Առնե Գարբորգ

**Առնե Գարբորգ** (, ), նորվեգական բնագիտական դպրոցի վիպասան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է աղքատ գյուղացիական ընտանիքում, որտեղ եղել է 8 երեխա։ Նրա հայրը կորցրել է իր հավատքը և ինքնասպան եղել։ Սկզբնական շրջանում Գարբորգը ուսուցիչ է եղել, ապա զբաղվել է լրագրությամբ (1872 թվականին հրատարակել է «Tvedestrandsposten» թերթը) նա եղել է պիետիստ, բայց հետագայում տեղափոխվել է «ազատ մտածողների» ճամբար և 1877 թվականին սկսել է հրատարակել լիբերալ կողմնորոշման «Ֆեդրեհայմեն» (Մայր հայրենիք) թերթը, որը նա ղեկավարում էր մինչև 1892 թվականը։ 1894 թվականին նա հիմնադրել է «Դեն 17դե Մայ» թերթը։ Նա հայտնի էր որպես նորվեգերեն գրական լեզվի ստեղծման ակտիվ կողմնակից՝ հանրաճանաչ բարբառների հիման վրա (ներկայիս nyunoshk), ինչպես նաև հասարակական գործիչ, որն առաջարկել է սեփական բարեփոխումների ծրագրերը հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում։ 1897 թվականից ի վեր նա կնոջ հետ ապրում էր, այսպես կոչված, Ասքերի «նկարիչների հովտում»։

Իր կյանքի ընթացքում նա ունեցել է բարդ հարաբերություններ կրոնի հետ, երկար ժամանակ եղել է աթեիստ, բայց կյանքի վերջին տարիներին վերադարձել է կրոնին։ Որպես գրող՝ երկար ժամանակ նրա վրա ազդում էին Ադամ Գոտլոբ Էլենշլեգերը և ռոմանտիկ դպրոցը, այնուհետև միայն իր համար զարգացրեց զուտ իմպրեսիոնիստական ոճը՝ ջախջախելով կյանքի ընդհանուր տպավորությունները մի շարք առանձին նկարներում, որոնք նկարված էին ուշագրավ ճշգրտությամբ։ Նույն անկողմնակալությամբ վերարտադրում էր հաճելին ու ցավալին, գեղեցիկն ու տգեղը։ Նա աչքի էր ընկնում նաև բնության զգայուն ընկալմամբ, որը բանաստեղծականություն էր հաղորդում նրա ստեղծագործություններին։ Նրա առաջին վեպերը հայտնվել են 1880-ականների սկզբին՝ Ֆրիտենկջար (Ֆրեթինկեր, 1881) և Բոնդեստուդենտար (Գյուղացիական ուսանողներ, 1883): Այս աշխատանքները նվիրված էին քաղաքի և երկրի հարաբերությունների, գյուղացիների կյանքի և նորվեգացի մտավորականության ձևավորման դժվարին գործընթացներին։ Ungdom (Երիտասարդություն) և Mannfolk վեպերը (Տղամարդիկ, 1880) վեպեր ցույց են տալիս 19-րդ դարի վերջին նորվեգացի բոհեմի կյանքը։

Գարբորգը մեծ ազդեցություն ունեցավ իր ժամանակի գերմանական երիտասարդ գրականության վրա, որը ներկայացված էր Առնո Հոլցի և այլ «մոդեռնիստների» կողմից, որոնք սկսեցին զբաղվել ծայրահեղ նատուրալիզմով։ Հիմնական գործերը՝ «Հոգնած հոգիներ» («Դավաճան Մաենդ») և «Մոր մոտ»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Arne Garborg eldre.jpg|Առնե Գարբորգ
Պատկեր:Portrett av Arne og Hulda Garborg, ca.1890(cropped).jpg|Առնե և Հիլդա Գարբորգ
Պատկեր:Garborg student 1875.jpg|Գարբորգը ուսանող ժամանակ
Պատկեր:Norwegian stamp NK406 Garborg.jpg|Առնե Գարբորգ
Պատկեր:Deichmanske bibliotek, Arne Garborgs plass 4, Oslo.jpg|Դեյխմանսենի Առնե Գարբորգի անվան գրադարան 
Պատկեր:Arne Garborg 1.jpg|Առնե Գարբորգի հուշարձան
Պատկեր:Portrett av Arne Garborg, 1923 (5181307918).jpg|Առնե Գարբորգ, 1923 թվական
Պատկեր:Familieportrett av Arne og Hulda Garborg (5181355596).jpg|Առնե և Հիլդա Գարբորգ
Պատկեր:Arne_Garborg_bust_by_Gunnar_Janson_1939._Deichmanske_bibliotek_Public_Libarary,_Arne_Garborgs_plass,_Oslo,_Norway_2019-03-28_DSC00775.jpg|Առնե Գարբորգի կիսանդրին, հեղինակ՝ Գյունար Ջենսոն, 1939: Դիչմանի հանրային գրադարան, Օսլո, Նորվեգիա
Պատկեր:Arne and Hulda Garborg 1910.jpg|Առնե և Հիլդա 1910 թվական
Պատկեր:Arne Garborgs vei (2016-06-05 bilde01).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գարբորգ // Գրական հանրագիտարան։ В 11 т. — [М.], 1929—1939. Т. 2. — [М.]: Изд-во Ком. Акад., 1929. — Стб. 389—390. 

Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1924 մահեր
Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 14 մահեր
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա