Սկանսեն

**Սկանսեն** (), առաջին բացօթյա թանգարանն ու կենդանաբանական այգին Շվեդիայում։ Գտնվում է Ստոկհոլմի Յուրգորդեն կղզում։ Բացվել է 1891 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Արթուր Հազելիուսի (1833–1901) կողմից՝ ներկայացնելու մինչև արդյունաբերական դարաշրջանի կյանքի ձևը Շվեդիայի նահանգներում։

Սկանսեն անվանումն օգտագործվել է նաև որպես գոյական անուն՝ ներկայացնելու այլ բացօթյա թանգարաններ և պատմական կառույցների հավաքածուներ, մասնավորապես
Կենտրոնական Եվրոպայում, Արևելյան Եվրոպայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։

## Պատմություն
thumb|ձախից|Ժողովրդական պար Սկանսենում, 1904
thumb|ձախից|Սկանսենի աշխատակազմը 1896 թվականին
thumb|ձախից|Սկանսենում կերակրում են ծովացուլին, 1908
19-րդ դարը Եվրոպայում եղել է մեծ փոփոխությունների շրջան, և Շվեդիան նույնպես բացառություն չէր։ Գյուղական ապրելակերպն արագորեն տեղ էր տալիս արդյունաբերական հասարակությանը, և շատերը վախենում էին, որ երկրի ավանդական սովորույթներն ու զբաղմունքները կարող են կորել պատմության անիվներում։ Հյուսիսային թանգարանի հիմնադիր Արթուր Հազելիուսը, ոգեշնչված 1881 թվականին Օսկար II-ի հիմնած Նորվեգիայի մշակույթի պատմության թանգարանով, կղզին գերիշխող բլրի վրա ստեղծեց բացօթյա թանգարան։ Սկանսենը մոդել դարձավ Սկանդինավիայի և հետագայում այլ վայրերի բացօթյա թանգարանների համար։

Ի սկբանե Սկանսենը եղել է Հյուսիսային թանգարանի մաս և 1963 թվականին դարձել է անկախ կազմակերպություն։ Սկանսենի շենքերի ներսում գտնվող առարկաները դեռևս Հյուսիսային թանգարանի սեփականություն են հանդիսանում։

Բազում ճամփորդություններից հետո Հազելիուսը գնել է շուրջ 150 տուն ամբողջ երկրից (ինչպես նաև Նորվեգիայի Տելեմարկից) և դրանք մաս-մաս տեղափոխել թանգարան, որտեղ վերակառուցելուց հետո ստացել է ավանդական Շվեդիայի եզակի պատկերը։ Թանգարանի շենքերից միայն երեքը բնօրինակ չեն, և պատճենվել են Հազելիուսի գտած օրինակներից։ Բոլոր շենքերը բաց են այցելուների համար և ցույց են տալիս շվեդական կյանքի ամբողջ պատկերը՝ 1680 թվականին կառուցված *Skogaholm Manor* տնից մինչև 16-րդ դարի *Älvros* գյուղացիական տնտեսություններ։

## Բացօթյա թանգարան
Սկանսենն ամեն տարի ունենում է 1.3 միլիոն այցելու։ 75 ակր մակերեսով տարածքում է գտնվում 19-րդ դարի միջին քաղաքի ամբողջական կրկնօրինակը՝ ավանդական հագուստով արհեստավորներ, դաբաղող վարպետներ, կոշկակարներ, մետաքսագործներ, հացաթուխներ և ապակեգործներ, որոնք ցուցադրում են իրենց հմտությունները շրջակայքում։ Ծխախոտ աճեցնելու համար կա նույնիսկ փոքրիկ տարածք։ Բացօթյա կենդանաբանական այգում կան տարբեր սկանդինավյան կենդանիներ, այդ թվում՝ զուբր, գորշ արջ որմզդեղն, մոխրագույն փոկ, լուսան, սովորական աղվես, եղջերու, գորշ գայլ, կուղխ. Կան նաև գյուղացիական տնտեսություններ, որտեղ գյուղատնտեսական կենդանիներ կարելի է տեսնել։

Դեկտեմբերի սկզբին այս վայրի Bollnäs կենտրոնական հրապարակում անցկացվեց հանրաճանաչ Սուրբ Ծննդյան շուկան, որն անցկացվում է 1903 թվականից ի վեր՝ յուրաքանչյուր հանգստյան օրերին այստեղ բերելով շուրջ 25000 այցելուի։ Ամռանը կազմակերպվում են ժողովրդական պարերի և համերգների ցուցադրություններ։

## Ֆունիկուլյոր
Սկսած 1897 թվականից Սկանսենը սպասարկվում է Սկանսենս Բերգբանա (Skansens bergbana) ֆունիկուլյորը, որն ունի 196.4 մետր երկարություն, ընդհանուր առմամբ 34,57 մետր բարձրությամբ։

Սկանսեն են հասնում Գիծ 7-ի ժամանակակից տրամվայները։

## Սկանսենի պահապաններ

## Պատկերասրահ

File:Skogaholm_Manor.jpg|*Skogaholm Manor*
File:Skansen-SkogaholmHerrgard-westwing-MathewDodson.jpg|*Skogaholm Manor*-ի արևմտյան թևն ամռան սկզբին: Այնտեղ կա գրադարան, չինական մառան և հինգ հյուրասենյակ
File:Allsang pa Skansen 2004-07-20.jpg|*Allsång på Skansen* (Երգիր միայնակ Սկանսենում) ամենամյա հայտնի իրադարձություն է
File:Largest cigar.jpg|Աշխարհի ամենամեծ ծխախոտը Ծխախոտ և լուցկի թանգարանում
File:Swedenborgs lusthus Skansen 2005-07-29 02.jpg|Swedenborg ամառային տունը
File:Skansens bergbana 050701 06.JPG|Ֆունիկուլյոր
File:Kåta 050701.JPG|Սամի հյուղակ
File:Seglora church 050701.JPG|Սեգլորա եկեղեցի
File:Grinning Bear.jpg|Գորշ արջ Սկանսենում
File:Kyrkhyltstugan skansen.JPG|ՏունBlekinge County-ից, որն այժմ տեղակայված է Սկանսենում
File:Eingang Skansen.jpg|Սկանսենի մուտքը


## Տես նաև
* Ստոկհոլմի մշակույթ
* Ազգային թագավորական քաղաքային զբոսայգի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* Andy Carvin's Skansen Gallery
* Skansen-akvariet
* Panoramic virtual tour of brown bear enclosure at Skansen 
* The Skansen Funicular Railway

Կատեգորիա:1891 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1891 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ բաց երկնքի տակ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ