Սիդնեյ Բրեններ

**Սիդնեյ Բրեններ** (), հարավաֆրիկացի կենսաբան։ 2002 թվականին նա Ռոբերտ Հորվիցի և սըր Ջոն Սուլսթոնի հետ համատեղ արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի։ Անգլիայի Քեմբրիջի Մոլեկուլային կենսաբանության բժշկական հետազոտությունների խորհրդի (MRC) լաբորատորիայում աշխատելու ժամանակ Բրենները զգալի ներդրում է ունեցել գենետիկական կոդի և մոլեկուլային կենսաբանության այլ ոլորտների մեջ։ Նա Caenorhabditis elegans-ի կլոր որդը ամրագրեց որպես զարգացման կենսաբանության հետազոտության մոդելային օրգանիզմ և հիմնեց Մոլեկուլյար գիտությունների ինստիտուտը Բերքլիում, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բրենները ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 13-ին, այն ժամանակվա Տրանսվաալի Գերմիստոն քաղաքում (այսօր Գաուտենգում), Հարավային Աֆրիկա։ Նրա ծնողները՝ Լիան և Մորիս Բրենները հրեա ներգաղթյալներ էին։ Նրա հայրը՝ կոշկակար, 1910 թվականին Լիտվայից եկել էր Հարավային Աֆրիկա, իսկ մայրը՝ 1922 թվականին՝ Լատվիայի Ռիգա քաղաքից։ Նա ուներ մեկ քուր։

Նա կրթություն է ստացել Գերմիստոնի ավագ դպրոցումում։և Վիտվաթերսռանդի համալսարանում։ Համալսարան ընդունվելով 15 տարեկանում, նրա երկրորդ կուրսում նշվեց, որ նա  վեցամյա բժշկական դասընթացի ավարտին բժշկական պրակտիկայի համար որակավորում ստանալու համար, չափազանց երիտասարդ կլիներ և, հետևաբար, նրան թույլ տվեցին ավարտել բակալավրիատը անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի ոլորտում։ Այդ ընթացքում նա սովորել է ֆիզիկական քիմիա՝ Ջոել Մանդելշտամից, մանրադիտակը՝ Ալֆրեդ Օեթլից և նյարդաբանություն՝ Հարոլդ Դեյցից։ Նա նաև մարդաբանության և պալեոնտոլոգիայի ներածություն է ստացել Ռայմոնդ Դարտից և Ռոբերտ Բրումից։ Հյուսվածքաբան Ջոզեֆ Գիլմանը և անատոմիայի ամբիոնի հետազոտությունների տնօրենը Բրեններին համոզեցին շարունակել ուաումը գերազանցությամբ և ստանալ մագիստրոսի կոչում։ Բրեններն ընդունեց, թեև դա կնշանակեր, որ նա չի ավարտի բժշկական դպրոցը, և նրա կրթաթոշակը կդադարեցվի։ Նա այս ընթացքում հոգում էր իրեն՝ աշխատելով որպես լաբորանտ։ Հենց այս ընթացքում՝ 1945 թվականին, Բրենները հրապարակեց իր առաջին գիտական ​​աշխատանքները։ Նրա մագիստրոսական թեզը բջջագենետիկայի բնագավառում էր և հրապարակումներ այդ բնագավառում, որը Բրենները հետագայում կոչեց Բջջային ֆիզիոլոգիա։

1946 թվականին Վիլֆրեդ Լե Գրոս Քլարկը Բրեններին հրավիրեց Օքսֆորդի անատոմիայի ֆակուլտետ։ Փոխարենը Բրեններին համոզեցին ավարտել իր բժշկական կրթությունը։ Բրենները վերադարձավ բժշկական դպրոց, որտեղ նա ձախողեց բժշկությունը, գրեթե ձախողեց վիրաբուժությունը, իսկ մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ոլորտում ստացավ առաջին կարգ։ Վեց ամիս անց Բրեններն հաջողությամբ ավարտեց Բժշկության և վիրաբուժության կրկնությունը և 1951 թվականին ստացավ Բժշկության բակալավրի, վիրաբուժության բակալավրի աստիճան։

Բրենները ստացել է 1851 թվականի ցուցահանդեսային կրթաթոշակ 1851 թվականի ցուցահանդեսի թագավորական հանձնաժողովի կողմից, ինչը նրան հնարավորություն տվեց Օքսֆորդի համալսարանում պաշտպանել փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանը Սիրիլ Հինշելվուդի ղեկավարությամբ։

## Կարիերա և հետազոտություն
Դոկտորական թեզը պաշտպանելուց հետո Բրենները հետդոկտորական հետազոտություն անցկացրեց Բերկլիի համալսարանում, Կալիֆորնիա։
 Հաջորդ 20 տարիները նա անցկացրել է Քեմբրիջի մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիայում։ Այնտեղ, 1960-ականներին, նա իր ներդրումն ունեցավ մոլեկուլային կենսաբանության մեջ, այն ժամանակ  դեռևս նոր զարգացող բնագավառ։ 1976 թվականին նա միացել է Կալիֆորնիայի Սալկի ինստիտուտին։

1953 թվականի ապրիլին, Ջեք Դունիցի, Դորոթի Հոջկինի, Լեսլի Օրգելի և Բերիլ Մ. Օութոնի հետ միասին նա առաջիններից էր, ով տեսավ Ֆրենսիս Քրիքի և Ջեյմս Ուոթսոնի կողմից ստեղծած ԴՆԹ-ի կառուցվածքի մոդելը։ Ըստ Բերիլ Օութոնի, նրանք բոլորը միասին երկու մեքենայով ճանապարհորդեցին Քեմբրիջ՝ տեսնելու ԴՆԹ-ի կառուցվածքի մոդելը։

1960-ականներին մոլեկուլային կենսաբանության ձևավորվող ոլորտում Բրենները մի քանի կարևոր ներդրում է ունեցել։ Նա առաջինն էր ապացուցել, որ բոլոր համաձայնեցված գենետիկ կոդավորման հաջորդականություններն անհնարին են։ Այս պատկերացումն առանձնացրեց կոդավորման գործառույթը կառուցվածքային սահմանափակումներից, ինչպես առաջարկվում էր Ջորջ Գամովի խելացի կոդում։ Սա ստիպեց Ֆրենսիս Քրիքին առաջարկել հիպոթետիկ մոլեկուլի գաղափարը (հետագայում ճանաչվեց որպես փոխանցող ՌՆԹ կամ tRNA), որը գենետիկական տեղեկատվությունը ՌՆԹ-ից սպիտակուցներ է փոխանցում։ Բրենները «ադապտորի հիպոթեզ» անվանումը տվել է 1955 թվականին։

## Ծանոթագրություններ