2000-ականների Միացյալ Նահանգների բնակարանային փուչիկ կամ գների բում

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cost_of_housing_by_State.webp|մինի|350x350փքս|Ամերիկյան նահանգներում տան գնման միջին արժեքը
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Median_housing_price_by_metro_area.webp|մինի|350x350փքս|Տան գնման միջին արժեքը ԱՄՆ ըստ            մետրոպոլիտենային շրջանների
[link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shiller_IE2_Fig_2-1.png|աջից|մինի|350x350փքս|Ռոբերտ Շիլլերի ԱՄՆ տների գների, բնակչության, շինարարության ծախսերի և պարտատոմսերի եկամտաբերության գրաֆիկը, «Irrational Exuberance» գրքից, 2-րդ հրատարակություն:[1] Շիլլերը ցույց է տալիս, որ գնաճին համապատասխանեցված ԱՄՆ տների գները 1890-ից 2004 թվականներին աճել են տարեկան 0.4%-ով և 1940-ից 2004 թվականներին՝ տարեկան 0.7%-ով, մինչդեռ ԱՄՆ մարդահամարի 1940-ից 2004 թվականների տվյալները ցույց են տալիս, որ ինքնագնահատված արժեքը տարեկան աճել է 2%-ով:](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Shiller_IE2_Fig_2-1.png)
**2000-ականների Միացյալ Նահանգների բնակարանային փուչիկ կամ գների բում** (), երբեմն կոչվում է նաև 2000-ականների բնակարանային ցիկլ, սուր աճ՝ որին հաջորդեց բնակարանների գների անկում, որն ազդեց ԱՄՆ  նահանգների ավելի քան կեսի վրա։ Շատ շրջաններում սա անշարժ գույքի փուչիկ էր, որն իր հերթին խթանեց ենթավարկային հիփոթեքային ճգնաժամը։ Բնակարանների գներն իրենց գագաթնակետին հասան 2006 թվականի սկզբին, սկսեցին նվազել 2006 և 2007 թվականներին, և հասան նոր նվազագույնի՝ 2011 թվականին։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Քեյս-Շիլլեր բնակարանների գների ինդեքսը () հայտնեց իր պատմության մեջ ամենամեծ գնանկումը։ Բնակարանային փուչիկի պայթյունից առաջացած վարկային ճգնաժամը Միացյալ Նահանգներում Մեծ Ռեցեսիայի հիմնական պատճառներից մեկն էր։ 2006–2007 թվականներին ԱՄՆ-ում տների սեփականատերերի աճող գրավադրումների (բանկի կողմից գույքի առգրավման) տեմպերը հանգեցրին ճգնաժամի 2008 թվականի օգոստոսին՝ ենթավարկային, Alt-A, գրավային պարտավորությունների () (CDO), հիփոթեքային, վարկային, հեջ-ֆոնդերի և օտարերկրյա բանկերի շուկաներում։ 2007 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Հենրի Պոլսոնը բնակարանային փուչիկի պայթյունը անվանեց «մեր տնտեսության համար ամենահիմնական ռիսկը»։ Փուչիկը կարող էր ազդել ոչ միայն բնակարանների գնահատված արժեքների վրա, այլ նաև հիփոթեքային շուկաների, շինարարական ընկերությունների, անշարժ գույքի շուկայի, տնային պարագաների մանրածախ վաճառքի կետերի, Ուոլ Սթրիթի հեջ-ֆոնդերի (որոնք պատկանում էին խոշոր հաստատություններին) և օտարերկրյա բանկերի վրա՝ բարձրացնելով ողջ երկրի մակարդակով ռեցեսիայի  ռիսկը։ Բնակարանային և վարկային շուկաների փլուզման հնարավոր հետևանքների վերաբերյալ մտահոգությունները ստիպեցին նախագահ Ջորջ Բուշին և Դաշնային պահուստային համակարգի նախագահ Բեն Բերնանկեին հայտարարել սահմանափակ աջակցության մասին՝ ուղղված այն սեփականատերերին, ովքեր ի վիճակի չէին մարել իրենց հիփոթեքային պարտավորությունները։ Միայն 2008 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը հատկացրեց ավելի քան 900 միլիարդ դոլար՝ հատուկ վարկերի և փրկօգնությունների համար, որոնք կապված էին բնակարանային փուչիկի հետ։ Այս օգնությունը բաժանվեց պետական և մասնավոր հատվածների միջև։ Քանի որ Դաշնային ազգային հիփոթեքային ասոցացիան (), և Դաշնային բնակարանային վարկերի հիփոթեքային կորպորացիան () ինչպես նաև Բնակարանային Վարչությունը ()՝ որոնք պետական հովանավորչությամբ գործող կազմակերպություններ են, զբաղեցնում էին շուկայի մեծ մասնաբաժին, նրանք ստացան պետական աջակցության զգալի հատվածը, չնայած այն հանգամանքին, որ իրենց կողմից տրված հիփոթեքները ավելի պահպանողական էին ձևակերպված և իրականում ավելի լավ արդյունք էին ցույց տալիս, քան մասնավոր հատվածինը։

## Նախապատմություն
Հողի գների աճը շատ ավելի մեծ դեր է խաղացել գների բարձրացման մեջ, քան կառույցների գները։

Բնակարանային փուչիկները կարող են առաջանալ տեղական կամ համաշխարհային անշարժ գույքի շուկաներում։ Դրանց վերջին փուլերում սովորաբար նկատվում է անշարժ գույքի արժեքների արագ աճ՝ մինչև այն աստիճան, երբ դրանք դառնում են անկայուն՝ համեմատած եկամուտների, գնի և վարձավճարի հարաբերակցության, ինչպես նաև այլ տնտեսական ցուցանիշների մատչելիության հետ։ Դրան կարող է հետևել բնակարանների գների անկում, որի արդյունքում շատ սեփականատերեր հայտնվում են բացասական կապիտալի իրավիճակում՝ երբ հիփոթեքային պարտքը գերազանցում է գույքի արժեքը։ Բնակարանային փուչիկի հիմքում ընկած պատճառները բարդ են։ Դրանք ներառում են հարկային քաղաքականությունը (բնակարանային շահույթի ազատումը կապիտալ շահույթներից), պատմականորեն ցածր տոկոսադրույքները, մեղմ վարկային պայմանները, վերահսկողության մարմինների անգործությունը և սպեկուլյատիվ մոլուցքը  ()։ Այս փուչիկը կարող է կապված լինել 1990-ականների արժեթղթերի շուկայի կամ dot-com փուչիկի հետ.։ Այն մոտավորապես համընկնում է նմանատիպ փուչիկների հետ, որոնք առաջացել են Միացյալ Թագավորությունում, Հոնկոնգում, Իսպանիայում, Լեհաստանում, Հունգարիայում և Հարավային Կորեայում։ Թեև հնարավոր է, որ փուչիկները որոշ չափով կարելի է ճանաչել դրանց ընթացքի ժամանակ, սակայն դրանք միանշանակ կարող են չափվել միայն հետադարձ հայացքով՝ շուկայի շտկումից հետո։ ԱՄՆ բնակարանային շուկայում այդ շտկումը սկսվեց 2005–2006 թթ-ին։ ԱՄՆ Դաշնային Պահուստի խորհրդի նախկին նախագահ Ալան Գրինսպենն ասել է․ «Մենք բնակարանային փուչիկ ունեինք»։ Նա նաև 2007 թ․ ենթահիփոթեքային վարկերի և վարկային ճգնաժամի ժամանակ խոստովանել է․ «Ես իրականում դա չէի հասկացել մինչև շատ ուշ՝ 2005 և 2006 թվականները»։  Ենթահիփոթեքային վարկերի և վարկային ճգնաժամը  պայմանավորված էր նրանով, որ բազմաթիվ տների սեփականատերեր չկարողացան վճարել իրենց հիփոթեքները, երբ դրանց ցածր նախնական տոկոսադրույքներն անցան սովորական՝ ավելի բարձր տոկոսադրույքների։

Գրինսպենը նախազգուշացրել էր «տնային գների երկնիշ մեծ անկումների» մասին՝ ասելով, որ դրանք կարող են լինել «ավելի մեծ, քան շատերն են ակնկալում»։ Դաշնային ազգային հիփոթեքային ասոցացիայի գործադիր տնօրեն Ռիչարդ Սայրոնը համաձայնել է Գրինսպենի հետ՝ ընդունելով բնակարանային փուչիկի գոյությունը և համակարծիք է եղել Եյլի համալսարանի տնտեսագետ Ռոբերտ Շիլլերի հետ, ով նախազգուշացրել էր, որ բնակարանային գները գերագնահատված են, և շտկման գործընթացը կարող է տևել տարիներ՝ հանգեցնելով տրիլիոնավոր դոլարների արժեքի կորստի։

2007 թվականի կեսերին առաջացան խնդիրներ նույնիսկ լավ վարկային պատմություն ունեցող տան սեփականատերերի համար, ինչի արդյունքում ԱՄՆ-ի խոշորագույն հիփոթեքային վարկատու «Countrywide Financial-ը» նախազգուշացրեց, որ բնակարանային շուկայի վերականգնումը չի ակնկալվում առնվազն մինչև 2009 թվականը, քանի որ տան գները անկում էին ապրում «գրեթե երբեք չտեսնված ձևով, բացառությամբ Մեծ ճգնաժամի»։ Տնային գների աճի ազդեցությունը ԱՄՆ-ի տնտեսության վրա 2001–2002 թվականների ռեցեսիայից հետո վերականգնման կարևոր գործոն էր, քանի որ սպառողական ծախսերի մեծ մասն ապահովվում էր վերաֆինանսավորման բումի շնորհիվ։ Այդ բումը մարդկանց թույլ էր տալիս և՛ նվազեցնել իրենց ամսական հիփոթեքային վճարները՝ ավելի ցածր տոկոսադրույքներով, և՛ ունենալ ավելի շատ գումար իրենց տան արժեքի աճի հաշվին։

## Ժամանակակից վերլուծությունները բնակարանային գների բումի վերաբերյալ
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Median_and_Average_Sales_Prices_of_New_Homes_Sold_in_the_US_1963-2010_Monthly.png|մինի|ԱՄՆ-ում վաճառված նոր տների «Median» և միջին վաճառքի գները 1963-ից 2010 թվականների միջև
Ակտիվների գների աճի ժամանակահատվածում և Մեծ ռեցեսիայից առաջ տարբեր կողմեր բնակարանային շուկան նկարագրում էին որպես փուչիկ կամ վիճարկում էին այդ բնորոշումը։

### Փուչիկի գնահատումները
Հատկապես 2004 թվականի վերջից մինչև 2005 թվականի սկիզբը, տնտեսական և մշակութային մի շարք գործոններ բերեցին նրան, որ բազմաթիվ տնտեսագետներ պնդում էին՝ ԱՄՆ-ում գոյություն ունի բնակարանային փուչիկ։ Դին Բեյքերը դեռևս 2002 թվականի օգոստոսին բացահայտել էր այդ փուչիկը և հետագայում բազմիցս զգուշացրել էր դրա բնույթի ու խորության մասին՝ մատնանշելով նաև քաղաքական պատճառները, թե ինչու այն անտեսվում է։ Մինչ այդ Ռոբերտ Փրեքթերը և պրոֆեսոր Շիլլերը նույնպես լայնորեն գրել էին այդ մասին․ Շիլլերը իր «Իռացիոնալ ոգևորություն» () գրքում դեռևս 2000 թվականին անդրադարձել էր այդ թեմային։ Փիթեր Շիֆն էլ էր նկատել է փուչիկը, դրա մասին բարձրաձայնում էր հեռուստատեսությամբ և գիրք էր գրել՝ մանրամասն նկարագրելով իր գնահատած հետևանքները։

**[[Նյու Յորք Թայմս]]** թերթի 2008 թվականի օգոստոսյան հոդվածում նշվում էր, որ 2004 թվականի կեսերին Դաշնային բնակարանային վարկերի հիփոթեքային կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Ռիչարդ Ֆ. Սայրոնը ստացել էր հուշագիր Դեյվիդ Անդրուկոնիսից՝ ընկերության գլխավոր ռիսկերի նախկին պատասխանատուից։ Վերջինս նախազգուշացրել էր, որ ընկերությունը ֆինանսավորում է բարձր ռիսկային վարկեր, որոնք կարող են վտանգել ինչպես ընկերության ֆինանսական կայունությունը, այնպես էլ նրա հեղինակությունը։ Հուշագրում Անդրուկոնիսը գրել էր, որ այդ վարկերը «մեծ հավանականությամբ լուրջ ֆինանսական և հեղինակության վտանգ են ներկայացնում ինչպես ընկերության, այնպես էլ երկրի համար»։ Հոդվածում բացահայտվում էր նաև, որ երկու տասնյակից ավելի բարձր պաշտոնյաներ հայտնել էին՝ Սայրոնը պարզապես անտեսել էր այդ զգուշացումները։

2001 թվականից սկսած, զգուշացումները սկսեցին ի հայտ գալ, երբ Դաշնային Պահուստի կառավարիչը Էդուարդ Գրամլիչը զգուշացրել էր ենթավարկերի () առաջացրած ռիսկերից։ 2003 թվականի սեպտեմբերին «House Financial Services Committee-ի» լսման ժամանակ կոնգրեսական Ռոն Փոլը բացահայտ նշել էր բնակարանային փուչիկը և կանխատեսել դրա առաջացնելու դժվարությունները. «Ինչպես բոլոր արհեստականորեն ստեղծված փուչիկները, բնակարանային գների աճը չի կարող շարունակվել հավերժ։ Երբ գները ընկնեն, տնային սեփականատերերը կկանգնեն դժվարությունների առաջ՝ իրենց կապիտալի կորստի պատճառով։ Բացի այդ, հիփոթեքային պարտքերն ունեցողները նույնպես կորուստ կունենան»։

Էկոնոմիստ () ամսագիրը գրել էր. «Տան գների համաշխարհային աճը պատմության մեջ ամենամեծ փուչիկն է», ինչը ենթադրում է, որ բացատրությունը պետք է հաշվի առնի ինչպես համաշխարհային պատճառները, այնպես էլ ԱՄՆ-ին հատուկ գործոնները։ Այն ժամանակվա Դաշնային Պահուստի նախագահ Ալան Գրինսպենը 2005 թվականի կեսերին ասել էր, որ «առնվազն, որոշ «փրփուր» կա ԱՄՆ-ի բնակարանային շուկայում, դժվար չէ նկատել, որ կան շատ տեղային փուչիկներ»։ 2007-ին Գրինսփենը ընդունել էր, որ «փրփուր» բառը պարզապես փուչիկ բառի համար օգտագործած մեղմ ձևակերպում էր։

2006 թվականի սկզբում նախագահ Ջորջ Բուշն ասել էր ԱՄՆ-ի բնակարանային բումի մասին. «Եթե տները շատ թանկանան, մարդիկ կդադարեն դրանք գնելուց։ Տնտեսությունները պետք է շրջապտույտներ ունենան»։

### Պղպջակի գոյության մերժման գնահատումներ
2008 թվականին կանադա-ամերիկացի տնտեսագետ Ալեքս Տաբարրոկը մերժեց այն գաղափարը, որ բնակարանային շուկայում գոյություն ունի պղպջակ։ Դաշնային բնակարանային վարկերի հիփոթեքային կորպորացիայի գլխավոր տնտեսագետը և Բնակարանային ուսումնասիրությունների համատեղ կենտրոնի **(****)** տնօրենը նույնպես վիճարկել են ազգային բնակարանային փուչիկի գոյությունը և կասկած հայտնել, որ հնարավոր չէ բնակարանների գների էական անկում։ Նրանք որպես հիմնավորում նշել են՝

* գների մշտապես աճը Մեծ ճգնաժամից ի վեր,
* սպասվող պահանջարկի աճը «Baby Boom» սերնդի կողմից,
* և զբաղվածության առողջ մակարդակը։

Ամերիկյան անշարժ գույքի գործակալների ազգային ասոցիացիայի ( ) նախկին գլխավոր տնտեսագետ Դեյվիդ Լերեան 2005 թվականի օգոստոսին տարածեց «Հակափուչիկային զեկույցներ», որպեսզի «պատասխան ձեր տեղական լրատվամիջոցների և ակադեմիական շրջանակների կողմից արված փուչիկի անպատասխանատու  մեղադրանքներին»։

### Գնի ճշգրտում
2006 թվականի շուկայի տվյալների հիման վրա՝ որոնք ցույց էին տալիս շոշափելի անկում, այդ թվում՝ վաճառքի նվազում, պաշարների աճ, միջին գների անկում () և բռնագրավումների (գույքի առգրավման) մակարդակի բարձրացում, որոշ տնտեսագետներ հանգեցին այն եզրակացության, որ ԱՄՆ-ի բնակարանային շուկայի ուղղումն (կոռեկցիան) սկսվել է հենց 2006 թվականին։ «Fortune» ամսագիրը 2006 թվականի մայիսին ԱՄՆ-ի բնակարանային փուչիկի մասին իր զեկույցում գրել է․ «Մեծ բնակարանային փուչիկը վերջապես սկսել է ցածրանալ… երկրի մի շարք նախկինում շիկացած շուկաներում անավարտ բազմաբնակարան շենքերի համար հերթերի պատմությունները փոխարինվել են գների անկման մասին պատմություններով և միջին մակարդակի երեք սենյականոց տների շուրջ մղվող գնային պատերազմներով»։ Այդ զեկույցներից մի քանիսում նաև ասվում էր, որ մարդիկ «չպետք է մտահոգվեն այն մասին, որ բնակարանների գները աճում են ավելի արագ, քան ընտանեկան եկամուտը», և որ «գրեթե չկա ազգային բնակարանային փուչիկի ռիսկ, եթե հաշվի առնենք բնակարանների հիմնարար պահանջարկն ու կանխատեսելի տնտեսական գործոնները»։ Նշվում էր նաև, որ «կարելի է ակնկալել գների աճի տեմպի ընդհանուր դանդաղում, սակայն շատ շրջաններում գույքի պակասը կպահպանվի, և գները, ամենայն հավանականությամբ, կշարունակեն աճել՝ գերազանցելով պատմական նորմերը»։ Սակայն 2006 թվականի օգոստոսին՝ արագ վաճառքի անկման և գների նվազման մասին հաղորդագրություններից հետո,,  Դեյվիդ Լերեան ընդունեց, որ ինքը սպասում է, որ «տնային գները կընկնեն միջինում 5% համազգային մակարդակով՝ որոշ շուկաներում ավելի շատ, որոշներում՝ պակաս։ Իսկ Ֆլորիդայի և Կալիֆորնիայի մի քանի քաղաքներում, որտեղ գները աճել էին չափազանց բարձր մակարդակների, հնարավոր է 'կոշտ վայրէջք»։

2007 թվականի մարտին ԱՄՆ-ում բնակարանների վաճառքն ու գները կտրուկ անկում ապրեցին՝ դառնալով ամենախորը անկումը 1989 թվականի Խնայողությունների և վարկային ճգնաժամից ի վեր։ Անշարժ գույքի գործակալների ազգային ասոցիացիա տվյալներով՝ վաճառքը նվազել էր 13%-ով՝ 2006 թվականի մարտի 554,000-ից հասնելով 482,000-ի, իսկ միջին համազգային գինը () նվազել էր գրեթե 6%-ով՝ 2006 թվականի հուլիսի 230,200 դոլարից հասնելով 217,000-ի։

Ջոն Կիպարտիքը «Greenfield Advisors»-ից, 2007 թվականի հունիսի 14-ին Բլումբերգ Նյուսին () խոսք է ուղղել՝ կապված բռնագրավումների աճի և տեղայնացված գների անկման միջև կապի մասին. «Ապրելով մի տարածքում, որտեղ բազմաթիվ բռնագրավումներ կան, կարող է հանգեցնել գույքի արժեքի 10-ից 20 տոկոս անկման»։ Նա շարունակել է՝ ասելով. «Որոշ դեպքերում դա կարող է ամբողջությամբ ոչնչացնել տան սեփականատիրոջ կապիտալը կամ նույնիսկ նրանց թողնել վիճակում, երբ հիփոթեքով վճարելու ենթակա գումարը գերազանցում է տան իրական արժեքը։ Այն անմեղ տները, որոնք նման գույքերի կողքին են գտնվում, նույնպես վնաս կկրեն»։

ԱՄՆ Սենատի բանկային հանձնաժողովը 2006 թվականին լսումներ անցկացրեց՝ նվիրված բնակարանային փուչիկին և դրան առնչվող վարկային գործելակերպերին՝ վերնագրերով «Բնակարանային փուչիկը և դրա հետևանքները տնտեսության համար» և «Հաշվարկված ռիսկ. ոչ ավանդական հիփոթեքային արտադրանքների գնահատում»։ 2007 թվականի մարտին ենթահիփոթեքային ոլորտի փլուզումից հետո, Սենատոր Քրիս Դոդդը՝ բանկային հանձնաժողովի նախագահը, կրկին լսումներ անցկացրեց և հրավիրեց ենթահիպոթեքային վարկեր տրամադրող հինգ խոշորագույն ընկերությունների ղեկավարներին՝ պարզաբանելու իրենց վարկային քաղաքականությունները։ Դոդդը հայտարարեց, որ «ավազակային վարկավորումը» վտանգի տակ է դրել միլիոնավոր մարդկանց տնային սեփականության իրավունքը։ Բացի այդ, սենատորներ Նյու Յորքի դեմոկրատ սենատոր Չարլզ Շումերը, արդեն առաջարկում էին, որ դաշնային կառավարությունը օգնության փաթեթ ապահովի երկրորդական շուկայի վարկառուներին՝ նրանց բնակարաններից զրկվելուց փրկելու նպատակով։

## Աշխարհագրական տարածում
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:USA_home_appreciation_1998_2006.svg|մինի|ԱՄՆ-ում գնաճով ճշգրտված բնակարանային գները ըստ նահանգների, 1998–2006 թթ-ին
Տնտեսագետները քննարկել են՝ արդյո՞ք 2000-ականների սկզբի բնակարանային գների աճը ներկայացնում էր փուչիկ ամբողջ երկրի մասշտաբով, թե՞ միայն տեղական փուչիկներ։

Արդեն 2005 թվականին՝ նկատելով գների անհամաչափ աճը, մի շարք տնտեսագետներ, այդ թվում՝ ԱՄՆ դաշնային պահուստային համակարգի նախկին նախագահ Ալան Գրինսպենը, պնդում էին, որ ԱՄՆ-ում ամբողջական բնակարանային փուչիկ չկա, այլ առկա են մի շարք տեղային փուչիկներ։ Սակայն 2007 թվականին Գրինսպենն արդեն հայտարարեց․ «բոլոր այդ փրփուր փուչիկները միասին ձևավորում են ամբողջական փուչիկ»։

Չնայած վարկավորման չափանիշների զգալի թուլացմանն ու ցածր տոկոսադրույքներին, երկրի շատ շրջաններում «փուչիկի շրջանում» գրանցվել է շատ թույլ գների աճ։ «Էս ընդ Փի/ Քեյս-Շիլլեր» () տների գնային ինդեքսի կողմից հետևվող 20 խոշորագույն մեգապոլիսներից վեցը՝ Դալասը, Քլիվլենդը, Դետրոյթը, Դենվերը, Ատլանտան և Շարլոտը, 2001–2006 թվականներին ունեցել են ինֆլյացիայով ճշգրտված ընդամենը 10%-ից պակաս գների աճ։ Նույն ժամանակահատվածում, յոթ մեգապոլիսներում՝ Թամպա, Մայամի, Սան Դիեգո, Լոս Անջելես, Լաս Վեգաս, Ֆենիքս և Վաշինգտոն, գները աճել են ավելի քան 80%-ով։

Մի փոքր պարադոքսալ կերպով, երբ բնակարանային փուչիկը սկսեց սեղմվել, որոշ մեգապոլիսներում (օրինակ՝ Դենվերում և Ատլանտայում) գրանցվեցին բարձր չափով բռնագրավումներ, թեև այդ քաղաքներում սկզբնապես բնակարանների գների աճը էական չէր, ուստի նրանք կարծես թե զգալի ներդրում չէին ունեցել ազգային փուչիկի ձևավորման մեջ։ Նույնը վերաբերում էր նաև Ռասթ Բելթի () որոշ քաղաքներին, ինչպես Դետրոյթը և Քլիվլենդը, որտեղ տեղի թույլ տնտեսությունները տասնամյակի սկզբին հանգեցրել էին չնչին գների աճի, սակայն այդ քաղաքները նույնպես 2007 թվականին բախվեցին գների անկման և բռնագրավումների ավելացման։

2009 թվականի հունվարի դրությամբ Կալիֆորնիան, Միչիգանը, Օհայոն և Ֆլորիդան եղել են բռնագրավումների ամենաբարձր ցուցանիշներ ունեցող նահանգները։

Մինչև 2008 թվականի հուլիս՝ ԱՄՆ 25 մեգապոլիսներից 24-ում տարվա սկզբից ի վեր գներն անկում էին ապրել, ընդ որում՝ Կալիֆորնիան և հարավ-արևմտյան շրջաններն ունեցել էին ամենախոշոր գների անկումները։ Զեկույցների համաձայն՝ միայն Միլուոքիում է բնակարանների գները բարձրացել 2007 թվականի հուլիսից հետո։

## Կողմնակի ազդեցություններ
Մինչ 2006–2007 թվականների անշարժ գույքի շուկայի շտկումը, 1997 թվականից սկսած բնակարանների գների աննախադեպ աճը բազմաթիվ և լայնածավալ ազդեցություններ էր թողել Միացյալ Նահանգների տնտեսության վրա։
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Housing_starts.webp|մինի|375x375փքս|ԱՄՆ-ում շինարարության մեկնարկները, 1959–2021 թթ-ին

* Ամենաուղղակի ազդեցություններից մեկը նոր տների շինարարության վրա էր։ 2005 թվականին վաճառվել էր 1,283,000 մեկ ընտանիքի պատկանող նոր տուն, մինչդեռ 1990–1995 թվականների ընթացքում տարեկան միջին ցուցանիշը կազմել էր 609,000։ Ամենախոշոր շինարարական ընկերությունները, ինչպես՝«D. R. Horton-ը», «PulteGroup-ը» և «Lennar-ը», զգալիորեն բարելավել էին իրենց գործառնությունները։ «D. R. Horton-ի» բաժնետոմսերի գինը 1997 թվականի սկզբին կազմել էր 3 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2005 թվականի հուլիսի 20-ին հասել էր պատմական առավելագույն՝ 42.82 դոլարի։  «PulteGroup-ի» եկամուտը 1996 թվականին եղել էր 2.33 միլիարդ դոլար, իսկ 2005-ին՝ արդեն 14.69 միլիարդ դոլար։
* Բնակարանային արժեքի վրա հիմնված վարկային միջոցների դուրսգրումները՝ հիմնականում տան արժեքի ապահովմամբ տրված վարկերն ու վերաֆինանսավորումները, զգալի աճ են գրանցել 1990-ականների սկզբից ի վեր։ ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի գնահատականների համաձայն՝ 2005 թվականին տանտերերը իրենց գույքից դուրս էին բերել 750 միլիարդ դոլարի կապիտալ (1996 թվականի 106 միլիարդի փոխարեն), որի շուրջ երկու երրորդը ծախսվել էր անձնական սպառման, տան վերանորոգման և վարկային քարտերի պարտքերի վճարման վրա։
* Ընդհանուր ընդունված կարծիք է, որ 2001–2003 թվականների ընթացքում ընդլայնվող բնակարանային փուչիկի հետևանքով առաջացած տնտեսական ակտիվության բարձրացումն ի մասնավորի նպաստեց այն հանգամանքին, որ ԱՄՆ տնտեսությունը կարողացավ խուսափել լիածավալ ռեցեսիայից՝ «dot-com» ճգնաժամից և դեպի Չինաստան օֆֆշորային ալիքից հետո։ Վերլուծաբանները հավատում էին, որ այս երկու հատվածների անկման պարագայում տնտեսությունը կարող էր հայտնվել երկարատև ճահճացման մեջ, սակայն 2000-ականների սկզբից մինչև 2007 թվականը բուռն զարգացող բնակարանային շուկան ստեղծեց աշխատատեղեր, բարձրացրեց տնտեսական պահանջարկը և խթանեց սպառողական բում՝ պայմանավորված տան արժեքի հաշվին վերցված միջոցների ծախսումով, մինչև որ շուկան սկսեց շտկման փուլը։
* Հողի գների ծայրահեղ տարածաշրջանային տարբերություններ։ Բնակարանների գների տարբերությունները հիմնականում պայմանավորված են հողի արժեքի տարբերություններով, որը գների առավելագույն արժեքի ժամանակ կազմում էր տան ընդհանուր արժեքի մինչև 85 տոկոսը։ Վիսկոնսինի Բիզնես դպրոցի կայքում հասանելի է տվյալների բազա, որը ներառում է շինարարական ծախսերն ու հողի արժեքները ԱՄՆ 46 մետրոպոլիտենային շրջանների համար։ ԱՄՆ-ում վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում ամենաարագ աճող շրջաններից մեկը եղել է Ջորջիայի նահանգի Ատլանտա քաղաքային գոտին, որտեղ հողի արժեքը կազմում է միայն մի փոքր մասն այն գներից, որոնք առկա են բարձրարժեք շրջաններում։ Բարձր հողի արժեքը, որպես կանոն, նպաստում է ընդհանուր ապրելու ծախսերի բարձրացմանը և մասնավորապես հանդիսանում է հին արդյունաբերական կենտրոնների անկման պատճառներից մեկը, մինչդեռ նոր ավտոմոբիլային գործարանները, օրինակ, կառուցվել են հարավային նահանգներում, որտեղ բնակչության աճը գերազանցել է մնացած տարածաշրջանների աճին։
* Այն մարդիկ, ովքեր կորցնում են իրենց տունը կամ ապրում են հարկադիր դուրսհանման ենթարկված տարածքներում, ավելի բարձր հավանականությամբ են հիվանդանում կամ՝ առնվազն, բախվում անհանգստության հետ։ Ընդհանուր առմամբ հաղորդվում է, որ բնակարանային պայմանները հոգեբանորեն անհարմար լինելու դեպքում տանտերերը ավելի հաճախ են բախվում առողջական խնդիրների։ Բացի առողջական խնդիրներից, անկայուն բնակարանային շուկան հանգեցնում է բռնությունների ավելացման։ Այդ մարդիկ սկսում են վախենալ, որ կարող են կորցնել նաև իրենց տները։ Անհանգստության մակարդակի բարձրացումը համատարած արձանագրված է։ Կա վախ, որ հարկադիր դուրսհանումները մարդկանց մոտ առաջացնում են նմանատիպ արձագանքներ՝ ակնկալելով, որ նույն բանն իրենց հետ էլ կարող է պատահել։ Նման անորոշության պայմաններում գտնվող թաղամասերում բռնության դեպքերի ավելացումն էլ փաստագրված է։

Այս միտումները հակադարձվեցին 2006-2007 թվականներին անշարժ գույքի շուկայի շտկման ընթացքում: 2007 թվականի օգոստոսի դրությամբ «D.R. Horton-ի» և «Pulte Corp-ի» բաժնետոմսերը ընկել էին իրենց համապատասխան պիկային մակարդակների 1/3-ի չափով, քանի որ նոր բնակարանների վաճառքները նվազել էին: 2000-2005 թվականներին ամենաարագ աճ գրանցած որոշ քաղաքներ և տարածաշրջաններ սկսեցին արձանագրել բարձր հարկադիր բռնագրավումների մակարդակ: Նշվել էր, որ անշարժ գույքի արդյունաբերության թույլ կողմը և հիփոթեքային կապիտալի նվազման պատճառով սպառման կորուստը կարող էին բերել ռեցեսիայի, սակայն 2007 թվականի կեսերին ռեցեսիայի գոյությունը դեռ չէր հաստատվել: 2008 թվականի մարտին «Thomson Financial-ը» հաղորդեց, որ Չիկագոյի Դաշնային Պահուսային Բանկի Ազգային Գործուենության Ինդեքսը Փետրվարին ցույց տվեց, որ ռեցեսիան հավանաբար սկսվել է:

Դաշնային ազգային հիփոթեքային ասոցացիայի և Դաշնային բնակարանային վարկերի հիփոթեքային կորպորացիայի բաժնետոմսերի գները ընկել են 2008 թվականին, քանի որ ներդրողները մտահոգված էին, որ նրանց՝ 5 տրիլիոն դոլար վարկերի և վարկային երաշխիքների պորտֆելը բավարար կապիտալ չունի կորուստները ծածկելու համար: 2010 թվականի հունիսի 16-ին հայտարարվեց, որ Դաշնային ազգային հիփոթեքային ասոցացիան և Դաշնային բնակարանային վարկերի հիփոթեքային կորպորացիան  կհեռացվեն Նյու Յորքի Պետական Պառլամենտի Ներդրումային Բաժնետոմսերի Բորսայից․ բաժնետոմսերը այժմ վաճառվում են արտաբորսայական  շուկաներում:

## Բնակարանային շուկայի ճշգրտում

Հենվելով ԱՄՆ-ում բնակարանների արժեքների պատմական միտումների վրա ՝ 2005 և 2006 թվականներին բազմաթիվ տնտեսագետներ և գործարար վերլուծաբաններ գնահատում էին շուկայի ուղղումներ, որոնք որոշ շրջաններում կարող էին կազմել մի քանի տոկոսի չափից մինչև 50% և ավելի՝ գների գագաթնակետային մակարդակից։ Թեև այս սառեցումը դեռ չէր ազդել ԱՄՆ-ի բոլոր շրջանների վրա, որոշ փորձագետներ նախազգուշացնում էին, որ դա կարող էր տարածվել և ուղղումը լինելու էր «կոպիտ» ու «ծանր»։

«Moody’s Economy.com» տնտեսական հետազոտական ընկերության գլխավոր տնտեսագետ Մարկ Զանդին գնահատել էր ամերիկյան որոշ քաղաքներում երկնիշ տոկոսով գների անկում («պայթյուն») մինչև 2007–2009 թթ․։

Եյլի համալսարանի տնտեսագետ Ռոբերտ Շիլլերը, 2007 թվականի օգոստոսին Դաշնային Պահուստի խորհրդի տնտեսական կոնֆերանսում ներկայացրած զեկույցում, նախազգուշացրել էր․

«Մեր ունեցած պատմական օրինակները ցույց են տալիս, որ իրական բնակարանային գների խոշոր անկումները նույնիսկ մինչև 50 տոկոսի չափ որոշ վայրերում, բավականին հնարավոր են սկսած այսօրվանից կամ մոտ ապագայում»։

Բնակարանային հիփոթեքային ճգնաժամի ազդեցությունը լավ հասկանալու նպատակով Միչիգանի համալսարանը 2012 թ․ հրապարակեց մի զեկույց, որը հիմնված էր «Եկամուտների դինամիկայի պանելային ուսումնասիրության» (PSID) տվյալների վրա։ Այս ուսումնասիրությունը կատարվել էր շուրջ 9000 ներկայացուցչական ընտանիքների շրջանում՝ 2009 և 2011 թթ․։ Տվյալները ցույց էին տալիս, որ չնայած դժվարությունները դեռ առկա էին, որոշ առումներով ճգնաժամը թուլանում էր․ ուսումնասիրության ընթացքում հիփոթեքային վճարումները ուշացնող ընտանիքների բաժինը նվազել էր՝ 2.2%-ից դառնալով 1.9%։ Այն ընտանիքների բաժինը, որոնք կարծում էին, թե «շատ հավանական է» կամ «մի քիչ հավանական է», որ չեն կարողանա վճարել, նվազել էր 6%-ից՝ հասնելով 4.6%-ի։ Սակայն, միաժամանակ, ընտանիքների ֆինանսական իրացվելի միջոցները նվազել էին․ «2009-ին ընտանիքների 18.5%-ը չուներ իրացվելի ակտիվներ, իսկ 2011-ին այդ ցուցանիշը բարձրացել էր մինչև 23.4%»։

2016 թ․ կեսերին ազգային բնակարանային գների ինդեքսը անվանական արժեքով «մոտ 1 տոկոսով պակաս էր 2006 թ․ փուչիկի գագաթնակետից», սակայն գնաճով ճշգրտված հաշվարկով դեռևս 20 տոկոսով ցածր էր այդ մակարդակից։

### Ենթահիփոթեքային շուկայի փլուզում
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Northern_Rock_Customers,_September_14,_2007.jpg|մինի|Մեծ Բրիտանիայի «Northern Rock» բանկում տեղի ունեցած բանկային խուճապ՝ ԱՄՆ-ի ենթավարկային ճգնաժամի հետ կապված, որի ժամանակ հաճախորդները հերթ էին կանգնել խնայողությունները հանելու համար
2007 թվականի մարտին Միացյալ Նահանգների ենթահիփոթեքային արդյունաբերությունը փլուզվեց՝ սպասվածից բարձր բնակարանների բռնագրավումների մակարդակների պատճառով։ Ավելին քան 25 ենթավարկային կազմակերպություններ հայտարարեցին սնանկացում, արձանագրեցին զգալի վնասներ կամ իրենց հանեցին վաճառքի։

Երկրի ամենամեծ ենթավարկատուի՝ «New Century Financial» ընկերության բաժնետոմսերը կտրուկ անկում ապրեցին՝ կորցնելով 84% արժեք, երբ սկսվեց ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության հետաքննությունը։ Վերջապես ընկերությունը 2007 թ․ ապրիլի 2-ին հայտարարեց սննկացում՝ ավելի քան 100 միլիոն դոլար պարտավորություններով։

Աշխարհի ամենամեծ պարտատոմսային հիմնադրամի՝ «PIMCO»-ի ղեկավարը 2007 թ․ հունիսին նախազգուշացրեց, որ ենթահիփոթեքային ճգնաժամը մեկուսացված իրադարձություն չէ և ի վերջո բացասաբար կազդի տնտեսության վրա՝ անդրադառնալով նաև բնակարանների գների վրա։

«Bill Gross-ը»՝  սարկազմով և մռայլ տոնով քննադատեց հիփոթեքային «CDO-ների» (վարկերով ապահովված պարտավորությունների) վարկանիշային գնահատումները, որոնք կանգնած էին փլուզման եզրին։

«Business Week-ը» հրապարակել է ֆինանսական վերլուծաբանների գնահատումները, համաձայն որոնց՝ ենթահիփոթեքային շուկայի փլուզումը կհանգեցնի եկամուտների նվազման Ուոլ Սթրիթի խոշոր ներդրումային բանկերի համար, որոնք ակտիվորեն առևտուր էին անում հիփոթեքների վրա հիմնված արժեթղթերով։ Հատկապես ընդգծվել են հետևյալ բանկերը՝ «Bear Stearns», «Lehman Brothers», «Goldman Sachs», «Merrill Lynch» և «Morgan Stanley»։

2007 թվականի հունիսին «Bear Stearns-ի» կողմից կառավարվող երկու խնդրահարույց հեջ ֆոնդերի վճարունակությունը հայտնվեց վտանգի տակ, երբ «Merrill Lynch-ը» վաճառեց այդ հիմնադրամներից բռնագրավված ակտիվները, իսկ ևս երեք բանկ փակեցին իրենց դիրքերը այդ հիմնադրամների հետ։ «Bear Stearns» հիմնադրամները երբևէ ունեցել են ավելի քան 20 միլիարդ դոլարի ակտիվներ, սակայն կորցրել են միլիարդավոր դոլարներ՝ հիփոթեքների վրա հիմնված արժեթղթերում։

«H&R Block-ը» հայտնել է, որ իր գործառնությունների դադարեցման հետևանքով գրանցել է 677 միլիոն դոլարի եռամսյակային վնաս։ Դրանք ներառել են ենթավարկատու «Option One-ը», ինչպես նաև վարկերի դուրսգրումներ, հիփոթեքային վարկերի վնասների պահուստավորումներ և երկրորդային շուկայում հիփոթեքների համար հասանելի ավելի ցածր գներ։ Ակտիվների զուտ արժեքը 2007 թ. ապրիլի 30-ի դրությամբ նվազել էր 21%-ով՝ հասնելով 1.1 միլիարդ դոլարի։

«Wakefield Co-ն» հիփոթեքային արդյունաբերության  ղեկավարը զգուշացրել է․ «Սա լինելու է աննախադեպ ծավալների հալոցք։ Միլիարդավոր դոլարներ կկորցվեն»։ «Bear Stearns-ը» 2007 թ. հունիսի 22-ին խոստացել է մինչև 3.2 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի վարկեր՝ փրկելու իր հեջ ֆոնդերից մեկը, որը փլուզվում էր երկրորդական հիփոթեքների վատ գնահատումների պատճառով։

«Euro Pacific Capital-ի» նախագահ Պիտեր Շիֆը () պնդել է, որ եթե «Bear Stearns» հիմնադրամների պարտատոմսերը աճուրդի հանվեին բաց շուկայում, ապա կբացահայտվեին շատ ավելի թույլ արժեքներ։ Շիֆը ավելացրել է․ «Դա կստիպեր մյուս հեջ ֆոնդերին ևս նվազեցնել իրենց ակտիվների արժեքները։ Զարմանալի՞ է արդյոք, որ Ուոլ Սթրիթը ամեն ինչ անում է նման աղետից խուսափելու համար։ … Նրանց իրական թուլությունը վերջապես կբացահայտի այն անդունդը,  ուր պատրաստվում է ընկնել տների շուկան»։

Նյու Յորք Թայմսի զեկույցը կապում է հեջ-ֆոնդ ճգնաժամը թուլացած վարկային չափանիշների հետ․ «Այս շաբաթվա ճգնաժամը՝ «Bear Stearns-ի» կողմից կառավարվող երկու հեջ ֆոնդերի գրեթե փլուզման պատճառով, անմիջականորեն բխում է ընկնող տների շուկայից և այն հետևանքներից, որոնք առաջացել են վարկավորման անհամաչափ մեղմ քաղաքականությունից, երբ գումարներ էին բաժանվում թույլ, կամ ենթավարկային պատմություն ունեցող անձանց, որոնք այժմ դժվարությամբ են պահպանում իրենց տները»։

2007 թ․ օգոստոսի 9-ին «BNP Paribas-ը» հայտարարեց, որ չի կարող արդարացիորեն գնահատել իր երեք ֆոնդերի հիմքում ընկած ակտիվների արժեքը՝ կապված իր ներգրավվածության հետ ԱՄՆ-ի ենթահիփոթեքային վարկավորման շուկայում։ Տեսականորեն հսկայական (չնայած չորակավորված) վնասների վտանգի առաջ կանգնելով՝ «Եվրոպական Կենտրոնական Բանկը» (ԵԿԲ) անմիջապես միջամտեց՝ շուկայի անհանգստությունը մեղմելու համար՝ բացելով €96.8 միլիարդի (ԱՄՆ $130 միլիարդ) ցածր տոկոսադրույքով վարկային գծեր։

Եվրոպայում վարկային ճգնաժամի շուրջ տարածված ֆինանսական խուճապից մեկ օր անց՝ Դաշնային Պահուստը իրականացրեց բաց շուկայական գործառնություն որպեսզի $38 միլիարդ ժամանակավոր ռեզերվներ ներարկի համակարգում՝ վարկային շուկայի բացասական ազդեցությունները մեղմելու համար։ Սա հաջորդեց նախորդ օրվա նմանատիպ մի գործողությանը։

ԱՄՆ վարկային շուկայում վարկային ճգնաժամը լրացուցիչ մեղմելու նպատակով՝ 2007 թ․ օգոստոսի 17-ին, առավոտյան ժամը 8:15-ին, Դաշնային Պահուստի նախագահ Բեն Բերնանկեն որոշեց նվազեցնել «discount window rate-ը»՝ որը վարկավորման տոկոսադրույքն է բանկերի և Դաշնային Ռեզերվային Բանկի միջև։ Այն իջեցվեց 50 բազիսային կետով՝ 6.25%-ից մինչև 5.75%։ Դաշնային Պահուստը հայտարարեց, որ վերջին ժամանակահատվածում ԱՄՆ ֆինանսական շուկաներում տեղի ունեցող ցնցումները մեծացրել են տնտեսության անկման ռիսկը։

Հիփոթեքային շուկայի փլուզումից հետո՝ Սենատոր Քրիս Դոդը, ով Բանկային կոմիտեի () նախագահն էր, 2007 թ․ մարտին կազմակերպեց լսումներ, որոնց ընթացքում հրավիրեց երկրորդական հիփոթեքների ոլորտի հինգ խոշորագույն ընկերությունների ղեկավարներին՝ ներկայացնելու և բացատրելու իրենց վարկավորման սկզբունքները։ Դոդն ասաց, որ չարաշահող վարկային սկզբունքները վտանգում են միլիոնավոր մարդկանց տների պահպանումը։

Բացի այդ, Դեմոկրատ սենատորներ, ինչպես օրինակ՝ Նյու Յորքից սենատոր Չարլզ Շումերը, արդեն առաջարկում էին դաշնային կառավարական օգնություն ցածր վարկանիշ ունեցող վարկառուների համար՝ նման այն օգնությանը, որը տրամադրվել էր խնայողությունների և վարկային ճգնաժամի ժամանակ՝ նպատակ ունենալով փրկել բնակիչներին իրենց տները կորցնելուց։ Այդ առաջարկին ընդդիմացողները՝ ովքեր պնդում էին, որ նման կառավարական օգնությունը հակասում է ԱՄՆ տնտեսության լավագույն շահերին, քանի որ այն վատ նախադեպ կստեղծի, կձևավորի բարոյական ռիսկ և կվատթարացնի սպեկուլյացիայի խնդիրը բնակարանների շուկայում։

Լու Ռանիերի ()՝ «Salomon Brothers-ի» ներկայացուցիչը, ով 1970-ականներին ստեղծել էր գրավային արժեթղթերի շուկան (), նախազգուշացնում էր հիփոթեքների դեֆոլթի ապագա ազդեցության մասին՝ ասելով. «Սա փոթորկի առաջնային ալիքն է… Եթե կարծում եք, որ սա արդեն վատ է, պատկերացրեք՝ ինչ կլինի ճգնաժամի գագաթնակետին»։ Նրա կարծիքով՝ ավելի քան $100 միլիարդի հասնող բնակարանային վարկեր կդադարեցվեն, երբ ենթավարկային ոլորտում նկատվող խնդիրները տարածվեն նաև բարձր վարկային շուկաներում։

Դաշնային Պահուստի նախկին նախագահ Ալան Գրինսպենը 2005թ․ ապրիլին ունեցած իր ելույթում գովաբանել էր  ենթավարկային հիփոթեքային արդյունաբերության () աճը և այն գործիքները, որոնք օգտագործվում են վարկունակությունը գնահատելու համար։ Այդ հայտարարությունների, ինչպես նաև «փոփոխական տոկոսադրույքով հիփոթեքների» կիրառումն խրախուսելու պատճառով՝ Գրինսպենը քննադատության է ենթարկվել «բնակարանային փուչիկի» աճի և այնուհետև՝ հիփոթեքային արդյունաբերությունում առաջացած խնդիրների համար, որոնք հանգեցրին 2008թ․ տնտեսական ճգնաժամին։  2008թ․ հոկտեմբերի 15-ին «*The Washington Post*-ը» հրապարակեց մանրամասն հոդված, որտեղ նշվում էր, որ Գրինսպենը կտրականապես դեմ էր ֆինանսական ածանցյալ գործիքների կարգավորմանը և նպատակաուղղված փորձել էր խոչընդոտել «Ապրանքային ֆյուչերսային առևտրի հանձնաժողովի» ( աշխատանքը՝ հատկապես Բրուքսլի Բորնի ղեկավարության օրոք, երբ հանձնաժողովը փորձում էր սկսել ածանցյալների կարգավորումը։ Վերջիվերջո, հենց ածանցյալ գործիքներից մեկի՝ գրավային արժեթղթի () փլուզումն էր, որը ճգնաժամի հիմնական պատճառներից դարձավ։

Ցածր վարկային հիփոթեքների () քաոսի վերաբերյալ Գրինսպենը հետագայում խոստովանել էր․ «Ես իսկապես չեմ հասկացել դրա լրջությունը մինչև շատ ուշ՝ 2005-ի վերջին և 2006-ին»։

2007թ․ սեպտեմբերի 13-ին բրիտանական «Northern Rock» բանկը դիմեց Անգլիայի բանկին արտակարգ վարկային միջոցների համար՝ ենթավարկային ճգնաժամի ()  հետ կապված լիկվիդայնության խնդիրների պատճառով։ Այս իրադարձությունը խուճապ առաջացրեց, և բանկի մասնաճյուղերում սկսվեց զանգվածային միջոցների դուրսբերում՝ ընդամենը երեք օրում «գնահատված 2 միլիարդ ֆունտ» հանվել էր հաճախորդների կողմից։

## Տե՛ս նաև
* 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամ - Վիքիպեդիա
* Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ (2007-2010) - Վիքիպեդիա

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
### Գրքեր

* Levitin, Adam J.; Wachter, Susan M. (2020). *The Great American Housing Bubble: What Went Wrong and How We Can Protect Ourselves in the Future*. Harvard University Press. .
* Elizabeth Warren and Amelia Warren Tyagi (2003). *[[:en:The Two-Income Trap: Why Middle-Class Mothers and Fathers Are Going Broke|The Two-Income Trap: Why Middle-Class Mothers and Fathers Are Going Broke]]*, New York: Basic Books. .

### Հոդվածներ
* 
* Glaeser, Edward L.; Nathanson, Charles G. (2015). "Chapter 11 - Housing Bubbles", *Handbook of Regional and Urban Economics*, Elsevier, vol.&nbsp;5, pp.&nbsp;701–751
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Fred E. Foldvary (1997), "The Business Cycle: A Georgist-Austrian Synthesis ," *American Journal of Economics and Sociology* 56(4):521–41, October.
* 
* 
* 
* "America's Rental Housing: The Key to a Balanced National Policy", Joint Center for Housing Studies, Harvard University, 2007
*  includes charts
* 

## Արտաքին հղումներ
* Center for Economic and Policy Research – CEPR regularly releases reports on the U.S. Housing Bubble.

Կատեգորիա:2000-ականներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տնտեսական պատմություն