open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miu Miu

**«Miu Miu»,** իտալական բարձր նորաձևության կանացի հագուստ և աքսեսուարներ արտադրող ապրանքանիշ, որը ամբողջությամբ պատկանում է Պրադային։ Ապրանքանիշը գլխավորում է Միուչիա Պրադան։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Միլանում (Իտալիա)։

## Պատմություն
[thumb|«Miu Miu»-ի խանութ-սրահը [Նյու Յորքում]]
«Miu Miu»-ն հիմնադրվել է 1992 թվականին Միուչիա Պրադայի կողմից։ Ապրանքանիշի անվանումը ծագել է Միուչիա Պրադայի ընտանեկան մականունից։ Այն հրապարակայնորեն թողարկվել է 1993 թվականին՝ կովերի թեմատիկայով թավշյա բաճկոնների և patchwork prairie-ի կիսաշրջազգեստների հավաքածույով։ 1994 թվականից սկսած՝ ապրանքանիշն իր հավաքածուները ցուցադրել է ԱՄՆ-ում երեք սեզոնների համար։ Ապրանքանիշը առաջին անգամ ցուցադրել է կանացի հագուստի հավաքածու Փարիզի Նորաձևության շաբաթվա ընթացքում 2006 թվականին։

Մինչև 2005 թվականը Պրադան աշխատում էր «Miu Miu»-ի տարբերակման վրա՝ բրենդի համար առանձին ցուցասրահ ստեղծելով «Art Nouveau» ամառանոցում, որը ծառայում էր որպես Պրադա-ի առաջին կենտրոնակայանը Միլանում, և օգտագործեց այդ նույն վայրը տղամարդկանց աշուն-ձմեռ ցուցադրության համար 2006 թվականին։

2020 թվականին «Miu Miu»-ն ներկայացրեց «Upcycled by Miu Miu» 1940 թվականից 1970 թվականների վինտաժ զգեստների վերափոխված,սահմանափակ քանակությամբ հավաքածուն։

## Այլ գործունեություն
Պրադա-ի հետ կնքված պայմանագրի համաձայն, 2003 թվականից «Luxottica» ընկերությունը ստացավ «Miu Miu» շրջանակների և արևային ակնոցների արտադրության և գլոբալ բաշխման լիցենզիա։

2013 թվականին Պրադայի և  «Coty Inc.»-ի միջև կնքված համաձայնագրով, 2015 թվականին «Miu Miu»-ն թողարկեց իր  առաջին օծանելիքը, հռչակելով ապրանքանիշի մուտքը մեկ այլ շուկա։

## Բուտիկներ
[thumb|«Miu Miu»-ի խանութ-սրահը [Հոնկոնգում]]

«Miu Miu»-ի բուտիկները առկա են աշխարհի տարբեր վայրերում։ Ճարտարապետ Ռոբերտո Բաչոկին մշակել է նախագծեր արդեն իսկ առկա խանութներում բուտիկների բացաման համար, որոնցից առաջինը կիրառվել է Միլանի խանութ-սրահում՝ 2006 թվականին։ Նա նաև նախագծել է Փարիզում, Հոնկոնգում, Ֆլորենցիայում, Լոնդոնում, Նյու Յորքում և Թայպեյում գտնվող խանութ-սրահների ինտերիեր դիզայնը։

«Miu Miu»-ն իր առաջին առանձին խանութ-սրահը բացել է Չինաստանում` 2009 թվականին։

2017 թվականին «Miu Miu»-ն վերասարքավորեց իր Լոնդոնի խանութ-սրահը, որտեց հաճախորդնները ունեն հնարավորություն ստեցծելու բարձրակրունկ կոշիկների սեփական դիզայնը։ Սա «Miu Miu»-ի միակ խանութ-սրահն է, որ տալիս է այսպիսի հնարավորություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website
* Short info about Miu Miu Fashion Shows, Runway Collections and Fashion Tv

Կատեգորիա:Նորաձևություն
Կատեգորիա:1993 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի ընկերություններ
Ալելոպաթիա

**Ալեոպաթիա** ( հուն․ allelon՝ փոխադարձ և phatos՝ ընկճում), **փոխընկճում**, բույսերի և միկրոօրգանիզմների փոխադարձ ազգեցությունը համակեցություններում՝ արտաքին միջավայր ֆիզոլոգիական ակտիվ նյութեր արտազատելու միջոցով։ Որոշ դեպքերում այդ ազդեցությունը լինում է ճնշող, այլ դեպքերում՝ խթանող։ Այսպես, որոշ հակաբիոտիկների արտազատած միկրոօրգանիզմներին ճնշում են այլ միկրոօրգանիզմներ, իսկ մարազմիններն առաջացնում են բարձրակարգ բույսերի թառամում։ Բարձրակարգ բույսերը արտադրում են ֆիտոնցիդներ, որոնք ճնշում են միրոօրգանիզմների կենսագործունեությունը, իսկ կոլինները՝ բարձրակարգ բույսերի զարգացումն արգելակող նյութեր։

Տարբեր բույսերի հարևանությամբ մշակության դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրանց համատեղելիությունը՝ ալեոպաթիայի երևույթը։

## Պատասխանատու նյութեր
Ալելոպաթիայի համար պատասխանատու նյութերի չորս խումբ կա.

* Հակաբիոտիկներ՝ արտազատվում են միկրոօրգանիզմների կողմից, ծառայում են այլ միկրոօրգանիզմների կենսագործունեությունը ճնշելու համար։
* Մարազմիններ՝ արտազատվում են միկրոօրգանիզմներով, ծառայում են ավելի բարձր բույսերի կենսագործունեությունը ճնշելու համար։
* Ֆիտոնսիդներ՝ արտազատվում են ավելի բարձր բույսերով, ծառայում են միկրոօրգանիզմների կենսագործունեությունը ճնշելու համար։
* Կոլիններ՝ արտազատում են ավելի բարձր բույսերը, ծառայում են այլ ավելի բարձր բույսերի կենսագործունեությունը ճնշելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսերի էկոլոգիա
Կատեգորիա:Բույսերի ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Կատեգորիա:Բուսաբաշխաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն
Ֆեոդոր Շալյապինի հուշարձան (Ուֆա)

**Ֆեոդոր Շալյապինի մարմարե քանդակով հուշարձան**, տեղադրված է Ուֆա քաղաքի Լենինի փողոցում՝ Ուֆայի Ազնվական ժողովի շենքի և «Ագիդել» հյուրանոցի միջև, Աքսակովսկու ժողովրդական տան դիմաց։ Քանդակագործ՝ Ռուստեմ Հասանով, ճարտարապետ՝ Կոնստանտին Դոնգուզով։ Քանդակը տեղադրվել է Ֆեոդոր Շալյապինի միջտարածաշրջանային կենտրոնի Ուֆայի բաժանմունքի շնորհիվ։

## Պատմություն
1967 թվականի փետրվարին հանրահավաքի ժամանակ, Իրինա Շալյապինա-Բակշեևայի ներկայությամբ, Ազնվական ժողովի շենքի մոտ հանդիսավորությամբ բացվել է հուշատախտակը, որտեղ 1960-ականներին տեղակայված էր արվեստի դպրոցը (այժմ՝ Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ)։ Այս շենքում 1891 թվականի մայիսի 6-ին Ֆեոդոր Շալյապինը Անտոն Ռուբինշտեյնի «Դևը» օպերայում կատարել է հին ծառայի դերը։ Ըստ Բորիս Տորիկի հուշերի՝ դժվար էր տեղադրել այս հուշատախտակը։ Ավելի ուշ բնօրինակ հուշատախտակը փոխարինվել է բաշկիրերեն և ռուսերեն տեքստով հուշատախտակով, որի հերթականությունը փոխվել է։

2000-2001 թվականներին Ռ. Հասանովը որպես դիպլոմային աշխատանք գիպսից պատրաստել է Ֆ. Շալյապինի երկմետրանոց հուշարձանը։ Նախքան աշխատանքի անցնելը, նա ուսումնասիրել է երգչի օրագրերը և վերանայել նրա մասնակցությամբ արխիվային ֆիլմերը։ «Երբ Ֆեոդոր Իվանովիչը եկավ Ուֆա, նա առանձնապես ուրախություն և լավատեսություն չուներ։ Աղքատություն, անորոշություն, անհանգստություն առաջիկա ելույթների վերաբերյալ ... Լեգենդար արտիստի կյանքի հենց այս շրջանն էլ ես ուզում էի ցույց տալ քանդակի մեջ»։ Մարինա Շալյապինան նույնպես ծանոթացել է այս գիպսե քանդակին (լուսանկարից) և հաստատել այն։ «Քանդակագործության մեջ պաթոս չպետք է լինի՝ ոչ ֆրակ, ոչ էլ վերնազգեստ, այլ պարզապես վերնաշապիկ, ինչպես Բայրոնի մոտ է...»: Ավելի ուշ հուշարձանի համար գտնվել է մեկ այլ նյութ՝ սպիտակ մարմար։ Ճարտարապետ Կոնստանտին Դոնգուզովի հետ համատեղ Ուֆայի Ազնվական ժողովի շենքի և Ագիդել հյուրանոցի միջև կանգնեցվել է հուշակոթողը։

2006 թվականին որոշում է կայացվել քանդակի տեղադրման և հուշահամալիրի կառուցման մասին։ Հանդիսավորությամբ բացվել է 2007 թվականի հունիսի 12-ին։

## Նկարներ

Պատկեր:Башкирский театр оперы и балета.JPG|Ակսակովի ժողովրդական տուն
Պատկեր:Ufa, Lenin Street .The building of the noble Assembly.jpg|Ուֆայի Ազնվական ժողովի շենքը (ձախ մասում՝ Ֆեոդոր Շալյապինի հուշատախտակը)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ուֆայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Շառլ Պլանե

**Շառլ Պլանե** (, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ մրցարշավային հեծանվորդ, Նովո Նորդիսկ թիմի անդամ։

## Կենսագրություն
Շառլ Պլանեն ծնվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՝ Ռեմիրեմոնտում (Ֆրանսիա)։ 8 տարեկանում ախտորոշվել է 1֊ին տիպի դիաբետ, սակայն նա սկսել է այդ տարիքից զբաղվել հեծանվավազքով։ Նա իր սերնդի քսան լավագույն ֆրանսիացի հեծանվորդների շարքում է։

2013 թվականին նա դիմում է Նովո Նորդիսկ թիմին ՝ անդամակցելու համար, որի անդամները 1-ին տիպի դիաբետ ունեցող վազորդներ էին։

Ի սկզբանե լինելով լեռնային հեծանիվ վարող ՝ Պլանեն նշել է, որ առանց թիմի անդամ լինելու իր համար շատ ավելի դժվար կլիներ պրոֆեսիոնալ դառնալու ուղի կերտել։

### 2014, սկիզբը պրոֆեսիոնալների շարքում
2014 թվականին նա միացել է ամերիկյան պրոֆեսիոնալ մայրցամաքային Նովո Նորդիսկ թիմին։

Այս տարվա ընթացքում նրա մասնակցած տուրերից մեկը Թայվանի տուրն է, որտեղ նա գրավում է 89-րդ հորիզոնականը։

Ֆրանսիայում մասնակցել է Adélie de Vitré մրցավազքին ՝ զբաղեցնելով 61-րդ տեղը։

Ինչպես նաև ապրիլի վերջին մասնակցություն է ունեցել Թուրքիայի մրցաշարին, որտեղ ընդհանուր դասակարգման արդյունքում 35-րդ տեղում էր։

Հունիսին նա մասնակցեց Philadelphia Cycling Classic մրցարշավին, բայց այն լքեց մինչև դրա ավարտը։

Այնուհետև հերթը Կանադայում կայացած Saguenay Cycling Grand Prix-ն է։ Այս մրցույթում զբաղեցրել է 8-րդ տեղը ընդհանուր դասակարգման մեջ, ինչպես նաև դարձել է 3-րդ լավագույն երիտասարդ հեծանվորդը։

Օգոստոսին վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ՝ մասնակցելու Յուտա տուրին, որտեղ նա զբաղեցրեց 57-րդ հորիզոնականը վերջնական վարկանիշում։

Այնուհետև նա մասնակցել է USA Pro Cycling Challenge-ին, որտեղ զբաղեցրել է 10-րդ տեղը, իսկ Մեծ Բրիտանիայի տուրին նա եղել է ոչ մեկնարկային 7-րդ հորիզոնականում։

Պլանեթն ավարտում է իր առաջին պրոֆեսիոնալ սեզոնը 3 ՝ մեկօրյա տևողությամբ մրցարշավներով, որոնք տեղի ունեցան հոկտեմբերին։ Այդ մրցարշավներն են ՝

# *Միլան-Թուրինը*, որտեղ նա ձախողվում է և դուրս մնում, 
# *[[Ղազախստան]]ի [[Ալմաթի]] քաղաքում տեղի ունեցած տուրը*, որտեղ նա զբաղեցնում է 51-րդ տեղը, 
# *[[Ճապոնիա]]յի գավաթը*, որն ավարտել է 45-րդ տեղում։

### 2015 թվականի մրցաշարեր
Շառլ Պլանեն սկսել է 2015 թվականը Արգենտինայի Սան Լուիս շրջանում տեղի ունեցած տուրով։ Երկու անգամ վիրահատվելուց հետո նշում է, որ բարդ վարժություններ է անցել մասնագետների մոտ։ Մասնակցելով բարձր վարկանիշ ունեցող մրցարշավային ծրագրերի ՝ ունեցել է լավ ցուցանիշներ ՝ զբաղեցնելով 22-րդ տեղը Մյունստերի տուրում, 24-րդը՝ Լա Ռիոխայում և 25-րդը՝ Ճապոնիայում տեղի ունեցած մրցաշարերում։

### 2016 թվականի մրցաշարեր
2016 թվականի սկզբին Trofeo Laigueglia-ում զբաղեցրել է 35-րդ տեղը։

2016 թվականի ընթացքում մասնակցած մրցաշարերում նա մի քանի անգամ զբաղեցրել է առաջին 30 հորիզոնականներում, մասնավորապես ՝

# 3-րդը՝ Էստոնիայի տուրում,
# 18-րդը՝ Կորեայի տուրում,
# 28-րդը՝ Խորվաթիայի տուրում,

### 2017 թվականի մրցաշարեր
Այս ընթացքում նա Ճապոնիայի գավաթում զբաղեցրել է 22-րդ տեղը, իսկ Կորեայի տուրում ՝ 24-րդը։ Տարվա վերջում նա հաղթեց երկու ցիկլո-կրոս հեծանվավազքում՝ Վիտելում, այնուհետև Նև-Մեզոնում։

### 2019 թվականի մրցաշարեր
Լեհաստանի տուրի ընթացքում երրորդ փուլի ավարտին նա շատ մոտ է եղել առաջատար լինելուն, սակայն զիջել է ընդամենը Պասկալ Աքերմանին, քանի որ ընկավ վերջնակետից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեծանվորդներ
Սիբիլ Լուսինյան

**Սիբիլ Լուսինյան** (կամ **Սիբիլ Կիպրացի**), (), Կիլիկիայի հայկական թագավորության թագուհի, Կիպրոսի թագավոր Ամորի Կիպրացու և Երուսաղեմի թագուհի Իզաբել Անժուացու դուստրը։ Նա եղել է Լուսինյանների արքահայական հարստության անդամ։

Սիբիլ Լուսինյանը եղել է Լևոն Բ արքայի երկրորդ կինը, ում հետ ամուսնացել է 1210 թվականին և ունեցել է մեկ աղջիկ՝ Զապել Ա Ռուբինյանը, որը 1222-1252 թվականներին եղել է Կիլիկիայի հայոց թագավորության թագուհի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:Լուսինյաններ
Կատեգորիա:Հայ թագուհիներ
Վավելի ամրոց

**Վավելի թագավորական ամրոց** (), միջնադարյան ամրոց Լեհաստանի պատմական մայրաքաղաք Կրակովում։ Վավելի բլուրը, որտեղ էլ գտնվում է ամրոցը, հանդիսանում է Լեհաստանի ամենակարևոր պատմամշակութային օբյեկտներից մեկը։ Բերդաքաղաքը հիմնադրվել է Վիստուլա գետի վրա՝ Կազիմիր Մեծի հրամանով և ժամանակի ընթացքում ընդլայնվել։ Ամրոցը միավորում է միջնադարյան, վերածննդի և բարոկկո ժամանակաշրջանների եվրոպական ճարտարապետական գրեթե բոլոր ոճերը։

Ներկայումս Վավելի թագավորական ամրոցը հանդիսանում է ճարտարապետական համալիրի մաս է, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 228 մետր բարձրության վրա։ Համալիրը բաղկացած է պատմական և ազգային մեծ նշանակություն ունեցող բազմաթիվ շինություններից, այդ թվում՝ Վավելի տաճարից, որտեղ թագադրվել և թաղվել են լեհ միապետները։ Վավելի շինություններից որոշները թվագրվում են ընդհուպ մինչև 970 թվականը՝ այդկերպ համարվելով Լեհաստանի ռոմանական և գոթական ճարտարապետության ամենավաղ օրինակները։ Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է 14-րդ դարում և ընդլայնվել հաջորդ հարյուրամյակների ընթացքում։ 1978 թվականին Վավելի ամրոցը դարձել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության առաջին օբյեկտը որպես Կրակովի պատմական կենտրոնի բաղկացուցիչ մաս։

Դարեր շարունակ Լեհաստանի միապետների նստավայր և լեհական թագավորական իշխանության խորհրդանիշ Վավել ամրոցն այժմ հանդիսանում է երկրի գլխավոր արվեստի թանգարաններից մեկը։ Հիմնադրված լինելով 1930 թվականին, թանգարանը ներառում է տասը կուրատորական բաժիններ, որոնք էլ իրենց հերթին ներառում են իտալական Վերածննդի գործեր, տպագրություններ, քանդակների, տեքստիլի կարևոր հավաքածուներ, այդ թվում՝ Սիգիզմունդ II Օգոստոսի գոբելենների հավաքածուն, ոսկեգործության աշխատանքներ, զենքեր ու զրահներ, խեցեղենը, ճենապակյա իրեր և այլն։ Թանգարանի արևելյան արվեստի սրահը ներառում է օսմանյան վրանների ամենամեծ հավաքածուն Եվրոպայում։ 2022 թվականին Վավելի ամրոց և թանգարան է այցելել 1,79 միլիոն այցելու՝ այն դարձնելով Լեհաստանի ամենաշատ այցելվող արվեստի թանգարանը և 22-րդ ամենաշատ այցելվող արվեստի թանգարանն աշխարհում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:11-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:Կրակովի թանգարաններ
2024 թվականը Հարավային Կորեայում

Ստորև ներկայացված է **[[2024]] թվականին [[Հարավային Կորեա]]յում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* Նախագահ` Յուն Սոկ Յոլ
* Ազգային ժողովի նախագահ` Կիմ Ջին Պյո
* Գերագույն դատարանի գլխավոր դատավոր՝ Կիմ Մյոնգ Սու
* Սահմանադրական դատարանի նախագահ՝ Յու Նամ Սոկ
* Վարչապետ՝ Հան Դոկ Սու

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1
** Կորեայի Հանրապետության նախագահ Յուն Սոկ Յոլը իր ամանորյա ուղերձում հայտնում է, որ «Կորեայի Հանրապետությունը և ԱՄՆ-ն 2024 թվականի առաջին կեսին կավարտեն ընդլայնված զսպման ուժեղացված համակարգի ձևավորումը՝ Հյուսիսային Կորեայի կողմից հրթիռամիջուկային սպառնալիքին դիմակայելու նպատակով»։
** Հարավային Կորեայի ընդդիմության առաջնորդ, գլխավոր ընդդիմադիր «Դեմոկրատական կուսակցության» նախագահ Լի Չժե Մյոնի դեմ դանակով հարձակում է տեղի ունենում Բուսան նավահանգստային քաղաքի Գադեոկդո կղզում գտնվող օդանավակայանի շինարարական հրապարակ կատարած այցի ժամանակ։

## Տես նաև
* 2023 թվականը Հարավային Կորեայում
* 2025 թվականը Հարավային Կորեայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականները Հարավային Կորեայում
Կատեգորիա:2024 Ասիայում
Կատեգորիա:2024 Հարավային Կորեայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հարավային Կորեայում
Սեղբոսյան

**Սեղբոսյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Կարլ Սեղբոսյան (1928-2009), գիտնական, ազգագրագետ։
* Սիմոն Սեղբոսյան (մոտ 1850-1917), բժիշկ։

## Գրական հերոսներ
* *Անահիտ Սեղբոսյան*, Վարդգես Պետրոսյանի «Ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը» դրամայի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լատիներեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Պատկանյան

**Պատկանյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գաբրիել Սերովբեի Պատկանյան (1802-1889), բանաստեղծ, արձակագիր, պատմաբան, մանկավարժ։
* Եղիսաբեթ Հովհաննեսի Պատկանյան (1862-1942), նկարիչ։
* Հովհաննես Գաբրիելի Պատկանյան (1828-1900), նկարիչ։
* Միքայել Սերեվբեի Պատկանյան (1814-1895), դրամատուրգ, թատերական գործիչ, թարգմանիչ։
* Ռափայել Գաբրիելի Պատկանյան (1830-1892), բանաստեղծ, արձակագիր։
* Սերովբե Պետրոսի Պատկանյան (1769-1836), մանկավարժ, բանաստեղծ։
* Քերովբե Պետրոսի Պատկանյան (1833-1889), արևելագետ, լեզվաբան-հայագետ, գրող։

## Գրական հերոսներ
* *Վարուժան Պատկանյան*, Վարդգես Պետրոսյանի «Ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը» դրամայի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Գեոֆրեյ Ուեսթ

մինի
**Գեոֆրեյ Բրայն Ուեսթ** (, ),  բրիտանացի տեսաբան, գիտնական, ֆիզիկոս, նախկին նախագահ և վաստակավոր դասախոս Սանտա Ֆե համալսարանում։ Նա առաջատար գիտնականներից մեկն է, ով աշխատում է քաղաքների գիտական մոդելի վրա։ Ի թիվս այլ բաների, նրա կատարած ուսումսասիրություններում նշվում է, որ քաղաքի բնակչության կրկնապատկման հետ մեկտեղ մեկ շնչին հասնող աշխատավարձերը ընդհանուր առմամբ կավելանան 15%-ով։

## Կենսագրություն
Գեոֆրեյ Բրայն Ուեսթը ծնվել է Թաունտոնում՝ Սոմերսեթ, որը գյուղական համայնք է արևմտյան Անգլիայում։ Նա տեղափոխվել է Լոնդոն, երբ 13 տարեկան էր։ Նա ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան Քեմբրիջի համալսարանում և ավարտական ուսումը շարունակել է Սթենֆորդի համալսարանում։

Ուեսթը նախքան Նյու Մեքսիկոյի Լոս Ալամոսի Ազգային լաբորատորիայում մասնիկների տեսության խմբին միանալը, դարձավ Սթենֆորդ համալսարանի դասախոսական կազմի անդամ։ Լոս Ալամոսի լաբարատորիայի խմբի անդամ դառնակուց հետո նա դարձավ Սանտա Ֆե համալսարանի նախագահ, որտեղ նա աշխատել և աշխատում է կենսաբանական խնդիրների վրա, ինչպիսիք են ալոմետրիկ օրենքը և կենսաբանության այլ օրենքներ։

Այդ ժամանակվանից Ուեսթը արժանացել է Թայմ լրատվական ամսագրի Թայմ 100։ Նա Համաշխարհային գիտելիքի երկխոսության գիտական խորհրդի անդամ է։

## Գրականություն
* Necia Grant Cooper, Geoffrey B. West (eds.) *Particle Physics: A Los Alamos Primer.* CUP Archive, 29 April 1988.
* Brown, James H., and Geoffrey B. West, eds. *Scaling in biology.* Oxford University Press, 2000.
* 

; Հոդվածներ(ընտրություն)

* 
* West, Geoffrey B., James H. Brown, and Brian J. Enquist. "The fourth dimension of life: fractal geometry and allometric scaling of organisms." *science* 284.5420 (1999): 1677–1679.
* West, Geoffrey B., James H. Brown, and Brian J. Enquist. "A general model for the structure and allometry of plant vascular systems." *Nature* 400.6745 (1999): 664–667.
* 
* 
* Bettencourt, L. M., Lobo, J., Helbing, D., Kühnert, C., & West, G. B. (2007). "Growth, innovation, scaling, and the pace of life in cities." *Proceedings of the national academy of sciences,* 104(17), 7301–7306.
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Yeah, but what about the crayfish?" – Article about West's scaling law work on PhysicsWorld.com
* Scaling Laws In Biology And Other Complex Systems – Talk he gave at Google
* 
* The surprising math of cities and corporations – TED Talk
* "New York Times" article about West's work on biological scaling
* ''New York Times'' article about West's work on cities

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Խնկոյան

**Խնկոյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Աթաբեկ Հովհաննեսի Խնկոյան (1870-1935), մանկագիր։
* Գեորգի Նիկոլայի Խնկոյան (1918-1972), օպերատոր, ռեժիսոր։

## Տեղանուններ
* Խնկոյան, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ֆեռնանդո դե լա Ռուա

**Ֆեռնանդո դե լա Ռուա** (), Արգենտինայի նախագահը 1999-2001 թվականներին քաղաքացիական արմատական միություն և FREPASO կուսակցությունների դաշինքից։ Վաղաժամ հրաժարական է տվել տնտեսական ճգնաժամի սրման ֆոնին զանգվածային անկարգությունների պատճառով, որոնք լատենտ ձևով ուղեկցում էին նրա ողջ նախագահությանը։
մինի|Մենեմը և Ֆերնանդո դե լա Ռուա. 1999 թվականի դեկտեմբերի 10

## Կենասգրություն
Ծնվել է փաստաբան Անտոնիո դե լա Կրուա Կատանիի և Էլեոնորա Բրունո Բոերիի ընտանիքում։ Հայրը գալիցիական ծագում ուներ, մայրը ՝ իտալական։ Ավարտել է Կորդոբայի ազգային համալսարանը, որտեղ սովորել է Իրավագիտություն։ 1973 թվականին ընտրվել է Սենատ քաղաքացիական արմատական միության կողմից։ 1973 թվականի սեպտեմբերին կայացած նախագահական ընտրություններում Ռիկարդո Բալբինի հետ առաջադրվել է փոխնախագահի պաշտոնում և զբաղեցրել երկրորդ տեղը։ Հերթական ռազմական հեղաշրջումից հետո դասավանդել է Բուենոս Այրեսի համալսարանում։ 1996-ին նա դարձավ Բուենոս Այրեսի առաջին ընտրված քաղաքապետը և հանրաճանաչություն ձեռք բերեց այդ պաշտոնում։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ընտրվել է նախագահ ՝ հավաքելով ձայների 48,37%-ը մոտակա մրցակից Էդուարդո Դուալդեի 38,27%-ի դիմաց (ընտրությունները տեղի են ունեցել մեկ փուլով)։ Նշվում է, որ նրա ընտրության հարցում մեծ դեր է խաղացել գործող նախագահ Կառլոս Մենեմի օդիոզությունը, որի կուսակիցը Դուալդեն էր։ Ընտրություններից առաջ դե լա Ռուան խոստացել էր պայքարել կոռուպցիայի, հանցավորության և գործազրկության դեմ, սակայն խոստացել էր պահպանել Մենեմի օրոք ստեղծված նեոլիբերալ տնտեսական մոդելը։ Տնտեսությունը մտավ լճացման փուլ, պետական պարտքն աճեց մինչև ավելի քան 100 միլիարդ դոլար, բյուջեի դեֆիցիտն ու գործազրկությունը աճեցին։ 1960-ականներին Արգենտինայի տնտեսությունը սկսեց անկում ապրել, իսկ 1970-ականներին Արգենտինայի տնտեսությունը ամբողջովին անկում ապրեց։ 2001 թվականի ամռանը Արգենտինայի վարկային վարկանիշներն իջեցվեցին, ինչը հանգեցրեց ֆինանսական իրավիճակի հետագա բարդացմանը։ Շուտով դե լա Ռուի գլխավորած կառավարությունը բախվեց վարկերի վերադարձման խնդրին և ստիպված եղավ դիմել ոչ պոպուլյար խնայողության միջոցների (պետծառայողների աշխատավարձերի և կենսաթոշակների կրճատում), ինչը հանգեցրեց զանգվածային բողոքի ցույցերի։ Դեկտեմբերի 3-ին սահմանվեց բանկային հաշիվներից գումար հանելու սահմանը, իսկ դեկտեմբերի 12-ին կառավարությունը չկարողացավ վճարել 1,4 միլիոն կենսաթոշակ, քանի որ կանխիկ գումարը ներգրավված էր վարկերի մարման գործընթացում։ Զուգահեռաբար երկրում տեղի են ունեցել զանգվածային բողոքի ակցիաներ եւ համազգային գործադուլներ կառավարության եւ անձամբ դե լա Ռուի եւ էկոնոմիկայի նախարար Դոմինգո Կավալոի քաղաքականության դեմ։ Դեկտեմբերի 20-ին ոստիկանության հետ բախումների հետևանքով զոհվել էր 20 մարդ, իսկ հաջորդ օրը դե լա Ռուան հրաժարական տվեց։ Դեկտեմբերի 23/24-ին նախագահի պաշտոնակատարը հայտարարել է արտաքին պարտավորությունների դեֆոլտի մասին ՝ 132 մլրդ դոլար ընդհանուր գումարի չափով։

Հրաժարականից հետո գնացել է դատարան  անկարգությունների ժամանակ ցուցարարների մահվան գործով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արգենտինայի նախագահներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի իրավաբաններ
Պաչիսի

**Պաչիսի** ( pachis- քսանհինգ), սեղանի խաղ, որն առաջացել է Հնդկաստանում ավելի քան 4000 տարի առաջ, նկարագրված է հնագույն Մահաբհարաթայում «Փաշա» անունով։
Դա խաչի տեսքով խաղադաշտ է, որի երկայնքով խաղացողը խաղաքարեր է տեղափոխում։ Քառակուսիների թիվը, որոնց վրայով մի խաղաքարը պիտի  շարժվի, որոշվում է հինգ, վեց կամ յոթ կաուրի խեցիների գլորումով։ Համարվում է Հնդկաստանի ազգային խաղը.։

## Պատմություն

Պաչիսիի առաջին նկարագրություններն ու խաղային պարագաները թվագրվում են մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակով՝ համաձայն հնդկական աղբյուրների և հնագիտական ​​պեղումների արդյունքների։ Բացառություն է կազմում խաղադաշտը, որի ժամանակակից ձևը հայտնի է դարձել 16-րդ դարից ոչ շուտ։ Ավելի ուշ իրերը, որոնք կարելի է համարել պաչիսի խաղադաշտ, հայտնի են նաև մ.թ.ա. III հազարամյակից, բայց տարբերվում են ձևով. դա կարող է լինել կամ քարի վրա պատկերված դաշտ, կամ գործվածքի վրա արված ձևավորում։

Խաղի տարբերակներից մեկը, որը նույնքան հին ծագում ունի, *չաուպարն* է։

Խաղի անվանումը գալիս է հինդիի «Pachis» բառից, որը նշանակում է «քսանհինգ»։ Այս թիվը առավելագույն թվով միավորներ են, որոնք կարող են վաստակել մեկ նետումով խաղի ավանդական տարբերակում։
[thumb|upright=1.5|Ուլունքազարդ Պաչիսի, [Ինդիանապոլիսի մանկական թանգարան]]

## Կանոններ
Պաչիսի կարող են խաղալ երկու, երեք կամ չորս հոգով։ Չորս խաղացողներով խաղալիս խաղացողները սովորաբար կազմում են երկու թիմ։
Երկու խաղացողներով խաղալիս յուրաքանչյուր խաղացող ստանում է տարբեր գույների չորս խաղաքար։ Մինչ խաղի մեկնարկը դրանք տեղադրվում են խաղադաշտի կենտրոնական մասում։ Խաղացողի խնդիրն է լինել առաջինը, ով կշրջանցի ամբողջ դաշտը բոլոր խաղաքարերով:Իր քայլի ժամանակ նա նետում է վեց խեցի, այնուհետև հաշվում է, թե քանի միավոր է վաստակել՝ հաշվելով անցքը դեպի վեր խեցիների քանակը։ Վեց կամ ավելի միավոր գլորելով՝ խաղացողը լրացուցիչ նետման իրավունք ունի։

Նետումից հետո խաղադաշտում կարող եք տեղափոխել միայն մեկ չիպ։ Խաղի մեջ լրացուցիչ չիպ մտցնելու համար անհրաժեշտ է գլորել առնվազն 6 միավոր։ Եթե ​​խաղաքարի քայլն ավարտվում է մի դաշտում, որտեղ կանգնած է մեկ այլ խաղացողի խաղաքարը, մյուս խաղացողի խաղաքարը վերադառնում է կենտրոնական հրապարակ, բացառությամբ հատուկ «կողպեքի» դաշտերի։ Դաշտի շրջանն ավարտվում է կենտրոնական հրապարակ վերադառնալով, և խաղացողը պետք է գլորի միավորների ճշգրիտ թիվը։

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
*Պաչիսի BoardGameGeek կայքում
*Չաուպարի և Պաչիսիի կանոններ
*Տպագրման համար նախատեսված խաղի տարբերակ 
*
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստան
Կատեգորիա:Սեղանի խաղեր
Կատեգորիա:Սեղանի խաղեր այբբենական կարգով
Սերգեյ Սաֆարյան

**Սերգեյ Արթուրի Սաֆարյան** (գրական անուն՝ **Նեմրութ**, հոկտեմբերի 7, 1996, Մարտունու շրջան, Արցախի Հանրապետություն), հայ բանաստեղծ, հրապարակախոս, լրագրող։ Արցախի գրողների միության անդամ, ՀԳՄ անդամ՝ 2019 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, Արցախի Հանրապետության Մարտունի քաղաքում։ 2003-2012 թվականներին հաճախել է տեղի Նելսոն Ստեփանյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվել և որոշ ժամանակ բնակություն է հաստատել Ռուսաստանի Դաշնությունում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ ուսումը շարունակել է Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզու և գրականություն բաժնում։ Տեղափոխվել է Երևան և ուսումը շարունակում է «Ուրարտու» համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետի կառավարման հոգեբանություն բաժնում։

2016 թվականին մասնակցել է Արցախի Հանրապետության Գյուղատնտեսության նախարարության կազմակերպած գյուղատնտեսական դասընթացներին և ստացել 1-ին կարգի գյուղատնտեսի որակավորում։ 2014-2016 թվականներին աշխատել է Մարտունու մշակույթի և երիտասարդության կենտրոնում որպես երիտասարդության հարցերի կազմակերպիչ, 2016-2021 թվականներին՝ Մարտունու Արամ Խաչատրյանի անվան արվեստի դպրոցում որպես փոխտնօրեն։ 2020-2023 թվականներին՝ «Ազատ Արցախ» հանրապետական թերթում որպես խմբագիր։

2021-2023 թվականներին ղեկավարել է սփյուռքի HAYK media ընկերության Արցախի մասնաճյուղը։  2023 թվականի նոյեմբերի 1-ից HAYK media ընկերության Արցախի բաժնի գործադիր պրոդյուսերն է։   Նաև ՌԴ Կրասնոդար քաղաքում ստեղծված «Արցախ» էթնոմշակութային կենտրոնի հիմնադիր անդամ է, կենտրոնի խորհրդի անդամ, խորհրդի նախագահի տեղակալ՝ մշակութային հարցերի գծով։

## Մատենագիտություն
* Ինքնության դաշտ, Ստեփանակերտ, Դիզակ պլյուս, 2020 (խմբագիր՝ Ժաննա Բեգլարյան)։
* Ծանրացող ձյուն, Ե․, Արմավ, 2021, 44 էջ (խմբագիր՝ Նորեկ Գասպարյան)։
* Երբ տապանում չէ Նոյը, 2022 (խմբագիր՝ Նորեկ Գասպարյան)։

## Գրականություն
* Սոկրատ Խանյան․ Ինքնության դաշտ։ «Գրական թերթ», 2021։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Էդուարդո Դուալդե

**Էդուարդո Ալբերտո Դուալդե Մալդոնադո** (), Արգենտինայի նախագահը 2002-2003 թվականներին։ Դուալդեի իշխանությունը նշանավորեց Արգենտինայի ելքը տնտեսական ճգնաժամից։ Մասնագիտությամբ իրավաբան է։  1973 թվականից ՝ մայրաքաղաքի արվարձանների ղեկավար։ 1987-1989թթ. եղել է պատգամավոր և փոխխոսնակ։ 1989-1991 թվականներին եղել է Արգենտինայի փոխնախագահ Կառլոս Մենեմի օրոք։ 1991-1999թթ. ՝ Բուենոս Այրես նահանգի նահանգապետ։ 1999 թվականին նախագահի ընտրություններում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ 2002 թվականի հունվարին խորհրդարանի կողմից ընտրվել է ժամանակավոր նախագահ ՝ Ֆեռնանդո դե լա Ռուա, Ադոլֆո Ռոդրիգես Սաայի և նախագահի երկու պաշտոնակատարների հրաժարականից հետո։

Մառադոնային առաջարկել է պաշտոն կառավարությունում։ 2009 թվականին ցանկություն է հայտնել կրկին մասնակցել ընտրություններին որպես նախագահի թեկնածու։

## Տնտեսական քաղաքականություն
Նրա ժամանակավոր կառավարության միջոցառումները ներառում են երկիրը խաղաղեցնելու ցանկությունը այնպիսի գործիքների միջոցով, ինչպիսիք են արգենտինական երկխոսությունը, տարբեր տնտեսական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են Արգենտինայի տնտեսության վերականգնմանը, որը երկար տարիներ անկում է ապրել. արտարժույթի արժեզրկում, որն ավարտեց փոխարկելիության մասին օրենքը. արտարժույթով բանկային ավանդների հարկադիր կրճատում և մի շարք սոցիալական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են տնտեսության անկման հետևանքների մեղմմանը, որոնք հանգեցրին աղքատության ավելացմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Արգենտինայի նախագահներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի համալսարանի շրջանավարտներ
Խնկոյան (այլ կիրառումներ)

**Խնկոյան**․ կարող է վերաբերել՝

* Խնկոյան, հայկական ազգանուն։ 
* Խնկոյան, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

## Ծանոթագրություններ
Իրեն Գոնսալես

**Իրեն Գոնսալես Լոպես** (, ), իսպանացի ջրագնդորդ, Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում անցկացված 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում ջրագնդակի կանանց ազգային հավաքականի կազմում արծաթե մեդալակիր։

## Վաղ կարիերա
2014 թվականին Իրեն Գոնսալեսը ավարտել է IES CAR Sant Cugat Բարսելոնայում։ 2013-2015 թվականներին նա օգնել է իր ազգային թիմին նվաճել արծաթե մեդալ  ՖԻՆԱ պատանիների աշխարհի առաջնություններում։

## Քոլեջի կարիերա
Գոնսալեսը հաճախել է Հավայան կղզիների համալսարան Մանոայում՝ խաղալով ջրագնդակի կանանց թիմում 2016-2019 թվականներին։ Նա, որպես առաջին կուրսեցի, թիմը գլխավորել է 73 գոլով՝ դրանք խփելով 24 խաղում։ 2016 թվականին ճանաչվել է Մեծ Արևմուտք կոնֆերանսի (BWC) տարվա առաջին կուրսեցի։

Նա թիմը գլխավորել է մինչև Մեծ Արևմուտք կոնֆերանսի առաջնություն 2019 թվականը և երկրորդ տեղը 2018 թվականին։ Նա ճանաչվել է 2018 և 2019 թվականների տարվա լավագույն խաղացող՝ դառնալով Հավայան կղզիների համալսարանի պատմության առաջին խաղացողը, ով վաստակել է Մեծ Արևմուտքի տարվա  խաղացող  մի քանի անգամ և Առաջին թիմային ամբողջ Մեծ Արևմուտքը չորրորդ անընդմեջ սեզոնի համար։

Գոնսալեսը կոչվել է նաև 2018 և 2019  Համաամերիկյան առաջին թիմ՝ Կոլեգիալ ջրագնդակի մարզիչների ասոցիացիայի կողմից (ACWPC):

Գոնսալեսն ավարտել է Հավայան կղզիների համալսարանը 2019 թվականի մայիսին՝ ստանալով  Կինեզիոլոգիայի և վերականգնողական բակալավրի  աստիճան։

## Ակումբային կարիերա
Մի քանի տարի խաղալով CN Sant Feliú-ում և CN Rubí-ում, 2019 թվականի մայիսին Գոնսալեսը պայմանագիր է ստորագրել իսպանական պրոֆեսիոնալ CN Mataró ակումբի հետ։  2020 թվականի սեպտեմբերին նա միացել է CN Sabadell-ին։

## Միջազգային կարիերա
* Գոնսալեսն իր դեբյուտը մեծահասակների կազմում նշել է 2016 թվականին՝ նվաճելով արծաթե մեդալ 2016 ՖԻՆԱ Համաշխարհային լիգայի սուպեր եզրափակչում։  2019 թվականին նա արծաթե մեդալ է նվաճել Հարավային Կորեայի Գվանգջու քաղաքում անցկացված աշխարհի առաջնությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Չինաստանի նահանգներ

**Նահանգները** () Չինաստանի (ՉԺՀ) գավառի մակարդակի բաժանմունքների ամենաբազմաթիվ տեսակներն են։ Ներկայումս կան 22 նահանգներ, որոնք կառավարվում են ՉԺՀ-ի կողմից և մեկ չկառավարվող նահանգ, որը Թայվան նահանգն է, որը ներկայումս կառավարվում է Թայվանի կողմից։

Չինաստանի նահանգների տեղական ինքնակառավարման մարմինները բաղկացած են գավառական ժողովրդական կառավարությունից, որը գլխավորում է նահանգապետը, որը հանդես է գալիս որպես գործադիր, գավառական ժողովրդական կոնգրեից՝ օրենսդիր լիազորություններով, և Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության զուգահեռ նահանգային մասնաճյուղից, որն ընտրում է կուսակցության քարտուղարին և մարզային մշտական հանձնաժողովին։

## Կառավարություն
Նահանգերը գավառների մակարդակով կառավարման ամենատարածված ձևն են։ Նահանգների օրենսդիր մարմինները գավառական ժողովրդական կոնգրեսներն են։ Գործադիր իշխանությունը գավառական ժողովրդական կառավարությունն է՝ նահանգապետի գլխավորությամբ։ Ժողովրդական կառավարությունը պատասխանատու է ինչպես Պետական խորհրդի, այնպես էլ Գավառային Ժողովրդական Կոնգրեսի առաջ։ ՉԺՀ-ի նահանգային մասնաճյուղը հինգ տարին մեկ ունի Գավառական կուսակցության համագումար և ընտրում է մշտական հանձնաժողով՝ իր լիազորություններն իրականացնելու համար, երբ նիստը չի լինում։ Գավառական կուսակցության քարտուղարը «դե ֆակտո» ամենակարևոր պաշտոնն է մարզում։

## Պատմություն
Առաջին գավառները ստեղծվել են Յուեն դինաստիայի ժամանակաշրջանում և այդ ժամանակից ի վեր մնացել են չինական կառավարման ամենակայուն ձևերից մեկը։ Դրանք ստեղծվել են, որպեսզի օգնեն կայսերական արքունիքին կառավարել տեղական վարչաշրջանի կառավարությունները, որոնք չափազանց շատ էին և հեռու՝ ուղղակիորեն կառավարելու համար։ Գավառների թիվը անշեղորեն աճեց հետագա դինաստիաների ժամանակ՝ հասնելով 28-ի Չինաստանի Հանրապետության ժամանակ 1912–1949 թվականներին։ Պատերազմի ժամանակաշրջանում գավառները մեծապես կամ ամբողջությամբ դարձան ինքնավար և զգալի ազգային ազդեցություն ունեցան։ Նահանգների մակարդակով միավորները շատացան, իսկ վաղ Ժողովրդական Հանրապետության օրոք 50-ից ավելին էր։

Քաղաքական սահմանները, մասամբ, սահմանվում են տնտեսական գործոնների ազդեցությանը հակակշռելու համար։ Օրինակ, Յանցզի դելտան բաժանված է Չժեցզյան, Ցզյանսու և Անհուի գավառների միջև։ Այս բաժանումը երաշխավորում է տնտեսական հզորության բաշխումը` թույլ չտալով, որ որևէ տարածաշրջան պոտենցիալ գերակշռի պետությանը։

## Նահանգների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Չինաստանի մարզեր
Կատեգորիա:Չինաստանի նահանգներ
Կատեգորիա:Չինաստանի վարչական բաժանում
Ելչ-Լյասկովիցե

**Ելչ-Լյասկովիցե** (, ), քաղաք Լեհաստանում, Օլավա շրջանի Ստորին Սիլեզիայի վոյեվոդության մաս։ Ունի քաղաք-գյուղական կոմունայի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 17,06 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 15340 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Ժամանակակից Էլչ-Լյասկովիցեում առաջին բնակավայրերի հայտնվելը վերաբերում է նեոլիթյան շրջանին։

Միջնադարում և՛ Ելչը, և՛ Լյասկովիցեն մտնում էին Լեհաստանի թագավորության մեջ, որը ղեկավարվում էր Պիաստ դինաստիայի կողմից։ Երկու գյուղերի մասին առաջին հայտնի հիշատակումները վերաբերում են 13-րդ դարին։ Լյասկովիցեն առաջին անգամ հիշատակվել է 1203 թվականին, երբ դուքս Հենրի Մորուքավորը այն շնորհեց լեհ ազնվական Լեոնարդ Վլոստովիչին՝ Պյոտր Վլոստովիչի թոռանը։ Ելչն առաջին անգամ հիշատակվել է որպես Յալչե 1245 թվականի ակտում, երբ Պապ Ինոկենտիոս IV-ը այն տվել է Վրոցլավի արքեպիսկոպոսությանը։

1871-1945 թվականներին տարածքը եղել է Գերմանիայի կազմում, իսկ 1943-1945 թվականներին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, մոտակա Միլոշիչե գյուղը եղել է նացիստական գերմանական Գրոս-Ռոզեն համակենտրոնացման ճամբարի ենթաճամբարը։

1945 թվականին Պոտսդամի կոնֆերանսի արդյունքներով այս տարածքը կրկին մտավ Լեհաստանի կազմի մեջ։ 1949 թվականին Լեհաստանի պաշտպանության նախարարությունը սկսեց ռազմական նպատակներով շարժական վերանորոգման մեքենաների և շտապօգնության մեքենաների արտադրությունը։ Jelcz S.A. ավտոբուսների արտադրությունը  սկսվել է 1952 թ.:

Քաղաքը հիմնադրվել է 1987 թվականի հունվարի 1-ին։

## Բնակչություն
Ըստ Լեհաստանի Կենտրոնական վիճակագրական վարչության տվյալների՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 15910 մարդ։ Խտությունը 933 մարդ է / կմ²

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница города

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Քո հայացքի միջով

**«Քո հայացքի միջով»** (), սպասվող իսպանական ռոմանտիկ դրամա, որի ռեժիսորը Մարշալ Ֆորեսն է, իսկ սցենարի հեղինակն է Էդուարդ Սոլան, այն ստեղծվել է Արիանա Գոդոյի «*Իմ պատուհանից»* վեպի հիման վրա։ Այն «*[[Իմ պատուհանից]]*» (2022) և «*[[Ծովից այն կողմ]]*» (2023) ֆիլմերի շարունակությունն է և *«Իմ պատուհանից»* եռագրության երրորդ և վերջին մասը։ Գլխավոր դերերում են Կլարա Գալեն և Խուլիո Պենյա Ֆերնանդեսը։ Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2024 թվականի փետրվարի 23-ին՝ Նեթֆլիքսում։

## Սցենար
Որոշ ժամանակ է անցել, ինչ Ռաքելը (Կլարա Գալլե) և Արեսը (Խուլիո Պենյա Ֆերնանդես) դադարել են զուգընկներ լինել։ Այժմ նա տուն է վերադառնում Սուրբ Ծննդին և երկուսի վերամիավորումը չի ուշանում։ Նրանք կարող էին ջերմորեն ողջունել միմյանց և ոչ ավելին, բայց միմյանց նորից տեսնելը երկուսի մեջ էլ դժվար բան է արթնացնում՝ հունական աստծո և կախարդի միջև լարվածությունը դեռ անփոփոխ է և շուտով այն պայթեցնում է Սուրբ Ծննդյան տոները։

## Դերասանական կազմ

## Եռագրություն

## Արտադրություն
2022 թվականի փետրվարի 15-ին «Իմ պատուհանից» ֆիլմի հաջողությունից հետո՝ Նեթֆլիքսը հայտարարել է, որ պատվիրել է ֆիլմի երկու սփին օֆերը, որոնք երկուսն էլ կշեղվեն վեպի երկու շարունակություններից՝ «Քո հայացքի միջով» և «Անձրևի միջով», որտեղ գլխավոր կերպարներն էին համապատասխանաբար Ապոլո և Արտեմիս Իդալգոնները (Արեսի եղբայրները, առաջին ֆիլմի գլխավոր հերոսը), դրա փոխարեն նրանք որոշել են շարունակել Ռաքելի և Արեսի հերոսների բնօրինակ պատմությունը։ 2023 թվականի հունիսին կայացած «Ծովից այն կողմ» ֆիլմի պրեմիերայից օրեր առաջ՝ Նեթֆլիքսը 2023 թվականի TUDUM միջոցառման ժամանակ հայտնել է, որ երրորդ մասը վերնագրվելու է «Քո հայացքի միջով»։ Հունիսի 26-ին,*«Ծովից այն կողմ»* ֆիլմի պրեմիերայից ընդամենը երեք օր անց՝ սագայի գլխավոր դերակատարներ Կլարա Գալեն և Խուլիո Պենյա Ֆերնանդեսը հյտնել են, որ երրորդ մասը արդեն նկարահանվել է։

## Մարքեթինգ
Իր վերնագրի բացահայտման հետ մեկտեղ Նեթֆլիքսը հայտարարել է 2023 թվականի TUDUM միջոցառման ժամանակ, որ «Քո հայացքի միջով» ֆիլմի պրեմիերան կկայան 2024 թվականին։ 2023 թվականի դեկտեմբերին հարթակը հրապարակել է ֆիլմի առաջին նկարները և ֆիլմի թողարկման ամսաթիվը սահմանել 2024 թվականի փետրվարի 23-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Քո հայացքի միջով'' ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* ''Քո հայացքի միջով'' ֆիլմը FilmAffinity կայքում

Կատեգորիա:2024 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Սպասվող իրադարձություններ
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Դեյվիդ Թորն

Գեներալ-մայոր **Սըր Դեյվիդ Քելթրոփ Թորն** (, ), բրիտանացի բանակային սպա, որը գլխավորել է առաջին Զրահատանկային դիվիզիան։

## Վաղ կյանք
Թորնը, ուսումը ստանալով Օքսֆորդի Սուրբ Էդվարդի դպրոցում և Սանդհերստի Թագավորական Ռազմական ակադեմիայում, ծառայության անցավ Արքայական նորֆոլկյան գնդում 1952 թվականին։ Նա շատ լավ կրիկետ խաղացող էր և 2 անգամ խաղացել է առաջին կարգի մրցություններում «Համակցված ծառայություններ» կրիկետի թիմում 1964 թվականին։ Նա նաև խաղացել է փոքր շրջանով մրցություններում «Նորֆոլկ» կրիկետ ակումբի համար 1954-1962 թվականներին, ինչպես արել էր իր երկվորյակ եղբայրը՝ Միքայելը (1955-1958), և քեռին՝ Գորդոն Թորնը (1914-1925)։

## Զինվորական կարիերա
Նա հրամանատարության անցավ Արքայական անգլիական գնդի առաջին գումարտակում 1972 թվականին։ Նա 3-րդ հետևակային գնդի հրամանատար նշանակվեց Հյուսիսային Իռլանդիայում «Բաններ» օպերացիայի ժամանակ 1977 թվականին, այդ պաշտոնում էլ 1979 թվականին նա առաջին սպան էր, որ վարչապետ Մարգարետ Թետչերին ցուցումներ տվեց Ուորենփոինթի դարանակալության վերաբերյալ։ Նա նշանակվեց բրիտանական բանակի փոխքառավարպետ-գեներալի պաշտոնին 1981 թվականին։ 1982 թվականին նա նշանակվեց Բրիտանական զինված ուժերի հրամանատար Ֆոլկլենդյան կղզիներում անմիջապես Ֆոլկլենդյան պատերազմում Արգենտինյան ներխուժումից Բրիտանական զինված ուժերի վերագրավումից հետո։ Այդ պաշտոնում նա աջակցեց այն ժամանակ կապիտան Ջեֆրի Կարդոզոյի գաղափարին, որով պետք է հայտնաբերեին, վերադարձնեին և պատշաճ կերպով թաղեին բոլոր զոհված արգենտինացի զինվորներին, որոնք անուշադրության էին մատնվել պատերազմի ավարտից հետո։

Նա շարունակեց մնալ Զրահատանկային առաջին դիվիզիայի գլխավոր հրամանատարը 1983 թվականին և հետևակային գնդի գլխավորը 1986 թվականին, որի պաշտոնում նա սատարեց Պաշտպանության նախարարության առաջարկած բարեփոխման մերժումը պաշտոնյաների համար, քանի որ նա հավատացած էր, որ դա կխարխլի Բրիտանական զինված ուժերի զորագնդի համակարգը։ Նա պաշտոնաթող եղավ 1988 թվականին։

Պաշտոնաթող լինելուց հետո, Թորնը դարձավ Արքայական համագործակցության հասարակություն կազմակերպության գլխավոր տնօրեն։ Նա մահացավ քաղցկեղից 2000 թվականի ապրիլի 23-ին Ֆրեմլինգհեմում, Սուֆֆոլկի կոմսությունում կյանքի 67-րդ տարում։

## Անձնական կյանք
1962 թվականին նա ամուսնացավ Սյուզան Աննա Գոլդսմիթի հետ և նրանք ունեցան մեկ որդի և երկու դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացիներ
Կատեգորիա:1933 ծնունդներ
Կատեգորիա:2000 մահեր
Կատեգորիա:Բրիտանական բանակի գլխավոր գեներալներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կրիկետ խաղացողներ
150 000 000

**«150 000 000»**, Վլադիմիր Մայակովսկու պոեմը, որը գրվել է 1919 և 1920 թվականներին։

## Պատմություն
Պոեմը Մայակովսկին գրել է 1919 թվականի առաջին կեսին և ավարտել է 1920 թվականի մարտին։ Պոեմը նախապես ունեցել է վերնագրի մի քանի տարբերակ․ «Միլիոնների կամքը», «Բիլինա Իվանի մասին», «Իվան Բիլինա։ Հեղափոխության էպոս»։

1920 թվականի մարտի 5-ին Մոսկվայում պոետը կարդացել է իր պոեմից հատվածներ ակումբի բացման ժամանակ` Համառուսական միության առջև։ Ամբողջությամբ այն կարդացվել է 1920 դեկտեմբերի 4-ին Արվեստի տանը` Պետրոգրադում և նույն թվականի դեկտեմբերի 12-ին Պոլիտեխնիկական թանգարանում` Մոսկվայում։

Բանաստեղծի նոթատերտրերում բանաստեղծության հատվածների, առանձին տողերի և բլանկների առաջին ինքնագրերը թվագրվում են 1919 թվականին։ Պահպանվել է 1920 թվականի հեղինակի կողմից կատարված ուղղումներով և լրացումներով մեքենագրությունը։ Պոեմից որոշ հատվածներ հրապարակվել են նույն թվականին «Գեղարվեստական խոսք» ամսագրում։ Բանաստեղծության առանձին հրատարակումը՝ առանց հեղինակի անվան, եղել է 1921 թվականին «Գիզ» հարատարակչության կողմից։ Մայակովսկին միտումնավոր է հրաժարվել է նշել իր ազգանունը ենթադրելով, որ այն կարող է հիմք դառնալ զանգվածների ազատ ստեղծագործության համար։ Փորձը ձախողվել է․ «Ավարտեցի «Հարյուր հիսուն միլիոնը»։ Տպում եմ առանց ազգանվան։ Ցանկանում եմ, որ բոլորը ինչ–որ բան ավելացնեն և բարելավեն։ Այդ բանը չարեցին, սակայն բոլորն էլ գիտեին ազգանունը»։

Բանաստեղծության տպագիր տեքստի պատճենը, որը 1924 թվականին պատրաստել է Լիլյա Յուրիևնա Բրիկը, ներկայացվել է Պետական հրատարակչության գրականության և արվեստի բաժին 1924 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Վլադիմիր Մայակովսկու ձեռքով է գրված տիտղոսաթերթը․ «Վ․ Վ․ Մայակովսկի, 150 000 000»։ Հրապարակումը, սակայն, չի իրականացվել։

Ի տարբերություն պոեմի նախկին հրապարակումների, որտեղ տեքստը տպվել էր «սյունակներով», պոետը առաջարկվող նոր հրատարակության համար օգտագործել է տողերի աստիճանական համակարգը, որին անցել է 1923 թվականից։

## Տես նաև
* Ֆլեյտա–ողնաշար
* Վարտիքավոր ամպը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Маяковский В. В. Полное собрание сочинений: В 13 т.* / АН СССР. Ин–т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Гос. изд–во худож. лит., 1955—1961.
* *Маяковский В. В. Полное собрание сочинений: В 13 т.* / Т.2. [Стихотворения, поэма и пьесы 1917—1921 годов] / Подгот. текста и примеч. Н. В. Реформатской; Ред. В. Перцов. — — М.: Гос. изд–во худож. лит., 1956. — 520 с.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1920 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վլադիմիր Մայակովսկու պոեմներ
Կատեգորիա:Վլադիմիր Մայակովսկու ստեղծագործություններ
Լուիջի Օմոդեյ

**Լուիջի Օմոդեյ** (), իտալացի կարդինալ, որը ծառայել է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցում։

## Կենսագրություն
Օմոդեյը ծնվել է 1608 թվականին Միլանում, եղել է Կարլո Օմոդեյի՝ Պիովերայի առաջին մարկիզի և Բեատրիս Լուրանի որդին։ Իր զարմիկը, ում անունը ևս Լուիջի Օմոդեյ էր, նույնպես կարդինալ էր։

Նա կրթություն է ստացել Պերուջայում գտնվող` Պերուջայի համալսարանում և ստացել է  երկակի դոկտորի կոչում ` կանոնադրական և քաղաքացիական իրավունքների։

## Եկեղեցական կարիերա
Օմոդեյը մի քանի պաշտոններ է զբաղեցրել Հռոմեական կուրիայում, մասնավորապես՝ Հռոմի պապ Իննոկենտիոս X ի օրոք ստացել է Պապական պետություների գլխավոր հանձնակատարի պաշտոն։ Հետագայում 1965 թվականի փետրվարի 19 ին,  կոնսիստորիայում (կարդինալների խորհուրդ), Իննոկենտիոսը Օմոդեյին նշանակում է կարդինալ և Կաստրոյի երկրոդ պատերազմի ժամանակ` պապական բանակի գեներալ։

Նա մասնակցել է 1655 թվականի պապական կոնկլավին, որը ընտրեց Ալեքսանդր VII ին։ Չնայած կարդինալների քոլեջի իսպանական խմբի մեծամասնությանը, նա լքեց իրենց թեկնածուներին և փոխարենը միացավ Ֆաբիո Չիգիին, ով ընտրվեց որպես պապ Ալեքսանդր։ Իսպանացիները, թեպետ, հասկացան, որ շատ կարդինալներ դեմ են գնացել իրենց և ներեցին Օմոդեյին այս թերացումը։

Հետագայում նա մասնակցել է 1667 և 1669-70 ական թվականների պապական անկլավներին։

Օմոդեյը մահացել է 1685 թվականի ապրիլի 26-ին Հռոմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի կարդինալներ
Կատեգորիա:Կրոնական առաջնորդներ այբբենական կարգով
Սիթիվենի Ռաբուկա

**Սիթիվենի Ռաբուկա** (, ), ֆիջիացի պետական և քաղաքական գործիչ։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 24-ից դարձել է Ֆիջիի վարչապետ։

## Կենսագրություն
1987 թվականին նա նախաձեռնել է երկու պետական հեղաշրջումներ։ 1992-1999 թվականներին եղել է Ֆիջիի՝ ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված վարչապետ։ 2022 թվականին կրկին գլխավորել Է երկրի կառավարությունը՝ դառնալով կոալիցիայի ղեկավարը։ 1999-2001 թվականներին եղել է նաև պետերի Մեծ խորհրդի նախագահ, այնուհետև 2001-2008 թվականներին Կակաուդրոուվ նահանգի նահանգային խորհրդի նախագահ։

2016 թվականին ընտրվել է սոցիալ-դեմոկրատական Լիբերալ կուսակցության առաջնորդ՝ փոխարինելով ընդդիմության առաջնորդ Թեմու Կեպուին, որը հրապարակայնորեն հավանություն չի տվել Սիթիվենի Ռաբուկիի առաջադրմանը իր տեղում։ 2018 թվականին՝ ընտրություններում պարտվելուց հետո, դարձել է Խորհրդարանական ընդդիմության առաջնորդ։ Եղել է այդ պաշտոնի միակ թեկնածուն, նրա թեկնածությունն առաջադրվել է Թեյմումու Կեպայի կողմից և սատարվել է Բիման Պրասադի կողմից։ Այնուհետև նրան փոխարինել է Վիլիամե Գավոկան Սոցիալ-դեմոկրատական ազատական կուսակցության առաջնորդի պաշտոնում։ 2020 թվականին լքել է Ֆիջիի խորհրդարանը և ձևավորել նոր քաղաքական կուսակցություն, որը կոչվում է «Ժողովրդական դաշինք»՝ մասնակցելու 2022 թվականի ընդհանուր ընտրություններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ֆիջի
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի զինվորականներ
Էլջերնոն Էդվարդ Սարտորիս

**Էլջերնոն Էդվարդ  Ուրբան Սարտորիս** (, ), ամերիկացի դիվանագետ։ Նրա մորական պապը Ուլիսես Ս. Գրանթն էր։

## Կենսագրություն
Սարտորիսը ծնվել է 1877 թվականի մարտի 17-ին Նելլի Գրանտի և Էլջերնոն Չարլզ Ֆրեդերիկ Սարտորիսի ընտանիքում , Վաշինգտոնում։ 1903 թվականին նա հրաժարական տվեց զինվորական ծառայությունից։ Սարտորիսն ամուսնացել է Սեսիլ Նուֆլարդի հետ 1904 թվականի ապրիլի 20-ին Փարիզում, Ֆրանսիա։ Նրանք ունեին որդի՝ Հերբերտ Չարլզ Ուրբան Գրանտ Սարտորիսը։ Մահացել է 1928 թվականին Փարիզում, Ֆրանսիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Սպիտակ ցուցակ (ֆիլմ)

**«Սպիտակ ցուցակ»** (), 2023 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալիսա Խազանովան։ Ֆիլմի ռուսական պրեմիերան տեղի է ունեցել 2023 թվականի հունիսին «Пример интонации» փառատոնում։ Ֆիլմի թողարկումը ռուսական վարձույթում տեղի է ունեցել 2023 թվականի նոյեմբերի 23-ին։

## Սյուժե
2015 թվական։  Պոդոլսկում դեռահաս աղջկա ինքնասպանությունից մի քանի ամիս անց մամուլում աղմկահարույց հոդված է հայտնվում։ Հեղինակը կարծում է, որ աշակերտուհու մահվան մեջ ներգրավված են այսպես կոչված մահվան խմբերը։

Ինքնասպանությունը հետաքննելու են Մոսկվայի քննչական կոմիտեի երկու քննիչներ՝ Լազարևը եւ Կորոտկովը։ Հետաքննությունը ձգձգվում է 4 տարով և ամբողջությամբ փոխում հերոսների կյանքը։

## Դերերում
* Ալեքսեյ Սերեբրյակով – *Կորոտկով* 
* Վլադիմիր Ավերյանով – Լազարև
* Եվգենիա Կրեգժդե – Մելնիկովա
* Վիկտորյա Միրոշնիչենկո –Սոլովյովա
* Իրաիդա Կրասնոպոլսկայա – Իստոմինա
* Անաստասիա Կրասովսկայա – Լիտովչենկո
* Ալեքսեյ Ռոզին

## Արտադրություն
Ռոման Վոլոբուևը սցենարի վրա սկսել է աշխատել 2016 թվականին՝ «Նովայա գազետա»-ում դեռահասների ինքնասպանությունների մասին աղմկահարույց հոդվածի հրապարակումից անմիջապես հետո։

Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2021 թվականի ամռանը Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և Պոդոլսկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական թրեյլեր
* Հարցազրույց սցենարի համահեղինակ Ռոման Վոլոբուևի հետ

Կատեգորիա:2020-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2023 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին
Գոլդեն դելիշես

**Գոլդեն դելիշ,**  **ոսկե հրաշալի**, խնձորենու ամերիկյան սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Մշակվում է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական բոլոր գոտիներում։

## Նկարագրություն
Ծառը միջին աճեցողության է՝ կլորավուն կամ տափակակլորավուն սաղարթով։ Պտղաբերում է տնկման 6-7-րդ տարում, գաճաճ պատվաստակալների վրա՝ 3-4-րդ։ Պտուղը միջին մեծության և մեծ (130-160 գ) է, երկարավուն կամ կլորավուն-կոնաձև։ Մաշկը՝ անհարթ, միջին հաստության և ամրության, բերքահավաքի ժամանակ՝ կանաչադեղնագույն, պահպանման ժամանակ՝ ոսկեդեղնագույն, բազմաթիվ մանր մոխրագույն ենթամաշկային կետերով։ Պտղամիսը՝ բաց դեղնագույն, նուրբ, հյութալի, բուրումնալի, թթվաշաքաղցր, հաճելի համով։ Բերքահավքը՝ սեպտեմբերի վերջ-հոկտեմբերիի սկզբին։ Բերքատվությունը՝ 200-300 ց/հա և ավելի։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ Ջոնաթան, Ռեդ Դելիշես, Բանան ձմեռային, Այդորեդ և այլ սորտերը։ Պտուղները փոխադրունակ են, պահպանվում են մինչև մայիս, կարող են թառամել։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ և վերամշակված։

## Պատմություն
Սորտը ստացվել է չնախատեսված խաչասերման արդյունքում։ Grimes Golden և Golden Reinette սորտերը սովորաբար նշվում են որպես հավանական ծնողներ։ Առաջին ծառը հայտնաբերվել է Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի Քլեյ շրջանի Մուլինս ֆերմայում։ Անդերսոն Մուլինսը ծառը և բաշխման իրավունքները վաճառել է Ստարկ եղբայրների տնկարաններին և այգիներին, որոնք 1914 թվականին առաջինն են սկսել վաճառել դրանք որպես Կարմիր Դելիշես սորտի լրացում։

2010 թվականին իտալական կոնսորցիումը հայտարարել է, որ սորտի գենոմը ամբողջությամբ վերծանված է։ 2010 թվականի դրությամբ գոլդեն դելիշ գենոմը դարձել է բույսերի ամենամեծ վերծանված գենոմը. այն պարունակում է 57,000 գեն, որն ավելի մեծ է, քան ուսումնասիրված ցանկացած այլ բույսի գենոմ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խնձորի սորտեր
Բույսերի գիծ

**Բույսերի գիծ**,   սեռական ճանապարհով բազմացող մեկ հոմոզիգոտային բույսի սերունդները։ Տարբերում են մաքուր և ինցուխտ գծեր։ Մաքուր բույսերի գիծ՝ մեկ, մշտապես ինքնափոշոտվող բույսի սերունդներն են։

## Գծային սորտեր
Մաքուր բույսերի գծի սերունդների բազմացման արդյունքում ստացվող սորտերին (գծային սորտեր) բնորոշ է կազմաբանական և տնտեսակենսաբանական հատկանիշների համահավասարության բարձր աստիճանը։ Սակայն տևական մշակման դեպքում բնական վերափոշոտման, մեխանիկական աղտոտվածության և մուտացիաների արդյունքում գծային սորտը կորցնում է իր միատիպությունը, նրա բերքային որակները պահպանելու համար անհրաժեշտ է սորտաթարմացում։ Մաքուր բույսերի գծում ընտրությունն արդյունավետ չէ։

## Ինցուխտավորում
Ինցուխտ գծերը, բազմակի արհեստական ինքնափոշոտման (ինցուխտավորում) արդյունքում ստացված, խաչաձև փոշոտվող մեկ բույսի սերունդներն են։ 4–5 տարի ինցուխտավորելուց հետո ստացվում է ինցուխտ գծերի սերունդների համահավասարեցման բարձր աստիճան։ Զուգակցությունների մեծ ունակությամբ օժտված ինցուխտ գծերն օգտագործվում են հիբրիդների ստացման համար (պարզ միջգծային, եռագիծ, սորտագծային և կրկնակի միջգծային)։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բույսեր