Յոսաֆատ Բարբարո

**Յոսաֆատ Բարբարո** (), վենետիկցի վաճառական, դիվանագետ, ճանապարհորդ և պետական գործիչ։ Արևելյան Եվրոպայի տարբեր մասերով իր ճանապարհորդությունների մասին ստեղծագործության հեղինակ՝ Հյուսիսային Սևծովյան և Ազովի ծովափնյա տափաստանային և ծովափնյա տարածքներով և Կովկասի ծովափով:

## Կենսագրություն
Իոսաֆատ Բարբարոն սերել է վենետիկյան Բարբարո ազնվական տոհմից։ Մանկության տարիներին կորցրել է հորը։ 1434 թվականին ամուսնացել է Դուոդո տոհմից մի աղջկա հետ։ 1436 թվականին առևտրային գործերով լքել է Վենետիկը և մեկնել Տանա՝ Դոնի ծոցում գտնվող վենետիկյան գաղութ Ազովի ծովի ափին, և այնտեղ մնացել է 16 տարի՝ մինչև 1452 թվականը: Այստեղ վենետիկցի վաճառականները շահավետ ձկնորսությամբ էին զբաղվում, թեև վնասներ և ավերածություններ էին լինում Թանայի մոտակայքով թաթարական հորդաների պարբերական անցումներից հետո։ Տափաստանով ճանապարհորդելիս Բարբարոն սովորել է հարգանքով վերաբերվել օտարերկրացիներին՝ անկախ նրանց մշակութային մակարդակից։ Թաթարների մոտ ապրելով, թաթարերեն սովորելով՝ նա կարողանում էր ընկերություն անել նրանց հետ, գնահատել նրանց դատողությունները և օգնել նրանց, երբ դրա կարիքը լիներ։ Դա նրան մերձեցնել է թաթարական միջավայրին ինչպես Թանայում, այնպես էլ տափաստանում։ Նա լավ գիտեր քոչվորների կենսակերպը, բարքերը և սովորույթները:

Վերադառնալուց հետո մի քանի տարի ապրել է Վենետիկում՝ 1460 թվականին մերժելով Սենատի կողմից Տանայում հյուպատոսի պաշտոնը: 1463 թվականին, և 1463-ից 1479 թվականների վենետիկա-թուրքական պատերազմի սկսվելով, ուղարկվել է Դալմաթիա որպես վերստուգիչ։ 1465 թվականին նշանակվել է Ալբանիայի պրովեդիտոր, որտեղ այդ ժամանակ ռազմական գործողություններ էին ընթանում Վենետիկի կողմից աջակցվող ալբանական իշխանների և թուրքերի միջև։ 1465 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Ալբանիայում վենետիկյան զորքերի հրամանատար, հաստատվել է այդ պաշտոնում 1469 թվականին։ 1470 թվականին հետ է կանչվել Վենետիկ՝ Պարսկաստանի շահ Ուզուն-Հասանին ուղղված վենետիկյան դեսպանությունը գլխավորելու համար, որպեսզի վերջինիս դրդի Թուրքիայի դեմ պատերազմ սկսել։ 1473 թվականին հաստատվել է դեսպանի պաշտոնում և մեկնել Արևելք պարսկական դեսպանի հետ միասին, որը Վենետիկից մեկնել էր հայրենիք։ Բացի այդ, դեսպանության հետ Պարսկաստան է ուղարկել մեծ քանակությամբ հրազեն և վառոդ։

Դեսպանությունը ծովով հասավ Կիպրոսի Ֆամագուստա քաղաքը։ Այստեղ Բարբարոն իմացավ այն ծանր պարտության մասին, որը թուրքերը հասցրել էին Ուզուն-Հասանի զորքերին Էրզինջանի մոտ 1473 թվականի օգոստոսի 10-ին, և շահի՝ պատերազմից դուրս գալու մասին։ Այնուհետև դեսպանությունը շարժվել է Կահիրեի, Ադանայի, Ուրֆայի, Վան և Ուրմիա լճերի միջև՝ դեպի Թավրիզ։ Տավրոսի լեռներում քրդերը հարձակվեցին դեսպանության վրա, պարսիկ դեսպանը սպանվել է, իսկ Բարբարոն, վիրավորվել է, սակայն կարողացել է փրկվել։ 1474 թվականի ապրիլի 14-ին վենետիկցին ժամանել է շահի արքունիք, ավելի ուշ ուղեկցել է նրան դեպի Վրաստան կատարած արշավանքին։ Թուրքիայի դեմ նոր պատերազմի մեջ Ուզուն-Հասանին ներգրավվելու փորձերը ձախողվեցին, և 1477 թվականին Բարբարոն, արդեն շահի մահից հետո, մեկնել է հայրենիք։ Վենետիկ վերադարձել է 1479 թվականի մարտին, արդեն Օսմանյան կայսրության հետ ծանր խաղաղություն կնքելուց հետո։

1482-ից 1485 թվականներին Բարբարոն եղել է Ռովիգո քաղաքի պոդեստան և կապիտանը, ինչպես նաև Պոլեզինե մարզի գլխավոր պրովեդիտորը: 1482-ից 1485 թվականներին Բարբարոն եղել է Ռովիգո քաղաքի պոդեստան և կապիտան, ինչպես նաև գլխավոր պրովեդիտոր։ Եղել է դոժ Ագոստինո Բարբարիգոյի խորհրդականը, որի պնդմամբ 1480-ական թվականների վերջին գրել է իր «Ճանապարհորդությունների» Տանա և Պարսկաստան երկու գիրքերը (իր աշխատության մեջ Բարբարոն չի նշել այն մարդու անունը, ով նրան համոզել է գրել):

Բարբարոն իր «Ճանապարհորդություն դեպի Տանու» ստեղծագործության մեջ ներառել է նաև Մոսկվայի նկարագրությունը, թեև ինքը երբեք այնտեղ չի եղել: Ե. Չ. Սկրժինսկայայի հետազոտությունների համաձայն, աշխատանքն իր վերջնական տեսքով ներկայացվել է 1488 թվականի վերջին (կամ 1489 թվականին)։ Առաջին մասի՝ «Ճանապարհորդություն դեպի Տանու» նախաբանում Բարբարոն ներկայացրել է իրենց ճանապարհորդությունների մասին գրառումներ թողած հեղինակների ցանկը, որում վերջինը Ամբրոջո Կոնտարինին է ով իրականում եղել է Մոսկվայում, որի աշխատության հրատարակությունը լույս է տեսել 1487 թվականի հունվարին Վենետիկում:

Իոսաֆատ Բարբարոն ունեցել է մեկ որդի և երեք դուստր։ Որպես հետաքրքրություն կարելի է դիտարկել նրա հետաքրքրությունը թանկարժեք քարերի հանդեպ. նա իր «Ճանապարհորդություն դեպի Պարսկաստան» գրքում նկարագրել է դրանց լավագույն նմուշների փայլն ու գեղեցկությունը:

## Տես Նաև
* Օտարերկրացիների պատմությունները

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* *Барбаро Иосафат* Путешествие в Тану // Каспийский транзит: [Сборник: в 2 т.] / Сост. Куркчи А. И. — М.: ДИ-ДИК, 1996. — 180 с.
* *Скржинская Е. Ч.* История жизни Иосафата Барбаро // Каспийский транзит: [Сборник: в 2 т.] / Сост. Куркчи А. И. — М.: ДИ-ДИК, 1996.
* 

## Արտաքին Հղումներ
* 

Կատեգորիա:15-րդ դարի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Գլխավոր նահանգապետեր
Կատեգորիա:Դիվանագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ