Հեմատոկոլպոս

**Հեմատոկոլպոս,** բժշկական վիճակ, որի դեպքում հեշտոցը լցվում է դաշտանային արյունով։ Այն կապված է բազմաթիվ գործոնների հետ, որոնք հանգեցնում են դաշտանային արյան հոսքի խանգարման: Հեմատոկոլպոսի բժշկական սահմանումը հեշտոցում արյան կուտակումն է: Այն առաջանում է դաշտանի ժամանակ, լրիվ փակ կուսաթաղանթի համակցությամբ: Այն երբեմն հանդիպում է Ռոբինովի համախտանիշի, կամ հեշտոցային այլ անոմալիաների դեպքում:

Առնչվող խանգարում է հեմատոմետրան, երբ արգանդը լցվում է դաշտանային արյունով: Այն սեռական հասունացումից հետո դրսևորվում է առաջնային ամենոռեայով կամ կրկնվող կոնքի ցավով՝ կոնքում գայացության առաջացմամբ: Սա կարող է առաջանալ արգանդի վզիկի բնածին նեղացմամբ կամ վիրաբուժական բուժման բարդությամբ: Մուկոմետրոկոլպոսը լորձային արտազատուկների կուտակումն է անթափանց՝ լրիվ փակ կուսաթաղանթի հետևում: Մուկոմետրոկոլպոսը երբեմն կարող է դրսևորվել որովայնի փքվածությամբ:

## Ախտանիշներ
* Մեկ շաբաթից ավելի տևող որովայնի ստորին հատվածի պարբերաբար կրկնվող ցավ 
* Ցավով ուղեկցվող կծկումներ, որոնց միջև ընկած ժամանակահատվածում ուժեղանում են ցավի դրսևորումները 
* Փսխում՝ առանց արյան և լեղու պարունակության
* Որովայնի փքվածություն և այտուցվածություն
* Փորկապություն և մեզի քանակի փոփոխություններ 
* Զգայուն կրծքեր 
* Հեշտոցային արյունահոսություն կամ արտադրություն
* Ուժեղ պարբերական կոնքի ցավ

## Պատճառներ
Հեմատոկոլպոսի չորս հնարավոր պատճառ է հայտնի՝ 

* Լրիվ փակ կուսաթաղանթ. անծակոտկեն՝ լրիվ փակ կուսաթաղանթը բժշկական վիճակ է, երբ կինը ծնվում է կուսաթաղանթով, որն ընդգրկում է հեշտոցի ամբողջ տրամագիծը՝ առանց դեպի դուրս բացվածքի: Այսպիսի կուսաթաղանթը կարող է ախտորոշվել ցանկացած տարիքում: Այնուամենայնիվ, երբ աղջիկը հասնում է սեռական հասունացման, այս տեսակի կուսաթաղանթը խոչընդոտում է դաշտանի ժամանակ արյան արտահոսքին և արյունը կուտակվում է հեշտոցում: Սա կարող է որովայնի ստորին հատվածում առաջացնել «գոյացության» կամ լցվածության զգացողություն, ստամոքսի և մեջքի ցավ, ինչպես նաև միզարձակման և աղիքների դատարկման հետ կապված խնդիրներ: Հեշտոցի էպիթելի վրա քիմիական ազդեցությունը կարող է հանգեցնել հյուսվածքների վնասման (մինչև անգամ նեկրոզ) և այտուցի: Հեշտոցի այտուցված խցանումը հանգեցնում է նույն ախտանիշների, ինչ լրիվ փակ կուսաթաղանթը: 
* Աշերմանի համախտանիշ (վզիկի ատրեզիա)․ կանանց վերարտադրողական համակարգի՝ Մյուլլերյան ծորանի համեմատաբար հազվագյուտ անոմալիա է: Այն կապված է որովայնի սուր կամ քրոնիկական ցավի կամ կոնքի ցավի հետ՝ զուգակցված այլ վերարտադրողական խնդիրների հետ: Աշերմանի համախտանիշ ունեցող կանանց զգալի մասի շրջանում խնդիրը բնածին է: Այնուամենայնիվ, Աշերմանի համախտանիշը տարբերվում է Մյուլլերյան ծորանի այլ անոմալիաներից: 
* Հեշտոցային ատրեզիա. հեշտոցային ատրեզիան մեկ այլ բնածին արատ է, որը հանգեցնում է արգանդ-հեշտոցային արտահոսքի խցանման: Այն առաջանում է, երբ հեշտոցի պոչային մասը չի ձևավորվում և փոխարինվում է ֆիբրոզ հյուսվածքով: Հեշտոցային ատրեզիան ունի անոմալիաների երեք հիմնական տեսակ՝ հեշտոցային ագենեզ, ատիպիկ սեռական օրգաններ և անթափանց հետանցքի և միզասեռական սինուսների տարբերակներ: Ատիպիկ սեռական օրգանների հետ կապված տարբեր առանձնահատկությունները, որոնք ի վերջո կարող են հանգեցնել դաշտանային արյան հոսքի խամգարման, որոնք են 1) այտուցված սեռական շուրթեր, 2) սեռական շրթերի վրա զանգվածի առկայություն, 3) ծլիկի հիպերտրոֆիա: Այս անոմալիաների պատճառով կա հավանականություն, որ դաշտանային արյան հոսքը կարող է խանգարվել, ինչն ի վերջո կհանգեցնի հեմատոկոլպոսի:
* Հեշտոցային միջնապատ. հեշտոցի միջնապատը մեկ այլ բժշկական վիճակ է, որի դեպքում սաղմնային զարգացման ընթացքում առաջացած հյուսվածքի լրացուցիչ հորիզոնական պատը խցանում է առաջացնում հեշտոցում: Հեշտոցի միջնապատը համեմատաբար հազվագյուտ անոմալիա է, որոնք հանդիպում է 70,000 աղջիկներից 1-ի մոտ: Ախտորոշումը կարող է դրվել տարբեր տարիքներում՝ սկսած հիդրոկոլպոսով ներկայացող նորածիններից մինչև հեմատոկոլպոսով պայմանավորված առաջնային ամենոռեայով և կոնքի ցավով ներկայացող երիտասարդ կանանց: Կանայք հաճախ ունեն կուսաթաղանթի նորմալ  բացվածք, սակայն միջնապատը կարող է խոչընդոտել հեշտոցից արյան հոսքին: Միջնապատի փոքր բացվածքը, որը կոչվում է պատուհան, թույլ է տալիս դաշտանային արյունը դուրս հոսել հեշտոցից: Այնուամենայնիվ, դա ավելի երկար է տևում, քան սովորական դաշտանային ցիկլը: Այն կանանց շրջանում, որոնք կուսաթաղանթի պատուհան չունեն, արյունը կուտակվում է հեշտոցում, որը կարող է հանգեցնել որովայնի լուրջ ցավի: Սա նաև հանգեցնում է անպտղության:

## Բուժում
Քանի որ հեմատոկոլպոսի պատճառները բազմազան են, կան տարբեր վիրաբուժական բուժումներ, որոնք անհրաժեշտ են այն բուժելու համար: Բնածին արգանդի վզիկի ատրեզիայի վիրաբուժական միջամտությունները տատանվում են լրիվ հիստերէկտոմիայից՝ կանալիզացիայով մինչև պահպանողական տարբերակներ, ինչպիսիք են արգանդի խոռոչի կաթետերիզացիան: 

Լրիվ փակ կուսաթաղանթ ունեցող կանանց համար անհրաժեշտ է փոքր վիրահատություն՝ կուսաթաղանթի լրացուցիչ թաղանթը կտրելով։ Այն սովորաբար բուժվում է վիրաբուժական եղանակով՝ հիմենոտոմիայով (կուսաթաղանթահատմամբ) կամ այլ վիրահատությամբ՝ դաշտանային հոսքը խցանող հյուսվածքը հեռացնելու համար։ Բացի այդ, վիրահատությունից հետո, մի քանի օր շարունակ, հիվանդը պետք է ամեն օր մի քանի րոպեով օգտագործի հեշտոցային լայնիչներ՝ կտրվածքի ինքնուրույն փակվելուց խուսափելու համար։ Վերականգնողական շրջանից հետո, այսինքն երբ հեշտոցում այրոցի զգացողություն չի լինում, նա կարող է կանոնավոր դաշտան և նորմալ սեռական հարաբերություններ ունենալ։ Ի տարբերություն լրիվ փակ կուսաթաղանթի, որը հեշտությամբ կարելի է շտկել, հեշտոցի միջնապատի վիրաբուժական շտկումը կարող է դժվար լինել, եթե վիրահատությունը մանրակրկիտորեն չի պլանավորվել։ Հետվիրահատական բարդություննեն, ինչպիսիք են հեշտոցի նեղացումը և կրկնակի խցանումը, կարող են առաջանալ, հատկապես, երբ միջնապատը հաստ է։ Միջնապատի հաստությունը և տեղակայումը ամենից հաճախ գնահատվում են միջպերինեալ (կոնքի հատակի) ուլտրաձայնային կամ ՄՌՇ հետազոտության միջոցով՝ նախքան դրա հեռացումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Կանանց առողջություն