open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դամփլինգներ

**Դամփլինգներ** (անգլ. ՝ dumpling) - անգլերեն լեզվով և անգլալեզու խոհարարական տերմինաբանությամբ, աշխարհի տարբեր երկրներից ծագող պելմենի տեսակի ուտեստների ընդհանրացնող անվանումը։ Դամպլինգները խմորի կտորներ են լցոնմամբ (ամենից հաճախ միսը, ձուկը, ծովամթերքը, պանիրը, բանջարեղենը, մրգերը, սնկերը օգտագործվում են որպես միջուկ), երբեմն առանց լցոնման։ Աշխարհի տարբեր երկրներում դրանք կարող են թխել, եփել, տապակել, շոգեխաշել, շոգեխաշել կամ  մեծ քանակությամբ ձեթի մեջ տապակել։

Դամփլինգի սրճարանը (նաև դամփլինգի ռեստորան) հանրային սննդի ձեռնարկություն է, որը մասնագիտացած է ցանկացած դամփլինգի վաճառքի մեջ (օրինակ ՝ "խինկալիների", "պելմենիների"):

## Տարատեսակներ
Ըստ անգլախոս երկրներում ընդունված դասակարգման, լցոնված խմորից պատրաստված տաք ուտեստների մեծ մասը պատկանում է դամփլինգմերին, բացառությամբ կարկանդակների, նրբաբլիթների  և այլն։ Ըստ այս տեսակետի, աշխարհում կան դամփլինգների բազմաթիվ տեսակներ։

Աֆրիկայում։ բանկու, կենկեյ, տիխլո, սոուսկլոյւտիս, մելքկոս։

Ասիայում ՝ պելմենի, մանթի, չուչվարա, զոնզի, տանգույան, բաոզի, ցզյաոցզի, Վոնտոններ, դիմսամի, Ադա, բհաջիա, Ֆարահ, գուջիա, կաչորի, կաանջի, կադաբու, մոդակ, նեուրեո, պիդե, պիտա, սամոսա, մոմո, պանգզիտ, սիոմայ, դանգո, բուուզ, խուուշուուր, բանշ, յոմարի։

Ամերիկայում ՝ բաջան, պաստեյ, էմպատա, կասիլյաս, բալինաս, էմպանադաս, պանտրուկաս, չապալելե, միլկաո, չոչոսա, չուխուանյե, վաեմե, պապա ս-ռելենաս, բունյուելո, պաստելես, դոմպլինես։ Դամպլինգները տարածված է նաև Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում։

## Պատմություն
Ըստ շատ պատմաբանների տեսակետի ՝ դամպլինգները ծագում են Երեք թագավորությունների դարաշրջանի սկզբից Չինաստանում (նրանց անմիջական "նախնինը" մանթոուն է)։ Հետագայում դրանք մեծ տարածում գտան հենց Չինաստանում, որտեղից հայտնվեցին Ճապոնիայում, Կորեայում, Հարավարևելյան Ասիայի երկրներում, Մոնղոլիայում, Կենտրոնական Ասիայում, Սիբիրում, Ուրալում, այնուհետև տարածվեցին ամբողջ աշխարհում։

## Ծանոթագրություններ

# ↑ Гуджия (Мава Гуджия / Мава Каранджи; Mawa Gujiya / Mawa Karanji) — обжаренные во фритюре сладкие пирожки с кокосовой начинкой; индийский десерт, особенно популярный в Северной Индии. Часто его готовят во время праздника Холи

Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Բաուրու

մինի|''Ponto Chic'' ռեստորանի ճակատամասը, որտեղ ստեղծվել է բաուրու սենդվիչը
**Բաուրու** (), հայտնի բրազիլական սենդվիչ, որը ստեղծել է բրազիլիացի ապագա ռադիոհաղորդավար Կազիմիրո Պինտու Նետոն։ 1937 թվականին *Ponto Chic* ռեստորանում (որը գտնվում է Լարդի-դու-Պայսանդու տարածաշրջանում, Սան-Պաուլո քաղաքում) առաջին անգամ ստեղծվել է սենդվիչը, որը հետագայում դարձել է հայտնի և կոչվել ի պատիվ իր ստեղծողի, որն իր մականունը ստացել էր իր հայրենի քաղաքի՝ Բաուրու անունից։

Բաուրու մականունով Կազիմիրոն, որը իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանող էր և հաճախ է այցելել համալսարանական երիտասարդության շրջանում հայտնի *Ponto Chic* ռեստորան, 1937 թվականին մի օր երեկոյան խնդրել է  խոհարարին պատրաստել սենդվիչ իր բաղադրատոմսով։ «Բաուրու սենդվիչը» միանգամից  ձեռք է բերել հայտնիություն և այդ շրջանում դարձել է ամենավաճառվող ուտեստը։

Ավանդական բաղադրատոմսը կազմված է պանրից (հիմնականում մոցարելա), որը հալեցված է շոգու վրա, ռոստիբիֆի կտորներով, լոլիկով և մարնացված վարունգով ֆրանսիական բուլկու մեջ առանց միջուկի։

Սակայն այլ խորտկարաններ առաջարկում են բաուրու կոչվող սենդվիչը բաղադրամասերի տարբեր համադրությամբ, օրինակ, կտրատած խոզապուխտ ռոստբիֆի փոխարեն կամ կտրատած հաց՝ ֆրանսիական հացի փոխարեն։

Բաուրու քաղաքը արդյունքում ավանդական բաուրուն համարել է քաղաքի պաշտոնական սենդվիչ, բաղադրատոմսը պաշտպանելով քաղաքայն օրենքով և հաստատելով հավաստագրման պաշտոնական ծրագիր։

2018 թվականի դեկտեմբեին սենդվիչը ավելացվել է Սան-Պաուլու շրջանի ոչ նյութական ժառանգության ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Բրազիլական խոհանոց
Սեիլդա Բայշակով

**Սեիլդա Իկրամովիչ Բայշակով** (, խորհրդային ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Նա իր կարիերայի մեծ մասը՝ մոտ 300 հանդիպում, անցկացրել է Ղազախստանի «Կայրաթ» թիմում։ Սեիլդա Բայշակովը համարվել է ղազախական ֆուտբոլի հպարտությունը։

## Կենսագրություն
Սեիլդա Բայշակովը ծնվել է 1950 թվականի օգոստոսի 28-ին, Ժամբիլ քաղաքում։

Սեիլդան 1968 թվականին դարձել է «Թարազ» ակումբի ֆուտբոլիստ։ 1969 թվականի ապրիլի 28-ին նա առաջին անգամ խաղացել է Ղազախստանի ԽՍՀ առաջնությունում՝ «Տրակտորի» դեմ հանդիպմանը։

1971 թվականին տեղափոխվել է «Կայրաթ»։ Մարտի 27-ին ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկությունում խփել է իր առաջին գոլը «Զարյայի» (Վորոշիլով) դարպասը, իսկ 12 օր անց առաջին անգամ ելույթ ունեցել ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն լիգայում՝ «Զենիթի» դեմ խաղում։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը նա մասնակցել է 29 հանդիպման։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 1972 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Սեիլդան նշանակվել է ակումբի ավագ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև իր կարիերայի ավարտը։

1977 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում երկու հանդիպման է մասնակցել։ Առաջին խաղը նա անցկացրել է ապրիլի 30-ին Հունգարիայի դեմ, որում ԽՍՀՄ-ը պարտվել է 1:2 հաշվով։ Այդ հանդիպումը ֆուտբոլիստն այսպես է հիշում՝

Մայիսի 10-ին ԽՍՀՄ-ի հավաքականը Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղում պարտվել է 0:1 հաշվով։ Այդ երկու խաղերն էլ 1978 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի խաղերն էին։ Երկու խաղերում էլ նա անցկացրել է ամբողջ 90 րոպե։ Դրանից հետո նա այլևս չի հրավիրվել հավաքական։

«Կայրաթի» կազմում նա իր վերջին խաղն անցկացրել է 1981 թվականի ապրիլի 4-ին՝ «Տավրիայի» դեմ, որում հաշիվը չի բացվել։ Նա իր վերջին գոլը խփել է նույն թվականի մարտի 26-ին Մոսկվայի «Տորպեդո»-ի դարպասին, դա նրա 11-րդ գոլն էր ԽՍՀՄ առաջնություններում։

Ֆուտբոլին հրաժեշտ տալուց հետո հաջորդ տարի նշանակվել է «Կայրաթի» գլխավոր մարզիչ Բեցա Յոժեֆի օգնական։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1988 թվականը։ 2007 թվականի օգոստոսից աշխատել է որպես Ղազախստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի փոխնախագահ, 2016 թվականի նոյեմբերի 27-ից՝ Ղազախստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ։

Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։

Սեիլդա Բայշակովը մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 12-ին։

## Պարգևներ
*«Ղազախստանի Հանրապետության անկախության 25 տարի» հոբելյանական մեդալ
*Ղազախստանի Հանրապետության Նախագահի 2020 թվականի օգոստոսի 27-ի հրամանագրով Ղազախստանի սպորտի զարգացման գործում ունեցած առանձնահատուկ ավանդի և ծննդյան 70-ամյակի կապակցությամբ պարգևատրվել է Պարասատ շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Сеильда БАЙШАКОВ
*http://www.rusteam.permian.ru/players/bayshakov.html Профіль на сайті «Збірна Росії з футболу»] 

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Հակոբ Տեր-Պետրոսյան

**Հակոբ Պետրոսի Տեր-Պետրոսյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։ Հանդես է եկել Հայաստանի ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը կարիերան սկսել է 1988 թվականին Հոկտեմբերյանի «Սպարտակի» կազմում՝ հանդես գալով Խորհրդային Միության առաջնության երկրորդ խմբում։ Այնուհետև նա խաղացել է երկրորդ խմբում հանդես եկող «Սպիտակ» ֆուտբոլային ակումբում, իսկ 1990 թվականին տեղափոխվել է Ստեփանակերտի «Երազանք», որտեղ խաղացել է մինչև 1991 թվականը։

1991-1992 թվականներին հանդես է եկել «Շենգավիթ» թիմի կազմում։

1992-1994 թվականներին խաղացել է Աբովյանի «Կոտայք» ակումբում։

1994 թվականի մայիսի 15-ից մինչև հուլիսի 16-ն ընդգրկված է եղել Գյումրիի «Արագած» թիմում՝ անցկացնելով ընդամենը 2 հանդիպում։

1995 թվականին Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը սկսել է խաղալ Երևանի «Արարատում», որը հանդես էր գալիս Հայաստանի առաջնության բարձրագույն խմբում։ Այդ թիմի հետ նա երկու անգամ (1995, 1997) նվաճել է Հայաստանի գավաթը։ 1997 թվականին նա տեղափոխվել է «Երևան» ՖԱ, որի հետ նույն տարում դարձել է Հայաստանի չեմպիոն, ապա լքել է ակումբը։

## Միջազգային կարիերա
Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 1994 թվականի մայիսի 16-ին ԱՄՆ-ի դեմ ընկերական խաղում (0-1), իսկ 1996 թվականի նոյեմբերի 9-ին 1998 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Ալբանիայի հետ խաղում (1-1) նա խփել է իր միակ գոլը ազգային հավաքականում։ 1994–1997 թվականներին ազգային հավաքականում անցկացրել է 18 հանդիպում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը EU.FOOTBALL տվյալների բազայում 
* Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը national-football-teams տվյալների բազայում 
* Հակոբ Տեր-Պետրոսյանը  Worldfootball-ի տվյալների բազայում 

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտայքի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մակարուն

**Մակարուն** (), հրուշակեղեն, բիսքվիթային թխվածք, պատրաստված, որպես կանոն, նուշից (հիմնական բաղադրիչն է), կամ նաև ուրիշ ընկույզներից կամ կոկոսից, երբեմն մեղրի հոտով, վանիլով կամ այլ համեմունքներով, սննդային ներկանյութերի, մուրաբայի, ջեմի կամ շոկոլադե գլազուրի հավելումներով։ Որոշ բաղադրատոմսեր պարունակում են խտացված կաթ։ Թխվածքաբլիթը թխվում է բրնձի ուտելի թղթի վրա, մատուցվում է տեղադրված սկուտեղի վրա։

Թխվածքաբլիթի անվանումը ծագել է իտալերեն *maccarone* (*maccherone*) բառից, որը նշանակում է «մածուկ» և վերաբերվում է բնօրինակ բաղադրիչին՝ նուշի մածուկին։ Նույն ծագումն ունի «մակարոն» բառը։

## Պատմություն
Խոհարարական պատմաբաններ գրում են, որ առաջին հիշատակումները մակարունի մասին գտնվել են VIII—XIX դարերի իտալական վանքերի նկարագրությունների մեջ։ Երբ վանականները 1533 թվականին ժամանեցին Ֆրանսիա, այս թխվածքաբլիթի հետ ծանոթացան Հենրի II թագավորի կին՝ Եկատերինա Մեդիչիի խոհարարները։ Ավելի ուշ երկու բենեդիկտացի միանձնուհիներ՝ Մարգարիտա և Մարիա քույրերը, ժամանեցին Նանսի, որպեսզի փրկվեն ֆրանսիական հեղաշրջումից։ Այս կանայք գումար էին վաստակում մակարուն վաճառելով,  և այդպես դարձան հայտնի որպես «մակարունի քույրեր» (*Macaroon Sisters*)։

Իտալիայի հրեաները նույնպես հետաքրքրվեցին և սկսեցին թխել այս թխվածքաբլիթը, քանի որ այն չի պարունակում ալյուր կամ փխրեցուցիչ (մակարունը փխրեցվում է ձվի սպիտակուցով), և այն կարելի է ուտել զատիկի ութօրյա տոնակատարության ժամանակ։ Հետո թխվածքաբլիթը տարածվեց Եվրոպայի մյուս հրեաների միջև։

Մակարունի բաղադրատոմսերը սկսեցին հայտնվել բաղադրատոմսերի գրքերում 1725 թվականին (Ռոբերտ Սմիթի *«Robert Smith’s Court Cookery, or the Complete English Cook» գիրքը*)։

240 px|right|thumb|Ֆիլիպինյան մակարուն

Ժամանակի ընթացքում այն տարածվեց ամբողջ աշխարհում, ընդունելով որոշ տեղական առանձնահատկություններ․
* Դոմինիկյան Հանրապետությունում մակարունը շատ մուգ երանգ ունի, այստեղ քերած կոկոսը՝ խառնում են կոճապղպեղի և դարչինի հետ։
* Ֆրանսիայում այս թխվածքաբլիթը հայտնի է որպես «կոնգոլեզյան» կամ *le rocher à la noix de coco*
*Հնդկաստանում կան մակարունի տարբեր տարատեսակներ, պատրաստված հնդակական ընկույզով և ձվի սպիտակուցով
* Իռլանդական  Wilton Candy in Co. գործարանը արտադրում է շոկոլադե սալիկներ, որոնց փաթեթավորման վրա գրված է «Մակարունի կտորներ կաթնային շոկոլադի մեջ»  (*macaroon pieces in Irish milk chocolate*)․ իսկ մի ուրիշ իռլանդական հրուշակարան՝ Cleeve’s Irish Confectionery-ը, արտադրում է շոկոլադե սալիկներ մակարունով, որը պարունակում է բարձր քանակությամբ կակաոյի յուղ, կաթի փոշի և չորացրած կոկոս։
* Ֆիլիպիններում մակարունները ունեն յուրահատուկ կառուցվածք․ նրանք փոքր-ինչ խրթխրթան են դրսից և փափուկ են ներսից, հիմնականում թխվում են կեքսերի համար նախատեսված գույնզգույն թղթերով և ծածկվում են չամիչով։
* ԱՄՆ-ում լայն տարածում գտած մակարունները, որպես կանոն, խիտ են և քաղցր, հաճախ թաթախվում են շոկոլադի մեջ, թեթև են և փխրուն։

## Տես նաև
* Մակարոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Macarons vs. Macaroons: What’s the Difference?
* Макарон и макарун 

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կոլոլակ (ուտեստ)

thumb|right|200px|
thumb|right|200px|
**Կոլոլակ** — աղացած մսով կերակրատեսակ, ցանկացած հացահատիկի հավելումով գնդակների տեսքով, տարբեր անուններով գոյություն ունեն աշխարհի շատ ժողովուրդների խոհանոցներում, օրինակ, այն համարվում է Շվեդիայի հիմնական ազգային ուտեստներից մեկը ( շվեդական կոլոլակ)։ Մսից բացի, կոլոլակները կարող են ներառել բրինձ, հաց, հացի փշրանքներ, սոխ, տարբեր համեմունքներ և ձու։ Կոլոլակները տապակում են, թխում, շոգեխաշում կամ շոգեխաշում սոուսի մեջ։

## Տես նաև
* Քյուֆթա — Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Ասիայի ավանդական ուտեստ է
* Առանչինի — սիցիլիական տապակած կոլոլակ բրնձով
* Ֆալաֆել — Մերձավոր Արևելքի տապակած սիսեռի կոլոլակ
* Կոլոլակ — կոլոլակին նման, բայց պատրաստման եղանակով տարբերվող ուտեստ
* Կոտլետներ
* Յուվառլակիա — հունական կոլոլակ

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Тефтели в большом кулинарном словаре 

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Յասմին Մեցինովիչ

**Յասմին Մեցինովիչ** (, ), մակեդոնացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային պաշտպան, ով խաղում է Ֆերիզաժ ակումբում։

## Ակումբային կարիերա

### Մելակա Յունայթեդ
2017 թվականի մայիսի 17-ին Մեցինովիչը պայմանագիր է կնքել մալազիական «Մելակա Յունայթեդ» ակումբի հետ։ Նա իր նորամուտը նշել է «ՊԿՆՍ» ակումբի դեմ 1-1 հաշվով ոչ-ոքի խաղի ժամանակ։ Այդ խաղում նա կարմիր քարտ է վաստակել։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ին նա խփել է իր առաջին գոլը «Սելանգոր»-ի դեմ խաղում։ Խաղն ավարտվել է 2-1 հաշվով՝ հօգուտ «Մելակա Յունայթեդ» ակումբի։

### Նաջմեհ
2018 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում Մեչինովիչը լքել է «Մելակա» ակումբը և պայմանագիր է կնքել Լիբանանի պրեմիեր լիգայում հանդես եկող «Նաջմեհ» ակումբի հետ։ Այնուամենայնիվ, 2018 թվականի մայիսին մի քանի վնասվածքների պատճառով նա ժամանակավորապես դադարեցրել է պայմանագիրը։

### Ռուդար Պիջևլջա
2019 թվականի հունվարի 26-ին «Ռուդար Պիջևլջա» ակումբը հայտարարել է նոր խաղացողի՝ Մեչինովիչի  մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Մակեդոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շերիֆի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վարդարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Մայտանե Լոպես

**Մայտանե Լոպես Միլյան** (; ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, Մադրիդի «Ատլետիկո» ակումբի և Իսպանիայի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
2015 թվականի հունիսին «Լևանտեն» հայտարարեց Լոպեսի տեղափոխության մասին «Կոլերենսե» ակումբից։ Նա թիմում անցկացրել է 5 տարի, որից հետո տեղափոխվել է «Ռեալ Սոսյեդադ», որտեղ անցկացրել է ընդամենը մեկ մրցաշրջան։ 2021 թվականի հուլիսին Լոպեսը երկու տարվա պայմանագիր կնքեց Մադրիդի «Ատլետիկոյ»ի հետ։

## Կարիերան հավաքականում
2019 թվականի հոկտեմբերին Ամանդա Սամպեդրոյի և Վիրջինիա Տորեսիլյա Լոպեսի վնասվածքներից հետո առաջին անգամ հրավիրվել էր Իսպանիայի հիմնական հավաքական՝ Չեխիայի հավաքականի դեմ խաղին, բայց այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Մայտանեն հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է երկու տարի անց ՝ Մարոկկոյի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։

## Անձնական կյանք
Լոպեսի հայրը բասկյան արմատներ ունի։ Նրա հորեղբայրները՝ Այթորը և Լուիս Լոպեսը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստներ էին։

## Ձեռքբերումներ
**«Ատլետիկո Մադրիդ»**
* Իսպանիայի Գավաթակիր՝ 2022/23

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ալեքսանդր Սեմյոնով

**Ալեքսանդր Սեմյոնով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
Նա զբաղվել է սամբոյով և ձյուդոյով Կստովսկի սամբոյի ակադեմիայում, դարձել Է Նիժնի Նովգորոդի շրջանի առաջնությունների բազմակի հաղթող։ 15 տարեկանում սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով Նիժնի Նովգորոդի ՕՌՄՊՄԴ-8-ում։ 2000 թվականին սկսել է ելույթները Պավլովյան «Տորպեդոյի» կազմում, որը գլխավորել է Ալեքսանդր Սարաֆաննիկովը։ Նա դարձել է Նիժնի Նովգորոդի շրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ «Ֆուտբոլ-Հոկեյ NN» շաբաթաթերթի հարցումների համաձայն։

## Նվաճումներ

* Գավաթակիր ՝ 2006
* Հայաստանի սուպերգավաթակիր ՝ 2006
* Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի հաղթող ՝ 2003
* Բելառուսի գավաթի կիսաեզրափակիչ՝ 2008-2009

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամկարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Մակտակ

մինի|Ծեր Էսկիմոսներ, որոնք ուտում են մակտակ
մինի|Մակտակ խոշոր պլանով
**Մակտակ**, ավանդական ուտեստ էսկիմոսների և չուկչաների խոհանոցից, կետի բլաբեր` սառեցրած մաշկ և ճարպայուղ։ Որոշ էսկիմոսական լեզուներում, մասնավորապես ինուինակտունում մակտակը նշանակում է միայն *ուտելի մաշկ*։

## Պատրաստում
Մակտակը առավել հաճախ պատրաստում են գրենլանդական կետից, բայց երբեմն պատրաստում են ծովախոզի և կենտեղջյուրի մաշկից և ենթամաշկային ճարպայուղից։ Հիմնականում մակտակը ուտում են պանրով, բայց կարող է լինել կտրատված բարակ շերտերով, թաթախված պաքսիմատի մեջ, տապակած բուսայուղում, և մատուցված սոյայի սոուսի հետ։ Բացի այդ մակտակը նաև մարինացնում են։

## Սննդային արժեք
Մակտակը C վիտամինի աղբյուր է։ Կետի 100 գրամ էպիդերմիսի եղջերային շերտը պարունակում է 38 միլիգրամ ասկորբինաթթու, իսկ ճարպայուղը պարունակում է վիտամին D։

Բացի օգտակար նյութերից, ճարպայուղն իր մեջ պարունակում է բնական եղանակով առաջացած պոլիքլորավորված դիֆենիլ, թունավոր քաղցկեղածին նյութեր, որոնք վնասում են մարդու նյարդային, իմունային և վերարտադրողական համակարգերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մակտակ «Bizarre Foods — Alaska 1/6» ֆիլմում

Կատեգորիա:Կանադական խոհանոց
Կատեգորիա:Ձկնային ուտեստներ
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Կապունս

**Կապունս** (), Շվեյցարիայի Գրաուբյունդեն կանտոնի ավանդական ուտեստը հիմնականում պատրաստվում է արևմտյան մասում։

Անունը, ըստ վարկածներից մեկի, գալիս է ռոմանշերեն «chapun» բառից (աքաղաղ), որի մսով ամենից հաճախ պատրաստվում էր կապունսը։ Գրավոր աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվել է 1742 թվականին։

Միջուկը պատրաստվում է շպեցլեի խմորից՝ համեմունքներով և չորացրած մսի կտորներով, օրինակ՝ տավարի կամ զալցայի (ապխտած երշիկեղեն), և փաթաթվում է կաղամբի տերևի մեջ, ինչպես կաղամբի գլանափաթեթները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Capuns-Rezept
* Spezialitäten aus Graubünden 
* ''Köstliche Knirpse'' Artikel über Capuns auf Spiegel Online
* Готовим Капунс — швейцарские голубцы

Կատեգորիա:Լցոնված բանջարեղենային ուտեստներ
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարական խոհանոց
Պավել Դեոբալդ

**Պավել Ալեքսանդրովիչ Դեոբալդ** (), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով «Սմենա» ՄՊՄԴ-ում։ 2008 թվականին սկսել է հանդես գալ Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ»-ի երիտասարդական թիմում։  Պրոֆեսիոնալ մակարդակում նորամուտը նշել է 2010 թվականի հունիսի 5-ին «Լոկոմոտիվ-2»-ի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով խաղի 77-րդ րոպեին։ 2011 թվականին հանդես է եկել ՊՖԼ-ի մեկ այլ ակումբում՝ «Իստրա»-ում, սակայն ավելի ուշ վերադարձել է «Լոկոմոտիվ-2»։  2013-2015 թվականներին Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում հանդես է եկել Յարոսլավլի «Շիննիկ»-ի կազմում, որի կազմում անցկացրել է 68 հանդիպում և դարձել 10 գոլի հեղինակ։ 2015-2016 մրցաշրջանը սկսել է արդեն Տուլայի «Արսենալ»-ում, սակայն մրցաշրջանի երկրորդ հատվածն անցկացրել է Արմավիրի «Տորպեդո»-ում վարձակալությամբ։ 2016 թվականի հուլիսին պայմանագիր է կնքել Սարանսկի «Մորդովիա»-ի հետ։  Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնից «Մորդովիայի» հեռանալուց հետո տեղափոխվել է «Տոմ»։

2009 թվականին ներկայացրել է Ռուսաստանը Մակքաբիադայում։

Հանդես է եկել նաև մեդիա ֆուտբոլում։  Խաղացել է «Դրուժինայում», 2023 թվականի մայիսի վերջին տեղափոխվել է Fight Nights։

## Ձեռքբերումներ
* **Հայաստանի գավաթակիր** (1) - 2019-2020։
* **Հայաստանի սուպերգավաթակիր** (1) - 2020։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Մորդովիա Սարանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Պարաիբա (նահանգ)

**Պարաիբա** (), Բրազիլիայի արևելյան նահանգ։ Հյուսիսում սահմանակից է Ռիու Գրանդի դու Նորտի, արևմուտքում Սեարա, հարավում՝ Պերնամբուկու նահանգների հետ, նահանգի արևելքը ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Վարչական կենտրոնը Ժուան Պեսոա քաղաքն է։

Պարաիբան Բրազիլիայի ամենարևելյան նահանգն է, Կաբու Բրանկու հրվանդանը Ժուան Պեսոայում ամենարևելյան կետն է ոչ միայն Բրազիլիայում, այլև ամբողջ Հարավային Ամերիկայում։

## Աշխարհագրություն
Նահանգը մեծ մասամբ գտնվում է Բրազիլական սարահարթում։ Կենտրոնական բլուրավոր շրջանի հողերը ավազային են, չոր սեզոնին երբեմն ծածկված են թերաճ և տերևազուրկ կաատինգայի անտառներով։ Բերքառատ վայրերը հանդիպում են միայն գետափերին և արևմտյան լեռներում։

Նահանգի տարածքում աճում է բուսականության երեք տեսակ՝ առափնյա հարթավայրում գերակշռում են արևադարձային անտառները, կիսաչորային կաատինգայում ցրված են կակտուսների, թփերի և չոր կլիմայական պայմաններին հարմարեցված այլ բույսերի գաղութներ, որոնք հարմարեցված են չոր կլիմային, դրանց միջև տարածքը ծածկված է երկու համակարգերի բնորոշ նշաններով բուսատեսակներով։

## Պատմություն
16-րդ դարի առաջին տասնամյակներում Պարաիբա շրջանը հաճախ այցելում էին ֆրանսիացիները, ովքեր, ի տարբերություն պորտուգալացիների, ովքեր փորձում էին գրավել այդ տարածքը, ցանկանում էին միայն տեղական բնակչության հետ առևտրային հարաբերություններ հաստատել։ Պորտուգալացիները և ֆրանսիացիները (վերջինները հնդկացիների աջակցությամբ) պատերազմել են ամբողջ 16-րդ դարում։ 1585 թվականի նոյեմբերի 4-ին պորտուգալացիները Պարաիբայում հիմնեցին առաջին գյուղը, որի տեղում գտնվում է ներկայիս Ժուան Պեսոան։ Հետագայում ֆրանսիացիները վտարվեցին Պարայբայի տարածքից։

Ֆրանսիացիների փոխարեն շուտով եկել են հոլանդացիները։ Առաջին փորձը արվել է 1624 թվականին, սակայն այն հետաձգվել է տեղացիների կողմից։ Սակայն 1634 թվականի վերջին հոլանդացիները ամբողջությամբ գրավել են Պարայբան։ Նրանց հաջողվել է վտարել միայն 1654 թվականին։

## Ժողովրդագրություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, Երկրաբանության և վիճակագրության ազգային ինստիտուտի (IBGE) տվյալներով, նահանգի բնակչությունը կազմում է.

## Վարչական բաժանում
Վարչական առումով նահանգը բաժանված է 4 մեզորեգիոնների և 23 միկրոտարածաշրջանների։ Նահանգում կա 223 քաղաքապետարան։

## Տնտեսություն
Նահանգում զարգացած է գյուղատնտեսությունը. մշակվում են եգիպտացորեն, բրինձ, լոբազգիներ, շաքարեղեգ, ծխախոտ, բանան, բամբակ, սիսալ, լեռնային մասում սուրճ, ինչպես նաև մշակվում են պտղատու, ներկանյութ, փայտանյութ և կաուչուկի ծառեր։

Վերջին տասնամյակների ընթացքում Պարաիբան զարգացնում է իր զբոսաշրջային ներուժը՝ նահանգի քաղաքների մշակույթն ու գեղեցկությունը գրավել են մեծ թվով զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт штата 

Կատեգորիա:Բրազիլիայի նահանգներ
Վառլամ Կալիսոնիա

**Վարլամ Թամազովիչ Կալիսոնիա** (, ), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
### Ակումբային
Կալիսոնիան փոքր եղբոր հետ սկսել է խաղալ «Մետալուրգ» ակումբում։ Նրանք միասին խաղացել են նաև Սանկտ Պետերբուրգի «Լոկոմոտիվ» ակումբում (1995-1996 թվականներ), Դնեպրոպետրովսկի «Դնեպր» ակումբում (1996-1998 թվականներ), ադրբեջանական «Թուրան» ակումբում (Թովուզ), Ռուսթավի «Օլիմպի» ակումբում։

1996 թվականին դարձել է Ռուսաստանի Առաջին լիգայի լավագույն ռմբարկու՝ 34 խաղում խփելով 22 գոլ։ Լենինսկ-Կուզնեցկի «Զորյա» ակումբի դեմ խաղում (9:0) սահմանել է Առաջին լիգայի ռեկորդ՝ խփելով 7 գոլ (ոչ 11 մետրանոցից)։

### Մարզչական կարիերա
2008-2009 թվականներին եղել է «Օլիմպի» ակումբի գլխավոր մարզիչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դնեպրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կուբանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Դմիտրի Խովբոշա

**Դմիտրի Վիկտորովիչ Խովբոշա** (; ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կենսագրություն
### Ակումբային գործունեություն
Խովբոշան ԴՈՒՖԼ-ում խաղացել է Լուգանսկի ֆիզիկական կուլտուրայի բարձրագույն ուսումնարանում (ԼՖԿԲՈՒ)։ 2005 թվականի մայիսի 30-ին նա իր նորամուտը նշել է Լուգանսկի «Զարյայի» կազմում՝ Առաջին լիգայում «Դինամո-2»-ի դեմ խաղում (2:1)։ 2008 թվականի մարտի 29-ին նա իր նորամուտը նշել է Պրեմիեր Լիգայում Լվովի «Կարպատների» դեմ խաղում (3:0)։ 2011 թվականին տեղափոխվել է Ալչևսկի «Ստալ» ակումբ, 2014 թվականին՝ Սվերդլովսկի «Շախտյոր»։

2016 թվականի հունիսից նա հանդես է գալիս հայկական «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2016-17 մրցաշրջանի ավարտին նա դարձել է Հայաստանի չեմպիոն։

### Կարիերան հավաքականում
2005 թվականին հանդես է եկել Ուկրաինայի մինչև 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում, որտեղ անցկացրել է 8 հանդիպում։

## Նվաճումներ
* 2017 թվականի Հայաստանի չեմպիոն
* 2017 թվականի Հայաստի Սուպերգավաթի մրցանակակիր

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զարյա Լուգանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ
Անդրեյ Պերեպլյոտկին

**Անդրեյ Իգորևիչ Պերեպլյոտկին** (, , ), ուկրաինական ծագմամբ լատվիացի ֆուտբոլիստ, «Սուպեր Նովա» ակումբի (Ռիգա) կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել Լատվիայի հավաքականում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Խարկովի «Մետալիստի» սան է (առաջին մարզիչ՝ Ռինատ Վիկտորովիչ Մորոզով)։ Ավելի ուշ հանդես է եկել Մոսկվայի «Ֆիլիում», 14 տարեկանում տեղափոխվել է բելգիական հայտնի «Անդերլեխտ»։  2004 թվականին սովորել է անգլիական «Սաութհեմփթոնի» ակադեմիայում։ Պերեպլյոտկինը ակադեմիայի լավագույն խաղացողներից մեկն էր։  Սակայն նրան չի հաջողվել լիարժեք պայմանագիր կնքել, քանի որ նա չի խաղացել հավաքականներից ոչ մեկում, իսկ անգլիական Պրեմիեր լիգայում չի կարելի հանդես գալ ուսանողական վիզայով։  Այդպես նա վարձավճարով հայտնվեց իռլանդական «Բոհեմիանս» ակումբում։ 2005 թվականի հունվարին վաճառվել է լատվիական հայտնի «Սկոնտո» ակումբին։  2005 թվականին օգնել է ակումբին նվաճել Լիվոնիայի գավաթը։

2000-ականների սկզբին, երբ Պերեպլետկինը հանդես էր գալիս «Սաութհեմփթոն»-ի երիտասարդական ակումբի կազմում, նրան հետաքրքրում էր Ուկրաինայի երիտասարդական հավաքականի այն ժամանակվա մարզիչ Պավել Յակովենկոն, բայց հավաքական հրավիրվելու նա այդպես էլ չսպասեց։

2008 թվականի օգոստոսի 1-ին փորձաշրջան է անցել «Դերբի Քաունթի» ակումբում։ Ակումբում նորամուտը նշել է օգոստոսի 3-ին հոլանդական «Ուտրեխտի» դեմ ընկերական խաղում (2:2)։ Պաշտոնական խաղում Պերեպլետկինը նորամուտը նշեց օգոստոսի 9-ին՝ «Դոնքասթեր Ռովերսի» դեմ խաղում։ Այնուամենայնիվ, նա խաղաց ևս մեկ խաղ և 2009 թվականի հունվարի 15-ին փոխադարձ համաձայնությամբ խզեց պայմանագիրը։  Դրանից հետո վերադարձել է «Սկոնտո»։  2009 թվականի հունվարի վերջին փորձաշրջան է անցել Սերբական հայտնի «Պարտիզան» ակումբում։

2011 թվականին Անդրեյ Պերեպլյոտկինը եզրափակեց ուզբեկական «Նասաֆ» ակումբի հետ ունեցաց պայմանագիրը։ Այս մրցաշրջանում նա Անատոլի Դեմյանենկոյի ղեկավարությամբ խաղացել է 16 խաղում և խփել է 7 գոլ։ 2012 թվականին նա նորից խաղացել է «Նասաֆ»-ում, մասնակցեց 14 խաղի և խփեց միայն 1 գոլ։

Հետո նրա կարիերայում հայտնվեցին «Դաուգավա» և երևանյան «Արարատ» ֆուտբոլային ակումբները։ 2014 թվականի սեպտեմբերին Պերեպլյոտկինը, Պերեպլյոտկինը մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել Կիպրոսի երկրորդ դիվիզիոնի «ԵՆ. Ա. Դ.»-ի հետ։

2015 թվականի գարնանը չգտնելով կարիերան շարունակելու լավագույն տարբերակները՝ կիսապաշտպանը շարունակել է իր ելույթները Ռիգայի դինամոյականների ճամբարում, որտեղ անմիջապես ի հայտ են եկել նրա առաջնորդական որակները։  Պերեպլյոկինը դարձել է թիմի լավագույն ռմբարկուներից մեկը՝ 11 խաղում խփելով 10 գնդակ։

2016 թվականի հուլիսից մինչև 2018 թվականը հանդես է եկել Լատվիայի էլիտար դիվիզիոնի «Ելգավա» ֆուտբոլային ակումբում։

### Կարիերան հավաքականում
Քանի որ Անդրեյ Պերեպլետկինը երկար ժամանակ ապրում էր Լատվիայում, նա ստացավ Լատվիայի քաղաքացիություն, ինչը նրան իրավունք տվեց խաղալ Լատվիայի հավաքականում, քանի որ նա չէր խաղում Ուկրաինայի հավաքականում։ Առաջին անգամ Լատվիայի հավաքական է հրավիրվել Լիխտենշտեյնի դեմ Եվրոպայի առաջնության ընտրական մրցաշարի խաղին։ Լատվիայի հավաքական իր նորամուտը ունեցել է 2007 թվականի մարտի 28-ին Լիխտենշտեյնի դեմ խաղի ժամանակ (1:0)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте legioner.kulichki.com
* Андрей Переплёткин: Человек без определённого места жительства
* Украинский след в Великобритании (часть вторая)

Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Յուրի Նագայցև

**Յուրի Անատոլևի Նագայցև** (), խորհրդային և լատվիացի ֆուտբոլիստ։ Խաղային կարիերայի ավարտից հետո՝ մարզիչ։

## Կարիերա
### Խաղային
Յուրի Նագայցևը ծնվել է 1973 թվականի ապրիլի 19-ին։ Ֆուտբոլում առաջին քայլերն արել է Օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոց «Դաուգավա» (Ռիգա) և Ռիգայի ֆուտբոլային դպրոցում, սակայն որպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ խաղացել է կարճ ժամանակով (1991․ «ՌԱՖ-2», 1992․  «Գեմմա», 1993․  «Աուդա», 1994․  «Կվադրատս» Լատվիայի առաջնության տարբեր լիգաների բոլոր թիմերը)։

### Մարզչական
Մարզչի առաջին փորձը նա ստացել է 1993 թվականին, երբ ընդունել է Օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոց «Դաուգավայի» մանկական թիմը։ 1996-2007 թվականներին աշխատել է որպես մարզիչ «Սկոնտո» պատանեկան ֆուտբոլային կենտրոնում, ինչպես նաև 1998 և 2000 թվականներին երկրի պատանեկան հավաքականում։ 2008 թվականին գնացել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ճամբար, որտեղ զբաղեցրել է կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի մարզական տնօրենի պաշտոնը։ 2011 թվականին եղել է «Ստրոգինո» մարզադպրոցի փոխտնօրեն, ինչպես նաև եղել է Ռուսաստանի ֆուտբոլային միությանը կից մարզչական վարպետության ակադեմիայիում որպես հրահանգիչ, որտեղ աշխատել է «Տամբովի» գլխավոր մարզիչ Անդրեյ Տալալաևի հետ։ Նա տարբեր ուսումնական ծրագրեր է կազմել երիտասարդ ֆուտբոլիստների համար, որոնք Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի հիմնական կազմում էին։ 2015 թվականին վերապատրաստվել է PRO-UEFA արտոնագիր ստանալու համար։

2017 թվականից օգնել է Անդրեյ Տալալաևին։ Հիմնականում պատասխանատու էր մարտավարության, երբեմն ֆիզիկական պատրաստվածության համար։ 2017-2018 մրցաշրջանում աշխատել է «Տամբովում», հաջորդ մրցաշրջանում՝ հայկական «Փյունիկում»։ 2019-2020 թվականներին աշխատել է «Խիմկիում», որտեղից էլ հեռացել է չհամաձայնվելով ակումբի զարգացման  փոփոխության մտքին Տալալաևի հետ միասին։

COVID-19 համավարակի ժամանակ զբաղվել է YouTube-յան ալիքով։ Հուլիսի վերջին ընդգրկվել է «Կռիլյա Սովետովի» մարզչական շտաբում, որտեղից նա հեռացել է Տալալաևի կողմից Գրոզնիի «Ախմատից» առաջարկ ստանալուց մեկ ամիս անց։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 11-21-ը Անդրեյ Տալալաևի հեռանալուց հետո եղել է «Ախմատի» գլխավոր մարզչի պաշտոնակատարը։

Հոկտեմբերի 15-ին ընդգրկվել է Տալալաևի մարզչական շտաբում Մոսկվայի «Տորպեդոյում»։

## Գլխավոր մարզչի վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ռուսաստանի պրեմիեր լիգայի պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Լատիշ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Բերտոլինա

**Բերտոլինա**(), իտալիական կարկանդակ, հյուսիսիտալիական Կրեմա քաղաքին (Լոմբարդիա) հատուկ հրուշակեղեն։ Հիմնականում թխվում է շրջանաձև կաղապարով։ Ունի ոսկեդարչնագույն երանգ և ելակի բույր ամերիկական խաղողի կամ Կոնկորդ խաղողի շնորհիվ, որոնք համարվում են հիմնական բաղադրամասեր։ Կան պատրաստման տարբերակներ, հատկապես երբ կարկանդակը թխում են տնային պայմաններում, քանի որ շատ ընտանիքներ ունեն սեփական բաղադրատոմսը և փոխանցում են դա սերնդեսերունդ։

## Պատմություն
Ճշգրիտ ծագումը հայտնի չէ, բայց հավանաբար առաջին անգամ կարկանդակը ստեղծվել է 1800-ական թվականներին, առաջին հիշատակումները ելակի խաղողի մասին, որը ներմուծվել է Ամերիկայից, վերաբերում են XIX դարերի սկզբին, և հնարավոր է հետագայում այն հիբրադացվել է հասարակ խաղողի որթատունկի հետ։

## Բաղադրիչներ
*Բաղադրամասեր*՝
* Ալյուր
* Եգիպտացորենի ալյուր
* Շաքարավազ
* Շաքարի փոշի
* Սերուցքային կարագ
* Ձիթայուղ
* Ձվեր
* Վանիլ
* Խաղող
* Խմորիչ

Ամեն տարի սեպտեմբերին Կրեմայում՝ Պիացցա Դուոմոյի գլխավոր հրապարակում անցկացնում են  Բետոլինայի փառատոնը։

## Տես նաև
* Լոմբարդիական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Così come viene. Le torte. Alessandra Benassi. Youcanprint, 2018. — 150 p. — P.44. — ISBN 8827836926, 9788827836927
* The World of Wine and Food: A Guide to Varieties, Tastes, History, and Pairings. Don Philpott. Rowman & Littlefield, 2016. — 484 p. — P.386. — ISBN 1-4422-6804-2, 9781442268043

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Սոսլան Կագերմազով

**Սոսլան Ռուսլանովիչ Կագերմազով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան, կիսապաշտպան։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

## Կարիերա
Ֆուտբոլով զբաղվել է 5 տարեկանից «Նարտկալա» ակումբում, իր առաջին մարզիչը Ասլան Բորիսովիչ Գոգոևն էր։ 2014 թվականին տեղափոխվել է Կրասնոդարի «Կուբան», Պրեմիեր լիգայի երիտասարդական առաջնությունում անցկացրել 45 հանդիպում։ 2016-2017 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է Պրոֆեսինոալ ֆուտբոլային առաջնության «Սոչի» ակումբ։ Ձմռանը հրաժարվել է պայմանագրից և առաջնության երկրորդ հատվածն անցկացրել է «Աֆիպսի» կազմում։ Հաջորդ երկու մրցաշրջանները անցկացրել է Ֆուտբոլի ազգային առաջնության՝ «Շիննիկ» և «Ֆակել» ակումբներում։ 2019 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Հայաստանի առաջնության «Նոա» ակումբը։

2021 թվականի հունիսին դարձել Մախաչկալայի «Դինամոյի» խաղացող, որի կազմում իր նորամուտը նշել է հուլիսի 18-ին՝ գավաթի խաղում։

## Նվաճումներ
* Հայաստանի գավաթակիր․ 2019-2020
* Ֆուտբոլի ազգային առաջնության առաջին խմբի հաղթող․ 2021-2022

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կուբանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆակելի ֆուտբոլիստներ
Կվասի Սիբո

**Կվասի Սիբո (**), գանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը որպես կիսապաշտպան խաղում է իսպանական «Ամորեբյետա» ակումբում։

## Կարիերա
Սիբոն իր կարիերան սկսել է Գանայի «Cheetah» ՖԱ-ում նախքան 2017 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բանանց» ՖԱ-ին միանալը։ Հաջորդ տարի երկարատև պայմանգիր է կնքել Պրեմիեր Լիգայի «Ուոթֆորդ» ՖԱ-ի հետ։

2019 թվականի հունվարին Սիբոն միացել է Ալբանիայի Սուպերլիգայի «Սկենբերդյու» ՖԱ-ին։ Հաջորդ մրցաշրջանում՝ մինչ «Իվիսա» ՖԱ-ին միանալու համար Իսպանիա մեկնելը, որոշ ժամանակ անցկացրել է՝ «Ուդինեզե» ՖԱ-ում մարզվելով։

2020 թվականի օգոստոսի 12-ին հայտարարվել է, որ Սիբոն իսպանական թիմում վարձավճարով կմնա ևս մեկ մրցաշրջան։ 2021 թվականի օգոստոսին նա պայմանագիր է կնքել «Ռեալ Բետիս» ՖԱ-ի հետ՝ միանալով Իսպանիայի ֆուտբոլի թագավորական ֆեդերացիայի առաջին դիվիզիոնի պահեստային կազմին։

2022 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Սիբոն միացել է «Ամորեբյետա» ՖԱ-ին, որը նույնպես հանդես էր գալիս երրորդ դիվիզիոնում։

## Անձնական կյանք
Սիբոն գանացի մեկ այլ ֆուտբոլիստ Սիմոն Սիբոյի կրտսեր եղբայրն է, որը խաղում է «Esperança de Lagos» ՖԱ-ում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբ

## Ծանոթագրություններ

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուոթֆորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ռոտի

մինի|220x220пкс|չապատի
աջից|մինի|աղջիկը չապատի է պատրաստում
**Ռոտի, չապատի,** ցորենի ալյուրից պատրաստած հնդկական հաց, որը նման է բարակ լավաշի։ Չապատին ռոտիի ամենահայտնի  ենթատեսակերից է՝ պատրաստված ատա ալյուրից։ Ռոտի ուտում են՝ առանձին կտորներ պոկելով, իսկ պատառիկները թաթախում են թանձրուկի մեջ և օգտագործում են որպես գդալ՝ դրանցով վերցնելով մյուս ուտեստների կտորները։

## Անվանում
*Roti* բառը ծագում է սանսկրիտական *rotikā-*ից, որը նշանակում է հաց։ *Chapat* հնդկերեն նշանակում է *ապտակ*, ինչն ակնարկում է պատրաստման ընթացքը։

## Պատրաստում
Գրտնակած խմորը դնում են տաք, չոր թավայի մեջ և երկու կողմից թխում։ Հնդկաստանի նահանգներից շատերում չապատին սկզբում չոր թավայի մեջ են եփում, այնուհետև՝ բաց կրակի վրա։ Բլիթը գոլորշուց այն այնպես է փքվում, որ  գնդակի նման կլոր է դառնում։

## Տարբերակներ

Պատկեր:Roti-obaid.jpg|Հնդկական ենթացամաքի ռոտի
Պատկեր:Roti Prata Curry Large.JPG|Ցեյլոնական ռոտի (պարատա), որը մատուցում են քարիով
Պատկեր:Plainrotiparatha.jpg|Սովորական ռոտի պարատա
Պատկեր:Roti Wrap Trafasie.jpg|Ռոլլ-ռոտի եփած հավկիթով և ապխտած հավով՝ Նիդերլանդներում
Պատկեր:Thalichapati.jpg|Հնդկական *[[Տհալի]]* *չապատի*-ից
Պատկեր:Lunch special at Pakwan.jpg|Թանդուրի-ռոտին հնդկական ռեստորանում մատուցում են ուրիշ ուտեստների հետ 
Պատկեր:Rumali roti.jpg|Շեֆ-խոհարարը Հնդկաստանում ռումալի-ռոտի է պատրաստում
Պատկեր:Bajhar ji maani.jpg|Բաջխար Ջի Մաանի (Բաջրա ռոտի) Սինդհում
Պատկեր:A thali with daal roti bhindi ki sabzi and mango pickle.jpg|Ռոտիի հետ մատուցվող կծու բանջարեղեններ
Պատկեր:Roti pisang.jpg|Բանանով խճողված ռոտի


## Տես նաև
* Նաան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Պամլիկո (ծովածոց)

**Պամլիկո** (), ծովածոց Հյուսիսային Կարոլինայում, Միացյալ Նահանգների արևելյան ափի ամենամեծ ծովածոցը։ Երկարությունը՝ 129 կմ, լայնությունը՝ 48 կմ։ Ծովածոցը Ատլանտյան օվկիանոսից բաժանվում է արտաքին ծանծաղուտների, այդ թվում՝ Հաթերաս հրվանդանի ցածր ավազաթմբերի շղթայով։ Արևմուտքից ծովածոց են թափվում Նյուս և Պամլիկո գետերը (իրականում Թար գետի դելտան)։ Պամլիկոյի ծոցը միանում է Ալբեմարլ ծոցին Ռոանոկ և Կրոատան նեղուցով։ Ծանծաղուտներով մակերեսային ծոցը վտանգավոր է խոշոր նավարկության համար։ Ծանծաղության պատճառով ծոցի վրա մեծապես ազդում են մակընթացությունները և տեղատվությունները, հատկապես այն ժամանակ, երբ դրանք համընկնում են քամիների ուղղության հետ։ Իտալացի ծովագնաց Ջովաննի դա Վերրացցանոն ընդունել է ծովածոցը որպես ելք դեպի Խաղաղ օվկիանոս։

Ծովածոցով անցնում է Միջցամաքային ջրանցքի արևելյան հատվածը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծոցեր
Կատեգորիա:Ծովածոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծովածոցեր ըստ օվկիանոսի
Վարդան Ղազարյան

**Վարդան Ղազարյան** (, , , ծնվել է 1969 թվականի դեկտեմբերի 1-ին), ֆուտբոլային մարզիչ և նախկին խաղացող։

Հայաստանում ծնված Ղազարյանը տեղափոխվել է Լիբանան և քաղաքացիություն ստացել հպատակագրման միջոցով 1994 թվականին։ Նա խաղացել է «Հոմնեթմեն»2-ում և «Սագես»-ում հարձակվողի դիրքում և 1995-ից 2001 թվականներին միջազգային մակարդակով ներկայացրել է Լիբանանը։

Ղազարյանը Լիբանանի Պրեմիեր լիգայի պատմության մեջ երկրորդ ռմբարկուն է՝ առաջնությունում խփելով 117 պաշտոնական գոլ։ Նա նաև ազգային հավաքականի երկրորդ ռմբարկուն է՝ 21 գոլով, այն բանից հետո, երբ 2023 թվականին նրան գերազանցել է Հասան Մաատուկը։ Ղազարյանը Տրիպոլիի գլխավոր մարզիչ է նշանակվել 2017 թվականին՝ մեկ տարի ժամկետով։ Նա «Սաժես» է վերադարձել որպես գլխավոր մարզիչ 2021 թվականին։

## Ակումբային կարիերա
Ղազարյանը պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1989 թվականին Հայաստանում՝ Հոկտեմբերյանի «Սպարտակում», իսկ 1990 թվականին տեղափոխվել է «Կապան»։ 1992 թվականին տեղափոխվել է Լիբանան՝ միանալով Հոմենթմեն Բեյրութին։ Նա այնտեղ մնացել է յոթ տարի նախքան 1999 թվականին «Սաժես» տեղափոխվելը։ Նա այնտեղ անցկացրել է երեք տարի՝ նախքան 2002 թվականին «Հոմենեթմեն» վերադառնալը։ Այնուհետև Ղազարյանը կրկին միացել է «Սաժեսին» 2005 թվականին նախքան թոշակի անցնելը 2009 թվականին՝ 39 տարեկան հասակում։

Լիբանանի Պրեմիեր լիգայում նրա առաջին գոլը գրանցվել է 1993 թվականի հունվարի 23-ին, երբ 54-րդ րոպեին «Հոմնետմենի» կազմում երկրորդ գոլն է խփել Թադամոն Սոուրի դարպասը։ Ղազարյանը ԱՖԿ ամսվա խաղացող է ճանաչվել 1996 թվականի հունվարին։

2008 թվականի նոյեմբերի 16-ին 39 տարեկան հասակում Ղազարյանը Լիբանանի Պրեմիեր լիգայում իր 129-րդ գոլն է խփել «Թադամոն Սոուրի» դարպասը՝ դառնալով լիգայի բոլոր ժամանակների ամենաարդյունավետ խաղացողը։ Այնուամենայնիվ, ոմանք չեն ընդունում 2000-2001 մրցաշրջանում նրա խփած 12 գոլերը, որոնք չեղյալ են հայտարարվել՝ նրան դարձնելով երկրորդ ամենաարդյունավետ ռմբարկուն՝ 117 գոլով, ընդհանուր առմամբ 120 գոլով զիջելով Ֆադի Ալուշին։

## Միջազգային կարիերա
Հայաստանից Լիբանան տեղափոխվելով՝ Ղազարյանը Լիբանանի քաղաքացիություն է ստացել հպատակագրման միջոցով 1994 թվականին։ Նա եղել է Լիբանանի ազգային հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուն՝ խփելով 21 գոլ (չորսը՝ աշխարհի առաջնության ընտրական խաղերում, երեքը՝ Ասիայի գավաթի ընտրական խաղերում և 14-ը՝ ընկերական խաղերում)։ 2023 թվականին Ղազարյանին գերազանցել Է Հասան Մաատուկը։

## Մարզչական փորձ
2009 թվականին Ղազարյանը վերադարձել է հայրենի Հայաստան, որտեղ մարզել է հայկական ակումբը։ Չորս տարի անց վերադարձել է Լիբանան։ Ղազարյանը դարձել է «Տրիպոլիի» գլխավոր մարզչի օգնական, այնուհետև 2017 թվականին նշանակվել է գլխավոր մարզիչ։

2021 թվականի հուլիսին՝ 2021 թվականի Լիբանանյան մարտահրավերի գավաթին ընդառաջ, Ղազարյանը նշանակվել է Լիբանանի Պրեմիեր լիգայի «Սաժես» թիմի գլխավոր մարզիչ, որի կազմում արդեն հանդես էր գալիս որպես խաղացող։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Միջազգային

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Vardan Ghazaryan at RSSSF
* 
* 

Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ալեքսանդար Դամչևսկի

**Ալեքսանդար Դամչևսկի** (, ), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը խաղում է որպես կենտրոնական պաշտպան։ Ծնվել է Ֆրանսիայում, բայց ներկայացնում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի հավաքականը։

## Ակումբային կարիերա
2014 թվականի հունվարին Դամչևսկին միացել է բուլղարական «Չերնոմորեց Բուրգաս» ակումբին։ Նա իր նորամուտը նշել է փետրվարի 24-ին «ԲԿՄԱ Սոֆիա»-ի դեմ 2-1 հաշվով պարտությամբ ավարտված տնային խաղի ժամանակ, փոխարինման դուրս գալով խաղի առաջին կեսին։ Նա ակումբում անցկացրել է 14 խաղ, որից հետո «Չերնոմորեց» ակումբը դադարել է գործել, դրա պատճառով ֆուտբոլիստի պայմանագիրը դադարեցվել է։ «Չերնոմորեցից» հեռանալուց հետո Դամչևսկին վարձավճարով տեղափոխվել է հոլանդական «ՆԱԿ Բրեդա» ակումբ։ Վարձակալության ընթացքում տպավորիչ խաղ ցուցադրելու շնորհիվ նա 2014 թվականի հուլիսի 14-ին ակումբի հետ պայմանագիր է կնքել լ։

«ՆԱԿ Բրեդա» ակումբից հեռանալուց հետո վարձավճարով տեղափոխվել է սերբական «Պարտիզան» ակումբ։

2016 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքել «Ատիրաու» ակումբի հետ, որը հանդես էր գալիս Ղազախստանի պրեմիեր լիգայում։

2017 թվականի փետրվարին Դամչևսկին միացել է« Մեզյոկյովեշդ» ակումբին։

2023 թվականի հուլիսի 12-ին Դամչևսկին տեղափոխվել է Հոնգ Կոնգի Պրեմիեր լիգայում հանդես եկող «Կիտչի» ակումբ։

## Միջազգային կարիերա
Հյուսիսային Մակեդոնիայի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2014 թվականի մայիսին Կատարի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ և մինչև 2020 թվական տոնել է 4 հաղթանակ։ Նրա վերջին միջազգային հանդիպումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերին Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլի՝ Ուկրաինայի դեմ խաղի ժամանակ։

## Պարգևներ
;Ակումբ
**[[Արարատ-Արմենիա]]**
* Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն - 2018–2019, 2019–20
* Հայաստանի Սուպերլիգա - 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile at Macedonian Football 
* 

Կատեգորիա:Արարատ-Արմենիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սերխի Գոնսալես

**Սերխի Գոնսալես Տեստոն** (, առավել հայտնի է որպես **Սերխի**), իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Սան Սեբաստինա դե լոս Ռեյեսի» կազմում՝ ձախ եզրային պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Սերխին համարվում է «Ատլետիկո Մադրիդի» սան։ Իր նորամուտը նշել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 7-ին «Ատլետիկո Մադրիդի» 3-րդ թիմում։

Սերխին իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, «Սան Ֆերնանդո դե Հենարեսի» դեմ կայացած հաղթական հանդիպման ժամանակ (2։ 1)։ Հուլիսի 19-ին վարձավճարային հիմունքներով համալրել է Սեգունդա B-ում հանդես եկող «Ռայո Մահադահոնդայի» կազմը՝ 1 տարի ժամկետով։

Որոշ ժամանակ անց, 2016 թվականի հուլիսին Սերխին վերադարձել է «Ատլետիկո», և համալրել է 4-րդ դիվիզիոնի պահեստայինների շարքերը։ Իր նորամուտը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում նշել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Կոպա դել Ռեյի շրջանակում «էլչեյի»դեմ կայացած հանդիպման ժամանակ։ 2018 թվականի փետրվարի 28-ին նշել է իր նորամուտը Եվրոպայում՝ Եվրոպա լիգայի 1/32 եզրփակչի «Կոպենհագենի» դեմ կայացած հանդիպման ժամանակ։

2018 թվականի օգոստոսի 24-ին, Սերխին պայմանագիր է կնքել «Արարատ-Արմենիայի» հետ։ 2019 թվականի հունիսի 20-ին պայամանագրի սպառվելուն պես նա լքել է հայկական ակումբը։

Դրանից հետո Սերխին վերադարձել է Իսպանիա՝ համալրելով «Դեպորտիվո Ալավեսի» կազմը։ Հետո վարձավճարով տեղափոխվել է «Իստրա 1961»։ Ակումբում երկու տարրի անցկացնելուց հետո, 2022 թվականի հունվարին համալրել է Իսպանիայի թագավորական առջնության առաջին դիվիզիոնում հանդես եկող «Սան Սեբաստինա դե լոս Ռեյեսի» կազմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արարատ-Արմենիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Ալավեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իստրա 1961-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ռիստո Միտրևսկի

**Ռիստո Միտևսկի** ( ), մակեդոնացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը խաղում է որպես պաշտպան ինդոնեզիական «Դևա Յունայթեդ» ակումբում։

## ԱԿումբային կարիերա
Ծնվելով Սկոպիեում՝ նա խաղացել է բազմաթիվ ակումբներում Մակեդոնիայի առաջին լիգայում 2009-ից 2013-ին։ 2014 թվականի մայիսի 31-ին նա գրանցվեց Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլի առաջնությունում, խաղալով «Սարաեվոյի» համար։ 2014-15 թվականների մրցաշրջանի ձմեռային դադարի ժամանակ նա համաձայնվեց Սերբիայի «Դոնյի Սրեմի» կողմից վարկին։ 2015 թվականի փետրվարի 21-ին նա ունեցավ իր դեբյուտը 2014-15 թվականների Սերբիայի մրցաշարին, 16-րդ տուրի «Բորաց Չաչակի» դեմ խաղում։

2018 թվականի հունվարի 4-ին նա գրանցվեց «Հապոել Հաիֆայի» հետ։

2019 թվականի հունիսի 11-ին, Միտրևսկին ստորագրեց պայմանագիր Առաջին Լիգայում «Սեպսիի» կողմից։

2020 թվականի հոկտեմբերին «Ալաշկերտը» լքելուց հետո Միտրևսկին վերադարձավ «Ալաշկերտ» 2021 թվականի փետրվարի 2-ին։

### Դեվա Յունայթեդ
2022 թվականի հունիսի 2-ին, Միտրևսկին ստորագրեց պայմանագիր Ինդոնեզիայի առաջին Լիգայի Դեվա Յունայթեդ ակումբի հետ։ Միտրևսկին դարձավ առաջին օտարերկրյա ֆուտբոլիստը, ով պայմանագիր ստորագրեց այդ ակումբի հետ։

## Միջազգային կարիերա
Միտրևսկին Մակեդոնիայի մինչև 19 տարեկանների ակումբի անդամ էր։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբ

## Պատիվներ
;Հապոել Հաիֆա
*Իսրայելի գավաթ։ 2017-18
*Իսրայելի գավաթ։ 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Risto Mitrevski  at FK Sarajevo official website

Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դոնյի Սրեմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իստրա 1961-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռաբոտնիչկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սարաևոյի ֆուտբոլիստներ
Էչառի-Արանաս

**Էչառի-Արանաս** (, բասկերեն և պաշտոնական անվանաձևը՝ *Etxarri Aranatz*), քաղաք և համայնք Իսպանիայի հյուսիսային մասում՝ Նավառա պրովինցիայի Լա Բարանկա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 33,02 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 2482։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Պամպլոնա քաղաքից հեռավորությունը մոտավորապես 40 կիլոմետր է։

Համայնքն ընկած է պրովինցիայի բասկախոս տարածքում, որտեղ բասկերենը ունի պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ՝ իսպաներենի հետ մեկտեղ (1986 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ընդունված օրենքի համաձայն՝ Նավառան լեզվի գործածության տեսակետից բաժանված է երեք տարածաշրջանի): 2011 թվականի տվյալներով Էչառի-Արանասի բնակիչների 72.4%-ը որպես մայրենի լեզու նշել է բասկերենը։

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Էչառի-Արանասը հիմնադրվել է 1312 թվականին։

Կարլիստական առաջին պատերազմի ժամանակ գրավվել ու ամրացվել է լիբերալ (ազատական) զորքերի կողմից։ 1834 թվականի աշնանը քաղաքը վերանվաճելու և այնտեղ գտնվող թնդանոթներին տիրելու կարլիստների փորձը ձախողվել է։

## Տեսարժան վայրեր
* Դոլմեններ
* Սբ. Մարիամ եկեղեցի
* Անարատ հղության մատուռ
* Սբ. Ադրիանոսի մատուռ
* Տիրամոր մատուռ
* Սբ. Գրիգորիուսի մատուռ

## Պատկերասրահ

Miruatza trikuharria - Etxarri Aranatz.jpg|Դոլմեն
Etxarri-Aranatz - Iglesia de Santa María 9.jpg|Սբ. Մարիամ եկեղեցին
Etxarri-Aranatz - Ayuntamiento.jpg|Համայնքապետարանը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rafael Karasatorre, José Luis Erdozia Mauleón, Eugenio Ulaiar - Etxarri-Aranatzko euskara eta Arañaz elkarteko hiztegia: año=1991, editorial=Altaffaylla Kultur Elkartea, idioma=euskera, isbn=84-86597-21-8
* Caro Baroja, Julio: La casa en Navarra, vol 1, Pamplona, C.A.N., 1982, pp.&nbsp;304–307.
* García Gainza (et. al.): Catálogo Monumental de Navarra, vol. V*, Merindad de Pamplona, Adiós-Huarte Araquil, Pamplona, Gobierno de Navarra, Arzobispado de Pamplona, Universidad de Navarra, 1994, pp.&nbsp;579–591.
* Lacarra Ducay, Mª Carmen (et al.): Navarra, guía y mapa, Estella, C.A.N. 1986, pp.&nbsp;191–192.
* Pérez Ollo, Fernando: Ermitas de Navarra, Pamplona, C.A.N. 1983, pp.&nbsp;76–77.
* Enciclopedia Auñamendi

## Արտաքին հղումներ
* Sakanerria - Web de sobre la Barranca
* Web de la Mancomunidad de Sakana
* Etxarri Aranatz - Gobierno de Navarra - Información y datos de entidades locales de Navarra.
* Ayuntamiento de Etxarri Aranatz

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի մունիցիպալիտետներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գնունի

**Գնունի**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Աբա Գնունի (3-4-րդ դդ․), հայ նախարար։
* Արտակ Վարդգեսի Գնունի (ծնվ․ 1968), հնագետ։
* Գրիգոր Գնունի (8-9-րդ դդ․), հայ նախարար։
* Հազիր Գնունի (8-9-րդ դդ․), հայ նախարար։
* Մժեժ Ա Գնունի (՞-548), հայ նախարար Սասանյան Պարսկաստանում, Հայոց մարզպան։
* Մժեժ Բ Գնունի (6-7-րդ դդ․), 7-րդ դարի բյուզանդական զորավար։
* Պարգև Գնունի (4-րդ դ․), հայ նախարար։
* Սարգիս Գնունի (1838-1889), մշակութային գործիչ, ուսուցիչ, քարտուղար, սրբագրիչ։
* Վարազ-Գնել Գնունի (՞-635), հայ զորավար։
* Վարդգես Ցոլակի Գնունի (1936-2005), մեխանիկոս։
* Տիգրան Սերգեյի Գնունի, ճարտարագետ։

## Տես նաև
* Գնունիներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ունի վերջածանցով ազգանուններ
Բրայան Գարսիա

**Բրայան Սիլվա Գարսիա** (, նաև հայտնի է որպես Բրայան, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս ձախ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Բրայան Գարսիան ծնվել է Մինաս Ժերայսի Բելու Օրիզոնտի քաղաքում և խաղացել «Ամերիկա Մինեյրոյում»։ 2012 թվականի հունվարի 29-ին նշել է իր նորամուտը պրոֆեսիոնալ մակարդակում՝ 3-1 հաշվով արտագնա հաղթանակ տանելով «Դեմոկրատա ԳՎ»-ի նկատմամբ։ Բրայան Գարսիան իր կարիերայի առաջին գոլը խփել է մարտի 1-ին՝ տանելով առաջին տնային հաղթանակը «Վիլլա Նովայի» նկատմամբ 2:1 հաշվով։

2013 թվականի հունվարի 31-ին Բրայան Գարսիան «Բենֆիկային» վարձակալության է տրվել մինչև հունիս՝ գնման պայմանով՝ խաղալով Սեգունդա լիգայի Բ թիմում։ «Բենֆիկա Բ»-ի կազմում իր նորամուտը նշել է 2013 թվականի փետրվարի 10-ին «Սի Դի Տոնդելի» դեմ արտագնա խաղում, որն ավարտվել է 0:1 հաշվով։ Մրցաշրջանի ընթացքում անցկացրել է վեց հանդիպում (հինգը մեկնարկային կազմում), ապա վերադարձել է «Ամերիկա Մինեյրո» այն բանից հետո, երբ «Էնկարնադոսը» որոշել է ուղղակիորեն չգնել նրան։

Սեպտեմբերի 16-ին Բրայան Գարսիան վարձակալության էր տրվել «Պորտուգեզեին» մինչև 2014 թվականի մայիսը։ Երեք օր անց նա նշել է նորամուտը Սերիա Ա-ում՝ դուրս գալով մեկնարկային կազմում և գոլային փոխանցում կատարելով «Նատիկոյի» նկատմամբ 3:0 հաշվով տնային հաղթական խաղում։

2014 թվականի ապրիլի 30-ին Բրայան Գարսիան մինչև տարեվերջ վարձավճարով միացել է «Պոնտե Պրետային»։

2020 թվականի փետրվարի 28-ին «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբը հայտարարել է Բրայան Գարսիայի հետ պայմանագրի ստորագրման մասին։

2022 թվականի հունվարի 14-ին «Աստանան» հայտարարել է Բրայան Գարսիայի հետ մինչև 2022 թվականի ավարտը պայմանագիր կնքելու մասին։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին «Աստանան» հայտարարել է Բրայան Գարսիայի հեռանալու մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԿՌԲ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կրուզեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պոնտե Պրետայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգեզա Դեսպորտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Սալվադորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ