open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Berthillon

**Berthillon**, պաղպաղակի արտադրման ընտանեկան ձեռնարկություն, որը գտնվում է Փարիզի 4-րդ շրջանի Սեն Լուի կղզում, նրա տեսարժան վայրերից է։

## Նկարագրություն
Berthillon արտադրում է զանազան հոտ ու համով (վիսկիի, մորու, կարամելի, կիվիի, մեղրի, պապայայի և լիմոնի) ավելի քան 70 տեսակի պաղպաղակ։ Սրճարանի դիմաց մշտապես հերթ է։ Համաձայն Նաթանիել Լանդի The Ten Best of Everything, The Ultimate Guide for Travelers ուղեցույցի՝ այն մտնում է պաղպաղակ-սրճարանների լավագույն տասնյակի մեջ։ Պաղպաղակի արտադրման ժամանակ չեն օգտագործվում քիմիական կոնսերվանտներ և գունանյութեր, այլ միայն բնական մթերքներ՝ կաթ, սերուցք, շաքար ու ձու։ Պաղպաղակի մեջ օգտագործվող մրգերը, կակաոն և վանիլը հաղորդում են նրան հոտային և համային երանգներ։

## Պատմություն
Berthillon ապրանքանիշի պատմության սկիզբն է համարվում 1954 թվականը, երբ 30 տարեկան երիտասարդ ձեռներեց Ռայմոն Բերտիյոնը, որը ղեկավարում էր իր կնոջը և զոքանչին պատկանող «Le Bourgogne» սրճարանը, որոշում է գործի մեջ կիրառել մի քանի տարի առաջ ձեռք բերած պաղպաղակի սարքավորումը։ Սրճարանի հաջողությունը հիմնված էր բարձր որակի բնական արտադրանքի վրա։ Աստիճանաբար պաղպաղակի սրճարանը հայտնի է դարձել նաև Սուրբ Լյուդովիկոս կղզու սահմաններից դուրս։ 1961 թվականին այն այցելած Henri Gault et Christian Millau-ի քննադատները թողել են լավագույն մեկնաբանությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Սրճարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի սրճարաններ
Տավուշի մարզի լքված գյուղերի ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Տավուշի մարզի լքված գյուղերի ցանկը

## Տես նաև
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ քաղաքատեղիների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ ձիթհանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Ռալֆ Բանչի զբոսայգի

**Ռալֆ Բանչի զբոսայգի** (), Նյու Յորքի *Turtle Bay* թաղամասում գտնվող փոքրիկ քաղաքային հանրային պուրակ, որը գտնվում է Առաջին պողոտայում՝ 42-րդ և 43-րդ փողոցների միջև։ 1979 թվականին այն կոչվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի առաջին աֆրոամերիկացի դափբեկիր Ռալֆ Բանչի անվամբ։

Այգին գտնվում է ՄԱԿ-ի գլխավոր գրասենյակից դեպի Առաջին պողոտա ընկած երկայնքում (Առաջին պողոտայի այս հատվածը հայտնի է նաև որպես «Միավորված ազգերի կազմակերպության հրապարակ»)։ Պուրակի հյուսիսարևմտյան անկյունում գտնվող գրանիտե սանդուղքը տանում է դեպի 43-րդ փողոցի և Թյուդոր սիթիի բնակարաններ։ Այն կառուցվել և բացվել է 1948 թվականին՝ ՄԱԿ-ի շտաբի կառուցման ընթացքում։ Պուրակի պատին փորագրված է Եսայի մարգարեից հայտնի մեջբերումը՝ 2:4: «Նրանք իրենց սուսերներից խոփեր պիտի ձուլեն, և իրենց սուիններից՝ մանգաղներ. ազգ ազգի վրա սուր չպիտի բարձրացնի, և նրանք այլևս չեն սովորելու պատերազմել»։ **Եսայու պատ** անվանումով հայտնի այս պատը վերափոխվել է 1975 թվականին և վերջին բառի տակ ավելացվել է «Եսայի» բառը։ 1981 թվականին պուրակի սանդուղքը, ի պատիվ խորհրդային այլախոհ Նատան Շարանսկու, կոչվել է Շարանսկու սանդուղք։

Եսայու պատի առջև գտնվող հարթակում 1980 թվականին տեղադրվել է 15 մետր բարձրությամբ «Խաղաղության ձև մեկ» չժանգոտվող պողպատե կոթողը։ Կոթողի քանդակագործը՝ Դանիել Լառու Ջոնսոնը (ծն. 1938 թ.), Բանչի մտերիմ ընկերն էր և քանդակը նվիրել է Բանչին, ով 1950 թվականին արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

Այգու հարավային ծայրում 1990 թվականին բացվել է հուշատախտակ՝ նվիրված քաղաքացիական իրավունքի պաշտպան Բայարդ Ռասթինին։

Քանի որ «Եսայու պատը», «Խաղաղության ձև մեկ» կոթողը, Բանչի խաղաղարար գործունեությունն արծարարծում են խաղաղության թեման և գտնվում են ՄԱԿ-ի հարևանությամբ, այգին հանրաճանաչ վայր է ցույցերի և հանրահավաքների համար, որոնք վերաբերվում են խաղաղությանը և միջազգային այլ հարցերի։ 1985 թվականին այգին համարվել է Նյու Յորքի առաջին խաղաղության պուրակը։ Այգին զբաղեցնում է քառորդ ակրից (1000 մ²) պակաս տարածք, ուստի այստեղ խոշոր հավաքույթներ չեն կազմակերպվում։

## Պատկերասրահ

New York City, May 2014 - 085.JPG|Ռալֆ Բանչի զբոսայգու ցուցանակ
Ralph Bunche Park, New York 2017 02.jpg|Եսայու պատ
Staircase in Tudor City.JPG|Եսայու պատ
New York City, May 2014 - 083.JPG|
Staircase in Tudor City.JPG|Թյուդոր սիթի տանող սանդուղք


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաղաղության զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Մանհեթենի զբոսայգիներ
Պարսամ Սիմոնյան

**Պարսամ Հունանի Սիմոնյան** (), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1970)։ Հայաստանի նկարիչների միության (1936) և
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1939)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Նկարիչ Վարդան Սիմոնյանի հայրն է։

## Կենսագրություն
Պարսամ Սիմոնյանը ծնվել է 1911 թվականին, Վաղարշապատում։ 1930 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարան, 1931 թվականին ընդունվել և 1935 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան, 1935 թվականին (Ս. Գերասիմովի, Ֆավորսկու և Վոլկովի արհեստանոց)։

Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։ 1964 թվականին ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների ցուցահանդեսում նախագծել է ՀԽՍՀ տաղավարը։ 1954 թվականին Վենետիկի բիենալեում ներկայացվել է վարպետի 2 կտավները։ Սիմոնյանի աշխատանքներից ներկայացված են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Սիմոնյանի գործերից շատերը ձեռք են բերել Սարատովի, Վոլգոգրադի, Խարկովի պատկերասրահները և մասնավոր այլ հավաքորդներ։

Սիմոնյանը մասնակցել է հանրապետական տարբեր ցուցահանդեսների։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1970)
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* ԽՍՀՄ «Արիության համար» մեդալ
* «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ստանիսլավ Աբդռաֆիկով

**Ստանիսլավ Աբդռաֆիկով** (, ), ռուս տնտեսագետ և ճարտարագետ, տնտեսագիտության թեկնածու, Հարավուրալյան «Կրիստալ» գործարան բաց բաժնետիրական ընկերության գլխավոր տնօրեն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Չելյաբինսկի մարզի Պլաստ քաղաքում։ Ավարտել է Չելյաբինսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը ինժեներ-էներգետիկ մասնագիտությամբ՝ ստանալով տնտեսագիտության թեկնածուի աստիճան։ 2003 թվականին դարձել է գիտության և տեխնիկայի բնագավառում ՌԴ Պետական մրցանակի դափնեկիր։ 1994 թվականին դարձել է Հարավուրալյան «Կրիստալ» գործարանի գլխավոր տնօրեն։ Ներկայումս «Կրիստալ» ԲԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահն է։ Մինչ այդ՝ գործարանը գտնվում էր սնանկացման մեջ և նրան հաջողվել է ձեռնարկությունը բարձրացնել կվարցի արտադրության համաշխարհային մակարդակի։ Գործարանը նոր տնտեսական պայմաններով ապահովելու համար 1998 թվականին պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։ Անցկացրել է սարքավորումների ընդհանուր արդիականացում, արտադրությունից ստացված ապրանքները համաշխարհային ճանաչում են ստացել, գործարանը 2000 թվականին արժանացել է ՌԴ կառավարության որակի մրցանակին։ 2000-2005 թվականներին զբաղեցրել Է Չելյաբինսկի մարզի Ազգային ժողովի պատգամավորի պաշտոնը։

## Մրցանակներ
Հիմնական պետական մրցանակներ.
* Պատվո շքանշան (1998),
* ՌԴ պետական մրցանակ գիտության և տեխնիկայի բնագավառում (2003)։

Այլ.

* «Պատվի և խիզախության» շքանշան (1998),
* Պետրոս Մեծի անվան մրցանակ (2000),
* Ռուսաստանի Լավագույն կառավարիչ (2002),
* «Ռուսաստանի ազգային Օլիմպոս» մրցանակ (2004)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Բռնել Սանտային

**Բռնել Սանտաին** (), «Nickelodeon» ալիքի ամերիկյան հեռուստատեսային ֆիլմ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 29-ին Միացյալ Նահանգներում։

## Սյուժե
Որպեսզի ապացուցեն, որ Սանտա Կլաուս իրականում գոյություն ունի, տասնամյա Ալեքսը և նրա զարմիկները՝ Ռիչարդը և Զոուին, որոշում են նրան բռնել դեպքի վայրում։ Բայց խնդիրն այն է, որ եթե Սանտային տեսնեն, նա կկորցնի իր կախարդական ուժը, և այդ ժամանակ ամանորյա հրաշքը կարող է անհետանալ ընդմիշտ։

## Դերերում

## Արձագանքներ
«Commonsensemedia»-ն այս ֆիլմին տվել է երկու աստղ, քանի որ նրանք կարծում էին, որ այն «պարզունակ ֆիլմ է և ունի տոնական տրամադրության պակաս»։ «Նյու Յորք Թայմս» թերթը () ֆիլմի մասին տվել է ավելի դրական կարծիք և գովել է Բրեաննա Իդեի դերասանական վարպետությունը։

### Մրցանակներ
* «Leo Award for Best Youth or Children’s Program or Series» (2015, հաղթել է)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Կանաչ տաբատով կարճահասակը

**Կանաչ տաբատով կարճահասակը** (), խորհրդայի կարճամետրաժ նկարված մուլտիպիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1987 թվականին, Իվան Դավիդովի կողմից, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Մուլտֆիմը Ժան Գրիվայի հեքիաթի համանուն էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Կարճահասակը հոգնել էր տանը նստելուց և որոշում է գնալ ճանապարհորդության, բայց նրա պապիկը արգելում է նրան` ասելով, որ նա դեռ շատ փոքր է, պետք է տանը նստի և խնամի ծեր պապիկին։ Սակայն կարճահասակը փախչում է և պապիկի մասին վատ երգեր երգելով ճամփորդում է։ Նա ճանապարհին հանդիպում է գորտին, որը նրան առաջարկում է թեթև պաղպաղակ, և կարճահասակը համաձայնվում է։ Դրանից հետո նա փորձում է հասնել ծիածանին, սակայն ընկնում է, և այդ ժամանակ գորտը նրան նորից է առաջարկում պաղպաղակ ուտել։ Փորձելով պաղպաղակը և կրկին փորձելով հասնել ծիածանին նա, միևնույնն է, ընկնում է։ Գորտը նորից է առաջարկում փորձել պաղպաղակը։ Նախ կարճահասակը չի ուզում ուտել, բայց հետո փոշմանում է և նորից է ուտում։ Երրորդ անգամից հետո գորտը փոխում է ծիածանի շարժումը, և դրա օգնությամբ կարճահասակը կարող էր հասնել մյուս կղզին։ Սակայն կարճահասակը նախընտրում է լողալ գետի միջով։ Ճանապարհին նրանց վրա է հարձակվում գայլաձուկը, բայց կարճահասակը նրան հաղթում է, և ինքն ու գորտը շարունակում են լողալ։ Երբ նրանք հասնում են մյուս կղզին, գորտը, նրան քաջ անվանելով, համբուրում է նրան և ծիածանի վրայով վերադառնում տուն։ Կարճահասակը գնում է առաջ և ճանապարհին հանդիպում է առյուծին, որն օճառե պղպջակներ էր փչում։ Կարճահասակը պատահաբար դրանցից մեկը պայթեցնում է։ Առյուծն սկզբից զայրանում է, բայց հետո տեսնում է նոր օճառե պղպջակ, որը մոտենում է առյուծի աչքերին և պայթում է, ինչն էլ նրան ստիպում է լացել և փախչել։ Ճանապարհին նա հանդիպում է վախկոտ նապաստակին, որից ինքն է վախենում։ Գիշեր է գալիս, և կարճահասակը վախից որոշում է հետ վերադառնալ։ Ճանապարհին նա հանդիպում է իր պապիկին և հասկանում է, որ պապիկը հետևում և օգնում է իրեն։ Հենց նա էր նրան փրկել գայլաձկից, երբ վերջինս մարտահրավեր էր նետել նրան, և հենց նա է փչել պղպջակը, որն ստիպել էր առյուծին լացել։ Հայտնում է Հազարան Բլբուլը և առաջարկում է նրանց նստել իր մեջքին, և ինքն այդպիսով նրանց կօգնի տուն հասնել։

Պապիկը նախ խնդրում է Հազարան Բլբուլին վերցնել իրեն, իսկ թոռնիկին թողնել, քանի որ նա ողջ ճանապարհորդության ժամանակ պապիկի մասին վատ երգեր էր երգում և վախեցել էր սովորական անպաշտպան նապաստակից։ Կարճահասակը ներողություն է խնդրում և ասում, որ էլ այդպիսի բան չի անի։ Պապիկը ներում է թոռնիկին և Հազարան Բլբուլը նրանց տուն է տանում։

## Հեղինակներ

* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի
:

## Դերերը հնչյունավորել են

* Նատալյա Շվեց` Կարճահասակ
* Ալեքսանդր Գրավե` Կարճահասակի պապիկ 
* Սվետլանա Խառլապ` Գորտ 
* Տատյանա Շաբելնիկովա` Հազարան բմբուլ

## Արձագանքներ
«ivi»-ն մուլտֆիլմին 10 բալից տվել է 6.7 բալ։ Կայքի նկարագրությունն ասում է, որ այն կարող է ուսուցանող լինել ինչպես շուտ մեծանալ ցանկացող երեխաների, այնպես էլ` մեծահասակների համար։ «KinoNews»-ը մուլտֆիլմին տվել է 6 բալ 10 բալից Коротышка — зеленые штанишки —KinoNews:«Русские сказки»-ն մուլտֆիլմը 5 աստղից 5 է գնահատել։ «Отзовик»-ը մուլտֆիլմը 5 աստղից 4 է գնահատել։ «Multiki-Online24»-ը մուլտֆիլմին 5 բալից տվել է 3 միավոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Friends Will Be Friends

**«Friends Will Be Friends»** (անգլ. թարգ.՝ «Ընկերները կմնան ընկերներ»), բրիտանական Քուին ռոք խմբի երգը A Kind of Magic ալբոմից, գրված Ֆրեդի Մերկուրիի և Ջոն Դիքոնի կողմից։ Երգը որպես սինգլ թողարկվել է 1986 թվականի հունիսին, սինգլը ինքնին համարվում է Մեծ Բրիտանիայում թողարկված խմբի 13-րդ սինգլը։ Բրիտանական չարթերում սինգլը հասել է 14-րդ հորիզոնական, սակայն լավագույն հաջողության երգը հասել է Իռլանդիայում, որտեղ զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։

## Երգի տարբերակներ
Երգը ունի երեք տարբերակ՝ *ալբոմային*, որը թողարկվել է նաև 7" սինգլի կերպով և տևում է 4:07 րոպե, *երկարաձգված*, որը թողարկվել է 12" սինգլի տեսքով, տևում է 6:15 րոպե և ներառում է նոր քառյակներ և ավելի եկար խոռային նախանվագներ, որը երգում է Friends will be friends արտահայտությունը սկզբում և երկարեցված ավարտում, A Kind of Magic ալբոմի որոշ թվարկումների բոնուս երգերի շարքում («Լրացուցիչ կախարդական բաղադրիչներ», անգլ. Extra Magical Ingredients) կա «Friends Will Be Friends Will Be Friends» երգը, որը իրենից ներկայացնում է մի փոքր կարճեցված-երկարացված տարբերակ և կտրված քառյակ, այն տևում է 5:54 րոպե։

## Տեսահոլովակ
Այս երգի տեսահոլովակը իրենից ներկայացնում է մի ձայնագրություն, որում Քուինը ելույթ է ունենում դահլիճում՝ շրջապատված երկրպպագուներով, ովքեր երգում են «Friends will be friends», իսկ վերջում՝ «Right till the end» արտահայտությունները։

## Ձայնագրման մասնակիցներ

* Ֆրեդի Մերկուրի՝ գլխավոր և բեք վոկալ, դաշնամուր, սինթեզատոր
* Բրայան Մեյ՝ կիթառ, բեք վոկալ
* Ջոն Դիքոն՝ բաս կիթառ, ռիթմ կիթառ
* Ռոջեր Թեյլոր՝ հարվածային գործիքներ, բեք վոկալ
*Spike Edney՝ սինթեզատոր
*

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* ՅուԹյուբ՝ երաժշտական տեսահոլովակ, երաժշտական տեսահոլովակ (VEVO)
* Երգի բառերը խմբի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Կատեգորիա:1986 երգեր
Օմակ Սյուրյուն

thumb|Օմակը առաջին շարքի, ներքևի ձախ մասում է։ ԲԿՄԱ-ի Չեմպիոնների համատեղ մարզման ժամանակ՝ Շոլբան Կարա-օոլի հետ: 2017|alt=
**Օմակ Սեմյոնովիչ Սյուրյուն** (, ), ծագումով տուվացի ռուս ազատ ոճի ըմբիշ։ Հանդես է գալիս Նովոսիբիրսկի մարզի 57 կգ քաշային կարգում, սպորտի վարպետ է։ 2014 թվականի Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 2012 և 2013 թվականների Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Մարզիչներ
Սյուրյուն Օմանի առաջին մարզիչը Օորժակ Ա․ Բ․-ն է։ Այժմ նրա անձնական մարզիչներն են Օորժակ Ա․ Բ․-ն և Իսլամով Ռ․ Ռ․-ն, ով հանդես է գալիս Նովոսիբիրսկի մարզից։

## Հաջող մրցաշարեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օմակ Սյուրյունի պաշտոնական էջը Ռուսաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայում 

Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Սյուզաննա Փիրումյան

**Սյուզաննա Փիրումյան** ( բալետի պարուհի), առաջատար մենապարուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2017))։

## Կենսագրություն
Սյուզաննա Փիրումյանը ծնվել է 1983 թվականի հուլիսի 24-ին, Երևանում։ Նա սերում է հայ նշանավոր ռազմական գործիչ, Սարդարապատի ճակատամարտի գլխավոր հրամանատար, ազգային հերոս, ռուսական բանակի գնդապետ Դանիել Բեկ-Փիրումյանի և ռազմական գործիչ, գնդապետ Պողոս Բեկ-Փիրումյանի տոհմից։

Սյուզաննա Փիրումյանը 1992-2001 թվականներին սովորել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանում։ 2001 թվականին ընդունվել է Երևանի Ա.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն՝ որպես բալետի արտիստ։ 2017 թվականին ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի պարարվեստի ռեժիսուրա բաժինը։ Որպես դիպլոմային աշխատանք համակուրսեցի Սևակ Ավետիսյանի հետ մեկտեղ ներկայացրել են Էդգար Հովհաննիսյանի «Մարմար» սյուիտի և Տերտերյանի 6-րդ սիմֆոնիայից մի հատվածի համադրությամբ «Անահիտ» բեմադրությունը՝ ըստ Ղազարոս Աղայանի համանուն հեքիաթի։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Ռուսաստանում, Եգիպտոսում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Բահրեյնում, Քաթարում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Մալազիայում և այլն։

Բազմաթիվ պատվոգրերի և շնորհակալագրերի դափնեկիր է, իսկ 2016 թվականին ստացել է տարվա լավագույն բալետի պարուհի պատվոգիրը։ 2017 թվականին թվականին Երևանի քաղաքապետարանի կողմից նրան բնակարան է շնորհվել։

Օժտված լինելով կատարողական բարձր վարպետությամբ՝ վերջինս հանդես է եկել Հայաստանի, ինչպես նաև միջազգային լավագույն բեմերում։ Մշտապես պահանջված լինելով հանդիսատեսի կողմից՝ արտերկրից համագործակցության բազմաթիվ հրավերներ է ստացել։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

մինի|Փորձի ժամանակ|260x260px|alt=Սյուզաննա Փիրումյան

## Մրցանակներ
Պարարվեստի բնագավառում ունեցած վաստակի համար 2017 թվականի մայիսի 28-ին Սյուզաննա Փիրումյանին շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր արտիստի կոչում։

## Խաղացանկ
* Նինա - Արամ Խաչատրյան «Դիմակահանդես»,
* Գայանե - Արամ Խաչատրյան «Գայանե»,
* Ժիզել - Ադոլֆ Ադան «Ժիզել»,
* Ֆրիգիա - Արամ Խաչատրյան «Սպարտակ»,
* 2-րդ ջութակ- «Հավերժություն»,
* Մազուրկա - Ֆրեդերիկ Շոպեն «Շոպենիանա»,
* Հավերժահարս, փողոցային պարուհի - Լյուդվիգ Մինկուս, Էդուարդ Նապրավնիկ «Դոն Կիխոտ»,
* Հռիփսիմե - Մելիք Մավիսակալյան, Լորիս Ճգնավորյան «Սուրբ Հռիփսիմե և Տրդատ»,
* Կորսարի Պադեդե - Ցեզար Պունի «Կորսար»,
* Ջուլիետ - Ս. Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետ»,
* Շուշանիկ - Է. Հովհաննիսյանի «Վարդանանք»,
* Կիտրի - Լյուդվիգ Մինկուս, Էդուարդ Նապրավնիկ «Դոն Կիխոտ»,
* Կարմեն - Ժորժ Բիզե, Ռոդիոն Շչեդրին «Կարմեն Սյուիտ»,
* Արքայադուստր Մաշա - Պյոտր Չայկովսկի «Մարդուկ-Ջարդուկը»,
* Հանդես է եկել նաև Աստոր Պիացոլայի «Տանգո»-ում ինչպես նաև Հարո Ստեփանյանի «Սասունցի Դավիթ» օպերայում,
* Ջուլիետ - Սերգեյ Պրոկոֆև «Ռոմեո և Ջուլիետ»
* Օդետ, Օդիլ - Պյոտր Չայկովսկի, «Կարապի լիճ (բալետ)»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 24 ծնունդներ
Ոչբռնություն (քանդակ)

***Ոչբռնություն***, նաև հայտնի որպես **Հանգուցված ատրճանակ**, շվեդ քանդակագործ Կառլ Ֆրեդրիկ Ռուտերսվարդի հեղինակած բրոնզե քանդակ, որն իրենից ներկայացնում է հանգուցված փողով ու փողաբերանը դեպի վեր ուղղված խոշորացված չափսերով ատրճանակ։ Ռուտերսվարդը քանդակել է արձանը երգահան ու Խաղաղության կողմնակիցների շարժման ակտիվիստ Ջոն Լենոնի սպանությունից հետո։

1993 թվականից ի վեր արձանը հանդիսանում է Ոչբռնության նախագծի խորհրդանիշը, որը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է և բռնությունը կանխարգելող կրթական ծրագրերի միջոցով նպաստում է սոցիալական փոփոխություններին։

## Տեղակայում
Ամբողջ աշխարհում կա այս քանդակի 31 կրկնօրինակ։ Դրանք գտնվում են հետևյալ ռազմավարական տեղանքներում․

Շվեդիայի Լունդ քաղաքում գտնվող էսքիզների թանգարանում պահվում է հրազենի մի Էսքիզ, որի վրա Ռուտերսվարդը գրի է առել, որ Լենոնի ու Բոբ Քրեյնի սպանությունների վիշտը ոգեշնչել է իրեն ստեղծել այս գործը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:The Knotted Gun (16344250606).jpg|Մալմյո
Պատկեր:Non-violence-Samskolan-erik-ekholm.jpg|Գյոթեբորգ
Պատկեր:Non-Violence Stora Samskolan.jpg|Գյոթեբորգ
Պատկեր:Non Violence 1998. Täby. Carl Fredrik Reuterswärd.JPG|Թեբի
Պատկեր:Non-violence.JPG|Բուրոս
Պատկեր:Carl Fredrik Reuterswärd Non-Violence Sergelgatan 03.JPG|Ստոկհոլմ
Պատկեր:Non-Violence - Halmstad.jpg|Հալմստադ
Պատկեր:Nonviolencebeijing.jpg|Պեկին


## Տես նաև
*Ոչբռնության միջազգային օր
*Ոչբռնություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Page with photos of the ''Non-Violence'' sculpture at various locations

Կատեգորիա:Արձաններ
Կատեգորիա:Ոչբռնություն
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քանդակներ ըստ հեղինակի
Կոտայքի մարզի լքված գյուղերի ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Կոտայքի մարզի լքված գյուղերի ցանկը

## Տես նաև
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ քաղաքատեղիների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ ձիթհանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Ռամիզ Ռովշան

**Ռամիզ Ռովշան Մամադալի օկլի** (, ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, գրող, կինոսցենարիստ, թարգմանիչ; Ադրբեջանի գրողների միության անդամ (1981), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ (2019):

## Կենսագրություն
Ռամիզ Ռովշանը ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Բաքվի Ամիրջան գյուղում։ Իր առաջին միջնակարգ կրթությունն ստացել է Սուրախանի շրջանի թիվ 208 միջնակարգ դպրոցում։ 1964-1969 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1976-1978 թվականներին ստացել է բարձրագույն սցենարիստի կրթություն Մոսկվայում։

Նա աշխատել է որպես խմբագիր Ջաֆար Ջաբարլու անվան «Ադրբեջանֆիլմ» կինոստուդիայում և «Մոզալան» կինոստուդիայում (1971): Աշխատել է որպես սցենարիստ (1974-1975), սցենարիստների խորհրդի անդամ (1979-1987), կինոստուդիոյի գլխավոր խմբագիր (1987-1992):

1992 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի թարգմանության կենտրոնի գլխավոր խմբագիր։ Նա մի քանի բանաստեղծության գրքերի հեղինակ է։

Բազմաթիվ գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր նկարահանվել են Ռամիզ Ռովշայի սցենարիների հիման վրա։

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 2019 թվականի մայիսի 25-ի հրամանագրով նրան շնորհվել է Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծի կոչում ՝ադրբեջանական մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Էնքան շատ են ցավերն, ավերն իմ սըրտում (քառյակ)

**«Էնքան շատ են ցավերն, ավերն իմ սըրտում»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։ Հեղինակն այն գրել է 1922 թվականի հուլիսի 12-ին։

## Պատմություն
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդ №109-ում պահպանվել է մեկ ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է 1922 թվականին Երևանում լույս տեսած Նորք հանդեսի 95-րդ էջում, այնուհետև՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի I հատորում։

Արտատպվում է Նորք հանդեսից։

Ուղղված է մեկ տպագրական սխալ (3֊րդ տողում «էս»֊ի փոխարեն տպագրված էր «այս»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Նոստալգիա

**Նոստալգիա** (՝ «վերադարձ հայրենիք» և  «ցավ, տխրություն»), հայրենիքի կամ՝ ավելի հաճախ անցյալի հանդեպ կարոտ։ Հոգեբուժության մեջ ռեակտիվ վիճակի ձև, որը պայմանավորված է հայրենիքից երկար կտրվածությամբ։ Այն արտահայտվում է ընկճվածական սինդրոմով և, երբեմն, ընդունում է ծանր նևրոտիկ կամ փսիխոտիկ վիճակի ձև։ Այդ ամենը կարող է ուղեկցվել անքնությամբ։

Այն կարող է նաև նշանակել մի երևույթ, որի ժամանակ մարդ կարոտում է ինչ-որ բան կամ որևէ մեկին ջերմ հիշողություններով։ Դա կարող է ինչ-որ խաղի, պահի կամ կյանքի մի շրջանի հանդեպ նոստալգիա լինել։ Յուրաքանչյուր բան կարող է լինել նոստալգիայի առարկա։

## Նկարագրություն
Տերմինի բացատրությունը տվել է Իոան Հոֆերը 1688 թվականին, նկարագրելով իրենց հայրենիքից հեռու ծառայող շվեյցարական զինվորների և ուսանողների հիվանդությունը, որոնք բուժվում էին տուն վերդառնալուց անմիջապես հետո։

Երկար ժամանակ նոստալգիան հիվանդություն է համարվել։ Փիլիսոփայությունը, հասարակագիտությունը և հոգեբանությունը սկսել են նոստալգիայով հետաքրքրվել միայն 20-րդ դարի առաջին կեսին։ Զարգացնելով Անրի Բերգսոնի գաղափարները, Մորիս Հալբվաքսը 1920 թվականներին թեզիս է առաջադրել, որի համաձայն հիշողությունները վերարտադրություն չեն, այլ մարդու փորձի վերակառուցում։ Դրանից հետևում է, որ հիշողությունները, այդ թվում նաև նոստալգիական, ոչ ճշգրիտ են արտադրում անցյալում կատարված իրադարձությունների ընթացքը, այլ ներառում են նաև սուբյեկտիվ գնահատականը և այն մարդու սխալները, որը հիշում է։ Դրանում է կայանում նոստալգիայի պարադոքսը․ մարդիկ կարոտում են անգամ իրենց անցյալի սարսափելի շրջանները։

Խոսելով նոստալգիայի էթնիկ իմաստի, բարոյական որոշումներ ընդունելու մեջ դերի մասին, Նովիկովը վերագրում է այն բարոյական ռեֆլեքսիային, սակայն կարծում է, որ նոստալգիայի բարոյական հետևանքները  միանշանակ չեն։ Օրինակ, Կառլ Յասպերսը նկարագրել է երեխաների սպանությունները երիտասարարդ գավառացի դայակների կողմից, որոնք սպանում էին երեխաներին այն հույսով, որ դրանից հետո կվերադառնան հայրենիք, քանի որ էլ խնամելու երեխա չկար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Davis F. Yearning for Yesterday: a Sociology of Nostalgia. Նյու Յորք։ Free Press, 1979.
* Boym S. Նոստալգիայի ապագա. Նյու Յորք։ Basic Books, 2001.
* Starobinsky J. Նոստալգիայի գաղափար// Diogenes, 1966, № 54, pp.&nbsp;81−103.
* Բոյմ Ս. Նոստալգիայի վե՞րջ? Դարեվերջի արվեստ և մշակութային հիշողություն։ Իլյա Կաբակովի դեպք Ильи Кабаков
* Դ. Լոուենտալ Անցյալը՝ օտար երկիր СПб: Վլադիմիր Դալ, 2004.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Նովիկով՝ «Նոստալգիայի դեմքեր»՝

Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Էջմիածնի գավառ

**Էջմիածնի գավառ**, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ Ձևավորվել է 1849 թվականին՝ Երևանի նահանգի կազմում։ Գավառի կենտրոնը Վաղարշապատ քաղաքն էր։

Էջմիածնի գավառը հյուսիսից և արևելքից սահմանակցում էր Ալեքսանդրապոլի, արևելքից՝ Նոր Բայազետի ու Երևանի, հարավից՝ Սուրմալուի գավառներին։ Արևմուտքում՝ Ախուրյան գետի երկայնքով, անցնում էր սահմանը Օսմանյան կայսրության, իսկ 1878 թվականից սկսած՝ Կարսի մարզի հետ։

Ներառել է հիմնականում ժամանակակից Արմավիրի մարզը, ինչպես նաև՝ Արագածոտնի մարզ (բացի Արագածի շրջանից) ու Կոտայքի մարզի Նաիրիի շրջանը։

## Անվանում
Ռուսական վարչաքաղաքական տեքստերում հայտնի էր որպես «Էջմիածնի գավառ», որը գալիս էր հայ առաքելական եկեղեցու գլխավոր՝ Էջմիածնի մայր տաճարի անունից։ Այնինչ բուն քաղաքը, որում գտնվում էր մայր տաճարը, կոչվում էր Վաղարշապատ, և մինչև 1945 թվականը պահպանել էր այդ անունը։

## Պատմություն
Գավառը կազմվել է 1849 թվականին։ Նախկինում, Սուրմալուի և Նոր Բայազետի գավառների հետ միասին մտել է Երևանի խանության (1747-1827), ապա՝ Երևանի գավառի կազմում։ Վերջինս ռուսական տիրապետության շրջանում ենթարկվել է Հայկական մարզի (1828-1840), ապա՝ Վրացա-Իմերեթական նահանգի (1840-1846), Թիֆլիսի նահանգի (1846-1849) վարչությանը։ Պարսկական տիրապետության շրջանում Էջմիածնի գավառի տարածքում ձևավորվել էին Ապարանի, Արմավիրի (Սարդարապատ), Աշտարակի (Կարբիբասար), Թալինի մահալները։

1849 թվականին կայսերական հատուկ հրովարտակով կազմվում է Երևանի նահանգը։ Այն ներառում էր 1840 թվականին լուծարված Հայկական մարզի տարածքը և Ալեքսանդրապոլի գավառը՝ հանդիսանալով ժամանակակից Հայաստանի հիմքը։ 1918-1920 թվականներին մտել է Հայաստանի առաջին հանրապետության, իսկ 1920 թվականից՝ Խորհրդային Հայաստանի կազմի մեջ։ 1930 թվականին լուծարվել է։

## Բնակչություն
1897 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառի բնակչությունը 124 237 մարդ էր, որի մոտ 63 տոկոսը հայեր էին (77572 մարդ), ավելի քան 35 տոկոսը՝ մուսուլմաններ՝ թաթարներ, քրդեր, թուրքեր (35999 մարդ)։ Բուն քաղաքի բնակչությունը 1897 թվականին հասել էր 5,267 մարդու, որից հայեր էին 4996-ը (94.9 %)։ Բնակչությունը կենտրոնացած է հիմնականում Արարատյան դաշտի գյուղերում, մասամբ նաև՝ Աշտարակի շրջակայքում։

1926 թվականին գավառի բնակչությունը կազմել է 114 505 մարդ։

## Վարչական բաժանում
1913 թվականին գավառը բաժանված էր 26 գյուղական համայնքի՝

* Աղավնատունի
* Ալի Քուչակի (Քուչակ)
* Աշտարակի
* Բաշ-Ապարանի (Ապարան)
* Գեչալուի (Մրգաշատ)
* Դողսի
* Եղվարդի
* Զեյվայի (Առատաշեն)
* Էվջիլարի (Արազափ)
* Թալինի
* Խերբեկլուի (Երվանդաշատ)
* Կարբիի
* Կոշի
* Ղարաքիլիսի (Հարթավան)
* Ղզըլ Թամուրի (Ոսկեվազ)
* Ղուրդուղուլիի (Արմավիր)
* Մահրիբանի (Կաթնաղբյուր)
* Ներքին Խաթունարխի (Գայ)
* Շահրիարի (Նալբանդյան)
* Չոբանքարայի
* Սաղմոսավանի
* Սարդարապատի (Արմավիր)
* Վաղարշապատի
* Վերին Խաթունարխի (Ակնաշեն)
* Փիրագանի (Բյուրական)
* Քարխունի (Արաքս)
* Քյորփալուի (Արշալույս)

## Տես նաև
* Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի նահանգի գավառներ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի պատմություն
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի պատմություն‎
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի պատմություն‎
Չարաճճիի արարքները

**«Չարաճճիի արկածները»** (), գեղարվեստական հեռուստատեսային ֆիլմ, որ նկարահանել է ռեժիսոր Վարիս Բրասլան Աստրիդ Լինդգրենի՝ Էմիլի մասին պատմող գրքի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում 1985 թվականին։

## Սյուժե
Փոքրիկ Էմիլը ծնողների ու կրտսեր քրոջ հետ ապրում է ագարակում։ Ծնողները նրան համարում են սարսափելի չարաճճի։ Հայրն սկսում է վախենալ նրա նոր մտահղացումներից և փորձում է տղային հեռու պահել կարևոր գործերից։

Էմիլի խղճի վրա արդեն ընկած են ջարդված ապուրամանը, մկան թակարդն ընկած հոր մատը, աշխատող Լինայի՝ անհաջող հանված ատամը և ֆրու Պետրելի ճաշարանի ջարդված պատուհանը։

Սակայն միայն այնպիսի չաարաճճին, ինչպիսին Էմիլն է, կարողանում է հաղթել հաղթել ապաստարանի չար ու ագահ պարետին։ Իր ծննդյան օրը նրան հաջողվում է ուրախ տոն կազմակերպել ապաստարանի ծերերի համար։

## Դերերում
### Գլխավոր դերերում
* Մարիս Զոնենբերգս-Զամբերգս – *Էմիլ*
* Խարի Լիեպինշ – *Էմիլ Սվենսոն, կոմունալ վարչության նախագահ
* Դացե Էվերսա – *Էմիլի մայրը
* Դիանա Զանդե – *Լինա, աշխատող
* Ուլդիս Դումպիս – *Էմիլի հայրը
* Վիա Արտմանե – *ապաստարանի պարետ
* Մադարա Դիշլերե – *Իդա
* Ռուդոլֆ Պլեպիս – *Ալֆրեդ, աշխատող

=== Դերերում ===
* Էվալդս Վալտերս – *Ստոլլե Յոկե
* Դինա Կուպլե – *Կրեսա Մայա
* Օլգա Կրումինյա – *ֆրու Պետրել
* Յանիս Զարինշ – *բժիշկ
* Իմանտս Ադերմանիս – *տանտեր

### Էպիզոդիկ դերերում
* Ա. Բուրկովսկիս
* Յա. Բուկս
* Է. Գոլդմանիս
* Վ. Չեստնովս
* Արիյս Գեյկինս
* Ա. Գրիմզե
* Վ. Կալմե
* Ա. Կալնայարս
* Ի. Կալնայարա
* Լ. Լիբերտս
* Յա. Լուսենս
* Ա. Մերցա
* Խ. Տոպսիս
* Յու. Վինտերս

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ալվիս Լապինշ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վարիս Բրասլա
* Բեմադրող օպերատոր՝ Դավիս Սիմանիս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Գունար Զեմգալս
* Կոմպոզիտոր՝ Իմանտս Կալնինշ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ա. Պատրիկեևա
* Հագուստների նկարիչ՝ Ս. Դեկսնե
* Գրիմարար՝ Ռ. Աբոլտինյա
* Ռեժիսոր՝ Ա. Ժուկովսկիս
* Օպերատոր՝ Վ. Եմելյանով
* Մոնտաժող՝ Ս. Շկիլա

## Մրցանակներ
* 1985 – «Մեծ Քրիստապ» կինոփառատոն
** հաղթող «Լավագույն լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Չարաճճիի արկածները»  Рускино.ру կայքում
* 

Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Աստրիդ Լինդգրենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Գլեմ ռոք

**Գլեմ ռոք** (), նաև գլիթեր ռոք (), ռոք երաժշտության ժանր, որը ծագել է Մեծ Բրիտանիայում 1970-ականների սկզբին և դարձել է այդ տասնամյակի առաջին կեսի գերիշխող ժանրերից մեկը։ Գլեմ ռոք kատարողների համար բնորոշ էին վառ կերպարներ` արտահայտված թատերական էֆեկտիվության և էկզոտիկ տարազների, վառ դիմահարդարի և անդրոգեն տեսքի միջոցով։ Երաժշտական առումով գլեմ-ռոքը միատարր չէր՝ համատեղելով Ռոքնռոլը, Հարդ ռոքը, արտռոքն և էստրադան։

ԽՍՀՄ-ում գլեմ ռոք կատարող ամենահայտնի խմբերը եղել են «Բաստիոնը» (Օդեսա), «Գորկու այգին» (Մոսկվա) և «Դիկլոֆոսը» (Ռիգա)։

## Կինո
Գլեմ ռոքի դարաշրջանը և փիլիսոփայությունը պատկերող ամենահայտնի ֆիլմեր։
* Բրայան դե Պալմա «Դրախտի ուրվական»
* Ռոքի Հորրի սարսափի շոու
* «Born To Boogie»
* Դեվիդ Բոուի «Ziggy Stardust and the Spiders from Mars» (1973)
* Հարի Գլիտեր «Remember Me This Way»
* «Slade in Flame»
* «Final Programme» (1973)
* «Oz» (1976)
* «Սև Լուսին» (1975)
* «Side By Side» (1975)
* «Never too Young to Rock» (1975)
* «Kiss Meets the Phantom of the Park» (1978)
* «Դետրոիտ ռոքի քաղաք» (1999)

## Արտաքին հղումներ
* Նեոնային լույսեր-Ռուսաստանի առաջին գլեմ ռոքի համայնքը
* A History of UK Glam Rock

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտություն
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կատեգորիա:Հանրամատչելի երաժշտություն
Կատեգորիա:Ռոք երաժշտության ժանրեր
Լուիզ ՄաքՔինի

**Լուիզ ՄաքՔինի** (, ), քաղաքական գործիչ և մարդու իրավունքների պաշտպան Կանադայի Ալբերտա նահանգից։ Նա եղել է առաջին կինը, որ երդվել է Ալբերտայի օրենսդիր ասամբլեայում և առաջին կինը, որն ընտրվել է որպես Բրիտանական կայսրության օրենսդիր մարմնի անդամ։ Նա Ալբերտայի օրենսդիր մարմնում որպես Ալբերտայի ոչ պարտիզանական լիգա կուսակցության անդամ ծառայել է 1917-1921 թվականներին։ Ավելի ուշ եղել է Հայտնի հնգյակ անդամներից մեկը, որը հաջողությամբ պայքարել է Կանադայի կանանց` Սենատում նշանակվելու իրավունքի համար։ Լինելով դպրոցի նախկին ուսուցիչ` նա որպես նորաբնակ Ալբերտա է տեղափոխվել 1903 թվականին։

## Քաղաքական կարիերա
thumb|right|Արձանի ամբողջական տեսքը, Կալգարի, Ալբերտա
ՄաքՔինին 1917 թվականի Ալբերտայի ընդհանուր ընտրություններին ընտրվել է Ալբերտայի Օրենսդիր մարմնում։ Որպես Ալբերտայի ոչ պարտիզանական լիգա կուսակցության անդամ նա Կլարեշոլմ ընտրատեղամասում հաղթել է Ալբերտայի ազատական կուսակցության թեկնածու Վիլիամ Մոֆատին։ Նա այդ տարի Օրենսդիր մարմնում տեղ զբաղեցրած երկու կանանցից մեկն էր. մյուսը Ռոբերտա ՄաքԱդամսն էր։

ՄաքՔինին կողմ է արտահայտվել կրթության, ոգելից խմիչքների հանդեպ ավելի խիստ վերահսկողության, կանանց` սեփականություն ունենալու իրավունքի և այլ բարեփոխումների վերաբերյալ։

Նա առաջադրվել է 1921 թվականին կայացած ընտություններին և պարտվել է անկախ թեկնածու Թոմաս Միլնեսին։

ՄաքՔինին Հայտնի հնգյակ անդամներից մեկն էր` Այրին Փարլբիի, Հենրիետա Մուիրի, Էմիլի Մերֆիի և Նելլի ՄաքՔլանգի հետ։

## Ուշ կյանք և պարգևներ
ՄաքՔինին մահացել է Կլարեշոլմում, Ալբերտայում, 1931 թվականին, *Անձանց գործը* հայտնի սահմանադրական գործի հաղթանակից երկու տարի անց։ 1939 թվականին նա Կանադայի կառավարության կողմից ճանաչվել է որպես ազգային պատմական կարևորության անձ։ Սա հավերժացնող հուշատախտակը 1997 թվականին տեղադրվել է Կլարեշոլմի գրասենյակի մոտ։ *Անձանց գործը* 1997 թվականին ճանաչվել է որպես պատմական իրադարձություն։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Սենատը քվեարկել է ՄաքՔինիին և Հայտնի հնգյակի մյուս անդամներին Կանադայի առաջին «պատվավոր սենատորներ» ճանաչելու համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Legislative Assembly of Alberta Members Listing
* profile, Alberta Heritage
* profile, Library and Archives Canada
* profile, Elections Canada

Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ
KitKatClub

thumb|right|Bessemerstraße՝ ակումբի նախկին տեղանքը։
**KitKatClub**, գիշերային ակումբ Բեռլինում, որը բացվել է 1994 թվականի մարտին պոռնոգրաֆիկ ֆիլմեր ստեղծող ավստրիացի Սիմոն Թաուրի և նրա զուգընկերոջ՝ Քրիսթեն Քրյուգենի կողմից։

## Ընդհանուր
KitKatClub-ը գրավում է հաճախորդներ ամբողջ Եվրոպայից և ընդհանրապես ամբողջ աշխարհից իր երաժշտական կատարումների ընտրության (տեխնո և տրանս) և սեռականությամբ չկաշկանդված երեկույթների շնորհիվ։ Ակումբի կարգախոսն է՝ «Արա այն, ինչ ուզում ես, միայն շարունակիր շփվել»։

Հյուրերին թույլատրվում է բաց սեռական հարաբերությունների մեջ մտնել հենց տեղում։ Շատ խիստ դրես կոդը պետք է պահպանել, որպեսզի հնարավոր լինի մտնել ակումբ (հաճախ այն ստուգում է հենց Քրիսթենը)։ Դրես կոդը կարող է լինել ֆետիշ, լատեքս, կաշվե, գրգռիչ շորեր և գլամուր։ Ակումբի տարածքը ներառում է եռահարկ պարահրապարակ, իսկ դրսում՝ լողավազան։ Այն զարդարված է ուլտրամանուշակագույն լույսով և գույնզգույն նկարներով, որոնք նկարել է Բեռլինում ապրող նկարիչ Դեն Թրաումերը։

Վերջին տարիներին KitKatClub-ն ավելի է «զսպվել». երաժշտություն ունկընդրելը և պարելը հյուրերի համար հիմա ավելի կարևոր են, քան սեռական հարաբերությունները իրենց զուգընկերների հետ։

Հյուրերը միայն հետերոսեքսուալները չեն։ Բազմաթիվ նույնասեռական տղամարդիկ անցկացնում են իրենց հանգստյան օրերն այստեղ՝ «ՔիթՔաթ» ակումբը մյուս ակումբների համեմատությամբ դարձնելով ավելի բազմազան։

Տարիների ընթացքում KitKatClub-ը դարձել է Բեռլինի հայտնի հաստատություններից մեկը: 2001 թվականին ակումբի տարածք են մուտք գործում Դաշնային ոստիկանության ուժերը՝ պատճառաբանելով, որ «ակումբը մարդկանց հրավիրում է հանրային վայրերում բաց սեռական հարաբերություններով զբաղվելու», որը նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սանձազերծումը քրեական հանցագործություն էր։

thumb|left|Ակումբն այսօր (Brückenstraße-ում)

1994 թվականից ի վեր ակումբի գտնվելու վայրը չորս անգամ տեղափոխվել է։ Այն բացվել էր Քրոյցբերգ թաղամասի Glogauer փողոցում։ 1999 թվականին այն տեղափոխվել էր գիշերային բեռլինյան կյանքի ամենամեծ թաղամասերից մեկը՝ Նոլենդորֆպլաց։ 2001 թվականին այն տեղափոխվել է Շյոնեբերգ թաղամաս՝ Bessemer փողոց։ 2007 թվականի հուլիսի սկզբներին այն տեղափոխվել է Միթթ թաղամասի SageClub ակումբ՝ Tresor ակումբին մոտ։ Ներկայումս այս երկու ակումբները իրար շատ մոտ են գտնվում, որը Բեռլինի ակումբային բիզնեսի համար ուշագրավ է։

Երբ 1994 թվականին KitKat-ը բացեց իր դռները, ակումբի հնչեցված երաժշտությունը հիմնականում դասական տրանս երաժշտությունն էր՝ գոա տրանս երաժշտության հետ մեկտեղմամբ։ Տարիների ընթացքում ակումբի սեփականատերները էլեկտրոնային երաժշտությանն ավելի մեծ տեղ են հատկացրել։ Որոշ հյուրեր այստեղ զարգացած երաժշտությանն անվանել են «KittySound»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  KitKatClub's official website
*  KitKatClub DVD booklet (English/Deutsch&nbsp;– PDF)  1994–2005&nbsp;– History of the KitKatClub by Kirsten.
*  KitKatClub@Myspace
*  KitKat-photo gallery&nbsp;– Opening @ sageclub July 2007
* http://www.kitkatclub.tv/ 

Կատեգորիա:Բեռլինի գիշերային ակումբներ
Կատեգորիա:Գիշերային ակումբներ
Կատեգորիա:Գիշերային կյանքը Բեռլինում
Red Special

**Red Special**, կիթառահար Բրայան Մեյի և նրա հոր՝ Հարոլդի ստեղծած էլեկտրոկիթառը 1960-ականների սկզբին, երբ Բրայանը դեռահաս էր։ Red Special-ը երբեմն անվանվել է **Fireplace** (բուխարի) կամ **Old Lady**։ Red Special անունը գալիս է ժանգոտած պլաստիկե ծածկույթի բազմաթիվ շերտերի կարմրավուն շագանակագույն գույնից, որը կիթառը ձեռք է բերել ներկելուց հետո։ Fireplace անունը հղում է այն փաստին, որ ծառը, որն օգտագործվում է անգղ պատրաստելու համար, պատրաստված է բուխարու դարակից։

## Վերնագրի տեքստ
Բրայանը միշտ երազել է Fender Stratocaster կիթառի մասին, սակայն նրա ընտանիքը նման թանկարժեք գնման գումար չուներ, ուստի, ի տարբերություն երաժիշտների մեծամասնության գործիքների, Red Special-ը Բրայանը հավաքեց իր հոր՝ Հարոլդի հետ իր ձեռքերով։ Բրայանը որոշել է, որ եթե իր կիթառն հավաքի, ապա նա պետք է նրան լիովին բավարարի բոլոր առումներով։

Հոր հետ Բրայանը հավաքել է կիթառը՝ 18-րդ դարի հին պահարանի և բուխարու դետալներով, որը Մեյերի ընտանիքի ընկերը պատրաստվում էր դեն նետել։ Ընդհանուր առմամբ, այդ ամենի արժերն է 8 ֆունտ։ Անգղը կտրված էր ցանկալի D-ձևով, գործը հեշտ չէր, քանի որ փայտը հին էր և բավականին կերված էր է վնասատուների կողմից։ Մեյի խոսքով՝ անգղում կան վնասատուների երկու անցքեր։

Երկար փորձարկումներից հետո Բրայանը հասկացել է, որ ստանդարտ մեդիատորի փոխարեն իրեն ավելի հարմար է խաղալ սովորական անգլիական մետաղադրամով՝ վեց պենսով։

Red Special-ը հնչում է Queen-ի գրեթե բոլոր ստուդիական հիթերում։ Բրայանը մինչ օրս նախընտրում է օգտագործել իր «բուխարի» կիթառը ստուդիայում և համերգներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Brian May Guitars Պաշտոնական կայք
* Անգլերեն կայք Red Special
* Անգլերեն ռեսուրս նվիրված Red Special-ին
* Անգլերեն և իսպաներեն կայք Red Special-ի մասին
* Անգլերեն կայք նվիրված Բրայան Մեյին ու իր կիթառին 
* Ռուսերեն կայք նվիրված Red Special
Back Chat

**«Back Chat»**, բրիտանական Քուին ռոք խմբի երգը «Hot Space» ալբոմից։ Խոսքերի հեղինակը Ջոն Դիքոնն է։ Երգը թողարկվել է որպես սինգլ «Staying Power» երգի հետ միասին «Բ» կողմում։ Այն UK Singles Chart չարթում հասել է 40-րդ հորիզոնական, Հարավային Աֆրիկայի չարթերում 18-րդ, իսկ Իռլանիդայի չարթերում 19-րդ։

## Երգ
Համեմատած ալբոմի այլ երգերի հետ` այս երգում զգացվում է աֆրոամերիկյան երաժշտության ազդեցությունը։ Ի սկզբանե երգը հենց այդպես էլ մտածված էր, սակայն խումբը որոշեց, որ երգում պետք է կիթառային սոլո լինի։ Երգի համերգային տարբերակն ավելի էր հեռանում կոմպոզիցիայի պարային ավանդույթներից։ Համերգների ժամանակ երգը կատարվում էր ավելի արագ տեմպով և երկար կիթառային պարտիայով։

Ստուդիական ձայնագրության ժամանակ Դիքոնը նվագում է սինթեզատոր, էլեկտրակիթառ և բաս կիթառ, Բրայան Մեյը՝ կիթառային սոլոն, Ռոջեր Թեյլորը՝ հարվածային գործիքները, իսկ Ֆրեդի Մերկուրին երգում էր վոկալային մասը։

Երգն ունի երեք տարբերակ՝ առաջինը՝ *ալբոմային*, երկրորդը՝ *[[սինգլ]]*՝ կարճատև նախերգանքով և կոդայով, երրորդ՝ *երկարատև՝* ձայնագրված որպես 12 դյույմանոց սինգլ։

## Տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Բրայան Գրանտը։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել 1982 թվականի հուլիսին։ Տեսահոլովակի համար օգտագործվել է սինգլային տարբերակը։

Տեսահոլովակը նկարահանվել է երգի սովորական կատարման տեսքով։ Տեսահոլովակի դեկորացիան արվել է «տեխնո» ոճով։ Տեսահոլովակի սկզբում Մերկուրին հայտնվում է վերելակում և, ամբողջ տեսահոլովակի ընթացքում, նա միայն երգում, շարժվում և պարում է երգի ներքո։ Մեյը նվագում է ոչ թե իր՝ Red Special կիթառով, այլ Fender Telecaster-ով։

Այս տեսահոլովակի կադրերը օգտագործվել են «Radio Ga Ga» և «The Show Must Go On» երգերի տեսահոլովակներում։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* Ֆրեդի Մերկուրի՝ գլխավոր և բեք վոկալ
* Բրայան Մեյ՝ կիթառային սոլո
* Ջոն Դիքոն՝ բաս կիթառ, ռիթմ կիթառ, սինթեզատոր, ռիթմ սարք
* Ռոջեր Թեյլոր՝ էլեկտրոնային հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՅուԹյուբ՝ երաժշտական տեսահոլովակ, Live at The Bowl
* Երգի բառերը Քուին խմբի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:1982 երգեր
Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Հրատարակչական ընկերության «լոտոն»

**«Հրատարակչական ընկերության «լոտոն»»**, Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, տպագրվել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։

## Պատմություն
Հոդվածը տպագրվել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, «Մշակ» օրաթերթի № 149-ում։

Հոդվածում հիշատակվող հրատարակչական ընկերությունը հիմնադրվել է 1880 թվականին։ Մինչև 1882 թվականը կոչվել է «Հայերեն գրքերի հրատարակության Թիֆլիսի ընկերություն»։ Այնուհետև կոչվել է «Թիֆլիսի հայոց Հրատարակչական ընկերություն»։ 1900 թվականի մարտի 15-ին Կովկասի կառավարչապետ Գ. Ս. Գոլիցինի հրամանով փակվել է։ Սակայն հետագայում կրկին վերաբացվել է այլ անվանմամբ՝ «Կովկասի հայոց Հրատարակչական ընկերություն»։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում արտատպվել է «Մշակ» օրաթերթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Թիթեռի էֆեկտ

**Թիթեռի էֆեկտ**, տերմին բնական գիտություններում, որը նշանակում է մի քանի քաոսային համակարգերի հատկություն․ աննշան ազեցությունը համակարգի վրա կարող է մեծ ու անսպասելի հետևանքներ ունենալ, այդ թվում նաև ուրիշ տեղ։

## Տերմինի պատմություն
Քաոսային համակարգերը զգայուն են փոքր ազդեցությունների նկատմամբ։ Անրի Պուանկերեն նկարագրել է քաոսի Տեսությունը երեք մարմինների շարժման մասին խնդրի հետազոտման մեջ 1890 թվականին։ Հետո նա ենթադրել է, որ այդպիսի երևույթները կարող են ընդհանուր լինել։ Քաոսային աշխարհում դժվար է կանխատեսել ինչպիսի տարբերակներ կարող են առաջանալ տվյալ պահին և տեղում։ Էդվարդ Լորենցը անվանել է այդ երևույթը «թիթեռի էֆեկտ»․ թիթեռը, ով թափահարում էր թևերը Այովայում, կարող է մի շարք էֆեկտներ առաջացնել, որոնց գագաթնակետը կարող է լինել Ինդոնեզիայում։

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The meaning of the butterfly: Why pop culture loves the 'butterfly effect,' and gets it totally wrong, Peter Dizikes, *Boston Globe*, June 8, 2008
* Թիթեռի իմաստը․ ինչու է «թիթեռի էֆեկտը» սիրված զանգվածային մշակույթի կողմից և միաժամանակ սխալ ներկայացվում 

Կատեգորիա:Քաոսի տեսություն
Հավայան կիթառ

**Հավայան կիթառ**, անստեղնաշարային կիթառի տեսակ, որը սովորաբար նվագում են՝ գործիքը կատարողի ծնկների միջև՝ հորիզոնական դիրքում դնելով կամ այլ կերպ կանգնացվում է դրոցի վրա։ Կատարողը փոխում է բարձրությունը տոնի օգնությամբ, սեղմելով մետաղե կամ ապակե լարերը, ի տարբերություն ավանդական կիթառի, որտեղ կատարողի մատների ծայրերը սեղմում են լարերին՝ հավայան կիթառում դա կատարվում է ստեղնաշարին սեղմելով։ 
Ձայնամեկուսացման հիմնական ձևը՝ գլիսանդոն է։

240px|աջից
240px|աջից

## Տես նաև
* Ուկուլելե - 4 լարանոց, փոքր չափի կիթառ, լայն տարածում ստացած Հավայան կղզիներում։

## Արտադրողներ
* Asher Guitars & Lap Steels
* Bennett Steel Guitars
* Breedlove Guitar Company
* Cole Clark
* Duesenberg
* Dobro 
* Eastwood
* Ellis Guitars
* Epiphone
* Electromuse
* Fender
* Framus, Germany
* Gibson
* Gretsch
* Harmony
* Höfner
* Jolana
* Jupiter Creek, Australia
* National String Instrument Corporation
* Peavey Electronics 
* Regal
* Rickenbacker
* Silvertone
* Valco 
* Weissenborn

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Hawaiian Steel Guitar Association Կազմակերպություն, որը զբաղվում է կիթառի զարգացմամբ ու տարածմամբ ամբողջ աշխարհում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքներ
Ցրված Ջովաննին

**«Ցրված Ջովաննին»** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված իտալացի մանկագիր Ջաննի Ռոդարիի «Ինչպես զբոսնեց մի ցրված» () հեքիաթի մոտիվներով։

«Ուրախ կարուսել» № 1 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի չորս սյուժեներից երրորդն է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է իտալացի տիկնիկ-տղայի՝ Ջովաննիի մասին, որը շտ ցրված էր և կորրցնում էր իր մարմնի մասերը։ Սկզբում նա տանը մոռանում է կոշիկը, ապա կորցնում ձախ ականջը, հետո՝ ոտքը և մարմնի մյուս մասերը։ Քաղաքի բնակիչները գտնում են նրա մարմնի մասերը և վերադարձնում նրա մայրիկին, որը վերջում նորից հավաքում է Ջովաննիին։

## Ստեղծողներ
* Ռեժիսոր՝ Անատոլի Պետրով
* Նկարիչ՝ Վալերի Ուգարով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Շաինսկի
* Օպերատոր՝ Միխայիլ Դրույան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վլադիմիր Կուտուզով
* Դերերը հնչյունավորել են՝
** Լիդիա Կորոլյովա – *տիկին*
** Գեորգի Վիցին – *փոստատար* (լուսագրերում նշված չէ)

## Ստեղծման պատմություն
Պետրովին միշտ զբաղեցրել է մուլտիպլիկացիայի բնույթը՝ որպես նկարված շարժման արվեստ։ Հենց դրանով էր «հիվանդ» Պետրովը, երբ նկարահանում էր իր առաջին սյուժեն «Ուրախ կարուսելի» համար՝ «Ցրված Ջովաննին»։ Սյուժե, որ դարձել է գլխավոր ուղղորդիչներից մեկը ստուդիայի նոր սերնդի ռեժիսորների համար և արժանացել մինիստր Ռոմանովի գնահատականին՝ «մանկական մուլտիպլիկացիայի լսարանը՝ որպես աբստրակցիոնիզմի պրոպագանդայի հարթակ օգտագործելու փորձ»։ Մի գնահատական, որ Պետրովի համար շատ պատվավոր է։


«Ցրված Ջովաննին» տեղծելիս Անատոլի Պետրովը ոգեշնչվել է Ֆեռնան Լեժեի վիտրաժից

Պետկինոյի պաշտոնյաները քննադատել են «Ցրված Ջովաննին» մուլտֆիլմի ոճական լուծումը, որովհետև այն արվել է այդ ժամանակ նորաձև փոփ-արտ ժանրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջաննի Ռոդարիի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Շարուր-Դարալագյազի գավառ

**Շարուր-Դարալագյազի գավառ**, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ Ձևավորվել է 1849 թվականին՝ Երևանի նահանգի կազմում։ Գավառի կենտրոնը Բաշ-Նորաշեն ավանն էր։

Շարուր-Դարալագյազի գավառը հյուսիսից սահմանակցում էր Նոր Բայազետի, արևմուտքից՝ Երևանի, հարավից՝ Նախիջևանի գավառներին։ Հարավ-արևմուտքում՝ Արաքս գետի երկայնքով, իսկ արևելքում Ելիզավետպոլի նահանգն էր (Զանգեզուր-Ղարաբաղ)։

Ներառել է հիմնականում ժամանակակից Վայոց ձորի մարզը, ինչպես նաև՝ Նախիջևանի ինքնավար հանրապետության Շարուրի և Քենգերլիի շրջանները։

## Անվանում
Ռուսական վարչաքաղաքական տեքստերում հայտնի էր որպես «Շարուր-Դարալագյազի գավառ», որը բաղկացած էր երկու շրջանից՝ հարթավայրային (Շարուրի դաշտ, 8.5 %) և լեռնային (Դարալագյազ, 91.5 %): «Դարալագյազ» անվանումը թուրքերեն է՝ «դար» (ձոր) և «ալագյազ» (գյուղ Եղեգիս) մասերից։

## Պատմություն
Գավառը կազմվել է 1849 թվականին՝ անջատվելով Նախիջևանի գավառից։ 1875 թվականին Շարուրի դաշտը Վայոց ձորի հետ միասին կազմել է Շարուր-Դարալագյազի գավառը։ Նախկինում, վերջինիս և Օրդուբադի օկրուգի հետ միասին մտել է Նախիջևանի խանության (1747-1827), ապա՝ Նախիջևանի գավառի կազմում։ Վերջինս ռուսական տիրապետության շրջանում ենթարկվել է Հայկական մարզի (1828-1840), ապա՝ Վրացա-Իմերեթական նահանգի (1840-1846), Թիֆլիսի նահանգի (1846-1849) վարչությանը։

1849 թվականին կայսերական հատուկ հրովարտակով կազմվում է Երևանի նահանգը։ Այն ներառում էր 1840 թվականին լուծարված Հայկական մարզի տարածքը և Երևանի գավառը՝ հանդիսանալով ժամանակակից Հայաստանի հիմքը։ Գավառ դաշտային մասով անցնում էր Երևան-Նախիջևան երկաթուղին, ինչպես նաև Սևանա լճից (Օրբելյանների քարվանսարա) Արարատյան դաշտ եկող ճանապարհները։ Արփայի հովտից ճանապարհը Որոտանի լեռնանցքով տանում էր Զանգեզուրի գավառ, ապա Ղարաքիլիսայով (Սիսիան) ու Գորիսով՝ Շուշի, Ստեփանակերտ և Եվլախ, որտեղ միանում էր Թբիլիսի-Բաքու երկաթուղուն։

1918-1920 թվականներին մտել է Հայաստանի առաջին հանրապետության, իսկ 1920 թվականից կիսվել է Խորհրդային Հայաստանի (Դարալագյազի) և Նախիջևանի ԻԽՍՀ (Շարուրի) միջև։ Դարալագյազի գավառի կենտրոնն է դառնում Քեշիշքենդը (Եղեգնաձոր)։ Գավառը 1930 թվականին լուծարվել է։

## Բնակչություն
1897 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառի բնակչությունը 76538 մարդ էր, որի մոտ 27.1 տոկոսը հայեր էին (20726 մարդ), ավելի քան 72 տոկոսը՝ մուսուլմաններ՝ թաթարներ, քրդեր, թուրքեր (55321 մարդ)։ Բաշ-Նորաշենի բնակչությունը 1897 թվականին 867 մարդ էր։ Հայերը բնակվում էին հիմնականում Դարալագյազի լեռնային շրջաններում. Շարուրի դաշտում հաշվվում էր ընդամենը յոթ հայկական գյուղ։

1926 թվականին Դարալագյազի գավառի բնակչությունը կազմել է 30 074 մարդ։

## Վարչական բաժանում
1913 թվականին գավառը բաժանված էր 13 գյուղական համայնքի՝

* Ալագյազի (Հասանքենդ կամ Շատին)
* Ալաքլուի (Խանուխլար)
* Գնդեվազի
* Ենգիջայի
* Զեյվայի (Բաշ-Նորաշեն)
* Ղարաբուրջի (Ղուշչի Դեմիրչի)
* Ղզլջուի (Արփա)
* Յանջիի
* Նորաշեն Ուլյայի
* Քեշիշքենդի (Եղեգնաձոր)
* Փաշալուի (Մարտիրոսի)
* Փուսիանի

## Տես նաև
* Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի նահանգի գավառներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի պատմություն
Կատեգորիա:Նախիջևանի պատմություն‎
Առավոտվա 7:35

«**Առավոտվա 7:35»** (), 2003 թվականի իսպանական սև-սպիտակ կարճամետրաժ երաժշտական ֆիլմ։ 2005 թվականի «Օսկար»-ի թեկնածու որպես լավագույն խաղարկային կարճամետրաժ ֆիլմ։

## Սյուժե
Երիտասարդ գեղեցիկ աղջիկը առավոտյան մտնում է սրճարան և պատվիրում սովորական համեստ նախաճաշ։ Շրջապատողները չգիտես ինչու նրան արհամարհում են, շատերը դիտավորյալ պտտվում են։ Հանկարծ հաճախորդներից մեկը սկսում է երգել սիրո մասին, կատարելով արտահայտիչ մի պար։ Աստիճանաբար պարին են միանում սրճարանի մի քանի հաճախորդներ, մյուսները ձայնակցում են թղթից բառերը կարդալով։ Շփոթված աղջիկը փորձում է շտապ օգնություն կանչել, իսկ հետո փախչել, դրա հետ մեկտեղ պարզվում է, որ երգիչը կրում է շահիդի գոտի։ Վերջացնելով երգը շահիդ-երգիչը փողոց է դուրս գալիս, որտեղ արդեն սպասում է ոստիկանությունը և այնտեղ պայթեցնում է իրեն։

## Դերերում

* Մարտա Բլենգեր — սրճարանի աղջիկ
*Նաչո Վիգալոնդո — սրճարանի շահիդ-երգիչ
* Անտոնիո Տատո — Լուիս, մատուցող
* Ալեխանդրո Գարրիդո — Բարրա, սրճարանի հաճախորդ
* Էսպերանսա Պալասիոս — սրճարանի հաճախորդ
* Մանուել Նեբրեդա — սրճարանի հաճախորդ
* Սեբաստյան Էլիսես— սրճարանի հաճախորդ

## Հաղթանակներ և անվանակարգեր
Բացի 2005 թվականի «Օսկար»-ի անվանակարգից, ֆիլմը 2004-2005 թվականներին առաջադրվել է 8 տարբեր կատեգորիաներում և հաղթել է դրանցից 6-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* http://shortfilmsblog.blogspot.com/2008/09/735-de-la-manana.html *shortfilmsblog.blogspot.com կայքում
* [http://www.laoffoffcritica.com/criticas/cr20050224.html] *laoffoffcritica.com կայքում

Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների իսպաներեն ֆիլմեր