open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ձևափոխություն

**Ձևափոխություն**, մաթեմատիկայի հիմնական գաղափարներից։

## X-ի բազմությունը Y-ի բազմության մեջ
Ձևափոխություն (X բազմությունից Y բազմության մեջ) օրենք Է, որով X-ի յուրաքանչյուր տարրի համապատասխանության մեջ է դրվում Y-ի մեկ տարր։ Այսպիսով, տրամաբանական տեսակետից, ձևափոխություն հասկացությունը համընկնում Է արտապատկերում (ֆունկցիա, օպերատոր) հասկացությունների հետ։

## Ձևափոխության կիրառում
Ձևափոխություն տերմինը ավելի հաճախ օգտագործվում է երկրաչափության մեջ և ֆունկցիոնալ անալիզում, ընդ որում, հիմնականում այն դեպքում, երբ X=Y, իսկ համապատասխանությունը փոխմիարժեք Է։ Այդ դեպքում յուրաքանչյուր ձևափոխություն ունի հակադարձ, և եթե որպես երկու [ձևափոխությունների արտադրյալ հասկանանք նրանց կոմպոզիցիան, ապա ձևափոխությունների բազմությունը դառնում է խումբ։

Երկրաչափական ձևափոխությունների կարևորագույն դասերի (այդ բոլոր դասերը խումբ են կազմում) օրինակներ են հարթության պտույտների խումբը, շարժումների խումբը, աֆինական ձևափոխությունների խումբը, պրոյեկտիվ ձևափոխությունների խումբը, պրոյեկտիվ է կոչվում այն ձևափոխությունը, որը ընդլայնված հարթության (հարթության լրացված անվերջ հեռու ուղղով) յուրաքանչյուր (x, y) կետի համապատասխանեցնում է

բանաձևով որոշվող (x' y') կետը։

Հանգունորեն դիտարկվում են նաև տարածության ձևափոխությունների խմբեր, օրինակ, քառաչափ տարածության Լորենցի ձևափոխությունների խումբը։ Որևէ խմբի ձևափոխությունների դեպքում պատկերները ձևափոխվում են (գնում են) այլ պատկերների։ Եթե այդ դեպքում պատկերների որոշակի հատկություններ չեն փոխվում, ապա ասում են, որ այդ հատկությունները ինվարիանտ են ձևափոխությունների տվյալ խմբի նկատմամբ։

Ֆունկցիաների տեսության մեջ և ֆունկցիոնալ անալիզում կարևոր դեր են խաղում Ֆուրիեի ձևափոխությունը և Լապլասի ձևափոխությունը։

Այս ձևափոխությունները ինտեգրալ ձևափոխությունների մասնավոր դեպքեր են։ Ինտեգրալ ձևափոխությունը (f-ը F-ին տանող) ունի F(x)=\int\limits_{c}^{} k(x,t) f(t)dt տեսքը, այստեղ C-ն որևէ եզրագիծ է, k(x,t)-ն՝ հայտնի ֆունկցիա (կորիզ)։ Ինտեգրալ ձևափոխությունների կարևոր դասեր են Մելինի, Ֆուրիե–Պլանշերելի, Վաթսոնի ձևափոխությունները։ Ֆուրիե–Պլանշերելի ձևափոխությունների Էական զարգացումն են կոմպլեքս տիրույթում Ֆուրիե–Ջրբաշյանի ձևափոխությունները, որոնք կարևոր կիրառություններ ունեն անալիտիկ ֆունկցիաների դասական տեսության մեջ։

Ձևափոխությունները կիրառվում են բազմապատիկ ինտեգրալների հաշվման, դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման, տարրական մաթեմատիկայի խնդիրների (օրինակ, կառուցման խնդիրների) լուծման ժամանակ։

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզ
Անատոլի Լյադով

**Անատոլի Կոնստանտինովիչ Լյադով** (), ռուս կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, երաժշտական, հասարակական գործիչ։ 1878 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիան (դասատուն Ա. Ռիմսկի Կորսակով), դասավանդել է կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր՝ 1886 թվականից), միաժամանակ (1884 թվականից)՝ երգեցիկ կապելլայում։ Աշակերտներից են՝ Մյասկովսկի, Ս. Ս. Պրոկոֆև, Մ. Ֆ. Գնեսին, Բ. Վ. Ասաֆև և ուրիշներ։ 1880-1890-ական թվականներին հանդես է եկել որպես դիրիժոր։ Մանրանվագների վարպետ է։ Գրել է դաշնամուրային երկեր (պրելյուդներ, էտյուդներ, արաբեսկներ, «Երաժշտական ծխախոտատուփ» շարքը են), ժողովրդական տեքստերով մանկական երգեր (3 տետր), մշակել 200-ից ավելի ժողովրդական երգեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Վիզգցուկ

**Վիզգցուկ** (), տարածված է Եվրոպայում, Աֆրիկայից մինչև Ճապոնիա, Փոքր Ասիայում, Իրանում և Միջին Ասիայում։
Ճնճղուկի մեծության թռչուն է, մարմնի վերին մասը գորշամոխրագույն է՝ մուգ և բաց խայտերով, գլխի վրայի մուգ բծիկները ձուլվելով պարանոցին ու մեջքին, վերածվում է մուգ շերտերի, թևերը և պոչը շիկավուն են՝ մուգ և ժանգագույն շերտերով, մարմնի ստորին մասը շիկամոխրագույն ՝ բարակ, լայնակի մուգ գծերով, կտուցը թույլ է և ուղիղ, պոչի փետուրները փափուկ են՝ կլորացած ծայրով։ Քաշը՝ 35-37.2 գրամ։ Թևերի բացվածքը՝ 29-30 սմ։
Հանրապետությունում նշված է գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում։ Գարնանային չուն տեղի է ունենում ապրիլ-մայիս ամիսներին, այդ ընթացքում կարելի է հանդիպել Արարատյան հարթավայրից մինչև Սևանա լճի ավազանի անտառաշերտերում։ Սովորաբար նստում են ծառերի հաստ ճյուղերին, հաճախ էլ գետնին։ Վտանգի դեպքում չափից ավելի ձգելով մարմինը, գլխով պտուտակաձև շարժումներ է կատարումմ՝ նմանացնելով օձի գլխի շարժմանը։ Կտուցի թույլ լինելու պատճառով չի կարողանում փորել ծառերի բները։ Սնվում է բացառապես մրջյուններով և նրանց ձվերով։

## Պատկերասրահ

Jynx jer2.JPG
Torcol fourmilier (16).JPG
Jinxtorquilla.jpg
Jynx torquilla MHNT ZOO 2010 11 162 Le monetier les bains.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ 

## Գրականություն
* Մ.Ս.Ադամյան, «Հայաստանի թռչուններ», «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 1985, Երևան, 232 էջ։
* Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վիզգցուկ 

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Վոլպիանո

**Վոլպիանո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 4.728 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 454 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 32 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10088։ 
Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորներն են Պողոս և Պետրոս առաքյալները։

## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 9954511
* Էլեկտրոնային ահսցե։ info@comune.volpiano.to.it
* Գլխավոր կայք։ http://www.comunevolpiano.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ֆյոդոր Լիտկե

**Ֆյոդոր Պետրովիչ Լիտկե** (, , ), ռուս ծովագնաց, աշխարհագրագետ, ծովակալ, Արկտիկայի հետագոտող, Պետերբուրգի ԳԱ նախագահ (1864), ռուսական և օտարերկրյա գիտական հիմնարկների պատվավոր անդամ։

1817–1819 թվականներին մասնակցել է Վ. Գոլովնինի շուրջերկրյա նավարկությանը։ 1826-1829 թվականներին ղեկավարել է «Սենյավին» առագաստանավով շուրջերկրյա Ֆ. Պ. Լիտկե արշավախումբը, հետազոտել Ասիայի հյուսիսային արևելյան ափերը, Պրիբիլովի, Բոնին և Կարոլինյան կղզիները, Բերինգի ծովը։ Կարոլինյան կղզիախմբում հայտնաբերել է 12 նոր կղզի, կատարել օվկիանոսագիտական ուսումնասիրություններ։ Լիտկեն եղել է Ռուսական աշխարհագրական ընկերության կազմակերպիչներից և այն ղեկավարել է 1845-1850 և 1857-1872 թվականներին։ Լիտկեի անունով են կոչվում սառցահատ, հրվանդան, նեղուց, լեռ և աշխարհագրական այլ օբյեկտներ։

Ի պատիվ Ֆյոդոր Լիտկեի անվանակոչվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 1-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից  հայտնաբերված (5015) Լիտկե աստերոիդը։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս ծովակալներ
Կատեգորիա:Ռուս ծովագնացներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Լոռամրգի

**Լոռամիրգ** (), հապալասազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ հայտնի է 4 տեսակ, որոնք տարածված են Եվրոպայի, Ասիայի, հյուսիսային Ամերիկայի բարեխառն և հյուսիսային մարզերում։ Լոռամրգին բազմամյա թուփ է կամ կիսաթուփ, մագլցող ցողուններով, տերևները մանր են, կաշեկերպ, ձվաձև։ Ծաղիկները երկար ծաղկակոթուններով գոյանում են տերևածոցերում, պտուղները՝ բազմասերմ, կարմիր, կլոր կամ երկարավուն, պարունակում են շաքարներ, կիտրոնաթթու, բենզոյաթթու, քինաթթու, պեկտինային նյութեր, վիտամիններ՝ C և P։ Պտուղներն օգտագործվում են վերամշակված վիճակում, պատրաստում են կիսել, ժելե, մուրաբա, օշարակ, հյութեր։ Պտուղները և թուրմը ունեն բուժիչ նշանակություն (հակալնդախտային, ջերմությունն իջեցնող են)։ Բերքատվությունը՝ 100 ց/հա։ Բազմանում է կտրոններով։

## Պատկերասրահ

Сranberries Mogilev Belarus.jpg|
Vaccinum oxycoccos 120604.jpg|
Ягоды клюквы диаметром 16 мм.JPG
Cranberries.jpg
Cranberrys beim Ernten.jpeg


Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Կիսաթուփեր
Յուրի Լիսյանսկի

**Յուրի Ֆեոդորովիչ Լիսյանսկի** (), ռուս ծովագնաց, I կարգի կապիտան։ 1788-1790 թվականներին մասնակցել է ռուս-շվեդական պատերազմին, 1793-1799 թվականներին՝ բրիտանական նավատորմի ռազմական, գործողություններին (Հյուսիսային Ամերիկայում, Վեստ-Ինդիայում, Հնդկաստանում, Հարավային Աֆրիկայում)։ 1803-1806 թվականներին, Ի. Ֆ. Կրուզենշտեռնի ղեկավարած «Նադեժդա» և«Նևա» նավերով ռուս, առաջին շուրջերկրյա նավարկության ժամանակ եղել է «Նևա» նավի հրամանատարը։ Կատարել է Ալյասկայի ափերի հանույթ, օդերևութաբանական, օվկիանոսագիտական և ազգագրական հետազոտություններ։ Լիսյանսկի անունով են կոչվում կղզի (Հավայան կղզիախմբում), թերակղզի (Օխոտի ծովի հյուսիսում), լեռ (Սախալին կղզում)։

Կատեգորիա:Ռուս ծովագնացներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Լիտերատուրնայա Արմենիա

**«Լիտերատուրնայա Արմենիա»** («Գրական Հայաստան»), խորհրդային շրջանի գրական-քննադատական, հրապարակախոսական ռուսերեն ամսագիր (սկզբում՝ երկամսյա)։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1958 թվականին, Երևանում։ Հանդիսացել է Հայաստանի գրողների միության օրգանը։ Խմբագիրներ՝ Դ.Բորյան, Դ.էմին, Ս.Հարությունյան, Մ.Շաթիրյան, Կ.Սիմոնյան (1975 թվականից)։

Ներկայացրել է դասական և ժամանակակից հայ հեղինակների ստեղծագործություններ, տպագրել գրախոսականներ, հոդվածներ։ Փորձել է պրոպագանդել սփյուռքի հայ հեղինակների ստեղծագործությունները։ Հրապարակախոսական ելույթները նվիրված են եղել Խորհրդային Հայաստանի հասարակական-քաղաքական, տնտեսական կյանքի իրադարձություններին։

Տպագրել է ակնարկներ ու դիմանկարներ՝ նվիրված արդյունաբերության և գյուղատնտեսության անվանի համարվող մարդկանց, նշանավոր գիտնականներին ու արվեստագետներին։ Անդրադարձել է ԽՍՀՄ մշակութային կյանքին, արտատպել նմուշներ հայ գեղանկարիչների գործերից։

Որպես թարգմանիչներ «Լիտերատուրնայա Արմենիա»-ին աշխատակցել են Ն.Տիխոնովը, Վ.Զվյագինցևան, Ե.Եվտուշենկոն, Ռ.Ռոժդեստվենսկին, Մ.Պետրովիխը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Լուսաուժ

**Լուսաուժ**, օպտիկական սարքի բնութագիր. հավասար է սարքի ընդունիչով չափվող լուսային մեծության (լուսավորվածություն, լուսային հոսք) և լույսի աղբյուրի պայծառության հարաբերությանը։ Կինո-լուսանկարչական օբյեկտիվի համար լուսաուժը («էֆեկտիվ» կամ ֆիզիկական լուսաուժ) օբյեկտիվի միջոցով ստացվող պատկերի լուսավորվածության և առարկայի պայծառության հարաբերությունն է։ Օբյեկտիվի ԼուսաուժԼուսաուժհավասար է τS/f², որտեղ τ-ը կիզակետային հեռավորությունն է, Տ-ը՝ ապերտուրային դիաֆրագմայի բացվածքի մակերեսը, իսկ τ<1-ը օբյեկտիվի թողունակության գործակիցն Է, որը կախված է օբյեկտիվում լույսի անդրադարձման և կլանման հետևանքով տեղի ունեցող կորուստներից։ S/f² մեծությունը կոչվում է օբյեկտիվի երկրաչափական Լուսաուժ։ Լուսաուժը թույլ է տալիս համեմատել օպտիկական տարբեր համակարգի պատկերների հարթությունների լուսավորվածությունները։
Լուսաստվերի հնարքներին դիմել են դեռևս անտիկ շրջանի գեղանկարիչները։ Լուսաստվերը և նրա տեսությունը մշակել են Վերածննդի վարպետները (հատկապես՝ Լեոնարդո դա Վինչին)։

Կատեգորիա:Երկրաչափական օպտիկա
Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Լուսանկարչական եզրեր
Լուզեռնետա

**Լուզեռնետա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Լուզեռնետան սահմանակից է Լուզեռնա Սան Ջովաննի և Բիբիանա համայնքներին։

Բնակչությունը՝ 491 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 70 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։

Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Անտոն Մեծը։ Տոնը նշվում է հունվարի 17-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:950
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 631
 bar:1871 from:0 till: 662
 bar:1881 from:0 till: 700
 bar:1901 from:0 till: 789
 bar:1911 from:0 till: 762
 bar:1921 from:0 till: 816
 bar:1931 from:0 till: 806
 bar:1936 from:0 till: 935
 bar:1951 from:0 till: 755
 bar:1961 from:0 till: 592
 bar:1971 from:0 till: 552
 bar:1981 from:0 till: 540
 bar:1991 from:0 till: 497
 bar:2001 from:0 till: 496
PlotData=
 bar:1861 at: 631 fontsize:S text: 631 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 662 fontsize:S text: 662 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 700 fontsize:S text: 700 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 789 fontsize:S text: 789 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 762 fontsize:S text: 762 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 816 fontsize:S text: 816 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 806 fontsize:S text: 806 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 935 fontsize:S text: 935 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 755 fontsize:S text: 755 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 592 fontsize:S text: 592 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 552 fontsize:S text: 552 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 540 fontsize:S text: 540 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 497 fontsize:S text: 497 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 496 fontsize:S text: 496 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս։ +39 0121 909.026

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պիեմոնտի բնակավայրեր
Հայրապետ Ղուկասյանց

**Հայրապետ Ղուկասյանց** (ծածկանունը՝ **Դարևգին**), ), հայ մանկավարժ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
1867 թվականին ավարտել է Շամախու հայոց հոգևոր, ապա՝ տեղի քաղաքային դպրոցները։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ և տեսուչ Շամախու հոգևոր, Արղության-Սահականուշյան (Ալեքսանդրապոլ), Թիֆլիսի Գայանյան, Մարիամյան Թիֆլիս, Բաքվի Հռիփսիմյան, Մեսրոպյան դպրոցներում և Գևորգյան ճեմարանում։ Հայկական դպրոցների փակվելուց հետո (1896) ձեռնադրվել է քահանա՝ Գարեգին անվամբ։

Հեղինակ է «Դասագիրք ընթերցանության Հայոց դպրոցների համար» (վերահրատարակվել է հինգ անգամ), «Ընդհանուր պատմություն» (1880), «համառոտ հայացք մայրենի լեզվի ուսման վրա» (1874), «Տասնամյակ Սահականուշյան օրիորդաց ուսումնարանին հայոց Ալեքսանդրապոլա» (1883), «Քերականութիուն գրաբար լեզոլի Հայոց ի պետս նորավարժից» (1884) և այլն աշխատությունների, թարգմանել է Ա․ Դիստերվեգի «Հիմնական դիդակտիկական կանոններ» (1880), «Եղիշեի պատմությունը Վարդանի և հայոց պատերազմի համար» (աշխարհաբար, 1891) և այլն գործեր։

## Երկեր
* «Դասագիրք ընթերցանության Հայոց դպրոցների համար» (վերահրատարակվել է հինգ անգամ)։ 
* «Ընդհանուր պատմություն» (1880)։ 
* «Համառոտ հայացք մայրենի լեզվի ուսման վրա» (1874)։ 
* «Տասնամյակ Սահականուշյան օրիորդաց ուսումնարանին հայոց Ալեքսանդրապոլա» (1883)։
* «Քերականութիւն գրաբար լեզուի Հայոց ի պէտս նորավարժից» (1884)։
* Թարգմանել է Ա․ Դիստերվեգի «Հիմնական դիդակտիկական կանոններ» (1880)։ 
* «Եղիշեի պատմությունը Վարդանի և հայոց պատերազմի համար» (աշխարհաբար, 1891)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Ձայնառություն

**Ձայնառություն**, հիմնական մեղեդուն ուղեկցող պահված ձայնը, որ առաջ բերելով տարրական երկձայնություն, մեծացնում է հնչող մեղեդու արտահայտչական ներգործականությունը (տես նաև Երգեհոնի կետ)։ 

Հայ մասնագիտացված մոնոդիկ երաժշտության մեջ հայտնի է եղել առնվազն վաղ միջնադարից և այնտեղ անցել է, հավանաբար, ժողովրդական գործիքային երաժշտությունից։ Ձայնառություն անվանումը և «ձայն առնել», «ձայն բռնել, «ձայնառ» արտահայտությունները հաստատվել են հոգևոր երաժշտության հին տեսության մեջ։ Միահնչյուն Ձայնառություն (կամ ձայնառ ձայնը) տվյալ մեղեդու լադի տոնիկան է, երկհնչյուն Ձայնառության մեջ մասնակցում է նաև նրա օժանդակ հենակետը։ Հոգևոր վոկալ մոնոդիկ երաժշտության մեջ կատարվում է գերազանցապես առանց խոսքի, բաց բերանով կամ ռնգային, ժողովրդական անսամբլային նվագի դեպքում՝ նվագարանով կամ նվագարաններով, մենանվագի դեպքում՝ առանձին լարով կամ լարերով, պարկապզուկի դեպքում՝ նրա լրացուցիչ փողով։ Կարող է լինել միալար ձգվող կամ կտրտված, կիրառվում է նաև մի քանի տարբեր հնչյուններով կազմված կրկնվող ֆրազով։ Հայ կոմպոզիտորները ժողովրդական բնույթի ձայնառության տարբեր տեսակները լայնորեն օգտագործել են իրենց երկերում։ Ժողովրդական արտահայտությամբ ձայնառություն կոչվում է դամ (այստեղից նաև՝ դամ պահել, քաշել, դամ քաշող դամքաշ)։

Կատեգորիա:Ձայն
Ձայնաչափություն

**Ձայնաչափություն** կիրառական ձայնագիտության բաժին, որն ուսումնասիրում է իմպուլսային ձայնի աղբյուրի տեղը որոշելու եղանակները։ Զայնաչափության հիմքում ընկած է, այսպես կոչված, ժամանակների տարբերության մեթոդը։ Ձայնային իմպուլսն ավելի շուտ է հասնում ձայնի իմպուլսային աղբյուրից (պայթյուն, կրակոց) որոշ հեռավորության վրա գտնվող երկու ընդունիչներից նրան, որն ավելի մոտ է աղբյուրին։ Ձայնային իմպուլսի՝ ընդունիչներին հասնելու ժամանակների տարբերությունը որոշում է (ձայնի տվյալ արագության դեպքում) այն կետերի երկրաչափական տեղը, որտեղ կարող է գտնվել ձայնի աղբյուրը։ Դա հիպերբոլ է, որի կիզակետերում գտնվում են ընդունիչները։ Ընդունիչների երկրորդ զույգը, որը տեղավորվում է առաջինից որոշ հեռավորության վրա, հնարավորություն է տալիս որոշել երկրորդ հիպերբոն։ Այդ երկու հիպերբոլների հատումից էլ գտնում են որոնելի կետը։ Մեծ ճշգրտության հասնելու համար կիրառում են ընդունիչների երրորդ (ստուգիչ) զույգ ևս. բացի այդ, կատարում են ձայնի արագության փոփոխությունը, ձայնային ճառագայթների շեղումը հաշվի առնող մի շարք ուղղումներ։ Հետախուզության օպտիկական մեթոդների համեմատությամբ Ձայնաչափության մեթոդներն ունեն մի շարք առավելություններ՝ կախված չեն տեսանելիության պայմաններից, թույլ են տալիս աշխատել ցանկացած տեղանքում։ Սակայն այդ մեթոդների ճշգրտությունն ու գործողության հեռահարությունը կախված են օդերևութաբանական պայմաններից։

Կատեգորիա:Ակուստիկա
You Lost Me

«**You Lost Me**», ամերիկացի երգչուհի Քրիստինա Ագիլերայի երրորդ սինգլը նրա վեցերորդ ստուդիական Bionic (2010) ալբոմից, հրապարակվել է 2010 թվականի հունիսի 27-ին։ Երգչուհին երգը կատարել է նաև երգի հեղինակի հետ։ Երգը արժանացել է միայն դրական կարծիքների, որոնք նշվել են Ագիլերայի հզոր ձայնային տվյալների և կատարման ոճի շնորհիվ, սակայն ակնհայտ է, որ երգը չունի այն հզոր դինամիկան, որը կա նրա մյուս բալլադներում։

## Երգացանկ

;Digital remix single
#"You Lost Me" (Radio Remix) &ndash; 4:19

;Digital EP
#"You Lost Me" (Radio Remix) &ndash; 4:19
#"You Lost Me" (Hex Hector/Mac Quayle Remix Radio Edit) &ndash; 3:38

;Digital remix EP
#"You Lost Me" (Radio Remix) &ndash; 4:19
#"You Lost Me" (Hex Hector/Mac Quayle Remix Radio Edit) &ndash; 3:37
#"Not Myself Tonight" (Laidback Lude Radio Edit) &ndash; 3:39
#"You Lost Me" (music video) &ndash; 4:25 

## Հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.youtube.com/watch?v=WOKI_tIBWVI

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:2010 սինգլներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Կատեգորիա:Քրիստինա Ագիլերայի երգեր
Անուշավան Ղազազյան

**Անուշավան Վահանի Ղազազյան** (), հայ բժիշկ, ինֆեկցիոնիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1972)։

## Կենսագրություն
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը, աշխատել տեղում, 1955 թվականից՝ վարակիչ հիվանդությունների ամբիոնում (1973 թվականից՝ վարիչ)։

Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են լյարդի և աղիքային վարակիչ հիվանդությունների խառը ձևերի կլինիկակենսաքիմիական ուսումնասիրությանը։ 1968-1978 թվականներին՝ Ղազազյանը եղել է ԽՍՀՄ ինֆեկցիոնիստների գիտական ընկերության նախագահության անդամ, 1973-1978 թվականներին՝ ՀԽՍՀ նույնանուն ընկերության հիմնադիրն ու նախագահը։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ձնակուտակում

**Ձնակուտակում**, ագրոտեխնիկական միջոցառում. կիրառվում է դաշտերում ձյունը կուտակելու և պահելու նպատակով։ Ձնակուտակումը հնարավորություն է տալիս հողում ավելացնել խոնավության պաշարները և պաշտպանել ձմեռող բույսերը (աշնանացան հացաբույսեր, բազմամյա խոտաբույսեր են) ցրտահարումներից։ 1 հա-ում կուտակված 1 սանտիմետր հաստության ձյան շերտի հալումից ստացվում է 20-35 տոննա ջուր։ Ձնակուտակումը իրագործվում է զբաղված ցելերում կուլիսային բույսերի ցանքով, դաշտապաշտպան անտառաշերտերի ստեղծումով, ձյան թմբավորումով։ Վերջինս առավել արտադրողական ձևն է, որ կատարվում է ձնվարիչ-թմբավորող գործիքներով ձմռան սկզբին, երբ դաշտում 10-15 սմ ձյան շերտ է նստում։ Թմբերն ստեղծվում են փչող քամիներին ուղղահայաց։ Թմբերի բարձրությունը կարող է լինել 30-70 սմ, միջթմբային տարածությունը՝ 5-10 սմ։

Կատեգորիա:Ագրոտեխնիկա
Կատեգորիա:Բուսաբուծություն
Լուսնի ուղեծիր

**Լուսնի ուղեծիր**, մոտավորապես էլիպսաձև կոր, որով Լուսինը շարժվում է Երկրի շուրջը։ Լուսնի ուղեծիրի մեծ կիսառանցքը հավասար է Երկրի և Լուսնի կենտրոնների միջև եղած միջին հեռավորությանը և կազմում է 384400 կմ (մոտավորապես 60 երկրային շառավիղ)։ Լուսնի ուղեծիրի էլիպսաձև լինելու (էքսցենտրիսիտետը հավասար է 0,05549) և գրգռումների պատճառով Երկրի և Լուսնի միջև եղած հեռավորությունը փոփոխվում է 356400-406800 կմ սահմանում։

Կատեգորիա:Ուղեծրեր
Կատեգորիա:Լուսին
Ձվարդ

**Ձվարդ**, հոնիական, կորնթական ճարտարապետական օրդերների խոյակների և քիվերի զարդամոտիվ։ Բաղկացած է ձվաձև ելուստների շարքից, ընդմիջարկվում է սայրը դեպի ցած ուղղված սլաքաձև տերևներով։

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Ալ-Կամիշլիի շրջան

**Ալ-Կամիշլիի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կամիշլիի գավառի 4 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կամիշլի քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 232,095 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 637.27 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Կամիշլիի գավառ
Վարդագույն հավալուսն

**Վարդագույն հավալուսն** (), հավալուսների ընտանիքին պատկանող ջրային թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։ Փետրավորումը սպիտակ է՝ վարդագույն երանգով, թևերի ծայրամասային փետուրները գորշ սև են։ Քաշը մինչև 10 կգ։ Ծոծրակի հատվածում ունի երկար փուփուլ։ Պարանոցը երկար է և ծածկված է աղվափետուրներով, կտուցը լայն է ու երկար, ստորին կտուցի տակ մաշկը փետրավորված չէ և լայնացած է, որը ծառայում է որպես կերակրապարկ։ Չփետրավորված մաշկի հատվածները դեղնանարնջագույն են, ճակատի հատվածում՝ վարդագույն։

## Տարածվածություն
Տարածված է Դանուբի հարավից մինչև Չինաստան և Արևադարձային Աֆրիկայում։ Բնադրում է Հարավարևելյան Եվրոպայում, Առաջավոր, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում, Ռուսաստանում, Ադրբեջանում։ Բազմացել են Բեռլինի, Բազելի, Թել Ավիվի կենդանաբանական այգիներում։

## Ապրելավայրեր
Թռչնի այս տեսակին կարող ենք հանդիպել Սևանի և Արփի լճերում։ Ամռանը կերակրման նպատակով այցելում են Արարատյան հարթավայրի ձկնաբուծական լճակներ։ Արարատյան հարթավայրում արհեստական ձկնաբուծական տնտեսությունների ստեղծումից հետո տարեցտարի նկատվում է վարդագույն հավալուսների քանակական աճը։ Հավալուների 40-350 անհատներից բաղկացած խմբեր այցելում են Արմաշի և Մասիսի ձկնաբուծական ջրավազաններ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում ձկնաբուծական տնտեսություններին։

## Կենսաբանության առանձնահատկություններ
Բնադրում են եղեգապատ մասերում Դնում են 90–106 մմ չափեր ունեցող 2–3 ձու։ Թխսումը տևում է 32–35 օր։ Ձագերը լինում են մերկ և անօգնական, արագ աճում են և 2,5 ամսական հասակում հասնում են հասուն թռչունների չափերին և կարողանում են թռչել։ Ձագերը մուգ գորշագույն են։ Հայաստանում չեն բնադրում։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ, անհետացման եզրին գտնվող տեսակ է, որը գրանցված էր նախկին ԽՍՀՄ Կարմիր գրքում։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Նախկինում չուի շրջանում թվաքանակը տատանվում էր 1-2,5 հազարի սահմաններում։ Սևանա լճի մակարդակի իջեցման և Արարատյան հարթավայրի ձկնաբուծական լճակների զգալի մասի չորացման արդյունքում Սևանա լճում ներկայումս գրեթե չեն հանդիպում, իսկ Արմաշում ամռանը կերակրման համար հանդիպում են 20-30 անհատից ոչ ավելի։

Վտանգման հիմնական գործոններն են ամռան ամիսներին Արարատյան հարթավայրում ձկնաբուծական տնտեսությունների աշխատակիցների կողմից հետապնդելը, իսկ ձմռանը՝ որսագողությունը։

Գրանցված է Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված 2-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավորներ։ Վարդագույն հավալուսն 

## Գրականություն
* Մ.Ս. Ադամյան- «Հայաստանի թռչուններ», Երևան, «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 1985, 232 էջ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Հավալուսներ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Կատեգորիա:Քորդավորներ
Լուսաֆիլտր

thumb|upright=1.3
**Լուսաֆիլտր**, լուսազտիչ, օպտիկական հարմարանք, որը փոխում է իր միջով անցնող լուսային էներգիայի հոսքը և սպեկտրային բաղադրությունը։ Լուսֆիլտրերի գործողությունը հիմնված է լույսի կլանման (կլանող Լուսֆիլտր), անդրադարձման (անդրադարձնող Լուսֆիլտր), ինտերֆերենցիայի (ինտերֆերենցիոն Լուսֆիլտր, լինում է նաև ինտերֆերենցիոն-բևեռացնող Լուսֆիլտրեր), դիսպերսիայի (դիսպևրսիոն Լուսֆիլտր) և այլ երևույթների վրա։ Լուսֆիլտրի հիմնական բնութագիրը թողունակության τ գործակցի (կամ օպտիկական խտության՝ D=-lgτ) կախումն է լույսի հաճախականությունից։ Լուսֆիլտրերը սովորաբար պատրաստում են գունավոր ապակուց՝ բարակ թիթեղների ձևով կամ ժելատինի թաղանթներից, որոնք ներկվում են ուժեղ կլանող նյութերով։ Որոշ դեպքերում որպես Լուսֆիլտր օգտագործում են մաքուր հեղուկներ կամ ներկերի և անօրգանական աղերի լուծույթներ, առավել սակավ՝ գազեր և գոլորշիներ։ Ընտրողունակ (սելեկտիվ) Լուսֆիլտրը նախատեսված է սպեկտրի որևէ հատվածի ջոկման կամ անջատման համար։ Չեզոք Լուսֆիլտրը հավասարաչափ թուլացնում է ճառագայթման հոսքը սպեկտրի որոշակի հատվածում։ Լուսֆիլտրերը կիրառվում են աստղաֆիզիկայում, լուսանկարչության, սպեկտրալուսաչափության մեջ, գրեթե բոլոր օպտիկական սարքերում։
Լուսաստվերի հնարքներին դիմել են դեռևս անտիկ շրջանի գեղանկարիչները։ Լուսաստվերը և նրա տեսությունը մշակել են Վերածննդի վարպետները (հատկապես՝ Լեոնարդո դա Վինչին)։

Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Լուսանկարչական եզրեր
Թել Համիսի շրջան

**Թել Համիսի շրջան** ()՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կամիշլիի գավառի 4 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Թել Համիս քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանն ունի 71,699 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 1,498.73 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կամիշլիի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Ֆոռնո Կանավեզե

**Ֆոռնո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 3.771 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 225 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 17 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10084։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։

Բնակավայրում առանձնահատուկ շուքով է նշվում Աստվածամոր վերափոխման տոնը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2990
 bar:1871 from:0 till: 3243
 bar:1881 from:0 till: 3565
 bar:1901 from:0 till: 3409
 bar:1911 from:0 till: 3535
 bar:1921 from:0 till: 3528
 bar:1931 from:0 till: 3294
 bar:1936 from:0 till: 3211
 bar:1951 from:0 till: 3074
 bar:1961 from:0 till: 3625
 bar:1971 from:0 till: 4035
 bar:1981 from:0 till: 4319
 bar:1991 from:0 till: 4039
 bar:2001 from:0 till: 3716
PlotData=
 bar:1861 at: 2990 fontsize:S text: 2.990 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3243 fontsize:S text: 3.243 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3565 fontsize:S text: 3.565 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3409 fontsize:S text: 3.409 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3535 fontsize:S text: 3.535 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3528 fontsize:S text: 3.528 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3294 fontsize:S text: 3.294 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3211 fontsize:S text: 3.211 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3074 fontsize:S text: 3.074 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 3625 fontsize:S text: 3.625 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 4035 fontsize:S text: 4.035 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 4319 fontsize:S text: 4.319 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 4039 fontsize:S text: 4.039 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3716 fontsize:S text: 3.716 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT–ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝12477844
* Էլեկտրոնային փոստ՝ comunefornocanavese@tiscali.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunefornocanavese.to.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunefornocanavese.to.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Ղազախստանի համալսարան

**Ղազախստանի ալ-Ֆարաբիի անվան ազգային համալսարան** (), Ղազախստանի առաջատար բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը։ Հիմնվել է 1934 թվականին Ալմա Աթայում։

Ղազախստանի ազգային համալսարանում գործում է բազմաստիճան կրթական համակարգ, որ ներառում է բարձրագույն հիմնական կրթություն (բակալավրիատ), բարձրագույն հատուկ կրթություն, մագիստրատուրա, ասպիրանտուրա և դոկտորանտուրա։ Համալսարանում պատրաստվում են ավելի քան 180 բնագավառի մասնագետներ։ Նրա կազմում գործում են 14 ֆակուլտետ (մեխանիկա-մաթեմատիկական, ֆիզիկատեխնիկական, քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիաների, կենսաբանության, աշխարհագրական և բնօգտագործման, իրավաբանական, պատմության, հնէաբանության և ժողովրդագրության, փիլիսոփայության և քաղաքագիտության, բանասիրության, գրականագիտության և համաշխարհային լեզուների, ժուռնալիստիկայի, արևելագիտության և այլն), քոլեջ, որակավորման բարձրացման ինստիտուտ, գիտահետազոտական 7 ինստիտուտներ, 67 մասնագիտությունների գծով դոկտորական դիսերտացիաների պաշտպանության 25 դիսերտացիոն խորհուրդներ։ Համալսարանում կրթություն են ստանում ավելի քան 20 հազար ուսանողներ, մագիստրանտներ ու դոկտորներ։

## Պատմություն
Համալսարանը բացվել է 1934 թվականի հունվարի 15-ին։ Այն ունեցել է կենսաբանական ու ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետներ, որտեղ սովորել են 54 ուսանողներ, և աշխատել են 25 դասախոսներ (այդ թվում՝ 5 պրոֆեսոր և 10 դոցենտ)։ 1934 թվականին համալսարանը կոչվում է Սերգեյ Կիրովի անվամբ։ Համալսարանը կայացմանն աջակցել են Մոսկվայի, Լենինգրադի, Կազանի, Ուկրաինայի բուհերը։ Այստեղ աշխատելու են եկել Ի. Մոլյուկովը, Դ. Սոկոլսկին Մոսկվայի համալսարանից, Կոնստանտին Պերսիդսկին Կազանի համալսարանից և այլ գիտնականներ։

1977/78 ուսումնական տարում համալսարանն ունեցել է շուրջ 15 հազար ուսանող, մոտ 1000 դասախոս և գիտական աշխատող։ Ղազախստանի համալսարանը հրատարակել է «Գիտական տեղեկագիր» (1938 թվականից) հանդեսը։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1971)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի համալսարաններ
Ֆիորանո Կանավեզե

**Ֆիորանո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 866 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 217 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0125։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Դալմացո Պեդոնացին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1230
 bar:1871 from:0 till: 1122
 bar:1881 from:0 till: 1050
 bar:1901 from:0 till: 874
 bar:1911 from:0 till: 965
 bar:1921 from:0 till: 883
 bar:1931 from:0 till: 768
 bar:1936 from:0 till: 765
 bar:1951 from:0 till: 803
 bar:1961 from:0 till: 997
 bar:1971 from:0 till: 979
 bar:1981 from:0 till: 922
 bar:1991 from:0 till: 837
 bar:2001 from:0 till: 868
PlotData=
 bar:1861 at: 1230 fontsize:S text: 1.230 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1122 fontsize:S text: 1.122 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1050 fontsize:S text: 1.050 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 874 fontsize:S text: 874 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 965 fontsize:S text: 965 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 883 fontsize:S text: 883 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 768 fontsize:S text: 768 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 765 fontsize:S text: 765 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 803 fontsize:S text: 803 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 997 fontsize:S text: 997 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 979 fontsize:S text: 979 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 922 fontsize:S text: 922 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 837 fontsize:S text: 837 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 868 fontsize:S text: 868 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT–ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝0125 611930
* Էլեկտրոնային փոստ՝ fiorano.canavese@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.fioranocanavese.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Անհոյ

**Անհոյ** (), պրովինցիա Չինաստանի արևելքում։ Այն հանդիսանում է ամենամեծ քաղաքը և վարչական կենտրոն է - Հեյֆեյնը։ Բնակչությունը ըստ 2010 թվականի տվյալներով՝ 59500510 մարդ։

## Աշխարհագրություն
Անհոյ քաղաքի ընդհանուր տարածքը 140 455 կմ²

## Պատմություն
Անհոյի տածաքի մի մասը հանդիսանում է հնագույն Չու թագավորության մասը, ավելի ուշ անցնում է Ցին կայսրության տիրապետության մեջ։ Արդեն առանձնացված Անհոյ պրովինցիան ստեղծվել է 1667 թվականին, երբ Մանչուները գրավեցին Չինաստանը։

## Վարչական բաժանում

## Տնտեսություն
Երկրի բնական պաշարների մեջ ներառվում են երկաթե հանքաքարերը, պղինձ, քվարցը, ծծումբ, ֆոսֆոր։ Երկրում զարգացած է սև և գունավոր մետաղների արտադրությունը, մետաղաշինությունը, ցեմենիտի արտադրությունը։ Աճեցնում են բրինձ, բամբակ, թեյ, ծխախոտ։ Զբաղվում են խոզաբուծությամբ։ Լճերում ր ջրամբարներում զբաղվում են ձկնաբուծությամբ։

## Մշակույթ
Մշակութային և պատմական կարևոն նշանակություն ունի Տյանչժուշան՝ Դաբե լեռան հարավ֊֊֊֊ արևելյան լեռնագագաթը։ Նաև Խուանշան և Ցզյուխուաշան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Քարտեզ 
* նկարագրությունը Անհոյի մասին

Կատեգորիա:1952 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անհոյ նահանգի քաղաքներ
Չեզանա Տորինեզե

**Չեզանա Տորինեզե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.055 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 9 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 121 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10054։ Հեռախոսային կոդը՝ 0122։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3123
 bar:1871 from:0 till: 2707
 bar:1881 from:0 till: 2499
 bar:1901 from:0 till: 2496
 bar:1911 from:0 till: 2177
 bar:1921 from:0 till: 1803
 bar:1931 from:0 till: 1826
 bar:1936 from:0 till: 1479
 bar:1951 from:0 till: 1196
 bar:1961 from:0 till: 918
 bar:1971 from:0 till: 913
 bar:1981 from:0 till: 909
 bar:1991 from:0 till: 937
 bar:2001 from:0 till: 956
PlotData=
 bar:1861 at: 3123 fontsize:S text: 3.123 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2707 fontsize:S text: 2.707 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2499 fontsize:S text: 2.499 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2496 fontsize:S text: 2.496 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2177 fontsize:S text: 2.177 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1803 fontsize:S text: 1.803 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1826 fontsize:S text: 1.826 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1479 fontsize:S text: 1.479 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1196 fontsize:S text: 1.196 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 918 fontsize:S text: 918 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 913 fontsize:S text: 913 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 909 fontsize:S text: 909 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 937 fontsize:S text: 937 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 956 fontsize:S text: 956 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT–ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝0122 89114
* Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.cesana.to.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.cesana.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Թել Թամերի շրջան

**Թել Թամերի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Հասաքայի գավառի 7 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Թել Թամեր քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 50,982 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 1,111.89 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Հասաքայի գավառ
Չերեզոլե Ռեալե

**Չերեզոլե Ռեալե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 158 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 2 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 98 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Նիկոլասը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:350
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 320
 bar:1871 from:0 till: 332
 bar:1881 from:0 till: 341
 bar:1901 from:0 till: 272
 bar:1911 from:0 till: 290
 bar:1921 from:0 till: 290
 bar:1931 from:0 till: 277
 bar:1936 from:0 till: 227
 bar:1951 from:0 till: 216
 bar:1961 from:0 till: 237
 bar:1971 from:0 till: 186
 bar:1981 from:0 till: 173
 bar:1991 from:0 till: 167
 bar:2001 from:0 till: 160
PlotData=
 bar:1861 at: 320 fontsize:S text: 320 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 332 fontsize:S text: 332 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 341 fontsize:S text: 341 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 272 fontsize:S text: 272 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 290 fontsize:S text: 290 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 290 fontsize:S text: 290 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 277 fontsize:S text: 277 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 227 fontsize:S text: 227 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 216 fontsize:S text: 216 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 237 fontsize:S text: 237 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 186 fontsize:S text: 186 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 173 fontsize:S text: 173 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 167 fontsize:S text: 167 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 160 fontsize:S text: 160 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝0124 953200
* Էլեկտրոնային փոստ՝ ceresole.reale@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.ceresolereale.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայքը 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Լյումպեն-պրոլետարիատ

մինի|Կարլ Մարքս և Ֆրիդրիխ Էնգելս
**Լումպեն-պրոլետարիատ կամ թերպրոլետարիատ** (գերմաներեն` lumpenproletariat, *lumpen* - *ցնցոտիներ, [[իտալերեն]]` sottoproletariato*), մարքսիստական տեսության մեջ դասակարգային գիտակցությունից զուրկ ենթադաս, ապադասակարգայնացված խավ (*«թափառաշրջիկներ», «աղքատներ», «քրեական տարրեր» և այլն*)։ Եզրույթը հորինել էին Կարլ Մարքսն ու Ֆրիդրիխ Էնգելսը՝ 1840-ականներին (մասնավորապես 1848-49 թվականների հեղափոխությունների համատեսքստում)՝ հղում անելով ռեակցիոն և հակահեղափոխական ուժերի կողմից շահագործվող հասարակության այսպես կոչված թեթևամիտ ցածր խավերին։

Կատեգորիա:Հասարակական դասեր
Կատեգորիա:Սոցիալական կարգավիճակ
Կատեգորիա:Մարքսիզմ
Չերչենասկո

**Չերչենասկո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.774 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 136 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է համարվում Ֆիրմինո Ամիենցին։ Տոնակատարությունը սեպտեմբերի չորրորդ կիրակի օրն է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1962
 bar:1871 from:0 till: 1955
 bar:1881 from:0 till: 2080
 bar:1901 from:0 till: 1651
 bar:1911 from:0 till: 1600
 bar:1921 from:0 till: 1590
 bar:1931 from:0 till: 1483
 bar:1936 from:0 till: 1477
 bar:1951 from:0 till: 1471
 bar:1961 from:0 till: 1480
 bar:1971 from:0 till: 1497
 bar:1981 from:0 till: 1561
 bar:1991 from:0 till: 1632
 bar:2001 from:0 till: 1774
PlotData=
 bar:1861 at: 1962 fontsize:S text: 1.962 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1955 fontsize:S text: 1.955 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2080 fontsize:S text: 2.080 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1651 fontsize:S text: 1.651 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1600 fontsize:S text: 1.600 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1590 fontsize:S text: 1.590 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1483 fontsize:S text: 1.483 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1477 fontsize:S text: 1.477 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1471 fontsize:S text: 1.471 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1480 fontsize:S text: 1.480 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1497 fontsize:S text: 1.497 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1561 fontsize:S text: 1.561 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1632 fontsize:S text: 1.632 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1774 fontsize:S text: 1.774 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝011 9809227
* Էլեկտրոնային փոստ՝ cercenasco@cercenasco.com
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.cercenasco.com/frameset.html 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.cercenasco.com/frameset.html 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Ձայնի ինտենսիվություն

**Ձայնի ինտենսիվություն**, ձայնի ուժ, ձայնային ալիքների տարածման ուղղությանն ուղղահայաց միավոր մակերեսով միավոր ժամանակում ալիքներով փոխանցվող միջին (ըստ ժամանակի) էներգիան։ Պարբերական ձայնի դեպքում միջինացումը կատարվում է ըստ այնպիսի ժամանակը, որը մեծ է պարբերությունից ձայնի տարածման արագությունը տարբեր միջավայրերում (մ/վրկ-ով) կամ հավասար է ամբողջ թվով պարբերության։

Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Կատեգորիա:Ակուստիկա
Եֆիմ Լոնդոն

**Եֆիմ Լոնդոն** (, դեկտեմբերի 28, 1868, (հունվարի 9, 1868, Կալվարիա (նախկինում՝ Լիտվական ԽՍՀ Կապսուկացի շրջանում) - մարտի 21, 1939 (71 տարեկան), Սանկտ Պետերբուրգ, Խորհրդային ախտաբան-ֆիզիոլոգ, կենսաքիմիկոս և ռադիոկենսաբան, ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կալվարիա քաղաքում (Լատվիա)։ 1894 թ. ավարտել է Վարշավայի պետական համալսարանը։ 1895 թ. և մինչև կյանքի վերջ աշխատել է Բժշկական հետազոտությունների համալսարանում։ 1924 թվականից Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի պրոֆեսոր, 1926 թ. Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում վերապատրաստման բժիշկ։

Մահացել է 1939 թ., Վոլկովի գերեզմանոցում։

## Աշխատություններ
Աշխատությունները նվիրված են օրգանիզմի վրա ռենտգենյան և ռադիումի ճառագայթների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտել է նաև արյան, հեմոլիզինների, ցիտոլիզինների, սպերմոլիզինների բակտերիասպան հատկությունները, կենդանիների մարսողության, նյութափոխանակության պրոցեսների ֆիզիոլոգիան և կենսաքիմիան։

Եղել է Հալլեի «Լեոպոլդինա» ակադեմիայի (1925 թ.), ԱՄՆ-ի Հարվեյան ընկերության (1928 թ.), Նյու Յորքի գիտության և արվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

## Հիմնական գիտական աշխատություններ
* Կենսաբանության ընդհանուր կուրսը (1920)
* Ռենտգենյան և ռադիումի ճառագայթների ազդեցություն (1923)
* Նյութափոխանակության պրոցեսների ֆիզիոլոգիան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Կենսաքիմիկոսներ
Ալ-Մալիքիայի շրջան

**Ալ-Մալիքիյաի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Մալիքիայի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մալիքա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 112,000 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 1,264.22 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Մալիքիայի գավառ
Զակ Ֆիլկինս

** Զակ Ֆիլկինս** (), ամերիկացի կիթառահար, երգիչ և մոդել, OneRepublic փոփ-թոք խմբի անդամ։
## Կենսագրություն
Ծնվել է Միացյալ Նահանգներում՝ Կոլորադոյում, 1978 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Փոքր տարիքում սովորել է նվագել դասական կիթառ։ Հաճախել է Կոլորադո-Սպրինգս ավագ դպրոցը։ Այստեղ էլ ծանոթացել է Ռայան Թեդերի հետ և խմբի մյուս անդամների հետ։ Միասին ստեղծել են OneRepublic խումբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* OneRepublic-ի պաշտոնական կայքը 
* Զակ Ֆիլկինսը IMDB-ում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Ճախարակ (դետալ)

**Ճախարակ**, պարզ մեխանիզմ կամ բեռնամբարձ մեքենաների դետալ, որի ակոսավոր անվի վրայով գցված է շղթա, ճոպան կամ պարան։ Ծառայում է քարշուժի ուղղության փոփոխման և ուժի կամ արագության շահում ստանալու, ավելի սակավ՝ ոլորող մոմենտի փոխանցման համար։ Ըստ նշանակման ճախարակները լինում են․ ուղղորդիչ, հավասարեցնող, շարժական և հաղորդակային (լիսեռին պտտական շարժում հաղորդելու համար)։ Ուժի կամ արագության մեծ շահում ստանալու նպատակով կիրառում են ճախարակների համակցությամբ բեռնամբարձ մեխանիզմ՝ բազմաճախարակ։ Տարբեր նշանակման ճախարակների սխեմաներ, ա) ուղղորդիչ, բ) հավասարեցնող, գ) շարժական՝ ուժի շահում ստանալու համար, դ) շարժական՝ ճանապարհի շահում ստանալու համար։

Կատեգորիա:Մեքենաներ
Ղուբայի խանություն

**Ղուբայի խանություն** (), պետական կազմավորում 1747-1806 թվականներին՝ ներկայիս Ադրբեջան պետության տարածքի հյուսիս-արևելքում։ Ստեղծվել է 18-րդ դարի, 2-րդ կեսին, կենտրոնն էր Ղուբա (Կուբա) քաղաքը։ 1758-1789 թվականներին իշխել է Ֆաթալի խանը (1736-1789), որը խանության շուրջն է միավորել Ադրբեջանի մերձկասպյան բոլոր հողերը՝ մինչև Արդաբիլ քաղաքը։

1787 թվականին վրաց Հերակլ 2-րդ թագավորի հետ դաշինք է կնքել ընդդեմ Իրանի։ 1775, 1783 և 1787 թվականներին Ղուբայի խանության դեսպանները դիմել են ռուսական կառավարությանը՝ խնդրելով դրա հովանավորությունը։ 1790-ական թվականների սկզբին Ղուբայի խանությունը մասնատվել է, իսկ 1806 թվականին միացել Ռուսաստանին, որը վավերացվել է 1813 թվականի Գյուլիստանի հաշտության պայմանագրով։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Իրանի խանություններ
Կատեգորիա:1747 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Վարգուն ձի

**Վարգուն ձի**, վարգաձի, թեթև լծկան ձիերի ցեղերի առանձին խումբ, որոնց վազքը բնորոշվում է վարգով։ Վարգը երկտակտանի անկյուևագծային շարժում է և տարբերվում է քայլից նրանով, որ այս դեպքում առկա է կախվածության Փուլը (մեկ ակնթարթում ձիու 4 ոտքերը կտրվում են գետնից)։ Վարգունների խմբից են օռլովյան, ռուսական, ամերիկյան և ֆրանսիական ցեղերը։ Վարգուններն ստացվել են հեծկան և թեթև լծկան ձիերի ցեղերի տրամախաչումից։

Կատեգորիա:Ձիեր