Ջոն Ուեյն

**Ջոն Ուեյն** (, իսկական անուն ազգանունը՝ Մերիոն Ռոբերտ Մորիսոն, , ), ամերիկացի դերասան։

Նրան որպես դերասան բացահայտել է ռեժիսոր Ջոն Ֆորդը ինչից հետո սկսվել է նրանց համագործակցությունը ու Ուեյնը նկարահանվել է Ջոն Ֆորդի գրեթե բոլոր վեստեռններում։ Խաղացել է 150-ից ավելի ֆիլմերում, մեծ մասամբ վեստեռն ժանրի, նրան համարում էին վեստեռնի արքա։

Առավել նշանավոր ֆիլմերից են՝ 
* 1930 - «Մեծ արահետ»
* 1939 - «Դիլիժանս»
* 1940 - «Յոթ մեղսագործներ»
* 1940 - «Երկար ճանապարհ դեպի տուն»
* 1948 - «Կարմիր գետ»
* 1948 - «Ֆորտ Ապաչի»
* 1949 - «Իվոձիմայի ավազները»
* 1950 - «Ռիո Գրանդե»
* 1952 - «Խաղաղ մարդը»
* 1956 - «Որոնողները»
* 1957 - «Արծիվների թևերը»
* 1959 - «Ռիո Բրավո»
* 1960 - «Ֆորտ Ալամո»
* 1962 - «Ինչպես է նվաճվել Արևմուտքը»
* 1962 - «Մարդը, որ կրակեց Լիբերտի Վալանսին»
* 1967 - «Ռազմական կառքը»
* 1969 - «Իսկական քաջություն»
* 1968 - «Կանաչ բերետներ»
* 1976 - «Ամենաուղիղ նշանառուն»

Ստացել է ընդհանուր թվով 25 կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 16-ի, որոնց թվում 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1-ը Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում, ստացել է 3 Ոսկե Գլոբուս։ 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղը։

Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում 12-րդն է, իսկ Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում նրա հերոս Ռուստեր Կոգբերնը «Իսկական քաջություն» ֆիլմում 36-րդն է որպես դրական հերոս։

## Գրականություն
* Baur, Andreas, and Bitterli, Konrad. "Brave Lonesome Cowboy. Der Mythos des Westerns in der Gegenwartskunst oder: John Wayne zum 100. Geburtstag". Verlag für moderne Kunst Nürnberg. Nuremberg 2007 ISBN 978-3-939738-15-2.
* Roberts, Randy, and James S. Olson. John Wayne։ American. New York։ Free Press, 1995 ISBN 978-0-02-923837-0.
* Campbell, James T. "Print the Legend: John Wayne and Postwar American Culture". Reviews in American History, Volume 28, Number 3, September 2000, pp.&nbsp;465–477.
* Shepherd, Donald, and Robert Slatzer, with Dave Grayson. Duke։ The Life and Times of John Wayne. New York։ Doubleday, 1985 ISBN 0-385-17893-X.
* Carey, Harry Jr. A Company of Heroes։ My Life as an Actor in the John Ford Stock Company. Lanham, Maryland։ Scarecrow Press, 1994 ISBN 0-8108-2865-0.
* Clark, Donald & Christopher Anderson. John Wayne's The Alamo։ The Making of the Epic Film. New York։ Carol Publishing Group, 1995 ISBN 0-8065-1625-9. (pbk.)
* Eyman, Scott. Print the Legend։ The Life and Times of John Ford. New York։ Simon & Schuster, 1999 ISBN 0-684-81161-8.
* McCarthy, Todd. Howard Hawks։ The Grey Fox of Hollywood. New York։ Grove Press, 1997 ISBN 0-8021-1598-5.
* Maurice Zolotow., Shooting Star։ A Biography of John Wayne. New York։ Simon & Schuster, 1974 ISBN 0-671-82969-6.
* Jim Beaver, "John Wayne". Films in Review, Volume 28, Number 5, May 1977, pp.&nbsp;265–284.
* McGivern, Carolyn. John Wayne։ A Giant Shadow. Bracknell, England։ Sammon, 2000 ISBN 0-9540031-0-1.
* Munn, Michael (2004), John Wayne։ the man behind the myth, Robson, ISBN 978-1-86105-722-8
* Davis, Ronald L. Duke։ The Life and Times of John Wayne. University of Oklahoma Press, 2001. ISBN 0-8061-3329-5.
* Raab, Markus, Beautiful Hearts, Laughers at the World, Bowlers. Worldviews of the Late Western; in։ Baur/Bitterli։ Brave Lonesome Cowboy. Der Myhos des Westerns in der Gegenwartskunst oder։ John Wayne zum 100. Geburtstag, Nuremberg 2007, ISBN 978-3-939738-15-2.

## Նկարներ

John Wayne Brisbane 1943.jpg|1943 թվականին ռազմական համազգեստով
In Old Oklahoma (1943) 4.jpg|1943 թ. «Հին Օկլահոմայում» ֆիլմում
John Wayne in Wake of the Red Witch trailer.jpg|1948 թ. «Գտնել կարմիր վհուկին» ֆիլմում
The searchers Ford Trailer screenshot (8-crop).jpg|1956 թ. «Որոնողները» ֆիլմում
Richard M. Nixon and Henry Kissinger meeting with Marion "John" Wayne - NARA - 194768.tif|Ռիչարդ Նիքսոնը և Հենրի Քիսինջերը Ջոն Ուեյնի հետ
John Wayne (Madame Tussauds).JPG|Ջոն Ուեյնի մոմե արձանը Մադամ Տյուսոյի թանգարանում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ