Դրուայի գետտո

**Դրուայի գետտո** (1941 թվականի ամառ — 12 հունիսի 1942 թվական), հրեական գետտո, Վիտեբսկի շրջանի Բրասլավսկի շրջանի Դրույա քաղաքի և հարակից բնակավայրերի հրեաների հարկադիր վերաբնակեցման վայր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նացիստական Գերմանիայի զորքերի կողմից Բելառուսի տարածքի օկուպացիայի ընթացքում հրեաների հետապնդման և ոչնչացման գործընթացում:

## Դրուայի օկուպացիա և գետտոյի ստեղծում
Դրուայի օկուպացիան գերմանական զորքերի կողմից շարունակվել է մինչև 1944 թվականի հուլիսի 6-ը։

Իրականացնելով հրեաների ոչնչացման նացիստական ծրագիրը՝ գերմանացիները գետտոներ են ստեղծել Բելառուսի գրեթե բոլոր քաղաքներում և բնակավայրերում, որտեղ ապրում էր հրեա բնակչություն։ Այդպես Դրուայում նույնպես օկուպանտները կազմակերպել են գետտո։

## Պայմանները գետտոյում
thumb|280 px|right|Դրուան 1936 թվականին, երկաթուղային կամրջի հետևում այրված սինագոգի շենքն է։  Հրեաները գնդակահարվել են կամրջի աջ կողմում, այնտեղ նույնպես հուշարձան է կանգնեցվել.
thumb|280 px|right|Հուշարձան Դրուայում հրեաների գնդակահարության վայրում
Առաջին տարին գերմանացիները հրեաներին թողել են ապրելու իրենց տեղում՝ մահվան սպառնալիքի տակ պարտավորեցնելով հագուստի վրա կրել «i» տառով կարկատաններ։

Հրեաներին օգտագորել են հարկադիր աշխատանքներում և անպատիժ բացահայտ թալանել։

## Գետտոյի ոչնչացում
1941 թվականի վերջին (այլ տվյալներով՝ 1942 թվականի մարտին) հրեաներին քշել են փակ գետտո սինագոգի մոտ` Դրույկա գետի աջ ափին։ Գետտոն ցանկապատված չէր, բայց հրեաներին արգելվում էր դուրս գալ նրա սահմաններից։  1942 թվականի հունիսի 11-ին գիշերներից մեկում ժամանել են պատժիչների բեռնատարներ։  1942 թվականի հունիսի 11-12-ը «ակցիայի» ժամանակ (նացիստները նման էվֆեմիզմ են օգտագործել իրենց կազմակերպած զանգվածային սպանություններն անվանելու համար) սպանվել են 1318 հրեաներ, փրկվել են միայն մի քանի մարդ (այդ թվում՝ Եվսեյ Տոյցը)։

Գնդակահարությունների ժամանակ բանտարկյալները դիմադրություն են ցույց տվել և տարբեր վայրերում գետտոն հրդեհել։

Գետտոյի ոչնչացման ժամանակ այրվել է նաև Դրուայի հայտնի սինագոգը։

1942 թվականի հուլիսին գեբիտսկոմիսարը հրաման է արձակել Դրուայիից, Միորից, Շարկովշչինայից, Բրասլավից, Գերմանովիչիից և այլ 35 քաղաքներից և բնակավայրերից ողջ մնացած հրեաներին տեղափոխել Գլուբոկո գետտո՝ հավաստիացնելով, որ այսուհետ հրեաները չպետք է վախենան, քանի որ նրանց այլևս չեն սպանի և երաշխավորում են կյանքը: Նացիստական սուտն աշխատել է, և շրջանում թաքնված հրեաների մի մասը, որոնք տառապում էին սովից, հիվանդություններից և հետապնդումից, հավաքվել են Գլուբոկո գետտոյում, որտեղ բոլորը սպանվել են։

Ընդհանուր առմամբ Դրուայում սպանվել է մոտ 2200 հրեա։

## Հիշատակ
2001 թվականին ռուս հրեաների գնդակահարության վայրում հուշարձան են կանգնեցրել այդ վայրից արտագաղթածների հավաքած գումարով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* Адамушко В. И., Бирюкова О. В., Крюк В. П., Кудрякова Г. А. Справочник о местах принудительного содержания гражданского населения на оккупированной территории Беларуси 1941—1944. — Минск: Национальный архив Республики Беларусь, Государственный комитет по архивам и делопроизводству Республики Беларусь, 2001. — 158 с. — 2000 экз. — ISBN 985-6372-19-4.
* Друя // Российская еврейская энциклопедия / Главный редактор Г. Г. Брановер. — Москва: Российская академия естественных наук, Российско-израильский знциклопедический центр «ЭПОС».;
* И. Э. Еленская, Е. С. Розенблат. Друя // Холокост на территории СССР. Энциклопедия / Гл. ред. И. А. Альтман. — 2-е изд., испр. и доп. — М.: РОССПЭН, 2011. — С. 282—283. — 1143 с. — ISBN 978-5-8243-1463-2.
* Свидетельствуют палачи. Уничтожение евреев на оккупированной территории Беларуси в 1941—1944 гг. / Составители В. И. Адамушко, И. П. Герасимова, В. Д. Селеменев. — 2-е издание. — Минск: НАРБ, 2010. — 199 с. — ISBN 978-985-6372-67-7.
* Иоффе Э. Г. Белорусские евреи: трагедия и героизм: 1941—1945. Монография. — Минск, 2003. — 428 с. — 100 экз.
* Якубоўскі У. М. Гета // Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне. 1941―1945. Энцыклапедыя (бел.) / Шамякін І. П. (гал. рэд.) і інш. — Белорусская советская энциклопедия, 1990. — 679 с. — 20 000 экз. — ISBN 978-5-85700-012-0.
* Урбан М., Боровик А. Гетто на оккупированной территории Белоруссии в 1941-1944 гг. // Сост. Басин Я. З. Уроки Холокоста: история и современность: Сборник научных работ. — Минск: Ковчег, 2009. — Вып. 1. — ISBN 978-985-6756-81-1.
* Альтман И. А. Холокост и еврейское сопротивление на оккупированной территории СССР / Под ред. проф. А. Г. Асмолова. — М.: Фонд «Холокост», 2002. — 320 с. — ISBN 5-83636-007-7.
* Черноглазова Р. А., Хеер Х. Трагедия евреев Беларуси в 1941—1944 гг.: сборник материалов и документов. — Изд. 2-е, испр. и доп.. — Минск: Э. С. Гальперин, 1997. — 398 с. — 1000 экз. — ISBN 978-985-6279-02-0.
* Смиловицкий Л. Л. Катастрофа евреев в Белоруссии, 1941—1944. — Тель-Авив: Библиотека Матвея Черного, 2000. — 432 с. — ISBN 9789657094242.

Կատեգորիա:Հոլոքոստը Բելառուսում
Կատեգորիա:Բելառուսի գետտոներ