open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յուրի Բալդին

**Յուրի Բալդին** (, ), քանդակագործ Դոնեցկից։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1932 թվականի փետրվարի 23-ին Լենինգրադում։ 1965 թվականին Յուրի Բալդինը ավարտել է Լենիգրադի կերպարվեստի ակադեմիան և մեկնել է Դոնեցկ։ 1973 թվականից եղել է Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության անդամ։

Յուրի Բալդինը Դոնեցկի մի շարք հուշարձանների հեղինակ է։

Երկրորդ տեղն է գրավել Դոկեցկից 250 զինվոր-հանքափորներին նվիրված հուշարձանների նախագծի մրցույթում, որոնք հերոսաբար զոհվել են Օդեսայի պաշտպանության ժամանակ։

## Բալդինի աշխատանքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Был такой скульптор… Ю. Балдин

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության անդամներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քանդակագործներ
Մարկ Բագլի

**Մարկ Բագլի** (, ), կոմիքսների ամերիկացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտի Մայնում, ամերիկացի զինծառայողի ընտանիքում։ Մանուկ հասակից հետաքրքրված էր նկարչությամբ, այդ թվում` կոմիքսներով։ 1985 թվականին զինվորագրվել է ԱՄՆ-ի բանակ, ավելի ուշ որոշում է նկարչական դասեր անցնել արվեստի դպրոցում։ Ավարտելուց հետո անարդյունաբար փորձում է տեղ ստանալ կոմիքսի արդյունաբերությունում, սակայն դրա փոխարեն դառնում է տեկնիկական գծագրիչ։

1986 թվականին Marvel Comics-ի գլխավոր խմբագիր Ջիմ Շուտերը նախաձեռնում է «Marvel Try-out Book» նախագծի սկիզբը և այդ նպատակով սկսում է գրավել նոր տաղանդավոր նկարիչների։ Նրանցից մեկն է դառնում 29-ամյա Մ. Բագլին` զարմացնելով ժյուրիին իր ինքնատիպ նկարներով։ Նա աշխատանք է ստանում Marvel Comics-ում և սկզբում սկսում է աշխատել արդեն պատրաստ նկարների ստվերաներկի մշակմամբ։

1990 թվականին Բագլին դառնում է նոր սուպերհերոսների թիմի` New Warriors-ի շարքի նկարիչը։ Այդ շարքը դառնում է Marvel Comics-ի ամենահաջողվածներից մեկը 1990-ական թվականներին։

Մի քանի ամսից Մ. Բագլին նշանակվում է բոլոր ժամանակների ամենահայտնի կոմիքսների շարքերից մեկի` Amazing Spider-Man-ի նկարիչը։ Մարկի ոճն այնքան է բարելավվում, որ այժմ նա համարվում է այդ շարքի լավագույն նկարիչներից մեկը։

1997 թվականին Մ. Բագլին հայտարարում է, որ Սարդ-մարդուն նկարելն արդեն այդքան էլ հետաքրքիր չէ և անցնում է մեկ այլ` Thunderbolts (Շանթառանքները) շարքի ստեղծմանը։ Այդ շարքի հերոսներին նա նկարում է 2001 թվականին, ավելի ուշ նրան առաջարկում են նոր, հետաքրքիր նախագիծ` վեց համարից բաղկացած Ultimate Spider-Man մինի-շարքը, որը դառնում է բոլորին հայտնի Սարդ-մարդու վերաթողարկումը։ Սցենարիստ Բրայան Մայքլ Բենդիսի հետ Մարկը անցնում է աշխատանքի և արդյունքում շարքն այդքան հայտնի է դառնում, որը սկսում է պարբերաբար թողարկվել։ Շարքի վրա Մարկը և Բրայանը աշխատում են 7 տարի` հասնելով հայտնի Ստեն Լիի և Ջեք Կյորբիի ռեկորդին։

Հիմա Մարկը աշխատում է Trinity շարքի վրա, DC Comics հրատարակչության համար։

Մ. Բագլին այլ աշխատանքներից «Բեթմեն» (#688–691), «Ֆանտաստիկ քառյակը» (Vol. 4 #1–16), «Արդարության լիգան» (#38–53), «Հզոր վրիժառուները» և այլ կոմիքսներ։

## Անձնական կյանք
Բագլին ամուսնացել է Պատիի հետ, և նրանք ունեն Էնջի անունով աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mark Bagley 
* The Unofficial Handbook of Marvel Comics Creators
* Mark Bagley Image Gallery at Comic Art Community
* Mark Bagley interview on Straight Talk
* Interview on Comic Geek Speak Podcast (October 2006)

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:Կոմիքսների նկարիչներ
Միխայիլ Քսենևիչ

**Միխայիլ Քսենևիչ** (, ), ճարտարապետ Դոնեցկից։

«Քո ազատագրողներին, Դոնբաս» հուշարձանը ստեղծողներից մեկն է։

Դասավանդել է Դոնբասի ազգային ճարտարապետության և շինարարության ակադեմիայի ճարտարապետական նախագծման ամբիոնում` նրա հիմնադրման առաջին տարիներին։

Մասնակցել է Կիև քաղաքի կառուցապատման նախագծի մշակմանը։

## Մատենագրություն
* Ксеневич Михаил Яковлевич. Формирования функционально-планировочной структуры городов-центров Донецко-Макеевской агломерации в условиях долгосрочного постоянного развития: Дис… канд. архитектуры: 18.00.04 / Киевский научно-исследовательский и проектный институт градостроительства. — К., 2000. — 179 арк. — Бібліогр.: арк. 165—175.
* Ксеневич М. Я. Просторова організація і сталий розвиток міст-центрів (моделювання, нормування та методика на прикладі Донецька-Макіївки).- К.-Вінниця: НДІП містобудування, «Тезис», 2001.- 160с.
* Ксеневич Михайло Якович Містобудівні основи сталого розвитку міста Києва.- К.: Головкиївархітектура, 2002.- 170с.
* Основи планування розвитку міст України / М. Ксеневич, Н. Іскоростенська // Сучасні проблеми архітектури та містобудування: Наук.- техн. зб. — К.: КНУБА. — 2003. — Вип. 11-12. — Библиогр.: с. 210—211.
* Ксеневич М. Я. Містобудівні основи сталого розвитку міста Києва / Голов. упр. містобудування та архіт. та ін. — К.: Головкиївархітектура, 2002. — 168, [1] с.: іл., карти. — В52883
* Ксеневич М. Я. Просторова організація і сталий розвиток міст-центрів (моделювання, нормування та методика на прикладі Донецька — Макіївки) / Укр. акад. архіт. — К.: НДІП містобудування; Вінниця: Тезис, 2001. — 159 с.: іл., табл. — А613889
* Ксеневич М. Формування структури міст-центрів агломерацій // Сучасні проблеми архітектури та містобудування. — К., 1999. — Вип.5. — С.56-59. — Бп14392-5
* Українська архітектура, її визначальний контекст у просторі, часі, інформації. Основи українського архітектурознавства [Текст] : [Моногр.] / М. Я. Ксеневич ; Укр. акад. архітектури. Київськ. нац. ун-т буд-ва і архіт. — К. : [б. и.], 2005. — 426 с. — ISBN 966-8126-69-6

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ
Դատուն

**Դատուն** (չինարեն՝ 大同; փինյին՝ *Dàtóng*), քաղաքային շրջանի կարգավիճակ ունեցող խոշոր բնակավայր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հյուսիսային մասում՝ Շանսի նահանգում։ 2010 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 1 071 836, ամբողջ քաղաքային շրջանինը 1999 թվականին՝ 3 016 569, 2010 թվականին՝ շուրջ 3,11 միլիոն։

Քարածխի արդյունահանման կարևոր կենտրոն է։ Քաղաքում գործում են նաև կոքսաքիմիական, մեքենաշինական, փոխադրամիջոցների, շինանյութերի, սննդի ու հախճապակու արտադրության խոշոր ձեռնարկություններ։

Դատունը կաթոլիկ թեմի եպիսկոպոսական նստավայր է։

Բնակավայրի մերձակայքում է գտնվում Յունգան քարանձավային համալիրը, որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է մեր թվականությունից առաջ 2-րդ դարում։ Սկզբնապես անվանվել է *Փինչեն* (平城): 398–494 թվականներին՝ Վեյ արքայատոհմի կառավարման շրջանում եղել է երկրի մայրաքաղաքը։ 1048 թվականին անվանափոխվել է, ստացել ներկայիս անվանումը՝ Դատուն։

## Օդանավակայանը
Դատունին սպասարկող օդանավակայանը՝, որը կրում է Յունգան (大同 云冈 机场) անվանումը, գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մոտավորապես 15 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այն սկսել է գործել 2006 թվականի հունվարից։ Նրա կառուցման համար պահանջվել են հինգ տարի ժամանակ և 290 միլիոն յուանի ներդրումներ։ Օդանավակայանն սկզբնապես անվանվել է  *Դատուն Բեյջիաժաո* (大同 倍加 皂 机场), 2012 թվականի օգոստոսին վերանվանվել Յունգան՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված քարանձավային համալիրի անունով, համալիր, որ օդանավակայանի մերձակայքում է գտնվում։

## Հուշարձաններ
* **Ինը վիշապների պատը** (Jiulongbi)՝ Մին արքայատոհմի ժամանակներից
* **Հուայան տաճարը** (Huayansi)՝ Լյաո արքայատոհմի ժամանակներից
* **Շանհուա տաճարը**  (Shanhuasi)՝ Տան արքայատոհմի ժամանակներից
* **Յունգան քարանձավային համալիրը**, որտեղ Բուդդային նվիրված կամ բուդդայականությանն առնչվող թեմաներով 50.000-ից ավելի փորագրություններ ու արձաններ կան՝ 4 սանտիմետրից մինչև 7 մետր բարձրությամբ։ Դրանցից շատերը մոտավորապես հազար տարվա հնություն ունեն։

2010 թվականից սկսվել է 14-րդ դարում՝ Մին արքայատոհմի օրոք կառուցված քաղաքային պարսպի վերակառուցումը, որը բուռն բանավեճերի տեղիք է տվել, քանի որ արդյունքում պետք է ոչնչացվեր ընդհանուր առմամբ շուրջ 200 հազար տուն։ 2014 թվականի վերջերին նախագծի իրականացումը հասցվել է ավարտական փուլին։

## Պատկերասրահ

Datong jiulongbi.jpg|Ինը վիշապների պատը
Datong bell tower.JPG|Զանգակատունը
云岗石窟.JPG|Քարանձավային համալիրի մուտքը
Datong 14 grotta.jpg|Բուդդայի արձաններից մեկը (դրվագ)
File:Xuankongsi.jpg|«Կախովի տաճարը»
File:Loess landscape china.jpg|Լյոսային լանդշաֆտ քաղաքի մերձակայքում
File:Datong 06.JPG|Քաղաքային պարսպի աշտարակ
File:Pagoda Huayanmonastery Datong Shanxi.jpg|Հուայան տաճարի պագոդան
File:Datong Huayan Si 2013.08.29 09-37-05.jpg|Հուայան տաճարը
File:Datong Yungang Shiku 2013.08.29 14-24-22.jpg|Լինյան տաճարը Յունգան քարանձավային համալիրի մերձակայքում
File:Steps leading up to guard tower of Datong City Wall.jpg|Քաղաքային պարսպի պահակատունը


## Կլիմա

## Գրականություն
* .
*Cotterell, Arthur (2008). *The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire*. Pimlico, London. .

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Պենտաուր

**Պենտաուր** (), XX արքայատոհմի արքայազն, Ռամզես III-ի որդին, որին պալատական դավադրությամբ փորձել են հեռացնել գահից։ Դավադիրներին բացահայտել են և դատել։ Հենց դատական նիստերի փաստաթղթային  (Թուրինյան դատական պապիրուս) և այլ վկայություններից (պապիրուս Լի, պապիրուս Ռոլլին, պապիրուս Ռիֆո) էլ հայտնի է այս պատմությունը։

## Դավադրություն
Պենտաուրի մայրը՝ Ռամզես III-ի երկրորդ կինը՝ Թիան ղեկավարել է այսպես կոչված «դավադրությունը հարեմում», որպեսզի, շրջանցելով մյուս ժառանգներին, իր որդուն նստեցնի գահին։ Արքայազնի իսկական անունը անհայտ է, դատի ժամանակ նրան զրկել են սեփական անունից և տվել «Պենտաուր անունը, ում կոչում էին այդ այլ անունով»։ Կա ենթադրություն, որ ընտանեկան ավանդույթի համաձայն, ինչպես և եղբայրներին, նրան էլ ծնված օրվանից տվել են հոր՝ Ռամզեսի անունը։

Գահի օրինական ժառանգը՝ ապագա Ռամզես IV-ը, հիշատակվում է որպես գահի միակ հավակնորդ հոր կառավարման արդեն 22-րդ տարվանից սկսած, ով տեքստերում պատկերված է եղբոր՝ ապագա Ռամզես VI-ի, հետ:Հավանաբար, նման իրավիճակը նախանձի տեղիք է տվել երկրորդական կանանց և նրանց զավակների մոտ, ովքեր էլ հիմք են դրել դավադրությանը։

Թիային կողմնակից են եղել ևս 22 մարդ, որոնց նույնպես դատարանում զրկել են սեփական անուններից։ Որպես գլխավոր խորհդականներ, թագուհին ընտրել էր փարավոնի դղյակի կառավարիչ Փաբեկամոնին («Կույր ծառա») և պալատական Մեսեդսուրին («Ռան նրան ատում է»)։ Թագուհու հետ միասին նրանք նամակներ էին ուղարկում այլ կանանց՝ նրանց ընդգրկելով իրենց շարքերը։ Դավադիրները դիմել են նաև կախարդության՝ պատրաստելով «գլանաձև ձեռագրեր՝ խոչընդոտելու և վախեցնելու համար», ծեփագործում էին «մեղրամոմից աստվածներ և մարդկանց՝ մարմինը թուլացնելու համար»։

Դավադրությունը կիսատ մնաց՝ փարավոնը սպանվեց, իսկ դավադիրներին Ռամզես IV-ի օրոք, ով օրենքով ժառանգեց գահը, բռնեցին, դատեցին և մահվան դատապարտեցին։ Դատարանի վճռով Պենտաուրին, ամենայն հավանականությամբ, ստիպել են ինքնասպանություն գործել։

## Մումիա
Հետազոտողների խումբը՝ Իտալիայի Բոլցանո քաղաքի Եվրոպական Ակադեմիայի դոկտոր Ալբերտ Ցինկի գլխավորությամբ, ուսումնասիրել է DB-320 թաղման համալիրից Ռամզես III-ի և ենթադրյալ Պենտաուրի («Е անանուն արքայազնի») մումիաները։ Վերջինս մահվան պահին եղել է 18-20 տարեկան, նրա ձեռքերը կապած են հետևում, կրծքի ոսկորները՝ կոտրված, կոկորդը՝ ձգված, ուստի նա բռնի մահով է մահացել։ Պենտաուրի մարմինը լիարժեք մումիֆիկացման չի ենթարկվել՝ ուղեղն ու օրգանները հանված չեն, իսկ մարմինը փաթաթված էր այծի կաշվի մեջ և դրված մարուց սարկոֆագի մեջ՝ կոպտորեն լայնացված և ի սկզբանե նախատեսված այլ մարդու համար։ Այդ ձևով, հանցագործության համար նրան զրկելով արժանի անդրշիրիմյան կյանքի հույսից։ ԴՆԹ անալիզը հաստատել է, որ «Е անանուն արքայազնը» և Ռամզես III-ը ունեն նույն Y քրոմոսոմը, իսկ նրանց գենետիկ նյութը համապատասխանում է 50%-ով, որը համապատասխանում է հոր և որդու ազգակցությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին եգիպտացիներ
Կատեգորիա:Մումիաներ
Անտոնիո Աբոնդիո

**Անտոնիո Աբոնդիո** (, ), իտալացի քանդակագործ, մեդալագործ, Վերածնունդի ամենամեծ մեդալագործներից մեկը։

Նրա հայրը ծանոթացրել է նրան արվեստի տարբեր տեխնիկաների, մասնավորապես՝ մեդալների վրա պատկերների գծանշման հետ։ Աշխատել է Վիեննայի և Պրահայի գերմանացի կայսրերի՝ Մաքսիմիլիան II-ի և Ռուդոլֆ II-ի արքունիքներում։

Նա ստեղծել է բազմաթիվ մետաղադրամների դրոշմանիշներ, ինչպես նաև մեդալներ` կայսերական ընտանիքի անդամների դիմանկարներով (Մաքսիմիլիան II-ը և նրա կինը` Մարի Իսպանսկին, Ռուդոլֆ II-ը, արքդուքս Էռնստը, Մատտիասը, Մաքսիմիլիանը, Ալբրեխտ VII Ավստիացին, Վենցելը, Կառլը)։

Համարվում է պարգևագիր մեդալի հեղինակ՝ ի պատիվ Բավարիայի դքսության Վիլհելմ V-ի (այժմ՝ գտնվում է Բեռլինի մետաղադրամների գրասենյակում)։

Մեդալներ ստեղծելիս, որպես կանոն օգտագործում էր մոմի մոդելներ։ Իր աշխատանքներում սովորաբար նշում էր «A.A.» կամ «AN:AB» ինիցիալներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Antonio Abondio , сайт Национальной галереи Австралии
* Abbondio (Abondio), Historisches Lexikon der Schweiz 
* Antonio Abondio — Ein Künstler mit speziellen Talenten, MünzenWoche 

Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի մեդալագործներ
Կատեգորիա:Իտալացի ոսկերիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Մերտլ Կորբին

**Ժոզեֆինա Մերտլ Կորբին** (, ), կրկնակի կոնքերով և չորս ոտքերով ծնված ամերիկուհի։ Նրա փոքր «ներքին» ոտքերից յուրաքանչյուրը զույգ էր կազմում առողջ ոտքերից մեկի հետ։ Ըստ Կորբինի՝ նա կարող էր շարժել ներքին ոտքերը, բայց դրանք շատ թույլ էին, ուստի դրանցով քայլել հնարավոր չէր։ Իր կյանքի ընթացքում շրջիկ կրկեսներում աշխատել է որպես դերասանուհի, բացի այդ, գրավել է իր ժամանակի բժիշկների լուրջ ուշադրությունը։

Կորբինի հայրը՝ Վիլյամ Հ. Կորբինը, դստեր ծննդյան ժամանակ 25 տարեկան էր, իսկ մայրը՝ Նենսի Կորբինը (օրիորդական անունը՝ Սալլինս), դստեր ծննդյան ժամանակ 34 տարեկան էր։ Բժիշկները, որոնք ծննդաբերությունից անմիջապես հետո հետազոտել են երեխային, նշել են, որ երկու ծնողներն էլ շատ նման էին միմյանց․ «Երկուսն էլ շիկահեր էին, ունեին կապույտ աչքեր և շատ սպիտակ մաշկ»․ նրանք այնքան նման էին, որ բժիշկները կասկածել են նրանց՝ «արյունակից հարազատներ» լինելու մեջ։ Կորբիններն ունեցել են չորս որդի և չորս դուստր, այդ թվում՝ Նենսիի առաջին ամուսնությունից ծնված դուստրը։

Փոքրիկ Մերտլի ծնունդն արտասովոր որևէ բանով աչքի չի ընկել, ըստ նրա մոր, որն ուրախ էր այդ կապակցությամբ, բժիշկները, ովքեր հետազոտել են երեխային նրա ծննդից անմիջապես հետո, նշել են, որ հասարակության ուշադրությունը «ճակատագրական կլիներ երեխայի և, հնարավոր է, մոր համար»։ Կորբինն ուժեղ երեխա էր․ ծնվելուց երեք շաբաթ անց նա կշռում էր 10 ֆունտ, և, ինչպես հաղորդվում էր նույն տարում տպագրված ամսագրում, «մեծանում է առողջ» և «իրեն լավ է զգում»։

Տասներեք տարեկանում սկսել է մասնակցել շրջիկ կրկեսների ներկայացումների՝ «Տեխասցի չորսոտանի աղջիկ» կեղծանունով։ Նրա ելույթների առաջին գովազդային բրոշյուրներից մեկը նկարագրել է նրան որպես «այնքան քնքուշ, որքան ամառային արևը, և այնքան երջանիկ, որքան օրը կարող է շարունակվել»։ Նրա հայտնիությունն այնպիսին էր, որ շրջիկ կրկեսների մի քանի սեփականատերեր սկսել են կեղծ չորսոտանի կանանց ներկայացնել հասարակությանը, և նույնիսկ այն ժամանակ, երբ Կորբինն ինքն այլևս ելույթներ չէր ունենում, նրա հետ դեռ մրցում էր կեղծ լրացուցիչ ոտքերով մի քանի կանայք։
thumb|220px|Մերտլ Կորբինը մոտավորապես 1880 թվականին
Տասնինը տարեկանում Կորբինն ամուսնացել է Քլինթոն Բիկնելլի հետ, որից ունեցել է հինգ առողջ երեխա՝ չորս աղջիկ և մեկ տղա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Կատեգորիա:Կառուցվածքային շեղումներ
Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ
Կատեգորիա:Հաշմանդամություն ունեցող անձինք
Jing

**Jing** (արտասանություն` **Ջինգ** ), ծրագրային ապահովում սքրինքասթինգի համար (էկրանից տեսանյութի հեռարձակում), 2007 թվականին ստեղծել է TechSmith կորպորացիան՝ «Jing Project» անվամբ։

## Հնարավորություններ
Ծրագիրն օգտագործելու համար հարկավոր է գրանցվել։ Գործիքը ընդգրկում է պատկերը (ֆորմատը՝ PNG) կամ տեսանյութը աշխատասեղանի առանձնացված հատվածից՝ ցանկության դեպքում նաև խոսափողի ձայնը։ Նյութը ժամանակավոր շտեմարան ներբեռնելուց հետո, ծրագիրը առաջարկում է պահպանել այն իր սեփական առցանց տեսահարթակում՝ սոցիալական կայքերում (Facebook, Twitter, Flickr), նիշքերի փոխանցման կանխագրում կամ օգտատիրոջ համակարգչում։ Առցանց տեսահարթակ բեռնելու դեպքում ծրագիրը ավտոմատ ստեղծում է URL ստեղծված հոլովակի վրա՝ հնարավորություն տալով կիսվել այլոց հետ։ Jing-ը համատեղելի է Էփլ Մակինտոշ և Microsoft Windows օպերացիոն համակարգերի հետ։ Jing-ը հասարակ ֆորմատի և սքրինքաստերի արագ բեռնման շնորհիվ գործածվել է թվային տեղեկատուներում և գրադարաններում։

## Jing Pro
2009 թվականի հունվարի 6-ից TechSmith-ը թողարկել է Jing Pro տարբերակը՝ Jing-ի վճարովի պրեմիում տարբերակը։ Ի տարբերություն անվճարների՝ պրոֆեսիոնալ տարբերակը աջակցում է պահպանման MPEG-4 ձևաչափը, տեսանյութի սկզբում և վերջում բացակայում է ջրանիշը, YouTube բեռնումը և տեսախցիկների հետ աշխատանքը։ 2012 թվականի փետրվարին *TechSmith* ընկերությունը հայտարարել է *Jing Pro*-ի մոտալուտ փակման մասին։ Բոլոր օգտատերերը (անկախ բաժանորդագրության տեսակից) կարող էին օգտվել սերվիսից մինչև 2013 թվականի փետրվարի 28-ը։

## Քննադատություն
Անվճար տարբերակում ընդգրկման տևողությունը սահմանափակվում է 5 րոպեով, չկա հնարավորություն տեսանյութի որակը ընտրելու, իսկ հոլովակը պահպանվում է միայն SWF ձևաչափով։ Պատրաստի տեսանյութի սկզբում և վերջում տեղադրվում է տեղեկություն այն մասին, որ հոլովակը ստեղծվել է *Jing*-ի օգնությամբ։ Բացակայում է ռուսերնի օժանդակությունը։ «*Мир ПК*» ամսագիրը գործիքին տվել է 5-ից 3 միավոր։

## Աջակցության կասեցում
2020 թվականի հունիսի վերջին մշակողը հայտարարել է, որ աջակցությունը և Jing-ի հետագա մշակումը կկասեցվի 2020 թվականի հուլիսի 14-ին՝ կապված Adobe-ի՝ 2020 թվականի վերջին Flash-ի հետագա աջակցությունից հրաժարվելու պլանների հետ, համապատասխանաբար նաև SWF ֆորմատի։ Որպես փոխարինող *TechSmith*-ը խորհուրդ է տալիս *Capture*-ը, որը ձայնագրում է MPEG-4 Part 14 ձևաչափով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Լեռնային գետեր

right|333x333px|Լեռնային գետ Կարպատներում
right|387x387px|Լեռնային գետ Կովկասում
**Լեռնային գետեր**, ուղղաբերձ ափերով և քարքարոտ հունով գետեր, որոնք հոսում են լեռներով, նեղ, խորը հովիտներով։

Լեռնային գետերին բնորոշ են մեծ թեքությունը, հոսքի արագությունը, աննշան խորությունները, հաճախակի սահանքները և ջրվեժները։ Լեռնային գետերի թեքությունը վերևում կազմում է 60-80 մ/կմ, ներքևում` 5-10 մ/կմ։ Հոսքի արագությունը 1-4,5 մ/վ և ավելի։

Լեռնային գետերը ունենում են մեծ ջրաէներգետիկ պոտենցիալ, չոր պայմաններում հաճախ օգտագործում են ոռոգման համար։

## Լեռնային գետերի լուսանկարներ

Պատկեր:Girska rika-1.jpg|Լեռնային գետ ակունքի մոտ
Պատկեր:Girska rika-2.jpg|Բուխտիվեցյան ջրվեժ
Պատկեր:Girska rika-3.jpg|Պրուտ Յարեմչեի մոտ
Պատկեր:Girska rika-4.jpg|Լեռնային գետը ձմռանը


## Աղբյուրներ
* Географічна енциклопедія України: в 3 т / Редкол.: А. М. Маринич и др. — К.: Українська радянська енциклопедія, 1989—1993. — ISBN 5-88500-015-8. (укр.)

Կատեգորիա:Գետեր
Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ
Կատեգորիա:Լեռներ
Կատեգորիա:Լճագիտություն
Ելակով տորթ

[400px|thumb|Ելակով սերուցքային տորթ՝ [Բրյուսել (մայրաքաղաքային տարածաշրջան)|Բրյուսելի հրուշակեղենի խանութներից մեկում]]
**Ելակով տորթ,** հրուշակ, որտեղ ելակը հանդիսանում է հիմնական բաղադրիչ։ Ելակները կարող են օգտագործվել տորթի հեղուկ խմորի մեջ, տորթի վրա և տորթը զարդարելու համար։ Որոշ տորթեր մատուցում են սառեցված կամ մասամբ սառեցված վիճակում, երբեմն՝ որպես Սուրբ Վալենտինի օրվա ուտեստ։ Ֆիլիպինների Լա Տրինիդադ քաղաքում անցկացվող ելակի փառատոնի ժամանակ, որպես միջոցառման մաս, մատուցվում է ելակով տորթ։

## Ակնարկ
Ելակով տորթերը կարող են պատրաստվել հեղուկ խմորի մեջ ելակով օգտագործելով, ելակները տորթի վրա շարելով, շերտավոր տորթերի շերտերի միջև ելակները դասավորելով կամ ցանկացած այլ համադրությամբ։ Ոմանք ելակը խառնում են գլազուրի հետ։ Կարելի է օգտագործել թարմ կամ սառեցված ելակ, երբեմն՝ ելակի համով ժելատին, որը հեղուկ խմորի հետ խառնելիս տոթին տալիս է վարդագույն երանգ։ Որոշ ելակով տորթերի մեջ օգտագործում են ելակով խավարտ։ Ելակով տորթը կարող է պատրաստվել որպես գլյուտենազուրկ ուտեստ։

Տորթի որոշ տեսակներ մատուցվում են հով վիճակում, իսկ որոշները սառեցվում են և հետո մատուցվում։ Երբեմն տորթի հեղուկ խմորի մեջ կամ տորթի վրա օգտագործվում է ռիկոտտա պանիր։ Ելակի տորթը երբեմն պատրաստվում է պատրաստի տորթի հենքի վրա, որի հեղուկ խմորի մեջ կամ տորթի վերևում ավելացնում են լրացուցիչ բաղադրիչներ։ Երբեմն պատրաստվում և մատուցվում է որպես Սուրբ Վալենտինի օրվա ուտեստ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:SweetyViper (8864273175).jpg|Օձի տեսքով պատրաստված ելակով տորթ
Պատկեր:Strawberry cake for Valentine's Day.jpg|Ելակով տորթ Սուրբ Վալենտինի օրվա համար
Պատկեր:Strawberry Cake.JPG|Ելակով տորթի կտոր
Պատկեր:Strawberry topped wedding cake Japan.jpg|Ելակով հարսանեկան տորթ
Պատկեր:Strawberry short cake（ストロベリーショートケーキ） (2874857378).jpg|Ելակով տորթի կտոր ճաշարանում
Պատկեր:Laika strawberry cake (cropped).jpg|Ելակով շերտավոր տորթ՝ շերտերի մեջ սառեցված ելակ և ելակով զարդարված


## Ֆիլիպիններ
### Լա Տրինիդադ, Բենգեթի ելակի փառատոն
2004 թվականի մարտի 20-ին Ֆիլիպինների Բենգեթ նահանգի Լա Տրինիդադ քաղաքում կայացած ելակի փառատոնի ժամանակ պատրաստվել է աշխարհի ամենամեծ ելակով տորթը և գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Տորթի պատրաստմանը մասնակցել են մի քանի խոհարարներ և այն կշռել է 9,622.23 կգ։

2015 թվականի մարտին Լա Տրինիդադի Ելակի փառատոնում, որպես միջոցառման մաս, մատուցվել է 6000 կտոր ելակով տորթ։ Տորթի կտորները պտրաստվել են թարմ ելակից։ Միջոցառմանը մատուցվող լրացուցիչ ուտեստներից էին ելակի քափքեյքը, ելակի կուստինան (շոգեխաշած բրնձով տորթ) և ելակի գինին։ Որոշ հրուշակեղենի խանութների և ռեստորանների սննդացանկում ընդգրկված է ելակով տորթը։

## Տես նաև
* Ելակով ուտեստների ցանկ 
* Ելակի չիզքեյք
* Ելակով չիզքեյքի բաղադրատոմս

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն

* 
* 

Կատեգորիա:Սննդամթերք
Կատեգորիա:Տորթեր
Տահիտցի երեք կանայք` դեղին ֆոնին

**Տահիտցի երեք կանայք` դեղին ֆոնին** (), ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Գոգենի նկարը` Էրմիտաժի հավաքածուից։

## Նկարագրություն
Կտավի վրա պատկերված են տահիտցի երեք կանանց կերպարներ, որոնք ուղիղ կանգնած են, նրանցից երկուսը դեմքով դեպի դիտորդն են, մեկը` մեքջով է։ Ծայրերում պատկերված կանայք շրջվում են կենտրոնում պատկերվածից։ Ներքևի աջ անկյունում նկարչի ստորագրությունն ու ամսաթիվն է` *Paul Gauguin 99*:

Ինչպես երևում է հեղինակային ստորագրությունից` նկարը պատկերվել է 1899 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ Գոգենն ուղարկել է այն իր ընկերոջը` Դանիել Մոնֆրեյդին, որն էլ 1900 թվականի հոկտեմբերի 17-ին փոխանցել է այն Ամբրուազ Վոլարի պատկերասրահ։ Ուղեկցող նամակում Գոգենը նկարագրել է նկարը. *«Կանգնած երեք կանայք` ոսկեգույն-դեղին ֆոնին, կանաչով շոշափված»*։ 1904 թվականի հոկտեմբերի 28-ին նկարը գնել է Գերտրուդ Սթայնը, սակայն այն 1907 թվականի հունվարի 21-ին փոխանակման արդյունքում նորից հայտնվել է Վոլարի մոտ, որտեղ 1910 թվականի մայիսի 13-ին 10.000 ֆրանկով ձեռք է բերել մոսկովյան արդյունաբերող և կոլեկցիոներ Իվան Մորոզովը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Մորոզովի հավաքածուն ազգայնականացվել է, և 1923 թվականից նկարը գտնվել է Արևմտյան նոր արվեստի պետական թանգարանում։ 1934 թվականին նկարը փոխանցվել է Էրմիտաժ։ 2014 թվականի վերջից այն ցուցադրվում է Գլխամասի շենքի չորրորդ հարկում, 413 սենյակում։

Ըստ Ա. Կոստենևիչի` Գոգենը վերցրել է Ճավա կղզու Բորոբուդուրի տաճարի ռելիեֆի մոտիվները. 19-րդ դարի վերջին Բորոբուդուրն արդեն լայնորեն հայտնի էր Եվրոպայում, և դրա մեծ մասն ուսումնասիրված էր, Գոգենը կարող էր տեսնել դրա ճարտարապետության նկարներն ու լուսանկարները։

Ա. Կոստենևիչը նաև կարծում է, որ նկարում պատկերված կանանց տեղադրվածությունը *«խորհրդանշում է ինչ-որ սյուժետային հանելուկ, ինչը որոշվում է կերպարների դիրքերով. երկու կանայք շրջվում են երրորդից, որը կանգնած է նրանց միջև։ Սակայն այդ հանելուկը դեռ սպասում է իր հանգուցալուծմանը»*.

Կտավը «Տահիտիական պաստորալ» նկարի մոտիվների հետագա մշակումն է (1898 թվական, Թեյթ բրիտանական պատկերասրահ, Լոնդոն). այս աշխատանքի ձախ մասում ևս գտնվում է երեք կանանց խումբ, միևնույն ժամանակ` նրանցից մեկը գրեթե ամբողջությամբ համապատասխանում է էրմիտաժյան նկարի կենտրոնական կերպարին` տարբերվելով նրանից միայն գլխի պտույտով և ձեռքին ունեցած սպիտակ ծաղիների փնջով։ Լոնդոնյան նկարի կանանց խումբը գրեթե նույնությամբ կրկնված է «Պտուղների հավաք» նկարում (1899 թվական, Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա), ձախ կողմի կերպարը ևս շատ մոտ է էրիմտաժյան կտավի կենտրոնական կերպարին։ Եվ, վերջապես, նա նաև «Մարիայի ամիսը» կտավի գլխավոր կերպարն է (1899 թվական, Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ)։ Բացի դրանից, նշված բոլոր կտավներին միավորում է դրանցում առկա դեղին ֆոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1899 նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Պոլ Գոգենի նկարներ
Էդուարդ Էսթլի, 4-րդ բարոնետ

**Եդուարդ Էսթլի, 4-րդ բարոնետ** (), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, 1768-1790 թվականներին Համայնքների պալատի  անդամ։

## Վաղ կյանք և կարիերա
Նա 3-րդ բարոնետ Ջեյքոբ Էսթլիի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Լյուսի Սթրեյնջի ավագ որդին էր։ Լյուսին 4-րդ բարոնետ Նիկոլաս Սթրեյնջի կրտսեր դուստրն էր։ Նա մկրտվել է Նորֆոլքի Հինդոլվեսթոն եկեղեցում։ Նա սովորել է Քեմբրիջի Փեմբրուկ քոլեջում։ Բարոնետ տիտղոսը նրան է փոխանցվել իր հորից։

Նա 1763-1764 թվականներին նշանակվում է Նորֆոլքի Հայ Շերիֆ, իսկ 1768 թվականին դառնում է պատգամավոր (MP) Նորֆոլքից։ Նրա ապուպապը՝ 1-ին բարոնետ Ջեյքոբ Էսթլին, ևս նույն օկրուգի ներկայացուցիչն էր եղել։ Էսթլին մինչ 1790 թվականի գլխավոր ընտրությունները, զբաղեցրել է այդ պաշտոնը, այնուհետը անցել թոշակի։

## Ամուսնություն և երեխաներ
[thumb|upright|200px|right|[Ռոդա Դիլեյվըլ, Էսթլիի առաջին կինը, հեղինակ՝ Արթուր Փոնդ]]

Էսթլին առաջին անգամ ամուսնացել է 1751 թվականին, Ռոդա Դիլեյվըլի հետ, ով Ֆրենսիս Բլեյք Դիլեյվըլի ավագ դուստրն էր։ Ռոդան մահանում է ծննդաբերության ժամանակ, 1757 թվականին։ Երկու տարի անց Էսթլին երկրորդ անգամ ամուսնանում է Էն Միլզի հետ, Ուեսթմինսթրի Սուրբ Մարգարիտայի եկեղեցում։ Աննա Միլզը Քրիստոֆեր Միլզի կրտսեր դուստրն էր։ Նա մահացել է 1792 թվականին, և մեկ տարի անց Էսթլին ամուսնանում է Էլիզաբեթ Բուլնի հետ Սուրբ Մերիլիբն եկեղեցում։ Առաջին կնոջից ուներ երեք որդի և մեկ դուստր, իսկ երկրորդ կնոջից՝ հինգ որդի և երկու դուստր։ Նա մահացել է 72 տարեկանում։ Նրան հուղարկավորում են Մելթոն Քոնստաբլում, որտեղ Էսթլիների ընտանիքը բնակվել է 1236 թվականից։ Բարոնետի տիտղոսը փոխանցվում է նրա ավագ որդուն՝ 5-րդ բարոն Ջեյքոբ Էսթլիին։ Նա այդ ժամանակ ներկայացնում էր Նորֆոլքը Համայնքների պալատում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Էռերա դե Պիսուերգա

**Էռերա դե Պիսուերգա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բոեդո Օխեդա մարզում (): Զբաղեցնում է 99.08 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 2118 մարդ (2016 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոն Պալենսիայից հեռու է 72 կմ։ Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ Անան :

## Պատմություն
Ժամանակակից Էռերա դե Պիսուերգան ձևավորվել է դեռևս հին հռոմեական շրջանում։ Այդ մասին են վկայում տարածքում հայտնաբերված Պիսորակա հնագույն քաղաքի ավերակները։ Ըստ պատմագետների, այդտեղ է կայանել մակեդոնական կայազորը մ.թ. 20-40 թվականներին՝ Կանտաբրիայի պատերազմի ժամանակ։ Ինչպես ցույց են տալիս պեղումները, հետագայում այստեղ բնակություն են հաստատել վեսգոթերը:

14-րդ դարում, Կաստիլիայի թագավոր Ալֆոնսո XI-ը 180 000 մարավեդիով գնել է այս տարածքը՝ ձեռնամուխ լինելով բնակավայրի վերակառուցմանը և վերաբնակեցմանը։ Հետագայում Կաստիլիայի թագավոր Յոհան I-ը տարածքը նվիրել է հերցոգ Ֆրիասին, որի իշխանության տակ էլ մնաել է մինչև 19-րդ դար։ Հենց նրա օրոք էլ Հերերայի տարածքում կառուցվել է ֆրանցիսկյան առաջին վանական համալիրը։

1517-1522 թվականներին, Կառլ V կայսրը երկու անգամ անցել է Էռերայի տարածքով։ 18-րդ դարի վերջին սկսեցին կառուցել Կաստիլիայի ջրանցքը ()՝ հիմք դնելով քաղաքի տնտեսական զարգացմանը։ Մինչև 1862 թվականը Հերերայի տնտեսական ռեսուրսները շահագործվում էին միայն վանքի հոգևորականների կողմից։

1862 թվականին ավարտվեց երկաթուղու կառուցումը, որը ձգվելով երկրի տարածքով, հասնում էր մինչև Էռերա։ 1902 թվականին Իսպանիայի ռեգենտ Մարիա Քրիստինան Հերերա դե Պիսուրեգային տվեց քաղաքի կարգավիճակ։

Քաղաքից արևելք, մոտ 4 կմ հեռավորության վրա գտնվող օդանավակայանը, Իսպանիայում Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես դաշտային օդանավակայան։

## Բնակչություն

## Տեսարժան վայրեր
Էռերա դե Պիսուերգայի տարածքում պահպանվել են հին հռոմեական կառույցներ. քաղաքային դարպասները, պալատներ, ընտանեկան զինանշաններով կալվածքներ։

Ժամանակակից տեսարժան վայրերից է թռչունների այգին։

## Պատկերասրահ

Santa Ana Triple Palencia Det.jpg|Սուրբ Անան և սուրբ Երրորդությունը, Պալենսիա 
Alfonso XI, king of Leon and Castile 02.jpg|Ալֆոնսո XI թագավորը
Sepulcro de Juan I, rey de Castilla y León. Capilla de los Reyes Nuevos de la Catedral de Toledo.jpg|Կաստիլիայի թագավոր Յոհան I
Maravedi Alfonso VIII Toledo.jpg|Հին իսպանական դրամ (մարավեդի)
Archaeological Excavations Cannaba Pisoraca (Herrera de Pisuerga 2019) 02.jpg|Պիսորակայի ավերակները
Ayuntamiento Herrera de Pisuerga 001.JPG|Մունիցիպալիտետը
Herrera de Pisuerga - Puerta Nueva 001.JPG|Քաղաքի դարպասները
Escudo Herrera de Pisuerga 004.JPG|Ընտանեկան զինանշանով կալվածք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://www.herreradepisuerga.org/
*https://www.openstreetmap.org/relation/342260
*https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Herrera_de_Pisuerga 
*http://herreradepisuerga.es/

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Ջեյմս Քլարկ Ռոսս

**Ջեյմս Քլարկ Ռոսս** (, ), բրիտանական զինվորական նավաստի, բևեռային շրջանների հետազոտող, 1848 թվականից Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ ():

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1800 թվականի ապրիլի 15-ին Լոնդոնում։ Ծագումով շոտլանդացի է։

Նավատորմ է մտել դեռևս տասներկու տարեկան հասակում՝ հայտնվելով իր հորեղբոր՝ կապիտան Ջոն Ռոսսի նավի վրա։ 18 տարեկանում նա հորեղբոր հետ «Իզաբելլա» նավով կատարել է իր առաջին ուղևորությունը դեպի Արկտիկա՝ Բաֆինի երկրի շրջան։ 1820-ական թվականներին մասնակցել է Ու. Է. Պարրիի գլխավորությամբ հյուսիսային երեք արշավախմբերին, որոնք իրականացրել են Հյուսիս-Արևմտյան անցման ուսումնասիրությանը։ 1829 - 1833 թվականներին կրկին ուսումնասիրել է Արկտիկական շրջանները իր հորեղբայր Ջոն Ռոսսի գլխավորությամբ։ 1831 թվականին նրանց կողմից հայտնաբերվեց Հյուսիսային մագնիսական բևեռը։

1839-1843 թվականներին «Էրեբուս» և «Թերոր» նավերով նախաձեռնել է այդ ժամանակաշրջանում Անտարկտիդայի մեծագույն ուսումնասիրությունը՝ հայտնաբերելով իր պատվին անվանված ծովն ու ամենամեծ շելֆային սառցադաշտը։ 1841 թվականին Ջեյմս Ռոսսը հայտնաբերել է Էրեբուս և Թերրոր հրաբուխները, որոնք նա անվանել է իր նավերի անուններով։ 1842 թվականին Ռոսսն առաջին մարդն էր, ով հատել էր հարավային լայնության 78° զուգահեռականը։

Ճանապարհորդության ընթացքում հետախուզվել էին Վիկտորիայի երկիր տարածքի ափերը Անտարկտիդայում։ Սակայն հայտնաբերված տարածքները Ռոսսը համարում էր կղզիներ, ոչ թե մայրցամաք։ Բացի այդ կոնկրետ Անտարկտիդայում նա չի իջել։

Անտարկտիկայից վերադառնալուց հետո Ռոսսը ստացել է ասպետի տիտղոս և ազնվականի, իսկ Ֆրանսիայում ներկայացվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի։ 1847 թվականին իր ուսումնասիրությունների մասին գիրք՝ «*A Voyage of Discovery and Research to Southern and Antarctic Regions*»:

1848—1849 թվականներին «Էնթերպրայզ» նավով Ռոսսը ղեկավարել է Ջոն Ֆրանկլինին որոնող արշավախումբը, որը հաջողությամբ չի պսակվել։

Ջեյմս Ռոսսը մահացել է 1862 թվականին Էյլսբերիում։

## Անձնական կյանք
Ռոսսն ամուսնացած է եղել լեդի Էնն Կոուլմանի հետ, որը մահացել էր նրանից հինգ տարի առաջ։

## Կոչումներ
* Լեյտենանտ (26.12.1822)
* Հրամանատար (8.11.1827)
* Կապիտան (28.10.1834)
* Ծովակալ (01.12.1856)

## Օբյեկտներ ի պատիվ Ռոսսի
Ռոսսի անունով բացի Ռոսսի ծովից և Ռոսսի շելֆային սառցադաշտից բացի անվանվել են երկու կղզիներ Արկտիկայում (Ռոսսի կղզին և Ջեյմս Ռոսսի կղզին), փոկի տեսակ, թիթեռ, Ռոսսի կախյալ տարածք՝ տարածք Արկտիկայում, որին հավակնում է Նոր Զելանդիան, նավ, խառնարան Լուսնի վրա, քաղաք Կալիֆորնիայում, լեռ Կերգելեն կղզում և այլն։

Պատկերված է բրիտանական փոստային 1972 թվականի դրոշմանիշի վրա։

## Տես նաև
* Ռիչարդ Բյորդ
* Ռուալ Ամունդսեն
* Էռնեստ Շեքլտոն
* Ռոբերտ Պիրի
* Ֆաբիան Գոթլիբ ֆոն Բելլինգսհաուզեն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին  հղումներ
* Ջ. Ռոսսի կենսագրությունը 
* Ռոսսեր Ջոն և Ջեյմս

Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բնագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բևեռախույզներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ծովագնացներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
NGC 6334

**NGC 6334** (այլ նշանակությունը՝ **ESO 392-EN9**, **CED 140**, **Կատվի թաթ**, **Արջի թաթ**), արտաճառագայթող միգամածություն և աստղերի ձևավորման շրջան Կարիճ համաստեղությունում, Արևից մոտ 4370 լուսատարի հեռավորության վրա։ Միգամածությունը հայտնաբերել է Ջոն Հերշելը, 1837 թվականի հունիսի 7-ին։ Այս աստղագիտական մարմինը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի (NGC) բնօրինակ խմբագրության թվարկած ցուցակի մեջ։

## Բնութագրեր
**NGC 6334** հսկայական մոլեկուլային ամպը աստղային էվոլյուցիայի տարբեր փուլերում գտնվող զանգվածային աստղերի կազմավորման շրջանների ամբողջություն է։ Սա զանգվածային աստղերի ձևավորման տարբեր փուլերի ուսումնասիրման համար հիանալի  թիրախ, և հետևաբար, լավ հետազոտված  աստղագիտական օբյեկտ է։

## Ռադիոաղբյուրներ
NGC 6334-ի առաջին քարտեզները, որոնք 1982 թվականին կազմվել են բարձր թույլտվությամբ ռադիոձայնածավալով, ցույց են տվել 6 հզոր ռադիոաղբյուրների առկայություն։ Նրանց տրվել է NGC 6334A-ից մինչև F անվանումները։ Պարզվել է, որ B աղբյուրը արտագալակտիկական է, այսինքն չի պատկանում միգամածությանը, և գտնվում է Ծիր Կաթինի սահմաններից հեռու։

## Տես նաև
Նոր ընդհանուր կատալոգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
* Տեղեկատվություն Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
* SIMBAD
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 6334

6334
Կատեգորիա:Կարիճ (համաստեղություն)
Կատեգորիա:Արտաճառագայթող միգամածություններ
Ջուզեպպե Գասպարո Մեցոֆանտի

**Ջուզեպպե Գասպարո Մեցոֆանտի** (, ),  իտալացի կարդինալ և հայտնի  բազմալեզու։

## Կյանք
Լինելով բոլոնիացի համեստ ծնողների զավակ՝ նա, դեռ վաղ հասակից, ցուցաբերել է բացառիկ  արտասանության հմտություններ և սեր դեպի երաժշտությունն ու օտար լեզունեը։ Նա սովորել է Պիառիստում, որտեղ հնարավորություն է ունեցել հանդիպել մի քանի միսիիոներների տարբեր երկրներից։ Նրանց հետ խոսելով՝ նա սկսել է սովորել մի քանի նոր օտար լեզուներ՝ շվեդերեն,գերմաներեն,իսպաներեն և  Հարավային Ամերիկայի բնիկ լեզուն, ինչպես նաև դպրոցում սովորել է լատիներեն և հին հունարեն։ Նա ավարտել է իր աստվածաբանական ուսմնասիրությունները՝ հասնելով կարդինալ դառնալու մինիմալ տարիքին։Այս ընթացքում նա նաև ուսումնասիրել է ասիական լեզուներ։ 1797 թվականին նա օծվել է որպես քահանա և դարձել է արաբերենի, եբրայերենի, ասիական լեզուների և հունարենի մասնագետ Բոլոնիայի համալսարանում։ Հետագայում նա կորցրեց այս պաշտունը՝ հրաժարվելով ընդունել այդ ժամանակ Բոլոնիային իշխող Ցիսալփիան հանրապետությունը։ 
1799 և 1800 թվականներին նա այցելել է բազմաթիվ օտարերկրացի մարդկանց, ովքեր վիրավորվել էին նապալոնեական պատերազմի ժամանակ։ Այսպես նա սովորեց նաև այլ եվրոպական լեզուներ։

1803-ին նա նշանակվեց Բոլոնիայի գրադարանի աշխատակից և շուտով վերանշանակվեց արևելյան լեզուների և հին հունարենի պրոֆեսոր։
1833-ին նա հաջորդեց Անգելո Մեյին, որպես Վատիկանի գրադարանի ղեկավար։  Նրա այլ բազմազան հետաքրքրությունները ներառում էին էթնոլոգիա, հնագիտություն, դրամագիտություն և աստղագիտություն։

## Լեզուների ցանկ, որոնցով խոսում էր
Մեցոֆանտին հայտնի էր որպես բազմալեզու, ով ըստ Ռասսսելի (1858) խոսում էր առնվազն երեսուն լեզուներով "բացառիկ գերազանցությամբ"։

Նաև նշվում է, որ նա սահուն խոսել է ևս ինը լեզուներով և ունեցել է հիմնական գիտելիքներ մի շարք այլ լեզուներից:

## Տես նաև
*Բազմալեզուների ցանկ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Alphons Bellesheim, *Giuseppe Cardinal Mezzofanti* (Würzburg, 1880)
* Charles William Russell, *Life of the Cardinal Mezzofanti*  (1858)
* Augustin Manavitt, *Esquisse historique sur le cardinal Mezzofanti* (1853)
* U. Benigni, Giuseppe Mezzofanti, *Catholic Encyclopedia* (1911)
* 

Կատեգորիա:Իտալացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրադարանավարներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանասերներ
Կատեգորիա:Իտալացի հոգևորականներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կարդինալներ
Հին Լինցզի

**Հին Լինցզի** (չինարեն՝ 營丘), 臨淄; փինյին՝ *Línzī*, սկզբնապես անվանվել է **Yingqiu** (չինարեն՝ 營丘}}), հին չինական Ցի թագավորության մայրաքաղաքը, որտեղ գտնվել է նաև հնագույն Ցզիսյա ակադեմիան։ Նրա ավերակները պահպանվել են ներկայիս Շանդուն նահանգի Լինցզի շրջանում, Ցզիհե գետի ափին։ Եղել է իր ժամանակների խոշորագույն և  ամենահարուստ բնակավայրերից մեկը։ Ինչպես նշված է «*Մեծ պատմիչի գրառումներ*» մատյանում, Լինցզին իր ծաղկման շրջանում՝ մեր թվականությունից առաջ 4-3-րդ դարերում ունեցել է շուրջ 70 հազար տնային տնտեսություն, բնակիչների մեջ հասուն տղամարդկանց թվաքանակը եղել է առնվազն 210 հազար (արդի ուսումնասիրողների մի մասը գտնում է, որ այս տվյալները որոշ չափով չափազանցված են):

Մեր թվականությունից առաջ 221 թվականին գրավելով Լինցզին՝ Ցին Շիհուանդին ավարտի է հասցրել միմյանց դեմ պատերազմող չինական պետությունների նվաճումը և իրեն հռչակել միասնական Չինաստանի առաջին կայսր։ Այդպիսով՝ Չինաստանի պատմության մեջ վերջ է դրվել մինչկայսերական դարաշրջանին։

Հին Լինցզիի ավերակներում հնագիտական առաջին պեղումներն իրականացրել են ճապոնացի հնագետները 1926 թվականին։ 1964-ին չին մասնագետները նոր պեղումներ ու հետազոտություններ են ձեռնարկել այստեղ

## Պատկերասրահ

Linzi Zhanguo.svg|Հնավայրի հատակագիծը
Linzi sewer 2010 06 06.jpg|Տեսարան հնավայրից
Sacrificial horsepit linzi 2010 06 06.jpg|Զոհ մատուցված ձիերի կմախքներով հոր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Allan, Sarah (ed), *The Formation of Chinese Civilization: An Archaeological Perspective*, 

Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Բրյունոլֆ Բլումկվիստ

**Յուհան Բրյունոլֆ Բլումկվիստ** (ռուսական գրականության մեջ նաև Իոհան Բլոմկվիստ (, ), շվեդական ծագման ֆինն ճարտարապետ, որը ներկայացնում է էկլեկտիկական ուղղությունը (հիմնականում՝ նեոռենեսանս ոճով)։

## Կենսագրություն
Բրյունոլֆ Բլումկվիստը 1878 թվականին ավարտել է Հելսինգֆորսի պոլիտեխնիկական ուսումնարանի ճարտարապետական բաժինը։ Ուսանողական տարիներին աշխատել է որպես երգեցողության ուսուցիչ, երգել է թատրոնում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Ֆրանս Շյորստրյոմի և Թեոդոր Հոյերի ճարտարապետական բյուրոյում, նախագծել տներ Հելսինգֆորս քաղաքում։ Իտալիա, Շվեյցարիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա և Սկանդինավիա ուղևորությունների ընթացքում,  որպես բյուրոյի աշխատակից, բարելավել է իր ճարտարապետական հմտությունները։

1887 թվականից մինչև 1912 թվականը Վիբորգ քաղաքի ճարտարապետի պաշտոնը զբաղեցնելիս մշակել է մոտ հարյուր նախագիծ՝ հանրային շենքեր (ներառյալ դպրոցներ, ռեստորան, հրշեջ կայան, ոստիկանության բաժանմունք), ինչպես նաև եկամտային տներ և ձեռնարկություններ։ Կարևոր նշանակություն է ունեցել նրա կողմից քաղաքապետարանի շենքի վերակառուցումը, թանգարանի հարմարեցնելու նպատակով։ Բլոմկվիստի գործունեության շնորհիվ, որը նախընտրում էր նոր վերածննդի ոճը, 19-րդ և 20-րդ դարերի շրջադարձային ժամանակահատվածում Հին քաղաքի տեսքը ամբողջովին փոխվել է, սակայն պատերազմների պատճառով հետագայում նրա նախագծած շատ շենքեր և շինություններ ավերվել կամ վերակառուցվել են։

Բրյունոլֆ Բլումկվիստը Վիբորգի գեղարվեստի դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է, որտեղ աշխատել է որպես ուսուցիչ։

## Պատկերասրահ

008. Выборг. Ушакова ул. 6.JPG|Գինեժուժկալ հանրության նախկին ռեստորան (1890)
Выборг. Старая ратуша..JPG|Վիբորգի ռատուշա (1898)
Linnankatu.jpg|Վաճառական Բուտտենհոֆֆի եկամտաբեր տուն (Վիբորգ, 1898)
Vyborg June2012 View from Shturma 01.jpg|Վիբորգի նավահանգստի վարչություն (նախկին մաքսատունը, 1898)
Käppärän pieni kappeli 2.jpg|Կյապյարի մատուռ (Պորի, 1892)
Vyborg ShkolnayaSquare4 006 8464.jpg|Ռեպոլսկայա ժողովրդական դպրոց (1901)
Vyborg Fire Station.JPG|Հրշեջ ծառայության շենք (Վիբորգ, 1906)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Հելսինկիի պոլիտեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆինն ճարտարապետներ
Ջելֆա

**Ջելֆա** (արաբ․ *الجلفة*), քաղաք Ալժիրում, նույնանուն վիլայեթի և նույնանուն շրջանի կենտրոն։ Հիմնադրվել է 1852 թվականին ֆրանսիացի գաղութարարների կողմից։ Բնակչությունը՝ 170 000 մարդ (2005 թվականի մարդահամարով)։ Քաղաքի սպասարկումն իրականացվում է օդանավակայանով, որը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտավորապես 1200 մետր բարձրության վրա։

## Աշխարհագրական դիրք
Ջելֆա քաղաքը գտնվում է երկրի հյուսիսային մասում, լեռներում, ծովի մակարդակից 1138 մետր բարձրության վրա։ Եղանակը չորային է։ Ջելֆայի շրջակայքում կան մի քանի աղի լճեր․ հարավում սկսվում է Սահարա անապատը։

## Քաղաքի պատմություն
Երկրորդից հինգերորդ դարերում ներկայիս Ջելֆայի տարածքը գտնվել է Հռոմեական Կայսրության տարածքում։  707 թվականին այստեղ հայտնվել են արաբական զավթիչները, որոնք տեղի քոչվոր բնակչությանը կրոնափոխել են իսլամական կրոնի։

Վերջին հարյուրամյակների ընթացքում այս տարածքը եղել է տարբեր արաբական պետությունների կազմում, մինչև 1547 թվականին զավթվել է Օսմանյան Կայսրության կողմից։ Թուրքերը Ալժիրը պահել են իրենց ձեռքում ընդհուպ մինչև 1830-ական թվականները, երբ այդ հողերի համար սկսել է պայքարել Ֆրանսիան։ Այժմյան Ջելֆիի շրջանը Ֆրանսիայի տիրապետության կազմում է եղել մինչև 1837 թվականը։

1852 թվականին ֆրանսիացիների կողմից հիմնադրվել է Ջելֆա քաղաքը՝ որպես ռազմական ֆորտ։ Քաղաքն աստիճանաբար զարգացել է․ 1856 թվականին այստեղ կառուցվել է առաջին եկեղեցին, վեց տարի անց քաղաքը հեռագրական ծառայություն է ունեցել։

1861 թվականին Նապոլեոն III-ն իր հրամանով պաշտոնապես ամրագրել է քաղաքի գոյությունը։ 1877 թվականին քաղաքում մզկիթ է կառուցվել։ 1919 թվականին կառուցվել է ևս մեկը։

Դեռևս 1854 թվականին քաղաքում անցկացվել է խողովակաշար, որով ապահովվել է Ջելֆայի ջրամատակարարումը։ 1889 թվականին կառուցվել է մեկ խողովակաշար ևս։ Երրորդը կառուցվել է 1907 թվականին։

20-րդ դարի սկզբին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 2016 մարդ։ 1921 թվականին Ջելֆան երկաթգծով կապվել է Բլիդա քաղաքին, որի շինարարությունը սկսվել էր 1891 թվականին։

1954-1962 թվականներին քաղաքը մասնակցել է Ալժիրի անկախության համար մղվող պարտիզանական պատերազմին։

## Քաղաքի բնակչություն
Քաղաքի հիմնական բնակչությունը կազմում է սեմական մուսուլմանական ուլեդ-նաիլ (ֆր․*Ouled Naïl*) ժողովուրդը։

## Կլիմա

## Քաղաքի տեսարժան վայրեր

Պատկեր:Djelfa - panoramio.jpg|Ջելֆայի համայնապատկեր
Պատկեր:جامعة الجلفة.jpg|Ջելֆայի համալսարան
Պատկեր:السوق - panoramio.jpg|Շուկա, համայնապատկեր
Պատկեր:مسجد بن شريف - panoramio.jpg|Կենտրոնական հրապարակը մզկիթով․ Բեն Շարիֆ մզկիթ
Պատկեր:Zaouia زاوية الشيخ بن مرزوق - panoramio.jpg|Անկյուն Շեյխ Բեն Մասրուկ համայնապատկեր
Պատկեր:Mosquée مسجد ابن معطار - panoramio.jpg|Իբն Մատարա մզկիթը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1852 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ալժիրի քաղաքներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Օմիդյարի ցանց

**Օմիդյարի ցանց** (), ամերիկյան մասնավոր ոչ առևտրային վենչուրային ներդրումային հիմնադրամ, որը մասնագիտացած է սոցիալական ձեռնարկատիրության ոլորտի զարգացման ցանկացած փուլում գտնվող կազմակերպության մեջ ներդրում կատարելու գործում։

## Կազմակերպություն
Օմիդյարի ցանցը հիմնվել է 2004 թվականին, Իբէյի հիմնադիր Պիեռ Օմիդյարի և նրա կնոջ` Փէմի () կողմից։

Կազմակերպության հիմադիրները 2015 թվականի դրությամբ որոշել են կազմակերպության ռազմավարությունն ու ղեկավարել այն։

Գլխամասը գտնվում է Ռեդվուդ Սիթիում (Կալիֆորնիա, ԱՄՆ), հավելյալ գրասենյակներ ունի Վաշինգտոնում, Յոհաննեսբուրգում (Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն), Մումբայում (Հնդկաստան) և Լոնդոնում (Մեծ Բրիտանիա)։

## Գործունեություն
Օմիդյարի ցանցը առաջատար սոցիալական ներդրողներից մեկն է։

Ընկերությունը ներդրում է կատարում և աջակցում է ընկերությունների ամբողջ աշխարհում` շեշտը դնելով Հնդկաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Հարավարևելյան Ասիայի, ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի, Լատինական Ամերիկայի և Սահարայից հարավ Աֆրիկայի վրա։

Ցանցը ներդրումներ է կատարում բազմազան ոլորտներում` սպառողական համացանց, սննդի տեղական արտադրություն, էներգիայի վերականգնվող աղբյուրներ, բժշկական սարքավորումներ, առողջապահություն, թափոնների կրճատում և վերամշակում, կրթություն, մոբայլ տեխնոլոգիաներ, ձեռնարկատիրության զարգացում, կառավարության թափանցիկ գործունեության ապահովում, սեփականատիրական իրավունքների պահպանություն և ֆինանսական սեկտոր։

Ընկերությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոֆինանսավորման համար պայմաններին, որը գրավել է Պիեռ Օմիդյարին` Grameen Bank-ի հիմնադիր Յունուս Մուհամմեդի հետ բանավեճերից հետո։

Օրինակ, նա իր ալմա մատեր Թաֆթս համալսարանին նվիրաբերել է հարյուր միլիոն ամերիկյան դոլար` ստեղծելու համար մի հիմնադրամ, որն զբաղվում է միկրոֆինանսական հաստատությունների աջակցությամբ։

Ֆոնդը նախընտրում է ներդնել 1-10 միլիոն ամերիկյան դոլար կոմերցիոն ընկերություններում և 0.5-5 միլիոն ամերիկյան դոլար` ոչ կոմերցիոն ընկերություններում և նախագծերում։

Օմիդյարի ցանցը Global Impact Investing Network-ի մաս է և դրա խոշորագույն հովանավորներից մեկը։

## Գործունեության ցուցիչներ
Ըստ 2009 թվականի տվյալների` Օմիդյարի ցանցն ուներ ավելի քան 271 միլիոն ամերիկյան դոլարի սեփականություն, ներդրել էր ավելի քան 20 միլիոն դոլար։

Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում ցանցի ներդրումների ծավալը նկատելիորեն աճել է։

2010 թվականին այդ թիվը եղել է 350 միլիոն ամերիկյան դոլար, իսկ 2014 թվականին՝ արդեն 700 միլիոն ամերիկյան դոլար։

Օմիդյարի ցանցն աջակցել է Comat Technologies, D.light, Social Finance (ԱՄՆ), Endeavor Global ընկերություններին, Բնապահպանական անվտանգության հիմնադրամին և այլ կազմակերպությունների, դրանց հիմնադիրներին և ղեկավարներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք` .
* Twitter: OmidyarNetwork.
* Հարցազրույց`
** How the Omidyar Network Pumps Up Nonprofits.

Կատեգորիա:2004 հիմնադրված ընկերություններ
Խաչված ձեռքերով կինը

**Խաչված ձեռքերով կինը** (, ), իսպանացի և ֆրանսիացի Պաբլո Պիկասոյի կտավը, որը նա նկարել է յուղաներկով կտավի վրա (1902)։ Կապույտ շրջանի նկարների է։ Չափսերը 81,3 х 58,4 սմ է։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուի մեջ։

## Նկարագրություն
Պատկերը կապված է Փարիզի Սեն-Լազար կանանց բանտ այցելելուց հետո Պիկասոյի իրական տպավորությունների հետ, որտեղ հիմնականում մարմնավաճառներ են եղել` հասարակաց տներում նրանց ձերբակալվելուց հետո։ Կտավում պատկերված է հասարակ հագուստով կին։ Նա, կարծես, մոլորված է և ցանկանում է պաշտպանել իրեն՝ իր փորի վրա խաչված ձեռքերով։ Ենթադրվում է, որ կինը Սեն-Լազար բանտային հիվանդանոցի հիվանդ է։ Գրող Անտոնինա Վալանտենը «Պաբլո Պիկասո» գրքում գրել նրա մասին` որպես բանտարկյալի, որը վերջերս փորձել է ինքնասպան լինել։

Նա ունի դատարկ, բացակա հայացք, ինչպես այն բոլոր դժբախտ կանանց մոտ, ովքեր հայտվել են Սեն-Լազարում 1900-ական թվականների սկզբին։

Կտավում գերակշռում են կապույտ երանգները, որոնք խորհրդանշում են  մելանխոլիա և տխրություն։ Պատկերման ոճի շնորհիվ, որում միավորվում են կնոջ դեմքի արտահայտությունն ու նրա դիրքը, Պիկասոն կարողանում է փոխանցել կերպարի ճնշված հոգեկան դրությունը։

## Ձեռքբերման պատմություն
Ժամանակակից արվեստը հանրայնացնող ամերիկացի գրող Գերտրուդ Սթայնը Փարիզում նկարը ձեռք է բերել անմիջապես Պաբլո Պիկասոյից։ 1936 թվականից նրա աշխատանքը պահվել է Չոնսի Բրուքս Մաքկորմիկի ընտանիքում։ Ընտանիքը այն տվել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին։ 2000 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նյու-Յորքում «Խաչված ձեռքերով կինը» նկարը աճուրդով վաճառվել է «Քրիստիսին»` 55,006 միլիոն դոլարով, ինչը դարձրել է նրան այդ ժամանակների ամենաթանկարժեք նկարներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1902 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ
Նաումբուրգի տաճար

**Նաումբուրգի Սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալների տաճար** (), Նաումբուրգի եպիսկոպոսության նախկին մայր տաճարը (լուծարվել է 1562 թվականին), տեղակայված է Գերմանիայի Նաումբուրգ քաղաքում՝ Սաքսոնիա-Անհալթ նահանգի հարավում։ 2018 թվականին ընդգրկվել է  Մարդկության համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

Ճարտարապետական տեսանկյունից Նաումբուրգի տաճարը  ռոմանականից դեպի գոթական անցումային ոճի կառույց է։ Ունի անսովոր նախագիծ․ այն եռանավ բազիլիկ է երկու տրանսեպտով, երկու  խորաններով (արևմտյան և արևելյան), երկու  դասերով և չորս աշտարակներով։ Տաճարի արևելյան հատվածը կառուցվել է XIII դարում։ Արևմտյան հատվածի կառուցումն ավարտվել է մեկ հարյուրամյակ հետո։ Նաումբուրգի տաճարը հայտնի է նախ և առաջ այսպես կոչված նաումբուրգյան քանդակագործների խմբի աշխատանքներով (գլխավոր վարպետի անունը մնում է անհայտ)։ Նաումբուրգյան վարպետների խումբը շարունակել է Բամբերգի վարպետների ձեռքբերումները, բայց հին ռոմանական քանդակին տվել է նոր, ավելի ազատ  գծեր։ Այդ խմբի աշխատանքների թվին են դասվում քանդակային անսամբլներ Մայնցում, Նաումբուրգում և Մայսենում.

Առավել հետաքրքիր է տաճարի արևմտյան դասը, որը հին գոթական  ճարտարապետության և քանդակագործության համադրության վառ օրինակ է։ Գոթական քանդակագործության գլուխգործոցներից են դասի երկրորդ հարկում կիսաշրջանաձև դասավորված տաճարի կառուցման տասներկու պատվիրատուների քանդակները, որոնց մեջ առանձնանում են Մարկգրաֆ Էկկեհարդ II–ի և նրա կնոջ՝ Ուտա ֆոն Բալլենշտեդտի արձանները (1250-1260-ական թվականներ), որոնք ունեն հոգեբանական դիմանկարի յուրահատուկ հատկանիշներ։ Նշանակալի են արևմտյան լետների քանդակները Նոր Կտակարանի թեմայով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Wassermann К., Нege F.,* Naumburg. Stadt und Dom, Dresd., 1952
* «Популярная художественная энциклопедия.» Под ред. Полевого В. М.; М.: Советская энциклопедия, 1986

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գոթական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն