open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հին Խրխափոր գյուղատեղի

**Հին Խրխափոր գյուղատեղի**, նախկին հայկական բնակավայր, ներկայում լքված գյուղատեղի Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Խարխափուտ գյուղի մոտ։ 1992 թվականից գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Աշխարհագրություն
Գյուղատեղին գտնվում է անտառապատ լեռներով շրջապատված ձորալանջի աջ կողմում։ Խարխափուտ գյուղից հեռու է մոտավորապես 3․2 կմ դեպի հարավ, Մանդուռա հանգիստ անունով հայտնի գերեզմանոցից՝ 0․4 կմ հեռու։ Ծովի մակարդակից բարձր է մոտավորապես 1063 մ։

## Պատմություն
Բնակավայրը ամայացել է 19-րդ դարի վերջերին։ Բնակիչները բնակություն հաստատելու նպատակով տեղափոխվել են փոքր ինչ հեռու գտնվող Խարխափուտ գյուղ։

Մինչև 1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտը՝ գյուղատեղիի տարածքում պահպանվել էին տների, կիսավեր եկեղեցու և գերեզմանոցի ավերակներ։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ
Մինչև 1992 թվականը գյուղատեղիի տարածքում պահպանվել էին մի շարք հայկական պատմամշակութային հուշարձանների, այդ թվում՝ եկեղեցու և գերեզմանոցի ավերակներ։

Հին Խրխափորի եկեղեցին կառուցվել է 1659 թվականին։ Եկեղեցու անվան վերաբերյալ տեղեկություններ կան 1841 և 1842 թվականների արձանագրություններում, որտեղ այն ներկայացվում է Սուրբ Գևորգ եկեղեցի անվամբ։ Ճարտարապետական տեսակետից այն միանավ հորինվածքով, թաղածածկ կառույց է։ Կառուցված է եղել մեծամասամբ անմշակ քարով և կրաշաղախով։ Որմնասյուները, թաղակիր կամարներն ու անկյունաքարերի մի մասը կառուցված էին սրբատաշ քարով։ Ունեցել է 15 x 5,2 մ արտաքին չափեր։ Միակ մուտքն արևմտյան ճակատից է։ Պատերին ագուցված են եղել խաչքարեր և տապանաքարեր, ինչպես նաև առկա են եղել հայատառ արձանագրություններ։ Արձանագրություններ են եղել եկեղեցու խորանի հյուսիսային կողմում գտնվող թաղի ոտքի սրբատաշ քարին (4 տող գրություն), խորանի հարավային կողմի քիվանման սրբատաշ կամարի ոտքի կենտրոնում (մարդու քանդակ, 13 տող գրություն)։ Խաչքարեր են ագուցված եղել եկեղեցու հյուսիսային որմնասյանը (5 տող գրությամբ), հարավային որմնասյանը (9 տող գրությամբ), եկեղեցու խորանի մեջ՝ պատուհանի մոտ (3 տող գրությամբ), եկեղեցու խորանի մեջ (6 տող գրությամբ), եկեղեցու ներսում (պահպանված 1 բառ գրությամբ)։ Եկեղեցու հյուսիսային պատին ագուցված է եղել նաև տապանաքար, որի կողին պահպանվել էր 3 տող արձանագրություն։

Գերեզմանոցը գտնվում էր եկեղեցու հարավային կողմում և իրենից ներկայացնում էր խիտ թաղումներով տարածք։ Առկա էին 16-ից 19-րդ դարերով թվագրվող բազմաթիվ տապանաքարեր։ Դրանց մի մասը անարձանագիր էին, պատրաստված անմշակ քարով։ 1980-ական թվականների ուսումնասիրությունների ժամանակ հայտնաբերվել էին նաև 19-րդ դարով թվագրվող մի շարք սրբատաշ, ուղղանկյունաձև տապանաքարեր։

## Տես նաև
* Խարխափուտ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի եկեղեցին
* Մանդուռա հանգիստ գերեզմանոց
* Մանդուռ եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խարխափուտ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի բնակավայրեր
Ծովանկարչություն

**Ծովանկարչություն**, ծովային տեսարան պատկերող նկար, բնանկարի ժանրի տարատեսակ։ Որպես բնանկարի ինքնուրույն ճյուղ Ծովանկարչությունը եվրոպական արվեստում առանձնացել է XVII դ.: Նրա սկզբնական խնդիրը եղել է ծովային համայնապատկերում պատմական խոշոր իրադարձություններ և ռազմանավեր պատկերելը, ուր ծովը հանդես է եկել որպես դեկորատիվ միջավայր։ Ծովանկարչությունը ծաղկել է XVII դ. հոլանդական գեղանկարչության մեջ և գրաֆիկայում։ Հոլանդացի ծովանկարիչները (Յան Պորսելլիս, Հ. Սեգերս, Վ. վան դե Վելդե) պատկերել են ծովի տարերքն ու ձկնորսների կյանքը, մշակել հանդիսավոր ծովանկարչության տիպը՝ կենտրոնական դեր հատկացնելով նավերին ու նավակներին, բացահայտել ծովային տեսարանների վեհությունը։

XVIII–XIX դդ. խոշորագույն ծովանկարիչներից են Կ. Վեռնեն (Ֆրանսիա), Կացուշիքա Հոքուսայը (Ճապոնիա), Ու. Թյոռները (Անգլիա), Հ. Մեսդագը (Հոլանդիա), Ա. Բոգոլյուբովը (Ռուսաստան)։

Համաշխարհային կերպարվեստում ծովանկարչության կարկառուն ներկայացուցիչը հայ մեծ նկարիչ Հ. Այվազովսկին է։ Ծովանկարչության հայ ներկայացուցիչներն են՝ Մ. Մահտեսյանը, Մ. Ճիվանյանը, Ա. Շաբանյանը, Վ. Մախոխյանը, Կ. Ադամյանը ստեղծել են ծովանկարչության աչքի ընկնող ստեղծագործություններ։

## Պատկերասրահ

Aivasovsky Ivan Constantinovich The Harbor At Odessa On The Black Sea.jpg|Հովհաննես Այվազովսկի, Օդեսայի նավահանգիստ, Սև ծով, 1852
File:Eugène Delacroix - The Sea from the Heights of Dieppe - WGA06218.jpg|Էժեն Դելակրուա, Ծավը Դեպի բարձունքից, 1852, Լուվր
File:Brooklyn Museum - Sunset at Sea - Thomas Moran - overall.jpg|Թոմաս Մորան, Մայրամուտը ծովում, 1906, Բրուքլինի թանգարան
File:Turner, The Battle of Trafalgar (1822).jpg|Ուիլյամ Թըրներ, Տրաֆալգարյան ճակատամարտ, 1822
File:Tkachenko BrigMerkury.jpg|Միխայիլ Տկաչենկո, «Մերկուրի» բրիգի մարտն ընդդեմ թուրքական նավերի 1829 թվականի մայիսի 14-ին, 1907
File:Battle of Athos 1807.jpg|Ալեքսեյ Բոգոլյուբով, Աթոսի ճակատամարտը 1807 թվականի մայիսի 19-ին, 1853



Կատեգորիա:Կերպարվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Ծովանկարիչներ
Բագրատունյաց պողոտա (Երևան)

**Բագրատունյաց պողոտա**, պողոտա Երևանի Շենգավիթ և Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջաններում։ Քաղաքային նշանակության փողոց է։ Անվանվել է ի պատիվ միջնադարյան հայկական Բագրատունյաց թագավորության։

## Տվյալներ

Սկսվում է Սեբաստիա-Ծովակալ Իսակովի խաչմերուկից և ձգվում մինչև Աշխատանքի հրապարակ։

## Հատվող փողոցներ
* Շենգավիթի փողոց
* Արտաշիսյան փողոց
* Չեխովի փողոց
* Եղբայրության փողոց
* Մանանդյան փողոց
* Թամանցիների փողոց
* Գարեգին Նժդեհի փողոց
* Արարատյան փողոց
* Տարոնցու փողոց
* Թադևոսյան փողոց
* Գորգագործների փողոց
* Գործարանային փողոց
* Թաթիկ Սարյան փողոց
* Հանրապետության փողոց
* Լևոն Խաչիկյան փողոց
* Ֆրունզեի փողոց

## Նշանակալի օբյեկտներ

* Երևանյան լիճ
* «Ալաշկերտ» մարզադաշտ
* Արմեն Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոց
* Գարեգին Նժդեհի հրապարակ
* Մուրացանի անվան թիվ 18 դպրոց
* Երևանի մշակույթի պետական քոլեջ
* Համալիր մարզաձևերի մանկապատանեկան մարզադպրոց
* Աշխատանքի հրապարակ

## Պատկերասրահ


Nairi stad.1.jpg|«Ալաշկերտ» մարզադաշտը
Bagratunyats avenue, Yerevan 08.jpg
Bagratunyats avenue, Yerevan 03.jpg
Հունան Ավետիսյան (1).JPG|Հունան Ավետիսյանի կիսանդրի
Մուրացան (3).JPG|Մուրացանի կիսանդրի


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Սանտյագո Մելե

**Սանտյագո Անդրես Մելե Կաստաներո** (, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Անկարասպոր» ֆուտբոլային ակումբի դարպասապահ։

## Ակումբային կարիերա
Մալեն «Ֆենիքս» մայրաքաղաքային ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին «Սերո» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում նորամուտ է ունեցել Ուրուգվայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2017 թվականի ամռանը Սանտյագոն պայմանագիր է ստորագրել թուրքական «Անկարասպոր ՖԱ»-ի հետ։ Խաղային պրակտիկա ձեռք բերելու համար անմիջապես վարձույթով է տրվել «Անկարագյուջու» ֆուտբոլային ակումբին, ապա՝ իսպանական «Լեյդ» ֆուտբոլային ակումբին, սակայն ակումբներից ոչ մեկում չի կարողացել իրեն դրսևորել։ 2019 թվականի սկզբին Սանտյագոն վերադարձել է «Անկարասպոր»։ Օգոստոսի 17-ին «Բոլուսպոր ՖԱ» ակումբի դեմ խաղում նորամուտ է ունեցել Թուրքիայի ֆուտբոլի առաջին լիգայում։

## Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Մելեն Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի կազմում հաղթել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի ֆուտբոլի երիտասարդական առաջնությունում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Պերուի, Բոլիվիայի,Կոլումբիայի, Բրազիլիայի, Էկվադորի,նաև երկու անգամ Վենեսուելայի և Անգլիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերում։

Նույն թվականին Մելեն մասնակցել է Հարավային Կորեայում կայացած Աշխարհի ֆուտբոլի երիտասարդական առաջնությունում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Ճապոնիայի, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության, Սաուդյան Արաբիայի, Պորտուգալիայի, Վենեսուելայի և կրկնակի անգամ Իտալիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերում։

2019 թվականին Ուրուգվայի օլիմպիական հավաքականի կազմում Մելեն մասնակցել է Պերուում կայացած Պանամերիկյան խաղերում։ Նա մրցաշարում խաղացել է  Պերուի, Արգենտինայի,Ճամայկայի,Հոնդուրասի և Մեքսիկայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերում։

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Ուրուգվայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքական (մինչև 20)**
* Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնություն 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на soccerway
* Профиль на sports.ru

Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Ուիլյամ Շենքս

մինի|500x500փքս| Շանքսի ''π''-ի մոտարկումը, հրատարակվել է 1853 թվականին

**Ուիլյամ Շենքս** () բրիտանացի սիրողական մաթեմատիկոս։

Շենքսը հայտնի է իր *[[Պի թիվ|π]]* թվի հաշվարկով մինչև 707-րդ նիշը, որը կատարվել է 1873 թվականին, ինչը ճիշտ էր միայն առաջին 527 նիշի դեպքում։ Այս սխալը ուղղվել է 1944 թվականին Դ. Ֆ. Ֆերգյուսոնի կողմից (մեխանիկական սեղանի հաշվիչի օգտագործմամբ)։

Շենքսը ապրուստ էր վաստակում Հոութոն լե Սփրինգ դպրոցը ղեկավարելիս, ինչը նրան բավական ժամանակ էր թողնում իր նախասարության՝ մաթեմատիկական հաստատունները հաշվելու վրա։ Նրա առօրյան հետևյալն էր. նա ամբողջ առավոտ նոր թվեր էր հաշվում, իսկ հետո ամբողջ օրն անցկացնում էր առավոտը կատարած աշխատանքը ստուգելով։ Շենքսը օգտագործեց Մակինի բանաձևը՝ *π*-ն հաշվարկելու համար ։

:  \frac{\pi}{4} = 4 \arctan \left(\frac{1}{5} \right) - \arctan \left(\frac{1}{239} \right) 

Շենքսի հաշվարկները պարունակում էին *π* թվի ամենաշատ նիշերը մինչև թվային էլեկտրոնային համակարգչի հայտնվելը մոտ մեկ դար անց։

Շենքսը նաև հաշվարկել է *[[E (թիվ)|e]]*-ն և Էյլեր-Մասկերոնի ''γ'' հաստատունը շատ տասնորդական թվանշանների համար։ Նա հրապարակեց մինչև 60000 պարզ թվերի աղյուսակ և գտավ բնական լոգարիթմներ 2, 3, 5 և 10-ից մինչև 137 նիշերը ։

Շենքսը մահացել է Հոութոն լե Սփրինգում, Դուրհամ կոմսություն, Անգլիա, 1882 թվականի հունիսին, 70 տարեկան հասակում, և թաղվել է 1882 թվականի հունիսի 17-ին տեղի բլրի լանջին գտնվող գերեզմանատանը։

## Տես նաև
* Պի թիվ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շենքսի կենսագրությունը Սենտ Էնդրյուսի համալսարանում 
* Հոդված Շանքսի մասին Հոութոն լե Սփրինգում

Կատեգորիա:19-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Ծովաշուշաններ

thumb|200px
[thumb|200px|Նկարազարդում [Էռնստ Հեկկելի «Բնության արվեստի ձևեր» գրքից]]
**Ծովաշուշաններ** (Crinoidea), փշամորթների տիպի անողնաշարավոր կենդանիների դաս։

Հատակային կենդանիներ են, մարմինը բաժականման է, կենտրոնում գտնվում է բերանը։ Ոչ ցողունավոր ծովաշուշանները կարող են սողալ և լողալ, ցողունավորները նստակյաց են, հայտնաբերվել են մինչև 9700 մ խորության վրա (Ճապոնիայի ծովափերում)։ Ոչ ցողունավոր ծովաշուշանները առավել բազմազան են արևադարձային ծովերի ծանծաղուտներում, հաճախ վառ գունավորված են։ Բաժանասեռ են, զարգանում են լողացող թրթուրով և ամրացող ցողունային փուլով։ Ներկայումս հայտնի է 700 տեսակ, բրածո՝ 5000, որոնց դրոշմվածքները հայտնի են ստորին օրդովիկից։

Ցողունավոր ծովաշուշանները (մոտ 80 տեսակ) նստակյաց են և հանդիպում են 200-9700 մ խորություններում։

Ոչ ցողունավոր ծովաշուշանները (մոտ 540 տեսակ), առավել բազմազան են արևադարձային ծովերի ծանծաղ ջրերում, հաճախ վառ և խայտաբղետ գույնավորված են։ Ոչ ցողունավոր ծովաշուշանները մոտավորապես 65%-ն ապրում է 200 մետրից պակաս խորություններում։

## Տես նաև
* Ծովոզնիներ
* Ծովային աստղ
* Ծովային վարունգ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փշամորթներ
Take My Breath

**«Take My Breath»** , երգ, որը ձայնագրվել է կանադացի երգիչ The Weeknd-ի կողմից և թողարկվել է 2021 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ որպես նրա «Dawn FM» հինգերորդ ստուդիական ալբոմի սինգլ։ Երգի գործիքային մասի թիզերն առաջին անգամ հրապարակվել է Weeknd-ի սոցիալական ցանցերում 2021 թվականի օգոստոսի 2-ին։

## Պատմություն
The Weeknd-ը առաջին անգամ հայտնել է, որ աշխատում է նոր ալբոմի վրա 2020 թվականի սեպտեմբերին՝ Rolling Stone-ին տված հարցազրույցում, որում նա հայտարարել է. «Ես կարող եմ ունենալ մեկ այլ ալբոմ, որը պատրաստ կլինի թողարկման այն ժամանակ, երբ այս կարանտինը վերջանա»։ Ավելի ուշ՝ 2021 թվականի մայիսին Billboard Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ, նա իր շնորհակալական խոսքում հայտարարել է. «Ես պարզապես ուզում եմ ասել, որ *After Hours*-ն ավարտվել է, և The Dawn-ը մոտենում է»։ The Weeknd-ը շարունակել է հիշատակել առաջիկա նախագիծը, որը կոչվում է «The Dawn», սոցիալական ցանցերում հունիս և հուլիս ամիսներին, երբ նա բացահայտել է իր հաջորդ գլխի նոր ոճը «You Right» և «Better Believe» նոր համագործակցություններում, համապատասխանաբար Doja Cat-ի և Belly-ի ու Յան Թագ|Young Thug]]-ի հետ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
«Take My Breath» երգի երաժշտական տեսահոլովակն առաջին անգամ թողարկվել է *Weeknd*-ի կողմից սոցիալական ցանցերում կարճ թիզերի տեսքով՝ սինգլի թողարկմանը նախորդող շաբաթվա ընթացքում ինքնուրույն թողարկված տեսանյութերի միջոցով։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ տեսանյութը կհեռարձակվի IMAX-ում «*[[Ինքնասպանների ջոկատ (ֆիլմ, 2021)|Ինքնասպանների ջոկատը]]*» ֆիլմի ցուցադրումից առաջ, բայց, ինչպես հաղորդվել է, ցուցադրումը չեղյալ է հայտարարվել էպիլեպսիայի հետ կապված հնարավոր խնդիրների պատճառով՝ «ինտենսիվ ստրոբոսկոպիկ լուսավորման» պատճառով, որը ցուցադրվում է տեսահոլովակում։ Տեսահոլովակը թողարկվել է երգի հետ միասին։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Շոնեն-այ

, անիմեի և մանգայի տարատեսակ, շոջոյի ենթաժանր, որը նվիրված է տղաների կամ տղամարդկանց միջև իդեալականացված սիրուն, որի թիրախային լսարան են հանդիսանում կանայք։ Կենտրոնանում է ոչ թե սեռական, այլ ռոմանտիկ հարաբերությունների վրա։

## Պատմություն
1970-ականներին շոջո-մանգակաները սկսեցին հերոսների սեռի հետ փորձարկումներ անել։ Սկզբում դրանք ստեղծագործություններ էին, որտեղ հերոսուհին փոխվում և իրեն տղայի նման է պահում, ինչպիսին է օրինակ՝ *The Rose of Versailles*-ը։ Հետո հայտնվեցին երիտասարդների մասին *The Heart of Thomas* և *Kaze to Ki no Uta* պատմությունները, որոնք տվեցին ժանրի սահմանումը, որպես եվրոպական միջավայրում արգելված սիրո մասին լրիվ հուսահատ պատմություններ։ Ի սկզբանե դրանք ամսագրերում թողարկվում էին շոջո մանգաների հետ, սակայն շուտով հայտնվում են հատուկ ամսագրեր, որոնցից առաջինն է դառնում *June*-ը։ Այս վաղ ստեղծագործությունները կենտրոնացած էին գեղեցկության և ողբերգության վրա, որն այդ գեղեցկությունն էլ ավելի անցողիկ ու խուսափելի էր դարձնում։ Թեև հաճախ քննարկվում էին մութ թեմաներ, ինչպիսիք են բռնաբարությունն ու ինքնասպանությունը, ուշադրության կենտրոնում էր ոչ թե համասեռամոլության և հոմոֆոբիայի իրատեսական պատկերումը, այլ իդեալականացված սիրո և հոգեբանական թեմաները, ինչպիսիք են ոգու և մարմնի հակամարտությունը:։

1980-ականների այդ էսթետիկան մարեց, որպեսզի վերածնվի ինքնակենսագրական ստեղծաործություններում և սիրողական կոմիքսներում, որոնք ստանում են «յաոյ» անվանումը։ 1980-ականների վերջերին ժանրը նորից պրոֆեսիոնալ շրջան է վերադառնում *Earthian* գիտաֆանտաստիկ պատմության և *Zetsuai* երկխոսության հետ, որը գործողության վայրը տեղափոխեց ժամանակակից աշխարհ և հերոսներին ենթարկեց բազմաթիվ փորձությունների։ *Zetsuai* դարձավ շոնոն-այ ժանրի մեծագույն պատկերակներից մեկը, իսկ նրա գլխավոր հերոսները՝ Կոձին և Իզումին, նրա «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ը։ 1990-ականներին շոնեն-այ ժանրի ամսագրերի մեծ պահանջարկ նկատվեց և հաստատվեց ժանրի ժամանակակից ձևը։

Ժամանակակից Ճապոնիայում «շոնեն-այ» տերմինը սովորաբար օգտագործվում է միայն 1970-ականներին լույս տեսած ժանրի վաղ շրջանի ստեղծագործությունների համար։ Ժամանակակից ստեղծագործությունների համար այն փոխարինվել է անգլիական *Boys' Love* տերմինով, մինչդեռ «յաոյ»-ը հիմնականում նշանակում է այլ ժանրերի գոյություն ունեցող ստեղծագործությունների կերպարների միասեռ հարաբերությունների մասին դոջինշիի։ Ճապոնիայից դուրս «շոնեն-այ»-ը փոխարինվում է «յաոյ» տերմինով ինչպես երկրպագուների, այնպես էլ հրատարակիչների շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chil-Chil: Japanese BL Database

Կատեգորիա:Անիմե
Կատեգորիա:Անիմեի և մանգայի կերպարների ցանկեր
Կատեգորիա:Մանգա
Կատեգորիա:Մանգականեր
Վալենտին Վասյանովիչ

**Վալենտին Նիկոլաևիչ Վասյանովիչ** (, ), ուկրաինացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, օպերատոր, մոնտաժող և կինոկոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Վալենտին Վասյանովիչը ծնվել է 1971 թվականի հուլիսի 21-ին Ժիտոմիրում (այժմ՝ Ուկրաինա)։ Ավարտել է Վիկտոր Կոսենկոյի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ Կինոյի իր պրոֆեսիոնալ գործունեությունը սկսել է Ի. Կ. Կարպենկո-Կարիի անվան ԿԹԱՊԻ-ում, որն ավարտել է 1995 թվականին օպերատորի, իսկ 2000 թվականին՝ վավերագրական կինոյի ռեժիսորի դիպլոմով։ Սովորել է ուկրաինացի կինեմատոգրաֆիստներ Ալեքսեյ Պրոկոպենկոյի և Ալեքսանդր Կովալի ստեղծագործական արվեստանոցներում։ 2006-2007 թվականներին սովորել է Լեհաստանի Անջեյ Վայդայի ռեժիսորական դպրոցում։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 2004 - Արևի դիմաց
* 2012 - Սովորական գործ
* 2013 - Մթնշաղ
* 2013 - Կրեդենս
* 2016 – Սև մակարդակ
* 2019 - Ատլանտիդա
* 2021 – Անդրադարձ

### Սցենարիստ
* 2012 - Սովորական գործ
* 2013 - Մթնշաղ
* 2019 - Ատլանտիդա

### Պրոդյուսեր
* 2014 - Ցեղ
* 2019 - Ատլանտիդա

### Օպերատոր
* 2013 - Մթնշաղ
* 2014 - Ցեղ
* 2017 - Հաշտեցում / Zgoda
* 2019 - Ատլանտիդա

### Մոնտաժող
* 2012 - Սովորական  գործ
* 2014 - Ցեղ
* 2019 - Ատլանտիդա

### Կոմպոզիտոր
* 2012 - Սովորական  գործ

## Պարգևներ ևմրցանակներ
* «Ոսկե դյուցազն» միջազգային կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակ՝ «Արծաթե դյուցազն» (1998),
* Միջազգային կինոփառատոնի Առաջին մրցանակ (2002, Բաքու)՝ լավագույն վավերագրական ֆիլմի համար,
* Ժյուրիի միջազգային մրցանակ կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային փառատոնում (2005, Կլերմոն Ֆերան, Ֆրանսիա),
* Կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային փառատոնի մեծ մրցանակ (Նենսի, Ֆրանսիա, 2005),
* Գրան պրի «Տարեգրություն» միջազգային կինոփառատոնում (2005),
* «Կոնտակտ» վավերագրական ֆիլմերի միջազգային փառատոնի լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի դիպլոմ (2005),
* Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնի Ժյուրիի մրցանակ (2005, Կանադա),
* IMAGO միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանակ (Պորտուգալիա, 2005),
* Ի. Վ. Միկոլայչուկի անվան «Կիև» մրցանակ (2005),
* Օդեսայի միջազգային կինոփառատոն, Դոն Կիխոտ (Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի մրցանակ (2012),
* Ուկրաինայի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան պետական մրցանակ (2015)՝ «Ցեղը» գեղարվեստական ֆիլմի ստեղծման գործում ակնառու ստեղծագործական ավանդի համար,
* Լավագույն ֆիլմի մրցանակ՝ Վենետիկի «Հորիզոններ» կինոփառատոնի ծրագրում«Ատլանտիդա» ֆիլմի համար,
* Ժյուրիի հատուկ մրցանակ Տոկիոյի կինոփառատոնում՝ «Ատլանտիդա» ֆիլմի համար (2019),
* «Վաստակի համար» III աստիճանի շքանշան (նոյեմբերի 9, 2020)՝ ազգային մշակույթի և արվեստի զարգացման գործում ներդրած նշանակալի անձնական ավանդի, ստեղծագործական նշանակալի նվաճումների և մասնագիտական բարձր հմտությունների համար,
* Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակ (2021)՝ «Ատլանտիդա» գեղարվեստական ֆիլմի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Օլես Սանին

**Օլես (Ալեքսանդր) Գենադիևիչ Սանին** (, ), ուկրաինացի կինոռեժիսոր, դերասան, օպերատոր, պրոդյուսեր, երաժիշտ և քանդակագործ։ Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ (2014)։ Ուկրաինայի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Օլես Սանինը ծնվել է Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկի քաղաքում։ Ավարտել է Կիևի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ազգային համալսարանը, 1993 թվականին՝ դերասանական բաժինը (Վալենտինա Զիմնյեի արվեստանոց), 1998 թվականին՝ գեղարվեստական ֆիլմի ռեժիսուրայի դասընթացը (Լեոնիդ Օսիկայի արվեստանոց)։ Ստաժավորումն անցել է Նիդեռլանդներում և ԱՄՆ-ում։ 1994-2000 թվականներին աշխատել է որպես ռեժիսոր, օպերատոր, կինոյի և հեռուստատեսային նախագծերի բաժնի վարիչ Internews Network միջազգային կորպորացիայի Ուկրաինայի ներկայացուցչությունում։ Մի քանի տասնյակ վավերագրական ֆիլմերի պրոդյուսեր (արտադրող՝ Internews Network, Canal +, Channel 1+1, NTV, TNT, POLSAT, DALAS studio, IKON, PRO Helvecia և այլն)։

Մի շարք վավերագրական և խաղարկային կարճամետրաժ ֆիլմերի օպերատոր և ռեժիսոր է։ Արժանացել է Ուկրաինայի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկրի կոչման  «Մամայ» (2003) ֆիլմի համար, «Ուկրաինայի արվեստների ակադեմիայի արծաթե մեդալ»-ի, «Լյումիեր եղբայրների անվան արծաթե մեդալ»-ի։ 2003 թվականին Ուկրաինան «Մամայ» ֆիլմը առաջադրել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակի համար։

Օլես Սանինը նվագում է բամբիռ, թորբան, անվավոր քնար, պատրաստում է երաժշտական գործիքներ։ Օլես Սմիկ (ուկրաիներեն՝ ) կեղծանունով նա համարվում է Կիևի կոբզայի գիլդիայի անդամ։

## Ֆիլմագրություն
### Գեղարվեստական ֆիլմեր
* 1995 – Ատենտատ։ Աշնանային սպանություն Մյունխենում (դերասան)
* 2003 - Մամայ (ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան)
* 2012 – Մրցախաղ  (երկրորդ ռեժիսոր)
* 2013- Ուղեկցողը (ռեժիսոր, սցենարիստ)
* 2021 - Դովբուշ (ռեժիսոր)

### Վավերագրական ֆիլմեր
* 1994 - Матінка Надія
* 1994 - Փոթորիկ 
* 1995 - Զիմնո
* 1996 - Մենաստան
* 1998 - Ծովափղի շուրջպարը (у співавторстві)
* 1999 - Нація. Лемки
* 1999 - Нація. Євреї
* 1999 - Гріх
* 2000 - Різдво, або як гуцули кінця світу чекали
* 2001 - Ջրանկար
* 2005 - Յոթերորդ օր  - (բեմադրող-ռեժիսոր) - ֆիլմ «նարնջագույն հեղափոխության» մասին»
* 2007 - Перебіжчик (Մարկ Ջոնաթան Հարիսի  հետ համատեղ)

## Պարգևներ
* 2004 - Ուկրաինայի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան ազգային մրցանակ՝ «Մամայ» լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի ստեղծման գործում ակնառու ստեղծագործական ավանդի համար (կոլեկտիվի կազմում),
* 2014, օգոստոսի 23 - Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ - «Ուկրաինայի պետականաշինության, սոցիալ-տնտեսական, գիտական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական զարգացման գործում անձնական նշանակալի ավանդի, աշխատանքային նշանակալի ձեռքբերումների և բարձր պրոֆեսիոնալիզմի համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի քանդակագործներ
Կոկոսի կղզի (Հավայի կղզի)

**Կոկոսի կղզի** կամ **Մոկու Օլա**, փոքր կղզի Հիլո ծովածոցում, որը գտնվում է Հավայի կղզու մոտ գտնվող Հիլոյում` Լիլիոակալանի այգուց և պարտեզներից մի քիչ հեռու։  Այն փոքր զբոսայգի է, որը միացված է գլխավոր կղզուն հետիոտնային կամրջի միջոցով։ Կղզին ներառում է մեծ խոտածածկ դաշտ, պիկնիկի տարածքներ, զուգարաններ և մի քանի փոքրիկ ավազոտ լողափեր
: Հանրաճանաչ ժամանցային զբաղմունք է աշտարակից ցատկել Հիլո ծովածոցի ջրերը։

Մոկուոլա անունը հավայերենից թարգմանաբար նշանակում է «բուժող կղզի» կամ «կյանքի կղզի»։ «*Moku*» նշանակում է «կղզի» և «*ola*» նշանակում է «կյանք»։ Այն հնագույն տաճարի վայր էր, որը նվիրված էր բժշկությանը։

Լեգենդը պատմում է, որ յուրաքանչյուր ոք, ով հիվանդ էր կամ վատառողջ էր, կբուժվի՝ երեք անգամ լողալով Մոկուոլայի շուրջը։ Հին ժամանակներում Մոկուոլան «*pu'uhonua»-*ն (ապաստան) էր, որտեղ բնիկները կամ ռազմիկները կարող էին «փրկել» իրենց՝ այնտեղ պատսպարվելով։ Շատ բնիկ հավայացիներ սովորություն ունեին թաղել իրենց երեխաների «*piko»-*ն (պորտալարերը) հարթ ժայռերի տակ, այնպես որ առնետները չգտնեն դրանք (պիկոները հաճախ սուրբ են համարվում Հավայացիների համար, քանի որ դրանք ապահովում են կապը մայրերի և իրենց երեխաների միջև)։
thumb|Մոկուոլայի տեսարանը Լիհիվայ փողոցից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հավայան կղզիներ
Կատեգորիա:Հավայի
Hey, Class President!

**Hey, Class President!** ( Seitokaichou ni Chukoku), ճապոնացի հեղինակ Կաորի Մոնչիի() յաոյ մանգան, որը թողարկվում էր *Shinshokan* հրատարակչության *Dear+* ամսագրում։ Այսօր մանգան կազմված է ութ հատորներից, որոնցից առաջինը հրատարակվել է 2005 թվականի սեպտեմբերին։ ԱՄՆ-ում Seitokaichou ni Chukoku-ը լիցենզիա է ստացել 801 Media ընկերության կողմից Hey, Class President! անվան տակ, իսկ առաջին երկու հատորները անգլերեն թարգմանությամբ հրատարակվել են 2009 թվականի գարնանը։ Մանգան լիցենզավորվել է նաև Գերմանիայում Egmont Manga and Anime հրատարակչության կողմից («Highschool Love» անվան տակ)։ 2008 թվականին հայտարավել էր տվյալ աշխատանքի մոտիվներով անիմեի թողարկման մասին։ 2009 թվականի նոյեմբերին թողարկվել է Prime Time ստուդիայում (ANIK-ի ապրանքային նշանը) նկարված OVA-ն։

## Սյուժե
Պատմությունը նվիրված է երկու դպրոցականների՝ ուսխորհրդի նախագահ Կոկուսայի և մարզիկ Չիգայի փոխհարաբերություններին։ Հիմնականում տղաները հանդիպում են ձյուդոյի դասերի ժամանակ, որոնցից մեկի ժամանակ Չիգային լուրեր են հասնում փոխնախագահի կողմից Կոկուսայի նկատմամբ ոտնձգությունների մասին, և այս հանգամանքը բարկացնում է Չիգային։ Միաժամանակ նոր փոխնախագահի նշանակման հարց է առաջանում։ Արդյունքում, հենց Չիգան է դառնում նոր փոխնախագահը (Կոկուսայի խնդրանքով)։

Տղաներին մոտեցնում է ևս մեկ հանգամանք. մետրոյում հանդիպելով Կոկուսային՝ Չիգան նկատում է, որ տղային անընդհատ հետևում են։ Նա որոշում է պաշտպանել նախագահին՝ միաժամանակ նպատակ դնելով պարզել, թե որն է Կոկուսայի նկատմամբ մշտական «ոտնձգությունների» պատճառը։ Արդյունքում Չիգան հասկանում է, որ Կոկուսայը անհավատալի գրավչություն ունի, որը թույլ չի տալիս նրան հայացքը կտրել տղայից։

## Անիմե
Անիմեյի պրեմյերան (երկու մասով) եղել է 2009 թվականի աշնանը։ Ռեժիսորն էր Կեյձի Կավակուբոն (川久保圭史), սցենարիստը՝ Յուու Կոիշիկավան (川小石川由宇), արտադրությունը՝ Prime Time ստուդիանը։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Կոսուկե Տորիումի - *Յուուզո Կոկուսայ* (国斉 裕三)
* Տոմոկազու Սուգիտա - *Յասուհիրո Չիգա* (知賀 泰広)
* Դայսուկե Կիսիո - *Մասաշի Կոնդո* (近藤 武蔵)
* Տակեհիտո Կոյասու - *Նաոկո Ակուցու* (阿久 津直也)

## Քննադատություն
Մանգան նշվել է քննադատների կողմից իր անկեղծության համար, հատկապես ActiveAnime-ի գրախոս Ռեյչել Բենթհամը նշում էր մանգակայի «սահուն պատկերները», իսկ երկրորդ հատորի էրոտիկ տեսարաններն համարում ամենամանրամասն տեսարանները, որոնց նա երբևէ հանդիպել է։ Լերոյ Դուրեսսոն (ComicBookBin) պատմությունը նկարագրել է որպես «ցանկության մասին տենդային երազ» («fever dream of want»), նկատելով, որ պատմության շարունակությունում կրքի թեման երկրորդ պլան է մղվում։ Դենիել Լին (Comic Book Resources) խոստովանել է, որ իրական հաճույք է ստացել՝ դիտելով միմյանց նկատմամբ ոչ միայն մարմնական, այլև հոգևոր համակրանք զգալու հերոսների փորձերը («stumbling attempts to connect on a deeper level»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=10565

Կատեգորիա:Անիմե
Կատեգորիա:Անիմեի և մանգայի կերպարների ցանկեր
Կատեգորիա:Մանգականեր
Կատեգորիա:Մանգաներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Պոլ-Անրի Սանդաոգո Դամիբա

**Պոլ-Անրի Սանդաոգո Դամիբա** (, ), Բուրկինա Ֆասոյի ռազմական և քաղաքական գործիչ, 2022 թվականի հունվարին երկրում ռազմական հեղաշրջման կազմակերպիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1981 թվականի հունվարի 2-ին Ուագադուգուում՝ Բուրկինա Ֆասոյի մայրաքաղաքում։ Այնուհետև սովորել է Փարիզի ռազմական ուսումնարանում, ունի Բուրկինա Ֆասոյի ռազմաօդային ուժերի փոխգնդապետի կոչում։

Նաև ստացել է քրեագիտության մագիստրոսի կոչում Փարիզի Արվեստների ազգային կոնսերվատորիայից (CHAN) և պաշտպանության փորձագետի վկայական կառավարման, հրամանատարության և ռազմավարության ոլորտներում։ Եղել է երրորդ ռազմական շրջանի հրամանատար, որի տարածքը ընդգրկում է Ուագադուգու, Մանգա, Կուդուգու և Ֆադա Ն'Գուրմա քաղաքները։

Նախագահ Բլեզ Կոմպաորեի կառավարման տարիներին եղել է պետության ղեկավարի անվտանգության ուժերի աշխատակից։ 2019 թվականին եղել է 2015 թվականի պետական հեղաշրջման կազմակերպիչների նկատմամբ դատական գործընթացի ականատեսներից մեկը։

2021 թվականին դարձել է գրքի հեղինակ, որում ներկայացրել է Բուրկինա Ֆասոյի տարածքում իսլամիստական սպառնալիքի դեմ պայքարի իր հայացքները։

## 2022 թվականի պետական հեղաշրջում
2022 թվականի հունվարի 24-ին զինվորականները Դամիբայի ղեկավարությամբ ազգային հեռուստատեսության եթերում հայտարարել են, որ գրավել են երկրի իշխանությունը, իսկ նախագահ Ռոկ Մարկ Կրիստիան Կաբորեն կալանավորվել է։ Զեկուցվել է նաև խորհրդարանի ցրման, Սահմանադրության կասեցման և պետության սահմանների փակման մասին՝ մինչև հատուկ հրաման։ 2022 թվականի հունվարի 31-ին զինվորականները  պաշտոնապես հայտարարել են Դամիբայի երկրի նախագահ դառնալու մասին՝ միաժամանակ հայտնելով Հանրապետության Սահմանադրության գործողության վերսկսման մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Զինվորական սպաներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կամեհամեհա IV

**Կամեհամեհա IV** (), Հավայան կղզիների թագավորության կառավարիչը, որը կառավարել է 1855-1863 թվականներին։

Նա հայտնի է նրանով, որ ակտիվորեն փորձում էր դիմակայել Հավայան կղզիներում ամերիկյան ազդեցության աճին՝ օգնություն խնդրելով բրիտանացիներից։ Նրա անունը՝ «Իոլանի»-ն, հավայերենում նշանակում է «Երկնային բազե» կամ «Թագավորսկան բազե»։ Լրիվ անունը ՝ **Ալեկանետերո Իոլանի Կալանիկուալիոլիո Մակա օ Իոուլի Կունուիակեա**։

## Վաղ կյանք
thumb|слева|150px|Արքայազն ԱԼեքսանդր Իոլանի Լիոլիո
Ալեքսանդր Իոլանի Լիոլիոն ծնվել է 1834 թվականի փետրվարի 9-ին Հոնոլուլուում՝ Օահու կղզում։ Հայրը Օահուի թագավորական կառավարիչ Մատաիո Կեկուանաոան էր։ Մայրը՝ արքայադուստր Կինաու Կուհինա Նուին է։ Մանուկ հասակում Ալեքսանդրը, համաձայն թագավոր Կամեհամեհա III-ի հրամանագրի, նշանակվել է Հավայան թագավորության թագաժառանգ։

1862 թվականին նա թարգմանեց «Ընդհանուր աղոթքների գիրքը» հավայերեն և ակտիվորեն նպաստեց երկրի առողջապահական համակարգի զարգացմանը։

Կամեհամեհա IV-ը մահացել է 1863 թվականի նոյեմբերի 30-ին քրոնիկ ասթմայից։ Բնիկները կարծում էին, որ թագավորը մահացել է երիտասարդ տարիքում (29 տարեկանում)՝ որպես պատիժ իր ժողովրդի կողմից՝ իրենց աստվածներին դավաճանելու համար։ Գահն անցել է նրա եղբորը, ով ստացել է Կամեհամեա V անունը։

## Դիվանագիտություն
Թագավորը խաղաղության  ջատագովն էր։ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ իր երկիրը չեզոք հայտարարեց։

## Ծանոթագրություններ
Վինչենցո (հեռուստասերիալ)

**Վինչենցո** (, , Binsenjo), 2021 թվականի հարավկորեական հեռուստասերիալ։ Գլխավոր դերերում՝ Սոն Ջուն Կի, Չոն Յո Բին, Օկ Տեգյոն, Կիմ Յո Ջին և Կվակ Դոն Յոն։ 2021 թվականի փետրվարի քսանից մինչև 2021 թվականի մայիսի երկուսը հեռարձակվել է tvN հեռուստաալիքով ամեն շաբաթ և կիրակի, ժամը՝ 21:00-ին (KST)։ Հեռարձակումից հետո յուրաքանչյուր սերիա թողարկվել է Netflix-ով Հարավային Կորեայում և միջազգային մակարդակով։

## Սյուժե
Ութ տարեկանում Պակ Ջու Հյոնը (Սոն Ջուն Կի) որդեգրվում է իտալական ընտանիքի կողմից և մեկնում Իտալիայում ապրելու։ Հետագայում նա միանում է մաֆիային, և նրան որդեգրում է Կասսանո մաֆիայի ընտանիքի ղեկավար Դոն Ֆաբիոն։ Անվանափոխվելով «Վինչենցո Կասսանո»՝ նա դառնում է իտալացի իրավաբան, մաֆիայի կոնսիլիեր և Դոն Ֆաբիոյի աջ ձեռքը։ Ֆաբիոյի մահից հետո Պաոլոն՝ Ֆաբիոյի կենսաբանական որդին և Կասսանո ընտանիքի նոր առաջնորդը, փորձում է սպանել Վինչենցոյին։

Այնուհետև Վինչենցոն փախչում է Սեուլ, մտադիր լինելով վերադարձնել 1,5 տոննա ոսկին, որի գտնելու գերծում նա օգնել է վերջերս մահացած չինացի մագնատին, ով գաղտնի թաքցրել է այն Գումգա հրապարակի նկուղում։ Սակայն անշարժ գույքի մի ընկերություն, որը մտնում է Babel Group-ի կազմի մեջ, անօրինական կերպով դարձել է շենքի սեփականատերը, և Վինչենցոն պետք է օգտագործի իր հմտությունները, որպեսզի վերադարձնի շենքը և իր ունեցվածքը։

Geumga Plaza-ի անսովոր վարձակալների թվում է Jipuragi իրավաբանական ընկերությունը, որը ղեկավարում է Հոն Յու Չանը (Յու Ջե Մյոն)։ Սկզբում Վինչենցոն կոնֆլիկտի մեջ է մտնում Հոն Յու Չանի դստեր՝ Հոն Չա Յոնի (Չոն Յո Բին), մրցակից ֆիրմայի իրավաբանի հետ, բայց հոր մահից հետո նա ստանձնում է պրակտիկան և միանում Վինչենցոյի և այլ վարձակալների հետ, Babel Group-ի դեմ պայքարելու համար։

## Դերերում
* Սոն Ջուն Կի՝ *Վինչենցո Կասսանո / Պակ Ջու Հյոն*
* Չոն Յո Բին՝ *Հոն Չա Յոն*
* Օկ Տե Գյոն՝ *Չան Ջուն Ու / Չան Հան Սոկ*
* Կիմ Յո Ջին՝ *Չոի Մյոն Հի*
* Կվակ Դոն Յոն՝ *Չան Հան Սո*

## Հեռարձակում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт tvN
* HANCINEMA
* IMDb
* Netflix

Կատեգորիա:Կորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Պարաշյուտիստի օր

[thumb|250px|right|Ցուցադրական ներկայացումներ, ցատկ [Ռուսաստանի դրոշով]]
**Պարաշյուտիստի օր**, խորհրդային և ռուս մասնագետների, պարաշյուտով թռիչքի սիրահարների ոչ պաշտոնական տոն, որը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 26-ին։

Տոնը նշվում է նաև հետխորհրդային որոշ երկրներում, այդ թվում՝ Ուկրաինայում։

## Պատմություն
left|thumb|Խորհրդային առաջին պարաշյուտիստներ Լեոնիդ Մինովը և Յակով Մոշկովսկին
1929 թվականին Կարմիր բանակի ռազմաօդային ուժերի բրիգադի հրամանատար Լեոնիդ Գրիգորիևիչ Մինովը, որպես խորհրդային «Ամտորգ» առևտրային կազմակերպության մաս, այցելել է Իրվին ընկերության գործարան, որտեղ ծանոթացել է գործարանի արտադրած փրկարար պարաշյուտներին և կատարել մի քանի ցատկեր։ ԽՍՀՄ վերադառնալուց հետո Մինովը նշանակվել է Կարմիր բանակի ռազմաօդային ուժերի պարաշյուտային պատրաստության հրահանգիչ և մինչև 1930 թվականի ամառ տեսական վերապատրաստում անցկացրել Մոսկվայի ռազմական օկրուգի 11-րդ ավիացիոն բրիգադի 30 կամավորների համար։

1930 թվականի հուլիսի 26-ին Վորոնեժի մոտ 5 խորհրդային օդաչուներ և մեխանիկներ (Մոշկովսկի, Եգորով, Զախարով, Կովալենկով, Կուխարենկո, Մուխին, Պովալյաև, Պոյդուս, Ֆիլիպով, Ֆրեյման, Չերկաշին), Մինովի գլխավորությամբ` ԽՍՀՄ-ում առաջին անգամ ինքնաթիռից ուսումնամարզական ցատկեր են կատարել։ Թռիչքների համար օգտագործվել են Իրվին ընկերության ամերիկյան պարաշյուտներ, որոնք ձեռք են բերվել Մինովի ԱՄՆ մեկնելու արդյունքում։ Ընդհանուր առմամբ հունիսի 26-29-ն ուսումնամարզական հավաքի ընթացքում իրականացվել է 59 պարաշյուտով ուսումնամարզական և ցուցադրական ցատկ։

1930 թվականին ստացված առաջին փորձը շարժառիթ է դարձել Խորհրդային Միությունում պարաշյուտային սպորտի հետագա զարգացմանը։ 1931 թվականի վերջին խորհրդային պարաշյուտիստները կատարել են մոտ 600 ուսումնամարզական և ցուցադրական ցատկ։ Նախասիրությունն այնքան տարածված է եղել, որ մշակույթի և հանգստի քաղաքային զբոսայգիներում տեղադրվել են «պարաշյուտային աշտարակներ», որոնց վրայից յուրաքանչյուրը կարող էր ցատկել։

## Տես նաև
* Գլեբ Կոտելնիկով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Աստղագիտության օր

[thumb|Ժամանակակից [ռադիոաստղադիտարան]]
**Աստղագիտության օր** (**Աստղագիտության միջազգային օր**, **ԱՄՕ**), ամենամյա միջոցառում, որը միավորում է աստղագիտությամբ հետաքրքրվողներին։
* Գարնանային աստղագիտության օրը սովորաբար նշվում է շաբաթ օրը՝ ապրիլի կեսերից մինչև մայիսի կեսերը, Լուսնի 1-ին քառորդի ժամանակ կամ նրանից առաջ։
* Աշնանային աստղագիտության օրը նույնպես նշվում է շաբաթ օրը՝ Լուսնի 1-ին քառորդի ժամանակ կամ նրանից առաջ՝ սեպտեմբերի կեսերից մինչև հոկտեմբերի կեսերը։

## Պատմություն
thumb|Աստղադիտարանի այցելուներ
Աստղագիտության միջազգային օրը () հայտնվել է  1973 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ *Bringing Astronomy to the People* նշանաբանով։ Այնուամենայնիվ, 19-րդ դարի սկզբից աստղագիտության սիրահարները, աստղագիտական ակումբների և նրանց միավորող շրջանակների հովանավորությամբ, համեմատաբար կանոնավոր կերպով կազմակերպել են աստղային երկնքի զանգվածային ցուցադրումներ՝ այս գիտությունը հանրահռչակելու նպատակով։ Աստղագետները փորձել են իրենց միջոցառումները հարմարեցնել տարբեր աստղագիտական միջոցառումների (Լուսնի խավարումներ կամ Արեգակի խավարումներ, գիսաստղերի ի հայտ գալը, մոլորակների միացումները և Ասուպների հոսքերը և այլն) հետ։

Տոնի ծննդյան տարեթիվը համարվում է 1973 թվականը, քանի որ հենց այդ ժամանակ է եղել, որ նման միջոցառումներին ավելի կանոնակարգված մոտեցման գաղափարը, որը ձևակերպել էր Դուգլաս Բերգերը, առաջին անգամ գործնականում իրականացվել է Միացյալ Նահանգներում։ Այս ամսաթիվը շատ արագ հայտնվել է աստղագիտական շրջանակներում։

2007 թվականին ավելացվել է Աշնանային աստղագիտության օրը։ Այն նաև ընկնում է շաբաթ օրը՝ լուսնի առաջին քառորդ փուլի մոտ՝ սեպտեմբերի կեսերից մինչև հոկտեմբերի կեսերը։

Այժմ, որպես կանոն, այս տոնը նշվում է այն մարդկանց կողմից, ովքեր սիրում են աստղագիտական մարմինների և դրանց համակարգերի կառուցվածքի, հատկությունների, ծագման և զարգացման գիտությունը (մինչև ամբողջ Տիեզերքը) շաբաթ օրը, երբ Լուսինը գտնվում է առաջին քառորդ փուլի մոտ՝ ընկնելով ապրիլի կեսերից մինչև մայիսի կեսերն ընկած ժամանակահատվածում։ Այսպիսով, 2009 թվականին, որը Միջազգային աստղագիտական միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հայտարարվել է որպես «Աստղագիտության միջազգային օր»։ Այս ամսաթիվը գրիգորյան օրացույցով ընկել է մայիսի 2-ին։

## ԱՄՕ ամսաթվեր

## Տես նաև
* Տիեզերագնացության օր
* Միջազգային աստղագիտական միություն
* Սիրողական աստղագիտություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Աստղագուշակ

## Արտաքին հղումներ
* Աստղագիտության օր - դասարան․ամ
* Մի քանի գործնական առաջարկություններ Աստղագիտության միջազգային օրվա նախապատրաստման և անցկացման համար
* Astronomy Day (անգլ).

Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Սյուզան Նև

**Սյուզան Նև** (), անգլիացի կինոդերասանուհի, ով հիմնականում հայտնվում էր բրիտանական հեռուստատեսությունում 1960-ական թվականներին, ներառյալ Իզաբել Արչերի գլխավոր դերի կերտումը BBC-ով հեռարձակվող Հենրի Ջեյմսի «Կնոջ դիմանկարը» 1968 թվականի ադապտացիայում, որի համար նա արժանացել է «Նշանավոր հեռուստատեսային անհատականություն» մրցանակին «Pye Color Television Awards»-ի ժամանակ։

Նևը առաջին անգամ գրավել է հանրության ուշադրությանը որպես Էթել Բրաուն 1962 թվականին Ռիչմալ Քրոմփթոնի Վիլիամ գրքի շարքերի հիման վրա նկարահանված հեռուստասերիալում։ Նա հետագայում ունեցել է գլխավոր դերեր «Մաքսանենգների ծոց» ֆիլմում (1964) և  «Նոտր Դամի կուզը» (1966) դրամատիզացիայում՝ հանդես գալով որպես Ֆլյոր դե Լիզ։ Նրա կարիերայի վերելքը եկավ BBC-ի «The Forsyte Saga» (1967) առաջատար արտադրության շնորհիվ, որի ժամանակ նա կերտում էր Հոլի Ֆորսայթի դերը։

«Կնոջ դիմանկար»-ից հետո, Նևը շարունակեց հայտնվել հեռուստատեսային դրամաներում, ներառյալ դասական ստեղծագործությունների հետագա ադապտացիաներում, ինչպես «Բել Ամի»-ն (1971)։ Նա նաև ունեցել է կրկնվող դեր որպես Մերի՝ Հրամանատար Ստրեյքերի կինը գիտական գեղարվեստական «UFO» (1970-71) հեռուստատեսային շարքում :

Նևը հայտնվել է մի քանի ֆիլմերում այդ թվում և «*Play It Cool*» (1962), « *Naked Evil* »(1966), «*Mosquito Squadron*»(1969), և «*Scrooge*»(1970): Նա վերջին անգամ  հեռուստատեսությունում հայտնվել է «Սարսափելի» (1983) շարքում։ Նևը կարիերայի վերջին եղել է դրամայի ուսուցիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Նանտեր

**Նանտեր** ( ), քաղաք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս մարզում, երկրի մայրաքաղաք Փարիզի կենտրոնից մոտավորապես տասը կիլոմետր հեռավորության վրա։ Օ դը Սեն դեպարտամենտի վարչական կենտրոնն է, Փարիզի խոշորագույն արվարձաններից մեկը։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 89.476, 2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝  94 258: Զբաղեցնում է 12,19 քառակուսի կիլոմետր տարածք։

Նանտերում են տեղավորված տարածաշրջանային, մայրաքաղաքային, համապետական և միջազգային նշանակության մի շարք հիմնարկ-ձեռնակություններ ու կազմակերպություններ. Օ դը Սեն դեպարտամենտի պրեֆեկտուրան, Փարիզի առևտրա-արդյունաբերական պալատը, Փարիզի ազգային օպերայի պարի դպրոցը, «Փարիզ X - Նանտեր» համալսարանը (ունի շուրջ 33 000 ուսանող), ճարտարապետական դպրոցը, Մարոկկոյի, Թունիսի, Ալժիրի հյուպատոսարանները, մի շարք խոշորագույն ընկերությունների ու ֆիրմաների գլխավոր գրասենյակները։ Վերջիններիս թվում են Société Générale-ը, *Faurecia*-ն, *Groupe du Louvre*-ն ու նրա դուստր ձեռնարկություն *Louvre Hôtels*-ը։

Քաղաքում զարգացած են արդյունաբերության այնպիսի ճյուղեր, ինչպիսիք են էլեկտրոնիկան, էլեկտրատեխնիկան, մետաղամշակումը, *ավտոմատիկա*ն։

## Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված առարկաները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս նախահռոմեական ժամանակներում։

Փարիզի հովանավորը հանդիսացող Սուրբ Ժենևիևը ծնունդով Նանտերից է (ծնվել է 419–422 թվականների միջակայքում)։

## Պատկերասրահ

Image:Nanterre map.svg|Նանտերը Իլ դը Ֆրանս մարզի քարտեզին
Immeubles AXA,Axe Seine Arche.JPG|
Nanterre twin cities.jpg|Տախտակ՝ Նանտերի քույր քաղաքների հիշատակումով
Mur d escalage du Parc départemental André-Malraux Nanterre.jpg|
Les Terrasses de Nanterre.jpg|
Usine Pharmaceutique du Docteur Pierre 2017 15.JPG|Դոկտոր Պիեռի դեղատունը (համարվում է պատմական հուշարձան)
Nanterre - Place Gabriel Péri - 2.JPG|Քաղաքի պատմական կենտրոնը


## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը
* Université Paris 10 Nanterre (in French)
* Nanterre students (in French)
* News coverage of March 2006 University occupation (in English)
* Pictures of Nanterre (in French)
* Nanterre Cathedral gallery of pictures

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն

**Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն** (, ), պակիստանցի քաղաքական գործիչ, Պակիստանի նախկին վարչապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 27֊ին, Պակիստանի Գուջրաթե քաղաքում։

1967 թվականին ավարտել է Փենջաբի համալսարանը։ Ավարտելուց հետո Հուսեյնը միացել է ընտանեկան բիզնեսին, որը ներառում էր մեծ թվով արդյունաբերություններ, տեքստիլ, գյուղատնտեսական տնտեսություններ, շաքարավազի և ալրաղացների գործարաններ։ Նրա հայրը՝ Չոուդրի Զահուր Էլահին, եղել է պատգամավոր, կարևոր դեր է խաղացել Պակիստանում ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների վերականգնման գործում։ Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյնը քաղաքականությամբ զբաղվել է 1981 թվականից հետո, երբ նույն թվականի սեպտեմբերին սպանեցին իր հորը։

1981 թվականին Շուջաթ Հուսեյնը դարձել է դաշնային խորհրդարանի անդամ և այնտեղ ծառայել մինչև 1985 թվականը։ 1985 թվականին Պակիստանի այն ժամանակվա վարչապետ Մուհամմադ Խան Ջունջոյի կողմից նշանակվել է արդյունաբերության նախարար։ Շուջաթ Հուսեյնը նաև զբաղեցրել է Ազգային ժողովում  Պակիստանի մուսուլմանական լիգայի խորհրդարանական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը։

Շուջաթ Հուսեյնը Նավազ Շարիֆի կառավարության օրոք զբաղեցրել է ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 2002 թվականի հոկտեմբերի համընդհանուր ընտրություններում նա ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 2003 թվականի հունվարին նա դարձել է Պակիստանի մուսուլմանական լիգայի առաջնորդը։  2004 թվականի հունիսի 30-ին՝ Զաֆարուլլահ Խան Ջամալիի հրաժարականից չորս օր հետո նշանակվել է Պակիստանի վարչապետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Some facts of Ch Shujaat hussain http://www.attocknews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=368&Itemid=168
* Story Of Pakistan Profile
* Official Website of Pakistan Muslim League

Կատեգորիա:Պակիստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքական գործիչներ
Հայոց ցեղասպանության թանգարան (Վաշինգտոն)

**Հայոց ցեղասպանության թանգարան (Ամերիկա)**, առաջարկվող հայկական թանգարան Միացյալ Նահանգների Վաշինգտոն քաղաքում, որը ղեկավարվում է Հայոց ցեղասպանության թանգարանի և հուշահամալիրի (AGM&M) կողմից։ Ծրագիրը մեկնարկել է 2000 թվականին և դեռ պետք է ավարտվի։

## Հասկացություն և կազմակերպություն
Հայոց ցեղասպանության հիշատակը հավերժացնող կառույց նվիրելու գաղափարը նախաձեռնել են Հրայր Հովնանյանը և Անուշ Մաթևոսյանը։

Ծրագիրն իրականացվել է Ամերիկայի հայկական համագումարի (ԱՀՀ) կողմից 2000-2003 թվականներին։ 2003 թվականի նոյեմբերին նախագիծը տեղափոխվել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան և հուշահամալիր (AGM&M), իսկ Ամերիկայի հայկական համագումարն ստացել է հոգաբարձության պաշտոն։

## Աշխարհագրական դիրք
Հայոց ցեղասպանության թանգարանը կտեղակայվի Վաշինգտոնի նախկին Ազգային բանկի շենքում, որը կառուցվել է 1926 թվականին՝ պատմական ներքին հարդարանքով և գտնվում է Վաշինգտոնի կենտրոնում գտնվող 14-րդ և G փողոցների հարավ-արևելյան անկյունում։ Շենքը գնվել է 7.25 միլիոն դոլարով, բացի հարակից չորս կառույցից՝ ընդհանուր առմամբ 20 միլիոն դոլար արժողությամբ։ Կայքը գտնվում է Սպիտակ տնից երկու թաղամաս հեռավորության վրա, իսկ Ազգային ծառուղու հյուսիսից՝ երեք թաղամաս հեռավորության վրա։

## Ֆինանսավորում
2006 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ հիմնական աջակցություն ցույց տվողներն են.
* Ամերիկահայ գործարար Ջերարդ Գաֆեսճյանը և «Գաֆեսճյան Ընտանիք» հիմնադրամը (ԳԸՀ)` 14.4 միլիոն դոլար ֆինանսավորմամբ
* Անուշ Մաթևոսյան՝ 3.5 միլիոն դոլար
* Հրայր Հովնանյան՝ 1.5 միլիոն դոլար

Թանգարանի պաշտոնական կայքը բացման ամսաթիվը սահմանում է 2011 թվականը։ Այնուամենայնիվ, այն բախվել է տարաձայնությունների և դատական վեճերի՝ Գաֆեսճյանի, «Գաֆեսճյան Ընտանիք» հիմնադրամի և հոգաբարձուների կողմից։ 2011 թվականի մարտի 9-ից 29-ն ընկած ժամանակահատվածում Վաշինգտոնում տեղի է ունեցել դատավարություն ԱՄՆ-ի շրջանային դատավոր Քոլին Քոլար-Կոտելիի մասնակցությամբ։ Վկաներին ու ապացույցները լսելուց հետո նա 190 էջանոց եզրակացություն է կազմել և հրաման տվել Հայոց ցեղասպանության թանգարանին և հուշահամալիրին (AGM&M). Գաֆեսճյան ընտանիքի հիմնադրամին վերադարձնել սեփականության իրավունքը։

## Ժամանակավոր ցուցադրություններ
Գտնվելով ձևավորման փուլում՝ թանգարանը մասնակցում է ժամանակավոր ցուցադրությունների։

## Տես նաև
* Հայոց ցեղասպանության հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայոց ցեղասպանության թանգարան (Ամերիկա) *պաշտոնական կայք*
* «Ազգային բանկից դեպի Ազգային թանգարան» *տեսահոլովակ [[Վաշինգտոն Փոստ]]ի կողմից*

Կատեգորիա:Հայ-ամերիկյան հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ցեղասպանության թանգարաններ
Իվանկովի պատմական և տեղական պատմության թանգարան

**Իվանկովի պատմական և տեղական պատմության թանգարան** (), Ուկրաինայի Կիևի մարզի Իվանկով քաղաքում գտնվող թանգարան, որը, ըստ տեղեկությունների, ավերվել է 2022 թվականին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժման ժամանակ՝ հանգեցնելով նկարչուհի Մարիա Պրիմաչենկոյի ավելի քան քսան աշխատանքների հնարավոր կորստի։

## Պատմություն
Իվանկովի պատմական և տեղական պատմության թանգարանը բացվել է 1981 թվականի փետրվարի 21-ին և գտնվում է միջնադարյան ժամանակաշրջանի հնագիտական վայրում։ Թանգարանը ներառել է մի քանի ցուցահանդեսներ Չեռնոբիլի, Աֆղանստանի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին։ 2016-2018 թվականներին թանգարանը վերակառուցվել է, որպեսզի տեղավորվեն հավաքածուի ընդլայնումները հիմնադրման օրվանից։ 2021 թվականին թանգարանում տեղի է ունեցել ցուցահանդես՝ նվիրված Իվանկովի հրեական ժառանգությանը։

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ներառել է նկարչուհի Մարիա Պրիմաչենկոյի և Հաննա Վերեսի և նրա դստեր՝ Վալենտինայի տեքստիլ արվեստի աշխատանքներ։ Պրիմաչենկոյի կարիերան սկսվել է Իվանկովի ասեղնագործության կոոպերատիվ ասոցիացիայի կազմում։ Թանգարանի հավաքածուն ներառել է նաև բնագիտական նմուշներ և հնագիտական առարկաներ։

## Տեղեկություններ ոչնչացման մասին
2022 թվականի փետրվարի 27-ին՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժելու ընթացքում Իվանկովի ճակատամարտի ժամանակ, թանգարանը, ըստ տեղեկությունների, այրվել է և նկարչուհի Մարիա Պրիմաչենկոյի ավելի քան քսան գործ ոչնչացել է։ Այնուամենայնիվ, լրագրող Տանյա Գոնչարովայի սոցցանցերում հրապարակած գրառման համաձայն, տեղի բնակիչները կարողացել են հրդեհից փրկել Պրիմաչենկոյի որոշ աշխատանքներ։ Պրիմաչենկոյի ծոռնուհու՝ Անաստասիա Պրիմաչենկոյի «The Times»-ին տված հարցազրույցի համաձայն, նրա տասը աշխատանքները փրկվել են տեղացի մի մարդու կողմից, ով մտել է թանգարան, երբ այն այրվել է։ Պրիմաչենկոյի ավելի քան 650 այլ աշխատանքներ պահվում են Ուկրաինական դեկորատիվ արվեստի պետական թանգարանի հավաքածուում։

Թանգարանի կորստին արձագանքել է «Վիշհորոդ» պատմամշակութային արգելոցի տնօրեն Վլադա Լիտովչենկոն, ով սոցիալական մեդիայում կորուստը որակել է որպես «անուղղելի»։ Ի պատասխան՝ Ուկրաինայի մշակույթի նախարար Ալեքսանդր Տկաչենկոն խնդրել է Ռուսաստանին զրկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անդամակցությունից։ Փետրվարի 28-ին Թանգարանների միջազգային խորհուրդը հայտարարություն է տարածել՝ դատապարտելով թանգարանի «դիտավորյալ ոչնչացումը (կրակով)», որը «լուսավորում է այս անբարոյական և չհրահրված պատերազմի շոշափելի և անդառնալի ազդեցությունը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* In Ivankiv (Kiev region) ,Russian invaders burned down the local history museum 

Կատեգորիա:1981 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Կատեգորիա:1981 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կիևի մարզ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Մանդուռա հանգիստ գերեզմանոց

**Մանդուռա հանգիստ**, հայկական ավերված գերեզմանոց Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Խրխափոր գյուղի և Հին Խրխափոր գյուղատեղիի միջև։ 1992 թվականից գերեզմանոցի տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։

## Աշխարհագրական դիրք
Մանդուռա հանգիստ գերեզմանոցը գտնվում է անտառապատ լեռներով շրջապատված ձորակում՝ Խրխափոր գյուղից 2,5 կմ հեռու դեպի հարավ՝ Գյուլիստան-Խրխափոր ճանապարհի աջ կողմում։ Հին Խրխափոր գյուղատեղիից հեռու է 0․4 կմ։

## Պատմություն և նկարագրություն
Մանդուռա հանգիստ գերեզմանոցը թվագրվում է 11-ից 13-րդ դարերով։  Հայտնի է, որ գերեզմանոցի տարածքի մեծ մասն ավերվել է Խորհրդային Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից կառուցվող ճանապարհի և ջրամբարի շինարարության ժամանակ։ 1980-ական թվականների սկզբին հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի կողմից իրականացված ուսումնասիրությունների ժամանակ գերեզմանոցի տարածքում հայտնաբերվել են մի շարք խաչքարեր և ուղղանկյունաձև տապանաքարեր։ Հայտնաբերված խաչքարերից մեկը ստորին մասում փորագրված է եղել երկու կանանց պատկերներ, որոնցից մեկի ձեռքին եղել է կուժ։ Նրանց կողքին պահպանվել է հայերեն արձանագրություն։

Գերեզմանոցի տարածքում է գտնվել նաև Մանդուռ անունով հայտնի եկեղեցին։ Այն միանավ շինություն էր 6,50x4,40 մ չափերով։ Կառուցվել է 1252 թվականին։ Եկեղեցին կառուցվել է անմշակ և կոպտատաշ քարերով ու կրաշաղախով։ Միակ սրբատաշ քարը եղել է արևմտյան մուտքի բարավորը։ Եկեղեցին ավերվել է 1985-1986 թվականներին։

## Տես նաև
* Խրխափոր
* Հին Խրխափոր գյուղատեղի
* Մանդուռ եկեղեցի
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի եկեղեցին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Խարխափուտ
Կատեգորիա:Հայկական գերեզմանատներ
Դեյլ Գրովեր

**Դեյլ Գրով**  (, ), ամերիկացի պարող, խորեոգրաֆ, դերասան և թատրոնի ռեժիսոր։ «Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիր, նաև առաջադրվել է «Թոնի» և «Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակների։

## Կարիերա
1955 թվականին Դեյլը առաջնաելույթ է ունեցել Բրոդվեյի բեմում որպես «Հիասքանչ Ադելը» շոուի պարող։ Նա նաև ունեցել է դերեր «Փոքրիկ Էբները», «Վեսթսայդյան պատմություն», «Գրինուիլոու», «Լողա» բեմադրություններում։ Շահել է «Դրամա Դեսկ» մրցանակ, նաև առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակի՝ «Բիլի» մյուզիքլի խորեոգրաֆիայի համար։  Որպես խորեոգրաֆ և ռեժիսոր նրա աշխատանքներից են «Վերև-ներքև», «Մոլի», «Կախարդական շոու» մյուզիքլները, որը բերել է նրան «Թոնի» մրցանակի երկրորդ անվանակարգը։

Մեծ էկրաններին Դեյլը հայտնի է Չարլզ Ուոլթերսի «Անխոնջ Մոլի Բրաուն» (1964), Ժակ Դեմի «Աղջիկները Ռոշֆորից» (1967) և Հել Էշբի «Հողատերը» (1970) ֆիլմերում ունեցած դերերով։ Նա նաև առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի «Կոպակաբանա» (1985) հեռուստաֆիլմի բեմադրության խորեոգրաֆիայի համար։

## Անձնական կյանք
1967–1973 թվականը Դեյլը հարաբերություններ է ունեցել Էնթոնի Պերկինսի հետ։ 1973 թվականին նա ամուսնացել է դերասանուհի Անիտա Մորիսի հետ, որի հետ ապրել է մինչև մահ՝ 1994 թվական։ Նրանց որդին՝ Ջեյմս Բեջ Դեյլը,  ևս դարձել է դերասան։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ