Անյան

**Անյան** (չինարեն՝ 安阳; պինյին՝ *Ānyáng*), քաղաքային շրջանի կարգավիճակ ունեցող խոշոր բնակավայր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության արևելյան մասում՝  Հանան նահանգում։ Ընկած է Հուանհե գետի ավազանի միջնամասից մի փոքր դեպի հյուսիս, մերձակա մեկ այլ խոշոր բնակավայրից՝ Չանջոու քաղաքից հյուսիս-արևելք։ Զբաղեցնում է 7.413 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 817 193, իսկ քաղաքային ամբողջ շրջանում ապրողների թիվը 1999 թվականին՝ 5 125 135: Մետաղաձուլության ու մետաղամշակման, տեքստիլ ու սնդի արդյունաբերության կենտրոն է։ Կաթոլիկ թեմի եպիսկոպոսական նստավայր է։

## Պատմություն
Անյանի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել վաղնջական ժամանակներից։ Քաղաքի արևմտյան ծայրամասում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են յոթ հազարից ավելի հնագույն իրեր՝ քարե գործիքներ, կենդանիների բրածո ոսկրեր, որոնք նախապատմական՝ քարեդարյան քարանձավաբնակ նախամարդկանց կենսագործունեության վկայություններ են։ Մերձակայքում գտնվող մի շարք այլ հնավայրերում էլ հայտնաբերվել են բազմաթիվ հնագույն իրեր, որոնք վերագրվում են չինական Շան արքայատոհմի կառավարման ժամանակաշրջանին՝ մեր թվականությունից առաջ 1562—1027 թվականներին։ Անյանից երկու կիլոմետր դեպի արևմուտք պահպանվել են այդ թագավորության և ընդհանրապես չինական պետության առաջին մայրաքաղաքը համարվող *Ին* (*Յին, Yin*) քաղաքի ավերակները։ Այդ հնագույն քաղաքի տարածքը՝ *Ինսյույ* (*Yinxu*) անվանումով, որը չինարենից թարգմանած՝ նշանակում է «*Ինի (Յինի-Yin-ի) մնացորդներ*», ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Կլիմա
Անյանը, որ ընկած է տափաստանի և Հյուսիսչինական դաշտավայրի սահմանագծին, ունի կիսաչորային կլիմա, որի վրա զգացվում է մուսսոնների ազդեցությունը։ Տարվա չորս եղանակներն էլ հստակորեն արտահայտություն են գտնում այստեղ։  Köppen climate classification-ի դասակարգման համաձայն՝  քաղաքի կլիման դասվում է *BSk* տիպին։ Ձմեռները ցուրտ են ու չափազանց չոր, ամառները՝ շոգ ու խոնավ։ Արձանագրված առավելագույն ցածր և առավելագույն բարձր ջերմաստիճաններն են համապատասխանաբար  և :

## Տեսարժան վայրեր
* Չինական հիերոգլիֆների թանգարան

## Քույր քաղաքներ
* Լեթբրիջ, Կանադա

## Պատկերասրահ

The Anyang Hotel - panoramio.jpg|Տեսարան քաղաքից
天宁寺 - panoramio - guan.jpg|Անյանի համայնապատկերը
Wzbwg3.png|Չինական հիերոգլիֆների թանգարանի մուտքը
Tianning Temple.JPG|Տյանյին տաճարը
Yinxu.jpg|Չինական առաջին մայրաքաղաքի մնացորդները
Anyang skyline.jpg|Տեսարան քաղաքից
Orakelknochen.JPG|Պատգամախոսական ոսկոր
HouMuWuDingFullView.jpg|Շան արքայատոհմի ժամանակաշրջանի բրոնզե արտեֆակտ՝ պեղված Անյանից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Li Feng- Early China: A Social and Cultural History, Cambridge et New York, Cambridge University Press, 2013| isbn=978-0-521-89552-1: *Anyang and beyond : Shang and contemporary Bronze Age cultures*: pp.&nbsp;66–89 et *Cracking the secret bones: literacy and society in late Shang*: pp.&nbsp;90–111.
* Li Liu, Xingcan Chen - The Archaeology of China: From the Late Paleolithic to the Early Bronze Age, Cambridge et New York, Cambridge University Press, 2012|isbn=978-0-521-81184-2}}  Madame Li LIU est professeur d'archéologie chinoise à l'Université Stanford, Californie. (Stanford Daily 22/01/2014 : Sa recherche l'a amenée aux origines de l'agriculture chinoise, il y a -12000 ans). Sur Anyang et les Shang : Chapter 8: *Formation of Early States in the Central Plain : Erlitou and Erligang (1900/1800-1250 BC): pp.253-296. Chapter 10: *The Late Shang Dynasty and it's Neighbors (1250-1046 BC)'' pp.&nbsp;350–391 + "Anyang excavation" pp.&nbsp;2, 5-6, 12-13
* Історія Китаю: Підручник (по ред. А.&nbsp;В.&nbsp;Меліксетова). М., 2004. С.14-15.
* Стаття Аньян в БСЕ

## Արտաքին հղումներ

*Անյանի համայնքապետարանի կայքէջը  (in Simplified Chinese)
*Անյանի արտաքին գործերի գրասենյակի պաշտոնական կայքէջը (in Simplified Chinese)

Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ