Նիրմալ Պուրջա

**Նիրմալ «Նիմ» Պուրջա** (), նեպալցի լեռնագնաց, նախկին գուրկխա, Բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետ, Մեծ Բրիտանիայի ռազմածովային ուժերի հատուկ նշանակության ստորաբաժանման՝ Հատուկ նավարկային ծառայության (SBS) զինծառայող։ 2019 թվականին սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ՝ ռեկորդային կարճ ժամանակահատվածում 6 ամիս 6 օրում բարձրանալով բոլոր 14 ութհազարական լեռները: 2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ աշխարհում միակ մարդն էր, ով առաջին փորձից նվաճել է տասնչորս ութհազարական լեռները։

## Կյանքի վաղ տարիներ
Նիրմալ Պուրջան ծնվել է Դհաուլագիրիի մոտ գտնվող Մյագդի շրջանում, ծովի մակարդակից 1600 մետր բարձրության վրա և մեծացել Չիտվան շրջանում։ Ծագում է մագարների ժողովրդից։

2003 թվականին միացել է գուրկխերի բրիգադին, 2009 թվականին՝ Հատուկ նավարկային ծառայությանը։ 2018 թվականին հրաժարական է տվել կրտսեր կապրալի կոչումով, որից հետո կենտրոնացել է լեռնագնացության կարիերայի վրա։

2012 թվականին կատարել է իր առաջին լուրջ նվաճումը՝ հասնելով Արևելյան Լոբուչեի գագաթը՝ առանց լեռնագնացության փորձի:

2014 թվականի մայիսի 18-ին նվաճել է իր առաջին ութհազարական լեռը՝ Դհաուլագիրին (8167 մետր)։

2016 թվականի մայիսի 13-ին նվաճել է իր երկրորդ ուհազարական լեռը՝ Էվերեստը։

2017 թվականի մայիսի 15-ին Պուրջան գլխավորել է գուրկխերի «G200E» արշավախումբը, որը 13 գուրկխների հետ միասին նվաճել է Էվերեստը՝ բրիտանական բանակում գուրկխերի ծառայության 200-ամյակի առիթով։ 

2018 թվականի հունիսի 9-ին դարձել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետ բարձր լեռնագանցությունում նշանակալի աշխատանքի համար։

## «Հնարավորություն 14/7» նախագիծ

2019 թվականի մարտի 15-ին Նիրմալ Պուրջան հայտարարել է «Project Possible – 14/7» ծրագրի մեկնարկի մասին, որի նպատակն էր յոթ ամիս՝ մեկ սեզոնի ընթացքում բարձրանալ 14 ութհազարական լեռ։ Մասնակիցները նախատեսում էին օգտագործել լրացուցիչ թթվածին:

Նիրմալի համար նախագծի առաջին լեռը Անապուրնան էր, որտեղ իր թիմի անդամների հետ բարձրացել է ապրիլի 23-ին։ Իջնելուց հետո Նիրմալը թիմի հետ իմացել է, որ լեռան վրա աղետի մեջ է հայտնվել մի մալայզիացի։ Նեպալցիները միացել են փրկարարական աշխատանքներին և ուղղաթիռով տեղափոխվել են երրորդ ճամբար՝ 6500 մ բարձրության վրա: Հաղթահարելով ուղղահայաց բարձրությունը՝ նրանց հաջողվել է հասնել լեռնագնացին և իջեցնել երրորդ ճամբար, որտեղ վերջինիս տարել է ուղղաթիռը։ Չնայած ջանքերին, մայիսի 3-ին Վուի Քին Չինը հիվանդանոցում մահանացել է։

Չնայած Անապուրնայում հապաղմանը և փրկարարական աշխատանքների վրա գործադրած ջանքերին, Նեպալի թիմը շարունակել է ծրագիրը և մայիսի 12-ին բարձրացել է Դհաուլագիրիի գագաթը։ Իջնելու ժամանակ նեպալցիները կրկին ստիպված են եղել մասնակցել փրկարարական աշխատանքին՝ օգնություն ցուցաբերելով ձնաբքի մեջ հայտնված հնդիկ լեռնագնացներին։ Չնայած դրան, արդեն մայիսի 14-ին Նիրմալը բարձրացել է աշխարհի երրորդ գագաթը՝ Կանչենջանգա։

Մայիսի 22-ին Նիրմալի թիմը նվաճել է միանգամից երկու գագաթ։ Այդ օրը առավոտյան ժամը 5:30-ին Պուրջան բարձրացել է Էվերեստի գագաթը, իսկ 15:45-ին Լհոցենի գագաթը՝ սահմանելով այս երկու լեռների համակցված նվաճման ռեկորդ։ Եվս երկու օր անց Նիրմալը ավարտել է ծրագրի գարնանային մասը՝ բարձրանալով Մակալա: Ջոմոլունգմա, Լհոցե և Մակալա եռյակը Պուրջան անցել է 48 ժամ 30 րոպեում, ինչը նույնպես նոր ռեկորդ է դարձել։ Ծրագրի գարնանային փուլի ընթացքում Նիրմալին օգնել են շերպեր Մինգմա «Դեյվիդ» Շերպան, Զեքսոն Սոնը, Գելեն Շերպան և Թենսի Կասանգը:

2019 թվականի հունիսի 7-ին Պուրջան հայտարարել է, որ դադարեցնում է ծրագիրը՝ ֆինանսավորման հետ կապված խնդիրների պատճառով։ Սակայն հետագայում միջոցներ են հայտնաբերվել, և նեպալայն թիմը շարունակել է նվաճումները՝ հուլիսի 3-ին բարձրանալով Նանգապարբատ։ Երկու շաբաթ անց՝ հուլիսի 15-ին և 17-ին Պուրջան նվաճել է Առաջին և Երկրորդ Գաշերբրումները։

Նիրմալի հաջորդը թիրախը դառնում է Չոգորին, չնայած այն հանգամանքին, որ լեռան վերին հատվածներում ձյան առատության պատճառով պայմանները շատ ծանր էին։ Հուլիսի 24-ի առավոտյան Պուրջան իր օգնականների թիմի հետ, որի կազմում էին Լակպադենդի Շերպան, Հաշման Թամանգը, Չանգբա Շերպան և Լակպա Տեմբան, բարձրացել է աշխարհի երկրորդ գագաթը՝ ճանապարհ բացելով մյուս թիմերի համար։ Արդեն երկու օր անց Պուրջան ավարտում է ծրագրի պակիստանյան մասը՝ բարձրանալով Բրոուդ-Պիկի գագաթը։ Պակիստանում ութհազարական հինգ լեռների նվաճման համար նեպալցին ծախսել է ընդամենը 23 օր՝ բացի այդ սահմանելով աշխարհի երեք ամենաբարձր գագաթների (Էվերեստ, K2 և Կանչենջանգա) անցման արագության ռեկորդ՝ ծախսելով 70 օր:

2019 թվականի սեպտեմբերին մեկնարկել է ծրագրի երրորդ և վերջին փուլը։ Սեպտեմբերի 23-ին Նիրմալը բարձրացել է Չո-Օյու, իսկ սեպտեմբերի 27-ին՝ Մանասլա: Անսպասելի խնդիրներ են առաջացել վերջին և ամենացածր ութհազարականի՝ Շիշաբանգմայի հետ, որտեղ չինական իշխանությունները չեն տվել բարձրանալու թույլտվություն։ Պուրջան նույնիսկ մտածում էր հրաժարվել այն նվաճելուց հօգուտ Գյաչունգ Կանգ բարձրանալու՝ աշխարհի տասնհինգերորդ լեռը և ամենաբարձր յոթհազարականը։ Սակայն, Նեպալի կառավարության Չինաստանին ուղղված պաշտոնական դիմումից հետո, տրվել Շիշաբանգմա բարձրանալու հատուկ թույլտվություն։ Հոկտեմբերի 18-ին Նիրմալը հինգ հոգուց բաղկացած թիմի հետ մեկնել է Տիբեթ՝ նվաճելու իր վերջին ութհազարականը։ Չնայած եղանակային ծանր պայմաններին, հոկտեմբերի 29-ի վաղ առավոտյան Նիրմալ Պուրջան բարձրացել է Շիշապանգմա՝ հաջողությամբ ավարտելով իր նախագիծըт։

14 նվաճումների համար Պուրջան ծախսել է 6 ամիս և 6 օր (177 օր)՝ ավելի քան յոթ տարի գերազանցելով կորեացի Կիմ Չհանգ Հոյի նախորդ ռեկորդային ժամանակը։

## Չոգորիի ձմեռային նվաճում
2019 թվականի նոյեմբերի 26-ին Պուրջան հայտարարել արշավ դեպի Չոգորի 2020/2021 ձմեռային սեզոնին մասին՝ նպատակ ունենալով իրականացնել պատմության մեջ առաջին ձմեռային նվաճումը աշխարհի երկրորդ ամենաբարձր գագաթին։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Պուրջան իր թիմի հետ ժամանել է բազային ճամբար՝ պլանավորելով բարձրանալ Աբրուցցիի կողքով։ Նախքան Նոր տարին, Նիրմալի թիմը, համագործակցելով նեպալական մեկ այլ թիմի հետ՝ Մինգմա Գալիե Շերպայի գլխավորությամբ, կլիմայավարժական վերելք է կատարել դեպի երրորդ բարձրադիր ճամբար՝ 7200 մետր բարձրության վրա։

Հունվարի 11-ին արշավախմբի մասնակիցները հայտնաբերել են, որ անցած փոթորիկն ամբողջությամբ ոչնչացրել է երկրորդ բարձրադիր ճամբարը, ուստի ստիպված են եղել կրկին բարձրացնել սարքավորումներ։

Հունվարի 16-ի առավոտյան Մինգմա Գալյեն հայտնեց, որ համատեղ նեպալական թիմը հաղթահարել է գագաթից առաջ ընկած տեխնիկապես բարդ նեղ հատվածը՝ «շշի պարանոց» կոչվող կուալուարը և հասել է Չոգորիի գագաթ։ Տեղական ժամանակով ժամը 17:00-ին նեպալցիները բարձրացել են Չոգորիի գագաթը՝ իրականացնելով վերջին ութհազարական Չոգորիի առաջին ձմեռային նվաճումը, որը ցուրտ սեզոնին չէր հաղթահարվել: Պուրջայի հետ միասին գագաթ են հասել Դավա Տեմբա Շերպան, Պեմչիրի Շերպան, Գելժե Շերպան, Մինգմա Թենզի Շերպան, Մինգմա Դեյվիդ Շերպան իր թիմից, Մինգմա Գալյե Շերպան Դավա Տենջինգ Շերպայի և Քիլի Պեմբա Շերպայի հետ, ինչպես նաև Սոնա Շերպան Seven Summit Treks թիմից։

Բազային ճամբար իջնելուց երկու օր անց Պուրջան պատասխանել է որոշ լեռնագնացների քննադատությանը, որոնք մեղադրել են նեպալական թիմին լրացուցիչ թթվածին օգտագործելու համար՝ ասելով, որ Չոգորի բարձրանալիս նա չի օգտագործել թթվածնի բալոններ՝ այդպիսով կատարելով թթվածնազուրկ նվաճում։

## Beyond Possible գիրք
2020 թվականի նոյեմբերի 12-ին լույս է տեսել Նիրմալի «Beyond Possible» գիրքը, որում պատմել է իր ամբողջական ինքնակենսագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալպինիզմ
Կատեգորիա:Ալպինիստներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Նեպալցիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի լեռնագնացներ