open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Առինջ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Առինջ** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Կոտայքի թեմին, գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Համակարգում է Առինջ գյուղում բնակվող առաքելական հայության հոգևոր կյանքը, հանդիսանում է գյուղի մի քանի կրոնական կառույցներից մեկը։

## Պատմություն
Առինջ գյուղը հիշատակվում է 15-16-րդ դարերում։ Թեև եղել է ևս երեք նույնանուն գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, ևս մեկը՝ Նախիջևանում, այս գյուղն ունեցել է իր առանձնահատուկ դերը՝ տեղի պատմության մեջ։ 21-րդ դարի սկզբում Հայաստանի խոշորագույն 20 գյուղերից էր, այդ թվում՝ երրորդը՝ Կոտայքի մարզում՝ ավելի քան 6000 բնակչով։ Այդ է պատճառը, որ գյուղում հաշվառված է պատմության և մշակույթի շուրջ 300 հուշարձան, որոնց մեջ առանձնանում են կանգուն կամ կիսավեր երեք եկեղեցի (սուրբ Աստվածածին, գերեզմանատան, սուրբ Հովհաննես), մեկ վանք (Ձագավանք) և երեք մատուռ (Թուխ Մանուկ, սուրբ Կարապետ, Կարմրավոր)։

Նոր՝ դարձյալ Աստվածածին անունով եկեղեցու կառուցումը սկսում է Հայաստանի անկախության ձեռքբերման առաջին տասնամյակում։ Եկեղեցու օծումն իրականացվեց 2002 թվականի հունիսի 1-ին։ Ձեռամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի օծվեց նորակառույց եկեղեցու սուրբ խորանն ու Տիրամոր պատկերը: Ներկա էին Վաչե արքեպիսկոպոս Հովսեփյանը, Տարոն եպիսկոպոս Ճերեճյանը, թեմակալ առաջնորդ Առաքել եպիսկոպոս Քարամյանը և Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանը:

Ընթերցվեց Հայոց Հայրապետի կոնդակը, որով շնորհակալություն հայտնվեց թեմակալ առաջնորդին, և ի գնահատություն եկեղեցաշեն գործունեության, Գագիկ Ծառուկյանը պարգևատրվեց Հայ եկեղեցու բարձրագույն՝ «սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» շքանշանով:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցված է միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության օրենքներով, հարավային ու հյուսիսային պատերին ունի խորշեր, բոլոր պատերի վերնամասերը զարդարված են նռներով ու խաղողներով։ Աղոթատունն ունի առանձին մուտք, որի վերևում խոյանում է զանգակատուն-գմբեթը։ Բուն թմբուկը ունի տասներկու խորշ՝ առաքյալների թվով, որից չորսը պատուհաններ են՝ հորիզոնի ուղղություններին համապատասխան։

## Տես նաև
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ջրվեժ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Առինջ
Հուբերտ Վան Ինիս

**Գերարդ Թեոդոր Հուբերտ Վան Ինիս** (հոլանդերեն՝ Gerard Theodor Hubert Van Innis. ), բելգիացի նետաձիգ մարզիկ, որ մասնակցել է երկու ամառային օլիմպիական խաղերի՝ 20 տարվա ընմիջումով, և ընդհանուր առմամբ նվաճել է վեց ոսկե և երեք արծաթե մեդալ։

Պատմում են, որ նա պատանեկան տարիքում ստիպված է եղել կաթ մատակարարող աշխատել Բրյուսելի շրջակա գյուղերում և այդ աշխատանքն ավարտելուց հետո է մասնակցել նետաձգության պարապմունքներին։

13 տարեկան է եղել, երբ Անտվերպենում կայացած կարևոր մրցույթում նվաճել է առաջին մրցանակը։ Մրցանակների է արժանացել նաև 1893, 1894, 1895 և 1896 թվականներին։ 1881 թվականինէլ նվաճել էր Ռուզենդալի թագավորական մրցանակը։

1900 թվականին 34-ամյա Վան Ինիսը մասնակցել է Փարիզում կայացած  ամառային օլիմպիական խաղերին, հանդես եկել չորս մրցաձևերում, ոսկե մեդալներ նվաճել 33 մետր մրցատարածությունից «Օ Կորդոն Դորե»-ի և «Օ Շապելե»-ի մրցումներում, ինչպես նաև երկրորդ տեղը գրավել 50 մետր մրցատարածությունից «Օ Կորդոն Դորե»-ի մրցումներում։ Այդ օլիմպիադայում նրա վատագույն արդյունքը չորրորդ տեղն էր 50 մետր մրցատարածությունից «Օ Շապելե»-ի մրցումներում։

2 տարի տևած ընդմիջումից հետո՝ 1920 թվականին 54-ամյա Վան Ինիսը  մասնակցել է իր հաջորդ օլիմպիադային, որն անց է կացվել իր հայրենի Անտվերպենում: Այստեղ նա նվաճել է ևս երկու անհատական ոսկե մեդալ. նախ հաղթել է 28 մետրից նետաձգության, այնուհետև՝ 33 մետրից նետաձգության մրցումներում։ Դրանից բացի՝ արծաթե մեդալի է արժանացել 50 մետր մրցատարածության անհատական մրցումներում։ Այս պարգևներին գումարվել են թիմային մրցումներում նավաճած երկու ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։ 

Ուշագրավ է, որ իր վերջին օլիմպիական հաղթանակներից 13 տարի անց՝ 67 տարեկան հասակում, Վան Ինիսը հաղթանակ է տարել 1933 թվականի աշխարհի առաջնությունում։

Գնալով պապի հետքերով՝ նրա ծոռը՝ Ֆիլիպ Պրիլսը, և ծոռնուհին՝ Սառա Պրիլսը նույնպես մասնակցել են նետաձգության աշխարհի առաջնությունների։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Хуберт ван Иннис на sports-reference.com 
* Hubert Van Innis in der Medaillendatenbank des IOC
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բելգիացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Նուռնուս)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Նուռնուս** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Կոտայքի թեմին, գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Համակարգում է Նուռնուս գյուղում բնակվող առաքելական հայության հոգևոր կյանքը, հանդիսանում է միակ գործող եկեղեցին, օծվել է 2001 թվականին։

## Պատմություն
Նուռնուս գյուղն առավելապես հայտնի է իր ամառանոցներով՝ բարենպաստ աշխարհագրական դիրքի և մայրաքաղաք Երևանին մոտ գտնվելու շնորհիվ։ Գյուղում հաշվառված է պատմության և մշակույթի շուրջ 70 հուշարձան։ Այն ունի 13-րդ դարի եկեղեցի, որի ամրակայման և նորոգման հարցերը քննարկվել են 2022 թվականին։ Գյուղի մոտ, Հրազդանի ափին, նշմարվում են քարեդարյան քարայրեր (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակ)։

Սուրբ Հարություն եկեղեցին կառուցվել է Ազատամարտիկների և կանանց վետերանների միության անդամ Գոհար Հովհաննիսյանի միջոցներով՝ ի հավերժացումն իր ամուսնու՝ Սերգեյ Հարությունյանի եւ նրա զինակից ընկերների, որոնք զոհվեցին 1993 թվականին Մարտակերտի ազատագրման համար մղված մարտերում: Եկեղեցու օծումը կատարվեց 2001 թվականի սեպտեմբերին՝ Կոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել եպիսկոպոս Քարամյանի կողմից:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցված է հայկական տուֆով, և չնայած փոքր չափերին՝ ունի երեք գմբեթ։ Ներսում դրված են սրբապատկերներ։ Առանձնացված է աղոթատան մուտքը, իսկ պատերին կա հայկական զարդանախշերի շարք՝ եկեղեցական ճարտարապետության ոճով։ Հարավային պատին կա արևային ժամացույց։ Բակում կանգնեցված են հայկական խաչքարեր, իսկ մուտքի մոտ Տիրամոր քանդակն է՝ մանուկ Հիսուսը գրկին։

## Տես նաև
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Նոր Գեղի)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուխտագնացության օր Նուռնուս գյուղի համար

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Ավստրալիական դրոշների ցանկ

Այս էջը ներկայացնում է '''Ավստրալիայում''' օգտագործվող դրոշների ցանկը։

## Ազգային դրոշ

## Նահանգներ և տարածքներ

## Թագավորի և նահանգապետերի դրոշներ
### Ավստրալիայի թագավոր

### Ավստրալիայի գեներալ-նահանգապետ

### Կառավարիչներ

## Քաղաքացիական դրոշներ

## Ռազմական և ռազմածովային դրոշներ

## Արտաքին տարածքներ

## Աբորիգենների դրոշներ

*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի դրոշներ
Բիրոլ Աքգյուն

**Բիրոլ Աքգյուն** (, ), թուրք դիվանագետ, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ից Ադրբեջանում Թուրքիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանը։

## Կենսագրություն
Բիրոլ Աքգյունը ծնվել է 1968 թվականի մարտի 25-ին Մանիսայում։ 1993 թվականին ավարտել է Անկարայի համալսարանի Քաղաքագիտության ֆակուլտետը։ Իսկ արդեն 1996 թվականին ավարտել է ԱՄՆ Քեյս Վեսթերն Ռեզերվի համալսարանի մագիստրատուրան։ 2000 թվականին նույն համալսարանում ստացել է քաղաքագիտության դոկտորի աստիճան։

2004 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 2009-ին՝ պրոֆեսորի գիտական կոչում։ 2000-2014 թվականներին աշխատել է Սելչուքի համալսարանի Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի միջազգային հարաբերությունների դեպարտամենտում։

Դասավանդել է Նեջմեթին Էրբաքանի համալսարանում։ 2014 թվականից եղել է Անկարայի Յըլդըրըմ Բեյազիթի համալսարանի Քաղաքագիտության ֆակուլտետի միջազգային հարաբերությունների բաժնի պետ և դասախոս։ Եղել է Կրթության թուրքական հիմնադրամի կառավարման խորհրդի նախագահ։ Աշխատել է նաև հասարակական կազմակերպություններում։

Եղել է նաև Անկարայում գործող Ռազմավարական մտքի ինստիտուտի նախագահ։

2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ից Ադրբեջանում Թուրքիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանն է։

Քաղաքական վերլուծաբան է, հրապարակախոս, մի քանի գրքերի ու հոդվածների հեղինակ։

Թուրքերենից զատ տիրապետում է նաև անգլերենի։

## Գրքեր
* «Ընտրողների վարքագիծը, կուսակցական համակարգն ու քաղաքական վստահությունը Թուրքիայում» (2002),
* «Աշխարհը, ԱՄՆ-ն ու Թուրքիան սեպտեմբերի 11-ից հետո» (2006),
* «Ամերիկյան նախագահություն. հանրապետությունից կայսրություն» (2008)

## Պարգևներ
2002 թվականին «Աշխարհը, ԱՄՆ-ն ու Թուրքիան սեպտեմբերի 11-ից հետո» աշխատության համար ստացել է «Milliyet»-ի առաջին մրցանակը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպաններ
* Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպանություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Кто он, новый посол Турции в Азербайджане? Досье
* Кто он, новый посол Турции в Азербайджане? Досье
* Кто он, новый посол Турции в Азербайджане?
* Birol Akgün 
* Bakü Büyükelçiliği'ne atanan Prof. Dr. Birol Akgün kimdir? 
* Prof. Birol Akgün 

Կատեգորիա:Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպաններ
Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ
Մարբուրգ վիրուսային հիվանդության բռնկում Եթովպիայում

2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Եթովպիայի առողջապահության նախարարությունը և Եթովպիայի հանրային առողջության ինստիտուտը հայտարարել են վիրուսային հեմոռագիկ տենդի մասին, որը հետագայում հաստատվել է որպես Մարբուրգ վիրուսային հիվանդություն, որը ծագել է Եթովպիայի հարավում գտնվող Ջինկա քաղաքից:

2026 թվականի հունվարի 26-ին Եթովպիայի կառավարությունը հայտարարել է վիրուսի բռնկման ավարտի մասին՝ ուժեղացված վերահսկողության միջոցառումներից հետո, երբ 42 օրվա ընթացքում կասկածելի դեպք չի հայտնաբերել։

## Բռնկման ժամանակագրություն
2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հրապարակել է Եթովպիայի առողջապահության նախարարության և Եթովպիայի հանրային առողջության ինստիտուտի մամուլի հաղորդագրություն, որում հաղորդվում էր վիրուսային հեմոռագիկ տենդի դեպքերի մասին Հարավային Եթովպիայի տարածաշրջանային նահանգի Ջինկա քաղաքում: 2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին Առողջապահության նախարարությունը հաստատեց, որ վիրուսային հեմոռագիկ տենդը Մարբուրգի վիրուս է:

2025 թվականի նոյեմբերի 20-ի դրությամբ 33 նմուշ է հետազոտվել. վեցը լաբորատոր հաստատված Մարբուրգի վիրուսային հիվանդություն են եղել, այդ թվում՝ երեքը՝ մահվան ելքով։ Լաբորատոր հաստատված դեպքերից բացի, համաճարակաբանորեն կապված երեք կասկածելի դեպքերի հետազոտումը հնարավոր չի եղել։

2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ԱՄՆ Ռազմավարական պատրաստվածության և արձագանքման վարչությունը հայտարարել է, որ Եթովպիայի կառավարությանը կտրամադրի 2500 դեղաչափ հետազոտական պատվաստանյութ և 25 դեղաչափ փորձարարական մոնոկլոնալ հակամարմիններով թերապիա՝ բուժման համար։

2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի դրությամբ գրանցվել է Մարբուրգ վիրուսային հիվանդության 14 դեպք, որոնց թվում՝ ինը մահ և հինգ ապաքինում։

Վիրուսի աղբյուրը հաստատված չէ, չնայած հիվանդությունը կարող է տարածվել տարածքում ապրող պտղակեր չղջիկներից։ 2026 թվականի հունվարի 26-ին Եթովպիայի կառավարությունը հայտարարել է վիրուսի բռնկման ավարտի մասին՝ ինտենսիվ հսկողության և պարտադիր վերահսկողության միջոցառումներից հետո։ Նրանք 42 օրվա ընթացքում նոր հաստատված դեպքեր չեն հայտնաբերել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Եթովպիայում
Կատեգորիա:2026 Եթովպիայում
Կատեգորիա:Համաճարակներ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Նոր Գեղի)

**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Նոր Գեղի** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Կոտայքի թեմին, գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Համակարգում է Նոր Գեղի գյուղում բնակվող առաքելական հայության հոգևոր կյանքը, գտնվում է մարշալ Բաղրամյանի անվան փողոցում։

Այն հանդիսանում է միակ գործող եկեղեցին, 2016 թվականի դրությամբ մարզի նոր կառուցվող եկեղեցիներից մեկն էր՝ Բյուրեղավան քաղաքի սուրբ Աստվածածին և Եղվարդ քաղաքի սուրբ Սարգսի հետ միասին։

## Պատմություն
Երկար ժամանակ գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, իսկ երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կտրուկ ավելացել է հայ բնակչության թիվը։ Լինելով խորհրդային ժամանակ կառուցված բնակավայր՝ այն չի ունեցել եկեղեցի։ 21-րդ դարի սկզբում Հայաստանի խոշորագույն 15 գյուղերից էր, այդ թվում՝ երկրորդը՝ Կոտայքի մարզում՝ ավելի քան 6000 բնակչով։ Գյուղում հաշվառված է պատմության և մշակույթի 3 հուշարձան, այդ թվում մեկը՝ նվիրված հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին նվիրված (1985)։

Կոտայքի թեմակալ առաջնորդ Առաքել արքեպիսկոպոս Քարամյանի ձեռամբ և թեմի քահանաների մասնակցությամբ 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին նորաշեն եկեղեցին օծվել է և կոչվել Հովհաննես Ավետարանչի անվամբ: Եկեղեցու ճարտարապետը Վաչագան Թադևոսյաննն է, որը կառուցել է ութ կրոնական կառույց:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցված է հայկական տուֆով, և ունի երկու գմբեթ։ Թեև զանգակատունն առանձին կառույց չէ, բայց առանձնանում է հիմնական շինությունից արտաքնապես՝ կարծես եկեղեցու գմբեթարդ գավիթ։ Թմբուկն ութանիստ է։ Ներսում դրված են սրբապատկերներ։ Խորանին Տիրամոր քանդակն է՝ մանուկ Հիսուսը գրկին։

Առանձնացված է աղոթատան մուտքը, այն ունի բազմակամար տեսք։ իսկ պատերին կա հայկական զարդանախշերի շարք՝ եկեղեցական ճարտարապետության ոճով։

## Տես նաև
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Նուռնուս)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Աբդ ալ-Լատիֆ ալ-Լաաբի

**Աբդ ալ-Լատիֆ ալ-Լաաբի** (, ) մարոկկացի բանաստեղծ, լրագրող, վիպասան, դրամատուրգ, թարգմանիչ և քաղաքական ակտիվիստ։

Ալ-Լաաբին ստացել է ֆրանսիական գրականության թեկնածուի աստիճան Ռաբատի համալսարանում, ապա դասավանդել է ֆրանսերեն այդ քաղաքի լիցեյում։ Նա այլ բանաստեղծների հետ հիմնադրել է «Souffles» գեղարվեստական ​​ամսագիրը՝ կարևոր գրական ակնարկ 1966 թվականին։ Այն համարվում էր որոշ բանաստեղծների հանդիպման վայր, ովքեր զգում էին բանաստեղծական դիրքորոշման և վերածննդի անհրաժեշտությունը, բայց որը շատ արագ բյուրեղացրեց մարոկկոյի բոլոր ստեղծագործական էներգիաները՝ նկարիչներ, կինոգործիչներ, թատրոնի մարդիկ, հետազոտողներ և մտածողներ։ Այն արգելվեց 1972 թվականին, բայց իր կարճատև կյանքի ընթացքում այն ​​բացվեց Մաղրիբի և Երրորդ աշխարհի այլ երկրների մշակույթների համար։

Աբդ ալ-Լատիֆ ալ-Լաաբին բանտարկվել, խոշտանգվել և դատապարտվել է տասը տարվա ազատազրկման «կարծիքի հանցագործությունների» համար (իր քաղաքական համոզմունքների և գրվածքների համար) և պատիժը կրել է 1972-ից 1980 թվականներին։ 1985 թվականին նա ստիպված է եղել հեռանալ Ֆրանսիա։ Հանցագործ համարվող քաղաքական համոզմունքները արտացոլվում են հետևյալ մեկնաբանության մեջ, օրինակ՝ «Արաբական իրականության առաջարկած ամեն ինչ, որը առատաձեռն է, բաց և ստեղծագործ, ջախջախվում է ռեժիմների կողմից, որոնց միակ անհանգստությունը սեփական իշխանությունն ու եսասիրական շահը հավերժացնելն է։ Եվ հաճախ ավելի վատն այն է, որ Արևմուտքը մնում է անզգայուն ամենօրյա ողբերգության նկատմամբ, միևնույն ժամանակ հարմարվելով, եթե չասենք՝ աջակցելով իշխող դասերին, որոնք խեղդում են իրենց ժողովրդի ազատ կամքն ու ձգտումները»։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 1985 - Արվեստի և գրականության շքանշանի ասպետ
* 1999 - Ֆոնլոն-Նիկոլսի մրցանակ
* 2006 - Ալեն Բոսկեի մրցանակ
* 2008 - Նաիմ Ֆրաշերիի մրցանակ
* 2008 - Ռոբերտ Գանզոյի անվան պոեզիայի մրցանակ
* 2009 - Գոնկուր դե լա մրցանակ
* 2011 - Ֆրանկոֆոն գրականության Բենջամին Ֆոնդանի միջազգային մրցանակ
* 2011 - Ֆրանկոֆոնիայի ակադեմիայի Գրան պրի
* 2015 - Ecritures & Spiritualités մրցանակ
* 2020 - Մահմուդ Դարվիշի անվան մշակույթի և ստեղծագործականության մրցանակ
* 2021 - «Presque riens» ժողովածուի համար Ռոջեր Կովալսկու անվան պոեզիայի մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* The World's Embrace consists of poems selected by Laabi from three books published in French over the past ten years: Le Soleil se meurt (The Sun Is Dying), L'Etreinte du monde (The World's Embrace), and Le Spleen de Casablanca (The Spleen of Casablanca).

## Արտաքին հղումներ
* Pierre Joris on Laabi winning the Prix Goncourt
* Interview (English) with Laabi
* Abdellatif Laabi's website. This website contains links to all issues of artistic journal Anfas/Souffles.
* "Interview (Spanish) with Laabi and poem ''Pueblo de Madrid, perdón''", ''ediciones del oriente y del mediterraneo''

Կատեգորիա:20-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Արաբ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի գրողներ
Սոմատոստատինոմա

**Սոմատոստատինոմա**, ենթաստամոքսային գեղձի ներզատիչ բաժնի δ-բջիջների սոմատոստատին արտադրող ուռուցք։ Սոմատոստատինի բարձր մակարդակը արգելակում է ենթաստամոքսային գեղձի և աղեստամոքսային համակարգի այլ հորմոնների ձերբազատումը։ Այսպիսով սոմատոստատինոման հանգեցնում է թեթև աստիճանի շաքարային դիաբետի (ընկճում է ինսուլինի արտազատումը), ստետաորեայի, լեղաքարային հիվանդության (ընկճում է խոլեցիստոկինինի արտազատումը) և աքլորհիդրիայի (ընկճում է գաստրինի արտազատումը)։ Սոմատոստատինոմաները առավելապես հայտնաբերվում են ենթաստամոքսային գեղձի գլխիկում։ Սոմատոստատինոմաների միայն 10% է ֆունկցիոնալ ուռուցք, իսկ 60–70%-ը չարորակ են։ Սոմատոստատինոմա ունեցող հիվանդների երկու երրորդի մոտ առկա է մետաստազավորում։

## Ախտաֆիզիոլոգիա
Առողջ մարդկանց մոտ սոմատոստատինն ունի հետևյալ ազդեցությունները․

* Հիպոֆիզի առաջային բլթի վրա սոմատոստատինն ազդում է հետևյալ կերպ՝
** ընկճում է աճի հորմոնի ձերբազատումը, հակազդելով սոմատոլիբերինին
** ընկճում է թիրեոտրոպ հորմոնի ձերբազատումը
* Սոմատոստատինն ընկճում է ստամոքսաղիքային համակարգի հետևյալ հորմոնների արտազատումը՝
** գաստրին,
** խոլեցիստոկինին,
** սեկրետին,
** մոթիլին,
** անոթաակտիվ աղիքային պեպտիդ,
** գաստրին արգելակող պոլիպեպտիդ,
** էնտերոգլյուկագոն։
* դանդաղեցնում է ստամոքսի դատարկումը, նվազեցնում է հարթ մկանների կծկումները և աղիների արյունամատակարարումը,
* ընկճում է ենթաստամոքսային գեղձի հորմոնների արտազատումը՝
** ընկճում է ինսուլինի ձերբազատում,
** ընկճում է գլյուկագոնի ձերբազաոտւմ,
* ընկճում է ենթաստամոքսային գեղձի արտազատիչ (էկզոկրին) գործառույթը։

Սրանով է բացատրվում, թե ինչպես է սոմատոստատինի ոչ նորմալ բարձր մակարդակը հանգեցնում շաքարային դիաբետի՝ ընկճելով ինսուլինի սինթեզը, ստեատորեայի՝ ընկճելով խոլեցիստոկինինի և սեկրետինի սինթեզը, լեղաքարային հիվանդության՝ ընկճելով  խոլեցիստոկինինի սինթեզը, որը նորմայում խթանում է լեղապարկի հարթ միոցիտների կծկումը և հիպոքլորհիդրիայի՝ ընկճելով գաստրինին, որը նորմայում խթանում է աղաթթվի սինթեզը։

Սոմատոստատինոմաները ասոցացվում են կալցիումի կուտակումների հետ, որոնք կոչվում են պսամոմային մարմնիկներ։

## Ախտորոշում
Քաղցած վիճակում սոմատոստատինի կոնցենտրացիան արյան պլազմայում գերազանցում է 30 պգ/մլ-ը։

Սոմատոստատինային ընկալիչների սցինտիգրաֆիան (ռադիոնուկլեիդային սքանավորում) 111In նշանակակիր օկտրեոտիդով է, ցույց է տալիս ուռուցքային բջիջների կողմից ուժեղացված կլանում։

## Բուժում
Բուժումը ներառում է քիմիաթերապիա ստրեպտոզոցին, դակարբազին, դոքսոռուբիցին դեղորայքով, երբեմն սպասողական ռազմավարություն, կամ Ուիփլի վիրահատություն և աղեստամոքսային ուղու այլ ախտահարված հատվածների վիրահատական ճանապարհով հեռացում։

## Ծանոթագրություններ

: 6. Soga J, Yakuwa Y. Somatostatinoma/inhibitory syndrome: a statistical evaluation of 173 reported cases as compared to other pancreatic endocrinomas. J Exp Clin Cancer Res, 1999; 18:13–22. [PMID: 10374671]

Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող քաղցկեղներ
Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Ուռուցք
Հայհոյանքի ցավազրկող ազդեցություն

**Հայհոյանքի ցավազրկող ազդեցության** վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հայհոյանքի օգտագործումը կարող է օգնել նվազեցնել ցավի զգացողությունը: Այդ երևույթը հատկապես ուժեղ է այն մարդկանց շրջանում, ովքեր նման բառեր պարբերաբար չեն օգտագործում:

## Ազդեցություն
Այս էֆեկտը նկարագրվել է որպես սթրեսից առաջացած անզգայացման ձև, որտեղ հայհոյանքը հուզական արձագանքի ձև է ցավոտ խթանին։ Այնուամենայնիվ, դեռևս պարզ չէ, թե ինչպես է հայհոյանքն առաջացնում հետազոտության մեջ նկարագրված ֆիզիկական հետևանքները։ Ցավին ի պատասխան հայհոյանքը կարող է ակտիվացնել նշաձև մարմինը, որն էլ իր հերթին առաջացնում է «խփիր կամ փախիր» արձագանքը։ Սա այնուհետև հանգեցնում է ադրենալինի աճի, որը ցավազրկման բնական ձև է։

## Հետազոտություն
Քիլի համալսարանի հետազոտողները հայհոյանքի ցավազրկող հատկություններն ուսումնասիրելու համար 2009 թվականին մի շարք նախնական փորձեր են անցկացրել: Ռիչարդ Սթիվենսը, Ջոն Աթկինսը և Էնդրյու Քինգսթոնը *NeuroReport-*ում հրապարակել են «Հայհոյանքը՝ որպես արձագանք ցավին» աշխատությունը ()՝ պարզելով, որ որոշ մարդիկ կարող են ձեռքերը սառցե ջրի մեջ պահել սովորականից երկու անգամ ավելի երկար, եթե հայհոյեն, քան եթե օգտագործեն չեզոք բառեր։ Նրանք նաև հայտնել են, որ ավելի քիչ ցավ են զգում։ Հետևաբար, Սթիվենսն ասում է. «Ես խորհուրդ կտայի մարդկանց, եթե իրենք իրենց վնասեն, հայհոյել»։

Սթիվենսի և նրա գործընկեր Կլաուդիա Ումլանդի հետագա հետազոտությունը 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հրապարակվել է *NeuroReport-*ում՝ «Հայհոյանքը՝ որպես արձագանք ցավին։ Ամենօրյա հայհոյանքի հաճախականության ազդեցությունը» վերնագրով։ Նրանք ցույց են տվել, որ փորձի այն մասնակիցները, որոնք նշել էին, որ ամեն օր պարբերաբար հայհոյում են, չեն ցուցաբերել հանդուրժողականության որևէ բարելավում։ Սթիվենսը տեսություն է առաջ քաշել, որ անձի հուզական կապվածությունը հայհոյանքի հետ ազդում է արդյունքների վրա։ Այն մարդիկ, որոնք հազվադեպ են օգտագործում նման բառեր, դրանց տալիս են ավելի բարձր հուզական արժեք։ Ի լրումն նշված հետազոտության, Հարվարդի հոգեբան Ստիվեն Փինքերը *The Stuff of Thought* գրքում գրել է․ «Մարդիկ կառուցվածքային առումով ունակ են հայհոյելու՝ որպես հուզական պարպման միջոց... Հայհոյանքը, հավանաբար, սկիզբ է առնում շատ պարզունակ ռեֆլեքսից, որը զարգացել է կենդանիների մոտ»։

Փորձերը կրկնվել են հեռուստատեսությամբ՝ *«MythBusters»* և *«Fry's Planet Word»* հեռուստասերիալների դրվագներում, որոնք, կարծես, հաստատել են արդյունքները։ Սթիվենսի, Աթկինսի և Քինգսթոնի սկզբնական հետազոտական խումբը 2010 թվականին այդ ուսումնասիրության համար արժանացել է Իգնոբելյան խաղաղության մրցանակի։

2017 թվականին Մեսի համալսարանի հետազոտողներն ուսումնասիրել են, թե արդյոք բանավոր հայհոյանքը նմանապես նվազեցնում է հոգեբանական ցավը: Օգտագործելով Սթիվենսի և նրա գործընկերների մեթոդին նման եղանակ՝ Ֆիլիպն ու Լոմբարդոն պարզել են, որ հուզականորեն տհաճ հիշողությունները հայհոյելուց հետո դառնում են պակաս ցավոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Հայհոյախոսություն
Կատեգորիա:Ցավ
Գերթքարտադրություն

**Գերթքարտադրություն** կամ **հիպերսիալոզ** ()**,** մեծ քանակությամբ թքի արտադրություն:  

Այն նաև սահմանվում է որպես բերանում թքի քանակի ավելացում, որը կարող է առաջանալ նաև բերանի խոռոչից թքի անբավարար հեռացման պատճառով: 

Գերթքարտադրությունը կարող է նպաստել թքահոսությանը, եթե առկա է բերանը փակ պահելու անկարողություն կամ ավելցուկային թուքը կլանելու դժվարություն (դիսֆագիա), ինչը կարող է հանգեցնել չափից շատ թքելուն:

Հիպերսալիվացիան հաճախ նախորդում է փսխմանը, որտեղ այն զուգակցված է սրտխառնոցի հետ։

## Պատճառներ
### Գերարտադրություն
Հիվանդությունները, որոնք կարող են առաջացնել թքի գերարտադրություն, ներառում են՝
*Կատաղություն, 
*Պելագրա (նիացինի կամ վիտամին  B3 -ի անբավարարություն), 
*Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդություն։ Նման դեպքերում այն մասնավորապես կոչվում է water brash և բնորոշվում է բերանում թթվային հեղուկի կամ գրեթե անհամ թքի առկայությամբ,
*Գաստրոպարեզ (հիմնական ախտանիշներն են սրտխառնոցը, փսխումը և ռեֆլյուքսը), 
*Հղիություն, 
*Ֆտորիդային բուժում, 
*Օսլայի չարաշահում, 
*Տագնապ,  
*Ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքում (պանկրեատիտ), 
*Լյարդի հիվանդություններ, 
*Սերոտոնինային համախտանիշ, 
*Բերանի խոռոչի խոցեր, 
*Բերանի խոռոչի վարակներ, 
*Շյոգրենի համախտանիշ (որոշ հիվանդների մոտ վաղ ախտանիշ):
Թքի գերարտադրություն առաջացնող դեղամիջոցներից են՝
*արիպրիպազոլ, 
*կլոզապին, 
*պիլոկարպին, 
*կետամին,
*կալիումի քլորատ,
*ռիսպերիդոն,
*պիրիդոստիգմին:
Առատ թքարտադրություն առաջացող նյութերն են՝
*սնդիկ, 
*պղինձ, 
*օրգանական ֆոսֆատ (միջատասպաններ), 
*արսեն
*նիկոտին, 
*թալիում: 

### Թքի հեռացման դանդաղում կամ նվազում
Թքի հեռացման դանդաղում կամ նվազում առաջացնում են՝
*Վարակները, ինչպիսիք են՝ նշաբորբը, հետըմպանային և շուրջնշիկային թարախակույտերը, մակկոկորդի բորբոքումը և խոզուկը, 
*Ծնոտի հետ կապված խնդիրները (վնասվածք կամ հոդախախտ)
*Ճառագայթային թերապիա,
*Նյարդաբանական խանգարումները, ինչպիսիք են՝ կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզը, միասթենիա գրավիսը, Պարկինսոնի հիվանդությունը, բազմահամակարգային ատրոֆիան, կատաղությունը, երկարավուն ուղեղի, դիմային նյարդի երկկողմանի կաթվածը և ենթալեզվային նյարդի կաթվածը։

## Բուժում
Գերթքարտադրության բուժման օպիտալ տարբերակը հիվանդության հիմքային պատճառից խուսափելը կամ այն բուժելն է: Բերանի խոռոչի ողողումները և և ատամների խոզանակումը կարող են չորացնող ազդեղություն ունենալ: 

Բուժիչ խնամքի պայմաններում ախտանիշների կառավարման համար կարող են դիտարկվել հակախոլիներգիկ և նմանատիպ այլ դեղամիջոցներ, որոնք սովորաբար նվազեցնում են թքի արտադրությունը՝ առաջացնելով բերանի չորություն: Այդ դեղամիջոցներից են սկոպոլամինը, ատրոպինը, պրոպանտելինը, հիոսցինը, ամիտրիպտիլինը, գլիկոպիրոլատը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախտանիշներ
Կատեգորիա:Ախտանիշներ և նշաններ
Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ
Ակինորի Նակայամա

, ճապոնացի մարմնամարզիկ, օլիմպիական խաղերի վեցակի, աշխարհի առաջնությունների յոթակի չեմպիոն: Ծնվել է Ճապոնիայի Նագոյա քաղաքում: Ավարտել է ծննդավայրի Չուկյո համալսարանը: Աշխարհում երեք մարմնամարզիկներից մեկն է, ում հաջողվել է օլմպիական կրկնակի չեմպիոն դառնալ օղակներով վարժությունում:

## Կենսագրություն
Նակայաման 1966 թվականի աշխարհի առաջնությունում նվաճել է վեց մեդալ, այդ թվում՝ երեք ոսկե մեդալ թիմային բազմամարտում, ազատ վարժություններում և պտտաձողով վարժությունում։ Երկու տարի անց՝ չորս ոսկե, մեկ արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալներով, նա դարձել է 1968 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ամենահաջողակ տղամարդ մարզիկը։ 1970 թվականին նվաճել է աշխարհի առաջնության ևս չորս տիտղոս՝ թիմային մրցումներում, օղակներով, ազատ վարժություններում և զուգափայտերի վրա։ 1972 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում նվաճել է ևս չորս մեդալ։ 

Մրցակցային սպորտին հրաժեշտ տալուց հետո Նակայաման նշանակվել է Ճապոնիայի մարմնամարզության ֆեդերացիայի փոխնախագահ։  Բացի այդ՝ մարմնամարզության մարզիչ էր իր ալմա մատերում՝ Չուկյո համալսարանում։  2005 թվականին նա ընդգրկվել է մարմնամարզության միջազգային փառքի սրահում։ 

Նակայաման մահացել է ստամոքսի քաղցկեղից 2025 թվականի մարտի 9-ին, 82 տարեկան հասակում:

## Մրցակցային պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Akinori Nakayama at World Gymnastics
* Akinori Nakayama at the International Gymnastics Hall of Fame
* Akinori Nakayama at Olympics.com
* Akinori Nakayama at Olympedia 

Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:2025 մահեր
Կատեգորիա:Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Վերծնոտային նյարդ

**Վերծնոտային նյարդ ([[Լատիներեն|լատ․՝]] nervus maxillaris, V2)**, եռորյակ նյարդի՝ հինգերորդ գանգուղեղային նյարդի (CN V), երեք ճյուղերից կամ բաժիններից մեկը: Այն իրականացնում է վերին ծնոտի, քթի խոռոչի, հարքթային ծոցերի, քիմքի և, հետևաբար, դեմքի միջին հատվածի զգայական նյարդավորումը: Իր դիրքով և չափերով այն միջանկյալ տեղ է զբաղեցնում ակնակապճային և ստորին ծնոտային նյարդերի միջև:

## Կառուցվածք

Այն սկսվում է եռորյակ հանգույցի միջին հատվածից որպես տափակած հյուսակաձև ժապավեն, այնուհետև անցնում է խորշիկավոր երակածոցի (sinus cavernosus) կողմնային պատով: Նյարդը գանգից դուրս է գալիս կլոր անցքի (foramen rotundum) միջով, որտեղ դառնում է ավելի գլանաձև և ամուր:

Կլոր անցքից դուրս գալուց հետո նյարդը երկու ճյուղ է տալիս թևաքմքային հանգույցին (ganglion pterygopalatinum): Այնուհետև այն հատում է թևաքմքային փոսը, թեքվում է կողմնայնորեն վերին ծնոտի հետին մակերեսով և մտնում ակնակապիճ ստորին ակնակապճային ճեղքով: Դրանից հետո նյարդն ընթանում է առաջ ակնակապճի հատակով՝ սկզբում ստորակնակապճային ակոսով, ապա ակնակապճի շրջոսկրից դուրս գտնվող ստորակնակապճային խողովակով:

Այնուհետև այն դուրս է գալիս դեմքի վրա ստորակնակապճային անցքի (foramen infraorbitale) միջով և վերջանում է՝ բաժանվելով ստորին կոպային, քթի կողմնային և վերին շրթնային ճյուղերի: Նյարդն ուղեկցվում է վերծնոտային զարկերակի ստորակնակապճային ճյուղով (երրորդ հատված) և համապատասխան երակով:

### Ճյուղեր
Ճյուղերը բաժանվում են  չորս խմբի՝ կախված, թե որտեղ են դրանք անջատվում՝ գանգի ներսում, թևաքմքային փոսում, ստորակնակապճային խողովակում կամ դեմքի վրա:

#### Գանգում
* Միջին ուղեղապատյանային նյարդ (nervus meningeus medius). նյարդավորում է ուղեղապատյանները:

#### Թևաքմային փոսում
* Այտային նյարդ (nervus zygomaticus)  անցնում է ստորին ակնակապճային ճեղքով և բաժանվում այտաքունքային (n. zygomaticotemporalalis) և այտադիմային ճյուղերի (n. zygomaticofacialis)
* Քթաքմքային նյարդ (n․ nasopalatinus). անցնում է սեպաքմքային անցքով (foramen sphenopalatinum)
* Հետին վերին ատամնաբնային նյարդ (n. alveolaris posterior superior)
* Մեծ և փոքր քմային նյարդեր (n. palatinus major et minor)
* Ըմպանային նյարդ (n. pharyngealis)

#### Ստորակնակապճային խողովակում
* Վերին միջին ատամնաբնային նյարդ (n. alveolaris superior medius)
* Վերին առաջային ատամնաբնային նյարդ (n. alveolaris superior anterior)
* Ստորակնակապճային նյարդ (n. infraorbitalis)

#### Դեմքի վրա
*Ստորին կոպային նյարդ (n. palpebralis inferior)
*Վերին շրթնային նյարդ (n. labialis superior)
*Քթի կողմնային նյարդ (nervus nasalis lateralis)

## Գործառույթ

Վերծնոտային նյարդը տալիս է դեմքի մաշկային ճյուղեր: Այն նաև փոխանցում է պարասիմպաթիկ նախահանգուցային թելեր (սեպաքմքային) և հետհանգուցային թելեր (այտային, մեծ ու փոքր քիմքային և քթաքմքային) դեպի թևաքմքային հանգույց և դրանից հետ:

## Լրացուցիչ նկարներ

File:Slide9nnn.JPG|Վերծնոտային նյարդ


## Տես նաև
* Եռվորյակ նյարդ
* Գանգուղեղային նյարդեր

## Ծանոթագրություններ

### Գրքեր
# 
* 

Կատեգորիա:Գլխուղեղային նյարդեր
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ
Կանգաատսիակ

**Կանգաատսիակ**, քաղաք և համանուն մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոն Արևմտյան Գրենլանդիայի կենտրոնական հատվածում։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է միայն 1986 թվականին, թեև մշտական բնակավայրը գոյություն է ունեցել դեռևս 1846 թվականից։ 1960-ականներին քննարկվել է մի քանի փոքր բնակավայրերի միավորման տարբերակը, սակայն բողոքներից հետո, այդ թվում՝ գրենլանդացի գրող Օլե Բրանդտի մասնակցությամբ, նախագիծը չի իրագործվել։
## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է բլրաշղթայի ստորոտում՝ Դիսկո ծոցից 80 կմ հարավ։ Մունիցիպալիտետը հարավում սահմանակից է Սիսիմիուտին, հյուսիսում՝ Աասիաատին, արևելքում սահմանակից է Ամմասալիկին, իսկ արևմուտքում սահմանափակվում է Դիսկո ծոցի ջրերով։ Ընդհանուր տարածքը կազմում է 43․500 կմ²։ Բնակչությունը քաղաքում՝ 669 մարդ, իսկ ամբողջ մունիցիպալիտետում՝ 1482 մարդ (2007)։ Մոտակայքում գտնվում են Ատտու, Նիակորնարսուկ, Իկերասաարսուկ և Իգիննիարֆիկ բնակավայրերը։ Այդ բնակավայրերը պահպանել են իրենց ինքնատիպ տեսքը՝ մեկ ընտանիքի համար նախատեսված գունավոր տներով և նույնիսկ առանց ասֆալտապատ ճանապարհների։

## Տնտեսություն
2023 թվականի դրությամբ քաղաքն ունեցել է 507 բնակիչ։ Բնակչության հիմնական եկամտի աղբյուրներն են ձկնորսությունն ու փոկերի որսը։ Քաղաքում գործում է նաև չորացրած ձկան և ծովախեցգետնի արտադրության գործարան։ Վերջին տարիներին աճում է նաև զբոսաշրջության նշանակությունը։

Քաղաքում կա խանութ, էլեկտրակայան, ոստիկանության բաժանմունք, մանկապարտեզ (26 երեխա), միջնակարգ դպրոց (1-10 դասարաններ, 150 աշակերտ)։ «Դոմիկ» անունով հանրակացարանը, նախատեսված 6 տեղի համար, միակ վայրն է, որտեղ կարող են տեղավորվել զբոսաշրջիկները։ Միակ եկեղեցին կառուցվել է 1921 թվականին։
## Տրանսպորտ
Քաղաքը ամբողջ տարվա ընթացքում ուղղաթիռային կապ ունի Աասիաատի հետ, ինչպես նաև գործում է լաստանավային գիծ, որը շաբաթական չորս անգամ սպասարկում է Դիսկո ծոցի շրջանի բնակավայրերը։
## Կենդանական աշխարհ
Մունիցիպալիտետը հարուստ է կենդանական աշխարհով՝ հյուսիսային եղջերուներ, բևեռային նապաստակներ, արծաթափայլ աղվեսներ։ Սառցաբեկորների վրա երբեմն հանդիպում են ծովացուլեր և բևեռային արջեր։ Թռչնաշխարհը նույնպես բազմազան է՝ ագռավներ, ճայեր, բազեներ, սպիտակ բվեր, բևեռային ջրածիծառներ, կայրա և այլ տեսակներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Фотографии Кангаатсиака с воздуха
* Официальная страница
* Геологическая служба Дании и Гренландии — геология района Кангаатсиака
* www.greenland.com  Краткий туристический путеводитель.
* www.disko.gl Интерактивная карта по заливу Диско, включая 

Կատեգորիա:Գրենլանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Ադենոմատոիդ ատամնածին ուռուցք

**Ադենոմատոիդ ատամնածին ուռուցք**, առաջանում է էմալային օրգանից կամ ատամնային թիթեղից:

## Նշաններ և ախտանիշներ
Ադենոմատոիդ ատամնածին ուռուցքներն առավել հաճախ հանդիպում են իգական սեռի ներկայացուցիչների մոտ, նրանց կյանքի երկրորդ տասնամյակում: Առաջանում է վերին ծնոտի առաջային հատվածում և շատ դեպքերում անախտանիշ է ընթանում: Չնայած որոշ դեպքերում առկա է կեղևային ոսկրի թափածակում: Դեպքերի երկու երրորդը տեղակայված են վերին ծնոտի առաջային հատվածում, իսկ մեկ երրորդը՝ ստորին ծնոտի առաջային հատվածում: Գրեթե 70% դեպքերը կապված են չծկթված ժանիքի հետ:

## Ախտորոշում
Ռենտգեն ախտորոշմամբ ադենոմատոիդ օդոնտոգեն ուռուցքը երևում է որպես չծկթած ատամի շուրջը լուսավորություն (ռենտգեն պատկերում մուգ հատված), որը ձգվում է ցեմենտ էմալային սահմանից այն կողմ: Այն պետք է տարբերել ատամնապատիճային կիստայից, հիմնական տարբերությունն այն է, որ ռենտգեն լլուսավորությունը ադենոմատոիդ օդոնտոգեն ուռուցքի ժամանակ տարածվում է դեպի արմատի գագաթը՝ անցնելով ցեմենտաէմալային սահմանը:  .

Ռենտգեն պատկերի վրա դիտվում է թույլ և բաց գույնի բծեր՝ շրջապատված ռենտգեն լուսավոր հատվածով: 

Այն երբեմն սխալ ախտորոշվում է որպես կիստա:

## Բուժում
Դեպքերի մեծ մասը բուժվում է էնուկլեացիայի միջոցով: Ախտադարձեր հազվադեպ են լինում:

## Համաճարակաբանություն
Այն բավականին հազվադեպ է հանդիպում, սակայն առավել հաճախ դիտվում է երիտասարդների մոտ: Դեպքերի երկու երրորդը հայտնաբերվում է իգական սեռի ներկայացուցիչների մոտ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատամնաբուժություն
Կատեգորիա:Ատամներ
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքուն

**Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքուն** (, ), թուրք դիվանագետ, 2012 թվականի սեպտեմբերի 16-ից 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ը Ադրբեջանում Թուրքիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանը։ Եղել է նաև ՄԱԿ-ում Թուրքիայի մշտական ներկայացուցիչը։

## Կենսագրություն
Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքունը ծնվել է 1966 թվականին Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում։ Բակալավրի աստիճանն ստացել է Բոսֆորի համալսարանում, իսկ պետական կառավարման և քաղաքականության ոլորտում մագիստրոսի աստիճանը՝ ԱՄՆ Սենթ Ջոնսի համալսարանում։ 

Տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ 

## Կարիերա
Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքունը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունում սկսել է աշխատել 1988 թվականին։ Զբաղեցրել է Ռուսաստանում Թուրքիայի դեսպանության երկրորդ և երրորդ քարտուղարների, ինչպես նաև Հունաստանում Թուրքիայի դեսպանության երկրորդ քարտուղարի ու գլխավոր քարտուղարի պաշտոնները։ Աշխատել է նաև բուն նախարարության մի քանի դեպարտամենտներում։

2001 թվականին նշանակվել է ՄԱԿ-ում Թուրքիայի մշտական ներկայացուցիչ։ Իսկ 2005 թվականին զբաղեցրել է ՆԱՏՕ-ում Թուրքիայի առաքելության մշտական ներկայացուցչի տեղակալի պաշտոնը։

2010 թվականին Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքունը նշանակվել է ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանի բաժնի պետ, իսկ այնուհետ Անվտանգության և հետախուզության գլխավոր վարչության պետի տեղակալ։ Դասավանդել է Հռոմի ՆԱՏՕ-ի պաշտպանության քոլեջում։

2012-2016 թվականներին զբաղեցրել է Ադրբեջանում Թուրքիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը, որտեղ ղեկավարել է Թուրքիայի ամենաակտիվ և խոշոր դիվանագիտական առաքելություններից մեկը, որն ունի լայնամասշտաբ միջգերատեսչական կազմ։

2016-2019 թվականներին զբաղեցրել է Թուրքիայի ԱԳՆ միջազգային անվտանգության հարցերով դեպարտամենտի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։

Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքունը, Թուրքիայի դիվանագիտական ծառայության համակարգում աշխատելով 32 տարի, թոշակի է անցել 2021 թվականի հուլիսին։ 2021 թվականի հոկտեմբերից գլխավորում է «Հանուն միջազգային խաղաղության» Քարնեգի հիմնադրամի (CEIP) Վաշինգտոնի գրասենյակի եվրոպական ծրագրերի շրջանակներում իրականացվող «Թուրքիան ու աշխարհը» նախագիծը։ Նրա հետազոտությունները, որոնք նվիրված են Թուրքիային, կենտրոնացած են այդ երկրի արտաքին քաղաքականության, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ի ու Եվրամիության հետ Անկարայի հարաբերություններին։

## Տես նաև

* Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպաններ
* Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպանություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իսմայիլ Ալփեր Ջոշքունի ֆեյսբուքյան էջը

Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի դեսպաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում Թուրքիայի դեսպաններ
Էլիզաբեթ Անդերսոն Սիեռա

**Էլիզաբեթ Անդերսոն Սիեռա** (, մոտ 1988), ամերիկացի կին, Գինեսի գրքի համաշխարհային ռեկորդակիր՝ կրծքի կաթի ամենամեծ անհատական նվիրատվության համար։

## Ընտանիք և կենսագրություն
Անդերսոն Սիեռան Օրեգոն նահանգի Ալոհա քաղաքի բնակչուհի է։ Նա ամուսնացած է Դեյվիդ Սիեռայի հետ, և նրանք ունեն երկու դուստր և մեկ որդի։ Կինն ունի գերկաթնարտադրության համախտանիշ կոչվող բժշկական վիճակ, որը բնութագրվում է կրծքի կաթի չափազանց մեծ արտադրությամբ, ինչը հանգեցնում է կաթի ավելցուկի։ Անդերսոն Սիեռան ակտիվորեն ներգրավված է կրծքի կաթի նվիրաբերման գործում՝ թե՛ տեղական ընտանիքներին, թե՛ ամբողջ աշխարհում։ 2023 թվականի հուլիսի դրությամբ կրծքի կաթի նրա ընդհանուր նվիրատվությունը կազմել է ավելի քան 10․000 լիտր։ Նա ստացել է բազմաթիվ մականուններ, այդ թվում՝ «կաթի աստվածուհի», «գերարտադրող» և «կթի թագուհի»։

## Գերկաթնարտադրության համախտանիշ
2014 թվականին Սիեռայի մոտ ախտորոշվել է հիպերլակտացիայի համախտանիշ, որը բնութագրվում է կրծքի կաթի չափազանց արտադրությամբ։ Հղիության սկզբնական շրջանի մոտավորապես կեսին նա սկսել է արտադրել զգալի քանակությամբ կրծքի կաթ՝ օրական մոտավորապես 0,59 լիտր։ Պրենատալ զարգացման ժամանակ նա իր կաթի քանակը հայտնել է ունցիաներով, մինչդեռ մանկաբարձուհին և բժիշկը սխալմամբ գրանցել են միլիլիտրերով: Իրականում նա արտադրել է հղիության ընթացքում նորմալ համարվող 45 միլիլիտր կաթից շատ ավելի։

Այս համախտանիշի պատճառով Սիեռան օրական արտադրում է մոտավորապես 6,7 լիտր կրծքի կաթ, որը գրեթե 8-10 անգամ ավելի է, քան միջին մոր արտադրած կաթի քանակը։ Չցանկանալով կորցնել այդ ավելցուկը՝ նա սկսել է նվիրաբերել լրացուցիչ կաթը։

Սիեռան համագործակցում է կրծքի պոմպերի ընկերության հետ՝ կրծքով կերակրումը կերակրող մայրերի համար հեշտացնելու նպատակով։ Նա աշխատում է որպես կրծքով կերակրման հավաստագրված խորհրդատու և կաթնարտադրության ծառայության գծով տնօրեն պոմպերի BabyBuddha ընկերությունում։

## Ռեկորդ
Կաթի համատեղ օգտագործումը կրծքի կաթի նվիրաբերման գործողություն է, որը կարող է լինել փաթեթավորված կամ ուղղակիորեն կրծքով կերակրվող երեխային։ Այն կարող է լրացնել կամ փոխարինել մանկական կերը կամ երեխայի մոր կաթը, եթե դրանցից որևէ մեկը հասանելի չէ կամ պիտանի չէ։

2023 թվականին Սիեռան սահմանել է անհատական կրծքի կաթի ամենամեծ նվիրաբերության համաշխարհային ռեկորդ․ 2015 թվականի փետրվարի 20-ից մինչև 2018 թվականի հունիսի 20-ը մայրական կաթի բանկին նա նվիրաբերել է 1599,68 լիտր կաթ։ 2014 թվականից ի վեր նա տեղական ընտանիքներին և ամբողջ աշխարհում նվիրաբերել է ավելի քան 10․350 լիտր կրծքի կաթ։

Սիեռան ասել է, որ հույս ունի գերազանցել իր ներկայիս ռեկորդը և որ իր պատմությունը տարածելով՝ կաթի համատեղ օգտագործման գործընթացը կդառնա նորմալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Super mom feeds thousands of premature babies with record breastmilk donation

Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Ճաքճքված լեզու

**Ճաքճքված լեզու**, բարորակ հիվանդություն, բնութագրվում է լեզվի մեջքին խորը ակոսների (ճաքերի) առաջացմամբ: Ակոսները կարող են անհանգստացնող տեսք ունենալ, սակայն հիվանդությունն անցավ է ընթանում: Որոշ անհատներ կարող են գանգատվել ուղեկցող այրոցի զգացումից:

## Նկարագրություն

Կլինիկական արտահայտումը զգալիորեն տարբերվում է՝ կախված ճաքերի դիրքից, քանակից, խորությունից և երկարությունից: Սովորաբար առկա են լինում բազմաթիվ 2-6 մմ խորությամբ ակոսներ: Երբեմն լինում է մեկ մեծ կենտրոնական ակոս, որից ուղղահայաց ճյուղավորվում են ավելի փոքր ճաքեր: Այլ պատկերներ կարող են ցույց տալ ճաքերի հիմնականում մեջքակողմնային դիրքը (այսինքն՝ լեզվի վերին մակերեսի վրայով դեպի կողքեր գնացող ակոսներ): Որոշ հիվանդներ կարող են զգալ այրոց կամ ցավ: 

### Ուղեկցող համախտանիշներ
Ճաքճքված լեզուն կարող է հանդիպել Մելկերսոն-Ռոզենթալի համախտանիշի դեպքում (դիմային նյարդի կաթվածի և հատիկավոր շրթնաբորբի հետ մեկտեղ): Այն նաև հանդիպում է Դաունի համախտանիշ ունեցողների մոտ, աշխարհագրական լեզվի հետ զուգակցված, փսորիազի բերանային դրսևորումներով հիվանդների դեպքում և առողջ անհատների մոտ: Ճաքճքված լեզուն երբեմն Քաուդենի համախտանիշի հատկանիշ է:

## Պատճառ
Պատճառն անհայտ է, բայց ամենայն հավանականությամբ գենետիկական հատկանիշ է: Ծերացումը և միջավայրի գործոնները նույնպես կարող են նպաստել արտահայտմանը:

## Տարածվածություն
Ճաքճքված լեզուն համեմատաբար տարածված հիվանդություն է՝ 6,8%-ից մինչև 11% տարածվածությամբ: Տղամարդկանց մոտ ախտահարումը ավելի հաճախ է հանդիպում: Հիվանդությունը կարող է հանդիպել ցանկացած տարիքում, սակայն մեծահասակների մոտ դիտվում է ավելի հաճախ: Հիվանդության տարածվածությունը զգալիորեն աճում է տարիքի հետ՝ հանդիպելով 40 տարեկանից բարձր բնակչության 40%-ի մոտ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշ

**Աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշ** (ԱՊՀ), կամ **բազմագեղձային աուտոիմուն համախտանիշ** (), ավելի քան մեկ ներզատական օրգանի դեմ ուղղված աուտոիմուն ակտիվությամբ բնութագրվող, հազվադեպ հանդիպող հետերոգեն հիվանդությունների խումբ։ Կարող են ախտահարվել նաև ոչ ներզատական օրգանները։ Գոյություն ունեն աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշի երեք տիպեր, ինչպես նաև մի շարք այլ հիվանդություններ, որոնք ներառում են էնդոկրին աուտոիմունություն։

## Տեսակներ
* Տիպ 1 աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշ (ԱՊՀ1), աուտոսոմ-ռեցեսիվ համախտանիշ, որն առաջանում է աուտոիմուն կարգավորիչ AIRE () գենի մուտացիայի հետևանքով։ Այն հանգեցնում է հիպոպարաթիրեոիդիզմի, մակերիկամային անբավարարության, հիպոգոնադիզմի, վիտիլիգոյի, կանդիդոզի և այլնի։
* Տիպ 2 աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշ (ԱՊՀ2), աուտոսոմ-ռեցեսիվ համախտանիշ, որը պայմանավորված է բազմագործոնային գենային ներգրավվածությամբ։ Այն դրսևորվում է մակերիկամային անբավարարությամբ՝ զուգակցված հիպոթիրեոզի և/կամ տիպ 1 շաքարային դիաբետի հետ։
* IPEX համախտանիշ (գլխավոր բնութագրիչները՝ I՝ իմունային դիսռեգուլյացիա, P՝ պոլիէնդոկրինոպաթիա, E՝ էնտերոպաթիա, X-քրոմոսոմի հետ շղթայակցում). X-շղթայակցված ռեցեսիվ համախտանիշ, որը պայմանավորված է X քրոմոսոմի վրա գտնվող *FOXP3* գենի մուտացիայով։ Հիվանդների մեծամասնության մոտ զարգանում է շաքարային դիաբետ և լուծ, շատերը մահանում են բազմաթիվ օրգանների դեմ ուղղված աուտոիմուն ակտիվության պատճառով։ Հիվանդանում են տղաները, մինչդեռ աղջիկները գենի կրողներ են և կարող են ունենալ հիվանդության թեթև դրսևորումներ:

## Պատճառ
Այս հիվանդության յուրաքանչյուր տիպ ունի տարբեր գենետիկական պատճառ։ IPEX համախտանիշը տղամարդկանց մոտ ժառանգվում է X-շղթայակցված ռեցեսիվ կերպով։ FOXP3 գենը, որի բջջագենետիկական տեղակայումը Xp11.23 լոկուսում է, ներգրավված է IPEX համախտանիշի զարգացման մեխանիզմում։

## Ախտորոշում

Տիպ 1 աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշի ախտորոշման համար, օրինակ, հասանելի են հետևյալ մեթոդները/թեստերը՝
* էնդոսկոպիա,
* համակարգչային շերտագրություն,
* հյուսվածաբանական թեստ։

### Տարբերակիչ ախտորոշում
Տարբերակիչ ախտորոշման համար պետք է իրականացնել հետևյալ հիվանդությունների դիտարկմամբ՝
* CD25 անբավարարություն,
* STAT5B անբավարարություն,
* Ծանր համակցված իմունապակասուրդ (SCID),
* X-շղթայակցված թրոմբոցիտոպենիա։

## Կառավարում

Առաջին տիպի աուտոիմուն պոլիէնդոկրին համախտանիշի դեպքում արդյունավետ են իմունաժնշիչ դեղամիջոցները:

Կետոկոնազոլը նույնպես կարող է օգտագործվել  առաջին տիպի դեպքում՝ որոշակի պայմաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* PubMed

Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ
Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Ներքին հիվանդություններ
Վահանագեղձի դիսգենեզիա

**Վահանագեղձի դիսգենեզիա**, բնածին հիպոթիրեոզի պատճառ, որի ժամանակ վահանագեղձը բացակայում է (վահանագեղձի ագենեզիա)։ Այն էկտոպիկ է կամ չզարգացած: Պետք չէ շփոթել յոդի անբավարարության կամ բնածին հիպոթիրեոզի այլ տեսակների (օրինակ՝ թիրոիդ հորմոնների առաջացման խանգարում) հետ, որի ժամանակ վահանագեղձը առկա է, սակայն նորմալ չի գործում։ Վահանագեղձի դիսգենեզիայով պայմանավորված բնածին հիպոթիրեոզը կապված է PAX8-ի հետ։

__TOC__

## Էկտոպիկ վահանագեղձ
Էկտոպիկ վահանագեղձը, որը կոչվում է նաև հավելյալ վահանագեղձ, վահանագեղձի դիսգենեզիայի տեսակ է, որի ժամանակ վահանագեղձը կամ գեղձի մի մասը տեղակայվում են նորմաjում նրա տեղակայումից այլ հատվածում։ Ամբողջությամբ էկտոպիկ վահանագեղձը կարող է տեղակայվել իր սաղմնային զարգացման ընթացքում վահանագեղձի իջնելու ցանկացած տեղում, չնայած այն ամենից հաճախ տեղակայված է լեզվի հիմքում, լեզվի կույր անցքից մի փոքր հետ։ Այսպիսի տեղակայման աբերանտ կամ էկտոպիկ վահանագեղձը կոչվում է լեզվային վահանագեղձ։ Եթե վահանագեղձը չի իջնում ավելի շատ, ապա իր վերջնական տեղակայումը կարող է լինել պարանոցի վերին հատվածում՝ կորճոսկրի տակ։ Հանդիպում են նաև վահանագեղձի հյուսվածքի էկտոպիկ հատվածներ, որոնք առաջանում են վահանալեզվային ծորանի մնացորդներից («հավելյալ վահանագեղձի հյուսվածք») և կարող են տեղակայվել ծորանի սկզբնական երկայնքի ցանկացած մասում։ Հավելյալ վահանագեղձի հյուսվածքը կարող է լինել գործառութային, բայց եթե հիմնական գեղձը հեռացված է, այն բավարար չէ նորմալ աշխատանքի համար։ Լեզվային վահանագեղձը կանանց մոտ առաջանում է 4-7 անգամ ավելի հաճախ, ընդ որում ախտանիշները սկսում են դրսևորվել սեռական հասունացման, հղիության կամ դաշտանադադարի շրջանում։ Լեզվային վահանագեղձը կարող է լինել անախտանիշ, կամ դրսևորվել հետևյալ ախտանիշներով՝ դիսֆագիա (կլման դժվարացում), դիսֆոնիա (խոսելու դժվարացում) և դիսպնեա (շնչելու դժվարացում)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վահանագեղձ
Կատեգորիա:Վահանագեղձի հիվանդություններ
Գումմա (ախտաբանություն)

**Գումմա,** երրորդային սիֆիլիսի հետևանքով առաջացող փափուկ, ոչ քաղցկեղային գոյացություն։ 

Այն գրանուլոմայի տեսակ է։  Գումմաները ամենից հաճախ հանդիպում են լյարդում ( ), բայց կարող են նաև հայտնաբերվել ուղեղում, սրտում, մաշկի վրա, ոսկրերում, ամորձիներում և այլ հյուսվածքներում, ինչը հանգեցնում է մի շարք պոտենցիալ խնդիրների, այդ թվում՝ նյարդաբանական խանգարումների կամ սրտի փականային ախտահարումերի։

## Նկարագրություն
Գումմաներն ունեն պինդ, նեկրոտիկ կենտրոն, շրջապատված է բորբոքային հյուսվածքով, որը ձևավորում է ամորֆ սպիտակուցային զանգված: Կենտրոնը կարող է մասամբ հիալինացվել: Այս կենտրոնական շրջանները սկսում են ենթարկվել կոագուլյատիվ նեկրոզի, չնայած դրանք նաև պահպանում են նախկինում նորմալ հյուսվածքների որոշ կառուցվածքային տարրեր, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել դրանք տուբերկուլոզի գրանուլոմաներից, որտեղ լոռանման մեռուկը ոչնչացնում է նախկինում գոյություն ունեցող հյուսվածքային կառուցվածքները: Գումմաների այլ հյուսվածաբանական առանձնահատկություններից է միջանկյալ գոտին, որը պարունակում է էպիթելոիդ բջիջներ՝ անորոշ սահմաններով և բազմակորիզ հսկա բջիջներով, ինչպես նաև ֆիբրոբլաստներ և մազանոթներ: Ծայրամասային գոտում կարող է դիտվել լիմֆոցիտների և պլազմատիկ բջիջների ներսփռանք։ 

Ժամանակի ընթացքում գումմաներն ի վերջո ենթարկվում են ֆիբրոզ կազմաքանդման՝ թողնելով անկանոն սպի կամ կլոր ֆիբրոզված հանգույց:

Այն սահմանափակվում է սիֆիլիս առաջացնող սպիրոխետային վարակների հետ կապված մեռուկով։ Գումմաների տեսք ունեցող գոյացությունները նկարագրվում են որպես գումմատոզ։

## Ախտաբանություն
Սիֆիլիսի դեպքում գումման առաջանում է հյուսվածքում սպիրոխետների հանդեպ իմուն պատասխանի հետևանքով։ Գրանուլեմաները  զարգանում է այն մարդկանց շրջանում, ում իմուն համակարգը չի կարողանում ոչնչացնել սիֆիլիսը։

## Համաճարակաբանություն
Գումմայի առաջացումը հազվադեպ է զարգացած երկրներում, և տարածված է այն տարածաշրջաններում, որտեղ բացակայում է համապատասխան բուժումը։ 

Սիֆիլիտիկ գումմաները հանդիպում են երրորդային սիֆիլիսի դեպքերի մեծ մասում, և կարող են առաջանալ ինչպես առանձին, այնպես էլ խմբերով: Գումմային ախտահարումները սովորաբար պայմանավորված են երկարատև սիֆիլիտիկ վարակով, սակայն այս ախտահարումները կարող են լինել նաև բարորակ ուշ սիֆիլիսի ախտանիշ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ախտաբանական անատոմիա
Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաշկ
Կատեգորիա:Նեկրոզ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդությունների ախտանիշներ և նշաններ
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վեներական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վնասվածքներ