Լեոնիդ Շվարցման

**Լեոնիդ Արոնովիչ Շվարցման** (, իսկական անունը՝ *Իզրայիլ Արոնովիչ Շվարցման, *, ), խորհրդային ռուսաստանաբնակ ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և մուլտիպլիկացիոն կինոյի նկարիչ։ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2002)։ Աշխատել է գերազանցապես ռեժիսորներ Լև Ատամանովի, Ռոման Կաչանովի, Իվան Ուֆիմցևի, Իվան Ակսենչուկի հետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի օգոստոսի 30-ին Մինսկում, հաշվապահ Արոն Շվարցմանի ու տնային տնտեսուհի Ռախիլ Շվարցմանի ընտանիքում։ Ընտանիքում խոսել են իդիշով։

1941 թվականին ավարտել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտին առընթեր դպրոցը և զորակոչվել բանակ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին աշխատել է տանկի գործարանում Չելյաբինսկում։

1948 թվականից աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ 1951 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը՝ ստանալով մուլտֆիլմերի բեմադրող նկարչի մասնագիտացում։ Նույն թվականին աշխատել է որպես բեմադրող նկարիչ Ալեքսանդր Վինոկուրի հետ համահեղինակությամբ, 1963 թվականին սկսել է աշխատել ինքնուրույն, 1975 թվականից՝ որպես ռեժիսոր։

Լեոնիդ Շվարցմանը հայտնի է նաև նրանով, որ որպես բեմադրող նկարիչ մասնակցել է Չեբուրաշկայի վիզուալ կերպարի ստեղծմանը Ռոման Կաչանովի «Կոկորդիլոս Գենա» մուլտֆիլմի համար 1968 թվականին։

Հետագայում Չեբուրաշկան դարձել է Ռուսաստանի օլիմպիական հավաքականի խորհրդանիշ 2004 թվականին Աթենքում կայացած Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

Մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների (այդ թվում նաև անհատական), նկարազարդել է մանկական գրքեր։ Առաջադրվել է Լենինյան ու Ստալինյան մրցանակների։ Արժանացել է ամերիկյան «Հոլիվուդը երեխաներին» մրցանակի և Սուզդալում անցկացված Անիմացիոն կինոյի XI ռուսական բաց փառատոնի 
մրցանակի (2006)։ Կինեմատոգրաֆիական արվեստների «Նիկա» ակադեմիայի և Մուլտիպլիկացիոն կինոյի միջազգային ասոցիացիայի անդամ է։

Լեոնիդ Շվարցմանը ձախլիկ է, որ սովորել է գրել աջով, սակայն նկարում է ձախ ձեռքով։

Մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 2-ին։

## Պարգևներ
մինի|290px|Գրականության և արվեստի բնագավառում երեխաների ու պատանիների համար նախատեսված ստեղծագործությունների համար 2016 թվականի Ռուսաստանի նախագահի մրցանակի շնորհման արարողությունը, 24 մարտի, 2017 թվական
* ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1981) – *խորհրդային կինոարվեստի բնագավառում ունեցած ձեռքբերումների համար*,
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (2002) – *արվեստի բնագավառում ունեցած մեծ ներդրման համար*,
* Գրականության և արվեստի բնագավառում երեխաների ու պատանիների համար նախատեսված ստեղծագործությունների համար Ռուսաստանի նախագահի մրցանակ (2017) – *հայրենական անիմացիոն արվեստի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար*,
Փառատոններում ստացած մրցանակներ.
* «Շղթա երեխաներից» (, Մայա Միրոշկինայի հետ համատեղ), 1983 – մրցանակ լավագույն մանկական ֆիլմի համար Տամպերեի XIV միջազգային կինոփառատոնում,
* «Կապիկները։ Զգո՛ւյշ, կապիկներն են» (, Մայա Միրոշկինայի հետ համատեղ), 1984 – Մինսկում անցկացված համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակ լավագույն մանկական ֆիլմի համար մուլտիպլիկացիայի բաժնում։

## Ֆիմագրություն
### Բեմադրող նկարիչ
* 1952 – «Ալվան ծաղիկը» ()
* 1954 – «Ոսկե այծքաղ» ()
* 1955 – «Շունն ու կատուն» ()
* 1957 – «Ձյունե թագուհին» ()
* 1957 – «Գույների գողերը» ()
* 1961 – «Բանալի» ()
* 1961 – «Հեքիաթ ուրիշի գույների մասին» ()
* 1964 – «Քեռի Ստյոպան` միլիցիոներ» ()
* 1965 – «Դիմանկար» ()
* 1966 – «Կորել է թոռնուհին» ()
* 1967 – «Ձեռնոցը» ()
* 1968 – «Հակառակորդներ» ()
* 1969 – «Կոկորդիլոս Գենա» ()
* 1970 – «Նամակ» ()
* 1971 – «Չեբուրաշկա» ()
* 1972 – «Կախարդական փայտիկը» ()
* 1972 – «Մայրիկ» ()
* 1973 – «Ավրորա» ()
* 1974 – «Շապոկլյակ» ()
* 1976 – «38 թութակ» ()
* 1976 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 1)» ()
* 1977 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 2)» ()
* 1979 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 3)» ()
* 1980 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 4)» ()
* 1982 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 5)» ()
* 1981 – «Ոզնի գումարած կրիա» ()
* 1983 – «Չեբուրաշկան գնում է դպրոց» ()

### Ռեժիսոր
* 1975 – «Ինչպես ուղտաձագն ու ավանակը դպրոց գնացին» ()
* 1982 – «Գավ անունով կատվիկը (թողարկում 5)» ()
* 1983 – «Կապիկները։ Շղթա երեխաներից» ()
* 1984 – «Կապիկները։ Զգո՛ւյշ, կապիկներն են» ()
* 1986 – «Ես սպասում եմ քեզ, կե՛տ» ()
* 1987 – «Կապիկներն ու կողոպտիչները» ()
* 1987 – «Ինչպես կապիկները ճաշեցին» ()
* 1988 – «Դյուրահավատ վիշապը» ()
* 1989 – «Բոլորին բռնեց» ()
* 1990 – «Չտեսնված, չլսված» ()
* 1993 – «Կապիկնե՛ր, առա՛ջ» ()
* 1995 – «Կապիկներն օպերայում» ()
* 1997 – «Կապիկները։ Շտապ օգնություն» ()

## Վավերագրական կինո
Լեոնիդ Շվարցմանը նկարահանվել է հետևյալ վավերագրական ֆիլմերում.
* «Անիմացիայի աշխարհը կամ աշխարհի անիմացիան» (, 2001), 
* «Սոյուզմուլտֆիլմ. հեքիաթներ և եղելություններ» (, «Հին պատեր» շարք (), 2003),
* «Նկարիչ. մասնագիտություն և ճակատագիր» (, 2003), 
* «Տիկնիկները մարդկանց աշխարհում» (, «Սցենար Բուրատինոյի համար» () շարք, 2005), 
* «ՀՐաշքների ֆաբրիկա» (, «Բեմադրող նկարիչ» () շարք, 2006), 
* «Невесомая жизнь» (2006)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* Леонид Аронович Шварцман — почётный директор Московского Музея Анимации 
* Шварцман Леонид (Израиль) Аронович — Аниматор.ру
* 
* Леонид Шварцман — Энциклопедия отечественного кино
* Выставка «Шварцман, который нарисовал Чебурашку» 15.04.2011
* Шварцман, который нарисовал Чебурашку. Первая полномасштабная ретроспективная выставка Народного художника РФ Леонида Ароновича Шварцмана, приуроченная к его 90-летнему юбилею 
* Вождь кукольного пролетариата 
* 38 попугаев и ещё одно крылышко  Лариса Малюкова «Новая газета» 30.06.2003 
* Интервью с Леонидом Шварцманом Капков С. «ГАЗЕТА» 11.07.2004
* Классик по имени Лёля
* Как я нарисовал Чебурашку  Олег Матвеев «Мослента.ру» 12.05.2015
* Майя Балакирская, “Tropical Russian Bears: Jews and Soviet Animation during the Cold War,” Images: A Journal of Jewish Art and Visual Culture 8 (2015): 1-25.

Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ