Միշել Լեգրան

**Միշել Ժան Լեգրան** (, ), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, գործիքավորող, դիրիժոր և երգիչ, ԱՄՆ ազգային կինոմրցանակի՝ «Օսկար»-ի եռակի, «Գրեմմի»-ի հնգակի և «Ոսկե գլոբուս»-ի դափնեկիր։

Ի լրումն բազմաթիվ այլ երգերի՝ ավելի քան 200 երգ է գրել կինոնկարների ու հեռուստաֆիլմերի համար։ Մեծ ժողովրդականություն են վայելում հատկապես ֆրանսիական կինոյի «Նոր ալիք» շարժման ներկայացուցիչ, ռեժիսոր Ժակ Դեմիի նկարահանած  «Շերբուրյան հովանոցներ» (1964) երաժշտական մելոդրամա-ֆիլմի համար նրա գրած երգերը: Այդ, ինչպես նաև «Ռոշֆորի ջահել աղջիկները» ֆիլմի երաժշտության համար են եղել Լեգրանի առաջին երկու առաջադրումները «Օսկար» կինոմրցանակի: Իսկ այդ հեղինակավոր մրցանակին նա առաջին անգամ արժանացել է 1968 թվականին նկարահանված *The Thomas Crown Affair* («Թոմաս Քրաունի խարդախումը / կամ՝ գործը») ամերիկյան ֆիլմում տեղ գտած *The Windmills of Your Mind* («Քո մտքի հողմաղացները») երգի համար: Մյուս երկու Օսկարներն ստացել է  *Summer of '42* («42-ի ամառը», 1971 թ.) և Բարբարա Սթրեյզանդի *Yentl* (1983 թ.) ֆիլմերի երաժշտության համար:

## Կենսագրություն
Միշել Լեգրանը կոմպոզիտոր Ռայմոն Լեգրանի (1908-1974 թթ.) և հայազգի դիրիժոր Ժակ Էլյանի քույր, դաշնակահարուհի Հայկանուշ-Մարսել Տեր-Միքայելյանի որդին է։ 1942-1949 թվականներին Փարիզի կոնսերվատորիայում Միշել Լեգրանը սովորել է դաշնամուր, գիր ու գրականություն, ուսուցիչներից են եղել Լուսյետ Դեսկավն ու Նադիա Բուլանժեն։ Ինչպես իր քույրը՝ Քրիստիան Լեգրանը, ով եղել է վոկալ ջազային տարբեր խմբերի անդամ (Blue Stars, Double Six և Swingle Singers), Միշել Լեգրանը նույնպես տարվում է ջազով, 1947 թվականին Դիզի Գիլեսպիի համերգն ունկնդրելուց հետո։ Միշելը մի քանի տարի անց սկսում է համագործակցել վերջինիս հետ և 1952 թվականին Դիզիի եվրոպական համերգների համար գրում է լարային նվագախմբի համար նախատեսված երաժշտություն։ Սրա համար Միշել Լեգրանը արժանանում է 3 Օսկար մրցանակների։ 

### Ջազմեն և գործիքավորող
1951 թվականին, ընդամենը 19 տարեկան հասակում, նա գրում է գործիքավորումներ իր հոր նվագախմբի համար։ Հենց հայրն էլ նրան ծանոթացնում է վարիետեի երգի աշխարհին։ Այսպիսով, Լեգրանը սկսում է երաժշտական ուղեկցորդի և գործիքավորողի կարիերա՝ աշխատելով Ժակլին Ֆրանսուայի, Անրի Սալվադորի, Կատրին Սովաժի և Զիզի Ժանմերի հետ։ Մորիս Շեվալիեն այնուհետև նրան առաջարկում է դիրիժորի աշխատանք։

1954 թվականին, ամերիկյան «Կոլումբիա» ընկերության խնդրանքով, նա կրկին ֆրանսիական ջազի դասախոսություններ է կարդում։ *"I love Paris"* ալբոմը մեծ հաջողությաւն է հասնում՝ 8 միլիոն օրինակի վաճառք գրանցելով։ Լեգրանը ձեռք է բերում միջազգային համբավ։ Ոգեշնչվելով Սթեն Քենթոնից՝ նա կարճ ժամանակով աշխատում է նաև որպես ջազի մենակատար. *Holiday in Rome* 1955 թվականին, *Michel Legrand Plays Cole Porter* 1957 թվականին, *Legrand in Rio*՝ 1958 թ.-ին։ 'Legrand Jazz" ալբոմի համար Միշել Լեգրանը 1958 թվականին Նյու Յորքում ձայնագրություններ է կատարում Մայլս Դևիսի, Ջոն Քոլթրեյնի և Բիլ Էվանսի հետ՝ այդպիսով դառնալով ժամանակակից ջազի հսկաների հետ համագործակցող առաջին եվրոպացիներից։

1957 թվականին, Լեգրանը Մոսկվայի համաշխարհային երիտասարդական փառատոնին մասնակցելու հրավեր է ստանում։

## Ընտանիք
Մորական պապը՝ Սարգիս Տեր-Միքայելյանը (մահացել է 1942 թվականին), 1915 թվականին գաղթել է Ֆրանսիա՝ փրկվելով եղեռնից:

Հայրը՝ Ռայմոն Պոլ Լեգրանը (1908—1974), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր էր:

Մայրը՝ Հայկանուշ-Մարսել տեր-Միքայելյանը, դաշնակահարուհի:

Քույրը՝ Քրիստիան Լեգրանը (1930—2011), երգչուհի. հնչյունավորել է «Շերբուրյան հովանոցներ» ֆիլմի գլխավոր կանացի դերերը, հանդես է եկել Christiane Legrand Trio, Ensemble Vocal Christiane Legrand, Jacques Hélian Et Son Orchestre, Le Groupe J.M.S., Le Quatuor Vocal Christiane Legrand, Les Angels, Les Barclay, Les Blue Stars, Les Double Six, Les Fontana, Les Swingle Singers երաժշտախմբերի կազմում:

Խորթ եղբայրներից Բենժամեն Լեգրանը (ծնվ. 1950) գրող է, Օլիվիեն՝ (ծնվ. 1954), նկարիչ:

Քեռին՝ Ժակ Էլյանը (Ժակ Միքայել Տեր-Միքայելյան) անվանի երաժիշտ էր, նվագախմբի դիրիժոր։

Միշել Լեգրանի առաջին կինը՝ Քրիստին Բուշարը, մանեկենուհի էր, երկրորդ կինը՝ Իզաբել Ռոնդոնը, կինոգործիչ, երրորդ կինը՝ Կատրին Միշելը (ծնվ. 1948 թ.), տավղահարուհի:

2014 թվականի սեպտեմբերին Միշել Լեգրանը պսակվել է իր չորորդ և վերջին կնոջ՝ դերասանուհի, գրող, պրոդյուսեր Մաշա Մերիլի (ծնվ. 1940 թվականին որպես իշխանուհի Գագարինա) հետ:

Միշել Լեգրանը չորս երեխա է ունեցել: Տղաներից մեկը երգիչ է, մյուսը՝ կոմպոզիտոր, դուստրերից մեկը ձիասպորտով է զբաղվում, մասնակցում մրցումների, մյուսը ավտովարման դասընթացներ է վարում: 

Միշել Լեգրանի զարմուհին՝ Վիկտորյա Լեգրանը, բալթիմորյան «Beach House» դրիմ-փոփ դուետի անդամ է:

## Պարգևներ
[250px|մինի|ՀՀ նախագահ [Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի Հանրապետության Պատվո շքանշան է հանձնում Միշել Լեգրանին: (2009 թ.)]]
* «Օսկար» մրցանակ 3 անգամ, (13 անգամ առաջադրվել է)
* «Գրեմի» և «Էմմի» մրցանակներ 
* «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ 
* «Ոսկե արծիվ» մրցանակ, 2002 թ.  
* Ֆրանսիայի «Պատվո լեգեոն» շքանշանի ասպետ, 1984 թ. 
* Ֆրանսիայի «Պատվո լեգեոն» շքանշանի սպա, 2002 թ.
* Ֆրանսիայի «Պատվո լեգեոն» շքանշանի կոմանդոր, 2015 թ.
* Պատվո շքանշան (2009 թ.)
* Ռուսաստանի Դաշնության կրծքանշան՝ «Ռուսական մշակույթում ներդրած ավանդի համար» / «За вклад в российскую культуру», 2018 թ.

## Հիշատակ
* 2018 թվականին 31201 աստերոիդին տրվել է Michellegrand անվանումը:
* 2018 թվականին թողարկվել է ռեժիսոր Գրեգորի Մոնրոյի նկարահանած վավերագրական ֆիլմը՝ «Michel Legrand, let the music play» վերնագրով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Michel Legrand Բրիտանական կինոինստիտուտի կայքում
*
*
* Հարցազրույց Միշել Լեգրանի հետ Press Launch for Margeruite in London UK-ում

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ