Բրեթեն

**Բրեթեն** (. ; South Franconian: *Bredde*), համայնք Գերմանիայում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Կարլսռուեի շրջանում։ Ենթակա է Կարլսռուեի վարչական օկրուգին։ 1975 թվականի հունվարի 1-ից ունի շրջանային մեծ քաղաքի (Große Kreisstadt) կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 71,12 կմ² տարածք։ Բաժանվում է 9 քաղաքային շրջանների։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 28 466:

Պաշտոնական կոդը՝ *08 2 15 007*:

Բրեթենը Լյութերի ժամանակակից, եկեղեցու բարենորոգիչ (ռեֆորմատոր) Ֆիլիպ Մելանխտոնի ծննդավայրն է, և վերջինիս պատվին տեղացիներն իրենց քաղաքն անվանում են Մելանխտոնշտադ։

## Պատմություն
Բնակավայրը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 767 թվականին, «Լորշի կոդեքս»-ում, «Բրեթեհայմ վիլլա» անվանումով։ 1148 թվականից դրամ հատելու և թողարկելու իրավունք է ստացել։ 1254 թվականին Բրեթենին քաղաքի կարգավիճակ է շնորհվել։ 1492 թվականին Պֆալցի կոմս Ֆիլիպը նրան տարեկան չորս տոնավաճառ կազմակերպելու արտոնություն է շնորհել։

## Քույր քաղաքներ
Բրեթենի քույր քաղաքներն են՝

*, Կոդեյշա-ա-Նովա
*, Հեմեր
*, Հիդաշ
*, Լոնժյումո
*, Նամեշնադուդվար
*, Նյոֆլիզ
*, Փոնթըփուլ
*, Վալսերոն
*, Վիտենբերգ

## Պատկերասրահ

Marktplatz-Bretten.jpg|Շուկայի հրապարակը 
Bretten-kreuzkirche.jpg|Սուրբ խաչ եկեղեցին
Pfeiferturm-01.jpg|Պայֆերի աշտարակը
Juedischer Friedhof Bretten 16 (fcm).jpg|Հրեական գերեզմանատունը
BrettenBrunnen.jpg|Շատրվան  


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Stadt Bretten und Landesbildstelle Baden (Hrsg.): *Große Kreisstadt – Melanchthonstadt Bretten.* verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1997, ISBN 3-929366-42-8 (Texte deutsch, englisch, französisch).
* Alfons Schäfer: *Geschichte der Stadt Bretten von den Anfängen bis zur Zerstörung im Jahre 1689* (= *Brettener stadtgeschichtliche Veröffentlichungen.* Band 2). Hrsg. von der Stadtverwaltung Bretten, Bretten 1977, .
* Alfred Straub: *Geschichte der Stadt Bretten in neuerer Zeit.* Hrsg. vom Bürgermeisteramt der Stadt Bretten, Bretten 1990, ISBN 3-928029-02-9.
* Peter Bahn: *Stadtführer Bretten. Kultur und Geschichte im südlichen Kraichgau.* Hrsg. von der Stadt Bretten. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1993, ISBN 3-9802218-8-1.
* Manfred Störzer: *Wasser für Bretten. Geschichte und Technik.* verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1994, ISBN 3-929366-05-3.
* Peter Bahn (Hrsg.): *„Als ich ein Kind war…“. Bretten 1497 – Alltag im Spätmittelalter.* Begleitbuch zur Ausstellung. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 1997, ISBN 3-929366-43-6.
* Erich Keyser (Hrsg.): *Badisches Städtebuch* (= *Teilband aus Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte.* Band IV 2). Stuttgart 1959.
* Benita Luckmann: *Politik in einer deutschen Kleinstadt* (= *Soziologische Gegenwartsfragen.* N.&nbsp;F., Nr. 35). Enke, Stuttgart 1970, ISBN 3-432-01618-2.
* Herbert Vogler: *Ortsfamilienbuch Gölshausen, Stadtteil von Bretten* (= *Badische Ortssippenbücher.* Band 175; *Deutsche Ortssippenbücher.* Nr. 00.928). Mit einer Zeittafel von Peter Bahn. Hrsg. von der Interessengemeinschaft Badischer Ortssippenbücher. Albert Köbele Nachfolger, Lahr-Dinglingen 2015 (bearbeiteter Zeitraum 1565–2015).
* Wolfhard Bickel (Hrsg.): *Bretten 1967* Fotos von Otto Bickel, Hermann von der Heydt, Fritz Plogstert, Horst Zobel. Reiterle Verlag, 2017

## Արտաքին հղումներ

* ''MelanchthonStadt Bretten.'' Offizieller Internetauftritt
* Siegmund Friedrich Gehres: ''Bretten’s Kleine Chronik'' *welche zugleich umständliche Nachrichten von Melanchton und seiner Familie enthält. Ein Beitrag zur Kunde teutscher Städte und Sitten als Seitenstük zu Pforzheim’s kleiner Chronik. Mit Melanchtons Bildnis.* Johann Christoph Lochner, Esslingen am Neckar| 1805 (Digitalisat der Badischen Landesbibliothek; in Fraktur)
* ''Bretten'' auf „Baukunst in Baden“, abgerufen am 11. Juli 2018 (Beschreibung und Bebilderung des historischen Brettens)
* ''Melanchthonhaus-Bretten.''  In: *melanchthon.com* (u.&nbsp;a. ein virtueller Rundgang)
*Բրեթենի պաշտոնական կայքէջը
*Պողոս-Պետրոս ամենամյա փառատոնը կազմակերպող ընկերության պաշտոնական կայքէջը (գերմաներեն)
*Պողոս-Պետրոս ամենամյա փառատոնի պաշտոնական կայքէջը (գերմաներեն)
*History of the city arms 
*Bertha Benz Memorial Route

Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ