Քինգու

**Քինգու** (**' ''<sup>[[Դինգիր|d]]</sup>'' ***Qingu,*** ավելի քիչ հաճախ [[Ռոմանիզացիա|ռոմանացված]] որպես **Kingu**), [[Միջագետք|միջագետքյան]] [[Միջագետքյան աստվածություններ|աստված]]։ Առավել հայտնի է «[[Էնումա էլիշ]]» էպոսից, որտեղ նա հանդես է գալիս որպես [[Տիամատ|Տիամատի]] ենթակա և ամուսին, ինչպես նաև [[Մարդուկ|Մարդուկի]] հակառակորդ։ Պարտությունից հետո նա սպանվում է, և նրա արյունն օգտագործվում է մարդկության ստեղծման համար։

Ենթադրվում է, որ ի սկզբնե Քինգուն կարող էր լինել Տիամատի հետ կապ չունեցող առանձին առասպելի [[անտագոնիստ]], չնայած այս ստեղծագործությունը չի պահպանվել, իսկ նրա մասին հիշատակումների մեծ մասում  ''Էնումա Էլիշ'' էպոսում Մարդուկի ձեռքով կրած նրա պարտության մասին ակնարկներն են։ Նա նաև հիշատակվում է ''«Էնուտիլայի Էնմեշարրայի և Քինգուի պարտությունը»'' առասպելում և մի շարք այլ տեքստերում։

== Անվան ստուգաբանություն ==
Քինգու անվան [[սեպագիր]] տառերով ամենատարածվածը **Դ քին-գու** (''<sup>[[Դինգիր|d]]</sup> qin-gu)'' գրելաձևն է, չնայած երբեմն հանդիպում են նաև **Դ քին-ին-գու** (''<sup>d</sup> qi-in-gu)'', **Դ քին-գա** (''<sup>d</sup> qin-ga'' ) և **Դ քին-գի** (''<sup>d</sup> qin-gi'' )ձևերը: Մեկ այլ տարբերակ՝ **Դ քին-գու-գու** (''<sup>d</sup> qin-gu-gu)'', ենթադրվում է, որ սխալմամբ [[Dittography|դիտոգրաֆիկ]] կրկնության սխալ է: Թեև ժամանակակից գրականության մեջ երբեմն կարելի է հանդիպել ռոմանիզացված **Կինգու** (Kingu) ձևի, Քինգու (Qingu) անվանումն է ամենատարածվածը և ենթադրվում է, որ ավելի ճշգրիտ է համապատասխանում բնօրինակ արտասանությանը:

Ընդունված է, որ Քինգու անունը [[Շումերերեն|շումերական]] ծագում ունի, քանի որ քիչ հավանական է, որ [[Աքքադերեն|աքքադական]] [[Արմատ (բառագիտություն)|արմատը]] պարունակեր և՛ **ք** (''q)'', և՛ **գ** (''g)'': Մանֆրեդ Կրեբերնիկը ենթադրում է, որ այն կարող է կապված լինել **քին** (''kíĝ'' - KIN)՝ «աշխատանք» և **քինգալ** (''kingal)''՝ «առաջնորդ» տերմինների հետ: Այս առաջարկը պաշտպանում են նաև այլ հեղինակներ, ինչպիսիք են Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը և Սելենա Վիսնոմը:

== Կերպար ==
Միջագետքցիները Քինգուին համարել են միջագետքյան աստվածների պարտված հակառակորդ: Նա ընդհանուր առմամբ լավագույնս վկայվում է որպես [[Մարդուկ|Մարդուկի]] թշնամի: Նրան կարելի է բնութագրել որպես «նախնադարյան աստված, որը կապված է միջագետքյան ստորգետնյա աշխարհի հետ»: Ուշ շրջանի [[Ասորեստան|ասորական]] աղբյուրը, որը Քինգուին միավորում է Անզու և Ասակկու [[Հրեշներ|հրեշավոր]] [[Դև|դևերի]] հետ, ամենայն հավանականությամբ ենթադրում է, որ նա նույնպես կարող է նրանց նման դասվել [[Դև|դևերի]] շարքին:

Ծիսական տեքստերում վկայվում են Քինգուի և Էնմեշարրայի միջև հավասարության երկու ակնհայտ դեպքեր, որոնք ենթադրաբար հիմնված են` որպես աստվածներից պարտված [[Անտագոնիստ|հակառակորդ]] կերպարներ, նրանց ընդհանուր կարգավիճակի վրա: «Քինգուի յոթ որդիների» մասին առանձին հղումը ([[Աշուր (քաղաք)|Աշուրի]] սեպագիր տեքստերը կրոնական բովանդակությամբ` [https://oracc.museum.upenn.edu/saao/P336234 KAR] [https://oracc.museum.upenn.edu/saao/P336234 307 սալիկը], տող 18) հավանաբար արտացոլում է նաև Էնմեշարրայի հետ կապը, քանի որ [[խթոնյան աստվածներ]] «Էնմեշարրայի յոթ որդիների» մասին հղումները տարածված են:

Քինգուի և [[Թամմուզ (դիցաբանություն)|Թամմուզի]] միջև կապի մասին վկայում է մեկ վնասված բացատրական տեքստ, չնայած վատ պահպանվածության պատճառով այդ կապի հիմնավորումը հստակ չէ:

=== Որպես Մարդուկի անուն ===
Բացի առանձին անձի անուն լինելուց, Քինգուն նաև վկայվում է որպես Մարդուկի տիտղոս: [[Գրիչ (գրագիր)|Գրիչների]] և [[Գրագիտություն|գրագիտության]] հովանավոր ''Նաբուին'' (Մարդուկի որդի) նվիրված հիմնը, որը ենթադրաբար գրվել է ''Էնումա'' ''էլիշից'' հետո, նկարագրում է նրան որպես Քինգուի ժառանգ: Հավանական է, որ այս համատեքստում Քինգուն նույնպես հասկացվել է որպես Մարդուկի անուն, այլ ոչ թե որպես նրա հակառակորդ: ''Էնումա'' ''էլիշում'' Տիամատի նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո Մարդուկին տրված 50 անունների շարքում հանդիպում են Քինգուի անվան երկու ակնհայտ տարբերակներ՝ **ԴԻրքինգու** (''<sup>d</sup> ir-qin-gu''; սալիկ VII, տող 105) և **ԴՔինմա** (''<sup>d</sup> qin-ma'' ; [[Տիամատ|սալիկ]] VII, տող 107): Սոփուս Հելլեն պնդում է, որ Իրկինգուն սկզբնապես Քինգու անվանում էր, որը ստուգաբանորեն կապ չուներ Քինգուի հետ, սակայն ''Էնումա'' ''էլիշի'' կազմողների կողմից վերամեկնաբանվել է որպես այս անվանման և ''«իր»'' ՝ «ավերել» բառի համադրություն: Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը ենթադրել է, որ **Քինմա** ձևը (նաև ռոմանացված որպես Կինմա), որը նաև վկայվում է որպես Մարդուկի անուն աստվածների ցանկում՝ ''Ան = Անում'' (II [[Ճակատագրերի սալիկ|սալիկ]], տող 221) և աստվածների հետագա ցանկում, կարող էր լինել Քինգու անվան արհեստական [[Շումերերեն|շումերական` Էմեսալական]] (կանացի, նուրբ) ծագման ձևը:

== Դիցաբանություն ==
=== Էնումա էլիշ ===
Քինգուն առաջին անգամ հիշատակվում է ''«Էնումա Էլիշ»'' -ում, երբ [[Տիամատ|Տիամատը]] նրան նշանակում է իր հրեշների բանակի առաջնորդ և [[Ճակատագրերի սալիկ|Ճակատագրերի սալիկը]] կպցնում նրա կրծքին՝ բարձրացնելով նրան «Անուշիփ» պաշտոնի,  ''<sup>դ</sup> ա-նու-տի'' (''<sup>d</sup>a-nu-ti, anûtu''): Չնայած այս տերմինը ծագում է [[Անու]] աստծո (աստվածների թագավոր և Միջագետքի պանթեոնի բարձրագույն աստվածության. Ան = Անում նման դիցաբանական ցանկերում Անուի անունը միշտ հայտնվում էր վերևում՝ արտացոլելով նրա գերակայությունը մյուս աստվածների նկատմամբ) անունից, երբ այն կիրառվում է որպես այլ աստվածությունների, այդ թվում՝ Քինգուի տիտղոս, այն կարող է ընկալվել որպես գերագույն աստվածության աստիճանի ընդհանուր նշանակում: Այս հատվածի մի տարբերակում փոխարենը նշվում է Քինգուի «տիրակալության» (''է-նու-տի'') դիրքը: Տեքստում ուղղակիորեն նշվում է, որ սալիկը Քինգուի օրինական սեփականությունը չէր, չնայած չի բացատրվում, թե ինչպես է այն ձեռք բերվել Տիամատի կողմից:

Հետագայում Քինգուն օգտագործում է իր նոր պաշտոնը՝ Տիամատի երեխաների ճակատագիրը հայտարարելու համար: Հստակ չէ, թե արդյոք նա ինքն էլ նրանցից մեկն է, քանի որ նրա ծագման մասին որևէ ուղղակի հայտարարություն չի տրվում: Գոստա Գաբրիելը նշում է, որ նա, ըստ էության, «հայտնվում է ոչ մի տեղից», և որ նա սահմանվում է միայն որպես Տիամատի ամուսին: Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը ենթադրում է, որ նրա ծագման վերաբերյալ հստակ հղումների բացակայությունը կարող է ցույց տալ, որ ''«Էնումա Էլիշ»'' առասպելի կազմողները պատմության մեջ ներառել են մի կերպար, որը նախապես կապ չի ունեցել Տիամատի հետ՝ առանձին աղբյուրից: Այնուամենայնիվ, երբեմն ենթադրվում է, որ նա համարվել է Տիամատի և [[Աբզու|Աբզուի]] որդի:

Մարդուկը հաղթում է Քինգուին՝ Տիամատին հաղթելուց հետո, և վերցնում ճակատագրերի սալիկը: Ավելի ուշ այն ներկայացվում է Անուին: Քինգուն հետագայում սպանվում է, երբ աստվածների ժողովը եզրակացնում է, որ իրենց և Տիամատի միջև հակամարտությունը հրահրվել է նրա կողմից: Սակայն տեքստի նախորդ բաժիններում չի հանդիպում որևէ հիշատակում, որ  Քինգուն նրան ստիպել է ապստամբեցնել, ինչպես ենթադրվում է այս հատվածում: Այնուհետև Քինգուի արյունը [[Էա (աստված)|Էան]] օգտագործվում է մարդկության ստեղծման համար:

==== Զուգահեռներ այլ առասպելների հետ ====
Մանֆրեդ Կրեբերնիկը նշում է, որ սյուժեի այն հատվածները, որոնք կենտրոնացած են Քինգուի վրա, ունեն իրենց նախորդները [[Էնլիլ|Էնլիլի]] և [[Նինուրտա|Նինուրտայի]] վրա կենտրոնացած առասպելներում, որոնցում նկարագրվում է ճակատագրերի սալիկի գողությունը: Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտի խոսքերով՝ Քինգուի կողմից ճակատագրի սալիկի անօրինական ձեռքբերումը և դրա հետագա վերադարձնելը հատկապես մոտ զուգահեռ են առաջարկում [[Անզու|Անզուի]] մասին էպոսի սյուժեի հետ: Սելենա Վիսնոմը նույնպես Քինգուին համեմատում է Անզուի հետ: 

Այնուամենայնիվ, նա նշում է, որ թեև Անզուն պատկերված է որպես Նինուրտայի համար դժվար հաղթահարվող՝ սալիկին տիրելու պատճառով, Քինգուի դեպքում առարկան ծառայում է միայն որպես նրա դիրքի վերացական խորհրդանիշ, և Մարդուկի համար նմանատիպ դժվարություններ չեն առաջանում: Մեկ այլ հնարավոր զուգահեռն այն է, որ Քինգուն բարձրացվում է Անուշիպի աստիճանի, մինչդեռ Անզուն՝ սալիկը գողանալով, հավակնում է «Էնլիլության» (''enlilūtu'')՝ նմանատիպ տերմին, որը ծագում է Էնլիլի անունից, այլ ոչ թե Անուի:

Վիսնոմը նշում է, որ Քինգուն կարելի է համեմատել նաև «բույս-քարի» (<sup>na<sub>4</sub></sup> U<sub>2</sub>)` ''Լուգալ-է'' քարերի բանակի առաջնորդի հետ, քանի որ երկուսն էլ երկրորդական խոչընդոտներ են համեմատած համապատասխան պատմությունների գլխավոր հակառակորդների՝ Տիամատի և Ասագի հետ: Ավելին, Քինգուի նշանակման տեսարանը կարող է ակնարկ լինել «բույս-քարի» ստեղծմանը և նրա՝ Ասագի քարե սերնդի առաջնորդ նշանակմանը: 

Ոչ մի այլ աղբյուր Քինգուին չի կապում մարդկության ստեղծման հետ: Ռայան Դ. Վինթերսը նշում է, որ նա բացակայում է այն աստվածների կարճ ցանկից, որոնք նմանատիպ դերում են հայտնվում ''An = Anum''-ում (VI սալիկ, տողեր 209-216) ներառված տարբեր առասպելներում, և այս հիմքով եզրակացնում է, որ այս մոտիվը չի կարող նախորդել Հին Բաբելոնյան ժամանակաշրջանի ավարտին: 

Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը ենթադրել է, որ Էնումա Էլիշի կազմողները, հնարավոր է, նրան հատկացրել են մի դեր, որի տեղում սկզբում եղել է այլ աստված: Համեմատություններ են արվել նրա մահվան տեսարանի և ''Ատրահասիս'' էպոսի այն հատվածի միջև, որը վերաբերում է մարդկության ստեղծմանը, որը ներառում է ''Վե'' աստծո սպանությունը: Սելենա Վիսնոմը նշում է, որ Հին Բաբելոնյան ժամանակաշրջանից հետո նրան այս դերում փոխարինել է Ալլա աստվածը, որի անունը կարող է լինել բառախաղ [[շումերերեն]] «ալ» բառի հետ, որը նշանակում է «[[Մարկեղ|հո/բրիչ]]», և, հետևաբար, հղում անել նրա դերին որպես ''աշխատավոր'' աստված: Այս հիմքով նա ենթադրում է, որ Քինգուի նմանատիպ դերում տեղակայումը արտացոլում է նրա անվան և «աշխատանք» բառի միջև եղած ստուգաբանական կապը: Այնուամենայնիվ, նա նշում է, որ ինքն ու Ալլա աստվածը չեն կարող համարվել ուղղակի համարժեքներ, քանի որ Քինգուն ավելի ակտիվ դեր է կատարում պատմության մեջ նախքան սպանվելը։

=== Այլ աղբյուրներ ===
Թեև Քինգուի պարտության մասին որևէ անկախ առասպել չի պահպանվել, քանի որ Էնումա Էլիշից բացի նրան Տիամատի հետ կապող տեքստերի սակավության պատճառով ենթադրվում է, որ նա սկզբում նման պատմության հակառակորդն էր։ Հայտնի են Քինգուի պարտության մասին հղումներ՝ առանց Տիամատին որևէ ակնարկ անելու, և [[Ուր (քաղաք-պետություն)|Ուրից]] ուշ շրջանի գրությունների մասին մի սալիկ արտացոլում է մի ավանդույթ, որտեղ նա այրվել է։ Մուլիսուի (ԷՆլիլի կին) հետ կապված ծեսի [[Մեկնություն|մեկնության]] մեկնաբանությունը նմանապես բացատրում է ոչխարի ամբողջական այրումը որպես Քինգուի հրդեհի մեջ մահվան ակնարկ։ Երկու աղբյուրներ՝ KAR 307 և LKA 73 սալիկները, նշում են, որ Քինգուն պարտվել է իր որդիների հետ միասին, չնայած նրանք համաձայն չեն նրանց թվի հարցում. առաջինը տալիս է 7, իսկ երկրորդը՝ 40։ KAR 307-ը նշում է, որ ծեսի ժամանակ նրանք ներկայացված էին տանիքից նետված ցուլով և ոչխարով, մինչդեռ LKA 73-ը փոխարենը նրանց ներկայացնում է զենքի վրա դրված յուղով և մեղրով։ Վերջին տեքստը նաև պարունակում է մի անհայտ առասպելի ակնարկ, որտեղ [[Էա (աստված)|Էան]] Քինգուին մի անհայտ նվեր է տալիս։

Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտի ''«Էնուտիլայի, Էնմեշարայի և'' ''Քինգուի պարտությունը»'' առասպելը, որը հայտնի է միայն ուշ բաբելոնյան երկու հատվածներից՝ մեկը Բորսիպպայից և մեկը Սիպպարից, հիշատակում է Քինգուի պարտությունն անհայտ աստվածության կամ աստվածությունների ձեռքով։ Սյուժեում ներգրավված աստվածությունների մեծ թվի պատճառով Լամբերտը ենթադրում է, որ դա նույն ժանրին պատկանող բազմաթիվ տարբեր ստեղծագործությունների գիտական ​​​​հավաքագրման գործընթացի արդյունք է։ Իրադարձությունները տեղի են ունենում [[Բաբելոն|Բաբելոնում]]. ուղղակի հղումներ են արվում Էտուրկալամմա տաճարներին (ինչպես նաև այն աստվածությանը, որին այն նվիրված էր՝ Բաբելոնի [[Ինաննա|Իշտարին]]), Էգուզալիմմահին և Էզիդագիշնուգալին։ Քինգուն նկարագրվում է որպես «Էգուզալիմմայի զորքի ղեկավար»։ Քանի որ այս տաճարը ''«Թինտիր = Բաբելոն»'' [[Տեղագրություն|տեղագրական]] տեքստում (IV սալիկ, տող 13) կապված է Նինգիշզիդայի հետ, Լամբերտը ենթադրել է, որ այս համատեքստում Քինգուն կամ նույնացվում է նրա հետ, կամ պատկերվում է որպես նրա ենթակա։

== Երկրպագություն ==
Ըստ Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտի` միայն վաղ դինաստիկ աստվածաբանական Ուր<sup>դ</sup>Կին (Ur-<sup>d</sup>KIN) անունից հայտնի **Դ** **ԿԻՆ** (<sup>d</sup>KIN) աստվածությունը կարող է ներկայացնել Քինգուի վաղ ձևը, չնայած նա ընդգծել է, թե հնարավոր չէ պարզել, թե ինչպես է նրա դերը պատկերացվել այդ ժամանակ: Ավելի ուշ ժամանակաշրջաններում Քինգուին երկրպագել են նույն կերպ, ինչպես աստվածներին պարտված համարվող, անտագոնիստ այլ կերպարներ:

Համաձայն ''«Տինտիր = Բաբելոն»'' տեղագրական ժողովածուի, որը, ամենայն հավանականությամբ, կազմվել է [[Նաբուգոդոնոսոր I|Նաբուգոդոնոսոր I-ի]] գահակալության ժամանակ՝ մ.թ.ա. տասներկուերորդ դարի վերջին, Բաբելոնի Էսագիլ տաճարային համալիրում գոյություն է ունեցել Քինգուին նվիրված պաշտամունքային նստավայր (''šubtu''), որը հայտնի է Էշգար («կառուցված տուն») ծիսական անվամբ (II սալիկ, տող 21): Էնդրյու Ռ. Ջորջը նշում է, որ նրա ներկայությունն այս վայրում, ամենայն հավանականությամբ, արտացոլում էր նրա դերը որպես Մարդուկի պարտված թշնամի: Քինգուի մասին հղումներ կան նաև այլ կրոնական տեքստերում, որոնք կենտրոնացած են Մարդուկի հաղթանակների վրա: Օրինակ՝ [[Աշուրբանիպալ|Աշուրբանիպալի]] Մարդուկին ուղղված աղոթքում և Զարպանիտում հիշատակվում է Քինգուն, որը կոչվում է «Տիամատի կին»: Այնուամենայնիվ, Մարդուկին նվիրված հիմնը (K 2523) նույնպես անցողակիորեն հիշատակում է Քինգուն և բնութագրում նրան որպես զինվոր, բայց չի ակնարկում նրանց միջև որևէ թշնամանքի մասին:

[[Նինվե|Նինվեի]] մի կրկօրինակից հայտնի մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի ջրանցքի բացման ծեսը նախատեսում է երեք արծաթե աման մատուցել Քինգուին, Մումմուին և Էշրեթ-նաբնիսսուին։ Ազգանունը կարող է թարգմանվել որպես «նրա տասը արարածներ» և, ենթադրաբար, վերաբերում է Քինգուի հրամանատարությամբ Տիամատի ստեղծած տասը հրեշներին, որոնք նրա հետ միասին պարտվել են Էնումա Էլիշում։ Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը ենթադրել է, որ Մումմուի ներկայությունը կարող է ցույց տալ, որ ծեսն արտացոլում է մինչ այժմ անհայտ մի առասպել, որտեղ նա և Քինգուն միասին պարտվել են։ Այնուամենայնիվ, Բեատրիս Բարագլին և Ուրի Գաբբայը ենթադրում են, որ Մումուի ներկայությունը նույնպես վերաբերում է Էնումա Էլիշին, քանի որ նա, Քինգուն և Տիամատի արարածները նկարագրվում են գերի վերցված և կապկպված իրենց համապատասխան պարտություններից հետո։

Համաձայն ուշ շրջանի ասորական ժողովածուի, որը սովորաբար անվանում են «Աստծո հասցեների գիրք» (**'), Քինգուն պաշտվել է Աշուրում՝ Էա-շարրու («Էա թագավոր») տաճարում՝ իր գլխավոր աստծո, ինչպես նաև Դամկինայի, Իշհարայի, Ուգուրտուի և Մալիքի հետ միասին։

## Տարբեր վկայություններ
[մինի|Չիկագոյի պրիզմա. ցուցանմուշ [Չիկագոյի համալսարան|Չիկագոյի համալսարանի Արևելյան ինստիտուտի թանգարանում]]
Ըստ Բեատե Պոնգրաց-Լեյստենի` ասորական թագավոր Սենաքերիբի *Չիկագոյի* *պրիզմայի* մասին պատմող Հալուլեի ճակատամարտի պատմությունը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 691 թվականին, իր հակառակորդ քաղքեդկան թագավոր Մուշեզիբ-Մարդուկին և նրա զորքերն անուղղակիորեն համեմատում է Քինգուի և Տիամատի «սարսափելի արարածների» (*gallê lemnūti*) հետ՝ նրան դելեգիտիմացնելու  համար։ Նա պնդում է, որ Մուշեզիբ-Մարդուկի անպատշաճ գահակալության նկարագրությունն ուղղակի ակնարկ է Քինգուի նշանակմանը Տիամատի կողմից «Էնումա Էլիշ»-ում։

Այսպես կոչված «*Թռչնի կանչի տեքստը*», որը մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի աստվածաբանական աշխատություն է, որը հայտնի է Նինվեի և Սուլթանթեփե տաճարների (ներկայում` Շանլըուրֆայի մարզ) պատճեններից է և տալիս է տարբեր թռչունների կանչերի աստվածաբանական բացատրություններ, նշում է, որ բադի (*պասպասու*) ճիչը, որը նույնականացվում է որպես «Կուսուի թռչուն», կարող է մեկնաբանվել որպես Քինգուի ակնարկ, ենթադրաբար հիմնված հնչյունական նմանության վրա։ Չնայած որոշակի աստվածությունների և թռչունների միջև ասոցիացիաները հայտնի են նաև այլ աղբյուրներից, հաստատ չէ, թե արդյոք «Թռչնի կանչի տեքստում» ներկայացված բոլոր կապերն արդեն հաստատված են եղել դրա կազմումից առաջ։ Վիլֆրեդ Գ. Լամբերտը սա անհավանական է համարել երկու առկա պատճենների միջև բազմաթիվ տարբերությունների պատճառով, չնայած նա շեշտել է, որ ասոցիացիաները պետք է գնահատվեն յուրաքանչյուր դեպքի համար առանձին։

Էսագիլի հետ կապված ավանդույթներին վերաբերող ուշ բաբելոնական օրացույցի տրակտատում Քինգուն, Տիամատը և Մարդուկը օգտագործվում են որպես Սուբարտուի, Էլամի և Բաբելոնիայի կառավարիչների խորհրդանշական պատկերներ:

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* 



Կատեգորիա:Աստվածներ
Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծովային աստվածներ
Կատեգորիա:Կոսմոգոնիա
Կատեգորիա:Միջագետքի աստվածություն