open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ադավիե Էֆենդիևա

մինի|Ադավիե Էֆենդիևայի նկարներից (1920)
**Ադավիե Էֆենդիևա** (), ղրիմցի նկարչուհի, դրվագազարդող։

## Կենսագրություն
Ադավիե Էֆենդիևան ծնվել է 1879 թվականին Ղրիմի Եվպատորիա քաղաքում։ Վաղ տարիներից նրան ասեղնագործություն ու ջուլհակություն է սովորեցրել տատը։ Ասեղնագործության դազգահի (կերգեֆ) առաջ առաջին անգամ նստել է 12 տարեկան հասակում, իսկ չորս տարի անց հայրը նրա համար գնել է ջուլհակի դազգահ (տոկումա տեզյախ, токъума тезьях): Դստերը սովորեցնելու համար նա վարձել է վարպետ ջուլհակի։ 1928 թվականին Ադավիե Էֆենդիևան եղել է Եվպատորիայի թանգարանի ազգային ասեղնագործության խմբակի ղեկավար, սովորեցրել է ասեղնագործություն։ 1930 թվականին նա սկսել է աշխատել արտելում, ապա ասեղնագործություն է սովորեցրել «Էսկի Օրնեկ» արտելում («Հին նախշ»)։ Մինչև 1937 թվականը Ադավիե Էֆենդիևան ստեղծել է ավելի քան 500 զարդանկար։ Ադավիե Էֆենդիևան մահացել է 1944 թվականին, երբ ղրիմի թաթարներին բռնի տեղափոխել են Սամարղանդից ոչ հեռու։ Հետագայում արդարացվել է։

## Արվեստ
1935 թվականից Ադավիե Էֆենդիևան մասնակցել է գեղանկարչական ցուցահանդեսների։ Նրա նկարներն առաջին անգամ ներկայացվել են Մոսկվայում տեղի ունեցած Ղրիմի թաթարների ու կարաիմների ազգային արվեստի վարպետների աշխատանքների ցուցահանդեսում, ինչպես նաև Կերպարվեստում ինքնագործունեության I համառուսաստանյան ցուցահանդեսում։ Նրա զարդանկարներով իրերը ցուցադրվել են Եվրոպայում ու ԱՄՆ-ում։ Ադավիե Էֆենդիևան հեղինակել է ավելի քան 200 զարդանկարային կոմպոզիցիա։ Նրա ստեղծագործությունների թվում կան սփռոցներ, հարսանեկան սրբիչներ, նախշազարդ գոտիներ։ Ըստ արվեստագետ Իսմետ Զաատովի՝ նրա արվեստին հատուկ են «նկարի հստակությունը, ինքնատիպ կոմպոզիցիան»։ Ադավիե Էֆենդիևան իր աշխատանքների կոմպոզիցիաների մասին ասել է. «Իմ զարդանկարներն իմ մտքերն են»։ Եվպատորիայի «Промшвей» արտելում Ադավիե Էֆենդիևայի աշակերտների թվում են եղել ասեղնագործողներ Ալիևան, Զուլեյխա Բեկիրովան և այլք։ Ադավիե Էֆենդիևայի էսքիզներն ու նկարները պահպանվում են Տավրիդայի կենտրոնական թանգարանում (Սիմֆերոպոլ)։


Adaviye Efendiyeva 02.JPG|Կոմպոզիցիա(1943 թվականի հունիս)
Adaviye Efendiyeva 03.JPG|Փորագրություն (1943 թվականի մայիս)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Исмет Заатов.* Крымскотатарское декоративно-прикладное и изобразительное искусство. — Симферополь : ТАРПАН, 2003. — 336 с.
* *П. Я. Чепурина.* Орнаментальное шитьё Крыма. — Москва; Ленинград : Всесоюзное кооперативное объединенное издательство, 1938. — 63 с.
* Творчество крымских вышивальщиц // Красный Крым. - 1936. - 15 нояб.; 1937. - 29 сент.
* *Иоффе М.* Вышивальщицы // Красный Крым. - 1940. - 8 марта
* *П. Чепурина.* Творцы орнамента // Красный Крым. — 1940. — 14 марта.
* Крымскотатарские художники : биобиблиограф. словарь / сост. Э. Я. Черкезова. — Симферополь : Доля, 1999

Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ղրիմի թաթարներ
Կատեգորիա:Ղրիմցի նկարիչներ
Նարիման Հասանզադե

**Նարիման Ալիմամեդ օղլի Հասանզադե** (, ), ադրբեջանցի բանաստեղծ և դրամատուրգ, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու (1965), Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1981), Ադրբեջանի ժողովրդական բանաստեղծ (2005):

## Կենսագրություն և կարիերա
Նարիման Հասանզադեն ծնվել է 1931 թվականի փետրվարի 18-ին Ադրբեջանի Ղազախի շրջանի (այսօր Աղստևի շրջան) Փոյլու բնակավայրում։ 1954 թվականից ԽՄԿԿ անդամ է։ Հասանզադեն գրել է մի շարք պոետիկ բանաստեղծությունների շարքեր, որոնցից առավել հայտնի են«Բարեկամներս ինձ սպասում են» (1956), «Իմ հոգին բանաստեղծություն է ուզում» (1964), «Իմ գիշերը, իմ ցերեկը» (1973), «Զմրուխտե թռչուն» (1976), «Դու ներեցիր» (1979), «Մի մտահոգվիր» (1982) և այլն։

Բացի բանաստեղծություններից, Նարիման Հասանզադեն գրել է նաև «Նարիման» (1968) պոեմը՝ նվիրված Նարիման Նարիմանովին և «Նուրու փաշան»։ Որպես դրամատուրգ գրել է նաև մի շարք պիեսներ, որոնցից է՝ «Թող իմանա ամբողջ Արևելքը» (1981), դրամա՝ «Աթաբեկները» (1983)՝ նվիրված ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում XII դարում ապրող մարդկանց կյանքին, արձակ՝ «Նաբատ մորաքրոջ հացը» (1974), որը դարձավ Նարիման Հասանզադեի անդրանիկ արձակ ստեղծագործությունը։

Նարիման Հասանզադեի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ԽՍՀՄ տարբեր ժողովուրդների լեզուներով։ Անձամբ Հասանզադեն ադրբեջաներեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի, Տարաս Շևչենկոյի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Իվան Ֆրանկոյի, Լեսյա Ուկրաինկայի և այլոց ստեղծագործությունները։ Բացի գրելուց, Նարիմանը զբաղվել է նաև ադրբեջանաուկրաինական հարաբերություններով։

1978 թվականից Նարիման Հասանզադեն «Գրականություն և արվեստ» թերթի գլխավոր խմբագիրն է եղել։ Արժանացել է ԽՍՀՄ «Պատվո նշան» և ադրբեջանական «Շոհրատ» մրցանակների։ Ադրբեջաներենի և ադրբեջանական գրականության դասախոս է Ազգային ավիացիոն ակադեմիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rəsmi sayt 
* "Pompeyin Qafqaza yürüşü" italyan dilində

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Ալես Բաչիլո

**Ալես Բաչիլո** (Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Բաչիլո, , ), բելառուս արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, բանաստեղծ։ Բելառուսական ԽՍՀ-ի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967):

## Կենսագրություն
Ալես Բաչիլոն ծնվել է 1918 թվականի մարտի 2-ին բելառուսական Լեշնիցա բնակավայրում՝ գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել և ավարտել է Բելառուսի մանկավարժական տեխնիկումն ու Մինսկի ուսուցիչների ինստիտուտը։ Բելառուսի տարբեր գյուղերի դպրոցներում բելառուսերեն ու բելառուսական գրականություն է դասավանդել։ 1939 թվականին հրավիրվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։

Ալես Բաչիլոն մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին ընդհուպ դրա ավարտը։ Հետպատերազմյա տարիներին աշխատել է «*Настаўніцкай газеце*» (Ուսուցչական թերթ) թերթի խմբագրությունում։ Հետո աշխատել է «*Літаратура і мастацтва*» (Գրականություն և արվեստ) թերթում որպես գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ Նա «*Полымя*» (Պլամյա) ամսագրի քարտուղարն էր։ 1972-ից 1978 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Ալես Բաչիլոն որպես խմբագիր աշխատել է «*Мастацкая літаратура*» (Գեղարվեստական գրականություն) խմբագրությունում։ 1946 թվականից սկսած նա ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է եղել։

Ալես Բաչիլոն իր մահկանացուն կնքել է 1983 թվականի հունվարի 3-ին։

## Ստեղծագործություններ
Ալես Բաչիլոն իր ստեղծագործությունները հրատարակել է 1934 թվականից։ Նրա գրքերից են.
* *Шляхі* (Ուղիներ, 1947)
* *Подых вясны* (Գարնան շունչը, 1950)
* *Зоры вясеннія* (Գարնան արշալույս, 1954)
* *Юнацтва* (Պատանեկություն, 1959)
* *Калючая ружа* (Փշոտ վարդ, 1962)
* *Асенняя аповесць* (Աշնանային պատմվածք, 1965)
* *Дарыце цюльпаны* (Կակաչներ նվիրեք, 1966)
* *Кавалер Мікіта* (Ասպետ Նիկիտան, 1967)
* *Снежная балада* (Ձյունոտ բալլադ, 1968)
* *Тры багіні* (Երեք աստվածուհիներ, 1973)
* *Вершы* (Բանաստեղծություններ, 1974)
* *Белы бярэзнік* (Սպիտակ կեչիներով անտառ, 1976)
* *Гараць лісты кляновыя* (Վառվում են թխկիների տերևները, 1981)
* *Мне купілі самакат* (Ինձ ինքնաշարժ նվիրեցին, 1981)
Ալես Բաչիլոն զբաղվել է նաև թարգմանական աշխատանքով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Беларуская ССР: кароткая энцыклапедыя. У 5 т. Т. 5. — Мінск, 1981.
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 2. — Мінск, 1996.
* Беларусь: энцыклапедычны даведнік. — Мінск, 1995.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 1. — Мінск, 1984.
* С. Грахоўскі. У бядзе не пакідай. 1986 г. www.grahouski.org.

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте «Вершы беларускіх паэтаў»

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բելառուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հունվարի 3 մահեր
Իոնա Խելաշվիլի

**Աբեղա Իոնա** (, աշխարհիկ անունը՝ **Իվանե Խելաշվիլի**, , ), վրացի հոգևոր գրող, հասարակական գործիչ, աբեղա։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Իվանե Խելաշվիլին ծնվել է 1772 թվականին ներկայիս Կախեթի մարզի Վաքիր գյուղում՝ գյուղացու ընտանիքում։ Իվանեի հայրը նահատակվել է դաղստանցիների հետ ընդհարման ժամանակ։ Շուտով մահանում է նաև մայրը։ Իվանե Խելաշվիլին դաստիարակվել է Հերակլ II թագավորի արքունիքում։ Վերջինիս մահվանից հետո օգտվել է որդու՝ Գեորգի XII թագավորի հովանավորչությունից։ Դեռևս Վաքիրում ապրելու տարիներին սովորում է աստվածաբանություն՝ 6 տարեկան հասակից սկսած՝ գյուղի եկեղեցում։ Առավել խորությամբ Իոնա Խելաշվիլին կրոն է ուսումնասիրում Մետեխի եկեղեցում 1793 թվականից։ Այն բանից հետո, երբ Թբիլիսի են արշավում Աղա-Մահմեդ Խան Ղազարի զորքերը (1795), Իվանեն տեղափոխվում է Թելավ, որտեղ շարունակում է ուսումնառությունը։ 1800 թվականին Իվանեն ձեռնադրվում է որպես կուսակրոն և անվանակոչվում Իոնա. սկսում է հոգևոր գործունեություն ծավալել Քվաթախևի վանքում։

1805 թվականին արքա Իրակլի II-ի որդի արքայազն Փառնավազի շքախմբի հետ հեռանում է Վրաստանից։ Ապրել է Վորոնեժում և Մոսկվայում, իսկ 1806 թվականից՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ 1809 թվականից 1812 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ուսանում է Սանկտ Պետերբուրգի հոգևոր ակադեմիայում։ Ձեռնադրվել է որպես սարկավագ, իսկ հետո նաև երեց։ Իոնա Խելաշվիլին Վրաստանի թագավորական ընտանիքի ընտանեկան հոգևորականն  է եղել (արքայազն Դավիդ, Թեյմուրազ Բագրատիոնի, Աննա Իմերեթացի թագուհի)։

Ապրելով Պետերբուրգում` Իոնան ակտիվ գործունեություն է ծավալել վրացական հայրենակցության միությունում, օգնել է վրացիներին, հատկապես վրացի ուսանողներին։ Նրա օգնությամբ է Պետերբուրգի համալսարան ընդունվել վրացի ապագա գրող Սոլոմոն Դոդաշվիլին։

Իոնա Խելաշվիլին իր մահկանացուն կնքել է 1837 թվականին։ Հուղարկավորված է Ալեքսանդր Նևսկու մայրավանքում (Սանկտ Պետերբուրգ)։

## Ստեղծագործություններ
Իոնա Խելաշվիլին ստեղծել է ավելի քան 40 հոգևոր ստեղծագործություններ։ Գրել է ինքնակենսագրական «Ռոնինի» (Ուխտագնացություն) վեպը։ Փիլիսոփայական-հոգևոր բնույթի երկ է «Երեսունչորս հարցերի գիրքը»՝ հարցուպատասխանի ժանրով գրված։

2000 թվականին հրատարակվել է Իոնայի նամականին (1809-1835), այդ թվում և վրացական արքունիքի անդամներին ուղղված նամակները։

Նրա գրվածքներից են նաև՝ «Եռահատոր աստվածաբանություն», «Վրացերեն ընդարձակ բառարան » (3 000 բառ)։

Իոնայի կողմից գրված «Քարոզներ» ստեղծագործությունը համարվում է վրացական աղոթական արվեստի նմուշներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*"ეკატერინე ჭავჭავაძე" – სერგი ჭილაია, გამომცემლობა "ნაკადული", თბილისი 1969 წელი
*"ქართული მწერლობა" (ლექსიკონ– ცნობარი) წიგნი I, გამომცემლობა "განაღლება", თბილისი, 1984 წელი

Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի փիլիսոփաներ
Կլապա

մինի|Տղամարդկանց «Սագենա» կլապան Վատրոսլավ Լիսինցկու անվան համերգասրահոււմ
**Կլապա**, երաժշտության ավանդական ա կապելլա երգեցողության ձև Խորվաթիայի Դալմաթիա պատմական շրջանում։ «Կլապա» բառը թարգմանվում է որպես «մի խումբ ընկերներ», արմատները գալիս են ափամերձ եկեղեցական երգեցողությունից։ Երաժշտության հիմնական տարրերն են ներդաշնակությունն ու մեղեդայնությունը, ռիթմը հազվադեպ է շատ կարևոր լինում։ 2012 թվականին կլապան ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։

## Նկարագրություն
[մինի|Կանանց կլապա [Դուբրովնիկից]]
Կլապա խումբը բաղկացած է առաջին և երկրորդ տենորներից, բարիտոնից և բասից։ Բոլոր ձայները հնարավոր է կրկնապատկել, բացի առաջին տենորից։ Այն սովորաբար կազմված է մինչև մեկ տասնյակ տղամարդ երգիչներից։ Վերջին ժամանակներում իգական վոկալ խմբերը բավական տարածվել են, սակայն ընդհանուր առմամբ արական և իգական խմբերը չեն խառնվում։

Թեև կլապան ա կապելլա երաժշտություն է, երբեմն հնարավոր է ավելացնել կիթառ, մանդոլին։ Կլապան կարող է ուղեկցվել սինթեզատորի ստեղնաշարի հետ՝ նմանվելով հարվածային գործիքների։

## 21-րդ դար
Կլապայի ավանդույթը դեռևս արդի է. նոր երգեր են ստեղծվում, կազմակերպվում են փառատոներ։ Օմիշում կազմակերպված Festival dalmatinskih klapa Omiš-ը ամենահայտնի փառատոնն է և ունի կլապա երաժշտության ավանդույթներ։ Ամենահայտնի հաջողված խմբերից է Klapa Šufit-ը, որը 2006-2008 թվականներին հաղթել է փառատոնում։ Դալմաթիայի շատ երիտասարդներ կարևորում են կլապան և երգում են այն պարբերաբար։ Երեկոյան ժամերին փողոցներում կարելի է լսել սիրողական կլապա՝ գինու և ուտելիքի շուրջ։

2013 թվականին Խորվաթիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում ներկայացրել է կլապա խումբ՝ Կլապա ս Մորաը, որը հանդես է եկել Mižerja երգով։ Կլապա ս Մորան 6 կատարողներից կազմված «կլապա համույթ» է։

## Տես նաև
* Ա կապելլա
* Կլապա ս Մորա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն
Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Գիորգի Սեթուրաձե

**Գիորգի Սեթուրաձե** (, 1985 թվականին ապրիլի 8-ին, Թիֆլիսում), վրաց ֆուտբոլիստ։ «Ելինհետի Ռուդոլշտատ» ակումբի կիսապաշտպան։ Գրեթե խաղացողի ողջ կարիերան անց է կացրել վրացական և ադրբեջանական ակումբներում։

## Ձեռքբերումներ
;Դինամո Թբիլիսի
* Վրաստանի չեմպիոն. 2012-2013
* Վրաստանի գավաթ. 2013

;Դիլա Գորի
* Վրաստանի չեմպիոն. 2014-2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Զիլքալե

**Զիլքալե** կամ **Զիլ Քալե** (Զիլ կամ Ներքին ամրոց, թուրք.` Zilkale), միջնադարյան բերդամրոց Թուրքիայում։ Գտնվում է Սևծովյան տարածաշրջանի Ռիզեի մարզում, Չամլըհեմշին (Ներքին Վիժե) ավանի շրջանում` Քաջքարից սկիզբ առնող Ֆըրթընա գետի հովտում (Փոթորկոտ հովիտ) և հանդիսանում է պատմական հուշարձան։

## Նկարագիրը

Այն հավանաբար կառուցվել է 14-15-րդ դարերում, Բյուզանդական կայսրության ժամանակաշրջանում, 1130 մ բարձրություն ունեցող ժայռաբլրի վրա, որտեղից երևում է բազմաթիվ հինավուրց կամուրջներով, ջրվեժներով, կտրուկ զառիթափերով և հարուստ բուսականությամբ գետահովիտը։ Ամրոցը կազմված է արտաքին պատերից, միջնապատերից և ներքին դղյակից, որտեղ առկա են նախկին բնակելի շինությունները, ժամատունը և գլխավոր աշտարակը։

Համաձայն բրիտանացի բյուզանդագետ Էնթոնի Բրայերի, ժամատունը հայկական է և կառուցվել է Տրապիզոնի կայսրության ժամանակներում, համշենահայերի կողմից` տեղի իշխան Առաքելի համար։ Օսմանյան կայսրության տիրապետության ժամանակաշրջանում, Զիլքալեն հիմնականում ծառայել է ռազմական նպատակների համար։

Զիլքալեի մասին իրենց աշխատություններում տեղեկություններ են հայտնել հայ աշխարհագրագետ Ղուկաս Ինճիճյանը և պատմաբան Մինաս Բժշկյանը։

## Անվանումը

Անվանումն ստուգաբանվում է թուրքերեն «զիլ»` զանգ, ղողանջ և «քալե»` դղյակ, ամրոց բառերով։ Շրջանառվում է նաև անվան պարսկերեն «զիր»` ներքին և թուրքերեն «քալե»` դղյակ, ամրոց տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
Վատրոսլավ Լիսինսկի

**Վատրոսլավ Լիսինսկի** (, ), խորվաթ կոմպոզիտոր, «նոր խորվաթական և հարավսլավոնական երաժշտության հիմնադիր» (ինչպես գրված է նրա շիրիմին)։ Իսկական անունը եղել է Իգանց Ֆուկս (), 1850 թվականին վերցրել է խորվաթական անուն, ազգանուն։

## Կենսագրություն
Վատրոսլավ Լիսինսկին ծնվել է 1819 թվականին Զագրեբում, հրեական ընտանիքում։ Միաժամանակ Զագրեբի գերագույն դատարանում աշխատել է որպես գրագիր։ 1838-1842 թվականներին Զագրեբում  ուսանել է փիլիսոփայություն և իրավունք, միաժամանակ երաժշտության դասեր է առել երաժշտական դպրոցի տնօրեն Յուրայ Կարլո Վիսներ-Մորգենշտերնի մոտ։ 1841 թվականին հանդես է եկել իր առաջին երաժշտական ստեղծագործությամբ։ Լինսկին հեղինակել է առաջին խորվաթական օպերան՝ «Սեր և չարություն» (), Պորին օպերան (1851), ինչպես նաև բազմաթիվ ստեղծագործություններ նվագախմբի, երգչախմբի և մենակատարների համար։
մինի
Լիսինսկին եղել է իլիրիզմ շարժման հիմնադիրներից մեկը. շարժում, որն Ավստրո-հունգարական կառավարման ժամանակաշրջանում կարևորում էր խորվաթական,  հարավսլավոնական մշակութային ժառանգությունը։

## Մահ
Լիսինսկին մահացել է Զագրեբում 1854 թվականի մայիսի 31-ին։ Թաղված է Միրոգոյ գերեզմանատանը։

## Հիշատակ
* Զագրեբի համերգասրահն անվանվել է Վատրոսլավ Լիսինսկու անունով
* EuroNight 498/499 Զագրեբն ու Մյունխենը իրար միացնող միջազգային գնացքն անվանվել է Լիսինսկու անունով

## Գրականություն
* Constantin von Wurzbach: Lisinský, Vatroslav. In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 15. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1866, S. 238–241 (Digitalisat).
* Šeper: Lisinski Vatroslav. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 5, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1972, S. 241 f. (odkazy na strany 241, 242).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Խորվաթ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորվաթ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խորվաթ դասական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
7-րդ խումբ (ֆիլմ)

** «7-րդ խումբ»** () իսպանական ոստիկանական թրիլեր, որի կինոռեժիսորն է Ալբերտո Ռոդրիգեսը։

## Սյուժե
Սևիլյա 1987 թվական։ Քաղաքը պատրաստվում է 1992 թվականին կայանալիք Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Նախքան ցուցահանդեսի կայանալը ոստիկանները պետք է ազատվեն քաղաքի կենտրոնը թմրանյութերի վաճառքից և մարմնավաճառությունից։ Այդ նպատակին հասնելու համար խումբն օգտագործում է անօրինական մեթոդներ։ Այս ջոկատը գլխավորում է մի գոռոզ, դաժան և փորձառու ոստիկան Ռաֆայելը և մի երիտասարդ սպա՝ Անխելը։

## Դերերում
* Ալբերտո Ռոդրիգես — *Ռաֆայել*
* Մարիո Կասաս — *Անխել*
* Ջոկան Նունեզ — *Մատեո*
* Խոսե Մանուել Պոգա — *Միգել*
* Հուլիան Վիագրան — *Հոակին*
* Իմա Կուեստա — *Ելենա*
* Լուսիիա Գերերո — *Լուսիա*
* Էստաֆանիա դե լոս Սանտոս — *Կաոբա*
* Պեդրո Սերվանտես — *Էոլոխիա*
* Ալֆոնսո Սանչես — *Ամադոր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ականներին
Կատեգորիա:2010-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Վատրոսլավ Լիսինսկու անվան համերգասրահ

**Վատրոսլավ Լիսինսկու անվան համերգասրահ** (), մեծ համերգասրահ, հանդիսությունների կենտրոն Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում։ Անվանվել է 19-րդ դարի խորվաթ կոմպոզիտոր Վատրոսլավ Լիսինսկու անունով։ Կառույցն ունի 1841 նստատեղ ունեցող մեծ սրահ և 305 նստատեղ ունեցող փոքր սրահ։ Մեծ նախասրահը կրկնապատկում է ցուցահանդեսային տարածքը։

## Պատմություն
Զագրեբում բազմաֆունկցիոնալ սրահ կառուցելու մասին որոշումն ընդունվել է 1957 թվականին։ Շենքի դիզայնի մրցույթը շահել է Մարիան Հաբերլեի գլխավորած ճարտարապետների խումբը։ Շինարարությունը սկսվել է 1961 թվականին, սակայն 1964 թվականին Զագրեբում տեղի ունեցած ջրհեղեղի ու ֆինանսական դժվարությունների պատճառով շինարարության ավարտումը ձգձգվել է։ Սրահը բացվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 29-ին։

Համերգասրահը կազմակերպել է տարբեր ժանրերի երաժիշտների մի շարք համերգներ, հաճախակի հանդես են գալիս խորվաթ հայտնի երգիչներ Միրոսլավշկորոն, Մարկո Պերկովիչը։ Համերգասրահը ծառայում է որպես դասական երաժշտության, օպերայի, բալետային և թատերական ներկայացումների համար բեմ, ինչպես նաև բազմաթիվ միջազգային համաժողովների և հանդիսությունների վայր։ Գործունեության առաջին 30 տարիների ընթացքում կենտրոնն ունեցել է 10 միլիոն այցելու։ 2007 թվականին սրահում կազմակերպվել է 450 միջոցառում, որին մասնակցել է շուրջ 760000 մարդ։

1989 թվականի վերանորոգումից հետո 1990 թվականին Վատրոսլավ Լիսինսկու անվան համերգասրահում է կազմակերպվել Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ 1992 թվականին ամբողջությամբ փոխվեց կենտրոնի պղնձե տանիքը։ Հետագա վերակառուցման և հարդարման աշխատանքները կատարվել են 1999 և 2009 թվականներին։

thumb|center|600px|<center>Մեծ սրահը</center>

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Virtual tour
Մարկո Կրիժևչանին

**Մարկո Կրիժևչանին, Մարկո Կրիզին** (, ), Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ, քահանա, նահատակ, աստվածաբանության պրոֆեսոր, միսիոներ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Մարկո Կրիզինը ծնվել է խորվաթական Կրիժևցի քաղաքում 1589 թվականին։ Նախնական կրթությունն ստացել է Վիեննայի ճիզվիտական ուսումնարանում, ապա Գրացի համալսարան, որտեղ էլ դարձել է փիլիսոփայության դոկտոր։ Դրանից հետո ընդունվել է Հռոմի գերմանալեզու «Collegium Germanicum et Hungaricum» սեմիարիան, որտեղ սովորել է 1611-1615 թվականներին։ Նա անձամբ իր ազգությունը փաստաթղթերում նշել է խորվաթ, ինչը պահպանված է սեմինարիայի արխիվներում։

### Ծառայություն
Քահանա ձեռնադրվելուց հետո Մարկո Կրիզինը վերադարձել է Զագրեբի իր եպիսկոպոսություն, որտեղ մնացել է շատ կարճ ժամանակ։ Հունգարացի կարդինալ Պետեր Պազմանը հրավիրեց նրան Հունգարիա՝ ղեկավարելու Տրնավայի սեմինարիան։ Ավելի ուշ նրան աբբա նշանակեցին Կոշիցեից ոչ հեռու գտնվող բենեդիկտյան վանքում։

### Նահատակություն
Այդ ժամանակ Կոշիցեն հունգարական կալվինիզմի կենտրոնն էր։ Կաթոլիկ եկեղեցու դիրքերն ամրապնդելու համար քաղաքի քաղաքապետը հրավիրում է երկու ճիզվիտների՝ Շտեֆան Պոնգրացին և Մելխիոր Գրոդեցկուն, որպեսզի քաղաքում կաթոլիկություն դասավանդեն, ինչը կալվինիստների շրջանում անհանգստություն առաջացրեց։ Մարկո Կրիժևչանինը օգնեց ճիզվիտներին իրենց միսիոներական գործում։ 1619 թվականի հուլիսի 13-ին Կոշիցեում տեղի ունեցավ կալվինիստների ապստամբություն։ Կալվինիստների բանակի ղեկավար Յուրի Ռակոցին գրավեց Կոշիցեն, և 1619 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Մարկո Կրիզինը և ճիզվիտները ձերբակալվեցին։ Յուրի Ռակոցին քահանաներին խոստացավ պահպանել նրանց կյանքը, եթե նրանք հրաժարվեց կաթոլիկ հավատից և դառնան կալվինիստ։ Հոգևորականները հավատարիմ մնացին կաթոլիկությանը և ենթարկվեցին խոշտանգումների, ապա գլխատվեցին։

## Սրբադասում
Մարկո Կրիժևչանինին սրբերի շարքը դասել է Հռոմի պապ Պիոս X-ը 1905 թվականի հունվարի 15-ին և կանոնականացրել Հովհաննես Պողոս II-ը 1995 թվականի հուլիսի 2-ին։ Սրբի մասունքները ներկայումս պահպանվում են Տրնավա քաղաքի Սուրբ Աննա կուսանոցում։

Կաթոլիկ եկեղեցում սրբի հիշատակության օրը սեպտեմբերի 7-ն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sv. Marko Križevčanin
* St Mark of Križevci  
* Markus Stephan Crisinus 

Կատեգորիա:Գրացի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Մատիա Լյուբեկ

**Մատիա Լյուբեկ** (խորվ.՝ Matija Ljubek, ), խորվաթ թիավար։

## Կենսագրություն
Մատիա Լյուբեկը ծնվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ Բելիշցեում։

Մասնակցել է 4 օլիմպիական խաղերի, որոնցից 2-ում դարձել է չեմպիոն, մեկական անգամ էլ դարձել է փոխչեմպիոն և բրոնզե մեդալակիր։ 1980 և 1988 թվականների օլիմպիական խաղերի ընթացքում եղել է Խորվաթիայի դրոշակակիրը։

Մատիան 4 անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 3 անգամ փոխչեմպիոն և բրոնզե մեդալակիր։

1976 թվականին ստացել է Հարավսլավիայի սպորտի վարպետի կոչում։

Մահացել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 22-ին՝ Վալպովոյում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ICF medalists for Olympic and World Championships - Part 1: flatwater (now sprint): 1936-2007. 
* ICF medalists for Olympic and World Championships - Part 2: rest of flatwater (now sprint) and remaining canoeing disciplines: 1936-2007. 
* Մատիա Լյուբեկի էջը sports-reference.com կայքում 

Կատեգորիա:Սպանվածներ
Կատեգորիա:Խորվաթ մարզիկներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Ձերժինսկու փողոց (Տագանրոգ)

**Ձերժինսկու փողոց** (), ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի ամենաերկար փողոցներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Ձերժինսկու փողոցը գտնվում է Ֆրունզեի փողոցի և Մոսկատովի փողոցի միջև` միմյանց միացնելով կայարաններին մոտ գտնվող երկու հրապարակները` Ապստամբության հրապարակը և Կայարանամերձ հրապարակը։ Երկարությունը 4565 մետր է։ Տների համարակալումը սկսվում է Ֆրունզեի փողոցից։

## Պատմություն
Նախկին անվանումը` Ստարոպոչտովայա փողոց։

1926 թվականին Ստարոպոչտովայա փողոցի ուղեփակոցից մինչև մետալուրգիական գործարանի երկաթուղային անցում սալարկման աշխատանքներն ավարտելու նպատակով քաղաքային խորհուրդը հատկացրել է 27131 ռուբլի։

1926 թվականին փողոցը վերանվանվել է ի պատիվ կուսակցական և պետական գործիչ Ֆելիքս Ձերժինսկու։

Տագանրոգում Ֆելիքս Ձերժինսկին չի եղել, թեև նրա հայրը` Էդմունդ Ձերժինսկին, մի քանի տարի մաթեմատիկա է դասավանդել Տագանրոգի դասական արական գիմնազիայում։

Որոշակի հարաբերություններ, այնուամենայնիվ, կապում են Տագանրոգը և Ֆ. Ձերժինսկուն. նա 1922 թվականին Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանը փրկել է փակվելուց։ «Յուգոստալ» տրեստը, որին ենթարկվել է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանը, 1922 թվականին որոշել էր, որ գործարանի վերականգնումը հնարավոր չէ և նրա հետագա շահագործումը պիտանի չէ։ Սկսվել էր սարքավորումների ապամոնտաժումը, և միայն Ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդի նախագահ Ֆ. Ձերժինսկու միջամտությունը գործարանը փրկել է լուծարումից։

## Փողոցում գտնվում են
* № 21 դպրոց` Ձերժինսկու փող., 67ա
* Սուրբ Գևորգ տաճար` Մաշիննի նրբ. և Ձերժինսկու փող. անկյուն
* № 11 դպրոց` Ձերժինսկու փող., 115
* № 24 դպրոց` Ձերժինսկու փող., 149
* «Տագանրոգ» կոնգրես-հյուրանոց` Ձերժինսկու փող., 161
* «ՆԵՈ» զվարճանքի կենտրոն` Ձերժինսկու փող., 161
* «Դուբկի» պուրակ
* Բժշկական խորհրդատվական-ախտորոշիչ կենտրոն` Ձերժինսկու փող., 156

## Հուշարձաններ
* «Ուղեփակոց» հուշանշան` Ձերժինսկու փող. և Պետրոսի փող. անկյուն 
* Վասիլի Մարգելովի կիսանդրի`Ձերժինսկու փող. և Պետրոսի փող. անկյուն
* Ճառագայթային աղետների զոհերի հուշարձան` Ձերժինսկու փող., 156-1
* Ձերժինսկու հուշարձան` Ձերժինսկու փող., 191

## Փողոցի խնդիրները
* Ձերժինսկու փողոցի հնագույն և սուր խնդիրներից են մշտական խցանումները, որոնք ստեղծում է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանի` փողոցը հատող երկաթուղին։ Գործարանային գնացքների տեղաշարժերը երկար ժամանակով դադարեցնում են քաղաքային տրանսպորտի երթևեկությունը։ Շրջանցող կամուրջ կառուցելու բանավեճն ընթանում է տասնյակ տարիներ, բայց խնդիրը մինչ օրս լուծված չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի փողոցներ
Վալե դե լա Լունա

350px|մինի|Վալե դե լա Լունայի բնապատկեր
**Վալե դե լա Լունա** (, բառացի` Լուսնի հովիտ), անապատային տեղանք ու զբոսաշրջային հայտնի ուղղություն Չիլիի հյուսիսում։ Գտնվում է Սան Պեդրո դե Ատակամա քաղաքից 15 կմ արևմուտք` Անտոֆագաստայից շրջանում։ 1982 թվականից տեղանքը մտնում է Լոս Ֆլամենկոս ազգային արգելանոցի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն և երկրաբանություն
350px|մինի|Վալե դե լա Լունայի բնապատկեր
Վալե դե լա Լունան գտնվում է Սալար դե Ատակամա աղուտից հյուսիս ընկած գոգավորության մեջ։ Շրջապատված է Կոորդիլեր դե լա Սալ լեռնաշղթայի` մինչև 500 մ բարձրություն ունեցող բլուրներով։ Նրանից 15 կմ հյուսիս-արևելք ընկած է Սան Պեդրո դե Ատակամա քաղաքը։

Երկրաբանական առումով Վալե դե լա Լունան գտնվում է մի քանի տասնյակ մետր հաստությամբ հալիտի հորիզոնում։ Հարթավայրի մակերևույթին կա ավազի ու մանրախճի ավելի երիտասարդ շերտ, իսկ հարթավայրը մեզոզոյան դարաշրջանի կավճի փուլում է ձևավորվել։ Աղային ու ավազային շերտերի քայքայումից առաջացել են Վալե դե լա Լունայի արտասովոր ու արտակարգ գեղեցիկ ձևերը, որ դեպի իրենց են գրավում զբոսաշրջիկների։ Այս տարածքում տեղումների հազվադեպ լինելը (տեղումների տարեկան միջին քանակը 20 մմ է) նպաստում է աղի ջրի թափանցմանը շերտի մեջ և նրա գոլորշիացման արդյունքում եզրաշերտում աղի պղպջակների առաջացմանը։

Չնայած բնական խիստ պայմաններին` Վալե դե լա Լունայում առկա է կենդանական աշխարհ. այստեղ ապրում են հարավամերիկյան գորշ աղվեսներ, բույն են դնում ցախսարեկներ, գիշատիչ թռչուններ։

## Զբոսաշրջություն
1982 թվականից տեղանքը մտնում է Լոս Ֆլամենկոս ազգային արգելանոցի կազմի մեջ։ Ֆրոմերի ուղեցույցը Վալե դե լա Լունան կոչում է վայր, որտեղ կարելի է հիանալ Ատակամա անապատի մայրամուտի գույներով, երբ ոսկեգույնին փոխարինում է մանուշակագույնը։ Ուղեցույցում խորհուրդ է տրվում հովիտ այցելել լիալուսնի ժամանակ, երբ ստվերների խաղը հրաշալի բնապատկերին ավելի խորհրդավոր տեսք է հաղորդում։

## Պատկերասրահ

Cordillera de la Sal, San Pedro de Atacama, Chile, 2016-01-31, DD 01.JPG|Վալե դե լա Լունա
Anfiteatro, Valle de la Luna, San Pedro de Atacama, Chile, 2016-02-01, DD 176-178 HDR.JPG|*Ամֆիթատրոն*
Duna Mayor, Valle de la Luna, San Pedro de Atacama, Chile, 2016-02-01, DD 167.JPG|Մեծ ավազաթումբ
Valle de la Luna, San Pedro de Atacama, Chile, 2016-02-01, DD 171.JPG|Մայրամուտը Լուսնի հովտում
File:Atacama desert - Luna valey.jpg|Լուսնի խառնարանին նման լանդշաֆտ
DuneValléeDeLaLunep8.jpg|Valley of the moon - Panoramic


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չիլիի Անտոֆագաստա տարածաշրջան
Կատեգորիա:Չիլիի աշխարհագրություն
Գեբրիել Մախթ

**Գեբրիել Մախթ**(, ), ամերիկյան դերասան, որը հայտնի է դարձել «Վրիժառու» ֆիլմում Դենի Քոլթի և Suits հեռուստասերիալում Հարվի Սպեկտերի դերերում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բրոնքսում(Նյու-Յորք), ԱՄՆ-ում։ Մայրը` Սյուզաննա Փուլլերը () արխիվարիուս և թանգարանի հսկիչ։ Հայրը` դերասան Ստիվեն Մաչթը()։ Ունի եղբայր և քույրեր. Ջեսը, Ջուլին և Արին։ Նրա ընտանիքը Կալիֆորնիա է տեղափոխվել, երբ նա 5 տարեկան էր։ Բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո նա ավարտել է Կարնեգ Մելլոնի անվան դրամատիկական դպրոցը()` ունենալով բակալավրի աստիճան։

2004 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ամուսնացել է դերասանուհի Ջասինդա Բերետի հետ։ 2007 թվականի օգոստոսի 20-ին Լոս-Անջելեսում ծնվեց նրանց աղջիկը` Սաթին Էնեյս Ջերալդին Մաչթը, իսկ 2014 թվականի փետրվարի 26-ին ծնվեց նրանց որդին` Լուկա Մաչթը։

## Կարիերա
8 տարեկանում նա Տրիտ Վիլյամսի «Ինչու պետք է ստեմ» ֆիլմում իր առաջին դերի համար ստացել է Երիտասարդ դերեսանների մրցանակ, որտեղ նա խախացել է Գեբրիել Սվան  կեղծանվան ներքո, սակայն որոշում է ընդհատել իր գործունեությունը ֆիլմում, մինչև ավագ դպրոցն ավարտելը։ Իր կարիերային վերադարձել է միայն 1991 թվականին` «Մեղավոր եմ, մինչև հակառակը չապացուցվի» ֆիլմում երկրորդական դեր տանելով։

Հասարակության կողմից առաջին անգամ նկատվել է 2004 թվականին «Սիրային տենդ» ֆիլմում խաղալով, որտեղ նկարահանվել են նաև Ջոն Տրավոլտան և Սքարլեթ Յոհանսոնը։ Ռեժիսոր Ռոբերտ Դե Նիրոն Մաչթին «Good Shepherd»(«Կեղծ հրապուրանք») ֆիլմում դեր է առաջարկում, որտեղ նա պետք է խաղար Մեթ Դեյմոնի և Անջելինա Ջոլիի հետ միասին։ Նրա աշխատանքներից հեռուստատեսության մեջ հայտնի են Սթիվեն Սփիլբերգի
«Ուրիշները» ֆիլմը և «Սփին Սիթի» ֆիլմը։ Թատրոնում 1995 թվականին բեմադրված Սթիվ Մարտինի «Picasso At The Lapin Agile» սուպերհիթում կատարել է Էլվիս Փրեսլի դերը։ Նաև խաղացել է Ուիլյամսթաունում տեղի ունեցող թատերական փառատոնի ժամանակ բեմադրված Ջոն Վուդվարդի «La Ronde» պիեսում և Coast Playhouse թատրոնում խաղացել է ռեժիսոր Ռոջեր Կամբլի «Turnaround» ներկայացման մեջ, որը ռեժիսորի հեղինակային աշխատանքն էր։

Դրա հետ մեկտեղ զբաղվել է «Զուր չէ» ինքնուրույն ֆիլմի արտադրությամբ։

2008 թվականին խաղացել է Վրիժառուի դերը համանուն ֆիլմում, որը նկարահանվել է կոմիքսի հիման վրա։ 2009 թվականին խաղացել է «Սպիտակ մեգ» ֆիլմում Քեյթ Բեքինսեյլի հետ միասին։ 2010 թվականին նկարահանվել է «Երկու կրակների միջև» գեղարվեստական ֆիլմում` Լյուկ Ուիլսոնի և Ջովանի Ռիբիսի հետ մեկտեղ և նաև «Սեր և այլ դեղամիջոցներ» ֆիլմում։

2011 թվականից սկսած նկարահանվել է Suits հեռուստասերիալում։

## Մրցանակներ և անվանակարգում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Քարնեգի Մելոն համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Բոուզով դղյակ

**Բոուզով դղյակ՝** մորավյան միջնադարյան դղյակներից մեկը, գտնվում է համանուն բնակավայրում, Օլոմոուցի շրջանում, Չեխիայի հանրապետություն։ Դղյակը կառուցվել է 13-րդ դարի վերջին, 14-րդ դարի սկզբին։ Դղյակը ներկայիս տեսքը ստացել է 20-րդ դարում ռոմանական ոճով վերանորոգվելուց հետո։

## Պատմություն
Դղյակը հիմնադրվել է 13-րդ և 14-րդ դարերի սահմանագծին և ի սկզբանե ստացել է **Բուզով** **(Búzov)** անվանումը։ Դղյակի առաջին հայտնի տերը եղել է Բուզը Բուզովայից, ով տիրացել է Բուզովին 1317-1339-ական թվականներին։ 14-րդ դարի կեսին դղյակը անցել է Յեշեկա և Բենեշա եղբայրներին, Վիլդենբերգից։ 1382 թվականին Բենեշը վաճառել է Բոուզով դղյակը և կալվածքը Յոստ Մորավսկուն, ով 1396 թվականին դղյակը հանձնեց Բոչեկ 2-րդին Պոդեբրդից, ում հետնորդները տիրել են դղյակին 70 տարի։ Նրանցից հետո դղյակը հաճախ է փոխել տերերին։
մինի|ձախից|284x284փքս|Տեսարան դղյակի աշտարակից
Երեսնամյա պատերազմից հետո Բոուզով դղյակը ծառայել է որպես կայսերական ամրոց և բանտ շվեդական գերիների համար։ 1643 թվականին դղյակը ձեռք է բերել Եվգենիա Պոդստատսկայան, իսկ նրա որդին 1696 թվականին վաճառել է Տևտոնական օրդենին։ Դղյակը պատկանել է օրդենին մինչև 1939 թվականը։

1939 թվականին դղյակը բռնագրավվել է նացիստական վարչության կողմից և պատերազմի ընթացքում օգտագործվել է բռնագրավված արժեքների պահպանման համար։ Պատերազմի ավարտից հետո Բոուզովը անցել է Չեխոսլովակիային։ Երբ Չեխոսլովակիան դադարեց գոյություն ունենալ, Տևտոնական օրդենը իրավունք ներկայացրեց դղյակի վրա, սակայն ապարդյուն։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Сайт замка
* Hrad Bouzov на turistickyatlas.cz

Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:14-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Իվան Բուբենեց

**Իվան Բուբենեց** (, ), հեծելազորային, Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, Կարմիր դրոշի  կրկնակի շքանշանակիր (1919, 1922)։

## Կենսագրություն
Իվան Բուբենեցը ծնվել է 1897 թվականին Ալեքսանդրովկա գյուղում ունևոր գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է Նիկոլաևի ռեալական ուսումնարանը և Սամարայի գիմնազիան։ Դեռևս գիմնազիայում սովորելու տարիներին համակվել է հեղափոխական գաղափարներով։ 1914 թվականին Բուբենեցը զորակոչվել է ցարական բանակ։ Ավարտել է ռազմական ուսումնարանը ստանալով ենթասպայի աստիճան։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, հասնելով շտաբս-կապիտանի աստիճանի։

1917 թվականի հոկտեմբերին, որպես  լեյբ-գվարդիայի Եգերական գնդի վաշտի հրամանատար Պետրոգրադում մասնակցել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության իրադարձություններին, մասնավորապես Ձմեռային պալատի գրավմանը, Ժամանակավոր կառավարության կալանավորմանը, վիրավորվել է և բուժման ուղարկվել Նիկոլաևսկ քաղաք (այժմ՝ Սարատովի մարզի Պուգաչյով):1918 թվականի գարնանը Պուգաչյովի գավառում կազմակերպել է կարմիրգվարդիական ջոկատ, որը հետագայում մտել է 218-րդ Ռյազանյան հրաձգային գնդի կազմի մեջ։ Այդ ժամանակ նա ծանոթացել է Վասիլի Չապաևի հետ, ով չնայած ցարական սպաների նկատմամբ ունեցած անձնական հակակրանքին, նրան ընդունել է իր դիվիզիայի մեջ և նրան սկզբում տվել  վաշտի, այնուհետև գումարտակի հրամանատար։ 1919 թվականին  Բուբենեցն արդեն 219-րդ հրաձգային գնդի հրամանատարն էր, իսկ պատերազմի ավարտին` հեծելազորային բրիգադայի։ 25-րդ դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Ուրալյան, Արևելյան և Հարավարևմտյան ռազմաճակատների մարտերին։

Պատերազմի ավարտից հետո Բուբենեցը որոշ ժամանակ սովորել է Ռազմական ակադեմիայում, սակայն 1921 թվականին թողել է ուսումը և ընդունվել  օդաչուական դպրոց, որպես կուրսանտ։ Ավարտելուց հետո ծառայել է ռազմական ավիացիայում:1926 թվականի օգոստոսին ողբերգականորեն  զոհվել է Սևաստոպոլի մոտ տեղի ունեցած ավիացիոն աղետի հետևանքով։

## Պարգևներ
* ՌՍՖՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշան (Հեղափոխական ռազմական խորհրդի № 156 հրաման,  1919)
* ՌՍՖՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշան (Հեղափոխական ռազմական խորհրդի № 148 հրաման, 1922)

## Հիշատակ
* Բուբենեցի անունով է կոչվում Պուգաչյովի փողոցներից մեկը
* Ի. Կ. Բուբենեցի խորաքանդակը տեղադրված է Վ. Ի. Չապաևի հուշարձանի վրա

## Գրականություն
* Аристов Г. Красный лётчик (рус.) // Пугачёвское время : газета. - 2011. - № от 12 июня.  (Проверено 19 февраля 2016)
* Сборник лиц, награждённых Орденом Красного знамени и почетным революционным оружием. - М.: Гос. воен. изд-во, 1926. - 303 с.
* Бубенец, Иван Константинович // Советская военная энциклопедия / Ред. совет: К. Е. Ворошилов, Я. Б. Гамарник, А. С. Бубнов и др.; глав. ред. Р. П. Эйдеман. - М.: Сов. энциклопедия, 1933. - Т. 2: Аэродромная служба – Варта. - Стб. 814. - Стб. 814 - 25 500 экз.
* Дубинский И. В. Трубачи трубят тревогу. - М.: Воениздат, 1962. - 310 с. - (Военные мемуары).
* Дубинский И. В. Примаков [1897-1937 гг.]. - М.: Мол. гвардия, 1968. - 175 с. - (Жизнь замечательных людей; Вып. 2 [445]). - 100 000 экз.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Լեմբիտ Ուլֆսակ

**Լեմբիտ Ուլֆսակ** (, , Էստոնիա), խորհրդային և էստոնացի թատրոնի և կինոյի դերասան, կինոռեժիսոր. Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ  (1986)։

## Կենսագրություն
Լեմբիտ Ուլֆսակը ծնվել է Էստոնիայի Կոեռու գյուղում 1947 թվականին։ 1970 թվականին ավարտել է Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիան։

1971 թվականից խաղացել է Էստոնիայի երիտասարդական թատրոնում։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Վիկտոր Կինգիսեպի անվան Էստոնիայի դրամատիկական թատրոն։ 1985-1994 թվականներին եղել է Տալլինֆիլմ կինոստուդիայի դերասան։

1976 թվականին կատարել է Թիլուլենշպիգելի դերը Ալեքսանդր Ալովի և Վլադիմիր Նաումովի «Լեգենդ Թիլի մասին» կինոնկարում։

«Ցտեսություն Մերի Փոփինս» կինոնկարում «պարոն հեյի» դերակատարումից հետո Ուլֆսակը տարօրինակ և ռոմանտիկ մարդու համբավ է ձեռք բերել։ 1984 թվականին կատարել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի դերը Քշիշտով Գրադովսկու «Պան Կլյաքսայի ակադեմիան» ֆիլմում։ 1985 թվականին խաղացել է Պագանելի դերը Ստանիսլավ Գովորուխինի «Կապիտան Գրանտի որոնումները» ֆիլմում։

Մահացել է 2017 թվականի մարտի 22-ին Տալլինում։ Թաղվել է Անտառային գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Журнал «Советский Экран» № 7, апрель 1982 года. Творческие портреты. Лембит Ульфсак
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դերասաններ
Կատեգորիա:Էստոնացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Հանա

**Հանա** կամ **Հանակիա** (, ) էթնիկ տարածաշրջան Կենտրոնական Մորավիայում, Չեխիայի հանրապետություն։ Հիմնական տարածքները գտնվում են Մորավա և Հանա գետերի ցածրադիր մասերում։ Այն շրջապատված է Զաբրժե, Գոլեշով, Վիշկով և Յունիչով քաղաքներով։ 
մինի|290x290փքս|Հանայի ազգային հագուստը
Հանան հայտնի է իր գյուղատնտեսական արտադրողականությամբ, տարազներով և ավանդույթներով։ Հանայի բարբառը (Հանայի բարբառ կամ Կենտրոնական Մորավիայի բարբառ, չեխերեն՝  hanáčtina), որով խոսում են տարածաշրջանում Կենտրոնական Մորավիայի բարբառային խմբի մասն է կազմում։

## Անվանում
18-19-րդ դարերում «Hanack» տերմինը (Hanák, French: Hanaque) օգտագործվել է սլավոնական ազգերի և Մորավիայի գյուղացիների կողմից։ մինի|ձախից|288x288փքս|Հանայի ազգային ճարտարապետության օրինակ
Այժմ չեխական «Hanáci » տերմինը օգտագործվում է Հանա տարածաշրջանի ազգագրական խմբի համար։

## Նշանակալի քաղաքներ և տեսարժան վայրեր
* **[[Օլոմոուց]]**՝ Հանայի կենտրոնը և Մորավիայի պատմական մայրաքաղաքը։
* **Պրշերով**՝ արդյունաբերական քաղաք, քաղաքի հայտնի բնակիչներից է Յան Ամոնս Կոմենսկին, ով հայտնի է որպես «ժամանակակից կրթության հայր»
* **Պրոստեյով**՝ մականունը Մանչեստր Հանա, մինչև Հոլոքոստը՝ Երուսաղեմ Հանա։
* **Բոուզով դղյակ**
* **Կոետին**
* **Հուլին**
* **Շտերնբերկ**
* **Վիշկով**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Central Moravia  
*  Folklore from Haná 
*  Folklore group Hanačka 

*  about the Haná dialect

Կատեգորիա:Չեխիայի աշխարհագրություն
Բանվոր և կոլտնտեսական (արձան, Երևան)

**Բանվոր և կոլտնտեսական**, նաև **Ձոն միաբանության**, արձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Մոսկովյան պուրակում։ Հեղինակը քանդակագործ Երվանդ Քոչարն է։

## Պատմություն
Համաձայն Երևանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկի՝ արձանը ստեղծվել է 1956 թ., իսկ համաձայն Երվանդ Քոչարի թանգարանի տվյալների՝ 1951-1952 թթ։

Արձանը ի սկզբանե նախատեսված է եղել Հայաստանի ազգային գրապալատի բակային տարածքում տեղադրելու համար։ Տարիներ շարունակ տեղադրված լինելով գրապալատի շենքի հետևի բակում՝ ջրավազանի մեջ՝ այն աննկատ է մնացել և մոռացվել։

Ժամանակի ընթացքում արձանի կոմպոզիցիոն ամբողջականությունը խաթարվել է, բաղկացուցիչ տարր համարվող որոշ դետալներ, մասնավորապես արձանի կերպարների ձեռքերում եղած երկու սկուտեղները, որոնց միջով ջուրը բարձրանում ու թափվում էր ջրավազանի մեջ, վերացել են։

## Ներկայիս կարգավիճակ
Երբ գրապալատին հարող տարածքի մի մասը մասնավորեցվել է և բակային տարածքը արգելափակվել, բարձրացվել է արձանը տեղափոխելու հարցը։

Երվանդ Քոչարի թանգարանի տնօրեն Լալա Քոչարը դիմել է գրապալատի տնօրինությանը՝ արձանը թանգարանի բակ տեղափոխելու խնդրանքով, սակայն այն այդպես էլ չի տեղափոխվել։

2017 թվականի մարտի 14-ին Մշակույթի նախարարությունը հայտարարեց, որ Երվանդ Քոչարի *Բանվոր և կոլտնտեսական* արձանը Երևանի գրապալատի հետնաբակից տեղափոխվելու է Գևորգ Քոչարի փողոց՝ Դրամատիկական թատրոնին կից Մոսկովյան պուրակ։ Նախքան տեղափոխումը կատարվել են արձանի հիմքի ամրակայման աշխատանքներ, վերանորոգվել են վնասված հատվածները, տեղադրվել է բազալտե նոր պատվանդան։

Հատկանշական է, որ Երվանդ Քոչարի ժառանգները՝ Ռուբեն և Հայկազ Քոչարը հրավիրված չեն եղել արձանի տեղափոխման շուրջ քննարկմանը, մինչդեռ Հայաստանի «Հեղինակային և հարակից իրավունքների մասին» օրենքի համաձայն՝ ստեղծագործության ժառանգները պետք է նախօրոք տեղեկացվեն արձանի վերանորոգման և տեղափոխության մասին։

## Պատկերասրահ

Ձոն միաբանության1.jpg
Ձոն միաբանության2.jpg
Ձոն միաբանության4.jpg


## Տես նաև
* Մոսկովյան պուրակ (Երևան)
* Նարդի խաղացողը (քանդակ, Երևան)
* Ամրագրիր քո ապագան (քանդակ)
* Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 քանդակներ
Կատեգորիա:Երվանդ Քոչարի քանդակներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Գասպաչո

**Գասպաչո** (), իսպանական խոհանոցի սառը ապուր, որը պատրաստվում է թարմ բանջարեղենից՝ առաջին հերթին լոլիկից։ Բացի այդ, օգտագործվում են նաև ձիթապտղի ձեթ, սխտոր, վարունգ, քաղցր պղպեղ, գլուխ սոխ, քացախ կամ կիտրոնի հյութ, կերակրի աղ։ Կարելի է մատուցել հացի և համեմունքների հետ միասին։

## Ծագումնաբանություն
Գոյություն ունեն «Գասպաչո» բառի ծագման մի քանի տարբերակներ։ Մինչ XV դարը Ալ-Անդալուսը բնակեցված է եղել հիմնականում արաբներով, մոսարաբներով և հրեաներով։ Այդ տարիներին էլ հենց ի հայտ է եկել *«գասպաչո»* տերմինը։ Տարբերակներից մեկի համաձայն, ապուրի անվանումը առաջացել է մոսարաբական *«caspa»* բառից, որը նշանակում է «մնացորդներ»։ Այն ժամանակ գասպաչո պատրաստելու համար կիրառվել է մթերքից մնացած մնացորդները։ Մյուս տարբերակի համաձայն, անվանումը առաջացել է եբրայերեն *«gazaz»* բառից, որը նշանակել է «մասերի բաժանված» կամ «հարված», որը բնութագրում էր ապուրի պատրաստման գործընթացը։

Հաճախ կիրառվող «գասպա**չչ**ո» անվանումը սխալ է, քանի որ կրկնակ «չ»-ի կիրառումը բնորոշ է իտալերենին, իսկ գասպաչոն ծագել է Իսպանիայում և Պորտուգալիայում (պորտուգալերեն գասպաշու՝ *gaspacho*):

## Պատմություն
Մեր թվարկության սկզբին Անդալուզիայում հասարակ մարդիկ հաճախ պատրաստել են ուտեստ, որի ժամանակ ջուրը խառնում էին քացախի, սև հացի, ձեթի և սխտորի հետ։ Այս ուտեստը բավականին տարածված էր, այդ իսկ պատճառով հողագործական աշխատանքների ժամանակ ընտրվում էր *gazpachero*` մարդ, ով պատրաստում էր գասպաչո։ Գասպաչոյի պատրաստման ժամանակ լոլիկի կիրառումը սկսել է օգտագործվել 19-րդ դարի սկզբին։

Նախկինում միայն աղքատների համար նախատեսված ուտեստը շատ հայտնի է ոչ միայն Իսպանիայում, այլ նաև Պորտուգալիայում։ Առաջին անգամ թագավորական Սարսուելա պալատում այն մատուցվել է 2013 թվականի հունիսին։ Այն մատուցել են ավանդական փայտե ափսեներում։

## Պատրաստում
Նախօրոք եփված, կեղևազրկված լոլիկները և վարունգները կտրատում են։ Այնուհետ լցնում են խորը ափսեի մեջ, ավելացնում են սպիտակ չորահացի մանր կտորներ, հետո նաև քաղցր պղպեղ և սխտոր։ Խառնուրդը համեմվում է աղով, ավելացվում՝ ուրց։ Խառնուրդը եփում են 70 աստիճան ջերմաստիճան կրակի վրա։ Այնուհետև ավելացվում է տաբասկո սոուս, կիտրոնի հյութ և մի փոքր քացախ։ Վերջում ավելացնում են նաև քացախ։ Մատուցվում է սառը վիճակում՝ խրթխրթան չորահացերով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գասպաչո. իսպանական ապուրի պատրաստման եղանակը

Կատեգորիա:Իսպանական խոհանոց
Կատեգորիա:Պորտուգալական խոհանոց
Բազունի Գանձակեցի

**Բազունի Գանձակեցի** (ծննդյան և մահվան թթ. անհայտ - 11-րդ դար), Կիլիկիայի իշխան, ըստ Կիրիլ Թումանովի Կամսարականների նախարարական տնից, Հեթումյանների իշխանական տնից, Հեթում Ա Գանձակեցու որդին։ Բազունու եղբայրներն էին՝ իշխաններ Օշին Ա Գանձակեցին և Հալկամ Գանձակեցին։

## Կենսագրություն
Բազունիի եղբայրը՝ Օշին Ա-ն, խույս տալով սելջուկյան թուրքերի հալածանքներից, 1071 թվականին իր ազգատոհմով, իր եղբայր Հալկամի և ուրիշ իշխանների հետ Կիլիկիա է տեղափոխվում Գանձակից։ 1073 թ.-ին Կիլիկիայում իշխող Ապլղարիբ Արծրունին Օշինին ամուսնացնում է իր դստեր հետ և Լամբրոն բերդն ու շրջակա տարածքները պարգևում Օշին իշխանին։ 1098 թվականին Կոստանդին Ա-ի և եղբոր՝ Օշին Ա-ի հետ օգնել է առաջին խաչակիրներին։

## Աղբյուրներ
* Հայոց անձնանունների բառարան, Հատոր Գ, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. էջ 361

Կատեգորիա:Կամսարականներ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Հեթումյաններ
Կախարդներ

**Կախարդներ** (դյութ, մոգ, հրաշագործ, հմա, ոգեհմա, գրբաց, վհուկ, ջադու), անձինք, ովքեր զբաղվում են կախարդանքով և մոգությամբ` մարդկանց, կենդանիների և բնության վրա ազդելու նպատակով կամ գերբնական երևույթների միջոցով գիտելիքներ և իմաստություններ ստանալու համար։ Որոշ պատկերացումներով, կախարդները ի ծնե կամ չար ուժերին ապավինելու միջոցով տիրապետում են հատուկ գերբնական ուժերի։ Կախարդանքով և հմայությունով զբաղվող կանանց անվանել են վհուկ։

## Ընդհանուր բնութագիր

Համաձայն 15-18-րդ դարերի եվրոպական դատական փաստաթղթերի, Ինկվիզիցիայի ժամանակ կազմակերպված` այսպես կոչված «վհուկների որս»-ի արդյունքում, կախարդներին և վհուկներին հետապնդել և մահապատժի են ենթարկել, ինչպես նաև այրել են խարույկների վրա։ Կախարդները հիմնականում երևան են եկել վաղ տոհմատիրական հասարակարգում և մեծ ազդեցություն ունեցել տոհմակիցների մեջ։ Նրանց կարծեցյալ խորհրդավոր զորությունը վերագրվել է դևերին և ոգիներին, որոնց անունից նրանք խոսում կամ խաղում են յուրահատուկ պաշտամունքային ներկայացում։ Կախարդների նկատմամբ ժողովրդական սնահավատությունն առաջացել է գլխավորապես հիվանդությունների, բնական և այլ աղետների դեմ պայքարելու անզորությունից։ Որպես գերբնական իմաստությանը տիրապետող անձնավորության, առաջին հերթին դրանք հինավուրց հեթանոսության քրմերն էին և մոգերը, սակայն հետագայում կախարդ էին անվանում նաև գաղտնիությամբ քողարկված և առավելապես չարին հակված անձանց։

Կախարդներին վերագրվում էր կյանքի բոլոր ոլորտների վրա ազդեցությունը, հավասարակշռությունը խախտելու և վերականգնելու ունակությունը, բարի և չար գործեր կատարելու մոգական հնարավորությունը, մթնոլորտային երևույթների, բերքի, հաջողության և առողջության վրա ազդելու կարողությունը։ Կախարդանքի և հմայության ծեսերը բազմազան են և տարածված են աշխարհի բոլոր ժողովուրդների մեջ։ Մեծ տարածում են ունեցել, այսպես կոչված, սև (չար ոգիներին դիմելու) և սպիտակ (սրբերին, հրեշտակներին դիմելու) հմայական ծեսերը։ Աշխարհի կախարդական ընկալումը, մասնավորապես իրերի համընդհանուր նմանության և փոխներգործման վերաբերյալ պատկերացումները ընկած էին հնագույն բնափիլիսոփայական ուսմունքների և անտիկ շրջանի վերջում ու միջին դարերում տարածված «գաղտնի գիտությունների» (ալքիմիա, աստղագուշակություն և այլն) հիմքում։ Բնագիտության սաղմերը զարգանում էին` զգալիորեն կապված հմայության հետ, որը և արտացոլվել է Վերածնության դարաշրջանի գիտնականների շատ գործերում։ Գիտության հետագա զարգացմամբ նրանից դուրս մղվեցին հմայության, կախարդանքի և այլ նախապաշարմունքների տարրերը։

Ներկայումս նույնպես կան մարդիկ, ովքեր օգտվում են կախարդությունով զբաղվող մարդկանց ծառայություններից (էքստրասենսների, գուշակների, բախտագուշակների, աստղագուշակների, գրբացների, ոգեհմաների և ոգեհարցների, պայծառատեսների և այլոց)։ Վերջիններս օգտվելով մարդկանց դյուրահավատությունից և սնահավատությունից, խարդախության ճանապարհով կորզում են ահռելի գումարներ, քանզի նման ծառայությունների իսկությունը որևէ գիտական ապացույց չունի։

Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Արարողություններ