Շուկայի մանիպուլյացիա

**Շուկայական մանիպուլյացիա,** կանխամտածված գործողություն, որն էականորեն խեղաթյուրում է ֆինանսի, արտարժույթի կամ ապրանքի գինը, պահանջարկը, առաջարկը կամ առևտրի ծավալը։ Օրինակ՝ կեղծ տեղեկատվության տարածումը, առևտրի մասնակիցների դավադրությունը։

### Իրավական կարգավորում Ռուսաստանում
Ռուսաստանում ֆինանսական միջոցների, արտարժույթի և ապրանքների համար ներդրողների հավասարությունը և արդար գնագոյացումը ապահովելու համար 2010 թվականի հուլիսի 27-ին ընդունվել է N 224-ФЗ՝  «Ինսայդերական տեղեկատվության չարաշահման և շուկայի մանիպուլյացիայի դեմ պայքարի և Ռուսաստանի Դաշնության որոշ օրենսդրական ակտերում փոփոխություններ մտցնելու մասին» դաշնային օրենքը։ Սույն դաշնային օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն շուկայի մանիպուլյացիան՝ կանխամտածված գործողությունները, որոնք վերահսկվում են Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրությամբ՝ ինսայդերային տեղեկատվության չարաշահման և շուկայի մանիպուլյացիայի դեմ պայքարելու կամ Ռուսաստանի Բանկի կանոնակարգերով։ Բացի այդ, ընդունվել է ինսայդերների չարաշահումների և շուկայի մանիպուլյացիաների դեմ օրենք, որպեսզի Ռուսաստանը դառնա IOSCO-ի տեղեկատվության փոխանակման հուշագիր ստորագրող։ 2020 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ Ռուսաստանի Բանկը բացահայտել է շուկայի մանիպուլյացիայի 109 դեպք։
Բացի այդ, առեւտրի կազմակերպիչները, այսինքն, բորսաները կամ առեւտրային համակարգերը ֆինանսական շուկայում, ինքնակարգավորվող կազմակերպությունների հետ համատեղ՝ միավորելով առևտրի մասնակիցներին, շուկայի մանիպուլյացիաները կանխելու, հայտնաբերելու և ճնշելու նպատակով, վերահսկողություն իրականացնել ֆինանսական միջոցների, արտարժույթի և (կամ) ապրանքների համար կազմակերպված աճուրդներում իրականացվող գործարքների նկատմամբ և պարտավոր են տեղեկացնել Ռուսաստանի կենտրոնական բանկի գործարքների մասին, որը, նրանց կարծիքով, շուկայական մանիպուլյացիա է։
2020 թվականի նոյեմբերի դրությամբ Ռուսաստանի Կենտրոնական Բանկը չեղարկել է 74 ֆիզիկական անձանց որակավորման վկայականները՝ ինսայդերական տեղեկատվության չարաշահման և շուկայի մանիպուլյացիայի դեմ պայքարի կանոնակարգը խախտելու համար։ Համաձայն Ռուսաստանի Բանկի 2020 թվականի հունվարի 13-ի թիվ 201-I հրահանգի 9.1 կետի, եթե Ռուսաստանի Կենտրոնական Բանկը ստուգման արդյունքում կամ ստուգման ընթացքում հայտնաբերել է ինսայդերական տեղեկատվության չարաշահման և շուկայի մանիպուլյացիայի դեմ պայքարի օրենսդրական խախտումներ, ապա նա կարող է տալ հետևյալ հրահանգները՝
# իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց կողմից թույլ տրված խախտումները վերացնելու մասին,
# նման խախտումների հետևանքները վերացնելու մասին,
# ապագայում նմանատիպ խախտումներ գրանցելիս ֆինանսական գործիքների, արտարժույթի և (կամ) ապրանքների առևտուրը կասեցնելու մասին։
**Իրավական վերահսկողություն**

Եթե բաժնետոմսերի մանիպուլյացիան վերաբերում է ֆոնդային շուկային, ապա «շուկայական մանիպուլյացիան» կարող է վերաբերել  նաև էլեկտրաէներգիայի շուկային։
Շուկայական մանիպուլյացիան օրենքով արգելված է շատ երկրներում։ Մասնավորապես, Միացյալ Նահանգներում այն ​​արգելված է 1934 թվականի Արժեթղթերի բորսայի մասին օրենքի 9(a)(2)[1] բաժնի համաձայն, Եվրոպական միությունում՝ Շուկայի չարաշահման կանոնակարգի 12-րդ հոդվածի համաձայն, Ավստրալիայում՝ 2001 թվականին կորպորացիաների մասին օրենքի 1041A բաժնի համաձայն, իսկ Իսրայելում՝ 1968թ. արժեթղթերի ակտի 54(ա) բաժնի համաձայն, Էլեկտրաէներգիայի  և բնական գազի արժեքի մասին օրենքը մեծածախ շուկաներում ՝ համաձայն Բնական գազի ակտի 4Ա բաժնի։

ԱՄՆ Արժեթղթերի բորսայի մասին օրենքը  շուկայական մանիպուլյացիան սահմանում է որպես «գործարքներ, որոնք ստեղծում են արհեստական ​​գին կամ արհեստական ​​գին պահպանում առևտրային արժեթղթի համար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
Կատեգորիա:Շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ