open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սավահլունտո

**Սավախլունտո** () քաղաք Ինդոնեզիայում, որը գտնվում է Արևմտյան Սումատրա նահանգի կազմում։ Քաղաքի տարածքը բաժանված է անկախ վարչական միավորի` քաղաքապետարանի։ 2015 թվականին Ինդոնեզիայի կառավարությունը դիմեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին որպես Հարավարևելյան Ասիայի ամենահին քաղաք, Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու, որտեղ կազմակերպվել էր քարածուխի արդյունահանումը։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1888 թվականին հոլանդացիների կողմից։ Քաղաքի հայտնվելուն նպաստեց այս տարածքում քարածուխի մեծ հանքավայրի հայտնաբերումը։

## Աշխարհագրական դիրք
մինի|Սավախլուհենի քաղապետարան
Քաղաքը տեղակայված է գավառի կենտրոնական մասում, Սումատրայի արևմուտքում, Բարիսանի լեռնաշղթայի բարձրադիր վայրում։ Բացարձակ բարձրությունը` ծովի մակարդակից 256 մետր է։
Սավահլունտոն գտնվում է գավառի մայրաքաղաք Պադանգ քաղաքից մոտավորապես 50 կիլոմետր դեպի արևելք-հյուսիս (ENE):

## Վարչական բաժանում
Սավախհլունտոյի քաղաքապետարանի տարածքը վարչականորեն բաժանված է չորս թաղամասերի (*kecamatan*) որոնք, իրենց հերթին բաժանված են 10 գյուղական բնակավայրերի (*kelurahan*)։ Քաղաքապետարանի ընդհանուր մակերեսը 273,45 կմ² է։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի պաշտոնական մարդահամարի, բնակչությունը կազմում էր 35 &nbsp;464 մարդ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների։

Էթնիկական կազմի մեջ գերակշռում են Մինանգկաբաուների և Ճավացիների նաև չինացիների ու Բատակի ժողովուրդների ներկայացուցիչները։

## Տրանսպորտ
Մոտակա խոշոր օդանավակայանը գտնվում է Պադանգ քաղաքում։

## Տեսարժան վայրեր
մինի|Երկաթուղային թանգարան Սավախլունո (Ինդոնեզիա) 9.11.2018
*Երկաթուղային թանգարան

## Մշակութային կյանք
2017 թվականից անցկացվում է պոեզիայի միջազգային փառատոն Սավախլունտոյում (Sawahlunto Poetry Reading Festival)։

## Հայտնի բնիկներ
*Ինդոնեզիայի բանաստեղծ, Մոհամմադ Յամին (1903-1962թվականներին) քաղաքական և պետական գործիչ, ազգային հերոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ինդոնեզիայում
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինդոնեզիա
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Էրին Բրոկովիչ

**Էրին Բրոկովիչ** (, ), , իրավապաշտպան  և շրջակա միջավայրի պաշտպան։ Հայտնի է դարձել Կալիֆորնիա նահանգի Հինքլի քաղաքի բնակիչների շահերի պաշտպանությամբ։ Նա դուրս է եկել «Pacific Gas and Electric Company» միավորման դեմ, որը աղտոտել էր քաղաքի գրունտային ջրերը քաղցկեղածին վեցավալենտ քրոմով ու նպաստել քաղաքացիների շրջանում քաղցկեղով հիվանդացության ավելացմանը։

## Կենսագրություն
Էրին Բրոկովիչը (ծնյալ՝ Էրին Փեթի) ծնվել է Կանզաս նահանգի Լորենս քաղաքում, ինժեներ-տեխնոլոգ Ֆրենկ Փեթիի (1924–2011) և լրագրող Բեթի Ջոյի (1923–2008) ընտանիքում։ Ավարտել է Լոուրենսի միջնակարգ դպրոցը, սովորել է Կանզասի համալսարանում, հետո կիրառական արվեստ է ուսումնասիրել Տեխաս նահանգի Դալաս քաղաքի «Ուեյդ» քոլեջում։ 1981 թվականին փորձաշրջան է անցել «Kmart»-ում, բայց մի քանի ամիս անց ազատվել է և մասնակցել գեղեցկության մրցույթի։ Նույն տարում հաղթող է ճանաչվել «Միսս խաղաղօվկիանոսյան լողափ» մրցույթում։ Հաղթանակից հետո մոդելային կարիերան չի շարունակել։ 1982 թվականից ապրում է Կալիֆորնիայում։

Բարձրագույն իրավաբանական կրթությունը չունենալը չի խանգարել, որ նա նշանակալի ներդրում ունենա Կալիֆորնիայում 1993 թվականին քաղաքի գրունտային ջրերը քիմիկատներով աղտոտելու համար «Pacific Gas and Electric Company» (PG & E) կազմակերպության դեմ հարուցված դատական գործում։

Հետագայում շարունակել է մասնակցել շրջակա միջավայրի աղտոտման դեմ ուղղված բազմաթիվ դատական քննությունների և դարձել է «Brockovich Research & Consulting» խորհրդատվական ընկերության նախագահ։ Ավելի ուշ իրավախորհրդատու է աշխատել նյու-յորքյան «Weitz & Luxenberg» ընկերությունում։ Մի քանի ամերիկյան համալսարանների պատվավոր դոկտոր է։

## Կինոկենսագրություն
Էրինի պատմության հիման վրա է ստեղծվել «Էրին Բրոկովիչ» ֆիլմի սյուժեն։ Գլխավոր հերոսուհուն ֆիլմում մարմնավորել է դերասանուհի Ջուլիա Ռոբերթսը։ «Օսկար» մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմը ներկայացվել է հինգ անվանակարգերում․ լավագույն դերասանուհի, երկրորդ պլանի դերասան, լավագույն ռեժիսոր, լավագույն ֆիլմ և օրիգինալ սցենար։ Ռոբերթսին տրվել է լավագույն դերասանուհի մրցանակը։ Ի դեպ, Էրին Բրոկովիչը ինքը կամեո դերով հայտնվել է ֆիլմում՝ որպես Ջուլիա Ռ․ անունով մատուցողուհի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Էրին Բրոկովիչ (ֆիլմ)](https://hy.wikipedia.org/wiki/Էրին_Բրոկովիչ_(ֆիլմ,_2000))
* Official Site of Erin Brockovich
* Official MySpace of Erin Brockovich

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Ջոն Բեգնոլդ Բարջես

**Ջոն Բեգնոլդ Բարջես** (), պատմական ժանրի անգլիացի նկարիչ, բազմաթիվ աշխատանքներ ունի նկարված Իսպանիայում։

## Կյանք և ստեղծագործական ուղի
thumb|ձախից|Մանկությունը արևելքում |alt=
Բարջեսը ծնվել է Լոնդոնի Չելսի շրջանում։ Նրա հայրը Հենրի Ուիլյամ Բարջեսն էր։ Նա բնանկարներ է նկարել Ուիլյամ 4-րդի համար։ Բարջեսը ականավոր նկարիչների ընտանիքից էր։ Սովորել է Բրոմտոնի Քերականության դպրոցում։ Հոր մահից հետո` 10 տարեկանում, նա սովորում է հոր ընկերոջ՝ մանրանկարիչ Ուիլյամ Չարլզ Ռոսի մոտ։ 1848 թվականին սովորում է Սոհոյում գտնվող Ջեյմս Մավյու Լեյի դպրոցում։ 1850 թվականին նա Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում ցուցադրության է ներկայացնում մի նկար, իսկ 1849 թվականին ընդունվում է Թագավորական ակադեմիայի դպրոցը և արժանանում առաջին կարգի մեդալի բնական պատկեր ոճով նկարված նկարի համար։ 1852 թվականից սկսած ամեն տարի նա մասնակցություն է ունեցել Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի ամենամյա ցուցահանդեսին։

Բարջեսը իր կարիերան սկսել է դիմանկարներ նկարելով։ 1858 թվականին իր ընկերոջ՝ նկարիչ Էդվին Լոնգի հետ Իսպանիա է ճանապարհորդում և ճանապարհորդության ընթացքում բազմաթիվ նկարներ նկարում։ Հետագա երեսուն տարիների ընթացքում նա ամեն տարի մեկնում էր Իսպանիա, հաճախ շփվում տեղացի գյուղացիների հետ՝ ապրելով նրանց կյանքով և կիսելով նրանց հացը։ Նա մեկնել է նաև Մարոկկո։ 1860 թվականին ամուսնանում է Ռոբերտ Թըրնրի դուստր Սոֆյայի հետ Լինքոլնշիրի Գրենթամ քաղաքից։

Բարջեսի առաջին հաջողություն ունեցած նկարն է *«Բրավո Տորոն»* (1865)։ Մյուս հայտնի նկարներից են *«Գնչուի կողմից գողացածը»* (1868), *«Համբուրելով մասունքներ Իսպանիայում»* (1869), *«Տաղանդավոր սափրիչը»* (1875)։ 1877 թվականին նա ընտրվում է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի կրտսեր անդամ։ Նրա նկարներից են նաև *«Նամակագիրը»* (1882), *«Ծեծկռտուք հարսանիքին»* (1884), *«Ծխախոտագործները», «Ազատ լրատվություն»* (1890), որը Բարջեսի դիպլոմային աշխատանքն էր 1889 թվականին Թագավորական ակադեմիայի անդամ ընտրվելիս։ 1850-1897 թվականների ընթացքում Թագավորական ակադեմիայում Բարջեսը ցոցահանդեսների է ներկայացրել յոթանասուներեք աշխատանք, Բրիտանական ինստիտուտում տասնհինգ, հիսուն-վաթսուն աշխատանք էլ ներկայացրել է այլ ինստիտուտներում։

thumb|''«Իսպանացի նամակագիրը»'' 1888|alt=

Բարջեսը մահացել է 1897 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լոնդոնում սրտի բնածին արատից։ Այդ հիվանդությունից տառապում էր ամբողջ կյանքում։ Նրան հուղարկավորել են Վիլեսդենի Փեդինգտոն գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
thumb|ձախից|''«Պրոֆոսորը և նրա աշակերտը»'' (փորագրված Բարջեսի կողմից)|alt=
Ջոնը ճանաչված նկարիչների ընտանիքից էր։ Նրա հայրը Հենրի Ուիլյամ Բարջեսն էր։ Նա Ուիլյամ 4-րդի բնանկարիչն էր։ Պապը՝ բնանկարիչ Ուիլյամ Բարջեսն էր (1749–1812), իսկ ապուպապը՝ Թոմաս Բարջեսը, ում աշակերտն էր Թոմաս Գեյնսբորոն, զարմիկը՝ բնանկարիչ Ջոն Քարտ Բարջեսը (1798–1863) և Թոմաս Բարջեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
**John Bagnold Burgess* (Magazine of Art, volume 5 (1882) pp.&nbsp;133–137.
*Wilfrid Meynell, *[https://archive.org/details/modernschoolofar02meynuoft The modern school of art, volume 2]* (London: W. R. Howell & Co., c. 1887), pp.&nbsp;55&ndash;63.
*

## Արտաքին հղումներ
*J. B. Burgess on Artnet
*Paintings by Burgess  (Art Renewal Center - 9 Sep 2010)
*Portraits of Burgess (National Portrait Gallery, London).

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Պիեռ Սերեզոլ

**Պիեռ Սերեզոլ**  (, ), շվեյցարացի ինժեներ, որը առավել հայտնի է որպես Միջազգային քաղաքացիական ծառայության կամ Խաղաղության համար միջազգային կամավորական  ծառայության (IVSP) հիմնադիր (1920). կազմակերպություն, որն Առաջին աշխարհամարտից հետո օգնել է վերակառուցմանը՝ եղբայրության մթնոլորտի հասնելու նպատակով։ Լինելով պացիֆիստ, Սերեզոլը հրաժարվել է վճարել հարկերը, որոնք օգտագործվել են զենք գնելու համար և հրաժարվել է իր ժառանգությունից գումար ընդունել։ Նա երկար  ժամանակ է անցկացրել բանտում։

Սերեզոլը ոգեշնչվել է ամերիկացի մտածող Վիլյամ Ջեյմսից։ Ինքը՝ Սերեզոլը, իր հերթին, ոգեշնչել է Կիս Բոկեին։

## Պատմություն
Պիեռ Սերեզոլը ծնվել է Լոզանում, 1879 թվականի օգոստոսի 17-ին, Շվեյցարիայի դաշնային խորհրդի անդամ և Շվեյցարիայի Համադաշնության նախագահ Պոլ Սերեզոլի ընտանիքում։

## Գրականություն
* Cérésole, Pierre (1950). *Vivre sa vérité Carnets de route 1909-1944*. Neuchâtel: La Baconnière. p.&nbsp;279 p.
* Cérésole, Pierre (1954). *For peace and truth: from the note-books of Pierre Ceresole*. Translated by John W. Harvey; Christina Yates. Bannisdale Press. p.&nbsp;192 p.
* Monastier, Hélène (1947). *Un Quaker d'aujourd'hui: Pierre Cérésole*. Paris. p.&nbsp;43 p.
* Monastier, Hélène (1960). *Pierre Cérésole d'après sa correspondance*. Neuchâtel: La Baconnière. p.&nbsp;249 p.
* Maddock, Keith (2005). *Living truth: a spiritual portrait of Pierre Ceresole*. Pendle Hill pamphlets #379. Wallingford: Pendle Hill. p.&nbsp;35 p. ISSN 0031-4250.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Claus Bernet (2005). "Pierre Cérésole".  In Bautz, Traugott (ed.). Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (на немецком). 24. Nordhausen: Bautz. cols. 432–443. ISBN 3-88309-247-9.
* *Pierre Cérésole* на немецком, французском и итальянском в онлайн *Историческом словаре Швейцарии*.

Կատեգորիա:Շվեյցարացի քվակերներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մանկավարժներ
Մարի Հայմ-Ֆյոգտլին

**Մարի Հայմ-Ֆյոգտլին** (, ), Շվեյցարիայում առաջին բժշկուհին։ Եղել է գրող և շվեյցարական առաջին գինեկոլոգիական հիվանդանոցի համահիմնադիրը։

## Կենսագրություն
### Կրթութուն
Ծնվել է Բյոցեն քաղաքից պաստորի (բողոքականների քահանա) ընտանիքում։ Մասնավոր կրթություն է ստացել Ռոմանդիայում և Ցյուրիխում։

1867 թվականին նրա փեսացու Ֆրիդրիխ Գուլդրեյխ Էրիսմանը՝ բժշկության ուսանող, ետ է տվել նշանը և ամուսնացել Նադեժդա Սուսլովայի (1843—1918) հետ։ Ի պատասխան դրան՝ Մարին իրեն նվիրել է Ցյուրիխի համալսարանում բժշկության ուսանելուն, որը Եվրոպայում առաջին բժշկական ֆակուլտետն էր, որ ընդունելություն ուներ կանանց համար։ Դա ազգային աղմուկ է առաջացրել, քանի որ նախկինում միայն օտարերկրացի կանայք (ինչպես օրինակ ռուս Ն. Սուսլովան) ընդունվել։
մինի|Մարի Հայմ-Ֆյոգտլին, 1915
Գերազանց հանձնելով քննությունները՝ Մարին գինեկոլոգիա է սովորել Լայպցիգում և աշխատել Դրեզդենի ծննդատանը։ 1874 թվականի հուլիսի 11-ին նա դոկտորական աստիճան է ստացել Ցյուրիխի համալսարանում, դիսերտացիան եղել է աշխատանքի ժամանակ իգական սեռական համակարգի դրության մասին։ Ցյուրիխում բժշկական պրակտիկա իրականացնելու պաշտոնական թույլտվության համար անհրաժեշտ է եղել նրա հոր միջամտությունը։

### Մասնագիտական և ընտանեկան կյանք
Թեպետ նրա գործառությունն սկսվել է մի քանի հաճախորդներից, նա արագորեն ձեռք է բերել շնորհալի և լավ բժշկի համբավ, հատկապես առանձնացրել են նրա վերաբերմունքը աղքատ կանանց հանդեպ։

1875 թվականին Մարին ամուսնացել է հայտնի երկրաբան Ալբերտ Հայմի հետ, ինչից հետո նա տվել է իր թույլտվությունը (ըստ այդ ժամանակների օրենքի), որպեսզի Մարին շարունակի աշխատել ամուսնություն կնքելուց հետո։ Զույգն ունեցել է երկու երեխա՝ Առնոլդը և Հելենը, ինչպես նաև որդեգրած երեխա։

Մարի Հայմ-Ֆյոգտլինը մահացել է 1916 թվականին թոքերի հիվանդությունից։
### Հասարակական գործունեություն
1901 թվականին եղել է Շվեյցարիայում առաջին գինեկոլոգիական հիվանդանոցի (*Schweizerische Pflegerinnenschule mit Spital*) համահիմնադիրը։ Այնտեղ աշխատել է որպես գանձապահ։ Եղել է կանանց ընտրական իրավունքի և Ժուժկալության միավորման ակտիվ մասնակից։

Հրատարակել է մի քանի գրքեր կանանց և երեխաների համար։

## Հիշատակ
* Շվեյցարիայում Գիտական ազգային ֆոնդը նրա պատվին կանանց կրթաթոշակ է սահմանել։
* 1995 թվականին Ցյուրիխում կանանց հիվանդանոցի մոտ նրա անվամբ նրբանցք է կոչվել։ 2010 թվականին նրա աշխատանքներն արժանացել են Հեզելշաֆտ զու Ֆրաումյունստերի։
* 2016 թվականին նրա մահվան 100-ամյա տարելիցին թողարկվել է շվեյցարական փոստային նամականիշ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Программа Марии Гейм-Фёгтлин

Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Իդա Հեգնաուեր

**Իդա Հեգնաուեր** (, ), շվեյցարացի բուժքույր և խաղաղության համար պայքարող ակտիվիստ, աշխատել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայությունում (Service Civil International, SCI)։

## Անձնական կյանք
Հեգնաուերը ծնվել է Շվեյցարիայի Օբֆելդեն բնակավայրում։ Նա եղել է ատաղձագործ Յակոբ Հեբերլինգի և Մարիի դուստրը։ Հեգնաուերը եղել է քվակեր։ Մահացել է 2006 թվականին Աֆոլտերն-նա Ալբիսում, Շվեյցարիա։

## Գործունեություն
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Հեգնաուերը գրանցվել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայությունում (SCI) և աշխատել Վալենսիայում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Հեգնաուերն աշխատել է Հասարակության ընկերների ծառայության ամերիկյան կոմիտեում Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության ընթացքում։ Նա աջակցել է Թուրանի, Իսրայելի գյուղական բնակչությանը, նրանց բժշկական օգնություն ցուցաբերել։

1960 թվականին նա զեկուցում է գրել Թունիսի ալժիրցի փախստականների մասին՝ աշխատելով երկրում Ալժիրի անկախության պատերազմի ընթացքում։ Հեգնաուերը SCI-ի համար օգնել է հավաքել 900 000 շվեյցարական ֆրանկ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Հեգնաուերը աշխատել է նաև Հունաստանում, Հնդկաստանում, Ավստրիայում և Հարավսլավիայում։ 1980-1984 թվականներին նա աշխատել է Շվեյցարիայի Աֆոլտերն-նա Ալբիսի մանկական հիվանդանոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Քվակերներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մարդասերներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Միզուլա (լիճ)

**Միզուլա** (), հնագույն սառցադաշտային լիճ  ժամանակակից ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի արևմտյան մասում։ Գոյացել է աստիճանաբար սառցադաշտային ժամանակաշրջանի վերջին, 15-13 հազար տարի առաջ։ Զբաղեցնում էր մոտ 7770 կմ² տարածք, ծավալը կազմում էր մոտ 2100 կմ³ (ժամանակակից Միչիգան լճի ծավալի գրեթե կեսը)։ Գտնվում է Միզուլա քաղաքից 68 մղոն հյուսիս-արևմուտք, Մոնտանա թիվ 382 մայրուղուց արևելք։ 1966 թվականին հայտարարվել է բնության ազգային հուշարձան։

Լճի հետազոտությունն հիմք է հանդիսացել  ամերիկացի երկրաբան Ջոն Հարլեն Բրետսի տեղանքի դիլյուվիալ ծագման տեսության հիմնավորման համար, որի ուսումնասիրության առարկան Քանելդ Սքաբլենդ անվամբ հայտնի  տեղանքն էր։ Լճի ձևավորումը կապված է Կորդիլերյան սառցադաշտի լեզվակի առաջխաղացման հետ, ինչը հանգեցրել է Կլարկ-Ֆորկ գետի վրա բնական սառցե ամբարտակի ձևավորմանը։ Պատվարի ենթադրյալ բարձրությունը կազմել է մոտ 610 մ։

Սառցե պատնեշի պարբերական փլուզումները  աղետալի միզուլական ջրհեղեղների պատճառ են դարձել, որոնք պատուհասել են ժամանակակից Վաշինգտոնի նահանգի արևելյան հատվածին և շարունակել հոսքը Կոլումբիա գետի կիրճով, 2000 տարվաի ընթացքում շուրջ 40 անգամ։ Այդ մասշտաբային ջրհեղեղները ողողել են ընդհանուր առմամբ մոտ 210 կմ³ լյոսային  և նստվածքային նյութ և տեղափոխել այն հոսանքն ի վար։


Պատկեր:Lake Bonneville map de.svg|Բոննեվիլ և Միզուլա լճեր
Պատկեր:Orillas fósiles del lago Missoula.jpg|Միսուլլա լճի բրածո ափերը
Պատկեր:Map of the Channeled Scablands.png|Քանել Սկաբլանդների քարտեզ
Պատկեր:Map missoula floods.gif|alt=  Կորդիլերան սառցե թերթ  Սառցադաշտային Միսուլա լճի (արևելյան) և Կոլումբիայի սառցադաշտային լճի առավելագույն տարածքը (արևմտյան) տարածքներ, որոնք պատել են Միսուլայի և Կոլումբիայի ջրհեղեղները| *Կապույտ՝*  Կորդիլերան սառցե թերթ  *Դեղին*՝ Սառցադաշտային Միզուլա լճի (արևելյան) և Կոլումբիայի սառցադաշտային լճի առավելագույն տարածքը (արևմտյան)  *Մուգ դեղին*՝ տարածքներ, որոնք պատել են Միսուլայի և Կոլումբիայի ջրհեղեղները


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Սիմոնա Տաններ-Շոմե

**Սիմոնա Տաններ-Շոմե** (ֆրանսերեն՝ Simone Tanner-Chaumet. ), բնիկ ֆրանսիացի,  խաղաղության համար պայքարի ակտիվիստ և SCI-ի  (Միջազգային քաղաքացիական ծառայության) կամավորական։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալել Ֆրանսիայում 1943-1945 թվականներին և Ալժիրում՝ 1951 թվականից 1956 թվականներին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեա երեխաներին փրկելու գործողությունների համար 2011 թվականին Իսրայելը նրան շնորհել է «Աշխարհի արդարակյացներ» կոչում։

## Կյանքի վաղ տարիներ
Սիմոնա Շոմեն ծնվել է 1914-1918 թվականների պատերազմի ժամանակ, սակայն ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը և վայրը անհայտ են։ Նա իր հորը  չի ճանաչել, ինչն էլ վաղ տարիներին ազդել է նրա վրա։ Նրա մայրը երկրորդ անգամ է ամուսնացել, և խորթ հայրը ամբողջ ընտանիքը տեղափոխել է Կանն։ Շոմեի և նրա խորթ հոր միջև հարաբերությունները եղել են լարված։ 1942 թվականին նա ընկերուհու հետ միասին միացել է *CLAJ* երիտասարդական ակումբին (*Club loisirs action jeunesse*), իսկ 1943 թվականին դարձել նրա քարտուղարը։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին շարունակել է աշխատել ակումբում և փրկել հրեա երեխաների կյանքը Ֆրանսիայում։

## Շոմեն  և  SCI-ն
SCI-ն շատ կարևոր է եղել Շոմեի և նրա կյանքի համար։ SCI կազմակերպությունը կապ է հաստատել նրա հետ, և նա որոշել է կազմակերպության անունից հանդես եկող կամավորական դառնալ։ 1945-1950 թվականների ընթացքում ակտիվ գործունեություն է ծավալել Ֆրանսիայում, իսկ 1951-1956 թվականներին երկարաժամկետ կամավորական է եղել Ալժիրում։ Իր ամուսնուն՝ Էմիլ Տաններին, նույնպես հանդիպել է SCI-ում, որտեղ ինքն աշխատել է որպես քարտուղար։ SCI-ի կամավորության ընթացքում Շոմեն ուսումնասիրել է կրթության օգտակար կողմերը, այնուհետև Բուզարեայում հիմնել է դպրոց։ Նա ցանկացել է օգնել այն մարդկանց, ովքեր չգիտեին կարդալ և գրել, ինչպես նաև  այն երեխաներին, ովքեր կրթության կարիք ունեին։

## Մահ և ժառանգություն
Շոմեն սպանվել է 1962 թվականի մայիսի 25-ին՝ Ալժիրի Անկախության պատերազմի ժամանակ։ Այն երեխաները, որոնց կյանքը Շոմեն փրկել է, Ֆրանսուա Գելբերտը, Գիլբերտը և Մաքսիմ Ալլուշը, որպես հարգանքի տուրք մասնակցել են նրա հիշատակի արարողությանը։

2005 թվականի մայիսի 7-ին Կոլ դյու Ֆանժում նրա պատվին տեղադրվել է հուշատախտակ։ Բացի այդ, քանի որ նա Ֆրանսիայում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին փրկել էր հրեա երեխաների կյանքը, նա մեծարվել է նաև Իսրայելի պետության կողմից։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 24-ին նրան շնորհվել է «Աշխարհի արդարակյացներ» կոչում։ Նրա անունը նշված է նաև «Անհետացած անձանց պատի» հուշատախտակի վրա, որը փակցված է Ալժիրի արտաքին գործերի նախարարության՝ Ալժիրում պատերազմների ընթացքում զոհվածների հիշատակին նվիրված պատին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրոպացի պացիֆիստներ
Քեն Ռոբինսոն

**Քեն Ռոբինսոն** (, ), անգլիացի հեղինակ, խոսնակ և ստեղծագործական մտածողության զարգացման, կրթական համակարգերի, նորարարության պետական ու հասարակական կազմակերպությունների միջազգային խորհրդական։ Նա եղել է Գեղարվեստական նախագծերի դպրոցի տնօրենը (; 1985—1989), Ուորիքի համալսարանի գեղարվեստի կրթության ամբիոնի պրոֆեսոր (1989-2001)։

2003 թվականի հունիսին Եղիսաբեթ II թագուհին կրթության ոլորտում արժանիքների համար նրան շնորհել է ասպետի կոչում։

2011 թվականին նա ստացել է *Lego Prize* մրցանակ 100 000 ԱՄՆ դոլարի չափով։

## Կենսագրություն
Ռոբինսոնը ծնվել է Լիվերպուլում (Անգլիա), Ջեյմս և Էթել Ռոբինսոնների ընտանիքում. յոթ երեխաներից մեկն էր։ Նրա եղբայրներից մեկը՝ Նիլը, դարձել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Դժբախտ պատահարից հետո նրա հայրը կաթվածահար է եղել։ Ռոբինսոնը չորս տարեկանում հիվանդացել է պոլիոմիելիտով։ Հաճախել է Մարգարեթ Բիվանի հատուկ դպրոց՝ պոլիոմիելիտի ֆիզիկական ազդեցությունների պատճառով, ապա Լիվերպուլի համալսարանական դպրոց (1961-1963) և Ուեյդ Դիկոնի վարժարան Չեշիրում (1963-1968)։

1981 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան Լոնդոնի համալսարանում՝ ստանալով փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան (PhD):

Ռոբինսոնը մահացել է 2020 թվականի օգոստոսի 21-ին 70 տարեկան հասակում՝ քաղցկեղի կարճատև հիվանդությունից հետո։

## Գրքեր ռուսերենով
* *Призвание. Как найти то, для чего вы созданы и жить в своей стихии* — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2009. ISBN 978-5-91657-123-3
* *Образование против таланта* — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2012. ISBN 978-5-91657-415-9
* *Найти своё призвание. Как открыть свои истинные таланты и наполнить жизнь смыслом* — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2013. ISBN 978-5-00057-006-7
* *Школа будущего. Как вырастить талантливого ребенка* — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2015. ISBN 978-5-00057-734-9

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Расширенная биография Кена Робинсона
* Сэр Кен Робинзон: Совершим же революцию в обучении! (TED talks).
* Кен Робинсон: Как избежать долины смерти в образовании (TED talks)
* Анимация на выступление сэра Кена Робинсона о смене парадигм образования.
* Доклад Робинсона, опубликованный в 1999 г. — «Наше целостное будущее: Творчество, Культура и Образование» 
* ''«Das Können allein gibt auf Dauer keine Befriedigung»''  Հարցազրույց Քեն Ռոբինսոնի հետ։ Der Bund, Ապրիլ 12, 2014 թվական 

Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Այլընտրանքային կրթություն
Կատեգորիա:Բրիտանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Արեգակի խավարում 2060 թվականի ապրիլի 30-ին

**2060 թվականի ապրիլի 30-ի Արեգակի խավարում**, Արեգակի լրիվ խավարում, որը հնարավոր կլինի դիտել Հայաստանում։ Այդ խավարման նմանատիպ նախորդող խավարումը կլինի 2043 թվականի ապրիլի 9-ին, իսկ հաջորդ ամբողջական խավարումը՝  2061 թվականի ապրիլի 20-ին։

Խավարումը կսկսվի Բրազիլիայի ափերին, կանցնի Ատլանտյան օվկիանոսով, իսկ հետո մուտք կգործի Աֆրիկայի տարածք, իսկ հետո ամբողջական խավարումը կդիտվի այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Կոտ դ'Իվուարը, Գանան, Տոգոն, Բենինը, Նիգերիան, Նիգերը, Չադը, Լիբիան, Եգիպտոսը, Կիպրոսը, Թուրքիան, Հայաստանը, Վրաստանը, Ադրբեջանը։ Իսկ հետո ստվերը դուրս կգա Ռուսաստանի տարածք, Դաղստանի հարավում Կուռուշ գյուղը կդառնա Ռուսաստանի բնակիչների համար խավարման ամբողփական փուլի դիտման համար հիմնական կետը։ Խավարումը կդիտվի նաև Միջին Ասիայում և  Չինաստանում։

**Հիմնական բնակավայրերը, որտեղից կարելի է դիտել ամբողջական խավարումը**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խավարման մասին 
* Խավարման քարտեզը  Google Maps-ում

Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ
Կատեգորիա:Արևի խավարումներ
Իրինա Յանինա

**Իրինա Յուրևնա Յանինա** (, ), բուժքույր, սերժանտ, Ռուսաստանի Դաշնության հերոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ղազախստանի ԽՍՀ-ի Տալդի Կուրգան քաղաքում։ Տեղական բժշկական դպրոցն ավարտելուց հետո նա որպես բուժքույր  աշխատել է   տուբերկուլյոզի դիսպանսերում ու ծննդատանը։

1995 թվականին նա պայմանագրային ծառայության է անցել Ռուսաստանի ներքին գործերի նախարարության ներքին զորքերում։ Ծառայել է որպես բուժքույր Կալաչ-նա-Դոնու քաղաքում գտնվող Ռուսաստանի Դաշնության ՆԳՆ 22-րդ առանձին օպերատիվ բրիգադի բժշկական ընկերության բուժասենյակում։ Ծառայության ժամանակ նա բաժանվել է ամուսնուց, փոքրիկ դուստրը մահացել է։

Առաջին չեչենական պատերազմի ընթացքում նրան երկու անգամ ուղարկել են ռազմական գործողությունների շրջան։

Երկրորդ չեչենական պատերազմի ժամանակ նա 1999 թվականի հուլիսից գտնվել է Դաղստանում։

## Մահը
1999 թվականի օգոստոսի 31-ին  Կարամախի գյուղի տարհանման ժամանակ Իրինա Յանինան տարհանման խմբի կազմում օգնություն է ցույց տվել 15 վիրավոր զինվորի՝ վտանգելով կյանքը։  Երեք անգամ զրահամեքենայով նա ուղևորվել է դեպի կրակի գիծ, որտեղից դուրս է բերել դաշնային ուժերի ևս 28 վիրավոր զինվորի։

Չորրորդ արտագրոհի ժամանակ հակառակորդն անցել է հակագրոհի, իսկ Յանինան կազմակերպել է վիրավորների տարհանումը՝ գործողությունը ծածկելով  ինքնաձիգի կրակահերթով։ Նահանջելիս երկու նռնակ հարվածել է զրահափոխադրիչին, ինչի արդյունքում ուժեղ հրդեհ է բռնկվել, ինչի արդյունքում անմիջապես պայթել  է մարտական լրակազմը։  Իրինա Յանինան օգնել է վիրավորներին դուրս գալ այրվող մեքենայից։ Նրա շնորհիվ  փրկվել են կապիտան Ա. Կրիվցովը, շարքային Ս. Վ. Գոլնևը և Ի. Ա. Լյադովը։

Իրինան մահացել է՝ չհասցնելով դուրս գալ  այրվող մեքենայից։

Նա որդի ունի։

## Պարգևներ
1999 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Իրինա Յանինան հետմահու արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության հերոսի կոչման։  Իրինա Յանինան առաջին ու միակ կինն է, որն արժանացել է Ռուսաստանի հերոսի կոչման՝  Հյուսիսային Կովկասի տարածաշրջանում ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար։

## Հիշատակում
2012 թվականին «Ռուսական փոստը»  թողարկել է փոստային նամականիշ «Ռուսաստանի Դաշնության հերոսը» շարքից` Ի. Յու. Յանինայի պատկերով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Իրինայի նամակը որդուն՝ զոհվելուց 10 օր առաջ

* Իրինա Յանինան biografija.ru կայքում
* Իրինա Յանինա «Կկռվենք և կգանք տուն…» 

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուս զինվորական բուժքույրեր
Չարլզ Էդվարդ Ռոջերս

**Չարլզ Էդվարդ Ռոջերս** (, ), ամերիկացի դերասան և ջազ երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Ռոջերսը ծնվել է Մոդ և Բերտ Հենրի Ռոջերսների ընտանիքում՝ Կանզաս նահանգի Օլաթե քաղաքում։ Սովորել է Կանզասի համալսարանում։ 1920-ական թվականներին սկսել է նկարահանվել հոլիվուդյան ֆիլմերում։ Նա տաղանդավոր տրոմբոնահար էր և նվագել է այլ երաժշտական գործիքներ։ Ռոջերսը իր ջազ խմբով ելույթ է ունեցել ռադիոյով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  ԱՄՆ-ի նավատորմի տարածքում ծառայել է որպես թռիչքի հրահանգիչ։

1927 թվականին  նրան փառք է բերել «Թևեր» ֆիլմը, որտեղ նա խաղում էր Կլարա Բոուի հետ։ Ֆիլմն արժանացել է տարվա լավագույն նկար մրցանակին,որն այդ տարի շնորհվել է առաջին անգամ։

Ունի աստղ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղիում ( Հոլիվուդի բուրվառի № 6135 ): 1986 թվականին արժանացել է Ջին Հերշոլտի անվան մրցանակի։

## Անձնական կյանք
1937 թվականին Ռոջերսը դարձել է համր կինոյի լեգենդ Մերի Փիքֆորդի երրորդ ամուսինը, ով իրենից մեծ էր տասներկու տարով։ Միասին ապրել են 42 տարի մինչև Փիքֆորդի մահր՝ 1979 թվականը։ Ամուսինները չեն ունեցել սեփական երեխաներ,բայց որդեգրել են երկու երեխա։ 1944 թվականին ծնված Ռոքսաննային որդեգրել են նույն՝ 1944 թվականին, իսկ 1937 թվականին ծնված Ռոնալդ Չառլզին՝ 1943 թվականին։

## Մահ
Ռոջերսը մահացել է 1999 թվականին Կալիֆոռնիա նահանգի Ռանչո Միրաժ քաղաքում։ Նա 94 տարեկան էր։ Թաղվել է Փալմ Սփրինգսի մոտակայքում գտնվող Forest Lawn, Cathedral City գերեզմանատանը։

## Ֆիլմերի ընտրանի
* 1926 թվական, «Գերող երիտասարդություն», Թեդի Ուորդի դերում
* 1927 թվական, «Թևեր», Ջեք Փաուելի դերում
* 1927 թվական, «Իմ սիրած աղջիկը», Ջո Մերիլի դերում
* 1931 թվական, «Գողացված զարդեր», կամեո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Photographs and bibliography

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Նեոռոմանտիզմ

**Նեոռոմանտիզմ**, 19-20-րդ դարերի արվեստի ուղղություն, հոսանք, արտահայտվել է հատկապես գրականության մեջ,  առաջացել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին՝  որպես  ռեալիստական և նատուրալիստական հոսանքների արձագանք, շարունակություն:Կարելի է բնորոշել որպես 19-րդ դարի առաջին կեսին եվրոպական ռոմանտիզմի վերածնունդ։ Ընկալվում է նաև իբրև մոդեռնիզմի նախնական արտահայտություն կամ ուղղություն։

Նեոռոմանտիզմի գրականության մեջ իշխում են անսպասելիությունը, արկածներն ու վտանգը, բայց գործող կերպարները սովորական մարդիկ են։ Արարքների հերոսականությունը արտահայտվում է որպես կյանքը վառ ապրելու, սեփական անձի հանդեպ հարգանքը չկորցնելու ձգտում («Գանձերի կղզին»՝ Սթիվենսոն, «Նավապետ Թոկից փախածը»՝ Լուի Բուսենար)։

Նեոռոմանտիզմը կարճ ժամանակում դարձավ շատ արգասաբեր գրական հոսանք։ 20-րդ դարում էլ շարունակեցին գրել նեոռոմանտիզմի գրական հոսանքի սկզբունքներին հարազատ ստեղծագործություններ՝ «Կապիտան Բլադի ոդիսականը» (''Սաբատինի'')  և «Կալկաթայի ժառանգորդը»( *Շտիլմարկ)*։

Գրական հոսանքի ձևավորման հարցում նշանակալի ազդեցություն է ունեցել Նիցշեի և Շոպենհաուերի փիլիսոփայությունը, այդ պատճառով էլ նեոռոմանտիզմի ստեղծագործությունները  հաճախ կառուցված են յուրահատուկ ուժով օժտված անհատների շուրջ, որոնց կերպարներում հեղինակները ընդգծել են բնավորության ուժեղ արտահայտված կոնկրետ գծեր, օրինակ՝ Դանկոն և Լարան Մաքսիմ Գորկու «Պառավ Իզերգիլը» ստեղծագործության մեջ, նավապետ Նեմոն Ժյուլ Վեռնի ստեղծագործություններից, Մարտին Իդենը Ջեկ Լոնդոնի համանուն վեպից։

Նեոռոմանտիզմի պայծառ ներկայացուցիչներից են Ջոզեֆ Քոնրադը, Էթել Վոյնիչը, Ջեկ Լոնդոնը, Հենրի Հագարդը, Մայն Ռիդը, Ռաֆայել Սաբատինին, Ժյուլ Վեռնը, Արթուր Կոնան Դոյլը, Հենրիկ Իբսենը, Սելմա Լագերլյոֆը, Կնուտ Համսունը, Ռեդյարդ Քիփլինգը, Էյնո Լեյնոն, Ռոստան Էդմոնը,  Ռոբերտ Սթիվենսոնը, Հերման Հեսսեն, Սալոմեա Ներիսը, Ռուսաստանում՝ Ալեքսանդր Կուպրինը, Նիկոլայ Գումիլյովը, Ալեքսանդր Գրինը, Վլադիմիր Նաբոկովը, Մաքսիմ Գորկու վաղ շրջանի գործերը։

Նեոռոմանտիզմին են հարում նաև 20-րդ դարի որոշ անվանի երաժիշտներ, օրինակ՝ Սերգեյ Ռախմանինովը, Նիկոլայ Մետները, Ռալֆ Վոան Ուիլյամսը և այլք։ Նեոռոմանտիկ են համարվում նաև Պաուլ Հինդեմիթի որոշակի ստեղծագործություններ։ 20-րդ դարավերջին նեոռոմատնիկներ համարվեցին նաև  Վոլֆգանգ Ռիմը և Ջոն Ադամսը։

Նեոռոմանտիզմը հատուկ է նաև որոշ նկարիչներին, օրինակ Առնոլդ Բյոկլինին։

## Տես նաև
* Ռոմանտիզմ

## Գրականություն
* Неоромантизм // Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. — Институт научной информации по общественным наукам РАН: Интелвак, 2001. — Стб. 639—646 — 1596 с. — ISBN 5-93264-026-Х.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Հոդվածներ գրական հանրագիտարանից

Կատեգորիա:Արկածային գրողներ
Կատեգորիա:Արկածային ստեղծագործություն
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր
Կատեգորիա:Արվեստի ոճեր
Կատեգորիա:Արվեստի պատմություն
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Կատեգորիա:Գրական ուղղություններ
Կատեգորիա:Գրականության պատմություն
Կատեգորիա:Գրականություն
Կատեգորիա:Մշակույթի պատմություն
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Կանո (քաղաք)

**Կանո**, քաղաք Նիգերիայի հյուսիսում։ Կանո նահանգի վարչական կենտրոնն է։

Բնակչությունը 3 848 885 մարդ է։ Բնակչությամբ երկրորդ խոշոր քաղաքն է Լագոսից հետո։

Բնակիչների մեծ մասը հաուսաներ են։ Բնակչության գրեթե 100% -ը հասկանում է հաուսերեն։ 2000 թվականին նահանգում շարիաթի օրենքը մտցնելուց հետո շատ քրիստոնյաներ լքել են քաղաքը։ 2012 թվականի հունվարի 21-ին Կանոյում իրականացվել են մի շարք ահաբեկչական հարձակումներ։ Մոտորանավակի  վրա մահապարտները ռմբակոծիչներով պայթեցրել են իրենց մոտակայքում գտնվող չորս ոստիկանական տեղամաս։ Պայթյունի հետևանքով մահացել էր 215 մարդ։ Պայթյունի պատասխանատվությունը ստանձնել էր մուսուլման «Բոկո-հարամ» կազմակերպությունը։

## Անվան ստուգաբանություն
Քաղաքը հայտնի է 9-րդ դարից որպես առևտրի կենտրոն։ Եղել է Կանոյի թագավորության գլխավոր քաղաքը։ Քաղաքը կոչվել է հիմնադրի, լեգենդար հերոսի կամ դարբնի անունով։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մուսուլմանական կայսրություններ
Կատեգորիա:Նիգերիա
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ
Դրոշի ասեղնագործումը

**«Դրոշի ասեղնագործումը»** (), բրիտանացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Էդմունդ Լեյթոնի նկարը՝ ստեղծված 1911 թվականին։

## Նկարագրություն
Կտավում պատկերված է երիտասարդ աղջիկ, որը նստած է միջնադարյան ամրոցի պատին և դրոշի ասեղնագործության վերջին գծերի վրա է աշխատում։ Դրոշի վրա ոսկեգույն դաշտում պատկերված է սև արծիվ։

Նկարն ստեղծված է ուշ պրեռաֆայելիզմի ոճով՝ անմասն Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններից։ Այս նկարում կան ուշ պրեռաֆայելիզմին հատուկ որոշ նշաններ՝ ռոմանտիկա և կերպարի գեղեցկություն։ Լեյթոնի կենսագիր Ալֆրեդ Յոկնին «Դրոշի ասեղնագործումը» նկարը դասել է 1911 թվականի կտավների շարքին, սակայն ոչ ներկայիս անվամբ։ Նկարի ձախ մասում քարերի մեջ գրված են նկարչի անվան, հայրանվան, ազգանվան սկզբնատառերը և կտավի ստեղծման տարեթիվը։

## Նկարի ճակատագիր
1928 թվականի ապրիլի 23-ին կտավը «Դրոշի նախապատրաստություն» անվամբ ցուցադրվել է «Քրիստիս» աճուրդում, և այն գնել է Վ. Սամփսոնը։ 1977 թվականին «Ֆիլիպս» աճուրդում նկարը վաճառվել է Ռիչարդ Գրինին։ Իսկ 1978 թվականի հունիսի 27-ին այն ստացել է այժմյան անվանումը, և Լոնդոնում «Սոթբիս» աճուրդում այն գնել է մասնավոր հավաքորդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1911 նկարներ
Կատեգորիա:Էդմունդ Լեյթոնի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտների նկարներ
Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյա

**Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյա** (, ), իսպանացի գրող, 19-րդ դար վերջի մեծագույն գրաքննադատներից մեկը։

## Կենսագրություն
Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան ծնվել է 1852 թվականին ապրիլի 25-ին Սամորայում, նրա մանկությունն անցել է Լեոնում և Գվադալախարայում, 1865 թվականին տեղափոխվել է Օվիեդո։ 1871-1878 թվականներին աշխատել է որպես լրագրող Մադրիդում։ 1883 թվականին վերադարձել է Օվիդեո ՝ որպես հռոմեական իրավունքի պրոֆեսոր։

Գրականության մեջ Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան  առավել լավ հայտնի է «Կլարին» կեղծանունով (, «եղջյուր»)։ Որպես քննադատ՝ նա եղել է նատուրալիզմի կողմնակից, բայց որպես գրող նրա ստեղծագործությունները ավելի շատ վերաբերել են քննադատական ռեալիզմին։ Ալաս ի Ուրենիան համարվում է ոգեշնչում իսպանացի երիտասարդ գրողների մի ամբողջ խմբի համար, որոնք հրաժարվել էին 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ռոմանտիկական գրականությունից։

Ալաս ի Ուրենյայի ամենահայտնի վեպերն են՝ «Տիրակալուհի» («Ռեգենտուհի», *La Regenta*, 1884) և «Նրա միակ որդին» (Su único hijo, 1890), որոնցում նա խիստ քննադատել է արիստոկրատիային և նվիրապետությունը բուրժուալ-լիբերալական տեսանկյունից։

Լեոպոլդո Ալաս ի Ուրենյան հայտնի է նաև «Գրականությունը 1881 թվականին» հոդվածների ժողովածուով («La literatura en 1881», 1882, Արմանդո Պալասիո Վալդես]]ի հետ միասին)։

1974 թվականին իսպանացի ռեժիսոր Գոնսալո Սուարեսը նկարահանել է «Ռեգենտուհի» ֆիլմը Կլարինի համանուն վեպի հիման վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Алас, Леопольдо // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926—1947.

## Արտաքին հղումներ
* Լ․ Ալաս ի Ուրենյայի երկերը բնօրինակ լեզվով

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Սիրտ մատներով

մինի|Սիրտ մատներով
**Սիրտ մատներով**, ժեստ, որով մարդը ցույց է տալիս սրտի խորհրդանիշը՝ օգտագործելով բութ մատը և ցուցամատը։ Ասիայի որոշ երկրներում օգտագործվում է ինչ-որ մեկին ընկերական բարևելու, սիրո կամ երախտագիտության արտահայտման համար։

## Ժողովրդականություն
ժեստը առավել մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել 2010 թվականին Հարավային Կորեայում։ Հիմնական պատճառները սոցիալական ցանցերի և տեսահոսթինգների զարգացումն է։ Շատ կորեացիներ կարծում են, որ հիմնադիրը Նամ Ու Հյոնն է, որը 2011 թվականից ի վեր ստեղծել և տարածել է մատներով սրտերի սիմվոլիկ արտադրանք, ինչպես նաև ակտիվորեն շնորհակալություն է հայտնել իր երկրպագուներին այդ ժեստով։

Կորեական ալիքի և 2018 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի շնորհիվ ժեստը ժողովրդականություն է ստացել նաև նախ Ասիայի շատ երկրներում, ապա՝ աշխարհի այլ մասերում։

## Ծագում
Այս պահին ճշգրիտ տեղեկություններ չկան այն մասին, թե ով և երբ է հորինել այս ժեստը։ Համացանցում որոշ հանրային անձինք բանավեճներ են տանում և փորձում են պարզել, թե նրանցից ով է առաջինը երևացել նկարում, որը ցույց է տալիս մատների միջոցով սիրտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժեստեր
Կատեգորիա:Կորեայի մշակույթ
Մարկուս Պակուվիուս

**Մարկ Փակուվի** (, ), հին հռոմեական բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Նա եղել է բանաստեղծ Քվինթ Էնիի զարմիկն ու աշակերտը և Գայ Լեյլիի ընկերը:Նա եղել է առաջին հռոմեական հեղինկը,որը, աշխատելով բեմի համար, սահմանափակվում էր բացառապես լուրջ սյուժեներով։Նրա ավելի քան 12 ողբերգություններ, մինչև մեր օրերը զգալի հատվածներ են հասել։ Բացի այդ,Փակուվին գրել է Երգիծանք , բայց նրանց մասին շատ սուղ տեղեկություններ կան։
Փաքուվիի գրական գործունեության մի փոքր ծավալը բացատրվում է նրանով, որ նա, բացի դրանից, զբաղվել է նաև նկարչությամբ:Պլինիոս Ավագը, ով ապրում էր Մարկից 200 տարի անց, դեռ տաճարում Հերկուլես,"forum boarium" Փաքուվիի գեղարվեստական աշխատանքներից մեկը:Հայտնի է, որ 80 տարեկանում նա բեմի վրա դեռ մրցել է "Ակցիեմ"տրագիկի հետ։Մարկը մահացել է Տարենտեում, որտեղ նա  90 տարեկանում տեղափոխվել էՀռոմ առողջության վերականգնման համար։
Պակուվիոսի ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել Հռոմեական ողբերգության զարգացման վրա, քանի որ սյուժեների ընտրության մեջ և դրանց մշակման մեջ նա բոլորովին նոր ուղիներ է հարթել, ինչի կապակցությամբ Մարկ Տուլլիուս Ցիցերոնը Պակուվիոսին անվանում է "Հռոմի մեծագույն ողբերգակ": Պակուվիոսի ողբերգությունների մեջ առավել հայտնի են "Թևկրը", "Իլիոնը", "Անտիոպը", "Խրիզը", ինչպես նաև "Պավել" պատմական դրաման։

## Գրականություն և հղումներ
* G. Manuwald, Pacuvius. Summus tragicus poeta. Zum dramatischen Profil seiner Tragödien (München-Leipzig, 2003).
* Esther Artigas (ed.), Marc Pacuvi, Tragèdies. Fragments (Barcelona, Fundació Bernat Metge, 2009) (Collecció de clàssics grecs i llatins, 376).
* Դրվագներ
* http://www.latinpro.info/pacuvius.php 
* 

Կատեգորիա:Հին հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հռոմեացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 3-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Ռոսինա Հեյկել

**Էմմա Ռոսինա Հեյկել** (), Ֆինն բժիշկուհի և ֆեմինիստ։ 1878 թվականին դարձել է Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը և մասնագիտացել գինեկոլոգիայի և մանկաբուժության ոլորտում։

## Վաղ կյանք և  կրթություն
Հեյկելը ծնվել է Կասկինենում 1842 թվականի մարտի 17-ին Կարլ Յոհան Հեյկելի և Քրիստինա Էլիզաբեթ Դոբբինի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Օուլույի և Կոկոլայի քաղաքապետը, եղբայրները՝ Ալֆրեդը և Էմիլը, սովորել են բժշկություն։ Ռոսինան հաճախել է Վաասայի, Ջակոբստադի, Պորվոոի և Հելսինկիի դպրոցը։ Երիտասարդ տարիքից Էմման կարծում էր, որ կրթությունը պետք է հավասար լինի բոլորի համար՝ անկախ սեռից և 1862 թվականին որոշել է բժիշկ դառնալ, ինչպես իր եղբայրները։ Սակայն այդ ժամանակ Ֆինլանդիայում համալսարաններ չկային, որոնք թույլ կտային կանանց բժշկություն սովորել, այդ պատճառով Ռոսինան մեկնել է Շվեդիա՝ ֆիզիոթերապիայի կուրս անցնելու Ստոկհոլմի մարմնամարզության ինստիտուտում։ Ավարտել է դասընթացը 1866 թվականին և վերադարձրել Հելսինկի, որտեղ մեկ տարի անց ավարտել է մանկաբարձության կուրսը։ 1869 թվականին կրկին այցելել է Ստոկհոլմ՝ անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հետագա ուսումը ստանալու համար։

1870 թվականին Հեյկելին թույլ են տվել մասնակցել ֆիզիոլոգիայի դասախոսություններին Հելսինկիի համալսարանում, իսկ 1871 թվականին նրան հատուկ թույլտվություն է տրվել համալսարանում բժշկությունն ուսումնասիրելու համար։ Բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին՝ դառնալով Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը ինչպես նաև առաջինը՝ Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներում։

## Կարիերա
Հեյկելը ստացել է պրակտիկայի սահմանափակ արտոնագիր, ինչը նրան թույլ է տվել բուժել միայն կանանց և երեխաներին։ 1878 թվականից աշխատել է Ստոկհոլմում և Կոպենհագենում, իսկ 1879 թվականին տեղափոխվել է Վաասա՝ մասնագիտանալով կանանց և երեխաների առողջության մեջ։ 1883 թվականին նրա համար Հելսինկիում ստեղծվել է քաղաքային գինեկոլոգի պաշտոնը։

Բացի բժշկական պրակտիկայից, Հեյկելը կողմնակից է եղել կանանց իրավունքների և Naisasialiitto Unioni ֆեմինիստական ասոցիացիայի շարժմանը։ Որպես կանանց կրթության ջատագով՝ օգնել է ստեղծել Կոնկորդիա-Լիիտտոն՝ կին գիտնականների կազմակերպությունը։ 1888 թվականին Հեյկելը ֆիննական բժշկական ընկերության նիստում հանդես է եկել մարմնավաճառության օրինականացման դեմ, իսկ 1892 թվականին դիմել է Naisasialiitto միությանը՝ կոչ անելով նպաստել աղջիկների և տղաների համար կրթություն ստանալու հնարավորությունների հավասարությանը։ Ղեկավարել է մանկական աշխատանքային տունը և եղել է Ֆինլանդիայի գյուղական համայնքների երեխաների առողջության ջատագով։

## Մահ
Հեյկելը վախճանվել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Հելսինկիում։ Թաղված է Հելսինկիի Հիտանիեմի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինն ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆինն բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Ադելաիդայի համալսարան

**Ադելաիդայի համալսարան**, հանրային համալսարան, գտնվում է Հարավային Ավստրալիայի Ադելաիդա քաղաքում։ Ավստրալիայի երրորդ ամենահին համալսարանն է։

## Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է 1874 թվականի նոյեմբերի 6-ին  Ուոլտեր Ուոթսոն Հյուզսի կողմից 20.000 ֆունտ նվիրատվություն կատարելուց հետո։ Այն Ավստրալիայի երրորդ ամենահին համալսարանն է։

## Ֆակուլտետներ
Ադելաիդայի համալսարանը բաժանված է հինգ ֆակուլտետների, որոնցից յուրաքանչյուրում ներառված են մի շարք դպրոցներ.

thumb|Ադելաիդայի համալսարան|alt=|267x267փքս

***Ճարտարագիտական, համակարգչային և մաթեմատիկական գիտությունների ֆակուլտետ, որն ընդգրկում է հետևյալ դպրոցները**
** Ավստրալիայի նավթային դպրոց (ASP)
** Քիմիական տեխնիկայի դպրոց
** Քաղաքացիական և բնապահպանական ճարտարագիտության դպրոց
** Համակարգչային գիտությունների դպրոց
** Նորարարությունների և առևտրայնացման ուսումնական կենտրոն
** Էլեկտրական և էլեկտրոնային ճարտարագիտության դպրոց
** Մաթեմատիկական գիտությունների դպրոց
** Մեքենաշինության դպրոց
***Առողջապահական գիտությունների ֆակուլտետը հետևյալ դպրոցներով**
** Ադելաիդայի համալսարանի ստոմատոլոգիական դպրոց
** Բժշկական գիտությունների դպրոց; Բժշկական դպրոց ;
** Մանկաբուժության և վերարտադրողական առողջության դպրոց;
** Բնակչության առողջության և կլինիկական պրակտիկայի դպրոց
** Հոգեբանության դպրոց
***Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետ`հետևյալ  դպրոցներով**
** Երաժշտության կոնսերվատորիա;
** Պատմության և քաղաքականության դպրոց
** Հումանիտար գիտությունների դպրոց
** Հասարակական գիտությունների դպրոց
** Ավստրալիայի բնիկների հետազոտությունների և ուսումնասիրությունների կենտրոն։
***Մասնագիտությունների ֆակուլտետ** 
** Բիզնեսի ավարտական դպրոց
** Ճարտարապետության, լանդշաֆտային ճարտարապետության և քաղաքաշինության դպրոց
** Առևտրի դպրոց
** Տնտեսագիտական դպրոց
** Կրթության դպրոց
** Իրավագիտության դպրոց
***Գիտությունների ֆակուլտետ**
** Գյուղատնտեսության, սննդի և գինու դպրոց
** Քիմիայի և ֆիզիկայի դպրոց
** Երկրի և բնապահպանական գիտությունների դպրոց
** Մոլեկուլային և կենսաբժշկական գիտությունների դպրոց

## Անհատականություններ, որոնք կապված են համալսարանի հետ
* Ուիլյամ Հենրի Բրեգ
* Ջոն Մաքսվելլ Կուտզե
* Ջուլիա Գիլարդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
https://www.adelaide.edu.au/

Կատեգորիա:1874 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1874 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի համալսարաններ
Սան Անդրես դել Ռաբանեդո

**Սան Անդրես դել Ռաբանեդո** (), համայնք Իսպանիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի Լեոն պրովինցիայի կազմում։ Զբաղեցնում է 65&nbsp;քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 30.557, բնակչության խտությունը՝ 416,88  մարդ/կմ²։ Ընկած է երկրի մայրաքաղաք Մադրիդից մոտավորապես 290, պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Լեոնից 4 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Սան Անդրես դել Ռաբանեդոն Իսպանիայի արագ աճող բնակավայրերից է. եթե 20-րդ դարի վերջերին ուներ ընդամենը շուրջ 24 հազար բնակիչ, ապա 2008 թվականին այդ ցուցանիշը հասել էր մոտավորապես 28 հազարի, 2010-ին՝ 31.306-ի։ 2011 թվականի մարդահամարի ժամանակ արձանագրվել են հետևյալ ցուցանիշները. բնակչության թվաքանակը՝ 31.562, խտությունը՝ 486,75 մարդ/կմ²։
   
Համայնքի կազմում ներառված են հետևյալ բնակավայրերը (դրանցում բնակվող մարդկանց թվաքանակը տրված է ըստ 2010 թվականի տվյալների).
* Բառիո դե Պինիլյա - 3453 մարդ
* Ֆեռալ դել Բեռնեսգա - 589 մարդ
* Սան Անդրես դել Ռաբանեդո - 4405 մարդ
* Վիլյաբալտեր - 1628 մարդ
* Տրոբախո դել Կամինո - 21231 մարդ

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները**

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:32000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:4000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:800 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2012 text:2012

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 1534
 bar:1877 from:0 till: 1758
 bar:1897 from:0 till: 2098
 bar:1910 from:0 till: 2066
 bar:1930 from:0 till: 3019
 bar:1950 from:0 till: 6045
 bar:1970 from:0 till: 13806
 bar:1991 from:0 till: 21643
 bar:2011 from:0 till: 31675
 bar:2012 from:0 till: 31742

PlotData=

 bar:1857 at: 1534 fontsize:s text: 1.534 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 1758 fontsize:s text: 1.758 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 2098 fontsize:s text: 2.098 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 2066 fontsize:s text: 2.066 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 3019 fontsize:s text: 3.019 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 6045 fontsize:s text: 6.045 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 13806 fontsize:s text: 13.806 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 21643 fontsize:S text: 21.643 shift:(-15,5)
 bar:2011 at: 31675 fontsize:S text: 31.675 shift:(-15,5)
 bar:2012 at: 31742 fontsize:S text: 31.742 shift:(-15,5)



## Եղբայրացած քաղաքներ
Սան Անդրես դել Ռաբանեդոն մասնակցում է քաղաքների եղբայրացման նախաձեռնությանը, որը վայելում է Եվրոպական միության աջակցությունը, և բարեկամական ու գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքի հետ.





## Գրականություն
El municipio de San Andrés del Rabanedo y su entorno. Matías Díaz Alonso. Ayuntamiento de San Andrés del Rabanedo. 1997

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքապետարանի կայքէջը 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեոն պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Քլելիա Լոլլինի

**Քլելիա Լոլլինի** (), իտալացի բժշկուհի։ Օգնել է հիմնել բժշկական կանանց միջազգին ֆեդերացիան և Իտալիայի կանանց բժշկական ասոցիացիան։

## Վաղ կյանք
Քլելիա Լոլլինին ծնվել է Հռոմում, եղել է Վիտտորիո Լոլինիի և Էլիսա Ագնինիի դուստրը։ Նրա հայրը մասնագիտությամբ եղել է իրավաբան, իսկ մայրը` լրագրող և ֆեմինիստ։ Լոլլինիի բոլոր չորս դուստրերը (Օլգա, Կլարա, Լիվիա և Քելլիա) ստացել են բարձրագույն կրթություն։ Քլելիա Լոլլինին բժշկական աստիճանն ստացել է 1915 թվականին։

## Կարիերա
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հավաքագրվել և աշխատել է որպես վիրաբույժ Վենետիկի զինվորական հիվանդանոցում։ 1919 թվականին Նյու Յորքում մասնակցել է Երիտասարդ Կանանց համաշխարհային քրիստոնեական ասոցիացիայի կին բժիշկների միջազգային խորհրդաժողովին, որտեղ դասախոսություն է կարդացել «մարմնավաճառությունը և սեռավարակների կանխարգելումը Իտալիայում» թեմայով և պատմել իտալական պետական դպրոցների ծրագրում Սոցիալական հիգիենան ներառելու իր ջանքերի մասին։ Նաև բացել է նախածննդյան կլինիկա Հռոմում չամուսնացած կանանց համար։

Դարձել է բժշկական կանանց միջազգային ֆեդերացիայի հիմնադիրներից մեկը։ Նա և Մայրա Կարկուպինո-Ֆերարին շուտով հիմնադրել են Իտալիայի կանանց բժշկական ասոցիացիան (AIDM): Տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի իր սեփական փորձը, այդ թվում՝ առողջարանում երկամյա գտնվելը, հանգեցրել է նրան, որ կենտրոնացել է տուբերկուլյոզի հիվանդների խնամքի վրա։ 1930-1938 թվականներին գլխավորել է Մասսայի հակատուբերկուլյոզային համընկերությունը։ 1938 թվականին տեղափոխվել է Տրիպոլի և այնտեղ շարունակել տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի իր աշխատանքը։

## Անձնական կյանք և ժառանգություն
Քլելիա Լոլլինին խոսել է իտալերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն և արաբերեն։ Մահացել է 1963 թվականին՝ 73 տարեկան հասակում, Տրիպոլիում՝ աչքի վիրահատությունից հետո։

Սիլվիա Մորին գրել է «*Polveri di Luna»* (2014) վեպը, որը հիմնված է Լոլինիի՝ Մասսայում հակատուբերկուլյոզային համընկերության ղեկավարման տարիների վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի բժշկուհիներ