Ֆրիկի հավաքածու

**Ֆրիկի հավաքածու** (), արևմտաեվրոպական հին գեղանկաչության մասնավոր հավաքածու։ Գտնվում է Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայում։ Հավաքածուն ձևավորվել է ամերիկացի արդյունաբերող Հենրի Քլեյ Ֆրիկի կողմից (1849-1919) առաջատար արվեստագետների խորհրդատվական համագործակցությամբ և հանրությանը ցուցադրվել է Մանհեթենի Հինգերերոդ պողոտայում գտնվող նրա առանձնատանը։ Հավաքածուն ներկայացնում է գրեթե բոլոր «հին վարպետներին»` Չիմաբուեից և Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայից մինչև Շարդեն ու Դավիդ։

## Պատմություն
Հենրի Ֆրիկը արվեստի գործեր է հավաքել, երբ հարստություն է ձեռք բերել։ 1905 թվականին նա ընտանիքով Փիթսբուրգից տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Ֆրիկները տեղավորվել են Հինգերորդ պողոտա 640 հասցեում գտնվող Վանդերբիլտների առանձնատանը։ Այստեղ է տեղափոխվել նաև նրա հավաքածուի զգալի մասը։ 1914 թվականին Հինգերեոդ պողոտայի ու 70-րդ փողոցի հատման տեղում Ֆրիկի պատվերով կառուցվել է նոր շինություն, որտեղ նա ապրել է մինչև իր մահը` 1919 թվականը։ Տունը իր ներքին ողջ հարդարանքով նա կտակել է փոխանցել հասարակական թանգարանին։ Սակայն նրա այրին շարունակել է առանձնատանն ապրել մինչև 1931 թվականը։ Ճարտարապետ Ջոն Պոուպի ղեկավարությամբ 1930-ական թվականների սկզբներին տունը վերապլանավորվել է։ Վերջապես 1935 թվականի դեկտեմբերի 16-ին այնտեղ բացվել է թանգարան։ Հետագայում այն երկու անգամ ընդլայնվել է 1977 և 2011 թվականներին։

Ֆրիկի հավաքածուի մնացած մասը նախկինի պես պահպանվում է Փիթսբուրգում` նրա Կլեյտոն առանձնատանը, և համարվում է Ֆրիկի անվան արվեստի պատմական կենտրոնի մաս։ Հավաքածուի մյուս մասը գտնվում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքում։

## Հավաքածու
Ցուցանմուշների թվում ներկայացված են եվրոպացի մեծ վարպետների աշխատանքներ։ Շատ կտավներ դասավորված են այն նույն կարգով, ինչպես պատվիրել էր Ֆրիկը։ Թանգարանում ցուցադրված են նաև մի քանի քանդակներ, Լիմոժի ճենապակի, 18-րդ դարի ֆրանսիական կահույք և արևելյան գորգեր։ Ֆրիկի դուստրը` Հելենը, հոր մահից հետո մեկ երրորդով ավելացրել է հավաքածուն։ Բացի մշտական ցուցանմուշներից` թանգարանում պարբերաբար կազմակերպվում են թեմատիկ ոչ մեծ ցուցահանդեսներ։ Ֆրիկի կտակի համաձայն` թանգարանը վարձակալությամբ չի տրամադրում իր ցուցանմուշները։

## Արձագանքներ
Պուշկինի անվան պետական թանգարանի բազմամյա տնօրեն Իրինա Անտոնովան կարծում է, որ մասնավոր ոչ մեծ թանգարանը «հրաշալի է ոչ միայն արժեքավոր նկարներով, որոնք ցուցադրված են այնտեղ, այլև մթնոլորտով . դուք կարող եք այնտեղ շատ մոտ տարածությունից տեսնել մեծագույն նկարիչների գործերը»։

## Պատկերասրահ

Giovanni Bellini St Francis in Ecstasy.jpg|Ջովաննի Բելլինի, *Սուրբ Ֆրանցիսկը էքստազի մեջ*, 1478
Titian - Portrait of a Man in a Red Cap - WGA22937.jpg|Տիցիան, *Կարմիր բերետով տղամարդու դիմանկար*, մոտ 1516
Hans Holbein, the Younger - Sir Thomas More - Google Art Project.jpg|Հանս Հոլբայն Կրտսեր, *{{Լյուդովիկո Կապոնի դիմանկարը*, 1527
Cromwell,Thomas(1EEssex)01.jpg|Հանս Հոլբայն Կրտսեր, *Թոմաս Կրոմվելի դիմանկարը*, 1532 կամ 1533
Angelo Bronzino 055.jpg|Անյոլո Բրոնձինո, *Լյուդովիկո Կապոնի դիմանակարը*, 1551
Pieter Bruegel de Oude - De drie soldaten.jpg|Պիտեր Բրեյգել Ավագ, *Երեք զինվոր*, 1568
El Greco - San Jerónimo.jpg|Էլ Գրեկո, *Սուրբ Հիերոնիմոս*, մոտ 1590–1600
Philip IV of Spain - Velázquez 1644.jpg|Դիեգո Վելասկես, *Ֆիլիպ IV արքայի դիմանկարը*, 1644
Rembrandt - De Poolse ruiter, c.1655 (Frick Collection).jpg|Ռեմբրանդտ, *Լեհ հեծյալ*, 1655
Rembrandt Harmensz. van Rijn 130.jpg|Ռեմբրանդտ, *Ինքնադիմանկար*, 1658
Johannes Vermeer - De Soldaat en het Lachende Meisje - Google Art Project.jpg|Յան Վերմեեր, *Սպան և ծիծաղող աղջիկը*, 1657
Vermeer Girl Interrupted at Her Music.jpg|Յան Վերմեեր, *[[Երաժշտության ընդհատված դաս]]*, 1660–1661
Vermeer Lady Maidservant Holding Letter.jpg|Յան Վերմեեր, *[[Տիրուհին և աղախինը (նկար, Վերմեեր)|Տիրուհին ու աղախինը]]*, 1666–1667
1755 Francois Boucher Spring anagoria.jpg|Ֆրանսուա Բուշե, *Չորս եղանակ (Գարուն)*, 1755
1755 Francois Boucher Summer anagoria.jpg|Ֆրանսուա Բուշե, *Չորս եղանակ (Ամառ)*, 1755
1755 Francois Boucher Autumn anagoria.jpg|Ֆրանսուա Բուշե, *Չորս եղանակ (Աշուն)*, 1755
1755 Francois Boucher Winter anagoria.jpg|Ֆրանսուա Բուշե, *Չորս եղանակ (Ձմեռ)*, 1755
Jean Honore Fragonard Surprise.jpg|Ժան Օնորե Ֆրագոնար, *Գաղտնի հանդիպում*, 1771
La fragua.jpg|Ֆրանցիսկո Գոյա, *Դարբնուհի*, 1817
Joseph Mallord William Turner - The Harbor of Dieppe - Google Art Project.jpg|Ուիլյամ Թըրներ, *Դիեպա ծովախորշ*, 1826
Jean-Auguste-Dominique Ingres - Comtesse d'Haussonville - Google Art Project.jpg|Դոմինիկ Էնգր, *Լուիզ դե Բրոլ Օսոնվիլի դիմանկարը*, 1845
Pierre-Auguste Renoir - La Promenade - Google Art Project.jpg|Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար, *Մայրը երեխաների հետ*, 1875–76
James Abbot McNeill Whistler 011.jpg|Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլեր, *Տիկին Միեի դիմանկարը*, 1881


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրիկի հավաքածուի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1935 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1935 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Նյու Յորքի թանգարաններ