Ելենա Սերովա

**Ելենա Օլեգովնա Սերովա** (Ի ծնե՝ Կուզնեցովա, ), ռուս քաղաքական գործիչ, տիեզերագնաց։ Ռուսաստանի Դաշնության Հերոս (2016):

Ռուսաստանի Դաշնության VII գումարման Դաշնային ժողովի Պետական դումայի պատգամավոր (2016 թվականի հոկտեմբերի 5 — 2021 թվականի հոկտեմբերի 12)։

Յու. Ա. Գագարինի անվան տիեզերագնացների վերապատրաստման կենտրոնի ջոկատի փորձարկող։ Ռուսաստանի Դաշնության տիեզերագնաց օդաչու (2016)։

Նա դարձավ չորրորդ կին տիեզերագնացը ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի պատմության մեջ (Վալենտինա Տերեշկովայի, Սվետլանա Սավիցկայայի և Ելենա Կոնդակովայի հետո)։

## Կենսագրություն
Ելենա Կուզնեցովան ծնվել է 1976 թվականի ապրիլի 22-ին զինծառայողի ընտանիքում։ Հոր ծառայողական հանգամանքներից ելնելով՝ ընտանիքը բազմիցս փոխել է բնակության վայրը։

1993թ.ավարտել է Գերմանիայի Գրոսենհայն քաղաքի արևմտյան զորախմբի թիվ 99 միջնակարգ դպրոցը։

Ընդունվել Է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտ։ Որպես ուսանող, աշխատել է ՄԱԻ-ի ցածր ջերմաստիճանի հետազոտական ինստիտուտում որպես տեխնիկ։

2001 թվականի մարտին ավարտել է Մոսկվայի Ս. Օրջոնիկիձեի անվան ավիացիոն ինստիտուտի օդատիեզերական ֆակուլտետը՝ «ինժեներ» որակավորմամբ։

2001 թվականի օգոստոսին սկսել է աշխատել որպես ինժեներ «Էներգիա» ՌԿԿ-ում, որտեղ 1998 թվականից աշխատել է Մարկ Սերովը։

2003 թվականի հունվարի 23-ին Ելենա և Մարկ Սերովները դուստր ունեցան։

2003 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գործիքաշինության և ինֆորմատիկայի պետական ակադեմիան (ՄԳԱՊԻ) «տնտեսագետ» մասնագիտությամբ և այդպիսով ստացել երկրորդ բարձրագույն կրթությունը։

2004 թվականի վերջից՝ երկրորդ կարգի ինժեներ։

### Տիեզերագնացների ջոկատում
Նախքան տիեզերագնացների ջոկատում ընդգրկվելը, նա աշխատել է որպես 2-րդ կարգի ինժեներ ՌԿԿ «Էներգիա» - ում և առաքելության վերահսկման կենտրոնում։

2006 թվականի հոկտեմբերի 11-ին տիեզերագնացների ընտրության միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստում առաջարկվել է գրանցվել որպես «Էներգիա» ՌԿԿ ջոկատի տիեզերագնացության թեկնածու։

2007-ի փետրվարին նա սկսեց անցնել ՕԿՊ-ի երկամյա դասընթացը Յու.Ա. Գագարինի անվան տիեզերագնացների վերապատրաստման կենտրոնում։

2009 թվականի հունիսին Սերովային շնորհվել է «տիեզերագնաց-փորձարկող» որակավորումը «էներգիա» ՌԿԿ-ի կողմից։

2011 թվականից Ելենան դարձել է «Ռոսկոսմոս» տիեզերագնացների ջոկատի փորձնական տիեզերագնաց։

2011 թվականի դեկտեմբերի 15-ին միջգերատեսչական հանձնաժողովի որոշմամբ Սերովան նշանակվել է «Սոյուզ ՏՄԱ-14մ» նավի հիմնական անձնակազմի բորտինժեներ։

### Տիեզերական թռիչքների նախապատրաստում
[thumb|left|180px|«Սոյուզ ՏՄԱ-14մ» նավի անձնակազմը մեկնարկից առաջ, [2014 թվականի սեպտեմբերի 25-ին]]
2012 թվականի հունվարից մինչև 2014 թվականի մարտ նա վերապատրաստվել է ISS-39/40 կրկնօրինակ անձնակազմի կազմում։

2014 թվականի փետրվարի 7-ին Սոչիում 2014 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ պատիվ է ունեցել բարձրացնել Ռուսաստանի Դաշնության դրոշը Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի տիեզերագնացների խմբի կազմում՝ Սերգեյ Կրիկալևի գլխավորությամբ։

2014 թվականի մարտի 24-ին Բայկոնուրում պետական հանձնաժողովի նիստում հաստատվել է որպես «Սոյուզ ՏՄԱ-12մ»-ի կրկնօրինակ անձնակազմի բորտինժեներ-1։ 2014 թվականի մարտի 26-ին «Սոյուզ ՏՄԱ-12մ»-ի մեկնարկի ժամանակ եղել է նավի անձնակազմի բորտինժեներ-1-ի կրկնօրինակը։

Նա պատրաստվել է տիեզերական թռիչքի՝ որպես ՄՏԿ-41/42-ի հիմնական անձնակազմի մաս՝ որպես ՄՏԿ թռիչքի ինժեներ և TPK Soyuz TMA-m թռիչքի ինժեներ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ին անձնակազմի տիեզերական համալիրների թռիչքային փորձարկումների անցկացման պետական հանձնաժողովի նիստում հաստատվել է որպես TPK Սոյուզ TMA-14m-ի հիմնական անձնակազմի թռիչքային ինժեներ-1։

### Տիեզերական թռիչք
մինի|250px|Ելենա Սերովան ՄՏԿ-ում
2014 թվականի սեպտեմբերի 26-ին մեկնարկել է որպես «Սոյուզ ՏՄԱ-14մ» մարդատար նավի բորտինժեներ։ Նույն օրը, մեկնարկից 5 ժամ 46 րոպե անց և ՄՏԿ-ի հետ նավի հաջող նավարկությունից հետո, նա դարձավ 41-րդ և 42-րդ հիմնական արշավախմբերի մի մասը՝ որպես թռիչքի ինժեներ, դառնալով չորրորդ կին ռուսը (հաշվի առնելով ԽՍՀՄ-ը), տասնյոթ տարվա ընդմիջումից հետո տիեզերքում, և Դրանցից առաջինը՝ ՄՏԿ-ում։ 2015 թվականի մարտի 12-ին «Սոյուզ ՏՄԱ-14մ» նավի անձնակազմի կազմում բարեհաջող վերադարձել է արշավախմբից։ Ռոսկոսմոսի տիեզերագնացներ Ալեքսանդր Սամոկուտյաևի և Ելենա Սերովայի և ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց Բարրի Ուիլմորի տրանսպորտային «Սոյուզ» տիեզերանավի իջնող ապարատը վայրԷջք Է կատարել Ղազախստանի ժամանակով ժամը 05:14-ին՝ Ժեզկազգան քաղաքից 147 կմ հարավ-արեւելք, հաղորդել Է ՏԱՍՍ-ը։ Թռիչքի տևողությունը կազմել է 167 օր։

### Թռիչքից հետո
մինի|250px|Ռուսաստանի Դաշնության Հերոսի աստղի և «Ռուսաստանի Դաշնության տիեզերագնաց օդաչու» պատվավոր կոչման շնորհում,Մարտի 10, 2016
2016 թվականի փետրվարին Սերովային շնորհվել է Ռուսաստանի Դաշնության Հերոսի կոչում՝ «Ոսկե աստղ» մեդալի հանձնմամբ։ Շնորհվել է նաև «ՌԴ օդաչու-տիեզերագնաց» պատվավոր կոչում։ Պաշտոնական պարգեւատրումը տեղի է ունեցել 2016 թվականի մարտի 10-ին Կրեմլի Եկատերինյան դահլիճում։

2016 թվականի ապրիլին Ելենա Սերովան հայտ է ներկայացրել մասնակցելու «Եդինայա Ռոսիա» - ի փրայմերիզին՝ Պետդումայի պատգամավորների ընտրություններում Մոսկվայի մարզի թեկնածուների կուսակցական ցուցակում առաջադրվելու համար։ Մասնակցել է փրայմերիզներին ինչպես կուսակցական ցուցակով, այնպես էլ թիվ 119 Կոլոմենսկի միամանդատ ընտրատարածքում։ 2016 թվականի մայիսի 22-ին կայացած փրայմերիզի արդյունքներով Սերովան Կոլոմենսկի շրջանում առաջադրվելու համար հավաքել է ձայների ավելի քան 80% - ը։

2016 թվականի հունիսի 27 — ին «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունը համագումարում առաջադրել է Պետդումայի պատգամավորի թեկնածուներ՝ 400 մարդ ցուցակներով և 207-ը՝ միամանդատ ընտրատարածքներում։ Ելենա Սերովան առաջադրվել է միայն թիվ 119 Կոլոմենսկի միամանդատ շրջանում, մինչդեռ նա չի ընդգրկվել դաշնային ցուցակում։

2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին կայացած ընտրություններում Սերովան Կոլոմենսկի շրջանում ստացել է ընտրողների ձայների 50,84% - ը՝ 38,64% - ով %։

2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին տիեզերագնացների պատրաստման կենտրոնի  պետի հրամանով նա ազատվել է 2-րդ դասի տիեզերագնաց-փորձարկողի հրահանգչի պաշտոնից և հեռացվել ՏՊԿ-ից՝ Ռուսաստանի Դաշնության Պետական դումայի պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ։

Նա բացասաբար է արձագանքել Յուլյա Պերեսիլդին Ռուսաստանի Դաշնության Հերոսի կոչում շնորհելու գաղափարին՝ ասելով, որ կոչման շնորհումը «արժեզրկելու է իրական տիեզերագնացների սխրանքը»։

### Պետդումայի Պատգամավոր
2016-ի հոկտեմբերին 7-րդ գումարման Պետդումայում հանձնաժողովներ բաշխելիս Սերովան ստացավ Պետդումայի էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հանձնաժողովի նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ Հանձնաժողովը գլխավորել է պատգամավոր Վլադիմիր Բուրմատովը։

Ելույթ ունենալով 2019 թվականի հուլիսի 8-ին ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի լիագումար նիստում, նա հայտարարել է, որ «Միջազգային տիեզերակայանից անզեն աչքով իրեն և մյուս տիեզերագնացներին պատահել է տեսնել, թե ինչպես են Ռումբերն ու արկերը պայթում Դոնբասի և Լուգանսկի տարածքում։ Եվ նրանք թռչում էին Ուկրաինայի Զինված ուժերի գտնվելու վայրից։ Իսկ այդ ժամանակ այնտեղ անզեն մարդիկ էին զոհվում»։ Տիեզերագնաց Յուրի Բատուրինի հայտարարության համաձայն, նման ռազմական գործողությունները, առանց հատուկ հսկողության միջոցների, ՄՏԿ-ից քիչ հավանական է նկատել։ ՄՏԿ-ի թռիչքի բարձրությունը երկրի վրա ավելի քան 400 կիլոմետր է։

### Օրինաստեղծ գործունեություն
2016-ից 2019 թվականներին, VII գումարման պետդումայի պատգամավորի լիազորությունների կատարման ընթացքում, նա համահեղինակ է 13 օրենսդրական նախաձեռնությունների և դաշնային օրենքների նախագծերի փոփոխությունների։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է ՌԿԿ Էներգիա փորձարկող նախկին տիեզերագնաց Մարկ Սերովի հետ, դուստր Ելենա (Ծնվել է՝ 2003 թվականի հունվարի 23-ին)։

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (2016 թվականի փետրվարի 15) - «Միջազգային տիեզերակայանում երկարատև տիեզերական թռիչք իրականացնելիս ցուցաբերած արիության և հերոսության համար»,
* Ռուսաստանի Դաշնության տիեզերագնաց օդաչու (2016 թվականի փետրվարի 15) «Միջազգային տիեզերակայանում երկարատև տիեզերական թռիչք իրականացնելիս ցուցաբերած արիության և հերոսության համար»,
* Գագարինի նշանը (Դաշնային տիեզերական գործակալություն, 9 ապրիլի, 2015 թվական),
* Կորոլյով քաղաքի տարբերանշան «արժանիքների համար» իի աստիճանի (9 ապրիլի, 2015 թվական),
* հոբելյանական մեդալ «Մոսկվայի մարզի Կորոլյովի քաղաքային օկրուգի 80-ամյակը» (2018 թվականի օգոստոսի 30)։
* Մոսկվայի III աստիճանի Մեծ դքսուհի Վերապատվելի Եփրոսինիայի շքանշան (2023 թվական, ՌՈՒԵ)։

## Ծանոթագրություններ

## Литература
* 

## Արտաքին հղումներ
* Серова Елена Олеговна: персональный профиль // *GCTC*.*ru*
* Серова Елена Олеговна: персональное досье // *astronaut*.*ru*, 2005 год.
* Космонавт Серова: «Я должна быть профессионалом, любящей женой и мамой» // РИА Новости. — 2012. — 6 марта. — Рубрика «Интервью».
* «Вера, надежда, любовь Елены Серовой»: документальный фильм // Телестудия Роскосмоса. — 2014.
* Космонавт Елена Серова: «Люди часто сильно недооценивают себя»// *AiF*.*by*
*  // Телестудия Роскосмоса. — 2016.

Կատեգորիա:Կին տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնացներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տիեզերագնացության գործակալություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գիտությունը Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ