Պանտելեյմոն Լեպեշինսկի

**Պանտելեյմոն Նիկոլաևիչ Լեպեշինսկի** (, ), պրոֆեսիոնալ հեղափոխական, կուսակցական գործիչ և գրող։

Կենսաբան և ակադեմիկոս Օլգա Լեպեշինսկայայի ամուսինը։

## Կենսագրություն
ձախիցа|մինի|158x158пкс|Լեպեշինսկու տունը Լիտվինովիչիում
thumb|left|150px|Պանտելեյմոն Լեպեշինսկի, 1905
Պանտելեյմոն Լեպեշինսկին ծնվել է 1868 թվականի փետրվարի 29-ին (մարտի 12-ին), Ստուդենեց գյուղում, գյուղական քահանայի ընտանիքում։ 1874 թվականին Լեպեշինսկու ընտանիքը տեղափոխվել է Ռոգաչովի գավառի Լիտվինովիչի գյուղ։ 1877-1886 թվականներին Լեպեշինսկին սովորել է Մոգիլևի տղաների գիմնազիայում։ 1886 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետ, որտեղ դարձել է ուսանողական գաղտնի խմբակների ամենաակտիվ կազմակերպիչներից մեկը և «Նարոդնայա Վոլյա» ուսանողական կազմակերպության անդամ։ Հեղափոխական շարժման մեջ է եղել 1880-ական թվականներից, ՌՍԴԲԿ-ում՝ 1898 թվականից, բոլշևիկ՝ 1903 թվականից։ 1900 թվականին եղել է «Իսկրա»-ի թղթակից։ Բազմիցս ձերբակալվել է, բանտարկվել, աքսորվել (1898-1900), (1902-1903)։ 1903 թվականին արտագաղթել է Շվեյցարիա։ 1905-1916 թվականներին կատարել է կուսակցական աշխատանք Եկատերինոսլավում և Սանկտ Պետերբուրգում։

Եղել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության ակտիվ մասնակից և հեղափոխության սկսվելուն պես ապրել է Օրշայում։ 1918-1919 թվականներին եղել է Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի կոլեգիայի անդամ, 1921-1924 թվականներին՝ կուսակցության պատմության և Հոկտեմբերյան հեղափոխության ուսումնասիրության հանձնաժողովի անդամ, 1925-1927 թվականներին՝ ՄՕՊՌ նախագահ, 1927-1930 թվականներին՝ Պետական պատմական թանգարանի տնօրեն, 1935-1936 թվականներին՝ Հեղափոխության թանգարանի տնօրեն։ 

Հեղինակել է կուսակցության պատմության վերաբերյալ մի շարք ակնարկներ և բրոշյուրներ։ Եղել է ՀամԿ (բ)Կ 15-18-րդ համագումարների և 15-17-րդ կոնֆերանսների պատվիրակ։

Լեպեշինսկին մահացել է  1944 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Մահվանից մի քանի օր առաջ նա ավարտել է «Պայքար և ստեղծագործություն» վեպը, որի վրա աշխատել էր մոտ քսան տարի։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատան աճյունասափորների հատվածում։

Չերիկովի փողոցներից մեկը անվանակոչվել է Պանտելեյմոն Լեպեշինսկու եղբոր՝ Մ. Ն. Լեպեշինսկու անունով։

## Պարգևներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1943 թվականի ապրիլի 21)

## Հիշատակ
thumb|200px|Հուշատախտակ Սերաֆիմովիչի փողոցի 2 հասցեում գտնվող տան պատին, որտեղ Պանտելեյմոն Լեպեշինսկին ապրել է 1931-1944 թվականներին
* Լեպեշինսկու անունով են կոչվել փողոցներ՝ Մոգիլյովում, Գոմելում, Կրիչևում, Բոբրույսկում, Օրշայում, Չերիկովում, Լիտվինովիչում և Պսկովում։
* Գոմելի մարզի Կորմյանսկի շրջանի կոլտնտեսությունը կոչվել է Լեպեշինսկու անունով։
* Խորհրդային Միության լրագրության բնագավառի մրցանակը նույնպես երկար տարիներ կրել է Լեպեշինսկու անունը։
* 1976-1997 թվականներին «Պանտելեյմոն Լեպեշինսկի» բեռնատար նավը գրանցվել է Հեռավոր Արևելքի նավագնացության ընկերությունում։ 
* Լեպեշինսկու հուշարձանն ու հուշատախտակը գտնվում են Գոմելի մարզի Կորմյանսկի շրջանի Լիտվինովիչի քաղաքում։ 
* 2010 թվականին Բելառուսի Գոմելի մարզի Կորմայի շրջանի Լիտվինովիչի քաղաքում բացվել է Լեպեշինսկու անվան Կորմայի շրջանային հուշահամալիր-թանգարանը։
* Կոստյուկովիչիի գավառագիտկան պատմության թանգարանում (Կոստյուկովիչի) տեղադրվել է Պ. Ն. Լեպեշինսկու քանդակը և բացվել նրան նվիրված ցուցահանդես։
* Կրիչևի գավառագիտկան պատմության թանգարանում (Կրիչև) բացվել է Լեպեշինսկուն նվիրված ցուցահանդես։
* Օրշայի պատմության և մշակույթի թանգարանում ցուցադրվում են Լեպեշինսկուն նվիրված նյութեր։

## Մարմնավորումը ֆիլմերում
* 1961 - «Դարի սկզբին»։ Լեպեշինսկու դերում նկարահանվել է Լեոնիդ Եվտիֆևը։
* 1986 թվականին նկարահանվել է «Հոգու անհամբերությունը» գեղարվեստական ֆիլմը Լեպեշինսկու կողմից կոմունայի դպրոցի ստեղծման մասին։ Լեպեշինսկու դերում նկարահանվել է Վյաչեսլավ Տիխոնովը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедический словарь. — М.: Большая советская энциклопедия, 1954. — Т. 2. — С. 251.
* Лепешинский, Пантелеймон Николаевич // Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание). — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրական տեղեկություններ

Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Կատեգորիա:Հուշագիրներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ