Ունդերվուդ

**Ունդերվուդ**, գրամեքենաների անվանում՝ արտադրված 1895-1959 թվականներին համանուն ընկերության կողմից, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Նյու Յորքում։ Ունդերվուդը երբեմն անվանում են առաջին ժամանակակից և իսկապես հայտնի գրամեքենան։

## Պատմություն
thumb|left|220 px|Կինը «Ունդերվուդ» գրամեքենայի մոտ․ 1918 թվական
1874 թվականից Ունդերվուդների ընտանիքն արտադրում էր գրամեքենայի ժապավեններ և պատճենի թուղթ։ Այն մի քանի ընկերություններից մեկն էր, որոնք արտադրում էին այս ապրանքները *Remington & Sons*-ի համար: Երբ Ռեմինգթոնները որոշեցին ինքնուրույն արտադրել ժապավենները, Ունդերվուդները նախաձեռնեցին իրենց գրամեքենաների արտադրությունը:

Առաջին «Ունդերվուդ» գրամեքենան հորինել է գերմանացի-ամերիկացի Ֆրանց Քսավիեր Վագները։ Ապա գրամեքենան ներկայացրել է ձեռնարկատեր Ջոն Թոմաս Ունդերվուդին։ Ունդերվուդը աջակցել է Վագներին և գնել նրա ընկերությունը՝ գիտակցելով մեքենայի առևտրային հաջողության մեծ հնարավորությունը: 
*Underwood No. 1*-ը և *No.2*-ը, որոնք արտադրվել են 1896-1900 թվականներին, ստացել են «*Wagner Typewriter Co*» մակնշումը:
thumb|right|220 px|Շենքը, ուր տեղակայված էր «Ունդերվուդ» ընկերությունը։ Մոտ 1915 թվական

*Underwood No 5*-ը ներկայացվել է 1900 թվականին և նկարագրվել է որպես «առաջին իսկապես ժամանակակից գրամեքենան»։ 1920-ական թվականների սկզբին վաճառվեցին երկու միլիոն գրամեքենաներ, և դրանց վաճառքը «հավասար էր այդ ժամանակ գրամեքենաներ արտադրողների վաճառքի ծավալին միասին»:

Ընկերության՝ որպես գրամեքենաներ արտադրող աշխարհի ամենամեծ արտադրողի ծաղկման տարիներին, Կոնեկտիկուտ նահանգի Հարթֆորդի գործարանը րոպեում մեկ գրամեքենա էր արտադրում:

1910-ական թվականներին, բացի գրամեքենաներից, ընկերությունը արտադրում էր նաև գումարման և հանման սարքեր, ինչպիսիք են *Underwood Sundstrand Adding Machine 7120* և *8120* սարքերը։

Ֆիլիպ Դաքին Վագոները նշանակվել է «Էլիոթ-Ֆիշեր» ընկերության նախագահ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո (1914–1918): «Էլիոթ-Ֆիշերը» դարձավ *Underwood Typewriter Company*-ի և *Sundstrand Corporation*-ի հիմնադիրը։ 1927 թվականին Վագոները վերակազմավորեց ընկերությունը «Ունդերվուդ-Էլիոթ-Ֆիշեր»-ի, որը հետագայում դարձավ «Ունդերվուդ» կորպորացիան։ Վերակազմակերպումն ավարտվեց 1927 թվականի դեկտեմբերին։ Ջոն Թոմաս Ունդերվուդն ընտրվեց տնօրենների խորհրդի նախագահ, իսկ Վագոները՝ «Ունդերվուդ Էլիոթ-Ֆիշեր»-ի նախագահ։

## Աշխարհի ամենամեծ գրամեքենա
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նախորդող տարիներին «Ունդերվուդը» ստեղծեց աշխարհի ամենամեծ գրամեքենան՝ իր արտադրանքը գովազդելու համար: Գրամեքենան մի քանի տարի ցուցադրվում էր Ատլանտիկ Սիթիում (Նյու Ջերսի) *Garden Pier*-ում, որտեղ հանդիսատեսների մեծ բազմություն էր հավաքում:

«Ունդերվուդը» հաճախ հրավիրում էր երիտասարդ կանանց, որպեսզի նստեին հսկայական ստեղններից յուրաքանչյուրի վրա՝ հաճախորդներին գրավելու նպատակով: Հսկայական գրամեքենան վերածվել է ջարդոնի, երբ սկսվել է պատերազմը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ «Ունդերվուդը» բանակի համար արտադրել է *M1 Carbine* (ամերիկյան թեթև ինքնալիցքավորվող կարաբին):

1945 թվականին Վագոներն ընտրվեց «Ունդերվուդի» խորհրդի նախագահ, իսկ նախագահ՝ Լեոն Ս. Վագոները մնաց տնօրենների խորհրդի նախագահ։

1959 թվականին «Օլիվետտի» ընկերությունը ձեռք բերեց «Ունդերվուդի» վերահսկիչ բաժնեմասը և ավարտեց միաձուլումը 1963 թվականի հոկտեմբերին։ Նոր ընկերությունն ԱՄՆ-ում հայտնի դարձավ որպես *Olivetti-Underwood*, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Նյու Յորքում, և սկսեց արտադրել էլեկտրամեխանիկական հաշվիչներ:

«Ունդերվուդ» անունը վերջին անգամ հայտնվել է 1980-ական թվականներին Իսպանիայում արտադրված *Olivetti* շարժական գրամեքենաների վրա:

## Նշանավոր օգտվողներ
Աշխարհի մի շարք հայտնի գրողներ հավանություն էին տվել Ունդերվուդի գրամեքենաներին, նրանցից էին Ուիլյամ Ֆոլքները, Ֆ. Սքոթ Ֆիցջերալդը, Էռնեստ Հեմինգուեյը, Ռոբերտ Է. Հովարդը, Եղիշե Չարենցը և այլք։

## Պատկերասրահ

Image:TheFaulknerPortable.jpg|Ուիլյամ Ֆոլքների *Underwood Universal Portable*-ը Ռոուեն Օուքում գտնվող իր գրասենյակում, որն այժմ պահպանվում է Օքսֆորդի Միսիսիպիի համալսարանի կողմից որպես թանգարան:
Image:Underwood_255.jpg|Ուսանողի շարժական «Ունդերվուդ 255»՝ արտադրված մոտ 1977 թվականին Ճապոնիայում
Image:Underwoodfive.jpg|*Underwood Touch-Master 5*-ը եղել է վերջին մոդելներից, որոնք արտադրվել են *Underwood* գործարանում 60-ական թվականների սկզբին:
Image:The Childrens Museum of Indianapolis - Typewriter.jpg|*Underwood No. 5*, Ինդիանապոլիսի մանկական թանգարանի հավաքածուից]]
Image:M1_Carbine.jpg|Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ «Ունդերվուդը» արտադրեց *M1* կարաբիններ Ռազմական վարչության համար
Image:Հայերեն գրամեքենա.JPG|«Ունդերվուդ» գրամեքենա հայերենի այբուբենով
Image:Underwood standard pub jorf.jpg|"Underwood standard n°6" գովազդ Ֆրանսիայում
File:Underwood typewriter advertisement. Russia 1900.jpg|«Ունդերվուդ» գրամեքենայի գովազդը Ռուսաստանում (1900 թվական)
MEK II-371.jpg|«Ունդերվուդ» շարժական գրամեքենա Բեռլինի Եվրոպական մշակույթի թանգարանում
File:Ernest Hemingway typewriter.jpg|Էռնեստ Հեմինգուեյի շարժական «Ունդերվուդ» գրամեքենան
File:Underwood 450.jpg|*Underwood 450*, իտալական տարբերակ, դետալ


## Գրականություն
У́ндервуд // Ужи — Фидель. — М.: Советская энциклопедия, 1956. — С. 233. — (Большая советская энциклопедия: [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 44)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեգենդներ․ «Ունդերվուդ» գրամեքենա
* 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Գրագրություն
Կատեգորիա:Ստեղնաշարային կաղապարներ
Կատեգորիա:Տպագրման սարքեր
Կատեգորիա:Տպագրություն