Վեպերի համընդհանուր գրադարան

**«Վեպերի համընդհանուր գրադարանը»** (, ***BUR*** հապավում) գրքերի շարք է, որը հրատարակվել է որպես պարբերական Փարիզում 1775 թվականի հունվարից մինչև 1789 թվականի հուլիսը, տարեկան չորս անգամ։ Ավարտման պահին այն ներառում էր 112 հատոր, յուրաքանչյուրը՝ երկու մասից (ընդհանուր 926 տեքստ)։ Համեմատաբար ցածր բաժանորդագրության գինը (երեք, ապա երկու լիվր մեկ համարի համար) և մեծ տպաքանակը նպաստեցին հրատարակության ժողովրդականությանը Ֆրանսիայից դուրս (գրեթե ամբողջական հավաքածուն գտնվում էր Ա. Ս. Պուշկինի գրադարանում)։ Հրատարակության ավարտին բաժանորդների ընդհանուր թիվը մոտ չորս հազար էր։ Շարքից հատվածներ հրատարակվել են անգլերեն (2 հատոր, 1780) և իտալերեն (7 հատոր, 1790) թարգմանությամբ։

«Գրադարանի» գաղափարի հեղինակը, գլխավոր տնօրենը և խմբագիրը մարկիզ դը Պոլմին էր։ Քանի որ նրա սոցիալական դիրքը թույլ չէր տալիս նրան հանդես գալ իր անվան ներքո, լրագրող Ժան-Ֆրանսուա դը Բաստիդը հանդես էր գալիս որպես հրատարակչի ներկայացուցիչ։ Խմբագրական խորհրդում առաջացած կոնֆլիկտի պատճառով 1778 թվականից հրատարակիչը կոմս Լուի դը Տրեսանն էր, իսկ յուրաքանչյուր համարի անմիջական կազմողը՝ Բաստիդը։ Հրատարակիչները գլոբալ նպատակ էին դրել՝ «ընթերցողներին ներկայացնել բոլոր ժամանակների և ժողովուրդների վեպերը իրենց ողջ լիությամբ և ինքնատիպությամբ»։ Նախատեսվում էր, որ շարքի յուրաքանչյուր հատոր կներկայացնի տարբեր վեպային ժանրեր՝ համաձայն մշակված դասակարգման, սակայն կառուցվածքը պահպանվել էր անհամապատասխան, և 1787 թվականին այն ընդհանրապես դադարել էր պահպանվել։ Իր գոյության սկզբում «Գրադարանը» տրամադրում էր հրատարակված վեպերի մանրամասն պատմական և գրական մեկնաբանություններ, ինչը հետագայում միշտ չէ, որ տեղի էր ունենում:

Սկզբում Գրադարանի խմբագիրները հրապարակում էին հրատարակված վեպերի մանրամասն պատմական-գրական մեկնաբանություններ՝ շարքը վերածելով գրական հանրագիտարանի նման մի բանի։ Վեպերի ծավալուն տեքստերը կրճատվել, գրաքննվել և հարմարեցվել էին 18-րդ դարի գրական ճաշակին։ Կոմս դը Տրեսանը հատկապես սիրում էր ասպետական ​​սիրավեպեր, և Գրադարանը հսկայական դեր է խաղացել տարբեր միջնադարյան տեքստերի, այդ թվում՝ Արթուրյան շարքի տպագիր վերարտադրության գործում՝ մինչև 1830-ական թվականները մնալով միակ հրատարակությունը, որը հասանելի էր դարձրել 17-րդ դարի լուբոկային գրականության լայն հավաքածու։ Շարքը դադարել էր հրատարակվել Ֆրանսիական հեղափոխության սկսվելուց կարճ ժամանակ առաջ՝ հրատարակության որակի անկման և ընթերցող հանրության հետաքրքրությունների փոփոխության պատճառով։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին հայտնվեցին Գրադարանի ուսումնասիրությունները, և 1969 թվականին լույս տեսավ դրա ֆաքսիմիլային հրատարակությունը ՝ 28 հատորով (յուրաքանչյուր թերթիկի վրա՝ բնօրինակի չորս էջ)։

## Նախապատմություն
Վեպի հաստատումը ֆրանսիական գրքի շուկայում և հետագա վեպի կարգավիճակի բարձրացումը մշակութային միջավայրում շարունակվել էր ամբողջ 18-րդ դարում: 1732 թվականին պահպանողական հոգևորականության մի խումբ փորձել էր անեծքել վեպերը և այս ժանրում աշխատող գրողներին՝ առանց որևէ տեսանելի ազդեցության: Նույն տարիներին անգլիացի վիպասաններ, մասնավորապես Ֆիլդինգը, Ռիչարդսոնը և Սթեռնը, մեծ հաջողություններ էին ունեցել Ֆրանսիայում, ինչը նաև օգնեց հաղթահարել այն տեսակետը, որ պատմողական արձակը «ստորադաս ժանր» է: Ֆրանսիական հասարակության տրամադրության մեջ շրջադարձային կետը Ռուսոյի «Նոր հելոիզը» 1761 թվականին հաջողությունն էր. դրանից հետո վեպերը ամուր տեղ էին գրավել գրադարանային դասակարգման մեջ և սկսեցիլ էին պաշտոնական կամ կիսապաշտոնական հաստատում ստանալ թագավորական գրաքննչի կողմից: 1734-1772 թվականների միջև ֆրանսերենով հրատարակվեցին երկու խորհուրդ տրվող մատենագրություն, որոնք նախատեսված էին տնային գրադարան հավաքել ցանկացող հարուստ մարդկանց համար. երկուսում էլ Նիկոլա Լանգլե դը Ֆրեննոյի «Վեպերի օգտագործման մասին» տրակտատը հրատարակվել է Ամստերդամում 1734 թվականին՝ գեղարվեստական ​​գրականության վրա ամենալուրջ պահպանողական հարձակման ժամանակաշրջանում: Ֆրեննոյի տրակտատը ներառում էր տեսական բաժին և խորհուրդ տրվող մատենագրություն («Վեպերի գրադարան, ուղեկցվող դրանց ընտրության և հրատարակությունների վերաբերյալ քննադատական ​​դիտողություններով»), որը, ըստ երևույթին, եվրոպական գրականության մեջ առաջինն էր, որը նվիրված էր բացառապես վեպերին: Մատենագիտությունը ներառում էր տեքստերի հսկայական շրջանակ, այդ թվում՝ դասական գրականություն, Ռաբլեի «Գարգանտյուա» («մեծ ինտելեկտի տեր, բայց բարոյապես շատ ապականված մարդ») և ժամանակակից պոռնոգրաֆիկ վեպեր: Երբեմն լինում են սխալներ. Ֆրեննոյը շփոթել է հեղինակին և «Ռոբինզոն Կրուզո» վեպի հերոսին, որի ֆրանսերեն թարգմանությունը հայտնվել է 1720 թվականին: Տեղեկատուն անհավանական հեղինակություն էր վայելում. Ֆրանսիայի 385 մասնավոր գրադարանների պահպանված կատալոգներում «Վեպերի օգտագործման մասին» գիրքը ներկայացված է դրանցից հարյուր երկուսում:

1772 թվականին Ավինյոնում հրատարակվել էր Լուի-Մայոլ Շոդոնի «Ճաշակով մարդու գրադարանը կամ կարծիք մեր լեզվով գրված լավագույն գրքերի ընտրության մասին՝ գիտության և գրականության բոլոր ժանրերում» տեղեկատուն՝ մատենագիտական ​​և կենսագրական տեղեկություններով։ Աբբե Շոդոնը հայտնի էր որպես պահպանողական, «Հակափիլիսոփայական բառարանի» (1767) հեղինակը, բայց նույնիսկ նա թույլ չէր տալիս այն մտքին, որ վեպերը կբացառի «գրքերի ցանկից, որոնց մասին ճաշակով մարդը պետք է պատկերացում ունենա կամ նույնիսկ հարստացնի իր աշխատասենյակի պահարանները»։ Ընտրված վեպերի ցանկը, սակայն, զբաղեցնում է ընդամենը քառասուն էջ (երկրորդ հատորի VII գլուխ). ամբողջ առաջին հատորը նվիրված էր հռետորներին և պոեզիային։ Շոդոնի ցանկը գրեթե բացառապես ներառում է 17-րդ և 18-րդ դարերի ֆրանսիացի գրողներ, այդ թվում՝ Գոմբերվիլը, Լա Կալպրենեդը, Սկյուդերին, Վիլդյեն, Լաֆայետը, Օլնեն, Լուսանը, Տենսենը, Պրևոն, Լըսաժ, Մարիվոն, Կրեբիլյոնը, Դյուկլոն, Մարմոնտելը և Ռուսոն։ Արտասահմանյան գրողներից միայն Սերվանտեսը, Ռիչարդսոնը և Ֆիլդինգն են ցուցակագրված, իսկ ամենահետաքրքիր ընթերցողներին խորհուրդ է տրվում դիմել «Կինիկ Աբբե Լանգլեի գրադարանին»։

1738 թվականին Հաագայում սկսվել էր Ժան Նոլնի «Գյուղական գրադարանը կամ մտքի և սրտի զվարճանքները» գրքի հրատարակումը։ Առաջին հրատարակությունն ավարտվել էր 1742 թվականին, երկրորդը՝ Ժնևում 1761 թվականին՝ 17 հատորով՝ Կոնտանտ դ'Օրվիլի խմբագրությամբ։ Հրատարակությունը լիարժեք գրադարանային շարք էր, որտեղ տեքստերը (վեպեր, պատմվածքներ, բանաստեղծություններ) հրապարակվում էին ամբողջությամբ՝ ուղեկցվելով անհրաժեշտ նվազագույն մեկնաբանություններով։ Ընտրվում էին փոքր, նրբագեղ տեքստեր, այդ թվում՝ թարգմանություններ, որոնք ընթերցողին բազմազանություն էին ապահովում, օրինակ՝ «Կլեվի արքայադուստրը» և «Դափնիսը և Քլոեն», «Ժան դը Բուրբոնի գաղտնի պատմությունը» և «Կոմս դը Գրամոնի հուշագրությունները»։ Որոշ վեպեր ավելի մեծ էին, քան կարող էին տեղավորվել մեկ հատորում։ 1760-ական թվականներին հայտնվել էին այլ «Գրադարաններ», բայց դրանք հաճախ կատակների (երեք հատորով) կամ բանաստեղծությունների ժողովածուներ էին։ Սիլվեն Մարեշալը Փարիզում հրատարակել էր «Bibliothèque des odes erotices»-ը (սակայն դրա բովանդակությունը հեռու էր անլուրջ լինելուց): 1762 թվականին հրատարակվել է նույնիսկ Գոդեի «Մանկական գրադարանը»: Ընդհանուր առմամբ, 18-19-րդ դարերում գրքերի հրատարակչության առանձնահատկությունները նպաստել են բաժանորդներին բաժանվող գրադարանային շարքերի ժողովրդականությանը: Ժ. Կլապի հաշվարկներով՝ Մեծ Բրիտանիայում հրատարակվել է 102 նման շարք, իսկ Ֆրանսիայում՝ 65:

«Վեպերի համընդհանուր գրադարանը», որը սկսվել էր Դիդրոյի և դ'Ալամբերի հանրագիտարանի ավարտից երեք տարի անց, իրականում գրական հանրագիտարան էր, որը կարևորությամբ համեմատելի էր վերը նշվածի հետ: Շարքի գաղափարի նշանակությունն ու յուրահատկությունը լրացվում էր առաջադրանքի ինքնատիպությամբ՝ ընթերցողներին ամբողջությամբ ներկայացնել բոլոր ժամանակների և ժողովուրդների վեպերը: Այլ կերպ ասած, նոր գրադարան-շարքի ստեղծողները չէին ցանկանում կրկնել ևս մեկ մատենագիտական ​​տեղեկատու և չէին փորձում վերատպել «դարերի ընթացքում կուտակված բոլոր տեքստերը»: Դրա փոխարեն որոշվել էին «վեպերը ճանաչելի դարձնել, վերլուծել, առանձնացնել հոգին և ներկայացնել, այսպես ասած, մանրանկարչությամբ»: Մարտին Հոլը «Գրադարանը ...» անվանել է ժամանակակից «Reader's Digest»-ի նախակարապետը: Հրատարակիչ-խմբագիրները որոշել են հանրությանը ներկայացնել վեպերից ամենաարդյունավետ *հատվածները*՝ իրենց տեսանկյունից: Էական տարբերությունն այն էր, որ *BUR-ին* շնորհվել էր թագավորական արտոնություն, մինչդեռ բոլոր նախորդ տեղեկատու գրքերը և վեպերի գրադարանները հրատարակվել էին Ֆրանսիական թագավորությունից դուրս (Ավինյոնն այդ ժամանակ Պապական մարզ մաս էր կազմում): Թագավորական արտոնություն ստանալու ընթացակարգը ներառում էր հաստատված հրատարակության ձեռագիրը ներկայացնել Թագավորական կնիքի պահապանին (1770-ական թվականներին դա Huet de Miromesnil-ն էր): Գրադարանի պաշտոնական գրաքննիչը թագավորական ոսկերիչ Կրեբիլյոնն էր: Արտոնությունը ստանալու վճարը 101 լիվր էր, որի դիմաց այն խմբագիրներին տալիս էր հրատարակության մենաշնորհ վեց տարի ժամկետով՝ երկարաձգվող: Պարզ գրաքննչի թույլտվությունը արժեր 6 լիվր, բայց չէր տալիս մենաշնորհ. ամենատարածվածը լուռ թույլտվությունն էր, որը որևէ երաշխիք չէր տալիս կառավարության գործողությունների կամ գրքավաճառների չարաշահումների դեմ:

## Ստեղծման և հրատարակման պատմություն
### Բաժանորդագրություն և թողարկման կարգ
Գրադարանի առաջին հատորը, որը հրատարակվել էր 1775 թվականի հուլիսին, ներառում էր *մի տեղեկագիր*, որը հայտարարում էր բաժանորդագրության պայմանները: Յուրաքանչյուր հատոր պետք է պարունակեր «առնվազն» ինը տպագիր թերթ, տպագրված Ցիցերոնի չափսերով և *12 դյույմ* (95 × 135 մմ) ձևաչափով. հայտարարվում էր նաև հրատարակման հաճախականությունը՝ յուրաքանչյուր ամսվա 1-ին և լրացուցիչ՝ հունվարի, ապրիլի, հուլիսի և հոկտեմբերի 15-ին, այսինքն՝ տարեկան 16 համար, յուրաքանչյուր հատորում՝ երկու համար: Տարեկան բաժանորդագրության արժեքը Փարիզում 24 լիվր էր, իսկ նահանգներում՝ 32 լիվր՝ անվճար առաքմամբ բաժանորդներին. ոչ բաժանորդների համար մեկ հատորի արժեքը 36 լիվր էր: Տեղեկագիրը չէր պարունակում նախատեսված հատորների կամ համարների ընդհանուր թվի մասին որևէ նշում: Հրատարակության բնույթը սահմանվում էր որպես պարբերական (ինչպես նշված էր անվանաթերթում) կամ նույնիսկ «Վեպերի հանդես» (*Journal des Romans*): Հրատարակության հիմնադիրները նշված չէին։ Հրատարակության տևողությունը և ծավալը 1777 թվականին մնացին անորոշ։ Այդ տարվա գովազդային գրքույկում նշված էր, որ նախկինում հրատարակված համարներ և հատորներ գնել ցանկացողները կարող են բաժանորդագրվել վերահրատարակության՝ ամբողջությամբ կամ մասնակի, կամ բաժանորդագրվել «Գրադարան...»-ի ընթացիկ համարներին։ Նույն գրքույկում ընդգծվում էր, որ *BUR-ը* «հավաքածու է, ոչ թե ամսագիր», ուստի կարևոր չէ, թե որ հատորից սկսել կարդալը։ Եթե առաջին համարում միայն նշվում էր, որ «Գրադարանը...»-ն հրատարակվում է «բոլոր ժանրերի գրքերի ամենալայն հավաքածուի տեր ազնվական անձի առատաձեռնությամբ», ապա հետագա վերահրատարակություններում բացահայտվում էր ինկոգնիտոն, և ուղղակիորեն նշվում էր նախկին պատերազմի նախարար Անտուան ​​Ռենե դը Վուայե դ'Արժենսոնի՝ մարկիզ դը Պոլմիի անունը։ Երկրորդ հատորի վերջում (1775 թվականի հուլիսյան համար) ներառվեց հուլիսի 7-ի թագավորական արտոնությունը, որը գրավաճառ Լակոմբին շնորհում էր վեց տարվա մենաշնորհ «Ռոմանսների համընդհանուր գրադարանի» հրատարակման վրա։ Սակայն Ֆրանսիայի թագավորության արտոնությունների գրանցամատյանում մենաշնորհի սուբյեկտը նշված էր որպես Ժան-Ֆրանսուա դը Բաստիդ՝ «Mercure de France»-ի լրագրող, և պահպանված փաստաթղթերը թույլ չեն տալիս հասկանալ, թե ում նախաձեռնությունն է՝ մարկիզի՞, թե՞ լրագրողի, դարձել էր հրատարակության շարժիչ ուժը։ Նրանց միջև եղած հարաբերությունները նույնպես շատ պարզ չեն։ Կոմս Լուի դը Տրեսանը նույնպես խմբագրական խորհրդի անդամ էր Դատելով անուղղակի նշաններից և 1779 թվականի հունիսյան համարի նախաբանից՝ մարկիզ դը Պոլմին որոշել է հատորների կազմը և տրամադրել անհրաժեշտ նյութերը. դատելով խմբագրական նյութերից՝ մարկիզը, առնվազն մինչև 1786 թվականը, մասնակցել է տեքստերի պատրաստմանը, ուղղել ձեռագրերը և գրել նախաբաններ ու մեկնաբանություններ։ Ակնհայտ է, որ պրոֆեսիոնալ լրագրող Բաստիդը նույնպես չէր կարող պարզապես լինել ազնվական մարկիզի և կոմս դը Տրեսանի ֆիգուրը։ Հավանաբար, կոմսը՝ միջնադարյան գրականության գիտակ և դը Պոլմիի ընկերը, կանգնած էր հակամարտության ակունքներում, որը 1778 թվականի դեկտեմբերին հանգեցրել էր խմբագրական խորհրդի պառակտմանը և հրատարակության քաղաքականության փոփոխությանը։ Հակամարտության բնույթը պարզ չէ. դրա պատճառը կարող էր լինել կամ Բաստիդի կողմից կրած հսկայական պարտքերը (ով հետագայում խմբագրական միջոցները առատաձեռնորեն ծախսել էր անձնական կարիքների վրա), կամ դավանաբանական տարաձայնությունները, երբ դը Պոլմին և դը Տրեսանը չէին կարողանում համաձայնության գալ հրապարակված տեքստերի կրճատումների և փոփոխությունների բնույթի վերաբերյալ։ Բաստիդը այս դեպքում հանդես է եկել որպես միջնորդ, բայց անհաջող։ Բացի այդ, Լակոմբը սնանկացավ նույն 1778 թվականին, և հրատարակությունը տեղափոխվեց Շառլ-Ժոզեֆ Պանկուկի տպագրատուն։ Արդյունքում, մարկիզը լքեց հրատարակությունը և որոշ աշխատակիցների հեռացրել էր «Գրադարանից»։ Բաստիդն ու Տրեսանը կարողացան պահպանել բարձր ակադեմիական չափանիշներ ասպետական ​​սիրավեպերի հրատարակման գործում։ 1779 թվականին Պոլմիի մարկիզը սկսեց հրատարակել «Մեծ գրադարանից հանված խառնուրդներ» (*Mélanges tirés d'une grande bibliothèque*, 69 հատոր, 1779-1787) գիրքը։ 1779 թվականի սկզբից հրատարակության միակ պատասխանատուն մնաց Ժան-Ֆրանսուա դը Բաստիդը, որը հունվարյան համարում իր բաժանորդներին բացատրեց նոր քաղաքականությունը՝ վստահեցնելով, որ շարքը կշարունակվի, քանի որ հրատարակչի կարիքների համար բացվել էին թագավորական գրադարանը և ազնվական անձանց մի քանի գրքերի հավաքածուներ։ «Գրադարանը» հրատարակվել է ևս տասը տարի դրանից հետո և ընդհատվել է 1789 թվականի հունիսին, ըստ երևույթին Ֆրանսիայում սկսված հեղափոխական իրադարձությունների պատճառով, որոնք կտրուկ փոխեցին լայն հանրության ընթերցանության հետաքրքրություններն ու պահանջները:

Մինչև 1778-1779 թվականների ճգնաժամը Գրադարանում հրատարակվել է 56 հատոր, և ընդամենը տասնչորս տարվա ընթացքում խմբագրական խորհուրդը հրատարակել է 112 հատոր (այսինքն՝ 224 համար): Վեպերի գլխավոր գրադարանի հատորների համարակալումը մնացել է միատարր. հրատարակման կարգը և հաճախականությունը պահպանվել են մինչև վերջ: Միակ բացառությունը 45-րդ հատորն էր. այն չի հրատարակվել 1781 թվականի հունվարին, և համապատասխան համարը տրվել է փետրվար և մարտ ամիսների կրկնակի հատորին: 94-րդ հատորից (1787) հատորների բաժանումը համարների դարձել էր պաշտոնական. հաջորդ համարի անվանաթերթը կարող էր տեղադրվել վեպի տեքստի մեջտեղում: 1788 թվականից հրատարակման ճշգրիտ ամսաթիվը այլևս չէր նշվում ուշացումների թվի աճի պատճառով: Նույն տարվանից սկսած՝ էջերի համարակալումները դարձել էր շարունակական յուրաքանչյուր հատորում (1788 թվականի մայիսյան համարը ներառում էր 1-240 էջերը, հունիսյան համարը՝ 241-406): 107-րդ հատորը ընդհանրապես անվանաթերթ կամ բովանդակության աղյուսակ չունի, իսկ հաջորդ հատորներում, մինչև վերջինը, բովանդակության աղյուսակը չէր համապատասխանում ստեղծագործությունների էջ առ էջ դասավորությանը: Միջին հաշվով, յուրաքանչյուր համարում ներառված էր 208-215 էջ, չնայած հատորը կարող էր տարբեր լինել. 1781 թվականի մայիսյան համարում ներառված էր 180 էջ, իսկ 1776 թվականի օգոստոսի համարում՝ 262 էջ: Գրադարանի 224-րդ և վերջին համարն ամբողջությամբ զբաղեցնում է այբբենական ցանկը, ինչը նշանակում է, որ վերջին գրական տեքստերը հրատարակվել են 1789 թվականի մայիսյան համարում (համար 223): Բաժանորդագրության պայմանները ներառված են գրեթե յուրաքանչյուր համարում՝ կամ ծանոթագրություններում, կամ անվանաթերթում, կամ անվանաթերթի հակառակ կողմում: Բաժանորդներին հիշեցումներ բաժանորդագրությունը երկարաձգելու մասին պարբերաբար տպագրվում էին հունիսյան համարում, իսկ երբեմն կրկնվում էին յուրաքանչյուր տարվա դեկտեմբերյան համարում: 1779 թվականի դեկտեմբերյան համարում նույնիսկ բացատրվում էր բաժանորդագրության համակարգը՝ նշելով վիճակահանությունը, հասցեն (Մաթուրեն փողոց 7) և պատասխանատու անձը՝ տպագրիչ Ժան-Ֆրանսուա Բաստիենը: Բաժանորդագրության գինը մնաց անփոփոխ, սակայն բաժանորդներից խնդրվեց վճարել առաքման վճարը: 1778 թվականի հունվարին արդեն հրատարակված վաթսուն համարների բաժանորդագրությունն առաջարկվեց 60 լիվրով, սակայն գումարը վախեցրեց պոտենցիալ հաճախորդներին և նվազեց մինչև 40 լիվր: Բացի այդ, 1780 թվականի ապրիլին Բաստիդը զգալի զեղչեր առաջարկեց բաժանորդներին հրատարակման առաջին չորս տարիների՝ 1775 թվականի հուլիսից մինչև 1779 թվականի հունիսը, լրացուցիչ տպաքանակների համար, իսկ հաջորդ տարիների բաժանորդագրությունները շարունակվեցին սովորական գնով: 1778 թվականի մարտին խմբագիր Բաստիդը հրապարակեց պատասխան քննադատներին և բաժանորդներին, որոնք բողոքում էին հատորների կորստից տեղափոխման ժամանակ: Նա պնդում էր, որ շատ դեպքերում մեղավոր էին ծառաները, որոնք այնքան կլանված էին ընթերցանությամբ, որ նոր համարները չէին վերադարձնում իրենց տերերին:

### Գրաքննություն և նախագծի ավարտ
Հատորների կանոնավոր հրատարակությունը կախված էր նաև թագավորական գրաքննչի աշխատանքից: Մինչև 1777 թվականի ապրիլյան համարը գրաքննությունն իրականացնում էր վիպասան Կրեբիյոն Ֆիլսը (ով մահացավ նույն թվականի ապրիլի 12-ին): Նրա լիազորագիրը տպագրվում էր յուրաքանչյուր համարի վերջում և սովորաբար թվագրվում էր անվանաթերթում նշված ամսվա վերջին օրը կամ ընթացիկ ամսվա 14-ը՝ լրացուցիչ համարների դեպքում: Նույն ընթացակարգը պահպանել էր նաև 1777 թվականի մայիսից մինչև 1778 թվականի դեկտեմբերը համարների գրաքննիչը՝ պատմաբան Հյուբեր-Պասկալ Ամեյլոնը: Ճգնաժամից և մարկիզ դը Պոլմիի խմբագրական խորհրդից հեռանալուց հետո գրաքննիչը աբբե դը Սանսին էր, որի լիազորությունները հաճախ նույն ամսաթիվն ունեն: Օրինակ՝ 1779 թվականի փետրվարյան և մարտյան համարները հաստատվել են հրատարակության համար նույն տարվա հունվարի 30-ին: Լա Կալպրենեդայի «Կասանդրան» ներառվել է 1780 թվականի երկրորդ կեսի երեք համարներում, որոնք հաստատվել են միանգամից սեպտեմբերի 31-ին: 1781 թվականի մարտին տեղի է ունեցել մի խոչընդոտ (համարը ստորագրվել է միայն 29-ին), սակայն հաջորդ չորս հատորները թույլատրվել են մեկ ամսաթվով հրամանագրով: Հետագայում վանահայրը տպագրության թույլտվությունները ստորագրել է յուրաքանչյուր ամսվա 22-ին, 26-ին կամ 28-ին: Հաջորդ գրաքննիչը (1784 թվականի փետրվարից) եղել է բժիշկ Ռոլին Ֆիլսը, որը գրաքննության թույլտվությունները գրել է գրեթե յուրաքանչյուր համարի տարածման նախօրեին: 1786 թվականի փետրվարից խմբագիրները փորձել են նրանից թույլտվություններ վերցնել «նախապես», բայց դա միշտ չէ, որ հաջողվել է: Հնարավոր է, որ 1786 թվականի հունիսին բաժանորդներին երկրորդ բաժանորդագրության խնդրանքը կապված է եղել գրաքննությունը հանձնելու հետ: 1786 թվականի հոկտեմբերին աշխարհագրագետ Էտիեն-Անդրե Ֆիլիպ դը Պրետոն նշանակվել էր գրաքննիչ, սակայն նրան արագ փոխարինեց Նիկոլա-Ժոզեֆ Սելիսը, որը մեծ ուշացումով ստորագրեց թույլտվությունները: 1787 թվականի փետրվարյան համարը ստորագրվեց ապրիլի 7-ին, նույն թվականի մարտյան համարը՝ մայիսի 7-ին, իսկ ապրիլյան համարը (երկուսից առաջինը)՝ հունիսի 30-ին, մինչդեռ ապրիլյան լրացուցիչ համարը ստորագրվել էր օգոստոսին: Ուշացումները միայն ավելացան. 1788 թվականի փետրվարյան համարը պաշտոնական գրաքննության հաստատում ստացել էր 1789 թվականի փետրվարի 15-ին: Պրոֆեսոր Անգուս Մարտինը (Սիդնեյի համալսարան) կարծում էր, որ գրաքննության հաստատման ուշացումները և հատորների բաժանման անհետացումը, ինչպես նաև հրատարակության «պարզեցումը» 1787 թվականի հուլիսից հետո, ինչ-որ կերպ կապված էին: 1788 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Մերկյուր դը Ֆրանս»-ը հրապարակել էր գրադարանի նոր ազդագիր՝ հայտարարելով հրատարակության վերակազմակերպման մասին, բայց առանց որևէ մանրամասնության: Սակայն բաժանորդներին տեղեկացվել է, որ «բաժանորդների կողմից ստանձնած պարտավորությունները համարվում են սրբազան» և բոլոր բացակայող համարները հաճախորդներին կհասցվեն մինչև հաջորդ տարվա հունվարի վերջը՝ ամսական երկուական։ Ծանուցման մեջ նաև նշվում էր, որ Բաստիդը հեռացվել է աշխատանքից, սակայն նոր խմբագրական տնօրենների կամ հրատարակիչների մասին ոչինչ չի հաղորդվել։ 24 լիվրի բաժանորդագրության գինը հաստատվել է և հայտարարվել անփոփոխ՝ չնայած որոշակի «առևտրային շահարկումների, որոնք անարգում են գրականության գործը»։

*«Mercure de France»-*ի գովազդային բաժինը 1788 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հայտարարել էր, որ 1787 թվականի օգոստոսի, սեպտեմբերի և հոկտեմբերի համարները ուղարկվել են բաժանորդներին: Նույն հրատարակության մեջ՝ 1789 թվականի մարտի 14-ին, հայտարարվել էր նախորդ տարվա՝ 1788 թվականի հունվարի և փետրվարի համարների տպագրության մասին, իսկ 1789 թվականի հունիսին՝ «Bibliothèque»-ի 1788 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսների համարները: Դրանից հետևում է, որ *BUR-ի* համարների մինչև 1789 թվականի հունիսյան համարի հրատարակման իրական ամսաթվերը անհայտ են, և ֆիզիկական հրատարակությունը, հավանաբար, ավարտվել է 1790 թվականի սկզբին: Հրատարակիչ Բաստիենի անունը չի հիշատակվել 1788 թվականի օգոստոսի համարից ի վեր:

### Հրատարակիչներ և վերահրատարակությունների հարցը
Անգուս Մարտինը նշել է, որ խոշորագույն գրադարաններում պահպանված *BUR* հավաքածուները հաճախ թերի են և հավաքված են տարբեր ժամանակներում տպագրված համարներից: Բաժանորդների թվի աճի, ինչպես նաև խմբագիրների սկզբունքային դիրքորոշման պատճառով, որոնք մինչև 1781 թվականը պնդում էին հրատարակության հանրագիտարանային բնույթի վրա, «Biblioteca»-ի վաղ համարները անընդհատ վերատպվում էին, ինչը գրեթե անհնար էր դարձնում այդ վերատպությունների ուսումնասիրությունը: Բոլոր համարների ամբողջական վերատպությունը, ըստ երևույթին, չի իրականացվել: 1777 և 1778 թվականների համարների հաջորդական վերատպությունը հայտարարվել է 1778 թվականի հունվարյան համարում, որտեղ բաժանորդներին հիշեցվել է, որ 40 համարների վերատպությունն ավարտվել է: Ա. Մարտինը պարզել է, որ 1775 թվականի հուլիսից մինչև 1777 թվականի մարտ ամիսների սկզբնական համարներում նշված են միայն գրքավաճառ Լակոմբի անունը և Քրիստին (մինչև 1776 թվականի դեկտեմբեր) և Տուրնոն փողոցների խմբագրության հասցեները: Համարի վերջին էջում տպագրիչը միշտ նշված է եղել որպես Լամբեր, ռու Լահարպ: 1777 թվականի ապրիլից Ֆուր-Սեն-Օնորե փողոցում գրասենյակ կար, որը հիմնականում նախատեսված էր պարիզցի բաժանորդների համար, ուստի վերատպությունները հեշտ է նկատել. Ֆուր-Սեն-Օնորե փողոցում գտնվող գրասենյակի անվանաթերթը նշված էր Լակոմբի անունից առաջ: Խմբագրական գրասենյակը գոյություն ուներ Տուրնոն փողոցում մինչև 1779 թվականի կեսերը, բայց Լակոմբը անհետացավ անվանաթերթից 1778 թվականի մայիսից. Մաթուրեն փողոցում գտնվող գրքավաճառ և տպագրիչ Մուտարը փոխարինեց Լամբերտին 1779 թվականի հունվարից: 1779 թվականի հուլիսյան համարի խմբագրական հասցեն նշված էր որպես Նյով-Սեն-Կատրին փողոց: Զուգահեռաբար, 1779 թվականի հունիսից, նշվում էր տպագրիչ Դեմոնվիլի անունը, որը վերատպել էր նախորդ համարները, բայց հազվադեպ էր հիշատակվում նոր հատորներում: Անգուս Մարտինը, ուսումնասիրելով «Գրադարանի» քսան հավաքածու, հայտնաբերեց էական անհամապատասխանություններ 1775-1780 թվականների անվանաթերթերի ամսաթվերի և տպագրիչների ու խմբագիրների հասցեների միջև: Այլ կերպ ասած, վերատպությունները չեն վերարտադրել ելքային տվյալները բառացիորեն, այլ տվել են այդ ժամանակ գործող խմբագիրների հասցեները, գրքավաճառի և տպագրիչի անունը, ինչը թելադրված էր առևտրային նկատառումներով: Ա. Մարտինի կողմից նշված վերատպություններ իրականացնող տպագրիչների (երբեմն միմյանց հետ կապված) և տպարանների ընդհանուր թիվը գերազանցում է տասնհինգը:

1781 թվականի հունվարյան համարից հետո, առանձին համարները հաջորդաբար կամ անհամապատասխանաբար վերատպելու պրակտիկան, ըստ երևույթին, դադարեց։ 1787 թվականի ճգնաժամից հետո, որը հրատարակությունը հետաձգեց ավելի քան մեկ տարի, թերթի վերնագիրը պարունակում էր միայն հետևյալ պարզ բանաձևը՝ «Բաստիեն, Մաթուրենի փողոց», որը տեղադրված էր Mercure de France-ում հայտարարված 15 ուշացած համարներում։ Վերջապես, վերջին համարներում, որոնք թվագրվում են 1789 թվականին, տպագրչի անունը նույնիսկ չկա. խմբագրության հասցեն նշված է որպես Պուատևեն փողոց։

1782 թվականից հետո մի քանի փորձ է արվել «վերագործարկել» ամբողջ շարքը։ 1782 թվականի ապրիլյան համարում բաժանորդներին առաջարկվել է հրատարակության ավելի թանկ տարբերակը՝ քառորդական ձևաչափով ՝ թանկարժեք թղթի վրա և շքեղ դիզայնով, որը նրանք կստանային ապագայում. նախատեսվում էր նախորդ վեց տարիների համարները տեղափոխել նույն ձևաչափի։ Այս ձեռնարկության հովանավորը անվանվել էր իսպանացի կոմս Վիլյահերմոսան, և մատենագետները գիտեն առնվազն երկու շքեղ հատորի մասին, այդ թվում՝ 1775 թվականի հուլիս-դեկտեմբեր ամիսների համարներ, և նախատեսվում էր երրորդը տպագրել Դիդոյում։ Սակայն բաժանորդների թիվը և ստացված շահույթը ստիպեցին նրանց հրաժարվել այս նախագծից, և խմբագիրները հայտարարեցին պահեստներում մնացած ցրված համարների վաճառքի մասին՝ 10 սոլ գնով։ Բացի այդ, 1782 թվականի օգոստոսին լսարանին առաջարկվել էր վերատպել 1783 թվականի փետրվար-նոյեմբեր ժամանակահատվածի 112 համար՝ անվանական արժեքի 40%-ի գնով։ Տպաքանակը սահմանափակված էր բաժանորդների թվով։ Հավանական բաժանորդներին գայթակղում էր հետևյալ բանաձևը. «չորս հավաքածու պատվիրելիս հինգերորդը անվճար է», իսկ գրքավաճառների համար այս բանաձևը հետևյալն էր. «վեց բաժանորդագրությունը յոթերորդը անվճար է տալիս»։ Սակայն Ա. Մարտինը կարծում էր, որ վերատպությունը երբեք տեղի չի ունեցել։ 1787 թվականի ապրիլյան համարում (իրականում հրատարակվել է օգոստոսին) հայտարարվել էր in-octavo տարբերակի մասին, որը չեղարկեց *in-12* թողարկումը։ 1787 թվականի տարբերակը, հավանաբար, այս տեսակի վերջին փորձն էր. մասնագետները գիտեն 1787 թվականի երկու հուլիսյան համարների և 1775 թվականի հուլիսյան համարի տարբերակի գոյության մասին:

## Կոմպիլյացիայի սկզբունքներ։ Պարունակություն
### Անձնակազմի ծավալը և սկզբունքները
Հրատարակության ավարտին տպագրվել էր 926 տեքստ՝ ընդհանուր 43,000 էջ ծավալով (այլ գնահատականներով՝ 46,700). վերջին համարում ներառված էր բոլոր հրատարակված տեքստերի այբբենական ցանկը: Սկզբում մարկիզ Պոլմին մտադիր էր հրատարակության համար օգտագործել իր անձնական գրադարանը, որի տեքստերը կարող էին լրացնել առաջիկա տարիների համարները: «Նոր Հելոիզ»-ի ժողովրդականությունը դարձել է վեպի ժանրի առևտրային հաջողության ցուցանիշ: Պոլմիի հեռանալուց հետո Գրադարանի ձեռքբերումը դարձել է ավելի պատահական՝ կախված հանրության ցանկություններից և մասնավոր գրադարաններից խմբագիրներին նվիրաբերված տեքստերի որակից: 1780 թվականին Բեռլինի բաժանորդները պահանջեցին, որ շարքում ներկայացված գերմանական վեպերի տեսականին ընդլայնվի և նույնիսկ վճարեցին մի քանի համարների համար:

### Ներկայացված տեքստերի դասերն ու տեսակները
Հրատարակության գաղափարը մշակվել է Պոլմիի մարկիզ կողմից։ Այն շարադրվել է «Prospect»-ում, որը լույս է տեսել առաջին համարում։ Վեպի ժանրը սահմանվել է որպես «հիմնարար և հավերժական»*:* Այնուամենայնիվ*, «հռոմեական»* տերմինը հասկացվում էր որպես ցանկացած պատմողական տեքստ ընդհանրապես, և Դանթեի «Դժոխքը» հայտնվել է Գրադարանում։ Ասպետական ​​վեպի ժանրը նույնպես լայնորեն մեկնաբանվել է. Տրեսանը Գրադարանում ներառել է «Կարլոս Մեծի սխրանքները»։ Միևնույն ժամանակ, մինչև 1830-ականների սկիզբը, Գրադարանը մնում էր միակ լայնորեն մատչելի հրատարակությունը, որում հանրությունը կարող էր ծանոթանալ Արթուրյան ցիկլին, «Տրիստան և Իզոլդա» պատմությանը և այլն: Ռոժեր Պուարիեն, վերլուծելով Գրադարանի առաջին հատորների կառուցվածքը, պարզել է, որ վեպերի առաջարկվող դասակարգումը վերաբերում է Դյուֆրենոյի մատենագրությանը, որը զգալիորեն պարզեցվել և վերադասավորվել է: Սկզբում Պոլմին բոլոր հրատարակված տեքստերը բաժանել էր ութ դասերի, որոնք պետք է նշվեին յուրաքանչյուր համարի յուրաքանչյուր բաժնի վերնագրերում:

# Հույների և հռոմեացիների սիրավեպեր,
# Ասպետական ​​սիրավեպեր,
# Պատմական վեպեր,
# Սիրային պատմություններ,
# Հոգևոր, բարոյական և քաղաքական վեպեր,
# Երգիծական, կատակերգական և բուրժուական վեպեր,
# Պատմական վեպեր և հեքիաթներ,
# Վեպեր հրաշքների մասին։

Յուրաքանչյուր կատեգորիայի տրվեց մանրամասն բացատրություն: Սկզբնական պլանի համաձայն՝ բոլոր դասերը պետք է ներկայացվեին յուրաքանչյուր հատորում՝ 4-ական յուրաքանչյուր համարում: Այս բաժանումը հնարավոր էր միայն առաջին երկու հատորներում, ապա դասակարգումը սկսեց փոխվել: Այսպիսով, 1775 թվականի սեպտեմբերի համարում ութերորդ կատեգորիան ներկայացվել էր որպես ութ էջանոց նշում՝ առանց բնօրինակ գրական տեքստից հատվածների: 1775 թվականի դեկտեմբերի և 1776 թվականի հունվարի համարներում չկային վեցերորդ դասի տեքստեր, 1776 թվականի մարտի համարում բացակայում էին երրորդ, չորրորդ և ութերորդ դասերը, իսկ օգոստոսյան համարում՝ երկրորդը: Երբեմն դա բացատրվում էր նրանով, որ հրատարակված տեքստը չափազանց երկար էր դուրս գալիս և զբաղեցնում էր համարի ամբողջ ծավալը: 1777 թվականի հուլիսից հնաոճ դասը ընդլայնվեց՝ ներառելով ոչ ֆրանսիական գրականությունը, ի վերջո կազմելով հրատարակության ամբողջ ծավալի մոտ մեկ քառորդը: 1778 թվականի հունվարի համարում հայտարարվել էր «Ֆրանսիական սիրավեպերի» դասի ընդլայնման մասին, որոնք նախատեսվում էր հրատարակել այբբենական կարգով. այդ տարի չորրորդ դասը երկար ժամանակով դադարեցվել էր: 29-րդ հատորում ընդհանրապես դասընթացներ չկային. հետագայում համակարգը կրկին կիրառվել էր, բայց 94-րդ հատորում դասակարգումը կրկին հրաժարվել էր: Մասամբ, դրա համար օբյեկտիվ պատճառներ կային. պահպանված հին տեքստերի քանակը աննշան էր, գերմանական և սկանդինավյան տեքստերը խմբագիրների համար դժվար հասանելի էին, և իսպանական ասպետական ​​սիրավեպերի գերառատություն կար: Գրադարանի բովանդակությունը դասակարգվում է հետևյալ կերպ. 22.3% - թարգմանություններ օտար լեզուներից, 11.3% - պատմական վեպեր, 14.6% - սիրավեպեր, 24.6% - հոգևոր և քաղաքական վեպեր, 3.9% - երգիծական վեպեր, 2.4% - ժամանակակից վեպեր, 2.8% - հրաշքների մասին վեպեր, չդասակարգվող - 16.1%: Գրեթե բոլոր հրատարակված տեքստերը կցված էին նշումներով և մեկնաբանություններով, հեղինակի մասին կենսագրական տեղեկություններով: Միջնադարյան տեքստերը կցված էին բառարաններով՝ հին ֆրանսերեն բառերի բացատրություններով: Ժամանակի ընթացքում մեկնաբանությունները կրճատվել են: «Ընկեցիկ երեխա՝ Թոմ Ջոնսի պատմությունը» հրատարակվել է առանց գրելու ժամանակը կամ նույնիսկ հեղինակի՝ Ֆիլդինգի անունը նշելու, և սա միակ օրինակը չէ:

Տեքստերի ընտրությունը համեմատաբար պահպանողական էր։ Չնայած Գրադարանը հրատարակել է «Դափնիսն ու Քլոեն», «Ոսկե ավանակը» և «Գարգանտյուան ​​ու Պանտագրյուելը», կորպուսում գերակշռում էին ասպետական ​​սիրավեպերը և Սկուդերիի ոգով դասական տեքստերը։ Հրատարակվել են 18-րդ դարի գրողների որոշ ստեղծագործություններ՝ Լըզաժը, Պրևոն, Մարիվոն, բայց ոչ մի տեքստ Վոլտերից կամ Ռուսոյից։ Ընդհանուր առմամբ, Գրադարանը պարունակում է 130 ֆրանսիացի հեղինակ, մոտ 29,000 էջ տեքստ։

#### Ասպետական ​​վեպեր
«Գրադարանում» ասպետական ​​վեպերի հրատարակման հերթականությունը հետևում էր Լանգլե Դյուֆրենուի մատենագրությանը. առաջին համարներում (մինչև 1777 թվականի հոկտեմբերը) տպագրվում էին «Կլոր սեղան» շարքի տեքստեր, ապա՝ Կառլոս Մեծին նվիրված աշխատություններ: Սակայն, 1780 թվականից հետո միջնադարյան տեքստերի հրատարակումը փոխարինվել էր 16-17-րդ դարերի գրական ոճավորումների, մասնավորապես՝ իսպանականների՝ «Ամադիս», «Սպիտակ Տիրանտ» և այլն: Շարքի իսպանական ասպետական ​​վեպերը նվիրված էին 3500 էջի, սակայն «Դոն Կիխոտից» հրատարակվել է 51 էջանոց հատված:

#### Պատմական վեպեր
Այս բաժնի բովանդակությունը որոշվել է համեմատաբար երկար ժամանակահատվածում: 1775 թվականի համարների թվում էին 15-րդ դարի «Ինը առաքինությունների հաղթանակը» և «Հնության քաջարի տիկնանց գաղտնի պատմությունը», ինչպես նաև Սկուդերիի «Կյուրոս Մեծի կյանքը»: 1776 թվականի ընթացքում հրատարակվել են մադամ դը Վիլդյոյի հինգ վեպեր՝ նվիրված Ասպասիայի, Օվիդիոսի, Կատուլլուսի և այլ հնագույն հեղինակների կյանքին: 1777 թվականից որոշվել է ֆրանսիացի միապետների գահակալության մասին վեպեր հրատարակել Հուգո Կապետից. դրանք Ֆիլիպ Գեղեցիկին հասել են 1778 թվականի հունվարյան համարում: Յուրաքանչյուր միապետին ուղեկցում էին պատմական տեղեկություններ և վեպերի ծանոթագրություններ: 1779 թվականի փետրվարյան համարից հետո խիստ ժամանակագրական կարգ չէր կիրառվում: Ամենաընդարձակ հրատարակությունը Լա Կալպրենեդի (համարներ՝ 1780 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր): Ֆրանսիական վեպերից բացի, Գրադարանում ներառված էին Անգլիայի արքա Էդվարդ I-ի և իսպանացիների ու մավրերի միջև մարտերի պատմությունները, Ջոն Իվլինի «Երեք հայտնի խաբեբաների պատմությունը» և տիկին Մենլիի «Զառա թագուհու գաղտնի պատմությունը»։ Գրադարանի բովանդակությունը արտացոլում էր նաև իրական աշխարհի իրադարձություններ. Լապերուզի մասին լուրը հիմք հանդիսացավ «Սևարամբների պատմությունը» հրատարակելու համար։ 1779 թվականի հուլիսից մինչև 1783 թվականի փետրվարը Գրադարանը հրատարակել էր անեկդոտների տասնհինգ ժողովածու՝ թե՛ մելոդրամատիկ, թե՛ սենտիմենտալ, որոնք նվիրված էին Գերմանիայի, Անգլիայի և հատկապես Իտալիայի պատմության տարբեր իրադարձություններին:

#### Արտասահմանյան վեպեր
Սկզբում դասականների բաժինը հրատարակում էր Պարթենիոսի, Լոնգոսի, Հելիոդորոսի «քաղվածքներ» և մեկնաբանություններ. լատինացի գրողների շրջանակը շատ ավելի լայն էր, այդ թվում՝ Ապուլեոսի և Թոմաս Մորի «Ուտոպիա»-ն։ Դասականների բաժնի (ոչ ֆրանսերեն) թարգմանչական բաժնի վերածվելուց հետո դրա սահմանները շատ տարօրինակ կերպով սահմանվեցին, չնայած եվրոպական և արևելյան հիմնական գրականությունները ներկայացնելու ընդհանուր միտումը հստակորեն նկատելի էր։ Սերվանտեսի «Պերսիլես»-ը հայտնվել էր իսպանական բաժնում, իսկ Մորանդոյի «Ռոզալինդան»՝ իտալականում։ Խմբագիրները անկեղծորեն խոստովանեցին իրենց անզորությունը սկանդինավյան և սլավոնական գրականության նկատմամբ, քանի որ «հնարավորություն չունեին ձեռք բերել բնօրինակները կամ գտնել թարգմանիչներ»։ Փորձ է արվել մեկնարկել 17-րդ դարի «Ժամանակակից լատինական վեպեր» շարք, որը սահմանափակվեց ընդամենը երկու համարով։ 1782 թվականին «Օսիան» հրատարակվել էր «Գրադարան»-ում։ Իտալացի հեղինակները ներկայացված էին Տասոյի, Բոկաչչոյի (հինգ ստեղծագործություն), Պոնտի, Սանազարոյի, Լորեդանոյի անուններով, իսկ ավելի հազվադեպ՝ ժամանակակից գրողների (Պինյոտի, Ալգարոտտի). ընդհանուր առմամբ 31 իտալացի գրող: 1779-1787 թվականներին Գրադարանը հրատարակել է տասը իսպանացի և պորտուգալացի գրողների ստեղծագործությունների աբստրակտներ և հատվածներ, այդ թվում՝ Լոպե դե Վեգայի, Կորտիրեալի, Մոնտալվաոյի: Անգլիացի հեղինակների 3200 էջերից 2400-ը 18-րդ դարի ստեղծագործություններ էին: Գերմանական գրականության 35 ստեղծագործություններից (2000 էջ) 12-ը Վիլանդի ստեղծագործություններն էին:

#### Ռոմանտիկ վեպեր
Այս դասը նկարագրվել էր որպես «անսահման բազմազան» և պաշտոնապես ընդգրկվել էր Գրադարանի ցանկում 1781 թվականի հոկտեմբերի համարում: Բազմաթիվ փորձարկումներից հետո, 1778 թվականին Գրադարանը հրատարակել էր հատուկ պատրաստված ժողովածու՝ «Ագնես Սորելի պատմությունը»: Երկար ժամանակ բաժնում գերակշռում էին գրականության համառոտագրերը, 1780 թվականի օգոստոսին, որին հաջորդել էր «Մարիվո»-ի հրատարակությունը, և աստիճանաբար հանրությունը սկսել էր ծանոթանալ 18-րդ դարի առաջին կեսի ֆրանսիացի գրողների հետ, այդ թվում՝ մադամ դը Տենսենի, Կրեբիյոն Ֆիլսի և այլոց: Ըստ երևույթին, հենց Ժ.–Ֆ. Բաստիդն էր, որ «բացեց ճանապարհը» դեպի 30-40 տարի առաջվա (Ռոմանտիկաների գլխավոր գրադարանի հրատարակման ժամանակ) ֆրանսիական գրականությունը: 1783 թվականին առաջին անգամ հրատարակվել էր Լուազել դը Տրեոգատի մասին նյութը՝ նույն թվականին, երբ հրատարակվել էր նրա «Դոլբրյոզ» վեպը: Այս միտումը շարունակվել էր. շարքը ներառում էր ժամանակակիցների տեքստեր, ինչպիսիք են մադամ դը Կոլվիլը կամ Ռետիֆ դը լա Բրետոնը, և նույնիսկ Մոնտեսքյոյի «Իսմենի»-ի հետմահու հրատարակությունը: Բացի այդ, 1781-1786 թվականներին Բաստիդը հրատարակել է բազմաթիվ պատմվածքներ, որոնք սկզբնապես հրապարակվել էին իր խմբագրած պարբերականներում, ինչպիսիք են Գի դը Մոնտանյակի ստեղծագործությունները, չնայած տեքստերի մեծ մասի հեղինակը անհայտ է: *Բաստիդը* ժողովրդականացրեց մի քանի տարածված մոտիվներ և թեմաներ՝ իր ժամանակից առաջ անցնելով: Օրինակ, մի քանի համարներ «շահագործեցին» (Ա. Մարտինի խոսքերով) մի կնոջ պատմությունը, որը կորցնում է իր միտքը սիրային հիասթափության հետևանքով:

#### Բարոյական վեպեր
Այս դասը գոյություն է ունեցել համեմատաբար կարճ ժամանակով և ավելի քիչ փոփոխություններ է կրել, քան վերը նշվածները։ Այն սկսվել է Բարլաամի և Հովսափատի պատմությամբ (8-րդ դար՝ Վերածննդի դարաշրջանի վերամշակմամբ), ապա լույս են տեսել Ֆենելոնի «Տելեմաքոսը» և նույնիսկ «Կյուրոպեդիան»։ 1776 թվականի մարտի համարում ներառված էր եպիսկոպոս Քամյուի ուսուցողական վեպը։ Այս դասի մեջ էին մտնում Բարքլիի «Արգենիդը» և նույնիսկ Հոգարթի մի շարք նկարների նկարագրությունը։ Այն նաև ներառում էր խորհուրդներ գեղեցկությունը պահպանելու արվեստի վերաբերյալ (թարգմանված դանիերենից) և Ասուերոսի ամենաերկար պատմության վերաբերյալ։ 1785-1786 թվականներին այս դասի մեջ էր մտնում Գաբրիել դը Ֆուանիի «Հարավային հայտնի երկիրը», որը վերանվանվել է «Ալեգորիկ վեպեր»։

#### Երգիծական և կատակերգական վեպեր
Հնաոճ «Սատիրիկոնը» հայտարարվել էր այս դասի ժանրի չափանիշ, սակայն ավելի ուշ Գրադարանը հրատարակել էր Ֆյուրետիերի և Սկառոնի, և նույնիսկ Գարգանտուայի և Պանտագրյուելի տեքստերը: 1777-1781 թվականներին Գրադարանը չէր հրատակել այս դասի վեպեր, սակայն Ֆրանսիոնի «Կոմիկական պատմություն» աշխատության հրատարակումից հետո ընդմիջում եղավ մինչև 1786 թվականը: Այնուհետև, Ագրիպպա Դ'Օբինյեի տեքստերի հետ միասին, հրատարակվել էր 15-րդ դարի քերականական տրակտատ:

#### Վեպեր
«Գրադարանում» ներկայացված փոքր ժանրի ստեղծագործությունների ճնշող մեծամասնությունը հրատարակվել է 1777 թվականի ընթացքում: Երեք անընդմեջ հոդվածներ նվիրված էին «Վեպեր Անգլիայի թագուհի Եղիսաբեթի մասին» անանուն ժողովածուին, հրատարակվել են նաև Մարգարիտ Նավառացու «Հեպտամերոնը», Սկարոնի, մադամ դը Վիլդյեի, մադմուազել Սկյուդերիի և մադամ դը Գոմեսի նովելները:

#### Վեպեր հրաշքների մասին
Այս բաժինը ներառում էր ինչպես Մելուզին փերիի լեգենդները, այնպես էլ Պեռոյի հեքիաթները, ինչպես նաև «երևակայական ճանապարհորդությունները», ինչպիսին է Սիրանո դը Բերժըրակի «Լուսնի վիճակները» (որին ուղեկցում էր հեղինակի կենսագրությունը): Հետևեց դադար 1777-ից մինչև 1787 թվականը, և միայն 1787 թվականի հունվար և մարտ ամիսներին դասը վերակենդանացավ մադամ դը Մյուրատի վեպով և Բորդելոնի երգիծանքով՝ «Գուլիվերի» վերամշակմամբ: Նույն թվականին տեքստերի բաժանումը դասերի վերջնականապես դադարել էր, չնայած հետագայում պատկանելությունը երբեմն նշվում էր հոդվածների վերնագրերում:

#### «Վեպերի համընդհանուր գրադարան» 1787 թվականից հետո
1787 թվականի ապրիլյան համարում առաջին անգամ օգտագործվել է «փիլիսոփայական վեպ» տերմինը («Իմաստունի երազը» և «Հոգու քննադատական ​​պատմությունը»)։ Այն, հավանաբար, նախատեսված էր փոխարինելու «հոգևոր, բարոյական և քաղաքական վեպ» ծանր անվանմանը (որը կիրառվել է 1787 թվականի հոկտեմբերի համարում Մոպերտյուի «Եվֆորմիոնի արկածները» վեպում)։ «Պատմական վեպ» արտահայտության իմաստը փոխվել է։ Այդ տարի հրատարակվել է ընդամենը երկու հերոսական վեպ. Լա Կալպրենեդեի «Կլեոպատրա»-ն 1789 թվականին զբաղեցրել է գրեթե չորս համար։ Դանիել Դեֆոյի «Ռոբինզոն Կրուզո»-ն գրադարանում հայտնվել է «Սևարամբուսների պատմությունից» երեք տարի անց։ Երբեմն հրատարակվել են «ժամանակակից լատինական վեպեր», այդ թվում՝ Բարքլեյի «Եվֆորմիոն Սատիրիկոն»-ը, և կարճ ժամանակով վերակենդանացել է դասական բաժինը՝ Լուկիանոսի տեքստերով։ Միևնույն ժամանակ, տեղի է ունեցել տեքստերի ընտրության ռազմավարության զգալի թարմացում. 1789 թվականի սկզբին հրատարակվել է «Նիբելունգների երգը»։ Ավելի վաղ հրատարակվել էին մի քանի գերմանական «նախառոմանտիկ» ստեղծագործություններ և անգլերեն վեպեր:

## Ընթերցողներ և բաժանորդներ
Ինչպես նշել է Անն Սովի-Վիլկինսոնը, «Սիրավեպերի ընդհանուր գրադարանի» հրատարակման պատմության ուսումնասիրությունը չափազանց դժվար խնդիր է, քանի որ գրեթե անհնար է կազմել բաժանորդների ճշգրիտ ցուցակ՝ այդ ցուցակում նույնականացնելով այն մարդկանց խումբը, ովքեր սկսել են գնել համարներ հրատարակության սկզբից ուշ, բայց ցանկանում էին գնել լրացուցիչ հատորներ: Հաճախակի դեպքեր էին լինում, երբ հատորները կորչում էին առաքման ընթացքում. հետևաբար, հրատարակիչները հնարավորություն էին տալիս գնել նախկինում հրատարակված հատորները, երբեմն՝ իջեցված գներով: Անգուս Մարտինը հետաքրքրվում էր, թե որքանով է Գրադարանի բովանդակությունը համապատասխանում տասնութերորդ դարի հանրության ճաշակին և ընթերցանության սպասումներին: «Ընդհանուր գրադարան» նախագիծը սկսելիս դրա ստեղծողները թիրախավորում էին նույն սոցիալական շրջանակները, որոնցում Հանրագիտարանը (որի բաժանորդագրությունների ցուցակները կորել են) հաջողություն էր վայելել: Այլ կերպ ասած, նրանք խոսում էին բուրժուական ծագում ունեցող կրթված լսարանի և ավելի քիչ չափով՝ ազնվականության և հոգևորականության մասին: Գրադարանի խմբագիրների փաստաթղթերում և նամակագրությունում հիշատակվում է նաև «տիկնայք»: Բաստիդը 1777 թվականի անձնական նամակում հստակ նշել է, որ իր թիրախը կին լսարանն է՝ դիմելով մի կնոջ, հավանաբար այն կնոջը, ով վերատպության համար տրամադրել էր ձեռագիրը կամ գիրքը. «Ձեր սեռը իմ աշխատանքի առարկան է»։ 1777 թվականի ապրիլյան համարը հստակորեն նվիրված էր «ֆրանսիացի տիկնանց», իսկ դը Տրեսանի միջնադարյան գրականությանը 1779 թվականի մարտյան համարում ներկայացված էր նրա դստեր նամակի տեսքով։ 1777 թվականի դեկտեմբերին խմբագրական ուղերձում հստակորեն նշվում էր, որ գրադարանը պետք է ունենա հավասար թվով տղամարդ և կին ընթերցողներ:

Արխիվային փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ մինչև 1785 թվականի օգոստոսը Գրադարանին բաժանորդագրվել էր մոտ 1000 մարդ, և կար աճի հստակ միտում։ Այդ ժամանակ հրատարակչությունը ծանրաբեռնված էր 193,050 լիվրի պարտքով, գրադարանում ունենալով ընդամենը 20,000 գիրք (30,000 լիվրի արժեքով) և 7,000 լիվրի արժեքով սարքավորումներ։ 1787 թվականի հունիսին հրատարակչության պարտքը հասել էր 335,735 լիվի, որի զգալի մասը Բաստիդի անձնական կարիքներն էին, օրինակ՝ 7,000 լիվր՝ գալանտերեայի, 10,000՝ ոսկերչի, 5,000՝ ատամնաբույժի համար։ Պարտքերի գանձման գործերից ավելի լավ աղբյուր են բաժանորդների գրանցամատյանները։ Դրանցից երեքը պահպանվել են։ Առաջինը, որը սկսվել է 1776 թվականի հուլիսի 1-ին և ավարտվել է 1779 թվականի հուլիսին, ներառում է նահանգներից եկած բաժանորդների և նրանց անունները, ովքեր չեն նշել իրենց բնակության վայրը: Երկրորդը, որը վերաբերում է միայն պարիզցի բաժանորդներին, թվագրվում է 1779 թվականի հուլիսից մինչև 1780 թվականի հուլիսը: Երրորդը, որը վերաբերում է Փարիզից և նահանգներից եկած բաժանորդների հետ նամակագրությանը, սկսվել է 1777 թվականի մարտի 10-ին և ավարտվում է 1779 թվականի մայիսին: Այս նյութերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ որոշ բաժանորդներ ամեն տարի թարմացրել են իրենց դիմումները, որոշները հրաժարվել են, իսկ որոշները վերաբաժանորդագրվել և խնդրել են ուղարկել բացակայող համարները, որոնցից յուրաքանչյուրն ինքնաբավ էր: Ակնհայտ է, որ որոշ բաժանորդների անունները չեն պահպանվել, քանի որ նրանք գործել են միջնորդների միջոցով: Գրանցամատյանները հաճախ պահվել են անփույթ կամ անգրագետ գրագրերի կողմից, այդ իսկ պատճառով նույն մարդկանց անունների ուղղագրությունը տարբեր է եղել, երբեմն՝ տարօրինակ: Ա. Սովի-Վիլկինսոնը պարզել է 2919 բաժանորդների ճշգրիտ անունները, նրանց սոցիալական և գույքային կարգավիճակը՝ պնդելով, որ այս նյութերը հնարավորություն են տալիս գնահատել Գրադարանի հրատարակչական ռազմավարության հաջողությունը:

Սովի-Վիլկինսոնի կողմից նույնականացված 2919 բաժանորդներից 1346-ը կամ 46 տոկոսը ազնվական ծագում ունեին. այս 1346-ից 489-ի կոչումը և մասնագիտական ​​կարգավիճակը կարելի է որոշել: Ամենաավագ բաժանորդներից մեկը Թուլուզի խորհրդարանի պատվավոր նախագահ մարկիզ դ'Օրբեսենն էր: Ցուցակում կա 123 հոգևորական (4 տոկոս), այդ թվում՝ 17 եպիսկոպոս և կարդինալ դը Ռոհանը: Ցուցակում կա 602 կին, բայց հավանական է, որ շատ տղամարդ բաժանորդներ կազմակերպել են Գրադարանի համարների առաքումը իրենց կանանց կամ դուստրերի համար: Կան օրինակներ, երբ ամուսնու անունով կատարված բաժանորդագրությունները հաջորդ տարի երկարաձգվել են կնոջ անունով և հակառակը: Պետք է հիշել, որ գրանցամատյաններում 710 անուն (24 տոկոս) լիովին զուրկ են կոչումից, մասնագիտական ​​​​նշանակումից կամ սոցիալական կարգավիճակից: 195 անուն (6.5%) ներկայացնում են միջնորդներ՝ գրքավաճառներ, կազմարարներ և նույնիսկ գրավատուներ: Այս խմբի մեկ անունը կազմում է մի քանի բաժանորդագրություն. օրինակ՝ 1779 թվականի հունվարին գրքավաճառ Օնֆրոյը պատվիրել է երեք բաժանորդագրություն, իսկ նույն թվականի հուլիսին՝ յոթ, բայց անհնար է պարզել, թե ում համար է ճիշտ: Պահպանված ցուցակներում անունների ճնշող մեծամասնությունը պարիզեցիներ են. տարբեր ցուցակների հատման ժամանակ կարելի է նույնականացնել 644 գավառականների անուն (22%): Պարիզեցիների և գավառականների հարաբերակցությունը չի կարող ճշգրիտ համարվել, քանի որ Փարիզից դուրս գրքերի առաքման համար պահանջվում էր 33% հավելավճար. գնորդները ձգտում էին խնայել գումար: Բացի այդ, գավառական բաժանորդներից մի քանիսը ձմեռն անցկացրել են Փարիզում և նշել են մայրաքաղաքի հասցեն՝ փոխելով այն բաժանորդագրությունը երկարաձգելիս: Մայրաքաղաքից եկած ազնվական և հարուստ բաժանորդներից մի քանիսը, ընդհակառակը, թոշակի են անցել իրենց ընտանեկան ամրոցներում կամ գյուղական տներում, ինչը նույնպես բարդացնում է պատկերը:

Պահպանված գրանցամատյաններում կա ընդամենը 46 օտարերկրյա հաճախորդ (1.5%), բայց նույնիսկ այս թիվը լիովին ներկայացուցչական չէ: Տասնմեկ մարդ ներկայացնում էր Շվեյցարիան, 10-ը՝ Նիդեռլանդներից, 6-ը՝ իտալական նահանգներից, 5-ը՝ Անգլիայից, 3-ը՝ գերմանական թագավորություններից և իշխանություններից, և մեկը՝ Ռուսաստանից (Սանկտ Պետերբուրգից ոմն մադամ Ռոզետտա): Շվեյցարիայում հիմնականում ներկայացված էր Ժնևը, որտեղ Ժնևից գրքավաճառը երբեմն պատվիրում էր մեկ համարից մինչև 12 օրինակ: Բրյուսելից վաճառական Ֆլոնը բաժանորդագրվում էր յուրաքանչյուր համարից 15 օրինակի, իսկ Հաագայից գրքավաճառ Դետյունսը՝ 13-ական օրինակի: Իտալիայում կոմսը և կոմսուհի Սեդե-Զենոբլիոն տարեցտարի հերթագայաբար բաժանորդագրվում էին գրադարանին: Ֆրանսիայից դուրս քաղաքական գործիչներից բաժանորդագրություններ էին կատարում նաև Գվադելուպայի նահանգապետը և Մալթայի միաբանության մեծ վարպետը:

Բաժանորդների պահպանված ցուցակներում գրանցվոճւմ են 11 ակադեմիկոսների անուններ, որոնցից երեքը ներկայացնում էին Ֆրանսիական ակադեմիան, չորսը՝ Գիտությունների ակադեմիան, մեկական ներկայացուցիչ՝ Արձանագրությունների և Գեղարվեստական ​​գրականության ակադեմիայից և Թագավորական երաժշտական ​​ակադեմիայից: Ստորագրել են նաև նահանգապետեր՝ ակադեմիկոս Շասիրոնը՝ Լա Ռոշելից, և Օդիբերը՝ Մարսելից: Եպիսկոպոսները ներկայացնում են Էքսի, Ավրանշի, Բայոնի, Բլուայի, Կաորի, Կարկասոնի, Դիժոն, Միրեպուայի, Նարբոնի, Տրեգիեի և շատ ուրիշների թեմերը: Հնարավոր է, որ նույն կոչման որոշ այլ հոգևորականներ բաժանորդագրվել են գրքավաճառների միջոցով:

Գրքավաճառների կազմը թույլ է տալիս մեզ «հասնել» ամենատարբեր սոցիալական շերտերին և համայնքներին: Բաժանորդների ցանկում է Մատուրին փողոցից պարոն Մուտարը՝ Ֆրանսիայի թագուհու մատակարարը: Վերսալից վաճառական Բլեիզոն բաժանորդագրվել է 29 օրինակի, որոնք հավանաբար նախատեսված էին արքունիքի համար: Նույն Մատուրին փողոցից վաճառական Բարբուն պատվիրել է ընդամենը 2 օրինակ, բայց միևնույն ժամանակ ներկայացրել է Թուլուզի և Սեն-Օմերի գրավաճառների շահերը: Սեն-Ժակ փողոցից մադամ Սավոյը երկու բաժանորդագրություն է կատարել՝ միաժամանակ ներկայացնելով արտասահմանյան մատակարարների շահերը. Դյուֆուրը Մաաստրիխտում (17 օրինակ), Ֆոնտենը Մանհայմում (8 օրինակ) և Ռոսեն Լիոնում (22 օրինակ): Սրանք առանձին օրինակներ չեն:

Բ. Լ. Մոդսալևսկու կատալոգի համաձայն՝ «Վեպերի ընդհանուր գրադարանի» գրեթե ամբողջական հավաքածուն ներկայացված է Ա. Ս. Պուշկինի գրքերի հավաքածուում (համար 640-654): Դրա ծագումը չի ուսումնասիրվել: Հրատարակիչը նշել է, որ համարները «ամբողջովին թարմ են, չկարդացված կամ քիչ կարդացված»: Գրադարանը պարունակում էր գրեթե բոլոր հատորները՝ 1775 թվականի հուլիսի համարից (այսինքն՝ այդ տարվա բոլոր համարների կեսը) մինչև 1789 թվականի հունիսի վերջին հատորը՝ բովանդակության աղյուսակով: Տեքստերի հետ աշխատանքի հետքեր (էջանիշներ) առկա են միայն 1776 թվականի հինգերորդ հատորի առաջին համարում՝ մադամ դը Գոմեսի «Երիտասարդ Ալկիդիանը», Տիբուլլուսի եղերերգը և մադամ դը Վիլդյեի «Օգոստոսյան արքունիքի աքսորյալները»։

## Հրատարակություն
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1775 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:18-րդ դարի վեպեր
Կատեգորիա:Գրքաշարեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն