open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1496

Հանդիսանում է 15-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1490-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1495 և 1497 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Լեոնարդո դա Վինչին առանց հաջողության փորձարկում է իր ստեղծած թռչող մեքենան։ 

## Ծնունդներ
* Նոյեմբերի 23՝ Կլեման Մարո, ֆրանսիացի բանաստեղծ (մ. 1544)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1497

Հանդիսանում է 15-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1490-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1496 և 1498 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հուլիսի 8՝ Վասկո դա Գամայի արշավախումբն սկսում է իր ճանապարհորդությունը դեպի Հնդկաստան։ 
* Բյուզանդական կայսրության ժառանգություն դառնալով երկգլխանի արծիվը հաստատվում է որպես Ռուսաստանի զինանշան։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1498

Հանդիսանում է 15-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1490-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1497 և 1499 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Մայիսի 23՝ Պապին քննադատելու համար խարույկի վրա այրում են Ֆլորենցիայի քաղաքագլուխ Ջիրոլամո Սավոնարոլային։ 
### Աշխարհագրական բացահայտումներ
* Մայիսի 20՝ Պորտուգալացի նավագնաց Վասկո դա Գաման հասնում է Քալիկութ (ներկայումս՝ Քոժիքոդե), Հնդկաստան, դառնալով Աֆրիկան նավարկելով շրջանցած առաջին եվրոպացին։ 
* Հուլիսի 31՝ դեպի արևմտյան կիսագունդ կատարած իր երրորդ ճանապարհորդության ժամանակ Քրիստափոր Կոլումբոսը դառնում է Թրինիդադ կղզին հայտնաբերած առաջին եվրոպացին։ 
* Օգոստոսի 1՝ Կոլումբոսը հայտնաբերում է Օրինոքո լեռը։
մինի|ձախից|160px|Ալբրեխտ Դյուրերի ինքնանկարը։<br />1498 թ.

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Ապրիլի 7՝ Շարլ VIII, Ֆրանսիայի թագավոր (ծն. 1470)

## Ծանոթագրություններ
1499

Հանդիսանում է 15-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1490-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1498 և 1500 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հունվարի 8՝ Ֆրանսիայի Լուի XII թագավորն ամուսնանում է Աննա Բրեթոնցու հետ։ 
* Ապրիլի 14՝ Կրակովի համաձայնագրով Լեհաստանն ու Հունգարիան ճանաչում են Մոլդավիայի անկախությունը։ 
* Սեպտեմբերի 18՝ Հնդկաստանից վերադառնալով Վասկո դա Գաման ժամանում է Լիսաբոն։ 
* Հոկտեմբերի 25՝ Փարիզում փլվում է 1413 թվականին Շարլ VI-ի կառուցած փայտե Նոտր-Դամ կամուրջը։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1500

Հանդիսանում է 15-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1490-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1499 և 1501 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հունվարի 5 - Դուքս Լյուդովիկո Սֆորցան վերանվաճեց Միլանը, բայց շուտով նորից դուրս մղվեց ֆրանսիացիների կողմից։
* Հունվարի 26 - Իսպանացի ծովագնաց Վիսենտե Յանիես Պինսոն հասավ Բրազիլիայի հյուսիսային ափ։
* Փետրվարի 17 - Համմինգստադտի ճակատամարտ. դանիական բանակին չհաջողվեց նվաճել Դիտմարշենի գյուղացիական հանրապետությունը։ 
* Ապրիլի 22 - պորտուգալացի ծովագնաց Պեդրու Ալվարիշ Քաբրալն իր տասներեք նավաստիներով պաշտոնապես հայտնաբերում է Բրազիլիան։
* Օգոստոսի 10 - Դիոգու Դիաշը հայտնաբերում է ներկայումս Մադագասկար անունով կղզին։

## Ծնունդներ
* Փետրվարի 24 - Կառլոս V, Սրբազան Հռոմի կայսր (մ. 1558)
* Նոյեմբերի 3 - Բենվենուտո Չելինի, իտալացի ոսկերիչ և քանդակագործ (մ. 1571)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Հոկտեմբերի 11

**Հոկտեմբերի 11**, տարվա 284-րդ (նահանջ տարիներին՝ 285-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 81 օր։

## Դեպքեր
## Ծնունդներ
* 1758 – Հենրիխ Օլբերս, գերմանացի ֆիզիկոս և աստղագետ 
* 1885 – Ֆրանսուա Մորիակ, ֆրանսիացի գրող, գրականագետ, արժանացել է Նոբելյան մրցանակի 1952 թ. 
* 1901 - Դմիտրի Շիկանյան, բալետի հայ սովետական արտիստ, դիրիժոր
* 1937 – Բոբի Չարլթոն, անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստ
* 1947 – Լուկաս Պապադեմոս, հույն տնտեսագետ
* 1951 – Ժան-Ժակ Գոլդման, հրեական ծագումով ֆրանսիացի երգիչ և երգերի հեղինակ
* 1961 – Ամր Դիաբ, եգիպտոսցի փոփ աստղ
* 1985 – Միշել Թրախտենբերգ, հրեական ծագումով ամերիկացի դերասանուհի

## Մահեր
* 1889 – Ջեյմս Ջոուլ, անգլիացի ֆիզիկոս
* 1896 – Անտոն Բրուքներ, ավստրիացի կոմպոզիտոր և երգեհոնահար 
* 1900 – Գայանե Հովհաննիսյան, մանկավարժ 
* 1921 – Հարություն Աբելյան, հայ քիմիկոս 
* 1937 – Աբրահամ Զամինյան, գրականագետ 
* 1963 – Ժան Կոկտո, ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ և դրամատուրգ 
* 1967 – Հովհաննես Իսակով, Սովետական Միության մարշալ
* 1989 – Անդրանիկ Մարտիրոսյան, դիվանագետ

## Տոներ
* Աղջիկ երեխաների միջազգային օր
*Տեսողության համաշխարհային օր
* Մակեդոնիա` Հեղափոխության օր
Հոկտեմբերի 16

**Հոկտեմբերի 16**, տարվա 289-րդ (նահանջ տարիներին՝ 290-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 76 օր։

## Դեպքեր
* 1840 - Նոր Զելանդիան հայտարարվում է Մեծ Բրիտանիայի գաղութ
* 1923 - Լոս Անջելեսում հիմնադրվում է «Ուոլթ Դիսնեյ» ընկերությունը
* 1978 - Lեհ Կարոլ Վոյտիլան Հովհաննես Պողոս II անունով ընտրվում է Հռոմի 264-րդ պապ
* 1991 - Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ընտրվում է Հայաստանի առաջին նախագահ

## Ծնունդներ
* 1841 - Իտո Հիրոբումի Ճապոնիայի առաջին և քառակի վարչապետը (մ. 1909)
* 1854՝
**Կարլ Կաուցկի Karl Kautsky չեխ-գերմանացի լրագրող և փիլիսոփա, մարքսիզմի տեսաբան (մ. 1938)
** 100px
** Օսկար Ուայլդ Oscar Wilde իրլանդացի գրող և բանաստեղծ (մ. 1900)
* 1863 - Ջոզեֆ Օսթին Չեմբեռլեն Austen Chamberlain բրիտանացի քաղաքական գործիչ (մ. 1937)
* 1886՝
** Արմին Վեգներ Armin Theophil Wegner գերմանացի լրագրող և իրավագետ (մ. 1978)
** Դավիդ Բեն-Գուրիոն דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹ‎ Իսրայելի հիմնադիր և առաջին վարչապետ (մ. 1973)
* 1906 - Ամինե Ավդալ Emînê Evdal հայաստանցի քուրդ գրող (մ. 1964)
* 1908 - Էնվեր Խոջա Enver Hoxha Ալբանիայի կոմունիստ առաջնորդ 1944-1985 թթ.
* 1925 - Անժելա Լենսբերի Angela Lansbury բրիտանա-ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* 1926 - Զարեհ Խրախունի, հայ բանաստեղծ
* 1936 - Էդուարդ Սարգսյան, ճարտարապետ
* 1939 - Ամարո Ամանսիո Վարելա Amancio Amaro Varela ֆուտբոլիստ
* 1948 - Գագիկ Գյուրջյան, հայ ճարտարապետ
* 1953 - Պաուլո Ռոբերտո Ֆալկաո Paulo Roberto Falcão բրազիլացի ֆուտբոլիստ
* 1958 - Թիմ Ռոբինս Tim Robbins ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր
* 1962 - Դմիտրի Խվորոստովսկի, ռուս օպերային բարիտոն երգիչ
* 1962 - Աշոտ Ադամյան (բժիշկ), վնասվածքաբան-օրթոպեդ
* 1968 - Իլյա Լագուտենկո, ռուս րոք-երաժիշտ
* 1970 - Գագիկ Սիրավյան, նկարիչ
* 1982 - Ամարի Սթադոմայեր Amar'e Carsares Stodemire ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1984 - Շեյն Ուորդ, անգլիացի երգիչ և դերասան
* 1990 - Յոհաննա Գվյուդրուն Յոունսդոտտիր, իսլանդացի երգչուհի

## Մահեր
* 1553՝ գերմանացի նկարիչ Լուկաս Կրանախ Ավագ (* 1472 թ.)
* 1793՝ Ֆրանսիայի թագուհի Մարի Անտուանետ (* 1755 թ.)
* 1946 - Նյուրնբերգի դատավարությամբ մահապատժի ենթարկվածներ՝
** Վիլհելմ Կեյտել, նացիստական շտաբի պետ
* 1987՝ ամերիկացի հրեա ծագումով ջութակահար Յաշա Հայֆեց (* 1901 թ.)
* 1991 - Առաքել Առաքելյան,հայ գեղանկարիչ,ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
* 2003՝ կինոյի և թատրոնի դերասան Սերգեյ Իսրայելյան (* 1937 թ.)

## Տոներ
* Պարենի համաշխարհային օր
* Մամուլի օր՝
** Հայաստան
* Հովհաննես Պողոս II-ի օր՝
** Լեհաստան
Հոկտեմբերի 18

**Հոկտեմբերի 18**, տարվա 291-րդ (նահանջ տարիներին՝ 292-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 74 օր։
## Դեպքեր
* 1867 - Ռուսաստանն Ալյասկան հանձնեց ԱՄՆ-ին
* 1944՝ սովետական զորքերը մտնում են Չեխոսլովակիա
* 1968՝ Մեխիկոյի օլիմպիական խաղերում Բոբ Բիմոնը սահմանում է հեռացատկի համաշխարհային ռեկորդ՝ 8մ 90սմ
* 2007 - Պակիստանում տեղի ունեցած ահաբեկչության հետևանքով զոհվում է Բենազիր Բհութոն և ևս 150 մարդ
## Ծնունդներ
* 1706 - Բալդասարե Գալուպպի Baldassarre Galuppi իտալացի կոմպոզիտոր (մ. 1785)
* 1741 - Շոդերլո դը Լակլո Pierre Choderlos de Laclos ֆրանսիացի բանակի գեներալ և գրող (մ. 1803)
* 1777 - Հենրիխ ֆոն Կլեյստ Heinrich von Kleist գերմանացի բանաստեղծ և արձակագիր (մ. 1811)
* 1842 - Էմանուել Վիրթ Emanuel Wirth գերմանացի ջութակահար (մ. 1923)
* 1844 - Լյուկ Ֆիլդս Luke Fildes անգլիացի նկարիչ (մ. 1927)
* 1859 - Անրի Բերգսոն Henri Bergson ֆրանսիացի փիլիսոփա, արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի 1927 թ. (մ. 1941)
*1859 - Քրիստափոր Միքայելյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հ. Հ. Դաշնակցության հիմնադիրներից
* 1893 - Սերգո Կլդիաշվիլի სერგო კლდიაშვილი վրացի խորհրդային գրող (մ. 1986)
* 1922 - Բաղիշ Հովսեփյան, արձակագիր
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1952՝ (Մարտակերտում) Ալեքսեյ Աղաջանյան (մ. 1994 թ.)
*** 120px
*** 1960 - Նահապետ Տոնոյան (զոհվել է 1992 թ.)
* 1958 - Հրանտ Բագրատյան, տնտեսագետ
* 1960 - Ժան-Կլոդ Վան Դամ Jean-Claude Van Damme (JCVD) բելգիացի մարտարվեստի վարպետ և դերասան
* 1987 - Զաք Էֆրոն Zachary «Zac» Efron ամերիկացի դերասան և երգիչ
* 1981՝
** Եղիա Յավրույան, ֆուտբոլիստ
** Միլան Բարոշ Milan Baroš չեխ ֆուտբոլիստ
* 1984 - Գարմար (Կարեն Մարդանյան), բանաստեղծ

## Մահեր
* 1809՝ հայազգի հասարակական գործիչ Մինաս Լազարյան (Լազարյանների տոհմից)
* 1871՝ Չարլզ Բեբիջ, անգլիացի մաթեմատիկոս
* 1893՝ Շարլ Գունո, ֆրանսիացի կոմպոզիտոր
* 1931՝ Թոմաս Էդիսոն, ամերիկացի գյուտարար
* 1934՝ Էմիլիանո Նավերո, պարագվայցի քաղաքական գործիչ
* 1974՝  Հանրի Զարյան, հայ արձակագիր
* 1984՝
** Վազգեն Ամիրբեկյան, հայ արձակագիր
** Շմավոն Թորոսյան, հայ բանաստեղծ 
** Վիկտոր Աբիյանց, հայազգի գիտնական
* 1989 - Ավագ Անտինյան
* 1993 - Արցախյան ազատամարտի հերոս Նորայր Դանիելյան

## Տոներ
* Ալյասկայի օր՝
** Ալյասկա
* Անկախության օր՝
** Ադրբեջան
* Փողկապի օր՝
** Խորվաթիա
Հոկտեմբերի 19

**Հոկտեմբերի 19**, տարվա 292-րդ (նահանջ տարիներին՝ 293-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 73 օր։
## Դեպքեր
* 439 - Վանդալները զավթում են Կարթագենը
* 1469 - Ֆերդինանդ II Արագոնացին՝ ամուսնանալով Իզաբելլա I-ի հետ, միավորում է Արագոնն ու Կաստիլիան
* 1912 - Իտալիան Օսմանյան կայսրությունից գրավում է Լիբիայի Տրիպոլի քաղաքը
## Ծնունդներ
* 1605 - Թոմաս Բրաուն Thomas Browne անգլիացի գրող (մ.1682 թ.)
* 1820 - Սերգեյ Շումսկի Сергей Васильевич Шумский ռուս դերասան (մ.1879 թ.)
* 1870 - Խնկո Ապեր (Աթաբեկ Խնկոյան), հայ մանկագիր (մ.1935 թ.)
* 1892 - Ալեքսանդր Ալյոխին Александр Александрович Алехин ռուս շախմատիստ, շախմատի տեսաբան (մ.1946 թ.)
*1910 - Սուբռահմանյան Չանդրասեկհար, ամերիկյան ֆիզիկոս և աստղաֆիզիկոս
*1940 - Ամերիկյան դերասան Մայքլ Ջոն Գեմբոն (մ. 2023 թ.)
**Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
* 1956 - Ալբերտ Բաբայան (մ.1998 թ.)

## Մահեր
* 1553՝ իտալացի նկարիչ Բոնիֆացիո Վերոնեզե (*1487 թ.)
* 1745՝ անգլիացի գրող Ջոնաթան Սվիֆթ (*1667 թ.)
* 1909՝ իտալացի մարդաբան Չեզարե Լոմբրոզո (*1835 թ.)
* 1937՝ բրիտանացի ֆիզիկոս Էռնեստ Ռեզերֆորդ (*1871 թ.)
* 1943՝ ֆրանսուհի քանդակագործ Կամիլ Կլոդել (*1864 թ.)
* 1955՝ բելգիացի աստղագետ Էժեն Դելպորտ (*1882 թ.)
* 1963՝ դերասան Կարո Ալվարյան (*1985 թ.)
* 1980՝ վրացի խորհրդային գրող Ալիո Ադամիա (*1914 թ.)
* 1986 - Մանվել Մարության,հայ դերասան և ռեժիսոր
* 1987՝ անգլիացի թավջութակահարուհի Ժաքլին դյու Պրե (*1998 թ.)
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1989 - Արթուր Առստամյան (*1964 թ. Չլդրանում)
* 1994՝ նկարիչ Արտաշես Հունանյան (*1922 թ.)
* 2011՝ հայազգի ճարտարապետ Կառլեն Անանյան

## Տոներ
* Հրթիռա-հրետանային զորքերի օր՝
** Հայաստան
* Մայր Թերեզայի օր՝
** Ալբանիա
Հոկտեմբերի 20

**Հոկտեմբերի 20**, տարվա 293-րդ (նահանջ տարիներին՝ 294-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 72 օր։
## Դեպքեր
* 1818՝ Անգլիայի և ԱՄՆ-ի միջև որոշվում է սահման հյուսիսային 49-րդ զուգահեռականով
* 1944՝ խորհրդային բանակը և հարավսլավական պարտիզանները համատեղ ազատագրում են Բելգրադը
* 1968՝ ԱՄՆ նախկին առաջին տիկին Ժաքլին Քենեդին ամուսնանում է հույն նավատեր Արիստոտել Օնասիսի հետ
* 1998՝ Վրաստանում սկսվում է զինված ապստամբություն ընդդեմ երկրի նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի
* 2011՝ լիբիացի ապստամբներն իր հայրենի Սիրթ քաղաքում հաշվեհարդար են տեսնում երկրի ղեկավար Մուամար Քադաֆիի հետ

## Ծնունդներ
* 1735 - Պետրոս Քալանթարյան, հայ բժիշկ (մ. տարեթիվն անհայտ է)
* 1819 - Կարոլ Միկուլի (Կարոլ Պստիկյան) Karol Mikuli հայկական ծագումով լեհ դաշնակահար (մ. 1897)
* 1854 - Արթյուր Ռեմբո Arthur Rimbaud ֆրանսիացի բանաստեղծ (մ. 1891)
* 1873 - Էլիզաբեթ Բերոուզ Աշեր Elizabeth Barrows Ussher ամերիկացի քրիստոնյա միսիոներ (մ. 1915)
* 1890 - Տիգրան Խրլոպյան, սփյուռքահայ հասարակական և մշակութային գործիչ (մ. 1968)
* 1899 - Արմեն Գուլակյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ (մ. 1960)
* 1900 - Ջեկ Լինդսեյ, անգլիացի գրող, գրականագետ, հասարակական գործիչ
* 1913՝  Մայքլ Հակոբ Հակոբյան Jacob Michael Hagopian ամերիկահայ ռեժիսոր և պրոդյուսեր (մ. 2010)
* 1949 - Վալերի Բորզով Валерiй Пилипович Борзов ուկրաինացի վազորդ
* 1955 - Հայկ Հարությունյան, ռազմական գործիչ
* 1956 - Արարատ Սարգսյան, հայ նկարիչ
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1965 - Քաջիկ Սարգսյան (զ.1991)
*** 1967 - Սարգիս Ամիլյան (զ.1993 Քելբաջարում)
* 1971 - Սնուփ Դոգ Snoop Dogg ամերիկացի րեփեր և դերասան
* 1976 - Հայկ Սարատիկյան, հայ դերասան
* 1977 - Լեյլա Յոզեֆովիչ Leila Jozefowicz ամերիկա-կանադացի ջութակահարուհի
* 1988 - Սոֆյա Պողոսյան հայ հաղորդավարուհի, հոգեբան և դերասանուհի
* 1992 - Մաթիա Դե Շիլյո Mattia De Sciglio իտալացի ֆուտբոլիստ
* 1922 - Գիվի Թոխաձե, վրացի դերասան

## Մահեր
* 1797՝ հայազգի պատմաբան Կղեմենս Խոդիկևիչ (*1715)
* 1913՝ հայ անասնաբույծ Ալեքսանդր Քալանթար (*1855)
* 1925՝ հայ ազատագրական շարժման գործիչ Արմենակ Եկարյան (1870)
*157x157փքս
*1935՝ հայ դասական երաժիշտ Կոմիտաս Վարդապետ (Սողոմոն Սողոմոնյան) (* 1869)

* 1935՝ անգլիացի քաղաքական գործիչ Արթուր Հենդերսոն
* 1964 - ԱՄՆ 31-րդ նախագահ Հերբերտ Հուվեր (*1874)
* 1984՝ 
** խորհրդային գրող Վադիմ Կոժևնիկով (*1909)
** անգլիացի ֆիզիկոս Պոլ Դիրակ
* 1987՝ մաթեմատիկոս Անդրեյ Կոլմոգորով (*1903)
* 2011՝ Լիբիայի պետական և ռազմական գործիչ Մուամար Քադաֆի (*1940)

## Տոներ
* Խոհարարի միջազգային օր
* Վիճակագրության միջազգային օր
* Քենիաթայի օր (մինչև 2010 թ.)
** Քենիա
Հոկտեմբերի 21

**Հոկտեմբերի 21**, տարվա 294-րդ (նահանջ տարիներին՝ 295-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 71 օր։

## Դեպքեր
* 1520 - Ֆեռնան Մագելանը հայտնաբերեց Ատլանտյան օվկիանոսը Խաղաղ օվկիանոսին կապող նեղուց, որն էլ կոչվեց իր անունով՝ Մագելանի նեղուց
* 1829 - Ջոզեֆ Էսփդինն արտոնագրում է փորթլանդ ցեմենտը
* 1930 - Գերմանիայի Աախենի ածխահանքում տեղի ունեցած պայթյունից զոհվում է 262 մարդ
* 1981 - Անդրեաս Պապանդրեուն դառնում է Հունաստանի վարչապետ
* 1994 - Սեուլում 32 մարդ է զոհվում Սյոնսու կամրջի փլուզումից
### Նոբելյան մրցանակ ստացածներ
* 1965 - ամերիկացի քիմիկոս Ռոբերտ Բըրնս Վուդվորթ
* 1971 - չիլիացի բանաստեղծ և քաղաքական գործիչ Պաբլո Ներուդա

## Ծնունդներ
* 1833 - Ալֆրեդ Նոբել Alfred Bernhard Nobel շվեդ քիմիկոս, ինժեներ(մ. 1896 թ.)
* 1848 - Մկրտիչ Փորթուգալյան, արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի գործիչ (մ. 1921 թ.)
* 1863 - Սիպիլ (Զապէլ Խանճեան) հայ գրող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ (մ. 1934 թ.)
* 1902 - Կարո Հովնաթանյան հայ խորհրդային վիրաբույժ
* 1904 - Գիորգի Ծերեթելի გიორგი წერეთელი վրացի արևելագետ (մ. 1973 թ.)
* 1921 - Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդ Ingrid van Hauten-Groeneveld հոլանդուհի աստղագետ
* 1933 - Ֆրանսիսկո Խենտո Francisco Gento իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1941 - Վազգեն Առաքելյան, հայ բանաստեղծ։
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1957՝ Վոլոդյա Աղաբեկյան
* 1960 - Իսրայել Հակոբկոխյան, բռնցքամարտիկ, Եւրոպայի եռակի և աշխարհի չեմպիոն
* 120px
* 1980 - Քիմ Քարդաշյան Kim Kardashian մոդել և դերասանուհի
* 1981 - Նեմանյա Վիդիչ Немања Видић սերբ ֆուտբոլիստ
* 1983 - Երվանդ Ենգիբարյան, դերասան և ռեժիսոր 
* 1991 - Արթուր Ալեքսանյան (ըմբշամարտիկ), Եւրոպայի չեմպիոն
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1996 - Արթուր Անդրյան

## Մահեր
* 1422՝ Ֆրանսիայի թագավոր Շառլ VI Խելագար (*1368 թ.)
* 1805 - անգլիացի ծովակալ, դերկոմս և փոխծովակալ Հորացիո Նելսոն
*1845 - Նիկոլայ Բարաթաշվիլի, վրացի գրող, վրացական գրականության դասական (* 1817 թ.)
* 1931՝ ավստրիացի գրող Արթուր Շնիցլեր (*1862 թ.)
* 1978՝ խորհրդային պետական և քաղաքական գործիչ Անաստաս Միկոյան (*1895 թ.)
* 1964՝ հայ խորհրդային կոմպոզիտոր Անդրեյ Բաբաև (*1923 թ.)
*1985 - Արշալույս Արշարունի, հայ բանաստեղծ, գրականագետ, բանասեր, թատերագետ (* 1896 թ.)

## Տոներ
* Խնձորի օր՝ Միացյալ Թագավորություն
* Լիալուսնի օր՝ Լաոս
Հոկտեմբերի 22

**Հոկտեմբերի 22**, տարվա 295-րդ (նահանջ տարիներին՝ 296-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 70 օր։
## Դեպքեր
* 1844՝ «Մեծ հիասթափություն» ադվենտիզմում
* 1883 - Նյու Յորքում բացվեց Մետրոպոլիտեն օպերա թատրոնը
* 1895 - Փարիզի Մոնպառնաս կայարանի վթար
* 1978՝ տեղի է ունենում Հովհաննես Պողոս II պապի գահակալության արարողությունը

## Ծնունդներ
* 1811 - Ֆերենց Լիստ Liszt Ferenc հունգարացի կոմպոզիտոր, վիրտուոզ դաշնակահար 
* 1844 - Սեդրակ Մանդինյան, հայ մանկավարժ, դերասան 
* 1870 - Իվան Բունին Иван Алексеевич Бунин ռուս արձակագիր, բանաստեղծ
* 1883 - Դմիտրի Մոոր Дмитрий Стахиевич Моор սովետական նկարիչ
* 1896 - Ռաֆայել Ֆրանկո Rafael Franco պարագվայցի ռազմական և քաղաքական գործիչ
* 1917 - Ջոան Ֆոնտեյն Joan Fontaine ամերիկացի դերասանուհի
* 1919 - Դորիս Լեսինգ Doris Lessing անգլիացի կին գրող, բանաստեղծ
* 1926 - Սպարտակ Միշուլին Спартак Васильевич Мишулин թատրոնի և կինոյի ռուս դերասան 
* 1927 - Ժիրայր Ավետիսյան, կինոռեժիսոր
* 1933 - Յուրի Հայրապետյան, դաշնակահար
* 1938 - Քրիստոֆեր Լլոյդ Christopher Lloyd ամերիկացի գրող
* 1943 - Կատրին Դենյով,ֆրանսիացի աշխարհահռչակ դերասանուհի
* 1947 - Վարուժան Օլքինյան, հայ հաղորդավար, մեկնաբան, ՀՀ վաստակավոր լրագրող
* 1949 - Արսեն Վենգեր Arsène Wenger ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ 
* 1952 - Ջեֆ Գոլդբլյում Jeffrey Goldblum ամերիկացի դերասան
* 1964 - Դրաժեն Պետրովիչ Dražen Petrović խորվաթ բասկետբոլիստ
* 1975 - Միչել Սալգադո Miguel Ángel Salgado Fernández իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1986՝ Արմեն Նիազյան, գրող, արձակագիր

## Մահեր
* 1725՝ իտալացի կոմպոզիտոր Ալեսանդրո Սկարլատի (* 1660)
* 1835՝ ուկրաինական գյուղացիների շարժման ղեկավար Ուստիմ Կարմալյուկ (* 1787)
*1883 - Թոմաս Մայն Ռիդ, անգլիացի գրող, արկածային գրքերի հեղինակ, առավել հայտնի է «Անգլուխ ձիավորը» վեպով (* 1818)
* 1906՝ ֆրանսիացի նկարիչ Փոլ Սեզան (* 1839)
* 1915՝ գերմանացի փիլիսոփա Վիլհելմ Վինդելբանդ (* 1848)
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ
*** 1994 - Յուրի Աղաջանյան (* 1972, Ասկերանում)
*1975 - Առնոլդ Թոյնբի, անգլիացի պատմաբան, Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերվող մի շարք գրքերի հեղինակ (* 1889)
*2001՝ խորհրդային դերասան Գեորգի Վիցին (* 1917)
* 2013՝ դերասան Երվանդ Ենգիբարյան (* 1983)

## Տոներ
Հոկտեմբերի 12

**Հոկտեմբերի 12**, տարվա 285-րդ (նահանջ տարիներին՝ 286-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 80 օր։

## Դեպքեր
* 1285 – Մյունխենում քրիստոնեություն ընդունելուց հրաժարվելու համար մահապատժի է ենթարկվում 180 հրեա
* 1492 – Քրիստափոր Կոլումբոսի արշավախումբն ափ է իջնում Բահամյան Կղզիներում, բնախույզը հավատացած էր, որ հասել է Արևելյան Հնդկաստան
* 1792 – Նյու Յորքում առաջին անգամ նշվում է Կոլումբոսի օրը
*1813 - Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև կնքվում է Գյուլիստանի պայմանագիրը
* 1901 – Միացյալ Նահանգների նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտը պաշտոնապես ԱՄՆ նախագահի նստավայրին տալիս է «Սպիտակ տուն» անունը
* 1960 – տեղի ունեցավ Նիկիտա Խրուշչովի հետ կապված՝ կոշիկով տրիբունային հարվածելու հայտնի միջադեպը
* 1971 – «Հիսուս Քրիստոս գերաստղ» ռոք-օպերայի առաջին ներկայացումը Նյու Յորքում
## Ծնունդներ
* 1840 – Հելենա Մոզեևսկա, լեհ դերասանուհի (վ. 1909)
* 1854 – Դիանա Աբգար, գրող և հրապարակախոս (վ. 1937)
* 1866 – Ջեյմս Մակդոնալդ, բրիտանացի պետական գործիչ (վ. 1937)
* 1882 – Հովհաննես Ավագյան, ամերիկահայ գրականագետ (վ. 1959)
* 1886՝
** Արշակ Հակոբյան, ֆիզիոլոգ (վ. 1960)
** Աբդ ալ-Ռահման Շուքրի, արաբ բանաստեղծ և գրող (վ. 1958)
* 1896 – Էուջենիո Մոնտալե Eugenio Montale իտալացի բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ (վ. 1981)
* 1907 - Վազգեն Տալյան, հայ խորհրդային բանաստեղծ, թարգմանիչ
* 1926 – Նիկիտա (Մկրտիչ) Սիմոնյան, խորհրդային ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* 1928 – Ջիվան Գասպարյան, ճանաչված դուդուկահար
* 1935 – Լուչիանո Պավարոտի, իտալացի տենոր (վ. 2007)
* 1938 – Ներսես Հովհաննիսյան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան
* 1942 – Յուրի Մինասյան, քանդակագործ, Դավիթ Մինասյանի հայրն է
* 1950 – Դեյվ Ֆրոյդենտալ, ամերիկացի քաղաքական գործիչ
* 1951 – Սամվել Պետրոսյան, քանդակագործ
* 1953՝
** Բուրաստան Զուլումյան, ռուսաստանցի լեզվաբան
** Դավիթ Հովհաննիսյան, արևելագետ, դիվանագետ
** Սամվել Լաճիկյան, նկարիչ
* 1954 – Սամվել Բալասանյան, Կումայրիի քաղաքապետ
* 1955 – Սերժ Վենտուրինի, ֆրանսիացի բանաստեղծ
* 1965 – Արսեն Չիլինգարյան, ֆուտբոլիստ (մ. 2013 թ.)
* 1966 – Վիմ Յոնկ, հոլանդացի ֆուտբոլիստ
* 1968 – Հյու Ջեքման, ավստրալիացի դերասան
* 1977 - Ժասմին, ռուս երգչուհի, դերասանուհի, մոդել, հեռուստահաղորդավարուհի

## Մահեր
* 1654 – Կարել Ֆաբրիցիուս, հոլանդացի նկարիչ (ծն․ 1622)
* 1858 – Ուտագավա Հիրոշիգե, ճապոնացի գծանկարիչ (ծն․ 1797)
* 1899 – Սիմեոն Գուլամիրյան, խմբագիր և հրատարակիչ (ծն․ 1857)
* 1921 – Ֆեռնան Կուրտի, ֆրանսիացի աստղագետ (ծն․ 1861)
* 1924 – Անատոլ Ֆրանս, ֆրանսիացի գրող, Նոբելյան մրցանակակիր (ծն․ 1844) 
* 1933 - Ջոզեֆ Լինդսեյ, շոտլանդացի նախկին ֆուտբոլիստ
* 1943 - Մաքս Վերտհայմեր, գերմանացի հոգեբան, գեշտալ հոգեբանության հիմնադիրներից և գլխավոր տեսաբանը
* 1991 – Արկադի Ստրուգացկի, ռուս սովետական ֆանտաստ գրող (ծն․ 1925)
* 2012 – Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյան, Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարք (ծն․ 1919)
* 2013 – Ստեփան Քիրեմիջյան, ամերիկաբնակ հեռուստահաղորդավար (ծն․ 1944)
* 2020 – Վահագն Ասատրյան, Հայաստանի ազգային հերոս, ՀՀ ԶՈՒ սպա (ծն․ 1977)

## Տոներ
* Հայաստան` Ծխախոտի դեմ պայքարի ազգային օր
* Իսպաներենի օր
* Անկախության օր՝
** Հասարակածային Գվինեա (Իսպանիայից1968 թ.)
* Ամերիկան Կոլումբոսի կողմից հայտնագործելու կապակցությամբ կատարվող տոնակատարություններ՝
** Կոլումբոսի օր՝
*** ԱՄՆ
*** Բահամյան Կղզիներ
*** Լատինական Ամերիկայի երկրներ

## Ծանոթագրություններ
Հոկտեմբերի 23

**Հոկտեմբերի 23**, տարվա 296-րդ (նահանջ տարիներին՝ 297-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 69 օր։
## Դեպքեր
* 1814 - Լոնդոնում կատարվում է Եվրոպայի առաջին պլաստիկ օպերացիան
* 1850 - Կոստանդնուպոլսի նավահանգստի խարսխակայանում Neisi Shevkat գծանավի վրա տեղի ունեցած ուժգին պայթյունի զոհ է դառնում ավելի քան հինգ հարյուր մարդ
* 1956՝ հազարավոր հունգարացիներ դուրս են գալիս հակակառավարական և սովետական ներխուժման դեմ ցույցի
## Ծնունդներ
* 1698 - Անժ-Ժակ Գաբրիել Ange-Jacques Gabriel ֆրանսիացի ճարտարապետ (մ. 1782)
* 1715 - Պետրոս II, 1727-ից մինչև 1730 թ. մահանալը եղել է Ռուսաստանի կայսր
* 1792 - Ֆրիդրիխ Պարրոտ Johann Friedrich von Parrot բնագետ (մ. 1841)
* 1844 - Սառա Բեռնար,ֆրանսիացի նշանավոր դերասանուհի
* 1865 - Պաուլ Ռաուդ Paul Raud էստոնացի նկարիչ (մ. 1930)
* 1905՝ Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան Александр Шамильевич Мелик-Пашаев սովետական դիրիժոր (մ. 1964)
* 1907 - Նվեր Սաֆարյան, հայ խորհրդային զորահրամանատար (մ. 1982)
* 1913 - Գարուշ Խաժակյան, հայ սովետական դերասան
* 1915 - Ռուբեն Գրիգորյան, ջութակահար
* 1920 - Ջաննի Ռոդարի Gianni Rodari իտալացի մանկագիր (մ. 1980)
*1928 - Հովհաննես Չեքիջյան, հայ երաժշտագետ, դիրիժոր
* 1929 - Թամազ Գամղրելիձե თამაზ გამყრელიძე վրացի և սովետական լեզվաբան, արևելագետ
* 1932 - Վարդան Հովսեփյան, թեթևաթլետ (գունդ հրող)
* 1940 - Պելե Pelé (Էդսոն Արանթիս դու Նասիմենթու), բրազիլացի լեգենդար ֆուտբոլիստ
* 1953 - Թաներ Աքչամ Taner Akçam, թուրք պատմագիր
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1955 - Ռոբերտ Ալեքսանյան
*** 1971՝
**** Ֆելիքս Աղաջանյան
**** Արմեն Աղաջանյան
* 1963 - Նունե Թումանյան, քանդակագործ
* 1970 - Էդվին վան դեր Սար հոլանդացի դարբասապահ
* 1984 - Իզաբել Գուլար Izabel Goulart բրազիլա-ամերիկացի մոդել և դերասանուհի
* 1985 - Մասիելա Լուշա Masiela Lusha ալբանա-ամերիկացի դերասանուհի և բանաստեղծուհի
* 1987 - Ռոմեո Մելիքյան, նկարիչ
* 1987 - Սո Ին Գուկ, հարավկորեացի երգիչ, դերասան և մոդել
* 1988 - Սիլվա Հակոբյան, հայ փոփ երգչուհի
* 1992 - Ալվարո Մորատա Álvao Morata իսպանացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1858 - Ժոզեֆ Ագուստին Շաո, բասկ հայտնի գիտնական, ազգագրագետ, հրապարակախոս, արձակագիր, հասարակական, քաղաքական գործիչ
* 1906՝ ռուսազգի գրականության պատմագետ Ալեքսանդր Վեսելովսկի (*1838)
* 1959՝ հայազգի կոմպոզիտոր Սերգեյ Աղաբաբով (*1926)
* 1991՝ դաղստանցի սովետական գրող Աբու-Բաքար Ահմադխան (*1931)
* Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
** 1993՝
*** Դավիթ Ահարոնյան (*1972 Հադրութում)
*** Հովիկ Առստամյան (*1969)
* 1994՝ հայ սովետական կինոռեժիսոր Գրիգոր Մելիք-Ավագյան (*1920)
* 1997՝ ամերիկահայ գյուտարար Լյութեր Ջորջ Սիմջյան (* 1905)
* 1999 - Գևորգ Բաղջյան, կանադահայ պատմաբան, իրավագետ, սոցիոլոգիայի և իրավունքի դոկտոր
* 2013՝ Հայաստանի առաջին կին ճարտարապետ Աննա Տեր-Ավետիքյան

## Տոներ
### Ազգային
* Հանրապետության օր՝
** Հունգարիա
* Հաղթանակի և ազատության օր՝
** Լիբիա
Հոկտեմբերի 24

**Հոկտեմբերի 24**, տարվա 297-րդ (նահանջ տարիներին՝ 298-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 68 օր։
## Դեպքեր
* 1929՝ Սև հինգշաբթին՝ Մեծ Ճգնաժամի սկիզբը
* 1945՝ հիմնադրվում է ՄԱԿը
* 1964՝ Հյուսիսային Ռոդեզիան ստանում է անկախություն և անունը դարձնում է Զամբիա

## Ծնունդներ
* 51՝ Տիտոս Փլավիոս Դոմիցիանոս Titus Flavius Domitianus (մ. 96)
* 1558 - Շիմոն Շիմոնովիչ Szymon Szymonowic հայկական ծագումով լեհ բանաստեղծ
* 1841 - Ալեքսանդր Երիցյան հայ գրող, պատմաբան և հայագետ (մ. 1902)
* 1854 - Արթյուր Ռեմբո, ֆրանսիացի բանաստեղծ, ֆրանսիական սիմվոլիզմի ներկայացուցիչ։ (մ. 1891)
* 1864 - Հարություն Ճուղուրյան, արձակագիր
* 1882 - Իմրե Կալման Kálmán Imre հունգարացի կոմպոզիտոր
* 1888 - Լեռ Կամսար (Արամ Տեր-Թովմաղյան), հայ երգիծաբան գրող (մ. 1965)
* 1900 - Ամատունի Ամատունի, հայ խորհրդային պետական և կուսակցական աշխատող
* 1913 - Տիտո Գոբի, իտալացի երգիչ (բարիտոն)
* 1925 - Լևոն Վարդան (Բեդիրյան), գրող և պատմաբան (մ. 1997)
* 1929 - Սոս Սարգսյան, հայ դերասան (մ. 2013)
* 1931 - Սոֆիա Գուբայդուլինա София Әсгать кызы Гобәйдуллина թաթարական արմատներով ռուսաստանցի կոմպոզիտոր
* 1932 - Սթիվեն Քովի Stephen Covey ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր (մ. 2012)
* 1939 - Ֆարիդ Մյուրեյ Աբրահամ F.Murray Abraham ամերիկացի դերասան
* 1947 - Քևին Քլայն Kevin Kline ամերիկացի դերասան և երգիչ
* 1947 - Ռուբեն Կարապետյան հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ
* 1966 - 130px Ռոման Աբրամովիչ, ռուսաստանցի գործարար և քաղաքական գործիչ
* 1973 - Վենսան Կանդելա Vincent Candela ֆրանսիացի նախկին ֆուտբոլիստ
* 1980 - Քեյսի Ուիլսոն Casey Wilson ամերիկացի դերասանուհի և դրամատուրգ

## Մահեր
*1725 - Ալեսանդրո Սկարլատի, իտալացի երգահան, բազմաթիվ ստեղծագործությունների հեղինակ (* 1660)
*1801՝ արդյունաբերող կալվածատեր Հովհաննես Լազարյան (* 1735)
* 1946՝ ռուս գրող Դմիտրի Մոոր (* 1883)
* 1948՝ հունգարացի և աւստրիացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ֆրանց Լեհար (* 1870)
* 1974՝ սովետական ջութակահար և դիրիժոր Դավիդ Օյսթրախ (* 1908)
* 1976՝ աշխարհագրագետ Կամսար Ավետիսյան (* 1905)
* Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
** Սերգեյ Ամիրխանյան (* 1962)
## Տոներ
### Միջազգային
* ՄԱԿ-ի օր
* Պոլիոմիելիտի համաշխարհային օր

### Ազգային
* Անկախության օր՝
** Զամբիա
* Սուեզի օր՝
** Եգիպտոս
Հոկտեմբերի 25

**Հոկտեմբերի 25**, տարվա 298-րդ (նահանջ տարիներին՝ 299-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 67 օր։

## Դեպքեր
* 473 - Լևոն I կայսրը Բյուզանդիայի կայսր է հռչակում իր թոռ Լևոն II-ին
* 1962 - Ուգանդան դառնում է ՄԱԿ անդամ
* 1917 - Բոլշևիկյան հեղափոխությունը Ռուսաստանում
## Ծնունդներ
* 1343 - Ջեֆրի Չոսեր, անգլիացի բանաստեղծ (մ. 1400)
* 1825 - Յոհան Շտրաուս, ավստրիացի մեծանուն երգահան, դիրիժոր և ջութակահար, «վալսի արքա» (մ. 1899)
* 1838 - Ժորժ Բիզե, ֆրանսիացի կոմպոզիտոր (մ. 1875)
* 1852 - Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակ, ռուս գրող (մ. 1912)
* 1866 - Հակովբոս Տաշյան, լեզվաբան և հայագետ (մ. 1933)
* 1881 - Պաբլո Պիկասո, իսպանացի գեղանկարիչ (մ. 1973)
* 1900 - Հովհաննես Ավագյան, դերասան
* 1904 - Էդուարդ Կալնինշ, լատիշ խորհրդային նկարիչ (մ. 1988)
* 1906 - Վռամշապուհ Շաքարյան, հայ խորհրդային նկարիչ
* 1909 - Արծրուն Աբրահամյան, քիմիկոս (մ. 1978)
* 1913 - Անտոն Քոչինյան, հայ քաղաքական գործիչ (մ. 1990)
* 1920 - Հովհաննես Բարսեղյան, հայ ականավոր լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (մ. 2014)
* 1923 - Արտաշես Բաբայան, հայ դրամատուրգ, թատերագետ և թարգմանիչ (մ. 2009)
* 1925 - Կալյու Կանգուր, էստոնացի գրող (մ. 1989)
* 1926՝
** Գալինա Վիշնևսկայա, ռուս սոպրանո երգչուհի (մ. 2012)
** Սերգեյ Աղաբաբով, հայ սովետական կոմպոզիտոր (մ. 1959)
* Արցախյան ազատամարտի մասնակիցներ՝
** 1945 - Արևշատ Ավագյան, հայ քանդակագործ, նկարիչ
** 1946 - Ալյոշա Առուշանյան
** 1961 - Ռոբերտ Աբրահամյան
* 1952 - Սամիր Ջաաջաա, լիբանանցի քաղաքական գործիչ
* 1975 - Էդուարդ Բագիրով, ադրբեջանական ծագում ունեցող ռուսաստանցի գրող
* 1984 - Քեթի Փերրի, ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի
* 1988 - Չենդլեր Փարսոնս, ամերիկացի բասկետբոլիստ, Դալաս Մավերիքսի խաղացող

## Մահեր
* 1400՝ անգլիացի բանաստեղծ Ջեֆրի Չոսեր (* մոտ. 1343)
* 1833 - իրանցի քաղաքական գործիչ Աբբաս-Միրզա (* 1789)
* 1915՝ գերմանացի դիվանագետ Հանս Վանգենհայմ (* 1859)
* 1924՝ թուրք գրող, սոցիոլոգ և հասարակական գործիչ Զիյա Գյոքալփ (* 1876), եղել է պանթյուրքիզմի գաղափարախոսներից
* 1973՝ հայ խորհրդային կոմպոզիտոր Սարգիս Բարխուդարյան (* 1887)
* 1992՝ հայ խորհրդային կոմպոզիտոր Վաղարշակ Կոտոյան (* 1921)
* 1993՝ ամերիկացի դերասան Վինսենտ Փրայզ (* 1911)
* 2008 - Մուսլիմ Մագոմաև, խորհրդային, ադրբեջանական և ռուսական օպերային և էստրադային երգիչ

## Տոներ
* Հանրապետության օր՝
** Ղազախստան
* Բասկերի երկրի օր՝
** Բասկերի երկիր
* Գոհաբանության օր՝
** Գրենադա
## Ծանոթագրություններ
Հոկտեմբերի 29

**Հոկտեմբերի 29**, տարվա 302-րդ (նահանջ տարիներին՝ 303-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 63 օր։
## Դեպքեր
* 1923 - Օսմանյան կայսրության կործանումից հետո Թուրքիան դառնում է հանրապետություն
* 1957 - Իսրայելի Քնեսեթում նռնակի պայթյունից վիրավորվում են վարչապետ Դավիդ Բեն-Գուրիոնն ու հինգ նախարարներ
* 1961 - Սիրիան դուրս է գալիս Միացյալ արաբական հանրապետության կազմից
* 1998 - ԱՄՆ-ում տիեզերք է թռչում 77 տարեկան և 103 օրական ամենատարեց աստղագնաց Ջոն Գլենը

## Ծնունդներ
* 1899 - Ակիմ Թամիրով (Հովակիմ Թամիրյանց) Akim Tamiroff ամերիկացի հայազգի կինոդերասան (մ.1972)
* 1901 - Միլդրեդ Հարիս ամերիկացի համր ֆիլմերի դերասանուհի (մ.1944)
* 1950 - Աբդուլա Գյուլ Abdullah Gül թուրք քաղաքական գործիչ
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1961 - Էդուարդ Աղաջանյան (զ.1992)
* 1968՝ Վարդան Խաչատրյան (ֆուտբոլիստ), հայ ֆուտբոլիստ
* 1970 - Էդվին վան դեր Սար Edwin van der Sar հոլանդացի ֆուտբոլիստ
* 1972 - Գեբրիել Յունիոն Gabrielle Union ամերիկացի դերասանուհի և նախկին մոդել
* 1977 - Գաբրիել Բալայան, իրավագետ
* 1990 - Էրիկ Սաադե Eric Saade շվեդ երգիչ

## Մահեր
* 1838՝ ուկրաինացի գրող Իվան Կոտլյարևսկի (*1769)
* 1907՝ հայ հասարակական-քաղաքական և հոգեոր-մշակությանի գործիչ Մկրտիչ Ա Վանեցի (Խրիմյան Հայրիկ)
* 1924՝ անգլիացի գրող և դրամատուրգ Ֆրենսիս Էլիզա Բյորնեթ (*1849)
* 1949՝ միստիկ փիլիսոփա, կոմպոզիտոր և ճանապարհորդ Գեորգի Գյուրջիև
* 1957՝ հույն գրող Նիկոս Կազանձակիս (*1883)
* 1959՝ թատերագիր և թատրոնի ռեժիսոր Լևոն Քալանթար (*1891)
* 1971՝ հայ սովետական ճարտարապետ Միքայել Մազմանյան 
* 1986՝ նկարիչ Անուշավան Գասպարյան (*1914)
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1994 - Արթուր Առուշանյան (*1969)
* 2003՝ իտալացի օպերայի տենոր երգիչ Ֆրանկո Կորելլի (*1921)

## Տոներ
* Թագադրման օր՝
** Կամբոջա
* Հանրապետության օր (Cumhuriyet bayrami)՝
** Թուրքիա (1923 թվականից)
Հոկտեմբերի 30

**Հոկտեմբերի 30**, տարվա 303-րդ (նահանջ տարիներին՝ 304-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 62 օր։
## Դեպքեր
* 1485 - Անգլիայում թագադրվում է Հենրի VII-ը
* 1853՝ սկսվում են պատերազմական գործողություններ Ղրիմի պատերազմի Կովկասյան ռազմաճակատում։
* 1918՝ կնքվում է Մուդրոսի զինադադարը, որով Օսմանյան կայսրությունը դուրս է գալիս Առաջին համաշխարհային պատերազմից։
* 1922 - Բենիտո Մուսոլինին կարգվում է Իտալիայի վարչապետ
* 1961 - Խորհրդային Միության Նովայա Զեմլյա կղզում իրականացվում է 56 մեգատոննանոց ջրածնային ռումբի փորձարկումը
* 1973՝ ավարտվում է Բոսֆորի կամրջի շինարարությունը
* 1998 - Շվեդիայի Գյոթեբորգ քաղաքում երիտասարդական ակումբում ծագած հրդեհից զոհվում է 63 անչափահաս

## Ծնունդներ
* 1735 - Ջոն Ադամս John Adams ամերիկացի քաղաքական գործիչ (մ. 1826)
* 1751 - Ռիչարդ Բրինսլի Շերիդան Richard Brinsley Sheridan իրլանդացի դրամատուրգ և բանաստեղծ (մ. 1816)
* 1875 - Ավետիք Իսահակյան, հայ գրող, բանաստեղծ
* 1885 - Էզրա Փաունդ Ezra Pound ամերիկացի բանաստեղծ (մ. 1972)
* 1907՝ Ռաֆայել Աթայան, հայ արձակագիր, գրականագետ և թարգմանիչ (մ. 1990)
* 1917 - Լևոն Հայկազունի, կրկեսի դերասան (մ. 1957)
* 1922 - Ցոլակ Բեքարյան, հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար և մանկավարժ (մ. 1980)։
* 1960 - Դիեգո Մարադոնա Diego Armando Maradona արգենտինացի նախկին ֆուտբոլիստ
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1964 - Սարմեն Ալավերդյան (զ. 1993)
* 1970 - Նիա Լոնգ Nia Long ամերիկացի դերասանուհի
* 1986 - Պետեր Պեկարիկ Peter Pekarik սլովակ ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1739՝ ռուս մաթեմատիկոս Լեոնտի Մագնիցկի (* 1669)
* 1953՝ հունգարացի կոմպոզիտոր Իմրե Կալման (* 1882)
* 1956՝ ռուս-ուկրաինացի սովետական ակնաբույժ Վլադիմիր Ֆիլատով (* 1875)
* 1957՝ պարագվայցի քաղաքական գործիչ Խոսե Պատրիսիո Գուջիարի (* 1884)
* 1968՝ հայ արձակագիր և դրամատուրգ Անդրանիկ Հովսեփյան (* 1914)
* 1975՝ գերմանացի ֆիզիկոս Գուստավ Հերց (* 1887)
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1993 - Սանասար Ծատուրյան (* 1968)
*** 1996՝ հրամանատար և հետախույզ Կոմիտաս Ավանեսյան (* 1962)
* 1970՝ գրականագետ Հովհաննես Մամիկոնյան (* 1907)
* 1995 - Կարլեն Աբրահամյան,հայ արձակագիր 
* 2020՝ հայ դերասան Վասիլ Սարգսյան (* 1967)

## Տոներ
* Քաղաքական հետապնդումների զոհերի օր՝ 
** Ռուսաստանի դաշնություն
Հոկտեմբերի 26

**Հոկտեմբերի 26**, տարվա 299-րդ (նահանջ տարիներին՝ 300-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 66 օր։
## Դեպքեր
* 1636՝ հիմնադրվում է Հարվարդի համալսարանը
* 1863 - Լոնդոնում հիմնվում է Անգլիայի ֆուտբոլային միությունը
* 1900 - Նյու Յորքում բացվում է մետրոյի առաջին գիծը
* 1947՝ Արևմտյան Ուկրաինայից տեղահանվում է 78 հազար մարդ
* 1956՝ ստեղծվում է Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը
* 1978 - Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտարարում է ծաղիկ հիվանդության վերացման մասին

## Ծնունդներ
* 1673 - Դիմիտրիե Կանտեմիր մոլդովացի աշխարհագրագետ, պատմաբան և փիլիսոփա (մ. 1723)
* 1685 - Դոմենիկո Սկարլատի իտալացի կոմպոզիտոր (մ. 1757)
* 1738 - Մատվեյ Կազակով ռուս ճարտարապետ (մ. 1812)
* 1759 - Ժորժ Ժակ Դանտոն ֆրանսիացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ (մ. 1794)
*1797 - Ջուդիտա Պաստա, իտալացի օպերային երգչուհի (մ. 1865)
*1874 - Օննիկ Չիֆթե-Սարաֆ, արևմտահայ գրող, արձակագիր (մ. 1932)
* 1881 - Սերգեյ Մերկուրով հունահայ քանդակագործ (մ. 1952)
* 1916 - Ֆրանսուա Միտտերան,Ֆրանսիայի ամենածեր նախագահ
* 1931 - Ուլյան Փիրումով գազադինամիկայի և հրթիռային տեխնիկայի բնագավառի հայ գիտնական (մ. 2015)
* 1934 - Ժակ Լուսյե ֆրանսիացի դաշնակահար
* 1947 - Հիլարի Քլինթոն ամերիկացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ
right|100px
* 1951՝
** Հրանտ Խաչատրյան, քաղաքական գործիչ
** Ջուլիան Շնաբել ամերիկացի ռեժիսոր և դրամատուրգ
* 1958 - Լևոն Ալթունյան, հայ բժիշկ
* 1964 - Յուրի Դոխոյան ռուսաստանցի հայազգի շախմատիստ
* 1973 - Սեթ Մաքֆարլեյն ամերիկացի հնչյունավորող դերասան, երգիչ և ռեժիսոր
* 1978 - Սի Էմ Փանք ամերիկացի ըմբիշ
* 1985 - Անդրեա Բարնյանի ամերիկացի բասկետբոլիստ

## Մահեր
* 1876՝ հայ բանաստեղծ, բանասեր-լեզվաբան և աստվածաբան Էդուարդ Հյուրմյուզյան (Հյուրմյուզ) (*1799)
* 1884՝ եկեղեցական և հասարակական գործիչ Ներսես Վարժապետյան (*1837)
* 1905՝ ռուս նկարիչ Վիկտոր Բորիսով-Մուսատով (*1870)
* 1951՝ հայ իրանագետ-լեզվաբան Ռուբեն Աբրահամյան (*1881)
* 1976՝ ճարտարապետ Հովհաննես Բաբաջանյան (*1901)
* 1983՝ գրականագետ Մկրտիչ Մկրյան (*1907)
* 1984՝ երգչուհի Լուսիկ Քոշյան (*1921)
* 2003՝ ռուս դերասան Լեոնիդ Ֆիլատով (*1946)
* 2004՝ ավստրիացի ջութակահար Ռիկարդո Օդնոպոզոֆ (*1914)

## Տոներ
*Նաուրու` Անգամի օր
*Բենին` Զինված ուժերի օր
*ԱՄՆ` Զոքանչի օր
Հոկտեմբերի 31

**Հոկտեմբերի 31**, տարվա 304-րդ (նահանջ տարիներին՝ 305-րդ) օրն է։ 
* Տարվա ավարտին մնում է 61 օր։
## Դեպքեր
* 1517 - ըստ ավանդության Մարտին Լյութերն իր 95 թեզիսները փակցնում է Վիթենբերգի եկեղեցու դռանը և սկիզբ դնում Ռեֆորմացիային
* 1864 - Նևադան հայտարարվում է Միացյալ Նահանգների 36-րդ նահանգը
* 1931՝ լույս տեսավ «Աշտարակ» շրջանային թերթը
* 1941՝ տասնչորս տարի տևած աշխատանքներից հետո ավարտվում է Ռաշմոր լեռան քանդակների ստեղծումը
* 1956 - Սուեզի ճգնաժամը՝
** Ֆրանսիան և Միացյալ Թագավորությունն սկսում են Եգիպտոսի ռմբահարումը, ստիպելու համար, որ վերաբացվի Սուեզի ջրանցքը
* 1961 - Մոսկվայում Իոսիֆ Ստալինի մարմինը դուրս է բերվում Լենինի դամբարանից
* 1984 - Հնդկաստանի վարչապետ Ինդիրա Գանդիին սպանում են նրա երկու սիքհ հավատքի թիկնապահները
* 1999՝ EgyptAir ընկերության SU-GAP օդանավն ընկավ Ատլանտյան օվկիանոսը։ Զոհվեցին օդանավում եղած բոլոր 217 մարդիկ
* 2011՝ աշխարհի բնակչությունը դառնում է յոթ միլիարդ, այդ օրը ՄԱԿ-ը հայտարարում է յոթ միլիարդի օր

## Ծնունդներ
* 1632 - Յան Վերմեեր Johan Vermeer հոլանդացի գեղանկարիչ (մ. 1675)
* 1760 - Կացուշիքա Հոքուսայ, ճապոնացի նկարիչ (մ. 1849)
* 1795 - Ջոն Քիթս John Keats անգլիացի ռոմանտիկ բանաստեղծ (մ. 1821)
* 1821 - Կարել Հավլիչեկ-Բորովսկի Karel Havlicek-Borovsky չեխ քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և հրապարակախոս (մ. 1856)
* 1874 - Էդգար Շահին, հայ նկարիչ (մ. 1947)
* 1892 - Ալեքսանդր Ալյոխին Александр Александрович Алехин ռուս շախմատիստ (մ. 1946)
*1895 - Լիդդել Հարտ, ֆրանսահայ անգլիացի ռազմական պատմաբան և տեսաբան (մ. 1970)
* 1898 - Հմայակ Հախնազարյան, գեներալ-մայոր (մ. 1987)
* 1907 - Եվգենի Խարաձե ევგენი ხარაძე վրացի աստղագետ (մ. 2001)
* 1922 - Անատոլի Պապանով Анатолий Дмитриевич Папанов ռուս սովետական դերասան (մ. 1987)
* 1929 - Սլավիկ Պարոնյան, նկարիչ (մ. 2014)
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** Արմեն Ավագյան (զ. 1992)
* 1950 - Զահա Հադիդ Zaha Mohammad Hadid ծնունդով իրաքցի, բրիտանացի կին ճարտարապետ
* 1983 - Ալեքսանդր Գրիշչուկ, ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (1999)
* 1986 - Նազիկ (Նազելի) Ավդալյան, հայ ծանրորդուհի

## Մահեր
* 1817՝ հայ եկեղեցական Դավիթ Ե Էնեգեթցի
* 1921՝ հունական ծագումով ռուս նկարիչ Կիրիակ Կոստանդի (*1852)
* 1974՝ վրացի սովետական կինոյի և թատրոնի ռեժիսոր Միխեիլ Ճիաուրելի (*1894)
* 1978՝ խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր Ասքանազ Կարապետյան 
* 1984՝ հնդկուհի քաղաքական գործիչ Ինդիրա Գանդի (*1896)
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1992 - Վալերի Աղաբեկյան (*1947)
* 1993՝ իտալացի կինոռեժիսոր Ֆեդերիկո Ֆելինի (*1920)
* 1997 - Ռաֆայել Մանգասարյան,հայ դիրիժոր 
* 2003՝ հեռուստահաղորդավար և հասարակական գործիչ Ռոբերտ Մավիսակալյան (*1940)
* 2008՝ նկարիչ Ալեքսանդր Գրիգորյան (*1927)
* 2011 - Ֆլորիան Ալբերտ,հունգարացի ֆուտբոլիստ

## Տոներ
* Հելոուին Helloween
** Նշվում է ԱՄՆ-ում և անգլերենախոս այլ երկրներում
* Ռեֆորմացիայի օր՝ 
** Սլովենիա
** Գերմանիա
** Լութերական եկեղեցի
Նոյեմբերի 2

**Նոյեմբերի 2**, տարվա 306-րդ (նահանջ տարիներին՝ 307-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 59 օր։
* Դասերը չանելու միջազգային օր: Բոլոր աշակերտներին թույլատրվում է այդ օրը դաս չանել և նրանք անբավարար գնահատական չեն ստանա:
## Դեպքեր

* 1914 - Առաջին համաշխարհային պատերազմ՝
** Ռուսաստանը պատերազմ է հայտարարում Օսմանյան կայսրությանը, Դարդանելի նեղուցը փակվում է
* 1938 - Հունգարիան գրավում է Սլովակիայի հարավային մասը
* 1956 - Հունգարիայի կառավարությունը հայտարարում է Վարշավյան դաշինքից դուրս գալու մասին
## Ծնունդներ
*1699 - Ժան Բատիստ Շարդեն, ֆրանսիացի նկարիչ (մ. 1779)
*1755 - Մարի Անտուանետ Marie Antoinette Ֆրանսիայի թագուհի (մ. 1793)
* 1829 - Միքայել Նալբանդյան (մ. 1866) գրող և փիլիսոփա
* 1865 - Ուորեն Հարդինգ Warren Harding ամերիկացի լրագրող և քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ 29-րդ նախագահը (մ. 1923)
* 1870 - Մուշեղ Բագրատունի, երգիծաբան
* 1906 - Լուկինո Վիսկոնտի Luchino Visconti իտալացի ռեժիսոր և դրամատուրգ (մ. 1976)
* 1907 - Մարիամ Ասլամազյան,հայ նկարչուհի
* 1915 - Քեյ Արմեն (Արմենուհի Մանուկյան) Kay Armen հայազգի ամերիկացի երգչուհի (մ. 2011)
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1969 - Գառնիկ Ալեքսանյան (զ. 1992)
* 1972 - Սարգիս Հովսեփյան, ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* 1974 - Սոֆյա Պոլգար, հունգարացի շախմատիստուհի
* 1977 - Ելիցա Թոդորովա Елица Тодорова բուլղարացի երգչուհի

## Մահեր
* 1912՝ ռուս գրող Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակ
* 1948՝ ռուս սովետական դերասանուհի Վերա Միչուրինա-Սամոյլովա
* 1950՝ իրլանդացի գրող Ջորջ Բերնարդ Շոու
* 1975՝ իտալացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ Ջովաննի Դեյնի
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1993՝Սարմեն Ալավերդյան
* 2004 - Հենրիկ Մելիքյան,հայ խորհրդային պատմաբան
* 2005՝ իտալացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ Ֆերուչչո Վալկարեջի
* 2007՝ բալետի սովետական արտիստ և բալետ-մայստեր Իգոր Մոիսեև
* 2011՝ էստոնացի խորհրդային բասկետբոլիստ և մարզիչ Իլմար Կուլամ
* 2019 - Ժակ Հակոբյան,հայ բանաստեղծ

## Տոներ
* Գոհաբանության օր՝
** Լիբերիա
### Կրոնական ծեսեր
* Մեռելոց՝ 
** Լեհաստան, Մեքսիկա, Պորտուգալիա. Իտալիա և Վենեսուելա
* Բոլոր հոգիների օր՝
** Հռոմի Կաթոլիկ և Անգլիկան եկեղեցիներ
Հոկտեմբերի 28

**Հոկտեմբերի 28**, տարվա 301-րդ (նահանջ տարիներին՝ 302-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 64 օր։
## Դեպքեր
* 1420 - Մին դինաստիան Արգելված քաղաքի շինարարության ավարտից հետո Պեկինը հայտարարում է իր մայրաքաղաքը,
* 1492 - Քրիստափոր Կոլումբոսը հայտնաբերում է Կուբան,
* 1886 - Նյու Յորքում տեղի ունեցավ Ազատության արձանի պաշտոնական բացումը
* 1892՝ Կայացավ առաջին շարժանկարի հանրային ցուցադրությունը
* 1900 - Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում փակվեցին Երկրորդ Օլիմպիական խաղերը
* 1918 - Առաջին համաշխարհային պատերազմ՝
** Չեխոսլովակիան հայտարարում է Ավստրա-Հունգարիայից անկախանալու մասին
* 2014 - Հադրութը (Արցախ) և Բըրբանքը (ԱՄՆ) դարձել են բարեկամ քաղաքներ

## Ծնունդներ
* 1817 - Ղևոնդ Հովնանյան, հայ բանասեր և լեզվաբան
* 1857 - Գևորգ Բաշինջաղյան, հայ նկարիչ, գրող և հասարակական գործիչ
* 1885 - Վելիմիր Խլեբնիկով Велимир Хлебников ռուս բանաստեղծ և թատերագիր 
* 1887 - Թագուհի Շահնազարյան, դաշնակահար
* 1903 - Իվլին Վո, Evelyn Waugh անգլիացի գրող
* 1912 - Մամիկոն Առուստամյան,հայ փիլիսոփա 
* 1914 - Ռիչարդ Լորենս Միլինգթոն Սինգ, Richard Synge անգլիացի կենսաքիմիկոս
* 1933 - Գարինչա Garrincha, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
* 1938 - Կարինե Լիսիցյան, խորհրդահայ երգչուհի
* 1950 - Վեհարի Արտավազդի Սաքանյան, բժիշկ, մոլեկուլային կենսաբան
* 1955 - Բիլ Գեյթս (Ուիլյամ Հենրի Գեյթս III) Bill Gates ամերիկացի գործարար
* 1956 - Մահմուդ Ահմադինեժադ, իրանցի քաղաքական գործիչ
* 1959 - Նունե Աղբալյան, նկարչուհի
* 1967 - Ջուլիա Ռոբերտս Julia Roberts ամերիկացի դերասանուհի
* 1981 - Միլան Բարոշ Milan Baroš չեխ ֆուտբոլիստ
* 1982 - Սվետլանա Լոբոդա Свiтлана Лобода ուկրաինացի երգչուհի
* 1983 - Պետո Պողոսյան, հայ նկարիչ

## Մահեր
* 1270՝ Հայոց Կիլիկիայի թագավոր Հեթում Ա 
* 1704՝ բրիտանացի մանկավարժ և փիլիսոփա Ջոն Լոք 
* 1936՝ վրացի նկարիչ Գեորգի Գաբաշվիլի 
* 1963՝ բանասեր և պատմաբան Ներսես Ակինյան 
* 1969՝ ռուս սովետական բանաստեղծ Կորնեյ Չուկովսկի 
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1992՝
**** Համլետ Անդրեասյան 
**** Էդուարդ Առստամյան 
* 1993՝ սովետական գրականագետ Յուրի Լոտման 
* 1998՝ դերասան Լեոնարդ Սարգսյան 
* 2001՝ վիրաբույժ Կարեն Դարբինյան

## Տոներ
* Անիմացիայի միջազգային օրը
* Չեխոսլովակիայի հիմնադրման օրը՝
** Չեխիա
** Սլովակիա
* 'Οχι-ի օր
** Հունաստան
** Կիպրոս
** Հունական սփյուռք
* Ֆաշիստական օկուպացիայից ազատագրվելու օր՝
** Ուկրաինա
Նոյեմբերի 3

**Նոյեմբերի 3**, տարվա 307-րդ (նահանջ տարիներին՝ 308-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 58 օր։
## Դեպքեր
* 1493 - Քրիստափոր Կոլումբոսն առաջին անգամ տեսնում է Դոմինիկա կղզին
* 1592 - Մեքսիկայում հիմնադրվում է Սան Լուիս Պոտոսի քաղաքը
* 1783 - Լոնդոնում վերջին անգամ իրականացվում է կախաղանահանում՝ Ջոն Օսթերի նկատմամբ
* 1906՝ ծովային ռադիոկապի համար SOS-ը դառնում է աղետ ազդարարող միասնական ազդանշան
* 1908՝ հանրապետական Ուիլյամ Թաֆթն ընտրվում է Միացյալ Նահանգների նախագահ
* 1918 - Լեհաստանն անկախություն է հռչակում Ռուսաստանից
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ՝
** 1940՝ բրիտանական զորքերը Կրետե կղզում գրավում են Սուդա Բեյը
** 1941 - Կիևում գերմանական օկուպացիոն զորքերն իրականացնում են պայթյուններ, ավերում են Ուսպենսկի տաճարը և այլ շենքեր
* 1969՝ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը խոստանում է դուրս բերել բոլոր ցամաքային զորամասերը հարավային Վիետնամից
* 1972 - Երևանում բացվում է Գաբրիել Սունդուկյանի հուշարձանը
### Ծնունդներ
* 39 - Լուկանոս Marcus Anneus Lucanus հռոմեացի պոետ
* 1500 - Բենվենուտո Չելինի Benvenuto Cellini իտալացի քանդակագործ
* 1604 - Օսման II օսմանյան սուլթան
* 1882 - Յակուբ Կոլաս (Կոնստանտին Միցկևիչ) Канстанцiн Мiхайлавiч Мiцкевiч բելառուս գրող
* 1887 - Սամուիլ Մարշակ Самуил Яковлевич Маршак ռուս և սովետական գրող
* 1901 - Անդրե Մալրո André Malraux ֆրանսիացի գրող և արվեստաբանն
* 1930 - Ցուտոմու Սեկի, ճապոնացի աստղագետ
* 1945 - Գերդ Մյուլլեր Gerd (Gerhard) Müller գերմանացի նախկին ֆուտբոլիստ
* 1957 - Դոլֆ Լունդգրեն Dolph Lundgren շվեդ դերասան
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1973՝ Արարատ Առստամյան
* 1974 - Թարիք Աբդուլ-Վահադ Tariq Abdul-Wahad ֆրանսիացի բասկետբոլիստ
* 1977 - Սկաուտ Թուֆանկջյան Scout Tufankjian ամերիկացի հայազգի ֆոտոլրագրող
* 1978 - Սերգեյ Մովսիսյան, հայազգի շախմատիստ
* 1981 - Դիեգո Լոպես, իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1985 -
:* Արտավազդ Ամիրյան, հայ հաղորդավար և պրոդյուսեր
:* Սարգիս Արզումանյան, հայ բեմադրիչ և դերասան
* 1986 - 
:* Էմմա Ասատրյան, հայ երգչուհի և երգահան
:* Մերի Ներսիսյան, հայ հաղորդավար

## Մահեր
* 361 - Կոստանդիոս II կայսր
* 1914՝ ավստրիացի բանաստեղծ Գեորգ Թրակլ
*1954 - Անրի Մատիս, ֆրանսիացի մեծ նկարիչ (ծ. 1869)
* 1980 - Սարգիս Մելիքսեթյան,  հայ թատերագետ, գրականագետ և արվեստաբան
* 1997 - Աշոտ Նավասարդյան, տնտեսագետ, ազգային և քաղաքական գործիչ
* 2003՝ բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Ռասուլ Համզաթով
* 2007՝
** ռադիոֆիզիկոս, հասարակական և պետական գործիչ Ռաֆայել Ղազարյան
** կինոօպերատոր Ալբերտ Յավուրյան
## Տոներ
* Անկախության օր՝
**Պանամա՝ Կոլումբիայից 1903 թ.
** Դոմինիկա՝ Միացյալ Թագավորությունից, 1978 թ.
** Միկրոնեզիայի դաշնային նահանգներ՝ (Միացյալ նահանգներից, 1986 թ.)
* Հաղթանակի օր՝
** Մալդիվներ
Նոյեմբերի 6

**Նոյեմբերի 6**, տարվա 310-րդ (նահանջ տարիներին՝ 311-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 55 օր։
## Դեպքեր
* 1860 - Միացյալ նահանգների 16-րդ նախագահ է ընտրվում հանրապետական Աբրահամ Լինքոլնը
* 1913 - Մահաթմա Գանդին ձերբակալվում է Հարավային Աֆրիկայում հանքափորների երթը գլխավորելու ժամանակ
* 1943՝ խորհրդային զորքերը գեներալ Նիկոլայ Վատուտինի գլխավորությամբ վերագրավում են Կիևը
* 2012 - Բարաք Օբաման երկրորդ անգամ ընտրվում է Միացյալ Նահանգների նախագահ։
## Ծնունդներ
* 1494 - Սուլեյման I օսմանյան սուլթան
* 1753 - Միխայիլ Կոզլովսկի Михаил Иванович Козловский ռուս քանդակագործ
* 1807 - Կարոլ Անտոնևիչ Karel Antonewicz Անիի հայերից սերած լեհ բանաստեղծ
* 1814 - Ադոլֆ Սաքս Adolphe Sax բելգիացի դիրիժոր
* 1825 - Չեզարե Լոմբրոզո Cesare Lombroso իտալացի քրեաբան և ֆիզիկոս
180px
* 1856 - Ստեփան Մալխասյանց,հայ ականավոր հայագետ
* 1861 - Ջեյմս Նեյսմիթ James Naismith կանադաամերիկացի մարզական նորարար, **[[բասկետբոլ]]ի** ստեղծողը (մ. 1939)
*1866 - Վահան Միրաքյան, հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ (մ. 1942)
* 1880 - Ռոբերտ Մուզիլ Robert Musil ավստրիացի գրող
* 1882 - Մարիա Յակոբսեն Maria Jacobsen դանիացի միսիոներուհի
* 1911 - Պավել Լիսիցյան Павел Герасимович Лисисциан օպերային և կամերային բարիտոն երգիչ
* 1944 - Ստեփան Քիրեմիջյան Stepan Kiremidjian հեռուստահաղորդավար
* 1945 - Սևդա Սևան (Ֆրանսուհի Բահչեջյան) Севда Севан գրող և դիվանագետ
* 1946 - Սալլի Ֆիլդ Sally Field ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** Արծվիկ Անդրյան 
* 1973 - Իրակլի Օքրուաշվիլի ირაკლი კობას ძე ოქრუაშვილი վրացի քաղաքական և ռազմական գործիչ
* 1979 - Լամար Օդոմ Lamar Joseph Odom ամերիկացի բասկետբոլիստ և դերասան
* 1980 - Անրի Ջոխաձե ანრი ჯოხაძე վրացի երգիչ
* 1984 - Կարեն Հակոբյան, նկարիչ և ձևավորող
* 1985 - Տարմո Կինկ Tarmo Kink էստոնացի ֆուտբոլիստ
* 1987 - Անա Իվանովիչ Ана Ивановић սերբ թենիսիստուհի
* 1990 - Անդրե Շյուրլե André Schürrle գերմանացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1672՝ գերմանացի կոմպոզիտոր Հենրիխ Շյուց
* 1893՝ ռուս կոմպոզիտոր Պյոտր Չայկովսկի
* 1961՝ դերասան Հրաչյա Ներսիսյան
* 1962 - Գրիգոր Չուբարյան, հայ իրավաբան, հասարակական, քաղաքական գործիչ
* 1964՝ ռուս և սովետական դիրիժոր Սամուիլ Սամոսուդ
* 1968 - ֆրանսիացի դիրիժոր Շարլ Մյունշ
** Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
*** 1992 - Ալեքսանդր Առստամյան
* 1999՝ հայ նկարչուհի Ռեգինա Ղազարյան

## Տոներ
* Սահմանադրության օր՝
** Դոմինիկյան Հանրապետություն՝ 1884 թվականից
** Տաջիկստան՝ 1994 թվականից
** Թաթարստան՝ 1992 թվականից
* Ուկրաինա – Կիևի ազատագրության օր
* Ֆինլանդիա – Շվեդական մշակույթի օր
1301

Հանդիսանում է 14-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 1300-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1300 և 1302 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Գևորգ Սկևռացի, հայ լեզվաբան, մատենագիր, երաժիշտ-տեսաբան

## Ծանոթագրություններ
1302

Հանդիսանում է 14-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 1300-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1301 և 1303 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Մարտի 8 - Առնոլֆո դի Կամբիո, իտալացի քանդակագործ և ճարտարապետ։

## Ծանոթագրություններ
1307

Հանդիսանում է 14-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 1300-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1306 և 1308 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Գրիգոր Է Անավարզեցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1293-ից։ Հաջորդել է Ստեփանոս Դ Հռոմկլայեցուն

## Ծանոթագրություններ
1308

Հանդիսանում է 14-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 1300-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1307 և 1309 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հունվարի 25 &ndash; Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ը ամուսնացավ Իզաբելլա Ֆրանսիացու հետ։ Նրանք թագադրվեցին մեկ ամիս անց (փետրվարի 25-ին)։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1311

Հանդիսանում է 14-րդ դարի երկրորդ տասնամյակի՝ 1310-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1310 և 1312 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ