open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տուն, որում 1881 և 1887 թվականներին ապրել է Իվան Պավլովը

**Տուն, որում 1881 և 1887 թվականներին ապրել է Իվան Պավլովը** (), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոց, տուն 97 հասցեում։ Առանձնատունը հայտնի է նրանով, որ այնտեղ երկու անգամ կանգ է առել ռուս ականավոր գիտնական-ֆիզիոլոգ Իվան Պետրովիչ Պավլովը։ Շենքն ունի դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Բոլշայա Սադովայա փողոցի առանձնատունը կառուցվել է XIX դարի երրորդ քառորդում։ Այն պատկանել է ապագա քաղաքագլուխ Եվստիգնեյ Նիկիֆորովիչ Խմելնիցկուն։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Սերաֆիմա Վասիլևնա Կարչևսկայան, Իվան Պավլովի ապագա կինն էր։

1881 թվականի գարնանը Պավլովը ժամանել է Ռոստով՝ Կարչևսկայայի հետ ամուսնանալու համար և կանգ է առել Խմելնիցկու տանը։ 1881 թվականի մայիսի 25-ին կայացել է հարսանիքը։ Տոնակատարության տեղի է ունեցել Խմելնիցկու տանը՝ նեղ ընտանեկան շրջապատում։ Հարսանիքից հետո նորապսակներն այս տանն անցկացրել են մոտ երկու շաբաթ։ 1887 թվականին Պավլովը կնոջ և որդու հետ կրկին այցելել է Ռոստով։ Նրանք կրկին կանգ են առել Բոլշայա Սադովայայի առանձնատանը։

1949 թվականին, Պավլովի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ, շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. 

1960 թվականի օգոստոսի 30-ին ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ շենքը վերցվել է պետական պահպանության ներքո։ 1971 թվականին հուշատախտակը փոխարինվել է նորով, որի հեղինակը քանդակագործ Օ. Չ. Կախանովսկայան է։

Այժմ տանը գործում է մանկական խանութ։

## Ճարտարապետություն
Մեկհարկանի աղյուսե տունն ունի ուղղանկյունաձև հատակագիծ։ Տանիքը քառալանջ է, ունի ձեղնահարկ։ Ճակատը նայում է Բոլշայա Սադովայա փողոցին։ Տնից ձախ գտնվում է դեպի բակ տանող դարպասը։ Գլխավոր ճակատի պատուհանատեղերն ունեն հարուստ դեկոր։ Կենտրոնական մասում գտնվում են հինգ նույնանման պատուհաններ, որոնք եզրակալված են պրոֆիլավորված պարակալներով և զարդարված են աղեղնաձև զարդաքիվերով։ Կողքերից տեղադրված պատուհաններն ընդգծված են կոպտատաշ թիակներով։ Շքամուտքը, որը գտնվում է ձախ կողմում, զարդարված է ճակտոնով։ Շինությունն ունի նախագծման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմ դասավորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Гегузин И. Страницы ростовской летописи. — Ростов-н/Д, 1983. — С. 73 — 76.
* Гурвич С. С. Встречи с Доном: далекие и близкие.- Ростов-н/Д., 1981 — С. 22 — 23.

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Օտտո Ուորմբիր

**Օտտո Ֆրեդերիկ Ուորմբիր** (, դեկտեմբերի 12, 1994, Ցինցինատի, Օհայո, ԱՄՆ - հունիսի 19, 2017, Ցինցինատի, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի ուսանող, որը 2016 թվականի մարտից 2017 թվականի հունիսը բանտարկվել էր Հյուսիսային Կորեայում այն բանից հետո, երբ դատապարտվել էր երկրի դեմ «թշնամական գործողություններ» կատարելու համար։

Օտտոն, որն այդ ժամանակ 21 տարեկան էր, խոստովանեց, որ քաղաքական քարոզչական պաստառ է գողացել և դատապարտվեց 15 տարվա տաժանակիր աշխատանքների։ ԱՄՆ-ը դիվանագիտական փորձեր արեց Ուորմբիրին ազատ արձակելու ուղղությամբ։ ԱՄՆ պետդեպարտամենտի ներկայացուցիչը հայտարարեց, որ Ուորմբիրի խիստ պատիժը պատասխան էր ԱՄՆ-ի՝ Հյուսիսային Կորեայի դեմ կիրառված պատժամիջոցներին՝ վերջինիս միջուկային գործունեության համար։ Ըստ Օտտոյի հոր՝ Ֆրեդ Ուորմբիրի խոսքերի՝ իր որդին հարկադրաբար էր խոստովանել․ Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը քաղաքական նպատակներով առևանգել էր վերջինիս։

Ուորմբիրը թմբիրի մեջ ընկավ Հյուսիսային Կորեայում և 2017 թվականի հունիսին վերադարձվեց ԱՄՆ՝ 18 ամիս Հյուսիսային Կորեայում պահվելուց հետո։ Ըստ հյուսիսկորեական իշխանությունների տվյալների՝ ուսանողի՝ թմբիրում հայտնվելը բոտուլիզմի և քնաբերի արդյունք էր, սակայն ԱՄՆ բժիշկները կասկածի տակ դրեցին այդ պնդումը։ Օտտոն Ցինցինատի բերվեց հունիսի 13-ին և անմիջապես տեղափոխվեց Ցինցինատիի համալսարանի բժշկական կենտրոն՝ վիճակի գնահատման և բուժման համար։ Նրա մոտ ախտորոշվել է «ծանր նյարդային ախտահարում»։ Օտտոյի հայրը համարում է, որ «նրան ահաբեկել են և դաժանաբար վերաբերվել»։

Հայրենիք վերադառնալուց վեց օր անց՝ 2017 թվականի հունիսի 19-ին, Օտտոն, այդպես էլ գիտակցության չգալով․ վախճանվեց Ցինցինատիի համալսարանի բժշկական կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
* «Նա կրկին տանը կլինի»։ Ինչպես պաստառի գողության համար Հյուսիսային Կորեայում դատապարտված ամերիկացին վերադարձավ հայրենիք թմբիրի մեջ։ 

Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Սպեկտր (այլ կիրառումներ)

**Սպեկտր**, կարող է վերաբերել՝
* Սպեկտր - տվյալ ֆիզիկական մեծության ընդունած տարբեր արժեքների համախումբ
* Սպեկտր - Յան Ֆլեմինգի վեպերի հերոս անգլիացի գործակալ Ջեյմս Բոնդի մասին ֆիլմերից քսանչորսերորդ ֆիլմը
Սպասովկա (այլ կիրառումներ)

**Սպասովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Սպասովկա - գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում
* Սպասովկա - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում
Սպասկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Սպասկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Սպասկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պրիմորիեի երկրամասում
* Սպասկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում
* Սպասկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պենզայի մարզում
* Սպասկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռյազանի մարզում
Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում» (այլ կիրառումներ)

**Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում»**, կարող է վերաբերել՝
* Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում» - անգլիացի գրող Ագաթա Քրիստիի քրեավեպ
* Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում» - 1974 թվականին ռեժիսոր Սիդնի Լյումետի նկարահանած ֆիլմ
Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Շիրակի մարզի Սպանդարյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Սպանդարյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Սյունիքի մարզի Սպանդարյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Սպա (այլ կիրառումներ)

**Սպա**, կարող է վերաբերել՝
* Սպա - հրամանատարական կազմի ներկայացուցիչ զինված ուժերում, միլիցիայում և ոստիկանությունում
* Սպա - բելգիական քաղաք Լիեժ նահանգում
Սուրովսկի (այլ կիրառումներ)

**Սուրովսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրովսկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում
* Սուրովսկի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում
Սոֆիա (այլ կիրառումներ)

**Սոֆիա**, կարող է վերաբերել՝
* Սոֆիա - Բուլղարիայի մայրաքաղաքը, Սոֆիայի քաղաքային մարզի և նրա միակ Ստոլիչնա համայնքի վարչական կենտրոն
* Սոֆիա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
* Սոֆիա - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում
Սուրմալիկ (այլ կիրառումներ)

**Սուրմալիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրմալիկ - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում
* Սուրմալիկ - լեռ Նախճավան գավառում, այժմյան Կահաբ և Սիրաբ գյուղերից 6-7 կմ հարավ-արևելք
Սուրիկ (այլ կիրառումներ)

**Սուրիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
* Սուրիկ - սուսր, կապարի ենթօքսիդօքսիդ, կապարի (2-4) օքսիդ, միներալ, Pb3O4
Սպասկայա (այլ կիրառումներ)

**Սպասկայա**, կարող է վերաբերել՝
* Սպասկայա - գետ Ռուսաստանում, Սպասկայի վտակը
* Սպասկայա - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում
Սուրիա (այլ կիրառումներ)

**Սուրիա**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրիա - մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
* Սուրիա - օրաթերթ, լույս է տեսել 1946-1960 թվականին, Հալեպում
Ալեքս Հիգինս

**Ալեքսանդր «Ալեքս» Գորդոն Հիգինս** (, ), հյուսիսիռլանդական պրոֆեսիոնալ սնուկեր խաղացող։ 1972 և 1982 թվականների սնուկերի աշխարհի առաջնությունների, 1983 թվականի Մեծ Բրիտանիայի առաջնության, 1978 և 1981 թվականների Մասթերսի, ինչպես նաև 20 այլ պրոֆեսիոնալ մրցույթների հաղթող է։ Գրեթե 2 տասնամյակ շարունակ՝ 1970-ականների սկզբից մինչև 1980-ականների վերջ Հիգինսը եղել է բոլոր մեծ առաջնությունների հաղթողի հավակնորդ։ 2011 թվականից սնուկերի փառքի սրահի անդամ է։

Պատմության ամենահայտնի և ամենատաղանդավոր սնուկերիստներից մեկը՝ Ալեքս Հիգինսը, ստացել է «Փոթորիկ» մականունը իր արագ խաղի և վառ կերպարի համար։ Նրան, Ջիմի Ուայթին և Ռոննի Օ'Սալլիվանին երբեմն առանձնացնում են ինչպես երեք ամենատարօրինակ խաղացողներ բիլիարդի այս ոճում։ Նրանցից յուրաքանչյուրին իր ժամանակին հաջողվել է ընդլայնել խաղային հնարավորությունները և սնուկերի մասին պատկերացումները իրենց գեղեցիկ և հարձակողական ոճի հաշվին։ Ընդ որում, ընդգծվում է, որ հենց Հիգինսի շնորհիվ է կտրուկ բարձրացել սնուկերի հայտնիությունը աշխարհում։

2016 թվականին լույս տեսավ Բիլիարդային եղբայրները ֆիլմը։ Սյուժեի հիմքում ընկած են սնուկերի երկու լեգենդար խաղացողների՝ Ալեքս Հիգինսի և Սթիվ Դևիսի կյանքից իրական իրադարձությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ռուդոլֆ Լեոպոլդ

**Ռուդոլֆ Լեոպոլդ** (, ), կոլեկցիոներ, «Լեոպոլդ» թանգարանի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ռուդոլֆը դպրոցն ավարտելուց հետո 1943 թվականին ընդունվել է Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ Համալսարան ընդունվելը փրկեց նրան և նա չմասնակցեց զորահավաքին։ 1953 թվականին ավարտեց ակնաբուժության բաժինը և Վիեննայում բացեց ակնաբուժության պրակտիկ բաժանմունք։ Կոլեկցիոներ դարձել է դեռ սովորելու տարիներին։ Նրա առաջին ձեռքբերումը եղել է 1947 թվականին, Ֆրիդրիխ Գաուռմանի աշխատանքները, որը նա ստացել է դասեր պարապելու դիմաց։ Լեոպոլդը սկզբում հավաքագրում էր հին վարպետների աշխատանքները, բայց հետո սկսեց հետաքրքրվել 20-րդ դարի նկարիչների աշխատանքներով։ Համարվում է նոր բացահայտողների սերնդի կոլեկցիոներ, քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այդ նկարները տեսականորեն ոչ մի արժեք չունեին։ 1950 թվականին նա ծանոթացել է էքսպրեսիոնիստ Էգոն Շիլեի աշխատանքներին։ 1955 թվականին Ամստերդամի քաղաքային թանգարանում կազմակերպել է ավստրիական մշակույթի ցուցահանդես, որտեղ նաև կային Շիլեի նկարները։ Այդ բանից հետո Շիլեն ճանաչվել է ավստրիական էքսպրեսիոնիզմի ճանաչված նկարիչ։ Լեոպոլդը առաջին անգամ ողջ հանրությանը ներկայացրել է Էգոն Շիլեի աշխատանքները, երբ ցուցահանդես է իրականացրել Մյունխենում, Լոնդոնում, Նյու Յորքում։ Նրա կինը` Էլիզաբետը, նույնպես ակնաբույժ էր և կիսում էր Ռուդոլֆի` հավաքածուների հանդեպ սերը։ 1973 թվականին Լեոպոլդը գրել է Էգոն Շիլեի մասին մանկական պատկերազարդ գիրք։ 1990 թվականին իր հավաքածուն ներառում էր ավելի քան 5000 աշխատանքներ` սեցեսիոն և էքսպրեսիոնիզմ, արվեստ, որը նացիստների կողմից հռչակվում էր որպես «դեգեներատ արվեստ» և գնահատվել է 574 միլիոն եվրո։ Բայց դա ինքնուրույն պահպանելը դժվար էր, և 1994 թվականին կառավարության և Ավստրիայի ազգային բանկի օգնությամբ բացվեց Լեոպոլդի մասնավոր հիմնադրամ։ 2001 թվականին բացվել է Լեոպոլդի թանգարանը։ Լեոպոլդը ունեցել է մեկ աղջիկ, երկու տղա և չորս թոռնիկ։ Մահացել է 2010 թվականի հուլիսի 29-ին։

## Ռեստիտուցիա
Այն բանից հետո, երբ Ավստրիան ընդունել է ռեստիտուցիայի մասին օրենք, նրա հավաքածուում հայտնաբերվեցին աշխատանքներ, որոնք ըստ հավանականության, օրինական տերերից առգրաված էին նացիստների կողմից։ 1988 թվականին Նյու Յորքի ցուցահանդեսում առգրավել է իր հավաքածուից 2 նկար։ Սակայն դրանցից մեկը լիովին «արդարացվեց», իսկ մյուսը վերադարձվեց տիրոջը։ Այս պատմությունը մի քանի անգամ կրկնվեց, բայց Ռուդոլֆ Լեոպոլդը մնաց փոխատուցման կատեգորիկ հակառակորդ։ Որպես հիմնադրամի և թանգարանի տնօրեն, նա պարտավոր չէր ենթարկվել ռեստիտուցիայի օրենքին և հրաժարվել է նկարներից բաժանվել։ Նա հետևողականորեն առաջարկել է Հոլոքոստին զոհ գնացած սերնդի հաջորդներին դրամական փոխհատուցում տրամադրել` անձեռնմխելի պահպանելով իր հավաքածուները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուդոլֆ Լեոպոլդ
* "Власть" ամսագիր

Կատեգորիա:Ավստրիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուրբ Օհան վանք (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Օհան վանք**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Օհան վանք - վանք Հայաստանի Սյունիքի մարզի Կարճևան գյուղից 3,5 կմ հեռավորության վրա
* Սուրբ Օհան վանք - վանք Մալաթիայի մարզի Հեքիմխան ավանում
* Սուրբ Օհան վանք - վանք Մալաթիա քաղաքից հյուսիս, Եփրատի աջակողմյան վտակ Մելաս (Թոխմա) գետի գետաբերանում գտնվող կղզյակի վրա
Սուրբ Օհան եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Օհան եկեղեցի**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Օհան եկեղեցի - եկեղեցի Հայաստանի Սյունիքի մարզի Ագարակ գյուղում
* Սուրբ Օհան եկեղեցի - եկեղեցի Կարինի նահանգի Բաբերդ քաղաքում
* Սուրբ Օհան եկեղեցի - եկեղեցի Հայաստանի Լոռու մարզի նախկին Ժդանով գյուղում, որն այժմ Վանաձոր քաղաքի սահմանագծում է
Սուրբ Քրիստափոր վանք (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Քրիստափոր վանք**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Քրիստափոր վանք - վանք Բայբուրթի մարզի Բաբերդ քաղաքի մոտ
* Սուրբ Քրիստափոր վանք - վանք Բայբուրթի մարզի Մամ գյուղի մոտ
Մարկ Ուիլիամս

**Մարկ Ջեյմս Ուիլիամս** (), Բրիտանական Կայսրության խորհրդի անդամ, ուելսցի պրոֆեսիոնալ սնուկերիստ, ով աշխարհի չեմպիոն է դարձել 2 անգամ՝ 2000 և 2003 թվականներին։ 2012 թվականից սնուկերի փառքի սրահի անդամ է։

Մեյն-տուրում հայտնվել է 1992 թվականին։ Դարձել է առաջին ձախլիկ սնուկերիստը, ում հաջողվել է հաղթել աշխարհի առաջնության ժամանակ (2010 թվականին դա հաջողվել է նաև Նիլ Ռոբերտսոնին)։  Իր ավելի քան 20 հաղթանակների կողքին Մարկ Ուիլիամսը հաղթել է երկու մրցաշարեր, որոնցում խաղարկվել են սնուկերի պատմության մեջ ամենամեծ գումարային մրցանակները՝ £ 270 հազար 2003 թվականին և £ 210 հազար 2003 թվականին։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Մարկ Ուիլիամսը մնում է ամենատաղանդավոր սնուկերիստը Ուելսից։ Նրան պատկանում են շատ ռեկորդներ։ Նա դարձել է առաջին ձախլիկ սնուկերիստը, ում հաջողվել է հաղթել աշխարհի առաջնության ժամանակ և պատմության մեջ երրորդ սնուկերիստը, ում հաջողվել է մեկ մրցաշրջանի ընթացքում հաղթել միանգամից 3 ամենակարևոր և հեղինակավոր մրցաշարերում՝ Մասթերս, Մեծ Բրիտանիայի առաջնություն և աշխարհի առաջնություն։
* Ուիլիամսը նաև հանդիսանում է աշխարհի ոչ պաշտոնական չեմպիոն ըստ սկզբնական երկար հարձակումների ():
* Ուիլիամսը, ինչպես շատ այլ սնուկերիստներ, խաղում է նաև պոկեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնուկերի աշխարհի չեմպիոններ
Սուրբ Մինաս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Մինաս** անվանով կան հետևյալ եկեղեցիները՝
### Արցախ
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի՝ հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղում,

### Ադրբեջան
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի, գյուղ Արծվաշեն (Գետաբեկի շրջան, Ադրբեջան)
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի, գյուղ Հակոբի Շեն (Վարդաշենի շրջան, Ադրբեջան)

#### Նախիջևան
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի, քաղաք Ագուլիս (Նախիջևանի ԻՀ, Ադրբեջան)

### Իրան
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի Իրանի Իսլամական Հանրապետության մայրաքաղաք Թեհրանում,
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի՝ հայկական առաքելական եկեղեցի Իրանի Իսլամական Հանրապետության Սպահանի նահանգի Սպահան քաղաքում,

### Վրաստան
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի՝ հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանի Աշխալա հայաբնակ գյուղում,  
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի՝ հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզի Ախալքալաքի շրջանի հայաբնակ Բեժանո գյուղում,
* Սուրբ Մինաս եկեղեցի՝ հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզի Ախալքալաքի շրջանի հայաբնակ Զակ գյուղում։
Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ - Հայ Առաքելական Եկեղեցու մատուռ Գագրա քաղաքում
* Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ - կաթոլիկական մատուռ Հայաստանի Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում
* Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ գյուղ Սազել  ( Վրաստան)
Սուրեն Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)

**Սուրեն Սաֆարյան**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրեն Սարգսի Սաֆարյան - հայ նկարիչ
* Սուրեն Արմենի Սաֆարյան - հայ նկարիչ
Սքիփնեսի ամրոց

**Սքիփնեսի ամրոց**, ամրոց Միացյալ Թագավորությունում, Շոտլանդիայի Կինթայր թերակղզու վրա, Սքիփնես գյուղի մոտ։

## Պատմություն
thumb|left|Տեսարան Սքիփնես ամրոցից
Ամրոցի գլխավոր շենքը կառուցվել է XIII դարում Քլեն Սուինիի կողմից։ Հետագա՝ 13-րդ, 14-րդ և 16-րդ դարերում ամրոցին ավելացվել են այլ ամրություններ և օժանդակ շինություններ։ 1494 թվականին՝ Շոտլանդիայի Ջեյմս IV թագավորի օրոք, ամրոցում տեղակայված էին թագավորական կայազոր՝ կղզիների վրա Շոտլանդիայի վերահսկողությունը ապահովելու նպատակով։ 1511 թվականին Արչիբալդ Քեմբելը՝ Արգայլի 2-րդ կոմսը, Սքիփնեսը նվիրեց իր կրտսեր որդուն՝ Արչիբալդ Քեմբելին։ Հետագայում նա ամուսնացավ Լեդի Գլամզի՝ Ջենեթ Դուգլասի հետ։ Վերջինիս դավաճանության և կախարդության մեջ կասկածելու մեղադրանքով, ամուսիններին ձերբակալում և նետում են Էդինբուրգ ամրոցի բանտ, որտեղ էլ փախուստի անհաջող փորձի ժամանակ Արչիբալդ Քեմբելը սպանվում է։ Երեք թագավորությունների պատերազմի տարիներին, 1646 թվականին, ամրոցը պաշարվում է Ալասդեր Մաք Քոլայի ուժերի կողմից։ Պաշարման ընթացքում, 1646 թվականի օգոստոսին, զոհվում է  Ալասդերի եղբայրը՝ Գիլիսբիգ Մաք Քոլան։ 17-րդ դարում ամրոցը լքվում է։

## Ամրոցի ուրվականը
Ասում են, որ Սքիփնեսի ամրոցի շրջակայքում թափառում է Սքիփնեսի լեդի Գրինի ուրվականը։

## Արտաքին հղումներ
* Skipness Castle – site information from Historic Environment Scotland
* Beschreibung und Bilder 

## Գրականություն
* Geoffrey Stell: *Dunstaffnage and the castles of Argyll*. Historic Scotland, Edinburgh, 1994, Nachdruck 1996. ISBN 0-7480-0481-5.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդիայի ամրոցներ
Սուրբ Խաչ (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Խաչ**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Խաչ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում` Մամռտանքի գյուղախմբում
* Սուրբ Խաչ - ՌՍՖՍՀ Ստավրոպոլի մարզի Բուդյոնովսկ (1920-1935 թվականներին և 1957-1973 թվականներին՝ Պրիկումսկ) քաղաքի նախկին (1799-1920) անվանումը
Ուզբեկստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Ուզբեկստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ներկայացնում է Ուզբեկստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Ուզբեկստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։ Տնային խաղերն անցկացնում է Բունյոդկոր մարզադաշտում։ Ներկայումս Ուզբեկստանի հավաքականի մարզիչն է ծագումով հայ Սամվել Բաբայանը։

Ուզբեկստանի հավաքականը ոչ մի անգամ չի մասնակցել Աշխարհի առաջնություններին, սակայն որակավորվել է իր անկախությունից հետո կայացած բոլոր Ասիայի գավաթներին, իսկ 2011 թվականի Ասիայի գավաթին գրավել է 4-րդ տեղը։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 62-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուզբեկստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պաշտոնական կայքը 
* Ուզբեկստանի հավաքականը FIFA.com-ում 
* Ուզբեկստանի հավաքականը soccerway.com կայքում
Սուրբ Թաթոս (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Թաթոս**, կարող է վերաբերել՝
* Սուրբ Թաթոս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
* Սուրբ Թաթոս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բարկրի գավառում
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի**, կարող է վերաբերել՝
## Հայաստան

* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Այգեձոր (Տավուշի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Արծվանիստ (Գեղարքունիքի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Խնածախ (Սյունիքի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղատեղի Հին Գորիս (Սյունիքի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Սրաշեն (Սյունիքի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, քաղաք Վաղարշապատ (Արմավիրի մարզ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Վերիշեն (Սյունիքի մարզ)

## Սփյուռք

* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, քաղաք Վիեննա (Ավստրիա)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, քաղաք Ղազվին (Իրան)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, գյուղ Մուժումբար (Իրան)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, քաղաք Յալթա (Ղրիմ)
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, քաղաք Բառնաուլ (Ռուսաստան)

## Տես նաև
*Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ, քաղաք Գագրա (Աբխազիա)
*Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ, քաղաք Գյումրի (Հայաստան)
*Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ, գյուղ Նորաշեն (Ադրբեջան)
*Սուրբ Հռիփսիմե մատուռ, գյուղ Սազել (Վրաստան)
Անարզաբայի պաշտպանություն

**Անարզաբայի պաշտպանություն**, Անարզաբա քաղաքի բնակչության և զորքերի պաշտպանական մարտերը բյուզանդական ու սելջուկ-թուրքական զորքերի դեմ։ Լևոն Ա իշխանը Բյուզանդիայից գրավեց Կիլիկիայի ծովափնյա քաղաքները։ 1136 թ.-ին նրա զորքերը պաշարեցին Սելևկիա քաղաքը։ Լևոն Ա-ի ձեռնարկումները, սակայն, խափանվեցին Բյուզանդիայի նոր արշավանքով։ Հովհաննես Կումնենոս կայսրը մեծ բանակով Միջերկրական ծովի վրայով 1137 թ.-ին ներխուժեց Կիլիկիա։ Հայկական զորքերը թողեցին Սելևկիան և ետ քաշվելով ամրացան Անարզաբայում, մասամբ էլ Վահկա բերդում։ Բյուզանդացիներին դաշնակցում էին սելջուկ-թուրքական զորամասերը, որոնք առաջինը հարձակվեցին Անարզաբայի վրա։ Հայկական ուժերին հաջողվեց նրանց ետ շպրտել։ Այնուհետև սկսվեց քաղաքի 35-օրյա պաշտպանությունը։ Բազմաթիվ զոհերի գնով թշնամուն հաջողվեց քանդել արտաքին պարիսպը և ներխուժել քաղաք, ուր կատաղի մարտեր բռնկվեցին միջնաբերդի համար։ Հայկական ուժերը գիշերով ճեղքեցին թշնամու պաշարման օղակը և դուրս եկան քաղաքից։ Բայց շուտով ընկան նոր շրջապատման մեջ։ Լևոն Ա-ն զինվորների փոքրաթիվ խմբով անձնատուր եղավ, որդիների`Թորոսի, Ռուբենի հետ գերի տարվեց։ Անարզաբայի անկումից հետո շուրջ 7 տարի (մինչև Թորոսի գերությունից ազատվելը և Ռուբինյանների իշխանության վերականգնվելը) տիրում էր Կիլիկիային`նրա բերդերում ու քաղաքներում պահելով մոտ 20 հզ. զինվոր։ Անարզաբայի պաշտպանությունը պետական անկախության համար հայ ժողովրդի մղած պայքարի հերոսական էջերից է։

## Գրականություն
* Ալիշան Ղ.Մատթեոս Ուռհայեցի, Ժամանակագրութիւն, 2 հրտ., Վաղ–պատ, 1898
* Микаелян Г. Г., История Киликийского армянского государства, Е., 1952

Կատեգորիա:Անարզաբա
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի պատմություն
Կատեգորիա:1137
ABBA-ի ձայնագրած երգերի ցանկ

[thumb|250px|upright=0.75|[ABBA-ն 1979 թվականին:]]

Շվեդական ABBA փոփ-խմբի ձայնագրած երգերից ցանկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձայնագրված երաժշտություն
Stay (երգ, Zedd և Ալեսիա Կարա)

"**Stay**", Ալեսիա Կարայի և Zedd-ի երգը։ Սինգլը թողարկել է Interscope Records լեյբլը 2017 թվականի փետրվարի 23-ին։ Երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2017 թվականի ապրիլի 18-ին ՅուԹյուբում։

## Հաջողություններ հիթ-շքերթներում
"Stay" գրավել է յոթերորդ տեղը Billboard Hot 100-ում և առաջին տեղը Mainstream Top 40-ում՝ դառնալով Zedd-ի և Cara-ի երրորդ ստեղծագործությունը, որ գլխավորել է հիթ-շքերթը։

## Օգտագործումը ԶԼՄ-ներում
Երգը օգտագործվում է «Այս ամբողջ աշխարհը» (*Everything, Everything*.) ֆիլմում։ Այն նաև օգտագործվել է Պեպսիի գովազդում

## Ստեղածագործությունների ցանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Սերտիֆիկացիա

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր
Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Աբդլմսեհ

**Աբդլմսեհ**, ասորական ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Ծագում է ասորերեն ‘abdā (ծառա) mšīḥā (Մեսիա) բառերից, գավառական արտասանությամբ և գրեթե հավասարված է արաբերեն عبد المسيح (‘Abd-ul-Masī̀ḥ) ձևին, որը նշանակում է «ծառա Մեսիայի (Հիսուսի)»։ Անձնանվան կարճ ձևն է Մասեհը, որը գործածական էր հատկապես հնդկահայերի մեջ։ Աբդլմսեհ անունը հայերի մեջ գործածվել է 5-րդ դարից մինչև 15-րդ դարի կես։ Այնուհետև հիշվում է 2 անգամ՝ 1517 թվականին, մեկական անգամ 1640 թվականին և 18-րդ դարում։

## Հայտնի անվանակիրներ
* Աբդլմսեհ, հրեա նահատակ (առկա է վկայաբանության թարգմանությունը 873 թ.), նրա անունով է Աբդլմսեհի վանքը՝ Խարբերդի դաշտում.
* Աբդլմսեհ, Սբ. Էջմիածնի կամ Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցու վաներեց.
* Աբդլմսեհ Արծրունի (11-րդ դար), նահատակվել է մանուկ հասակում, իր բազուկը իբրև մասունք պահվում էր Աղթամարում.
* Աբդլմսեհ Ա Արծրունի (11-րդ դար), հայ իշխան Վասպուրականում, Բյուզանդական առաջին կյուրոպաղատ, իշխան Թոռնիկ Արծրունու որդին, Վասպուրականի Սենեքերիմ թագավորի ազգակիցը, Արծրունյաց տան կրտսեր ճյուղ՝ Խեդենեկյան տոհմից. 
* Աբդլմսեհ Բ Արծրունի (ծն. թվ. անհ. - 1121), հայ իշխան Վասպուրականում, պռտուկուրոպաղատ, իշխան Թոռնիկ Գ Արծրունու որդին, Արծրունյաց տնից (Խեդենեկյան).
* Աբդլմսեհ կրոնական, տուն է նվիրել Խծկոնք վանքին (1213).
* Աբդլմսեհ, խոջա Մուրատբախշիի որդին (1327).
* Աբդուլմսեխ, տանուտեր Զատար Մկրտիչի որդին (1327).
* Աբդըլմսեխ սարկավագ (1357).
* Յապտլմսեհ քահան, Ասիլի որդին (1373).
* Աբդլմսեխ (ծն. թվ. անհ. - 1451), Կարապետ քահանայի որդին, մահացել է մանուկ հասակում.
* Աբդլմսեհ, Աղթամարի կաթողիկոս Զաքարիա Գ-ի (1434-1464) եղբայրը. 
* Աբդլմսեհ, Երուսաղեմի Եսայի արքեպիսկոպոսի սարկավագը (1434).
* Աբդլմսեխ, վանեցի տանուտեր բրուտ Ստեփաննոսի ազգականը (1435).
* Աբդլմսեհ, տանուտեր Խաչատուրի որդին (1453).
* Աբդլմսեհ, Վարդան կրոնավորի եղբայրը (1456).
* Ապտուլմուսեհ (1640).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 13-14 
* «Լիակատար վարք եւ վկայաբանութիւն սրբոց, որք կան ի հին տօնացուցի եկեղեցւոյ Հայաստանեայց», Մկրտիչ Ավգերյան, Հատոր Ե, Վենետիկ, 1813, էջ 92-120
* «Ցուցակ հայերէն ձեռագրաց ի կայսերական մատենադարանին ի Վիեննա», Հակովբոս Տաշյան, Վիեննա, 1891, էջ 703բ, 1040բ
* «Մայր ցուցակ հայերէն ձեռագրաց մատենադարանին Մխիթարեանց ի Վենետիկ», Բարսեղ Սարգիսյան, Վենետիկ, 1924, Հատոր Բ, էջ 481-482
* «Cathalogue of the armenian manuscripts in the Bodelian library», կազմել են՝ Սուքիաս Պարոնյանցը և Ֆրեդերիկ Կոնեբերը, Օքսֆորդ, 1918, էջ 167

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ալեքսանդր Շտրոմի եկամտաբեր տուն (Դոնի Ռոստով)

**Ալեքսանդր Շտրոմի եկամտաբեր տուն** (), տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ Դոնի Ռոստովում։ Գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոց, 89 հասցեում։ Կառուցվել է XX դարի սկզբին քաղաքի պատմական մասում ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի կողմից։

## Պատմություն
1910-ական թվականներին ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը նոր էր սկսել իր մասնագիտական գործունեությունը. 1911 թվականին նա ավարտել էր ուսումը Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում և հրավիրվել էր Դոնի Ռոստովի քաղաքային վարչություն՝ շինությունների վարիչի պաշտոնին։ Այդ ժամանակ էլ տեղի ունեցավ նրա ծանոթությունը մեծահարուստ ռոստովցի՝ բանկիր Ալեքսանդր Միխայլովիչ Շտրոմի հետ, որն իր եկամտաբեր տան նախագիծը ստեղծելու համար ճարտարապետ էր փնտրում։ Նրա ընտրությունը կանգ առավ Լ. Էբերգի վրա։

Երիտասարդ ճարտարապետը սկսեց զբաղվել հինգհարկանի եկամտաբեր տան նախագծմամբ և կառուցմամբ։ Երկու տարի անց նախագծումն ավարտվեց, իսկ 1912 թվականի դրությամբ հինգհարկանի եկամտաբեր տունը կառուցվեց։ Տան շինարարության համար վերցված վարկային միջոցներն էլ վճարվեցին։

Եկամտաբեր տան ճակատին փակցված է եղել հուշատախտակ, որը տեղեկացրել է, որ այս տունը կառուցվել է Ռոմանովների տան 300-ամյակի տարում։ Հուշատախտակը տան ճակատին մնացել է մինչև 1950-ական թվականները։

Ալեքսանդր Շտրոմի եկամտաբեր տունը կառուցելուց հետո Լեոնիդ Էբերգը ստացել է աշխատանքային այլ պատվերներ Դոնի Ռոստովում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ներկայացնում է Նոր Զելանդիան ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։

Նոր Զելանդիան 5 անգամ հաղթել է Օվկիանիայի ազգերի գավաթը (1973, 1998, 2002, 2008 և 2016): Մասնակցել է 1982 և 2010 թվականների Աշխարհի առաջնություններին։ Նաև 4 անգամ մասնակցել է ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթին՝ 1999, 2003, 2009 և 2017 թվականներին։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 95-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի պաշտոնական կայքը
* Նոր Զելանդիայի հավաքականը FIFA.com-ում 
* Նոր Զելանդիայի հավաքականը soccerway.com կայքում
Ջորջ Ֆրեդերիկ Ուոթս

**Ջորջ Ֆրեդերիկ Ուոթս** (, )՝ Վիկտորյական ժամանակաշրջանի անգլիացի սիմվոլիստ նկարիչ և քանդակագործ։ Ուոթսը հայտի է դարձել կենդանության օրոք՝ իր այլաբանական աշխատանքների շնորհիվ, ինչպիսիք են՝ «Հույս», «Սեր և կյանք»։

## Կենսագրություն
Նրա հայրը դաշնամուր լարող և պատրաստող էր։ Տաս տարեկանում ապագա նկարիչը դարձել է քանդակագործ Վիլյամ Բենեսի աշակերտը։ Ավելի ուշ, 18 տարեկանում ընդունվել է Թագավորական ակադեմիային կից արվեստի դպրոցը։ Աշխատանքը, որը Ուոթսին հաջողություն բերեց «Կարատակուսի հաղթական երթը Հռոմի փողոցներով» նկարն էր։ Այս ստեղծագործությունը հաղթեց Ազգային ժողովի վեսթմինսթերյան սրահում և Ուոթսին բերեց 300 ֆունտ դրամական պարգև։ Ստացած գումարը նրան հնարավորություն ընձեռեց 1843-1847-ական թվականներին ճանապարհորդել Իտալիա, որտեղ անտիկ ժամանակաշրջանի գլուխգործոցների և Վերածննդի ստեղծագործությունների ազդեցության շնորհիվ ձևավորվեց Ուոթսի ոճը։

Իտալիայից վերադառնալուց հետո Ուոթսը ձեռք բերեց դիմանկարչի և մասշտաբային այլաբանական կոմպոզիցիաների վարպետի համբավ։

1851-1875-ական թթ. ապրել է Պրինսեպ ամուսինների տանը և նրանց որդի Վալենտայնի ուսուցիչն էր։ Ուոթսի պնդմամբ տղան նկարչական կրթություն ստացավ։ Պրինսեպների տանը ապրելու ընթացքում Ուոթսը ստեղծել է հայտնի մարդկանց դիմանկարներ, այդ թվում՝ Լեյթոնի, Քարլայլի, Թեննինսոնի և այլոց։

Նկարչի ոճի փոփոխությունը տեղի է ունեցել 60-ականների վերջին և 70-ականների սկզբին։

1864 թվականին Ուոթսը ամուսնացել է դերասանուհի Էլեն Տերիի հետ։ Ամուսնությունը լուծարվեց 11 ամիս անց։ 1886 թ. Ուոթսի երկրորդ կինը դարձավ շոտլանդուհի նկարչուհի Մերի Ֆրեզեր Թիտլերը (1849-1938): 1891 թվականից ամուսնինները ապրում էին Լիմներլիզ տեղանքում։ 1903 թվականին տեղանքին կից բացվեց Ուոթսի թանգարանը, որի էքսպոզիցիայի մեջ ընդգրկված էին նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը։ 1855 և 1894 թթ. նկարչին տրվում է բարոնի տիտղոս, սակայն Ուոթսը հրաժարվում է ինչպես տիտղոսից, այնպես էլ Թագավորական ակադեմիայի տնօրենի պաշտոնից։

Ուոթսը մահացել է Լիմներլիզում 1904 թ. հուլիսի 1-ին։ Թաղվել է մատուռում, որը կառուցվել էր նրա կնոջ նախագծով Ուոթսի թանգարանի մոտ։

## Պատկերասրահ

Сэр Галахад.jpg|Պարոն Գալահադ
Ангел-хранитель.png|Պահապան հրեշտակ
Паоло и Франческа II.jpg|Պաոլո և Ֆրանչեսկա
Watts George Frederic The Judgement Of Paris.jpg|Պարիսի դատը
Watts George Frederic Orpheus And Eurydice.jpg| Օրփեոս և Էվրիդիկա


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* BBC Restoration Appeal for the Watts Gallery
* The Watts Gallery, Compton
* www.GeorgeFredericWatts.org  392 works by George Frederic Watts
* Watts — 5 works in focus  at Tate Online
* G.F. Watts: Portraits, Fame & Beauty in Victorian Society , 2004-05 exhibition at the National Portrait Gallery

Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ նկարիչներ
Թոռնիկ Բ Արծրունի

**Թոռնիկ Բ Արծրունի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 11-րդ դար), Վասպուրականի Ամյուկ բերդի իշխան, Աբդլմսեհ Ա-ի որդին, մեծ իշխան Թադևոսի հայրը, Դավիթ, Ստեփաննոս և Գրիգոր կրոնավորների եղբայրը։ Թոռնիկ Բ-ն սերվում էր Արծրունիների իշխանական տոհմի ճյուղերից մեկից, Խեդենեկյանների (միայն պատմագիտության մեջ կիրառվող) իշխանական տոհմից։

## Տես նաև
* Խեդենեկյաններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 313-314
* «Պատմություն Արծրունյաց Տան», Թովմա Արծրունի, 1985, Երևան, Դ. ժբ. (Թոռնկայ)

## Արտաքին հղումներ
* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 37

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Խեդենեկյաններ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագավորություն
Աղդավալար

**Աղդավալար**, լեռ և լեռնաճյուղ Թուրքիայում, Կարսի սարահարթում, Կարս քաղաքից մոտ 21 կմ հարավ-արևմուտք, լեռան բարձրությունը 2423 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Կարսի սարահարթ
Աջեմիշ

**Աջեմիշ**, լեռ Կիլիկիայում, Սարոսի (Սեյհան) ավազանում։ Այդտեղից է հոսում համանուն գետը, որը թափվում է մայր գետ, ապա ջրերն ուղղվում են Միջերկրական ծով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադանայի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Կիլիկյան Տավրոս
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Բաքըրդաղ

**Բաքըրդաղ**, լեռ Անտիտավրոսյան լեռնահամակարգում, Ալադաղ լեռներին սահմանակից։ Գտնվում է Լեռնային Կիլիկիայում՝ Սառան գետի ավազանում։ Այստեղ հայտնաբերվել են մետաղի հանքավայրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիտավրոս
Կատեգորիա:Ադանայի մարզի լեռներ
Բերթաղ

**Բերթաղ**, լեռ Լոռիում, Վիրահայոց լեռներում, Կողբ գետից 1,5-2 կմ հյուսիս-արևելք։ Ղալաչա գետի մոտ։ Վանաձորից հեռու է մոտ 20 կմ՝ դեպի հյուսիս-արևելք, Փամբակ գետի աջ կողմում, Դսեղ գյուղից հարավ։ Ունի 1687 մետր բարձրություն։ Հյուսիսային լանջն անտառապատ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Բոյուք Գյունեյ

**Բոյուք Գյունեյ**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Արսիան-Սողանլու լեռնահամակարգում, Կուր գետի վերին հոսանքում Խևա գավառից արևմուտք։ Կա նաև համանուն գետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արսիանի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արդահանի մարզի լեռներ
Բուզդաղ

**Բուզդաղ**, լեռ Իրանում, Ղարադաղի շրջանում, Հագար գյուղաքաղաքից մոտ 40 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արաքսի աջ ափից 25-26 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը՝ շուրջ 2700 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռներ
Կատեգորիա:Արևելյան Ադրբեջան նահանգի լեռներ
Բուլաղլար

**Բուլաղլար**, աղբյուրներ երկաթահիմնային և ածխաթթվահիմնային բաղադրությամբ՝ Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում, Բուլաղլար գյուղի մոտ։ Հիշատակվում է 20-րդ դարի սկզբներին ռուսերեն աղբյուրներում։ Աղբյուրները ձևավորում են համանուն գետակը Արաքսի ավազանում, որը հանդիսանում է Արփայի օժանդակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Ֆրեդերիկ Քորտլանդ

**Ֆրեդերիկ Գերման Անրի (Ֆրից) Քորտլանդ** (, ), Լեյդենի համալսարանի համեմատական լեզվաբանության պրոֆեսոր։

## Հետազոտություններ
Բալթիկ և սլավոնական լեզուների մասնագետ, ինչպես նաև հնդեվրոպական լեզուների։

## Մրցանակներ
Ֆրեդերիկ Քորտլանդը Նիդերլանդական Թագավորական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։ Նրա մրցանակների մեջ է մտնում Սպինոզայի պրեմիան (1997)։

## Աշխատանքներ
* Modelling the phoneme : new trends in East European phonemic theory, Den Haag: Mouton 1972
* Italo-Celtic origins and prehistoric development of the Irish language, Amsterdam, Rodopi 2007
* 
* 
* Selected writings on Slavic and general linguistics, Amsterdam, Rodopi 2011
* ''Kortlandt, Frederik''. Balto-Slavic phonological developments. // Baltistica, 43/1, 2008.
* ''Kortlandt, Frederik''. From Proto-Indo-European to Slavic

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Frederick Kortlandt: Bibliography

Կատեգորիա:Հնդեվրոպագետներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Բեհլևան

**Բեհլևան **, լեռնաշղթա Պոնտական լեռնահամակարգում, Լազիստանի լեռներում։ Լանջերից սկիզբ է առնում համանուն գետը, որը Ճորոխի վտակն է։ 1872 թվականի մի քարտեզում կոչված է Պահլավան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Կատեգորիա:Գյումյուշհանեի մարզի լեռներ
Թոռնիկ Գ Արծրունի

**Թոռնիկ Գ Արծրունի** (), իշխան Վասպուրականի Ամյուկ բերդի։ Մեծ իշխան Թադևոսի որդին, Աբդլմսեհ Բ-ի հայրը և Աղթամարի կաթողիկոսության հիմնադիր Դավիթ Ա-ի պապը;

Թոռնիկ Գ Արծրունին սերվում էր Արծրունիների իշխանական տոհմի ճյուղերից մեկից, Խեդենեկյանների (միայն պատմագիտության մեջ կիրառվող) իշխանական տոհմից։

## Տես նաև
* Խեդենեկյաններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 2, Ցուցակ 1, Էջ 314
* «Պատմություն Արծրունյաց Տան», Թովմա Արծրունի, 1985, Երևան, Դ. ժբ. (Թոռնկայ)

## Արտաքին հղումներ
* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 37

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Խեդենեկյաններ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագավորություն
Թաիլանդի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Թաիլանդի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ներկայացնում է Թաիլանդը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Թաիլանդի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։

Թաիլանդի հավաքականը Հարավարևելյան Ասիայի ամենահաջողակ թիմն է։ Նրանք 5 անգամ հաղթել են Հարավարևելյան Ասիայի ֆուտբոլի առաջնությունը, 4 անգամ Հարարևելյան Ասիայի խաղերը։ 1972 թվականի Ասիայի գավաթում զբաղեցրել են 3-րդ տեղը։ 2 անգամ մասնակցել են Օլիմպիական խաղերին և գրավել են 4-րդ տեղ 1990 և 1998 թվականների Ասիական խաղերում։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 127-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թաիլանդի ֆուտբոլի ասոցիացիայի պաշտոնական կայքը
* Թաիլանդի հավաքականը FIFA.com-ում 
* Թաիլանդի հավաքականը soccerway.com կայքում
Գյավուրկալասի

**Գյավուրկալասի**, լեռ Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, նրա հարավային հատվածում, Նախիջևանի Օրդուբադի շրջանի Ցղնա գետից հարավ, Չանանաբ և Դեռնիս գետերի ջրբաժան շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զանգեզուրի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Գերբնական

**Գերբնական**՝ աշխարհայացքային կատեգորիա, որը վերաբերում է նրան, ինչ գտնվում է չափումների ֆիզիկական աշխարհի վրա և գործում է բնության օրենքների ազդեցությունից դուրս, դուրս է մնում պատճառահետևանքային կապերի և կախվածության շղթայից, իրականության նկատմամբ առաջնային և դրա վրա ազդող մի երևույթ։

Կրոնի տեսանկյունից գերբնական երևույթը բացահայտվում է գերզգայուն, ոչ մարմնական, ոչ երկարատև գոյության հասկացությունների միջոցով, որը անհնար է հայտնաբերել մարդու արտաքին զգայարանների և սարքերի միջոցով։  Ավելի նեղ իմաստով գերբնական կարող է դիտվել նաև որպես այլ, մետաֆիզիկական տարածության ՝ հանդերձյալ աշխարհի ինչ-որ չափում, որտեղ հոգին, հավատացյալների կարծիքով, կարող է գոյատևել առանց ֆիզիկական մարմնի։

**Սուպերնատուրալիզմ** (լատ.՝ suprа՝ չափից ավելի և naturalis՝ բնական, իրական), աշխարհայացքային հայեցակարգ, որը հաստատում է հատուկ հոգևոր աշխարհի գոյությունը, հատուկ հոգևոր աշխարհի հանդեպ հավատը։

Ի տարբերություն անձնավորման և մարդակերության, զարմանահրաշ օբյեկտների և երեւույթների բնության, սուպերնատուրալիզմը զգայական աշխարհից դուրս ներկայացնում է ֆանտաստիկ աշխարհը գերբնական տեսքով։ Օրինակ, արևը կամ գետը, ինչպես նաև կենդանի, ողջամիտ և նպատակահարմար գործող էակներ հանդիսանում են ոգեպաշտություն իրական օբյեկտներ. Հելիոս և Վարունա աստվածները որպես մարդուց բարձր դասված աստվածներ, հանդիսանում են սուպերնատուրալիզմի առասպելական կերպարներ։

## Բազմարժեք հասկացություններ

* Իմացաբանության տեսանկյունից գերբնականը՝ անգիտակցություն է
* Գոյաբանության տեսանկյունից գերբնականը՝ սովորական իրականությունից դուրսն է
* Հոգեբանության տեսանկյունից՝ առեղծվածային փորձն է
* Ֆենոմենի տեսանկյունից գերբնականը՝ արտակարգությունն է
* Արժեքաբանության տեսանկյունից գերբնականն ունի՝ էքզիստենցիալիզմի նշանակություն

Գերբնական հասկացության մեջ ներդրվում են նաև այնպիսի արժեքներ, ինչպիսիք են գրոտեսկային և ֆանտաստիկ արժեքները։ Միջնադարում սխոլաստիկան գերբնական տերմինների մեջ, որը վերցված է սուպերնատուրալիզմի, գերբնական իմաստով, պարունակում է աստվածային իմաստ։

## Հավատ դեպի գերբնական

2016 թվականի հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կրոնական և պարանորմալ երևույթներին բնորոշ հավատալիքների նկատմամբ հավատը փորձարկվողների մոտ համադրել է բոլոր ուսումնասիրվող փոփոխականների՝ համակարգման ցածր մակարդակով, թույլ ինտուիտիվ ֆիզիկական ունակություններով, տեխնիկական վատ ունակություններով, օբյեկտների մտավոր ռոտացիայի թույլ ունակություններով, մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ցածր դպրոցական գնահատականներով, ֆիզիկական և կենսաբանական երևույթների, ինտուիտիվ մտածելակերպի ցածր ընդհանուր մակարդակով ծանոթության և հատկապես, մտածելակերպի ռեգրեսիոն վերլուծությունը ցույց է տվել, որ գերբնական հավատքի առավել նշանակալի նախադիրները ֆիզիկական աշխարհի ընդհանուր ըմբռնման ցածր մակարդակը և ինտուիտիվ մտածելակերպն է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *[[Леви-Брюль, Люсьен|Леви-Брюль Л.]]* Գերբնականը պարզունակ մտածողությամբ, 1994, ISBN 5-7155-0747-2
* *Penzoldt P.* The Supernatural in Fiction. L., 1952
* Вебер М: Образ общества, 1994
* Вебер М: Избранные произведения, 1990

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հոգեկան գործընթացներ
Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Գերբնական
Կատեգորիա:Խորհրդապաշտություն
Կատեգորիա:Մետաֆիզիկա
Կատեգորիա:Մոգություն
Գյավակ

**Գյավակ**, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում գտնվող երկու լեռ, որոնք տեղակայված են դրա Օրդուբադի շրջանում։ Դրանք գտնվում են Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի հետ բնական սահման կազմող Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում։ Դրանք են՝

* Գյավակ՝ Օրդուբադ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Գիլանչայ գետի աջ ափին, մյուս՝ համեմատաբար բարձր լեռից 3-4 կմ հյուսիս-արևմուտք
* Գյավակ՝ Օրդուբադից մոտ 27 կմ հյուսիս-արևմուտք, Տիվի գյուղից 3-4 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը 1122 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Գևորգ Հակոբյան (քաղաքական գործիչ)

**Գևորգ Առաքելի Հակոբյան** (  ) ,Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր, գործարար։

## Կենսագրություն
* 1985 թվականին ավարտել է Լենինգրադի խորհրդային առևտրի ինստիտուտը՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում։
* 1973 - 1975 թվականին ծառայել է խորհրդային բանակում։
* 1976 - 1990 թվականին եղել է Երևանի կերային ջրաղացի վերելակի պետ։
* 1990 - 1997 թվականներին եղել է գլխավոր տնօրենի տեղակալ։
* 1997 թվականից ՝ «Երեւանի կերային գործարան» ԲԲԸ նախագահ։
* 2000 թվականին հոկտեմբերի 15- ին `«Միասնություն»խմբակցությունից ընտրվել է Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր, պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
* 2003 թվականի մայիսի 23-ից Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունից ընտրվել է Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր, ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Ընտանիք
Գևորգ Հակոբյանը ամուսնացած է և ունի 2 երեխա։

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1954 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 2 ծնունդներ
Դալիքդաշ

**Դալիքդաշ**, լեռ Ադրբեջանի Ղազախի շրջանում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռներում։ Բարձրությունը 3023 մ է։ Լանջերն անտառապատ են

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Ղազախի շրջան
Կատեգորիա:Գանձակի լեռնահամակարգի լեռներ
Դալլար

**Դալլար**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 40-45 կմ հյուսիս-արևմուտք, Թբիլիսի-Բաքու երկաթուղուց մի փոքր հյուսիս, արգավանդ հարթավայրում։ Ելիզավետպոլ քաղաքից 50 կմ հյուսիս-արևմուտք և այս գյուղից հյուսիս-արևելք էլ գտնվում էր մեկ այլ նույնանուն գյուղ։

Հնում եղել է հայաբնակ գյուղ։

## Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 2892, իսկ 1908-ին՝ 2625 կովկասի թաթար բնակիչ, իսկ ավելի փոքր Դալլարը՝ 220 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տնտեսություն և մշակույթ
Թիֆլիս֊Բաքու երակաթգծի վրա գտնվում էր համանուն երկաթուղային կայարանը, որը խճուղով կապված էր Չարդախլու գյուղի հետ։

Գյուղն ուներ քարակոփ հայկական եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դաշլուջան

**Դաշլուջան** (Դաշըջա, Դաշլիչայ, Դաշլուջա, Դաշուջան, Թաշուճան, Թաջլուհա, Թաշլուճան, Թաշուհան), գետակ Արածանիի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Հայկական պար լեռնաշղթայի հարավային փեշերից՝ համանուն լեռնագագաթից, որը տեղակայված է Գայլատու լճից արևելք։ Մայր գետին միանում է Ալաշկերտի շրջանում։ Դրա հովտում է գտնվում Դաշլուջա գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղրըի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Արածանի գետի վտակներ
Դագիրմանդաղ

**Դագիրմանդաղ**, Ադրբեջանում գտնվող երկու լեռ, որոնք տեղակայված են Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգի Գանձակի լեռներում։ Դրանցից մեկը գտնվում է Բուլդաղի լեռների արևելյան ծայրում՝ Գանձակ քաղաքից մոտ 75 կմ հյուսիս-արևելք, Կուրի աջ կողմում։ Բարձրությունը 367 մետր։ Մյուս լեռը մոտ է Գանձակ քաղաքին։

## Տես նաև
* Դայիրմանդաղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջան
Դալիդաղ

**Դալիդաղ**,  (*Մեծ Բևեռատափ Լեռ, Ծռասար Լեռ*) լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում։ Գտնվում է Սյունիքի բարձրավանդակի հյուսիսարևելյան մասում։ Նշանակված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում։ Բարձրությունը՝ 3632 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի բարձրավանդակ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության լեռներ
Խարիսխ

thumb|Խարիսխ մետաղական շղթայով
**Խարիսխ**, հիմնականում մետաղյա կառուցվածք, որը նախատեսված է նավերի ծովային հոսանքների կամ քամու պատճառով տեղաշարժումը կանխելու համար, ապահովելով նավի կապը ծովի հատակի հետ։ Սովորաբար իրենից ներկայացնում է ծանր մետաղյա կառուցվածք, որն ունի հատակի հետ առավել լավ կպչունության համար թևեր, կամ այլ ելուստներ։

Խարիսխները կարող են լինել ժամանակավոր կամ հիմնական։ Հիմնական խարիսխները օգտագործվում են նավարկման միջոցների հիմնական կառանման համար, և այսպիսի խարիսխների հեռացման համար հիմնականում անհրաժեշտ է լինում մասնագիտական միջամտություն։ Ժամանակավոր խորիսխները տեղակայվում են նավարկման միջոցների վրա, և օգտագործվում են կայանման ապահովման համար, սովորաբար ամեն նավարկման միջոց ունենում է մի քանի խարիսխներ, որոնք կարող են տարբերվել կառուցվածքով և չափերով։

Խարիսխը ապահվում է հպումը հատակի հետ, կամ կառչելով անհարթություններից, կամ իր զանգվածի հաշվին։

## Հետաքրքիր փատեր
Գիտահետազոտական «Վիտյազ» նավին է պատկանում խարսխման առավելագույն խորության ռեկորդը, այն տեղի է ունեցել 1959 թվականին, խարիսխը իջեցվել է 9 600 մ խորության վրա։

Աշխարհում ամենածանր խորիսխները տեղադրված են «Բալդեր» տիպի նավերի վրա և ունեն 40 տոննա զանգված։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նավի մասեր
Արվեստի մարդիկ

**Արվեստի մարդիկ** ()՝ ամերիկյան համր գեղարվեստական ֆիլմ, որը թողարկվել է 1928 թվականին։

## Սյուժե
Գնդապետ Պեպերը իր դստերը՝ Պեգիին Ջորջիայից բերում է Հոլիվուդ, որպեսզի նա դերասանուհի դառնա։ Այնտեղ նա հանդիպում է Բիլիին, ով նրան աշխատանքի է տեղավորում «Comet Studio»-ում։ Բայց Պեգիին հրավիրում են «High Art Studio» նա համաձայնվում է թողնելով Բիլին և «Comet»-ը։ Այժմ նա նոր կերպար ունի՝ Պատրիսիա Պեպուար և նա արհամարհում է Բիլիին հանդիպելիս։ Երբ Պեգին այլևս պետք չէր «արվեստից չհասկացող» մարդկանց, նա որոշում է ամուսնանալ Անդրեի հետ, կեղծ տիտղոս ստանալու համար։ Բիլին նրան բաց չի թողնի առանց պայքարի։

## Դերերում
* Մերիոն Դևիս՝ *Peggy Pepper / մարմնավորում է ինքն իրեն*
* Ուիլյամ Հենս՝ *Billy Boone*
* Դելլ Հենդերսոն՝ *General Marmaduke Oldfish Pepper*
* Պոլ Ռալլի՝ *Andre Telefair*
* Թենեն Հոլտց՝ *Casting director*
* Հարի Գրիբբոն՝ *Jim - Comedy Director*
* Սիդնի Բրեյսի՝ *Dramatic director*
* Պոլի Մորան՝ Պեգիի սպասուհին
* Ալբետ Կոնտի՝ *Producer*
* Ռենե Ադորե
* Դուգլաս Ֆերբենկս
* Բես Ֆլաուես՝ *Undetermined Bit Role,*
* Ջոն Գիլբերտ՝ մարմնավորում էինքն իրեն
* Էլինոր Գրին՝ մարմնավորում էինքն իրեն - *at High Art Studios, в титрах не указана*
* Պեթ Հերմոն՝ *Studio Gateman*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ''Արվեստի մարդիկ'' at the silentera database
* ''Արվեստի մարդիկ'' at Virtual History

Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դերասանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:1920-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Ճիչ

մինի|Ճչացող մարդու գլխի պատկեր
**Ճիչ** (նաև բղավոց, աղաղակ)՝ հոգեշարժ գործողություն, որն ուղղված է բարձր ձայնային ազդանշան ստեղծելուն։

Կենդանիների մոտ ճիչը ի թիվս այլ բաների՝ տեղեկատվության փոխանցման կարևոր ձևերից է, մինչդեռ մարդկանց մոտ այն սթրեսի հանդեպ մարմնի ընդհանուր ֆիզիոլոգիական ռեակցիա է և արտահայտում է անհարմարություն, նաև զգացմունքների արտահայտման ձև է։ Ճիչի առաջացման գործընթացում հիմնական դերը կատարում է շնչառական համակարգը։

Մարդու ճիչերի հնչյունավորումը կախված է նրանց տարիքից և սեռային հատկանիշներից։ Նորածինների ճիչը կառուցվածքային է և սպեկտրոգրամի շեղումները նորմալ ճիչի նկատմամբ կարող են վկայել պաթոլոգիայի մասին։ Երեխաների ճիչի տարածված պատճառը ուշադրություն գրավելն է։ Չափահաս մարդկանց մոտ՝ համեմատած նորմալ խոսքի հետ ճիչիձևավորումներն արտահայտվում են ավելի բարձր |հաճախականություններով, մինչդեռ ուղեղային հեռավորությունները ձայնավոր զույգերի մոտ՝ ինչպիսիք են ե-ն և ի-ն կրճատվում են։ Տղամարդկանց կողմից հնչող ճիչի ձայնի հաճախականությունը միջինում ավելի ցածր է, քան կանացի ճիչերինը։ Տարեցները հաճախ օգտագործում են ճիչը՝ սեփական լսողության կորուստը հաղթահարելու համար։ Սովորական խոսակցության ժամանակ առաջացող աղմուկի մակարդակը 60–70 դբ է, մինչդեռ բղավելիս դրա մակարդակը հասնում են 90–110 դԲ միջակայքի։

Ճիչը կարևոր սոցիալ-մշակութային նպատակ ունի։ Այն օգտագործվում է տարբեր նպատակներով՝ երկրպագուների, դերասանների և զինվորականների կողմից։ Այսպիսով՝ «Կանզաս Սիթի Չիֆս» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուները 2013 թվականի հոկտեմբերին սահմանել ենն բարձրաձայնության համաշխարհային ռեկորդ՝ հասնելով 137,5 դԲ-ի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանավոր հաղորդակցություն
Կատեգորիա:Շնչառության ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Վարք
Կատեգորիա:Շփում
Կատեգորիա:Բնական գիտություններ
Կատեգորիա:Լեզու
Կատեգորիա:Հույզեր
Կատեգորիա:Ձայն
Կատեգորիա:Շնչառական համակարգ
Ալուզ

**Ալուզ** (), իշխան Ծաղկոտն և Կոգովիտ գավառների, նստում էր Ծաղկոտն գավառի Անգղ բերդում։ Ալուզի որդին էր արևելյան տուկ (դուքս) Գրիգորը, որի դուստր Մարիամը Ամյուկի իշխան Աբդլմսեհ Բ-ի կինն էր։ Ալուզի դուստրը (անունը անհայտ) հայոց սպարապետ Վասակ Հոլումի կինն էր։

## Տես նաև
* Ծաղկոտն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 84
* «Պատմություն Արծրունյաց Տան», Թովմա Արծրունի, 1985, Երևան, Դ. ժբ. (Ալուզ)
* «Այրարատ. Բնաշխարհ Հայաստանեայց», Ղեւոնդ Ալիշան, Վենետիկ- Սբ.Ղազար, 1890, էջ 495

## Արտաքին հղումներ
* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 35

Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զորավարներ