Վասյա Բանկովա

**Վասյա Բանկովա** (, ), բուլղարացի գիտնական, կենսաբանական ակտիվ նյութերի քիմիայի մասնագետ։ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ է (2014), պրոֆեսոր, քիմիական գիտությունների դոկտոր (2000)։ Բուլղարիայի ԱՆ ֆոտոքիմիայի կենտրոնի Օրգանական քիմիայի ինստիտուտի բնական նյութերի քիմիայի վարիչն է (2009-ից), որտեղ աշխատում է 1977 թվականից։ 2002 թվականից Սոֆիայի համալսարանի քիմիայի և դեղագործության ֆակուլտետի պատվավոր դասախոս է։ Բուլղարիայի ֆոտոքիմիական ասոցիացիայի նախագահն է։

## Կենսագրություն
1977 թվականին ավարտել է Քիմիական-տեխնոլոգիական ինստիտուտը (ներկայումս՝ Քիմիական տեխնոլոգիայի և մետաղաձուլության համալսարան)՝ օրգանական սինթեզի ինժիներ-քիմիկոս մասնագիտացմամբ։ 1990 թվականին պրոֆեսոր Սիմեոն Պոպովի ղեկավարությամբ Օրգանական քիմիայի ինստիտուտում ստացել է բնական և ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերի քիմիայի դոկտորի աստիճան, իսկ 2001 թվականին՝ նույն մասնագիտության քիմիական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է նույն համալսարանում, սկզբնական շրջանում՝ քիմիայի մասնագետ, 1984 թվականից՝ գիտաշխատող, 1995 թվականից՝ երկրորդ աստիճանի ավագ գիտաշխատող, 2004 թվականից՝ առաջին աստիճանի, 2005 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 2009 թվականից ղեկավարում է բնական նյութերի քիմիայի լաբարատորիան։ 1985-1986 թվականներին որպես Հենրիխ Հերցի հիմնադրամի կրթաթոշակառու՝ մասնագիտացել է Գերմանիայի Ռուսական համալսարանում։ 1993 թվականին որպես ԵՄ կենսաթոշակառու եռամսյա մասնագիտացում է անցել Գերմանիայի Սարսկյան համալսարանում։ Վերապատրաստվել է նաև Բրազիլիայում և Իտալիայում (1999 և 2000)։

Մեղրի միջազգային հանձնաժողովի (), Հարավարևելյան Եվրոպայի երկրների բժշկական և անուշաբույր բույսերի ասոցիացիայի, Բուլղարիայի օրգանական և մետաղաօրգանական քիմիայի խմբի անդամ է։ Ակնամոմի ուսումնասիրության ճապոնական ասոցիացիայի պատվավոր անդամ է, Հունաստանի ապիթերապիայի գիտական կենտրոնի գիտական կոմիտեի պատվավոր անդամ։

*Journal of Apiproducts and Apimedical Sceinces* և *Chemistry Central* *Journal*, նախկինում նաև՝ *Evidence-based Complementary and Alternative Medicinе* (2007-2014) ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ է։

Միջազգային գիտաժողովների մասնակից է, դրանց գիտական խորհուրդների անդամ։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 28-29-ը Սոֆիայում կայացած *Second Propolis Conference — Propolis in human and bee health conferece* գիտաժողովի կազմկոմիտեի նախագահն էր։

Բանկովայի ղեկավարությամբ պաշտպանել է երկու դոկտորանտ։ Նա գլխավորում է ակնամոմի հետազոտությունները, որով զբաղվում է ավելի քան 20 տարի։ Դրա հիման վրա ավելի քան 80 աշխատանք է հրատարակել միջազգային գրախոսվող ամսագրում։

Հրատարակել է ավելի քան 160 աշխատանք, տպագրվել է *PLoS One, European Journal of Medicinal Chemistry<sup>[en]</sup>, Journal of Ethnopharmacology<sup>[en]</sup>, Phytochemistry<sup>[en]</sup>, Fitoterapia<sup>[en]</sup>, J. Agric. Food Chem.<sup>[en]</sup>, Talanta<sup>[en]</sup>, Food Chemistry<sup>[en]</sup>, Planta Medica<sup>[en]</sup>*  և այլ ամսագրերում։

## Աշխատանքներ
* V. Bankova. Chemical diversity of propolis and the problem of standardization. *[[:en:Journal of Ethnopharmacology|J. Ethnopharmacol.]]* 100 (1-2), 114-117 (2005).
* V. Bankova, B. Trusheva., M.Popova. New developments in propolis chemical diversity studies (since 2000) In: N. Orsolich & I. Basic (Eds), *Scientific Evidence of Use of Propolis in Ethnomedicine*, 1-13, Transworld Research Network, Trivandrum, 2008.
* V. Bankova, B. Trusheva. Chemical profiles of different propolis types in relation to their biological activity. In: T. Farooki and A. Farooki, Eds., Beneficial effects of propolis on human health and chronic diseases. NOVA Science Publishers, New York. 2013.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Новоизбрани академик и член-кореспондент на БАН в областта на химическите науки: академик Христо Цветанов и член-кореспондент Вася Банкова» , Д. Л. Цалев, Химия и индустрия, 86 (3−4), 46-48 (2015).

## Արտաքին հղումներ
* CV 
* Prof. Vassya Bankova, PhD, DSc օրգանական քիմիայի ինստիտուտի կայքում

Կատեգորիա:Բուլղարացի քիմիկոսներ