open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռադիոաստղադիտակ

**Ռադիոաստղադիտակ**, ռադիոդիտակ, երկնային մարմինների ռադիոճառագայթումը դիտելու սարք։ Բաղկացած է երկու հիմնական մասից, անտենային համակարգից, որն ընդունում է ռադիոճառագայթումը, և ռադիոընդունիչ սարքից՝ ռադիոմետրից, որն ուժեղացնում և արձանագրում է այն։ ռադիոաստղադիտակի անտենաների հիմնական մասը մեծ մասամբ պարաբոլական մետաղական հայելին՝ ոադիոհայեչին է։ Ռադիոալիքների տիրույթում որպես հայելի կարող է ծառայել մետաղական ցանցը (եթե նրա անցքերի չափերն ու մակերևույթի անճշտությունները չեն գերազանցում անտենայից անդրադարձող ալիքների երկարության մոտ մեկ տասներորդը)։ Հայելու մակերեսի մեծացմանը զուգընթաց աճում է կիզակետում հավաքվող էներգիայի քանակը, որը հնարավոր է դարձնում ավելի թույլ ազդանշանների ընդունումն ու արձանագրումը։ Հայելու չափերից կախված է նաև ադիոաստղադիտակի տարածական լուծ ողուժը։

Ընդունվող ալիքի երկարությունը որոշվում է կիզակետում տեղադրված ճառագայթիչով։ ռադիոաստղադիտակ մեծ չափեր և ճշգրիտ շարժումներ ունեցող բարդ կոնստրուկցիա է։ Այն սովորաբար պտտվում է երկու առանցքների շուրջը, որը հնարավորություն է տալիս դիտումներ կատարել տարբեր ուղղություններով։ Շարժումների ճշգրտությունը (արտահայտված աղեղնային միավորներով) չի զիջում լուծող ուժին։ Նույն ճշգրտությամբ դեպի երկնքի դիտվող տիրույթ է ուղղվում ռադիոաստղադիտակ։ Մեծ ռադիոաստղադիտակի շարժումները սովորաբար կառավարվում են էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների օգնությամբ։ ժամանակակից ռադիոաստղադիտակի պարաբոլական հայելիների տրամագծերը հասնում են մինչև 100 t/-ji։

Լուծող ուժը մեծացնելու համար օգտագործվում են միմյանցից որոշ հեռավորությամբ տեղակայված երկու կամ ավելի անտենաներից բաղկացած համակարգեր՝ ռադիոինտերֆերոմետրեր, որոնց լուծող ուժը պայմանավորված է անտենաների միջև եղած առավելագույն հեռավորությամբ։ Տարբեր մայրցամաքներում տեղադրված անտենաների դեպքում ստացված լուծող ուժը կազմում է շուրջ 10~4 աղեղնային վայրկյան, որն անհամեմատ ավելի մեծ է օպտիկական դիտումների լուծող ուժից (Երկրի մթնոլորտի առկայության պայմաններում շուրջ 1 աղեղնային վրկ)։

Կատեգորիա:Աստղադիտակներ
Կատեգորիա:Ռադիոաստղագիտություն
Չիլավենյա

**Չիլավենյա** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 5185 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 290 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 17 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0381։ Փոստային ինդեքս՝ 27024։

Կոմունայի հովանավորներն են սրբեր Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռադիոաստղադիտարան

մինի|300px

**Ռադիոաստղադիտարան**, գիտական հիմնարկ, որտեղ ռադիոաստղադիտակների միջոցով կատարվում են երկնային մարմինների ռադիոճառագայթման դիտումներ և այդ մարմինների հետազոտություններ։ Սովորաբար կառուցվում են ոչ շատ բարձր լեռներով շրջափակված և մեծ քաղաքներից հեռու վայրերում, որտեղ ցածր է արդյունաբերական և կենցաղային բնույթի ռադիոխանգարումների մակարդակը։ Բացի զուտ աստղագիտական հետազոտություններից Ռադիոաստղադիտարաններ-ում տարվում են գերզգայուն ռադիոընդունիչների ստեղծման և դիտումների նոր, ավելի արդյունավետ եղանակների մշակման աշխատանքներ։ Առաջնակարգ Ռադիոաստղադիտարանները ունեն մեծ չափերի ռադիոաստղադիտակ կամ մի քանի անտենայից բաղկացած համակարգ։ Այդպիսին են, օրինակ, էֆելսբերգի Արեսիբոյի (Պուերտո Ռիկո, 300 մ տրամագծով անշարժ հայելիով ռադիոաստղադիտակ), Սոկոռոյի (ԱՄՆ, 25 մ տրամագծով 36 անտենայից բաղկացած ռադիոաստղադիտակների համակարգ)։ Աշխարհի նշանավոր Ռադիոաստղադիտարանների թվին են պատկանում Գրին-Բենկի ռադիոաստղադիւոարանը (ԱՄՆ), Ջոդրեչ Րենկի ռադիոաստղադի ւոարանը (Անգլիա), Պարքսի և Մոլոնգլոյի (Ավստրալիա) Ռադիոաստղադիտարաններ։ ԽՍՀՄ-ի ամենամեծ ռադիոաստղադիտարանը գտնվում է Զելենչուկսկայա ավանի մոտ (Հյուսիսային Կովկաս) այդտեղ գործում է 600 մ տրամագծով օղակաձև ռադիոաստղադիտակ (ՌԱՏԱՆ-600)։ Ռադիոաստղագիտական հետազոտություններ են կատարվում նաև
մի շարք այլ աստղադիտարաններում (Բյուրականի, Ղրիմի և այլն)։

Կատեգորիա:Ռադիոաստղադիտարաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Straight Between the Eyes

**Straight Between the Eyes**, Rainbow ռոք խմբի վեցերորդ ալբոմն է։ «Straight Between the Eyes» ալբոմը լույս է տեսել 1981 թվականին։ Այս ալբոմում կա 9 երգ։ Բոլոր 9 երգերը կատարել է Դուգի Ուայթը։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգն է՝ «Death Alley Driver»-ը։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես նմանատիպ հայտնություն են ձեռք բերել։

## Տես նաև
* Դուգի Ուայթ

## Արտաքին հղումներ
* Difficult To Cure на discogs.com

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Պրեֆորմիզմ

մինի|աջից
[thumb|[Jan Swammerdam, *Miraculum naturae sive uteri muliebris fabrica*, 1729]]
**Պրեֆորիզմ** ( - նախաձևավորել), ուսմունք, ըստ որի օրգանիզմների սեռական բջիջներում կան սաղմի զարգացումը և ձևավորվող օրգանիզմի հատկանիշները կանխորոշող նյութական կառուցվածքներ։

## Պատմություն
Առաջացել է պրեֆորմացիայի մասին 17-18-րդ դարերում տիրապետող պատկերացումից, որի համաձայն ձևավորվող օրգանիզմն իբրև թե ձևավորված վիճակում առկա է ձվում կամ սպերմատոզոիդում։

20-րդ դարում գենի քիմիական բնույթի և գենետիկական ինֆորմացիայի պահպանման և հաղորդման մեխանիզմների բացահայտմամբ պրեֆորմիստական դարավոր պատկերացումները գիտական եզրափակում ստացան։ Այդ պատճառով չի կարելի նույնացնել ժամանակակից պրեֆորիզմ պրեֆորմիստական առաջին նաիվ պատկերացումների հետ։ Օրգանական զարգացման արդի մատերիալիստական տեսությունն ընդունելով պրեֆորմիստական կառուցվածքները (օրինակ, ԴՆԹ և այլն), հաշվի է առնում նաև էպիգենետիկ գործոնները։

## Տես նաև
*էպիգենեզ

## Գրականություն
* Преформизм // Биологический энциклопедический словарь. — 2-е изд. — М.: Сов. Энциклопедия, 1986.

Կատեգորիա:Կենսաբանության պատմություն
Կատեգորիա:Հնացած գիտական տեսություններ
Կոմշա (Յոժուգայի վտակ)

**Կոմշա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոժուգա գետի ձախ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03030000112103000048693**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103004869**
* *Ավազանի կոդը* - **03.03.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պահաբլուր (լեռ, Սյունիք)

**Պահաբլուր**, Հայաստանի լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային մասում, Որոտան գետի ձախափնյակում, Կեչուտ գյուղից 8 կմ հարավ–արևելք։ Բարձրությունը 2610 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Պահաբլուր (լեռ, Գեղարքունիք)

**Պահաբլուր**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գեղամա լեռների համակարգում, Ծովասար գյուղից 3,5 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրությունը 2533 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Ռադիոգալակտիկա

[մինի|300px|Ցենտավր Ա արհեստական գույներով՝ ըստ տիրույթների. [Ռադիոալիքներ|ռադիո՝ կարմիր, ինֆրակարմիր՝ կանաչ և ռենտգեն՝ կապույտ։]]
[մինի|Ալկիոնեուս, հսկա ռադիոգալակտիկա՝ բլթակավոր կառուցվածքներով, որոնք տարածվում են 5 մեգապարսեկ (16×10<sup>6</sup> [լուսատարի) մակերեսով։]]
**Ռադիոգալակտիկա**, Գալակտիկայի տեսակ, որը ունի շատ ավելի մեծ ռադիոճառագայթում համեմատ այլ գալակտիկաների հետ։ Այս էներգետիկ ռադիոբլթակները սնուցվում են իր ակտիվ գալակտիկական միջուկից եկող շիթերով։ Դրանք ունեն մինչև 1039 Վտ լուսատվություն 10 ՄՀց-ից մինչև 100 ԳՀց ռադիոալիքի երկարություններում։ Ռադիոճառագայթումը պայմանավորված է սինխրոտրոնային պրոցեսով։ Ռադիոճառագայթման դիտարկվող կառուցվածքը որոշվում է երկվորյակ շիթերի և արտաքին միջավայրի փոխազդեցությամբ, որը փոփոխվել է ռելյատիվիստական ճառագայթման ազդեցությամբ։ Հյուրընկալող գալակտիկաները գրեթե բացառապես մեծ էլիպտիկ գալակտիկաներ են։ Ռադիոբարձր ակտիվ գալակտիկաները կարող են հայտնաբերվել մեծ հեռավորությունների վրա, ինչը դրանք դարձնում է արժեքավոր գործիքներ դիտողական տիեզերագիտության համար։ Վերջերս մեծ աշխատանք է կատարվել այս մարմինների ազդեցության վերաբերյալ միջգալակտիկական միջավայրի վրա, մասնավորապես գալակտիկաների խմբերում և կլաստերներում։

«Ռադիոգալակտիկա» տերմինը հաճախ օգտագործվում է ամբողջ ռեակտիվ համակարգի, այլ ոչ թե միայն դրա մայր գալակտիկայի համար։ Որոշ գիտնականներ «սև խոռոչի ռեակտիվ համակարգ» տերմինը համարում են ավելի ճշգրիտ և պակաս շփոթեցնող։ Մոտ 0,7 մեգապարսեկ կամ ավելի չափի հասնող ռադիո գալակտիկաները սովորաբար անվանում են «հսկա ռադիո գալակտիկաներ»։

## Տերմինոլոգիա
«Ռադիոգալակտիկա» տերմինը ներմուծվել է 1949 թվականին, երբ հզոր տիեզերական ռադիոճառագայթման աղբյուրները նույնացվել են հարաբերականորեն թույլ օպտիկական ճառագայթման աղբյուրների՝ հեռավոր գալակտիկաների հետ։ 70-ական թվականների գրականության մեջ (Պախոլչիկ), որը նվիրված է ռադիոգալակտիկաներին, երբեմն այս տերմինով պարզապես հասկանում են գալակտիկաներից դուրս գտնվող ռադիոաղբյուրներ։

Ռադիոգալակտիկաների առանձնացումը որպես առանձին դաս պայմանական է, քանի որ բոլոր գալակտիկաներն էլ որոշ չափով ռադիոճառագայթում են, պարզապես տարբեր հզորությամբ։ Մյուս կողմից, շատ կվազարներ, որոնք նույնպես ռադիոաղբյուրներ են, հանդիսանում են աստղային համակարգեր և կարող են համարվել ռադիոգալակտիկաներ։ Ռադիոգալակտիկաներն ու կվազարները շատ նման են միմյանց բազմաթիվ պարամետրերով։ Օրինակ, ռադիոպատկերների հիման վրա գրեթե անհնար է որոշել, թե տվյալ աղբյուրը որ դասին է պատկանում։

Ներկայումս ռադիոգալակտիկա համարվում են այն գալակտիկաները, որոնց ռադիոճառագայթումը կապված է միջուկի ակտիվության հետ, այլ ոչ թե աստղառեվարձման բռնկումների հետ, ինչպես օրինակ՝ սկավառում։ Այսպիսով, ռադիոգալակտիկաները ներառվում են ակտիվ գալակտիկաների դասի մեջ՝ գալակտիկաներ, որոնք ունեն ակտիվ միջուկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Բլանկա Սուարես

**Բլանկա Մարտինես Սուարես** (, ), իսպանացի ֆոտոմոդել և դերասանուհի։ Իր խաղացած դերերի սերիալներից ավելի հայտնի են «Սև ծովածոցը» և «Տապանը»։

## Կենսագրություն
Բլանկան ծնվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Մադրդիում։ Երիտասարդ տարիքում մտածել է դերասանի կարիերայի մասին։ Երբ դեռ հաճախում էր ավագ դպրոց, նա գնում էր «Artes Escénicas Tritón» դերասանական դպրոցը։ Նրա առաջին դերը հրեշտակների մասին էր, որը բերեց նրան մեծ համբավ այդ ֆիլմներ՝ «Սարսուռը»։ Այդ ժամանակ նա եղել է ընդամենը տասնութ տարեկան։ Սակայն ըստ էության, դա նրա համար մի փորձ էր գրավոր։ 2007 թվականին նա նկարահանվեց «Գիշերօթիկ դպրոցի մեծ ծովալճակը» ֆիլմում, որտեղ նա խաղաց Ջուլիայի դերում։ Ավելի ուշ Պեդրո Պոժեն զանգահարել է Բլանկային, կոչ է արել և առաջարկել մասնակցել «Ես շատ հուզված եմ» նոր ֆիլմում։ Նրան ամենամեծ ճանաչումը բերել է «Տինտանիկ» ֆիլմը։

## Անձնական կյանք
Նրա հարցազրույցներից մեկում, երբ նրան հարցրեցին ով է եղել ձեր կյանքի առաջին տղամարդը նա պատասղանեց. «Երբ 15 տարեկան էի, ես դիսկոյում հանդիպեցի մի շատ գեղեցիկ տղայի, նա ինձ դուր եկավ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Բլանկայի հոր անուններ - Մարտինես (Մարտի՛նեզ), իսկ մոր ազգանունը - Սուարես (Սուա՛րեզ)
* Բլանկան ունի նրանից 11 տարի մեծ եղբայր
* Բլանկան խոտովանել է, որ մայրը և տատը - (նրանք մարդիկ են), բայց նա նրանց սիրում է ամեն ինչից շատ
* Նա սպորտներից սիրում է գեղասահքը և մարմնամարզությունը

մինի

## Ֆիլմագրություն
* 2007-2010՝ «Սև ծովածոց»
* 2008՝ «Սարսուռ»
* 2008՝ «Կիսավարտիք»
* 2009՝ «Ուղեղների արտահոսքը»
* 2009՝ «Հյուպատոս սոդոմացիներ»
* 2010՝ «Նեոնե մարմին»
* 2011-2013՝ «Տիտանիկ»
* 2012՝ «Արքաների չափերիզ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բլանկա Սուարեսը ունի մեդիա ֆիլմեր
* Fotogramas de Plata: Blanca Suárez, Mejor Actriz de TV. fotogramas.es. Проверено 28 сентября 2012. Архивировано из первоисточника 27 октября 2012 
* сайт. blanca-suarez.com. Проверено 28 сентября 2012. Архивировано из первоисточника 27 октября 2012 

Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Գիներբուկ (անձնանուն)

**Գիներբուկ**, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն ժողովրդական *գիներբուկ* բառից, որը նշանակում է «հաճելի և անուշահոտ բուրմունքով կապտակարմիր գույնով մի տեսակ վայրի ծաղիկ»։ Հիշատակված է անթվական մի հիշատակարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Պրոգիմնազիա

մինի|Տագանրոգի կանանց գիմնազիան (1900)
**Պրոգիմնազիա** ( - փոխարեն և  - գիմնազիա), Ռուսաստանում չորսդասյա ուսանում՝ հաստատություն, որ համապատասխանում է գիմնազիայի չորս կրտսեր դասարաններին։

Ստեղծվել է 1864 թվականին, 1866 թվականից իրավունք է ստացել քննություններ ընդունել ծխական ուսուցչի և առաջին կարգի աստիճանավորի կոչում տալու համար։ 20-րդ դարի սկզբին Ռուսաստանում կար ավելի քան 200 արական, իգական և զինվորական պրոգիմնազիա։

Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ
Պրոյեկցիա

**Պրոյեկցիա**, որևէ պատկերի կամ առարկայի արտապատկերումը (պրոյեկտումը) հարթության կամ այլ մակերևույթների վրա։

Հիմնական տեսակներն են կենտրոնական, զուգահեռ և ուղղանկյուն պրոյեկտումները։ Կենտրոնական պրոյեկտման դեպքում ընտրվում է որեէ  կետ (պրոյեկտման կենտրոն) և այդ կետով չանցնող  հարթություն (պրոյեկցիաների հարթություն)․ այդ դեպքում յուրաքանչյուր  կետ (նախակերպար) պրոյեկտվում է։ (կերպար) անվանում են  կետի Պրոյեկցիան։ Որևէ պատկերի Պրոյեկցիան նրա բոլոր կետերի Պրոյեկցիաների միավորությունը ABC եռանկյանն է։ Զուգահեռ պրոյեկտման դեպքում ընտրվում է պրոյեկտման որեէ  ուղղություն և հարթություն, այդ դեպքում յուրաքասչյուր A կետ պրոյեկտվում է, որը կետով անցնող և ին զուգահեռ ուղղի և  հարթության հատման կետն է։ Ուղղանկյուն (կամ օրթոգոնալ) պրոյեկտումը զուգահեռ պրոյեկտման այն մասնավոր դեպքն է, երբ ուղղահայաց է։ Կենտրոնական և զուգահեռ պրոյեկտումները լայն կիրառություններ ունեն գծագրական երկրաչափության մեջ և տեխնիկայում։ Բացի վերը նշված պրոյեկտումներից, հայտնի են նաե գնդային մակերևույթի այլ մակերևույթների վրա պրոյեկտումներ, որոնք օգտագործվում են աշխարհագրության, աստղագիտության, տեղագրության մեջ։

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տերմիններ
Զանգիկ (գետ)

**Զանգիկ**, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Կախակն գյուղից 2,5 կմ հարավ–արևելք աջից միախառնվում Սևաջուր գետին։ Երկարությունը 10 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Սևաջուր գետի վտակներ
Ձերբոլո

**Ձերբոլո** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1213 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 33 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 37 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9) 
 id:darkgrey value:gray(0.7) 
 id:sfondo value:rgb(1, 1, 1) 
 id:barra value:rgb(0.6, 0.8, 0.6) 
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1903
 bar:1871 from:0 till: 1978
 bar:1881 from:0 till: 2159
 bar:1901 from:0 till: 2527
 bar:1911 from:0 till: 2468
 bar:1921 from:0 till: 2448
 bar:1931 from:0 till: 2116
 bar:1936 from:0 till: 2239
 bar:1951 from:0 till: 2409
 bar:1961 from:0 till: 1913
 bar:1971 from:0 till: 1450
 bar:1981 from:0 till: 1240
 bar:1991 from:0 till: 1203
 bar:2001 from:0 till: 1216
PlotData=
 bar:1861 at: 1903 fontsize:S text: 1.903 shift:(-8, 5) 
 bar:1871 at: 1978 fontsize:S text: 1.978 shift:(-10, 5) 
 bar:1881 at: 2159 fontsize:S text: 2.159 shift:(-10, 5) 
 bar:1901 at: 2527 fontsize:S text: 2.527 shift:(-10, 5) 
 bar:1911 at: 2468 fontsize:S text: 2.468 shift:(-10, 5) 
 bar:1921 at: 2448 fontsize:S text: 2.448 shift:(-10, 5) 
 bar:1931 at: 2116 fontsize:S text: 2.116 shift:(-10, 5) 
 bar:1936 at: 2239 fontsize:S text: 2.239 shift:(-10, 5) 
 bar:1951 at: 2409 fontsize:S text: 2.409 shift:(-10, 5) 
 bar:1961 at: 1913 fontsize:S text: 1.913 shift:(-10, 5) 
 bar:1971 at: 1450 fontsize:S text: 1.450 shift:(-10, 5) 
 bar:1981 at: 1240 fontsize:S text: 1.240 shift:(-10, 5) 
 bar:1991 at: 1203 fontsize:S text: 1.203 shift:(-10, 5) 
 bar:2001 at: 1216 fontsize:S text: 1.216 shift:(-10, 5) 
TextData=
 fontsize:S pos:(20, 20) 
 text:Ըստ ISTAT- ի տվյալների


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ +39 0382
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.zerbolo.pv.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կորև

**Կորև** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է առանց անվանման №2055 գետի վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03020200212103000020565**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103002056**
* *Ավազանի կոդը* - **03.02.02.002**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սևաջուր

**Սևաջուր**, *Կարասու, Ջանահմեդ*, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռների հարավարևելյան մասից և Մեծ Մասրիկ գյուղի մոտ աջից միախառնվում Մասրիկ գետին։ Երկարությունը 14 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Պանկարանա

**Ձավատարելլո** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 327 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 53 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 6 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0383։ Փոստային ինդեքս՝ 27050։

Կոմունայի հովանավոր սրբերն են Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տովը նշվում է հոկտեմբերի առաջին կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9) 
 id:darkgrey value:gray(0.7) 
 id:sfondo value:rgb(1, 1, 1) 
 id:barra value:rgb(0.6, 0.8, 0.6) 
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 681
 bar:1871 from:0 till: 781
 bar:1881 from:0 till: 699
 bar:1901 from:0 till: 668
 bar:1911 from:0 till: 732
 bar:1921 from:0 till: 692
 bar:1931 from:0 till: 662
 bar:1936 from:0 till: 646
 bar:1951 from:0 till: 578
 bar:1961 from:0 till: 519
 bar:1971 from:0 till: 433
 bar:1981 from:0 till: 363
 bar:1991 from:0 till: 360
 bar:2001 from:0 till: 322
PlotData=
 bar:1861 at: 681 fontsize:S text: 681 shift:(-8, 5) 
 bar:1871 at: 781 fontsize:S text: 781 shift:(-10, 5) 
 bar:1881 at: 699 fontsize:S text: 699 shift:(-10, 5) 
 bar:1901 at: 668 fontsize:S text: 668 shift:(-10, 5) 
 bar:1911 at: 732 fontsize:S text: 732 shift:(-10, 5) 
 bar:1921 at: 692 fontsize:S text: 692 shift:(-10, 5) 
 bar:1931 at: 662 fontsize:S text: 662 shift:(-10, 5) 
 bar:1936 at: 646 fontsize:S text: 646 shift:(-10, 5) 
 bar:1951 at: 578 fontsize:S text: 578 shift:(-10, 5) 
 bar:1961 at: 519 fontsize:S text: 519 shift:(-10, 5) 
 bar:1971 at: 433 fontsize:S text: 433 shift:(-10, 5) 
 bar:1981 at: 363 fontsize:S text: 363 shift:(-10, 5) 
 bar:1991 at: 360 fontsize:S text: 360 shift:(-10, 5) 
 bar:2001 at: 322 fontsize:S text: 322 shift:(-10, 5) 
TextData=
 fontsize:S pos:(20, 20) 
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ +39 0383
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ info@comune.pancarana.pv.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pancarana.pv.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալեքսանդր Պրոկոֆև

**Ալեքսանդր Անդրեևիչ Պրոկոֆև** (, ), ռուս խորհրդային բանաստեղծ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1970)։

1931 թ.-ին հրատարակվել են նրա «Միջօրե», «Կարմիր արշալույսների փողոցը», «Հաղթանակ» ժողովածուները։ Պրոկոֆևի հերոսները ձկնորս գյուղացիներ են, նախկին կարմիր բանակայիններ։ 30- ական թվականներին լույս են տեսել «Պարբերագիրք» (1934), «Ի պաշտպանություն սիրահարվածների» (1939) և այլ քնարական ժողովածուներ։ Պրոկոֆևի ստեղծագործական նվաճումն է «Ռուսաստան» (1944, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ,) 1946 թ. պոեմը՝ նվիրված «Հայրենական մեծ պատերազմին»։ «Անդրգետք» (1955) և «Ճամփորդության հրավեր» (1960, Լենինյան մրցանակ, 1961) ժողովածուներն աչքի են ընկնում մտահղացման մասշտաբայնությամբ, ձևի պարզությամբ ու խորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ(բ) 18-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Ձինասկո

**Ձինասկո** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1085 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 101 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 29 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։

Սուրբ Անտոն Մեծը հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է հունվարի 17-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մուջո

**Մուջո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մոնցա և Բրիանցա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 23287 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 4173 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5, 58 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20053։ Հեռախոսային կոդ՝ 039։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ առաքյալներ՝ Պետրոսը և Պավելը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1, 1, 1)
 id:barra value:rgb(0.6, 0.8, 0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2197
 bar:1871 from:0 till: 1785
 bar:1881 from:0 till: 1788
 bar:1901 from:0 till: 1793
 bar:1911 from:0 till: 1746
 bar:1921 from:0 till: 1764
 bar:1931 from:0 till: 1485
 bar:1936 from:0 till: 1582
 bar:1951 from:0 till: 1761
 bar:1961 from:0 till: 1364
 bar:1971 from:0 till: 1063
 bar:1981 from:0 till: 1013
 bar:1991 from:0 till: 1090
 bar:2001 from:0 till: 1134
PlotData=
 bar:1861 at: 2197 fontsize:S text: 2.197 shift:(-8, 5)
 bar:1871 at: 1785 fontsize:S text: 1.785 shift:(-10, 5)
 bar:1881 at: 1788 fontsize:S text: 1.788 shift:(-10, 5)
 bar:1901 at: 1793 fontsize:S text: 1.793 shift:(-10, 5)
 bar:1911 at: 1746 fontsize:S text: 1.746 shift:(-10, 5)
 bar:1921 at: 1764 fontsize:S text: 1.764 shift:(-10, 5)
 bar:1931 at: 1485 fontsize:S text: 1.485 shift:(-10, 5)
 bar:1936 at: 1582 fontsize:S text: 1.582 shift:(-10, 5)
 bar:1951 at: 1761 fontsize:S text: 1.761 shift:(-10, 5)
 bar:1961 at: 1364 fontsize:S text: 1.364 shift:(-10, 5)
 bar:1971 at: 1063 fontsize:S text: 1.063 shift:(-10, 5)
 bar:1981 at: 1013 fontsize:S text: 1.013 shift:(-10, 5)
 bar:1991 at: 1090 fontsize:S text: 1.090 shift:(-10, 5)
 bar:2001 at: 1134 fontsize:S text: 1.134 shift:(-10, 5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20, 20)
 text: ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս․ 039 27091
* Էլեկտրոնային փոստ․ comune@comune.muggio.mi.it
* Պաշտոնական կայք․ http://www.comune.muggio.mi.it 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.muggio.mi.it 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պարոնա

**Պարոնա** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1888 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 210 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 9 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պրոլին

**Պիրոլին**, a-պ իրոլիդինկարբոնաթթու, հետերոցիկլային ամինաթթու (ավելի ստույգ՝ փոխարինելի ամինաթթու, այսինքն՝ օրգանիզմում սինթեզվում է)։Անգույն, ջրում և էթանոլում հեշտ լուծվող նյութ է:Մտնում է շատ սպիտակուցների (կոլլագենի հիմնական բաղադրամասերից է), ինսուլինի կազմության մեջ, ։

Գոյություն ունի օպտիկապես ակտիվ D,L և DL ռացեմիկ ձևերով։ Լ-պիրոլին պարունակվում է բոլոր բնական սպիտակուցներում, հատկապես հարուստ են բուսական սպիտակուցները՝ պիրոլամինները, կոլագենը, P կազեինը են։

**L-պիրոլինը** մտնում է ինսուլինի, ադրենոկորտիկոտրոպ հորմոնի, գրամիցիդին С-ի և այլ կենսաբանորեն ակտիվ պեպտիդների բաղադրության մեջ։ **D-պիրոլին** պարունակվում է որոշ ալկալոիդներում։ Պիրոլինը փոխարինելի ամինաթթու է, կենսասինթեզն օրգանիզմում ընթանում է օրնիթինից։ Ասկորբինաթթվի մասնակցությամբ պիրոլինը օքսիդանալով՝ վեր է ածվում օքսիպրոլինի։ D,L-պիրոլին սինթեզել է 1900 թ. գերմանացի կենսաքիմիկոս Ռիխարդ Վիլշտետերը (R․ Willstatter, 1872-1942)։

## Ծանոթագրություններ
Պինարոլո Պո

**Պինարոլո Պո** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1569 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 143 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 11 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0383։ Փոստային ինդեքս՝ 27040։

Պինարոլո Պոն սահմանակից է Բարբիանելլո, Բրեսանա Բոտարոնե, Կազանովա Լոնատի, Ռոբեկո Պավեզե, Սանտո Ջուլետա, Վերուա Պո համայնքներին։

Կոմունայի հովանավորն է Օգոստինոս Երանելին։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կոս Կոմիս

**Կոս Կոմիս** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոմիս գետի ձախ ափին՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 60 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03030000112103000043506**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103004350**
* *Ավազանի կոդը* - **03.03.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պիցալե

**Պիցալե** (), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 670 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 92 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 7 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0383։ Փոստային ինդեքս՝ 27050։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9) 
 id:darkgrey value:gray(0.7) 
 id:sfondo value:rgb(1, 1, 1) 
 id:barra value:rgb(0.6, 0.8, 0.6) 
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 996
 bar:1871 from:0 till: 1052
 bar:1881 from:0 till: 1145
 bar:1901 from:0 till: 1158
 bar:1911 from:0 till: 1242
 bar:1921 from:0 till: 1240
 bar:1931 from:0 till: 1339
 bar:1936 from:0 till: 1355
 bar:1951 from:0 till: 1263
 bar:1961 from:0 till: 1133
 bar:1971 from:0 till: 1017
 bar:1981 from:0 till: 853
 bar:1991 from:0 till: 721
 bar:2001 from:0 till: 640
PlotData=
 bar:1861 at: 996 fontsize:S text: 996 shift:(-8, 5) 
 bar:1871 at: 1052 fontsize:S text: 1.052 shift:(-10, 5) 
 bar:1881 at: 1145 fontsize:S text: 1.145 shift:(-10, 5) 
 bar:1901 at: 1158 fontsize:S text: 1.158 shift:(-10, 5) 
 bar:1911 at: 1242 fontsize:S text: 1.242 shift:(-10, 5) 
 bar:1921 at: 1240 fontsize:S text: 1.240 shift:(-10, 5) 
 bar:1931 at: 1339 fontsize:S text: 1.339 shift:(-10, 5) 
 bar:1936 at: 1355 fontsize:S text: 1.355 shift:(-10, 5) 
 bar:1951 at: 1263 fontsize:S text: 1.263 shift:(-10, 5) 
 bar:1961 at: 1133 fontsize:S text: 1.133 shift:(-10, 5) 
 bar:1971 at: 1017 fontsize:S text: 1.017 shift:(-10, 5) 
 bar:1981 at: 853 fontsize:S text: 853 shift:(-10, 5) 
 bar:1991 at: 721 fontsize:S text: 721 shift:(-10, 5) 
 bar:2001 at: 640 fontsize:S text: 640 shift:(-10, 5) 
TextData=
 fontsize:S pos:(20, 20) 
 text:Ըստ ISTAT- ի տվյալների


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ +39 0383
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ info@comune.pizzale.pv.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pizzale.pv.it/portal/ 

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռադիոէլեկտրոնիկա

**Ռադիոէլեկտրոնիկա**, գիտության ու տեխնիկայի տարբեր բնագավառների ընդարձակ համալիրի ընդհանուր անվանումը։ «Ռադիոէլեկտրոնիկա» տերմինը միավորում է հիմնականում այն բնագավառները, որոնք կապված են էլեկտրամագնիսական ալիքների օգնությամբ ինֆորմացիայի հաղորդման, ընդունման և փոխակերպման խնդիրների հետ։ Երևան է եկել 20-րդ դարի 50-ական թվականներին և ինչ-որ չափով պայմանական տերմին է։ Ռադիոէլեկտրոնիկա ընդգրկում է ռադիոտեխնիկան և էլեկտրոնիկան, ինչպես նաև դրանց զարգացման ու դիֆերենցման հետևանքով առաջացած նոր բնագավառները՝ քվանտային էԼեկտրոնիկան, օպտոէլեկտրոնիկան, կիսահաղորդչային էլեկտրոնիկան, միկրո-էեկտրոնիկան, ինֆրակարմիր տեխնիկան, կրիոէն են։

Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա
Կլարա Լագո

**Կլարա Լագո** (, ), իսպանացի դերասանուհի, որը նկարահանվել է այնպիսի դերերում, ինչպիսիք են՝ «Բունկերը» (2011), «Աշխարհի վերջը» և «Երկնքից երեք աստիճան բարձր»։ Կլարա Լագոն հայտնի դերասանուհի է, նաև՝ երաժիշտ։ Առավել հայտնի է դարձել «Երկնքից երեք աստիճան բարձր» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Ժինևրայի դերը (2012)։

## Ֆիլմեր
* 2000 - «Թշվառ կյանքը»
* 2002 - «Քերոլի ուղեվորությունը»
* 2004 - «Աոջևում»
* 2006 - «Խաղը կախեցին»
* 2007 - «Ինքնասպանների ակումբ»
* 2009 - «Նվեր»
* 2011 - «Բունկեր»
* 2012 - «Երկնքից երեք աստիճան բարձր»
* 2012 - «Աշխարհի վերջ»
* 2014 - «Ութ բասկերի ազգանունները»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ներվիանո

**Ներվիանո** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 17523 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 1286 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0331։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune-nerviano.it/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Յակով Պրոտազանով

**Յակով Ալեքսանդրովիչ Պրոտազանով** (, ), խորհրդային կինոռեժիսոր։ ՌԽՖՍՀ (1935) և Ուզբեկստանի ԽՍՀ (1943) արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Համարվում է ռուսական կինոյի սկզբնավորողներից։

## Կենսագրություն
1911-1918 թվականներին ստեղծել է շուրջ 80 ֆիլմ, այդ թվում՝ «Պիկովայա դամա» (1916), «Հայր Սերգի» (1918) և այլն։ Պրոտազանովի արվեստն աչքի է ընկել պրոֆեսիոնալ բարձր վարպետությամբ, դերասանի արվեստի նկատմամբ մեծ ուշադրությամբ։ Խորհրդային կինոստուդիաներում ստեղծած իր առաջին ֆիլմերի («Աելիտա», 1924, «Նրա կոչը», 1925) թեման կապված Կադր «Անօժիտը» կինոնկարից (1937), ռեժիսորի Յակով Պրոտազանով է երկրի կյանքին։

Պրոտազանովի «Տորժոկի դերձակը» (1925), «Երեք միլիոնի դատավարությունը» (1926), «Դոն Դիեգոն և Պելագեյան» (1928), «Սուրբ Յորգենի տոնը» (1930) կինոկատակերգություններում վառ դրսևորվել է Ի․ Իլյինսկու, Վ․ Մարեցկայայի, Ա․ Կտորովի, Մ․ Կլիմովի, Մ․ Բլյումենտալ-Տամարինայի և այլոց վարպետությունը։

«Քառասունմեկերորդը» (1927) պատմահեղափոխական ֆիլմում Պրոտազանովը հասել է դարաշրջանի, գլխավոր հերոսների կերպարների պատկերման խոր վավերականության։ «Սպիտակ արծիվ» (1928) կինոնկարում գլխավոր դերերում ներգրավել է Վ․ Կաչալովին և Վ․ Մեյերխոլդին։ Հնչուն կինոյի շրջանում «Մարիոնետներ» (1934) երաժշտություն կատակերգություն-պամֆլետից հետո, Պրոտազանովը ստեղծել է «Անօժիտը» (1937), որը դարձել է դասական դրամատուրգիայի սովետական լավագույն էկրանավորումներից։ Պրոտազանովի վերջին կինոնկարներից են՝ «Սալավաթ Յուլաև» (1941) «Նասրեդդինը Բուխարայում» (1943)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Զանգակ (այլ կիրառումներ)

**Զանգակ**, կարող է վերաբերել՝
* Զանգակ, բույս
* Զանգակ, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Խնձորուտ գետի ձախ օժանդակը
* Զանգակ, հարվածային երաժշտական գործիք
* Զանգակ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Մշո դաշտում
* Զանգակ - լեռ Լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի լեռներում
* Զանգակ - հայաստանյան հրատարակչություն

## Տես նաև
* Զանգ (այլ կիրառումներ)
* Հնչակ (այլ կիրառումներ)
Ռադիոմետր

**''Ռադիոմետր**, ճառագայթաչափ, 
# Էլեկտրամագնիսական ճառագայթման էներգիայի չափման սարք, որի գործողության հիմքում ընկած է ճառագայթման ջերմային ազդեցությունը։ Կիրառվում է ինֆրակարմիր ճառագայթների, արեգակնային ռադիացիայի հետազոտման համար և այլն)։ 
# Ռադիոաստղադիտակի ընդունիչ սարք, որը, անտենայի հետ միասին, հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել աստղային օբյեկտների ճառագայթումը ռադիոտիրույթում (ալիքի երկարությունը 0,1 մմ-ից 1000 մ)։ 
# Ռադիոակտիվ աղբյուրների ակտիվության և իոնացնող ճառագայթումների հոսքի խտության չափումների համար ծառայող սարք։ 
# Ձայնային ճառագայթման ճնշումը չափող սարք, որն ըստ կառուցվածքի ունենում է ճոճանակի, ոլորակշեռքի կամ լծակավոր զգայուն կշեռքի (կոմպենսացիոն ռադիոմետր)։

## Տես նաև
* Ակտինոմետրիա
* Ռադիոմետրիա
* Ձայնի ճնշում

Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Կատեգորիա:Ռադիոակտիվություն
Նովա Միլանեզե

**Նովա Միլանեզե** (), քաղաք կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Մոնցա և Բրիանցա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 22566 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 4178, 88 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5, 4 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20054։ Հեռախոսային կոդ՝ 0362։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Սանտ Անտոնիոն։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.novamilanese.mi.it 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սեքստոս Պրոպերցիոս

**Սեքստոս Պրոպերցիոս** (Sextus Propertius) (մ․ թ․ ա․ մոտ 50-մ․ թ․ ա․ մոտ 15), հռոմեացի բանաստեղծ։ Պրոպերցիոսի սիրային եղերերգերի (ընդամենը 92, ամփոփված են 4 գրքում) հիմնական թեման դառնություններով ու վշտով լի բուռն տենչանքն է սիրեցյալի հանդեպ։ «Եղերերգ, եղերերգական» հասկացությունների ետդասական բովանդակությունը ձևավորվել է Պրոպերցիոսի ազդեցությամբ։ ժամանակի ընթացքում սիրային թեման Պրոպերցիոսի մոտ իր աեղը զիջել է դիցաբանական սյուժեներին, հին հռոմեական սխրագործությունները գովերգելուն։ Պրոպերցիոսի չափածոյի համար բնորոշ են մտքերի ու տրամադրությունների արագ փոփոխությունը, արտահայտությունների միտումնավոր անորոշությունը, դիցաբանական մանրամասների առատությունը։ Նրանից սովորել են Օվիդիոսը և մ․ թ․ 1-ին հռոմեացի շատ բանաստեղծներ։ Միջին դարերում Պրոպերցիոսը մոռացվել է, նրա նկատմամբ վերստին հետաքրքրություն է առաջացել Պետրարկայի ժամանակներից սկսած։

Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հռոմեական ոսկեդարի գրողներ
Կոտվիսկա

**Կոտվիսկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռոչուգա գետի աջ ափին՝ 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 45 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **03030000212103000049194**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **103004919**
* *Ավազանի կոդը* - **03.03.00.002**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **03**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կոսվոժ (Սոձիմի վտակ)

**Կոսվոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզով, Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոձիմա գետի աջ ափին՝ 86 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն, գետի ենթաավազանը բացակայում է, գետի գետային ավազանը Մեզեն։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03030000112103000047481
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103004748
* Ավազանի կոդը — 03.03.00.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բազիլիո

**Բազիլիո** (), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 8444 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 1031 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։
Փոստային ինդեքս՝ 20080/20089։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։

Բնակավայրի հովանավորն է Սանտ Ագատան։ Տոնը նշվում է փետրվարի 5-ին։

## Արատաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ
Իշխանաղբյուր

**Իշխանաղբյուր**, աղբյուր Հայաստանի Սյունիքի մարզի հարավում՝ Մեղրու լեռների հյուսիսային լանջերին։ Խուստուփ լեռից 6 կմ հարավ-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրագրություն
Գրեցագո

**Գրեցագո** (), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2514 մարդ (2005 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 1044 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2, 49 կմ² տարածք։ 
Փոստային ինդեքս՝ 20056։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։

Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Մարտին Տուրսկիյն։

## Արատաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ
Ջուտ

**Ջուտ** (Corchorus), կորքոր, լորենազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 40 տեսակ, որոնք աճում են Ասիայի, Աֆրիկայի, Ամերիկայի, Ավստրալիայի արևադարձային շրջաններում։ Հայրենիքը Հնդկաստանն է։ Մանածագործական հումքի համաշխարհային արտադրանքի մեջ։ Ջուտը բամբակենուց հետո երկրորդ տեղն է գրավում։ Թելի համար մշակվում է երկու միամյա տեսակ՝ երկարապտուղ ջուտ (corchorus olitorius) և կարճապտուղ ջուտ (сorchorus сар- sularis)։ Բույսերի բարձրությունը մինչև 3,5 մ է՝ կանգուն, ճյուղավոր ցողունով։ Արմատը առանցքային է։ Տերևները՝ երկար կոթուններով օվալանշտարաձև, ատամնաեզր։ Ծաղիկները մանր են, երկսեռ, դեղնագույն, ունեն կարճ ծաղկակոթուններ։ Պտուղը տուփիկ է, հասունանալիս բացվում է 5-7 փեղկով։ Սերմերը մանր են՝ մոխրականաչ կամ շագանակագույն։ 1000 սերմի զանգվածը 1,5-2,5 գ է։ Հասունացած սերմերը պարունակում են մինչև 14% յուղ, թունավոր են։ Ջուտը ջերմային, լուսային և խոնավասեր բույս է։ Հիմնականում ինքնափոշոտվող է։ Ջուտի թելը օգտագործում են տեխնիկական, փաթեթավորման նպատակով, կահույքի, գործվածքների ու գորգերի արտադրության մեջ։ Թելի ելքը չոր ցողուններում 20-25% է։ Թելի համար բերքը հավաքում են, երբ բույսերի 50%-ի վրա սկսում են առաջանալ առաջին տուփիկները, իսկ սերմի համար՝ երբ բույսերի 75%-ի ներքևի տուփիկներից 1-2-ը գորշանում են։ Սերմի բերքը 2-4 ց/հա է։

## Կորքորը մանածագործական հումք
Կորքորը շատ կարևոր հումք է տեքստիլ արդյունաբերության համար։ Մանածագործական հումքի համաշխարհային արտադրանքիմեջ բամբակից հետո կորքորը գրավում է երկրորդ տեղը։ Այն ունի բարակ, նուրբ ու մետաքսանման փայլ ունեցող  շատ ամուր և առաձգական թելեր, որոնք օժտված են հիդրրոսկոպի (խոնավածուծ) հատկությամբ։ Օդի շատ բարձր խոնավության (88%) պայմաններում կորքորի գործվածքը պարունակում է ընդամենը 23% խոնավություն։ Այդ գործվածքից պատրաստված պարկերով տեղափոխված և պահեստավորված ապրանքը մնում է չոր և չի փչանում։ Դրանցով տեղափոխում և պահեստավորում են շաքար, աղ, թեյ, ալյուր, սուրճ, բուրդ, բամբակ և այլն։ Այդպիսի պարկերի ու տոպրակների մեջ մթերքը չի աղտոտվում թելիկներով։

Կորքորի թելերը շատ լավ ներկվում են, որի համար նրա գործվածքները լայն կիրառություն ունեն գորգերի, վարագույրների պաստառի,սփռոցների, անձեռոցիկների, լինոլեումի արտադրության, կահույքի երեսապատման մեջ։ Այդ թելերից պատրաստում են պարաններ, լարան, բրեզենտ։ Կորքորի, բամբակի, բրդի թելերի խառնուրդից պատրաստում են բազմատեսակ հագուստեղեն։ Կորքորի հումքի հիմնական արտադրող երկրներն են Բանգլադեշը և Հնդկաստանը, որոնք տալիս են աշխարհի կորքորի թելի հումքի 99%-ը։ Այն մշակվում է նաև   Վիետնամում, Տաիլանդում, Չինաստանում։

### Կորքորի աճեցումը տարբեր վայրերում

Ռուսաստանում կորքորը հաջողվեց աճեցնել միայն Հոկտեմբերյան Սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունից հետո։ Խորհրդային սելեկցիոներները հաստատեցին, որ Միջին Ասիայի  հանրապետություննեում և հատկապես Ուզբեկստանում հնարավոր է աճեցնել կորքորը։Հայտնի սելեկցիոներներ Պերեվերզևը և Կուլտիյանոսովը ուսումնասիրեցին կորքորի տարբեր սորտերի բուսաբանական առանձնահատկությունները և ստացան երկարապտուղ կորքորի նոր սորտ, որը համեմատաբար քիչ պահանջկոտ է և′ ջերմության, և′ խոնավության նկատմամբ։

Կատեգորիա:Թելատու բույսեր
Ռադիոֆիզիկա

**Ռադիոֆիզիկա**, ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է ռադիոտիրույթի (մի քանի հց-ից մինչև 300 Գհց և ավելի) էլեկտրամագնիսական տատանումների գրգռման, ուժեղացման ու փոխակերպման, ինչպես նաև ռադիոալիքների ճառագայթման, տարածման և ընդունման պրոցեսները։ Կազմավորվել է 20-րդ դարի 20—30-ական թվականներին՝ խթանվելով ռադիոտեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի սարքերում ընթացող ֆիզիկական երևույթների ուսումնասիրման անհրաժեշտությամբ։ Ռադիոֆիզիկայի որոշ բաժիններ (ռադիոաստղագիտություն, ռադիոսպեկտրոսկոպիա, ռադիոօդերևութաբանություն, քվանտային ռադիոֆիզիկա և այլն), զարգանալով և ընդարձակվելով, դարձել են գիտության առանձին ենթաճյուղեր։ 

Ռադիոֆիզիկական հետազոտությունների հիմնական ուղղություններն են․
* Կենտրոնացված պարամետրերով շղթաներում էլեկտրական տատանումների ու բաշխված պարամետրերով փակ և բաց համակարգերում էլեկտրամագնիսական դաշտերի գրգռումը, փոխակերպումը և ուժեղացումը, ինչպես նաև էլեկտրամագնիսական ալիքների ճառագայթումը և տարածումը ուղղորդող ալիքատարներում: Այստեղ ռադիոֆիզիկան սերտորեն համագործակցում է տատանումների տեսության, էլեկտրադինամիկայի, երկրաֆիզիկայի, իոնոլորտի ֆիզիկայի հետ և այլն։
* Ռադիոտեխնիկական համակարգերում գործող տարբեր բնույթի աղմուկների և խանգարումների, տիեզերքից եկող աղմկանման էլեկտրամագնիսական ազդանշանների, պատահական պարամետրերով համակարգերի, պատահական համասեռ միջավայրերի հետ ռադիո և տեսանելի տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, որ կազմում է վիճակագրական ռադիոֆիզիկայի, ռադիոաստղագիտության, քվանտային ռադիոֆիզիկայի և քվանտային էլեկտրոնիկայի բովանդակությունը։ Այս ոլորտին են վերաբերում նաև էլեկտրական և էլեկտրամագնիսական ազդանշանների հայտնաբերման, զտման, ընդունման, փոխակերպման խնդիրները, որոնք սերտորեն կապված են էլեկտրամագնիսական և էլեկտրական ազդանշանների միջոցով ինֆորմացիայի հաղորդման և պահպանման պրոբլեմների հետ։ Այս հարցերում ռադիոֆիզիկայի համագործակցում է վիճակագրական կապի և ինֆորմացիայի տեսությունների, կիբեռնետիկայի և ավտոմատ կառավարման, թերմոդինամիկայի և քվանտային էլեկտրադինամիկայի հետ՝ ներթափանցելով բժշկության, կենսաբանության մեջ և այլն։
* Ռադիոֆիզիկայի գաղափարների և միջոցների կիրառումը՝ պինդ, հեղուկ և գազային նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկություններն ուսումնասիրելու նպատակով (ռադիոսպեկտրոսկոպիա)։ Այստեղ միաձուլվել է օպտիկային, քվանտային մեխանիկային և ատոմային ֆիզիկային՝ հեղաշրջելով դրանց փորձարարական հիմքը։
* Վակուումում և տարբեր միջավայրերում լիցքերի հետ էլեկտրական տատանումների և էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցության երևույթների ուսումնասիրումը, որ կազմում է վակուումային, պլազմային և կիսահաղորդչային էլեկտրոնիկայի տեսական հիմքը։

Զարգացման բոլոր փուլերում ռադիոֆիզիկայի (ինչպես և ռադիոտեխնիկայի) հիմնական խնդիրներից մեկը եղել է էլեկտրամագնիսական տատանումների սպեկտրի ավելի ու ավելի բարձրահաճախային տիրույթների նվաճումը։ Լազերների ստեղծումը պայմանավորեց ոչ միայն ինֆրակարմիր, տեսանելի և ուլտրամանուշակագույն տիրույթների յուրացումը (դրանց ապահովումը կոհերենտ մեներանգ ճառագայթման հզոր աղբյուրներով), այլև նյութի հետ լազերային ճառագայթման փոխազդեցություններում նոր երևույթների բացահայտումը։ Այդ երևույթները նոր հորիզոններ են բացում ռադիոֆիզիկայի առանձին բաժինների (քվանտային ռադիոֆիզիկայի, քվանտային էլեկտրոնիկա) զարգացման համար։

## Տես նաև
* Ռեզոնատոր
* Անտենա
* Էլեկտրադինամիկա
* Ռադիոտեխնիկա

Կատեգորիա:Ռադիոֆիզիկա
Սահակ Պրոնյան

**Սահակ Պրոնյան (Պարոնյան)** (), հայ կրթական և եկեղեցական գործիչ, մանկավարժ, Մխիթարյան միաբանության անդամ։

Պրոնյանը հեղինակ է «Երկրաչափություն» (1794) և «Եռանկյունաչափություն» (1810) հայերեն տպագիր առաջին ուսումնական ձեռնարկների, դրանք կազմված են ժամանակի եվրոպական լավագույն ձեռնարկների հիման վրա, գրված են գրաբարով և նախատեսված են սկսնակների, ինչպես նաև ինքնուսուցման համար։ «Երկրաչափության», «Առաջաբան ճառում» Պրոնյանը քննարկում է մաթեմատիկայի գիտապատմական և մեթոդական-մանկավարժական հարցեր․ Պրոնյանը կողմնակից է երկրաչափության այնպիսի շարադրանքի, որը տառացիորեն չի հետևում Էվկլիդեսին։ Ձեռնարկում շարադրված են երկրաչափության տեսական և գործնական հարցեր, վերջում բերված է օգտագործված մաթեմատիկական տերմինների ցուցակ-բառարան (լատիներեն, երբեմն արաբերեն, և թուրքերեն համարժեքներով)։ «Եռանկյունաչափություն»-ը կազմված է երկու մասից, ուր շարադրված են հարթ և գնդային եռանկյունաչափության տեսական և գործնական հարցեր։ Պրոնյանը հայերեն մաթեմատիկական բազմաթիվ տերմինների հեղինակն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալահայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Իտալահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալահայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Սուրբ (լեռ)

**Սուրբ**, լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Գորայք գյուղից 4 կմ հարավ։ Բարձրությունը 2759 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Պրինցիպատ

thumb|200px
**Պրինցիպատ**, Հին Հռոմում վաղ կայսրության ժամանակաշրջանում (մ․թ․ա․ 193 թ.) ձևավորված միապետության յուրահատուկ ձևի պայմանական անվանումը պատմական գրականության մեջ։ Օկտավիանոս Օգոստոսը մ․թ․ա․ 29-ից մինչև 28-ին դարձել է սենատի պրինցեպս՝ ծերակուտականներից առաջինը (այստեղից էլ Պրինցիպատ անվանումը)։ Պրինցիպատի ժամանակաշրջանում ձևականորեն պահպանվել են հանրապետական մի շարք հաստատություններ՝ ծերակույտը, կոմիտիաները, մագիստրատուրաները (բացի ցենզորից), որոնք կորցրել են իրենց քաղաքական նշանակությունը, քանի որ դրանց ընտրությունները և գործունեությունը կարգավորել է կայսրը։

Իրական իշխանությունը գտնվել է կայսեր բյուրոկրատական ապարատի ձեռքին, որի գործունեության ոլորտը աստիճանաբար ընդլայնվել է։

## Տես նաև
* Դոմինատ
*Դիոկղետիանոս

## Գրականություն
* Маяк И. Л. Принципат // Советская историческая энциклопедия
* Обнорский Н. П. Принципат // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության պետական կառուցվածք