Ցունամի Զոնդյան նեղուցում

**Ցունամի Զոնդյան նեղուցում**, Անակ Կրակատաու հրաբխի ժայթքման և փլուզումների հետևանքով առաջացած ցունամի Զոնդյան նեղուցում, որը հարվածել է Ինդոնեզիայի ափամերձ Բանտեն և Լամպունգ շրջաններին։ Ցունամիի հետևանքով զոհվել է առնվազն 429 մարդ, 1485-ը ստացել են տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Դեկտեմբերի 23-ի տվյալներով` փլուզվել է հրաբխի հարավ-արևմտյան հատվածի մեծ մասը։

## Նախադրյալներ
[thumb|Անակ Կրակատաու հրաբուխը [2013 թվականին]]
Գտնվելով խաղաղօվկիանոսյան Հրե օղակում՝ Ինդոնեզիայում շատ են բարձր ուժգնության երկրաշարժերը, և այն 127 գործող հրաբուխների երկիր է։ Այս հրաբուխներից մեկը Անակ Կրակատաուն է (բառացի «Կրակատաուի երեխա»). գործող հրաբուխ Զոնդյան նեղուցում, որը հայտնաբերվել է 1927 թվականին և հանդիսանում է Կրակատաու հրաբխի՝ 1833 թվականին տեղի ունեցած ժայթքման արդյունք, որը մարդկության պատմության ամենահզոր ժայթքումներից մեկն է։

2004 թվականի ցունամին նույնպես տեղի է ունեցել տարվա այս նույն ժամանակահատվածում (դեկտեմբերի 26-ին) ու նորից Ինդոնեզիայի ափերի մոտ, սակայն ավելի հուժկու էր. մասնավորապես՝ ցունամու հետևանքով այդ ժամանակ տուժեցին Թայլանդի և Շրի Լանկայի մերձափնյա շրջանները։

## Ցունամի
Տեղական ժամանակով 21:03 (14:03 UTC) Անակ Կրակատաուն սկսեց ժայթքել՝ վնասելով տեղական սեյսմոգրաֆիկական  սարքավորումը, մոտակայքում գտնվող սեյսմոգրաֆիկական կայանները գրանցել են անդադար ցնցումներ։ Օդերևութաբանության, կլիմայաբանության և գեոֆիզիկայի ինդոնեզիական BMKG գործակալությունը ցունամին գրանցել է շաբաթ օրը, տեղական ժամանակով մոտ 21:27, Բանտեն պրովինցիայի արևմտյան ափին, սակայն առաջացման պատճառն անհայտ մնաց։ Տարերային աղետների կանխարգելման ինդոնեզիական ազգային *BNPB* գործակալության մամլո քարտուղար Սուտովո Պուրվո Նուգրոհոն հայտարարություն հրապարակեց, որում ցունամին անվանեց անոմալ բարձր մակընթացություններով, որոնց պատճառը լիալուսնի շրջանում առաջացող փլուզումներն են, որոնց առաջացման պատճառը Կրակատաու հրաբխի ժայթքումն է։ *[[The Guardian]]*-ի համաձայն՝ ցունամու պատճառը ստորջրյա փլուզումներն են, որոնք սկսվել են Կարկատաու հրաբխի ժայթքումից հետո։

## Զոհեր
Տարերային աղետների կանխարգելման ինդոնեզիական ազգային խորհուրդն իսկզբանե հայտարարեց 20 զոհերի և 165 վիրավորների մասին։ Հաջորդ օրն արդեն հայտարարվում էր 43 զոհերի մասին, որոնցից 33-ը՝ Պանդելանգում, 7-ը՝ Հարավային Լամպունգում, 3-ը՝ Սերանգում, ինչպես նաև՝ 584 տուժածների և 2 անհետ կորածների մասին, տուժածների մեծ մասը՝ 491 մարդ, նույնպես Պանդելանգից։ Շրջանում մեծ վնաս են կրել ծովափները, այդ թվում՝ մի քանիսը, որոնք հայտնի են զբոսաշրջիկների շրջանում (օրինակ՝ Թանջունգ-Լեսունգը)։ Ավելի ուշ զոհերի թիվը հասավ 62-ի, անհետ կործաների թիվը՝ 20-ի։ Անհետ կորածների մեջ են նաև այն մարդիկ, ովքեր արհավիրքի պահին ոչ մեծ կղզիների վրա էին, որոնք ևս հանդիսանում են Պանդելանգ շրջանի մի մասը։ Դեկտեմբերի 23-ին տեղական ժամանակով ժամը 13:00 BNPB-ն հաստատեց 168 զոհերի, 745 տուժածների, 30 անհետ կորածների մասին տեղեկությունը։ Դեկտեմբերի 24-ի դրությամբ՝ ցունամու պատճառով զոհվել է 429, տուժել՝ 1459, անհետ կորել՝ մարդ։

Զոհերի թվում է ինդոնեզացի դերասան Աա Ջիմմին, ինչպես նաև *Seventeen* խմբի մի քանի անդամներ։

## Վնաս
Լուրջ վնաս է կրել կամ ոչնչացվել է մոտ 400 տուն Պանդեգլանգում, որոնք տեղակայված են մերձափնյա շրջաններում, ինչպես նաև լուրջ վնասներ են կրել 9 հյուրանոցներ։ Հարավային Լամպունգ շրջանում վնաս է կրել 30 տուն։

## Արձագանք
thumb|Որոնողափրկարարական աշխատանքներին օգնելու համար զինվորներ են ուղարկվել Ինդոնեզիայի ազգային բանակից
Ինդոնեզիայի նախագահ Ջոկո Վիդոդոն Տարերաին աղետների կանխարգելման ազգային գործակալությանը և Ինդոնեզիայի ազգային բանակին հրամայել է անհապաղ օգնություն ցուցաբերել տուժածներին։ Զբոսաշրջության նախարարության կողմից դադարեցվեց Լամպունգ և Բանտեն ուղղությունների շահագործումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինդոնեզիայում ցունամին երաժիշտներին սրբել-տարել է բեմի վրայից (տեսանյութ) 
* Զոնդյան նեղուցում տեղի ունեցած ցունամու արդյունքում զոհերի թիվը շարունակում է աճել

Կատեգորիա:2018 Ինդոնեզիայում