open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աֆինական ձևափոխություն

**Աֆինական ձևափոխություն** ( affinis – կից, հարևան), հարթության (տարածության) կետային փոխմիարժեք համապատասխանություն, երբ ուղղագիծ դասավորությամբ ցանկացած երեք կետերի համապատասխանում են ուղղագիծ դասավորված կետեր։ Աֆինական ձևափոխություն ուղիղը ձևափոխում է ուղղի, պահպանում ուղիղների գուգահեռությունը, ուղղի վրա գտնվող A, B, C կետերի AB = BC պարզ հարաբերությունը։ Բացի այդ, տարածության աֆինական ձևափոխություն հարթությունը ձևափոխում է հարթության՝ պահպանելով հարթությունների զուգահեռությունը։ Հարթության աֆինական ձևափոխություն անալիտիկորեն իրականացվում է x^{1} = a+x+b_1y+c_1, y^{1}=a_2x+b_2y+c_2 բանաձևերով, որտեղ (x, y) և (x^{1}, y^{1})-ը համապատասխանաբար կետի և նրա աֆինական պատկերի կոորդինատներն են որևէ դեկարտյան կոորդինատական համակարգում, ընդ որում՝ 
:  \begin{pmatrix} a_1 & b_1\\ a_2 & b_2 \end{pmatrix} =a_1b_2-a_2b_1 \neq0:
Իրար հաջորդող ցանկացած երկու աֆինական ձևափոխությունների արդյունքը նորից աֆինական ձևափոխություն է, որը կոչվում է նրանց արտադրյալ։ Աֆինական ձևափոխությունների բազմությունը այդպիսի «բազմապատկման» գործողության նկատմամբ կազմում է խումբ։ Հարթ (տարածական) պատկերի այն հատկությունը, որը չի փոխվում (ինվարիանտ է մնում) հարթության (տարածության) ցանկացած աֆինական ձևափոխությունյան ժամանակ, կոչվում է նրա աֆինական հատկություն (աֆինական ինվարիանտ)։ Հարթ (տարածական) պատկերների աֆինական հատկություններն ուսումնասիրող երկրաչափությունը կոչվում է հարթության (տարածության) աֆինական երկրաչափություն։ էվկլիդեսյան երկրաչափության «ուղիղ», «ուղիղների զուգահեռություն», «եռանկյուն», «մակերեսների, ծավալների հարաբերություն» և այլ գաղափարներ մնում են ինվարիանտ աֆինական ձևափոխությունների նկատմամբ։ Մինչդեռ, օրինակ, հատվածի, անկյան, մակերեսի, ծավալի և այլ մեծություններ փոփոխվում են որոշ աֆինական ձևափոխությունների դեպքում, հետևաբար աֆինական ինվարիանտներ չեն։

Կատեգորիա:Աֆինական երկրաչափություն
Բիպլան

մինի|Բիպլան
**Բիպլան**, (), երկթևանի ինքնաթիռ, որի մի թևը տեղադրված է մյուսի վերևում։ Թևերի ամրության, լավ մանևրայնության, թռիչքի և վայրէջքի փոքր արագության (մինչև 100 կմ/ժ) շնորհիվ բիպլանը կիրառվում էր մինչև 1930-ական թվականներին գլխավորապես ուսումնական, հետախուզական և ռմբակոծման նպատակներով։ Հետագայում բիպլանը իր տեղը զիջեց մոնոպլանին, սակայն նրա լավագույն նմուշները այսօր օգտագործվում են գյուղատնտեսական և մարզական ավիացիայում։
ձախից|մինի|Ան-2

## Օրինակ
Ինքնաթիռ, որն իրականացրել է իր առաջին պաշտոնապես ճանաչված թռիչքը 1903 թվականին դեկտեմբերի 17-ին՝ բիպլանն էր։

## Տես նաև
* Մոնոպլան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինքնաթիռներ
Ապսարա

մինի|Tilottama
**Ապսարա** (, apsaras IAST, «ջրառատ»), կիսաաստվածուհիներ՝ հնդկական դիցաբանության մեջ, ամպերի կամ ջրի հոգիներ (որոնք հունական դիցաբանության մեջ հավերժահարսերն են)։ Նրանք պատկերվում էին հիասքանչ կանանց տեսքով, որոնք շքեղ հագուստ և թանկարժեք իրեր են կրում։ Վեդական դիցաբանության մեջ համարվում էին գանդհարվաների կանայք և սիրուհիներ։ Հինդուիստական դիցաբանություն անցնելուց հետո դարձան երկնային պարուհիներ և կուրտիզանուհիներ։ Ինչպես նաև ըստ ավանդության սիրաշահում են պատերազմում ընկած զինվոր-հերոսներին՝ Ինդրայի դրախտում։
[մինի|Հարթաքանդակ [Անգկոր Վատ տաճարի պատի վրա, Կամբոջա|285x285փքս]]
Ապսարաների ծագումը տարբեր աղբյուրներում տարբեր կերպ են նկարագրվում։ Ռամայանայում հիշատակվում է, որ ապսարաները առաջացել են աստվածների և ասուրաների կողմից օվկիանոսը հարելու ժամանակ, ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը չցանկացան նրանց կնության առնել և վերջիններս սկսեցին պատկանալ բոլորին։ Մեկ այլ ավանդույթի համաձայն առավել հայտնի ապսարաներին (ինչպես Մենական, Ուրվաշին, Տիլոտտաման և այլն) ստեղծեց Բրահման, իսկ մյուսները Դակշիի աղջիկներն էին։ Ապսարների թիվը տատանվում է տարբեր տվյալներով մի քանի տասնյակից մինչև մի քանի հարյուր հազար։ Ապսարաները, որոնք աստվածների անմիջական ծառայության տակ էին գտնվում հաճախ օգտագործվում էին վերջիններիս կողմից ասկետներին կամ սուրբ ճգնավորներ գայթակղելու համար, որոնք ճգնավորության եղանակով կարող էին հավասարվել աստվածներին։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հնդկական դիցաբանություն
Ֆաթիհ

**Ֆաթիհ** (), հաճախ անվանում են նաև **պատմական կենտրոն** կամ **պատմական թերակղզի**, Ստամբուլի շրջաններից մեկը, որը գտնվում է Ստամբուլի նահանգի եվրոպական հատվածում։ Սա պատմական Կոստանդնուպոլսի բուն տարածքն է, որն ընկած է եղել Կոստանդնուպոլսի պարիսպների ներքին հատվածում։ Շրջանում է տեղակայված քաղաքի պատմական, մշակութային տեսարժան վայրերի մեծ մասը, ներառյալ նաև Այա Սոֆիան, Թոփքափը ամրոցը, Սուլեյմանիե մզկիթը, Կապույտ մզկիթ (Ստամբուլ)ը, Խորայի եկեղեցին և Ստամբուլի հնագիտական թանգարանը։ Ներկայումս Ֆաթիհը համարվում է Ստամբուլի աղքատ պահպանողական շրջանը, որի բնակչության մեծամասնությունը Անատոլիայից ներգաղթածների սերունդներ են։ Այստեղ ապրում են նաև հայեր, հույներ և հրեաներ։

## Պատմություն

Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո սուլթան Մեհմեդ II-ը այստեղ` Առաքյալների տաճարի տեղում կառուցեց քաղաքի առաջին մզկիթը` Ֆաթիհ մզկիթը, որտեղ էլ հետագայում սուլթանը թաղվեց։ Ֆաթիհ շրջանի Ֆեներ թաղամասում 1586 թվականից գտնվում է Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքության նստավայրը։

## Աշխարհագրություն
Շրջանի ափերը ողողվում են Ոսկեղջյուրի, Բոսֆորի, Մարմարա ծովի ջրերով։ Կոստանդնուպոլսի պարիսպներով Ֆաթիհ շրջանը բաժանված է Էյուպ և Զեյթինբուրնու շրջաններից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջը
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ստամբուլի նահանգի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Պարզ բառ

**Պարզ բառ**, մեկ արմատից` հիմնական ձևույթից կազմված բառը, որը նույնանում է արմատական բառ հասկացությանը։ Արմատական բառը կարող է ներկայանալ հարացուցային շարքով իբրև բառույթ։ Եթե հարացուցային անդամները ձևավորվում են մասնիկավորումով, ապա հարացույցի առանձին(կամ բոլոր) անդամները կարող են ներկայանալ ձևակազմական մասնիկներով` տարրերով։ Օրինակ, ընկեր-ներ-ից-ս, քաղաք-ի, մարդ-կ-անց-ից։ Ինչպես երևում է, բառույթն իր առանձին ձևերում դառնում է երկձևույթ, եռաձևույթ և այլն։ Սակայն դրանով բառը չի դառնում բաղադրյալ(ածանցավոր կամ բարդ), ուղղակի այստեղ բառաձևն է բաղադրյալ, այն էլ ձևակազմական ձևույթներով։ Այդպիսի բառաձևը բառակազմական կաղապար մտնելիս նրա թեքույթը դիտվում է ածանց։ Օրինակ, հայոց բառը ածանցավոր է։ Ոց-ը երբեմնի թեքույթ է։ Կարող է պատահել, որ թեքույթը հետագայում իմաստազրկվի և վերածվի սոսկ բաղադրական տարրի ինչպես խոսք, միտք, փառք բառերում։ Քարացած հոլովաձևերով բաղադրությունները (պատվոգիր, ձերբազատ) համարվում են բարդ։ Առ, ըստ, ընդ, զ, ի, ց տարրերով բաղադրությունները դասվում են բարդությունների շարքը, թեև դրանք կարելի է կոչվել ածանցավոր, որովհետև այդ տարրերը արդեն համադրության մեջ կորցրել են իրենց բառային արժեքը։ Բայակազմական պլանում պարզ հասկացությունը մի քիչ այլ մեկնաբանություն ունի։ Պարզ բայը այստեղ հասկացվում է որպես անբայածանց բառ, քանի որ բայը ոչ բաղադրյալ լինել չի կարող(մանավանդ անդեմ ձևերում)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառակազմություն
Տիեռնյու

**Տիեռնյու** (), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02742:

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 110 մարդ էր։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 77 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 61-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 16-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 79,2 %, 1999 թվականին եղել է 61,4 %)։ 61 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 53-ը (32 տղամարդ և 21 կին), գործազուրկ էին 8 մարդ (4 տղամարդ և 4 կին)։ 16 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը՝ թոշակառուներ, 6-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Տիեռնյու 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ֆրանկո Վասկես

**Ֆրանկո Վասկես**  (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և «Սևիլյա» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մեծ կարիերան սկսել է արգենտինական «Բելգրանո» ակումբում։ Մի քանի մրցաշրջան խաղացել է Պրիմերա B-ում (Արգենտինայի 2-րդ դիվիզիոն)։ 2011/2012 մրցաշրջանում դեբյուտել է արգենտինական բարձրագույն դիվիզիոնում։ Այդ մրցաշրջանում անց է կացրել 18 խաղ, դարձել է 3 գոլերի հեղինակ։

2012 թվականի սկզբին պայմանագիր է կնքել իտալական «Պալերմո» ակումբի հետ։ Ակումբի կազմում առաջին խաղն անց է կացրել 2012 թվականի հունվարի 8-ին «Նապոլի» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ (17-րդ մրցաշրջանի )։ «Պալերմոն» պարտվել է 3:1 հաշվով։ 2012/2013 մրցաշրջանում վարձակալման է անցել իսպանական «Ռայո Վալեկանո» ակումբում։ Առաջնությունում անց է կացրել 18 խաղ, խփել է 3 գոլ։ 2013/2014 մրցաշրջանում Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնության Սերիա B-ում  հանդես է եկել «Պալերմո» ակումբի կազմում։ Ակումբի հետ առաջնությունում հաղթանակ տանելուց հետո, նա վերադարձել է Սերիա A: 2014/2015 մրցաշրջանում անց է կացրել 37 խաղ, խփել է 10 գոլ և կատարել 10 գոլային փոխանցում. 2015/2016 մրցաշրջանում խաղացել է 36 խաղ և խփել է 8 գոլ։

2016 թվականի հուլիսի 16-ին 13 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվել է «Սևիլյա»։ Պայմանագիրը կնքվել է 5 տարի ժամկետով։

### Հավաքականում
Ֆրանկոն ունի երկքաղաքացիություն` իտալական և արգենտինական։ Հայրն արգենտինացի է, իսկ մայրը` իտալուհի։ Նա որոշեց խաղալ Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում դեյուտել է Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում (2015 թվականի մարտի 31-ին)։ Հանդիպումն ավարտվել է 1:1 հաշվով։

### Խաղերն ազգային հավաքականում

**Արդյունք։ 2 խաղ / 0 գոլ; 0 հաղթանակ, 1 ոչ ոքի, 1 պարտություն.**

## Նվաճումներ
 Պալերմո
* Իտալիայի չեմպիոն (1) (2013/2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на soccerway.com 
* 
 

Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելգրանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սերխի Սամպեր

**Սերխի Սամպեր Մոնտանյա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, Բարսելոնա Բ-ի հենակետային կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Մանուկ հասակում Սերխին իր ավագ եղբոր օրինակով զբաղվել է թենիսով, բայց վեց տարեկանում սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով։ Տղայի պապիկը, հասկանալով որ ֆուտբոլը տղայի արյան մեջ է, նրան տանում է «Բարսելոնայի» մանկական դպրոց։ Սերխին անցել է կատալոնցիների ակումբի մանակական, պատանեկան, երիտասարդական մասնաճյուղերը և դրանցում միշտ եղել է կարևոր խաղացող։ 2013 թվականին Սերխին հասել է «Բարսելոնայի» պահեստայինների աստիճանի՝ «Բարսելոնա Բ» և դարձել թիմի հիմնական կազմի կարևոր խաղացողներից մեկը։ 2014 թվականին «Բարսելոնայի» գլխավոր մարզիչ Լուիս Էնրիկեն ուշադրություն դարձրեց երիտասարդ սանի վրա և ընդգրկեց թիմի կազմում՝ մասնակցելու Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշարին։ Նրա դեբյուտը կայացել է սեպտեմբերի 17-ին կիպրոսյան «ԱՊՕԷԼ» ակումբի հետ տնային խաղում (1:0)։ Սամպերը դաշտ դուրս եկավ առաջին րոպեներից և մասնակցեց ամբողջ խաղին։ Հոկտեմբերի 21-ին նա ընդգրկվեց թիմի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Չեմպիոնների Լիգայի շրջանակներում անցկացվող «Այաքսի» դեմ խաղին, բայց ամբողջ խաղն անցկացրեց պահեստայինների նստարանին։

Հոկտեմբերի 4-ին նա խաղաց ամբողջ 90 րոպեն Իսպանիայի գավաթի արտագնա խաղում ընդդեմ «Ուեսկիի» (0:4)։ Դրանից հետո Սամպերը թիմի կազմում մասնակցեց երկու հանդիպման՝ «Ուեսկիի» դեմ պատասխան խաղին (8:1) և «Էլչեի» դեմ խաղին (5:0)։

## Ակումբային վիճակագրություն

## Կարիերան հավաքականում
Սերխին հանդես է եկել Իսպանիայի պատանեկան հավաքականներում՝ սահուն անցնելով մի կատեգորիայից մյուսին։

## Խաղաոճ
Սամպերի խաղաոճը հաճախ համեմատում են Չավիի ոճի հետ։ Միանգամից աչքի է ընկնում նրա տակտիկական ինտելեկտը, ֆուտբոլից հասկանալը, ունակությունը հասկանալու խաղի էությունը, փոխանցումներն ու շարժումները, առաջնորդի որակները։ Ճնշման տակ գնդակն ընդունելիս խելացի և վստահ է։ Գրեթե միշտ գնդակին իդեալական է տնօրինում, լավ է գտնում դիրքավորումը, վարում է խաղը և միշտ հուշում է իր գործընկերներին, թե ուր փոխանցել և ուր վազել։ Կատարում է հրաշալի փոխանցումներ։

## Անձնական կյանք
Սերխիի ավագ եղբայրը՝ Ժորդին, պրոֆեսիոնալ թենիսիստ է։

## Նվաճումներ
### Թիմային
* Ֆուտբոլի Իսպանիայի առաջնություն - 2014/15
* Իսպանիայի գավաթակիր **(2)** - 2014/15, 2015/16
* Չեմպիոների Լիգայի հաղթող - 2014/15
* **Ընդհանուր՝ 4 տիտղոս**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Նախավերջինը

**«Նախավերջինը»** (), սև-սպիտակ կարճամետրաժ ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Լյուկ Բեսոնը։ Նկարահանվել է 1981 թվականին։

Ֆիլմում խաղացել է Ժան Ռենոն, իսկ կոմպոզիտորը եղել է Էրիկ Սեռան։

## Սյուժե
Ֆիլմը ներկայացնում է մի փոքր դրամա առանց խոսքերի՝ ծավալվելով պոստապոկալիպտիկական ժանրում։

Մի մարդ մուգ ակնոցներով թափանցում է մեկ այլ մարդու տուն վառվող նետերի օգնությամբ և այրում է ռետինե տիկնիկին։ Երկրորդը հագնում է խողովակներից պատրաստված պաշտպանողական կոստյում ձեռքերին և ոտքերին, ինչպես նաև մեծ գլխարկ խողովակով, վերցնում է վահան և ձեռքով պատրաստված ձեռնափայտ ու գնում է առաջինին փնտրելու։ Նա անցնում է քանդված քաղաքով, շուրջը ավերակներ էին և քարերի կույտեր։ Վերջապես, նա գտնում է առաջինին և սկսում են միասին մենամարտել։ Մենամարտի ընթացքում երկու հերոսներնել վիրավորում են միմյանց։ Մմիայն թե երկրորդին հաջողվում է սպանել իր թշնամուն։ Նա հեռանում է, միայն թե պատերի մոտից հայտնվում է երրորդ հերոսը, նա զինված է և նրա դեմքը ծածկված է մեծ հրեշանման գլխարկով։ Նա սպանում է մենամարտի հաղթողին։

## Դերերում
* Պեր Ժոլիվե
* Ժան Ռենո
* Ֆաբրիս Ռոշ
* Լյուկ Բեսոն

## Նկարահանող խումբ
* Պրոդյուսեր — Լյուկ Բեսոն
* Ռեժիսոր — Լյուկ Բեսոն
* Սցենարի հեղինակ — Լյուկ Բեսոն, Պեր Ժոլիվե
* Օպերատոր — Կարլո Վարինի
* Կոմպոզիտոր — Էրիկ Սերրա

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը ժան Ռենոյի ֆիլմագրության էջում 

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Լոնգլիթ

**Լոնգլիթ** (), Ուիլթշիրի և Սոմերսեթշիրի սահմանին 1570-ական թվականներին ճարտարապետ Ռոբերտ Սմիթսոնի կառուցված դաստակերտ տուն։

Սա Եվրոպայի հյուսիսում վերածննդյան ճարտարապետության առաջին օրինակներից մեկն է, Հարդվիքի և Ուոլատոնի նախակարապետը։ Շատ նկատառումներով Լոնգլիթը կանգնած է անգլիական ճարտարապետական ավանդությունների ակունքում. այն պարզ շենք է՝ ուղղագիծ տանիքով և ինտերիերը արևային լույսով լցնող լուսամուտային լայն բացվածքներով։

Ձևավոր կտրված թփերից հռչակավոր լաբիրինթոսով դաստակերտային զբոսայգին 18-րդ դարում հատակագծել է նշանավոր Լանսելոտ Բրաունը, Լոնգլիթի շինարարի ուղիղ ժառանգ՝ 1-ին մարքիզ Բաթի համար։

Կալվածքի պահպանման համար միջոցների ներգրավման համար 6-րդ մարքիզ Բաթը 1966 թվականին կալվածքի տարածքում բնակեցրեց Աֆրիկայից բերված վայրի կենդանիների և զբոսաշրջիկների համար բացեց երկրում առաջին սաֆարի-պարկը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Longleat Hedge Maze (detail).JPG|
Պատկեր:Longleat maze.jpg||
Պատկեր:Longleat House, Wiltshire - geograph.org.uk - 59406.jpg|
Պատկեր:Longleat outbuilding.jpg|


## Արտաքին հղումներ
* Լոնգլիթի պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Վերածննդի ճարտարապետություն
Ահաբեկչություն Կվետտայում

**Ահաբեկչություն Կվետտայում** (), ահաբեկչական գործողություն Պակիստանի Կվետտա քաղաքում, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Այդ օրը մահապարտները հարձակվեցին Կվետտայի պետական հիվանդանոցի վրա` իրենց հետ ունենալով պայթուցիկ սարք և զինամթերք և նախնական տվյալներով վիրավորվել էր ավելի քան 130 մարդ։ Մահացածները հիմնականում եղել են իրավաբաններ, ովքեր գտնվում էին Կվետտայի հիվանդանոց, քանի որ մինչ այդ հիվանդանոց էր տեղափոխվել իրավաբան Բիլալ Անվար Քասին։ Վերջինս սպանվել էր անհայտ մարդասպանի կողմից։ Ահաբեկչական գործողության պատասխանատվությունը դրվում է այնպիսի իսլամիստական խմբավորումների վրա, ինչպիսիք են Ջամաթ ուլ Ահրարը և ԻԼԻՊը։ Գործողության արդյունքում մահացել է ավելի քան 93 մարդ, 120-ը` վիրավորվել։

### Միջազգային արձագանք
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը, ԱՄՆ Սպիտակ տան մամլո խոսնակ Ջոշ Էրնսթը, Աֆղանստանի նախագահ Աշրաֆ Գանին և Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը դատապարտել են ահաբեկչական ակտը։ Պակիստանի և Մեծ Բրիտանիայի կրիկետի ազգային հավաքականները մեկ րոպե լռությամբ հարգել են զոհերի հիշատակը։ Բոլոր խաղացողները կրել են սև թևկապ` ի սատար զոհվածների հիշատակին։

Facebook սոցիալական կայքը ակտիվացրել է «Facebook Safety Check» ծառայությունը, որը հնարավորություն է տալիս մարդկանց կայքում ցույց տալու, որ իրենք ապահով վայրում են գտնվում։

### Ահաբեկչության պատասխանատուներ
Եվ Պակիստանի թալիբները, և ԻԼԻՊը իր վրա է վերցրել ահաբեկչական գործողության պատասխանատվությունը։ Անգամ ԻԼԻՊը հայտարարել է, որ ահաբեկչական գործողությունը իրականացվել է «Պակիստանի ոստիկանության և պաշտպանության նախարարության սանձարձակ գործողությունների դեմ»։

Այդուհանդերձ, Ջամաթ ուլ Ահրար խմբավորումը, որը թալիբանի պակիստանյան ճյուղի ահաբեկչական խմբավորումներից է, նույնպես իր վրա է վերցրել հոսպիտալի վրա հարձակման պատասխանատվությունը։ Խմբավորումը սպառնում է, որ նոր ահաբեկչություններ տեղի կունենան, մինչև «իսլամական արմատական կարգեր չհաստատվեն Պակիստանում»։

Երկրում եռօրյա սուգ էր հայտարարվել։ Պակիստանի դեսպանատներում բացվել էին սգո մատյաններ, որտեղ ցավակցական գրառումներ են կատարել աշխարհի մի շարք երկրների ղեկավարներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2016 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:2016 զանգվածային սպանություններ
Կատեգորիա:2016 իրադարձություններ
Ֆիլիպինյան ծով

**Ֆիլիպինյան ծով** (, , , , ), Խաղաղ օվկիանոսի միջկղզային օվկիանոսային ծով, որը գտնվում է Ֆիլիպինյան կղզեխմբի մոտ։ Երկրի երկրորդ խոշոր ծովը (Սարգասյան ծովից հետո)։ Այն չունի հստակ ցամաքային սահման, օվկիանոսից առանձնացված է մի շարք կղզիներով՝ Ճապոնական (Հոնսյու, Կյուսյու և Ռյուկյու), արևմուտքում՝ Թայվան և Ֆիլիպինյան կղզիներով, արևելքում՝ ստորջրյա լեռնաշղթաներով և Իձու, Բոնինյան, Կադզան և Մարիանյան կղզիներով, հարավ-արևելքում՝ Յապ և Պալաու կղզիներով։ Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 5726 հազար կմ²։ Միջին խորությունը՝ 4108 մ, առավելագույնը՝ 11 022 մ (Մարիանյան իջվածքում)։ Ծավալը՝ 23 522 հազար կմ³: Այստեղ անցնում են Հյուսիսային պասսատային և Կուրոսիո հոսանքները։ Ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանը կազմում է 15-28˚C (հյուսիսում) մինչև 27-29 ˚C (հարավում)։ Աղիությունը հյուսիսում կազմում է 34,3 ‰, իսկ հարավում՝ 35,1 ‰:

Խոշոր նավահանգիստներն են՝ Նագոյա, Յոկոհամա (Ճապոնիա), Ապրա (Գուամ կղզի)։

## Ծովի հատակի ռելիեֆ
Հատակի ռելիեֆն ունի անցումային գոտու հատկանիշներ, այստեղ լայնորեն ներկայացված են խոշոր երկրաձևաբանական տեսակներ։ Ծովի գոգահովիտը ընդարձակ է և բարդ, և համեմատական է օվկիանոսի հետ։ Հանդիպում են ստորջրյա լեռներ, մեծ ձգվածություն ունեցող լեռնաշղթաներ (մինչև 2500 կմ), ստորջրյա հրաբուխներ մինչև 3000 մ բարձրությամբ։ Այստեղ է գտնվում աշխարհի ամենախոր Ֆիլիպինյան փողրակը։

## Կլիմա
Կլիմայի վրա առաջին հերթին ազդում է Ֆիլիպինյան ծովի աշխարհագրական դիրքը Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային հատվածում, Ասիայի մոտ և նրա մեծ ձգվածությունը հս.լ. 35 ˚-ից մինչև հասարակած։ Ծովը գտնվում է չորս կլիմայական գոտիներում՝ մերձարևադարձային, արևադարձային, մերձհասարակածային և հասարակածային։ Սեզոնային տարբերությունները ակնհայտ են միայն մերձարևադարձային գոտում։ Մերձարևադարձային գոտում գերակշռում են մուսսոնները, իսկ արևադարձայինում՝ պասսատները։ Ծովի այլ հատվածներում հանդիպում են նաև ոչ մշտական քամիներ, հաճախ են թայֆունները։

Քամու արագությունը տարբեր է։ Ձմռանը մուսսոններն ունեն 4-6 մ/վ, պասսատները՝ 5-8 մ/վ, հյուսիսում՝ մինչև 10 մ/վ, անկայուն քամիներ՝ մինչև 3 մ/վ արագություն։ Հյուսիս-արևելքում դիտվում է առավել ակտիվ ցիկլոնային գործունեություն, քամու արագությունը հասնում է 20-25 մ/վ արագության։

Օդի ջերմաստիճանը զգալիորեն բարձրանում է հյուսիսից հարավ։ Հունվար-փետրվար ամիսներին ջերմաստիճանը կազմում է 9-10 ˚C հյուսիսում, 18-24 ˚C՝ ծովի կենտրոնական հատվածներում, 25-27 ˚C՝ հարավում։

## Ծովային հոսանքներ
Ֆիլիպինյան ծովում հիմնական հոսանքը Հյուսիսային պասսատային հոսանքն է։ Այն տեղաշարժվում է դեպի արևմուտք` հս.լ. 10 և 17 աստիճանների միջև։ Ճյուղավորվում է Թայվան և Լուսոն կղզիների շրջանում։

## Տես նաև
* Ֆիլիպիններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի ծովեր
Կատեգորիա:Ֆիլիպինյան ծով
Ալիբեկ Հաջի Ալդամով

**Ալիբեկ Հաջի Ալդամով** (, ), կովկասցի զինվորական գործիչ, Չեչնիայի իմամաթ։

## Կենսագրություն
Ալիբեկ Հաջի Ալդամովը ծնվել է 1850 թվականին Հյուսիսային Կովկասում, հավանաբար՝ Չեչնիայի Զանդակ գյուղում։ Կազմակերպել է Չեչնիայի 1877 թվականի ապստամբությունը՝ ընդդեմ Ռուսական կայսրության։

Մինչ 1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմը ղեկավարել է հակառուսական ապստամբությունը, որի նպատակն էր վերականգնել Շամիլի օրոք ստեղծված Կովկասյան իմամաթը։

Ռուս-թուրքական պատերազմում կռվում է Թուրքիայի կողմում և գլխավորում չեչնիական բանակը։ Սակայն պատերազմի կեսից Ալիբեկը հանձնվում է։

1878 թվականի մարտի 9-ին Գրոզնի քաղաքում մահապատժի է ենթարկվել՝ կախաղանի միջոցով։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Ալիբեկ Հաջի Ալդամով — Չեչնիայի իմամաթ
* 1877 թվականի Չեչնիաի ապստամբությունը
* Դաղստանի և Չեչնիայի ապստամբություններ
* Չեչնիացիների ապստամբությունը ընդդեմ Ռուսական կայսրության 

Կատեգորիա:Կովկասի իմամներ
Ավերակ (այլ կիրառումներ)

**Ավերակ**, կարող է վերաբերել՝
* Ավերակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում` Էրզրում–Տրապիզոն ճանապարհին
* Ավերակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Ավզաղբյուր (այլ կիրառումներ)

**Ավզաղբյուր**, կարող է վերաբերել՝
* Ավզաղբյուր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, գտնվում էր Մուշ քաղաքից 22 կմ արևելք՝ Մուշ-Բաղեշ ճանապարհից ձախ
* Ավզաղբյուր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, գտնվում էր Մուշ քաղաքից 12-15 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արածանիի ձախ կողմում
* Ավզաղբյուր - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, Բիթլիս նահանգի Մուշի գավառում
Ավիլով (այլ կիրառումներ)

**Ավիլով**, կարող է վերաբերել՝
* Ավիլով - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում
* Ավիլով - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանում
Գեորգի Գարանյան

**Գեորգի Արամի Գարանյան** (), ազգությամբ հայ խորհրդային սաքսոֆոնահար, կոմպոզիտոր։ ՌԴ ժողովրդական արտիստ (1993)։

ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստնրի միության անդամ (1975), ՌԴ կինեմատոգրաֆիստնրի միության անդամ (1996), ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր (2000)։

## Կենսագրություն
Գեորգի Գարանյանը ծնվել է Մոսկվայում։ Երաժշտական գործունեությունն սկսել է Յուրի Սաուլսկիի և Օլեգ Լունդստրեմի նվագախմբում։ 1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական տեխնոլոգիական համալսարանը։ 1958 թվականից, որպես մենակատար և նվագակցող, հանդես է եկել ջազային և էստրադային նվագախմբերում, նվազել ալտ և սաքսոֆոն, 1966-1973 թվականներին աշխատել է Վադիմ Լյուդվիգովսկու երաժշտական էստրադային նվագախմբում, 1973-1982 թվականներին ղեկավարել է «Մելոդիա» նվագախումբը։ Նվագախմբի առաջին ձայնասկավառակը վաճառվել է 4 միլիոն օրինակով։ Նրա ղեկավարած տարիներին ձայնագրվել է 16 անհատական և 9 նվագախմբի ձայնասկավառակներ։

1973-1976 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավար։ Վարել է «Գեորգի Գարանյանի ջազ-ակումբը» հաղորդումը։ Ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ ջազային փառատոններում` Պրահա, Բոմբեյ, Հավանա, Վարշավա, Իսրայել, Ֆինլանդիա։ Գրել է նաև թատերական ներկայացումների երաժշտություններ։ 1991 թվականին Մոսկվայում, 1998 թվականին Կրասնոդարում հիմնել է ջազային նվագախմբեր, 2003-2006 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի Օլեգ Լունդստրեմի անվան պետական կամերային ջազ նվագախումբը։ Եղել է Մոսկվայի կրկեսի գլխավոր դիրիժորը։

Սաքսոֆոնով գործեր է նվագել հանրահայտ խորհրդային ֆիլմերում՝ «Ադամանդե ձեռքը», «Մենք ջազից ենք», «Աշնանային բլյուզ» և «Դե սպասիր» մուլտֆիլմ։
Գրել է կինոերաժշտություն՝ «Իրիկնային լաբիրինթոս» 1981, «Նրա երիտասարդության դեղատոմսը», 1984 (երկուսն էլ՝ Մոսֆիլմ)։

Համերգներով բազմիցս հանդես է եկել Երևանում։

## Պարգևներ, մրցանակներ, անդամակցություն
* ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ, 1975
* Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ, 1996
* ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստ, 1981
* Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, 1993
* ՌԴ «Պատվո շքանշան», 1999
* ՌԴ Պետական մրցանակ, 2000
* ՌԴ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի մեդալ, 2004

## Մահ
Մահացել է Կրասնոդարում, սրտի կաթվածից։ Թաղված է Մոսկվայի Վագանկովոյի գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
* Հայրը՝ Արամ Գեորգիի Գարանյան (1902-1976)
* Մայրը՝ Վերա Պետրովնա Կորչինա (1910-1986)
* Կինը՝ Իննա Մյասնիկովա (1988 թվականին մեկնել է ԱՄՆ)
* Կինը՝ Նելլի Զակիրովա
* Երեխաներ՝ Նատալյա (1960), Կարինա (1971), Վերոնիկա (1982, Նելլի Զակիրովայի դուստրը)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ սաքսոֆոնահարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Ավինուռմե (այլ կիրառումներ)

**Ավինուռմե**, կարող է վերաբերել՝
* Ավինուռմե - գյուղական ավան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Ավինուռմե շրջանում
* Ավինուռմե - շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում
Ավնիկ (այլ կիրառումներ)

**Ավնիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Ավնիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Հավնունիք գավառում, Արաքսի աջ ափին
* Ավնիկ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական պար լեռնահամակարգում, Ավնիկ գյուղի արևելյան կողմում
Ավշեն (այլ կիրառումներ)

**Ավշեն**, կարող է վերաբերել՝
* Ավշեն - գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Ծաղկունյաց լեռների հարավային փեշերին
* Ավշեն - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
* Ավշեն - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառում
Ավտոլիկոս (այլ կիրառումներ)

**Ավտոլիկոս**, կարող է վերաբերել՝
* Ավտոլիկոս - հունական դիցաբանությունում ճարպիկ ավազակ, որը բնակվում էր Պառնասում, «մարդկանցից ամենագողը», Հերմեսի և Հիոնի որդին (նույն ինքը Ֆիլոնիդա), կամ Դեդալիոնի իրական որդին, կամ, ըստ այլ մեկ վարկածի, Էրիխթոնիուսի որդին, կամ Հերմեսի և Ստիլբայի որդին
* Ավտոլիկոս - հին հունական դիցաբանության կերպար։ Դեիմաքոսի որդին։ Հերակլեսի ուղեկիցը, որը իր երեք եղբայրների հետ ուղևորվել է ամազոնուհիների գոտու հետևից
Ավրորա (այլ կիրառումներ)

**Ավրորա**, կարող է վերաբերել՝
* Ավրորա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում
* Ավրորա - հածանավ, Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությանը իր մասնակցությամբ հռչակված Բալթիական նավատորմի ռազմանավ
* Ավրորա - համաշխարհային մրցանակ է, որը շնորհվելու է նրանց, ովքեր սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով հնարավորություն են տալիս մարդկանց գոյատևելու և հասնելու բարեկեցության
* Ավրորա ֊ հռոմեական առասպելաբանության մեջ այգաբացի կամ արշալույսի աստվածուհին է։ Հունական և վեդայական առասպելների մեջ նրան համապատասխանում են Էոսը և Ուշասը։
Ատլանտիդա (այլ կիրառումներ)

**Ատլանտիդա**, կարող է վերաբերել՝
* Ատլանտիդա - հայտնի ըստ ավանդության կղզի-պետություն։ Առավել մանրամասն նկարագրված Պլատոնի երկխոսության մեջ, ինչպես նաև հայտնի Հերոդոտոսի, Դիոդորոս Սիցիլիացու, Ստրաբոնի հիշատակումներում և ակնարկներում
* Ատլանտիդա - առողջարանային քաղաք Ուրուգվայի հյուսիսում և համանուն մունիցեպալիտետի վարչական կենտրոն, որն ընդգրկված է Ուրուգվայի Կանելոնես նահանգի կազմում
* Ատլանտիդա - Լյուկ Բեսոնի՝ 1991 թվականին նկարահանած ֆիլմը։
Ատլանտիկ դիվիզիոն (այլ կիրառումներ)

**Ատլանտիկ դիվիզիոն**, կարող է վերաբերել՝
* Ատլանտիկ դիվիզիոն - Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի երկու դիվիզիոններից մեկը
* Ատլանտիկ դիվիզիոն - Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) արևելյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկը
Ատլաս (այլ կիրառումներ)

**Ատլաս**, կարող է վերաբերել՝
* Ատլաս - Սատուրնի արբանյակը
* Ատլաս - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
* Ատլաս - տիտան, որն իր ուսերին պահում էր երկնակամարը. Հապետոսի և Կլիմենեի որդին, Պրոմեթևսի և Էպիմեթեսի եղբայրը, Պլեադաների, Հիադաների և Հեսպերուհիների հայրը
Արես (այլ կիրառումներ)

մինի|աջից|200px|Արեսը՝ ռազմի աստված
**Արես** եզրը կարող է վերաբերել՝
# Արես - հին հունական դիցարանում ռազմի աստված, Զևսի և Հերայի որդին։ Արեսը համարվում էր Աֆրոդիտեի սիրեկանը կամ ամուսինը։
# Արես - քաղաք Իսպանիայի Գալիսիայի ինքնավար շրջանում։
# Արես - գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։
Կուլեշովի էֆֆեկտ

մինի|Կուլեշովի էֆֆեկտի պատկերում|251x251փքս

**Կուլեշովի էֆֆեկտ**, մոնտաժի ժամանակ կինոյում կողք կողքի դրված երկու կադրերի համադրումից նոր իմաստի ի հայտ գալը։ Նկարագրված է ռուսական կինոյի դպրոցի հիմնադիր Լև Կուլեշովի «Կինոյի արվեստ» գրքում, որը հրատարակվել է 1929 թվականին և ավելի վաղ հոդվածներում։

## Նկարագրություն
Լև Կուլեշովի իրականացրած փորձի իմաստը հետևյալն է։

Նախ իրականացվել է դերասան Մոզժուխինի խոշոր պլանով նկարահանում, երբ նա նստած է և պարզապես նայում է ինչ-որ տեղ։ Գիտափորձի համար նկարահանվեցին նաև երեք այլ պլաններ՝ գոլորշի բարձրացող ափսեով տաք ապուր, երեխան դագաղի մեջ ու երիտասարդ աղջիկ բազմոցին, որից հետո դերասանի պլանով ժապավենը կտրվել է երեք մասի և առանձին սոսնձվել է ապուրով լցված ափսեի կադրին, դագաղում երեխայի կադրին և բազմոցին պառկած աղջկա կադրին։ Սկզբում Մոզժուխինի դեմքով մոնտաժային կտորներից յուրաքանչյուրը Կուլեշովը ցուցադրեց փոքր լսարանին, որը բաղկացած էր կինոարտադրության նրա գործընկերներից:ձախից|մինի|Կուլեշովի էֆֆեկտի վերականգնում|200x200փքս

Հատվածները դիտած հանդիսատեսները միմյանցից անկախ եկան այն եզրակացության, որ առաջին հատվածի հերոսը ցանկանում է ուտել և գրավված է լավ ճաշով, երկրորդում տխուր է երեխայի մահվան փաստից, երրորդում՝ հիացած է բազմոցին պառկած աղջկանով։ Իրականում դերասանի դեմքի արտահայտությունը երեք դեպքերում էլ, իհարկե, միևնույնն է։

Փորձը համոզիչ կերպով ցույց է տվել, որ հաջորդող կադրի բովանդակությունը կարող է լիովին փոխել նախորդող կադրի իմաստը։ Սա անվանվեց «Կուլեշովի էֆֆեկտ»։

Փորձը ձեռք բերեց համաշխարհային հռչակ և Կուլեշովի «աշխարհագրական» փորձի հետ դարձել կինոյում մոնտաժի երկու գլխավոր գործառույթների դասագրքային բացատրությունը։ Տարիներ անց ամերիկացի կինոռեժիսոր Հիչքոկը «Կուլեշովի էֆֆեկտի» մասին կասի. «Սա գաղափարներ ստեղծելու իսկական արվեստ է»։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կուլեշովի էֆֆեկտը ցուցադրող տեսահոլովակ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիա
Խուան Ռուլֆո

**Խուան Ռուլֆո** (, ), մեքսիկացի գրող, մոգական ռեալիզմի հիմնադիրներից մեկը։

## Մատենագիտություն
* 1953 - «Հարթավայրը կրակի մեջ» ()
* 1955 - «Պեդրո Պարամո» ()
* 1980 - «Ոսկե աքաղաղ» ()

## Էկրանավորում
* 1967 - «Պեդրո Պարամո» (*Pedro Páramo*), ռեժիսոր՝ Կարլոս Վելո
* 1978 - «Պեդրո Պարամո» (*Pedro Páramo*), ռեժիսոր՝ Խոսե Բոլանոս
* 1981 - «Պեդրո Պարամո» (*Pedro Páramo*), ռեժիսոր՝ Սալվադոր Սանչես

## Գրականություն
* Rodríguez Alcalá H. El arte de Juan Rulfo; historias de vivos y difuntos. México: Instituto Nacional de Bellas Artes, Departamento de Literatura, 1965.
* Leal L. Juan Rulfo. Boston: Twayne, 1983.
* Peavler T.J. El texto en llamas: el arte narrativo de Juan Rulfo. New York: P. Lang, 1988.
* Vital A. Juan Rulfo. México: Consejo Nacional para la Cultura y las Artes, 1998.
* Sontag S. Pedro Páramo// Idem. Where the Stress Falls: Essays. London: Vintage, 2003, p.&nbsp;106—108.
* Campbell F. La ficción de la memoria : Juan Rulfo ante la crítica. México: UNAM; Ediciones Era, 2003.
* Amat N. Juan Rulfo. Barcelona: Ediciones Omega, 2003.
* Roffé R. Juan Rulfo: las mañas del zorro. Madrid: Espasa, 2003.
* Zepeda J. La recepción inicial de Pedro Páramo, México: Editorial RM-Fundación Juan Rulfo, 2005.
* Ascencio J.A. Un extraño en la tierra: biografía no autorizada de Juan Rulfo. México: Debate, 2005.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Իրիդիումի բրոմիդ(II)

**Իրիդիումի բրոմիդ(II)**, անօրգանական միացություն, իրիդիումի ու բրոմաջրածնական թթվի աղը` IrBr2, կարմիր-շագանակագույն փոշի։

## Ստացում
* Ստացվում է իրիդիումի բրոմիդը(III) տաքացման պայմաններում քայքայելով.

::\mathsf{ 2 IrBr_3 \ \xrightarrow{440^oC}\ 2 IrBr_2 + Br_2 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Իրիդիումի բրոմիդը իրենից ներկայացնում է կարմիր-շագանակագույն փոշի, չի լուծվում ջրում ու թթուներում։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բրոմիդներ
Կատեգորիա:Իրիդիումի միացություններ
Էդուարդո Ֆաբինի

**Էդուարդո Ֆաբինի** () (), ուրուգվայցի կոմպոզիտոր, ջութակահար և մանկավարժ։ Համարվում է Ուրուգվայի կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Էդուրադո Ֆաբինին ծնվել է 1882 թվականի մայիսի 18-ին ուրուգվայական Լավալեխա դեպարտամենտի Սոլիս դե Մատաոխո գյուղում՝ իտալացի փախստականներ Խուան Ֆաբինիի և Անտոնիա Բիանկայի ընտանիքում։

Ֆաբինիի մոտ երաժշտական  ունակություններն իհայտ եկան բավականին վաղ տարիքում։ Դեռևս 4 տարեկան հասակում նրա ամենասիրած խաղալիքը ակորդեոնն էր։ Վեց տարեկան հասակում բոլորը հիանում էին նրա նվագով. երեխան անգերազանցելի նվագում էր ֆիսհարմոն։ Այդ ժամանակ էլ սկսեց սովորել ջութակ նվագել։ Երաժշտական կրթությունը Էդուարդոն շարունակում է Մոնտեվիդեոյի «Լա Լիրա» կոնսերվատորիայում։

1899 թվականին Էդուրադո Ֆաբինին գրանտ է ստանում ու ուսումը շարունակում է Եվրոպայում։ Նա ընդունվեց Բրյուսելի կոնսերվատորիան, որտեղ Ս. Թոմսոնի մոտ ուսանեց ջութակ։ Կոնսերվատորիան ավարտեց գերազանցությամբ և ստացավ առաջին մրցանակը որպես լավագույն ջութակահար։

1903 թվականին ավարտում է Եվրոպայում կրթությունն ու վերադառնում հայրենիք՝ Ուրուգվայ։ Որպես մենակատար սկսում է ելույթ ունենալ Մոնտեվիդեոյի «Սոլիս» թատրոնում։

1905-1907 թվականներին Ֆաբինին ապրել և աշխատել է Իսպանիայում։ Հետ է վերադառնում Մոնտեվիդեո 1907 թվականին և լծվում Ուրուգվայի ազգային կոնսերվատորիա ստեղծելու գործին։

Որպես ջութակահար բազմաթիվ անգամներ հյուրախաղերով հանդես է գալիս Լատինական Ամերիկայի երկրներում և ԱՄՆ-ում։ Սկսած 1923 թվականից դառնում է Ուրուգվայի ազգային կոնսերվատորիայի ջութակի պրոֆեսոր։

Մահանում է մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյում սրտի կանգից։

## Ստեղծագործություն
### Բալետներ
* «Մբուրուկույա» (1933)
* «Մոգերի առավոտը» (1937)

### Սիմֆոնիկ պոեմներ օրկեստրի համար
* «Դաշտերում» (1911)
* «Սեյբոս կղզին» (1926)
* «Առու»
* «Դաշտային ծաղիկներ»
* «Ռանչո»
* «Հին հայրենիք»
* «Մելգա» (1930)

## Գրականություն
* «Латинская Америка», том 2, изд. «Советская энциклопедия», Москва, 1982, стр.520
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Люди и книги — Фабини Эдуардо (18.05.1883-17.05.1950)
* Личности — ФАБИНИ Эдуардо 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի կոմպոզիտորներ
Բելջոյոզո պալատ

**Բելջոիոզո պալատ** (, ), պալատական նստավայր Իտալիայի հյուսիսում` Միլան քաղաքում։ Նեոդասական ոճի պալատի ճարտարապետը Ջուզեպպե Պիերմարինին է։ Կառուցվել է 1772-1787 թվականներին։

## Պատմություն
Բելջոիոզո պալատը համարվում է Միլանի ճարտարապետական գանձերից մեկը։ Առանձնատունը ձևավորվել է Լուիջի Վանվիտելլիի ստեղծած Կազերտա պալատի նմանությամբ։ Կառուցվել է արքայազն Ալբերտո XII Բելջոիոզացու (Alberico XII di Belgioioso d'Este) համար, տեղակայված է Մանցոնի փողոցի մոտ, այն վայրում, որտեղ ծնվել է արքայազնը։ Պալատը Լոմբարդիայում նեոդասական ճարտարապետության լավագույն օրինակ է
: Պալատի շենքը 1772 թվականին նախագծել է իտալացի ճարտարապետ Ջուզեպպե Պիերմարինին, ով մի կողմ թողնելով վաղ նեոդասականության խիստ ոճը, ստեղծել է ազդեցիկ ու տպավորիչ առանձնատուն։ Շռայլորեն զարդարված է ճակատային հատվածը, որի կենտրոնական մասը փոքր-ինչ դուրս է ցցված չորս հսկա սյուներով։
Ներքնահարկը կառուցված է կոշտաքարով, առաջին և երկրորդ հարկերը միմյանցից առանձնացված են զինանշանային խոհրդանիշերի բարձրաքանդակներով, պատուհանները զարդարված են դրասանգադրվագներով և դեկորատիվ պարզամասերով։ Որոշ սենյակներ դեռևս ունեն ժամանակաշրջանին բնորոշ զարդարանքներ, որոնցից առավել հայտնի է Մարտին Նոլերի որմնանկարներով և Ջոկոնդո Ալբերտոլիի ստուկկոներով զարդարված սրահը։ Կրկին Նոլերի կողմից զարդարված Ռինալդոյի սենյակը ստեղծվել է՝ ոգեշնչված Տորկվատո Տասսոյի Ազատագրված Երուսաղեմ վեպով։

Ալբերտո XII-ի օրոք, ով գրքերի և արվեստի ստեղծագործությունների մեծ հավաքորդ էր, պալատ հաճախ էին այցելում ժամանակի հայտնի մտավորականները, այդ թվում գրող Ջուզեպպե Պարինի, Ուգո Ֆոկոլոն։

1991 թվականին պալատում իրականացվել են վերականգնման աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի պալատներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Տեսարժան վայրեր
Չինամի Սուզուկի

, ճապոնացի մոդել, հաղորդավար և դերասանուհի։ Նա ծնվել է Գիֆու պրեֆեկտուրայում։ 2009 թվականին, երբ նա դեռ համալսարանի ուսանող էր, նրան նկատեց հագուստի ընկերությունը, և նա սկսեց ներկայացնել այդ ապրանքանիշի լողազգեստները։ Ներկայումս նա պայմանագիր է կնքել *With* նորաձևության ամսագրի հետ։

2013 թվականի մարտին նա ավարտեց Ռիկիո համալսարանը։ Նույն տարում նա դարձավ Asbee կոշիկի ապրանքանիշի մոդել։ Նա նաև վարում է NHK հեռուստաալիքի «High School Course» հաղորդումը, ինչպես նաև «Mezamashi Doyōbi» հեռուստահաղորդումը։

## Ֆիլմագրություն
* *«Մատա Իցուկա Նացու նի»* (2011)
* *«Խիզախ սրտեր. Ումիզարու»* (2012)
* *«Տոկիո Մուջիրուշի Ջոշի Մոնոգատարի»* (2012)
* *Նորաձևության պատմություն. Մոդելներ* (2012)

## Հավաքածուներ
* *Չիմանի նի* (լողազգեստով ֆոտոսեսիայի լուսանկարներ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Blog "Chinami no Yorimichi"
* 

Կատեգորիա:Ճապոնացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ
Ագնես Ջոաքիմ

**Ագնես Ջոաքիմ (Աշխեն Հովակիմյան)** ), հայկական ծագումով անգլիացի և սինգապուրցի գիտնական-այգեգործ։ Ստացել է խոլորձի «Միսս Ջոաքիմի Վանդա» հանրահայտ տեսակը, որը համարվում է Սինգապուրի խորհրդանիշը։

## Կենսագրություն
Ագնեսը ծնվել է Սինգապուրում, 1854 թվականի ապրիլի 7-ին, Բարսեղ և Ուրելիա Ջոաքիմների (Հովակիմյաններ) հարուստ ընտանիքում։ Նրանք ունեին տասնմեկ երեխա. Ագնեսը դուստրերից ավագն էր և ընտանիքի երկրորդ երեխան։ Ագնեսի հայրը՝ Բարսեղը, եղել է առևտրային գործակալ Սինգապուրում։ Նա եղել է հայտնի բարեգործ, ունեցել է զգալի սեփականություն և ներդրումներ, որոնք, 1872 թվականին նրա հանկարծակի մահից հետո, անցան ամբողջ ընտանիքին։ Մայրը՝ Ուրելիան, զբաղվել է այգեգործությամբ։ Ագնեսի մորական պապը՝ Եսայի Զաքարիան, եղել է Սինգապուրի առևտրային պալատի առաջին անդամներից մեկը, ինչպես նաև տեղի հայ համայնքի ղեկավարը։
250px|մինի|ձախից|Սինգապուրի խորհրդանիշ «Միսս Ջոաքիմի Վանդա» խոլորձը
Ագնեսը, ինչպես և նրա մայրը, հետաքրքրվում էր այգեգործությամբ և եղել է հայ համայնքի ակտիվ անդամ։ Նա խոլորձներ էր աճեցնում Tanjong pagar-ի իրենց ընտանեկան կալվածքի այգում։ Ամեն տարի մասնակցելով ծաղկի ցուցահանդեսների՝ Ագնեսը հավաքել էր պարգևների տպավորիչ հավաքածու։ Ընդամենը 1893-1895 թվականներին սինգապուրյան ամենամյա երեք ցուցահանդեսներում նա ընդհանուր առմամբ նվաճել է քսանյոթ առաջին և տասնհինգ երկրորդ մրցանակ։ Իսկ փառքի Ագնեսն արժանացավ 1899 թվականին, երբ ծաղկի ցուցահանդեսում ներկայացրեց իր աճեցրած այն խոլորձը, որը հետագայում ստացավ ստեղծողի անունը՝ «Միսս Ջոաքիմի Վանդա»։

1947 թվականին այդ ծաղիկն ընտրվեց երկրի Առաջադիմական կուսակցության խորհրդանիշ, իսկ 1981 թվականին՝ ազգային ծաղիկ, ողջ Սինգապուրի խորհրդանիշ։
մինի|Ագնես Ջոաքիմի գերեզմանաքարը
Նույն 1899 թվականին, պարգևատրման արարողությունից երեք ամիս անց մահացավ քաղցկեղից տառապող Ագնեսը։ Նա թաղված է եղել *Bukit Timah *գերեզմանոցում, իսկ XX դարի կեսերին նրա գերեզմանաքարը թաղման վայրից տեղափոխվեց հայկական Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու բակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ այգեգործներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Հայերը Սինգապուրում
Կարասու (Ելիզավետպոլի գավառ)

**Կարասու**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում էր Կուր գետի աջ կողմում, Ելիզավետպոլ քաղաքից 70 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կարասու (Երևանի գավառ)

**Կարասու**, գյուղ Երևանի նահանգի Երևանի գավառի Երևանի գավառակում։

## Բնակչություն
1906 թվականին ուներ 341 բնակիչ։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Շեր Ամի

**Շեր Ամի** (, թարգմանաբար՝ *թանկագին ընկեր*), ռազմական փոստային աղավնի, ԱՄՆ-ից Ֆրանսիա է տեղափոխվել ամերիկյան ազդանշանային կորպուսի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին տարում, Արևմտյան ռազմաճակատում, աղավնին կատարել է բազմաթիվ «թռիչքներ»՝ հասցնելով բազմաթիվ կարևորագույն նամակներ։

Հայտնի է դարձել Մյոզ-Արգոնյան հարձակման ժամանակ 194 զինվորների փրկությամբ։

## Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններ
աջից|մինի|220px|Կորած գումարտակին նվիրված հուշարձան, Ֆրանսիայի Արգոնի անտառում

1918 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մայոր Չարլզ Ուայթլիսը և ավելի քան 500 մարդ փոքրիկ առաջխաղացում են ունենում, սակայն հայտնվում են շրջափակման մեջ՝ մնալով առանց սննդի։ Հոկտեմբերի 4-ին նրանք աղավնու միջոցով ճշգրիտ կոորդինատներն են ուղարկում։ Գումարտակը դաշնակիցների կրակի տակ է հայտնվում։ Բազմաթիվ ամերիկացիներ վիրավորվում և սպանվում են հենց առաջին օրը։ Ամերիկյան բանակ է ուղարկվում երկու փոստային աղավնի, սակայն երկուսն էլ սպանվում են։ Մնում էր վերջին աղավնին՝ Շեր Ամին։ Նրա ձախ ոտքին հետևյալ գրությունն է ամրացվում․

Երբ Շեր Ամին օդ է բարձրանում, գերմանացիները սկսում են կրակել նրա ուղղությամբ, սակայն աղավնուն հաջողվում է ներխուժել ամերիկացիների կողմից զբաղեցրած տարածքները։ Աղավնին 25 րոպեի ընթացքում անցնում է 25 մղոն և հասցնում է ուղերձը, չնայած այն հանգամանքին, որ կրծքավանդակից վիրավորվել էր, զրկվել էր աչքերից և ոտքերից։

Բժիշկները պայքարել են Շեր Ամիի կյանքի համար, և նա կենդանի է մնացել։ Դաշնակիցներին հաջողվել է ետ մղել գերմանացիներին և միավորվել գումարտակի հետ։ Արդյունքում աղավնու շնորհիվ փրկվել է 194 զինվոր։

## Ճանաչում
Աղավնին Վերդենի ճակատամարտի ժամանակ 12 նամակ հասցնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» ֆրանսիական մեդալով, ինչպես նաև փոստային աղավնու ամերիկյան ընկերության Ոսկե մեդալով։ Թռչունը սատկել է 1919 թվականի հունիսի 13-ին Ֆորտ Մոնմուտում (Նյու Ջերսի)։ Նրա մարմնից խրտվիկալ են պատրաստել, որը պահվում է Սմիթսոնի ինստիտուտում։

2011 թվականին TIME ամսագիրը Շեր Ամին ընդգրկվել է ամենահերոսական կենդանիների տասնյակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շեր Ամին Սմիթսոնի ինստիտուտումի պաշտոնական կայքում։

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Հայտնի թռչուններ
Ալ-Ռասթան

**Ալ-Ռասթան**, կամ **Ռասթան** (), Սիրիայի Հոմսի մարզի ամենախոշոր քաղաքներից մեկը։

«Արաբական գարնան» ժամանակ Սիրիայում Ալ-Ռասթանը մի քանի անգամ դարձավ համաշխարհային ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնը։

## Ժողովրդագրություն
1970 թվականին ալ-Ռասթան քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 7,509 մարդ։ Ըստ Սիրիայի Կենտրոնական Բյուրոյի 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների, այստեղի բնակչությունը հասել է մինչև 39,834 մարդու։ Ընդհանուր առմամբ 6,066 ընտանիք։ Ռոյթերս միջազգային լրատվական գործակալությունը 2011-2012 թվականներին քաղաքի բնակչությունը հաշվել է մոտ 60,000։ Բնակիչները հիմնականում սուննիներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Ռասթանի գավառ
Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Մակոնդո

**Մակոնդո** (), հորինված քաղաք Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Հարյուր տարվա մենություն» վեպից։ Վեպում Մակոնդոն Բուենդիաների ընտանիքի հայրենի քաղաքն է։

## Արակատակա
մինի|Արակատակա բնակավայրը, որի հիման վրա Մարկեսը ստեղծել է Մակոնդո քաղաքը:
Մակոնդոն ենթադրաբար պատկերում է Գարսիա Մարկեսի մանկության քաղաքը՝ Արակատական։ Արակատական գտնվում է Կոլումբիայի հյուսիսային (Կարիբյան) ափում՝ Սանտա Մարտայից 80 կմ հարավ։ 2006 թվականի հունիսին, Արակատակայում տեղի ունեցած հանրաքվեի ժամանակ ցանկանում էին բնակավայրի անվանումը փոխեն և դարձնեն Մակոնդո։

## Ծագումնաբանություն
Մարկեսն իր ինքնակենսագրության՝ «Ապրում եմ հեքիաթը պատմելու համար», առաջին գլխում պնդում է, որ «Մակոնդո» անվանումը վերցրել է Արականայի մոտ գտնվող բանանի պլանտացիաների ցուցանակի վրայից։ Նա նաև նշում է, որ «Մակոնդոն» այդ շրջանում աճող *Cavanillesia platanifolia* ծառի տեղական անվանումն է։

«Մակոնդո» անվանումը կարող է ծագած լինել Աֆրիկայում։ Կիտուբա լեզվում, որով խոսում են երկու Կոնգների արևմտյան հատվածում ապրողները, «բանան» բառը «մանկոնդո» է (հոգնակին՝ «դինկոնդո»)։ Այս անվան տարբերակը հնարավոր է ստրուկների կողմից բերվել է Կոլումբիա։ Մարկեսը կարծես թե չի իմացել այս հնարավորության մասին, չնայած որ բառի ծագման հետ կապ չունեցող Մակոնդե մարդկանց գոյության մասին նշում է «Հարյուր տարվա մենություն» վեպի վերջին գլխում։

## Պատմություն
Քաղաքն առաջին անգամ հայտնվում է Մարկեսի «Տերևների փոթորիկ» կարճ պատմվածքում։ Այն «Հարյուր տարվա մենություն» վեպի կենտրոնական և հիմնական աշխարհագրական վայրն է, որտեղ տեղի են ունենում վեպի հիմնական իրադարձությունները։ Վեպից հետո Մարկեսը Մակոնդոն օգտագործել է նաև այլ պատմվածքներում։

«Հարյուր տարվա մենության» մեջ պատմվում է, թե ինչպես քաղաքը արտաքին աշխարհից մեկուսացած փոքրիկ բնակավայրից դառնում է մեծ և ծաղկող տարածք։ Հետագայում, քաղաքում բանանի պլանտացիայի հաստատումից հետո Մակոնդոն սկսում է անկել, հաջորդում է ուժգին փոթորիկ, որը սրբում է Մակոնդոն քարտեզների վրայից։ Մակոնդոյի զարգացման և անկման ընթացքում Բուենդիաների ընտանիքի տարբեր ներկայացուցիչներ կարևոր դեր են խաղում քաղաքում կատարվող իրադարձություններում։

Մակոնդոյի անկումն սկսվում է 4 տարի տևած հեղեղներով, որը քայքայում է քաղաքի պաշարները և կառույցները։ Հեղեղներին հաջորդող տարիների ընթացքում քաղաքը, այդ թվում և Բուենդիաների տունը սկսում է դատարկվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիական գրականություն
Կատեգորիա:Հորինված բնակավայրեր
Սյուզաննա Շադկովսկի

**Սյուզաննա Շադկովսկի** (, ), թատրոնի և կինոյի լեհաամերկուհի դերասանուհի։ Հայտնի է «Բամբասողը» (2007) հեռուստասերիալում Դորոտա Կիշլովսկի դերով։

## Կենսագրություն և կարիերա
Ծնվել է Վարշավայում (Լեհաստան)։ Սյուզաննայի ծնվելուց անմիջապես հետո նրա ընտանիքն արտագաղթել է ԱՄՆ։ 1997 թվականին ավարտել է Ֆորտ-Ուեյնի (ԱՄՆ,նահանգ Ինդիանա) միջնակարգ դպրոցը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո Շադկովսկին աշխատել է Մոսկվայի (ՌԴ), Վարշավայի (Լեհաստան) և Նյու Յորքի (ԱՄՆ) թատրոններում, իսկ որոշ ժամանակ անց սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում։

Կինոկարիերայի սկզբում դերասանուհին ստանում էր ոչ մեծ դերեր հեռուստասերիալներում։ 2007 թվականին խաղացել է իր առաջին նշանակալից դերը «Բամբասկոտը» հեռուստասերիալում։ Նրա հերոսուհին` Դորոտա Կիշլովսկին հեռուստասերիալի գլխավոր դերակատարուհու (դերը` Բլեռ Ուոլդորֆ) տնտեսուհին էր։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Մուրադխան (Չմշկածագի գավառ)

**Մուրադխան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պատմության ազգային թանգարան

**Պատմության ազգային թանգարան** (), թանգարան Մեխիկոյի Չապուլտեպեկ ամրոցում, որը տեղակայված է համանուն զբոսայգում։ Ամրոցը, գտնվում է հայտնի զբոսայգու առաջին հատվածում։ Թանգարանը 2017 թվականին ընդունել է 2 135 465 այցելու։

Թանգարանն ունի տասներկու ցուցասրահներ, որտեղ ներկայացված են Մեքսիկայի պատմության տարբեր փուլեր, այդ թվում` Իսպանական կայսրության հիմնադրումը (Մեքսիկայում հայտնի է որպես «նվաճում»), Նոր Իսպանական ժամանակաշրջանը և Viceregal դարաշրջանը (Մեքսիկայում հայտնի է որպես «գաղութային դարաշրջան»), Մեքսիկայի անկախության պատերազմը, բարեփոխումների շարժումը և 1910 թվականի հեղափոխությունը։

Վերնահարկում, ի լրումն գրադարանի, կան տրամանկարներով երկու բաժիններ, որոնք ներկայացնում են Մաքսիմիլան I կայսեր ժամանակաշրջանը, երբ նա ամրոցում ապրել է կնոջ՝ կայսրուհի Շառլոտի հետ։

Թանգարանն ունի պարտեզ և հին աստղադիտարան։ Այն բաց է երեքշաբթիից կիրակի 9։00-ից մինչև 17։00:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մեքսիկայի պատմության թանգարաններ
Թուրքական անձնագիր

[thumb|right|250px|[Թուրքիա|Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացու կենսաչափական անձնագիր]]
**Թուրքական անձնագիր** (), պետական փաստաթուղթ, որը տրվում է Թուրքիայի քաղաքացիներին և օգտագործվում է անձի նույնականացման և արտասահման մեկնելու համար։ Թուրքիայում անձնագրերը մտցվել են 1950 թվականի հուլիսի 15-ին։ Ներկայիս անձնագրերը մտցվել են 2010 թվականի հունիսից։ Վավերականության ժամկետը 10 տարի։ Անձնագիրը տրվում է Թուրքիայի ոստիկանության կողմից։ Հյուսիսային Կիպրոսի քաղաքացիները կարող են դիմել թուրքական անձնագրի համար։ Նրանք նույն կերպ կարող են դիմել նաև Կիպրոսի անձնագրի համար։ Բացի այս անձնագրերի տեսակները, Թուրքիայի որոշ քաղաքացիների, ովքեր զբաղվում են դիվանագիտական ծառայությամբ, տրվում է դիվանագիտական անձնագիր։

## Արտաքին տեսք
Անձնագիրն ունի կարմիր գույն, որի վրա գրված է () «Turkey» և () «Passport»` թուրքերենով և անգլերենով։ Կենտրոնում ոսկեգույնով պատկերված է աստղ և կիսալուսին, ինչպես պետական դրոշի վրա։ Անձնագրի ներսում տվյալները նշվում են թուրքերենով և անգլերենով։ Անձագրի չափսերն են` 88×125 մմ։

## Վիզայի անհրաժեշտություն Թուրքիայի քաղաքացիների համար
thumb|upright=2.7|center|Պետություններ և տարածքներ, որտեղ այցելելու համար Թուրքիայի քաղաքացիները  պետք է ունենան վիզա կամ ազատ վիզայական ռեժիմ է

Թուրքական անձնագիր ունեցող անձինք կարող են ճանապարհորդել առանց վիզայի կամ վիզան ստանալ ժամանման պահին աշխարհի մոտ 100 երկրներում։

2011 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ԵՄ արտաքին հարաբերությունների պատասխանատու Սեսիլիա Մալմսթրոմը հայտարարեց, որ վիզայի պահանջը շենգենյան գոտու երկրների համար կդադարեցվի։ Վիզայի ազատականացումը կլինի մի քանի փուլով։ Այն կներառի վիզայի համար նախատեսված փաստաթղթերի կրճատում, երկկողմանի վիզաների տրամադրում և կեցության ժամկետի երկարեցում։

## Պատկերասրահ
Թուրքիայում կիրառվող անձնագրի տեսակները

 
File:Turkish Passport.jpg|2010 (Քաղաքացիական անձնագիր)
File:TurkishSpecialPassport.png|2010 (Ծառայողական անձնագիր)
File:Turkish e-passport.jpg|2010 (Կենսաչափական անձնագիր)
File:Pasaport2 001.jpg|2012 (Ծառայողական անձնագիր)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնագրի հաստատում 

Կատեգորիա:Անձնագրեր
Կատեգորիա:Անձնագրեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Թուրքիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական կառուցվածք