open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեսանդրո Կրեշենցի

**Ալեսանդրո Կրեշենցի** (, ), Իտալացի ֆուտբոլիստ, Ռոմայի պաշտպան, վարձավճարով հանդես է գալիս ֆրանսիական Այաչչո ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Ալեսանդրոն կարիերան սկսել է Մարինո 90 ակումբում, որից հետո տեղափոխվել է Լոդիջանի, իսկ այնտեղից Ռոմա։ 2008/09 մրցաշրջանում հայտնվեց առաջին թիմում և Սերիա A-ում իր անդրանիկ հանդիպումը անցկացրեց 2009 թվականի մարտի 15-ին Սամպդորիայի հետ խաղում (2։ 2)։ Հաջորդ մրցաշրջանում արդեն վարձավճարով տեղափոխվեց Գրոսետտո, 2010/11 մրցաշրջանը նույնպես վարձավճարով անցկացրեց իտալական մեկ այլ՝ Կրոտոնե ակումբում։ 2011 թվականի օգոստոսից վարձավճարի հիմունքներով պաշտպանում է Բարի ֆուտբոլային ակումբի գույները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Վերոնայի ֆուտբոլիստներ
Կոչական

Նախադասության մեջ **կոչականը** ցույց է տալիս, թե ում կամ ինչին է ուղղված խոսքը։ Կոչականը կարող է լինել բառ կամ անվանական բառակապակցություն։ Կոչական գերադաս անդամը ուղղական հոլովով գոյական է կամ գոյականաբար գործածված բառ։

## Օրինակներ
* Շնորհավորում եմ, *սիրելի՛ս*, ծննդյանդ տարեդարձի առթիվ։
* Հիշում եմ դեմքը քո ծեր, *մա՛յր իմ անուշ ու անգին։
* *Ա՛ստղ*, ընկիր ինձ համար։

==Դիրքը նախադասության մեջ==
Կոչականը նախադասության մեջ կարող է լինել առաջադաս, միջադաս և ետադաս։ Առաջադաս և ետադաս կոչականը տրոհվում է ստորակետով մեկ կողմից։ Կոչականի միջադաս [[շարադասություն|շարադասության]] դեպքում ստորակետով տրոհվում են 2 կողմերից։

* *Երեխանե՛ր*, հայտերը լրացնելու օրը փետրվարի 23-ն է։
* Հայտերը լրացնելու օրը, *երեխանե՛ր*, փետրվարի 23-ն է։
* Հայտերը լրացնելու օրը փետրվարի 23-ն է, *երեխանե՛ր*։
* -*Արա'մ*, ես քեզ չեմ հասկանում,ախր դու դեռ բոլորովին երեխա ես,ուր կարող ես գնալ մենակ։

==Որոշիչ լրացումով==
Եթե կոչականն ունի [[որոշիչ]] լրացում, շեշտը դրվում է որոշիչ լրացման վրա։ Օրինակ՝

* *Սիրելի՛ երեխաներ*, դիմավորե՛ք մեր հյուրին։
* *Իմ քաղցրի՛կ բալիկ*, քնի՛ր։

==Ձայնարկության հետ==
Հաճախ կոչականի հետ կարող են գործածվել [[Ձայնարկություն (խոսքի մաս)|ձայնարկություն]]ներ, որոնք չեն տրոհվում ակ՝
* *Ա՛յ տղա*, շրջվի՛ր։

Ձայնարկությունը կարող է նաև կոչականի կազմում չլինել, նրանից անջատվել ստորակետով և չվերցնել նրա շեշտը։
* *Վա՛յ, Հասմի՛կ ջան*, քիչ էր մնում չճանաչեի։

«.....Հավելյալ. Կոչականի դերը նախադասության մեջ, կետադրություն, տեսակները, նաև թերի նախադասությունների մասին։»

Կոչականը, ըստ շարահյուսական վերլուծության, նախադասության անդամ չի դառնում։

Օր.՝ Մարիա՛մ, տուն արի։

Այստեղ «Մարիամը» նախադաս կոչական է, «արի»՝ պարզ ստորոգյալ, իսկ «տուն»-ը՝ տեղի պարագա։ Սա <sup>*'թերի*'</sup> *(նախադասությունը թերի ենք համարում, եթե զեղչված է լինում գերադաս անդամներից մեկը՝ ենթական կամ ստորոգյալը (ստորոգյալը զեղչվում է մասամբ և լրիվ։ )։ Օր.՝* <sup>(Ես)</sup> *Ուզում եմ տուն գնալ։ /* Ես սովորում եմ դպրոցում, իսկ եղբայրս՝ համալսարանում <sup>(է սովորում)։</sup> *)'' նախադասություն է։

Կոչականը նախադասության մեջ հանդես է գալիս 3 հիմնական դիրքով՝

# Նախադաս՝ Արա՛մ, փակիր դուռը, ավելորդ աղմուկ կա դրսում։ 「Կոչական բառի վերջին ձայնավորի վրա դնում ենք շեշտ(՛), իսկ կոչականից հետո՝ ստորակետ(,):」

2. Միջադաս՝ Փակիր դուռը, Արա՛մ, ավելորդ աղմուկ կա դրսում։   「Կոչական բառից առաջ դրվում է ստորակետ, կոչական բառի վերջին ձայնավորի վրա դնում դնում ենք շեշտ, կոչականից հետո կրկին դնում ենք ստորակետ։

3. Վերջադաս կամ հետադաս՝ Փակիր դուռը, Արա՛մ։  「Մինչև կոչական բառը դնում ենք ստորակետ, իսկ կոչականի վրա՝ կրկին շեշտ։

«Կոչականի դերը նախադասության մեջ, կետադրություն, տեսակները, նաև թերի նախադասությունների մասին» հավելվածը ներկայացրել է ք.Հադրութի Մ.Մանվելյանի անվան միջն. հոսքային դպրոցի 12-րդ դասարանի աշակերտուհի Աննա ՀԱԿՈԲՅԱՆԸ։

22.03.2019թ.

Կատեգորիա:Քերականություն
Լամբդա կետ

մինի|250px|Հելիումի տեսակարար ջերմունակության կախումը ջերմաստիճանից
**Լամբդա կետը** այն ջերմաստիճանն է (մոտ 2,17 Կ), որից ներքև նորմալ հեղուկ հելիում I-ը փոխակերպվում է գերհոսուն հելիում II-ի։ Գոյություն ունեն ստորին և վերին լամբդա կետեր՝ համապատասխանաբար 2.172 Կ, 0.0497 մթն և 1.76 Կ, 29.8 մթն մեծություններով։

Անվանումը գալիս է այն փաստից, որ տրված ճնշման դեպքում ջերմաստիճանից տեսակարար ջերմունակության կախումը պատկերող կորը հիշեցնում է հունարեն լամբդա (**λ**) տառը։ Ջերմաստիճանը լամբդա-կետին մոտենալուն զուգընթաց տեսակարար ջերմունակությունը ձգտում է անվերջության։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ի՞նչ է գերհոսունությունը  

Կատեգորիա:Ագրեգատային վիճակներ
Կատեգորիա:Ջերմաստիճան
Կատեգորիա:Ցածր ջերմաստիճանների ֆիզիկա
Որոշիչ

**Որոշիչ**ը գոյականական անդամի այն լրացումն է, որը ցույց է տալիս առարկայի որակական և քանակական հատկանիշ։

*Օրինակ՝ *'Լուսավոր** երազների գրկում ճախրում էին **սիրահարված** պատանու հոգու թևերը։''

Որոշիչը պատասխանում է ինչպիսի՞, ո՞ր, որքա՞ն հարցերին։ Որոշիչն արտահայտվում է հետևյալ ձևերով

1. [[Գոյական անուն|գոյականով]]

* [[ուղղական հոլով]]ով

''Օրինակ՝ **Բժիշկ** Սարգսյանն ավարտեց վիրահատությունը։''

* [[սեռական հոլով]]ով

''Օրինակ՝ Արամի **ձեռքի** ժամացույցը մեխանիկական է։''

2. [[ածական]]ով

''Օրինակ՝ Աղջկա **հրե** աչքերը խելքահան էին արել տղային։''

3. [[դերանուն]]ով

''Օրինակ՝ **Այս** հոդվածը շատերին կստիպի խոսել։''

4. [[Հարակատար դերբայ|հարակատար]] և [[Ենթակայական դերբայ|ենթակայական]] [[դերբայ]]ներով

''Օրինակ՝ **Կարդացած** գրքերը դրել էր արկղում։''

''Ինձ **ժպտացող** աղջիկը դեռ դպրոցում է սովորում։''

5. [[թվական]]ով

''Օրինակ՝**Հինգ** աշակերտ մտավ դասարան։''

6. [[մակբայ]]ով

''Օրինակ՝ **Արագ** քայլքը կարող է վնասակար լինել։''

Որոշիչ ունեցող անդամը կոչվում է որոշյալ։ Որոշիչը հիմնականում գտնվում է որոշյալից առաջ և չի տրոհվում։ Այդպիսի որոշիչի շարադասությունը առաջադաս է և համարվում է սովորական կամ ուղիղ։ Որոշիչը կարող է գտնվել նաև որոշյալից հետո։ Այդպիսի շարադասությունը կոչվում է հետադաս կամ շրջուն և տրոհվում է [[բութ]]ով։ Եթե հետադաս որոշչից հետո նախադասությունը շարունակվում է, ապա որոշիչը տրոհվում է նաև ստորակետով, որպեսզի անջատվի նախադասության մյուս անդամներից։

''Օրինակ՝ Դա մի փոքրամարմին կին էր՝ **տարօրինակ, ծեր, առողջությունից զրկված, անհրապույր տեսքով և շատախոս**:''

Որոշյալը հաճախ ունենում է մեկից ավելի որոշիչներ, որոնք կոչվում են բազմակի անդամներ և տրոհվում են [[ստորակետ]]երով։ Եթե բազմակի որոշիչներից մեկն արտահայտված է հարաբերական ածականով, իսկ մյուսը՝ որակական, ապա նրանց միջև ստորակետ չի դրվում, և միշտ հարաբերական ածականը գտնվում է որակական ածականից առաջ։

''Օրինակ՝ **Փայտե դեղին** նստարանին նստել էին ծերունիները։''

Որոշչի տեսակ է **հետադաս ծավալուն որոշիչը*'։

Այն դրվում է ենթակայից հետո, տրոհվում է բութով և ստորակետով։
*Օրինակ՝*

Թագավորը՝ *խիզախ, քաջ, իմաստուն,'' դիմեց ժողովրդին։

## Գրականություն
* Մ. Աբեղյան, Հայոց լեզվի տեսություն, Երևան, 1965։
* Ս. Աբրահամյան, Ժամանակակից հայերենի քերականություն, Երևան, 1969։
* Վ. Առաքելյան, Հայերենի շարահյուսություն, մաս Ա, Բ, Երևան, 1958, 1964։

Կատեգորիա:Գոյականական անդամի լրացումներ
Բագարան (քաղաք, Արցախ)

**Բագարան**, Չիրագործված  նախագծի մեջ գտնվող քաղաք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ Հագարու գետի ափին` Իրանի Իսլամանակն Հանրապետության սահմանին։ Սակայն 2020 թ. Արցախյան երկրորդ (44-օրյա)  պատերազմից  հետո երբ  Ադրբեջանը զավթեց  Քաշաթաղի շրջանի  զգալի մասը, այլևս չի իրականացվի այս ծրագիրը, կամ էլ իրականացվելու դեպքում կլինի որպես ադրբեջանական քաղաք՝ այլ անվանումով և կբնակվեն ադրբեջանցիներ։

## Անվանում
Նախագծա-ծրագրային փուլում գտնվող քաղաքի անվանումը՝  Բագարան, ընտրվել է՝ ի հիշատակ 4000 տարի առաջ Ախուրյան գետի ափին տեղակայված նույնանուն քաղաքի, որը հետագայում դարձավ Հայաստանի մայրաքաղաքը։

## Նախագծա-ծրագրային նկարագիր
Նախագիծը ներկայացրել են Խորհրդային Ադրբեջանից և Նախիջևանի ԻԽՍՀ-ից բռնագաղթված փախստականների հասարակական մի շարք կազմակերպություններ։ Քաղաքի նախագծի հեղինակը ճարտարապետ Անահիտ Թարխանյանն է։ Նախագծով նախատեսված էր քաղաքում բնակեցնել մոտ 20․000 ադրբեջանահայ փախստական ընտանիք։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքը նախատեսված էր 100․000 բնակչի համար։ Ծրագրի իրականացման համար ենթադրվում էր, որ պետք է ներդրվեր 3.5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, իսկ շինարարությունն ավարտել 5 տարում՝ 2030 թվականին։ Եթե ավարտվեը նախագիծը Բագարանը կդառնար Արցախի Հանրապետության ամենախոշոր քաղաքը։

Ըստ նախագծի՝ քաղաքը ունենալու էր 4 հիմնական գոտու և լինելու էր բազմաֆունկցիոնալ բնակավայր, ունենալու էր և՛ ադմինիստրատիվ կենտրոն, և՛ արդյունաբերական տարածք՝ հիմնականում գյուղատնտեսական արդյունաբերության ուղղվածության։ Մասնավորապես, այնտեղ կլինեին եռահարկ և 5-հարկանի շենքեր, և բուն քաղաքը իր աշխարհագրական դիրքով կնմանվեր ամֆիթատրոնի։

Քննարկվել էր նաև տարածքով անցնող գետակի վրա ամբատակի կառուցումն ու արհեստական լճի ստեղծումը, ինչը հնարավորություն կտար փոքր հիդրոկայան կառուցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախատեսվող բնակավայրեր
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի բնակավայրեր
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 (Ընտրական մրցաշար, ՈՒԵՖԱ)

**[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014-ի ընտրական մրցաշար]]** Եվրոպական գոտում անց է կացվում 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ից 2013 թվականի նոյեմբերի 20-ը։ Եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք կստանան 13 հավաքական։

## Մասնակիցները

Մրցաշարին մասնակցում են վիճակահանության օրվա դրությամբ ՈՒԵՖԱ-ի անդամ հանդիսացող բոլոր 53 երկրների հավաքականները։

## Վիճակահանությունը
Մրցաշարի վիճակահանությունն անցկացվեց 2011 թվականի հուլիսի 30-ին, Ռիո դե Ժանեյրոյում (Բրազիլիա)։

### Վիճակահանության ընթացակարգը
* 53 թիմերը բաժանված էին զամբյուղների ըստ ՖԻՖԱ-ի հավաքականների 2011 թվականի հուլիս ամսվա վարկանիշում ունեցած իրենց դիրքի։ 
* Թիմերը բաժանվեցին 9 խմբի, որոնցից ութը՝ 6-ական թիմով և մեկը՝ 5 թիմով։
* Խմբում դիրքի համարը համախպատասխանում է զամբյուղի համարին։
* Վիճակահանությունը սկսվում է 6-րդ զամբյուղից և ավարտվում 1-ինով։ Խմբերը լրացվում են այբբենական կարգով (A-H)։
* Քաղաքական նկատառումներով Հայաստանի և Ադրբեջանի, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Վրաստանի հավաքականները նույն խմբում չեն ընդգրկվում։

## Մրցաշարի ձևաչափը

9 խմբերից յուրաքանչյուրում անց է կացվում մրցաշար 2 շրջանով (թիմերից յուրաքանչյուրը խաղում է մյուսի հետ սեփական և մրցակցի դաշտերում)։ Խմբերի հաղթողները դուրս են գալիս եզրափակիչ մրցաշար։ Իսկ խաղացանկը որոշվել է Պրահաում, Չեխիա 2011 թվականի նոյեմբերի 28-ին։

### A խումբ

### B խումբ

### C խումբ

{|
|-
|

### D խումբ

{|
|-
|

### E խումբ

{|
|-
|

### F խումբ

{|
|-
|

### G խումբ

{|
|-
|

### H խումբ

{|
|-
|

### I խումբ

{|
|-
|

### Նշումներ

Խմբի հաղթողը կորակավորվի եզրափակիչ փուլի համար։ 9 խմբերից 8-ի 2-րդ տեղեր գրավածները կանցնել փլեյ-օֆֆ փուլ, որտեղ կբաժանվեն 4 զույգերի, կանցկացնեն 2 հանդիպում՝ տնային և պատասխան։ Հաղթողները նույնպես կանցնեն եզրափակիչ փուլ։

## Մրցաշարային աղյուսակ
### Թիմերի վարկանշային աղյուսակը, որոնք խմբում երկրորդ տեղն են գրավել

1 В рейтинге не учитываются игры с соперниками, занявшими шестые места в своих группах, чтобы обеспечить равные условия для всех групп, так как в одной из групп (в **группе I**) только 5 команд.

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014
Կնքագիտություն

thumb|1291 թ. Շվեյցարական դաշնության հրովարտակը կնիքներով

**Կնքագիտություն**, կնիքները ուսումնասիրող պատմական գիտության օժանդակ ճյուղ է։ Որպես գիտության առանձին ճյուղ ձևավորվել է 18-րդ դարում։ Նպատակն է փաստաթղթերի թվագրումը և իսկության հաստատումը վրայի կնիքների օգնությամբ։ 19-րդ դարի վերջին, երբ պեղումների շնորհիվ հայտնաբերվել էին բազմաթիվ կնիքներ (հին եգիպտական, հին պարսկական, հին հնդկական, հին ռուսական և այլն), սկսվեց կնքագիտության զարգացման նոր փուլ, կնքագիտությունը դարձավ կնիքների ժամանակագրական դասակարգման հիման վրա հնագույն պետական ինստիտուտների զարգացումն ուսումնասիրող, պետական ապարատի փոփոխությունները որոշակիորեն արտահայտող գիտության մասնաճյուղ։ Կնքագիտության նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուր են կիրառական արվեստի, հերալդիկայի (գերբագիտություն), դրամագիտության, օնոմաստիկայի (անվանագիտություն), հին արխիվների պարունակության պարզաբանման համար։

## Տես նաև
* Կնիք

### Գրականություն

Կատեգորիա:Պատմագրություն
Բագարան (այլ կիրառումներ)

**Բագարան**, կարող է վերաբերել՝
* Բագարան - պատմական սրբատեղի Ախուրյան գետի ձախ ափին, Հայաստանի պատմական մայրաքաղաք, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում
* Բագարան - նախագծվող քաղաք Արցախի Քաշաթաղի շրջանում Հագարի գետի ափին։
* Բագարան - գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում
* Բագարան - լեռ Շիրակի դաշտում, Անիի շրջանի Բագրավան գյուղից հյուսիս֊արևելք

## Տես նաև
* Բագավան
Կորիզաբանություն

**Կորիզաբանություն** կամ *կարիոլոգիա* (լատ. «կարիո» և «լոգոս» բառերից)։ Բջջաբանության բաժին է, ուսումնասիրում է բջջի կորիզի կազմությունն ու ֆունկցիան օպտիկական և էլեկտրոնային միկրոսկոպիայի, բջջաքիմիայի, իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդներով։ Կորիզաբանությունը որպես գիտություն ծագել է 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին, երբ վերջնականապես պարզվեց բջջի կորիզի առաջնակարգ դերը ժառանգականության մեջ։ Կորիզաբանության հիմնական նվաճումներից են՝ բջջային կառուցվածքների վարքագծի և միկրոսկոպիական կազմության պարզաբանումը ինչպես ինտերֆազում, այնպես էլ բջջի կորիզի բաժանման որևէ ձևի ժամանակ (ամիտոզ, միտոզ, մեյոզ) և ամենից առաջ քրոմոսոմների վերարտադրման կառուցվածքն ու օրինաչափությունները։ Գենետիկայի և կորիզաբանության հիման վրա առաջացավ ցիտոգենետիկան։ Կորիզաբանության ժամանակակից խնդիրը քրոմոսոմների և քրոմոսոմային ենթամիավորների կառուցվածքի ուսումնասիրությունն է։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կոստումբրիզմ

**Կոստումբրիզմ** (՝ բարք, սովորույթ), 19-րդ դ. ուղղություն է Իսպանիայի և Լատինական Ամերիկայի գրականության մեջ ու արվեստում։

Ծնվելով ժողովրդական կենցաղի նկատմամբ ռոմանտիկների հետաքրքրությունից՝ կոստումբրիզմը շրջադարձ եղավ դեպի իրականության ռեալիստական պատկերումը։ Կոստումբրիզմը արտահայտում էր ազգային ինքնագիտակցության վերելքը, ժողովրդի կյանքի առանձնահատկությունները վերարտադրելու ձգտումը՝ հաճախ նահապետական բարքերի ու սովորույթների իդեալականացումով։
Գրականության մեջ կոստումբրիզմը մշակեց հիմնականում ակնարկի ժանրը, սակայն իր արտահայտությունը գտավ նաև վեպում, դրամատուրգիայում ու պոեզիայում։
Կոստումբրիզմը կարևոր դեր է խաղացել Լատինական Ամերիկայի երկրների գծանկարչության ու գեղանկարչության մեջ։

Կատեգորիա:Գրական ուղղություններ
Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**Ռուսաստանը [[Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ]]ին** մասնակցում է 2005 թվականից։ Մրցույթում հաղթել է մեկ անգամ Մանկական Եվրատեսիլ 2006 երգի մրցույթում։

## Մասնակցումներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կոնցեպտուալիզմ

**Կոնցեպտուալիզմ** (*լատ. conceptus-միտք, հասկացություն*) ընդհանուր հասկացությունների, գոյության ձևի մասին ուսմունք։ Ի տարբերություն ռեալիզմի և ծայրահեղ նոմինալիզմի, կոնցեպտուալիզմն ընդունում է, որ ընդհանուրը գոյություն ունի մարդու մտքում. այն մտածական գործունեության՝ իրերի նման հատկանիշների հիման վրա կատարված ընդհանրացման, վերացարկման արդյունք է։ Կոնցեպտուալիզմի արտահայտություն է եղել անտիկ փիլիսոփայությունում։ Միջնադարում դրսևորվել է որպես ունիվերսալների պրոբլեմի լուծման եղանակ։ Կոնցեպտուալիզմին հարել են Պիեռ Աբելարը, Յոհան Սոլսբերացին, Ուիլյամ Օկկամը։ Նոր ժամանակների փիլիսոփայության մեջ կոնցեպտուալիզմը ձեռք է բերել իմացաբանական երանգ (Ջոն Լոք, Է. Կոնդիլյակ, Կ.Ա. Հելվեցիուս)։ 
Հայ փիլիսոփայության մեջ ունիվերսալիաների հարցի կոնցեպտուալիստական ըմբռնման տարրեր կան Դավիթ Անհաղթի ուսմունքում։ Ըստ նրա, ընդհանուրի գոյության երեք եղանակներից մեկը մարդու մտքում ընդհանրացված գիտելիքի առկայությունն է։ Այս տեսակետը զարգացրել է Վահրամ Րաբունին։ Վերջինս, ունիվերսալիաների բնույթի հարցը լուծելով չափավոր նոմինալիզմի դիրքերից, պնդել է, թե ընդհանուրն ինքնին գոյություն չունի. այն էություն է ստանում մարդու մտքի մեջ և գոյատևում այնտեղ առանց ոչնչանալու։ Կոնցեպտուալիզմի տարրեր կան նաև Հովհան Որոտնեցու, Գրիգոր Տաթևացու և միջնադարյան այլ հայ մտածողների հայացքներում։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տրամաբանություն
Նորվեգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**Նորվեգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին** առաջին անգամ մասնակցել է 2003 թվականին և մինչև այսօր Նորվեգիայի լավագույն արդյունքը եղել 3-րդ հորիզոնականը։

Սկսած 2005 թվականից Նորվեգիան այլևս չի մասնակցում մրցույթին։

## Մասնակիցներ

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Մայրիշխանություն

**Մայրիշխանություն** կամ գինեկոկրատիա, հասկացություն, որ օգտագործել է շվեյցարացի գիտնական Յոհան Յակոբ Բախոֆենը՝ իր իսկ ենթադրած հետերիզմին հաջորդած հասարակության ժամանակաշրջանի բնորոշման համար։ Կնապետության հիմնական գծերը նա տեսնում էր մոր կողմից ազգակցությունը հաշվելու և հասարակական կյանքում կնոջ առաջատար դերի մեջ։ Նախնադարյան պատմության հետագա ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ կնապետությունը համապատասխանում է մայրիշխանության ժամանակաշրջանին։

### Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Մայրիշխանություն
Ինգիլոյներ

200px|մինի|Մուսուլման ինգիլոյ
**Ինգիլոյներ** (**էրեր**) (), ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում բնակվող վրացիների ազգագրական խումբ։ Խոսում են վրացերենի ինգիլոյական բարբառով։ Կրոնական առումով ինգիլոյները բաժանվում են սուննի մուսուլմանների և քրիստոնեյաների։ Մուսուլման ինգիլոյները հիմնականում բնակվում են Բալակենի և Զաքաթալայի շրջաններում, իսկ քրիստոնյա ինգիլոյները՝ Կախի շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* John M Clifton, Calvin Tiessen, Gabriela Deckinga, and Janfer Mak. The Sociolinguistic Situation of the Inghiloi of Azerbaijan. SIL International, 2005 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ազգեր
Կատեգորիա:Վրացիներն Ադրբեջանում
Ալյոնա Բաևա

**Ալյոնա Միխայլովնա Բաևա** (), ռուս ջութակահարուհի։

Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ Սկզբնական շրջանում սովորել է Կենտրոնական երաժշտական դպրոցում այնուհետև Մոսկվայի կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է 2007 թվականին։ 12 տարեկան հասակում գրավել է առաջին տեղը երիտասարդ ջութակահարների մրցույթում, 2000 թվականին՝ Վարշավայում անցկացվող ջութակահարների մրցույթում, 2004-ին՝ Մոսկվայում անցկացվող Պագանինիի անվան ջութակահարների ամենամյա մրցույթում և 2007 թվականին Սանդայի ամենամյա մրցույթում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս ջութակահարներ
Խիրայամայի ընտանիք

**Խիրայամայի ընտանիք**, աստերոիդների ընտանիքներ են, որոնք ունեն նման ուղեծրեր և այդ պատճառով, տեղաբաշխված են տարածությունում իրար մոտ։ Այլ կերպ ասած, դա աստերոիդների ընտանիքներ են, որի անդամները (իրենց ընտանիքների շրջանակներում) ունեն նման ուղեծրային էլեմենտներ՝ մեծ կիսաառանցք, էքսցենտրիսիտետ և թեքում։

Այս ընտանիքների հիմնական տարբերությունն այն է, որ նրանցից յուրաքանչյուրը առաջացել է մեծ **ծնող** աստերոիդի կործանման արդյունքում, իսկ ընտանիքի բոլոր անդամները հանդիսանում են այս աստերոիդի բեկորներ, և որպես արդյունք ունեն իրար նման սպեկտրալ և քիմիական առանձնահատկություններ։

Այս ընտանիքները և նրանց մեջ մտած աստերոիդները որոշվում են իրական ուղեծրային էլեմենտների հիման վրա, այլ ոչ ընթացիկ օսկուլացնող ուղեծրային էլեմենտների, որոնք անընդհատ փոփոխվում են, մոտավորապես հազար տարվա կտրվածքով։ Իրական ուղեծրային էլեմենտներ հիմնվում են շարժման էլեմենտների կոնստանտների վրա, որոնք, ենթարկվում է որ մնում են անփոփոխ տասնյակ միլիոն տարիների ընթացքում։

## Հայտնաբերումը
1918 թվականին, երբ ճապոնացի աստղաֆետ Կիեցուգու Խիրայաման սովորում էր Յելի համալսարանում նա սկսեց հետազոտել աստերոիդների շարժման օրինաչափությունները։ Կատարելով բազմաթիվ աստերոիդների անալիզ, հաշվի առնելով նրանց ուղեծրերի էքսցենտրիսիտետներըը և թեքումները, նա հայտնաբերեց, որ որոշ աստերոիդներ շարժվում են խմբերով։ Նույն 1918 թվականին նա նկարագրեց հինգ այսպիսի խմբեր։ Այս ընտանիքները անվանվում են նաև *Խիրայամայի ընտանիքներ*՝
* Կորոնիսի ընտանիք,
* Էոսի ընտանիք,
* Ֆեմիսի ընտանիք,
* Ֆլորայի ընտանիք, 
* Մարիայի ընտանիք։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Աստերոիդների ընտանիքներ
* Երկրին մոտեցող աստերոիդներ
* Տրոյացի աստերոիդներ
* Դամոկլոիդներ
* Կենտավրոսներ
* Ապոլոնի աստերոիդներ
* Ամուրի աստերոիդներ
* Ատենի աստերոիդներ

## Արտաքին հղումներ
* Խիրայամայի ընտանիք 

Կատեգորիա:Աստերոիդների ընտանիքներ
Բելառուսը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Բելառուսը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝2003 թվականից։ Բելառուսը մեկն է այն 3 երկրներից, որոնց հաջովել է մրցույթում հաղթել 2 անգամ։ Բելառուսը մրցույթը իր հարկի տակ հյուրընկալել է 2010 և 2018 թվականներին Մինսկի արենայում։

## Մասնակցումներ

## Քվեարկության պատմություն

Բելառուսը տվել է ավելի շատ միավորներ

Բելառուսը ստացելէ ամենաշատ միավորները

## Մանկական Եվրատեսիլը Բելառուսում

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հեռավոր փոքր մոլորակներ

**Հեռավոր փոքր մոլորակներ** եզրը օգտագործվում է Միջազգային աստղագիտական միության Փոքր մոլորակների կենտրոնի կողմից նշելու համար այն փոքր մոլորակները, որոնք հայտնաբերվել են արտաքին Արեգակնային համակարգում և որոնք սովորաբար չեն դասվում որպես «աստերոիդներ»։

Այս սահմանման մեջ ներառվում են Կենտավրոսները, Նեպտունի տրոյացի աստերոիդները, և տրանսնեպտունային մարմինները։

## Արտաքին հղումներ
* Հեռավոր փոքր մոլորակներ - Փոքր մոլորակների կենտրոն

Կատեգորիա:Տրանսնեպտունային մարմիններ
Կենտավրոս (այլ կիրառումներ)

* Կենտավրոս — դիցական մարդաձիերի ռասսա։
* Կենտավրոսներ — աստերոիդների խումբ Յուպիտերի և Նեպտունի միջև։
* Կենտավրոս — համաստեղություն։
* Բ1 «Կենտավրոս» — իտալական ծանր զրահամեքենա։
* «Կենտավրոս» — ամերիկյան կրող հրթիռի արագացուցիչ։
Իշխան (եկեղեցի)

մինի|Իշխանի եկեղեցու արձանագրության հայատառ թվագրում

**Իշխան**, Իշխանի Սբ Աստվածածին, պատմական հայկական եկեղեցի Մեծ Հայքի Տայք նահանգի Իշխան գյուղում։ Գտնվում է Թորթում և Օլթի գետերի միախառնման վայրից ոչ հեռու։ Կառուցվել է VII դարում Ներսես Գ Տայեցի կաթողիկոսի կողմից, որը ծնունդով հենց Իշխան գյուղից էր։

Արաբական արշավանքների ընթացքում ավերված եկեղեցին վերականգնվել է 9-րդ դ. Սաբան Իշխանցու կողմից և վերաօծվել քաղկեդոնական ծեսով։ Վերանորոգված եկեղեցու վրայի արձանագրությունները վրացատառ են՝ պայմանավորված եկեղեցում վրացերեն ժամերգություններով և հոգևորականության ազգությամբ վրացի լինելով։ Վրացատառ արձանագրությունների կողքին մենք հանդիպում ենք հայատառ թվագրումներ, որոնք վկայում են գյուղի բնակչության հայկական լինելու վերաբերյալ։ Եկեղեցին որոշ ուսումնասիրողների կարծիքով ի սկզբանե եղել է զվարթնոցատիպ, հետագայում վերականգնման /վերանորոգման/ ժամանակ դարձել խաչաձև հիմքով կառույց։ Այսօր հայագիտության մեջ տիրապետող կարծիքի համաձայն, Իշխանը ի սկզբանե եղել է խաչաձև հիմքով և կենտրոնագմբեթ։ XI դարում վերակառուցվել է Վրաց Բագրատունի Բագրատ IV թագավորի կողմից։

## Արտաքին հղումներ
* Հ. Մարության, Տայքի հուշարձանների շուրջը
* Ա. Ակոպով, Տայք. վարչաժողովրդագրական պատկերը XVI դարից XIX դարի I երեսնամյակը, Երևան, 2013։

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արդվինի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արդվինի մարզի վրացական վանքեր և եկեղեցիներ
Նեղուցի վանք

**Նեղուցի վանք** (կամ **Նեղոսի վանք**, **Արզականի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**), Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Կոտայքի մարզի Արզական գյուղում։

Նեղուցի վանքը կառուցվել է 10-րդ կամ 11-րդ դարում, Արզական գյուղին նայող բլրի բացատի վրա, գյուղի կենտրոնից մոտ 2 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գյուղին ավելի մոտ կա փոքր կոթողով մի այլ փոքր եկեղեցի։

Վանքը բաղկացած է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուց, որին հարում է մեծ գավիթ։ Եկեղեցուց և գավիթից ճիշտ հարավ մնացել են երկու իրար կից ուղղանկյուն հիմքի փորվածքներ։ Տեղում մնացել են դուռ և չորս սյուներ, այնպիսի տպավորություն է, որ փոքր եկեղեցու և գավիթի մաս են կազմել։ Ավելի հեռու բլրի վրա գերեզմանոց է և փոքր մատուռ փոքր դամբարանով։

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու երեք պատերը կանգուն են մնացել, մինչդեռ հարավային պատը փլուզված մնացել է։ Կանգուն են մնացել գմբեթը պահող կոնստրուկցիայի մի հատված, ինչպես նաև արևմտյան պատին եկեղեցու գավիթ տանող միասնական պորտալը։
Պատերին հանդիպում են փորագրություններ, որոնք վկայում են 13-րդ դարի մասին։

## Պատկերասրահ
ձախից|մինի
ձախից|մինի

## Արտաքին հղումներ
* Եկեղեցու լուսանկարները

Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ջոզի Մարան

**Ջոզի Մարանը** (, ի ծնե անունը՝ **Ջոզի Սելհորսթ Մարան**, , ), ամերիկյան ֆոտոմոդել է և դերասան։ Նա հոր կողմից ունի հրեական և ռուսական ծագում։ Հանդիսատեսին հայտնի է "Վան Հելսինգ" ֆիլմից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Մայիսի 8 ծնունդներ
Վրաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**Վրաստանը [[Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ]]ին** մասնակցում է 2007 թվականից։ Առաջին մասնակիցը Մարիամ Ռոմելաշվիլին էր «Odelia Ranuni» երգով։ Նա գրավեց 4-րդ հորիզոնականը 17 մասնակիցների մեջ Ռոտերդամում։

Վրաստանը մրցույթում հաղթել է 3 անգամ, ինչը ռեկորդային է։ Առաջին անգամ 2008 թվականին Բզիկեբի խումբն իր Բզզ երգով հավաքեց 154 միավոր, ընդ որում՝ թվով 8 *12 միավոր*, և գրավեց առաջին հորիզոնականը։

2011 թվականին Վրաստանը գրանցեց իր 2-րդ հաջողությունը։ Նրանց ներկայացուցիչ Քենդի խումբը իր «Candy Musi»c երգով։ Իսկ 2016-ին Մարիամ Մամարդաշվիլին հաղթեց մրցույթը։ Վրաստանը հաղթել է 2024 թվականի մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում, որը տեղի է ունեցել շաբաթ օրը՝ նոյեմբերի 16-ին Մադրիդում։ Հաղթող «To My Mom» երգը կատարել է 11-ամյա Անդրիա Պուտկարաձեն՝ Վրաստանին տալով չորրորդ հաղթանակը։ Վրաստանն այժմ ունի ամենաշատ հաղթանակների ռեկորդը մրցումներում՝ 2008, 2011 և 2016 թվականներին հաղթելուց հետո:

## Մասնակցումներ

## Քվեարկության պատմություն

Վրաստանը տվել է ավելի շատ միավորներ

Վրաստանը ստացելէ ամենաշատ միավորները

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ուիլյամ Փրիմրոուզ

**Ուիլյամ Փրիմրոուզ** (, ), շոտլանդացի ալտահար։ Ալտի պատմության մեջ նա առաջին ինտերնացիոնալ ալտահարն է և այդ գործիքի առաջին սոլիստներից մեկը։ Նրա շնորհիվ ալտը դուրս է եկել չճանաչված գործիքների շարքից։

## Կենսագրություն
Նա չորս տարեկանից սկսում է ջութակ նվագել։ Երբ որ ընտանիքը տեղափոխվում է Լոնդոն, նա ընդունվում է Գիլդհոլի երաժշտական դպրոցը։ Այստեղ նա նվաճում է ջութակի ոսկե մեդալը։ Այնուհետև մեկնում է Բելգիա, որպեսզի շարունակի ուսումը մեծ ջութակահար Օժեն Իսաիի մոտ, ով նրան խորհուրդ է տալիս փոխել իր գործիքը և շարունակել ուսումը ալտով։ Ալտի հնչողությունը շատ գրավում էր Փրիմրոուզին։ 1930-1935 թվականներին նա Լոնդոնի լարային կվարտետի ալտահարն է։ Կատարում է բազմաթիվ շրջագայություններ տարբեր երկրներում, նաև Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաներում։ Իր կյանքի երկրորդ մասը նա ապրել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ 1953 թվականին Անգլիայի թագուհի Եղիսաբեթ 2-րդը նրան ընծայել է Բրիտանական Օրդենի շքանշանով։ Մահացել է քաղցկեղից Պրովո քաղաքում, 1982 թ. մայիսի մեկին։

## Գործունեություն
Լարային կվարտետի 1935 թ. ցրվելուց հետո՝ 1937-ից՝ նա աշխատում է Արթուրո Տոսկանինիի NBC սիմֆոնիկ նվագախմբում՝ որպես շարքային ալտահար։ Այս նույն նվագախմբում նա հանդես է գալիս նաև որպես սոլիստ՝ մենակատար։ Հեռանում է նվագախմբից 1941 թ.։ Այս նույն ժամանակաշրջանում նա հանդիպում է տենոր Ռիչարդ Քրուկսին և նրա հետ կատարում բազմաթիվ շրջագայություններ։ Հենց այստեղից էլ սկսում է Փրիմրոուզի կարիերան։ Նա հիմնում է Փրիմրոուզ լարային կվարտետը։ 1946 թվականին նա աշխարհում առաջին անգամ ձայնագրում է Հեկտոր Բեռլիոզի` նվագախմբի և սոլո ալտի համար գրված «Հարոլդը Իտալիայում» սիմֆոնիան։ Ալտի համար նա փոխադրել է Նիկոլո Պագանինիի ջութակի համար գրված 24 կապրիսները։ ԱՄՆ-ում ապրած Հանդես է եկել բազմաթիվ լարային կվարտետներում, լարային տրիոներում, դաշնամուրային կվարտետներում։ Համարվել է աշխարհի ամենալավ ալտահարներից մեկը։ Տարիներ հետո նա նորից հանդիպում է Տոսկանիին և նրա նվագախմբի հանդես գալիս որպես սոլիստ։ Հանդես է եկել նաև Սաշա Հաիֆեցի հետ։

Դասավանդումը շատ մեծ տեղ է գրավել նրա կյանքում։ Երիտասարդ հասակում նա արդեն դասավանդում էր Ֆիլադելֆիայում` Կուրտիսի երաժշտական Համալսարանում։ Դասավանդել է նաև Ինդիանայի Համալսարանում, Հարավային Կալիֆորնիայի Համալսարանում։ Վարպետության դասեր է տվել Ջուլլիարդի Համալսարանում և Իսթմանի Երաժշտական Դպրոցում։ Բելա Բարտոկի ալտի կոնցերտը գրվել է հենց Փրիմրոուզի պատվերով։ Նրա համար են գրվել նաև Կարլ Հարթմանի ալտի, դաշնամուրի, փողային գործիքների, և հարվածային գործիքների կոնցերտը, Քուինսի Փորթերի ալտի կոնցերտը և Բենջամին Բրիթթենի ալտի և լարային նվագախմբի համար գրված «Լակրիմեն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդացի ալտահարներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Լայոնել Թերթիս

**Լայոնել Թերթիս** (, ), անգլիացի ալտահար է և պարմության մեջ ամենաառաջին համաշխարհային ալտահարներից մեկը։

## Կենսագրություն
Թերթիսը ծնվել է լեհ-հրեա գաղթյալների ընտանիքում։ Սկզբում նվագել է ջութակ և վարպետացել է Լայպցիգում և Անգլիայի Թագավորական Երաժշտական Ակադեմիայում։ Այստեղ նա հանդիպում է Ալեքսանդեր Մաքենզիին, որը որ նրան խորհուրդ է տալիս դառնալ ալտահար։ Օսկար Նեդբալի հետ վարպետությունից հետո նա շատ արագ դառնում է իր ժամանակի ամենահայտնի ալտահարներից մեկը։ Շրջագայություններ է կատարում Եվրոպայում և Ամերիկայում։ Շատ անգամ փոխարինում է Նեդբալին Բոհեմիա լարային կվարտետում։ 1906 թվականին նա դառնում է այս նույն կվարտետի ալտահարը։ 1900 թվականից նա դասավանդել է Թագավորական Երաժշտական Ակադեմիայում և շատ անգամներ նա իր աշակերտներին խորհուրդ է տալիս ստեղծագործություններ գրել ալտի համար։ Շատ կոմպոզիտորներ հատուկ նրա համար գրել են ստեղծագործություններ՝ Բենջամեն Բրիտտեն, Գուստավ Հոլսթ, Առնոլդ Բաքս և այլն։ Այս ստեղծագործություններից ամենահայտնին Վիլլիամ Վոլթոնի գրած ալտի և նվագախմբի կոնցերտն է։ Բայց Թերթիսը հրաժարվել է կատարել այս կոնցերտի համաշխարհային պրեմիերան, քանի որ կոնցերտը նա համարել է շատ բարդ։ Պրեմիերան կատարել է ալտահար և կոմպոզիտոր Փոլ Հինդեմիտը։ Թերտիսը հայտնի էր իր շատ մեծ գործիքներով։ Նա միշտ նվագում էր իր համար շատ մեծ գործիքներ, քանի որ ցանկանում էր իր ալտից ստանալ շատ հարուստ հնչողություն։ Նա կատարել է շատ փոխադրություններ իր գործիքի համար։ Դրանցից ամենահայտնին Էդվարդ Էլգարի գրած թավջութակի և նվագախմբի կոնցերտի փոխադրումն է ալտի և նվագախմբի համար։ Նա հրատարակել է բազմաթիվ հոդվածներ և գրվածքներ լարային գործիքների գաղտնիքների մասին, լավ նվագելու միջոցներ, շատ հոդվածներ հատուկ ալտի համար։ Նա նաև հրատարակել է "Իմ ալտը և ես" ինքնակենսագրական գիրքը։ Իր մահվանից 5 տարի անց՝ 1980 թվականից անցկացվում է Թերթիսի անվան ալտահարների մրցույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ալտահարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ջութակահարներ
Մոլորակների առճակատում

մինի|400px
**Մոլորակների դիմակայություն**, արտաքին մոլորակի դիրքը ուղեծրում, որում այն երևում է Երկրից Արեգակին հակառակ ուղղությունում։ Դիմակայության պահին մոլորակի խավարածրային երկայնությունը տարբերվում է Արեգակի երկայնությունից 180°-ով։

Դիմակայությունների մոտ դիրքերում ստեղծվում են ամենահարմար պայմանները մոլորակների ուսումնասիրության համար՝
* մոլորակները գտնվում են ամենամոտ հեռավորության վրա Երկրից (ուղեծրերի էլիպտիկության պատճառով, այս հեռավորությունը տարեց տարի փոխվում է) և
* շրջված են դեպի Երկիրը այն կիսագնդով, որը լուսավորված է Արեգակի կողմից։

Դիմակայության ընթացքում մոլորակը տեսանելի է երկնքում ամբողջ գիշեր (ծագում է արևելքում Արեգակի մայրամուտի հետ և մայր է մտնում արևմուտքում Արեգակի ծագման հետ)։

Առճակատման աստղագիտական նշանն է՝ ☍ (U+260D Յունիկոդ այլագրմամբ) կամ՝ 20px (ձեռագիր)։

## Տես նաև
* Հելիոկենտրոն համակարգ
* Արեգակի և մոլորակների շարժումը երկնոլորտում
* Ապոկենտրոն և պերիկենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կալվինականություն

**Կալվինականություն**, բողոքականության ուղղություն։ Առաջացել է 16-րդ դարում՝ Ռեֆորմացիայի շրջանում, Ժնևում։ Հիմնադիրն է Ժան Կալվինը։ Հիմնականում տարածված է ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Նիդեռլանդներում, Շվեյցարիայում։ Կալվինականությունը ելնում է նախասահմանության մասին Կալվինի ուսմունքից, ըստ որի Աստված մարդկանց մի մասին նախասահմանել է փրկություն և դրախտ, իսկ մեծամասնությանը դատապարտել կործանման ու դժոխքի։ Մարդիկ չեն կարող իմանալ, թե որ խմբին են պատկանում, այդ որոշվում է գործունեության հաջողությամբ։ Այս ուսմունքը կապիտալի նախակուտակման շրջանի կրոնափիլիսոփայությունն է և համապատասխանում էր այն ժամանակվա բուրժուազիայի ամենահամարձակ մասի պահանջներին, որովհետև առևտրի ու կոնկուրենցիայի աշխարհում հաջողությունը կամ սնանկությունը կախված են ոչ թե առանձին անձանց գործունեությունից կամ հմտությունից, այլ նրանցից անկախ հանգամանքներից։ 
Կալվինականությունը հետևողականորեն է իրականացրել բողոքականության սկզբունքները։ Եկեղեցում բացակայում են զոհասեղանը, մոմերը, երգեհոնը։ Հոգևորականները հատուկ զգեստ չունեն, իսկ նրանց պարտականությունը հասկանալի լեզվով աղոթելը, Աստվածաշնչի ընթերցումը և սաղմոսերգությունն է։ Քրիստոնեական խորհրդածեսերից ընդունում է միայն մկրտությունն ու հաղորդությունը։ Եկեղեցին կառուցվածքով հանրապետական բնույթի է։ Կալվինական եկեղեցու կազմակերպությանը բնորոշ է խստագույն կարգապահությունը և շարքային անդամների անառարկելի ենթարկվածությունը համայնքի ղեկավարությանը։ Մեծ իրավունքներ ունի կրոնական համայնքը։
Կալվինականությունը 16-19-րդ դարերում հիմնականում տարածվեց Շվեյցարիայում, մասամբ Ֆրանսիայում, Շոտլանդիայում և Անգլիայում, որտեղ կալվինականները հանդես եկան երկու հիմնական ուղղություններով պուրիտանիզմ և պրեսբիտերներ։ Բայց 20-րդ դարում կալվինականության կենտրոնը տեղափոխվեց Ամերիկա։ Ներկայումս կալվինականների թիվը կազմում է մոտ 57 մլն. և հանդես է գալիս որպես 126 ավտոկեֆալ եկեղեցիների ամբողջություն։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Կալվինիզմ
Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

}}
Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման օրվանից՝ 2003 թվականից։ Այն մեկն է այն 4 պետություններից, որը մասնակցել է մրցույթին բոլոր տարինեիրն։

Նիդերլանդական հեռարձակողը AVRO հեռուստաընկերությունն է, որը կազմակերպում է նախընտրական փուլեր, որոնց միջոցով ընտրվում են մասնակիցները։

Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում հաղթել է 2009-ին, երբ երկիրը ներկայացնում էր Ռալֆ Մաքենբախը իր "Click Clack" երգով։

Նրանք մրցույթը հյուրընկալել են 2 անգամ՝ 2007 թվականին Ռոտերդամի Ահոյ սրահում և 2012-ին Հեյնիկեն սրահում։

## Մասնակցումներ

## Քվեարկության պատմություն

Նիդերլանդները տվել է ավելի շատ միավորներ

Նիդերլանդները ստացելէ ամենաշատ միավորները

## Մանկական Եվրատեսիլը Նիդեռլանդներում

Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հոդ

400px|thumb
**Հոդ**, երկու կամ ավելի ոսկորների շփման վայրը, ոսկրերի ընդհատ, խոռոչավոր, շարժուն միացություն, որը թույլ է տալիս ոսկրերի շարժումը միմյանց նկատմամբ։ Հոդի հիմնական տարրերն են. հոդավորվող ոսկրերի աճառածածկ մակերեսները, հեղուկով լցված հոդախոռոչը, խոռոչը մեկուսացնող հոդակապը։ Որոշ հոդեր ունեն նաև օժանդակ գոյացություններ՝ կապաններ, սկավառակներ (դիսկ), մահիկներ (մենիսկ) և ձուսպաթաղանթային պարկեր։ Կենդանիների էվոլյուցիայի և տեղաշարժումների կատարելագործման պրոցեսում փոխվել է նաև հոդերի ձևը։ Մարդկանց հոդերի առանձնահատկությունները պայմանավորված են մարմնի ուղղաձիգ դիրքով, որից և կախված է պտտման առանցքների թիվը և շարժումների ազատության աստիճանը։

Տարբերում են պարզ հոդեր (2 ոսկրից կազմված) և բարդ (մասնակցում են մի քանի ոսկրեր)։ Հոդամակերեսներն ըստ ձևի համեմատում են երկրաչափական մարմինների հետ. գնդաձև, ձվաձև, թամբաձև, տափակ և այլն։ Ըստ շարժունության աստիճանի հոդերը լինում են ազատ շարժվող (օրինակ, գնդաձև) և դժվարաշարժ (օրինակ, հոդերը կողոսկրերի և կրծոսկրերի միջև)։ Հոդում շարժումների ծավալը որոշվում է միացվող ոսկրերի միջև գոյացած անկյան աստիճանով։ Շարժումները կարող են իրականանալ մեկ, երկու և երեք առանցքների շուրջը, միառանցք (գլանաձև, ճախարակաձև, պտուտակաձև), երկառանցք (էլիպսաձև, թամբաձև), բազմառանցք (գնդաձև)։ Շարժումները սահմանափակվում են ոսկր ելունների, կապանների և հոդապարկի ձգման շնորհիվ։ Հոդերի ախտահարումները կարող են առաջանալ վնասվածքների (հոդախախտում), բնածին (արթրոգրիպոզ), փոխանակային–դեստրուկտիվ (արթրոզ), բորբոքային (հոդաբորբ) պրոցեսների հետևանքով։ Ախտաբանական տարբեր պրոցեսների հետևանքով կարող է առաջանալ շարժումների սահմանափակում (կոնտրակտուրա), կամ լրիվ անշարժացում (անկիլոզ)։ Հոդի հիվանդությունները, բուժման և կանխարգելման մեթոդներն ուսումնասիրում են օրթոպեդիան, տրավմատոլոգիան և կլինիկական բժշկության հատուկ բաժինը՝ հոդաբանությունը։

Նրանց կառուցվածքը շարժունակություն (բացառությամբ գանգոսկրի) և մեխանիկական աջակցություն է ապահովում։

## Տես նաև
* Պոդագրա
* Տուբերկուլոզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոսկրային համակարգ
Կատեգորիա:Օրգան համակարգեր
Սենբեռնար

**Սենբեռնար** (, թարգմանաբար սուրբ Բեռնարի շուն), շների ցեղ։ Տարբերում են սենբեռնարի երկու տարատեսակ՝ կարճամազ և երկարամազ։

Ծագում է Ասիական դոգատիպ շներից (տիբեթյան մաստիֆ), որոնց բուծել են Եվրոպայում և խաչասերել են տեղի ցեղատեսակների հետ։
Միոգլոբին

Միոգլոբինը կամ մկանագլոբինը գլոբուլինային սպիտակուց է, որն իրականացնում է մկաններում մոլեկուլային թթվածնի պահեստավորումը և այն հասցնում բջիջների օքսիդացնող համակարգին։ Կազմված է ավելի քանի 150 ամինաթթվային մնացորդ պարունակող շղթայից։ Առաջին սպիտակուցն է, որի կառուցվածքը պարզված է ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության եղանակով։ Միոգլոբինի մոլեկուլի զանգվածը 17.000 է։ Հեմոգլոբինի նման մոլեկուլային թթվածինը (O2) կապող ակտիվ կենտրոնը հեմն է։ Միոգլոբինը Օ2-ի հետ դարձելիորեն կապվում է թթվածնի ցածր մասնական ճնշման պայմաններում։ Դա ֆիզիոլոգիական մեծ նշանակություն ունի, որովհետև մկանի կծկման ժամանակ թթվածնի ճնշումը խիստ ընկնում է մազանոթների սեղման հետևանքով, և հենց այդ ժամանակ միոգլոբինից անջատվում է մկանային աշխատանքի համար անհրաժեշտ O2: Միոգլոբինի պարունակությունը ողնաշարավոր կենդանիների մկաններում 2% է, ջրի տակ երկար մնացող կետերի, փոկերի և այլնի մկաններում՝ մինչև 20%։

### Գրականություն

Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Եկատերինա Ռյաբովա

**Եկատերինա Ռյաբովա** (**Екатери́на Дми́триевна Ря́бова** (ամուսնությունից հետո՝ **Չեռնենկո** (**Черненко**), ), ռուս երգչուհի։

## Կարիերա
Կատյան ներկայացրել է Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթին իր *Malenkiy Prints* (Փոքրիկ արքայազն) երգով, և կիսել է 2-րդ հորիզոնականը Հայաստանը ներկայացնող Լուարա Հայրապետյանի հետ։ 2011-ին նրան թույլ տվեցին կրկին մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին, և նա դարձավ մրցույթի պատմության մեջ առաջին մանակիցը, ով մրցույթին մասնակցել է 2 անգամ։ Նա ներկայացավ իր *Kak Romeo i Dzhulyetta* (Ինչպես Ռոմեոն և Ջուլիետան) երգով և կիսեց 3-րդ հորիզոնականը Բելառուսի ներկայացուցչի Լիդիա Զաբլոդսկայայի հետ։ Վերջնական հաշվարկով նրան հատկացվեց չորրորդ հորիզոնականը։

Եկատերինան արժանացել է նահանգապետական կրթաթոշակի, պարգևատրվել միջազգային երկրորդ դելփյան խաղերի դիպլոմով, դարձել «*Роза Ветров-2007*» միջազգային փառատոնի և հայրենասիրական երգի «*С чего начинается Родина*» մրցույթի դափնեկիր։ Ներկայումս սովորում է Մոսկվայի պետական համալսարանի արվեստի բաժնում։

## Երգեր
* «Ангел»
* «Если бы я была кошкой»
* «Маленький принц»
* «Зеркала»
* «Катюша»
* «Как Ромео и Джульетта»
* «Просьба»
* «Рождество Христово»
* «Малинки»
* «Если в сердце живёт любовь»
* «Chemistry»
* «Stop»
* «Фишка»
* «Diamonds»
* «Every time you touch me»
* «Stay»
* «Do it like a Doode»
* «Новогодняя»
* «Арлекино»
* «Время»
* «Мама»
* «Новый год» (дуэт с Иосифом Кобзоном)
* «Hurricane» (2017)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница России на Детском Евровидении 2009 на esckaz.com
* Страница России на Детском Евровидении 2011 на esckaz.com

Կատեգորիա:1997 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փոփ-վոկալիստներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 4 ծնունդներ
Կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիա

**Կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիա (ՇՄՖ)** (), կինոլոգիայի զարգացման և պահպանման նպատակներով ստեղծված կինոլոգիական ֆեդերացիաների միջազգային ասոցիացիա։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Բելգիայի Թյուեն քաղաքում։ 2009 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ ֆեդերացիայի մեջ են մտնում 83 երկրների կինոլոգիական ֆեդերացիաները։

ՇՄՖ ստեղծվել է 1911 թվականի մայիսի 22-ին, սակայն դադարեցրել է իր գոյությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ Վերստեղծվել է 1921 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Կինոլոգիական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Գերկազմակերպություններ
Ավստրալիայի ազգային կինոլոգիական խորհուրդ

**Ավստրալիայի ազգային կինոլոգիական խորհուրդ, ԱՎՇԽ** (), շնաբուծության համար պատասխանող կազմակերպություն Ավստրալիայում։ Կազմավորվել է 1949 թվականին Սիդնեյում։

## Գրականություն
* (1988) *An Historical record of Australian kennel controls* Melbourne : Australian National Kennel Council. ISBN 0-7316-2227-8

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ավստրալիա
Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:1958 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Դեղագիտություն

[մինի|Ժամանակակից դեղագիտության հիմնադիրը համարվում է գերմանացի [Օսվալդ Շմիդեբերգը]]
Ֆարմակոլոգիան () բժշկության ճյուղ է, որն ուսումնասիրում է դեղերին և նրանց աղբյուրները, հատկությունները, քիմիական գործընթացներին, ազդեցություններին գործածությանը վերաբերող գիտություն է։ Դեղագիտությունն ուսումնասիրում է դեղի ծագումը, էությունը, հատկությունները և բոլոր մակարդակներում ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմի վրա։ Այսինքն դեղամիջոցի ստեղծման ու կիրառման տեսական հիմքն է։ Համարվում է ինտեգրատիվ գիտություն, արմատներ ունի քիմիայում, կենսաքիմիայում, որոնք կապում է ֆիզիոլոգիայի հետ։

Ընդգրկում է ֆարմակոդինամիկան և ֆարմակոկինետիկան։ Առաջինն ուսումնասիրում է դեղի ազդեցությունը օրգանիզմի վրա, երկրորդը՝ հակառակը՝ դեղի կլանումից մինչև դուրսբերում։

Անցյալում ֆարմակոլոգիան ընդգրկում էր դեղանյութերի, դրանց ստացման աղբյուրների, դեղաձևերի տեխնոլոգիայի և բուժական օգտագործման վերաբերյալ եղած տեղեկությունները։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին այն դարձավ փորձառական գիտություն, և անջատվեցին դեղագործական գիտությունները։

Դեղագիտությունը դեղագործությունը չէ, վերջինը դեղամիջոցի պատրաստման ու դուրսգրման գործունեությունն է։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Կատեգորիա:Կենսաքիմիա
Լայոնել Թերթիսի անվան ալտահարների միջազգային մրցույթ

**Լայոնել Թերթիսի անվան ալտահարների միջազգային մրցույթն** անցկացվում է 1980 թվականից՝ անգլիացի հանճարեղ ալտահար Լայոնել Թերթիսի պատվին։ Մրցույթն անցկացվում է ամեն 3 տարին մեկ անգամ՝ Մարդու կղզու Փորթ Էրին քաղաքում։ Մրցույթի մրցանակակիրներից են եղել հայազգի Քիմ Քաշքաշյանը, Փոլ Նոբաուերը, Մաքսիմ Ռիզանովը և այլ վիրտուոզ ալտահարներ։ Մրցույթի անցկացման ժամանակ կատարվում են ալտի համար գրված գործերի պրեմիերաներ։ Մրցույթի ժյուրիի պատվավոր անդամ է ռուս ալտահար Յուրի Բաշմետը։

Կատեգորիա:Երաժշտական մրցույթներ
Քոթարի պատրանք

**Քոթարի պատրանքը** (նաև **Քոթարի համախտանիշ**, **քայլող դիակի համախտանիշ**) հազվադեպ հանդիպող վիճակ է, որին բնորոշ է չգոյության պատրանքը, հիվանդը ժխտում է իր մարմնի մասերի, օրգանների կամ ընդհանրապես կենդանության փաստը։ Հիմնականում հանդիպում է կյանքի երկրորդ կեսում, ավելի հաճախ՝ կանանց մոտ։ Որպես հիվանդություն ընդգրկված չէ DSM-IV-TR և ICD-10 ձեռնարկներում։ Առկայությունը, որպես առանձին համախտանիշ, վիճարկվում է, իսկ ցնորքները դիտվում են իբրև ախտանիշ։

Քոթարի համախտանիշի մասին խոսում են ինչպես հայելային արտապատկերման, մոլուցքային մեծամտության զառանցանքի մասին։          Հիվանդությունը կոչվում է ֆրանսիացի նյարդաբան Ժուլ Քոթարի անունով, ով 1880 թ. առաջին անգամ նկարագրել է վիճակը 43-ամյա կնոջ դեպքով,անվանելով այն բացառման զառանցանք:Ավելի ուշ այդ համախտանիշը կոչվեց իր անունով։

## Կլինիկական պատկեր
Քոթարի համախտանիշի ժամանակ զառանցանքային մտքերը առանձնանում են վառ, գունեղ, անհեթեթ ու գրոտեսկային չափազանցությունների մելամաղձոտ և նիհիլիտտական պնդումներով՝ արտահայտված թախծոտ և տագնապահար աֆֆեկտի ֆոնին։

Հիվանդները հիմնականում գանգատվում են թե աղիքները փտել են  կամ սիրտ չունեն, որ իրենք մարդկային պատմության մեծագույն և չտեսնված հանցագործներն են, որ վարակել են բոլորին սիֆիլիսով կամ ՁԻԱՀ-ով, թունավորել են ողջ աշխարհը իրենց գարշահոտ շնչով:Երբեմն հիվանդները պնդում են , որ իրենք վաղուց արդեն դիակ են, իրենց օրգանիզմը վաղուց է քայքայվել է,որ իրենց ամենադաժան պատիժներն են սպասվում այն բոլոր չարիքների համար,որ իրենք պատճառել են մարդկությանը։ Քոթարի համախտանիշի ժամանակ խիստ ընդգծված սթրեսի ու տագնապի ընթացքում առաջանում են արտաքին աշխարհի մերժան ու բացառման մտքեր:Այդպիսի հիվանդները պնդում են,որ շուջը ամեն ինչ մահացել է, Երկիրը դատարկվել է , և այնտեղ կյանք չկա։

## Հիվանդաբանութուն
Քոթարի համախտանիշը կարող է հանդիպել ծանր , էնդոգեն դեպրեսիաների պսիխտիկ ձևերի (այսպես կոչված պսիխոտիկ դեպրեսիաների կամ դեպրեսիվ պսիխոզի) նաև շիզոաֆֆեկտիվ խանգարումների շրջանակների , դեպրեսիվ-պարանոիդալ շիզոֆրենիայի տեսքով, պրոգրեսիվ կաթվածի, ուղեղի աթերոսկլեռոզի , ծերունական դեմենցիայի և այլ հոգեկան հիվանդությունների ընթացքում։ Ավելի հաճախ Քոթարի համախտանիշը հանդիպում է ծերունական (սենսիլ, հետաճային) դեպրեսիաների և  պսիխոզի ժամանակ։

Քոթարի համախտանիշի առկայութունը համեմատաբար ավելի երիտաաարդ մարդու մոտ, որին չի կարելի սենիլ պսիխոզ ախտորոշել ըստ տարիքային չափանիշների, խոսում է նրա ծայրահեղ ծանր դեպրեսիայի , դեպրեսիայի կառուցվածքում տագնապի մեծ կշռի ու բարձր սուիցիդալ վտանգի մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Կատեգորիա:Ցնորքներ
Ծովը (Դեբյուսի)

**Ծովը**` Կլոդ Դեբյուսիի ստեղծագործությունը համարվում է երաժշտական իմպրեսսիոնիզմի ամենաառաջին ստեղծագործություններից մեկը։ Այն գրված է սիմֆոնիկ նվագախմբի համար և ունի 3 մաս։ Չնայած շատ կարծիքների, թե այն կարող է համարվել սիմֆոնիա, "Ծովը" սիմֆոնիա չէ։ Այն սիմֆոնիկ ստեղծագործություն է նվագախմբի համար։

Ստեղծագործությունը գրված է այն ժամանակ, երբ որ Դեբյուսին տարված էր իմպրեսսիոնիզմի գաղափարներով։ Նա իմպրեսսիոնիզմի տարրերը այնքան լավ է օգտագործել "Ծով"-ի մեջ, որ լսողների մոտ իրական ծովի տպավորություն է ստեղծվում։ Կոմպոզիտորը առաջին անգամ օգտագործում է գործիքավորման նոր տարրեր, և նվագախումբը հաղորդում է նոր չլսված տեմբրեր։ Դեբյուսիի այս գործիքավորումը հետագայում օգտագործել են շատ կոմպոզիտորներ։ Այն նաև ազդեցություն ունի Ջոն Վիլիամսի երաժշտության վրա՝ Երախ ֆիլմի համար։

## Պատմություն
Դեբյուսին սկսել է աշխատել ստեղծագործության վրա 1903 թվականին և այն ավարտել է 1905-ին։ Առաջին անգամ "Ծով"-ը կատարվել է Փարիզում 1905 թ., Լամուղո Նվագախմբի և Կամիլ Շեվիյարի կատարմամբ։ Սկզբնական շրջանում ստեղծագործությունը լավ չի ընդունվել հասարակության կողմից։ Կա երկու պատճառ՝ նվագախմբի վատ կատարումը և այն, որ Դեբյուսին լքել էր իր առաջին կնոջը մի երգչուհու համար։ Բայց որոշ ժամանակ անց այն դառնում է հասարակության սիրելի ստեղծագործություններից մեկը։ Առաջին անգամ այն ձայնագրվել է 1928 թվականին։

## Կառուցվածք
"Ծով"-ը ունի 3 մաս՝
#"De l'aube à midi sur la mer" (Արևածագից մինչ կեսօր ծովի վրա)
#"Jeux de vagues" (Ալիքների խաղ)
#"Dialogue du vent et de la mer" (Քամու և ծովի զրույցը)

Օգտագործվող գործիքներն են՝ 2 ֆլեյտա, պիկկոլո, 2 հոբոյ, անգլիական եղջրափող, 2 կլառնետ, 3 ֆագոտ, կոնտրաֆագոտ, 3 գալարափող, 2 շչակ, 3 տրոմբոն, տուբա, բազմաթիվ հարվածային գործիքներ, 2 տավիղ և լարային գործիքներ։

## Ընդհանուր Բնութագիր
Այս ստեղծագործության մեջ կան շատ բնութագրական էլեմենտներ։ Օգտագործվում է բնութագրական երաժշտությունը։ Կոմպոզիտորը իր սովորության համաձայն օգտագործում է սիմվոլիզմը։ 
"Ծով"-ի հիմնական մեծությունը նրանում է կայանում որ կոմպոզիտորը առաջին անգամ բնության նկարագիր է տվել միայն գործիքային երաժշտությունով։ Չեն օգտագործվել բանաստեղծական մտքեր։ Իր դարաշրջանի համար սա մեծ նորություն է հանդիսանում։
Շատ մեծ երաժիշտներ "Ծով"-ը համարում են ստեղծագործությունների գագաթնակետը։ Ռուս դաշնակահար Սվյատոսլավ Րիխտերը ամեն անգամ լսելով այս ստեղծագործությունը նոր հետաքրքրություն էր գտնում նրա մեջ։ 
Շատերի մոտ, լսելով այս ստեղծագործությունը, պարզ տպավորվում է ծովի պատկերը։
Կատարվել և կատարվում են բազմաթիվ ձայնագրություններ աշխարհի ամենագլխավոր նվագախմբերի կողմից։

Կատեգորիա:Կլոդ Դեբյուսիի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար
Մանկական անկյուն (Դեբյուսի)

**Մանկական Անկյուն** սյուիտը դաշնամուրի համար Կլոդ Դեբյուսին գրել է 1906-1908 թվականներին և այն նվիրել է իր 3-ամյա աղջկան՝ Շուշուին։ Սյուիտը կազմված է 6 փոքր պիեսից։

Իր աղջկա խաղալիքների ազդեցության տակ էլ Դեբյուսին գրել է այս սյուիտը։ Ստեղծագործությունը գրված է երեխաների համար, բայց այն բավական բարդ է։ Առաջին անգամ այն կատարել է դաշնակահար Հարոլդ Բաուերը։ 1911 թ. Դեբյուսիի ընկեր Անդրե Կապլեն գործիքավորել է սյուիտը, և գործիքավորված տարբերակը հրատարակվել է։ Ստեղծագործությունը տևում է մոտ 15 րոպե։

Դեբյուսիի մահվանից հետո այս սյուիտը նրա աղջկա համար նվագել է մեծ դաշնակահար Ալֆրեդ Կորտոն։ Շուշուն շատ զղջացել է, որ իր հայրը չի լսել այդ նվագը։ Իր հոր մահավանից մեկ տարի անց Շուշուն մահացել է դիֆթերիայից։

## Կառուցվածք
Սյուիտը ունի 6 մաս՝
#Բժիշկ Գրադուսը և Պարնասսումը
#Ջիմբոյի օրորոցայինը
#Տիկնիկի սերենադը
#Ձյունը պարում է
#Փոքրիկ հովիվը
#Գոլլիվոգի քեյքվոքը

Կատեգորիա:Կլոդ Դեբյուսիի ստեղծագործություններ
Սիամական կատու

**Սիամական կատուն** ծագել է Թայլանդում, որը նախկինում հայտնի էր որպես Սիամ։ Արևելյան տեսակների մեջ առաջին ճանաչվածներից է՝ իբրև ինքնուրույն տեսակ։ Տեղական անուններից է *վիչիան մատ* (วิเชียรมาศ), որ նշանակում է *լուսնային ադամանդ*։ 20-րդ դարում լայնորեն տարածվել է Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։
Քափգրայի պատրանք

**Քափգրայի պատրանքը** կամ **Քափգրայի համախտանիշը** հոգեկան խանգարում է՝ դասակարգված պատրանքային ապաճանաչման համախտանիշների շարքում։ Քափգրայի համախտանիշով մարդկանց թվում է, թե սեփական ծանոթը, ընկերը կամ բարեկամը փոխարինված է ինքնակոչ մեկով։ Հիվանդը կարծում է, թե ինքնակոչը նույնպիսին է, ինչ՝ ծանոթը, սակայն իրական անձը չէ։ Պատրանքը տարածվում է նաև հարազատ իրերի, բնակատեղի, կենդանիների նկատմամբ։

Պատրանքը ավելի հաճախ հանդիպում է շիզոֆրենիայով, դեմենցիայով` մտագարությամբ տառապող, նաև` ուղեղի վնասվածքներով հիվանդների մոտ։ Դեպքերի մեծ մասում միաժամանակ առկա է լինում նյարդադեգեներատիվ խանգարում, ինչպիսիք են Պարկինսոնի, Ալցհեյմերի հիվանդությունները։ Կարող է լինել սուր, անցողիկ և քրոնիկ վիճակ։

Համախտանիշն առաջին անգամ նկարագրվել է ֆրանսիացի հոգեբույժ Ժոզեֆ Քափգրայի և Ժան Ռեբոլ-Լաշուի 1923 թ. հրատարակած ուսումնասիրության մեջ, բնորոշվել է *«նմանակների» պատրանքը քրոնիկակակ զառանցանքով*։

Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Կատեգորիա:Ցնորքներ
Լոուրենս Փաուեր

**Լոուրենս Փաուեր** (, ), անգլիացի ալտահար։ Հանդես է գալիս որպես սոլո ալտահար և որպես կամերային երաժիշտ։

## Կարիերա
Սկզբում Փաուերը ջութակ էր նվագում։ 11 տարեկանից նա սկսում է ուսումը Գիլդհոլի երաժշտական դպրոցում (ալտով)։ Այնուհետև նա սովորում է Ամերիկայի Ջուլլիարդ Համալսարանում՝ Քարեն Թութթլի դասարանում։ 1999 թվականին նա նվաճել է Վիլլիամ Փրիմրոուզի ալտահարների մրցույթի առաջին մրացանակը, 2000 թվականին Ֆրանսիայում անցկացվող Մորիս Վիոյի անվան ալտահարների մրցույթի 3-րդ մրցանակը։ Նա տարբեր երկրներում տալիս է վարպետության բազմաթիվ դասեր։ 2003 թվականին նրան առաջարկել են դառնալ Բեռլինի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախմբի առաջին ալտահարը, բայց նա մերժել է առաջարկը։

Նա հանդես է գալիս տարբեր փայլուն նվագախմբերի հետ։ Կամերային երաժշտություն նվագում է աշխարհի շատ հայտնի կատարողների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ալտահարներ