open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keep Yourself Alive

«**Keep Yourself Alive**» (), անգլիական Քուին ռոք–խմբի առաջին երգն է «Queen» ալբոմից։

Երգի հեղինակն է խմբի կիթառահար Բրայան Մեյը։ Երգը գրելու ժամանակ Քուինը վերջնականապես ձևավորված չէր, քանի որ խմբին դեռ չէր միացել Ջոն Դիկոնը։ Երգը սինգլի տեսքով թողարկվել է նույն ալբոմի «Son And Daughter» երգի հետ միասին։ 1975 թվականի հուլիս ամսին վերաթողարկվել է ԱՄՆ-ում: Ընդ որում՝ ձայնապնակի հակառակ երեսին ձայնագրված էին  "Lily of the Valley" և "God Save the Queen" երգերը.:

2008 թվականին *[[Rolling Stone]]* ամսագրի կազմած «Բոլոր ժամանակների 100 լավագույն երգերը կիթառի նվագակցությամբ» ("The 100 Greatest Guitar Songs of All Time") ցանկում երգն զբաղեցրել է 31-րդ տեղը:

Երգը պատկանում է Հարդ ռոք ենթաժանրին|progressive rock|power pop}}: Տևողությունն է 3 րոպե 45 վայրկյան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական էջը ՅուԹյուբում
* խոսքերը Queen-ի պաշտոնական կայքում
* "Keep Yourself Alive" Queenpedia կայքում

Կատեգորիա:1973 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Սպիտակ հաց

thumb|Սպիտակ հաց
**Սպիտակ հաց**, հացի տեսակ, որը պատրաստվում է ցորենի ալյուրից։ Իր փափուկ հյուսվածքի շնորհիվ այն հաճախ օգտագործվում է սենդվիչներ պատրաստելու համար։

Ալյուրը, որից պատրաստում են սպիտակ հացը, մշակվում է հատուկ գործընթացով, որի արդյունքում ալյուը կարող է պահպանվել ավելի երկար ժամանակ, հեռացնելով ալյուրից բուսական յուղերը, համապատասխանաբար նրանից պատրաստված հացամթերքը կարելի է պահել ավելի երկար։

Կատեգորիա:Հացամթերք
Արևմտյան Ֆլանդրիա

**Արևմտյան Ֆլանդրիա** (, , ), Բելգիայի թագավորության տասը նահանգներից և Ֆլանդրիայի հինգ նահանգներից մեկը։ Սահմանակցում է Արևելյան Ֆլանդրիային, Էնոյին, Ֆրանսիային և Նիդերլանդներին։

Վարչական կենտրոնը Բրյուգե քաղաքն է։ Իր մեջ է ներառում 64 համայնքներ։

## Հիմնական տվյալներ
* **Տարածք**՝ 3144 կմ²
* **Առավելագույն բարձրություն**՝ Կեմելբերգ բլուր, ծովի մակերևույթից 156 մետր բարձրություն
* **Կարևորագույն գետեր**՝ Իզեր, Լիս, Մանդել
* **[[Բնակչություն]]**՝ 1 159 366 մարդ (2010)
* **[[Թերակղզի]]**՝ Ստերնենեյլանդ։

## Վարչական բաժանում
Մարզը բաղկացած է 8 շրջանից և 64 կոմունաներից։

## Տես նաև
* Բելգիայի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բելգիայի նահանգներ
Բելգիայի վարչական բաժանում

**[[Բելգիա]]ն** դաշնային պետություն է, և միևնույն ժամանակ բաղկացած է եռալեզու համայնքներից, երեք տարածաշրջաններից, քառալեզու տարածքներից և տասը նահանգներից։

Նահանգները և մայրաքաղաքային շրջանն իրենց հերթին բաժանվում են համայնքների, որոնց թիվը հասնում է 589-ի։

## Եռալեզու համայնքներ
thumb|400px|Բելգիայի լեզվական համայնքները՝<br />Ֆլամանդական համայնք (<span style="color: #A0A000">'''դեղին'''</span>)<br />Ֆրանսիական համայնք (<span style="color: #A00000">'''կարմիր'''</span>)<br />Երկլեզու մայրաքաղաք Բրյուսել (<span style="color: #A0A000">'''դեղնա'''</span><span style="color: #A00000">'''կարմիր'''</span> գծեր)<br />Գերմանական համայնք (<span style="color: #0000A0">'''երկնագույն'''</span>)|right
Բելգիան բաժանվում է եռալեզու համայնքների՝
* **Ֆլամանդական**
* **Ֆրանսիական**
* **Գերմանանական։**

Բրյուսելը պատկանում է և՛ ֆլամանդական, և՛ ֆրանսիական համայնքներին։

## Շրջաններ

## Մարզեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Բելգիա
Կատեգորիա:Բելգիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրների վարչական բաժանում
Կայծքարային ապարներ

thumb|right|Կայծքարային ապարի օրինակ
**Կայծքարային ապարներ** կամ **սիլիցիտներ**, նստվածքային ապարների խումբ։

Կայծքարային ապարները ամբողջովին կամ ավելի քան 50 տոկոսով կազմված են ազատ կամ ջրային սիլիկահողից։ Ապար կազմող միներալներն են օպալը, խալցեդոնը և քվարցը։

Համապատասխանաբար կայծքարային ապարները լինում են՝ 
#օպալային, 
#խալցեդոնային, 
#քվարցային 
#խառը։

Կառուցվածքը մանրահատիկ և գաղտնաբյուրեղային է։

Ըստ ծագման տարբերում են՝ 
#քեմոգեն (ջեսպիլիտ, կայծքարային տուֆ) 
#օրգանոգեն (դիատոմիտ, սպոնգոլիտ) կայծքարային ապարներ։

Կատեգորիա:Ապարներ
Կատեգորիա:Քվարցի տեսակներ
Կայծեր (թերթ, Լիոն)

**«Կայծեր» շաբաթաթերթ**, հայալեզու քաղաքական, հասարակական և գրական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1933-1935 թվականներին, Լիոնում։ Խմբագրական կոլեգիա։ Ներկայացրել է Խորհրդային Հայաստանի տնտեսական և մշակութային կյանքը, փորձել աջակցել սփյուռք-հայրենիք կապերի ամրապնդմանը։ Անդրադարձել է բանվորական շարժմանը և գործազրկության խնդրին, ազգայնական կուսակցությունների գործունեությանը, արտացոլել ֆրանսահայերի վիճակը, ՀՕԿ-ի մասնաճյուղերի և հայրենակցական միությունների աշխատանքները, բարձրացրել ներգաղթի հարցը։ «Կայծեր»-ը լուսաբանել է նաև ժամանակի միջազգային իրավիճակը։

Գրական-գեղարվեստական բաժնում տպագրել է հայ, ռուս խորհրդային և արտասահմանյան հեղինակների գործեր։

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Ֆենոլֆթալեին

աջից|thumb|160 px|Ֆենոլֆթալեին կառուցվածքի մոդել
**Ֆենոլֆթալեին**, երկօքսիֆթալաֆենոն, C20H14Օ4, անգույն, անհոտ բյուրեղներ են։

Հալման ջերմաստիճանը՝ 259-263&nbsp;°C։ Ջրում վատ է լուծվում, որպես ինդիկատոր օգտագործվում է վերլուծական քիմիայում (թթու և չեզոք լուծույթներում անգույն է, հիմնայինում՝ կարմրամոռագույն, գույնի անցման տիրույթը՝ рН=8, 2/10)։

Բժշկության մեջ հաբերի ձևով կիրառվում է որպես լուծողական (հնացած անվանումը՝ պուրգեն)։

## Գրականություն
* Бейтс Р., Определение рН. Теория и практика, пер. с англ., 2 изд., Л., 1972, с. 126.

## Արտաքին հղումներ
* http://www.chemguide.co.uk/physical/acidbaseeqia/indicators.html

Կատեգորիա:Ներկանյութեր
Ֆենոլֆորմալդեհիդային խեժեր

աջից|thumb|250 px|բակելիտի մոլեկուլային կառուցվածքը
**Ֆենոլֆորմալդեհիդային խեժեր** նաև **ֆենոլմրջնալդեհիդային խեժեր** կամ **ֆենոլային խեժեր**, սինթետիկ խեժեր, մրջնալդեհիդի հետ ֆենոլների պոլիկոնդենսման արգասիքները։

Տարբերում են երկու տեսակ՝ ջերմառեակտիվ (п = 2-5) և ջերմապլաստիկ (п = 0)։ Մածուցիկ հեղուկ կամ պինդ ապակենման նյութեր են։ Օգտագործվում են որպես ֆենոպլաստների, ջերմամեկուսիչների, նրբատախտակների, հղկա և այլ նյութերի կապակցանյութ, 
սոսինձ, լաքերի ստացման հումք և այլն։

Ֆենոլֆորմալդեհիդային խեժերը առաջին արդ․ սինթետիկ խեժերն են, արտադրությունը՝ «բակելիտ» անվամբ, սկսվել է 1909 թվականին։

Կատեգորիա:Ֆենոլային միացություններ
Կատեգորիա:Սինթետիկ խեժեր
Լիտինկայի շրջան

**Լիտինկայի շրջան** (), վարչական միավոր Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի հյուսիս-արևմուտքում։ Վարչական կենտրոնը Լիտինկա քաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կամում է 960 կմ²։

Հիմնական գետը՝ Զգար։

## Բնակչություն
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 36 468 մարդ (2013 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ), այդ թվում քաղաքային բնակչությունը կազմում է 6 740 մարդ (18,48%), գյուղականը՝ 29 728 մարդ (81,52%)։

## Բնակավայրեր
* քաղաքատիպ ավաններ - 1 Լիտինկա
* ավաններ - 2
* գյուղեր - 59

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի տեղեկությունները Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում 
* Տեղեկություններ մարզային վարչության կայքում  

Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջան
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վարչական բաժանում
Կազատինի շրջան

**Կազատինի շրջան** (), վարչական միավոր Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի հյուսիսում։ Վարչական կենտրոնը Կազատին քաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կամում է 1120 կմ²։

Հիմնական գետերը՝ Գույվա։

## Բնակչություն
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 40 838 մարդ (2013 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ), այդ թվում քաղաքային բնակչությունը կազմում է 5 721 մարդ (14%), գյուղականը՝ 35 117 մարդ (86%)։

## Բնակավայրեր
* քաղաքատիպ ավաններ - 2
* ավաններ - 4
* գյուղեր - 67

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի տեղեկությունները Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում 
* Տեղեկություններ մարզային վարչության կայքում  

Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջան
Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզ
Կատեգորիա:1923 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Իլինցիի շրջան

**Իլինցիի շրջան** (), վարչական միավոր Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի արևելքում։ Վարչական կենտրոնը Իլինցի քաղաքն է։

2020 թվականի հուլիսի 18-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում Իլինցիի շրջանը լուծարվել է, նրա տարածքը միացվել է Վիննիցայի շրջանին։

## Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կամում է 910 կմ²։

Հիմնական գետերը՝ Սոբ, Սիբոկ։ Շրջանում է գտնվում Իլյինցիի երկնաքարային խառնարանը։

## Բնակչություն
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 38 264 մարդ (2013 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ), այդ թվում քաղաքային բնակչությունը կազմում է 15 326 մարդ (40,05%), գյուղականը՝ 22 938 մարդ (59,95%)։

## Բնակավայրեր
* քաղաքներ - 1 (Իլինցի)
* քաղաքատիպ ավաններ - 1
* ավաններ - 5
* գյուղեր - 47

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի տեղեկությունները Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում 
* Տեղեկություններ մարզային վարչության կայքում  

Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջան
Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզ
Կատեգորիա:1923 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Մոմլաթ (գործվածք)

մինի|Մոմլաթ

**Մոմլաթ**, գործվածք, որի մեկ կամ երկու կողմը պատվում է անջրաթափանց ծածկույթով․ չորացող բուսական ներկով (յուղաներկ մոմլաթ), խտացված բարձրաստիրոլային լատեքսներով (լատեքսային մոմլաթ) կամ պլաստիֆիկացված պոլիվինիլքլորիդով (պոլիվինիլքլորիդային մոմլաթ)։

Ծածկույթները պարունակում են մեծ քանակությամբ լցանյութեր։ Մոմլաթի համար կիրառում են հարթ կամ խավոտ գործվածք, երբեմն փափկության համար այն փոխարինում են պորոլոնով։ Կիրառվում է կենցաղային կարիքների համար, պոլիգրաֆիայում, կարի, կահույքի արդյունաբերության մեջ, բժշկական նպատակներով և այլն։

Մոմլաթի 1 մ² զանգվածը կազմում է 300 - 400 գ։

Կատեգորիա:Գործվածքներ
Վոյաջեր-2

մինի|300px|Վոյաջեր-2 ԱՄԿ-ն
**«Վոյաջեր-2»** (), գործող ավտոմատ միջմոլորակային կայան, արձակվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից 1977 թվականի օգոստոսի 20-ին «Վոյաջեր ծրագրի» շրջանակներում։ Ծրագիրը ուղղված էր Արեգակնային համակարգի հսկա մոլորակների հետազոտություններին։

«Վոյաջեր-2» առաջին և առայժմ միակ սարքն է, որը հասել է Ուրան և Նեպտուն մոլորակներին։

2013 թվականի հոկտեմբերի 13-ին «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ն գտնվում էր Արեգակից 103,003 ա.մ. (15,409 միլիարդ կմ) հեռավորության վրա։

## Տես նաև
* Վոյաջեր ծրագիր
* Վոյաջեր-1
* «Նոր հորիզոններ» արբանյակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Վոյաջեր» ծրագրի պաշտոնական կայք
* «Վոյաջեր-2» և «Վոյաջեր-1» սարքերի մասին տվյալներ

Կատեգորիա:Վոյաջեր ծրագիր
Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգի հետազոտություններ
Liar

**«Liar»** (անգլերեն, «ստախոս»), Անգլիական Քուին ռոք խմբի թվով հինգերորդ երգը և երկրորդ սինգլը Queen ալբոմից։

Երգը գրել է խմբի մենակատար Ֆրեդի Մերկուրի-ն 1970 թվականին երբ նա դեռ Ֆրեդի Բուլսարա էր։ Կարելի է ենթադրել որ այս երգը նախորդում է «Bohemian Rhapsody» երգին իր տևողությամբ և երգում առանձին մասեր առկայությամբ։ Այս երգը համարվում է խմբի բարդ կոմպոզիցիաներից մեկը, իր բարդ գործիքավորմամբ և դրան համապատասխան բարդ վոկալով։

Սկավառակի երկրորդ կողմի վրա ձայնագրվել է «Doing All Right» երգը, որը գրել է Բրայան Մեյը և Թիմ Ստաֆելը։

## Ջոն Դիկոնի դերը
Ոմանք կարծում են, որ Ջոն Դիկոն-ը երգում է «all day long» բառը տեսահոլովակում և համերգների ժամանակ։ Բայց համերգների ժամանակ Ջոն Դիկոնի հետ երգում են Ֆրեդի Մերկուրին,Բրայան Մեյ-ը և Ռոջեր Թեյլոր-ը ուստի պարզ չէ, արդյոք երգում էր Ջոն Դիկոնը թե ոչ։

Կատեգորիա:1974 սինգլներ
Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Լիպովեցի շրջան

**Լիպովեցի շրջան** (), վարչական միավոր Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի հյուսիս-արևելքում։ Վարչական կենտրոնը Լիպովեց քաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կամում է 970 կմ²։

Հիմնական գետը՝ Սոբ։

## Բնակչություն
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 38 999 մարդ (2013 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ), այդ թվում քաղաքային բնակչությունը կազմում է 15 234 մարդ (39,06%), գյուղականը՝ 23 765 մարդ (60,94%)։

## Բնակավայրեր
* քաղաքներ - 1 Լիպովեց
* քաղաքատիպ ավաններ - 1
* ավաններ - 7
* գյուղեր - 50

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի տեղեկությունները Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում 
* Տեղեկություններ մարզային վարչության կայքում  

Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջան
Կատեգորիա:1923 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Վոյաջեր-1

մինի|300px|Վոյաջեր-1 ԱՄԿ-ն
**«Վոյաջեր-1»** (), գործող ավտոմատ միջմոլորակային կայան, արձակվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից 1977 թվականի սեպտեմբերի 5-ին «Վոյաջեր ծրագրի» շրջանակներում։ Ծրագիրը ուղղված էր Արեգակնային համակարգի հսկա մոլորակների հետազոտություններին։ Իրականացրել է Յուպիտեր և Սատուրն մոլորակների հետազոտությունները անցումային ուղեծրից։

Այժմ կայանը գտնվում է աշխատանքային վիճակում, շարունակում է թռիչքը և իրականացնում է հավելյալ առաքելություն՝ Արեգակնային համակարգի սահմանների ճշգրտումը, ներառյալ Կոյպերի գոտին։

«Վոյաջեր-1» ԱՄԿ-ն այս պահին Երկրից ամենահեռու գտնվող և ամենաարագ շարժվող, մարդու կողմից ստեղծված, մարմինն է։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ այն գտնվում էր 125,740 ա. մ. (18,810 միլիարդ կմ) հեռավորության վրա Արեգակից։

## Տես նաև
* Վոյաջեր ծրագիր
* Վոյաջեր-2

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Վոյաջեր» ծրագրի պաշտոնական կայք
* «Վոյաջեր-2» և «Վոյաջեր-1» սարքերի մասին տվյալներ

Կատեգորիա:Վոյաջեր ծրագիր
Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգի հետազոտություններ
Կալակ

**Կալակ**, հարմարանք, որի վրա ամրացվում են սնամեջ շինվածքները կամ գործիքները մետաղահատ հաստոցներով մշակելու դեպքում։ Շինվածքի անցքի մեջ մտցված կալակը կանխում է պատերի հնարավոր ճզմումը, անցքի տրամագծի փոքրացումը և այլն։ Գլանաձև ձող հիշեցնող պարզագույն կալակները կիրառվում են դարբնոցային արտադրությունում՝ ճզմված խողովակներն ուղղելու համար։

Կատեգորիա:Շինարարություն
Անուբաղ Համբարյան

**Անուբաղ Հովհաննեսի Համբարյան** (), ՀՀ Ոստիկանության պետի տեղակալ, Ոստիկանության գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
* 1980-1982 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։
* 1985-1987 թթ. սովորել և ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՄ Աստրախանի միլիցիայի միջնակարգ մասնագիտական պետական դպրոցը՝ իրավաբանի մասնագիտությամբ։
* 1992 թ. ԽՍՀՄ ՆԳՄ Թբիլիսիի միլիցիայի բարձրագույն պետական դպրոցը՝ իրավաբանի մասնագիտությամբ։

## Ծառայությունը ոստիկանությունում
* 1983 թ. նոյեմբերից մինչև 1985 թ. հոկտեմբեր աշխատել է Սպիտակի ՆԳ բաժնում որպես միլիցիոներ։
* 1987 թ. հոկտեմբերից 1990 թ. մայիս - Սպիտակի ՆԳ բաժնի միլիցիայի տեղամասային տեսուչ։
* 1990 թ. մայիսից 1992 թ. դեկտեմբեր - Սպիտակի ՆԳԲ քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր։
* 1992 թ. դեկտեմբերից 1994 թ. ապրիլ - Սպիտակի ՆԳԲ քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետ։
* 1994 թ. ապրիլից 1997 թ. ապրիլ - Ստեփանավանի ՆԳ բաժնի պետի օպերատիվ գծով տեղակալ։
* 1997 թ. ապրիլից 1999 թ. հունվար - Լոռու մարզային ՆԳ վարչության քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետ։
* 1999 թ. հունվարից հոկտեմբեր - Լոռու մարզային ՆԳ վարչության Վանաձորի ՆԳ բաժնի քաղաքային միլիցիայի առաջին բաժանմունքի պետ։
* 1999 թ. հոկտեմբերից 2004 թ. փետրվար - Լոռու մարզային ՆԳ վարչության Ստեփանավանի ՆԳ բաժնի պետ։
* 2004 թ. փետրվարից 2005 թ. հոկտեմբեր - ՀՀ Ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Գուգարքի բաժնի պետ։
* 2005 թ. հոկտեմբերից 2008 թ. հուլիս - ՀՀ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Վանաձորի բաժնի պետ։
* 2008 թ. հուլիսից 2013 թ. հոկտեմբերի 17-ը՝ ՀՀ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության պետ։
* 2013 թ. հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ։

## Կոչումներ և պարգևներ
* Ոստիկանության գնդապետ։
* 2006 թ. պարգևատրվել է «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալով։
* 2011 թ. - «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։
* 2010 թ. պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայորներ
Կալահարի

**Կաահարի**, բնական իջվածք Հարավային Աֆրիկայի կենտրոնական մասում։ Երկարությունը մոտ 2000 կմ է, լայնությունը՝ ավելի քան 1200 կմ, միջին բարձրությունը՝ 900-1000 մ, տարածությունը՝ մոտ 630 հազար կմ2։

Մինչքեմբրյան հիմքի վրա տարածվում են վերին կավճի և կայնոզոյան նստվածքային ապարները։ Մակերևույթը ծածկված է ավազով, հյուսիսում ՝ ամրացած թփուտներով ու խոտերով, կենտրոնում և հարավարևմուտքում անապատացված սավաննաներ են՝ նոսր խոտաթփուտային բուսականությամբ։ Կլիման արևադարձային է, հյուսիսում ՝ մերձհասարակածային, տարեկան տեղումները՝ 1000 մմ֊ից (հյուսիսում) մինչև 150 մմ (հարավում)։

Կլիման արիդային է տեղումների ամառային մաքսիմումով և մեղմ ձմեռով, ընդ որում արիդությունն ավելանում է դեպի հարավ-արևելք։ Տեղումները հիմնականում լինում են նոյեմբեր-ապրիլ ամիսներին, սակայն դրանց մեծությունը տատանվում է ինչպես ժամանակի առումով, այդպես էլ տարածքի։ Կալահարի անապատը Հարավային Աֆրիկայի ամենաշոգ շրջաններից է։ Միջին առավելագույն ջերմաստիճանը հասնում է +29°, իսկ միջին նվազագույնը՝ +12°, գոլորշունակությունը 3 հազար մմ է։

Կենդանական աշխարհը պատկանում է Եթովպական մարզի Հարավաֆրիկյան ենթամարզին։

Կալահարիի «մայրաքաղաք» ոչ պաշտոնապես համարում են Բոթսվանայի արևմուտքում գտնվող Գանզի քաղաքը։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է այդ ընդարձակ չոր, անպտուղ տարածքին բնիկների տված *կարի֊կարի*՝ «տանջանք, տառապանք» անունից։

## Կենդանական աշխարհ
*Ընձուղտ
*Զեբր
*Վիթեր
*Այծքաղներ
*Բորենիներ
*Սովորական շնագայլ
*Առյուծ
*Ընձառյուծ
*Վագրակատու
*Լայնականջ աղվես
*Գեկոններ
*Կրծողներ
*Սուրիկատ
*Արտույտներ
*Բազեներ

## Պատկերասրահ

Kalahari E02 00.jpg|Կալահարին Նամիբիայում
Suricata.jpg|Սուրիկատը Կալահարիում
Kalahari PICT0036.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կալահարի
Կալամին

**Կալամին** ( - դեղին հանք), միներալ։ Քիմիական կազմը՝ Zn[Si_2O_7][OH]_2H_2O։ Պարունակում է 67,5% ZnO։ Բյուրեղագիտական համակարգը ռումբային է։ Հիմնականում առաջացնում է դրուզներ, ստալակտիտներ։

## Հատկանիշներ
Անգույն է, սպիտակ, դեղին։ Կարծրությունը՝ 4,5-5, խտությունը՝ 3500 կգ/մ³։ Հանդիպում է կապար-ցինկային հանքավայրերի օքսիդացման զոնայում։

Օգտագործվում է որպես ցինկի ստացման հանքանյութ։

Կատեգորիա:Ցինկի միներալներ
Կատեգորիա:Հանքանյութեր
Կալերգ

**Կալերգ**, հայ ժողովրդական ավանդական աշխատանքային երգ (նաև երգատեսակ), որ հնչել է հացահատիկի հունձքը կամով կալսելիս, բանող անասուններին խրախուսելու և այդ միջոցով աշխատանքը թեթևացնելու նպատակով։ Արտահայտել է նաև գյուղացու անձնական հույզերն ուապրումները։

Որպես կանոն, հանպատրաստից հորինվող խոսքերում կան «հո՜լ արա», «հո՜լ ել» և նման բացականչություններ՝ կապված անասունների շրջանաձև պտտման հետ, ու նրանց անուն-անուն գովաբանող արտահայտություններ։ Մեղեդիներին բնորոշ է հանդարտ ընթացքով սահուն շարժում, իմպրովիզացիոն բնույթ, չպարփակվող կառուցվածք, հոգեպարար անմիջականություն։

Երբեմն կալերգերը անվանել են նաև հորովելներ։ Կալերգերի դասական նմուշներ են Կոմիտասի ձայնագրած «Ոտիդ արա» և «Հոլ արա, եզո» երգերը։ Երաժշտական բովանդակությամբ ու կառուցվածքով կալերգերին մոտ են սայլերգերը։

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտություն
Կատեգորիա:Ժողովրդական երաժշտություն
Սամվել Ռաֆիկի Հովհաննիսյան

**Սամվել Ռաֆիկի Հովհաննիսյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ ոստիկանության պետի նախկին տեղակալ, ոստիկանության գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
* 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։
* 1991 թ. ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը,
* 2005 թ. ավարտել է ՀՀ ոստիկանության ակադեմիան։

## Ծառայությունը
* 1988 թ. փետրվարից 1991 թ. մարտ - Երևանի մետրոպոլիտենի պահպանության ՆԳ բաժնի դիվիզիոնի միլիցիոներ։
* 1991 թ. մարտից սեպտեմբեր - Երևանի մետրոպոլիտենի պահպանության ՆԳ բաժնի միլիցիայի վաշտի ջոկի հրամանատար։
* 1991 թ. սեպտեմբերից 1992 թ. դեկտեմբեր - Երևանի ՆԳ վարչության հասարակական կարգի պահպանության բաժնի տեսուչ։
* 1992 թ. դեկտեմբերից 1993 թ. հոկտեմբեր - Երևանի ՆԳՎ հասարակական կարգի պահպանության բաժնի ավագ տեսուչ։
* 1993 թ. հոկտեմբերից 1996 թ. մարտ - Երևանի Խորհրդային շրջանի ՆԳԲ պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 1996 թ. մարտից 1998 թ. հուլիս - Արմավիրի մարզային ՆԳ վարչության պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 1998 թ. հուլիսից 1999 թ. սեպտեմբեր - Երևան քաղաքի ՆԳ վարչության Խորհրդային ՆԳ բաժնի պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 1999 թ. դեկտեմբերից 2003 թ. փետրվար - ՀՀ ՆԳՆ Պետական պահպանության վարչության պետի տեղակալ։
* 2003 թ. փետրվարից 2005 թ. մարտ - ՀՀ Ոստիկանության Պետական պահպանության վարչության պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 2005 թ. մարտից 2013 թ. հոկտեմբերի 17-ը - ՀՀ պետական պահպանության ծառայության պետի տեղակալ։
* 2013 թ. հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ։

## Կոչումներ և պարգևներ
* Ունի ոստիկանության գեներալ-մայորի հատուկ կոչում։
* ՀՀ Նախագահի հրամանագրով 2008 թ. պարգևատրվել է «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալով։
* ՀՀ Նախագահի հրամանագրով 2012 թ. պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։
* 2010 թ. պարգևատրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի շնորհակալագրով։
* 2010 թ. պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով։
* 2011 թ. պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կալասար (Իրան)

**Կալասար** կամ **Ղալասար**, հայաբնակ գյուղ Իրանի Սալմաստի գավառում։

Կալասարի կողքին էր Րաֆֆիի ծննդավայր Փայաջուկ գյուղը։ 20-րդ դարի սկզբին Կալասարի բնակչության թիվը անցնում էր 500-ից։ Ուներ եկեղեցի (Սբ. Սարգիս), երկդասյան դպրոց և Գրիգոր Արծրունու անունով գրադարան-ընթերցարան։ Կալասարն այժմ ամայի է։

Ըստ ավանդության՝ Նոյ նահապետի կին Նոյեմզարը, այս կողմերով անցնելիս, կանգ է առել Կալասարում և տեղի սառնորակ աղբյուրից հագեցրել քառասուն տարվա իր ծարավը։

Կատեգորիա:Իրանի գյուղեր
Կալանք

**Կալանք**, խափանման միջոց, կիրառվում է ազատազրկում նախատեսող հանցագործությունների դեպքում՝ հանցավորներին հատուկ մեկուսարանում պահելու եղանակով։ Կալանք կարող է կիրառվել նաև կասկածյալի նկատմամբ, սակայն, եթե բացակայում են մեղադրանք առաջադրելու հիմքերը, տասնօրյա ժամկետն անցնելուց հետո նա ազատվում է։ Անչափահասների նկատմամբ կալանք կիրառվում է ծայրահեղ դեպքում։ Կալանք կարող է կիրառվել նաև որպես վարչական կամ կարգապահական տույժ։

Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Դատավարական իրավունք
Անատոլի Կալգին

**Անատոլի Նիկոլաևիչ Կալգին** (), խորհրդային ճարտարապետ։ Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքացիական ճարտարագետների ինստիտուտը (1900)։

1907 թվականից ապրել է Վրաստանում։ Դասավանդել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում (1922-1930)։ Նրա նախագծերով են կառուցվել Վրաց ազնվականների բանկի շենքը Թբիլիսիում։ Կալգինը 1907 թվականին չափագրել է Բանակի զվարթնոցատիպ տաճարը և տվել նրա վերակազմման նախագիծը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Կալի

**Կալի** ( ), քաղաք Կոլումբիայի արևմուտքում, Վալյե դել Կաուկա դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Արևմտյան Կորդիլների ստորոտին (1000 մ բարձրության վրա), Կաուկա գետի հովտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1536 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքներ
Կալիմանտան

**Կալիմանտան** (, նաև **Բոռնեո** (մալայերեն՝ Borneo)), Մալայան կղզեխմբի ամենախոշոր կղզին։ Տարածքը՝ 734 000 կմ2 է, բնակչությունը՝ 18.590.000 (2009)։

## Անվանում
Անվանումը բացատրում են որպես «մանգոյի երկիր»․ մանգոն կարևոր դեր է խաղում կղզու բնակիչների կյանքում։ 1921 թվականից (երբ իսպանացիներն իմացան այդ կղզու մասին), եվրոպացիներն այն անվանում են *Բոռնեո*՝ կղզու հյուսիսում Բրունեյի սուլթանության անունով։

Մինչ եվրոպացիների գալն այնտեղ բնակվող մալայացիները կղզու հյուսիսային մասն անվանում էին *Բերունայ*, հարավային մասը՝ *Կեմանտան*․ երկու անվանումն էլ սկզբնապես նշանակել են «բույս»։

Այդ անվանումները տարածվեցին ամբողջ կղզու վրա և աշխարհագրորեն դարձան հոմանիշներ։

## Աշխարհագրություն
Թույլ կտրտված մակերևույթով կղզի է՝ ժամանակակից հրաբխականության բացակայությամբ։ Ափերը ցածրադիր են, ճահճակալած։ Կենտրոնական մասը կազմված է բեկորային լեռնաշղթաներից (ամենաբարձր կետը Կինաբալուն է, 4101 մ), ավազաքարային և տուֆային սարավանդներից, ծայրամասերում հերթագայում են լեռներն ու հարթավայրերը։ Օգտակար հանածոներից կան նավթ, քարածուխ, երկաթ, մոլիբդեն, պղինձ, ոսկի։

Կլիման հասարակածային է, տարեկան տեղումները՝ 2000-3500 մմ։ Գետային ցանցը խիտ է, ջրառատ։ Հողերը պոդզոլացված լատերիտներ են։ Տարածքի մոտ 3/4-ը անտառածածկ է։

Հարուստ և բազմազան է կենդանական աշխարհը։ Հիմնական կուլտուրաներն են բրինձը, կաուչուկատուները, արմավենիները։ Գլխավոր քաղաքներն են Բանջարմասինը, Պոնտիանակը, Կուչինգը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրունեյի կղզիներ
Կատեգորիա:Երկրների միջև բաժանված կղզիներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Մալայզիայի կղզիներ
Գագիկ Համբարձումյան

**Գագիկ Սարգսի Համբարձումյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Ոստիկանության պետի տեղակալ, ոստիկանության գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

## Ծառայությունը ոստիկանությունում
* 1978-1980 թթ. - Շահումյանի ՆԳ բաժնի քննչական բաժանմունքի քննիչ։
* 1980-1982 թթ. - Երևանի ՆԳ վարչության քննչական բաժնի քննիչ։
* 1982-1985 թթ. - ՀԽՍՀ ՆԳՄ քննչական վարչության քննչական մասի քննիչ, ապա ավագ քննիչ։
* 1985-1989 թթ. - ՀԽՍՀ ՆԳՄ քննչական վարչության քննչական մասի կարևորագույն գործերով ավագ քննիչ։
* 1989-1990 թթ. - ՀԽՍՀ ՆԳՆ քննչական վարչության քննչական մասի պետ։
* 1990-1991 թթ. - ՀՀ ՆԳՆ Երևանի քաղաքային վարչության Մաշտոցի ՆԳ բաժնի պետ։
* 1991-1992 թթ. - ՀՀ ՆԳ նախարարի տեղակալ-քննչական վարչության պետ։
* 1993-1996 թթ. ծառայել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության համակարգում, 1996 թ. զորացրվել է ՀՀ ԶՈւ պահեստազոր։
* 1997 թ. կրկին ծառայության է անցել ՀՀ ՊՆ համակարգում։
* 1998-1999 թթ. - Երևան քաղաքի ՆԳ վարչության Արաբկիրի ՆԳ բաժնի պետ։
* 1999-2007 թթ. - ՀՀ ՆԳՆ, ապա ՀՀ Ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության պետ։
* 2007 թ. դեկտեմբերի 15-ից - 2014 թ. հոկտեմբերի 3-ը - ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ-քննչական գլխավոր վարչության պետ։
* 2014 թ. հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ՝ ազատվելով ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ, քննչական գլխավոր վարչության պետի պաշտոնից։

## Պարգևներ և կոչումներ
* 2003 թ. շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում։
* 2006 թ. շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբանի պատվավոր կոչում։
* 2009 թ. խրախուսվել է ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով։
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր, մեկ որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր իրավաբաններ
Britney Jean

**Britney Jean**-ը, ամերիկյան երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի 8-րդ ալբոմն է, որը լույս է տեսել 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրսի ալբոմներ
Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ծարիրային հանքանյութեր

**Ծարիրային հանքանյութեր**, բնական հանքատեսակներ, որոնցից ծարիրի արդյունաբերական կորզումը տնտեսապես շահավետ է։ Ծարիրն արդյունահանվում է
գլխավորապես հիդրոթերմալ հանքավայրերի սուլֆիդային հանքանյութերից, որոնք սովորաբար առաջացնում են շերտաձև կուտակներ կրաքարերում կամ հատող երակներ տարբեր ապարներում։

Կարևոր միներալը անտիմոնիտն է։ Նվազ նշանակություն ունեն ծարիրի և այլ մետաղների համալիր սուլֆիդները՝ ջեմսոնիտը, բուլանժերիտը, պիրարգիրիտը, տետրաէդրիտը, բուռնոնիտը։ Ծարիրային հանքանյութերի հիդրոթերմալ հանքավայրերի մերձմակերևութային մասերում առաջանում են օքսիդացած հանքանյութեր, որոնք կազմված են կերմեզիտից, սերվանտիտից, ստիբիոկոնիտից և ծարիրի այլ երկրորդային միներալներից։ Սուլֆիդային և օքսիդացած հանքանյութերի ուղեկից միներալներն են՝ քվարցը, կինովարը, կալցիտը, բարիտը։

## Տեղակայում
Ծարիրային հանքանյութերի հանքավայրեր կան Միջին Ասիայում, Ղազախստանում, Կովկասում և Արևելյան Սիբիրում, Չինաստանում Չեխիայում, Սլովակիայում, Ալժիրում և այլուր։ Հայաստանում հայտնի էր Ազատեկի
hանքավայրը։

Կատեգորիա:Հանքանյութեր
Կատեգորիա:Ծարիր
Ծարիրաջրածին

**Ծարիրաջրածին**, ստիբին, SbH_3, ծարիրի ջրածնական միացություն։ Անգույն, հեշտ բոցավառվող, խեղդող հոտով գազ է։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Խտությունը 2200 կգ/մ³ է (-17&nbsp;°C-ում), հալման ջերմաստիճանը՝ -88&nbsp;°C, եռմանը՝ -18&nbsp;°C։ Վատ է լուծվում ջրում, լավ՝ օրգանական լուծիչներում։ 2000-ում արագ տրոհվում է՝ առաջացնելով ջրածին և ծարիր։ Ստացվում է ծարիրի համաձուլվածքների (Zn-ի կամ Mg-ի հետ) վրա նոսր թթուներով ազդելիս, ինչպես նաև բարձր ճնշման տակ Sb_2O_3-ը ջրածնով վերականգնելիս։ Կիրառվում է որպես ֆումիգանտ՝ գյուղատնտեսական վնասատուների դեմ պայքարելու համար։ Թունավոր է, ախտահարում է կենտրոնական նյարդային համակարգը և արյունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գազեր
Կատեգորիա:Անտիմոնիդներ
Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր
Ֆլանդրիա

**Ֆլանդրիա** կամ **Ֆլանդերս** (, կամ **Բելգիայի ֆլամանդական տարածաշրջանն** () իրենից ներկայացնում է Բելգիայի թագավորության հինգ հյուսիսային նահանգները, որտեղ խոսում են նիդերլանդերեն։ Վալոնիայի և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի հետ համարվում է դաշնության սուբյեկտ։

Ընդհանուր տարածը 13 522 կմ² է և կազմում է Բելգիայի տարածքի 44,29 %-ը։

Միակ պաշտոնական լեզուն նիդերլանդերենն է։

## Վարչական բաժանում
Ֆլանդրիան բաժանվում է 5 մարզերի՝

Կատեգորիա:Բելգիայի տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Բելգիա
Ծարիրի համաձուլվածքներ

**Ծարիրի համաձուլվածքներ**, ծարիրի համաձուլվածքներն են կապարի, ցինկի, անագի, պղնձի հետ (ծարիր՝ 50%-ից պակաս)։

Ծարիրը սովորաբար մտցվում է որպես համաձուլվածքի բաղադրիչներից մեկը, տպագրական համաձուլվածքում՝ մինչև 26%, առանցքակալայինում՝ մինչև 18%։ Անագի հիմքով համաձուլվածքները կիրառվում են գեղարվեստական ձուլվածքների, ամանեղենի համար։ Ծարիրի հիմքով համաձուլվածքները տեխնիկայում չեն կիրառվում։

Կատեգորիա:Ծարիրի համաձուլվածքներ
Վալոնիա

**Վալոնիա** (, , , ), կամ **Բելգիայի վալոնյան տարածաշրջանն** իրենից ներկայացնում է Բելգիայի թագավորության հինգ հարավային նահանգները, որտեղ ավելի շատ տարածված է ֆրանսերենը։ Այն Ֆլանդրիայի և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի հետ համարվում է դաշնության սուբյեկտ։

* **[[Մայրաքաղաք]]ը՝** Նամյուր
* Բնակչությունը՝ 
* **Տարածքը**՝ 16 844 կմ²։

## Վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Բելգիա
Կատեգորիա:Ինքնավար մարզեր
Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Ծես

**Ծես**, ավանդական կամ սահմանված կանոններով կատարվող կրոնական արարողություն, որին հավատացյալները վերագրում են մոգական, խորհրդավոր հատկություններ։ Ծագել է հնագույն ժամանակներում և դարձել պաշտամունքային արարողությունների անբաժան մաս։

Ծիսակատարությունը, որի մեջ գլխավոր դեր է խաղում հոգևորականությունը, ընթանում է աղոթատանը (տաճար, եկեղեցի), սահմանված օրերին ու ժամերին՝ հավատացյալների մասնակցությամբ։ Այն ուղեկցվում է աղոթքներով, խմբերգերով, երաժշտությամբ։ Ծեսը հավատացյալների վրա ներգործելու ազդու միջոց է։ Ծեսերը արտահայտում են որոշակի հասարակական հարաբերություններ, ուստի ժամանակի ընթացքում փոփոխվում, վերամշակվում և հարմարեցվում են իրադրության պահանջներին։ Ծեսերի գիրքը հին հայոց մեջ կոչվել է Ծիսարան կամ Մաշտոց։ Հետագայում քրիստոնեական եկեղեցին Մաշտոց անվանեց օրհնությունների գիրքը։

Կատեգորիա:Հայկական ազգային ավանդույթներ, ծեսեր և արարողություններ
Կատեգորիա:Ծես
Կատեգորիա:Արարողություններ
Կատեգորիա:Կրոն
Բույսերի ծերատում

**Բույսերի ծերատում**, բույսերի ընձյուղների ծայրամասերը կամ վերին ընձյուղները կտրելը՝ գլխավոր ցողունի և կողային ճյուղավորությունների հետագա աճը դադարեցնելու, պտղի կազմավորումը բարելավելու և հասունացումն արագացնելու նպատակով։

Գործնականում հայտնի են
* սովորական ծայրատում (կտրում են միայն բույսի աճման կոնը)
* խոր ծայրատում (կտրում են գլխավոր ցողունի և ճյուղավորությունների ոչ բերքատու մասերը)։

Բույսերը ծերատում են ձեռքով կամ հատուկ մեքենաներով, ինչպես նաև քիմիական եղանակով։ Բամբակենու, խաղողի վազի, որոշ հատիկընդեղեն, բանջարաբոստանային մշակաբույսերի համար ծայրատումը խնամքի պարտադիր միջոցառում Է։

Բամբակենու ծայրատումը կատարվում է նախքան զանգվածային ծաղկումը։ Դա արագացնում է ընձյուղների հասունացումը, բարձրացնում ընդհանուր բերքի քանակը, բարելավում թելի հումքի որակը։

Խաղողի վազի ծայրատումն արագացնում է ընձյուղների հասունացումը, բարձրացնում ցրտադիմացկունությունը, ապահովում լուսավորության, ջերմության և օդի մուտքը, որի շնորհիվ հատապտուղները խոշորանում են, ու ավելանում է շաքարայնությունը։ Խաղողի վազը ծերատում են այն ժամանակ, երբ ընձյուղների աճը դանդաղում է։ Որոշ մշակաբույսերի համար (կերակրային բակլա) ծայրատումը կիրառվում Է պտուղների հասունացումն արագացնելու նպատակով։

Կատեգորիա:Բուսաբուծություն և այգեգործություն
Ծերանոց

մինի|Ազատ ժամանակի անցկացում ծերանոցում
**Ծերանոց**, ծերերի գիշերօթիկ տուն, բժշկա-սոցիալական կազմակերպություն, որը նախատեսված է հատուկ խնամքի և կենցաղային սպասարկման կարիք ունեցող ծերերի ու հաշմանդամների մշտական կամ ժամանակավոր բնակության համար։

Հայ պատմիչներ Մովսես Խորենացու, Փավստոս Բուզանդի վկայությամբ 4-րդ դարում Ներսես Մեծի հրամանով բազմաթիվ ապաստարաններ են բացվել Հայաստանի զանազան վայրերում, ուր տեղավորվել են հաշմանդամները, ծերերը, աղքատները և ցավագարները։

Կատեգորիա:Ծերություն
Կատեգորիա:Սոցիալական քաղաքականություն
Գեորգի Ծերեթելի (գրող)

**Գեորգի Եֆիմի Ծերեթելի** (, ), վրացի գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
1873 թվականից ապրել է Ցյուրիխում, Ժնևում, Մյունխենում, ուսումնասիրել պատմություն և հնագիտություն։ 1877 թվականին վերադարձել է հայրենիք։ Որպես զինվորական թղթակից մասնակցել է ռուս-թուրքական պատերազմին։ 1893-1897 թվականներին խմբագրել է վրացական մարքսիստների Կվալի (Ակոս) շաբաթաթերթը։ 1868 թվականին լույս է տեսել հինգ գլուխ նրա Գուլկան վեպից (ամբողջական հրատարակություն՝ 1929 թ)։ Ամենամեծ ստեղծագործությունը Առաջին քայլ (մաս 1-2, 1890-1891) վեպն է։ Ասմաթ հորաքույրը (1888) վիպակը և Գորշ գայլ (1892) պատմվածքը համակված են աշխատավոր գյուղացու նկատմամբ համակրանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ
Խնձրա

**Խնձրա** (կամ *Խնձորակ*, *Խանղիրակ*), գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Բջնակից 1,5-2&nbsp;կմ ներքև, Նախիջևան գետի աջ ափին, գետից 2&nbsp;կմ դեպի լեռնալանջերը, անտառով շրջապատված։

## Պատմություն
Խնձրայի անցյալի մասին գրավոր աղբյուրները լռում են։ Տեղանքի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս կարծելու, որ Խնձրան եղել է միջին մեծության գյուղ, տեղադրված անտառի բացատային մասում, շրջապատված անտառային խնձորենիներով, որի համար էլ անվանվել է Խնձորակ, Խնձրա։ Այդ գյուղատեղից սայլի ճանապարհ է գնում դեպի Բջնակի «Մարնի փոշտ» գյուղատեղին։ Գյուղի ավերակներում, կիսաքանդ վիճակում դեռ մնում է հայկական եկեղեցին, որի փլատակներում կան տասնյակ խոշոր (2-3&nbsp;մ երկարությամբ) խաչքարեր, որոնցից մեկն ունի «ԹՃՀԶ» թվագրությունը։

## Բնակչություն
1919-1920 թվականներին Խնձրայի բնակչությունը տեղափոխվել է Բջնակ գյուղը, որից հետո Խնձրան այլևս չի բնակեցվել։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր
Կոնք (այլ կիրառումներ)

**Կոնք** տեղանունը կարող է վերաբերվել.
* Կոնք - կմախքի մաս, որն իրանը միացնում է ետին վերջավորություններին (կաթնասունների) կամ ստորին վերջույթներին (մարդու) և ծառայում որպես հենարան ողնաշարի և մարմնի ամբողջ վերին մասի համար, ինչպես նաև սահմանում է մի խոռոչ, ուր զետեղված է ընդերքը
* Կոնք - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում
* Կոնք - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
Խոզրամիր

**Խոզրամիր**, գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է պատմական Կուքի գյուղից մոտ 5&nbsp;կմ վերև, «Կարնի գյոլ» () լճակի մոտ։ Պատմական գյուղատեղին տեղադրված է բարձրաբերդ լեռների հարթ փեշերին, նախկին ԻԽՍՀ-ի և ՀԽՍՀ սահմանի շրջանում։

## Պատմություն
Խոզրամիրի անցյալի մասին ոչինչ հայտնի չէ և վաղուց է, ինչ այն անմարդաբնակ է։ Փլատակներում մնացած խաչքար-տապանաքարերը վկայում են, որ այս գյուղը եղել է հին հայկական գյուղ, մոտավորապես 30-40 տուն ազգաբնակչությամբ։

## Արտաքին հղումներ
* Nahcivan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin yerleşim yerleri 

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր
Կալդերա

[300px|մինի|աջից|Անիակչակ լեռան կալդերան ([Ալյասկա)]]
**Կալդերա** (պորտուգ.՝ caldera - կաթսա), կաթսայաձև կամ կրկեսանման փլվածքային ծագում ունեցող իջվածք։ Տերմինը ծագել է Պալմա կղզու (Կանարյան կղզիներ) հրաբխի վիթխարի խառնարանի անունից։

Առաջանում է Երկրի ոչ խորը (մի քանի հարյուր մետրից մինչև մի քանի կիլոմետր) հորիզոններում գտնվող մագմատիկ օջախների հետ կապված կենտրոնական հրաբուխների գործունեության հետևանքով։ Կալդերաների ներքին պատերը զառիթափ են և խորանում են մինչև 600-800 մ։ Հայտնի են կալդերաներ, որոնց մակերեսը հասնում է մի քանի տասնյակից մինչև մի քանի հարյուր կմ²։

Կատեգորիա:Հրաբխականություն
Կայծային պարպում

մինի|աջից|Կայծ
**Կայծային պարպում** կամ **կայծ**, էլեկտրական պարպման տեսակ գազում, առաջանում է մթնոլորտայինի կարգի ճնշման ներքո և ուղեկցվում բնորոշ ձայնային «ճայթյունով»։

Կայծային պարպում է առաջանում, երբ սնող աղբյուրի հզորությունը բավարար չէ ստացիոնար աղեղային կամ մարմրող պարպում ապահովելու համար։ Կայծային պարպման բնական դրսևորումը կայծակն է։

Կատեգորիա:Էլեկտրական պարպում
Պեդրո Կալդերոն դե լա Բարկա

**Պեդրո Կալդերոն դե լա Բարկա** (, լրիվ անունը՝ Կալդերոն դե լա Բարկա Էնաո դե լա Բարրեդա ի Ռիանո, , ), իսպանացի դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1600 թվականին, Մադրիդում։ Վաղ շրջանում Լոպե դե Վեգա Կարպիոյի ազդեցությամբ գրել է «Թիկնոցի ու սուսերի կատակերգություններ»` «Մեր, պատիվ և իշխանություն» (1623), «Սիրո և պատահականության խաղ» (1625) և այլն, ազգային-հայրենասիրական դրամա՝ «Բրեդի պաշարումը» (1625)։ Կալդերոնի ստեղծագործությանը բնորոշ է լայն ընդհանրացումների ձգտումը, փիլիսոփայական և բարոյագիտական խնդիրների առաջադրումը, մի քանի թեմաների առկայությունը մեկ պիեսում («Հաստատակամ իշխանը» (1628-1629), «Կյանքը երազ է» (1631-1632))։ Վերջին շրջանում պիեսներ է գրել երաժշտությամբ, երգեցողությամբ և բալետային համարներով՝ պալատական տոնակատարությունների համար։ Գրել է նաև կալդերոն կրոնական բնույթի դրամաներ՝ «Խաչապաշտություն» (1630-1632, «Սուրբ Պատրիկի քավարանը» (1634)։

Կալդերոնի ստեղծագործություններում հակասականորեն զուգակցվում են Վերածննդի և բարոկկոյի մոտիվները։ Մահացել է 1681 թվականին՝ Մադրիդում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
thumb|''Comedias verdaderas'', 1726
* Iberica. Кальдерон и мировая культура. Л., 1986.
* Балашов Н. И. Испанская классическая драма в сравнительно-литературном и текстологическом аспектах. М., 1975.
* Балашов Н. И. Религиозно-философская драма Кальдерона и идейные основы барокко в Испании // XVII век в мировом литературном развитии. М., 1969.
* Педро Кальдерон де ла Барка. Библиографический указатель / Сост. В. Г. Гинько. М., 2006.
* Силюнас В. Стиль жизни и стили искусства (Испанский театр маньеризма и барокко). СПб., 2000.

## Արտաքին հղումներ
* Project Gutenberg կայքում

Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սալամանկայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ քահանաներ
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Միխայիլ Կալատոզով

**Միխայիլ Կոնստանտինի Կալատոզով** (, ), խորհրդային կինոռեժիսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1969)։

## Կյանքը և ստեղծագործությունը
Ծնվել է 1903 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Թիֆլիսում։ Տասնչորս տարեկանից աշխատել է որպես փականագործ, իսկ 1923 թվականին կինոցուցադրող, լաբորանտ, օպերատոր։ Նկարել է մի շարքփաստավավերագրական և գեղարվեստական ֆիլմեր։ Առաջին ռեժիսորական աշխատանքը «Նրանց թագավորությունը» (1928) ֆիլմն է, որին հաջորդում է դարեր շարունակ արտաքին աշխարհից կտրված սվանների կյանքը պատկերող «Սվանեթի աղը» (1930) և «Մեխը սապոգի մեջ»։ 1933 թվականին Կալատոզովը մեկնում է Լենինգրադ՝ ուսանելու։ Կալատոզովի ստեղծագործության լավագույն գծերը դրսևորվել են «Վալերի Չկալով» (1941), «Դատապարտվածների դավադրությունը» (1950), 1954 թվականին Կարլովի Վարիում մրցանակի արժանացած՝ նուրբ հումորով հագեցած, քնարական-կատակերգական «Հավատարիմ ընկերները» (1954), խոպանը նվաճող երիտասարդությանը նվիրված «Առաջին էշելոնը» (1956), «Չուղարկված նամակ» (1960) ֆիլմերում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945)  տարիներին Կալատոզովը Սերգեյ Գերասիմովի հետ նկարահանել է «Անպարտելիները»։ Համաշխարհային ճանաչման է արժանացել Կալատոզովի «Թռչում են կռունկները» (1957) կինոնկարը, որը 1958 թվականին Կաննում արժանացավ «Ոսկյա արմավենի» գլխավոր մրցանակին։ Դրամատիկական խոր հագեցվածությամբ ստեղծագործություն է «Չուղարկված նամակ» (1960) կինոնկարը։ «Ես Կուբան եմ» (1964) բեմադրելուց հետո ռեժիսորը նկարահանեց «Կարմիր վրան»-ը (1970, իտալա-խորհրդային համատեղ արտադրություն)։

Մահացել է 1973 թ, մարտի 27-ին, Մոսկվայում։

## Մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1951)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:1973 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մարտի 27 մահեր
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կալիկրատես

**Կալիկրատես** (; մոտ. մ. թ. ա. 470 - մ. թ. ա. 420), հին հունական ճարտարապետ։

Ստեղծագործել է Աթենքում։ Ակրոպոլիսում կառուցել է Նիկե Ապտերոս (անթև Նիկե) տաճարը (մ. թ. ա. 420-421 թվականներ), Իկտինոսի հետ համատեղ՝ Պարթենոնը։ Մասնակցել է Աթենքից Պիրեա ընկած, այսպես կոչված՝ «երկար որմեր»-ի շինարարությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հույն ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 420 մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույներ
Ստանիսլավ Կալեսնիկ

**Ստանիսլավ Վիկենտի Կալեսնիկ** (, ), խորհրդային ֆիզիկա-աշխարհագրագետ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1963)։

1929 թվականին ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը։

1964—1977 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ աշխարհագրական ընկերության նախագահ, 1968—1972 թվականներին՝ Միջազգային աշխարհագրական միության փոխնախագահ։

Աշխատությունները վերաբերում են ընդհանուր երկրագիտությանը, լանդշաֆտագիտությանը, սառցագիտությանը և գեոմորֆոլոգիային։ Կալեսնիկի անունը կրող սառցադաշտեր կան Անդրիլիյան ու Զունգարական Ալաթաուում և Բևեռային Ուրալում։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։

## Երկեր
* Калесник С. В. Общая гляциология. — Л.։ Учпедгиз, 1939. — 328 с.
* Калесник С. В. Северный Кавказ и Нижний Дон։ Физико-географическая характеристика / Академия наук СССР, Институт географии АН СССР. — М.; Л.։ Издательство Академии наук СССР, 1946. — 132 с. — (Научно-популярная серия։ Природа СССР). — 5 000 экз. (обл.)
* Калесник С. В. Основы общего землеведения. — М.; Л.։ Учпедгиз, 1947. — 484 с. [2-е перераб. изд. — М.։ Учпедгиз 1955—472 с.]
* Калесник С. В. Краткий курс общего землеведения. — М.։ Географгиз, 1957. — 264 с.
* Калесник С. В. О классификации географических наук // XIX Междунар. геогр. конгр. в Стокгольме. М.։ Изд-во АН СССР, 1961. С. 265—267.
* Калесник С. В. Ладожское озеро / С. В. Калесник. — Л.։ Гидрометеоиздат, 1968. — 160 с. (обл.)
* Калесник С. В. Общие географические закономерности Земли. — М.։ Мысль, 1970. — 283 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կաղնուտ (Արևմտյան Հայաստան)

**Կաղնուտ**, հայաբնակ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, [Խարբերդի վիլայեթի Օվաճըգ գավառում, Օվաճըգ գյուղաքաղաքից 18 կմ հարավ-արևմուտք։

Անունն առաջացել է մոտակայքի կաղնու անտառի անունից։ Ուներ բնական անառիկ դիրք, շրջապատված էր լեռներով ու կիրճերով։ Զբաղվում էին հիմնականում արհեստագործությամբ (հատկապես զինագործությամբ՝ հրացանների, թրերի պատրաստմամբ), մասամբ՝ անասնապահությամբ։ Անտառից առատորեն հավաքում էին գազպեն (մանանա)։ Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թ.-ին, Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կահիրեի կոնֆերանս

right|210 px|Չան Կայշին, Ֆրանկլին Ռուզվելտը և Ուինսթոն Չերչիլը Կահիրեի վեհաժողովում
**Կահիրեի կոնֆերանս**, անգլո-ամերիկա-չինական կոնֆերանս Ուինսթոն Չերչիլի, Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի և Չան Կայշիի մասնակցությամբ. տեղի Է ունեցել 1943 թվականի նոյեմբերի 22-26-ին, Կահիրեում։

Քննարկվել են Ճապոնիայի դեմ ռազմական գործողությունների ծավալման ու Հեռավոր Արևելքի ետպատերազմյան կարգավորման հարցեր։ Ընդունված դեկլարացիայում նշվում Էր, որ Չինաստանին պետք է վերադարձվեն Ճապոնիայի կողմից գրավված բոլոր տարածքները (Մանջուրիա, Ֆորմոզա և Պեսկադորյան կղզիներ), «ի հարկին» ազատություն և անկախություն տրվի Կորեային և այլն։

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Կահիրե
Կատեգորիա:1943
Կատեգորիա:Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտ
Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջազգային կոնֆերանսներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքներ
Կատեգորիա:1943 միջազգային հարաբերություններում
Նամյուր

**Նամյուր** (, , ), քաղաք Բելգիայի Թագավորության կենտրոնում, Վալոնիայի շրջանի մայրաքաղաքը (1986 թվականից), վալոնյան նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է Բրյուսելից 65&nbsp;կմ հարավ-արևելք հեռավորության վրա։

**Բնակչությունը**՝ 106,8 հազար&nbsp;մարդ (2005 թ.)։

700px|մինի|Նամյուր քաղաքի համայնապատկերը

## Պատմություն
Հնագույն ժամանակներից Նամյորով է ճանապարհ անցել դեպի Արդեն։ VII դարում Մերովինգների կողմից կառուցվել է ռազմավարական ամրոց Սամբրա և Մասս գետերի հատման մասում։ 908 թվականին ձևավորվեց Նամյուրը կոմսությունը։ Գետի հակառակ ափին է գտնվում Ժամբ քաղաքը, որը կամրջով կապվում է Նամյուրին։ 1262 թվականին Նամյուրը մտավ Ֆինլանդիայի կոմսության կազմի մեջ։
1421 թվականին վարչական շրջանը վերագնեց Ֆիլիպ III:

Նամյուրը մնաց Բուրգունդյան և Իսպանական Նիդերլանդների կազմում մինչև Աուգսբուրգյան պատերազամը, որի ընթացքում մի քանի անգամ անցել է Վիլհելմ III-ից մարշալ Բուֆլեին և հակառակը։ Լյուդովիկ XIV հանձնարարել է Վոբանին ամրապնդել և ընդնլայնել Նամյուրի բերդը։

Նամյուրը նորից հայտնվում է մարտական գործողությունների կիզակետում հեղափոխական կռիվների, Առաջին աշխարհամարտի և 1945 թվականի Արդենյան գործողությունների ընթացքում։ Ամեն անգամ քանդվելուց հետո ամփոփոխ վերականգնվել է։ Նամյուրյան ամրոցը պահպանել է իր ռազմական նշանակությունը մինչև 1862 թվականը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի քաղաքներ
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1885/1886

**1885/1886 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը** երրորդն էր։ Առաջին անգամ երկու թիմեր (յի և յի հավաքականները) վաստակեցին հավասար քանակությամբ միավորներ։ Քանի որ կանոնները լրացուցիչ ցուցանիշների կիրառում չէին նախատեսում, երկու թիմերն էլ ճանաչվեցին մրցաշարի հաղթող։

Մրցաշարը սկսվեց - խաղով, որում ուելսցիները հաղթեցին 5։0 հաշվով։ Ապա յի հավաքականը կրեց ևս երկու պարտություն (յի և յի հավաքականներից, երկուսն էլ՝ ջախջախիչ հաշիվներով։ Ապա այս երկու թիմերի դեմ խաղաց ի հավաքականը՝ զիջելով երկուսում էլ։ Այսպիսով, Անգլիայի և Շոտլանդիայի հավաքականների միջև վճռորոշ խաղում գրանցված ոչ-ոքի արդյունքի շնորհիվ, առաջնությունը ունեցավ երկու հաղթող։

## Մրցաշարային աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 2 || 1 || 0 || 13 || 4 || +9 || **5**
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 2 || 1 || 0 || 10 || 3 || +7 || **5**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 1 || 0 || 2 || 7 || 7 || 0 || **2** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 4.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 0 || 0 || 3 || 3 || 18 || -15 || **0**

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։

## Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ

### 4 գոլ
*  Բենջամեն Սպիլսբերի
*  Չարլզ Հեգի

### 2 գոլ
*  Ֆրեդ Դյուհերսթ
*  Թինսլի Լինդլի

### 1 գոլ
*  Ջորջ Բրեն
*  Էնդրյու Էմոս
*  Ջոն Կոնդի 
*  Սեմ Ջոնսոն 
*  Ջեյմս Ուիլյամս
*  Դևիդ Ալլան
*  Ջեյմս Գուրլի
*  Մայքլ Դանբար
*  Ջոն Լեմբի
*  Ուլյամ Հարոուեր
*  Ջեյմս ՄաքՔոլ
*  Ռոբերտ ՄաքՔորմիկ
*  Ջորջ Սոմերվիլ
*  Թոմաս Բրայան
*  Ուիլյամ Լյուիս
*  Ռիչարդ Հերսի
*  Բիլ Ռոբերտս
*  Ջոբ Ուիլդինգ
*  Հերբերտ Սիսոն
*  Ջոն Օուեն Վոն


Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Խոռունք

**Խոռունք** կամ **Խոռունիք** (աղավաղված հայկական անվանումը՝ *Խոռնիկալա* ), գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Շահբուզ գետի ակունքներից վերև, Քրտն գյուղից մոտ 4&nbsp;կմ վեր, լեռնալանջին։

## Անվանում
Խոռատունիք և Խոռունիք գյուղանունները նվիրված էին Խոր-Արև աստծուն։ Եգիպտական արևի աստծու հնագույն անունը կոչվել է նաև Ռախոր, համադրված Ռա և Խոր արևի աստծու անուններից։ Ավեստերենում՝ Խուարնահ է։
 
Խոռունիք գյուղատեղին շրջակայի ադրբեջանախոս բնակչությունն անվանում է Խոռնիկալա, Խոռիկալա, որը նշանակում է Խոռնի բերդ։ Գյուղը հիշատակում է նաև Ստեփանոս Օրբելյանը *Խոռունիք* անունով։

## Պատմություն
Գյուղատեղում տեսանելի են հայկական գերեզմանատան և այլ շինությունների հետքեր։ Այն ունեցել է բերդ-ամրոց, որը գտնվում է գյուղին մոտիկ ժայռաշղթայի վրա։ Տեսանելի են ամրոցի հետքերը, պարիսպների ավերակները։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր