open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մաքսիմ Գորկու տուն-թանգարան (Մոսկվա)

**Մաքսիմ Գորկու տուն թանգարան** (), հուշահամալիր թանգարան Մոսկվայում` նվիրված ռուս գրող, արձակագիր և դրամատուրգ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Պեշկովի կյանքին և ստեղծագործությանը, որը հայտնի է Մաքսիմ Գորկի գրական կեղծանունով։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Մաքսիմ Գորկի, Մ. Պեշկով, Ն. Պեշկովա, թոռնուհիներ՝ Մարֆա և Դարյա Պեշկովաներ, 1928
1902 թվականին ռուս ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելի կողմից մոդեռն ոճով կառուցված շենքը սկզբում պատկանել է միլիոնատեր Սերգեյ Ռյաբուշինսկուն։ Շինարարությունը սկսվել է, երբ Ռյաբուշինսկին 26 տարեկան էր։ Այս տանը նա ընտանիքով ապրել է մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը, երբ ամբողջ ընտանիքը ենթարկվել է հալածանքների և փրկվել արտագաղթելով։ 1917 թվականից հետո առանձնատունն անցավ քաղաքապետարանի տիրապետության ներքո և այնտեղ հերթով տեղակայվեցին Պետական հրատարակչությունը, Արտասահմանի հետ մշակութային կապերի համամիութենական ընկերությունը, Հոգեվերլուծության ինստիտուտը և մանկապարտեզը։ 1932 թվականին Գորկին վերջնականապես  տեղափոխվում է ԽՍՀՄ, որտեղ մինչ այդ լինում էր տարեկան մի քանի շաբաթ, դրանից հետո նրան այլևս արտասահման գնալ չթույլատրեցին։ Ռյաբուշինսկու նախկին առանձնատունը, ինչպես նաև Գորկայի և Ղրիմի ամառանոցները ԽՍՀՄ Կառավարության կողմից հատկացվեցին Գորկուն և նրա ընտանիքին՝ որպես կեցավայր։ Հենց այստեղ էլ նա անցկացրեց կյանքի մնացած տարիները մինչև իր մահը՝ 1936 թվականը։ 1965 թվականին շենքին պաշտոնապես տրվեց թանգարանի կարգավիճակ։

Գորկու մահից հետո նրա որդու այրին՝ «Տիմոշան» (Նադեժդա Ալեքսեևնա Պեշկովա) մնաց բնակվելու առանձնատանը մինչև 1965 թվականը, որից վերջին 20 տարիներն իր նախաձեռնությամբ նա նվիրեց Գորկու թանգարանի ստեղծմանը

## Ներքին և արտաքին տեսք

## Ցուցադրություն
Թանգարանն ունի հինգ հուշահասենյակներ` գրադարան, աշխատասենյակ, ննջարան, ճաշասենյակ և ընդունարան, պահպանվել են Գորկու անձնական իրերը, կահավորանքը։ Թանգարանը պահպանել է Գորկու եզակի հարուստ գրադարանը, որն օգտագործվում է գիտական հետազոտություններում։

Մաքսիմ Գորկին բնակվում էր շենքի առաջին հարկում, երկրորդ հարկում բնակվում էր նրա ընտանիքը՝ որդին Մաքսիմ Ալեքսեյևիչը, կնոջ Նադեժդա Ալեքսեևնայի և թոռների Դարյայի ու Մարֆայի հետ։ Այն ժամանակ, երբ  Ռյաբուշինսկիները լքեցին տունը և այն անցավ քաղաքապետարանի տիրապետության ներքո, այդ ժամանակվա կահույքի որոշ առարկաներ և լուսավորության սարքեր, որոնք պատրաստվել էին Շեխտելի էսքիզներով, կորել են, քանդվել է օդափոխության համակարգը և կարարական մարմարից պատրաստված եզակի բուխարին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Музей-квартира Максима Горького на сервисе Яндекс.Панорамы
* Музей-квартира А. М. Горького  на «CityOut Москва»
* Классика московского модерна пост в Livejournal.com
* VR 360 экскурсия по особняку

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1965 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկի
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի անձնային թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ
Հանա Հեգերովա

**Հանա Հագերովա** (), սլովակ երգիչ և դերասանուհ։ Հաճախ անվանվում է Չեխոսլովակիայի շանսոնի թագուհի, նրան ճանաչում են հիմնականում որպես շանսոն երգչուհի։ Հեգերովան ճանաչում է ձեռք բերել հատկապես գերմանախոս երկրներում։ Ապրում է Չեխիայի Պրահա քաղաքում։

## Կենսագրություն
Հանան 1937 թվականից մինչև 1942 թվականը Սլովակիայի ազգային թատրոնին կից բալետի դպրոց է հաճախել։ 1950 թվականին Կոմարնոյում տարրական կրթությունը ավարտելուց հետո աշխատել է Սկոդա Վորկս գործարանում և որպես ուսուցիչ մասնագիտական դպրոցում։ 1951-1953 թվականներին Հեգերովան մասնակցել է պետական թատերական կոնսերվատորիայի մասնագիտական դասընթացներին, ապա 1957 թվականին միացել է Ժիլինաում Պետեր Յիլեմնիցկու թատրոնի թատերախմբին։

1954 թվականին Հենգովան «*Ֆրոնայում»* ֆիլմի գլխավոր դեր է խաղացել Հանա Չելկովի անունով։ Պրահա ժամանելուց հետո չեխ նշանավոր դերասան Յան Վերիխը նրան առաջարկել է անդամակցել ABC թատրոնին, սակայն  հրաժարվել է։ 1958 թվականից մինչև 1961 թվականը նա ելույթ է ունեցել Պրահայի Ռոկոկո թատրոնում, իսկ 1961-1966 թվականներին սեմաֆոր թատրոնում, որտեղ հանդես է եկել ջազային օպերայում։ Հեգերովայի երգացանկում եղել են չեխ և սլովակ հեղինակների բազմաթիվ երգեր ինչպիսիք են Էդիթ Պիաֆի (*«*ԻմՊարոն»), Ժակ Բրելի (*«Ne me quitte pas»*), Կուրտ Վայլի (*«Surabaya Johnny»)* և այլ երգիչների երգերի չեխերեն տարբերակները*:* 1967 թվականին Հանա Հեգերովան Փարիզի Օլիմպիայում երգել է Ժակ Բրելի և Շառլ Ազնավուրի երգերը։ Նաև հանդես է եկել Մոնրեալի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ 1977-1981 թվականներին Չեխոսլովակիայի կարգավորման ժամանակ Հեգերովան ստիպված էր դադարեցնել իր գործունեությունը արտասահմանում, և նրա համերգային գործունեությունը նույնպես սահմանափակված էր Չեխոսլովակիայում։ Թավշյա հեղափոխությունից հետո սկսել է ավելի հաճախ ելույթ ունենալ հանրության առջև։ Այդ ժամանակ ստացել է բազմաթիվ երաժշտական մրցանակներ, օր.*Պլատինե սկավառակ* 1992 թվականին, իսկ չեխական Գրեմին՝ 1996 թվականին։ 2002 թվականին Հանա Հեգովան Չեխիայի նախագահ Վացլավ Հավելի կողմից արժանացել է պատվո մեդալի։

2011 թվականի օգոստոսին ազգային մամուլը հայտարարել է, որ Հանան որոշել է հեռանալ երաժշտական միջավայրից՝ ասելով MusicServer-ին «Ես որոշեցի, որ այլևս չեմ ուզում դա։ Ես չեմ ուզում երգել,ես չեմ ուզում դուրս գալ հանրության առաջ։ Ես ուզում եմ ազատվել սթրեսից:Ես ուզում եմ վայելել իմ խաղաղ օրերը իմ շան հետ»։

2014 թվականի դեկտեմբերին նրան հիվանդանոց են տեղափոխվել սրտի լուրջ խնդիրներով։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սլովակ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սլովակ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սլովակ երաժիշտներ
Սեդա Դոլուխանյան

**Սեդա Կարենի Դոլուխանյան** (), հայ ֆիզքիմիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1993): Միջազգային գիտական-տեխնիկական կենտրոնի (ՄԳՏԿ) կողմից ֆինանսավորված և  բարեհաջող իրականացված երկու նախագծերի (1999-2001, 2006-2008) հեղինակ և ղեկավար։

Լոլա Դոլուխանյանի քույրը։

## Կենսագրություն
Սեդա Դոլուխանյանը ծնվել է 1939 թվականի հունիսի 4-ին, Երևան քաղաքում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկայի ֆակուլտետը։ 1971 թվականից աշխատում է ՀԽՍՀ ԳԱ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1975 թվականից՝ անօրգանական միացությունների բարձրջերմաստիճանային սինթեզի և տեխնոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են անցումային մետաղների հիդրիդների և ջրածին պարունակող միացությունների ու համաձուլվածքների ինքնատարածվող բարձրջերմաստիճանային սինթեզի, արագացված էլեկտրոնների փնջի տակ ճառագայթաջերմային սինթեզի, ինչպես նաև վակուումում մետաղների ու համաձուլվածքների ճառագայթահարման ժամանակ հիդրիդների ստացման (կոչվել է «սառը սինթեզ») խնդիրներին։ Մշակել է տիտանի և ցիրկոնիումի հիդրիդների, ինչպես նաև մոլիբդենի երկսիլիցիդի ստացման արդյունաբերական եղանակներ։ Վերջինս ներդրվել է Վանաձորի բարձրջերմաստիճանային տաքացուցիչների գործարանում։ Անցումային մետաղների կոմպակտ հիդրիդների ստացման եղանակի արտոնագրի հեղինակ։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1980):
* ԱՄՆ-ի «Տարվա գիտնական» կոչում (2001):

## Աշխատություններ
* Долуханян Седа Кареновна. Исследование процесса взаимодействия науки и техники [Текст]: (На примере развития техники высоких давлений и получения алмаза и других материалов): Автореферат дис. на соискание ученой степени кандидата технических наук. (580) / АН СССР. Ин-т физики высоких давлений. Ин-т истории естествознания и техники. - Москва, [б. и.], 1971. - 21 с.

## Հրապարակումներ մամուլում
* Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի լաբորատորիան բիզնեսին համաձուլվածքների արտադրման բացառիկ տեխնոլոգիա է առաջարկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆիզքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Señorita (երգ, Շոն Մենդես և Կամիլա Կաբելո)

**«Señorita»**՝ կանադացի երգիչ Շոն Մենդեսի և ամերիկա-կուբացի երգչուհի Քամիլա Քաբելոյի երգը, որը թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին Island Records լեյբլում։ Երգի հեղինակներն են Մենդեսը, Քաբելոն, Charli XCX-ը, Ali Tamposi-ն, Jack Patterson-ը Քլին Բենդիթից, սինգլը պրոդյուսավորել են Բենջամին Լևինը, Cashmere Cat-ը և Watt-ը։
Սա Մենդեսի և Քաբելոյի երկրորդ համատեղ ձայնագրությունն է 2015 թվականի «I Know What You Did Last Summer» սինգլից հետո։

## Պատմություն
Թե՛ Մենդեսը, թե՛ Քաբելոն առաջին անգամ ակնարկել են նոր համագործակցության մասին 2018 թվականի դեկտեմբերին։ Նրանք սկսել են նախագծի մասին հայտնել սոցիալական ցանցերում 2019 թվականի հունիսին, նրանցից յուրաքանչյուրը կիսվել է 20 վայրկյանանոց տեսանյութով։ Նրանք երաժշտական տեսահոլովակի թիզերները հրապարկել են իրենց սոցցանցերում 2019 թվականի հունիսի 19-ին։ Մենդեսը հաստատել է, որ դա կլինի նոր սինգլ իր թողարկման ամսաթվի և գեղարվեստական ձևավորման հետ միասին։
Սինգլի պաշտոնական թողարկումը կայացել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի պաշտոնական տեսահոլովակը Յություբում առաջին անգամ հայտնվել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին։ Լոս Անջելեսում նկարահանված տեսանյութում Մենդեսն ու Քաբելոն շրջում են քաղաքով։ Տեսանյութը ներառում է դուետի տեսահոլովակները հյուրանոցային համարում, ճաշարանում, որտեղ աշխատում է Քաբելոն, և գիշերային ակումբում։

## Թրեքների ցանկ
***Ձայնապնակ (7 դյույմ) և CD սինգլ**
#"Señorita" – 3:10

***Թվային բեռնում և սթրիմինգ**
#"Señorita" – 3:10

## Հիթ-շքերթ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  (Աուդիո)

Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Կատեգորիա:Կամիլա Կաբելոյի երգեր
Կատեգորիա:Շոն Մենդեսի երգեր
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Ֆրեդերիկ Ռեյնես

**Ֆրեդերիկ Ռեյնես** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս և պրոֆեսոր։ 1995 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է նեյտրինոի հայտնաբերման համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգում, Ռուսաստանից արտաֆգաղթած հրեաների ընտանիքում։ Նրա ծնողները արտագաղթել են Ռուսական Կայսրության միևնույն Լիդա քաղաքից, և ամուսնացել են ԱՄՆ-ում։

Ֆրեդերիկ Ռեյնեսը ստացել է ֆիզիկայի դոկտորի կոչում Նյու Յորքի համալսարանում (1944), ապա սկսել է աշխատել Լոս Ալամոսի Ազգային լաբորատորիայում, որտեղ իրականացվում էին ատոմային հետազոտություններ (1951)։ 1951 թվականին Ռեյենսը դարձավ Պիթսբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ֆիզիկայի պրոֆեսոր և ֆիզիկայի բաժնի դեկան։ 1966-ի 1988 թվականները դասավանդել է Իրվայնի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

Քոեն Կլայդի հետ համատեղ Ռեյենսը զբաղվում էր նեյտրինոյի տեսության հետազոտությամբ։ Նրանք ապացուցեցին նեյտրինոյի գոյության հավանականութունը, որը կանխատեսել էր Վոլֆգանգ Պաուլին 1930 թվականին։ 1951 թվականին գիտնականները առաջարկ էին ներկայացրել նեյտրինոյի հայտնաբերման նպատակով օգտագործել ատոմային ռումբի պայթյունը, սակայն այս նախագիծը փոխարինվեց Հարավային Կարոլինայում միջուկային ռեակտորում կատարվելիք փորձով։ 1955 թվականին այդ փորձերի ընթացքում էլ գիտնականները հայտնաբերեցին և ապացուցեցին նեյտրինոյի գոյությունը։

Նեյտրինոյի հայտնաբերման համար, 1995 թվականին Ռեյենսը (համատեղ Մարտին Պեռլի հետ) ստացավ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (նրա համահեղինակ Կոենը մահացել էր 1974 թվականին)։

Ռեյենսը նաև եղել է բազմաթիվ այլ մրցանակների դափնեկիր, որոնցից են՝ Ռոբերտ Օպենհեյմերի հիշատակի մրցանակը (1981) և ԱՄՆ ազգային գիտության մեդալ (1983), Ամերիկյան ֆիզիկական միության և Գուգենհայմի հիմնադրամի մրցանակները։

Ռեյենսը հանդիսանում էր Ամերիկյան ֆիզիկայի ուսուցիչների միության և Ամերիկյան գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև դասախոսություններ է կարդացել բազմաթիվ հեղինակավոր համալսարաններում և կազմակերպություններում՝ Իսրայելի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայում, Սթենֆորդի համալսարանում և Մերիլենդի Քոլեջ Պարկ համալսարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
* Ֆ. Ռեյենս. «Նեյտրինո։ պելտերգեյստից դեպի մասնիկ». Նոբելյան դասքախոսություն, Успехи физических наук, 166 հատոր, 12 թողարկում, դեկտեմբեր 1996 

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ռասել Ալան Հալս

**Ռասել Ալան Հալս** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Փրինսթոնի համալսարանում։ 1993 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը շնորհվել է նրան, համատեղ Ջոզեֆ Թեյլորի հետ, «նոր տիպի պուլսարների հայտնաբերման համար, որոնք տվել են նոր հնարավորություններ գրավիտացիայի հետազոտության համար»։

Հայտնագործությունը Հալսը և Թեյլորը կատարել են 1974 թվականին, երբ դիտարկումներ էին կատարում Արեսիբո աստղասդիտարանի ռադիոաստղադիտակի վրա, հայտնաբերելով առաջին կրկնակի պուլսարը՝ PSR B1913+16: 1991 թվականին այս աստղերի զույգի ուղեծրի ուսումնասիրությունները թույլ տվեցին հաստատել Հարաբերականության ընդհանուր տեսությունը, ինչպես նաև հնարավորություն ընձեռնեցին հետազոտելու գրավիտացիոն ալիքները։

## Մրցանակներ
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ, 1993

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1993 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը աստղագետներին 
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
* ''Ռ. Ա. Հալս''. «Կրկնակի պուլսարի հայտնաբերումը». Նեբելյան դասախոսություն // «Успехи физических наук», 164 հատոր, 7 թողարկում, հուլիս 1994 

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կարլ Մյուլլեր

**Կարլ Մյուլլեր** (, ), շվեյցարացի ֆիզիկոս, աշխատել է Ցյուրիխի համալսարանում։ 1987 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Նոբելյան մրցանակը ստացել է Գեորգ Բեդնորցի հետ համատեղ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդականության հայտնաբերման համար։

## Կենսագրություն
Մյուլերը ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում 1958 թվականին Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում։ 1963 թվականից սկսած նա հետազոտություններ է անցկացրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնագավառում IBM ընկերության Ցյուրիխում գտնվող հետազոտական լաբորատորիայում։ Հետագայում ղեկավարել է լաբորատորիայի ֆիզիկայի բաժինը և 1982 թվականին դարձավ IBM-ի անդամ։

Լինելով սիլիկատների օքսիդների մասնագետ 1980-ականների սկզբում Մյուլերը սկսեց զբաղվել բարձր ջերմաստիճանների պայմաններում գերհաղորդիչ նյութերի որոնմամբ։ Այն ժամանակներում ամենաբարձր հայտնի ջերմաստիճանը, որին հնարավոր էր եղել հասնել, կազմում էր 23 Կ (−250 °C): 1983 թվականին Մյուլերը աշխատանքի ընդունեց Գեորգ Բեդնորցին, տարբեր օքսիդների կանոնակարգված հետազոտությունների կազմակերպելու նպատակով։ 1986 թվականին նրանց հաջողվեց հայտնաբերել գերհաղորդականություն նոր ստեղծված բարիում-լանթան-պղինձ օքսիդում 35 К (−238&nbsp;°C) ջերմաստիճանի պայմաններում։ Նրանց հետազոտություններին հետևեցին մի շարք հետազոտություններ ամբողջ աշխարհում, որոնցում օգտագործվում էին տարբեր օքսիդներ, և ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում հայտնաբերվեցին նյութեր, որոնք գերհաղորդիչ էին դառնում ընդամենը մոտ 100 К (−173&nbsp;°C) ջերմաստիճանում։

## Մրցանակներ
* 1987 — Ֆրից Լոնդոնի մրցանակ
* 1987 — Դենի Հայնեմանի անվան մրցանակ
* 1987 — Վիլհելմ Էկսների մեդալ
* 1987 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
* 1988 — «Հյուլեդ-Պակարդի» մրցանակ
* 1988 — Ջեյմս ՄակԳրուդիի մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ի. Գ. Բեդնորց, Կ. Ա. Մյուլեր. «Պերովսկիտային տիպի օքսիդներ - նոր մոտեցում բարձրջերմաստիճանային գերհաղորդականությանը». Նոբելյան դասախոսություն, Успехи физических наук, հատոր 156, թողարկում 2, հոկտեմբեր 1988 
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 

Կատեգորիա:Շվեյցարացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բողոքականներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Վիլլարդ Բոյլ

**Վիլլարդ Բոյլ** (, ), կանադական ծագմամբ ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Բելլի լաբորատորիայում։ 2009 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, համատեղ Ջորջ Սմիթի հետ ստացել է մրցանակի կեսը «ԼԿՍ մատրիցաների օպտիկական կիսահաղորդիչ տվիչների նախագծման համար»։ Մրցանակի երկրորդ կեսը ստացել է Չարլզ Կաոն։

## Մրցանակներ
* Ստյուարտ Բալանտայնի մեդալ (1973) 
* Մորիս Լիբմանի մրցանակ (1974)
* Ամերիկայի լուսանկարչական միության առաջխաղացման մեդալ (1986) 
* Չարլզ Ստարկ Դրեյպերի մրցանակ (2006)
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (2009)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ — 2009 // Элементы.ру, 12.10.2009 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Կանադացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կանադացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ջոն Քրոմվել Մադեր

**Ջոն Քրոմվել Մադեր** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատում է ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի տիեզերական թռիչքների կենտրոնում։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է 2006 թվականին, համատեղ Ջորջ Սմութի հետ, «տիեզերական ֆոնային ճառագայթման էներգետիկ սպեկտրի անիզոտրոպության և սև մարմնային կառուցվածքի հայտնաբերման համար»։

## Կենսագրություն
Մադերը ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի կոչում 1968 թվականին Սուորթմոր-քոլեջում, ապա 1974 թվականին փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ֆիզիկայի ասպարեզում Բերկլիի համալսարանում։

### COBE նախագիծ
Մադերը ղեկավարել է COBE նախագծի աշխատակիցների խումբը, նախագծի շրջանակներում COBE արբանյակի վրա տեղադրված սարքավորման շնորհիվ հնարավոր եղավ գրանցել մնացորդային ճառագայթման աննշան փոփոխություններ, որը ինքնին ճեղքում էր վաղ տիեզերքի հետազոտություններում։ Այս հետազոտությունները հանդիսանում էին «տիեզերքի ծնունդի ապացույց», որի մասին նախագծի մեկ այլ ղեկավար Ջորջ Սմութը ասաց, «եթե դուք հավատում եք Աստծոն, ապա դա նման է նրան նայելուն»։

## Հասարակական գործունեություն
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ։

## Մրցանակներ
* 1993 — Դենի Հայնմանի աստղաֆիզիկայի մրցանակ
* 1995 — Ջոն Սքոթի մեդալ
* 1996 — Ռումֆորդի մրցանակ
* 1999 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ
* 2006 — Գրուբերի մրցանակ
* 2006 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Քրոմվել Մադեր էջը ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի կենտրոնի կայքում 
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
* *Ջ. Ք. Մադեր* «Մեծ պայթյունից մինչև Նոբելյան մրցանակ և ավելի հեռու». Նոբելյան դասախոսություն // «Успехи физических наук», հատոր 177, թողարկում 12, դեկտեմբեր 2007 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Էծերի (Ծալենջիխայի շրջան)

**Էծերի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Ծալենջիխայի շրջանում։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 386 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծալենջիխայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Գանդիի ազգային թանգարան

**Գանդիի ազգային թանգարան** կամ **Գանդիի հուշաթանգարան**  (), Մահաթմա Գանդիի թանգարան, գտնվում է Նյու Դելիում, Հնդկաստանում։ Ի սկզբանե թանգարանը բացվել էր Մումբայում 1948 թվականին՝ Գանդիի սպանվելուց անմիջապես հետո։ Բազմաթիվ անգամ տեղափոխվելուց հետո, 1961 թվականին, թանգարանը վերջնականապես հիմնվեց Նյու Դելիում։

## Պատմություն
Մահաթմա Գանդին սպանվեց 1948 թվականի հունվարի 30-ին։ Նրա մահից հետո կոլեկցիոներները սկսեցին ուսումնասիրել ողջ Հնդկաստանը, որպեսզի գտնեն այն ամենը, ինչը կապ ունի Գանդիի հետ։ Սկզբում Մումբայ տեղափոխվեցին անձնական իրեր, թերթեր, գրքեր, որոնք առնչվում էին Գանդիի հետ։ 1951 թվականին այս բոլոր իրերը տարան Նյու Դելիում գտնվող տուն։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1961 թվականին, Գանդիի սպանության 13-րդ տարելիցին։ Հնդկաստանի նախագահ Ռաջենդրա Պրասադը անձամբ բացեց նոր թանգարանը։
մինի|Գանդիի անկողինը|alt=|ձախից

## Գրադարան
Գանդիի թանգարանի գրադանում ներառված են նրա աշխատանքները և ուսմունքները։ Գրքերը բաժանված են երկու մասի. նրանք, որոնք գրել է Գանդին կամ տեղեկություն են պարունակում նրա մասին, ինչպես նաև գրքեր, որոնք կարևոր իրադարձությունների մասին են։ Ներկայումս գրադարանում կա 35 հազար գիրք և փաստաթուղթ։

## Պատկերասրահ
Ցուցահասրահում ներկայացված է Գանդիի արյունոտ հագուստը, որը նրա հագին է եղել սպանության ժամանակ, և այն փամփուշտը, որը խլել է նրա կյանքը։ Գանդիի ազգային թանգարանի պատկերասրահը ներառում է Մահաթմա Գանդիի բազմաթիվ նկարներ և անձնական իրեր։ Թանգարանում պահվում է նաև Գանդիի մի քանի ատամ և նրա փղոսկրե ատամնափորիչը։

## Հատուկ ցուցադրանմուշներ
Թանգարանում, բացի Գանդիի հիմնական հավաքածուից, ներկայացված են նաև Հնդկաստանի պատմության հետ առնչություն ունեցող այլ ցուցադրանմուշներ։ Հավաքածուի մեծ մասը հիմնված է պատմական իրադարձությունների վրա, որոնք կապված են Հնդկաստանի քաղաքական գործիչների, խաղաղության շարժումների հետ, չնայած նրան, որ համաշխարհային պատմության հետ կապված շատ նյութեր չեն պահպանվել թանգարանում։

## Տես նաև
* Բջջային բանտ
* Շրիմանտա Կալկաշետրա
*Ներու հուշաթանգարան և գրադարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:1961 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Նյու Դելի
Ռոբերտ Լաֆլին

**Ռոբերտ Լաֆլին** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Սթենֆորդի համալսարանում։ 1998 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը նրան շնորհվել է համատեղ Հորստ Շտորմերի և Դենիել Ցուիի հետ, «նոր ձևի խաթարումներով քվանտային հեղուկի հայտնաբերման համար, որոնք ունեն տրոհվող էլեկտրական լիցք»։

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1994)։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Լաֆլին ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան Բերկլիի համալսարանում (Կալիֆոռնիա), և փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ֆիզիկայի բնագավառում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 2004-ից 2006 թվականները աշխատել է որպես Կորեայի գիտության և տեխնիկայի ինստիտուտի (KAIST) նախագահ (Հարավային Կորեա)։

## Մրցանակներ
*1984 — Էռնստ Լոուրենսի մրցանակ
*1986 — Օլիվեր Բաքլիի մրցանակ
*1998 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
*1998 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ
*2007 — Օնզագերի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում
* Ինքնակենսագրություն
* Լաֆլինի հարձակումը ժամանակակից ֆիզիկայի վրա

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Հորստ Շտորմեր

**Հորստ Շտորմեր** (, ), գերմանացի ֆիզիկոս, աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում։ 1998 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը նրան շնորհվել է համատեղ Ռոբերտ Լաֆլինի և Դենիել Ցուիի հետ, «նոր ձևի խաթարումներով քվանտային հեղուկի հայտնաբերման համար, որոնք ունեն տրոհվող էլեկտրական լիցք»։

## Մրցանակներ
* 1984 — Օլիվեր Բաքլիի մրցանակ
* 1985 — Քլունգ Վիլհելմի գիտության մրցանակ
* 1998 — Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ
* 1998 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հորստ Շտորմերի ինքնակենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում 
* Հորստ Շտորմերի Նոբելյան դասախոսույթյունը 
* Հորստ Շտորմերի անձնական էջը Կոլումբիայի համալսարանի կայքում  
* *Հ. Շտորմեր* «Հոլլի տրոհվող քվանտային էֆեկտը». Նոբելյան դասախոսույթյուն // «Успехи физических наук», հատոր 170, թողարկում 3, մարտ 2000 

Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Ալեքսանդրա Գորյաչկինա

**Ալեքսանդրա Յուրիևնա Գորյաչկինա** (), ռուս շախմատիստուհի, գրոսմայստեր կանանց շրջանում (2012), գրոսմայստեր (2018): Ռուսաստանի գավաթի երկակի հաղթող (2012, 2015): 2015 և 2017 թվականների՝ Ռուսաստանի չեմպիոնուհի։ Այժմ բնակվում է Սալեխարդում։

2019 թվականի հունիսի 14-ին Ալեքսանդրա Գորյաչկինան նախատեսված ժամկետից շուտ հաղթել է Շախմատի հավակնորդուհիների մրցաշարը՝ դրա ավարտից երկու փուլ առաջ 2,5 միավորով առաջ անցնելով իրեն հաջորդող շախմատիստուհուց։

## Մարզական ձեռքբերումներ
Մինչև 10 տարեկանների (2008), մինչև 14 տարեկանների (2011), մինչև 18 տարեկանների (2012) և մինչև 20 տարեկանների (2013 և 2014 թվականներ) աշխարհի չեմպիոնուհի, մինչև 12 տարեկանների շրջանում բրոնզե մեդալակիր (2009): Մինչև 12 տարեկանների (2010), մինչև 14 տարեկանների (2011) և մինչև 18 տարեկանների (2012) Եվրոպայի չեմպիոնուհի, մինչև 12 տարեկանների արծաթե մեդալակիր (2009): 2011 թվականին հաղթել է Լյուդմիլա Ռուդենկոյի հուշամրցաշարում։ Ռուսաստանի մինչև 20 տարեկան աղջիկների շրջանում անցկացված մրցաշարի չեմպիոնուհի (2012): Կանանց թիմային մրցաշարի արծաթե մրցանակակիր (2015): Շախմատի Եվրոպայի կանանց թիմային պայքարի հաղթող՝ Ռուսաստանի հավաքականի կազմում (2015): 2012 թվականին՝ 13 տարեկան հասակում, դարձել է ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը կանանց շրջանում՝ Հոու Յիֆանից հետո ցույց տալով երկրորդ արդյունքը պատմության մեջ։ 2017 թվականին Ռիգայում անցկացվող Շախմատի Եվրոպայի չեմպիոնատում նվաճել է արծաթ։

2017 թվականին Խանտի-Մանսիյսկում անցկացված աշխարհի առաջնության թիմային պայքարում դարձել է չեմպիոն։ Եվրոպայի թիմային պայքարի հաղթող (2017)՝ հանդես գալով Ռուսաստանի հավաքականում։

2017 թվականի դեկտեմբերին Սանկտ Պետերբուրգում հաղթել է Ռուսաստանի չեմպիոնատի սուպերֆինալը՝ թայ-բրեյքում պարտության մատնելով Նատալյա Պոգոնինային և այդպիսով դառնալով երկակի չեմպիոնուհի՝ Ռուսաստանի կանանց շրջանում։

2018 թվականի փետրվարին՝ «Աերոֆլոտ օփեն» մրցաշարում, լրացրեց միջազգային գրոսմայստերի երրորդ նորման։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոնուհիներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Նյու Յորքի կամուրջների և թունելների ցանկ

250px|right
**[[Նյու Յորք]]ը** հայտնի է իր բազմաթիվ գետերով և ծովախորշերով, որոնք էլ դեռ շատ վաղուց քաղաքը դարձրել են առևտրի կարևորագույն կենտրոն։ Քաղաքի զարգացմանը զուգընթաց, ջրային տրանսպորտի հետ մեկտեղ զարգացավ նաև ավտոմոբիլային և երկաթուղային տրանսպորտը։ Քաղաքի տարածքները միմյանց հետ կապելը դարձել էր անհրաժեշտություն, ինչը հանգեցրեց բազմաթիվ կամուրջների և թունելների կառուցմանը։ Այսօրվա դրությամբ նահանգում ավելի քան երկու հազար կամուրջներ և թունելներ ապահովում են անխափան ճանապարհային և երկաթուղային կապեր ամբողջ տարածաշրջանում։ Այս ենթակառուցվածքային օբյեկտների մեծ մասը կառավարվում է յոթ խոշոր քաղաքային կազմակերպությունների կողմից` , Port Authority of New York and New Jersey, Metropolitan Transportation Authority (МТА), ,  (DEP), Amtrak և :
Քաղաքի ամենախոշոր կամուրջներն ու թունելները շատ նոր ռեկորդներ են սահմանել։ Հոլանդական թունելը դարձավ առաջին ավտոմոբիլային թունելն աշխարհում։ Բրուքլինի կամուրջը` 1883 - 1903 թվականներից, Վիլյամսբուրգի կամուրջը` 1903 - 1924 թվականներից, Ջորջ Վաշինգտոնի կամուրջը` 1931 - 1937 թվականներից, Վերազանո Նարոուս կամուրջը` 1964 - 1981 թվականներից համարվել են ամենաերկար կախովի կամուրջներն աշխարհում։

## Թունելներ
## Ծանոթագրություններ
Յակոպո Բելլինի

270px|մինի|Տիրամայրը Մանկան հետ
**Յակոպո Բելլինի** (, ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, կերպարվեստի վենետիկյան դպրոցի ներկայացուցիչ

## Կենսագրություն
Ծնվել է պղնձե ամանեղեն նորոգողի՝ կլայեկողի ընտանիքում։ Ամենայն հավանականությամբ՝ նկարելու հմտություններ ձեռք է բերել Ջենտիլե դա Ֆաբրիանոյի արվեստանոցում, իսկ 1424 թվականին հենց ինքն է Վենետիկում իր սեփական արվեստանոցը բացել, որը վարել է մինչև իր մահը։ Այդ արվեստանոցում ոչ միայն ստեղծագործել է, այլև վարպետության դասեր է տվել աշակերտներին, որոնց թվում նաև իր տղաներն էին՝ Ջովաննին ու Ջենտիլեն։

Կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Վենետիկում, որտեղ իր որմնանկարներով զարդարել է բազմաթիվ եկեղեցիներ ու այլ շինություններ։ 1441 թվականին Ֆեռարա քաղաքում մասնակցել է նկարչական մրցույթի՝ հերցոգ Լեոնելլո դ՛Էստեի դիմանկարն ստեղծելու պատվերն ստանալու համար և այդ մրցույթում հաղթելով Պիզանելլոյին՝ ստացել է պատվերը։

Տասնհինգերորդ դարի վենետիկցի անվանի ինժեներ, ֆիզիկոս Ջովաննի Ֆոնտանայի շնորհիվ Յակոպոն ծանոթացել է հեռանկարի մասին տրակտատի և ստացած գիտելիքներն օգտագործել իր արվեստում։ Ավելի ուշ մեկնել է Պադովա, որտեղ 1460 թվականին ստեղծել է անվանի զորահրամանատար, կոնդոտիեր Էրազմո Գատամելատայի դիմանկարը; Այդ քաղաքում նա միաժամանակ նկարչության դասեր է տվել պատանի Անդրեա Մանտենյային, ով հետագայում դարձել է նրա դստեր ամուսինը։

Յակոպո Բելլինիի ստեղծագործական ուշ շրջանի աշխատանքներից պահպանվել են մի բավականին վնասված «Խաչելություն», որ ներկայումս գտնվում է Վերոնայի թանգարանում, և Բրեշիայի Սանտ՛ Ալեսսանդրո եկեղեցում պահպանված «Ավետումը»։

Նկարչի բազմաթիվ հիանալի գործեր կորած են համարվում։

## Ստեղծագործությունների ընտրանի
* *Խոնարհության Տիրամայրը* 1440, Լուվր, Փարիզ 
* *Տիրամայրն ու օրհնյալ մանուկը* 1440, Վենետիկի ակադեմիայի պատկերասրահ
* *Տիրամայրն ու քերովբեն* մոտ 1450, Վենետիկի ակադեմիայի պատկերասրահ
* *Սուրբ Կույսը Մանկան հետ*, 1450, Ուֆֆիցի
* *Խաչելություն*, 1450, Կոռեր թանգարան, Վենետիկ
* *Սբ. Հովհաննես ավետարանիչ*, *Սբ. Պողոս*, Gemäldegalerie, Բեռլին.
* *Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ*, երկու գծանկար ալբոմից. մեկը պահվում է Լուվրում, մյուսը՝ Բրիտանական թանգարանում

## Գրականություն
*C. Eisler, *The genius of Jacopo Bellini: the complete paintings and drawings* (London, The British Museum Press, 1989)
*
* Гращенков В. Н. Портреты Джованни Беллини. — В кн.: От эпохи Возрождения к 20 в. М., 1963
* Лазарев В. Н. Джованни Беллини. — В кн.: Старые итальянские мастера. М., 1972
* Художественная галерея № 158, Киев, 2007
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*''Italian Paintings, Venetian School'', a collection catalog containing information about Bellini and his works (see index; plate 9).

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Ալիոնի (Խոբի շրջան)

**Ալիոնի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 25 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 10 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոբի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Թալեհ Բաղիրով

**Թալեհ Քամիլ օղլու Բաղիրով** (, ), հայտնի է նաև որպես **Թալեհ Բաղիրզադե**, ադրբեջանցի աստվածաբան և քաղաքական ակտիվիստ։ Քաղբանտարկյալ։

Բաղիրովը Ադրբեջանում շիայական շարժման ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում։ Արմատները Իսմայիլիի շրջանի Լահիջ գյուղից են։ Ավարտել է Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։ 2005-2010 թվականներին կրոնական կրթություն է ստացել Իրանի Ղոմ քաղաքում, իսկ 2010 թվականի մայիսից այն շարունակել է Իրաքի Նաջաֆ քաղաքում։

Ստանալով կրոնական կրթություն Բաղիրովը վերադարձել է Ադրբեջան, որից հետո ձերբակալվել է «Ո՛չ հիջաբին» ակցիային մասնակցելու համար։ Ազատվելուց հետո Ադրբեջանի տարբեր շրջաններում սկսել է կրոնական քարոզներ իրականացնել։ Նման քարոզներից վերջինի ընթացքում, որը տեղի է ունեցել Աղսուում, տեղական ոստիկանությունը արգելել է Բաղիրովին քարոզ կարդալ քաղաքի մզկիթում։

2015 թվականի նոյեմբերի 6-ին ձերբակալվել է Նարդարան ավանում Ներքին գործերի նախարարության կողմից իրականացրած հատուկ գործողության ընթացքում։

2017 թվականի հունվարի 25-ին Բաքվի դատարանը դատապարտել է Բաղիրովին 20 տարվա ազատազրկման ԱՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք հոդվածներով՝ սպանություն, ապօրինի կերպով զենք ձեռք բերելը, պահելը և այլ հոդվածներով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական բանտարկյալներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի հաջիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի մուսուլմաններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մուսուլման աստվածաբաններ
Անատոլի Կորսուն

**Անատոլի Կորսուն** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Խարկովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1972) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան (1986)։

Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1986 թվականից։
* 1986-1991 թվականներին՝ Լիբիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1994-1998 թվականներին՝ Բրեստում (Բելառուս) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։
* 2001-2004 թվականներին՝ Խարկովում (Ուկրաինա) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։
* 2004-2005 թվականներին՝ Ուկրաինայում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։ 
* 2005-2008 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ կադրերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2008 թվականի փետրվարի 29-ից-2014 թվականի օգոստոսի 6-ը՝ Բոթսվանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Ամուսնացած է։ Ունի որդի։

## Պարգևներ
* 20 տարվա «անբասիր ծառայության համար» գերազանցության նշան (2007 թվականի հուլիսի 25)՝ *երկարամյա արդյունավետ դիվանագիտական գործունեության համար*։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (2014 թվականի հունիսի 23)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած ավանդի համար*։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1996 թվականի ապրիլի 1)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2004 թվականի օգոստոսի 25)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2012 թվականի նոյեմբերի 14)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Մթություն (ֆիլմ)

**«Մթություն»** (), ռեժիսոր Գրեգ Մայքլի ամերիկյան սարսափ ֆիլմ։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի մայիսի 13-ին։

## Սյուժե
Մեծ կիրճում հանգստանալուց հետո ընտանիքը վերադառնում է տուն, սակայն իրենց հետ բերելով ինչ-որ գերբնական ուժ։ Այդ ուժը իրեն սպասեցնել չի տալիս՝ իրենց փոքր զավակ Մայքը, որը հիվանդ է աուտիզմով, ամբողջ օրը շփվում է իր անտեսանելի ընկերոջ հետ, իսկ շուտով տանը սկսում են տեղի ունենալ տարօրինակ և վախենալու իրադարձություններ, անհասկանալի ձայների և տհաճ հոտերի ուղեկցությամբ։ Պարզվում է Մայքը տուն է բերել մութ աշխարհի հետ կապված հզոր ուժ։ Հոգիները` ժամանած հանդերձյալ աշխարհից, չէին պատրաստվում հեռանալ իրենց հավանած վայրից և իրենցից ազատվելը չափազանց դժվար է լինելու։

## Դերերում

## Արտադրություն
2014 թվականի փետրվարի 24-ին ֆիլմի դերերում հաստատվեցին Բեյքոնը և Միտչելը։ Ապրիլի 11-ին ֆիլմի դերասանական կազմին միացավ Դավիդ Մազոուզը։ Մայիսի 6-ին նախագծին միացավ Մինգ-Նա Վենը։ Մայիսի 7-ին Լյուսի Ֆրայը ընտրվեց Ստեֆանի դերում։ Մայիսի 9-ին Մեթ Վոլշին հաստատեցին Գերի Քարթերի դերում, իսկ նույն ամսվա 14-ին Ջենիֆեր Մորիսոնը ընտրվեց Ջոյ Քարթերի դերում։

### Նկարահանումներ
Հիմնական նկարահանումները սկսվեցին 2014 թվականի ապրիլին Լոս Անջելեսում և ավարտվեցին նույն թվականի մայիսին։ Ամբողջ ֆիլմը նկարահանվել է Arri Alexa Plus 4: 3 տեսախցիկով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Blumhouse Productions ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Ջեբ Բուշ

**Ջոն Էլիս (Ջեբ) Բուշ** (, )՝ ամերիկացի քաղաքագետ, հանրապետական, Ֆլորիդայի 43-րդ նահանգապետը։

Նա ԱՄՆ-ի 41-րդ նախագահ Ջորջ Բուշի (1924-2018) և Բարբարա Բուշի (1925-2018) որդին է, ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ Ջորջ Ուոքեր Բուշի փոքր եղբայրը։

## Կենսագրություն
Ջեբ Բուշը ծնվել է Տեխաս նահանգի Միդլենդ քաղաքում։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Հյուստոն, երբ նա վեց տարեկան էր։ *Ջեբ* մականունը կազմվել է նրա անվան և ազգանվան առաջին տառերով՝ **Ջ**ոն **Է**լիս **Բ**ուշ։

Մինչ քաղաքական կարիերան՝ նա ղեկավարել է ընտանեկան բիզնեսը Տեխասում։ 1998 թվականին ընտրվել է Ֆլորիդայի նահանգապետ, երկրորդ անգամ վերընտրվել է 2002 թվականին։ Նահանգապետի լիազորությունների ավարտից հետո ընդգրկվել է Tenet Healthcare առողջապահական հիմնադրամի տնօրենների խորհրդում։ Հետագայում ընդգրկվել է Lehman Brothers բանկի ղեկավարության կազմում։

Ջեբ Բուշը հիմնել է ներդրումային ընկերություն, որի գրասենյակը գտնվում է Ֆլորիդայի Կորալ Գեյբլս քաղաքում։ Ջեբ Բուշի Britton Hill Holdings LLC անունով ընկերությունը (մասնավոր ներդրման ֆոնդ) օգտագործել է չինական կոնգլոմերատի օգնությունը՝ Ստեմֆորդի (Կոննեկտիկուտ) տրանսպորտային ստարտափում մասնաբաժին ձեռք բերելու նպատակով՝ ձգտելով շահույթ ստանալ Ասիայում՝ ամերիկյան թերթաքարային նավթի և գազի աճող պահանջարկից։

2014 թվականին ամերիկյան ԶԼՄ-ներում նա հաճախ էր հիշատակվում որպես 2016 թվականի նախագահի պաշտոնի հնարավոր թեկնածու։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Բուշը հայտարարեց ԱՄՆ-ի նախագահի պաշտոնում առաջադրվելու իր մտադրության մասին՝ հրաժարվելով քաղաքական, հասարակական և առևտրային կազմակերպություններում ղեկավար պաշտոններից։ 2015 թվականի փետրվարի 10-ին, նախագահական այդ մրցարշավի ժամանակ, Բուշն իր կայքում տեղադրեց Ֆլորիդայի նահանգապետ եղած ժամանակ՝ ութ տարվա ընթացքում իր ընտրողների հետ ունեցած նամակագրությունը։ Դրա հետ միասին հասանելի էին դարձել նրա զրուցակիցների անունները, ծննդյան ամսաթվերը և սոցիալական ապահովության համարները։ Այն բանից հետո, երբ հասարակությունը ահազանգեց, 2015 թվականի փետրվարի 12-ին գրեթե բոլոր նամակները, բացառությամբ մի քանի հարյուրի, հեռացվեցին կայքից։ 2016 թվականի փետրվարի 21-ին նա դուրս եկավ մրցապայքարից։

### Անձնական կյանք
1974 թվականին ամուսնացել է Մեքսիկայի քաղաքացի Կոլումբա Գառնիկա Գալոյի հետ (ծնվ. 1953 թ.), ով այդ ժամանակ անգլերեն չէր խոսում։ Կոլումբան ԱՄՆ-ի քաղաքացի դարձավ 1979 թվականին։ Բուշը տիրապետում է իսպաներենին։

1995 թվականին Բուշը ավետարանչական եկեղեցուց տեղափոխվել է կաթոլիկ եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.museumoffloridahistory.com/resources/collections/governors/about.cfm?id=50 
* Президентская фамилия. Статья в журнале «Огонёк» (26.01.2015)

## Տես նաև
* Ջորջ Ուոքեր Բուշ
* ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ 2016

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքական ընտանիքներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքագետներ
Ալեքսինա Գրեմ

**Ալեքսինա Գրեմ** (), անգլիացի մոդել։  2019 թվականին դարձել է Victoria's Secret-ի հրեշտակ։
## Կենսագրություն
Գրեմը ծնվել է Վորքսոփում (Նոթինգհեմշիր, Անգլիա)։ 12 տարի սովորել է բալետ։ Ալեքսինան իր կարմիր մազերի պատճառով դպրոցում հաճախ ենթարկվել է բուլիինգի։
## Կարիերա
Ալեքսինան սկսել է իր մոդելային կարիերան 2008 թվականին, երբ *2008 Ford modeling* մրցությում դարձավ հաղթողներից մեկը և պայմանագիր կնքեց Maybelline կոսմետիկայի բրենդի հետ։ Նա հայտնվել է մի շարք հեղինակավոր ամսագրերի շապիկներին, որոնցից են *I.D. (magazine)*, *Glamour U.S.*, *Teen Vogue*, L'Officiel Սինգապուր, Harper's Bazaar Սերբիա, Մերի Քլեր Ռուսաստան, *In Style*, *WWD*, *Vogue Italia*, *Vogue Arabia*, Բարբերի, *Balmain*, L’Oréal և Victoria's Secret: Գրահամը մասնակցել է այնպիսի հռչակավոր բրենդների ցուցադրություններին, ինչպիսիք են *Balmain*, Giorgio Armani, *Brandon Maxwell*, *Arcadia Group* և Ժան Պոլ Գոտյե։
Նա մասնակցել է Victoria's Secret-ի 2017 և 2018 թվականների նորաձևության շոուներին, իսկ 2019 թվականին դարձել է Victoria's Secret-ի հրեշտակ։
## Գործակալություններ
* Women Management - (Նյու Յորք, Միլան
* Elite Model Management - (Փարիզ, Ամստերդամ, Կոպենհագեն
* Models 1 - (Լոնդոն)
* Munich Models - (Մյունխեն)
* MIKAs - (Ստոկհոլմ)
## Աղբյուրներ
# https://en.wikipedia.org/wiki/Alexina_Graham
# https://www.fashionmodeldirectory.com/models/alexina_graham/
# https://models.com/models/alexina-graham

Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Շախմատի հավակնորդուհիների մրցաշար 2019

[325px|մինի|Հավականորդուհիների մրցաշարի հաղթող [Ալեքսանդրա Գորյաչկինա]]
**Հավակնորդուհիների մրցաշար 2019**, 2019 թվականի մայիսի 29-ից հունիսի 19-ը Կազանում անցկացված շախմատի մրցաշար։ Հանդիսանում է աշխարհի կանանց առաջնության հավակնորդի որոշման մրցաշարերի եզրափակիչ էտապը։

2019 թվականի հունիսի 14-ին Ալեքսանդրա Գորյաչկինան նախատեսված ժամկետից շուտ հաղթել է Շախմատի հավակնորդուհիների մրցաշարը՝ դրա ավարտից երկու փուլ առաջ 2,5 միավորով առաջ անցնելով իրեն հաջորդող շախմատիստուհուց։

## Մրցանակային ֆոնդ
Ընդհանուր մրցանակային ֆոնդը կազմում է 200 000 եվրո.



## Մասնակիցներ
14 ռաունդներից կազմված երկփուլային մրցաշարին մասնակցում են 8 գրոսմայստերներ.

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 սպորտում
Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Իլյա Գինցբուրգ

**Իլյա Յակովլևիչ Գինցբուրգ** (, իսկական անուն ազգանունը՝ **Էլիաշ Գինզբուրգ** ) (), ռուս քանդակագործ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, գեղարվեստական արվեստանոցի պրոֆեսոր (1918)։

## Կենսագրություն
Իլյա Գինցբուրգըտ ծնվել է 1859 թվականին Գրոդնոյում (այժմ՝ Բելառուսի Հանրապետություն)։ Մանկությունն անցել է Վիլնոյում, որտեղ նրա վրա ուշադրություն է դարձրել քանդակագործ  Մարկ Անտոկոլսկին։ 1870 թվականից նա սովորել է Մարկ Անտոկոլսկու Սանկտ Պետերբուրգի արվեստանոցում, ուղեկցել է նրան Իտալիա կատարած ուղևորությունների ընթացքում։ Վերադառնալուց հետո ընդունվել է ռեալական ուսումնարան, այնուհետև (1878) Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակագործության բաժինը, որտեղ սովորել է Ալեքսանդր ֆոն Բոկի, Նիկոլայ Լավերեցկու  և Իվան Պոդոզերովի մոտ։ 1886 թվականին «Երեմիա մարգարեի ողբը Երուսաղեմի ավերակների վրա» աշխատանքի համար ստացել է փոքր ոսկե մեդալ և դասական նկարչի աստիճանի կոչում։ 1918 թվականից Պետրոգրադի պետական ազատ արվեստի քանդակագործական արվեստանոցի պրոֆեսոր ղեկավարն էր։ 1921-1923 թվականներին եղել է Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցի քանդակագործական ֆակուլտետի դեկանը։

## Մահ
Իլյա Գինցբուրգը մահացել է 1939 թվականի հունվարի 31-ին Լենինգրադում։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Ալեքսանդրո-Նևսկի մայրավանքի արվեստի վարպետների գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
Նա ստեղծել է Նիկոլայ Գոգոլի (Սորոչինցի), Իվան Այվազովսկու (Թեոդոսիա), Ալեքսանդր Պուշկինի (Եկատերինոսլավ) հուշարձանները։ Վլադիմիր Ստասովի շիրմաքարի հեղինակն է  (Սանկտ Պետեբուրգի քաղաքային քանդակի թանգարան)։ Խորհրդային տարիներին Լենինգրադում ստեղծել է Գեորգի Պլեխանովի (Տեխնոլոգիական ինստիտուտի շենքի դիմաց Մատվեյ Խարլամովի համահեղինակությամբ) և Դմիտրի Մենդելեևի հուշարձանները։

Գինցբուրգը հայտնի է որպես փոքր կերտարվեստի վարպետ (Իվան Շիշկինի, Վասիլի Վերեշչագինի, Իլյա Ռեպինի, Վասիլի Սուրիկովի , Լև Տոլստոյի, Դմիտրի Մենդելեևի և այլոց արձանները)։

## Պատկերասրահ

Stasov grave1.jpg|Վ. Ստասովի գերեզմանի հուշարձան
Portrait of Antokolsky by Ilya Guinzbourg by shakko 02.jpg|Անտոկոլսկու դիմաքանդակ
Leo Tolstoy at work by I.Gintsburg (1891, Prechistenka, Tolstoy museum) 01 by shakko.jpg|Լև Տոլստոյն աշխատելիս
Lermontov bust Penza.jpg|Միխայիլ Լերմոնտովի կիսանդրին Պենզայում, 1892


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Некоторые его работы
* Гинцбург Илья Яковлевич. Биография и творчество художника на Artonline.ru 
* Гинцбург Илья Яковлевич

Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Լիտվացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ
Անդրիասյան

**Անդրիասյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գևորգ Քերոբի Անդրիասյան (1914-1976), մաշկավեներաբան։
* Դանիել Սիմոնի Անդրիասյան (1911-199?), հայ բանաստեղծ, արձակագիր։
* Զավեն Ռոբերտի Անդրիասյան (1989), շախմատիստ, գրոսմայստեր։
* Իոսիֆ Արշակի Անդրիասյան (1933-2000), կոմպոզիտոր, փիլիսոփա։
* Լևոն Հրանտի Անդրիասյան (1958), ատամնաբույժ։
* Հայկ Արշակի Անդրիասյան (1914-1976), ֆուտբոլիստ և մարզիչ։
* Հովհաննես Գասպարի Անդրիասյան (1908-1994), բանաստեղծ։
* Նապոլեոն Վասիլի Անդրիասյան (1897–1973), պետական-կուսակցական աշխատող։
* Ռաֆայել Ալբերտի Անդրիասյան (1960), բժիշկ, սրտաբան։
* Ռոբերտ Քրիստափորի Անդրիասյան (1913-1971), կոմպոզիտոր, դաշնակահար, մանկավարժ։
* Ռուբեն Սուրենի Անդրիասյան (1938), հայազգի ղազախական թատրոնի ռեժիսոր։
* Սիրանուշ Հովհաննեսի Անդրիասյան (1986), շախմատիստուհի, ՖԻԴԵ-ի կանանց վարպետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Իմ կինն ու զոքանչը (նկար)

alt=գերմանական բացիկ|մինի|1888 թ. գերմանական բացիկ

**«Իմ կինն ու զոքանչը»** (), հայտնի կրկնակի պատկեր, որտեղ կարելի է տեսնել և՛ աղջկա, և՛ ծեր կնոջ (համապատասխանաբար կնոջ և զոքանչի)։

## Պատմություն
Բրիտանացի ծաղրանկարիչ Վիլյամ Հիլլը (1887—1962) 1915 թվականի նոյեմբերի 6-ին ամերիկական երգիծական ամսագրում հրապարակել է «Իմ կինն ու զոքանչը» վերնագրով կրկնակի պատկերը։ Պատկերի վրա մակագրված էր. «Նրանք երկուսն էլ այս նկարում են. գտե՛ք»։ Այնուամենայնիվ, այսպիսի պատկերի ամենահին օրինակն է 1888 թվականին լույս տեսած գերմանական մի բացիկ։

1930 թվականին Էդվին Բորինգը պատկերը ներկայացրել է հոգեբաններին՝ «Նոր երկիմաստ պատկեր» () վերնագրով։ Դրանից հետո պատկերը հայտնվել է դասագրքերում և փորձարարական ուսումնասիրություններում։

## Նկարի ընկալումն ըստ դիտողի տարիքի
Ավստրալիայի Ֆլինդերսի համալսարանի հետազոտողների թիմը բացատրել է, թե ինչու են մարդիկ տարբեր պատկերներ տեսնում «Իմ կինն ու զոքանչը» նկարում։ Նրանք հարցում են անցկացրել 18 տարեկանից բարձր 22 երկրներից 666 մարդկանց շրջանում, սակայն հետագայում ընտրանքում մնացել են միայն 33 տարի միջին տարիքով և 18-ից 68 տարեկան ԱՄՆ-ի 393 քաղաքացիների արդյունքները (242 տղամարդ և 141 կին)։ Նրանց կես վայրկյան ցույց են տվել նկարը և հարցրել, թե ինչ տարիքի մարդ է պատկերված։

Մասնագետները պարզել են, որ նկարի ընկալումը կախված է հարցվողի տարիքից. մինչև 30 տարեկան մարդիկ վստահ են եղել, որ նկարում պատկերված է երիտասարդ աղջիկ, իսկ մյուսները պատասխանել են, որ տեսել են տարեց տիկնոջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Perception of an ambiguous figure is affected by own-age social biases

Կատեգորիա:Տեսողական պատրանքներ
Բեսի Կոլման

**Բեսի Կոլման** (, ),  ԱՄՆ առաջին սևամորթ կին օդաչուն։

## Կենսագրություն
մինի|ձախից|250пкс|1921 թվականին աերոնավտիկայի  ֆրանսիական ֆեդերացիայի կողմից  Բեսի Կոլմանին շնորհած  օդաչուի հավաստագիրը 
Բեսի Կոլմանը ծնվել է բազմազավակ ընտանիքում՝  խառն ամուսնությունից՝  ամերիկյան հնդիկների և աֆրոամերիկացիների սերնդից, Տեխաս նահանգի Ատլանտա քաղաքում, հետո ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաք։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բեսին հետաքրքրվել է ավիացիայով, այդ ժամանակ նա ընկերություն էր անում զինվորական օդաչուների և  տեղի ավիացիոն տեխնիկական մասնագետների հետ, որոնք այցելում էին այն վարսավիրանոց, որտեղ նա աշխատում էր։ Նրան մերժել են ընդունել օդաչուական դպրոց, քանի որ նա աղջիկ էր, և բացի այդ՝ նաև աֆրոամերիկուհի։

Կոլմանը հասել է նրան, որ մի շարք ձեռներեցներ վճարել են  Ֆրանսիայում նրա ուսման ծախսերը և ուսումն ավարտելուց հետո նա դարձել է առաջին ամերիկացի կինը, որը ստացել է օդաչուի միջազգային կարգի վկայական։

Պլանավորել է աֆրոամերիկացի օդաչուների դպրոց։

Բեսի Կոլմանը սովորել է նաև պարաշյուտային թռիչք։ Որոշ ժամանակ անց նա կասկադյորային հնարքներ է կատարել, որով էլ հայտնի է դարձել ամբողջ աշխարհում։

մինի|ձախից

1926 թվականին Ֆլորիդայում օդային հնարքներ կատարելիս  օդային հոսանքը  Բեսի Կոլմանին  նետել է  թռչող սարքի վրա, ինչի արդյունքում  նա մահացել։

## Հիշատակ
* 1931 թվականին Չիկագոյի սևամորթ օդաչուները ամենամյա ավանդույթ են դարձրել նրա գերեզմանի վրայով կատարվող թռիչքներ։
* 1977 թվականին աֆրոամերիկուհի  օդաչուների խումբը ստեղծել է Բեսի Կոլմանի անվամբ ավիաակումբ։
* 1992 թվականին Չիկագոյի համայնքապետարանը թողարկել է Բեսի Կոլմանի պատկերով նամականիշ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bessie Coleman

Կատեգորիա:Ամերիկացի օդաչուներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ