Արտաշես Քալանթարյան

**Արտաշես Փիրաղայի Քալանթարյան** (), հայ արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, լրագրող, երգիծաբան։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։

## Կենսագրություն
1954 թվականին ավարտել է Երևանի Պետական Համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ Աշխատել է «Սովետական Հայաստան», «Երեկոյան Երևան», «Գրական թերթ» պարբերականներում, իսկ 1970-ականներց մինչև 1982 թվականը եղել է Հայաստանի հեռուստառադիոպետկոմի դրամատիկական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։ Արտաշես Քալանթարյանը գրել է մի շարք պիեսներ, որոնք բեմադրվել են հեռուստատեսությամբ և Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնը 1980 թվականին բեմադրել է նրա «Քանի դեռ կամ» կատակերգությունը։

Պարբերականներում տպագրել է ֆելիետոններ, որտեղ ծաղրել է բյուրոկրատիզմը, քծնանքը, պարծենկոտությունը և հասարակարգին հատուկ այլ թերությունները։ Գրել է հրապարակախոսական սուր հոդվածներ, պատմվածքներ։ Մտերմություն է արել ժամանակի խոշորագույն արձակագիրներ, բանաստեղծներ Սերո Խանզադյանի, Համո Սահյանի, Պարույր Սևակի և այլոց հետ։

## Գրական գործունեություն
Իբրև գրող Արտաշես Քալանթարյանը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Մարաթոն» (1969) վեպով։ Նրա գրչին են պատկանում տասնյակից ավելի գրքեր, որոնցից մեծ հետաքրքրության են արժանացել «Իսկ դո՞ւք որտեղ էիք», «Ինչո՞ւ տրորեցիր ծաղիկները», «Խոստովանություն» վեպերը և ժողովածուները։ Նրա մի շարք պատմվածքներ և վիպակներ թարգմանվել են ռուսերեն, վրացերեն, բուլղարերեն։

## Երկերի մատենագիտություն
### Գրքեր
* Առաջինը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 40 էջ։
* Դատարանից կոլեկտիվ, Երևան, 1960, 36 էջ։
* Ծխախոտագործը Վարդենիկից (ակնարկ անվանի ծխախոտագործ Արամ Մխեյանի մասին), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 39 էջ։
* Մարգար Գալֆայան (Երևանի էլեկտրատեխնիկական գործարանի նորարար բանվոր), Երևան, 1961, 46 էջ։
* Գունավոր երազներ (պատմվածքներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 100 էջ։
* Ալիկ բալիկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 28 էջ։
* Խղճի գիշերային այցը, Երևան, 1965, 216 էջ։
* Պատմվածքներ։ Աշխարհի ճանապարհներին, Երևան, 1967, 476 էջ։ 
* Մարաթոն (վեպ), Երևան, 1969, 344 էջ։
* Բացեք Ձեր աչքերը, Երևան, 1979, 388 էջ։
* Կատակերգություններ, Երևան, 1982, 224 էջ։ 
* Մի բուռ ծիծաղ, Երևան, 1984, 336 էջ։ 
* Շատ ժամանակակից սպանություն, Երևան, 1985։ 
* Խոստովանություն (վիպակներ), Երևան, 1987, 488 էջ։
* Ի՞նչու տրորեցիր ծաղիկները (պատմվածքներ), Երևան, 1988, 380 էջ։
* Քննություն (վեպ), Երևան, 1989, 352 էջ։ 
* Իսկ դո՞ւք որտեղ էիք (վեպ), Երևան, 1990, 628 էջ։
* Մարաթոն (վեպ), Երևան, 1993, 344 էջ։
* Հանրապետության օրինակելի քաղաքացին, Սիեթլ, 2001, 84 էջ։
* Իմ տունը քո տունն է (ընտիր երկեր), Երևան, 2007, 356 էջ։
* Գունավոր երազներ, Երևան, 2011, 280 էջ։

### Մամուլ
* Ազնիվ գիրք (գրախոսություն Վաղարշակ Նորենցի «Հուշեր և արձագանքներ գրքի ամսին»)։ «Գրական թերթ», 1969, № 3:

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Իլյա Իլֆ, Եվգենի Պետրով, Վերջին հանդիպում, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 44 էջ։
* Դոլդ-Միխայլիկ Յուրի, Մարտադաշտում մեկն էլ զինվոր է, Երևան, «Հայաստան», 1966, 714 էջ։
* Դոլդ-Միխայլիկ Յուրի, Սև ասպետների մոտ, Երևան, «Հայաստան», 1972։ 
* Հակոբյան Վազգանուշ, Պայքար, Երևան, «Հայաստան», 1974։

## Գրականություն
* Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986։
* Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատ. 12, Երևան, 1987։
* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատ. 4, Երևան, 2003։
* Ով ով է /Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան/, հատ. 2, Երևան, 2007։

## Պատկերասրահ

Artashes Kalantaryan's plaque, Yerevan.jpg|Արտաշես Քալանթարյանի հուշատախտակը Երևանում
Artashes Kalantaryan cemetery.jpg|Արտաշես Քալանթարյանի գերեզմանը Երևանի քաղաքային պանթեոնում
Alley of Devotees, Yerevan (48).jpg|Արտաշես Քալանթարյանի անվանական աստղը Նվիրյալների արահետում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Արտաշես Քալանթարյան - Գրողի կայքը որտեղից կարելի է ներբեռնել նրա բոլոր ստեղծագործությունները
* «Արտաշես Քալանթարյանն ապացուցել է, որ իրեն «ալիբի» պետք չէ»
*«Արտաշես Քալանթարյան Ռադիոբեմադրություններ» Անդրոիդի ծրագիրը
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ