Հայնրիխ Բյուրկել

**Հայնրիխ Բյուրկել** (. ), 19-րդ դարի գերմանացի ժանրային և բնապատկերային նկարիչ, կերպարվեստում բիդերմայեր ոճի աչքի ընկած ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1802 թվականին Ռենիշ Բավարիա կամ Պալատինատ անվանումով հայտնի պատմական մարզի Պիրմազենս քաղաքում։ Ծնողների դրդումով՝ վաղ հասակից զբաղվել է առևտրով, սակայն ամեն մի ազատ րոպեն նվիրել է նկարչությանը։ Հայրական տունը վերածել էին իջևանատան, որի առօրյան հետաքրքիր ու բազմազան նյութ էր տալիս ապագա արվեստագետին։ Հայնրիխը, դեռ ընդամենը 11 տարեկան, ստիպված է եղել գործ ունենալ ոստիկանության հետ՝ Նապոլեոնի ծաղրանկարն արած լինելու պատճառով։ 15 տարեկանից անցել է իրավունք ուսումնասիրելուն, բայց քսան տարեկանում թողել է ու վերջնականապես նվիրվել կերպարվեստին։ Յուղանկարի տեխնիկայի նրբություններին տիրապետելու նպատակով ուսանել է Մյունխենում, Շլայսհայմում, Նիդերլանդներում։ Նկարել է հանրային ու ռազմի տեսարաններ, կենդանիներ, բնապատկերներ, ավելի հաճախ՝ ձմեռային բնանկարներ։ 1823-ից մինչև 1832 թվականը ապրել ու աշխատել է Հռոմում, հայրենիք վերադառնալով՝ կարճ ժամանակում համբավվել որպես վառ երևակայություն ու հումոր ունեցող և դրանք իր աշխատանքներում վարպետորեն արտացոլող, բազմաբեղուն նկարիչ։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ Հայնրիխ Բյուրկելը հեղինակել է շուրջ հազար յուղաներկ աշխատանք, վեց հազար մատիտանկա, որոնց մի մասը ներկայացրել է Փարիզում, Լոնդոնում և այլ քաղաքներում կազմակերպված ցուցահանդեսներում։ Նրա բազմաթիվ գործեր տեղ են գտել գեղարվեստի թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում։

Բյուրկելը եղել է Մյունխենի, Դրեզդենի, Վիեննայի գեղարվեստ ակադեմիաների պատվավոր անդամ։ Վախճանվել է 1869 թվականին Մյունխենում։

## Աշխատանքներ
Հայնրիխ Բյուրկելի հիշարժան աշխատանքներից են՝

**Տիրոլյան 12 բնանկար* (Exposition Universelle, Փարիզ, 1867]]).
**Հռոմի շրջակայքի 18 պատկեր* (Փարիզի ցուցահանդես, 1867).
**Կամպանիացի բանդիտներ*.
**Շրջված սայլը*.
**Վերադարձ արջաորսից*.
**Ջորեվարների հանգիստը*.
**Իտալական բնապատկեր* և այլ գործեր (Մյունխենի Նոր Պինակոտեկում).
**Տիրոլյան տոնավաճառ* (Բեռլինի պատկերասրահում).
**Վալետրիի մերձակայքի բնապատկեր* (Բեռլինի պատկերասրահում).
2010 թվականի հուլիսին ԱՄՆ-ը Բյուրկելի երեք աշխատանք վերադարձրել է նկարչի ծննդավայրի՝ գերմանական Պիրմազենս քաղաքի թանգարանին։

## Ընտրված նկարներ

File:Johann Heinrich Bürkel 001.jpg|*Բնանկար՝ ձիասայլերով*
File:Heinrich Bürkel Stier-und-Maler.jpeg|*Ցուլն ու նկարիչը*, ներկայումս գտնվում է Պիրմազենս քաղաքի Բյուրկելյան պատկերասրահում.
File:Heinrich Bürkel Bettleranfall-an-ital-Poststation.jpeg|*Մուրացկանների գրոհը իտալական փոստակայանի վրա*
File:Bürkel Bauernhof vor Garmisch.jpg|*Ֆերմա՝ [[Գարմիշ]]ի մերձակայքում*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Heidi Caroline Ebertshäuser: *Heinrich Bürkel – ein Maler aus Pirmasens*. Bavaria Antiqua, Bayerische Vereinsbank, München, 1986
* Hans-Peter Bühler, Albrecht Krückl: *Heinrich Bürkel – mit Werkverzeichnis der Gemälde*. F. Bruckmann, München, 1989, ISBN 3-7654-2232-0
* Muriel Wipfler: *Heinrich Bürkel (1802–1869). Repräsentative Edition seiner Korrespondenz und analytische Auswertung.* In: *Beiträge zur Kunstwissenschaft.* Band 97. Scaneg, München 2018. ISBN 3-89235-097-3

## Արտաքին հղումներ
* 
* Heinrich Bürkel
* www.pirmasens.de: Dauerausstellung in Pirmasens über Heinrich Bürkel 

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով