Չարլզ Լիբեր

**Չարլզ Լիբեր** (, ), ամերիկացի գիտնական, քիմիկոս։ Աշխատանքները հիմնականում նվիրված են նանոքիմիայի և ֆիզիկական քիմիային։ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր է, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (2004) և ԱՄՆ բժշկական ակադեմիայի, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ (2015)։ Արժանացել է Իսրայելի Վոլֆ մրցանակի քիմիայի բնագավառում, որը տրվել է Քնեսեթում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ։

## Կենսագրություն
Չարլզ Լիբերը ծնվել է 1959 թվականին և «իր մանկության մեծ մասը անցկացրել է՝ կառուցելով և կոտրելով ստերեոհամակարգեր, մեքենաներ և ինքնաթիռների մոդելներ»։ Լիբերը հրեա է։ 2007 թվականից ի վեր նա հսկայական դդումներ է աճեցնում իր  բակում՝ Մասաչուսեթսի Լեքսինգթոն քաղաքում։ 2010 թվականին նա Ռոդ Այլենդի Ֆրերիխի ֆերմայում հաղթել է ամենամյա մրցույթում՝ 1610 ֆունտ քաշով դդումով և վերադարձել է 2012 թվականին 1770 ֆունտ քաշով դդումով, որն այդ տարի զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, սակայն սահմանել է Մասաչուսեթսի ռեկորդ։ Նրա 1870 ֆունտ կշռով դդումը 2014 թվականին ճանաչվել է ամենամեծ դդումը Մասաչուսեթսում և զբաղեցրել է 17-րդ տեղը աշխարհում այդ տարի։

Ավարտել է Ֆրանկլինի և Մարշալի քոլեջը (քիմիայի բակալավր, 1981)։ Դոկտորական հետազոտություններ է անցկացրել Սթենֆորդում, որտեղ 1985 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան քիմիայի գծով։ Եղել է պոստդոկ Կալտեխում (1985-1987)։ 1987-1991 թվականներին աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում. սկզբում եղել է ասիստենտ-պրոֆեսոր, 1990 թվականից՝ ասոցացված պրոֆեսոր։ 1991 թվականից աշխատել Հարվարդում, 1999 թվականից՝ Mark Hyman Professor և 2017 թվականից՝ անվանական համալսարանական պրոֆեսոր (Joshua and Beth Friedman University Professor), 2015 թվականից ղեկավարում է քիմիայի և քիմիական կենսաբանության ամբիոնը։ Արվեստի և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (2002), Ամերիկյան քիմիական միության ֆելլո։ *Nano Letters*-ի համախմբագիր է։

Հրատարակել է ավելի քան 400 աշխատանքներ գրախոսվող ամսագրերում։ 2011 թվականին եղել է  20-րդ առավել մեջբերված կենդանի քիմիկոսը (Hirsha index = 108)։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ACS Award in Pure Chemistry (1992)
* Leo Hendrik Baekeland Award (1995)
* NSF Creativity Award (1996)
* Ֆեյնմանի մրցանակ նանոտեխնոլոգիաների բնագավառում (2001)
* MRS Medal (2002)
* Harrison Howe Award (2002)
* Ջեյմս Մաքգրուդիի մրցանակ նոր նյութերի ոլորտում հետազոտությունների համար (2003)
* New York Intellectual Property Law Association Inventor of the Year (2003)
* Scientific American 50 Award in Nanotechnology and Molecular Electronics (2003)
* ACS Award in the Chemistry of Materials (2004)
* World Technology Award in Materials (2004)
* Nanotech Briefs Nano 50 Award (2005)
* NBIC Research Excellence Award (2007)
* National Institutes of Health Director's Pioneer Award (2008, 2017)
* Thomson Reuters Citation Laureate (2008)
* Չինաստանի ԳԱ Էյնշտեյնյան պրոֆեսոր (2008)
* ACS Inorganic Nanoscience Award (2009)
* Freundschaftspreis (China) (2009)
* Fred Kavli Distinguished Lectureship in Nanoscience (2010)
* Վոլֆի մրցանակ (2012)
* [Ուիլլարդ Գիբսի մրցանակ (2013)
* Pioneer Award in Nanotechnology (2013)
* Springer‐TUP Nano Research Award (2013)
* Remsen Award (2016)
* Von Hippel Award (2016)
* NIH Director's Pioneer Award (2017)
* Kirkwood Medal (2018)
* Welch Award in Chemistry (2019)

## Ձերբակալությունը
2020 թվականի հունվարին Չարլզ Լիբերը ձերբակալվել է ՀԴԲ-ի կողմից՝ Ուհանի տեխնոլոգիական համալսարանի (չին.՝ 武汉理工大学) և չինական կառավարության կողմից իրականացված Հազարավոր նվիրատվությունների ծրագրի հետ իր համագործակցության մասին կեղծ տեղեկություններ տրամադրելու համար․ նրան սպառնում է 5 տարվա ազատազրկում։ Հատուկ գործակալ Ջոզեֆ Բոնավոլանտան հայտարարել է, որ Ուհանի տեխնոլոգիական համալսարանը Չարլզ Լիբերին է փոխանցել ավելի քան մեկուկես միլիոն դոլար։ «Կոմերսանտ» թերթը, պատմելով Լիբերերի դեմ մեղադրանքի մասին, կասկածում է նրա մեղավորության մեջ և հիմնավորում է, որ գիտնականը, հնարավոր է, դարձել է ԱՄՆ-ում չինացի լրտեսների և նրանց հանցակիցների որոնման զոհը՝ ը։ Հարվարդի համալսարանը գիտնականին ուղարկել է վճարովի վարչական արձակուրդի՝ դպրոցում աշխատանքի արգելքով և հետազոտական և դասախոսական գործունեության կասեցմամբ։ Լիբերի գործընկերներն ու նախկին ուսանողները, որոնց հարցում է արել «Nature» ամսագիրը, զարմացել են նրա ձերբակալությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հանցագործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ