Ադրբեջանի գյուղատնտեսության նախարարություն

**Ադրբեջանի գյուղատնտեսության նախարարություն** (), գյուղատնտեսության ոլորտում քաղաքականություն իրականացնող կենտրոնական կառավարական մարմին:

## Պատմություն
### Ադրբեջանի Դեմոկրատական ​​Հանրապետության ժամանակաշրջան
1918 թվականի մայիսի 28-ին ստեղծվել է Գյուղատնտեսության և աշխատանքի նախարարությունը՝ որպես ԱԴՀ կառավարության մաս: 1918 թվականի հոկտեմբերի 15-ին այն վերածվել է պետական գույքի և գյուղատնտեսության նախարարության։

### Ադրբեջանական ԽՍՀ ժամանակաշրջան
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո՝ 1920 թվականի ապրիլի 28-ին, Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի կազմում ստեղծվել է Գյուղատնտեսության ժողովրդական կոմիսարիատը։ Գյուղատնտեսության կոմիսարիատը ներառել է Գյուղատնտեսության վարչությունը։ Կոմիսարիատը գործել է մինչև 1946 թվականը։

1946 թվականի հունվարին Գյուղատնտեսության կոմիսարիատը վերափոխվել է Գյուղատնտեսության նախարարության, իսկ 1946 թվականի փետրվարին՝ Գյուղատնտեսության նախարարության։

1947 թվականի փետրվարի 15-ին Տեխնիկական բույսերի նախարարությունը միացվել է Գյուղատնտեսության նախարարությանը։

Մինչեւ 1962 թվականը գործել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Գնումների նախարարությունը։

1962 թվականի մարտի 31-ին վերացվել է Գյուղատնտեսության և Գնումների նախարարությունները։

Նրանց փոխարեն ստեղծվել է Գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության և մթերման նախարարությունը։

Նախարարությունը 1986 թվականից գործել է Ագրոարդյունաբերական պետական կոմիտե անվամբ։

### 1991 թվականից հետո
1992 թվականին ստեղծվել է Գյուղատնտեսության և պարենի նախարարությունը։ 1993 թվականին այն վերածվել է Գյուղատնտեսության նախարարության։

## Կառուցվածք
Նախարարությունը բաղկացած է

* Ներդրումների վարչություն
* Պտուղ-բանջարեղենի աճեցման բաժին
* Բուսաբուծության կազմակերպման և մոնիտորինգի վարչություն
* Անասնաբուծության կազմակերպման և մոնիտորինգի վարչություն
* Ֆերմերների, ասոցիացիաների և կոոպերատիվների հետ աշխատանքի բաժին
* Հողային ռեսուրսների օգտագործման վերահսկողության վարչություն
* Միջազգային համագործակցության վարչություն
* Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման և էլեկտրոնային կառավարման վարչություն
Նախարարությանը հաշվետու կազմակերպություններ․

* Գյուղատնտեսական նորարարությունների կենտրոն
* Գյուղատնտեսական ծառայությունների գործակալություն
* Գյուղատնտեսական վարկերի և զարգացման գործակալություն
* Ադրբեջանի պետական ագրարային համալսարան
* ԲԲԸ Ագրարային գնումներ և մատակարարում
* Գյուղատնտեսական հետազոտությունների կենտրոն
* Բանջարաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտ
* Գյուղատնտեսության հանրապետական գիտական գրադարան
* Հացահատիկի պետական հիմնադրամ
* Հանրապետական պետական գյուղատնտեսության թանգարան

## Առաջադրանքներ
Գյուղատնտեսության նախարարությունը պետական քաղաքականություն է իրականացնում հետևյալ ոլորտներում.

* գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության և վերամշակման զարգացման ոլորտում
* գյուղատնտեսական արտադրողներին անհրաժեշտ ծառայությունների և տեղեկատվական աջակցության տրամադրման ոլորտում
* հողերի բարելավման և ջրային տնտեսության, անասնաբուժության, բույսերի կարանտինի և արդյունավետ հողօգտագործման ոլորտում
* գյուղատնտեսության ոլորտում միասնական գիտատեխնիկական քաղաքականության իրականացման, բուսաբուծության և անասնաբուծության ոլորտում առաջնահերթ հետազոտական ծրագրերի մշակման և իրականացման կազմակերպում
* երկրի պարենային անվտանգության ապահովման ոլորտում
* գյուղերի և գյուղական բնակավայրերի տնտեսական և սոցիալական զարգացման ապահովման ոլորտում։

## Գործառույթներ
* իրականացնել պետական քաղաքականություն գյուղատնտեսության ոլորտում
* վերահսկել գյուղատնտեսության ոլորտում օրենսդրության համապատասխանությունը
* մասնակցել ենթակառուցվածքների զարգացման բնագավառում պետական քաղաքականության մշակմանը և իրականացմանը և նախարարության և նրա ենթակայությամբ գործող պետական գերատեսչությունների ու ծառայությունների գործունեությանն առնչվող հարցերի վերաբերյալ կարգավորող իրավական ակտերի նախապատրաստմանը
* իրականացնել պետական քաղաքականություն հողերի բարելավման և ջրային տնտեսության, ոռոգման ոլորտում
* գյուղատնտեսության ոլորտում միասնական գիտատեխնիկական քաղաքականություն վարել
* իրականացնել պետական քաղաքականություն երկրի պարենային անվտանգության ոլորտում
* իրականացնել անասնաբուժական ծառայություններ, վերահսկել անվտանգ սննդամթերքի և հումքի արտադրությունը
* կազմակերպել բույսերի պահպանություն և կարանտին Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում
* վարել գյուղատնտեսության ոլորտում գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համար վարկերի տրամադրման քաղաքականություն.
* կազմակերպել հաշվապահական և վիճակագրական հաշվետվություններ.
* իրականացնում է Ադրբեջանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված այլ պարտականություններ

## Գործունեություն
Նախարարությունը 2024 թվականի դեկտեմբերից Էլեկտրոնային գյուղատնտեսություն տեղեկատվական համակարգի միջոցով կազմակերպում է գյուղատնտեսական նշանակության հողերի էլեկտրոնային վարձակալության տրամադրումը Ղարաբաղի բնակիչներին արտոնյալ հիմունքներով։ Հողատարածքները փոխանցվում են 5 հեկտարի չափերով։

## Նախարարության ագրարային բարեփոխումներ
1994 թվականին Հեյդար Ալիևի նախագահության օրոք գյուղատնտեսական հարցերի շուրջ 9 հանդիպում է կայացել։ Այս հանդիպումների արդյունքում ստեղծվել է ագրարային բարեփոխումների իրականացման իրավական հիմք։ 1995 թվականի փետրվարի 18-ին ընդունվել են «Ագրարային բարեփոխումների հիմունքների մասին» և «Կոլտնտեսությունների և սովխոզների բարեփոխման մասին» օրենքները։

1996 թվականի հուլիսի 16-ին ընդունվել է «Հողային բարեփոխումների մասին» օրենքը։

2003 թվականի նոյեմբերի 24-ին Հանրապետության Նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել «Ադրբեջանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացումն արագացնելու միջոցառումների մասին»:

2004 թվականի փետրվարի 11-ին ներդրվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման պետական ծրագիրը (2004-2008 թվականներ):

2004 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Նախագահի հրամանագրով ստեղծվել է «Ագրոլիզինգ» բաց բաժնետիրական ընկերությունը։

Ագրարային բարեփոխումների իրականացումը նպաստել է գյուղատնտեսության դինամիկ զարգացմանը։ 2004 թվականին հացահատիկի արտադրությունն աճել է 2,3 անգամ, կարտոֆիլը՝ 5,9 անգամ, սեխը՝ 8,5 անգամ, բանջարեղենը՝ 2,5 անգամ, մրգերն ու հատապտուղները՝ 1,3 անգամ, մսամթերքը՝ 1,9 անգամ, կաթը՝ 1,4 անգամ, ձուն՝ 1,5 անգամ, խոշոր եղջերավոր անասունների պոպուլյացիան՝ 1,3 անգամ, ոչխարների և այծերի բնակչությունը՝ 1,6 անգամ։

## Բանջարաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտ
Բանջարաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտը ստեղծվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի 1965 թվականի մայիսի 6-ի հրամանագրով։ Գիտահետազոտական ինստիտուտի նպատակն եղել է մշակել և իրականացնել բանջարեղենի, կարտոֆիլի և սեխի սելեկցիան, սերմնաբուծությունը, ագրոտեխնիկական և պաշտպանիչ միջոցառումները։ 2018 թվականին ինստիտուտը փակվել է վերակառուցման համար։ 2016 թվականի հուլիսի 4-ի «Սերմնաբուծության զարգացման միջոցառումների մասին» հրամանի համաձայն՝ ինստիտուտի տարածքում կառուցվել է կարտոֆիլի և բանջարեղենի սերմացուի արտադրության համալիր։ Վերակառուցված գիտահետազոտական ինստիտուտի բացումը տեղի է ունեցել 2019 թվականի հունվարին։

## Ադրբեջանի գյուղատնտեսության նախարարներ
### Ադրբեջանական ԽՍՀ
Գյուղատնտեսության ժողովրդական կոմիսարներ

* Աբուլֆաթ Մամեդով (1937 թվականի հունիսի 10 - 1938 թվականի ապրիլ)

Գյուղատնտեսության նախարարներ

* 1947-1950 թվականներ՝ Իմամ Մուստաֆաև
* 1950-1954 թվականներ՝ Իլյաս Աբդուլաև
* 1955-1959 թվականներ՝ Գասան Սեիդով
* 1960-1962 թվականներ՝ Ալեքպեր Մամեդ-օղլու Կուլիև, 
* 1963-1970 թվականներ՝ Շամիլ Ռասիզադե
* 1977-1985 թվականներ՝ Մամեդ Ասկերով

### Ադրբեջանի Հանրապետություն
* Մուզամիլ Աբդուլաև (1991 թվականի մայիսի 23 -1992 թվականի հուլիսի 30)
* Ռահիմ Աշրաֆով (1992 թվականի հուլիսի 30 - 1993 թվականի 5 մայիսի)
* Թոֆիկ Հուսեյնլի (1993 թվականի մայիսի 5 - 1993 թվականի մայիսի 12)
* Իսմեթ Աբասով (2004  թվականի հոկտեմբերի 23 - 2013 թվականի հոկտեմբերի 22)
* Հեյդար Ասադով (2013 թվականի հոկտեմբերի 22 - 2018 թվականի ապրիլի 21) 
* Ինամ Քերիմով (2018 թվականի ապրիլի 21 -  2023 թվականի ապրիլի 14)
* Մեջնուն Մամեդով (2023 թվականի ապրիլի 14-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք***'
* [https://www.agro.gov.az/en/the-ministry/about-us Նախարարության պատմություն]***'

Կատեգորիա:1918 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական ծառայություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսության նախարարություններ