Կինոգիտություն

[մինի|աջից|Ֆիլմերի ցուցադրման սենյակ<br /> [Ջորջթաունի համալսարան Վաշինգտոն]]
**Կինոգիտություն** (), արվեստաբանության բնագավառ, որն ուսումնասիրում է կինոարվեստի առանձնահատկությունները, ֆիլմի հասարակական դերի, բնույթի օրինաչափությունները։

## Պատմություն
Կինոգիտությունն ընդգրկում է կինոյի տեսությունն ու պատմությունը, կինոքննադատությունը որպես օժանդակ ենթաբաժին՝ ֆիլմագրությունը (ֆիլմոգրաֆիա)։ Կինոգիտությունը մշակում է ֆիլմի դրամատուրգիայի (կինոդրամատուրգիայի), ռեժիսուրայի տեսության, դերասանական ստեղծագործության, կինեմատոգրաֆիական հղացման պատկերային մեկնաբանման, կինոերաժշտության, հնչյունային կազմի հարցերը։ Նրա խնդիրներից է նաև կինոընկալման կոնկրետ սոցիոլոգիայիև հոգեբանության հետազոտությունը։

## Կինոգիտությունը զարգացում
ձախից|thumb
Կինոգիտությունը զարգանում է փիլիսոփայական գիտություններին, հատկապես գեղագիտությանը սերտորեն շաղկապված։ Սոցիալիստական երկրներում կինոգիտությունն հենվում է մարքս-լենինյան գեղագիտության վրա, ղեկավարվում նրա ընդհանուր դրույթներով, ճանաչում կինոյի սեփական օրենքները։ Կինոգիտությունն օգտվում է արվեստաբանության մյուս բնագավառների, ինչպես և մի շարք այլ հասարակական գիտությունների փորձից, տվյալներից և սկզբունքներից։ Կինոգիտությունն արվեստաբանության առավել երիտասարդ ու սակավ մշակված մարզն է, որ պայմանավորված է կինոյի ծագման ու զարգացման առանձնահատկություններով։
Բուրժուական երկրներում կինոգիտության միակ ճյուղը, որին հովանավորում են ձեռնարկատերերը և պետությունը, կիրառական կինոսոցիոլոգիան է, որը, սակայն, ելնում է ռեակցիոն փիլիսոփայական ուղղությունների դիրքերից։

## Հայտնի անձանց ֆիլմի ուսումնասիրություններ
290x180px|miniatiūra|աջից|Վիլնյուս Գեդիմինաս տեխնիկական համալսարան
Բուրժուական երկրների կինոգիտության մեջ արժեքավոր ներդրում են կատարում, այսպես կոչված, անկախ կինոգործիչները, որոնք հակադրվում են մոնոպոլիաների շահադիտական կինոքաղաքականությանը։

##### Կինոգործիչներ
մինի|աջից|Ֆիլմի ցուցադրություն սենյակ Ջորջթաունի համալսարանում
[մինի|աջից|Ուգո Մունստերբերգ ([1863-1917)]]
մինի|աջից|Վիսվուլդ Մեյորհոլդ
Արտասահմանյան կինոգիտության աչքի ընկնող ներկայացուցիչներից են՝ 
*Լ. Դելլյուկը, 
*Լ. Մուսինակը, 
*Ժ. Սադուլը (Ֆրանսիա),
*Ա. Մոնտեգյուն (Անգլիա), 
*Զ. Լոուսոնը (ԱՄՆ), 
*Զ. Կրակաուերը (Գերմանիա) և ուրիշներ։ 
Կինոյի պատմության և տեսության զարգացմանը մեծապես նպաստել են նաև. 
*Ե. Տեպլիցը (Լեհաստան),
*Բ. Բալաժը (Հունգարիա) և ուրիշներ։ 
Կոմունիստական կուսակցության քաղաքականությունը կանխորոշել է ստեղծագործական որոնումների ուղղությունը խորհրդային կինոարվեստում և դրանց տեսական հիմնավորման անհրաժեշտությունը։ Կինոյի և կինոգիտությունն զարգացման համար հիմնորոշ նշանակություն են ունեցել Վ. Ի. Լենինի մտքերը կինոյի դերի, խնդիրների մասին։

##### Կինոռեժիսորներ
Խորհրդային կինոգիտության ասպարեզում մեծ ավանդ ունեն կինոռեժիսորներ՝ 
* Լ. Վ. Կուլեշովը, Զ. Վերտովը, Ս. Մ. էյզենշտեյնը, Վ. Ի. Պուդովկինը, 
* Ս. Ա. Գերասիմովը, Գ. Մ. Կոզինցևը, Մ. Ի. Ռոմմը, Ա. Ի. Ցուտկևիչը և ուրիշներ։ 
Կինոյի ականավոր տեսաբաններից ու պատմաբաններից են՝ 
* Մ. Ց. Բլեյմանը, Ի. Վ.Վայսվելդը, Մ. Ս. Գինզբուրգը, 
* Ս. Վ.Դրոբաշենկոն, Ա. Վ. Կարագանովը, Ռ. Ն.Ցուրենևը, Ս. Ի. Ֆրեյլիխը և ուրիշներ։

##### Կինոգետներ
*Անդրե Բազին
*Էրիկ Ռոհմեր
*Ֆրանսուա Տրյուֆո
*Գեն Շալիտը
*Ժան Լյուկ Գոդար
*Լեոնարդ Մալտին 
*Պաուլին Կաել
*Ռոբին Վուդ
*Ռոջեր Էբերտ
*Սքոթ Բուչանան
*Վալտեր Բենիամին
*Ջոնաթան Ռոզենբաում
*Լինդա Ուիլյամս
*Ռիչարդ Դիեռ

## Առաջին Պետական կինոդպրոց
1919 թվականին ՌՍՖՍՀ լուսժողկոմատի սիստեմում բացվել է աշխարհում առաջին Պետական կինոդպրոցը (հետագայում՝ Համամիութենական պետ. կինոինստիտուտ), որը դարձել է կինոյի ստեղծագործ կադրերի, այդ թվում կինոտեսաբանների պատրաստման կարևոր կենտրոն, ուր 1945 թվականին ստեղծվել է հատուկ կինոգիտական բաժին։ Բացի այս ինստիտուտներից, կինոգիտության զարգացման խոշոր կենտրոններից են ԽՍՀՄ պետ-կինոյի կինոյի տեսության և պատմության ինստիտուտը, ԽՍՀՄ կուլտուրայի մինիստրության արվեստների պատմության ինստիտուտի համապատասխան բաժինը, գիտահետազոտական կինոֆոտոինստիտուտը, ԽՍՀՄ պետֆիլմաֆոնդը (Մոսկվա) և թատրոնի, երաժշտության ու կինեմատոգրաֆիայի ինստստիտուտը (Լենինգրադ)։ Կինոգիտության հարցեր են մշակվում նաև միութենական հանրապետություններում, այդ թվում Հայաստանի ԳԱ արվեստի ինստիտուտի կինոյի մասնաճյուղում։

## Տես նաև
*Կինոդիստրիբյուտոր
*Կինեմատոգրաֆիա

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Гильдия киноведов и кинокритиков России 
* Журнал «Киноведческие записки» 
*The Kendrick Academy

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա