ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգում

[thumb|upright=2.25|Աշխարհագրական 22 ենթատարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժնի։ [Անտարկտիդան քարտեզում պատկերված չէ։]]
**ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգում**, համակարգ, որն աշխարհի 248 երկրներն ու տարածքները բաժանում է 6 աշխարհամասերի, աշխարհագրական 22 ենթատարածաշրջանների ու 2 միջանկյալ տարածաշրջանների։ Դասակարգումն իրականացնում է ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժինը (UNSD)` M49 կոդավորման դասակարգման հիման վրա։ Միավորված ազգերի կազմակերպության վիճակագրական ծառայությունը նշում է, որ «երկրները կամ տարածքները հատուկ խմբերի բաժանելն իրականացվում է բացառապես վիճակագրական նպատակներով և որևէ կապ չունի երկրների կամ տարածքների քաղաքական կամ այլ պատկանելիության հետ»։

ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժնի աշխարհագրական դասակարգումը ստեղծվել է վիճակագրական վերլուծությունների նպատակով և կազմված մակրոաշխարհագրական տարածաշրջաններից, որոնք դասակարգված են, որքան հնարավոր է, ըստ աշխարհամասերի։ Յուրաքանչուր տարածաշրջան, աշխարհագրական փոքր ենթատարածաշրջաներն ու երբեմն էլ միջանկյալ շրջանները ներառում են երկրներ ու տարածքներ։ Երկրներն ու տարածքները խմբավորվում են նաև ոչ աշխարհագրական սկզբունքով՝ առանձին տնտեսական կամ այլ կատեգորիաներով, ինչպես օրինակ՝ դեպի ծով ելք չունեցող զարգացող երկրները, ամենաքիր զարգացած երկրները կամ էլ փոքր կղզային զարգացող երկրները։

Անտարկտիդան չի բաժանվում աշխարհագրական որևէ ենթատարածաշրջանի կամ երկրների մակարդակի տարածքների։

ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժինը չափանիշ չի սահմանում ՄԱԿ-ի ողջ համակարգի համար ու դրանք հաճախ տարբերվում են ՄԱԿ-ի կազմում գործող կազմակերպությունների կողմից կիրառվող աշխարհագրական տարբերակումներից, որոնք կիրառելի են տվյալ կազմակերպության շրջանակներում։ Օրինակ՝ ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժինը Կիպրոսն ու Վրաստանը ներառում են Արևմտյան Ասիայի կազմում, մինչդեռ ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպությունը (UNIDO) ու UNESCO-ն այդ երկրները ներառում են Եվրոպայի կազմում։ Վիճակագրական նպատակով կիրառվող այս սահմանումը տարբերվում է նաև ՄԱԿ-ի տարածաշրջանային խմբերից։

Համանման դասակարգումներ իրականացնում են Համաշխարհային բանկը, ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության «The World Factbook» տեղեկատուն և Դոմենային անունների և IP հասցեների հատկացման ինտերնետ կորպորացիայի աշխարհագրական տարածաշրջանների դասակարգումը։

## Քարտեզներ

Պատկեր:Africa-regions.svg|Աֆրիկայի տարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման    
Պատկեր:LocationNSAmUNGeoscheme.png|Ամերիկա աշխարհամասի տարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման   
Պատկեր:Asia-UN.png|Ասիայի տարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման     
Պատկեր:Europe_subregion_map_UN_geoscheme.svg|Եվրոպայի տարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման     
Պատկեր:Oceania_UN_Geoscheme_Regions.svg|Օվկիանիայի տարածաշրջաններն ըստ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման      


## Աֆրիկա

### Հյուսիսային Աֆրիկա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ենթասահարա

#### Արևելյան Աֆրիկա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Ֆրանսիական հարավային տարածքներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Կենտրոնական Աֆրիկա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Հարավային Աֆրիկա

* 
* 
* 
* 
* 

#### Արևմտյան Աֆրիկա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Սուրբ Հեղինեի կղզի, Համբարձման կղզի և Տրիստան դա Կունյա
**  Սուրբ Հեղինեի կղզի
**  Համբարձման կղզի
**  Տրիստան դա Կունյա
* 
* 
* 

## Ամերիկա

### Լատինական Ամերիկա և Կարիբյան ավազան

#### Կարիբյան ավազան

* 
* 
* 
* 
* 
*  Կարիբյան Նիդերլանդներ
** 
**  Սինթ Էվստատիուս
**  Սաբա կղզի
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Սեն Մարտեն (Ֆրանսիական հատված)
* 
*  (Հոլանդական հատված)
* 
* 
* 

#### Կենտրոնական Ամերիկա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Հարավային Ամերիկա

* 
*  
*  Բուվե 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Հյուսիսային Ամերիկա

* 
* 
* 
* 
* 

## Ասիա

### Կենտրոնական Ասիա

* 
* 
* 
* 
* 

### Արևելյան Ասիա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

#### Նշում Թայվանի վերաբերյալ

Որոշ հաստատություններ և գիտական հոդվածներ կիրառում են դասակարգման մեխանիզմներ, որոնք հիմնված են ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման վրա։ Դրանք Թայվանը դիտարկում են առանձին՝ Արևելյան Ասիայի բաժանումների իրականացման ժամանակ։

# Unicode-ի Լեզվական տվյալների ընդհանուր շտեմարանում Թայվանը ներկայացվում է առանձին՝ ՄԱԿ-ի M49 կոդավորմամբ դասակարգման ժամանակ։
# Natural Earth քարտեզագրական տվյալների շտեմարանում Թայվանի համար «region_un» և «subregion» անվանումներով դաշտերում առկա են մետատվյալներ։
# Արևելյան Ասիայի վերաբերյալ Lloyd's of London-ի կողմից կիրառվող աշխարհագրական բաժանումը (ՄԱԿ-ի՝ Արևելյան Ասիայի վիճակագրական բաժանում) ներառում է նաև Թայվանը։
# ՄԱԿ-ի վիճակագրական բաժնի դասակարգման հիման վրա՝ APRICOT-ը՝ Ինտերնետ ցանցի օպերատորների խումբը, Թայվանը ներառում է Արևելյան Ասիայի կազմում։
# Ասիայում ինտերնետ կայքերի կիրառելիությունն ուսումնասիրելու ժամանակ՝ Աթեր Նավազը և Թորքիլ Քլեմենսենը Ասիայի երկրներն ընտրում են ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժնի դասակարգման հիման վրա ու Թայվանը ներառում դրա կազմում։
# Թայվանը նաև ներառված է Արևելյան Ասիայի՝ ՄԱԿ-ի աշխարհագրական դասակարգման մեջ ուշադրության դեֆիցիտի և հիպերակտիվության խանգարման խնդիրներ ունեցող անձանց համար նախատեսված հատուկ դասակարգման մեջ։

### Նշում Հյուսիսային Ասիայի վերաբերյալ

Ոչ պաշտոնական այս ենթատարածաշրջանը ներառում է Սիբիրի աշխարհագրական ողջ տարածաշրջանը։ Քանի որ տարածաշրջանն ամբողջությամբ գտնվում է Ռուսաստանի՝ մայրցամաքային տարածքի կազմում, վիճակագրական նպատակներով, ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժնի կողմից Ռուսաստանը ներառվում է Արևելյան Եվրոպայի կազմում, իսկ Ռուսաստանի եվրոպական և ասիական տարածքները ներառվում են մեկ ենթատարածաշրջանի կազմում։ Ուստի ներկայուս չկա աշխարհագրական մեկ միասնական խումբ, որը կներառի Հյուսիսային Ասիայի տարածքը։

### Հարավարևելյան Ասիա

Այս ենթատարածաշրջանը ներառում է Հարավարևելյան Ասիայի ծովային և ցամաքային տարածքները։ Դրա կազմում ներառված են հետևյալ երկրներն ու տարածքները.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Հարավային Ասիա

Այս ենթատարածաշրջանը ներառում է Հնդկական ենթացամաքի և Իրանական լեռնաշխարհի աշխարհագրական տարածաշրջանները։ Դրա կազմում ներառված են հետևյալ երկրներն ու տարածքները.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Արևմտյան Ասիա

Այս ենթատարածաշրջանը ներառում է Անատոլիայի, Արաբիայի, Լևենտի, Միջագետքի և Հարավային Կովկասի աշխարհագրական տարածաշրջանները։ Դրա կազմում ներառված են հետևյալ երկրներն ու տարածքները.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Եվրոպա

### Արևելյան Եվրոպա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* †
* 
* 

† Չնայած Ռուսաստանը միջմայրցամաքային պետություն է, որի տարածքի կազմում ներառված է նաև ողջ Հյուսիսային Ասիան, վիճակագրական նպատակահարմարությունից ելնելով, ՄԱԿ-ի վիճակագրության բաժինը Ռուսաստանը ներառում է Արևելյան Եվրոպայի կազմում, իսկ Ռուսաստանի եվրոպական և ասիական տարածքները ներկայացվում են որպես մեկ ենթատարածաշրջան։

### Հյուսիսային Եվրոպա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Շպիցբերգեն և Յան Մայեն
* 
* 

### Հարավային Եվրոպա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Արևմտյան Եվրոպա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Օվկիանիա

### Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա

* 
* 
* 20px Կոկոսյան կղզիներ
*  Հերդ կղզի և Մաքդոնալդ կղզիներ
* 
* 

### Մելանեզիա

* 
* 
* 
* 
* 

### Միկրոնեզիա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  ԱՄՆ արտաքին փոքր կղզիներ (ԱՄՆ)
**  Բեյքերի կղզի
**  Հաուլենդ (կղզի)
**  Ջարվիս (կղզի)
**  Ջոնստոն (օղակղզի)
**  Քինգմեն խութ
**  Միդուեյ (կղզի)
**  Պալմիրա (օղակղզի)
**  Ուեյք (օղակղզի)

### Պոլինեզիա

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես նաև
* Աֆրիկյան միության տարածաշրջաններ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Общероссийский классификатор стран мира (2002) 
* UN’s grouping into continents and subregions
* UN Group of Experts on Geographical Names
* UN subregions as used by GeoHive
* 

Կատեգորիա:Տարածաշրջաններ