Ալադին (մուլտֆիլմ Golden Films)

**«Ալադին»** (), ամերիկանյան մուլտֆիլմ է, որի սյուժեն հիմնված է «Հազար ու մի գիշեր» ժողովածուի Ալադինի և կախարդական լամպի մասին դասական պատմության վրա, որը թարգմանվել է Անտուան Գալլանի կողմից։ Ստեղծվել է Golden Films կինոընկերության և *American Film Investment Corporation* կողմից։

Golden Films ինչպես բոլոր ուրիշ աշխատանքները, մուլտֆիլմում ներառված է միայն մեկ թեմատիկ երգ՝ «Շփեք լամպը», որը գրել է Ռիչարդ Հուրվիցը և Ջոն Արիասը։ Ֆիլմը թողարկվել է ուղիղ տեսաերիզով 1992 թվականի ապրիլի 27-ին GoodTimes Entertainment-ի կողմից (նույնանուն Դիսնեյի տարբերակի թողարկումից մի քանի ամիս առաջ) և վերաթողարկվել է DVD-ով 2002 թվականին՝ որպես «Collectible Classics» ընկերության ապրանքային շարքի մի մաս։

## Սյուժե
Ալադին անունով մի աղքատ տղա ապրում էր մոր հետ։ Հասիմ անունով մի խորամանկ մարդ մոտենում է Ալդինին՝ ասելով, որ նրա վաղուց կորած հորեղբայրն է, և համոզում է նրան գնալ ճանապարորդության՝ խոստանալով մեծ հարստություններ։ Հայտնվելով անապատում գտնվող ինչ-որ ավերակների մոտ՝ Հասիմը քարանձավը բացելու համար արտասանում է կախարդական խոսքը, և Ալադինը հանկարծ հասկանում է, որ Հասիմը հաստատ իր հորեղբայրը չէ։ Հասիմը նրան բերել էր այստեղ միայն այն պատճառով, որ հենց նա էր միակ մարդը, որը կարող էր ներս մտնել քարանձավ։ Ալադինը դժվարությամբ մտնում է քարանձավը և գտնում այն, ինչ Հասիմը փնտրւմ էր։ Վախենալով, որ Հասիմը կսպանի իրեն, երբ ստանա իր ուզածը, Ալադինը հրաժարվում է տալ լամպը, և Հասիմը փակում է քարանձավը՝ թակարդը գցելով Ալադինին։ Ակամայից Ալադինը շփում է լամպը և ազատում է հզոր ջինին, որը կարող էր կատարել ցանկացած երեք երազանք։ Ալադինը պահում է երազանք, որպեսզի վերադառնա տուն։ Ալադինի անվտանգ վերադարձից հետո նրա մայրը ուշադրություն չի դարձնում լամպին, և Ալադինը թաքցնում է այն և լռում դրա մասին։

Չորս տարի անց Ալադինը սիահարվում է սուլթանի դուստր Լեյլային և գաղտնի մտնում է բաղնիք, որպեսզի տեսնի նրան։ Ալադինը փախչում է պահակներից և վերադառնում տուն՝ մորը պատմելու արքայադստեր հետ ամուսնանալու իր ցանկության մասին։ Հաջորդ օրը Ալադինի մայրը սուլթանին է նվիրում քարանձավում գտած թանկարժեք քարերով լի պարկը։ Սուլթանի խորամանկ վեզիրը (ով ինքն էր պլանավորւմ ամուսնանալ այքայադստեր հետ) համոզում է սուլթանին, որ իր դուտրը ավելի թանկ է քան թանկարժեք քարերը, և Ալադինը պետք է ավելի շատ հարստություն և շատ ծառաներ բերի։ Ալադինը անում է այդ ամենը լամպի օքնությամբ։ Սուլթանը թույլ է տալիս Ալադինին ամուսնանալ Լեյլայի հետ, և Ալադինը հրամայում է ջինին քաղաքի մոտ պալատ կառուցել, որպեսզի ինքն ու Լեյլան կարողանան միասին ապրել։

Հասիմը Ալադինի լամպի հետ ունեցած հաջողության մասին իմանում է հեքիմ Ֆաթիմայից։ Նա գնում է Ալադինի պալատ։ Երբ Ալադինը գնում է որսի, Հասիմը խաբում է Լեյլային՝ ստիպելով նրան փոխարինել ջինի լամպը նորով և ցանկություն է հայտնում, որ պալատը և արքայադուստրը տեղափոխվեն Մարաքեշ: Իմանալով դստեր անհետացման մասին՝ սուլթանը ձերբակալում է Ալադինին: Մինչ Ալադինի դատավճիռը կհրապարակվի, Ֆաթիման (որը չէր ստացել Հասիմի հետ կնքված գործարքի իր մասը) մոտենում է և հայտնում Լեյլայի գտնվելու վայրը։ Ալադինը, նրա մայրը, որը սուլթանի խնամակալության տակ էր, մեկ ամիս ժամանակ է ստանում՝ ամեն ինչ ուղղելու համար, մեկնում է Մարաքեշ, գաղտնի սողոսկում իր պալատ և գողանում լամպը քնած Հասիմի ձեռքից։ Լամպը իր ենթակայության տակ վերադարձնելով՝ Ալադինը ցանկություն է հայտնում, որ իր կինը և պալատը վերադարձվեն հայրենիք։

Հասիմը նկատում է Ալադինի ազատ արձակումը և երդվում է վրեժ լուծել։ Նա սպանում է Ֆաթիմային և հագնում նրա հագուստը, ապա ասում է արքայադստերը, որ ստիպի Ալադինին ցանկանալ Ճակատագրի Թռչնի ձու՝ իրենց հաջողություն բերելու համար։ Սակայն Ջինը չի կարողանում կատարել այս ցանկությունը, քանի որ թռչունը  է նրան և բագերազանցում է նրան, և բացահայտում է, որ Ֆաթիման իրականում Հասիմն է։ Ալադինը հիվանդ է ձևանում, որպեսզի Հասիմին տանի այնտեղ, որտեղ նա ուզում է։ Ալադինի և Հասիմի մենամարտն ավարտվում է նրանով, որ Հասիմը սայթաքում է իր թիկնոցի վրա և պատահաբար ինքնասպան լինում։ Դրանից հետո Ալադինը և արքայադուստրը երջանիկ ապրում են հավերժ՝ այլևս չվախենալով, որ ինչ-որ մեկը կրկին կգողանա լամպը։

## Դերեը հնչունյավորել են
* Ջեֆ Բեննեթ, *Ջին, Հասիմ, երկրորդական դերեր*
* Մորի Լամարշ, *Սուլթան, երկրորդական դերեր* 
* Քորի Բյորթոն, *Ալի, երկրորդական դերեր* 
* Քեմ Քլարկ, *Ալադին, երկրորդական դերեր*
* Քենդի Մայլո, *Ֆաթիմա, Ալադինի մայր*
* Նենսի Քարթրայթ, *արքայադուստր Լեյլա*
* Գերի Հենդմիլ, *վեզիր*
* Ռոբ Փոլսեն, *վեզիրի տղա*

## Դիսնեյի դատական հայց
Ֆիլմի թողարկումից կարճ ժամանակ անց Disney-ը դատական ​​հայց ներկայացրեց՝ մեղադրելով անարդար մրցակցության և հեղինակային իրավունքի խախտման մեջ՝ պնդելով, որ GoodTimes-ի աշխատանքը դիտավորյալ ընդօրինակել է Disney-ի կողմից իր սեփական «Ալադին» ֆիլմը (գլխավոր դերում Ռոբին Ուիլյամս) գովազդելու համար օգտագործված պատկերների ոճը՝ այդպիսով խաբելով սպառողներին՝ կարծելով, թե նրանք գնում են Disney-ի ֆիլմ (որը դեռևս չէր թողարկվել VHS ձևաչափով): Այնուամենայնիվ, դաշնային դատարանը մերժեց հայցը՝ հիմնվելով այն բանի վրա, որ «Ալադինը» հանրային սեփականություն է, և որ GoodTimes-ի փաթեթավորումը (ոսկեգույն կամ նարնջագույն բեղավոր ջինով) բավականին տարբերվում էր Disney-ի պատկերներից (կապույտ, անբեղ ջինով):

## Հղումներ
* Аладдин на сайте The Big Cartoon DataBase
* Аладдин на YouTube

## Ծանոթագրություններ