Էդուարդ Բաբայան (հոգեբույժ)

**Էդուարդ Արմենակի Բաբայան** (), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, թմրաբան, առողջապահական գործի կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1991)։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր բժիշկ։ ԽՍՀՄ թմրաբուժական ծառայության համակարգի նախաձեռնող, կազմակերպիչ։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Բաբայանը ծնվել է 1920 թվականին։ 1941 թվականին ավարտել է Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտը՝ բուժական գործ մասնագիտությամբ։ 1941-1947 թվականներին եղել է զինվորական բժիշկ։ Մասնակցել է Հայրենական պատերազմին, հասել Լեհաստան, Գերմանիա, Չեխոսլովակիա։ 1947-1953 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության հոգեբուժության ինստիտուտի և Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի գիտաշխատող։ Թեկնածուական թեզը նվիրված է եղել գլխուղեղի մելանոբլաստոմայի մետաստազների հոգեբուժական կլինիկային և ախտաբանական անատոմիային։ 1953-1967 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարությունում, եղել բուժկանխարգելիչ օգնության գլխավոր վարչության հոգենյարդաբուժական օգնության բաժնի տեսուչ, պետ, վարչության գլխավոր մասնագետ։ 1967-1986 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Նոր դեղամիջոցների և բժշկական տեխնիկայի ներդրման վարչության պետ։ 1978 թվականին ընտրվել է Թմրանյութերի հսկողության գիտամեթոդական բաժնի ղեկավար։ Եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության ընդհանուր և դատական հոգեբուժական փորձաքննության հարցերի մշտական խորհրդի նախագահ, նախարարության ուսումնական խորհրդի նախագահության անդամ։ 1971 թվականին Վիեննայի և 1972 թվականին Ժնևի կոնֆերանսներում ԽՍՀՄ կառավարության անունից ստորագրել է այդ դիվանագիտական կոնֆերանսների եզրափակիչ ակտերը՝ հոգեմետ դեղերի հսկողության համաձայնագիրը և թմրանյութերի հսկողության արձանագրությունը։ 1986 թվականից եղել է Մոկվայի Սերբսկու անվան սոցիալական և դատական հոգեբուժության գիտական կենտրոնի դատա-դեղաբանական և բժշկա-իրավական փորձաքննության բյուրոյի ղեկավար և Թմրանյութերի հսկողության մշտական կոմիտեի նախագահ։ 1976 թվականից դասավանդել է Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտում, ԱՀԿ մոսկովյան դասընթացներում, ՌԴ ՆԳՆ դատաքննչական աշխատողների որակավորման բարձրացման ինստիտուտում։

Հեղինակ է բժշկական ինստիտուտի և ուսումնարանի համար նախատեսված թմրաբուժության 3 դասագրքերի։
Բաբայանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել են մի շարք թեկնածուական և դոկտորական թեզեր։ Մշակել է բժշկական ինստիտուտի կլինիկական դեղաբանության, հոգեբուժության, թմրաբուժության ամբիոններում կիրառվող տերմինների դասակարգումը։ Հրատարակել է նյարդա-հոգեկան հիվանդությունների, թմրամոլության, թունամոլության կլինիկա-անատոմիական առանձնահատկություններին, թմրաբուժության իրավական խնդիրներին թմրանյութերի հսկողությանը վերաբերող ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, գերմաներեն ավելի քան 200 հոդվածներ։

## Անդամակցություն
* 1991-1997 թվականներին եղել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության փորձագիտական կոմիտեի անդամ։ 
* 1964 թվականից եղել է ԽՍՀՄ և ՌԴ Նյարդաբույժների և հոգեբույժների ընկերության նախագահության անդամ։
* 1970 թվականից Բժշկա-տեխնիկական ընկերության նախագահության պատվավոր անդամ։
* 1974 թվականին ընտրվել է Սոցիալական հոգեբուժության համաշխարհային ասոցիացիայի պատվավոր անդամ։

## Պարգևներ, կոչումներ
* Չեխոսլովակիայի բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր
* Էդուարդ Բրաունինգի անվան մրցանակ, 1973
* Ն. Սեմաշկոյի անվան մրցանակ, 1978
* Սկրյաբինի անվան մրցանակ, 1983
* ՌՍՖՍՀ վաստակավոր բժիշկ, 1984
* «Պատվո նշան շքանշան»
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Երկեր
* Սովետական հոգեբուժություն (անգլերեն), Նյու Յորք, 1976։
* Ուշադրությու՛ն, թույն է, Մոսկվա, 1980։
* Ուշադրությու՛ն, թույն է (հայերեն), Երևան, 1982, 1986։
* Թմրաբուժության ուսումնական ձեռնարկ։ Բժշկական ուսումնարանների ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1981։
* Թմրաբուժություն, Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական ինստիտուտի ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1987։
* Թունամոլության հոգե-դեղաբանական և բժշկա-իրավական ասպեկտները (համահեղինակ), Մոսկվա, 1988։
* Թմրաբուժություն։ Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական ուսումնարանների ուսանողների համար (համահեղինակ), Մոսկվա, 1990։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՌՍՖՍՀ վաստակավոր բժիշկներ