Ուենդել Փիրս

**Ուենդել Էդվարդ Փիրս** (, ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է HBO-ի դրամայի՝ խուզարկու Մորլանդի Բանքի պաշտամունքային «Գաղտնալսում» և թրոմբոնիստ Էնթոնի Բատիստայի «Թրիմեյ» դերերով, ինչպես նաև Մայքլ Դավենպորտի դերով՝ «Արտաշնչման սպասումով» ֆիլմում։

## Կենսագրություն
Փիրսը ծնվել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում՝ ուսուցչի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ պարգևատրված վետերանի ընտանիքում, որն աշխատել է որպես գործառնական ինժեներ։ Նրա հոր բանակային ստորաբաժանումն օգնել է ծովային հետևակայիններին 1944 թվականին հաղթել Սայփանի ճակատամարտում։ Փիրսը հոր մասին ասել է․ «Երբ երկիրը չէր սիրում հորս, հայրս սիրում էր իր երկիրը։ Սա հայրենասիրության բարձրագույն ակտն է»։

Փիրսը մեծացել է աֆրոամերիկացի միջին խավի *Potchartrein Park* համայնքում, որը հանդիսանում է աֆրոամերիկացիների առաջին ռազմական արվարձանը։ Նրա հայրը, ինչպես շատ սև վետերաններ, պատերազմից վերադառնալուց հետո տեղափոխվել են այս տարածք։ Տարածքը երկրի երեսից ջնջվել է 2005 թվականին «Կատրինա» փոթորկի ժամանակ։ Ավերվել է նաև Փիրս ընտանիքի տունը, որը հեղեղվել է չորս մետր ջրով։

Փիրսը հաճախել է Նոր Օռլեանի Բենջամին Ֆրանկլինի անվան միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ավարտել է Նոր Օռլեանի Արվեստի կենտրոնը, որտեղ նա նախագահական կրթաթոշակառու էր։ Որպես երիտասարդ դերասան` հայտնվել է Թուլեյնի համալսարանի Շեքսպիրյան փառատոնի «Ձմեռային հեքիաթ» բեմադրության մեջ։ Նա դարձել է «Մտածիր այդ մասին» դեռահասային թոք-շոուի պրոդյուսերն ու վարողը *NBC* կայանի տեղական մասնաճյուղում, ինչպես նաև վարել է մեկշաբաթյա ջազ-շոու՝ «Լրացումներ Կոնգոյի հրապարակով», *WYLD-FM* ռադիոյով։

1981-1985 թվականներին հաճախել է Ջուլիարդի դրամայի դպրոցը, որտեղ ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։

## Գործունեություն
### Կինո և հեռուստատեսություն
Փիրսը նկարահանվել է ավելի քան 30 ֆիլմում և հայտնվել մոտ 50 հեռուստաշոուում, ինչպես նաև մասնակցել է տասնյակ թատերական ներկայացումների։ Աշխատել է *HBO*-ի «Գաղտնալսում» և «Թրիմեյ» դրամաներում։ Խաղացել է Ջեյ Ջենքսի դերը «Մթնշաղ։ Լուսաբաց - Մաս 2» և բանդիտ Կարլսոնի դերը «Փարկեր» ֆիլմերում։ Ուենդելը հայտնի է նաև Ռոբերտ Զեյնի դերով՝ «Suits» սերիալում։

«Տրիմեյ» ֆիլմում տրվող դերի համար Փիրսը սովորել է նվագել տրոմբոն, չնայած ապավինում էր այսպես կոչված «կրկնակի ձայնին»։ Երաժշտությունը, որը հնչում էր շոուում, նվագում էր Սթաֆորդ Էյջին` *Rebirth Brass Band* նվագախմբից։ Էյջին տեսահոլովակում նվագում էր տրոմբոն՝ Փիրսի փոխարեն, հուսալիության հասնելու համար։

Փիրսը առաջադրվել է «Անկախ ոգի» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար մրցանակին՝ «Չորս» ֆիլմի համար, որտեղ խաղացել է ամուսնացած գեյ Ջոյի դերը, որն ընտանիքից հեռանում է երիտասարդ սպիտակ տղամարդու մոտ, ում հետ ծանոթացել է համացանցում։ Ֆիլմը թողարկվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ին` մոտավորապես նույն ժամանակ, երբ *NBC*-ում ցուցադրվել է «Մայքլ Ջեյ Ֆոքսի շոու»-ն։ Այդտեղ խաղացել է Մայքլ Ջեյ Ֆոքս բոսի կերպարը նախքան սերիալի փակումը հինգ ամիս անց։

[thumb|Փիրսը [Բալթիմորի քաղաքապետ Ստեֆանի Ռոուլինգս Բլեյքի հետ, 2010 թվականի դեկտեմբերին «Բալթիմոր Ռեյվենս»-ի դեմ խաղում «Նյու Օռլեանս Սեյնթս»-ի պարտությունից հետո]]

### Թատրոն
Փիրսը մասնակցել է մեծ թվով թատերական ներկայացումների։ Բարձր է գնահատվել «Քույնի» նրա Հոլթ Ֆրեի դերը *John F. Kennedy Center for the Performing Arts* կողմից։ Խաղացել է «Դաշնամուր նվագելու դաս», «Լուրջ փողեր» և «Ձմեռվա տղաներ» բրոդվեյան ներկայացումներում։

Մասնակցել է օֆֆ-բրոդվեյան ներկայացումներին՝ «Բալի այգին» (որի համար առաջադրվել է *VIV Award* լավագույն առաջատար դերի համար), «Գոդոյին սպասելիս» (որի գործողությունները տեղի է ունեցել տան տանիքում Կատրինա փոթորկից հետո), «Բաժանման գիտություններ», որը ցուցադրվել է Լինքոլն կենտրոնում։

Բացի այդ, մասնակցել է՝ «Ցիմբելին» (*The Public Theater*-ում), «Լավ ժամանակները սպանում են ինձ», «Վերոնացի երկու ազնվական», «Ինչ ցավալի է, որ նա պոռնիկ է» և «Պարոն Էվերի տղաները» ներկայացումներին, որոնք բեմադրվում էին *ACT Theatre* թատրոնում։

Փիրսը նաև թատերական պրոդյուսեր է։ Նա է բրոդվեյյան «Քլայբուրն Փարկ» շոուի պրոդյուսերը։ Շոուն առաջադրվել է չորս «Թոնի» մրցանակի։ 2012 թվականին արժանացել է «Թոնի» մրցանակի լավագույն պիեսի համար։

2015 թվականին Փիրսը վերադարձել է բեմ՝ Նյու Յորքի *Billie Holiday Theatre*-ի «Եղբայրներ ներքևից» բեմադրությունում խաղալու համար։

### Ռադիո
2009 թվականին Փիրսը հյուրընկալվել է *Jazz at Lincoln Center* հեռարձակման ազգային ծրագրին, որը «Փիբոդի» մրցանակի դափնեկիր է։ Դրա ժամանակ եթերում հնչում էին *Jazz at Lincoln Center's House of Swing* ձայնագրությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ