open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Փետրվարի 16

**Փետրվարի 16**, տարվա 47-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 318 (նահանջ տարիներին՝ 319) օր։

## Դեպքեր
* 1916 - Առաջին աշխարհամարտում ռուսական զորքերը գրավեցին Հյուսիս-արևելյան Թուրքիայի Էրզրում քաղաքը։
* 1936 - Տեղի ունեցավ չորրորդ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Գառմիշ Պարտենկիրխեն, Գերմանիա)
* 1986 - Սովետական Միությունը գործի դրել է Միր ուղեծիրական կայանը։

## Ծնունդներ
* 1830 - Լարս Հերտերվիգ, նորվեգացի նկարիչ, բնապատկերների վարպետ
* 1868 - Վիլհելմ Շմիդտ, ավստրիացի ազգագրագետ ու լեզվաբան
* 1919 - Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյան, Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարք
* 1941 - Կիմ Ջոնգ Իլ, Հյուսիսային Կորեայի նախկին դե ֆակտո առաջնորդ
* 1959 - Արթուր Մկրտչյան, Արցախի Հանրապետության քաղաքական և պետական գործիչ, ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի առաջին նախագահ, ազգագրագետ
* 1965 - Ռոբերտ Էմմիյան, հայազգի հայտնի հեռացատկորդ, Եվրոպայի, ԽՍՀՄ-ի ու հանրապետության բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի ռեկորդակիր
* 1966 - Նարինե Դելլալյան, հայ ջութակահար
* 1993 - Լուկաս Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1995 - Եվա Զոհրաբյան, հայ դերասանուհի

## Մահեր
## Տոներ
Փետրվարի 15

**Փետրվարի 15**, տարվա 46-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 319 (նահանջ տարիներին՝ 320) օր։

## Դեպքեր
[մինի|աջից|100px|[Ֆրանսիայի դրոշը]]
[մինի|աջից|100px|[Կանադայի դրոշը]]
* 590 - Պարսկաստանում թագադրվում է Խոսրով II արքան
* 1794 - Ֆրանսիան ընդունեց իր պետական դրոշը
* 1909 - Մեքսիկայի Ակապուլկո քաղաքում թատրոնի շենքի վառվելու զոհ է դառնում 250 մարդ
* 1923 - Հունաստանը դառնում է Գրիգորյան օրացույցն ընդունած վերջին երկիրը
* 1932 - երրորդ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը Լեյք Փլեսիդում, ԱՄՆ
* 1965 - հաստատվում է Կանադայի ներկայիս դրոշը
* 1976 - XII Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը Ինսբրուքում, Ավստրիա
* 1989 - Սովետական Միությունը պաշտոնապես հայտարարում է, որ իր բոլոր զորքերը դուրս է բերել Աֆղանստանից
* 1999 - Քենիայում ձերբակալվում է Քրդական բանվորական կուսակցության առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանը
* 2011 - Լիբիայում սկսվում է քաղաքացիական պատերազմ

## Ծնունդներ
* 1564 - Գալիլեո Գալիլեյ, իտալացի աստղագետ, ֆիզիկոս (մ. 1642 թ.)
* 1748 - Ջերեմի Բենթամ, անգլիացի նշանավոր սոցիոլոգ, իրավաբան (մ. 1832 թ.)
* 1885 - Ռուբեն Սևակ, հայ բանաստեղծ, արձակագիր և բժիշկ (մ. 1915)։ 
* 1902 - Հմայակ Սիրաս, հայ գրող (մ. 1983)
* 1909 - Արֆո Պետրոսյան, հայ գրականագետ (մ. 1985)
* 1923 - Ելենա Բոներ, ակտիվիստ, Անդրեյ Սախարովի կինը (մ. 2011)
* 1929 - Սպարտակ Սաֆյան, հայ նկարիչ
* 1934 - Նիկլաուս Վիրտ, շվեյցարացի գիտնական
* 1940 - Անահիտ Բայանդուր, հայ թարգմանչուհի (մ. 2011)
* 1955 - Քրիստոֆեր Մաքդոնալդ, ամերիկացի դերասան
* 1960 - Արմեն Մազմանյան,ռեժիսոր,դերասան
* 1981 - Էուրելիո Գոմես, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ

## Մահեր
* 1781 - Գոտհոլդ Լեսսինգ, գերմանացի բանաստեղծ (ծն. 1729)
* 1857 - Միխայիլ Գլինկա, ռուս կոմպոզիտոր (ծն. 1804)
* 1939 - Կուզմա Պետրով-Վոդկին, ռուս նկարիչ (ծն. 1878)
* 1940 - Լուի Դարտիժ դյու Ֆուրնե, ֆրանսիացի փոխծովակալ
* 1965 - Նաթ Քինգ Քոլ, ամերիկացի ջազ երգիչ և դաշնակահար, նաև դերասան (ծն. 1919)
* 1988 - Ռիչարդ Ֆեյնման, ամերիկացի ֆիզիկոս, Նոբելյան մրցանակակիր (ծն. 1918)
* 1900 - Կարլ Թեոդոր Ռոբերտ Լյուտեր, գերմանացի աստղագետ
 * 1931 - Պոլոզ Մուկուչ,հայ առակախոս

## Տոներ
* Քաղցկեղ ունեցող երեխաների համաշխարհային օր
* ՝ Կանադայի դրոշի օր
Փետրվարի 18

**Փետրվարի 18**, տարվա 49-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 316 (նահանջ տարիներին՝ 317) օր։

## Դեպքեր
### Հայաստանում
* 1921՝ Երևանի բանտում բոլշևիկների կողմից կացնահարվեցին ու գնդակահարվեցին հայ ազգային 21 գործիչներ, սպաներ, այդ թվում՝ Սարդարապատի հերոսներ Համազասպ Սրվանձտյանը և Նիկոլայ Ղորղանյանը։
* 1921՝ Հայաստանի բոլշևիկյան կառավարության դեմ բարձրացած ժողովրդական ապստամբության մասնակիցները ազատագրեցին Երևանը։ Երևանում ստեղծվեց «Հայրենիքի փրկության կոմիտե»՝ նախկին վարչապետ Սիմոն Վրացյանի նախագահությամբ։
* 1977՝ Երևանում բացվեց ականավոր զորավար Գայի (Հայկ Բժշկյանցի) արձանը։
* 2013՝ Հայաստանում տեղի են ունենում նախագահական ընտրություններ։

### Աշխարհում
* 1913՝ Մեքսիկայում Պեդրո Լասկուրաինը 45 րոպեով դառնում է երկրի նախագահ։
* 1930՝ հայտնաբերվում է Պլուտոն մոլորակը, որը հետագայում դասվեց գաճաճ մոլորակների շարքին։
* 1960՝ VIII Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման հանդիսավոր արարողությունը (Սքվո-Վելլի, ԱՄՆ)։
* 1968՝ X Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Գրենոբլ, Ֆրանսիա)։
* 1979՝ Սահարա անապատում պատմության մեջ առաջին անգամ տեղում է ձյուն։
* 2003՝ Հարավային Կորեայի Տեգու քաղաքի մետրոպոլիտենում տեղի ունեցած հրդեհի հետևանքով զոհվում է 198&nbsp;մարդ։
## Ծնունդներ
* 1718 - Սյորեն Աբիլդգոր,դանիացի բնագետ, գրող և նկարազարդող
* 1745 - Ալեսանդրո Վոլտա Alessandro Volta իտալ. ֆիզիկոս (մ. 1827)
* 1877 - Դերենիկ Դեմիրճյան, հայ գրող (մ. 1956)
* 1883 - Նիկոս Կազանձակիս Νίκος Καζαντζάκης հույն գրող (մ. 1957)
* 1888 - Բորիս Ապրելև, ռուս ծովային սպա, գրող
* 1899 - Էրիխ Կոզիոլ, գերմանացի տնտեսագետ
* 1906 - Համազասպ Բաբաջանյան, հայ մարշալ (մ. 1977)
* 1918 - Արմենուհի Սրապյան, բանասեր, բնագրագետ
* 1922 - Յուհան Սմուուլ Juhan Smuul էստոնացի գրող (մ. 1971)
* 1930 - Ալեքսանդր Ազատյան, հայ նկարիչ, գոբելենագործ
* 1932 - Վիլեն Ասլանյան, ֆիզիկոս
* 1933 - Յոկո Օնո, ճապոնացի նկարչուհի, գրող
* 1937 - Արմեն Զաքարյան, հայ կենսաֆիզիկոս
* 1944 - Էդուարդ Դանիելյան, հայ պատմաբան,
* 1954 - Ջոն Տրավոլտա John Travolta ամեր. դերասան, երգիչ և պարող
* 1956 - Բիձինա Իվանիշվիլի ბიძინა ივანიშვილი վրաց միլիարդատեր
* 1963 - Միշել Տեր-Զաքարյան, ֆրանսահայ նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* 1965 - Dr. Dre ամեր. ռեփեր
* 1969 - Լիլիթ Սողոմոնյան, հայ նկարիչ
* 1971 - Կոնստանտին Պոպա, ռումինացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ
* 1987 - Ռիփփի, հայ երգչուհի
* 1995 - Նատան Ակե, հոլանդացի ֆուտբոլիստ
* 1994 -  Չոն Հոսոկ, Հարավ-Կորեական Քեյ փոփ արտիստ

## Մահեր
* 814 - Խուբիլայ մոնղ. խան (ծն. 760 թ.)
* 1405 - Լենկթեմուր թուրք-մոնղ. նվաճող (ծն. 1336 թ.)
* 1546 - Մարտին Լյութեր Martin Luther գերմ. հոգևորական (ծն. 1483 թ.) 
* 1564 - Միքելանջելո իտալացի մեծագույն նկարիչ, նաև քանդակագործ (ծն. 1475 թ.)։
* 1848 - Դյուլա Անդրաշի Ավագ,կոմս, հունգարական քաղաքական հասարակական գործիչ
* 1921 - Համազասպ Սրվանձտյան, հայ ֆիդայի, (ծն. 1873 թ.)։ 
* 1967 - Ռոբերտ Օպենհեյմեր, ամերիկացի նշանավոր ֆիզիկոս (ծն. 1904 թ.)
* 2009 - Արմեն Հախնազարյան, ճարտարապետ

## Տոներ
* Գամբիա՝ Անկախության&nbsp;օր (1965 թ. Միացյալ Թագավորությունից)
* Ճապոնիա, Ամամի կղզիներ՝ Դիալեկտի օր
* Նեպալ՝ Ազգային ժողովրդավարության օր
Փետրվարի 23

**Փետրվարի 23**, տարվա 54-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 311 (նահանջ տարիներին՝ 312) օր։

## Դեպքեր
* 1886՝ Չարլզ Մարթին Հոլն առաջին անգամ ստանում է մաքուր ալյումինիում
* 1893՝ Ռուդոլֆ Դիզելը իր ստեղծած շարժիչի համար ստացավ արտոնագիր
* 1944՝ Սովետական Միությունում սկսվում է չեչենների և ինգուշների տեղահանությունը դեպի Կենտրոնական Ասիա
* 1945՝ Ջո Ռոզենտալը նկարել է իր հայտնի Իվոձիմայի վրա դրոշ բարձրացնելը պատմական լուսանկարը
* 1947՝ ստեղծվեց ISO ստանդարտացման միջազգային կազմակերպությունը
* 1992՝ XVI Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը (Ալբերվիլ, Ֆրանսիա)

## Ծնունդներ
* 1685 - Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել, գերմանացի երգահան (մ. 1759)
* 1840 - Կառլ Մենգեր, ավստրիական տնտեսագետ
* 1842 - Կոնստանտին Պյատս, Էստոնիայի 1-ին նախագահը (մ. 1956)
* 1868 - Ուիլյամ Էդուարդ Բերգհարթ Դյուբուա, ամերիկացի գրող, պատմաբան, սոցիոլոգ
* 1879 - Կազիմիր Մալևիչ, ռուս նկարիչ (մ. 1935 թ.)
* 1883 - Կառլ Յասպերս, գերմանացի փիլիսոփա (մ. 1969 թ.)
* 1893 - Կարապետ Մելիք-Օհանջանյան, հայ բանասեր և արևելագետ (մ. 1970)
* 1907 - Վիլյամ Հայկազյան, հայ կինոռեժիսոր և սցենարիստ
* 1928 - Վասիլի Լազարև, ռուս տիեզերագնաց (մ. 1990)
* 1932 - Արթուր Թարխանյան, հայ ճարտարապետ
* 1935 - Նարա Շլեպչյան, հայ հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* 1940 - Ծովինար Բեքարյան, գեղանկարիչ
* 1940 - Երվանդ Պետրոսյան, հայ բանաստեղծ
* 1944 - Օլեգ Յանկովսկի, ռուս դերասան (մ. 2009 թ.)
* 1954 - Վիկտոր Յուշչենկո, Ուկրաինայի 3-րդ նախագահը
* 1983 - Էմիլի Բլանտ, անգլիացի դերասանուհի
* 1992 - Կազեմիրո, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր
* 1821 - Ջոն Քիթս անգլիացի բանաստեղծ (ծն. 1795)
* 1855 - Կառլ Գաուս Johann Carl Friedrich Gauß գերմ. մաթեմատիկոս, աստղագետ (ծն. 1777)
* 1901 - Ստեփան Ոսկանյան, արևմտահայ հրապարակախոս (ծ. 1825)
* 1955 - Պոլ Լուի Շառլ Մարի Կլոդել Paul Claudel ֆրանս. բանաստեղծ (ծն. 1868)
* 1975 - Մինաս Ավետիսյան, հայ նկարիչ (ծ. 1928)
* 1987 - Վազգեն Օվյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս (ծ. 1932 թ.)
* 2018 - Գեորգի Միրզոև, հայկական արմատներով խորհրդային կոնստրուկտոր

## Տոներ
* Բրունեյ՝ Ազգային օր
* Գայանա՝ Հանրապետության օր
* Ռուսաստան՝ Հայրենիքի պաշտպանի օր
Փետրվարի 22

**Փետրվարի 22**, տարվա 53-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 312 (նահանջ տարիներին՝ 313) օր։

## Դեպքեր
* 1819 - ԱՄՆ-ն Իսպանիայից 5 միլիոն ամերիկյան դոլարով գնեց Ֆլորիդան
* 1979 - Սենթ Լյուսիան ստանում է անկախություն Միացյալ Թագավորությունից
* 1988՝ Ստեփանակերտի ուղղությամբ աղդամցի ադրբեջանցիների բազմահազարանոց ամբոխի զինված հարձակումը
* 2011՝ թողարկվեց վերջին Վինդոուզ 7 օպերացիոն համակարգի վերջին տարբերակը

## Ծնունդներ
* 1732 - Ջորջ Վաշինգտոն George Washington Միացյալ նահանգների 1-ին նախագահ (մ.1799)
* 1788 - Արթուր Շոպենհաուեր Arthur Schopenhauer գերմ. փիլիսոփա (մ.1860)
* 1810 - Ֆրեդերիկ Շոպեն լեհ դաշնակահար և կոմպոզիտոր (մ.1849)
* 1840 - Ավգուստ Բեբել August Bebel գերմ. քաղաքական գործիչ (մ.1913)
* 1850 - Ֆեոդոր Վասիլև, ռուս նկարիչ
* 1857 - Հայնրիխ Հերց, գերմանացի ֆիզիկոս
* 1900 - Լուիս Բունյուել իսպ. ռեժիսոր (մ. 1983)
* 1909 - Տարաս Թուսուզյան, գեներալ
* 1938 - Արտավազդ Փելեշյան, արտիստ, ռեժիսոր
* 1940 - Արշակ Սադոյան, հայ քաղաքական գործիչ
* 1944 - Ռոբերտ Քարդաշյան Robert Kardashian ամեր. իրավաբան (մ. 2003)
* 1952 - Ջեյմս Բաղյան James Philipp Bagian ամերիկահայ աստղագնաց
* 1953 - Արտավազդ Սահակյան, հայ պլաստիկ վիրաբույժ
* 1962 - Սթիվ Իրվին, հայտնի ավստալիացի բնագետ
* 1974 - ԴերՀովա, կանադահայ երգահան և ձայնագրման պրոդյուսեր
* 1975 - Դրյու Բերիմոր Drew Barrymore ամեր. դերասանուհի
* 1984 - Բրանիսլավ Իվանովիչ սերբ. ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1512 - Ամերիգո Վեսպուչի իսպ. քարտեզագիր, բնախույզ (ծն. 1454)։
* 1875՝ 
** Ժան Բատիստ Կամիլ Կորո Jean-Baptiste-Camille Corot ֆրանս. նկարիչ (ծն. 1796)
** Չարլզ Լայել Charles Lyell շոտլանդացի երկրաբան (ծն. 1794)
* 1941 - Ֆրեդերիկ Բանտինգ կանադացի ֆիզիոլոգ, ինսուլինի հայտնաբերման համար ստացել է Նոբելյան մրցանակ (ծն. 1891)։
* 1942 - Ստեֆան Ցվայգ Stefan Zweig ավստրիացի գրող
* 1978 - Հավասի (իսկական անունը՝ Արմենակ Մարկոսյան), հայ գուսան (ծն. 1897 թ.)։
* 1980 - Օսկար Կոկոշկա Oskar Kokoschka ավստրիացի բանաստեղծ, դրամատուրգ (ծն. 1886)
* 2008 - Նունցիո Գալլո Nunzio Gallo իտալ. երգիչ (ծն. 1928)
* 2014 - Գրիգոր Գուրզադյան, հայ աստղագետ, ֆիզիկոս, գրող, նկարիչ (ծն. 1922)

## Տոներ
* Վարդանանց տոն՝ Տոնը նվիրված է Ավարայրի և հայ ժողովրդի մղած բոլոր ազատամարտերին
Փետրվարի 24

**Փետրվարի 24**, տարվա 55-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 310 (նահանջ տարիներին՝ 311) օր։

## Դեպքեր
* 1607՝ Կլաուդիո Մոնտեվերդիի Օրփեոս օպերաի առաջին ներկայացումը Իտալիայի Մանտովա քաղաքում
* 1942՝ հրեա փախստականների նավի խորտակումը Սև ծովում, 767 փախստականների և 10 նավաստիների մահը
* 1942՝ իր հաղորդումներն առաջին անգամ եթեր հեռարձակեց «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանը
* 1980՝ XIII Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը Լեյք Փլեսիդում, ԱՄՆ։
* 2013՝ Օսկարի 85-րդ մրցանակաբաշխություն
* 2022' Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

## Ծնունդներ
* 1836 - Ուինսլոու Հոմեր Winslow Homer ամեր. նկարիչ (մ. 1910)
* 1866 - Պյոտր Լեբեդև Петр Николаевич Лебедев ռուս ֆիզիկոս (մ. 1912)
* 1932 - Միշել Լեգրան Michel Legrand ֆրանս. դաշնակահար 
* 1934 - Ռենատա Սկոտտո Renata Scotto իտալ. սոպրանո
* 1947 - Սվետլանա Սարգսյան (նկարիչ), նկարչուհի
* 1955
** Սթիվ Ջոբս Steve Jobs ամերիկացի նշանավոր ճարտարագետ, գործարար(մ. 2011)
** Ալեն Պրոստ Alain Prost ֆրանսիացի մրցարշավորդ
* 1965 - Քրիստեն Դեյվիս Kristin Davis ամեր. դերասանուհի
* 1966 - Բիլի Զեյն Billy Zane ամեր, դերասան և արտադրող
* 1977 - Ֆլոյդ Մեյվեդեր Floyd Mayweather ամեր բռնցքամարտիկ
* 1990 - Աննա Դովլաթյան, հայ դերասանուհի, երգչուհի և պարուհի

## Մահեր
* 1810 - Հենրի Կավենդիշ Henry Cavendish անգլ. փիլիսոփա (ծն. 1731)։ 
* 1815 - Ռոբերտ Ֆուլտոն Robert Fulton ամեր. ճարտարագետ (ծն. 1765)։ 
* 1856 - Նիկոլայ Լոբաչևսկի Николай Иванович Лобачевский ռուս մաթեմատիկոս (ծն. 1792)։ 
* 1931 - Երվանդ Լալայան, ազգագրագետ (ծ. 1864)
* 1964 - Վիլիամ Գարբատ,անգլիացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ

## Տոներ
* Էստոնիա՝ Անկախության օր 
* Մեքսիկա՝ Դրոշի օր
* Ռումինիա՝ Դրագոբեթե
Փետրվարի 26

**Փետրվարի 26**, տարվա 57-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 308 (նահանջ տարիներին՝ 309) օր։

## Դեպքեր
* 1513 - երկրաշարժը ավերեց Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնը։ 
* 1618 - առաջին գահակալության ժամանակ գահընկեց է արվել Օսմանյան կայսրության Մուստաֆա I սուլթանը։ 
* 1794 - Ֆրանսիայում Ազգային Կոնվենտը հեղափոխության թշնամիների սեփականությունը բռնագրավելու հրաման արձակեց։ 
* 1815 - Էլբա աքսորված Նապոլեոն Բոնապարտը փախչում է այնտեղից։ 
* 1848 - Ֆրանսիայում վերցվում են ազնվական տիտղոսները։ 
* 1896 - Անտուան Անրի Բեկերելը հայտնաբերում է, որ ուրանի նմուշը հետք է թողնում լուսազգայուն թղթի վրա։ Նրա անունով է ռադիոակտիվ աղբյուրի ակտիվության չափման միավորը ՍԻ համակարգում։ 
* 1917 - Նյու Յորքի «Victor» ընկերությունում ձայնագրվում է առաջին ջազային սկավառակը։ 
* 1986 - Միխայիլ Գորբաչովը հայտարարում է երկրում «Արագացման» («Ускорение») գործընթացը։ 
* 2004 - Լատվիայի խորհրդարանը օրենք է ընդունել Հյուսիս-Ատլանտյան դաշինքին (ՆԱՏՕ) միանալու մասին։
* 2006 - Թուրինի 20-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ավարտ
* 2008 - Կորուսյալները ֆիլմի հիման վրա թողարկվեց Lost։ Via Domus խաղը։

## Ծնունդներ
* 1564 - Քրիստոֆեր Մարլո, անգլիացի բանաստեղծ, դրամատուրգ (մահ. 1593)։
* 1802 - Գաբրիել Պատկանյան, պատմաբան և հրապարակախոս (մահ. 1889)
* 1802 - Վիկտոր Հյուգո, ֆրանսիացի գրող (մահ. 1885)
* 1808 - Օնորե Դոմիե, ֆրանսիացի գրաֆիկ, գեղանկարիչ, քանդակագործ։ (մահ.1879)
* 1877 - Միքայել Մանվելյան, հայ արձակագիր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (մահ. 1944)։ 
* 1893 - Այվոր Արմսթրոնգ Ռիչարդս, անգլիացի գրականագետ, լեզվաբան, հոգեբան, բանաստեղծ (մահ. 1979)։
* 1928 -  Լիա Կարապետյան,  Հաղորդավար, ՀՍՍՀ վաստակավոր արտիստ    26 փետրվար, – մահ. 8 հունվար, 2001
* 1932 - Ջոնի Քեշ, ամերիկացի երգիչ, երգահան, դերասան և գրող (մահ. 2003)։
* 1954 - Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։
* 1983 - Պեպե Ֆերեիրա, ազգությամբ բրազիլացի պորտուգալական ֆուտբոլիստ։ 
* 1984 - Էմանուել Ադեբայոր, տոգոլեզցի ֆուտբոլիստ։ 
* 1985 - Ֆեռնանդո Լյորենտե, բասկ ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկ» ֆուտբոլային ակումբի և Իսպանիայի ազգային հավաքականի հարձակվող

## Մահեր
* 1770 - Ջուզեպպե Տարտինի, Բարոկկո դարաշրջանի իտալացի ջութակահար և կոմպոզիտոր (ծնվ. 1692)։
* 1821 - Ժոզեֆ դը Մեսթր, ֆրանսիացի կաթոլիկ փիլիսոփա, գրող, քաղաքական գործիչ և դիվանագետ (ծնվ. 1753)։
* 1959 - Վերդի,հայ աշուղագետ
* 2013 - Բաբկեն Հարությունյան, հայ պատմաբան, պատմաաշխարհագրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից-անդամ (ծնվ. 1941)։
Փետրվարի 25

**Փետրվարի 25**, տարվա 56-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 309 (նահանջ տարիներին՝ 310) օր։

## Դեպքեր
* 1904 - Ակրիի Հանրապետությունը մտավ Բրազիլիայի կազմի մեջ։
* 1952 - Տեղի ունեցավ VI Ձմեռային օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Օսլո, Նորվեգիա)։
* 2018 - Տեղի ունեցավ XXIII Ձմեռային օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Փհենչհան, Հարավային Կորեա)։

## Ծնունդներ
* 1304 - Իբն Բատուտա, մարոկկացի բնախույզ (մ. 1368)
* 1865 - Անդրանիկ Օզանյան, Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ և մեծ զորավար, ֆիդայապետ (մահ. 1927)
* 1871 - Լեսյա Ուկրաինկա, ուկրաինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, մշակութային գործիչ (մահ. 1913)
* 1873 - Էնրիկո Կարուզո իտալացի երգիչ (մահ. 1921)
* 1885 - Լևոն Հովհաննիսյան,հայ թերապևտ,սրտաբան,մահացել է 1970 թվականին
* 1904 - Վալերիան Սուրաբեկով, խորհրդային ռազմածովային նավատորմի փոխծովակալ
* 1909 - Սերգեյ Սարդարով, ԽՍՀՄ ավիացիայի գեներալ-գնդապետ
* 1942 - Ռաիսա Մկրտչյան, հայ երգչուհի, ՀՀ ժողովրդական արտիստ
* 1943 - Ջորջ Հարիսոն, անգլիացի ռոք-երաժիշտ (մահ. 2001)
* 1959 - Սամվել Մկրտչյան, հայ թարգմանիչ խմբագիր
* 1953 - Լևոն Մկրտչյան, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և օպերատոր
* 1958 - Ավագ Եփրեմյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ՀԳՄ անդամ
* 1983 - Էդուարդո դա Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող

## Մահեր
* 1983 - Թենեսի Ուիլյամս, ամերիկյան գրող և դրամատուրգ (ծնվ. 1914)
* 1999 - Գլենն Սիբորգ, ամերիկացի նշանավոր քիմիկոս և ֆիզիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (ծն. 1912 թ.)
* 2003 - Ալեքսանդր Քեմուրջյան, հայ ականավոր գիտնական, ինժեներ-կոնստրուկտոր, գյուտարար (ծ. 1921)
* 2003 - Ալբերտո Սորդի, իտալացի դերասան և ռեժիսոր (ծն 1920)

## Տոներ
*  - Քուվեյթի ազգային օր։

## Ծանոթագրություններ
Փետրվարի 27

**Փետրվարի 27**, տարվա 58-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 307 (նահանջ տարիներին՝ 308) օր։

## Դեպքեր
* 1833 - Հայկական մարզի զինանշանի հաստատումը Նիկոլայ I-ի կողմից։ 
* 1917 - Բուրժուադեմոկրատական II հեղափոխության և ցարիզմի տապալումը Ռուսաստանում։
* 1988 - Արցախյան շարժումը խեղդելու նպատակով, Սումգայիթում սկսվեցին հայկական 3-օրյա ջարդեր։
* 1994 - Տեղի ունեցավ XVII Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման հանդիսավոր արարողությունը (Լիլլեհամմեր, Նորվեգիա)։

## Ծնունդներ
* 272 - Կոստանդիանոս Ա Մեծ, Հռոմի կայսր
* 1860 - Վարդգես Սուրենյանց, հայ նկարիչ, արվեստի տեսաբան, թարգմանիչ (վ. 1921)։
* 1845 - Գրիգոր Արծրունի, հայ հրապարակախոս (վ. 1892)։
* 1904 - Անուշավան Արզումանյան,հայ տնտեսագետ 
* 1905 - Բոգդան Գեմբարսկի, լեհ հրապարակախոս, արևելագետ (հնդկագետ, հայագետ)
* 1910 - Հենրիկ Գասպարյան, շախմատային կոմպոզիցիայի գծով միջազգային գրոստմայստեր (մահ. 1995)
* 1918 - Ժիրայր Չուլոյան, հայ նկարիչ, ոսկերիչ-արծաթագործ
* 1932 - Էլիզաբեթ Թեյլոր, անգլիացի դերասանուհի (վ. 2011)
* 1937 - Ալբերտ Մուշեղի Մկրտչյան, ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան (վ. 2018)
* 1947 - Գիդոն Կրեմեր, լատվիացի ջութակահար
* 1957 - Ջոն Թուրթուրո, ծագումով իտալացի ամերիկյան դերասան
* 1959 - Վարդան Պետրոսյան, հայ դերասան, երգիծաբան։
* 1980 - Դոն Դիաբլո, հոլանդացի դիջեյ, ռեմիքսեր և երաժշտական պրոդյուսեր

## Մահեր
* 1858 - Նիկողայոս Պալյան, հայ ճարտարապետ, հասարակական գործիչ (ծ. 1826)
* 1921 - Կառլ Մենգեր,ավստրիական տնտեսագետ, Տնտեսագիտության տեսության ավստրիական դպրոցի հիմնադի
* 1945 - Անդրանիկ Մանուկյան, Խորհրդային Միության հերոս, գվարդիայի կապիտան
* 1988 - Վախթանգ Վռոնսկի, խորհրդային բալետմեյստեր
* 2020 - Սամվել Կարապետյան, հայ հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, քարտեզագիր, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի նախկին նախագահ (ծ. 1961)

## Տոներ և օրեր
* , Դոմինիկյան հանրապետություն՝ անկախության օր (Հայիթիից, 1844)։
* , Հունաստան՝ Սելենայի (Լուսնի) օրն է։
* , Արևմտյան Սահարա՝ Անկախության օր (Իսպանիայից, 1976)։
* Փետրվարի 27-ը Տիեզերական վարդապետ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու հիշատակության օրն է։

## Ծանոթագրություններ
Փետրվարի 19

**Փետրվարի 19**, տարվա 50-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 315 (նահանջ տարիներին՝ 316) օր։

## Դեպքեր
* 356 - Կոստանդիոս II կայսեր հրամանագրով Հռոմում փակվում են հեթանոսական տաճարները
* 1851 - Թավրիզում հիմնվում է Արամյան դպրոցը
* 1878 - կնքվեց Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը
* 1915 - Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսվեց Դարդանելյան գործողությունը
* 1928 - երկրորդ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը (Սանկտ Մորից, Շվեյցարիա)
* 1954 - Ղրիմի մարզը ՌԽՍԴՀ կազմից անցնում է Ուկրաինայի կազմ
* 1984 - XIV Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի փակումը (Սարաևո, Հարավսլավիա)
* 1986 - տիեզերք դուրս եկավ «Միր» խորհրդային ուղեծրային կայանը։
* 2004 - Բուդապեշտում ադրբեջանցի սպա Ռամիլ Սաֆարովը կացնով սպանեց հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին
* 2006 - Մեքսիկայում ածխահանքում մեթանի պայթյունից զոհվում է 65 ածխահատ
* 1991- Հայկական հեռուստատեսության Երկրորդ ծրագրով  առաջին անգամ հեռարձակվեց «3-րդ ալիք»  հեռուստածրագիրը, որը երկար տարիներ ուներ  բարձր վարկանիշ, աշխատելով մինջև 2008 թվականը տարբեր հեռուստաընկերություններում

## Ծնունդներ
* 1743 - Լուիջի Բոկերինի Luigi Boccherini, իտալ. կոմպոզիտոր (մ. 1809)
* 1869 - Հովհաննես Թումանյան, գրող ու բանաստեղծ (վ. 1923)
* 1885 - Արշավիր Շահխաթունի, դերասան, կինոդերասան, սպա
* 1920 - Յաան Կրոս Jaan Kross, էստոնացի գրող (մ. 2007)
* 1937 - Բորիս Պուգո Boriss Pugo, լատ. քաղաքական գործիչ (մ. 1991)
* 1946 - Ալեն Մանուկյան, ֆրանսահայ դիզայներ
* 1948 - Թոնի Այոմի, անգլիացի կիթառահար
* 1963 - Սիլ Seal, անգլիացի երգիչ-երգահան
* 1964 - Կարոտ Մկրտչյան, Արցախյան պատերազմի հերոս, հրամանատար
* 1981 - Վիտաս Витас, ռուս երգիչ-երգահան
* 1995 - Վլադիմիր Ֆեդոսեև, ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (2011)

## Մահեր
* 1897 - Կարլ Վեյերշտրաս Karl Weierstrass գերմ. մաթեմատիկոս (ծն. 1815 թ.)
* 1931 - Թովմաս Նազարբեկյան, հայ ռազմական գործիչ
* 1938 - Եղիա Չուբար, հայ լրագրող
* 1951 - Անդրե Ժիդ, ֆրանսիացի գրող, դրամատուրգ (ծն. 1869)։
* 2004 - Գուրգեն Մարգարյան, լեյտենանտ
* 2008 - Եգոր Լետով ռուս երգիչ-երգահան (ծն. 1964 թ.)
* 2016 - Ումբերտո Էկո, իտալացի գրող,գիտնական,փիլիսոփա
*2020 - Երվանդ Մանարյան հայ ռեժիսոր, դերասան ՀՀ ժողովրդական արտիստ (ծն.1924 թ.)

## Տոներ
* Կետ ձկան համաշխարհային օր
* Գիրք նվիրելու օր
* Թուրքմենստան՝ Դրոշի օր
* Իսլանդիա՝ Կանանց օր
* Հայաստան՝ Գիրք նվիրելու օր
* Հնդկաստան՝ Շիվաջիի օր
* Մեքսիկա՝ Զինված ուժերի օր

## Ծանոթագրություններ
Փետրվարի 28

**Փետրվարի 28**, տարվա 59-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 306 (նահանջ տարիներին՝ 307) օր։

## Դեպքեր
* 1835՝ լույս է տեսնում ֆիննական «Կալևալա» էպոսի առաջին օրինակը
* 1922 - Եգիպտոսը անկախացավ Մեծ Բրիտանիայից
մինի|աջից|240px|Մեծամորի ատոմակայանը։<br />1976 թ.
* 1976՝ շարք մտավ Հայաստանի ատոմային կայանի առաջին էներգաբլոկը 
* 1991՝ ավարտվեց Պարսից ծոցի պատերազմը
* 2013 - Բենեդիկտոս XVI-ը պապը հրաժարվում է գահից

## Ծնունդներ
* 1533 - Միշել դը Մոնտեն Michel de Montaigne ֆրանս. փիլիսոփա (մ. 1592)
* 1878 - Արթուր Կապպ Artur Kapp էստ. կոմպոզիտոր (մ. 1952)
* 1880 - Մարտիրոս Սարյան, հայ գեղանկարիչ (մ. 1972) Նաիրա Ղարիբյան(2005)֊ երգչուհի, հրապարակախոս 
* 1911 - Օտակար Վավրա Otakar Vávra չեխ կինոռեժիսոր և սցենարիստ (մ. 2011 թ.) 
* 1912 - Յակով Լազարև, հայ սովետական դիվանագետ
* 1922 - Յուրի Լոտման Juri Lotman ռուս-էստ. լեզվաբան, պատմաբան (մ. 1993)
* 1936 - Հակոբ Ջիվանյան, հայ ճարտարապետ, նկարիչ, քանդակագործ (մ. 2016)
* 1976 - Արամ Ավագյան, հայ երգահան և պրոդյուսեր։
* 1980 - Թեյշաուն Փրինս Tayshaun Prince ամեր. բասկետբոլիստ
* 1985 - Ելենա Յանկովիչ սերբ թենիսիստ
* 1993 - Էմիլի դը Ֆորեսթ Emmelie de Forest դան. երգիչ-երգչուհ

## Մահեր
* 1916 - Հենրի Ջեյմս Henry James ամեր.-անգլ. գրող (ծն. 1843)
* 1923 - Ստեփան Մամիկոնյան, արևելահայ հասարակական գործիչ
* 1925 - Ֆրիդրիխ Էբերտ գերմ. քաղ. գործիչ, Գերմանիայի 1-ին նախագահը
* 1932 - Գիյոմ Բիգուրդան Guillaume Begourdan ֆրանս. աստղագետ (ծն. 1851)
* 1961 - Անդրեյ Մոսկվին, խորհրդային կինոօպերատոր
* 1973 - Աշոտ Գրաշի հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ (ծն. 1910)
* 1985 - Դեյվիդ Բայրոն David Byron անգլ. երգիչ-երգահան (ծն. 1947)
* 2011 - Աննի Ժիրարդո Annie Girardot ֆրանս. դերասանուհի (ծն. 1931)
*2018` Ալբերտ Մուշեղի Մկրտչյան ռեժիսոր,սցենարիստ, դերասան (ծն. 1937)

## Տոներ
* Արաբական երկրներ՝ Ուսուցչի օր
* Հնդկաստան՝ Ազգային գիտության օր
* ՝ Կալևալայի օր

### Հիշատակի օր
Հայաստանում նշվում է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում կազմակերպված ջարդերի զոհերի հիշատակի և բռնագաղթված հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության օրը
Մարտի 1

**Մարտի 1**, տարվա 60-րդ (նահանջ տարիներին՝ 61-րդ) օրն է։
* Գարնան առաջին օրացուցային օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 305 օր։

## Դեպքեր
* 1565՝ Ռիո դե Ժանեյրոյի հիմնադրումը։
* 1803՝ Օհայոն դառնում է ԱՄՆ 17-րդ նահանգը
* 1810՝ Ալեքսանդր կայսեր հրամանագրով Աբխազիան միացվում է Ռուսաստանին
* 1811՝ Եգիպտոսի կառավարիչ Մուհամեդ Ալին կոտորում է մամլուքների առաջնորդներին
* 1815՝ Նապոլեոնը վերադառնում է Ֆրանսիա՝ Էլբայում տասն ամիս տևած աքսորից
* 1867՝ Նեբրասկան դառնում է ԱՄՆ 37-րդ նահանգը
* 1936՝ Ավարտվում է Հուվերի ամբարտակի շինարարությունը
* 1947՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամն սկսում է իր ֆինանսական գործառույթները
* 1992՝ Բոսնիա և Հերցեգովինան իրեն անկախ է հայտարարում Հարավսլավիայից։
* 1995՝ Հայաստանում սկսվում է պետական ունեցվածքի մասնավորեցման գործընթացը։
* 1998՝ «Տիտանիկը» դառնում է մեկ միլիարդ դոլար հավաքած առաջին ֆիլմը աշխարհում։
* 2002՝ Իսպանիայում ազգային պեսետ արժույթին փոխարինում է € եվրոն
* 2006՝ Jordanhill railway station-ը դառնում է Անգլերեն Վիքիպեդիայի միլիոներորդ հոդվածը
* 2008՝ Երևանում Հայաստանի նախագահի ընտրությունների բողոքի ցույցերի ժամանակ բախումների զոհ դարձավ 10 մարդ

## Ծնունդներ
* 1445՝ Սանդրո Բոտիչելլի վերածննդի իտալացի նկարիչ (մ. 1510)
* 1810՝ Ֆրեդերիկ Շոպեն, լեհ նշանավոր կոմպոզիտոր (մ. 1849)
* 1867՝ Նար-Դոս, հայ գրող (մ. 1933)
* 1886՝ Օսկար Կոկոշկա Oskar Kokoshka ավստր. նկարիչ և բանաստեղծ (մ. 1980)
* 1889՝ Արշավիր Խոնդկարյան, հայ թարգմանիչ (մ. 1957)
* 1889՝ Հովհաննես Թադևոսյան, հայ նկարիչ, Ուզբեկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ
* 1892՝ Ռյունոսկե Ակուտագավա 芥川 龍之介 ճապոնացի դասական գրող (ինքնասպան է եղել 1927 թ.)
* 1901՝ Սարմեն հայ բանաստեղծ (մ. 1984)
* 1906՝ Ֆամ Վան Դոնգ Վյետնամի քաղ. գործիչ (մ. 2000)
* 1922՝ Իցհակ Ռաբին יִצְחָק רַבִּין Իսրայելի 5-րդ վարչապետը (մ. 1995)
* 1946՝ Լանա Վուդ Lana Wood ամեր. դերասանուհի
* 1960՝ Արմեն Ռուստամյան հայ քաղաքական գործիչ
* 1963՝ Թոմաս Անդերս Thomas Anders գերմ. երգիչ (Modern Talking)
* 1966՝ Զակ Սնայդեր Zack Snyder ամեր. ռեժիսոր, դրամատուրգ
* 1969՝ Խավյեր Բարդեմ Javier Bardem իսպ. դերասան
* 1978՝ Ջենսեն Էքլս Jensen Ackles ամեր. դերասան
* 1978՝ Տիգրան Սանոյան, հայ թմբկահար և երաժիշտ
* 1980՝ Աննա Սեմենովիչ Анна Семенович ռուս գեղասահորդուհի և երգչուհի
* 1987՝ Քեշա ամեր. երգչուհի-երգահան
* 1989՝ Կարլոս Վելա մեքս. ֆուտբոլիստ
* 1994՝ Ջասթին Բիբեր Justin Bieber կանադացի երգիչ

## Մահեր
* 1934՝ Թորոս Թորամանյան, հայ նշանավոր ճարտարապետ (ծն. 1864)
* 1940՝ Անտոն Հանսեն Տամսաարե Anton Hansen Tammsaare էստ. գրող (ծն. 1878)
* 1952՝ Դովլաթ Գարանֆիլյան, նկարիչ, գորգագործ

## Տոներ
* Քաղաքացիական պաշտպանության համաշխարհային օր []
* ԱՄՆ՝ Գունավոր կանանց ազգային օր
* Բոսնիա և Հերցեգովինա՝ Անկախության օր
* Իսլանդիա՝ Գարեջրի օր
* Լեհաստան՝ Անիծված զինվորների օր
* Պանամա՝ Սահմանադրության օր
* Պարագվայ՝ Հերոսների օր
* Ռուսաստան՝ Իմունիտետի օր
* Բուլղարիա՝ Մարտենիցա
* Ռումինիա և Մոլդովա՝ Մերցիշոր
## Ծանոթագրություններ
Մարտի 2

**Մարտի 2**, տարվա 61-րդ (նահանջ տարիներին՝ 62-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 304 օր։

## Դեպքեր
### Հայաստանում
* 1992՝ Հայաստանը դարձավ ՄԱԿ-ի անդամ

### Աշխարհում
* 1855՝ Ալեքսանդր II-ը դառնում է ցար
* 1882՝ Վիկտորիա թագուհին խուսափում է մահափորձից
* 1917՝ Ռուսական կայսրության վերջին կայսր Նիկոլայ II-ը հրաժարվում է գահից
* 1933՝ Նյու Յորքում տեղի է ունենում «Քինգ Քոնգ» ֆիլմի պրեմիերան
* 1956՝ Մարոկկոն ձեռք է բերում անկախություն Ֆրանսիայից
* 1969՝ սովետական և չինական զինված ուժերի միջև սահմանային բախումներ
* 1992՝ Ադրբեջանը, Թուրքմենստանը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Մոլդովան, Սան Մարինոն, Տաջիկստանը և Ուզբեկստանը դառնում են ՄԱԿ-ի անդամ

## Ծնունդներ
* 1853՝ Բեդրժիխ Սմետանա, չեխ կոմպոզիտոր (մ․ 1884)
* 1853՝ Քրիստափոր Կարա-Մուրզա, հայ երգահան (մ․ 1902)
* 1856՝ Լուի Դարտիժ դյու Ֆուրնե, ֆրանսիացի փոխծովակալ
* 1886՝ Ֆրիդեբերթ Թուգլաս Friedebert Tuglas էստոնացի գրող (մ․ 1971)
* 1904՝ Թեոդոր Սուս Գեյսել ամերիկացի գրող (մ․ 1991)
* 1919՝
** Թամարա Թումանովա, բալերինա և դերասանուհի (մ․ 1996)
** Ջենիֆեր Ջոնս Jennifer Jones ամերիկացի դերասանուհի (մ․ 2009)
* 1931՝ Միխայիլ Գորբաչով Михаил Сергеевич Горбачов ԽՍՀՄ առաջին և վերջին նախագահ
* 1979՝ Նարինե Սուլթանյան, հայ հաղորդավար և դերասանուհի
* 1983՝ Լիսանդրո Լոպես արգենտ. ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1840՝ Հենրիխ Օլբերս Heinrich Wilhelm Matthias Olbers գերմ. ֆիզիկոս, աստղագետ (ծն. 1758)
* 1855՝ Նիկոլայ I, ռուս ցար (ծն. 1796)
* 1895՝ Բերտա Մորիզո Berthe Morisot ֆրանս. նկարչուհի ծն. 1841)
* 1951 - Լյուդմիլա Պոդյավորինսկա,չեխոսլովակյան գրող։
* 2007՝ Անրի Թրուայա (Լևոն Թորոսյան Henri Troyat Лев Иванович Тарасов) գրող (ծն. 1911)
* 2008՝ Սոֆիկո Ճիաուրելի სოფიკო ჭიაურელი վրաց դերասանուհի (ծն. 1937)
* 2010՝ Լևոն Իսահակյան, հայ անվանի կինոռեժիսոր և դերասան

## Տոներ
* Մյանմա՝ Գյուղացիների օր
* 25px Բահաի՝ Տասնիներորդ՝ Ալա (Վեհության) ամսվա առաջին օր
* Լուցկու միջազգային օր
Մարտի 3

**Մարտի 3**, տարվա 62-րդ (նահանջ տարիներին՝ 63-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 303 օր։

## Դեպքեր
* 1845՝ Ֆլորիդան դարձավ ԱՄՆ-ի 27-րդ նահանգը
* 1861՝ Ալեքսանդր II կայսրը Ռուսաստանում վերացրեց ճորտատիրական կարգը
* 1878՝ Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքվեց Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը
* 1918՝ Ստորագրվեց Բրեստի պայմանագիրը
* 1924՝ Աբդուլ Մեջիդ սուլթանի հրաժարականով ավարտվում է օսմանյան խալիֆայության ժամանակաշրջանը
* 1930՝ բացվեց Համազգային ճեմարանը։
* 1938՝ Սաուդյան Արաբիայում փորվեց առաջին նավթահորը
* 1959՝ բացվեց Մատենադարանը
* 1991՝ Էստոնիայում և Լատվիայում ընտրողները քվեարկում են Սովետական Միության կազմից դուրս գալու օգտին
## Ծնունդներ
* 1842՝ Ալեքսանդր Մանթաշյանց, բարերար, խոշոր նավթարդյունաբերող (մ. 1911)
* 1845՝ Գեորգ Կանտոր Georg Cantor գերմ. մաթեմատիկոս (մ. 1918)։
* 1847՝ Ալեքսանդր Բելլ Alexander Graham Bell շոտլանդացի գիտնական և գյուտարար (մ. 1922 թ.)
* 1895՝ Ռագնար Ֆրիշ, տնտեսագետ
* 1898՝ Էմիլ Արթին Emil Artin ավստրիացի հայազգի մաթեմատիկոս (մ. 1973)
* 1911՝ Գարեգին Սևունց, հայ արձակագիր (մ. 1969)
* 1949՝ Արթուր Մեսչյան, ճարտարապետ և երաժիշտ
* 1953՝ Զիկո Zico բրազ. ֆուտբոլիստ, մարզիչ
* 1953՝ Արամ Ասատրյան, երգիչ
* 1982՝ Ջեսիկա Բիլ Jessica Biel ամեր. դերասանուհի և երգչուհի
* 1985՝ Վարդա (Վարդանուշ Մարտիրոսյան) երգչուհի և պարուհի

## Մահեր
* 1468՝ Յոհան Գուտենբերգ, տպագրության գյուտի հեղինակը (ծն.մոտ 1398)
* 1768՝ Նիկոլա Պորպորա Nicola Porpora իտալ. կոմպոզիտոր (ծն.1686)
* 1842՝ Ռոբերտ Հուկ անգլիացի ճարտարապետ և փիլիսոփա (ծն.1911)
* 1933՝ Հակովբոս Տաշյան, հայ ձեռագրագետ, բանասեր, լեզվաբան, հայագետ (ծն. 1866)
* 2008՝ Ջուզեպպե դի Ստեֆանո Giuseppe Di Stefano իտալացի տենոր (ծն. 1921)

## Տոներ
* Բուլղարիա՝ Ազատագրության օր (1878 թ. Օսմանյան կայսրությունից)
* Լիբանան՝ Ուսուցիչների օր (տոնվում է մինչև մարտի 9-ը)
* ՝ Աղջիկների օր
* ՝ Մոր օր
* Գրողների միջազգային օր
* Լսողության պահպանման համաշխարհային օր
Մարտի 5

**Մարտի 5**, տարվա 64-րդ (նահանջ տարիներին՝ 65-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 301 օր։

## Դեպքեր
* 1933՝ Ադոլֆ Հիտլերի նացիստական կուսակցությունը Ռայխսթագի ընտրություններում հավաքում է ձայների 43.9%-ը
* 1940՝ Սովետական ղեկավարությունն արձակում է 25700 լեհական մտավորականների կոտորած իրականացնելու հրաման
* 1979՝ ամերիկյան Վոյաջեր-1 տիեզերանավը կատարում է Յուպիտերի առավելագույն մոտեցումը
* 2003՝ Ռոբերտ Քոչարյանը երկրորդ անգամ վերընտրվեց ՀՀ նախագահ

## Ծնունդներ
*1133՝ Հենրի II Պլանտագենետ, Անգլիայի թագավոր (մ. 1189)
* 1512՝ Գերհարդ Մերկատոր Gerardus Mercator ֆլամանդցի քարտեզագիր, մաթեմատիկոս, փիլիսոփա (մ. 1594
* 1834 - Ֆրիդրիխ Մյուլլեր, գերմանացի հայագետ (վ. 1898)
* 1854՝ Ռութ Բելվիլ, լոնդոնցի կին գործարար, որն իր հաճախորդներին ժամանակ էր վաճառում
* 1871՝ Ռոզա Լուքսեմբուրգ Rosa Luxemburg հրեա ծագումով գերմ. տնտեսագետ և փիլիսոփա (մ. 1919)
* 1873՝ Թեոդիկ (Թեոդորոս Լապճինճյան), հայ բանասեր, հրատարակիչ
* 1905՝ Սերոբեր Եղիկյան, հայ քիմիկոս, դոկտոր
* 1913՝ Գանգուբայ Հանգալ, հնդիկ դասական երգչուհի (մ. 2009)
* 1914՝ Ֆարկաս Ֆիլիպ, ամերիկացի նշանավոր վալտոռնահար
* 1932՝ Հենրիկ Իգիթյան, հայ նկարիչ, արվեստաբան, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (մ.2009)
* 1959՝ Վազգեն Սարգսյան, Հայաստանի վարչապետ, քաղաքական գործիչ, գրող (մ. 1999)
* 1962՝ Սիմոն Աբգարյան, ֆրանսահայ դերասան
* 1965` Սամվել Բաբայան, գեներալ, Արցախի հերոս, ԼՂՀ  նախկին պաշտպանության նախարար 
* 1973 - Հայկ Չոբանյան, հայ պատմաբան, պետական գործիչ։ ՀՀ Տավուշի մարզպետ

## Մահեր
* 1534՝ Կորեջիո Antonio Allegri da Correggio իտալ. նկարիչ (ծն.1489)։
* 1827՝ Ալեսսանդրո Վոլտա Alessandro Volta իտալացի ֆիզիկոս և քիմիկոս (ծն.1745)
* 1909՝ Ջիվանի, հայ նշանավոր աշուղ (ծն.1846)
* 1940՝ Ալեքսեյ Դավիդով,ռուս կոմպոզիտոր, թավջութակահար, ավելի ուշ՝ կառավարիչ, արդյունաբերող և գործարար
* 1947՝ Ալֆրեդո Կազելլա Alfredo Casella իտալ. դաշնակահար, կոմպոզիտոր (ծն.1883)
* 1951՝ Բորիս Ապրելև, ռուս ծովային սպա, գրող
* 1953՝
** Իոսիֆ Ստալին Иосиф Виссарионович Сталин ԽՍՀՄ երկրորդ ղեկավարը (ծն.1879 թ.)
** Սերգեյ Պրոկոֆև Сергей Сергеевич Прокофьев ռուս կոմպոզիտոր և դաշնակահար (ծն.1891 թ.)։
* 1984՝ Տիտո Գոբի, իտալացի երգիչ (բարիտոն)
* 2013՝ Ուգո Չավես Վենեսուելայի նախագահ (ծն.1954 թ.)

## Տոներ
* Իրան՝ Ծառ տնկելու օր
Մարտի 4

**Մարտի 4**, տարվա 63-րդ (նահանջ տարիներին՝ 64-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 302 օր։

## Դեպքեր
* 1152՝ Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսը դառնում է Գերմանիայի թագավոր
* 1791՝ Վերմոնտը դառնում է ԱՄՆ 14-րդ նահանգը
* 1980՝ Ռոբերտ Մուգաբեն դառնում է Զիմբաբվեի առաջին սևամորթ վարչապետը
* 2008՝ ռազմական ընդհարումներ Մարտակերտում
* 2012՝ Վլադիմիր Պուտինը երրորդ անգամ ընտրվում է Ռուսաստանի նախագահ

## Ծնունդներ
* 1678՝ Անտոնիո Վիվալդի, իտալացի երգահան, ջութակահար և դիրիժոր (մ. 1741)
* 1878՝ Ալեքսանդր Թամանյան, ճարտարապետ, ակադեմիկոս (մ. 1936)
* 1893՝ Կարապետ Մելիք-Օհանջանյան, հայ բանասեր և արևելագետ (մ. 1970)
* 1916՝ Հանս Յուրգեն Այզենկ, անգլիացի հոգեբան (մ. 1997)
* 1937՝ Ռուդոլֆ Խաչատրյան, նկարիչ (մ. 2007)
* 1937՝ Էդուարդ Բաբայան, թերապևտ
* 1940՝ Ռաֆայել Համբարձումյան, ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր
* 1941՝ Բաբկեն Հարությունյան, հայ պատմաբան, պատմաաշխարհագրագետ (մ. 2013)
* 1951՝ Քրիս Ռի, անգլիացի երգիչ, երաժիշտ

## Մահեր
* 1193՝ Սալադին (Սալահ ադ դին), Եգիպտոսի և Սիրիայի սուլթան (ծն. 1137)
* 1832՝ Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոն, ֆրանսիացի հնէաբան և լեզվաբան(ծն. 1790)
* 1852՝ Նիկոլայ Գոգոլ, ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ,(ծն. 1809)
* 1872՝ Յոհանես Քարստեն Հաուխ, դանիացի գրող (ծն. 1790)
* 1938՝ Գուիդո Բացցանի, իտալացի ֆուտբոլային մարզիչ
* 1980՝ Վախթանգ Անանյան, հայ արձակագիր, լրագրող (ծն. 1905)
* 2011՝ Ալենուշ Տերյան, Իրանի առաջին կին-պրոֆեսոր (ծն. 1920)

## Տոներ
Մարտի 6

**Մարտի 6**, տարվա 65-րդ (նահանջ տարիներին՝ 66-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 300 օր։

## Դեպքեր
* 1902՝ Հիմնվեց Ռեալ Մադրիդ ֆուտբոլային ակումբը
* 1926՝ Երևանում հիմնադրվեց առաջին կարի ֆաբրիկան
* 1957՝ Գանան դառնում է անկախություն ձեռք բերած Ենթասահարայի երկրներից առաջինը
* 1964՝ 
** տեղի ունեցավ ՄԻԳ-25 ինքնաթիռի առաջին թռիչքը
** Կասիուս Քլեյը ընդունեց իսլամ և վերցրեց Մուհամեդ Ալի նոր անուն ազգանունը։
* 1967՝ Ստալինի դուստր Սվետլանա Ալիլուևան Դելիում քաղաքական ապաստան է խնդրում Միացյալ Նահանգներից
* 1992՝ հրաժարական տվեց Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը

## Ծնունդներ
* 1475՝ Միքելանջելո, Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի մեծ նկարիչ (մ. 1564 թ.)
* 1785՝ Կարոլ Կուրպինսկի Karol Kurpinski լեհ կոմպոզիտոր (մ. 1857)
* 1874՝ Նիկոլայ Բերդյաև, ռուս փիլիսոփա, սոցիոլոգ
* 1886՝ Նադեժդա Օբուխովա, ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցոսոպրանո)
* 1900՝ Էվալդ Աավ, էստոնացի կոմպոզիտոր, խմբավար (վ. 1939)
* 1909՝ Ստանիսլավ Եժի Լեց լեհ գրող (մ. 1966)։
* 1926՝ Անջեյ Վայդա Andrzej Wajda լեհ ռեժիսոր, դրամատուրգ
* 1927՝ Գաբրիել Գարսիա Մարկես, կոլումբիացի գրող
* 1930՝ Լորին Մաազել Lorin Maazel ամեր. կոմպոզիտոր
* 1937՝ Վալենտինա Տերեշկովա Валентина Владимировна Терешкова առաջին կին տիեզերագնացը
*1964՝ Վարդան Մատթեոսյան, սփյուռքահայ հայագետ, թարգմանիչ, հրապարակագիր
* 1972՝ Շաքիլ Օ'Նիլ Shaquille O'Neal ամեր. բասկետբոլիստ, դերասան, րեփեր
* 1979՝ Թիմ Հովարդ, ամերիկացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1981՝ Գորկա Իրաիսոս, բասկ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1987՝ Քևին-Փրինս Բոատենգ Kevin-Prince Boateng գերմ. ֆուտբոլիստ
## Մահեր
* 1900՝ Գոթլիբ Դայմլեր Gottlieb Daimler գերմ. արդյունաբերող (ծ. 1834)
* 1905՝ Մակար Եկմալյան, երաժշտագետ և կոմպոզիտոր (ծ. 1856)
* 1982՝ Այն Ռանդ Ayn Rand ամեր. գրող (ծ. 1905)
* 2012՝ Մարկիտոս, իսպանացի ֆուտբոլիստ

## Տոներ
* Ատամնաբույժի համաշխարհային օր
* ՝ Արդարամտության օր
* ՝ Անկախության&nbsp;օր (Միացյալ Թագավորությունից՝ 1957 թ.)
* 25px Դուդեիստներ՝ Դուդեի օր

## Ծանոթագրություններ
Մարտի 7

**Մարտի 7**, տարվա 66-րդ (նահանջ տարիներին՝ 67-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 299 օր։

## Դեպքեր
* 161՝ մահանում է Անտոնինոս Պիոս կայսրը, նրան փոխարինում են իր որդիներ Մարկոս Ավրելիոսը և Լուցիոս Վերոսը
* 321՝ Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը Բյուզանդական կայսրությունում կիրակին հայտարարում է հանգստի օր
* 1657՝ Լուի XIV-ն արգելում է ամերիկացի հնդկացիներին ալկոհոլ վաճառելը
* 1799՝ Նապոլեոն Բոնապարտը գրավում է Պաղեստինի Ջաֆան
* 1824՝ Ֆերենց Լիստը Փարիզում համերգ տվեց և մեծ հաջողության հասավ
* 1876՝ Ալեքսանդր Բելլը պատենտավորեց հեռախոսի գյուտը
* 1981՝ բացվեց Երևանի մետրոպոլիտենը

## Ծնունդներ
* 1837՝ Գևորգ Չմշկյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ (մ. 1915)։
* 1871՝ Օլգա Մայսուրյան, հայ դերասանուհի (մ. 1931)
* 1875՝ Մորիս Ռավել Maurice Ravel ֆրանս. կոմպոզիտոր (մ. 1937)
* 1878՝ Բորիս Կուստոդիև Борис Михайлович Кустодиев ռուս նկարիչ (մ. 1927)
* 1888՝ Ստեփան Բաղդասարյան, հայ դրամատուրգ, բժիշկ (մ. 1941)
* 1908՝ Աննա Մանյանի Anna Magnani իտալ. դերասանուհի (մ. 1973)
* 1927՝ Էդգար Էլբակյան, հայ դերասան, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (մ. 1988)
* 1932՝ Կարապետ Եղիազարյան, հայ նկարիչ, գոբելենագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1983)
* 1959՝ Լուչանո Սպալետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
* 1960՝ Իվան Լենդլ Ivan Lendl չեխ թենիսիստ
* 1970՝ Ռեյչել Ուայզ Rachel Weisz անգլ. դերասանուհի
* 1984՝ Մաթյո Ֆլամինի Mathieu Flamini ֆրանս. ֆուտբոլիստ
## Մահեր
* 1274՝ Թովմա Աքվինացի Tommaso d'Aquino իտալ. քահանա և փիլիսոփա (ծն. 1225)
* 1938` Շերամ, հայ գուսան Երգահան, ժամանակակից գուսանական երգարվեստի սկզբնավորող (ծն․՝ 1857)
* 1990՝ Լուիս Կարլոս Պրեստես, բրազիլական և միջազգային բանվորական շարժման գործիչ
* 2000՝ Չարլզ Գրեյ Charles Gray անգլ. դերասան (ծն. 1928)։

## Տոներ
* ՝ Ուսուցչի օր
Մարտի 14

**Մարտի 14**, տարվա 73-րդ (նահանջ տարիներին՝ 74-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 292 օր։

## Դեպքեր
* 1921՝ Սկսվեց Կարմիր բանակի ընդհանուր հարձակումը Երևանի վրա, որն Ապրիլի սկզբին ավարտվեց բանակի հաղթանակով։
* 1978՝ Իսրայելի պաշտպանության ուժերը հարձակել և գրավել են հարաւային Լիբանանը Լիտանի գործողությունում։
* 1979՝ Պեկինը և Տոկիոն դարձան եղբայրական քաղաքներ։
* 1990՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական դեպուտատների III արտահերթ համագումարը ԽՍՀՄ նախագահ ընտրեց Միխայիլ Գորբաչովին, ով դարձավ ԽՍՀՄ առաջին և վերջին նախագահը։
* 2005՝ Եղենափայտ հեղափոխություն Լիբանանում՝ հարյուր հազարավոր լիբանանցիներ ցույց են անում Բեյրութում ընդդեմ Սիրիայի ռազմական ներկայությանը Լիբանանում և կառավարության դեմ։

## Ծնունդներ
* 1709՝ Գաբրիել Բոննո դը Մաբլի,ֆրանսիացի քաղաքական մտածող, ուտոպիստ կոմունիստ, պատմաբան
* 1879՝ Ալբերտ Այնշտայն, տեսաբան ֆիզիկոս (մահ. 1955)
* 1938՝ Իսիդորո Դիաս, մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1948՝ Ալբերտ Ստեփանյան, հայ պատմագետ, թարգմանիչ, մշակութաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
* 1972՝ Արամ Պետրոսյան, կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, շարականագետ, նարեկացիագետ
* 1976՝ Դենիել Գիլլիս, կանադացի դերասան
* 1980՝ Նելլի Ուվարովա, թատրոնի և կինոյի ռուսական հայազգի դերասանուհի, Յախոնտովի և Սմոլենսկու անվան մրցույթների դափնեկիր
* 1991՝ Մարտին Մոնտոյա Տորալբո, «Բարսելոնա» ֆուտբոլային ակումբի աջ թևի խաղացող

## Մահեր
* 1883՝ Կառլ Մարքս, գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, համայնավար, Մարքսիզմի հիմնադիրը
* 1973` Հովարդ Այկեն, ամերիկացի ինժեներ
* 1984՝ Հովհաննես Շիրազ, հայ մեծանուն բանաստեղծ (ծն. 1915 թ.)
* 2013՝ Արամայիս Սահակյան, հայ գրող, բանաստեղծ, երգիծաբան, հրապարակախոս (ծն. 1936 թ.)
* 2018՝ Սթիվեն Հոքինգ, բրիտանացի ֆիզիկոս-տեսաբան ու տիեզերաբան (ծն. 1942 թ.)

## Տոներ
* Պի թվի օրը՝ մաթեմատիկոսների ոչ պաշտոնական տոն է (տոնվում է 1987 թվականից)
Մարտի 15

**Մարտի 15**, տարվա 74-րդ (նահանջ տարիներին՝ 75-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 291 օր։

## Դեպքեր
* 1880՝ Լույս տեսավ Պսակ թերթը՝ Երևանի առաջին պարբերականը (ընդհատումներով լույս է տեսել մինչև 1884 թ․ ապրիլի 7-ը)
* 1921 - Բեռլինի Շառլոտենբուրգ թաղամասի Հարդենբերգ փողոցում հայ վրիժառու Սողոմոն Թեհլիրյանը գնդակահարել է Օսմանյան կայսրության ներքին գործերի նախարար և Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչ Թալեաթ փաշային։
* 1924՝ Գործարկվում է Երևանի բամբակազտիչ գործարանը։

## Ծնունդներ
* 1851 - Ուիլյամ Միտչել Ռամզի, շոտլանդացի հնագետ, պատմաբան, հայագետ (վ. 1939)։
* 1884 - Վերդի, հայ աշուղագետ
* 1919 - Ջորջ Ավագյան, ամերիկահայ պրոդյուսեր, ջազի նշանավոր դեմքերից
* 1935 - Լեոնիդ Ենգիբարյան, կրկեսի, էստրադայի և կինոյի հայ նշանավոր դերասան (վ. 1972)։
* 1938 - Կիմ Աղաբեկյան, հայ գրականագետ։
* 1971 - Արտյոմ Երկանյան, հայ լրագրող, հեռուստահաղորդավար
* 1975 - Վեսելին Տոպալով, բուլղարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1992), ՖԻԴԵ-ի վարկածով աշխարհի չեմպիոն (2005)
* 1986 - Անի Քրիստի, հայ երգչուհի և երգահան
* 1990 - Նորայր Գյոզալյան, հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* 1993 - Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1994 - Ալվարո Մեդրան, իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1995 - Ջաբարի Պարկեր, ամերիկացի համալսարանական բասկետբոլիստ, հարձակվող

## Մահեր
* 1937 - Հովարդ Ֆիլիպս Լավքրաֆտ, ամերիկացի սարսափ ժանրի գրող
* 1959 - Շալվա Դադիանի, վրացի սովետական գրող, դրամատուրգ, թատերական գործիչ
* 2005 - Ռազմիկ Վասիլյան, հիմնադրել է Հայոց ազգային բանակ (ՀԱԲ) ռազմաքաղաքական խոշոր կառույցը

## Տոներ
* Սպառողների պաշտպանության միջազգային օր
* Ֆալյաս ամենամյա տոնակատարության առաջին օրը Իտալիայի Վալենսիա քաղաքում
Մարտի 17

**Մարտի 17**, տարվա 76-րդ (նահանջ տարիներին՝ 77-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 289 օր։

## Դեպքեր
## Ծնունդներ
* 1865 - Մանուկ Աբեղյան, լեզվաբան, գրականագետ (վ. 1944)
* 1930 - Ջեյմս Իրվին, տիեզերագնաց
* 1964 - Ռոբերտ Հակոբյան, հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2007):
* 1987 - Պատրիկ Էբերտ, գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1989 - Շինջի Կագավա, ճապոնացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր
* 180 - Մարկոս Ավրելիոս, Հռոմի կայսր, փիլիսոփա
* 1905 - Քրիստափոր Միքայելյան, հայ հեղափոխական գործիչ, Հ. Հ. Դաշնակցության հիմնադիրներից
* 1987 - Իոսիֆ Մանյուշիս, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ
* 1926 - Ալեկսեյ Բրուսիլով, ռուս և խորհրդային զորահրամանատար և ռազմական գործիչ
* 1959 - Գալակտիոն Տաբիձե, վրացի խորհրդային գրող
* 1987 - Իոսիֆ Մանյուշիս, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ
* 1997 - Պետրոս Մալայան, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (ծ. 1927)

## Տոներ
Մարտի 9

**Մարտի 9**, տարվա 68-րդ (նահանջ տարիներին՝ 69-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 297 օր։

## Դեպքեր
* 1842՝ Միլանի «Լա Սկալա» թատրոնում տեղի ունեցավ Ջուզեպե Վերդիի «Նաբուկկո» օպերայի պրեմիերան։
* 1953՝ Մոսկվայում Ստալինի թաղման ժամանակ հարյուրավոր մարդիկ զոհվեցին հրմշտոցի արդյունքում։
* 1959՝ Նյու Յորքում խաղալիքների տոնավաճառում վաճառքի հանվեց Բարբի հանրահայտ տիկնիկը։
* 1961՝ Դալայ-Լաման դիմեց ՄԱԿ Տիբեթի անկախությունը վերականգնելու կոչով։
* 1966՝ Ֆրանսիայի կառավարությունը հայտարարեց Հյուսիսատլանտյան դաշինքից դուրս գալու մասին։
* 1983՝ Բելգրադում սպանվեց Թուրքիայի դեսպանը։ Այդ գործով 20 տարվա ազատազրկման դատապարտվեցին Րաֆֆի Էլպեքյանը և Հարություն Լևոնյանը, երկուսն էլ «Հայկական ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» ընդհատակյա քաղաքական կազմակերպությունից։ Լևոնյանն ազատ արձակվեց արդեն չորս տարի անց, իսկ Էլպեքյանը բանտում մնաց յոթ տարի։

## Ծնունդներ
* 1749՝ Օնորե Միրաբո, Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության գործիչ, կոմս
* 1849՝ Յոզեֆ Կոհլեր, գերմանացի իրավաբան, բանաստեղծ, գրականագետ
* 1861՝ Ֆրանց Յուլի Լեվինսոն-Լեսինգ, երկրաբան և պետրոգրաֆ
* 1904՝ Արտաշես Մաթևոսյան, հայ խորհրդային բուսաբույծ
* 1911՝ Էդմոնդ Տիգրանյան, վաստակավոր շինարար, ճարտարապետ
* 1920՝ Ժանսեմ, հայազգի նկարիչ, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ
* 1922՝ Ռաֆայել Իշխանյան, լեզվաբան, բանասեր, դասախոս, հրապարակախոս, ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (մահ. 1995 թ.)։
* 1934՝ Յուրի Գագարին, ռուս տիեզերագնաց օդաչու, կատարել է պատմության մեջ առաջին թռիչքը դեպի տիեզերք (մահ. 1968 թ.)
* 1943՝ Ռոբերտ Ֆիշեր, ամերիկացի հայտնի շախմատիստ, շախմատի աշխարհի 11-րդ չեմպիոն (մահ. 2008 թ.)
* 1957՝ Արամ Մանուկյան (ՀՀՇ), պետական գործիչ, ՀՀՇ վարչության նախագահ, «Հայ ազգային կոնգրես» ՀԱԿ ընդդիմադիր կուսակցության փոխնախագահ
* 1968՝ Յուրի Ջորկաեֆ, ֆրանսահայ ֆուտբոլիստ, 1998 թ. Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության և 2000 թ. Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն։
* 1990՝ Արազ Օզբիլիզ, հայ ֆուտբոլիստ, Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի անդամ։

## Մահեր
* 1974՝ Խաչիկ Դաշտենց, հայ գրող, թարգմանիչ, բանասեր (ծն. 1910)
* 1995՝ Եվգենի Կադիլով, խորհրդային հյուսվածքաբան

## Տոներ
Մարտի 18

**Մարտի 18**, տարվա 77-րդ (նահանջ տարիներին՝ 78-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 288 օր։

## Դեպքեր
* 1241՝ մոնղոլներն առաջին անգամ ներխուժում են Լեհաստան
* 1596՝ լեհ թագավոր Սիգիզմունդ III Վազան մայրաքաղաքը Կրակովից տեղափոխում է Վարշավա
* 1871՝ ստեղծվեց Փարիզյան կոմունան։
* 1922 - Հնդկաստանում Մահաթմա Գանդին ազատազրկվում է վեց տարվա ժամկետով
* 1949 - Երևանում սկսեց երթևեկել առաջին տրոլեյբուսը
* 1965 - Ալեքսեյ Լեոնովը պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս եկավ բաց տիեզերք
* 1989 - Եգիպտոսում Քեոփսի բուրգի շրջակայքում հայտնաբերվեց 4 400 տարեկան մումիա։
* 2004 - Երկրից աննախադեպ մոտ հեռավորության վրա (43 հազար&nbsp;կմ) անցնում է ասթերոիդը
* 2009՝ Թուրքիայի Ադանա քաղաքում բացվեց Ադանայի մետրոպոլիտենը (մոտ. 13&nbsp;կմ երկարությամբ)։

## Ծնունդներ
* 1813 - Քրիստիան Ֆրիդրիխ Հեբել գերմանացի բանաստեղծ և դրամատուրգ (մ. 1864)
* 1844 - Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով ռուս կոմպոզիտոր (մ. 1908)
* 1858 - Ռուդոլֆ Դիզել գերմանացի գյուտարար և ճարտարագետ (մ. 1913)
* 1864 - Թորոս Թորամանյան, հայ նշանավոր ճարտարապետ (մ. 1934)
* 1913 - Ռենե Կլեման ֆրանս. ռեժիսոր և դրամատուրգ (մ. 1996)
* 1924 - Լևոն Խաչերյան լեզվաբան, հայագետ
* 1942 - Սասուն Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ
* 1952 - Հենրիկ Վարդենիկցի նկարիչ
* 1959 - Լյուկ Բեսոն ֆրանսիացի ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ 
* 1967 - Գրիգորի Հայրապետով,գեներալ-մայոր
* 1972 - Դեյն Ջեֆրի Քուկ ամերիկացի սթենդափ հումորիստ և կինոդերասան
* 1976 - Ջիովաննա Անտոնելլի բրազ. դերասանուհի
* 1977 - Արմուշ հայ դերասան, հումորիստ, շոումեն
* 1978 - Կարինե Սահակյան հայ հաղորդավար, լրագրող և սցենարիստ
* 1979 - Ադամ Լևին ամերիկացի երգիչ-երգահան, դերասան
* 1988 - Հովհաննես Գոհարյան հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* 1989 - Լիլի Քոլինզ ամերիկացի դերասանուհի և մոդել

## Մահեր
* 978 - Էդվարդ Տառապյալ անգլիացի թագավոր (* 962)
* 1768 - Լորենս Սթեռն իռլանդացի գրող և կղերական (* 1713)
* 1964 - Նորբերտ Վիներ ամերիկացի մաթեմատիկոս
* 1980 - Էրիխ Ֆրոմմ գերմ. հոգեբան և փիլիսոփա (* 1900)

## Տոներ
* ՝ Արուբայի դրոշի ու հիմնի օր
* ՝ Փարիզյան կոմունայի օր (1872 թվականի փետրվարի 20-ից)
* Հարավային Օսեթիա — 1991 թ. Երևդի գյուղում տեղի ունեցած ողբերգության զոհերի հիշատակի օր
Մարտի 10

**Մարտի 10**, տարվա 69-րդ (նահանջ տարիներին՝ 70-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 296 օր։

## Դեպքեր
մինի|աջից|160px|Երկրագնդի վրա Գալապագոսյան կղզիների կենտրոնականացված տեղը
* 1535՝ իսպանացի ծովագնացները Խաղաղ օվկիանոսում հայտնաբերեցին Գալապագոսյան կղզիները
* 1735՝ ռուսական զորքերը դուրս են բերվում Բաքվից
* 1804՝ Ֆրանսիան պաշտոնապես Լուիզիանան հանձնեց ԱՄՆ-ին
* 1905՝ Լոնդոնում հիմնվեց Չելսի ֆուտբոլային ակումբը
* 1953՝ New York Herald Tribune թերթում առաջին անգամ տպագրվեց հանրահայտ ժպիտիկի (սմայլիկ) նախատիպը։ 
* 1977՝ աստղագետները հայտնաբերում են Ուրանի օղակները

## Ծնունդներ
* 1452՝ Ֆերդինանդ II Արագոնացի (մ. 1516)
* 1503՝ Ֆերդինանդ I, Սրբազան Հռոմի կայսր (մ. 1564)
* 1772՝ Ֆրիդրիխ Շլեգել Karl Wilhelm Friedrich Schlegel գերմ. բանաստեղծ (մ. 1829)
* 1873՝ Յակով Վասերման, գերմանացի գրող
* 1904՝ Լևոն Խոջա-Էյնաթով, հայ խորհրդային երգահան (մ. 1954)
* 1920՝ Բորիս Վիան Boris Vian ֆրանս. գրող և դրամատուրգ (մ. 1959)
* 1923՝ Գեորգի Տեր-Ղազարյանց, խորհրդային պետական և կուսակցական աշխատող
* 1926՝ Արամ Քաթանյան, հանրապետության ժողովրդական արտիստ, դիրիժոր
* 1935՝ Խորեն Պալյան, հոգևոր երգիչ, բանասեր (մ. 2007)
* 1935՝ Արամ Նանասյան, հայ գիտնական
* 1936՝ Զեպպ Բլատեր Sepp Blatter շվեյց. գործարար, ՖԻՖԱ-ի նախագահ
* 1936՝ Մարտին Պետրոսյան, հայ նկարիչ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1976)
* 1940՝ Չակ Նորիս Chuck Norris ամերիկացի կինոդերասան և մարտարվեստների վարպետ
* 1947՝ Հեղինե Հովհաննիսյան, ազատամարտիկ
* 1957՝ Ուսամա բեն Լադեն ահաբեկչական կազմակերպության հիմնադիր (սպ. 2011 թ.)
աջից|160px
* 1958՝ Շերոն Սթոուն Sharon Stone ամեր. դերասանուհի
* 1963՝ Ռիք Ռուբին Rick Rubin ամեր. ձեռնարկատեր
* 1976՝ Հայֆա Ուեհբե, լիբանանցի երգչուհի
* 1977՝ Ռոբին Թիք, ամերիկա-կանադացի երգիչ-երգահան
* 1982՝ Քվոմե Բրաուն Kwame Brown ամեր. բասկետբոլիստ
* 1985՝ Լասսանա Դիարրա,ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
* 1987՝ Էմելի Սանդե, շոտլանդական ռեկորդակիր արտիստուհի և երգահան
* 1988՝ Իվան Ռակիտիչ, խորվաթ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1989՝ Իվան Պիրիս Iván Piris պարագվայցի ֆուտբոլիստ
* 1992՝ Էմիլի Օսմենթ Emily Osment ամեր. դերասան և երգչուհի

## Մահեր
* 1832՝ Մուցիո Կլեմենտի Muzio Clementi իտալ. կոմպոզիտոր (ծն. 1752 թ.)։
* 1861՝ Տարաս Շևչենկո Тарас Шевченко ուկր. բանաստեղծ (ծն. 1814 թ.)։
* 1872՝ Ջուզեպպե Մացցինի Giuseppe Mazzini իտալ. լրագրող և քաղ. գործիչ (ծն. 1805 թ.)։
* 1919՝ Մարկ Ելիզարով,սովետական պետական և կուսակցական գործիչ
* 1940՝ Միխայիլ Բուլգակով Михаил Афанасьевич Булгаков ռուս գրող և դրամատուրգ (ծն. 1891 թ.)
* 1945՝ Ալեքսանդր Խատիսյան, վարչապետ (ծն. 1874 թ.)
* 1986՝ Արամ Հայկազ, ամերիկահայ գրող (ծն. 1900 թ.)

## Տոներ
* Հարավային Կորեա՝ Աշխատանքի օր
* Ուկրաինա՝ Հողագործի օր
* Ռուսաստան՝ Արխիվների օր
* Տիբեթի ապստամբության&nbsp;օր (Տիբեթի անկախության կողմնակիցներ)
Մարտի 19

**Մարտի 19**, տարվա 78-րդ (նահանջ տարիներին՝ 79-րդ) օրն է։
* Մարտի 19-ին հիմնադրվել է Երևակ ամսագիրը։
* Տարվա ավարտին մնում է 287 օր։

## Դեպքեր

## Ծնունդներ
* 1601 - Ալոնսո Կանո, իսպանացի քանդակագործ և գեղանկարիչ, բարոկկո ոճի ներկայացուցիչ։
* 1769 - Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիո, քանդակագործ։
* 1813 - Դավիթ Լիվինգստոն, շոտլանդացի ճանապարհորդ, Աֆրիկայի ամենանշանավոր հետազոտողներից մեկը (մ. 1873)։
* 1879 - Արամ Մանուկյան, Հայաստանի առաջին հանրապետության պետական, հասարակական գործիչ, ներքին գործերի նախարար:
* 1913 - Մառի Աթմաճյան, բանաստեղծուհի։ 
* 1921 - Հերի Բաբասին (Harry Babasin), հայկական ծագումով ամերիկացի ջազային երաժիշտ։ 
* 1928 - Վարդուհի Վարդերեսյան, հայ ճանաչված դերասանուհի (մ․ 2015)։ 
* 1955 - Բրյուս Ուիլիս, ամերիկացի հանրաճանաչ դերասան։ 
* 1970 - Ֆեռնանդես Աբելարդո, սպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ 
* 1979 - Դիեգո Ֆորլան, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ։
* 1983 - Արամ Պաչյան, հայ ժամանակակից արձակագիր։
* 1995 - Էկտոր Բելիերին, իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Մահեր
* 235 - Ալեքսանդր Սևերոս, Հռոմի կայսր (22)-235), Սևերոսների հարստության վերջին շառավիղը։
* 1925 - Նարիման Նարիմանով, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, գրող, հրապարակախոս։
* 1961 - Էդգար Տեր-Ղազարյան, հայ խորհրդային քիմիկոս-տեխնոլոգ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1960)։
* 1986 - Սուրեն Աղաբաբյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (ծ. 1922)։
* 1993 - Ժորժ Կառվարենց, ֆրանսահայ կոմպոզիտոր։

## Տոներ

*Հաճախորդի միջազգային օր