B խմբի ստրեպտոկոկային վարակ

**B խմբի ստրեպտոկոկային վարակ**,  վարակիչ հիվանդություն՝ հայտնի նաև որպես B խմբի ստրեպտոկոկային հիվանդություն կամ պարզապես B խմբի ստրեպտոկոկ: Հարուցիչը Streptococcus agalactiae բակտերիան է։ Streptococcus agalactiae-ն մարդու ամենատարածված ախտածինն է, որը պատկանում է ստրեպտոկոկերի Լենսֆիլդի դասակարգման B խմբին, այստեղից էլ առաջացել է B խմբի ստրեպտոկոկային վարակ անվանումը։ Այն կարող է առաջացնել լուրջ հիվանդություններ և երբեմն հանգեցնել մահվան, հատկապես նորածինների, տարեցների և թույլ իմունային համակարգ ունեցող մարդկանց շրջանում: B խմբի ստրեպտոկոկային հիվանդության ամենածանր ձևը մանկական նորածնային մենինգիտն է, որը հաճախ մահացու է և կարող է առաջացնել մշտական նյարդաճանաչողական խանգարումներ:

S. agalactiae-ն որպես խոշոր եղջերավոր անասունների ախտածին՝ ճանաչել են Էդմոն Նոկարդը և Մոլյերոյը 1880-ականների վերջին: Այն կարող է առաջացնել մաստիտ կաթնատու կովերի մոտ: Տեսակի agalactiae անվանումը նշանակում է կաթի բացակայություն: Դրա նշանակությունը՝ որպես մարդու ախտածին, առաջին անգամ նկարագրվել է 1938 թվականին, իսկ 1960-ականների սկզբին այն ճանաչվել է որպես նորածնային վարակների հիմնական պատճառ: Մարդկանց մեծամասնության շրջանում Streptococcus agalactiae-ն անվնաս կոմենսալ բակտերիա է, որը հանդիսանում է մարդու միկրոֆլորայի մաս և բնակվում է ստամոքսաղիքային ու միզասեռական ուղիներում: Առողջ չափահասների մինչև 30%-ը հանդիսանում են անախտանիշ կրողներ:

## B խմբի ստրեպտոկոկի լաբորատոր նույնականացում
Ինչպես նշվել է, S. agalactiae-ն գրամ-դրական կոկ է, բետա-հեմոլիտիկ, կատալազ-բացասական և ֆակուլտատիվ անօդակյաց օրգանիզմ, որն ունի շղթաներ ձևավորելու հակում։ B խմբի ստրեպտոկոկը հեշտությամբ աճում է արյունային ագարի վրա՝ ձևավորելով մանրէային գաղութներ, որոնք շրջապատված են բետա-հեմոլիզի նեղ գոտիով։

B խմբի ստրեպտոկը բնութագրվում է բջջապատում Լենսֆիլդի դասակարգման B խմբի հակածնի առկայությամբ, որը կարող է հայտնաբերվել անմիջապես անվնաս բակտերիաների օրգանիզմում՝ օգտագործելով լատեքս ագլյուտինացիայի թեստերը։ B խմբի ստրեպտոկի նույնականացման համար կարևոր է նաև CAMP թեստը։ CAMP գործոնը սիներգիկ կերպով փոխազդում է ստաֆիլոկոկային բետա-հեմոլիզինի հետ՝ առաջացնելով ոչխարի կամ կովի էրիթրոցիտների ուժեղացված հեմոլիզ։ B ստրեպտոկոկային վարակն ընդունակ է նաև հիդրոլիզել հիպուրատը և այս թեստը նույնպես կարող է կիրառվել B ստրեպտոկոկային վարակի նույնականացման համար։ Հեմոլիտիկ B ստրեպտոկոկային վարակ շտամները, 35-37&nbsp;°C ջերմաստիճանում 24-48 ժամ Գրանադա միջավայրում մնալիս արտադրում են գրանադաեն պիգմենտ և վերածվում են նարնջագույն-աղյուսագույն կամ կարմիր գաղութների, ինչը թույլ է տալիս դրանց պարզ և միանշանակ նույնականացումը։ B ստրեպտոկոկային վարակի նույնականացումը կարող է իրականացվել նաև MALDI-TOF զանգվածային սպեկտրոմետրիայի միջոցով և նուկլեինաթթվային թեստերի միջոցով։ Բացի այդ, B ստրեպտոկոկային վարակ գաղութները կարող են նախնական նույնականացվել քրոմոգեն ագարային միջավայրերում դրանց արտաքին տեսքի շնորհիվ։ Այնուամենայնիվ, հնարավոր սխալ նույնականացումից խուսափելու համար քրոմոգեն միջավայրերում զարգացող B ստրեպտոկոկային վարակի նման գաղութները պետք է հաստատվեն որպես B ստրեպտոկոկային վարակ՝ օգտագործելով լրացուցիչ հուսալի թեստեր (օրինակ՝ լատեքսային ագլյուտինացիա կամ CAMP թեստ)։ 
մինի|Streptococcus agalactiae-ի բետահեմոլիտիկ գաղութներ՝ արյան ագարի վրա, 18 ժամ՝ 36°C ջերմաստիճանում
մինի|Դրական CAMP թեստ, որը բնորոշվում է նետի ծայր հիշեցնող պատկերի ձևավորմամբ այնտեղ, որտեղ S. agalactiae-ն հանդիպում է Staphylococcus aureus-ին (սպիտակ միջին գիծ)
մինի|S. agalactiae-ի կարմիր գաղութներ Գրանադա ագարի վրա՝ հեշտոցա-ուղիղաղիքային շրջանի ցանքս, 18 ժամ տևողությամբ ինկուբացիա 36°C ջերմաստիճանում՝ անաերոբ պայմաններում

## B ստրեպտոկոկային վարակով գաղութացում
B ստրեպտոկոկային վարակը հայտնաբերվում է մարդու աղեստամոքսային, միզասեռական ուղիներում և բերանըմպանում: Այն նաև որոշ կանանց աղիքային և հեշտոցային միկրոֆլորայի բաղադրիչն է: Տարբեր հետազոտություններում B ստրեպտոկոկային վարակով հեշտոցային գաղութացման մակարդակը տատանվում է 4%-ից մինչև 36%, ընդ որում հետազոտությունների մեծ մասը հայտնում է 20%-ը գերազանցող ցուցանիշներ: Ամբողջ աշխարհում մայրական B ստրեպտոկոկային վարակի գաղութացման միջին գնահատականը կազմում է 18%՝ երկրների միջև զգալի տատանումներով (11%–35%)։ Հեշտոցային կամ ուղիղաղիքային B ստրեպտոկոկային վարակի գաղութացումը կարող է լինել ընդհատվող, անցողիկ կամ մշտական: Անախտանիշ գաղութացման տարածվածության այս տատանումները կարող են պայմանավորված լինել կիրառված ախտորոշիչ մեթոդների և ուսումնասիրված բնակչության խմբերի միջև եղած տարբերություններով: Թեև B ստրեպտոկոկային վարակը մարդու աղեստամոքսային ուղու անախտանիշ և անվնաս մասն է կազմում, սակայն առողջ մեծահասակների, այդ թվում՝ հղի կանանց մինչև 30%-ի մոտ այս օպորտունիստական անվնաս բակտերիան որոշակի հանգամանքներում կարող է առաջացնել ծանր ինվազիվ վարակներ (օպորտունիստական վարակ):

### B ստրեպտոկոկային վարակ և հղիություն
Թեև B ստրեպտոկոկային վարակի գաղութացումն անախտանիշ է և ընդհանուր առմամբ, խնդիրներ չի առաջացնում, այն երբեմն հղիության ընթացքում և ծննդաբերությունից հետո կարող է հանգեցնել մոր և երեխայի լուրջ հիվանդությունների: Մոր մոտ B ստրեպտոկոկային վարակները հազվադեպ կարող են առաջացնել խորիոամնիոնիտ (ներամնիոտիկ վարակ կամ ընկերքի հյուսվածքների ծանր բորբոքում), հետծննդյան վարակներ, ինչպես նաև վաղաժամ ծննդաբերություն և պտղի մահ: B ստրեպտոկոկային վարակով պայմանավորված միզուղիների վարակները (ավելի քան 100,000 գաղութ առաջացնող միավոր/մլ) հղի կանանց մոտ կարող են դառնալ վաղաժամ ծննդաբերության կամ վիժման պատճառ, ինչը պահանջում է հակաբիոտիկային բուժում: Մեզի մեջ B ստրեպտոկոկային վարակի առկայությունը ցանկացած քանակությամբ հանդիսանում է զգալի գաղութացման ցուցիչ և ցուցում՝ ծննդաբերության ընթացքում հակաբիոտիկային կանխարգելման համար։

### B ստրեպտոկոկային վարակ և նորածիններ
Արևմտյան երկրներում B ստրեպտոկոկային վարակը (արդյունավետ կանխարգելիչ միջոցառումների բացակայության դեպքում) նորածինների բակտերիալ վարակների հիմնական պատճառն է, ինչպիսիք են սեպսիսը, թոքաբորբը և մենինգիտը, որոնք կարող են հանգեցնել մահվան կամ երկարատև այլ հետևանքների: Նորածինների B ստրեպտոկոկային վարակները բաժանվում են երկու կլինիկական տեսակի՝ վաղ և ուշ սկսվո: Նորածնային վաղ սկսվող վարակ դրսևորվում է նորածնի կյանքի սկզբից մինչև 7 օրվա ընթացքում, ընդ որում դրանց մեծ մասն ի հայտ է գալիս ծնվելուց հետո 24 առաջին ժամվա ընթացքում: Ուշ վարակը սկսվում է ծնվելուց 7-90 օր հետո: B ստրեպտոկոկային վարակով գաղութացված մայրերի նորածինների մոտավորապես 50%-ը նույնպես գաղութացված են լինում և առանց կանխարգելիչ միջոցառումների այս նորածինների 1-2%-ի մոտ կզարգանա B ստրեպտոկոկային վաղ վարակ: Դրա ամենատարածված կլինիկական ախտանիշներն են սեպսիսը, թոքաբորբը և ավելի հազվադեպ՝ մենինգիտը: Թոքաբորբը և սեպսիսը հաճախ դիտվում են միասին կամ հաջորդում են իրար: Մենինգիտով նորածինների մոտ սկզբնական շրջանում ախտանիշները հաճախ նման են այլ համախտանիշների դրսևորումներին՝ նախքան մենինգիտի բնորոշ ախտանիշների զարգացումը: Մենինգիտը բացառելու համար հաճախ անհրաժեշտ է լինում նորածնի ողնուղեղային հեղուկի հետազոտություն: S. agalactiae-ով հարուցված սեպսիսով նորածինների փոքր մասի մոտ առկա է լինում համակցված վարակ, երբ մեկ կամ ավելի այլ տեսակի բակտերիաներ նույնպես նպաստում են սեպտիկ հիվանդության զարգացմանը: Այս միկրոօրգանիզմներից ամենատարածվածը Staphylococcus aureus-ն է: Ծննդաբերության ժամանակ B ստրեպտոկոկային վարակով գաղութացումը հանդիսանում է B ստրեպտոկոկային վարակի վաղ զարգացման հիմնական ռիսկի գործոնը: Այն փոխանցվում է ուղղահայաց ճանապարհով՝ պտղի կամ երեխայի գաղութացված կնոջ հեշտոցի հետ շփման միջոցով  կամ արգանդում (վերընթաց վարակի պատճառով), ինչպես նաև ծննդաբերության ժամանակ՝ պտղաթաղանթների պատռումից հետո: Նորածինները կարող են վարակվել նաև ծննդաբերական ուղիներով անցնելիս, սակայն այս դեպքում նորածինները կարող են միայն գաղութացվել և նրանց մոտ սովորաբար B ստրեպտոկոկային վաղ վարակ չի զարգանում:Թեև մայրական B ստրեպտոկոկային վարակով գաղութացումը նորածնային վաղ սկսվող վարակի հիմնական որոշիչն է, այլ գործոններ նույնպես մեծացնում են ռիսկը: Այդ գործոններն են՝

# Ծննդաբերություն մինչև հղիության 37-րդ շաբաթը (վաղաժամ ծննդաբերություն),
# Պտղաթաղանթներիի երկարատև պատռում (≥18 ժամ մինչև ծննդաբերությունը),
# B ստրեպտոկոկային բակտերիուրիա հղիության ընթացքում,
# Ծննդաբերության ընթացքում տենդ (>38&nbsp;°C, >100.4&nbsp;°F),
# Ամնիոտիկ վարակներ (խորիոամնիոնիտ),
# Մոր երիտասարդ տարիք,
# Մոր ՄԻԱՎ վարակ։

Այնուամենայնիվ, վաղ վարակված նորածինների մեծ մասը ծնվում է գաղութացված մայրերից, որոնք չունեն այս ռիսկի գործոններից ոչ մեկը: Հեշտոցի B ստրեպտոկոկային վարակով գաղութացումը կարող է կապված լինել նորածնային վաղ վարակի զարգացման ավելի բարձր ռիսկի հետ: Այն կանայք, որոնք ունեցել են այս ռիսկի գործոններից մեկը, բայց ծննդաբերության ժամանակ գաղութացված չեն եղել, ունեն ցածր ռիսկ՝ համեմատած այն կանանց, որոնք գաղութացված են եղել նախածննդյան շրջանում, բայց չեն ունեցել վերոհիշյալ ռիսկի գործոններից ոչ մեկը: Մոր մոտ B ստրեպտոկոկային վարակի դեմ հակակապատիճային հակամարմինների ցածր մակարդակի առկայությունը նույնպես մեծ նշանակություն ունի վաղ վարակի զարգացման համար: Դրա պատճառով, նախկինում այդպիսի ծննդաբերությունը նույնպես կարևոր ռիսկի գործոն է հաջորդ ծննդաբերությունների ժամանակ վարակի զարգացման համար, ինչը հավանաբար վկայում է մոր մոտ պաշտպանիչ հակամարմինների բացակայությունը: Ընդհանուր առմամբ, մահացության ցուցանիշները նվազել են վերջին տարիներին՝ 1970-ականների հետազոտություններում՝ 50%-ից հասնելով 2-10%-ի, ինչը հիմնականում բուժման և վարման բարելավման հետևանք է: B ստրեպտոկոկային վարակով պայմանավորված նորածնային մահացու վարակներն ավելի հաճախ հանդիպում են վաղաժամ ծնված երեխաների մոտ: Այսօր ԱՄՆ-ում մահացությունը կազմում է 2.1% ժամանակին ծնված նորածինների մոտ և 19.2%՝ վաղաժամ ծնվածների շրջանում:

Ուշ վարակն ախտահարում է 7 օրականից մինչև 3 ամսական երեխաներին և ունի մահացության ավելի ցածր մակարդակ (1%-6%), քան վաղը: Կլինիկական ախտանիշներն են՝ բակտերեմիան առանց հստակ օջախի (65%), մենինգիտը (25%), ցելյուլիտը, օստեոարթրիտը և թոքաբորբը: Հաստատվել է, որ անհասությունը հիմնական ռիսկի գործոնն է: Հղիության ժամկետի յուրաքանչյուր նվազող շաբաթը 1.34 գործակցով մեծացնում է ուշ վարակի զարգացման ռիսկը:

Նորածնային ուշ վարակի բարձր ռիսկը, բացի անհասությունից, կապված է նաև ծննդյան ցածր քաշի, մոր գաղութացման և բազմապտուղ հղիությունների հետ: Այն կարող է ձեռք բերվել ոչ միայն ծննդաբերության ժամանակ ուղղահայաց փոխանցման միջոցով, այլև ավելի ուշ՝ մորից կրծքի կաթի կամ կոկորդի միջոցով ինչպես նաև՝ շրջակա միջավայրից, հիվանդանոցային և արտաքին միջավայրի աղբյուրներից: Այն սովորաբար դրսևորվում է ոչ սպեցիֆիկ նշաններով և ախտորոշումը պետք է կատարվի տենդ ունեցող նորածինների արյան ցանքսով: S. agalactiae նորածնային մենինգիտը չի դրսևորվում մեծահասակների մենինգիտի հիմնական նշանով՝ ծոծրակի մկանների ռիգիդությամբ: Փոխարենը այն դրսևորվում է ոչ սպեցիֆիկ ախտանիշներով, ինչպիսիք են տենդը, փսխումը և գրգռվածությունը, ինչը հետևաբար կարող է հանգեցնել ուշացած ախտորոշման: Լսողության կորուստը և մտավոր հետամնացությունը կարող են լինել երկարատև B ստրեպտոկոկային մենինգիտի հետևանքներ:

## Պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելում
Ներկայումս վաղ վարակի կանխարգելման միակ հուսալի միջոցը ծննդաբերությունից առաջ ներերակային հակաբիոտիկների կիրառումն է, այսինքն՝ ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելումը։ Այն ընդհատում է վարակիի ուղղահայաց փոխանցումը մորից նորածնին և նվազեցնում նորածնային վաղ վարակման դեպքերի հաճախականությունը: Ծննդաբերության ժամանակ ներերակային հակաբիոտիկների կիրառումը (ներերակային պենիցիլինը կամ ամպիցիլինը, որը տրվում է գաղութացված կանանց ծննդաբերական գործունեության սկզբում և այնուհետև յուրաքանչյուր չորս ժամը մեկ մինչև ծննդաբերությունը) ապացուցել է իր բարձր արդյունավետությունը՝ մորից երեխային վարակի փոխանցումը և նորածնային վաղ վարակը կանխելու հարցում։ Պենիցիլին G-ն տրվում է 5 միլիոն միավոր ն/ե սկզբնական դեղաչափով, այնուհետև 3 միլիոն միավոր յուրաքանչյուր 4 ժամը մեկ մինչև ծննդաբերությունը, կամ ամպիցիլին՝ 2 գ ն/ե սկզբնական դեղաչափով, այնուհետև 1 գ ն/ե յուրաքանչյուր 4 ժամը մեկ մինչև ծննդաբերությունը: Գաղութացված կանանց մոտ պատշաճ կանխարգելումը պետք է սկսվի հնարավորինս շուտ՝ ծննդաբերական գործունեությունը սկսվելուն պես կամ պտղաջրերի արտահոսքից անմիջապես հետո: Երբ առաջին դեղաչափը տրվում է ծննդաբերությունից առնվազն 4 ժամ առաջ, նորածնային վարակի ռիսկը շատ փոքր է, իսկ երբ այն տրվում է ծննդաբերությունից 2-4 ժամ առաջ, ռիսկը նվազում է միայն մասնակի:

Պենիցիլինից ալերգիա ունեցող կանայք, որոնք չունեն անաֆիլաքսիայի պատմություն (անգիոայտուց, շնչառական դիսթրես կամ եղնջացան) պենիցիլինի կամ ցեֆալոսպորինի կիրառումից հետո (անաֆիլաքսիայի ցածր ռիսկ), պենիցիլինի կամ ամպիցիլինի փոխարեն կարող են ստանալ ցեֆազոլին (2 գ ն/ե սկզբնական դեղաչափ, այնուհետև 1 գ ն/ե յուրաքանչյուր 8 ժամը մեկ մինչև ծննդաբերությունը): Եթե կինն ունի ծանր ալերգիա բետա-լակտամների նկատմամբ, և առանձնացված հարուցիչը զգայուն է կլինդամիցինի նկատմամբ, ապա կլինդամիցինը հանդիսանում է առաջարկվող այլընտրանքը: Պենիցիլինից բարձր ռիսկի ալերգիա ունեցող կանանց համար, որոնց հարուցչի շտամը զգայուն չէ կլինդամիցինի նկատմամբ, ներերակային վանկոմիցինը (20 մգ/կգ ներերակային յուրաքանչյուր 8 ժամը մեկ, առավելագույնը 2 գ մեկ դեղաչափի համար) միակ տարբերակն է: Պենիցիլինից անաֆիլաքսիայի բարձր ռիսկ ունեցող կանանց մոտ էրիթրոմիցինի օգտագործումն այսօր խորհուրդ չի տրվում, քանի որ հարուցչի դիմադրողականությունը էրիթրոմիցինի նկատմամբ բավականին բարձր է (մինչև 44.8%): Պենիցիլինի նկատմամբ ալերգիայի թեստավորումը կարող է օգտակար լինել վարակ կրող բոլոր հղի կանանց համար և կբացառի այլ հակաբիոտիկների հաճախակի կիրառումը կանխարգելման համար: Շտամների հակաբիոտիկային զգայունության թեստավորումը վճռորոշ է պենիցիլինից ալերգիա ունեցող կանանց համար հակաբիոտիկի ճիշտ ընտրության հարցում, քանի որ կլինդամիցինի նկատմամբ դիմադրողականությունը գնալով աճում է: Զգայունության թեստավորման մեթոդը կարևոր է, քանի որ կլինդամիցինի նկատմամբ կայունությունը կարող է ի հայտ գալ որոշ շտամների մոտ, որոնք որոշակի թեստերում հանդես են գալիս որպես զգայուն: Այն կանայք, որոնք ունեն պենիցիլինից ալերգիայի ռիսկ, լաբորատոր ուղեգրերը պետք է հստակ նշեն այս հանգամանքը, որպեսզի լաբորատորիան տեղեկացված լինի կլինդամիցինի նկատմամբ զգայունությունը ստուգելու անհրաժեշտության մասին: Իրական պենիցիլինային ալերգիան հազվադեպ է՝ անաֆիլաքսիայի հաճախականությունը գնահատվում է մեկից հինգ դեպք՝ պենիցիլինով բուժման 10,000 դեպքի հաշվով: Այն կանանց մոտ, որոնք չունեն բետա-լակտամային ալերգիայի պատմություն, պենիցիլինի կիրառման դեպքում անաֆիլաքսիայի ռիսկը կազմում է 0.04-ից մինչև 4՝ 100,000-ի հաշվով: Մայրական անաֆիլաքսիա վարակի կանխարգելման ժամանակ հանդիպում է, սակայն անաֆիլաքսիայի հետ կապված ցանկացած հիվանդացություն զգալիորեն նպաստում է նորածնային վաղ վարակի դեպքերի նվազեցմանը:

Համարվում է, որ ներարգանդային կանխարգելումը կարող է կապված լինել կայուն բակտերիալ շտամների առաջացման և այլ ախտածինների (հիմնականում գրամ-բացասական բակտերիաների, օրինակ՝ Escherichia coli-ի) հարուցած վաղ վարակների աճի հետ: Այնուամենայնիվ, հետազոտությունների մեծ մասը չի հայտնաբերել դրանով պայմանավորված սեպսիսի մակարդակի աճ՝ կապված համատարած կանպարգելման հետ: Ներքին ընդունման և միջմկանային հակաբիոտիկները արդյունավետ չեն վաղ վարակի ռիսկի նվազեցման համար:

Ուսումնասիրվել են վաղ վարակի կանխարգելման այլ մեթոդներ և առաջարկվել է ծննդաբերության ժամանակ հեշտոցի մշակումը քլորհեքսիդինով, սակայն այս մոտեցման արդյունավետության վերաբերյալ որևէ ապացույց չկա: Այնուամենայնիվ, ներկայումս գոյություն չունի համապատասխան մոտեցում նորածնային ուշ վարակի կանխարգելման համար:

### Ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման ենթակա անձանց որոշումը
Պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման ենթակա կանանց ընտրության երկու հիմնական եղանակ է կիրառվում՝ ռիսկի գործոնների և ցանքսի միջոցով սքրինինգի հիման վրա: Ցանքսի վրա հիմնված սքրինինգային մոտեցումը կանխարգելման ենթակա հղիներին հայտնաբերում է հղիության 35-37-րդ շաբաթների (կամ 36-37-րդ) միջակայքում վերցված հեշտոցային և ուղիղաղիքային ցանքսերի միջոցով և դրանից հետո ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելում նշանակվում է բոլոր գաղութացված կանանց: Ռիսկի վրա հիմնված ռազմավարությունը ընտրում է վերը նշված այն ռիսկի գործոններով, որոնք հայտնի են որպես նորածնային վաղ վարակի հավանականությունը մեծացնող՝ հաշվի չառնելով՝ մոր B ստրեպտոկոկային վարակ կրելու փաստը: Կանխարգելում կատարվում է նաև ծննդաբերական ռիսկի գործոններ ունեցող այն կանանց, որոնց վարակի կարգավիճակը հայտնի չէ ծննդաբերության պահին, ինչպես նաև հղիության ընթացքում B ստրեպտոկոկային բակտերիուրիա (ցանկացած քանակի) ունեցող կանանց և նրանց, որոնք նախկինում ունեցել են B ստրեպտոկոկային վաղ վարակով հիվանդ երեխա: Ռիսկի վրա հիմնված մոտեցումը, ընդհանուր առմամբ, պակաս արդյունավետ է, քան ցանքսի վրա հիմնված մոտեցումը, քանի որ շատ դեպքերում վաղ վարակը զարգանում է այն նորածինների մոտ, որոնք ծնվել են այնպիսի մայրերից, որոնք չունեն ռիսկի գործոններ:

Պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելումն անհրաժեշտ չէ այն կանանց, որոնք ծննդալուծվում են պլանային կեսարյան հատմամբ՝ ծննդաբերական գործունեության բացակայության և պտղապարկի ամբողջականության դեպքում, անկախ վարակի կրման կարգավիճակից: Ամերիկյան մանկաբարձ-գինեկոլոգների քոլեջի հանձնարարականներում նշվում է, որ այն կանայք, որոնք ունեն B ստրեպտոկոկային վարակի դրական նախածննդյան ցանքսի արդյունք, բայց պետք է ծննդալուծվեն կեսարյան հատման ճանապարհով մինչև ծննդաբերական գործունեության սկիզբը և պտղապարկը ամբողջական է՝ ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման կարիք չունեն: Այս հանձնարարականը հիմնված է այն փաստի վրա, որ մինչև ծննդաբերությունը կեսարյան հատմամբ ծնված երեխաները հեշտոցում հարուցչի հետ ավելի քիչ են շփվում և ունեն վարակի ավելի ցածր ցուցանիշներ: Հետևաբար, չնայած 36+0/7- 37+6/7 շաբաթականում բոլոր հղիների շրջանում իրականցվող համընդհանուր ուղիղաղիքային-հեշտոցային սկքրինինգին, նախածննդյան կեսարյան հատման ենթարկվող կանայք կանխարգելման կարիք չունեն՝ անկախ սքրինինգի արդյունքներից:

Հղի կանանց սովորական սքրինինգն իրականացվում է զարգացած երկրների մեծ մասում, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Իսպանիան, Բելգիան և Կանադան և տվյալները ցույց են տվել նորածնային ուշ վարակի դեպքերի նվազում՝ սքրինինգի վրա հիմնված կանխարգելիչ միջոցառումների ներդրումից հետո: Ռիսկի վրա հիմնված ռազմավարությունը կիրառվում է, ի թիվս այլ երկրների, Միացյալ Թագավորությունում և Նիդեռլանդներում:

Այս երկու ռազմավարությունների ծախսարդյունավետության հարցն այնքան էլ միանշանակ չէ, սակայն որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ ցածր ռիսկի կանանց թեստավորումը, գումարած բարձր ռիսկի և վարակ կրող կանանց կանխարգելումը, ավելի ծախսարդյունավետ է, քան Մեծ Բրիտանիայի ներկայիս գործելակերպը (ռիսկի վրա հիմնված մոտեցում): Այլ գնահատումներ նույնպես ցույց են տվել, որ ցանքսի վրա հիմնված մոտեցումն ավելի ծախսարդյունավետ է նորածնային վաղ վարակի կանխարգելման համար, քան ռիսկի վրա հիմնվածը:

Հաղորդվել է, որ կանխարգելումը չի կանխում վաղ վարակի բոլոր դեպքերը. դրա արդյունավետությունը գնահատվում է 80%: Ռիսկի վրա հիմնված կանխարգելման ռազմավարությունը չի կանխում այն դեպքերի մոտ 33%-ը, որոնք ռիսկի գործոններ չունեն: GBS-EOD դեպքերի մինչև 90%-ը հնարավոր կլիներ կանխել, եթե կանխարգելումն առաջարկվեր հղիության վերջում համընդհանուր սքրինինգով հայտնաբերված բոլոր վարակ կրողներին, ինչպես նաև բարձր ռիսկային իրավիճակներում գտնվող մայրերին: Այն դեպքերում, երբ մինչև ծննդաբերությունը տրվել են անբավարար քանակով ներերակային հակաբիոտիկներ՝ երեխային կարող են հակաբիոտիկներ տալ ծնվելուց անմիջապես հետո, թեև այս վարվելակերպի արդյունավետության վերաբերյալ ապացույցները վերջնական չեն:

մինի|ԱՄՆ-ու վաղ և ուշ սկսվող ԲԽՍ հիվանդությունների դեպքերի նվազման միտում

#### ԲԽՍ-ով գաղութացված հղիների սքրինինգ
մինի|Ցուցումներ ԲԽՍ-ի հայտնաբերման նպատակով սեռական օրգանների քսուքի վերցման համար
Կանանց մոտավորապես 10–30%-ը հղիության ընթացքում հանդիսանում է B խմբի ստրեպտոկոկի (ԲԽՍ) կրող: Այնուամենայնիվ, հղիության ընթացքում բակտերիաների առկայությունը կարող է լինել ժամանակավոր, ընդհատվող կամ շարունակական: Այս պատճառով կանանց ԲԽՍ կարգավիճակը կարող է փոփոխվել հղիության ընթացքում և միայն ծննդաբերությունից ≤5 շաբաթ առաջ իրականացված ցանքսերն են բավականին ճշգրիտ կանխատեսում ծննդաբերության պահին ԲԽՍ կրելու կարգավիճակը:

Ի հակադրություն դրան, եթե նախածննդյան ցանքսն իրականացվում է ծննդաբերությունից ավելի քան 5 շաբաթ առաջ, այն հուսալի չէ ծննդաբերության պահին ԲԽՍ կարգավիճակը ճշգրիտ կանխատեսելու համար: Այդ պատճառով, Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը այսօր առաջարկում է հղիների մոտ վարակի առկայության ստուգումը հղիության 36–37-րդ շաբաթներում:  Կարևոր է նշել, որ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջն այժմ խորհուրդ է տալիս իրականացնել համընդհանուր ԲԽՍ սքրինինգ հղիության 36-37-րդ շաբաթների ընթացում՝ նախկինում Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի առաջարկած 35–37-րդ շաբաթների փոխարեն: Այս նոր հանձնարարականն ապահովում է 5-շաբաթյա պատուհան ցանքսի վավեր արդյունքների համար, որն ընդգրկում է այն ծննդաբերությունները, որոնք տեղի են ունենում մինչև առնվազն 41 շաբաթական հղիության ժամկետը:

ԲԽՍ ցանքսի համար կլինիկական նմուշները վերցնում են հեշտոցի ստորին հատվածից և ուղիղ աղու՝ արտաքին հետանցքային սեղմանից: Հեշտոց-ուղիղաղիքային նմուշները նախընտրելի է հավաքել թավշյա քսուքաձողիկների միջոցով: Ի տարբերություն մանրաթելային քսուքաձողիկների՝ սրանք ավելի արդյունավետ են անջատում նմուշները և միկրոօրգանիզմները, քան սովորական մանրաթելային ձողիկները: Նմուշը պետք է վերցվի նախ հեշտոցի ստորին հատվածից (հեշտոցամուտքից), այնուհետև՝ ուղիղ աղիքից (այսինքն՝ քսուքաձողիկը մտցնելով հետանցքային սեղմանի միջով)՝ օգտագործելով նույն քսուքաձողիկը կամ երկու տարբեր ձողիկներ: Արգանդի վզիկի, պերիանալ, պերիռեկտալ կամ շեքային նմուշներն ընդունելի չեն և նմուշառման համար չպետք է օգտագործվի հայելի: Նմուշները (քսուքները) կարող են վերցնել բուժաշխատողները կամ ինքնուրույն՝ հենց հղին:

Այս քսուքաձողիկները տեղափոխելիս պետք է տեղադրվեն ոչ սննդարար միջավայրի մեջ: Հնարավորության դեպքում նմուշները պետք է սառնարանային պայմաններում պահվեն և հնարավորինս շուտ ուղարկվեն լաբորատորիա: Գոյություն ունեն համապատասխան տեղափոխման համակարգեր, որոնք հասանելի են վաճառքում և այդ միջավայրերում ԲԽՍ-ն կարող է կենսունակ մնալ սենյակային ջերմաստիճանում մի քանի օր: Այնուամենայնիվ, ԲԽՍ-ի հայտնաբերման հավանականությունը նվազում է մեկից չորս օրվա ընթացքում, հատկապես բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում, ինչը կարող է հանգեցնել կեղծ -բացասական արդյունքների:

#### Հղիների մոտ ԲԽՍ գաղութացումը հայտնաբերելու կուլտիվացման մեթոդներ
Նմուշներով (հեշտոցային, հետանցքային կամ հեշտոց-հետանցքային քսուքները) պետք է ցանքս կատարվի ընտրողական հարստացված արգանակի վրա (Թոդ-Հյուիթ արգանակ՝ ընտրողական հակաբիոտիկներով): Սա ներառում է նմուշների աճեցումը ընտրողական հարստացված արգանակային միջավայրում՝ ԲԽՍ-ի կենսունակությունը բարելավելու և միաժամանակ այլ նորմայում առկա բակտերիաների աճը ճնշելու համար: Համապատասխան հարստացված արգանակները, որոնք հասանելի են վաճառքում, հետևյալն են՝ Թոդ-Հյուիթը գենտամիցինով և նալիդիքսաթթվով (Բեյքերի արգանակ) կամ կոլիստինով և նալիդիքսաթթվով (Լիմի արգանակ): Ինկուբացիայից հետո (18–24 ժամ, 35-37&nbsp;°C), հարստացված արգանակից կրկին ցանքս է կատարվում արյան ագարային թիթեղների վրա և ԲԽՍ-անման գաղութները (մեծ գաղութներ, 3-4 միլիմետր տրամագծով, շրջապատված հեմոլիզի նեղ գոտիով) նույնականացվում են CAMP թեստի, ԲԽՍ հակաշիճուկով լատեքսային ագլյուտինացիայի կամ MALDI-TOF մեթոդի միջոցով:

Միացյալ Թագավորությունում սա այն մեթոդն է, որը նկարագրած է Անգլիայի հանրային առողջապահությունը՝ Միկրոբիոլոգիական հետազոտությունների Մեծ Բրիտանիայի ստանդարտներում:

Ինկուբացիայից հետո հարստացված արգանակը կարող է նաև ցանվել Գրանադայի միջավայրի (ագարի) վրա, որտեղ ԲԽՍ-ն աճում է որպես վարդագույն-կարմիր գաղութներ և հետագա նույնականացման թեստեր չեն պահանջվում: Ինկուբացիայից հետո հարստացված արգանակը կարող է նաև ցանվել քրոմոգեն ագարի վրա, որտեղ ԲԽՍ-ն աճում է որպես գունավոր գաղութն: Այնուամենայնիվ, ԲԽՍ-անման գաղութները, որոնք զարգանում են քրոմոգեն միջավայրերում, պետք է լրացվեն այլ հուսալի թեստերով ախտորոշմամբ՝ սխալ նույնականացումից խուսափելու համար:

Հնարավոր է նաև հեշտոցային և հետանցքային քսուքների կամ հեշտոց-հետանցքային քսուքի ուղղակի ցանքսի կատարումը համապատասխան սննդարար միջավայրում (արյունային ագար, Գրանադայի կամ քրոմոգեն միջավայրեր): Սակայն այս մեթոդը (շրջանցելով ընտրողական հարստացված արգանակի փուլը) կարող է հանգեցնել որոշ կեղծ բացասական արդյունքների և այս մոտեցումը պետք է լինի լրացուցիչ այլ ոչ թե փոխարինող՝ ընտրողական արգանակի վրա ցանքսին:

##### Մեծ Բրիտանիայում ԲԽՍ գաղութացման հայտնաբերում
Այսօր Միացյալ Թագավորությունում ԲԽՍ գաղութացման հայտնաբերումը՝ հարստացված արգանակի տեխնիկայի կիրառմամբ, չի առաջարկում Ազգային առողջապահական ծառայությանը սպասարկող լաբորատորիաների մեծ մասը: Այնուամենայնիվ, այս թեստի կիրառումը թվում է խոստումնալից տարբերակ: Ներկայումս հղիության 35–37-րդ շաբաթներում ԲԽՍ-ի ցանքսը (օգտագործելով հարստացված սննդարար միջավայր)՝ ռիսկի խմբում գտնվող կանանց որոշելու համար, թվում է ամենածախսարդյունավետ ռազմավարությունը: Group B Strep Support բարեգործական կազմակերպությունը հրապարակել է Մեծ Բրիտանիայի այն հիվանդանոցների ցանկը, որոնք առաջարկում են ԲԽՍ-ի հայտնաբերումը հարստացված արգանակի կուլտիվացման մեթոդով: Այս թեստը կարելի է ձեռք բերել նաև մասնավոր հիմունքներով՝ մոտ £35 արժողությամբ տնային օգտագործման հավաքածուների տեսքով, որոնք տրամադրում են մասնավոր կլինիկաները: Հետազոտությունը հասանելի է նաև մասնավոր կարգով՝ Միացյալ Թագավորության ողջ տարածքում գործող փոստային առաքման ծառայության միջոցով:

#### Բուժօգնության կետում թեստավորում
Ներկայումս գոյություն չունի ցանքսի վրա հիմնված որևէ թեստ, որը բավարար չափով ճշգրիտ և արագ լինի՝ ծննդաբերական գործունեության սկսելուց հետո ԲԽՍ հայտնաբերման համար: Քսուքի նմուշների ցանքսը պահանջում է որոշակի ժամանակ բակտերիաների աճի համար, ինչը նշանակում է, որ այս մեթոդը նախընտրելի չէ որպես ծննդաբերության ընթացքում կիրառվող անմիջական հետազոտություն (մահճակալի մոտ իրականացվող թեստավորում):

Մշակվել են կլինիկական նմուշներում (օրինակ՝ հեշտոցաուղիղաղիքային քսուքներում) ԲԽՍ-ի արագ հայտնաբերման այլընտրանքային մեթոդներ, ինչպիսիք են նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացման թեստերի վրա հիմնված մեթոդները, օրինակ՝ պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի (ՊՇՌ) թեստերը և ԴՆԹ-ի հիբրիդացման փորձերը: Այս թեստերը կարող են կիրառվել նաև B խմբի ստրեպտոկոկի հայտնաբերման համար անմիջապես հարստացված սննդամիջավայրից, ինչը թույլ է տալիս բաց թողնել ինկուբացված արգանակից համապատասխան ագարի վրա վերացանքս կատարելու փուլը:

Կանանց շրջանում ԲԽՍ-ի գաղութացման ստուգումը՝ հեշտոցային կամ ուղիղաղիքային քսուքների օգտագործմամբ և դրանց աճեցումը հարստացված միջավայրում, այնքան արագ չէ, որքան ՊՇՌ թեստը, որը ցույց կտար՝ արդյոք հղի կինը ծննդաբերության պահին վարակ կրող է: Նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստ թեստերը թույլ են տալիս սկսել պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելումը այն կանանց մոտ, որոնց ԲԽՍ կրման մասին տեղեկատվություն չկա ծննդատուն ընդունվելիս: Այն հայտնաբերելու համար նախատեսված նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստը գուցե ապագայում լինի բավականաչափ ճշգրիտ՝ հակաբիոտիկային կանխարգելումն ուղղորդելու համար: Այնուամենայնիվ, ԲԽՍ-ի հայտնաբերման այս տեխնոլոգիան պետք է կատարելագործվի և պարզեցվի, որպեսզի մեթոդը լինի ծախսարդյունավետ և լիարժեք օգտակար՝ որպես խնամքի վայրում իրականացվող թեստ:

Այս պատճառով, նշված թեստերը դեռևս չեն կարող փոխարինել նախածննդյան ցանքսին՝ հարուցչի ճշգրիտ հայտնաբերման հարցում: Վարակ կրողների հայտնաբերման համար մահճակալի մոտ իրականացվող թեստավորման կիրառումը լրացուցիչ պահանջում է, որ ծննդատները տրամադրեն 24/7 լաբորատոր միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են արագ թեստավորում իրականացնելու համար: Այդուհանդերձ, խնամքի վայրում իրականացվող թեստավորումը կարող է կիրառվել այն կանանց համար, որոնք ներկայանում են ծննդաբերության վարակի կրման անհայտ կարգավիճակով և առանց ռիսկի գործոնների՝ կանխարգելման կիրառման անհրաժեշտությունը հաստատելու համար:

### ԲԽՍ բակտերուրիա հղիության ընթացքում
ԱՄՆ Կանխարգելիչ ծառայությունների աշխատանքային խումբը և Մանկաբարձների ու գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը խորհուրդ է տալիս իրականացնել մեզի նմուշառման հերթական սքրինինգ բոլոր հղի կանանց համար հղիության վաղ փուլերում՝ նույնիսկ միզուղիների հետ կապված ախտանիշների բացակայության դեպքում, որպեսզի հայտնաբերվի անախտանիշ բակտերիուրիան։ Ինչպես միզուղիների վարակների դեպքում, այնպես էլ ցանկացած անախտանիշ բակտերիուրիայի դեպքում (ոչ միայն ԲԽՍ-ի), երբ առկա են ԳՄՄ/մլ բարձր ցուցանիշներ, ապացուցված է պիելոնեֆրիտի, նորածնի ցածր քաշի և վաղաժամ ծննդաբերությունների առաջացման վտանգը։ Հետևաբար, ռիսկերը նվազեցնելու նպատակով, անախտանիշ բակտերիուրիայի այս դեպքերի բուժումը հակաբիոտիկներով հենց ախտորոշման պահին նույնքան կարևոր է, որքան հղիության ընթացքում ախտանիշներով ուղեկցվող միզուղիների վարակների բուժումը։ Բացի ԲԽՍ-ով պայմանավորված միզուղիների վարակներից և ԳՄՄ/մլ բարձր ցուցանիշներով անախտանիշ ԲԽՍ բակտերիուրիայից, այն հղի կանայք, ում մոտ հղիության ցանկացած փուլում հայտնաբերվել է անախտանիշ ԲԽՍ բակտերիուրիա՝ նույնիսկ ԳՄՄ/մլ ցածր ցուցանիշներով, պետք է ստանան պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելում նորածնին պաշտպանելու համար՝ անկախ հղիության ուշ շրջանում իրականացվող ուղիղ աղիք-հեշտոցային սքրինինգի արդյունքներից։ Պատճառն այն է, որ ԲԽՍ բակտերիուրիան, նույնիսկ անախտանիշ և ԳՄՄ/մլ ցանկացած ցուցանիշի դեպքում, վկայում է անոգենիտալ հատվածի բավականաչափ գաղութացման մասին։

### ԲՊՍ-ով պայմանավորված նորածնային վարակների կանխարգելման բաց թողնված դեպքեր
Պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման (ՊՆՀԿ) և համընդհանուր սքրինինգային մոտեցման կիրառմամբ B խմբի ստրեպտոկոկով պայմանավորված նորածնային վաղ վարակի հաջող կանխարգելման կարևոր գործոններն են՝

* Նմուշի ճշգրիտ հավաքումը,
* ԲԽՍ-ի հայտնաբերման համար համապատասխան ընթացակարգի կիրառումը,
* ԲԽՍ կրողներին ճիշտ ՊՆՀԿ-ի նշանակումը,
* Հղիների մեծ մասի ընդգրկումը նախածննդյան սքրինինգներում։

Վաղ վարակի դեպքերի մեծ մասը տեղի է ունենում այն հասուն նորածինների մոտ, որոնց մայրերի սքրինինգի արդյունքները եղել են բացասական, ինչպես նաև այն անհաս նորածինների մոտ, որոնց մայրերը սքրինինգ չեն անցել։ Այնուամենայնիվ, ԲԽՍ սքրինինգային թեստերի որոշ կեղծ բացասական արդյունքներ կարող են պայմանավորված լինել թեստի սահմանափակումներով կամ սքրինինգի և ծննդաբերության միջև ընկած ժամանակահատվածում ԲԽՍ-ով վարակվելով։ Սա փաստում է, որ որոշ պայմաններում դեռևս անհրաժեշտ են բարելավումներ նմուշառման և վարակի հայտնաբերման մշակման մեթոդներում։ Կեղծ բացասական սքրինինգային թեստը, անհայտ ԲԽՍ կարգավիճակով վաղաժամ ծննդաբերող կանանց կողմից ՊՆՀԿ չստանալը և պենիցիլինի նկատմամբ ալերգիա ունեցող կանանց ոչ համապատասխան ՊՆՀԿ միջոցների նշանակումը հանդիսանում են վաղ վարակի կանխարգելման բաց թողնված հնարավորությունների հիմնական պատճառները։ Նորածնային վաղ վարակները հատկապես մտահոգիչ են այն նորածինների մոտ, որոնց մայրերի ցանքսի հետազոտության արդյունքները եղել են բացասական։ Դա կարող է պայմանավորված լինել նմուշի ոչ ճիշտ վերցնելու տեխնիկայով, նմուշների մշակման ուշացմամբ, լաբորատոր սխալ մեթոդներով, հակաբիոտիկների վերջերս օգտագործմամբ կամ սքրինինգից հետո ԳԲՍ-ով գաղութացմամբ։

### Ծննդաբերություններ տանը և ջրային միջավայրում
Տնային ծննդաբերությունները դառնում են ավելի ու ավելի տարածված Միացյալ Թագավորությունում և այլուր: Նորածինների շրջանում ԲԽՍ վարակների կանխարգելման վերաբերյալ հանձնարարականները նույնն են թե՛ տնային, թե՛ հիվանդանոցային ծննդաբերությունների դեպքում: Տնային պայմաններում ծննդաբերող կանանց մոտավորապես 25%-ը ծննդաբերության պահին, հավանաբար, իրենց հեշտոցում կրում են ԲԽՍ՝ առանց այդ մասին իմանալու և հիվանդանոցային պայմաններից դուրս դժվար է ճշգրիտ հետևել պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման հանձնարարականներին, ինչպես նաև կառավարել հակաբիոտիկների նկատմամբ հնարավոր ծանր ալերգիկ ռեակցիայի ռիսկը: Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի և Մանկաբարձների ու գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջի ուղեցույցները հուշում են, որ ջրային միջավայրում ծննդաբերությունը հակացուցված չէ ԲԽՍ կրողների համար, ում առաջարկվել է համապատասխան ՊՆՀԿ, եթե առկա չեն այլ հակացուցումներ:

## ԲԽՍ-ով պայմանավորված նորածնային վարակների կանխարգելման ուղեցույցներ
### Միացյալ Թագավորություն

#### Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջ
Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջը առաջին անգամ 2003 թվականին հրապարակել է իր թիվ 36 Կանաչ ուղեցույցը՝ B խմբի ստրեպտոկոկային հիվանդության վաղ նորածնային կանխարգելում վերնագրով: Այս ուղեցույցում հստակ նշվում էր, որ բոլոր հղի կանանց սովորական բակտերիաբանական սքրինինգը՝ նախածննդյան ԲԽՍ կրելիությունը հայտնաբերելու համար, խորհուրդ չի տրվում, և հղիության ընթացքում հեշտոցային քսուքներ պետք չէ վերցնել, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դրա համար կան կլինիկական ցուցումներ: Սակայն, ՊՆՀԿ պետք է առաջարկվի, եթե տվյալ հղիության ընթացքում հեշտոցային քսուքի մեջ հայտնաբերվել է ԲԽՍ: Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի 2003 թվականի ուղեցույցը վերանայվել է 2017 թվականի սեպտեմբերին՝ առանց էական փոփոխությունների։ 2017 թվականի ուղեցույցներում դեռևս խորհուրդ չի տրվում բոլոր հղի կանանց բակտերիաբանական սքրինինգը ԲԽՍ կրելիության համար, թեև նշում է, որ այն կանանց, ում նախորդ հղիության ժամանակ թեստի արդյունքը եղել է դրական, սակայն երեխան ծնվել է առողջ, պետք է առաջարկվի ընտրության հնարավորություն՝ կա՛մ անցնել հետազոտություն և ստանալ ՊՆՀԿ, կա՛մ ստանալ ՊՆՀԿ առանց թեստավորման: Այնուամենայնիվ, նշվում է, որ եթե ԲԽՍ կրելիությունը հայտնաբերվում է պատահականորեն կամ նպատակային թեստավորման միջոցով, կանանց պետք է առաջարկվի ՊՆՀԿ: Նաև նշվում է, որ բոլոր հղի կանանց պետք է տրամադրվի համապատասխան տեղեկատվական թերթիկ ԲԽՍ-ի և հղիության մասին (հրապարակված 2017 թվականի դեկտեմբերին): Փոխարենը, կանանց բուժումը կազմակերպվում է ըստ ծննդաբերության ընթացքում առկա ռիսկի գործոնների: Կանխարգելում առաջարկվում է այն ծննդկաններին, ում մոտ հղիության ընթացքում վերցված մեզի կամ հեշտոցային/ուղիղաղիքային քսուքների մեջ հայտնաբերվել է ԲԽՍ և այն կանանց, որոնք նախկինում ունեցել են ԲԽՍ վարակով ծնված երեխա: Ծննդաբերության անհապաղ խթանում և կանխարգելում պետք է առաջարկվի բոլոր այն կանանց, ում մոտ պտղաջրերը վաղաժամ արտահոսք է եղել հղիության 37-րդ շաբաթում կամ ավելի ուշ, ինչպես նաև՝ այն կանանց, ում մոտ պտղաթաղանթները պատռված են եղել 18 ժամից ավելի և նրանց, որոնք ունեն տենդ ծննդաբերության ընթացքում: Ծննդաբերության ժամանակ ջերմող կանանց պետք է առաջարկվեն լայն սպեկտրի հակաբիոտիկներ, ներառյալ այնպիսի հակաբիոտիկ, որը համապատասխան է նորածնային վաղ սկսվող վարակի կանխարգելման համար: Առաջարկվել է նաև հղի կանանց թեստավորումը՝ ԲԽՍ կրողներին հայտնաբերելու համար և կանխարգելման տրամադրումը ինչպես կրողներին, այնպես էլ բարձր ռիսկի խմբում գտնվող կանանց: Այս մոտեցումը զգալիորեն ավելի ծախսարդյունավետ է, քան միայն ռիսկի գործոնների վրա հիմնված մոտեցումը: Հետազոտական աշխատություններից մեկի հաշվարկով՝ նման մոտեցումը Միացյալ Թագավորության կառավարության համար կապահովեր տարեկան մոտ 37 միլիոն ֆունտ ստեռլինգի օգուտ՝ համեմատած Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի ներկայիս մոտեցման հետ:

### <small>Միացյալ Թագավորության Առողջապահության և խնամքի գերազանցության ազգային ինստիտուտը</small><small>ի ուղեցույցներ</small>
Միացյալ Թագավորության Առողջապահության և խնամքի գերազանցության ազգային ինստիտուտը խորհուրդ չի տալիս իրականացնել ԲԽՍ-ի սովորական թեստավորում՝ նշելով, որ հղի կանանց չպետք է առաջարկվի նախածննդյան սովորական  B խմբի ստրեպտոկոկի համար, քանի որ դրա կլինիկական և ծախսային արդյունավետության ապացույցները դեռևս մնում են անորոշ։

Այս ուղեցույցը թարմացվել է 2021 թվականին, սակայն ԲԽՍ-ի սքրինինգն ու թեստավորումը դուրս են մնացել այս նոր ուղեցույցի շրջանակներից։ Այնուամենայնիվ, ուղեցույցում նշվում է, որ «առաջին նախածննդյան այցի ժամանակ (և անհրաժեշտության դեպքում՝ ավելի ուշ), պետք է քննարկել և տեղեկատվություն տրամադրել այն վարակների մասին, որոնք կարող են ազդել երեխայի վրա հղիության ընթացքում կամ ծննդաբերության ժամանակ (օրինակ՝ B խմբի ստրեպտոկոկը, հերպես սիմպլեքսը և ցիտոմեգալովիրուսը)։ Այդուհանդերձ, ըստ ուղեցույցի հակաբիոտիկներ ծննդաբերության ընթացքում պետք է առաջարկել այն կանանց, որոնք՝

* գտնվում են վաղաժամ ծննդաբերության մեջ, 
* տվյալ հղիության ընթացքում ունեն B խմբի ստրեպտոկոկային գաղութացում, բակտերիուրիա կամ վարակ, 
* ունեցել են B խմբի ստրեպտոկոկային գաղութացում, բակտերիուրիա կամ վարակ նախորդ հղիության ընթացքում և տվյալ հղիության 35-37-րդ շաբաթում (կամ ակնկալվող ծննդաբերության ժամկետից 3-5 շաբաթ առաջ), ուղիղ աղիք-հեշտոցային քսուքի ցանքսի կամ ՊՇՌ  հետազոտությամբ չեն ունեցել B խմբի ստրեպտոկոկի բացասական պատասխան,
* նախկինում ունեցել են երեխա B խմբի ստրեպտոկոկային ինվազիվ վարակով,
* ունեն խորիոամնիոնիտի կլինիկական ախտորոշում (2021 թվական)։

### <small>Սքրինինգի ազգային կոմիտե</small>
Ըստ Միացյալ Թագավորության սքրինինգի ազգային կոմիտեի ԲԽՍ-ի վերաբերյա ներկայիս քաղաքական դիրքորոշման՝ սքրինինգ պետք չէ առաջարկել բոլոր հղի կանանց։ Այս որոշումը խիստ քննադատության է ենթարկել Group B Strep Support բարեգործական կազմակերպությունը՝ որպես հանրության ցանկությունների և Միացյալ Թագավորությունում ԲԽՍ վարակի տարածվածության աճող տեմպերի անտեսում։

### ԱՄՆ
Պերինատալ ԲԽՍ հիվանդության կանխարգելման նպատակով ՊՆՀԿ-ի վերաբերյալ առաջին հանձնարարականները հրապարակել է Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը 1996 թվականին։ Այս ուղեցույցներում առաջարկվում էր կիրառել կանխարգելման երկու մեթոդներից մեկը՝ կա՛մ ռիսկի գործոնների վրա հիմնված մոտեցումը, կա՛մ ցանքսի միջոցով սքրինինգային մոտեցումը։ 2002 թվականին Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը հրապարակեց թարմացված ուղեցույցներ, որոնք խորհուրդ էին տալիս իրականացնել բոլոր հղի կանանց համընդհանուր սքրինինգ (ցանքսի մեթոդով) հղիության 35–37-րդ շաբաթներում՝ առավելագույնի հասցնելու համար այն կանանց հայտնաբերումը, որոնք պետք է ստանան ՊՆՀԿ։ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոը նաև հանձնարարեց, որ ծննդաբերության պահին անհայտ ԲԽՍ կարգավիճակ ունեցող կանանց դեպքում մոտեցումը որոշվի ըստ ներծննդաբերական ռիսկի գործոնների։ Այս ռազմավարության շնորհիվ ԱՄՆ-ում գրանցվել է նորածնային վաղ սկսվող վարակի տարածվածության զգալի նվազում։

Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը կրկին թարմացրել է ուղեցույցները 2010 թվականին, սակայն կանխարգելման հիմնարար սկզբունքները մնացել են անփոփոխ։ 2010 թվականի ուղեցույցներում հիմնական լրացումներն էին՝

* ԲԽՍ-ի լաբորատոր հայտնաբերման հնարավորությունների ընդլայնումը՝ ներառյալ պիգմենտային միջավայրերի և ՊՇՌ հետազոտությունների կիրառումը,
* Հղի կանանց մեզի մեջ ԲԽՍ-ի հայտնաբերման դեպքում լաբորատոր հաշվետվության համար գաղութների քանակի շեմի վերանայումը,
* Վաղաժամ ծննդաբերության սպառնալիքով կանանց համար ԲԽՍ ի և ՊՆՀԿ-ի կիրառման վերանայված ալգորիթմները (մեկը՝ վաղաժամ ծննդաբերության, մյուսը՝ պտղաջրերի վաղաժամ արտահոսքի համար),
* ՊՆՀԿ միջոցների վերաբերյալ հանձնարարականները ներկայացվել են ալգորիթմի տեսքով՝ նպատակ ունենալով խթանել առավել համապատասխան հակաբիոտիկի կիրառումը պենիցիլինից ալերգիա ունեցող կանանց դեպքում,
* Չնչին փոփոխություններ են կատարվել պենիցիլինի դեղաչափերի մեջ՝ տարբեր փաթեթավորմամբ պենիցիլինային արտադրանքների կիրառումը հեշտացնելու համար,
* Նորածինների վարման ալգորիթմի շրջանակն ընդլայնվել է՝ ներառելով բոլոր նորածիններին,
* Վարման հանձնարարականները կախված են նորածնի կլինիկական վիճակից և այլ ռիսկի գործոններից, ինչպիսիք են մայրական խորիոամնիոնիտը, մոր համար ցուցված ՊՆՀԿ-ի լիարժեքությունը, գեստացիայի ժամկետը և թաղանթների պատռման տևողությունը,
* Ալգորիթմում փոփոխություններ՝ նվազեցնելու համար ավելորդ հետազոտությունները լավ վիճակում գտնվող այն նորածինների մոտ, որոնք ունեն վաղ սկսվող վարակի համեմատաբար ցածր ռիսկ։

2018 թվականին ԲԽՍ կանխարգելման ուղեցույցների վերանայման և թարմացման գործառույթը Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնից փոխանցվեց Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջին, Ամերիկյան մանկաբուժության ակադեմիային և Ամերիկյան մանրէաբանության միությանը։ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջի հանձնաժողովը 2019 թվականին հրապարակեց թարմացված փաստաթուղթ՝ նորածինների շրջանում B խմբի ստրեպտոկոկային վաղ սկսվող հիվանդության կանխարգելման վերաբերյալ։ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջի այս ուղեցույցը փոխարինեց Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի 2010 թվականի տարբերակին։ Այս փաստաթուղթը Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի ուղեցույցների համեմատությամբ էական փոփոխություններ չի պարունակում։ Նորածնային սկսվող վաղ վարակի կանխարգելման հիմնական միջոցները շարունակում են մնալ համընդհանուր նախածննդյան սքրինինգը (հեշտոցի ստորին հատվածից և ուղիղ աղիքից վերցված քսուքի ցանքսի միջոցով), նմուշների ճիշտ հավաքումն ու մանրէաբանական նմուշառումը և ՊՆՀԿ-ի պատշաճ իրականացումը։ Կարևոր է նաև նշել, որ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը խորհուրդ է տվել իրականացնել համընդհանուր ԲԽՍ սքրինինգ հղիության 36-37-րդ շաբաթների միջև։ Այս նոր հանձնարարականը ապահովում է 5-շաբաթյա պատուհան ցանքսի վավեր արդյունքների համար, որն ընդգրկում է նաև այն ծննդաբերությունները, որոնք տեղի են ունենում մինչև առնվազն 41 շաբաթական ժամկետը։ 2019 թվականին Ամերիկյան մանկաբուժության ակադեմիան հրապարակել է նոր կլինիկական զեկույց՝ ԲԽՍ նորածնային հիվանդության ռիսկի տակ գտնվող նորածինների վարումը վերնագրով։ Այս զեկույցը նույնպես փոխարինում է Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի 2010թ. ուղեցույցներին։ Ամերիկյան մանրէաբանության միությունը 2021 թվականին հրապարակել է ԲԽՍ-ի հայտնաբերման և նույնականացման լաբորատոր ընթացակարգերի թարմացված ուղեցույցներ։ Այս նոր ուղեցույցներում ցանքսը շարունակում է մնալ ԲԽՍ-ի հայտնաբերման հիմնական միջոցը՝ հաշվի առնելով, որ հուսալի սքրինինգային թեստն ավելի կարևոր է, քան արագ, բայց պակաս ճշգրիտ արդյունքը։ Այն նաև նշում է, որ ընդունելի է ԲԽՍ-ի նույնականացումը նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստի միջոցով հարստացված արգանակից (18–24-ժամյա ինկուբացիայից հետո), ինչն ունի բարձր զգայունություն և որ թեստն իրականացնելու համար առկա են ԱՄՆ Սննդամթերքի և դեղերի վարչության հաստատած առևտրային հավաքածուներ։

Այնուամենայնիվ, նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստի կիրառումը անմիջապես նմուշից խորհուրդ չի տրվում՝ ցածր զգայունության և կեղծ բացասական արդյունքների բարձր մակարդակի պատճառով։ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը դրական է վերաբերվում նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստերի կիրառմանը և նշում է, որ հարստացված արգանակից հետազոտությունը հիմնավորված է, քանի որ ունի ԲԽՍ-ի հայտնաբերման ավելի բարձր զգայունություն, քան ցանքսը։ Այս հանձնարարականը հիմնված է թեստի արժեքավոր օգտակարությունն ապացուցող տվյալների վրա։ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը նաև թույլատրում է նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստի կիրառումը չհարստացված արգանակի վրա, չնայած կեղծ բացասական արդյունքների բարձր հավանականությանը, որպես արագ  թեստ այն կանանց համար, որոնք ծննդաբերության են ներկայանում անհայտ ԲԽՍ կարգավիճակով։ Սակայն և՛ Ամերիկյան մանրէաբանության միությունը, և՛ Մանկաբարձների և գինեկոլոգների ամերիկյան քոլեջը ընդունում են, որ նուկլեինաթթվի ամպլիֆիկացիոն թեստի վրա հիմնված ախտորոշումը հնարավորություն չի տալիս որոշել հակաբիոտիկների նկատմամբ զգայունությունը, ինչն անհրաժեշտ է պենիցիլինից ալերգիա ունեցող կանանց համար ՊՆՀԿ-ի ճիշտ սխեմա ընտրելու նպատակով։

### Այլ ուղեցույցներ
Շատ երկրների ազգային ուղեցույցներ կողմնակից են հղիության ուշ շրջանում բոլոր հղի կանանց համընդհանուր ի իրականացմանը՝ ԲԽՍ կրելիությունը հայտնաբերելու նպատակով և բոլոր գաղութացված մայրերի դեպքում պտղի ներարգանդային հակաբիոտիկային կանխարգելման կիրառմանը։ Այդ երկրների թվում են, օրինակ՝ Կանադան, Իսպանիան, Շվեյցարիան, Գերմանիան, Լեհաստանը, Չեխիան, Ֆրանսիան, Բելգիան, Արգենտինան, Կոլումբիան և Չինաստանը։

Ի հակադրություն այս ամենի, ռիսկի գործոնների վրա հիմնված ուղեցույցներ են հրապարակվել Նիդերլանդներում (ի հավելումն Միացյալ Թագավորության)։ Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջը խորհուրդ է տալիս, որ բոլոր ծննդատները պետք է ունենան նորածնային ԲԽՍ հիվանդության կանխարգելման հստակ մշակված պլան։ Սակայն որևէ կոնկրետ կանխարգելիչ ռազմավարություն հստակորեն չի առաջարկվում։

## ԲԽՍ վարակ մեծահասակների մոտ
ԲԽՍ-ը նաև կարևոր վարակային գործոն է, որն ընդունակ է առաջացնել ինվազիվ վարակներ մեծահասակների մոտ։ Կյանքին սպառնացող լուրջ ինվազիվ ԲԽՍ վարակներն ավելի հաճախ են արձանագրվում տարեցների և այն անձանց շրջանում, որոնք ունեն այնպիսի ուղեկցող հիվանդություններ, ինչպիսիք են շաքարային դիաբետը, լյարդի ցիռոզը և քաղցկեղը։ Մեծահասակների մոտ ԲԽՍ վարակները ներառում են միզուղիների վարակը, մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակը, բակտերեմիան՝ առանց հստակ օջախի, օստեոմիելիտը, մենինգիտը և էնդոկարդիտը։ Մեծահասակների մոտ ԲԽՍ վարակը կարող է լինել ծանր և մահացությունն այս խմբում ավելի բարձր է, քան նորածինների շրջանում։

Ընդհանուր առմամբ, պենիցիլինը ԲԽՍ վարակների բուժման համար ընտրության դեղամիջոցն է։ Էրիթրոմիցինը կամ կլինդամիցինը չպետք է օգտագործվեն պենիցիլինից ալերգիա ունեցող բուժառուների բուժման համար, քանի դեռ հաստատված չէ վարակն առաջացրած հարուցչի զգայունությունը այդ դեղամիջոցների նկատմամբ։ Կյանքին սպառնացող ԲԽՍ վարակներ ունեցող բուժառուների դեպքում կարող է կիրառվել գենտամիցին և պենիցիլին համակցությունը (հակաբիոտիկային սիներգիայի նպատակով)։

Ոչ հղի մեծահասակների շրջանում ինվազիվ ԲԽՍ վարակները զարգացած երկրների մեծ մասում աճող մտահոգության առարկա են։ Պատվաստումը կարող է դառնալ վճռորոշ մոտեցում մեծահասակների շրջանում ԲԽՍ հիվանդությունը կանխարգելելու համար։

Տոքսիկ շոկի համախտանիշը սուր, բազմահամակարգային և կյանքին սպառնացող հիվանդություն է, որը հանգեցնում է բազմաօրգանային անբավարարության։ Այս հիվանդության ծանրությունը հաճախ պահանջում է անհապաղ բժշկական օգնություն։ Այն հիմնականում առաջանում է Staphylococcus aureus-ի և Streptococcus pyogenes-ի որոշ շտամների առկայությամբ, որոնք արտադրում են էկզոտոքսիններ։ Այնուամենայնիվ, ինվազիվ ԲԽՍ վարակը կարող է բարդանալ ստրեպտոկոկային տոքսիկ շոկանման համախտանիշով, թեև դա հանդիպում է բավականին հազվադեպ։

## Պատվաստանյութեր ԲԽՍ վարակների կանխարգելման համար
Թեև հղի կանանց շրջանում ԲԽՍ կրելիության սքրինինգի և ՊՆՀԿ-ի կիրառման վերաբերյալ ազգային ուղեցույցների ներդրումը զգալիորեն նվազեցրել է նորածնային վաղ սկսվող հիվանդության բեռը, բայց այն որևէ ազդեցություն չի ունեցել նորածնային ուշ սկսվող վարակների կանխարգելման վրա: Այդ իսկ պատճառով, եթե հասանելի լիներ ԲԽՍ-ի դեմ արդյունավետ պատվաստանյութ, այն արդյունավետ միջոց կհանդիսանար ոչ միայն նորածնային ԲԽՍ հիվանդության, այլև մեծահասակների վարակների վերահսկման համար:

Ծննդաբերության ընթացքում կանանց հակաբիոտիկներ նշանակելը կապված է մի շարք խնդիրների հետ: Հակաբիոտիկների  կիրառման ռիսկերը ներառում են ծանր ալերգիկ ռեակցիաները և հղի կանանց ԲԽՍ սքրինինգի իրականացման դժվարությունները: Եթե հղի կանանց հնարավոր լիներ պատվաստել ԲԽՍ-ի դեմ, դա պոտենցիալ կերպով կկանխեր ԲԽՍ դեպքերի մեծ մասը՝ առանց հակաբիոտիկների կամ սքրինինգի անհրաժեշտության: Պատվաստումը համարվում է իդեալական լուծում ոչ միայն նորածնային վաղ և ուշ վարակների, այլև ռիսկի խմբում գտնվող մեծահասակների ԲԽՍ վարակների կանխարգելման համար:

Մայրական իմունացման համար ԲԽՍ պատվաստանյութերի մշակումը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը ճանաչել է որպես առաջնահերթություն՝ հաշվի առնելով չբավարարված բարձր պահանջարկը: ԲԽՍ-ի դեմ արդյունավետ մայրական պատվաստանյութը կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ նորածնային հիվանդացության և մահացության վրա: Հաշվարկվել է, որ այս պատվաստանյութը կարող է կանխել վաղ վարակի մոտ 127,000, ուշ վարակի՝ 87,000 դեպք, 31,000 մահ և նյարդահոգեկան զարգացման խանգարման 18,000 դեպք: Դեռևս 1976 թվականին ցույց է տրվել, որ ԲԽՍ-ի պատիճային պոլիսախարիդի նկատմամբ մայրական հակամարմինների ցածր մակարդակը փոխկապակցված է վաղ և ուշ վարակների նկատմամբ ընկալունակության հետ: Մորից նորածնին փոխանցված մայրական սպեցիֆիկ հակամարմինները կարող են նորածիններին պաշտպանել ԲԽՍ վարակից: ԲԽՍ-ի պատիճային պոլիսախարիդը, որը վիրուլենտության կարևոր գործոն է, հանդիսանում է նաև թիրախ արդյունավետ պատվաստանյութի մշակման համար:

Մշակման փուլում են գտնվում նաև ԲԽՍ սպիտակուցային պատվաստանյութերը, որոնք մեծ հեռանկարներ ունեն, քանի որ կարող են պաշտպանել ցանկացած շճատիպի ԲԽՍ վարակից:

Ներկայումս ԲԽՍ պատվաստանյութերի արտոնագրումը բարդ է, քանի որ մարդկանց շրջանում կլինիկական փորձարկումների իրականացումը դժվար է՝ նորածնային ԲԽՍ հիվանդությունների ցածր տարածվածության պատճառով: Այնուամենայնիվ, թեև ԲԽՍ վարակների կանխարգելման արդյունավետ պատվաստանյութի մշակմանն ուղղված հետազոտություններն ու կլինիկական փորձարկումները ընթացքի մեջ են, 2023 թվականի դրությամբ դեռևս որևէ պատվաստանյութ հասանելի չէ:

2023 թվականի ձմեռվա դրությամբ կլինիկական մշակման փուլում են գտնվում ԲԽՍ ինվազիվ հիվանդության կանխարգելման երկու պատվաստանյութ: Պֆայզերի վեցավալենտ ԲԽՍ պատվաստանյութը ՝ ԲԽՍ6-ը՝ CRM197-կոնյուգացված պոլիսախարիդային նյութ է, որն ընդգրկում է աշխարհում ամենատարածված ԲԽՍ 6 շճատիպերը: Պատվաստանյութը, որը ներկայումս գտնվում է 3-րդ փուլում, կարող է իմունածնության արդյունքների հիման վրա զգալի պաշտպանություն ապահովել նորածինների և վաղ տարիքի երեխաների շրջանում ինվազիվ հիվանդության դեմ, ինչպես ցույց են տվել New England Journal of Medicine-ում հրապարակված 2-րդ փուլի հետազոտության արդյունքները: Դանիական MinervaX ApS ընկերությունը նույնպես մշակում է սպիտակուցային ԲԽՍ պատվաստանյութ (ԲԽՍ-NN/NN2), որը նախագծված է ԲԽՍ-ի ընտրված մակերեսային սպիտակուցների (Alpha-նման սպիտակուցների ընտանիք) բարձր իմունածին և պաշտպանիչ սպիտակուցային հատվածների միաձուլման միջոցով: Պատվաստանյութը, որն ապացուցել է իր անվտանգությունն ու իմունածնությունը մայրական պոպուլյացիայում, նույնպես գտնվում է 3-րդ փուլի նախապատրաստական գործընթացում: MinervaX-ն ավարտել է նաև մեծահասակների շրջանում 1-ին փուլի փորձարկման մասնակիցների հավաքագրումը, որի իմունաբանական առաջին տվյալներն ներկայացվել են 2023 թվականի 4-րդ եռամսյակում: ԲԽՍ պատվաստանյութերի համաշխարհային պահանջարկի վերջերս կատարված վերլուծության համաձայն՝ 2034 թվականին մայրական և մեծահասակների ԲԽՍ իմունացման պոտենցիալ շուկան կկազմի համապատասխանաբար տարեկան 798 մլն դոլար և 2,023 մլն դոլար:  ԲԽՍ պատվաստանյութերի նախակլինիկական այլ ծրագրեր են իրականացնում նաև ամերիկյան Omniose և Inventprise բիոտեխնոլոգիական ընկերությունները:

## Մշակույթ և հասարակություն
Հուլիսը ճանաչվել է որպես B խմբի ստրեպտոկոկի իրազեկման միջազգային ամիս, մի ժամանակաշրջան՝ երբ տարածվում է B խմբի ստրեպտոկոկի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ ուղղված ընտանիքներին և առողջապահության ոլորտի մասնագետներին, գերազանցապես Միացյալ Թագավորությունում և ԱՄՆ-ում: Միացյալ Թագավորությունում այս գործընթացը ղեկավարում է Group B Strep Support կազմակերպությունը:

## կենդանիների մոտ հանդիպվող ԲԽՍ վարակներ
Հայտնաբերվել է բազմաթիվ կաթնասունների և այլ կենդանիների մոտ, ինչպիսիք են ուղտերը, շները, կատուները, փոկերը, դելֆինները և կոկորդիլոսները։

### Խոշոր եղջերավոր անասուններ
Խոշոր եղջերավոր անասունների մոտ ԲԽՍ-ն առաջացնում է մաստիտ: Այն կարող է հանգեցնել սուր տենդային հիվանդության կամ ենթասուր, ավելի քրոնիկական ընթացքի: Երկու դեպքն էլ հանգեցնում են կաթնատվության նվազման (այստեղից էլ առաջացել է դրա անվանումը՝ agalactiae, որը նշանակում է առանց կաթի):  Կենսաթաղանթներ ձևավորելու միջոցով ԲԽՍ-ն կարող է գոյատևել և պահպանվել կովերի կաթնագեղձերում: ԲԽՍ-ի հետ կապված մաստիտը կարող է զգալի ազդեցություն ունենալ արտադրվող կաթի քանակի ու որակի վրա, ինչպես նաև կապված է կաթում սոմատիկ բջիջների և բակտերիաների ընդհանուր քանակի բարձրացման հետ: Կենդանիների խմբերում հիվանդության բռնկումները տարածված են, ինչը մեծ նշանակություն ունի կաթնամթերքի արդյունաբերության համար: Շատ երկրներում ներդրվել են ծրագրեր ԲԽՍ-ի ազդեցությունը նվազեցնելու համար: Նմանատիպ ծրագրերը հանգեցրել են խոշոր եղջերավոր անասունների մաստիտի գրեթե լիակատար վերացմանը Միացյալ Թագավորությունում, Հյուսիսային Եվրոպայում և Կանադայում: Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին Հյուսիսային Եվրոպայում նկատվել է կովերի ԲԽՍ մաստիտի վերադարձ, ինչը ենթադրում է մարդկային շտամների ներթափանցում անասունների պոպուլյացիա՝ հակադարձ զոոնոզ փոխանցման հետևանքով:

### Ձկներ
ԲԽՍ-ն նաև կարևոր հարուցիչ է ձկների բազմազան տեսակների համար՝ հանգեցնելով լուրջ տնտեսական կորուստների ամբողջ աշխարհում: Այն առաջացնում է ծանր համաճարակներ բուծվող ձկների շրջանում՝ պատճառ դառնալով սեպսիսի, ինչպես նաև արտաքին և ներքին արյունազեղումների: Այս վարակն արձանագրվել է ինչպես վայրի, այնպես էլ անազատության մեջ գտնվող ձկների մոտ և առնչվել է բազմաթիվ երկրներում նկատված կենդանիների համաճարակների հետ: Տիլապիաների ԲԽՍ-ի ջրային բռնկումները կարող են հանգեցնել ծանր հիվանդության, որի դեպքում մահացությունը հասնում է մինչև 80%-ի: Արձանագրվել է նաև մարդկանց մոտ սննդային ծագման ինվազիվ հիվանդության բռնկում, որն առաջացել է ԲԽՍ-ով վարակված տիլապիայի սպառման հետևանքով: Ձկներին ԲԽՍ վարակներից պաշտպանող պատվաստանյութերը ներկայումս մշակման փուլում են:

## Ծանոթագրություններ

* UK Group B Strep Association
* CDC—Group B Strep (GBS)

Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Կատեգորիա:Նեոնատալոգիա