open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բոժե

**Բոժե** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սենտ Անյան կանտոնի կազմի մեջ։ Շրջանը՝ Ռոշֆոր։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17036։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 718 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 484 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 366-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 118-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 75.6 %, 1999 թվականին եղել է 69.5 %)։ 366 աշխատունակ բնակիչներից 324-ը աշխատում էին (183 տղամարդ և 141 կին), անաշխատանք էին 42-ը (14 տղամարդ և 28 կին)։ 118 անգործունակ մարդկանցից 41-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 42-ը՝ թոշակառու, 35-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Բոժե 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալյոնուշկա

**«Ալյոնուշկա»**, Վիկտոր Վասնեցովի նկարը, որը պահպանվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում, Մոսկվայում։

## Պատմություն
Սյուժեի հիմքում ընկած է «Քույրիկ Ալյոնուշկայի և եղբայր Իվանուշկայի մասին» հեքիաթը։ Նկարի վրա աշխատանքները Վիկտոր Վասնեցովն սկսել է 1880 թվականին։ Սկզբում Վորյա գետի ափին, Ախտիրկա լճակի մոտ՝ Աբրամցևոյում բնանկարային էտյուդներ նկարեց։ Այդ ժամանակներից պահպանված երեք էտյուդներ կան։


Պատկեր:Пруд в Ахтырке.jpg|Ախտիրկայի լճակը, 1880 թիվ
Պատկեր:Аленушкин пруд ( Пруд в Ахтырке ).jpg|Ալյոնուշկայի լճակը, 1880 թիվ
Պատկեր:Осока.jpg|Բոշխեր, 1880 թիվ


Աշխատանքն ավարտվեց 1881 թվականի ձմռանը Մոսկվայում, որից հետո Վասնեցովը ուղարկեց այն շրջիկ ցուցադրության։ Քննադատ Ի.Է. Գրաբարը նկարն անվանեց ռուսական դպրոցի ամենալավ գործերից մեկը։ Ինքը Վասնեցովը այսպես է արտահայտվել իր նկարի մասին.

:

Սկզբնականում նկարը կոչվում էր «Խենթ Ալյոնուշկան»։ «Խենթ» այդ ժամանակ կոչում էին որբերին։


Պատկեր:Эскиз «Аленушки».jpg|«Ալյոնուշկա» էսքիզ, 1881 թիվ
Պատկեր:Этюд сидящей девочки.jpg|Նստած աղջկա էտյուդը, 1881 թիվ
Պատկեր:Аленушка. 1881 (этюд 2).jpg|Նստած աղջկա էտյուդը, 1881 թիվ


2013 թվականին Վիկտոր Վասնեցովի 165-ամյակի առթիվ Google որոնողական կայքը իր գլխավոր էջի լոգոտիպը փոխարինեց Ալյոնուշկայի դուդլով։ Հետին պլանի թփերում ընկերության անվանում էր գրված։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1881 նկարներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Վասնեցովի նկարներ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Կլան (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

**Կլան** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ժոնզակի շրջանում։ Մտնում է Սեն Ժենի դը Սանտոնժ համայնքի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17108։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 379 մարդ։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Կլան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մարիա Բրանիա դե Դիեգո

**Մարիա Բրանիա դե Դիեգո** (, ), իսպանացի հնագետ, ուսուցչուհի, Իսպանիայի թանգարանների ֆոնդապահ։ Աշխատել է Կորդովայի թանգարանում, Պրադոյի թանգարանում, Ազգային հնագիտական թանգարանում և Իսպանիայի ժողովրդական թանգարանում։ Եղել է Սեգովիայի շրջանային պատմական արխիվի առաջին տնօրենը և Համալսարանական կանանց իսպանական միության նախագահը (AEMU)։

## Կենսագրություն
Մարիա Բրանիա դե Դիեգոն ծնվել է 1912 թվականին Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում։ Սովորել է Էսկուելա ինստիտուտում։ 1933 թվականին մասնակցել է Միջերկրական ծովով համալսարանական շրջագայությանը, որն ուղենիշ հանդիսացավ իսպանական հնագիտության համար և բազում իսպանացիներ ներգրավեց դիսցիպլինի մեջ։ Ընդունվեց Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան, որտեղ ուսումնասիրում էր փիլիսոփայություն և հումանիտար գիտություններ։ 1945 թվականին մտավ ֆոնդապահների, գրադարանավարների և հնագետների խմբակ։ Առաջին աշխատավայրը Ազգային հնագիտական թանգարանն էր։ Այնուհետև տեղափոխվեց Սեգովիայի պատմական արխիվ ()։ Այնտեղից տեղափոխվեց Տոլեդոյի հնագիտական թանգարան և մինչև 1950 թվականի սեպտեմբերի 29-ը զբաղեցնում էր թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։ 1950 թվականին տեղափոխվեց Ազգային հնագիտական թանգարան։ 1960-ական թվականներին նախագահում էր Համալսարանական կանանց իսպանական միությունը։ 1971 թվականին տեղափոխվեց Պրադոյի թանգարան։

Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կասպեի որբերի քոլեջում աշխատում էր որպես ուսուցչուհի, որոնց հետ փախուստի դիմեց՝ հասնելով Կատալոնիա։ Բռնապետության ժամանակ ճնշումների ենթարկվեց։ Կյանքի վերջին տարիներին մասնակցեց Fundación Politeia-ին։

Մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 27-ին 95 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 մահեր
Կատեգորիա:Սարագոսա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆոնդապահներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մանկավարժներ
Սանտա պարկ

մինի
**Սանտա պարկ**, զվարճանքների այգի կամ այցելուների գրավչության վայր Ռովանիեմիի մոտ Ֆինլանդիայի Լապլանդիա շրջանում։

## Նկարագրություն
Պարկը նախագծվել է կրկնօրինակելու Սանտա Կլաուսի քարանձավային բնակավայրը Արկտիկ շրջանում։ Տարածված մշակույթը հաճախ պատկերում է Սանտա Կլաուսին (կամ Ջուլուպուկի ֆիններենով)վերադառնալով Լապլանդիայից։ Ուստի զբոսաշրջիկները ամեն տարի գալիս են Ռովանիեմի Սանտա Կլաուսին հանդիպելու։

## Պատմություն
Սանտա պարկը բացվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ որպես զվարճանքների այգի։ Գաղափարը ստեղծվել է Սանտաուորլդ ՓԲԸ-ի կողմից և կառույցի գինը կազմել է 6․7 միլիոն եվրո։ Սեփականատերերը եղել են այնպիսի ֆիննական ընկերություններ ինչպիսիք են Ֆիննեյրը, ԷՄԹԻՎԻ-ն, Սամփո-ն, Լասթեն Պաիվան Սատիո-ն, Փոսթի-ն։ Առևտրի և արդյունաբերության նախարարությունը նույնպես ներգրավված էր։
Որպես զվարճանքի այգի Սանտա պարկը չհասավ իր տնտեսական նպատակներին։ 2002 թվականին նոր սեփականետերերի կառույցի հետ գաղափարի նորացուման փորձ արվեց, որում ներգրավված էր Ռովանիեմիի քաղաքապետարանը։ Նոր գաղափարը ավելի կենտրոնացավ Սանտա Կլաուսի, Սուրբ Ծնունդի և Լապլանդիայի մշակույթի և բնության վրա։
2009 թ․ մարտի 24 ղեկավարությունը փոխանցվեց Սանտաս Հոլդինգ ՓԲԸ-ին, որտեղ մեծ մասը ղեկավարվում է պրն․ Իլկայի Լանկինենի և տկ․ Կատյա Լաանկիեն-Իկահեյմոնոնի կողմից. ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սանտա Կլաուս
Կլիոն (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

** Կլիոն** (ֆր.՝ Clion), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժենի դը Սանտոժի շրջանում։ Մտնում է Ժոնզակ համայնքի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝17111։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 803 մարդ։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Կլիոն 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դեբի Ռայան

***Դեբորա Էն Ռայան*** (, ), ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Դեբի Ռայանը ծնվել է Ալաբամայում։ Նրա հայրը եղել է զինվորական, այդ պատճառով էլ ընտանիքը հաճախ է ճանապարհորդել Եվրոպայով։ Մանկության մեծ մասը անցկացրել է Գերմանիայում, որտեղ հայրն աշխատում էր ամերիկյան բազայում։ Այդ ժամանակ Դեբին ելույթ է ունեցել տարբեր սիրողական խմբակներում, երգել է եկեղեցական երգչախմբում և թատրոններում, և սովորել է գերմաներեն։

2003 թվականին ընտանիքը վերադառնում է Տեխաս, որտեղ Դեբին շարունակեց ստեղծագործական գործունեությունը։ Դպրոցում նա ցույց է տվել գերազանց արդյունքներ, զբաղվելով շախմատի խմբակով, որի համար նրան համադասարանցիները անընդհատ ծաղրել են։
2007 թվականին Դեբին նկարահանվել է առաջին հեռուստանախագիծ՝ *Barney: Let’s Go to the Firehouse*-ում, իսկ 2008-2011՝ Սիքվելում սիրելի սիթքոմ «Զաքի և Կոդիի կյանքը»-«Կյանքը նավի վրա» (Բեյիլի Փիքեթի դերում)։ Դրանից հետո, նրա հրավիրվել է մի շարք նախագծերի և ֆիլմերի դերերում։

Դեբիի առաջին ստեղծագործական կուռքը իր եղբայրն է, որի հետ գրում է երաժշտական կոմպոզիցիաներ, իսկ երկրորդը Բրենդա Սոնգը(ամերիկյան դերասանուհի, պրոդյուսեր և մոդել)։

## Ֆիլմագրություն

## Սկավառակագրություն
* 2009: Adios
* 2009: I’m A Country Girl
* 2010: Hakuna Matata from DisneyMania 7

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մայիսի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Ժամանակից դուրս

**Ժամանակի միջով** () բրազիլական հեռուստանովել արտադրված աշխարհահռչակ Ռեդե Գլոբոյի կողմից։ Սկսել է հեռարձակվել 2015 թվականի հուլիսի 15-ից։ Սցենարի հեղինակն է  Էլիզաբեթ Ջիննը։ Հեռուստասերիալի նկարահանումների համար ստեղծվել է մեկ արհեստական քաղաք 19-րդ դարի ոճով։ Սերիալը անրադարձել է սեռական ոտնձգությանը, ռասայական խտրականությանը։

## Սյուժե
19-րդ դարի անհավանական սիրո մի պատմություն։ Սերն այնքան ուժեղ է, որ անգամ մահը չի կարող բաժանել Ֆելիպեյին և Լիվիային։ Սակայն Լիվիան ցածր խավի, ազնիվ ու խոնար աղջիկ է։ Ֆելիպեն և Լիվիան սիրահարվում են այն ժամանակ, երբ նրանց երկուսի աչքերը առաջին անգամ նայում են իրար։ Սակայն Լիվիան զգում է, որ իրենց սերը պետք է հաղթահարի բազմաթիվ խոչընդոտներ։

## Սյուժե երկրորդ փուլ
Դեպքերը տեղի են ունենում 2015 թվականին սերիալի բոլոր հերոսները Ռեինկարնացիայի շնորհիվ միավորվել են և 150 տարի անց պետք է ուղղեն իրենց բոլոր սխալները,զարգանան և դառնան ավելի լավը։

## Դերերում
*Մել Մայա,
*Ալինի Մորաես, 
*Պաոլա Օլիվեյրա,
*Նիվեա Մարիա,
*Ժուլիա Լեմերտս,
*Անա Բեատրիզ Նոգեյրա,
*Ռաֆաել Կարդոզու,
*Ֆելիպե Կամարգու,
*Դանի Բարոս,
*Լուիզա Կարդոզու,
*Էմիլիո Դանտաս,
*Իռենի Ռավաշի,
*Լուիզ Կարլոս Վասկոնսելոս,
*Լետիսիա Պերսիլես,
*Լուիշ Մելո
*
*
*
*
*
*
*
*

## Համաշխարհային ցուցադրություն

Կատեգորիա:Բրազիլական հեռուստասերիալներ
Վրույր Հարությունյան

**Վրույր Վիրաբի Հարությունյան** (), հայ դերասան։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2017)։

## Կենսագրություն
Վրույր Հարությունյանը ծնվել է Կիրովական քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Կիրովականում։ 1971-1974 թվականներին սովորել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիային կից դերասանական ստուդիայում՝ Դմիտրի Կեսայանցի արվեստանոցում։ Ուսանողական տարիներին եղել է Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասան։ 1975-1977 թվականներին աշխատել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական թատրոնում, 1982-1998 թվականներին վերադարձել է Վանաձորի պետական թատրոն։ 1977-1982 թվականներին բնակվել է Ռուսաստանում։ 1998 թվականին ընկերների՝ ՀՀ վաստակավոր արտիստուհի Գրետա Մեջլումյանի և Արամայիս Սարգսյանի հետ հիմնել է Վանաձորի քաղաքապետարանի «Բոհեմ» կամերային թատրոնը և մինչև 2001 թվականը եղել է այդ թատրոնի դերասան և գլխավոր բեմադրիչը, 2003 թվականից՝ Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան։

## Դերեր
Կերտել է շուրջ 50 թատերական դեր։

### Ներկայացումներ
* Հորեղբայր Յորգ՝ Վիլյամ Շեքսպիրի «Ռիչարդ Երկրորդ» 
* Սալյոնի՝ Անտոն Չեխովի «Երեք քույր»
* Քահանա՝ Բ. Բրեխտի «Կուրաժ մայրիկը և նրա զավակները»
* Նիսամիձե՝ Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Քաոս»
* Մուռով՝ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անմեղ մեղավորները» 
* Անուչկին՝ Նիկոլայ Գոգոլի «Ամուսնություն»
* Հանգուցյալ՝ Ա. Էդարի «Մեր մեղքը»
* Սիմոն՝ Ս. Խալաթյանի «Սիմոն թագավորը» (մոնոներկայացում)
* Պապիկ՝ Ա. Կասոնայի «Ծառերը կանգնած են մահանում»

### ֆիլմեր
* «Վառած լապտեր», 1983 
* «Ճանապարհ դեպի Սասունցի Դավիթ», 1987 
* «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո», 1992 
* «Ծովահենների կայսրությունը», 1994 
* «Ղարաբաղյան անավարտ օրագիր», 1995 
* «Մի վախեցիր», 2007 
* «Ընդհատված մանկություն», 2012 
* «Պարացելիուսի վարդը», 2012 
*«Ելք չկա», 2014 
*«Փեսացուն կրկեսից», 2015
* «Սուպեր մամա», 2015
*«Երկրաշարժ», 2016 
*«Սիրո ուժը», 2020
*

### Հեռուստասերիալներ
* «Հարազատ թշնամի»
* «Մեր գյուղը»
* «Երանի»
* «Մոռացված կանգառը»
* «Բացի՛ր աչքերդ»
* «Փրկեք մեր հոգիները»
*«Դեբեդի գաղտնիքը»
*«Պատվից առավել»
* «Անհասցե ծնվածները»
*«Անատոլիական պատմություն»
* «Հերոսական նովելներ»
*«Փրկեք մեր հոգիները»

## Մրցանակներ
* Լոռու փառատոնի մրցանակ՝ լավագույն տղամարդու դերակատարման համար, 2008 
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վանաձորի թատրոնի կուլիսներում

Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Լուսնկա գիշեր (նկար, Կրամսկոյ)

**«Լուսնկա գիշեր»**, ռուս նկարիչ Իվան Կրամսկոյի (1837—1887) նկարը, որն ստեղծվել է 1880 թվականին։ Այն գտնվում է Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Նկարի չափերն են՝ 178.8 × 135.2 սմ.

Նկարի վրա աշխատելու ժամանակ նկարիչն այն կոչում էր «Հին կաղամախիներ» և «Կախարդական գիշեր», իսկ առաջին ցուցադրության ժամանակ անվանեց պարզապես «Գիշեր»։

## Պատմություն
Կրամսկոյը «Լուսնկա գիշեր» նկարի վրա սկսել է աշխատել 1879 թվականին։ Այն ցուցադրվել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցադրության 8-րդ ցուցահանդեսին, որը կայացել է Սանկտ Պետերբուրգում 1880 թվականին։

1880 թվականին կտավը ձեռք է բերել Սերգեյ Տրետյակովը և ավելացրել է իր հավաքածուին։ 1892 թվականին Սերգեյ Տրետյակովի մահից հետո, ըստ վերջինիս կտակի, կտավը հանձնվել է Տրետյակովյան պատկերասրահին։

## Նկարագիր
«Լուսնկա գիշեր» նկարը համարվում է Կրամսկոյի ամենաքնարական կտավներից մեկը։ Նկարում պատկերված է ճերմակաթույր զգեստով կին, որը նստած է ծառի տակ դրված նստարանին՝ լուսնի լույսի ներքո։

Նկարի ավելի վաղ տարբերակում կնոջ կերպարը մարմնավորել է Աննա Իվանովնա Պոպովան (1860—1942)՝ Դմիտրի Մենդելեևի ապագա կինը։ Իսկ վերջնական տարբերակում որպես բնորդ է հանդես եկել Սերգեյ Տրետյակովի երկրորդ կինը՝ Ելենա Անդրեևնա Տրետյակովան (աղջկական ազգանունը Մատվեևա)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1880 նկարներ
Կատեգորիա:Իվան Կրամսկոյի նկարներ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Սերգեյ Հախվերդյան

**Սերգեյ Գեղամի Հախվերդյան** (), արձակագիր, պատմաբան, դոցենտ։

## Կենսագրություն
Սերգեյ Գեղամի Հախվերդյանը ծնվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ Գորիս քաղաքում։ Սովորել է Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1964-1968 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներին անդամակցել է հայրենասիրական ՀԵՄ ընդհատակյա կազմակերպության աշխատանքներին, ակտիվորեն մասնակցել 1965 թվականին Հայոց Մեծ եղեռնի հիշատակին նվիրված ցույցերին։ Սովորել է ասպիրանտուրայում, ծառայել Խորհրդային բանակում։ Ունի սպայական կոչում։

## Գործունեություն
1985-1995 թվականներին եղել է Գորիսի երկրագիտական թանգարանի տնօրեն։ Նրա օրոք թանգարանը ձեռք է բերել ու ֆոնդավորել հարյուրավոր հնագիտական, ազգագրական արժեք ներկայացնող ցուցանմուշներ։
1992-1995 թվականներին աշխատել է Գորիսի «Սյունիք» և «Տաթև» համալսարաններում, աշխատակցել Գորիսի քաղաքապետարանի «Բանբեր Գորիսի» խմբագրակազմին։
1993-1996 թվականներին եղել է «Ազգ» օրաթերթի սյունիքյան թղթակիցը, ստորագրել տասնյակ հոդվածներ, որոնք լուսաբանել են Գորիս քաղաքի ռազմական առօրյան, հասարակական-քաղաքական կյանքը։
1989 թվականին Գորիսի քաղաքապետարանի պատվերով ձեռնարկել է գրելու «Գորիսի պատմությունը»։ Գիրքը լույս է տեսել 1996 թվականին։
1996 թվականին կրկին հրավիրվել է աշխատելու Գորիսի ԲՈՒՀ-ական մասնաճյուղում, ակտիվորեն զբաղվել պատմագիտությամբ։ Պրոֆեսոր Գ. Գրիգորյանի հետ հեղինակել է 2001 թվականին հրատարակված «Սյունիքի պատմություն» դասագիրքը, 2005 թվականին՝ «Գորիսի ամփոփ պատմություն» գիրքը, 2007 թվականին՝ հրատարակվել է «Պատմագիտական նոթեր. Սյունիք» գիրքը, ուր ամփոովել են հեղինակի գիտական հոդվածները։ Նա 30 գիտական հոդվածների հեղինակ է։ 2008 թվականին ՀՀ ԲՈՀ-ի կողմից նրան շնորհվել է դոցենտի գիտական կոչում։

Հախվերդյանը ղեկավարել է ԳՊՀ պատմության և իրավագիտության ամբիոնը։ Արժանացել է ՀՊՃՀ ռեկտորի վաստակագրի, Գորիսի քաղաքապետարանի շնորհակալագրի, Սյունիքի մարզպետարանի կողմից՝ «Ակսել Բակունցի» հուշամեդալի։

## Գրական գործունեություն
Հախվերդյանը Ռուբեն գրական կեղծանունով, ուսանողական տարիներից սկսած զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ Նրա պատմվածքները տպագրվել են հանրապետական, մարզային մամուլում, ժողովածուներում, հնչել ռադիոյով։ 2009 թվականին լույս է տեսել « Բարի արև- բարև» գիրքը, ուր ամփոփած են հեղինակի 20 պատմվածքներ։

## Ընտանիք
Ամուսնացած էր, ունի երկու տղա, մեկ աղջիկ և յոթ թոռ։ Աղջիկը՝ Նազելի Հախվերդյանը հոգեբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ է, աշխատում է Գորիսի պետական համալսարանում՝ որպես հոգեբանության դասախոս։ Կինը՝ Լենա Հայրապետյանը ֆրանսերեն լեզվի ուսուցչուհի է։

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* ԳՊՀ Պատմության և իրավագիտության ֆակուլտետ
* Հայաստանի գրողների միության Սյունիքի մասնաճյուղ
* «Զանգեզուր» թիվ 17 (7330),10.12.2009 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՍԵՐԳԵՅ ՀԱԽՎԵՐԴՅԱՆ/Տեղ գյուղ. ակնարկ գյուղի պատմության և պատմական հուշարձանների 

Կատեգորիա:Գորիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Ամալիա Ռամիրես

**Ամալիա Ռամիրես** (, ծննդյան անունը՝ **Մարիա Ամալիա դե լոս Դոլորես դե լա Ապարիսիոն դե Սանտիագո** (), ), իսպանացի օպերային երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ամալիա Ռամիրեսը ծնվել է 1834 թվականի մայիսի 23-ին Իսպանիայի Խաեն պրովինցիայի Լուպիոն քաղաքատիպ ավանում զինվորականի ընտանիքում։ Հայրը՝ Ռամոն Ռաֆայել Ռամիրեսը հետևազորի հրամանատար էր, իսկ մայրը՝ Անա Սանչես դել Կամպո Ռուբիոն էր։

Ամալիան փոքր հասակից հետաքրքրվում էր երաժշտությամբ, սակայն հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքն անընդհատ տեղափոխվում էր քաղաքից քաղաք, և Աննային այդպես էլ չհաջողվեց շարունակական երաժշտական կրթություն ստանալ։ Այնուամենայնիվ, 11 տարեկան հասակում նա առաջին անգամ ելույթ ունեցավ մի բարեգործական միջոցառմանը՝ հաջողությամբ կատարելով Սալվատորե Բետիի օպերան։

Կառլիստների հայտնվելուց, ինչպես նաև հոր մահվանից հետո ընտանիքը տնտեսական դժվարությունների առաջ կանգնեց, որի պատճառով էլ Ամալիան որոշեց հետևողականորեն զբաղվել իր երաժշտական կարիերայով, որի համար ընդունվեց Մադրիդի կոնսերվատորիա՝ Վալդեմոսայի և Սալդոնի դասարան։

## Երաժշտական կարիերա
Ամալիա Ռամիրեսն առաջարկներ ստացավ օպերային թատերախմբերից, սակայն որոշեց հանդես գալ սարսուելա ժանրում, որն այդ ժամանակ նոր-նոր էր ձևավորվում։ Առաջնելույթը տեղի ունեցավ Կրկեսում 1853 թվականի սկզբներին՝ Էմիլիո Առիետայի և Ֆրանսիսկո Կամպրոդոնի «El dominó azul» սարսուելայում։ Հետագա տարիներին հանդես եկավ «Կատալինա», «Իմ երկու կանայք», «Պատերազմ մինչև մահ», «Ղեկավարի դուստրը» ներկայացումներում։

Կադիսի թատերախմբում հանդես գալով՝ գրավեց տվյալ ժամանակաշրջանի հեղինակների ուշադրությունը, ովքեր ցանկացան տեսնել Ամալիային իրենց ներկայացումներում։ Եվ այսպես, Ամալիան սկսեց հանդես գալ իսպաներեն թարգմանված իտալական կատակերգական օպերաներում, որոնք այն ժամանակ նորաձև էին համարվում։

Մոր մահից հետո լքեց բեմը և վերադարձավ որոշ ժամանակ անց։ 1857-1860 թվականներին շրջագայություններով հանդես եկավ Ամերիկայում, որոնք բավականին հաջողություն ունեցան։

Ամուսնացավ հանրապետական բժիշկ Ադոլֆո դե լա Ռոսայի հետ, ումից ունեցավ 3 դուստր։ 1874 թվականին՝ Վերակառուցման տարիներին ընտանիքն արտագաղթեց, որը նրան հնարավորություն տվեց հանդես գալ Կորսիի օպերաներում՝ Միլանում, Գայառեի, Պատիերնեի և Ալգդիգիերիի օպերաներում՝ Բոլոնիայում և Վերգերի օպերաներում՝ Փարիզում։

## Ներկայացումներ
* Galanteos en Venecia
* El valle de Andorra
* La cisterna encantada
* La Cacería Real
* Los jardines del Buen Retiro
* La cola del diablo
* El grumete
* El estreno de un artista

## Աղբյուրներ
* Biblioteca Nacional de España "Heraldo de Madrid"
* 
* Discurso de Teresa Agudo Lopez "El ateneo y las mujeres ante el siglo XXI"
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի օպերային երգչուհիներ
Wild Boy

«**Wild Boy**», ամերիկացի ռեփեր Մշին Գան Քելլիի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2011 թվականին, իսկ 2012 թվականին ընդգրկվել է Մշին Գան Քելլիի «Half Naked & Almost Famous» մինի ալբոմում և «Lace Up» ստուդիական ալբոմում։ Երգը գրվել է Մշին Գան Քելլիի, Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի, Southside-ի, Ջարետ Մայնսի և Դի Անդրե Լանգֆորդի կողմից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի նոյեմբերին։

## Ռեմիքս
Երգի պաշտոնական ռեմիքսը ներկայացվել է 2012 թվականի մարտի 13-ին։ Ռեմիքս տարբերակում Վակա Ֆլոկայի փոխարեն իրենց մասնակցությունն ունեն ռեփերներ Թու Չեյնսը, Ֆրենչ Մոնտանան, Միք Միլը, Mystikal-ը և Յո Գոտին։ Ռեմիքսի համար նույնպես նկարահանվել է տեսահոլովակ, որի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի ապրիլի 26-ին։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
* Ռեմիքս տարբերակի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
* Երգի տեքստը  MetroLyrics կայքում
* Ռեմիքս տարբերակի տեքստը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2011 երգեր
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Կատեգորիա:Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի երգեր
Արպաիզե

**Արպաիզե** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։ Տեղակայված է մոտ 50 կմ հյուսիս-արևմուտք Նեապոլից և 11 կմ հարավ Բենևենտոյից։

Արպաիզեն սահմանակից է Ալտավիլլա Իրպինա, Չեպալոնի, Պիետրաստորնինա, Ռոկաբասկերանա համայնքներին։

2004 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, կոմունան ուներ 886 բնակիչ և զբաղեցնում էր 6.6 կմ2 տարածք։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1180
 bar:1871 from:0 till: 1213
 bar:1881 from:0 till: 1508
 bar:1901 from:0 till: 1890
 bar:1911 from:0 till: 1786
 bar:1921 from:0 till: 1770
 bar:1931 from:0 till: 1799
 bar:1936 from:0 till: 1826
 bar:1951 from:0 till: 1537
 bar:1961 from:0 till: 1110
 bar:1971 from:0 till: 980
 bar:1981 from:0 till: 840
 bar:1991 from:0 till: 885
 bar:2001 from:0 till: 863
 bar:2011 from:0 till: 830
PlotData=
 bar:1861 at: 1180 fontsize:S text: 1180 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1213 fontsize:S text: 1213 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1508 fontsize:S text: 1508 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1890 fontsize:S text: 1890 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1786 fontsize:S text: 1786 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1770 fontsize:S text: 1770 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1799 fontsize:S text: 1799 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1826 fontsize:S text: 1826 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1537 fontsize:S text: 1537 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1110 fontsize:S text: 1110 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 980 fontsize:S text: 980 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 840 fontsize:S text: 840 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 885 fontsize:S text: 885 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 863 fontsize:S text: 863 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 830 fontsize:S text: 830 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջրային ռեսուրսների կառավարում

**[[Ջրային ռեսուրսներ]]ի կառավարում**, ջրային ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման պլանավորման, մշակման, տեղաբաշխման կառավարման պրակտիկա, ջրի ցիկլային կառավարման ենթաբազմություն։ Կատարելապես առնչվում է ջրապահնջների հետ, և արդարացիության սկզբունքով ձգտում է հավասարապես բավարարել դրանք։ Քանի որ ջուրն հանդիսանում է այն առաջնային միջավայրը, որի շնորհիվ կլիմայի փոփոխությունն ազդում է մարդկանց, էկոհամակարգերի և տնտեսությունների վրա, որպես դրան հարմարվելու միջոց, ջրային ռեսուրսների կառավարումը համարվում է առաջնային ուշադրության գործիք։

Ջրային ռեսուրսների համապարփակ կառավարումը (ՋՌՀԿ) կենտրոնանում է տարբեր ոլորտներում ջրային կառավարման անհրաժեշտ ինտեգրման վրա։

## Տես նաև
* Գլոբալ ջրային համագործակցություն

## Գրականություն
* Մեդոֆֆ, Կլաուդիա և Մյուլլեր, Մայք. *«[http://www.cwp.am/administrator/components/com_jresearch/files/publications/Web_Girq.pdf Գլոբալ ջրային համագործակցության տեխնիկական խորհուրդ]»*, Ջրային ռեսուրսների կառավարում, ջրի անվտանգության և հարմարվողականության կլիմայական փոփոխություններին վաղ շրջանի ազդեցություններ և էական արձագանքներ, Երևան, 2010 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՄԱԿ-ի քաղցրահամ ջրերի միջգերատեսչական համակարգման մեխանիզմի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ջուր
Համա

**Համա** (), քաղաք Սիրիայի կենտրոնական հատվածում՝ Օրոնտ գետի ափին։ Քաղաքը գտնվում է Հոմսից 47 կմ դեպի հյուսիս և մայրաքաղաք Դամասկոսից 209 կմ հեռավորության վրա։

Համարվում է Համայի մարզի և նույնանուն գավառի վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը։

Ըստ 2009 թվականի Սիրիայի կենտրոնական բյուրոյի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 696 863 մարդ։ Համարվում է Սիրիայի 5-րդ ամենաշատ բնակչություն ունեցող քաղաքը Դամասկոսից, Հալեպից, Հոմսից և Լաթակիայից հետո։

Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 270 մետր բարձրության վրա։

Կլիման՝ կիսաանապատային է։ Բնորոշ են տաք ամառները և մեղմ ձմեռները։ Զբաղեցնումէ 3680 կմ² տարածք։

## Պատմություն
Համա քաղաքի ներկայիս տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս նոր քարե դարի և երկաթե դարաշրջանի ժամանակներից։

Համա քաղաքը նաև նշվում է մի շարք արձանագրությունների մեջ, որպես ժամանակների արամերեն լեզվի ամենամեծ կենտրոններից մեկը։

Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքի ժամանակ քաղաքը ստացել է հունական ծագմամբ *Էպիվանիա* անունը։ Ավելի ուշ քաղաքում հաստատվել է Բյուզանդիայի վերահսկողությունը։

638-639 թվականներին քաղաքը նվաճել են արաբները։ Խաչակրաց երրորդ արշավանքից հետո 1108 թվականին այստեղ ստեղծվել է խաչակրաց իշխանություններ։

1188 թվականին Սալահ ադ-Դին ալ-Բիտարը վերանվաճել է քաղաքը։ Նրա մահից հետո քաղաքում հաստատվել է մամլուքների կառավարությունը։ 14-րդ դարի սկզբին արդեն քաղաքը համարվում էր Օսմանյան Թուրքիայի կենտրոններից մեկը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից ժամանակ քաղաքը ավերվեց։ Դրանից հետո Թուրքիան ենթարկվեց կապիտուլյացիայի։ Համա քաղաքը (որպես Սիրիայի մաս) անցավ Ֆրանսիային։

1941 թվականին նա դարձավ նորանկախ Սիրիայի բաղկացուցիչ մաս։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

*.
*.
*.
*.
*.
*.
*.

Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Ֆրանսիսկո դե Պաուլա Ալվարես Օսորիո

**Ֆրանսիսկո դե Պաուլա Ալվարես Օսորիո** (, ), իսպանացի հնագետ։

### Կենսագրություն
1930-1939 թվականներին զբաղեցրել է Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։ Եղել է Արխիվների, գրադարանների և թանգարանների խմբակի անդամ։ Հայտնի է Հնագիտական թանգարանի հավաքածուների համակարգմամբ։ Եղել է նաև Պատմության թագավորական ակադեմիայի տնօրենը։

1936 թվականներին, երբ սկսվեց Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմը, օգնեց հանրապետական կառավարությանը թաքցնել Ազգային հնագիտական թանգարանի ցուցանմուշները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Francisco Gracia Alonso, Pedro Bosch Gimpera, (Josep Maria Fullola Pericot, Luis Pericot García, 1899-1978, Francesc Vilanova, Francesc Vilanova i Vila-Abadal). *58 anys i 7 dies: correspondència de Pere Bosch Gimpera a Lluís Pericot (1919-1974)*. Publicado por Edicions Universitat Barcelona, 2002 ISBN 84-923961-2-1.

Կատեգորիա:Մայիսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:1868 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հունիսի 16 մահեր
Կատեգորիա:1953 մահեր
Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեններ
ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի «Թեյլոր» ռազմանավ

մինի|300px|աջից|ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի «Թեյլոր» ռազմանավը 2014 թվականի հունվարին դուրս է գալիս Մեյփորթից
**ԱՄՆ-ի ''Թեյլոր'' ռազմանավը (FFG-50)** - (*Օլիվեր Հազարդ Փերրի* դասի ֆրեգատ), ԱՄՆ-ի Ռազմածովային նավատորմի նավ է եղել, որը կոչվել է կոմանդեր Ջես Ջ. Թեյլորի (1925–1965) անվամբ։ Վերջինս ռազմածովային նավատորմի օդաչու էր, ով Վիետնամի պատերազմում իր հերոսության համար հետմահու պարգևատրվել էր ԱՄՆ-ի Ռազմածովային նավատորմի Խաչով։

## Կառուցումը
**Թեյլորի** նավակմախքը հիմնադրվել է Բաթ Այրոնս Վորքս Ընկերության կողմից, ԱՄՆ-ի Մեն նահանգի Բաթ նավահանգստային քաղաքում, 1983 թվականի մայիսի 5-ին։ Նավն անուն ստացավ և ջրարձակվեց 1983 թվականի նոյեմբերի 5-ին, իսկ շարք մտնելու մասին հրամանն արձակվեց 1984 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Մեն նահանգի Բաթ քաղաքում։ «Թեյլորը» հովանավորվել է Բարբարա Ա. Թեյլորի կողմից, որը նավի անվանատուի այրին էր, ինչպես նաև Դայան Թեյլոր-Օելանդի կողմից, որը նավի «պատվո տիրուհին» էր։

## Պատմություն
*Թեյլորը* գրանցված էր ԱՄՆ Հարավային Կարոլինա նահանգի Չարլսթոն նավահանգստային քաղաքում՝ 1985-1993 թվականներին։ Նավը 1987 թվականին գործուղվել էր Հյուսիսային Եվրոպա՝ մաս կազմելով Ատլանտիկայում մշտական պատրաստության ռազմածովային ուժերին՝ ՍԹԱՆԱՎՖՈՐԼԱՆԹ-ին (STANAVFORLANT): Այնուհետև՝ 1988 և 1990 թվականներին այն գործուղվել էր Պարսից ծոց։ Մասնակցել է ՛՛Համոզիչ կամք՛՛ ռազմագործողությանը (՛՛Ըրնիսթ Վիլլ՛՛): 1993 թվականին *Թեյլորի* նոր գրանցման նավահանգիստը դարձավ ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի Մեյփորթ նավահանգստային քաղաքը, քանզի Չարլսթոնի նավակայանը փակվել էր։

Մինչև 2015 թվականը, *Թեյլորը* գրանցված էր Մեյփորթում, Ֆլորիդա, և 14-րդ էսկադրային ականակիրների էսկադրայի մասն էր կազմում։

2008 թվականի օգոստոսին *Թեյլորը* մուտք գործեց Սև ծով։

2010 թվականի սեպտեմբերին *Թեյլորի* վրայով ցածրաթռիչք անցել է Ռուսաստանի Տու-95 ռմբակոծիչը։

2004 թվականի դրությամբ, այս դասի նավերի վրայից հանված է եղել հակաօդային գրեթե ամբողջ հիմնական սպառազինությունը։ 2014 թվականի հունվարի 8-ին *Թեյլորը* դուրս եկավ Մեյփորթի նավակայանից՝ իր վերջին, 7-ամսյա գործուղման համար՝ դեպի ԱՄՆ-ի 5-րդ և 6-րդ նավատորմերը։ 2014 թվականի փետրվարի 5-ին պլանավորված էր *Թեյլորի* մուտքը Սև ծով՝ ԱՄՆ-ի Ռազմածովային նավատորմի *[[Մաունթ Վիթնի]]* նավի հետ միասին՝ ի սատարումն Սոչիի օլիմպիական խաղերի։

2014 թվականի փետրվարի 12-ին *Թեյլորը* ծանծաղուտի վրա նստեց Թուրքիայի Սամսուն նավահանգստային քաղաքի մոտ՝ 2014 թվականի Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի սատարման գործողության ժամանակ։
"Թուրքական նավահագստային մի ավագ պաշտոնյա հաղորդել էր, որ Սամսունի ծանծաղուտում նստելիս նավի պտուտակը վնասվածքներ էր ստացել։"

Նավի նավապետը՝ կոմանդեր Դենիս Վոլփը պաշտոնից հեռացվեց։

*Թեյլորին* շարքից դուրս բերելու հրամանը արձակվեց 2015 թվականի մայիսի 8-ին և ուղարկվեց Թայվան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին կապեր

* USS ''Taylor'' official website 
* navsource.org: USS ''Taylor'' 
* navysite.de: USS ''Taylor''
* MaritimeQuest USS Taylor FFG-50 pages
* USS ''Taylor'' propeller accidents AIS tracks in Samsun-Turkey

Կատեգորիա:1983 նավեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ Ռազմածովային նավատորմի Օլիվեր Հազարդ Փերրի դասի ռազմանավեր
Կոմանդեր

**Կոմանդեր** () — զինվորական կոչում Բրիտանական Համագործակցության և նախկին Բրիտանական կայսրության երկրների, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի և որոշ այլ երկրների ռազմածովային ուժերում և ծովային օդուժում (ռազմածովային ավիացիայում)։

ՆԱՏՕ-ի կոչումների ОСАД համակարգում ունի OF-4 կոդը։

Համապատասխանում է բանակային (ցամաքային զորքերի) «փոխգնդապետ» կոչմանը։ ԽՍՀՄ-ի և ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության Ռազմածովային նավատորմում (ՌԾՆ) համապատասխանում է «2-րդ դասի նավապետ» կոչմանը։

## Զինվորական կոչումը
thumb|278x278px|Կոմանդերի համազգեստի թևակարերը (թևնիշները) Մեծ Բրիտանիայի թագավորական ռազմածովային նավատորմում:

### Մեծ Բրիտանիա
Առաջին անգամ կոմանդեր կոչումը (լրիվ՝ , 1794 թվականից՝ կրճատված՝ *Commander*) մտցվել է Թագավորական ռազմածովային նավատորմում մոտ 1775 թվականին։ Կոչումը գտնվում էր ՛՛լեյտենանտ՛՛, այսինքն՝ ՛՛տեղակալ՛՛ և ՛՛նավապետ՛՛ կոչումների միջև։ Մտցվել է այն սպաների համար, որոնք հանդիսանում էին նավի հրամանատար՝ չունենալով համապատասխան կոչում () և այսպես կոչված ՛՛փոսթ շիփ՛՛-երի համար (Post Ships)։ Մինչ այդ առանց կոչումի նավերի հրամանատարները ՛՛լեյտենանտ՛՛-ներն էին, իսկ *Post Ships-ի համար՝ * ՛՛լրիվ նավապետ՛՛-երը։ Բրիտանական ռազմական նավատորում նավերի թվաքանակի և միաժամանակ՝ բազմազանության ավելացումը (6-րդ դասի նավերից մինչև թեթև նավերը՝ շլյուպներ, թենդերներ, շխունաներ և այլն) պահանջում էր, որ առանձնացվեին նոր հատուկ կոչումներ։

Թագավորական նավատորմում ՛՛կոմանդեր՛՛ կոչումով սպաները սովորաբար նշանակվում են հետևյալ դասերի նավերի ու ռազմական ստորաբաժանումների կամ զորամասերի հրամանատարներ. 
* ֆրեգատ (ռազմանավ) դասի նավ,
* դեսթրոյեր (Destroyer), այսինքն՝ էսկադրային ականակիր (ռուսերեն՝ էսմինեց) դասի նավ,
* սուզանավ,
* ավիաէսկադրիլիա,
* առափնյա պահպանության զորամաս։

1827 թվականի գոյություն ունի նաև մեկ աստիճան ցածր նավատորմային ռազմական կոչում՝  «կոմանդեր-լեյտենանտ» (կամ «լեյտենանտ-կոմանդեր») (, տառացիորեն՝ «կոմանդերի տեղակալ» կամ «փոխկոմանդեր»), որոնք համապատասխանում են բանակային (այսինքն՝ ցամաքային զորքերի) մայորին (կամ ԽՍՀՄ-ի և ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության -ի 3-րդ դասի նավապետին)։

### ԱՄՆ
[thumb|257x257px|ԱՄՆ-ի Զինված ուժերի Ռազմածովային ուժերի կոմանդերի համազգեստի [տարբերանշանները:]]

## Տես նաև
* Կոմանդոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ
Կատեգորիա:Ռազմածովային նավատորմ
Արմեն Մարության

**Արմեն Նաիրիի Մարության** (), հայ դերասան։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2003)։

Դերասանուհի Ալլա Վարդանյանի ամուսինն է։
[մինի|Արմեն Մարությանը կնոջ՝ դերասանուհի [Ալլա Վարդանյանի հետ]]

## Կենսագրություն
Արմեն Նաիրիի Մարությանը ծնվել է Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 միջնակարգ դպրոցը։ 1968-1971 թվականներին սովորել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնին կից ստուդիայում՝ Վարդան Աճեմյանի արվեստանոցում, 1971 թվականից՝ նույն թատրոնի դերասան։

## Դերեր
Խաղացել է ավելի քան 100 դեր թատրոնում, ֆիլմերում, հեռուստառադիոթատրոնում։

### Ներկայացումներ
* Բարոն՝ Մաքսիմ Գորկու «Հատակում»
* Ֆերդիշչենկո՝ Ֆյոդոր Դոստոևսկու «Ապուշը»
* Աքիլես՝ Եվրիպիդեսի «Իֆիգենիան ավլիսում»
* Անտոն՝ Գաբրիել Սունդուկյանի «Կտակը»
* Լոպախին՝ Անտոն Չեխովի «Բալենու այգին»
* Էլիզբարով՝ Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Պատվի համար»
* Համո՝ Պերճ Զեյթունցյանի «Անավարտ մենախոսություն»
** Հայր Մարդպետ՝ «Արշակ թագավոր»
** Թալեաթ փաշա՝ «Ոտքի, դատարանն է գալիս»
** Ջեմալ փաշա «Հարյուր տարի անց»
* Ազդակ՝ Բերթոլդ Բրեխտի «Կովկասի կավճե շրջան»
* Գոյա՝ Ֆ.Վալիեխոյի «Գոյա»
* Ջոն արքա՝ Վիլյամ Շեքսպիրի «Ջոն արքա»
* Վանահայր՝ Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ»
* Կիպար՝ Հակոբ Պարոնյանի «Պաղդասար աղբար»
* Ռիչարդ՝ Կունիի «Գիշերային խրախճանք»

### ֆիլմեր
* «Հուսո աստղ»
* «Գաղտնի խորհրդականը»
* «Աշնանային ծիրան»
* «Պահանջվում է միլիոնատեր»
* «Poker.am»
* «Վոդկա լիմոն»
* «Երևան ջան»
* «Դեմքով դեպի պատը»
*«Ելք չկա»

### Հեռուստասերիալներ
* «Որոգայթ»
* «Դիմակահանդես»
* «Ու՞ր է իմ տղամարդը»
* «Կադրերի բաժին»
*«Մեղրամիս»
*«Երկուսով»
*
*
*«Ծաղիկներ ձյան տակ»

## Մրցանակներ
* Երևանի քաղաքապետարանի զինանշան-հուշամեդալ
* Հայաստանի թատերական գործիչների միության ոսկե մեդալ
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակի՝ որպես «Տարվա լավագույն դերասան»՝ Էլիզբարովի և Գոյայի դերակատարումների համար
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2003)
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արմեն Մարությանի մասին imdb.com կայքում
* Արմեն Մարությանի մասին kinopoisk.ru կայքում
* Մեր մեջ ասած - Արմեն Մարության և Ալլա Վարդանյան

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Բաշարաժ

**Բաշարաժ** (, ), կումունա Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգ օկրուգում։ Բաշարաժ կոմունան համարվում է Կապելլենի գավառի մասը։

Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կոմունայի բնակչությունը կազմում է 7250 մարդ։ Կոմունայում կան մոտ 2941 տնային տնտեսություններ։

Տարածքը կազմում է 19,14 կմ²։ Այն համարվում է 116 կոմունաներից տարածքով 61-րդը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 378 մետր բարձրության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Բյովանժ սյուր Ատտեր

**Բյովանժ սյուր Ատտեր ** (, ), կոմունա Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգ օկրուգում։ Բյովանժ սյուր Ատտեր կոմունան համարվում է Մերեշի գավառի մասը։

Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 1995 մարդ։ Կոմունայում ապրում է մոտ 766 տնային տնտեսություններ։

Տարածքը կազմում է 18,87 կմ²։ Այն 116 կոմունաներից տարածքով 64-րդն է։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 393 մետր բարձրության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Բերտրանժ

**Բերտրանժ** (, ), կոմունա Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգ օկրուգում։ Բերտրանժ կոմունան համարվում է Լյուքսեմբուրգի գավառի մասը։

Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 6345 մարդ։ Կոմունայում ապրում է մոտ 2947 տնային տնտեսություններ։

Տարածքը կազմում է 21,93 կմ²։ Այն համարվում է 116 կոմունաներից տարածքով 71-երորդը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 352 մետր բարձրության վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Բերտրանժ — Կոմունայի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Բետտամբուր

**Բետտամբուր** (, ), կոմունա Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգի օկրուգում։ Բետտամբուր կոմունան համարվում է Էշ սյուր Ալզետտի գավառի մասը։

Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 9861 մարդ։ Կոմունայում ապրում է մոտ 3576 տնային տնտեսություններ։

Տարածքը կազմում է 21,49 կմ²։ Այն 116 կոմունաներից տարածքով 100-րդն է։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 267 մետր բարձրության վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Բետտամբուր — Կոմունայի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինո

**Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինո** (, ), իսպանացի քաղաքական գործիչ, լրագրող, արվեստի քննադատ, պատմաբան, Սան Ֆերնանդոյի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինոն ծնվել է 1833 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սան-Ռոկեում։ Եղել է լրագրող, գրող, հնագետ, Անդալուսիայի կարևորագույն անձանցից մեկը։ Ամուսնացել է Գաբինա Նախերայի հետ, ունեցել է երեք դուստր։ Մահացել է Սևիլյայում 1888 թվականի նոյեմբերի 6-ին։

## Կարիերա
Ի սկզբանե աշխատել է որպես լրագրող "La Palma" կամ "La Moda" ամսագրում։ Համագործակցել է Կադիսի, Սևիլյայի և Մալագայի լրատվամիջոցների հետ, եղել է *El Porvenir*-ի խմբագիրը։ 1857 թվականի դեկտեմբերից եղել է *La Andalucía* խմբագիրը, 1860 թվականից, միաժամանակ, երբ *La Palma* de Sevilla և *La Palma* de Cádiz միավորվում են, դառնում է դրանց սեփականատերը։

1863 թվականին եղել է Սևիլյայի համայնքային պատգամավոր, 1865 թվականին՝ Սևիլյայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ 1866 թվականին տեղափոխվել է Մադրիդ։

## Անդալուսիա միություն
1858 թվականից Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինոն փորձել է իրականացնել **Unión Andaluza** (Անդալուսիա միություն) ծրագիրը, ոչ ինստիտուցիոնալ բնույթի կազմակերպություն, որի գլխավոր խնդիրներից էր վերջ տալ «փոքր պետությունների» մեկուսացմանը, ինչպիսիք էին Անդալուսիայի վարչական շրջանները, դատապարտում էին «կառավարության կողմից անտեսված լինելու փաստը»։

## Աշխատություններ
Cervantes վեբ կայքում կարելի է գտնել նրա աշխատությունների լիակատար ժողովածուն
* *Literatura mogrebiana. Memoria sobre los códices árabes cedidos a la Universidad de Sevilla*, Sevilla, 1861.
* *La corte en Sevilla. Crónica de un viaje de SS.MM. y AA.RR. a las provincias de Andalucía en 1862*, Sevilla, 1863.
* *Gibraltar ante la historia, la diplomacia y la política*, Sevilla, 1863.
* *Murillo. Su época, su vida, sus cuadros*, Sevilla, 1864.
* *Estudios Contemporáneos*, 1865.
* *Cervantes y el Quijote. Estudios críticos, Madrid, 1872.
* *Patria y federalismo*, 1873.
* *Historia del Renacimiento literario contemporáneo en Cataluña, Baleares y Valencia*, Madrid, 1880.
* *El arte en España*, Sevilla, 1886.
* *Pedro de Castilla. La leyenda de Dª María Coronel y la muerte de D. Fadrique'', Madrid, 1887.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սևիլյա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Իսպանացի պատմաբաններ
Շևրի

**Շևրի** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ժեքս կանտոնայի կազմի մեջ։

INSEE կոդը՝ 01103:

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 400 կմ հարավ-արևելք Փարիզից, 110 կմ հյուսիս Լիոնից, 65 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Բնակչություն
2012 թվականին բնակչությունը կազմել է 1339 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 847 աշխատունակ բնակիչներից 674-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 173-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 79,6 %, 1999 թվականին 72,5 % էր)։ 674 ակտիվ բնակիչներից 652-ը (351 տղամարդ և 301 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 22-ը (11 տղամարդ և 11 կին)։ 173 պասիվներից 59-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 44-ը՝ թոշակառուներ, 70-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Արտաքին հղումներ
Շևրիի պաշտոնական կայք

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հայր Սուրբ ծնունդ

մինի|աջից|Հայր Սուրբ ծնունդ
**Հայր Սուրբ ծնունդ** (), անգլիական բանահյուսության մեջ ավանդական բրիտանական անուն է։ Չնայած որ նա Սանտա Կլաուսի նախօրինակն է (և հիմա հոմանիշ է նրան), առանձնանում իր հին բանահյուսական էությամբ՝ բխելով առանձին ավանդությունից։ Թեև նա ունի բոլորովին այլ ծագում, անգլիացիների մոտ այժմ նա նմանեցվում է Միացյալ Նահանգների Սանտա Կլաուսին և շատերին՝ նույն կերպարը կրող։ Նրան կոչում են տարբեր անուններով։ Հասկացությունը օգտագործվում է նաև անգլախոս երկրներում՝ Միացյալ Թագավորությունից դուրս։ Եվ այդ կերպարը տարբեր անուններով (թարգմանության միջոցով) գոյություն ունի մի քանի երկրներում ներառյալ Կանադան և Ֆրանսիան։ Մի շարք այլ երկրներում նույն անունը թարգմանված է համապատասխան լեզուներով։

## Պատմություն
Անգլիայում վաղ ժամանակներից հայտնի Հայր Սուրբ Ծնունդի անհատականությանը վերաբերվել են որպես հորը, իսկ Ծննդյան ուրախ երգը ձոնվել է Ռիչարդ Սմարթին։ 1435-1477 թվականներին կատարվել է Ծննդյան մի երգ, որը երկխոսություն է, և Երկխոսությունը տեղի է ունենում երգչախմբի և Սուրբ Ծնունդը ներկայացնող անձի միջև։ Երգը տարբեր վերնագրեր է ունեցել. «Նոր տարի», «Իմ տեր Սուրբ Ծնունդ», «Պարոն Սուրբ Ծնունդ»։ Հայր Սուրբ Ծնունդը երեխաներին նվերներ չէր տալիս, բայց նա համախմբում, կապակցում էր տոնակատարությունների հասուն մասնակիցներին։ Բերելով, ներկայացնելով Քրիստոսի ծննդի նորությունները՝ Հայր Սուրբ Ծնունդը հորդորում էր բոլորին խմել լավ ընկերակցության և ցանկացած մարդու համար, լավ ուրախանալ և զվարճանալ։ Հենրի VIII-ի կառավարման ընթացքում Հայր Սուրբ Ծնունդը պատկերացվել է որպես կանաչ կամ ալ կարմիր կնճռոտ մորթի հագած բարձրահասակ մարդ։ Նա խորհրդանշել է Սուրբ Ծննդի ուրախության ոգին, բերել է խաղաղություն, համեղ ուտելիք, գինի և խրախճանք։ Քանի որ Անգլիայում Սանտա Նիկոլայի դեկտեմբերի 6-ի տոնական օրը երկար չի պահպանվել, Հայր Սուրբ ծննդի տոնակատարությունը տեղափոխվել է դեկտեմբերի 25-ը և համապատասխանել Սուրբ Ծննդին

## 17-րդ դար

17-րդ դարում Սուրբ Ծնունդը պատկերացվում է որպես ուրախ և ծեր մարդ։ Պուրիտանական գաղափարախոսության զարգացման ժամանակաշրջանում դատապարտվել են նրան առնչվող ավանդույթները և վերացել են նախառեֆորմացիոն ժամանակաշրջանից(առանձնապես կենցաղային կերուխումը և ուրախ տոնակատարությունը)։ Եղել է բանավեճ նրա անձի շուրջ, և այն աշխուժացել է ի պաշտպանություն տոնակատարության ավանդույթի։ Հաճախ սրբացվել է Սուրբ Ծնունդի անհատականությունը։ Նա համարվել է բարյացակամ ծեր ջենտլմեն, որը ուրախություն է բերում։ Նրա անձնավորությանը տրվել են «Սուրբ Ծնունդ», «Ծեր Սուրբ Ծնունդ» կամ «Հայր Սուրբ Ծնունդ» անունները։ Ժամանակին այդ անուններով են կոչվել սրբացված և. արժանավոր մարդիկ, այսինքն՝ դա եղել է տիտղոս, որը տրվել է սրբացված և արժանավոր մարդկանց։Բեն Ջոնսոնը իր 1616 թվականին թվագրված նշումներում գրում է տոնակատարությունների նսեմացման միտումների մասին։ Նրա բնութագրմամբ Սուրբ Ծնունդը ծխնելույզի շուրջը պտտվող երկար գուլպաներով, ժապավենով գլխարկով, երկար, հաստ մորուքով, դագանակով և սպիտակ կոշիկներով հնացած կերպար է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The History of Santa Claus and Father Christmas

Կատեգորիա:Սուրբ ծնունդ
Հնազանդություն (վեպ)

**Հնազանդություն** (ֆր. *Soumission*), ֆրանսիացի գրող Միշել Ուելբեքի վեպը։ Գիրքը Ֆրանսիայում հրատարակվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին «Ֆլամարիոն» հրատարակչության կողմից։

## Սյուժեն
Վեպի իրադարձությունները ծավալվում են 2022 թվականին։ Վեպի գլխավոր հերոս Ֆրանսուան Սորբոնի համալսարանի գրականագիտության պրոֆեսոր է։ Հյուիսմանսի գրականության գիտակը մասնագիտական գործունեության և սեքսի առումով ճգնաժամի մեջ է գտնվում։ Ֆրանսուայի ծնողները մահանում են, իսկ նրա ընկերուհին գաղթում է իր նախնիների հայրենիք Իսրայել։ Ֆրանսուան ընկճախտի մեջ է ընկնում և հայտնվում է ինքնասպանության եզրին։ Միևնույն ժամանակ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կազմակերպության առաջնորդ Մոհամեդ բեն Աբեսը Ֆրանսիայի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում հաղթանակ է տանում և դառնում երկրի նախագահ։ Հատկանշական է այն փաստը, որ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կազմակերպությունը որևէ առնչություն չունի ծայրահեղականության հետ, իսկ քաղաքական ուժի անդամներն էլ «չափավոր մուսուլմաններ» են։ Նոր նախագահը միանգամից ձեռնամուխ է լինում ֆրանսիական օրենսդրության արմատական փոփոխությանը՝ համալսարանները մասնավորեցվում են, վերացվում է տղամարդկանց և կանանց հավասարությունը, թույլատրվում է բազմակնությունը։ «Մուսուլմանական եղբայրություն» կուսակցությունը ձգտում է Եվրոպական Միությունը վերաձևել Հռոմեական կայսրության, որի գլխավոր ուժը պետք է Ֆրանսիան դառնար։ Մոհամեդ բեն Աբեսի նախագահ դառնալուց հետո նպատակ է դրվում ընդլայնել կառույցի սահմանները՝ դրանում ներառելով Մարոկկոն, Թունիսը, Ալժիրը, Թուրքիան և այլն։ Գլխավոր հերոս Ֆրանսուան երկար մտատանջումներից հետո իր գործընկերների նման որոշում է իսլամ ընդունել և ինքը ևս օգտվի դրա համար հատկացվող արտոնություններից։ Վեպում հորինված հերոսներին զուգահեռ կան նաև իրական կերպարներ՝ Ֆրանսուա Օլանդ, Մարին Լը Պեն, Ֆրանսուա Բայրու և այլն։

## Վեպը և Շառլի Էբդո ամսագրի վրա հարձակումը
Ֆրանսիական երգիծական Շառլի Էբդո () ամսագրի հերթական համարը պետք է լույս տեսներ 2015 թվականի հունվարի 7-ին. դրանում անդրադարձ էր կատարվում նաև Մ. Ուելբեքի «Հնազանդություն» վեպին։ Պարբերականի առաջին էջին վեպին նվիրված ծաղրանկարը ուղեկցվում էր «Կախարդ Ուելբեքի գուշակությունները. 2015 թվականին ես կկորցնեմ ատամներս, իսկ 2022 թվականին ես արդեն ռամադանի պահքին եմ հետևում» գրությամբ։ Հենց հունվարի 7-ին էլ Շառլի Էբդոն ենթարկվեց մուսուլման ահաբեկիչների հարձակմանը, ինչի հետևանքով սպանվեց 12 մարդ, վիրավորվեց 11-ը։ Զոհվածների թվում էր նաև Մ. Ուելբեքի ընկերը՝ տնտեսագետ Բեռնար Մարին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հնազանդություն վեպը գրքատնում 

Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Կատեգորիա:2015 վեպեր
Կատեգորիա:Միշել Ուելբեքի վեպեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած վեպեր
Կատեգորիա:2015 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ֆրանսիական վեպեր
Ցողունային սղոցողներ

**Ցողունային սղոցողներ** (), Թաղանթաթևավորների կարգի միջատների փոքր ընտանիք։ Ընտանիքի ներկայացուցիչները 7-10 մմ երկարությամբ կլոր գլխով և թելաձև բեղիկներով փոքրիկ միջատներ են։

Իրենց անվանումը ստացել են էգերի ձվադիրի սղոցաձև լինելու պատճառով։

Միջատների թրթուրները տարբերվում են հասուն ձևերից։ Թրթուրները որդանման, բաց դեղնավուն գույնի, կրծքային ոտքերով և փորի վերջում գտնվող փոքր վերջույթով կենդանիներ են։

Բուսակեր միջատներ են։ Շնչառությունը կատարվում է տրախեաների միջոցով։

Բացմացումը կատարվում է թերի եղանակով՝ ձու, թրթուր և ապա հասուն միջատ։ Էգերը ձվադրում են բույսերի ցողունների մեջ կամ թփերի ընձյուղներում՝ ձվադիրի միջոցով հյուսվածքը սղոցելով։

## Դասակարգում
Տարածված են Ավստրալիա աշխարհամասի խոնավ մերձարևադարձային անտառներում և Հարավ-արևելյան Ասիայի արևադարձային գոտիներում։ Վերջին տարիներին գտնվել են նաև Մադագասկարում։

* Athetocephinae
** *Athetocephus* Benson, 1946
* Australcephinae Smith and Schmidt 
** *Australcephus* Smith and Schmidt, 2009
*** *Australcephus storeyi* 
* Cephinae
** *Caenocephus* Konow, 1896
** *Calameuta* Konow, 1896
** *Cephus* Latreille, 1802
** *Characopygus* Konow, 1899
** *Hartigia* Schiødte, 1838
** *Janus* Stephens, 1835

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Benson, R.B. (1946). *Classification of the Cephidae (Hymenoptera Symphyta).* // Transactions of the Royal Entomological Society of London, 96, 89-108.
* Smith, D.R. (1988). *A synopsis of the sawflies (Hymenoptera: Symphyta) of America south of the United States: Introduction, Xyelidae, Pamphiliidae, Cimbicidae, Diprionidae, Xiphydriidae, Siricidae, Orussidae, Cephidae.* // Systematic Entomology, 13, 205—261.
* Smith David R. & Stefan Schmidt (2009). *A new subfamily, genus and species of Cephidae (Hymenoptera) from Australia* // Zootaxa, 2034: 56-60. http://www.mapress.com/zootaxa/2009/f/z02034p060f.pdf

Կատեգորիա:Միջատներ
Այյուբյան սուլթանություն

**Այուբյաններ (Էյուբյաններ)** ()` միջնադարյան մուսուլմանական դինաստիա Մերձավոր Արևելքում, ծագումով՝ քրդեր։ 1174 թ. Այուբյանների գլխավոր ճյուղը ղեկավարում էր Եգիպտոսում սուլթանի կոչումով։ Գլխավոր ճյուղը հանդիսանում էր սյուզերեն Պաղեստինում, Սիրիայում, Իրաքում, Արաբիայում և Փոքր Ասիայում իշխող երկրորդականի համար։ Ի սկզբանե եղել են Զանգիդների վասսալները Հալեպում։ 1174 թվականին Սալահ ալ-Դինի գլխավորությամբ անկախ են հռչակվել և սկսել են տարածքների ընդլայնման լուրջ աշխատանքներ։ Սալահ ալ-Դինը իրեն ենթակայացրեց Ֆաթիմյան խալիֆայությանը։ Հաղթանակներ տարավ խաչակիրների նկատմամբ։ 1238 թ. սուլթանությունը մասնատվել է։ 1250 թ. մամլուքները սպանեցին վերջին սուլթանին և անկախացան։ Այուբյանների սուլթանությունը բաղկացած է եղել շատ մասերից և դրանց բոլորի ղեկավարները ենթարկվել են սուլթանին։ Այուբյանների  ամենանշանավոր ղեկավարը համարվում է Սալահ ալ-Դինը։

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Այյուբյան սուլթանություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ