open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աիդա Օլիվիեր

**Աիդա Օլիվիեր** (, ), արգենտինացի պարուհի, կինոյի և թատրոնի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Օլիվիերը ծնվել է Բուենոս Այրեսում, ունի ֆրանսիական ծագում։ 1920-1930-ական թվականներին Մայպո թատրոնում () աչքի է ընկել իր պարային ներկայացումներով։ Նրա դեբյուտը կինոյում կայացել է 1935 թվականին ռեժիսոր Մանուել Ռոմերոյի «Բուենոս Այրեսի գիշերներ» ֆիլմով։ Երկու տարի անց նկարահանվել է Արթուր Ս. Մոմի «Կնոջս համար ամուսին եմ փնտրում» (Busco un MariDo para mi mujer) ֆիլմում։ 1930-ական թվականներին ամուսնացել է արգենտինացի դերասան Պեպե Արիասի հետ։ Միասին նկարահանվել են Լուիս Սեզար Ամադորիի «Մաեստրո Լևիտա» ֆիլմում (1938)։ 1950 թվականին ամուսնացել է արգենտինացի դերասան և ռեժիսոր Արթուրո Գարսիա Բուրի հետ։ Քաղաքական համոզմունքների համար հետապնդվելով Խուան Դոմինգո Պերոնի կառավարության կողմից՝ 1951 թվականին զույգը փախչում է Չիլի, այնուհետև հաստատվում է Ուրուգվայում, մինչև 1955 թվականին կառավարության անկումից հետո կրկին վերադառնում են Արգենտինա։ 1995 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Արթուրոն ինքնասպան է լինում։

Օլիվիերը մահացել է 1998 թվականին Բուենոս Այրեսում։ Թաղված է Արգենտինայի երաժշտագետների և կոմպոզիտորների ընկերության պանթեոնի Լա Չակարիտա գերեզմանատանը։

## Թատերաակն դերեր
* «Մարջան» (1933)
* «Զանազան ամսագրեր» (1935)
* «Խելահեղ ժամ» (1938) և «Նոր ավելը լավ է մաքրում» (1938), Պեպե Արիասի, Մարկոս Կապլանի, Լելի Մորելի, Անխելա Կունկայի և Ալիսիա Բառիեի հետ
* «Խոստովանություն», Գլորիա Գուսմանի, Ասուսենա Մեսանի, Մարիա Էստեր Ռանջեսի, Պեպե Արիասի և Ալեխանդրո Ֆարիասի հետ
* «Խաղ կյանքի հետ» (1939), Կառլոս Ռամիրեսի, Սևերո Ֆերնանդեսի հետ
* «Ասա, դա երաժշտության ներքո» (1940)
* «Կյանքում կա երեք բան» (1940)
* *Quo vadis Argentinus* (1944)
* «Իմ սիրելի դուստրերը» (1944)
* *La invasión del buen humor * (1944)
* «Կան համառ երազներ» (1946), Թելմա Կառլոյի, Մարկոս Կապլանի, Սոֆիա Բոսանի, Գլորիա Ռամիրեսի, Մարիո Ֆորտունայի հետ
* ¡Que frío andar si casco! (1946)
* «Փոքրիկ խրճիթ» (1951)
* «Ջուրը ձեռքերում» (1951)
* «Փոքրիկ տնակ» (1951)
* «Ռիգոբերտո»(1951)
* «Հովանոցով տղամարդը»(1957), Արթուրո Գարսիա Բուրի, Էլենա Կորտեսինայի և Խուան Սեռադորի հետ
* «Կինս, շվեդացին և ես» (1967)
* «Մենք՝ երկուսս» (1994)

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Manrupe, Raúl; Portela, María Alejandra (2001). Un diccionario de films argentinos (1930-1995). Buenos Aires, Editorial Corregidor. ISBN 950-05-0896-6.
* Blanco Pazos, Roberto; Raúl Clemente (1997). Diccionario de actrices del cine argentino 1933-1997 (1° edición). Buenos Aires Ediciones Corridor. ISBN 950-05-1077-4.
* España, Claudio. «El adiós a Aída Olivier». public. en La Nación del 4-8-1998. Consultado el 5 de mayo de 2012.

## Արտաքին հղումներ
* Աիդա Օլիվիերի մասին imdb.com կայքում
* Աիդա Օլիվիերի մասին cinenacional.com կայքում

Կատեգորիա:Արգենտինացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Հայ-բրիտանական հարաբերություններ

**Հայ-բրիտանական** հարաբերություններն արտաքին հարաբերություններ են Հայաստանի և Միացյալ Թագավորության միջև։ Միացյալ Թագավորությունը Հայաստանը ճանաչել է 1991 թվականի դեկտեմբեր 31-ին։ Եվրոպայում Հայաստանի առաջին դեսպանատունը հիմնադրվել է Լոնդոնում 1992 թվականի հոկտեմբերին։ Սկսած 1995 թվականից, Երևանում գործում է Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատունը։ Ներկայիս դեսպանն է Ջուդիթ Ֆարնուորթը։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Արմեն Սարգսյանը նշանակվել է Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Երկու երկրները պահպանում են համագործակցային և բարեկամական հարաբերությունները։

## Պետական այցեր Հայաստանի և Միացյալ Թագավորության միջև
Հայաստանի և Մեծ Բրիտանիայի միջև բազում պետական այցեր են տեղի ունենում։ Վերջին այցը Մեծ Բրիտանիայի Եվրոպայի հարցերով նախարար Դևիդ Լիդինգտոնի այցն էր Երևան։ Բացի այդ, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը 2012 հուլիսին այցելել էր Մեծ Բրիտանիա։

Մեծ Բրիտանիայի 71-րդ վարչապետ Մարգարետ Թետչերը այցելել է Հայաստան 1990 թվականի հունիսին, երբ երկիրը Խորհրդային Միության մասն էր կազմում։

## Հայոց Ցեղասպանության ճանաչումը
[մինի|Հայոց ցեղասպանության հուշարձան. [Քարդիֆ, 2007 թվական:]]
Ուելսը, Շոտլանդիան և Հյուսիսային Իռլանդիան ճանաչում են հայոց ցեղասպանությունը, այնուամենայնիվ, Մեծ Բրիտանիան ամբողջությամբ վերցրած չի ճանաչում այն, քանի որ գտնում է, որ ապացույցների բավարար հստակ չեն, որպեսզի «վերջին դարի սկզբի այն սարսափելի իրադարձությունները,որոնցից զրկանքներ կրեցին Օսմանյան կայսրության հայերը» ըստ ՄԱԿ-ի 1948 թվականի կոնվենցիայի ցեղասպանություն համարեն։ Բրիտանիայի կառավարությունը հաստատում է, որ արյունահեղությունը, ջարդերը սարսափելի ողբերգություն էին և մեղադրում է նրանց, ովքեր հաստատում էին, որ դա այս ժամանակահատվածում կառավարության տեսակետն էր։

## Մեծ Բրիտանիայի հայկական համայնք

## Այցեր
### Միացյալ Թագավորություն

### Հայաստան

## Դեսպանություններ

;Հայաստան
*Լոնդոն (դեսպանատուն) 
;Միացյալ Թագավորություն
*Երևան (դեսպանատուն)

## Տես նաև
* Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն
* Հայերը Մեծ Բրիտանիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լոնդոնում Հայաստանի դեսպանատունը 
* armeniangenocide - epetition response  6 December 2007.
*  British Foreign and Commonwealth Office about relations with Armenia * British embassy in Yerevan 

Կատեգորիա:Հայ-բրիտանական հարաբերություններ
Թոկատի գավառ

**Թոկատ**, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Գտնվում էր վիլայեթի հյուսիսում։ Կենտրոնը Եվդոկիա քաղաքն էր։

## Աշխարհագրություն
Տարածքն ընդգրկում էր Իրիս գետի հովիտը։ Գավառը հյուսիսից սահմանակից էր Տրապիզոնի վիլայեթին, արևելքից Շապին Գարահիսարի, հարավից` Սեբաստիայի և Անկարայի, իսկ արևմուտքից Ամասիայի գավառներին։

Ֆիզիկաաշխարհագրական տեսանկյունից գավառը համապատասխանում է Ղազովայի դաշտին։

Գավառն ուներ ոռոգելու և խմելու առատ ջուր, ընդարձակ հողատարածություններ։

## Պատմություն
Տեղի հայերի զգալի մասը սրի քաշվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կենդանի մնացածները ապաստանեցին տարբեր երկրներում։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջին գավառակն 200 000 բնակիչ, որից հայեր էին 40 000-ը։

## Տնտեսություն
Բնակչություն ը մշակում էր ցորեն, գարի, հաճար, եգիպտացորեն, լոբի, ծխախոտ, խնձոր, տանձ, նուշ և այլն։ Զբաղվում էր անասնապահությամբ` պահում էին մանր և խոշոր եղջերավոր անասուններ։ Ըստ ոչ ստույգ տվյալների XIX դարի վերջին գավառում կար 18 000 խոշոր և 173 000 մանր եղջերավոր անասուն։

Թոկատի հայությա զբաղմունքը արհեստներն ու առևտուրն էր։ Տարածված էր պղնձագործությունը, ջուլհակությունը, ներկարարությունը, գորգագործությունը, կտավագործությունը, մանածագործությունը և այլն։

## Օգտակար հանածոներ
Թոկատը հարուստ է բյուրեղացած ավազներ, որձաքարի, ածխատի, կրի, ծծմբատ երկաթի, ծծմբային երկաթախառն պղնփի, պղնձի օքսիդի, քարածխի և այլ օգտակար հանածոներով։

## Կրոն
Թոկատը հանդիսանում էր Հայաստանի 5 խոշոր եկեղեցեկան թեմերից մեկը, որը ենթարկվում էր Էջմիածնին։

## Վարչական բաժանում
Գավառը չի ունեցել կայուն ներքին բաժանում։ XIX դարի վերջում և XX դարի սկզբին գավառի կազմում էին մտնում Արաբկիր, Արպայի, Զիլեի, Էգինի, Թոկատի, Կապան-Մադենի, Նիքսարի գավառակները և մի քանի գյուղախմբեր, այդ թվում՝ Արթվա Սուլի Սերայի գյուղը, որը հիշատակված է «Հայրենիքի ձայնում»։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Թոկատի գավառակ

**Թոկատ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Կենտրոնը Եվդոկիա քաղաքն էր։

## Վարչական բաժանում
Մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնը գավառակն ուներ 25 քաղաքներ և գյուղեր, որոնցում հայերի թիվը ըստ «Յուշամատյան մեծ եղեռնի»-ի վիճաակագրության կազմում էր 70 000 և ավելի։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Գրունինգե թանգարան

**Գրունինգե թանգարան** (, կոչվում է մոտակա փողոցի անունով), քաղաքային թանգարան Բելգիայի Բրյուգգե քաղաքում, որտեղ ներկայացված է վաղ ֆլամանդական նկարչության հավաքածուն։

## Նկարագրություն
Թանգարանի հավաքածուի պատմությունը բելգիացիները կապում են 1716 թվականին հիմնադրված տեղական Գեղարվեստի ակադեմիայի հետ։ Թանգարանային ժամանակակից շենքի կառուցումն ավարտվել է 1930 թվականին (1994 թվականին ընդարձակվել է)։ Թանգարանի 15 սրահներում ներկայացված են հին ֆլամանդական վարպետների ստեղծած արժեքավոր ցուցանմուշները։ Հավաքածուն ներառում է ֆլամանդական և բելգիական գեղանկարչության 6-դարյա ընդգրկուն հետազոտություն Յան վան Էյքից մինչև Մարսել Բրոդհարս, վաղ ֆլամանդական գեղանկարներ, Վերածննդի, Բարոկկո շրջանի վարպետների գործեր, 18-րդ և 19-րդ դարերի նեոդասական և ռեալիստական ժամանակաշրջանների ընտրյալ գործեր, բելգիական սիմվոլիզմի և մոդեռնիզմի ուղենիշ համարվող նմուշներ, ֆլամանդական էքսպրեսիոնիզմի գլուխգործոցներ և հետպատերազմյան ժամանակակից արվեստի նմուշներ։

Առավել հայտնի աշխատանքներից են Յան վան Էյքի «Տիրամայրն ու մանուկ Հիսուսը կանոնիկոս վան դեր Պալեի հետ» (1434), Հիերոնիմոս Բոսխի «Ահեղ դատաստան» (1486), Գերարդ Դավիթի «Կամբյուսես II-ի դատարանը» (1498)։

Թանգարանին կից Arenthuis շենքում կազմակերպվում են փոփոխվող ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև այստեղ ներկայացված է անգլիացի նկարիչ Ֆրենկ Բրենգվինի մշտական ցուցադրությունը։

## Ցուցադրություն
[thumb|Թանգարանի գլուխգործոցներից մեկը՝ [Յան վան Էյքի «Տիրամայրն ու մանուկ Հիսուսը կանոնիկոս վան դեր Պալեի հետ»]]
thumb|Յոզեֆ Դենիս Օդևաերի «Բայրոնը մահճում»

* Յան վան Էյք
**«Տիրամայրն ու մանուկ Հիսուսը կանոնիկոս վան դեր Պալեի հետ» (1436)
**Մարգարեթ վան Էյք դիմանկարը (1439)
**Քրիստոսի դիմանկարը (1440)
* Գերարդ Դավիթ
** «Կամբյուսես II-ի դատարանը», մաս 1 (1498)
** «Կամբյուսես II-ի դատարանը», մաս 2 (1498)
* Հիերոնիմոս Բոսխ 
** «Վերջին դատավճիռ» (1486)
* Ադրիան Իզենբրանտ
**Պաուլոս դե Նիգրոյի դիմանկարը (1518)
**Եռապատկեր
*Հուգո վան դեր Գուս
**«Կույս Մարիամի մահը» (1472-1480)
* Նիկլաս Մաս
**Չորս երեխաների դիմանկար (1657)
* Յան Պրովոստ
**Խաչելություն (1500)
**«Վերջին դատավճիռ» Բրյուգգեի քաղաքապետարանի համար (1525)
* Դիրկ Բաուտս
**«Սուրբ Իպոլիտուսի նահատակությունը» եռապատկեր
* Ֆեռնան Կնոպֆ
**Secret-Reflet
* Ռենե Մագրիտ
**L'Attentat

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Uffelen Ch. van. Contemporary museums: architecture, history, collections. Salenstein: Braun, 2010, pp.&nbsp;164–165. ISBN 978-3-03768-067-4.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Բելգիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1929 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բրյուգգե
Կատեգորիա:1929 հիմնադրումներ Բելգիայում
Հնարքներ

**Հնարքներ** (), արգենտինացի գրող Խորխե Լուիս Բորխեսի ամենահայտնի պատմվածքների ժողովածուն, որը հաճախ համարվում է հեղինակի լավագույն ստեղծագործությունը։ «Հնարքները» չպետք է շփոթել «Լաբիրինթոսներ» ժողովածուի հետ, չնայած երկուսն էլ շատ ընդհանրություններ ունեն։ «Լաբիրինթոսները» Բորխեսի ստեղծագործությունների առանձին անգլերեն թարգմանությունն է Ջեյմս Ի. Այրբիի կողմից, որը ինչպես «Հնարքները» լույս է տեսել 1962 թվականին։ Այս երկու թարգմանությունները նպաստեցին Բորխեսի 1960-ականների ճանաչմանը։ Որոշ պատմվածքներ լույս են տեսել միաժամանակ երկու թարգմանության մեջ։

## Հրատարակում
1941 թվականին լույս տեսավ Բորխեսի երկրորդ պատմվածքների ժողովածուն՝ «Բաժանվող արահետների այգին» (*El Jardín de senderos que se bifurcan*), որը կազմված էր ութ պատմվածքից։ 1944 թվականին այս ութ պատմվածքին ավելացվեցին ևս վեցը՝ «Խորամանկություններ» անվամբ, որոնք միասին անվանվեցին «Հնարքներ»։ Վերջինիս ևս երեք պատմվածք ավելացվեցին 1956 թվականի հրատարակությանը։

## Թարգմանություն
«Հնարքները» հայերեն թարգմանել է Հովհաննես Բոդուկյանը, որը լույս է տեսել՝ «Երկու արքաներն ու երկու լաբիրինթոսները» ժողովածուում՝ 1992 թվականին («Ապոլոն» հրատարակչություն)։

## Բովանդակություն
* Մաս 1։ *Բաժանվող արահետների այգին*
** Նախաբան
** Tlön, Ucbar, Orbis Tertius (1940)
** Մոտեցում՝ Ալ-Մութասիմին (1936, ներառված չէ 1941 հրատարակության մեջ)
** Պիեռ Մենարը «Դոն Կիխոտի» հեղինակ (1939)
** Շրջանաձև ավերակներ (1940)
** Բաբելոնյան վիճակախաղ (1941)
** Հերբերտ Քվենի աշխատանքի հետազոտությունը (1941)
** Բաբելոնյան գրադարան (1941)
** Բաժանվող արահետների այգին (1941)
* Մաս 2։ Խորամանկություններ
** Նախաբան
** Ֆունես հիշողության հրաշքը (1942)
** Թրի ձևը (1942)
** Դավաճանի և հերոսի թեման (1944)
** Կողմնացույցը և մահը (1942)
** Խորհրդավոր հրաշքը (1943)
** Հուդայի մատնության երեք վարկածները (1944)
** Ավարտը (1953, միայն 2-րդ տարբերակում)
** Փյունիկյան աղանդը (1952, միայն 2-րդ տարբերակում)
** Հարավը (1953, միայն 2-րդ տարբերակում)

## Ոճ
*Հնարքները* ընդգծում և ուշադրություն են գրավում իր հորինված բնույթի վրա։ Գրական միջոցները և ընտրությունը կարևոր են պատմվածքներում։ Նաոմի Լիդստորմը բացատրում է, որ Բորխեսը ջանք է գործադրել, որ պատմվածքները ավելի իրական թվան։

## Տես նաև
* Դարի 100 գրքերն ըստ Լը Մոնդ օրաթերթի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպաներեն գրքեր
Կատեգորիա:Խորխե Լուիս Բորխես
Լլանվայր Պուլլգուինգիլլ

**Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլ** (վալլ.՝ Llanfair Pwllgwyngyll), գյուղ Ուելսում ՝ Անգլսի կղզում, Մենայ նեղուցի մոտակայքում։ Գյուղի ոչ պաշտոնական, սակայն առավել հայտնի անունն է **Լլանվայրպուլլգուինգիլլգոգերիխուիրնդրոբուլլլլանտիսիլիոգոգոգոխ** (Llan­fair­pwll­gwyn­gyll­go­ge­rych­wyrn­dro­bwll­llan­ty­si­lio­go­go­goch)։ Այն վալլիերեն լեզվից թարգմանվում է այսպես. «Սպիտակ տխլենու ձորակում, փոթորկոտ ջրապտույտի և կարմիր քարանձավին մոտակա Սուրբ Տիսիլիոյի եկեղեցու մոտ գտնվող Սուրբ Մարիամի եկեղեցի»։ Գյուղի անվանումը ամենաերկար տեղանունն է Եվրոպայում, իսկ աշխարհում այն համարվում է երկրորդը։

Ըստ որոշ աղբյուրների, գյուղի անվանումը հնարել է ոմն դերձակ Մենայից՝ 1860-ական թվականներին։ Այն ամբողջությամբ չի համապատասխանում վալլիերեն անվանակազմության կանոններին և հնարվել է բացառապես տուրիստներին գրավելու համար։ Մինչ այդ, գյուղը կոչվել է Լիանվայրպուլլգուինգիլլ, այսինքն՝ «Սպիտակ տխլենու ձորակում գտնվող Սուրբ Մարիամի եկեղեցի»։ Ոչ հեռու գտնվել է «Կարմիր քարանձավի մոտ գտնվող Սուրբ Տիսիլիոյի եկեղեցին» (Llantysilio Gogogoch), իսկ նրանց միջև «Փոթորկոտ հորձանուտը՝ ջրապտույտը» (chwyrn drobwll)։ Վալլիերեն անվանումն ունի 51 հնչյուն և 58 տառ, քանի որ վալլիական այբուբենում մի շարք դիգրաֆներ, օրինակ dd, ll և ch, դիտվում են որպես մեկ տառ։

Գյուղում կա երկաթգծի կայարան, որտեղ առկա է ցուցանակ՝ գյուղի անվանումով։ Այն Ուելսի ամենատեսարժան և առավել լուսանկարվող վայրերից մեկն է։ Տեղի բնակչության շրջանում գյուղը հայտնի է պարզապես որպես Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլ (Llanfair Pwllgwyngyll) անունով։ Դա գյուղի պաշտոնական անվանումն է քարտեզներում և ճանապարհային ցուցանակներում։ Հաճախ այն գրվում է Llanfairpwll կամ Llanfair PG:

Գյուղի տարածքում մարդիկ բնակվել են դեռևս նեոլիթյան ժամանակաշրջանից (մթա 4000-2000թթ) և զբաղվել գյուղատնտեսությամբ ու ձկնորսությամբ։ Անգլսի կղզի կարողանում էին հասնել միայն մակույկներով, անցնելով Մենայ նեղուցը։

Այժմ գյուղը բաժանվում է Վերին և Ներքին մասերի։ Վերին մասում հիմնականում հին տներն են և ագարակները, իսկ ներքինում ` խանութներն ու արհեստանոցները։ Լլանվայր-Պուլլգուինգիլլը դարձել է յուրահատուկ առևտրի կենտրոն և իրեն է ձգում տարբեր երկրներից ժամանած զբոսաշրջիկներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Ենթամնայի պատերազմ

մինի|250x250փքս|Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունը 1969−1989 թվականներին։ Ձախից՝ Չեխիան, աջից՝ Սլովակիան
**Ենթամնայի պատերազմ** (, ), Չեխոսլովակիայի անվանվան վերաբերյալ վեճ չեխական և սլովակական ներկայացուցիչների միջև, տեղի է ունեցել 1989 թվականի «Թավշյա հեղափոխությունից» հետո։

## Պատմություն

Թեև 1989 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցավ «Թավշյա հեղափոխությունը», սակայն 1990 թվականի սկզբին երկիրը դեռ կրում էր «Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն» («Československá socialistická republika», ČSSR՝ ինչպես չեխերենով, այնպես էլ սլովակերենով)։ Նախագահ Վացլավ Հավելն առաջարկեց անվանից հեռացնել «սոցիալիստական» բառը, բայց սլովակ քաղաքական գործիչներն առաջարկեցին ևս մեկ փոփոխություն, որպեսզի երկրի անվանումը գրվեր ենթամնայով («Չեխո-Սլովակիա»), ինչպես եղել է 1918-1920 և 1938-1939 թվականներին։

1990 թվականի մարտի 29-ին Չեխոսլովակիայի խորհրդարանը որոշեց, որ երկրի անվանումը չեխերենով պետք է լինի առանց գծիկի () և գծիկով՝ սլովակերեն ()։ Սակայն այդ որոշումը անբավարար համարվեց, և 1990 թվականի ապրիլի 20-ին խորհրդարանը նորից փոխեց երկրի անունը դարձնելով՝ Չեխիայի և Սլովակիայի Դաշնային Հանրապետություն (, )։ Ինչպես չեխերենում, այնպես էլ սլովակերենում, արտահայտության միայն առաջին բաղադրիչն է ընդունված գրել մեծատառով, այնպես որ հարց ծագեց, թե արդյո՞ք պետք է մեծատառով գրել «Սլովակիայի» բառը․ այս խնդիրը շրջանցվեց՝ որոշելով մեծատառ գրել բոլոր բաղադրիչները։

Անվանման վերաբերյալ այս վեճը մշակույթով և լեզվով երկու հարազատ ժողովուրդների քիչ նշանակալի առիթներով ազգամիջյան հարաբերությունների բարդացումների  օրինակներից մեկն է։ Անլուծելի հակասությունների կուտակման կառուցողական չլուծումը հանգեցրեց 1993 թվականի երկրի՝ Չեխիա և Սլովակիա բաժանմանը։ Սլովակիայի և Չեխիայի ժամանակակից պետություններում երկու անկախ ազգային պետությունների ձևավորումը դիտարկվում է որպես պատմական անհրաժեշտություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխիայի պատմություն‎
Կատեգորիա:Սլովակիայի պատմություն‎
Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կատեգորիա:Կոնֆլիկտ
Կատեգորիա:Օնոմաստիկա
Կատեգորիա:Անուններ
Կատեգորիա:Չեխերեն
Կատեգորիա:Ուղղագրություն
Կատեգորիա:1990-ականներ
Կատեգորիա:Կետադրություն
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքականություն
Նովոռոսիյսկի քաղաքային օկրուգ

**Քաղաք Նովոռոսիյսկ** () կամ պարզապես **Նովոռոսիյսկի քաղաքային օկրուգ** (), մունիցիպալ կազմավորում Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնը Նովոռոսիյսկ քաղաքն է։

## Բնակավայրեր
Քաղաքայի օկրուգը ներառում է 25 բնակավայր՝ ընդգրկված 5 ներքաղաքային շրջաններում․
:վարչական կենտրոն — քաղաք Նովոռոսիյսկ — 241 952 բնակիչ;
* Արևմտյան ներքաղաքային շրջան — 39 940 բնակիչ;
* Կենտրոնական ներքաղաքային շրջան — 74 842 բնակիչ;
* Հարավային ներքաղաքային շրջան — 65 500 բնակիչ;
* Ծովափնյա ներքաղաքային շրջան — 66 192 բնակիչ․ 
::գյուղ Բորիսովկա,
::գյուղ Կիրիլովկա;
* Նովոռոսիյսկի ներքաղաքային շրջան — 51 779 բնակիչ․ 
:* Գլեբովսկոեի գյուղական օկրուգ — 2 984 բնակիչ․ 
::գյուղ Գլեբովսկոե,
::գյուղ Վասիլևկա,
::գյուղ Սևեռնայա Օզերեևկա,
::գյուղ Յուժնայա Օզերեևկա;
:* Աբրաու-Դյուրսոյի գյուղական օկրուգ — 5 078 բնակիչ․ 
::գյուղ Աբրաու-Դյուրսո,
::գյուղ Բոլշիե Խուտորա,
::խուտոր Դյուրսո,
::խուտոր Կամչատկա,
::ավան Լեսնիչեստվո Աբրաու-Դյուրսո;
:* Վերխնեբականսկիի գյուղական օկրուգ — 7 172 բնակիչ․
::ավան Վերխնեբականսկի,
::խուտոր Գոռնի;
:* Գայդուկի գյուղական օկրուգ — 8 969 բնակիչ․ 
::գյուղ Գայդուկ,
::գյուղ Վլադիմիրովկա;
:* Միսխակոյի գյուղական օկրուգ — 8 230 բնակիչ․
::գյուղ Միսխակո,
::գյուղ Ֆեդոտովկա,
::գյուղ Շիրոկայա Բալկա;
:* Ռաևսկայայի գյուղական օկրուգ — 10 148 բնակիչ․ 
::ստանիցա Ռաևսկայա,
::խուտոր Ուբիխ;
:* Նատուխաևսկայայի գյուղական օկրուգ — 9 198 բնակիչ․ 
::ստանիցա Նատուխաևսկայա,
::խուտոր Լենինսկի Պուտ,
::խուտոր Սեմիգորսկի,
::խուտոր Պոբեդա։

## Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 325 304 մարդ։
;Ազգային կազմը
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 298 253 բնակվողներից 293 861-ը նշել են իրենց ազգությունը․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Մունիցիպալ կազմավորման էջը Կրասնոդարի երկրամասի պաշտոնական կայքում  
* Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ ''Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։'' 
* Ռուսաստանի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը  

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի քաղաքային օկրուգներ
Կնոջս սիրեկանները

**Կնոջս սիրեկանները** (), ավստրիացի գեղանկարիչ Կարլ Կահլերի (1855-1906) յուղանկարը, որը ստեղծվել է 1891-1893 թվականներին ամերիկացի միլիոնատեր Քեյթ Բերդսել Ջոնսոնի պատվերով (1833-1893)։ Հավանաբար կտավն այդպես է անվանել Քեյթի ամուսինը՝ Ռոբերտ Ջոնսոնը, թեև նա մահացավ 1889 թվականին Փարիզում՝ նախքան կտավի վրա աշխատանքներն սկսվելը։

Կտավը, որտեղ պատկերված է բնական չափերից մեծ 42 կատու, ամենամեծ կտավն է համարվում, որտեղ այս կենդանիներն են պատկերված։ Չափսը՝ 180 × 260 սմ, ընդհանուր քաշը՝ 103 կգ։ Cat Magazine ամսագիրը կտավն անվանել է «աշխարհի մեծագույն կտավը, որտեղ կատուներ են պատկերված»։ Կոմպոզիցիայի կենտրոնում պատկերված է Սուլթան կատուն, որը Ջոնսոնը գնել էր 3000 դոլարով Փարիզ այցելության ժամանակ։

Սոնոմայի մոտ գտնվող իր Բուենա Վիստա ամառանոցում Ջոնսոնը պահում էր բազմազան թռչուններ, ինչպես նաև 350 կատու, որոնցից 50-ը ազնվացեղ պարսկական և անգորական կատուներ էին (ըստ այլ աղբյուրների՝ կատուների ընդհանուր թիվը չէր գերազանցում 50-ը, իսկ տիրուհու մահվան պահին 32 էր)։ Տանը հետևող ծառաների հատուկ խումբը խնամում էր նաև կենդանիներին։ Կտավն ավարտվեց 1893 թվականի մարտին։ Քեյթը մահացավ թոքաբորբից նույն տարում՝ 1893 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Ըստ լեգենդի՝ իր կտակում Քեյթը 500000 դոլար է կտակել իր հեռավոր մի բարեկամուհու՝ որպեսզի վերջինս խնամի իր կենդանիներին իր մահվանից հետո։

Ջոնսոնը պատվիրեց կտավը ավստրիացի գեղանկարիչ Կարլ Կահլերին 1891 թվականին։ Կահլերը, որ վերջերս էր ժամանել ԱՄՆ, նախքան այդ 7 տարի աշխատել էր Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, որտեղ հիմնականում նկարում էր ձիեր և ձիարշավի տեսարաններ։ Նախկինում երբեք կատուներ չնկարած Կահլերը գրեթե 3 տարի անցկացրեց Ջոնսոնի կալվածքում՝ ուսումնասիրելով կատուների կեցվածքը և նկարելով էսքիզներ։ Արդյոք նա սիրային հարաբերություններ ուներ Քեյթի հետ․ հայտնի չէ։ Որպես հոնորար նկարիչը ստացավ 5000 դոլար․ բացի մեծ կտավից Կահլերը վրձնեց ևս մի քանի գործ․ մասնավորապես «Ձերդ պայծառափայլություն» մականունով կատվի նկարը։ Կտավի ավարտից հետո այն 1893 թվականին ցուցադրվեց Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսում, որտեղ ցնցող տպավորություն թողեց։

Ջոնսոնի մահից հետո նրա ունեցվածքն աճուրդի հանվեց, քանի որ վերջինս երեխաներ չուներ և ամուսնու մահից առաջ էլ կորցրել էր խորթ դստերը։ Աճուրդի ժամանակ՝ 1894 թվականին, կտավը ձեռք բերեց Էռնեստ Հաքեթն իր՝ Սան Ֆրանցիսկոյում գտնվող արվեստի սրահի համար։ Արվեստի սրահը կործանվեց երկրաշարժից 1906 թվականին։ Կտավը չվնասվեց, սակայն հեղինակը՝ Կարլ Կահլերը մահացավ կատակլիզմից։

20-րդ դարում կտավը հայտնվել է բազում ձեռքերում։ 1940-ական թվականներին այն պատկանում էր Ջուլիան ամուսիններին՝ Julian Art Galleries պատկերասրահի տերերին։ Նրանք ցուցադրում էին կտավն ամբողջ երկրով մեկ, այդ թվում՝ Նյու Յորքում, Մեդիսոն Սքուեր Գարդենում։ Կտավը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց․ այդ ժամանակաշրջանում վաճառվեց մոտ 9000 վերարտադրանկար։

2015 թվականի նոյեմբերին «Սոթբիս» աճուրդի ժամանակ կտավը վաճառվեց 826000 ԱՄՆ դոլարով Լոս Անջելեսից մի անհատ գնորդի․ ընդ որում ծանր քաշի պատճառով կտավը ստիպված էին հատուկ պատի վրա կախել՝ որպեսզի հնարավոր լինի դրա ցուցադրությունը աճուրդի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sotheby's entry 

Կատեգորիա:1893 նկարներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կատուները արվեստում և մշակույթում
Կատեգորիա:Կարլ Կահլերի նկարներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Մեդրեսե

thumb|right|250px|Շերդոր մեդրեսե՝ Սամարղանդի երեք ամենահայտնի մեդրեսեներից մեկը, կառուցված 1619-1636 թվականներին Ռեգիստան հրապարակում
**Մեդրեսե** (, բառացի «վայր, որտեղ ուսումնասիրում են»), իսլամական ուսումնական հաստատություն, որը կատարում է միջնակարգ դպրոցի և իսլամական հոգևոր ճեմարանի դեր։ Ուսումը մեդրեսեում երկսեռ է և անվճար։ Մեդրեսեն ավարտած շրջանավարտներն իրավունք ունեն դիմելու համալսարան։

## Պատմություն
Մզկիթին կից առաջին մեդրեսեն բացվել է Մարոկկոյում 859 թվականին (Ալ-Կարաուին)։ Մեդրեսեն տարածում գտավ 9-13-րդ դարերում այն երկրներում, որտեղ դավանում էին իսլամը, այդ թվում նաև մինչհեղափոխական Ռուսաստանում (Բուխարա, Սամարղանդ, Խիվա, Միջին Մերձվոլգա, Հարավային Ուրալ, Սիբիր)։ Մեդրեսեները հիմնականում բացվել են խոշոր մզկիթներին կից։

## Ուսումնական առարկաներ
* Արաբերեն
* Ղուրան և Ղուրանի մեկնություն (թաֆսիր) 
* Հադիս
* Քալամ
* Շարիաթ
* Իսլամի պատմության և այլ հարակից դիսցիպլիններ։ Միջին դարերում մեդրեսեն ոչ միայն մուսուլման աստվածաբանության օջախ էր հանդիսանում, այլև մեծ մշակութային։

## Մեդրեսեի ճարտարապետություն
Մեդրեսեների ճարտարապետական տեսքը ձևավորվել է արևելքում՝ իսլամադավան աշխարհում, 10-12-րդ դարերում։

[thumb|left|Ուլուգբեկ մեդրեսեն [Բուխարայում]]
1-2-հարկանի շինությունները իրենց մեջ ներառում են բակ, ուղղանկյունաձև հատակագծով հանրակացարան, մզկիթ, լսարան։ Ընդհանուր առմամբ մեդրեսեները զանազանվում են իրենց տիպաբանությամբ՝ ըստ գտնվելու վայրի։ Միջին Ասիայում մզկիթը և լսարանը տեղաբաշխված էին գլխավոր շինության մեջ, որի երկու կողմերում բացվում է օթյակը։ Փոքր Ասիայում մեդրեսեի բակը սովորաբար ծածկված է գմբեթով։ Ասիայում ծածկը հիմանականում կամարակապ է, Հյուսիսային Աֆրիկայում փայտամած՝ կղմինդրապատ։ Մեդրեսեն զարդարված է քանդակներով, թրծակավե սալիկներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թաթարստանում հայտնվել է կանանց մեդրեսե
* Казанские медресе XIX — начала XX в. в документах и материалах 

Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Արաբական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Կատեգորիա:Դպրոցների տեսակներ
Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Իսլամական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Իսլամական մշակույթ
Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Կատեգորիա:Կրթական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Կրթական տերմինաբանություն
Տեմփելիաուկիո եկեղեցի

**Տեմփեկիաուկիո**, (, ), լութերական եկեղեցի Հելսինկիի հարակից Տուուլուում։ 
Եկեղեցին նախագծվել և կառուցվել է ճարտարապետ եղբայրներ Տիմո Սուոմալանենի և Տիմո Սաումալանենի կողմից և բացվել է 1969 թվականին։ Այն միանգամից կառուցվել է հաստ ժայռի մեջ։ Այն նաև հայտնի է «Ժայռի եկեղեցի» անվանմամբ։

## Պատմությունն ու ճարտարապետությունը
Տեմփելիաուկիոի նախագիծը սկսվել է 1390-ականներին, երբ հողակտորը ընտրվեց շենքի կառուցման համար, և սկսվեց նախագծի մրցույթը։ Հաղթեց Ջ․ Ս Սիրենը՝ երկրորդ նախագածի հեղիանկը հաղթեց։ Բայց այն ընդհատվեց 1939 թվականին Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ պաետարզամից հետո՝ 1961 թվականին մեկա այլ մրցույթ եղավ, որի ժամանակ հաղթեց Սումալաինեն եղբայրները։ 
Որոշ տնտեսական պատճառներով առաջարկված նախագծի մասշտաբը փոքրացվեց համարյա նախկին նախագծի չափերին։
Կառուցումը վերջապես սկսվեց 1968 թվականի փետրվարին և ժառե տաճարը ավարտվեց և հանձնվեց օրհնության 1969 թվականի սեպտեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Եվթիմիոս Զիգաբենոս

**Եվթիմիոս Զիգաբենոս** (, ), բյուզանդացի աստվածաբան, Սուրբ Գրքի մեկնաբան։

## Կենսագրություն
Եվթիմիոս Զիգաբենոսի մասին սակավ կենսագրական տվյալներ են պահպանվել։ Միայն հայտնի է, որ նա իր կյանքի սկզբնական շրջանում եղել է պալատական, այնուհետև հեռացել է աշխարհիկ կյանքից և դարձել վանական։ Նրա գրչին են պատկանում Աստվածաշնչի մի շարք գրքերի արժեքավոր մեկնություններ, ինչպես նաև «Զեն դավանաբանական ուղղափառ հավատի» ջատագովական բնույթի աշխատությունը։ Այս աշխատությունը հայագիտության համար կարևոր է նրանով, որ հեղինակը սույն երկի մի գլուխը նվիրել է Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու դավանանքի հերքմանը։ Այս աշխատությունից լայնորեն օտվել են միջնադարյան վրաց հեղինակները՝ իրենց Հայոց Եկեղեցու դավանանքի դեմ գրված աշխատություններում։

## Աշխատություններ
* Սաղմոսների մեկնություն, PG, 128
* Ավետարանների մեկնություն, PG, 129
* Զեն դավանաբանական ուղղափառ հավատի, PG, 130
* Մեկնություն Պողոսի թղթերի, PG, 131

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Schaff, History of the Christian Church, Volume IV: Mediaeval Christianity. A.D. 590-1073. section 150. Erroneously calls Anna the emperor's wife rather than daughter.
* Friedrich Wilhelm Bautz (1975). "Euthymius Zigabenus (richtiger: Zigadenus)". In Bautz, Friedrich Wilhelm. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German) 1. Hamm: Bautz. cols. 1572–1573. ISBN 3-88309-013-1. with bibliography
* John Raffan, Edition and translation of Euthymius Zigabenus, Commentary on the Psalms

Կատեգորիա:Բյուզանդացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Բյուզանդացի գրողներ
Բալըկ (այլ կիրառումներ)

**Բալըկ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալըկ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում
* Բալըկ - գետակ Կուրի ավազանում
* Բալըկ - լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Կարսի մարզում
Դանիել Օլբրիխսկի

**Դանիել Օլբրիխսկի** (, ), թատրոնի և կինոյի լեհ դերասան, գրող։
.

## Կենսագրություն
[thumb|Օլբրիխսկին (ձախից) և [Անջեյ Վայդան, 1960-ականների վերջ]]
1964 թվականին, դեռևս ուսանողական տարիներին խաղացել է «Վիրավորը» կինոնկարում։ 1965 թվականին խաղացել է Անժեյ Վայդայի «Մոխիր» կինոնկարում։ Այդ կինոնկարի հաջողությունը և տաղանդավոր դերակատարումը Օլբրիխսկու դերասանական վերելքի սկիզբն էին։

«Ճանճերի որս» կինոնկարից հետո դառնում է Անջեյ Վայդայի սիրած դերասանը, և հայտնվել է նրա շատ կինոնկարներում։ Երիտասարդ Օլբրխսկին նկարահանվել է Կշիշտոֆ Զանուսիի «Ստուգարք» և «Դեր» կարճամետրաժ ֆիլմերում, իսկ հետո նրա Ընտանեկան կյանք լիամետրաժ կինոնկարում խաղացել է գլխավոր դերը։ Հետագայում նկարահանվել է լեհական և եվրոպական կինոարտադրության առաջադեմ ռեժիսորների՝ Ջոզեֆ Լոուզիի, Ֆոլկեր Շլյոնդորֆի, Մարգարետ ֆոն Տրոտտի, Կշիշտոֆ Կեսլևսկու, Մաուրո Բոլոնյինիի և Կլոդ Լելուշի մոտ։

## Ճանաչում
* 1999, «Ստոժարի» կինոնկարի համար «Բյուրեղապակե զանգ» կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ
* «Դերասանական վարպետության բարձունքների նվաճման և Ստանիսլավսկու դպրոցի սկզբունքների հավատարմության» հատուկ մրցանակ՝ «Չեմ հավատում».

## Մրցանակներ
* Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի կոմանդոր (մայիսի 3 1998)։
* Ոսկե Վաստակի խաչ (1974)։
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (ԽՍՀՄ)։
* Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի շքանշանի սպա, Գերմանիա, 2003)
* Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, (Ֆրանսիա, 1986)
* Արվեստի և գրականության շքանշանի կոմանդոր (Ֆրանսիա 1990).
* Պուշկինի մեդալ (Ռուսաստան, նոյեմբերի 1 2007)՝ *Ռուսերենի տարածման և միջազգային մշակութային կապերի զարգացման մեջ անձնական մեծ ներդրման համար*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Բալլըկայա (այլ կիրառումներ)

**Բալլըկայա**, կարող է վերաբերել՝
* Բալլըկայա - ճանապարհային կայան Արևմտյան Հայաստանում
* Բալլըկայա - լեռ Զանգեզուրի լեռնահամարկարգում
Բելեք

left|200px|thumb|Բելեքի կենտրոնական մզկիթը իր մինարեներով
**Բելեք** (), քաղաք- հանգստավայր Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Անթալիայի մարզում։ Քաղաքը գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։

Բելեքը Թուրքիայի ամենաերիտասարդ հանգստավայրերից մեկն է։ Զբոսաշրջության զարգացման սկիզբը Բելեքում համարվում է 1984 թվականը։ Որոշ ժամանակ անց արդեն Բելեքը համաշխարհային ճանաչում ունեցող հանգստավայրերից մեկը դարձավ։ Տուրիզմի զարգացման հիմնական խթաններից մեկը հանդիսացավ գոլֆը։ Բելեքը գոլֆի ամենահայտնի կենտրոններից մեկն է ոչ միայն Թուրքիայում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Բելեքում են գտնվում նաև Թուրքիայի լավագույն ֆուտբոլի դաշտերը, ի շնորհիվ տեղի կլիմայի։ Ձմեռային ամիսներին մարզումների համար այստեղ են գալիս ֆուտբոլիստներ Եվրոպայից և Ասիայից։ Այստեղ կարելի է հանդիպելի բազմաթիվ հայտնի ֆուտբոլիստների։

Բելեքի տարածքում չի պահպանվել պատմական որևիցե մի հուշարձան, սակայն ի շնորհիվ իր աշխարհագրական դիրքի, հնարավորություն է ընձեռնվում այցելելու Անթալիայի մարզի բոլոր տեսարժան վայրերը։ Բելեքի հյուրանոցները ընդունում են զբոսաշրջիկներ աշխարհի տարբեր երկրներից։ Շատ հաճախ Բելեքին անվանում են նաև «Անթալիայի մարգարիտ»։

## Կլիմա
Բելեքը գտնվում է Միջերկրածովյան կլիմայի տարածքում` խիստ արտահայտված շոգ և չոր ամռան և մեղմ անձրային ձմռան առկայությամբ։ Միջին ջերմաստիճանը ձմռանը կազմում է 10&nbsp;°C-ից ցածր։ Ամառային ջերմաստիճանի գագաթնակետը հասնում է մինչև 45&nbsp;°C: Ձմեռային ամիսներին ծովի ջրի աստիճանը կազմում է մոտ 17&nbsp;°C, իսկ ամառային ամիսներին մոտ` 27&nbsp;°C: Հանգստյան ամենահարմար ամիսներն են մայիսից մինչև սեպտեմբեր ժամանակահատվածը, երբ Բելեքում գերակշիռ է շոգ, պարզ, անքամի եղանակը` մինիմալ տեղումներով :

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անթալիա
Կատեգորիա:Անթալիայի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքական ռիվիերա
Կատեգորիա:Թուրքիայի ծովափնյա հանգստավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Բալըկլը (այլ կիրառումներ)

**Բալըկլը**, կարող է վերաբերել՝
* Բալըկլը - գետակ Կիլիկիայում, Այնթապի շրջանում, Կուեյք գետի ակունքներից մեկը
* Բալըկլը - լճակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգում
Բալկա (այլ կիրառումներ)

**Բալկա**, կարող է վերաբերել՝
* Բալկա - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում
* Բալկա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում
Բախմարո (այլ կիրառումներ)

**Բախմարո**, կարող է վերաբերել՝
* Բախմարո - լեռնային գյուղ-առողջարան Վրաստանում
* Բախմարո - 2011 թվականին ռեժիսոր Սալոմե Ջաշիի նկարահանած վրացական ֆիլմ
Օկտավիայի սյունասրահ

մինի
մինի|Օկտավիայի սյունասրահ
մինի
**Օկտավիայի սյունասրահ** (), անտիկ կառույցի ավերակներ Հռոմում։ Շինությունը կառուցվել է Օգոստոսի օրոք Ք.ա. 33-23 թվականներին Մետելլի սյունասրահի տեղում, որը կառուցել էր
Ցեցիլիուս Մակեդոնացին Ք.ա. 131 թվականին և նվիրել կայսեր քրոջը՝ Օկտավիային։ Կառույցն իրենից ներկայացնում էր ուղղանկյուն հրապարակ՝ 118 մ. լայնությամբ, ցածր ամբիոնի վրա, շրջապատված էր կրկնակի գրանիտե սյունաշարով և զարդարված էր մարմարով ու բազմաթիվ արձաններով։ Դրանցից էին Լիսիպոսի հեծյալների 34 բրոնզե արձանները, որոնք ներկայացնում էին Ալեքսանդր Մակեդոնացուն և իր զորապետներին։ Օկտավիայի սյունասրահը տուժել է 80 թվականի հրդեհից և վերականգնվել է Դոմիցիանոսի օրոք։ Սյունասրահն ներառում էր 
Յուպիտեր Ստատորի և Յունոնա Ռեգինայի տաճարները, գրադարանը և Օկտավիայի կուրիան։ 10-րդ դարում սյունասրահն ու Մարցելլա թատրոնը դարձել են կրպակներ և արհեստանոցներ, ինչպես նաև սյունասրահում էր գտնվում ձկան շուկան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/Porticus_Octaviae.html
* Piranesi, *Le antichità Romane*. Firmin Didot Freres, Paris, 1835. T. 4 tav. XXXIX — XLV

Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հռոմի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 1-ին դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Բալչիկլի (այլ կիրառումներ)

**Բալչիկլի**, կարող է վերաբերել՝
* Բալչիկլի - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում
* Բալչիկլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում
Գալաթասարայի համալսարան

thumb|Գալաթասարայի համալսարանը Ստամբուլում
**Գալաթասարայի համալսարան** (), բարձրագույն ուսումնական համալսարան Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում։ Գտնվում է Ստամբուլի Գալաթա թաղամասում։ Ուսուցումն իրականացվում է ֆրանսերենով։ Բացվել է Թուրքիայի նախագահ Տուրգուտ Օզալի հրամանով։

Գալաթասարայի համալսարանը հիմնվել է 1992 թվականին՝ դեռևս 1481 թվականին Բայազիդ II սուլթանի հրամանով հիմնված Գալաթասարայի ավագ դպրոցի հիմքի վրա։ Ներկայումս դպրոցի հետ այն կազմում է մեկ միասնական ուսումնական կոմպլեքս։ Գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշ շրջանի Գալաթա թաղամասում՝ Բոսֆորի նեղուցի եվրոպական ափին։ Համալսարանը «Բալկանյան համալսարանների ցանցի» լիիրավ անդամ է։ Ռեկտորը թուրք հայտնի պատմաբան Էֆեմ Թոլգան է։ Համալսարանում աշխատում է ավելի քան 200 դասախոս։ Ուսանողների թիվը կազմում է մոտ 2500։ Ընդունված է համարել, որ Գալաթասարայի համալսարանում սովորում է թուրքական էլիտար խավի երեխաները։ Թուրքիայում Գալաթասարայի համալսարանի շատ հաճախ անվանում են նաև «Թուրքական Օքսֆորդ»։

## Ֆակուլտետներ և ինստիտուտներ
Ներկայումս Գալաթասարայի համալսարանի կազմում գործում են հինգ ֆակուլտետներ և երկու ինստիտուտ․
* Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
* Իրավագիտության ֆակուլտետ
* Մասսայական հեռահաղորդակցման ֆակուլտետ
* Ինժեներատեխնոլոգիական ֆակուլտետ
* Արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետ
* Սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետ
* Գիտությունների և ինժեներիայի ֆակուլտետ
= Բակալավրի աստիճանի մասնագիտություներ =
thumb|Ջորջ Բուշը Գալաթասարայի համալսարանում

### Ինժեներատեխնոլոգիական ֆակուլտետ
* Կոմպյուտերային ինժեներիա
* Արդյունաբերական ինժեներիա

### Մասսայական հեռահաղորդակցման ֆակուլտետ
* Ժուռնալիստիկա և ինտերնետ հրապարակախոսություն
* PR
* Ռադիոհեռուստատեսություն և կինո

### Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
* Միջազգային հարաբերություններ
* Քաղաքագիտություն
* Մենեջմենթ
* Տնտեսագիտություն

### Արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետ
* Մաթեմատիկա
* Փիլիսոփայություն
* Սոցիոլոգիա

### Իրավագիտության ֆակուլտետ
* Իրավագիտություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գալաթասարայի համալսարանի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:Թուրքիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Բոսֆոր
Կատեգորիա:Բեշիքթաշ
Բալովիտ (այլ կիրառումներ)

**Բալովիտ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալովիտ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
* Բալովիտ - գետակ և հովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում
Լազանյա

**Լազանյա** (, ), քառակուսի կամ ուղղանկյուն մակարոնեղենից պատրաստված իտալական ուտեստ՝ լցոնված բեշամել սոուսով, լազանյայի խմորե թերթիկներով և պարմեզան պանրով։ Ըստ տարածաշրջանի՝ լցոնման բաղադրամասերը կարող են տարբերվել՝ միս, լոլիկ, սպանախ, այլ բանջարեղեն, բոլոնյան սոուս, մոցարելա պանիր կամ ռիկոտա։

## Պատմություն
Լազանյայի ամենահին հայտնի բաղադրատոմսերը նկարագրված են Նեապոլյան երկու խոհարարական գրքերում՝ Anonimo Meridionale (1238-1239) և Liber de Coquina (1304-1314)։ Ուտեստը հայտնի է դարձել և տարածվել ոչ միայն Իտալիայում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Առաջին լազանյաները պատրաստվել են ջեռոցներում առանց բռնակ հատուկ թավաներում, որտեղ տեղավորել են որոշակի քանակությամբ խմորի բարակ շերտեր՝ լցոնված սոուսով և պարմեզան պանրով։ Լիգուրիայում ավանդական լազանյայի ռագուի հետ միասին սկսեցին ավելացնել սոուսներ (օրինակ՝ պեստո)։ Երբեմն, ավելացնելով սպանախի սոուս, լազանյայի խմորը ներկում էին վառ կանաչ։

16-րդ դարում լազանյայի բաղադրատոմսը փոխառվեց և վերափոխվեց՝ լեհական խոհանոցում դառնալով լազանկի։

## Ստուգաբանություն
Լազանյա բառը ի սկզբանե նկարագրել է կաթսան, որի մեջ պատրաստվում է ուտելիքը։ Սակայն, ենթադրվում է, որ ուտեստը ծագել է Իտալիայում, «լազանյա» բառը գալիս է հունարեն «λάσανα» («լասանա») կամ «λάσανον» («լասանոն»), որը նշանակում է «տաք ափսե» կամ «տեղադրել զամբյուղի մեջ»։ Հետագայում բառը փոխառվել է հռոմեացիների կողմից որպես «lasanum», որը նշանակում է «ճաշ եփելու կաթսա»։ Իտալացիներն այս բառը օգտագործեցին լազանյա ուտեստի համար։

Ըստ մեկ այլ տեսության՝ «լազանյա» բառը գալիս է հունարեն λάγανον («լագանոն») բառից, որը նշանակում է հարթ շերտերով մակարոնի խմոր։

## Խմորի առանձնահատկություն
Լազանյայի խմոր պատրաստվում է մակարոնեղենի ալյուրից, որը պատրաստվում է բացառապես ցորենի կարծր տեսակից։

Խմորի շերտերն արտադրվում են նույն ձևով, ինչպես մակարոնի շերտերը և վաճառվում են չոր խմորի տեսքով։

## Ժամանակակից խոհանոց
Ժամանակակից լազանյան պատրաստվում է խմորի մի քանի շերտերից, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա լցնում են միջուկը և բեշամել սոուսը։ Միջուկի համար կարելի է օգտագործել աղացած միս՝ վրան քերած պանիր։ Մոցարելա պանիրը կարելի է փախարինել այլ պանիրներով՝ սուլուգունի կամ բրինզա։ Ուտեստը թխում են ջեռոցում 220 աստիճանով, հետո իջեցնում ջերմաստիճանը մինչև 180 աստիճան և թխում 30-35 րոպե։

## Լազանյան մշակույթում
Գարֆիլդ կատուն համանուն կոմիքսում հանդես է գալիս որպես լազանյայի սիրահար։

## Պատկերասրահ

Lasagne al forno ragù.jpg|Ռագու
Lasagne al forno salsa besciamella.jpg|Թանձր սոուս (բեշամել)
Lasagne al forno pasta fresca.jpg|Թարմ մակարոն լազանյայի համար
Lasagne.jpg|Լազանյայի համեմունքները
Lasagne al forno servite nel piatto con la paletta.jpg|Լազանյայի մատուցումը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պատրաստենք միասին. Կաղամբով լազանյա
* Andrew Dalby, "Food in the Ancient World from A to Z", Routledge, 2003, on Google books
* Լազանյա. Իտալական թխվածքաճաշ պաստայով, մսով և բանջարեղենով 
* Օրվա բաղադրատոմս. Լազանյա` սնկով և բեշամել սուսով 

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Ժողովածու (173)

**Ժողովածու** (173), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 137 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1739 թվականին։ Ստացողը եղել է Աստվածատուր վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25×19,1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 139 թերթից։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան՝ ստացողի լուսանցակողի վրա։

## Բովանդակություն
* Պետրոս Հռոմկլայեցւոյ Աստուածաբանութիւն
* Քարոզ
* Պետրոս Թիֆլիսեցւոյ Վարդապետութիւն ճշմարտութեան
## Ծանոթագրություններ

173
Ժողովածու (124)

**Ժողովածու** (124), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 124 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1740 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,5x16 չափս։ Գրված է նոտրգրով։ Տող՝ 31։ Պահպանակը ունի 189 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ նոտրգրով։ Հիշատակարաններ՝ 160 թ, հետագայի` պահպանակ Ա (1774 թվական)։

## Բովանդակություն
* Սկօթոսի աստվածաբանութիււն։
* Կղեմէսի Գալանոսի վիճաբանութիւն առ մետաֆիզիկայն։

## Ծանոթագրություններ

124
Գիրք առաքինութեանց (46, Պետրոս Արագոնացի)

**Պետրոս արագոնացի, Գիրք առաքինութեանց** (46), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 46 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1386 թվականին Գրիգոր Տաթևացի գրիչի կողմից, Վաղատնո վանքում։ Ստացողը եղել է Հովհաննես Որոտնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18 x 13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 338 թերթից։ Ունի կիսախորաններ, լուսանցազարդեր։

## Բովանդակություն
* Բանալի համառօտագրութեանց
* Գէորգայ վիրակրի Քարոզ Երուսաղէմի (կցված 17֊րդ դարում)

## Ծանոթագրություններ

46
Ժողովածու (92)

**Ժողովածու** (92), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 92 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1781 թվականից առաջ։ Գրված է թղթի վրա, ունի 21.3x16.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 444 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 438ա, 444ր (1781 թ․):
## Բովանդակություն
*Աղեք․ Գալամաթօի Անտառ նորագոյն մտածմանց։
*Երոգինոսի (Որոգինեայ) Մեկնութիւն Երգոց երգոյն։
## Ծանոթագրություններ

92
Ժողովածու (119)

**Ժողովածու** (119), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 119 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1744 թվականին՝ Աբրահամ Աստապատցի գրիչի կողմից, ենթադրաբար Էջմիածնում։ Ծաղկող՝ Աբրահամ Աստապատցի։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,7x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 370 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ ստացողի՝ 235ա, հետագայի՝ 4բ(1774 թվական)։

## Բովանդակություն
* Թովմ․ Աքուինացւոյ Զնախագիտութենէ և զնախասահմանութենէ։ 
* Յաղագս որդեգրութեան աստուծոյ։ 
* Յաղագս ստեղծման աշխարհի։ 
* Ի գրոց Պատճառաց Արիստոտէլի կամ Պրոկզի։ 
* Նիկ․ Լիւբացւոյ Յաղագս երրորդութեան։ 
* Սիմ․ Ջուղայեցւոյ Վասն անձին մարգոյ, Յաղագս նշանակութեանց բառից տրամաբանականց։ 
* Համառօտ հավաքումն յաղագս հոգւոյ, Յաղագս հրեշտակաց (թրգմ․ Ստ․ Լեհացի)

## Ծանոթագրություններ

119
Ժողովածու (75)

**Ժողովածու** (75), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 75 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1631 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15, 2x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 334 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, բոլորագրով, նոտրգրով։ Ունի Աստվածածին (տպագիր) մանրանկարներ։ Պահպանակը ստեղծվել է 17-րդ դարում։ Հիշատակարաններ՝ 58ա։

## Բովանդակություն
* Մասունք Աստուածաշնչի։ 
* Հարցմունք դշխոյին ընդ Սողոմոնի։
* Ներս․ Շնորհալւոյ Յիշատակարանք Առակացն, ժողովրդին։
* Բանք իմաստանոց, Յաղադս պատկերացուցութեան։
* Խրատ առ ուսուցիչտ։
* Աղօթք (Գր․ Լուսավորիչ, Գր․ Նարեկացի, Յովհ․ Մանդակունի, Յովհ․ Գառնեցի)

## Ծանոթագրություններ

75
Ժողովածու (115)

**Ժողովածու** (115), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 115 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1463, 1688 թվականներին Ստեփանոս աբեղա, Ալեքսանդր Ջուղայեցի գրիչների կողմից, Ավագ վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18X13,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 404 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով և նոտրգիրով։ Ունի նկար՝ Կյուրեղ և Աղեք Ջուղայեցի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 172ա, 402ա։

## Բովանդակություն
* Գր. Աստուածարանի Առ որս ճառք։ 
* Կիւրդի Աղէսանդրացւոյ Գիրք պարապմանց։

## Ծանոթագրություններ

115
Բառգիրք (529)

**Բառգիրք** (529), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 529 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1614 թվականին Սրապիոն գրիչի կողմից, Կոստանդնուպոլսում։ Ստացողը եղել է Հովսեփ եպիսոկոպոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,5×13,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 183 թերթից։ Գրված է երկսյուն բոլորգիրով։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարան՝ գրչի՝ 168բ։
## Բովանդակություն
* Բառք Քերթողականք
* Փիլոնի, Գաղիանոսի, Եբրայեցւոց, Յունարէն, Գեղջուկ Քերականին
* Յովհաննէս Երզկանցւոյ Յաղագս երկնային շարժման

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մատենագրութինք (48, Դիոնիսիոս Արիսպագացի)

**Մատենագրութիւնք (48, Դիոնիսիոս Արիսպագացի) **, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 48 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1360 թվականին ենթադրաբար Կոստանդին գրիչի կողմից, Վահանշինու վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17,2x12.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 263 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգիրով։ Պահպանակը ունի 4 մագաղաթ, գրված է բոլորագիծ և ուղղագիծ երկաթագրով, Աւետարան և Ոսկեբերանի Մեկնութիւն Հռովմեացւոց թղթոյն։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 60ա, 183բ, 207ա, 229ա, 263ա (տե՛ս ձեռագիր N52, թերթ 309ա)։

## Բովանդակություն
* Պատճառ
* Պատմութիւն Դիոն. Արիսպագացւոյ։ 
* Մանունք

## Ծանոթագրություններ

48
Ժողովածու (114)

*Ժողովածու*' (114), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 114 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1495-1498 թվականներին Մաղաքիա Բաբերդացի գրիչի կողմից, Կապոսի անապատում (Երզնկա)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18x13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 457 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ծաղկազարդ մետաքս, շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 148բ, 450բ, հետագայի՝ 451ա (1685 թ.):
## Բովանդակություն
* Գր. Աստուածարանի Առ որս ճառք։
* Երեմիայի Բանք ի Գր. Աստուածարան (1685 թ.)։
* Դիոն. Արիսպագացւոյ Մատենագրութիւնք (թրգմ. Ստ. Սիւնեցի)։
* Պատմութիւն Դիոն. Արիսպագացւոյ։
## Ծանոթագրություններ

114
Ժողովածու (66)

**Ժողովածու**, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 66 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում (1345 թվականից հետո) Ֆրա Յոսու քահանա գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15.7X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 288 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Պահպանակը ունի 288 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ լատիներենով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 19ա, 70բ, 120ա, 120բ՝ Հետագայի՝ 2ա, 2բ, 19բ, 94ա, 121բ (Ժե՞ դ) (1541 թ.), 288ր (Ժէ դ.), նորոգման՝ 288ա (1644 թ.):

## Բովանդակություն
* Ալբերտի ՄԵծի Համառոտ Հաւաքումն աստուածարանականի ճշմարտութեան։ 
* Քարոզ պահոց։ 
* Պետ. Արագոնացւոյ Գիրք մոլութեանց։ 
* Հաւաքումն յաղադս տասն պատուիրանոցն։

## Ծանոթագրություններ

66
Ժողովածու (211)

**Ժողովածու** (211), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 211 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1629-1635 թվականներին Խաչատուր կրոնավորի կողմից, Լուցքայում (յաշխարս Իլախաց)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 193 թերթից։ Գրված է երկսյուն և միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 88ր, 225ա, 294ա։
## Բովանդակություն
* Վկայաբանութիւն Փոտինայ։
* Աւետարան։
* Մաշտոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (127)

**Ժողովածու (127)**, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է ժողովածուի 127 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1751-1781 թվականներին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,6x15,8 չափս, 366 էջ։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 27 էջ, գրված է թղթի վրա։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ Ա 1781 թ։ Հիշատակարաններ՝ O:

## Բովանդակություն
* Պետ․ Հռոմկլայեցւոյ Աստուծաբանութիւն։
* Կտակ մեծի ուրբաթու։
* Մեսրոպայ Գանձակեցւոյ Բան վանաս ողջոյնի։
* Արք․ Ասպատեցւոյ Բանք ի վերայ միւռօնի։
* Քարոզք (Գր․ Լուսավորիչ, Սիմ․ Երևանցի, Անանունք)։

## Ծանոթագրություններ

127
Ժողովածու (123)

**Ժողովածու** (123), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 123 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.5x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 247 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրագրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։

## Բովանդակություն
* Սկօթոսի Աստուածաբանութիւն։ 
* Նշանագիրք իմաստանոց։
* Հարցումն Օրէգիու և պատասխանի Օգոստինոսին։

## Ծանոթագրություններ

P - գրել բովանդակությունը
Q - ծաղկող
R - պատվիրատու

123
Ժողովածու (58)

**Ժողովածու** (58), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 58 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,8 x 11,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 315 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։

## Բովանդակություն
* Գր. Աստուածաբանի Առ որս ճառք։
* Գէորգայ Երզնկացւոյ Լուծմունք Աստուածաբանին ի բանից Յովհ. Որոտնեցւոյ։
* Լուծմունք Առ որս ճառից։ Արիստետէլի Յաղագս առաքինոuթեան։
* Գր. Տաթևացւոյ Լուծումն Առաքինութեանցն Արիստոտէլի։
* Զին՞չ է, որ ասէ Պողոս` Դուք Քրիստոսի և Քրիստոս յաստուածոյ...:
* Զին՞չ է սահման...

## Ծանոթագրություններ

58