Անդրեյ Գոլովաչով

**Անդրեյ Գրիգորևիչ Գոլովաչով** (, ), ռուս սերիական մարդասպան, որը 1996-2000 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնության վեց կազմի մեջ մտնող կազմավորումներում կատարել է առնվազն 14 սպանություն։ Հայտնի էր «*Շվարց*» և «*Բնակարանային մոլագար*» մականուններով, քանի որ նրա զոհերը հիմնականում բնակարանների և տների տերերն էին, որտեղ նա սենյակներ էր վարձակալում: 2002 թվականին Գոլովաչովը մեղավոր է ճանաչվել հինգ սպանության մեջ և դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման: Հետագա տարիներին նա խոստովանել է ևս ինը սպանություն։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Անդրեյ Գոլովաչովը ծնվել է 1967 թվականի հունիսի 22-ին Կոմի Հանրապետության Յարեգա գյուղում: Նա ունեցել է եղբայր և մեծացել է սոցիալապես արտոնյալ միջավայրում: Նրա հայրը՝ Գրիգորին, ունեցել է երկու բարձրագույն կրթություն և գրեթե ամբողջ աշխատանքային կարիերան անցկացրել է տարբեր ընկերություններում ղեկավար պաշտոններում: Դպրոցական տարիներին Անդրեյ Գոլովաչովը զբաղվել է սպորտով, մասնավորապես՝ դպրոցի հրաձգության ակումբում: Նա զգալի հաջողությունների է հասել այս ոլորտում: Կրակոցային հմտություններն ու փորձը կատարելագործելու համար Անդրեյ Գոլովաչովը նախընտրում էր իր ազատ ժամանակի մեծ մասն անցկացնել իր դպրոցի մոտ գտնվող հրաձգարանում: Սակայն, գրպանի փողի պակասի պատճառով, նա չէր կարողանում հաճախ այցելել հրաձգարան: Դրա հետևանքով, 1982 թվականին նա և իր ընկեր Անդրեյ Դմիտրիևը սկսել են գումար վաստակել՝ դպրոցականներից և ուսանողներից գողանալով, որոնք սակավ էին Խորհրդային ընտանիքների մեծ մասի համար, բայց մեծ ժողովրդականություն էին վայելում դպրոցների աշակերտների շրջանում։ 1982 թվականի ընթացքում Գոլովաչովը և Դմիտրիևը գողացել են մի քանի ճամպրուկներ, որոնք հետո վաճառել են ուրիշներին 19-25 խորհրդային ռուբլով։ Նրանք ձերբակալվել են 1982 թվականի հոկտեմբերի 18-ին։ Դատավարության ժամանակ դատարանը ապացույցները համարել է անհերքելի, և 1983 թվականի հունվարի 18-ին այն Գոլովաչովին և Դմիտրիևին մեղավոր է ճանաչել գողությունների մեջ և դատապարտել նրանց երեք տարվա ազատազրկման՝ անչափահասների ուղղիչ հիմնարկում։ Սակայն, Լեոնիդ Բրեժնևի մահից հետո նրանց նկատմամբ կիրառվել է համաներում, և դատարանը նրանց պատիժը կրճատել է մինչև մեկ տարի վեց ամիս։ Անդրեյ Գոլովաչովը ազատ է արձակվել 1984 թվականի գարնանը։ Ազատ արձակվելուց մի քանի շաբաթ անց նա որոշել էր այցելել իր տատիկին, որը ապրում էր Բալաշիխայում: Նա և իր ընկերը գաղտնի նստել են Բալաշիխա ուղևորվող գնացք, բայց շուտով նրանց հայտնաբերել են ուղեկցորդները և, որպես ուղեվարձից խուսափողներ, իջեցրել են կայարան: Բալաշիխա ավտոստոպով հասնելու անհաջող փորձից հետո Գոլովաչովը և իր ընկերը որոշել են գողանալ ճանապարհի եզրին գտած մեքենան: Մեքենայի տիրոջ՝ սունկ հավաքողի հայտնվելուն սպասելուց հետո Գոլովաչովը և նրա ընկերը հարձակվել են նրա վրա՝ դանակահարելով նրան: Սպառնալով սպանել տղամարդուն՝ նրանք ստիպել են նրան իրենց մեքենայով տանել Յարոսլավլ, որտեղ նրանց ձերբակալել է ոստիկանությունը: Այդ աշնանը Գոլովաչովը դատապարտվել է 4.5 տարվա ազատազրկման։ Նա կրկին ազատ է արձակվել 1989 թվականին։ Ազատ արձակվելուց հետո Գոլովաչովը վերադարձել է Ուխտա՝ իր ծնողների մոտ։ Հոր ազդեցության շնորհիվ նա շուտով սկսել է մասնակցել կռունկավարի վերապատրաստման։ Վերապատրաստումն ավարտելուց հետո՝ 1990 թվականի օգոստոսին, Գոլովաչովը աշխատանք է գտել Ուխտայի մեխանիկական գործարանում՝ որպես վերգետնյա կռունկավար, որտեղ նա աշխատել է 1990 թվականի օգոստոսի 13-ից մինչև դեկտեմբերի 13-ը։ Նրա անմիջական ղեկավարները նրան դրական էին բնութագրում աշխատանքում, և նա աշխատանքային կարգապահության որևէ խախտում թույլ չէր տվել։ Իր սեփական խոստովանությամբ, նա հեռացել է աշխատանքից, քանի որ սովոր չէր ազնիվ աշխատանքով ապրուստ վաստակելուն։ Այս ժամանակահատվածում նա իր ազատ ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է տարբեր կազմակերպված հանցավոր խմբերի ներկայացուցիչների հետ, որոնք «Համագործակցության մասին» օրենքի ընդունումից և կոոպերատիվ շարժման աճից հետո իրենց ապրուստը վաստակել են պաշտպանության միջոցով և շորթմամբ։ Գոլովաչովի սեփական ցուցմունքի համաձայն՝ 1991 թվականին նա միացել է կազմակերպված հանցավոր խմբի, որի ղեկավարը, ենթադրաբար, բռնցքամարտի սպորտի վարպետ Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Լյուբեզնովն էր (ծնված՝ 1960 թվականի սեպտեմբերի 30-ին)։ Լյուբեզնովն այդ ժամանակ Ուխտայի մանկապատանեկան թիվ 3 մարզական դպրոցի տնօրենն էր։ Լյուբեզնովից բացի, կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամների թվում էին Բորիս Պիրոգովսկին, Նիկոլայ Պոպովը, Վլադիմիր Կապսամունովը և Անդրեյ Բոգոմոլովը։ Հանցավոր աշխարհում Գոլովաչովը հայտնի էր «*Շվարց*» մականունով։

### Սպանություններ
1996 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Գոլովաչովը և նրա ընկերները հանգստանում էին Ուխտայի մարզական ակումբում: Խմելու ընթացքում նրանց միացան չորս կանայք, որից հետո Անդրեյ Գոլովաչովը նրանցից մեկին՝ Ելենա Ալեքսանդրովային, առաջարկել է տուն վերադառնալ: Նույն օրը, ավելի ուշ, իր մեքենայում գտնվելիս, նա Պիրոգովսկի անունով իր ընկերոջ հետ փորձել է բռնաբարել Ալեքսանդրովային: Երբ նա դիմադրել է, Գոլովաչովը սկսել է դանակահարել զոհին, ապա նրան դուրս է քաշել մեքենայից և դանակահարել ևս մի քանի անգամ, ինչի արդյունքում նա մահացել է: Գոլովաչովը և Պիրոգովսկին զոհի մարմինը կամրջից նետել են Պոժնյա գետը:

1996 թվականի նոյեմբերի 18-ին Գոլովաչովը սպանել է Մելնիկին թշնամանքի հողի վրա ծագած վեճի ժամանակ։ Այդ օրը նա և Մելնիկը գնացել են Մելնիկի բնակարան՝ Ուխտայի Լետ Օկտյաբրյա փողոցի 8 հասցեում, որտեղ Մելնիկը և նրա կինը վիճաբանել են, որի ընթացքում Մելնիկը ծեծի է ենթարկել նրան։ Կնոջ ծեծը տեսնելուց հետո Գոլովաչովը կրակել է Մելնիկի վրա։ Սպանությունից հետո Անդրեյ Գոլովաչովը Մելնիկի մարմինը փաթաթել է վարագույրներով և իր ընկերոջ՝ Պիրոգովսկու օգնությամբ այն դուրս բերել բնակարանից փողոց։ Այնուհետև նրանք այն քաղաքից դուրս են տարել Գոլովաչովի մեքենայով։ Զոհի կինը, որը ականատես էր եղել հանցագործությանը, ոստիկանությանը չի հայտնել դրա մասին։ Բնակարանի մաքրման ժամանակ նա լվացել է արյան հետքերը և լվացարանի տակ գտնվող պահարանի դռան, աղբամանի և լվացարանի տակ գտնվող հատակի անցքերը նկատել, որից հետո Գոլովաչովը, ապացույցները ոչնչացնելու նպատակով, փոխարինել է լվացարանի տակ գտնվող դուռը։

1996 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Գոլովաչովը սպանել է ոստիկանության մայոր Անդրեյ Վիզովին, որին նա հանդիպել էր «Генрих» անունով բարում: Հանդիպումից հետո Գոլովաչովը առաջարկել է Վիզովին մեքենայով գնալ, բայց մեքենայով գնալու ընթացքում Վիզովը Գոլովաչովի մեքենայում տեսել է ՏՏ ատրճանակ և ասել, որ կհաղորդի դրա մասին իրավապահ մարմիններին: Գոլովաչովը և Կապսամունովը, որը նստած էր նրա կողքին մեքենայում, կրակել և սպանել են Վիզովին: Սպանությունից հետո Գոլովաչովը իր ՎԱԶ 2108-ը վարել է իր ընկեր Պոպովի մոտ, ով ավելի ուշ ցուցմունք է տվել, որ մեքենայի ներսում հայտնաբերել է արյան բազմաթիվ հետքեր, ինչպես նաև փամփուշտների անցքեր տանիքին, աջ հետևի ապակուն և երեք օգտագործված պարկուճ: Գոլովաչովը Վիզովի մարմինը նետել է Ուխտա-Սեդյու մայրուղու վրա գտնվող կամրջի տակ: Նրա ծառայողական վկայականը գտնվել է զոհի հագուստի մեջ:

1997 թվականի հունվարի 6-ին Գոլովաչովը իր ընկերների՝ Կապսամունովի, Պոպովի, Բոգոմոլովի և Լյուբեզնովի հետ գտնվում էր Ուխտայի «ԴՅՈՒՇ-3» մարզական ակումբում, որտեղ շուտով ժամանել է Անիսիմով անունով մի ծանոթ։ Գոլովաչովի և Անիսիմովի միջև զրույցի ժամանակ վեճ է ծագել։ Գոլովաչովը փորձել է կրակել Անիսիմովի վրա, սակայն Լյուբեզնովը միջամտել է։ Այնուհետև Գոլովաչովը ստիպել է Անիսիմովին լքել տարածքը, իսկ ավելի ուշ գնդակահարել է նրան ակումբի լողավազանում։

Մի քանի օր անց Գոլովաչովը հայտարարվել է հետախուզվողների ցուցակում։ Իմանալով այդ մասին՝ նա լքել է Ուխտան և փախել Մոսկվա՝ հույս ունենալով անհետանալ Մոսկվայի մարզի անծայրածիր տարածքներում։ Նա սպանության զենքը տվել է իր ծանոթ Կորաբլովային, ով էլ իր հերթին այն փոխանցել է Կապսամունովին, ով շուտով հանձնվել է ոստիկանությանը, հանձնել է զենքը և ցուցմունք տվել Գոլովաչովի դեմ։ 1997 թվականի կեսերին Գոլովաչովը ձերբակալվել է և մեղադրվել չորս սպանության, ինչպես նաև հրազենի և զինամթերքի ապօրինի ձեռքբերման, կրելու, պահելու և տեղափոխելու մեջ։ Նրա մեղքը հաստատվել է նրա ընկերների՝ Պիրոգովսկու, Կապսամունովի, Պոպովի, Լյուբեզնովի, Բոգոմոլովի, Մելնիկի, Կորաբլևայի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ, որը ուսումնասիրել էր ատրճանակը և փամփուշտները, որոնք, ըստ նրա ընկերների ցուցմունքների, պատկանել էին Անդրեյ Գոլովաչովին և որոնցով կատարվել էին բոլոր սպանությունները։

1997 թվականի վերջին, նրա նախնական կալանքը երկարաձգելու վերաբերյալ հերթական լսումների ժամանակ, դատավորը անսպասելիորեն ազատ է արձակել մարդասպանին նրա անձնական գրավի դիմաց, որից հետո Գոլովաչովը փախել է Կոմի Հանրապետությունից և թաքնվել։ Նա ընդգրկվել է դաշնային հետախուզման մեջ, բայց ձերբակալվել է միայն 2000 թվականին Մոսկվայի մարզում՝ ևս մեկ սպանություն կատարելուց հետո։

### Դատավարություններ և նոր խոստովանություններ
Գոլովաչովը տեղափոխվել է Կոմիի Հանրապետություն, որտեղ 2002 թվականի մայիսի 13-ին նա մեղավոր է ճանաչվել սպանությունների մեջ և դատապարտվել ցմահ ազատազրկման: Կոմիում դատապարտվելուց հետո նա վերադարձվել է Մոսկվայի մարզ, որտեղ 2003 թվականի մայիսի 26-ին Մոսկվայի մարզային դատարանը նրան մեղավոր է ճանաչել հինգերորդ սպանության մեջ: Գոլովաչովը պատիժը կրել է Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Դաշնային քրեակատարողական ծառայության ԻԿ-5 ուղղիչ գաղութում, որն ավելի հայտնի է որպես «Վոլոգոդսկի պյատակ»։

Մոտ 10 տարի բանտարկություն կրելուց հետո, 2013 թվականին, Գոլովաչովը կապ է հաստատել Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի Վլադիմիրի մարզի քննչական վարչության հետ և խոստովանել է 1999 թվականին Ալեքսանդրով քաղաքում մի տղամարդու սպանությունը: Անդրեյ Գոլովաչովի ցուցմունքը համարվել է վավեր, որից հետո նա լքել է «Վոլոգդսկի պյատակ»-ը և տեղափոխվել Վլադիմիրի մարզ: Հարցաքննության ժամանակ Անդրեյը իրավապահ մարմիններին ասել է, որ 1999 թվականին ինքը իսկապես ապրել է Ալեքսանդրովում և սենյակ վարձակալել մի մարդուց, որը զբաղվել է միգրանտ աշխատողների շորթմամբ և դրամաշորթությամբ: Գոլովաչովը պնդել է, որ վիճաբանության ժամանակ սպանել է բնակարանատիրոջը.  Վերջապես, հետաքննությունն ավարտվել է, և քրեական գործի նյութերը ներկայացվել են դատարան: 2014 թվականին Գոլովաչովը մեղավոր է ճանաչվել այս սպանությունը կատարելու մեջ և դատապարտվել է 9 տարվա ազատազրկման, որից հետո նրան վերադարձրել են «Վոլոգոդսկի պյատակ»։

2019 թվականին Անդրեյ Գոլովաչովը կապ է հաստատել Մոսկվայի մարզի դատախազության հետ և խոստովանել է ևս երեք սպանություն։ Նրա ցուցմունքի համաձայն՝ 1998 թվականին Գոլովաչովը ապրել է Խոտկովո քաղաքում (Մոսկվայի մարզ) վարձակալած բնակարանում՝ թաքնվելով իրավապահ մարմիններից։ Այնտեղ, նույն թվականի գարնանը, նա սպանել է բնակարանի տիրոջը և նրա երկու ընկերներին։ Այնուհետև նա լքել է Մոսկվայի մարզը և սկսել է ապրել թափառաշրջիկ կյանքով՝ անընդհատ տեղափոխվելով երկրի տարբեր շրջաններ։ Նա պնդում էր, որ եռակի սպանությունը կատարել է ալկոհոլի ազդեցության տակ՝ բնակարանի տիրոջը և նրա ընկերներին ասելով, որ ինքը հետախուզվում է, ապա որոշելով սպանել նրանց՝ վախենալով, որ նրանք կդիմեն ոստիկանություն։ Ի վերջո, նա սպանել է երեք տղամարդկանց, ապա փախել։ Նրա ցուցմունքը վերցնելուց հետո Գոլովաչովը լքել է ուղղիչ գաղութը և 17 տարի անց վերադարձվել է Մոսկվայի մարզ, որտեղ նրան հարցաքննել են և մասնակցել քննչական փորձերի, որոնք ուղղված էին սպանությունների հետ կապված գործողությունների, միջավայրի և այլ հանգամանքների կրկնօրինակմանը։

Հետաքննության ավարտից հետո Գոլովաչովը խոստովանել է ևս հինգ սպանություն։ Նա պնդել է, որ Խոտկովոյի սպանություններից հետո մեկնել է Կրասնոդարի մարզ, որտեղ Դագոմիս գյուղի մի կնոջից վարձակալել է երեք սենյականոց բնակարան։ Ավելի ուշ Գոլովաչովը սպանել է բնակարանի տիրուհի Նատալյա Զուբարևային և նրա 25-ամյա որդուն՝ Իգորին, կացնով առնվազն 47 անգամ հարվածելով, նախքան փախչելը։ Նա մի քանի շաբաթ թաքնվել է Խոստա գյուղում, որտեղ հանդիպել է մի կնոջ, որը համաձայնվել է նրան սենյակ վարձակալել իր բնակարանում։ Այնուհետև նա սպանել է նրան։ Գոլովաչովի ցուցմունքի համաձայն՝ նա այնուհետև մեկնել է Շախտի քաղաք (Ռոստովի մարզ)։ Մի քանի օրվա ընթացքում նա դիտել է բնակարանների մի քանի հայտարարություններ։ Մեկին պատասխանելուց հետո նա գնացել է տրամադրված հասցե, ստուգել բնակարանը սեփականատերերի հետ և նույն երեկոյան վերադարձել, որտեղ գտել է կնոջը, որին նույնպես դանակահարել է։ Մեկ այլ սպանություն կատարելով՝ Գոլովաչովը լքել է Շախտին և տեղափոխվել Վորոնեժ, որտեղ, գործելով նույն սխեմայով, գտել է վարձակալության համար նախատեսված սենյակի հայտարարություն, հայտնվել բնակարանում և սպանել տիրոջը։

Հարցաքննությունների ժամանակ Գոլովաչովը ճշգրտորեն նշել է սպանությունների ամսաթվերը, վայրերը, ֆիզիկական առանձնահատկությունները, հանգամանքները և պատճառները: Բոլոր սպանությունների դեպքում հանցագործը ցուցաբերել է գործողության հստակ եղանակ: Բոլոր դեպքերում նա փնտրել է վարձակալության համար նախատեսված սենյակի կամ վաճառքի համար նախատեսված բնակարանի հայտարարություններ, այնուհետև սպանել է սեփականատերերին կամ բնակիչներին՝ նրանց վրա հասցրելով 20-ից 40 դանակահարություն, ապա կտրել նրանց կոկորդները: 2019-ից 2022 թվականներին Գոլովաչովը, ավելի քան երկու տասնամյակ անց, ուղեկցությամբ վերադարձել է հանցագործության վայր, որտեղ մասնակցել է քննչական փորձերի իր կողմից սպանված մարդկանց բնակարաններում: Հետաքննությունը նաև գտել է վկաների, հարևանների և զոհերի ծանոթների, որոնք Գոլովաչովին նույնականացրել են որպես բնակարանների վարձակալ։

2022 թվականի փետրվարի 11-ին հետաքննությունն ավարտվել է, և Անդրեյ Գոլովաչովին պաշտոնապես մեղադրանք է առաջադրվել ևս ութ սպանություն կատարելու համար։ 2024 թվականի դեկտեմբերին նա դատապարտվել է 12 տարվա ազատազրկման՝ 1999 թվականին Ալեքսանդրով քաղաքում կատարված երկու անձանց սպանության համար։

2023 թվականի ամռանը մի քանի լրատվամիջոցներ հրապարակել են տեղեկատվություն այն մասին, որ Անդրեյ Գոլովաչյոը, չնայած ցմահ ազատազրկմանը, հարուստ մարդ էր՝ իր բանկային հաշիվներին մի քանի միլիոն ռուբլիով։ Տեղեկատվության համաձայն՝ 2023 թվականի հուլիսին Սերգիև Պոսադի քաղաքային դատարանը բավարարել է նրա երկու զոհերի հարազատների քաղաքացիական հայցերը՝ հանցագործից բարոյական վնասի փոխհատուցման վերաբերյալ։ Փոխհատուցման չափը որոշվել է ազգակցական կապի աստիճանի հիման վրա և մեկ դեպքում կազմել է 400,000 ռուբլի, իսկ մյուսում՝ 1 միլիոն ռուբլի։ Դրանից հետո դատական ​​կատարածուները, իբր, առգրավել են Գոլովաչովի հաշիվները, որոնցից 1,400,000 ռուբլի է փոխանցվել Վորոնեժում և Սոչիում սպանված տղամարդկանց հարազատներին։ Սակայն 2025 թվականին լրագրող Էդուարդ Պետրովը հերքել է այս տեղեկատվությունը։ Պետրովի հետաքննությունը պարզել է, որ 2023 թվականի դրությամբ Գոլովաչովի զոհերի ոչ մի հարազատ դեռ կենդանի չի եղել։

## Մշակույթում
* «Շվարցի վերջին շրջագայությունը» վավերագրական ֆիլմը «Ազնիվ դետեկտիվ» շարքից (2025)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս հանցագործներ
Կատեգորիա:Ռուս սերիական մարդասպաններ
Կատեգորիա:Սերիական մարդասպաններ այբբենական կարգով