open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սերգեյ Մելքումով (ֆուտբոլիստ)

**Սերգեյ Փարսադանի Մելքումով** (), ծագումով հայ խորհրդային ֆուտբոլիստ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1966)։

## Կարիերա
Սերգեյ Մելքումովի վարպետների առաջին թիմը «Սպարտակն» էր (Բաքու) 1961 թվականին։ 1961-1963 թվականներին հանդես է եկել Բաքվի «Նեֆտյանիկ» թիմում։ 1963 թվականից խաղացել Է Տաշքենդի «Պախտակոր» Առաջին խմբի «Ա» ակումբում, որի հետ առաջին իսկ տարում լքել է երկրի բարձրագույն էշելոնը։ Սակայն մեկ տարի անց Ուզբեկական ակումբը կրկին վերադարձավ՝ գրավելով երրորդ տեղը Երկրորդ Ա խմբում, իսկ Մելքումովն առաջնությունում անցկացրեց 10 հանդիպում՝ դառնալով մեկ գոլի հեղինակ։ 1966 թվականին վերադարձել է «Նեֆտյանիկ», որի հետ դարձել է ԽՍՀՄ բրոնզե մեդալակիր։ Այնուհետև հանդես է եկել Երևանի «Արարատում», որից հետո վերադարձել է «Պախտակոր»՝ Բերադոր Աբդուրաիմովի և Գենադի Կրասնիցկու հետ կազմելով հարձակողական եռյակ։ 1971 թվականին տեղափոխվել է «Յանգիեր», իսկ առաջին շրջանից հետո, ինչպես ադրբեջանական ֆուտբոլի շատ սաներ, մեկնել է Մախաչկալայի «Դինամո»։ 1972 թվականին խաղացել է «Ղարաբաղում», որը վերադարձել է հանրապետական առաջնություն, քանի որ ԽՍՀՄ 1971 թվականի «Բ» կարգի առաջնությունը չի անցկացվել, և միայն հաջորդ տարի վերսկսվել են մրցումները «Բ» դասարանում, որը ստացել է ԽՍՀՄ երկրորդ լիգայի առաջնության անվանումը։ 1973 թվականին ավարտել է կարիերան Մախաչկալայի «Դինամոյում»։

Հանդես է եկել ԽՍՀՄ պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում, 1965 թվականին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքականում։

## Ձեռքբերումներ
* ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1966
* Երրորդ տեղ Երկրորդ «Ա» խմբում. 1964 (մուտք բարձրագույն դիվիզիոն)

## Անձնական կյանք
Մելքումովի ծնողները Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Մարտունու շրջանի Կարմիր Շուկա գյուղից էին։ Ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո նա ապրում էր Ադրբեջանում։ Վերջին օրերին ապրել է աղքատության մեջ, մահացել է 1994 թվականի փետրվարի 21-ին։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ նրա քույրը թաղել է, ենթադրաբար, Նիզամիի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Где покоится «армянский Гарринча»? 
* Григорян А.Г., "Армянский Гарринча", ИИА "Де-факто".
* 

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Ռաֆայել Սաֆարով

**Ռաֆայել Սուրենի Սաֆարով** (), հայկական ծագումով խորհրդային ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Վրացական ֆուտբոլի սան է։ Նրա վարպետների առաջին թիմը Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվն» էր, որում նա խաղացել է հարձակվողի դիրքում և 1965 թվականի առաջնության երեք խաղերում աչքի է ընկել երեք գնդակով։ Հաջորդ երկու մրցաշրջաններն նա արդեն անցկացրել է «Արարատի» կազմում, որը 1966 թվականին վերադարձել է բարձրագույն խումբ, սակայն երևանյան ակումբում խաղացել է պաշտպանի դիրքում:1967 թվականին հանդես է եկել Բաթումիի «Դինամոյում», իսկ 1970 թվականին արդեն խաղացել է ԽՍՀՄ նորաստեղծ առաջին լիգայում Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվի» կազմում։ 1971 թվականին վերադարձել է «Արարատ», որտեղ ԽՍՀՄ առաջնությունում անցկացրել է 1 հանդիպում, որում թիմը նվաճել է արծաթ։ Այնուհետև խաղացել է Գորլովկայի «Շախտյորում» և Կիրովականի «Լոռիում»։ Այնուհետև կարիերան շարունակել է Մախաչկալայի «Դինամոյում», թեև կարող էր հայտնվել Մինսկում, Երևանում կամ Դոնի Ռոստովում։ Այնուամենայնիվ, արդյունքում նա հայտնվել է հենց Մախաչկալայում, որի գտնվելու վայրի մասին, իր հեգնական խոստովանությամբ, նախկինում տեղյակ չէր։ Դաղստանի մայրաքաղաքից թիմի կազմում անցկացրել է 45 հանդիպում երեք մրցաշրջաններում, որից հետո ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։

### Մարզչական
Կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է Մախաչկալայի «Դինամոյի» մարզիչ։ 1987 թվականին Մախաչկալայում հիմնադրվելուց ի վեր ՌՍԴՅՈՒՇՈՐ-2-ը, որը հասարակ մարդկանց շրջանում կոչվում է «մարգարովսկայա», աշխատել է որպես մանկական մարզիչ։

1995 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Սաֆարովը դարձավ «Անժիի» գլխավոր մարզիչը՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Վյաչեսլավ թոքին։ 1995 թվական - ից առ այսօր ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։ Նրա տեղը զբաղեցրել է Ալեքսանդր Մարգարովը։

### Սաներ
*  Միխայիլ Կուպրիյանով
* / Նարվիկ Սիրխաև
*  Սերգեյ Կոժանով
*  Մուրատ Մագոմեդով
*  Ալի Հաջիբեկով
* / Մուրադ Հուսեյնով
* Անզուր Սադիրով

## Ձեռքբերումներ
* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1971

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фабио Капелло детского футбола
* 

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոռիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Թիմոթի (կրիա)

**Թիմոթի** (), միջերկրածովյան կրիա, Էգ, Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմի նավերի մասկոտ։ Ղրիմի պատերազմի վերջին ականատեսը։

Թիմոթիին պորտուգալական ծովահենական նավի վրա  1854 թվականին հայտնաբերել է նավապետ Ջոն Էվերարդը՝ Կուրտենե տոհմից (Կոմս Դևոն)։ Նա դարձել է *HMS Queen* առագաստանավի, որը մասնակցել Է Ղրիմի պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած Սևաստոպոլի ռմբակոծությանը, այնուհետև *HMS Princess Charlotte* և *Nankin* առագաստանավերի խորհրդանիշը։

1892 թվականին ափ դուրս գալուց հետո Թիմոթին ապրել է Դևոնի կոմսերի նախնիների դղյակում։ Միայն 1926 թվականին նրա տերերը հայտնաբերել են, որ Թիմոթին արու չէ, այլ էգ։

Կրիան սատկել է 2004 թվականի ապրիլի 3-ին՝ 165 տարեկանում և թաղվել ամրոցում։ Թիմոթիի մահը կարևոր նորություն էր բրիտանական առաջատար ԶԼՄ-ներում, որոնք հայտարարեցին, որ սատկել է Միացյալ Թագավորության ամենատարեց բնակիչը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Կրիաներ
Կատեգորիա:Ղրիմի պատերազմ
Կատեգորիա:Մարտական կենդանիներ
Կատեգորիա:Ռազմածովային պատմություն
Միհայ Ստոյկիցա

**Միհայ Ստոյկիցա** (, ), ռումինացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

## Կենսագրություն
Մարզչական կարիերան սկսել է 80-ականների վերջին, տարբեր ժամանակահատվածներում աշխատել է ռումինական «Ստյաուայի» գլխավոր մարզիչ, մարզել Պանամայի, Հայաստանի և Քուվեյթի ազգային հավաքականները։ 2012 թվականին Միհայը տասը տարի անց վերադարձել է Տիրասպոլի «Շերիֆ», սակայն 2013 թվականի ապրիլին ռումինացի մասնագետը լքել է Մոլդովան, իր հեռանալը պատճառաբանել է «ստեղծված անձնական հանգամանքներով, որոնք նրան ստիպել են մեկնել հայրենիք»։

## Ձեռքբերումներ
**Որպես խաղացող**
* Ռումինիայի գավաթ՝ 1974 թվական

**Որպես մարզիչ**
* Ռումինիայի առաջնություն՝ 1998 թվական
* Ռումինիայի աուպերգավաթ՝ 1998 թվական
* Մոլդովայի առաջնություն՝ 2002 թվական
* Մոլդովայի գավաթ՝ 2002 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Եղրևանին արևին

**«Եղրևանին արևին»** (), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից և ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1873 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 50 × 65 սմ։

Այսօր «Եղրևանին արևին» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

## Պատմություն
«Եղրևանին արևին» ստեղծագործությունը Կլոդ Մոնեն նկարել է իր առաջին տան բակում՝ Փարիզի արվարձան Արժանտյոյում։

1872-1873 թվականներին Մոնեն երեք անգամ անդրադարձել է այս թեմային։ Դրանցից մեկը կոչվում է «Եղրևանի։ Մռայլ եղանակ» և պահպանվում է Օրսե թանգարանում։

«Եղրևանին արևին» կտավը երկու անգամ ցուցադրվել է Պոլ Դյուրան Ռուելի պատկերասրահում․ առաջին անգամ 1877 թվականին, իսկ երկրորդ անգամ՝ 1891 թվականին։ Ութ տարի անց նկարը գնել է ռուս վաճառական և կոլեկցիոներ Դմիտրի Շչուկինը։ Վերջինիսի հավաքածուում նկարը մնացել է մինչև 1918 թվականը։ Հեղափոխությունից հետո Շչուկինի հավաքածուն ազգայնացվեց։ Սկզբից այն ցուցադրվել է *Հին արևմտյան գեղանկարչության առաջին թանգարանում*, որից հետո, մինչև հիմա, այն ցուցադրվում է *Գեղեցիկ արվեստների թանգարանում* (այսօր՝ Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարը Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1873 նկարներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Էմմա Ֆուրման

**Էմմա Քեյթ Ֆուրման** (, ), ամերիկյան դերասանուհի և մոդել։ Առավել է հայտնի է «Խառը» ֆիլմի Էսպի Ֆրիդման և «Վրիժառունոր․ Վերջնախաղ» ֆիլմի  Քեսսի Լենգ դերերով։

## Կենսագրություն
Էմմա Քեյթ Ֆուրմանը ծնվել է Դալլեսում, Տեխաս նահանգում։ Էմմայի ծնողները՝ Էմին և Քեն Ֆուրման նույնպես դերասաններ են։ Նա ունի կրտսեր եղբայր՝ Նիկը, ինչպես նաև Կյորբի Ջեյն անունով «Իռլանդական փափուկ ծածկույթով ցորենագույն տերիեր» շուն։ Էմմա Ֆուրմանը սոցիալական օգնություն է տրամադրում հիվանդ մարդկանց և կենդանիներին։ Սիրում է սպորտ, լող, դահուկներ, նորաձևություն և դիզայն։

## Կարիերա
Էմմա Ֆուրմանը որպես մոդել սկսել է աշխատել իր հայրենի քաղաքում, երբ ընդամենը 1,5 տարեկան էր։ Երբ մեծացավ, հայտնվեց մի քանի գովազդներում։ 2009 թվականից Էմման սկսեց նկարահանվել ֆիլմերում և սերիալներում։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմերն են «Բել կղզու կախարդանքը» Մորգան Ֆրիմանի և «Խառը» ֆիլմը Ադամ Սենդլերի և Դրյու Բերիմորի մասնակցությամբ։ 2019 թվականին նա նկարահանվել է «Վրիժառուներ. վերջնախաղ» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Քեսի Լանգի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերք
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ
ԶՈւ 23-2

**ԶՈւ 23-2** (, 23 մմ տրամաչափի **զենիթային կայանք** - ,  ինդեքս՝ **2А13**), Խորհրդային 23 մմ զուգակցված զենիթային կայանք, որը բաղկացած է երկու ավիահրանոթից, հրետասայլից, **ЗАП-23** նշանոցից, անվավոր հարթակից և **T-3** վերգետնյա նշանոցից։ *ԶՈՒ-23-2* կայանքը ԽՍՀՄ Զինված ուժերի կողմից ընդունվել է 1960 թվականի մարտի 22-ին։ Կրակի արագությունը՝ րոպեում 2000 կրակոց։ Կայանքի զանգվածը՝ 950 կգ։ Արկի զանգվածը՝ 190 գրամ։ Կրակելու հեռվություն՝ 1,5 կմ բարձրություն, 2,5 կմ հեռահարություն։ Հաշվարկը՝ հինգ մարդ։

## Նշանակություն
*2А13* **23 միլիմետրանոց զենիթային կայանքը** (ԶՈւ) հիմնականում նախատեսված է եղել ցածր թռչող սարքերի դեմ պայքարելու համար (մինչև շարժական զենիթահրթիռային համակարգի հայտնվելը) ԽՍՀՄ Զինված ուժերի ցամաքային զորքերի կազմավորումներով, ավելի ուշ այն սկսվել է կիրառվել հրաձիգներին (հետևակ, մոտոհետևակ), դաշտային ամրություններին, ավտոմոբիլային, զրահապատ ու տանկային տեխնիկաներին և սպառազինությանը խոցելու համար։ «ԶՈւ 23-2»-ը խոցելիս ապահովում է տեսողական տեսանելի օդային և ցամաքային (մակերեսային) թիրախների, ինչպես նաև հակառակորդի անձնակազմի ոչնչացումը գոտում մինչև 2500 մ հեռավորության վրա և մինչև 1500 մ բարձրության վրա։

«ԶՈւ 23» զենիթային կայանքը հիմնականում օգտագործվում է հետևակի, ավիացիայի և թեթևազրահ զրահատեխնիկայի դեմ, թեև հայտնի են նաև տանկերի դեմ դրա հաջող կիրառման դեպքեր։ Օրինակ՝ 2015-2018 թվականներին Նիգերիական պատերազմի ժամանակ զինյալները, օգտագործելով ջիպերի վրա տեղադրված «ԶՈւ-23»-ները, ոչնչացրել են կառավարական բանակի «Vickers» տանկերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:Զենիթային կայանքներ
Ղազանչեցոց փողոց (Շուշի)

**Ղազանչեցոց փողոց**, փողոց Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանի Շուշի քաղաքում։ Շուշիի գլխավոր փողոցն է։ Փողոցը սկսվում է Գորիս-Բերձոր-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհից, ապա անցնում Շուշիի կենտրոնով և ավարտվում Շուշիի բերդի մոտ։ 2010-2011 թվականներին տեղի ունեցած շինարարական աշխատանքներից հետո փողոցը դարձել է միակողմանի։ Հենց այս փողոցի վրա են գտնվում Ղազանչեցոց եկեղեցին, Կերպարվեստի պետական թանգարանը, Շուշիի գորգերի թանգարանը և այլ կառույցներ։

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով Շուշի քաղաքը հայաթափվել և անցել է ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ։

## Շենքեր և կառույցներ
* №20 «Պարիսպ» գաստրո-բակ
* №22 Մամահի թաղային աղոթարան
* №24 Կերպարվեստի պետական թանգարան
* №24 «Շուշի քաղաքի թանգարաններ» ՊՈԱԿ
* №24/1 Հայկական դրամի թանգարան
* №24/1 «Դրամագետ-1» վաճառասրահ
* №29 «Ավան Շուշի Պլազա» հյուրանոց
* №30 Իջևանատան շենք
* №31 Շուշիի գորգերի թանգարանի ֆոնդ
* №34ա Ումցիևայի աղբյուր
* №35 Շուշիի շրջանի դատախազություն
* №43 Արցախի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Շուշիի նստավայր
* №43 Արցախի Հանրապետության դատական ակտերի հարկադիր կատարման ապահովման ծառայության «Շուշի-Քաշաթաղ» տարածքային բաժանմունք
* №58 Շուշիի արվեստի կենտրոն
* №61 Շուշիի շրջանային անձնագրային ծառայություն
* №61 Շուշիի շրջանային ոստիկանության բաժին
* Ղազանչեցոց և Ազրյան փողոցների խաչմերուկ - Մամահի աղբյուր
* Հյուսիսային շրջադարձին - Շուշիի քաղաքային այգի
* Հյուսիս-արևմտյան հատվածում - բնակելի տուն 
* Հյուսիսային հատված - բնակելի տուն
* Հարավային հատվածին կից - Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճար
* Ղազանչեցոց եկեղեցու հարավ-արևելյան մասում - Ղազանչեցոց գերեզմանոց
* Վագիֆի մեդրեսե
* Ղազանչեցոց և Սողոմոնյան փողոցների խաչմերուկ - Արհեստանոցների շենք
* Հոգևոր տեսչության տպարանի շենք
* Խաչատուր Աբովյանի անվան դպրոց

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Shushi town park 19th century.jpg|Շուշիի քաղաքային այգին
Պատկեր:Museum of Arts, Shushi.jpg|Կերպարվեստի պետական թանգարանը
Պատկեր:Շուշիի գորգերի թանգարան.jpg|Շուշիի գորգերի թանգարանը
Պատկեր:-Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցին 2.jpg|Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճարը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շուշիի փողոցներ
The Climb

«**The Climb**», ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Մայլի Սայրուսի երգը։ Այն դարձել է «Hannah Montana: The Movie» ալբոմ-սաունդթրեքի առաջատար սինգլը և թողարկվել է 2009 թվականի մարտի 12-ին *Hollywood Records* լեյբլի կողմից։ Երգը փոփ բալլադ է, որի բառերը նկարագրում են կյանքը՝ որպես բարդ, բայց արժանի արկածախնդրություն։ Կոմպոզիցիան ոճավորված է որպես քանթրի բալլադ և եղել է Սայրուսի առաջին սինգլը, որը թողարկվել է քանթրի ռադիոկայանում։

Երգը ջերմորեն է ընդունվել քննադատների կողմից, ովքեր բարձր են գնահատել Սայրուսի ոգեշնչող քնարական բովանդակությունը և վոկալ կատարումը։ Երգը ներկայացվել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ *ֆիլմի և հեռուստատեսության համար գրված լավագույն երգ* անվանակարգում։ Չնայած դրան, Walt Disney Records-ը հանել է երգը ցանկից, քանի որ այն հատուկ չի գրվել ֆիլմի համար։ Երգը համաշխարհային հաջողություն է ունեցել և ընդգրկվել է Ավստրալիայի, Կանադայի, Նորվեգիայի և Միացյալ Նահանգների հիթ-շքերթների լավագույն տասնյակում։ ԱՄՆ-ում սինգլը զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։

## Քննադատական արձագանքներ
Քննադատները դրական ակնարկներ են թողել կոմպոզիցիայի վերաբերյալ։ BBC-ի համար իր ակնարկում Ֆրեյզեր Մաքաֆինը գրել է, որ երգի բառերը սովորական են, բայց նա գովաբանել է Սայրուսի վոկալը. կան պահեր, երբ նրա ձայնը մի փոքր լարված է հնչում, բայց այն լավ է լսվում մի կոմպոզիցիայում, որը մի փոքր զուսպ է և ավելի քիչ խելահեղ, քան արագ և հանդուգն փոփ երգերը, որոնք մենք սովոր ենք լսել»։ *Billboard* հրատարակությունից Մայքլ Մենախեմն իր գրախոսության մեջ կոմպոզիցիան անվանել է «տարվա ամենաուժեղ բալլադներից մեկը»։

### Մրցանակներ և անվանակարգեր
«The Climb»-ը 2009 թվականին MTV Movie Awards 2009 մրցանակաբաշխության ժամանակ հաղթել է *ֆիլմի լավագույն երգ* անվանակարգում։ Երգը հաղթող է ճանաչվել Teen Choice Awards 2009 ամենամյա մրցանակաբաշխության «Երաժշտական ընտրություն։ Սինգլ» անվանակարգում։

## Կոմերցիոն հաջողություն
«The Climb» *Billboard Hot Country Songs* հիթ-շքերթ-ում ընդգրկվել է 48-րդ հորիզոնականում 2009 թվականի մարտի 7-ին։ Այս դեբյուտը պատահաբար տեղի է ունեցել այն շաբաթ, երբ նրա հոր՝ Բիլլի Ռեյ Սայրուսի «Back to Tennessee» սինգլը ընդգրկվել է այս հիթ-շքերթում 59-րդ տեղում։ Սա հիթ-շքերթի պատմության մեջ երկրորդ իրավիճակն էր, երբ հայրն ու դուստրը գտնվում էին հիթ-շքերթում՝ տարբեր ստեղծագործություններով։ Ջոնի Քեշը և Ռոզաննա քեշը նույնպես ընդգրկվել են վարկանիշային աղյուսակում 1990 թվականին՝ համապատասխանաբար  «Silver Stallion» և «One Step over the Line» երգերով։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայլի Սայրուսի երգեր
Մորիս Կլոշ

**Մորիս Կլոշ** (), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Մորիս Կլոշը ծնվել է 1907 թվականի հուլիսի 17-ին Կոմերսում, Ֆրանսիայի հարավային քաղաքներից մեկում։ Ավարտելով միջնակարգ կրթությունը՝ սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում։ Որպես դերասան կինոյում դեբյուտել է 1933 թվականին։ 1937  թվականին ստեղծել է կազմակերպություն և սկսել է ինքնուրույն ֆիլմեր նկարահանել։ Սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկման պատճառով նրա գործունեությունը գործնականում դադարեցվել է։ 1945 թվականին ֆիլմերի արտադրությունը վերականգնվում է։ Հենց այս տարիներին Մորիս Կլոշը հասնում է իր ստեղծագործական կարիերայի ամենաբարձր գագաթնակետին․ նա նկարահանում է *Պարոն Վինսենթ* ֆիլմը, որն արժանացել է BAFTA մրցանակ *լավագույն ֆիլմի* համար և «Օսկար» մրցանակ ''լավագույն օտարալեզու ֆիլմի'' համար։ Նրա այս ժամանակաշրջանի բազմաթիվ ստեղծագործություններ նվիրված են քրիստոնեական բարեգործության և անձնազոհության գաղափարներին, ինչը թույլ էր տալիս խոսել նրա մասին՝ որպես կաթոլիկ եկեղեցու պաշտոնական տեսակետների արտահայտիչ (վերոնշյալ ֆիլմն, օրինակ, համարվում է 45-րդ լավագույն ֆիլմը, ըստ Վատիկանի կինոյի գործերի ցանկի)։  Այնուամենայնիվ, երկար ստեղծագործական կենսագրությամբ (որը շարունակվեց, ներառյալ հեռուստատեսային աշխատանքը, մինչև 1980-ականների սկիզբը), հնարավոր չեղավ կրկնել «Պարոն Վինսենթ» ֆիլմի հաջողությունը։

## Ընտրված կինեմատոգրաֆիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Շալոմ (թերթ)

**Շալոմ** ( առաջացել է եբրայերեն «שלום» բառից, որը նշանակում է «Բարև Ձեզ» (թուրքերեն՝ selam)), Ստամբուլում հրատարակվող և թուրքական հրեական համայնքի համար նախատեսված շաբաթաթերթ, որը բաղկացած է կամավոր գրողներից, սյունակագիրներից և նկարազարդողներից։

Թերթը հիմնադրվել է 1947 թվականին լրագրող Ավրամ Լեյոնի կողմից։ «Şalom» թերթի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1947 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ Հանրապետության օրվան նվիրված միջոցառումների շրջանակներում։ Թերթի շաբաթական տպաքանակը կազմում է մոտ 5000 օրինակ, այն լույս է տեսնում չորեքշաբթի օրերին։

Թերթի բովանդակությունը ներառում է հանրային և համայնքային նորություններ, արտասահմանյան նորություններ, հոդվածներ և նորություններ կյանքի, մշակույթի, արվեստի, կրթության, շրջակա միջավայրի, տեխնոլոգիայի և առողջության մասին, ինչպես նաև տեղեկություններ հրեական կրոնի և սովորույթների, գրախոսների և ծաղրանկարների մասին։

Հիմնադրումից հետո տարիներ շարունակ թերթը լույս է տեսել լատիներեն տառերով լադիներեն լեզվով։ Այդ ժամանակ թերթի հիմնական նպատակն էր տեղեկացնել Ստամբուլի հրեական համայնքին, որը շատ ավելի լավ գիտեր և խոսում էր այդ լեզվով, համաշխարհային հուդայականության մասին, քան թուրքերենը, ինչպես նաև տարածել Ստամբուլի հրեական համայնքի նորությունները հասարակության մեջ։ 1984 թվականից թուրքերենը փոխարինել է լադիներենին։

Գլխավոր խմբագիրն է Իվո Մոլինասն է, հրատարակման համակարգողը՝ Վիրնա Բանասթեյ Գյումուշգերդանը։ Յակուփ Բարոքասը սցենարի համահեղինակ է Իվո Մոլինասի հետ միասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքալեզու թերթեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի թերթեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Հուդայականություն
Կատեգորիա:Շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Ստամբուլում հրապարակվող թերթեր
Դաբբո

**Դաբբո** (), քաղաք Օրանա շրջանում՝ Նոր Հարավային Ուելս նահանգում։ Այն 32327 բնակչությամբ շրջանի ամենախոշոր բնակավայրն է։

Քաղաքը գտնվում է ծովի մակերևույթից 275 մետր բարձրության վրա և նահանգի մայրաքաղաքից՝ Սիդնեյից, 303 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Քաղաքում նկատվում է նահանգում տարեկան ամենաքիչ տեղումների քանակը։

## Պատմություն
thumb|Դաբբոյի պատերազմի հուշահամալիր

Ավստրալիացի բնիկները այս շրջանում հաստատվել են մոտ 40 հազար տարի առաջ։ Ջոն Աքսլին առաջին եվրոպացին էր, որն այս շրջան է այցելել 1818 թվականին։

Հստակ հայտնի չէ, թե ինչ է նշանակում «Դաբբո»։ Որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ *Wiradjuri* ցեղի ավստրալական լեզվից այս բառը թարգմանվում է որպես «կարմիր երկիր»։ Հնարավոր է նաև, որ *Thubbo* կամ *Tubbo* բառերը նույն լեզվով նշանակում են «գլխաշոր», որն իր հետ այս երկրներ է բերել անգլիացի սքվոթեր Ռոբերտ Դասանտեյը։

*Dundullimal Homestead* առանձնատունը, որը կառուցել է 1840 թվականին Ջոն Մոեմը, Նոր Հարավային Ուելսի ամենահին շենքն է, որը մինչ օրս բաց է այցելուների համար։

1846 թվականին Դաբբոյում վերաբնակիչների մեծ թվի պատճառով կառավարությունը որոշել է այստեղ կառուցել ոստիկանական բաժանմունք, դատարանի շենք և բանտ։ 1847 թվականին կառուցվել է ոստիկանական բաժանմունք, իսկ հաջորդ տարվա սկզբին՝ դատարանի շենք և բանտ։ Այդ թվականին քաղաքում կար արդեն չորս շենք, ոստիկանական բաժանմունք, դատարան և բանտ, խանութ և հյուրանոց։ Դաբբոյի բնակչությունը դանդաղ աճել է մինչև 1860-ականներին Վիկտորիայում ոսկու տենդի սկիզբը։ Առաջին բանկը բացվել է 1867 թվականին։ 1872 թվականին, երբ քաղաքի բնակչությունը 850 մարդ էր, Դաբբոն հռչակվել է մունիցիպալիտետ։ 1897 թվականի դրությամբ Դաբբոն ուներ ունիվերսալ խանութ, զենքի պահեստ, դատարանի քարե շենք, բանտ և ոստիկանական բաժանմունք։ Երկաթուղային կայարանը բացվել է 1925 թվականի մայիսին։

Դաբբոն քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1966 թվականին։

## Տրանսպորտ
thumb|Դաբբոյի երկաթուղային կայարան
thumb|Դաբբոյի տարածաշրջանային օդանավակայան

Դաբբո երկաթուղային կայարանը գտնվում է Սիդնեյի և Բուրքի միջև և բացվել է 1881 թվականին։ Դաբբոն ունի նաև իր սեփական օդանավակայանը՝ ամենօրյա թռիչքներով դեպի Սիդնեյ, Բրոքեն Հիլլ և Նոր Հարավային Ուելսի այլ քաղաքներ։ Դաբբոն ունի մեծ ավտոկայան։

## Ճարտարապետություն
Դաբբոյում պահպանվել է վիկտորյական ճարտարապետության մի քանի գեղեցիկ նմուշ՝ դատարանի շենք (1897), երկաթուղային կայարան (1881)։ Քաղաքի կենտրոնում կան կարմիր աղյուսով տներ, որոնք կառուցվել են 20-րդ դարի սկզբին «California Bungalow» ոճով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Վարդան Ղուկասյան (այլ կիրառումներ)

**Վարդան Ղուկասյան** անուն ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Վարդան Ղուկասյան (վիրաբույժ), հայ վիրաբույժ,
* Վարդան Ղուկասյան (քաղաքական գործիչ), հայ գործարար, պետական գործիչ, ուսուցիչ, տնտեսագետ, Գյումրի քաղաքի նախկին քաղաքապետ,
* Վարդան Ղուկասյան (Դոգ), հայ վիդեոբլոգեր, նախկին ոստիկան, հասարակական-քաղաքական գործիչ։
Շահրամանյան

**Շահրամանյան**, հայկական ազգանուն։

## Հայտնի կրողներ
* Սամվել Շահրամանյան (1978),  քաղաքական և պետական գործիչ։
* Կարեն Շահրամանյան (1973), պետական գործիչ։
* Միքայել Շահրամանյան (1952), ռազմական կոնստրուկտոր։
*  (1914), տնտեսական և պետական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Նելսոն Ստեփանյան փողոց (Ստեփանակերտ)

**Նելսոն Ստեփանյան փողոց**, փողոց Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։ Փողոցը սկսվում է Ստեփանակերտի Հանրապետական մարզադաշտից, ապա զուգահեռաբար անցնելով՝ Վերածննդի հրապարակի կողքով և հատվելով՝ Գարեգին Նժդեհի, Հակոբ Հակոբյան, Գրիգոր Լուսավորչի փողոցներով, ավարտվում է Անդրանիկի փողոցում։ Փողոցն անվանակոչվել է ի պատիվ հայ օդաչու, ԽՍՀՄ կրկնակի հերոս Նելսոն Ստեփանյանի։

2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ին ադրբեջանական զինված ուժերի լայնամասշտաբ ագրեսիայի և Արցախի Հանրապետության բնակչության էթնիկ զտումների հետևանքով ամբողջովին հայաթափվել է Ստեփանակերտ քաղաքը և անցել ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ։

## Շենքեր և կառույցներ
* №14 «Արցախկապ» ՓԲԸ
* №22 Ստեփանակերտի քաղաքապետարան
* №35 Ստեփանակերտի հանրապետական հիվանդանոց
* №44ա Ստեփանակերտի Հանրապետական մարզադաշտ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Stepanakert Medical centre.jpg|Ստեփանակերտի հանրապետական հիվանդանոց
Պատկեր:Vue d'un boulevard à Stepanakert (Artsakh) en juillet 2017.jpg|Տեսարան Վերածննդի հրապարակից
Պատկեր:2017-07-26 - Stepanakert (Artsakh) 43.jpg|Մակիչ Բեգյանի (1928-1995) հուշատախտակը
Պատկեր:2017-07-26 - Stepanakert (Artsakh) 45.jpg|Քանդակ՝ քաղաքապետարանի մոտ
Պատկեր:Stepanakert Republican Stadium, Stepanakert (Artsakh), July 2017.jpg|Ստեփանակերտի Հանրապետական մարզադաշտ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նելսոն Ստեփանյան
Կատեգորիա:Ստեփանակերտի փողոցներ
Axel F

«**Axel F**» («Ակսել Ֆ.»), կոմպոզիտոր և երաժիշտ Հարոլդ Ֆալթերմայերի գործիքային կոմպոզիցիան։ 1984 թվականի «Ոստիկանը Բևեռլի Հիլզից» ֆիլմի երգն է։ 1984-1985 թվականների վերջին թողարկվել է որպես սինգլ և հայտնվել բարձր հորիզոնականներում աշխարհի շատ երկրների հիթ-շքերթներում։

## Անվանում
Կոմպոզիցիան ստացել է «Ոստիկանը Բևեռլի Հիլզից» ֆիլմի գլխավոր հերոս Ակսել Ֆոլիի (անգլ.՝ Axel Foley) անունը, որին մարմնավորում էր Էդի Մերֆին։ Գրված է Ֆա մինոր  () տոնայնությամբ։

## Track listings
* **7-inch single**
# "Axel F" – 3:00
# "Shoot Out" – 2:44

* **12-inch maxi**
# "Axel F" (M & M mix) – 7:00
# "Axel F" (extended version) – 7:09
# "Shoot Out" – 2:44

* **12-inch maxi**
# "Axel F" (extended version) – 7:09
# "Shoot Out" – 2:44

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

 
 

## Crazy Frog տարբերակ

2005 թվականին ստեղծագործությունը թողարկվել է որպես սինգլ Crazy Frog անունով գորտի անունից։ Հիմնված է Մերֆի Բրաունի և Captain Hollywood Project-ի 2003 թվականի տարբերակի վրա։

### Հիթ-շքերթներ և հավաստագրումներ

#### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

#### Տարեկան հիթ-շքերթներ

#### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

 

### Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ
Վարդան Ղուկասյան (Դոգ)

**Վարդան Յուրիկի Ղուկասյան** (հայտնի՝ **Դոգ** կամ **Դոկ** մականունով, ապրիլի 25, 1977, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական-հասարակական, կուսակցական գործիչ, վիդեոբլոգեր, Հայաստանի ռազմական ոստիկանության և Հայաստանի ոստիկանության նախկին սպա, «Հանրային ձայն» կուսակցության պատվավոր նախագահ, «Դեմոկրատիա, օրենք և կարգապահություն» կուսակցության հիմնադիր և պատվավոր նախագահ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1977 թ. ապրիլի 25-ին Երևանում։ 1994 թ. ավարտել է Հոկտեմբերյանի № 4 միջնակարգ դպրոցը: 1994-1997 թթ.-ին սովորել է Երևանի № 2 պետական բժշկական ուսումնարանի բուժական գործ ֆակուլտետում (մասնագիտացումը՝ բուժակ, ավարտել է 1997 թ. կարմիր դիպլոմով): 1997-1999 թթ.-ին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում: 2005 թ. ավարտել է «Մխիթար Գոշ» հայ-ռուսական միջազգային համալսարանը՝ իրավագետի բակալավրի աստիճանով։

## Աշխատանքային գործունեություն
1999-2010 թթ.-ին ծառայել է ՀՀ ՊՆ Ռազմական ոստիկանության վարչության համակարգում, նախ՝ որպես բուժակ, ապա՝ որպես օպերատիվ բլոկի աշխատակից նույն վարչության տարբեր ստորաբաժանումներում (2000 թ.-ից): 2010-2011 թթ.-ին եղել է Հայաստանի պաշտպանության փոխնախարարի աշխատակազմի սպա: 2011-2014 թթ. ծառայել է Հայաստանի ոստիկանության համակարգում։

## Վիդեոբլոգ
Վարդան Ղուկասյանը արտերկրում գտնվելու ընթացքում YouTube և Facebook կայքերի իր անձնական հաշիվներով սկսել է հասարակական-քաղաքական տեսանյութերի հրապարակում, ուղիղ հեռարձակումներ, որոնք կարճ ժամանակում մեծ մասայականություն են ստացել։ Տեսանյութերում նա հանդես է գալիս ոչ նորմատիվային խոսույթով և տարատեսակ բռնությունների՝ հատկապես սեռական բռնության կոչերով։

## Քաղաքական գործունեություն
### «Հայոց Հայրենիք» կուսակցություն
2021 թ. ՀՀ ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցում էր «Հայոց Հայրենիք» կուսակցությունը, որի թռոուցիկների վրա փակցված էր Վարդան Ղուկասյանի նկարը, չնայած նա ներառված չէր ցուցակում, քանի որ գտնվում էր հետախուզման մեջ։

### «Հանրային ձայն» կուսակցություն
«Հանրային ձայն» կուսակցությունը ստեղծվել է 2022 թ. օգոստոսի 6-ին։ Երևանում կայացած կուսակցական համագումարում կուսակցության նախագահ է ընտրվել Արտակ Գալստյանը, իսկ պատվավոր նախագահ ընտրվել է Վարդան Ղուկասյանը։ Ներկայումս կուսակցությունը գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։

Կուսակցությունը մասնակցել է Երևանի 2023 թ. ավագանու ընտրություններին՝ ստանալով ավագանու 7 մանդատ։

### «ԴՕԿ» կուսակցություն
2024 թ. հունվարի 19-ին «Հանրային ձայն» կուսակցության համագումարում Ղուկասյանը հայտարարեց, որ ստեղծում է նոր «ԴՕԿ» կուսակցություն (Դեմոկրատիա, օրենք և կարգապահություն)։

## Քրեական հետապնդում
2023 թ. մայիսի 25-ին Հայաստանի քննչական կոմիտեն նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում հարուցել է հանրային քրեական հետապնդում «Հանրային ձայն» կուսակցության պատվավոր նախագահ Վարդան Ղուկասյանի նկատմամբ։ Հայաստանի ոստիկանությունը նախաձեռնել է Ինտերպոլի միջոցով միջազգային հետախուզում իրականացնել Վարդան Ղուկասյանի նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ վիդեոբլոգերներ
Պեսակ

**Պեսակ** ( ,  ), քաղաք և համայնք Հարավարևմտյան [Ֆրանսիայում՝ [Նոր Ակվիտանիա երկրամասի]] Ժիրոնդ դեպարտամենտի Բորդոյի շրջանում։ Պեսակ 1 և Պեսակ 2 կանտոնների վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրքը
Պեսակը Բորդո քաղաքի հարավ-արևմտյան արվարձանն է և նրա հետ կապված է ավտոբուսային և տրամվայի երթուղիներով։

## Տնտեսություն
Պեսակում են հատվում Եվրոպական համայնքի ֆրանսիական մետաղադրամները։

### Գինեգործություն
Պեսակը գտնվում է Բորդոյի գինեգործական տարածաշրջանի Օ-Գրավ մարզում։ Համայնքի գինեգործարական տնտեսություններից մեկը՝ Շատո Օ-Բրիոնը / Château Haut-Brion-ը, Գրավում միակն է, որի արտադրանքը 1855 թվականին ներառվել է բորդո գինիների դասակարգման մեջ։ Ընդ որում՝ բնորոշվել է որպես առաջին crus: Այդպիսով այն ներառվել է Բորդոյի  մեծագույն գինիների քառյակի մեջ (ներկայումս դրանք հինգն են)։ 1953 թվականին Շատո Օ-Բրիոն գինին և մերձակա տնտեսությունում արտադրևվող Շատո Պապ-Կլեմանը ընդգրկվել են Գրավի լավագույն գինիների ցանկում։ Համայնքում են գտնվում նաև Շատո լը Կարմ Օ-Բրիոն տեսակի խաղողի այգիները, որոնք ժամանակին մտել են Օ-Բրիոն կալվածքի կազմի մեջ։ Շատո լը Կարմ Օ-Բրիոն անվանումը կրող գինեգործարանը տարածաշրջանում միակն է է, որ իրական հասցե ունի Բորդո քաղաքում։

1987 թվականին, իրենց որակի շնորհիվ, Պեսակի և մերձակա Տալանսի ու հարևան մի քանի այլ համայնքների գինիներն առանձնացվել են մի հատուկ ապելասիոնի մեջ, որը հայտնի է Պեսակ-Լեոնյան անվանումով։

## Ժողովրդագրություն

## Քույր քաղաքներ

## Անվանի անձինք
* Ժան Էուստաշ (1938-1981) - ֆրանսիացի կինոռեժիսոր
* Ֆերնան Դյուշասո (1942) - Ֆրանսիայի օլիմպիական կոմիտեի փոխնախագահ

## Պատկերասրահ

File:Haut Brion exterior.jpg|
File:Photographie Château les Carmes-Haut-Brion.jpg|
File:Pessac - Girofla.jpg|
File:Pessac - Mimosa.jpg|
File:Pessac - Villa Tour.jpg|
File:Pessac - Booz.jpg|
File:Pessac - Radieuse.jpg|
File:Pessac - Mairie.jpg|
File:Pessac - Église.jpg|
File:Pessac - Music.jpg|
File:Moulin de Noès.jpg
File:Pessac - Demeure.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անդրե Լուրտոն. Բորդո անունը կրող մարդը

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ազատամարտիկների փողոց (Ստեփանակերտ)

**Ազատամարտիկների փողոց** (նաև՝ **Ազատամարտիկների պողոտա**), փողոց Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։ Փողոցը սկսվում է Վերածննդի հրապարակից՝ ձգվելով դեպի հյուսիս-արևելք, ապա հատվելով Վարդան Մամիկոնյան փողոցին, զուգահեռաբար ընթանում է Դավիթ-Բեկի փողոցին և շարունակական հատվում Կարո Ալվարյան, Այվազովսկու, Կամոյի, Համո Սահյան, Մխիթար Գոշի փողոցներով։ Դավիթ-Բեկի փողոցի հետ խաչվող հատվածում փողոցին է միանում Արզանյան փողոցը, որից հետո, հասնում է Ազատության հրապարակ և ավարտվում։ Փողոցն անվանակոչվել է ի պատիվ Արցախյան ազատամարտի ազատամարտիկների։

2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ին ադրբեջանական զինված ուժերի լայնամասշտաբ ագրեսիայի և Արցախի Հանրապետության բնակչության էթնիկ զտումների հետևանքով ամբողջովին հայաթափվել է Ստեփանակերտ քաղաքը և անցել ադրբեջանական զինված ուժերի վերահսկողության տակ։

## Շենքեր և կառույցներ
* №2 Ստեփանակերտի երաժշտական դպրոցի նախկին շենքը
* №3 Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարան
* №4 Ստեփանակերտի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական քոլեջ
* №5ա Արցախի Հանրապետության ազգային վիճակագրության ծառայություն
* №5ա Արցախի Հանրապետության ազգային վիճակագրության ծառայության աշխատակազմի Ստեփանակերտի բաժին
* №6 Ստեփանակերտի №3 միջնակարգ դպրոց
* №11 Ստեփանակերտի №7 միջնակարգ դպրոց
* №13 «Արցախփոստ»-ի Ստեփանակերտի №1 կապի բաժանմունք
* №16 «Հանգանակ» հասարակական կազմակերպություն
* №17 «Ստեփանակերտի մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոն» ՊՈԱԿ
* №26 «Եվրոպա» հյուրանոցային համալիր
* №28 Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարություն 
* №35 Ստեփանակերտի կենտրոնական ավտոկայան
* №38 Արցախի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարություն
* №38 Արցախի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարության ոստիկանություն
* №38 Անձնագրային և վիզաների վարչություն
* №38 Ստեփանակերտի քաղաքային ոստիկանության վարչություն
* №38 Ստեփանակերտի քաղաքային անձնագրային բաժին
* №42 Արցախի Հանրապետության դատական դեպարտամենտ
* №42 Արցախի Հանրապետության գերագույն դատարան
* №42 Արցախի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Կենտրոնական նստավայր
* №42 Արցախի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Ստեփանակերտի նստավայր
* №42 Արցախի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Շահումյանի նստավայրի գրասենյակ
* №44 Արցախի գրողների միություն
* №44/46 «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարան
* №46 «Արցախէներգո»-յի «Կենտրոն» մասնաճյուղ
* №54 Արցախի Հանրապետության սոցիալական զարգացման և միգրացիայի նախարարություն
* №56 Ստեփանակերտի №11 միջնակարգ դպրոց

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mesrop Mashtots Library of Stepanakert, ArmAg.JPG|Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարան
Պատկեր:A view of Azatamartikneri (Freedom Fighters') boulevard in Stepanakert.jpg|Ստեփանակերտի №7 միջնակարգ դպրոց
Պատկեր:2014 Stepanakert, Hotel Europa.jpg|«Եվրոպա» հյուրանոցային համալիր 
Պատկեր:2014 Stepanakert, Budynek Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Górskiego Karabachu (01).jpg|Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարություն
Պատկեր:Azatamartikneri boulevard, Stepanakert.jpg|Տեսարան՝ Ազատության հրապարակից


## Տես նաև
* Բողոքի ակցիաներ Ստեփանակերտում (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստեփանակերտի փողոցներ
Արշավում է կարմիր հեծելազորը

**«Արշավում է կարմիր հեծելազորը»** (), ռուս նկարիչ, ռուսական ավանգարդի դրոշակակիր, կոնստրուկտիվիտ, սուպրեմատիզմի հիմնադիր Կազիմիր Մալևիչի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1928-1932 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 91 × 140 սմ։

Այսօր «*Արշավում է կարմիր հեծելազորը*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ռուսական պետական թանգարանում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

## Պատմություն
thumb|Նկարի հակառակ կողմի գրությունը․ «Արշավում է կարմիր հեծելազորը հոկտեմբերյան մայրաքաղաքից, որ պաշտպանի խորհրդային սահմանները»
«Արշավում է կարմիր հեծելազորը» ստեղծագործությունը երկար ժամանակ համարվում էր նկարչի միակ աբստրակտ գործը, որը պաշտոնապես ճանաչվել է որպես խորհրդային արվեստի մաս, քանի որ վերաբերել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը։ Մալևիչը նկարի հակառակ կողմում 18 թիվ է գրել, չնայած այն փաստին, որ նկարն ավելի ուշ է ստեղծել։

Ֆրանսիացի պատմաբան և գրող Ֆիլիպ Վիդելիեն «Հեծելազորը» նկարը, խորհրդային այլ ավանգարդիստական նկարների հետ միասին, համարել է Կարմիր բանակը գովերգող ստեղծագործություն։

Ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Յուրի Նորշտեյնը նշել է, որ «Կերժենեցի ճակատամարտը» մուլտֆիլմի էպիզոդի նկարահանման ժամանակ տարածության համար օգտագործվել է «Արշավում է կարմիր հեծելազորը» նկարի տեսարանը։

## Նկարագիր
«Արշավում է կարմիր հեծելազորը» ստեղծագործությունը բաժանված է երեք մասի․

* երկինք
* ցամաք
* մարդիկ (կարմիր հեծելազոր)

Ցամաքի և երկնքի հարաբերությունը համեմատական է 0,618 (ոսկե հատում)։ Հեծելազորը երեք խմբի է բաժանված, որից յուրաքանչյուրում կա չորս ձիավոր։ Ցամաքը նկարված է տասներկու գույնով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Արշավում է կարմիր հեծելազորը» թանգարանի պաշտոնական կայքում
* Նկարի վերլուծություն 
* Հեղինակի գործերի ցանկ

Կատեգորիա:1928 նկարներ
Կատեգորիա:1932 նկարներ
Կատեգորիա:Կազիմիր Մալևիչի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարանի նկարներ
Վանդե Մատարամ

***Վանդե Մատարամ*** (գործածվում է նաև **Բանդե** ***Մատարամ***), պոեմ սանսկրիտ լեզվով, գրված 1870 թվականին՝ Բանկիմ Չանդրա Չատերջիի կողմից։ 1937 թվականի հոկտեմբերին հնդկական կոնգրեսը որոշում է ընդունել պոեմի առաջին երկու մասերը օգտագործել որպես Հնդկաստանի ազգային օրհներգ։

Պոեմն առաջին անգամ հրատարակվել է 1882 թվականին։ Այն նվիրված էր հայրենիքին, հետագայում մարդկանց կողմից մեկնաբանվում էր որպես նվիրված մայր աստծուն։ Սկզբնական շրջանում այն կոչվում էր «Բանգա Մատա» (Մայր Բենգալ), բայցև տեքստում չէր հիշատակվում սրա մասին։ Հնդիկ նացիոնալիստ և փիլիսոփա Շրի Աուրոբինդոնն անդրադարձել է **Վանդե Մատարամին** որպես «Բենգալի ազգային օրհներգ»։ Այնուամենայնիվ, պոեմը նվագարկվել է Հնդկաստանի անկախության հռչակման ժամանակ։ Այն առաջին անգամ քաղաքական նշանակություն է ստացել այն ժամանակ, երբ այն ասմունքեց Ռաբինդրանաթ Թագորեն՝ 1896 թվականին, Հնդկաստանի Կոնգրեսում։ 1905 թվականին երգը դառնում է պոպուլյար, օգտագործում էին քաղաքական ակտիվիստները ազատության և անկախության կողմ պայքարումէ երթերի ժամանակ։ Երգը արգելվել էր Բրիտանական ուժերի կողմից, քանի որ այն հեղափոխական բնույթ էր կրում, այն չքացավ մինչև Հնդկաստանի անկախություն ստանալը՝ 1947-ին։

1950 թվականի հունվարի 24-ին Հնդկաստանի Ազգային ժողովն այն ընդունում է որպես հանրապետության ազգային երգ, Հնդկաստանի նախագահն առաջարկում է որպեսզի երգն էլ ավելի գնահատել, և այն արժանի է գնահատանքի, ինչպես Հնդկաստանի հիմնը, երգը հավասարազոր էր *Ջանա Գանա Մանային*։ Միաժամանակ Հնդկաստանի որոշ ուժեր երգը չէին ճանաչում որպես «ազգային երգ»։ Հնդկաստանի կառավարությունը Դելիի իշխանությունների հետ սատար էին կանգնում Ջանա Գանա Մանային և Վանդե Մատարամին, նշելով, որ դրանք նույն նժարի վրա են և հավասարազոր, և քաղաքացիները պետք է հավասար հարգանք ցուցաբերեն երկուսին էլ։

Առաջին երկու տարբերակները կոչվում էին «մայր» և «մայրենիք», առանց ինչ-որ կրոնական փոխկապակցվածությամբ, բայց դրանից հետո առաջ եկած նոր տարբերակում նշվում է հնդու աստվածուհի Դուրգան։ Չնայած ազգային հիմնին, Վանդե Մատարամին չկային արգելքներ։

## Ստուգաբանություն
Բառի արմատը Սանսկրիտից վերցված Վանդ (ջուր) բառն է: Մոնիեր Ուիլիամսի թարգմանություններում *Վանդ* նշանակում է *նշել, տոնել, բարձր, ցույց տալ, տնական, հպարտություն և այլն**:* Իսկ *Մատարամ* բառն ունի հնդեվրոպական ծագում/արմատներ *մատար* (Սանսկրիտ), *Մետեր* (Հունարեն), *Մատեր* (Լատիներեն), որոնք թարգմանաբար նշանակում են *մայր*։

## Երգի բառերը
*Վանդե Մատարամի* առաջին երկու տարբերակները ընդունված է որպես ազգային հիմն։

### Տեքստ
thumb|500px|left|Վանդե Մատարամի տեքստը պատկերներով՝ ստեղծված 1923 թ.

## Ծանոթագրություններ



## Տես նաև՝
* Հնդկաստան
* Հնդկաստանի մշակույթ
* Հնդկաստանի ազգային ազատագրական շարժում


Կատեգորիա:1882 գրականությունում
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Հայրենասիրական երգեր
Կատեգորիա:Հնդկական գրականություն
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պետական խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Սանսկրիտ գրականություն
Տեխասի լոնգհորն

**Տեխասի լոնգհորն** (ցեղատեսակի անվանումը ծագում է անգլերեն **long**- երկար և **horn**- եղջյուր բառերից), խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակ, հայտնի իրենց երկար եղջյուրներով, որոնք կարող են տարածվել գլխից մինչև եղջյուրի ծայրը մինչև 180 սմ։ Ամենաերկար եղջյուրները պատկանում են «M Arrow Cha-Ching» անունով ցուլին։ Այս լոնգհորնը պատկանում է Ռիչարդ Ֆլիպին, որն ապրում է Տեխաս նահանգում, Ֆայետվիլլի մոտակայքում։

Տեխասյան լոնգհորնները համարվում են Քրիստոփոր Կոլումբոսի և իսպանացի գաղութարարների կողմից Նոր աշխարհ բերված առաջին եղջերավոր անասունների սերունդները։ Նրանք ունեն բարձր հանդուրժողականություն երաշտի նկատմամբ։ Տեխասյան լոնգհորները հայտնի են իրենց բազմազան գունավորմամբ և կարող են լինել ցանկացած գույնի և գույների  համադրության․դրանցից ամենատարածվածը, մուգ կարմիրի և սպիտակի համադրությունն է։

Հանդիսանում է մսային խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակ։ Իրենց բնածին նուրբ տրամադրվածության և խելացիության պատճառով Տեխասի լոնգգնալով ավելի շատ են մարզվում ձիավարության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոշոր եղջերավոր կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կովեր
We Don’t Need Another Hero (Thunderdome)

**«We Don’t Need Another Hero (Thunderdome)»** (թարգմ.՝ «Մեզ պետք չէ մեկ այլ հերոս»), ամերիկացի ռոք երգչուհի Թինա Թըրների սինգլը, որը թողարկվել է 1985 թվականի հուլիսի 8-ին Մեծ Բրիտանիայում և ընդգրկվել է «Խելագար Մաքսը 3։ Որոտի գմբեթի ներքո» ֆիլմի «*[[Mad Max Beyond Thunderdome (սաունդթրեք)|Mad Max Beyond Thunderdome]]*» սաունդթրեքում։ «*[[Private Dancer]]*» (1984) ալբոմից հետո երգը թողարկվել է որպես 7" վինիլային սինգլ, ընդլայնված տարբերակը թողարկվել է որպես 12" սինգլ։

Ռոք բալլադը գլխավորել է աշխարհի բազմաթիվ հիթ-շքերթներ և ներկայացվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի *լավագույն երգ* անվանակարգում և «Գրեմմի» մրցանակի *լավագույն կանացի վոկալ փոփ կատարում* անվանակարգում 1986 թվականին։ Երաժշտության և բանաստեղծությունների հեղինակներ Թերի Բրիթենը և Գրեհեմ Լայլը 1985 թվականին ստացել են Այվոր Նովելլո մրցանակի (Ivor Novello award) լավագույն երգի համար։

## Պատմություն
Երգի ձայնագրման ընթացքում Թինա Թըրներին օգնել է *King’s House School* դպրոցի երգչախմբային խումբը (Ռիչմոնդ, Լոնդոն)։ Ձայնագրության մեջ ընդգրկված երգչախմբի անդամներից մեկը՝ Լոուրենս Դալագլիոն, հայտնի է դարձել որպես ռեգբիի աստղ և Անգլիայի ռեգբիի ազգային հավաքականի ավագ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակում Թինա Թըրները ֆիլմից վերցված հագուստով է՝ ծանր օղազրահային զգեստով։ Մի քանի լուսարձակներ նրան լուսավորում են երգի կատարման ժամանակ, և այդ ընթացքում ցուցադրվում են ֆիլմի տարբեր տեսարաններ։ Տեսահոլովակի վերջին մասում Թըրներին ձայնակցում են մանկական երգչախումբը և ամերիկացի նվագող Թիմ Կապելլոն, որն այն ժամանակ նրա համերգային սաքսոֆոնահարն էր, հարվածային գործիքներ նվագողը և ստեղնաշարահարը։ Երաժշտական տեսահոլովակը ստացել է *[[MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխություն|MTV Video Music Award]]* մրցանակ *Լավագույն կանացի տեսահոլովակ* անվանակարգում։

## Կոմերցիոն հաջողություն
«We Don’t Need Another Hero (Thunderdome)» երգը դարձել է Թինա Թըրների կարիերայի ամենահաջողված հիթերից մեկը։ Սինգլը հասել է երկրորդ հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում՝ զիջելով միայն  John Parr-ի կատարմամբ «St. Elmo's Fire (Man in Motion)» երգին, ինչպես նաև երրորդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայում և առաջին հորիզոնականին Ավստրալիայի, Կանադայի, Գերմանիայի, Իսպանիայի, Շվեյցարիայի հիթ-շքերթներում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թինա Թըրների երգեր
Ազգային ժողովրդավարների միություն

**Ազգային ժողովրդավարների միություն**, որը հայտնի է նաև որպես **Ազգային Դեմոկրատների դաշինք**, հայկական քաղաքական կուսակցություն։

## Պատմություն
Ազգային ժողովրդավարների դաշինքը հիմնադրվել է 2001 թվականի մայիսի 19-ին Արշակ Սադոյանի կողմից։ Սադոյանը նախկինում եղել է ԱԺՄ անդամ։ Սակայն Սադոյանը լքել է ԱԺՄ-ն, որպեսզի հետագայում ստեղծի սեփական կուսակցությունը։

2003 թվականի մայիսի 25-ին Արշակ Սադոյանը Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել «Արդարություն» ընտրական կոալիցիայի համամասնական ցուցակով 2003 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո։ Սադոյանը եղել է «Արդարություն» կոալիցիայի անդամ։

Կուսակցությունը հայտարարել է 2012 թվականին Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին, սակայն, ի վերջո, կուսակցությունը չի կարողացել գրանցվել։

Կուսակցությունը որոշել է չմասնակցել 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին՝ ֆինանսական սահմանափակումների պատճառով։ 2018 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններից առաջ կուսակցությունը հայտարարել է, որ բաց է լինելու այլ կուսակցությունների հետ նոր քաղաքական դաշինք ստեղծելու գաղափարի համար, սակայն Ազգային Դեմոկրատների միությունը, ի վերջո, չի մասնակել։ Կուսակցությունը սատարել է Արմեն Սարգսյանի թեկնածությունը նախագահի պաշտոնում։

Կուսակցությունը հայտարարել է 2021 թվականին Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին «Ազատ Հայրենիք» դաշինքի կազմում մասնակցելու մտադրության մասին։ Ընտրությունների արդյունքում դաշինքը հավաքել է ընտրողների ձայների ընդամենը 0,32%-ը՝ չկարողանալով որևէ տեղ գրավել Ազգային ժողովում։ Ներկայումս կուսակցությունը հանդես է գալիս որպես արտախորհրդարանական ուժ։

Արշակ Սադոյանը հայտարարել է իր անհամաձայնության մասին, որ Նիկոլ Փաշինյանը կամ Ռոբերտ Քոչարյանը դառնան վարչապետ։

## Գաղափարախոսություն
Կուսակցությունն աջակցում է հայկական սփյուռքի առավել ակտիվ ներգրավմանը Հայաստանի տնտեսական զարգացման գործում։ Կուսակցությունը նաև աջակցում է արդիականացված զինված ուժերի զարգացմանը, աշխատավարձերի բարձրացմանը, հայկական Սփյուռքին արտերկրից համապետական ընտրություններում քվեարկելու թույլ տալուն և խրախուսում է Արցախի ինքնորոշումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Քյավառի փախլավայի պատրաստման և կիրառման ավանդույթ

thumb|Քյավառի փախլավա
**Քյավառի փախլավա**, հայտնի է եղել նաև որպես **Բայազետի փախլավա**, քաղցրավենիք, որի պատրաստումը տարածված է հիմնականում Գավառի տարածաշրջանում։

## Պատմական ակնարկ
Գավառի և շրջակա գյուղերի բնակչությունը այստեղ է եկել հիմնականում պատմական Հայաստանի Բայազետ քաղաքից։ Հենց բայազետցիներն էլ 1830 թվականին Գավառի տարածքում հիմնել են Նոր Բայազետ բնակավայրը։ Բայազետցիներն իրենց հետ բերել են փախլավայի պատրաստման ավանդույթներն ու սովորույթները և պահպանել դրանք։ Ըստ պահպանված տեղեկությունների՝ Քյավառի փախլավայի պատրաստումը տարածված է եղել մեծահարուստների շրջանում՝ հաշվի առնելով դրա պատրաստման բաղադրիչների արժեքը։

## Պատրաստման եղանակ
Քյավառի փախլավայի պատրաստումը տարբերվում է մյուս տարածաշրջաններում և ազգերի կողմից պատրաստվող փախլավաներից։ Քյավառի փախլավայի յուրահատկությունը դրա պատրասման մեջ օգտագործվող բաղադրիչներն են՝ անարատ մեղր, մաքրած և չորացրած ընկույզ, հալեցված կարագ և շաքար։ Քյավառի փախլավան հիմնականում ունենում է 22-25 շերտ, որոնց վրա լցվում են կտորների բաժանված շաքարը և հալեցված կարագից ստացված յուղը, բացառությամբ առաջին և վերջին շերտերի, որոնցից առաջինի վրա միայն յուղ է լցվում, իսկ վերջինի վրա քսվում է ձու։ Մեղրը լցվում է վերջում տաքացված վիճակում։ Քյավառի փախլավան կտրվում է եփելուց առաջ՝ շեղանկյունաձև։

## Կիրառություն
Լինելով բավականին թանկարժեք քաղցրավենիք և ունենալով պատրաստման բավականին ժամանակատար գործընթաց՝ Քյավառի փախլավան հիմնականում պատրաստվել է մեծ միջոցառումների և արարողությունների ժամանակ՝ հարսանիքներ, Ամանոր, ծնունդ, կնունք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Հայկական քաղցրավենիքներ
Don’t Be So Shy

**«Don’t Be So Shy»**, ֆրանսիացի երգչուհի Իմանիի երգը։ Երգի տեքստը գրել է Նադյա Մլաջոն, իսկ երաժշտությունը գրել են Imany-ն և Ստեֆան Գոլդմանը։  «Filatov & Karas» դուետի ռեմիքս տարբերակով այս երգը դարձել է եվրոպական հիթ և Imany-ի մեծագույն հիթը։

## Հիթ-շքերթներ
**"Don't Be So Shy" (Filatov & Karas Remix)**

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իմանիի երգեր
Էգլետ

մինի|200x200փքս|
**Էգլետ** (, ), քուղի մետաղական կամ պլաստմասսայե ծայրը, որն անհրաժեշտ է քուղերը կոշիկի մեջ անցկացնելը հեշտացնելու և դրանց ծայրերը քրքրվելուց պաշտպանելու համար։

18-րդ դարով թվագրվող հնագիտական գտածոների շարքում կան մի քանի առարկաներ, որոնք շատ նման են կոշիկի քուղերի ծայրերին։

## Առանձնահատկություններ
Շատ նուրբ տարբերություն կա էգլետների, որոնք ունեն ֆունկցիոնալ նշանակություն, և ուսկապների միջև (այս դեպքում նկատի է առնվում ոչ թե հյուսված պարանը, այլ դրա մետաղական ծայրը), որոնք օգտագործվում են միայն դեկորատիվ նպատակներով։ Վերջինները սովորաբար օգտագործվում են միայն դեկորատիվ քուղերի, օրինակ՝ բոլո փողկապի կամ ուսկապի  վրա, որոնք զինվորական համազգեստի մաս են։

Ներկայում էգլետներն ավելի հաճախ պատրաստվում են պլաստիկից, թեև դեռևս հանդիպում են մետաղից, ապակուց կամ քարից պատրաստված էգլետներ։ Որոշ էգլետներ, այնուամենայնիվ, ստեղծվել են նաև դեկորատիվ նպատակներով՝ թանկարժեք մետաղներից, օրինակ՝ արծաթից։ Նախքան կոճակների գյուտը, դրանք օգտագործվում էին հագուստը միմյանց պահող ժապավենների ծայրերին։ Երբեմն այդ ծայրերը պատրաստվում էին ինչ-որ պատկերների տեսքով։ Ուիլյամ Շեքսպիրն իր «Անսանձ կնոջ սանձահարումը» պիեսում այդ տեսակի ծայրերն անվանել է «aglet baby»:
մինի|246x246փքս| Ռոքերի կոշիկներ. քուղերի ծայրերին չկան էգլետներ, ուստի հարմարության համար ծայրերին կապվել են հանգույցներ
Ինքնաշեն էգլետները կարող են պատրաստվել մոմից, ծառի խեժից, սոսնձից, կպչուն ժապավենից, մանվածքից և որոշ այլ նյութերից, ինչպես նաև սինթետիկ քուղի ծայրը հալեցնելով։

Էգլետները բավական հաճախ են կոտրվում, և որպեսզի քուղերը չքանդվեն, դրանց ծայրերին պետք է կապել հանգույցներ՝ հասարակ կամ ութ թվի տեսքով։

## Մշակույթում
«Ֆինեսն ու Ֆերբը» հեռուստատեսային անիմացիոն սերիալում «Օրվա խոսքը» դրվագը նվիրված է ** բառին։

## Տես նաև
* Կախազարդ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Picken, Mary Brooks: The Fashion Dictionary, Funk and Wagnalls, 1957. (1973 edition ISBN 0-308-10052-2)

## Արտաքին հղումներ
* Էգլետների մասին

Կատեգորիա:Կոշիկ
Կատեգորիա:Հագուստի պատմություն
Կատեգորիա:Տեքստիլ արդյունաբերություն