Էդնա Ֆրբեր

**Էդնա Ֆրբեր** (, ), 20-րդ դարի ամերիկացի գրող, սցենարիստ, թատերագիր։ 1924 թվականին նրա «*So Big*» վեպը Պուլիտցերյան մրցանակ է շահել «*Գեղարվեստական արձակ*» անվանակարգում։ Ֆրբերը լայնորեն համբավվել է նաև որպես «*Սիմառոն*» վեպի հեղինակ, որի հիման վրա նրա իսկ գրած սցենարով նկարահանված կինոնկարը ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» մրցանակ է ստացել երեք տարբեր անվանակարգերում՝ դառնալով օսկարակիր առաջին վեստերնը։ Էկրանավորվել են նաև նրա «*Հսկան*» և «*Սառցե պալատ*» վեպերը, իսկ «*Ցուցադրությունների նավը*» վեպի հիման վրա տպավորիչ մյուզիքլ է ստեղծվել։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հրեա խանութպանի ընտանիքում։ Հոր վաղաժամ կուրանալու, առևտրական գործերում նրա կրած անհաջողությունների է անժամանակ մահվան պատճառով ընտանիքը հաճախ է բնակության վայրը փոխել։ Որոշ ժամանակ Չիկագոյում ապրելուց հետո տեղափոխվել են Այովայի նահանգի Օթումվա քաղաքը, որտեղ դեռահաս աղջիկն ստիպված էր բախվել բռի հակասեմիտիզմի բազմաթիվ դրսևորումների՝ հայհոյանքներ, ծաղրանք, մինչև անգամ երեսին թքել...: Օթումվայից նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Վիսկոնսին նահանգի Էփլտոն քաղաքը, որտեղ Էդնան ավարտել է ավագ դպրոցը և ոչ տևական մի ժամանակահատված դասախոսություններ ունկնդրել Լոուրենս համալսարանում, որից հետո աշխատակցել է  *Appleton Daily Crescent* լրագրին, *Milwaukee Journal* ամսագրին, իսկ 1920 թվականին *United Press International* գործակալության համար ռեպորտաժներ է պատրաստել հանրապետական ու ժողովրդավարական (դեմոկրատական) կուսակցությունների՝ համապետական նախագահական ընտրություններին նախորդած համագումարների ընթացքի մասին։

Ֆրբերն անդամակցել է այսպես կոչված՝ «*Ալգոնքինյան կլոր սեղան*»-ին՝ մի խումբ մտավորականների ամենօրյա այն հավաքներին, որ տեղի էին ունենում նյույորքյան *Algonquin Hotel* հյուրանոցի ռեստորանում՝ ճաշասեղանի շուրջ։

Նա իր ողջ կյանքը միայնակ է անցկացրել. ընտանիք չի կազմել, երեխաներ չի ունեցել։ Մահացել է Նյու Յորքում, 81 տարեկան հասակում, ստամոքսի քաղցկեղից։

## Ստեղծագործություններ
Էդնա Ֆրբերը հեղինակել է բազմաթիվ վեպեր, նորավեպեր, պատմվածքներ, մի շարք կինոնկարների սցենարներ, թատերախաղեր, որոնք բեմադրվել են Բրոդվեյի թատրոններում։

1994 թվականին էկրան է բարձրացել կինոռեժիսոր Ալան Ռուդոլֆի նկարահանած «*Միսիս Փարքերն ու արատավոր շրջան*ը» ֆիլմը, որտեղ Էդնա Ֆրբերի դերի հիանալի կատարմամբ հանդես է եկել կինոդերասանուհի Լիլի Թեյլորը։

## Մատենագրության ընտրանի
* 1911 *Dawn O’Hara*
* 1913 *Roast Beef, Medium*
* 1914 *Personality Plus*
* 1915 *Emma Mc Chesney and Co.*
* 1917 *Fanny Herself*
* 1918 *Cheerful — By Request*
* 1919 *Half Portions*
* 1921 *The Girls*
* 1922 *Gigolo*
* 1924 *So Big*
* 1926 *Show Boat*
* 1927 *The Royal Family*
* 1929 *Սիմառոն* (էկրանավորվել է 1931 թ.)
* 1931 *American Beauty*
* 1932 *Dinner at Eight*
* 1933 *They Brought Their Women*
* 1935 *Եկ և նվաճի՛ր* (էկրանավորվել է 1936 թ.)
* 1926 *Stage Door*
* 1938 *Nobody’s in Town*
* 1939 *A Peculiar Treasure*
* 1941 *Saratoga Trunk*
* 1941 *No Room at the Inn*
* 1941 *The Land Is Bright*
* 1945 *Great Son*
* 1945 *Saratoga Trunk*
* 1949 *Bravo*
* 1952 *Հսկան* (էկրանավորվել է 1956 թ.)
* 1952 *Olbrzym*
* 1958 *Ice Palace*
* 1963 *A Kind of Magic*
### Կինոսցենարներ
* 1925: So Big
* 1930: Բրոդվեյի արքայական ընտանիքը
* 1931: Cimarron
* 1932: So Big
* 1933: Dinner at Eight
* 1936: Show Boat
* 1937: Stage Door
* 1945: Saratoga Trunk
* 1951: Show Boat
* 1953: So Big (ռեմեյք)
* 1955: Giants
* 1959: Ice Palace
* 1960: Cimarron (ռեմեյք)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Edna Ferber Papers, 1910—1977

Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ