open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միտչ Գրասի

**Միտչել Քոբի Մայքլ Գրասի** (կրճատ՝ **Միտչ Գրասի**, ), ամերիկացի երգիչ և երաժիշտ, որն առավել հայտնի է որպես *[[Pentatonix]]* ա կապելլա կվինտետի մասնակից։  ՅուԹյուբ-դեմք է և խմբի մեկ այլ մասնակցի և իր լավագույն ընկերոջ՝ Սքոթ Հոուինգի հետ վարում է «Superfruit» ինտերնետ-շոուն։

## Վաղ տարիներ
Միտչը մեծացել է ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Արլինգտոն քաղաքում։ Ծնողները Մայք և Նել Գրասիներն են։ Միտչը նաև ունի ավագ քույր, որի անունը Ջեսա է (տարիքային տարբերությունը 7 տարի է)։ Միտչի մայրը մասնագիտությամբ ատամնաբույժ-հիգիենիստ է, քույրը՝ ֆրիլանսեր-գրող։

Սքոթ Հոուինգի հետ Միտչը ծանոթացել է տարրական դասարաններում «Չարլին և շոկոլադի գործարանը» թատերական ներկայացման ժամանակ։ Ավելի ուշ Ջեյմս Մարտինի ավագ դպրոցում հանդիպել են Քրիստին Մալդոնադոյին, կազմակերպել ա կապելլա տրիո և 2010 թվականին ձայնագրել Լեդի Գագայի «Telephone» երգի իրենց առաջին քավեր տարբերակը։

2011 թվականին «The Sing-Off» նախագծին մասնակցելու համար նրանց են միացել Քևին Օլուշոլան և Ավի Կապլանը։ Կվինտետը հաղթել է նախագծի երրորդ երթերաշրջանում։ Ելույթի պատճառով Միտչը դպրոցն ավարտելու օրը բաց է թողել ատեստատների հանձնման արարողությունը։

Խմբի անունն առաջարկել է Սքոթ Հոուինգը, այն ծագում է պենտատոնիկա բառից՝ երաժշտական գամմա, որը կազմված է օկտավայի հինգ նոտաներից (խմբի 5 անդամների համանմանությամբ)։

## Կարիերա
Միտչը կոնտրատենոր է և *[[Pentatonix]]* խմբի անդամ։ Խումբն ունի թողարկած չորս ալբոմ, որոնցից մեկը՝ «That’s Christmas To Me»-ն, երկու անգամ դարձել է պլատինե։ 2015 թվականի փետրվարին խումբը «Daft Punk» ստեղծագործությամբ «Լավագույն գործիքային կամ ա կապելլա վերադաշնակում» անվանակարգում շահել է «Գրեմմի» մրցանակ։ Այժմ խմբի յություբյան ալիքն ունի ավելի քան 17 միլիոն հետևորդ և ավելի քան չորս միլիարդ դիտում։

2015 թվականին խումբը «Dance Of The Sugar Plum Fairy» ստեղծագործության համար «Լավագույն գործիքային կամ ա կապելլա վերադաշնակում» անվանակարգում ստացել է երկրորդ «Գրեմմի» մրցանակը, իսկ 2017 թվականին՝ «Jolene» ստեղծագործության համար (Դոլի Պարտոնի մասնակցությամբ) երրորդ «Գրեմմի» մրցանակը «Խմբային կամ դուետով լավագույն քանթրի-կատարում» անվանակարգում։

## Կողմնակի նախագծեր
2013 թվականի օգոտոսին մանկության ընկեր և խմբի մասնակից Սքոթ Հոուինգի հետ միասին *YouTube*-ում ստեղծել է «Superfruit» ինտերնետ-շոուն, որը եթեր է դուրս գալիս ամեն երեքշաբթի։ Իրենց տեսահոլովակներում տղաները կազմակերպում են մրցություններ, պատասխանում են հանդիսատեսի հարցերին, ինչպես նաև այլ հայտնի յություբերների և ճանաչված մարդկանց հետ կազմակերպում են համատեղ եթերներ։ Երաժիշտները հաճախ են նկարահանում քավեր տարբերակներ այլ կատարողների ստեղծագործությունների հիման վրա, ինչպիսիք են Բիյոնսեն, Թեյլոր Սվիֆթը, Մայլի Սայրուսն ու Թրոյ Սիվանը։ Տվյալ պահին ալիքն ունի ավելի քան 400 միլիոն հետևորդ։

## Տես նաև
* Pentatonix

## Սոցիալական ցանցեր
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 24 ծնունդներ
Ալդաբրա

**Ալդաբրա** (, ), օղակղզի Հնդկական օվկիանոսում, պատկանում է Սեյշելյան կղզիներին, հանդիսանում է Ալդաբրա կղզեխմբի մի մասը։

## Աշխարհագրություն
thumb|left|150px|Ալդաբրա, 1978 թվական
Կիրիբատիի Ծննդյան կղզուց (կամ Կիրիտիմատի) հետո այն աշխարհի երկրորդ ամենամեծ օղակղզին է։

Չափերն են 34 կմ երկարություն և 14,5 կմ լայնություն, ծովի մակարդակից բարձրությունը մինչև 8 մ է։ Ծովալճակի տարածքը 224 կմ² է։ Օղակղզու հիմքում գտնվում է ստորջրյա հանգած հրաբխի խառնարան։

Վերջին երկու միլիոն տարվա ընթացքում Ալդաբրա օղակղզին առնվազն վեց անգամ ընկղմվել է Հնդկական օվկիանոսը և կրկին հայտնվել ջրերից դուրս։ Դրա պատճառը տաքացմանը հերթագայող սառցե դարաշրջանի սկսվելու հետևանքով Համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի իջեցումը կամ բարձրացումն էր։

Օղակղզին բաղկացած է հետևյալ հիմնական կղզիներից.
* **Իսլա Սուր** (116,1 կմ²),
* **Իսլա Մեդիա** (26,8 կմ²),
* **Իսլա Օեստե** (9,4 կմ²),
* **Փոլումին** (4,75 կմ²)։

## Պատմություն
Մինչև 20-րդ դարը երկար ժամանակ Սեյշելների տերը ծովահեններն էին։

1978 թվականին օղակղզին խորհրդային աշխարհագրագետները «Ակադեմիկոս Պետրովսկի» գիտահետազոտական նավով ուսումնասիրել են 9 անգամ։ 

2015 թվականին չեխ կինոռեժիսորները նկարահանել և համաշխարհային վարձույթում թողարկել են «Aldabra. Once Upon a Island» լիամետրաժ վավերագրական կինոնկարը, որում պատմվում է կղզու եզակի բուսական և կենդանական աշխարհի մասին։

## Բնության պաշտպանություն
Կղզին ունի եզակի քանակությամբ (ավելի քան 152 հազար) հսկայական ցամաքային կրիաներ (սեյշելյան հսկա կրիա)։

1982 թվականին Ալդաբրա օղակղզին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես բնական եզակի հուշարձան։ Ալդաբրան երկրագնդի վրա մնացած այն մարջանյան եզակի օղակակղզիներից մեկն է, որին քաղաքակրթությունը գործնականում չի դիպել։ Բնության այս եզակի արգելոցի մուտքը խստորեն վերահսկվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալդաբրա։ Ճանապարհորդություն դեպի խորհրդավոր կղզի, Վավերագրական ֆիլմ, ռեժ. Սթիվ Լիխտագ, Չեխիա՝ 2015
* www.aldabra.org

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգությունը Սեյշելյան կղզիներում
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Սեյշելյան կղզիների աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Օղակղզիներ
Լարիսա Կոստա

**Լարիսա Կոստա Սիլվա դի Օլիվեյրա** (պորտուգալերեն՝ **Larissa Costa Silva de Oliveira**, ), բրազիլացի գեղեցկության թագուհի, որը Միսս Բրազիլիա է հռչակվել 2009 թվականին։ Նա Բրազիլիան ներկայացրել է «Միսս տիեզերք - 2009» գեղեցկության մրցույթում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի Նատալ քաղաքում։ Կրթությամբ ու հիմնական մասնագիտությամբ մանկավարժ է և աշխատում է հայրենի քաղաքի կրթության վարչությունում։

Լարիսան Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի գեղեցկության թագուհու տիտղոսը նվաճել է 2009 թվականին՝ ներկայացնելով Սան Գոնսալու դու Ամարանտի քաղաքը։ Այդ նույն տարում հռչակվել է Միսս Բրազիլիա՝ դառնալով Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի առաջին ներկայացուցիչը, ով նման հաջողության է հասել քսան տարի ձգված ընդմիջումից հետո։

Նա ներկայացրել է Բրազիլիան Բահամների մայրաքաղաք Նասաուում անցկացված «*Միսս տիեզերք - 2009*» մրցույթում, բայց մեծ հաջողություն չի գրանցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Պերդիկկաս I Մակեդոնացի

**Պերդիկկաս I** (} Հին Մակեդոնիայի արքա։ Արքայի մասին հիմնական տեղեկությունները փոխանցում է Հերոդոտոսը, որը կարծում է, որ հենց Պերդիկկասն է եղել Մակեդոնիայի առաջին արքան։ Ըստ նրա՝ Արգոսից Իլլիրիա են փախչում Տեմենոսի հետնորդ 3 եղբայրներ՝ Գավանեսը, Աերոպոսը և Պերդիկկասը։ Նրանք Իլլիրիայից անցնում են վերին Մակեդոնիայի Լեբեյա քաղաք, որտեղ էլ ծառայության մեջ են մտնում թագավորի մոտ։ Եղբայրներից յուրաքանչյուրը արածեցնում էր թագավորի անասուններին։ Երբ թագավորի կինը ճաշ եփելիս է լինում, նա նկատում է, որ իր ծառաներից մեկի՝ Պերդիկկասի բաժին ուտելիքը ինքնստինքյան կրկնակի մեծ է ստացվում։ Երբ նա պատմում է դրա մասին իր ամուսնուն՝ թագավորին, վերջինս իր մոտ է կանչում եղբայրներին և հրամայում, որ նրանք հեռանան։ Եղբայրները ասում են, որ ավելի արդարացի կլինի, որ իրենց վարձատրեն, ինչից հետո նրանք կհեռանան։ Լսելով դա՝ արքան ցույց է տալիս ծխնելույզից ներս ընկնող արևի ճառագայթը և ասում, որ դա է եղբայրների արժանի վարձը։ Մինչ երկու ավագ եղբայրները ապշահար կանգնել էին՝ Պերդիկկասը մոտենում է ճառագայթին և երեք անգամ ափով արևից լցնում իր ծոցը և մեկնում եղբայրների հետ։

Երբ թագավորը իր խորհրդականներից իմանում է, թե փոքր եղբոր արարքի իմաստը որն է, նա հեծյալներ է ուղարկում նրանց հետևից։ Մակեդոնաիայում այդժամ կար մի գետ․ երբ եղբայրները անցնում են այդ գետը, այն վարարում է և թույլ չի տալիս թագավորի հեծյալներին շարունակել հետապնդումը։ Եղբայրներն անցնում են Մակեդոնիայի մեկ այլ մաս, որը գրավելուց հետո նրանք վերադառնում են և գրավում ամբողջ Մակեդոնիան։

Հենց այս պատճառով էլ հին Մակեդոնիայի արքաները իրենց համարում էին հելլեններ, քանի որ իրենց նախնիները՝ Պերդիկկասը և նրա եղբայրները, հելլեններ էին, որոնք փախել էին Արգոսից։ Երբ Ալեքսանդր I Մակեդոնացին ցանկանում էր մասնացել Օլիմպիական խաղերին, հելլենները նրան ասում են, որ մրցումներին կարող են մասնակից լինել միայն հելլենները և ոչ թե , իսկ Ալեքսանդրը ապացուցում է որ ինքը արգոսցի է, քանի որ իր նախնին՝ Պերդիկկասը, սերում է այնտեղից։ Այս փաստարկներից հետո նրան թույլատրվում է մասնակցել խաղերին, ինչից հետո նա 1 ասպարեզ վազքի մրցումներում հավասարվում է առաջինին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Հերոդոտոս viii. 137-138, v. 22

 
 

Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Կատեգորիա:Հին մակեդոնացիներ
Կատեգորիա:Արգեադոսների հարստություն
Մեյ Մասկ

**Մեյ Մասկ** (ի ծնե՝ **Հալդեման**, ), կանադացի-հարավաֆրիկացի մոդել և դիետոլոգ։ Նա Իլոն Մասկի, Քիմբալ Մասկի և Տոսկա Մասկի մայրն է, և աշխատում է որպես մոդել արդեն մոտ 50 տարի, հայտնվելով տարբեր ամսագրերի շապիկներում, այդ թվում՝ Թայմ ասմագրի առողջության հրատարակության։

## Հարավային Աֆրիկա (1950-1989)
Մեյ Հալդեմանը ծնվել է 1948 թվականի ապրիլի 16-ին Կանադայի Սասկաչևան նահանգի Ռեջայնա քաղաքում։ Նա երկվորյակ է և հինգ երեխաներից մեկը։ 1950 թվականին Հալդեմիանի ընտանիքը տեղափոխվել է Հարավային Աֆրիկայի Պրետորիա քաղաք։ Նրա ծնողները՝ Ուինիֆրեդ «Ուին» Ջոզեֆինը (Ֆլեթչեր) և Ջոշուա Նորմալ Հալդեմանը, որը մանուալ թերապևտ (խիրոպրակտիկա) և սիրողական հնագետ էր, նախաձեռնող էին, և 1952 թվականին նրանք ամբողջ ընտանիքով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն են կատարել պտուտակային ինքնաթիռով։ Ավելի քան 10 տարի ընտանիքը թափառում էր Կալահարի անապատում՝ որոնելով լեգենդար կորած Կալահարի քաղաքը։ Նրա ծնողները տարբեր սլայդներ են ցույց տվել և պատմել իրենց ճամփորդությունների մասին։ Մեյն ասել է․ «Իմ ծնողները հայտնի են եղել, բայց ոչ սնոբներ»։

Երիտասարդ տարիքում Հալդեմանը 1969 թվականի «Միսս Հարավային Աֆրիկա» գեղեցկության մրցույթի եզրափակչի մասնակիցներից մեկն էր։ 1970 թվականին նա ամուսնացել է Էրոլ Մասկի՝ հարավաֆրիկացի ինժեների հետ, որին նա հանդիպել էր ավագ դպրոցում։ Զույգը երեք երեխա է ունեցել․ Իլոն Մասկ, Քիմբալ Մասկ և Տոսկա Մասկ։ Մեյը դիետոլոգիայի մագիստրոսի աստիճան է ստացել Հարավային Աֆրիկայի Նարնջագույն ազատ պետության համալսարանի () կողմից։ Հետագայում նա ստացել է նաև նուտրիցիոլոգիայի մագիստրոսի աստիճանը Տորոնտոյի համալսարանի կողմից։

1979 թվականին Մեյն ամուսնալուծվել է Էրոլ Մասկի հետ։ Երկու տարի անց Իլոնը որոշել է ապրել իր հոր հետ։ Քիմբալը միացել է Իլոնին չորս տարի անց։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո Իլոնը որոշել է տեղափոխվել Կանադա։ 1989 թվականին՝ վեց ամիս անց, Մեյը նույնպես տեղափոխվել է Կանադա իր դստեր՝ Տոսկայի հետ։

## Կանադա և Միացյալ Նահանգներ (1989-այժմ)
Մեյ Մասկի մոդելային կարիերան շարունակվել է Կանադայում և ԱՄՆ-ում։ Նա հայտնվել է Special K հացահատիկի տուփերի վրա, Revlon-ի գովազդներում, Բիյոնսեի տեսահոլովակում։ Բացի այդ՝ նա մերկ նկարահանվել է Թայմ ամսագրի շապիկի համար և նույնպես Նյու Յորք ամսագրի համար՝ կեղծ հղի որովայնով։ 2012 թվականին Մասկը հայտնվել է Elle Canada-յի շապիկի վրա և նկարահանվել է Target-ի և Virgin America-յի գովազային արշավներին։ 2015 թվականին նա պայմանագիր է կնքել IMG Models-ի հետ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին՝ 69 տարեկան հասակում Մասկը դարձել է CoverGirl-ի ամենատարեց մոդելը, ինչը մեկ լրատվական հոդվածներից մեկում հաղորդվում էր որպես «պատմություն կերտել»։thumb|Մեյ Մասկը 2019 թվականին Բրեյն Բարում ()
Բացի մոդելային կարիերայից, նա նաև բիզնես ունի որպես դիետոլոգ, և հանդես է գալիս զեկույցներով ամբողջ աշխարհում։

Նա մեմուար է գրել «Կինը ծրագիր է կազմում։ Խորհուրդ արկածներով, գեղեցկությամբ և հաջողությամբ կյանքի համար» (, 2019)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կանադացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Իլոն Մասկ
Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ասաի Ռյոյի

*Ասաի Ռյոյի*' ( *Asai Ryōi*, ), ճապոնացի բուդդայական քահանա, բանաստեղծ և գրող, թարգմանիչ, ուշ ֆեոդալական դարաշրջանի՝ Էդոյի շրջանի ճապոնական ժողովրդական նորավեպի խոշորագույն ներկայացուցիչ։

Եղել է խաղաղ ժամանակաշրջանում աշխատանքը փոխած բազում սամուրայներից մեկը։ Եղել է կրթված անձնավորություն, դարձել է վանական, ապրել Կիոտոյի Հոնսյո-ձի տաճարում։ Լավ է իմացել չինական գրականությունը։ Չինարենից ճապոներեն է թարգմանել պատմվածքներ և վեպեր։

Բացի բուդդայական թեմաներով բանաստեղծություններից, Ռյոյը գրել է արձակ ստեղծագործություններ՝ նախատեսված լայն լսարանի համար։ Համարվում է ճապոնական ժամանակակից սիրավեպերի նախակարապետը։ Իր գործերում նա քննադատել է սոցիալական անարդարությունը։

Հումորային և արկածային վեպերի, ուրվականների մասին գրքերի հեղինակ է։ Գրողի ամենահայտնի գործերն են՝ *Ukiyo monogatari* («Պատմվածքներ անցնող աշխարհի մասին», մոտավորապես 1661), *Kanninki* («Գրառումներ համառության մասին», 1655), *Kōkō monogatari* («Հեքիաթ լողացող աշխարհի մասին», արկածային վեպ, 1666), *Otogibōko* («Պատմվածքների ժողովածու», 1666), *Inu hariko* («Թղթե շուն», 1692), *Honchō onna-kagami* («Ճապոնիայի կանանց հայելին»)։

Հատկապես հանրաճանաչ է նրա՝ «Օտոգի-բոկո» ֆանտաստիկ նովելների ժողովածուն (13 գիրք, 1666), որը բազմիցս ընդօրինակվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Литературная энциклопедия. — В 11 т.; М.: издательство Коммунистической академии, Советская энциклопедия, Художественная литература. Под редакцией В. М. Фриче, А. В. Луначарского. 1929—1939.
* Bowring, Richard; Kornicki, Peter F (1993). Cambridge Encyclopedia of Japan. Cambridge University Press. ISBN 0-521-40352-9.
* Асаи Рей. Алый пояс

Կատեգորիա:17-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Արկածային գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուդդայական կրոնավորներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Ժաննա Գրոմովա

**Ժաննա Գրոմովա** ( (օրիորդական ազգանունը՝ Կրավցուն), ), գեղասահքի ռուս մարզիչ։ Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։

## Կենսագրություն
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 1960 թվականից «Տրուդ» կամավոր սպորտընկերությունում։ Առաջին մարզիչը եղել է Ե. Ա. Կուդրյաշևան։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է գեղասահքի մանկապատանեկան մարզադպրոց, որն ավարտել է 1966 թվականին։ Վոլոգդայի մրցումների տարածաշրջանային և քաղաքային կրկնակի չեմպիոն։

Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Պ. Լեսգաֆտի (Լենինգրադ) անվան ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում, որն ավարտել է 1971 թվականին։ Ըստ բաշխման հայտնվել է Նորիլսկում, որտեղ էլ մանկապատանեկան մարզադպրոցում աշխատել է որպես մարզիչ։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1990 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի «սառցե խորեոգրաֆիայի» բաժինը։

Ժաննա Գրոմովայի ամենահայտնի սանը Իրինա Սլուցկայան է, ով աշխատել է նրա ղեկավարությամբ ողջ սպորտային կարիերայի ընթացքում։ Բացի նրանից Ժաննա Գրոմովան եղել է Իլյա Ավերբուխի, Նիկոլայ Մորոզովի, Օլգա Նայդյոնովայի, Սերգեյ Դոբրինի, Արինա Մարտինովայի և շատ ուրիշների առաջին մարզիչը։

Ներկա պահին Ժ. Գրոմովան շարունակում է մարզումները Մեգասպորտի կենտրոնում։ Նրա նախկին սաների թվում են Ռուսաստանի առաջնությունների մրցանակակիրներ Ալեքսանդրա Իևլևան և Նինա Պետուշկովան։ Նրա ղեկավարությամբ է մարզվել նաև Ռուսաստանի և Եվրոպայի գեղասահորդուհիներից եռակի ակսել և քառակի տուլուպ կատարած առաջին գեղասահորդուհին՝ Լյուդմիլա Նելիդինան։

## Պարգևներ և կոչումներ
* 1977 թվականին Ժաննա Գրոմովան ստացել է Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ կոչումը։
* Սոլթ Լեյք Սիթիում կայացած Օլիմպիական խաղերից հետո ստացել է Բարեկամության շքանշան։

## Այլ
2007 թվականին Ժաննա Գրոմովայի անունով են կոչել գեղասահքի Վոլոգդայի ակումբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте В. Соловьёва

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Փիլիպոս I Մակեդոնացի

**Փիլիպոս I** (), Հին Մակեդոնիայի վաղ ժամանակաշրջանի արքաներից մեկը։ Նա Արգեադոսների հարստության ներկայցուցիչ էր։ Նրա հայրն էր Արգեոս I-ը։, որի մահից հետո Փիլիպոսը դառնում է արքա։

Որպես արքա՝ Փիլիպոսը հիշատակվում է որպես և՛ իմաստուն, և՛ համարձակ արքա։ Նա դիմակայել է իլլիրիացիների հաճախակի արշավանքներին, սակայն վերջ ի վերջո զոհվել է հենց նրանց դեմ մղած ճակատամարտերից մեկում՝ իր թագը թողնելով մանկահասակ որդուն՝ Աերոպոս I-ին։ Փիլիպոսի կինը անհայտ է։

Քանի որ Փիլիպը Մակեդոնիայի վաղ շրջանի արքաներից մեկն է, նրա մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Հետագայում նրա ժառանգներից է դառնում նաև հանրահայտ աշխարհակալ Ալեքսանդր Մակեդոնացին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Farr, Edward *History of the Macedonians* (Robert Carter & Brothers, New York, 1850), pg. 37
* Հերոդոտոս Պատմություններ viii, 139
* Justin vii. 2

 
 

Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Կատեգորիա:Հին մակեդոնացիներ
Կատեգորիա:Արգեադոսների հարստություն
Սինսիրո

**Սինսիրո** (ճապ. 新城市 Սինսիրո-սի) քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի հյուսիսային մասում՝ Տոյո գետի ափին։ Պրեֆեկտուրայում իր մեծությամբ երկրորդ խոշոր քաղաքն է։ Այն հիմնադրվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 1-ին`համանուն բնակավայրին տալով քաղաքի կարգավիճակ։

Քաղաքի տարածքը կազմում է 499.00 կմ², բնակչությունը՝ 47,527 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1), բնակչության խտությունը 95,24 մարդ/կմ² է։
thumb|200px

## Աշխարհագրություն
Սինսիրոն գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի հյուսիսային մասում։ Քաղաքի տարածքի հյուսիսային և արևելյան մասի մեծ մասը ծածկված է լեռներով և անտառներով, իսկ մեծ մասը գտնվում է Այչի Կուգեն Քվասի ազգային պարկի սահմաններում։

### Հարակից քաղաքապետարաններ
*Այչի պրեֆեկտուրա
** Տոյոհասի
** Օկաձակի
** Տոյոկավա
** Տոյոտա
** Կիտասիտարա գավառ, Տոեյի
** Կիտասիտարա գավառ, Սիտարա
*Սիձուոկա պրեֆեկտուրա
** Համամացու

## Ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն, վերջին 20 տարիների ընթացքում Սինսիրոյի բնակչությունը սկսել է արագորեն նվազել։

### Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է տաք և խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cfa): Միջին տարեկան ջերմաստիճանը Սինսիրոյում 15.4&nbsp;°C է։ Միջին տարեկան տեղումները 1931 մմ են, ներառյալ սեպտեմբերը՝ որպես խոնավ ամիս։ Ջերմաստիճանն առավելագույնն է օգոստոսին՝ 27.0&nbsp;°C ջերմաստիճան, իսկ հունվարին ամենացածրը՝ 5.0&nbsp;°C ջերմաստիճան։

## Կառավարում
thumb|right
Սինսիրոն ունի քաղաքապետ-կառավարման կառավարման ձև՝ ուղղակիորեն ընտրված քաղաքապետով և 18 անդամից բաղկացած միա-քաղաքային օրենսդիր մարմնով։ Քաղաքից մեկ անդամ է մասնակցում Այչի պրեֆեկտուրայի գլխավոր ժողովին։

## Տնտեսություն
Սինսիրոն տարածաշրջանային առևտրային կենտրոն է, որի տնտեսությունը կենտրոնացած է գյուղատնտեսության, հատկապես հավաբուծության և թեթև արտադրության ոլորտներում։

## Կրթություն
*Այչիի Սինսիրո Օտանի համալսարան
Սինսիրոն ունի 13 հանրակրթական տարրական դպրոց և վեց հանրակրթական կրտսեր ավագ դպրոցներ, որոնք վարում է քաղաքի կառավարությունը, և մեկ հանրակրթական ավագ դպրոց, որը գործում է Այչի պրեֆեկտուրայի կրթության խորհրդի կողմից։ Կա նաև մեկ մասնավոր ավագ դպրոց։

## Քույր քաղաքներ
* Նյոշատել, Շվեյցարիա
* Նյու Քասլ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ, (1998 թվականի նոյեմբերի 12-ից)
*, Տակետոյո, Այչի, (1984 թվական)
* Նյուքասլ ափոն Թայն, Անգլիա

Սինսիրոն «Նոր ամրոց» անունով աշխարհի քաղաքների 1998 թ. գագաթնաժողովի մի մասն էր՝
*  Դանուբի Նոյբուրգ, Գերմանիա
*  Նյոշատել, Շվեյցարիա
*  Նյոշատո, Ֆրանսիա
*  Նոր ամրոց Ինդիանա ԱՄՆ
*   Նյու Քասլ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
*  Նյու Քասլ,  ԱՄՆ
*  Նյու Քասլ, Անգլիա
*  Նյու Քասլ, Լումա Անգլիա
*  Նյու Քասլ, Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն

## Տեղական տեսարժան վայրեր
*Site of Nagashino Castle
*Site of Noda Castle
*Mount Hōraiji
*Hōraisan Tōshō-gū shrine
*Sakurabuchi Park
*Yuya Onsen
*Atera Seven Falls


Պատկեր:Sakurabuchi park2.JPG|Սակուրաբուչիի պուրակ
Պատկեր:Horaijisan1.jpg|Հորաիջի լեռ
Պատկեր:Horaijisan2.jpg
Պատկեր:Houraisantoushouguu1.JPG
Պատկեր:Houraiji.jpg
Պատկեր:NagashinoC Ushibuchibashi.jpg
Պատկեր:Atera Nana Falls.jpg
Պատկեր:Yuya Onsen01.jpg


## Սինսիրոյի հայտնի մարդիկ
*Ակիհիրո Օտա, քաղաքական գործիչ

## Տես նաև
*Ճապոնիայի քաղաքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 
* Официальный сайт  

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Վիլյամ Օսլեր

**Սըր Վիլյամ Օսլեր** (), կանադացի բժիշկ։

Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ է (1898)։

## Կենսագրություն
1870 թվականին ավարտել է Տորոնտոյի բժշկական դպրոցը, որից հետո ընդունվել է ՄաքԳիլի համալսարան, որտեղ էլ 1872 թվականին ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչում։
Վերապատրաստում է անցել Լոնդոնի, Բեռլինի, Լայպցիգի, Վիեննայի լաբարատորիաներում և կլինիկաներում (բուժահետազոտական հիմնարկ՝ ուսանելով Ջոն Բարդոն-Սանդերսոնի, Ռուդոլֆ Վիրխովի, Լյուդվիգ Տրաուբեի, Ֆրեդրիխ Ֆրերիկսի, Բերնգրադ ֆոն Լանգենբեկի, Ֆ. Գեբրիի, Կարլ ֆոն Ռոկիտանսկի և այլոց մոտ։
Վերադառնալով Կանադա՝ 1875 թվականին Օսլերը դառնում է ՄաքԳիլի համալսարանի՝ ներքին հիվանդությունների ամբիոնի պրոֆեսոր։
Ջորջ Հոպկինս հիվանդանոցի հիմնադիրներից մեկն է(1889 թվական)։

## Գիտական գործունեություն
Օսլերին է պատկանում բազմաթիվ հայտնի և կարևոր ուսումնասիրություններ։ 1873 թվականին նա մանրամասն նկարագրել է թրոմբոցիտները, 1876 թվականին ներկայացրել է ֆիլյատրոզի հարուցիչ հանդիսացող նոր տեսակի տրեմատոդները, որի արդյունքում էլ այն կոչվեց «Օսլերի ֆիլյարա»։ 1885 թվականին տվեց սրտի սրտի փականներ բորբոքմամբ ուղեկցվող էնդոկարդիտի նկարագիրը և նշել, որ մատներին կարմիր ցանի առաջացումը, այսուհետ «Օսլերի ախտանիշ», հանդիսանում է միկրոէմբոլայի նշան, 1892 թվականին նկարագրել է բրոնխիալ ասթմայի նոպաները՝ շնչառական ուղիներում ստամոքսահյութի թթվայնության արտածծման առաջացումով։ Նույն թվականին ուսումնասիրել է բորբոքված աղիների ախտանիշը և նկարագրել այն, որպես «լորձոտ կոլիտ՝ հաստ աղիքի բորբոքում»։
1911 թվականին գիտության մեջ ունեցած վաստակի համար Վիլյամ Օսլերին շնորհվեց բարոնետի կոչում։ 1913 թվականին կարդացել է Սելիմանյան դասախոսություն։

Օսլերի մեծ ճանաչում ունեցած աֆորիզմները՝

## Հիշատակ
Ամերիկացի նյարդավիրաբույժ Հարվի Կուշինգի «Սեր Վիլյամ Օսլերի կյանքը» գիրքը (*The Life of Sir William Osler*) 1926 թվականին արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի և հանդիսանում է 20-րդ դարի լավագույն բժշկական  կենսագրություն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կանադացի բժիշկներ
Իվակուրա

**Իվակուրա**|岩倉市|Իվակուրա-սի, քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1971 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։ Քաղաքի տարածքը 10.49 կմ² է, բնակչությունը՝ 46.267 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1), բնակչության խտությունը՝ 4,410,58 մարդ/կմ²։

## Ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալներով, Իվակուրայի բնակչությունը աճում է վերջին 70 տարիների ընթացքում:

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է տաք և խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cfa): Իվակուրայի տարեկան միջին ջերմաստիճանը 15.6&nbsp;°C է։ Սեպտեմբերը ներառյալ՝ որպես թաց ամսվա, միջին տարեկան տեղումները 1758 մմ է։ Ջերմաստիճանը միջինից բարձր է օգոստոսին՝ 28.2&nbsp;°C ջերմաստիճան, իսկ հունվարին ամենացածրը՝ 4.3&nbsp;°C ջերմաստիճան։

## Տնտեսություն
Իվակուրայում որպես ամենազարգացած ավանդաբար հիշատակվող ճյուղ հանդիսանում է շերամապահությունը։ Ներկայումս տնտեսության մեջ գերակշռում է գյուղատնտեսությունը և թեթև արդյունաբերությունը։

## Կրթություն
Իվակուրան ունի հինգ հանրակրթական տարրական դպրոց և երկու հանրակրթական միջնակարգ դպրոցներ, որոնք վարում են քաղաքի կառավարությունը և մեկ հանրակրթական ավագ դպրոցը, որը գործում է Այչի պրեֆեկտուրայի կրթության խորհրդի կողմից։ Իվակուրան ունի զարգացած կրթական համակարգ, որը խթանում է օտար լեզուներն ու մշակույթները։

## Տես նաև
* Ճապոնիայի քաղաքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Официальный сайт

Կատեգորիա:1971 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Նան Գրեյ

**Նան Գրեյ**(, ), ամերիկացի կինոդերասանուհի։

## Կենսագրություն
Էշալ Լոլիտ Գրեյ Միլլերը (անգլ. ՝ Eschal Loleet Grey Miller) ծնվել է 1918 թվականի հուլիսի 25-ին, Տեխաս նահանգի Հյուստոն քաղաքում։ Գրեյը սովորել է Universal Studios-  կողմից շահագործվող դպրոցում որը նախատեսված էր ֆիլմի պայմանագրեր ունեցող երեխաների համար։

1934 թվականին Գրեյը մոր հետ  Հոլիվուդ է մեկնել արձակուրդներին։ Ընկերներից մեկը համոզել է նրան մասնակցել կինոփարձարկումնեի։ Նրա դեբյուտային ֆիլմը 1934 թվականին Warner Brothers ընկերության «Firebird» էր։ 1936 թվականին Ջոն Ուեյնի հետ նկարահանվել է «Ծովային սփոյլեր» ֆիլմում։ Նա հայտնվել է նաև «Դրակուլայի դուստրը» ֆիլմում (1936) և 1936 թվականի հանրաճանաչ երաժշտական կատակերգության «Երեք խելոք աղջիկներ»-ի մեջ, ինչպես նաև իր «Երեք խելոք աղջիկները մեծացել են» ֆիլմում։

1960 թվականին հայտնագործել և շուկա է ներդրել կոսմետիկ հայելին` կարճատես կանանց համար։

1950 թվականի հունիսից Նան Գրեյը ամուսնացել է ամերիկացի երգիչ Ֆրենկի Լեյնի հետ, ով որդեգրել է նրա երկու դուստրերին (Փեմ և Ջան)։ Ամուսնությունը տևել է մինչև դերասանուհու մահը 1993 թվականի հուլիսի 25-ին `սրտի անբավարարությունից։

## Ֆիլիմագրություն
* 1934 - Հազարան Բլբուլ
* 1935 - Մեծ մարմնացում
* 1935- Կարմրազգեստ կինը
* 1936 - Սաթերի ոսկին
* 1936 - Դրակուլայի դուստրը
* 1936 - Ծովային սփոյլեր
* 1936 - Երեք սիրուն աղջիկներ
* 1938 - Վտանգը եթերում
* 1938 - Օրիորդաց դպրոց
* 1939 - Երեք սիրուն աղջիկներ մեծածել են
* 1939 - Լոնդոնի Թաուեր
* 1940 - Անտեսանելի մարդը վերադառնում է
* 1940 - Յոթ աղյուսակների տուն
* 1941 - Տարեց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Ռիչարդ Թոդ

**Ռիչարդ Թոդ**(, ), իռլանդացի դերասան։

## Կենսագրություն
Նա ճանաչում է ստացել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին ֆիլմերում մարմնավորած կերխարների շնորհիվ։ «Ջերմ սիրտ» ֆիլմի համար (1949) Թոդին շնորհվել է «Ոսկե գլոբուս» ՝ որպես լավագույն նոր դերասան, ինչպես նաև առաջադրվել է «Օսկարի» լավագույն դերասան անվանակարգում։ Իր հերոսների մեջ Թոդը վերամիավորել է իր մարտական ընկերներին և փոքր ինչ իրեն. 1944 թվականին նա մասնակցել է Նորմանդիում օդային հարձակմանը։

Նրա մասնակցությամբ ամենահայտնի ֆիլմերն են ՝ «Բեմի երկյուղ» (1950), «Ամբարտակների կործանիչները» (1954), «Ամենաերկար օրը» (1962), «Պետրոս անունով մի մարդ» (1954), «Արյան բաղնիք» (1966), «Դորիան Գրեյի դիմանկարը» (1970), «Երկար ստվերների տունը» (1983), «Առաջին կարգի սպանություն» (1988), ինչպես նաև «Նա գրել է սպանությունը», «Սպանություն Միդսոմերում» և «Անխոս ականատեսը» սերիալները։

## Ֆիլմոգրություն
* 1950 —Բեմի վախը–Ջոնաթան Կուպեր
* 1951 —Կայծակը կրկնակի է հարվածում ՝ Ռիչարդ Թրվելյան
* 1954 —Ամբարտակները
* 1954 — Պետրոս անունով տղամարդը
* 1955 — Թագուհու սերը ` Ուոլթեր Ռեյլի
* 1956 — Մարի Անտուանետ - Ֆրանսիայի թագուհի
* 1962 — Ամենաերկար օրը
* 1965 — Գործողություն «Արբալետ»
* 1966 — Արյան բաղնիք
* 1970 —Դորիան Գրեյի դիմանկարը
* 1979 — Ծաղկի ծաղիկներ
* 1983 — Երկար ստվերների տուն
* 1988 —Առաջին աստիճանի սպանություն
* Նա սպանություն է գրել
* Սպանություն Միդսոմերում
* Անխոս ականատեսը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Բերտա Լիպշից

**Բերտա Լիպշից** (ի ծնե՝ **Բերտա Կիտրոսեր**, արտագաղթելուց հետո՝ **Կիտրոսսեր**, (, ), բանաստեղծուհի, գրող։

Քանդակագործ Ժակ Լիպշիցի կինը և մուսան։

## Կենսագրություն
Բերտա Կիտրոսերը ծնվել է Սորոկի գավառական քաղաքում, Մոիսեյ Կիտրոսերի և նրա կնոջ՝ Սառայի ընտանիքում։ Փարիզ արտագաղթելուց հետո ամուսնացել է գնդապետ և հետագայում խորհրդային դրամատուրգ Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Շիմկևիչի (1885—1942)՝ կենդանաբան Վլադիմիր Շիմկևիչի որդու հետ։ Այդ ամուսնությունից 1913 թվականին ծնվել է նրանց միակ որդին՝ Անդրեյ Շիմկևիչը (*André Schimkéwitsch*)։ Գրել է ռուսերեն բանաստեղծություններ։
[thumb|left|250px| [Ամեդեո Մոդիլիանի. «Ժակ և Բերտա Լիպշիցների դիմանկար» (1916)]]
1915 թվականին ծանոթացել է քանդակագործ Ժակ Լիպշիցի հետ, որի հետ մեկ տարի անց ամուսնացել է։ Ամուսնական զույգը բնակություն է հաստատել քանդակագործ Կոնստանդին Բրանկուզիի նախկին բնակարանում (54 rue de Montparnasse)։ 1916 թվականին Ժակ և Բերտա Լիպշիցների դիմանկարն է ստեղծել ընտանիքի ընկեր Ամեդեո Մոդիլիանին։ Այդ նույն թվականին Բերտա Լիպշիցի դիմանկարը կուբիզմի ոճով նկարել է Դիեգո Ռիվերան։ 1918 թվականին նրա դիմանկարն է ստեղծել Խուան Գրիսը (*Portrait de Madame Berthe Lipchitz*)։ Կնոջ մի քանի դիմաքանդակներն է ստեղծել հենց Ժակ Լիպշիցը 1920 թվականին։ Լիպշիցները մտերիմ են եղել Խուան Գրիսի և Վիսենտե Ուիդոբրոյի ընտանիքների հետ, որոնք ապրում էին Բուլոնի Բիյանկուրում՝ նրանց հարևանությամբ։

1940 թվականի մայիսին Լիպշիցները լքել են Փարիզը և Ֆրանսիայի՝ բռնազավթումից ազատ հարավային տարածքով փախել են Նյու Յորք (1941)։ 1946 թվականին Լիպշիցները վերադարձել են Ֆրանսիա, սակայն Ժակ կրկին շուտով մեկնել է ԱՄՆ, իսկ Բերտան մնացել է Ֆրանսիայում և բնակություն հաստատել Բուլոնի Բիյանկուրում։ Բաժանումից հետո Բերտայի և Ժակի նամակագրությունը (1948—1972, նա այդ ժամանակ իր երկրորդ կնոջ՝ Յուլլա Հալբերշտադտի (1911—2003) հետ գտնվում էր Կապրիում) պահպանվում է Պոմպիդու կենտրոնում Լիպշիցի արխիվում։ Թաղվել է Սենտ Ժենեվև դե Բուա ռուսական գերեզմանատանը, որդու կողքին։

## Ընտանիք
Բերտա Լիպշիցի ազգականը խորհրդային և իսրայելական քիմիկոս Նաում Կիտրոսկին է (1929, Բելցի-2009, Երուսաղեմ), իրավապաշտպան Ի. Կիտրոսկի-Մեյմանի առաջին ամուսինը։

Մյուս ազգականը ֆրանսիացի լուսանկարիչ Իսահակ Խունովիչ (Նիկոլաևիչ) Կիտրոսերն է (, 1899, Սորոկի-1984, Փարիզ), մասնագիտությանբ՝ ճարտարագետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Портрет Берты Китроссер работы Диего Риверы
* Фотография семей Хуана Гриса, Висенте Уидобро и Жака Липшица (стр. 79, 1918)

Կատեգորիա:Բնորդուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Բայ Յուն (պանդա)

**Բայ Յուն,** ծնվել է 1991 թ.- ի սեպտեմբերի 7-ին, իգական սեռի Մեծ պանդա է, որը գտնվում է Սան Դիեգո կենդանաբանական այգում։ Բայ Յունը Չինաստանի Վոլոնգ Մեծ Պանդա հետազոտական կենտրոնի առաջին հաջող ծննունդն էր։ 1996 թ.-ի սեպտեմբերից մինչև 2019 թ.-ի մայիս Բայ Յուն ապրում էր Սան Դիեգո կենդանաբանական այգում։ 2012 թ.-ին ծնվեց Բայ Յունի վեցերորդ ձագը, որը Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգի ժամանելուց հետո համարվում էր առավել պահպանված պանդաներից, որոնք ծնվել են Չինաստանի սահմաններից դուրս բուծման հաստատություններում։ 2019 թ.-ի մայիսին Բայ Յունը իր վեցերորդ ձագի հետ վերադարձավ Չինաստան, քանի որ պանդաների 23 տարվա պահպանման վարկը ավարտվել էր Չինաստանի և «Սան Դիեգո» կենդանաբանական այգու միջև։

## Պատմություն
Բայ Յունի մայրը՝ Դոնգ Դոնգը, ապրում էր վայրի բնության մեջ և 2011 թ.-ին՝ Բայ Յունի մահվան ժամանակ գտնվում էր Գուանչժոուի Պանյու Սիանգջիանգ վայրի կենդանական աշխարհում։ Բայ Յունի հայրը՝ Պան Պանը, ով նաև Թիան Թիանի հայրն էր, ապրում էր Զունիում։
1999 թ.-ի գարնանը, Բայ Յունը արհեստականորեն բեղմնավորվեց Շի Շի պանդայի հետ։ 1999 թ.-ի օգոստոսի 21-ին, Բայ Յունի առաջին ձագը ծնվեց՝ Հուա Մեյը, ով առաջին Մեծ Պանդան է, ծնվել է Միացյալ Նահանգներում և ապրել է մինչև չափահասություն։
Բայ Յունն ունի ևս հինգ ձագ՝ Մեյ Շենգ (2003), Սու Լին (2005), Զեն Զեն (2007), Յուն Զի (2009), և  Սաո Լիվու (2012), բոլորը բնական զուգավորման միջոցով։ Բայ Յունը և այս ձագերի հայրը՝ Գաո Գաոն, համարվում են ամենահաջողակ պանդաների ծնողները անազատության մեջ։ 2012 թ.-ին Սաո Լիվու պանդայի ծնվելուն պես, Բայ Յունը դարձավ երկրորդ ամենահին պանդան։

23 տարի իր հայրենի երկրից հեռու գտնվելով, Բայ Յունը և իր որդին՝ Սաո Լիվուն, ապահով վերադարձան Չինաստան, Դուջիանգյան՝ Չինաստանի Մեծ Պանդա հետազոտական կենտրոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* San Diego Zoo Panda Cam

Կատեգորիա:Արջեր
Կատեգորիա:Կենդանաբանության բաժիններ
Կատեգորիա:Կենդանաբանություն
Կատեգորիա:Կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Քեթրին Նոել Բրոսնահեն

**Քեթրին Նոել Բրոսնահեն**, (, ), ըստ մասնագիտության հայտնի է Քեյթ Սփեյդ () կամ Քեյթ Վալենտին ՝ ամերիկացի մոդելավորող և գործարար։

## Կյանքի և կարիերայի վաղ տարիներ
Բրոսնահենը ծնվել է Միսսուրի նահանգի Կանզաս Սիթիում, Էրլ Ֆրենսիս Բրոսնահենի (1929—20.06.2018) և Ջուն Բրոսնահենի (Մալլեն) ընտանիքում։ Ավարտել է աղջիկների համար նախատեսված Սբ․ Թերեզայի անվան կաթոլիկ ակադեմիան։ Սովորել է Կանզասի համալսարանում, ապա ուսումը շարունակել Արիզոնա նահանգի համալսարանում, որտեղ դարձել է Կապպա Կապպա Գամմա ակումբի անդամ և 1985 թվականին ստացել Ժուռնալիստի մասնագիտություն։

1986 թվականին աշխատել է Մանհեթենի ««Mademoiselle»» ամսագրի աքսեսուարների բաժնում, որպես Քեթի Բրոսնահեն։

1991 թվականին ազատվում է ««Mademoiselle»»-ից, որտեղ այդ պահին նորաձևության բաժնի ավագ խմբագիր էր։ «Mademoiselle»-ում աշխատելու ժամանակ նկատել է, որ շուկայում չկան նորաձև պայուսակներ և որոշել ստեղծել իր սեփական պայուսակները։

1993 թվականին Քեյթը և Էնդի Սփեյդը հիմնադրեցին «Kate Spade New York» ապրանքանիշը։

1999 թվականաին «Neiman Marcus Group»-ին վաճառեց «Kate Spade New York»-ի 56 %-ը, իսկ մնացածը՝ 2006 թվականին։

2016 թվականին նա իր գործընկերների հետ թողարկեց նորաձևության նոր ապրանքանիշ՝ «Frances Valentine»-ը։

## Անձնական կյանք և մահ
Դերասանուհի Ռեյչել Բրոսնահենը Սփեյդի զարմուհին է։

1994 թվականին Սփեյդը ամուսնացել է էնդի Սփեյդի հետ, ով կոմիկ դերասան Դեյվիդ Սփեյդի եղբայրն է։ 2005 թվականի փետրվարի 18-ին  ծնվել է նրանց միակ աղջիկը՝ Ֆրենսիս Բեաթրիս Սփեյդը։ Քեյթի կյանքի վերջին 10 ամիսներին ամուսինները ապրել են առանձին՝ հարևան տներում և չեն ամուսնալուծվել, պահպանելով ընկերական հարաբերություններ համատեղ դաստիարակել են իրենց աղջկան։

Սփեյդն ինքնասպան է եղել 2018 թվականի հունիսի 5-ին՝ կախվելով Նյու Յորքի իր բնակարանում։ Նրա մոտ գտել են երկտող ուղղված իր աղջկան։

Հետագայում պարզվել է, որ Սփեյդը ինքնասպանության է դիմել երկարամյա դեպրեսիայի պատճառով, կապված բիզնեսի և անձնական կյանքի հետ, ինչի պատճառով նա տրվել է խմիչքին։ Նրա ամուսինը պնդել է, որ նա ալկոհոլի և թմրանյութի հետ կապված խնդիրներ չի ունեցել, բայց վերջին 5 տարիներին դեպրեսիայի պատճառով այցելել է համապատասխան մասնագետների և ընդունել դեղորայք։

Սփեյդի հայրը՝ 89-ամյա Էրլ Ֆրենսիս Բրոսնահենը, մահացել է 2018 թվականի հունիսի 20-ին՝ աղջկա հուղարկավորությունից մեկ օր առաջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Նենսի Քելլի

**Նենսի Քելլի** (,), ամերիկյան դերասանուհի, 1956 թվականին ներկայացվել է Օսկար մրցանակի։

## Կենսագրություն
### Կարիերա
Ծնվել է  Մասաչուսեթս նահանգի Լոուել քաղաքում։ Դեռ մանկուց նա նկարահանվել է ֆիլմերում նրան ամերիկական մամուլում անվանում էին «Ամերիկայի ամենակոմերցիոն հաջողակ երեխա-դերասան»։ 1933 թվականից մինչև 1934 թվականը միաժամանակ աշխատել է ռադիոյում։

Հասուն տարիքում նրա կատարած դերերը եղել են բավականին հաջողված։ Նա կրկնակի անգամ արժանացել է «Սարի Սիդոնս» մրցանակի՝ Չիկագոյի թատրոնում իր աշխատանքի համար, ինչպես նաև Թոնի մրցանակի՝ «Վատ զավակներ» պիեսում  իր դերի համար, որի ֆիլմային տարբերակը 1956 թվականին բերել է Օսկար մրցանակ։ Դերասանուհին նաև նկարահանվել է հեռուստատեսային սերիալներում՝ ներառյալ «Ալֆրեդ Հիչկոկի ժամ» սերիալը, որի էպիզոդներից մեկում նա կատարել է գլխավոր դեր։

Կինոարտադրության մեջ իր թողած ավանդի համար նա Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում ունի աստղ։

### Ընտանիք
Դերասանուհին ամերիկացի դերասան Ջեքա Քելլիի մեծ քույրն է, նրանք արտաքնապես եղել են իրար շատ նման։ Նենսի Քելլիի կարիերան ավելի հաջողված էր, քան իր եղբոր կարիերան, ով հիմնականում նկարահանվում էր հեռուստատությունում։

Քելլին երեգ անգամ ամուսնացել է։ Նրա առաջին ամուսինը եղել է դերասան Էդմոնդ Օ՛Բրայենը (1941—1942), երկրորդ ամուսինը՝ Ֆրեդ Ջեքմանը (1946—1950), իսկ երրորդը՝ Ուորեն Քարոն (1955—1968), ումից ունեցել է աղջիկ։

Մահացել է 1995 թվականի շաքարային դիաբետի բարդացումից։ Նա թաղվել է «Մեմորիալ այգի» գերեզմանատանը՝ Լոս Անջելեսում՝ Վեստվուդ-Վիլիջում։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
* Վատ արյուն (1956) — Քրիստին Պերմարկ
* Կինը, ով վերադարձել է  (1945) — *Լոնա Ուեբսթեր*
* Տարզանի անապատի գաղտնիքը (1943) — *Քոնի Բրայս*
* Բարեկամական թշնամիներ (1942) — *Ջան Բլոք*
* Տրիպոլիի ափերին (1942) — *Հելեն Հանթ*
* Մի գիշեր արևադարձում (1940) — *Սինտիա Մերիք*
* Ջեսի Ջեյմս (1939) — *Զերալդա Կոբ*
* Մեծ Գեթսբի (1926)

## Մրցանակներ
* Թոնի՝ Պիեսում երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար— *[[Վատ զավակներ]]*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Արեգակի խավարում 2020 թվականի հունիսի 21-ին

**2020 թվականի հունիսի 21-ի Արեգակի խավարում**, Արեգակի  օղակաձև խավարում, որն ամենալավը տեսանելի է եղել  Աֆրիկայում (հատկապես նրա արևելյան մասում),  հարավային և արևելյան Ասիայում։ Խավարման ամբողջական փուլի առավելագույն տևողությունը կազմել է ընդամենը 38 վայրկյան։ Ի տարբերություն Արեգակի լրիվ խավարման՝ օղակաձև խավարման ժամանակ Լուսինը ծածկում է Արեգակի սկավառակի հիմնական մասը՝ եզրերում թողնելով նեղ լուսավոր օղակ՝ «հրե օղակ»։

Նախորդ այսպիսի Արեգակի խավարում եղել է 2002 թվականի հունիսի 10-ին  (Մանադո (Ինդոնեզիա) և Պուերտո-Վալյարտա (Մեքսիկա)
մասնակի՝ Արևելյան Ասիա, Ավստրալիայի հյուսիս-արևելք, Հյուսիսային Ամերիկա, Հավայի), հաջորդը կանխատեսվում է 2037 թվականի հուլիսի 13-ին (Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա, Խաղաղ օվկիանոս)։

## Խավարման տեսանելիության գոտիներ
Խավարումը սկսվել է Գրինվիչի ժամանակով ժամը 04:45:58-ին, 06:40:04-ին հասնել առավելագույն փուլին և ավարտվել 09:34:01-ին։ Խավարման լավագույն տեսանելիությունը եղել է Հնդկաստանի հյուսիսից և Չինաստանի հարավ-արևմուտքից, որտեղ այդ ժամանակ եղել է կեսօր։

Խավարումը տեսանելի է եղել 111 երկրում՝ օղակաձև կամ մասնավոր։ Արեգակի այս խավարումը համընկում է ամառային արևադարձի հետ։ Այդ օրը սկսվում է աստղագիտական ամառը։

## Խավարման տեսանելիությունը Հայաստանից
Հայաստանից խավարում դիտվել է մասամբ՝ մոտ 30%։ Այն սկսվել է  Երևանի ժամանակով 08։ 55։ 33-ին, առավելագույն փուլին հասել  09։ 45։ 43-ին և ավարտվել 10։ 51։ 59-ին։

## Պատկերասրահ

File:Solar eclipse, Gyumri.jpg|Գյումրի, Հայաստան, Երևանի ժամանակով 09։ 45
File:20200621 Annular eclipse in Xiamen, China (cropped).jpg|Սյամին, Չինաստան
|Աբու-Դաբի, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
File:Partial solar eclipse of 21 June 2020 at Xibeiwang, Haidian, Beijing (20200621155038).jpg|Պեկին, Չինաստան
File:Partial Solar Eclipse (June 21, 2020).jpg|Ազգային մայրաքաղաքի մարզ, Ֆիլիպիններ
File:Solar eclipse 21june 2020.jpg|Կատմանդու, Նեպալ
File:Solar Eclipse 2020 - 001.jpg|Սանաա, Եմեն
|Չեննայ, Հնդկաստան
File:Solar eclipse of 2020 June 21 -|Շրի Լանկա
File:2020台灣高雄日偏食鴿子剪影 (50028801363).jpg|Թայվան
File:SE2020Jun21AMglobalC (cropped).png
File:The animated satellite image of Earth during solar eclipse of 2020 June 21.gif|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խավարման մասին տվյալներ // ՆԱՍԱ 

Կատեգորիա:Արեգակ
Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ
Կատեգորիա:Արևի խավարումներ
Կատեգորիա:Իրադարձություններ
Հավայան պիցցա

thumb|Հավայան պիցցա արքայախնձորի կտորներով
thumb|Հավայան պիցցայի կտոր

**Հավայան պիցցա**, նաև հայտնի է որպես **արքայախնձորով պիցցա**, տոմատի սոուսով, պանիրով, արքայախնձորով և ազդրապուխտով պիցցա։

## Պատմություն
Հունա-կանադացի Սեմ Պանոպուլոսը պնդում էր, որ 1962 թվականին ստեղծել է առաջին հավայան պիցցան Կանադայի Օնտարիո նահանգի Չաթեմ համայնքում։ Մասամբ ոգեշնչված չինական ճաշատեսակների պատրաստման իր փորձով, որոնցում սովորաբար խառնվում են քաղցր և աղի համերը, Պանոպուլոսը փորձարկել է արքայախնձորի, ազդրապուխտի, բեկոնի և այլ լցոնումների ավելացումը, որոնք ի սկզբանե այնքան էլ հայտնի չէին։ Արքայախնձորի ավելացումը տոմատի սոուսի և է պանրի ավանդական խառնուրդ, երբեմն ազդրապուխտով կամ բեկոնով, շուտով, ի վերջո, դարձել է ամբողջ աշխարհի պիցցերիաների հիմնական առաջարկը։ Պանոպուլոսն ընտրել է «հավայան» անվանումը՝ ի պատիվ պահածոյացված արքայախնձորի ապրանքանիշի, որը նրանք օգտագործել են։

Գերմանիայում հավայան պիցցա է համարվում ազդրապուխտով, արքայախնձորով և պանրով հավայական թոսթի տարբերակը, որն ի սկզբանե ներկայացվել է 1955 թվականին Գերմանիայի առաջին հեռուստատեսային խոհարար Քլեմենս Վիլմենրոդի կողմից։

## Մշակույթում
2017 թվականի փետրվարին Իսլանդիայի նախագահ Գյուդնի Յոհաննեսոնը, ինչպես հաղորդվում է, բարձր դասարանցիների հետ «հարց ու պատասխանի» (Q&A) ժամանակ ասել է, որ նա սկզբունքորեն դեմ է արքայախնձորով պիցցային։ Նրա անսպասելի հայտարարությունը ԶԼՄ-ներում լուսաբանման տարափ է առաջացրել և ոգեշնչել է նրանց, ովքեր սիրում կամ չեն սիրում հավայան պիցցան, իրենց կարծիքը հայտնել սոցիալական ցանցերում։ Հայտնի մարդիկ կիսվել են այս հարցում իրենց նախասիրություններով, այդ թվում՝ Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոն։ Պանոպուլոսը, որն այդ ժամանակ հեռացել էր ռեստորանային բիզնեսից, հրավիրվել է որոշ ԶԼՄ-ների կողմից պաշտպանել իր ստեղծագործությունը։ Ավելի ուշ Գյուդնին պարզաբանել է, որ ինքը լիազորություն չունի արգելել պիցցայի համար նախատեսված որոշ լցոնումներ, և ինքը չէր ցանկանա ապրել մի երկրում, որտեղ առաջնորդը կարող է արգելել այն ամենը, ինչ իրեն դուր չի գալիս։

2014 թվականին Թայմ ասմագիրն ընդգրկել է հավայան պիցցան իր «Բոլոր ժամանակների 13 ամենաազդեցիկ պիցցաներ» () ցանկի 13-րդ հորիոզոնականին։

## Հարցումներ
Հավայան պիցցան Ավստրալիայի ամենահայտնի պիցցան է եղել 1999 թվականին, և դրան բաժին էր ընկնում պիցցայի վաճառքների 15%-ը։

2015 թվականի հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ հավայան պիցցան ամենատարածվածն է Just Eat-ի միջոցով աշխատող բրիտանական ընկերությունների շրջանում։

2016 թվականի Harris Poll-ի հարցումը չափահաս ամերիկացիների շրջանում ցույց է տվել, որ արքայախնձորը պիցցայի համար ամենաքիչ սիրելի լցոնումների եռյակում է՝ առաջ անցնելով միայն անչոուսներից և սնկերից։

2019 թվականի YouGov Omnibus հարցման համաձայն, ամերիկացիների 12%-ը, որոնք պիցցա են ուտում, ասում են, որ արքայախնձորը պիցցայի համար իրենց երեք ամենասիրելի լցոնումների մեկն է, իսկ 24%-ն ասում է, որ արքայախնձորը իրենց ամենաքիչ սիրելի լցոնումներից է։ Հարցման արդյունքում միայն երկու բաղադրիչ են ավելի քիչ սիրվել՝ անչոուսները և սմբուկները։

## Տես նաև
* Հավայան տոստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիական խոհանոց
Կատեգորիա:Կանադական խոհանոց
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Կատեգորիա:Պիցցա
Իկարուգա

, բնակավայր Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Իկոմա վարչաշրջանում։ Իկարուգայի տարածքի մակերեսը կազմում է 14,27 կմ², 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ բնակչությունը կազմում է 27 418 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1921,37 մարդ/կմ²։

Իկարուգան հայտնի է իր հնագույն բուդդայական տաճարներով, որոնցից առանձնանում են Հորյու ձին և Հոկկի ձին։ Հորյու ձի տաճարին կից գտնվում է Տյուգու ձի տաճարը։ Հայտնի է նաև արքայազն Շյոտոկուին նվիրած Հորին ձի տաճարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Kyoto Prefectural Tourism Guide for Ikaruga

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ճապոնիայում
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ժանետ Մյոլլեր

**Ժանետ Մյոլլեր** (, ծննդյամբ` Holmlund, ), շվեդ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ժանետ Մյոլլերը ծնվել է 1825 թվականի հունվարի 5-ին, Ստոկհոլմում, վաճառական Նիլս Հոլմլունդի (*Nils Holmlund*) և նրա կնոջ՝ Իոհաննա Հելենա Տորսլոուի (*Johanna Helena Torsslow*) ընտանիքում։ 1849 թվականին Ժանետը դարձել է այն չորս ուսանողներից մեկը, ում բացառիկ հնարավորություն է տրվել սովորելու Ազատ արվեստի թագավորական ակադեմիայում, որն այդ ժամանակ փակ էր աղջիկների համար։ Մյուս ուսանողների թվում էին՝ Ամալիա Լինդեգրենը, Ագնես Բյորիեսոնը և Լեա Ալբորնը։ Այնուհետև, 1851-1854 թվականներին նա սովորել է Փարիզում և դասեր ստացել Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի ներկայացուցիչ Բենիամին Վոտիեի մոտ, որն այդ տարիներին աշխատում էր Փարիզում։

Ստոկհոլմ վերադառնալուն պես նա հիմնել է ուսանողական արվեստի ստուդիա։ 1858 թվականից նա իր ժամանակն անցկացրել է Շվեդիայում (Ստոկհոլմ) և Գերմանիայում (Դյուսելդորֆ)։ 1861 թվականին Ժանետ Մյուլլերը աշխատանքի է անցել Ազատ արվեստների թագավորական ակադեմիայում։

Մահացել է 1872 թվականի մարտի 25-ին Դյուսելդորֆում։

Ժանետ Մյուլերը եղել է ժանրային նկարիչ։ Նրա աշխատանքները կարելի է տեսնել Շվեդիայի ազգային թանգարանում և Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանում։

## Անձնական կյանք
1860 թվականին Ժանետ Մյոլլերը ամուսնացել է նորվեգացի նկարիչ Նիելս Մյոլլերի հետ։ Նրանց դուստրը` Ինգեբորգ Մյոլլերը (*Ingeborg (Johanna) Björnson Möller*), որը ծնվել է 1870 թվականին, ամուսնացած է եղել շվեդ տնտեսագետ Կարլ Գուստավ Կասելի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 	Nordisk familjebok - Möller, Jeanette

## Աղբյուրներ
* Möller, Jeanette i Herman Hofberg, Svenskt biografiskt handlexikon (andra upplagan, 1906)
* Österberg, Carin med flera: Svenska kvinnor - föregångare, nyskapare. Lund: Signum 1990, ISBN 91-87896-03-6
* Möller, Jeannette i Nordisk familjebok (andra upplagan, 1913)

Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կինն ալիքներում

«**Կինն ալիքներում**» (), ֆրանսիացի նկարիչ, կերպարվեստում ռեալիզմի հիմնադիրներից Գյուստավ Կուրբեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1868 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 65,4 × 54 սմ։

Այսօր «Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։

## Նկարագիր
«Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունում հեղինակը վրձնել է հոլանի երիտասարդ կնոջ, որը լողանում է ծովում։ Կինը կռթնել է մուգ ժայռին։ Մարմինը շատ պայծառ է, գրեթե կիսաթափանցիկ։ Ալիքավոր, կարմրաշագանակագույն մազերը փակված են ձեռքերով, որոնք կինը վեր է բարձրացրել դեպի գլուխը։ Մազերի փնջերը թափվել են կնոջ երեսին։ Մարմնի շուրջ գտնվող ջրերն ավելի պայծառ են. գորշ երկնագույն մանր ալիքները հարվածում են մարմնին և դառնում ավելի փրփրուն։ Նկարի տրամադրությունը մռայլ է, քանի որ, ուր որ է, սկսվելու է արևմտոցը. հորիզոնին, աջ կողմում, երևում է երեկոյան լուսավորության վերջին փայլը։ Հեռվում երևում է նավակը։

Նկարը նյու ժանրին է պատկանում։ Այս ժանրում Կուրբեի ամենահայտնի գործը *«[[Աշխարհի ծագումը (նկար)|Աշխարհի ծագումը]]»* կտավն է։

Կտավը բնութագրվում է մեծ ռեալիզմով, բայց, միևնույն ժամանակ, կարծես ձեռնոց է նետում դիցաբանական մոտիվներին։ Սակայն իրական տեսք ունեցող մաշկն ու թևատակերի մազածածկույթը այդ ավանդույթներին չեն համապատասխանում։

## Պատմություն
«Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը Կուրբեն վաճառել է 1873 թվականին արվեստի իրերի վաճառական Պոլ Դյուրան Ռուելին։ Բայց ավելի ուշ վերջինս նկարը վերավաճառում է շաքար արտադրող ամերիկացի Հենրի Օսբորն Հեվեմեյրին և կնոջը՝ Լուիզին։ 1929 թվականին, սեփականատիրոջ մահվանից հետո, կինը այս նկարը և այլ արվեստի գործեր նվիրաբերում է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Kathry Calley Galitz: *Gustave Courbet Die Frau in den Wellen*, In: Angela Schneider, Anke Daemgen und Gary Tinterow (Herausgeber): *Die schönsten Franzosen kommen aus New York.* *Französische Meisterwerke des 19. Jahrhunderts aus dem Metropolitan Museum of Art, New York*, [./https://de.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9783894793814 ISBN 978-3-89479-381-4], S.&nbsp;98

## Արտաքին հղումներ
* «Կինն ալիքներում» ստեղծագործությունը

Կատեգորիա:1868 նկարներ
Կատեգորիա:Գյուստավ Կուրբեի նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ
Դատիս

**Դատիս** կամ **Դատոս** (, Հին պարսկերեն՝ *Dātiya, Աքեմենյան էլամերեն՝ Da-ti-ya), Աքեմենյան Պարսկաստանի բանակում ծառայած մար զորահրամանատար, որը Դարեհ I Մեծի հրամանատարներից էր։ Նա հունական գործերի փորձագետ էր և կապեր էր պահպանում հույն պաշտոնյաների հետ։ Նա Արտափրենես Կրտսերի հետ միասին հիշատակվում է դեպի Հունաստան կազմակերպվող ներխուժման ղեկավար։ Նրա վաղ գործունեության մասին ոչինչ հայտնի չէ։

Դատիսը այն պարսից հրամանատարներից մեկն էր, որը պատասխանատու էր պարսից անմահների գնդով Նաքսոսի և Երետրիայի պաշարումների համար, որոնք տեղի են ունեցել մ․թ․ա․ 490 թվականին։ Նույն թվականին նա եղել է նաև Մարաթոնի ճակատամարտում պարսից զորքի հրամանատարը ընդդեմ աթենացիների։ Ըստ Կտեսիաս Կնիդացու՝ Դատիսը զոհվել է Մարաթոնի ճակատամարտում, և աթենացիները հրաժարվել են հանձնել նրա դիակը, սակայն դեպքերի ժամանակակից Հերոդոստոսը պնդում է, որ Դատիսը ողջ է մնացել ճակատամարտում։

Դատիսը Արտափրենեսի հետ միասին է նշանակվել դեպի Հունաստան կատարվող արշավանքի հրամանատար, քանի որ Դարեհ I Մեծը որոշել էր Մարդոնիոսին ժամանակավոր հանգիստ տալ դեպի Թրակիա կատարված արշավանքի ժամանակ ստացված վիրավորման պատճառով։ Վերջինս մ․թ․ա․ 492 թվականին արշավել էր դեպի Հունաստան, սակայն տեղի ունեցած փոթորիկի արդյունքում կորցրել իր նավատորմի մեծ մասը և անհաջողություն կրելով՝ վերադարձել Ասիա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*M.-F. Baslez, “Présence et traditions iraniennes dans les cités de l’Égée,” Revue des Études Anciennes 87, 1985, pp.&nbsp;137–55, esp. pp.&nbsp;138–41.
*A. R. Burn, “Persia and the Greeks,” in Camb. Hist. Iran II, pp.&nbsp;292–391, esp. pp.&nbsp;313–18.
*N. G. L. Hammond, “The Expedition of Datis and Arta-phernes,” in CAH2 IV, pp.&nbsp;491–517.
*D. M. Lewis, “Datis the Mede,” Journal of Hellenic Studies 100, 1980, pp.&nbsp;194–95.
*A. E. Raubitschek, “Das Datislied,” in K. Schauenburg, ed., Charites. Studien zur Altertumswissenschaft, Bonn, 1957, pp.&nbsp;234–42.
*R. Schmitt, “Perser und Persisches in der alten attischen Komödie,” in Orientalia J. Duchesne-Guillemin Emerito Oblata, Acta Iranica 23, Leiden and Tehran, 1984, pp.&nbsp;459–73, esp. pp.&nbsp;467–68.
*Swoboda, “Datis 1,” in Pauly-Wissowa, IV/2, cols. 2227-29.

## Արտաքին հղումներ
*Դատիս, Livius.org 

Կատեգորիա:Աքեմենյան ծովակալներ
Կատեգորիա:Հույն-պարսկական պատերազմների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մարեր
Կատեգորիա:Աքեմենյան հրամանատարներ
Կատեգորիա:Մարաթոնի ճակատամարտ
Կատեգորիա:Դարեհ I-ի հրամանատարներ
Աերոպոս I Մակեդոնացի

**Աերոպոս I** (, ), Հին Մակեդոնիայի վաղ ժամանակաշրջանի արքաներից մեկը։ Արգեադոսների հարստության ներկայցուցիչ էր։ Նրա հայրն էր Փիլիպոս I-ը, որի մահից հետո Աերոպոսը դառնում է արքա։

## Կառավարում
Աերոպոսի կառավարման սկզբնական ժամանակաշրջանում թրակիացիները և իլլիրիացիները ավերում էին Մակեդոնիան և մակեդոնացիների նկատմամբ տանում են մի շարք հաղթանակներ։ Վերջ ի վերջո գիտակցելով թշնամու նկատմամբ հաղթանակի հասնելու իրենց անկարողությունը և կարծելով, որ իրենք կարող են հաղթանակ տանել միայն այն դեպքում, երբ կկռվեն իրենց արքայի ներկայությամբ՝ զորքի հետ պատերազմի դաշտ է գնում նաև մանուկ արքան՝ Աերոպոսը։ Նրա ներկայությունը ամրացնում է իր զորքի դիմադրությունը, ինչի արդյունքում էլ նրանք կարողանում են թարկիացներին և իլլիրիացիներին փախուստի մատնել և դուրս քշել Մակեդոնիայից։

Նրա կառավարման մասին այլ տեղեկություններ հայտնի չեն։

Նրա կնոջ անունը անհայտ է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հերոդոտոս, ''Պատմություններ'', viii, 139
* Farr, Edward *History of the Macedonians* (Robert Carter & Brothers, New York, 1850), pg. 37

 
 

Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Կատեգորիա:Հին մակեդոնացիներ
Կատեգորիա:Արգեադոսների հարստություն