Դինան (քաղաք)

**Դինան** (, ),  քաղաք Բրետանում, Կոտ դ'Արմոր վարչությունում։ Համանուն շրջանի կենտրոնը։ Տեղակայված է Ռենից 53 կմ հյուսիս-արևմուտք և Սեն Բրիոյից 64 կմ դեպի արևելք, Ռանս գետի ձախակողմյան ափին։ Քաղաքի տարածքով անցնում է N176 ազգային ավտոմայրուղին։ Քաղաքի կենտրոնում է գտնվում Լիզոն Լամբալի գծի Դինանի երկաթուղային կայարանը։

Բնակչությունը (2016)` 14 075 մարդ։

## Պատմություն
Դինանի շրջանը բնակեցվել է դեռևս նեոլիթի ժամանակաշրջանից, որի մասին է վկայում դոլմենի առկայությունը կոմունայի արևելյան սահմանի մոտ։ Փաստաթղթերի մեջ Դինանը հիշատակվում է XI դարից, այդ ժամանակ այստեղ հիմնվել է բենեդիկտյան եկեղեցի։ Փաստաթղթերի մեջ Դինանը հիշատակվում է XI դարից, այդ ժամանակ այստեղ հիմնվեց բենեդիկտյան վանքը։ 1283 թվականին դուքս Ժան I Բրետոնսկին կանգնեցրել է քաղաքային պատնեշներ և Դինանի աշտարակներ, որոնցից մի քանիսը պահպանվում են մինչև այժմ։ 1357 թվականին բրետոնյան ժառանգության համար պատերազմի ժամանակ Բերտրան Դյուգեքլենը և նրա եղբայր Օլիվյեն հաջողությամբ պաշտպանել են քաղաքը, որը պաշարել էին անգլիական զորքերն ու բրետոնցիները, հավատարիմ Ժան V դե Մոնֆորին։ 1364 թվականին, մի քանի անհաջող փորձերից հետո, դուքս Ժան V-ը կարողացել է վերականգնել քաղաքի նկատմամբ վերահսկողությունը և այնտեղ կառուցել դքսական աշտարակ։

Քաղաքի ամրությունները արդիականացվում են XV դարի երկրորդ կեսին՝ ավելացնելով մի քանի հրետանային աշտարակներ։ Այն ուղեկցվում է քաղաքային ծայրամասերի մի մասի քանդմամբ, որոնք գտնվում են պատերի կողքին։ Շատո Լեոնը, կառուցված մոտակայքում, լքվել է. նրա գնդացիրները երբեք չեն կրակել, 1488 թվականին Սեն-Օբեն-Դյու-Կորմիեի ճակատամարտից հետո քաղաքը նվաճվեց ֆրանսիական թագավորի կողմից։

Հետագա տարիներին Դինանը շարունակում է ծաղկել, ինչին նպաստում էր նավահանգստի առկայությունը` Լա Մանշ թափվող, քաղաքից դեպի հյուսիս գտնվող Ռանս նավագնացային գետի վրա։ Դինանը վերահսկում է գետի ճանապարհը, որով բեռները տեղափոխվում են Սեն Մալո։ 1598 թվականին Դինանն աջակցել է Ֆրանսիայի նոր թագավոր Հենրի IV-ին՝ Բրետանի փոխանորդ դուքս Ֆիլիպ Էմանուել դե Մարկյորի դեմ պայքարում, որը կաթոլիկ լիգայի առաջնորդներից մեկն էր։ Այդ ժամանակից ի վեր քաղաքային ամրությունները կորցնում են իրենց պաշտպանական կիրառումը։ XVII դարում քաղաքում կառուցվում են մի քանի նոր վանքեր. կապուցինյան միաբանության, ուրսուլինյան միաբանության, դոմինիկյան միաբանության, կլարսինյան միաբանության, ֆրանցիսկյան միաբանության։ 1675 թվականին քաղաքը մասնակցել է զինանշանի թղթի ապստամբությանը։

XVIII դարում առևտրային գործունեությունը խթանվեց ջուլհակների աշխատանքով, ովքեր, մասնավորապես, կտավներ էին արտադրում առագաստանավերի համար, որոնք այնուհետև Ռանս գետով ուղևորվում էին Սեն Մալո։ 19-րդ դարում երկաթուղու ի հայտ գալուց հետո Դինանը կորցրեց իր առևտրային նշանակությունը և վերածվեց հանգստավայրի, որը հատկապես հայտնի է բրիտանացիների շրջանում։

2018 թվականի հունվարի 1-ին Դինանը միավորվեց հարևանությամբ գտնվող Լեոնի համայնքի հետ։

## Տեսարժան վայրեր
Դինանը քաղաք է, որը գրեթե ամբողջությամբ պահպանել է 20-րդ դարասկզբի իր տեսակն ու բազմաթիվ միջնադարյան հուշարձանները, այն հայտարարվել է «արվեստի ու պատմության քաղաք»։ Տեսարժան վայրերի թվում.

*XIV դարի Դինանի Շատոն և նրա պատնեշները։
* Սուրբ Մալոյի եկեղեցի (XV-XIX դարեր), թեժ գոթական և վերածննդյան համադրություն։
* Ժամերի աշտարակ. XV դարի զանգակատուն, 45 մ։
* Կորդելյերների վանք. հիմնադրվել է XIII դարում, XV դարի ժամանակակից շինություններ։
* Սուրբ Փրկչի բազիլիկ. կառուցվել է XII դարից, չի ավարտվել, արտացոլում է մի քանի ոճեր` ռոմանտիզմից մինչև կլասիցիզմ, XII դարի պորտալ։
* Դինանի կայարան, 1995 թվականից հռչակվել է պատմական հուշարձան։
* Ժերզյուալ, գեղատեսիլ փողոց` նավահանգստից մինչև քաղաքի կենտրոն, որոշ տեղերում գտնվում է 35 աստիճան թեքման տակ։
* Մարմիններ. Դինանի եկեղեցիներում կան 4 մարմիններ։

## Տնտեսություն
Բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը.

* գյուղատնտեսություն` 0,1 %
* արդյունաբերություն` 4,6 %
* շինարարություն` 3,6 %
* առևտուրը, տրանսպորտը և ծառայությունների ոլորտը` 39,9 %
* պետական և համայնքային ծառայություններ` 51,9 %

Գործազրկության աստիճանը (2015 թվական)` 16,2 % (Ֆրանսիայում ընդհանուր`13,5 %, Կոտ-դ'Արմորի վարչություն` 12,0 %)։

Միջին տարեկան եկամուտը 1 անձի համար, եվրո (2015 թվական)` 19 740 (Ֆրանսիայում ընդհանուր` 20 150, Կոտ-դ'Արմորի վարչություն` 20 064)։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի դինամիկան, մարդ.**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize  = width:450 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:15000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1836 text:1836
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2005 text:2005
  bar:2016 text:2016

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1793 from:0 till:6393
  bar:1836 from:0 till:7356
  bar:1851 from:0 till:7732
  bar:1876 from:0 till:8180
  bar:1901 from:0 till:10534
  bar:1926 from:0 till:10002
  bar:1954 from:0 till:13844
  bar:1975 from:0 till:13429
  bar:1990 from:0 till:11591
  bar:1999 from:0 till:10907
  bar:2005 from:0 till:11235
  bar:2016 from:0 till:10919



## Կառավարություն
1965 թվականից Դինանի քաղաքապետերն ընտրվում են աջակողմյան գոլլիստական կուսակցությունների ներկայացուցիչներից։ 2014 թվականից քաղաքի քաղաքապետի պաշտոնը զբաղեցնում է Անկախների և դեմոկրատների միության անդամ Դիդյե Լեշյենը (Didier Lechien): 2014 թվականի ավագանու ընտրություններում նրա գլխավորած կենտրոնամետ դաշինքը հաղթել է 2-րդ փուլում՝ ստանալով ձայների 49,90 տոկոսը (երեք դաշինքներից)։

## Քույր քաղաքներ
*  Բելգիա, Բելգիա 
*  Էքսմուտ
*  Լուգո, Իսպանիա
*  Քվեբեկ, Կանադա

## Հայտնի դեմքեր
* Շառլ Պինո Դյուկլո (1704-1772), պատմաբան
* Օգյուստ Պավի (1847-1925), դիվանագետ, Լաոսում առաջին փոխդեսպան
* Մարի-Անժելիկ Դյուշմեն (1872-1959), հեղափոխական պատերազմների մասնակից, հաշմանդամների տան առաջին կին կենվոր, Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի առաջին կին ասպետ

## Այլ
Ամեն տարի Դինանում հայտնի վազք է անցնում Ժերզյուալ փողոցում, որը քաղաքի կենտրոնից դեպի գետ է տանում 75 մետր անկումով՝ որոշ տեղերում հասնելով 35 %։

thumb|800px|center|Դինանի համայնապատկերը Ժամերի աշտարակից

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики
* [Результаты муниципальных выборов 2014 года](https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/022/022050.html)

## Տես նաև
* Սենորիա Դինան

## Ծանոթագրություններ


Պատկեր:Chateau Dinan2.jpg|Դինանի Շատո
Պատկեր:Dinan - Saint-Sauveur.jpg|Սուրբ Փրկչի բազիլիկ
Պատկեր:Dinan 2008 PD 28.JPG|Ժամերի աշտարակ
Պատկեր:Angle sud-est de l'église Saint-Malo, Dinan, France.jpg|Սուրբ Մալոյի եկեղեցի
Պատկեր:Bretagne Armor Dinan3 tango7174.jpg|Սուրբ Մալոյի եկեղեցի,Ցողամանը սատանայի ձեռքում
Պատկեր:Bretagne Armor Dinan4 tango7174.jpg|Սուրբ Մալոյի եկեղեցի,Վիտրաժ «Աննա Բրետոնսկայի մուտքը»


Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ