Ջեֆրի Ասլ

**Ջեֆրի (Ջեֆ) Ասլ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղացել է հարձակվողի դիրքում։ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի կազմում անցկացրել է 361 հանդիպում և խփել 174 գնդակ՝ երկրպագուներից ստանալով «արքա» մականունը։ Նա նաև Անգլիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 5 հանդիպման՝ առանց խփած գոլերի։

## Խաղային կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Ջեֆ Ասլը ծնվել է Անգլիայի Նոթինգհեմշիր նահանգի Իսթվուդ քաղաքում և պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Նոթս շրջան»-ում, երբ նա 17 տարեկան էր։ Նա դասական կենտրոնական հարձակվող էր և Թոմի Լոութոնի հովանավորյալն էր։ 1964 թվականին նա պայմանագիր է կնքել «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի հետ, տրանսֆերի գումարը կազմել է 25 000 ֆունտ։ «Դրոզդների» կազմում ֆուտբոլիստը 361 խաղում խփել է 174 գոլ, այդ թվում՝ 1968 թվականի Անգլիայի գավաթի եզրափակչի միակ գոլը, այս մրցաշարի ընթացքում նա աչքի ընկավ յուրաքանչյուր ռաունդում խփած գնդակով։

Երկու տարի անց Ասլը գոլ խփեց «Վեսթ Բրոմվիչի» կազմում լիգայի գավաթի եզրափակչում, որը 2-1 հաշվով պարտվեց «Մանչեսթեր Սիթիին» և դարձավ առաջին խաղացողը, ով աչքի ընկավ «Ուեմբլիում» Անգլիայի գավաթի երկու խոշոր մրցաշարերի եզրափակչում։ Դրանից չորս տարի առաջ նա արդեն գոլ էր խփում Լիգայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ առաջին խաղում «Վեստ Հեմ Յունայթեդ» ակումբին՝ նպաստելով գավաթին, բայց դա Բոլեյն Գրաունդում էր։

«Վեստ Բրոմվիչում» Ասլի կարիերայի բարձրության վրա Պրիմրոզի կամրջի աղյուսի վրա հայտնվել է «ASTLE IS the KING» մակագրությունը (); այս կամուրջը արագորեն հայտնի դարձավ որպես «Ասլա կամուրջ»։ Այն բանից հետո, երբ 1990 թվականին քաղաքային խորհուրդը նկարեց գրաֆիտիի վրա, այն կրկին հայտնվեց մի քանի օր անց։ 2002 թվականին Ասլի մահից հետո սկսվեց արշավ՝ կամուրջը պաշտոնապես վերանվանելու նրա պատվին, որի արդյունքում կամուրջը ստացավ իր ներկայիս անվանումը։

1969/1970 մրցաշրջանում Ասլը 25 գոլով դարձել է առաջին դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու։ Հետագա տարիներին ֆուտբոլիստի աշխատունակությունը վատացել է մշտական վնասվածքների պատճառով, և 1974 թվականին նա հեռացել է «Վեստ Բրոմվիչից»՝ միանալով Հարավաֆրիկյան ֆուտբոլի ազգային լիգայի «Հելլենիկ» ակումբին։  Ասլայի խաղային կարիերայի վերջին տարիներն անցել են Անգլիայի ստորին դիվիզիոններում. նա եղել է «Դանսթեյբլ Թաուն» ակումբների խաղացող, որտեղ զուգերգ է խաղացել «Մանչեսթեր Յունայթեդի» նախկին աստղ Ջորջ Բեստի, «Ուեյմութի», «Աթերսթոուն Թաունի» և «Հիլինգդոն Բորոյի» հետ։ Վերջինիս կազմում ֆուտբոլիստ է և կարիերան ավարտել է 1977 թվականին։

### Կարիերան հավաքականում
Ասլն Անգլիայի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 1969 թվականի մայիսի 7-ին Ուելսի դեմ Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնության խաղում (2:1)։ 1970 թվականին նա հրավիրվել է Անգլիայի հավաքական՝ մասնակցելու Մեքսիկայում կայանալիք Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարին։ Մրցաշարում իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է ֆուտբոլիստը՝ փոխարինման դուրս գալով ապագա չեմպիոնների՝ Բրազիլիայի հավաքականի դեմ խաղում՝ 0:1 հաշվի ժամանակ։ Այդ հանդիպման ժամանակ Ասլը բաց թողեց գոլային պահը, որի մասին հիշողությունները հետապնդում էին նրան մինչև կյանքի վերջ։ Չեխոսլովակիայի դեմ խմբային փուլի երրորդ խաղում (1:0) Ջեֆֆն իր վերջին խաղն անցկացրեց հավաքականի կազմում՝ դուրս գալով մեկնարկային կազմում և խաղադաշտում անցկացնելով 66 րոպե։ Անգլիայի հավաքականի կազմում Ասլն ընդհանուր առմամբ 5 պաշտոնական հանդիպում է անցկացրել, որոնցում գոլ չի խփել։

## Հետագա տարիներ, մահ և Ժառանգություն
Կարիերան ավարտելուց հետո Ասլը սկսեց զբաղվել արդյունաբերական մաքրման բիզնեսով Բարթոն-Նա-Տրենտ քաղաքում։ Նա նաև Fantasy Football League հեռուստատեսային կատակերգական շոուի կանոնավոր մասնակից էր Ֆրենկ Սքիների և Դեյվիդ Բադդիելի հետ։

2002 թվականի հունվարի 19-ին Ասլը մահացավ դստեր տանը՝ 59 տարեկան հասակում։ Դատաբժշկի եզրակացության համաձայն՝ մահվան պատճառը ուղեղի դեգեներատիվ հիվանդությունն էր, որն առաջացել էր մշտական միկրոտրավման հետևանքով, որն առաջին անգամ ի հայտ էր եկել դրանից հինգ տարի առաջ։ Իր կարիերայի ընթացքում Ասլը հաճախ էր խաղում գլխով, ինչը հաճախ հանգեցնում էր ուղեղի փոքր ցնցումների, քանի որ այդ տարիներին օգտագործված կաշվե ֆուտբոլային գնդակները զգալիորեն ավելի ծանր էին, քան սինթետիկ նյութերից պատրաստված ժամանակակից գնդակները, հատկապես խոնավ եղանակին։ Սա հիվանդության (հատկապես Ալցհայմերի կամ դեմենցիայի) կամ ֆուտբոլիստի մահվան առաջին դեպքը չէր, որն առաջացել էր հնաոճ ֆուտբոլային գնդակների գլխին հարվածելու հետևանքով, մեկ այլ օրինակ է «Տոտենհեմի» նախկին ավագ Դենի Բլանչֆլաուերը, ով մահացավ Ալցհայմերի հիվանդությունից 1993 թվականի դեկտեմբերին։ Ասլի մահը որակվել է որպես արտադրական վնասվածք։  2014 թվականին մեկնարկեց «Արդարություն Ջեֆի համար» արշավը, որի նպատակն է կոչ անել անկախ ուսումնասիրել ուղեղի դեգեներատիվ հիվանդության և գլխի խաղի միջև հնարավոր կապը։ Հետագայում նա դարձավ առաջին պաշտոնապես ճանաչված բրիտանացի ֆուտբոլիստը, ով մահացավ խաղադաշտում գլխի հաճախակի խաղի արդյունքում։ Նույն թվականին նյարդավիրաբույժ Ուիլի Ստյուարտը հայտարարեց, որ Ասլը մահացել է քրոնիկ տրավմատիկ էնցեֆալոպաթիայից (CTE), հիվանդություն, որը նախկինում կապված էր միայն բռնցքամարտիկների հետ։

Ֆուտբոլիստի մահվան հաջորդ օրը «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» «Ուոլսոլի» դեմ տնային խաղից առաջ մեկ րոպե լռությամբ հարգել է նրա հիշատակը։ «Ալբիոնի» հարձակվող Ջեյսոն Ռոբերտսը խփեց խաղի միակ գոլը և տոնեց այն՝ հանելով մարզաշապիկը, որպեսզի ցուցադրի Ասլայի պատկերով մարզաշապիկը։

Դերբիշիրում նրա հուղարկավորությանը ներկա են եղել հարյուրավոր ֆուտբոլասերներ։ Fantasy Football League-ը վերադարձել է մի շարք հատուկ թողարկումների համար Ասլի մահից հետո; առաջին ծրագրին նախորդել էր մեկ րոպե լռություն։  2002 թվականի նոյեմբերին ֆուտբոլիստի այրին՝ Լորեյնը, հայտարարել էր, որ դատական հայցեր կներկայացնի նրա մահվան կապակցությամբ։

Ասլը «Վեստ Բրոմվիչի» երկրպագուների կողմից երգվում էր որպես հերոս, նրանք հաճախ էին երգում (Camptown Racing շարժառիթով)։ «Ասլը թագավոր է, Ասլը թագավոր է, Բրումմի ճանապարհը երգելու է այս երգը, Ասլը թագավոր է»։ Նրա մահից հետո սկսվեց արշավ՝ ֆինանսավորելու նրա պատվին մի շարք հիշարժան դարպասներ։ Բիրմինգհեմի ճանապարհի դարպասները բացվել են 2003 թվականի հուլիսի 11-ին։ 2003 թվականի ապրիլին Ասլը դարձավ առաջին մարդը, ում անունով կոչվեց West Midlands Metro տրամվայը։

«Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն»-ի 16 մեծագույն ֆուտբոլիստներից մեկը ճանաչվել է «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի 125-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում կազմակերպված հարցման արդյունքում։ Ասլն ընդգրկվել է նաև Անգլիայի գավաթի հինգ հերոսների ցանկում «Ալբիոնի» կազմում՝ 2006 թվականին ակումբի պաշտոնական կայքի կողմից կազմակերպված հարցման արդյունքում ստանալով ամենաշատ ձայները հարձակվողների շրջանում։

2013 թվականի ընթացքում «Վեսթ բրոմի» երկրպագուները ծափահարեցին ամբողջ իններորդ րոպեին (Ասլը խաղում էր 9-րդ համարի ներքո) յուրաքանչյուր տնային խաղում՝ ի պատիվ Ջեֆ Ասլի և ի պաշտպանություն «Արդարություն Ջեֆի համար» Արշավի։ Մեկ րոպեի ընթացքում Հոթորնսի էկրաններին հայտնվել է ֆուտբոլիստի կերպար՝ «Եթե կասկած կա, նստեք» գրությամբ։ «Ալբիոնի» սկզբունքային մրցակիցներ «Աստոն Վիլան» և «Բիրմինգհեմ Սիթին » նույնպես ցուցադրել են Ասլայի Լուսանկարը իրենց մարզադաշտի էկրաններին «կեռնեխների» դեմ տնային խաղերում։

### Ջեֆ Ասլ Հիմնադրամ
2015 թվականի մարտի 26-ին հայտարարվեց, որ ապրիլի 11-ին՝ «Լեսթեր Սիթիի» դեմ խաղի օրը, «Վեստ Բրոմվիչը» խաղացողի հիշատակին կանցկացնի «Ասլայի օրը» «Հոթորնսում»։ Թիմը խաղադաշտ դուրս եկավ ռետրո մարզահագուստով, որը նման էր Ասլին, որը կրում էր 1968 թվականի Անգլիայի գավաթի եզրափակչում, որում նա խփեց միակ գոլը։ «Ալբիոնը» դարձել է ընդամենը երկրորդ ակումբը, որին Պրեմիեր լիգայից հատուկ թույլտվություն է տրվել համազգեստը փոխելու համար՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդից» հետո, որի ֆուտբոլիստները 2008 թվականին ռետրո հանդերձանքով են խաղացել՝ ի պատիվ Մյունխենում տեղի ունեցած ավիավթարի 50-ամյակի։ Օրը նաև նշանավորեց Ջեֆ Ասլի հիմնադրամի՝ տրավմատիկ էնցեֆալոպաթիայի և ֆուտբոլ խաղալու միջև կապի հետազոտություններին աջակցող հիմնադրամի սկիզբը։ 2017-ի նոյեմբերին այս հարաբերությունների մասին լույս տեսավ «Ալան Շիրեր. դեմենցիա, ֆուտբոլ և ես» վավերագրական ֆիլմը, որը նկարահանել էր Անգլիայի հավաքականի նախկին հարձակվող Ալան Շիրերը։ Հանրային հնչեղության պատճառով 2018 թվականի հունվարին Անգլիայի ֆուտբոլային ասոցիացիան առաջին անգամ լայնածավալ ուսումնասիրություն է սկսել այն մասին, թե ինչպես է գլխով խաղն ազդում դեմենցիայի զարգացման հավանականության վրա։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Անգլիայի գավաթ՝ 1967/1968
* Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ՝ 1965/1966

### Անձնական
* Առաջին դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու (1)՝ 1969/1970

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Некролог на ''The Guardian''
* Репортаж о вердикте коронера
* Ретроспектива матча Бразилия — Англия
* 
* Профиль на Englandstats.com
* 
 
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթս Կաունտիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ