open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օրացիո Ջենտիլեսկի

[thumb|320px|«Դանայուհի» (1621, [Քլիվլենդ (Օհայո)|Քլիվլենդի արվեստի թանգարան)]]
**Օրացիո Ջենտիլեսկի** (,), իտալացի նկարիչ վաղ բարոկկոյի շրջանում։

Նկարչուհի Արտեմիզիա Ջենտիլեսկիի հայրն է։

## Կյանք և արվեստ
Օրացիոն իրավամբ համարվում է լավագույն և տաղանդավոր նկարիչ։ Նա եղել է Կարավաջոյի աշակերտը։ Նկարիչը կրթություն ստացել է եղբորից և հորեղբորից՝ ընդգծված ֆլորենտական մաներիզմի ոգով։ Ջանտիլեսկին 1580 թվականին գնում է Հռոմ, որտեղ նկարում է որմնանկարներ Վատիկանի գրադարանի համար։ 1600-ական թվականներին զբաղվել է Սուրբ սեղանի նկարազարդումներով։ Հետո միանում է մի խումբ նկարիչների և դառնում Կարավաջոյի աշակերտը։ Վերջինիս ոճին գումարում է նաև տոսկանյան դպրոցի գունագեղությունը։

Ջենովա եղած ժամանակաշրջանից (1621—1623) և փարիզյան շրջանից (1623 կամ 1624) ոչ մի նկար չի պահպանվել։ 1625 թվականից մինչև մահը նկարիչն ապրում է Անգլիայում և զբաղեցնում է Չարլզ I Ստյուարտի արքունիքում որպես պալատական նկարիչ։ Նկարում է մոնումենտալ կտավներ և կատարում դեկորատիվ աշխատանքներ Գրինվիչի պալատում։ Կյանքի վերջին տարիներին կրկնօրինակել է իր մի շարք նախկին կտավները։

## Կտավներ
* «Վինահարը» (1626 թվական, Վաշինգտոնի ազգային պատկերասրահ)
* «Քրիստոսի մկրտությունը» (Հռոմ, Սանտա Մարիա դելլա Պաչե)
* «Սուրբ Սեսիլիան հրեշտակի հետ» (Հռոմ, Կորսիկայի ազգային պատկերասրահ)
* «Հանգիստ Եգիպտոսում» (1625—1626, Լուվրի թանգարան)
* «Հովսեփը և Պոտիֆարան» (1626, Վինձոր)
* «Տիրամայրը մանկան հետ» (1620-ական թվականների սկիզբ, Մարկեի ազգային պատկերասրահ)
* «Ղովտն իր աղջիկների հետ» (1623-1624, Դետրոյթի գեղարվեստի ինստիտուտ)
* «Դանայուհի» (1621, Քլիվլենդի արվեստի թանգարան)

## Գրականություն
* A.Prater, H.Bauer: Malerei des Barock, Köln 1990
* Die Welt der Malerei, Köln 1990.

## Պատկերասրահ

Madonna col Bambino e Santa Francesca Romana di Orazio Gentileschi,2.JPG|Madonna col Bambino e Santa Francesca Romana
Martha reproving her sister Mary by Orazio Gentileschi (1620) - Alte Pinakothek - Munich - Germany 2017.jpg|Martha tadelt ihre Schwester Maria
Orazio Gentileschi - Joseph and Potiphar's Wife (detail) - WGA08586.jpg|Joseph and Potiphar's Wife (detail)
Orazio Gentileschi - Jésus endormi sur la croix.jpg|Jésus endormi sur la croix
Orazio Gentileschi - Portrait of a Young Woman as a Sibyl - Google Art Project.jpg| Portrait of a Young Woman as a Sibyl
Orazio Gentileschi - The Stigmatization of Saint Francis - Google Art Project.jpg|The Stigmatization of Saint Francis


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Իսումի

**Իսումի** (), քաղաք Ճապոնիայում, մտնում է Տիբա պրեֆեկտուրայի կազմի մեջ։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 157.50 կմ², բնակչությունը 2014 թվականի տվյալներով կազմում է 39048 մարդ։ Բնակչության խտությունը հավասար է 247.92 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզիում, որն էլ գտնվում է Ճապոնիայի Տիբա պրեֆեկտուրայում։ Նրա հետ մեկտեղ այնտեղ են գտնվում նաև Կացուրա քաղաքը և Իտինոմիա գյուղը։

## Բնակչություն
Իսումի քաղաքի բնակչությունը տարբեր թվականներին.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ծագումնաբանություն

**Գենեալոգիա** կամ **ծագումնաբանություն** (, նախնիներ  (genea)  «ընտանիք» և  (logos), «բառ, գիտելիք»), համակարգված հավաքածու ծագման, հաջորդականության, ազգակցական անունների և ծննդյան մասին, ավելի լայն իմաստով, գիտություն ընդհանուր արյունակցական կապերի մասին։

## Բովանդակություն
Ծագումնաբանությունը հանդիսանում է Լրացուցիչ պատմական գիտություն (Կիրառական պատմական կարգապահություն) և զբաղվում է մարդկանց ազգակցական փոխհարաբերությունների, ծննդյան պատմության, անհատների ծագման և արյունակցական կապերի ուսումնասիրությամբ։ Ծագումնաբանությունը կապված է զինանիշագիտության, դիվանագիտաբանության, և շատ այլ պատմական առարկաների հետ։

XXI դարի սկզբին, շնորհիվ գիտական առաջընթացի, մեծ ճանաչում է ձեռք բերում գենետիկ ծագումնաբանությունը։

## Փոխաբերական իմաստ
Փոխաբերական իմաստով այս հասկացության կիրառումը ենթադրում է դիտարկել որևէ երևույթ փուլային զարգացման դինամիկայի տեսանկյունից, երբ ժամանակագրական առումով ներկայացվում է այս կամ այն հատկանիշների հարաբերակցությունը։ Օրինակ՝ «ծագումնաբանության բացահայտում», «ծագումնաբանության հանցագործություն», «ծագումնաբանության գիտություն» և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Петербургский генеалогический портал
* FamilyTree

Կատեգորիա:Ծագումնաբանություն
Կատեգորիա:Ազգակցություն և սերում
Գեորգի Ամիրագով

**Գեորգի Ամիրագով** (), հայ դերասան, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2008)։ ՀՀ թատերական գործիչների միության անդամ։

## Կրթություն
1979-1982 թվականներին սովորել է «Հայֆիլմ» կինոդերասանի ստուդիային կից դերասանական բաժնում՝ Դմիտրի Կեսայանցի արվեստանոցում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1982 թվականից աշխատում է Երևանի Կամերային թատրոնում։ 1985 թվականից Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ է։ 1993-1996 թվականներին Մոսկվայում եղել է «Կաբարե, բոլոր աստղերը» հաղորդման հաղորդավարը։

## Ֆիլմեր
* «Ժամկետը 7 օր»
* «Արմենիկում ուպսա»
* «Երեք երեկո»

## Ներկայացումներ
* «Կաբարե»
* «Կառավարական համերգ»
* «Պարոնայք…»
* «Միսս Դժոխք»

## Պարգևներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2007
* ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Մի կերպ «4» կդնեմ, եթե խոստանաս, որ ինժեներ չես դառնա»

Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Պունտարենաս

**Պունտարենաս** (, Pointsands, "Պունտա Արենաս"), քաղաք Կոստա Ռիկայում, Պունտարենաս նահանգի վարչական կենտրոնը և ամենամեծ քաղաքը։

Տարածքը՝ 34.34 կմ²։ Բնակչությունը 2012 թվականի տվյալներով կազմում է 34 085 մարդ։ Խտությունը՝ 990 մարդ/կմ²։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 5 մետր։ Կլիման արևադարձային է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 30&nbsp;°C-35&nbsp;°C-ի միջև։

## Պատկերասրահ

File:Catedral de Puntarenas.jpg|
File:Puntarenas.jpg|
File:PuntaCoral.jpg|
File:CRI 04 2013 Cruceros Puntarenas 6300.JPG|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1858 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի քաղաքներ
Սառնաղբյուր (Ասկերանի շրջան)

**Սառնաղբյուր** (Աղբուլաղ), գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևելյան հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 30 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1799.2 հա տարածք, որից 1077.22 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 667.77 հա անտառային հողեր։

## Բնակչություն
Սառնաղբյուր համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 107 մարդ, կա 24 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Տեսարժան վայրեր
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ. Գևորգ եկեղեցի (1875 թ.), գերեզմանոց (16-19 դդ.), ջրաղաց (19-րդ դ.), քարանձավ-սրբատեղի «Հցուտ», հաշվառված է 3 հուշարձան։

## Հասարարակական կառույցներ
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, Նախիջևանի միջնակարգ դպրոցի Ջրաղացներ Սառնաղբյուրի մասնաճյուղը, որտեղ սովորում են 10 աշակերտներ։

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ

## Ծանոթագրություններ
Վրաստանի քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջները

[thumbnail|A [Վրաստանի քաղաքացու անձնագիր]]
**Վրաստանի քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջները**՝ այլ պետություններ Վրաստանի քաղաքացիների մուտքի հետ կապված տվյալ պետությունների իշխանությունների կողմից սահմանված սահմանափակումներ։ 2015 թ. հոկտեմբերի դրությամբ Վրաստանի քաղաքացիները կարող են այցելել 61 երկիր ոչ վիզային ռեժիմով կամ մուտքի վիզան տեղում տրամադրելու պայմանով։ Այդ ցուցանիշով Վրաստանը 75-րդն է աշխարհում։

## Վիզային պահանջների քարտեզ
900px|center|thumb|

## Վիզային պահանջներ
### Ոչ վիզային ռեժիմ
Վրաստանի քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ կիրառում է 28 պետություն։

1 - Գալապագոսյան կղզիներ այցելությունը թույլատրվում է միայն նախնական առցանց գրանցման և օդակայանում տրվող տարանցման հսկիչ քարտի հիման վրա

### Պայմանական ոչ վիզային ռեժիմ՝
Վրաստանի քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ՝ որոշակի պայմանների պահպանման դեպքում կիրառում է 4 պետություն։

### Վիզայի տրամադրում ժամանելիս
Մուտքի վիզան ժամանելիս Վրաստանի քաղաքացիներին տրամադրելու ռեժիմ՝ որոշակի պայմաններով կամ առանց դրանց, կիրառում է 33 պետություն։

### Էլեկտրոնային վիզայի տրամադրում
Ստորև նշված 10 երկրները մուտքի վիզան Վրաստանի քաղաքացիներին տրամադրում են էլեկտրոնային ձևով։

## Այլ պետություններ
Վերը բերված աղյուսակներում չնշված պետությունները Վրաստանի քաղաքացիների նկատմամբ կիրառում են վիզային ռեժիմ ընդհանուր հիմունքներով՝ վիզան տրամադրելով նախապես՝ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։

Կատեգորիա:Վիզային պահանջներ ըստ երկրների
Կատեգորիա:Վրաստանի արտաքին քաղաքականություն
Ջերարդո Դոտտորի

**Ջերարդո Դոտտորի** (, ), իտալացի նկարիչ-ֆուտուրիստ, նովեչենտո դպրոցի ներկայացուցիչ։

## Կյանք և արվեստ
Ջերարդո Դոտտորին 1911 թվականին Հռոմում ծանոթանում է Ջակոմո Բալլայի հետ և նրա ազդեցությամբ 1911-1912 թվականներին միանում է ֆուտուրիստական շարժմանը։ 1914-1915 թվականներին նկարիչը հրապուրվում է |ֆուտուրիստական զանազան ստանդարտներով, զորօրինակ *ciclista*: 1920 թվականին նա ստեղծում է աբստրակտ նկարների մի ամբողջ շարք՝ հետևելով ֆուտուրիզմի այնպիսի վարպետներին, ինչպիսիք էին Բալլան, Ջինո Սեվերինին և Ումբերտո Բոչչոնին։ Վերջիններս են դեռևս 1912-1913 թվականներին Իտալիայում հարթել աբստրակցիոնիզմի ուղին։ Մեծ ավանդ է թողել նաև Ջակոմոն իտալական ХХ դարաշրջանի զարդարվեստում. այդ նկարչական ուղիներով նա զբաղվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ 1920-ական թվականներին նկարչի ստեղծագործական կյանքում գլխավոր թեմատիկան դառնում են Երկրի հեռանկարը՝ ուրվագծված երկնքից. այդ ժամանակի ֆուտուրիստական ուղղվածություններից մեկը՝ *Aeropittura*: Ընդ որում հայտնի չէ, թե Դոտտորին երբևէ բարձրացել է ինքնաթիռով երկինք, թե՝ ոչ։

Երբ Իտալիայում մուտք գործեց ֆաշիզմը, Ջերալդոն, ինչպես և շատ իտալացի ֆուտուրիստներ, ողջունում են նոր կառավարությանը։ 1932 թվականին նկարիչ-ֆուտուրիստ Մարիո Սիրոնիի և Էնրիկո Պրամպոլինիի հետ համատեղ Դոտտորին Հռոմում մասնակցում են մի ցուցահանդեսի՝ «*Mostra della Revoluzione Fascista*» («Ֆաշիստական հեղափոխական ցուցահանդես»)։ 1934 թվականին նա մի շարք նակարիչների հետ միասին՝ Ֆիլիպպո Տոմազո Մարինետտի, Բենեդետտա Կապպա Մարինետտի, Ֆորտունանտո Դեպերո և Բրունո Մուրանի, անդամագրվում են Մուսոլինիին ծառայող «*Manifesto della plastica murale*» մանիֆեստին, որպես ագիտացին-պրոպագանդային քարոզիչներ արվեստի բնագավառում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո նկարիչը շարունակում էր աշխատել ֆուտուրիստական ոճին հարազատ և շարունակեց այդ թեմայով անընդհատ պրոպագանդան։

## Գրականություն
* Sylvia Martin «Futurismus», Köln 2005.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարչին նվիրված կայք

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի երկարակյացներ
Ամպը (ֆիլմ)

**Ամպը** (), 2006 թվականի Գերմանիայում նկարահանված գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ։ Պատմության գործողությունները տեղի են ունենում գերմանական փոքրիկ քաղաքում, որտեղի ատոմակայանում վթար է տեղի ունեցել։ Ֆիլմը հիմնված է գերմանացի գրող Գուդրուն Պաուզևանի համանուն գրքի վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունում Շլից քաղաքում։ Երբ մոտակայքում տեղակայված ատոմային էլեկտրակայանում տեղի է ունենում վթար, Շլիցն առաջինն է ընկնում աղտոտման գոտում։ Գլխավոր հերոսուհու՝ Հաննայի մայրն այդ ժամանակ մեկնել էր այլ քաղաք, որը գտնվում էր վարակված գոտում։ Այնտեղ էլ նա մահանում է։ Հաննայի եղբորը՝ Ուլիին հարվածում է մեքենան, երբ նրանք փորձում են փախչել ռադիոճառագայթված ամպից։ Հաննան ստանում է ճառագայթման մեծ չափաբաժին։

Բայց, այնուամենայնիվ, հերոսուհին փորձում է գտնել իր սիրած տղային և պայքարում է կյանքի համար։

## Դերերում

## Պարգևներ և մրցանակներ
2006 թվականին «Ամպ» ֆիլմն արժանացել է պարգևի լավագույն տղամարդու և կնոջ դերերի համար «Նոր դեմքեր» կինոմրցանակաբաշխությունում։ Մեկ տարի անց Բավարիայի կինոփառատոնում ֆիլմը ճանաչվել է երիտասարդների համար լավագույն ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Ուսիլյոսի սարկոֆագ

**Ուսիլյոսի սարկոֆագ** (**Ուսիլյոսի քարատապան**, ), Պալենսիա պրովինցիայի Ուսիլյոս քաղաքում հայտնաբերված Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանի 2-րդ դարի քանդակ, որը գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում։

## Պատմություն
Քանդակը կիարառվել է 960 թվականին կոմս Մոնսոն Ֆերնանդո Անսորեսի հուղարկավորության ժամանակ։ Այժմ պահպանվում է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանում, որտեղ բերվել է 1870 թվականին Պալենսիայի Սուրբ Մարիամ կոլեգիալ եկեղեցուց։ Քանդակի մասին առաջին տեղեկություներն ստանում ենք 16-րդ դարում, երբ պատմաբան Ամբրոսիո Մորալեսը ուսումնասիրում է այն և եզրակացնում, որ այն եղել է եկեղեցու խորանի ավետարանի կողքին՝ հին հարթ կամարի ներքո։ Քանդակը ուսումնասիրել են նաև 1832 թվականին Սեանը, 1886 թվականին՝ Կվադրադոն, 1872 թվականին՝ Աուրելիո Ֆերնանդես Գուեռան։

Քանդակը պատրաստված է մարմարից և ներկայացնում է Օրեստեսի պատմությունից տարբեր տեսարաններ՝ հոր՝ Ագամենոնի մահվան վրեժի տեսարաններ։ Հարթաքանդակը ընթերցվում է ձախից աջ, Օրիեստեսը Ֆուրիայի (բարկության աստվածուհի) ուղեկցությամբ սպանում է Աեգիստուսին։ Վերջին տեսարանում Օրեստեսը սկսում է Դելֆյան տաճարի սրբագործումը։

## Պատկերասրահ

Husillos M.A.N. 02.JPG
Husillos M.A.N. 03.JPG
Husillos M.A.N. 04.JPG


## Գրականություն
García y Bellido, Antonio. Esculturas romanas de España y Portugal (en castellà). Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1949.
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի կայքը
* Sarcófago de Husillos: Un modelo para la escultura del románico dinástico 
* Imágenes del sarcófago en la web del museo

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Ռոմանտիզմի թանգարան (Մադրիդ)

**Ռոմանտիզմի թանգարան** (), արվեստի թանգարան Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում՝ տեղակայված 18-րդ դարի շենքում։ Թանգարանը բացվել է 1924 թվականին որպես *Museo Romántico*, իսկ 1962 թվականին ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում։ Թանգարանը վերակազմավորվել է 2009 թվականին և իր գործունեությունն սկսել է մի փոքր այլ անվանումով։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է իսպանացի ռոմանտիկ գրող Մարիանո Խոսե դե Լառային առնչվող նմուշներ։

2014 թվականին թանգարանն ունեցել է 93.000 այցելու։

## Պատկերասրահ

Museo Romántico (Madrid) 01.jpg
WLM14ES - Museo Nacional del Romanticismo (comedor) (Madrid) - Mario RM.jpg
Museo del Romanticismo, auditorio.JPG
Museo Romántico - Lllamadores.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 1.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 15.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 17.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 9.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 22.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 3.jpg
Museo del Romanticismo de Madrid 13.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web oficial del Museo.
* Obras del Museo del Romanticismo en el catálogo colectivo de la Red Digital de Colecciones de Museos de España (Cer.es).
* Cuadernillo itinerario.
* Reportaje sobre el Museo en El Mundo.
* El Museo en Google Art Project.
* Labor del Museo del Romanticismo en Social Media.

Կատեգորիա:1924 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:1924 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մադրիդի թանգարաններ
Գուդեայի արձան

**Գուդեայի արձան** (), Մ. թ. ա. 2.550-2520 թվականների արձանիկ։ Գտնվել է Միջագետքում շումերական ժամանակաշրջանում։

## Պատմություն
Քանդակում կերտված է ձեռքերը միացրած 21 սմ բարձրությամբ աղոթող շումերացի, ով հագին ունի կաունակես, աչքերը լաջվարդ են։ Արձանիկի որոշ կտորներ չեն պահպանվել։ Այն ձեռք է բերվել 2001 թվականին Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի համար, որտեղ ցուցադրվում է հանրությանը։

## Տես նաև
* Միջագետք
* Շումեր
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* → Página de la escultura del Orante de Gudea del Museo Arqueológico Nacional de Madrid

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Մարգարիտ Բաբայան

**Մարգարիտ Ավետիքի Բաբայան** (), հայ դաշնակահարուհի, երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), երաժշտագետ, մանկավարժ։

Ավետիք և Սոֆյա Բաբայանների դուստրը։

## Կենսագրություն
Մարգարիտ Բաբայանը ծնվել է Գերմանիայի Գոթա քաղաքում։ 1901-1904 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանում, որտեղ դաշնամուրի դասեր է առել Մ. Իպպոլիտով-Իվանովից, Կ. Ալիխանովից, համերգներ տվել Անդրկովկասի քաղաքներում, առանձին գրքույկով հրատարակել է Վ. Վիլդերի «Լյուդվիգ վան Բեթհովեն» աշխատության հայերեն վերապատումը (1896), աշխատակցել մամուլին։ Ձայնը մշակել է Փարիզում` Պոյին Վիարդոյի և Արտո դը Պադիլլայի մոտ։ 1901 թվականից մեներգեցողություն է դասավանդել Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանում։ 1904 թվականից ընտանիքով մշտապես բնակվել է Փարիզում, հանդես եկել համերգներով եվրոպական երկրներում։

Երգացանկն ընդգրկել է հին վարպետների, 19-րդ դարի եվրոպական, ռուսական, հայկական դասականների, ինչպես և ժամանակակից կոմպոզիտորների գործերը։ Ունեցել է հարուստ ու ճկուն ձայն, նուրբ և գեղարվեստորեն պարզ կատարում, ստեղծագործության բնույթի և ոճի ճիշտ զգացում։ Կոմիտասի և Արշակ Չոպանյանի հետ հանդես է եկել համերգ-դասախոսություններով։

1911 թվականին Փարիզում հիմնել է մեներգեցողության վարժարան։ 1951 թվականին արժանացել է համաֆրանսիական ստուգատեսի մրցանակին։ Եղել է Կոլոնն-Լամուրյո համերգային ընկերության մենակատար, Ֆրանսիական երգի վարպետների միության և Երաժշտագետների ընկերության անդամ, ֆրանսիական ռադիոյի պաշտոնական մեկնաբան, աշխատակցել է «Լարուս» հանրագիտարանին։

Մտերիմ է եղել Ա. Չոպանյանի, Կոմիտասի հետ, հավաքել վերջինիս ձեռագրերը, հրատարակել որոշ գործեր։

## Կոմիտասը Մարգարիտ Բաբայանի հուշերում
1895 թվականին ծանոթացել է Կոմիտասի հետ, դարձել մերձավոր բարեկամը, 1906 և 1914 թվականներին Փարիզում մասնակցել է նրա համերգներին։ Եռանդուն աջակցել է կոմիտասյան խնամատար հանձնաժողովին։ Հավաքել է Կոմիտասի ձեռագրերը, հրատարակել որոշ գործեր, նրա մասին գրել հոդվածաշար։ 

## Ընտանիք
* Հայր՝ Ավետիք Բաբայան, հիգիենիստ
* Մայրը՝ Սոֆյա Բաբայան, մանկավարժ
* Քույր՝ Շուշանիկ Բաբայան, դաշնակահարուհի
* Քույր՝ Արմինիա Բաբայան, նկարչուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կոմիտասի նամակը Մարգարիտ Բաբայանին 1906, 6 դեկտեմբերի, Փարիզ
*Կոմիտասի նամակը Մարգարիտ Բաբայանին 1909, Ս. Էջմիածին
*Կոմիտասի նամակը Մարգարիտ Բաբայանին 1912, 12 մայիսի, Կ. Պոլիս
*Կոմիտասի նամակը Մարգարիտ Բաբայանին 1913, 7 օգոստոսի, Ս. Էջմիածին

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ մեցցո-սոպրանոներ
Ալեքսանդր Վիլենկին

**Ալեքսանդր Վիլենկին** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս և տիեզերաբան։ Տիեզերական լարային տեսության և քվանտային ծանրության ոլորտում մասնագետ։

## Կենսագրություն
Հայրը՝ Վլադիմիր Վիլենկինը (1916—2001), Խարկովի համալսարանի աշխարհագրական ֆակուլտետի դոցենտ-երկրաբան է։ Գիտական և գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ է։ Նա 1971 թվականին ավարտել է Խարկովի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Իրականացրել է շատ գիտական աշխատանքներ։
1976 թվականին, Ալեքսանդր Վիլենկինը գաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ 1978 թվականից, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մասաչուսեթս նահանգի Մեդֆորդ քաղաքի Թաֆթսի տիեզերաբանության համալսարանում Պրոֆեսոր և տնօրեն էր։

## Ընտանիք
* Կինը՝ կենսաբան Իննա Սիմոնը, Ուկրաինայի ինստիտուտի փորձարարական էնդոկրինոլոգիայի քիմիկոս, դեղագետ և պրոֆեսոր Ի.Բ. Սիմոնայի աղջիկն էր։
* Աղջիկը՝ Սիմոն Ալինան երաժիշտ և գրող էր։

## Հրապարակումներ
* Publications of Alexander Vilenkin @ SPIRES
* Interview with Tufts cosmologist Alex Vilenkin on his new book, «Many Worlds in One: The Search for Other Universes» on the podcast and public radio interview program ThoughtCast. 
* Inflationary spacetimes are not past-complete

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Սարակինոսներ

**Սարակինոսներ** ( — «արևելյան մարդիկ») — ազգություն, որը հիշատակվում է IV դարի հին հռոմեական պատմիչ՝ Ամմիանուս Մարցելինուսի և I — II դարերի հույն գիտնական Կլավդիոս Պտղոմեոսի աշխատություններում։ Ավազակների քոչվոր ցեղ, բեդուիններ, ովքեր ապրել են Սիրիայի սահմանների երկայնքով։
Խաչակրաց արշավանքների ժամանակաշրջանից արևմտյան հեղինակները սարակինոսներ սկսեցին անվանել բոլոր մուսուլմաններին, հաճախ որպես հոմանիշ օգտագործելով «Մավրեր» տերմինը։
Հիմա սարակինոսներ տերմինով պատմաբանները կոչում են VII-ից XIII դարերի ընթացքում Արաբական խալիֆայության բնակիչներին (մինչև Աբբասյան խալիֆայության նվաճումը Մոնղոլական կայսրության կողմից)։

## Այլ կիրառումներ
Սարակինոս միջին դարերում անվանում էին ասպետների համար նախատեսված մարզասարքին։ Մարզասարքը իրենից ներկայացնում է փայտե մարդանման արձանիկ, որի մի ձեռքին ամրացված է վահան, իսկ մյուս ձեռքից շղթայով կապված է ավազով լի պարկ, կառուցվածքը ամրացնում են հատուկ պտտեցվող հարմարանքի վրա։ Ասպետի առաջադրանքն է արագ ձիավարության ընթացքում հարվածել ձեռքի վահանին և հասցնել շրջվել պարկի հարվածից խուսափելու նպատակով։

## Գրականություն
* Daniel, Norman. 1979. *The Arabs and Mediaeval Europe*. Longman Group Limited. ISBN 0-582-78088-8
* Heng, Geraldine. 2004. *Empire of Magic: Medieval Romance and the Politics of Cultural Fantasy*. Columbia University Press ISBN 978-0-231-12527-7
* Kahf, Mohja. 1999. *Western Representations of the Muslim Women: From Termagant to Odalisque*. University of Texas Press ISBN 978-0-292-74337-3

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր
Կատեգորիա:Արաբական աշխարհ
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Պորտուգալիայի թագավորություն

**Պորտուգալիայի թագավորություն** (), Պորտուգալիայի պատմության ընթացքում միապետական ժամանակաշրջան, որը տևել է 1139 թվականի հունիսի 26 մինչև 1910 թվականի հոկտեմբերի 5-ը։ 1908 թվականին կատարված արքայի սպանությունից հետո երկրում տեղի ունեցան շատ ցույցեր գործադուլներ։ Եվրոպական տերություններից բացի, պորտուգալացիները ունեին գաղութներ նաև Հարավային Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում։ 1139-1910 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում թագավորությունում իշխել են հինգ արքայատոհմեր։

## Պատմություն

Պորտուգալիայում միապետություն ստեղծելու պրոցեսը տևեց մեկ դար, իսկ վերացումը երկու տարի (1908-1910)։ Պորտուգալիայի թագավորությունը ստեղծվել է Ռեկոնկիստայի արդյունքում։ Երկրի տարածքը աստիճանաբար մեծացել է Արաբական Խալիֆայության տարածքի հաշվին։ Թագավորության առաջին արքան դառնում է Աֆոնսու I-ը։ Եվրոպական տերություններից բացի պորտուգալացիները ունեին տարածքներ Հարավային Ամերիկայում, Ասիայում և Աֆրիկայում։

## Տես նաև
* Պորտուգալիայի պատմություն

## Գրականություն
* Joaquim Veríssimo Serrão, *História de Portugal: Do mindelo á regeneração (1832–1851)*
* José Mattoso, António Manuel Hespanha, *História de Portugal 4: O Antigo Regime (1620–1807)*, (1998) ISBN 972-33-1311-1
* Simão José da Luz Soriano, *Historia da Guerra Civil e do estabelecimento do governo parlamentar em Portugal: comprehedendo a historia diplomatica, militar e politica d'este reino desde 1777 até 1834* Volume 9 (1893)

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի թագավորություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ
Կատեգորիա:Պիրենեյան թերակղզու պատմական երկրներ
Վիվեզ

**Վիվեզ** (), կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Լան շրջանի կազմի մեջ։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02821:

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 768 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 485 մարդկանցից 334-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 151-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 68,9% է, 1999 թվականին՝ 71,5%)։ 334 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 301-ը (159 տղամարդ, 142 կին), գործազուրկ է եղել 33 մարդ (14 տղամարդ և 19 կին)։ 151 պասիվներից 47 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 62-ը՝ թոշակառու, 42-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վիվեզ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վերսինի (Էնայի գավառ)

**Բովուա ան Վերմանդուա** (), Կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Սեն Կանտեն շրջանի կազմի մեջ։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02788։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 467 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 279 մարդկանցից 178-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 101-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 63,8% է, 1999 թվականին՝ 66,7%)։ 178 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 157-ը (89 տղամարդ, 68 կին), գործազուրկ է եղել 21 մարդ (9 տղամարդ և 12 կին)։ 101 պասիվներից 27 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 37-ը՝ թոշակառու, 37 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վերսինյի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ոսկե գավաթներ Աքստրոկիից

**Ոսկե գավաթներ Աքստրոկիից** ( ), Մ. թ. ա. 7-ր դարի ուշ բրոնզեդարյան ոսկե զույգ գավաթներ։

## Պատմություն
Ոսկե զույգ գավաթները հայտնաբերվել են 1972 թվականի օգոստոսի 17-ին Տեոդորո Մարտինես դե Անսորեայի կողմից Աքստրոկի (Գիպուսկոա նահանգ) կոչվող վայրից։

Ըստ երկրաչափական ձևավորման՝ մեկնաբանվել են իբրև արևի խորհրդանիշ։

## Տես նաև
* Բրոնզի դար
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

## Գրականություն
* Almagro Basch, M. (dir.), Noticiario arqueológico hispánico, Prehistoria (2), Comisaría General de Excavaciones Arqueológicas-Dirección General de Bellas Artes, Madrid, 1973.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ayuntamiento de Escoriaza

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Բովուա ան Վերմանդուա

**Բովուա ան Վերմանդուա** (), կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Սեն Կանտեն շրջանի կազմի մեջ։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02060։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 199 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 181 մարդկանցից 124-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 57-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 68,5% է, 1999 թվականին՝ 71,5%)։ 124 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 115-ը (66 տղամարդ, 49 կին), գործազուրկ է եղել 9 մարդ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 57 պասիվներից 19 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 22-ը՝ թոշակառու, 16 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ.Բովուա ան Վերմանդուա 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աֆոնսու I

**Աֆոնսու I ** (, ), հայտնի է նաև **Աֆոնսու Էնրիկեշ** (), **Աֆոնսու Մեծ** () և **Աֆոնսու Հիմնադիր** () — Պորտուգալիայի թագավորության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Աֆոնսուի և նրա մոր՝ Թերեզայի հարաբերությունները լավ չէին։ Երբ Աֆոնսուն ընդամենը տասնըմեկ տարեկան էր արքեպիսկոպոս Բրագին դարձրեց Աֆոնսուին իր մոր դեմ գործող ընդիմության առաջնորդ, սակայն անհաջողությունից հետո Թերեզա վռնդեց Բրագիին և Աֆոնսուին երկրից։ Երեք տարի անց Աֆոնսուն դարձավ ասպետ ղեկավարեց բանակը և փորձեց վերադարձնել իր հողերը։ Նա հաղթանակ տտարավ իր մոր ուժերի նկատմամբ Գիմերայշում, և վռնդեց վերջինիս երկրից։ Մորը հաղթելուց հետո նա իր ուշադրությունը սևեռեց մավռերի վրա, 1139 թ. հուլիսի 25-ին Օուրիկի ճակատամարտում կարևորագույն հաղթանակ տարավ, որից հետո նրա զինվորները նրան հռչակեցին Պորտուգալիայի արքա։ Հռոմի Պապի աջակցությունը շահելու նպատակով նա կառուցեց շատ եկեղեցիներ իրեն և իր թագավորությունը հայտարարեց, որպես Եկեղեցու ծառաներ խոստացավ վռնդել զավթիչ մուսուլմաններին Պիրենեյան թերակղզուց։ 1146 թ. մուսուլմաններից հետ վերցրեց Սանտարենը, իսկ 1147 թ. Լիսսաբոնը։ 1179 թ. Եկեղեցուն շնորհեց շատ արտոնություններ, Ալեքսանդր III Հռոմի Պապը նրան հռչակեց Պորտուգալիայի արքա։ 1185 թ. դեկտեմբերի 6-ին Աֆոնսուն մահացավ Կոիմբռայում։ Վերջինս Պորտուգալիայում համարվում է, որպես անկախության հիմնադիր և ազգային հերոս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Diogo Freitas do Amaral, *D. Afonso Henriques*. Lisboa: Bertrand, 2000. ISBN 972-25-1157-2.

Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի թագավորներ
Օուրիկի ճակատամարտ

**Օուրիկի ճակատամարտ**, ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1139 թվականի հուլիսի 25-ին արքայազն Աֆոնսու I-ի գլխավորած պորտուգալական բանակի և Ալի իբն Յուսուֆ ղեկավարած Ալ-Մոհադների պետության միջև։ Մարտը ենթադրաբար տեղի է ունեցել Պորտուգալիայի հարավում գտնվող Օուրիկ գյուղաքաղաքի մոտ: Չնայած ուժերի խիստ անհավասարությանը մարտում հաղթեցին պորտուգալացիները՝ ինչը սկիզբ դրեց մավրերի վտարմանը Պիրենայան թերակղզուց։ Հաղթանակից հետո Աֆոնսու I-ի զինվորները նրան հռչակեցին (՝ Պորտուգալիայի արքա։ Հետո Աֆոնսուն Լամեգա քաղաքում հրավիրեց ժողով, որի ընթացքում գահ ստացավ արքեպիսկոպոս Բրագանասից։ Այս պահից սկսած Պորտուգալիան փաստացի ազատվում է Կաստիլիայի թագավորությունից վասսալային կախվածությունից, և հռչակվում է անկախ։

## Տես նաև
Ռեկոնկիստա
Աֆոնսու I

## Գրականություն

* Benjamin Vincent, *A Dictionary of Biography — Past and Present — Containing the Chief Events in the Lives of Eminent Persons of All Ages and Nations. Preceded by the Biographies and Genealogies of the Chief Representatives of the Royal Houses of the World* (2006) ISBN 978-1-406-79392-5
* F. H. Ungewitter, *Europe Its Past and Present Condition* (2009) ISBN 978-1-113-71111-3
* Kate Milner Rabb, *National Epics* (2008) ISBN 978-1-408-68891-5
* História e histórias-Castro Verde, Joaquim Boiça/Rui Mateus, Artinvento, Região de Turismo da Planicie Dourada/Câmara Municipal de Castro Verde; ISBN 978-972-97418-9-0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռեկոնկիստայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:12-րդ դարի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:1139 Եվրոպայում
Ավգուստո Ֆերնանդես դե Ավիլես

**Ավգուստո Ֆերդինատես դե Ավիլես**, (, ), 20-րդ դարի իսպանացի հնագետ։

## Կենսագրություն
Եղել է Անտոնիո Գարսիա ի Բեյիդոյի աշակերտը։ Դոկտորական դիսերտացիան պաշտպանել է Անտոնիո Գարսիա ի Բեյիդոյի ղեկավարությամբ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում, Ալբասետե նահանգի «Սրբերի բլուր» պեղումներ թեմայով։ Երկուստեք համագործակցությունը եղել է շարունակական։
Եղել է Մուրսիա քաղաքի հնագիտական թանգարանի տնօրեն, ավելի ուշ՝ Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի «Անտիկ ժամանակաշրջանի» բաժնի պետ, 1940 թվականից՝ Գարսիա ի Բեյիդոյի հիմնադրած «Իսպանիայի հնագիտական արխիվ» ամսագրի քարտուղար։

1942 թվականին հրատարակել է աշխատություն նվիրված իսպանական բնապաշարներով լի վայրերին։
Համագործակցելով Գարսիա ի Բեյիդոյի հետ պեղումներ է կատարել Մուրսիայում, Ռիոխայում, Նավառա, Պալենսիայում, Բիսկայայում, Կանտաբրիայում։

1941 թվականին նշանակվել է Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն, որտեղ պաշտոնավարել է երկու ժամանակաշրջան՝ 1941-1952 թվականներին և 1967 թվականից մինչև մահ 1968 թվական։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Augusto Fernández de Avilés en homenaje, de Juan Blánquez Pérez, Lourdes Roldán Gómez y Helena Jiménez Vialás. Universidad Autónoma de Madrid, 2006. ISBN 84-930824-8-1

## Արտաքին հղումներ
* Universidad Autónoma de Madrid: Homenaje a Augusto Fernández de Avilés.
* Augusto Fernández de Avilés

Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեններ
Բուրգինիոն սու Կուսի

**Բուրգինիոն սու Կուսի** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02107։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 91 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 62 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 46-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 74,2 է, 1999 թվականին՝ 57,1%)։ 46 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 37-ը (24 տղամարդ, 13 կին), գործազուրկ է եղել 9 մարդ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 16 պասիվներից 3 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 4-ը՝ թոշակառու, 9 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Բուրգինիոն սու Կուսի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բուրգինիոն սու Մոնբավեն

**Բուրգինիոն սու Մոնբավեն** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Լան-1 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02108։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 133 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 74 մարդկանցից 52-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 22-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 70,3, 1999 թվականին՝ 84,0%)։ 46 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 52-ը (23 տղամարդ, 29 կին), գործազուրկ է եղել 6 մարդ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 22 պասիվներից 5 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 12-ը՝ թոշակառու, 5-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Բուրգինիոն սու Մոնբավեն 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Րաֆֆի (երգիչ)

**Րաֆֆի Գավուքյան** (, ), եգիպտահայ ծագման կանադական երգահան, երգիչ, գրող և հակապատերազմական շարժման ակտիվիստ, *Centre for Child Honouring* կազմակերպության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կահիրեում՝ հայ ծնողների ընտանիքում։ 1958 թ. տեղափոխվել է Կանադա։ Հայրը և եղբայրը հայտնի լուսանկարիչներ են։

1970-ականներից ճանաչվել է որպես անգլալեզու աշխարհի ամենաժողովրդական մանկական երգիչ։

### Սկավառակագրություն
* *Good Luck Boy* (1975)
* *Singable Songs for the Very Young* (1976)
* *[[Adult Entertainment (Raffi album)|Adult Entertainment]]* (1977)
* *More Singable Songs* (1977)
* *The Corner Grocery Store* (1979)
* *[[Baby Beluga]]* (1980)
* *Rise and Shine* (1982)
* *Raffi's Christmas Album* (1983)
* *One Light, One Sun* (1985)
* *Everything Grows* (1987)
* *Raffi in Concert with the Rise and Shine Band* (1989)
* *[[Evergreen Everblue]]* (1990)
* *Raffi on Broadway* (1993)
* *[[Bananaphone]]* (1994)
* *Raffi Radio* (1995)
* *Country Goes Raffi* (2001) (tribute album)
* *Let's Play* (2002)
* *Quiet Time* (2006) (compilation)
* *Resisto Dancing – Songs of Compassionate Revolution* (2006)
* *Animal Songs* (2008) (compilation)
* *Songs of Our World* (2008) (compilation)
* *Communion* (2009)
* *Love Bug* (2014)
* *Owl Singalong* (2016)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Child Honouring

Կատեգորիա:Կանադահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Կանադահայ երգիչներ
Կատեգորիա:Կանադահայ արձակագիրներ
Վեռնյոյ սյուր Սեռ

**Վեռնյոյ սյուր Սեռ** (), Կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Սեն Կանտեն շրջանի կազմի մեջ։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02787։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 199 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 171 մարդկանցից 132-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 39-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,2% է, 1999 թվականին՝ 72,4%)։ 132 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 119-ը (63 տղամարդ, 56 կին), գործազուրկ է եղել 13 մարդ (4 տղամարդ և 9 կին)։ 39 պասիվներից 15 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 16-ը՝ թոշակառու, 8 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ.Վեռնյոյ սյուր Սեռ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էդիկ Կարախանյան

**Էդիկ Օնիկի Կարախանյան** (ծնվ. 1964թ.), ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։

## Կրթություն
* 1971-1981 թթ. - սովորել և ավարտել է Կիրովականի Վ. Տերյանի անվան թիվ 5 միջնակարգ դպրոցը։
* 1990 թ. - Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի Կիրովականի մասնաճյուղի մեխանիկա-մեքենաշինության ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1983 թ. - աշխատել է Կիրովականի հաստոցաշինական գործարանում որպես բանվոր։ 
* 1983-1985 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 
* 1985-1989 թթ. - աշխատել է Կիրովականի գազի սպասարկման ծառայությունում։ 
* 1989-1997 թթ. - «Արենա» կոոպերատիվի հիմնադիր նախագահ։ 
* 1997-2000 թթ. - աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ Վանաձորի մասնաճյուղի «Քիմիագործ» տեղամասում։ 
* 2002 թ. ընտրվել է Վանաձորի ավագանու անդամ։
* 2006 թվականից - «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ։
* 2007 թվականից - «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության «Գուգարք» տարածքային կազմակերպության խորհրդի նախագահ։
* 2009 թ. հուլիսի 13-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզպետի տեղակալ։
* 2011 թվականից - «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ։
* 2012 թ. առաջադրվել է Վանաձորի քաղաքապետի թեկնածու։
* 2012 թ. հուլիսի 27-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Լոռու մարզպետի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Պարգևներ
* «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անվանական ոսկե կրծքանշան (2012)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սարդարաշեն

**Սարդարաշեն**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևելյան հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 25 կմ հեռավորութան վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 972,5 հա տարածք, որից 576,27 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 333,32 հա անտառային հողեր։ Սարդարաշեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Կարկառ գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 4 աղբյուրներ` «Շենին նով», «Ցորտ», «Նոր շենին» և «Կտողնուն»։

## Բնակչություն
Սարդարաշեն համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 137 մարդ, կա 29 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Օգտակար հանածոներ
Համայնքի տարածքում առկա են կոպալի հանքային պաշարներ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ. Գևորգ եկեղեցի (18-րդ դար), գերեզմանոց (17-19-րդ դարեր), խաչքար (12-13-րդ դարեր), գյուտաղի «Նորշեն» (12-19-րդ դարեր), սրբատեղի (20-19-րդ դարեր), քարանձավ «Չնգլ», հաշվառված է 30 հուշարձան։

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ

350px|thumb|Եվրոպացի դիվանագետները պատերազմի սկզբից քիչ ժամանակ առաջ:
thumb|350px|Աշխարհի քարտեզը ըստ պատերազմի մասնակիցների 1917 թվականին: Անտանտը կանաչով, Կենտրոնական ուժերը նարնջագույն, չեզոք երկրները մոխրագույնով:

**[[Առաջին համաշխարհային պատերազմ]]ի պատճառները** բազմազան են և քննարկման առարկա։ Պատերազմը սկսվել է Բալկաններում 1914 թվականի հուլիսի վերջին և ավարտվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ խլելով 17 միլին մարդու կյանք և 20 միլիոն վիրավոր։

Երկարաժամկետ վերլուծությունները միտված են բացատրելու ինչու երկու գերտերություններ Գերմանիան և Ավստրո-Հունգարիան մի կողմից և Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Սերբիան և Մեծ Բրիտանիան մյուս կողմից մտան պատերազմի մեջ 1914 թվականին։ Պատերազմի պատճառները հասկանալու համար անհրաժեշտ է վերլուծել քաղաքական, տարածքային և տնտեսական հակամարտությունները, Միլիտարիզմը, դաշինքների ստեղծման պատճառները, իմպերիալիզմը, ազգայնականության աճը և ուժային վակումը Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո։ Մյուս հիմնական պատճառներից կարող են լինել Եվրոպայում ուժային վերադասավորումից հետո տարածքային վեճերը, փլուզված և մասնատված երկրները, սպառազինության մրցավազքը, որը սկսվել էր վերջին տասնամյակներում։

Կարճաժամկետ վերլուծությունները փորձում են բացատրել թե ինչու հենց այդ ժամանակ սկսվեց պատերազմը։ Նրանք վերլուծում են Հուլիսյան ճգնաժամի ժամանակ մեծ տերությունների որոշումները, ինչը առաջացել էր Արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդի և նրա կնոջ սպանությունից հետո 1914 թվականի հունիսի 28-ին։ Սպանությունը կատարել էր Գավրիլո Պրինցիպ, ով ազգությամբ սերբ էր և Երիտասարդ Բոսնիա խմբակցության անդամ էր, որին սատարում էր Սերբիական ազգայնական Սև ձեռք կազմակերպությունը։ Ճգնաժամը ծագեց Ավստրո-Հունգարիայի և Սերբիայի միջև, որում ներքաշվեցին Ռուսաստանը, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Բելգիան և Մեծ Բրիտանիան։ Ճգնաժամի խորացման պատճառներից էր դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությունը մեծ տերությունների միջև։

Ճգնաժամին հաջորդեց մի շարք դիվանագիտական հակամարտություններ Մեծ տերությունների երկրների միջև։ Այս հակամարտությունների հիմնական պատճառը կարող է լինել ուժերի վերադասավորությունը Եվրոպայում սկսած 1867 թվականին։

Պատմաբանները մինչև այժ չեն եկել համաձայնության պատերազմի հիմնական պատճառների շուրջ։ Գոյություն ունեն մի քանի տեսակետներ։ Շատ պատմաբաններ կարծում են, որ պատերազմը ոչ թե սկսել են Գերմանիան և Ավստրո-Հունգարիան, այլ ներքաշված են եղել նաև այլ ուժեր։ Մյուսները կարծում են, որ Գերմանիան երկար ժամանակ պլանավորել էր պատերազմը, երրորդները կարծում են որ Անտնանտի ուժերը ավելի շահագրգռված են եղել պատերազմի սկսվելու հարցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ
Կատեգորիա:Պատերազմի պատճառներ
Դոմինգո Սաստրե Սալաս

**Դոմինգո Սաստրե Սալաս**, (, ), իսպանացի գործարար։ Աշխատանքային գործունեությունը կապված է եղել բանկային համակարգի, մասնավորապես Իսպանիայի ազգային բանկի հետ։

## Կենսագրություն
1903 թվականին 14 տարեկան հասակում աշխատել է Լորկայի Banco de Cartagena-ում։ Բանկային համակարգում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, 1909-1914 թվականներին եղել է աուդիտոր, այնուհետև նշանակվել է Banco de Totana-ի նոր մասնաճյուղի տնօրեն, 1918 թվականին դարձել է Մուրսիայի բանկի մասնաճյուղի տնօրեն։ 1920 թվականին վերադարձել է հայրենի Լորկա քաղաք և ստանձնել է Լորկայում նորաբաց Ալբասետեի բանկի մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնը, այնուհետև մինչև 1924 թվականը եղել է Ալբասետեի կենտրոնական բանկի տնօրեն, 1928 թվականից Իսպանիայի ազգային բանկի տնօրեն։

1973 թվականին իր մետաղադրամների հավաքածուն (տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների ու վայրերի շուրջ 28,000 նմուշ) վաճառել է 200 միլիոն պեսետայով։

## Պարգևներ
* Լորկա քաղաքի ոսկե մեդալ, 1975 թ., ապրիլի 20
* Աշխատանքային արծաթե մեդալ, 1953 թ., մարտի 5

## Գրականություն
* MANUEL J. PELÁEZ, CONCEPCIÓN SERRANO, Historia del Banco Popular de los Previsores del Porvenir, luego Banco Popular Español (1926-2008), 2008.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի գործարարներ
Աշոտ Մուրադյան

**Աշոտ Մուրադի Մուրադյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արարատի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1977-1981 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկամեքենաշինական ֆակուլտետը՝ ինժեներ-մեխանիկի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1982-1991 թթ. - աշխատել է Քաղցրաշենի կոլտնտեսությունում որպես գլխավոր ինժեներ-մեխանիկ։
* 1996-1997 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի առաջին կարգի մասնագետ։
* 1997-1998 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի առաջատար մասնագետ, այնուհետև՝ գլխավոր մասնագետ, ապա՝ բաժնի վարիչի տեղակալ։
* 1998-2009 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի վարիչ։
* 2009 թ. օգոստոսի 6-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Ունի կապիտանի զինվորական կոչում։
* Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի խորհրդական։
* ՀՀ Արարատի մարզպետի պատվոգիր։
* ՀՀ Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավարի պատվոգիր։
* ՀՀ առողջապահության նախարարության պատվոգիր։
* ՀՀ պաշտպանության նախարարության պատվոգիր։
* ՀՀ Արարատի մարզպետի հուշամեդալ։
* ՀՀ պաշտպանության նախարարության «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ։

Ամուսնացած չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Նյարդաբանություն

[265px|մինի|[Դենդրիտների ցանց Հիպոկամպի նեյրոններից ]]

**Նյարդաբանություն**, **նևրոլոգիա**, (նեյրո ․․․ և ․․․ լոգիա), բժշկա–կենսաբանական գիտություն, ուսումնասիրում է նյարդային համակարգի կառուցվածքն ու ֆունկցիան (բնականոն և ախտաբանական վիճակներում), օրինաչափությունները ֆիլոգենեզում և օնտոգենեզում։ Նյարդաբանությունը որպես գիտություն ձևավորվել է 19-րդ դարում։ Նյարդաբանության տեսական հիմքը կազմում են մորֆոլոգիական գիտությունները՝ անատոմիան, հյուսվածաբանությունը, սաղմնաբանությունը և նյարդաֆիզիոլոգիան։

Դեռևս 16-րդ դարում, Անդրեաս Վեզալիուսը զբաղվել է նյարդային համակարգի հարցերով և սկիզբ դրել դրա հետազոտության մորֆո–ֆունկցիոնալ ուղղությանը։ 19-րդ դարում սկսվեցին նյարդային համակարգի մանրադիտակային ուսումնասիրությունները, որոնք հանգեցրին նեյրոնի, հաղորդիչ ուղիների, նյարդային կենտրոնների նկարագրությանը։ Գլխուղեղում և ողնուղեղում հայտնաբերվեցին հատուկ կենտրոններ, որոնցով պայմանավորված էին օրգանիզմի շարժիչ և զգացող ֆունկցիաները։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին գիտնականները զգալի հաջողությունների հասան գլխուղեղի անոթավորման, միկրոկառուցվածքի, նյարդային համակարգի ֆիլոգենեզի և օնտոգենեզի բնագավառում։

Նախկին Խորհրդային Միությունում նյարդաբանության զարգացման վրա հատկապես մեծ ազդեցություն են ունեցել Չեռնիգովսկու, Անոխինի, Լևոն Օրբելու, Էզրաս Հասրաթյանի փորձառական հետազոտությունները։

Նյարդաբանության խոշորագույն կենտրոններ կան Ֆրանսիայում, ԱՄՆ–ում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Լեհաստանում, Ռումինիայում և այլուր։ Տարբեր երկրների նյարդաբանները միավորված են նյարդաբանության համաշխարհային ֆեդերացիայում։ Միջազգային կոնգրեսներ են հրավիրվում 1897 թվականից։

Հայաստանում առաջին նյարդաբանական կաբինետն ստեղծվել է Երևանի քաղաքային պոլիկլինիկայում, 1921 թվականին։ Այնուհետև՝ 1926 թվականին, Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում հիմնվել է նյարդախտաբանության և հոգեբուժության ամբիոնը, պրոֆեսոր Անդրեաս Արզումանյանի գլխավորությամբ։ Խորհրդային շրջանի Հայաստանում նյարդաբանության ոլորտում սկսեցին մասնագիտանալ Երևանի բժշկական ինստիտուտի (այժմ՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարան) նյարդային հիվանդությունների ամբիոնը և Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնները։ Ժամանակի ընթացքում նյարդաբանական բաժանմունքներ հիմնվեցին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), Կիրովականում  (այժմ՝ Վանաձոր), Գորիսում, Էջմիածնում  (այժմ՝ Վաղարշապատ) և այլն։ Հայ նյարդաբաններն ուսումնասիրել են նյարդային համակարգի ախտահարումները նյարդաինֆեկցիաների, մասնավորապես մալարիայի, վնասվածքների ժամանակ։ Հետազոտվել են գլխուղեղի անոթային հիվանդությունները, դրանց պատճառագիտությունը, ախտածնությունը և կլինիկան, գլխուղեղի խորանիստ գոյացությունների ախտահարման պատճառները և դրանց նշանակությունը նյարդային մի շարք հիվանդությունների զարգացման գործում։ Զգալի աշխատանքներ են կատարվել սոմատանյարդաբանության բնագավառում. հատկապես ուսումնասիրվել են պարբերական հիվանդության նյարդաբանական և նյարդաակնաբանական հարադրությունները, որով հնարավոր է դարձել բացահայտել գլխուղեղի հիպոթալամո–մեգէնցեֆալ գոյացությունների դերը նշված հիվանդության զարգացման ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյարդաբանություն
Միշա Վարդանյան

**Միշա Հովհաննեսի Վարդանյան** (), ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։

## Կրթություն
*Ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետը՝ նկարչի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1986-1990 թթ. - աշխատել է Գյումրիի պետական տիկնիկային թատրոնում որպես նկարիչ։ 
*1992-1994 թթ. - Գյումրիի զինվորական կայազորի ռազմական ոստիկանության պետ։

## Պետական և քաղաքական գործունեությունը
*1994 թ. ընտրվել է Գյումրիի քաղաքային խորհրդի նախագահ։ 
*1995 թ. հուլիսի 5-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 1-ին գումարման պատգամավոր թիվ 58 ընտրատարածքից։ «Հանրապետություն» խմբակցության անդամ։
*1999 թ. ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզպետի տեղակալ։

Անկուսակցական։

Վախճանվել է 2009 թ. սեպտեմբերի 5-ին։ 2009 թ. սեպտեմբերի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պարտականությունները 2009 թվականի սեպտեմբերի 7-ից համարվել են դադարած՝ մահվան կապակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:1955 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 6 մահեր
Կատեգորիա:2009 մահեր
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Մանսուր Սուլթանով

**Մանսուր Իսլամովիչ Սուլթանով** (*Մուհամեդմանսուր Շայխիլիսլամովիչ Սոլթանով*, , ), բաշկիր ֆլեյտահար, երաժիշտ, երաժշտական ուսուցիչ։

Առաջին բաշկիր պրոֆեսիոնալ երաժիշտն է։

## Կենսագրություն
Մանսուր Իսլամովիչ Սուլթանովը ծնվել է 1875 թվականի ապրիլի 25-ին, Ռուսաստանում։ Ապրել է մի բաշկիրերեն ազնվական ընտանիքում՝ Սուլթանովներ։

1897 թվականին սովորել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 1903 թվականին արծաթե մեդալով ավարտում է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիաի Կրեչման Վիլգելմի դասարանը։ Այդ տարում ամուսնանում է Ֆ. Ա. Ֆուվակինոյի հետ և նրան միասին մեկնում են Ղրիմ։

1906 թվականին աշխատել է Մեծ թատրոն երաժշտական օրկեստրում, որպես օրկեստորի ֆլեյտաիստ։ Մասնակցել է նաև դիրիժոր Էյհենվալդ Ալեկսանդրովիչի կազմակերկապ օրկեստորային համերգին։

1912 թվականին դարձավ Սարատովյան կոնսերվատորիայի ֆլեյտայի, սոլֆեջիոյի և երաժշտության տեսության ուսուցիչ։ Մասնակցել է նաև դիրիժոր Ալեքսանդր Գլազունովի կազմակերպած սիմֆոնիկ համերգին։

1919 թվականի դեկտեմբերի 19-ին մահացել է տիֆ հիվանդության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ