open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սաուդադի

[մինի|[Ժոզե Ֆեռաս դե Ալմեյդա Ժունիորի «Սաուդադի» կտավը]]
**Սաուդադի** (, եվրոպական պորտուգալերեն՝ [], բրազիլական պորտուգալերեն՝ [ կամ [], գալիսերեն՝ []), պորտուգալերեն և գալիսերեն բառ։ Այն նկարագրում է նոստալգիական և մելանխոլիկ այն էմոցիոնալ վիճակը, որ լինում է ինչ-որ բանի կամ ինչ-որ մեկի բացակայության ժամանակ։ Ավելին, այն հաճախ նկարագրում է այն զգացողությունը, որ այն առարկան, որին տվյալ անձը կարոտում կամ տենչում է, երբեք չի վերադառնա։ Սաուդադիի ավելի ուժեղ տեսակը մարդիկ կարող են տածել այն մարդկանց հանդեպ, ինչպիսիք են նախկին սիրեցյալը, ընտանիքի այն անդամը, որը բացակայում է, բաժանված է կամ մահացած։

Սաուդադին նկարագրվում է որպես մարդու գնալուց հետո մնացած «սիրո մնացորդ»։ Սաուդադին զգացմունքների, փորձի, տարբեր վայրերի ու իրադարձությունների հավաքածուն է, որոնք մի ժամանակ ոգևորվածություն, հաճույք, լավատեսություն էին առաջացնում։ Այն կարող է նկարագրվել որպես դատարկություն այն մարդու (օրինակ՝ ինչ-որ մեկի ծնողները, երեխաները, եղբայրները կամ քույրերը, ընկերները, սիրելի կենդանիներ) կամ իրի (օրինակ՝ վայրեր, բաներ, որ սովորություն ունեինք անել մանուկ ժամանակ, անցյալում տարբեր գործունեություններ), որ տվյալ ժամանակահատվածում պակասում է։ Այն բերում է միաժամանակ և՛ տխուր, և՛ ուրախ զգացմունքներ. տխրություն բացակայության համար և ուրախություն ինչ-որ էմոցիա անցյալում ապրած լինելու համար։

Ստուգաբանորեն սաուդադի հասկացությունը, որ հղվում է պորտուգալերենին և գալիսերենին, գալիս է լատիներեն «Solitudo» բառից, որ թարգմանաբար նշանակում է միայնություն։ Սաուդադիի արտահայտումը երաժշտության մեջ հանդիսանում է ավանդական պորտուգալական ֆադու ոճը։

Սաուդադի հասկացությունը գոյություն ունի նաև Բրազիլիայում, որտեղ նույնիսկ գոյություն ունի սաուդադիի օր՝ հունվարի 30։

## Տարրեր
Սաուդադին նման է նոստալգիային, սակայն նույնը չէ. նոստալգիային համարժեք մեկ այլ բառ գոյություն ունի պորտուգալերենում։

Պորտուգալերենի՝ 1912 թվականին լույս տեսած գրքում Ա. Բելը նշում է.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խոհագրություն սաուդադիի մասին
* ԲիԲիՍի. Սաուդադեն 7-րդ ամենադժվար բառն է թարգմանելու համար

Կատեգորիա:Բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Հունգարիայի ազգային պատկերասրահ

**Հունգարիայի ազգային պատկերասրահ** (), Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտի Բուդա պալատում գտնվող արվեստի ազգային թանգարան, որը հիմնադրվել է 1957 թվականին։ Հավաքածուում ընդգրկված են հունգարական արվեստի տարբեր ժանրեր, այդ թվում 19-20-րդ դարերի Փարիզում և այլ եվրոպական քաղաքներում աշխատանքներ իրականացրած հունգարացի արվեստագետների ստեղծագործություններ։

Բուդապեշտում գեղարվեստի առաջին միջազգային թանգարանը եղել է Կերպարվեստի թանգարանը։

## Ցուցահանդեսներ
[thumb|right|300px|«Քրիստոսը Պիղատոս Պոնտացու առջև», [Միխայ Մունկաչի, 1881]]
Ազգային պատկերասրահի հավաքածուն ընդգրկում է միջնադարյան, վերածննդի ժամանակաշրջանի, գոթական, բարոկկո հունական արվեստի նմուշներ։ Հավաքածուում ներառված է նաև 15-րդ դարի զոհասեղան։

Թանգարանում ներկայացված են հունգարացի քանդակագործներ Կարոլի Ալեքսին, Մաուրիս Ասկալոն, Միկլոս Բորսոսը, Գյուլա Դոնաֆը, Ջանոս Ֆադրուցը, Բենի Ֆեռենցին, Իստվան Ֆեռենցը, Միկլոս Իցոն, ինչպես նաև գեղանկարիչներ Կառոլի Մարկոյի, Ժոզեֆ Բորսոսի, Միկլոս Բարաբասի, Բերտելան Ցեկելիի, Կառոլի Լոցի աշխատանքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ Հունգարիայում
Կատեգորիա:1957 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի թանգարաններ
Կարկառի ամրոց

մինի|Հունոտի կիրճ
**Կարկառի ամրոց**, գտնվում է Արցախի Հունոտի կիրճ կոչվող քարանձավի մոտ։

**Հունոտի կիրճ**, Արցախի հիանալի վայրերից մեկը, որը հիացնում է բոլորին իր աննկարագրելի գեղեցկությամբ։

## Բնութագիր
Հունոտի կիրճի պետական բնապատմական արգելոցի աննման գեղեցկությունը այցելուներին զարմանալի մի զգացողություն է ներշնչում։ Ջդրդուզի ամենաբարձր կետից դուք կարող եք տեսնել կիրճի 250 մետր բարձրությամբ պատերը, որոնք վեր են խոյանում բերդաքաղաք Շուշիի հարավարևմտյան մասում գտնվող Կարկառ գետի վրա։ Ճանապարհորդներին, որոնք նախընտրում են ոտքով զբոսնել կիրճի միջով, բախտ է ընձեռվում ականատեսը լինել աննման ջրվեժների, խիտ անտառների, դեռևս քարի դարում բնակելի քարանձավների, Հունոտ գյուղի ավերակներին, հնամենի կամուրջների… և այս ամենը պարփակված հսկայական լեռներով և գետակով, որը համառորեն սլանում է ժայռերի միջով։ Պատմական, բնական և ճարտարապետական բազում հրաշքներ հավաքվել են շուրջ 400 հեկտար մակերես ունեցող այս հրաշք արգելոցում։ Կիրճը բոլորին զարմացնում և գայթակղում է իր աննկարագրելի գեղեցկությամբ։

## Երթուղիներ
Հունոտի կիրճի պետական բնապատմական արգելոցի տեսարժան վայրերը հեշտացնող միայն 3 ուղի կա։

*I-ուղի* – Կիրճը տանող գլխավոր երթուղին տանում են դեպի հրաշագեղ Մամռոտ Քար ջրվեժը, որը հայտնի է նաև Հովանոցներ և ռուսերեն Զոնտիկի անվանումներով։ Անշուշտ սա կիրճի անկրկնելի զարդերից մեկն է, որ անհնար է բաց թողնել։ Ճանապարհին այցելուները կտեսնեն նաև հնագույն ջրաղացների ավերակները և կկարողանան համտեսել բնական աղբյուրների զուլալ ու քաղցրահամ ջուրը։

*II- ուղի* – Կարմիր ուղեցույցերով նշվաց գլխավոր ճանապարհի ճյուղավորումը այցելուներին կտանի դեպի Ամարաթ և Զույգ Աչք քարանձավները։

*III–ուղի* Գլխավոր ճանապարհից մեկ այլ ճյուղավորումվ, որը տանում է դեպի Հունոտ գյուղի ավերակները, կամարաձև քարե կամուրջը և ականակիտ աղբյուրները։

## Պատմություն
Առաջին պեղումներն իրականացվել են 12-14-րդ դարերում և հայտնաբերվել են բազմաթիվ նմուշներ։ Հատկապես ուշագրավ են մոնղոլական տիպի նետասլաքն ու չինական սելադոնի բեկորը, որոնք ոչ միայն ապացուցում են, որ Շուշիի սարահարթի արևելյան մասը՝ Հունոտի կիրճը, բնակեցված էր այդ ժամանակ, այլև փաստում այդտեղով առևտրի ճանապարհի առկայության մասին, որի պահպանության համար էլ Խաչենի իշխանները ստեղծել էին այդ ամրությունները։

## Պեղումներ
Վերոնշյալ պեղումները հիմք են մտածելու, որ այդտեղ է գտնվել Կարկառ ամրոցը, որը 17-րդ դարի վերջին՝ հայ ազատագրական շարժման ժամանակ, վերակառուցվեց և ստացավ Ավանի կամ Փոքր սղնախ անունը։ Պեղումները նաև հիմք են եզրակացնելու, որ ոչ թե պարսիկ ու թուրք եկվորները, այլ Մելիք Շահնազարը ու Ավան հարյուրապետը 18-րդ դարի սկզբներին վերակառուցել են դարեր առաջ հայ իշխանների կողմից հիմնված ամրակետերը։

## Աղբյուրներ
ԼՂՀ կառավարությանն առընթեր «Զբոսաշրջության վարչություն», «ՀՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ԱՐՑԱԽՈՒՄ 2005-2010 թթ.», Ստեփանականրտ, 2011 թ.

Կատեգորիա:Արցախ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Գեյրանգեր-ֆյորդ

**Գեյրանգեր-ֆյորդ** (), ֆյորդ Սուննմերե տարածաշրջանում, որը գտնվում է Նորվեգիայի Մյուրե օգ Ռոմսդալ ֆյուլքեի ամենահարավային մասում։ Ստուր-ֆյորդի ճյուղավորումներից մեկը։ Գտնվում է Բերգեն քաղաքից մոտ 200 կմ հյուսիս-արևելք և 280 կմ հյուսիս-արևելք մայրաքաղաք Օսլոյից։

2005 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Աշխարհագրություն
Գեյրանգեր-ֆյորդում է գտնվում նրան տված գյուղը՝ Գեյրանգերը։ Այնտեղ է տեղակայված Ֆյորդերի թանգարանը, որը պատմում է Նորվեգիայի այս շրջանի բնագիտության պատմության մասին։

Ֆյորդի տեսարժան վայրերից են ջրվեժները, որոնցից ամենահայտնիները են Յոթ քույրերը, Հարսի քողը և Փեսան։ Ափերում են տեղակայված ուղղաձիգ ժայռերը՝ մինչև 1400 մետր և սառցադաշտեր։

Գեյրանգեր-ֆյորդի երկայնքով հանդիպում են նաև լքված ֆերմաներ, որոնքից մի քանիսը գտնվում են լեռնային լանջերում, այդ իսկ պատճառով այնտեղ հասնել հնարավոր է միայն հատուկ կողադիր կամ թոկի աստիճաններով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:GeirangerFjordNorwayFjord.jpg
Պատկեր:Geirangerfjord.jpg
Պատկեր:Geirangerfjord LC0188.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի ֆյորդեր
Նյոշատել (պանիր)

**Նյոշատել** (), կովի կաթից պատրաստվող ֆրանսիական պանիր, որն արտադրվում է Վերին Նորմանդիայում։ Այն ունի չոր մակերես, պատված է սպիտակ, փափուկ բորբոսով, առաձգական է և ունի սնկերի նուրբ հոտ։

## Պատմություն
Նյոշատելը Նորմանդիայի ամենահին պանիրն է. նրա մասին հիշատակումներ հայտնվել են 1035 թվականից։ Իր անվանումը պանիրը ստացել է Նյոշատել-ան-Բրե գյուղակից։

Հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ ֆրանսիացի աղջիկները անգլիացիներին սրտաձև պանիր էին նվիրում։ Հենց այդ ժամանակ էլ նյոշատելը ձեռք բերեց իր ամենահայտնի ձևերից մեկը։

Տարածվածության գագաթնակետին նյոշատելը հասավ 19-րդ դարում։ Նապոլեոնի Նորմանդիա այցի ժամանակ նրան որպես նվեր հանձնում են հենց նյոշատել տեսակի պանիրների զամբյուղ։

20-րդ դարում նյոշատելը անցնում է AOC և AOP մատնշում ունեցող պանիրների շարք։

## Պատրաստումը
մինի|Սրտաձև նյոշատել
Պանիրը պատրաստում են ապրիլից մինչև նոյեմբեր։

Ներկայումս նյոշատելը պատրաստվում է գրեթե նույն եղանակով, ինչ շատ դարեր առաջ։ Կաթը լցնում են մոտ 20&nbsp;°C ջերմաստիճանով կաղապարների մեջ, ավելացնում պանրի շիճուկ և կաթնային ֆերմենտներ, ինչից հետո թողնում են պանիրը 24-36 ժամ։ Այնուհետև այն չորացնում են և ավելացնում վրձնասունկ։ Ստացված զանգվածը փայտե դարակներում են դնում, այնուհետև ուղարկում 12-14&nbsp;°C ջերմաստիճան 95% խոնավություն ունեցող ներքնահարկ։

10 օրից պանիրն արդեն պատրաստ է լինում, սակայն ավելի սուր համ ունենալու համար պանիրը պահում են մինչև 10 շաբաթ։

## Նկարագրություն
Պանրի խմորը փափուկ է, միասեռ, յուղայնությունը կազմում է 50%։ Ունի չոր մակերես, պատված է սպիտակ, փափուկ բորբոսով, առաձգական է և ունի սնկերի նուրբ հոտ։

Նյոշատել պանիրն ունի վեց տեսակ՝

## Օգտագործումը
Նյոշատելը մատուցում են ճաշի ավարտին՝ աղանդերից առաջ։ Այն օգտագործում են սովորական կամ խրթխրթան հացի և Côtes du Rhône, Beaujolais, Pomerol կամ Saint-Emilion կարմիր գինիների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական պանիրներ
Մյուչառնոկ արվեստի սրահ

**Մյուչառնոկ արվեստի սրահ** (), ժամանակակից արվեստի սրահ Բուդապեշտում։ Մյուչառնոկը տեղակայված է Բուդապեշտի Հերոսների հրապարակում՝ Կերպարվեստի թանգարանի առջև։ Առաջնային վեց սյուներից կազմված և վառ խճանկարային ճակտոնով շինությունը նախագծվել է ճարտարապետներ Ալբերտ Շիկեդանցի և Հերցոգ Գյուլեպի կողմից և բացվել է 1895 թվականին։

Թանգարանը մշտական ցուցադրություն չունի։ Այստեղ ներկայացվում են հունգարական և արտերկրյա ժամանակակից արվեստի բազմաթիվ ցուցահանդեսներ։

## Գրականություն
* Будапешт: [путеводитель] / С. Кузьмичева, О. Кузьмичев. — М.: Эксмо, 2008. — 384 с.: ил. — (Оранжевый гид).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1895 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Խառնարանային լիճ

մինի|Աժդահակի խառնարանի լիճը
**Խառնարանային** կամ **հրաբխային լիճ**, որը գոյացել է հրաբխային խառնարանի, կալդերայի, մաարների կամ հարվածային խառնարանի ջրով լցվելու ժամանակ։ Քանի որ խառնարանն, որպես կանոն, ունի կլոր ձև և բարձր պատեր, խառնարանային լիճը ունենում է շատ քիչ թափվող գետեր և գրեթե չի ունենում հոսք։ Սովորաբար խառնարանը լցվում է անձրևաջրերով (մաարները՝ գրունտային ջրերով) և հավասարակշռության է հասնում ջրի դուրս հոսելու և գոլորշանալու շնորհիվ։ Ժամանակի ընթացքում էրոզիայի պատճառով կարող է առաջանալ վերգետնյա հոսք կամ նույնիսկ վտակ, ինչպես օրինակ Նոր Զելանդիայի Տաուպո լիճը, որի միջով հոսում է Ուաիկատո գետը։

Խառնարանային լճում ջուրը երբեմն ունենում է քիմիական կազմ, ինչի պատճառով կյանքը լճում անհնար է դառնում։ Այդպիսի շատ դեպքերում գունավոր թթվային լճերի օրինակ են հանդիսանում Կոստա Ռիկայում գտնվող Ռինկոն դե լա Վյեխա և Իրասու լճերը։ Ածխաթթու գազի պարունակությունը նույնպես կարող է չափազանց բարձր լինել և դառնալ լիմնոլոգիական աղետ, ինչպիսին է Կամերունի Նիոս լճի աղետը։

[thumb|[Իրասու, Կոստա Ռիկա]]
[thumb|[Wenchi, Եթովպիա]]
[thumb|[Cuicocha, Էկվադոր]]
thumb|Լիճ, որը գոյացել է 1991 թվականին Ֆիլիպիններում Պինատուբո հրաբխի ժայթքումից

[thumb|[Բոսումտվի Գանա]]

## Խառնարանային լճերի օրինակներ
* Աֆրիկա
** Վենչի (հարվածային խառնարան, Եթովպիա)
** Բոսումտվի (հարվածային խառնարան, Գանա)
** Նյոս (մաար, Կամերուն)
* Ամերիկա
** Կատմայ (կալդերա, Ալյասկա, ԱՄՆ)
** Քրեյթեր (կալդերա, Օրեգոն, ԱՄՆ)
** Lac Saint-Jean (հարվածային խառնարան, Քվեբեկ, Կանադա)
** Կուիկոչա (կալդերա, Էկվադոր)
** Իրասու (հրաբխային խառնարան, Կոստա Ռիկա)
** Ռինկոն դե լա Վյեխա (հրաբխային խառնարան, Կոստա Ռիկա)
** Lago de Atitlán, Գվատեմալա
* Ասիա
** Էլգիգիտգին (հարվածային խառնարան, Սիբիր)
** Նեմրութ (կալդերա, Թուրքիա)
** Կուրիլյան լիճ (կալդերա, Կամչատկա, Ռուսաստան)
** Չխոնջի (լեռնային կալդերա, Հյուսիսային Կորեա/Չինաստան)
** Պինատուբո (Ֆիլիպիններ)
** Կելուդ (Ինդոնեզիա)
** Տոբա (կալդերա, Ինդոնեզիա)
** Տովադա (կալդերա, Ճապոնիա)
** Tazawa (կալդերա, Ճապոնիա)
* Ավստրալիա և Օվկիանիա
** Տաուպո (կալդերա, Նոր Զելանդիա)
* Եվրոպա
** Սիլյան (հարվածային խառնարան, Շվեդիա)
** Էսկյուվատն (կալդերա, Իսլանդիա)
** Կերիդ (Իսլանդիա)
** Վինդսբորն (հրաբխային խառնարան, Գերմանիա)
** Լախեր Զի (կալդերա, Գերմանիա)
* Մարս
** Jezero-Kratersee
thumb|left|600px|Panorama| Լախեր Զի լիճը

## Ծանոթագրություններ

*
Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա

thumb|right|400px|''Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա''
**Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա**, մերձարևադարձային կլիմայի տարատեսակ։

## Բնութագրություն
Մերձարևադարձային գոտիներում գտնվող մայրցամաքների արևելյան ծայրամասերում դիտվում է կլիմայի մուսսոնային տեսակ։ Ձմռանը այդ շրջանները գտնվում են սառը օդային զանգվածների ազդեցության տակ, ամռանը այստեղ ներթափանցում է օվկիանոսից եկող օդը։ Տեղումների տարեկան քանակը հակադիր է միջերկրածովյան կլիմային։ Ձմռանը եղանակը պարզ է և չոր, իսկ ամռանը՝ հակառակը՝ առատ տեղումներ, որոնք մայրցամաքում թափվում են ցիկլոններով։ Մեծ է նաև լեռնագրական նշանակությունը։

## Տեղումներ
Ընդհանուր առմամբ տեղումներն առատ են, այդ պատճառով կլիմայի այդ տեսակը բնորոշվում է հարուստ անտառներով, որտեղ աճում են լայնատերև ծառեր, փաթաթվող և մագլցող բույսեր (լիաններ, բաղեղ)։ Այս կլիմայում ձյուն տեղում է, սակայն երկար չի մնում։

## Ընդհանուր ցուցանիշներ
* Օրինակ՝ Ասիայի Պեկին քաղաքում միջին ջերմաստիճանը հուլիսին կազմում է +26&nbsp;°C, իսկ հունվարին՝ -4&nbsp;°C: Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 640 մմ, որոնցից 260 մմ-ը թափվում է հունիսին և 2 մմ-ը՝ դեկտեմբերին։ 
* Հարավային Ամերիկայում այդ կլիմայի տեսակը առկա է Լա Պլատայում։ Բուենոս Այրեսում հունվարին միջին ջերմաստիճանը կազմում է +23&nbsp;°C, հուլիսին՝ +9&nbsp;°C: Տեղումների տարեկան քանակը 940 մմ է, որոնցից 110 մ-ը թափվում է մարտին, իսկ 60 մմ-ը՝ հուլիսին։





## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Метеорология и климатология*. Ленинград, 1968 г. Автор – Хромов С. П.
* *Атлас мира*. ГНПП *Картография*, 2005 г.

Կատեգորիա:Կլիմա
Կատեգորիա:Կլիմայագիտություն
Չարի կայսրություն

[250px|right|thumb|[Ռոնալդ Ռեյգանը ԱՄՆ Կոնգրեսում ելույթի ժամանակ]]
**«Չարի կայսրություն»** (), գրական արտահայտություն, որը դարձավ քաղաքական շրջասույթ` շնորհիվ ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի։ ԱՄՆ Ավետարանչական ազգային ասոցիացիայի համար ունեցած իր ելույթի ժամանակ, որը տեղի ունեցավ Ֆլորիդայում 1983 թ-ի մարտի 8-ին, Ռեյգանը ՍՍՀՄ-ը բնորոշեց որպես «Չարի կայսրություն» (ինչպես նաև «Չարի կայսրության կենտրոնը մերօրյա աշխարհում»)` պնդելով, որ սովետական ռեժիմն անբարո է .: Այս բնորոշումը, որը նվաստացնում է ՍՍՀՄ-ն և նրա առաջնորդներին, հանդիսացավ Սառը պատերազմի հռետորական արտացոլումը։ Այս առիթով «ՏԱՍՍ» գործակալությունը հայտարարություն տարածեց, ըստ որի «Ռեյգանի ադմինիստրացիան ունակ է մտածելու միայն այնպիսի մտքեր, որոնք լի են հակակոմունիզմի և ռազմամոլության տարրերով»».
Որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ արտահայտության հեղինակը Ռոնալդ Ռեյգան ելույթների հեղինակ Էնթոնի Ռ. Դոլանն է։

## Արտահայտության ծագումը
*Չարի կայսրությունը* համարվում է տարածված գրական արտահայտություն, որը լայնորեն կիրառվում է ամերիկյան գրականության և կինեմատոգրաֆիայի մեջ 1970- ական թթ-ներից։ Արտահայտության առաջին գրական հիշատակումը եղել է Էլիֆաս Լևիի «Մոգության պատմություն» աշխատության մեջ, որը անգլերեն է թարգմանել Արթուր Էդվարդ Ուեյթը։ Այնտեղ ասվում է, որ սատանայահպատակները ստեղծում են դավադրություններ ընդդեմ ամբողջ հավատացյալ և գիտակից հանրության՝ հանուն իրենց տիրակալի աշխարհի ղեկին գալու։ Եվ այդ տիրակալը Սատանան է «».

Մինչ ՍՍՀՄ ի հայտ գալը որպես «չարի կայսրություն» ամերիկացի տեսաբանները համարում էին Հռոմեական կայսրությունը, Նացիստական Գերմանիան և այլն։

## Արտահայտության հետագա ճակատագիրը
1988 թ-ին այցելելով Մոսկվա, ամերիկա- սովետական հարաբերությունների լավացման ֆոնին и Ռոնալդ Ռեյգանը հայտարարեց, որ ՍՍՀՄ-ն այլևս չի դիտարկում որպես «Չարի կայսրություն».

Ներկայումս ամերիկյան քաղաքականության մեջ ԱՄՆ-ին հակադրվող տոտալիտար ռեժիմը մատնանշելու համար օգտագործվում է «Չարի առանցք» տերմինը, որը քաղաքական գործածության մեջ է դրվել Ջորջ Ու. Բուշի կողմից 2002 թ-ին։

2002 թ-ին ԿԺԴՀ ղեկավարությունը ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից ԿԺԴՀ-ն «Չարի առանցքի» մեջ ներառելու, դիտարկեց ԱՄՆ-ն որպես երկիր, որը ունի զանգվածային խոցման զենքի ամենահարուստ պաշար ունեցող երկիր։ ԿԺԴՀ ղեկավարությունը նշում էր, որ ԱՄՆ-ն ունի ամենամեծ ռազմական բյուջեն և դրանով իսկ վտանգ է ներկայացնում ամբողջ երկրագնդի և նրա ստաբիլության համար. Այսօր, ԱՄՆ ներկայիս արտաքին քաղաքականության ֆոնին, շատ երկրներ որպես «Չարի առանցք» դիտարկում են հենց Միացյալ Նահանգները, ով էլ հենց Նոր մեծ խաղի գլխավոր դերակատարն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ԱՄՆ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հակակոմունիզմ
Կատեգորիա:Հակակոմունիզմը ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Կատեգորիա:Սառը պատերազմ
Կատեգորիա:Տերմինաբանություն ըստ գաղափարախոսության
Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ
Կատեգորիա:Քաղաքական հաղորդակցություն
Կատեգորիա:Քարոզչությունը ԱՄՆ-ում
Տիրանոզավր ռեքս

**Տիրանոզավր ռեքսը** (, «տիրակալ մողես արքա») ապրել է մոտ 70 միլիոն տարի առաջ։ Ավելի քան 12 մետրերկարությամբ և մարդուց 3 անգամ բարձր այս դինոզավրը ամենախոշոր և ամենադաժան արարածներից էր, որ երբևիցե գոյություն է ունեցել երկրի վրա։մինի

## Պատմություն
Ամբաղջական բրածո կնախքներ հազվադեպ են հանդիպում, սակայն 1990 թվականին Ամերիկայում հայդնաբերվել են տիրանոզավրի երկու գրեթե ամբողջական կմախքներ։ 
Ուսումնասիրելով դրանք տիրանոզավրերի այլ կմախքներ՝ մասնագետները համոզվեցին, որ, ի տարբերություն մեր օրերի գիշատիչ կենդանիներ, օրինակ՝ առյուծների և վագրերի, էգ տիրանոզավրը հավանաբար ավելի մեծ է եղել արուից։ Տիրանոզավրն ուներ 18 սմ երկարության հասնող ատամներ։ Նրա ատամների ծայրերը ածելու նման սուր էին, որոնցով խոցում էր որսին, իսկ սղոցանման եզրերով կտրում էր միսը։ Չափահաս տիրանոզավրը ուներ 50-100 ատամ, և եթե մեկն ընկնում էր, մյուսն էր աճում դրա փոխարեն։ Տիրանոզավրի թաթերը չափազանց փոքր էին զոհին ճանկելու համար։ Դրանք չէին հասնում անգամ բերանին։ 
մինի Նրա գլուխը և ատամները այնքան ուժեղ ու ոչ ոչնչացնող էին, որ որս բռնելու համար թաթերնբ անհրաժեշտ չէին։ Որոշ մասնագետներ կարծում են, թե տիրանոզավրը լեշեր են եղել, կերել են մահացած կենդանիներ և գողացել են այլ գիշատիչների որսը։ Մյուսների կարծիքով՝ նա կարող էլ վազել ռնգեղջուրի պես արագ (ժամում 50 կմ) և կատաղի որսորդ էր։ Վերջին հայտնագործությունները ցույց են տալիս, որ կարող էր անել և՛ մեկը, և՛ մյուսը։ Մի ժամանակ մասնագետները կարծում էին, թե տիրոնազավրերը կանգնում էին ուղիղ և քայլում էին դանդաղ՝ քարշ տալով պոչը գետնի վրայով։ Ուսումնասիրելով ավելի ամբողջական կմախքները՝ այժմ ենթադրում են, որ տիրանոզավրը թեքվում էր առաջ, պոչը տնկում էր հավասառակշռությունը պահելու համար և կարողանում էր արագ վաղել։ Դատելով գանգից և ուղեղի չափից՝ ունեցել է լավ տեսողություն ու լսողություն, ինչպես նաև հոտի գերազանց զգացողություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անհետացած տեսակներ
Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Ալեքսանդր Ենգոյան

**Ալեքսանդր Փայլակի Ենգոյան** (), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (2003), պրոֆեսոր։

Պրոֆեսոր Փայլակ Ենգոյանի որդին։

## Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։ 1976-1986 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի լաբորանտ, 1986-1996 թվականներին՝ Նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, 1996-2006 թվականներին՝ ընդհանուր քիմիայի ամբիոնի վարիչ։
2006 թվականից զբաղեցնում է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի բնապահպանության և բուսաբանության ամբիոնի վարիչի և բույսերի պաշտպանության և պեստիցիդների սինթեզի լաբորատորիայի վարիչի պաշտոնները։ «Journal of Heterocyclic Chemistry» և «Heteroatom Chemistry» քիմիական ամսագրերի խմբագիրն է։

2009 թվականից Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ է, 2012 թվականից՝ Եվրոպական բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ, ՄԱԿ-ի միջավայրի էկոլոգիապես կայուն կառավարման և տեխնիկական փոխօգնության ծառայության հայկական խմբի փորձագետ, ՄԱԿ-ի և Հայաստանի միջև քիմիական գիտությունների բնագավառում փոխգործակցության խմբի փորձագետ, ՆԱՏՕ-ի հայտարարած գիտություն խաղաղության համար օտարերկրյա դիտարկման փորձագիտական խմբի անդամ։, Միջազգային գիտատեխնիկական ընկերակցության անդամ։

## Պարգևներ, մրցանակներ
2015 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության գիտության պետական կոմիտեի պատվոգրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Տրյուֆելներ

200px|մինի|Սև տրյուֆելի պտղամարմին
**Տրյուֆելներ**, տրյուֆել ( դասի ներկայացուցիչ)՝ պայուսակավոր սնկերի պտղամարմինը։ Տրյուֆելների որոշ տեսակներ բարձր են գնահատվում որպես սննդամթերք։ Ֆրանսիացի համադամասեր Բրիլյա-Սավարենը իր «Համի կառուցվածք» տրակտատում (1825 թ.) տրյուֆելներն անվանել է «խոհանոցի մարգարիտ»։ Հայտնի են տրյուֆելների հետևյալ տեսակները՝ սև, սպիտակ, սպիտակավուն, ամառային կամ բուրգունդյան։ Նրանցից պատրաստում են նաև թանկարժեք յուղ։

## Անվան ստուգաբանություն
150px|մինի|Սպիտակ տրյուֆելի պտղամարմին
Տրյուֆել եզրը, ամենայն հավանականությամբ, ծագում է  բառից, որ նշանակում է «պալար, ուռուցք». այն ձևափոխվելով եվրոպական տարբեր լեզուներով տարբեր կերպ է հնչել՝ , , , , , , , , , , : Պորտուգալերենում  և  բառերը հոմանիշներ են, ընդ որում՝ վերջինն ավելի մոտ է լատիներեն եզրին։ Բացի դրանից՝ գերմաներեն կարտոֆիլ () բառը ծագում է իտալերենի հեռավոր նմանությունից։

## Կենսաբանություն
Տրյուֆելի սնկամարմինը սիմբիոզի մեջ է մի քանի ծառատեսակների արմատների հետ (օրինակ՝ հաճարենի, բարդի, կաղնի, կեչի, բոխի, տիզենի, սոճի)։ Տրյուֆելները հանդիպում են կավային հողում։ Տրյուֆելների պտղատու մարմինը, կախված տեսակից, ձևավորվում է ամբողջ տարի. կարող են գտնվել ընկած տերևների կամ հենց հողի տակ։

## Ֆիլոգենետիկա
Տրյուֆելների ֆիլոգենետիկան և կենսաաշխարհագրությունը 2008 թվականին հետազոտվել է  մեթոդի միջոցով։ 2010 թվականին տրյուֆելի կլադոգրամի գիտական հետազոտությունը բարելավվեց և պարզվեց, որ ի տարբերություն -ի՝ -ի և -ի ծագումնաբանական կապերն ավելի մոտ են։
200px|մինի|Վարժեցված շունը փնտրում է տրյուֆելներ: Մոն, Ֆրանսիա

## Տրյուֆելների որոնում
Լագոտո-ռոմանյոլո ցեղատեսակի շներն ամբողջ աշխարհում հայտնի են նրանով, որ առանձնահատուկ հոտառության շնորհիվ՝ լավ են գտնում տրյուֆելներ (տեսականորեն շների ցանկացած այլ տեսակի ներկայացուցիչ կարող է վարժեցվել այս նպատակով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնկեր
Հյուսիսային կիսագունդ

**[[պատկեր:Hemisferio Norte.png|մինի|right|250px|Հյուսիսային կիսագունդը նշված է դեղին գույնով]]
[[պատկեր:Northern Hemisphere LamAz.png|մինի|right|250px|Հյուսիսային կիսագունդ]]
**Հյուսիսային կիսագունդ**, [[Երկրագունդ|երկրագնդի]] հատված, որը տեղակայված է [[հասարակած]]ից դեպի հյուսիս։

== Առանձնահատկություններ ==
[[Ամառ]]ը հյուսիսային կիսագնդում սկսվում է [[հունիս]] ամսին և ավարտվում՝ [[օգոստոս]]ին, իսկ ձմեռը սկսվում է [[դեկտեմբեր]]ին և ավարտվում՝ [[փետրվար]]ին։ [[Կորիոլիսի ուժ]]ի պատճառով ցածր ճնշման զոնաները և [[արևադարձային ցիկլոն]]ը հյուսիսային կիսագնդում պտտվում են թերևս միշտ դեպի ձախ, այսինքն ժամ- սլաքին հակառակ։ Հյուսիսային կիսագնդի մեծ մասը զբաղեցնում է ցամաքը, ի տարբերություն հարավային կիագնդի.

== Հյուսիսային կիսագնդի մայրցամաքներ և պետություններ ==
=== Եվրոպա ===
[[Եվրոպա]]յի բոլոր պետությունները, բացառությամբ [[Ֆրանսիայի ծովային տարածքներ]]իև և [[Մեծ Բրիտանիայի ծովային տարածքներ]]ի գտնվում են հյուսիսային կիսագնդում։ Աշխարհագրական պատկանելիության առումով վերջին երկուսը կապ չունեն [[Եվրոպա]]յի հետ, սակայն համարվում են [[Եվրոպա]]յի մաս կազմող պետության մաս կամ էլ գտնվում են դրանց ենթակայության ներքո։

=== Ասիա ===
[[Ասիա]]յի բոլոր երկրները, բացառությամբ [[Արևելյան Թիմոր]]ի և [[Ինդոնեզիա]]յի մեծ մասի գտնվում են հյուսիսային կիսագնդում։

=== Հյուսիսային Ամերիկա ===
[[Հյուսիսային Ամերիկա]]յի բոլոր երկրները, բացառությամբ [[ԱՄՆ]]-ի որոշ տարածքների, որոնք աշխարհագրական առումով կապ չունեն [[Հյուսիսային Ամերիկա]]յի հետ գտնվում են հյուսիսային կիսագնդում։

=== Հարավային Ամերիկա ===
Որոշ երկրներ։
* ***Ամբողջությամբ։***
** [[Վենեսուելա]]
** [[Գայանա]]
** [[Սուրինամ]]
** [[Ֆրանսիական Գվիանա]]
* ***մասնակի։***
** [[Բրազիլիա]]
** [[Կոլումբիա]]
** [[Էկվադոր]]

=== Աֆրիկա ===
[[Աֆրիկա]]յի տարածքի մեծ մասը գտնվում է հյուսիսային կիսագնդում (մոտ ⅔-ը տարածքի) — որոշ երկրներ։
* ***ամբողջությամբ։***
** [[Ալժիր]]
** [[Բենին]]
** [[Բուրկինա Ֆասո]]
** [[Գամբիա]]
** [[Գանա]]
** [[Գվինեա Բիսաու]]
** [[Ջիբութի]]
** [[Եգիպտոս]]
** [[Արևմտյան Սահարա]]
** [[Կաբո Վերդե]]
** [[Կամերուն]]
** [[Կոտ դ'Իվուար]]
** [[Լիբերիա]]
** [[Լիբիա]]
** [[Մավրիտանիա]]
** [[Մալի]]
** [[Մարոկկո]]
** [[Նիգեր]]
** [[Նիգերիա]]
** [[Սան Տոմե և Պրինսիպի]]
** [[Սենեգալ]]
** [[Սուդան]]
** [[Սիերա Լեոնե]]
** [[Տոգո]]
** [[Թունիս]]
** [[Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն]]
** [[Չադ]]
** [[Հասարակածային Գվինեա]]
** [[Էրիթրեա]]
** [[Եթովպիա]]
** [[Հարավային Սուդան]]
* ***մասնակի։***
** [[Գաբոն]]
** [[Զաիր]]
** [[Քենիա]]
** [[Կոնգոյի Հանրապետություն]]
** [[Սոմալի]]
** [[Ուգանդա]]

=== Օվկիանիա ===
Որոշ երկրներ։
* ***ամբողջությամբ։***
** [[Մարշալյան կղզիներ]]
** [[Պալաու]]
** [[Միկրոնեզիա]]
* ***մասնակի։*'''
** Կիրիբատի

## Տես նաև
* Տարվա եղանակներ
* Հարավային կիսագունդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Կիսագնդեր
TvN (Հարավային Կորեա)

**tvN** (**T**otal **V**ariety **N**etwork), հարավկորեական կաբելային հեռուստաալիք։ Սեփականատերը CJ E&M ընկերությունն է։

## Ծրագրեր
### Լուրեր
* tvN e-News 9

### Բազմազան
* Roller Coaster (롤러코스터; 2009–2013)
* Martian Virus (화성인 바이러스; 2009–2013)
* Comedy Big League (코미디빅리그; 2011 թվականից)
* Korea's Got Talent (코리아 갓 탤런트; 2011–2012)
* Saturday Night Live Korea (새터데이 나이트 라이브 코리아; 2011 թվականից)
* The Romantic & Idol (더로맨틱&아이돌; 2012-2013)
* Super Diva (슈퍼 디바; 2012)
* WIN: Who Is Next (2013)
* Grandpas Over Flowers (꽃보다 할배; 2013–2015)
* Sisters Over Flowers (꽃보다 누나; 2013)
* Youth Over Flowers (꽃보다 청춘; 2014)
* Three Meals a Day (삼시세끼; 2014)
* The Genius: Rules of the Game (더 지니어스: 게임의 법칙; 2013)
* The Genius: Rule Breaker (더 지니어스: 룰 브레이커; 2013-2014)
* The Genius: Black Garnet (더 지니어스: 블랙가넷; 2014)
* First Day of Work (오늘부터 출근; 2014)
* Three Meals a Day: Fishing Village (삼시세끼-어촌편; 2015)

### Թոք շոու
* Taxi (현장 토크쇼 택시; с 2007 года)
* Baek Ji-yeon's People Inside (백지연의 끝장토론; 2010-2013)
* Kim Mi-kyung Show (김미경 쇼; 2013)

### Սպորտային
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա

### Դրամաներ
* Իմ հարևանը գեղեցիկ տղա է (2013)
* Ավագ դպրոցի արքան (2014)
* Պանիրը թակարդի մեջ (2016)

## Տես նաև
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հեռուստաալիքի պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստաալիքներ
Բակունիզմ

**Բակունիզմ** (), անարխիզմի տարատեսակ, որը կապված է Միխայիլ Բակունինի անվան հետ։

Բակունիզմի կողմնակիցները պահանջում էին մասնավոր սեփականության ոչնչացմանը զուգահեռ պետության բոլոր ձևերի վերացում, արտադրողների մանր համայնքների բացարձակ ինքնավարություն և միավորում ազատ ֆեդերացիաներում (բակունիստներն այս ծրագիրն անվանում էին «*սոցիալական վերացում*»)։ Բակունինը և նրա հետևորդները գտնում էին, որ ֆեդերալիզմն և ինքնակառավարումը պետք է փոխարինեին կենտրոնական կառավարությանը։

19-րդ դարի 60–70-ական թվականներին բակունիզմը տարածվել է Իսպանիայում, Իտալիայում, Հարավային Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում և այլ երկրներում։ Ձգտելով իրականացնել իրենց գաղափարները՝ բակունիստները ստեղծում էին գաղտնի կազմակերպություններ։

Մարքսին և էնգելսին հաջողվեց բակունիզմի առաջնորդներին վտարել Ինտերնացիոնալից։

Բակունիզմը նպաստել է տարբեր անարխիստական կամ անարխիզմին մոտ հոսանքների առաջացմանը։

Կատեգորիա:Անարխիզմ
Վիֆոր

**Վիֆոր** (), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Էսոմ սյուր Մարն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Շատո Տերին։

Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02800։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 333 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին 219 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 173-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 46-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 79,0 %, 1999 թվականին եղել է 68,9 %)։ 173 ակտիվ քաղաքացիներից 157-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (85 տղամարդ և 72 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 16 մարդ (6 տղամարդ և 10 կին)։ 46 ոչ ակտիվ մարդկանցից 9-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 24-ը եղել են թոշակառու, 13-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Աղբյուրներ
* Վիֆոր ազգային համալսարի վիճակագրությունը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Sehnsucht

thumb|300x300px|Օսկար Ցվինչերի «Sehnsucht» կտավը
***Sehnsucht*** (Գերմաներեն հնչողությունը՝ /ˈzeːnˌzʊxt/), գերմաներեն գոյական՝ համարժեք «կարոտ», «ձգտում» և «փափագ» բառերին կամ ավելի լայն իմաստով օգտագործվում է շատ ուժեղ կարոտը նկարագրելու համար։ Ինչևէ, Sehnsucht-ը թարգմանության առումով շատ դժվար բառ է և նկարագրում է խորը էմոցիոնալ վիճակ։ Այն նման է պորտուգալական սաուդադի կամ ռոմանական դոր բառերին։ Sehnsucht-ը բարդ բառ է, որի արմատը երկարատև, հիվանդագին կորոտն է (*das Siechtum*): Սակայն այս բառերը ամբողջովին չեն փոխանցում բառի ամբողջական իմաստը, նույնիսկ երբ համադրվում են միասին։

Sehnsucht-ը մարդու մտածմունքները և զգացմունքներն է արտահայտում այն բաների հանդեպ, որոնք կիսատ են կամ ոչ կատարյալ։ Այն հղվում է կյանքում բացակայող իրերին կամ ինչ-որ անհատի կողմից երջանկության փնտրմանը մինչ անիրականանալի ցանկությունների կատարումը։ Նման զգացմունքները հաճախ շատ խորն են լինում և հակված են ուղեկցվելու և՛ դրական, և՛ բացասական էմոցիաներով։ Այն հաճախ համարվում է անորոշ էմոցիոնալ երևույթ։

Երբեմն sehnsucht-ը բացատրվում է որպես չափազանց հեռու երկրի բացակայություն, սակայն այդ երկիրը անհայտ և չքարտեզագրված է։ Ավելին, այդ երկիրը կարող է լինել հարազատ մի վայր, որը այլ կերպ տուն են անվանում։ Այս առումով sehnsucht-ը նոստալգիայի տեսակ է՝ բառի բուն իմաստով։ այլ օարագաներում բառը կարող է դիտարկվել նաև որպես ինչ-որ մեկի կամ նույնիսկ ինչ-որ բանի բացակայություն։ Այս զգացմունքն ունեցող մարդիկ չեն գիտակցում, թե բացակայող առարկան կամ իրը ինչ է և նույնիսկ չեն գիտակցում, որ իրենց զգացածը sehnsucht է։

Այս զգացմունքն արտահայտված է, օրինակ, Ուոլթ Ուիթմենի "Song of the Universal" բանաստեղծության բառերում.

Դա երա՞զ է
Ո՛չ, դրա բացակայությունն է երազ
Եվ երբ չկա հավատ, երազ է կյանքն ու հարստությունը
Եվ ամբողջ աշխարհն է երազ

## Գրականության մեջ
### Գերմանալեզու գրականություն
Sehnsucht-ը Ֆրիդրիխ Շիլլերի պոեմներից է, որ ոգեշնչել է Ֆրանց Շուբերտի և Զիգֆրիդ Վագների նման հեղինակների։ Գյոթեի «Միայն նա գիտի Sehnsucht-ը» ստեղծագործության հիման վրա հետագայում գրվել են մի քանի երգեր։

### Անգլալեզու գրականություն
Sehnsucht-ը հատուկ կարևորության է արժանացել հեղինակ Քլայվ Սթեյփլս Լյուիսի կողմից։ Լյուիսը Sehnsucht-ը նկարագրել է որպես մարդու սրտում ապրող անմխիթար զգացողություն «մենք գիտենք, թե ինչի» համար։ Պիլգրիմի վերադարձը ստեղծագործության մեջ նա օրինակներ է բերում, թե ինչն է առիթ հանդիսացել նրա համար այդպես կարծելու։Սա աննկարագրելի մի բան է, որ խրվում է մեր մեջ, ինչպես խարույկի մեջ խորովվելու համար նախատեսված շշերը, այն ունի գլխավերևում ճախրող բադերի կամ աշնանը թափվող տերևների ձայն։Քանի որ Sehnsucht-ի գաղափարը շատ կարևոր է Լյուսի ստեղծագործություններում, այդ իսկ պատճառով էլ Լյուսի երկրպագուների Արիզոնայի համայնքը իր ամենամյա թերթն անվանել է հենց *Sehnsucht:*

1802 թվականին գերմանացի պոետ Զիգֆրիդ Օգյուստ Մահլմանը պոեմ է գրել Sehnsucht վերնագրով։

## Տես նաև
* Սաուդադի
* Ռոմանտիզմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Գերմաներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Կաննել (համայնք)

**Կաննել** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Այաչչո շրջանի Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A060։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 47 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 31 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 27-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 4-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 87,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 62,5 %)։ 27 աշխատունակ բնակիչներից 26-ը աշխատում էին (15 տղամարդ և 11 կին), անաշխատանք էր 1-ը (1 կին)։ 4 անգործունակ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 1-ը թոշակառու, 1-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Կաննելի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վո ան Վերմանդուա

**Վո ան Վերմանդուա** (), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Սեն Կանտեն 1 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Սեն Կանտենը։

Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02772։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 137 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին 91 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 65-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 26-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,4 %, 1999 թվականին եղել է 73,5 %)։ 65 ակտիվ քաղաքացիներից 58-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (30 տղամարդ և 28 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 7 մարդ (2 տղամարդ և 5 կին)։ 26 ոչ ակտիվ մարդկանցից 5-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 14-ը եղել է թոշակառու, 7-ը եղել է ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Աղբյուրներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վո ան Վերմանդուա 

## Ծանոթագրություններ
Կամպո (Հարավային Կորսիկա)

**Կամպո** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A056։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 77 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 47 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 31-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 16-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,7 %)։ 31 աշխատունակ բնակիչներից 28-ը աշխատում էին (16 տղամարդ և 12 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։ 16 անգործունակ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 9-ը թոշակառու, 5-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Կամպոյի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կալկատոջո

**Կալկատոջո** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A048։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 490 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 297 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 202-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 95-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,5 %)։ 202 աշխատունակ բնակիչներից 177-ը աշխատում էին (98 տղամարդ և 79 կին), անաշխատանք էին 25-ը (11 տղամարդ և 14 կին)։ 95 անգործունակ մարդկանցից 14-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 35-ը թոշակառու, 46-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 231 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 490 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 19 071 եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Կալկատոջոյի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բահիա

**Բահիա** (Bahia), նահանգ Բրազիլիայում, Բրազիլական բարձրավանդակի արևելյան մասում։ Տարածությունը 561 հզ․ կմ2 է, բնակչությունը՝ 14,175,341 (2012)։ Վարչական կենտրոնը և գլխավոր նավահանգիստը Սալվադորն է։ Տալիս է երկրի նավթի արդյունահանման և վերամշակման 90%-ը, ալմաստի հանույթի 25%-ը։ Հարավ ծովափնյա շրջանում տարածված են կակաոյի (հավաքի 95%), հյուսիսում՝ ծխախոտի և շաքարեղեգի պլանտացիաներ։ Ներքին շրջաններում զարգացած է էքստենսիվ մսատու անասնապահությունը։ Ունի սննդի, տեքստիլ, կաշվի, կոշիկի, քիմյական արդյունաբերություն։

## Աշխարհագրություն
Նահանգը գտնվում է Բրազիլական սարահարթի արևելյան մասում, հյուսիսում սահմանակից է Ալագոաս, Պերնամբուկու և Ալագոաս նահանգների, արևմուտքում Տոկանտինս և Գոյաս, և հարավում Մինաս Ժերայս և Էսպիրիտու Սանտու նահանգների հետ։ Հյուսիսից հարավ նահանգը հատում է Սյերա-դու-Էսպինյասու լեռնաշղթան, որի ամենաբարձր գագաթն է 1850 մ բարձրությամբ Ալմաս լեռը։ Նահանգի արևմտյան սահամի երկայնքով անցնում է Սերա-Ժերալ-դի-Գոյաս լեռնաշղթան։

Նահանգի հյուսիսային մասում գետերը հիմնականում չորացող են, իսկ նահանգի արևմտյան մասում Սյերա-դու-Էսպինյասու լեռնաշղթայից այն կողմ տեղաբաշխված է Սան-Ֆրանսիսկու գետի ավազանը։ Այս գետի վրա է կառուցված երկրի ամենամեծ ջրամբարներից մեկը՝ Սոբրադինյուն (տարածքը — 4214 կմ²)։

### Կլիմա
Կլիման արևադարձային է, միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է +22 ºС: Անձրևների շրջանի սկիզբը տարբեր է նահանգի տարբեր մասերում։ Մայրաքաղաք Սալվադորում անձրևները սկսվում են մարտին և ավարտվում հուլիսին, նահանգի արևմուտքում ձգվում են հոկտեմբերից մարտ, իսկ հյուսիսում այս ժամանակաշրջանը ձգվում է փետրվարից ապրիլ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների նահանգի բնակչությանը հետևյալն է՝

2006 թվականին բնակչության 67,4 % ապրում էր քաղաքներում։ 1991-ց 2000 թվականները բնակչության աճը կազմել է 1,1 %։ 2006 թվականին նահանգում կար 3,826 միլիոն տուն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bahia Scenery en route to Salvador - Brazil - 01.jpg
Պատկեր:View over Harbour Area from Hotel Arthemis - Salvador - Brazil.jpg|Սալվադոր քաղաքը
Պատկեր:Building Facades - Harbor at Salvador - Brazil.jpg
Պատկեր:Fishing Village along Coast - Near Salvador - Brazil.jpg
Պատկեր:Sandstone cliffs -Bahia - Brazil-17Dec2007b.jpg
Պատկեր:Fotos baia 091.jpg
Պատկեր:Agreste.JPG
Պատկեր:Man with Mulecart and Colorful Advertisement - Sao Felix - Bahia - Brazil.jpg
Պատկեր:Scenery Looking Down to Sea at Castelo de Garcia d'Avila - Praia do Forte - Brazil 02.jpg
Պատկեր:Forte de Santo Antonio - Barra - Near Salvador - Brazil.jpg
Պատկեր:Friedrich Sellow Bahia.jpg|XIX դար
Պատկեր:La recuperación de Bahía, Maíno.jpg|XVII դար


## Արտաքին հղումներ

* Նահանգի պաշտոնական կայքը
Արևմտյան կիսագունդ

thumb|250px|Արևմտյան կիսագունդը
**Արևմտյան կիսագունդ,** երկիր մոլորակի մի հատվածը, որը գտնվում է Գրինվիչի միջօրեականից դեպի արևմուտք և 180 աստիճանի միջօրեականից դեպի արևելք։ Արևմտյան կիսագնդի միջօրեականները նշանակվում են արևմտյան երկայնության միջօրեականներով։ Արևմտյան կիսագնդի մեջ են մտնում Եվրոպայի մի ստվար հատվածը՝ Լոնդոնից դեպի ձախ ընկած հատվածները, ինչպես նաև Աֆրիկայի որոշակի հատվածը, Ատլանտյան օվկիանոսը, Ամերիկան, Չուկոտսկի թերակղզին և Խաղաղ օվկիանոսի մեծ մասը։

Քաղաքական մասնագիտական գրականության մեջ «Արևմտյան կիսագունդ» ասելով հաճախ ի նկատի են ունենում Ամերիկա աշխարհամասը (այսինքն Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաները միասին վերցրած)։

Արևմտյան կիսագունդը շատ հաճախ անվանում են նաև «նոր աշխարհ»։ Արևմտյան կիսագնդի բնակչությունը կազմում է մոտավորապես մեկ միլիարդ։ Արևմտյան կիսագնդի ամենաբարձր գագաթը Ակոնկագուա լեռն է Արգենտինայում՝ 6,960.8 մետր բարձրությամբ։

## Երկրներ, որոնք գտնվում են և՛ արևմտյան, և՛ արևելյան կիսագնդերում
Ստորև ներկայացված է այն երկրների ցանկը, որոնք աշխարհագրորեն տեղակայված են և արևմտյան, և արևելյան կիսագնդերում։
*  Դանիա (Դանիան իր տարածքով գտնվում է արևելյան կիսագնդում, սակայն նրա մաս կազմող Գրենլանդիան և Ֆարերյան կղզիները գտնվում են արևմտյան կիսագնդում)։
*  Նորվեգիա (Նորվեգիան գտնվում է արևելյան կիսագնդում, սակայն նրա մաս կազմող Յան Մայեն հրաբխային կղզին գտնվում է արևմտյան կիսագնդում)։
*  Մեծ Բրիտանիա
*  Նիդեռլանդներ (Նիդեռլանդները գտնվում է արևելյան կիսագնդում, սակայն նրա մաս կազմող Նիդեռլանդական Անտիլները գտնվում է արևմտյան կիսագնդում)։
*  Ֆրանսիա
*  Իսպանիա
*  Ալժիր
*  Մալի
*  Բուրկինա Ֆասո
*  Տոգո
*  Գանա
*  Ռուսաստան
*  ԱՄՆ
*  Կիրիբատի
*  Ուոլիս և Ֆուտունա (Ֆրանսիա)
*  Ֆիջի
*  Նոր Զելանդիա (Կերմադեք և Չաթամի կղզիները, որոնք պատկանում են Նոր Զելանդիայի գտնվում են արևմտյան կիսագնդում)։
*  Տուվալու

## Երկրներ, որոնք գտնվում են արևմտյան կիսագնդում, բայց ոչ Ամերիկա աշխարհամասում
Ստորև ներկայացված է այն երկրների ցանկը, որոնք գտնվում են արևմտյան կիսագնդում, բայց ոչ Ամերիկա աշխարհամասում։
*  Ալժիր
*  Ամերիկյան Սամոա (ԱՄՆ)
*  Բուրկինա Ֆասո
*  Կաբո Վերդե
*  Կուկի կղզիներ
*  Ֆարերյան կղզիներ (Դանիա)
*  Ֆիջի
*  Ֆրանսիա
**  Ֆրանսիական Պոլինեզիա
**  Ուոլիս և Ֆուտունա
*  Գամբիա
*  Գանա
*  Գրենլանդիա (Դանիա) (նշում։ Աշխարհագրորեն պատկանում է Հյուսիսային Ամերիկայի, սակայն քաղաքական առումով պատկանում է Եվրոպային)
*  Գվինեա
*  Գվինեա Բիսաու
*  Իսլանդիա
*  Իռլանդիա
*  Կոտ դ'Իվուար
*  Կիրիբատի
*  Լիբերիա
*  Մալի
*  Մավրիտանիա
*  Մարոկկո
**  Արևմտյան Սահարա
*  Նիուե
*  Պորտուգալիա
*  Ռուսաստան
*  Սամոա
*  Սենեգալ
*  Սիերա Լեոնե
*  Իսպանիա
*  Տոգո
*  Տոկելաու (Նոր Զելանդիա)
*  Տոնգա
* Տուվալու
*  Մեծ Բրիտանիա
**  Ջիբրալթար
**  Գերնսի
**  Մեն կղզի
**  Ջերսի
**  Փիթքերն կղզիներ
**  Ֆոլկլենդյան կղզիներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրի կիսագնդեր
Աֆա (համայնք)

**Աֆա** (, ), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկա գավառում։ Մտնում է Այաչչոյի շրջանի Գրանովա-Պրունելլի կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A001։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 2718 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 1829 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1262-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 567-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 69,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,5 %)։ 1262 աշխատունակ բնակիչներից 1152-ը աշխատում էին (648 տղամարդ և 504 կին), անաշխատանք էին 110-ը (35 տղամարդ և 75 կին)։ 567 անգործունակ մարդկանցից 173-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 166-ը թոշակառու, 228-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով.
մինի|Քաղաքապետարան

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ամբենյա

**Ամբենյա ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A014։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 57 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 30 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 26-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 4-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 86,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,7 %)։ 26 աշխատունակ բնակիչներից 23-ը աշխատում էին (14 տղամարդ և 9 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։ 4 անգործունակ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 2-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամբենյաի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* * 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բալոնյա

**Բալոնյա ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A028։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 128մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 64 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 39-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 25-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 60,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 49,0 %)։ 39 աշխատունակ բնակիչներից 35-ը աշխատում էին (23 տղամարդ և 12 կին), անաշխատանք էին 4-ը (3 տղամարդ և 1 կին)։ 25 անգործունակ մարդկանցից 11-ը թոշակառու, 14-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բալոնյաի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ջունկետո

**Ջունկետո** (, ), Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սարտեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A127։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 88 մարդ։

2007 թվականի տվյալներով 54 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 37-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 17-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,5%, 1999 թվականին եղել է՝ 64,4 %)։ 37 աշխատունակ բնակիչներից 33-ը աշխատում էին (19 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 4-ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 17 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու, 7-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Ջունկետոյի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ացանա (Հարավային Կորսիկա)

**Ացանա** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A027։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 54 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 32 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 13-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 19-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 40,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 48,6 %)։ 13 աշխատունակ բնակիչներից 11-ը աշխատում էին (5 տղամարդ և 6 կին), անաշխատանք էին 2-ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 19 անգործունակ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 7-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բահրա

**Բահրա**, բնամթերային ռենտա, հողային ռենտայի մինչկապիտալիստական ձև, դասական ֆեոդալիզմին յուրահատուկ հողահարկ։ Ֆեոդալիզմի զարգացման ընթացքում հիմնականում փոխարինել է աշխատավճարային ռենտային։ Հողահարկի այս ձևը գո– յություն է ունեցել եվրոպական գրեթե բոլոր երկրներում, ինչպես նաև Ասիայի մի շարք ժողովուրդների մոտ։ Բահրա վճարող գյուղացին համեմատաբար ազատ էր իր տնտեսության կազմակերպման գործում, քան կոռի ժամանակ։ Հայաստանում Բահրա գոյություն է ունեցել բեգարին (18–19-րդ դարերին՝ առավել ծանր հողահարկը) զուգահեռ։ Պարսից տիրապետության օրոք հողագործները Բահրա պարտավոր էին տալ պետությանը կամ խանին։ Բահրա հաստատուն մեծություն չէր և տարբեր գյուղերում բերքի տարբեր մաս էր ընդգրկում (1/3, 2/16, 1/5)։ Արևելյան Հայաստանում պարսկական տիրապետության ժամանակ եղել են դեպքեր, երբ շահի կամ նրա բարձրաստիճան պաշտոնյայի կողմից որևէ գյուղի Բահրա (ժամանակավոր կամ ցմահ) նվիրաբերվել է առանձին մարդկանց որևէ ծառայության համար։ Այդպիսի նվիրատըվությունը կոչվել է «թիուլ», իսկ ստացողը՝ «թիուլդար»։

## Տես նաև
* Բեգար
* Ռենտա

Կատեգորիա:Հարկեր
Գվանո

**Գվանո ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A131։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 156 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 59 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 42-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 17-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 62,0 %)։ 42 աշխատունակ բնակիչներից 36-ը աշխատում էին (22 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 6-ը (4 տղամարդ և 2 կին)։ 17 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 7-ը թոշակառու, 4-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*  Գվանոի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մազել Թով

thumb|200px|Մազել Թով՝ գրված գավաթի կապօղակինthumb|200px|Ավանդաբար, երբ փեսան կոտրում է ապակին, հյուրերը բացականչում են "Mazel Tov!" [thumb|200px| Ծննդյան տորթ, վրան գրված "מזל טוב" (''մազել թով''), ինչպես սովորաբար արվում է [Իսրայելում։ Այստեղ արատահայտությունը գրված է եբրայերեն ձեռագրով]]«**Մազել Թով**» կամ «**Մազալ Թով**» (եբրայերեն/իդիշ՝ מזל טוב, եբրայերեն՝ *mazal tov*, իդիշ՝ *mazel tov*, բառացի՝ «հաջողություն»), հրեական արտահայտություն, որն օգտագործվում է կարևոր և ուրախ միջոցառումների ժամանակ շնորհավորելու համար։

## Ստուգաբանություն և արտասանություն
Արտահայտությունը առաջացել է միշանիական եբրայական *mazzāl* բառից, որը նշանակում է համաստեղություն կամ ճակատագիր։
Միշնիական բառը ծագել է եբրայական Աստվածաշնչի *[[mazalot]]* (2-րդ Թագավորներ 23։ 5)։

Մինչդեռ «մազալ» կամ («մազել» իդիշ լեզվում, որը նշանակում է հաջողություն կամ բախտ) և «թով» («լավ») բառերը ունեն եբրայական ծագում, իսկ արտահայտությունը՝ իդիշ ծագում, որն էլ հետագայում փոխակերպվեց ժամանակակից եբրայերենի։
Մինչդեռ մազել բառի իդիշ արտասանության ժամանակ շեշտը դրվում է առաջին վանկի վրա, իսկ ժամանակակից եբրայերենով մազալ բառը արտասանելիս, շեշտը դրվում է վերջին վանկի վրա, որը ժամանակակից եբրայերենի լեզվական օրենքներից է։
Համարվում է, որ «Մազել Թով» արտահայտությունը մտել է ամերիկյան անգլերենի մեջ իդիշ լեզվից 1862 թվականին։
Սրա նմանությամբ էլ իդիշ *שלימזל* բառը թարգմանվել է որպես «շլիմազլ» (չար բախտ), որը նույնպես մտել է ամերիկյան անգլերենի գործածության մեջ 20-րդ դարում (օրինակ Լավերն և Շիրլիի կողմից)։
Նույն բառերը նաև փոխառնվել են գերմաներենի կողմից, ինչպես մասսել («բախտ»), ինչպես նաև բայը *vermasseln* (ավերել, գործը փչացնել) և "Schlamassel" (դժբախտություն, աղետ)։
Լեհերենում նույնպես *ślamazara* բառը փոխառված է իդիշ «շլիմազլ» բառից, որը մատնանշում է դանդաղաշարժ, ծույլ կամ ձանձրալի մարդուն։
«Մազզել» բառը (բախտ)("luck"),, «Թոֆ/Թոֆֆ» (հաճելի, հիանալի), և «մազզելեն» բայը («հաջողություն ունենալ») մտավ գերմանական բառապաշարի մեջ։

## Գործածություն
Հրեական սփյուռքում «Մա՜զել Թով» շատ տարածված հրեական արտահայտություն է, որն օգտագործվում է Բար Միցվա և Բաթ Միցվաի կամ հրեական հարսանիքի ժամանակ, երբ ներկաները սկսում են գոչել «Մա՜զել Թով»։ Օրինակ՝ հրեական հարսանիքի ժամանակ, երբ փեսան կոտրում է բաժակը, բոլորը գոռում են «Մազել Թո՜վ»։ Իսկ Իսրայելում այն օգտագործվում է բոլոր ուրախ առիթների համար․ լինի դա նոր վարորդական իրավունքի ստացում, ծննդյան տարեդարձ, թե նոր աշխատանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եբրայերեն բառեր և արտահայտություններ
Գվարգվալե

**Գվարգվալե ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A132։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 118 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 69 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 38-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 31-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 55,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 43,1 %)։ 38 աշխատունակ բնակիչներից 26-ը աշխատում էին (15 տղամարդ և 11 կին), անաշխատանք էին 12-ը (8 տղամարդ և 4 կին)։ 31 անգործունակ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 17-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 44 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 71 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 15 144 եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*  Գվարգվալեի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ