Աստի

**Աստի** (, ), քաղաք իտալական Պիեմոնտ մարզում, Տանարո գետի վրա, Տուրինից 55 կմ արևելք։ Վարչական կենտրոն Աստին, ամենամյա պալիոյի (ձիավազք) անցկացման վայր է։ Սեքունդ Աստիացին համարվում է քաղաքը հովանավորող սուրբը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի առաջին երեքշաբթին։

## Պատմություն
Հին հռոմեացիները մ.թ.ա. 127 թվականին Լիգուրիական բնակավայրում հիմնադրում են ռազմական ճամբար՝ Colonia, որին նաև ասում էին Hasta, որը պետք է պաշտմաներ Հռոմից Գալլիա տանող ճանապարհը։ Ազգերի մեծ տեղափոխության ժամանակ քաղաքը մի անգամ չէ, որ առաջինն է ընդունել օտարերկրացիների ռազմական հարվածները։ Լոմբարդները բաժանեցին Իտալիայի հարավը 36 մասերի, որոնց կենտրոնը դարձրին Աստին։

Կարոլինգների օրոք իշխանությունն անցել էր տեղի եպիսկոպոսների ձեռքը։ 11-րդ դարում զինված կռիվ սկսվեց Օտտոն եպիսկոպոսի և Ադելաիդա Սուզսկա թագուհու միջև։ 1155 թվականին նրանց թշմանի Ֆրիդրիխ Բարբարոսսան վառեց քաղաքը, որը միացել էր լոմբարդներին։ Այդ ժամանակներից սկսած Աստիի բնակիչները, որոնք ղեկավարում էին քաղաքը ինքնուրույն, հմտորեն հավասարակշռություն էին պահում կայսեր, Հռոմի Պապի և գենուեզսցիների միջև։

13-րդ դարում քաղաքը կռվի դուր եկավ Միլանի, Ալբայի, Ալլեսանդրիայի, Սավոյսկական դինաստիայի դեմ Պիեմոնտի առևտրում առաջատար լինելու համար։ Այդ դարի կեսերին Ալբան ընկավ Աստիի քաղաքական ազդեցության տակ, իսկ Տուրինն ու Կյերին՝ առևտրական։ Կառլ Անժույացին սավոյսկական իշխանի կողմնակիցն էր։

1314 թվականին քաղաքի Սոլարոյի բանկիրները հանձնեցին քաղաքի իշխանությունը նեապոլիտանական թագին։ 1139-1342 թվականներին իշխանությունը կարճ ժամանակով վերականգնվեց, որից հետո աստինցիները ընկան միլանական Վիսկոնտիների ձեռքի տակ։ Մինչև իտալական պատերազմները քաղաքը մնում էր ֆրանսիական անկլավը Իտալիայում։

Կամբրեական հաշտության պայմանագրով (1530) ֆրանսիացիները զիջեցին Աստիի իշխանությունը Կարլ V, որը թողեց կառավարումը Շարլ դե Լաննուային։ Վերջինի մահից հետո Աստին դարձավ Բեատրիսա Պորտուգալսկայի օժիտը, որը հետագայում դարձավ Կարլ Սավոյսկի կինը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:80000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 34083
 bar:1871 from:0 till: 36917
 bar:1881 from:0 till: 38215
 bar:1901 from:0 till: 44533
 bar:1911 from:0 till: 46361
 bar:1921 from:0 till: 45810
 bar:1931 from:0 till: 48714
 bar:1936 from:0 till: 48898
 bar:1951 from:0 till: 52000
 bar:1961 from:0 till: 61044
 bar:1971 from:0 till: 76151
 bar:1981 from:0 till: 77681
 bar:1991 from:0 till: 73557
 bar:2001 from:0 till: 71276
 bar:2011 from:0 till: 73899
PlotData=
 bar:1861 at: 34083 fontsize:S text: 34083 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 36917 fontsize:S text: 36917 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 38215 fontsize:S text: 38215 shift:(-7,5)
 bar:1901 at: 44533 fontsize:S text: 44533 shift:(-17,5)
 bar:1911 at: 46361 fontsize:S text: 46361 shift:(-12,5)
 bar:1921 at: 45810 fontsize:S text: 45810 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 48714 fontsize:S text: 48714 shift:(-16,5)
 bar:1936 at: 48898 fontsize:S text: 48898 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 52000 fontsize:S text: 52000 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 61044 fontsize:S text: 61044 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 76151 fontsize:S text: 76151 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 77681 fontsize:S text: 77681 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 73557 fontsize:S text: 73557 shift:(-16,5)
 bar:2001 at: 71276 fontsize:S text: 71276 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 73899 fontsize:S text: 73899 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Տեսարժան վայրեր
* Մարիամ Աստվածածանի վերափոխման տաճարը (1309—1348)- Իտալիայի հարավում գտնվող ամենամեծ գոթիական շինություններից մեկը։
* Բազմաթիվ միջնադարյան լամբորդների հուշարձաններ, այդ թվում Տրայանի աշտարակը (XIII դար), Սան-Պյետրոն (X դար), գոթիական Սան-Սեկոնդո եկեղեցին, որն ունի ավելի մեշ զանգակատուն։
* Վերածննդի պալատներ և եկեղեցիներ, այդ թվում՝ պալացցո Ալֆյերին, որտեղ ծնվել է դրամատուրգ Վիտտորիո Ալֆյերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [//ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Асти Աստի] // Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.).&nbsp;— , 1890—1907.

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքներ