Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկա

**Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկա** ( կամ *Castellfullit de la Roca*)  մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Ժիրոնա գավառի Լա Գարոչա կոմարկայում՝ Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի կազմում։ Պատկանում է Օլոտի դատական շրջանին։ Իսպանիայի ամենափոքր բնակավայրերից մեկն է՝ 1 կմ²-ից պակաս  մակերեսով։ Այն ամենափոքրն է Կատալոնիայում և ամենափոքրը Ժիրոնա նահանգում։ 2023 թվականի տվյալներով քաղաքն ունի 941 բնակիչ։

Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկա բազալտի քարհանքը միակ ակտիվ բազալտի հանքն է, որը ներկայումս գոյություն ունի Իսպանիայում: Քարհանքը գործում է 1929 թվականից, թեև կան 1887 թվականի գրավոր փաստաթղթեր, որոնք արդեն խոսում են դրա մասին։

## Աշխարհագրություն և երկրաբանություն
Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկան Գարոչա հրաբխային շրջան բնական պարկի () մի մասն է: Քաղաքը գտնվում է ավելի քան 50 մետր բարձրությամբ և գրեթե մեկ կիլոմետր երկարությամբ բազալտային ժայռի վրա, ինչը հազարամյակներ առաջ Ֆլուվիա և Տորոնել գետերի էրոզիոն գործունեության  հետևանք է հրաբխային մնացորդների վրա։ Տարածքում դիտվում է երկու լավային հոսքերի վրադրում՝ առաջինը՝ 217․000 տարեկան է և առաջացել է Բատետ դե լա Սեռա հրաբխից, երկրորդը մոտ 192․000 տարեկան է և առաջացել է Բեգուդա հրաբխից: Առանձնանում են բազալտե սյուներ, որոնք բազալտի կանոնավոր ճեղքման բնորոշ ձև են։

## Անվան ծագում
1096 թվականին հիշատակվել է «Կաստրո Ֆուլիտ» անունը։ Ավելի ուշ այլ փաստաթղթերում հայտնվել են «Կաստրո Ֆոլիտո» և «Կաստելո Ֆոլիտո» անվանումները: Հետագայում ավելացվել է «դե լա Ռոկա» հավելվածը՝ քաղաքը տարբերելու Կատալոնիայի երկու՝ Կաստելֆոլիտ Ռյուբռեգոս և Կաստելֆոլիտ Բոշ ()  քաղաքներից։

## Պատմություն
Հին քաղաքը, որը շրջապատված էր պարիսպներով, ավերվել է 1427-1428 թվականների երկրաշարժերից։

1462 թվականին, Կատալոնիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, այն անցել է Ֆրանչեսկ դե Վերնտալատի ռեմենսաների ձեռքը։ 1657 թվականին, Կատալոնիայի ապստամբության ժամանակ, տեղի է ունեցել ճակատամարտ, որտեղ ֆրանսիացիները պարտվել են կաստիլիական զորքերին, որոնց հրամանատարն է եղել Ֆրանցիսկո դե Օրոզկոն՝ Մորտարայի մարկիզը։

1691 թվականին ֆրանսիացիները քանդել են ամրոցը։ 1874 թվականին, Երրորդ Կարլիստական պատերազմի ժամանակ, քաղաքի մոտ, Սիեռա դել Տոյսում, Կաստելֆոլիտի և Օիսի միջև, տեղի է ունեցեկ Տոյայի ճակատամարտը, որում Ֆրանցիսկո Սավալսի կարլիստական ուժերը ջախջախել են Նուվիլասի հանրապետական ուժերը։

## Մշակութային ժառանգություն
աջից|մինի|329x329փքս|Բնակավայրի տեսքը Կոս սրբավայրից։
* Հին քաղաք, բաղկացած միջնադարյան ծագման նեղ փողոցներից: Տների մեծ մասը կառուցվել է շրջանի հրաբխային ապարներով։
* Սան Սալվադորի եկեղեցի, որը մի քանի անգամ վերանորոգվել է, ուշ Վերածննդի ոճով է, յուրաքանչյուր կողմում բացվածքներով քառակուսի զանգակատուն և պսակված գմբեթով, որը զարդարված է փոքր սյուներով: Եկեղեցու ինտերիերը ներկայումս մշակութային կենտրոն է, որտեղ ժամանակավոր ցուցադրություններ են կազմակերպվում:

## Տնտեսություն
Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկան բնութագրվում է իր սահմանափակ տարածքով, ինչը ստիպել է նրա բնակիչներին օրավարձու աշխատանքով զբաղվել (բրասերոներ), իսկ մյուսները՝ քարագործներ են եղել հենց քաղաքապետարանում: Արդյունաբերական հեղափոխության հետ մեկտեղ ստեղծվել են մի քանի ընտանեկան արտադրություններ, որոնք զբաղվել են կաշեգործությամբ, մսի և մանվածքի արտադրությամբ։  20-21-րդ դարերում Կաստելֆոլիտ դե լա Ռոկան տուժել է արդյունաբերական ընկերությունների փակման և մոտակա արդյունաբերական բնակավայրեր գաղթի պատճառով: Նրա բնակիչները կրկին ստիպված են եղել աշխատանք փնտրել քաղաքապետարանից դուրս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի մունիցիպալիտետներ
Կատեգորիա:Կատալոնիա