open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ազով (կայարան)

**Ազով** (), Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու Ռոստովի տարածաշրջանի վերջին կայարանը, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։

## Աշխարհագրություն
Ազով երկաթուղային կայարանը գտնվում է Բատայսկ հանգուցային կայարանից 30 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Ազով կայարանը ստեղծվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Նույն օրն էլ դիմավորել են առաջին գնացքը։ Այսօր կայարանը սպասարկում է 45 երկաթուղային։

Ազովը երկրորդ դասի բեռնային կայարան է։ 1966 թվականին էլեկտրաֆիկացվել է փոփոխական հոսանքով։ Բեռների բնույթը՝ ածուխը դեպի նավահանգիստ (օրական մինչև 100 վագոն), շինարարական նյութեր, խիճ, սղոցանյութեր։ Ուղևորափոխադրումը կատարվում է մինչև Դոնի Ռոստով չորս զույգ էլեկտրագնացքով։

2010 թվականին, 100-ամյա հոբելյանի առթիվ, կայարանը վերակառուցվեց, սակայն պահպանվեցին 1910 թվականի շենքի բոլոր մանրամասներն ու ձևերը։

## Կայարանի գործառույթներ
Ազով երկաթուղային կայարանն իրագործում է հետևյալ առևտրային գործառույթները.
* Ուղևորներ փոխադրող շարժակազմերի տոմսերի առք և վաճառք
* Վագոններով առաքվող բեռների ընդունում և հանձնում (բաց հարթակներում)
* Վագոններով և փոքր չափսերով առաքվող բեռների ընդունում և հանձնում (մերձատար ուղիներ)
* Համապիտանի մեծ բեռնարկղերով (3 և 5 տոննա) բեռների ընդունում և հանձնում

## Միջքաղաքային հաղորդակցություն կայարանով

Հեռընթաց գնացքների երթևեկությունը կայարանով բացակայում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազով կայարան 

Կատեգորիա:Երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կայսերական գավազան

[250px|մինի|[Եկատերինա II գավազանը բռնել է աջ ձեռքում: 1765 թվականի Ալեքսեյ Անտրոպովի դիմանկարը:]]

**Կայսերական գավազան**, Ռուսական կայսրության իշխանության գլխավոր նշաններից մեկը։ Գավազանը պատրաստվել էր 1770-ական թվականներին Եկատիրինա Մեծի համար։

## Նկարագրություն
Գավազանը պատրաստելու համար օգտագործել են՝ ոսկի, ադամանդ «Օռլով»։ Նաև օգտագործել են այլ ադամանդներ, արծաթ և էմալ։ Գավազանի երկարությունը եղել է 59,5 սանտիմետր։
300px|մինի|աջից|Կայսերական գավազանի վերին տեսքը
Ոսկե հարթ մշակված գավազանի մակերևույթը պատված է ութ ադամանդե շրջանագծերով։ Բռնակը քանդակադրոշմած է կանելուրմով, որոնք մեծացնում են լուսաստվերի խաղը։

Գավազանի վերջնամասում է տեղակայված երկգլխանի արծիվը՝ Ռուսաստանի զինանշանը, որը զարդարված է էմալով և ադամանդով։

Էմբլեմայի տոնականությունը հզորացրվել է Օռլով ադամանդով, որը տեղադրվելն էր գավազանի վրա 1774 թվականին։

Այժմ գավազանը պահպանվում է Ռուսաստանի Դաշնության ադամանդների ֆոնդում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գավազանն օգտագործվում է Սանկտ Պետերբուրգի զինանշան վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կարլ Կաննաբիխ

**Կարլ Օգոստոս Կոնրադ Կաննաբիխ** (, ), գերմանացի երաժիշտ, ջութակահար, դիրիժոր ու կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Նրա հայրը հայտնի երաժիշտ, կոմպոզիտոր, դիրիժոր, Մանհայմյան երաժշտական դպրոցի ներկայացուցիչ՝ Քրիստիան Կաննաբիխն էր։ 1778 թվականին ծնողների հետ միասին տեղափոխվել է Մյունխեն։ 1796 թվականից աշխատել է որպես թատերական դիրիժոր Ֆրանկֆուրտում։ 1798 թվականին նշանակվել է Մյունխենի թագավորական թատրոնի գլխավոր կոնցերտմեյստեր։ Օպերա սերիայի, ջութակի կոնցերտների, սիմֆոնիաների և այլ ստեղծագործությունների հեղինակ է։
1801 թվականին Անտոնիո Սալիերիի ելույթի համար գրել է «Axur, re d’Ormus» տրագիկոմեդիկ օպերայի երաժշտությունը։

## Հիմնական ստեղծագործություններ
* Symphony in C major, Op.8
* 6 Deutsche Lieder am Clavier
* Violin Concerto in F major, Op.9
* 6 Canzonette, Op.5
* 6 Canzonette, Op.10

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Կարլ Կաննաբիխ 
* Cannabich, Karl

Կատեգորիա:Գերմանացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Ջորջիա Գորդոն Թեյլոր

**Ջորջիա Գորդոն Թեյլոր** (, կամ պարզապես՝ **Ջորջիա Գորդոն**, ), ամերիկացի երգչուհի, սոպրանո, «Fisk Jubilee Singers» անսամբլի ղեկավարը։

## Կենսագրություն
Ջորջիա Գորդոնը ծնվել է 1855 թվականին ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգում։ Նրա մայրը, Մերսի Դաք Գորդոնը (1833-1890), մուլատ էր, հայրը՝ Ջորջ Գորդոնը (1830-1870)՝ ստրուկ։ Նա ունի խորթ քույր՝ Էլվինը (ծնվել է 1848 թվականին)։ Թեյլորի զրմիկը՝ Ադելաիդա Ալլենը, եղել է Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Ալլեն Բրաունի մայրը

Թեյլորը երիտասարդ տարիքում կրթություն չի ստացել, սակայն կարդալ է սովորել Աստվածաշունչ սովորելու շնորհիվ։ Նա 1868 թվականին ընդունվել է Ֆինսկի համալսարան, որտեղ Հելեն Քլարիսսա Մորգանից գրականության իսկ Ջորջ Լ. Ուայթի երաժշտության դասեր է վերցրել։  1872 թվականին նա դարձավ Jubilee Singer, լինելով այն երգիչներից մեկը, ովքեր 1872-73 թվականներին շրջել են ԱՄՆ-ով և Եվրոպայով, Անգլիա լինելու ժամանակ տեսնվել Վիկտորյա թագուհու հետ։ Հետագա յոթ տարիների գրեթե շարունակական աշխատանքի ընթացքում նա եղել է խմբի ղեկավար, ի շահ Ֆիսկը համալսարանի ճանապարհորդել է տարբեր երկրներում։ Նա տիրապետում էր սոպրանո ձայնի եզակի հազվագյուտ որակի, որը հաճելի է և պահանջարկ ունի։

Հասարակական կյանքից հեռանալուց հետո, ամուսնանում է Փրեսթոն Թեյլորի հետ, ով «Greenwood» գերեզմանատան և Լի պողոտայի Քրիստոնեական Քրիստոսի աշակերտների եկեղեցու (Նեշվիլ) հիմնադիրն էր։ Թեյլորն իր ամուսնու կողքին եկեղեցական աշխատանքներ է կատարել։ Նրանց միակ երեխան, Փրեսթոր Գ. Թեյլորը (1890-91), մահացել է յոթ ամսական հասակում։

Թեյլորը մահացել է 1913 թվականին Նեշվիլում և թաղված է «Greenwood» գերեզմանատանը, իսկ տապանաքրի վրա գրված է, որ նա եղել է «Fisk Jubilee Singers» խմբի ղեկավարը։ 1978 թվականին նա Ֆիսկի համալսարանից հետմահու պարգևատրվել է բակալավրի աստիճանով։

## Ծանոթագրություններ

### Մատենագրություն
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:1913 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 մահեր
Ալբերտա Վիրջինիա Սքոթ

**Ալբերտա Վիրջինիա Սքոթ** (, ), ամերիկացի մանկավարժ։ Նա առաջին աֆրոամերիկացի շրջանավարտն էր Ռեդքլիֆ քոլեջում 1898 թվականին։

## Վաղ տարիներ
Ալբերտա Վիրջինիան ծնվել է ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքի մոտակայքում և մեծացել Մասաչուսեթսի Քեմբրիջ քաղաքում, որտեղ և նրա ընտանիքը տեղափոխվել էր, երբ Ալբերտան փոքր երեխա էր։ Նրա ընտանիքը Քեմբրիջի պատմական բապտիստական եկեղեցու միության անդամ էր։ Ալբերտան հաճախել է Օլսթոն դպրոցը (ավարտել է 1889 թվականին), որից հետո Քեմբրիջի լատինական դպրոցը, որն ավարտել է 1894 թվականին։

1898 թվականին Ալբերտա Վիրջինիա Սքոթը դարձավ Ռեդքլիֆ քոլեջի առաջին աֆրոամերիկացի շրջանավարտը։

## Կարիերա
Ալբերտա Սքոթը նախատեսել էր դասավանդել։ Նա դասավանդել է Ինդինապոլիսում, և, Ռեդքլիֆ քոլեջն ավարելուց հետ, շատ կարճ ժամանակով, Թասկջի ինստիտուտում։

## Անձնական կյանք
Ալբերտա Սքոթը մահացել է 1902 թվականին, Քեմբրիջում, 26 տարեկան հասակում։

Քեմբրիջում կա Ալբերտա Վ. Սքոթի մասին պատմող պաստառ, որը տեղադրվել է 1993 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Գենադի Անդրոսով

**Գենադի Իվանովիչ Անդրոսով ** (), խորհրդային լողորդ, մասնագիտացված է ազատ ոճի լողում եւ համալիր լողում։ Հանդես է եկել համամիութենական մակարդակով 1956-1963 թթ. ժամանակահատվածում,  երկու ամառային Օլիմպիական խաղերի  մասնակից, Եվրոպայի չեմպիոն,  հաղթող համամիութենական և հանրապետական նշանակության  մրցումներում։ Մրցումներում ներկայացնում էր մարզական  "Դինամո"  ակումբը, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր ակումբ։ Նաեւ հայտնի է որպես դասախոս Լվովի պետական ինստիտուտի ֆիզիկական կուլտուրայի  բաժնում։

## Կենսագրություն
Գենադի Անդրոսորվը  ծնվել է 1939 թվականի օգոստոսի 1-ին Նովոսիբիրսկի մարզի  Կրասնոե  գյուղում։  Հետագայում տեղափոխվել է մշտական բնակության Ուկրաինական ԽՍՀ-ում, 1962 թվականին ավարտել է Լվովի ֆիզիկական կուլտուրայի  պետական համալսարանը։  

Համամիութենական մակարդակի  առաջին  լուրջ հաջողությունը հասավ տասնյոթ  տարեկանում, 1956թ. մրցաշրջանում, երբ դարձել է Խորհրդային Միության չեմպիոն  1500 մետր ազատ ոճի  լողում։ Շնորհիվ հաջող ելույթների  արժանացել է  մասնակցել  ամառային Օլիմպիական խաղերին՝ Մելբուռնում, սակայն,  այդտեղ չի  կարողացել անցնել  նախնական որակավորման փուլը, որտեղ զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը և ցույց տվել 19:22,6 արդյունք։

1957 թվականին Անդրոսովը սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ  400 մ համալիր լողում (5.09,4): Հաջորդ մրցաշրջանում դարձել է  համամիութենական առաջնությունում  արծաթե  մեդալակիր  500մ  մրցաձևում և եղել է Եվրոպայի առաջնության  ջրային մարզաձեւերին Բուդապեշտում, որտեղից բերել է  բրոնզե  մրցանակ, նույն  կարգի   եզրափակչում է նրան շրջանցել են միայն բրիտանացի Իէն Բլեքը  եւ հունգարացի  Յոժեֆ Կատոնը։ Գտնվելով Խորհրդային  ազգային  թիմի  առաջատարների թվում,  բարեհաջող անցել է 1960թ. Հռոմի  Օլիմպիական  խաղերի որակավորումը, բարելավել է իր արդյունքը 1500 մետր ազատ ոճի  մրցաձևում, ցույց տալով հինգերորդ նախնական  18:39,0  արդհունքը, սակայն դա դեռ բավական չէր հաջորդ փուլ  հասնելու  համար։

1961թ. ԽՍՀՄ  առաջնությունում  Գենադի  Անդրոսովը հաղթել է միանգամից երկու մրցաձևերում՝  400 մետր ազատ ոճում  եւ էստաֆետայում՝  4 × 200 մետր ազատ ոճով։  Մեկ տարի անց  դարձել  է լավագույնը  400 մետր  համալիր  լողում եւ ելույթ է  ունեցել եվրոպայի առաջնությունում՝ Լայպցիգում, որտեղ առաջ է անցել բոլոր մրցակիցներից և նվաճել  ոսկին։  1963 թվականին կրկին հաղթել է համամիութենական  առաջնությունը 400 մետր  համալիր  լողում  և  բրոնզե մեդալակիր դարձավ լողի 1500 մետր ազատ ոճում։  Ծրագրել էր մասնակցել Օլիմպիական խաղերին, 1964 թ. Տոկիոյում, բայց  մարզումներից  մեկում լուրջ վնասվածք է ստացել ոտքերի  շրջանում, կես տարվա ընթացքում բուժում է անցել եւ այդ պատճառով ստիպված է եղել ավարտել մարզիկի  իր կարիերան։ Ակնառու սպորտային ձեռքբերումների համար արժանացել է  "ԽՍՀՄ սպորտի Վաստակավոր վարպետ"-ի կոչման (1963 թ.):

Ավարտելով սպորտային կարիերան՝ սկսած 1965 թվականից, երկար տարիներ աշխատել է որպես դասախոս Լվովի պետական ինստիտուտի ֆիզիկական կուլտուրայի  բաժնում։ 

Մահացել է 2016թ. մարտի 21-ին  Լվովում՝ 76 տարեկան հասակում. Թաղված է Բրյուխովիչի  գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լվով քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Մարտի 21 մահեր
Կատեգորիա:Օգոստոսի 1 ծնունդներ
Էլեգիա (ֆիլմ, 2008)

**«Էլեգիա»** (), իսպանացի ռեժիսոր Իզաբել Կոյշետի 2008 թվականի մելոդրամա։ Ֆիլմի սյուժեն Ֆիլիպ Ռոթի «Մեռնող կենդանին» () գրքի հիման վրա է։ Վեպի գործողություններն ընթանում են Նյու Յորքում, ֆիլմը նկարահանվել է Վանկուվերում։

## Դիպաշար
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Դևիդ Քեպեշը (Բեն Քինգսլի), արդեն ոչ երիտասարդ հաջողակ գրաքննադատ և դասախոս է։ Երիտասարդ տարիքում եղել էր ամուսնացած, ունի որդի, սակայն թողել էր ընտանիքը, ինչի համար էլ տղան չէր ներում նրան։ Նրա հարաբերությունները կանանց հետ պատահական բնույթ ունեին և բավականին կարճատև էին։ Վստահ լինելով, որ ինքն անկախ է և կարիք չունի ոչ մի երկարատև հարաբերության (որպեսզի չկորցնի անձնական ազատությունը)՝ նա անսպասելիորեն սիրահարվում է իր ուսանողուհի Կոնսուելա Կոստիլոյին (Պենելոպե Կրուս)։ Աղջիկը ևս անտարբեր չէր, և նրանց հարաբերությունները բուռն զարգացում են ունենում։ Դևիդին՝ որպես գեղագետ, շատ էր դուր գալիս Կոնսուելայի մարմինը։ Միևնույն ժամանակ Դևիդը առանց որևէ պատասխանատվության երկարատև հարաբերությունների մեջ էր մեկ այլ կնոջ՝ Քերոլինի հետ (Պատրիշա Կլարկսոն)։ Բացի այդ՝ նա անընդհատ շփվում է իր ընկերոջ՝ պոետ Ջորջ Օ՚Հիրնի հետ (Դենիս Հոփեր), որի ընտանեկան կյանքում ևս ամեն ինչ կատարյալ չի և որը ևս կողմ է «ազատ հարաբերություններին» ու հաճախ դավաճանում է կնոջը։

Կոնսուելայի հետ հարաբերությունները Դևիդի համար զարգանում են բավականին արագ, որը հարմարվել էր իրեն համարել ազատ ցանկացած պարտականությունից։ Այն բանից հետո, երբ Դևիդը չի գալիս Կոնսուելայի ավարտելու կապակցությամբ կազմակերպված հավաքույթին և որի ժամանակ պետք է ծանոթանար աղջկա ծնողների հետ, նրանք բաժանվում են։ Դևիդը կարծում է, որ բաժանումը հօգուտ երկուսի է, սակայն նրա մտքերը խառնվում են այն բանից, երբ իմանում է, որ իր ընկերը Ջորջը, որը ժամանակին կիսում էր նրա մի շարք հայացքներ, փոխել է պատկերացումները ընտանեկան կյանքի մասին և կարգավորել է հարաբերությունները կնոջ հետ։ Ջորջի հանկարծակի մահը և հուզիչ տեսարանը կնոջ հետ մահից կարճ ժամանակ առաջ վերջնականորեն փոխում են Դևիդի զգացմունքները. նա հասկանում է, որ այդ ամբողջ ժամանակ սիրել է Կոնսուելային և ցանկանում է լինել նրա հետ։

Որոշ ժամանակ անց Կոնսուելան ինքն է զանգում Դևիդին և հանդիպում խնդրում։ Հանդիպման ժամանակ ասում էր, որ կրծքի քաղցկեղ ունի. նա խնդրում է Դևիդին իրեն մերկ լուսանկարել։ Ֆիլմի վերջում Դևիդը վիրահատությունից հետո գալիս է Կոնսուելայի մոտ հիվանդանոց. նրանք երկուսն էլ ցանկանում էին միասին լինել։ Եզրափակիչ տեսարանում պատկերվում են Դևիդը և Կոնսուելան միասին լողափին, որտեղ ավելի վաղ Կոնսուելան ասել էր Դևիդին, որ սիրում է նրան։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Էլեգիա» ֆիլմը allmovie կայքում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:2000-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Beautiful People

**Beautiful People**՝ Քրիս Բրաունի և Բենի Բենասիի երգը, թողարկվել է Բենի Բենասիի` Electroman և Քրիս Բրաունի` F.A.M.E ալբոմներում որպես առանձին սինգլ։ Երգը գրել են Brown-ը, Jean Baptiste-ը, Marco Benassi-ն և Allessandro Benassi-ն։ **Beautiful People**-ը էլեկտրո հաուս ոճի երգ է, որը պարունակում է եվրոփոփի տարրեր։ Այն ստացել է դրական գնահատականներ քննադատների կողմից, որոնք գովել են երգը ձայնի համար։ Երգը ընդգրկվել է Hot Dance Club Songs-ում (ԱՄՆ), UK Dance Chart-ում և New Zealand Singles Chart-ում։ Նա նաև հասել է առաջին հորիզոնականի ARIA Singles Chart-ում։

## Հիթ-շքերթներ և հավաստագրեր

### Հավաստագրեր

### Տարվա հիթ-շքերթներ

## Թողարկման ամսաթվեր

### Ռադիոյում

### Թողարկում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 երգեր
Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր
Բուլավինի տուն

**Կոնդրատի Բուլավինի տուն** (), պատմական շինություն ՌԴ Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի Ստարոչերկասկայա գյուղի գլխավոր հրապարակից ոչ հեռու, Պետրոպավլովյան եկեղեցու գրեթե դիմացը։

## Պատմություն
Համարվում է, որ այս տանը բնակվել և զոհվել է 1707-1709 թվականների գյուղացիական պատերազմի առաջնորդ Կոնդրատի Բուլավինը։ Տունը չի եղել նրա սեփականությունը։ Նա զբաղեցրել է այն, երբ 1708 թվականին գրավել է Չերկասկը և իրեն հռչակել ատաման։

Տունը XVIII դարի առաջին կեսի քարե բնակարանային ճարտարապետության հուշարձան է։ Շենքը քառակուսի է, պատերի հաստությունը՝ մոտ մեկ մետր, ունի կամարակապ առաստաղներ, ցանցապատ պատուհաններ, մետաղյա դռներ. սրանք բոլորը տուն-ամրոցի նշաններ են։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակներից շենքն աստիճանաբար ամայանում էր, նրա շուրջն ավելանում էին սկզբնական տեսքն աղավաղող կցակառույցներ։

1970-ական թվականներին շենքը դարձավ Ստարոչերկասկի արգելոց-թանգարանի մի մասը, այնտեղ կատարվեցին վերանորոգման և վերականգնողական աշխատանքներ։ Բայց որպես նմուշ վերցվեց ոչ թե տան նախնական, այլ XIX դարի կեսերի տեսքը։

Բուլավինի ժամանակ՝ XVII և XVIII դարերի միջև, տունը չուներ արտաքին սանդուղք և սանդղամուտք երկրորդ հարկում, ինչպես նաև մետաղական կառուցվածք երկրորդ հարկի պարագծով։ Ճակատային տվյալ կցակառույցները տուն-ամրոցի պաշարման ժամանակ կարող էին միայն օգնել հարձակվողներին։ Այն ժամանակ պատերը հարթ էին, առանց կցակառույցների, իսկ մի հարկից մյուսը գնալու համար օգտագործվում էր ներքին սանդուղքը։

Մեր օրերում շենքում գտնվում են թանգարանային ցուցանմուշներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
ԱՄՆ-ի տոներ

**ԱՄՆ տոները**, պաշտոնական սահմանված ամերիկյան տոները, հիշատակային օրերը։

## ԱՄՆ տոներ
մինի|աջից|1986 թվականին Վաշինգտոնի մոնումենտի մոտ հռավարությունը
մինի|աջից|Սուրբ Պատրիկի պատվին շքերթ Ատլանտայում
մինի|աջից|Դթում Հելլոուին տոնի նշաններից մեկը
մինի|աջից|Երախտագիտության օրին նվիրված շքերթ

### Ֆեդերալ տոներ

### Մյուս տոները

## Տես նաև
* ԱՄՆ խոհանոց

Կատեգորիա:ԱՄՆ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ
Կատեգորիա:Տոներ ըստ երկրի
Իվան Ջուղելի

**Իվան (Մամուկա) Ռամազովիչ Ջուղելի** (), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ, հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։ Ներկայիս դրությամբ ֆուտբոլային գործակալ է։

## Խաղային կարիերա
Հանդես է եկել վրացական «Կոլհեթի-1913», «Քութայիս» և «Մարգվեթի» ֆուտբոլային ակումբներում։ Դարձել է շատ գոլերի հեղինակ։

1995 թվականին իր արդյունավետ ելույթների շնորհիվ հրավիրվում է «Տեպ» ակումբ։ Ուկրաինայում Ջուղելիի համար վատ անցավ, քանի որ թիմի հիմնական կազմում չէր և քիչ էր մասնակցում ակումբի խաղերին։ Մեկ մրցաշրջանի ընթացքում Իվանը հնարավորություն ունեցավ մասնակցելու 16 խաղերի և կարողացավ դառնալ ընդամենը 2 գոլի հեղինակ։ Հետո ֆուտբոլիստը փոխեց ակումբը։

## Սելեկցիոների կարիերան
Կարիերայի ավարտելուց հետո Իվանը վերադարձավ Վրաստան՝ դառնալով ազատ գործակալ։

2009 թվականից սկսեց աշխատել Մախաչկալայի «Արժի» ֆուտբոլի ակումբում, որպես մարզական տնօրեն։  Մախաչկալայում ծանոթացավ ակումբի տնօրեն Օմար Տետրաձեի հետ՝ դառնալով նրա օգնականը։ Այդ նույն թվականին մախաչկալացիները կարողացան առաջնությունում գրավել առաջին տեղը։ Հետո Տետրաձեն Իվանի հետ տեղափոխվեց «Վոլգա»։ Նիժնի Նովգորոդում Իվանը սկսեց աշխատել, բայց ոչ պաշտոնական։ Այդ իսկ մրցաշրջանում նրանց ղեկավարած ակումբը կարողացավ հաղթել Ռուսական առաջնությունում։

## Ձեռքբերումներ
;  «Կոլհեթի-1913»
* 1993/94 թվականի Վրաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը football.lg.ua կայքում
* Իվան Ջուղելի
* Ո՞վ եք դուք

Կատեգորիա:Զեստափոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զարյա Լուգանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գուրիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Էլեգիա (այլ կիրառումներ)

**Էլեգիա**, կարող է վերաբերել՝
* Էլեգիա - եղերերգ, քնարական ժանրի ստեղծագործություն
* Էլեգիա - իսպանացի ռեժիսոր Իզաբել Կոյշետի մելոդրամա
J.Lo

***«J.Lo»*** (), ամերիկացի երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսի երկրորդ և առավել հաջողակ ալբոմը նրա կարիեիայի ընթացքում։ Թողարկվել է 2001 թվականին։ Ալբոմը առևտրական հաջողություն է ունեցել և վաճառվել է գրեթե 8&nbsp;000&nbsp;000 օրինակով ամբողջ աշխարհում։

## Արձագանքներ

Ալբոմը ստացել է համեստ արձագանքներ երաժշտական քննադատների և համացանցային հրատարակությունների կողմից. Metacritic, *[[Entertainment Weekly]]*, *[[NME]]*, *[[Rolling Stone]]*, *[[Slant Magazine]]*:

## Երգացանկ
# «Love Don’t Cost a Thing» — 3:42
# «I’m Real» — 4:57
# «Play» — 3:32
# «Walking on Sunshine» — 3:46
# «Ain’t It Funny» — 4:06
# «Cariño» — 4:15
# «Come Over» — 4:53
# «We Gotta Talk» — 4:07
# «That’s Not Me» — 4:33
# «Dance With Me» — 4:33
# «Secretly» — 4:25
# «I’m Gonna Be Alright» — 3:44
# «That’s the Way» — 3:53
# «Dame» — 4:25
# «Si Ya Se Acabó» — 3:37
***Բոնուս-երգեր տարբեր երկրների թողարկումների համար.***

- "I'm Real (Murder Remix)" (աննկատ պարունակում է "Can't Believe"թրեքը)

- "Amor Se Paga con Amor"

- "Cariño" (Spanish)

- "Qué Ironía (Ain't It Funny)"

- "I'm Waiting"

- "Pleasure Is Mine"

- "Play" (Thunderpuss Radio Mix)

- "Love Don't Cost a Thing" (Schoolyard Mix)

### Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Ջենիֆեր Լոպեսի ալբոմներ
Կազակ Բուլանովի ալրաղաց

**Կազակ Բուլանովի ալրաղաց** (), ՌԴ Դոնի Ռոստովի Ազով քաղաքի XX դարի արդյունաբերական ճարտարապետության պահպանված եզակի համալիրներից մեկը։

## Պատմություն
Ալրաղացը կառուցվել է 1905 թվականին Գիմնազիչեսկայա փողոցի (այժմ` Խաղաղության փողոց) և Կիրսանովսկայա նրբանցքի (այժմ` Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի պողոտա) խաչմերուկում։ Բայց որպես մասնավոր սեփականություն նրա մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է 1912 թվականին։ Շենքը պատկանել է կազակ Ն. Ն. Բուլանովին։

1925 թվականին ալրաղացի տարածքում շոգեմեքենա տեղակայելու համար կառուցվել է միահարկ շենք։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ալրաղացը մասնակիորեն քանդվել և կողոպտվել է։ Վերականգնողական աշխատանքներն ավարտվել են 1952 թվականին։

Նոր ալրաղացի կազմում են տարբեր ժամանակահատվածների (1950-1980 թվականների) երեք տեսակի շինություններ։ Ալրաղացային համալիրի գերիշխող տարր է հենց ալրաղացն է։ Շենքի արևմտյան ճակատին (Խաղաղության փողոցի կարմիր գծի երկայնքով) հարում է երկհարկանի աղյուսե շինություն։ Հյուսիսային ճակատի կողմից գտնվում է մեքենասրահի միահարկ աղյուսե շենքը, որն ունի բարդ հատակագիծ։ Ալրաղացի ճակատի գեղարվեստական ձևավորման մեջ առկա են կոմպոզիցիոն հնարքներ և ճարտարապետական դեկոր, որոնք բնորոշ են էկլեկտիզմի ռացիոնալիզատորական ուղղությանը` աղյուսային ոճին։

2000 թվականին Ռոստովի մարզի վարչակազմի որոշմամբ հուշարձանը ստացել է *տեղական նշանակության հուշարձանի* կարգավիճակ և անցել պետական պահպանության տակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Հանդիսավոր արարողությունների պալատ (Նովոչերկասկ)

**Հանդիսավոր արարողությունների պալատ** (, մինչև 1964 թվականը` **Երջանկություն տուն**, ), երկհարկանի առանձնատուն Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Հասցեն` Մոսկովսկայա փողոց, 47։

## Պատմություն
մինի|Տախտակ շենքի պատին
Այս մասնավոր առանձնատունը կառուցվել է XIX դարի երրորդ քառորդում և պատկանել է վաճառական Կիրյունինին։ Շենքի ճակատը զարդարված է բազմաթիվ ծեփվածքներով։ Շենքի գեղարվեստական նկարագիրը ստեղծում են բարոկկոյի, Վերածննդի, կլասիցիզմի և մավրիտանյան ճարտարապետության տարրերը։ Կենտրոնական մուտքի ձախ կողմում դարպասի կամարն է, որի վերևում տեղադրված է երկու առյուծ։ Վարկած կա, որ նախկինում շենքում գործել է հասարակաց տուն։ Այս վարկածն իր «Նովոչերկասկ» պատմվածքում հաստատում է Նովոչերկասկում ծնված խորհրդային գրող Գենադի Սեմենիխինը։ Հենց այդ պատճառով էլ, ըստ ամենայնի, դարպասի երկու կողմերում գտնվում են ֆալլուսապաշտական արվեստի տարրեր` երկու անվազատիչներ։ Նախկինում այստեղ ժամանող սպաները դրանց էին կապում իրենց ձիերը։

Շենքը բավականաչափ լավ է պահպանվել։ Ճակատի մասնակի վերակառուցումն իրականացվել է 1990 թվականին։ Թեև փաստաթղթերում «Երջանկության տուն» անվանումը դադարել են նշելուց 1964 թվականից, այն շարունակում էր օգտագործվել մինչև շենքի վերակառուցումը։ Այժմ շենքում գործում է Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալությունը (ՔԿԱԳ-ը)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նովոչերկասկի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
Հանրապետական-ժողովրդական կուսակցություն (Թուրքիա)

**Հանրապետական-ժողովրդական կուսակցություն** (), Թուրքիայի ամենահին քաղաքական կուսակցություն, որն ունի ձախակենտրոն և քեմալիստական հայացքներ։ Առավել կարճ կոչում են ԱՀԿ (CHP): Կուսակցության դրոշի վեց նետերը խորհրդանշում են քեմալիզմի վեց հիմնական սկզբունքները՝ հանրապետականություն, ազգայնականություն, էտատիզմը, պոպուլիզմը (ազգայնություն), լաիցիզմ (աշխարհիկություն) և հեղափոխականություն։

Կուսակցությունը հիմնադրվել է Սիվասի համաժողովի ժամանակ, որի հիմնական նպատակը Թուրք-հունական պատերազմի ժամանակ դեպի Անատոլիա Հունաստանի հնարավոր ներխուժման կասեցումն էր։ 1923 թվականի սեպտեմբերի 3-ին **Ազգային կուսակցությունը** իրեն հռչակեց որպես քաղաքական կազմակերպություն, իսկ արդեն 1923 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը հռչակեց Թուրքիայի անկախությունը և հանրապետական կարգերի հիմնադրումը։ 1924 թվականի նոյեմբերի 10-ին կուսակցությունը ստացել է նոր **Ազգային հանրապետական կուսակցություն** անվանումը։ Մինչև 1946 թվականը Թուրքիայում գործել է միակուսակցական համակարգ։ Քաղաքական այլ կուսակցությունները (Թուրքիայի կոմունիստական կուսակցությունը, Լիբերալ- հանրապետական կուսակցությունը, Ազգային զարգացման կուսակցությունը) համարվում էին անօրինական գործող կազմակերպություններ։

Երբ ԱՀԿ առաջնորդ Իսմեթ Ինյոնյուն անցկացրեց բազմակուսակցական ընտրություններ նրա կուսակցությունը հնարավորություն ունեցավ հաղթելու առաջին ընտրության ժամանակ, սակայն 1950 թվականին նրանք պարտություն կրեցին։ Հանրապետական վերադարձան իշխանության միայն 1960 թվականին՝ զինված հեղաշրջումից հետո, իսկ արդեն 1961 թվականին Արդարություն կուսակցության հետ կազմել են խոշոր կոալիցիա։

2011 թվականի հունիսի 12-ին տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունը ստացել է 11 131 371 (25,91 %) ձայն և 550 հնարավոր մանդատներից ստացել 135-ը։ ԱՀԿ-ն ունի տարածքային ներկայացուցչություններ։ Ներկայումս կուսակցությունը երկրորդն է Թուրքիայում՝ Արդարություն և զարգացում կուսակցությունից հետո։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի կուսակցություններ
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Վահրամ Սարաջյան

**Վահրամ Գեորգիի Սարաջյան** (), հայ թավջութակահար, մանկավարժ։ Հյուսթոնի (ԱՄՆ) համալսարանի պրոֆեսոր։

Գեորգի Սարաջևի որդին, Սերգեյ Սարաջյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Վահրամ Սարաջյանը ծնվել է 1948 թվականին Երևանում, դաշնակահար, կոմպոզիտոր Գեորգի Սարաջևի և երգչուհի Աննա Սարաջյանի ընտանիքում։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։

Մենահամերգներով հանդես է եկել Լոնդոնում, Փարիզում, Միլանում, Ժնևում, Վիեննայում, Ցյուրիխում, Մադրիդում, Բուենոս Այրեսում, Նյու Յորքում և այլուր։ Համագործակցել է անվանի դիրիժորների՝ Վալերի Գերգիևի, Օհան Դուրյանի, Եվգենի Սվետլանովի, Յու. Տեմիրկանովի և կատարողների՝ Բ. Վենգերովի, Դ. Գերինգասի, Ե. Կիսինի, Դ. Ֆիլիպսի հետ։ Մասնակցել է «Սպիտակ գիշերների աստղեր» (Սանկտ Պետերբուրգ), Դմիտրի Շոստակովիչի (Հյուսթոն), Բրատիսլավայի, Պրահայի, Իտալիայի միջազգային երաժշտական փառատոներին։ Դասավանդել է Օբեռլինի (Օհայո, ԱՄՆ), Կոնեկտիկուտի, Ա. Քոփլենդի (Նյու Յորք) երաժշտական քոլեջներում։ 1991 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վահրամ Սարաջյան
* Թավջութակահար Վահրամ Սարաջյանի համերգը Նարեկացիում

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ավետիք Արասխանյան

**Ավետիք Մկրտումի Արասխանյան** (), հայ տնտեսագետ, հրապարակախոս։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1882)։

## Կենսագրություն
Ավետիք Արասխանյանը ծնվել է 1857 թվականին Ագուլիս գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցներում, սկզբում Սուրբ Շմավոն եկեղեցու քահանա Տեր-Սիմոնի մոտ, ապա՝ Հայրապետ Քալանթարյանի, վանքի և 1867 թվականին հիմնված ծխական դպրոցներում։ 1876 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի ռեալական ուսումնարանը։ Ապրելով դպրոցի հայոց լեզվի ուսուցիչ, «Մշակի» աշխատակից Ստեփան Պալասանյանի մոտ՝ կապվում է թերթին, ծանոթանում Արծրունու հետ, մասնակցում խմբագրական ժողովներին, որոնցից մեկի ժամանակ ծանոթանում է Րաֆֆու հետ։ 1876 թվականին մեկնում է արտասահման, երեք կիսամյակ սովորում Լայպցիգի համալսարանում, ապա մեկնում Փարիզ, այնուհետև՝ Գերմանիա, սովորում Ստրասբուրգի համալսարանում, ուսանում քաղաքատնտեսություն, վիճակագրություն, սոցիալական ուսմունքներ, պետական և գերմանական իրավունքներ։ 1882 թվականին ավարտում է համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ Պրոֆեսոր Շմոլլերն առաջարկում է համատեղ աշխատել, սակայն Արասխանյանը վերադառնում է Թիֆլիս։

1889-1900 թվականներին եղել է «Մուրճ» ամսագրի հիմնադիր-խմբագիր, 1909-1911 թվականներին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, եղել է նաև Ախալքալաքի ծխական դպրոցի տեսուչ։

## Երկեր
* Ազգաբնակութիւնը եւ ազգաբնակչական շարժումները, Թիֆլիս, 1883 թ.:
* Արեւելեան ազգերի հին պատմութիւնը, Թիֆլիս, 1891 թ.:
* Հայ-վրացական յարաբերութիւնների մասին անցեալում, Թիֆլիս, 1898 թ.:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ավետիք Արասխանյան (Կյանքը և գրական-հրապարակախոսական գործունեությունը)։ Անանյան, Գառնիկ Գուրգենի, Կիրակոսյան, Վլադիմիր Աղասու, Երևան։ Հայաստան, 1987։
* Ավետիք Արասխանյան։ (Տնտեսագիտական հայացքների վերլուծություն) / Ռ. Ն. Սարինյան, Մասն. խմբ.՝ Ս. Շ. Զուրաբյան, Երևան։ Հայաստան, 1980։

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Առանց սահմանների

**«Առանց սահմանների»**, ռեժիսոր Ռեզո Գիգինեիշվիլիի ֆիլմը։ Բաղկացած է չորս անկախ պատմություններից։ Ֆիլմի աշխատանքային անվանումն է՝ «Սերը ակցենտով և առանց դրա»։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։

## Սյուժե
Կարգախոս՝ *Միջազգային կատակերգություն*։

Ռուսաստանի հավաքականի հարձակվողը մնում է օդանավակայանում՝ օդանավակայանի աշխատակցի մեղքով, ով նյարդայնացած է, քանի որ ֆուտբոլիստը 11 մետրանոց հարվածը չէր խփել։ Հայ անհաջողակ երաժիշտը հանկարծ իմանում է, որ ինքը տղա ունի և որ նա ընկերուհու հետ միասին ժամանել է Երևան։ Վրացական գերեզմանատան տարեց աշխատակից սիրահարվում է մի կնոջ, ով խնամում է իր ամուսնու գերեզմանը։ Մոսկովյան միլիոնատիրոջ որդին ընկերոջ հետ գրազ է գալիս, որ կգերի առաջին պատահած աղջկան, առանց ցույց տալու իր հարստությունը։ Սակայն աղջիկը, ում ընտրում է տղան, պարզվում է ի ծնե կույր է։

## Դերերում
### Օդանավակայան
* Ալեքսանդր Պալ — Սաշա Գորելով
* Միլոշ Բիկովիչ — Իգոր Գրոմով
* Մարիա Շալաևա — Մաշա
* Ռավշանա Կուրկովա — Կամիլա

### [[Մոսկվա]]
* Սայերա Սաֆարի — Սայա
* Եգոր Կորեշկով — Իվան
* Անաստասիա Ստրեժկո — Օքսանա
* Ռոման Մայակին — Ալեքսանդր

### [[Թբիլիսի]]
* Իննա Չուրիկովա — Նինա Պոլյանսկայա
* Օլեգ Բասիլաշվիլի — Գեորգի
* Ալեքսանդր Ադաբաշյան — լուսանկարիչ

### [[Երևան]]
* Հրանտ Թոխատյան — Արմեն
* Նատալյա Վդովինա — Սվետա
* Իվան Յանկովսկի — Արտյոմ
* Աննա Չիպովսկայա — Պոլինա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница фильма на сайте продюсерской компании Yellow, Black and White
* «Без границ» на IMDb

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մոսկվայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Երդվյալ հավատարմատար

**Երդվյալ հավատարմատար** (), Ռուսական կայսրությունում շրջանային դատարանին կամ դատական պալատին կից աշխատող փաստաբան 1863-1917 թվականներին։

## Կարգավիճակի շնորհման պայմանները
* Իրավաբանական բարձրագույն կրթություն,
* Դատական վարչությունմ 5-ամյա ծառայություն կամ երդվյալ հավատարմատարի օգնականի 5-ամյա ծառայություն,
* Հավատարմատարների խորհրդի համաձայնությունը կամ երդվյալ հավատարմատարների գործունեությանը հետևող դատարանի համաձայնությունը։

Երդվյալ հավատարմատար չէին կարող լինել՝
* 25 տարեկանից ցածր անձինք,
* օտարերկրյա քաղաքացիներ,
* անկարող հայտարարված պարտապաններ, 
* Կառավարությունում աշխատող, բացառությամբ առանց պարգևավճարի հասարակական պաշտոններ կամ պատվավոր պաշտոններ զբաղեցնող անձանց,
* դատավճռի համաձայն դրության իրավունքից () զրկված կամ այդ իրավունքը սահմանափակ ունեցող անձինք, ինչպես նաև հոգևոր դատարանի դատավճռով հոգևոր աստիճանից զրկված հոգևորականները,
* դրության իրավունքի զրկումը կամ սահմանափակումը հետևանք ունեցող հանցագործությունների և զանցանքների համար քննության ներքո գտնվողները, ինչպես նաև նրանք, ովքեր դատված են եղել նման հիմունքներով։
* դատարանի որոշմամբ աշխարհիկ կամ հոգևոր ծառայությունից արատների համար կամ էլ ազնվականների միությունից այդ դասի որոշման համաձայն ազատված անձինք, 
* նրանք, ում դատարանի որոշմամբ արգելված է այլոց գործերին առնչվելը, ինչպես նաև երդվյալ հավատարմատարների ցանկից հանվածները։

## Գրականություն
* *Мельник Г. К., Можейко И. В.* Должностные знаки Российской империи. — М., 1993. — С.181.
* Полное собрание законов Российской империи. — СПб., 1867. — собрание II. — Т. 40, отделение 2. — Л. 403, № 42846 от 31.12.1865. // *Высочайше утверждённые рисунки знаков мировых судей, судебных приставов и присяжных поверенных. Рисунки см. в конце тома, лист 35 (II) к № 42846*.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի փաստաբանություն
Կատեգորիա:Իրավաբանական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության իրավունք
Բաբկեն Շահումյան

**Բաբկեն Միքայելի Շահումյան** (), հայ արձակագիր, լրագրող, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1943 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։

## Կենսագրություն
Բաբկեն Շահումյանը ծնվել է 1906 թ. փետրվարին Դիլիջանում։ Սովորել է Դիլիջանի երկրորդ աստիճանի դպրոցում, որն ավարտել է 1925 թվականին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1925-1926 թթ. աշխատել է Ջարխեչ գյուղի դպրոցում որպես ուսուցիչ։ 1926 թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմալեզվաբանական ֆակուլտետը, սակայն նրան չի հաջողվում ավարտել՝ չորրորդ կուրսից, մոբիլիզացիոն կարգով, ուղարկում են Ալավերդի աշխատելու։ 1931-1935 թթ. աշխատել է Ալավերդու «Պղնձի ֆրոնտում» թերթի խմբագրությունում։ Մամուլի բնագավառում աշխատանքային գործունեությունը շարունակել է «Ավանգարդ», «Պիոներ կանչ», «Բանվորական Երևան», «Խորհրդային Հայաստան» թերթերի խմբագրություններում որպես բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար, խմբագրի տեղակալ, խմբագիր։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ՀԿ(բ)Կ ԿԿ կողմից ուղարկվել է Կովկասի ռազմաճակատի քաղվարչության տրամադրության տակ Կերչ, որտեղ 1942 թ. փետրվար-հուլիս ամիսներին աշխատել է ռազմաճակատի «Боевая Крымская» թերթի հայկական հրատարակչական գծով խմբագրի տեղակալ։
1939-1954 թթ. աշխատել է կինեմատոգրաֆիայի բնագավառում.1939-1949 թթ. Երևանի Համո Բեկնազարյանի անվան կինոստուդիայում Վավերագրական ֆիլմերի սեկտորի խմբագիր և տնօրեն, այնուհետև ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստրության կինեմատոգրաֆիայի բաժնում՝ ֆիլմերի արտադրության վարչության խմբագիր, ապա վարչության պետ։

1954 թվականից ՀԿՊ ԿԿ որոշմամբ փոխադրվել է նորաստեղծ «Ոզնի» երգիծական հանդես որպես պատասխանատու քարտուղար և խմբագրական կոլեգիայի անդամ, 1968 թվականի մարտ ամսից աշխատել է որպես «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, որտեղ աշխատել է մինչև թոշակի անցնելը 1982 թ. և թղթակցել մինչև իր մահը՝ 1992 թ. փետրվար ամիսը։
ՀԽՍՀ գրողների միության անդամ, ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ ժուռնալիստների անդամ, «Մարդիկ», «Աստղերը կմնան երկնքում», «Ճրագթաթի ծմակը», «Ո՞րին ապտակես» և այլ գրքերի հեղինակ, մի քանի վավերագրական ֆիլմերի և ակնարկների հեղինակ։ Արժանացել է մի շարք կառավարական մեդալների և այլ խրախուսանքների։ Հայրենական Մեծ Պատերազմի մասնակից է։ Ունի Սովետական բանակի ավագ լեյտենանտի կոչում։

## Երկեր
* Մարդիկ, Երևան, Պետհրատ, 1934, 148 էջ։
* Հաստ Թորոսի արկածները, Երևան, Պետհրատ, 1935։
* Աստղերը կմնան երկնքում, Երևան, Հայպետհրատ, 1944, 126 էջ։
* Ճրագթաթի ծմակը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 196 էջ։
* Որին ապտակես, Երևան, «Սովետական գրող», 1977։

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)
* Գուլիա Գեորգի, Գարունը Սակենում, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 240 էջ։
* Կոժեսուբ, Ծառայում եմ հայրենիքին, Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 218 էջ։
* Ռիիս Լ., Բարունգի Էմուի պատմությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 63 էջ։
* Շիշովա Զ. Կ., Մեծ նավարկություն, Երևան, «Հայաստան», 1965, 419 էջ։
* Դուդինսկի-Մուխաձե Ի., Շահումյան, Երևան, «Հայաստան», 1974, 164 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Ճոճանակը (նկար, Ֆրագոնար)

**«Ճոճանակը»** (), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, փորագրող, ռոկոկոյի կարկառուն ներկայացուցիչ Ժան Օնորե Ֆրագոնարի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է մոտավորապես 1767 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 81 × 64.2 սմ։ «Ճոճանակը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ուոլեսի հավաքածուում (Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն)։

«Ճոճանակը» աշխատանքը դասվում է ռոկոկոյի դարաշրջանի գլուխգործոցների շարքին։

## Նկարագիր
Նկարում հեղինակը վրձնել է երիտասարդ տղամարդու, ով մացառուտում պառկած հետևում է ճոճանակին ճոճվող ազնվական աղջկան։ Նկարի աջ հատվածում երևում է ճոճանակը ձգող հասակավոր տղամարդը, ով չի տեսել թփերում ընկողմանած երիտասարդ երկրպագուին։

«Ճոճանակը» ստեղծագործության մեջ Ժան Օնորե Ֆրագոնարը անմահացրել է այն պահը, երբ ճոճվող աղջիկը գտնվում է ճոճանակի շարժման ամենավերին սահմանին։ Այս դիրքը թույլ է տալիս, որ սիրատածուն գաղտագողի նայի աղջկա մերկացած բարեմասնություններին։ Արագ ճոճվելու հետևանքով աղջկա աջ ոտքից դուրս է թռչում կոշիկը, որը սլանում է դեպի Արպոկրատեսի՝ լռության և գաղտնիքների հինհունական դիցարանի աստծու արձանի ուղղությամբ։ Օրիորդի գլխին նկարիչը վրձնել է շապո բերժեր գլխարկ (հովվական գլխարկ), որը հեգնական-անպարկեշտ իմաստ է տալիս նկարին, քանի որ այդ ժամանակներում այսպիսի գլխարկներ կրում էին ունևոր գյուղացիները, որոնք բնության գիրկ էին դուրս գալիս՝ տրվելու քաղաքային գայթակղություններին։

Համաձայն ֆրանսիացի դրամատուրգ Շառլ Կոլլեի հիշողությունների, Լյուդովիկոս XV թագավորի արքունիքի ներկայացուցիչներից մեկը այս կտավը պատվիրում է ֆրանսիացի նկարիչ Գաբրիել Ֆրանսուա Դուայենին։ Վերջինս պիտի նկարեր պատվիրատուին և սիրուհուն, իսկ ճոճանակը շարժման մեջ գցողը պետք է լիներ եպիսկոպոս։ Նկարիչը վախենում է այդպիսի անպարկեշտ սյուժեից և պատվերը փոխանցում է Ժան Օնորե Ֆրագոնարին, ով կատարեց աշխատանքը, սակայն, եպիսկոպոսի փոխարեն գյուղական համայնքի անդամներից մեկին նկարեց։

## Նկարի պատմություն
Ժան Օնորե Ֆրագոնարը կտավը վրձնել է մոտավորապես 1767 թվականին։ Նկարի առաջին սեփականատիրոջ անունը ցայսօր էլ անհատ է մնում։ Սակայն շշուկներ էին տարածվում, որ նա կարող է լինել Մարի Ֆրանսուա Դավիդ Բոյու դը Սեն Ժյուլենը, առավել հայտնի որպես Բարոն դը Սեն Ժյուլեն անունով  (1713-1788 թվականներ)։ Առաջին ստույգ սեփականատերը համարվում է հարկահավաք Մ. Ֆ. Մենաժ դը Պրեսինյին, որի մահից հետո, 1794 թվականին, «Ճոճանակը» ստեղծագործությունն անցնում է Ֆրանսիայի Ազգային կոնվենտին: Հետագայում, ըստ երևույթին, նկարը պատկանել է մարքիզ դը Ռազեն դե Սեն Մարին, իսկ հաջորդ տերը, ըստ ճշտված աղբյուրների, դարձավ Շառլ դը Մորնին։ Վերջինիս մահից հետո՝ 1865 թվականին նկարը վաճառվում է փարիզյան աճուրդի տներից մեկում, որտեղ Ռիչարդ Սեյմուր-Կոնուեն ձեռք է բերում այն. նա Անգլիայի Հարթվորդների կոմսության 4-րդ մարքիզն էր, ով մի շարք մարդկանց հետ հիմնադրեց հետագայում Ուոլեսի հավաքածուն։

«Ճոճանակը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ուոլեսի հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Ingamells, John, *The Wallace Collection, Catalogue of Pictures, Vol III, French before 1815*, Wallace Collection, 1989, ISBN 0-900785-35-7
* 

## Արտաքին հղումներ

* The painting at the Wallace Collection website
* The Swing - Analysis and Critical Reception

Կատեգորիա:1767 նկարներ
Կատեգորիա:Ժան Օնորե Ֆրագոնարի նկարներ
Կատեգորիա:Ուոլեսի հավաքածուի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ
Բուդդա զբոսայգի

**Բուդդա զբոսայգի** (հայտնի է նաև որպես Xieng Khuan), քանդակների այգի Լաոսի մայրաքաղաք Վիենտյանից 25 կմ հարավ-արևելք՝ Մեկոնգ գետի հովտի մարգագետնում։ Այգին անվանվում է **Wat Xieng Khuan** (Lao: ວັດຊຽງຄວນ;), չնայած տաճար չէ (*Wat*) և ունի կրոնական տեսք։ *Xieng Khuan* անվանումը նշանակում է *Արիության քաղաք*։ Այգում տեղադրված են 200 հինդուիզմին և բուդդայականությանը վերաբերող արձաններ։ Կառավարությունն այգին օգտագործում է որպես տուրիստական գրավչության վայր և հասարակական զբոսայգի։

## Պատմություն
Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատի ղեկավարությամբ այգին ստեղծվել է 1958 թվականին։ Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատը քահանա-շաման էր, ով ներգրավված էր հինդուիզմի և բուդդայականության մեջ։ Նրա վրա մեծ է հինդու ռիշիի ազդեցությունը, ում մոտ Սուլիլատը սովորել է Վիետնամում։ 1975 թվականի հեղափոխությունից հետո, Պատետ Լաոյի հետապնդումներից մտահոգված, Սուլիլատը Լաոսից փախչում է Թաիլանդ, որտեղ ստեղծում է քանդակների մեկ այլ՝ «Սալա Կեոկու» (Sala Keoku) զբոսայգին։ Երկու զբոսայգիներն էլ գտնվում են Թաիլանդ-Լաոս սահմանին կից (Մեկոնգ գետ)՝ միմյանցից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բուդդա զբոսայգու ամենաբարձր քանդակը կարելի է տեսնել Մեկոնգ գետի Թաիլանդի կողմից։

## Նկարագրություն
Արձանները պատրաստված են երկաթբետոնից, զարդանախշերով են, երբեմն՝ արտառոց դիզայնով։ Թվում է դրանք դարերի հնություն ունեն, ինչն այդպես չէ։ Ներկայացված են մարդկանց, աստվածների, կենդանիների, հրեշների քանդակներ։ Կան Բուդդայի բազմաթիվ քանդակներ՝ բուդդայական համոզմունքների կերպարներ, ինչպիսիք են՝ Ավալոկիտեշվարան և հինդուիզմի դիցաբանության հերոսները՝ Շիվա, Վիշնու և Արջունա։ Այս քանդակները ենթադրաբար ստեղծել են ոչ հմուտ մասնագետները Լուանգ Պու Բունլիա Սուլիլատի ղեկավարությամբ։ Ուշագրավ քանդակներից մեկը հիշեցնում է հսկա դդում։ Այգին ունի երեք մակարդակներ՝ դժոխք, երկիր, երկինք։ Այցելուների համար այգու մուտքը երեք մետր բարձրությամբ հրեշի բերանն է, այնուհետև աստիճանավանդակով դժոխքից անցնում են երկիր։ Յուրաքանչյուր հարկում կան տվյալ մակարդակին պատկերող քանդակներ։ Վերևի հարկում կա վայր, որտեղից կարելի է տեսնել ամբողջ այգին։ Այգու գրավչություններից է նաև 40 մետր երկարության թեք պառկած բուդդայի քանդակը։

## Պատկերասրահ

Vientiane XiengKhuan4 tango7174.jpg
Vientiane XiengKhuan7 tango7174.jpg
Buddha Park2.jpg
Buddha Park Head.jpg
Xieng Khuan.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լաոսի զբոսայգիներ
Փրկարարները

**«Փրկարարները»** (),  Ուոլթ Դիսնեյ ընկերության թվով 23-րդ լիամետրաժ մուլտֆիլմն է, որը ստեղծվել է 1977 թվականին։ Մարջերի Շարպ (առաջին հերթին «Փրկարարներ» «ՄԻս Բիանկա») գրքի էկրանավորումն էր։ Ամերիկական կազմակերպությունը |Motion Picture Association of America և Բրիտանական դասակարգումը շարունակեց բարձրացնել վարկանիշը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել ԱՄՆ-ում 1977 թվականի հուլիսի 22-ին։ Ուրիշ երկրներում մուլտֆիլմը կրկնօրինակվել է տարբեր լեզուներով։ 1983 թվականին և 1980 թվականի վերջերին մուլտֆիլմը վերաթողարկվեց։

## Սյուժե
Մեր աշխարհում գոյություն ունի 2-րդ աշխարհ, որտեղ մկները մարդու կերպարանքով էին։ Նրանց եղբայրությունը այնքան ամուր էր, որ նրանք, ՄԱԿ-ին հավասար ստեղծում են իրենց փրկարարական կազմակերպությունը, որի մեջ մտնում էին պատվիրակները աշխարհի տարբեր երկրներից։ Մի անգամ 8 տարեկան որբ աղջիկ Պենին առևանգվել էր լոմբարդի չար սիրտ կառավարչի կողմից։ Դա արվել էր նրա համար, որ աղջիկը օգներ նրան գողանալ հսկայական ադամանդը («Հրեշի աչքը»)։ Բանն այն էր, որտեղ որ նա թաքնվում էր, շատ նեղ էր։
Պենին նետում է գրությունով շիշը ծով, որտեղ նա օգնություն էր խնդրում։ Շիշը ընկնում է մկների մոտ, դրանից հետո փրկարար մկները հավաքվում են շտաբ բնակարանում, որպեսզի որոշեն աղջկան օգնելու հարցը։ Որպես կամավոր Բիանկան գնում է օգնելու։ Նա նույնպես վերցնում է որպես օգնական հավաքարար Բերնարդին։
Եվ ահա Բիանկան և Բեռնարդը ուղևորվում են փնտրելու Պենիին։ Սկզբում նրանք սողոսկում են մանկատուն, որտեղից կորել էր Պենին։ Այդտեղ ծեր կատուն Ռուֆուսը տեղեկացնում է նրանց, որ Պենին անհետացել է. նրան առևանգել է տիկին Մեդուզան։ Բեռնարդը և Բիանկան ինքնաթիռով ուղևորվում են Մեդուզայի հետքերով։ Նա հասցնում է Բիանկային և Բեռնարդին Հրեշի ծովածոց։ Հետո առաջ են գալիս մի շարք վտանգավոր արկածներ։ Պենին հանում է ադամանդը, և տիկին Մեդուզան ընկնում է նրա հետևից, բայց անհաջողության է մատնվում։
Բեռնարդը և Բիանկան օգնում են տեղի բնակիչներին՝ մկներին, նապաստակներին և շատ շատերին։ Վերջում ըստ ավանդության բարին հաղթում է չարին։ Բեռնարդն ու Բիանկան որոշում են միշտ լինել միասին և օգնել միմյանց։

## Գործող անձինք
* ՄԻս Բյանկա - սպիտակ մուկ, ով կատարում էր հանձնարարությունը աղջկան փրկելու, ով հայտնվել էր սարսափելի վիճակում։ Պատգամավոր Վենգրինի մոտ։
Հնչյունավորել է Եվա Գաբորը։ 
* Բեռնարդ - Բարեգործական օգնության շվեյցար մուկ։ Բեռնարդը ուղղեկցում էր Միս Բիանկային աղջկան փրկելու առաջադրանքը կատարելու համար։ Ով ԱՄՆ-ի պատգամավորն էր։
Հնչյունավորեց Բոբ Նյուխարտը։
* Աղջիկ Պենիին - 8 տարեկանում Միս Մեդուզան առևանգել էր նրան, որպեսզի Պենին թափանցի քարայր «Սև անցք» և փնտրի «Հրեշի աչքը»։ 
 Հնչյունավորեց Միչել Ստեսին։
* Մադամ Մեդուզա - չար և խորամանկ կին, առավանգել էր Պենիին ապաստարանում, որպեսզի գտնի թանկարժեք քարը՝ «Հրեշի աչքը»։ 
 Հնչյունավորեց Ջեռալդին Պեյջը։

## Դերերը կատարեցին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Իտու

**Իտու** (), հին և պատմական քաղաքային շրջան Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։ Մտնում է Սան Պաուլուի մարզի Սորոկաբայի գավառի մեջ։ 2015 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 167&nbsp;095 մարդ։ Զբաղեցնում է 639,981կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը 243,9 մարդ/կմ² է։ Տեղացիները քաղաքն անվանում են *Ituano*։

## Պատմություն
Իտուն 1610 թվականին հիմնադրել է պորտուգալացի Դոմինգոս Ֆերնանդեսը։ 1657 թվականին այն ստացել է գյուղի կարգավիճակ։ 1822 թվականին մտել է Բրազիլիայի կազմի մեջ։ Քաղաք է դարձել 1843 թվականին։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մերձարևադարձային կլիմայական գոտում։ Միջին ջերմաստիճանը 16°-ից 22° է (սելսիուս)։ Ամառը տաք է և չոր, ձմեռը՝ չափավոր ցուրտ և չոր։

## Բնակչություն

## Քույր քաղաքներ
Իտուի քույր քաղաքներն են․
* Սալտու, Բրազիլիա
* Շամբերի, Ֆրանսիա

## Պատկերասրահ

File:Igreja matriz de Itu.jpg|Իտուի գլխավոր ծխական եկեղեցին 
File:ITU 07 2009 Giant traffic signal 6058.jpg|Հսկա Լուսափոր։ Իտուն հայտնի է որպես «Մեծ երևույթների» մայրաքաղաք
File:Itu 05 2009 Museu da Energia 5864.jpg|Էներգետիկայի թանգարան
File:ITU 07 2009 Giant Phone 6037.jpg|Հսկա հանրային հեռախոս։
File:Itu 400 Anos.jpg|2010 թվականին Իտուն նշեց հիմնադրման 400-ամյակը
File:Itu Igreja de Cristo.jpg|Igreja de Cristo (Հիսուսի եկեղեցի)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անգլերեն թարգմանված կայք
*  Itu´s Portal
*  Government Site
*  Itu on citybrazil.com.br 

Կատեգորիա:1610 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Ադոլֆ Ֆրեդերիկ, Քեմբրիջի դուքս

**Ադոլֆ Ֆրեդերիկ, Քեմբրիջի դուքս** (, )՝ բրիտանացի ֆելդմարշալ։

Անգլիայի թագավոր՝ Ջորջ III կրտսեր որդին։

## Գործունեուոթյուն
Հաճախել է Գյոթինգենի համալսարանը։ 1793 թ. նիդեռլանդական արշավանքի ժամանակ արքայազն Ադոլֆը գերի ընկավ, բայց շուտով նրան փոխանակեցին։

1801 թ. արքայազն Ադոլֆը, ում շնորհվել էր Քեմբրիջի դուքսի տիտղոս, ուղարկվեց Բեռլին, որպեսզի հակազդի Հաննովերի կուրֆյուրստությունը գրավելու որոշմանը, բայց այդ առաքելությունը ձախողվեց։ Նույնքան անհաջող էր Քեմբրիջին Հաննովերի զինված ուժերի գլխավոր նշանակելու փորձը (1803 թ.) և Քեմբրիջը խուսափեց նահանջելու անհրաժեշտությունից միայն այն բանի շնորհիվ, որ ղեկավարությունը հանձնեց գեներալ Ի. Լ. ֆոն Վալմոդենին։

Գեորգ 3-րդին Հենովերը վերադարձնելուց և 1815 թվականին նորից ստեղծված Հանովերի թագավորության գահին բարձրանալուց հետո, 1816 թվականին Քեմբրիջը ուղարկվեց այնտեղ որպես գեներալ-փոխարքա, իսկ 1831 թվականի անկարգություններից հետո Գյոթինգենում նշանակվեց Հանովերի փոխարքա։ Նրա օրոք՝ 1819 թվականին վերանայվեց պալատական հին սահմանադրությունը, իսկ 1833 թվականին նոր սահմանադրություն ընդունվեց, տրված Վիլհեմ 4-րդի կողմից։

1833 թվականի օգոստոսի 26-ին պարգևատրվեց Սուրբ Անդրեաս առաքյալի շքանշանով։

Վիլհեմ 4-րդի մահից հետո 1837 թվականին Հաննովերը անցավ Քեմբրիջի ավագ եղբայր՝ Էռնեստ Օգոստոսին, ինչի արդյունքում Քեմբրիջը վերադարձավ Անգլիա, որտեղ հիմնեց շատ բարեգործական կազմակերպություններ։

## Ընտանիք
1818 թվականից ամուսնացած էր Ավգուստա Գեսսեն Կասելսկայի հետ (1797-1889-ական թվականներ)

Երեխաներ։
* Ջորջ (1819-1904- ական թվականներ), Քեմբրիջի դուքս, բրիտանացի հրամանատար, ավելի հաջողակ քան հայրը
* Ավգուստա (1822-1916-ական թվականներ)
* Մարիամ (1833-1897-ական թվականներ)՝ ամուսնացած էր Տեքսկի դուքս Ֆրնցիսկոսի հետ, այդ ամուսնությունից ծնվեցին բրիտանացի թագուհի Մարիա Տեքսացին, Ջորջ 5-րդի կինը և Ադոլֆ Տեքսացին, ով անվանվել է ի պատիվ պապի, իսկ 1917 թվականին Ջորջ 5-րդից ստացավ Քեմբրիջ ազգանունը և Քեմբրիջի մարկիզի տիտղոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի զորավարներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Քաղաքագլխի տուն (Տագանրոգ)

**Քաղաքագլխի տուն** (, ժողովրդի մեջ` *Ալեքսանդր I-ի պալատ*, ), Տագանրոգի պատմության և ճարտարապետության հուշարձաններից մեկը։ Միահարկ քարե շենք է` կառուցված ռուսական կլասիցիզմի ոճով։ Հասցեն` Հունական փողոց, 40։ Հայտնի է գլխավորապես նրանով, որ 1825 թվականին այստեղ է մահացել Ռուսաստանի Ալեքսանդր I կայսրը։ 2016 թվականի դրությամբ այստեղ գործում է մանկական «Բերյոզկա» առողջարանը։

## Պատմություն
Առանձնատունը 1806 թվականին կառուցել է աստիճանավոր տիկին Սիվերեն։ 1816 թվականին շենքը վերակառուցվել է ճարտարապետ Ֆ. Մոլլի նախագծով և վաճառվել քաղաքին որպես քաղաքագլխի բնակարան։ Առանձնատունը տարբեր ժամանակահատվածներում պատկանել է տարբեր տերերի։ Նրանցից առավել ազդեցիկը եղել է Տագանրոգի քաղաքագլուխ Պյոտր Պապկովը, որը գնել է տունը կառուցվելուց չորս տարի հետո։ Ալեքսանդր I կայսրը այստեղ կանգ է առել երկու անգամ` 1818 և 1825 թվականներին։ Վերջին այցը նրա համար դարձել է ճակատագրական։ Ալեքսանդր I-ը մահացել է այստեղ նոյեմբերի 19-ին տենդից։ Նրա մահից հետո տունը գնել է այրացած կայսրուհի Ելիզավետա Ալեքսեևնան։ Այստեղ ստեղծվել է Ռուսաստանում առաջին հուշաթանգարանը, որը նվիրված է եղել կայսրին։ Ալեքսանդր I-ի պալատ այցելել են Ալեքսանդր II-ը և Ալեքսանդր III-ը, բանաստեղծներ Վասիլի Ժուկովսկին և Ալեքսանդր Պուշկինը` նրան աքսոր ուղեկցող գեներալ Նիկոլայ Ռաևսկու և նրա դստեր՝ Մարիա Վոլկոնսկայայի հետ, նկարիչ Հովհաննես Այվազովսկին, լուսավորության ժողկոմ Անատոլի Լունաչարսկին, որը հյուրերի հուշամատյանում կատարել է հետևյալ գրառումը. *«Այս հնագույն անկյունն անհրաժեշտ է պահպանել որպես պատմական կենցաղային հուշարձան, գլխավորապես, ուսումնական նպատակներով...»*, և բազմաթիվ այլ անվանի գործիչներ։

Սկսած 1864 թվականից, 12 տարվա ընթացքում, դիրիժոր Պավել Չեխովի (Անտոն Չեխովի հոր) սիրողական երգչախումբը հանդես է եկել տան Խաչվերաց եկեղեցում, որը կառուցվել է առանձնատանը կայսեր հիշատակին։ 1860-ականների վերջում - 1870-ականների սկզբին Ալեքսանդր, Նիկոլայ և Անտոն Չեխովները նույնպես երգել են այդ երգչախմբում։ 1928 թվականին թանգարանը փակվել է, իսկ որոշ ցուցանմուշներ տեղափոխվել են Ալֆերակիի պալատ։

## Ճարտարապետություն
Մեկհարկանի առանձնատան ճակատն ունի 13 պատուհան։ Շենքը չունի սյունաշար, բայց իր մեջ կրում է ռուսական կլասիցիզմի հիմնական հատկանիշները։ Հարթ ճակատի անկյունները զարդարված են կոպտատաշ քարերով, քիվը զարդարում են օրդերային ատամնիկները։ Կողպեքային քարերն ավարտում են բոլոր պատուհանների կոմպոզիցիան, թեև ոչ բոլորն են պարակալված։ Նրանց ռիթմը փոքր-ինչ խախտված է։ Պատուհանների մի մասի վերևում կան եռանկյունաձև զարդաքիվեր, մյուսների վրա` ուղղանկյուն խորշեր, բայց առանց դեկորի։ Կոմպոզիցիոն առանցքն արտահայտված է ոչ հստակ։ XIX դարի առաջին կեսի Տագանրոգին բնորոշ շենք է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Alexander I Palace Plan.jpg|Առանձնատան առաջին հատակագիծը
Պատկեր:Alexandre1 Palace Taganrog.jpg|Առանձնատունը XIX դարի վերջի բացիկի վրա
Պատկեր:Alexander Palace Taganarog.png|Առանձնատունը XIX դարի վերջի բացիկի վրա
Պատկեր:Alexander palace 2008.jpg|«Բերյոզկա» առողջարանը, 2008 թվական
Պատկեր:Alexander Palace Plaque.jpg|Հուշատախտակ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ISBN 5-7509-0662-0.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր