open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայ մամուլի օր

**Հայ մամուլի օր**, նշվում է ամեն տարի (2004 թվականից) հոկտեմբերի 16-ին՝ ի նշանավորումն 1794 թվականի նույն օրը Մադրասում հայ մամուլի առաջնեկի՝ «Ազդարարի» լույսընծայման (հիմնադիր՝ Հարություն քահանա Շմավոնյանը։ Սկզբում տոնը կոչվել է Հայ մամուլի աշխատակցի օր (2004 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ)։

Հայաստանի ժուռնալիստների միությունն Հայ մամուլի օրը հայկական լրատվամիջոցներին շնորհում է «Ազդարար» ամենամյա մրցանակը (սահմանվել է 2004 թվականին)՝ «Լավագույն պարբերական մամուլ», «Լավագույն մարզային մամուլ», «Լավագույն հեռուստաընկերություն», «Լավագույն ռադիոկայան» և «Լավագույն թղթակից» անվանակարգերով։

Խորհրդային տարիներին Հայկական ԽՍՀ-ում մամուլի օրը նշվել է մայիսի 5-ին՝ ի նշանավորումն բոլշևիկյան «Պրավդա» թերթի լույսընծայման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ
Վերա Գիրիչ

**Վերա Գիրիչ** (, ), ուկրաինացի լրագրող, պրոդյուսեր, Ազատություն ռադիոկայանի ուկրաինական գրասենյակի թղթակից։ Մահացել է 2022 թվականի ապրիլի 28-ի երեկոյան՝ Կիևում տեղի ունեցած հրթիռակոծության հետևանքով։

## Կենսագրություն
Վերա Գիրիչը ծնվել է 1967 թվականին։ Որպես տեղեկատվական պրոդյուսեր աշխատել է ուկրաինական «ТСН» տեղեկատվական հեռուստատեսային կայանում և Իսրայելի դեսպանատանը։ 2018 թվականի փետրվարի 1-ից աշխատել է «Ազատություն ռադիոկայանի» Կիևի գրասենյակում։

Զբաղվել է հասարակական աշխատանքով, օգնել Աֆղանստանից փախստականներին։

Մահացել է 2022 թվականի ապրիլի 28-ին, ռուսական բարձր ճշգրտության հրթիռների հարվածի հետևանքով։ Լրագրողի գործընկեր Ալեքսանդր Դեմչենկոն նշել է՝։

Նրա մահը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը գտնվել է Կիևում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*В Киеве погибла журналистка «Радио Свобода» Вера Гирич
*В Киеве погибла журналистка «Радио Свобода» Вера Гирич. В ее дом попала ракета

Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լուսանկարիչներ
Էդվարդ Մաունդ Թոմփսոն

**Սըր Էդվարդ Մաունդ Թոմպսոն** (, ), բրիտանացի հնագրագետ, գլխավոր գրադարանավար և Բրիտանական թանգարանի առաջին տնօրեն։ Զբաղվել է Ուիլյամ Շեքսպիրի ձեռագրի ուսումնասիրությամբ «Սըր Թոմաս Մոր» պիեսի ձեռագրում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ճամայկայում, որտեղ նրա հայրը՝ Էդվարդ Թոմփսոնը, Կլարենդոնի ծխական համայնքում եղել է Քրիստոսի խաչի և սրբերի մասունքների պահապան։ Նրա մայրը՝ Էլիզա Հեյհերսթ Պուլնը, նույնպես Կլարենդոնից է եղել։ Էդվարդ Մաունդ Թոմպսոնը կրթություն է ստացել Ռագբիի դպրոցում և Օքսֆորդի համալսարանի համալսարանական քոլեջում։ 1864 թվականին ամուսնացել է Ջորջիանա Սյուզան Մակկենզիի հետ, որը հին շոտլանդական-յամայկյան ընտանիքից է եղել։ Նրանք ունեցել են չորս երեխա՝ մեկ դուստր և երեք որդի։ 1888-1909 թվականներին Թոմպսոնը եղել է Բրիտանական թանգարանի տնօրեն և գլխավոր գրադարանավար։ Նա բարձր չափանիշներ է սահմանել թանգարանի աշխատակիցների համար և մեծ ջանքեր է գործադրել հավաքածուների հանրությանը հասանելիությունը բարելավելու ուղղությամբ։ Նա տարածք է տրամադրել Հենդոնում՝ թանգարանի թերթերի հավաքածուն պահելու համար։

Թոմպսոնի ղեկավարությամբ 1879 և 1880 թվականներին լույս է տեսել Ալեքսանդրինուսի օրենսգրքի լուսանկարչական ֆաքսիմիլը։ 1901 թվականին եղել է Բրիտանական ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկը և նրա երկրորդ նախագահը (1907-1909)։

1909 թվականի օգոստոսին վատառողջության պատճառով ստիպված է եղել հրաժարվել Բրիտանական թանգարանի իր պաշտոնից։

1916 թվականին հրապարակել է «Սըր Թոմաս Մոր» ձեռագրի երեք էջանոց հավելվածի իր հնագիտական ուսումնասիրությունը, որտեղ պնդել է, որ «Ձեռագիր  D»-ի երեք էջերում առկա են Ուիլյամ Շեքսպիրի ինքնագրերը։ 1923 թվականին Ալֆրեդ Ուիլյամ Փոլարդի, Ուոլթեր Ուիլսոն Գրեգի, Ջոն Դովեր Ուիլսոնի և Ռայմոնդ Չեմբերսի հետ միասին Թոմփսոնը նշանակալի ներդրում է ունեցել «Շեքսպիրի ձեռագիրը Սըր Թոմաս Մոր պիեսում» ուսումնասիրության մեջ։

Մահացել է 1929 թվականին, Լոնդոնում։ Թաղված է Բրուքվուդյան գերեզմանատանը։

1895 թվականին Թոմփսոնին շնորհվել է ասպետի կոչում։ Նրան շնորհվել են մի շարք պատվավոր կոչումներ, այդ թվում՝ Օքսֆորդի համալսարանի, Դարհեմի համալսարանի, Սենտ Էնդրյուսի և Մանչեստրի համալսարանի, ինչպես նաև եղել է Օքսֆորդի համալսարանական քոլեջի պատվավոր անդամ։

Թոմփսոնի խնդրանքով նրա դիմանկարը, որը 1909 թվականին նկարել է Էդվարդ Ջոն Պոյնթերը, փոխանցվել է Բրիտանական թանգարանին։

## Անդամակցություն
* Բրիտանական ակադեմիայի անդամ

## Մատենագիտություն
* English illuminated manuscripts (London: Kegan Paul, Trench, Trübner, 1895)
* An Introduction to Greek and Latin Palaeography, Oxford: Clarendon Press, 1912.
* Facsimiles of Ancient Manuscripts, London: Oxford University Press, 1913-30.
* Shakespeare’s Handwriting: A Study, Oxford: Clarendon Press, 1916.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* ''Shakespeare's Handwriting: A Study by Sir Edward Maunde Thompson, G.C.B.'' Clarendon: Oxford UP, 1916.
* Thompson's Introduction to Greek and Latin Palaeography at the Internet Archive

Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Բրիտանական թանգարանի տնօրեններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Վահե Սեթյան

**Վահե Սեթյան** (, ), լիբանանահայ մշակութային գործիչ, Համազգային մշակութային միության «Վահե Սեթյան» տպարան-հրատարակչության հիմնադիր, արվեստի և մշակույթի գործիչ, գրի, գրչության և գեղանկարչության պաշտպան։

## Կենսագրություն
Վահե Սեթյանը ծնվել է 1905 թվականին, Հալեպում, որտեղ էլ ստացել է կրթությունը։ Եղել է գործի մարդ, զբաղվել է առևտրով և առևտրական հաստատություններ հիմնելով։ Հետաքրքրվել է նաև արդյունաբերական աշխատանքով և այդ ասպարեզում հասել է որոշ հաջողությունների։

Երկար տարիներ ընտանիքի հետ ապրել է Լիբանանում, որտեղ վարել է մշակութային գործունեություն, հատկապես՝ Համազգայինում, որի երկարամյա պատվո անդամ է եղել մինչև մահը։ Թե՛ մշակութային, թե՛ արդյունաբերական գործունեության համար 1970-ական թվականներին Լիբանանի պետության կողմից պարգևատրվել է Մայրու ազգային շքանշանով։

Կյանքի վերջին տարիներին Վահե Սեթյանը հաստատվել է Մոնրաալում (Կանադա), բայց հաճախակի այցելել է Լիբանան, որին մեծ սիրով կապված էր։

Վահե Սեթյանը, լինելով արվեստագետների և գրողների հովանավոր, կատարել է հայ գրողների գործերի մեկենասություն։ Նա նաև ուներ հայ և օտար արվեստագետների գեղանկարչական կտավների, արվեստի թանկարժեք իրերի և ստեղծագործությունների պատկառելի հավաքածու։

Վահե Սեթյանը վախճանվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, Մոնրեալում։ Ազգային հոգեհանգիստը կատարվել է հոկտեմբերի 11-ին, Անթիլիասի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարում՝ Արամ Ա կաթողիկոսի ներկայությամբ։ Մարմինը հանգչում է Բուրջ Համուդի ազգային գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ազդակ օրաթերթ, 1996 - բացառիկ, Պէյրութ։
* Մահ Վահէ Սեթեանի։ Լիբանանահայ մանկավարժ, հաս. գործիչ։ 1905-1995։ Մահախոս. // Յառաջ. – 1995. – 10 հոկտ.

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Արտագաղթի թանգարան

**Արտագաղթի թանգարան** (լեհերեն՝ Muzeum Emigracji), թանգարան, որը գտնվում է Լեհաստանի Գդինյա քաղաքում։ Այն բացվել է հանրության համար 2015 թվականի մայիսի 16-ին և ցուցադրում է 200 տարվա լեհական արտագաղթը, 19-րդ դարից մինչև մեր օրերը։ Այն գտնվում է նախկին ծովային կայարանում, որը 1930-ականներից մինչև 1979 թվականը եղել է տարանցիկ շենք, որտեղից հազարավոր լեհ գաղթականներ մեկնել են իրենց նոր հայրենիքներ։ Շենքը վերանորոգվել է 2014 թվականի կեսերին՝ 49,3 միլիոն լեհական զլոտի արժողությամբ։

2018 թվականին թանգարանը ստացել է Սլավոնական մշակույթների ֆորումի « Լավագույն սլավոնական թանգարանի Ժիվա» մրցանակը։

## Պատկերասրահ

Gdynia Muzeum Emigracji 01.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 03.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 04.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 05.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 06.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 08.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 14.jpg
Gdynia Muzeum Emigracji 16.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:Լեհական սփյուռք
Կատեգորիա:2015 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Գդինյա
Պերուի ազգային թանգարան

**Պերուի ազգային թանգարանը** (իսպաներեն՝ Museo Nacional del Perú (MUNA)), ազգային թանգարան է Լիմայի՝ Պերուի մայրաքաղաքի Լուրին թաղամասում, որը գտնվում է Պաչակամաչի հնագիտական գոտում։ Թանգարանում պահվելու են մինչկոլումբոսյան դարաշրջանի և Ինկերի կայսրության ավելի քան կես միլիոն արտեֆակտներ, որոնք տատանվում են մինչև մ.թ.ա. 5000 թվական ը։  Այն բացվել է 2021 թվականի հուլիսին, որպես Պերուի երկու հարյուրամյակի տոնակատարությունների մաս և կարող է օրական ընդունել 15 000 հյուր։

## Պատմություն
ձախից|մինի|250x250փքս| Թանգարանի դիզայնը նպաստում է թեքահարթակների միջոցով հասանելիությանը:

### Պլանավորում և շինարարություն
Ազգային թանգարանի գաղափարներն առաջին անգամ առաջարկել է Խոսե դե Սան Մարտինը 1822 թվականին, երբ նա առաջարկել է ազգային թանգարան, գրադարան և արխիվ կառուցել Պերուի անկախության պատերազմի ժամանակ։ Գաղափարը կրկին առաջ մղվեց մոտ երկու դար անց մշակույթի նախարար Դիանա Ալվարես Կալդերոնի կողմից՝ 2013 թվականին նախագահ Օլանտա Հումալայի կառավարման ժամանակ։ Հումալան նախնական պլաններ ուներ Պերուական Ամազոնիայում թանգարան ստեղծելու վերաբերյալ, թեև Ալվարես Կալդերոնը հորդորեց նրան նախ ազգային թանգարան նվիրել Պերուին՝ Պերուի ազգային թանգարան ստեղծելու գաղափարներով։ 2014 թվականի մայիսին հայտարարվեց նախագծի նախագծման համար մրցույթ, որի արդյունքում մրցույթում հաղթեց ճարտարապետ Ալեքսիա Լեոն Անխելը։

Ծրագիրը նախատեսում էր նոր թանգարանի համար արտեֆակտներ ստանալ «Museo de la Nación»-ից՝ ձկնորսության նախարարության նախկին շտաբը 1970 թվականից, և Պերուի հնագիտության, մարդաբանության և պատմության ազգային թանգարանից, որը հնացած էր և չուներ համապատասխան սարքավորումներ արտեֆակտները պահպանելու համար։ Ակնկալվում էր, որ իրերը այլ վայրերից թանգարան անվտանգ տեղափոխելու գործընթացը կտևի մոտ քսան տարի։  Նախատեսվում էր ևս մեկ տարածք՝ ավելի ժամանակակից օբյեկտների համար։ Մինչև 2017 թվականի վերջը հանգստի և կառավարման համար նախատեսված տարածքները հանձնվել են ավելի ցածր ծախսեր ունենալու համար, և յոթհարկանի 125 միլիոն դոլար արժողությամբ թանգարանի տարածքը սկսեց իր աշխատանքը։

Ֆրանցիսկո Սագաստիի կառավարության ժամանակ Մշակույթի նախարարությունը 2020 թվականի նոյեմբերին հայտարարեց, որ թանգարանը նախատեսվում է բացել 2021 թվականի հուլիսին՝ Պերուի անկախության երկու հարյուրամյակի տոնակատարության արթիվ։

### Գործողություն
2021 թվականի հուլիսի վերջին MUNA-ն բացվեց հանրության համար՝ սահմանափակ ցուցադրությամբ չորս պատկերասրահներում։ Մի պատկերասրահում ներկայացված էին թանգարանի ծագման և շինարարության մասին տեղեկություններ, իսկ մյուսում ընդգծվում էր, թե ինչպես են Պերուի հնությունները և մշակույթը շահագործվում ապօրինի առևտրի ոլորտում։ Ակնկալվում է, որ MUNA-ն ամբողջությամբ կգործի 2024 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Պերուի թանգարաններ
Համբարձում Էլչիբեկյան

**Համբարձում Մելքոնի Էլչիբեկյան** (), պատմաբան, խմբագիր։ Պատմական գիտությունների թեկնածու
(1942 թվական)։

## Կենսագրություն
1932 թվականին՝ «Կոմունիստ Տաջիկիստանա» (ռուսերեն) թերթի խմբագիր։

1932–1934 թվականներին՝ «Կոմունիստ» (հայերեն, Բաքու) թերթի խմբագրի տեղակալ։

1940–1976 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի պատմության ինստուտում։

1944 թվականին լույս են տեսել Էլչիբեկյանի «Գեներալ մայոր Բ. Մ. Շելկովիկով», «Սովետական իշխանության հաստատումը Հայաստանում» (1954 թվական), «Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունը և սովետական իշխանության հաղթանակը Հայաստանում» (1957 թվական), «Հայաստանը մեծ հոկտեմբերի նախօրեին (փետրվար-հոկտեմբեր, 1917 թվական)» (1963 թվական, երեքն էլ՝ ռուսերեն) աշխատությունները։

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Արագած (թերթ, Կիև)

**Արագած**, ազգային, հասարակական, մշակութային ամսաթերթ։

## Նկարագրություն

Լույս է տեսնում 1994 թվականից Կիևում՝ հայերեն, ռուսերեն և ուկրայներեն՝ Ուկրաինայի Ռադայի «Գոլոս Ուկրաինի» պաշտոնաթերթի նախաձեռնությամբ ու կառավարության ֆինանսավորմամբ։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Ժենյա Ծերունյան։

Լուսաբանում է ուկրաինահայ համայնքի առօրյան, Հայաստանում և ԼՂՀ-ում տեղի ունեցող իրադարձությունները, հայ-ուկրինական միջպետական հարաբերությունները, ներկայացնում է Ուկրաինայի անվանի հայերին, ուկրաինացի թարգմանիչներին, մեծապես նպաստում է Լվովի, Խարկովի, Օդեսայի, Ղրիմի, Սումիի, Լուգանսկի, Զապորոժիեի և Կիևի հայկական համայնքների համախմբմանը։

Կատեգորիա:Ուկրաինայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Եղիա Էնտազյան

**Եղիա Էնտազյան**, 18-րդ դարի վերջի–19-րդ դարի սկզբի քարտեզափորագրիչ։ Մխիթարյան միաբանության անդամ, վարդապետ։

## Կենսագրություն
Փորագրել է «Ափրիկէ», «Եւրոպիա» (երկուսն էլ՝ 1786 թվականին), «Ամերիկա», «Ասիա», «Լայնածաւալ տէրութիւն օսմանցոցն» (երեքն էլ՝ 1787 թվականին), «Գաւառք Հայաստան աշխարհի ըստ հին պատմութեանց» քարտեզները։ Վերջինս, առանց տպագրության վայրի, տպարանի և թվականի հիշատակության, զետեղված է Միքայել Չամչյանի «Պատմութիւն Հայոց»-ի Ա հատորի (1784 թվական) մեջ։ Ըստ Սահակ Ճեմճեմյանի՝ սա Էտնազյանի քարտեզափորագրության առաջին փորձն է։

1785 թվականին Վենետիկում, առանց տպարանի և հեղինակի հիշատակության, տպագրվել է Էտնազյանի «Համառօտ պատմութիւն օդապարիկ գնտոյ» գրքույկը։ Տիտղոսաթերթին՝ «Համառօտ պատմութիւն օդապարիկ գնտոյ եւ ճանապարհորդութեան Մօնկոլֆիոյ, Քառլօյի, և Րօպէրթի»։

Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Արագած (թերթ, Նյու Յորք)

**«Արագած»**, գրական-գեղարվեստական, քաղաքական պատկերազարդ շաբաթաթերթ, որը հրատարակվել է 1911 թվականին Նյու Յորքում։

## Նկարագրություն

Վերակազմյալ հնչակյան կուսակցության պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսել 1911 թվականին Նյու Յորքում։ Խմբագիր՝ Հրաչ Երվանդ։

Լուսաբանել է արևմտահայ ազգային-հասարակական կյանքը, Թուրքիայի արտաքին ու ներքին քաղաքականությունը, դատապարտել երիտթուրքերի ազգայնամոլ, պանիսլամիզմի և հայահալած քաղաքականությունը։

«Արագած»-ին աշխատակցել են Զապել Եսայանը, Ռուբեն Սևակը, Սարորդին (Մուշեղ Շահինյան), Լևոն Էսաճանյանը, Էդուարդ Գոլանճյանը, Ա. Երկաթը, Լևոն Լարենցը, Արա Հարությունյանը, Ենովք Արմենը և ուրիշներ։ «Արագածը» անդրադարձել է նաև կանանց միջազգային շարժմանը և ազգային-հասարակական կյանքում հայ կնոջ դերին։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական թերթեր
Հայիթիի ազգային թանգարան

[մինի| [Քրիստափոր Կոլումբոս|Քրիստոփոր Կոլումբոսը վայրէջք կատարեց Հայիթի կղզի կղզում 1492 թվական։]]
**Հայիթիի ազգային թանգարանը** (ֆրանսերեն՝ Musée National d'Haïti), Պորտ-օ-Պրենսում, Հայիթի, կառուցվել և բացվել է 1938 թվականին։ Այն գտնվում է «Route Nationale No 1» հասցեում՝ Մոնտրուիի հարևանությամբ։ Այն չպետք է շփոթել Հայիթիի ազգային պանթեոնի թանգարան (MUPANAH) հետ (կառուցվել է 1983 թվականին), որը գտնվում է Ազգային պալատի դիմացի փողոցում։

Ազգային թանգարանում պահվում են տեղեկություններ և արտեֆակտներ, որոնք ընդգրկում են Հայիթիի պատմությունը Արավակի և Տայնոյի հնդկացիների ժամանակներից մինչև 1940-ականները։ Կան որմնանկարներ, որոնք ցույց են տալիս իսպանացիների վերաբերմունքը իսպանացիներ և ֆրանսիացիների կողմից աֆրիկացի ստրուկների նկատմամբ։ Կան նաև արտեֆակտներ, որոնք վերաբերում են Հայիթիի կայսրերին, այդ թվում՝ ատրճանակը, որով թագավոր Անրի Քրիստոֆը ինքնասպան է եղել։

## Տես նաև

* Հայտիենի ազգային պանթեոն թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայիթիի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:1938 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1938 հիմնադրումներ Հաիթիում
Բրունեյ Դարուսսալամ ծովային թանգարան

**Բրունեյի Դարուսսալամի ծովային թանգարան** () թանգարան, որը գտնվում է Բրունեյի Կոտա Բատու քաղաքում։

## Նախապատմություն
Թանգարանը գտնվում է Կոտա Բատու պատմական տարածքում։ Շենքը մոտիկ է Մալայական տեխնոլոգիական թանգարանից։

Շինարարությունը սկսվել է 2006 թվականի դեկտեմբերին և ավարտվել 2008 թվականին։ Այնուամենայնիվ, ուշացումով այն բացվեց հանրության համար միայն յոթ տարի անց։ Թանգարանը պաշտոնապես գործարկվել է Նորին Մեծություն թագաժառանգ Ալ-Մուհթադի Բիլլայի կողմից 2015 թվականի մարտի 23-ին։ Շինարարությունն արժեցել է մոտ հինգ միլիոն Բրունեյան դոլար։

## Ցուցանմուշներ
Թանգարանը ներառում է երեք պատկերասրահ։ Պատկերասրահներից երկուսը մշտական ցուցադրության են, իսկ երրորդը` ժամանակավոր ցուցադրության համար։

Առաջին պատկերասրահը կոչվում է «Բրունեյի նավաբեկություն» և ցուցադրում է 1997 թվականին Բրունեյի ափից մոտ 32 ծովային մղոն հեռավորության վրա գտնվող նավի խորտակման վայրից հայտնաբերված 13 500 արտեֆակտների ընտրանի  հավաքածուն, այսպիսով, այս պատկերասրահում ցուցադրված արտեֆակտները բաղկացած են օտարերկրյա կերամիկայից, որոնք թվագրվում են 15-րդ և 16-րդ դարերով։ Այս պատկերասրահը թանգարանի դե ֆակտո կենտրոնական կետն է, հետևաբար՝ մշտական ցուցադրությունը։

Երկրորդ պատկերասրահը կոչվում է «Կոտա Բաթուն որպես առևտրի կենտրոն»։ Այս ցուցահանդեսը Կոտա Բատուի՝ որպես 14-րդ և 17-րդ դարերի Բրունեյում մարդկային գործունեության կարևոր կենտրոնի զարգացման դրսեւորումն է։ Ցուցանմուշները ներառում են արտասահմանյան նավերի մոդելներ, որոնք այդ ժամանակաշրջանում առևտրի համար եկել էին Բրունեյ, ինչպես նաև տեղական մշակութային ընտրված իրեր։ Սա նաև թանգարանի մշտական ցուցադրությունն է։

Երրորդ պատկերասրահում կա ժամանակավոր ցուցադրություն։ Թանգարանի գործարկման սկզբում այս պատկերասրահը ցուցադրվում էր Գուանչժոուի ծովային թանգարանի Ծովային մետաքսի ճանապարհի ցուցահանդեսը և կենտրոնացած էր Բրունեյի և Չինաստանի միջև առևտրային հարաբերությունների վրա Ծովային մետաքսի ճանապարհի պատմության օրերի ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:2015 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բրունեյի թանգարաններ
Նիկոլա Տեսլայի հուշահամալիր

**Նիկոլա Տեսլայի հուշահամալիր**, պատմամշակութային թանգարան Խորվաթիայի Սմիլյան քաղաքում։ Տեղակայված է հռչկավոր ճարտարագետ ու գյուտարար Նիկոլա Տեսլայի ծննդավայրում։ Այն նվիրված է Տեսլային, ով ծնվել է 1856 թվականին սերբական ընտանիքում, Սմիլյան քաղաքում, որն այդ ժամանակ գտնվում էր խորվաթական տարածքում Հաբսբուրգյան միապետության կազմում։

## Պատմություն
Հուշահամալիրի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականի հուլիսի 10-ին Տեսլայի 150 ամյակի առթիվ, բացմանը ներկա էր նաև Խորվաթիայի նախագահը։ Սկզբնապես համալիրը հիմնադրվում է որպես թանգարան 1956 թվականին, սակայն այն տուժում է Խորվաթիայի անկախության պատերազմի տարիներին, արկերից մեկն ընկնում է Նիկոլայի Տեսլայի տան կողքին գտնվող կառույցի վրա։ Ի վերջո խորվաթական բանակը մարում է բռնկված հրդեհը, կահույքն ու մի շարք առարկաներ պահպանվում են։ Պատերազմից հետո Խորվաթիայի իշխանությունները վերականգնում են համալիրը և վերաբացում 2006 թվականին մեծ հանդիսավորությամբ, որին մասնակցում էին պատվիրակություններ Խորվաթիայից և Սերբիայից։

## Ճարտարապետություն և ցուցանմուշներ
1,37 քառակուսի կիլոմետր տարածք ընդգրկող համալիրի մեջ մտնում են տարբեր կառույցներ՝ Նիկոլա Տեսլայի տանը գտնվող թանգարանը (որտեղ ներկայացված են նրա կյանքին վերաբերող փաստաթղթեր, լուսանկարներ և աուդիո նյութեր), սերբական ուղղափառ Սբ․ Պողոս-Պետրոս եկեղեցին, գյուղական գերեզմանը, Տեսլայի փորձարարական կայանը, քարե հուշարձաններ, նստարաններ, որոնք նախագծվել են ճարտարապետ Զդենկո Կոլաչիոյի կողմից, Տեսլայի արձանը (քանդակագործ՝ Միլե Բլաժեվիչ), Տեսլայի մի շարք հայտնագործությունների նախատիպերը(ինդուկցիոն շարժիչ, Տեսլայի տուրբինը և կծիկը)։

Հուշահամալիրում պարբերաբար իրականացվում են գիտական ու կրթական միջոցառումներ։ Վերջին մի քանի տարիներին այցելուների թիվը գնալով աճում է, միայն 2016 թվականին Նիկոլա Տեսլայի հուշահաալիր այցելել են 41,000 զբոսաշրջիկ աշխարհի տարբեր երկրներից, իսկ 2018 թվականին այցելուների թիվը հասավ 44,000-ի։

## Պատկերասրահ

Nikola Tesla Smiljan 01.jpg|Հուշահամալիրի ընդունարանի շենքը
Nikola Tesla Smiljan 11.jpg|Տունը, որտեղ ծնվել է Տեսլան
Tesla Geburtshaus.jpg|Հուշահամալիրի կառույցներն ու շրջակայքը
Teslina eksperimentalna stanica Smiljan.jpg|Տեսլայի փորձարարական կայանը
Nikola Tesla Smiljan 15.jpg|Տեսլայի կծիկը
Multimedijalna zgrada Memorijalnog centra Nikola Tesla u Smiljanu, Hrvatska.jpg|Մուլտիմեդիայի կենտրոն


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Memorial Center information data
* Nikola Tesla timeline

Կատեգորիա:Խորվաթիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:2006 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Խորվաթիայում
Կատեգորիա:Կենսագրական թանգարաններ
Սան Պաուլոյի հրեական թանգարան

**Սան Պաուլոյի հրեական թանգարան** () հրեական թանգարան է Սան Պաուլոյում, Բրազիլիա։ Այն պարունակում է ցուցանմուշներ Բրազիլիայում հրեական կյանքի վերաբերյալ և ավելի քան 2000 իրերի հավաքածու, որոնք բերվել են Բրազիլիա ներգաղթյալների կողմից։  Թանգարանի շենքը սկզբնավորվել է 1928 թվականին՝ որպես բյուզանդական ոճով սինագոգ և 2004 թվականին հանձնվել է թանգարանին։ Լայնածավալ վերանորոգումներն ավարտվեցին 17 տարվա ընթացքում, և թանգարանը բացվեց 2021 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2021 հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Կատեգորիա:2021 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հրեական թանգարաններ
Կատեգորիա:Սան Պաուլու
Ամարաս (գիտահրատարակչական համալիր)

**«Ամարաս»**, գրահրատարակչական համալիր։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1995 թվականին՝ ՀԽՍՀ մամուլի պետական կոմիտեի № 2 տպարանի (հիմնական՝ 1972 թվական) արտադրական հիմքի վրա։

Հիմնադիր-տնօրեն՝ Արկադի Ասրյան։ «Ամարաս»-ը լույս է ընծայել հայերեն և օտարալեզու ավելի քան 500 անուն գիրք, մասնագիտական բառարաններ, հայկական, հատկապես Արցախի մշակույթն ու պատմությունը ներկայացնող գրական, հրապարակախոսական նյութեր, գիրք-ալբոմներ՝ Մակար Բարխուդարյանի «Արցախ» (1996 թվական),
Հայկ Խաչատրյանի «Արքայապատում» (1998 թվական), «Հայոց թագուհիները»
(1998 թվական), Արկադի Սարգսյանի «XX դարի հայ ռազմական գիտնականներ,
կոնստրուկտորներ, արդյունաբերողներ և փորձարկողներ» (ռուսերեն, հատոր 1–3, 1998, 2005), Սենոր Հասրաթյանի «Ղարաբաղյան պատերազմ» (2001 թվական), Վիկտոր Բալայանի «Արցախի պատմությունը հնադարից մինչև մեր օրերը»
(2002 թվական), Հայկ Խաչատրյանի և Տիգրան Պետրոսյանցի «Հայկազունք» (2002 թվական), Սենոր
Հասրաթյանի «Գեներալ Իվանյան» (2004 թվական), Արկադի Սարգսյանի «Հետախուզություն և հակահետախուզություն. Հայկական հետք» (2005 թվական), Շահեն Մկրտչյանի և Շչորս Դավթյանի «Շուշի. Ողբերգական ճակատագրի քաղաքը» (2008 թվական),» Վիկտոր Կրիվոպուսկովի «Խռովահույզ Ղարաբաղ (2008 թվական),
Անդրեյ Նույկինի «Ղարաբաղն իմ ցավն է» (2009 թվական), Շառլ Բոդլերի «Փարիզյան
ձանձրախտ», Ֆիլիպ Վիդըլիեի «Թուրքական գիշեր…», «Հայուհիներ»
երկհատոր հանրագիտարանը (բոլորը՝ 2010 թվական), Աղասի Վարդանյանի «Վանի
վերջին նահանջը» (2011 թվական), Եղիշե Չարենցի, Զ. Բալայանի ստեղծագործություններից։
«Ամարաս»-ի Արցախյան ազատագրական պատերազմի տարիներին տպագրել
է ռազմական գործողությունների գաղտնի քարտեզներ, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Անկախության հռչակագիրը, նորանկախ պետության ընտրաթերթիկներ ևն։
ԼՂՀ ԳԽ «Մենք ենք, մեր սարերը» հուշամեդալ (1995 թվական)։
Ամենուն նոր տարեցույցը

**«Ամէնուն նոր տարեցոյց»**, հասարակական, մշակութային տարեգիրք։

## Պատմություն
Ունեցել է հնչակյան ուղղվածություն։ Լույս է տեսել 1937–1942 թվականին Բեյրութում։ Հաջորդել է «Լիբանանահայ պատկերազարդ օրացոյց» (1936 թվական) տարեգրքին։

Հրատարակիչ-խմբագիր՝ Եղիա Տոլպագյան։

Տպագրել է գրական, գիտական, պատմական, բանասիրական, բժշկագիտական, առողջապահական և այլ բովանդակության հոդվածներ, ուսումնասիրություններ, լիբանանահայ հասարակական գործիչների կենսագրություններ, տեղեկություններ է հաղորդել Լիբանանի, Ռումինիայի, Իրաքի, Աստրախանի և այլ հայ գաղթավայրերի մասին։ Լուսաբանել է Հայաստանի տնտեսական և մշակութային ձեռքբերումները։ Աշխատակցել են Գարեգին Դավիթյանը, Նորայր Պողարյանը, Միքայել Նաթանյանը, Արսեն Կիտուրը, Բյուզանդ Եղիայանը։

Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Տարեգրություններ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Բեյրութի հայկական պարբերականներ
Սաուդա բինթ Զամա

**Սաուդա բինթ Զամա** (արաբ․ سودة بنت زمعة), Մուհամմադ մարգարեի երկրորդ կինը, կրել է «հավատացյալների մայր» պատվանունը (արաբ. أمّ المؤمنين)։

## Կենսագրություն
Մուհամմադը մարգարեն Սաուդայի հետ ամուսնացել է 53 տարեկանում՝ Խադիջայի մահվանից և Մեքքա տեղափոխությունից հետո։ Սաուդան առաջին մուսուլմաններից մեկի՝ Սակրան իբն Ամրի այրին էր։ Նրա հայրը քուրայշ ցեղից էր։

Սաուդան Եթովպիա տեղափոխված առաջին կինն է եղե լ։ Նա առաջին ամուսնու՝ Սակրան իբն Ամրի հետ բարեկամական կապ է ունեցել։ Սաուդան և Սակրանը որդի են ունեցել, որը մահացել է Ջալուլայի ճակատամարտում 637 թ․-ին։

Մուհամմադը Սաուդայի հետ ամուսնացել է շավալ ամսին՝ իր մարգարեության 10-րդ տարում՝ Խադիջայի մահվանից մի քանի օր անց։ Նա Մուհամմադից տարիքով մեծ է եղել։

Սաուդան աստվածավախ և բարեպաշտ կին է եղել։ Մուհամմադի մահանալուց հետո Սաուդան գումար է նվեր ստացել, որը ուղղել է բարեգործությանը։ Նա մահացել է Մեդինայում Օմար խալիֆի կառավարման շրջանում։

## Հնարավոր ամուսնալուծության դրվագ
Սաուդայի մասին, ի տարբերություն Աիշայի, հիշատակումները շատ չեն։ Ամենահայտնին, թերևս, մարգարեի՝ նրա հետ ամուսնալուծվելու ցանկության մասին տեղեկությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբ կանայք
Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Մուհամմադ մարգարե
Իսլամ Քարիմովի անվան միջազգային օդանավակայան

**Իսլամ Քարիմովի անվան միջազգային օդանավակայան «Տաշքենդ»** (; ), ոչ պաշտոնական անվանումը **Հարավային Տաշքենդ** (; ): 
Ուզբեկստանի ամենամեծ օդանավակայանն է, որը գտնվում է Տաշքենդ քաղաքում։ Այն  «Uzbekistan Airways» ազգային ավիաընկերության հիմնական կենտրոնն է։ Այն գտնվում է Տաշքենդ քաղաքի Սերգելի շրջանում, քաղաքի կենտրոնից հինգ կիլոմետր հարավ-արևելք։ Ուզբեկստանի և Կենտրոնական Ասիայի ամենահին օդանավակայաններից մեկն է։ 2017 թվականի հունվարին այն վերանվանվել է ի պատիվ Ուզբեկստանի Հանրապետության առաջին նախագահ Իսլամ Քարիմովի։ Ունի 10 վայրեջքի դարպասներ։ Կենտրոնական  Ասիայի երկրների խոշորագույն օդանավակայաններից է, ուղևորահոսքով երրորդը Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի Ալմա Աթա և Աստանա ղազախական օդանավակայաններից հետո։ Տաշքենդի օդանավակայանի տարեկան ուղևորահոսքը կազմում է ավելի քան 3 միլիոն մարդ։ 2017 թվականի դրությամբ այն հետխորհրդային տարածքի ամենաբանուկ օդանավակայանների շարքում գրավում է 18-րդ տեղը։ Օդանավակայանում կան չորս անմաքս (duty free) խանութներ։ Վճարման համար, բացի պլաստիկ քարտերից, ընդունվում է կանխիկ՝ ուզբեկական սում, ԱՄՆ դոլար, եվրո և ֆունտ ստերլինգ։

## Ավիաուղիներ և ուղղություններ
2023 թվականին Silk Avia-ն թռիչքներ է իրականացրել Տաշքենդից դեպի Սամարղանդ, Բուխարա և Ուրգենչ, ինչպես նաև Ֆերգանա հովտի քաղաքներ, իսկ Uzbekistan Airways-ը վերսկսել է թռիչքները դեպի Ջակարտա։
250px|right

## Ծանոթագրություններ
Ալեքսանդրե Սենու Ադանդեի ազգագրական թանգարան

մինի|300x300փքս| Թանգարանի դարպասները
**Ալեքսանդր Սենու Ադանդեի ազգագրական թանգարան** (ֆրանսերեն՝ Alexandre Sènou Adandé Ethnographic Museum), թանգարան Պորտո Նովոյում, Բենին։ Այն հիմնադրվել է 1957 թվականին Դահոմեի ինստիտուտի կողմից։ Այն ղեկավարում է Ալեքսանդր Սենու Ադանդեը ՝ նշանավոր ազգաբան, ով 1948-1960 թվականներին եղել է Դակարի «Institut Fondamental d'Afrique Noire» գլխավոր արխիվագետ և գրադարանավար։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* Tchibozo, Romuald (2019). « Héritier des traditions de Xogbonou et intellectuel de son temps : une biographie d’Alexandre Sènou Adandé », in *[http://www.berose.fr/?lang=en BEROSE -  International Encyclopaedia of the Histories of Anthropology]*, Paris.

## Արտաքին հղումներ
* Վիրտուալ թանգարան
* ԲԵՐՈԶԵ - Մարդաբանության պատմության միջազգային հանրագիտարան

Կատեգորիա:1957 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բենինի թանգարաններ
Խաղաղության հայկական գինը

**Խաղաղության հայկական գինը**, արաբագետ Նաիրա Սահակյանի փաստավավերագրական աշխատությունը, որը պատմում է 1917 թվականից հետո հայ մտավորականության մոտ Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ տեսլականի ու ընկալումների մասին։ Գիրքը հրատարակվել է 2023 թվականին Newmag հրատարակչության կողմից։

## Բովանդակություն
Գրքի հեղինակը գրում է, որ 100 տարի առաջ հայ մտավորականությունը ներշնչված էր եվրոպական արժեքներով, որին հաջորդեց սոցիալիզմը։ Նրա պնդմամբ՝ և' 100 տարի առաջ, և' հիմա հայկական պետականության գլխավոր հարցը մնում է այն, թե ինչ հարաբերություններ կառուցել ու ունենալ Ռուսաստանի հետ։

Հեղինակը նշում է, որ Օսմանյան, Իրանական ու Ռուսական կայսրություններում հայերը 20-րդ դարի դարասկզբին ակտիվորեն մասնակցում էին ապագային միտված գաղափարական քննարկումներին։ 1917 թվականի կովկասյան իրադարձություններն ի ցույց դրեցին հայ քաղաքական գործիչների և մտավորականների գաղափարական տարբերությունները։ Հեղինակը նշում է, որ հենց այդ ժամանակ վերաիմաստավորվեց Կովկասի դերը։

Գիրքն անդրադառնում է նաև այն հարցին, թե որոնք էին հայկական կուսակցությունների ակնկալիքները ցարական կառավարությունից, իսկ դրանից հետո նաև բոլշևիկյան իշխանությունից։ Հեղինակը վերհանում է նաև շուրջ 100 տարի առաջ ինքնորոշման իրավունքի մասին հայ մտավորականության պատկերացումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն խնդրին, թե ինչու Արևմտյան Հայաստանի ճակատագիրը հայերին բաժանել էր լենինյան ու պլեխանովյան գաղափարական ճամբարների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:Վավերագրական գրքեր
Գրենադայի ազգային թանգարան

**Գրենադայի ազգային թանգարան**, թանգարան Սենտ Ջորջես քաղաքում։ Այն տեղակայված է մի քանի շինություններից կազմված համալիրում, կառույցներից ամենահինը 1704 թվականից սկսած օգտագործվել է որպես ֆրանսիական զորանոց։ Համալիրի մի մասը օգտագործվել է կից գտնվող բանտի կողմից մինչև 1850-ական թվականները, երբ տարածքը վաճառվեց և տեղում կառուցվեց հյուրանոց։ Հյուրանոցը գործեց մինչև 1960-ականների սկիզբ, որից հետո 1976 թվականին Գրենադայի վարչապետ Գեյրիի կառավարությունը համալիրի մի հատվածը նվիրաբերեց հնագիտության և պատմության թանգարան հիմնադրելու համար։ Թանգարանում ներկայացված են Ամերիկայի հնդկացիների պատմությունը, մինչգաղութային շրջանը, եվրոպական հարձակումները, աֆրիկյան ստրկատիրությունը, գաղութային շրջանի ցուցանմուշներ, այդ թվում՝ մի շարք առարկաներ և վաննա, որը հավանաբար պատկանել է Նապոլեոնի առաջին Ժոզեֆին դը Բոհարնեին։

## Պատմություն
Գրենադայի ազգային թանգարանը տեղակայված է Յանգ և Մոնքթոն փողոցների խաչմերուկում գտնվող կառույցում։ 1704 թվականին այն օգտագործվել է որպես ֆրանսիական զորանոց, այնուհետև դարձել է կղզու առաջին հյուրանոցը։ Տարբեր ձեռնարկատերերի պատկանող երկու այլ հյուրանոցներ վերածվում են Սենտ Ջորջեսում աշխատող առևտրականների պահեստների։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1976 թվականին անհատների օժանդակությամբ, ովքեր կազմում են երկրի պատմական համայնքը։ Համարվում է հնագիտության և պատմության թանգարան։ Հանրապետության բանկի ներդրումների հաշվին նախատեսվում է զարգացնել և ընդլայնել հնդկացիների մշակույթին և պատմությանը, նաև եվրոպական հարձակումներին առնչվող ցուցասրահները։

## Հավաքածու
Թանգարանի սրահները ընդգրկում են «Ստրկություն», «Առաջին բնակիչներ», «Պլանտացիաների տնտեսություն», «Ձկնային հնագիտություն» և «Վաղ տրանսպորտային միջոցներ և տեխնոլոգիաներ» թեմաները։ Լայնորեն ներկայացված է Գրենադայի ազգային մշակույթը։ Ցուցանմուշները ներառում են նաև Գրենադայի հնդկացի ժողովրդի՝ Սիբոնայների պատմությունը։ Ներկայացված են փաստական ապացույցներ կապված հեղափոխական գործիչ Մորիս Բիշոփի սպանության և ԱՄՆ-ի կողմից Գրանադայի նկատմամբ ռազմական հարձակման հետ։ Մշակութային ցուցանմուշների հետ մեկտեղ կան նաև 1980-ական թվականների քաղաքական իրադարձությունները նկարագրող նյութեր։ Ներկայացված են կերամիկական առարկաներ, տեղի ֆաունայի նմուշներ, առաջին տելեգրաֆյան գիծը, որ դրվել է քաղաքում 1871 թվականին։

## Կրթական ծրագիր
Թանգարանում իրականացվում է կրթական ծրագիր «Գրենադայի ազգային թանգարանի հրատարակչություն» անվանումով։ Ծրագրի շրջանակներում այցելուներին ներկայացվում է Կարիբյան կղզու պատմությունը, 1609 թվականին բրիտանական ներկայության և ֆրանսիական օկուպացիայի շրջանները։ Թանգարանում պահվող զանազան հետազոտական գրքերը, քարտեզները հասանելի են ու ևս համարվում են կրթական ռեսուրսներ այցելուների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1976 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գրենադայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:1704 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Զմմառի վանքի մատենադարան

**Զմմառի վանքի մատենադարան**, հայերեն ձեռագրերի և հնատիպ գրքերի ամենահարուստ պահոցներից է։

Մատենադարանը գործում է 1749 թվականին հիմադրված Զմմառի վանքում (Բեյրութից 30 կմ հյուսիս-արևելք)։

## Հավաքածու
Զմմառի վանքի մատենադարանի հավաքածուն ընդգրկում է ավելի քան 2000 ձեռագիր. 1300-ը՝ հայերեն, մեծ մասը՝ մանրանկարներով, հարուստ է Շարակնոցներով, Տաղարաններով և Բժշկարաններով։ Այստեղ են պահվում Մխիթար Գոշի «Գիրք Դատաստանի» հնագույն ձեռագիրը (1240), «Գիրք թղթոցի» միակ օրինակը (1298), Սարգիս Պիծակի ծաղկած շքեղ Ավետարաններից մեկը, 1330 թվականից առաջ գրված Բժշկարան, Շարակնոց (XIV դ.), Քարոզգիրք (1344), «Գիրք ձեռնադրութեան» (455), Մաշտոց (մինչև 1337թվականը), Դանիել Ասորու «Մեկնութիւն սաղմոսաց»-ը (1289), Երգարան կամ Գիրք կցուրդից (XIV–XV դդ.), Փիլոն Եբրայեցու «Ճառքը» (XIII–XIV դդ.), Կյուրեղ Աղեքսանդրացու «Գիրք պարապմանց»-ը (1117), Ժողովածու (1267), Ճաշոց (1446), Ամիրդովլաթ Ամասիացու «Բժշկարանը» (1478), Եփրեմ Խուրի Ասորու «Մեկնութիւն Հնգամատենին» (1603), Ներսես Շնորհալու «Նամականին» (XVII դ.) ևն։

Զմմառի վանքի մատենադարանում կան շուրջ 340 հնատիպ գրքեր, այդ թվում՝ Հակոբ Մեղապարտի տպագրած Ուրբաթագրքի հազվագյուտ օրինակը։

## Հրատարակություններ
Հրատարակվել է Զմմառի վանքի մատենադարանի 782 նկարագրված ձեռագրերի ցուցակը։ 2012 թվականից Երևանի մատենադարանի աջակցությամբ հրատարակության են պատրաստվել հավաքածուի մնացած ձեռագրերի մատենագիտությունը։

## Բաժիններ
Վանքում գործում են նաև Մերձավոր Արևելքի հայկական ամենախոշոր գրադարանը՝ 60 հազար անուն գրականությամբ և տարեցտարի համալրվող պարբերական մամուլով, հարուստ թանգարան՝ հնագիտական և դրամագիտական բաժիններով, տպարան, որը 1914 թվականից տպագրում է կրոնական, հայագիտական և այլ գրականություն, 1980-ից՝ «Զուարթնոց» կրոնական հանդեսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1749 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լիբանանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայկական գիր և գրականություն
Կատեգորիա:Պատկերասրահներ
Բաշկորտոստան կիզի

**«Բաշկորտոստան կիզի»** (, թարգմանաբար` *Բաշկորտոստանի դուստր*), բաշկիրական խորհրդային և ռուսական գրական-գեղարվեստական ամենամսյա հանդես կանանց և ընտանիքի համար բաշկիրերենով։ Հրապարակվում է 1968 թվականից, Ուֆայում։

## Պատմություն
«Բաշկորտոստան կիզի» ամսագիրը հրատարակվում է 1968 թվականի հունվարի 1-ից՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի քարտուղարության 1967 թվականի մարտի 22-ի և Կուսակցության Բաշկիրիայի շրջանային կոմիտեի 1967 թվականի ապրիլի 18-ի որոշումների հիման վրա։

1991 թվականի նոյեմբերի 5-ից ամսագրի հիմնադիրներն են՝ Բաշկորտոստանի Հանրապետության Կուրուլտայ - Պետական ժողովը, Բաշկորտոստանի Հանրապետության կառավարությունը և «Բաշկորտոստան կիզի» ամսագրի «Խմբագրություն»» պետական ունիտար ձեռնարկությունը։

1995 թվականի հուլիսի 28-ից գրանցվել է Բաշկորտոստանի մամուլի և զանգվածային լրատվության նախարարության կողմից։

## Բովանդակություն
«Բաշկորտոստան կիզի» ամսագրի հիմնական ծրագրային նպատակներն ու խնդիրներն են կին ընթերցողներին ծանոթացնել Բաշկորտոստանի Հանրապետության սոցիալ-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, գիտական և մշակութային կյանքին, ինչպես նաև լուսաբանել կանանց մասնակցությունը հասարակական և քաղաքական կյանքում, բարոյականության և դաստիարակության հիմնախնդիրները, ընտանիքի ամրապնդումը, սեփական ժողովրդի, տարածաշրջանի հանդեպ սերը։

Տպագրվում են դաստիարակության, կրթության, առողջապահության, մշակույթի, բարոյականության խնդիրներին վերաբերող նյութեր։ Ամսագրի էջերում հատուկ ուշադրություն է դարձվում կին գրողների և բանաստեղծուհիների ստեղծագործություններին։

Ամսագրում արտացոլված է բաշկիրների կյանքը, որոնք նույնպես ապրում են Բաշկորտոստանից դուրս՝ Սվերդլովսկի, Կուրգանի, Օրենբուրգի, Սամարայի, Սարատովի, Տյումենի, Չելյաբինսկի մարզերում, Թաթարստանի Հանրապետությունում, Պերմի երկրամասում և Ռուսաստանի Դաշնության այլ սուբյեկտներում։

### Բաժիններ
«Բաշկորտստան կիզի» ամսագրի խմբագրության բաժիններն են.

* հասարակական կյանք, քաղաքականություն և կրթություն
* գրականություն, մշակույթ և արվեստ
* նամակներ, աշխատանք երիտասարդների հետ, հավելվածներ։

### Խորագրեր
* Մեծ կանայք
* Ախ, այս կինը
* Օջախի ջերմությունը
* Հոգեբանի խորհուրդներ
* Հորը հարգելը
* Մեկ երգի պատմություն
* Սրտի գաղտնիքները և այլն։

## Գլխավոր խմբագիրներ
* Կինյաբուլատովա Կատիբա Կարիմովնա (1968-1975)
* Ռուստամովա Ռ. Ս. (1975-1978)
* Յունուսովա Գուլֆիա Ազնագուլովնա (1978-1999)
* Իլյասովա Յումաբիկա Սալախետդինովնա (1999-2013 թթ.)
* Կուտուևա Գուլնազ Միրատովնա (2013 թվականից առ այսօր)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Հոդված Բաշկիրական հանրագիտարանում
* Հոդված в ''Բաշկորտոստան. համառոտ հանրագիտարանում''
* 
* 
* «ВК»-ում ամսագրի էջը
* «Ғacebook»-ում ամսագրի էջը
* «ОК»-ում ամսագրի էջը
* 

Կատեգորիա:Ամսագրեր
Կատեգորիա:Բաշկիրերեն ամսագրեր
Կատեգորիա:Բաշկորտոստան
Կատեգորիա:Գրական ամսագրեր
Կատեգորիա:Ընթերցանություն
Ասպնջակ (թերթ)

**Ասպնջակ**, հասարակական-քաղաքական, գրական-մշակութային, ազգագրական պարբերական, «Ջավախք» հայրենակցական բարեգործական միության պաշտոնաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1990-1996 և 2001-2006 թվականներին Երևանում (առաջին շրջանում՝ 16 համար՝ անկանոն պարբերականությամբ, երկրորդում՝ կիսամսյա, ապա՝ ամսաթերթ)։ 
Պարբերականի հիմնադիր-խմբագիրն է Մերուժան Տեր-Գուլանյանը։ 
2001 թվականից ձևավորվել է խմբագրական խորհուրդ՝ Հովհաննես Այվազյանի նախագահությամբ, իսկ խմբագիրը եղել է Վահան Սաղաթելյան։ Ծանոթացրել է միության աշխատանքներին, հատուկ ուշադրություն է դարձրել Ջավախքում հայապահպանության խնդիրներին, կրթական և մշակութային կյանքին։ Անդրադարձել է վրացական մամուլում Ջավախքի և վրացահայության մասին տպագրված հոդվածներին, տարածաշրջանի հայության ազգագրությանը, ավանդույթներին, Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի գործունեությանը։ Տպագրել է ազգագրագետ Վարդ Բդոյանի «Ջավախք. պատմաաշխարհագրական ակնարկ» աշխատությունը։
Լուսաբանել է Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմին (1992–1994) ջավախքահայության մասնակցությունը։ Հոդվածներ է հրապարակել երևելի ջավախքահայերի կյանքի ու գործունեության մասին, անդրադարձել Ջավախքում ավանդաբար կազմակերպվող ջիվանիական,
տերյանական, հավասիական գրական-երաժշտական տոնահանդեսներին։

1996 թվականին ունեցել է հատուկ թողարկում՝ նվիրված Ջիվանու ծննդյան 150-ամյակին (խմբագիր՝ Ռոզա Մահտեսյան)։

2006 թվականին տպագրվել է «Հայրենիք» վերնագրով (մի քանի համար)։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Käärijä

**Երե Պյոուհենեն** (, առավել հայտնի **Käärijä** - Կյաարիա կեղծանունով, ), ֆինն ռեփեր, երգիչ և երգահան։ Նա ներկայացրել է Ֆինլանդիան Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթում «Cha Cha Cha» սինգլով և զբաղեցրել 2-րդ հորիզոնականը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Հելսինկիում և մեծացել Վանտաայում։ Երաժշտության հանդեպ իր կիրքը հայտնաբերել է թմբուկի վրա նվագել սովորելու ժամանակ և սկսել է ստեղծել սեփական երաժշտական ստեղծագործությունները 2014 թվականին։ Նրա բեմական անունը գալիս է ընկերների հետ ազարտային խաղերի մասին կատակելուց։

Պյոուհյեենը ինքնուրույն թողարկել է իր երաժշտությունը մինչև 2017 թվականը, երբ պայմանագիր է կնքել «Monsp Records»-ի հետ։ Հետագայում նա թողարկել է «Koppi tules» սինգլը։ Հաջորդ տարի նա թողարկեց ընդլայնված պիես՝ «Peliä» անվամբ։ 2020 թվականին թողարկվեց նրա դեբյուտային «Fantastista» ալբոմը։

2023 թվականի հունվարի 11-ին Պյոուհենենը հայտարարվեց որպես «Uuden Musiikin Kilpailu 2023»-ի՝ Ֆինլանդիայի Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթի ազգային ընտրության յոթ մասնակիցներից մեկը։ Նրա «Cha Cha Cha» երգը գրվել է Ալեքսի Նուրմիի և Յոհաննես Նաուկկարինենի կողմից և թողարկվել է 2023 թվականի հունվարի 18-ին։ Նախընտրական փուլում նա 539 միավորով (467 միավոր հեռուստաքվեարկությունից և 72 միավոր ժյուրիից) գրավեց առաջին տեղը՝ այդպիսով դառնալով Ֆինլանդիայի ներկայացուցիչը մրցույթում։

Բուն մրցույթում երգիչը հասել է եզրափակիչ՝ կիսաեզրափակիչում գրավելով առաջին տեղը։ Եզրափակչում նա հաղթեց հեռուստաքվեարկությանը մեծ տարբերությամբ՝ հանդիսատեսից ստանալով 376 միավոր (այս ցուցանիշով երկրորդ տեղը զբաղեցրել է շվեդ երգչուհի Լորինը, 243 միավոր), ինչը նույնպես երկրորդ արդյունքն է մրցույթի պատմության մեջ (Հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքում ամենաշատ միավորները հավաքել է ուկրաինական Kalush Orchestra խումբը Եվրատեսիլ 2022-ին, 439 միավոև)։ Սակայն ժյուրին նրան տվել է ընդամենը 150 միավոր, որով նա հայտնվել է 4-րդ հորիզոնականում, ինչը թույլ չի տվել հաղթել մրցույթում (Լորինը 583 միավորով գրավել է առաջին տեղը)։ Վերջնական արդյունքներով նա զբաղեցրել է 2-րդ տեղը՝ 526 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆինն երգիչներ
Թունիսի ազգային ռազմական թանգարան

**Թունիսի ազգային ռազմական թանգարան** (), թանգարան Թունիսի հյուսիս-արևելքում գտնվող Մանուբա քաղաքում։ Թանգարանում ներկայացված են ռազմական արտեֆակտներ, որոնք օգտագործվել են Թունիսի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում։

## Պատմություն
Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1793 թվականին Համուդ Բեյի կողմից վարդերի այգու կենտրոնում, այդ պատճառով կառույցը անվանում են Վարդերի պալատ։ Թունիսի ֆրանսիական պրոտեկտորատի տարիներին շենքը  վերածվում է հրամանատարական կետի։ Անկախությունից հետո պալատը դատարկվել էր, մինչև որ Ազգային պաշտպանության նախարարությունը որոշում է կայացնում տեղում բացել թանգարան։ Հաբիբ Բուրգուիբան այն անձն էր, ով վերածեց պալատը թանգարանի։ 1894 թվականին թանգարանը բացվեց՝ խորհրդանշելով թունիսյան բանակի առաջին ջոկատի կազմավորման 28-րդ տարին, սակայն այդ ժամանակ թանգարանի մուտքը բաց էր միայն զինվորականների և նրանց ընտանիքի անդամների համար։ 1989 թվականին ռազմական թանգարանը հասանելի դարձավ հասարակության բոլոր շերտերի համար։ 2015 թվականի մայիսին բացված լուսանկարների ցուցասրահը ներկայացնում է Մանուբա քաղաքի հուշարձանների պատմությունը։

## Հավաքածու
Թունիսի ազգային ռազմական թանգարանում հավաքված են ավելի քան 23,000 ցուցանմուշներ, այդ թվում՝ վահաններ, ռազմական նավերի մանրանկարներ ու յուղանկարներ։ Էքսպոնատների մեծ մասը զենքեր են։ Թանգարանն ընդգրկում է սրահներ, որոնք ներկայացնում են երկրի պատմության որոշակի շրջաններ՝ Հնագույն, Միջնադարյան, Օսմանյան, Մուրադիդների և Հուսաինիդ արքայատոհմերի ղեկավարման ժամանակաշրջաններ։ Ցուցանմուշների թվում են կարթագենյան նավերի մոդելներ և հռոմեացի զինվորների արձանիկներ։ Թանգարանում կա առանձին սենյակ, որն անվանվում է «Ռազմական դիմադրություն», թեմատիկան ֆրանսիական օկուպացիան է, ներկայացված են հրետանիներ, համազգեստներ, այդ ժամանակի թերթեր ու լուսանկարներ։ Ներկայացվում են լուսանկարներ 2011 թվականի հեղափոխությունից։ Թանգարանում պահվում են նաև տանկեր, թնդանոթներ, ռազմական տեխնիկան, որն օգտագործվել է Թունիսի անկախության համար մղված պայքարում։ Հավաքված են 19-րդ դարի զենքեր, ինչպես նաև պատմական փաստաթղթեր ու ձեռագրեր։

## Պատկերասրահ

Colonne armée de Sadok Bey.JPG
Manouba palais la rose 10.jpg
Kheireddine Pacha high.JPG
Manouba palais la rose 3.JPG
Manouba palais la rose 4.JPG
Musée de manouba 5.jpg
Patio 06.JPG
Sadok Bey on horse.jpg
Salle d’exposition du palais hammouda.jpg
Tuerie des Jlass à Kairouan.jpg
Tunisian Flag at the National Military Museum.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:1984 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թունիսի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Թունիսի թանգարաններ
Անդեր 1972 (թանգարան)

**«Անդեր 1972» թանգարան** (), գտնվում է Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյի հին քաղաքում։ Այն թանգարան է Ուրուգվայի ռազմաօդային ուժերի 571 չվերթի պատմության մասին՝ կապված 1972 թվականին Անդերում տեղի ունեցած ավիավթարի հետ, որին մասնակցում էին մի խումբ ուրուգվայցի ռեգբիստներ, նրանց ընկերներն ու հարազատները, որոնք ուղևորվում էին Չիլի, երբ ինքնաթիռը կործանվեց։ Նրանցից մի քանիսը պատկանում էին Old Christians ռեգբիի ակումբին։ Նրանց պատմությունն այն մասին, թե ինչպես են նրանք փրկվել ողբերգությունից, փոխանցվել է աշխարհով մեկ՝ գրքերի, վավերագրական ֆիլմերի, նկարների և կոնֆերանսների միջոցով, և դա ոգեշնչվել է «Կենդանի» ֆիլմի և բազմաթիվ գրքերի համար։ Թանգարանը հարգանքի տուրք է մատուցում Անդում ավիավթարի հետևանքով զոհված 29 մարդկանց հիշատակին և նրանց, ովքեր վտանգելով իրենց կյանքը փրկեցին մնացածներին։ Սա հիշեցնում է այն 16 ուրուգվայցիների մասին, ովքեր վերադարձել են կյանք Անդում 72 օր ցրտաշունչ եղանակային պայմաններից հետո՝ առանց սննդի և պատշաճ հագուստի։ Այն մասնավոր ձեռնարկություն է, որը հայտարարված է մշակութային և զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող MEC-ի և Ուրուգվայի նախարարությունների կողմից։

### Թանգարանի աշխատանքային ժամեր

Թանգարանը բաց է երկուշաբթիից ուրբաթ՝ առավոտյան 10:00-ից մինչև երեկոյան 17:00-ն, իսկ շաբաթ օրերին՝ ժամը 10:00-ից մինչև 15:00-ն:

## Հավաքածուներ
Թանգարանում ցուցադրվում են 1972 թվականին Անդերում տեղի ունեցած ողբերգության հետ կապված առարկաներ, իրույթներ, փաստաթղթեր և լուսանկարներ։

## Այցելուներ

Աշխարհի տարբեր ծայրերից շատ զբոսաշրջիկներ այցելում են այս թանգարանը, քանի որ այն սոցիալական ուսումնասիրության առարկա է, ինչպես փաստագրված է թանգարանի այցելուների գրքում։ Հետևաբար, կա գրաֆիկական և տեքստային տեղեկատվություն իսպաներեն և անգլերեն լեզուներով։

### Թանգարանի խանութ

Կա մի խանութ, որտեղ կարող եք գտնել գրքեր, շապիկներ և այլ հուշանվերներ՝ կապված թանգարանի թեմատիկայի հետ։

## Պատկերասրահ

Museo Andes 1972 13.jpg
Museo Andes 1972 14.jpg
Museo Andes 1972 15.jpg
Museo Andes 1972 16.jpg
Museo Andes 1972 19.jpg
Museo Andes 1972 11.jpg
Museo Andes 1972 02.jpg
Museo Andes 1972 04.jpg
Museo Andes 1972 05.jpg
Museo Andes 1972 06.jpg
Museo Andes 1972 12.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրուգվայի թանգարաններ
Կատեգորիա:2013 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Ուրուգվայում
Հեռու արևմուտքում

**«Հեռու արևմուտքում»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Ֆայնցիմերը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։ Հերոսական-արկածային ռազմական ժապավեն է՝ հիմնված Գեորգի Մդիվանիի սցենարի վրա։ ԽՍՀՄ-ում Էկրան Է բարձրացել 1969 թվականի մարտի 26-ին։

## Սյուժե
1944 թվականի գարուն։ Պատերազմը մոտենում է ավարտին։ Դաշնակից ավիացիայի կողմից ավերված պաշտպանական կառույցների վերանորոգման համար Նորմանդիայի ափ են բերվել համակենտրոնացման ճամբարների հազարավոր բանտարկյալներ։ Կղզիներից մեկում բանտարկյալների մի փոքր խումբ՝ գնդապետ Զախարովի գլխավորությամբ, ապստամբություն է նախապատրաստում։

Իրադարձությունների ընթացքն արագացրել է ֆրանսիացի ռազմագերիների ձեռնարկած ակցիան։ Նրանք բարիկադավորվել էին բունկերում և պատրաստ են իրենց զոհաբերելով  պայթեցնել ամրոցը։

Այնուհետև խորհրդային բանտարկյալները մարտի են ելնում ամրաշինության ամբողջ տարածքում։ Պահակախումբը զինաթափվում է, և կղզին անցնում է ապստամբների ձեռքը։ Շուտով հաղթողներին միանում են տեղական դիմադրության մարտիկները, որոնք պատրաստ են համատեղ ջանքերով պաշտպանել նվաճված հենակետը։

Դաշնակիցների կողմն է անցնում գերմանացի ինժեներ-շինարար Բամլերը։ Նրա օգնությամբ հաջորդ օրը հնարավոր է լինում վնասազերծել և ձերբակալել տեսչական խմբին՝ գեներալ Վիլի ֆոն Յուրգենսի գլխավորությամբ։

Գրավված կղզին վերադարձնելու հրամանին հետևելով ՝ գերմանական զորքերը փորձում են վայրէջք կատարել։ Ծանր ու երկարատև պայքարից հետո նրանք ստիպված են հետ վերադառնալ։

Դիմադրության մարտիկների խնդրանքով խորհրդային ինժեներները, օգտվելով Բամլերի ներկայությունից, ականապատում են գերմանական ամրությունների ամբողջ համալիրը։ Նախկին գերիները թաղում են զոհվածներին և հակառակորդից գրավված մոտորանավակներով մեկնել առաջնագիծ։

## Դերերում
* Նիկոլայ Կրյուչկով -գնդապետ Իվան Սերգեևիչ Զախարով
* Վսեվոլոդ Սաֆոնով - կոմիսար Ալեքսեյ Կարպով
* Նիկոլայ Մերզլիկին - Ինոկենտի Կալաշնիկով
* Գենադի Յուխտին - կապիտան-հրետանավոր Սերգեև
* Անատոլի Սոլովյով - ինժեներ Բորովոյ
* Պաուլ Բուտկևիչ - Տաուրինշ, քաղաքացիական ինժեներ
* Գուրամ Պիրցխալավա - Աբեսաձե, շինարարական տեխնիկ
* Վլադիմիր Պրոտասենկո - Կոչերգին
* Ռադներ Մուրատով - Մուրադ
* Գլեբ Պլակսին - Դյուվալ
* Գալինա Անդրեևա - էլեն
* Անդրեյ Վերտոգրադով - Վիկտոր Ժերվիլ, ֆրանսիացի լեյտենանտ
* Զիգմունտ Մացեևսկի - կյուրե
* Ա. Սեզեման - մայոր Գրո-Կուասի
* Անտս Լաուտեր - պապ
* Ուլդիս Լիելդիջս - մայոր Բամլեր
* Ֆելիքս Էյնաս - Մյուլլեր
* Հայնց Բրաուն - Հազե, կղզու հրամանատար
* Վացլավ Դվորժեցկի - գեներալ Վիլի ֆոն Յուրգենս
* Ալեքսանդր Ալեքսանդրովսկի - ֆելդմարշալ Ռոմել

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Գեորգի Մդիվանի
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Ֆայնցիմմեր
* Գլխավոր օպերատոր՝ Լեոնիդ Կրայնենկով
* Գլխավոր նկարիչ՝ Պյոտր Կիսելյով
* Կոմպոզիտորներ՝ Վասիլի Դեխտերև, Վանո Մուրադելի
* Հնչյունային օպերատոր՝ Գրիգորի Կորենբլյում
* Ռեժիսոր՝ Լ. Բրոդովսկի
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Ստեպանով
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Անատոլի Ֆրադիս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Վանո Մուրադելիի
Երկրագունդ (ամսագիր)

**«Երկրագունդ»**, քաղաքական, գիտական և առևտրային ամսագիր։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1863-1864 թվականներին Միացյալ Թագավորության Մանչեստր քաղաքում (24 համար)։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Կարապետ Շահնազարյան։

Ներկայացրել է գաղութահայ վաճառականության ձգտումերը, ջատագովել Հայաստանում գործարաններ հիմնելու և ազգային արդյունաբերություն ստեղծելու գաղափարը։ Սատարել է հայ ազատագրական շարժումերին, համակրանքով արտահայտվել Զեյթունի ապստամբության մասին։ Քարոզել է Միքայել Նալբանդյանի «Երկրագործությունը որպես ուղիղ ճանապարհ» աշխատության դրույթները, ընթերցողին կողմնորոշել դեպի ռուսական հեղափոխությունը։

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Սուրբ Թադեոս (թերթ)

**«Սուրբ Թադեոս»**, Հայ առաքելական եկեղեցու Հորդանանի ազգային առաջնորդարանի պաշտոնաթերթ։

## Պատմություն
Թերթը լույս է տեսնում 1997 թվակնից Ամմանում։ Խմբագիրներ՝ Վահան արքեպիսկոպոս Թոփալյան, Զաքարիա քահանա Սարիբեկյան, Հ. Չըգրգճյան։ Ներկայացնում է Հայ եկեղեցու պատմությունը, ծեսերն ու ավանդույթները, լուսաբանում համայնքի ազգային կյանքը։

Կատեգորիա:Հայերը Հորդանանում
Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Սեբաստիայի Ավետարան

**«Սեբաստիայի Ավետարան»**, միջնադարյան ձեռագիր մատյան։

## Պատմություն
Ընդօրինակվել և պատկերազադվել է 1066 թվականին Սեբաստիայում։ Գրիչ, հավանաբար նաև ծաղկող՝ Գրիգոր Ակոռեցի (Մատենադարան, ձեռագիր № 311): 1166 թվականիին «Սեբաստիայի Ավետարան»-ը եղել է Ներսես Շնորհալու սեփականությունը, որը նա նվիրել է Գրիգոր Զ Ապիրատ կաթողիկոսին, վերջինս էլ՝ իշխան Բակուրանին։ Բաղկացած է 282 թերթից, չափերը՝ 23 x 15,5 սմ, երկսյուն է, բոլորաձև երկաթագիր։ Ունի ավետարանչի 1 պատկեր, կիսախորաններ, լուսանցազարդեր, նաև հիշատակարան։

Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
Կատեգորիա:Հայկական ձեռագրեր
Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու գրքեր
Առողջ կյանք (ամսագիր, Փարիզ)

**«Առողջ կյանք»**, բժշկական և առողջապահական ամսագիր։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1931-1932 թվականներին Փարիզում։ Խմբագիր-տնօրեն՝ Միհրան Քեշիշյան։ Ծանոթացրել է առավել տարածված հիվանդությունների ախտանշաններին և դրանց կանխարգելման միջոցներին, տարածել առողջապահական գիտելիքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձրել երեխաների և մայրերի հիգիենայի հարցերին, հոդվածներ է տպագրել Հայկական խորհրդային սոցիալական հանրապետության առողջապահութան ոլորտի վերաբերյալ։

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական բժշկական պարբերականներ