open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ագորա (քանդակ)

**Ագորա** (), 106 անգլուխ և անթև երկաթե քանդակների համալիր Չիկագոյի Գրանտ պարկի հարավային մասում։ Ստեղծվել է լեհ քանդակագործ Մագդալենա Աբականովիչի կողմից և պատրաստվել է Պոզնանից ոչ հեռու գտնվող ձուլարանում 2004-2006 թվականներին։ 2006 թվականին Չիկագոյի զբոսայգիների վարչությունը աշխատանքն ստացել է Լեհաստանի մշակույթի նախարարությունից և տեղափոխել Չիկագո։ Նմանատիպ ինստալյացիաներ տեղադրվել են ամբողջ աշխարհում, որոնց թվում «Ագորան» խոշորագույններից է։

## Պատմություն և նկարագրություն
Չիկագոն, որտեղ բնակվում է ամերիկացի լեհերի մեծ համայնք, ծրագրել էր Ագորայից մի քանի տարի առաջ քաղաքում տեղադրել Մագդալենա Աբականովիչի խոշոր աշխատանքը։ Դիտարկվել է, բայց չի իրականացվել, «մեծ ձեռքի» քանդակի տեղադրումը British Petroleum հետիոտնային կամրջի վերջում և կենդանիների ֆիգուրները Մոնրոյի փողոցի նավահանգստի մոտ։ Ագորան առաջարկել են տեղակայել Չիկագոյի թանգարանային կամպուսում։ Չիկագոյի քաղաքապետ Ռիչարդ Դալին, ի վերջո, տեղադրման վայր է ընտրել Գրանտ պարկի հարավային մասը՝ Ռուզվելտ Ռոուդից ոչ հեռու։ 2006 թվականին մասնավոր հովանավորները, այդ թվում՝ դերասան Ռոբին Ուիլյամսը, ավելի քան 700 000 դոլար են նվիրաբերել Չիկագոյում աշխատանքի տեղադրման համար։

Ֆիգուրների բարձրությունը 2,7 մ է, քաշը՝ մոտ 820 կգ։ Յուրաքանչյուրը պատրաստված է երկաթի միաձույլ կտորից, ֆիգուրներին թույլ են տվել ժանգոտվել, ինչը նրանց տվել է կարմրավուն գույն և կեղև հիշեցնող կառուցվածք։ Ֆիգուրները կարծես թափառում են ամբոխի մեջ. ոմանք նայում են միմյանց, մյուսները նայում են դեպի կողք։ Հեղինակի մտահղացմամբ՝ այցելուները շրջում են քանդակների մեջ և դիտարկում աշխատանքը։

«Ագորա» անվանումը նշանակում է հին հունական քաղաք-պետություններում ժողովրդական ժողովների վայր։ Մագդալենա Աբականովիչը, որը մեծացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, ասել է, որ իր արվեստը հիմնված է մարդկանց բազմության հանդեպ իր վախի վրա, որը նա ժամանակին նկարագրել է որպես «անուղեղ օրգանիզմներ, որոնք գործում են հրամանով, երկրպագում են հրամանով և ատում են հրամանով»։ Սակայն, աշխատանքն ունի նաև լավատեսական մեկնաբանություններ. Chicago Sun-Times-ից  Քևին Նենսը () գրել է․

Եթե նրանք ունենային դաստակներ և ձեռքեր (նրանք չունեն), նրանք դրանք կդնեին իրենց մեջքին, կարծես մտորումների մեջ։ Նրանք, չգիտես ինչու, կարծես թե մտածում են ոչ թե որպես խումբ, այլ որպես առանձին անհատներ»։ […] Իրականում, աշխատանքը կարող է մեկնաբանվել որպես ժողովրդավարության պատկերում։

## Քննադատություն
Ագորան հակադիր արձագանքներ է ստացել Չիկագոյի բնակիչներից։ «Ես էլեկտրոնային նամակներ եմ ստանում մարդկանցից, ոմանք հավանում են նրան, մյուսները ատում են նրան։ Միջանկյալ կարծիքներ չկան»,-ասել է Գրանտ պարկի խորհրդատվական խորհրդի նախագահ Բոբ Օ'Նիլը։ Քաղաքապետ Դեյլին գովել է աշխատանքը՝ ասելով. «դուք ինքներդ պետք է անցնեք դրա միջով և զգաք հեղինակի, արվեստի այս ստեղծագործության յուրաքանչյուր մասի ոգին»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ
Վշտի դիմակ

**«Վշտի դիմակ»**, քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիր Մագադանում։ Կենտրոնական հուշարձանն ունի 15 մ բարձրություն։ Հեղինակներն են քանդակագործ Էռնստ Նեիզվեստնին, ճարտարապետ Կամիլ Կոզաևը։ «Վշտի եռանկյունու» երեք պլանավորված հուշարձաններից մեկն է։ 2017 թվականի նոյեմբերի 20-ին բացվել է  «Վշտի եռանկյունու» երկրորդ հուշարձանը Եկատերինբուրգի մոտ («Վշտի դիմակներ. Եվրոպա-Ասիա»)։ Երրորդ հուշարձանը (Վորկուտայում) չի ստեղծվել։

## Հուշարձանի պատմություն
1990 թվականի ամռանը Մագադան է այցելել քանդակագործ Էռնստ Նեիզվեստնին, որն այդ ժամանակ ավելի քան 20 տարի ապրում էր ԱՄՆ-ում։ Նա բերել և ցուցադրել է 30-50-ականների ստալինյան բռնաճնշումների զոհերին նվիրված հուշարձանի էսքիզով սլայդներ։ Ենթադրվում էր, որ Մագադանում տեղադրված հուշարձանը կդառնա քանդակագործի մտահղացած «Վշտի եռանկյունու (Մագադան, Վորկուտա, Եկատերինբուրգ) առաջին հուշարձանը։ 1990 թվականի հուլիսի 23-ին Մագադանի քաղգործկոմը որոշում է ընդունել Մագադանում Ստալինյան բռնաճնշումների զոհերին նվիրված հուշարձան կառուցելու մասին։

Հուշակոթողի Կենտրոնական քանդակը մարդու ոճավորված դեմքն է, որի ձախ աչքից փոքրիկ դիմակների տեսքով արցունքներ են հոսում։ Աջ աչքը պատկերված է վանդակավոր պատուհանի տեսքով։ Դարձերեսը՝ լացող կնոջ բրոնզե քանդակ է՝ ոչ կանոնական խաչելության տակ։ Հուշարձանի ներսում տիպիկ բանտախցի պատճենն է։

Հուշահամալիրը գտնվում է Մագադանի Կրուտոյ բլուրում և բացվել է 1996 թվականի հունիսի 12-ին։ Այս բլրի վրա Ստալինյան ժամանակներում եղել է «Տրանզիտկա»՝ փոխադրման կետ, որտեղից բանտարկյալների էտապներն ուղարկվում էին Կոլիմայի տարբեր ճամբարներ։

2008 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Մագադանի մարզ կատարած այցի ընթացքում Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևն այցելել է հուշարձան և ծաղիկներ դրել նրա մոտ։ 2016 թվականին հուշարձանը պղծել են վանդալները՝ կարմիր ներկով վրան գրելով «Ստալինը ողջ է» ((«Сталин жив»))։

Դիմակը վերականգնվել և վերաբացվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։

## Քննադատություն
մինի|Հուշարձանը գիշերը
Պատմական գիտությունների դոկտոր Անատոլի Խազանովն այս «հրեշավոր, Զատկի կղզու քանդակների ոճով կառույցը» անվանել է «քանդակագործ Էռնստ Նեիզվեստնիի ակնհայտ ձախողում»։ Խազանովի կարծիքով՝ «Վշտի դիմակը» ցույց է տալիս, թե ինչպիսին կարող է լինել ազգային հուշարձանը (նման հուշարձան առաջարկել են տեղադրել Նիկիտա Խրուշչովը, Միխայիլ Գորբաչովը և Բորիս Ելցինը, բայց այդ առաջարկը չի իրականացվել) բռնաճնշումների զոհերի հիշատակին, եթե այն, այնուամենայնիվ, կառուցվի ներկայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Глущенко А. Г.'' О памяти и памятниках
* Маска Скорби в Магадане  на сайте «Достопримечательности России»
* Маска Скорби. Фоторепортаж
* Колымский край: Монумент Маска Скорби
* Маска Скорби - мемориал памяти жертв политических репрессий (передача магаданского телевидения)
* Строительство Маски Скорби (передача из цикла "Ты песня моя, Магадан")

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հուշարձաններ
Ուլայա Ամամրա

**Ուլայա Ամամրա** (ֆր.՝ *Oulaya Amamra.* ), ֆրանսիացի դերասանուհի, որը ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հատկապես 2016 թվականին նկարահանված *«Աստվածները»* և *«Թամարա»* ֆիլմերում իր տպավորիչ դերակատարումներով։ *«Աստվածներ» կինոնկարի*  ստեղծման գործում իր ներդրած ավանդի համար արժանացել է «Սեզար» մրցանակին՝ «Ամենախոստումնալից դերասանուհի» անվանակարգում, ինչպես նաև «Լյումիեր» մրցանակի։

Ամամրան ռեժիսոր Հուդա Բենյամինայի կրտսեր քույրն է։ Նա հաճախել է կաթոլիկ դպրոց։ 15 տարի դասական պար է սովորել։ 2016 թվականին ընդունվել է Փարիզի գեղարվեստական դրամատիկական կոնսերվատորիայի դերասանական վարպետության բաժինը։

Բենյամինան ընտրեց Ամամրային *«Աստվածներ»* ֆիլմի գլխավոր դերի համար, չնայած վերջինս սկզբում մտահոգված էր, որ նախագիծը կարող է վտանգել իրենց հարազատական հարաբերությունները։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  ինտերնետ ֆիլմերի տվյալների բազայում

Կատեգորիա:1996 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ծածկույթների մենամարտ

**Ծածկույթների մենամարտ** (), 2007 թվականի մայիսի 2-ին պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիայի (ԱԵՖ) կողմից անցկացված ցուցադրական խաղ։ Կայացել է Պալմա Արենա մարզադաշտում, Պալմա դե Մալյորկա քաղաքում, որը իսպանացի թենիսիստի հարազատն է։

Հանդիպմանը մասնակցել են աշխարհի 1-ին ռակետ շվեյցարացի Ռոջեր Ֆեդերերը և 2-րդը՝ իսպանացի Ռաֆայել Նադալը։ Հանդիպումը եզակի էր դարձնում այն, որ խաղադաշտի մի կեսն ուներ գրունտային ծածկույթ, իսկ մյուսը՝ խոտածածկ։ Նադալը հաղթեց 7-5, 4-6, 7-6, (12-10) հաշվով։

Այս խաղադաշտը նախագծելու պատճառն այն էր, որ երկու թենիսիստներն էլ առավելություն ցույց տային իրենց «սիրելի խաղադաշտերում», քանի որ Ֆեդերերը գերակշռում էր խոտածածկ խաղադաշտերում (48 անընդմեջ հաղթանակ), իսկ Նադալը՝ գրունտային խաղադաշտերում (81 հաղթանակ)։ Դրա կառուցումն արժեցել է 1 630 000 դոլար և տևել 19 օր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Федерера 
* Официальный сайт Надаля 
----
* Надаль и Федерер 
* Видео самых интересных моментов матча

Կատեգորիա:Սպորտը Շվեյցարիայում
Կատեգորիա:Սպորտն Իսպանիայում
Նախաքննություն

**Նախաքննություն**, քրեական դատավարության փուլ, որը հաջորդում է գործի հարուցմանը և ավարտվում է մեղադրական եզրակացությամբ գործը դատախազին ուղարկելու կամ կարճելու պահին։

Նախաքննությունը կատարվում է գործի համար էական նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքները բազմակողմանիորեն պարզելու նպատակով։ Վերապահված է դատախազության, ներքին գործերի և պետական անվտանգության մարմինների քննիչներին։ Նախաքննության ընթացքում հավաքվում և ստացվում են ապացույցներ, բավարար հիմքերի առկայության դեպքում մեղադրանք է առաջադրվում կասկածյալին, ընտրվում է խափանման միջոց, միջոցներ են ձեռնարկվում քաղաքացիական հայցն ու գույքի բռնագրավումն ապահովելու վերաբերյալ։ Նախաքննություն կատարող անձը պարտավորվում է հավասարապես ձեռք բերել ինչպես մեղքն ապացուցող, այնպես էլ հերքող փաստարկները։ Քրեական գործը մեղադրյալին ծանոթացման ներկայացնելու, իսկ անչափահասների, ինչպես նաև դատավարության լեզվին չտիրապետողների գործերով անձին մեղադրանք առաջադրելու պահից նախաքննությանը մասնակից է դարձվում պաշտպանը։ Եթե քննության արդյունքներով բացառվում է անձի մասնակցությունը հանցագործության կատարմանը, նախաքննությունը ավարտվում է գործի կարճմամբ։ Այդպիսի որոշում է կայացվում նաև անձին կոլեկտիվի դաստիարակությանը, գործը ընկերական դատարանին կամ անչափահասների գործերով հանձնաժողովին հանձնելու դեպքում։ Նախաքննության արդյունքները ստուգվում են դատաքննության ընթացքում։

Կատեգորիա:Քրեական դատավարական իրավունք
Ջրարջային քերծե

**Ջրարջային քերծե** (**կունհաունդ** ()),  որսորդական շան տեսակ։ Ամերիկյան տիպի որսորդական շներ են, որոնք մշակվել են ջրարջերի, ինչպես նաև վայրի խոզերի, կարմիր լուսանների, պումաների և արջերի որսի համար։ Գոյություն ունեն ցեղատեսակի վեց տարբեր տեսակներ։

## Պատմություն
Գաղութատիրության շրջանում քերծեները ներմուծվում էին Միացյալ Նահանգներ՝ աղվեսի որսի հայտնի սպորտաձևի համար։ Անգլիայից, Իռլանդիայից և Ֆրանսիայից ներկրվել են աղվեսների և որսորդական այլ շների տարբեր ցեղատեսակներ։

Պարզվել է, որ աղվեսները  պիտանի չեն ամերիկյան կենդանիներ որսալու համար, որոնք չեն թաքնվում գետնի տակ, այլ մագլցում են ծառերի վրա, ինչպիսիք են ջրարջները, օպոսումները,լուսանները և նույնիսկ ավելի մեծ որսը, ինչպիսիք են պուանեերն ու արջերը։ Շները հաճախ շփոթվում էին կամ չէին կարողանում զսպել, երբ դա տեղի էր ունենում, և պտտվում էին։ Դա հանգեցրեց որսորդների և շներ բուծողների կողմից ծառատեսակ շների զարգացմանը։ Այդ  շները ընտրվել են սուր հոտառության, մարդու հրամաններից անկախ կենդանուն հետևելու ունակության և, որ ամենակարևորը, կենդանուն հետևելու ինչպես գետնին, այնպես էլ ծառին հասնելու համար։

Ջրարջանման շուն-ը կարող է որսալ առանձին կամ ոհմակով։ Հաճախ որսորդները չեն հետապնդում իրենց քարհանքը շների հետ միասին, ի տարբերություն կազմակերպված աղվեսների որսի, այլ սպասում են և լսում են տարբերվող ծովախորշը, որպեսզի պարզեն, թե արդյոք որսը ծառացել է։ Քերծեն հիանալի կերպով որսում է ցանկացած տեսակի որս, եթե ճիշտ վարժեցված լինի։
մինի|260x260փքս|Ջրարջային քերծեները բուծվել են ծառեր մագլցելու համար, ինչպես երևում է նկարում

### Հուշահամալիր
Հիմնադրվել է 1937 թվականին, Key Underwood Coon Dog Memorial Graveyard-ը գտնվում է Ալաբամա նահանգի Քոլբերտ կոմսությունում։ Այն օգտագործվում է հատուկ հավաստագրված քերծեների թաղման համար։

## Ցեղատեսակներ
Գոյություն ունեն վեց ցեղատեսակներ, որոնք բոլորն էլ առաջին անգամ ճանաչվել են United Kennel Club-ի կողմից։

* Առաջինը պաշտոնապես գրանցվել է սև գիծ բծավորը  1900 թվականին։
* Դրան հաջորդեց պինդ կարմրապուտը 1902 թվականին :
* Երրորդը անգլիական քերծեն է, որը ճանաչվել է UKC-ի կողմից 1905 թվականին։ Անգլիացիներն ունեն կոոնհաունդների ցեղատեսակների գունային ամենալայն տատանումները, որոնք ունեն կարմիր, կապույտ և եռագույն նախշերով։
* Կապտավուն և եռագույն  քերծեն ի սկզբանե համարվում էր անգլիական տեսակ, բայց դրանք բաժանվեցին և ճանաչվեցին որպես տարբեր ցեղատեսակներ համապատասխանաբար 1946 և 1945 թվականներին :
* Պլոտի քերծե՝ մուգ շուն, վերջինն էր, որը ճանաչվեց 1946 թվականին։ Նրա ծագումնաբանությունը գալիս է գերմանական վարազային քերծեներից :

Սև և շագանակագույն քերծեները  առաջինն էին, որ ճանաչվեցին ամերիկյան Kennel Club-ի կողմից 1946 թվականին։ Կարմրապուտ և կապտավուն քերծեները ճանաչվել են 2009 թվականին, և ծառերին մագլցողը՝ 2012 թվականին։

2008 թվականին UKC-ն ճանաչել է ամերիկյան ընձառյուծային շանը որպես գարշահոտ ցեղատեսակ։ Այն օգտագործվում է ջրարջերի, ինչպես նաև այլ կենդանիների որսի համար։

## Ծանոթագրություններ
Հենրիետա Բոգս

**Հենրիետա Բոգս** (;  ), ամերիկացի գրող, լրագրող և ակտիվիստ Կոստա Ռիկայի առաջին տիկինը 1948-1949 թվականներին՝ քաղաքացիական պատերազմից անմիջապես հետո։

## Կենսագրություն
Բոգսը ծնվել է 1918 թվականին Մետա Լոնգի և Ռալֆ Էմերսոն Բոգսի՝ պրեսբիտերական երեցի ընտանիքում։ 1923 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Ալաբամա նահանգի Բիրմինգհեմ, որտեղ հայրը սկսեց շինարարական բիզնես։

Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո Բոգսը ընդունվեց Բիրմինգհեմի Հարավային քոլեջ, որտեղ սովորեց անգլերեն և ուսանողական թերթի թղթակից էր։ Ամառային արձակուրդների ընթացքում Հենրիետան գնաց այցելելու իր մորաքրոջը և հորեղբորը, ովքեր թոշակի էին անցել և ապրում էին Կոստա Ռիկայում։ Այնտեղ նա հանդիպեց և հետագայում ամուսնացավ Խոսե Ֆիգերես Ֆերերի հետ։

Ֆիգերեսը գլխավորեց ընդդիմադիր ուժերը 1948 թվականի Կոստա Ռիկայի քաղաքացիական պատերազմում՝ հաջող ժողովրդավարական հեղափոխություն իրականացնելով կառավարության դեմ, վերացրեց բանակը և Բոգսին բարձրացրեց առաջին տիկնոջ դերում՝ դառնալով երկրի նախագահ։ Նա հաջողությամբ պնդեց Կոստա Ռիկայի կանանց ձայնի իրավունք տալ՝ ի վերջո հասնելով դրան։ Ժամանակի ընթացքում Բոգսը հասկացավ, որ ամուսնությունն ու քաղաքական կյանքն իր համար անհամատեղելի են։ Նա բաժանվեց Ֆիգերեսից 1954 թվականին և նրանց երեխաներին տարավ Նյու Յորք, որտեղ սկսեց աշխատել Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Կոստա Ռիկայի պատվիրակության կազմում՝ միևնույն ժամանակ շարունակելով իր ողջ կյանքը պահպանել գրելու կիրքը։

1969 թվականին նրա վերադարձը Ալաբամա տեղի ունեցավ երկրորդ ամուսնությամբ դոկտոր Հյու Մակգուայրի հետ, որը նաև River Region Living-ի համահիմնադիրն էր, քաղաքային ամսագիր, որը նա հետագայում կվաճառեր, բայց որի համար նա շարունակում է գրել մինչ օրս։

Բոգսի 1992 թվականի հուշագրությունը Կոստա Ռիկայում իր տարիների մասին՝ «Ամուսնացած լեգենդի հետ։ Իմ կյանքը Դոն Պեպեի հետ», հայտնի է դարձել ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Կոստա Ռիկայում ընթերցողների շրջանում, և հանդիսանում է Spark Media-ի «Հեղափոխության առաջին տիկինը» վավերագրական ֆիլմի հիմքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ
Նախաֆերմենտներ

**Նախաֆերմենտներ**, զիմոգեններ (< հուն․ ζύμη –թթխմոր, մակարդ և․․․գեն), ֆերմենտների ոչ ակտիվ նախորդներ, որոնք առաջանում են դրանց կենսասինթեզի պրոցեսում։ Ակտիվ ֆերմենտի են վերածվում պեպտիդային կապի ճեղքման հետևանքով, որից հետո Նախաֆերմենտների մոլեկուլում տեղի է ունենում կառուցվածքի մասնակի փոփոխություն։ Վերջինս հանգեցնում է ֆերմենտի ակտիվ կենտրոնի վերջնական ձևավորմանը։ Նախաֆերմենտներ են պեպսինոգենը, տրիպսինոգենը, պրոթրոմբինը ևն, որոնք կանխում են այն բջիջների ու հյուսվածքների քայքայումը, որտեղ իրականանում է այդ ֆերմենտների կենսասինթեզը։ Նախաֆերմենտների վերածումը ակտիվ ձևի կարգավորվում է ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական գործոններով։

Կատեգորիա:Ֆերմենտներ
Պավել Նախիմով

մինի|250px|Փոխծովակալ Պավել Նախիմովը

**Նախիմով Պավել Ստեպանովիչ** (), ռուս ծովապետ, ծովակալ (1855)։ Ավարտել է ծովային կադետական կորպուս (1818)։ 1822–25-ին շուրջերկրյա ճանապարհորդություն է կատարել «Կրեյսեր» նավով։ Մասնակցել է 1828–29-ի ռուս–թուրքական պատերազմին, եղել կորվետի (հետախուզական ռազմանավ) հրամանատար։ 1834-ից ծառայել է Սևծովյան նավատորմում։ 1853–-56-ի Ղրիմի պատերազմի ժամանակ, ղեկավարելով Սևծովյան նավատորմի նավախումբ, Նախիմովը հայտնաբերել և շրջափակել է թուրքական նավատորմի գլխավոր ուժերը և, արդյունավետ օգտագործելով հրետանային միջոցները, 1853-ի (նոյեմբերի 18-ին) Սինոպի ճակատամարտում ջախջախել այն։ 1854–1855-ին, Սևաստոպոլի պաշտպանության ժամանակ, ճիշտ գնահատելով Սևաստոպոլի նշանակությունը, Նախիմովը ներդրել է բոլոր հնարավոր միջոցները քաղաքի պաշտպանության ամրապնդման համար։ 1855-ից Սևաստոպոլի նավահանգստի հրամանատարն էր և ռազմական նահանգապետը, Սևաստոպոլը պաշտպանող հերոսական կայազորի ղեկավարը, երբ մեծ ընդունակություններ է ցուցաբերել ծովից և ցամաքից նավատորմի բազայի պաշտպանության կազմակերպման գործում։ Լինելով ռազմածովային արվեստի քաջ գիտակ՝ անձամբ է լուծել մարտավարության հիմնական հարցերը, ղեկավարել գլխավոր մարտերը, ծովային և ցամաքային ուժերի փոխգործողությունները։ Մալախով կուրգանի առաջավոր գծերի շրջանցման ժամանակ մահացու վիրավորվել է։ Թաղված է Սևաստոպոլում, Վլադիմիրյան եկեղեցում։ Սևաստոպոլում կանգնեցված է Նախիմովի հուշարձանը։

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս ծովակալներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրությունում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս զինվորականներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Արևմտյան Սասեքս

**Արևմտյան Սասեքս**, (), արարողակարգային կոմսություն Անգլիայի հարավում։ Մտնում է Հարավարևելյան Անգլիա տարածաշրջանի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Չիչեստերն է, խոշորագույն բնակավայրը՝ Ուերթինգ քաղաքը։ 2007 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 776,3 հազար (այդ ցուցանիշով արարողակարգային կոմսությունների ցանկում զբաղեցնում է 27-րդ, ոչ մետրոպոլային կոմսությունների ցանկում՝ 9-րդ տեղը)։

## Աշխարհագրություն
Ընդհանուր տարածքը 1991 քառակուսի կիլոմետր է. (այդ ցուցանիշով արարողակարգային կոմսությունների ցանկում զբաղեցնում է 30-րդ, ոչ մետրոպոլային կոմսությունների ցանկում՝ 27-րդ տեղը)։ Առավելագույն բարձրությունը 280 մետր է (Բլեք Դաուն բլուր)։

## Վարչական բաժանում
Կոմսության կազմում առանձնացված է 7 վարչական շրջան.

## Պատկերասրահ
Կոմսության տեսարժան վայրերից են Չիչեստերի միջնադարյան տաճարը, արիստոկրատական կեցավայր Փեթվորթ Հաուսը, Արունդելների տոհմական ամրոցը...


Blackdown Jan 3 09 008.JPG|Բլեք Դաուն բլրից բացվող տեսարան  
Chichester market cross 2002-07-15.jpg|Չիչեստեր. The market cross
Passage to Chichester Cathedral 01.JPG|Չիչեստերի տաճարը
Dome Cinema on Marine Parade, Worthing, West Sussex.jpg|Ուերթինգ. Dome Cinema on Marine Parade
St Giles Church, Horsted Keynes (1018430 7b5e818d-by-Kevin-Gordon).jpg|Սեյնթ Ժիլ եկեղեցին / St Giles Church, Horsted Keynes
Ouse Valley Viaduct commonly known as the Balcombe Viaduct - geograph.org.uk - 24312.jpg|Վիադուկ Ուզ դաշտում
Arundel Castle-KayEss-2.jpeg|Արունդելների ամրոցը
Boxgrove Priory Ruins1.jpg|Boxgrove Priory վանքի ավերակները (1066-1536)
Washington Church.JPG|Վաշինգտոն բնակավայրի Սորբ Մարիամ եկեղեցին (XI դարի վերջ)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Список мест, городов и деревень Западного Суссекса
* 
* Information on Sussex, history, maps
* Photos of Singleton Wealdland and Downland Museum, Nr Chichester
* Restaurants and takeaways in West Sussex

Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Կատեգորիա:Ոչ մետրոպոլային կոմսություններ
Սանդրա Մագնուս

**Սանդրա Հոլլ Մագնուս** (,),ՆԱՍԱ-ի ամերիկացի տիեզերագնաց, ինժեներ։

## Կենսագրություն
Սանդրա Հոլլ Մագնուսը ծնվել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Բելվիլ քաղաքում։

Նա ունի ֆիզիկայի բակալավրի (1986) և էլեկտրատեխնիկայի մագիստրոսի (1990) աստիճաններ Միսուրիի համալսարանի ռոլ քաղաքում (այժմ հայտնի է որպես Միսուրիի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարան), գիտությունների դոկտորի աստիճան Վրաստանի տեխնոլոգիական ինստիտուտի նյութագիտության և մեքենաշինության դպրոցում (1996):

2006 թվականի սեպտեմբերին մասնակցել է ՆԱՍԱ-ի էքստրեմալ շրջակա միջավայրի գործողությունների ստորջրյա առաքելությանը (NEEMO)։

ՆԱՍԱ-ի 16-րդ հավաքածուի տիեզերագնաց։ Մասնակցել է Անտլանտիս ՍՏՍ-112 թռիչքին որպես օգտակար բեռնվածության մասնագետ, ինչպես նաև endeavor ՍՏՍ-126, Discovery ՍՏՍ-119 շաթլային թռիչքներին։

ՄՏԿ-ի 18-րդ երկարաժամկետ անձնակազմի անդամ էր։

2011 թվականի հուլիսին մասնակցել է Ատլանտիս STS-135 ծրագրի թռիչքին։

ՆԱՍԱ-ից հեռացել է 2012 թվականի դեկտեմբերին ամերիկյան օդագնացության և տիեզերագնացության ինստիտուտի (AIAA) գործադիր տնօրենի պաշտոնում։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ Հոբբի՝ ջրային ժամանց, ֆուտբոլ, ընթերցանություն, ճանապարհորդություն։

## Պարգևներ
* «Տիեզերական հետազոտության մեջ ունեցած վաստակի համար» մեդալ (2011 թվականի ապրիլի 12), մարդատար տիեզերագնացության ոլորտում միջազգային համագործակցության զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* NASA — Shuttle main page
* NASA — ISS main page
* Spacefacts biography.

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագնացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Անձինք Իլինոյսից
Կատեգորիա:Կանայք ճարտարագիտությունում
Կատեգորիա:Կին տիեզերագնացներ
Վուսթերշիր

**Վուսթերշիր** (, ; ), 
արարողակարգային կոմսություն Անգլիայի արևմուտքում։ Մտնում է Ուեսթ Միդլենդս տարածաշրջանի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը և  խոշորագույն բնակավայրը Վուսթեր քաղաքն է։ 2001 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 542 107, 2011 թվականի տվյալներով՝ 566 200 (այդ ցուցանիշով  27-րդ, ոչ մետրոպոլային կոմսությունների ցանկում զբաղեցնում է 21-րդ տեղը)։

## Աշխարհագրություն
Ընդհանուր տարածքը 1 741 քառակուսի կիլոմետր է (այդ ցուցանիշով արարողակարգային կոմսությունների ցանկում զբաղեցնում է 34-րդ, ոչ մետրոպոլային կոմսությունների ցանկում՝ 29-րդ տեղը)։ Սահմանակցում է հյուսիսում՝ Ստաֆորդշիր, հյուսիս-արևելքում՝ Ուեսթ Միդլենդս, արևելքից՝ Յորքշիր, հարավում՝ Գլոսթերշիր, հարավ-արևմուտքում՝ Շրոփշիր արարողակարգային կոմսությունների հետ։

## Բնակչություն
Բնակչության միջին խտությունը 2001 թվականի տվյալներով կազմել է 311 մարդ / կմ²։

## Քաղաքականություն
Կոմսության խորհուրդը բաղկացած է 57 պատգամավորից։ Ընդ որում՝ խորհրդում 41 տեղ զբաղեցնում է Մեծ Բրիտանիայի պահպանողական կուսակցությունը։

## Վարչական բաժանում
Կոմսության կազմում առանձնացվել է վեց վարչական շրջան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт совета графства
* Список мест, городов и деревень Вустершира
* Worcester City
* Worcestershire eHub — ГИС
* Berrow’s Journal The World’s oldest newspaper
* History of the Worcestershire Regiment
* Worcestershire County Cricket Club
* Geology of the Malvern Hills
* Herefordshire & Worcestershire Earth Heritage Trust Сайт по геологии графства.

Կատեգորիա:10-րդ դարում հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Կատեգորիա:Ոչ մետրոպոլային կոմսություններ
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Բեյքոզ)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, 1776 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Բեյքոզ շրջանում։ Եկեղեցին վերակառուցվել է 1834 թվականին և պաշտանմունքի համար բացվել Պոլսո հայոց պատրիարք Ստեփանոս Բ Աղավնի Զաքարյանի ձեռամբ։ Երկար ժամանակ անտեսված եկեղեցին վերանորոգվել և պաշտամունքի համար բացվել է 1946 թվականին։ Բեյքոզի սուրբ Նիկողայոսը հետագայում վերանորոգվել է 1962, 1970 և 1982 թվականներին։

Եկեղեցին, որն ունի փայտե զանգակատուն, Ստամբուլի միակ եկեղեցին է, որի սուրբ սեղանը սադափյա է։

Ստամբուլի քաղաքապետարանն առանց փոխհատուցման և համաձայնության վերցրել է Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցուն պատկանող տարածքի մի մասը և ճանապարհ կառուցել։ 2019 թվականի ապրիլի 19-ին հայտնի դարձավ, որ դատարանը բավարարել է եկեղեցու պահանջը և Ստամբուլի քաղաքապետարանին պարտավորեցրել եկեղեցու հիմնադրամին վճարել 24 մլն 400 հազար թուրքական լիրա (շուրջ 4,2 մլն ԱՄՆ դոլար)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Ռոբաթքարիմ

**Ռոբաթքարիմ** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Թեհրան օսթանում։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։

Քաղաքը գտնվում է Թեհրան օսթանի արևմտյան մասում` Թեհրանից մոտ 23 կմ հարավ-արևմուտք։ Քաղաքի հարևանությամբ է գտնվում Թեհրանի Իմամ Խոմեյնիի անվան միջազգային օդանավակայանը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 105 393 մարդ, որոնք կազմում էին 31 803 տնտեսություն։
Ռոբաթքարիմը Թեհրան օսթանի բնակչությամբ տասներկուերորդ ամենախոշոր քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Ֆաթիհ)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Ֆաթիհ շրջանի Թոփքափը թաղամասում։ Թեև այս թաղամասում եկեղեցու գոյության մասին հիշատակվում է դեռևս 1630 թվականի ձեռագրում, սակայն հայտնի չէ Սուրբ Նիկողայոսի կառուցման ստույգ թվականը։ Ըստ արձանագրությունների՝ եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է 1813 թվականին։ Երկրորդ անգամ վերակառուցվել է 1823 թվականին։ 1831-ին Պոլսո հայոց պատրիարք Ստեփանոս Բ Աղավնի Զաքարյանը դիմել է սուլթան Մահմուդ II-ին, որպեսի թույլատրի խարխուլ եկեղեցու շինարարությունը։ 1832 թվականին եկեղեցին երրորդ անգամ վերակառուցվել և օծվել է։ Նոր եկեղեցին կառուցել է ճարտարապետ Վարդան Թնկրյանը։

1894 թվականի երկրաշարժից վնասված եկեղեցին կրկին վերանորոգվել է  հայկական համայնքի միջոցներով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է ռազմական նպատակներով, այնուհետև վերանորոգվել է 1927 թվականին և բացվել պատրիարք Մեսրոպ Ա Նարոյանի ձեռամբ։ Այն վերանորոգվել է նաև 1987 թվականին։ Վերջին վերանորոգումը եղել է 2000 թվականին և պաշտամունքի համար բացվել է Արամ Աթեշյանի ձեռամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Սամսուն)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, 1840 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի եկեղեցի Թուրքիայի Սամսուն քաղաքում։ Եկեղեցին 1936 թվականին քանդվել է թուրքական կառավարության կողմից և տեղը տարրական դպրոց է կառուցվել։

## Պատմություն
1840 թվականին (որոշ տեղեկություններով՝ 1849-ին) կառուցված Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցին գտնվում էր Սելահիե շրջանում, որտեղ հայ ստվար բնակչություն էր ապրում մինչև հայոց ցեղասպանությունը։ Այն Սամսունի մարզի 49 հայկական եկեղեցիներից մեկն էր։ 1897 թվականին եկեղեցին դարձել է եպիսկոպոսական նստավայր։

Եկեղեցու կողքին կար Ներսեսյանի հայկական քոլեջ՝ կառուցված 1883 թվականին, որտեղ մինչև 1914 թվականը սովորում էին 298 աշակերտ։ Քոլեջում տպագրվել է «Դպրոց» ամսագիրը։ Նույն թաղամասում 1881 թվականին կառուցվել է հայկական թատրոն։

Եկեղեցին վնասվել է 1922 թվականի մայիսի 31-ից հունիսի 7-ին Սամսուն նավահանգստի ռմբակոծության ժամանակ։ Այնուհետև 1936 թվականին այն քանդվել է թուրքական կառավարության կողմից և նրա տեղում կառուցվել է տարրական դպրոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սամսունի մարզ
Նաջաֆաբադ

**Նաջաֆաբադ** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Սպահան օսթանում։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը գտնվում է Սպահան օսթանի արևմտյան մասում` Սպահան քաղաքից մոտ 18 կմ արևմուտք։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 235 281 մարդ, որոնք կազմում էին 75 180 տնտեսություն։ Նաջաֆաբադը Սպահան օսթանի բնակչությամբ չորրորդ ամենախոշոր քաղաքն է Սպահանից, Քաշանից և Հոմեյնիշահրից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սպահանի նահանգ
Ուեսթ Միդլենդս

**Ուեսթ Միդլենդս** (), արարողակարգային մետրոպոլիտենային կոմսություն  Անգլիայի արևմուտքում։ Մտնում է համանուն տարածաշրջանի կազմի մեջ (անունների համընկնումը երբեմն շփոթություն է առաջացնում)։ Կոմսության տարածքում են գտնվում Բիրմինգհեմ, Վուլվերհեմփթոն և Քովենթրի քաղաքները, ինչպես նաև նրանց միջև ընկած քաղաքային շրջանները։ Ամենամեծ բնակավայրը Բիրմինգհեմն է, որը նաև վարչական կենտրոնն է։  2014 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 2,808 միլիոն (այդ ցուցանիշով 2-րդ տեղն է զբաղեցնում արարողակարգային կոմսությունների ցանկում )։

Ուեսթ Միդլենդսը Ռոննի Օ'Սալիվանի, Էրին Օ'Քոնորի և Բլեք Սաբաթի բնօրրանն է։

## Պատմություն
Ժամանակակից կոմսությունը պաշտոնապես գոյություն ունի 1974 թվականից, սակայն նրա կազմի մեջ մտնող քաղաքները համբավված և կարևոր են եղել դեռևս միջնադարում։ Քովենթրիում ծաղկում էր գործվածքեղենի և բրդի արտադրությունը, Բիրմինգհեմը դեռ 16-րդ դարից  աչքի է ընկել հրազենի արտադրությամբ, իսկ Վուլվերհեմփթոնը՝ արույրի մշակությամբ։ 20-րդ դարում տարածաշրջանը վերածվել էր խոշոր կոնուրբացիայի, Քովենթրին էլ դարձել էր ավտոմեքենաների ու հեծանիվների արտադրության կենտրոն։

1966 թվականին տեղական իշխանությունը վարչական խոշոր բարեփոխում է իրականացրել, որի արդյունքում ստեղծվել են յոթ հիմնական շրջաններ.

* Բիրմինգհեմ .
* Դադլի (տարածքը ներառում է Բրիերլի բլուրը, Քոսելին՝ մասամբ և մի քանի ոչ մեծ քաղաքներ)։
* Սոլիհուլ .
* Ուոլսալ (ներառյալ Դարլաստոնը, Ուիլենհոլը և մասնակիորեն՝ այլ քաղաքներ)։
* Ուորլի (միավորելով Սմեթիքը, Օլդբերին, Ռոուլի Ռեջիսը) - հետագայում դարձել է Սենդվելի շրջանըաս։
* Վեսթ Բրոմվիչ (մասամբ ներառում էր նաև Սմեթիկը և Օլդբերին, Բիլսթոնը և Թիպտոնը)։ Սա նույնպես հետագայում Սենդվելի բաղկացուցիչ մասն է դարձել։
* Վուլվերհեմփթոնը (միավորելով Բիլսթոնը, Թետենհոլը, Ուենսֆիլդը)։

Չնայած ածխարդյունաբերության ակտիվ աճին, որի պատճառով կոմսության մի մասը կոչվեց Սև երկիր, 20-րդ դարում ածխի արդյունահանումը կտրուկ անկում ապրեց, 1968 թվականին էլ  փակվեց վերջին հանքը, որը գտնվում էր Սեջլիում։ 1970-80-ական թվականներին տեղի ունեցավ ծանր արդյունաբերության ծավալների զգալի կրճատում։

## Աշխարհագրություն
Կոմսության ընդհանուր տարածքը կազմում է 902 կմ² (այդ ցուցանիշով 42-րդն է արարողակարգային կոմսությունների մեջ)։

## Վարչական բաժանում
Կոմսության կազմում առանձնացվել է 7 շրջան.

## Տես նաև
* Հատուկ գիտական նշանակության վայրերի ցանկը Արևմտյան Միդլենդում
* West Midlands անգլերեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բիրմինգհեմի և Վեսթ Միդլենդսի լուսանկարները
* Ինքնությունը Արևմտյան Միդլենդում

Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Ռեստարտ գիտակրթական հիմնադրամ

**«Ռեստարտ» Քաղաքացիական-Երիտասարդական հիմնադրամ**, ոչ կառավարական կազմակերպություն, որն ստեղծվել է 2019 թվականի հուլիսի 6-ին։ Հիմնադիրները նույնանուն երիտասարդական շարժման անդամներն են։ Այն առաջին հիմնադրամն է Հայաստանում, որի հիմնադիրներն ուսանողներ են։

## Պատմություն
2018 թվականին Երևանի պետական համալսարանի տասնյակ ուսանողներ հիմնադրեցին «Ռեստարտ» շարժումը։ Մինչ այդ՝ դեռ 2017 թվականին, շարժման անդամները բողոքի ակցիաներով և այլ միջոցներով բարձրաձայնում էին ոչ միայն համալսարանի խնդիրները, այլև հանդես էին գալիս տարբեր նախաձեռնություններով, որոնց թվում էր «Տարկետում լինելուԱ»-ն։ «Տարկետում լինելուԱ» նախաձեռնության առիթն Ազգային ժողովում այդ ժամանակ քննարկվող «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքի նախագիծն էր, որի ընդունման դեպքում ամբողջությամբ վերացվելու էր ուսանողներին պարտադիր զինվորական ծառայությունից տրվող տարկետման իրավունքը։ Նախաձեռնության որոշ անդամներ նույնիսկ հացադուլ էին հայտարարել։

«Ռեստարտ» շարժման անդամներն ակտիվորեն մասնակցել են նաև 2018 թվականի Թավշյա հեղափոխությանը։ «Ռեստարտ» ուսանողական նախաձեռնությունը, կարևոր դեր խաղաց այս վերափոխման գործում՝ կազմակերպելով զանգվածային ցույցեր, պահանջելով քաղաքական գործիչների հաշվետվողականությունը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների և կոռուպցիայի դեմ պայքարի ավելի ուժեղ քաղաքականություն։ Այժմ շարժումը, բացի Երևանի պետական համալսարանից, գործում է նաև Հայաստանի այլ բուհերում։

## Գործունեություն
2019 թվականից ի վեր հիմնադրամը մեծացրել է իր ցանցը։ Այժմ այն ներկայացուցչություններ ունի Հայաստանի Հանրապետության 5 մարզերում` Լոռիում, Վայոց ձորում, Շիրակում, Տավուշում և Գեղարքունիքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ
Ժյուլիեն Բուասելիե

**Ժյուլիեն Բուասելիե** (ֆր.՝ *Julien Boisselier.* ), կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ֆրանսիացի ժամանակակից դերասան։

## Կյանք և կարիերա
Բուասելյեն ծնվել և մեծացել է Նանտում։ Հայրը սիրող ֆուտբոլիստ էր, կնքահայրը՝ *Նանտ* ֆուտբոլային ակումբի մարզական տնօրենը։ Երիտասարդ հասակում Փարիզ է տեղափոխվել՝ դերասանական վարպետության դասեր առնելու Le Cours Florent-ում։ Երբ արդեն ճանաչում ու համբավ ձեռք բերած դերասան էր, ընկերություն էր անում ֆրանսիացի անվանի դերասանուհի Մելանի Լորանի հետ, բայց 2009 թվականի փետրվարին նրանք իրենց հարաբերությունները խզեցին։ Մելանին  նրան է նվիրել իր «Սեզար» մրցանակը, որն ստացել էր 2006 թվականին՝ որպես ամենախոստումնալից դերասանուհի՝  *Je vais bien, ne t'en fais pas ֆիլմում* իր տպավորիչ դերակատարման համար։ Այդ նույն ֆիլմում Թոմասի դերի կատարման համար Ժյուլիենն արժանացել է Լյումիեր մրցանակի, ինչպես նաև առաջադրվել Սեզարի։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

* *Dans un grand vent de fleurs* (1996)
* *De gré ou de force* (1998)
* *Nationale 7* (2000)
* *Azzurro* (2000)
* *Quand on sera grand* (2001)
* *Les Portes de la gloire* (2001)
* *Un jeu d'enfants* (2001)
* *Les Acteurs anonymes* (2001)
* *Aime ton père* (2002)
* *Nos enfants chéris* (2003)
* *Le Convoyeur* (2004)
* *Clara et moi* (2004)
* *J'me sens pas belle* (2004)
* *Tout le plaisir est pour moi* (2004)
* *J'ai plein de projects* (2006)
* *On va s'aimer* (2006)
* *Je vais bien, ne t'en fais pas* (2006)
* *La dix-septième marche* (2007)
* *J'veux pas que tu t'en ailles* (2007)
* *Cortex* (2007)
* *Les femmes de l'ombre* (2008)
* *Կոչոն դե Մորին* (2008)
* *De moins en moins* (2008)
* *Սխիզեյն* (2008)
* *Les dents de la nuit* (2008)
* *Հենրի IV* (2009) որպես Հենրի Նավարացի
* *Անքուն գիշեր* (2011)
* *The Chef* (2012) Daniel_Cohen
* *Jamais le Premier Soir* (2014)
* *Bis* (2015)
* *Մարսել* (2016)
* *Sous le même toit* (2017)
* *Quand on crie au loup* (2019)

### Հեռուստատեսություն
* *La Deuxième Vérité* (2001)
* *Une deuxième շանս* (2003)
* *La peine d'une mère* (2004)
* *Nos vies rêvées* (2004)
* *La nuit du meurtre* (2004)
* *Tout va bien, c'est Noël* (2004)
* *La parentèse interdite* (2005)
* *Celle qui reste* (2005)
* *Le Grand Charles* (2006)
* *Des fleurs pour Algernon* (2006)
* *Vive la colonbsp;!* (2012–2013)
* *Նինա* (2018)
* *Les copains d'abord* (2020)

## Թատրոն
* *Vie privée* by Philip Barry (2009)

## Մրցանակներ
* 2005: Étoile d’Or / *Ոսկե աստղ* ֆրանսիական կինոմրցանակ Լավագույն երիտասարդ դերասան անվանակարգում՝ *Clara et moi* ֆիլմում տպավորիչ դերակատարման համար
* 2007: Լյումիեր մրցանակ «Լավագույն երիտասարդ դերասան» անվանակարգում «Մի անհանգստացիր, ես լավ եմ» ֆիլմում տպավորիչ դերակատարման համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

 
Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թատերական ռեժիսորներ
Դեյվիդ ՄակՄիլան

**Սըր Դեյվիդ Ուիլյամ Քրոս ՄակՄիլլան** (, ) շոտլանդացի քիմիկոս և Փրինսթոնի համալսարանի Ջեյմս Ս. Մակդոնելլի քիմիայի վաստակավոր պրոֆեսոր, որտեղ 2010-ից մինչև 2015 թվականներին, նա նաև եղել է Քիմիայի ամբիոնի վարիչ։ Նա Բենջամին Լիստի հետ կիսել է 2021 թվականի քիմիայի Նոբելյան մրցանակը «ասիմետրիկ օրգանոկատալիզի զարգացման համար»։ ՄակՄիլլանն օգտագործեց 1,14 միլիոն դոլար մրցանակի իր բաժինը Մեյ և Բիլի ՄաքՄիլլանների հիմնադրամի ստեղծման համար։

## Վաղ տարիներ և կրթություն
ՄակՄիլանը ծնվել է Բելշիլում, Հյուսիսային Լանարկշիր, Շոտլանդիա, 1968 թվականին և մեծացել մոտակա Նյու Սթիվենսթոնում։ Նա հաճախել է Նյու Սթիվենսթոնի հիմնական պետական դպրոցը և Բելշիլ ակադեմիան, և իր հաջողությունները  վերագրել է իր շոտլանդական կրթությանն ու շոտլանդական դաստիարակությանըH։

Նա քիմիայի բակալավրի աստիճանը ստացել է Գլազգոյի համալսարանում։

1990 թվականին նա լքեց Մեծ Բրիտանիան՝ Կալիֆորնիայի համալսարանում, Իրվին, դոկտորական ուսումը սկսելու համար։ Նա իր դոկտորական թեզը պաշտպանել է 1996 թվականին։

## Պարգևներ և մրցանակներ
ՄակՄիլանը քիմիայի և գիտության ոլորտում ծառայությունների համար, 2022 թվականի ծննդյան առթիվ պատվավոր ասպետի  շքանշանի արժանացավ։

*2002 – Սլոանի հետազոտական կրթաթոշակ
*2004 – Քիմիայի թագավորական ինստիտուտի Կորդեյ-Մորգան մեդալ
*2012 – Ընտրվել է Թագավորական ընկերության անդամ
*2012 – Ընտրվել է որպես Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ
*2013 – Ընտրվել է Էդինբուրգի թագավորական ընկերության (FRSE) թղթակից անդամ
*2015 – Հարիսոն Հաուի մրցանակ
*2017 – Ռյոջի Նոյորի մրցանակ
*2018 – Ընտրվել է ԳԱԱ անդամ
*2021 –Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Նախիջևանի հարթավայր

**Նախիջևանի հարթավայր**, Մերձարաքսյան հարթավայրի մասը Նախիջևան և Ջագրիչայ գետերի ստորին հոսանքների շրջանում, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Արևելքից և հարավ-արևելքից պարփակված է Դարիդաղ լեռնաշղթայի ճյուղավորություններով, հյուսիսից՝ Շարուրի հարթավայրով, արևմուտքից՝ Արաքս գետով։ Երկարությունը մոտ 30 կմ է, լայնությունը՝ 6–20 կմ, միջին բարձրությունը՝ 890 մ։ Ունի հյուսիս–արևելքից հարավ–արևմուտք ընդհանուր թեքություն։

## Կլիմա
Մակերևույթը տափարակ է՝ տեղ–տեղ խախտված ոչ բարձր թմբաշարերով ու բլուրներով։ Կլիման խիստ ցամաքային է, չորային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը –3&nbsp;°C–ից մինչև––6&nbsp;°C է, հուլիսինը՝ 28°С։ Տարեկան տեղումները 190–300 մմ են, վեգետացիոն ժամանակաշրջանը՝ 265 օր։

## Ջրագրություն
Գետերը (Արաքսի ձախափնյա վտակները)՝ Նախիջևանն ու Ջագրիչայը, հիմնականում օգտագործվում են ոռոգման համար։ Արաքսը սահմանային գետ Է, որի վրա կառուցված է «Արաքս» հիդրոտեխնիկական հանգույցը։ Այստեղ, Արաքսի վրա կառուցված է Նախիջևանի լիճը, որի ջրերը լայնորեն օգտագործվելու են ոռոգման համար։ Այժմ արդեն ստեղծվել են մի քանի պետական տնտեսություններ, որոնք հաջողությամբ մշակում են խաղող, պտուղ-բանջարեղեն, զբաղվում անասնապահությամբ։

## Ռելիեֆ
Նախիջևանի հարթավայրի հատակը իջվածք է՝ լցված ցամաքային նստվածքներով։ Հանդիպում են որոշ լեռներ և բլուրներ, որոնցից է Նախիջևան քաղաքի մոտ գտնվող Երղութի Թափա լեռը։Հողերը գորշ են, տեղ–տեղ՝ աղակալած։ Օգտակար հանածոներից կա քարաղ։

## Բնություն
Բուսածածկույթում գերակշռում են չորասեր բույսերը։ Տարածված է օշինդրաաղուտային կիսաանապատային բուսականությունը։ Կենդանական աշխարհը հիմնականում ներկայացված է կրծողներով (ոզնի, նապաստակ, գերմանամուկ, ավազամուկ և այլն), սողուններով (թաքիրային կլորագլուխ, ռադեի իժ, փոքր վիշապօձ և այլն) և միջատներով։ Նախիջևանի հարթավայրում մշակում են հացահատիկ, ծխախոտ, խաղող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի դաշտեր
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Քելլի Մարտին

**Քելլի Մարտին** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, 1993 թվականին առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի։

## Կարիերա
Քելլի Մարտինն առավել հայտնի է Ռեբեկա Թետչերի դերով «Կյանքը շարունակվում է» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվել է ABC հեռուստաալիքով 1989-1993 թվականներին։ Իր դերի համար դերասանուհին ստացել է բարենպաստ արձանքներ քննադատների կողմից, իսկ 1993 առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակին, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի դրամատիկական սերիալում, նախկինում արժանանալով «Երիտասարդ դերասան» երկու մրցանակի։ Ավարտելուց հետո, Մարտինը խաղացել է գլխավոր դերը «Քրիստի» պատմական հեռուստասերիալում, երիտասարդ ուսուցիչ-միսսիոների, ով տեղափոխվում է աշխատելու Ապպալաչում։ Չնայած սերիալը ստացել է լավ արձագանքներ կինոքաննադատներից, սակայն նրա ռեյտինգը բարձր չէր, և ալիքը փակեց այն մեկ եթերաշրջանից հետո։ Մեծ էկրաններին նա հայտնվել է Շելլի Լոնգիի հետ «Բևերլի Հիլզ Ռոտա» ֆիլմում (1989) և Ջոն Գուդմենի հետ «Կեսօրվա նիստ» (1993)։

90-ականների երկրորդ կեսին Քելլի Մարտինը հիմնականում նկարահանվել է տարբեր հեռուստատեսային ֆիլմերում, իսկ 1998 թվականին նստացել է Լյուսի Նայթի հիմնական դերը «Շտապ օգնություն» սերիալում, որտեղ նկարահանվել է երկու տարի շարունակ։ 2003-2007 թվականներին նա նկարահանվել է Hallmark Channel-ի առեղծվածային կին հեռուստատեսային ֆիլմերի շարքում։ Բացի այդ, նա նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում կանանց Lifetime մալուխային ալիքում և հյուրընկալվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Շշուկավոր հոգի», «Գրեյի անատոմիա», «Մասնավոր պրակտիկա» և «Մահացու գեղեցիկ», իսկ 2012 թվականին նա նկարահանվել է Lifetime ալիքի «Բանակային կանայք» սերիալի վեցերորդ սեզոնում։

## Անձնական կյանք
Քելլի Մարտին Նոելը ծնվել է Կալիֆորնիայի Ռիվերսայդ քաղաքում, իսկ դերասանական կարիերան սկսել է յոթ տարեկանում։ 2001 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։

Քելլին ամուսնացած է Քիթ Քրիստիանի հետ 1999 թվականի մայիսի 15-ից։ Զույգն ունի երկու դուստր՝ Մարգարեթ Հիզեր Քրիստիանը (ծնված 2006 թվականի նոյեմբերի 4-ին) և Օլիվիա Ջեյմս Քրիստիանը (ծնված 2016 թվականի փետրվարի 13-ին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Նախճավանի և Խրամի կոտորած

**Նախճավանի և Խրամի կոտորած**, կազմակերպել են արաբ նվաճողները, 705-ին, հայ նախարարական տները բնաջնջելու և հայերի դիմադրողականությունը թուլացնելու նպատակով։ Հայոց իշխան Սմբատ Բագրատունու գլխավորած 703-ի և 705-ի ապստամբության պարտությունից հետո արաբները հայ իշխաններին խաբեությամբ հրավիրել են Նախճավան, իբր հեծյալ գնդերի ռոճկացուցակում մտցնելու համար։ Ձերբակալելով հայ նախարարներին՝ նրանց փակել են Նախճավանի ու մոտակա Խրամ գյուղի եկեղեցիներում և ողջ–ողջ այրել։ Առավել մեծամեծ նախարարներին նախապես տանջել են և նրանցից փրկագին կորզել։ Կոտորածին զոհ են գնացել Բագրատունի, Արծրունի, Ամատունի և այլ տոհմերի շատ նշանավոր նախարարներ։ Նախճավանի և Խրամի կոտորածը հիշատակում են ոչ միայն հայ, այլև արաբ, բյուզանդացի, ասորի պատմիչները։ 705 թվականը կոչվել է «Կրակի տարի»։

## Գրականություն
* Ղեոնդ Մեծ, Պատմութիւն հայոց, ՍՊԲ, 1887։ 
* Тер-Гевондян А․ Н․, Армения и Арабский халифат, Е․, 1977․

## Աղբյուրներ
* Լեո «Հայոց Պատմություն» երկրորդ հատոր։ Երևան։ «Հայաստան» հրատարակչություն։ 1967։ էջ 187-188

Կատեգորիա:Ցեղասպանություն
Շտեֆի Ջոնս

**Շտեֆանի Էն «Շտեֆի» Ջոնս** (, ), գերմանացի նախկին ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Եվրոպայի եռակի չեմպիոնուհին աշխատել է 2011 թվականի ֆուտբոլի կանանց աշխարհի առաջնության, որն անցկացվել է Գերմանիայում, կազմկոմիտեի կազմում։ 2016 թվականից Գերմանիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչն է։

Նա 1993-2007 թվականներին Գերմանիայի հավաքականի կազմում անցկացրած 111 խաղում խփել է 9 գոլ։ 2007 թվականի մարտին հեռացել է ազգային հավաքականից և 2007 թվականի դեկտեմբերին հայտարարել է ֆուտբոլից հեռանալու մասին՝ դառնալով 2011 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության կազմկոմիտեի նախագահ։

### Ֆուտբոլային կարիերա
#### Ակումբային կարիերա
Շտեֆին սկսել է ֆուտբոլ խաղալ չորս տարեկանից։ 1979-1986 թվականներին խաղացել է Ֆրանկֆուրտի «SV Bonames» խառը երիտասարդական խմբերի կազմում։ 1986 թվականին միացել է «

Այնտրախտի» աղջիկներին և 1988 թվականին տեղափոխվել թիմի կանանց ակումբ։ 1991 թվականին որոշել է տեղափոխվել «Ֆրանկֆուրտ» և գրեթե ամեն տարի փոխել է թիմերը, մինչև 2000 թվականին սկսել է խաղալ «ՖՖԿ Ֆրանկֆուրտում»։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Վաշինգտոն Ֆրիդոմ», որտեղ երկու տարի խաղացել է WUSA կանանց լիգայում, նախքան «Ֆրանկֆուրտ »վերադառնալը, որտեղ նա ավարտել է իր կարիերան որպես խաղացող 2007 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։

#### Միջազգային կարիերա
1997 թվականից ի վեր նա Գերմանիայի հավաքականի հետ նվաճել է երեք անընդմեջ Եվրոպայի առաջնություն, 2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում նվաճել է բրոնզե մեդալներ և եղել է Գերմանիայի հավաքականի մի մասը, որը 2003 թվականին նվաճել է կանանց աշխարհի գավաթը։ Նա մրցաշարի վաղ փուլում խաչաձև ջլերի կտրվածք է ստացել և կես տարի չի խաղացել։ 2004 թվականին նվաճել է ևս մեկ օլիմպիական բրոնզե մեդալ, այս անգամ Աթենքում։ 2007 թվականի մարտի 26-ին Ջոնսը հայտարարել է իր միջազգային կարիերայի ավարտի մասին։

## Պարգևներ
### Անձնական

### Ակումբային

### Ազգային հավաքականում

## Անձնական կյանք
Ջոնսի մայրը գերմանացի էր, իսկ հայրը՝ աֆրոամերիկացի զինվոր, որը տեղակայված էր այն ժամանակվա Արևմտյան Գերմանիայում։ Նրա հայրը հեռացել է ընտանիքից, երբ Շտեֆին շատ փոքր էր և վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ, այդպիսով նրան մեծացրել է մայրը Ֆրանկֆուրտում ծանր պայմաններում։ Եղբայրներից մեկը՝ Քրիստիանը, պայքարում է թմրամոլության դեմ, իսկ մյուս եղբայրը՝ Ֆրենկը, ծառայել է որպես ամերիկացի զինվոր Իրաքում և 2006 թվականին հարձակման ժամանակ կորցրել է երկու ոտքերը։ Շտեֆին երկքաղաքացիություն ունի՝ գերմանական և ամերիկյան։ 2007 թվականի օգոստոսին Ջոնսը թողարկել է «*Der Kick des Lebens*» ինքնակենսագրական գիրք։ Նա այժմ մարզչական լիցենզիա ստանալու համար սովորում է  Քյոլնի մարզական համալսարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт

 
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ
Պավել Գերջիկով

**Պավել Իվանով Գերջիկով** (), բուլաղարական օպերայի երգիչ, ռեժիսոր և ուսուցիչ, Պանչո Վլադիգերովայի անվան Երաժշտության ազգային ակադեմիայի պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
### Ստեղծագործությունները
Ծնվել է 1938 թվականին մայիսի 21-ին քաղաք Կիրջալիում։ Իր տատիկը՝ դերասանուհի Կինա Գերջիկովան է, ով համարվում է դիրիժոր Ռոսիցե Բատալովայի բարեկամուհին։ Օպերային երգեցողություն է սովորել Աննա Տոդորովայի և Իլյա Յոսիֆովի մոտ։

Նա ունի ավելի քան 100 դեր՝ որպես մենակատար ազգային օպերայում և տասնյակ օպերային բեմադրություններ՝ որպես ռեժիսոր։ Հանրությանը հայտնի է Փարիզի, Վիեննայի, Մադրիդի, Նեապոլի, Կոպենհագենի, Բելգրադի խոշոր օպերային թատրոններից։ Նրա դերերից են Ֆիգարոն «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», Պապենոն «Կախարդական ֆլեյտա»-ում, Գալիցկին «Արքայազն Իգոր»-ում և շատ ուրիշներ։

Մի շարք պետական ​​մրցանակների դափնեկիր։ Դասավանդում է դերասանական վարպետություն և օպերային ռեժիսուրա Պանչո Վլադիգերովայի անվան Երաժշտության ազգային ակադեմիայում։

Մահացել է 2023 թվականի հունվարի 22-ին.:

### Կինեմատոգրաֆիա
* «Տեսախցիկ! Շղարշ!» (2002-2003),  *1 սերիայի օպերային ռեժիսոր Բասիլիո Իվանովը*
* «Բումերանգ» (1979), *Մեֆիստոֆել*

### Այլ գործունեություն
Գործերի հանձնաժողովը 2011 թվականի հունիսի 16-ի թիվ 230, 2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ի թիվ 2-400 և 2022 թվականի ապրիլի 28-ի թիվ 2-2075 որոշումներով սահմանում և հայտնում է, որ Պավել Գերջիկովը 1973 թվականից համագործակցում է. պետական ​​անվտանգության մարմիններին (DS) որպես Վեցերորդ տնօրինություն և DS-ի երկրորդ գլխավոր տնօրինության գործակալ։ Նա հավաքագրվել է 1973 թվականի հունվարի 18-ին որպես տեղեկատու «Պիտեր» կեղծանունով։ Հայտնի չէ, թե արդյոք նա հեռացվել է DS-ի ակտիվ գործառնական զեկույցից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Մայքլ Ռիչարդս

**Մայքլ Էնթոնի Ռիչարդս** (, ), ամերիկացի դերասան և ծաղրածու, «Սայնֆելդ» հեռուստասերիալում Կոսմո Քրամերի դերի համար արժանացել է երեք «Էմմի» մրցանակի (1993 թվական, 1994 թվական, 1997 թվական)։ Ավելի քիչ հայտնի է որպես սցենարիստ (1981 և 2000 թվականներին երկու սերիալների ինը դրվագներ) և պրոդյուսեր (2000 թվականին մեկ սերիալի յոթ դրվագներ)։ 2013 թվականին Ռիչարդսը վերադարձավ հեռուստատեսություն «Քյորսթի» սիթքոմում դերով։

## Կոնսագրություն
Մայքլ Էնթոնի Ռիչարդսը ծնվել է Կալիֆորռնիա նահանգի Քալվեր-սիթիում 1949 թվականին։ Նրա ծնողներն են Ֆիլիսը (մինչ ամուսնությունը՝ Նարդոզի) բժշկական թղթաբանության գրադարանավարը և Ուիլիամ Ռիչարդսը ինժիներ-էլեկտիրիկ։ Մայքլը երկու տարի ծառայեց բանակում, սակայն, ոչ թե Վիետնամում, որտեղ պատերազմ էր ընթանում, այլ Արևմտյան Գերմանիայում։

Մայքլը սովորել է Կալիֆոռնիայի արվեստի համալսարանում և ստացել բակալավրի աստիճան 1975 թվականին։ Ուսման ժամանակ մի քանի անգամ ուսաբողական ներկայացումներում։ Մի քանի տարի անց է կացրել «ինքն իրեն որոնելով» Սանտա-Կրուս լեռների համայնքում։

18 տարիների ընթացքում Մայքլ Ռիչարդսը ամուսնացած է եղել ընտենական հոգեթերապևտ Քենթլիի հետ։ Նրանք ունեն Սոֆիա անունով աղջիկ։ 1990-ական թվականների սկզբին նրանք բաժանվեցին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ