open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անիես Սուրե

**Անիես Սուրե** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի և պարուհի, պատմության մեջ առաջին անգամ Միսս Ֆրանսիա 1920 ազգային գեղեցկության մրցույթի հաղթող։

## Կենսագրություն
Անես Սուրեն ծնվել է 1902 թվականի հունվարի 1-ին բալերինայի ընտանիքում։

17 տարեկանում ճանաչվել Է Ֆրանսիայի ամենագեղեցիկ կին (*La plus Belle Femme de France*)՝ նվաճելով պատմության մեջ առաջին մրցույթի տիտղոսը, որը հետագայում դարձել Է Միսս Ֆրանսիա` մրցույթում առաջ անցնելով 2000-ից ավելի մրցակիցներից և հավաքելով 115 000 ձայն։ Ֆրանսիական «Le Figaro» թերթում նրան անվանել են «շլացուցիչ գեղեցկուհի»։ «The New York Times»-ում Անես Սուրեին անվանում էին «ամենագեղեցիկ ֆրանսուհի»։

Ազգային մրցույթում հաղթանակը Անեսին դարձրել է ժամանակի ամենահանրաճանաչ կանանցից մեկը։ Նրա լուսանկարները զանգվածորեն հայտնվել են ամսագրերում և թերթերում։ Նրա կյանքի մանրամասները սովորական երևույթ էին 1920-ական թվականների սկզբի դեղին մամուլի սյունակներում։

Նա պարուհի է դարձել Փարիզի հանրահայտ Ֆոլի Բերժերի մյուզիք հոլում, ելույթ է ունեցել Մոնտե Կարլոի օպերայում։ Նկարահանվել է երեք ֆիլմերում («La Maison des pendus», «Le Lys du Mont Saint-Michel» և «La tournée Farigoule»)։

Նրա համբավը նաև դուրս է եկել Ֆրանսիայի սահմաններից։ 1922 թվականին նա հայտնվել է «Pins and Needles»-ի ռևյում՝ Լոնդոնի Վեստ-Էնդ Գեյթի թատրոնում։ Գտնվելով Լոնդոնում՝ Անեսը հրավիրվել է Հոլիվուդի կինոփորձերի։ Նրա գեղեցկությունը նկատվել է ԱՄՆ-ում։ Նույն թվականին տպագրությունից դուրս է եկել նրա «Գեղեցկության գաղտնիքների հայտնի գիրքը»։

Մահացել է պերիտոնիտից Արգենտինայում 1928 թվականի սեպտեմբերին, 26 տարեկան հասակում։ Թաղվել է հայրենիքում՝ Էսպելետում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Могила Аньес Суре

Կատեգորիա:1902 ծնունդներ
Կատեգորիա:1928 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունվարի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 30 մահեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պարուհիներ
Քեթի Գոդբոլդ

**Քեթրին Մալիա «Քեթի» Գոդբոլդ** (, ), ավստրալիացի դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն և կարիերա
Քեթրին Մալիա Գոդբոլդը ծնվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Ավստրալիայում՝ հեռուստատեսության և ռադիոյի հաղորդավար Ռոզմարի Մարգանի (1937-2017) և նրա առաջին ամուսնու ընտանիքում։ Գոդբոլդի ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ նա դեռ երեխա էր, իսկ 1989 թվականին նրա մայրը կրկին ամուսնացել է Ռոս Միտչելի հետ։ Գոդբոլդը ունեցել է երկու եղբայր և երկու քույր՝ Մեթյու, Թիմոթի, Աննաբել, Մելիսա, յոթ զարմիկ և զարմուհի, երբեք ամուսնացած չի եղել և երեխաներ չի ունեցել։

Նա առավել հայտնի էր «Ձիասպորտի ակումբ»–ում Դեբորա Հեյլ Ռեգներիի դերով և Մեգ Բոմանի՝ «Տնից հեռու» ֆիլմում խաղացած դերով։ Իր մոր դերն է խաղացել Գրեմ Քենեդու «Թագավոր» ֆիլմում, որը թողարկվել է Գոդբոլդի լուրջ ախտորոշումից հետո և դարձել է նրա վերջին աշխատանքը կինոյում։

2007 թվականի մայիսին, այն բանից հետո, երբ նրա մասնակցությամբ «Ձիասպորտի ակումբ» հեռուստասերիալը երկարացվել է 3–րդ եթերաշրջանով, Քեթիին ախտորոշվել է ուղեղի քաղցկեղ։ Ուռուցքը հեռացրել են, և նա Մելբուրնի հիվանդանոցում անցել է քիմիաթերապիայի և ճառագայթային թերապիայի կուրս։ Հիվանդության պատճառով նա չի կարողացել շարունակել դերասանական կարիերան։ 2017 թվականի դեկտեմբերին 80-ամյա մայրը՝ Գոդբոլդը, մահացել է քաղցկեղի դեմ 17 տարի պայքարից հետո։ Մոր մահից մեկ ամիս անց՝ 2018 թվականի հունվարին, Գոդբոլդի մոտ կրկին ախտորոշվել է ուղեղի քաղցկեղ, այս անգամ տերմինալ փուլում։ 2018 թվականի ապրիլին Քեթիի մոտ մի շարք լուրջ նոպաներ են տեղի ունեցել, որոնք վերջնականապես վնասել են նրա ուղեղը։ Մի քանի շաբաթ անց՝ 2018 թվականի մայիսի 4-ին, 43-ամյա Քեթին մահացել է ուղեղի քաղցկեղից․ ավելի քան տասը տարի անց այն բանից հետո, երբ առաջին անգամ նրան ախտորոշել էին հիվանդությունը։ Նրա մահը վրա է հասել մոր՝ քաղցկեղից մահանալուց կես տարի անց։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:2018 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրալիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մայիսի 4 մահեր
Կատեգորիա:Մելբուռն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 23 ծնունդներ
Լազար Սիտերման

**Լազար Յակովլևիչ Սիտերման**  (, ), խորհրդային բժիշկ-թերապևտ, Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Պատմաբան Յակով Էթնիգերի հայրը։

## Կենսագրությունման
Լազարը ծնվել է 1894 թվականի հոկտեմբերին Մոզր քաղաքում, դեղագործի ընտանիքում։ 1916 թվականին ավարտել է  Տարտուի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1916 թվականից եղել է ռազմական բժիշկ՝ Ռուսական և Կարմիր բանակներում։ 1920-ական թվականների սկզբին մասնակցել է Մինսկում բժշկական-սանիտարական աշխատանքների կազմակերպմանը։ 1921 թվականին՝ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո նշանակվել է  Մինսկի կենտրոնական պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկ։ 1923-1930 թվականներին եղել է Բելառուսի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի բուժական կլինիկայի ասիստենտ։ 1931 թվականից զբաղեցրել է Մինսկի բժշկական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1933 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

1936 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Գիտական աշխատանքի մեթոդիկային տվել է առաջնային տեղ։ 1938 թվականին գիտական աշխատանքների համար պատրաստել է ուղեցույցներ։ 1939 թվականին դարձել է «Կլինիկական դեղատոմսերի հավաքածու» աշխատության հեղինակ։ Նույն թվականին ստացել է ԲԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչում։

Հրապարակել է մի շարք աշխատություններ սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջացման պատճառների և դրանց բուժման վերաբերյալ։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո մի քանի օր Մինսկում օգնություն է ցույց տվել վիրավորներին։ Գերմանական զորքերը Մինսկը գրավելուց հետո նրան որպես հրեա ուղարկել են Մինսկի գետտո։

Մահացել է 1941 թվականի աշնանը․ ենթադրվում է, որ Սիտերմանը խոշտանգումներից հետո Գեստապոյի կողմից կախաղան է հանվել բանտում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Снитковский В.'' С чего начинается Родина 
* ''Яков Этингер'' Жизнь и смерть профессора Ситермана

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր
Կատեգորիա:Խորհրդային թերապևտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Boomerang (Wanna One-ի երգ)

"**Boomerang**", հարավկորեական բոյ բենդ Wanna One-ի երգը։ Այս երգը ծառայում է` որպես իրենց *[[0+1=1 (I Promise You)]]* ալբոմի առաջատար սինգլ։

## Չարթեր
### Շաբաթական չարթեր

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
### MBC Plus X Genie Music Awards

### Mnet Asian Music Awards

### Երաժշտական ծրագրերի մրցանակներ

### Melon Popularity Award

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2018 երգեր
Միջաստղային ամպ

[thumb|290px|[Եռանկյունի գալակտիկայում NGC 604 անվամբ հայտնի ավելի քան 200 նորաստեղծ աստղեր]]
**Միջաստղային ամպը** մեր և մյուս գալակտիկաներում գազի կուտակումներիվ առաջացած պլազմայի և փոշու ընդհանուր անվանումն է։ Այլ կերպ ասած, միջաստղային ամպն ունի ավելի մեծ խտություն, քան միջաստղային միջավայրի միջին խտությունն է։
thumb|Տեսարան
thumb|Միգամածության արտացոլումը IRAS 10082-5647 աստղադիտակով
Ռադիոհեռադիտակները կարող են ըստ քարտեզի՝ նշված կետից զննել հաճախությունները, ինչպես նաև գրանցել յուրաքանչյուր տեսակի մոլեկուլների ինտենսիվությունը։ Բարձր հաճախականությունները ցույց են տալիս ամպում առկա  մոլեկուլների ու ատոմների մեծ քանակությունը։

### Միջաստղային ամպերում հայտնաբերված քիմիական նյութեր
250px|right
250px|right
Երկար ժամանակ գիտնականներն ու աստղաբանները կարծում էին, որ միջաստղային ամպերի մեջ քիմիական ռեակցիաների տեմպերը շատ դանդաղ են, և ամպերի ցածր ջերմաստիճանի և խտության պատճառով մինիմալ քանակությամբ քիմիական նյութեր են առաջանում։ Այնուամենայնիվ, սպեկտրներում նկատվել են օրգանական այնպիսի մոլեկուլներ, ինչպիսիք են ֆորմալդեհիդը, մեթանոլը և վինիլային սպիրտը, որոնք գիտնականներն ամենևին չէին սպասի գտնել այս պայմաններում։ Նման նյութերի ստեղծման համար անհրաժեշտ ռեակցիաները գիտնականներին ծանոթ են միայն երկրի վրա հիմնված լաբորատորիաներում` շատ ավելի բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում։ Այն փաստը, որ դրանք հայտնաբերվել են, ցույց է տալիս, որ միջաստղային ամպերում այս քիմիական ռեակցիաները տեղի են ունենում ավելի արագ, քան ենթադրվում է, հավանաբար գազի փուլային ռեակցիաներում, որոնք անծանոթ են օրգանական քիմիային։ Այս ռեակցիաներն ուսումնասիրվում են CRESU գիտափորձերի շրջանակներում։ Բարձր արագությամբ միջաստղային ամպերը պայմանականորեն անվանում են HVC, ինչպես նաև HVC 127-41-330:

## Պատկերասրահ

File:Whirpool Galaxy.jpg
File:Horsehead-Hubble.jpg
File:Tarantula Nebula - Hubble.jpg
File:Wide view of HH 901 and HH 902 in the Carina nebula (captured by the Hubble Space Telescope).jpg
File:Heic0411a.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* High Velocity Cloud — The Swinburne Astronomy Online (SAO) encyclopedia

Կատեգորիա:Ամպ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գալակտիկա
Կատեգորիա:Միգամածություններ
Կատեգորիա:Տիեզերական փոշի
Կլարիսա Ստրոցցիի դիմանկար

**«Կլարիսա Ստրոցցիի դիմանկար»** (), իտալացի գեղանկարիչ Տիցիանի (մոտ 1490—1576) նկարը, որն ստեղծվել է մոտավորապես 1542 թվականին Կլարիսայի հոր՝ Ռոբերտո Ստրոցցիի պատվերով։

## Նկարի ստեղծման պատմություն
Ստրոցցի ընտանիքը Ֆլորենցիայի հեղինակավոր ընտանիքներից էր։ Ռոբերտո Ստրոցցին՝ Կլարիսայի հայրը, ունևոր խոշոր վաճառական էր, կապ ուներ ֆլորենցական քաղաքականության հետ, իսկ որոշ աղբյուրների համաձայն՝ խառնված էր լրտեսական գործերում։ Շնորհազրկվելուց հետո նա վտարվել է Ֆլորենցիայից և մի քանի տարի անցկացրել Վենետիկում։ Ռոբերտոն ամուսնացել է Մադալեն Մեդիչիի հետ, 1539 թվականին՝ հարսանիքից կարճ ժամանակ անց, ծնվել է Կլարիսան, իսկ 1542 թվականին ստեղծված դիմանկարում նա երկու տարեկան է։ Կլարիսայի ընտանիքը Ֆլորենցիա վերադարձել է 1545 թվականին։

## Նկարագրություն
Նկարում ամբողջ հասակով պատկերված է աղջնակը, որը կերակրում է իր սենյակային շանը, նրա ձեռքին կա կես ոլորաբլիթ։ Աղջկան ասես ինչ-որ բան շեղել է, նրա հայացքը (ինչպես նաև շան հայացքը) շեղված է դեպի նկարի ձախ ստորին հատվածը։ Նրա շարժման հանկարծակիությունն ընդգծված է նրա գոտուց կախված զարդարող շղթայի թեքվածությամբ, որի ծայրին ճոճանակի նմանությամբ գնդիկաձև զարդ կա։ Աղջկա մարմնից ձախ մութ պատին գրված է աղջկա տարիքը՝ երկու տարեկան () և նկարի ստեղծման տարեթիվը՝ MDXLII (1542)։ Նկարի վերին աջ անկյունում պատկերված է Կլարիսայի սենյակի պատուհանից տեսարանը՝ գեղանկարչական բնանկար՝ գետ, անտառային բուսականությամբ ծածկված բլուր, երկու կարապ, որոնք նստել են ջրում և դիտում են միմյանց։ Կլարիսայի շնիկը նստած է փայտե սեղանիկին, որից կախված է կարմիր ծածկոց՝ ցուցադրելով նկարը զարդարող հարթաքանդակը, որում պատկերված են երկու պարող քերովբեներ։ Բացի այդ, ընկնող ծածկոցը ի հայտ է բերում նաև սեղանիկի կողմնային մակերեսը, որտեղ «փորագրված է» նկարչի ստորագրությունը՝ TICIANV C F։

## Քննադատություն
Կլարիսա Ստրոցցիի դիմանկարի մեզ հասած ամենավաղ քննադատությունը պատկանում է իտալացի հայտնի գրող, հրապարակախոս և դրամատուրգ, Տիցիանի ժամանակակից Պիետրո Արետինոյին։ Նա դիմանկարը համարել է Տիցիանի լավագույն աշխատանքներից մեկը և հիացել նկարչի վարպետությամբ, որը կարողացել է նկարված տեսարանին հաղորդել այդ ժամանակների համար անսովոր աշխուժություն։

## Ուշ անդրադարձեր
1770 թվականին իտալացի փորագրող Դոմենիկո Կունեգոն Տիցիանի նկարի հիման վրա ստեղծել է «Կլարիսա Ստրոցցիի դիմանկարը շնիկով» փորագրանկարը, որն օգտագործվել է «Գեղանկարչության իտալական դպրոց» (Schola Italica Picturae Sive Selectae Quaedam Summorum E Schola Italica Pictorum Tabulae Aere Incisae) գիտական շարադրանքում՝ հրատարակված 1773 թվականին Հռոմում շոտլանդացի գեղանկարիչ և հնությունների հավաքորդ Գևին Համիլթոնի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1542 նկարներ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ
Ուղևորուհին

**«Ուղևորուհին»** (), ռեժիսոր Ստանիսլավ Գովորուխինի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2008 թվականին։ Ռուս գրող Կոնստանտին Ստանյուկովիչի համանուն պատմվածքի էկրանավորումն է։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի նոյեմբերի 5-ին։

## Սյուժե
1882 թվական։ Ռուսական «Смелый» կլիպերը նավարկում է Սան Ֆրանցիսկո-Հոնկոնգ երթուղով։ Ամերիկյան նավահանգստում ռուս հյուպատոսը նավ է նստեցնում ուղևորուհու՝ երիտասարդ այրի Վերա Սերգեևնա Քլարկին և նրա աղախին Աննուշկային, որոնք վերադառնում են հայրենիք։ Երիտասարդ կանայք կլիպերի սպաներին և նավաստիներին շրջանում խանդի բռնկում են առաջացնում միմյանց նկատմամբ, հատկապես երիտասարդ թեթևամիտ միչման Ցվետկովի մոտ, որը առաջին հայացքից սիրահարվել է ուղևորուհուն։ Փորձառու և առողջ դատողության տեր Վերա Սերգեևնան հասկանում է, որ նավաստիների բուռն զգացմունքները միայն անձնական կյանքի երկարատև բացակայության արդյունք են, և որ նավը լքելուց հետո կախարդանքը արագ կմոռացվի։ Այնուամենայնիվ, գայթակղիչ ուղևորուհին թույլ է տալիս, որ  միչման Ցվետկովի հետ իր սիրախաղը բավական հեռու գնա։

## Դերերում
* Աննա Գորշկովա – *Վերա Սերգեևնա Քլարկ, երիտասարդ այրի, ուղևորուհի
* Ալեքսեյ Կորյակով – *Վլադիմիր Ալեքսեևիչ Ցվետկով, միչման
* Իրինա Պեգովա – *Աննուշկա, Վերա Սերգեևնայի սպասուհին
* Վիկտոր Սուխորուկով – *Պյոտր Նիկիտիչ, կապիտան
* Մարատ Բաշարով – *Իվան Չիժիկով, նավաստի, որը սիրահարված է Աննուշկային
* Սերգեյ Բատալով – *Եվգրաֆ Իվանովիչ
* Պյոտր Զայչենկո – *բոցման Մատվեև
* Ռոման Մադյանով – *ավագ սպա
* Սերգեյ Նիկոնենկո – *ավագ շտուրման
* Մարինա Օռլովա – *Նինա Մարկովնա
* Նիկիտա Եֆրեմով – *Դմիտրի Վորոնցով, միչման
* [[Ֆեոդոր Դոբրոնրավով]] – *սպա
* Ռոդիոն Գալյուչենկո – *Վասենկա Լետկով, գարդեմարին
* Միխայիլ Միրոնով – *Եգորկա, նավաստի
* Նիկոլայ Սախարով – *բատյուշկա
* [[Ստանիսլավ Գովորուխին]] – *ռուս հյուպատոս
* Եկատերինա Վորոնինա – *ռուս հյուպատոսի կինը
* Սերգեյ Մուխին – *լեյտենանտ
* Ալեքսանդր Պրոշին – *Ցվետկովի սպասավոր

== Մրցանակներ ==
* «Մեծ ոսկե նավակ» մրցանակ «Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոնի «Վիբորգյան հաշիվ»  հանդիսատեսի մրցույթում (2008 տարի),
* Մինսկի «[[Լիստոպադ (կինոփառատոն)|Լիստոպադ]]» կինոփառատոնի «Золото Лістапада» գրան պրի լավագույն ֆիլմի համար, 2008 թվական,
* Հայրենական կինոյի «Մոսկովյան պրեմիերա» փառատոնի մրցանակ։

== Տարբերությունները պատմվածքից ==
* Բնօրինակ պատմվածքում կլիպերը կոչվում է ոչ թե «Смелый», այլ «Забияка»։
* Վերա Սերգեևնայից բաժանվելուց հետո պատմվածքում միչման Ցվետկովը Շանհայում նամակ է ստացնում նրանից։ Ֆիլմում այդ դրվագը բացակայում է։

== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմում «Смелый» կլիպերի դերում նկարահանվել է Կրուզենշթեռն բարքը։ Նավի վրա տեղադրել են թնդանոթների մանրակերտեր, կեղծ նավախցիկներ և այլն։ Փայտե նավաշինարանում փոթորիկի նկարահանման համար կառուցվել է «Վարյագ» առագաստանավի կրկնօրինակը 1:20 մասշտաբով։ Այս վեցմետրանոց մոդելի մասնակցությամբ փոթորիկը նկարահանել են Յալթայի կինոստուդիայի լողավազանում։

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* *Дмитрий Пучков («Goblin»).* [http://kino.oper.ru/torture/read.php?t=1045689335 Рецензия]  // kino.oper.ru (17 ноября 2009 г.)
* *Анна Фёдорова (I).'' Рецензия // https://7days.ru (05.11.2009)

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Նիկոլայ Սավչենկո

**Նիկոլայ Եվսեևիչ Սավչենկո** (, , ), վիրաբուժության ոլորտի խորհրդային և բելառուս գիտնական, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Սավչենկոն ծնվել է 1922 թվականի նոյեմբերի 7-ին Կրասնի Դվորեց գյուղում (այժմ՝ Բելառուսի Գոմելի մարզի Չեչերսկի շրջան)։ Նա մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի մարտերին, ավարտին զորացրվել է։ 1948 թվականին Սավչենկոն ավարտել է Մինսկի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1951 թվականից դասավանդել է Լենինգրադի ռազմաբժշկական ակադեմիայում, իսկ 1958 թվականից՝ Բելոռուսիայի բժիշկների կատարելագործման պետական ինստիտուտի ուրոլոգիայի ամբիոնում։ 1960 թվականից նա ղեկավարել է այդ ինստիտուտը։ 1965 թվականին Սավչենկոն պաշտպանել է դոկտորական թեզը։

1966 թվականին Սավչենկոն նշանակվել է Բելոռուսական ԽՍՀ առողջապահության նախարար՝ այդ պաշտոնը զբաղեցնելով քսան տարի։ Պետական գործունեությանը զուգահեռ նա ակտիվորեն ներգրավված է եղել գիտական, մանկավարժական և հասարակական գործունեությանը։ Նա ընտրվել է Բելոռուսական ԽՍՀ VII-IX գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, ղեկավարել է Մինսկի պետական բժշկական ինստիտուտի ուրոլոգիայի ամբիոնը, ապա՝ երիկամների փոխպատվաստման բելոռուսական հանրապետական կենտրոնը։

## Գիտական գործունեություն
Սավչենկոն միզասեռական համակարգի հիվանդությունների, օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման, առողջապահության ավտոմատացված համակարգերի բնագավառներում ավելի քան 300 գիտական հոդվածի, 9 գյուտի և 11 մենագրության հեղինակ է։ 1969 թվականին Սավչենկոն ընտրվել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, իսկ 1972 թվականին՝ ակադեմիկոս։ 1982 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի, իսկ 1988 թվականին՝ Բելոռուսական ԽՍՀ պետական մրցանակի։

Մահացել է 2001-ի հունիսի 12-ին, թաղված է Մինսկի Արևելյան գերեզմանատանը։

## Հիշատակի հավերժացում
2001 թվականին Մինսկի քաղաքային թիվ 4 կլինիկական հիվանդանոցը կոչվել է Նիկոլայ Սավչենկոյի անունով, իսկ ուրոլոգիական մասնաշենքի պատին փակցվել է Ն. Ե. Սավչենկոյի հուշատախտակը։

## Պարգևներ
* Հայրենիքի III աստիճանի շքանշան (1997)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի երեք շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանի շքանշաններ
* Կարմիր աստղի երկու շքանշան
* մի շարք մեդալներ

## Արտաքին հղումներ
* Նիկոլայ Եվսեևիչ Սավչենկոն ՝ Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կոլասի անվան կենտրոնական գիտական գրադարանի կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Անդրեյ Պրոկոպչուկ

**Անդրեյ Յակովլևիչ Պրոկոպչուկ**  (, ), խորհրդային մաշկավեներոլոգ, Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1936), պրոֆեսոր (1931), ԽՍՀՄ գիտության վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրությունման
Անդրեյ Պրոկոպչուկը ծնվել է 1896 թվականին, Գրոդնոյի մարզի Չեմրի գյուղում։ 1912 թվականին ավարտել է Սլոնիմ քաղաքի ուսումնարանը, 1913 թվականից զբաղվել է ուսուցչությամբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես շարքային, հետագայում՝ ֆելշերական դասընթացներն ավարտելուց հետո ծառայությունը շարունակել է հոսպիտալում։ 1917 թվականին վերադարձել է Բելառուս, աշխատել է որպես տարրական դպրոցի ուսուցիչ։

1923 թվականին ավարտել է  Մոսկվայի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1927 թվականից աշխատել է Բելառուսի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետին կից մաշկային և վեներական հիվանդությունների կլինիկայում։ 1931 թվականից եղել է Մինսկի բժշկական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, միևնույն ժամանակ՝ (1932-1938 և 1945-1963 թթ.) Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության առողջապահության նախարարության մաշկա-վեներական հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ 1940-1946 թվականներին եղել է Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ԳԱ նախագահության անդամ։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, Արևմտյան ճակատում եղել է ռազմական բժիշկ, որից հետո ղեկավարել է Կազանի բժշկական ինստիտուտի մաշկային և վեներական հիվանդությունների (1941-1942), Դուշանբեի բժշկական ինստիտուտի (1942-1943), Բելառուսի (Մինսկի) բժշկական ինստիտուտի (1943-1970) բաժանմունքները։  Մինսկ տեղափոխվելուց հետո Պրոկոպչուկը նորից նշանակվել է Բելառուսի մաշկավեներաբանական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։

Մահացել է 1970 թվականի ապրիլի 13-ին, թաղված է Մինսկի Արևելյան գերեզմանատանը։

## Գիտական գործունեություն
Համարվում է Բելառուսի մաշկավեներոլոգների դպրոցի հիմնադիրը․ ուսումնասիրել է տարբեր բորբոքումների, նյութափոխանակության, ֆերմենտային պրոցեսների միջոցով մաշկի բորբոքային պրոցեսների ձևաբանության խնդիրներ, հիմնավորել է մաշկի և վեներական հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման նոր մեթոդներ, մաշկի հիվանդությունների բուժման ընթացքում օգտագործել է ռադիոակտիվ իզոտոպներ և ստերոիդ հորմոններ։

Մոտ 230 գիտական աշխատանքի և 5 մենագրության հեղինակ է։

## Պարգևներ և շքանշաններ
Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով (1942, 1961), Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով (1944), Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատվոգրով, արժանացել է Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ պատվավոր կոչմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Весцi АН БССР. Сер. біял. навук. 1976. № 3.
* Андрей Яковлевич Прокопчук: (Дела и годы). М.: ИНФИТ, 2003.
* Акадэмік АН БССР, доктар медыцынскіх навук, прафесар А. Я. Пракапчук: Біябібліяграфічны паказальнік. Мн.: БГМУ, 2004.

## Արտաքին հղումներ
*Прокопчук Андрей Яковлевич 
*100 лет по прекрасным местам. Андрей Прокопчук

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Տիկնիկային թատրոնի միջազգային օր

**Տիկնիկային թատրոնի միջազգային օր** (), տոն, որը նշվում է մարտի 21-ին։

## Պատմություն
thumb|240px| Փոխակերպվող տիկնիկներ
2000 թվականին Մագդեբուրգում կայացած Տիկնիկային թատրոնի գործիչների միջազգային միության (Union Internationale de la Marionnette, UNIMA) 18-րդ համաժողովում Իրանի տիկնիկային թատրոնի հայտնի գործիչ Ջիվադ Զոլֆագարիհոն քննարկման է ներկայացրել ամբողջ աշխարհում տիկնիկային թատրոնի միջազգային օրը նշելու առաջարկը։ Բայց չնայած այն հանգամանքին, որ այս տոնի անցկացման վայրի և ժամանակի մասին բանավեճը շատ ակտիվ է ընթացել, այս հարցը 2000 թվականին այդպես էլ չի լուծվել։

Տոնակատարության օրը հստակեցվել է միայն երկու տարի անց՝ 2002 թվականի հունիսին, Ատլանտայում՝ UNIMA միջազգային խորհրդի նիստում։

Ամբողջ աշխարհի տիկնիկների տոնի ավանդույթը բացվել է 2003 թվականի մարտի 21-ին։ Այդ ժամանակից ի վեր տիկնիկային թատրոնի բոլոր մասնագետները և երկրպագուները տոնում են տիկնիկային թատրոնի միջազգային օրը։

UNIMA-ի նախագահ Մարգարետա Նիկուլեսկուն դիմել է տիկնիկային թատրոնի բոլոր գործիչներին՝ կոչ անելով մարտի 21-ը դարձնել հետաքրքիր ծիսակատարություն՝ ի փառս տիկնիկային թատրոնի. «Թող այդ օրը տիկնիկային ներկայացումներ բեմադրվեն, քննարկումներ անցկացվեն, հանդիպումներ կազմակերպեն, թող միավորվեն արվեստի հնագույն ձևերից մեկի՝ տիկնիկային թատրոնի բոլոր մասնագետներն ու սիրահարները։ Թող բոլորը դառնան մեր տոնի մասնակիցները։ Թող բոլորը հայտնվեն տիկնիկային թատրոնում»։

## Տես նաև
* UNIMA
* Տիկնիկային թատրոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* UNIMA-ի պաշտոնական կայք - Միջազգային տիկնիկային թատրոնի գործիչների միություն

Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Տիկնիկային թատրոն
Կատեգորիա:Մարտի 21
Կատեգորիա:Թատրոն
Կատեգորիա:Մարտ ամսվա տոներ
Կատեգորիա:Օրեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Հաքերների խորհրդապատկեր

right|190px|Эмблема хакеров
**Հաքերների խորհրդապատկեր,** հաքերներին բնորոշ խորհրդանշան։ Առաջարկվել է 2003 թվականի հոկտեմբերին Էրիկ Ռայմոնդի կողմից՝ որպես հաքերային մշակույթի նկատմամբ վերաբերմունքի նշաններ։ Խորհրդանիշում պատկերված է «ինքնաթիռ» ()՝ «Կյանք» խաղի պատկերներից մեկը։

Էրիկ Ռայմոնդը շեշտում է, որ այս խորհրդանշանի ցուցադրումը չի նշանակում, որ նա հաքեր է, քանի որ անձն ինքն իրեն չի կարող հաքեր համարել։ Դա համայնքի կողմից տրված կոչում է։ Տվյալ նշանի օգտագործումը, սակայն, նշանակում է, որ կրողը կիսում է հաքերային համայնքի նպատակներն ու արժեքները։

Այս խորհրդանիշը հեղինակային իրավունքով կամ ապրանքանիշով պաշտպանված պատկեր չէ, և դրա օգտագործումը կոմերցիոն նպատակներով, չնայած խրախուսելի չէ, սակայն արգելված չէ։

Որպես նշան «Կյանք» խաղից մոդելների օգտագործման գաղափարը Էրիկի առաջարկից առաջ նշել է արգենտինացի հաքեր Սեբաստիան Ուեյնը 2003 թվականի մարտին։

## Նշանակություն

## Նշանների տարբերակներ
Խորհրդանիշը տեքստային (ASCII) ձևով ներկայացնելու մի քանի տարբերակ կա, օրինակ ՝

```
|_|0|_|    [ ][*][ ]    [ ][0][ ]
|_|_|0|    [ ][ ][*]    [ ][ ][0]
|0|0|0|    [*][*][*]    [0][0][0]

0 1 0    .O.    xox    ■□■    □■□
0 0 1    ..O    xxo    ■■□    □□■
1 1 1    OOO    ooo    □□□    ■■■
```


Ռուբիկի խորանարդի վրա առկա է «հաքերների խորհրդապատկերի» ալգորիթմը՝ D2 L2 F2 R2 U2 B2 D2 F2 R2 U2 R2 U2։

Նշանը աղյուսակի տեսքով․

## Տես նաև
* Հաքեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներր
* The Glider: A Universal Hacker Emblem  (Эрик Рэймонд - Eric S. Raymond)՝  սկզբնական աղբյուրը։ Լրացուցիչ տեղեկություններ հաքերների խորհրդանշանի մասին՝ ներառյալ աղբյուրներ SVG, TeX ձևաչափերով, ինչպես նաև դրա հաճախակի տրվող հարցերի պատասխաններ
* Էրիկ Ռայմոնդ «Գլայդեր. Հաքերների խորհրդանշանի առաջարկ»՝ Եվգենի Բորիսովի կողմից հաքերների խորհրդանշանի առաջարկի առաջին վարկածի թարգմանությունը (2003 թվականի դեկտեմբեր) 
* «Ինքնաթիռ․ հաքերների յուրահատուկ խորհրդանշանը՝ ըստ Էրիկ Ռայմոնդի»  ՝ Վյաչեսլավ Մայորսկու այլընտրանքային թարգմանություն (2009 թվական, նոյեմբեր)

Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Հաքեր
Լորեն Բուշ Լորեն

**Լորեն Պիրս Բուշ Լորեն** (, ), ամերիկացի մոդել և դիզայներ։ Լորենը «FEED Projects»-ի համահիմնադիրը, գլխավոր և ստեղծագործական տնօրենն է։

Նա նախկին նախագահ Ջորջ Հ. Ու. Բուշի թոռնուհին է և Ջորջ Ու. Բուշի՝ զարմուհին։

## Կենսագրություն և կարիերա
Լորենը, ինչպես նրա եղբայրը՝ Էշլին և քույրը՝ Պիրսը, ավարտել է Տեխասի Հյուստոն քաղաքի միջնակարգ դպրոցը։ Ապա նա սկսել է նորաձևություն և դիզայն ուսումնասիրել Պարսոնի դիզայնի դպրոցում և Սուրբ Մարտինի արվեստի և դիզայնի դպրոցում։ 2006 թվականին Լորենը ավարտել է Փրինսթոնի համալսարաը՝ «մարդաբանություն» մասնագիտության բակալավրի աստիճանով։

Ունենալով 168 սմ հասակ՝ Լորենը սկսել է մոդել աշխատել։ Նա հայտնվել է «Vogue» և «Vanity Fair» ամսագրերի շապիկներին, նաև «Tommy Hilfiger» հագուստի գովազդում։ Բուշը նաև գովազդել է «Abercrombie & Fitch» ապրանքանիշը և աշխատել է դիզայներներ Գայ Մաթիոլոյի և Այզեկ Միզրախի հետ։ Լորենը հայտնվել է նաև հեռուստատեսությունում, խաղացել է «Ընկերներ» սերիալի մեկ սերիայում։ Բացի այդ, զբաղվել է բարեգործությամբ և ուսանողական տարիներին եղել է բարի կամքի դեսպան Չադում՝ ՄԱԿ-ի պարենի համաշխարհային ծրագրի շրջանակներում։

2007 թվականին Բուշը դարձել է «FEED Projects»-ի համահիմնադիր՝ Էլեն Գուստաֆսոնի հետ միասին։ «FEED Projects»-ը պատրաստում է պայուսակներ, որի վաճառքի ողջ հասույթը փոխանցվում է ՄԱԿ-ի պարենի համաշխարհային ծրագրին։ *FEED*-ի պայուսակները պատրաստված են 100%-անոց օրգանական, էթիկապես ընդունելի նյութերից։ Ծրագիրն ուղղված է մեկ տարվա ընթացքում 1 աշակերտի ճաշով ապահովելուն։ Լորենը նաև ստեղծել է «FEED USA» ծրագիրը, որն ուղղված է ԱՄՆ-ում դպրոցականների սննդի առողջացմանը։

2008 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Բուշը թողարկել է հագուստի իր գիծը՝ «Lauren Pierce» անվան տակ։

## Անձնական կյանք
2011 թվականի սեպտեմբերի 4-ից Լորենը ամուսնացած է Դևիդ Լորենի հետ, որի հետ մինչ իրենց ամուսնությունը հանդիպել է 7 տարի։ Ամուսիններն ունեն երկու որդի՝ Ջեյմս Ռիչարդ Լորենը և Մաքս Ուոքեր Լորենը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Ալբա Աուգուսթ

**Ալբա  Աուգուսթ** (, ), դանիա-շվեդիացի դերասանուհի։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Անձրև» հեռուստասերիալում և «Լինել Աստրիդ Լինդգրեն» ֆիլմում խաղացած դերերի շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Ալբա Ադել Աուգուսթը ծնվել է 1993 թվականի հունիսի 6-ին։ Նրա հայրը դանիացի կինոռեժիսոր Բիլե Աուգուսթն է, իսկ մայրը՝ շվեդ դերասանուհի Պերնիլա Աուգուսթը։ Ալբան ունի քույր՝ Աստրան, որը նույնպես դերասանուհի է։ Մանկությունը անցկացրել է Ստոկհոլմում։ Ավարտել է կատարողական արվեստների դանիական դպրոցը։

Ալբայի դերասանական առաջնաելույթը տեղի է ունեցել  2001 թվականին «Երգ Մարտինի համար» ֆիլմում, որտեղ նա խաղացել է էպիզոդիկ դեր։ 2010 թվականից նա սկսել է պարբերաբար նկարահանվել կինոյում։

2013 թվականին խաղացել է երեք էպիզոդ «Մարդասպանություն Սանդհեմում» սերիալում։ 2017 թվականին նկարահանվել է «Պատանդ» սերիալի առաջին եթերաշրջանում։

Լայն հայտնիություն է ստացել 2018 թվականին Netflix-ում «Անձրև» հեռուստասերիալի թողարկումից հետո։

2018 թվականին խաղացել է Աստրիդ Լինդգրենի դերը «Լինել Աստրիդ Լինդգրեն» ֆիլմում, որի համար առաջադրվել է «Ոսկե բզեզ» մրցանակի։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դանիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դանիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ
Ստեփան Գրիգորյան (ազատամարտիկ)

**Ստեփան Շիլլերի Գրիգորյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի հունվարի 9-ին, Վարդենիսում (ներկայումս՝ Գեղարքունիքի մարզ)։ Ապրում էր ծնողների, քրոջ և եղբոր հետ Վարդենիսում։ Մասնագիտությամբ՝ ժամագործ։

Մասնակցել է Վարդենիսի ինքնապաշտպանական գործողություններին։ Զոհվել է 1989 թվականի փետրվարի 9-ին Վարդենիսում՝ ինքնաշեն պաշտպանական միջոցներ փորձարկելիս։ Թաղված է Վարդենիսի գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Յուրևյան գիշեր

**Յուրևյան գիշերը** կամ **Յուրիի գիշերը** (), միջազգային տոն, որը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 12-ին` ի հիշատակ մարդու առաջին թռիչքի դեպի տիեզերք։

## Նկարագրություն
Տոնը իր անունը ստացել է Յուրի Գագարինի անունով, որն առաջին անգամ եղել է տիեզերքում «Վոստոկ» տիեզերանավով, 1961 թվականի ապրիլի 12-ին։ «Յուրիի գիշեր» տոնի ստեղծումը նպատակ ուներ բարձրացնել հանրության հետաքրքրությունը դեպի տիեզերքի ուսումնասիրումը և ոգեշնչել նոր սերնդին` ուսումնասիրել տիեզերական տարածությունը։

«Յուրիի գիշեր» տոնը ստեղծել են Լորետտա Հիդալգոն, Ջորջ Ուայթսայդը () և Տրիշ Հարները։ Առաջին անգամ տոնը նշվել է 2001 թվականի ապրիլի 12-ին, մարդու` դեպի տիեզերք թռիչքի 40-ամյակին։

### Պատմություն
2004 թվականին տոնը նշվել է 34 երկրներում, որտեղ անց էին կացվում 75 միջոցառումներ։ Տոնակատարությունը անց է կացվել Լոս Անջելեսում, Ստոկհոլմում, Անտարկտիկաում, Սան Ֆրանցիսկոում, Թել Ավիվում, Տոկիոում և Միջազգային տիեզերական կայանում։ Լոս Անջելեսում տոնակատարությանը  մասնակցել են ավելի քան 100 հայտնի անձինք, որոնց մեջ էին Ռեյ Բրեդբերին, տիեզերական զբոսաշրջիկ Դենիս Տիտոն, X-Prize հիմնադիր Փիթր Դիամանդիսը, Լենս Բասը NSYNC-ից և Սթարք Թրեք հեռուստաընկերության դերասանուհի Նիշել Նիկոլսը։

2007 թվականին տոնը նշվել է նաև NASA Ames Research Center-ում, Սան Ֆրանցիսկոյում։ Տիեզերանավերի համար օդանավարանում անց էին կացվում նոր տեխնոլոգիաների գեղարվեստական ինստալյացիաներ և ցուցադրություններ։

2011 թվականի ապրիլի 12-ին նշվել է Գագարինի թռիչքի 50-ամյակը։ 27-րդ արշավանքի անձնակազմը Միջազգային տիեզերական կայանից դեպի Երկիր է ուղարկել հատուկ  վիդեո հաղորդագրություն` ցանկանալով ուրախ «Յուրևյան գիշեր» Գագարինի թռիչքի 50-ամյակին։ Անձնակազմը, այդ թվում նաև հրամանատար Դմիտրի Կոնդրատևը, թռիչքային ինժիներներ Անդրեյ Բորիսենկոն, Քեթրին Քոլմանը, Ալեքսանդր Սամոկուտաևը, Պաոլո Նեսպոլին և Ռոն Գարան, գրել են շնորհավորանքներ ռուսերեն, անգլերեն և իտալերեն լեզուներով, հագնելով սև սպորտային վերնաշապիկ` «Յուրևյան գիշեր» տոնի տարբերանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ապրիլի տոներ
Խուսափանք

**Խուսափանք** (), ֆրանսիական մելոդրամա, որը նկարահանվել է Աբդելատիֆ Քեշիշի կողմից,0ծ 2003 թվականին։ Ֆիլմը ստացել է չորս «Սեզար» կինոմրցանակ` լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսուրա, սկսնակ դերասանուհի (Սարա Ֆորեստյե) և լավագույն սցենար անվանակարգերում, ինչպես նաև` մի շարք այլ ազգային և միջազգային կինոմրցանակներ։

## Սյուժե
Իրադարձությունները տեղի են ունենում Փարիզի քաղաքամերձ բնակարաններից մեկում։ Դեռահասների խումբը, որոնք հիմնականում ծագումով Աֆրիկայից են, պատրաստվում են դպրոցական թատրոնում ցուցադրել Պիեռ դե Մարիվոյի «Սիրո խաղ և իրադարձություն» պիեսը։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Կրիմոն, 15 տարեկան ամաչկոտ դեռահաս էր։ Կրիմոն հետաքրքրություն չէր ցուցաբերում թատրոնի հանդեպ, բայց նրա գաղտնի սերը Լիդիայի հանդեպ, որը կատարում էր գլխավոր դերը ներկայացման մեջ, բեմադրությունը հետաքրքիր է դարձնում նրա համար։ Սկզբում նա Առլեկինի դերում միանգամայն անպատեհ ու անհաջող է երևում, սակայն աստիճանաբար սկսում է ներգրավվել փորձերի մեջ և ցույց է տալիս իր ունակությունները։ Կրիմոյի խորթ քույր Նանուն, որը հետևում էր եղբորը դպրոցում, դեմ էր ներկայացմանը նրա մասնակցությանը։ Հերոսների միջև եղած հարաբերությունները կրկնվում են պիեսում նկարագրված իրադարձություններում։

## Դերերում

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* «Увёртка» на сайте *AlloCiné*
* Обзор и критика фильма NY Times
* Обзор и критика фильма Entertainment Weekly
* Обзор фильма на сайте Variety

Կատեգորիա:2003 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Ալեքսեյ Մատեշա

**Ալեքսեյ Միխայլովիչ Մատեշա** (, ), բելառուս նյարդաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ալեքսեյ Միխայլովիչ Մատեշան ծնվել է 1931 թվականի հունվարի 1-ին Խվատովկա գյուղում։ 1956 թվականին ավարտել է Վիտեբսկի պետական բժշկական համալսարանը։ 1966 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական բժշկական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1966-2005 թվականներին աշխատել է Գրոդնոյի պետական բժշկական համալսարանում, որտեղ 1978-1998 թվականներին զբաղեցրել է նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության բաժանմունքի վարիչի պաշտոնը։

## Գիտական գործունեություն
Նյարդային համակարգի վրա դեղամիջոցների ազդեցության, ծայրամասային նյարդային համակարգի հիվանդությունների կլինիկական և իմունաբանական փոխհարաբերությունների, պարկինսոնիզմով հիվանդների բուժման վերաբերյալ ավելի քան 120  գիտական հոդվածների հեղինակ է։

## Հրապարակումներ
* 
* 
* Изменения иммунитета у пациентов с неврологическими проявлениями проявлениями поясничного остеохондроза под видом традиционной терапии. — Гродно, 1998. (в соавторстве).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Маце́ша Аляксей Міхайлавіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары (белор.) / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2000. — С. 229. — 10 000 экз. — .
* 
* Республика Беларусь: энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 4. — Минск, 2007.
* Беларуская энциклопедия. У 18 т. Т. 10. — Мiнск, 2000.
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Бялыніччына: Краязн. энцыкл. даведнік / Укл. М. Карпечанка. —Мн.: Выд. В. Хурсік, 2011. — С. 88.  ISBN 978-985-6888-64-2.
* Гісторыя кафедры неўралогіі і нейрахірургіі на сайте Гродненского государственного медицинского университета.
* Матеша, Алексей Михайлович (доктор медицинских наук; род. 1931)  Национальная библиотека Беларуси.

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Համաշխարհային օդերևութաբանական օր

**Համաշխարհային օդերևութաբանական օր**, ամենամյա տոն, որը նշվում է մարտի 23-ին՝ սկսած 1961 թվականից։ Դա 1950 թվականին Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության կազմավորման օրն է։

Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը յուրաքանչյուր տարի Համաշխարհային օդերևութաբանական օրը  նվիրում է որևէ թեմայի և իրականացնում համապատասխան քարոզչական միջոցառումներ։

Իր ամենամյա ուղերձներում Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության գլխավոր տնօրենը քննարկում է Համաշխարհային օդերևութաբանական օրվա թեմատիկան։

## Օրվա ամենամյա թեմատիկա
* 2020 թվական - «Կլիմա և ջրային ռեսուրսներ»
* 2019 թվական - «Արև, Երկիր և եղանակ»
* 2018 թվական - «Մենք պատրաստվում ենք եղանակին, հաշվի ենք առնում կլիման»
* 2017 թվական - «Ծանոթանալով ամպերին»
* 2016 թվական - «Ավելի տաք, ավելի չոր, ավելի խոնավ. Նայեք ապագային»
* 2015 թվական - «Կլիմայի մասին գիտելիքները՝ որպես հիմք կլիմայի գործողությունների համար»
* 2014 թվական - «Եղանակ և կլիմա. երիտասարդների ներգրավվածությունը»
* 2013 թվական - «Եղանակային դիտարկումներ կյանքի և գույքի պաշտպանության համար»
* 2012 թվական - «Եղանակը, կլիման և ջուրը մեր ապագայի շարժիչ ուժն են»
* 2011 թվական - «Կլիման ձեզ համար»
* 2010 թվական - «60 տարի ծառայություն ձեր անվտանգության և բարեկեցության համար»
* 2009 թվական - «Եղանակը, կլիման և օդը, որով մենք շնչում ենք»
* 2008 թվական - «Մոլորակի դիտարկումներ ավելի լավ ապագայի համար»
* 2007 թվական - «Բևեռային օդերևութաբանություն․ հասկանալով գլոբալ ազդեցությունները»
* 2006 թվական - «Վտանգների կանխում և բնական աղետների հետևանքների մեղմացում»
* 2005 թվական - «Եղանակ, կլիմա, ջուր և կայուն զարգացում»
* 2004 թվական - «Եղանակը, կլիման և ջուրը տեղեկատվական դարաշրջանում»
* 2003 թվական - «Մեր ապագա կլիման»
* 2002 թվական - «Էքստրեմալ օդերևութաբանական և կլիմայական երևույթներից պաշտպանվածության բարձրացում»
* 2001 թվական - «Եղանակը, ջրի և կլիման հարակից գործունեության կամավորներն են»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպություն 
* Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի ուղերձը 2008 թվականի Համաշխարհային օդերևութաբանական օրվա առթիվ
* Օդերևութաբանների տոն

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կլիմա
Կատեգորիա:Մարտ ամսվա տոներ
Կատեգորիա:Մարտի 23
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Տոն օրեր
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն
Արթուր Տոնյան

**Արթուր Սուրենի Տոնյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի նոյեմբերի 12-ին, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Միրբաշիրի շրջանի Բեգում-Սարով գյուղում (ներկայումս՝ Թարթառի շրջան, Ադրբեջան)։ 1988 թվականի բռնի տեղահանությունից հետո ապրում էր հոր, կնոջ և երկու անչափահաս երեխաների հետ Մարտակերտի շրջանի Լենինավան գյուղում։ Մասնագիտությամբ՝ գյուղատնտես-մեխանիզատոր։ Աշխատում էր Մարտակերտի շրջանի Հայկաջուր գյուղի պետական տնտեսությունում։

Մասնակցել է Լենինավանի ինքնապաշտպանական գործողություններին։ Զոհվել է 1989 թվականի հուլիսի 12-ին, ադրբեջանաբնակ Կիչան գյուղի մոտ, ադրբեջանցու կրակոցից։ Թաղված է Լենինավանի գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Վալենտինա Լատիշևա

**Վալենտինա Յակովլևնա Լատիշևա** (, ), բելառուս նյարդաբան, մանկավարժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Նյարդաբանների հանրապետական գիտագործնական ընկերության անդամ։

## Կենսագրություն
Վալենտինա Յակովլևնա Լատիշևան 1959 թվականին ավարտել է Մինսկի պետական բժշկական ինստիտուտը (այժմ՝ Բելառուսի պետական բժշկական համալսարան)։ 1968 թվականից աշխատել է Բելառուսի նյարդաբանության, նյարդավիրաբուժության և ֆիզիոթերապիայի ինստիտուտում, 1990-1994 թվականներին՝ բաժնի վարիչ, 1995 թվականից՝ Գոմելի պետական բժշկական համալսարանի նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 2016 թվականից՝ ամբիոնի պրոֆեսոր։

## Գիտական գործունեություն
Լատիշևայի հետազոտական ոլորտները ներառում են ողնաշարի օստեոխոնդրոզի նյարդաբանական դրսևորումները, նյարդաբանության իմունաբանական ասպեկտները, ցրված սկլերոզը, գլխապտույտը, ողնաշարի նեյրովնասվածքը և վերականգնումը։

## Պարգևներ
* «Առողջապահության գերազանցիկ» կրծքանշան (1974)
* Բելառուսի Հանրապետության պետական մրցանակ (1994)
* «Աշխատանքային վաստակի համար» մեդալ
* Բելառուսի Հանրապետության առողջապահության նախարարության պատվոգիր (2001, 2007)

## Մատենագիտություն
* Патогенез и терапия неврологических проявлений поясничного остеохондроза (клинико–иммунологические исследования): диссертациях… доктора медицинских наук: 14.00.13: подтверждено 18.07.1986 / Латышева Валентина Яковлевна. – Минск, 1985.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Զինաիդա Կիսինա։ Պրոֆեսոր Վալենտինա Լատիշևա։ Բժիշկը սխալվելու իրավունք չունի, գիտնականը գրագողություն կատարելու իրավունք չունի։ 18 մայիսի, 2016 թվական 

Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Լյուդովիտ Ֆուլա

**Լյուդովիտ Ֆուլա** (, ), սլովակ գեղանկարիչ, պատկերազարդող, գրաֆիկ, բեմանկարիչ, մանկավարժ։ Պրոֆեսոր։ Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (1963)։

20-րդ դարի սլովակյան մշակույթի ակնառու գործիչներից է։

## Կենսագրություն
thumb|mini|right|220px|Խճանկար Լյուդովիտ Ֆուլայի թանգարանում
Ֆուլան ընտանիքում հինգ քույրերի միակ եղբայրն էր։ 1922-1927 թվականներին սովորել է Պրահայի Գեղարվեստա-արդյունաբերական դպրոցում։ 1929-1939 թվականներին դասավանդել է Բրատիսլավայի Արվեստի և արհեստների դպրոցում, ներկայացրել է առաջադեմ գաղափարներ, որոնք մոտ էին գերմանական Բաուհաուզին։

«Երգեր և աշխատանք» ստեղծագործության համար 1937 թվականին Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում արժանացել է գրան պրիի։ 1949-1952 թվականներին եղել է Բրատիսլավայի Գեղարվեստի նորաստեղծ ակադեմիայի մոնումենտալ-դեկորատիվ գեղանկարչության բաժնի ղեկավարը, որը թողել է քաղաքական դրդապատճառներով։

1956-1962 թվականներին ապրել է Ժիլինա քաղաքում, որտեղ հիմնել է անհատական պատկերասրահ։ Նա նվիրվել է գեղանկարչությանը, գրաֆիկային, նկարչությանը, բեմանկարչությանը և գրքի պատկերազարդումներին։

Զգալի ներդրում է ունեցել Սլովակիայի մոդեռնիզմի կայացման գործում։ Նա ստեղծագործաբար մերժել է ֆովիզմի և ժողովրդական լուբոկի առանձին հնարքներ։

Նրա անհատական ոճը բնութագրվում է հատուկ «բանաստեղծական պատկերավորմամբ», որը հիմնված է բանական և հուզական տարրերի, վառ գույների, ժողովրդական արվեստի, արևելյան սլավոնական պատկերագրության և մոդեռնիզմի աշխարհի սինթեզի վրա։

1920-ական թվականներին Ֆուլան ոգեշնչվել է Պրահայի մոդեռնից։ Իր աշխատանքներում կիրառել է Վասիլի Կանդինսկու, Մարկ Շագալի, Պաբլո Պիկասոյի և Պաուլ Կլեեի ստեղծագործական սկզբունքները։

Նա և իր ընկեր Միկուլաշ Գալանդան Սլովակիայի մոդեռնիստների մանիֆեստի հեղինակներն են։

Ֆուլայի աշխատանքները («Սլովակ աղջիկ», «Փուչիկներ», «Սլովակյան Մադոննա», «Գյուղական հարսանիք» և այլն) առանձնանում են պատկերավոր կառուցվածքի վիպական ընդհանրությամբ, կոլորիտի դեկորատիվ կառուցվածքով։

Ֆուլան հայտնի է նաև որպես գեղանկարիչ-մոնումենտալիստ (Կլիժսկ-Հրադիշտ քաղաքում գտնվող կոստյոլի (լեհական կաթոլիկ եկեղեցի) որմնանկարներ, 1932-1934) և գրքի պատկերազարդող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ľudovít Fulla
*  Ľudovít Fulla — život a dielo

Կատեգորիա:Սլովակ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սլովակ մանկավարժներ
Ինեսա Դրոբիշևսկայա

**Ինեսա Միխայլովնա Դրոբիշևսկայա** (, ), բելառուս բժիշկ և պետական գործիչ, Բելառուսի առողջապահության նախարար (1994-1997), բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (2001)։

## Կենսագրություն
Ինեսա Միխայլովնա Դրոբիշևսկայան 1971 թվականին ավարտել է Վիտեբսկի բժշկական ինստիտուտը։

Աշխատել է որպես գինեկոլոգ պոլիկլինիկայում, 1973 թվականից՝ Գոմելի մարզային օնկոլոգիական դիսպանսերի գինեկոլոգիական բաժանմունքի սրտաբան։ 1984 թվականից՝ դիսպանսերի գլխավոր բժշկի տեղակալ, 1986 թվականից մինչև 1994 թվականը՝ Գոմելի մարզային օնկոլոգիական կլինիկական դիսպանսերի գլխավոր բժիշկ։ Նրա աշխատանքի ընթացքում կառուցվել է դիսպանսերի պոլիկլինիկայի շենքը և կատարվել են դիսպանսերի նոր մասնաշենքի կառուցման նախագծային աշխատանքները, շինարարությունը տեղի է ունեցել 1988-1994 թվականներին։

1990 թվականից՝ Բելառուսի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի անդամ, Առողջության, ֆիզիկական կուլտուրայի և սոցիալական պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ։ 1991 թվականի օգոստոսի 24-ին Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ մեկտեղ եղել է տիեզերագնաց Վլադիմիր Կովալյոնոկի օգնականը՝ սպիտակ-կարմիր-սպիտակ դրոշը Բելառուսի Գերագույն խորհրդի դահլիճ մտցնելիս։

1994 թվականից մինչև 1997 թվականի հունվարի 13-ը զբաղեցրել է Բելառուսի առողջապահության նախարարի պաշտոնը։

1997 թվականի հունվարի 13-ին նշանակվել է Բելառուսի Հանրապետության 1-ին գումարման Ազգային ժողովի Հանրապետության խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* І. В. Пантюк. «Камісары і міністры аховы здароўя Беларусі: гісторыка-біяграфічныя звесткі»

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ (Նիդեռլանդներ)

մինի|259x259փքս|«Qbuzz» ընկերության, «U-OV» տեսակի, «Mercedes-Benz Citaro G 4373»-ը մեկնում է Ամերսֆորտ Կենտրոնականից դեպի Ուտրեխտ Կենտրոնական՝ որպես 52 համար:
Նիդեռլանդներում **տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտ** տերմինը վերաբերում է հասարակական տրանսպորտին, որն իրականացվում է (տարածաշրջանային) հասարակական տրանսպորտի մարմնի կողմից, այսինքն ՝ Խրոնինգեն «OV-bureau» և Դրենտեի «OVBGD» հասարակական տրանսպորտի գործակալությունները, մյուս մարզերից մեկը կամ Պլյուս շրջանը (բացառությամբ «Parkstad Limburg»-ի)։

Մարզային հասարակական տրանսպորտը ներառում է.

* Քաղաքային և շրջանային տրանսպորտ
* հասարակական տրանսպորտ ջրի մեջ
* Ապակենտրոնացված գնացքների փոխադրում

Փաստորեն, տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտը, հասարակական տրանսպորտն է՝ հանած հիմնական երկաթուղային ցանցը։

Ամբողջ տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտը մտնում է «Ուղևորափոխադրումների օրենք 2000»-ի մեջ, դրանց մեծ մասը հրապարակային տենդերներների է պատկանում։
մինի|261x261փքս|«Qbuzz» ընկերության, «U-OV» տեսակի «6052» տրամվայը տեղակայված է Նիուվեխենի պահեստում:
**Նիդեռլանդների Շարժունության Ֆեդերացիան** գործընկերությունն է՝ «(FMN) Arriva», «EBS», «Keolis», «Qbuzz» և «Connexxion (Transdev)» տրանսպորտային ընկերությունների։ Միջազգային փորձ ունեցող կողմեր, ովքեր ներկայումս յուրաքանչյուրն ապահովում է Նիդեռլանդների տարածաշրջանային տրանսպորտի մի մասը։

## Գերմանիա՝ «Nahverkehr»
Գերմանական «Nahverkehr» տերմինը բավականին նման է Նիդեռլանդների տարածաշրջանային հասարակական տրանսպորտին։ Գերմանիայի դաշնային նահանգները պատասխանատու են ավտոբուսով, տրամվայով և մետրոյով տրանսպորտի համար, ինչպես նաև տարածաշրջանային գնացքի «RB, RE, S և այլն»-ի համար։ Մի շարք տրանսպորտային միավորումներ գործում են դաշնային պետության շրջանակներում, որոնք զբաղվում են սակագնի ձևավորմամբ։ Տրանսպորտային միավորման տոմսը նույնպես գործում է տրամվայի, ավտոբուսի և տարածաշրջանային գնացքի վրա։ Ջրային հասարակական տրանսպորտը գոյություն ունի նաև Գերմանիայում։

## Բելգիա
Բելգիայում դաշնային կառավարությունը պատասխանատու է գնացքների ամբողջ փոխադրման համար։ Ջրային հասարակական տրանսպորտը շատ սահմանափակ է Բելգիայում։ Բելգիայում կա երեք ընկերություն, որոնք ավտոբուսով հասարակական տրանսպորտ են կազմակերպում.

* «De Lijn»-ը պատասխանատու է Ֆլանդրիայի ավտոբուսային ցանցի համար։ Հանրային ավտոբուսային տրանսպորտը Ֆլանդրիայում կազմակերպվում է Տրանսպորտային մարզերի մակարդակով։
* «MIVB»-ի ավտոբուսները երթևեկում են Բրյուսելի մայրաքաղաքային շրջանի տարածքում։
* «TEC (fr)»-ը պատասխանատու է Վալոնիայում ավտոբուսների երթևեկության համար։

## Հավելումներ
Շատ կարևոր է հավելել, որ այս գործառիթը չպետք է շփոթել «գծատեր» երևույթի հետ, քանի որ սա դրա հետ բացարձակապես կապ չունի, այլ սա նույնպես պետության տնորինության տակ է գտնվում, ինչպես որ հասարակաց տրանսպորտային ցանցը։

## Տես նաև
* Միջքաղաքային գնացք
* Կանգառ գնացք
* Էքսպրեսս գնացք
* Քաղաքային և շրջանային տրանսպորտ
*Տարածաշրջանային գնացք
* Գլխավոր երկաթուղային ցանց Նիդեռլանդներում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հանրային տրանսպորտ
Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ
Վիկտոր Իվանով (նկարիչ)

**Վիկտոր Իվանով** (, ), խորհրդային նկարիչ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1955 թվական)։ Եղել է երկրորդ Ստալինյան երկրորդ մրցանակի դափնեկիր (1946 թվական, 1949 թվական)։

## Կենսագրություն
Վիկտոր Իվանովը ծնվել է 1909 թվականի նոյեմբերի 29-ին (նոյեմբերի 11) Մոսկվայում։

1926-1929 թվականներին սովորել է 1905 թվականի հիշատակի կերպարվեստի ուսումնարանում` Ե. Յակուբի մոտ։

1928-1929 թվականներին պարապել է Դմիտրի Կարդովսկու ստուդիայում։

1929-1933 թվականներին սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում` Միխայիլ Բոբիշովի, Բորիս Դուբրովսկի-Էշկեի և Նիկոլայ Ռադլովի մոտ։ Հիմնականում աշխատել է քարոզչական-քաղաքական պլակատներով։

1941-1943 թվականներին աշխատել է «ՏԱՍՍ-ի պատուհանները» գործակալությունում։ Լավագույն պլակատները տարբերվում են հրապարակախոսական մոլեգնությամբ, թեմաների որոշակի ներկայացմամբ։ Նաև աշխատել է հաստոցային գեղանկարչության ոլորտում։ Ձևավորել է կինոֆիլմեր։

Եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի (1958 թվական) թղթակից-անդամ։

Վիկտոր Իվանովը մահացել է 1968 թվականի նոյեմբերի 26-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն

##### Ֆիլմագրություն
* 1938 թվական` Պատիվը. Լենինը 1918 թվականին 
* 1957 թվական` Անմահության ճանապարհին

##### Պլակատներ
* «Առաջ! Դեպի արևմուտք!» (1942 թվական)
* «Խմում ենք հարազատ Դնեպրի ջուրը, խմելու ենք Պրուտի, Նեմանի, Բուգայի ջրերը!» (1943 թվական)
* «Դու մեզ կյանք ես վերադարձրել»
* «Հնգամյակը չորս տարում» (1948 թվական)
* «Վլադիմիր Լենին» (1963-1964 թվական, պլակատների սերիա)

## Մրցանակներ
* Երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1946 թվական)` ռազմական պլակատների շարքի համար (կոլեկտիվի հետ)
* Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1949 թվական)` քաղաքական պլակատների շարքի համար (կոլեկտիվի հետ) 
* ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1955 թվական)
* մեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Большая советская энциклопедия
* Виктор Иванов (Советский политический плакат). М.: Искусство, 1952.
* Ю. Халаминский. Виктор Семенович Иванов. М.: Советский художник, 1953.

## Արտաքին հղումներ
* Плакаты Иванова Виктора Семеновича
* Иванов Виктор Семенович на сайте Plakat-msh 
* Иванов Виктор Семенович
* Авторы / Электронный музей отечественного плаката — Плакаты. Ру

Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստագետներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Ստեփան Մարյանյան

**Ստեփան Մարյանյան** (), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբշամարտիկ, ով ներկայացնում է Ռուսաստանը միջազգային մրցաշարերում։ 2013 թվականին ճանաչվել է ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության հաղթող, իսկ 2015 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Ռուսաստանի ազգային հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարում։ 2015 թվականին Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում անցկացված Եվրոպական խաղերում ստացել է ոսկե մեդալ հունահռոմեական ըմբշամարտի 59 կգ. քաշային կարգում։ Դա Եվրոպական խաղերում Ռուսաստանի առաջին ոսկե մեդալն էր։ 2018 թվականին Մարյանյանը ճանաչվել է աշխարհի չեմպիոն 63 կգ. քաշային կարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ