Տանզանիայի տնտեսություն

**Տանզանիա**, աշխարհի ամենաքիչ զարգացող երկրներից մեկն է։

Անկախացումից հետո երկար ժամանակ երկիրն ուներ սոցիալիստական տնտեսություն ՝ հիմնված պետական սեփականության և «սոցիալիստական գյուղերի» վրա։

## Գյուղատնտեսություն
Չնայած չոր կլիմային, գյուղատնտեսությունը շարունակում է մնալ Տանզանիայի տնտեսության հիմքը։ 70-ականներին երկրի տնտեսությունը զարգացավ արագ տեմպերով՝  շնորհիվ Տանզանիայի արտահանման արտադրանքի բարձր գների։ Գյուղատնտեսությունում աշխատում է աշխատուժի 80%-ը և ապահովում է ՀՆԱ-ի 26,5%-ը։ Աճեցվում է սուրճ, ծխախոտ, սիսալ։ Հիմնական մշակաբույսերից մեկը թեյն է, արտադրանքի կեսը գտնվում է Tea Authority-ի հսկողության ներքո, որն իր 14 գործարաններում վերամշակում է տերևը, որը նույնպես հավաքվել է մասնավոր տնկարկներից։ Գործում է նաև 7 մասնավոր գործարան։ Ամբողջ արտադրությունը բարդանում է բազմաթիվ խնդիրների պատճառով՝ հնացած սարքավորումներ, աշխատողների պակաս, տրանսպորտ, վառելիքի պակաս, երաշտ։ Որոշ հայրենական հեղինակների կարծիքով, Տանզանիայի թեյն իր որակով համեմատելի է քենիական թեյի հետ, և, հետևաբար, միջազգային շուկայում վաճառվում է բավականին բարձր գներով։

## Արդյունաբերություն
մինի|233x233փքս|Ֆերմերները ձեռքով մաքրում են բրնձի դաշտը
Արդյունաբերությունն ապահովում է ՀՆԱ-ի 25,6%-ը, այնտեղ աշխատում է աշխատուժի 10%-ը։ Ներկայացված է հիմնականում սննդի արդյունաբերության և գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ձեռնարկություններով։ Հիմնական արդյունաբերական կենտրոնները տեղակայված են Դար-էս-Սալամում՝ նավթավերամշակման, ցեմենտի, մեքենաների հավաքման, տեքստիլի խոշոր գործարաններ։ Տանգան երկրի երկրորդ խոշոր քաղաքն է, արդյունաբերական կենտրոնը և օվկիանոսային նավահանգիստը, որտեղ տեղակայված են վերամշակման մետալուրգիայի, քիմիական պարարտանյութերի, տեքստիլի գործարաններ, սիսալի, թեյի, ծխախոտի վերամշակման ձեռնարկություններ։ Պանգանի գետի ստորին հոսանքում երկու ՀԷԿ կա՝ «Հալե» և «Պանգանի ջրվեժ», մոտ 40 հազար կվտ ընդհանուր հզորությամբ։

## Հանքանյութեր
ձախից|մինի|267x267փքս|Տանզանիայի արտահանումը 2006 թվականին
Տանզանիայում ոսկու արդյունահանում է իրականացվում, 2014 թվականին արդյունահանման ծավալը կազմել է 1.27 մլն ունցիա: Տանզանիան Աֆրիկայում ոսկու չորրորդ, ամենամեծ  հանքարդյունաբերողն է Հարավային Աֆրիկայից, Գանայից և Մալիից հետո, ոսկու արտահանումը Արևելյան Աֆրիկայի այս երկրի արժույթի հիմնական աղբյուրներից մեկն է։ Երկրում գործում են ոսկու արդյունահանման այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են AngloGold Ashanti-ն և Acacia Mining Ltd-ն, նախկինում Աֆրիկյան Barrick Gold Plc-ն։

Տանզանիան հարուստ է օգտակար հանածոներով, սակայն նրա հանքային ռեսուրսների բազան վատ է ուսումնասիրված։ Բացի ոսկուց, շահագործվում են ադամանդի, բնական գազի և ֆոսֆատ հումքի հանքավայրերը։ Ուիլյամսոնի հանքավայրում արտադրվել է ավելի քան 3,8 տոննա ադամանդ։ Հայտնաբերվել են երկաթի, քրոմի հանքաքարերի, կապարի, ցինկի, անագի, վոլֆրամի, պլատինոիդների և բոքսիտների աննշան հանքավայրեր։ Բավականին բարձր են գնահատվում քարածխի, նիկելի, կոբալտի ռեսուրսները։

## Տրանսպորտ
մինի|223x223փքս|Բուզվագի ոսկու հանք
Մայրուղիներ
* ընդհանուր՝    86472 կմ (2010 թվական), այդ թվում.
** ծածկույթով՝    7092 կմ
** առանց ծածկույթի՝     79380 կմ

Երկաթուղիներ
* ընդհանուր՝    4567 կմ (2014 թվական)

Օդանավակայաններ
* ընդհանուր՝    166 (2013 թվական), այդ թվում.
** ծածկույթով՝    10
** առանց ծածկույթի՝      156

Ջրային տրանսպորտ
* ընդհանուր նավեր՝    9 հատ՝ 24,801 գրտ/31,507 դվտ տեղաշարժով
** բեռնանավեր՝   1
**  մարդատար/բեռնանավեր՝   4
** նավթատարներ՝   4

## Առևտուր
* Արտահանում` 5,194 մլրդ դոլար (2017 թվական)
* Արտահանվող ապրանքներ՝ ոսկի, սուրճ, բամբակ, հնդկական հնդկահավ, թեյՀիմնական գնորդներ՝ Հնդկաստան 21,8%, Հարավային Աֆրիկա 17,9%, Քենիա 8,8%, Շվեյցարիա 6,7%, Բելգիա 5,9%, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն 5,8%, Չինաստան 4,8% (2017 թվական)
* Ներմուծում՝ 8,610 մլրդ դոլար(2017 թվական)
* Ներմուծվող ապրանքներ՝ մեքենաներ և սարքավորումներ, օգտակար հանածոներ, այդ թվում՝  նավթ, սպառողական ապրանքներ
* Հիմնական մատակարարներ՝ Հնդկաստան՝ 16,5%, Չինաստան՝ 15,8%, ԱՄԷ՝ 9,2%, Սաուդյան Արաբիա՝ 7,9%, Հարավային Աֆրիկա՝ 5,1%, Ճապոնիա՝ 4,9%, Շվեյցարիա՝ 4, 4% (2017 թվական)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տանզանիա
Կատեգորիա:Աֆրիկայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տնտեսության ճյուղեր
Կատեգորիա:Տնտեսություն