Նազիկ Ավդալյան

**Նազիկ Ավդալյան**, հայ կին ծանրորդ։ Նա ոսկե մեդալ է նվաճել 2009 թվականի Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում։ Հայաստանից առաջին ծանրորդն է, ով ոսկե մեդալ է նվաճել Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում, և առաջին կինն է Հայաստանից, ով դարձել է աշխարհի չեմպիոն որևէ սպորտաձևում։ 

Ծանրամարտի Աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն Նազիկ Ավդալյանի կյանքի և սպորտային կարիերայի մասին նկարահանվել է «Մեդալի հակառակ կողմը» հայկական սպորտային դրաման։ Ֆիլմը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։ 2025 թվականի ապրիլի 4-ից «Նազիկ Ավդալյան» սպորտի զարգացման հիմնադրամի հիմնադիր տնօրենն է։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Նազիկ Ավդալյանը ծնվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Գյումրիում, Հայաստան։ Նա մեծացել է ինժեների (հայր՝ Վարդան Ավդալյան) և հաշվապահի (մայր՝ Անուշ Վարդանյան) ընտանիքում։ Նա ամենամեծն էր իր երկու քույր-եղբայրներից։

5 տարեկանից մինչև 17 տարեկանը նա զբաղվել է ակրոբատիկայով։ Քանի որ այդ ժամանակ արտասահմանյան մրցումներին մասնակցելու հնարավորությունները շատ չէին, 18 տարեկանում նա որոշեց փոխել իր մասնագիտական ուղին դեպի ծանրամարտ։ Այդպիսով նա կարող էր մնալ սպորտում, որը սիրում էր ամբողջ հոգով։ Նրա մարզիչն էր Արտաշես Ներսիսյանը։

1993-2003 թվականներին նա հաճախել է Գյումրու № 4 հիմնական դպրոց։ 

2003-2007 թվականներին սովորել է Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետի կինեզիոլոգիայի բաժնում։ 

2020-2021 թվականներին նա ավարտել է մագիստրատուրան Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտի սպորտային հոգեբանության ֆակուլտետում։

## Մրցակցային կարիերա
2006 Աշխարհի առաջնություն

2006 թվականին նա առաջին անգամ հանդես եկավ միջազգային առաջնությունում, որը Սանտո Դոմինգոյում (Դոմինիկյան Հանրապետություն) անցկացվող Աշխարհի առաջնությունն էր։ Նա մեկնարկեց մինչև 69 կգ քաշային կարգում և երկմարտում ցուցադրեց 221 կգ (100-121) արդյունք, որով գրավեց 7-րդ տեղը։

2007 Եվրոպայի առաջնություն

2007 թվականին Ստրասբուրգում նա դարձավ Եվրոպայի փոխչեմպիոն (մինչև 69 կգ քաշային կարգ) և երկմարտում իր արդյունքը հասցրեց 241 կգ-ի (105-136)։

2007 Աշխարհի առաջնություն

Չիանգմայում (Թայլանդ) կայացած 2007 թվականի Աշխարհի առաջնությունում Նազիկ Ավդալյանը 235 կգ արդյունքով (102-135) չկարողացավ կրկնել Ստրասբուրգի ցուցանիշը և գրավեց 5-րդ տեղը։

2008 Եվրոպայի առաջնություն

2008 թվականին նա նվաճեց իր առաջին տիտղոսը Լինյանոյում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։ Նա հաղթեց մինչև 69 կգ քաշային կարգում՝ 242 կգ արդյունքով (106-131), գերազանցելով Ռուսաստանը ներկայացնող Տատյանա Մատվեեվային, ով ցուցադրեց 239 կգ արդյունք։ 2008 թվականի Պեկինի Օլիմպիական խաղերին, որտեղ նա համարվում էր մեդալի հավակնորդ, չմասնակցեց։

2008 Աշխարհի համալսարանական առաջնություն 2008

Նազիկ Ավդալյանը մասնակցեց 2008 թվականի Ուսանողական աշխարհի առաջնությանը Կոմոտինիում, Հունաստան (մինչև 69 կգ քաշային կարգ) և գրավեց 2-րդ տեղը։

2009 Եվրոպայի առաջնություն

2009 թվականին Նազիկ Ավդալյանը Բուխարեստում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում երկմարտում ցուցադրեց 245 կգ արդյունք (110-135) և այդ արդյունքով գրավեց 2-րդ տեղը։

2009 Աշխարհի առաջնություն
Կորեայի Գոյանգ քաղաքում կայացած 2009 թվականի Աշխարհի առաջնությունում նա զարմացրեց իր մրցակիցներին և մասնագետներին՝ ցուցադրելով 266 կգ արդյունք (119-147), որով դարձավ մինչև 69 կգ քաշային կարգի նոր աշխարհի չեմպիոն։ Առաջին անգամ միջազգային առաջնությունում նա հաղթեց Օքսանա Սլիվենկոյին, ով 264 կգ արդյունքով գրավեց 2-րդ տեղը։ 2009 թվականից ի վեր ոչ ոք նման արդյունք չի գրանցել աշխարհում։
2015 Աշխարհի առաջնություն

2015 թվականին՝ 2009 թվականից ի վեր 6 տարվա ընդմիջումից հետո, վիրահատությունից 7 ամիս անց, նա վերադարձավ պրոֆեսիոնալ սպորտ և փորձնական մասնակցություն ունեցավ ԱՄՆ-ի Հյուսթոն քաղաքում կայացած Աշխարհի առաջնությանը, որտեղ գրավեց 12-րդ տեղը։

2016 Եվրոպայի առաջնություն

2016 թվականին՝ 7 տարվա բացակայությունից հետո, Նազիկ Ավդալյանը կատարեց աննախադեպ վերադարձ և ոսկե մեդալ նվաճեց Նորվեգիայի Ֆյորդ քաղաքում կայացած 2016 թվականի Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությունում։

2016 31-րդ Օլիմպիական խաղեր

2016 թվականին Նազիկ Ավդալյանը Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում կայացած 31-րդ Օլիմպիական խաղերում ցուցադրեց 242 կգ արդյունք (107-135) և գրավեց 5-րդ տեղը։

## Ծանրամարտի վիճակագրություն

## Պարգևներ
2007, Եվրոպայի առաջնություն, 1 բրոնզե և 2 արծաթե մեդալ

2008, Եվրոպայի առաջնություն, 3 ոսկե մեդալ 

2008, Ուսանողական աշխարհի առաջնություն, 1 բրոնզե և 2 արծաթե մեդալ

2009, Եվրոպայի առաջնություն, 1 բրոնզե և 2 ոսկե մեդալ

2009, Աշխարհի առաջնություն, 3 ոսկե մեդալ

2016, Եվրոպայի առաջնություն, 1 արծաթե և 2 ոսկե մեդալ

## Պատվոգրեր
1. Շնորհակալագիր Եվրոպայի ծանրամարտի ֆեդերացիայից (EWF) 2023 թվականին Երևանում (Հայաստան) կայացած Եվրոպայի ծանրամարտի 10-րդ առաջնության ընթացքում ցուցաբերած բացառիկ արդյունքների և նվիրվածության համար։

2. Նազիկ Ավդալյանը հաջողությամբ ավարտել է Բոդիբիլդինգի և ֆիթնեսի մարզչական վերապատրաստման կարճաժամկետ դասընթացը և քննությունը, որն անցկացվել է Հայաստանի սպորտային բժշկության ասոցիացիայի և True Vector ՍՊԸ-ի կողմից 04/03/23 թվականին Երևանում (Հայաստան)։

3. Եվրոպայի ծանրամարտի ֆեդերացիայի (EWF) կողմից Նազիկ Ավդալյանին շնորհված վկայագիր 2022 թվականին Երևանում (Հայաստան) կայացած Եվրոպայի 10-րդ մեծահասակների առաջնության ընթացքում ցուցաբերած բացառիկ արդյունքների և նվիրվածության համար։

4. Նազիկ Ավդալյանը խրախուսվել է Կորեայում կայացած Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը ներդրման և առաջնությունում հաղթող ճանաչվելու համար՝ մրցանակը շնորհվել է Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության կողմից։

5. Պարգևատրված է 2021 թվականին անցկացված միջբուհական մարզական խաղերի «Դասախոսի գավաթ» հրաձգության մրցույթի առաջին տեղը նվաճելու համար։

6. Եվրոպայի հայերի միության վկայագիր, որով Նազիկ Ավդալյանին շնորհվում է «Պատվավոր անդամ» կոչումը։ Վկայագիրը տրված է 2017 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

7. Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի Շիրակի մարզի ներկայացուցչությունը մրցանակ է շնորհում Նազիկ Ավդալյանին 2016 թվականի Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությունում անհատական և թիմային մրցույթներում առաջին տեղը նվաճելու համար։

8. «Տարվա լավագույն մարզուհի» անվանակարգում եվրոպայի և աշխարհի չեմպիոն, սպորտի վաստակավոր վարպետ Նազիկ Ավդալյանը պարգևատրվել է «LADY OF ARMENIA 2016» մրցանակով։

9. Հայաստանի մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի նախարարության կողմից (N001) Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է Հայաստանի սպորտի վարպետի կոչում։ Տրված է 2009 թվականին։

10. Գյումրու սպորտի բարձրագույն վարպետության դպրոցի վարչակազմը մրցանակ է շնորհում մարզիկ Նազիկ Ավդալյանին 2008 թվականի «Մրցաշրջանի» լավագույն մարզիկ ճանաչվելու համար։

11. Գյումրու քաղաքապետարանը պատվոգիր է շնորհում անձին, ով ճանաչվել է 2007 թվականի «Մրցաշրջանի» Գյումրի քաղաքի լավագույն մարզիկ։

12. Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է վկայագիր «Մրցաշար-2006»-ում Շիրակի մարզի լավագույն երիտասարդ մարզիկ ճանաչվելու համար։

13. Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության կողմից Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է Հայաստանի սպորտի վարպետի կոչում։ Տրված է 2001 թվականին։

14. Մրցանակ է շնորհվել Նազիկ Ավդալյանին «Մրցաշար-2000»-ում Շիրակի մարզի լավագույն տասը դպրոցական մարզիկների շարքում ընդգրկվելու համար։

## Անձնական կյանք
2010 թվականի ապրիլի 26-ին Նազիկ Ավդալյանը Երևան-Գյումրի ավտոմայրուղում ավտովթարի է ենթարկվել և տեղափոխվել «Գյումրի» ԲԿ։ Նա ստացել էր բազմաթիվ ոսկորների կոտրվածքներ և ողնաշարի վնասվածք։ Նազիկ Ավդալյանը տեղափոխվել է Երևանի «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն՝ լրացուցիչ հետազոտության համար, և ապրիլի 28-ին ենթարկվել գոտկային հատվածի վիրահատության։ Վերականգնողական բուժումից հետո Ավդալյանը հայտարարել է, որ 2015 թվականին կրկին կկարողանա մասնակցել սպորտային մրցումների։ Յոթ տարվա ընդմիջումից հետո Ավդալյանը փառահեղ հաղթանակով վերադարձավ հարթակ՝ նվաճելով 2016 թվականի Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոնի տիտղոսը։ 

Իր սպորտային կարիերայի ընթացքում արձանագրված փայլուն հաղթանակներին զուգահեռ Նազիկի ուղին եղել է դժվարին, լի բազմաթիվ վնասվածքներով (կոճի կապանների վնասվածք, ձախ ծնկի առաջային խաչաձև կապանի լրիվ պատռվածք, մենիսկի պատռվածք, աջ դաստակի հոդերի վնասվածք, արմունկային հոդի վնասվածք, արմունկի կապանների մասնակի պատռվածք, ուսագոտու միջին դելտայաձև մկանի մասնակի պատռվածք, երկու կողերի կոտրվածք, գոտկային ողնաշարի կոտրվածք (L1 ողը)), որոնք նա հաղթահարել է քաջությամբ։

## Կարիերա
2013-2014 թթ․ Կանանց երիտասարդական ծանրամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ

2020-2022 թթ․ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Ֆիզիկական դաստիարակության ամբիոնում դասախոս

2021-2022 թթ․ Շենգավիթի Համալիր Մարզաձևերի Մանկապատանեկան Մարզադպրոցի փոխտնօրեն

2022 թվականից ֆիթնես մարզիչ

2023 թվականից միջազգային մրցավար

2025 թվականի ապրիլի 4-ից «Նազիկ Ավդալյան» սպորտի զարգացման հիմնադրամի հիմնադիր տնօրենն է

## Ժառանգության և ազդեցության վկայագրեր
1. UNIQUE AWARDS 2022-2023 արարողություն. շնորհվել է UNIQUE AWARDS հատուկ մրցանակ սպորտի ոլորտում կատարած ներդրման և միջազգային հարթակներից բազմիցս Հայաստանի եռագույնը ծածանելու համար։

2. 2021 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի հետ սերտ համագործակցության համար։

3. Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է շնորհակալագիր 2021 թվականին Գրականության և արվեստի թանգարանի 100-ամյակին նվիրված «Մեծերի ձայնը» ֆիլմին ցուցաբերած աջակցության համար։

4. 2021 թվականին Հայ արվեստի, մշակույթի և զարգացման բարեգործական հիմնադրամի (AAD) կողմից տրվել է վկայագիր հայկական սպորտում կատարած ներդրման համար։

5. 2021 թվականին շնորհվել է շնորհակալագիր՝ Գյուլագարակ համայնքի դպրոցներին դպրոցական կահույք նվիրաբերելու նախաձեռնությանը միանալու համար։

6. «Էլ-Մար Սինեմա Փրոդաքշն»-ի կողմից 2021 թվականի նոյեմբերի 28-ին տրված վկայագիր՝ եռանդուն համագործակցության և արդյունավետ աշխատանքի համար։

7. Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության Երևանի մշակույթի և արվեստի պետական քոլեջի պատվոգիր՝ տրված աշխարհի և Եվրոպայի ծանրամարտի չեմպիոն Նազիկ Ավդալյանին 2021 թվականին հայկական սպորտում նրա ներդրման համար։

8. Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է շնորհակալագիր 2019 թվականին Արցախում ծանրամարտի զարգացման գործում մեծ ավանդ ունենալու համար։

9. 2018 թվականին տրվել է վկայագիր Հայ արվեստի, մշակույթի և զարգացման բարեգործական հիմնադրամի (AAD) կողմից՝ հայկական սպորտում կատարած ներդրման համար։

10. 2016 թվականին Նազիկ Ավդալյանը պարգևատրվել է Հայաստանի Գյումրու քաղաքապետարանի կողմից՝ սպորտին նվիրվածության և Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություններում առաջին տեղը նվաճելու համար։

11. 2009 թվականին Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել են «Տարվա ֆենոմեն» և «Տարվա մարդ» կոչումները «Հայելի» մամուլի ակումբի կողմից՝ 2009 թվականի Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունում ոսկե մեդալ նվաճելու նրա հաջողության համար։

12. 2009 թվականին, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը պարգևատրել է Նազիկ Ավդալյանին՝ «Հայրենիքին մատուցած անձնվեր ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով՝ հայրենիքի մարզական պատիվը բարձր պահելու, միջազգային ասպարեզում Հայաստանը արժանապատվորեն ներկայացնելու, ինչպես նաև Հայաստանում ծանրամարտի զարգացմանը նպաստելու համար։

13. 2001 թվականին Հայաստանի մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի նախարարության կողմից շնորհվել է Հայաստանի սպորտի վարպետի կոչում։

14. Նազիկ Ավդալյանին շնորհվել է «Գյումրու պատվավոր քաղաքացի» պատվավոր կոչումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նազիկ Ավդալյանը դասարան․ամ֊ում
* Աննկարագրելի էմոցիաներ և հույզեր «Մեդալի հակառակ կողմը» ֆիլմի պրեմիերային
* Մամ, կներես, ես չգիտեի դու ինչի միջով ես անցել. Նազիկ Ավդալյանը հրապարակել է որդու խոսքերը
* ՆԱԶԻԿ ԱՎԴԱԼՅԱՆ. Հաղթանակների և հաղթահարումների ճանապարհով
* Նազիկ Ավդալյանի մասին պատմող «Մեդալի հակառակ կողմը» ֆիլմը մեծ էկրաններին է
* Եթե կինը ցանկանում է կանացի լինել, ուրեմն կլինի․ Նազիկ Ավդալյան
* Նազիկ Ավդալյանը հանդիպել է Ուրարտու-աղջիկներ թիմի ֆուտբոլիստուհիների հետ
* Միշտ երջանկությամբ ճառագեք․ Նազիկ Ավդալյանի շնորհավորանքը ապրիլի 7-ի առթիվ
* Ամենակարևորը ճիշտ ժամանակին, արժանապատիվ և բարձունքում սպորտից հեռանալն է. Նազիկ Ավդալյան
* Նազիկ Ավդալյանն ավարտել է կարիերան
* http://www.armnoc.am/arm/news/1152/tchanaparh-depi-rio-tsanrord-nazik-avdalyan.html
* Նազիկ Ավդալյանն ամուսնանում է. Հարսանեկան խնջույքին հրավիրված կլինեն հայտնի մարդ
* https://sport.mediamax.am/am/news/weightlifting/51861
* https://sport.mediamax.am/am/news/rio/18402
* https://www.1lurer.am/hy/2016/08/11/Նազիկ-Ավդալյանը-զբաղեցրեց-5-րդ-տեղը/36129

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կանայք
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտուհիներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 ծնունդներ