open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոբերտ Վեբ

**Ռոբերտ Վեբ** (, ), բրիտանացի դերասան, կոմիկ և գրող, հեռուստատեսային դեմք։ Նա ավելի հայտնի է «Պիպ Շոու» () բրիտանական հեռուստասերիալից, որտեղ նա և Դեվիդ Միտչելը հանդես են գալիս գլխավոր դերերում։

Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 30 հեռուստասերիալներում, նաև 3 գեղարվեստական ֆիլմում՝ «Կոնֆետներ» (2006 թ.), «Հրաշագործները» (2007 թ.), «Ամուսնության վիդեո» (2012 թ.)։ Նրա մասնակցությամբ նշանավոր հեռուստասերիալներից են. «Բժիշկ Ով» (2005 թ.), «Իմ ընտանիքը» (2000-2011 թթ.)։ Աշխատել է որպես սցենարիստ մոտ 10 սերիալում։

3 անգամ ներկայացվել է «BAFTA» հեռուստատեսային մրցանակի, արժանացել այդ մրցանակին 2007 թ. «Ահա ինչ տեսք ունեն Միտչելն ու Վեբը» սերիալի համար որպես լավագույն կատակերգական հաղորդում։ 2-ական անգամ ներկայացվել է British Comedy Awards և Մոնտե Կառլոյի TV փառատոնի մրցանակների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆեմինիստներ
Արթուր Մոսիյան

**Արթուր Մոսիյան**, Արցախի Հանրապետության գլխավոր դատախազ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 15-ին Արցախի Մարտունի քաղաքում։

* 1987 - ավարտել է Մարտունու թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։
* 1992 - գերազանց գնահատականներով ավարտել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի պատմական ֆակուլտետը «Պատմություն և իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։
* 1992-1994 - սովորել է Հայաստանի ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայի հեռակա բաժնում։
* 1990-1992 - «Ուսանողական ջոկատի» կազմում մասնակցել է ղարաբաղյան շարժմանը։
* 1992-1998 - ծառայել է Արցախի պաշտպանության բանակում՝ շարքայինից մինչև պաշտպանական շրջանի հրամանատարի տեղակալ։
Պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով։
* 1999-2000 - եղել է Մարտունու շրջանի վարչակազմի ղեկավարի տեղակալը։
* 2000-2005 - Արցախի Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
* 2005-2007 - ՀՅԴ Արցախի կենտկոմի ներկայացուցիչ։
* 2007 - սեպտեմբերից մինչև դեկտեմբեր՝ Արցախի արդարադատության նախարար։
* 2007 - 2014 - Արցախի վերահսկիչ պալատի նախագահ։
* 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ից Արցախի Գլխավոր դատախազ։

## Բողոքի ակցիաներ Ստեփանակերտում և մեղադրանքներ Արթուր Մոսիյանի նկատմամբ

Ըստ ականատեսների վկայությունների հիման վրա ԶԼՄ-ներում տարածված տեղեկության, 2018 թվականի հունիսի 1-ին Ստեփանակերտում ԱՀ ԱԱԾ մի խումբ աշխատակիցներ ծեծի են ենթարկել երկու քաղաքացու՝ ոստիկանների լռելյայն ներկայությամբ, որից հետո ոստիկանները բերման են ենթարկել ծեծվածներին, այլ ոչ թե ծեծողներին։ Դրանից հետո նույն օրը երեկոյան տասնյակ դժգոհ քաղաքացիներ փակել են Ստեփանակերտի ավտոկայանի հարակից կենտրոնական փողոցը, դրանով մեկնարկելով Արցախում հունիսյան բողոքի ակցիաները։ Ցուցարարների հիմնական պահանջն է Արցախի Հանրապետության բանակից բացի բոլոր ուժային կառույցների ղեկավարների՝ Արշավիր Ղարամյանի (ԱՀ ԱԱԾ պետ) Կամո Աղաջանյանի (ԱՀ ոստիկանապետ), Արթուր Մոսիյանի (ԱՀ գլխավոր դատախազ)։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Տես նաև
* Արցախի վերահսկիչ պալատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Սեյսմիկ ալիքներ

մինի|P- և S-ալիքենրի տարածումը
**Սեյսմիկ ալիքները** երկրի կամ առաձգական այլ մարմիններով տարածվող էներգիայի ալիքներն են, որոնք առաջանում են երկրաշարժերի, պայթեցումների և մեխանիկական հարվածների հետևանքով։ Ուժեղ երկրաշարժերի օջախների մոտ, վայրկյանի տասներորդ մասի տատանման պարբերության դեպքում սեյսմիկ ալիքները ձեռք են բերում կործանիչ ուժ։ Ըստ տատանման բնույթի սեյսմիկ ալիքները լինում են երկայնակի և լայնակի, որոնք միասին կոչվում են ծավալուն։

Երկայնակի ալիքները բնութագրվում են միջավայրի մասնակի շեղումով սեյսմիկ ալիքի ուղղությամբ, իսկ լայնակին՝ մասնակի շեղումով սեյսմիկ ալիքին ուղղահայաց ուղղությամբ։ Նրանց ամպլիտուդի նվազումը համասեռ և իզոտոպ միջավայրերում հակադարձ համեմատական է հեռավորությանը։ Երկայնակի ալիքների արագությունը մեծ է լայնակի ալիքների արագությունից և հասնում է մինչև 8 կմ/վ-ի։ Միջավայրի բաժանման սահմանի առկայության դեպքում Երկրի մակերևույթին մոտ առաջանում են տարբեր տեսակի մակերևութային ալիքներ, որոնց ամպլիտուդի նվազումը հակադարձ համեմատական է հեռավորության քառակուսու արմատին։ Այդ պատճառով, հեռակա երկրաշարժերից առաջացած ալիքների մեջ ամպլիտուդի մեծությամբ իշխողը մակերևութային ալիքներն են։ Ըստ խորության Երկրի հատկությունների փոփոխման պատճառով փոխվում է նաև ծավալային ալիքների տարածման արագությունը, որը հնարավորություն է տալիս Երկրի ներսում հայտնաբերել մի շարք պատյաններ և ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքը։

Երկայնական և լայնական ալիքները բնութագրվում են համապատասխանաբար p և s տառերով։ Լայնական ալիքները՝S-ը, չի տարածվում հեղուկ միջավայրում իր շարժման ձևի պատճառով։ P ի S և արագությունների հարաբերությունը 1.73 է։ Երկրաշարժերի ժամանակ հիմնական ավերիչ է հանդիսանում s ալիքը։

Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա
Էմմի (երգչուհի)

**Էմմի** (իսկական անունը՝ **Էմմա Դավիթի Բեջանյան**, ), հայ փոփ երգչուհի։ Մասնակցել է Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթին, որտեղ կիսաեզրափակչում զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը, ինչը նրան թույլ չտվեց անցնել եզրափակիչ փուլ։

## Կարիերա
Էմմին ծնվել է 1984 թվականի ապրիլի 12-ին Երևանում՝ խորհրդային ջազային երգչուհի Նադեժդա Սարգսյանի և ջազային դաշնակահար Դավիթ Բեջանյանի ընտանիքում։ Էմմիի գործունեությունը սկսվել է այն բանից հետո, երբ նա 1990 թվականին ձայնագրեց իր առաջին «Հայաստան» երգը և թողարկեց դրա վիդեոն։ Շուտով նա ստացավ Հայաստանի, Ռուսաստանի և այլ երկրների երգի մրցույթների պարգևներ։ 1994-2000 թվականներին նա երգել և հյուրախաղերի է մեկնել «Հայեր» փոփ-խմբի կազմում։ Ներկայումս երգչուհին բացել է իր պրոդյուսերական «Emmy-B» կենտրոնը և զբաղվում է Հայաստանի երիտասարդ տաղանդների գործունեությամբ։ 2007 և 2008 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։ Եղել է նաև «Իքս-Ֆակտոր 3» ժյուրիի անդամ։

## Մասնակցությունը Եվրատեսիլին
Էմմին երկու անգամ մասնակցել է հայկական ընտրական փուլին Եվրատեսիլ։
2010 թվականին նա երգիչ Միհրանի հետ կատարել է "Let Me Hear You Say" երգը, նրանք զբաղեցրել են երկրորդ տեղը, իսկ առաջին տեղը զբաղեցրել է Եվա Ռիվասը։ 2011 թվականին Էմմին Եվրատեսիլում Հայաստանը ներկայացրել է "Boom Boom" երգով, սակայն չի կարողացել եզրափակիչ անցնել։

## Սկավառակագրություն
* 2006 - Էմմի
* 2007 - Ոչ 1-ին չասես (Սուպեր Սաքոյի հետ)
* 2011 - Բում Բում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայաստանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Երկնոլորտ

[right|thumb|200px|Համեմատաբար փոքր տրամագծով երկնոլորտի կենտրոնում պտտվող Երկիրը։ Սպիտակով նշված են աստղերը, կարմիրով՝ [խավարածիրը, կանաչով՝ հասարակածային կոորդինատական համակարգի ուղիղ ծագումը և թեքումը։]]
**Երկնոլորտ**, կամայական շառավղով երևակայական օժանդակ ոլորտ, որի վրա պրոյեկտվում են երկնային լուսատուները։ Օգտագործվում է աստղաչափական խնդիրներ լուծելիս։

Երկնոլորտի մասին պատկերացումներն առաջացել են դեռևս հնում. հիմքում ընկած է գմբեթաձև երկնակամարի գոյության տեսողական պատկերացումը։ Այդ պատկերացումը կախված է այն բանի հետ, որ երկնային լուսատուների հսկայական հեռավորությունների պատճառով մարդու աչքն ի վիճակի չէ տարբերել այդ հեռավորությունները։ Երկրաչափական առնչությունների պարզեցման համար երկնոլորտի շառավիղը սովորաբար ընդունում է հավասար միավորի։ Կախված դիտարկվող խնդրի բնույթից՝ որպես երկնոլորտի կենտրոն ընտրում են Երկրի, Արեգակի, մոլորակների կենտրոնները կամ այն կետը, որտեղ գտնվում է դիտորդը։ Երկնոլորտի վրա լուսատուների փոխադարձ դիրքն ու տեսանելի շարժումներն ուսումնասիրելու համար ընտրում են որևէ կոորդինատների համակարգ։

## Աշխարհագրական նկարագրությունը
thumb|left|Երկնոլորտ
Երկնոլորտը համապատասխանում է դիտորդի՝ Երկրի մակերևույթի φ լայնության վրա գտնվելուն։ Այս ոլորտի կենտրոնով անցնող ուղղագիծը երկնոլորտը հատում է Z և Z' 
կետերում, որոնք կոչվում են համապատասխանաբար՝ զենիթ (դիտորդի գլխավերևում) և նադիր։ Երկնոլորտի կենտրոնով անցնող և ուղղաձիգ ուղղությանն ուղղահայաց հարթությունը ոլորտը հատում է NESW մեծ շրջանագծով, որը կոչվում է մաթեմատիկական կամ իրական հորիզոն։ Մաթեմատիկական հորիզոնը երկնոլորտը բաժանում է տեսանելի և անտեսանելի կիսոլորտների. առաջինում գտնվում է զենիթը, երկրորդում՝ նադիրը։ Երկնոլորտի կենտրոնով անցնող և Երկրի պտտման առանցքին զուգահեռ ուղիղը կոչվում է երկրի առանցք, իսկ այդ ուղիղի և երկնոլորտի հատման կետերը՝ աշխարհի Հյուսիսային (P) և Հարավային (P') բևեռներ։

Աշխարհի առանցքին ուղղահայաց և երկնոլորտի կենտրոնով անցնող հարթությունը ոլորտը հատում է AWA'E մեծ շրջանագծով, որը կոչվում է երկնային հասարակած։ Երկնային հասարակածին զուգահեռ երկնոլորտի փոքր շրջանագծերը կոչվում են երկնային զուգահեռականներ։ Աշխարհի առանցքի և մաթեմատիկական հորիզոնի հարթության, ինչպես նաև ուղղագիծ ուղղության և երկնային հասարակածի հարթության միջև եղած անկյունները հավասար են դիտման վայրի φ աշխարհագրական լայնությանը։ Աշխարհի բևեռներով, զենիթով ու նադիրով անցնող՝ երկնոլորտի մեծ շրջանագիծը կոչվում է երկնային միջօրեական։ Երկնային միջօրեականի և մաթեմատիկական հորիզոնի հատման երկու կետերից մեկը կոչվում է հյուսիսի կետ (N), իսկ մյուսը՝ հարավի կետ (S)։ Այդ կետերը միացնող NS ուղիղը կոչվում է միջօրեի գիծ։ Մաթեմատիկական հորիզոնի և երկնային հասարակածի հատման երկու կետերից մեկը կոչվում է արևելքի կետ (E), իսկ մյուսը՝ արևմուտքի կետ (W)։

Երկնոլորտի մեծ շրջանագիծը, որով կատարվում է Արեգակի տեսանելի տարեկան շարժումը, կոչվում է խավարածիր։ Խավարածրի և երկնային հասարակածի հարթությունները կազմում են ε=23°27' անկյուն։ Խավարածիրը հասարակածը հատում է երկու կետում, որոնցից մեկը գարնանային, իսկ մյուսը աշնանային գիշերահավասարի կետն է։ Գիշերահավասարի կետարից 90°-ով թեքված կետերը կոչվում են ամառային և ձմեռային արևադարձի կետեր։

Կատեգորիա:Աստղաչափություն
Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Երկնային կոորդինատային համակարգեր
Ռուհոլլահ Խոմեյնի

**Ռուհոլլահ Մուսավի Խոմեյնի** (, ), իրանցի հոգևորական և քաղաքական գործիչ, այաթոլլա, 1979 թվականի Իրանի իսլամական հեղափոխության առաջնորդ, 1979 թվականից մինչև իր մահը՝ Իրանի գերագույն ղեկավար։

Դասավանդել է Ղոմ քաղաքում, 1950-ական թվականներին ստացել է այաթոլլայի տիտղոսը։ 1963 թվականին ընդդիմադիր գործունեություն է ծավալել շահի վարչակարգի դեմ։ 1963 թվականին նրա ձերբակալությանը հետևել են զանգվածային անկարգություններ, որոնց զոհ է գնացել ավելի քան 1000 մարդ։ 1964 թվականին արտաքսվել է Թուրքիա, այնուհետև տեղափոխվել է Իրաք, 1978 թվականին՝ Փարիզ։

1979 թվականի հունվարին ղեկավարել է Իրանում իսլամական հեղափոխությունը։ 1979 թվականի փետրվարի 1-ին՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի փախուստից երկու ամիս անց, վերադարձել է Իրան։ Փետրվարի 11-ին ժամանակավոր կառավարություն է նշանակել՝ Մեհդի Բազարգանի ղեկավարությամբ։

Նոր սահմանադրության համաձայն 1979 թվականի դեկտեմբերին զբաղեցրել է Իրանի իսլամական հանրապետության գերագույն ղեկավարի պաշտոնը։ Բնակվել է Ղոմ քաղաքում, սակայն գործուն մասնակցություն է ունեցել երկրի քաղաքական կյանքին։

Իր կառավարման ընթացքում աջակցել է իսլամական հեղափոխության արտահանմանը տարածաշրջանի երկրներ՝ որպես դրա հնարավորություն դիտելով իրանա-իրաքյան պատերազմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի կրոնական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Կատեգորիա:Իրանի ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կրոնական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Իսլամական կրոնական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Մուսուլման աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Պարսիկ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իրանից արտագաղթածներ
Աթթար

**Աթթար** (Ֆարիդ ադ-Դին Մուհամադ իբն Իբրահիմ Աթթար , ), պարսիկ բանաստեղծ, սուֆիզմի հետևորդ, միստիկական ոգով տոգորված և խորը փիլիսոփայական իմաստ պարունակող բազմաթիվ պոեմների և բանաստեղծությունների հեղինակ («Թռչունների զրույց» (շուրջ 1175), «Խորհուրդի գիրք» պոեմներ և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աթթարի ստեղծագործությունները (հայերեն թարգմանությամբ) Իսլամական մշակույթի և կապերի կազմակերպության կայքում

Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պարսիկ գրողներ
Կատեգորիա:Պարսիկ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մերկավա

**«Մերկավա»** (), Իսրայելում մշակված և արտադրված հիմնական մարտական տանկ։

## Արտադրություն
Իսրայելական ռազմաարդյունաբերական համալիրը դեռ 1960-ականներից աշխատում էր սեփական նախագծի հրասայլեր ստեղծելու ուղղությամբ։ Առաջին տանկը` Մերկավա մկ-1 տանկը, սպառազինության մեջ ընդունվեց 1979 թվականին և մասնակցեց 1982 թվականի պատերազմին։ Չնայած հիմնականում դրական մասնակցությանը` տանկը, բնականաբար, ուներ նաև որոշակի թերություններ։ Ժամանակի հետ Իսրայելն այս ոլորտում ևս փորձ ձեռքբերելով` շարժվում էր առաջ։ 1983 թվականին ի հայտ եկավ ավելի կատարելագործված Մերկավա մկ-2 տանկը, իսկ 1990 թվականին՝ Մերկավա մկ-3 տանկը։ Սրանք արդեն, անխոս, իրենց ժամանակի լավագույն տանկերի հետ կարող էին մրցել ամեն ինչում։ 2002 թվականին ստեղծվում է այս շարքի վերջին մեքենան` Մերկավա մկ-4 տանկը։ Այն իր շատ տվյալներով գերազանցում է աշխարհի բոլոր մրցակիցներին։ Մերկավա տանկը մինչև այժմ չի արտահանվել Իսրայելից և շահագործվում է միայն Իսրայելի պաշտպանության բանակի կողմից։

## Մարտավարատեխնիկական տվյալներ
Մերկավա տանկը կառավարվում է անձնակազմի 4 անդամների կողմից։ Տանկի մարտական քաշը կազմում է 65 տոննա։ Այս տանկերի երկարությունը կազմում է 7.6 մ (թնդանոթով 9 մ), լայնությունը 3.72 մ, իսկ բարձրությունը 2.66 մ։ Մերկավա տանկը շահագործվում է 1500 ձիաուժ հզորությամբ General Dynamics GD883 V12 դիզելային շարժիչով զորգացնելով ավելի քան 60 կմ/ժ արագություն։ Մերկավա տանկն իր մեջ է ամբարում շուրջ 48 արկեր։

## Առանձնահատկություններ
Մերկավա տանկի հիմնական առանձնահատկությունն այլ մրցակից տանկերից այն է, որ շարժիչը տեղադրված է առջևում, ինչն անձնակազմին ավելի մեծ հնարավորություն է տալիս կենդանի մնալու համար։ Անձնակազմը հետևից վթարային ելքի հատուկ դռնակ ունի, ինչը չտեսնված բան է։ Իսրայելական տանկն ունի մոդուլային կառուցվածք։ Այսինքն` խոցվելուց հնարավոր է փոխել միայն տվյալ մասը` վերանորոգումը դարձնելով արագ և էժան գործընթաց։ Մարտապաշարը դասավորված է հատուկ կոնտեյներների մեջ, որպեսզի պայթյուն չառաջանա հարվածի դեպքում։ Իսրայելական բոլոր տանկերն ունեն աշտարակների առանձնահատուկ կառուցվածք և տեսք, ինչը մեծ դեր է խաղում արկերից պաշտպանվելու գործում։ Մերկավա տանկը կարող է կիրառել հատուկ ղեկավարվող LAHAT (LAser Homing ATtack missile) արկեր։

## Մարտական գործողություններ
Երկրորդ լիբանանյան պատերազմի ժամանակ, 2006 թվականին իսրայելական տանկերը բավականին դժվարություններ կրեցին, քանի որ մարտերի մեջ էին մտնում ոչ համապատասխան հակառակորդի հետ։ Նախնական տվյալներով, որոնք տարածվել էին համացանցում, Հեզբոլլահ կազմակերպության մարտիկները մեծ կորուստներ էին պատճառել իսրայելական զորքերին։

## Սպառազինություն
*  - 1681 տանկ, այդ թվում 848 Mk.1, 375 Mk.2, 378 Mk.3, 80 Mk.4, 2007 թվականի դրությամբ։

## Տես նաև
* Տ-55
* Տ-72
* Տ-80
* Տ-90
* Աբրամս Մ1

## Աղբյուրներ
* Merkava Mk.4 Main battle tank 
* Իսրայելի Լավագույն Տանկը Merkava Мк-4

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսրայելի տանկեր
Կատեգորիա:Հիմնական մարտական տանկեր
Կատեգորիա:Իսրայելական արտադրության սպառազինություն
Թահրիր հրապարակ

մինի|225px|Տահրիռ հրապարակ
**Տահրիռ հրապարակ** կամ **Միդան Տահրիռ** (արբ. ميدان التحرير, թարգ. ***Ազատության հրապարակ***) Կահիրեի կենտրոնի գլխավոր հրապարակը։ Ի սկզբանե կոչվել է «Միդան Իսմաիլիա», Իսմաիլ Փաշայի անունով, ով հանձնարարել է ստեղծել քաղաքի կենտրոնի նոր հատակագիծ։ 1952 թ Եգիպտոսի Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո, երբ Եգիպտոսը սահմանադրական միապետությունից վերածվեց հանրապետության հրապարակի անունը փոխվեց Միդան Տահրիռ։

## Կառույցներ
Տահրիռ հրապարակը շրջապատող տարածքը ներառում է՝

* Եգիպտական թանգարանը
* Մոգամմայի կառավարական շենքը
* Ազգային Ժողովրդավարական Կուսակցության գլխավոր գրասենյակը
* Արաբական երկրների լիգայի գլխավոր գրասենյակը
* «Nile» Հյուրանոցը
* Կահիրեի Ամերիկյան Համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը
 
## Հայտնի ցույցեր
Տարիների ընթացքում Տահրիռ հրապարակը ավանդական վայր է դարձել բազմաթիվ խոշոր ցույցերի տ հանրահավաքների համար, այդ թվում երբ մարդիկ հավաքվեցին 1977 թ սոցիալական հողի վրա բողոքի ցույցի և 2003 թ մարտին ընդդեմ Իրաքյան պատերազմի։ Տահրիռ հրապարակը 2011 թ եգիպտական հասարակական բողոքի ակցիաների հիմնական կետերից է, և հիմնականը Կահիրեում։

Ըստ BBC-ի և Ալ Ջազիրայի տվյալների հունվարի 25-ին հրապարակում հավաքվել էր 15000 ցուցարար։ Հունվարի 30-ին ցուցարարների թիվը հասել էր 50000-ի, իսկ հունվարի 31-ին՝ 250000-ի։ Փետրվարի 1-ին 1 միլիոն ցուցարար հավաքվել են Տահրիռ հրապարակում։ Արդյունքում փետրվարի 11-ի երեկոյան Հոսնի Մուբարաքը հրաժարական տվեց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BBC News
* Al Jazeera News 

Կատեգորիա:Կահիրեի հրապարակներ
Նոր Մարադոնա

**Նոր Մարադոնա** կամ **Նոր Դիեգո,** տիտղոս է, որը տրվում է մամուլի և հասարակությոան կողմից արգենտինացի խոստումնալից ֆուտբոլիստներին։ Երբ Դիեգո Մարադոնան ավարտեց կարիերան, մարդիկ ակնկալում են, որ մեկը կտանի Արգենտինայի հավաքականին մինչև եզրափակիչ, ինչպես նա 1986 թվականին։ 2007 թվականին Լիոնել Մեսսիի «Խետաֆեին» խփած գոլը մամուլը նմանեցրեց Անգլիային խփած Մարադոնայի հանրահայտ գոլին։

## «Նոր Մարադոնա» համարված խաղացողները
# Դիեգո Լատոր
# Արիել Օրտեգա
# Մարսելո Գալարդո
# Խուան Ռոման Ռիկելմե
# Պաբլո Այմար
# Անդրես դե Ալեխանդրո
# Խավիեր Սավիոլա
# Կառլոս Մարինելլի
# Կառլոս Տևես
# Լիոնել Մեսսի
# Սերխիո Ագուերո
# Էզեկյել Լավեցի
# Մաուրո Զարետե
# Ֆրանկո Դի Սանտո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
Զուլֆիկար (տանկ)

**Զուլֆիկար**' ('), իրանական արտադրության հիմնական մարտական տանկ։

## Արտադրություն
Զուլֆիկար տանկը մշակել է ցամաքային զորքերի փոխհրամանատար բրիգադի գեներալ Միր-Յունես Մասումզադեն՝ հետախուզումների ացնկացման և զինված ուժերի համար։ Զուլֆիկար տանկի նախագիծը ստեղծվել է 1990-ական թվականներին։ Զուլֆիկար տանկի առաջին նախատիպերը ատեղծվել են 1993 թվականին։ Զուլֆիկար տանկերը սկսվել են շահագործվել իրանական բանակում 1997 թվականին։

## Մարտավարատեխնիկական տվյալներ
Զուլֆիկար տանկը շահագործվում է անձնակազմի երեք, այդ թվում՝ հրամանատարի, հրետաձիգի և վարորդի կողմից։ Զուլֆիկար տանկի երկարությունը կազմում է 7 մ (փողով ~ 9.5 մ), լայնությունը՝ 3.6 մ, իսկ բարձրությունը՝ 2.5 մ։ Զուլֆիկար տանկի մարտական քաշը կազմում է 40 տ։ Զուլֆիկար տանկն ունի 125 մմ-անոց գնդացիր, որը կրակում է ճշտգրիտ։ Տանկի ամենավերին հատվածում տեղադրված է 12.7 մմ-անոց գնդացիր։ Զուլֆիկար տանկը սնուցվում է դիզելային շարժիչով՝ զարգացնելով 1000 ձիաուժ հզորություն։ Զուլֆիկար տանկի առավելագույն արագությունը կազմում է 60-70 կմ/ժ։ Զուլֆիկար տանկի վառելիքի պաշարը կազմում է 500 կմ։ Զուլֆիկար տանկը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։

## Պատկերասրահ

Zolfaghar3Tank3.jpg
Zolfaghar3Tank1.jpg
Zolfaghar3Tank2.jpg
Zulfiqar Tank - Front View.JPG
Zulfiqar Tank - Side View.JPG
Zulfiqar Tank - Back View.JPG
ZulfiqarFront-2.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Zulfiqar 1 Main battle tank 
* Տանկի տարբերակների նկարագրություն 
* ACIG.org Զուլֆիկար 3-ի լուսանկարները Թեհրանում 2003 թ. անցած զորահանդեսին
* IranDefence.net Զուլֆիկար 3-ի լուսանկարները

Կատեգորիա:Հիմնական մարտական տանկեր
Կատեգորիա:Իրանի տանկեր
Կատեգորիա:Տանկեր այբբենական կարգով
Վիդեոարտ

**Վիդեոարտ** (), վիզուալ արվեստի մի ճյուղ է, որը զարգացել է վերջին 20 տարում։ Վիդեոարտի գործերը սկսել են պատկերասրահներում ցուցադրել 1960-ական թվականների վերջին։ Կարելի է ասել փոքրիկ հեղինակային վիդեոնյութեր են, որոնք միայն կոմերցիոն նպատակներ չեն հետապնդում, այլ կոնցեպտուալ արվեստի ոգով ստեղծված փորձարարական ֆիլմեր են։ Վիդեոարտ նկարահանելու ու մոնտաժելու համար օգտագործվում է համակարգչի վիդեոտեխնիկայի առավելագույն հնարավորությունները։

## Պատմություն
Վիդեոարտին նվիրված առաջին ցուցահանդեսն անցկացվել է 1969 թվականին Նյու Յորքում՝ Հովարդ Վայզի պատկերասրահում և ստացել է «Հեռուստատեսությունը որպես ստեղծարար միջավայր» անունը։ Չնայած, որ դրանից առաջ ևս արվեստագետներն աշխատել էին տեսագրությունների միջոցով, ինչպես օրինակ՝ Ֆլուքսուսի մասնակիցներ Նամ Ջան Փայքն ու Վոլֆ Ֆոշթելն իրենց ցուցադրություններում հեռուստաէկրաններ են ներառել, սակայն դրանք հիմնականում օգտագործվել են այդ ցուցադրություն-ներկայացումները տեսագրելու համար։ Իսկ վերոնշյալ ցուցահանդեսում հեռուստատեսությունը ներկայացվել է որպես ինքնուրույն գեղարվեստական միջավայր, այլ ձայնագրման, պահպանման միջոց։

## Հետևորդներ
* Դարա Բիրնբաում (1946),
* Բիլ Վիոլա (1951), 
* Դեն Գրեհեմ (1942), 
* Նամ Ջուն Փայք (1932-2006), 
* Այրա Շնայդեր (1939)։

## Տես նաև
* Ինստալյացիա
* Մոնտաժ
* Մուլտիմոնիտոր
* Պոստպրոդաքշն (հետարտադրություն)
* Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* *Десятерик Д.* Видеоарт // Энциклопедия «Альтернативная культура». — Екатеринбург: Ультра.Культура, 2005
* 
* 
*The Kendrick Academy 

Կատեգորիա:Արվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Կատեգորիա:Կոնցեպտուալ արվեստ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Կատեգորիա:Վիդեո
Կատեգորիա:Ֆիլմերի և վիդեոների տերմինաբանություն
Ինստալյացիա (արվեստ)

300px|մինի|Ժամանակի պահապանները, հեղինակ՝ Մանֆրեդ Կիլնհոֆեր, Լույսերի փառատոն Ֆրանսիական տաճար, Բեռլին, 2011
**Ինստալյացիա ** (անգլ. installation — տեղադրում, մոնտաժ) - ժամանակակից արվեստի տեսակ, տարածական արվեստի ճյուղ։ Հեղինակը, օրինակ, կարող է համադրել զուգարանակոնքը, ականջակալները ու կանացի հագուստը ու յուրովի մեկնաբանել այդ ամենը։ Ինստալիացիաների չափը, ոճը կամ գինը ոչինչ չի սահմանափակում։

Ինստալյացիայի հիմնադիրներն են Մարսել Դուշանն ու սյուրռեալիստներըː

## Ինստալյացիայի տեսակները
* Ինստալյացիան կարելի է բնութագրել, որպես ինքնագնահատման խորհրդանշական դեկորացիա, որը ստեղծվում է որոշակի ժամանակահատվածում, որոշակի անվան տակː Կարևորը այն է, որը ունկնդիրը չի նայում այդ ամենին որպես նկար, այլ միանգամից հայտնվում է նրա մեջː
* Որոշ ինստալյացաներ նման են քանդակների, բայց նրանցից տարբերվում են նրանով, որ պատրաստված են տարբեր նյութերից, իրերից, հաճախ արդյունաբերական ծագմանː

## Ինստալյացիայի վարպետներ
* Լաուրի Աստալակինոմպ
* Ժոզեֆ Բոյս
* Ռոբերտ Ռաուշենբերգ
* Ժոզեֆ Կոշուտ
* Էդվարդ Կինխոլց
* Իլյա Կաբակով
*Նևդոն Ժամկոչյան

Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Կատեգորիա:Կոնցեպտուալ արվեստ
Փոփ արտ

[մինի|[Էնդի Ուորհոլի կտավների ցուցադրություն]]
**Փոփ արտ** ( - ընդմիջվող հնչյուն, թեթև հարված, բառացի՝ արվեստ, որ առաջացնում է անակնկալ, շփոթեցնող տպավորություն, մեկնաբանվում է նաև որպես -ի՝ հանրամատչելի արվեստի կրճատ ձև), նեոավանգարդիստական ուղղություն կերպարվեստում։

Որպես աբստրակտ արվեստի յուրօրինակ հակազդեցություն, միաժամանակ, կապ ունենալով դադաիզմի (հատկապես Մարսել Դյուշանի գործերի) և սյուրռեալիզմի հետ, «Փոփ-Արտ»-ը տարածում է գտել 1950-ական թվականների 2-րդ կեսից ԱՄՆ-ում (Ջ․ Ռոզենկվիստ, Ջ․ Ջոնս, Ջ․ Դայն, ուղղության հիմնադիր՝ Ռ․ Ռաուշենբերգ), Մեծ Բրիտանիայում (Պ․ Բլեյք, Ռ․ Համիլտոն) և այլ երկրներում։ «Փոփ-Արտ»-ի ներկայացուցիչները հռչակել են «վերադարձ իրականությանը», մասսայական արտադրանքի նմուշների, մասսայական հաղորդակցության միջոցների (գովազդ, լուսանկար, վերատպություն և այլն) լեզվի, մարդուն շրջապատող արվեստական նյութական միջավայրի «գեղագիտական արժեքի բացահայտում»։ Նրանք բառացիորեն վերարտադրում են (հաճախ կուլաժի կամ սրան հիշեցնող տեխնիկաների օգնությամբ) ժամանակակից ոլրբանիզացված կենցաղի տիպական առարկաներ (կահկարասիներ, ապրանքների փաթեթավորում են), անվանի մարդկանց, իրադարձությունների հանրածանոթ տպագիր պատկերներ կամ էլ, նույնիսկ՝ այդ առարկաներն ու պատկերները կոմպոզիցիաների մեջ են ներառնում բնական վիճակվով։

«Փոփ-արտ», ինչպես և նրան պատմականորեն նախորդած մոդեռնիզմի հոսանքները, ներփակված է ինքնաբավ ձևական փորձերի շրջանակում և նույնպես հեռու է իրականության ռեալիստական վերապատկերումից, ինչպես, օրինակ, աբստրակցիոնիզմը, և, ըստ էության, հակարվեստ է։

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Փոփ արտ
Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Փիլիսոփայական քար

[մինի|300px|[Ֆոսֆոր հայտնաբերող ալքիմիկոսը (նկար)|«''Ալքիմիկոսը փիլիսոփայական քարը փնտրելիս»'' *[[Ջոզեֆ Ռայթ]]ի նկարը, 1771*]]

**Փիլիսոփայական քար** (), ըստ միջնադարյան ալքիմիկոսների նկարագրությունների՝ որոշակի ռեագենտ, որի միջոցով հնարավոր է իրականացնել մետաղների ոսկու վերափոխում (փոխարկում), ինչպես նաև ստեղծել կյանքի էլիքսիր։

Ալքիմիայի գլխավոր նպատակներից մեկը՝ երկու առեղծվածային նյութի պատրաստումն էր, որը կօգներ կատարելագործել մետաղները։ Առաջինը կոչվում էր «սպիտակ առյուծ»։ Այն կարող էր հասարակ մետաղները վերածել արծաթի։ Առավել կարևոր էր «փիլիսոփայական քարի» պատրաստումը, որը պետք է օժտված լիներ յուրահատուկ հատկությամբ. այն է՝ վերածել հասարակ մետաղները ոսկու։ Այն անվանում էին նաև կյանքի համադարման և կյանքի էլիքսիր։ Բացի այդ այն հանդիսանում էր հատուկ դեղորայք, որի լուծույթի ոսկե ըմպելիքի նույնիսկ շատ փոքր զանգվածների ընդունումը կնպաստեր զանազան հիվանդությունների բուժմանը, երիտասարդեցմանը, կյանքի տևողության երկարեցմանը։

Ալքիմիկոսների աշխատություններում «Փիլիսոփայական քարի» խորհրդանիշ է հանդիսանում իր պոչը ուտող վիշապ Իռոբոռոսը կամ մի էակ, որը առաջանում է փիլիսոփայության թագավորի և թագուհու միավորումից։

«Փիլիսոփայական քարը» հայտանաբերողներին անվանում էին ադեպտներ։

Իրական ալքիմիկոսների համար փիլիսոփայական քարը ոչ թե նպատակ էր, այլ զուտ միջոց։ Նրանց հետաքրքրում էր ինքը՝ «փիլիսոփայական քարը», նրանց հետաքրքրում էր այն, թե ինչպես է այն շնորհում հոգու ազատագրում, մեծարում իր տիրոջը։
Թեև շատերը «փիլիսոփայական քարը» համարում են հորինվածք, սակայն XX դարում փորձերի արդյունքում պարզվել է, որ հաճախ ոսկու շատ փոքրիկ զանգվածներ ստացվում են այլ էլեմենտներից՝ միջուկային շարժիչի հետ աշխատանքի արդյունքում։

«Փիլիսոփայական քարի» պատրաստման բաղադրատոմս («Մեծ Գրիմուար» գրքից)՝

Կատեգորիա:Ալքիմիա
Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Անմահություն
Եկատերինա I

**Եկատերինա I** (Екатери́на I, իսկական անունը՝ **Մարտա Սկավրոնսկայա** (Ма́рта Скавро́нская, Екатери́на Алексе́евна Миха́йлова, ), Ռուսաստանի կայսրուհի 1721 թ. որպես իշխող կայսրի (Պետրոս I) կին, իսկ 1725 թվականից՝ որպես իշխող կայսրուհի։

Պետրոս I երկրորդ կինը, Ելիզավետա Պետրովնայի մայրը։

Ըստ առավել ընդունված վարկածի Եկատերինայի իսկական անունը Մարտա Սամուիլովնա Սկավրոնսկայա էր, ավելի ուշ ընդունել է ուղղափառ մկրտություն որպես Եկատերինա Ալեքսեևնա Միխայլովա։ Ծնվել է լատիշ գյուղացու ընտանիքում, գերի է վերցվել ռուս զորքերի կողմից, սկզբում դարձել է Պետրոս I սիրուհին, այնուհետև նրա կինը, իսկ նրա մահից հետո՝ իշխող կայսրուհի։ Նրա պատվին Պետրոս I հիմնել է Ս. Եկատերինայի շքանշանը (1713 թ.) և անվանել Ուրալի Եկատերինբուրգ քաղաքը (1723 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի միապետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայսրեր
Կատեգորիա:Ռուսներ շվեդական սերմամբ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Պետրոս II

**Պետրոս II Ալեքսեևիչ** (, ), Ռուսաստանի կայսր 1727 թ. մայիսի 17-ից, հաջորդել է Եկատերինա I-ին։ Պետրոս I-ի թոռը, արքայազն Ալեքսեյ Պետրովիչի և գերմանացի իշխանուհի Սոֆիա-Շառլոտա Բրաունշվեյգ-Վոլֆենբյուտերսի որդին, Ռոմանովների արքայական տան արական սեռի վերջին ներկայացուցիչը։ Մահացել է ծաղկախտից 14 տարեկան հասակում։ Չի հասցրել ցուցաբերել հետաքրքրություն պետական գործերի նկատմամբ և ինքնուրույն գրեթե չի կառավարել։ Իրական իշխանությունը գտնվել է Գերագույն գաղտնի խորհրդի և հատկապես կայսրի ֆավորիտներ՝ Ալեքսանդր Մենշիկովի, այնուհետև՝ Դոլգորուկովների ձեռքերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի միապետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայսրեր
Հիմնական մարտական տանկ

[մինի|աջից|300px|[Գերմանիա|Գերմանական Ընձառյուծ 2A5 հիմնական մարտական տանկը]]

**Հիմնական մարտական տանկ** (**ՀՄՏ**), բազմանպատակային նշանակություն ունեցող տանկ, որը համատեղում է բարձր կրակային հզորությունը, պաշտպանվածությունը և շարժականությունը։ Տանկերի այս տիպում զուգակցվում է միջին տանկերի շարժականությունը և մասսայական արտադրման հարմարվածությունը ծանր տանկերի պաշտպանության բարձր մակարդակով և կրակային հզորությունով։

Վերջերս Հիմնական մարտական տանկերը զգալի չափով դուրս են մղել տանկերի այս տիպերին, որի պատճառով էլ ունի իր այդ անվանումը։ Շատ երկրների համար ՀՄՏ-ն տանկերի միակ տիպն է, որը կա բանակում։

## Տես նաև
* Տանկերի դասակարգում

## Արտաքին հղումներ
* Հիմնական տանկ  

*
Ծանր տանկ

**Ծանր տանկ**, ավելի քան 30 տ (հետագայում 40 տ) մասսա ունեցող և մեծ տրամաչափի հրանոթով ու գնդացիրներով զինված տանկեր էին։ Գոյություն էոն ունեցել նաև ծանր տանկեր տարբեր տրամաչափի մի քանի հրանոթով։ Ծանր տանկերը նպատակավորված էին համազորային միավորումների ուժեղացման համար հակառակորդի ուժեղ ամրացված պաշտպանության ճեղքման և նրա ամրաշրջանների վրա հարձակման ժամանակ։ Ծանր տանկեր էին համարվում ԿՎ տանկի մոդիֆիկացիաները, ԻՍ-2, PzKpfw V «Հովազ» (ըստ գերմանական դասակարգման միջին տանկ էր համարվում, քանի որ իրենց մոտ տանկերը դասակարգվում էին հրանոթի տրամաչափով), PzKpfw VI «Տիգր», PzKpfw VI Ausf. B «Թագավորական տիգր» և այլն։

Ծանր տանկերը հնացած էին դարձել հակատանկային կառավարվող հրթիռների և ֆուգասային հակատանկային ռմբերի պատճառով, որոնք հեշտությամբ մեծ հեռավորության վրա (տանկի թնդանոթի հեռավորության դիապազոնից ավելի հեռու) ջարդել ծանր տանկի զրահաը։

## Տես նաև

* Տանկերի դասակարգում

## ԽՍՀՄ
ԽՍՀՄ-ում ծանր տանկեր էին անվանում այն տանկերը, որոնք 40 տոննայից ավելի քաշ ունեն։Ի սկզբանե նրանք նախատեսվում էին ուժեղ ամրապնդված ամրություններ ներխուժելու համար, բայց հետագայում նրանց հիմնական գործը դարձավ միջին տանկերին օգնել և կռվել հեռու դիստանցիաների վրա։Խորհրդային տանկերի նշանավոր ներկայացուցիչներ են КВ-1,ИС,ИС-7,Т-10:

Կատեգորիա:Ծանր տանկեր
Թեթև տանկ

մինի|աջից|M3/M5 «Ստյուարտ»՝ պատմության մեջ ամենամասսայական թեթև տանկը
**Թեթև տանկ**, տանկերի դասակարգման տեսակներից մեկը։ Թեթև տանկի հասկացողությունը ներառում է իր մեջ այնպիսի տանկ, որը զանգվածով փոքր է քան միջին տանկերը, բայց մեծ քան տանկետները և փոքր տանկերը։ Միաժամանակ, թեթև համարվող տանկերի զանգվածը տարբեր ժամանակ տատանվում էր չափազանց լայն շրջանակներում՝ 3,5-4 ըստ արևմտյան դասակարգման, որը առանձնացնում էր փոքր տանկերը և 5 տոննայից ըստ խորհրդային դպրոցի, մինչև 15-18 տոննա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի որոշ թեթև տանկերի համար և 23 տոննա հետպատերազմական M41 տանկի համար։

## Տես նաև

* Տանկերի դասակարգում

Կատեգորիա:Տանկեր
Կատեգորիա:Տանկի տեսություն
Ինտերբելում

մինի|աջից|Եվրոպան միջպատերազմական ժամանակաշրջանում
**Ինտերբելում** (ծագում է՝  - մեջ  - պատերազմ) կամ **միջռազմական ժամանակաշրջան** - ժամանակաշրջան պատերազմների միջև։ Սովորաբար տերմինը օգտագործվում է 1918-ից մինչև 1939 թթ. ժամանակաշրջանի նշման համար, այսինքն Առաջինից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակաշրջանին վերաբերյալ։

Կատեգորիա:20-րդ դարն Աֆրիկայում
Կատեգորիա:20-րդ դարն Ասիայում
Կատեգորիա:20-րդ դարը Եվրոպայում
Կատեգորիա:20-րդ դարը Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:20-րդ դարը Հարավային Ամերիկայում
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքներ
Կատեգորիա:1918
Կատեգորիա:Միջպատերազմական ժամանակաշրջան
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Գերծանր տանկ

մինի|աջից|250px|Ամերիկյան T-28 գերծանր տանկ
**Գերծանր տանկեր**, տանկեր, որոնց մասսա-գաբարիտային պարամետրերը ծանր տանկերի համար ընդունված շրջանակներից դուրս են գալիս։ Սովորաբար գերծանր են համարում հսկայական չափով և մասսայով ավելի քան 80 տոննա ունեցող զրահատեխնիկան։

## Տես նաև

* Տանկերի դասակարգում

Կատեգորիա:Գերծանր տանկեր
Կարպ Խաչվանքյան

**Կարպ Մկրտչի Խաչվանքյան** (), հայ դերասան, ռեժիսոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1957)։ Հատկապես հայտնի է կատակերգական ժանրում իր խաղացած դերերով։ XX դարի 2-րդ կեսի հայ բեմի ամենաճանաչված կատակերգակներից է։ Բեմական հմայքի, շեշտված անհատականության, ռիթմի, հումորի, երաժշտության նուրբ զգացողության շնորհիվ նույն հաջողությամբ կերտել է և´ կատակերգական, և´ երաժշտական կերպարներ։

## Կենսագրություն
Կարպ (իսկական անունը՝ Կարապետ) Խաչվանքյանը ծնվել է 1923 թվականի հունվարի 23-ին։ 1928 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Թիֆլիս։ 1941-1944 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի կինոստուդիային կից դերասանական դպրոցում։ 1944-1998 թվականներին աշխատել է Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ 1984-1988 թվականներին Խաչվանքյանը նաև թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն էր։ Հայտնի դերերից են Ալդեմարո (Լոպե դե Վեգայի «Պարերի ուսուցիչը»), Նիկո (Հ. Պարոնյանի և Ա. Այվազյանի «Ատամնաբույժն արևելյան»), Պետրուչիո (Շեքսպիրի «Կամակոր կնոջ սանձահարումը»), Տոնիո և Զանետտո (Գոլդոնիի «Վենետիկյան երկվորյակներ»)։ Խաչվանքյանի բեմադրությունները՝ Ֆ. Լոուի «Իմ չքնաղ լեդի», Ի. Կալմանի «Սիլվա», Ա. Այվազյանի «Սեր աստղերի տակ» և այլն, առանձնանում են երաժշտության, պարի և խոսքի միաձուլությամբ։

Խաչվանքյանը երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում բեմադրել է Արտեմի Այվազյանի «Սեր աստղերի տակ», Էլդար Ռյազանովի և Էմիլ Բրագինսկու «Բաղնիքդ անուշ» ու այլ կատակերգություններ։ Նկարահանվել է նաև կինոյում՝ «Արարատյան դաշտի աղջիկը», 1949 թվականին, «Պատվի համար», 1956 թվականին, «Ճանապարհ դեպի կրկես», 1963 թվականին, «Ատամնաբույժն արևելյան», 1981 թվականին։ 1998 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով։

Կարպ Խաչվանքյանը մահացել է 1998 թվականի նոյեմբերի 29-ին։

## Դերերը
[մինի|Կարպ Խաչվանքյանին նվիրված հուշատախտակ [Հակոբ Պարոնյանի անվան պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի շենքի պատին]]
* Բոնի՝ «Սիլվա»
* Վալի՝ «Աշուղ Մուրադ»
* Գուրգեն - «Աղբյուրի մոտ»
* Տոնինո, Ձունիետո ՝ «Վենետիկյան երկվորյակներ »
* Լյոնյա Գլազկին՝ «Մի քաղաք կա Վոլգայի վրա»
* Դիոգինես՝ «Եվայլն կամ Նոր Դիոգինես »
* Նիկո՝ «Ատամնաբույժն արևելյան»
* Ալդեմարո՝ «Պարերի ուսուցիչը»
* Խանդիկյան՝ «Խանդից պատուհաս»
* Միշա՝ «Սիրո հովիտ»
* Սկապեն՝ «Սկապենի արարքները»
* Սիրական՝ «Սոֆիկի սխալը»
* Մանուչա՝ «Ծղնեթցի Մայա»
* Ղարա՝ «Կապկազ թամաշա»
* Պետրուչիո՝ «Անսանձ կնոջ սանձահարումը»
* Թոդորոս՝ «Պահանջվում է ստախոս»
* Հիգենս՝ «Իմ չքնաղ լեդի»
* Սոկրատ՝ «Սեր աստղերի տակ»
* Կնյազ՝ «Տաքսի, տաքսի»
* Ջուլիկյան՝ «Ախ, ներվեր, ներվեր»
* Վարուժան՝ «Ծաղիկների աշխարհ»
* Կիկիլիո՝ «Երկու օրիորդ»
* Պետիկ՝ «Երազիկ»
* Մեքի՝ «Երեք գռոշանոց օպերա»
* Բապս՝ «Չառլեի մորաքույրը»

## Ֆիլմագրություն
*1983 - Տաքսի-տաքսի (ֆիլմ-բեմադրություն) - *Կնյազ*
*1981 - Ատամնաբույժն արևելյան - *Նիկո*
*1963 - Ճանապարհ դեպի կրկես - *Աշոտ* 
*1956 - Պատվի համար - *Սուրեն Էլիզբարով*
*1949 - Արարատյան դաշտի աղջիկը - *Գրիգոր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարպ Խաչվանքյանը դասարանում 

Կատեգորիա:Թատերական գործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կարամազով եղբայրներ

**«Կարամազով եղբայրներ»** (), ռուս գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկու վերջին վեպը, գրվել է երկու տարի՝ 1879-80 թթ. ընթացքում։ Տպագրվել է մաս-մաս Ռուսական պարբերական ամսագրում։ Դոստոևսկին պատկերացնում էր վեպը որպես «Մեծ մեղավորի պատմությունը» վիպաշարի առաջին մաս, սակայն չի կարողացել ավարտին հասցնել այդ մտահղացումը մահվան պատճառով։

Վեպում հեղինակը բարձրացնում է փիլիսոփայական հարցեր Աստծո, ազատության և բարոյականության մասին։

Վեպը թարգմանվել է հայերեն Կարպիս Սուրենյանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Կարամազով եղբայրները գրապահարանում 
* Կարամազով եղբայրները bookmark.am-ում

Կատեգորիա:Ֆեոդոր Դոստոևսկու վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ռուսական վեպեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած վեպեր
Կատեգորիա:Հոգեբանական վեպեր
Կատեգորիա:Կարամազով եղբայրներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական վեպեր
Կատեգորիա:1880 թվականի ռուսական վեպեր
Գաստոն Լեռու

**Գաստոն Լեռու** (, լրիվ անունը՝ **Գաստոն Լուի Ալֆրեդ Լեռու **, , ), ֆրանսիացի գրող, դետեկտիվ ժանրի ճանաչված վարպետներից մեկը։ Առավել նշանավոր ստեղծագործություններն են «Դեղին սենյակի գաղտնիքը» (1907, *Le Mystère de la chambre jaune*) և «Օպերայի ուրվականը» (1910, *Le Fantôme de l’Opéra *) վեպերը (վերջինիս հիման վրա Էնդրյու Լլոյդ Վեբերը ստեղծել է իր համանուն մյուզիքլը)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Միջին տանկ

[աջից|250px|մինի|[T34-85 միջին տանկը թանգարանում, ԱՄՆ]]
**Միջին տանկ**, մինչև 30 տ (հետագայում 40 տ) ունեցող մարտական մասսա և խոշոր տրամաչափի թնդանոթով ու գնդացիրներով զինված տանկեր։ Միջին տանկերը նպատակավորված էին հակառակորդի ուժեղ ամրացված պաշտպանական գծի ճղքման ժամանակ հետևազորի ուժեղացման համար։ Միջին տանկ էին համարվում՝ Т-28, Т-34, , Т-111, M4 Sherman, PzKpfw III, PzKpfw IV, Panther(PzKpfw V) և այլն։

## Տես նաև

* Տանկերի դասակարգում

Կատեգորիա:Միջին տանկեր
Այաս

**Այաս** (, իտալական աղբյուրներում՝ *Լայացցո*, թուրքականում՝ *Յումուրտալիկ*, ), Կիլիկիայի խոշոր նավահանգիստներից մեկը, Հայոց (Ալեքսանդրետի) ծոցի հյուսիսարևմտյան ափին։ Շրջապատված է կիտրոնի և նարնջի այգիներով, մոտակայքում կան անտառներ։ Մասնակցել է Արևելքից Եվրոպա կատարվող տարանցիկ առևտրին։ Իտալացիները կոչել են քաղաքը *Լայաս*։ Ունեցել է հզոր միջնաբերդ, որից հիմա միայն ավերակներ են պահպանվել։ Այժմ գտնվում է Թուրքիայի տարածքում։

## Պատմություն
### Մինչև Կիլիկյան Հայաստանը
Հիմնադրվել է հույն վերաբնակիչների կողմից հավանաբար մ․թ․ա 8-6-րդ դարերում։ Ծովախորշի հարմարավետության պատճառով ուժեղ ալեկոծություններ չեն լինում։ Պլինիոսի և Տակիտոսի վկայությամբ հունա-հռոմեական տիրապետության ժամանակ ազատ քաղաք էր։
### Կիլիկյան Հայաստանի օրոք
Մինչև 6-րդ դարը Կիլիկիայի հունական արքեպիսկոպոսի երկրորդ աթոռանիստն էր։ Այասը ծաղկել ու զարգացել է Կիլիկիայի Հայկական պետականության ժամանակ (11-14-րդ դարեր)։ Այն Ռուբինյանների, հետագայում Հեթումյանների թագավորական տների սեփականությունն էր, որտեղ գործում էր հայկական դրամահատարան։ Ամրացված էր ցամաքային և ծովահայաց բերդերով։ Եվրոպացիները Այասում ունեին իրենց հյուպատոսությունները։ Եվրոպական աղբյուրներում Ա անվանվում է «Հայոց թագավորության նավահանգիստ»։ Այաս տեղանունն իր բազմաթիվ տարբերակներով հիշատակվում է հունա-լատինական, հայկական, արաբական, բյուգանդական, իտալական և անգլո-ֆրանսիական աղբյուրներում։ Նրա մասին խոսում են նույնիսկ եվրոպական վերածննդի շրջանի նշանավոր հեղինակներ Բոկաչիոն, Արիոստոն, Չոսերին և ուրիշներ։ Այասը 1274-1275 և 1281 թվականներին ենթարկվել է եգիպտական մամլուքների ավերիչ արշավանքներին։ 1305 թվականին հայերը այն վերագրավում և իրենց ձեռքին են պահում մինչև 1337-38 թվականները, սակայն թշնամուն զիջում են քաղաքի շրջակայքի Հարուն, Կովառա, Սարվանդիքար Համուս, Նուջեյման բերդերը, իսկ հետո նաև Այասը։
 
### Կիլիկյան Հայաստանի անկումից հետո
1368-1378 թվականներին Այասը անցնում է Կիպրոսին, 15-րդ դարի կեսերին նվաճվում է Զուլգադրիյան Շահսուվարի կողմից, 1473 թվականին այն գրավում են վենետիկցիները, իսկ 1522 թվականին՝ անցնում Է օսմանցի թուրքերին։ Այս ժամանակներից սկսվում Է Այասի վայրէջքը։ 20-րդ դարի սկզբներին նա մի անշուք ու խղճուկ բնակավայր էր՝ 5000 բնակիչներով, որից 2000-ը՝ հայեր։ Հայկական եկեղեցիները երկուսն էին՝ Ս. Սարգիս և Ս. Ստեփանոս։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայկական թագավորություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Յումուրթալըքի շրջանի համայնքներ
Ամասիայի մարզ

**Ամասիայի մարզ** (), վարչական միավոր Թուրքիայի հյուսիսում՝ Սևծովյան տարածաշրջանում։

## Աշխարհագրություն
Ամասիայի մարզը գտնվում է Փոքր Ասիայի հյուսիսում, սահմանակցում է հետևյալ մարզերով. Սամսուն (հյուսիս), Թոքաթ (արևելք), Չորում (արևմուտք), Յոզգաթ (հարավ)։

Մարզի տարածքը գտնվում է Սև ծովի և ներքին Անատոլիայի միջև։ Հիմնականում լեռնային է, հովիտներում հոսում են Եշիլըրմաք, Չեքերեք և Թերսաքան գետերը։ Սև ծովի մերձակայքում լինում են տաք ամառներ և չափավոր ցուրտ ձմեռներ։

## Պատմություն
Մարզի տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից՝ խեթերի, ապա նաև՝ փռյուգիացիների, կիմերների, լիդիացիների կողմից։ Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի կեսին այստեղ իրենց գերիշխանությունն են հաստատել Աքեմենյանները։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու գլխավորությամբ ողջ թերակղզին ազատագրվեց պարսիկներից, ապա և վերացվեց նրանց պետականությունը։ Դրանից հետո սևծովյան ափերին հիմնվեց Պոնտոսի հունական թագավորությունը, որն արագորեն իր գերիշխանությունը հաստատեց Գալաթիայում (կենտրոնական Անատոլիա) և Փոքր Հայքում։ Մինչ այժմ պահպանվել է Պոնտոսի արքաների դամբարանը։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում թագավորությունը նվաճվեց Հռոմի կողմից։ Այստեղ է ծնվել հույն աշխարհագրագետ Ստրաբոնը։ Հունա-հռոմեական, ապա բյուզանդական դարաշրջանը տևել է մոտ 1.5 հազարամյակ (մ.թ.ա. 4-րդ դար - մ.թ. 11-րդ դար)։

11-րդ դար վերջից մարզի և ամբողջ Փոքր Ասիայի տարածքը գրավվել էր թյուրքալեզու առաջնորդների կողմից։ Տեղի հույն կամ հելլենացած բնակչության կողքին աստիճանաբար հայտնվում են բազմաթիվ թյուրքալեզու ցեղեր։ Այդուհանդերձ՝ հույները շարունակել են մնալ բացարձակ մեծամասնություն։ Ամասիան նվաճվում է Սելջուկյան պետության, Դանեշմանդի ամիրայության, Իկոնիայի (Ռումի) սուլթանության, ապա՝ Իլխանության կողմից։ Անատոլիայի թյուրքական իշխանությունների շրջանում տարածքը գրավում են Էրեթնիները (1335-1390)։ Օսմանյան պետության գերիշխանությունն այստեղ հաստատվել է 14-րդ դարի վերջից։ Տարածքը մտել է Ռումի կուսակալության (1398-1864)։ 19-րդ դարի թանզիմաթի դարաշրջանում ստեղծվում է առանձին միավոր՝ Սեբաստիայի վիլայեթը (Ամասիայի գավառ-սանջաք)։ 1920-ական թվականներին ձևավորվել են ժամանակակից մարզերը, այդ թվում՝ Ամասիան։

## Վարչական բաժանում

Մարզի տարածքը 5,520 կմ² է, բաժանվում է 7 շրջանների։ Դրանք են՝

# **[[Ամասիա (քաղաք)|Ամասիա]]**, 
# Գյոյնյուջեք, (
# Գյումյուշհաջըքյոյ, 
# Թաշովա, 
# Համամյոզյու, 
# Մարզվան, 
# Սուլուովա, 

Բնակչությունը հասել է 337,508 մարդու (2018 թվականի տվյալներով)։ Կենտրոնը Ամասիա քաղաքն է։ Այստեղ գործում է մարզի միակ՝ Ամասիայի համալսարան համալսարանը, հիմնադրված 2006 թվականին։

## Տնտեսություն
Մարզի եկամտի հիմնական աղբյուրներն է գյուղատնտեսությունը։ Հայտնի է որպես երկրի խնձորի աճեցման լավագույն մարզ, նաև արտադրում են ծխախոտ, դեղձ, կեռաս։ Մարզում երկաթուղիներ չկան, գործում է տեղական նշանակության մեկ օդային դարպաս՝ Ամասիայի Մերզիֆոն օդանավակայանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Amasya ve şehrin içinden geçen Yeşilırmak.jpg|Ամասիա քաղաք
Պատկեր:Amasya-Mosque-04.JPG|Բայազետ II-ի մզկիթ
Պատկեր:Hasan Uğurlu Barajı kapaklar.jpg|Եշիլըրմաք գետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Amasya Weather Forecast Information

Կատեգորիա:Ամասիայի մարզ
Բայբուրթի մարզ

**Բայբուրթի մարզ** (), մարզ Թուրքիայի Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում։

## Տես նաև
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Սևծովյան տարածաշրջան

Կատեգորիա:Բայբուրթի մարզ
Բոլուի մարզ

**Բոլուի մարզ** (), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Սևծովյան տարածաշրջանում։

## Տես նաև
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Սևծովյան երկրամաս

Կատեգորիա:Բոլուի մարզ
Դյուզջեի մարզ

**Դյուզջեի մարզ** (), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Սևծովյան տարածաշրջանում։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Սևծովյան տարածաշրջան

Կատեգորիա:Դյուզջեի մարզ
Քայսերիի մարզ

**Կայսերիի մարզ** (), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Կենտրոնական Անատոլիա տարածաշրջանում։

## Տես նաև
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Կենտրոնական Անատոլիա

Կատեգորիա:Կայսերիի մարզ
Հանուն թագավորի։ Զնդանի պաշարման պատմությունը

**«Հանուն թագավորի։ Զնդանի պաշարման պատմությունը»** () , Ուվե Բոլլ ռեժիսորի ֆիլմը «Dungeon Siege» խաղերի սերիաների մոտիվներով։ Ֆիլմը էկրանների է դուրս եկել Գերմանիայում 2007 թվականի նոյեմբերի 29-ին, իսկ ԱՄՆ-ում ցուցադրվել է միայն 2008 թվականի հունվարի 11-ին։

## Դերակատաներ
* Ռեյ Լիոտա - Գալլիան
* Ջեյսոն Սթեթհեմ - ֆերմեր Դեյմոն
* Լիլի Սոբեսկի - Մյուրիելլա
* Բրայան Ջ. Ուայթ - հրամանատար Տարիշ
* Ուիլլ Սանդերսոն - Բաստիան
* Ռոն Պերլման - Նորրիկ
* Մետյու Լիլլարդ - դուքս Ֆալլոու
* Բերտ Ռեյնոլդս - թագավոր Կոնրեյդ
* Քրիստաննա Լոկեն - Էլորա
* Կլեր Ֆորլանի - Սոլանա
* Ջոն Ռիս-Դևիս - Մերիկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 
* Ֆիլմի պաշտոնական գերմանական կայքը

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի էկրանացում
Կատեգորիա:Ուվե Բոլլի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կանադական ֆիլմեր
Դեֆնե Ջոյ Ֆոստեր

**Դեֆնե Ջոյ Ֆոստեր** (, ), թուրք-ամերիկյան դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Ruhsar» հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իզմիր քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Կատեգորիա:Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Անձինք Ադանայից
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Նավառա (ինքնավար համայնք)

**Նավառա** (, ), նախկինում, թագավորություն, այժմ ինքնավար համայնք և պրովինցիա Իսպանիայի հյուսիսային մասում, արևմտյան Պիրենեյների լանջին, Ֆրանսիայի սահմանի մոտ։

## Տես նաև
* Իսպանիայի վարչական բաժանում
* Նավառայի թագավորություն

## Ծանոթագրություններ

*
Կատեգորիա:Իսպանիայի վարչական բաժանում
Էստրեմադուրա

**Էստրեմադուրա** (, ), ինքնավար համայնք Իսպանիայի Թագավորության հարավ-արևմուտքում։ Վարչական կենտրոնը Մերիդան է, խոշորագույն քաղաքը Բադախոսը։

## Տես նաև
* Իսպանիայի վարչական բաժանում

Կատեգորիա:Էստրեմադուրա
Կատեգորիա:Իսպանիայի վարչական բաժանում
Բոլոնիա

**Բոլոնիա** (, , , ), քաղաք Իտալիայի հյուսիսում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնիա գավառում։ Գավառի վարչական կենտրոնն է, Եվրոպայի հնագույն համալսարանական կենտրոններից մեկը։ Բնակչությունը՝ 374 հազար մարդ (2004)։ Գտնվում է Պո գետի ավազանում, Ռենո և Սավենա գետերի միջև։ Քաղաքի մակերեսը՝ 140 կմ² է։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 54-300 մ է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:605 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:500000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 116874
 bar:1871 from:0 till: 118217
 bar:1881 from:0 till: 126178
 bar:1901 from:0 till: 153271
 bar:1911 from:0 till: 179311
 bar:1921 from:0 till: 212754
 bar:1931 from:0 till: 249226
 bar:1936 from:0 till: 281162
 bar:1951 from:0 till: 340526
 bar:1961 from:0 till: 444872
 bar:1971 from:0 till: 490528
 bar:1981 from:0 till: 459080
 bar:1991 from:0 till: 404378
 bar:2001 from:0 till: 371217
 bar:2011 from:0 till: 371337
PlotData=
 bar:1861 at: 116874 fontsize:S text: 116874 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 118217 fontsize:S text: 118217 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 126178 fontsize:S text: 126178 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 153271 fontsize:S text: 153271 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 179311 fontsize:S text: 179311 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 212754 fontsize:S text: 212754 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 249226 fontsize:S text: 249226 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 281162 fontsize:S text: 281162 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 340526 fontsize:S text: 340526 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 444872 fontsize:S text: 444872 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 490528 fontsize:S text: 490528 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 459080 fontsize:S text: 459080 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 404378 fontsize:S text: 404378 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 371217 fontsize:S text: 371217 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 371337 fontsize:S text: 371337 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կլիմա

700px|thumb|center|Բոլոնյա քաղաքի համայնապատկերը

## Տես նաև
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Էլազըղի մարզ

**Էլազըղի մարզ** (), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջանում։

## Տես նաև
* Թուրքիայի վարչական բաժանում
* Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջան

Կատեգորիա:Էլազըղի մարզ
Հոսնի Մուբարաք

**Հոսնի Մուբարաք** (, ծնվ. ), եգիպտացի ռազմական, քաղաքական և պետական գործիչ և Եգիպտոսի չորրորդ նախագահ 1981-ից մինչև 2011 թ.։ Փոխնախագահ է նշանակվել եգիպտական ռազմաօդային ուժերում ծառայելուց հետո (1975-81 թթ.)։ Ըստ Սահմանադրության նախագահ է նշանակվել 1981 թվականի հոկտեմբերի 6-ի զորահանդեսի ժամանակ Անվար Սադաթի սպանությունից հետո։ 2011 թվականի հունվարի 25-ին Եգիպտոսում բռնկվել են լայնածավալ ժողովրդական ցույցեր, որոնց գլխավոր պահանջը Մուբարաքի ռեժիմի հրաժարականն է։ 2011 թ փետրվարի 10-ի ուշ երեկոյան Մուբարաքը իր լիազորությունները հանձնեց Եգիպտոսի փոխնախագահ Օմար Սուլեյմանին։ և 2011 թ. փետրվարի 11-ին հրաժարական տվեց՝ փոխանցելով իշխանությունը զինված ուժերի բարձրագույն խորհրդին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախագահներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի փոխնախագահներ
Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ցմահ դատապարտվածներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Դաննեբերգի ասպետական շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախարարներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի ղեկավարներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Երկարակյացներ