open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆարդիս

**Ֆարդիս** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Ալբորզ օսթանում։ Հանդիսանում է համանուն Ֆարդիս շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։

Քաղաքը գտնվում է Ալբորզ օսթանի արևելյան մասում` օսթանի վարչական կենտրոն Քարաջից մոտ 8 կմ հարավ, Թեհրանից մոտ 30 կմ արևմուտք։

2013 թվականի հուլիսին Քարաջ շահրեստանի հարավային շրջանների հիման վրա ստեղծվեց Ֆարդիս շահրեստանը, որի մայրաքաղաքը դարձավ նոր ձևավորված Ֆարդիս քաղաքը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 181 174 մարդ, որոնք կազմում էին 58 953 տնտեսություն։
Բնակչությամբ Ալբորզ օսթանի երկրորդ ամենախոշոր քաղաքն է Քարաջից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբորզի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Էֆիր (արբանյակ)

**Էֆիր** (), խորհրդային Երկրի մագնիտոսֆերան ուսումնասիրելու համար նախատեսված արբանյակների ծրագիր էր, ընդհանուր առմամբ արձակվել են երկու արբանյակներ 1984 և 1985 թվականներին։ Արբանյակները ուսումնասիրել են բարձր էներգիայի մասնիկները, լիցքի կազմը, առաջնային մասնիկների էներգիան և նյութի հետ նրանց փոխազդեցության բնութագրերը։ Արբանյակները մշակվել են ԿՀԿԲ-Պրոգրես-ում։ Արբանյակների ակտիվ գործողության ժամկետն էր 30 օր։ Արբանյակները արձակվել են Սոյուզ կրող հրթիռներով Պլեսեցկ տիեզերակայանից։

Էթեր տիեզերանավը մշակվել է Բիոն տիպի կայանների հիման վրա։ Գիտական ​​սարքավորումը 2450 կգ կշռող մոնոբլոկ էր՝ բաղկացած լիցքի դետեկտորներից, էներգիայի դետեկտորից և էլեկտրոնիկայի ագրեգատներից։ Ընդհանուր առմամբ արձակվել է 2 արբանյակ։

Աշխատանքի ընթացքում նրանց հաջողվել է գրանցել 1012 էՎ-ից ավելի էներգիա ունեցող մոտ 20000 առաջնային մասնիկ։ Այս տեղեկությունն առաջին անգամ է ստացվել տիեզերական թռիչքների համաշխարհային պրակտիկայում։

## Տես նաև
* ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արհեստական արբանյակներ
Նադին Սիեռա

**Նադին Սիեռա** (, ), ամերիկացի օպերային երգչուհի (սոպրանո), 2009 թվականի փետրվարի 21-ին Մետրոպոլիտեն օպերայում տեղի ունեցած մրցույթի եզրափակիչի հաղթող։

## Կենսագրություն
Նադին Սիեռան ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի  Ֆորտ Լոդերդեյլ քաղաքում։ Սովորել է նահանգի Ուեսթ Փալմ Բիչ քաղաքի արվեստի դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Մաննես քոլեջում և արևմուտքում գտնվող Մերիլինի երաժշտական փողային ակադեմիայում։ Նադին Սիեռան առավել հայտնի է  Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայի Ջիլդայի և Դոնիցետիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» օպերայի   Լյուսիայ դերերով։ Հետագայւմ նա գլխավոր դերեր է խաղացել աշխարհի առաջատար օպերային թատրոններում։

2016 թվականի հունվարին Վենետիկի Լա Ֆենիչե օպերային թատրոնում տեղի ունեցած ամանորյա համերգի ժամանակ Նադին Սիեռան ելույթ է ունեցել իտալացի տենոր Ստեֆանո Սեկոյի հետ, իսկ Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնում «Ռիգոլետտո» օպերայում (Ջիլդայի դերով)՝ իտալացի բարիտոն Լեո Նուչիի հետ։

## Պարգևներ և նվաճումներ
*2006 Արվեստի Զարգացման Ազգային Հիմնադրամի Վոկալ Արծաթե Մրցանակ, Մայամի, Ֆլորիդա
*2007 առաջին տեղի մրցանակ Մերիլին Հորն հիմնադրամի վոկալիստների մրցույթում, Սանտա Բարբարա, Կալիֆորնիա
*2008 երկրորդ տեղի մրցանակ արվեստի և վոկալի ազգային ընկերության մրցույթում, Բլումինգթոն, Ինդիանա
*1-ին մրցանակ և Հանդիսատեսի համակրանք 2013 Նեյե Ստիմեն մրցույթում, Գյուտերսլո, Գերմանիա
*Ռիչարդ Թաքեր հիմնադրամի մրցանակ, 2017
*Բևեռլի Սիլսի մրցանակի դափնեկիր, 2018 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Profile at IMG Artists
* Marilyn Horne Foundation, Biography: Nadine Sierra
* Mallozzi, Vincent M., "Young Singers Await Their Big Moment at the Met", *[[The New York Times]]*, February 21, 2009

 {
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային երգիչ-երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Օպերային սոպրանոներ
Սուրբ Աստվածածին տաճար (Բեյօղլու)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայ կաթողիկե եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Բեյօղլու շրջանի Սակըզաղաջի թաղամասում։

Եկեղեցին կառուցվել է 1862 թվականին։ Պետրոս Բեյ Միսրլիյանի նվիրատվությամբ կառուցված եկեղեցին պաշտանմունքի համար բացվել է 1866 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ 1862 թվականին Պետրոս Բեյի մահվանից հետո իր քույրերը՝ Լուսին և Սոֆին իրականացրեցին իրենց եղբոր ցանկությունը։ Հողը, որի վրա կառուցվել է եկեղեցին, պատկանել է Պողոս Ամիրա Բիլիզիկչիին։ Հողի վրայի հին, փայտե տունը, որը նա 1838 թվականին նվիրեց եկեղեցուն, օգտագործվել է որպես դպրոց։

Եկեղեցու առաջին վերանորոգումը եղել է 1880-1881 թվականներին՝ հայ կաթողիկե եկեղեցու պատրիարք Անտոն Պետրոս Թ Հասունյանի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բեյօղլու
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ կաթողիկե եկեղեցիներ
Սուրբ Երից Մանկանց եկեղեցի (Սարըյեր)

**Սուրբ Երից Մանկանց եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Սարըյեր շրջանի Բոյաջըքյոյ թաղամասում։

Եկեղեցին 1840 թվականին կառուցվել է որպես փայտաշեն կառույց՝ Միսակ Ամիրա Միսակյանի նվիրատվությամբ և բացվել պաշտամունքի համար։ Եկեղեցին քարով և կրով վերակառուցվել է 1885 թվականին։ Վերջին անգամ եկեղեցին վերականգնվել է 2004 թվականին և բացվել է ձեռամբ Պոլսո Հայոց պատրիարք Մեսրոպ Բ Մութաֆյանի։

Եկեղեցու բակում է գտնվում Միսակ Ամիրա Միսակյանի մարմարյա դամբարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սարըյեր
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Իստրեբիտել սպուտնիկով

**Իստրեբիտել սպուտնիկով (ԻՍ)** (, թարգմանաբար՝ Արբանյակային կործանիչ), խորհրդային հակաարբանյակային զենքի ծրագիր։ Գաղափարն առաջարկել է Վլադիմիր Չելոմեյը։ Արբանյակների համալիրը շահագործման է հանձնվել 1978 թվականին և մարտական ​​հերթապահություն է կատարել մինչև 1993 թվականը։ ԻՍ-ը ուղեծիր է արձակվել Ցիկլոն կրող հրթիռներով, ապահովել է թիրախ արբանյակի որսալը արդեն երկրորդ կամ հաջորդ ուղեծրերում, վնասող տարրերի ուղղորդված պայթյունով հարվածելով թշնամու տիեզերանավին։

Ի սկզբանե նախատեսվում էր ԻՍ-ների արձակման համար օգտագործել UR-200 հրթիռները, սակայն դրանց օգտագործման դադարեցումից հետո փոխարենը կիրառվեցին Պոլյոտ, Ցիկլոն-2 և Ցիկլոն-2Ա հրթիռային արձակման համակարգեր։

ԽՍՀՄ-ում հակատիեզերական պաշտպանության համակարգի ստեղծումը, որը կոչվում է «ԻՍ», սկսվել է 1960 թվականին։ Բացահայտվեցին հիմնական կատարողները. առաջատար կազմակերպությունն էր ընտրվոլ ՀԿԲ-52-ը, որի գլխավոր կոնստրուկտորն էր գլխավոր դիզայներ Վլադիմիր Չելոմեյը։ Հետագայում առաջատար կազմակերպությունը փոխվեց մի քանի անգամ, սկզբում 1965-ին՝ ԿԲ-1-ը (հետագայում՝ *ԿԿԲ Ալմազ*), գլխավոր կոնստրուկտոր Ա. Ի. Սավինը, ապա 1979-ից գլխավոր կոնստրուկտորը դարձավ Կ. Ա. Վլասկո-Վլասովը, և ապա 1983-ից՝ Լ. Ս․ Լեգեզոն։

Արդյունքում ստողծվեց աշխարհում առաջին հակատիեզերական պաշտպանության համակարգը, որը հիմնված էր բարձր մանևրայնությամբ օժտված տիեզերանավերի հիման վրա, որոնք հագեցած են ինքնակառավարվող գլխիկներով և թիրախները խոցելու միջոցներով։ Համակարգի միջոցով նախատեսվում էր ոչնչացնել Երկրի արհեստական ​​արբանյակները ռազմական նպատակներով, այդ թվում՝ ուղեծրում մանևրող արբանյակները։

Համալիրը ներառում էր ԻՍ-ի արբանյակ, կրող հրթիռ, մեկնարկային և տեխնիկական դիրքեր և գլխավոր հրամանատարական և հաշվողական կենտրոն։

ԻՍ արբանյակների առաջին երկու փորձնական արձակումների ժամանակ օգտագործվել է Ի1Պ 9կառուցվածքի արբանյակներ։ Այս փորձնական արձակումներ ժամանակ իրականացվել են արբանյակի շարժիչների և կառավարման համակարգերի փորձարկուիմներ։ Առաջին արձակումը տեղի է ունեցել 1963 թվականի նոյեմբերի 1-ին, երկրորդը՝ 1964 թվականի ապրիլի 12-ին։ Սարքերը համապատասխանաբար նշանակվել են Պոլյոտ-1 և Պոլյոտ-2։

Հետագայում արձակվել են ԻՍ-Ա կամ Ի2Պ կործանիչ արբանյակներ և ԻՍ-Պ կամ Ի2Մ թիրախ արբանյակներ։ Արձակվել են ընդամնեը 4 ԻՍ-Պ թիրախներ, դրանից հետո դրանք փոխարինվեցին ավելի էժան ԴՍ-Պ1-Մ Տյուլպան արբանյակներով, որոնք արձակվում էին Դնեպրոպետրովսկի արբանյակ ծրագրի շրջանակներում, իսկ ավելի ուշ փոխարինվեցին Լիրա-ով։

## Արձակված արբանյակներ

## Տես նաև
* ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արհեստական արբանյակներ
Կատեգորիա:Տիեզերական զենք
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր
Մուսսոն (արբանյակ)

**Մուսսոն** (), խորհրդային Երկրի արհեստական արբանյակների շարք, որոնք հանդիսանում էին ԽՍՀՄ տիեզերական երկրաֆիզիկական համալիրի հիմնական տարրերը։ Համալիրն ապահովում էր բարձր ճշգրտության միասնական գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ստեղծում՝ ճշգրտելով Երկրի ձևը և նրա գրավիտացիոն դաշտը։

Սարքը մշակվել է ԿՄ ԳԱՄ-ում` համաձայն ԽՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի 1977 թվականի փետրվարի 3-ի թիվ 103-33 որոշման։ Թռիչքային փորձարկումները սկսվել են 1981 թվականին և շահագործման են հանձնվել 1986 թվականին։

## Կառուցվածք
Գլանաձև հերմետիկ իրանի ներսում տեղադրված էին չափագրող սարքավորումները, իրանը նաև ծառայում էր որպես ջերմային կառավարման համակարգի ռադիատոր։ Արբանյակի իրանին ամրացված էին արևային մարտկոցները։ Իրանի վերին մասում ամրացված էր ֆերմա, որի վրա տեղադրված էին մագնիսական կայունացուցիչ, գրավիտացիոն սարք և այլ կողմնորոշիչ համակարգեր։

Արձակման պահին սարքի զանգվածը 1610 կգ է, երկարությունը՝ 5,84 մ, տրամագիծը՝ 2,36 մ, աշխատանքային ուղեծրում զանգվածը՝ 1530 կգ։ Ուղեծրում արևային մարտկոցների և ֆերմայի բացումից հետո չափերը՝ երկարությունը՝ 17,77 մ, տրամագիծը՝ 7,50 մ։

## Արձակումների ցանկ
Արձանագրվել է 14 արձակում, որոնցից առաջինն անհաջող է եղել։ Ուղեծիր դուրս գալու համար օգտագործվել է Ցիկլոն հրթիռը, արձակումները իրականացվել են Պլեսեցկի տիեզերակայանից։

## Տես նաև
* ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Արհեստական արբանյակներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Օրթագյուղ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի**, հայ կաթողիկե եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Բեշիքթաշ շրջանի Օրթագյուղ թաղամասում։ Եկեղեցին, որի կառուցումը թույլատրվել է 1837 թվականի նոյեմբերի 5-ի հրամանագրով, կառուցվել է որպես Ստամբուլի երկրորդ հայ կաթոլիկ եկեղեցի։ Այն կառուցվել է Գրիգոր Հեքիմյանի նվիրաբերած հողատարածքում և պաշտամունքի համար բացվել է 1839 թվականի հունվարի 6-ին։ Եկեղեցին տնօրինում է Օրթաքյոյ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Հայ կաթոլիկ եկեղեցու հիմնադրամը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ կաթողիկե եկեղեցիներ
Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի (Ստամբուլ)

**Սուրբ Թադևոս - Սուրբ Բարդուղիմեոս եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Ֆաթիհ շրջանի Յենիկապի թաղամասում։

Սուրբ Թադևոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալների պատվին կառուցված եկեղեցու հիմքը դրվել է 1846 թվականին Մատթեոս Բ Չուխաճյան Կոստանդնուպոլսեցի պատրիարքի շրջանում։

1915 թվականի հայոց ցեղասպանությունից հետո եկեղեցու միաբանությունը կրճատվել է, քրիստոնյա այցելուների թիվը՝ նվազել։ Եկեղեցին վերանորոգվել է 1969 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Ջուն Էրիկ-Ուդորի

**Ջուն Էրիկ-Ուդորի** (),գրող և ֆեմինիստ Մեծ Բրիտանիայից։ Նա The Guardian-ի, New Statesman-ի և Cosmopolitan-ի լրագրող և բլոգեր է։ 2016-ին BBC-ն նրան ներառեց «2016-ի ոգեշնչող և հզոր կանանց» ցուցակում։

## Վաղ կյանք և աշխատանք
Էրիկը Նիգերիական ծագմամբ Ուդորի է, Նա ծնվել է Իռլանդիայում, ապրում և աշխատում է Միացյալ Թագավորությունում, որտեղ տեղափոխվել է 10 տարեկանում։ Նա հաճախել է Բերքշիրի Թեթչեմի Downe House School-ը։

Էրիկ-Ուդորին միջնորդություն ներկայացրեց և հասավ Մեծ Բրիտանիայի հիմնական մակարդակի քաղաքականության ուսումնական ծրագրում ֆեմինիզմի ուսումնասիրության ներառմանը։ Նա Plan UK երիտասարդական խորհրդատվական խմբի անդամ է և FGM Plan UK դեսպան, քարոզարշավ է իրականացնում կանանց սեռական օրգանների խեղման դեմ։

Էրիկ-Ուդորի, Young Press Officer Integrate Bristol, 2015 թվականին Red ամսագրի կողմից առաջադրվել է «Տարվա խելացի կանայք» մրցանակին։ 2015 թվականին առաջադրվել է «Տարվա երիտասարդ մեկնաբան» մրցանակի, 2015 թվականին՝ «Words ըստ Women» մրցանակի և «PRECIOUS Awards» մրցանակի՝ առաջնորդության համար։

Ընտրվել է Random House-ի խմբագիր-պրակտիկանտ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Դուբլին քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կին գրողներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նիգերիացիներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի կանայք
Մարիա Ֆեռնանդա Կաստրո Մայա

**Մարիա Ֆեռնանդա Կաստրո Մայա** (, ), մեքսիկացի ակտիվիստ՝ հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների համար։

## Կարիերա
Իր մտավոր հաշմանդամության պատճառով նա միացավ Մեքսիկայի կազմակերպությունների կոնֆեդերացիային՝ հօգուտ մտավոր հաշմանդամություն ունեցող անձանց (իսպ․՝ Confederación Mexicana de Organizaciones en Favor de la Persona con Discapacidad Intelectual), կազմակերպություն, որն աշխատում է Human Rights Watch-ի աջակցությամբ հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության երաշխիքների վրա։ Համադաշնությունը, մասնավորապես, կոչ է արել Մեքսիկայի բոլոր քաղաքական կուսակցություններին հաշվի առնել մտավոր հետամնացությունը և սովորելու դժվարությունները այս կամ այն միջոցը հաստատելիս։

Մարիան կողմ է քաղաքական որոշումների հետ կապված փաստաթղթերի լեզվական մատչելիությանը, ինչպես նաև քաղաքական կուսակցությունների և ընտրական ակտերի ներառմանը։ Մարիան եղել է Մեքսիկայի պատվիրակության մի մասը, որը ՄԱԿ-ին ներկայացրել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին զեկույցը, իսկ 2020 թվականից նա Empower Us-ի տարածաշրջանային ներկայացուցիչն է՝ Inclusion International գլոբալ ցանցի մի խումբ։ Կաստրոն նաև առցանց խորհրդատվություն է կազմակերպել մտավոր կամ հոգեսոցիալական խանգարումներ ունեցող մարդկանց քաղաքական կյանքին մասնակցելու վերաբերյալ և պանելային քննարկում վարել Inclusion International համաշխարհային կոնգրեսում։

Նա նույնիսկ 2022 թվականի հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց խորհրդարան է մտցրել Մեխիկոյի քաղաքացիական օրենսգրքում փոփոխություն կատարելու առաջարկ՝ վերացնել այն պահանջը, որ հաշմանդամություն ունեցող մեծահասակները պետք է ունենան օրինական խնամակալ։ Առաջարկն ուղարկվել է Congreso de la Ciudad de México-ին և պատասխան չի ստացել.

2022 թվականին նա ընդգրկվել է BBC-ի 100 կանանց ցուցակում՝ Մեքսիկայում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և նրանց քաղաքական մասնակցության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Հաշմանդամություն ունեցող անձինք
Կատեգորիա:Հաշմանդամության իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հաշմանդամություն ունեցող մեքսիկացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:1990-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Ելենա Գորոլովա

**Ելենա Գորոլովա** (), Չեխիայի մարդու իրավունքների պաշտպան, ծագումով Ռոմա է, սոցիալական աշխատող է Օստրավայում։

Որոշ ժամանակ աշխատել է Վիտկովիցկի մետալուրգիական գործարանում, այնուհետև ստացել է ուսուցչի դիպլոմ։

21 տարեկանում նրան երկրորդ որդու ծնվելուց հետո բռնի կերպով ստերիլիզացրել են հիվանդանոցում։ Նա հույս ուներ ևս մեկ երեխա ունենալ և տեղեկացված համաձայնություն չէր տալիս ընթացակարգին։ 2005 թվականին Ելենան այն 87 չեխերից մեկն էր, ովքեր բողոքում էին հարկադիր ստերիլիզացումից։

Այդ ժամանակից ի վեր նա քարոզարշավ է վարում Չեխիայում գնչուների Հարկադիր Ստերիլիզացման և խտրականության դեմ, ինչպես նաև պաշտպանում է վնասի փոխհատուցումը և Հարկադիր Ստերիլիզացման մասին իրազեկությունը։ Նա հարկադիր ստերիլիզացումից տուժած մի խումբ կանանց ներկայացուցիչ է և Չեխական Vzájemné soužití կազմակերպության անդամ (Ապրել միասին)։

2018 թվականի նոյեմբերին նա ճանաչվել է ԲԲՍ-ի 100 ոգեշնչող և ազդեցիկ կանանցից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Գնչուներ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սոցիալական աշխատողներ
Կատեգորիա:Օստրավա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ
Կլարա Քիմբալ Յանգ

**Կլարա Քիմբալ Յանգ** (), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Էդիթ Մաթիլդա Կլարա Քիմբալը ծնվել է Չիկագոյում դերասան Էդվարդ Քիմբալի և նրա կնոջ Փոլինի ընտանիքում։ Առաջին անգամ թատրոնի բեմում է հայտնվել երեք տարեկանում ծնողների հետ, և հետագայում հաճախ մասնակցել իրենց թատերախմբի բեմադրություններին։ Ուսումն ավարտելուց հետո նա շարունակել է խաղալ բեմում, շատ շրջագայելով ԱՄՆ-ում։

Իր կարերիայի սկզբում ծանոթացել է Բրոդվեյի դերասան Ջեյմս Յանգի հետ, ում հետ ամուսնացել է և վերցրել նրա ազգանունը։ 1912 թվականին  ամուսիներին առաջարկվել է մեկ տարվա պայմանագիր նկարահանվելու «Vitagraph Studios»-ում։ Հաշվի առնելով այն, որ կինեմատոգրաֆի սկզբում նա չուներ մրցակիցներ, հաջորդ տարի Կլարա Քիմբոլ Յանգն արդեն դարձել էր ստուդիայի հիմնական աստղերից մեկը։

1914 թվականին «Իմ պաշտոնական կինը» ֆիլմի հաջողությունից հետո Յանգն արդեն դարձել էր ԱՄՆ-ի գլխավոր կինոաստղերից մեկը և գրավել պրոդյուսեր Լյուիս Ջ․Սելզնիկի ուշադրությունը, ով նրան հրավիրել էր «World Film Company»-ի իր ստուդիա։ Շուտով Յանգի և Սլեզնիկի միջև ստեղծվել էր սիրավեպ, որը լայնորեն տարածվել էր մամուլում և հանգեցրել ամուսնու հետ բաժանմանը 1916 թվականին։ Յանգը Սլեզնիկի հետ հիմնադրել է սեփական կինոընկերությունը «Clara Kimball Young Film Corporation», որը թողարկել է ընդամենը չորս ֆիլմ և դադարել գոյություն ունենալ նրանց միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով։

1917 թվականին դերասանուհին սկսել է հանդիպել ռեժիսոր Հարրի Գարսոնի հետ, ում հետ հիմնել է սեփական կինոարտադրությունը։ Գարսոնի անփորձության պատճառով Յանգի կարիերան շուտով սկսել է փլուզվել և 1920-ականների կեսերին դերասանուհին դադարել է նկարահանվել։ Հետագա տարիներին նա խաղացել է վոդևիլներում (զավեշտախաղ), իսկ ձայնային ֆիլմերի հայտնվելով նրա կինոկարիերան կարճ ժամանակով վերածնվել է, բայց այս անգամ նա ստիպված էր բավարարվել էպիզոդիկ դերերով։ Վերջին անգամ Յանգը կինոէկրանին է հայտնվել 1941 թվականին, որից հետո նա այլևս չի նկարահանվել։

Դերասանուհին մահացել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 15-ին 70 տարեկան հասակում, Կալիֆորնիայի Վուդլենդ Հիլզ քաղաքի կինոյի և հեռուստատեսության դեմքերի ծերանոցում, և թաղվել Գլենդելի Գրանդ Վյու հուշահամալիրում։ Նրա ներդրումը ԱՄՆ-ի կինոարդյունաբերության մեջ ճանաչվել է աստղ Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Նգոզի Օկոնջո-Իվեալա

**Նգոզի Օկոնջո-Իվեալա** () Նիգերիա-ամերիկացի տնտեսագետ և Միջազգային զարգացման փորձագետ։ Ընդգրկված է Standard Chartered Bank-ի, Twitter-ի, պատվաստանյութերի և իմունիզացիայի գլոբալ դաշինքի (Gavi) և Աֆրիկյան ռիսկերի գործակալության (ARC) տնօրենների խորհուրդներում։ 2021 թվականի փետրվարի 5-ին ԱՄՆ կառավարությունը հավանություն տվեց Օկոնջոյի թեկնածությանը Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։

Օկոնջո-Իվեալան 25 տարի աշխատել է Համաշխարհային բանկում որպես զարգացման տնտեսագետ՝ բարձրանալով գործառնությունների գծով գործադիր տնօրենի պաշտոնը (2007-2011)։ Նա նաև երկու ժամկետ զբաղեցրել է Նիգերիայի ֆինանսների նախարարի պաշտոնը (2003-2006, 2011-2015) համապատասխանաբար նախագահ Օլուսեգուն Օբասանջոյի և նախագահ Գուդլակ Ջոնաթանի օրոք։

2021 թվականի փետրվարի 15-ին հաստատվել Է ԱՀԿ ղեկավարի կողմից։ Պաշտոնը ստանձնել է մարտի 1-ին։

## Ճանաչում
Նգոզին ընդգրկվել է Նիգերիայի կանանց զարգացման ազգային կենտրոնի փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Կանայք Նիգերիայում
Կատեգորիա:Կին տնտեսագետներ
Վալերիա Բրունի Տեդեսկի

**Վալերիա Կառլա Ֆեդերիկա Բրունի Տեդեսկի**, գրվում է նաև **Բրունի-Տեդեսկի** ( ), իտալացի և ֆրանսիացի դերասանուհի, սցենարիստ և կինոռեժիսոր։ Ֆրանսիայի 23-րդ նախագահ Նիկոլյա Սարկոզիի կնոջ՝ Կառլա Բրունիի ավագ քույրն է։ Չորս անգամ արժանացել է իտալական հեղինակավոր «Դավիդ դի Դոնատելլո» կինոմրցանակի (1996, 1998, 2014, 2017)՝ որպես լավագույն դերասանուհի։ Նրա նկարահանած «*Մի ամրոց Իտալիայում»* ֆիլմը 2013 թվականին Կաննի կինոփառատոնում առաջադրվել է «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին։

## Անձնական կյանք
Բրունի Տեդեսկին ծնվել է Իտալիայի Թուրին քաղաքում։ Իր կրտսեր քրոջ՝ Կառլա Բրունիի պես նա հաստատվել է Ֆրանսիայում։ Աղջիկները մեծացել են երկլեզու ընտանիքում։ Նրանց մայրը ֆրանսիական ծագմամբ իտալուհի է, հայրը՝ իտալացի։ Բրունին Ալեսանդրա Մարտինեսի երկրորդ զարմուհին է։ Նրանց ընտանիքը 1973 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ` վախենալով առևանգումներից և ավելի ուշ` Կարմիր բրիգադների ահաբեկչությունից։ Բրունին ունի իտալական քաղաքացիություն, 2006 թվականի հուլիսի 31-ին էլ ստացել է ֆրանսիական քաղաքացիություն։ Տեդեսկին 2007-2012 թվականներին հարաբերություններ է ունեցել ֆրանսիացի դերասան Լուի Գարելի հետ։ Նրանք միասին 2009 թվականին որդեգրել են սենեգալցի մի աղջկա՝ Օումին։ Ըստ տարածված լուրերի՝ 2022 թվականի դրությամբ Բրունի Տեդեսկին հարաբերությունների մեջ էր ֆրանսիացի դերասան Սոֆիան Բենասերի (Sofiane Bennacer) հետ։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

Վալերիան ներկա է գտնվել 2005 թվականի Բեռլինալեին՝ Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնին՝ գովազդելու երկու ֆիլմ, որոնցում ինքը նկարահանվել է.  ռեժիսոր Օլիվյե Դյուկաստելի և Ժակ Մարտինոյի *[[:en:Crustacés et Coquillages|Crustacés et Coquillages]]* կատակերգությունը և Էրմանո Օլմիի, Աբաս Քիառոստամիի ու Քեն Լոուչի նկարահանած «Տոմսակներ» եռամաս ֆիլմը։ Իսկ դրանից մեկ տարի առաջ էլ Բեռլինալեին մասնակցել էր որպես ժյուրիի անդամ։

## Ռեժիսորական աշխատանք
Վալերիայի ռեժիսորական դեբյուտը *Ավելի հեշտ է միայն ուղտի համար...* ֆիլմն է, որը նրան 2003 թվականին բերել է Տրիբեկայի կինոփառատոնի մրցանակներ ''Նորահայտ կինոռեժիսոր'' *Լավագույն դերասանուհի* անվանակարգերում։ Բացի այդ, ֆիլմը 2004 թվականին մրցանակի է արժանացել Անկարայի «Ցախավելով թռչող կանանց կինոփառատոնում», ինչպես նաև շահել է Լուի Դելյուկի անվան մրցանակը՝ որպես լավագույն առաջնաֆիլմ։ Ի հավելումն՝ այն ներկայացվել է Մոսկվայի միջազգային 25-րդ կինոփառատոնում։ Կինոքննադատ Թիմ Պալմերի գնահատմամբ՝ դա ֆրանսիական փոփ-արտ կինոյի գրավիչ նմուշօրինակ է։

2007 թվականին Բրունի Տեդեսկին նկարահանել է *Դերասանուհիներ* ֆիլմը, որը Կաննի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է ժյուրիի հատուկ մրցանակի՝ *Un Certain Regard|Prix Spécial du Jury*: 2022 թվականին նրա նկարահանած *Les Amandiers	(Հավերժ երիտասարդ)* կինոնկարը նույնպես ներկայացվել է Կաննի կինոփառատոնի գլխավոր մրցույթին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1964 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Գյուղատնտեսական ասոցիացիաների ֆեդերացիա

**«Գյուղատնտեսական ասոցիացիաների  ֆեդերացիա»** (ԳԱՖ), ստեղծվել է 2001թվականին Երևանում:

## Նպատակ
Նպատակն անդամ կազմակերպությունների զարգացմանը, արտադրատեխնիկայի սպասարկմանը, արտադրանքի իրացմանը, կառավարման կատարելագործմանը, ինչպես նաև ագրարարային ոլորտի օրենսդրության բարեփոխմանն աջակցելն է։

## Կիրառուրյուն
«Հազարամյակի մարտահրավերներ Հայաստան» հիմնադրամի աջակցությամբ Գյուղատնտեսական ասոցիացիաների ֆեդերացիան ներդրել է տեղեկատվական «ԱՐՄԻՍ» համակարգը, որը հնարավորություն է ընձեռում ֆերմերներին համացանցի կամ կարճ հաղորդագրությունների միջոցով տեղեկություն ստանալ գյուղմթերքների մեծածախ և մանրածախ գների մասին։ Գյուղաբնակ կանանց գործարար ակտիվության բարձրացման նպատակով կազմակերպվում են ձեռներեցության հմտությունների զարգացմանը նվիրված սեմինարներ, տարբեր միջոցներով ապահովվում է ազգային և միջազգային փորձին վերաբերող տեղեկույթի փոխանցում և այլն։ Ներկայում (2014) անդամակցում են 21 կոոպերատիվներ` շուրջ 1700 անդամներով։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսությունը Հայաստանում
Քիմիա Ալիզադե

**Քիմիա Ալիզադե Զենուրին** (. ), իրանցի թաեքվոնդոիստուհի։ 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերում նվաճելով «բրոնզ»՝ նա դարձել է իր երկրի պատմության մեջ առաջին կին օլիմպիական մեդալակիրը։

## Կենսագրություն
### Անձնական կյանք
Քիմիան ծնվել է Քարաջում, ազարիների ընտանիքում։ Նրա հայրը Թավրիզի մոտ գտնվող Զոնուզից է, իսկ մայրը՝ Արդաբիլից։ Մինչև 2016 թվականի օլիմպիական խաղերը նրա ազգանունը սխալմամբ գրվել է *Զենուրին*։

### Արտագաղթ
2020 թվականի հունվարին Ալիզադեն որոշել էր լքել Իրանը և տեղափոխվել եվրոպական երկրներից մեկը։ Մարզուհու հեռանալու մասին առաջինը հայտնել Է իրանական ISNA լրատվական գործակալությունը, որից հետո աղջիկը հաստատել է իր արտագաղթի մասին լուրերը «Instagram» ցանցում։ Ալիզադեն նման արարքի պատճառ է համարել միջազգային ասպարեզում Իրանի համար ելույթ ունենալիս ազատության բացակայությունը։ Նրա խոսքով՝ «նա միշտ պետք է կրկներ այն բառերը, որոնք իրեն ցույց էին տալիս և կրեր այն հագուստը, որը հրամայել էին»։

Այնուամենայնիվ, Ալիզադեն ծրագրում է մասնակցել 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերին և քննարկում է դրանցում Գերմանիան ներկայացնելու հնարավորությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Իրանցի մարզիկներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իրանցի կանայք
Ֆլորանս Պեռնել

**Ֆլորանս Պեռնել** ( . ), ֆրանսիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ֆլորանս Պեռնելը ծնվել է Փարիզում՝ խառն ամուսնությամբ ընտանիքում (հայրը լեհ է, մայրը՝ լոթարինգիացի ֆրանսուհի)։ Մանկության տարիներին նա նկարահանվել է *[[3 Suisses|Suisses-ի 3]]* կատալոգների համար, ինչպես նաև *Danone-ի* գովազդային հոլովակներում։ 1980 թվականին Ֆլորանսը կատարել է իր նորամուտը կինոյում՝ խաղալով գլխավոր հերոսի դստեր դերը *Սիրտն ի ցույց հանած* / «The Heart Inside Out» դրամայում։

1993 թվականին Պեռնելը նկարահանվել է Քշիշտոֆ Կիեշլովսկու «Երեք գույն. կապույտ» ֆիլմում (), որն այդ լեհ ռեժիսորի «Երեք գույն» եռերգության առաջին մասն է։ Ֆիլմը բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել եվրոպական փառատոների և կինոակադեմիաների կողմից։ Նշանավոր կոմպոզիտորի սիրուհու՝ Սանդրինի դերի համար Ֆլորանս Պեռնելն առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի՝ «Կանացի լավագույն դեբյուտ» անվանակարգում, սակայն մրցանակը շնորհվել է Վալերիա Բրունի-Տեդեսկիին։

2000-ական թվականներին Ֆլորանսը գերազանցապես նկարահանվել է հեռուստասերիալներում, որոնցից Նապոլեոն» մինի սերիալն արժանացել է «Էմմի» մրցանակի։ 2011 թվականին նկարահանվել է «Նվաճում» ֆիլմում՝ կատարելով Ֆրանսիայի այն ժամանակվա նախագահ Նիկոլյա Սարկոզիի կնոջ՝ Սեսիլիայի դերը. նախագահական ընտրություններում հաղթանակ տանելուց հետո զույգն ամուսնալուծվել է։

Ֆրանսիայում Ֆլորանս Պեռնելն առավել հայտնի է ոստիկանության և արդարադատության մարմինների աշխատանքի մասին հեռուստատեսային ֆիլմերում իր կատարած դերերով։ 1993-2002 թվականներին *Florence Larrieu : Le juge est une femme*  ֆիլմաշարում մարմնավորել է գլխավոր հերոսուհուն՝ դատավոր Ֆլորանս Լարիոյին։ Ընդհանուր առմամբ թողարկվել է 17 դրվագ, որից հետո Ֆլորենսը լքել է սերիալը, իսկ նկարահանումները շարունակվել են նրան փոխարինած մեկ այլ դերասանուհու՝ Մարին Դելտերմի հետ։ 2014–2023 թվականներին Պեռնելը խաղացել է դատախազ Էլիզաբեթ Ռիչարդի դերը «Հանցագործությունը...» հեռուստասերիալում (թողարկվել է 10 դրվագ, որոնցից յուրաքանչյուրը պատմում է Ֆրանսիայի հարավի տարբեր քաղաքներում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին)։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
[աջից|մինի|284x284փքս| Ֆլորանս Պեռնելը [Մոլիերի անվան մրցանակի հանձնման արարողության ժամանակ (2014)]]

## Ընտանիք
Ֆլորենս Պեռնելն ամուսնացած է պատմաբան և սցենարիստ Պատրիկ Ռոթմանի հետ (նրանք ամուսնացել են 2005 թվականին)։ Զույգն ունի երկու զավակ. որդին՝ Փոլը և դուստրը՝ Թինան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Her page on a portal dedicated to francophone actresses 
* 

Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունիսի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Դիվիդենտ (քիմիական պատրաստուկ)

«**Դիվիդենտ**», քիմիական պատրաստուկ, սնկասպան։

## Նկարագրություն
Ազդող նյութը՝ դիֆենոկոնազոլ (C19H17Cl2N3O3)։ Թողարկվում է 30 գ/լ խտությամբ կախույթի ձևով։ Կիրառվում է աշնանացան և գարնանացան ցորենների՝ քարամրիկ, փոշեմրիկ, գաճաճմրիկ, հելմինթոս պորիոզ, ֆուզարիոզ արմատային փտում, սերմերի բորբոսի հիվանդությունները կանխարգելելու համար։ Պատրաստուկի ծախսի չափաքանակը՝ 2 լ/տ։ Սերմերն ախտահանում են ցանքից առաջ կամ մինչև ցանելը (մինչև 1 տարի)։ Գործածված հեղուկի ծախսը՝ 10 լ/տ։ Մշակումների առավելագույն քանակը՝ 1 անգամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Սկավառակիչ

**Սկավառակիչ**, համակարգչային սարք, որը թույլ է տալիս կարդալ և գրել տեղեկատվություն շարժական կրիչների վրա։

## Նկարագրություն
Սկավառակի հիմնական նպատակը հիշողության հիերարխիայի հայեցակարգում երկարաժամկետ հիշողության կազմակերպումն է։ Սկավառակի հիմնական բնութագրերն են օգտագործվող շարժական կրիչի տեսակն ու հզորությունը, կարդալու/գրելու արագությունը, միջերեսի տեսակը և ձևի գործոնը։
Սկավառակի կրիչներ ներառում են օպտիկական սկավառակի սկավառակ (ՕՍՍ) և անգործունյա սկավառակ (ԱՍ)։
Համակարգիչներում օգտագործվող սկավառակի կրիչներն օգտագործվում են որպես շարժական կրիչներ.
* մագնիսական ճկուն սկավառակներ, որոնք ներառում են.
Zip և Jaz սկավառակրիչներ՝ համապատասխանաբար օգտագործելով Zip և Jaz անգործունյա սկավառակներ։
* օպտիկական սկավառակներ. CD և դրա մշակումը - GD-ROM, DVD, HD DVD, երկուսն էլ նախատեսված են միայն կարդալու համար (CD-ROM, DVD-ROM և այլն) և կարդալու-գրելու, մեկ և բազմակի (+R, -R, +): RW, -RW և այլն)։
*Մագնիտո-օպտիկական սկավառակներ. ՄՕ չափի 5,25 կամ 3,5 դյույմ, փաթեթավորված փամփուշտի մեջ։
250px|մինի|աջից|Ներքին անգործունյա կրիչներ՝ 8, 5¼ և 3½" մեդիա:
[250px|մինի|աջից|Արտաքին սկավառակ 3½ դյույմ անգործունյա սկավառակների համար, որը միացված է համակարգչին [USB-ի միջոցով:]]

## Ծանոթագրություններ
Դյուն (այլ կիրառումներ)

**Ավազաբլուր** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Դյուն, ամերիկացի գրող Ֆրենկ Հերբերտի գիտաֆանտաստիկ վեպը,
* Դյուն, ռեժիսոր Դենի Վիլնյովի ֆանտաստիկ ֆիլմը,
* Դյուն։ Մաս երկրորդ, ռեժիսոր Դենի Վիլնյովի ֆանտաստիկ ֆիլմը, «Ավազաբլուր» ֆիլմի 2-րդ մասը։
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Հասգյուղ)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Բեյօղլու շրջանի Հասգյուղ թաղամասում։

17-րդ դարում Ակնից եկած գաղթականները Հասգյուղում կղմինդրի գործարաններ բացին։ 1703 թվականին Խաչատուր Վարդապետն իր տան մեջ Սուրբ Եղիա անունով մատուռ հիմնեց։ Կոլոտ Հովհաննես Բաղիշեցի պատրիարքի օրոք Խաչատուր Վարդապետի ջանքերով և Հաջի Հարությունի տրամադրած դրամական միջոցներով շինվեց փոքր, փայտաշեն եկեղեցի։ Երբ հայ ամիրաներ հաստատվեցին Հասգյուղում, եկեղեցին հիմնովին, քարաշեն վերանորոգեցին 1831 թվականին։ Այդ գործում մեծ ավանդ ունեցան արքունի ճարտարապետներ Հովհաննես Ամիրա Սերվերյանը ու Գրիգոր Ամիրա Պալյանը։

Եկեղեցին վերանորոգվել է 1845 թվականին։ 1904-ին վերանորոգվելուց հետո առաջին համաշխարհային պատերազմին օգտագործվել է որպես զինվորական պահեստ։ 1930 թվականի սեպտեմբերին կրկին վերանոգորվելուց հետո սկսեց օգտագործվել որպես աղոթատեղի։ 1975 թվականին «Ոսկե եղջյուր» (Հալիչ կամուրջ) կամրջի շինարարության համար օտարվել է եկեղեցու հողատարածքը և այն քանդվել է։ 30 տարի եկեղեցին իր բարոյական գոյությունը պահպանել է Քարաքյոյ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու մեջ։

Այժմ եկեղեցին իր գոյությունը շարունակում է Հալըջըօղլուի գերեզմանատանը կառուցված մատուռում, որը կոչվել է Սուրբ Ստեփանոս։ Եկեղեցու օծումը կատարել է Պոլսո Հայոց պատրիարք Մեսրոպ Բ Մութաֆյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Մենք ենք, մեր սարերը (համույթ)

**«Մենք ենք, մեր սարերը»**, հայկական երգի-պարի համույթ։ 2000-2023 թվականներին հանդես է եկել Արցախի Հանրապետությունում։

## Պատմություն
2000 թվականից համույթը ելույթներով հանդես է եկել Արցախի Հանրապետության գրեթե բոլոր զորամասերում ու բնակավայրերում, նաև երկրից դուրս է ունեցել համերգներ։ Պար­բե­րա­բար հա­մերգ­նե­րով հան­դես է եկել Ռուսաստանի մեծ թվով քա­ղաք­նե­րում, ԱՄՆ-ում, Իրանում, Լիբանանում, Հունաստանում և այ­լուր։

Համույթի տնօրենն է՝ Արցախի մշակույթի վաստակավոր գործիչ Սլավա Ապրեսյանը։ 2008 թվականից գե­ղար­վես­տա­կան ղե­կա­վարն է՝ ար­վես­տի վաս­տա­կա­վոր գոր­ծիչ Գա­րի Ավանեսյանը։ 2020 թվականին տեղի ունեցած 44-օրյա պատերազմից հետո առաջին անգամ հանդես են եկել 2022 թվականի հունիսի 16-ին՝ համերգային ծրագրով։ 2023 թվականի՝ Արցախի հայաթափումից հետո պետական աջակցությունից զրկված համույթն իր գործունեությունը շարունակում է ծավալել Երևանում։ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին Երևանի «Առնո Բաբաջանյան» համերգասրահում կայանում է համույթի առաջին համերգը Հայաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ստեփանակերտի երաժշտական խմբեր
Ահար (Իրան)

**Ահար** (), քաղաք Իրանում, Արևելյան Ադրբեջան օսթանում, Ահար շահրեստանի կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմել է ։

Գտնվում է Թավրիզից 78 կմ հյուսիս-արևելք, Ադրբեջանի հանրապետության հետ սահմանից մոտ 60 կմ հարավ։ Գտնվում է պատմական Ղարադաղ շրջանի հարավային մասում, XVIII և XIX դարերում հանդիսացել է Ղարադաղի խանության կենտրոնը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 100 641 մարդ, որոնք կազմում էին 30 129 տնտեսություն։ Ահարը Արևելյան Ադրբեջանի բնակչությամբ չորրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Թավրիզից, Մարաղայից և Մարանդից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Ահարը հիմնականում բնակեցված է իրանական ադրբեջանցիներով, ովքեր խոսում են ադրբեջաներեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Ադրբեջան նահանգի քաղաքներ
Դալիլա Դի Լաձարո

**Դալիլա դի Լաձարո** ( . ), իտալացի մոդել, դերասանուհի, երգչուհի և գրող.

## Կյանք և կարիերա
Կարիերան սկսել է որպես ֆոտոմոդել։ Ընդ որում՝ սկզբնական փուլում նրա լուսանկարիչներից մեկը Էնդի Ուորհոլն էր։ Հենց այդ ժամանակաշրջանում էլ գրավել է դեղին մամուլի ուշադրությունը որպես Սոֆի Լորենի ենթադրյալ ազգականուհի և նույնիսկ նրա պոտենցիալ մրցակցուհի սիրո ասպարեզում։

1970-ականների կեսերից մինչև 1980-ականների սկիզբը Դալիլան հասցրել է նկարահանվել այնպիսի կինոռեժիսորների ֆիլմերում, ինչպիսիք են Ալբերտո Լատտուադան, Լուիջի Կոմենչինին, Ֆլորեստանո Վանչինին, Ալբերտո Սորդին, Դարիո Արջենտոն, Կլաուս Կինսկին և Ժակ Դերեն։ Դրանից հետո գլխավորապես աշխատել է հեռուստատեսությունում : 1983 թվականին մերժել է խաղալ Դոմինոյի դերը Բոնդի մասին ֆիլմաշարի հերթական՝ «Երբեք մի ասա երբեք» ֆիլմում, և այդ դերն ի վերջո բաժին է հասել Քիմ Բեսինջերին։

Դալիլայի դերասանական վերջին աշխատանքներից մեկը նրա դերակատարումն է 2013 թվականին Ջովանի Վերոնեզիի նկարահանած «L'Ultima ruota del carro» ֆիլմում։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
* 1972 - *Դա կարելի է անել, ամիգո*
* 1972 - *Ֆրանկենշտեյն 80*
* 1973 - *Էնդի Ուորհոլի Ֆրանկենշտեյնը* 
* 1974 - *Գազանիկը*
* 1975 - *Բրավո, տիկնիկ:*
* 1975 - *Սպանություններ գիշերային գնացքում*
* 1976 - *L'Italia s'è rotta*
* 1976 - *Օ՜, Սերաֆինա:*
* 1977 - *Երեք վագր երեք վագրի դեմ*
* 1977 - *The Pajama Girl Case*
* 1977 - *Կատուն*
* 1979 - *Միմի*
* 1980 - *[[Երեքին պետք է վերացնել]]*
* 1980 - *Կապուտաչյա բանդիտը*
* 1980 - *Voltati Eugenio*
* 1981 - *Quando la coppia scoppia*
* 1984 - *Բոլորին՝  ճաղերի հետևում* - *Սինյորինա Իրիս Դել Մոնտե*
* 1985թ.՝ *Ֆենոմեն*
* 1989 - *Պագանինի*
* 1990 - *Կյանքի շունչը*
* 1990 - *L'ulivo e l'alloro*
* 1992 - *Dov'era lei a quell'ora?*
* 1997 - *Kidnapping - La sfida*
* 2013 - *Հինգերորդ անիվը*

## Մատենագրություն
* *Il mio cielo*, Edizioni Piemme, 2006 թ .
* *L'angelo della mia vita*, Edizioni Piemme, 2008 թ .
* *Toccami il cuore*, Edizioni Piemme, 2009 թ .
* *Il mio tesoro nascosto*, Edizioni Piemme, 2011 թ .
* *Una donna lo sa*, Edizioni Piemme, 2014 թ .
* *La vita è così.* *Passioni e virtù per uscire dalle crisi*, Edizioni Piemme, 2017 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Официальный Сайт Архивная копия от 1 декабря 2021 на Wayback Machine

Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հունվարի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Էյուփ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Էյուփ շրջանում։

Իսլամբեյ փողոցի վրա գտնվով այս եկեղեցու կառուցման ստույգ թվականը հայտնի չէ, սակայն այն քանդվել է 1785 թվականին։ 1812 թվականին վերաշինվել է փայտից, որն էլ վերանորոգվել է 1841 թվականին։ 1855 թվականին եկեղեցին վերակառուցվել է քարով և կրով։ Եկեղեցու վերակառուցումը հնարավոր է դարձել շնորհիվ Դադյան ընտանիքի աջակցության։ 1926 թվականի վերակառուցման գործում մեծ ներդրում է ունեցել եպիսկոպոս Սմբատ Քազազյանը։ Ստամբուլի Էյուփ (Էյուփսուլթան) շրջանում հայկական եկեղեցի է եղել նաև Նիշանջա թաղամասի Քարայե փողոցում։

Էյուփի Սուրբ Աստվածածինը վերջին անգամ վերանորոգվել է 2000 թվականին և պաշտանմունքի համար վերաբացվել ձեռամբ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք Մեսրոպ Բ Մութաֆյանի։

Չնայած որ թաղամասում հայերը սակավաթիվ են, սակայն եկեղեցին շարունակում է գործել որպես հայ համայնքի համար աղոթատեղի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Էլոդի Գոսյուեն

**Էլոդի Գոսյուեն** (  ; Դեկտեմբերի 15 , 1980, Reims, Marne, Ֆրանսիա ), ֆրանսիացի ժուռնալիստուհի, քաղաքական գործիչ, հեռուստառադիոհաղորդավարուհի։ 2001 թվականին հաղթել է «Միսս Ֆրանսիա» գեղեցկության մրցույթում, այնուհետև՝ «Միսս Եվրոպա» մրցույթում, այդ նույն տարում «Միսս Տիեզերք» մրցույթում զբաղեցրել է 10-րդ տեղը; 2005 թվականից հիմնականում աշխատել է հեռուստատեսությունում և ռադիոյում։

## Հեռուստատեսությունում
2004 թվականին Էլոդին մասնակցել է *La Ferme Célébrités* ռեալիթի շոուի առաջին եթերաշրջանին, զբաղեցրել 3-րդ տեղը և շահել 150 հազար եվրո, որը հատկացրել է բարեգործական նպատակների։ Նա տասն անգամ՝ 2001, 2003, 2008 (իր ամուսնու հետ), 2009, 2011, 2012, 2014, 2018, 2019 և 2021 թվականներին մասնակցել է Ֆորտ Բոյար շոուին։

2021 թվականին  Փարիզում վարել է Մանկական Եվրատեսիլը։

## Գրքեր
* Élodie Gossuin, *Mes rêves, mes passions, mes espoirs*, Éditions Michel Lafon, 2004. 

## Անձնական կյանք
alt=ROLEX JESC 2021 PARIS|ձախից|մինի| Էլոդի Գոսյուենը, Օլիվյե Մինը և Կառլան ՝ «Մանկական Եվրատեսիլ 2021»-ի հաղորդավարներ
Էլոդին 2006 թվականի հուլիսի 1-ից ամուսնացած է Բերտրան Լահարիի հետ։ Զույգը ունի չորս երեխա (երկուական զույգեր՝ որդի և դուստր՝ Ժյուլ և Ռոուզ Լահարիները (ծնված 2007 թվականի դեկտեմբերի 21-ին) և որդի և դուստր Լեոնարդ և Ժոզեֆինա Լահարիները (ծնված 2013 թվականի հոկտեմբերի 11-ին :

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էլոդի Գոսյուենի պաշտոնական կայքէջը 
* 

Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Քընալը կղզի)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Քընալը կղզի շրջանում։

Քարաշեն այս եկեղեցու հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1855 թվականին, օծվել և պաշտանմունքի համար բացվել է 1857 թվականին՝ Հակոբ պատրիարքի ձեռամբ։ Եկեղեցու առաջին զանգակատունը կառուցվել է Բաղդասար Հակոբյանի բարերարությամբ։ Ներկա զանգակատունը կառուցվել է 1988 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Եշիլքյոյ)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Եշիլքյոյ շրջանում։

1826 թվականին հին եկեղեցու հողատարածքի վրա նոր եկեղեցի է կառուցվել Օսմանյան կայսրության վառոդապետ Սիմոն ամիրա Դադյանի միջոցներով։ 1843 թվականին եկեղեցին վերակառուցվել է Սիմոն ամիրայի որդի Պողոս բեյ Դադյանի բարերարությամբ։

Եկեղեցին օծվել և պաշտպանմունքի է բացվել 1844 թվականին՝ ձեռամբ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք Աստվածատուր Բ Կոստանդնուպոլսեցու։ Եկեղեցին վերջին անգամ վերանորոգվել է 2000 թվականին և պաշտանմունքի համար բացվել ձեռամբ Մեսրոպ Բ Մութաֆյան պատրիարքի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Դետրոյտի աստղադիտարան

**Դետրոյտի աստղադիտարան** (), աստղագիտական ​​աստղադիտարան, որը հիմնադրվել է 1854 թվականին ԱՄՆ-ի Միչիգան ​​նահանգի Էնն Արբոր քաղաքում։ Աստղադիտարանը կոչվում է նաև «Էնն Արբոր»։ Պատկանում է Միչիգանի համալսարանին։

## Աստղադիտարանի ղեկավարները
* 1854-1863 - Ֆրանց Բրյունով - աստղադիտարանի առաջին տնօրենը
* 1863-1879 - Ջեյմս Վոթսոն
* 1879-1891 - Մարկ Վ. Հարինգթոն
* 1892-1905 - Ասաֆ Հոլլ կրտսեր
* 1905-1926 - Ուիլյամ Հասսի
* 1927-1929 - Ռալֆ Հ. Քերթիս
* 1930-1941 - Հեբեր Դաուստ Քերթիս
* 1942-1945 - Վ.Կարլ Ռուֆուս
* 1945-1946 - Ա.Դ.Մաքսվել
* 1946-1960 - Լեո Գոլդբերգ
* 1960-1961 - Ֆրիմեն Դ. Միլլեր
* 1962-1970 - Օրրեն Քաթբերտ Մոհլեր
* 1970-1982 - Ուիլյամ Ալբերտ Հիլթներ

## Աստղադիտարանի պատմությունը
Դետրոյտի աստղադիտարանը Միչիգանի համալսարանի առաջին հետազոտական ​​հաստատություն է եղել։ Դրա կառուցումը ֆինանսավորել են Դետրոյտի մի քանի գործարարներ՝ պայմանով, որ աստղադիտարանը կկրի իրենց հայրենի քաղաքի անունը։ Հետագայում աստղադիտարանի գործառույթները փոխանցվեցին ավելի նոր՝ Անջել Հոլլ աստղադիտարանին։ 2005 թվականին աստղադիտարանը ներառվել է պատմական գրադարանի մեջ։

## Աստղադիտարանի գործիքները
* 15-սմ միջօրեական շրջանակ (1854)
* 32 սմ ռեֆրակտոր (1857) - տեղադրման պահին այն աշխարհում երրորդ ամենամեծ ռեֆրակտորն էր
* Ուսանողական 6 դյույմանոց ռեֆրակտոր (1880)
* Ուսանողական անցումային գործիք (1880)
* 37.5 դյույմանոց ռեֆլեկտոր (1908)

## Հետազոտական ​​ուղղություններ
* Աստերոիդների որոնում

## Հիմնական ձեռքբերումները
* 1863-1877 թվականներին Ջեյմս Վոթսոնը աստղադիտարանում հայտնաբերել է 21 աստերոիդներ
* Երկու գիսաստղերի հայտնաբերում

## Նշանավոր աշխատակիցներ
* Ասաֆ Հոլլ
* Ջադսոն Բ. Քոյթ
* Ջոն Մարտին Շեբերլե
* Դին Բենջամին Մաքլաֆլին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աստղադիտարանի պաշտոնական էջ
* Detroit Observatory on Arborwiki
* Detroit Observatory Home Page - աստղադիտարանի հին էջը
* 

**Փոքր մոլորակի կենտրոնում դիտարկումների հրապարակումներ.**
* Փոքր մոլորակների աստղաչափական դիտարկումներ
* Փոքր մոլորակների աստղաչափական դիտարկումներ

**Հրապարակումներ NASA ADS-ի տվյալների բազայում.**
* Որոնում «Detroit Observatory» բառակապակցությամբ

**1870 թվականից հետո գիսաստղերի և մոլորակային արբանյակների դիտարկումները.**
* Архивы наблюдений, MPC

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1854 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Պոչաևյան Աստվածամոր սրբապատկեր

մինի|Պոչաևյան Աստվածամոր սրբապատկեր
**Պոչաևյան Աստվածամոր սրբապատկեր**, ուղղափառ և կաթոլիկ եկեղեցիներում հարգված Աստվածածնի սրբապատկեր։ Հավատացյալների կողմից հրաշագործ համարվող սրբապատկերի տոնակատարությունը նշվում է մարտի 31-ին, հուլիսի 23-ին և սեպտեմբերի 8-ին՝ ըստ Հուլյան օրացույցի։

## Սրբապատկերի պատմություն
Հարգված, հրաշագործ, հնագույն Պոչաևյան սրբապատկերը պահվում է Արևմտյան Ուկրաինայի Վերափոխման Պոչաևյան մայրավանքում, Տերնոպոլի մարզի Պոչաև քաղաքում։ Ըստ ավանդության՝ այն վանականներին է նվիրել ազնվականուհի Աննա Գոյսկայան, որը 1559 թվականին այն նվեր է ստացել Պոչաևի մոտով անցնող Կոստանդնուպոլսի ապագա պատրիարք միտրոպոլիտ Նեոֆիտից։

Որոշ ժամանակ անց սրբապատկերը վանքից վերցրել է Աննա Գոյսկայայի ժառանգորդը՝ կալվինիստ Անջեյ Ֆիրլեյը։ Սրբապատկերը նա պահել է մոտ 20 տարի և այն  վանքին է վերադարձրել 1644 թվականին։ Ավանդույթը վերադարձը կապում է այն պատմության հետ, որ Անդրեյի կինը դիվոտել է և Իով Պոչաևսկու խորհրդով, սրբապատկերը վերադարձրել է վանքին, որպեսզի կինը բժշկվի։ 
մինի|Պոչաևյան կույսը
Մոտավորապես 1721 թվականին վանքը սրբապատկերի հետ միասին անցել է ունիատների տիրապետությանը։ 1773 թվականին մանուկ Քրիստոսի և Մարիամ Աստվածածնի դեմքերը թագադրվել են երկու ոսկյա թագերով, որոնք ուղարկվել են Հռոմի պապ Կլիմենտ XIV-ի կողմից։ 1831 թվականին վանքն ու սրբապատկերը վերադարձվել են ուղղափառներին, և վանքը ստացել է մայրավանքի կարգավիճակ։ 1861 թվականին Ֆեոդոր Վերխովցևը արծաթից և ոսկուց պատրաստել է սրբապատկերի աստղաձև պահարան՝ քարերով, իսկ շուրջառը՝ 1866 թվականին։

Ներկայումս սրբապատկերը գտնվում է Պոչաևյան մայրավանքի Վերափոխման տաճարում, որի առջև ամեն օր օրհներգություն է ընթերցվում։
մինի|Աստվածածնի հրաշափառ հայտնությունը Պոչաևյան լեռան վրա

## Հրաշքներ՝ կապված Պոչաևյան սրբապատկերի հետ
* 1675 թվականի հուլիսի 20-23-ին Վերափոխման Պոչաևյան մայրավանքի ազատագրումը թուրքական պաշարումից։

Սրբապատկերին վերագրվող ամենահայտնի հրաշքը՝

*Հրաշքներ ունիատների կողմից մայրավանքի գրավման ժամանակ՝
Պոչաևյան մայրավանքի ունիատների կողմից գրավման ժամանակաշրջանում (1721-1832), ըստ Ռուսական եկեղեցու հավաստմամբ, սրբապատկերից ականատես են եղել 539 հրաշքների։ Ըստ ավանդության մայրավանքի ուղղափառներին վերադարձը նշանավորվել է կույր աղջկա՝ Աննա Ակիմչուկովայի ապաքինմամբ։ Ի հիշատակ այդ իրադարձության, սահմանվել է շաբաթ օրերին տաճարի օրհներգության ամենշաբաթյա ընթերցանություն հրաշագործ սրբապատկերի առաջ։

## Պատկերագրություն
Պատկանում է գորովանքի պատկերագրական տիպին։ Մարիամ Աստվածածինը պատկերված է մինչև գոտկատեղ։ Աջ ձեռքին նա բռնել է մանուկ Հիսուսին, իսկ ձախ կողմում մի գլխաշոր է, որը ծածկում է Քրիստոսի ոտքերը և մեջքը։ Հիսուսի ձախ ձեռքը դրված է Մարիամ Աստվածածնի ուսին, իսկ աջով օրհնում է։

Սրբապատկերի վրա կան հունարեն արձանագրություններ, իսկ եզրերում սրբերի՝ Եղիա մարգարեի, Սուրբ Մինա մարգարեի, առաջին նահատակ Ստեփանոսի, արժանապատիվ նահատակ Աբրահամի, մեծ նահատակներ Եկատերինայի, Պարասկևայի և Իրինայի մանրանկարչական պատկերներն են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Почаевская икона Божией Матери
* Чудеса от Почаевской иконы Божией Матери, явленные за время пребывания её в Даниловом монастыре

Կատեգորիա:16-րդ դարի հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աստվածածնի սրբապատկերները այբբենական կարգով
Սուրբ Հրեշտակապետ եկեղեցի (Ֆաթիհ)

**Սուրբ Հրեշտակապետ եկեղեցի** կամ (**Պալաթի եկեղեցի**), հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Ֆաթիհ շրջանի Այվանսարայ թաղամասում։

Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո սուլթան Մեհմեդ II-ի հրամանով հունական եկեղեցիների մի մասը մզկիթի էին վերածվում, իսկ որոշներն էլ փոխանցվում էին հայ համայնքին։ Այդ եկեղեցիների թվում է սուրբ Հրեշտակապետ եկեղեցին, որը հայերին է փոխանցվել 1628 թվականին։ Փոխանցման թվականի մասին կան նաև այլ տվյալներ։ Երուսաղեմի Գրիգոր Պարոն Տեր Պատրիարքի հիշատակարանի համաձայն, եկեղեցին հայերին է փոխանցվել 1631 թվականին, իսկ Երեմիա Չելեպի Քյոմյուրճյանի համաձայն՝ 1636-ին։ Եկեղեցին 1692-ին ծագած հրդեհից հետո վերակառուցվել է կայսերական հրամանագրով։ Եկեղեցին հրդեհվել է նաև 1729 թվականին Պալաթի նշանավոր հրդեհի ժամանակ, ապա փայտաշեն կառուցվել և Հովհաննես Թ Կոլոտ Բաղիշեցի պատրիարքի ձեռամբ օծվել 1730 թվականին։ Դրանից հետո էլ եկեղեցին մի քանի անգամ վնասվել է Պալաթի հրդեհներից։ 1827 թվականի հրդեհից հետո, որպեսզի չեզոքացվի առաջիկա հրդեհների վտանգը, Մահմուդ II-ի հրովարտակով եկեղեցին հինգերորդ անգամ վերակառուցվեց քարով և կրով։ Բացումը տեղի է ունեցել 1835 թվականին Ստեփանոս Բ Աղավնի Զաքարյան պարիարքի կողմից։ 1900 թվականին հրդեհված Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան եկեղեցու (հայտնի նաև «Փոքր Արմաշ» անունով) Աստվածամոր սրբապատկերը Մաղաքիա Օրմանյան պատրիարքի տնօրինությամբ տեղափոխվել է Պալաթի եկեղեցի և տեղադրվել ավագ խորանի աջակողմյան պատի մեջ։

Եկեղեցու վերջին վերանորոգումը եղել է 2005 թվականին։ Օծվել և պաշտանմունքի համար վերաբացվել է պատրիարք Մեսրոպ Բ Մութաֆյանի կողմից։

Եկեղեցու դիմաց գտնվում է հին Պալաթ Խորենյան հայկական դպրոցը, որն այժմ լքված է և պատկանում է եկեղեցու հիմնադրամին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Surp_Hreşdagabet_Kilisesi2.jpg|Դարպասներ
Պատկեր:Surp_Hreşdagabet_Kilisesi1.jpg|Փողոցի տեսարան
Պատկեր:Surp_Hreşdagabet_Kilisesi4.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սկյուտար)

**Սուրբ Խաչ եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Սկյուտար շրջանում։

Սկյուտարում հայկական համայնքը ձևավորվել է ինչպես Արևմտյան Հայաստանից գաղթած հայերի, այնդպես էլ Ստամբուլի այլ շրջաններից տեղափոխված հայերի շնորհիվ։ 1689 թվականին պալաթեցի Աբրահամ քահանան կառուցել է Սկյուտարի առաջ եկեղեցին։ 1727 թվականին Հովհաննես Թ Կոլոտ Բաղիշեցի պատրիարքի հրամանով եկեղեցին վերաշինվել է։ Եկեղեցին հիմնական վերանորոգության է ենթարկվել 1779, 1781, 1782, 1785, 1790, 1808 թվականներին։ Պալաթեցի Կարապետ Բ Կեսարացի պատրիարքի օրոք ավելի ընդարձակ հողի վրա Հովհաննես ամիրա Սերվերյանի ճարտարապետությամբ կառուցվել է քարով և կրով նոր եկեղեցի։ 1830 թվականի շինարարությանն իրենց ներդրումն են ունեցել արքունի ճարտարապետ Գրիգոր Պալյանը, պետական գործիչ Հարություն Պեզճյանը, Հարություն ամիրա Նորատունկյանը, Միքայել ամիրա Փիշմիշյանը և ուրիշներ։ 1882 թվականին եկեղեցու մուտքի մոտ Գրիգոր արքեպիսկոպոս Ալեաթճյանի նախաձեռնությամբ կառուցվել է սրբատաշ քարերով բարձրադիր զանգակատուն։ Եկեղեցին ունի 5 դռներ և վերնատուն։

Եկեղեցին 1950 թվականին վերանորոգվել է Գալուստ Գյուլբենկյանի միջոցներով, ով ծնունդով Սկյուտարից է և մկրտվել է հենց այդ եկեղեցում։ Սուրբ Խաչ եկեղեցու տանիքը գլանաձև բազիլիկ ոճով է։

Վերջին վերանորոգումը եղել է 1998 թվականին։ Եկեղեցու հյուսիսային կողմի պարտեզի մեջ է գտնվում եկեղեցու հիմնադիր տեր Աբրահամ քահանայի դամբարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (Ստամբուլ)

**Սուրբ Աստվածածին վերափոխում եկեղեցի**, հայ կաթողիկե եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլի մարզի Իշխանաց կղզիների Բյույուքադա կղզու վրա։

1856 թվականի նոյեմբերի 1-ի հրամանագրով կառուցված եկեղեցին բացել է Անտոն աղա Ապելյանը 1858 թվականին՝ Աստվածածնի վերափոխման տոնին։ Եկեղեցու շենքը վերանորոգվել է 1956 և 1985 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ կաթողիկե եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով