open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռենե Պրևալ

**Ռենե Գարսիա Պրևալ** (, հունվարի 17, 1943, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի - մարտի 3, 2017, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի), հայիթցի քաղաքական գործիչ և գյուղատնտես, որը 2 անգամ ընտրվել է Հայիթիի նախագահ (փետրվարի 7, 1996 - փետրվարի 7, 2001, մայիսի 14, 2006 - մայիսի 14, 2011)։ Եղել է նաև վարչապետ 1991 թվականի փետրվարից հոկտեմբեր։ Պրևալը Հայիթիի պատմության մեջ առաջին նախագահն է, որն իր նախորդից իշխանությունը ստացավ խաղաղ ճանապարհով և առաջին նախկին վարչապետը, որը դարձավ նախագահ։ Նրա նախագահության տարիներն առանձնացել են ներքին խռովություններով և տնտեսական կայունացման փորձերով․ վերջին նախագահության ժամանակ տեղի է ունեցել Հայիթիի կործանիչ երկրաշարժը (2010)։

## Վաղ տարիներ և կարիերա
Պրևալը ծնվել է 1943 թվականի հունվարի 17-ին Պորտ-օ-Պրենսում և մեծացել հոր հայրենի Մարմելեյդում, որը գյուղաքաղաք է Արտիբոնիտ դեպարտամենտում։ Բելգիայի Ժամբլուի քոլեջում և Լյովենի կաթոլիկ համալսարանում սովորել է գյուղատնտեսություն, այնուհետև ուսումնը շարունակել է Պիզայի համալսարանում՝ ուսումնասիրելով երկրաբանություն։ Ընտանիքի հետ հեռացել է Հայիթիից 1963 թվականին։

Պրևալի հայրը նույնպես գյուղատնտես էր, գեներալ Պոլ Էժեն Մագլուարի կառավարության ժամանակ եղել է գյուղատնտեսության նախարար։ Հեռանալով Հայիթիից՝ Պրևալի հայրն աշխատանք գտավ Աֆրիկայի ՄԱԿ-ի գրասենյակներում։

Հինգ տարի անցկացնելով Բրուքլինում (երբեմն նաև մատուցող աշխատելով)՝ Պրևալը վերադառնում է Հայիթի և աշխատանքի անցնում Օգտակար հանածոների ազգային ինստիտուտում։ 1988 թվականին Պորտ-օ-Պրենսում մի քանի գործընկերների հետ հացի փուռ է բացում։ Իր ընկերությունը գործարկելուն զուգահեռ ակտիվորեն զբաղվում է նաև քաղաքականությամբ և բարեգործությամբ՝ հաց է մատակարարում Ժան Բերտրան Արիստիդի որբանոցին, որի հետ սերտ հարաբերություններ ուներ։

1990 թվականին Արիստիդի նախագահ դառնալուց հետո Պրևալը դարձավ վարչապետ (1991 թվականի փետրվար-հոկտեմբերի 11), այնուհետև 1991 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո աքսորվեց։

2009 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Պրևալն ամուսնացավ Էլիզաբեթ Դելատուր Պրևալի հետ, որն իր տնտեսական գծով խորհրդատուներից մեկն էր և Լեսլի Դելատուրի՝ Հայիթիի կենտրոնական բանկի նախկին կառավարչի այրին։ Պրևալի առաջին և երկրորդ ամուսնությունները՝ համապատասխանաբար Ժերդա Բենուայի և Սոլանժ Լաֆոնտանի հետ, ավարտվեցին ամուսնալուծությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*René Préval 2005 Elections Archives 
*René Préval entry at Cooperative Research.org 
*United States Central Intelligence Agency World Factbook (2000)
*Profile of H.E. Mr. Réné Garcia Preval 
*St. Petersburg times – Ex-leader still enigma as Haitians cast ballots
*Brief analysis of Préval's rise to Head of State 2006
*Rene Préval Haiti May Get One Last Chance in Spite of Washington's Best Efforts  Council on Hemispheric Affairs
*Prensa Latina February 2006 "No Match for René Préval in Haiti"
*Préval supporters protest Haiti election results 

Կատեգորիա:Հայիթիի նախագահներ
Կատեգորիա:Հայիթիի վարչապետներ
Մարատ Գրիգորյան

**Մարատ Գրիգորյանը** (), բելգիահայ միջինքաշային քիքբռնցքամարտիկ է, այժմ մենամարտում է GLORY-ում, հայտնի է իր ագրեսիվ պայքարի ոճով և նոկաուտներով։ 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 29-ի դրությամբ աշխարհի 5-րդ լավագույն թեթևքաշային մարզիկն է ըստ LiverKick.com կայքի։

## Կենսագրություն և կարիերա
Մարատ Գրիգորյանը ծնվել է 1991 թվականի մայիսի 29-ին։ Մարզվում է Hemmers Մարզասրահի մուայ թայի և քիքբռնցքամարտի ակումբում Նիդերլանդներում։ Նա արժանիորեն համարվում է Հոլանդիայի լավագույն աստղերից մեկը 70 կգ քաշային կարգում։ 2011 թ.-ին, Գրիգորյանը մենամարտել է ամենամյա It's Showtime 73MAX-ում, բայց մրցավարների միաձայն որոշմամբ միավորներով պարտվել է Յոհան Լիդոնին։ Բայց ամեն դեպքում այդ ժամանակ 19 տարեկանում նա դարձել է ամենաերիտասարդ մենամարտիկը, որ երբևէ պայքարել է Showtime տիտղոսի համար։

## Տիտղոսները
* K-1-ի չեմպիոն գերթեթև քաշային կարգում (առաջին, ընթացիկ)
* K-1-ի աշխարհի 2015 թվականի մեծ մրցանակի հաղթող 70 կգ քաշային կարգում
* WRSA -73 կգ քաշային կարգում աշխարհի չեմպիոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Սուրեն Ասլամազաշվիլի

**Սուրեն Արտեմի Ասլամազաշվիլի** (Ասլամազյան, ), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս, գվարդիայի սերժանտ։

## Կենսագրություն
Սուրեն Ասլամազաշվիլին ծնվել է 1914 թվականի մարտի 4-ին Վրաստանի Կասպիի շրջանի Կավթիսխևի գյուղում։ Նախնական կրթություն ստանալուց հետո աշխատել է Թբիլիսիի Ավտոտեխսպասարկման գործարանում։ Խորհրդային բանակի շարքերը համալրել է 1941 թվականին, գործող բանակի կազմում հանդես է եկել  1942 թվականի օգոստոսից։

1941-1945 թվականներին, խորհրդա-գերմանական պատերազմի տարիներին մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը, Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Ռումինիայի, Հունգարիայի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Հերոսի կոչման արժանացել է Դնեպրի գետանցման ժամանակ (1943 թվականի սեպտեմբերին) ցուցաբերած խիզախության համար։

## Պարգևներ
* Կարմիր Խաչի շքանշան, 1943
* Խորհրդային Միության հերոս, 1944
* Լենինի շքանշան
* «1941-1945 թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմում Գերմանիայի հանդեպ հաղթանակի» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակի» մեդալ

## Գրականություն
* Амирханян М. Д. Армяне - Герои Советского Союза. Ер., 2005.: ISBN 99930-4-342-7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայազգի հերոսներ
Ասերը երկնքում (ֆիլմ)

**«Ասերը երկնքում»** (), ռազմական դրամա ֆիլմ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Մեծ Բրիտանիա-Ֆրանսիա համատեղությամբ 1976 թվականին։ «Ասերը երկնքում» կինոնկարի ռեժիսորը Ջեկ Գոլդն է, ով էկրանավորել է Սեսիլ Բյուիսի համանուն ստեղծագործությունը։

## Սյուժե
1916 թվական։ Մեծ Բրիտանիայի թագավորական ռազմաօդային ուժերի երիտասարդ օդաչու լեյտանանտ Սթիվեն Քրոֆթն այցելում է Ֆրանսիայի տարածքում գտնվող աէրոդրոմը։ Այստեղ Քրոֆթը սկսում է հետևել վետերանների գործողություններին և աստիճանաբար փորձ է ձեռք բերում։ Երիտասարդ լեյտենանտը սկսում է ձերբազատվել իր ցնորքներից`որոնք կապված էին օդային մարտերի ասպետական բնույթի հետ...

## Դերերում

## Մրցանակներ
* Բրիտանական ակադեմիայի մրցանակ (1977)
* Օպերատորի լավագույն աշխատանք անվանակարգ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Carlson, Mark. *Flying on Film: A Century of Aviation in the Movies, 1912–2012*. Duncan, Oklahoma: BearManor Media, 2012. ISBN 978-1-59393-219-0.
* Orriss, Bruce W. *When Hollywood Ruled the Skies: The Aviation Film Classics of World War I.* Los Angeles: Aero Associates, 2013. ISBN 978-0-692-02004-3.
* Paris, Michael. *From the Wright Brothers to Top gun: Aviation, Nationalism, and Popular Cinema.* Manchester, UK: Manchester University Press, 1995. ISBN 978-0-7190-4074-0.
* Pendo, Stephen. *Aviation in the Cinema*. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 1985. ISBN 0-8108-1746-2.

## Արտաքին հղումներ
* 
* allmovie/synopsis

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Սերգեյ Դանիլով

**Սերգեյ Եվլամպիևիչ Դանիլով** (, հոկտեմբերի 5, 1895, Նեչաևկա, Ռուսական կայսրություն - մարտի 1, 1944, Ֆլոսենբյուրգ, Բավարիա), խորհրդային զորապետ, գեներալ-մայոր, 1-ին կազմավորման 280-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետ։

## Կենսագրություն
1907 թվականին հոր հետ ժամանում է Մոսկվա՝ փող վաստակելու։ 1914 թվականին ավարտել է ռեալական ուսումնարան։

## Զինվորական ծառայություն
### Առաջին համաշխարհային պատերազմ
1915 թվականի սեպտեմբերին ծառայության է անցել և որպես յունկեր ընդունվել Ալեքսեևսկոեի զինվորական ուսումնարան, որը 1916 թվականի հունվարին ավարտելուց հետո կրտսեր սպա է նշանակվում Սիմբիրսկ քաղաքի պահեստային գումարտակում։ 1916 թվականի մայիսին գործուղում են Կիևի 5-րդ գրենադերական գունդ, որտեղ զբաղեցնում է կրտսեր սպայի և վաշտի հրամանատարի, ուսումնական թիմի պետի, գումարտակի հրամանատարի պաշտոնը։ Մասնակցել է Բարանովիչի շրջանի Արևմտյան ճակատի մարտերին, որտեղ գերմանական զորքի կողմից ենթարկվել է գազային հարձակումների և կոնտուզիահար է եղել։ Մարտական գործողություններում աչքի ընկնելու համար պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի և Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշաններով։ 1918 թվականի փետրվարին դեմոբիլիզացվել է շտաբս-կապիտանի կոչումով և վերադարձել հայրենիք։

### Քաղաքացիական պատերազմ
Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է վաշտի հրամանատար՝ կռվելով կարմիրների կողմից։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։ Երկու անգամ ծանր վիրավորվել է։ Եղել է Յարոսլավլի 18-րդ հրաձգային դիվիզիայի վաշտի, այնուհետև Ռիբինսկի նույն դիվիզիայի 53-րդ հրաձգային գնդի գումարտակի հրամանատարը։

### Միջպատերազմական շրջան
Ավարտելով Մ․ Ֆրունզեի անվան Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի ակադեմիան՝ ծառայել է Մոսկվայի զինվորական շրջանի շտաբում։ 1934 թվականից եղել է Վ․ Պոդբելսկու անվան կապի ինժեներատեխնիկական ակադեմիայի ռազմական ֆակուլտետի ուսումնական մասի ղեկավարը, իսկ ավելի ուշ՝ Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի ամբիոնի վարիչը։ Միաժամանակ ընդհանուր մարտավարություն է դասավանդել Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիայում։ 1939 թվականին 97-րդ հրաձգային գնդի հիման վրա ստեղծել է 137-րդ հրաձգային դիվիզիան և դարձել դրա առաջին հրամանատարը։

### Հայրենական մեծ պատերազմ
1941 թվականի սեպտեմբերին գլխավորելով 3-րդ բանակի 280-րդ հրաձգային դիվիզիան՝ դուրս գալով պաշարումից վիրավորվում է, մնում գերմանացիների թիկունքում և հանձնվում։ Պահվել է Բոբրույսկի բանտում՝ Մոլոդեչնոյի ճամբարում։ Հիտլերականների հետ չհամագործակցելու համար տեղափոխում են Նյուրնբերգի բանտ։ Այնուհետև տեղափոխում են Ֆլոսենբյուրգի ճամբար։

1944 թվականի փետրվարի վերջին նրան կասկածում են ընդհատակների հետ կապեր ունենալու մեջ և Հիտլերի հրամանով հատուկ դաժանությամբ մահապատժի է ենթարկվում։ Նրան մահացու ծեծեցին փայտերով և նա 1944 թվականի մարտի 1-ին մահացավ՝ գիտակցության չգալով։ Թաղված է Ֆլոսենբյուրգի համակենտրոնացման ճամբարում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի դիվիզիաների հրամանատարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի ռեալական ուսումնարանների շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շտաբս-կապիտաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կյանքի ճակատամարտը։ Սիրո պատմություն

**Կյանքի ճակատամարտը։ Սիրո պատմություն** (), Չարլզ Դիկենսի վեպերից է, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1846 թվականին։ Սա նրա *Ծննդյան տոների գրքեր* շարքի չորրորդ գիրքն է, որին նախորդել է Ծղրիդն վառարանի ետևում գիրքը։ 
Դեպքերը կատարվում են անգլիական մի գյուղում, որը պատմական ճակատամարտի վայր է։ Հերոսներից ոմանք փոխաբերական իմաստով ճակատամարտին առնչվում են կյանքի պայքարով։ Այստեղից էլ առաջացել է վեպի վերնագիրը։

*Ճակատամարտը* *Սուրբ Ծննդյան գրքերից* միակն է, որը գերբնական կամ բացահայտ կրոնական տարրեր չունի (տեսարաններից մեկը տեղի է ունենում Ծննդյան տոների ժամանակ, բայց դա վերջին տեսարանը չէ)։ Պատմությունը նմանություն ունի *The Cricket on the Hearth*-ին՝ երկու առումներով․ այն չի կատարվում քաղաքային վայրում և, ինչպես բնորոշ է Դիկենսին, վեպն ունի երջանիկ ավարտ։ Սա Դիկենսի առավել քիչ հայտնի գործերից է, որն առավել հայտնի դառնալու միտում երբեք չի ունեցել։

## Սյուժե
Երկու քույրեր երջանիկ ապրում են Անգլիական մի գյուղում՝ իրենց երկու ծառաներ Քլեմենսի Նյուքամի և Բեն Բրիթընի, իրենց բարեհոգի, ամուրի հոր՝ դոկտոր Ջեդլերի հետ միասին։ Դոկտոր Ջեդլերի փիլիսոփայությունը կյանքին որպես ֆարսի վերաբերվելու մեջ էր։ Մարիոնը, փոքր քույրը նշանված է Ջեդլերի խնամակալ Ալֆրեդ Հեթֆիլդի հետ, ով լքում է գյուղը՝ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Նա Մարիոնին վստահում է Գրեյսին և խոստանում է վերադառնալ ու խնդրել նրա ձեռքը։
 
Իրավաբաններ Սնիչին և Քրեգսը կարծում են, որ Մայքլ Ուորդենը, մի ազատամիտ մարդ, ով պատրաստվում է լքել երկիրը, փորձում է համոզել փոքր քրոջը փախչել երկրից։ Մի գիշեր Քլեմենսին լրտեսում է Մարիոնին Ուորդենի հետ թաքուն հանդիպման ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, Ալֆրեդի վերադարձի օրը պարզվում է, որ Մարիոնը փախել է։ Նրա ենթադրյալ փախուստը մեծ վիշտ է պատճառում թե՛ հորը, և թե՛ քրոջը։

Վեց տարի անց։ Քլեմենսին ամուսնացել է Բրիթընի հետ և նրանք գյուղում պանդոկ են հիմնել։ Ալֆրեդը Մարիոնի փոխարեն ամուսնանում է Գրեյսի հետ, որը նրան Մարիոն անունով դուստր է պարգևում։ Մարիոնի ծննդյան օրը Գրեյսն Ալֆրեդին խոստովանում է, որ Մարիոնը խոստացել է անձամբ բացատրել իր այսպես կոչված փախուստի պատճառը։

Այդ երեկո, մինչ արևի մայր մտնելը, Մարիոնն իսկապես հայտնվում է և բացատրում իր անհետանալը։ Պարզվում է, որ Մարիոնը չի «փախել», այլ ապրում էր իր հորաքույր Մարթայի տանը, որպեսզի Ալֆրեդը սիրահարվի Գրեյսին։ Արցունքներ են թափվում, երջանկությունը և ներողամտությունն են թագավորում, քանզի կորած քույրը վերամիավորվել է մյուսների հետ։ Ուորդենը նույնպես վերադառնում է և դոկտոր Ջեդլերի թույլտվությամբ ամուսնանում Մարիոնի հետ։

## Փուլային ադապտացիա
Ալբերտ Ռիչարդ Սմիթը վերանշակել է *Կյանքի ճակատամարտը*, որը 1846 թվականին հաջողությամբ ներկայացվել է Սուրեյ թատրոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Չարլզ Դիքենսի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Չարլզ Դիքենսի վեպեր
Անտոն Դեդիկ

**Անտոն Սամոյլովիչ Դեդիկ** (, 1896, Մալայա Ջալգա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 6, 1969, Կոնեզավոդ իմենի Բուդյոնոգո, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հովիվ, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1949)։

## Կենսագրության
Անտոն Դեդիկը ծնվել է 1896 թվականին Մալայա Ջալգա գյուղում (ներկայումս՝ Ստավրոպոլի երկրամասի Ապանասենկովսկոեի շրջան)։

1915 թվականին զորակոչվել է ցարական բանակ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային և Քաղաքացիական պատերազմներին։

1929 թվականի սեպտեմբերից Դեդիկն աշխատում էր ձիաբուծարանում, արածեցնում 1640 գլխից բաղկացած ոչխարների հոտ։ Բրդի և գառների ստացման բարձր ցուցանիշներ է ցուցաբերել։ 1941 թվականի աշնանը Դեդիկը ղեկավարել է ընտրատեսակ ոչխարների հոտի տարհանումը Ղազախական ԽՍՀ․ չնայած դժվարին պայմաններին՝ ոչ միայն ոչ մի ոչխար չի կորցրել, այլև ավելացրել է գլխաքանակը։ Պատերազմի ավարտից հետո Դեդիկը վերադարձել է Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանի Կոնեզավոդ իմենի Բուդյոնոգո գյուղ։ 1948 թվականին իրեն վստահված 671 գլուխ նրբագեղմ ոչխարների յուրաքանչյուր հարյուրից ստացել է 140 գառ և յուրաքանչյուր ոչխարից՝ 7,8 կգ բուրդ։

1949 թվականի հուլիսի 26-ի ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահի հրամանով Անտոն Դեդիկին շնորհվել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում, հանձնվել է Լենինի շքանշան և «Մուրճ ու մանգաղ» մեդալ։

Դեդիկը մասնակցել է ոչխարների նոր տեսակի բուծմանը, որը կոչվել է Սալսկի մերինոս։ Ապրել է Կոնեզավոդ իմենի Բուդյոնոգո գյուղում։ Մահացել է 1969 թվականի փետրվարի 6-ին, թաղվել է Կոնեզավոդ գյուղի գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ
* Ստալինի 3-րդ աստիճանի մրցանակ (1951) Մ․ Չումակովի, Մ․ Վասիլևի, Վ․ Բաշկատովի և Պ․ Կարպովի հետ նրբագեղմ ոչխարների սալական տեսակի բուծման համար
* Լենինի 2 շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* մեդալներ
* Համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդեսի մեծ և փոքր ոսկե մեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Дедик, Антон Самойлович // Герои Труда Дона / Донская гос. публичная библиотека. — Ростов-н/Д, 2008—2014.

## Արտաքին հղումներ
* ДЕДИК Антон Самойлович 
* Сальск: история и современность

Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ոչխարաբույծներ
Լյուբով Բլոկ

**Լյուբով Դմիտրիևնա Բլոկ** (, օրիորդական ազգանունը՝ *Մենդելեևա*, 29 դեկտեմբերի, 1881, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն – 27 սեպտեմբերի, 1939, Լենինգրադ, ԽՍՀՄ), ռուս դերասանուհի, ելույթ է ունեցել *Բասարգինա* (*Басаргина*) բեմական անվամբ։ Եղել է բալետի պատմաբան, գրել է հուշեր, հեղինակել է «И быль, и небылицы о Блоке и о себе» և «Դասական պար. պատմություն և այժմեություն» (): Քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևի դուստրն է, բանաստեղծ Ալեքսանդր Բլոկի կինը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1881 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Սանկտ Պետերբուրգում, ռուս քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևի և Աննա Մենդելեևայի (օրիորդական ազգանունը՝ Պոպովա) ընտանիքում։

Բեստուժևի դասընթացներն ավարտելուց հետո դերասանական վարպետության դասեր է առել Ալեքսանդրինսկի թատրոնի դերասանուհի Ա. Չիտաուի մետ։

Կարճ ժամանակ աշխատել է Վերա Կոմիսարժևսկայայի թատրոնում, ապա Լ. Յավորսկայայի թատրոնում ու գավառական թատրոններում՝ ելույթ ունենալով *Բասարգինա* բեմական անվամբ։

Լյուբով Դմիտրիևնան հայտնի է որպես Ալեքսանդր Բլոկի «Գեղեցիկ տիկին» («Прекрасная Дама»): Նրան սիրահետել է նաև գրող Անդրեյ Բելին։ Բլոկ-Մենդելեևա-Բելի սիրային եռանկյունու հետ է կապված Բլոկի «Վարդ և Խաչ» («Роза и Крест») պիեսը։ 1903 թվականին ամուսնացել է բանաստեղծ Ալեքսանդր Բլոկի հետ. հարսանիքը տեղի է ունեցել նրա հոր կալվածքում, որ գտնվում է Բոբլովոյում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է գթության քույր։

1920-1921 թվականներին բազմիցս ելույթ է ունեցել Սերգեյ Ռադլովի ազգային կոմեդիայի թատրոնում՝ բանվորների ու կարմիրբանակայինների առաջ ներկայացնելով Ալեքսանդր Բլոկի «Տասներկուսը» պոեմը։

Հետագայում ուսումնասիրել է բալետ, հեղինակել է բալետին նվիրված բազմաթիվ հոդվածներ։

Գրել է «Դասական պար. պատմություն և այժմեություն» (ռուս.՝ «Классический танец: История и современность») գիրքը, որը համարվում է հիմնարար աշխատություն բալետագիտության մեջ։ Հեղինակել է նաև «И быль, и небылицы о Блоке и о себе» հուշերը։

Լյուբով Բլոկը մահացել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Լենինգրադում։ Թաղվել է Վոլկովսկոե ուղղափառական գերեզմանատանը։ 1944 թվականին նրա աճյունը վերաթաղվել է Литераторские мостки կոչվող տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Галанина Ю. Е. Любовь Дмитриевна Блок: Судьба и сцена. — М.: Прогресс-Плеяда, 2009. — 432 с. — 3 000 экз.
* Киреев Р. Т. «Да, уеду. Да, люблю»: Андрей Белый и Любовь Менделеева-Блок. // Пленники муз: Как любили великие поэты. — М., 2007. — С. 234—241.
* 

## Արտաքին հղումներ
* *Вульф В*. Любовь Дмитриевна Менделеева-Блок: Прекрасная Дама русской поэзии // L’Officiel (рус. изд.). — 2002, май. — № 37.
* *Блок Л. Д*. Были и небылицы (мемуары).

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բալետի քննադատներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայտնի գրողների մուսաներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողների կանայք
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս պարուսույցներ
Կրինդաչի առանձնատուն

**Կրինդաչի առանձնատուն** (), մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ ՌԴ Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Մեկհարկանի տունը գտնվում է Ատամանսկայա փողոց, 46 հասցեում։

## Պատմություն
Առանձնատունը կառուցվել է XX դարի սկզբին։ Պատկանում էր Եգոր Իվանովիչ Կրինդաչին, որը զբաղեցրել է քաղաքացիական գործերով փաստաբանի պաշտոն, ինչպես նաև ժողովրդական լուսավորության ոլորտում զբաղվել է հասարակական աշխատանքով։ Պատմությունը պահպանել է հիշատակում այն մասին, որ Եգոր Կրինդաչը Դոնի մարզի օգտակար գրքերի տարածման ընկերության վարչության անդամ էր։ Ընկերությունը սկսել է գործել 1876 թվականին, իսկ երկու տարի անց վերանվանվել է Դոնի մարզի ժողովրդական կրթության աջակցության ընկերություն։ Եգոր Կրինդաչը ընկերության նախագահի տեղակալի պաշտոնից հասել է նախագահի պաշտոնին (1902)։ Իր գոյության սկզբում կազմակերպությունը զբաղվում էր գրքի պահեստներ և խանութներ բացելով։

1923 թվականից և հետագա տասնամյակների ընթացքում Կրինդաչի առանձնատանը հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր էր։ 1992 թվականին ժողովրդական պատգամավորների Ռոստովի շրջանային խորհրդի որոշման համաձայն շենքը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ։ 

XXI դարի սկզբին Կրինդաչի նախկին առանձնատունն աստիճանաբար սկսել է փլուզվել։ 2015 թվականին սկսվեց շենքի վերակառուցումը՝ նրա տեղում երկհարկանի շենք ստեղծելու նպատակով, որը պետք է ծառայի 30-տեղանոց հյուրանոցի կարիքների համար։ Աշխատանքները որոշվել էր իրականացնել՝ հաշվի առնելով առաջին հարկի գլխավոր ճակատը պահպանելու մասին որոշումը։ Նոր հյուրանոցն անվանվել է «Պլատով»։ Հյուրանոցի պաշտոնական բացումից որոշ ժամանակ առաջ՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի վերջին, շենքում հրդեհ է բռնկվել, որը հաջողվել է չեզոքացնել։

## Նկարագրություն
Կրինդաչի առանձնատունը կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Տունը մեկհարկանի է՝ համաչափ ճակատով, որի կենտրոնում գտնվում է մուտքը։ Քիվը զարդարված է աղեղնաձև ներդիրներով։ Քիվի վերևում կառուցվել են ատտիկոսներ և ճաղաշար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նովոչերկասկի շենքեր և կառույցներ
Պրադո (մատուռ)

[right|thumb|200px|[Լիոնի Պրադո կաթոլիկ մատուռը։ Նստարանների միջև գտնվում է երանելի Անտուան Շևրիեի գերեզմանը]]

**Պրադո մատուռ** (), կաթոլիկ մատուռ, որը գտնվում է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում։ Պատկանում է Ֆրանսիայի կաթոլիկ եկեղեցու Լիոնի թեմին։

## Պատմություն

Պրադո մատուռը կառուցել է ֆրանսիացի քահանա երանելի Անտուան Շևրիեն։ 1850 թվականին եկեղեցական ղեկավարությունն Անտուան Շևրիեին ուղարկել է Լիոն։ 1856 թվականին քահանան գնել է պարահանդեսների սրահը, որն ունեցել է «le Prado» (Պրադո) անվանումը։ Վերջինս վերածել է մատուռի։

Ներկայումս մատուռում անց են կացվում կիրակնօրյա ժամերգություններ։ Պրադո մատուռը «Պրադոյի համայնք» կաթոլիկ շարժման գրասենյակի տարածքում։ Հարևանությամբ գործում է Անտուան Շևրիերի տուն-թանգարանը։

Մատուռի կենտրոնում գտնվում է երանելի Անտուան Շևրիերի գերեզմանը։

## Արտաքին հղումներ

* «Պրադոյի համայնք» կաթոլիկ շարժման պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:Կաթոլիկ մատուռներ
Կատեգորիա:Լիոնի շենքեր և կառույցներ
«Ֆլեշ» հեռուստասերիալի կերպարների ցանկ

**[[Ֆլեշ (հեռուստասերիալ, 2014)|Ֆլեշ]]** — 2014 թվականի ամերիկյան հեռուստասերիալ, ստեղծված սցենարիստներ /ռեժիսորներ Գրեգ Բերլանտիի, Էնդրյու Կրայսբերգի և Ջեֆֆ Ջոնսոնի կողմից, և որը պատմում է Բարրի Ալլենի մասին։ Գլխավոր սերիայի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերի 7-ին The СW ալիքի շրջանակներում։ Այն համարվում է Նետ հեռուստասերիալի սպին-օֆը և կապված է նրա աշխարհի հետ։ Ֆլեշ է դարձել դատաբժշկական հետախուզությունների մասնագետ Բարրի Ալլենը (Գրանթ Գասթին), ով աշխատում էր Ցենտրալ-Սիթիի ոստիկանությունում, և որին կայծակը հարվածել է մասնիկների արագացման մեքենայի պայթյունի ժամանակ, որը ստեղծել էր ՍՏԱՐ կազմակերպությունը, ինչը իրեն գերարագություն է տվել։ Նրան օգնում են ՍՏԱՐ ընկերության աշխատակիցները. Բժիշկ Կեյլտին Սնոու (Դենիել Պանաբեյկեր), բժիշկ Ցիսկո Ռամոն (Կարլոս Վալդես) և բժիշկ Հարիսոն Ուելս (Թոմ Կավինա), ովքեր ցանկանում են ավելի շատ իմանալ նրա ընդունակությունների մասին և ցույց տալ նրան թե ինչպես սուպերհերոս դառնալ։ Բարրին նաև ցանկանում է պարզել այն գաղտնիքը, թե որ գերմարդն է սպանել իր մորը (Միշել Հարիսոն), ինչի պատճառով նրա հայրը (Ջոն Ուեսլի Շիպ) բանտում է հայտնվել, որպես միակ մեղադրյալ, թողնելով փոքր Բարրիին ոստիկան Ջո Ուսետի (Ջեսսի Լ. Մարտին) և նրա փոքր աղջկա` Այրիսի (Կենդիս Պատտոն) ընտանիքում։ 15 տարի անց մոր սպանության վերաբերյալ հիշողությունները և հոր բանտում հայտնվելը ստիպում են Բարրիին օգտագործել իր ուժերը բոլոր նրանց դեմ, ովքեր իրենց ուժերը օգտագործելով վնաս են հասցնում անմեղ մարդկանց, այդ կերպով հերոս դառնալով։

Ներքևում նշված են այն բոլոր կերպարները, ովքեր հայտնվել են հեռուստասերիալում։ Նրանցից շատերը ստեղծվել են ի պատիվ կոմիքսների կերպարների, կամ նույնիսկ հիմնված են այդ կերպարների վրա։ Որոշ դերասաններ` նկարահանված իրենց դերերում, հերոսի մասին նախկին ֆիլմում նույնպես հայտնվել են, որը էկրաններին էր հայտնվել 1990 թվականին։

## Հիմնական կազմ

## Երկրորդական կազմ
### Առաջին եթերաշրջան
* ***Հենրի Ալլեն (†)*** (Ջոն Ուսելի Շիփ) — Բարրիի հայրը, ով սխալմամբ հայտնվել է բանտում, Բարրիի մորը սպանելու մեղադրանքով, և ներկա պահին նա բանտում է գտնվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Զինվորական գերեզմանատուն № 129 (Գրիբուվ)

50px 15px**Փոքրլեհական վոյեվոդության մշակութային հուշարձան**։ Գրանցման համար՝ *A-467/M*

**Զինվորական գերեզմանատուն № 129 (Գրիբուվ)** (), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Գրիբուվ գյուղի  շրջակայքում (Նովոսոնչենսկի շրջան, Փոքրլեհական վոյեվոդություն)։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։  Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրո-Հունգարիայի և Ռուսաստանի բանակների՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1914 թվականի դեկտեմբերին,  զոհված զինծառայողներ։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից 1914 թվականին, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 150 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 24 անհատական գերեզմաններ, որտեղ թաղված են 19 ավստրիացի և 5 ռուս զինվորներ։

1974 թվականին գերեզմանատան տարածքը և գերեզմանների հուշարձանները կարգի են բերվել և վերականգնվել են։

2009 թվականի ապրիլի 16-ին գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոյեվոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А-467/M):

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

## Արտաքին հղումներ
* Okręg III Gorlice, Cmentarz wojenny nr 129 — Grybów  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 119 (Ստաշկուվկա)

50px 15px**Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**. գրանցման համար՝ *A-793* 1996 թվականի հունվարի 24-ից*:*
 
**Զինվորական գերեզմանատուն № 119 (Ստաշկուվկա)**  (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի  Փոքրլեհական վոևոդության Ստաշկուվկա գյուղի կենտրոնում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ռուսական բանակի զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են 1915 թվականի մայիսի 2-ին, Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը հիմնադրվել է Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից 1915 թվականին։ Գերեզմանատունը նախագծել է քանդակագործ Յան Շեպկովսկին։ 781 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 29 եղբայրական և 17 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են  Կոզլովյան 123-րդ և  Վորոնեժյան 124-րդ հետևակային գնդերի 516 ռուս զինվորներ։

1996 թվականի հունվարի 24-ին զինվորական գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А — 793).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.

## Արտաքին հղումներ
* Метрика кладбища 
* Cmentarz wojenny nr 119 — Staszkówka  

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 118 (Ստաշկուվկա)

50px 15px**Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**։ Գրանցման համար՝ *А-785* 
thumb|right|300px|Գերեզմանատունը

**Զինվորական № 118 (Ստաշկուվկա)**  (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Ստաշկուվկա գյուղում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական, Գերմանական և Ռուսական բանակների 780 զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսի 2-ին։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը հիմնադրվել է  Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից 1915 թվականին։ Գերեզմանատան հեղինակները ավստրիացի սերժանտ Անտոն Մյուլլերը և ավստրիացի ճարտարապետ Գերման Կուրտ Հոսեուսը։ 118 քմ մակերես ունեցող գերեզմանատանը գտնվում են 48 եղբայրական և 209 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 439 գերմանական, 281 ավստրիական և 43 ռուսական զինվորներ։

1995 թվականի դեկտեմբերի 29-ին այս մեծ գերեզմանատունը ներառվել է  Փոքրլեհական վոևոդությամշակույթի  հուշարձանների ռեեստրի մեջ։

## Նկարագրություն
Գերեզմանատան գերեզմանները զարդարված են երկաթե խաչերով, որոնց վրա ամրացված է փոքրիկ աղյուսակ թաղված զինվորի ազգային պատկանելիության մասին։  Գերեզմանատան կենտրոնական հուշարձանը կազմված է չորս հենասյուներից, որոնցից երկուսը վերջանում են ոճային սրերով։ Դեպի այս հուշարձան տանում է գերեզմանատան կենտրոնական նրբանցքը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.

## Արտաքին հղումներ
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 111 (Ռասլավիցե)

**Զինվորական գերեզմանատուն  № 111 (Ռասլավիցե)** (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցկյան շրջանի Ռասլավիցե գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրո-Հունգարական, Գերմանական և Ռուսական բանակների՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1915 թվականի  մայիսին  զոհված զինծառայողներ։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից 1914 թվականին, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 406 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 78 եղբայրական և 14 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 78 ավստրիացի և 60 ռուս զինվորներ։ Այս մեծ գերեզմանատանը գտնվում է Երկրորդ Աշխարհամարտի տարիների անհայտ զինվորի մեկ գերեզման։

## Նկարագրություն
Սկզբնապես գերեզմանատունը շրջապատված է եղել մուտքի դարպաս ունեցող փայտե ցանկապատերով։ Ներկայումս այն անմխիթար վիճակում է։ Պահպանվել են տապանաքարերի  մետաղական մի քանի խաչեր և փայտե ցանկապատի մնացորդներ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

## Արտաքին հղումներ
* Okręg III Gorlice, Cmentarz wojenny nr 111 - Racławice  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 110 (Բինարովա)

**Զինվորական գերեզմանատուն № 110 (Բինարովա)** (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքր լեհական վոևոդության Գոլիցյան շրջանի Բինարովա գյուղի շրջակայքում։  Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Այստեղ թաղված են Ավստրո-Հունգարիայի և Ռուսաստանի բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից 1914 թվականին ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 333 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 13 եղբայրական և մեկ անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 224 ավստրիացի և 326 ռուս զինվորներ։

## Նկարագրություն
Ռազմական դամբարանը զբաղեցնում է հին ծխական գերեզմանոցի առանձին թաղամասը։ Այն T-ձև  տեսք ունի։ Գերեզմանատան գլխավոր հուշարձանը կենտրոնական հատվածում գտնվող, օրիգինալ, մինչ մեր օրերը պահպանվող խաչն է՝«1915» գրառմամբ։  Գերեզմանատանը կան նաև մի քանի քարակոթողներ:Սկզբնապես գերեզմանատունը ցանկապատված է եղել քարե հենասյուները իրար միացնող մետաղական շղթայով։ Այս գերեզմանատան մանրամասն  ձևավորումը Հանս Մայրը օգտագործել է նաև Պշեգոնինի N 66 գերեզմանատան համար։ Ներկայումս պահպանվել են միայն հենասյուների մի քանի օղակներ։

Արդի ժամանակներում դամբարանը անմխիթար վիճակում է գտնվում։ 
 
## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

## Արտաքին հղումներ
* Okręg III Gorlice, Cmentarz wojenny nr 110 — Binarowa  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Սապովնելա (ֆուտբոլային ակումբ)

**Ֆուտբոլային ակումբ «Սապովնելա» Թերջոլա**, վրացական ֆուտբոլային ակումբ։ Հիմնադրվել է Թերջոլա քաղաքում։

## Պատմությունը
Ակումբը հիմնադրվել է 1983 թվականին՝ Թերջոլաում։ Հիմնադրումից հետո սկսել է հանդես գալ Վրացական ԽՍՀ-ի առաջնությանը։

1990 թվականին՝ երբ Վրաստանը դուրս եկավ ԽՍՀՄ-ի առաջնությունից թիմը սկսել է հանդես գալ Վրաստանի առաջնությունում։ 1992 թվականին դարձել է առաջնության փոխչեմպիոն, իսկ 1993 թվականին՝ բրոնզե մեդալակիր։

Թիմի լավագույն ռմբարկուն Կառլո Չինչալաձեն է, ով մեկ մրցաշրջանում դարձել է 18 գոլի հեղինակ։ 2014/15 մրցաշրջանի արդյուքնում թիմը հռչակվել է առաջնության B խմբի չեմպիոն։

## Մարզադաշտը
Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «*Սապովնելա Արենա*» մարզադաշտում։ Այն բացվել է 2012 թվականին։

Մարզադաշտը կարող է ընդունել մինչը 12000 հանդիսականի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սապովնելա» ՖԱ-ի էջը footballfacts.ru կայքում
* «Սապովնելա» ՖԱ-ի էջը soccerway.com կայքում

Կատեգորիա:Վրացական ֆուտբոլային ակումբներ
Թրևանթե Ռոդս

**Թրևանթե Նեմոր Ռոդս** (, ), ամերիկացի դերասան և նախկին թեթևատլետ, ով մասնագիտացված է եղել կարճ վազքուղիներում։

## Կյանքը և կարիերան
### Վաղ կյանք և կարիերայի սկիզբ
Թրևանթե Ռոդսը ծնվել է Լուիզիանա նահանգի Փանչաթուլա քաղաքում։ Նրա ծնողները բաժանվել են, երբ նա եղել է 4 տարեկան, իսկ 10 տարեկանում մոր հետ տեղափոխվել է Տեխաս նահանգի Լիթլ Էլմ քաղաք։ Նա հաճախել է Լիթլ Էլմի ավագ դպրոց, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Տեխասի Օսթին քաղաքի համալսարանը։

Նախքան դերասանական կարիերան սկսելը, Ռոդսը եղել թեթևատլետ՝ մասնագիտացված կարճ վազքուղիներում։ 2009 թվականին մասնակցել է Պանամերիկյան պատանեկան աթլետիկայի առաջնությանը, որտեղ 100 մետր վազքուղում նվաճել է ոսկե մեդալ։

2012 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո, Ռոդսը տեղափոխվեց Լոս Անջելես և սկսեց իր դերասանական կարիերան։ Նա նկարահանվեց մի քանի ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, որոնցից են` «Բաց պատուհաններ», «Այդքան էլ ուշ գիշեր չէ» և «Եթե քեզ սիրելը սխալ է»։

### Ճանաչում
Ռոդսն մեծ ճանաչում ձեռք բերեց 2016 թվականին էկրան բարձրացած «Լուսնի լույս» ֆիլմում նկարահանվելուց հետո, որը ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում՝ Ոսկե գլոբուս «Լավագույն դրամա ֆիլմ», Օսկար «Տարվա լավագույն ֆիլմ» և «Լավագույն ադապտացված սցենար» անվանակարգերում։ Այդ ֆիլմում նա մարմնավորում է գլխավոր հերոս Շայրոնին, ով առնչվում է իր սեռական կողմնորոշման և ինքնության հետ կապված դժվարությունների։ Հարցազրույցներից մեկում խոսելով այդ ֆիլմի մասին, նա ասել է. «Սևամորթ լինելը Ամերիկայում դժվար է, գեյ լինելը ևս դժվար է Ամերիկայում, իսկ սևամորթ գեյ լինելը որոշ մարդկանց համար ամենասարսափելին է։ Այդ պատճառով էլ ես ուզում եմ, որ մարդիկ դիտեն «Լուսնի լույս» ֆիլմը։ Ես չեմ կարծում, որ մեր խնդիրներին լուծում կա, սակայն այս ֆիլմը միգուցե կփոխի մարդկանց»։ 2017 թվականի փետրվարին Ռոդսն այդ ֆիլմի դերասաններ Մահերշալալհաշբազ Ալիի, Էշթոն Սենդերսի և Ալեքս Հիբերթի հետ նկարահանվեց «Քելվին Քլայն» ապրանքանիշի անդրավարտիքի գարնանային հավաքածուի գովազդում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 10 ծնունդներ
Laissez-faire

**Laissez-faire** (լեսե-ֆեր, ֆրանսերենից՝ թույլ տվեք անել, սակայն այս համատեքստում՝ թույլ տվեք գնալ), **չմիջամտելու սկզբունք**, տնտեսական ուսմունք, որի համաձայն պետության միջամտությունը երկրի տնտեսությանը պետք է լինի նվազագույնս։ Սա ֆրանսիացի տնտեսագետ և վաճառական Վենսան դը Գուրնեի (1712-1759) ելույթից է, որը նա կարդացել է 1758 թվականին տնտեսագետ-ֆիզիոկրատների (ազատ առևտրի կողմնակիցների) ժողովին։ Իր ելույթում նա ապացուցում էր, որ արհեստների և առևտրի զարգացման համար կառավարությունը պետք է չմիջամտի ձեռնարկատիրական ոլորտին։ Ուսմունքը զարգացել է դասական դպրոցի տնտեսագետների աշխատություններում (մասնավորապես Ադամ Սմիթի «Հետազոտություն ժողովուրդների հարստության բնույթի և պատճառների շուրջ» աշխատությունում, եզրույթը Սմիթը չի ներմուծել և, դատելով Նավիգացիոն ակտերի և վաշխառության օրենքի նկատմամբ ունեցած նրա վերաբերմունքին, այս հարցում նա ճշմարիտ չէր)։

Այս սկզբունքի հիմնական փաստարկը պնդումն է առ այն, որ տնտեսությունն այնպիսի ինքնակարգավորվող համակարգ է, որն ինքն է գտնում արդյունավետ հավասարակշռություն, իսկ պետության միջամտությունն աղավաղում է տնտեսական գործակալների միջոցով ստացած ազդանշանները և արդյունավետ հավասարակշռությունն անհասանելի է դառնում։ Պետությանը հատկացվում է «գիշերային պահակի» դեր՝ շուկայում տնտեսական գործակալների փոխազդեցության կանոնների սահմանում և դրանց իրականացման հսկում, սակայն ոչ մի դեպքում շուկայի ինքնուրույն սուբյեկտի հսկում։

## Քննադատություն
Դասական դպրոցի տնտեսագետները չէին բացահայտում տնտեսության կողմից հավասարակշռության հասնելու գործընթացը, հետազոտվում էր հավասարակշռության վիճակը։ Միևնույն ժամանակ, սարդոստայնանման մոդելի համաձայն (որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է շուկան, հաջորդական իտերացիայի միջոցով, փոխելով գինն ու քանակը, անհավասարակշիռ դիրքից հասնում հավասարակշիռ դիրքի), գոյություն ունեն շուկայի այնպիսի անհավասար վիճակներ, որոնք արդյունքում չեն հանգեցնում հավասարակշռության։

Մյուս կողմից չմիջամտելու սկզբունքը քննադատում են հակահասարակական լինելու համար։ Այն դեպքերում, երբ տնտեսական անաչառ պատճառների արդյունքում կտրուկ նվազում է աշխատավարձը, տնտեսությունն աստիճանաբար կգա նոր հավասարակշռության, սակայն արդեն աշխատաշուկայում իր ծառայություններն առաջարկող ավելի քիչ մարդ կլինի։ «Laissez-faire»-ի գաղափարի կողմնակիցները, սակայն, կարծում են, որ պետական լրավճարների առկայության դեպքում այդ աշխատատեղերի պահպանումը հարկերի բարձրացման միջոցով կհանգեցնի բնակչության արտադրողական եկամտի անարդար իջեցմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աջաթևյան քաղաքականություն
Կատեգորիա:Դասական լիբերալիզմ
Կատեգորիա:Ինդիվիդուալիզմ
Կատեգորիա:Լիբերալիզմ
Կատեգորիա:Կապիտալիզմ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական հասկացություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական լիբերալիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքական շարժումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն բառեր և արտահայտություններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 105 (Բեչ)

50px 15px**Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**։ գրանցման համար՝ *A-401/M*
**Զինվորական գերեզմանատուն № 105 (Բեչ)** (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Բեչ քաղաքի արևմտյան հատվածում գտնվող Հորտ բլրի վրա։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական և Գերմանական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է (№ А-659) .

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 173 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 13 եղբայրական և 10 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 32 ավստրիացի, 10 գերմանացի զինվորներ։ Գերեզմանատանը թաղված է նաև բանակային պատկանելիությունը չճշտված մեկ զինծառայող։

## Նկարագրություն
Գերեզմանատունը շրջապատված է աղյուսե պատով։ Տարածքում գտնվում են փայտե կիսաշրջանաձև վերջավորություններով և տապանաքարային  խաչեր, որոնք բնորոշ են ավստրիացի քանդակագործ Հանս Մայրի ստեղծագործական ոճին։

Գերեզմանատունը անմխիթար վիճակում է գտնվում և հայտնվել է բլրին սպառնացող սողանքների գոտում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

## Արտաքին հղումներ
* Cmentarz wojenny nr 105 — Biecz  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 107 (Բեչ)

**Զինվորական գերեզմանատուն № 107 (Բեչ)** (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Բեչ քաղաքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական բանակի զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ Գերեզմանատանը գտնվում են 3 եղբայրական և 3 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են հրեական ծագման ավստրիական զինծառայողներ։

## Նկարագրություն
Մինչ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը գերեզմանատունը իրենից հրեական գերեզմանատան մի թաղամաս էր ներկայացնում, որը գերմանական զինուժի կողմից ոչնչացվել է Բեչի օկուպացիայի ժամանակ։ Ներկայումս հայտնի են այս գերեզմանատանը թաղված ավստրիացի երեք զինվորների անուններ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո գերեզմանատանը տեղադրվել է սպանված հրեաների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը։

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I-IV), Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 1998.

## Արտաքին հղումներ
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 108 (Բեչ)

50px 15px**Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան**։ գրանցման համար՝ *A-467/M*

**Զինվորական գերեզմանատուն № 108 (Բեչ)** (), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Բեչ քաղաքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրո-Հունգարական և Ռուսական բանակների զինծառայողներ, որոնք զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականին։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ Գերեզմանատանը գտնվում են 6 եղբայրական և 20 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 4 (կամ 5) ավստրիացի և 42 ռուս զինվորներ։ Գերեզմանատունը հիմնվել է հոսպիտալին կից, որն էլ իր հերթին գտնվում էր մոտակա մենաստանում։

2009 թվականի ապրիլի 16-ին  գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А-467/М).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.

## Աղբյուրներ
* Cmentarz wojenny nr 108 — Biecz  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 10 (Վելյա Ցեկլինսկա)

**Զինվորական գերեզմանատուն № 10 (Վելյա Ցեկլինսկա)** (), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Վելյա Ցեկլինսկա  գյուղի մերձակայքում՝ Յասլենսկի մարզ՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանատանը հուղարկավորված են Ավստրո-հունգարական և ռուսական բանակի ծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է Ռազմական գերեզմանների վարչության Կ. և Կ. զինվորական պարետատան Կրակովի կողմից 1915 թվականին  ավստրիացի ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի ծրագրով։ 340 քառակուսի մետր տարածք ունեցող գերեզմանատանը գտնվում են 4 եղբայրական և 12 անհատական գերեզմաններ, որոնցում հուղարկավորված են 77 ավստրիացի և 64 ռուս զինվորներ։

## Բնութագիր
Գերեզմանատունը գտնվում է Գորլից - Նովի Ժմիգրուդ և Յասլո - Ֆոլյուշ ճանապարհների խաչմերուկում։ Ի սկզբանե գերեզմանատունը ունեցել է 340 քառակուսի մետր տարածք և գտնվում էր ժամանակակից Յասլո - Ֆոլյուշ ճանապարհների երկու կողմերում։ Այսօր գերեզմանատան տարածքը կազմում է 110 մետր։ Ժամանակակից հուշարձանի տեղում, փոքր ցանկապատված պարիսպով, կանգնեցված էր հուշարձան, որը չի պահպանվել։ Ներկա պահին բնօրինակ հուշարձանի հիմքի վրա տեղադրված է հուշարձան լեհերեն գրությամբ.





## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.

## Արտաքին հղումներ
* Cmentarz wojenny nr 10 — Wola Cieklińska  
* Метрика кладбища 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ մրցույթի հոդվածներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Աշտարակ Իզերի ափին

մինի|Իզերի ամրոցը և խաղաղության դարպասները
**Աշտարակ Իզերի ափին** (), հուշարձան և խաղաղության թանգարան` նվիրված ֆլամանդացի զինվորներին, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Աշտարակը գտնվում է Արևմտյան Ֆլանդրիայի Դիքսմյոյդե քաղաքից ոչ հեռու, որտեղ ժամանակին կատաղի մարտեր են ընթացել։ Թանգարանը մտնում է Խաղաղության թանգարանների համաշխարհային ցանցի մեջ։

## Պատմություն
Իզերի ափին առաջին աշտարակի կառուցումը սկսվել է 1928 թվականին, իսկ 1930 թվականի օգոստոսի 24-ին կայացել է նրա բացումը։ Սակայն առաջին աշտարակը 1946 թվականի մարտի 15-ի լույս 16-ի գիշերը քանդվել է անհայտ մարդկանց կողմից։ 1950 թվականին պայթեցված աշտարակի ավերակներից կառուցվել է Խաղաղության դարպասը (Paxpoort): 1951-1965 թվականներին հին աշտարակից մի քանի մետր հեռավորության վրա կառուցվել է նորը, որի բարձրությունը 84 մ է։

1993 թվականին աշտարակը ստացել է պատմության հուշարձանի կարգավիճակ։

## Գաղափարական նշանակություն
Աշտարակն առաջին հերթին խաղաղության հուշարձան է։ Միևնույն ժամանակ այն սերտորեն կապված է ֆլամանդական շարժման գաղափարախոսությանը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բելգիական բանակի մեծ մասը եղել է ֆլամանդացի, մինչդեռ սպայական կազմը հիմնականում բաղկացած էր ֆրանկոֆոններից։ Զինվորների տառապանքը հանգեցրեց ֆլամանդա-վալոնյան հարաբերությունների սրմանը։ Ֆլամանդացի զինվորների շրջանում ծայր առավ այսպես կոչված ճակատային շարժումը (), որի հիմնական գաղափարներն էին պացիֆիզմն ու Ֆլանդրիայի անկախությունը։ Իզերի աշտարակը սկսեց խորհրդանշել այդ գաղափարները, ինչն էլ բացատրում է նրա հակասական սիմվոլիկան . այն միաժամանակ խորհրդանշում է պացիֆիզմն ու ֆլամանդական ազգայնականությունը։

1920 թվականից ի վեր ամեն տարի մահացած ֆլամանդական զինվորների հիշատակին անցկացվում է ուխտագնացություն Իզեր (IJzerbedevaart): Սկզբնական շրջանում ուխտագնացության նշանաբանն էր. «Ո՛չ պատերազմին, անկախություն և աստվածային խաղաղություն» (): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Իզերը սկսեց ասոցացվել ծայրահեղ աջ ազգայնականների հետ։ Որպեսզի ընդգծվի արարողության խաղաղասիրական բնույթը, ներկայումս հին նշանաբանի հետ մեկտեղ գործածվում է և նոր նշանաբան` «Խաղաղություն, ազատություն և հանդուրժողականություն» (Vrede, Vrijheid en Verdraagzaamheid):

Իզերի ուխտագնացությունը բավական ռադիկալ չհամարելով` ծայրահեղ ազգայնականները դադարել են մասնակցել դրան և սկսել են անցկացնել համերաշխության սեփական ցույցերը` «Պահակախումբ Իզերում» (IJzerwake):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բելգիայի թանգարաններ
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Շախտի)

**Ազատարար զինվորի հուշարձան** (), հուշարձան ՌԴ Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։

Հասցեն՝ Ռուսաստան, ք. Շախտի, Շևչենկոյի փողոցի և Հեղափոխության հաղթանակի պողոտայի խաչմերուկ։

## Պատմություն
Ազատարար զինվորի հուշարձանը Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում բացվել է 1985 թվականի մայիսի 7-ին։ Արձանը տեղադրված է քաղաքի կենտրոնում՝ Հաղթանակի 40-անյակի հրապարակում՝ քաղգործկոմի նախագահ Վիկտոր Կովալյովի նախաձեռնությամբ։ Հուշարձանը պատրաստված է Ուկրաինական ԽՍՀ գեղարվեստական ֆոնդի Խարկովի քանդակագործական ֆաբրիկայում։

Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա է գտնվել Եվգենի Վուչետիչը՝ Մամաև Կուրգանի Մայր հայրենիք հայտնի քանդակի հեղինակը։

Շախտիի բնակիչները գալիս են Հաղթանակի 40-անյակի հրապարակ, որտեղ գտնվում է հուշարձանը, հարգանքի տուրք մատուցելու Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներին և Հայրենիքի համար զոհվածներին։ Պատերազմի տարիներին շուրջ 10 հազար շախտիեցիներ զոհվել են Հայրենական մեծ պատերազմի ճակատներում, մոտ 35 հազարը պարգևատրվել են մարտական շքանշաններով և մեդալներով։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչում շնորհվել է 27 շախտիեցու։

Քաղաքի բնակիչները հրապարակն անվանում են «Զինվորի հրապարակ»։

Շախտիի գավառագիտական թանգարանում կա այս հուշարձանի փոքր պատճենը։

## Նկարագրություն
Հուշարձանի բարձրությունը պատվանդանի հետ մոտ 15 մետր է։ Հուշարձանը կառուցվել է աշխատավորների միջոցներով, որոնք դրանք վաստակել են «Հաղթանակի 40-ամյակին՝ 40 հարվածային շաբաթ» աշխատանքային հերթափոխի ընթացքում։

Հուշարձանի հեղինակներն են. քանդակագործ, Ուկրաինական ԽՍՀ Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր Յ. Ի. Ռիկը, քանդակագործ Ի. Պ. Յաստրեբովը, ճարտարապետ, Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր Է. Յ. Չերկասովը, ճարտարապետ Ա. Ա. Մաքսիմենկոն, Շախտիի գլխավոր ճարտարապետ Վ. Պ. Օնիշչենկոն։

Քանդակի զինվորը ձեռքին պահում է ինքնաձիգ։ Նրա դեմքը խիստ է և կամային։ Զինվորի կողքին մետաղից ձուլված շքանշաններ են՝ Հաղթանակի, Հայրենական պատերազմի և Փառքի։

Համալիրի կազմում հինգ լուսամփոփներ են, որոնք խորհրդանշում են Հայրենական մեծ պատերազմի հինգ ծանր տարիները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաք Հանքի պատմական հուշարձանների 

Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շախտիի հուշարձաններ