Ասենովգրադ

**Ասենովգրադ** ( ), քաղաք Բուլղարիայի հարավում՝ Պլովդիվի մարզում, Դիմիտրովգրադից մոտավորապես 55 և երկրի մայրաքաղաք Սոֆիայից 158 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք։ Զբաղեցնում է 78,012 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2021 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 47 815։ Ռոդոպի տարածաշրջանի խոշորագույն բնակավայրն է և մարզկենտրոնի կարգավիճակ չունեցող բուլղարական քաղաքներից ամենամեծը։ Նախկինում անվանվել է *Ստանիմակա* (; )։ 1934 թվականին վերանվանվել է 13-րդ դարի բուլղար արքա Իվան Ասեն II-ի պատվին, որի վերակառուցած, ամրացրած բերդի ավերակները պահպանվել են քաղաքի վերևում։ Ասենովգրադը նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է, համայնք, որի կազմում 1986 թվականից ներառվել են Գոռնի Վոդեն և Դոլնի Վոդեն գյուղերը։

Քաղաքում շատ են վանքերը, եկեղեցիները, մատուռները, որի համար ստացել է «Փոքր Երուսաղեմ» մականունը։ Ասենովգրադը համբավվել է նաև հարսանեկան տարազներ ու հարակից պարագաներ պատրաստող արհեստանոցներով ու վաճառասրահներով, որի պատճառով ստացել է ևս մեկ մականուն՝ «Հարսանեկան տարազների քաղաք»։

Բնակիչների մեծ մասը բուլղարներ են։ Կան նաև թուրքական ու գնչուական համայնքներ։

## Պատմություն
Բնակավայրը մեր թվականությունից մոտավորապես  300–400 տարի առաջ հիմնել են հունական Էվբեա կղզու Իստիա քաղաքից գաղթած հույները և անվանել «Ստենիմաքոս» () (այդ նույն անվանումով է հիշատակվում նաև 11-րդ դարի հունական աղբյուրներում)։ 395 թվականին գտնվել է բյուզանդական կայսրության կազմում։ Հետագայում տարածաշրջանը հեղեղել են սլավոնական ցեղերը, որոնք աստիճանաբար մեծամասնություն են կազմել նաև այստեղ։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:630 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:60000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:12000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1985 text:1985
  bar:1992 text:1992
  bar:2000 text:2000
  bar:2005 text:2005
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
  bar:2015 text:2015

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1985 from:0 till: 47061
  bar:1992 from:0 till: 52360
  bar:2000 from:0 till: 52224
  bar:2005 from:0 till: 52098
  bar:2010 from:0 till: 51499
  bar:2011 from:0 till: 54788
  bar:2012 from:0 till: 50590
  bar:2015 from:0 till: 52634

PlotData=

  bar:1985 at: 47061 fontsize:S text: 47061 shift:(-8,5)
  bar:1992 at: 52360 fontsize:S text: 52360 shift:(-10,5)
  bar:2000 at: 52224 fontsize:S text: 52224 shift:(-10,5)
  bar:2005 at: 52098 fontsize:S text: 52098 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 51499 fontsize:S text: 51499 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 54788 fontsize:S text: 54788 shift:(-10,5)
  bar:2012 at: 50590 fontsize:S text: 50590 shift:(-10,5)
  bar:2015 at: 52634 fontsize:S text: 52634 shift:(-10,5)


## Քույր քաղաքներ
Ասենովգրադը բարեկամական և գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

*, Բերգամա
*, Դենպասար
*, Դիմիտրովգրադ
*, Կիլկիս
*, Նաուսա
*, Պրիլեպ
*, Ստառի Օսկոլ

## Պատկերասրահ

Asenovgrad-centyr.jpg|Քաղաքի կենտրոնը
Asenovgrad Hram Sveta Troica.jpg|Սուրբ Երրորդության տաճարը
Church of St John the Baptist Asenovgrad TB 2.jpg|Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին
Etnografski muzei.jpg|Ազգագրական թանգարանը
Arapovo Monastery7.JPG|Արաբական վանքը
Museum Asenova fortress.jpg|Բերդիթանգարանը
Asenova-fortress-2008-06-01-2.jpg|ԲերդիՍուրբ Աստվածամոր եկեղեցին
Палеонтологичен музей (4).jpg|Պալեոնթոլոգիական թանգարանը
Deinotherium - Asenovgrad- Paleontological museum.jpg|Պալեոնթոլոգիական թանգարանի ցուցանմուշներից
27.09.12 Asenovgrad 06018 & 31015 (8047928172).jpg|Երկաթուղային կայարանը
Chaya river.jpg|Չայնա գետը
Asenvgrad Ivan Asen II.JPG|Իվան Ասեն II արքայի հուշարձանը
Stanimaka 1900.jpg|Ստանիմական 1900 թ.
Evangelical Church, Asenovgrad, Bulgaria.JPG|Ավետարանական եկեղեցին
Monastery of Saint Kirik and Julita, Asenovgrad, Bulgaria.jpg|Գոռնի Վոդենի վանքը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Μυρτίλος-Αποστολίδης, Κ. Ο Στενήμαχος. Αθήνα, 1929.
* Кънчов, В. Станимака и Бачковският манастир. – Български преглед, 7, 1897,
* Хайтов, Н. Асеновград в миналото. С., 1965; 2 изд. Пловдив, 1983.
* Даскалова, Б. Социокултурна роля на православния храм „Св. Богородица Благовещение“ в Аденовград. – В։ Малкият свят на социалните процеси. С., 1996, 77 – 94.
* Маринова, Г. Календарни празници, обичаи и вярвания от Асеновград. Асеновград, 1996.
* Стоилов, Кр. С колесницата на слънцето из Родопската Света Гора. Асеновградските параклиси – култ и календар. С., 1997.
* Маринова, Г. Легенди и предания от Асеновград. Асеновград, 1998.
* Маринова, Г. Литийните шествия в Асеновград. Асеновград, 1998.
* Г. Григоров. Механизмите на усвояване на пространството (наблюдения върху селата от бившата Асеновградска околия). – Годишник на Асоциация „Онгъл“, т. 1, год. I. Светци и фолклор. Ред. Р. Малчев, К. Рангочев и Н. Ненов. С., 2000.
* Малчев, Р. Малкият Йерусалим – локална религия и идентичност в района на Асеновград. – В։ Арнаудов сборник. Доклади и съобщения. Т. 2. Русе, 2001,

## Արտաքին հղումներ
* Rosica Moreva։ ''Asenovgrad.'' Geisteswissenschaftliches Zentrum Geschichte und Kultur Ostmitteleuropas an der Universität Leipzig 
* Ասենովգրադ քաղաքի յայքէջը 
* Städtepartnerschaften von Assenowgrad (բուլղարերեն)
* Ասենովգրադի համայնքի կայքէջը
* Ասենովգրադյան հարթակը (պորտալը)
* Ասենովգրադյան պատկերներ 

Կատեգորիա:Բուլղարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ