Վակիզաշի

**Վակիզաշի** (, «կողքից տեղադրված թուր»), ավանդաբար պատրաստված ճապոնական թուր (nihontō), որը կրում էին սամուրայները ֆեոդալական Ճապոնիայում։ Այն կրում են երկու եղանակով` մի դեպքում թուրը դրվում էր սամուրայի կողքին գտնվող օբիի կամ պատյանի մեջ, իսկ ավելի մեծ  թուրը կրում էին գոտուց կախված տարբերակով։

## Պատմություն և օգտագործում

Ճապոնիայում թրերի արտադրությունը բաժանված է որոշակի ժամանակաշրջանների.

* Jokotō (հնագույն թրեր, մինչև մ.թ. 900 թվականը)
* Kotō (հին թրեր, մոտ 900–1596 թթ.)
* Շինտո (նոր սրեր, 1596–1780)
* Shinshintō (ավելի նոր թրեր, 1781–1876)
* Gendaitō (ժամանակակից կամ ժամանակակից թրեր 1876–ներկա)։

Վակիզաշին ունի 30-60 սմ (12 և 24 դյույմ) երկարությամբ շեղբ։ Կատանայի երկարությանը մոտ գտնվող վակիզաշին կոչվում է ō-wakizashi, իսկ վակիզաշին, որը մոտ է տանտո (tantō) երկարությանը, կոչվում է ko-wakizashi: Վակիզաշին պարտադիր չէ, որ կատանայի պարզապես փոքր տարբերակ լինի. դրանք կարող էին այլ կերպ կեղծվել և ունենալ տարբեր լայնակի հատույթ։

Օգտագործվել է դեռևս 15-րդ կամ 16-րդ դարերում։ Վակիզաշին օգտագործվել է որպես պահեստային կամ օժանդակ սուր, օգտագործվում էր նաև մերձակա մարտերի, պարտված հակառակորդին գլխատելու և երբեմն սեպպուկու գործելու համար։ Վակիզաշին մի քանի կարճ թրերից մեկն էր, որոնք հասանելի էին սամուրայների կողմից, ներառյալ յորո տոշին և չիսա-կատանան։ Վակիզաշի տերմինն ի սկզբանե չի նշել որևէ պաշտոնական շեղբի երկարության թրեր և եղել է wakizashi no katana-ի հապավումը («սուրը կողքի վրա խրել»); տերմինը կիրառվում էր բոլոր չափերի ուղեկից թրերի համար։

Էդոյի ժամանակաշրջանում Տոկուգավայի շոգունատը պահանջում էր, որ սամուրայները կրեին կատանա և ավելի կարճ թրեր զույգերով։ Այս կարճ թրերը եղել են վակիզաշի և տանտոն, հիմնականում ընտրվել է վակիզաշին։ Վակիզաշին, որը կրում էին կատանայի հետ միասին, պաշտոնական նշան էր, որ կրողը սամուրայ էր։ Երբ միասին կրում էին, զույգ թրերը կոչվում էին դաիշո (daishō), որը բառացի թարգմանվում է որպես «մեծ-փոքր»։ Միայն սամուրայները կարող էին կրել դաիշո. այն ներկայացնում էր նրանց սոցիալական ուժը և անձնական պատիվը:։

Այս ժամանակահատվածում հասարակ մարդկանց թույլատրվում էր կրել մեկ օրինական երկարությամբ կո-վակիզաշի, ինչը լայն հանրության համար հանրաճանաչ դարձրեց վակիզաշի կրելը։ Սա սովորական էր ճանապարհորդելիս՝ ավազակների հետ հանդիպելու վտանգի պատճառով։

Վակիզաշին կրում էին ձախ կողմում՝ ամրացված գոտկատեղի վրա (Ուվա-ոբի կամ հիմո)։ Միայն Էդոյի ժամանակաշրջանում՝ 1638 թվականին, երբ Ճապոնիայի կառավարիչները փորձեցին կարգավորել թրերի տեսակները և սոցիալական խմբերը, որոնց թույլատրվում էր կրել, պաշտոնապես սահմանվեցին կատանա և վակիզաշիի երկարությունները։

Kanzan Satō-ն իր «Ճապոնական սուրը» գրքում նշում է, որ կարծես թե վակիզաշիի հատուկ կարիք չկար և ենթադրում է, որ վակիզաշին կարող է ավելի տարածված լինել, քան tantō-ն, քանի որ այն ավելի հարմար էր ներքին կռվի համար։ Նա նշում է ներս մտնելիս կատանան ամրոցի կամ պալատի դռան մոտ թողնելու սովորույթը՝ շարունակելով ներսից կրել վակիզաշին։

## Տես նաև
* Օդատի
* Կատանա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Richard Stein's Japanese sword guide
* Wakizashi Japanese Sword 

Կատեգորիա:Ճապոնական զենքեր
Կատեգորիա:Ճապոնական թրեր
Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով