo Michelena 34.JPG|Արաբական ֆանտազիա
La Joven Madre 1889 by Arturo Michelena.jpg|Մայր և երեխա
Arturo Michelena 33.JPG|Կախարդական արևելք
Arturo Michelena 42.JPG|Անտոնիո Խոսե Սուկրեի դիմանկարը
Lastenia Tello de Michelena by Arturo Michelena.jpg|Լաստենիա Տելյո դե Միշելենայ դիմանկարը
El niño enfermo. Paris 1886 by Arturo Michelena.jpg|Հիվանդ երեխան



## Գրականություն
* Arturo Michelena // Benezit Dictionary of Artists (англ.) — OUP, 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
* González-Arnal M. A. Arturo Michelena // Michelena, Arturo (англ.) // Grove Art Online / J. Turner — Oxford, Basingstoke, New York City: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Michelena,   Arturo

Կատեգորիա:Վենեսուելացիներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղանկարչություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ