Թիհամա

**Թիհամա** () Արաբական թերակղզու Կարմիր ծովի ափամերձ հարթավայր՝ Ակաբայի ծովածոցից մինչև Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուց: Դրա մեծ մասը գտնվում է Եմենում, բայց տարածվում է մինչև Սաուդյան Արաբիայի սահմանը։

## Ստուգաբանություն
Թիհաման նախասեմական լեզվի «ծով» տերմինն է։ Թիամաթը ծովի և քաոսի հին Միջագետքի աստվածն էր։ Եբրայերեն Աստվածաշնչում այս բառը արական սեռի է հանդիպում որպես təhōm (Ծննդոց 1։ 2), որը նշանակում է «նախնադարյան օվկիանոս, անդունդ»։

## Պատմություն
### Մուհամմադի դարաշրջան

Իսլամի մարգարե Մուհամմադի դարաշրջանում այստեղ տեղի են ունեցել բազմաթիվ ռազմական արշավանքներ, այդ թվում՝ Համրա ալ-Ասադի ճակատամարտը և քարավանների ասպատակությունները։ Սկսած 623 թվականի հունվարից, որոշ մուսուլմաններ դիմեցին Մեքքայի քարավաններին ասպատակելու ավանդույթին, որոնք Կարմիր ծովի արևելյան ափով ճանապարհորդում էին Մեքքայից մինչև Ասորիք։

Համրա ալ-Ասադում (حَمْرَاء ٱلْأَسَد) գտնվելու ընթացքում Մուհամմադը Թիհամայում պայմանագիր կնքեց Մաբադ ալ-Խուզայի հետ, որում Մաբադը խոստացավ ոչինչ չթաքցնել նրանից: Այնուհետև Մաբադը ուղարկվեց Մեքքա՝ Աբու Սուֆյան իբն Հարբին կռվելուց հետ պահելու համար։ Մեքքայում Մաբադը հանդիպեց Աբու Սուֆյանի հետ և չափազանցրեց, որ Մուհամմադը մեծ ուժեր է հավաքել Աբու Սուֆյանի դեմ պայքարելու համար: Աբու Սուֆյանը և նրա ուղեկիցները պլանավորում էին զանգվածային և վճռական հարձակում Մադինայի վրա՝ մուսուլմաններին վերջնականապես ոչնչացնելու համար: Լսելով Մաբադի խոսքերը Մուհամմադի մեծ ռազմական ուժի մասին՝ Աբու Սուֆյանը նահանջեց մուսուլմանների վրա անհապաղ հարձակման իր ծրագրից: Այս ձևով Մուհամմեդին հաջողվեց կանխել մեքքացիների ծրագրած զանգվածային հարձակումը։

## Աշխարհագրություն
Տարածաշրջանը երբեմն բաժանվում է երկու մասի՝ Թիհամաթ ալ-Հիջազ (; հյուսիսային մաս) և Թիհամաթ Ասիր (; հարավային մաս)։ Եմենի մասը (արաբ. ) Թիհամաթ Ասիրի ընդլայնումն է։ Հարթավայրը նեղացած է և հասնում է իր ամենամեծ լայնությանը, 60-80 կմ, Մադինայից և Մեքքայից հարավ: Յանբու, Ջիդդա և ալ-Կունֆուզա քաղաքները գտնվում են Թիհամայի՝ Հիջազի հատվածում։ Թիհամի հարթավայրի Ասիրի-Եմենի հատվածը ներառում է Ջիզան և ալ-Հուդեյդա քաղաքները։

### Կլիմա
Թիհամայում ջերմաստիճանը, հավանաբար, երկրի վրա ամենատաքերից մեկն է։ Արաբերենից թարգմանաբար Թիհամա նշանակում է ուժեղ շոգ և քամու բացակայություն։

### Բուսական աշխարհ
մինի|Արմավենիներ Կարմիր ծովի Եմենի ափին՝ Խաուխայի մոտ
մինի|Ջիդդա՝ Թիհամայի սաուդյան մասում
Ընդարձակ ավազոտ ափամերձ հարթավայրը (Թիհամա) Կարմիր ծովին զուգահեռ տաք և անհյուրընկալ տարածք է, և դրա մեծ մասը՝ Զաբիդից (Եմեն) հյուսիս, զուրկ է ծառերից։ Այնուամենայնիվ, մի քանի վայրերում կա խիտ թփեր, որոնք կազմված են գրեթե բացառապես Վաչելիա ֆլավայից, և կարելի է ենթադրել, որ սա սկզբում Թիհամայի գերիշխող բնական բուսականությունն էր։ Salvadora persica-ն հանդիպում է թփուտներում, և կան Balanites aegyptiaca-ի յուրահատուկ ծառեր և վայրի դում արմավենու (Hyphaene thebaica) գաղութներ, ինչպես նաև տնկված արմավենիներ (Phoenix dactylifera)։

## Հնագիտություն
Էդվարդ Քիլը, Կանադայում գտնվող Օնտարիոյի թագավորական թանգարանի հնագիտական ​​առաքելության տնօրենը, Թիհամայի տարածքում գտնվող ալ-Մութեյնա () գյուղի մոտ հայտնաբերել է ավելի քան տասնվեց մեգալիթյան մենհիր։ Քարերը պատրաստված էին գրանիտից և կշռում էին մինչև 20 տոննա։ Ուղղահայաց քարերից երեքի բարձրությունը մոտ 2.4 մ էր, իսկ ընկած քարի երկարությունը՝ ավելի քան 20 մետր։ Քարերի կառուցման դարաշրջանին վերաբերող պղնձե գործիքները թվագրվում են մ.թ.ա. 2400-1800 թվականներին։ Հայտնաբերվել է ավելի հնագույն քարե արդյունաբերություն, ինչպես նաև խեցեղենի բեկորներ, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 1200-800 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Դաշտավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եմենի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի աշխարհագրություն