open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հելենա Շերֆբեկ

**Հելենա Շերֆբեկ** (, ), ֆինն-շվեդ նկարչուհի, մոդեռնի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Հելենա Շերֆբեկը ծնվել է 1862 թվականին Ֆինլանդիայի մեծ իշխանության մայրաքաղաք Հելսինգֆորսում։ 11 տարեկանից Ֆինլանդիայի արվեստի սիրահարների միությունում սովորել է նկարել։

1880 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսներին և ճանաչում ստացել։ Ռուսաստանի կայսրության սենատից կրթաթոշակ է ստացել և սովորել Փարիզի Կոլարոսի ակադեմիայում։

1902 թվականից մոր հետ ապրել է Հյունվինկյաայում, որտեղ կատարելագործել է իր հմտությունները։ 1917 թվականին Հելսինկի Սթենման սալոնում կայացել է նկարչուհու առաջին անհատական ցուցահանդեսը, որը մեծ հաջողություն է ունեցել դիտողների և քննադատների շրջանում։

1925 թվականին Շերֆբեկը տեղափոխվել է Թամիսաարի, որտեղ հիմնականում ստեղծել է նատյուրմորտներ և վերամշակել է իր հին աշխատանքները։ Այս ժամանակահատվածի որոշ աշխատանքներ արված են լիտոգրաֆիայի տեխնիկայով, որը նկարիչը սովորել է 75 տարեկանում։

Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի սկզբում տեղափոխվել է Տենալա, որտեղ անցկացրել է մեկ տարի։ 1944 թվականին մեկնել է Շվեդիա, և մահացել է 1946 թվականի հունվարի 23-ին Սալտշյոբադեն քաղաքում։

## Ստեղծագործական ուղի
Նկարել է լանդշաֆտներ, դիմանկարներ, պատմական թեմաներով նկարներ։ Նկարչի աշխատանքների վրա որոշակի ազդեցություն են ունեցել Ֆյոդոր Դոստոևսկու, Մարսել Պրուստի և Արթյուր Ռեմբոյի ստեղծագործությունները։ Շերֆբեկը եղել է ավելի քան հազար ստեղծագործությունների հեղինակ. իր ստեղծագործություններում եղել է անկախ արվեստագետ։ Քաղաքային վարպետների շրջանում ընդգրկված չլինելով՝ արվեստագետը ստեղծել է գործեր, որոնք զարմացնում են թե՛ արվեստասերներին, թե՛ քննադատներին։ Շերֆբեկը կարողացել է վարպետորեն բարեփոխել գրականության ոճը ակադեմիական ռեալիզմից (1880-ականների վերջ) դեպի էքսպրեսիոնիզմ և մոդեռնիզմ (1940)։

## Ընտանիք
180px|մինի|«Հայրս», 1943
* Հայր՝ Սվանտե Շերֆբեկ (1833-1876)
* Մայր՝ Օլգա Յոհաննա Պրինտց (1839-1923)
* Եղբայր՝ Մագնուս (1860-1933)

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Ֆինլանդիան նկարչուհու ծննդյան 150-ամյակի առթիվ թողարկել է 2 եվրո արժողությամբ հուշադրամ
* 2012 թվականի հունիսի 1-ից մինչև հոկտեմբերի 14-ը Հելսինկիի Աթենում շենքում կայացել է նկարչուհու ստեղծագործությունների ամենամեծ ցուցահանդեսը, որի ընթացքում ներկայացվել է շուրջ 400 աշխատանք
* 2017 թվականի հունիսի 7-ին Շերֆբեկի «Հայրս» («Isahni») նկարը վաճառվել է  Լոնդոնի Sotheby's աճուրդում 212500 ֆունտ (244 հազար եվրո)

## Գրականություն
* Gotthard Johansson: Helene Schjerfbecks konst: Ett urval målningar, teckningar och litografier, 1940
* Ahtela H. (Pseud. för Einar Reuter) Helene Schjerfbeck, 1953
* Camilla Hjelm: Modernismens förespråkare, Gösta Stenman och hans konstsalong. Diss, Helsingfors universitet. Statens konstmuseum, Centralarkivet för bildkonst 2009. ISBN 978-951-53-3182-3.
* Lena Holger: Och jag målar ändå. Brev till Maria Wiik 1907—1928, SLS/Atlantis 2011
* Lena Holger: Helene Schjerfbeck, liv och konstnärskap, Raster Förlag 1987, ISBN 91-87214-016
* Rakel Liehu: Helene, en roman om Helene Schjerfbeck, Forum 2005, ISBN 91-37-12636-9
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հելենա Շերֆբեկի կենսագրությունը

Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆինն նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆինն արվեստագետներ
Թրինե Շայ Գրանդե

**Թրինե Շայ Գրանդե** (, ), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի լիբերալ կուսակցության առաջնորդ։ Օսլոյում Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամ է։

## Գործունեություն
2001 թվականին առաջին անգամ եղել է խորհրդարանի պատգամավոր, 2001-2005 թվականներին՝ Ազատական կուսակցության խորհրդարանական առաջնորդ։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր, ապա վերընտրվել 2009 և 2013 թվականների խորհրդարանական ընտրություններում։

Գրանդեն լեզուներ և տնտեսագիտություն է ուսանել Նորվեգիայի գիտության և տեխնոլոգիաների համալսարանում, հետագայում`քաղաքագիտություն և պատմություն է ուսանել Օսլոյի համալսարանում։ Նախքան քաղաքականություն մտնելը, աշխատել է որպես լրագրող, ավագ դպրոցի ուսուցչուհի և Նուր Թրյոնդելագի համալսարանական քոլեջի դասախոս։ 2008 թվականին, երբ հանրությանը հայտնի դարձավ, որ նա 17 տարեկանի հետ սեռական հարաբերություն է ունեցել, Գրանդեն պատասխանեց. «Հավանաբար հիմար բան եմ արել, բայց ես հարձակվող չեմ»։

Գրանդեն 1999-2000 թվականներին եղել է Լիբերալ կուսակցության կենտրոնական վարչության անդամ, 2000-2010 թվականներին՝ փոխնախագահ։ Գրանդեն 2009 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Օսլոյի պատգամավոր, չնայած Լիբերալ կուսակցությունը ծանր հարված է ստացել։ Գրանդեն և Բորգիլդ Թենդենը Աքերսհուսից ընտրված միակ ազատական պատգամավորներն էին։ Լարս Սպոնհայմի հրաժարականից հետո, որպես կուսակցության առաջնորդ, Գրանդեն 2010 թվականին Գլխավոր ասամբլեայում ընտրվել է Լիբերալ կուսակցության առաջնորդ։

2013 թվականին Գրանդեի ղեկավարությամբ Լիբերալ խորհրդարանական խումբն ունեցավ ևս յոթ խորհրդարանական անդամներ։ Ներկայումս Լիբերալ կուսակցությունը, քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության (Նորվեգիա) (KrF) հետ պայմանավորվածություն ունի երկու իշխող կուսակցությունների հետ՝ Պահպանողական կուսակցության և Առաջընթացի կուսակցության (FrP)՝ նրանց տալով կառավարման 	
ազդեցության հնարավորություն, թեև նրանց կառավարության կազմից դուրս են։

### Մշտական հանձնաժողովներ
* 2013-2017 թթ. Արտաքին գործերի և պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ
* 2009-2013 թթ. Կրթության, հետազոտությունների և եկեղեցական հարցերի հանձնաժողովի անդամ
* 2009-2013 թթ. Արտաքին հարաբերությունների ընդլայնված հանձնաժողովի անդամ
* 2009-2013 թթ. Անվտանգության և սահմանադրական հարցերի հանձնաժողովի անդամ
* 2009-2013 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ
* 2005-2009 թթ. Ընտանեկան և մշակութային հարցերի հանձնաժողովի անդամ
* 2005-2009 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ
* 2001-2005 թթ. Արտաքին հարաբերությունների ընդլայնված հանձնաժողովի անդամ
* 2001-2005 թթ. Ընտրական հանձնաժողովի անդամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկավարժներ
Թոնյե Լարսեն

**Թոնյե Լարսեն** (, ), նորվեգացի հանդբոլիստ։ 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ 1999 թվականին աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն։

## Կարիերա
Թոնյե Լարսենը հանդբոլով սկսել է զբաղվել հայրենի Թյոնսբերգ քաղաքում։ Մինչև 1998 թվականը խաղացել է  «Լարվիկ» ակումբում։ Դանիական «Վիբորգ» ակումբում խաղացել է 1998/1999 մրցաշրջանում։ Այս ակումբի կազմում տոնել է Եվրոպայի գավաթի հաղթանակը։ 1999 թվականին կրկին վերադառնում է «Լարվիկ», որտեղ և անցկացրեց հետագա սպորտային ողջ կարիերան։ Թոնյե Լարսենն ունի հետևյալ արդյունքը. 
* Նորվեգիայի չեմպիոն՝ 2000, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 և 2015 թվականներ
* Գավաթի խաղերի գավաթակիր՝ 2005 և 2008 թվականներ
* Եվրոպայի չեմպիոնների լիգա՝ 2011 թվական
2013 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Լարսենը հայտարարեց մարզական կարիերայի դադարեցման մասին՝ կապված ընտանեկան հանգամաներից։ Մեծ սպորտ վերադարձավ 2015 թվականի հունվարից։ 2014/2015 մրցաշրջանի ավարտից հետո Թոնյե Լարսենը պաշտոնապես հայտարարես սպորտային կարիերայի ավարտը։ 2015 թվականի ամռանից աշխատում է մարզչական շտաբում։

Լարսենն ընդհանուր հաշվով խաղացել է 264 անգամ Նորվեգիայի հավաքականի կազմում՝ հանդես գալով դեռևս 1990-ական թվականներից։ 1998, 2008 և 2010 թվականներին Թոնյեն դառնում է Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ 1999 թվականին՝ աշխարհի չեմպիոն։ 2000 թվականին Սիդնեյի օլիմպիական խաղերում մարզուհին բրոնզե մեդալ է ստանում, իսկ 2008 թվականին դառնում է օլիմպիական չեմպիոն՝ ստանալով ոսկե մեդալ։ Իր կարիերան մարզուհին ավարտում է բրոնզե մեդալով՝ աշխարհի չեմպիոնատի ժամանակ, որը տեղի էր ունենում 2009 թվականին։

Թոնյե Լարսենն ունի երկու երախա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Европейской гандбольной федерации  
* Die Seite von Tonje Larsen bei Larvik HK 

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հանդբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Գործող ամենաերկար իշխող ոչ ազնվական, պետական առաջնորդների ցանկ

Սա գործող պետական առաջնորդների ցանկ է, որտեղ անձինք իրենց երկրի կառավարության գլուխը կամ երկրի ղեկավարն են ավելի քան 10 տարի և չունեն ազնվական ծագում։ Ցանկը դասակարգված է ըստ կառավարման տարիների նվազման։

Ցանկում ներառված անձանցից ոչ բոլորն են իրենց երկրի ամենահզոր գործիչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ղեկավարների ցանկեր
Ժոել Պերեյրա

**Ժոել Դինիշ Կաշտրու Պերեյրա** (, ), շվեյցարական ծագմամբ պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Մանչեստեր Յունայթեդ» ակումբի դարպասապահ։

## Ակումբային կարիերա
«Կսամակս» շվեյցարական ակումբի սան է։ 2012 թվականին տեղափոխվել է անգլիական «Մանչեստեր Յունայթեդ» ակումբի ակադեմիա։ 2014/15 մրցաշրջանում թիմի հետ միասին հաղթել է Անգլիայի երիտասարդական առաջնությունում։ 2015 թվականի օգոստոսի 13-ին երկարաձգել է պայմանագիրը «կարմիր սատանաների» հետ։

2015 թվականի հոկտեմբերի 17-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Ռոչդեյլ» մեկ ամսով։ Նոյեմբերի 10-ին կատարել է իր նորամուտը թիմի կազմում՝ մասնակցելով «Մորկամ» ակումբի դեմ խաղին Ֆուտբոլային լիգայի հաղթանշանի խաղարկության շրջանակներում։ Հանդիպման ընթացքում խաղացողը հետ է մղել 11 մետրանոցը և խաղն ավարտել զրոյական հաշվով. դրանից հետո «Ռոչդեյլը» համոզել է «Մանչեստեր Յունայթեդին» երկարաձգել վարձավճարի ժամկետը մինչև 2016 թվականի հունվարի 3-ը։ Նոյեմբերի 21-ին դարպասապահը կատարել է իր նորամուտը Անգլիայի առաջին լիգայում՝ մասնակցելով «Դոնկաստեր Ռովերս» ակումբի հետ խաղին, որը նույնպես ավարտվել է զրոյական հաշվով։ Այդ մրցաշրջանում նա «Ռոչդեյլի» կազմում անցկացրել է 6 խաղ։

2016 թվականի փետրվարի 25-ին նա ընդգրկվել է «Մանչեստեր Յունայթեդի» հայտացուցակում՝ մասնակցելու Եվրոպա Լիգայի՝ դանիական «Միդտյուլան» ակումբի դեմ խաղին։ Սակայն հանդիպման ընթացքում դուրս չի եկել խաղադաշտ։

2016 թվականի օգոստոսի 31-ին վարձավճարով տեղափոխվել է պորտուգալական «Բելենենսիշ» ակումբ մինչև 2016/17 մրցաշրջանի ավարտը։ 2017 թվականի հունվարին հետ է կանչվել վարձավճարից և վերադարձել է «Մանչեստեր Յունայթեդ»։ 2017 թվականի հունվարի 29-ին դարպասապահը կատարել է իր նորամուտը «կարմիր սատանաների» կազմում՝ Անգլիայի գավաթի խաղարկության «Ուիգան Ատլետիկ» անգլիական ակումբի դեմ խաղում փոխարինելով Սերխիո Ռոմերոյին։

2017 թվականի մայիսի 21-ին կատարել է նորամուտը անգլիական Պրեմիեր Լիգայում՝ թիմի մեկնարկային կազմում մասնակցելով «Քրիսթալ Փելաս» ակումբի դեմ խաղին, որի ընթացքում իր դարպասը պահել է անառիկ։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Շվեյցարիայի տարբեր տարիքային խմբերի հավաքականներում։ 2012 թվականին փոխել է ֆուտբոլային քաղաքացիությունը պորտուգալականի։ Եղել է երկրորդ դարպասապահ Պորտուգալիայի բոլոր պատանեկան հավաքականներում։ 2016 թվականի հունիսի 14-ին հայտնի է դարձել, որ Պերեյրան կմասնակցի 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին Պորտուգալիայի հավաքականի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Բելենենսիշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոչդեյլի ֆուտբոլիստներ
Նորա Գուլբրանդսեն

**Նորա Գուլբրանդսեն** (, ), ճենապակու և կերամիկայի բնագավառներում աշխատող նորվեգացի դիզայներ։
thumb|150px|Նորա Գուլբրանդսենի նախագծած սրճամանը, արտադրվել է Porsgrunds Porselænsfabrik-ում

## Կենսագրություն
Նորա Գուլբրանդսենը ծնվել է Քրիստիանիայում (այժմ՝ Օսլո)՝ Աքսել Յուլիուս Հանսենի և Աննա Սոֆի Լունդի ընտանիքում։ 1917-1922 թվականներին ամուսնացած է եղել մեծածախ առևտրական Կառլ Սիգլեր Գուլբրանդսենի (1892-1976) հետ։ 1943 թվականին Նորան ամուսնացել է ինժեներ և տոհմաբան Օտտո Դելֆին Ամունդսենի հետ։

1923-1927 թվականներին սովորել է Նորվեգիայի արհեստագործական և արվեստի արդյունաբերության ակադեմիայում (Statens Håndverks- og Kunstindustriskole), որն ավարտելուց հետո որպես դիզայներ աշխատել է Պորսգրունի ճենապակու գործարանում։ 1928-1946 թվականներին եղել է Պորսգրունի գործարանի գեղարվեստական ղեկավար, 1928-1940 թվականներին գործարանի համար նախագծել է մի քանի ճենապակյա հավաքածուներ, որոնք լավ ընդունելության են արժանացել։ 1946 թվականից Օսլոյում կերամիկայի արտադրամաս է ունեցել։

Պորսգրունում աշխատելու ընթացքում Գուլբրենսենը նախագծել է մոտավորապես 300 տարբեր նմուշներ և մոդելներ։ Ոգեշնչվել է ար-դեկո ոճով և կուբիստական ուղղությամբ։ Գուլբրանդսենի աշխատանքների ընտրյալ հավաքածուն ցուցադրվում է Պորսգրունի քաղաքային թանգարանում (*Porselensmuseet*):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Porselensmuseet website 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Մարի Մոլիդ

**Մարի Քրիստինե Սյոբսթադ Մոլիդ** (, ), նորվեգացի հանդբոլիստ։ «Լարվիկ» ակումբի ձախ պաշտպան։ Նորվեգիայի հանդբոլի կանանց հավաքականի ձախ պաշտպան։ Եվրոպայի չեմպիոն (2010): 2011 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
### Կարիերան ակումբներում
«Քոլստադ» նորվեգական ակումբի սանուհի է։ Ակումբային դեբյուտը կայացել է Նորվեգիայի բարձրագույն լիգայում՝ 2006/2007 թվականներին, երբ խաղում էր «Բյոսեն» ակումբի կազմում։ Այս ակումբի հետ 2007 թվականին Մարի Մոլիդը դուրս ելավ Գավաթի եզրափակիչ խաղերին։ Ակումբը պարտվեց ռումինական «Ռեմնիցու Վալչյա» ակումբին։ 2012-ից 2014 թվականներին մոլիդը խաղացել է «Լևանգեր» ակումբում։

2014 թվականին հայտնվում է «Լարվիկ» ակումբում։

### Կարիերան հավաքականում
Նորվեգիայի հանդբոլի կանանց հավաքականի կազմում Մարի Մոլիդը խաղացել է 67 խաղ՝ խփելով 42 գոլ։ 2010 թվականին հավաքականում դեբյուտը կայացել է սեպտեմբերի 22-ին Շվեյցարիայի դեմ խաղում։ 2010 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն իսկ 2011 թվականին՝ աշխարհի չեմպիոն։

## Հաջողություններ
### Օլիմպիական խաղեր
 Ռիո դե Ժանեյրո, 2016 թիվ
### Աշխարհի խաղեր
 Բրազիլիա, 2011
 Դանիա, 2015
### Եվրոպայի խաղեր
 Նորվեգիա/Դանիա 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարի Մոլիդի էջը eurohandball.com կայքում 
* Մարի Մոլիդի էջը «Բյոսեն» ակումբի կայքում  

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հանդբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Բերթին Զեթլից

**Բերթին Զեթլից** (), (), նորվեգացի փոփ երգչուհի։

## Կարիերա
Բերթին Զեթլիցն իր երաժշտական ճամփորդությունը  սկսել է երիտասարդ տարիքից` ձայնագրելով իր առաջին համարները դեռևս 12 տարեկանից։ Դասական երաժշտության մեջ փորձ ձեռք բերելով Զեթլիցը սկսում է իր փորձարկումները։ Առաջին դեբյուտային ալբոմը՝ *Morbid Latenight Show*- ը թողարկել է 1998 թվականին և մի քանի հաջողակ երգեր է ձայնագրել։ 1999 թվականին նա հյուրախաղերով շրջագայության է մեկնում ԱՄՆ` Լիլիթ Ֆեյրի հետ։ Դրան հաջորդում է 2000 թվականի *Beautiful So Far* ալբոմը։ Երրորդ ալբոմը՝ *Sweet Injections* թողարկվել է 2003 թվականին։ Առաջատար՝ «Girl Like You» սինգլը ազդարարեց երգչուհու ոճի փոփոխությունը։

Նրա չորրորդ՝ *Rollerskating* ալբոմը թողարկվել է 2006 թվականի վերջին։ Առաջատար «Fake Your Beauty» սինգլը դարձել է ռադիո-հիթ և նորվեգական չարթերում զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը։ Նրան հաջորդող *«Ah-Ah»* սինգլը ձայնագրվել է ռեմիքս տարբերակով և դարձել հիթ։ Զեթլիցն իր հինգերորդ՝ *My Italian Greyhound* ալբոմը թողարկել է 2006 թվականի սեպտեմբերին։

Զեթլիցն իր առաջնեկին լույս աշխարհ է բերում 2007 թվականին և ժամանակավորապես թողնում է շոու-բիզնեսը։ Հետագայում նա թողարկում է *«In My Mind 1997–2007 the Best of Bertine Zetlitz»* ալբոմը, որտեղ ներկայացնում է երկու նոր երգ։ Նա իր վեցերորդ ստուդիական ալբոմը *Electric Feet*  թողարկում է 2012 թվականի մարտի 16-ին։ Համագործակցում է նորվեգացի երգչուհի Սամսայայի հետ։

## Կենսագրություն
Բերթին Զեթլիցն ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Նա Ֆրենցիս Սեզերստեդի զարմուհին է և Ժենս Զեթլիցի ժառանգորդը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմեր

### Հավաքածուներ

### Սինգլեր

;Այլ սինգլեր
*1997: "Getting Out"
*1997: "Snow on a Hot Day"
*1997: "Apples and Diamonds" 
*1998: "Abigail" 
*1998: "Fi Fy Fo Fum" (Մարթե Կրողի հետ)
*2000: "Adore Me" 
*2000: "Cruel" 
*2001: "Fate"
*2003: "For Fun" 
*2003: "Twisted Little Star"
*2006: "Islands in the Stream" (Թոմ Հելլի հետ) 
*2006: "Midnight" 
*2007: "Bubble Bursts" 
*2012: "Electric Feet"
*2012: "Starlight" 
*2015: "Sett at vi sier det sånn" (դուետ Պրեպլ Համբի հետ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Og dagen inntil nå er god* (2000)

## Արտաքին հղումներ
* 
* Myspace կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երգիչներ
Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթ

**Շառլ Սիմոնի գավաթ**, կամ **Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթ** (), ֆրանսիական ֆուտբոլային գավաթային մրցաշար, որը կազմակերպվում է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։ Գավաթը անվանված է Շառլ Սիմոնի պատվին, ով ֆրանսիացի սպորտսմեն էր և մահացել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմում։ Գավաթի եզրափակիչը անցկացվում է Ստադ դե Ֆրանս մարզադաշտում, իսկ հաղթողը հայտավորվում է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլին։ Գործող չեմպիոնը Պարի Սեն-Ժերմենն է, որը 2016-17 մրցաշրջանի եզրափակչում պարտության մատնեց Անժեին։

Ֆրանսիայի գավաթը անցկացվում է 1917-18 մրցաշրջանից ի վեր, և 2016-17 մրցաշրջանը դարձավ գավաթի 100-րդ խաղարկությունը։ Մեծ թիմերը դժվարությամբ են մրցում Ֆրանսիայի գավաթում, քանի որ այստեղ գործում են պատահական վիճակահանության և 1 խաղից կազմված հակամարտությունների համակարգերը։ Այդ պատճառով Լիգա 2-ում հանդես եկող 2 թիմեր կարողացել են հաղթել Ֆրանսիայի գավաթը՝ Հավրը 1959 թվականին և Գենգանը 2009-ին։

2013-14 մրցաշրջանում Ֆրանսիայի գավաթին մասնակցեց 7,656 ակումբ, իսկ 2011-12 մրցաշրջանում՝ 7,422 ֆուտբոլային ակումբ։

## Համարներ
Ֆրանսիայի գավաթի խաղերում ֆուտբոլիստները պարտավոր են կրել 1-18 համարի մարզաշապիկները՝ անկախ իրենց սովորական համարից։ Մեկնարկային կազմի ֆուտբոլիստները պետք է կրեն 1-11 համարները՝ ըստ իրենց խաղային դիրքերի։ Այնուամենայնիվ, եթե ֆուտբոլիստը կրում է 1-11 համարներից որևէ մեկը, նա կարող է կրել այն նաև Ֆրանսիայի գավաթի խաղում՝ անկախ իր դիրքից, սակայն եթե այդ խաղացողը խաղը սկսում է պահեստային նստարանից, այդ համարը անցնում է մեկնարկային կազմի ֆուտբոլիստներից մեկին։

## Ռեկորդներ
Պարի Սեն-Ժերմենը ռեկորդային 11 անգամ հաղթել է Ֆրանսիայի գավաթը։ Օլիմպիկ Մարսելը ռեկորդային 18 անգամ դուրս է եկել գավաթի եզրափակիչ։ ՊՍԺ-ն 4 անգամ հաղթել է Ֆրանսիայի գավաթը և Ֆրանսիայի լիգայի գավաթը նույն մրցաշրջանում (1995, 1998, 2015 և 2016)։ Մարսելը 4 ֆրանսիական ակումբներից է, որ 2 տարի անընդմեջ պարտվել է գավաթի եզրափակչում։

Իլ դը Ֆրանս երկրամասի ակումբները ամենաշատն են հաղթել Ֆրանսիայի գավաթում՝ 23 անգամ։ Դրան հաջորդում է Պրովանս Ալպեր Լազուր Ափ երկրամասը, որտեղ գտնվում է Մարսելը։

Մրցաշարի ամենահաջողակ ֆուտբոլիստներն են Դոմինիկ Բատենայը, Ալեն Ռոշը և Մարսյո Սոմերլինկը, ովքեր հաղթել են Ֆրանսիայի գավաթը 5-ական անգամ։

## Հաղթողներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանսիայի գավաթի էջը ՖՖՖ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի մրցություններ Ֆրանսիայում
Քարի Թրո

**Քարի Թրո** ( ), եղել է Նորվեգիայի  դահուկապարի օլիմպիական հավաքականի անդամ։ Նա 2002 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճեց ոսկե մեդալ, և երկրորդն էր 2006 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ, իսկ 1998 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ երրորդ հորիզոնականն էր զբաղեցրել։ Աշխարհի քառակի չեմպիոն է։

## Մարզական կարիերա
1990 թվականի մարտի 16-ին Քարի Թրոն իր նորամուտը նշեց Ֆրանսիայում անցկացվող աշխարհի գավաթի մրցաշարերում, նախքան այն, մինչ դահուկապարը  կընդգրկվեր օլիմպիական ծրագրերի մեջ։ 1995 թվականի փետրվարին նա Լյա-Կլյուզեյում աշխարհի առաջնությանը զբաղեցրեց 17-րդ հորիզոնականը, իսկ 1997 թվականին Ճապոնիայում 5-րդն էր։ 1996 թվականի հունվաի 19-ին նա առաջին անգամ Բրիքենրիջում (ԱՄՆ) անցկացվող աշխարհի գավաթի մրցաշարերում դարձավ մրցանակակիր (զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը), իսկ 1997 թվականի հունվարի 9-ին Մոն-Թրեմբլանում (Կանադա) առաջին անգամ հաղթեց աշխարհի գավաթի մրցափուլում։ Նա կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ հաղթել է աշխարհի գավաթի 36 մրցափուլերում, չորս անգամ դարձել աշխարհի չեմպիոն (կրկնակի —  2001 և 2003 թվականներին — մոգուլում և զուգահեռ մոգուլում), ինչպես նաև 1999 թվականի (մոգուլում և զուգահեռ մոգուլում) և 2005 թվականի (զուգահեռ մոգուլ) աշխարհի առաջնություններում երեք անգամ նվաճել է արծաթ։
 
Քարի Թրոն մասնակցել է 4 Ձմեռային օլիմպիական խաղերի, և երեքում նվաճել մեդալ։ Նա ոսկե մեդալ է նվաճել՝ 2002 թվականին Սոլթ Լեյք Սիթիյում, Թուրինում 2006-ին արծաթ և բրոնզ 1998-ին Նագանոյում։ 1992 թվականին Արբերվիլում դարձավ 14-րդը և դուրս չեկավ եզրափակիչ, իսկ Լիլեհամերի Ձմեռային օլիմպիական խաղերը նա բաց թողեց ծնկի վնասվածքի պատճառով։ 2006 թվականին փաստացի կարիերան ավարտեց։ 2007 թվականին ոչ մի անգամ չմասնակցեց աշխարհի գավաթի մրցափուլերին, բայց հանդես եկավ Իտալիայի Մադոննա դի Կամպալոյում անցկացված աշխարհի առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրեց 11-րդ տեղը։

2002 թվականին հիմնադրեց ընկերություն, որը զբաղվում է սպորտային հագուստների վաճառքով, և նույնիսկ հետագայում իր հավաքածուների համար արժանացավ մրցանակի։ 2006 թվականին հրատարակվեց «Քարի» գիրքը, որը նրա ինքնակենսագրությունն է։ Նա նաև զբաղվում է սպորտային մրցույթների կազմակերպան հարցերով, մասնավորապես *Ekstremsportveko* փառատոնով, որը անց է կացվում նրա հարազատ քաղաք Վոսսում։

2001 թվականին ամբողջովին մերկ լուսանկարվել է Ultrasport սպորտային ամսագիր համար և մի քանի անգամ ընտրվել է, որպես «Նորվեգիայի ամենասեքսուալ կին»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քարի Թրոյի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզուհիներ
Աշիկ Ղազարյան

**Աշիկ (Արշավիր) Մեսրոպի Ղազարյան** (), հայ լրագրող, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1947 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1928 թվականից։

## Կենսագրություն
Աշիկ Ղազարյանը ծնվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 7-ին Արևմտյան Հայաստանի Կաղզվանի մարզի Կաղզվան քաղաքում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է տեղում, ապա 1931 թվականին ավարտել է Անդրկովկասյան կոմունիստական համալսարանը։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 1921 թվականին։ Եղել է «Խորհրդային Հայաստան» օրաթերթի, «Կոմունիստ» թերթի գլխավոր խմբագիր, ՀԿԿ կենտկոմի բաժնի վարիչ, Հայկական հեռագրական գործակալության (այժմ՝ Արմենպրես) և Հայպետհրատի տնօրեն, «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի թղթակից։ Մահացել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։

## Թարգմանություններ

Թարգմանություններ է կատարել ռուսերենից։

* Կորնեյչուկ Ա., Ռազմաճակատ (պիես), Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 155 էջ։
* Սերվանտես, Դոն Կիխոտ, հ. 1, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 497 էջ։
* Սերվանտես, Դոն Կիխոտ, հ. 2, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 571 էջ։
* Էրենբուրգ Իլյա, Փոթորիկ (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 581 էջ (թարգմանության հեղինակակից Մխիթար Դավթյան)։
* Լացիս Վիլիս, Փոթորիկ, մաս երկրորդ, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 776 էջ։
* Պոպով Ի., Ընտանիք (պիես), Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 82 էջ։
* Նոսով Ն., Վիտյա Մալեևը դպրոցում և տանը, Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 199 էջ։
*Վիլիս Լացիսի, Դեպի նոր ափ (վեպ), Երևան, 1954, 742 էջ։
*Իլյա Էրենբուրգ, Իններորդ ալիք (վեպ, թարգմանության հեղինակակից Տիգրան Հախումյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 995 էջ։
*Վասիլի Գրոսման, Հանուն արդար գործի (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 843 էջ։
*Գալինա Նիկոլաևա, Ճակատամարտ ճանապարհին (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 970 էջ։
*Իլյա Իլֆ, Եվգենի Պետրով, Տասներկու աթոռ։ Ոսկե հորթը, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 810 էջ։
*Իլյա Իլֆ և Եվգենի Պետրով, Միհարկանի Ամերիկան (թարգմանության հեղինակակից Լ. Ա. Ղազարյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 493 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Նախիջևանի աղի հանք

**Նախիջևանի աղի հանք** (նաև՝ **Նախիջևանի աղահանքեր**, **Սուստի աղահանքեր**), աղի հանք Նախիջևան քաղաքից 14 կմ (այլ աղբյուրներով՝ 8-10 կմ կամ 10-11 կմ) հյուսիս–արևմուտք, Դուզդաղ լեռնազանգվածում։ Նախիջևանի աղի հանքը ԽՍՀՄ տարածքի հնագույն աղահանքերից մեկն է, որն օգտագործվում է քարեդարից մինչև օրս։ Հանքավայրի լեռը՝ Աղասարը, ծովի մակարդակից բարձր է 1172 մ։ Աղային նստվածքը անցնում է 60 մ-ից։ Պարունակում է բարձր որակի կերակրի աղ և ներկայումս շահագործվում է։

## Պատմական ակնարկ
Նախիջևանի աղի հանքից հայտնաբերվել են նորքարեդարյան դարաշրջանի աշխատանքային գործիքներ։ Այդ գործիքները 1844 թվականին հայտնաբերել է լեռնային ինժեներ Ֆրիդրիխ Կոշկուլը, իսկ այնուհետև 1879 թվականին Իվան Պոլյակովը հայտնաբերել է քարեդարին վերաբերվող զանազան մեծությունների մուրճեր, որոնք օգտագործվել են աղաքար կտրելու համար։ Որոշակի ձևեր ու մշակվածություններ ունեցող և տարբեր քարերից կտրված այդ մուրճերը փայտե կամ ոսկրե պոչեր ամրացնելու համար ունեն ակոսաձև փոսիկներ ու գոտիներ։ Դեռևս նորքարեդարյան շրջանից մինչև այժմ շահագործվող Նախիջևանի աղի հանքից 1976 թվականի ամռանը, հայտնաբերվեց հին հանքի սրահներից մեկը, որն իր ձևով նման է ժամանակակից ֆուտբոլային դաշտերին։ Ավելի քան 12000 տոննա աղ արդյունահանած այդ սրահից հայտնաբերվել են նաև քարե մուրճեր ու կացիններ, եղջերուի եղջյուրներից պատրաստված աշխատանքային գործիքներ, թախտեր, օջախներ և այլ իրերի մնացորդներ։ Սրահի պատերին կան փորագրություններ, որոնք ունեն գիտական մեծ նշանակություն։ Ենթադրվում է, որ դրանք հին հանքագործների հաշվումներն են։ Աղահանքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ աղաքարը արդյունահանվել է ինչպես բաց, այնպես էլ փակ եղանակներով։ Նման ծավալը բնիկներին թույլ է տվել ոչ միայն ապահովել սեփական պահանջները, այլև աղը արտահանել այլ երկրներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Աղահանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նախիջևանի հուշարձաններ
Փենսիլվանիա (պողոտա)

**Փենսիլվանիա (պողոտա)**, փողոց Վաշինգտոնում։ Կապելով Սպիտակ տունը Կապիտոլիումին, հաճախ անվանվում է «Ամերիկայի գլխավոր փողոց», քանի որ այնտեղով անցնում են շքերթներ, պաշտոնական երթեր, ինչպես նաև բողոքի երթեր։

## Նկարագրություն
Պողոտան անցնում է Մերիլենդի հարավ-արևելքից դեպի հյուսիս-արևելք՝ մինչև Ջորջթաուն։ Փողոցի երկարությունը Վաշինգտոնում 11 կմ է։ Նրա ամենակարևոր կայարանը՝ Սպիտակ տնից մինչև Կապիտոլիում, կազմում է 1․9 կմ։ Պողոտայի հարավարևելյան մասը (նրա ամբողջ երկարությունը կազմում է 29 կմ) անցնում է Կապիտոլիումի բլուրի տարածքով, ապա Անակոստիա գետով մտնում է Մերիլենդի նահանգ (23.3 կմ), որտեղ ավարտվում է Ուեյսոն Քորների MD408 ճանապարհի խաչմերուկում, Պատուկսենտ գետի մոտ։ Այնուհետև շարունակվում է որպես Հարավային Մերիլենդի բուլվար։ Փենսիլվանիայի հյուսիսարևմտյան հատվածը գտնվում է Սպիտակ տնից 2-3 կմ հյուսիս-արևմուտք և ավարտվում Ջորջթաունի Մ-փողոցում։

## Տեսարժան վայրեր
Հարավ-արևելքից դեպի հյուսիս-արևմուտք.
* Ջոն Սուսի կամուրջ Պատակսենտ գետի միջով
* Կապիտոլիում
* Խաղաղության հուշարձան (Peace Monument)
* Արվեստի ազգային պատկերասրահ, արևելյան շինություն
* Ջոն Մարշալի այգի
* Կանադայի դեսպանատունը Վաշինգտոնում
* Թանգարան (լրագրողության եւ նորությունների թանգարան)
* Դաշնային առևտրային հանձնաժողով (Federal Trade Commission)
* Ազգային արխիվի շենք 
* ԱՄՆ-ի ռազմածովային հուշարձան
* Ջոն Հուվերի շենք
* Ջոն Ֆ. Քենեդիի արդարադատության դեպարտամենտի շենք 
* Նախկին փոստային բաժանմունքի տաղավար
* Ռոնալդ Ռեյգանի և Միջազգային առևտրի կենտրոնի շենք
* Ջոն Վիլսոնի շենք
* Ազատության հրապարակ (Freedom Plaza)
* Պերշինգի այգի
* ԱՄՆ-ի գանձապետարանի դեպարտամենտ
* Սպիտակ տուն
* Բլերի տուն
* Ռենվիկի պատկերասրահ
* Համաշխարհային բանկ
* Մեքսիկայի դեսպանատունը ԱՄՆ-ում
* Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարան 
* Ջորջթաուն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փենսիլվանիայի պողոտայի վերականգնման ծրագիր
* National Park Service Ազգային պարկի ծառայություն
* Ամերիկայի բուլվարի երկու կողմերը։ ''Վաշինգտոն Փոստ'' ամսագրի հոդվածը
Ռուբիկի օձ

200px|մինի|Ռուբիկի օձը բացած վիճակում
**Ռուբիկի օձը** (), գլուխկոտրուկ, որը հորինել է Էռնյո Ռուբիկը։ Իրենից ներկայացնում է ուղղահայաց 24 պրիզմաներ` ուղղանկյուն հատումով։ Խնդիրը տարբեր տեսակի երկրաչափական պատկերներ և զուգորդություն ստեղծելն է։

## Ստեղծում և նպատակ
200px|մինի|Ռուբիկի օձից հավաքված պատկեր` կատու
1980-ականների սկզբներին Ռուբիկի օձը մեծ հռչակ էր վայելում ԽՍՀՄ-ում և շարունակում է մնալ մեխանիկական գլուխկոտրուկների «բեսթսելլերներից» մեկը, որը համեմատելի էր Ռուբիկի խորանարդի հանրաճանաչությանը։ Այս գլուխկոտրուկից կարելի է ստանալ ավելի քան հարյուր երկչափ և եռաչափ պատկերներ։ Ռուբիկի օձը լավ զարգացնում է տարածական մտածելակերպը։ Կան բանաձևեր, որոնք ներկայացնում են օձի հավաքումը։

## Տես նաև
* Էռնյո Ռուբիկ
* Ռուբիկի խորանարդ
* Տետրիս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* The official Rubik's snake
* Rubiks Snake Fansite, collection of shapes and figures of Rubik's Snake

Կատեգորիա:Գլուխկոտրուկներ
2-րդ տանկային դիվիզիա (Վերմախտ)

**2-րդ տանկային դիվիզիա,** զրահատանկային դիվիզիա Վերմախտի կազմում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

Դիվիզիան առաջին երեք տանկային դիվիզիաներից մեկն էր, որ հիմնադրվել է Գերմանիայում 1935 թվականին։ Այն տեղակայված էր Ավստրիայում Անշլյուսից հետո, այնուհետև մասնակցել է Լեհաստանի (1939 թ.) և Ֆրանսիայի (1940 թ.) արշավանքներին, որից հետո վերադարձավ Լեհաստան (1940–1941 թթ.): Այն մասնակցեց Բալկանյան արշավանքին և տեղափոխվեց Արևելյան ռազմաճակատ 1941 թվականի սեպտեմբերին։

Դիվիզիան կռվել է Բանակային խումբ Կենտրոնի կազմում Մոսկվայի (1941 թ.) և Կուրսկի (1943 թ.) ճակատամարտերում։ Ծանր կորուստներից հետո այն ուղարկվեց Ֆրանսիա վերակազմավորման (1944 թ.): Այն կռվեց Նորմանդիայում և գրեթե ամբողջությամբ շարքից դուրս եղավ Ֆելեզյան գործողության ժամանակ (1944 թ.): Այն ևս մեկ անգամ վերականգնվեց և կռվեց Արդենների ռազմագործողությունում (1944 թ.) և Հռենոսի պաշտպանական մարտերում (1945 թ.) և հանձնվեց ԱՄՆ զորքին պատերազմի ավարտին։

## Պատմություն
### Կազմավորում
2-րդ տանկային դիվիզիան կազմավորվել է 1935 թվականին հոկտեմբերի 15-ին և գլխավոր շտաբը գտնվում էր Վյուրցբուրգում, Բավարիա։ Այն նորաստեղծ երեք տանկային դիվիզիաներից մեկն էր, մյուսներն էին 1-ին և 3-րդ տանկային դիվիզիաները։ Վերսալյան պայմանագրով Գերմանիային արգելված էր ունենալ տանկային զորքեր, սակայն գերմանացիները գաղտնի զարգացնում էին տանկային զորքերը։

Հայնց Գուդերյանի գլխավորությամբ դիվիզիան 1938 թվականին մասնակցեց Ավստրիայի Անշլյուսին` անցնելով 680 կմ 48 ժամում, սակայն ընթացքում տեխնիկական անսարքությունների պատճառով դուրս մնացին տանկերի 30 տոկոսը։ Այն կազմավորեց Վիեննայի գառնիզոնի մի մասը, իսկ անձնակազմի մի մասին հավաքագրեց նախկին Ավստրիայից։

### Ներխուժում Լեհաստան
thumb|150px|2-րդ տանկային դիվիզիայի տեղակայումը և պլանավորված ուղղությունները Լեհաստան ներխուժման ժամանակ:
1939 թվականի սկզբին 2-րդ տանկային դիվիզիան մասնակցեց Լեհաստան ներխուժմանը` անցնելով Լեհաստան-Սլովակիա սահմանը շարժվեց Կրակովի ուղղությամբ։ Դիվիզիան Լեհաստանի կենտրոնում ունեցավ ծանր կորուստներ։

### Ֆրանսիայի արշավանք
1940 թվականի մայիսին ստորաբաժանումը մասնակցեց Ֆրանսիական արշավանքին, որպես XIX Բանակային կորպուսի մաս, գեներալ Գուդերյանի հրամանատարության ներքո։ Դիվիզիան մասնակցեց Բելգիայի և Մոզել գետի ավազանի մարտերին։ Այն հասավ Աբևիլ քաղաք մայիսի 20-ին։ Ավելի ուշ դիվիզիան մարտի բռնվեց Բրիտանական էսպիդիցիոն զորքերի հետ և ստիպեց նրանց տարհանվել Դանկրիկից։ Դրանից հետ 2-րդ տանկային դիվիզիան Ենա գետի երկայնքով խորացավ դեպի Ֆրանսիա։ Արշավանքի վերջում դիվիզիայի 4-րդ տանկային գնդի հիման վրա կազմավորվեց 13-րդ տանկային դիվիզիան։

### Ներխուժում Հունաստան
1941 թվականի ապրիլի 6-ին դիվիզիան կցվեց 12-րդ բանակի XVIII Լեռնային կորպուսին և մասնակցեց Մարիտա գործողությանը։ Գերմանական բանակը շարժվեց հարավ դեպի Հարավսլավիա։ Հասնելով հունական սահմանին, նրանք հանդիպեցին հունական 19-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հետ Դոյրան լճի մոտ։ Ապրիլի 9-ին դիվիզիան նվաճեց Սալոնիկ քաղաքը և սկսեց շրջափակել Հունական Արևելյան Մակեդոնիայի բանակային գոտին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1935 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:1935 հիմնադրված ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Կատեգորիա:1945 կազմալուծված զինվորական ստորաբաժանումներ
0*02
Animage

**Animage** (), ճապոնական զվարճալի անիմե-ամսագիր, 1978 թվականի հուլիսից սկսած հրատարակվում է «Tokuma Shoten» հրատարակչությամբ։ Ամբողջ աշխարհին հայտնի Հայաո Միյաձակիի մանգան, որը 1982 թվականից մինչև 1994 թվականները հրատարակվել է «Animage» ամսագրում։ «Animage» ամսագրում առաջին անգամ հրատարակվել է «I Can Hear the Sea» (1990—1995) մանգան և Սաեկո Հիմուրո վեպը, որը շատ չանցած երևաց հեռուստացույցի էկրանին՝ այդ նույն անվամբ։ 1998 թվականից մինչև 2002 թվականները ամսագիրը կրել է Animage անվանումը։

## Պատմություն
* Հուլիս 1978։ Առաջին հրատարակում՝ :
* Հունվար 1980։ Առաջին պարգևատրումը «Anime Grand Prix»-ում։
* Հուլիս 1982։ Հիսուներորդ հրատարակում։
* Հունիս 1983։ Հինգերորդ տարեդարձ։
* Սեպտեմբեր 1986։ Հարյուրերորդ հրատարակում։
* Հունիս 1988։ Տասներորդ տարեդարձ։
* Նոյեմբեր 1990։ Հարյուր հիսուներորդ հրատարակում։
* Հունիս 1993։ Տասնհինգերորդ տարեդարձ։
* Հունվար 1995։ Երկու հարյուրերորդ հրատարակում։
* Հունիս 1998։ Քսաներորդ տարեդարձը, ամսագիրը ֆորմատը փոխեց А4-ի և անվանումը փոխեց անգլերեն «Animage»-ի՝ «アニメージュ»-ի փոխարեն։
* Մարտ 1999։ Երկու հարյուր հիսուներորդ հրատարակում։
* Հունիս 2002։ Սկսած հուլիս ամսի հրատարակումից, անվանումը նորից փոխվեց «アニメージュ»-ի։
* Մայիս 2003։ Երեք հարյուրերորդ հրատարակում։
* Հունիս 2003։ Քսանհինգերորդ տարեդարձ։

## Anime Grand Prix
«Anime Grand Prix»-ը ամեն տարի կազմակերպում է մրցանակաբաշխություն։ Հաղթողին ընտրում են անիմե և մանգա կարդացողները՝ քվեարկության տեսքով, նաև նրանք ընտրում են տարվա անիմեն։ Anime Grand Prix սկսել է աշխատել 1979 թվականից, և առաջին հաղթողի անունը հրապարակվել է 1980 թվականի հունվարյան հրատարակման ժամանակ։ Դրանից հետո հաղթողի անունը սկսեցին հրապարակել հունիսյան հրատարակման ժամանակ։

## Տարվա անիմե

## Տարվա էպիզոդ

## Տարվա երաժշտություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Animage օֆիցիալ կայքը 
* Tokuma Shoten հրատարակչության օֆիցիալ կայքը 
* 

Կատեգորիա:Ամսագրեր
Բոգորի կենդանաբանական թանգարան

**Բոգորի կենդանաբանական թանգարան** (), գտնվում է Բոգորի բուսաբանական այգու գլխավոր մուտքի մոտ, Ինդոնեզիա։ Թանգարանը և նրա լաբորատորիան հիմնադրվել է 1894 թվականին՝ Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության  կառավարության կողմից, գաղութային իշխանույան ժամանակ։ Այնտեղ կա Հարավարևելյան Ասիայի ֆաունայի պահպանված ամենամեծ նմուշների հավաքածուն։

## Պատմություն
Բոգորի կենդանաբանական այգին հիմնադրվել է դոկտոր Ջ. Կ. Քենիգսբերգերի կողմից՝ 1894 թվականի օգոստոսին, որն ի սկզբանե եղել է ընդամենը լաբորատորիա Բոգորի բուսաբանական այգու անկյունում, (ավելի վաղ հայտնի, . թարգմանաբար՝ Հողային բուսաբանական այգի)։ Առաջին լաբորատորիան հայտնի էր որպես՝ Landbouw Zoologisch Laboratorium (հոլանդերենից թարգմանաբար՝ Գյուղատնտեսական Կենդանաբանական Լաբորատորիա), որը մասնագիտացած էր բույսերի վնասատու միջատների վրա։

Ոգեշնչվելով Շրի Լանկա կատարած իր այցից դոկտոր Քենիգսբերգերը, 1898 թվականին, Մելչիոր Թրուբի օգնությամբ, սկսեց հավաքել կենդանիների տեսակների նմուշներ։ 1901 թվականի օգոստոսի վերջին, կառուցվեց կենդանաբանական թանգարանի համար նախատեսված շենքը, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես  (կենդանաբանական թանգարան և արհեստանոց)։ 1906 թվականին թանգարանը և լաբորատորիան միացվեցին և վերանվանվեցին  (կենդանաբանական թանգարան և լաբորատորիա)։ Իր ներկայիս անունը թանգարանը ստացել է 1950 թվականի Ինդոնեզիայի անկախացումից հետո։

1987 թվականին հաստատությունը, որը հյատնի էր որպես  Zoologicum Bogoriense, վերանվանվեց՝ Գիտական հետազոտման և կենդանաբանության զարգացման ասոցիացիա (Balai Penelitian dan Pengembangan Zoologi), որը վերահսկվում է Pusat Penelitian dan pengembangan biologi (Puslitbang Biologi) (Կենսաբանական հետազոտությունների և զարգացման ինստիտուտ) կողմից։ Հավաքածուն, որը թանգարանն ունի այժմ, տեղադրվել է միայն 1997 թվականին Համաշխարհային բանկի և Ճապոնիայի կառավարության աջակցությամբ։

## Նկարագիր
Բոգոր կենդանաբանական թանգարանն ունի 1500 քառակուսի մետր տարածք և ունի Ասիայում կենդանական աշխարհի ամենատարածված հավաքածուներից մեկը։ Թանգարանն ունի 24 բաժին և որոշ նմուշների փխրունության պատճառով թանգարաններում ջերմաստիճանը պահպանվում է 22 աստիճանով։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նաև կարծրացած և պահպանված կենդանիների նմուշներ.

* Թրթուրներ -12000 տեսակ և 2,580,000 նմուշ։
* Կաթնասուններ- 650 տեսակ և 30 000 նմուշ։
* Թռչուններ- 1000 տեսակ է և 30 762 նմուշ։
* Սողունները և ամֆիբիաները-763 տեսակ և 19,937 նմուշ։
* Հեղուկներ - 959 տեսակներ և 13,146 նմուշներ։
* Անտառաբուծական կենդանիներ- 700 տեսակ և 15 558 նմուշ։

Թանգարանում նաև տեղակայված է Կապույտ կետ կմախքը, որն իր տեսակով Ինդոնեզիայում ամենամեծն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1894 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:1894 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի թանգարաններ
Մարսել Կորդես

**Մարսել Կորդես** (, ծննդյան անունը՝  Կուրտ Շումախեր, ), գերմանացի բարիտոն, օպերային երգիչ։ Համարվում է 1950-1960-ական թվականների իտալական օպերայի գերմանացի առաջատար բարիտոն։ Հանդես է եկել Եվրոպայի խոշոր օպերային թատրոններում, կատարել ամբողջական օպերաների և հատվածների ձայնագրություններ, այդ թվում`1956 թվականին Կառլ Օրֆի «Die Kluge»-ի առաջին ամբողջական ձայնագրությունը։

## Կարիերա
Կուրտ Շումախերը ծնվել է Շտելցենբերգում։ 16 տարեկանից սովորել է Կայզեսլաուտերնի կոնսերվատորիայում, 3 տարի հետո կրթաթոշակ ստանալուց հետո՝ Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Mannheim (Երաշտության և կատարողական արվեստի համալսարան)։ 1941 թվականին առաջին անգամ որպես տենոր հանդես է եկել Էգերի քաղաքային թատրոնում, Ռուջերո Լեոնկավալոյի Պայացներում կատարելով Կանիոյի դերը։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1948-1950 թվականներին երգել է Կայզեսլաուտերնի Pfalztheater-ում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Մանհայմի ազգային թատրոնում։

Ֆրից Կրաուսի հետ ուսումնասիրել է բարիտոնային դերեր, 1951 թվականից հանդես է եկել Բադենի պետական թատրոնում, որտեղ նրան խորհուրդ են տվել օգտագործել գեղարվեստական անուն։ Որպես Մարսել Կորդես առաջին կատարումը եղել է Վագների Տանհոյզեր օպերայում։ Հետագայում հանդես է եկել գերմանալեզու օպերայի թատրոններում ու համերգասրահներում։

1954 թվականից Կորդեսը եղել է Մյունխենի Բավարիայի պետական օպերայի անդամ, երգել է նաև Եվրոպայի մեծ բեմերում։ 1956 թվականին արժանացել է բավարիական Kammersänger-ի։ 1957 թվականի դեկտեմբերին Ջուզեպպե Վերդիի *[[Ֆալստաֆ (օպերա)|Ֆալստաֆ]]* օպերայում հանդես է եկել Ֆորդի դերում, իսկ Դիտրիխ Ֆիշեր-Դիսկաուն առաջին անգամ կատարել է գլխավոր դերերգը։ 1962-1964 թթ. մասնակցել է Բայրոյթի փառատոնին, հանդես եկել որպես Դոներ *[[Հռենոսի ոսկին]]* և որպես Գունթեր *[[Աստվածների մայրամուտը]]* օպերաներում։

Կորդեսը հայտնի է իտալական օպերայում իր առաջատար բարիտոն դերերգերով, ինչպիսիք են՝
* Էնրիկո՝ Դոնիցետտիի Լյուչիա դի Լամերմուր
* Գլխավոր դերերգ՝ Ջուզեպպե Վերդիի Նաբուկկո
* Լունա՝ Տրուբադուր
* Էգբերթ՝ Արոլդ
* Դոն Կառլոս՝ Ճակատագրի ուժը
* Ֆորդ՝ Պուչչինիի Մադամ Բատերֆլայ

Բեմը թողել է ականջներից մեկի խլության պատճառով։ Ապրել է Տիրոլում, մահացել Անգերբերգ կոմունայում։

## Գրականություն
* Jürgen Kesting : "Zwei deutsche Italiener" – Josef Metternich und Marcel Cordes. In: Die großen Sänger. Econ 1993.
* Klaus Ulrich Spiegel: "Gebt eine Maske mir" – Marcel Cordes: Stimmphänomen, Meistersänger, Komödiant. HAfG 2009.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Literature by and about Marcel Cordes in the German National Library catalogue
* Corde Marcel / baritono  
* Marcel Cordes discography at Discogs

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Գերմանացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Վահան Տեր-Ղևոնդյան

**Վահան Արամի Տեր-Ղևոնդյան** (), Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի տնօրեն (2018)։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2017)։

## Կենսագրություն
Վահան Տեր-Ղևոնդյանը ծնվել է 1961 թվականի Երևանում՝ հայագետ-արաբագետ Արամ Տեր-Ղևոնդյանի և հնագետ Սեդա Դևեջյանի ընտանիքում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 172 անգլիական թեքումով միջնակարգ դպրոցը։ 1978-1983 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում, 1983-1986 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։

1986-1991 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի միջին դարերի պատմության բաժնում որպես գիտաշխատող, 1991-1993 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի օգնական, 1993-1995 թվականներին՝ Ֆրանսիայում ՀՀ գործերի (?) ժամանակավոր հավատարմատար, 1995-1998 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արգենտինայում (համատեղությամբ՝ Ուրուգվայում և Բրազիլիայում), 1998-2003 թվականներին՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, 2003-2005 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական, 2006-2008 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Լիբանանի Հանրապետությունում, 2008-2011 թվականներին՝ Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնի վարիչ, 2008 թվականից, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, ապա` առաջատար գիտաշխատող։

2012 թվականից աշխատում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի արաբատառ ձեռագրերի նկարագրման և ուսումնասիրման բաժնի վարիչ։ 2014 թվականից Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի գիտքարտուղար, միաժամանակ՝ բաժնի վարիչ, 2016-2018 թվականներին՝ Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնակատար, 2017 թվականից Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Գերագույն Հոգևոր Խորհրդի անդամ է։ 2018 թվականի մարտի 6-ից զբաղեցնում է Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնը։

## Գիտական-մանկավարժական գործունեություն
1989 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն` «Կիլիկյան Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրները 1145-1226 թվականներին» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի աստիճան, 2017 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն՝ «Կիլիկյան Հայաստանը և Այյուբյան պետությունները» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

1988-2014 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում, Հրաչյա Աճառյան համալսարանում, Բեյրութի Հայկազյան համալսարանում, ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական կենտրոնում։

## Աշխատություններ
Մենագրությունների, գիտական հոդվածների ու գրքերի հեղինակ է։
* Կիլիկյան Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրները 1145-1226 թթ., Երևան, 1994 թ.: 
* Կիլիկյան Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրները 1145-1226 թթ., (ֆրանսերեն), Երևան, 2005 թ.: 
* Կիլիկյան Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրները 1145-1226 թթ. (արաբերեն), Հալեպ, 2012 թ.: 
* Մարաշի Տէր Ղեւոնդ քահանայի յուշերը, Երևան, 2013 թ.: 
* Մարաշի Տէր Ղեւոնդ քահանայի յուշերը (ֆրանսերեն), Երևան, 2015 թ.: 
* Կիլիկյան Հայաստանը սահմանակից պետական միավորների ընկալումներում (Ազատ Բոզոյանի, Ռուստամ Շուքուրովի և Գագիկ Դանիելյանի հետ համատեղ), Երևան, 2016 թ.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Խան Շուշինսկի

** Խան Շուշինսկի ** (, ),  ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։

## Կենսագրություն
Խան Շուշինսկին ծնվել է 1901 թվականին օգոստոսի 20-ին Շուշիում։ Նրա իրական անունը Իսֆենդիար Ասլան օղլի Ջավանշիրն է։ Նրա ուսուցիչ Իսլամ Աբդուլլաևը նրան անվանել է «Խան Շուշինսկի»։  Ջաբբար Քարյագդիօղլին և Սեյիդ Շուշինսկին նույնպես Խան Շուշինսկու ուսուցիչներն էին։ 1920-ականներին Խան Շուշինսկին մեկնել է Բաքու և ընդլայնել է իր գործունեությունը։ Խան Շուշինսկու ռեպերտուարայում եղել են «Մահուր-Հինդի», «Բայաթի-Քաջար», «Կատար», «Ղարաբաղյան շիկաստե», «Արազբարի», «Հեյրատի» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Խան Շուշինսկին կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։ 1934 թվականին Խան Շուշինսկին Թբիլիսիում անցկացվող Անդրկովկասյան ժողովուրդների առաջին արվեստի օլիմպիական խաղերում գրավում է առաջին տեղը։ 1960-ին նա ստեղծեց «Մուղամ ստուդիա»՝ Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի հովանու ներքո։ Այստեղ նա սովորեցնում է մուղամը երիտասարդ խանամդեներին։ Նա նաև դասավանդել է Ադրբեջանի պետական երաժշտական դպրոցում։ Նրա ամենահայտնի երգերը «Գամերիմ» և «Շուշիի լեռներ» են։ Խան Շուշինսկին նաեւ կատարեց կոմպոզիտորական երգեր։ Նա Ուզեիր Հաջիբեկովի «Սև աչք» երգի առաջին կատարողն էր։ 
Խան Շուշինսկին մահացել է 1979 թվականի մարտի 18-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խան Շուշինսկի- Ռաստ, մուղամ
* Խան Շուշինսկի- Ղարաբաղյան շիկաստե
* Խան Շուշինսկի- Շուշիի լեռներ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Իմ Սե Մի

**Իմ Սե Մի** (), հարավկորեացի դերասանուհի։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

## Ֆիլմեր

## Մրցանակաբաշխություններ և անվանակոչումներ

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Հարսի քար

***Հարսի քար***, քար, որը գտնվում է Գողթն գավառում` Ագուլիսի արևելքում գտնվող Վանանդաձորում։ Ըստ ավանդության՝ երբ հարսը լվանում էր գլուխը, հանկարծ գալիս է նրա սկեսրայրը։ Նկատելով սկեսրայրին` հարսն ամոթից քարանում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Քարեր
Զօկի ճրօյգը

**«Զօկի ճրօյգը»**, Գողթն գավառի ապահովության կոմիտեի հասարակական, քաղաքական, գրական պատկերազարդ ամսագիր։ Լույս է տեսել 1919-1920 թվականներին, ապա 1932 թվականին։ Ագուլիսի բարբառով առաջին համարը լույս է տեսել 1919 թվականին՝ ապրիլի 3-ին, Թիֆլիսում։ Ամսագիրը կազմված էր ութ էջից, որը խմբագրել  են Ռստամ Զարգարյանցը և Հարություն Թումանյանը։ Ամսագրի 2-րդ օրինակը լույս է տեսել 1932 թվականի մարտի 20-ին «Աշխատավոր զոկի ճրոյգը» վերնագրով։ Ամսագրի նպատակն էր լուսաբանել Գողթնի կյանքն ու անցյալ պատմությունը, վառ պահել զոկական բարբառը և գողթնեցու ավանդությունները. այդ մասին հռչակվել է «Զօկի ճրոյգի»` 1919 թվականի ապրիլի 3-ի խմբագրականում։ Ամսագիրը մինչ օրս մնացել է չուսումնասիրված և գրադարաններում հայտնի է 1-2 օրինակով։

«Զօկի ճրօյգի»` 1919 թվականի առաջին օրինակում, բացի խմբագրական հոդվածից, տպագրվել են նաև Հարություն Թումանյանի «Ա՜յ զօկ հարուստ», «Միր հըգեադարձ վաթանը», Ղազի Մուրադի «Ըգըլացիք», Սողոմոն Սողոմոնյանի «Ըգուլաց անումը» բանաստեղծությունները և Հովհաննես Թումանյանի «Շունն ու կատուն»։ Առաջին համարում տպագրվել են նաև Ռ․ Զարգարյանի «Սէրը դիբի վաթանը», Ակուփ Ղլեկչու «Թա ուռտի ըմ իս սըվարալ գիրիլ կարդիլը», Հ․ Թումանյանի «Շօն–գեալուստի պընգլներից» և գրական–գեղարվեստական այլ աշխատանքներ և հոդվածներ։ Հանդեսի` 1932 թվականի մարտի 20-ի առաջին համարը նվիրված էր Ռ. Զարգարյանի 68-ամյակին։ Խմբագրական հոդվածից բացի` այդ համարում ընդգրկված էին Ռ. Զարգարյանի կյանքին և գրական գործունեությանը նվիրված «Ու՞մ ենք մեծարում» (հեղինակ` Հ. Մկրտումյան), Ռ. Զարգարյանի «Ըգուլիսը մատամա վերականգնվի», Մալից Գրիգորի «Մույն պտուտ Գողթանում» հոդվածները, Հ. Թումանյանի «Միր գեղը», «Մեծարանք բժ. Ռըստամա», Ռ. Զարգարյանի «Դըշտացիք» պոեմի վերջաբանը և այլ նյութեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական ամսագրեր
Նատալյա Մոլչանովա

**Նատալյա Վադիմի Մոլչանովա** (), ֆրիդայվինգի աշխարհի չեմպիոն, Ռուսաստանի ֆրիդայվինգի ֆեդերացիայի նախագահ։ Ավելի քան 40 ռեկորդների հեղինակ։ Աշխարհում առաջին կինը, որ հատել է 100 մետրը շնչառությունը պահելով խորության սուզվելու ժամանակ, առաջին կինը, որ շնչառությունը պահել է 9 րոպեից ավելի։

## Սպորտային կարիերա
Ֆրիդայվինգով սկսել է զբաղվել 40 տարեկանում։ 22 անգամ եղել է ֆրիդայվինգի աշխարհի չեմպիոն, 41 անգամ դարձել է ռեկորդակիր։ Նատալյան ֆրիդայվինգի բոլոր վեց դիսցիպլինների ռեկորդակիր է, նաև փոփոխական քաշ դիսցիպլինում։ Նա եզակի ունիվերսալ մարզիկ է եղել, սուզվել է և՛ խորություն, և՛ երկարւթյուն դիսցիպլիններում։ Նման հաջողությունների տղամարդկանցից հասել է միայն ավստրիացի Հերբերտ Նիչը, որը հետո կրկնել է նաև Նատալյա Մոլչանովայի որդին։

## Գիտական և մանկավարժական գործունեություն
Սպորտային հաջողություններին զուգահեռ Նատալյա Մոլչանովան մանկավարժական գիտությունների թեկնածու էր, Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և տուրիզմի պետական համալսարանի սպորտի կիրառական ձևերի և էքստրեմալ գործունեության մեթոդիկայի ամբիոնի դոցենտ։ Ութ գիտա-հետազոտական հոդվածների,  ֆրիդայվինգի թեորիայի և մեթոդիկայի երկու ձեռնարկների, սուզվելու և շնչառությունը պահելուն նվիրված, ֆրդայվեր-մարզիկների պատրաստման ուսումնական ծրագրերի հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Քեյթլին Օսմոնդ

**Քեյթլին Օսմոնդ** (, ), կանադացի գեղասահորդուհի, օլիմպիական չեմպիոն (2018), 2014 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, Օլիմպիական խաղերի (2018) անհատական առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2017 թվականի աշխարհի փոխչեմպիոնուհի, Skate Canada 2012, Nebelhorn Trophy 2012 և 2015 մրցաշարերի հաղթող, Կանադայի եռակի չեմպիոն (2013, 2014 և 2017)։

2018 թվականի մարտի 3-ի դրությամբ Չմշկավազքի միջազգային միության վարկանիշով զբաղեցնում է 2-րդ հորիզոնականը։

## Կարիերա
#### Համառոտ կենսագրություն և վաղ տարիներ
Քեյթլին Օսմոնդը ծնվել է Մերիսթաունում (Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգ)։ Ունի ավագ քույր՝ Նատաշան և 1 եղբայր՝ Գերին։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Ալբերտա նահանգը, որտեղ ապրում է այժմ։ Հայրենի քաղաքում գեղասահորդուհու պատվին անվանվել է սահադաշտ։

#### 2011-2013 թվականներ
2011/2012 մրցաշրջանում Օսմոնդն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել մեծահասակների մակարդակով՝ մասնակցելով Կանադայի առաջնությանը, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Հաջորդ մրցաշրջանի սկզբում նա հաղթել է Գերմանիայի Nebelhorn Trophy մրցախաղում։ Մեկ ամիս անց Կանադայի գրան պրիիում արժանացել է ոսկե մեդալի՝ ընդհանուր առմամբ հավաքելով 176,45 միավոր, այդպիսով սահմանելով անձնական լավագույն արդյունք։ 2013 թվականի հունվարին Քեյթլինը դարձել է Կանադայի մեծահասակների չեմպիոն։ Ընդ որում այս հաղթանակն առաջին է եղել ոչ Քվեբեկի ներկայացուցիչների մեջ։ Չորս մայրցամաքների առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել փետրվարին, Օսմոնդն զբաղեցրել է 7-րդ տեղը, իսկ մեկ ամիս անց աշխարհի առաջնությունում եղել է 8-րդը։

## Սահքի տեխնիկա
Ի տարբերություն գեղասահորդների մեծ մասի՝ ցատկերը կատարում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։ Մրցումների ժամանակ կատարում է այնպիսի տարրեր, ինչպիսիք են եռակի ֆլիպ – կրկնակի թուլուպը, ինչպես նաև եռակի ռիտբերգեր – եռակի թուլուպը և կրկնակի աքսել – եռակի թուլուպը։

## Ծրագրեր

## Մրցումների արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քեյթլին Օսմոնդը Չմշկավազքի միջազգային միության պաշտոնական կայքում
* Պրոֆիլը Skate Canada կայքում

Կատեգորիա:Կանադացի գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ