open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆարկուար

**Ֆարկուար** (), Ֆարկուար կղզեխմբի օղակղզի, մտնում է Արտաքին Սեյշելյան կղզիի կազմի մեջ։ 1965 մինչև 1976 թվականները մտել է Հնդկական օվկիանոսի բրիտանական տարածքների կազմի մեջ։ Օղակղզու ընդհանուր մակերեսը, միացնելով ծովածոցերը, կազմում է 170,5 կմ²։ Սուշիի տարածքը կազմում է 7,5 կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
thumb|275px|left|Ֆարկուար կղզու քարտեզ
Ֆարկուարը գտնվում է բարձրադիր ավազային գոգավորություներում։ Դրանից մի քանիսի բարձրությունը անցնում է նույնիսկ 10 մետրը։ Կղզեախմբի մի քանի կղզիներ ունեն շատ կորաձև դիրք, նրանք հիմնականում տեղակայված են օղակղզու արևելյան գոգավորություններում։ Կղզին գտնվում է 765 կմ հարավ-արևմուտք Մաե կղզիից։ Հենց նրանք են համարվում Սեյշելյան կղզիների ամենահարավային կղզիները։

## Կղզիններ
Ֆարկուար կղզեախմբի կազմի մեջ մտնում են ավելի քան 10 կղզիներ, որոնցից ամենամեծն է Հյուսիսային կղզին և Հարավային կղզին։ Դրանցից ամենափոքրն է համարվում Մանահա կղզի։ Հարավում գտնվում է Գոելեթես կղզին։ Արևմուտքում օղակղզու կազմի մեջ մտնում է Տրուա կղզին։

Կղզինների ամբողջական ցանկը. 
* Բանկս դե Սեյբլ 
* Գոելեթես 
* Մանահայի կղզի 
** Հյուսիսային
** Միջնային
** Հարավային
* Հյուսիսային կղզի 
* Տրուայի կղզի
** Դեպոս
** Լապին
** Միջին
* Հարավային կղզի։

## Պատմություն
Ֆարկուարը հայտնաբերվել է 1501 թվականին պորտուգալացի ճանապարհորդ Ժուան դա Նովայի կողմից։

## Բնակչություն
Կղզիների միջից միայն Հյուսիսային կղզիում գոյություն ունի կարգավորումներ, որտեղ էլ ապրում են Ֆարկուարի ամբողջ բնակչությունը՝ 15 մարդ, և Ֆարկուարի օդանավակայարանը։ Այստեղի ծովալճակներում կան տարբեր տեսակի սուզանավեր, որոնք ապահովում են այստեղի զբոսաշրջիկների հանգիստը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի կղզիներ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Սեյշելյան կղզիներ
Կատեգորիա:Օղակղզիներ
Իրբիդ

**Իրբիդ** (), քաղաք Հորդանանի Թագավորության հյուսիս-արևմուտքում՝ Իրբիդի մարզում։ Համարվում է համանուն մուհաֆազայի վարչական կենտրոնը, խոշորագույն քաղաքը և արդյունաբերական գլխավոր կենտրոնը։

Հորդանանի երրորդ ամենամեծ քաղաքն է մայրաքաղաք Ամմանից և Ալ-Զարկայից հետո և երկրորդ ամենաբնակեցված քաղաքն է (Ամմանից հետո)։ Ըստ 2007 թվականի Հորդանանում անցկացված մարդահամարի տվյալների, Իրբիդում ապրում էր 327 543 մարդ։

Հիմնական բնակիչները արաբներեն են, որոնք խոսում են արաբերենով և դավանում իսլամ։ Տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս Բրոնզե դարից ի վեր։

Իրբիդի քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 583 մետր բարձրության վրա և այդ իսկ պատճառով քաղաքի տարածքը հիմնականում հարթավայրային է և լեռները հազվադեպ են։

Այս քաղաքում են ծնվել Հորդանանի երկու վարչապետներ։

## Պատմություն
մինի|ձախից|300px|Իրբիդի հնագիտական թանգարանը
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Իրբիդ քաղաքի տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս բրոնզեդարյան ժամանակներից։ Խեցեգործության նմուշները և քարե իրերը, որոնք հայտնաբերվել են այս քաղաքի տարածքից թվագրվում են մինչև մ.թ.ա. 3200 թվականը։

Հունականության կամ Հելլենիզմի դարաշրջանում քաղաքը հանդես է եկել Արաբելլա պատմաաշխարհագրական վարչական միավորի կազմում և եղել է երկրի խոշոր առևտրային կենտրոնը։

Մինչ իսլամական նվաճումները, Արաբելլան հայտնի էր աշխարհին իր լավագույն գինիներով, որոնք ունեին կարևոր նշանակություն հին աշխարհի երկրներում։

Գինեգործության համար նպատաստավոր պայմաններ էին հանդիսանում տարածաշրջանում ունեցած խիստ պարարտ հողը և չափավոր մեղմ կլիման, որի արդյունքում աճում է բարձր որակի քաղցր խաղող։

Իսլամական նվաճումներից հետո, քաղաքը եղել է Արաբական խալիֆայության կազմում և այս շրջանում էլ ստացավ իր ներկայիս անվանումը։ Քաղաքում եղած գինու արտադրամասերը փոխարինվեցին ձիթապտղով։

Բնակչությունը սկսեց մշակել նաև ձիթապտուղ։

## Քույր քաղաքներ
* , Յաշ ()
* , Գազիանթեպ ()
* , Չժենչժոու ()

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հորդանանի քաղաքներ
Մեքսիկական թագավորական օձ

**Մեքսիկական թագավորական օձ** (), Լորտուների ընտանիքի ոչ թունավոր օձ։

Ընդհանուր երկարությունը կազմում է 0.9-1 մ։ Երբեմն հասնում է նույնիսկ 1.8-2 մ։ Գլուխը փոքր է և նեղ՝ մարմնին համապատասխան։ Հիմնականում լինում է մոխրագույն և դարչնագույն գույների՝ շատ հաճախ բծավոր։

Հանդիպում են հիմնականում չոր, լեռնային գոտիներում, ուր կլիման անապատային կամ մերձանապատային է։ Շատ ավելի ակտիվ են գիշերային ժամերին։ Սնվում են մողեսներով, կրծողներով և այլ փոքր օձերով։

Էգերը ձվադրում են տարեկան մեկ անգամ։ Ձվադրում են 15-18 ձու։

Մեքսիկական թագավորական օձերը Մեքսիկայի էնդեմիկ կենդանատեսակներից է։ Հանդիպում են Մեքսիկայի Տամաուլիպաս, Նուևո Լեոն, Կոաուիլա և Սակատեկաս նահանգներում։

Շատ քիչ քանակությամբ հանդիպում են նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ միայն Տեխաս նահանգում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Schmidt, D. & Kunz, K. 2005. Ernährung von Schlangen. Natur und Tier Verlag, Münster, 159 pp.
* Словник-довідник із зоології. – К., 2002.
* Thissen, R. & Hansen, H. 2001. Königsnattern - Lampropeltis. Natur und Tier Verlag (Münster), 172 p

Կատեգորիա:Լորտուներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի էնդեմիկ կենդանիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կենդանական աշխարհ
Բակի սարկոֆագ

**Բակի սարկոֆագ** (), փայտե բազմագույն դագաղ, որը պատկանել է Բակ անունով մի մարդու։

1866 թվականին Փաշա բեյ Դանինոսն այն նվիրաբերել է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանին, որտեղ էլ այն գտնվում է 15208 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Սարկոֆագը պատրաստված է դեղին ներկված փայտից, վրան կան ձևավորումներ և արձանագրություններ։ Կափարիչի վրա պատկերված է Իսիդա աստվածուհին։ Սարկոֆագի վրա կան արձանագրությունների հինգ գծեր, որոնք տարանջատված են եգիպտական դիցաբանության կերպարներով, պատկերված են Հորի չորս զավակները՝ Անուբիսը, Նուտը, Գեբը, Շուն։

մինի
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի կայքը
* Sarcófago de Bak
* Sarcófago de Bak, 1539-1077 a.C
* Բակի սարոֆագի լուսանկարը 

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Սարկոֆագներ
Հրանտ Բեգլարյան (պետական գործիչ)

**Հրանտ Գրիգորի Բեգլարյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի առաջին տեղակալ (2000-2013)։

## Կրթություն
*1973-1978 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ «ավտոմոբիլային ճանապարհներ» մասնագիտությամբ, ճանապարհային հաղորդակցության ինժեների որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1978-1998 թթ. - աշխատել է Երևանի մետրոպոլիտենում որպես ավագ ինժեներ, բաժնի պետ, տեղամասի պետ, այնուհետև՝ գլխավոր տնօրեն։
*1998-2000 թթ. – եղել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի տեղակալ-Հայկական երկաթուղու դեպարտամենտի պետ։
*2000 թ. ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի առաջին տեղակալ։
*2013 թ. դեկտեմբերի 24-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության տրանսպորտի և կապի նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։

Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գորայք գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 5 ծնունդներ
Բժիշկ Գաշեի դիմանկարը

**«Բժիշկ Գաշեի դիմանկարը»** կամ **«Դոկտոր Գաշեի դիմանկարը»** (), նիդերլանդացի գեղանկարիչ Վինսենթ վան Գոգի կտավը, որը նա նկարել է 1890 թվականին, մահվանից կարճ ժամանակ առաջ։ Մատնեծաղկի ճյուղի հետ Պոլ Գաշեի դիմանկարը (բժիշկը հետևում էր նկարչի առողջությանը կյանքի մայրամուտին) վաճառվել է 1990 թվականի մայիսի 15-ին «Քրիստիս» աճուրդում, ռոկերդային 82.5 մլն դոլարով։ Հետագա 15 տարիների ընթացքում գլխավորել է ամենաթանկարժեք կտավների ցանկը (վաճառքի դրվածների մեջ)։

## Սեփականության պատմություն
### Առաջին տարբերակ

Վան Գոգի մահվանից հետո կտավը ժառանգաբար անցել է նրա քրոջը, ով, իր հերթին, 1897 թվականին այն վաճառել է մասնավոր կոլեկցիոների։ Կտավը մի քանի անգամ անցել է ձեռքից ձեռք, մինչև որ այն 1911 թվականին ձեռք է բերել Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտը։ Կտավը Մայնի Ֆրանկֆուրտում մնացել է մինչև 1937 թվականը։ 1933 թվականին, նացիոնալ սոցիալիստների իշխանություն գալուց հետո, կտավը հեռացվում է ցուցահանդեսից և փոխադրվում թանգարանի պահոց։ 1937 թվականին, այսպես ասված, «դեգեներատիվ արվեստի» քարոզչությունից ազատվելու արշավի արդյունքում կտավը առգրավվել է Հանրության լուսավորության և քարոզչության կայսերական նախարարության կողմից։

1938 թվականին Հերման Գյորինգը վաճառեց կտավը արվեստի ստեղծագործությունների ամստերդամցի դիլերի, իսկ նա, իր հերթին, այն վաճառում է մասնավոր կոլեկցիոներ Զիգֆրիդ Կրամարսկուն, ով կտավի հետ միասին պատերազմի ժամանակ փախել է Միացյալ Նահանգներ։ Հետագայում կտավը հաճախ է ցուցադրվել Մետրոպոլիտենում։

1990 թվականին Կրամարսկի ընտանիքը նկարը դուրս է բերում աճուրդի, որտեղ այն վաճառվում է ռեկորդային գնով (82.5 մլն դոլար) ճապոնացի մագնատ Ռյոեյ Սայտոյին, ով, իր հերթին, գնելուց հետո առաջացրեց ուժեղ սկանդալ՝ արտահայտելով մահվանից հետո կտավը նրա հետ միասին դիակիզելու մտադրությունը։ Չնայած՝ սկանդալը հնարավոր եղավ կոծկել այն պատրվակով, որ տվյալ խոսքերն ասվել են ուժեղ հուզական վերապրումների ժամանակ (այլ տվյալներով՝ ապատեղեկատվություն էր, որը միտումնավոր տարածվել էր կտավի իսկությունը ստուգելու համար)։ 1996 թվականին, սեփականատիրոջ մահվանից հետո, կտավը վաճառվել է միջազգային ներդրումային հիմնադրամին, որն էլ, իր հերթին, այն վաճառել է «անհայտ ձեռքերի»։

### Երկրորդ տարբերակ
Երկրորդ տարբերակը ներկայումս գտնվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում։

## Քաղվածքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կտավի և դրա պատմության խորը վերլուծություն 
* Կտավի նկարագրություն 

Կատեգորիա:1890 նկարներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Հայաստանի ճանապարհային ոստիկանություն

thumb|right|250px|ՀՀ ՈՃՈ ավտոմեքենա
**Հայաստանի Հանրապետության Ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն, ՀՀ ՈՃՈ**, Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարության կառուցվածքային ծառայություն։ Մտնում է ՀՀ ոստիկանության կազմի մեջ։ ՀՀ ՈՃՈ պետն է Արմեն Հակոբյանը (2015 հուլիսի 2-ից)։

Հայաստանի ճանապարհային ոստիկանությունը պարտավոր է՝
* իրականացնել պետական հսկողություն եւ վերահսկողություն ճանապարհայիներթեւեկության անվտանգության ապահովման, երթեւեկության կանոնների, չափանիշների, տեխնիկական նորմերի եւ այլ նորմատիվ փաստաթղթերի պահանջների պահպանման նկատմամբ.
* կազմակերպել եւ անցկացնել ավտոտրանսպորտային միջոցների, դրանց կցորդներիպետական տեխնիկական զննում.
* ճանապարհային երթեւեկության կազմակերպման, տեխնիկական միջոցների շահագործմանաշխատանքները վերահսկելու նպատակով իրականացնել ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլայինճանապարհներով երթեւեկելու համար նախատեսված ավտոտրանսպորտային միջոցներիեւ դրանց կցորդների պետական գրանցում եւ հաշվառում.
* կարգավորել ճանապարհային երթեւեկությունը.
* սահմանված կարգով իրականացնել ճանապարհային երթեւեկության անվտանգությանցուցանիշների պետական հաշվառում։

## Տես նաև
* Հայաստանի ոստիկանություն

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ օրենքը «Ոստիկանության մասին»

Կատեգորիա:Հայաստանի ճանապարհային ոստիկանություն
Արման Բաբլոյան

**Արման Արայի Բաբլոյան** (), ՀՀ պետական և առողջապահության ոլորտի գործիչ, ՀՀ առողջապահության նախարարի տեղակալ (2013-2015)։

## Կրթություն
* 1996-2001 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ստոմատոլոգիայի ֆակուլտետը։
* 2001-2004 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ամբիոնի կլինիկական օրդինատուրան։
* 2004-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է Ակադեմիկոս Ս. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի ֆակուլտետը, ասպիրանտուրան։
* 2005-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի կառավարման ֆակուլտետի մագիստրատուրան «ձեռներեցություն, փոքր և միջին ձեռնարկությունների կառավարում» մասնագիտությամբ։
* Վերապատրաստվել է Շվեյցարիայում և Ֆրանսիայում։

Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։ Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն լեզուներին։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 2004-2007 թթ. - ««Արաբկիր» բժշկական համալիրի երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի մարզային մասնաճյուղերի տնօրեն։
* 2007-2009 թթ. - ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ Ունի բժշկական ծառայության լեյտենանտի զինվորական կոչում։
* 2007-2013 թթ. - «Արաբկիր» բժշկական համալիրի երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի տնօրեն։
* 2007-2008 թթ. - «Գարանտ Լիմենս» ապահովագրական ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
* 2008-2010 թթ. - «Գարանտ Լիմենս» ապահովագրական ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։
* 2010-2013 թթ. - «Գարանտ Լիմենս» ապահովագրական ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
* 2013 թ. դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալ։
* 2015 թ. հունվարի 29-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
* Հայաստանի ռադիոսպորտի ֆեդերացիայի նախագահն է։

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՀՀ ՊՆ «ՀՀ զինված ուժերի 20-ամյակ» հոբելյանական մեդալ։
* ՀՀԿ պատվոգիր։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Արման Բաբլոյանը անվանի բժիշկ և պետական գործիչ Արա Բաբլոյանի որդին է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՖՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Մեքսիկական սրագլուխ օձ

**Մեքսիկական սրագլուխ օձ** (), լորտուների ընտանիքի թունավոր օձի տեսակ։

Ընդհանուր երկարությունը տատանվում է 1,5-1,9 մ։ Այն ունի նեղ գլուխ և չափազանց բարակ մարմին և երկար պոչ։ Գույները լինում են տարբեր։ Հաճախ լինում են մելանոս և ալբինոս ձևեր։

Տարածված են հիմնականում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և մեծ քանակությամբ նաև Մեքսիկայում։ Որոշ քանակությամբ ապրում են նաև Բրազիլիայում, Պերուում և Բոլիվիայում։

Նախընտրում են ապրել չոր և խոնավ արևադարձային անտառներում։ Ավելի շատ ակտվի են լինում օրվա ընթացքում։ Կյանքի մեծ մասը անցկացնում են ծառերի վրա։

Սնվում են գորտերով, մողեսներով և փոքրիկ թռչուններով։ Թույնը վտանգավոր է մարդու համար։

## Պատկերասրահ

Brown Vinesnake (Oxybelis aeneus) (10599190863).jpg
Oxybelis aeneus (detail).jpg
Oxybelis aeneus in Lençóis Maranhenses National Park - ZooKeys-246-051-g006-H.jpeg
Oxybelis aeneus 01.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Claessen, H. 2003. De slangen van de Guyanas Deel VII. Lacerta 61 (6)։ 221–234
* Словник-довідник із зоології. — К., 2002.
* Calderon, R.; Cedeño-Vázquez, J.R. & Pozo, C. 2003. New distributional records for amphibians and reptiles from Campeche, Mexico. Herpetological Review 34 (3)։ 269–272

Կատեգորիա:Լորտուներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Պերուի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Բոլիվիայի կենդանական աշխարհ
Ֆելիպե Կալդերոն

**Ֆելիպե դե Խեսուս Կալդերոն Հինոյոսա** (, օգոստոսի 18, 1962, Մորելիա, Մեքսիկա), մեքսիկացի պետական և քաղաքական գործիչ, 2006 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 30-ը զբաղեցրել է Մեքսիկայի նախագահի պաշտոնը։

Նա եղել է Մեքսիկայի Ազգային գործողություն կուսակցության նախագահը և երեք ամենաազդեցիկ մեքսիկացի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներից մեկը։

Նախքան նախագահությունը, Կալդերոնը ստացել է երկու մասնագիտություն։ Նա ծառայել է որպես ազգային կուսակցության նախագահ, դաշնային պատգամավոր և Վիսենտե Ֆոքսի կաբինետի քարտուղար։

Մինչև նախագահության անցնելը պայքարել է նախորդ վարչակազմի դեմ։

Դաշնային ընտրական ինստիտուտի պաշտոնական ընտրական արդյունքներում Կալդերոնը հավաքեց ոչ պակաս, քան 1% առավելության ընդհանուր քանակը։

Կալդերոնի հաղթանակը հաստատվեց 2006 թվականի սեպտեմբերի 5-ին` դաշնային ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո։ Նրա նախագահությունը նշանավոր է նրանով, որ նույն շրջանում Մեքսիկայում սկզբնավորվեց Մեքսիկայի թմրամիջոցների պատերազմը։

Առաջին լուրջ կարտելը դա Միչոական կարտելն էր։ Ֆելիպե Կալդերոնը 6500-անոց դաշնային զորքերը ուղարկեց թմրակարտելների դեմ պայքարի համար։

2006-2013 թվականներին` նրա կառավարման ընթացքում, Մեքսիկայի թմրամիջոցների պատերազմի ընթացքում սպանվեց մոտ 12,0000 մարդ։ Կարտելների գործունեության նրա պլանը ձախողվեց։

## Անձնական կյանք
Ֆելիպե Կալդերոնը ծնվել է Մեքսիկայի Միչոական նահանգի Մորելիա քաղաքում։ Եղել է Կալդերոնների ընտանիքի հինգ որդիներից ամենակրտսերը։ Նրա հայրը եղել է Ազգային գործողություն կուսակցության համահիմնադիրը։

Նա իր կյանքի մեծ մասը անցկացրել է կուսակցական գործերը համակարգելով։ Երիտասարդ Կալդերոնը նաև օգնել է իր հորը աշխատանքի մեջ երիտասարդ հասակում։

Երիտասարդական հասակում Կալդերոնը Մորելիայից տեղափոխվում է Մեխիկո, որտեղ նա ստացել է բակալավրի աստիճան։ Ավելի ուշ տնտեսագիտական ինստիտուտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։

Հետևելով հոր օրինակին նա շարունակել է հոր գործը կուսակցությունում և դարձել է կուսակցության նախագահը՝ հոր պաշտոնաթողից հետո։ Հենց այս տարիներին նա հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Մարգարիտա Զավալային, ով ծառայում էր կոնգրեսում, որպես դաշնային պատգամավոր։

Ներկայումս նրանք ունեն երեք երեխա՝ Մարիան, Լուիս Ֆիլիպե Խուանը և Պաբլոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Office of the President of Mexico site
* Encyclopædia Britannica, Felipe Calderon full access article
* Extended biography by CIDOB Foundation 
* Felipe Calderón's speech to the Mexican people from the 'National Auditorium', 2006
* Father of A Mexican President: Luis Calderón Vega http://www.historicaltextarchive.com/sections.php?op=viewarticle&artid=759

Կատեգորիա:Մեքսիկայի նախագահներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Արա Պետրոսյան

**Արա Գեղամի Պետրոսյան** (, քաղաք Երևան), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ (2008-2014)։

## Կրթություն
* 1978-1983 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետը՝ ինժեներ-շինարար-տեխնոլոգի որակավորմամբ։
* 1979-1982 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ «տեխնիկական թարգմանություն (անգլերեն) և ինֆորմատիկա» մասնագիտությամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1977-1978 թթ. - աշխատել է Երևանի ժամացույցի գործարանում որպես բանվոր։
* 1978-1979 թթ. - աշխատել է Երևանի պետական նախագծային ինստիտուտի ճարտարապետա-շինարարական բաժնում որպես գծագրող-կոնստրուկտոր։
* 1983-1985 թթ. - աշխատել է ՀԽՍՀ ավտոմոբիլային ճանապարհների շինարարության և շահագործման մինիստրության երկաթբետոնյա կամրջային կոնստրուկցիաների գործարանում որպես ավագ ինժեներ։
* 1985-1992 թթ. - Երքաղխորհրդի գործկոմի ճարտարապետա-քաղաքաշինության գլխավոր վարչության ինժեներական ցանցերի և կառուցապատման բաժնի ավագ ինժեներ, ապա՝ բաժնի պետ։
* 1992-1994 թթ. - ՀՀ առևտրի նախարարի տեղակալ։
* 1994-1995 թթ. - ՀՀ արտասահմանյան տուրիզմի գլխավոր վարչության պետ։
* 1995-1997 թթ. - ՀՀ առևտրի, սպասարկումների և զբոսաշրջության նախարարի տեղակալ։
* 1997-1999 թթ. - ՀՀ արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ։
* 1999 թ. - ՀՀ արդյունաբերության և առևտրի նախարարի գլխավոր խորհրդական։
* 1999-2002 թթ. - ՀՀ արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ։
* 2002-2008 թթ. - ՀՀ առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալ։
* 2008-2014 թթ. - ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ
* 2014 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
* 2014 թ. փետրվարի 5-ից Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի գլխավոր խորհրդականն է։

## Պարգևներ
* Անանիա Շիրակացու մեդալ։
* ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ։
* ՀՀ վարչապետի հուշանվեր։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Տիրապետում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին։ Ունի սպայի կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Նատրիումի պերռենատ

**Նատրիումի պերռենատ**, անօրգանական բարդ նյութ, ալկալիական մետաղների աղ և թթու՝ NaReO բանաձևով։ Նատրիումի պերռենատը անգույն և սպիրտանման հեղուկ է, որը շատ հեշտ լուծվում է ջրում։

## Ստացում
* Ռենիումինի օքսիդի (VII) և նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթ։
::\mathsf{2Re_2O_7 + 2NaOH \ \xrightarrow{}\ 2NaReO_4 + H_2O }

* Ռենիումի թթվի և նատրիայում հիդրօքսիդի փոխազդեցությունից։
::\mathsf{HReO_4 + NaOH \ \xrightarrow{}\ NaReO_4 + H_2O }

## Ֆիզիկական հատկանիշներ
Նատրիումի պերռենատը անգույն և անհոտ հեղուկ է, որի մոլեկուլը ունի բյուրեղային ցանց։ Լավ լուծվում է ջրում և էթանոլում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Никольский Б. П. и др. — 2-е изд., испр. — М.-Л.: Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
* Никольский Б. П. и др. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* Руководство по неорганическому синтезу: В 6-ти т. / Ред. Брауэр Г.. — М.: Мир, 1985. — Т. 5. — 360 с.

Կատեգորիա:Ռենիումի միացություններ
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կուրտոյի արվեստի ինստիտուտ

**Կուրտոյի արվեստի ինստիտուտ** (), արվեստի պատմության ինստիտուտ, գտնվում է Լոնդոնյան համալսարանի հարևանությամբ, և ունի արվեստի գործերի և կտավների իր սեփական հավաքածուն։

## Պատմություն
Կուրտո ինստիտուտը հիմնադրվել է 1932 թվականին, տեքստիլ արտադրող և արվեստի կոլեկցիոներ Սամուել Կուրտոյի կողմից, նրան այդ գործում օգնել են դիվանագետ Արթուր Լին և արվեստի պատմաբան Ռոբերտ Ուիլը։ Ի շնորհիվ Կուրտոյի ֆինանսական հնարավորությունների այստեղ հիմնական արվեստանոցում ավելի շատ համալրել են ֆրանսիական արվեստի գլուխգործոցներով։ Կուրտոյի մահից հետո, ինստիտուտը պաշտոնապես հայտարարվում է նրա տունը, որի ճարտարապետն էր անգլիացի հանրահայտ Ռոբերտ Ադամը, որն այդ կառույցը անվանել է *Փորթման Սկվեր* (), որը նաև նրա շտաբ-բնակարանն էր եղել։ Ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմ Սամուել Կուրտոն 1934 թվականին իր արվեստի թանգարանը համալրեց XX դարի սկզբների լավագույն գործերով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Կուրտոյի արվեստանոցի ինստիտուտային ֆոնդի բաժնի պետ հիմնականում դարձան հին վարպետները. Պիտեր Բրեյգել Ավագ, Լուկաս Կրանախ Ավագ, Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո, Քվինտեն Մասեյս և Անտոնիս վան Դեյքը։ 1989 թվականին Կուրտոյի արվեստի ինստիտուտը տեղափոխվեց Սոմերսեթ հաուս, որտեղ շատ վաղ անցյալում տեղակայված էր Թագավորական նկարչության ակադեմիան։

## Պատկերասրահ
Կուրտո ինստիտուտի պատկերասրահը միշտ էլ բաց է բոլոր մարդկանց առջև։ Սոմերսեթ հաուսը գտնվում է Սթրենդում, ոչ այդքան հեռու Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։ Ինստիտուտը ավելի բարձրակարգ համալրումների շնորհիվ այստեղ հիմնականում ցուցադրվում են ընտանեկան նկարներ ու կտավներ։ Այս ինստիտուտն ունի իր սեփական հսկա գրադարանը։


Image:Edouard Manet 004.jpg|Էդուարդ Մանե: Բար Ֆոլի Բերժերում։ 1881—1882
Image:Pierre-Auguste Renoir, La loge (The Theater Box).jpg|Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար: Օթյակ: 1874
Image:Mont Sainte-Victoire with Large Pine, by Paul Cézanne.jpg|Փոլ Սեզան: Սեն Վիկտորի սար։ 1885-1887
Image:Amadeo Modigliani 060.jpg|Ամեդեո Մոդիլիանի: Մերկ նստածը։ 1916
Image:Vincent Willem van Gogh 105.jpg|Վինսենթ վան Գոգ: Կտրած ականջով ինքնանկար։ 1889
Image:Georges Seurat 021.jpg|Ժորժ Սյորա: Կինը, բարձիկով փոշու հետ։ 1889-1890
Image:Pierre-Auguste Renoir - Ambroise Vollard.jpg|Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար: Ամբրուազ Վոլլարի նկար։ 1908
Image:Adam and Eve (UK CIA P-1947-LF-77).jpg|Լուկաս Կրանախ Ավագ: Ադամ և Եվա։ 1526


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
;Անգլերենով 
* Dennis Farr, William Bradford: *The Northern Landscape: Flemish, Dutch and British Drawings from the Courtauld Collection* London 1986 ISBN 0862940753
* Dennis Farr: *100 Masterpieces from the Courtauld Collections* London 1987 ISBN 0853315345
* William Bradford, Helen Braham: *Master Drawings from the Courtauld Collections* London 1992 ISBN 0904563065
* John House: *Impressionism for England, Samuel Courtauld as Patron and Collector* London 1994 ISBN 0300061285
* Shulamith Behr: *The 20th Century at the Courtauld Institute Gallery* London 2002 ISBN 1903470072

Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:1932 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:1932 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Աշոտ Վարդանյան

**Աշոտ Ջոնիկի Վարդանյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արարատի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1985-1990 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ ինժեներ-տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1990-1996 թթ. - աշխատել է Արտաշատի շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի ֆինանսական բաժնում՝ որպես տնտեսագետ։
* 1996-1998 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետի խորհրդական՝ տարածքային կառավարման հարցերով։
* 1998-2010 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տեղական ինքնակառավարման մարմինների և հանրապետական գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների գործունեությունը համակարգող վարչության պետ։
* 2011 թ. ապրիլի 1-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար։
* 2014 թ. փետրվարի 18-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
* 2014 թ. փետրվարի 18-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Ունի Հայաստանի քաղաքացիական ծառայության 1-ին դասի խորհրդականի դասային աստիճան։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունիսի 23 ծնունդներ
Իլյիչ Շադյան

**Իլյիչ Ռուբենի Շադյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արարատի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
*1966-1970 թթ. - սովորել և ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը՝ ուսուցչի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1970-1971 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
* 1970-1975 թթ. - աշխատել է Արարատ քաղաքի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում՝ որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 
* 1975-1981 թթ. - Արարատ քաղաքի թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։
* 1981-1993 թթ. - Արարատ քաղաքի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 
* 1990-1994 թթ. - մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։
* 1993-1999 թթ. - ԼՂՀ Հադրութի շրջանի Հին Թաղեր գյուղի գյուղապետ։
* 2000-2010 թթ. - «Արարատ քաղաքի վարժարան» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։
* 2010-2014 թթ. - «Արարատ քաղաքի ավագ դպրոց» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։
* 2014 թ. փետրվարի 18-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզպետի տեղակալ։

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր, մեկ որդի և թոռներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Էժեն Ստոֆել

**Էժեն Ստոֆել** (, ), ֆրանսիացի ռազմական գործիչ, հնագետ, գրող։

## Կենսագրություն
Էժեն Ստոֆելը ծնվել է շվեյցարական 4-րդ գնդի գնդապետ Ավգուտին Ստոֆելի ընտանիքում, զինվորական Քրիստոֆ Անտոն Յակոբ Ստոֆելի զարմիկն է։ Մինչև զինվորական կարիերան սկսելը սովորել է Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցում։ Եղել է հեծելավաշտի առաջնորդ, Նապոլեոն III-ի սպաներից, այնուհետև՝ փոխգնդապետ, 1866 թվականի դեկտեմբերի 21-ին նշանակվել է Բեռլինում Ֆրանսիայի ռազմական կցորդ։ Այս պաշտոնը զբաղեցնելու տարիներին գրել է Պրուսիայի մասին իր դիտարկումները։

1871 թվականի Փարիզի կոմունայի ժամանակ դարձել է գնդապետ, կազմակերպել է Ավրոն բարձրավանդակի պաշտպանությունը, որն անցել է անօգուտ։ 1872 թվականին պաշտոնաթող է եղել, ներգրավվել քաղաքականության մեջ և առանց որևէ հաջողության մասնակցել 1873 թվականի օրենսդրական ընտրություններին։

Ստեֆելը Նապոլեոն III քարոզարշավների ժամանակ հայտնի է եղել նաև իր կատարած պեղումներով, մասնավորապես Ջերգովի և Ալեզիի ճակատամարտերի վայրերում։ Եղել է պեղումները ղեկավարող խմբի տնօրեն։

Շրջագայել է Իսպանիայում, ուսումնասիրել ճակատամարտերի վայրերը (Lleida, մ. թ. ա. 49 և Montilla մ. թ. ա. 46)։

## Երկեր
* Étude sur l'emplacement d'Alésia, Paris, 1862.
* Rapports militaires écrits de Berlin 1866-1870, Paris, 1871.
* Histoire de Jules César, 1887.
* De la possibilité d'une future alliance franco-allemande, 1890.
* Guerre de César et d'Arioviste et premières opérations de César en l'an 702, 1891.

## Գրականություն
* Granger, Catherine (2005). L'empereur et les arts: la liste civile de Napoléon III (en francés). Librairie Droz.
* Díaz-Abdreu García, Margarita; Mora, Gloria; Cortadella, Jordi (2009). Diccionario histórico de la arqueología en España: (siglos XV-XX). Marcial Pons Historia. ISBN 9788496467453.
* Ravel, Alain-Georges (2004). Stoffel, un homme lige de Napoléon III (en francés). Theles.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Sébastien Laurent, Politiques de l'ombre. L'Etat et le renseignement en France, Fayard, 2009.
* Catherine Granger, L'empereur et les arts: la liste civile de Napoléon III, Librairie Droz, 2005, p.&nbsp;355.

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի պատմաբաններ
Ուրիշի փոխարեն

**Ուրիշի փոխարեն**, հայ ռեժիսոր Հրանտ Երիցկինյանի հեղինակային կատակերգությունն է, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին Հայաստանում։

## Սյուժե
Ֆիլﬕ գլխավոր հերոսը մի երիտասարդ տղա է, ում ընտանիքը հեռացել է Հայաստանից և հաստատվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում այն ժամանակ, երբ տղան դեռ փոքր է եղել։ Տղան ամերիկյան միջավայրում սովորել է բժշկություն և դարձել պլաստիկ վիրաբույժ։ Նրա ծնողները միշտ պնդում են, որ նա պետք է ամուսնանա, սակայն նա դեռ ամուսնանալու մտադրություն չունի։

Արսենի հայրը որոշում է չերկարացնել որդու ամուսնության ծրագիրը և որդուն ամուսնացնել նրա ընկերոջ աղջկա՝ Շողիկի հետո, քանի որ վերջինիս ընտանիքը ժամանելու էր Նահանգներ հանգստանալու նպատակով։

Լսելով այս մասին, Արսեն Ջանփուլադյանը առիթ է ման գալիս երկրից հեռանալու համար։ Կլինիկայի բժիշկներից մեկը, նրան օգնում է այդ հարցում։ Հայաստան պետք է ժամաներ պլաստիկ վիրաբույց Չախմախչյանը, ով ապօրինի վիրահատություններ էր կատարում ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում և Լատինական Ամերիկայում։

Նա հանկարծակի կոտրում է ոտքը և նրա փոխարեն Հայաստան է ժամանում Արսենը։ Պարզվում է, որ Չախմախչյանը Հայաստան ժամանելիս պետք է վիրահատեր մի հանցագործի, որպեսզի նա հանդես գար ուրիշի փոխարեն։

Երբ Արսենը ժամանում է Հայաստան, հանցագործի խոսնակը՝ Ժիրայրը, փորձում է ամեն կերպ կաշառել երիտասարդ բժշկին, սակայն չի ստացվում։ Արդյունքում Ժիրայրը գողանում է Արսենի ընկերուհուն, ում հետ ծանոթացել էր բժիշկը Հայաստանում։

Արսենը և իր ընկերը ժամանում են փրկել աղջկան։ Բայց չեն կարողանում, և Արսենը ստիպված վիրահատում է հանցագործին։ Օգնության է հասնում Արսենին հետևող գաղտնի գործակալը, ում օգնությամբ էլ նրանք կարողանում են փրկել աղջկան՝ Տաթևին։

Ի վերջո, նրանք ամուսնանում են և մնում են Հայաստանում։

## Դերեր
* Հովհաննես Ազոյան - Ժիրայր, բանասեր
* Վահագն Գալստյան - Արսենի ընկերը, Շուստ
* Սաթի Ջանիբեկյան - Ժասմին (Հասմիկ), հատուկ գործակալ
* Թամարա Պետրոսյան - Տաթև, խմբագիր
* Սոս Ջանիբեկյան - Արսեն, պլաստիկ վիրաբույժ
* Արամո - հանցագործ

## Ֆիլմի մասին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Նոր Էրքեջ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Նոր Էրքեջ**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հյուսիսային հատվածում։ Քարվաճառ շրջկետրոնից գտնվում է 34 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 90 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 424,0 հա տարածք։ Նոր Էրքեջ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Տրտու գետը։ Նոր Էրքեջ համայնքի վարչական և գյուղատնտեսական նշանակության հողերի վերաբերյալ ստույգ տեղեկություններ չկան, կադաստրային չափագրումներ չեն իրականացվել։

Համայնքի տարածքում կան քիչ քանակությամբ բնական անանուն սեզոնային աղբյուրներ՝ առվակների տեսքով։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Նոր Էրքեջ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 159 մարդ, կար 25 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ Սբ. Գրիգոր եկեղեցի (1274 թ.), Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (17-րդ դար), Սբ. Սարգիս եկեղեցի (1279 թ.), մատուռ (12-13-րդ դարեր), խաչքար (12-17-րդ դարեր), տապանաքարեր (միջնադար), ամրոց (12-13-րդ դարեր), կամուրջ (13-րդ դար)։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում 1iն 42 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Ներսես Տեր-Վարդանյան

**Ներսես Գևորգի Տեր-Վարդանյան** (), հայ պատմաբան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ (2014-2018 թթ.)։

## Կրթություն
* 1997-2001 թթ. - սովորել և ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի բակալավրիատը։
* 2001-2003 թթ. - սովորել և ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի մագիստրատուրան։
* 2003-2006 թթ. – սովորել և ավարտել է ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։ Մի շարք գիտական հոդվածների հեղինակ է։
* 2006 թ. վերապատրաստվել է Կահիրեի համալսարանում։
* 2011 թ. – սովորել և ավարտել է ԱՄՆ Թաֆթս համալսարանի Ֆլեթչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցի Հանրային կառավարման և հանրային քաղաքականության վերապատրաստման դասընթացը։
* 2019-2020 թթ. ստացել է Չիվնինգի կրթաթոշակ և սովորել Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի Կառավարման բաժնի  մագիստրատուրայում:

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1999-2003 թթ. – Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային համագործակցության հայկական հասարակական կազմակերպության «Մշակույթների երկխոսություն» տեղեկատվական կենտրոնի ղեկավար, միջազգային ծրագրերի համակարգող։
* 2004 թվականից - «Մատենադարան» Մ. Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի գիտաշխատող։
* 2005-2008 թթ. - ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող։
* 2006-2014 թթ. – ՀՀ մշակույթի նախարարի խորհրդական։
* 2010-2013 թթ. – ԱՊՀ հումանիտար համագործակցության միջպետական հիմնադրամի հայաստանյան ծրագրերի համակարգող, փորձագետ-խորհրդատու։
* 2013 թ. - Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի ընդհանուր պատմության ամբիոնի դասախոս։
* 2014 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարի տեղակալ, 2018 թվականին ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։
* 2018 թվականից ղեկավարում է «Վերնատուն» հրատարակչությունը:

Անկուսակցական է։ Տիրապետում է անգլերեն, ռուսերեն և գերմաներեն լեզուների։ Ամուսնացած չէ։ Ներսես Տեր-Վարդանյանը անվանի պատմաբան Գևորգ Տեր-Վարդանյանի որդին է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կանաչ կամուրջ (Վիլնյուս)

**Կանաչ կամուրջ** (), Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում գտնվող կարևորագույն կամուրջներից մեկը, որը կառուցվել է Վիլիա գետի վրա։

Կամուրջը բազմիցս քանդվել և վերակառուցվել է։ կամրջի ներկայիս տարբերակը կառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո և կանգուն է մինչ օրս։ Համարվում է Վիլնյուսի ամենաերկար կամուրջը։

Քաղաքը համարվում է նաև ավտոմոբիլային և հետիոտնային ճանապարհ։

## Պատմություն և կառուցվածք
Կանաչ կամուրջը ժամանակակից տեսքով ստեղծվել է Լենինգրադի «Проектстальконструкция» նախագծի շրջանակներում : 1948-1952 թվականներին խորհրդային ռազմական ինժեներական ուժերը, որոնք գտնվում էի Մերձբալթիկայում, կազմեցին կամրջի կառուցման նախագիծը։

Կամուրջը նախկինում գործում էր և կառուցվել էր դեռևս Լեհաստանի և Լիտվայի մեծ իշխանության թագավոր Սիգիզմունդ I-ի կողմից։ Կամուրջը ուներ 102,9 մետր երկարություն և 24 մետր լայնություն։

Կամուրջը տեղակայված էր ծովի մակարդակից 15 մետր բարձրության վրա։

Կամրջի շինարարական կառուցվածքի հիմքում ընկած էր ակոսված գրանիտը։ Ծրագրի ճարտարապետական և դեկորատիվ մասը իրականացրել են դիզայներներ Վիկտոր Անիկինը, Է. Պոպովը, քանդակագործներ Բրոնիուս Պունզիուսը, Յուոզաս Միկենասը, Պետրաս Վայվադեն, Նապոլեոնաս Պյատրուլիսը, Բերնարդաս Բուկասը և Բրոնիուս Վիշնիաուսկասը։

Կամուրջը զարդարված է չորս ճարտարապետական կարևոր նշանակություն ունեցող քանդակներով։ 2006 թվականին կամուրջը վերանորոգվել է և փոխարինվել է ջրամեկուսացումը։

Լիտվայի անկախության հռչակագրից հետո եղան առաջարկներ, որի համաձայն քանդակները պետք է ապամոնտաժվեին, սակայն հասարակությունը դեմ գնաց այս որոշմանը և պլանը ձախողվեց։

2009 թվականին Վիլնյուսի քաղաքապետարանը հրաժարվել է կամուրջը նորոգել։



պատկեր:Green Bridge in Vilnius8.jpg 
պատկեր:Green Bridge in Vilnius2.jpg 



## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Газета The New York Times заинтересовалась скульптурами на Зеленом мосту в Вильнюсе // «15min», 13 ноября 2013
* Литва на пороге рая. Охранники врат уже уничтожены // 2.08.2015

Կատեգորիա:Լիտվայի կամուրջներ
Ռաջեշ Կհաննա

**Ռաջեշ Կհաննա** (հինդի` राजेश खन्ना, իրական անունը` Ջատին Կհաննա, ), հնդիկ դերասան, պրոդյուսեր և քաղաքական գործիչ։ Համարվում է Բոլիվուդի ամենանշանակալից դերասաններից մեկը։ 1970-ական թվականներին հայտնի էր «Կակա» կեղծանունով։ Արժանացել է հնդկական և արտասահմանյան մի շարք կինոմրցանակների, այդ թվում` Filmfare Awards մրցանակին` կյանքում ունեցած ձեռքբերումների և տղամարդու լավագույն դերի համար։ Ստեղծագործական կյանքի ընթացքում նկարահանվել է մոտ 180 ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Ռաջեշ Կհաննան ծնվել է Ամրիթսարում։ Նա որդեգրվել և դաստիարակվել էր իր կենսաբանական ծնողների բարեկամների կողմից, ովքեր 1935 թվականին Լահորից տեղափոխվել էին Բոմբեյ։ Բոմբեյում Ռաջեշ Կհաննան սովորել է Սուրբ Սեբաստիանի ավագ դպրոցում իր ընկերոջ՝ Ռավի Կապուրի հետ միասին։ Վերջինս հետագայում նույնպես դարձավ հայտնի դերասան՝ Ջիտենդրա անունով։ Դպրոցական տարիներին Ռաջեշ Կհաննան խաղում էր թատրոնի բեմում։ 1959-1961 թվականներին նա սովորում էր Պունայի քոլեջներից մեկում, իսկ հետո Մումբայում ` կրկին Ջիտենդրայի հետ միասին։

Ռաջեշ Կհաննան All India Talent մրցույթի տասը հազար թեկնածուների միջից ընտրված ութ ֆինալիստներից մեկն էր և արդյունքում դարձավ հաղթող։ Որպես պարգև, նա հնարավորություն ստացավ նկարահանվել կինոյում։ Առաջին ֆիլմը 1966 թվականին նկարահանված «Վերջին նամակը» կինոնկարն էր, իսկ դրանից հետո նկարահանվեց «Գաղտնիք» ֆիլմում։ 1969 թվականին նկարահանված «Հավատարմություն» ֆիլմը նրան հասցրեց փառքի և «սուպերաստղի» կոչման, իսկ 1971 թվականին նկարահանված «Փղերն իմ բարեկամներն են» ֆիլմը կոմերցիոն տեսակետից ամենահաջողված ֆիլմերից մեկն էր։ Դերասանը ձեռք էր բերել երկրպագուների հսկայական բանակ, կանայք նրան ուղարկում էին սիրո խոստովանություններով նամակներ՝ որոնք գրված էին նույնիսկ իրենց արյունով։

1969-1972 թվականներին Ռաջեշ Կհաննան որպես գլխավոր դերակատար խաղացել է 15 ֆիլմում, որոնք հնդկական կինոշուկայում դարձել էին հիթեր։ 1973 թվականին Ռաջեշ Կհաննայի մասին BBC-ին նկարահնել է վավերագրական ֆիլմ։ 1970-ական թվականներին նրա համբավը որոշ չափով նվազեց, սակայն մինչև 1987 թվականը նա դեռևս Բոլիվուդի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանն էր։

1992-1996 թվականներին նա Հնդկաստանի խորհրդարանի պատգամավոր էր, իսկ 1999 թվականից կրկին վերադարձավ կինոնկարահանման հրապարակ, սակայն արդեն գլխավորապես հանդես էր գալիս «հայրերի» դերերով։

## Անձնական կյանքը
1973 թվականին Ռաջեշ Կհաննան ամուսնացել է 16-ամյա դերասանուհի Դիմփլ Կապադիայի հետ, ով հայտնի էր դարձել Ռաջ Կապուրի «Բոբբի» ֆիլմում իր դեբյուտային դերակատարումով։ Ամուսնական կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ դերասանուհիներ Թվինկլ Կհաննան և Ռինկլ Կհաննան։ Թվինկլ Կհաննան 2001 թվականին ամուսնացել է դերասան Ակշայ Կումարի հետ։ 1984 թվականին Ռաջեշ Կհաննան ամուսնալուծվեց, սակայն Դիմփլ Կապադիայի հետ պահպանել էին ընկերական հարաբերությունները։

2012 թվականի սկզբին Ռաջեշ Կհաննայի մոտ նկատվեցին առողջական լուրջ խնդիրներ։ Նա մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 18-ին՝ քաղցկեղից, հիվանդանոցից դուրս գրվելու հաջորդ օրը։

## Մասնակի ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ երգիչներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կարեն Հակոբյան (պետական գործիչ)

**Կարեն Լևիկի Հակոբյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 2001-2006 թթ. - սովորել և ավարտել է Գավառի պետական համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետի անգլիական բաժինը։
* 2012 թվականից ուսանում է ԵՊՀ Միջազգային հարաբերությունների և քաղաքագիտության ֆակուլտետի մագիստրատուրայում։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 2009-2012 թթ. - ՀՀ բնապահպանության նախարարի օգնական, «Մաքուր Սևան» ծրագրի, Հրազդան ձորի մաքրման աշխատաքների և այլ բնապահպանական ծրագրերի պատասխանատու։ 
* 2010-2014 թթ. - Սևանա լճի վերականգնման, պահպանման և զարգացման հիմնադրամի գործադիր տնօրենի պաշտոնակատար։
* 2011 թ. ընտրվել է առաջին Երիտասարդական խորհրդարանի երիտասարդ խորհրդարանական։
* 2012-2014 թթ. - ՀՀ Գեղարքունիքի մարզպետի օգնական։
* 2014 թ. հուլիսի 22-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է, ՀՀԿ Գեղարքունիքի երիտասարդական տարածքային կազմակերպության խորհրդի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գավառի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լանջաղբյուր գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան

**Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան** (), թանգարան ավստրիական Վիեննա քաղաքի Բերգգասսե № 19 տանը, ու ապրել է հոգեբան Զիգմունդ Ֆրոյդը։ Թանգարանում ցուցադրվում են հոգեթերապևտ Ֆրոյդի պրակտիկայում և կյանքի ընթացքում հավաքված իրերը։

## Պատմական ակնարկ
Սկզբնականում թանգարանն իրենից ներկայացնում էր որպես Ֆրոյդի բնակարան, որտեղ հոգեբանն իր ընտանիքի հետ ապրել է սկսյալ 1891 թվականից։ Այդ բնակարանին կից էր նաև Զիգմունդի աշխատանքային կաբինետը, ինչպես նաև ընդունարանը, որտեղ նա անցկացնում էր իր հաճախորդների հետ խորհրդակցությունները (կոնսուլտացիա)։ Այս բնակարանում Ֆրոյդի ընտանիքն ապրեց ավելի քան 47 տարիներ։ Սակայն իր հրեական ծագման պատճառով ստիպված 1938 թվականին փախուստի դիմեցին Վիեննայից, քանի որ կառավարությանը գլուխ էին կանգնել նացիստները։ Նրանք տեղափոխվեցին դեպի Լոնդոն։

## Կառուցվածք
Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարանը բաղկացած է մի քանի բաժիններից, որոնցից մի քանիսը նախկինում զբաղեցրել են նրա ընտանիքի անդամները։ Իսկ մյուս բաժինները ծառայել են աշխատանքային նպատակներով։ Դրանց թվին են պատկանում սպասասրահը, որտեղ իրենց հերթին էին սպասում Ֆրոյդի պացիենտները՝ անցնելու հոգեթերապիայի կուրսերը։ Ընդունարանը և աշխատանքային սենյակը նույնպես այդ սենյակների թվին էին պատկանում։ Այս թանգարանից ոչ հեռու է գտնվում Եվրոպայի ամենամեծ գրադարանը, որը նվիրված է հոգեվերլուծության հիմնախնդիրներին և այստեղ պահպանվում են շուրջ 35 000 հատորներ։

Դեպի Զիգմունդ Ֆրոյդի թանգարան կարելի է հասնել մետրոյով։ Վիեննայի «Schottentor»(ճյուղ U-2) և «Schottenring» (ճյուղ U-4) մետրոպոլլիտենի կայարանները գտնվում են նրա մոտ։

## Ցուցանմուշներ
Թանգարանում գտնվում են նաև իրեր, որոնք պատկանել են անձամբ Ֆրոյդի ընտանիքին։ Դրանց մեջ են Զիգմունդ Ֆրոյդի անտիկ հավաքածուն, անձնական իրերը և աշխատանքային գործիքները։

Հայտնի բազմոցը, որի վրա պառկել են Ֆրոյդի պացիենտները հոգեվերլուծության նպատակով, այժմ գտնվում է նրա լոնդոնյան թանգարանում։ Նաև բավականին շատ իրեր Ֆրոյդից այնտեղ են պահպանվում։

2006 թվականից Վիեննայի և Լոնդոնի թանգարաններին կից բացվել է նաև նրա թանգարանը չեխական Պրշիբոր քաղաքում։ Այս տանը ծնվել է ինքը՝ Զիգմունդ Ֆրոյդը։

## Պատկերասրահ

Arqueología01.jpg
Arqueología02.jpg
Arqueología03.jpg
Ausstellung im Sigmund Freud Museum.jpg
Books on Freud.jpg
Cofresalaespera.jpg
Estufa Librero Freud.jpg
Freud Guardarropa.jpg
Librería Museo Sigmund Freud Viena.jpg
Maletín de médico Freud.jpg
Mikrotom 02.jpg
Paris-Soir-Titular.jpg
Photos, Books of Freud.jpg
Ribera reproducción Freud.jpg
Sigmund Freud House and Office, Vienna - Austria (5132303437).jpg
Sigmund Freud Museum Vienna, Exposition (original label and glasses).jpg
Sigmund Freud Museum Vienna, Freud pocket watch Vacheron Constantin.jpg
Sigmund Freud Museum Vienna, Medical bag.jpg
SillonFreud01.jpg
Sombrero de Freud.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ֆրոյդի թանգարան (Sigmund Freud Museum)է Ավստրիա 

Կատեգորիա:Վիեննայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1971 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Զիգմունդ Ֆրոյդ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ Ավստրիայում
Մումթազ

**Մումթազ** (հինդի` मुमताज़, , Բոմբեյ, Հնդկաստան), պարսկական ծագումով հնդկական կինոդերասանուհի։

## Կենսագրություն
Առաջին անգամ Մումթազը կինոէկրանին հայտնվել է մանուկ հասակում։ Արդեն 14 տարեկանում նրան նկատել էին ռեժիսորները և 1960-ական թվականներին նա հիմնականում նկարահանվում էր ցածրորակ ֆիլմերում։ Աստիճանաբար նա կարողացավ գրավել հանդիսատեսի սիրտը և նրան սկսեցին վստահել գլխավոր դերերը։ Իր 12 տարվա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում Մումթազը նկարահանվել է մոտ 100 ֆիլմում։ Սպասումներն արդարացան, երբ 1970 թվականին նկարահանված «Խաղալիքը» ֆիլմի համար Մումթազն արժանացավ Filmfare Awards մրցանակին՝ կանացի լավագույն դերի համար։ Նրա խաղընկերներն են եղել Ֆերոզ Խանը, Սանջիվ Կումարը, Դհարմենդրան, Ռաջեշ Կհաննան, Ջիտենդրան, Շաշի Կապուրը և այլք։ Հիշարժան են նրա դերերը նաև «Ռամն ու Շյամը» (1967 թ.), «Քույր և եղբայր» (1971 թ.), «Թշնամին» (1971 թ.), «Հանցագործություն» (1972 թ.), «Խորամանկություն ընդդեմ ագահության» (1972 թ.), «Ակամա ինքնակոչները» (1974 թ.), «Մի կտոր հաց» (1974 թ.), «Սիրո փորձություն» (1975 թ.) և այլ ֆիլմերում։

1974 թվականին ամուսնանալուց հետո, Մումթազը հեռացավ կինոաշխարհից։ Սակայն դեռևս հանդիսատեսը հիշում է նրան և դիտում նրա ֆիլմերը։ 1996 թվականին Մումթազը կրկին արժանացավ Filmfare Award մրցանակի՝ այս անգամ կյանքում ունեցած ձեռքբերումների համար, իսկ 2008 թվականին՝ IIFA Awards-ի մրցանակը՝ հնդկական կինոյում կատարած ներդրումների համար։

## Անձնական կյանքը
Մումթազն ամուսնացել է 1974 թվականին՝ միլիոնատեր Մայուր Մադհվանիի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Նատաշա և Տանյա։ 2005 թվականին Նատաշան ամուսնացել է Ֆերոզ Խանի որդու՝ դերասան Ֆարդին Խանի հետ։

2000 թվականին Մումթազի մոտ հայտնաբերվել է կրծքագեղձի ուռուցք, սակայն դերասանուհին պայքարում է հիվանդության դեմ։

## Մասնակի ֆիլմագրությունը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Էմմա Միհրանյան

**Էմմա Վարդանի Միհրանյան** (), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Էմմա Միհրանյանը ծնվել է Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան ուսումնարանի կոմպոզիցիայի բաժինը (դասատու՝ Էդուարդ Բաղդասարյան)։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան)։ 1967 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոստանտին Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Գրել է հիմնականում մանկական երաժշտություն (այդ թվում՝ «Մանկական երգեր՝ դաշնամուրի նվագակցությամբ», 1983)։ Ուշագրավ են «Բարի գիշեր, երեխաներ» հեռուստահաղորդման համար գրած երաժշտությունը և Մանկական պատկերասրահի տպավորությամբ ստեղծած «Մանուկների աչքերով» սիմֆանիկ սյուիտը։ Տիկնիկային ներկայացումների համար գրել է «Թզուկի երգը», «Ուլիկների նոր արկածները», «Փչան Թորոսը», «Խիպիլիկը» և այլ գործեր։ Հեղինակ է դաշնամուրի սոնատինի (1977), նաև կինոերաժշտության («Անուշ մայրիկը», «Ծերունին ու քամին», գեղարվեստական, «Կոնդ», «Սպիտակ քաղաք», վավերագրական)։

Միհրանյանի մեծածավալ ստեղծագործությունները «Պատանեկան» սիմֆոնիան է (կատարել են նաև Սևաստոպոլի և Յալթայի սիմֆոնիկ նվագախմբերը) և ալտի կոնցերտը։ Կազմել է «Պիեսներ և սոնատիններ։ Դաշնամուրի համար» (1985) նոտաների ժողովածուները։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության մանկապատանեկան գեղագիտական դաստիարակչության հանձնաժողովի նախագահ։

Վարել է «Աղբյուր» հեռուստահաղորդաշարը, «Երաժշտական աշխարհ» ռադիոհաղորդաշարը։

## Ֆիլմեր
* «Անուշ մայրիկը»
* «Ծերունին և արևը» (ալմանախ, «Ծերունին և քամին»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ