open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պարբերական աղյուսակի խումբ

մինի|450փքս|Պարբերական աղյուսակի համակարալված սյունակներից յուրաքանչյուրը մեկ խումբ է
**Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգի խումբ**, ատոմների հաջորդականություն՝ դասավորված միջուկի լիցքի աճման կարգով, որոնք օժտված են արտաքին շերտում միանման էլեկտրոնային կառուցվածքով։

Խմբի համարը որոշվում է ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտում էլեկտրոնների թվով (վալենտային էլեկտրոնները) և որպես կանոն, համապատասխանում է ատոմի առավելագույն վալենտականությանը։

Պարբերական համակարգի կարճ ձևում խմբերը դասակարգում են ենթախմբերի՝ գլխավոր (կամ Ա խմբեր), որոնց են պատկանում s և p տարրերը և երկրորդական (B ենթախումբ), որը ներառում է d-տարրերը։ Ենթախմբերը անվանում են նաև ամենափոքր միջուկի լիցք ունեցող տարրի անունով (որպես կանոն գլխավոր ենթախմբերի համար՝ երկրորդ պարբերության տարրերը, և երկրորդական ենթախմբի համար՝ չորրորդ պարբերության տարրերը)։ Միևնույն ենթախմբի տարրերը օժտված են նման հատկություններով։

Նույն խմբի տարրերի մոտ  կարգաթվի աճմանը զուգընթաց աճում է էլեկտրոնային թաղանթների թիվը, մեծանում է ատոմային շառավիղը, ինչի հետևանքով էլեկտրաբացասականությունը թուլանում է, մետաղական հատկությունները ուժեղանում են, իսկ ոչ մետաղական հատկությունները՝ թուլանում։ Ուժեղանում են նրանց կողմից ձևավորվող նյութերի վերականգնիչ, և թուլանում օքսիդիչ հատկությունները։

## Խմբերի համարակալում
1989 թվականից Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միությունը (IUPAC) որպես հիմնական տարբերակ հաստատել է պարբերական համակարգի երկար պարբերություններով ձևը։ Ըստ այդմ IUPAC-ը առաջարկում է խմբերը համարակալել արաբական թվանշաններով՝ 1-18:

Չնայած դրան, շարունակում է կիրառվել ավանդական դարձած համարակալումը, որտեղ օգտագործվում են հռոմեական թվեր և լատինական տառեր, որը տարբերվում է Ամերիկայի և Եվրոպայի համար։

Ժամանակակից համակարգն ընդգրկում է հետևյալ խմբերը (հին համակարգերը, եվրոպականը և ամերիկյանը նշված են փակագծերում)։
* խումբ 1 (IA, IA)՝ ալկալիական մետաղներ
* խումբ 2 (IIA, IIA)՝ հողալկալիական մետաղներ
* խումբ 3 (IIIB, IIIA)՝ սկանդիումի ենթախումբ 
* խումբ 4 (IVB, IVA)՝ տիտանի ենթախումբ
* խումբ 5 (VB, VA)՝ վանադիումի ենթախումբ 
* խումբ 6 (VIB, VIA)՝ քրոմի ենթախումբ
* խումբ 7 (VIIB, VIIA)՝  մանգանի ենթախումբ 
* խումբ 8 (VIIIВ, VIIIA)՝ երկաթի ենթախումբ 
* խումբ 9 (VIIIВ, VIIIA)՝ կոբալտի ենթախումբ 
* խումբ 10 (VIIIВ, VIIIA)՝ նիկելի  ենթախումբ 
* խումբ 11 (IB, IB)՝ 11-րդ խմբի տարրեր
* խումբ 12 (IIB, IIB)՝ 12-րդ խմբի տարրեր
* խումբ 13 (IIIA, IIIB)՝ բորի  ենթախումբ 
* խումբ 14 (IVA, IVB)՝ ածխածնի ենթախումբ 
* խումբ 15 (VA, VB)՝ ազոտի ենթախումբ
* խումբ 16 (VIA, VIB)՝  թթվածնի ենթախումբ
* խումբ 17 (VIIA, VIIB)՝ հալոգեններ
* խումբ 18 (VIIIA, VIIIB)՝ իներտ գազեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Պարբերական աղյուսակ
Ալեկոծություն ժայռապատ ծովափին (նկար)

**Ալեկոծություն ժայռապատ ծովափին**, Վարդան Մախոխյանի նկարներից, որում տեսարանն իր նորաստեղծ անառիկ ժայռերով էպիկական բնության խորհրդավորությունն ունի։ Սրա ամբողջ հմայքը հակադիր նրբերանգների գերազանց զուգորդման մեջ է:Սա նկարչի այն բնապատկերներից է, որոնք հստատում են տարագրության մեջ իր ժողովրդի ճակատագրով ապրող նկարչի մելամաղձոտ տրամադրությունը, որի մասին գրում են եվրոպացի քննադատները։

## Նկարագրություն
Ալեկոծություն ժայռապատ ծովափին նկարում
տեսարանը խորհրդավորությամբ է պարուրված Բարձրաբերձ, խորը կտրվածքներով, անառիկ ժայռերը, շրջափակել են ծովափը՝ թողնելով մի  նեղ միջանցք, որտեղից երևում է ծովի մի փոքրիկ հատված։ Այդ խուլ, ճնշող միջավայրում մարդ իրեն զգում է աշխարհից մեկուսացած։ Այնուամենայնիվ, նկարի գեղանկարչական հմայքը մոռացնել է տալիս այդ տպավորությունը։

Ամբողջ պատկերը գեղանկարված է գուներանգներով՝ սկսած ափին փրփրակալած ալիքների կաթնագույնից, մինչև ժայռերի վրա պղնձագույնի, սրճագույնի, կապտամոխրավունի բազմաթիվ երանգները՝ միմյանց հետ կատարելապես ներդաշնակված։  Ժայռերի մուգ զանգվածի  կոլորիտով, բացառիկ գունազգացողությամբ, գունային հեռանկարով զուգորդված են՝ թեթև շիած մոխրավուն երկինքը, նրա ցոլացումից կապարի գույն ստացած ծովը,ափին կաթնագույնի վերածված փրփրակալած ալիքները և գորշ ծովափը։ Կատարելապես իմաստավորված են ալիքների հետ ափ շպրտված մանր քարերը և մեկ-երկու այլ առարկաներ։ Եվ չնայած բազմաթիվ ու միմյանց հակադիր երանգների առկայության, պատկերի կոլորիտը գուներերանգների ներդաշնակության սքանչելի օրինակ է։

Տպավորիչ է փրփրակալած ալիքների զուգորդումը մուգ ժայռերին, որոնց միջավայրում այդ նուրբ կաթնագույն ալիքներն անչափ  գեղեցիկ են թվում՝ դիտվելով որպես պատկերի կոմպոզիցոն կենտրոն։ Բնական են ջրի տակից թափանցող մանր քարերը։ Տեղանքի ամայությունը փարատող միջոց է ափի մի կողմում տեղավորված նավակ՞

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վարդան Մախոխյանի նկարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Էմոմալի Ռահմոն

**Էմոմալի Ռահմոն** ((, ) մինչև 2007 թվականի մարտի 21-ը՝ **Էմոմալի Շարիպովիչ Ռահմոնով** (), ), Տաջիկստանի պետական և քաղաքական գործիչ։ Տաջիկստանի Հանրապետության երրորդ նախագահ` 1994 թվականի նոյեմբերի 16-ից։ 1992 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 1994 թվականի նոյեմբերի 16-ը եղել է Տաջիկստանի Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի նախագահը՝ հանդիսանալով պետության փաստացի ղեկավարը, այդ ընթացքում երկրում վերացվել է նախագահի պաշտոնը։ 1998 թվականի մարտի 18-ից նաև Տաջիկստանի խորհրդարանում իշխող ձախ կենտրոնամետ Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդն է։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ընտրվել Է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի նախագահի տեղակալ՝ մեկ տարի ժամկետով։

2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ից Էմոմալի Ռահմոնը կրում է Պեշվոի միլլատ (Ազգի առաջնորդ) ցմահ տիտղոսը, որի լրիվ անվանումը Խաղաղության և ազգային միասնության հիմնադիրն է՝ Ազգի առաջնորդ։ Չորս անգամ (1994, 1999, 2006 և 2013 թվականներին) հաղթել է նախագահական ընտրություններում, բացի այդ, երկարացրել և բարեփոխել է իր լիազորությունները 1999 և 2003 թվականների համաժողովրդական սահմանադրական հանրաքվեների արդյունքում։ 2016 թվականի մայիսի 22-ին կայացած վերջին համաժողովրդական սահմանադրական հանրաքվեի արդյունքում ընդունվել են փոփոխություններ, որոնք Տաջիկստանի նախագահից հանում են նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու թվի սահմանափակումներն ու նվազեցնում նախագահի տարիքային ցենզը 35-ից մինչև 30 տարեկանը։ Հայտնի է դարձել 1992 թվականին՝ երկրում նախագահի պաշտոնը լուծարելուց հետո, երբ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1992-1997 թվականներն) դարձել է Տաջիկստանի Գերագույն Խորհրդի նախագահը՝ որպես կոմպրոմիսային թեկնածու մի կողմից կոմունիստների և նեոկոմունիստների, մյուս կողմից՝ Իսլամական, ազգայնական և լիբերալ-դեմոկրատական ուժերի (միասնական տաջիկական ընդդիմություն) միջև։ Հակասական գործիչ։ Էմոմալի Ռահմոնի կողմնակիցները նրան համարում են անձ, որը Տաջիկստանի Միավորված ընդդիմության հետ փոխզիջումների և բանակցությունների միջոցով կարողացել է կանգնեցնել յոթամյա քաղաքացիական պատերազմը և պահպանել երկրում կայունությունն ու խաղաղությունը, իսկ նրա հակառակորդները նրան մեղադրում են ավտորիտար կառավարման, երկրից իր քաղաքական մրցակիցներին և իրական ընդդիմությանը հեռացնելու կամ արտաքսելու, անձի պաշտամունքի, մարդու իրավունքների և ազատությունների խախտման, ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի, երկրում գործազրկության, կոռուպցիայի և նեպոտիզմի ծաղկման մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ասիայի երկրների քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Իվան Կլապեզ

**Իվան Կլապեզ** (խորվաթերեն՝ **Ivan Klapez**, ), խորվաթ ժամանակակից քանդակագործ

## Կենսագրություն
Իվան Կլապեզը ծնվել է 1961 թվականին, Խորվաթիայի Սին քաղաքում։ Սովորել է Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբի համալսարանի արվեստների ֆակուլտետում։ 1987 թվականից ապրում ու ստեղծագործում է Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում։ Ռեալիստական ուղղության արվեստագետ է, ստեղծում է ֆիգուրատիվ քանդակներ։ Նրա արվեստի բազմաթիվ երկրպագումերի թվում է նաև բրիտանացի ճանաչված դիզայներ Սեբաստիան Քոնրանը, որը քանդակագործի աշխատանքների իր հավաքածուն է ստեղծել արդեն։ Քանդակագործը մասնակցել է մի շարք հեղինակավոր ստեղծագործական մրցույթների։ 1991 թվականին *The Aims of Industry* կազմակերպության պատվերով նրա ստեղծած «*Ազատություն*» («*Liberty*») քանդակը ներկայացվել է Մարգարեթ Թետչերի անվան մրցանակի։

## Հիշարժան աշխատանքներ
Կլապեզի լայնորեն հայտնի գործերից է «*Միասնություն*» («*Unity*») քանդակը, որը տեղ է գտել Լոնդոնի միջնադարյան պարսպի հատվածներից մեկի մերձակայքում, պոստմոդեռնիստական ճարտարապետության լավագույն նմուշներից մեկը հանդիսացող *Alban Gate* շինության մոտ։

## Պատկերասրահ

Unity by sculptor Ivan Klapez 01.jpg|«Unity» քանդակը
Unity by sculptor Ivan Klapez 02.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորվաթ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի արվեստ
Gruppo Campari

**Gruppo Campari** (), գինիների, ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմիչքների իտալական արտադրող ընկերություն։ Gruppo Campari գլխավոր դիրքեր է զբաղեցնում Իտալիայի և Բրազիլիայի խմիչքների շուկաներում։ Ընկերության հիմնական եկամուտը բերում է թունդ ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը (2009 թվականին 73 %)։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Իտալիայի Միլան քաղաքում։

Մայր ընկերության՝ Davide Campari-Milano S.p.A.-ի բաժնետոմսերը 2001 թվականից ներառված են Միլանի ֆոնդային բորսայի լիսթինգում, ինչպես նաև ֆոնդային FTSE MIB ինդեքսի հաշվարկման բազայում։ Դրա հետ մեկտեղ ընկերությունն ունի հետևյալ քույր ընկերությունները՝ Campari Italia S.p.A., Campari Austria GmbH, Campari Deutschland GmbH, Campari Finance Belgium SA, Zedda Piras S.p.A. և Campari France:

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1860 թվականին Կամպարի ընտանիքի կողմից։ Հիմնադիրների թվում են եղել Կամպարիի բիթերի ստեղծող և այլ ալկոհոլային խմիչքների գյուտարար Գասպար Կամպարին (, 1828-1882): Դրանից հետո վարչությունն անցել է նրա որդուն՝ Դեյիդ Կամպարիին, որը արտադրությունը ընդլայնել է մինչև Միլանի մոտ գտնվող ֆաբրիկա (1904), ֆաբրիկան իր աշխատանքը դադարեցրել է 2005 թվականին։ 1960 թվականին Gruppo Campari-ի արտադրանքը մատակարարվում էր աշխարհի 80 երկրներում, իսկ հաջորդ տասամյակի ընթացքում՝ աշխարհի 190 երկրներում։

## Հիմնական ապրանքանիշեր
Ընկերությունն ունի է ավելի քան 45 խմիչքների ապրանքանիշներ, որոնց թվում են բիթեր Campari-ն, վերմուտ Cinzano, Aperol, վիսկի Glen Grant, Wild Turkey, գինի Mondoro, Cinzano Asti, ուզո Ouzo 12 և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ընկերության պաշտոնական վեբկայք
* Angelo Dringoli. "Corporate Strategy and Firm Growth: Creating Value for Shareholders", 2012. (p.174-190)

Կատեգորիա:1860 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1860 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի ընկերություններ
Nessus

**Nessus**, ծրագիրը, որը կատարում է տեղեկատվական համակարգի ավտոմատ որոնում, որի նպատակը համակարգում խոցելի տեղերի հայտնաբերումն է։ Այն ունակ է հայտնաբերել ավելի հաճախ հանդիպող խոցելիությունների տեսակները․ 
* Այն ստուգում է ծառայություններում կամ դոմենում առկա խոցելիությունը
* Կարագվորումներում առկա կարգավորումները
* Դատարկ կամ հեշտ գաղտնաբառերի մասին հայտնումը։

Ծրագիրը ունի սպառող-սերվերի ճարտարապետություն, որը ընդյալնում է որոնման հնարավորությունները։ Համաձայն անց կացված փորձարկումերի, nessus-ը օգտագործում է 17% պատասխանատուների կողմից։

## Օգտագործում
Ամենից հաճախ օգտագործվում է պորտերի սկանավորման և նրանց կողմից օգատգործվող սերվիսները պարզելու համար։ Ինչպես նաև օգտագործվում է սերվերի վրա խոցելի տեղերի հայտնաբերման համար։ Խոցելիության որոնման համար օգտագործվում է հատուկ հավելվածները, որոնք գրված են NASL լեզվով։

Խոցելիության բազան թարմացվում է ամեն շաբաթ, սակայն վճարով տարբերակով աշխատող բաժանորդների համար դրանք կարելի է ներբեռնել նոր հավելվածներ ավելի վաղ։

## Պատմություն
Nessus նախագիծը հիմնվել է 1998 թվականին։ Սկզբանական տարբերակը ուներ բաց ներքին կոդ։ 2005 թվականի հոկտեմբերին Tenable Network Security ընկերությունը որոշեց փակել ծրագրի ներքին կոդը դարձնելով այն վճարովի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտանական կայք Nessus 
* Tenable Network Security կայք
* Nessus-ի պաշտոնական բլոգ

Կատեգորիա:UNIX ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Լինուքսի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Վնասակար ծրագրեր
Կատեգորիա:Տեղեկատվական անվտանգություն
Դուբրովնիկի երկրաշարժ

**Դուբրովնիկի երկրաշարժ** (), երկրաշարժ, որ տեղի է ունեցել 1667 թվականի ապրիլի 6-ին՝ առավոտյան ժամը ութին։

Երկրաշարժը երկու ամենաավերիչ երկրաշարժերից է Խորվաթիայի տարածքում վերջին 2.400 տարիների ընթացքում և ամենից խոշորը Դուբրովնիկ քաղաքի և հանրապետության տարածքում։ Երկրաշարժի արդյունքում քաղաքը գրեթե ամբողջովին ավերվել է, մահացել է մի քանի հազար մարդ. նշվում է 3.000-5.000, երբեն էլ ավելի։ Մահացողների թվում է եղել նաև քաղաքի տիրակալը։

## Նկարագրություն
Երկրաշարժի ժամանակ քաղաքի վրա քարեր են թռել Սըրջ բլրից, որոնք ավերել են իրենց ճանապարհին հանդիպած ամեն ինչ։ Երկրաշարժից հետո առաջացած ցունամին ավերել է նավահանգիստը, իսկ այնտեղ կայանած նավերը ափ են շպրտվել ու ջարդվել ալլիքների ազդեցությամբ։ Հողը ճեղքվել է, իսկ երկինքը՝ մթնել վերև բարձրացած փոշուց։ Երկրաշարժից հետո սկսված հրդեհը չի մարել հետագա 12 օրերին և ոչնչացրել է մշակութային ու նյութական մեծ թվով արժեքներ։

Այդ ժամանակ Դուբրովնիկը եղել է Դուբրովնիկի հանրապետության մայրաքաղաքը, և երկրաշարժը սկզբնավորել է նրա ծաղման ավարտը։ Գաղտնի խորհրդական Պյոտր Տոլստոյը, որ հանրապետություն է այցելել 17-րդ դարի վերջին, իր օրագրում գրել է. «Այդ Դուբրովնիկ քաղաքում շատ տներ ավերված են և պալատական շինությունները՝ քանդված։ Ասում են, որ քաղաքը մոտ երեսուն տարի առաջ Աստծո ուղարկված ալիքից ճեղքվել է»։

Քանի որ երկրաշարժից քանդվել է քաղաքային շինությունների 68 %-ը, Դուբրովնիկի հանրապետության կառավարությունն օրենք է ընդունել հետագա դարերում քաղաքի ապագա կերպարանքի մասին։ Այդ կերպարանքը պահպանվել է մինչ օրս։ Ներկայումս հրդեհից խուսափելու և նրա տարածումը կանխելու համար օրենք է ընդունվել, որ Հին քաղաքի բոլոր տներում խոհանոցները լինեն վերին հարկերում։

Աղետն իր լատիներեն բանաստեղծություններում նկարագրել է բարոկկո ոճի բանաստեղծ, գիտնական ու դիվանագետ Ստեպան Գրադիչը։

Բացի Դուբրովնիկից՝ ավերվել են Կոտորի ծոցի մի քանի քաղաքներ ևս, մասնավորապես Կոտորն ու Պերաստը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*  Dubrovnik (Ragusa) destroyed by earthquake and fire.
* 
* 

Կատեգորիա:1667
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն
Կատեգորիա:1667 Եվրոպայում
Ֆարֆալլե

**Ֆարֆալլե** (՝ թիթեռնիկներ), թիթեռի ձև ունեցող մակարոնեղեն, որը պատրաստվում է ցորենի պինդ տեսակից։ Օրիգինալ ձևով ֆարֆալլեն հատկապես սիրում են երեխաները։ Ֆարֆալլեն հորինվել է 16-րդ դարում Լոմբարդիայում և Էմիլիա Ռոմանիայում՝ Իտալիայի հյուսիսում։ Ձևով ֆարֆալլեն դասվում է ձևավոր պաստաների տեսակին։ Գոյություն ունեն տարատեսակներ՝ **Ֆարֆալլետե** կամ **Ֆարֆալլինի**, որոնք տարբերվում են փոքր չափսերով։

Ֆարֆալլեն իրենից ներկայացնում է խմորի փոքր քառակուսիներ՝ մեջտեղից ոլորած։ Շնորհիվ խմորի տարբեր հաստության (մեջտեղում ավելի լայն և եզրերին ավելի նեղ)՝ ձեռք է բերել այլ պաստաներից ավելի մեծ հռչակ։ Շնորհիվ հարթ կազմության՝ համադրվում է բանջարեղենային թեթև սոուսների հետ։ Այն օգտագործվում է մակարոնով պատրաստվող աղցանների պատրաստման մեջ, ինչպես նաև համադրվում է ինչպես ավանդական սոուսների՝ տոմատի, պանրի, կարագի, այլև ոչ ստանդարտ սոուսների հետ։ Ֆարֆալլեն համադրվում է բոլոր մթերքների հետ՝ միս, ձուկ, բանջարեղեն, պանիր և այլն։      Նրանք հաճախ վաճառվում են Իտալիայի դրոշի գույներով խառնուրդով, խառնուրդը շատ հաճախ պատրաստվում է հավով։

## Պատրաստում
Պատրաստման եղանակը չի տարբերվում այլ մակարոնների պատրաստման եղանակից։ Սկզբում աղաջուրը թողնում են եռա, հետո լցնում են ֆարֆալլեն և թողնում են այնքան, մինչև պատրաստ լինի։ Նրանք պետք է դառնան ավելի փափուկ, սակայն պետք է ունենան մի փոքր պնդություն։ 100 գ պաստային ավելացնում են 1 լ ջուր և 7-10 գ աղ։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել փոքր ինչ ավելի ջուր, որպեսզի ավելի քիչ խառնվի մակարոնը։ Ֆարֆալլեի եփելու տևողությունը այնքան է, որքան գրված է փաթեթի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Scampi in pikante tomatensaus.jpg
Պատկեր:Nudelsalat mit Farfalle 01 (fcm).jpg
Պատկեր:Farfalle simple.png
Պատկեր:Farfalla mit Tintenfischtinte (fcm).jpg
Պատկեր:Farfalle.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Հեմիլթոն Ռևել

**Հեմիլթոն Ռևել** (), բրիտանացի թատրոնի, հետագայում նաև համր կինոյի դերասան։

## Կենսագրություն
Արթուր Լլոյդ Հեմիլթոն Էնգսթրոմը ծնվել է Միացյալ Թագավորության արտերկրյա տարածք հանդիսացող Ջիբրալթարի Մուրիշ դղյակում։ Հայրը արքայական հեծելազորային հրետանու սպա Ջորջ Լլոյդ Էնգսթրոմն էր, մայրը՝ Լուիզա Մարիա Ռևելը։

1900 թվականի մարտի 5-ին Ռևելը ձերբակալվել է իր խաղընկեևուհու՝ Օլգա Նեթերսոլի հետ «Սաֆո» պիեսում դերակատարման համար, որն իր ժամանակի համար անպատշաճ էր համարվում, քանի որ պատկերում էր մի կնոջ, որը սիրային արկածներ ուներ տղամարդկանց հետ, որոնց հետ նա ամուսնացած չէր։ Նյու Յորքի ոստիկանությունը փակել է նրանց թատրոնը։ Դատավարությունն սկսվել է ապրիլի 3-ին, սակայն ի վերջո նրանք երկուսն էլ արդարացվել են ապրիլի 7-ին և ազատ արձակվել, իսկ պիեսը թույլատրվել է շարունակել բեմադրել։

## Ֆիլմագրություն
*Բժիշկ Անտոնիո (1914)
*Վերջին Կալդիերոսը (1914) * կարճ
*Համլետ (1914)
*Դյու Բարրի (1915) w / տիկին Լեսլի Քարթերի հետ
*Կյանքի դիմակը (1915)
*Հասարակության թշնամին (1915)
*Չարքի գինը (1916)
*Մոննա Վաննա (1916)
*Կես միլիոն կաշառք (1916)
*Սև արագիլը (1917)
*Թաիսը (1917) Մերի Գարդենի հետ
*Որ չմոռանանք (1918)
*Հմայիչ մեղավորը (1918)
*Մի աստղ գիշերվա մեջ (1919) * կարճ
*Կիսմետ (1920) Օտիս Սքինների հետ
*Լավ կանայք (1921)
*Հեռախոսավարուհին (1927)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1867 ծնունդներ
Կատեգորիա:1958 մահեր
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Գրիգորի Արդարով

**Գրիգորի Արդարով** (, ), խորհրդային և ռուս դերասան, ռեժիսոր։ Թաթարյան ԻԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1939 թվական)։ ՌՍԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ (1940 թվական)։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954 թվական). Народный артист РСФСР (1954):

## Կենսագրություն
Գրիգորի Արդարովը ծնվել է 1888 թվականի մարտի 28-ին, Օդեսայում։

Ավարտել է Օդեսայի Մ. Միրսկու թատերական դպրոցը։

1908 թվականին սկսել է աշխատել Ն. Սոբոլշչիկով-Սամարինի` Դոնի Ռոստովի անտրեպրիզային թատրոնում։

Աշխատել է Խարկովի, Բաքվի, Թիֆլիսի թատրոններում։

1917 թվականից աշխատել է որպես ռեժիսոր։

1936 թվականից եղել է Կազանի դրամատիկական մեծ թատրոնի դերասան և ռեժիսոր։

1944-46 թվականներին եղել է Կազանի դրամատիկական մեծ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր տնօրեն։

Արդարովն ուներ բեմական խառնվածք, ռիթմի հիանալի զգացողություն, ինչպես նաև` ուժեղ և հարուստ երանգներով  գեղեցիկ ձայն։ Դրամատիկական պատկերներ կերտելով` Արդարովը ձգտում էր կերպարի ռոմանտիկ ընդհանրացման` կարևորելով ստեղծագործության մարդասիրական մոտիվները` փորձելով բացահայտել հիմնական կոնֆլիկտի էությունը։ Արդարովի խաղը «Դիմակահանդես» պիեսում և Արբենինի կերպարի վերաբերյալ նրա մեկնաբանությունները նշվել են համառուսական թատերական հասարակության համաժողովում, որը նվիրված է «Դիմակահանդես»-ին։

## Ստեղծագործություն

##### Հիմնական դերեր
* Ստեսել («Արթուր նավահանգիստը», Ա. Ստեփանով)
* Ֆիլիպ («Դոն Կառլոս» Ֆ. Շիլլեր)
* Գրանդե հայրիկը («Եվգենիա Գրանդե», Օնորե դը Բալզակ)
* Բերսենև («Բեկում», Բ. Լևրենյով)
* Տալանով («Արշավանք» Լ. Լեոնով)
* Մակֆերսոն («Ռուսական հարցը», Կ. Սիմոնով)
* Արբենին («Դիմակահանդես», Մ. Լերմոնտով)
* Չացկի («Խելքից պատուհասը», Ա. Գրիբոյեդով)
* Ռյաբինին («Արիություն», Գ. Բերեզկո)
* Օռլով («Մուլլանուր Վախիտով», Ն. Իսանբետ) 
* այլ դերեր

##### Ռեժիսոր
* «Անհանգիստ ծերություն», Լ. Ռախմանով
* «Ռևիզոր» Նիկոլայ Գոգոլ
* «Ազնվականների բույնը» Իվան Տուրգենև 
* այլ ներկայացումներ

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Թաթարական ԻԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1939 թվական)
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1940 թվական)
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Театр и его история//АРДАРОВ (Богданович) Григорий Павлович

## Աղբյուրներ
* Театральная энциклопедия. Том 1//Глав. ред. С. С. Мокульский — М.: Советская энциклопедия, 1961. — 1214 стб. с илл., 12 л. илл.
* *Ингвар И.* Ардаров (Богданович) Григорий Павлович//Народные артисты: Очерки.— Казань, 1980. — С. 61—66.
* *Штайн Г. Г.*, «Маскарад» на сов. сцене, в Сб. ВТО, с. 142, 162—70
* *Шнейдерман И. И.*, Научно-творч. конференция, посв. драме Л. «Маскарад», там же, с. 182, 194—96.
* *И. А. Ушакова* Лермонтовская энциклопедия // АН СССР. Институт рус. лит. (Пушкин. Дом); науч.-ред. совет изд-ва «Сов. Энцикл.»; гл. ред. Мануйлов В. А., — М.: Сов. Энцикл., 1981

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Սամոսա

**Սամոսա** (; sanbosag), տապակված կամ թխած, լցոնումով խմոր (կարտոֆիլ, սոխ, սիսեռ, միս, ոսպ, հավի միս)։ Ուտեստի չափսն ու ձևը տարատեսակ են, բայց ամենահայտնի ու ամենատարածված ձևը համարվում է եռանկյան ձև ունեցող սամոսան։ Շատ հաճախ մատուցվում է սոուսների հետ։ Սամոսան հայտնի է Հնդկաստանում, կենտրոնական և հարավարևմտյան Ասիայում, Աֆրիկայի հյուսիսային և հարավային մասերում։

Ենթադրաբար ուտեստը կենտրոնական Ասիայում (որտեղ ուտեստը հայտնի է սամսա անվանումով) հայտնվել է մոտավորապես 10-րդ դարում։ Ուտեստը նշվում է իրանցի պատմիչ Աբու-Լը-Ֆադլ-Բայհակիի աշխատություններում (995-1077)։ Սամոսան իր հայտնիությունը ձեռք է բերել Հնդկաստանում՝ սկսած XIII դարից և ներկրվել է հարևան շրջանների առևտրականների կողմից։ Գոյություն ունի ուտեստի պատրաստման բազմաթիվ շրջանային տարբերակներ, որտեղ ուտեստն ունի այլ անվանումներ, ինչպես՝ Իսրայելում և Իրաքում՝ «սամբուս(ա)կ»։

## Տես նաև
Սամոսա Գարսիա Անաստասիո

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Burmese style samusa.jpg
Պատկեր:Samosas, snack food at Wikipedia's 16th Birthday celebration in Chittagong (01).jpg
Պատկեր:Sambusadish2.jpg
Պատկեր:Sambusak filled with bulgarit cheese and pesto, covered with za'atar.jpg
Պատկեր:Samosasindia.jpg
Պատկեր:Samosa 1.jpg
Պատկեր:Samosa with sauce available at Indian Coffee Houses in Kerala .jpg
Պատկեր:Vegetable Samosa.jpg
Պատկեր:Chamuças en Afrique portugaise.JPG
Պատկեր:2024-01-16 - Kashmir Café - Samosas.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Ֆանիս Քրիստոդուլու

**Թեոֆանիս «Ֆանիս» Քրիստոդուլու** (,), հանգստի անցած հույն պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Նա «Ատլանտա Հոքս» բասկետբոլային ակումբի շնորհիվ մասնակցել է 1987 թվականի NBA դրաֆթին, բայց երբեք չի որոշել հեռանալ Հունաստանից և խաղալ ԱՄՆ-ում։ Մականունը Բեմբիս է (Մանկիկ)։ Բասկետբոլի միջազգային ֆեդերացիայի փառքի սրահի անդամ է։

## Մասնագիտական կարիերա
Կարիերան սկսել է «Դաֆնի» երիտասարդական հավաքականում, այնուհետև իր կարիերայի մեծ մասն (1983–1997) անցկացրել է «Պանիոնիոսում»՝ նրանց հետ նվաճելով 1991 թվականի Հունաստանի գավաթը։ Հիմնականում թեթև հարձակվող էր, բայց նրա հիանալի հմտությունները նրան թույլ են տվել խաղալ բոլոր հինգ դիրքերում։ Շատ լրագրողներ նրան անվանում էին «Եվրոպական Չարլզ Բարքլի»։ Քրիստոդուլուն իր կարիերայի վերջին տարիներն անցկացրել է «Պանաթինաիկոս»-ում և նրանց հետ 1997–98 մրցաշրջանում հաղթել Հունաստանի լիգայի առաջնությունում։ Մեկ տարի անց թողել է բասկետբոլը։

## Ազգային հավաքականի կարիերա
Քրիստոդուլուն Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի կարևոր անդամ էր, որը 1987 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում արժանացել է ոսկե մեդալի, իսկ 1989 թվականի առաջնությանը՝ արծաթե մեդալի։ Քրիստոդուլուն նաև Հունաստանի ազգային հավաքականի անդամ էր, այնտեղ նա 1994 թվականի FIBA աշխարհի առաջնությունում գրավել է 4-րդ տեղը։ Նա նաև խաղացել է 1986 թվականի FIBA աշխարհի առաջնությունում, 1990 թվականի FIBA աշխարհի առաջնությունում, 1993 թվականի, 1995 թվականի, 1997 թվականի Եվրոպայի առաջնություններում և 1996 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում։

## Անձնական
Քրիստոդուլույի ավագ եղբայրը՝ Քրիստոսը, նույնպես պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ էր։ Նրանք միասին խաղացել են «Պանիոնիոս» մարզական ակումբում։

## Մրցանակներ և նվաճումներ

### Հունաստանի ազգային հավաքական
* FIBA EuroBasket 1987: 
* FIBA EuroBasket 1989: 
* FIBA EuroBasket All-Tournament Team: **2** (1993, 1995)

### Ակումբի տիտղոսներ
* Greek League: **1** (Պանաթինաիկոսի հետ։ 1997–98)
* Greek Cup: **1** (Պանիոնիոսի հետ։ 1990–91)

### Անհատական մրցանակներ
* Greek League MVP: (1993)
* No. 4 retired by Panionios
* FIBA Hall of Fame Candidate

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*FIBA Profile
*FIBA Europe Profile
*Draftexpress.com Profile 
*TheDraftReview.com Profile
*USBasket.com Profile
*Hellenic Basketball Federation Profile 

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հույն բասկետբոլիստներ
Մարջան Ֆարսադ

**Մարջան Ֆարսադ** (, ), իրանցի իրավաբան, մուլտիպլիկատոր, պատկերազարդող, երգչուհի և երգահան, որը ներկայումս բնակվում է Կանադայում։

## Կյանքը
Մարջան Ֆարսադը ծնվել է 1983 թվականին Թեհրանում, Իրան։ 2009 թվականին գաղթել է Կանադա և մինչև օրս ապրում է Մոնրեալում։ Նրա «Khooneye Ma» (, թարգմանաբար՝ «Մեր տունը») երգը սոցիալական մեդիայում շատ դիտումներ է հավաքել։ Իր դեբյուտային ալբոմը «Կապույտ ծաղիկներ»-ն է (), որը թողարկվել է 2014 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին երգահաններ
Կատեգորիա:Իրանցի կին իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իրանցի կին մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին պատկերազարդողներ
Կոսովոյի ապագայի համար դաշինք

**Կոսովոյի ապագայի համար դաշինք** (, ԿԱՀԴ), քաղաքական կուսակցություն Կոսովոյում։ Այն ձևավորվել է 2001 թվականի ապրիլի 29-ին։

## Ղեկավարություն
Կուսակցության ներկայիս նախագահն է Ռամուշ Հարադինայը։ 2004 թվականի դեկտեմբերին խորհրդարանը նրան ընտրեց Կոսովոյի վարչապետ և նա ստեղծեց կոալիցիոն կառավարություն ամենամեծ կուսակցության՝ Կոսովոյի դեմոկրատական լիգայի (LDK) հետ։ Նա հրաժարական է տվել վարչապետի պաշտոնում 2005 թվականի մարտին այն բանից հետո, երբ իմացավ, որ իրեն նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական դատարանի կողմից 37 հանցագործությունների համար մեղադրանք է առաջադրվել։ Նա ստացավ լիակատար արդարացում դատարանից 2008 թվականի ապրիլի 3-ին։ Նա վերադարձավ Կոսովո և անմիջապես վերսկսեց կուսակցության նախագահի պարտականությունները։

Հետագայում, 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթելուց հետո Ռամուշ Հարադինայը կրկին հաստատվեց վարչապետի պաշտոնում և պաշտոնավարեց մինչև 2020 փետրվարի 3-ը։

Այժմ ԿԱՀԴ-ն ունի երեք փոխնախագահներ՝ Բլերիմ Շալա, Նաիմ Մալոկու և Ահմեթ Իսուֆի։

Ներկայիս գլխավոր քարտուղարը Բուրիմ Ռամադանին է, իսկ կազմակերպության քարտուղարը՝ Իբրահիմ Սելմանայը։

## Խորհրդարանում
2019 թվականի հոկտեմբերի 6-ին կայացած վերջին խորհրդարանական ընտրություններում դաշինքը ստացավ ժողովրդական քվեների 11,51%-ը և Կոսովոյի խորհրդարանի 120 տեղերից 13-ը, ինչը այն դարձրեց չորրորդ քաղաքական ուժը։ Այս ընտրությունների արդյունքում ԿԱՀԴ-ն հեռացավ իշխանությունից և դարձավ ընդդիմադիր ուժ։

## Տեղական ընտրություններ
2017 թվակամի հոկտեմբերի 22-ին տեղի ունեցած ՏԻՄ ընտրություններում ԿԱՀԴ-ն իշխանության անցավ արևմտյան և կենտրոնական Կոսովոյի 7 համայնքներում՝ Դեչան, Գյակովա, Յունիկ, Կլինա, Սուվա Ռեկա, Օրահովաց, Օբիլիչ։

## Քաղաքական դիրքորոշում
Քաղաքական սպեկտրում ԿԱՀԴ-ն գտնվում է մի փոքր աջ։

## Կուսակցության անվանումը և խորհրդանիշները
Կուսակցության դրոշը կարմիր, սև և սպիտակ է։ Սպիտակը ներկայացնում է խաղաղություն, կարմիրն ու սևը Կոսովոյի 96% ալբանական մեծամասնության ազգային գույներն են։

Կուսակցության անվան՝ «Կոսովոյի ապագայի համար դաշինք» (ԿԱՀԴ), ընտրությունը բացատրվում է Ռամուշ Հարադինայի երկրորդ գրքում։ Քանի որ Կոսովոյի նախորդ կուսակցությունների հապավումը սկսվում էր բաղաձայններով, ԿԱՀԴ-ի (ալբան․՝ AAK) համար ընտրվեց ձայնավոր, քանի որ այն կարծես թե ավելի կոպիտ է և ավելի բաց։ «Ապագա» բառը ընտրվեց՝ նշելու համար, որ կկանգնեցվի կոմունիստական հին միտումը՝ հետադարձ հայացք գցելով որևէ մեկի պատմության վրա։ Ի վերջո, «դաշինքը» ընտրվեց ՆԱՏՕ-ի դաշինքի հետ ասոցացման պատճառով, որը մեծապես ակնհայտ է Կոսովոյում 1999 թվականի Կոսովոյի պատերազմում նրա միջամտության համար, և նաև դրա շնորհիվ է առաջացնում միասին աշխատելու գաղափարը`նպատակների հասնելու համար։

Դաշինքն ի սկզբանե ձևավորվել է մի քանի փոքր կուսակցությունների կողմից.

* Կոսովոյի ժողովրդական շարժում (*Lëvizja Popullore e Kosova - LPK* ) 
* Կոսովոյի խորհրդարանական կուսակցություն (*Partia Parlamentare e Kosova*) 
* Կոսովոյի քաղաքացիական դաշինք (*Aleanca Qytetare e Kosova*) 
* Կոսովոյի ազատագրման ազգային շարժում (*Lëvizja Kombëtare për Çlirimin e Kosova*) 
* Ալբանիայի ազգային միության կուսակցություն (*Partia e Unitetit Kombëtar Shqiptar*) 
* Քրիստոնեա-դեմոկրատների ալբանական միություն (*Unioni Shqiptar Demokristian*)

## Ընտրության արդյունքները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոսովոյի քաղաքականություն
Սար Յազդ ամրոց

**Սար Յազդ ամրոց** (), ամրոց Իրանի Յազդ քաղաքում։ Այն գտնվում է Յազդ քաղաքից 50 կմ հեռավորության վրա։

## Շրջակայք
Յազդը դեռևս Սասանյանների գահակալման շրջանից հայտնի է եղել որպես մեծ քաղաք և ծառայել է քաղաքի բնակիչների պատսպարման վայր։ Այնտեղ պահել են արժեքավոր իրեր, ոսկի, ուտելիք, հացահատիկ։ Հին աշխարհում ներխուժողները փնտրում էին արժեքավոր ավար, այդ իսկ պատճառով պետք էր անվտանգ վայր, որտեղ կարող էին պահել իրենց պահուստը։

## Կառուցվածք
Ամրոցը կառուցվել է Սասանյանների գահակալման շրջանում՝  Մ.թ.ա. 3-րդ և 7-րդ դարերում։ Ունի պաշտպանական կառույցներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են երկու համակենտրոն պատեր, որոնց արտաքին պատը ունի 6 մետր բարձրություն, իսկ ներքին պատը՝  9 մետր։ Բացի պատերից, կառուցվել է խրամ։ Կառույցն ունի 480 սենյակ։

## Ժամանակակից վիճակ
Այս կառույցը գտնվում է պետությունների կողմից ոչնչացման վտանգի առաջ։ Մինչ օրս այն գտնվում է զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում, իսկ նրա երկու կողքեում քարավաններ են։

Սար Յազդը 1975 թվականին 1084 համարի ներքո գրանցվել է Իրանի ազգային ժառանգության կազմակերպությունում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Saryaz castle.jpg|Բերդի արտաքին տեսքը
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 IranYazd - Mehriz - Picture 01.jpg|Ճակատային դարպասներ
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 IranYazd - Mehriz - Picture 02.jpg|Առուն
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 IranYazd - Mehriz - Picture 03.jpg|Աշտարակը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի ամրոցներ
Իվան Գունդուլիչ

**Իվան Գունդուլիչ** (, , ), բարոկկոյի դարաշրջանի դուբրովնիկցի (Դուբրովնիկի հանրապետություն) բանաստեղծ։ Դասվում է հարավսլավոնական գրականության դասականների շարքին։ Ժամանակակից Սերբիայում և Խորվաթիայում վեճ կա Գունդուլիչի ազգային պատկանելության վերաբերյալ։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
[200px|մինի|ձախից|Իվան Գունդուլիչի արձանը [Դուբրովնիկում]]
Գունդուլիչը սերում է ազնվականական Գունդուլիչների տոհմից։ Ստացել է փայլուն կրթություն։ Նա իր գրական գործունեությունը սկսել է Տորկվատո Տասսոյի «Երուսաղեմի ազատագրություն» ստեղծագործության թարգմանությամբ։ Նրա գրչին պատկանող ամենանշանվոր գործը «Օսման»ն է, որը հերոսական պոեմ է, որ ներկայացնում է լեհերի և թուրքերի պայքարը 1621 թվականին Խոտինում։ Չնայած էպիկական ու քնարական տարրերի միաձուլմանը՝ պոեմը նշանավոր տեղ է զբաղեցնում սերբական ու հարավսլավոնական գրականության մեջ։ Ստեղծագործության գլխավոր հերոսը օսմանյան կայսրության սուլթան Օսման II-ը չէ, այլ Լեհաստանի թագավոր և Լիտվայի մեծ իշխան Վլադիսլավ IV-ը։ «Օսման» պոեմի գրական նշանակությունը այն խորը ու հուզիչ քնարականությունն է, որով Գունդուլիչը խոսում է Վլադիսլավ IV-ի մասին, նրա հայրենիքի դրությունը և թուրքերի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Այս առումով Գունդուլիչն ընդհանրապես չի կիսել իր հայրենակից առևտրականության կարծիքը և իրերին նայել է քրիստոնյա ասպետի աչքերով։ 1844 թվականին ստեղծագործության նոր հրատարակությունն են պատրաստել Իվան և Անտուն Մաժուրանիչները։ Նրանք պոեմը լրացրել են բառարանով, իսկ կրտսեր եղբայրը՝ Իվանը, ավելացրել է 14-րդ և 15-րդ գլուխների պակասող հատվածները։ Այս հրատարակության համար նախաբան է գրել Վեկոսլավ Բաբուկիչը։ Հետագայում հաջորդել են Արմին Պավիչի (1877, լույս են տեսել «Stari pisci hrvatski» մատենաշարով), Իվան Բրոզի (1887) և մի քանի այլ հրատարակություններ։

## Ստեղծագործություններ
* *«Անառակ որդու արցունքները»* — պոեմ (1622)
* *«Դուբրավկա»* — դրամա (1628)
* *«[[Օսման (պոեմ)|Օսման]]»* — բարոկկո ոճի պոեմ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Брандт Р. Ф. Историко-литературный разбор поэмы Ивана Гундулича «Осман». Киев: В Университетской типографии,1879
* Зайцев В. К. Между Львом и Драконом. Дубровницкое Возрождение и эпическая поэма Ивана Гундулича «Осман». Минск: Наука и техника, 1969
* 

Կատեգորիա:17-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Սերբ գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորվաթ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորվաթ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սերբ դրամատուրգներ
Լևադիա

**Լևադիա** (), քաղաք Հունաստանում՝ հին Լեբադիա քաղաքի տեղում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 204 մ բարձրության վրա, Քեֆիսոս գետի աջ ափին, Լամիայից 64 կմ հարավ-արևելք և Աթենքից 90 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Քաղաքի արևելքում և հարավ-արևելքում է գտնվում Պառնաս լեռնազանգվածի հարավ-արևելքում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի Բեոտի ծայրամասային միավորում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը 21 379 մարդ է։

Քաղաքից արևելք անցնում է Թեբե-Լամիա ազգային ճանապարհ 3-ը։ Քաղաքից հյուսիս անցնում է ազգային ճանապարհ 48-ը, որը կապում է Լևադիան Ամֆիսայի հետ։ Լևադիա երկաթուղային կայանը սպասարկում է Պիրեյոս-Սալոնիկ գիծը։

Էլլադայի ուղղափառ եկեղեցու Թեբեի և Լևադիայի թեմի կենտրոնն է։

## Պատմություն
Հին Լեբադիա () քաղաքը գտնվել է Գերկինի () գետի ափին, Կապաիդա լճից արևմուտք։ Հոմերոսի «Նավերի ցուցակում» հիշատակվում է որպես Մեդիեա (),  Ասպլեդոնի () մոր՝ Միդեի անունով։ Լեբադիա է վերանվանվել աթենացի Լեբադի () անունով։ Քաղաքի մոտ սուրբ պուրակում է գտնվում Տրոֆոնիա տաճարը՝ Պրաքսիտելեսի արձանով։ Պուրակից վերև գտնվում է Տրոֆոնիա անձավային պատգամախոսարանը, որն իրենից ներկայացնում է արհեստական անձավ՝ ստորգետնյա գմբեթավոր գանձարանի () տեսքով։ Պատգամախոսին է դիմել լիդիական թագավոր Կրեսոսը մ․թ․ա․ 6-րդ դարում։

մինի|Լևադիայի մայր տաճար

Քաղաքի հարավային մասում գտնվում է միջնադարյան ամրոց, որն ունի 150 մետր բարձրություն։

Լևադիայից 18 կմ դեպի արևմուտք է գտնվում Դիստոմոն քաղաքը՝ տխրահռչակ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հունաստանի օկուպացման տարիներին իր ավերածություններով և կոտորածներով։ Ի հիշատակ «առանցքի» երկրների կողմից Հունաստանի օկուպացիայի մեկ այլ իրադարձության՝ Լևադիայից 10 կմ դեպի արևմուտք՝ Արախովի ճանապարհին, հուշարձան է կանգնեցվել նացիստների հետ հունական պարտիզանների մարտի և դրան հաջորդած քաղաքի 136 բնակիչների գնդակահարության վայրում։

Ծագումով Լևադիայից է Լաբրոս Կացոնիսը (1752-1804)՝ Հունաստանի ազգային հերոսը, որը ռուսական բանակի զորավար և ծովահեն էր, 1770 թվականի Պելոպոնեսի ապստամբության մասնակից և Ղրիմի իր առանձնատունը անվանել է հարազատ քաղաքի անունով, արդյունքում մոտակա բնակավայրը սկսել է կոչվել Լիվադիա։

2005 թվականին այստեղ բացվել է Կենտրոնական Հունաստանի համալսարանը։

## Լևադիա միություն
Լևադիա համայնքային կենտրոնի մեջ է մտնում 9 բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը 22 193 մարդ է։ Մակերեսը 139,614 կմ² է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Նարին ամրոց

**Նարին ամրոց** (պարսկերենում՝  نارین قلعه), Իրանի Մեյբոդ քաղաքում գտնվող կավե ամրոց։ Նման կառույցները եղել են Կենտրոնական Իրանի կառավարության հենարանը։ Այդ ամրոցներից մի քանիսը կառուցվել են Աքեմենյան և Սասանյան հարստության ժամանակ։

Կառույցն ունի 40 մետր բարձրություն։ Չնայած նրան, որ կառուցվել է 2000 տարի առաջ, իր պատերի մեջ մեծ մշակությաին արժեք է պարունակում։ Նարին ամրոցը նման է Սպահանի Ալի Կապուի պալատին, որն առանձնանում է իր բարձր տանիքով։ Շենքում կա նաև ստրգետնյա սենյակ, հնարավոր է նաև սենյակ, որը, սակայն, լցված է բեկորներով։ Համալիրը շրջապատում են չորս աշտարակներ, որոնք կապ են ստեղծում համալիրի ներսում գտնվող բակերի հետ։

Շենքը կառուցվել է 3 հարկով և նախատեսված է եղել հասրակության տարբեր դասերի համար։

Չնայած արտաքին դարպասները քանդվել են, բայց ներքին ամրոցը դեռևս պահպանվում է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 22.jpg|Տեսարան բակից
Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 09.jpg|Միջնաբերդի արտաքին հարդարանքը
Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 10.jpg|Վերին գոտի
Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 21.jpg|Ներքին շենքի ավերակեները
Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 11.jpg|Տեսարանը վերին հարկիից
Պատկեր:Ciudadela de Meybod, Irán, 2016-09-20, DD 06.jpg|Տեսարանը Մեյբոդից
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -1.jpg|Նարին ամրոցի քարտեզը
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -2.jpg|Նարին ամրոցը պատմության մեջ
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -5.jpg|Տեսարան ամրոցից
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -8.jpg|Ամրոցի ներսից հատված
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -6.jpg|Ամրոցի ողջ պատկերը
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -9.jpg|Տեսարան ամրոցի ներսից
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -7.jpg|Թունելներ ամրոցի ներսում
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -10.jpg|Ամրոցի ամբողջական տեսարանը
Պատկեր:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Meybod - Narin Qal'eh or Narin Castle -4.jpg|Նարին ամրոցը


## Տես նաև
*
* Պարսկական ճարտարապետություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:1-ին դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Իրանի ամրոցներ
Կատեգորիա:Իրանի հնագիտական վայրեր
Մայա Բրոտեն

**Աննա Մարիա Լոուս (Մայա) Բրոտեն** (, ), շվեդ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Մայա Բրոտենը ծնվել է 1896 թվականին, Սունդսվալում։ Նրա ծնողները` Գուստաֆ Պետերը և Աննա Լոուս Բրոտենը,  ծագումով Նորվեգիայից էին։ Դեռևս վաղ տարիքից Մայան սկսել է հետաքրքրություն դրսևորել երաժշտության և նկարչության նկատմամբ։ 1910-ականների երկրորդ կեսից սովորել է Գյոթեբորգում՝ Բիրգեր Սիմոնսսոնի մոտ Սիրի Ռատսմանի հետ, իսկ հետո Օսլոյում՝ Հենրիկ Սյորենսենի հետ։ 1920 թվականին Մայա Բրոտենն ամուսնացել է իր մանկության ընկեր Գուննար Յուհանսսոնի հետ։ 1924 թվականին նրանք բնակություն են հաստատել Հելսինկիում, որտեղ Մայան գումար է վաստակել կերամիկական քանդակներ պատրաստելով։ 1929 թվականին նրա ամուսինը մահացել է, և Մայան վերադարձել է Շվեդիա, նախ՝ Սունդվալ, այնուհետև` Ստոկհոլմ, որտեղ ապրում էին նրա մայրն ու եղբայրը։

1930-ական թվականներին Մայա Բրոտենը ընդունվել է Մայ Բրինգի գեղարվեստի դպրոց, որտեղ փորձեր է կատարել տարբեր տեխնիկայով և ձևաչափերով՝ սեփական ոճը որոնելու համար։ Մայ Բրինգի և Վերա Նիլսսոնի հետ մտերմությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա վրա։ Նա դարձել է նկարիչների և արվեստի այլ գործիչների ընկերակցության մի մասը, որոնք պարբերաբար հավաքվում էին Մայ Բրինգի մոտ կամ Լիդինգյոում գտնվող Սիրի Դերկերտի արվեստանոցում, որոնց թվում էին Մոլլի Ֆաուստմանը, Նիննան Սանտեսսոնը, Էլեն Իսերֆերը, Նաիմա Վիֆսթրանդը և Աննա Կասպարսոնը։ 1934 թվականին Մայան նկարիչ Էբբա Հելստրմի հետ միասին մեկնել է Եմթլանդ լենի Էդսոսեն քաղաք, որը նրան այնքան է դուր եկել, որ նա ամեն ամառ մի քանի տարի շարունակ մեկնել է այդտեղ, հետագայում, 1940-ականների վերջին նա այնտեղ տուն է կառուցել, որն անվանել է «Արարատ»։ Այստեղ նա ապրել և աշխատել է՝ ստեղծելով բնանկարներ լեռներով, այծերով և տեղի բնակիչներով։ Բացի այդ, նկարիչը ճանապարհորդել է ողջ Եվրոպայում, այդ թվում Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Էստոնիայում։ 1938 թվականին Մայա Բրոտինը բավականին երկար ժամանակ մնացել է Փարիզում, որտեղ բնակվել է Մոնպառնասում և հաճախել Կոլարոսի ակադեմիա։ Հաճախ այցելել է փարիզյան թանգարաններ, այդ թվում Լուվրի, Ռոդենի և Գիմե թանգարան։ Նրա հաջորդ այցը Փարիզ տեղի է ունեցավ 1946 թվականին, նա մեծապես տպավորվել է Ժերմեն Ռիշիեի քանդակներից և Պիկասոյի նկարներից։

Մայա Բրոտենի առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1941 թվականին։ Սակայն նա ճանաչման է հասել միայն 1949 թվականին անհատական ցուցահանդեսից հետո, որտեղ ցուցադրվել են նրա Փարիզի ժամանակաշրջանի գործերը և Էդսոսենում ստեղծված նկարները։ 1950-60-ական թվականների ընթացքում նկարիչը կազմակերպել է ևս մի քանի անհատական ցուցահանդես, այդ թվում 1954 թվականին Օսլոյում կայացած հետահայաց ցուցահանդեսը։

Մայա Բրոտենը մահացել է 1973 թվականին, Ստոկհոլմում։ Նրա մահվանից մեկ տարի անց Նկարիչների տանը (*Konstnärhuset*) կազմակերպվել է ցուցահանդես, որում ներկայացվել են նրա 150 աշխատանքները։ Մայա Բրոտենի արվեստն ազդել է շվեդ նկարիչների հաջորդ սերնդի վրա, ներառյալ Էլլինոր Տաուբեն և Բերտա Հանսսոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Ձնծաղիկներ (նկար)

**Ձնծաղիկներ,** անգլիացի նկարիչ-պրեռաֆայելիտ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1873 թվականին։ Ներկայումս գտնվում է Էնդրու Լլոյդ Ուեբեր հավաքածուում։

## Պատմություն
Նկարի համար բնորդուհի է դարձել Ջեյն Մորիսը։ Նկարն ստեղծվել է Ռոսսետիի «Պրոզերպինա» հայտնի կտավներից մեկի ստեղծման երկրորդ փորձի արդյունքում։ «Պրոզերպինա» նկարի գաղափարը ծնվել է 1871 թվականին, դրանից հետո նկարիչը փորձել է նկարել այդ կտավը 8 անգամ․ հաճախ գոհ չի եղել արդյունքից և կտրել է կտավը՝ թողնելով միայն բնորդուհու գլուխն ու ձեռքերը, այդպես է եղել նաև  «Ձնծաղիկներ»-ի հետ։ Պատվիրատուն՝ հավաքորդ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը այն մի քանի անգամ հետ է վերադարձրել, իսկ մեկ անգամ նկարը վնասվել է տեղափոխելուց։

Նկարը գնել է Ռոսսետտիի գործակալը Չարլզ Հաուելը, որը մի քանի տարի իր մոտ պահելուց հետո վաճառել է այն։

## Նկարագրություն
Նկարի հերոսուհին ձեռքում բռնել է մի քանի ձնծաղիկ, իսկ մազերի մեջ գնարբուկի դեղին ծաղիկներ են։ Գարնանային ծաղիկների առկայությունը ենթադրում է, որ նկարում պատկերված է Պրոզերպինան՝ մինչև ստորգետնյա թագավորություն ընկնելը՝ ի տարբերություն ավելի հայտնի վերջնական նկարի, որտեղ աստվածուհին գտնվում է Հադեսի թագավորությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1873 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Գայանյան օրիորդաց դպրոց (այլ կիրառումներ)

**Գայանյան օրիորդաց դպրոց**, կարող է վերաբերել՝

* Գայանյան օրիորդաց դպրոց (Թիֆլիս)
* Գայանյան օրիորդաց դպրոց (Երևան)
Ուրսուլա Անդրեսի սպիտակ բիկինի

**Ուրսուլա Անդրեսի սպիտակ բիկինի** (նաև հայտնի է որպես **«Բժիշկ Նոուի» բիկինի** անվամբ), իրենից ներկայացնում է Ուրսուլա Անդրեսի սպիտակ բիկինին, որը նա կրել է 1962 թվականի «Բժիշկ Նոու» ֆիլմում Հաննա Ռայդերի դերը կատարելիս։ Դա հագած նա դուրս է գալիս լողափի ջրից, որը ֆիլմի շշմեցուցիչ հաջողությունից հետո ստացել է Ջեյմս Բոնդի անունը (Ջեյմս Բոնդի լողափ)։ Համարվում է բոլոր ժամանակների ամենահայտնի բիկինիներից և նորաձևության ու կինեմատոգրաֆիայի ամենանշանակալի դրվագներից մեկը։ Ուրսուլա Անդրեսի սպիտակ բիկինին բիկինիի պատմության ամենանշանակալի պահերից է, կազմված է երկու մասից՝ վերևից ու ներքևից, որը Անդրեսի դերից հետո բուռն վերելք է ունեցել։ Բիկինիի ներքևը զարդարված է սպիտակ գոտիով, որը կրում են բրիտանական բանակում, արույրե ճարմանդով և մասերով, ինչպես նաև ձախ կողմում կա մեծ դանակի համար պատյան։

## Պատմություն
Առաջին անգամ բիկինին ցուցադրվել է Փարիզի նորաձևության ցուցադրության ժամանակ 1946 թվականին, սակայն 1950-ական թվականներին բիկինին դեռևս համարվել է տաբուացված հագուստ։ Անդրեսի բիկինին դարձել է կարևոր իրադարձություն կանանց պատմության մեջ, որոնք ի հայտ են եկել «սեքսուալ հեղափոխության» առաջացման շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների նորաձևություն
Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ
Զրինկա Ցվիտեշիչ

**Զրինկա Ցվիտեշիչ** (, ), թատրոնի, կինոյի, հեռուստատեսության խորվաթ ժամանակակից դերասանուհի

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1979 թվականի հուլիսի 18-ին, Խորվաթիայի Կարլովաց քաղաքում։ 2002 թվականին ավարտել է Զագրեբի դրամատիկական արվեստի ակադեմիան։ 2005 թվականից խաղում է Խորվաթիայի ազգային թատրոնում։ 2013 թվականին Լոնդոնի «Փյունիկ» թատրոնում խաղացել է «*Մի անգամ*» մյուզիքլում, որի համար արժանացել է Լորենս Օլիվիեի անվան մրցանակի։ 2015 թվականին Զրինկա Ցվիտեշիչին ընդգրկել են Սարաևոյի միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի կազմում։

## Անձնական կյանք
2009-ից մինչև 2014 թվականը Զրինկան հանդիպում էր պարկապզուկահար Խրվոյե Ռուպչիչի հետг: 2014 թվականից հանդիպում է խորվաթ ֆուտբոլիստ Նիկո Կրանչարի հետ։

## Ֆիլմագրություն
[right|thumb|250px|[Բրիտ Ռոբերտսոնը, Անայիս Դեմուստիեն, Պիհլա Վիյտալան, Զրինկա Ցվիտեշիչը, Ֆրիդա Պինտոն և Ջեսիկա Չեսթեյնը Հեմփտոնի միջազգային կինոփառատոնում]]

### Հեռուստատեսային դերեր

## Պարգևներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.filmportal.de/person/zrinka-cvitesic_d5dba012129c4f7fa555a0c8dfd2e6ce
* Interview mit Zrinka Cvitešić auf Cineuropa.org zur Verleihung des Shooting Stars (Video)
* 

Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորվաթիայի արվեստ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի կինո
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորվաթ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորվաթ արվեստագետներ
Սպարտա (ժամանակակից քաղաք)

**Սպարտա** (), քաղաք Հունաստանում։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 210 մետր բարձրության վրա Էվրոտաս գետի աջ ափին՝ Ինուս գետաբերանից ներքև Գտնվում է Պելոպոնես թերակղզու հարավային մասում՝ Աթենքից 153 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, Կալամատայից 28 կիլոմետր դեպի արևելք և Տրիպոլիսից 49 կլոմետր դեպի հարավ։ Համանուն համայնքի և Լակոնիա ծայրամասային միավորման վարչական կենտրոնը Պելոպոնես պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 16239 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման։

Համարվում է Էվրոտաս լեռնահովիտային շրջանի գյուղատնտեսային առևտրական կենտրոնը։ Սպարտայում են գտնվում սննդի, տեքստիլի, ծխախոտի և քիմիական մանր արդյունաբերությունները։ Քաղաքում գործում է հնագիտական թանգարանը։ Քաղաքը համարվում է Մոնեմվասիայի և Սպարտայի մետրոպոլիտության կենտրոնը, Էլլադական ուղղափառ եկեղեցիների կենտրոնը, որի մետրոպոլիտն է համարվում Եվստաֆիյը։

Ի պատիվ Սպարտայի Յուպիտերի արբանյակի վրայի գիծը կոչվում է Եվրոպա։

## Քաղաքի պատմությունը

Հիմնական տեսարժան վայրերը ժամանակակից Սպարտայում համարվում են նրա հարևանությամբ տեղակայված Հին Սպարտայի ավերակները։ Պահպանվել են մ․ թ․ ա․ VII-II դարերի անտիկ շինությունների պատառիկներ․ Ակրոպոլը Աթենքի տաճաչով (մ․ թ․ ա․ VI դ․), տաճարներ (մ․ թ․ ա․ VII—V դդ․), թատրոն (մ․ թ․I—IIդդ․)։ Հին ժամանակներում Սպարտան եղել է ամենակարևոր քաղաքներից մեկը ոչ միայն Հունաստանում, այլ ամբողջ Եվրոպայում։

Ժամանակակից Սպարտա քաղաքը հիմնադրվել է 1834 թվականին։

## Տրանսպորտ
Քաղաքով անցնում է 39 ազգային ճանապարհը, Յիտիոն-Տրիպոլիս, եվրոպական E961 երթուղու մասը։ 71 ավտոմայրուղին կապում է Սպարտան և Մեգալոպոլիսը։ 82 ազգային ճանապարհը կապում է Սպարտան և Պիլոսը։

## Սպարտա միություն
Սպարտա համայնքային միությունը կազմված է վեց բնակավայրերից։ Բնակչությունը 17 408 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի, տարածքը 21,641 քառակուսի կլոմետր։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Փոքրիկ մկնիկները

**Փոքրիկ մկնիկները** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1982 թվականին, «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում։

## Սյուժե
Սովածանալով` բակի կատուն մի որ որոշում է որս անել ու ճնճղուկ որսալ։ Դրա համար նա բարձրանում էր հին խորդանոցի տանիք, որպեսզի ճնճղուկներ որսա, բայց բախտն իր կողմից չէր. երբ նա տանիք է բարձրանում, բոլոր ճնճղուկները ցրվում են տարբեր ուղղություններով։ Բայց հանկարծ նա մկնիկի ձայն է լսում. խորդանոցի ներսում մկները վազվզում և ուրախանում էին։ Կատուն անմիջապես որոշում է առիթն օգտագործել և ճաշի համար մուկ բռնել։ Բայց այստեղ էլ նրա բախտը չի բերում. մկների ընտանիքն այնքան խելացի էր, որ կատուն ստիպված էր ուղղաթիռով թռիչք անցել խորդանոցի վրայով, իսկ վերջում քիչ էր մնում, որ մկները խեղդեին նրան։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Բոգդան Զոլդակ, Բորիս Խրանևիչ
* Ռեժիսոր՝ Թադեուշ Պավլենկո
* Բեմադրող նկարիչ՝ Նիկոլայ Չուրիլով
* Կոմպոզիտոր՝ Միրոսլավ Սկորիկ
* Օպերատոր՝ Անատոլի Գավրիլով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վիկտոր Գրուզդև
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Կոնստանտին Չիկին, Ալեքսանդր Վիկեն, Ադոլֆ Պեդան, Նինա Չուրիլովա
* Խմբագիր՝ Լ. Պրիգոդա
* Նկարահանող խմբի տնօրեն՝ Իվան Մազեպա

## DVD վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է մուլտֆիլմերի «Ո՞վ է անտառի տերը» հավաքածուում։ Սկավառակում ընդգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Օյ, ու՞ր ես դու գնում» (1988), «Ո՞վէ  անտառի տերը» (1977), «Ընձուղտիկի արկածները» (1973), «Իսկական արջուկ» (1977), «Շերտավոր փղիկի մասին» (1971), «Երաժշտական նկարներ» (1968), «Տքա հաց» (1973), «Փոքրիկ մկնիները» (1982), «Մատիտների կյանքից» (1988)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Կատեգորիա:1982 մուլտֆիլմեր
Առաջ, Դիեգո, առաջ

**Առաջ, Դիեգո, առաջ** (), ամերիկյան մուլտսերիալ։ Պրեմիերան կայացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, ԱՄՆ-ում։ «Ճանապարհորդ Դորան» մուլտսերիալի սփին-օֆֆն է և պատմում է Դորայի 8-ամյա զարմիկի` Դիեգոյի արկածների մասին, որը պաշտպանում է բնությունն ու շրջակա միջավայրը։

## Սյուժե
Անիմացիոն մուլտսերիալը պատմում է 8-ամյա Դիեգո Մարկսենի արկածների մասին, որը քրոջ` Ալիսայի հետ միասին օգնում է հիմնականում արևադարձային անտառներում ապրող վտանգված կենդանիներին։ Դիեգոն հանդիպում է ջունգլիներում ապրող շատ կենդանիների և նրանց մասին շատ բան է սովորում։ Նրա ավագ քույրը` Ալիսան, պատմում է Դիեգոյին և հանդիսատեսին այն մասին, թե օրինակ, ինչպես կարելի է տարբերակել կենդանիների հետքերը, ինչ ձայներ են նրանք արտաբերում։ Երեխաները ոչ միայն սովորում են կենդանիների մասին, այլև` անգլերեն են սովորում։

## Գործող անձինք
* Դիոեգո` սերիալի գլխավոր հերոսը։ Տղա, որն օգնում է վտանգի տակ գտնվող կենդանիներին։ Նա ունի փոքրիկ յագուար։ Դորայի զարմիկն է։
* Ալիսա` երկրորդ գլխավոր հերոսը։ Նա Դիեգոյի ավագ քույրն է, նույնպես փրկում է վտանգի տակ գտնվող կենդանիներին։ Դորայի զարմուհին է։ 
* Փոքրիկ յագուար` Դիեգոյի կենդանի ընկերն է։ 
* Դորա` երկրորդական գործող անձ է, «Ճանապարհորդ Դորան» սերիալի գլխավոր հերոսն է։ Դիեգոյի և Ալիսայի զարմուհին։
* Կլիկը` լուսանկարչական ապարատ, օգնում է Դիեգոյին գտնել վտանգված կենդանիներին։
* Ռեսքյու-Պակ`  ուսապարկ, Դիեգոյի փրկարարական հավաքածուն է։ Այն կարող է վերածվել պարաշյուտի, նավակի, սնոուբորդի և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արկածային հեռուստասերիալներ