Էլիզաբեթ Սոֆի Շերոն

**Էլիզաբեթ Սոֆի Շերոն** (; ), Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիացի նկարչուհի, բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Էլիզաբեթը դեռ մանուկ հասակից իր նկարիչ հորից՝ Անրի Շերոնից սովորել է արծնագործություն ու մանրանկարչություն։ Կալվինիստ հայրը ձգտում էր նրան դաստիարակել բողոքականության խստաշունչ ոգով, բայց մոլի կաթոլիկուհի մայրը ընդդիմանում էր և դստերն ստիպել է մեկ տարի անցկացնել կուսանոցում, որտեղ էլ վերջինս դարձել է համոզված կաթոլիկ։ Իսկ հայրը բողոքականների նկատմամբ ծավալված հալածանքների պատճառով ստիպված էր 1664 թվականին լքելու ընտանիքն ու Ֆրանսիան։

1670 թվականին 22-ամյա Էլիզաբեթը ազդեցիկ նկարիչ Շառլ Լը Բրենի հովանավորությամբ ներկայացվել է գեղանկարչության ու քանդակագործության թագավորական ակադեմիայի ղեկավարությանը և ընդունվել այդ ակադեմիայի անդամ՝ դառնալով նման բարձր պատվի արժանացած չորրորդ կինը. նրան նախորդել էին Կատրին Ժիրարդոնն ու Լուի Բուլոնցու երկու դուստրերը՝ Մադլենն ու Ժենևևը։ 
thumb|left|250px|Շերոնի թարգմանած սաղմոսների ժողովածուի 1694 թ. հրատարակության տիտղոսաթերթը
Իր գեղանկարչական աշխատանքները կանոնավոր կերպով փարիզյան Սալոնում ներկայացնելու հետ մեկտեղ՝ Էլիզաբեթը բանաստեղծություններ է գրել, թարգմանություններ կատարել (նա հիանալի տիրապետում էր լատիներենին, հին հունարենին, եբրայերենին)։ 1694 թվականին լույս է ընծայել աստվածաշնչյան սաղմոսների իր չափածո թարգմանությունների ժողովածուն՝ *Essay de pseaumes et cantiques mis en vers, et enrichis de figures* խորագրով։ Գնահատելով ֆրանսուհու գրական տաղանդը՝ իտալական Պադուա քաղաքի ակադեմիան՝ Accademia dei Ricovratiն, նրան ընդունել է իր շարքերը՝ ակադեմիական *Էրատո* անվամբ։ Իսկ ժողովածուի չափածո սաղմոսներից շատերը երգերի են վերածել կոմպոզիտոր *Ժան-Բատիստ Դրուար դը Բուսե*ն և վենետիկցի ազնվական մի տիկին՝ *Անտոնիա Բեմբո*ն։
Արվեստագետ կինը հրատարակել է նաև նկարչության մի ուղեցույց ձեռնարկ (1706 թ.):
Էլիզաբեթն իր վաստակած գումարները նվիրաբերել է ծնողներին և եղբորը՝ Լուի Շերոնին, որ նկարչություն էր սովորում Իտալիայում։ Մերժել է ամուսնության առաջարկները (իսկ նրա ձեռքը խնդրել են իր մտավորական շրջապատի բազմաթիվ փայլուն տղամարդիկ) և միայն վաթսունամյա հասակում, ի զարմանս ծանոթ-բարեկամների, ամուսնացել է արքունական պալատի ինժեներ Ժակ լը Հեյի հետ՝ վերանվանվելով մադամ Լը Հեյ։

Մահացել է վաթսուներեք տարեկան հասակում, թաղվել Փարիզի Սեն Սյուլպիս եկեղեցում, որտեղ փակցված նրա դիմանկարի տակ արձանագրված են հետևյալ տողերը. 
:*"Երկու հրաշալի, նրբագեղ շնորհների արտասովոր տիրապետումը Շերոնին դարձրել են իսկական զարդ բոլոր ժամանակների Ֆրանսիայի համար։ Նրա վրձնի շնորհագեղությունը հավասար էր իր գրչի գերազանց վեհափառությանը"*:

## Ստեղծագործություններ
Էլիզաբեթ Շերոնի նկարչական աշխատանքներից լայն ճանաչման են արժանացել հատկապես գրող Անտուանետ Դեզուլիեի դիմանկարը և *Խաչից իջեցնելը*։
Հայտնի գրվածքներն են. 
**Livre des Principes à Dessiner*, 1706 ; Ձեռնարկ նկարչության հիմունքների մասին
**Psaumes et Cantiques mis en vers*, 1694 ; Սաղմոսների ժողովածու
**Le Cantique d'Habacuc et le Psaume, traduit en vers* ; Հաբակուկի երգը, սաղմոսներ և այլ թարգմանություններ
**Les Cerises Renversées*, փոքրածավալ մի պոեմ, որ լույս է ընծայվել հետմահու 1717-ին և 1797-ին թարգմանվել լատիներեն։

## Գրականություն
* René Démoris (ed.) ''Hommage à Elizabeth Sophie Chéron. Texte et peinture à l’âge classique''. Presses Sorbonne Nouvelle, Paris 1992, ISBN 2-87854-033-6, p.&nbsp;9–54.
* Clara Erskine Clement. ''Women in the fine arts, from the Seventh Century B.C. to the Twentieth Century A.D.'' Houghton, Mifflin & Company, Boston, New York 1905, p.&nbsp;81–83.
* Léon Gréder. *Elisabeth-Sophie Chéron: de l’Académie Royale de Peinture et de Sculpture*. Henri Jouse, Paris 1909.
* Marie-France Hilgar. *Chéron, Elisabeth-Sophie (1647-1711)*. En: Eva Martin Sartori: *The feminist encyclopedia of French literature*. Greenwood Press, Westport, Conn. [u.&nbsp;a.] 1999, ISBN 0-313-29651-0.
* Marie-France Hilgar. [''Les multiples talents d’Élisabeth Sophie Chéron''. En: '' Cahiers du dix-septième''. Nº II/1, 1988, , p.&nbsp;91–98.
* Andrea Weisbrod. http://weiswald.de/html/andrea/sophiecheron.txt.html ''Elisabeth Sophie Chéron'' . En: Margarete Zimmermann, Roswitha Böhm (ed.) *Bedeutende Frauen. Französische Dichterinnen, Malerinnen, Mäzeninnen des 16. Und 17.&nbsp;Jahrhunderts*. Piper, Múnich 2008, ISBN 978-3-492-24906-5, p.&nbsp;245–258.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*CHÉRON, Elizabeth Sophie Essay de Pseaumes mis en vers. Paris Michel Brunet 1694 listed on Bibliopoly by Martayan Lan, Inc. Accessed December 2007.
*CHERON, ELIZABETH SOPHIE at *Women in the fine arts, from the Seventh Century B.C. to the Twentieth Century A.D.* by Clara Erskine Clement, Part 2 out of 7 (1904). Accessed December 2007. At project Gutenberg

## Արտաքին հղումներ
* Notice de Jannine Moulin
*The Life and Work of Elisabeth-Sophie Cheron, de GoldbergWeg
* Биография, стихи  

Կատեգորիա:17-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ