Աջմալ Ահմադի

**Աջմալ Ահմադի** (պարսկերեն /փաշթո , ), ծագումով աֆղան, ամերիկացի տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ, որը նախկինում եղել է Աֆղանստանի Կենտրոնական բանկի պաշտոնակատար կառավարիչ, Դա Աֆղանստան Բանկի, Աֆղանստանի առևտրի և արդյունաբերության նախարարի պաշտոնակատար, եղել է Աֆղանստանի առևտրի և արդյունաբերության ժամանակավոր նախարար, Աֆղանստանի նախագահի բարձրագույն տնտեսական խորհրդականը և ներկայացրել է Աֆղանստանը Թուրքմենստան-Աֆղանստան-Պակիստան-Հնդկաստան (TAPI) բնական գազի խողովակաշարի նախագծում:

Ծնվել է Աֆղանստանում և մեծացել է Միացյալ Նահանգներում։ Սովորել է Հարվարդի համալսարանում և աշխատել տնտեսական զարգացման և ներդրումների կառավարման ոլորտներում, նախքան 2014 թվականին Աֆղանստան վերադառնալը՝ Աֆղանստանի կառավարությունում բարձր պաշտոններ զբաղեցնելու համար։

## Վաղ կյանք
Աջմալ Ահմադին ծնվել է Քաբուլում Սաուրի հեղափոխության հետ նույն շաբաթում։ Մանկությունն անցկացրել է Աֆղանստանում, Պակիստանում, Գերմանիայում և Միացյալ Նահանգներում։

Հայրը եղել է Ղազնի նահանգից և գործող բժիշկ։ Նրա մայրը եղել է մանկապարտեզի դաստիարակչուհի, եղբայրը ֆինանսների մագիստրոսի կոչում է ստացել Օքսֆորդի համալսարանից։

## Կրթություն
Աջմալ Ահմադին ստացել է երկու մագիստրոսի աստիճան Հարվարդի համալսարանից։ Ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի (MBA) աստիճան Հարվարդի բիզնես դպրոցից և միջազգային զարգացման պետական կառավարման մագիստրոսի աստիճան Հարվարդի Քենեդիի դպրոցից։ Իր մագիստրոսական թեզի համար նկիրառել է աճի ախտորոշիչ շրջանակը Աֆղանստանում՝ տնտեսագետ Դանի Ռոդրիկի ղեկավարությամբ։

Ստացել է մաթեմատիկայի և տնտեսագիտության բակալավրի կրթություն՝ համակարգչային գիտության և փիլիսոփայության լրացուցիչ մասնագիտացմամբ՝ Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանից:

Ներկայումս Հարվարդի Քենեդիի դպրոցի Մոսովար-Ռահմանիի բիզնեսի և կառավարման կենտրոնում (M-RCBG) ավագ գիտաշխատող է: Այս պաշտոնում դասավանդում է ուսանողական սեմինարներ և հետազոտություններ է անցկացնում զարգացող տնտեսություններում կենտրոնական բանկային գործունեության վերաբերյալ, այդ թվում՝ դրամավարկային քաղաքականության, ֆինանսական տեխնոլոգիաների կարգավորման, բանկային վերահսկողության, պահուստների կառավարման և փողերի լվացման/ֆինանսական դեմ պայքարի համապատասխանության ոլորտներում։

## Կարիերա
### Տնտեսական զարգացում և ակտիվների կառավարում
Ահմադին երկարատև կարիերա է ունեցել տնտեսական զարգացման, ակտիվների կառավարման և քաղաքականության խաչմերուկում։ Աշխատել է որպես միկրոֆինանսավորման «Խաղաղության կորպուսի» կամավոր Կամերունի Կումբա քաղաքում (2001-2003 թվականներ), Համաշխարհային բանկում (2004 թվական), որպես ավագ խորհրդատու Աֆղանստանի ֆինանսների նախարարությունում (2004-2005 թվականներ), ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունում, Միջազգային դրամավարկային քաղաքականության գրասենյակում՝ զբաղվել է պետական պարտքի վերակառուցումների հետազոտությամբ (2005), աշխատել է նաև ACAP Partners-ում՝ զարգացող շուկաների մասնավոր կապիտալի խմբում, ինչպես նաև Booz Allen Hamilton-ում (2007)։

Հարվարդի համալսարանն ավարտելուց հետո Ահմադին ութ տարի աշխատել է ակտիվների կառավարման ոլորտում՝ ներդրումներ կատարելով գլոբալ մակրո և զարգացող շուկաների ռազմավարություններում։ Եղել է  ֆիքսված եկամտի կորպորատիվ պարտատոմսերի վերլուծաբան T. Rowe Price-ում (2008-2009 թվականներ), դարձել է ինքնիշխան CEEMA-ի վերլուծաբան Acadian Asset Management-ում (2009-2012 թվականներ), եղել է միակ համաշխարհային տնտեսագետը և գործարքներ է իրականացրել Fortress Investment Group-ի տարբեր զարգացող շուկաների ֆոնդերում (2012-2014 թվականներ):

### Նախագահի ավագ տնտեսական խորհրդական
Ազգային միասնության կառավարության ձևավորումից հետո Ահմադին չորս տարի եղել է նախագահ Աշրաֆ Ղանիի բանկային և ֆինանսական հարցերով ավագ խորհրդական։ Այս պաշտոնում Ահմադին աշխատել է բիզնես միջավայրի բարելավման ուղղությամբ, որտեղ ղեկավարել է առևտրային բարեփոխումների գործերը, այդ թվում՝ համագործակցել է DLA միջազգային իրավաբանական ընկերության հետ՝ Աֆղանստանի առևտրային դատավարության օրենսգրքում, մունիցիպալ օրենսդրությանը, անվճարունակության մասին օրենսդրությանը, սահմանափակ պատասխանատվությամբության մասին օրենսդրությանը, հանքանյութերի մասին օրենսդրությանը և ածխաջրածինների մասին օրենսդրությանը փոփոխություններ կատարելու համար։ Նա նաև օգնել է համակարգել Աֆղանստանի բանկային հատվածի բարելավմանն ուղղված գործողությունները։

Ահմադիի ջանքերի շնորհիվ Աֆղանստանը 2018 թվականին դարձել է Համաշխարհային բանկի ամենամեծ բիզնես բարեփոխիչը։ Սա ներառում էր Աֆղանստանի դիրքի զգալի բարձրացում հետևյալ կատեգորիաներում՝ փոքրամասնության ներդրողների պաշտպանություն, անվճարունակության կարգավորում և բիզնես սկսել։

Իր ներդրումն է ունեցել Աֆղանստանի կոռուպցիայի դեմ պայքարի օրակարգում՝ մշակելով ազգային կոռուպցիայի դեմ պայքարի ռազմավարությունը և հետևելով կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնական չափանիշներին։ Ներկայացրել է Աֆղանստանը Կոպենհագենում կայացած կոռուպցիայի դեմ պայքարի 18-րդ միջազգային համաժողովում, որտեղ մասնակցել է Համաշխարհային բանկի այն ժամանակվա գործադիր տնօրեն Քրիստալինա Ջորջիայի և այլ բարձրաստիճան անձանց հետ քննարկումներին։

### Առևտրի և արդյունաբերության նախարար
Աֆղանստանի արդյունաբերության և առևտրի նախարարի պաշտոնակատարի պաշտոնում աշխատելիս Ահմադին փորձել է բարեփոխումներ իրականացնել արտահանման խթանման, արդյունաբերական արտադրության ավելացման և բիզնես միջավայրի բարելավման ուղղությամբ։

Առևտրի բարելավման նպատակով Ահմադին ստեղծել և կարևոր դեր է խաղել Աֆղանստանի ազգային օդային միջանցքի ծրագրի ղեկավարման գործում, որն այժմ տարեկան 100 միլիոն դոլար է արտահանում աշխարհի ավելի քան 50 շուկաներ, ինչպես նաև վերանայեց մի շարք տարանցիկ համաձայնագրեր, որոնք պետք է օգնեն կրճատել առևտրականների տարանցիկ ծախսերը և օգնեցին երկրի պատմության մեջ առաջին անգամ արտահանել 1 միլիարդ դոլար (2020 թվական)։

Արդյունաբերական հզորությունները բարելավելու համար նախարար Ահմադին վերակառուցել է Արդյունաբերական պարկերի վարչությունը, եռակողմ փոխըմբռնման հուշագրեր է ստորագրել էլեկտրաէներգիայի մատակարար DABS-ի և Արդյունաբերության և հանքերի պալատի հետ և ավելի մեծ ֆինանսավորում տրամադրեց նոր արդյունաբերական պարկերի զարգացման համար։

Գործարար միջավայրը բարելավելու համար նախարար Ահմադին պարզեցրել է բիզնեսի լիցենզավորման գործընթացը և բիզնեսի լիցենզիայի գինը մոտավորապես 30,000 աֆղանից իջեցրեց մինչև ընդամենը 100 աֆղան։

### Դա Աֆղանստանի բանկի կառավարիչ
2020 թվականի հունիսի 3-ի նախագահի 544 հրամանագրի հիման վրա Ահմադին նշանակվել է Աֆղանստանի կենտրոնական բանկի՝ Դա Աֆղանստանի բանկի (DAB) ժամանակավոր կառավարիչ, որը կարգավորում է Աֆղանստանում բանկային և դրամական գործարքների բոլոր գործառնությունները։ Նրա պարտականությունների մեջ էին մտնում դրամավարկային քաղաքականության, ֆինանսական հատվածի վերահսկողության, ֆինանսական հետախուզության, վճարային համակարգերի և բանկային գործառնությունների կառավարումը։

Դժվարին հանգամանքներին չնայած, նահանգապետ Ահմադին կարողացել է պահպանել մակրոտնտեսական կայունությունը, այդ թվում՝ գնաճը երկնիշ թվերից իջեցնելով մինչև ընդամենը 1.6% (2021 թվականի հուլիսի դրությամբ), ապահովելով ֆինանսական ոլորտի ուժեղ վերահսկողություն և 2020 թվականի դեկտեմբերին գործարկելով իրական ժամանակի համախառն հաշվարկային (RTGS) համակարգը։ Նահանգապետ Ահմադին գործարկել է հաջողակ բջջային վճարումների համակարգ և գտնվում էր ծրագրի ազգային մեկնարկի գործընթացում, երբ թալիբները տապալեցին կառավարությունը։

2021 թվականի նոյեմբերին բանակցություններ է վարել Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) ընդլայնված վարկային ծրագրի և 370 միլիոն դոլարի վարկի շուրջ և ղեկավարել է ծրագրի առաջին հաջող վերանայումը 2021 թվականի հունիսին։

## Մեկնում Աֆղանստանից
Ահմադին Աֆղանստանը լքել է ամերիկյան ռազմական չվերթով օգոստոսի 15-ին, երբ Իսլամական Հանրապետությունը փլուզվել է 2021 թվականի թալիբների հարձակման լույսի ներքո։ Հեռանալիս նա թվիթում հրապարակել է իր վերջին ապրումները։ Քննադատել է կառավարության գործիչներ Ֆազել Մահմուդ Ֆազլիին և Համդուլլահ Մոհիբին՝ «իրենց դերերում չափազանց անփորձ լինելու» համար։

## Մեդիայում
Նահանգապետ Ահմադին ուղիղ եթերում հարցազրույցներ է ունեցել, ելույթներ է ունեցել կոնֆերանսներում, գրել է հոդվածներ, հարցազրույցներ է տվել փոդքասթերում և ներկայացվել է բազմաթիվ լրատվամիջոցներում։

Նրա ելույթները կոնֆերանսներում ներառում են Bloomberg New Economy Forum (NEF)-ում, որտեղ ելույթ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետ Թոնի Բլեերի և Իան Բրեմմերի հետ քննարկումների ժամանակ, Financial Times-ի վեբինարում՝ գեներալ Պետրեուսի հետ և Հնդկաստանում՝ Հնդկական օվկիանոսի կոնֆերանսում և Գլոբալ բիզնես գագաթնաժողովում:

Մասնակցել է բազմակողմ ֆորումների, այդ թվում՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի 2020 թվականի տարեկան հանդիպումներին․ 2018 թվականի Ժնևի Աֆղանստանի վերաբերյալ կոնֆերանսին և Համաշխարհային բանկի ֆինանսական ոլորտի քաղաքականության մարտահրավերներին նվիրված սեմինարին։ ինչպես նաև ելույթներ է ունեցել բազմաթիվ վերլուծական կենտրոններում, այդ թվում՝ նկարագրելով տնտեսական բարեփոխումները Վիլսոն կենտրոնում (2018), ներդրումային հնարավորությունները «Հերիթիջ հիմնադրամում» (2019) և կառավարության փլուզումը Ատլանտյան խորհրդում (2021)։

Իր հոդվածներում (Op-Eds) նա ներկայացրել է Աֆղանստանի անկման պատճառ դարձած երեք ներքին և երեք արտաքին գործոններ  հակադրել է Աֆղանստանի հետ շարունակական ներգրավվածության անհրաժեշտությունը՝ Financial Times-ում, «Bloomberg»-ում նշել է թալիբների առջև ծառացած շարունակական մարտահրավերները, «The Hill»-ում ընդգծել է նախկինում իրականացված դրական տնտեսական բարեփոխումները և «Bakhtar News»-ում ներկայացրել է ֆինանսական ոլորտի բարեփոխումները։

CNN-ում, Sky News-ում, BBC-ում, TRT World-ում, G-Zero Media-ում և WION News-ում իր հարցազրույցներում նկարագրել է Աֆղանստանի մարտահրավերները և իր փախուստը։

Նա կարողացել է ավելի մանրամասն տեղեկություններ տրամադրել իր՝ որպես Դա բանկի ժամանակավոր կառավարչի ժամանակի մասին տարբեր փոդքասթերում, այդ թվում՝ Bloomberg Odd Lots-ում, Mercatus Center Macro Musings-ում և Շրյոդերի «Կենտրոնական բանկի կառավարումը թալիբների դռան առաջ» հոդվածում: Իր անձնական փորձը և տնտեսական տեսակետները ներկայացնել է NPR-ի Planet Money և Marketplace հաղորդումներում:

Ահմադիի աշխատանքին և մեկնաբանություններին հղումներ են արել ամբողջ աշխարհում՝ ներառյալ New York Times-ը, Wall Street Journal-ը, Bloomberg-ը, National Interest-ը, CNBC-ը, Axios-ը, Al-Jazeera-ը, Nikkei Asia-ն, Japan Times-ը․ Radio Free Europe-ը, Economic Times of India-ն, Asia Money-ն, TRT World-ը, Les Echos in France-ը, Independent UK-ը, Khaleej Times-ը, Straits Times of Singapore-ը, Irish Times-ը, Money Control-ը, Turkish Press-ը և German Press-ը։

Նաև ճեպազրույցներ է անցկացրել ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության, ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի և Սենատի բանկային և ֆինանսների հանձնաժողովի ներկայացուցիչների հետ։ Նահանգապետ Ահմադիի մասին հիշատակվում է Փորթմանի և Ռուբիոյի կողմից ԱՄՆ գանձապետարան ուղարկված նամակում:

## References

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Աֆղաններ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ