Հակառակ գրաֆիտի

[մինի| [Գերմանիայի ծովահենների կուսակցություն|Գերմանիայի ծովահենների կուսակցության լոգոտիպը՝ պատրաստված հակառակ գրաֆիտիի տեսքով]]
**Հակառակ գրաֆիտի**, հայտնի նաև որպես **գրաֆիտիի հակառակը**, **անտի-գրաֆիտի** կամ **ռևերս-գրաֆիտի**, պատերի կամ այլ հարթությունների վրա ժամանակավոր կամ կիսով չափ հիմնական նկարների ստեղծման մեթոդ՝ այդ հարթությունների վրայից կեղտի, մրի, ավտոմեքենաների արտանետումների հեռացման միջոցով։

## Ստեղծման պատմություն
[մինի|Հաղորդագրություն՝ գրված [ֆուրգոնի հետևի՝ կեղտոտ հատվածում]]
Հակառակ գրաֆիտիի հիմնադիրը համարվում է բրիտանացի նկարիչ Փոլ Քյորթիսը, ով առավելապես հայտնի է *[[Moose (գրաֆիտի նկարիչ)|Moose]]* կեղծանվամբ, ինչը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «Որմզդեղն»։ Քյորթիսն այս տեխնիկան մտածել է 2004 թվականին․ լինելով բարի սպասք լվացող՝ նա փորձում էր մաքրել խոհանոցի պատը, որը սևացել էր ծխից, սակայն, զուտ միայն կեղտը մաքրելը նրան ձանձրալի թվաց։ Այդպես երևան եկավ պատերի կեղտը մաքրելու միջոցով նկարներ ստեղծելու ժանրը՝ ռևերս գրաֆիտին։ Նրա առաջին և փոքրիշատե հայտնի աշխատանքների թվին են պատկանում «Broadway» թունելը Սան Ֆրանցիսկոյում (Կալիֆոռնիա)․ այս թունելը կարևորագույն նշանակություն ունի քաղաքի հաղորդակցության ճանապարհների համար, քանի որ օրական 20 հազարից ավելի մեքենա է անցնում այս թունելով, ինչի հետևանքով, բնականաբար, թունելի պատերը կեղտի և մեքենաների արտանետումներից մնացած ծխի հաստ շերտով են պատված։ «Զինվելով» ճիվիլներով, լվացող միջոցներով և նախշակաղապարներով՝ *Moose*-ը մեկ գիշերվա ընթացքում թունելի պատերին պատկերեց կալիֆոռնիական ծառեր և ծաղիկներ։

Առաջին մեծամասշտաբ հակառակ գրաֆիտին եղել է բրազիլացի Ալեքսանդր Օրիոնի՝ 300 մետր երկարություն ունեցող ստեղծագործությունը, որը կոչվում էր *«Ossario»*։ Օրիոնն այս հակառակ գրաֆիտիով 2006 թվականին զարդարել է Սան Պաուլո քաղաքի թունելի պատերը։ Հակառակ գրաֆիտի վրա պատկերված էին կրիաներ, որոնք, ըստ նկարիչի, «պետք է մոտ ապագայից ներկա տեղափոխեին կատակոմբները (փապարները), որպեսզի մարդկանց ցույց տան, որ հենց հիմա է տեղի ունենում ողբերգությունը՝ մթնոլորտի աղտոտումը»։ 2006 թվականի հուլիսի 26-ին քաղաքի իշխանությունները թունելի պատերի վրայից հեռացրին Օրիոնի ստեղծագործությունը։

## Կոմերցիալիզացիա
Ինչպես ավանդական գրաֆիտիի դեպքում, հակառակ գրաֆիտի դեպքում ևս գործում է գովազդի քաղաքականությունը՝ հակառակ գրաֆիտին կիրառելով որպես գովազդ։ Մարքեթոլոգները այսպիսի հայտարարությունների ձևն անվանում են «մաքուր գովազդ»՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ այն ժամանակավոր է և ստեղծվում է անվնաս միջոցների օգտագործմամբ և չի աղտոտում շրջակա միջավայրը։

Այս ժանրի օգնությամբ իրենց արտադրանքը գովազդող ընկերությունների շարքում են գտնվում «Microsoft»-ը, «Puma»-ն, «Starbucks»-ը, «Channel 4»-ը և «Smirnoff»-ը:

Ածխաթթու գազի դեմ տարվող պայքարի շրջանակներում «IBM» ընկերությունը՝ նկարիչների հետ միասին, մետրոյում ստեղծեց հակառակ գրաֆիտիների շարք՝ կոչ անելով նվազեցնել էներգոզատորների կիրառումը։

## Ստեղծման առանձնահատկություններ
Ի տարբերություն ավանդական գրաֆիտիի՝ հակառակ գրաֆիտիի ստեղծման հիմնական գաղափարը ոչ թե ավանդական գրաֆիտիի ստեղծման ձևաչափով ներկերի կիրառումն է, այլ ընդհակառակը՝ որոշակի ձևով պատերի կամ որևէ այլ հարթության մաքրումն է։

Հակառակ գրաֆիտիի ստեղծման համար իդեալական վայրեր են համարվում կեղտոտ և փոշոտ ապակիները, ցանկապատերը, շենքերի ու թունելների պատերը։ Որոշ նկարիչներ հակառակ գրաֆիտի ստեղծելու նպատակով օգտագործում են հատուկ կտրված նախշակաղապարներ՝ ջրի հուժկու շիթն ուղղելով նախշակաղապարի ուղղությամբ, ինչի շնորհիվ էլ ստեղծվում են անհրաժեշտ պատկերները։ Նկարիչների մի ուրիշ խումբ էլ օգտվում է պարզապես թրջված լաթերից, խոզանակներից, վրձիններից, և նույնիսկ իրենք իրենց մատներն են օգտագործում՝ կեղտոտ ապակիներն ու մեքենաների կաղապարները վերածելով արվեստի ստեղծագործությունների։

## Օրինականություն
Հակառակ գրաֆիտին չի կրում դեստրուկտիվիզմի (կործանարարության) տարրեր, քանի որ դրա ստեղծման ընթացքում չեն օգտագործվում վնասակար նյութեր կամ միջոցներ, այդ իսկ պատճառով նմանատիպ նկարների ստեղծումը կարելի է համարել օրինական գործունեություն։ Չնայած այս հանգամանքին, որոշ պետությունների կառավարություններում այս հարցի շուրջ տեղի են ունենում վիճահարույց քննարկումներ, քանի որ շատ կազմակերպություններ հակառակ գրաֆիտին կիրառում են որպես գովազդի մեթոդ՝ անցնելով բոլոր սահմանափակումների վրայով։

## Տես նաև
* Սթրիթ արտ
* Գրաֆիտի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Գեղանկարչություն