Անտիվարիի ճակատամարտ

**Անտիվարիի ճակատամարտ** կամ **Անտիվարիի գործողություն**, ծովային բախում  ֆրանսիական և բրիտանական ռազմանավերի մեծ նավատորմի և Ավստրո-Հունգարական նավատորմի երկու նավերի միջև, Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում: Ավստրիական հին հածանավը (SMS *Zenta* ) և կործանիչը (SMS *Ulan* )շրջափակում էին Մոնտենեգրոյի Անտիվարի նավահանգիստը, երբ 1914 թվականի օգոստոսի 16-ին նրանք անակնկալի եկան և ենթարկվեցին հարձակման անգլո-ֆրանսիական մեծ ուժերի կողմից, որոնք թիրախավորված էին դեպի Ադրիատիկ ծով: Զենտան կռվեց և կործանվեց՝ Ուլանին փախչելու հնարավորություն տալու համար։ Ավստրիական նավատորմի նավերը Կատարոյում, իրադարձություններից անտեղյակ, դուրս չեկան նավահանգստից՝ հանդիպելու դաշնակիցների նավատորմին: Ադրիատիկը կարճ շրջափակումից հետո ֆրանսիացիները ստիպված եղան նահանջել մատակարարումների բացակայության պատճառով:

## Նախապատմություն
Երբ պատերազմ սկսվեց Ավստրո-Հունգարական կայսրության և Չեռնոգորիայի միջև, ավստրո-հունգարացիները սկսեցին Չեռնոգորիայի ափի շրջափակումը, ինչպես նաև մի քանի ռմբակոծություններ տարբեր քաղաքների, այդ թվում Անտիվարի նավահանգստի (այսօր Բար) նավահանգստի վրա, որտեղ պահպանվում էր SMS Zenta հածանավը և SMS Ulan կործանիչը:  Ֆրանսիական նավատորմը որոշել էր փորձել ստիպել Ավստրո-Հունգարիայի նավատորմին վճռական գործողություններ վձեռնարկել ՝ ներխուժելով Ադրիատիկ և ներգրավել ավստրիացիներին ճակատամարտի մեջ: Դաշնակիցների ուժերը բաղկացած էին երկու Dreadnough ռազմանավերից, տաս Preadnought ռազմանավերից, չորս զրահապատ հածանավերից, մեկ պաշտպանված հածանավից և ավելի քան 20 կործանիչներից։ Ըստ Ավստրո-Հունգարիայի ռազմածովային տվյալների, Ավստրո-Հունգարիայի նավատորմի հիմնական ուժը տեղյակ չէր դաշնակիցների ներկայության մասին, մինչև որ կործանիչը (SMS Ulan) ռադիոհաղորդեց նրանց, երբ նա փախչում էր մարտից:

## Ճակատամարտ
Դաշնակիցների նավատորմին հաջողվեց կտրել Զենտան Կատարոյի գլխավոր ավստրո-հունգարական ռազմածովային բազայից: Զենտայի հրամանատար, կապիտան Պաուլ Պաչները, թվաքանակով գերազանցելով, որոշեց կռվել՝ հնարավորություն տալով Ուլանին փախչել: Զենտան նաև լուրջ թերություն ուներ, քանի որ նրա 120 մմ հրանոթները զգալիորեն զիջում էին դաշնակիցների նավերի ավելի ծանր հրանոթներից: Ֆրանսիական ռազմանավերը բազմաթիվ հարվածներ են հասցրել Զենտայի վրա՝ չկրելով որևէ վնաս: Զենտան խորտակվեց 173 սպանված և ավելի քան 50 վիրավորներով, սակայն զոհաբերությունը թույլ տվեց Ուլանին փախչել։

## Հետևանքներ
Անտիվարիից դուրս տիրող իրավիճակից տեղյակ չլինելով, քանի դեռ այն փաստացիորեն չի ավարտվել, ավստրո-հունգարական նավատորմի այն մասը, որը տեղակայված էր Կատարոյում, չուղարկվեց մարտեր տալու համար, ինչպես ակնկալում էին ֆրանսիացիները: Ֆրանսիական նավերը չեն տուժել ավստրիական հրազենից, սակայն 3 հիմնական հրանոթներ պայթել են կրակելիս, իսկ հաջորդ օրը Justice, Démocratie նավերը  և երկու կործանիչներ վնասվել են մի շարք բախումների ժամանակ:Գործողությունը վերջ դրեց Չեռնոգորիայի Ավստրո-Հունգարական շրջափակմանը, որը հաջողություն էր Անտանտի համար : Ֆրանսիական նավատորմը չէր կարող երկար մնալ Ադրիատիկում և ստիպված էր պարբերաբար վերադառնալ Մալթա՝ մատակարարումների համար։

## Ճակատամարտի կարգ
### Ֆրանսիական նավատորմ

* *Courbet*
* *Jean Bart*
* 1-ին մարտական ​​ջոկատ
** *Voltaire,* pre-dreadnought ռազմանավ, դիվիզիոնի դրոշակակիր
** *Vergniaud*, pre-dreadnought ռազմանավ
** *Diderot*,pre-dreadnought ռազմանավ, ջոկատի դրոշակակիր
** *Danton*, pre-dreadnought ռազմանավ
** *Condorcet*, pre-dreadnought ռազմանավ
* 2-րդ մարտական ​​ջոկատ
** *Vérité*, pre-dreadnought ռազմանավ, ջոկատի դրոշակակի
** *Justice*, pre-dreadnought ռազմանավ,
** *Démocratie*, pre-dreadnought ռազմանավ,
** *Patrie*, pre-dreadnought ռազմանավ, դիվիզիոնի դրոշակակիր
** *République*, pre-dreadnoughtռազմանավ,
* 1-ին դիվիզիա
** *Ernest Renan*, զրահապատ հածանավ
** *Edgar Quinet*, զրահապատ հածանավ
* 2-րդ դիվիզիա
** *Victor Hugo*, զրահապատ հածանավ
** *Jules Ferry*,  զրահապատ հածանավ
* *Jurien de la Gravière*, զրահապատ հածանավ
* 3 կործանիչ ջոկատներ

### Թագավորական նավատորմ
* HMS *Warrior*, զրահապատ հածանավ
* HMS *Defence*, զրահապատ հածանավ
* 4 կործանիչներ

### Ավստրո-Հունգարիական նավատորմ
* Շրջափակման ուժ
** SMS *Zenta*, հածանավ
** SMS *Ulan*, կործանիչ
* Օժանդակ ուժ
** SMS *Monarch* (1895)
** SMS *Panther* (1885)
** 2 կործանիչներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1914 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի ծովամարտեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ծովամարտեր