Սիրիական ընդդիմության հարձակում

**Սիրիական ընդդիմության հարձակումը** 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին իրականացրել է Թուրքիայի աջակցությունը վայելող Սիրիայի ընդդիմադիր ահաբեկչական խմբավորումների դաշինքը, որը կոչվում է «Ռազմական գործողությունների հրամանատարություն»՝ «Հայաթ Թահրիր ալ-Շամ» (ՀԹՇ) ահաբեկչական խմբավորման գլխավորությամբ և Թուքիայի կողմից աջակցվող այլ խմբավորումներ հարձակում են սկսել կառավարամետ Սիրիական արաբական բանակի ուժերի դեմ Սիրիայի Հալեպի, Իդլիբի և Համայի մարզերում։ Հարձակումը Հայաթ Թահրիր ալ-Շամի զինյալների կողմից անվանվել է «**Ագրեսիայի զսպում**»։ Սա առաջին դեպքն է, երբ սիրիական քաղաքացիական պատերազմի ընդդիմադիր ահաբեկչական ուժերը ռազմական հարձակողական արշավ են սկսել 2020 թվականի մարտի Իդլիբի հրադադարից հետո։

2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին «Հայաթ Թահրիր ալ-Շամ»-ի (ՀԹՇ) զինյալները, իսկ ավելի ուշ՝ Սիրիայի դեմոկրատական ​​ուժերը (ՍԴՈւ) մտան Հալեպ և գրավեցին քաղաքի մեծ մասը՝ կառավարամետ ուժերի ձախողման իրադրությունում։ Հաջորդ օրը ընդդիմադիր ուժերը սկսեցին արագ հարձակում՝ գրավելով տասնյակ քաղաքներ և գյուղեր, քանի որ կառավարամետ ուժերը քայքայվեցին, և առաջ շարժվեցին դեպի Համա՝ Սիրիայի կենտրոնական մասում, արդյունքում գրավելով այն դեկտեմբերի 5-ին։ Դեկտեմբերի 6-ին ՍԴՈւ-ն Եփրատի արևելքում հարձակման ժամանակ գրավեց Դեյր-էզ-Զորը, մինչդեռ նորաստեղծ Հարավային օպերատիվ շտաբը և Ալ-Ջաբալ բրիգադը գրավեցին Դարաան և Սուվեյդան հարավային հարձակման ժամանակ։ ՀԹՇ-ն առաջ է շարժվել ավելի հարավ՝ դեպի Հոմս։ ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող Սիրիական ազատ բանակը (ՍԱԲ) վերահսկողություն է հաստատել երկրի հարավ-արևելքում գտնվող Պալմիրայի վրա։

2024 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Հարավային ճակատի ուժերը հարավից մտան Ռիֆ Դիմաշկի մարզ և հայտնվեցին մայրաքաղաք Դամասկոսից 10 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ավելի ուշ հաղորդվում էր, որ ընդդիմադիր ուժերը ներխուժել են մայրաքաղաքի արվարձաններ։ ՍԱԲ-ի ուժերը դեպի մայրաքաղաք շարժվեցին հարավ-արևելքից։ Դեկտեմբերի 8-ին նրանք գրավեցին Հոմսը` փաստացիորեն կտրելով Ասադի ուժերին սիրիական ծովափից։ Նույն օրը ապստամբները գրավեցին նաև մայրաքաղաք Դամասկոսը՝ տապալելով Բաշշար ալ-Ասադի կառավարությունը և վերջ տալով Ասադների ընտանիքի 53-ամյա կառավարմանը երկրում։

## Նախապատմություն

2020 թվականի մարտին Իդլիբի հրադադարի մասին համաձայնագրից ի վեր, լայնածավալ գործողությունները դադարեցվել են ընդդիմության և կառավարամետ ուժերի միջև Սիրիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Սկսած 2022 թվականի վերջից, Թահրիր ալ-Շամի ահաբեկչական ուժերը մի շարք ներթափանցման և դիպուկահարային հարձակումներ սկսեցին կառավարական ուժերի վրա, ինչը հանգեցրեց հարձակման։ 2016 թվականի Հալեպի հարձակումից ի վեր Հալեպը գտնվում է Բաշշար ալ-Ասադի կառավարության և Իրանի կողմից աջակցվող զինյալների վերահսկողության տակ։

2024 թվականի հոկտեմբերին Թահրիր ալ-Շամի և կառավարական ուժերի լայնածավալ մոբիլիզացիա սկսվեց Հալեպի արվարձաններում, քանի որ սիրիացի ապստամբներն ասում էին, որ ամիսներ շարունակ պատրաստվում էին Հալեպ քաղաքում կառավարական ուժերի դեմ լայնածավալ հարձակման։ 2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին կառավարական զորքերի հրետանին հարվածներ հասցրեց ընդդիմադիրների կողմից վերահսկվող Արիհա քաղաքին, ինչի հետևանքով սպանվեց և վիրավորվեց 16 խաղաղ բնակիչ։

## Պատմություն
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին «Հայաթ Թահրիր աշ-Շամ» իսլամիստական խմբավորումը հայտարարեց, որ սկսել է «Ագրեսիայի զսպում» կոչվող հարձակումը Սիրիայի Հալեպի մարզի արևմտյան մասում գտնվող կառավարամետ ուժերի դեմ։ Սիրիական ընդդիմությունը պնդում է, որ հարձակումը պատասխանն է ապստամբների կողմից վերահսկվող Իդլիբի ուղղությամբ Բաշշար ալ-Ասադի սիրիական կառավարության կողմից վերջին հրետանային հարձակումներին, որոնց հետևանքով զոհվել է առնվազն 30 խաղաղ բնակիչ։ 

### Սկզբնական առաջխաղացում
Հարձակման առաջին տասը ժամվա ընթացքում ՀԹՇ-ն կառավարամետ ուժերից գրավել է 20 քաղաք և գյուղ, այդ թվում՝ Ուրում ալ-Քուբրա, Անջարա, Ուրում ալ-Սուղրա, Շեյխ Աքիլ, Բարա, Աջիլ, Ավիջիլ, ալ-Հաֆթահ, Թալ ալ-Դաբաա, Հայր Դարկալ, Քուբթան ալ-Ջաբալ, ալ-Սալում, ալ-Քասիմիա, Կաֆր Բասին, Հավր, Անազ և Բասրաթուն բնակավայրերը։

### Հալեպի ճակատամարտ

Հարձակման առավել նշանակալից դրվագներն էին Հալեպի ճակատամարտն ու Դամասկոսի անկումը, որով տապալվեց Ասադական ռեժիմը և վերջ տրվեց Իրաքում ու Սիրիայում գործող Բաաս կուսակցությանը, դրա հետ միասին նաև՝ Ասադ-Սադդամյան հակամարտությանը։

## Ծանոթագրություններ
### Նշումներ


## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2024 Սիրիայում
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ