Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆ

**Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆ** (, ), իրանցի դիվանագետ, տեսաբան և Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտաքին գործերի նախկին նախարար։ 1990-ական թվականներից սկսած նա զբաղեցրել է մի շարք նշանակալի դիվանագիտական պաշտոններ։ Զարիֆը նաև Թեհրանի համալսարանի միջազգային իրավունքի դպրոցի պրոֆեսոր է, դասավանդում է դիվանագիտություն և միջազգային կազմակերպություններ։ Նա 2002 - 2007 թվականներին եղել է ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ներկայացուցիչը։

Արտգործնախարարի պաշտոնը զբաղեցնելու ընթացքում ղեկավարել է նաև իրանական կողմի բանակցությունները 5+1 խմբի երկրների հետ, որը կազմակերպել էր միջազգային համագործակցության կազմակերպությունը 2015 թվականի հուլիսի 14-ին, որն ավարտվեց 2016 թվականի հունվարի 16-ին Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերացմամբ։

## Կենսագրություն
Զարիֆը ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 7-ին Թեհրանում։ Նրա հայրը եղել է Սպահանի ամենահայտնի ձեռնարկատերերից մեկը, իսկ մայրը՝ Թեհրանի ամենահայտնի գործարարներից մեկի աղջիկը։ Զարիֆը եղել է ընտանիքի միակ երեխան։ Ծնողները նրան արգելել են դիտել հեռուստացույց, լսել ռադիո և կարդալ մամուլը։

## Կրթություն
1976 թվականին Զարիֆն ավարտել է «Ալավի» հոգևոր դպրոցը, որտեղ ծանոթացել է Ալի Շարիաթիի և Մահմուդ Տալեգանիի ուսմունքներին։

17 տարեկանում միջազգային ուսանողական վիզայով մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ ընդունվել է Սան Ֆրանցիսկոյի Դրյու մասնավոր քոլեջը։ Քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սան Ֆրանցիսկոյում Կալիֆորնիա նահանգի համալսարանը՝ 1981 թվականին ստանալով հումանիտար գիտությունների բակալավրի աստիճան, իսկ 1982 թվականին՝ միջազգային հարաբերությունների մագիստրոսի կոչում։

1984 թվականին ավարտել է Կոլորադայում Դենվերի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների դպրոցը՝ ստանալով միջազգային հարաբերությունների երկրորդ մագիտստրոսական կոչումը, իսկ 1988 թվականին՝ միջազգային իրավունքի և քաղաքագիտության ոլորտում փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի կոչում։ Դենվերի համալսարանում 1988 թվականին տպագրված «Ինքնապաշտպանությունը միջազգային իրավունքում և քաղաքականությունում» (Self-defense in International Law and Policy) գրքի հեղինակն է։

## Գործունեություն
Մինչև  1989 թվականը եղել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Ալի Ակբար Վելայատիի առաջին օգնականը։ 1989 - 1992 թվականներին եղել է ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ներկայացուցչի տեղակալը։ 1992 - 2002 թվականներին զբաղեցրել է միջազգային հարաբերությունների և իրավունքի հարցերով Իրանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի պաշտոնը։ 1993 թվականին գլխավորել է Իրաքում Իրանի պատվիրակությունը, որը բանակցություններ էր վարում Իրան-իրաքյան պատերազմից հետո առաջացած վիճելի հարցերի կարգավորման վերաբերյալ։ Միաժամանակ եղել է Թեհրանի համալսարանի միջազգային իրավունքի պրոֆեսոր։

2002 թվականի օգոստոսի 5-ից մինչև 2007 թվականի հուլիսի 6-ը եղել է ՄԱԿ-ում Իրանի Իսլամական հանրապետության մշտական ներկայացուցիչը։

2007 թվականից դասախոսում է Թեհրանի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների դպրոցում։ 2013 թվականի օգոստոսի 15-ից զբաղեցնում է Իրանի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։

Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը զբաղեցրել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության փոխնախագահի պաշտոնը 2024 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 2024 թվականի օգոստոսի 11-ը, մինչև հրաժարական տալը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ