open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կամպլյոկ

**Կամպլյոկ** (, , ), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Խիրոնա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 8,65 կմ²։ Բնակչությունը՝ 467 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento 
* Información de la Generalidad de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Եղբայրարյուն

**Եղբայրարյուն** (), աղբերաց արյուն, ճրագախոտազգիների ընտանիքի բազմամյա, մակաբույծ խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 3-4, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝ եղբայրարյուն կարմիր (D. coccinea), եղբայրարյուն ելենայի (D. helenae), եղբայրարյուն տուրնֆորի (D. tournefortii)։ Հանդիպում է Արագածոտնի, Կոտայքի, Տավուշի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է խոտածածկ և քարքարոտ լանջերին, մարգագետիններում, անտառեզրերին։ Ցողունը խողովակաձև է, թավոտ, կարմիր։ Տերևներ չունի։ Ծաղիկը թավշանման է, խոշոր, մեկական, վառ կարմիր կամ նարնջագույն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը երկփեղկ տուփիկ է։ Դեղաբույս է. պարունակում է ալկալոիդներ, կարմիր գունակ։ Աստղածաղկազգիների ընտանիքի բույսերի (երիցուկ, տարկավան և այլն) մակաբույծ է։

## Տեսակներ
Հայտնի է 3-4, Հայաստանում՝ 3 տեսակ։

*Եղբայրարյուն կարմիր (D. coccinea)
*Եղբայրարյուն Ելենայի (D. helenae)
*Եղբայրարյուն Տուրնըֆորի (D. tournefortii)

Հետաքրքիր հոդված, որտեղ նկարագրված է Տուրնըֆորի դիֆելիպեան՝ http://vahemart.livejournal.com/271162.html

Կատեգորիա:Ճրագախոտազգիներ
Սերքս

**Սերքս** () , քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ կատալոնական Բարսելոնա պրովինցիայի  Բերգեդա շրջանում։ Տարածքը՝ 46,93 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1326 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։ Պրովինցիայի վարչական կենրտրոնից հեռավորությունը 105 կմ է։
thumb|left|200px|Սերկս

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Página web del Ayuntamiento de Cercs 
* Museo de las Minas 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օսպիտալետ դե Լյոբրեգատ

**Օսպիտալետ դե Լյոբրեգատ ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բարսելոնես շրջանում։ Տարածքը՝ 12,49 կմ²2 ։ Բնակաչությունը 257057 մարդ (2012 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 0 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Առաջին հիշատակումը թվագրվում է նեոլիթյան ժամանակաշրջանով։ Մարդկային կացարան է հայտնաբերվել Լոբրեգաթ գետի մոտը թվագրվում է 2-րդ դարով։ Հայտնաբերվել է սգո զարդեր պատկերող մեդուզայի գլուխ, որն պահվում է Բարսելոնայի հնագիտական թանգարանում։ Ըստ 10–րդ դարի հայտնաբերված գրավոր արձանագրության՝ քաղաքը կոչվել է Provençana։ Քաղաքը գյուղի կարգավիճակում է եղել մինչև 19–րդ դար, որից հետո երբ կառուցվեց առաջին տեքստիլ գործարանները, որը առիթ դարձավ բնակչության աճի, և գյուղը դարձավ քաղաք։ 1960–1970–ականներին տեղի է ունեցել բնակչության երկրորդ ներգաղթը, որը հանգեցրել է բնակչության նոր աճի։ Իսկ 1980–1990-ականներին քաղաքում սկսեց զգալիորեն մեծանալ մշակութային, տնտեսական եւ սոցիալական նշանակությունը։
2008 թվականին քաղաքապետ է դարձել Սելեստինո Կորբաչոն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Cervesa_Glops_(L%27Hospitalet_de_Llobregat,_Catalunya).jpg
Պատկեր:Barcelona_2010_August_005_Hotel.JPG
Պատկեր:Spanair_headquarters_Hospitalet.JPG
Պատկեր:Spain.Catalonia.Hospitalet.Hospital.de.Bellvitge.1.JPG
Պատկեր:Hesperia_Tower.jpg
Պատկեր:Spain.Hospitalet.Centre.Casino.del.Centre.jpeg
Պատկեր:Spain.Hospitalet.Bellvitge.Rotonda.02.jpeg


## Քույր քաղաքներ

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Ayuntamiento de Hospitalet de Llobregat
* Portal oficial de Hospitalet de Llobregat (En catalán)
* Deportes de Hospitalet (En catalán) 
* Reforma de la Gran Vía (En catalán)
* Patrimonio histórico y artístico de Hospitalet de Llobregat (En catalán)

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Երևանի Անդրանիկ Մարգարյանի անվան թիվ 29 ավագ դպրոց

**Երևանի Անդրանիկ Մարգարյանի անվան թիվ 29 ավագ դպրոց**, 1934 թվականին հիմնադրվել է որպես Մովսես Արազու անվան դպրոց։ 1939 թվականին շենքի երրորդ հարկը զբաղեցրել է Չկալովի անվան թիվ 30 դպրոցը, որի համար 1974 թվականին 29 դպրոցին կից կառուցվեց նոր մասնաշենք։ 2005 թվականին երկու դպրոցները միավորվեցին, 2010 թվականին դպրոցը կոչվեց ՀՀ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի անունով։

## Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին դպրոցի առաջին հարկը ծառայել է որպես հոսպիտալ, իսկ ուսուցիչներն ու աշակերտները խնամել և օգնել են հիվանդներին, շրջանավարտներից շատերը կամավոր մեկնել են ռազմաճակատ։ Պատերազմի առաջին իսկ օրերին ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ Գրիգոր Սամվելյանը 9-10-րդ դասարանների աշակերտների հետ մեկնել է ռազմաճակատ։ Նա հասել է մինչև Բեռլին, և Ռեյխստագի պատերի տակ պարել հայկական նշանավոր «Քոչարին»։ 1950 թվականին տասներորդ դասարանի 24 աշակերտներից 12-ը մեդալակիրներ էին։

Երկու դպրոցների աշակերտներն ակտիվորեն մասնակցել են քաղաքային շաբաթօրյակներին, բազմաթիվ ծառեր տնկել Երևանի «Հաղթանակ» զբոսայգում։ 1960-ական թվականներին Չկալովի անվան դպրոցը տվել է 12 ակադեմիկոսներ՝ գերակշռող մասը ֆիզիկոսներ։ Դպրոցը տվել է նաև նշանավոր արվեստագետներ, որոնցից են Արմեն Ջիգարխանյանը և Էդմոնդ Քեոսայանը։
[մինի|[Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրի (Երևան)|Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրին համանուն դպրոցի առջև]]
1991 թվականին թիվ 29 դպրոցում բացվեցել են ռուսաց լեզվի ուսուցմամբ դասարաններ, որոնցից ութում սովորել է հիսուն աշակերտ։
2012- 2013 թթ. ուս-տարում նույն դպրոցն արդեն ավարտեցին տասնհինգ դասարանների աշակերտներ (8 դասարաններ՝ ռուսաց լեզվի ուսուցմամբ)։

2011 թվականին սկսվեց դպրոցի հիմնանորոգումը։ Երկու տարով ուսուցիչներն ու աշակերտները տեղափոխվեցին Ստեփան Շահումյանի անվան դպրոց։ Դպրոցը տվել է հազարավոր շրջանավարտներ, որոնց մեջ առկա են ակադեմիկոսներ, պրոֆեսորներ, գիտության դոկտորներ, ձեռնարկության ղեկավարներ, բժիշկներ, ուսուցիչներ, զինվորականներ, գիտության և մշակույթի գործիչներ, որակյալ բանվորներ։

2013 թվականին դպրոցի առջև տեղադրվել է Անդրանիկ Մարգարյանի կիսանդրին։

## Տես նաև
* Անդրանիկ Մարգարյանի անվան քաղաքական դպրոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անդրանիկ Մարգարյանի անվան թիվ 29 ավագ դպրոց

Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Մասանետ դե լա Սելվա

**Մասանետ դե լա Սելվա** (, , ) , քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելյվա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 45,21 կմ²։ Բնակչությունը՝ 7020 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 919 թվականին։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Página oficial del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օյոս դել Էսպինո

**Օյոս դել Էսպինո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի մի մաս։ Բնակչությունը կազմում է 452 մարդ (2010), խտությունը կազմում է 8.5 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 52 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 05634։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ավիլա պրովինցիայում

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 
* www.hoyosdelespino.tk 
* www.gredos-norte.com 
* Predicción meteorológica a 7 días para el municipio 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թուլսիդաս

**Թուլսիդաս** (հինդի՝ तुलसीदास, -1624), հնդիկ բանաստեղծ, Շրի Ռամային նվիրվածության համար հաճախ անվանում էին բարեփոխիչ և փիլիսոփա Ռամանանդի Սամփրադայայից։ Թուլսիդասը ունի մի քանի հայտնի աշխատություններ՝ գրված սանսկրիտով և ավադխիով։ Հայտնի է որպես էպիկական Ռամաչարիտամանասայի հեղինակ, որը սանսկրիտով Ռամայանայի վերապատումն է։

Թուլսիդասը համարվում էր Վալմիկիի՝ սանսկրիտով բնօրինակ Ռամայանայի հեղինակի վերամարմնավորումը։ Նա նաև համարվում է Հանումանին նվիրված հայտնի հիմնի՝ Հանուման Չալիսայի հեղինակը։

Թուլսիդասն իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Վարանասի քաղաքում։ Վարանասիում Գանգեսի վրա գտնվող Թուլսի Գաթը կրում է նրա անունը։ Վարանասիում կառուցել է Հանումանի նվիրված Սանկատմոչան տաճարը, հենց այն վայրում, որտեղ նրան ի հայտ եկավ Հանումանի տեսիլքը։ Թուլսիդասը սկսեց Ռամլիլա պիեսների բեմադրությունը՝ Ռամայանայի ադապտացված ժողովրդական թատերական ներկայացումները։

Նա համարվում է Հնդկաստանի և աշխարհի մեծագույն բանաստեղծներից մեկը։ Թուլսիդասի և նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը Հնդկաստանի արվեստի, մշակույթի և հասարակության վրա մեծ է, որը կարելի է տեսնել Ռամլիլա պիեսներում, Հինդուստանի դասական և ժողովրդական երաժշտության, հեռուստատեսային սերիալների մեջ։

## Անվան ստուգաբանություն
Թուլսիդասի անունը սանսկրիտով ունի 2 ստուգաբանություն։ Բնօրինակ սանսկրիտով այն գրվում է Tulasīdāsa։ Հունտերյան գրադարձությամբ գրվում է Tulsidas կամ Tulsīdās՝ պահպանելով տեղական արտասանությունը (գրավոր հնդկերեն խոսքում պահպանվում է չարտասանվող տառերի գրությունը)։ Կորսված ձայնավորները հնդկական լեզուներից ջնջված շչվա ձայնարկություններն են, որոնք տարբերվում են շրջանից շրջան։ Թուլսիդաս անունը կազմված է 2 սանսկրիտերեն բառերից՝ Tulasī, որը Ocimum tenuiflorum (Թուլսի) բույսի հնդկական տարատեսակն է և Dāsa, որը նշանակում է ծառա, ստրուկ և նվիրյալ։ Այսպիսով, Թուլսիդաս նշանակում է Թուլսի բույսի ծառա։

## Ստեղծագործություններ
Թուլսիդասի գլխավոր երկը 7 գրքից բաղկացած «Ռամայանա» (մոտ 1575) պոեմն է՝ գրված համանուն էպոպեայի սյուժեով։ Հեղինակն է «Օրհներգություններ» (մոտ 1570), «Գովք աստվածուհի Փարվաթին» (1586), «Գովք Սիթային» (1586), «Բանաստեղծությունների ծաղկաշղթա» (1612-1614) ժողովածուների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Ramcharitmanas of Tulasidas, published by Gita Press 

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ փիլիսոփաներ
Զուգորդված ռեակցիաներ

**Զուգորդված ռեակցիաներ,** համատեղ ընթացող երկու քիմիական ռեակցիա, որոնցից մեկը պայմանավորում է կամ արագացնում երկրորդը, օրինակ, A+I \rightarrow X+... (առաջնային կամ մակածող ռեակցիա), X+B \rightarrow C+... (երկրորդային ռեակցիա)։ Այս համակարգում A-ն կոչվում է ներգործող (ակտոր), I-ն՝ մակածող (ինդուկտոր), B-ն՝ ընդունող (ակցեպտոր) և X-ը՝ միջանկյալ փոխազդման ունակ գոյացություն։ Բերված օրինակում I-ի բացակայությամբ (A+B) ռեակցիան չի ընթանում։ Ձևականորեն զուգորդված ռեակցիաները կարելի է դիտել որպես զուգընթաց ռեակցիաներ, բայց վերջիններից տարբերվում են նրանով, որ մակածող (առաջնային) ռեակցիան մակածվող (երկրորդային) ռեակցիայից անկախ ինքնաբերաբար կարող է ընթանալ, իսկ երկրորդայինը առաջնայինի բացակայությամբ ընթանալ չի կարող։ Մյուս կողմից զուգորդված ռեակցիաներում առաջացած միջանկյալ գոյացությունը փոխազդում է գոնե այն ելանյութի հետ, որը տվյալ պայմաններում առաջնային ռեակցիայի բացակայությամբ քիմիական փոխարկերպման անընդունակ է։ Զուգորդված ռեակցիայի օրինակ է ջրածնի և ածխածնի օքսիդի համատեղ օքսիդացումը․ 2H_2+O_2=2H_2O, 2CO+O_2=2CO_2։ Երկրորդ ռեակցիան, ջրածնի բացակայությամբ, ոչ շատ բարձր ջերմաստիճանում չի ընթանում։

Զուգորդված ռեակցիաները քանակապես բնութագրվում են մակածման գործակցով (ինդուկցման ֆակտոր՝ \Phi ), որը միևնույն \Delta t ժամանակի տիրույթում սպառված ընդունողի (\Delta(B)) և մակածողի (\Delta(I)) խտությունների հարաբերությունն Է։ Մակածողը զուգորդված ռեակցիաներում, ի տարբերություն կատալիզատորների, ամբողջովին ծախսվում Է։ Երբ ժամանակի ընթացքում մակածողի խտությունը չի փոփոխվում, ապա (\Delta (I)=0) և \Phi \rightarrow \infty: Այս դեպքում մակածողը նույնանում է կատալիզատորի հետ։ Հետևաբար, կատալիտիկ ռեակցիաները կարելի է դիտել որպես զուգորդված ռեակցիայի մասնավոր դեպք։ Զուգորդված ռեակցիաները շատ կարևոր դեր են խաղում կենսաքիմիական պրոցեսներում, օրինակ, բույսերի կողմից ածխաթթու գազի յուրացումը, մի շարք նյութերի, այդ թվում սպիտակուցների սինթեզի իրականացման համար ազատ էներգիայի աղբյուր։ Կենսաքիմիական օքսիդացման ռեակցիաները զուգորդված ռեակցիաներ են և ընթանում են ազատ էներգիայի փոփոխության աճով։

Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Արթուր Շուքուրյան

**Արթուր Կիմի Շուքուրյան** (), քիթ-կոկորդ-ականջաբան, վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2002), Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, Հայաստանի վաստակավոր բժիշկ (2007)։

Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ Կիմ Շուքուրյանի որդին է, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս Սամվել Շուքուրյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1979 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը, 1979-1981 թվականներին՝ կլինիկական օրդինատուրա Մոսկվայի Առաջին պետական բժշկական ինստիտուտում, 1981-1984 թվականներին՝ ասպիրանտուրա (քիթ-կոկորդ-ականջաբանություն) Մոսկվայի Առաջին պետական բժշկական ինստիտուտում։ 1984 թվականից աշխատում է ԵՊԲՀ քիթկոկորդականջաբանության ամբիոնում, 1996-2002 թվականներին պրոռեկտոր, 1992 թվականից, միաժամանակ՝ «Էրեբունի» ԲԿ քիթկոկորդականջաբանության բաժնի վարիչ, 1999 թվականից՝ Ականջախխունջային պատվաստման հանրապետական կենտրոնի տնօրեն։ 1993 թվականից Երևանի և 2004 թվականից՝ Հայաստանի առողջապահության նախարարության գլխավոր քիթկոկորդականջաբան։ 2002 թվականից Ռուսաստանի բնական ԳԱ, 2005 թվականից՝ Աուդիոլոգների միջազգային միության, Իտալական Ռինոլոգիական ընկերության պատվավոր անդամ, «Вестник оториноларингологии» (Ռուսաստանի Դաշնության) ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ, «Քիթ-կոկորդ- ականջաբանության միջազգային հանդեսի» (Ղազախստան) ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։ 2006 թվականին աշխատել է Հաննովերի քիթ-կոկորդ-ականջաբանության հիվանդանոցում, 2007-2011 թվականներին՝ Վիեննայի քիթ-կոկորդ- ականջաբանության հիվանդանոցում, 2009 թվականին՝ Քիլի (Գերմանիա) քիթ-կոկորդ-ականջաբանության հիվանդանոցում։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են հաղորդչական ծանրալուրության վիրաբուժական վերականգնմանը, քրոնիկական նշիկաբորբով հիվանդների կլինիկալաբորատոր հետազոտմանը և լսողությունը վերականգնող վիրահատություններին։
Ունի 120-ից ավելի տպագրված աշխատանքներ, 1 մենագրություն։

### Անդամակցություն
* Հայաստանի Քիթ-կոկորդ-ականջաբանների ասոցիացիայի նախագահ
* Միջազգային աուդիոլոգիական ընկերության անդամ
* Իտալական Ռինոլոգիական ընկերության պատվավոր անդամ
* «Вестник оториноларингологии» (Ռուսաստանի Դաշնության) ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ
* «Քիթ-կոկորդ-ականջաբանության միջազգային հանդեսի» (Ղազախստան) ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ

## Պարգևներ
* Պողոսյան մրցանակ, 2002
* «Կոչում» մրցանակ՝ բժշկագիտության բնագավառում, 2003
* UCLA հաստատության հատուկ վկայական կլինիկական կրթության, լսողության սքրինինգ հետազոտության, գլխի և պարանոցի վիրաբուժության, խխունջային ներպատվաստման բնագավառում, 2003
* Հայաստանի վաստակավոր բժիշկ, 2007
* Կալիֆոռնիայի Օրենսդրական ասամբլեայի ճանաչման վկայական, 2012

## Երկեր
* Хирургическая реабилитация больных с кондуктивной тугоухостью, Е., 2001.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ քիթկոկորդականջաբաններ
Կատեգորիա:Մայիսի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Մատարո (քաղաք)

**Մատարո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիա ինքնավար մարզերի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Տարածքը՝ 22,53 կմ²։ Բնակչությունը՝ 122905 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Քույր քաղաքներ
* Ցեհեգին, Իսպանիա
* Դուրնաու, Գերմանիա
* Գեյմլշաուն, Գերմանիա
* Կրետեիլ, Ֆրանսիա
* Կորիկո, Իտալիա
* Ֆորտ Լաուդերդալե Ֆլորիդա, ԱՄՆ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mataro puerto.jpg| 
Պատկեր:Arquera Mataro.jpg|
Պատկեր:Catalonia_Matar%C3%B3_Vil%C2%B7laRomanaDeCanLlauder_VistaGeneral.JPG| 
Պատկեր:Catalonia_Mataró_MiquelBadia_B_MCMM5415.jpg
Պատկեր:Santa_Maria_Mataró_Catalonia.JPG
Պատկեր:Mataro_playa.jpg
Պատկեր:Catalonia-Mataro-Beach.jpg
Պատկեր:Mataro-PiC-CollRegas-6745com.jpg
Պատկեր:Ajuntament_de_Mataró_Catalunya.JPG


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զյոյդեր Զե

**Զյոյդեր Զե** (հոլ․՝ Zuiderzee, բառացի՝ *Հարավային ծով*, Հյուսիսային ծովին հակադիր), Հյուսիսային ծովի ծոցը Նիդեռլանդների ափերին։

Առաջացել է 1282 թվականին՝ ցամաքի իջնելու և ջրասույզ լինելու հետևանքով։ Ծովից առանձնանում է Արևմտա-Ֆրիզյան կղզիներով։ Շլյուզային պատնեշներով բաժանվում է Վադենզե և Էյսելմեր ծոցերի։ Խորությանը 3-4 մ է, մակընթացության ալիքի բարձրությունը՝ 1,4-1,9 մ։ Զյոյդեր Զեի ափին է Ամստերդամը։

Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ծոցեր
Կատեգորիա:Նիդերլանդների ծոցեր
Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նախկին ծոցեր
Օլոտ

**Օլոտ** () , քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Գառոչա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 29,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 33 589 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento de Olot
* Información de la ''Generalitat de Cataluña'' 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña 
* Escola d'Art i Superior de Disseny d'Olot

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կաստելդեֆելս (քաղաք)

**Կաստելդեֆելս** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի, ինչպես նաև Բաշ Լաբրեգատ ինքնավար մարզերի մեջ։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Բնակչությունը՝ 62250 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գավառական մայրաքաղաքից հեռու է 18։

## Բնակչություն

## Քույր քաղաքներ
* Լարմոն, Ֆրանսիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Webcam de la platja de Castelldefels 
* www.acastelldefels.com 
* Patrimoni històricoartístic de Castelldefels
* Web de Turisme 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ագռավավանք

**Ագռավավանք**, *Ղառղառավանք*, վանք Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Եղվարդ քաղաքի մոտ, Արայի լեռան հյուսիսարևելյան լանջին։

## Ավանդություն
Մի անգամ ուխտավորներն այստեղ մատաղ են պատրաստում մեծ կաթսայի մեջ։ Օձը թունավորում է մատաղը։ Այդ բանը տեսնում է մի ագռավ և աշխատում է թույլ չտալ ուխտավորին ուտելու մատաղը։ Ուխտավորները գլխի չեն ընկնում, և ագռավը ստիպված իրեն նետում է եռացող կաթսայի մեջ։ Թափում են մատաղը և նոր միայն տեսնում օձին։ Այդ օրվանից անձնազոհ ագռավի հիշատակին վանքը կոչվում է Ագռավավանք՝ Ղառղառավանք։

## Պատմություն
Վանքի եկեղեցին կառուցել է տվել Գրիգոր Ա Մամիկոնյանը VII դարում։ Համալիրի հյուսիսային կողմում կա գերեզմանոց XIII-XIV դարերի խաչքարերով և տապանաքարերով։ Ըստ ավանդության՝ ուխտավորների կերակուրն օձը թունավորում է, մի ագռավ, նկատելով այդ, իրեն նետում է կերակրի կաթսան, որպեսզի ուխտավորները չուտեն թունավորված ճաշը։ Դրանից էլ վանքը ստացել է իր անունը։ Այժմ գտնվում է ավերված վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Քարխոտ

**Քարխոտ** (), զոտուկ, թորթ, ափնիք, հայվազ, գաղտրիկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 20 (այլ տվյալներով՝ 30) տեսակ։

Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝ 
**կովկասյան քարխոտ* (*Symphytum caucasicum*), 
**կոշտ քարխոտ* (*Symphytum asperum*) 
* *հայաստանյան քարխոտ* (*Symphytum hajastanum*)։

## Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում (ստորինից մինչև վերին լեռն, գոտի)։ Աճում է անտառներում, գետերի, լճերի, առվակների ափերին, խոնավ վայրերում, մարգագետիններում և այլն։

Պտուղն ընկուզիկ է։ Հայաստանյան քարխոտը բնաշխարհիկ է. հանդիպում է Գեղարքունիքի (Մարտունի) և Կոտայքի (Ազատ գետի ավազան) մարզերում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է՝ ծածկված փափուկ կամ կոշտ մազմզուկներով, բարձրությունը՝ 40-200 սմ։ Տերևները հերթադիր են, սրտաձև-կլորավուն, ձվաձև կամ երկարավուն։ Ծաղկաբույլը ոլորք է կամ հուրանանման, ծաղիկները՝ կապույտ կամ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղն ընկուզիկ է։

## Քիմիական կազմ
Պարունակում է՝
*ալանտոին - ձմռանը արմատներում կուտակվում է հսկայական քանակությամբ
*ալկալոիդներ
*վիտամին В<sub>12</sub>
*ֆլավոնոիդներ
*աղանյութեր
*բուսայուղեր
*օսլա
*սպիտակուցներ
*ինուլին
*տերպեններ

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 7 տեսակ
* 
*  
* 
* 
*   
* 
*  =  × ]
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*   (с картой распространения Symphytum asperum Lepech.)

## Արտաքին հղումներ
*Տեսասրահ 
* Окопник в Энциклопедии декоративных садовых растений
* Comfrey Central — A Clearinghouse for Symphytum Information
* Contentions with Comfrey Studies 
* Окопник на сайте USDA NRCS

Կատեգորիա:Գաղտրիկազգիներ
Ագրկի վանք

**Ագրկի վանք**, *Ագրկի Սուրբ Աստվածածին վանք*, հայկական վանք Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Կարին գավառի Թորթումի գավառակի Ագարակ գյուղում։ Վանքը կոչվում է նաև *Ագարակի վանք, Ագըրկի վանք, Ագրկի Սուրբ Աստվածածին վանք*։ Ասյտեղ Ավետիք աբեղա գրիչը 1445 (1455 ?) թվականին ընօրինակել է Ավետարան, 1458 թվականին էլ Շարակնոց։ Եկեղեցին կոչվում էր Սուրբ Աստվածածին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:15-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ագռավավանք (այլ կիրառումներ)

**Ագռավավանք** կարող է նշանակել.
* Ագռավավանք, 7-րդ դարի վանական համալիր Հայաստանի Կոտայքի մարզի Եղվարդ քաղաքի մոտակայքում։
* Մակարավանք (Ագռավավանք), 13-րդ դարի վանական համալիր Հայաստանի Տավուշի մարզի Աչաջուր գյուղի մոտակայքում։
Ագուլեցոց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Ագուլեցոց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքում։

## Պատմություն
Կառուցել են 1822 թվականին Նախիջևանի Ագուլիս քաղաքից Շուշի տեղափոխվածները։ 28,9 մ երկարության և 17,5 մ լայնության քառասյուն եկեղեցին ունեցել է երեք դուռ՝ հարավային, արևմտյան և հյուսիսային, երկու գավիթ՝ հարավային և հյուսիսային դռների վրա։ Եկեղեցուն բավականին գեղեցիկ տեսք են տվել տանիքի արևելյան և արևմտյան գագաթնագծերի վրա կառուցված կաթողիկեները և նրանց մեջտեղում կառուցված մեծ կաթողիկեն։ Եկեղեցին ունեցել մի ավագ, չորս փոքր խորաններ և կանանց մի վերնատուն։ Եկեղեցին ավերվել է 1920 թվականի մարտի ն քաղաքի հայկական թաղամասի ոչնչացման ժամանակ և չի պահպանվել։
Հարավային դռան ճակատակալ քարի վրա եղել է հետևյալ արձանագրությունը. «Կամաւն Աստուծոյ Սուրբ Աստուածածնայ աւագ եկեղեցիս կառուցին արդամբք և ծախիւք իշխանք ազնուազգի հարազատ աղայք Զօհրապ Յովհանջան, Մարկոս և բաբա տէր Մատթէոսեան թառումեանց ընդ որս ր որդիք նոցա յովհաննես աղային և Աւետիս աղայ ի յիշատակ և ի փրկութիւն հոգւոյց իւրեանց և սոցա ծնողաց, ամուսնոց, որդւոց, դստերաց իւրեանց ամենից և առհասարակ ննջեցելոցն ի Տէր ի կայանս երկնից. ի 1822 ամի Տեառն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շուշիի եկեղեցիներ
ա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ագուլիս)

**Ագուլիսի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Օրդուբադի շրջանի Վերին Ագուլիս գյուղում, Սուրբ Աստվածածին վանքի մասն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ագուլիսի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աթանագինե եկեղեցի

**Սուրբ Աթանագինե եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի Կիլիկյան Հայաստանի Սիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադանայի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սիս
Ֆենքի վանք

**Ֆենքի վանք**, հայկական վանք Կիլիկյան Հայաստանի Մարաշի գավառում, Մարաշ քաղաքի հարավ-արևմուտք, Ձորագյուղ (Դերեքյոյ) գյուղի մոտ։ Այժմ գտնվում է ավերակ վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քահրամանմարաշի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Զնամենսկի եղբայրներ

[մինի|Անատոլի Սալուցկու՝ «Զնամենսկի եղբայրներ» [Վավերագրական գրականություն|վավերագրության կազմը]]
**Սերաֆիմ Իվանովիչ Զնամենսկի** (, 1905-1942) և **Գեորգի Իվանովիչ Զնամենսկի** (, 1902-1946), ռուս խորհրդային թեթև աթլետներ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ (1936), ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոններ և ռեկորդակիրներ (1930-1940) 1500-10000 մ վազքատարածություններում։

Մասնակցել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողություններին (Սերաֆիմը զոհվել է 1942 թվականին)։

«Յումանիտե»-ի խմբագրությունը 1946 թվականին սահմանել է Զնամենսկի եղբայրների անվան մրցանակ։ ԽՍՀՄ-ում սկսած 1958 թվականից, ամեն տարի անցկացվել են Զնամենսկի եղբայրների հիշատակին նվիրված միջազգային մրցումներ։

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Աթլետիկա
Ռիուդելյոտս դե լա Սելվա (քաղաք)

**Ռիուդելյոտս դե լա Սելվա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 13,38 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1975 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Բնակչություն

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էդուարդ Զյուս

**Էդուարդ Զյուս** (), (), ավստրիացի երկրաբան։ Վիեննայի համալսարանի երկրաբանության պրոֆեսոր (1857-1901), Վիեննայի ԳԱ նախագահ (1898-1911)։

Ուսումնասիրել է Ալպերի և Ապենինյան լեռների երկրաբանական կառուցվածքը։ Զյուսը 1883-1909 թվականներին հրատարակած «Երկրագնդի դեմքը» եռահատոր աշխատության մեջ ամփոփել է տարբեր երկրներում կատարված տարածաշրջանային բոլոր հետազոտությունների արդյունքները և զարգացրել կոնտրակցիոն վարկածը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի հնէաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ավստրիացիներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Գրիգոր Ասոյան

**Գրիգոր Վահանի Ասոյան** (), հայ նկարիչ` կիրառական արվեստի գծով։

## Կենսագրություն
1948 - 1953 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1959 թվականին՝ ավարտել է Լենինգրադի Մուխինայի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանի գործվածքների գեղարվեստական ձևավորման ֆակուլտետը։ 1975-1986 թվականներին աշխատել է Երևանի մետաքսի կոմբինատում։ 1960 թվականից մասնակցել է հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների (Ռուսաստան, Բուլղարիա)։ Զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1970 թվականից Հայաստանի նկարիչների, 1975 թվականից՝ նկարիչների միջազգային հիմնադրամի անդամ։

Գրիգոր Ասոյանի աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի, Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Հունաստանի և այլ երկրների մասնավոր հավաքածուներում։

## Ստեղծագործություններ
Կտորների էսքիզներ՝
* «Ձմեռ»
* «Ձկներ»
* «Անի»
* «Լորի»
* «Գարուն»
Գեղանկարներ`
* «Սպասում»
* «Զբոսանք»
* «Խոսակցություն»
* «Նատյուրմորտ»
* «Հռիփսիմե եկեղեցին»
* «Կարսի ամրոցը»
* «Աշուն, Աղթամար»
* «Ամբերդ»
* «Ձմեռ, Խոր Վիրապ»
* «Արագած»
* «Արարատ»
* «Հռոմ, Հրեշտակների կամուրջ»
* «Վենետիկ»
* «Ֆլորենցիա»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Աալի Թոքոմբաև

**Աալի Թոքոմբաև (Բալկա)** (, ), ղրղըզ խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ։ Ղրղզստանի ժողովրդական բանաստեղծ (1945)։ Կիրգիզական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1954)։ ԽՄԿԿ անդամ 1927-ից։ Կիրգիզիայի գրողների միության վարչության նախագահ (1934-1949)։

## Ստեղծագործություններ
Լույս են տեսել Թոքոմբաևի «Լենինի մասին» (1927), «Գրոհ» (1932) ժողովածուները։

Գրել է վիպակներ ու պատմվածքներ («Վիրավոր սիրտը», 1940, «Իմաստունի պատասխանը», 1940), պիեսներ («Անտառների տերերը», 1942, «Երդում», 1943)։

Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ղրղզ գրողներ
Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մաշկեղակերպ փոքրաչղջիկ

thumb|240px

**Մաշկեղակերպ փոքրաչղջիկ** , չղջիկների ենթաընտանիքի հարթաքիթ չղջիկների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։

ՀՀ-ում հանդիպում է ամենուրեք։ Նախընտրում է բնակվել շինություններում (հողաշեն տներ, գոմեր, բարձրահարկ շենքեր, եկեղեցիներ), փլատակներում, ոչ խորը այրերում, ժայռաճեղքերում և այլն։ Մարմնի երկարությունը 42-55 մմ է, պոչինը՝ 31-45 մմ, նախաբազկինը՝ 31-40 մմ։ Մեջքի մորթին դեղնագորշավունից մուգ ոսկեգույն գորշավուն երանգով է, փորինը՝ միշտ ավելի բաց՝ դեղնասպիտակավուն։ Սնվում է մանր և միջին չափերի միջատներով։ Հուլիսի 1-ին կեսին ծնում է 1-2 ձագ։

Կատեգորիա:Հարթաքիթ չղջիկներ
Սպիտակածաղիկ

**Սպիտակածաղիկ** (), մարգագետնային երիցուկ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 25 (այլ տվյալներով՝ 20) տեսակ։

## Ստուգաբանություն
Դասի լատիներեն անվանումը ծագել է  - «սպիտակ» և  - «ծաղիկ» բառերից։ Իսկ ռուսերեն անվանումը գալիս է «Նիվա» բառից։

## Հայաստանում
ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝
* սպիտակածաղիկ խորհրդային ()։
### Տարածում
Հանդիպում է Տավուշի, Լոռու, Արագածոտնի մարզերի միջին լեռնային գոտում։ Աճում է գրեթե ամենուրեք, աղբոտում բանջարանոցները։ Չարորակ մոլախոտ է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը կանգուն է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ մինչև 1 մ։ Տերևները հակադիր են, ամբողջական կամ խորը կտրտված։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, որի եզրային ծաղիկները լեզվակավոր են, սպիտակ, իսկ կենտրոնականները՝ խողովակաձև, դեղին։ Ծաղկում է հունիսին։ Պտուղը գլանաձև, հիմքում սեղմված սերմիկ է։ Ծաղիկների եփուկն օգտագործում են որպես միզամուղ։ Մեղրատու է։

## Տեսակներ
մինի
մինի
Որոշ տեսակներ

* *[[Leucanthemum adustum]]* Gremli
* *[[Leucanthemum aligulatum]]* Vogt
* *[[Leucanthemum aragonense]]* (Asso) Samp.
* *[[Leucanthemum atratum]]* (Jacq.) DC.
* *[[Leucanthemum burnatii]]* Briq. & Cavill.
* *[[Leucanthemum catalaunicum]]* Vogt
* *[[Leucanthemum coronopifolium]]* Vill.
* *[[Leucanthemum corsicum]]* (Less.) DC.
* *[[Leucanthemum cuneifolium]]* H.J.Coste
* *[[Leucanthemum discoideum]]* (All.) Coste
* *[[Leucanthemum gaudinii]]* Dalla Torre
* *[[Leucanthemum glaucophyllum]]* (Briq. & Cavill.) Jahand.
* *[[Leucanthemum gracilicaule]]* (Dufour) Pau
* *[[Leucanthemum graminifolium]]* (L.) Lam.
* *[[Leucanthemum grande]]* (L.) P.Giraud
* *[[Leucanthemum halleri]]* Ducommun
* *[[Leucanthemum heterophyllum]]* (Willd.) DC.
* *[[Leucanthemum illyricum]]* Vogt & Greuter
* *[[Leucanthemum ircutianum]]* (Turcz.) Turcz. ex DC.
* *[[Leucanthemum lacustre]]* (Brot.) Samp.
* *[[Leucanthemum latifolium]]* DC.
* *[[Leucanthemum lithopolitanicum]]* (E.Mayer) Polatschek
* *[[Leucanthemum maximum]]* (Ramond) DC.
* *[[Leucanthemum maestracense]]* Vogt & F.H.Hellw.
* *[[Leucanthemum meridionale]]* Legrand
* *[[Leucanthemum minimum]]* Vill.
* *[[Leucanthemum monspeliense]]* (L.) H.J.Coste
* *[[Leucanthemum montserratianum]]* Vogt
* *[[Leucanthemum pallens]]* DC.
* *[[Leucanthemum paludosum]]* (Poir.) Bonnet & Barratte
* *[[Leucanthemum platylepis]]* Borbás
* *[[Leucanthemum rohlenae]]* Vogt & Greuter
* *[[Leucanthemum rotundifolium]]* DC.
* *[[Leucanthemum sibiricum]]* DC.
* *[[Leucanthemum subglaucum]]* De Laramb.
* *[[Leucanthemum × superbum]]* (Bergmans ex J.W.Ingram) D.H.Kent
* *[[Leucanthemum sylvaticum]]* (Brot.) Nyman
* *[[Leucanthemum tridactylites]]* (A.Kern. & Huter) Huter & al.
* *[[Leucanthemum virgatum]]* (Desr.) Clos
* *[[Leucanthemum visianii]]* (Gjurašin) Vogt & Greuter
* *[[Leucanthemum vulgare]]* (Vaill.) Lam.


։ Հիբրիդ
* ''Leucanthemum'' × ''superbum'' ( = *L. lacustre* × *L. maximum*) &ndash; Shasta daisy

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* GRIN Species Records of ''Leucanthemum'' 

Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Համստերանմաններ

**Համստերանմաններ** (), կրծողների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է ժամանակակից 5 խոշոր ենթաընտանիքների 127 ցեղի 625 տեսակ։

Հայաստանում տարածված են 2 ենթաընտանիքի (համստերներ և դաշտամկներ) 7 ցեղ 13 տեսակ։ Մարմնի երկարությունը 5-35 սմ է։ Հիմնականում բուսակեր է։ Զանգվածային բազմացման ժամանակ կարող են մեծ վնաս հասցնել գյուղատնտեսությանը։

## Դասակարգում
* Ենթաընտանիք Դաշտամկներ (*Arvicolinae*)
* Ենթաընտանիք Համստերներ (*Cricetinae*)
* Ենթաընտանիք Նեոտոմային համստերներ (*Neotominae*)
* Ենթաընտանիք Փափկահամստերներ (*Sigmodontinae*)
* Ենթաընտանիք Մագլցող համստերներ (*Tylomyinae*)

Կատեգորիա:Կենդանիների ընտանիքներ
Կտցար կաչաղակներ

աջից|250px
**Կտցար կաչաղակներ** (), քարադրանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Տեսակների ընդհանուր թիվն անհայտ է։

## Արտաքին կառուցվածք
Ունեն կարճ (բզանման կամ բավականին հաստ) կամ երկար (ուղիղ կամ կեռված) կտուց։ Մարմնի երկարությունը 40-45 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 86-88 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 500 գ։ Կտուցը հաստ է ու երկար։ Թռչելիս աչքի է ընկնում սև ու սպիտակ նախշը։ Հասունի կտուցը կարմրանարնջագույն է, աչքերը՝ կարմրավուն, ոտքերը՝ վարդագույն։ Բնադրման շրջանում սև հատվածները փայլուն են։ Հետբնադրման շրջանում փետրածածկի սևն ավելի խամրած է, կիսաօձիքը՝ սպիտակ։ Երիտասարդները հասուններից ավելի դարչնագույն են, ոտքերն ու կտուցը՝ մոխրավուն։

## Կենսակերպ
Առափնյա թռչուններ են։ Հանդիպում են հիմնականում առանձին անհատներով։ Խուսափում են միանալ այլ թռչունների երամներին։ ՀՀ-ում հանդիպում է 1 տեսակ՝ կտցար կաչաղակը ()։ ՀՀ-ում գրանցվել է միայն գարնանային չուի (մարտի 2-րդ տասնօրյակից մայիսի 1-ին կեսը) ընթացքում։ Բնակվում է ձկնաբուծական լճակների, գետերի ափերին։

## Սննդառություն
Սնվում է փափկամարմիններով, որոնց որսում է՝ տիղմը քրքրելով։ Թռիչքն ուղղաձիգ է, հավասարաչափ։ Զգույշ է, սակայն կերով տարված ժամանակ հաճախ անտեսում է վտանգը։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քարադրանմաններ
Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր
Կվակվա

**Կվակվա** (), տառեղների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։

## Արտաքին կառուցվածք

Մարմնի երկարությունը 58-65 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 105-112 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 500-695 գ։ Կտուցը կարճ է ու հաստ։ Բնադրման շրջանում հասունի փետրածածկը վերևից սև ու մոխրագույն է, ներքևից՝ մոխրագույն։ Աչքի ծիածանաթաղանթը կարմիր է, ոտքերը՝ նարնջագույն։ Գլխի հետին մասից տարածվում են սպիտակ, տեսանելի երկար փետրածփքեր, որոնք հետբնադրման շրջանում բացակայում են։ Ոտքերը նարնջագույն են։ Երիտասարդի փետրածածկը դարչնագույն և սպիտակ է, թևերին ու մեջքին կան սպիտակ պտեր։ Մարմինը ներքևից խայտավոր է, ոտքերը՝ գրեթե դեղին, կտուցը դեղնավուն է՝ ծայրը՝ մուգ։ Տարիքին զուգահեռ անհետանում են մեջքի սպիտակ պտերը, մարմնի ստորին մասի խայտերը, փետրածածկը դառնում է ավելի մոխրագույն։

## Կենսակերպ
Նստում է կուզը ցից։ Ցերեկը հանգստանում է խիտ բուսուտներում։ Առավել ակտիվ է արշալույսին, մթնշաղին և գիշերը։ Բնակվում է ձկնաբուծական լճակներում, լճերում, ճահճուտներում, գետափերին։thumb|alt=|ձախից
## Սննդառություն
Սնվում է մանր ձկներով, երկկենցաղներով, ջրային միջատներով։

## Բնադրում
Բույնը նման է հարթակի։ Բնադրում է եղեգնուտներում կամ ծառերին։ Դնում է 45 մմ տրամագծով, բաց կապտականաչավուն 3-5 ձու։ Չափից ավելի բազմանալու դեպքում կարող է վնաս հասցնել ձկնաբուծական տնտեսություններին։

## Արտաքին հղումներ
*Կվակվա - Հայաստանի թռչունները

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արագիլանմաններ
Տարակո

thumb|''Տարակո մակարոնով''
**Տարակո** (), ճապոնական խոհանոցի ուտեստ, պատրաստում են աղ դրած ձկնկիթով, սովորաբար պատրաստում են փոլոքից, չնայած «տարա» () ճապոներեն նաշանակում է ձողաձուկ։

## Բաղադրատոմս
Ուղղակի այսպես (նախաճաշին կամ մտնում է ամանորյա ճաշացանկի մեջ)
Որպես միջուկ օնիգիրիի համար, ինչպես նաև համեմունք մակարոնների համար, ավանդաբար տարակոն գունավորում են վառ կարմիր գույնով, բայց այն պրակծիկայում մոռացվեց, անհանգստանում էին քանի որ սննդում եղած գունանյութերը կարող են վնաս հասցնել օրգանիզմին։ Կյուշույում տարակաոն սովորաբար մատուցում են կարմիր չիլի պղպեղով համեմված ձողիկներ, գուցե այն պատճառով, որ պատմական կապելով դա կորեական մշակույթի հետ։

## Տես նաև
* Տոբակո
* Մասագո
* Մենտաիկո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձկնկիթ
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Բանդեյրա

**Բանդեյրա** (), Բրազիլական սարահարթի ամենաբարձր գագաթը, Կապարաու լեռնազանգվածում, Բրազիլիայի արևելքում՝ Պարաիբո և Ռիո Դոսի գետերի ստորին հոսանքների վրա։ Բարձրությունը 2890 մետր է։

## Անվանում
Տարածված է նաև անվանման Պիկու դա Բանդեյրա () ձևը, որը նշանակում է «դրոշի լեռնագագաթ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի լեռներ
Կուլի փոքրաչղջիկ

մինի|Կուլի փոքրաչղջիկ
**Կուլի փոքրաչղջիկ** (), միջերկրածովային փոքրաչղջիկ, չղջիկների ենթաընտանիքի հարթաքիթ չղջիկների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։

Հայաստանում հանդիպում է Արարատի, Արմավիրի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Բնակվում է շինությունների (հաճախ՝ նաև բնակեցված) լուսամուտների, դռների, պատերի ճեղքերում, տանիքներում, հազվադեպ՝ ծառերի կեղևի տակ։ Ձմեռում է մեծաքանակ խմբերով՝ գաղութներով։ Մարմնի երկարությունը 41-48 մմ է, պոչինը՝ 35-40 մմ, նախաբազկինը՝ 33-37 մմ։ Ականջները փոքր են (երկարությունը 12-13 մմ)՝ գորշ կամ սև։ Մազածածկը դեղնահարդագույն է, արմատային մասը՝ գորշասև։ Սնվում է մանր գիշերաթիթեռներով, մոծակներով և մլակներով։ Հունիսի վերջին ծնում է 2 ձագ։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարթաքիթ չղջիկներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ
Բարաբայի հարթավայր

**Բարաբայի հարթավայր**, հարթավայր Արևմտյան Սիբիրի հարավում, Իրտիշի և Օբի միջագետքում, Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի և Օմսկի մարզերի սահմաններում։ Հարավում սահմանակցում է Կուլունդայի տափաստանին։

Տարածությունը շուրջ 117 հազար կմ2 է։ Բարձրությունը մինչև 159 մ։

«Բարաբա» () անվանումն առաջացել է թաթարական բարաբա կամ բարամա ցեղի անունից։ Հայտնի է նաև Բարաբայի դաշտավայր և Բարաբա անուններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իջվածքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հարթավայրեր
Բարգուզինի լեռնաշղթա

**Բարգուզինի լեռնաշղթա** (), լեռնաշղթա Անդրբայկալում, Բուրյաթիայում։ Ձգվում է Բայկալ լճի հյուսիսարևելյան ափի երկայնքով, Չիվիրկույի ծոցից մինչև Անգարա գետը։

Երկարությունը 280 կմ է։ Բարձրությունը մինչև 2840 մ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фотоотчет о походе по Баргузинскому хребту, р.Алла - р. Кабанья 
* Фотоотчет о походе на Баргузинский хребет и сплав по р.Светлая. (Северобайкальск-Хакусы-губа Аяя-о.Фролиха-р.Левая Фролиха-о.Укоинда-р.Томпуда-р.Ильбикайчи-о.Илогирь-р.Светлая-р.Акушанда-р.Верхная Ангара-п.Ангоя-Северобайкальск) 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնաշղթաներ
Բարեհուսո հրվանդան

**Բարեհուսո հրվանդան** (, , , ), հրվանդան Աֆրիկայի հարավում՝ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, հարավային լայնության 34°21′32″֊ի և արևելյան երկայնության 18°28′21″֊ի տակ։

## Պատմություն
1488 թվականին պորտուգալացի ծովագնաց Բարդուղիմեոս Դիաշը Հնդկաստան ուղևորվելիս հայտնագործեց հրվանդանը և այն կոչեց Փոթորիկների հրվանդան ()։ Այստեղ հանդիպում են Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների փոթորիկները։ Սակայն Պորտուգալիայի թագավոր Ժուան II֊ը չհաստատեց դաժան և վախեցնող անվանումը և հրվանդանը վերանվանեց Բարեհուսո՝ նկատի ունենալով այստեղից երազած Հնդկաստան հասնելու հույսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հրվանդաններ
Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քեյփթաունի աշխարհագրություն
Բարենցի ծով

մինի|Բարենցի ծովի արբանյակային լուսանկար
**Բարենցի ծով** (, մինչ 1853 թվականը՝ **Մուրմանսկի ծով**, *Մուրման*), Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծայրամասային ծով՝ Եվրոպայի հյուսիսային ափի և Շպիցբերգեն, Ֆրանց Յոսիֆի երկիր և Նոր երկիր կղզիների միջև։

Ողողում է Ռուսաստանի և Նորվեգիայի ափերը։ Արևմուտքում սահմանակցում է Նորվեգական ծովին, հարավում՝ Սպիտակ ծովին, արևելքում՝ Կարայի ծովին։ Մակերեսը 1 424 000 կմ² է, գերակշռող խորությունը 360-400 մ, առավելագույնը՝ 600 մ։ Խոշոր կղզին Կոլգուևն է։

Ծովն է թափվում Պեչորա գետը։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Մուրմանսկը և Վարդյոն։

## Անվանում
Կոչվել է ի պատիվ հոլանդացի ծովագնաց Վիլեմ Բարենցի, որը 1594֊1997 թվականներին հետազոտել է այն՝ երեք անգամ փորձելով Հյուսիսային ծովային ուղիով անցնել Ատլանտյան օվկիանոսից Խաղաղ օվկիանոս, բայց նրան այդ չհաջողվեց, իսկ ինքն էլ զոհվեց Նոր երկիր կղզու հյուսիսային ափի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարենցի ծով
Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Մարդկանց անունով կոչված ծովեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ծովեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովեր
Կոռնելյա դե Լյոբրեգատ

**Կոռնելյա դե Լյոբրեգատ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Լոբրեգատ շրջանում։ Տարածքը՝ 6,96 կմ²։ Բնակչությունը՝ 86955 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 9 կմ հեռավորության վրա։

## Ճանաչված մարդիկ
*Ադրիաննա Ռոդրիգես, (1988) իսպանացի դերասան և երգիչ
*Ռեյես Էստեվես, (1976) իսպանացի մարզիկ
*Մարինա Սալաս(1988) իսպանացի դերասանուհի

## Հաստատություններ
Կոռնելյայում հիմնված Լիտիլաբ լաբարատորիան գտնվում է նախկին Սուրի գործարանի շենքում։

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Cornella_Iglesia_Santa_Maria.jpg
Պատկեր:Amargos-Cornella-EstacioAigues-2555sh.jpg
Պատկեր:CornellaCityLab.jpg
Պատկեր:Cornella_Castillo_1.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Cornellà de Llobregat a Google Maps
* Patrimoni històricoartístic de Cornellà de Llobregat
* Catàleg oficial del patrimoni històricoartístic de Cornellà de Llobregat 
* Directori d'entitats de Cornellà de Llobregat 
* CitiLab Cornellà
* Shopping Cornellà 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Քաջարանի բանալի

**Քաջարանի բանալի**, հուշարձան Հայաստանի Սյունիքի մարզի Քաջարան համայնքում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Մարատ Նուրիջանյան

Ներառված է Կապանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկի մեջ՝ 9.1/3 համարով։ Ունի հանրապետական նշանակություն։

## Նկարագրություն
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է արջը, որն իր բերանում բանալի է պահում, խորհրդանշում է Զանգեզուրի ժողովրդին և բարեբեր հողը, որի համար պայքարել են Զանգեզուրի բնակիչները։

## Տես նաև
* Կապանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քաջարանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մարատ Նուրիջանյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1966 քանդակներ
Մանրեսա (քաղաք)

**Մանրեսա ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կատալոնիա նահանգի, ինչպես նաև Բարսելոնա ինքնավար մարզերի մեջ։ Տարածքը՝ 41.66 կմ²։ Բնակչությունը՝ 76 209 մարդ (2009 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Մանրեսա քաղաքը ուխտագնացության վայր է ի պատիվ կաթոլիկ սրբի, ով կառուցել է Իգնատիյուս դե Լոյոլա սրբատեղին և այնտեղ աղոթել մինչև 1522 թվականը։ 
Մանրեսան տեքստիլ, մետաղագործական և ապակու արդյունաբերական կենտրոն է։

## Հռչակավոր մարդիկ
*Բերնատ Օլեր
*Լուիս դե Պեգնուրա (1540-1610)
*Ռայմոն Մոնտանա ի Կոկա (1752–1811)
*Ռայմոն Լոպես Սորես (1806-1836)
*Խորդի Լարդին, Ֆուտբոլիստ
*Դավիթ Գարսիա, Ֆուտբոլիստ
*Ջերարդ Բորդաս, Ֆուտբոլիստ
*Մայքլ Ֆելիքս, բասկետբոլիստ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Catalunya_en_Miniatura-Ajuntament_de_Manresa.JPG
Պատկեր:Manresa_-_Casa_Torrents.JPG
Պատկեր:Manresa-1881.jpg
Պատկեր:Seu_de_Manresa.JPG
Պատկեր:LaCova.JPG


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բարսակելմեսի արգելոց

[260px|մինի|Բարսակելմես կղզին [Արալյան ծովի քարտեզին, 1853 թվական]]

**Բարսակելմեսի բնության պետական արգելոց** (), արգելոց Արալյան ծովի Բարսակելմես կղզում, Ղազախստանի Կզըլ Օրգայի մարզում։ Բարձրությունը մինչև 113 մետր է, տարածությունը՝ 18.3 հազար հա։ Պահպանվում է կավային անապատների բնականոն կոմպլեքսը։ Բնորոշ կենդանիներն են սայգակը, ջեյրանը, կոլանը։

## Անվանում
Անվանումը ստացել է Բարսակելմես կղզուց։ «Բարսակելմես» ղազախերեն նշանակում է «կգնաս՝ չես վերադառնա» (անշուշտ մինչև կղզին նավելը վտանգավոր կամ դժվար լինելու պատճառով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի արգելոցներ
Բաֆինի երկիր

**Բաֆինի երկիր** (), Կանադական արկտիկական կղզեխմբի ամենախոշոր կղզին։ Տարածությունը 476.000 կմ²։

Արևելյան մասը լեռնոտ է (բարձրությունը մինչև 2591 մետր է), մակերևույթի 1/6-ը (83.000 կմ²) ծածկված է սառցադաշտերով։ Արևմտյան մասը բլրավետ հարթավայր է (բարձրությունը՝ 150-200 մ․)։ Հիմնական բնակավայրը Ֆրոբիշեր Բեյն է։

## Անվանում
Կոչվել է ի պատիվ անգլիացի բևեռախույզ Ուիլյամ Բաֆինի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Բելինգսհաուզենի ծով

**Բելինգսհաուզենի ծով**, Խաղաղ օվկիանոսի ծայրամասային ծով Արևմտյան Անտարկտիդայի ափերի մոտ՝ Անտարկտիկական և Թյորստոնի թերակղզիների միջև (57°18'W և 102°20'W-ի միջև), Պետրոս I-ի կղզուց հարավ։ Մակերեսը 487 հազար կմ² է, առավելագույն խորությունը՝ 4500 մ։

Հայտնագործել է Ֆ․ Ֆ․ Բելինգսհաուզենի և Մ․ Պ․ Լազարևի ռուսական արշավախումբը 1821 թվականին և կոչվել ի պատիվ Բելինգսհաուզենի, որը 1821 թվականին հետազոտել է այս շրջանը։

Պլիոցենի դարաշրջանում մոտ 2.15 մլն տարի առաջ, Էլթանին աստերոիդը մեծ ազդեցություն է ունեցել Բելինգսհաուզենի ծովի ափի վրա։ Սա խործովյա ավազանի վրա աստերոիդի ազդման միակ հայտնի դեպքն է աշխարհում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Մարդկանց անունով կոչված ծովեր
Շոգեուժային տեղակայանք

**Շոգեուժային տեղակայանք**, նախատեսված է վառելիքի այրումից ստացված ջերմային էներգիան գոլորշու ճնշման էներգիայի փոխակերպելու համար։ Վերջինս իր հերթին շոգետուրբինի կամ շոգեմեքենայի օգնությամբ փոխակերպվում է մեխանիկական էներգիայի։ Շոգեուժային տեղակայանքը բաղկացած է մեկ շոգեկաթսայից կամ շոգեկաթսաների խմբից և մեկ կամ մի քանի շոգեշարժիչներից (շոգեմեքենա, շոգետուրբին)՝ լրացուցիչ մեխանիզմներով, ապարատներով ու սարքերով։ Ամենապարզ և փոքր հզորության շոգեուժային տեղակայանքը շոգեուժային լոկոմոբիլն է։ Միջին հզորության շոգեուժային տեղեկայանքներն օգտագործվում են շոգենավերում ու շոգեքարշերում, հզոր շոգեուժային տեղեկայանքները ջերմային և ատոմային էլեկտրակայաններում և հնարավորություն են տալիս տուրբինի ռոտորի պտտման էներգիան գեներատորի միջոցով փոխակերպելու էլեկտրական էներգիայի։

Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Շեյսի ապստամբություն (1786-1787)

285px|մինի|Ապստամբության պատկերազարդում
**Շեյսի ապսատմբություն** (), ֆերմերների զինված ապստամբություն ԱՄՆ-ում (Վուսթերում և Արևմտյան Մասաչուսեթսում)) Անկախության պատերազմի ավարտից հետո 1786-1787 թվայաններին։

Ապստամբության ղեկավարն էր ֆերմեր Դանիել Շեյսը (այստեղից էլ «Շեյսի ապսատմբություն» անվանումը), որն աչքի էր ընկել Անկախության պատերազմի ժամանակ, ստացել կապիտանի կոչում։ Ապստամբները (մանր ֆերմերներ, արհեստավորներ, նախկին զինվորներ, շուրջ 8-10 հազար մարդ) չունեին հստակ ծրագիր պահանջում էին հողի և հարստության բաժանում, բոլոր պարտքերի վերացում և արդարացի դատավարություն։ Մի շարք քաղաքներում ապստամբները հարձակվեցին դատարանների վրա, ոչնչացրեցին բռնագանձումների վերաբերյալ գործերը, ազատեցին պարտապաններին։

1787 թվականի հունվարի 25-ին Դանիել Շեյսն ապստամբների ջոկատով (1200 մարդ) փորձեց գրավել Սպրինգֆիլդի զինանոցը, բայց՝ անհաջող։ Փետրվարին կառավարական զորքերին հաջողվեց ճնշել ապստամբությունը։

Կատեգորիա:Ապստամբություններ
Նեկտոն

300px|մինի|Արապաիմա (Arapaima gigas)
** Նեկտոն** ( - լողացող), ակտիվ լողացող պելագիկ կենդանիների խումբ, որոնք ընդունակ են դիմակայել հոսանքի ուժին և տեղաշարժվել զգալի տարածություններ։

Նեկտոններին են պատկանում ձկները, կաղամարները, կետանմանները, թիոտանիները, կրիաները, պինգվինները

Նեկտոնային կենդանիներին բնորոշ են մարմնի շրջահոսուն ձևը և շարժման լավ զարգացած օրգանները։ Նեկտոնները հակադրվում է պլանկտոնին, միջանկյալ դիրք է գրավում միկրոնեկտոնը։ Վերջինս ներկայացված է սահմանափակ ակտիվ տեղափոխությունների ընդունակ կենդանիներով՝ նորածին մանրաձկներով, ձկների և կաղամարների մանր տեսակներով, խոշոր ծովախեցգետիններով։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Բելիտունգ

**Բելիտունգ** (), կղզի Մալայան կղզեխմբում, Մեծ Զոնդյան կղզիների խմբում՝ Սումատրա և Կալիմանտան կղզիների միջև։ Տարածքը 4․859 կմ2 է, բարձրությունը՝ մինչև 510 մ։ Կա անագի հանքանյութերի արդյունահանում։ Գլխավոր քաղաքը Տանջունգպանդան է։

Կղզին հայտնի է նաև Բելիտոն անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի բնակավայրեր
Մարտին Շոնգաուեր

**Մարտին Շոնգաուեր** (, ), գերմանացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Նիդերլանդներում, կրել Ռոգիր վան դեր Վեյդենի ուժեղ ազդեցությունը։ Շոնդաուերի գեղանկարչական երկերը («Տիրամայրը վարդապատ տաղավարում», 1473 թվականին) և հատկապես պղնձի վրա արված փորագրությունները («Ավետում», «Շուկա մեկնող գյուղացիները», «Չարչարանքներ» նկարաշարը և այլն) առանձնանում են ձևերի արտահայտչականությամբ։ Շոնդաուերի՝ ուշ գոթիկայի և Վաղ Վերածննդի գծերով օժտված ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել գերմանիայի Վերածննդի վարպետների (Ալբրեխտ Դյուրեր և ուրիշներ) վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Martin_Schongauer_003.jpg|Տիրամայրը վարդապատ տաղավարում, 1473
Պատկեր:Martin_Schongauer_001.jpg|Սուրբ ընտանիք
Պատկեր:Martin_Schongauer_004.jpg|Երիտասարդ կնոջ դիմանկար մոտ, 1475-1480


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Եգոր Զոլոտարյով

**Եգոր Իվանովիչ Զոլոտարյով** (, ), ռուս մաթեմատիկոս։ 1867 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը, 1867 թվականից նույն համալսարանի պրոֆեսոր։ Զբաղվել է դրական քառակուսային ձևերի մինիմումների հարցերով։ Մշակել է ամբողջ հանրահաշվական թվերի բաժանելիության տեսությունը, որն ընդհանրացրել է ցանկացած հանրահաշվական դաշտի համար։ Զոլոտարյովի աշխատանքները էական նշանակություն են ունեցել հանրահաշվական թվերի տեսության հետագա զարգացման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Թվերի տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում երկաթուղային պատահարներից մահացածներ