Հալիլ Ինալջըք

**Հալիլ Ինալջըք** (; ), ղրիմաթաթարական ծագմամբ թուրք պատմաբան-օսմանագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1916 թվականի մայիսի 26-ին Ստամբուլում։ Հալիլի ծնողները եղել են ղրիմի թաթարներ, ովքեր լքել են Ղրիմը 1905 թվականին՝ տեղափոխվելով Օսմանյան կայսրություն։ Ինալջըքը ավարտել է Բալըքեսիրի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետ 1940 թվականին ավարտել է Անկարայի համալսարանը։ Լենկթեմուրի մասին նրա աշխատանքը գրավել է հայտնի պատմաբան Մեհմետ Քյոփրուլուի ուշադրությունը։ 1942 թվականին Ինալջըքը ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում՝ «Թանզիմաթի ժամանակաշրջանում Օսմանյան կայսրությունում բուլղարացիների իրադրության մասին» աշխատության համար։ Այն դարձավ թուրքական պատմագրության առաջին աշխատանքներից մեկը, որտեղ մեծ ուշադրություն է դարձվում սոցիալ-տնտեսական ոլորտին։ 1947 թվականին դարձել է Թուրքական պատմական ընկերության անդամ։

1949 թվականին Ինալջըքը ուղարկվել է Լոնդոն։ Այնտեղ նա ուսումնասիրել է Բրիտանական թանգարանի օսմանյան և թուրքական գրությունները։ Վարպետության դասեր է անցել հայտնի թուրքագետ Պաուլ Վիտտեկի մոտ։ 1950 թվականին Ինալջըքը այցելել է Փարիզի կոնգրես, որտեղ հանդիպել է Ֆեռնան Բրոդելի հետ, ով մեծ ազդեցություն է ունեցել պատմաբանի աշխարհայացքի վրա։ 1951 թվականին Հալիլ Ինալջըքը վերադարձել է Թուրքիա, իսկ արդեն 1952 թվականից սկսել է դասավանդել Անկարայի համալսարանում։ 1953- 1954 թվականներին դասախոսություններ է կարդացել Կոլումբիայի համալսարանում, իսկ 1956- 1957 թվականներին դասավանդել է Հարվարդում։

Թուրքիայում առկա քաղաքական անկայունության պատճառով՝ Ինալջըքը լքել է երկիրը։ 1972 թվականից սկսած աշխատել է Չիկագոյի համալսարանում՝ մինչ 1986 թվականը այնտեղ դասավանդելով Օսմանյան կայսրության պատմություն։ 1990—1992 թվականներին դասախոսություններ է կարդացել Հարվարդումում և Փրինսթոնում։ 1993 թվականին Ինալջըքը վերադարձել է Թուրքիա, որտեղ մինչ կյանքի վերջը դասավանդել է Բիլքենթի համալսարանում։ Հալիլ Ինալջըքը մահացել է 2016 թվականի հուլիսի 25-ին։

## Գիտական աշխատություններ
* *The Ottoman Empire*, The Classical Age, 1300—1600, London, 1973
* *Studies in Ottoman social and economic history*, London, 1985
* *The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire*, Bloomington, 1993
* *Süleyman the second and his time*, Istanbul, 1993
* *An Economic and Social History of the Ottoman Empire* (Donald Quataert ile birlikte), Cambridge, 1994
* *From empire to republic: essays on Ottoman and Turkish social history*, Istanbul, 1995
* *Sources and studies on the Ottoman Black Sea*, Cambridge, 1995
* *History of Humanity* (editor, Peter Burke ile birlikte), 1999
* *Ottoman Civilization* (Gunsel Renda ile birlikte), Ankara, 2003
* *Essays in Ottoman History*, Eren Yayıncılık
* *Makaleler 1: Doğu Batı*, Doğu Batı Yayınları, 2005
* *Fatih devri üzerinde tetkikler ve vesikalar*, Ankara, 1954
* *Osmanlı'da Devlet, Hukuk, Adalet*, Eren Yayıncılık, 2000
* *Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 1* /1300-1600, Eren Yayıncılık, Prof. Dr. Donald Quataert ile, 2001
* *Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 2* / 1600—1914, Eren Yayıncılık, 2004
* *Osmanlı İmparatorluğu — Toplum ve Ekonom*i, Eren Yayıncılık
* *Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ* (1300—1600), Yapı Kredi Yayınları, 2003
* *Tanzimat ve Bulgar Meselesi*, Eren Yayıncılık
* *ABD Tarihi*, Allan Nevins/Henry Steele Commager (çeviri) Doğu Batı Yayınları, 2005
* *Şair ve Patron*, Doğu Batı Yayınları, 2003
* *Balkanlar* (Prof. Dr. Erol Manisalı ile)
* *Atatürk ve Demokratik Türkiye*, Kırmızı Yayınınları (1.Baskı: Temmuz 2007 — 2.Baskı: Aralık 2007)
* *Devlet-i Aliyye* (1.Baskı: 2009)
* *Kuruluş — Osmanlı Tarihini Yeniden Yazmak*
* *Tanzimat, Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu* (Mehmet Seyitdanlıoğlu ile birlikte) İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
* *OSMANLILAR, Fütühat ve Avrupa İle İlişkiler*
* *Has-Bağçede 'Ayş u Tarab — Nedimler Şairler Mutripler*, İş Bankası Kültür Yayınları (2011)
* *Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı*
* *Osmanlılar* (2010)
* *Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı* (2011)
* *[[:tr:Rönesans Avrupası Türkiye'nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci|Rönesans Avrupası Türkiye’nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci]]*, İş Bankası Kültür Yayınları (2011)
* *Osmanlı ve Modern Türkiye*, Timaş Yayınları (2013)
* *Devlet-i 'Aliyye: Tagayyür ve Fesad, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar II*, İş Bankası Kültür Yayınları (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք պատմաբաններ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական ժանրի թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Ղրիմաթաթարական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ