Բաքվի հայկական մամուլ

**Բաքվի հայկական մամուլը գործել** է ավելի քան 100 տարի։

Հայկական մամուլը Բաքվում առաջին անգամ տպագրվել է 1874 թվականին՝ «Հայկական Աշխարհի» պարբերականով։ Այն գրական և մանկավարժական հանդես էր, որն ի սկզբանե լույս է տեսել Թիֆլիսում (Թբիլիսի), այնուհետև 1874 թվականին տեղափոխվել է Շուշի, 1875 թվականին՝ Ելիզավետպոլ (Գանձակ), 1877 թվականին՝ Բաքու, 1879 թվականին՝ Երևան։

1877-1920 թվականներին Բաքվում լույս է տեսել ավելի քան 60 հայկական պատմական թերթ։ Սակայն Բաքվում կային նաև այլ հայկական թերթեր և ամսագրեր, որոնք պատմական չեն համարվում։ Դրանք ներառում են՝

* «Հայկական աշխարհ», կրոնական և մանկավարժական, Բաքու, 1877–1878, խմբագիր և հրատարակիչ Ս. Ստեփաննոս
* Արոր, պատկերազարդ օրացույց, Բաքու, 1893–1896, «Արոր» հրատարակչություն
* Սոցիալիստ, սոցիալ-դեմոկրատական հայ աշխատավորական կուսակցության պաշտոնական հանդես, Սոցիալ-դեմոկրատական հայկական կուսակցության հրատարակչություն, 1904–1905 թթ.
* Արշալույս, Բաքու, 1904
* Սոցիալ-դեմոկրատ, տնտեսագիտություն և քաղաքականություն լուսաբանող հասարակական կապերի ամսագիր, Բաքու, 1905, խմբագիրներ Վ. Մարսյան և Լազո
* Բանվորի ձայն, 1906, խմբագիր Ս. Կասյան
* Բարի Լուր, քրիստոնեական թերթ, հայ ավետարանական համայնքի պաշտոնաթերթ, Բաքու, Պարայան և Միրզոյանց հրատարակչություն, 1906–1917, խմբագիր և հրատարակիչ Հ.Ջ.Տարայանց։
* Գրոհ, Բաքու, 1906–1907 թթ
* Թռուցիկ, շաբաթաթերթ, 1906–1907 թթ
* Կիրակնօրյա թերթ, Բաքու, 1906
* կոչ Դևեթ, հայ-ադրբեջանական թերթ, Բաքու, 1906, խմբագիրներ և հրատարակիչներ Տ.Հարությունյանց և Ի.Բ. Աշուրբեկով
* «Բանվորը», հասարակական-տնտեսական-քաղաքական-գրական թերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, 1907, խմբագիրներ և հրատարակիչներ Հ. Յուզբահսյան և Գ. Փիջիկյան։
* «Մոծակ», երգիծական թերթ, Բաքու, 1907, խմբագիր Խոջամիր Հ
* «Օրեր», բոլշևիկների հասարակական-քաղաքական-գրական պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1907, Խմբագիրներ Ս.Կ. Շահումյան, Սուրեն Սպանդարյան, Ս.Կասյան
* Անիվ, Սոցիալական հեղափոխականների գրական-տնտեսական-քաղաքական պաշտոնաթերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1908, խմբագիր և հրատարակիչ Գ.Աղաջանյան
* Զանգ, գրական–հասարակական–տնտեսական թերթ, Բաքու, Խատիսյան հրատ., 1908–1909, խմբագիր և հրատարակիչ Կ.Խատիսյան
* «Նոր օրեր», քաղաքական-գրական-հասարակական-տնտեսական թերթ, Բաքու, 1908–09, Երևանցյան հրատ., 1908–1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ռ.Օհանջանյան
* Շեփոր, գրական-հասարակական-տնտեսական-թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1908, Բաքու, խմբագիր և հրատարակիչ Ս.Շահ-Պարոնյան
* Պատանեկան գրադարան, հանդես, Բաքու, Բաքվի հայ մշակութային համայնքի հրատարակչություն, 1908, խմբագիր Կ. Խառատյան։
* Առավոտ, գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան հրատ., 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ս.Հարությունյան
* Զնդան, գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական թերթ, Բաքու, Ն.Ա.Երևանցյան Հրատարակչություն, 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Նիկ. Պ.Իզմայելյան
* Ուղի, քաղաքական-հասարակական-տնտեսական թերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, 1909, խմբագիր և հրատարակիչ Ն.Հ. Քարհանյան
* Թատրոն և Երաժշտություն, թատերական-երաժշտական-գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ հանդես, Բաքու, 1910–17, Ս.Թ. Շահբազյան հրատարակչություն, հետագայում՝ Տրուդ, խմբագիր և հրատարակիչ Ա. Մայելյան
* Փարոս, գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1910, խմբագիր և հրատարակիչ Վ. Թումանյան
* Կոչ, գրական-հասարակական-տնտեսական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան Հրատարակչություն, 1911, խմբագիր և հրատարակիչ Ի.Բ. Միքայելյան
* Նոր Խոսք, գրական-հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան Հրատարակչություն, 1911–1912, խմբագիր Ս.Կ. Շահումյան
* Նոր կյանք, գրական-հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատ., 1911–1912, խմբագիր և հրատարակիչ Դ. Տեր-Դանիելյան
* Եռանդ, սոցիալ-հեղափոխական կուսակցության գրական-հասարակական-տնտեսական-քաղաքական պաշտոնական շաբաթաթերթ, Բաքու, Երևանցյան հրատարակչություն, 1912, խմբագիր և հրատարակիչ Վ.Ս. Ղազարյանց
* Կիրակի, քրիստոնեական շաբաթաթերթ, Բաքու, Ա. Ն. Տարաևա և Լ.Դ. Միրզոյանց հրատարակչություն, 1912 թ.
* Մեր ուղին, գրական-քաղաքական-տնտեսական ժողովածու, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1912, խմբ. Դ. Անանուն
* Բաքվի ձայն, թերթ, Բաքու, Բաքվի քաղաքապետի հրատարակչություն, հրատարակիչ Կ. Խատիսյան
* Լուսադեմին, գրական ժողովածու, Բաքու, Բաքվի թղթի հրատարակչություն, 1913–1914, խմբագիր Ա.Ալշուշյան
* Արև, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գրական-հասարակական-քաղաքական պաշտոնաթերթ, «Շահբազյան» հրատարակչություն, 1914–1919 թթ., խմբագիր Թաղյանոսյան
* Գորձ, գրական-գիտա-քաղաքական հանդես, Բաքու, «Վերա» հրատարակչություն, 1917, խմբագիր Կ. Կրասիլնիկյան
* Ծիլ, գրական-գեղարվեստական անթոլոգիա, Բաքու, Երևանցյան հրատ., 1914–1915, խմբագիր և հրատարակիչ Ա. Բարութչյան
* Մեր կյանք, Բաքու, 1914, խմբ. Շահումյան Ստ.
* Նավակ, գրական-հասարակական շաբաթաթերթ, Բաքու, «Արամազդ» հրատարակչություն, 1914 թ.
* Շավիղ, գրական-հասարակական հանդես, Բաքու, Բաքվի հրատարակչություն, 1914 թ.
* Արեգ, գրական-հասարակական-քաղաքական օրաթերթ, Բաքու, «Երևանցյան» հրատարակչություն, խմբագիր և հրատարակիչ Է. Աբովյան
* Նվեր որբերին, Բաքու, 1915
* Աշխատանքի դրոշով, Բաքու, 1917
* Առողջ կյանք, Բաքու 1917, Երևանցյան հրատ., խմբ. Զաքարյան
* Բանվոր, Բաքու, 1917, «Երևանցյան» հրատարակչություն, խմբագիր և հրատարակիչ Գ. Փիջիկյան
* Նոր կյանք, Բաքու, 1917, «Երևանցյան» հրատ., խմբ. Ե. Տեր-Օհանյան
* Հառաջ, հասարակական-քաղաքական օրաթերթ, Բաքու, 1917
* Մեր գործ, Բաքու, 1917, Երևանցյան հրատ., խմբագիր Ա.Ստեփանյան
* Մեր օրեր, սոցիալ-դեմոկրատական պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1917
* Սոցիալ դեմոկրատ, Բաքու, 1917
* Վերածնունդ, Բաքու, 1917
* Աշխատավորի ձայն, Բաքու, 1918
* Բանվոր, Զինվոր և Նավաստի պատգամավորների խորհրդի տեղեկատու, Բաքու, 1918 թ.
* Բանվորի խոսք (Բանվորի խոսք), Բաքու, 1918
* Շեփոր, Բաքու, 1918, խմբագիր և հրատարակիչ Է. Պալյան
* Տեղեկատու, Բաքու, 1918
* Երկիր, քաղաքական–հասարակական–գրական թերթ, Բաքու, 1919, խմբագիր Ի Ամիրյան
* Կոմունիստ, Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության և Բաքվի կոմունայի պաշտոնաթերթ, Բաքու, 1920 թ.
* Տեղեկագիր, Ադրբեջանի Կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի հանդես, Բաքու, 1920–1921 թթ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերը Բաքվում
Կատեգորիա:Ադրբեջանահայ մամուլ