open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բրունո Քյոլնեցի

**Բրունո Քյոլնեցի** (, ), կաթոլիկ սուրբ, Կարտեզյան միաբանության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Մի շարք պատմական աղբյուրների հաղորդմամբ Բրունո Քյոլնեցին ծագում էր Քյոլնի Հարդեֆուստ () հին ազնվական ընտանիքից, որը հետագայում սերտ կապ էր պաշտպանում Կարտեզյան միաբանության հետ։

Բրունոն փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն է ուսանում Քյոլնի եկեղեցական դպրոցում և Ռեյմսում։ 1056 թվականին ստանձնում է Ռեյմսի եկեղեցական դպրոցի ղեկավարությունը։ Կաթոլիկ եկեղեցու և աշխարհիկ իշխանությունների միջև տեղի ունեցող եկեղեցական պաշտոններին նշանակման համար պայքարում բռնում է եկեղեցու կողմը, ինչը ստիպում է Ռեյմսի եպիսկոպոսին նրան հեռացնել իր թեմից։ 1080 թվականին Բրունոն անդամագրվում է Մոլեմի բենեդիկտյան աբբայության միաբանությանը։ 1084 թվականին նա հիմնում է իր առաջին վանական բնակավայրը, սակայն շուտով Գրենոբլի եպիսկոպոս Հյուգո Գրենոբլեցու աջակցությամբ Ֆրանսիական Ալպերում հիմնում է Գրանդ Շարտրյոզ վանքը։

1090 թվականին Բրունո Քյոլնեցին իր նախկին աշակերտ նորընտիր Հռոմի պապ Ուրբանոս II-ի հրավերով ժամանում է Հռոմ և ստանձնում նրա խորհրդականի պաշտոնը։ Պապի կողմից նրան է տրամադրվում Ռեջիո դի Կալաբրիայի թեմը։ 1091 թվականին Բրունոն հիմնում է Սերա Սան Բրունոյում Սանտո Ստեֆանո դել Բոսկո վանքը, որտեղ և վախճանվում է 1101 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։ 1514 թվականին Հռոմի պապ Լևոն X-ի կողմից Բրունո Քյոլնեցին սրբադասվում է։

## Գրականություն
* **Friedrich Wilhelm Bautz**, Bruno von Köln. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 772.
* **Josef Hemmerle**, Brun(o), heilig, Stifter des Kartäuserordens. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 2, Duncker & Humblot, Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, S. 673 f. (Digitalisat).
* **Gerardo Posada**, Der heilige Bruno. Vater der Kartäuser. Ein Sohn der Stadt Köln. Wienand, Köln 1987 ISBN 3-87909-157-9.
* **Philipp Woker**, Brun, der heilige Bruno, Stifter des Kartäuserordens. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 436 f.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Ազատ Մաթյան

**Ազատ Մաթյան** (), հայ բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1942  թ. Թեհրանում։ Նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Աբադանի հայոց և պետական դպրոցներում։ Ավարտել է Սպահանի համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ճյուղը, Փարիզի արևելյան լեզուների ինստիտուտի հայոց լեզվի բաժինը, զուգընթաց  ուսանելով Սորբոնի համալսարանի համեմատական գրականության ամբիոնում։

1972 թվականին Հրավիրվում է Սպահանի Պետ. Համալսարանում աշխատելու, որպես հայոց լեզվի և գրականության դասախոս, որտեղ աշխատում է շուրջ 40 տարի։

Եղել է` Նոր Ջուղայի Ներկայացուցչական և Պատգամավորական Ժողովների անդամ,

Իրանահայ Ազգային և Մշակութային Միության (ԻԱՄՄ) վարչության նախագահ,

«Հանդես» գրական-գեղարվեստական եռամսյայի խմբագրության անդամ։

2010 թվականներին՝ «Ջուչի» խորագրով փայտյա քանդակների ցուցահանդես է ունեցել Սպահանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։

2014 թվականի հունիսից հաստատվել է ԱՄՆ - ում։

Ազատ Մաթյանը «Վտարանդին», «Ուխտավորներ», և «Այնուամենայնիվ» գործերի մեջ, փորձել է պատմել իր հոգու պատմությունը։

## Ընտանիք
1973 թվականին ամուսնացել է Արաքս Խուդավերդյանի հետ։ Ունի մեկ զավակ։

## Պարգևներ
* Ազատ Մաթյանը պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ոսկե շքանշանով (2001) և մրցանակակիրն է Սբ. Էջմիածնի և Հայաստանի գրողների միության «Կանթեղ» թարգմանական մրցանակի։

## Երկեր
### Բանաստեղծություններ
* Անապատի ծաղիկներ, 1981
* Չընդհատվող եղանակ, 1995
* Աշխարհի գերբը, 2012

### Թարգմանություններ

* Օմար Խայամ, 2007
* Հաֆեզ, 2007
* Մատյան ողբերգության, 1983
* Նոր ժամանակներ, 2009
* Սովորական հրաշք, 2011

### Ուսումնասիրություն
* Ո՞վ է Չարենցը (Ա), 1983
* Ո՞վ է Չարենցը (Բ), 2012
* Վերադարձ դեպի, 2008

## Ծանոթագրություններ

}

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իրանահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իրանահայ գրողներ
Կատեգորիա:Իրանահայ թարգմանիչներ
Հելիոպլաստիկա

**Հեյլոպլաստիկա** (\ *Հելիոս*՝ «շրթունք»), շրթունքների ձևի և չափսերի ուղղումների պլաստիկ վիրահատություն, ինեկցիաների կամ իմպլանտների միջոցով։ Վերականգնման շրջանը տևում է 1-5 օր։

Հիմնականում այդ վիրահատությանը դիմում են աղջիկները և կանայք, ովքեր ցանկանում են իրենց շրթունքները գեղեցկացնել։

## Հակացուցումներ
* Հերպես սրվածության շրջանում
* Մի քանի ընդհանուր հիվանդություններ (գայլուկ, դիաբետ)
* Չվերականգնված վերքեր
* Կոագուլացման հետ խնդիրներ

## Հեյլոպլաստիկա ինեկցիաների օգնությամբ
Հիմնականում ինեկցիաների ժամանակ օգտագործում են տեղի անեստեզիան և չի պահանջվում հոսպիտալազացումը։

* Սինթետիկ պրեպարատները երբեմն կարող են առաջացնել ալերգիկ ռեակցիա և համեմատած մյուս ռեակցիաների հետ կարող են ավելի երկար էֆեկտ առաջացնել։
* Սեփական կոլագենը, որը հանվում է հաճախորդի այլ մարմնի մասերից։ Ալերգիա չի առաջացնում, կարճատև կոսմետիկ էֆեկտ։
* Կոլագենը ունի կենդանական ծագում։ Կոսմետիկ էֆեկկտը կարող է տևել չորս շաբաթից մինչ երեք ամսի, հնարավոր է նաև ալերգիայի առաջացում։
* Մահացած մարդու օրգանիզմից վերցրած կոլագենը մեկ տարվա ընթացքում լուծվում է հաճախորդի օրգանիզմում։
* Սեփական ճարպը կարող է առաջացնել երկարատև կոսմետիկ էֆեկտ։
* Գելը, որը պարունակում է գիալուրոնային թթու, կա մարդու օրգանիզմի մեջ։ Այն օգտագործելու ժամանակ կա քիչ շանս ալերգիկ ռեակցիա կամ կես տարի ժամկետով կոսմետիկ էֆեկտի առաջացում։

## Իմպլանտներ
* Կոլագենային պլաստիկները, որոնք վերցվում են մահացած մարդու մարմնից, շրթունքների մեջ անցկացվում են փոքր կտրվածքների միջոցով։ Կես տարի անց այն ամբողջությամբ լուծվում է հաճախորդի մկաններում։
* Սեփական ճարպի անցկացումը, ոչ միշտ է առաջացնում երկարատև էֆեկտ, քանի որ որոշ մարդկանց մոտ օրգանիզմը սկսում է ակտիվորեն «կուլ տալ» ճարպը։
* Սինթետիկ մատերիալները թույլ են տալիս հասնել երկարատև կոսմետիկ էֆեկտի, բայց կարող է առաջանալ ալերգիկ ռեակցիա։
* Շրթունքների վիրահատություն սեփական մկաններով։ Վերին կամ ստորին շուրթի վրա արվում է մի փոքր կտրվածք և առաջանում է շրթունքների ուրվագիծ։

## Արտաքին հղումներ
* eMedicine: Lip reduction
* Cheiloplasty 
* Cheiloplasty procedures 
* lips surgery information 

Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Արթուր Սահակյան (այլ կիրառումներ)

**Արթուր Սահակյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արթուր Արտուշի Սահակյան (1956), ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ։
* Արթուր Մուշեղի Սահակյան (1952), հայ վիրաբույժ, ուռուցքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (1996)։
Արթուր Սահակյան (բժիշկ)

**Արթուր Մուշեղի Սահակյան** (), հայ վիրաբույժ, ուռուցքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (1996)։

## Կենսագրություն
Արթուր Սահակյանը ծնվել է 1952 թվականին Լենինականում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի թերապևտիկ-կանխարգելիչ ֆակուլտետը։ 1978-1981 թվականներին եղել է Լենինգրադի Նիկոլայ Պետրովի անվան ուռուցքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտ։ 1981 թվականին աշխատել է ՀԽՍՀ ուռուցքաբանության գիտահետազոտական կենտրոնում, եղել կրտսեր գիտաշխատող, 1986 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող։ 1993 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1996-1997 թվականներին եղել է ՀՀ ՆԳՆ հոսպիտալի վիրաբուժության բաժնի, 1997-1999 թվականներին՝ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի ներզատական և ընդհանուր վիրաբուժության, 2002-2004 թվականներին՝ «Սուրբ Ներսես Մեծ» բժշկական կենտրոնի վերակառուցողական վիրաբուժության, 2004-2009 թվականներին՝ «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոնի վիրաբուժության բաժանմունքների ղեկավար։
1996 թվականից ՀՀ վիրաբույժների, 2000 թվականից՝ Հայկական բժշկական ընկերակցությունների անդամ։ 2006 թվականից Երևանի գլխավոր վիրաբույժ, 2009 թվականից՝ «ԱրթՄեդ» բժշկական կենտրոնի ընդհանուր և որովայնային վիրաբուժության բաժանմունքի պետ։

Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ-ում կերակրափողի, ստամոքսի և ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքների վիրահատական բուժման նոր եղանակների մշակմանը։ Ներդրել է ավշային անոթների լայնածավալ հատման, համակցված մասնահատումների և վերակառուցողական տարբեր եղանակներ։

## Երկեր
* Диагностика и лечение сарком мягких тканей. Ереван, 1984.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ ուռուցքաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կալամոս (կղզի)

**Կալամոս** (), լեռնային կղզի և նախկին շրջան, որը գտնվում է Հունաստանի արևմուտքում՝ Հոնիական ծովում։

Կալամոս կղզին մտնում է Հոնիական կղզիներ կղզեախմբի կազմի մեջ։ Մեծությամբ միջին չափի կղզի է։

## Աշխարհագրություն
Կալամոս կղզին ընկած է Բալկանյան թերակղզուց արևմուտք։ Այն ընկած է Լեֆկադայից արևելք՝ Մեգանիսի կղզու և մայրցամաքային Հունաստանի միջև։

Կղզու ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է։ Ամենաբարձր լեռնագագաթն ունի 754 մետր ծովի մակարդակից բարձրություն։ Կղզու գլխավոր բնակավայրը համանուն գյուղն է, որն ունի 483 բնակիչ և տեղակայված է կղզու արևելյան ափին։

Կալամոսի արևելքում գործում է փոքրիկ ծովային նավահանգիստ, որը լաստանավային ծառայություններ է մատուցում կղզի ժամանած զբոսաշրջիկներին և տեղի բնակիչներին։

Կղզու երկրորդ ամենաշատ բնակչություն ունեցող բնակավայրը Եպիսկոպին է՝ շուրջ 60 բնակչով։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հունաստանի Կալամոս կղզու բնակչությունը կազմում է 543 մարդ։ Հիմնական բնակիչները գյուղաբնակ հույներն են, որոնք խոսում են դիալեկտիկ հունարենով։

Բնակչությունը դավանում է հույն ուղղափառություն։ Վերջին տաս տարիների ընթացքում բնակչության շրջանում նկատվում է դինամիկ աճ։ 1981 թվականից մինչև 2014 թվականը ավելացել է 100 նոր բնակիչ։

## Տես նաև
* Կալամոս (գյուղ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոնիական ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Հիպերգրաֆ

right|frame|
Հիպերգրաֆի օրինակ: <math>V = \{v_1, v_2, v_3, v_4, v_5, v_6, v_7\}</math>,
<math>E= \{e_1,e_2,e_3,e_4\}</math>
<math>=\{\{v_1, v_2, v_3\}, \{v_2,v_3\},</math>
<math>\{v_3,v_5,v_6\},\{v_4\}\}</math>.

**Հիպերգրաֆ**, ամփոփված գրաֆ, որի միջոցով  ցանկացած կող կարող է միանալ ոչ միայն երկու գագաթի, այլ բազմության յուրաքանչյուր գագաթի։

Մաթեմատիկական տեսանկյունից, հիպերգրաֆը իրենից ներկայացնում է  (V, E) զույգը, որտեղ V՝ (բնության օբյեկտ է), որը չի կարող լինել դատարկ բազմություն, այն հիպերգրաֆի պիկն է, իսկ E, դատարկ բազմություն չէ (պարտադիր չէ՝ տարբեր), այս դեպքում V, անվանում ենք հիպերգրաֆի կող։

Հիպերգրաֆները օգտագործվում են էլեկտրական շղթաների մոդելավորման գործընթացներում։

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* Վ.Մ Կուրևչի, Վ.Մ Գլուշան, Լ.Ի Շերբակով։ Ռադիո և կապ, 1990 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրաֆների տեսություն
Հեքիաթների աշխարհում (թանգարան)

**«Հեքիաթների աշխարհում»**, մանկական թանգարան Սմոլենսկում, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։

Բացվել է 1992 թվականի դեկտեմբերին։ Գտնվում է Լենինի 15 հասցեում։ Զբաղեցնում է պատմական շենքի առաջին հարկը։ Հանդիսանում է պետական ենթակայության հաստատություն, մտնում է Սմոլենսկի պետական թանգարան-արգելոցի կազմի մեջ։ Ցուցադրությունների ներկայացման տարածքը կազմում է 77,9 քառ. մետր, աշխատակիցները յոթն են, տարվա մեջ այցելուների միջին քանակը մոտ 9870 է։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի ցուցադրական մասը բաղկացած է տարբեր թեմաներից, որոնք ներկայացնում են ռուսական ժողովրդական հեքիաթների և Ա. Պուշկինի հեքիաթների հայտնի տեսարաններ։ Բացի հեքիաթային հերոսներից, ցուցանմուշներում կան Սմոլենսկի թանգարան-արգելոցից առարկաներ` 1839 թվականի նախշազարդ սնդուկ, սահնակներ, սրբիչներ, հայտնի դիմկովյան, ֆիլիմոնյան, բոգորոդյան խաղալիքներ, ամանեղեն և այլն։

Շատ ցուցանմուշներ աշխատակիցների կողմից պատրաստվել են հատուկ մանկական ցուցադրության համար։ Թույլատրվում է դրանց ձեռք տալ և հետազոտել։ Սրահներում էքսկուրսիայի ժամանակ մասնակցում են հեքիաթների կենդանի հերոսներ` Բաբա-Յագան, Լեշին, գեղեցկուհի Վասիլիսան, որոնք այցելուներին ներգրավում են տարբեր խաղերի, մրցույթների մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Музей на сайте Смоленского государственного музея-заповедника
* Музеи России
* Музей «В мире сказки» ОГБУК «Смоленский государственный музей-заповедник»
* In the World of Fairy Tales' Museum
* Rus News Journal
* Смоленск и губерния: Время и люди: Историко-картографический атлас 
* Расположение, режим работы, билеты

Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1992 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մանկական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սմոլենսկ
ԵՊՀ հրատարակչություն

[մինի|250x250փքս|[Երևանի պետական համալսարանի կենտրոնական մասնաշենք։]]
**ԵՊՀ հրատարակչություն**, հիմնվել է 1927 թվականի մարտի 31-ին (1964-1968 թվականներին կոչվել է «Միտք», մինչև 2007 թվականը՝ Երևանի համալսարանի հրատարակչություն)։ Մինչ այդ, 1922 թվականից համալսարանը խմորատիպ եղանակով հրատարակվել է մայրենի լեզվով ուսումնական ձեռնարկներ, առանձին աշխատություններ։

## Հրատարակություններ
Հրատարակչության հիմնադրումից հետո լույս են տեսել գիտական ախատություններ, բուհական դասագրքեր, բառարաններ, մեթոդական նյութեր Հրաչյա Աճառյանի, Մանուկ Աբեղյանի, Լեոյի, Արսեն Տերտերյանի, Գրիգոր Ղափանցյանի, Մկրտիչ Մկրյանի, Էդուարդ Աղայանի, Գևորգ Ջահուկյանի, Էդվարդ Ջրբաշյանը, Գուրգեն Սևակի, Լյուբա Միրզոյանի, Վահան Սաղաթելյանի և ուրիշների աշխատությունները։

Հրատարակչությունը տարեկան թողարկում է ավելի քան 100 անուն գիրք՝ շուրջ 1000 հրատ․ մամուլ ընդհանուր ծավալով (1987)։ Մինչև 1987 թվականը հրատարակվել է 2500 անուն գիրք՝ 30 հազար հրատ․ մամուլ ծավալով, 1.5 մլն ընդհանուր տպաքանակով։

1970-ական թվականներին հիմք է դրվել մատենաշարային հրատարակությունների («Հայագիտական հետազոտություններ», «Ուսանողական գրադարան», քրեստոմատիաներ, «Չարենցյան ընթերցանումներ և այլն)։ Հիշարժան են նաև «Նոր բառագիրք Հայկազեան լեզուի» երկհատորյակի, Ա․ Մեյնի «Հայագիտական ուսումնասիրությունների», Ա․ Խուդաբաշխյանի «Ռուս-հայերեն բառարանի», Հրաչյա Աճառյանի «Արմատական բառարանի», հայ մատենագիրների ու պատմիչների երկերի հրատարակությունները։

Երևանի համալսարանի հրատարակչությունը հրատարակում է նաև «Բանբեր Երևանի համալսարանի», «Գիտական տեղեկագիր», «Երևանի համալսարան» հանդեսները, «Հայոց լեզու և գրականություն», «Ռուսաց լեզու և գրականության հարցեր», «Օտար լեզուներ և արտասահմանյան գրականություն», «Կիրառական մաթեմատիկա», «Մեխանիկա» և միջբուհական գիտական ժողովածուներ։

ԵՊՀ հրատարակչությունը ղեկավարել են Հանրապետության մտավորականներ Վսևոլոդ Սկաբյոլկինը (1957), Արմեն Հակոբյանը (1957-1964), Արամայիս Ասրյանը (1964-1976), Գառնիկ Անանյանը (1976-1985), Բաբկեն Հարությունյանը (1986-1988), Սարգիս Փանոսյանը (1988-1994), Դավիթ Գասպարյանը (1994-1998), Պերճ Ստեփանյանը (1998-2014)։

Այժմ «ԵՊՀ հրատարակչությունը» ղեկավարում է բանասիրական գիտությունների թեկնածու Կարեն Գրիգորյանը։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի հրատարակչություններ
Կանյո Կրիստալես

**Կանյո Կրիստալես** (), գետ Կոլումբիայում։ Լոսադա գետի վտակ (Գուայաբերո վտակ)։

Գետի գետաբերանը գտնվում է Կոլումբիայի կենտրոնական մասում, Մետա մարզի տարածքում, Մակարենա լեռնաշղթայում։

Իսպաներենից թարգմանաբար գետի անունը նշանակում է «բյուրեղյա գետ»։ Գետը հայտնի է նրանով, որ տարբեր տեսակի ջրիմուռների հաշվին այն փոխում է իր գույնը, ինչի պատճառով տեղաբնակներն այն անվանում են «հինգ գույների գետ»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:CAÑO CRISTALES, JACUZZIS NATURALES DE COLORES 01.jpg
Պատկեր:CAÑO CRISTALES, EL RÍO DE COLORES.jpg
Պատկեր:Fotógrafo en el Río Caño Cristales Colombia.jpg
Պատկեր:Caño Cristales 01.jpg
Պատկեր:Clavigera Macarena.JPG


## Արտաքին հղումներ
* Caño Cristales  Descripción y galería fotográfica. 
* Galería fotográfica
* Caño Cristales Reseña Turística.
* Cano Cristales - Кристальная река  О реке Каньо Кристалес на русском.

Կատեգորիա:Կոլումբիայի գետեր
Բուռնազ (այլ կիրառումներ)

**Բուռնազ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուռնազ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում
* Բուռնազ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում
* Բուռնազ - գետակ Կիլիկիայում, նրա արևելյան կողմում
Բունիկ (այլ կիրառումներ)

**Բունիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Բունիկ - հայկական արական անուն
* Բունիկ - համայնք Նիդերլանդների Ուտրեխտ մարզում
Բուր Կեմ (այլ կիրառումներ)

**Բուր Կեմ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուր Կեմ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։
* Բուր Կեմ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
Բուրան (այլ կիրառումներ)

**Բուրան**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում
* Բուրան - քաղաք Սոմալիի հյուսիսում
Երփներանգ շղարշը (ֆիլմ)

**«Երփներանգ շղարշը»** (), Սոմերսեթ Մոեմի համանուն ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված ֆիլմ, էկրան է բարձրացել 2006 թվականին։ Գլխավոր դերերում հանդես են եկել Էդվարդ Նորթոնը և Նաոմի Ուոթսը։ Ավելի վաղ ֆիլմը էկրան է բարձրացվել 1934 թվականին, գլխավոր դերում հանդես է եկել Գրետա Գարբոն։

## Սյուժե
«Երփներանգ շղարշը» սիրո պատմություն է, որը հիմնական գործողությունները տեղ են ունեցել 1920-ական թվականներին։ Երիտասարդ բրիտանացի զույգը՝ Ուոլտերը(միջին խավի միկրոկենսաբան) և Քեյթ Ֆեյնը(արիստոկրատ), ամուսնանում են ոչ փոխադարձ սիրով և որոշ ժամանակ ապրում Շանհայում, որտեղ Քեյթը գաղտնի սիրավեպ է սկսում Չարլի Թաունսենդի հետ։ Ուոլտերը բացահայտում է դավաճանությունը, և որոշում կնոջ հետ որպես բժիշկ մեկնել աշխատելու մի փոքրիկ չինական գյուղում, որտեղ թևածում էր խոլերայի համաճարակը։ Որպես այլընտրանք՝ Ուոլտերն առաջարկում է կնոջը գնալ և սիրեկանից պահանջել, որպեսզի նա բաժանվի կնոջից և ամուսնանա Քեյթի հետ։ Կանխատեսելիորեն Թաունսենդը հրաժարվում է, և Քեյթը ստիպված է լինում Ուոլտերի հետ մեկնել։ Երկու շաբաթ ճամփորդելուց հետո ամուսինները հասնում են մի ամայի գյուղի, որի բնակիչները մեկ-մեկ մահանում էին խոլերայից։ Վոլտերը գրեթե ամբողջ ժամանակը անց էր կացնում հիվանդանոցում, իսկ Քեյթը այդ ձանձրանում էր տանը։ Մի անգամ նա որոշում է գնալ այն հիվանադանոցը, որտեղ աշխատում էր ամուսինը, և հայտնաբերում է մանկատուն, որտեղ աշխատում էին մի քանի միանձնուհիներ։
Տեսնելով կատարվողը՝ Քիթթին հարգանքով է լցվում ամուսնու նկատմամբ, և սկսում օգնել միանձնուհիներին։ Այն մեծ տպավորություն է թողնում Ուոլտերի մոտ. ամուսիների միջև կրկին փոխադարձ կիրք է զգացվում։ Շուտով Քիթթին հասկանում է, որ հղի է, և հավանականություն կա, որ այդ երեխան Ուոլտերինը չէ։ Ինքը Ուոլտերը որոշում է ամեն դեպքում ընդունել երեխային, սակայն հանկարծակիորեն վարակվում է խոլերայով և մահանում։

Եզրափակիչ կադրերում Քիթթին արդեն հասակն առած տղայի հետ Լոնդոնում ծաղիկներ գնելիս հանդիպում է Չարլի Թաունսենդին։ Նրանք սառը ողջույններ են փոխարինում, վերջինս առաջարկում է հանդիպել, բայց Քիթթին մերժում է։ Երբ որդին հարցնում է, թե ով էր այդ մարդը, Քիթթին պատասխանում է. «Ոչ ոք, սիրելի՛ս, ոչ ոք»։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հոդված LA Times ամսագրում
* Yahoo! Movies-ը ֆիլմի մասին
* Էդվարդ Նորթոնի հարցազրույցը New York Magazine ամսագրին

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինարեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խոլերա
Բուրաստան (այլ կիրառումներ)

**Բուրաստան**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրաստան - գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում
* Բուրաստան - հայկական իգական անուն
Բուրատինո (այլ կիրառումներ)

**Բուրատինո**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրատինո - Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ոսկե բանալի» և «Բուրատինոյի արկածները» հեքիաթների և համանուն մուլտֆիլմերի գլխավոր հերոսը
* Բուրատինո - համազարկային կրակի՝ ծանր հրանետային համակարգ (ԾՀՀ)
Բուրբոն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բուրբոն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրբոն շրջան - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
* Բուրբոն շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Բուրգ (այլ կիրառումներ)

**Բուրգ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրգ - բազմանիստ
* Բուրգ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում
* Բուրգ - կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում
* Բուրգ - խորհրդանիշ
* Բուրգ - ճարտարապետական բրգաձև կառույցի տարածված ձև
Բուրգոս (այլ կիրառումներ)

**Բուրգոս**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրգոս - Կաստիլիայի նախկին մայրաքաղաք, մտնում է Բուրգոսի շրջանի մեջ
* Բուրգոս - կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում
Բուրևեստնիկ (այլ կիրառումներ)

**Բուրևեստնիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրևեստնիկ - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի կազմում
* Բուրևեստնիկ - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում
Բուր Յոլ (այլ կիրառումներ)

**Բուր Յոլ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուր Յոլ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
* Բուր Յոլ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
Կովկասյան էթնիկ փոքրամասնությունները Թուրքիայում

**Կովկասյան էթնիկ փոքրամասնությունները**, Թուրքիայում բնակվող ազգեր, որոնց նախահայրենիքը գտնվում է Կովկասի տարածքում։ Թուրքիայում բնակվում են կովկասյան հետևյալ ազգությունները՝
*Ադրբեջանցիներ՝ թյուրքական ծագմամբ ժողովուրդ, որոնք հիմնականում բնակվում են Թուրքիայի արևելյան հատվածում, Կարսի մարզում։ Մեծամասնությունը շիա իսլամի հետևորդներ են։ Ադրբեջանի անկախացումից հետո Թուրքիայի ադրբեջանցիների մեծ մասը վերադարձել է Ադրբեջան։
*Հայեր՝ Թուրքիայում պաշտոնապես ճանաչված երեք էթնիկ փոքրամասնություններից մեկը (մյուս երկուսը հույները և հրեաներն են)։ Հիմնականում բնակվում են Ստամբուլի, Իզմիրի, Դիարբեքիրի, Սիվասի, Վանի, Կարսի, Արդվինի, Արդահանի, Մերսինի մարզերում։
*Վրացիներ՝ հիմնականում բնակվում են Թուրքիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Փոքր Կովկասի լեռներում։ Էթնիկ վրացիների մեծ մասը Վրաստանի անկախացումից հետո, տեղափոխվել է Վրաստան։
* Մուհաջիրներ
** Չերքեզներ (ինչպես նաև աբխազներ, աբազներ և ուբուխներ) բնակեցվել են Օսմանյան կայսրության տարածքում 19-րդ դարում հիմնականում Կովկասյան պատերազմից հետո։ Ուբուխները, ովքեր ստիպողաբար տեղահանվել են ռուսական զորքերի կողմից Թուրքիա, կորցրել են ազգային ինքնորոշումը և ձուլվել կամ թուրք կամ էլ չերքեզ ազգին։ Թուրքիայի չերքեզ բնակչությունը հիմնականում բնակվում է համայնքներով՝ Թուրքիայի Հաթայի, Սամսունի, Դյուզջեի մարզերում և Չանաքքալե քաղաքում։ 
[thumb|right|300px|[Օսեթները Թուրքիայում|օսեթական համայնքի ներկայացուցիչները Թուրքիայում]]

** Օսեթները Թուրքիայում բնակվում են Կարսի և Յոզգաթի մարզներում։ 
** Չեչենները բնակվում են հիմնականում Մարաշ, Կարս, Սեբաստիա, Ստամբուլ քաղաքներում, ինչպես նաև Մարդինի մարզում։ 
** Դաղստանական սփյուռքը (հիմնականում ավարներ, լեզգիներ և կումիկներ) բնակվում են Թոքաթի, Բալըքեսիրի և Յալովայի մարզում։
** Կարաչայները և բալկարցիները բնակվում են Քոնյայի մարզում։ 
** Լազերը հիմնականում բնակվում են Թուրքիայի հյուսիսային և հյուսիսարևելյան հատվածներում՝ նախկին Լազիստան սանջաքում, ներկայումս Արդվինի մարզում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ethnic Groups in the Republic of Turkey, Peter Alford Andrews, Wiesbaden, 1989 ISBN 3-89500-297-6

Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի բնակչություն
Կատեգորիա:Կովկասի ազգեր
Բուրխանովկա (այլ կիրառումներ)

**Բուրխանովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրխանովկա - գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
* Բուրխանովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում
* Բուրխանովկա - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանու
Բջնի (այլ կիրառումներ)

**Բջնի**, կարող է վերաբերել՝
* Բջնի - գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում
* Բջնի - գետ Կոտայքի մարզում
* Բջնի - ածխաթթվական, սիլիկատային, բորային, հիդրոկարբոնատքլորիդային, նատրիումական, ցածր և միջին ջերմաստիճանների հանքային ջուր
Բռնակապան (այլ կիրառումներ)

**Բռնակապան**, կարող է վերաբերել՝
* Բռնակապան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Բռնակապան - լեռնանցք կամ կիրճ Հայկական լեռնաշխարհում
Բուրջ (այլ կիրառումներ)

**Բուրջ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուրջ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Փութուրկեի գավառում
* Բուրջ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում
Բուքսհայմ (այլ կիրառումներ)

**Բուքսհայմ**, կարող է վերաբերել՝
* Բուքսհայմ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան
* Բուքսհայմ - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
Հայդարփաշա կայարան

thumb|Կայարանի ընդհանուր տեսքը|alt=
thumb|Հայդարփաշա կայարանը 2013 թվականի փետրվարին
**Հայդարփաշա** (), երկաթուղային կայարան Ստամբուլի ասիական հատվածում՝ Հայդարփաշա թաղամասում։ Կառուցվել է 1906- 1908 թվականներին՝ որպես Ստամբուլ- Բաղդադ երկաթգծի սկզբնակետ։ Կայարանը սպասարկում է Ստամբուլի ասիական շրջանները, ինչպես նաև Թուրքիայի ողջ արևելյան հատվածը, ընդհուպ մինչև Հայաստանի, Իրանի և Սիրիայի սահմանները։ Հայդարփաշա կայարանը համարվում է Ստամբուլի ամենամեծ երկաթուղային կայարանը։ Հայդարփաշան սպասարկում է նաև երկաթուղային միջազգային ուղղություններով երթևեկող գնացքները։

Կայարանի նախագիծը կազմվել է գերմանացի ճարտարապետներ Օտտո Ռիտտերի () և Հելմուտ Կունոյի () կողմից կողմից։ Կայարանի գլխավոր մասնաշենքը կառուցվել է արհեստական թերակղզու վրա, որը ունի ելք դեպի բաց ծով։ Ուղիղ կայարանի մոտից նավերը շարժվում են դեպի Ստամբուլի մյուս թաղամասերը՝ Բոսֆորի ողջ երկայնքով։

2010 թվականի նոյեմբերի 28-ին Հայդարփաշա կայարանում տեղի է ունեցել հրդեհ։ Reuters գործակալության փոխանցմամբ հրդեհը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ կայարանի տանիքում կատարվել են շինարարական աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայդարփաշա կայարանի լուսանկարները 
* 

Կատեգորիա:Ստամբուլի երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմական տեղավայրեր
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Մամիկոն Եղունյան

**Մամիկոն Աղասու Եղունյան** (), հայ նյարդավիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՀՀ վաստակավոր բժիշկ (2015)։

## Կենսագրություն
Մամիկոն Եղունյանը ծնվել է 1955 թվականին Անիի շրջանի Ամասիա գյուղում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանը։ 1982 թվականին նեյրովիրաբուժական վերապատրաստման կուրսեր է անցել Դոնեցկի մարզային բժշկական կենտրոնում, 1984 թվականին վերապատրաստվել է Կիևի նեյրովիրաբուժական ինստիտուտում։  1985-1987 թվականներին կլինիկական օրդինատուրա է անցել Կիևի նյարդավիրաբուժական ինստիտուտում։ 1987 թվականին Կիևում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Վաղ հետվիրահատական բարդություն սուր ներգանգային հեմատոմաների հեռացումից հետո» թեմայով,  դոկտորական ատենախոսություն պաշտպանել է «Ծանր գանգուղեղային վնասվածք՝ երեխաների տարբեր տարիքային խմբերի մոտ» թեմայով։ 1988-1995 թվականներին եղել է Լենինականի հիվանդանոցի Նյարդավիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ, 1998 թվականից՝ «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի նյարդաբանական և նեյրովիրաբուժական կլինիկայի գիտական ղեկավար։ 2003 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում։

Գիտական և ուսումնամեթոդական աշխատանքների հեղինակ է։

## Պարգևներ
* ՀՀ վաստակավոր բժիշկ, (2015)
* Նանսենի անվան հուշամեդալ
* Վազգեն Սարգսյանի անվան հուշամեդալ
* Դրաստամատ Կանայանի անվան հուշամեդալ
* «Հայաստանի երկրապահ» մեդալ
* ՀՀ առողջապահության նախարարի հուշամեդալ
* ՀՀ ՊՆ պատվոգիր

## Երկեր
* «Երեխաների ծանր գանգուղեղային վնասվածք» (մենագրություն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ նյարդավիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ջուզեպպե Պազոտտո

**Ջուզեպպե Պազոտտա** (, ), կաթոլիկ եպիսկոպոս, Կովկասի կաթոլիկ ադմինիստրատուրայի սպասավոր և հոգևոր առաջնորդ։

## Կենսագրություն
Ջուզեպպե Պազոտտոն ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 6-ին Իտալիայի Բովոլոնե քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Հիսուսի Քրիստոսի սուրբ ստիգմատների քահանայական կոնգրեգացիան։ 1979 թվականի մայիսի 12-ին օծվել է որպես հոգևոր սպասավոր։

1993 թվականին նշանակվել է Վրաստանում։ 1996 թվականին Ջուզեպպե Պազոտտոն նշանակվել է Վատիկանի սուրբ պատվիրակը Կովկասի կաթոլիկ ադմինիստրատուրայում։ Զուգահեռաբար նշանակվել է նաև Վրաստանի և Հայաստանի կաթոլիկների առաջնորդ։

2000 թվականի հունվարի 6-ին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը Ջուզեպպե Պազոտտոյին շնորհել է Մուստիի պատվավոր եպիսկոպոս տիտղոսը։

2008 թվականին՝ Ռուս-վրացական պատերազմի ժամանակ Ջուզեպպե Պազոտտոն քննադատել է Ռուսաստանի գործողությունները՝ հայտարարելով, որ «մարդկանց թողել են մենակ ռուս հսկայի հետ, իսկ Արևմուտքը միայն գիտե, թե ամեն ինչ լավ է»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Կարճ կենսագրությունը 
* Епископ Джузеппе Пазотто: В грузинском обществе всегда с большим уважением относились к Католической Церкви

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եպիսկոպոսներ
Հովսեփ Կիրակոսյան

**Հովսեփ Գեղամի Կիրակոսյան** (), ապրիլյան Քառօրյա պատերազմի հերոս, ինժեներա-սակրավորային վաշտի (ԻՍՎ) հրամանատար, կապիտան։ 

Զոհվել է Արցախա-ադրբեջանական ռազմական գործողությունների ժամանակ՝ փրկելով իր 25 զինվորականների կյանքը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1988 թվականի օգոստոսի 23-ին ՀՀ Արմավիրի մարզի Ապագա գյուղում։ Ունի ավագ եղբայր և կրտսեր քույր, նաև երկու անչափահաս որդի։ Իր պապերն Արևմտյան Հայաստանի Սասուն քաղաքից էին։

Հովսեփ Կիրակոսյանը Հայաստանի Զինված Ուժերում ծառայում էր 2006 թ.-ից, Էջմիածնի ԶԿ։ Նա դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է ՀՀ ՊՆ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտում, տեղափոխվել է՝ Ստեփանակերտ, որից հետո արդեն Մատաղիս։ Միշտ ցանկացել է դառնալ զինվորական։ Հովսեփի հայրը դեմ էր որդու` զինվորական դառնալուն, իսկ մայրը միշտ հպարտացել է տղայի` ռազմական ինստիտուտում ստացած բարձր գնահատականներով։

Հովսեփ Կիրակոսյանը «Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» հիմնադրամի կամավոր դոնոր էր։ Նա որպես ՈԴՀՌ կամավորագրվել էր ռեեստրին 2006 թ-ից 2010 թվականներին Երևանի Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտում կազմակերպված ամենամյա դոնորագրումների ժամանակ։

### Քառօրյա պատերազմ
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերն Արցախա-Ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով հակառակորդի զինված ուժերի ստորաբաժանումները լայնամասշտաբ հարձակումներ են կատարում։ Կապիտան Կիրակոսյանն այդ ժամանակ բնակվում էր ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղում իր կնոջ և զավակների հետ։ Հովսեփի կինը` Մարիամը, պատմել է, որ գիշերվա ժամը 3-ին արթնացել էր պատուհանի թակոցից։ Հովսեփին արթնացրել է, ու պարզվեց` պիտի արագ գյուղից երեխեքին դուրս բերեին։ «Ասացի՝ «Հովսե՛փ, օգնի, չեմ կարողանում կողմնորոշվել, չգիտեմ՝ էս անորոշության մեջից ո՞նց դուրս գամ», ասեց՝ «Չէ, Մա՛ր, կներես. չեմ կարող։ 25 զինվոր ունեմ, պիտի նրանց կողքին լինեմ։ Որ նրանց մի բան պատահի, ծնողների աչքերին ո՞նց նայեմ»։ Ես լաց էի լինում, չգիտեի՝ ի՞նչ ու ո՞նց անել, ո՞ւր փախչել։ Ասեց՝ «Մարիա՛մ, դու ուժեղ ես, մի բան կանես. դու կարող ես» ու գնաց...»

Մարիամին իրենց երկու տղաների հետ միասին, Մատաղիսի տանից հաջողվեց փախչել։

«Ստեփանակերտ հասնելուց հետո զանգեցի Հովսեփին՝ ցերեկը 12:27 էր: Միայն մի բան ասեց՝ «Մարիա՛մ, կգամ ձեր հետևից». դրանից հետո էլ Հովսեփի հետ չկարողացա խոսել. անհասանելի է...»:

Կապիտան Հովսեփ Կիրակոսյանն առաջին զոհերից էր։ Գնդակների տարափին իր զինվորներին նա թողել է խրամատներում և անձամբ նետվել մարտի դաշտ։ Ծանր վիրավորված կապիտանը 30 մետր վազելով առաջ է գնացել և նռնակով պայթեցրել թշնամու զինվորներին։ Նրա ծառայակիցներից մեկը տեսել է, թե ինչպես է աչքերն ու ականջները արյան մեջ կորած կապիտանն առաջ ընթանում, որ և հակառակորդին մոտ չթողնի, և ինքը գերի չընկնի։ Զինվորները նրան խրամատ են տարել, բայց, ինտենսիվ կրակոցների պատճառով, չեն կարողացել դուրս բերել տարածքից, իսկ Կիրակոսյանը հրամայել է՝ «Տղե՛րք, ես լավ եմ։ Դուք կռվե՛ք»։ 

Հովսեփ Կիրակոսյանի հոգեհանգիստը տեղի ունեցավ 2016 թվականի ապրիլի 4-ին Ապագա գյուղի մշակույթի տանը, հուղարկավորությունը՝ ապրիլի 5-ին։

## Պարգևներ
Կապիտան Հովսեփ Կիրակոսյանը վեց ամսից մայորի կոչում պիտի ստանար։

Հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության Մարտական ծառայություն մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2015

**ՈՒԵՖԱ Չեմպիոներ Լիգայ 2015 եզրափակիչ**, ՈՒԵՖԱ Չեմպիոների Լիգա 2014-2015 մրցաշրջանի եզրափակիչ խաղը։ Այն ՈՒԵՖԱ-ի հովանու ներքո անցկացվող ամենահեղինակավոր առաջնության 60-րդ եզրափակիչն էր և 20-րդը Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի՝ Չեմպիոների Լիգա վերանվանվելուց հետո։

Խաղը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունիսի 6-ին Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտում իտալական Յուվենտուս և իսպանական Բարսելոնա ակումբների միջև։ «Բարսելոնան» հաղթել է 3:1 հաշվով՝ 5-րդ անգամ նվաճելով Չեմպիոների Լիգայի հաղթող տիտղոսը։

## Ճանապարհ դեպի եզրափակիչ

## Մարզադաշտ

350px|աջից|Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտ
Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտը կառուցվե է 1936 թվականի Օլիմպիական խաղերի անցկացման համար։ 1974 և 2006 թվականներին այնտեղ անցկացվել են աշխարհի առաջնությունների մի քանի խաղեր, այդ թվում նաև 2006 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակիչը Իտլաիայի և Ֆրանսիայի հավաքականների միջև (1:1, 5:3 11 մ.):

## Խաղ

### Վիճակագրություն



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յուվենտուսի հանդիպումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ
Մարատ Նուրիջանյան

** Մարատ Աշոտի Նուրիջանյան** (), հայ քանդակագործ, նկարիչ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Մարատ Նուրիջանյանը ծնվել է 1941 թվականին, Ղափան քաղաքում։ Սովորել է Ղափանի Մ. Գորկու անվան թիվ 1 դպրոցում։ Գերազանցության դիպլոմով ավարտել է նախ Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, ապա՝ Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Այստեղ նրա դասախոսը եղել է ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ՝ Սարգիս Բաղդասարյանը։ 1968 թվականից եղել է Ղափանի նորաբաց երկրագիտական թանգարանի հիմնադիր տնօրենը և թանգարանի առաջին հավաքչական աշխատանքների կազմակերպիչը։ Աշխատել է կահույքի ֆաբրիկայում՝ որպես նկարիչ-ինժեներ, եղել է նաև քաղաքի գլխավոր նկարիչը, «Հայռեկլամի» Ղափանի տեղամասի վարիչ։ Մարատ Նուրիջանյանը կատարել է նաև մի քանի շինության արտաքին և ներքին նկարչական ձևավորումներ։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքը Քաջարանի բանալին է, կամ, ինչպես ժողովուրդն է ասում, «Արջը»։ Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին Կապանում կանգնեցվելիք կոթողի համար հայտարարված մրցույթում լավագույնը ճանաչվեց Մարատ Նուրիջանյանի աշխատանքը, որը մրցույթի ժամանակ ցուցադրվեց «Զանգ» պայմանական անունով։ Դա վանահոր տեսքով եռակողմ կոմպոզիցիա էր, որը մարմնավորում էր հայ ժողովրդի հոգևոր խռովքը։ Անավարտ են մնացել Մարատ Նուրիջանյանի «Զորավար Անդրանիկի» հուշարձանն ու «Գարեգին Նժդեհի» արձանը։

## Քանդակներ
* Քաջարանի բանալի, հուշարձան, 1966 թ.
*Սոս Նուրիջանյանի արձանը, 1972 թ.
*«Հավերժություն», քանդակ, 1974 թ.
*«Դավիթ Բեկ», ձիարձան, 1978 թ.
*«Համլետ Քոչարյանի» կիսանդրին
*«Մերկ կնոջ ֆիգուրը»
*«Շատրվանը»
*«Հանքափորը»

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*«Սյունյաց աշխարհ» պարբերաթերթ, 2003, նոյեմբեր 10
*Այդպես մինչև ո՞ւր...
*Կտավ Կապանի երկրագիտական թանգարանում, հեղինակ՝  Մարատ Նուրիջանյան

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջի շրջանավարտներ
Եկատերինա Մակարովայի կարիերայի վիճակագրություն

225px|աջից
**Եկատերինա Մակարովայի կարիերայի վիճակագրությունը** ներկայացնում ռուս պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի, աշխարհի նախկին թիվ 8 ռակետ մենախաղում և թիվ 3 ռակետ զուգախաղում, Եկատերինա Մակարովայի կարիերայի ընթացքում Մեծ Սաղավարտի, WTA Ամփոփիչ և WTA մրցաշարերի եզրափակիչները և նվաճած տիտղոսները։ Նա Ոսկե մեդալ է նվաճել 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերի զուգախաղի մրցաշարում (Ելենա Վեսնինայի հետ)։ Կարիերայի ընթացքում Մակարովան դարձել է Մեծ Սաղավարտի երեք մրցաշարերի հաղթող (երկուսը կանանց զուգախաղում, մեկը խառը զուգախաղում)։ Ամփոփիչ մրցաշարում նա հաղթանակ է տարել զուգախաղի մրցաշարում, այդ արդյունքին հասնելով 2016 թվականին։ WTA մրցաշարերում Մակարովան հաղթանակի է հասել 11 անգամ, որից երկու անգամը մենախաղում, իսկ 9 անգամ կանանց զուգախաղում։ Մենախաղի վարկանիշի բարձրագույն արդյունքին նա հասել է 2015 թվականի ապրիլի 6-ին, իսկ զուգախաղում՝ 2015 թվականի հունիսի 8-ին։

## Գլխավոր եզրափակիչներ
### Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի եզրափակիչներ

#### Զուգախաղ 5 (2 տիտղոս, 3 պարտություն)

#### Խառը զուգախաղ 2 (1 տիտղոս, 1 պարտություն)

### WTA Ամփոփիչ մրցաշարի եզրափակիչներ

#### Զուգախաղ 2 (1 տիտղոս, 1 պարտություն)

### Օլիմպիական եզրափակիչներ
#### Զուգախաղ 1 (1 Ոսկե մեդալ)

### WTA Premier Mandatory & Premier 5 մրցաշարերի եզրափակիչներ

#### Զուգախաղ 10 (3 տիտղոս, 7 պարտություն)

## WTA մրցաշարերի եզրափակիչներ

### Մենախաղ 4 (2 տիտղոս, 2 պարտություն)

### Զուգախաղ 24 (9 տիտղոս, 15 պարտություն)

## ITF Circuit մրցաշարերի եզրափակիչներ

### Մենախաղ 6 (3–3)

### Զուգախաղ 15 (9–6)

## Մրցաշարերի վիճակագրություն
### Մենախաղ

### Զուգախաղ

## WTA մրցաշարերի մրցանակային գումարներ

2016 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ

## Ֆեդերացիայի գավաթի արդյունքներ

### Singles (6–3)

### Զուգախաղ (5–0)

## Արդյունքներ Թոփ 10 թենիսիստուհիներ հետ

## Հաղթանակներ Թոփ 10 թենիսիստուհիների նկատմամբ

### Մենախաղ

### Զուգախաղ

## Արտաքին հղումներ
* Եկատերինա Մակարովան WTA կայքում
* Եկատերինա Մակարովան ITF կայքում 
* Եկատերինա Մակարովան Ֆեդերացիայի գավաթի մասնակցի կայքում 

Կատեգորիա:Վիճակագրական տվյալներ
Կատեգորիա:Թենիսի վիճակագրություն
Կատեգորիա:Թենիս
Բրիտանական գրադարան

**Բրիտանական գրադարան** (British Library), Մեծ Բրիտանիայի ազգային գրադարան։ 1972 թ. Պառլամենտի կողմից որոշում է ընդունվել ստեղծել Բրիտանական թանգարանի գրադարանների համախմբման և այլ հայտնի հավաքածուների հիման վրա։ 1973 թվականի հուլիսի 1-ին Լոնդոնում բացվել է գրադարանի նոր շենքը։ Աշխարհում երկրորդն է իր չափերով /աղբյուրը նշված չէ/ Կոնգրեսի գրադարանից հետո /ԱՄՆ, Վաշինգտոն/:

## Պատմություն
Բրիտանական գրադարանն իր ժամանակակից կարգավիճակն ու անվանումը ստացել է 1972 թվականին Բրիտանական գրադարանի մասին օրենքի ընդունումով (անգլ. The British Library Act): Նրան համապատասխան համախմբվել են Բրիտանական թանգարանի, Ազգային կենտրոնական (հիմնադրված 1916 թ.), Արտոնագրային բյուրոյի, ինչպես նաև Բրիտանական ազգային մատենագիտական, Ազգային գրադարան-բաժանորդագրի և գիտատաեխնիկական տեղեկատվության ազգային բյուրոյի գրադարանները։
Ազգային կենտրոնական գրադարանի համահավաք գրացուցակների և Ազգային գրադարան-բաժանորդագրի հիման վրա 1973 թվականին ստեղծվեց փաստաթղթերի տրամադրման կենտրոն։

## Գրադարանի ղեկավարումն ու կառուցվածքը
Բրիտանական գրադարանը ֆինանսավորվում է պետության կողմից, ինչպես նաև ստանում է լրացուցիչ միջոցներ վճարովի ծառայություններից, նվիրատվություններից և հովանավորների կողմից։ Գրադարանի ղեկավար կազմի մեջ մտնում են 8-ից 13 մարդ։ Նրանցից մեկը նշանակվում է միապետի կողմից, մյուս անդամները՝ նախարարի կողմից։ Գլխավոր գործադիր տնօրենը համարվում է կառավարող նախագահի տեղակալը։
Բրիտանական գրադարանում ղեկավարման բարելավման համար առաջին անգամ աշխարհում 1985 թվականին կազմվել է երկարաժամկետ ստրատեգիական ծրագիր՝ ուղղված նրա աշխատանքի բարելավմանը։

Բրիտանական գրադարանն ունի երեք բաժին.
* Բրիտանական գրադարան, մասնաշենքը կայարանային շրջանում Սբ.Պանկրաս (St. Pancras): Այստեղ, գլխավոր մասնաշենքում, որի շինարարությունն սկսվել է 1997 և ավարտվել 1999 թվականին, գտնվում են հիմնական գրքային հավաքածուները։
* Թերթերի գրադարանը Լոնդոնում Քոլինդեյլ (Newspaper Library in London (Colindale), ներառում է ամբողջ աշխարհի թերթերի և ամսագրերի 50000 հավաքածու։
* Բրիտանական գրադարան Բոստոնում (British Library in Boston Spa, Yorkshire), գրադարանային սպասարկման մասնաճյուղ, որն զբաղվում է միջգրադարանային բաժնույթով և կատարում Մեծ Բրիտանիայի այլ քաղաքների, ինչպես նաև արտասահմանյան ընթերցողների պատվերները (տարեկան 4 միլիոն պատվեր):

Մուտքը գրադարանի ընթերցասրահներ անվճար է, առանց տարիքային սահմանափակման։ Տասնութ տարեկանից ցածր ընթերցողները, ովքեր կարող են օգտվել այլ գրադարաններից, ընթերցասրահից օգտվել չեն կարող։ Գիտական աշխատություններ ուսումնասիրող ընթերցողները ստանում են ընթերցողական տոմս, որը հնարավորություն է ընձեռում օգտվելու Բրիտանական գրադարանի հավաքածուներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Ֆրեդերիկ Ռյուշի անատոմիայի դասը

**Ֆրեդերիկ Ռյուշի անատոմիայի դասը** (), Ադրիան Բակերի նկարը, որը ստեղծվել է 1670 թվականին, վիրահատողների միության պատվերով։ Նկարում պատկերված է Ֆրեդերիկ Ռյուշը, որը վեց վիրահատողների շրջապատմամբ անցկացնում է անատոմիայի դաս։

1670 թվականի գարնանը Ռյուշը հրապարակայնորեն անցկացրել է դիահերձում, որը տևել է հինգ օր և դրանից միությանը ստացել է 255 գուլդեն շահույթ։ Դա պատճառ հանդիսացավ, որ Ռյուշը սկսի հանդես գալ, որպես անատոմիայի դասախոս։ Ավելի վաղ այդպիսի խմբակային դիմանկարների համար դիմում էին Ռեմբրանդին, Ռյուշի նախորդների համար՝ Տուլպի (1632) և Դեյմանի (1656) համար։

Նկարի համար պատվիրել էին նկարիչ Յակոբ Բանների բարեկամ Ադրիան Բակերին, որը Դամ հրապարակում պատկերել է Սարսափելի դատի պատկերը։

## Սյուժե

Նկարում պատկերված է հրապարակայնորեն իրականացվող դիահերձում, տղամարդու մերկ մարմինը դրված է սեղանին գլխի կողմը դեպի դիտորդները։ Ֆրեդերիկ Ռյուշը, որը պատկերված է գլպարկով, դիտորդներին ցույց է տալիս աճուկը։ Դիտորդների դերում են միության գլխավոր անդամները՝ Լեենդերը Ֆրոյտ, Աարտ վան Ստիվեն, Գիլիս Հոնդեկուտեր, Ռեյնիր դե Կուն, Յորիս վան Լոոն, Յակոբ Բրանդ (ձախից աջ)։

Նկարի հետևի պլանում պատկերված են Ասկլեպիոսի և Գալեն Կլավդիոսի, կամ էլ հնարավոր է Ապոլլոնի արձանները։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anatomische les van Prof. Frederik Ruysch Ամստերդամի պատմության թանգարանում։

Կատեգորիա:1670 նկարներ
Հարբած անտառ (Դիլիջան)

**Հարբած անտառ** (Դիլիջան) - Բնական հուշարձան Դիլիջան քաղաքին հարակից տարածքում։ Առաջացել է սողանքների հետևանքով։ Հիմնական ծառատեսակները սոճիներ են, որոնք սողանքի պատճառով թեքվել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի անտառներ
Բրագա (այլ կիրառումներ)

**Բրագա**, կարող է վերաբերել՝
* Բրագա - համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ
* Բրագա - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
* Բրագա - պորտուգալական ֆուտբոլային ակումբ Բրագա քաղաքից
Հովսեփ Սիմոնյան

**Հովսեփ Կորյունի Սիմոնյան** (), հայ պետակա գործիչ, Շիրակի մարզպետ (պաշտոնը ստանձնել է 2016 թվականի մարտի 9-ից), Հայաստանի ՔԾ 1-ին դասի խորհրդական։

## Կենսագրություն
Հովսեփ Սիմոնյանը ծնվել է 1961 թվականի հունվարի 4-ին Շիրակի մարզի Լեռնակերտ գյուղում։ 1979- 1981 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։  Արցախյան պատերազմի մասնակից է։ Ամուսնացած է (կինը՝ Սիմոնյան Հասմիկ Գուրգենի, ծնվ. 18.07.1962),  ունի մեկ որդի  (Սիմոնյան Կորյուն Հովսեփի, ծնվ.10.12.1984), մեկ դուստր (Սիմոնյան Աննա Հովսեփի, ծնվ.22.08.1988) և երկու թոռնիկ։ Արցախյան պատերազմի մասնակից է։ 2012 թվականին Հովսեփ Սիմոնյանը Գյումրու քաղաքապետի թեկնածու է առաջադրվել։

## Կրթություն
*1968-1978 թթ.՝ Երևանի պետական համալսարանին կից ֆիզմաթ. դպրոց
*1982-1987 թթ.՝ ՌԴ Տյումենի պետական համալսարան - ֆիզիկոս-մանկավարժ 
*2007 թ.՝ Իմաստասեր Անանիա Շիրակացի համալսարան (ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն և կառավարում)  - տնտեսագիտության բակալավր

## Գործունեություն
*1987-1988 թթ.՝ Մարալիկի Բամբակամանվածքային ֆաբրիկա՝ ինժեներ
*1988-1991 թթ.՝ Լենինականի քաղսովետի գործկոմ՝ առողջապահության բաժնի տնտեսագետ
*2000-2002 թթ.՝ ՀՀ Շիրակի մարզպետարան՝ արդյունաբերության զարգացման աջակցության վարչության պետ
*2002-2009 թթ.՝ ՀՀ Շիրակի մարզպետարանի աշխատակազմ՝ ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վարչության պետ
*2009-2016 թթ.՝ ՀՀ Շիրակի մարզպետարանի աշխատակազմ՝ ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վարչության պետի տեղակալ
*2016 թ. մարտից՝ Շիրակի մարզպետ

### Կուսակցական պատկանելիություն
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն

### Պարգևներ և շքանշաններ
* Արցախի Հանրապետության նախագահի 2008 թ. թիվ 55 հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով
* Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հրաման N 567 27.05.2015 թ. պարգևատրվել է «Ծովակալ Հ.Ս.Իսակով» մեդալով

## Արտաքին հղումներ
*ՀՅԴ-ն առաջադրել է Շիրակի մարզպետի թեկնածու

## Աղբյուրներ
* Շիրակի մարզպետարանի պաշտոնական կայք
* ՀՀ կառավարության պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Շիրակի մարզպետներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Մարբուրգ

**Մարբուրգ** (մինչև 1977 ` **Մարբուրգ ան դեր Լան**) () ,
համալսարանային քաղաք Գերմանիայում, Մարբուրգ Բիդենկոպֆ շրջանի կենտրոն` Հեսսեն երկրամասում։ Բնակչությունը  շուրջ 73000։ Քաղաքը տեղակայված է Լան գետի վրա։ Այսօր այն հանդիսանում է Միջին Հեսսենի կենտրոն։ Մարբուրգի համալսարանը հիմնադրվել է 1527 թվականին, հանդիսանում է առաջին բողոքական համալսարանը Գերմանիայում։

## Պատմություն
Մարբուրգը հիմնադրվել է հեսսենյան երկրամասի կոմսի այրի` Սոֆյա Բրաբանտսկայաի կողմից 1228 թվականին։ Քաղաքի անունը ծագել է հին գերմաներեն «mar(c)» (սահման), քանի որ այն գտնվում էր Թյուրինգի կոմսության և Մայնցի եպիսկոպոսության սահմանին։ 
Մարբուրգում է կայացել հայտնի Մարբուրգյան դիսպուտը (Մարբուրգյան զրույցը կրոնի մասին)։ Դիսպուտ կայացել է Մարտին Լյութերի և Ուլրիխ Ցվինգելի միջև` ճաշակի նշանակության մասին։
18-րդ դարի 30-ական թվականներին Մարբուրգի համալսարանում դասախոսել է գերմանացի գիտնական-հանրագիտարանագետ, փիլիսոփա, իրավաբան և մաթեմատիկ Քրիստիան ֆոն Վոլֆը։ 1736-1739 թվականներին նրա ուսանողն է եղել ռուս հայտնի գիտնական Լոմոնոսով Միխայիլը և ռուսական հախճապակու ստեղծող Դմիտրի Իվանովիչ Վինոգրադովը։ Մարբուրգում երկու հայտնի  ռուս գիտնականների համար  նրանց ապրած տների վրա տեղադրված են հուշատախտակներ։ 2012 թվականի հոկտեմբերին ուսանողական քաղաքի կենտրոնում տեղադրվել է  Լոմոնոսովի բրոնզե քանդակը, որը նվիրված էր գիտնականի 300-ամյակին։
1912 թվականին Մարբուրգի համալսարանում  մեկ  ամառային կիսամյակ սովորել է 22-ամյա ուսանող Բորիս Պաստեռնակը (1890—1960):
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցում թաղվել է ռեյխպրեզիդենտ  Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգը կնոջ հետ։

## Զինանշան
Մարբուրգի զինանշանի կարմիր ֆոնի վրա պատկերված է հեսսենյան  երկրամասի կոմսը ձիու վրա, դրոշով  և վահանով։ Վահանի վրա պատկերված է կարմիր սպիտակ  գծավոր հեսսենյան առյուծը, որը կարելի է տեսնել նաև Հեսսենի զինանշանի վրա, իսկ դրոշը իրենից ներկայացնում է ոճավորված М, երկնագույն` ոսկեգույն կամ դեղին ֆոնի վրա։
Զինանշանը դրոշի գույների համար հանդիսանում է աղբյուր։ Դրոշն ունի երեք հորիզոնական գիծ` վերևից ներքև, կարմիրը գալիս է ֆոնից, սպիտակ` ձիուց, երկնագույն` վահանից։

## Սպորտ
Քաղաքում գործում է նույնանուն` Մարբուրգ ֆուտբոլային ակումբ ։

## Հայտնի բնակիչները
* Հերման Գուպֆելդ (1796—1866) —  գերմանացի արևելագետ 
* Կարլ Յուստի (1832—1912) — գերմանացի փիլիսոփա, արվեստի պատմաբան, գրող 
* Ֆերդինանտ Յուստի (1837—1907)  — գերմանացի բանասեր, լեզվաբան, արևելագետ

## Պատկերասրահ

Marburg asv2022-02 img25 Elisabethkirche.jpg|Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցին Մարբուրգում
Marburg asv2022-02 img26 Elisabethkirche.jpg|Սուրբ Ելիզավետա եկեղեցու մուտք
Marburg asv2022-02 img18 Castle.jpg|Մարբուրգի ամրոց
Marburg asv2022-02 img30 Town hall.jpg|Հին ռատուշա
Marburger Schloss 024.jpg|Մարբուրգի ամրոց


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:1140 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Էվզոններ

[thumb|200px|Էվզոնը [Սինտագմա հրապարակում]]
**Էվզոններ** (՝ *լավ գոտևորված*), հունական բանակի հետևակի էլիտար ստորաբաժանում, որը ի հայտ է եկել Հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության ժամանակ, որպես թեթև հետևակ։ Էվզոնները հիմնականում կազմավորվել են լեռնաբնակներից։ 1833 թվականին նրանք մտել են հունական կանոնավոր բանակի կազմի մեջ, իսկ 1940 թվականից սկսած, նրանք ծառայել են թեթև հետևակի զորամասերում և թագավորական գվարդիայում։

Ներկայումս էվզոններից կազմված են Թագավորական պալատի և Հունաստանի խորհրդարանի պատվո պահակախմբերը։ Թեկնածուները անցնում են շատ խիստ ընտրությամբ։ Առաջնային դեր ունի նաև արտաքին տեսքը։ Պարտադիր պայման է գրավչությունը և բարձր հասակը, ոչ պակաս քան 187 սմ։ Նորեկների ուսուցումը տևում է ընդամենը հինգ շաբաթ։

## Էվզոնի համազգեստը
Էվզոնների համազգեստի առաջին ձևը, ընդունված 1833 թվականին, եղել է բավարական ոճի շակո և զինվորական համազգեստ։ 1837 թվականին մշակվել է բոլոր ստորաբաժանումների համար նոր համազգեստ։ 1867 թվականին այն պաշտոնապես ընդունվել է։
### Հիմնական տարրեր
* Ֆարեոն՝ վառ կարմիր գլխարկ երկար ծայրով։  
* Ֆուստանելա՝ կտորե շրջազգեստ
* Բամբակեթղթային սպիտակ վերնաշապիկ
* Սպիտակ բրդե գուլպաններ
* Սև կապանքներ գուլպաների համար
* ՑարուԽի՝ կաշվե ճտքակոշիկներ, որոնք ունեն սև պոմպոններ։ Ամեն մի ցարուխ ուն մոտ երեք կիլոգրամ ծանրություն։
* Բաճկոն՝ Հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության հերոս Թեոդորոս Կոլոկոտրոնիսի բաճկոնի ճիշտ կրկնօրինակը։
* Էվզոնի զենքը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակների ամերիկական ինքնալիցքավորվող հրացան M1 Garand:

Շարքայինները և սպաները տարբերվում են համազգեստի դետալներով։ Շարքային էվզոնները ունեն կարճ շրջազգեստ, իսկ ֆարեոնի ծայրը, հակառակը, երկար է։ Սպաները կրում են կապույտ, այլ ոչ թե սև կախակապ։ Սպաների ֆարեոնի վրա, բացի Հունաստանի զինանշանից պատկերված են նաև աստղեր։ Սպաները հրացանի փոխարեն կրում են սուսեր, այն սուսերի կրկնօրինակները, որոնցով մարտնչել են 19-րդ դարի սկզբին։

Շարքայինները, նորմատիվի համաձայն, պետք է հագնվեն 45 րոպեում, իսկ սպաները՝ միայն 25 րոպեում։

### Գույներ
[thumb|310px|Էվզոնները [Հունաստանի խորհրդարանի շենքի մոտ]]
Գույներից յուրաքանչյուրը, որը օգտագործվում է էվզոնների համազգեստի վրա, համարվում է մի ուրույն խորհրդանիշ.

* կարմիր՝ նախնիների արյունը, որը թափվել է հույն ազգի անկախության համար, 
* սև՝ զոհված զինվորների սգո նշանը 
* սպիտակ՝ բարի մտադրությունների նշանը 
* ոսկեգույն՝ խորհրդանշում է փառապանծ հաղթանակները 
* երկնագույն՝ հունական երկնքի և ծովի կապույտը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ  
* Հունական էվզոններ՝ աթենացիների հպարտությունը 

Կատեգորիա:Հունաստանի զինված ուժեր
Զեյթունի Ավետարան

**Զեյթունի Ավետարան**, 1256 թվականին Հռոմկլայում գրված հայկական ձեռագիր մատյան։ Կաթողիկոս Կոնստանդին Ա Բարձրաբերդցու պատվերով ավետարանը գրել ու նկարազարդել է Թորոս Ռոսլինը։

## Պատմություն
«Զեյթունի Ավետարանը» պահվել է Զեյթունում, իսկ այժմ գտնվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ № 10450)։ Մատյանի հիշատակարաններում նշվում են նկարչի եղբոր՝ Անտոնի, պատվիրատուի հարազատների անունները, Հեթում Ա արքայի ճամփորդությունը Կարակորում և ակնարկվում կաթողիկոսի հանդիպումները Հուլավու խանի ու սուլթաններ Մելիք Քեմլի և Մելիք Աշրաֆի հետ։

«Զեյթունի Ավետարանում» կան 4 զույգ խորան, 4 ավետարանիչների պատկերներ, 4 անվանաթերթ, լուսանցազարդներ և զարդագրեր։ Անօրինակ է «Դեիսուսի» (խնդրարկու) թեմայի ընդգրկումը Մարկոսի անվանաթերում, մանավանդ պատանի անմորուս Էմանուել Քրիստոսի կերպարի ներգրավումը։ Պատկերագրությամբ իր նմանը չունի անչափ խոհական, փիլիսոփայական «Հովհաննես Ավետարանիչը»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Տեր-Ներսեսյան Ս․, Թորոս Ռոսլինը և Զեյթունի Ավետարանը, «Շողակաթ», Կ․ Պոլիս, 1952, էջ 139―141։
* Չուգասզյան Լ․, Թորոս Ռոսլինի արվեստը, «ԲԵՀ», 1987, № 3։

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու գրքեր
10450