Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆի կենտրոն

**Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆի կենտրոն** *()*, գերմանական գիտահետազոտական կենտրոն Դրեզդենում (Գերմանիա) և 2011 թվականի հունվարի 1-ից Հելմհոլցի անվան գիտահետազոտական միավորման անդամ։

Հետազոտություններն իրականացվում են Հելմհոլցի միավորման երեք հետազոտական ուղղություններով` էներգիայի, առողջության և մատերիայի։ Չնայած գիտահետազոտական կենտրոնը նախկինում կոչվել է «Դրեզդեն Ռոզենդորֆ հետազոտական կենտրոն» *(«Forschungszentrum Dresden-Rossendorf» 1992 թվականից)*, հետազոտական կենտրոնը եղել է 1956 թվականից, երբ Արևելյան Գերմանիայում հիմնադրվել է «Միջուկային հետազոտությունների կենտրոնական ինստիտուտը» *(Zentralinstitut für Kernforschung)*։

## Պատմություն
Ռոզենդորֆի նախկին գիտահետազոտական կենտրոնը հիմնվել է 1956 թվականին Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիայի կողմից։Մինչև 1974 թվականը տնօրենի տեղակալը եղել է Գերմանիայում ծնված ֆիզիկոս Կլաուս Ֆուքսը։

Գերմանիայի միավորումից հետո կենտրոնը դարձել է Ռոզենդորֆի հետազոտական կենտրոն։ 2011 թվականին Կենտրոնը դարձել է Հելմհոլցի անվան միավորում` գերմանական հետազոտական կենտրոնների ասոցիացիա։

## Գիտա-հետազոտական ծրագրեր
### Մատերիայից մատերիալների
[thumb|ձախից|''Տվյալների փոխանցման անլար մագնիսական ալեհավաքներ''<br />Երկու մագնիսական շերտերի միջև առաջանում են ստատիկ միջանկյալ շերտ` եռաչափ մագնիսական [վեկտորական դաշտերի շուրջ։ Նրանք կայունացնում են մագնիսացման ուղղությունը վեկտորական դաշտի կենտրոնում, որը անլար ալեհավաքների տվյալների փոխանցման նախադրյալ է։ 
]]
Ժամանակակից հետազոտական սարքավորումների միջոցով HZDR գիտնականները ձգտում են բարելավել ավանդական նյութերի հատկությունները և մշակել նորերը։ Մասնավորապես դրանցից են` պողպատի կաղապարման, ռադիացիոն ճառագայթման  և ուլտա-ուժեղ մագնիսական դաշտերի աղբյուրների մոդելավորումը տարբեր նյութերի հատկությունների ուսումնասիրման համար, այնպիսին, ինչպիսիք են գերհաղորդիչները և մնան այլ նյութերը։ Հիմնարար ուսումնասիրություններ են կատարվում նաև Էլեկտրոնիկայում և հաշվողական տեխնիկայում կիսահաղորդչային նյութերի կիրառման հնարավորություններ գտնելու նպատակով։ Բացի այդ հետազոտություններ են կատարվում տիեզերքում մագնիսական դաշտերի և Մեծ Պայթյունի արդյունքում նյութի առաջացման բնագավառում։

### Քաղցկեղի բջիջների ուսումնասիրություններ
Քաղցկեղային բջիջների ուսումնասիրությունները HZDR -ի գիտնականները կենտրոնացել են երեք հիմնական ոլորտների վրա.
# քաղցկեղի ախտորոշման համար նոր ռադիոակտիվ դեղագործական միջոցների
# ուռուցքաբանության մեջ օգտագործվող տեսանելի մեթոդների մշակում
# մասնիկների արագացման գործընթացի բարելավում լազերային տեխնոլոգիաների միջոցով։

### Էներգետիկայի բնագավառի հետազոտություններ
HZDR գիտնականները հետազոտություններ են անցկացնում քիմիական և մետաղամշակման արդյունաբերության ոլորտներում, միջուկային անվտանգության, նոր տեխնոլոգիաների և կենսակոմպոզիցիոն նյութերի հումք փնտրելու, գտնելու և կիրառման համար։

## Ռուսաստանի հետ համագործակցություն
Գերհաղորդիչ բարձր հաճախականության ֆոտոէլեկտրոնային աղբյուրի վրա հիմնված սարքի ստեղծումը Ռոզենդորֆի միջուկային հետազոտությունների գերմանական կենտրոնի և Նովոսիբիրսկի ռուսական «Բուդգերի» միջուկային ինստիտուտի հետ համագործակցության առարկա է հանդիսացել։ Մեխանիկական բաղադրիչները կառուցվում են Նովոսիբիրսկի Ակադեմգորոդոկում, իսկ լազերային բաղադրիչները` Գերմանիայում։ Վերջնական հավաքումը իրականացվում է Գերմանիայում` երկու երկրների մասնագետների համագործակցությամբ։ Սարքը դեռևս միակն է։ Այն կիրառական եւ արդյունաբերական նշանակություն ունի։ Երկու հետազոտական կենտրոնները համագործակցում են նաև էլեկտրոնային, պրոտոնային եւ ծանր իոնային արագացուցչիների շինարարության ոլորտում։

## Կառուցվածք
Գիտա-հետազոտական կենտրոնը կազմված է հինգ բաժիններից.
* Իոնա-փնջային ֆիզիկայի եւ նյութաբանության Ինստիտուտ
* Բարձր մագնիսական դաշտերի լաբորատորիա
* Ռադիոքիմիայի ինստիտուտ
* Անվտանգության հետազոտությունների ինստիտուտ
* Ճառագայթադեղագործության ինստիտուտ
* Ճառագայթային ֆիզիկայի ինստիտուտ
* Պաշարների տեխնոլոգիայի Հելմհոլցի ինստիտուտ, Ֆրեյբերգում
* Գիտա- հետազոտական բաժին

## Պատկերասրահ


Dresden High Magnetic Field Laboratory.jpg|thumb|Բարձր մագնիսական դաշտի Դրեզդենի լաբորատորիա
ELBE Hauptbeschleuniger.jpg|thumb|ELBE հիմնական արագացուցիչ
DRACO Verstärker.JPG|thumb|DRACO արագացուցիչ
Ion beam hitting a materials surface.tif|thumb|Իոնային փնջի հարվածը նյութի մակերեւույթին
Eingang HZDR.JPG|thumb|Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆի կենտրոնի (HZDR) մուտք


## HZDR հետազոտողներ
*  Վոլֆ Հեֆելե|  - Ռոզենդորֆի Գիտա-հետազոտական կենտրոնի գիտական ղեկավար (1992-1996 թվականներ)
* Ֆրանկ Պոբել  - Կենտրոնի գիտական ղեկավար (1996-2003), հետագայում ղեկավարել է մագնիսական դաշտերի լաբորատորիան (Դրեզդեն, 2002-2004)
* Ռոնալդ Զաուերբրեյ  - Կենտրոնի գիտական ղեկավար 2006 թվականից
* Բարվիխ Հայնց
* Կլաուս Ֆուքս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հելմհոլցի անվան Դրեզդեն Ռոզենդորֆ կենտրոն 
* TOPFLOW կազմակերպության ինտերնետային ցուցադրություն (**T**ransient Tw**o** **P**hase **Flow**Test Facility) - Բազմաֆունկցիոնալ թերմոհիդրավլիկ տեստավորման հաստատություն 
* Ռոզենդորֆի առաջին արևելա-գերմանական միջուկային հետազոտական ռեակտորի կառուցման և բացման մասին ֆիլմ

Կատեգորիա:Արագացուցիչային կենտրոններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտահետազոտական կենտրոններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջուկային հետազոտությունների կենտրոններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի ինստիտուտներ