open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շաքարով ելակի վիրուս

2006 թվականի մայիսին պորտուգալացի մի քանի դեռահասների շրջանում ի հայտ եկան ախտանիշներ, որոնք նման էին պորտուգալական «Morangos com Açúcar» («Շաքարով ելակ») պատանեկան հեռուստասերիալում պատկերված հորինված հիվանդությանը։ Այս իրադարձությունը, որը կոչվել է **«Շաքարով ելակի վիրուս»** կամ **«Օճառային օպերայի վիրուս»**, համարվել է զանգվածային հոգեծին հիվանդության դրվագ։

## Պատմություն
Morangos com Açúcar վիրուսը ի հայտ է եկել դեռահասների համար նախատեսված «Morangos com Açúcar» («Շաքարով ելակ») պորտուգալական սերիալի մի դրվագից հետո, որտեղ հերոսների ավագ դպրոցում սարսափելի հիվանդություն է տարածվում։ Դրվագի պրեմիերայից մի քանի օր անց պորտուգալացի դեռահասները հայտնել են շոուում պատկերված ախտանիշներին նման ախտանիշների մասին, այդ թվում՝ ցան, շնչառության դժվարություն և ուժեղ գլխապտույտ: Հիվանդությունը տարածվել է Պորտուգալիայի 14 տարբեր ավագ դպրոցների ավելի քան 300 աշակերտների շրջանում։ Դպրոցներից մի քանիսը ժամանակավորապես փակվել են բռնկման ծանրության պատճառով:

Պորտուգալիայի շտապօգնության ազգային բժշկական ինստիտուտը հետագայում դա համարել է զանգվածային հոգեծին հիվանդության դրվագ, իսկ տնօրեն Նելսոն Պերեյրան նշել է. *«Մենք իրականում ունենք ալերգիա ունեցող մի քանի երեխաներ և, ակնհայտորեն, շատ այլ երեխաների կողմից նմանակման երևույթ»։* Մեկ այլ բժիշկ՝ Մարիո Ալմեյդին, արտահայտել է իր անվստահությունը հիվանդության նկատմամբ՝ ասելով. «Ես չգիտեմ որևէ հիվանդություն, որն այնքան ընտրողական լինի, որ հարձակվի միայն դպրոցականների վրա»։ Այս համաճարակը պատահականորեն սկսվել է դպրոցների ավարտական թեստերից կարճ ժամանակ առաջ։ Բացատրությունն անտեսվել է իրավիճակի ծավալի պատճառով։

## Տես նաև
* Տանգանիկայի ծիծաղի համաճարակը
* 1518 թվականի պարային ժանտախտը
* Սալեմի կախարդների դատավարությունները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Top 10 Bizarre Cases of Mass Hysteria." Listverse. N.p., 16/03/2009. Web. 4 Sep 2012.
* "Teenagers hit by soap opera virus." IBNLive. N.p., n.d. Web. 4 Sep 2012.

Կատեգորիա:2006 Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:Զանգվածային հիստերիա
Քսանթելազմա

**Քսանթելազմա,** մաշկի տակ խոլեսթերինի տեսանելի սահմանազատում ունեցող կուտակում։ Հիմնականում հանդիպում է կոպերի շուրջը (*xanthelasma palpebrarum*)։ Չնայած դրանք անվնաս և անցավ են, այս գոյացությունները երբեմն ձևափոխող են կարող են հեռացվել։ Կան բազմաթիվ ապացույցներ քսանթելազմաների, արյան մեջ ցածր խտության լիպոպրտեինների և աթերոսկլերոզի զարգացման ռիսկի միջև։

Քսանթելազման կոչվում է քսանթոմա, երբ չափերով մեծանում է և հանգուցավորվում է, վերածվելով ուռուցքային չափերի։ Քսանթելազման երբեմն դասակարգվում է որպես քսանթոմայի ենթատիպ։

## Ախտորոշում
Կոպերի շուրջ տեղակայված քսանթելազմաները կարող են ախտորոշվել կլինիկական դրսևորումով, սակայն երբեմն այն անհրաժեշտ է տարբերակել  այլ հիվանդություններից (տարբերակիչ ախտորոշում), մասնավորապես՝ նեկրոբիոտիկ քսանտոգրանուլոմայից, սիրինգոմայից, սարկոիդոզից, ճարպային հիպերպլազիայից, Էրդհայմ-Չեստերի հիվանդությունից, լիպոիդ պրոտեինոզից (Ուրբախ-Վիտեի հիվանդություն), մեծահասակների ասթմայից և հարակնային քսանթոգրանուլոմայի համախտանիշից (AAPOX)։ Տարբերակիչ ախտորոշումը իրականացվում է վիրաբուժական հեռացմամբ, որին հաջորդում է ախտաբանի կողմից մանրադիտակային հետազոտությունը (բիոպսիա՝ հյուսվածաբանական ախտաբանությունը որոշելու համար)։ Կոպերի քսանթելազմաների բնորոշ կլինիկական պատկերը փափուկ, դեղնավուն պապուլներ, վահանիկներ կամ հանգույցներն են, որոնք սիմետրիկորեն բաշխված են վերին կոպերի միջային կողմում։ Երբեմն ախտահարվում են նաև ստորին կոպերը։

## Բուժում
Քսանթելազմաները հեռացվելում են վիրահատության, լազերների, եռքլորքացախաթթվով մշակմամբ կամ կրիոթերապիայի միջոցով։ Չնայած հազվադեպ, բայց հեռացումը կարող է առաջացնել սպիներ և գունային փոփոխություններ։

## Կանխատեսում
Քսանթելազմաները հաճախ են կրկնվում։ Հիվանդների 40%-ը քսանթելազմայի կրկնություն է ունեցել առաջին վիրաբուժական հեռացումից հետո, 60%-ը՝ երկրորդ հեռացումից հետո, և 80%-ը, եթե բոլոր չորս կոպերը ախտահարվել են: Հնարավոր պատճառ կարող է լինել հեռացումների անբավարար խորը լինելը։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր բնակչության շրջանում քսանթելազման հազվագյուտ խանգարում է՝ հաճախականությունը արևմտյան զարգացած երկրներում կազմում է 0.56-ից 1.5%: Սկզբնական արտահայտման տարիքը տատանվում է 15-ից 75, գագաթնակետը՝ կյանքի 4-5-րդ տասնամյակում: Ավելի մեծ տարածվածություն կա նաև կանանց մոտ, սակայն դա կարող է պայմանավորված լինել կոսմետիկ թերությունների նկատմամբ ավելի բարձր գիտակցությամբ։

## Ստուգաբանություն
Բառը ծագում է հունարեն *xanthós,  ՝ դեղին* և *élasma, έλασμα՝* փայլաթիթեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ
Անհանգստություն հղիության ժամանակ

**Անհանգստություն հղիության ժամանակ**, հղիության ընթացքում վախեր և մտահոգություններ։ Հղիության հետ կապված անհանգստությունը բնութագրվում է ապագա երեխայի, ծննդաբերության, մարմնի փոփոխությունների և մայրության վերաբերյալ մտահոգություններով և վախերով։ Այն հայտնի է նաև որպես հղիությանը յուրահատուկ անհանգստություն, հղիության անհանգստություն, հղիության դիսթրես կամ հղիության մտահոգություն և առաջին անգամ նկարագրվել է 1956 թվականին, երբ նկատվել է, որ կանայք անհանգստություն են ցուցաբերում իրենց հղիության տարբեր կողմերի վերաբերյալ։ Երբ պարզ է դարձել, որ անհանգստության և դեպրեսիայի ավանդական չափման գործիքները չեն կարող նկարագրել այս անհանգստությունը՝ ներկայացվել են առաջին էմպիրիկ ապացույցները։ Հետագա ուսումնասիրությունները կրկին հաստատել են, որ հղիության հետ կապված անհանգստությունը առանձնահատուկ է և տարբերվում է ինչպես վիճակային և հատկանշային անհանգստությունից, այնպես էլ դեպրեսիայի ախտանիշներից։

## Նկարագրություն
### Բարդություններ
Հղիության հետ կապված անհանգստությունը հաճախ բազմաթիվ վատ հետևանքներ է ունենում։ Այն պտղի և երեխայի համար բացասական ելքերի ռիսկային գործոն է, ինչպիսիք են վաղաժամ ծննդաբերությունը, թերհաս երեխայի ծնունդը, զարգացման հապաղումները և վարքային խնդիրները։ Հղիության հետ կապված անհանգստությունը բացասական զգացմունքային վիճակ է առաջացնում և կարող է հանգեցնել նորածնի ճանաչողական զարգացման վատթարացման։ Հղիության ընթացքում ալկոհոլի օգտագործումն ու ծխելը, նույնպես ազդում են հղիության հետ կապված անհանգստության վրա։ Սա բավականին մտահոգիչ է, քանի որ այս վարքագծերը վնասակար են երեխայի զարգացման համար անհրաժեշտ տերատոգեն (հրեշածին) նյութերի համար։

## Ախտորոշում
Հղիության հետ կապված անհանգստությունը գնահատելու համար օգտագործվում են մի քանի գործիքներ։ Դրանց թվում են միաչափ սանդղակները, ինչպիսին է Լևինի () հղիության անհանգստության սանդղակը, Կոտ-Արսենոյի () հղիության անհանգստության սանդղակը, հղիության հետ կապված մտքերի սանդղակը (), հղիությանը հատուկ անհանգստության սանդղակը ()։ Բացի այդ գոյություն ունի նաև հղիության հետ կապված անհանգստության հարցաթերթիկը (), որը բազմաչափ, հղի կանանց մոտ ծննդաբերության, արտաքին տեսքի և ապագա երեխային վերաբերող մտքերի հետ կապված հիմնական մտահոգությունները գնահատող սանդղակ է։ PRAQ-R2-ը վերջինիս վերանայված տարբերակն է, որը կիրառելի է ցանկացած քանակի ծննդաբերություններ ունեցած կանանց համար։

## Տարածվածություն
Ըստ տվյալների՝ հղիության հետ կապված անհանգստության տարածվածությունը տարբերվում է և կարող է կախված լինել երկրից և գնահատման ժամանակից։ Օրինակ՝ բարձր զարգացվածություն ունեցող երկրներում այն կազմում է մոտ 10%, մինչդեռ ավելի պակաս զարգացած երկրներում հասնում է նույնիսկ 56%-ի։ Բացի այդ, այս անհանգստությունը հղիության տարբեր փուլերում տարբեր մակարդակներ է ունենում՝ առավել նկատելի լինելով սկզբնական փուլում, ինչը համապատասխանում է U-աձև դրսևորման ձևին։ Այս U-աձև կորը վերաբերվում է հղիության առաջին եռամսյակում առաջացած մտահոգություններին, մինչդեռ հղիության վերջին փուլերում գերակշռում են ծննդաբերության հետ կապված վախերն ու մտահոգությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեպրեսիա
Կատեգորիա:Հղիություն
Բուժարու

**Բուժարու** (  Բրազիլիայի Պարա նահանգում գտնվող համայնք։ Բելեմ մետրոպոլիտենի և Կաստանյալ տնտեսական և վիճակագրական միկրոշրջանի մաս է։ Բնակչությունը 2022 թվականին կազմել է 24.383 մարդ և զբաղեցնում է 1,005,168 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 25.56 մարդ/կմ²։

## Ժողովրդագրություն
Աշխարհագրության և վիճակագրության ազգային ինստիտուտի (IBGE)  2022 թվականի մարդահամարի ընթացքում հավաքած տվյալների համաձայն՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է.

2022 թվականի գնահատականի համաձայն՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 24.383 մարդ։

## Վիճակագրություն
* 2003 թվականի համախառն ներքին արդյունքը կազմել է 42,665,979.00 ռանդ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտից ):
* 2003 թվականին մեկ շնչի հաշվով համախառն ներքին արդյունքը կազմել է 1,792.76 ռանդ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտից):
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի համար կազմում է 0.659 (տվյալներ՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագիր):

## Վարչական բաժանում
Համայնքը բաղկացած է 2 շրջանից՝

## Կարևոր բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ
Մեզոսոմ

**Մեզոսոմ**, բակտերիայի ցիտոպլազմատիկ թաղանթի ծալքեր, որոնք առաջանում են նմուշի էլեկտրական մանրադիտակով ուսումնասիրմանը նախապատրաստելու ընթացքում, երբ օգտագործվում են նմուշի ամրացման քիմիական մեթոդներ։ Չնայած 1960-ականներին մեզոսոմները ենթադրաբար ունեին բնական ծագում, 1970-ականների վերջին դրանք ճանաչվել են որպես արտեֆակտներ և այժմ հետազոտողների մեծ մասը դրանք չեն համարում բակտերիալ բջիջների նորմալ կառուցվածքի մաս։

## Վաղ հետազոտություններ
Գրամ-դրական մանրէների բջջային թաղանթների ծալքերը, որոնք ենթարկվել են քիմիական մեթոդներով ամրացման էլեկտրոնային մանրադիտակի համար նմուշի պատրաստման ընթացքում, առաջին անգամ դիտարկել են Ջորջ Չեփմանը և Ջեյմս Հիլիերը 1953 թվականին, ովքեր այս ծալքերը անվանել են «ծայրամասային մարմնիկներ»: 1959 թվականին Ջ. Ռոբերտսոնը դրանք անվանել է մեզոսոմներ:

Սկզբում կարծում էին, որ մեզոսոմները կարող են դեր ունենալ բազմաթիվ բջջային գործընթացներում, ինչպիսիք են բջջի բաժանման ընթացքում բջջապատի առաջացումը, ԴՆԹ-ի կրկնապատկումը կամ որպես օքսիդատիվ ֆոսֆորիլացման վայրեր հանդես գալը։ Ենթադրվել է, որ մեզոսոմները մեծացնում են բջջային մակերեսը և մասնակցում բջջային շնչառությանը, ինչպես նաև արտազատմանը։ Դրանք համարվել են էուկարիոտ բջիջների միտոքոնդրիումների կատարների անալոգներ։ Ենթադրվել է, որ մեզոսոմները կարող են մասնակցել ֆոտոսինթեզին և, ընդհանուր առմամբ, մասնակցել բակտերիալ բջիջների կոմպարտմենտալիզացիային (բջջային պրոցեսների կազմակերպումը բջջի ներսում առանձին, թաղանթով պատված կամ սպիտակուցներով շրջապատված տարածքներում)։

## Հիպոթեզի հերքում
1970-ականների վերջին հավաքվել են տվյալներ, որոնք վկայել են, որ մեզոսոմները էլեկտրոնային մանրադիտակի համար նմուշը նախապատրաստելու ընթացքում նմուշի քիմիական ամրացման արդյունքում առաջացած արտեֆակտներ են և չեն հայտնաբերվում այն ​​բջիջներում, որոնք չեն ենթարկվել քիմիական ամրացման։ Այդ տեսակետը լայն տարածում է ստացել երբ 1980-ականների վերջին էլեկտրոնային մանրադիտակի համար նմուշների պատրաստման մեջ լայն տարածում գտավ կրիոֆիքսացիան։ Այնուամենայնիվ, մի շարք գիտնականներ դեռևս պնդում են, որ մեզոսոմները բոլոր դեպքերում չէ, որ արտեֆակտներ են։ Երբեմն հայտնաբերվում են մեզոսոմներին նմանվող թաղանթային ծալքեր այն բակտերիաների մոտ, որոնք ենթարկվել են հակաբիոտիկների և հակաբակտերիալ պեպտիդների (դեֆենզինների) ազդեցությանը։ Այս դեպքերում թաղանթային ծալքերի առաջացումը կարող է լինել բջջի թաղանթի և/կամ բջջապատի քիմիական վնասման արդյունք։ Մեզոսոմներ չհանդիսացող ներքին թաղանթային համակարգեր հանդիպում են միայն ֆոտոտրոֆ պրոկարիոտների, նիտրիֆիկացնող և մեթան օքսիդացնող մանրէների մոտ։ 

Մեզոսոմների գոյության վարկածի և դրա հերքման հարցը երբեմն դիտարկվում է գիտության փիլիսոփայության տեսանկյունից՝ որպես գիտական ​​գաղափարի հերքման օրինակ՝ փորձարարական մեթոդների զարգացմանը զուգընթաց։

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բակտերիաներ
Կատեգորիա:Բջիջներ
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական թաղանթ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն
Կատեգորիա:Պրոկարիոտներ
Կատեգորիա:Օրգանոիդներ
Անապլազիա

**Անապլազիա** (), բջջի թույլ բջջային տարբերակմամբ վիճակ: 

Այս վիճակում բջիջները կորցնում են հասուն բջիջներին բնորոշ ձևաբանական (մորֆոլոգիական) հատկանիշները, ինչպես նաև իրենց կողմնորոշումը միմյանց և էնդոթելային բջիջների նկատմամբ: Այս եզրույթը վերաբերում է նաև բջջում մորֆոլոգիական փոփոխություններին (կորիզների բազմաձևություն, փոփոխված կորիզ-ցիտոպլազմային հարաբերակցություն, կորիզակների առկայություն, բազմացման բարձր ինդեքս), որոնք ցույց են տալիս հնարավոր չարորակ փոխակերպումը:

Կառուցվածքային տարբերակման նման կորուստը հատկապես նկատվում է չարորակ նորագոյացությունների մեծ մասում։ Երբեմն այս եզրույթը ներառում է նաև բջիջների կիսման (պրոլիֆերացիայի) ուժեղացված կարողությունը։ Տարբերակման բացակայությունը համարվում է ագրեսիվ չարորակ ուռուցքների հիմնական հատկանիշը (օրինակ՝ այն թույլ է տալիս տարբերակել լեյոմիոսարկոմաները լեյոմիոմաներից)։ Անապլազիա եզրույթը բառացիորեն նշանակում է *հետ ձևավորվել*։ Այն ենթադրում է ապատարբերակում կամ նորմալ բջիջների կառուցվածքային և գործառութային տարբերակման կորուստ։ Սակայն այժմ հայտնի է, որ առնվազն որոշ քաղցկեղներ առաջանում են հյուսվածքների ցողունային բջիջներից․ այս ուռուցքներում չտարբերակված լինելու պատճառը ոչ թե մասնագիտացված բջիջների ապատարբերակում, այլ տարբերակման գործընթացի ձախողումը։

Անապլաստիկ բջիջները դրսևորում են ընդգծված պլեոմորֆիզմ (բազմաձևություն)։ Կորիզները բնութագրվում են խիստ հիպերքրոմիայով և մեծ չափսերով։ Կորիզ-ցիտոպլազմային հարաբերակցությունը կարող է մոտենալ 1:1-ի՝ նորմալ 1:4 կամ 1:6 հարաբերակցության փոխարեն։ Կարող են ձևավորվել հսկա բջիջներ, որոնք զգալիորեն մեծ են իրենց հարևան բջիջներից և ունեն կա՛մ մեկ հսկայական կորիզ, կա՛մ մի քանի կորիզներ: Անապլաստիկ կորիզները փոփոխական են և ունեն տարօրինակ չափսեր ու ձևեր: Քրոմատինը խիտ է և կուտակված, իսկ կորիզակները կարող են լինել մեծ չափերի։ Ավելի կարևոր է այն, որ միտոզները հաճախ բազմաթիվ են և ատիպիկ։ Բացի այդ, անապլաստիկ բջիջները սովորաբար չեն կարողանում ձևավորել միմյանց նկատմամբ կողմնորոշման ճանաչելի օրինաչափություններ (այսինքն՝ նրանք կորցնում են նորմալ բևեռայնությունը): Նրանք կարող են աճել շերտերով՝ ընդհանուր կառույցների ամբողջական կորստով, ինչպիսիք են գեղձային կառուցվածքները կամ տափակ բազմաշերտ էպիթելային հյուսվածքը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախտաբանական անատոմիա
Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Կատեգորիա:Բջիջներ
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կատեգորիա:Հյուսվածաբանություն
Կատեգորիա:Ուռուցք
Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն
Կատեգորիա:Ուռուցքների տեսակներ
Մոսկվայի դրոշ

**Մոսկվայի դրոշ**, Մոսկվա դաշնային նշանակության քաղաքի պաշտոնական պետական խորհրդանիշ։

Ներկայումս գործող դրոշը հաստատվել է 1995 թվականի փետրվարի 1-ին և ներառվել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական հերալդիկական ռեգիստրում՝ 197 գրանցման համարով։

## Պատմություն
320x320px|մինի|Использование флага Москвы
Մոսկվայի առաջին դրոշը հաստատվել է Մոսկվա քաղաքի քաղաքապետի 1994 թվականի սեպտեմբերի 29-ի № 481-РМ «Մոսկվա քաղաքի դրոշի մասին» կարգադրությամբ։

Մոսկվա քաղաքի դրոշը կարմիր (ծիրանագույն) գույնի ուղղանկյուն պաստառ է։ Դրոշի կենտրոնում տեղադրված է Մոսկվայի զինանշանի հիմնական տարրի գունավոր պատկերը՝ արծաթե զրահով և երկնագույն թիկնոցով (մանթիա) Սուրբ Գևորգը, արծաթե ձիու վրա, ոսկե նիզակով խոցում է սև օձին։

Սուրբ Գևորգիի պատկերը կազմում է դրոշի 1/3 մասը։ Դրոշի լայնության հարաբերությունը նրա երկարությանը 2:3 է։

1995 թվականի փետրվարի 1-ին, Մոսկվայի քաղաքային դումայի № 12, որոշմամբ, ուժի մեջ է մտել 1995 թվականի փետրվարի 1-ի Մոսկվա քաղաքի № 4-12 «Մոսկվա քաղաքի զինանշանի և դրոշի մասին» օրենքը, որով հաստատվել է քաղաքի դրոշի նոր նկարագրությունը։

«Մոսկվա քաղաքի դրոշը ուղղանկյուն պաստառ է՝ լայնության և երկարության 2:3 հարաբերակցությամբ, մուգ կարմիր գույնի, դրոշի կենտրոնում Մոսկվա քաղաքի զինանշանի հիմնական տարրի՝ ձողից բացված Սուրբ Գևորգի երկկողմանի պատկերով։ Մոսկվա քաղաքի դրոշի վրա զինանշանի հիմնական տարրի պատկերի ընդհանուր լայնությունը պետք է կազմի դրոշի պաստառի երկարության 2/5 մասը»։

2003 թվականի հուլիսի 30-ին նախորդ օրենքն ուժը կորցրել է, և ուժի մեջ է մտել թիվ 38 «Մոսկվա քաղաքի դրոշի մասին» օրենքը, որն ընդունվել է 2003 թվականի հունիսի 11-ին, որով աննշան փոփոխվել է դրոշի նկարագրությունը։

## Նկարագրություն
«Մոսկվա քաղաքի դրոշը մուգ կարմիր ուղղանկյուն պաստառ է՝ լայնության և երկարության 2:3 հարաբերակցությամբ, կենտրոնում՝ երկկողմանի պատկերով, որը Մոսկվա քաղաքի զինանշանի հիմնական տարրի՝ ձիու վրա նիզակով օձին խոցող Սուրբ Գևորգի պատկերն է։ Մոսկվա քաղաքի դրոշի վրա զինանշանի հիմնական տարրի պատկերի ընդհանուր լայնությունը պետք է կազմի պաստառի երկարության 2/5 մասը»։
 
## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Մոսկվայի հիմնը
Կատեգորիա:Մոսկվա
Կատեգորիա:Բնակավայրերի դրոշներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պատմություն
Կատեգորիա:Մոսկվայի մշակույթ
Կատեգորիա:1995 դրոշներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դրոշներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1994 դրոշներ
Թավջութակահարի ամորձապարկի համախտանիշ

**Թավջութակահարի ամորձապարկի համախտանիշ**, կեղծ բժշկական վիճակ, որը սկզբնապես, որպես դեպքի համառոտ նկարագրություն, հրապարակվել է *[[British Medical Journal]] (BMJ)* ամսագրում 1974 թվականին։ Ինչպես հուշում է անունը, դա ենթադրաբար ամորձապարկի հիվանդություն էր, որն ազդում էր թավջութակ նվագող տղամարդկանց վրա։

## Պատմություն
մինի|Բարոնուհի Մըրֆին՝ թավջութակահարի ամորձապարկի մասին խաբեության հեղինակը
Բնօրինակ նամակը գրել է բրիտանացի հոգեբույժ, գիտնական և քաղաքական գործիչ, Լորդերի պալատի միջանկյալ անդամ Էլեյն Մըրֆին, բայց ստորագրել է նրա ամուսինը՝ Ջոնը։ Ամսագիրը նախկինում հրապարակել էր «կիթառի պտուկի» մասին մի հոդված։ Այդ վիճակն առաջանում է, երբ որոշ ձևերով կիթառ նվագելը չափազանց գրգռում է նվագողի պտուկը (կոնտակտային դերմատիտի տեսակ, որը նման է վազորդի պտուկին), ինչը Մըրֆին և նրա ամուսինը ենթադրբար համարել են կատակ։

Մըրֆին այժմ նշում է, որ թավջութակահարի կեցվածքի նույնիսկ մակերեսային ուսումնասիրությունը ցույց կտար, որ «թավջութակահարի ամորձապարկի համախտանիշի» բողոքը չէր կարող առաջանալ։ Թավջութակահարի կեցվածքի պատճառով ամորձապարկի վնասվածք առաջանալու հավանականությունը կասկածի էր ենթարկվել դեռևս 1974 թվականին, սակայն, ըստ երևույթին, անտեսվել էր:

Մըրֆին խաբեությունը խոստովանել է 2009 թվականին՝ *BMJ-*ին ուղղված մեկ այլ նամակում այն բանից հետո, երբ *BMJ-*ի 2008 թվականի սուրբծննդյան համարում հրապարակված հոդվածում հղում է արվել բողոքին։ Դեպքի մասին զեկույցի իսկությունն արդեն կասկածի տակ էր դրվել բժշկական գրականության մեջ 1991 թվականին։ Մյուսները մեջբերել են այն, թեպետ արտահայտել են իրենց կասկածները։

Այս և այլ կեղծբժշկական նամակների հետևանքները ապացուցողական բժշկության և գիտության հանրային ընկալման համար քննարկել է Շեյմուս Մաք Սուիբնեն։

## Տես նաև
* Թենիսիստի արմունկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 գիտությունում
Կատեգորիա:Գիտական խաբեություններ
Կատեգորիա:Գիտական հումոր
Կատեգորիա:Մասնագիտական հիվանդություններ
Համաճարակային կոր

**Համաճարակային կոր**, հայտնի է նաև որպես էպիկոր կամ համաճարակաբանական կոր, վիճակագրական գրաֆիկ է, որն օգտագործվում է համաճարակաբանության մեջ՝ հիվանդության բռնկման սկիզբը պատկերելու համար։ Այն կարող է օգնել հիվանդության փոխանցման եղանակը բացահայտելու հարցում: Կարող է նաև ցույց տալ հիվանդության մասշտաբը, արդյոք դեպքերը փնջային են, թե դրսևորվում են որպես բռնկման առանձին դեպքեր, դրանց միտումը ժամանակի ընթացքում և գաղտնի շրջանի ժամանակահատվածը: Այն կարող է հետազոտողներին պատկերացում տալ այն մասին, արդյոք բռնկումը վարակման կետային աղբյուրից (օրինակ՝ սննդի հետ աշխատողից), շարունակական ընդհանուր վարակային աղբյուրից (շարունակական աղտոտմամբ), թե՞ տարածվող աղբյուրից (որը հիմնականում տարածվում է մարդկանց միջև):

Համաճարակային կորերը սովորաբար ցույց են տալիս նոր դեպքերի հաճախականությունը՝ համեմատած հիվանդության սկսման ամսաթվի հետ։

## Օրինակներ
### Հեպատիտ A

Այս համաճարակային կորը ցույց է տալիս ենթադրյալ առաջին դեպքը, որը հայտնի է որպես ինդեքս դեպք, 1978 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ 4 օր անց գրանցվել է դեպքերի կտրուկ աճ, որին հաջորդել է կորի անկումը մինչև զրո։ Որոշ դեպքեր կապված էին սննդի հետ աշխատողների հետ, իսկ որոշները՝ երկրորդային դեպքեր էին։ Սա ցույց է տվել, որ սա, հավանաբար, տարածված բռնկման աղբյուր է։ Երբեմն դեպքերը կարող էին հեպատիտ A-ի հետ շփված լինել օրեր կամ շաբաթներ առաջ, և ավելի երկար գաղտնի շրջան ունեցող հիվանդությունները կարող էին հարթեցնել համաճարակային կորը և իջեցնել կորի գագաթը։ 

### Covid-19 համավարակ
COVID-19 համավարակի համաճարակաբանական կորերի առաջին նկարագրությունը ցույց տվեց «խառը բռնկման» օրինաչափությունը։ Հետազոտողների կարծիքով, 2019 թվականի դեկտեմբերին Ուհանի ծովամթերքի շուկայում, հավանաբար, եղել է շարունակական ընդհանուր բռնկում, հնարավոր է՝ տարբեր զոոնոտիկ դեպքերի պատճառով։ Ուսումնասիրության հրապարակման օրվա դրությամբ անհայտ է, թե որ կենդանին կարող էր լինել վիրուսի սկզբնական շտեմարանը, կամ թե ինչպես է այն առաջին հերթին փոխանցվել մարդկանց։ Դրանից հետո հետազոտողները պարզեցին, որ բռնկումը, հավանաբար, դարձել է տարածման աղբյուր, ինչը նշանակում է, որ վիրուսը կարող է փոխանցվել մարդուց մարդուն։ «Նյու Յորք Թայմս»-ը հրապարակել է կորերի սիմուլյատոր ինչպես ԱՄՆ-ի, այնպես էլ աշխարհի համար, որի վրա կայքի այցելուն կարող է փոփոխել հիմնական պարամետրերը՝ տարբեր արդյունքներ ստանալու համար։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Կորեր
Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն
Կատեգորիա:Համաճարակներ
Աբդալլահ Մարաշ

**Աբդալլահ Մարաշ**, լրիվ անունը՝ **Աբդալլահ իբն Ֆաթհալլահ իբն Նասրալլահ Մարաշ** (, ) սիրիացի գրող, որը մասնակցել է Լոնդոնում և Փարիզում արաբալեզու տարբեր թերթերի հրատարակությունների։

## Կենսագրություն
Մարյանա Մարաշը ծնվել է Հալեպում՝ օսմանահպատակ Սիրիայի խոշորագույն քաղաքում, մելքիական վաճառականների ընտանիքում։ 18-րդ դարում հարստություն և հեղինակություն ձեռք բերելով՝ ընտանիքը հաստատուն դիրք ուներ Հալեպում՝ չնայած դժվարություններին. Մարյանայի ազգական Բուտրուս Մարաշը սպանվել էր վալիի զորքերի կողմից 1818 թվականի ապրիլին կաթոլիկ-ուղղափառ բախման ժամանակ։ Հալեպից աքսորվել էին նաև այլ մելքիական կաթոլիկներ, որոնց թվում էր քահանա Ջիբրայիլ Մարաշը։ Մարյանայի հայրը՝ Ֆաթալլահը, փորձել էր մեղմել դավանանքային հակամարտությունը՝ 1849 թվականին գրելով մի տրակտատ, որում նա մերժում էր Ֆիլիոկվեն։ Նա ստեղծել էր մեծ մասնավոր գրադարան՝ իր երեք երեխաներին՝ Ֆրանսիսին, Աբդալլահին և Մարյանային, խորը կրթություն տալու համար, մասնավորապես՝ արաբերեն լեզվի և գրականության ոլորտում։ Մերիլին Բութի խոսքերով՝ Մարյանայի մայրը «հայտնի ալ-Անտակի ընտանիքից» էր, որը կապված էր արքեպիսկոպոս Դեմետրիուս Անտակիի հետ։

Հալեպն այն ժամանակ Օսմանյան կայսրության խոշոր մտավոր կենտրոն էր, որտեղ կային բազմաթիվ մտածողներ և գրողներ, որոնք մտահոգված էին արաբների ապագայով; Հենց ֆրանսիական միսիոներական դպրոցներում էր, որ Մարաշների ընտանիքը սովորում էր արաբերեն՝ ֆրանսերենի և այլ օտար լեզուների (իտալերեն և անգլերեն) հետ միասին։ Հալեպում սովորելուց հետո Աբդալլահը մեկնել է Եվրոպա՝ ուսումը շարունակելու համար՝ միաժամանակ նվիրվելով առևտրին։

1863 թվականին Մանչեստրում հաստատվելով՝ նա դարձավ բրիտանական քաղաքացիություն ստացած 1868 թվականի մայիսի 6-ին՝ համաձայն 1844 թվականի «Օտարերկրացիների մասին» օրենքի, և 1872 թվականի հուլիսի 11-ին՝ համաձայն 1870 թվականի «Հաղթանակի մասին» օրենքի (33 և 34 թվականներ, մոտ 14)։ Նա մուտք գործեց Լոնդոնի և Փարիզի արաբական ձեռագրերի հավաքածուներ և պատճենեց այն, ինչ համարեց օգտակար իր մերձավորարևելյան հայրենակիցների համար։ 1879 թվականին նա օգնեց Ադիբ Իշաքին հիմնադրել Փարիզի «Միսր ալ-Քահիրա» (Եգիպտոս Հաղթանակած) ամսագիրը։ Մարաշը հիմնադրեց «Քաուքաբ ալ-Մաշրիկ» (Արևելքի աստղը) ամսական պարիզյան արաբերեն-ֆրանսերեն երկլեզու ամսագիրը, որի առաջին համարը հրատարակվել է 1882 թվականի հունիսի 23-ին. այն ժամանակավոր էր։ 1882 թվականին Մարաշը բնակություն հաստատեց Մարսելում, որտեղ էլ մահացավ 1900 թվականի հունվարի 17-ին։ Նա եղել է Ասիական միության անդամ։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:19-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Արաբ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սիրիացի բանաստեղծներ
Սրտի չորրորդ տոն

**Սրտի չորրորդ տոն**, կամ **S<sub>4</sub>**, սրտի լրացուցիչ տոն, որն ի հայտ է գալիս ուշ դիաստոլայի ընթացքում՝ սրտի երկու բնականոն տոներից (S1 և S2) անմիջապես առաջ: Այն առաջանում է նախասրտերի կծկումից անմիջապես հետո և սիստոլիկ S1-ից անմիջապես առաջ, և առաջանում է նախասրտերի ուժգին կծկման հետևանքով՝ փորձելով հաղթահարել ոչ բնականոն կոշտացած կամ հիպերտրոֆիկ փորոքի դիմադրությունը:

Սրա հետևանքով առաջանում է մի ռիթմ, որը դասականորեն համեմատվում է «Tennessee» բառի հնչերանգի հետ:

## Ֆիզիոլոգիա
Սրտի նորմալ տոները՝ S1-ը և S2-ը, առաջանում են համապատասխանաբար նախասիրտ-փորոքային և կիսալուսնաձև փականների փակման ժամանակ։ Այս փականների փակումն առաջացնում է կարճատև տուրբուլենտ հոսք, որն առաջացնում է հնչյուն։

S4 տոնն առաջանում է անմիջապես S1-ից առաջ, երբ սրտի նախասրտերն ուժգին կծկվում են: Այն դրսևորվում է որպես 20-ից 30 Հց հաճախականությամբ թրթռում փորոքի ներսում: Թեև մեխանիզմը լիովին հաստատված չէ, ընդհանուր առմամբ ընդունված է, որ S4-ն առաջանում է փորոքների (սովորաբար ձախ) պատերի կոշտացման հետևանքով, ինչն առաջացնում է ոչ բնականոն տուրբուլենտ հոսք, երբ նախասրտերը կծկվում են՝ արյունը փորոք մղելու համար: Սա, օրինակ, տեղի է ունենում այնպիսի վիճակների դեպքում, որոնք նվազեցնում են փորոքի առաձգականությունը, ինչպիսին է ձախ փորոքի հիպերտրոֆիան:

S4-ը երբեմն լսելի է տարեցների մոտ՝ փորոքի ավելի մեծ կոշտության պատճառով: Բարձր հնչելն ախտաբանական վիճակի նշան է, սովորաբար՝ ձախ փորոքի անբավարարության: Եթե խնդիրը ձախ փորոքի մեջ է, գալոպի ռիթմը լավագույնս կլսվի սրտի գագաթում: Այն ավելի ակնհայտ է դառնում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, ձախ կողմի վրա պառկելու կամ շնչառությունն արտաշնչման փուլում պահելու ժամանակ: Եթե խնդիրն աջ փորոքում է, հնչյունն առավել զգալի կլինի կրծոսկրի ձախ ստորին կողմում և կուժեղանա ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ու արագ, խորը ներշնչման ժամանակ:

S4-ը կոչվում է նաև նախասրտային գալոպ կամ նախասիստոլիկ գալոպ՝ սրտային ցիկլի ուշ փուլում հայտնվելու պատճառով: Քանի որ այն լրացուցիչ հնչյուն է, համարվում է գալոպի ռիթմի տեսակ։ Գալոպի մյուս ռիթմը կոչվում է S<sub>3</sub>: Այս երկուսը միանգամայն տարբեր են, բայց երբեմն կարող են հանդես գալ միասին՝ ձևավորելով քառակի գալոպ։ Այս երկուսը միանգամայն տարբեր են, բայց երբեմն կարող են հանդես գալ միասին՝ ձևավորելով քառակի գալոպ: Հաճախասրտության առկայության պայմաններում S3-ը և S4-ը տարբերակելը կարող է դժվար լինել, և նրանք կարող են ընդունվել որպես մեկ միասնական հնչյուն, որը կոչվում է գումարային գալոպ:

## Բուժում
S4 սրտային տոնն ինքնին բուժում չի պահանջում, փոխարենը պետք է մշակվեն ծրագրեր՝ փորոքային գործառույթի խորը խանգարումներից խուսափելու նպատակով։ S4 սրտային տոնը առաջնային հիվանդության գործընթացի երկրորդային դրսևորում է, և բուժումը պետք է կենտրոնացված լինի հիմնական՝ առաջնային հիվանդության բուժման վրա:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Սաադի Յուսուֆ

**Սաադի Յուսուֆ** (سعدي يوسف, ) իրաքցի հեղինակ, բանաստեղծ, լրագրող, հրատարակիչ և քաղաքական ակտիվիստ: Նա հրատարակել է երեսուն հատոր բանաստեղծություններ, ինչպես նաև յոթ արձակ գիրք:

## Կենսագրություն
Սաադի Յուսուֆը արաբական գրականություն է ուսումնասիրել Բաղդադում։ Նա ազդվել է Շատել Տակայի և Աբդ ալ-Վահաբ Ալ-Բայյաթիի ազատ բանաստեղծությունից և վաղ տարիքից զբաղվել է քաղաքականությամբ։ Այդ ժամանակ նրա ստեղծագործությունները մեծապես ազդվել են նրա սոցիալիստական ​​և համաարաբական համակրանքներից, բայց այդ ժամանակվանից ի վեր նա նաև ավելի ինքնաճանաչողական, քնարական շրջադարձ է ստացել։ Նա նաև արաբերեն է թարգմանել բազմաթիվ հայտնի գրողների, այդ թվում՝ Օքթայ Ռիֆաթին, Մելիհ Ջևդեթ Անդային, Գարսիա Լորկային, Յաննիս Ռիցոսին, Ուոլթ Ուիթմենին և Կոնստանտին Կաուաֆիին։ Իրաքից աքսորվելուց հետո Յուսուֆը ապրել է բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Ալժիրում, Լիբանանում, Ֆրանսիայում, Հունաստանում, Կիպրոսում, և մինչև մահը բնակվել է Լոնդոնում։

2004 թվականին Յուսուֆին շնորհվել է պոեզիայի համար նախատեսված «Ալ Օուեյս» մրցանակը։ 2007 թվականին Յուսուֆը մասնակցել է PEN World Voices փառատոնին, որտեղ նա հարցազրույց է տվել Wild River Review-ին։ 2014 թվականին Քուրդիստանի տարածաշրջանային կառավարությունը արգելել է Յուսուֆի բանաստեղծությունների ներառումը քրդական դպրոցական ծրագրում՝ մի բանաստեղծության պատճառով, որում նա Քուրդիստանը անվանել է «Կարդիստան», որը թարգմանվում է որպես «Կապիկների երկիր»։

Նա թաղված է Հայգեյթ գերեզմանատան արևելյան կողմում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Huri, Yair. The Poetry of Sa’di Yûsuf: Between Homeland and Exile. (Sussex, 2006). ISBN 978-1-84519-148-1.

## Արտաքին հղումներ
*Listen to Saadi Youssef reading his poetry - a British Library recording, 4 March 2009.
* 
* Two poems 
* Spiral of Iraqi memory review of *Without an Alphabet* at *Al-Ahram*
* Iraqi poet Saadi Youssef on 'bullet censorship'  at *Socialist Worker*

Կատեգորիա:20-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Արաբ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իրաքի բանաստեղծներ
Վազորդի պտուկ

**Պտուկի ճաք**, որը խոսակցական լեզվով կոչվում է **վազորդի պտուկ**, վիճակ, որն առաջանում է մեկ կամ երկու պտուկների գրգռվելու հետևանքով։ Սա կարող է առաջանալ և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց շրջանում՝ ֆիզիկական վարժությունների ժամանակ, օրինակ՝ երկար տարածության վազքի ժամանակ, երբ պտուկի և հագուստի միջև կա երկարատև շփում, ինչպես նաև կրծքով կերակրելու ժամանակ։ Այս խնդիրը հաճախ հանդիպում է նաև այն սերֆերների շրջանում, որոնք չեն օգտագործում պաշտպանիչ միջոցներ կամ հիդրոկոստյումներ։

## Սահմանում
Պտուկի ճաքը մակրոսկոպիկ մաշկային վնասվածք է պտուկի գագաթին և դրա շուրջը գտնվող արեոլայում, որն ի հայտ գալիս է ճաքի, մաշկի կորստի, վերքի կամ կլինիկական ախտանշանների՝ կարմրության, այտուցվելու տեսքով։

Վազորդների շրջանում այս վիճակն առաջանում է երկարատև շփման հետևանքով: Ֆիզիկական ակտիվության ընթացքում հագուստը շարունակաբար շփվում է պտուկների հետ, ինչը հազարավոր քայլերից հետո կարող է առաջացնել պտուկի մաշկի ճաք և վնասվածքներ։

Այս երևույթը տարածված է նաև կերակրող մայրերի շրջանում։

## Տարածվածություն
Կերակրող կանանց միջինը 80-90%-ն ունենում է պտուկի ցավ և ճաքեր: 

Բրազիլացի հետազոտողների համաձայն՝ շաբաթական 65 կիլոմետրից ավելի վազող մարզիկների 35,7%-ն զգում է այս խնդիրը:

## Բարդություններ
Չբուժված պտուկի ճաքերը կարող են հանգեցնել խնդիրների, ինչպիսիք են ծանր ցավը, պտուկի արյունահոսությունը, կաթի անբավարար արտազատումը, մաստիտը:

## Տես նաև
* Պտուկների ճաքեր

## Ծանոթագրություններ
Մուրճիկ

**Մուրճիկ** (), միջին ականջի մուրճաձև փոքրիկ ոսկր կամ լսողական ոսկրիկ, որը միանում է սալին և ամրացած է թմբկաթաղանթի ներքին մակերեսին։ Malleus բառը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է մուրճ։ Այն թմբկաթաղանթից ձայնային տատանումները հաղորդում է սալին ()։

## Կառուցվածք
Մուրճիկը միջին ականջում տեղակայված ոսկոր է։ Այն երեք լսողական ոսկրիկներից առաջինն է և ամրացված է թմբկաթաղանթին։ Մուրճիկի գլխիկը մեծ, դուրս ցցված հատվածն է, որը միանում է սալին։ Գլխիկը միանում է մուրճիկի վզիկին։ Ոսկրը շարունակվում է որպես մուրճիկի կոթ, որը միանում է թմբկաթաղանթին։ Մուրճիկի վզիկի և կոթի միջև ոսկրից դուրս են գալիս կողմնային և առաջային ելունները։ Ոսկրն այնպես է դասավորված, որ գլխիկը վերևում է, իսկ կոթը՝ ներքևում։

### Զարգացում
Մուրճիկն առաջանում է առաջին ըմպանային աղեղից՝ սալի հետ միասին։ Մարդկանց մոտ այն զարգանում է Մեկելյան աճառից։

## Գործառույթ
Մուրճիկը միջին ականջի երեք լսողական ոսկրիկներից մեկն է, որը թմբկաթաղանթից ձայնը հաղորդում է ներքին ականջին: Այն ընդունում է տատանումները թմբկաթաղանթից և փոխանցում դրանք սալին:

## Կլինիկական նշանակություն
Ականջի վիրահատությունների ժամանակ վիրաբույժները կարող են շոշափել մուրճիկը: Վիրահատական բարդությունների պատճառով այն կարող է անշարժանալ՝ առաջացնելով լսողության կորուստ: Այս խնդիրը հնարավոր է շտկել կրկնակի վիրահատական միջամտության միջոցով:

## Պատմություն
Մի շարք աղբյուրներ մուրճիկի հայտնագործումը վերագրում են անատոմ և փիլիսոփա Ալեսանդրո Աքիլինիին: Մուրճիկի առաջին համառոտ գրավոր նկարագրությունը տվել է Բերենգարիո դա Կարպին իր Commentaria super anatomia Mundini (1521 թվական) աշխատության մեջ: Նիկոլո Մասսայի *Liber introductorius anatomiae* աշխատությունում մուրճիկը նկարագրված է փոքր-ինչ ավելի մանրամասն. հեղինակը և՛ մուրճիկը, և՛ սալը նմանեցրել է փոքրիկ մուրճերի ():

## Այլ կենդանիներ
Մուրճիկը բնորոշ է բացառապես կաթնասուններին: Այն էվոլյուցիայի է ենթարկվել ամնիոտների ստորին ծնոտի ոսկրից, որը կոչվում է հոդային ոսկր (): Վերջինս մինչ օրս կազմում է սողունների և թռչունների ծնոտային հոդի բաղկացուցիչ մասը։

## Լրացուցիչ նկարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ականջ
Կատեգորիա:Լսողություն
Նեսիրիտիդ

**Նեսիրիտիդ**, դեղամիջոց, որը վաճառվում է **Natrecor** ապրանքանշյին անվան տակ, մարդու B-տիպի նատրիուրետիկ պեպտիդի (կազմված 32 ամինաթթվից) ռեկոմբինացված ձևն է, որը սովորաբար արտադրվում է սրտի փորոքների միոկարդում։ Նեսիրիտիդը նպաստում է սրտանոթային համակարգում հեղուկների հոմեոստազի պահպանմանը՝ թուլացնելով ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոն համակարգի ազդեցությունը, և խթանելով ցիկլիկ գուանոզին մոնոֆոսֆատի (cGMP) արտադրությունը, ինչի արդյունքում տեղի է ունենում հարթ մկանային բջիջների թուլացում և անոթալայնացում։ Սկզբնական շրջանում ենթադրվում էր, որ նեսիրիտիդը օգտակար է նաև սրտի սուր դեկոմպենսացված կանգնային անբավարարության դեպքում։ Այս նպատակով 2001 թվականին այն ստացավ ԱՄՆ Սննդի և դեղերի վարչության (FDA) հաստատումը՝ չնայած նախնական մերժման։ 2011 թվականի հուլիսին "*The New England Journal of Medicine"* ամսագրում հրապարակվել են նեսիրիտիդի վերաբերյալ մինչ այդ իրականացված ամենախոշոր հետազոտության արդյունքները։ Հետազոտությունը չկարողացավ ցույց տալ տարբերություն մահացության կամ կրկնակի հոսպիտալացումների առումով՝ նեսիրիտիդի և պլացեբոյի միջև։

## Կիրառում
Նեսիրիտիդը կիրառվում է միայն ներերակային ճանապարհով, սովորաբար՝ բոլուս ներարկմամբ, որին հաջորդում է շարունակական ներերակային ինֆուզիա։ Մեծահասակների և տարեցների մեծ մասի համար սովորական դոզան կազմում է 2 մգ/կգ, որին հաջորդում է շարունակական ներերակային ինֆուզիա՝ 0.01 մկգ/կգ/րոպե արագությամբ։ Դեղաչափը կարելի է ավելացնել յուրաքանչյուր երեք ժամը մեկ՝ առավելագույնը մինչև 0.03 մկգ/կգ/րոպե։

## Վեճեր
2005 թվականին, Ջոնաթան Սաքներ-Բերնշտեյնի կողմից  նեսիրիտիդի արդյունավետության և կողմնակի ազդեցությունների վերաբերյալ մի շարք գիտական հոդվածների հրապարակումից հետո, "*Johnson & Johnson"* ընկերությունը հանդիպեց Սննդի և դեղերի վարչության հետ, փոխեց դեղի վերաբերյալ իր ծրագրերը և համաձայնեց վերանայել դրա պիտակավորումը։ Այնուհետև Քլիվլենդի կլինիկայի սրտաբանները անանուն քվեարկությամբ միաձայն քվեարկեցին՝ իրենց հիվանդներին այս դեղը չնշանակելու օգտին։ 

"Johnson & Johnson" ընկերությունը հրավիրեց փորձագետների հանձնաժողով, որի առաջարկների մեջ էր նաև լայնածավալ կլինիկական հետազոտության անցկացումը, որի արդյունքները հետագայում հրապարակվեցին 2011 թվականին։ Դրան հաջորդել է ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության դեղի շուկայականացման վերաբերյալ քննության հայտարարումը, որը հանգեցրել է «Johnson & Johnson» ընկերության «Scios» ստորաբաժանման նկատմամբ տուգանքի կիրառմանը։

## Կողմնակի ազդեցություններ
Հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցությունները ներառում են՝
*զարկերակային ցածր ճնշում (բուճառուների 11 տոկոսի շրջանում)
*գլխացավ
*սրտխառնոց
*դանդաղասրտություն
*երիկամային անբավարարություն։

Ավելի հազվադեպ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններն են՝
*շփոթվածություն
*պարէսթեզիա
*քնկոտություն
*դող

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 

## Արտաքին հղումներ
*Natrecor.com

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ
Կատեգորիա:Պեպտիդներ
Կայզեր-Ֆլեյշերի օղակ

**Կայզեր-Ֆլեյշերի օղակ,** մուգ օղակներ, որոնք շրջապատում են աչքի եղջերաթաղանթը։ Դրանք առաջանում են Դեցեմետյան թաղանթում՝ լյարդի որոշակի հիվանդությունների հետևանքով պղնձի նստվածքի արդյունքում։ Այն անվանվել է գերմանացի ակնաբույժներ Բեռնհարդ Կայզերի և Բրունո Ֆլեյշերի անունով, ովքեր առաջին անգամ նկարագրել են ախտանիշը 1902 և 1903 թվականներին։ Սկզբում ենթադրվել է, որ օղակը պայմանավորված է արծաթի կուտակմամբ, և առաջին անգամ օղակի պղինձ պարունակությունը ցույց է տրվել 1934 թվականին։

## Դրսևորում
alt=KF ring and Sunflower cataract|մինի|Պղնձի նստվածք Դեցեմետյան  թաղանթի ծայրամասում՝ Կայզեր-Ֆլայշերի օղակ և ոսպնյակի առաջային խցիկ
Պղնձի նստվածքներից կազմված օղակները եղջերաթաղանթի և սպիտակուցաթաղանթի միացման տեղում՝ Դեցեմետյան թաղանթում է առաջանում։ Սկզբում հայտնվում են որպես մահիկ եղջերաթաղանթի վերին մասում: Այնուհետև երկրորդ մահիկը ձևավորվում է ներքևում՝ «ժամը վեցի դիրքում», և, ի վերջո, ամբողջությամբ շրջապատում է եղջերաթաղանթը։

### Փոխկապակցված հիվանդություններ
աջից|մինի|Պղնձի նստվածք եղջերաթաղանթի Դեսցեմետյան մեմբրանում։
Կայզեր-Ֆլեյշերի օղակները Վիլսոնի հիվանդության նշան են։ Այն իրենից ենթադրում է լյարդի կողմից պղնձի նոյւթափոխանակության և օրգանիզմից դուրս բերման խանգարում, ինչը հանգեցնում է պղնձի կուտակմանը մարմնում և բնութագրվում է ուղեղի բազալ հանգույցների փոփոխություններով, լյարդի ցիռոզով, սպլենոմեգալիայով, ակամա շարժումներով, հոգեբուժական խանգարումներով, դիստոնիայով և դիսֆագիայով: Նյարդաբանական ախտանիշների, արյան մեջ ցերուլոպլազմինի ցածր մակարդակի և Կայզեր-Ֆլեյշերի օղակների համադրությունը Վիլսոնի հիվանդության ախտորոշման պայմաններն են։

Կայզեր-Ֆլայշերի օղակների այլ պատճառներն են խոլեստազը՝ լեղուղիների խցանումը, լեղուղիների առաջնային բիլիար ցիռոզը և կրիպտոգեն ցիռոզը, որի դեպքում պատճառը չի հայտնաբերվում:

## Ախտորոշում
Քանի որ Կայզեր-Ֆլայշերի օղակները որևէ ախտանիշ չեն առաջացնում, դրանք սովորաբար հայտնաբերվում են այլ բժշկական վիճակների հետազոտությունների ժամանակ: Վաղ փուլերում, նախքան օղակների անզեն աչքով տեսանելի դառնալը, դրանք կարող են հայտնաբերվել աչքի լուսային (*slit lamp*) հետազոտմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ակնաբուժություն
Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Լյարդի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ
Կատեգորիա:Պղինձ
Գանգի հիմ

**Գանգի հիմ**, այլ կերպ **գանգի հատակ**, գանգի ամենաստորին հատվածը: Այն կազմված է էնդոկրանիումից և գանգաթաղի ստորին հատվածներից:

## Կառուցվածք

Կառուցվածքային տարրերը, որոնք հանդիպում են գանգի հիմում, հետևյալն են՝

### Ոսկրեր
Գանգի հիմի կազմությանը մասնակցում են 5 ոսկր՝
*Մաղոսկր
*Սեպոսկր
*Ծոծրակոսկր 
*Ճակատոսկր
*Քունքոսկր

### Ծոցեր
*Ծոծրակային ծոց
*Վերին սագիտալ երակածոց 
*Վերին վիմային երակածոց 

### Գանգի անցքեր
*Կույր անցք 
*Տեսողական անցք 
*Պատռված անցք
*Կլոր անցք
*Ծոծրակային մեծ անցք
*Ձվաձև անցք
*Լծային անցք
*Ներքին լսողական անցուղի 
*Պտկաձև անցք
*Սեպոսկրային կապակցող անցք 
*Փշաձև անցք

### Կարաններ
*Ճակատմաղոսկրային կարան
*Սեպաճակատային կարան 
*Սեպավիմային կարան
*Սեպամաղոսկրային կարան
*Վիմախրթեշային կարան
*Սեպախրթեշային կարան

### Այլ

*Սեպոսկրի լեզվակ
*Ենթաաղեղային փոս
*Թամբի մեջք
*Լծային ելուն 
*Վիմածոծրակային ճեղք 
*Կոճային խողովակ
*Լծային թմբիկ  
*Թամբի թմբիկ
*Քնային ակոս
*Հիպոֆիզար փոս
*Հետին սեպաձև ելուններ
*Սիգմայաձև ակոս
*Ներքին ծոծրակային ցցաթումբ
*Ներքին ծոծրակային կատար 
*Մաղոսկրի փուշ
*Անդաստակի ջրածորան
*Խաչվածքի ակոս
*Միջին սեպաձև ելուններ
*Սիգմայաձև երակածոցի ակոս
*Եռվորյակ հանգույց
*Առաջային գանգափոս
*Միջին գանգափոս
*Հետին գանգափոս
*Միջին ուղեղապատյանային զարկերակ
*Մաղոսկրի ծակոտկեն թիթեղ
*Քթաթարթչային նյարդ
*Ենթալեզվային նյարդ

## Զարգացում
Պտղի զարգացման շրջանում գանգի հիմը և նրա փոսերը՝ առաջային, միջին, հետին ենթարկվում են արագ փոփոխությունների: Առաջային գանգափոսը զգալի փոփոխությունների է ենթարկվում հատկապես առաջին եռամսյակում և գանգի արատները կարող են առաջանալ հենց այս շրջանում: Առաջային գանգափոսի աճը անհավասարաչափ է կարարվում է նախածննդյան շրջանում: Առաջին եռամսյակում ալոմետրիկ աճ է նկատվում, որի ընթացքում երկայնական չափսը պտղի կյանքի 8-14-րդ շաբաթների միջև ավելանում է 5-ից մինչև 17 միլիմետրով: Միաժամանակ առաջային գանգափոսի անկյունը փոքրանում է, իսկ խորությունը մեծանում դեպի միջին գանգափոս: Երկրորդ եռամսյակում աճը շարունակվում է, բայց դառնում է ավելի համաչափ, իսկ առաջային գանգափոսի անկյան փոփոխությունները փոքր են: Սեպոսկրի փոքր թևերի միջև եղած անկյունը աստիճանաբար փոքրանում է՝ ճակատային հարթությամբ մեծացնելով առաջային գանգափոսի խորությունը:

## Լրացուցիչ նկարներ

File:Gray193.png |Գանգի հիմ՝ վերին մակերես:
File:Schädelbasis1.jpg|Գանգի հիմ:
File:Base of skull 3.jpg|Գանգի հիմ՝ աքլորի կատար, մաղոսկրի ծակոտկեն թիթեղ և կույր անցք
File:Base of skull 11.jpg|Գանգի հիմ ՝ թրքական թումբ:
File:Base of skull 24.jpg|Առաջային, միջին և հետին գանգափոսերը ներկված տարբեր գույներով:


## Ծանոթագրություններ
Փարիզի 5-րդ շրջան

**Փարիզի 5-րդ շրջան** ( կամ ), Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի 20 վարչական շրջաններից մեկը: Խոսակցական ֆրանսերենում այն հաճախ անվանում են ուղղակի *le cinquième (հինգերորդ)*:

Շրջանը, որը հայտնի է նաև որպես Պանթեոն, գտնվում է Սեն գետի ձախ ափին: Այն քաղաքի կենտրոնական շրջաններից մեկն է: 5-րդ շրջանն առանձնանում է նրանով, որ այստեղ է գտնվում Լատինական թաղամասը՝ թաղամաս, որտեղ 12-րդ դարից՝ Փարիզի համալսարանի ստեղծումից ի վեր, գերիշխում են համալսարանները, քոլեջներն ու հեղինակավոր լիցեյները։ Շրջանի արևելյան մասում են գտնվում նաև Բնության պատմության ազգային թանգարանը և Բույսերի այգին *(Jardin des plantes)*:

5-րդ շրջանը քաղաքի հնագույն թաղամասերից է, որի պատմությունը սկսվում է Հին աշխարհ|հին ժամանակներից։ Տարածքի անցյալի հետքերը պահպանվել են այնպիսի վայրերում, ինչպիսիք են Լյուտեցիայի արենաները (հռոմեական ամֆիթատրոն) և Կլյունիի թերմերը (հռոմեական բաղնիքներ):

## Աշխարհագրություն
5-րդ շրջանը զբաղեցնում է մոտ 2,541 կմ² տարածք Փարիզի կենտրոնում։

## Ժողովրդագրություն

Շրջանի բնակչության թիվն իր գագաթնակետին է հասել 1911 թվականին, երբ բնակչության խտությունը կազմում էր գրեթե 50,000 մարդ/կմ²: 2009 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 61,531 մարդ, իսկ շրջանում աշխատում էր 48,909 մարդ:

## Պատմություն
Սա Փարիզի ամենահին շրջանն է, որն առաջինը կառուցվել է հռոմեացիների կողմից: Հռոմեական Լյուտեցիա քաղաքի շինարարությունը սկսվել է մ.թ.ա. 1-ին դարում՝ հռոմեացիների կողմից Սիտե կղզում գտնվող գալլական բնակավայրի գրավումից հետո:

Սեն Իլերը 12-րդ դարի ավերված եկեղեցի է Փարիզում, որը գործել է մինչև Ֆրանսիական հեղափոխությունը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզի շրջաններ
Հիպոֆիզիտ

**Հիպոֆիզիտ (մակուղեղաբորբ),** մակուղեղի բորբոքում: Հիպոֆիզիտը հազվադեպ է և լիովին պարզաբանված չէ:

## Նշաններ և ախտանիշներ
Կան չորս խումբ նշաններ և ախտանիշներ։ Ամենատարածված սկզբնական ախտանիշներն են՝ գլխացավը և տեսողության խանգարումները: Որոշ ախտանիշներ առաջանում են գեղձամակուղեղի (ադենոհիպոֆիզի) հորմոնների թերգործառույթից: Գեղձամակուղեղի հորմոններից ավելի հաճախ տուժում են կորտիկոտրոպները, լակտոտրոպները և գոնադոտրոպները, որոնք բոլորն էլ առաջային մակուղեղում են: Հաճախամիզությունը նույնպես տարածված ախտանիշ է, որը հանգեցնում է շատ նոսր մեզի և շատախմության (պոլիդիպսիայի)՝ արտահայված ծարավի զգացողության առաջացմանը: Մեկ այլ ախտանիշ է հիպերպրոլակտինեմիան, երբ արյան մեջ պրոլակտինի մակարդակը խիստ բարձր է: Սովորաբար թուրքական թամբում հայտնաբերվում է ուռուցք, որը հանգեցնում է հորմոնային գործառույթի կորստի։

## Պատճառներ
Հիպոֆիզիտը կարող է ունենալ աուտոիմունային ծագում՝ աուտոիմունային հիպոֆիզիտ և լիմֆոցիտային հիպոֆիզիտ։

## Ախտորոշումներ
Հիպոֆիզիտի ախտորոշումը հիմնականում կատարվում է բացառման միջոցով. հաճախ կասկածվում է հիպոֆիզի ադենոմա, ինչի կապակցությամբ հիվանդները հաճախ վիրահատվում են։ Սակայն  թուրքական թամբում ցանկացած գոյացություն կամ վնասվածք հայտնաբերելու համար մենաճշգրիտ հետազոտությունը հանդիսանում է մագնիսական ռեզոնանսային շերտագրությունը (ՄՌՇ)։ Հիպոֆիզիտը հանդիսանում է  մելանոմայի բուժման համար օգտագործվող CTLA-4 և PD-L1 ինհիբիտորների հայտնի կողմնակի ազդեցություն և պետք է այն հաշվի առնել այս դեղամիջոցներն ընդունող և ներզատական գործառույթի խանգարում ունեցող հիվանդների մոտ։

## Բուժում
Տարբեր փորձարկումների միջոցով ցույց է տրվել, որ բրոմոկրիպտինի ընդունումը կարող է բարելավել տեսողության դաշտի փոփոխությունները և իջեցնել պրոլակտինի մակարդակը: Կորտիկոստերոիդների օգտագործման ժամանակ նկատվում է գեղձի չափերի փոքրացում և կարծր թաղանթի վրա սեղման թեթևացում: Կորտիկոստերոիդներն ունեն նաև իմունճնշիչ ազդեցություն, ինչը նպաստում է գեղձի աուտոիմունային ռեակցիայի նվազեցմանը։

## Կանխատեսում
Հիպոֆիզիտի կանխատեսումը յուրաքանչյուր անհատի համար տարբեր է: Այն կախված է մի շարք գործոններից՝ թուրքական թամբի վրա ճնշման առկայությամբ, ֆիբրոզի տոկոսից և կորտիկոստերոիդների նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքից: Կորտիկոստերոիդների օգտագործման շնորհիվ տեսողության խնդիրները հակված են վերականգնվելու՝ այն պարագայում,  երբ գեղձի չափերը սկսում է նվազել։

## Պատմություն
1962 թվականին հիպոֆիզիտի առաջին դեպքը գրանցվել է 22-ամյա մի աղջկա մոտ, որը մահացել է մակերիկամային անբավարարությունից՝ երկրորդ ծննդաբերությունից 14 ամիս անց։ Նրա ախտանիշները սկսվել են ծննդաբերությունից 3 ամիս անց և ներառել են թուլություն, էներգիայի պակաս, խպիպ (յոդի անբավարարություն) և ամենորեա (դաշտանային ցիկլի բացակայություն)։ Այս դեպքն առաջին անգամ հայտնաբերվել է Գլազգոյում՝ Գուդիի և Փինկերտոնի կողմից։ Հաղորդվել է մոտ 100 դեպք։ Դեպքերի մեծ մասը կանայք էին, և սովորաբար ախտանիշները սկսում էին հղիության ուշ շրջանում և ծննդաբերությունից հետո՝ վաղ շրջանում։

## Տես նաև
* Հիպոպիտուիտարիզմ

## Ծանոթագրություն
Խպիպածիններ

**Խպիպածիններ**, նյութեր, որոնք խաթարում են վահանաձև գեղձի հորմոնների արտադրությունը։ Դրանք խթանում են հիպոֆիզի կողմից թիրեոտրոպ հորմոնի (ԹՏՀ) արտազատումը, որն էլ իր հերթին խթանում է վահանաձև գեղձի հյուսվածքի աճը, ինչն էլ ի վերջո, հանգեցնում է խպիպի։

## Խպիպածին դեղեր և քիմիական նյութեր
Խպիպածին ազդեցություն ունեցող քիմիական նյութեր․ 

* Սուլֆադիմեթօքսին, պրոպիլթիոուրացիլ, կալիումի պերքլորատ և իոպանաթթու
* Որոշ օքսազոլիդիններ, օրինակ՝ գոիտրինը (ցիկլիկ կարբամատների և օքսազոլիդինների շարքին պատկանող ծծումբ պարունակող օրգանական միացություն)
* Այնպիսի իոններ, ինչպիսիք են թիոցիանատը (օրինակ՝ ծխախոտի օգտագործումից առաջացող) և պերքլորատը, որոնք ցածր կոնցենտրացիաներով ազդելիս՝ մրցակցային արգելակման միջոցով նվազեցնում են յոդի կլանումը և որպես գեղձի կողմից թիրոքսինի և տրիյոդթիրոնինի արտազատման նվազման հետևանք, առաջացնում են թիրեոտրոպ հորմոնի արտազատման աճ (բացասական հետադարձ կապի միջոցով), որը խթանում է գեղձի աշխատանքը։
* Ամիոդարոնը կանխում է թիրոքսինի ծայրամասային փոխարկումը տրիյոդթիրոնինի, ինչպես նաև խաթարում է վահանաձև գեղձի հորմոնների ազդեցությունը։
* Լիթիումը արգելակում է վահանաձև գեղձի հորմոնների արտազատումը։
* Ֆենոբարբիտալը, ֆենիտոինը, կարբամազեպինը և ռիֆամպինը ազդում են տրիյոդթիրոնինի և թիրոքսինի նյութափոխանակային քայքայման վրա։

## Խպիպածին սննդամթերքներ
Խպիպածին ազդեցություն ցուցաբերող սննդամթերքներն են սոյան, մանիոկը (երբ այն մանրացված է և չի մաքրվում ջրով), կաղամբազգիները (օրինակ՝ բրոկոլին և կաղամբը) և այլ խաչածաղկավոր բանջարեղենները։ Այն վայրերում, որտեղ առկա է յոդի անբավարարություն՝ կորեկը սննդակարգում որպես հիմնական բաղադրիչ օգտագործելը կարող է նպաստել վահանաձև գեղձի մեծացմանը, որը էնդեմիկ խպիպի սկիզբն է։

## Տես նաև
*Հիպոթիրեոզ
*Հիպերթիրեոզ
*Վահանաձև գեղձ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սննդի մեջ օգտագործվող նյութեր

Կատեգորիա:Թունաբանություն
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Կատեգորիա:Սնունդ
Կատեգորիա:Վահանագեղձ
Կատեգորիա:Վահանագեղձի հիվանդություններ
Ապուդոմա

**Ապուդոմա**, ներզատական համակարգի ուռուցք, որն առաջանում է ապուդոցիտներից (APUD բջիջներ), դրանք առկա են այնպիսի անատոմիական կառուցվածքներում ինչպիսիք են օրինակ ենթաստամոքսային գեղձի (էնդոկրին) կղզյակային բջիջները, ստամոքս-աղիքային համակարգի այլ մասերի բջիջները (ֆատերյան պտկիկ) և վահանաձև գեղձի C-բջիջները։ Ենթադրվել է, որ դրանք առաջանում են նյարդային կատարի բջիջներից, սակայն հետագայում դա հերքվել է։ Քանի որ «ապուդոմա» անվանումը շատ ընդհանուր է՝ հնարավորության դեպքում նախընտրելի է օգտագործել ավելի կոնկրետ տերմին։

## Նախապտմություն
«APUD» տերմինը (անգլերեն բառերի՝ Amine-ամին, Precursor-նախորդ, Uptake-կլանում, Decarboxylation-դեկարբօքսիլացում) հապավում է, որը առաջարկվել է 1966 թվականին՝ տրիպտոֆան, հիստիդին և թիրոզին կուտակելու ունակ տարբեր նեյրոէնդոկրին բջիջների ընդհանուր հատկությունները նշելու համար, որոնք դեկարբօքսիլացման միջոցով դրանք վերածում են միջնորդանյութերի՝ սերոտոնինի, հիստամինի, դոֆամինի։ APUD համակարգի ցանկացած բջիջ պոտենցիալ կարող է սինթեզել բազմաթիվ պեպտիդային հորմոններ։

## Տեղագրական անատոմիա
### APUD համակարգի բջիջների տեղայնացում

# Կենտրոնական և ծայրամասային նեյրոէնդոկրին համակարգեր (հիպոթալամուս, հիպոֆիզ, ինքնավար նյարդային համակարգի ծայրամասային հանգույցներ, մակերիկամի միջուկ):
# Կենտրոնական նյարդային համակարգ (ԿՆՀ) և ծայրամասային նյարդային համակարգ (գլիալ բջիջներ և նեյրոբլաստներ):
# Էնդոդերմալ ծագման էնդոկրին գեղձերի նեյրոէկտոդերմալ բջիջներ (վահանաձև գեղձի C-բջիջներ):
# Էնդոդերմալ ծագման էնդոկրին գեղձեր (վահանաձև գեղձ, ենթաստամոքսային գեղձի էնդոկրին կղզյակներ, ենթաստամոքսային գեղձի ծորանների պատերի միայնակ էնդոկրին բջիջներ):
# Ստամոքս-աղիքային համակարգի լորձաթաղանթ (էնտերոքրոմաֆինային բջիջներ):
# Շնչառական համակարգի լորձաթաղանթ (թոքերի նեյրոէնդոկրին բջիջներ):
# Մաշկ (մելանոցիտներ)։

### Ներկայումս նկարագրված են ապուդոմաների հետևյալ տեսակները
* ՎԻՊոմա
* Գաստրինոմա
* Գլյուկագոնոմա
* Կարցինոիդ ուռուցք
* Պանկրեատիկ պոլիպեպտիդ արտադրող ուռուցք (ՊՊոմա)
* Սոմատոստատինոմա

## Տես նաև
* ՎԻՊոմա
* Կարցինոիդ ուռուցք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Կատեգորիա:Ուռուցք