Սիրվարդ Կալպակյան Կարամանուկ

**Սիրվարդ Կալպակյան Կարամանուկ** (**Սիրվարդ Գարամանուկյան**, ), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար և ուսուցիչ, խմբավար, հասարակական գործիչ, որը բնակվել է Ստամբուլում։

## Վաղ կյանք
Կարամանուկը ծնվել է Օսմանյան կայսրությունում, Կոստանդնուպոլիսի Սկյուտար շրջանում։ Հինգ տարեկանից սկսել է հաճախել դաշնամուրի դասընթացների Ստեփան Պապելյանի մոտ (Sտամբուլի Տատյան և Եսայան վարժարաններ), 1939 թվականին ավարտել է Ստամբուլի քաղաքային կոնսերվատորիան, այժմ՝ Ստամբուլի համալսարանի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ նրա գլխավոր ուսուցիչն եղել է Ֆերդի Ստատցերը, Ս. Բաբելյանը։ Նա նաև դասեր է վերցրել Ջեմալ Ռեսիտ Ռեյից, Ահմեդ Ադնան Սայգունից և Լիկո Ամարից երաժշտության տեսության, պատմության և կամերային երաժշտության վերաբերյալ:Դրանից հետո Կարամանուկը կարճ ժամանակահատված դաշնամուրի մասնավոր դասեր է ստացել նաև Լազարե Լևիից։

## Կարիերա
Կալպակյանը բազմաթիվ երգերի, երգչախմբային ստեղծագործությունների, երգչախմբի և նվագախմբի համար ծավալուն շարադրությունների, մանկական օպերետի, մանկական երգերի, դաշնամուրային ստեղծագործությունների, ժամերգությունների կազմակերպման հեղինակ է։ Գրել է երկեր՝ դաշնամուրի, լարային քառյակի համար, մեներգեր, խմբերգեր, ռոմանսներ, վոկալ մանրապատումներ, «Վաղվա արվեստագետները» օպերետը, «Դժվար տարի», «Ախթամար» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի), «Երգ Պետրոս Դուրյանի» պոեմները՝ երգչախմբի և նվագախմբի համար, և այլ գործեր։ Նրա աշխատանքները կատարվել են մի քանի երկրներում և ձայնագրվել են ականավոր մենակատարների և համույթների կողմից։ Նրա ստեղծագործություններին ամբողջովին նվիրված համերգները կազմակերպվել են Երևանի Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում և Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում։  Արժեքավոր են «Ընտիր երգեր», «Մանկական երգեր» պրակները։ «Ախթամար» վոկալ-սիմֆոնիկ գործի հիման վրա նկարահանվել է կինոնկար։ 2004 թվականին Երևանի «Մոսկվա կինոթատրոնում» տեղի է ունեցել *Ախթամար* ֆիլմի շնորհանդեսը, որը հիմնված է եղել Կարամանուկի համանուն սիմֆոնիկ պոեմի վրա։

Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են Ամերիկայի Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության, Ստամբուլի թուրքահայ ուսուցիչների ասոցիացիայի և Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի կողմից, որտեղ վերագրվում են նրա ձեռագրերը։

Ստեղծագործություններում համադրելով արլևելյան, հայկական, նաև միջնադարյան երաժշտության տարրեր՝ հասել է վառ պատկերավորության։ 1992 թվականին՝ Նյու Յորքում, 1999 և 2000 թվականներին Երևանում տեղի են ունեցել Գարամանուկյանի հեղինակային համերգները։

## Մրցանակներ
ՀԱԵ «Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մաշտոց» շքանշան։

## Աշխատանքներ
### Վոկալ-նվագախմբային
*Ախթամար,1969
*Գարնան առաւօտ, 1969
*Երգ Պետրոս Դուրեանի, 1972

### Վոկալ (սոլո)
*Տէ՛ր, ես քեզմէ ուզեցի,1946
*Եարճան,1946
*Նէ 
*Ի՞նչ կ՚ըսեն 
*Սիրերգ
*Այնքան շատ
*Սիրտ ունենք, սէր չունենք 
*Հոգիս
*Երեք կոչերը
*Ինչ անեմ որ հաւատաս 
*Նամակ
*Օրօրոցի մօտ
*Սիրտը 
*Ես որ մեռնեմ
*Անանուն 
*Սիրերգ
*Սէր
*Մի՛ մերձենար յիս 
*Կոյսը
*Ողջակէզ 
*Սաղմոս
*Օրօր 
*Երջանկութիւն
*Սպասում
*Սէր անայլայլ 
*Բանաստեղծութիւն
*Ներբող Դուրեանի
*Երկնէր երկին և երկիր
*Եկէսցէ
*Ես որ մեռնեմ 
*Վերջալոյսին դէմ 
*Աշնանային
*Եթէ
*Անտուն գիշերներ 
*Օտա՜ր, ամայի՜ 
*Կ՚ուզես լինեմ վշտի ցօղեր 
*Փափաք 
*Ես սիրեցի 
*Մայիսեան վարդեր 
*Բարի երկինք (երգաշար)
*Սիրել վերջին շունչով 
*Ինչ աղուոր է 
*Գարուն 
*Գարունն եմ ես 
*Երեսդ վառի 
*Օրէ օր
*Իրիկունը վերջին 
*Ամէն գիշեր 
*Խօսք առ բանաստեղծութիւն
*Մայրամուտ 
*Հեգնանք 
*Սուրբին աղօթքը 
*Անգամ մը միայն
*Մայր 
*Սուտ կամ իրաւ 
*Մի՛ դպիք 
*Վերյիշում
*Կապոյտ ու դալար
*Սպասում 
*Խաղը կեանքի
*Սկսիլ 
*Քառասմբակ սէրերով
*Գայլին մահը 
*Հայաստան ասելիս 
*Վոգալիզ 
*Երազներ իմ կորած

### Վոկալ (դուետ)
*Կոյսի հոգի 
*Հովուերգութիւն
*Խարխափում 
*Առաւօտ

## Գրականություն
* Սարյան Ա., Երաժշտութեամբ իմաստաւորված կեանք. Սիրվարդ Գարամանուկի կեանքն ու ստեղծագործութիւնը, Ե., 2007:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ դաշնակահարներ‎
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ