Կրոնական կազմակերպություն

**Կրոնական կազմակերպություն**,  ՀՀ Խղճի ազատության և կրոնական կազմակերպությունների մասին օրենքի համաձայն «կրոնական կազմակերպությունը հավատի համատեղ դավանության, ինչպես նաև կրոնական այլ պահանջմունքների բավարարման նպատակով ստեղծված քաղաքացիների միավորում է: Կրոնական կազմակերպություններ են` եկեղեցական ու կրոնական համայնքները, թեմերը, վանքերը, կրոնական միաբանությունները, նրանց կրթական ու հրատարակչական հաստատությունները և այլ կրոնական-եկեղեցական հիմնարկներ»:

Կրոնին աջակցող այդ կազմակերպությունները զբաղվում են.

* պաշտամունքի վայրերի պահպանմամբ, ինչպիսիք են մզկիթները, եկեղեցիները, տաճարները, սինագոգները, կապելաներ և այլ շինություններ:
* կրոնական առաջնորդներին աշխատավարձերի վճարմամբ, ինչպիսիք են հռոմեական կաթոլիկ քահանաները, հինդու քահանաները, բողոքական հոգևորականներ, իմամները և ռաբբիները:

Բացի այդ, նման կազմակերպությունները սովորաբար ունենում են այլ պարտականություններ, ինչպիսիք են կրոնական առաջնորդների կրթում, առաջադրումը կամ նշանակումը, վարդապետությունների կորպուսի ստեղծումը, հետևորդների խրատը կրոնական իրավունքի նկատմամբ և անդամակցության որակավորման որոշումը:

## Իրավական կարգավիճակ
### Հասարակական կազմակերպություններ
Որոշ երկրներ ղեկավարում են մեկ կամ մի քանի կրոնների գործունեությունը որպես իրենց կառավարության մաս կամ որպես արտաքին կազմակերպություններ, որոնց կառավարությունը սերտորեն աջակցվում է:

### Մասնավոր կազմակերպություններ
Որոշ երկրներում կառավարությանն օրենքով արգելված է կրոններ ստեղծել կամ աջակցել՝ եկեղեցու և պետության տարանջատմամբ, թեև նման կանոններում կարող են լինել բացառություններ: Այսպիսով, մասնավոր կազմակերպություններն են անպայմանորեն աջակցում կրոնները:

#### Ֆրանսիա
Ֆրանսիայի Հանրապետությունը սահմանադրորեն աշխարհիկ է (, ): 1905 թվականի օրենքով արգելված է պետության կողմից սուբսիդավորել կամ ճանաչել որևէ կրոն, կամ վճարել կրթաթոշակներ: Պատմական պատճառներով այս օրեքը չի տարածվում Էլզաս-Լոթարինգիա շրջանի վրա (որտեղ չորս կրոնները պետական ​​սուբսիդավորում են ստանում տեղական օրենսդրության համաձայն), ֆրանսիական Գվիանայի վրա (կաթոլիկ քահանաները աշխատում են տեղական կառավարության կողմից, թեև այս իրավիճակը հավանաբար կփոխվի) և զինվորական հոգևորականներին:

Կրոնական կազմակերպությունները պարտավոր չեն գրանցվել, բայց կարող են, եթե ցանկանում են դիմել հարկերից ազատված կարգավիճակ ստանալու կամ պաշտոնական ճանաչում ձեռք բերելու համար: Ֆրանսիական կառավարությունը սահմանում է երկու կատեգորիա։ Կրոնական կազմակերպությունները կարող են գրանցվել կա՛մ որպես պաշտամունքային միություն, որոնք ազատված են հարկերից, կա՛մ որպես մշակութային միություն, որոնք ազատված չեն բոլոր հարկերից։ Այս երկու կատեգորիաները ենթակա են կառավարման և ֆինանսական բացահայտման որոշակի պահանջների: Երկրպագության միությունը կարող է կազմակերպել միայն կրոնական միջոցառումներ, որոնք սահմանվում են որպես պատարագներ և արարողություններ: Մշակութային միությունը կարող է զբաղվել շահութաբեր գործունեությամբ: Թեև մշակութային ասոցիացիան ազատված չէ հարկերից, այն կարող է պետական ​​սուբսիդիաներ ստանալ իր մշակութային և կրթական գործունեության համար, ինչպիսիք են դպրոցները: Կրոնական խմբերը սովորաբար գրանցվում են այս երկու կատեգորիաների ներքո։ Մորմոնները, օրինակ, իրենց պաշտամունքային միավորման միջոցով իրականացնում են խիստ կրոնական գործունեություն և իրենց մշակութային միության ներքո գործում են դպրոց:

Համաձայն 1905 թվականի կանոնադրության՝ կրոնական խմբերը պետք է դիմեն տեղական պրեֆեկտուրային՝ ճանաչվելու որպես պաշտամունքի միություն և ստանան հարկերից ազատված լինելու կարգավիճակ։ Պրեֆեկտուրան ուսումնասիրում է ասոցիացիայի նպատակի վերաբերյալ ներկայացված փաստաթղթերը: Որակավորման համար խմբի նպատակը պետք է լինի բացառապես որևէ տեսակի կրոնական ծեսի կիրառումը: Հրապարակումներ տպելը, խորհրդի նախագահին աշխատանքի ընդունելը կամ դպրոց ղեկավարելը կարող է խմբին զրկել հարկերից ազատված լինելու կարգավիճակ ստանալուց:

Համաձայն 1905 թվականի օրենքի՝ պաշտամունքային միությունները չեն հարկվում իրենց ստացած նվիրատվություններից։ Այնուամենայնիվ, պրեֆեկտուրան կարող է որոշել վերանայել խմբի կարգավիճակը, եթե ասոցիացիան ստանա մեծ նվիրատվություն կամ ժառանգություն, որը հայտնվում է հարկային մարմինների ուշադրության կենտրոնում: Եթե ​​պրեֆեկտուրան որոշի, որ ասոցիացիան իրականում չի համապատասխանում 1905 թվականի օրենքին, նրա կարգավիճակը կարող է փոխվել, և նրանից կարող է պահանջվել 60 տոկոսի չափով հարկեր վճարել ներկա և անցյալ նվիրատվությունների համար:

Համաձայն 100 կաթոլիկ միությունների, որոնք ազատված են հարկերից. Ներքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչը հայտնում է, որ հարկերից չազատված կաթոլիկ միությունների թիվը չափազանց շատ է ճշգրիտ գնահատելու համար: Եհովայի վկաների ավելի քան 50 միավորումներ ունեն հարկերից ազատված կարգավիճակ։
#### Խորվաթիա
Խորվաթիայում կրոնական կազմակերպությունների իրավական կարգավիճակը որոշվում է «Կրոնական համայնքների իրավական կարգավիճակի մասին» օրենքով: Արդարադատության և կառավարման նախարարությունը գրանցումներ է կատարում, որտեղ ներկայացված են Խորվաթիայի բոլոր կրոնական համայնքները:

Խորվաթիայում կրոնական համայնքները շահույթ չհետապնդող իրավաբանական անձինք են: Խորվաթիայի կառավարությունը ստեղծել է Կրոնական համայնքների հետ հարաբերությունների հանձնաժողով՝ պետության և կրոնական կազմակերպությունների միջև իրավական հարաբերությունները կարգավորելու նպատակով։

Խորվաթիայում կրոնական համայնքներն իրավունք ունեն հիմնել կրոնական դպրոցներ և նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններ՝ համաձայն կրոնական համայնքի և Խորվաթիայի Հանրապետության կառավարության միջև կնքված պայմանագրի:

Կրոնական համայնքներն իրավունք ունեն կազմակերպել կրոնական կրթության դասեր պետական ​​տարրական և միջնակարգ դպրոցներում՝ կրոնական համայնքի և Խորվաթիայի Հանրապետության կառավարության միջև կնքված պայմանագրի համաձայն և աշակերտի ծնողների խնդրանքով։

Կրոնական համայնքները կարող են միջոցներ ձեռք բերել իրենց ունեցվածքից, առևտրային ընկերությունների շահույթներից, կրոնական ծառայություններ մատուցելով, ժառանգությամբ և նվերներով, կամավոր նվիրատվություններից, բարեգործական, կրթական և ընդհանուր առմամբ օգտակար այլ գործունեության միջոցով:

Խորվաթիայի կրոնական համայնքները կարող են միջոցներ ստանալ պետական ​​և տեղական բյուջեներից հատուկ պայմաններով` կախված ազգային մշակույթի մեջ իրենց ներդրումից և կրոնական համայնքի ընդհանուր շահավետ գործունեությանը համապատասխան: Կրոնական համայնքները հարկ չեն վճարում անշարժ գույքի գործարքների համար, ինչպես նաև քաղաքացիների կողմից կատարվող ներդրումներից: Նաև կրոնական համայնքները մաքսատուրքեր և հարկեր չեն վճարում օտարերկրյա կրոնական համայնքներից ստացած իրերի համար։

Նոր կրոնական համայնքի գրանցման հիմնական պայմաններն այն են, որ կրոնական համայնքն ունենա առնվազն 500 հավատացյալ և ապացույց, որ նորաստեղծ կրոնական համայնքը գոյություն է ունեցել որպես ասոցիացիա առնվազն 5 տարի՝ մինչև դիմումը ներկայացնելը:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* ''International Religious Freedom Report 2004'', US Department of State

Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Կրոն և հասարակություն
Կատեգորիա:Կրոն և քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կրոնագիտություն
Կատեգորիա:Կրոնական իրավունք
Կատեգորիա:Կրոնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կրոնի դավանանքներ
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական համայնքներ