Տարօրինակ սովորույթներ

**Տարօրինակ սովորույթներ,** հասարակական կամ մշակութային ավանդույթներով ձևավորված վարքաձևեր, հավատալիքներ կամ կանոններ, որոնք կարող են թվալ տարօրինակ, անսովոր, անհասկանալի կամ անտրամաբանական՝ մեկ այլ մշակույթից կամ մտածողությունից նայող մարդու համար։

Այդ սովորույթներն իրենց իսկ մշակույթի ներսում, սակայն, լիովին բնական, ընդունված և հաճախ՝ արժեքավոր են։ Սովորույթը կարող է թելադրված լինել դարերով ձևավորված հասարակական կանոններից։ Այն, ինչ մի հասարակությունում համարվում է բնական, մյուսում կարող է ընկալվել որպես տարօրինակ։ Տարօրինակությունը հարաբերական է, այն կախված է դիտողի փորձից, գիտելիքներից և ընդունված նորմերից։
մինի|250փքս| Ճապոնիա

### Ճապոնիա
* Ճապոնացիներն ամեն կերպ խուսափում են 4 թիվն օգտագործելուց: «Չորս» բառը ճապոներենում շատ նման է հնչում «մահ» բառին: Ինչպես արևմտյան մշակույթում ընդունված է որոշ դեպքերում չկիրառել 13-ը, այնպես էլ Ճապոնիայում 4-ը արգելված թիվ է:Վերելակում երբեք չեք հանդիպի 4 հարկը տանող ցուցանիշ, ծայրահեղ դեպքերում շենքերում բացակայում են անգամ 40, 49 թվերը: 49-ը հատկապես անհաջողակ թիվ է, քանի որ այն հնչում է ինչպես «ցավ մինչև մահ»:
* Քիթ սրբելը հանրային տարածքներում դիտվում է որպես կոպտություն: Ճապոնացիները կողմ չեն նաև թաշկինակի օգտագործմանը հասարակական վայրերում:
* Թեյավճար թողնելը կոպիտ արարք է համարվում:
* Քայլելով ուտելը դիտվում է որպես թափթփվածություն։

* Մետրոյում հատուկ մարդիկ են աշխատում, որոնց գործը ուղևորներին ներս հրելն է: Նրանք համազգեստ և սպիտակ ձեռնոցներ են կրում և աշխատում են հիմնականում պիկ ժամերին:

* Կան հատուկ հողաթափեր լոգասենյակ մտնելու համար և՝ ոչ միայն: Ճապոնիայում սովորություն կա հողաթափեր հագնել, երբ որևէ մեկի տուն ես մտնում, ավանդական ռեստորան, տաճարներ, երբեմն նաև թանգարաններ ու պատկերասրահներ:
* Հյուր գնալիս տանտիրոջը միշտ պետք է նվեր տանել: Նվերը նաև պետք է գեղեցիկ փաթեթավորված լինի:
* Ինքներդ ձեզ խմիչք լցնել չեք կարող: Եթե դուք որևէ մեկին կամ հյուրերին խմիչք եք հյուրասիրում, ապա ինքներդ ձեզ իրավունք չունեք լցնելու: Դա պետք է անի հյուրերից որևէ մեկը:
* Լապշան ճապոնացիներն ուտում են ֆստացնելով: Դա ոչ միայն գռեհիկ չի դիտվում, այլև՝ նշանակում է, որ դուք վայելում եք ուտեստը:
* Ծնողներն իրավունք չունեն երեխային տալու այնպիսի անուն, որը կարող է երկիմաստ լինել կամ ունենալ բացասական նշանակություն։
* Արգելվում է գեր լինել, Նորման գերազանցելու պարագայում ճապոնացուն հատուկ օգնություն են նշանակում քաշը կարգավորելու համար։
* Ճապոնիայում արգելվում է շպրտել կամ փչացնել թղթադրամը, հակառակ դեպքում քաղաքացուն սպասվում է 1 տարվա ազատազրկում կամ 2000 դոլար տուգանք։
* Ճապոնիայում 13 տարեկանից օրենքով թույլատրվում է սեքսուալ հարաբերություններ ունենալ, սակայն ամուսնանալ թույլատրվում է 18 տարեկանից հետո։
* Ճապոնացիները փորձում են երբեք «ոչ» չասել նույնիսկ եթե նրան դուր չգան ձեր որոշ առաջարկներ, նա քաղաքավարիորեն և առանց ավելորդ բացատրությունների կհեռանա թեմայից։
* Ճապոնացիները աներևակայելի քաղաքավարի են։ Եվ նրանք աներևակայելիորեն հպարտ են այս հատկանիշով։ Այստեղ նրանք ձեռք չեն սեղմում, այլ խոնարհվում են։ Դուք պետք է խոնարհվեք այնքան անգամ, որքան դա արել է ձեր նախորդ մարդը։
* Ճապոնիայում այցեքարտ չունենալը համարվում է բացարձակ անպարկեշտություն։ Ահա թե ինչու ճապոնացիները լողավազան են տանում նույնիսկ այցեքարտերի համար նախատեսված հատուկ ջրակայուն փոքրիկ պայուսակներ:
* Այդ երկրում բացարձակ նորմալ երևույթ է, երբ եղբայրը և քույրը միմյանց հետ ընդհանրապես չեն խոսում, և չունեն միմյանց հեռախոսահամարները:
* Ճապոնացի աղջիկներին արգելված չէ շփվել կամ խոսել տղաների հետ մինչև որոշակի տարիքի հասնելը։ Ճապոնացի դպրոցական աղջիկները հաճախ են կրում նավաստու կոստյումներ և հյուսքեր, և շատ ճապոնացի տղաներ էլ՝ աղջիկների դպրոցական համազգեստ, քանի որ դրանք շատ ավելի պայծառ ու գեղեցիկ են, քան տղաների դպրոցական համազգեստները։
* Հին ժամանակներում Ճապոնիայում կարծում էին, որ ծնված երկվորյակներից մեկը բեղմնավորվել է դևի կողմից: Եվ ամեն դեպքում, նրանք ազատվեցին երկու երկվորյակներից էլ՝ առանց պարզելու, թե ով ով է, և միևնույն ժամանակ էլ՝ մորից:

մինի|250փքս| Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
### Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* Չնայած  ամերիկյան հասարակության հանդուրժողականությանը սեռական փոքրամասնությունների նկատմամբ՝ ԱՄՆ-ում այդպիսի սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին արգելված է արյան դոնոր լինել:
* Միացյալ Նահանգների օրենքի համաձայն՝ մարդու տարիքը փոխվում է նրա ծննդյան օրից մեկ օր առաջ: Այսինքն՝ այն մարդիկ, ում 21 տարեկանը վաղն է լրանալու, այսօր ևս կարող են ալկոհոլ գնել (ԱՄՆ-ում ալկոհոլ գնել թույլատրվում է 21 տարեկան և ավելի մեծ անձանց):
* Մեն նահանգում պաշտոնապես արգելված է խուտուտ տալ կնոջ դնչի տակը փոշի հավաքելու համար նախատեսված փետուրներով։
* Օդորակիչը նվազագույն ջերմաստիճանի վրա պահելը ամերիկացիների համար կարևոր է։ Շատ ամերիկացիներ այնքան ցածր ցուցանիշներ են սահմանում (և անընդհատ միացնում են օդորակիչը), որ դրան սովոր հյուրերը կարող են ցանկանալ վերադառնալ կիզիչ արևի տակ:
* Գնումներ կատարել (և ոչ միայն) առանց գիշերազգեստը հանելու։ Հարմարավետությունը ամերիկացիների կյանքի ամենակարևոր բաղադրիչներից մեկն է: Եվ դրա տեսողական հաստատումը կա: Առևտրի կենտրոնում կամ սրճարանում կարող եք հեշտությամբ հանդիպել զույգի գիշերանոցով, և սա թեմատիկ երեկույթի նախապատրաստություն չի լինի:
* Տունը զարդարել ամերիկյան դրոշով։ Ամերիկյան դրոշների առատությունը տարածված երևույթ է բոլոր նահանգներում, և ազգային խորհրդանիշների նկատմամբ նման սերը չի սահմանափակվում միայն լայն պողոտաներով և կառավարական շենքերով:
* Ամերիկյան տներում իսկապես շատ գորգեր կան։ Դրանք կարելի է գտնել լոգարանում, հյուրասենյակում, ննջասենյակում և միջանցքում: 
Զարմանալի է դրանց առկայությունը, քանակը և բազմազանությունը։ Կարող են ինչպես փոքր փափուկ գորգեր, այնպես էլ զանգվածեղ հյուսված գորգեր տարատեսակ երանգներով:

* Օգտագործում են լույսի բոլոր աղբյուրները (բացառությամբ ջահի): Ամերիկյան տներում հազվադեպ եք տեսնում առաստաղի ջահեր, ինչը կարող է բավականին անսովոր թվալ: Այստեղ լույսի աղբյուրները սեղանի և պատի լամպերն են, որոնցից մեկ հյուրասենյակում կարող են լինել շատ ավելի շատ, քան մեր ամբողջ տանը: Մեկ այլ տարածված ինտերիերի դետալ է հատակի լամպերը, և դրանք հաճախ օգտագործվում են որպես լուսավորության հիմնական աղբյուր: Այս մոտեցումը պայմանավորված է ոչ միայն անձնական նախասիրություններով, այլև այն մասնագետների բացակայությամբ, ովքեր կարող են արդյունավետ և էժան տեղադրել առաստաղի լուսավորությունը:
* Տառապում են «չափազանց մեծության» մոլուցքյով։ «Որքան մեծ, այնքան լավ» սկզբունքը ամերիկացիները կիրառում են ամեն քայլափոխի: Ռեստորանում ձեզ կմատուցեն աներևակայելի մեծ չափաբաժին։ Մեկ միջին ամերիկացու համար նախատեսված ուտեստը բավարար է օտարերկրացիների փոքր ընտանիքի համար: Խանութներում կարելի է գտնել երեք և վեց լիտրանոց գինու շշեր:
* Հոլիվուդյան ժպիտ անցորդների համար։  Նրանք պատրաստ են ժպիտ նվիրել շրջապատին: Կարևոր չէ, թե որտեղ են գտնվում՝ խանութում, փողոցում, զուգարանում՝ անծանոթները միևնույն է կժպտան ձեզ:
* Նոր տարի առանց տոնածառի։ Տոնածառը ամերիկյան տներում երկար չի մնում։ ԱՄՆ բնակիչների մեծ մասը Ամանորի գեղեցկությունը դեն է նետում մինչև դեկտեմբերի 31-ը։ Արևմուտքում տոնածառը Սուրբ Ծննդյան խորհրդանիշ է, այլ ոչ թե Նոր տարվա, և այնտեղ Սուրբ Ծնունդը նշվում է դեկտեմբերի 25-ին։
* Տանը կոշիկները չհանելու սովորությունը։ ԱՄՆ-ում կլիման որոշ չափով ավելի մեղմ է, քան Ռուսաստանում, և երկրի ափերին գտնվող մի քանի հսկայական օվկիանոսները նպաստում են ափամերձ քաղաքներում (որտեղ ապրում է բնակչության մեծ մասը) փոշու քանակի նվազմանը, ուստի տանը փողոցային կոշիկները հանելու կարիք չկա

* Ատամի մածուկն օգտագործում են խնամքի ու գեղեցկության համար։ Ամերիկացիները մեծ խնամքով են վերաբերվում իրենց ատամներին, և սա ոչ միայն հիգիենայի, այլև գեղեցկության հարց է: Ձյունաճերմակ ժպիտը ոչ միայն առողջության, այլև հասարակության մեջ կարգավիճակի նշան է: Հետևաբար, շատ ամերիկացիներ մեծ գումարներ են ծախսում ատամների սպիտակեցման, ատամնաբույժի մոտ պարբերաբար այցելությունների և հատուկ ատամի մածուկ գնելու վրա:
* Շատ սառույց օգտագործելը։ ԱՄՆ-ի ռեստորանները հաճախ մատուցում են շատ սառույցով ըմպելիքներ, նույնիսկ եթե դրսում ցուրտ է: Սա այն սովորություններից մեկն է, որը զարմացնում է ռուսներին, քանի որ ռուսները սովորաբար նախընտրում են առանց սառույցի ըմպելիքներ խմել, հատկապես ձմռանը:
* ԱՄՆ-ում թեյավճարը ծառայության պարտադիր մասն է կազմում, և դրա չափը սովորաբար կազմում է հաշվի 15-20%-ը:
* Ամերիկացիները տոներին և արձակուրդներին շատ լուրջ են վերաբերվում: Հելոուինը, Սուրբ Ծնունդը, Անկախության օրը պարզապես հանգստյան օրեր չեն, այլ ամբողջական միջոցառումներ, որոնք ակտիվորեն պատրաստվում են տոնից շատ առաջ: Տները զարդարվում են, թեմատիկ զգեստներ և ուտեստներ են պատրաստվում, ինչը երբեմն չափազանց շատ է թվում ռուսների համար:
* Սեր կենդանիների նկատմամբ։ Ամերիկացիները իրենց կենդանիներին վերաբերվում են որպես ընտանիքի անդամների: Նրանք մեծ գումարներ են ծախսում սննդի, խաղալիքների, հագուստի և նույնիսկ իրենց կենդանիների համար նախատեսված արձակուրդների վրա:
մինի|250փքս| Շվեյցարիա

### Շվեյցարիա
* Շվեյցարիայում արգելվում է ժամը 22:00-ից հետո զուգարանակոնքի ջուրը քաշել: Սրանով իշխանությունները նպատակ ունեն ձերբազատվել ավելորդ աղմուկից՝ հոգ տանելով իրենց քաղաքացիների մասին:
* Ժամանակին ներկայանալը սրբազան պարտականություն է։ Շվեյցարացիների համար ուշանալը համարվում է անպարկեշտ և անհարգալից։
* Շատ լուռ հասարակություն են։ Հանրային վայրերում (հատկապես՝ հասարակական տրանսպորտում) բարձր խոսել կամ ծիծաղել համարվում է անհարգալից վերաբերմունք շրջապատի նկատմամբ։ Լռությունը հարգանք է։
* Հանգստյան օրերին աղմկելը արգելված է (օրինակ՝ լվացքի մեքենա)։ Շաբաթ և կիրակի օրերին հարևաններին չխանգարելու մշակույթն այնքան ուժեղ է, որ շատ շենքերում խստիվ արգելվում է գործի դնել փոշեկուլ կամ լվացքի մեքենա։
* Աղբը տեսակավորելը՝ գրեթե գիտական ճշգրտությամբ։ Շվեյցարիայում աղբը պետք է տեսակավորվի, իսկ որոշ վայրերում սխալ տեսակավորման համար տուգանք է սահմանվում։
* Քաղաքացիական համեստություն։ Շվեյցարացիները շատ համեստ են խոսում սեփական հաջողությունների մասին և հազվադեպ են ցուցադրում նյութական կամ սոցիալական գերազանցություն։
* Բարևելը պարտադիր է՝ նույնիսկ անծանոթին։ Գյուղերում և փոքր քաղաքներում ընդունված է բարևել բոլորին, ում հանդիպում ես՝ նույնիսկ անծանոթին։ Սա հարգանքի նշան է։
* Կենտրոնացվածություն կարգի ու մաքրության վրա։ Շվեյցարական քաղաքներն ու գյուղերն առանձնանում են կատարյալ մաքրությամբ, և մարդիկ անձամբ հետևում են իրենց շրջապատի մաքրությանը։
* Բազմալեզու երկիր՝ լեզուները խստորեն պահպանվում են ըստ շրջանի։ Շվեյցարացիները շատ զգայուն են իրենց լեզվական ինքնության հանդեպ։ Գերմանախոսները չեն խառնվում ֆրանսախոսների գործերին և հակառակը։
* Բանկային գաղտնիքը՝ որպես ազգային հպարտություն։ Շվեյցարիան հայտնի է իր խիստ գաղտնի բանկային համակարգով։ Թեև այժմ կան միջազգային ճնշումներ, այս մշակույթը խոր արմատներ ունի։
* Թանկարժեքությունը որպես կյանքի մաս։ Շվեյցարիայում գրեթե ամեն ինչ թանկ է։ Շվեյցարացիներն իրենք էլ գիտեն դա, բայց շատ կարևորում են որակը։
* Ժամանակացույցով կյանքը՝ նույնիսկ երեխաների համար։ Ամեն ինչ արվող է ըստ օրակարգի՝ աշխատանքից մինչև հանգիստ, երեխաների խաղը կամ այցելությունները։

* Երրորդ դեմքով խոսելը քաղաքավարության նշան է։ Շատ տարածված է օգտագործել «Դուք»-ի հոլովներ։
* Քաղաքացիական պաշտպանությունն ընդունվում է շատ լուրջ։ Շվեյցարացի տղամարդիկ պարտադիր ռազմական պատրաստություն են անցնում, իսկ տանը զենք պահելը՝ կարգավորված է, բայց ընդունված։
* Արձակուրդներին միայնակ լեռ բարձրանալը կամ տուրիստական մենություն։ Շվեյցարացիները գնահատում են անձնական տարածքն ու բնության հետ մենակ մնալը։ Սա շատ տարածված ձև է հանգստանալու։
* Ձյան մաքրումը՝ ինքնաբերական համայքային պարտականություն։ Շատ վայրերում ընդունված է, որ յուրաքանչյուր մարդ մաքրի իր տան դիմացի մայթը ձյունից՝ ամեն առավոտ, նույնիսկ կիրակի։
մինի|250փքս| Հայկական լեռնաշխարհ

### Հայաստան
* Հայկական ամենահին սովորույթներից մեկը տղամարդկանց մորուք պահելն էր: Դա համարվում էր տղամարդկության նշան, իսկ եթե մորուքը սպիտակ մազեր չուներ, ավելի մեծ պաշտոններ էին զիջում այդ տղամարդուն: Մորուքը պահում էին նաև հարազատներից մեկի թաղման ժամանակ, կամ հոգևորականները, որոնց մորուքն ինչքան երկար էր, այնքան բարձր պաշտոն ունեին նրանք:
* Ծանրակշիռ հյուրընկալություն՝ նույնիսկ անծանոթներին։ Հայերը հաճախ չեն սպասում հրավերի, եթե մտնում ես տուն, հյուր ես՝ պետք է կերակրվես։ Սեղանը հաճախ գերբազմազան է, անկախ առիթից։
* Հարսանիքների մեծ շուքով անցկացումը։ Հարսանիքները կարող են տևել 2-3 օր, հարյուրավոր հյուրերով, և շատ ծախսատար են՝ երբեմն՝ վարկով։ Դա համարվում է «գերդաստանի պատվի հարց»։
* Ընտանիքի գերակշռող դերը անձնական որոշումների մեջ։ Ծնողները հաճախ խիստ ներգրավված են զավակների կրթության, կարիերայի, ամուսնության հարցերում։ Այդ միջամտությունը երբեմն ընկալվում է որպես հոգատարություն, բայց երբեմն՝ ճնշում։
* Սեղանի շուրջ հացուտի ու կենացների արարողակարգ։ Կենացները պարտադիր են։ Տարեցը կամ ընտանեկան ղեկավարը բացում է խոսքը, իսկ մյուսները սպասում են հերթին։ Բարձրաձայն կենացներ, երբեմն պատմություններով։
* Ամաչել խոսել բացասականի մասին հանրային միջավայրում։ Հայերը հաճախ պահպանում են ընտանիքի խնդիրները գաղտնի և ներկայացնում «ամեն ինչ լավ է» արտաքինը։

* Մոմ վառել և եկեղեցի հաճախել՝ անգամ ոչ դավանավոր լինելու դեպքում։ Շատ հայեր կարող են չլինել կրոնապես ակտիվ, բայց կան հատուկ օրեր ու պահեր, երբ մոմ վառելը կամ մատուռ այցելելը համարվում է «անհրաժեշտ»։
* Մանկության ծիսակարգեր (օրինակ՝ քառասունքի պահում)։ Նորածինին մինչև 40 օր շատերը չեն դուրս բերում փողոց կամ չեն թողնում հյուրեր՝ «աչքից պաշտպանելու համար»։
* Աչք տալու վախ (աչքի ախտից)։ Շատերը դեռ հավատում են, որ որևէ մեկի գովքն ասելը կարող է բերել վատ բախտ։ Դրա համար ասում են՝ «աչքս անզոր», կամ «չար աչքից հեռու»։
* Խմորով բախտ բացել կամ աղ սփռել չարությունից պաշտպանվելու համար։ Տատիկները հաճախ կիրառում են նման ծիսական գործողություններ երեխային կամ տունը «չարից մաքրելու» նպատակով։
* Ձեռքը սրտին դնել՝ բարևելու ժամանակ։ Հատկապես գյուղական վայրերում սա հարգանքի ու ջերմության նշան է։
* Տարեցների նկատմամբ առանձնահատուկ հարգանք։ Ուղիղ չես նստի տարեց մարդու առջև, հաճախ նրան զիջում են տեղ, սպասում են, որ առաջինը խոսի և այլն։
մինի|250փքս| Անգլիա

### Անգլիա
* Խոսել եղանակի մասին՝ անկախ իրավիճակից։ Անգլիացիներն ամենուր խոսում են եղանակի մասին։ Դա համարվում է սոցիալական շփման անվտանգ թեմա և երբեմն նաև լռության ժամանակ լցնող զրույց։
* Էքստրեմալ քաղաքավարություն։ Շատ հաճախ ասում են "sorry", "please", "thank you"՝ նույնիսկ երբ սխալը իրենցը չէ կամ եթե պետք չէ։ Երբեմն նույնիսկ կխոսեն սառնարան
ի կամ աթոռի հետ, եթե պատահաբար հարվածեն նրան՝ ասելով "oh, sorry!".

* Շարունակական թեյ խմելը։ Թեյը ոչ միայն ըմպելիք է, այլ՝ մշակութային արարողություն։ Օրվա ցանկացած պահի կարող են առաջարկել «գավաթ թեյ», հատկապես սթրեսի կամ կոնֆլիկտի ժամանակ։
* Թաքնված հույզեր և էմոցիաների վերահսկում։ Անգլիացիները սովորաբար պահում են հանգստություն՝ նույնիսկ երբ ներսում բուռն զգացումներ ունեն։
* Հումորի յուրահատուկ զգացողություն։ Սիրում են սարկազմ, ինքնազվարճանք, չոր հումոր, ինչը կարող է սխալ հասկացվել այլ ազգերի կողմից։
* Սառը շինություններ՝ առանց բավարար ջեռուցման։ Շատ տներ կան, որոնք հին են ու առանց լավ ջերմամեկուսացման։ Անգլիացիները սովոր են ցրտին՝ նույնիսկ կարճ տաբաթով կարող են դուրս գալ ձմռանը։
* Անկախ եղանակից՝ միշտ հակասական հագուստով են։ Ոմանք ձմռանը կարող են կրել կարճ տաբաթ, իսկ ամռանը՝ բաճկոն։ Դա հաճախ չէ կապված եղանակի հետ, այլ՝ անձնական նախասիրության կամ ալարկոտ ցանկության։
* Փաբերի մշակույթ։ Փաբ գնալը պարզապես ալկոհոլ խմել չէ, այլ՝ սոցիալական հանդիպում, ընդհանրապես «երկրորդ տուն» համարվող վայր։ Լանչը փաբում՝ աշխատանքային օրվա ընթացքում, կարող է նորմալ դիտվել։
* Խիստ պահպանողականություն հերթի հարցում։ Անգլիացիները շատ լուրջ են վերաբերվում հերթերին՝ ցանկացած հերթ խախտելը ընկալվում է որպես շատ անքաղաքավարի վարք։
* Սառը ջուր լվացարաններում՝ առանց խառնիչի։ Շատ անգլիական լոգարաններում կտեսնեք երկու առանձին ծորակ՝ մեկը տաք, մյուսը սառը ջրի համար։ Սա երբեմն պահվում է հին դիզայնի կամ սովորույթի պատճառով։
* Հագնվելու ազատություն՝ անկախ շքեղությունից կամ իրադարձությունից։ Երբեմն կարող են գալ թատրոն ջինսով, կամ հարսանիքի՝ անգլիական ավելի «դեմոկրատական» ոճով՝ նույնիսկ գլխարկով ու կարճ կարճ տաբաթով։
* Տարօրինակ ուտեստների սիրահար են։ Լոբով տոստը, կաղամբով աղանդերները, ձկով քաղցր կարկանդակները կարող են զարմացնել այլ ազգերին։
* Ամռանը արևից «շատ» օգտվելը։ Ամեն փոքրիկ արևոտ օր անգլիացիները դուրս են գալիս արևի տակ՝ արևայրուքի համար, նույնիսկ երբ դեռ սառն է։ Արևը ազգային տոն է։
* Սեփական հույզերն ու բողոքները արտահայտելու փոխարեն՝ նուրբ ակնարկներ կանեն։
* Ատամնաբուժական խնդիրների հանդուրժողականություն։ Ճապոնացիների կամ ամերիկացիների համար անգլիացիների ատամները հաճախ կարող են անբավարար խնամված թվալ՝ չնայած անգլիացիները հազվադեպ են բողոքում։
մինի|250փքս| Ռուսաստանի Դաշնություն

### Ռուսաստանի Դաշնություն
* Կրծքանշաններ հավաքելը Ռուսաստանի ամենակարևոր ավանդույթներից մեկն է: Շատ կրծքանշաններ շատ կարևոր նշանակություն ունեն հավաքողի համար, և նա կամ փոխանակում է դա մտերիմ մարդու հետ, կամ վաճառում է թանկ գնով:
* Ռուսաստանում խուսափում են դեղին գույնի ծաղիկներից, քանի որ դա կնշանակի հարաբերությունների խզում: Արգելվում է նվիրել նաև կարմիր մեխակներ, քանի որ դրանք նվիրում են պատերազմի վետերաններին և դնում են պատերազմում զոհվածների գերեզմաններին:
* Հագնվելու յուրահատուկ ձև կա երկրում։ Աղջիկները, հատկապես քաղաքաբնակները, սիրում են շքեղ հագնվել։ Օրինակ՝ երեկոյան զգեստը և բարձրակրունկները կատարյալ հանդերձանք են քաղաքում զբոսանքի համար։
* Իրերը և ճամպրուկները հավաքելուց հետո ռուսները մեկ րոպե կանգ են առնում «նստի՛ր ճանապարհի համար» արտահայտությամբ։
* Երկար և ձանձրալի բաժակաճառերի սիրահար են։ Միայն ծույլ ռուսը կսահմանափակվի «իր առողջությանը» արտահայտությամբ։ Այսպիսով, երբ մեկը վեր կենա բաժակաճառ ասելու, պատրաստ եղեք հետևել նրա մտքերի ընթացքին հաջորդ կես ժամվա ընթացքում։
* Անտեղի և անհարկի կատակներ։ Ռուսը կարող է ընդհատել իր պատմությունը «և գիտեք, սա ինձ մի կատակ հիշեցրեց» արտահայտությամբ։ Կատակը անպայման կպատմվի, նույնիսկ եթե այն լիովին անտեղի է։
* Ռուսները շնորհավորում են միմյանց բաղնիքն (կամ ցնցուղ) հաջող այցելության կապակցությամբ։
* «Ինչպե՞ս եք» հարցի մանրամասն պատասխան։ Երբ ռուս մարդուն հարցնում եք՝ «Ինչպե՞ս եք», մի՛ սպասեք, որ պատասխանը պարզապես «Շնորհակալություն, լավ» կլինի։ Այստեղ ընդունված է մանրամասն պատմել կյանքի ողջ ներկա իրավիճակի մասին։
* Առանց պատճառի ժպիտներ չկան։ Ռուսները չեն ժպտում հենց այնպես, քաղաքավարությունից դրդված։ Ժպիտը պետք է վաստակել, և սովորաբար ժպիտներ են փոխանակվում ընկերների միջև, և ընդունված չէ ժպտալ անծանոթներին։
* Նոր տարին ավելի կարևոր է, քան Սուրբ Ծնունդը։ Մոռացեք Սուրբ Ծննդյան մասին։ Ձմեռային գլխավոր տոնը Նոր տարին է՝ պարտադիր տոնածառով և դրա տակ նվերներով։
* Սովետական մուլտֆիլմերի սերը մեծ է։ «Դե, սպասի՛ր» (ռուսական «Թոմը և Ջերին»), «Բրեմենյան երաժիշտները», «Ձյունե թագուհին»՝ սիրելի հին մուլտֆիլմեր, որոնք նույնիսկ մեծահասակներն են հաճույքով դիտում։

* Երկար խնջույքներ։ Եթե ընկերները կամ հարազատները հավաքվեն սեղանի շուրջ, նրանք կուտեն և կխոսեն իրենց սրտի ուզածի պես: Ռուսական խնջույքները կարող են տևել ժամերով։
* Պլաստիկե տոպրակներ։ Ռուսները երբեք չեն նետում պլաստիկ տոպրակները, մտածելով, որ պետք կգա մի օր։
* Տոնի համար ինտենսիվ նախապատրաստություն։ Հյուրերի ժամանման պահին միշտ պատրաստվում է շատ ավելի շատ սնունդ, քան կուտվի... Եվ բոլոր ուտեստները լցվում են մայոնեզի հաստ շերտով։
* Մեկ բնակարան մեծ ընտանիքի համար։ Սա բավականին ստանդարտ իրավիճակ է, երբ բոլոր սերունդները՝ ծնողները, երեխաները և թոռները, ապրում են միասին մեկ բնակարանում։
* Նոր ծանոթություններ ամենուր են։ Ռուսները հեշտությամբ նոր ծանոթություններ են հաստատում: Հինգ րոպեից զրուցակիցները դառնում են ընկերներ, իսկ տասը րոպեից արդեն փոխանակվում են թեյի հրավերներով։
* Նվերներ սեղանի համար։ Հրավերքի դեպքում անպայման պետք է ինչ-որ բան բերել սեղանի համար՝ շոկոլադե սալիկ, գինու շիշ: Կարելի է նաև ծաղիկներ բերել (կենտ թիվը պարտադիր է), գլխավորը դատարկ ձեռքերով չգալն է։
* Ծաղիկներ նվիրելու հետ կապված կարող է խնդիր լինել։ Մինչ դրանք նվիրելը, պետք է համոզվեք, որ ծաղկեփնջի մեջ ծաղիկների քանակը կենտ է։ Զույգ թվով ծաղիկները հուղարկավորության համար են։
* Սանկտ Պետերբուրգում՝ Պետրոս և Պողոսի ամրոց տանող կամրջի կողքին կա նապաստակի հուշարձան, որի հարազատները բնակվել են կղզում և մահացել են ջրհեղեղների ժամանակ։ Հաջողություն է համարվում մետաղադրամ նետել նրա վրա և հարվածել դրան։
* Ռուսները չորրորդ ամենաշատ խմող ազգն են աշխարհում՝ Բելառուսից, Մոլդովայից և Լիտվայից հետո։ Մեծ Բրիտանիան 25-րդ տեղում է։
մինի|250փքս| Չինաստան

### Չինաստան
* Հանրային վայրերում խզմզելը (թուք ու հյութ թքելը)։ Շատ չինացիներ, հատկապես ավագ սերնդից, սովորություն ունեն թքել փողոցում, ինչը կարող է զարմանալի կամ տհաճ թվալ օտարերկրացիների համար։ Սա կապված է նախկինում տարածված պատկերացման հետ՝ «լավ է դուրս հանել վատ բանը, քան պահել ներսում»։
* Բարձրաձայն խոսելը կամ բղավել հանրային վայրերում։ Չինական մշակույթում բարձր խոսելաձևը կարող է չդիտարկվել որպես անքաղաքավարի վարք, այլ որպես կենդանության ու աշխուժության նշան։
* Սնվելիս ձայն հանելը (օրինակ՝ ծծկելով ուտելը)։ Նարուտոյի պես նուդլները ձայնով ուտելը Չինաստանում (ինչպես նաև Ճապոնիայում) ընկալվում է որպես սննդի նկատմամբ գոհունակության նշան։
* Խուսափում են չինական «4» թվից։ Չինարենում թիվ 4-ի (四 — sì) հնչյունը մոտ է «մահ» (死 — sǐ) բառին, այդ պատճառով չինացիները խուսափում են այդ թվից՝ շենքերում երբեմն բացակայում է չորրորդ հարկը։
* Չինաստանում չի կարելի ծաղկեփունջ նվիրել տանտիկնոջը: Դա նշանակում է, որ նրա տունն այնքան տգեղ և անշուք է, որ դու ցանկանում ես մթնոլորտը փոխել:
* Սև ու սպիտակ գույների նշանակությունը կարևոր է։ Չինական մշակույթում սպիտակը մահվան ու սուգի գույնն է, ոչ թե մաքրության։ Սևն էլ երբեմն ունի բացասական նշանակություն։
* Շատ անձնական հարցեր՝ առանց ամաչելու Օրինակ՝ «Քանի՞ տարեկան ես», «Ամուսնացա՞ծ ես», «Որքա՞ն փող ես աշխատում» հարցերը կարող են հարցվել առաջին հանդիպման ժամանակ՝ առանց տհաճ մտադրության։
* Սնունդը բաժանելը ընդունված է։ Չինացիները հաճախ կիսում են իրենց ուտելիքը նույն ընդհանուր ափսեից՝ օգտագործելով իրենց ուտելու փայտիկները։ Սա նշանակում է հյուրընկալություն, բայց օտարների համար կարող է անհարմար թվալ։
* Կարմիր գույնի սեր և մեծ հավատացյալություն դրա հանդեպ։ Կարմիրը Չինաստանում հաջողության, երջանկության ու բարեկեցության գույն է, հարսանիքներին հարսն աղջիկը կրում է կարմիր հագուստ, իսկ Նոր Տարվա նվերները տրվում են կարմիր փաթեթավորմամբ։
եթներով։

* Օգտագործվում է դեղամիջոցներ խոտաբույսերից։ Շատ չինացիներ նախընտրում են ավանդական չինական բժշկությունը (խոտաբույսեր, տաքացման մեթոդներ, ակուպունկտուրա)՝ նույնիսկ ժամանակակից դեղորայքի փոխարեն։
* Ճամփորդել խմբերով ու բարձր աղմկոտ խմբերով զբոսաշրջություն անել։ Չինացի զբոսաշրջիկները հաճախ ճանապարհորդում են խմբերով, ու դա երբեմն ուղեկցվում է աղմկոտ վարքով, ինչը կարող է զարմանալի թվալ այլ մշակույթներից եկած մարդկանց։
* Աչքի չեն ընկնում հերթ պահելու մշակույթով։ Չնայած վերջին տարիներին փորձ է արվում շեշտել «քաղաքակրթված հերթը», որոշ վայրերում դեռ կարելի է հանդիպել հերթ չպահելու կամ հրել-բռնելու սովորույթների։
* Շատ բան նկարահանել և լուսանկարել։ Չինացի զբոսաշրջիկները հաճախ սիրում են ամեն ինչ լուսանկարել ու տեսանկարահանել, երբեմն նույնիսկ անսպասելի անկյուններից կամ մարդկանց թույլտվությամբ։
* Չափազանց խնամք երեխաների հանդեպ (հատկապես միակ երեխաների)«Ոսկե սերունդը», որոնք ծնվել են մեկ երեխայի քաղաքականության ժամանակ, հաճախ մեծացել են որպես ընտանիքի կենտրոն, ու նրանց կարելի է տեսնել շատ պաշտպանված և երես տված։
* Սանիտարական դիմակ կրելը ոչ միայն հիվանդության ժամանակ։ Չինաստանում դիմակ կրելը ընդունված է մրոտված օդից, փոշուց կամ նույնիսկ հասարակության մեջ չճանաչվելու համար։
* Չինաստանում ընդունված է «ճպճպացնելով» ուտել: Այդպիսով տպավորություն է ստեղծվում, որ ճաշը քեզ դուր է եկել:
* Կուշտ ուտելուց հետո զկռտում են ի շնորհակալություն խոհարարի։
* Չինացիներին ինչ-որ բան նվիրելիս նույնպես պետք է չափազանց զգույշ լինել։ Նրանց մշակութային ավանդույթները մշակվել են հազարամյակների ընթացքում և փոխանցվել սերնդեսերունդ: Չինացիների մեծամասնությունը նաև սնահավատ է։ Պետք չէ նվիրել սպիտակ ծաղիկներ (խորհրդանշում է մահ), թաշկինակ (խորհրդանշում է հրաժեշտ), հովանոց (խորհրդանշում է անձնական հարաբերությունների ավարտ), 4 կտորից բաղկացած ցանկացած նվեր (4 թիվը խորհրդանշում է մահ), ծղոտե սանդալներ (խորհրդանշում է բաժանում), կանաչ գլխարկ (խորհրդանշում է դավաճանություն։
մինի|250փքս| Գերմանիա

### Գերմանիա
* Գերմանացիների մոտ բացակայում է ընդգծված ազգային հպարտությունը: Սեփական ինքնատիպության մասին գերմանացիների բարձր կարծիք չունեն (ի տարբերություն անգլիացիների): Աչքի են ընկնում մանրախնդրությամբ: Գերմանացին միշտ կենտրոնացված է, լուռ, ծայրահեղ դեպքում մելանխոլիկ է և խստահայաց:
* Գերմանացին առանձնակի սեր ունի երեք առարկաների նկատմամբ՝ կենդանիների, երաժշտության, գույների: Գերմանիայի պատմությունը զարդարում են բազմաթիվ հայրենական կոմպոզիտորների անունները՝ Բեթհովեն, Բախ, Վագներ և այլն:
* Գերմանացի ընտանիքների մեծամասնությունը ընտանի կենդանի է պահում: Տնային կենդանիների՝ շների և կատուների խնամքի համար բազմաթիվ անկանխատեսելի միջոցներով լեցուն են խանութները: Նրանց համար նույնիսկ հյուրանոցներ կան, որտեղ տերերը հանձնում են իրենց կենդանիներին՝   բացակայելիս: Գերմանիայում չորքոտանիները հեռավոր ուղևորության համար տրանսպորտով ուղևորելու ամսական տոմսի արտոնություն ունեն այն դեպքում, երբ երեխաներն այդպիսի արտոնություն չունեն:
* Գերմանացիների համար կարիերա անել՝ նշանակում է երիտասարդ տարիներին ձգտել դառնալ պաշտոնյաներ, այդ դեպքում մինչև կյանքի վերջը տաքուկ տեղն ապահովված կլինի: Զարմանալի չէ, որովհետև թե երիտասարդ, թե ոչ այնքան երիտասարդ պաշտոնյաները՝   չինովնիկները, հարսնացուների մոտ մեծ պահանջարկ ունեն:
* Գերմանիայում կյանքը սկսվում է արևածագով և ավարտվում մայրամուտով: Փոքրիկ երեխաներին սովորաբար քնեցնում են 19:00: Շուտ քնելու սովորույթը պահպանվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում: Այստեղ ընդունված է զանգահարել երեկոյան ժամը 9:00-ից հետո: Իսկ առավոտյան արդեն ժամը 8-ին զանգելը (սովորական օր) միանգամայն տեղին է: Բացառությամբ հանգստյան օրերի. մի զանգահարեք այդ օրերին մինչև ժամը 10-ը:
* Գերմանացիները ծայրահեղ հոգատարությամբ են վերաբերում իրենց բնակարանին: Սկզբում ծնողները իրենք են զարդարում մանկական սենյակները, ընդ որում մեծ մասամբ իրենց ձեռքերով, իսկ հետո սովորեցնում են փոքրերին:
* Երիտասարդ ծնողները, իհարկե, մեծ հուզմունքով են վերաբերվում իրենց զավակներին, բայց չափազանց մեծ հոգատարությամբ աչքի չեն ընկնում: Շատ տարածված է երեխային կրել պայուսակ-կենգուրուի մեջ: Փոքրիկը, որին, ասես, նոր են ծննդատնից բերել, քնած է, իսկ մայրը հանգիստ զբոսնում է սուպերմարկետում - սա սովորական պատկեր է գերմանացիների համար: Երեխային ծնված օրվանից սովորեցնում են, որ մայրիկը ուրիշ գործեր ունի, այնպես, որ պետք է ինքնուրույն հոգաս քո խնդիրները:
* Գերմանիայում ընդունված չէ երեխաներին թողնել տատիկների և պապիկների մոտ, իսկ եթե պետք է, ապա ընդունված է նրանց որոշակի գումար առաջարկել: Շատ գերմանացիներ, երբ լրանում է երեխայի տասնչորս տարին, առանձնացնում են, և երեխաներն այդ տարիքից սկսած առանձին են ապրում: Թե ինչպես են ապրում, ծնողներին կարող է նույնիսկ չհետաքրքրել: Ծնողներն էլ ծերանալիս սովորաբար չեն ապրում իրենց երեխաների հետ: Ապրելով իրենց կյանքը առանձին՝   նրանք երբեմն, եթե միջոցները ներում են, տեղափոխվում են ծերանոց, որտեղ նրանց կարող են պահել՝   ընդունելով փոխարենը նրանց թոշակը:
* Գերմանիայում բարձր են գնահատում ընտանեկան սովորույթները, չնայած երիտասարդ մարդիկ աշխատում են լինել ինքնուրույն: Նշվում են ընտանեկան տոները, հատկապես, Սուրբ ծննդյան տոնը, երբ հայրական կտուրի տակ հավաքվում է ամբողջ ընտանիքը:
* Գերմանական ժողովուրդը շատ տնտեսող է և հաշվենկատ: Ֆինանսների մասին ընդունված չէ խոսել ոչ մի առիթով: Դա յուրաքանչյուրի անձնական գործն է: Երեխաներին տալիս են շատ քիչ գրպանի փող, սովորեցնում են կուտակել, եթե ուզում են ինչ-որ լուրջ բան գնել։
* Խնայողություն և օրինապահություն: Ճշտապահություն և կարգուկանոն ամեն ինչում- ահա գերմանական ժողովրդին բնորոշ գիծը:
* «Ուշանալ չի կարելի» սովորեցնում են վաղ տարիքից: Գերմանիայում ընդունված չէ սպասել նույնիսկ հինգ րոպե: Ճշտապահությունը գերմանացիների այնպիսին է, որ դատարկ փողոցում կարգապահ գերմանացիները անցումի մոտ կկանգնեն և կսպասեն կանաչ լույսին:
* Գերմանացիները բավականաչափ ինքնամփոփ մարդիկ են, այնպես, որ խոսակցության ժամանակ պետք է աշխատել նրանց առանձնապես չմոտենալ, այլ կերպ ասած՝ չներխուժել նրանց մասնավոր կյանք: Եվ չնայած, որ նրանք համարվում են զգացմունքային տեսակետից զուսպ, անհաղորդ ազգ, երբեմն հանդիպման ժամանակ, նույնիսկ ոչ այնքան մոտ ընկերների հետ նրանք կարող են գրկախառնվել և նույնիսկ՝ համբուրվել:
* Գերմանացիների խելամտությունն ու խոհեմությունը իրենց արտացոլումն են գտել լեզվում, որն իր քերականական կառուցվածքով ոչ մի անորոշություն թույլ չի տալիս:
* Ծառայություններ և սպասարկում: Արթնանալ առավոտյան ժամը 4-ին և գնալ աշխատանքի մեքենայով 50-60կմ - սա այստեղ ընդունված է թե տղամարդու և թե տարեց կնոջ համար:
* Շաբաթ օրերն արթնանում են նորից բավականին վաղ: Կիրակի օրը հանգստի օր է: Դա սրբորեն պահպանվում է: Խանութները փակ են, քաղաքային ավտոբուսը չի աշխատում: Լռություն է, առավոտյան լսվում է միայն եկեղեցու զանգերի ձայնը: Երիտասարդությունը հանգստյան օրերին ֆուտբոլ է խաղում, բռնցքամարտ է պարապում: Սիրում են պարել: Երկիրը լեցուն է ֆիթնես և սպորտային այլ ակումբներով: Եվ նրանք բոլորը ակտիվորեն հաճախում են մինչև ծերանալը:
* Գերմանիայում ամեն ինչ կանոնակարգվում է օրենքներով և որոշումներով, այդ թվում, երբ և որտեղ կարելի է, չի կարելի աղմկել: 
մինի|250փքս| Հունաստանի դրոշ-քարտեզ

### Հունաստան
* Ընտանիքը՝ ամեն ինչից վեր։ Հույների համար ընտանիքը սրբություն է։ Նույն ընտանիքի անդամները հաճախ ապրում են կողք կողքի կամ նույն շենքում՝ սերունդներով։ Հաճախ ամուսնացած զույգը դեռ կախում ունի ծնողներից։
* Շատ բարձր և ակտիվ խոսակցական ոճ։ Հույները հաճախ խոսում են բարձր ձայնով, խենթ ժեստերով ու էմոցիաներով, ինչը օտարների համար կարող է թվալ վեճ կամ անհամաձայնություն, բայց իրականում՝ պարզապես սովորական զրույց է։
* Հյուրասիրության «չվերջացող» մշակույթը։ Եթե դու հույնի հյուր ես, ոչ մի դեպքում չեն թողնի սոված գնաս։ Միշտ կստիպեն ուտել ավելին, քան ուզում ես։ Ցանկացած բան կարելի է փոխել, բացի «մի՛ կեր»-ից։
* Մտերիմ շփում՝ նույնիսկ առաջին հանդիպման ժամանակ" Հունական մշակույթում ֆիզիկական շփումը (ձեռք տալ, ուսին թփ տալ, երկու անգամ համբուրել այտերին) նորմալ է, նույնիսկ՝ նոր ծանոթների միջև։
* Խորը հավատք և կապ ուղղափառ եկեղեցու նկատմամբ։ Շատ հույներ չեն կիրառում կրոնական կանոնները ամենօրյա կյանքում, բայց մնում են խորապես կապված եկեղեցու, ծեսերի ու սրբապատկերների հետ։ Մոմ վառելն ու խաչակնքվելը նորմալ է անգամ առօրյա անցուդարձում։
* Չար աչքից (μάτι) պաշտպանվելու հատուկ «կապույտ աչք»։ «Չար աչքից» պաշտպանվելու համար հույները կրում են կապույտ աչքի (mati) հուլունքներ կամ կախարդական փոքրիկ թալիսմաններ։ Սա կարելի է տեսնել թե տներում, թե երեխաների վրա։
* Ծիսական աղ սփռել կամ ջուր ցողել՝ հաջողություն բերելու համար։ Հունական կենցաղում դեռ կենդանի են շատ հին ավանդույթներ՝ ուղղված «վատը հեռացնելուն»։ Սրանցից շատերը ժամանակակից մարդիկ էլ կիրառում են։
* Երբեմն ուտում են շատ ուշ երեկոյան՝ նույնիսկ կեսգիշերին։ Հատկապես ամռանը, երբ շոգ է, ընթրիքը սկսվում է երեկոյան 9-ից հետո և կարող է տևել մինչև կեսգիշեր։
* Ուտելիքի նկատմամբ մեծ զգուշություն ու սեր։ Հունական սննդամթերքը համարվում է հպարտություն։ Տանը պատրաստած ուտեստները գերադասվում են։ Խոհանոցը՝ ազգային ինքնության անբաժան մաս։
* Սուրճը խմում են դանդաղ և ժամերով նստած սրճարանում։
* Հույները չեն խմում սուրճ "ճանապարհին"։ Նրանք ժամերով նստում են սրճարանում, զրուցում, նայում անցնողներին։
մինի|250փքս| Թուրքիա

### Թուրքիա
* Ընտանիքի հետ սերտ կապ՝ նաև մեծահասակ տարիքում։ Շատ թուրք երիտասարդներ ապրում են ծնողների հետ մինչև ամուսնություն, իսկ ամուսնությունից հետո էլ հաճախ են կապի մեջ։ Մայրերը հաճախ ունեն շատ մեծ ազդեցություն որդիների վրա։
* Մայրիկի պաշտամունք (özellikle “anneciğim” մշակույթ)։ Տղամարդիկ հաճախ են շատ կապված իրենց մայրերին, ու դա սոցիալական առումով նույնիսկ հպարտության թեմա է։ Նույնիսկ ամուսնությունից հետո «մայրս ասաց» կարող է գերակայել կնոջ կարծիքի նկատմամբ։
* Հյուրընկալություն՝ չափազանց բուռն ու անկաշկանդ։ Տան դուռը միշտ գրեթե բաց է հյուրերի համար։ Տանը կերակուր միշտ կա՝ հյուրի համար։ Ասել «չեմ ուզում»՝ չի ընկալվում՝ դեռ պիտի առնվազն 3 անգամ մերժես, մինչև ընդունվի։
* Հյուրերին հրաժեշտ տալ՝ նրանց դուրս մինչև փողոց տանելով։ Սովորություն է հյուրին ճանապարհել մինչև դուռ, երբեմն՝ նույնիսկ բակ կամ մեքենայի մոտ։
* Աչքի դեմ կապույտ հուլունք՝ "nazar boncuğu"։ Թուրքերն ու հատկապես մայրերը հաճախ օգտագործում են կապույտ թալիսմաններ՝ չար աչքից պաշտպանվելու համար։
* Աղոթք ու մզկիթ հաճախելը՝ նույնիսկ ոչ դավանավորների կողմից։ Շատերը, անկախ իրենց կրոնական ակտիվությունից, պահպանում են որոշ ավանդական իսլամական սովորություններ՝ օրինակ՝ Ռամազանի ծոմը կամ տոների ժամանակ մզկիթ այցելելը։
* Մինչդեռ հավատալիքների համադրումը չկրոնական բաների հետ։ Օրինակ՝ աղ սփռել դռան շեմին, մետաղի շրշյուն տալ երեխաներին «աչքից հեռու պահելու» համար։
* Թեյ խմելու մոլի սեր՝ օրը տասնյակ բաժակ։ Թուրքերը  ամեն պահի կարող են թեյ խմել՝ աշխատանքում, ճանապարհին, տանը։ Թեյը խմվում է հատուկ փոքրիկ գավաթներից և միշտ պատիվ է հյուրին։
* Ճաշից հետո անպայման քաղցրավենիք պետք է ուտել։ Տիպիկ թուրքական սուրճից հետո՝ անպայման մի բան՝ լոկում, փախլավա և ալյն։
* Ձեռքեր լվանալ ու հյուրին օծանելիք (կոլոնիա) առաջարկել։ Սա դասական հյուրասիրության մաս է, երբ թարմացնող կոլոնիան թափվում է ձեռքերին՝ հյուրի հարմարավետության համար։
* Անձնական հարցեր՝ առանց ամաչելու։ Օրինակ՝ «Ամուսնացա՞ծ ես», «Որքա՞ն ես վաստակում», «Երբ երեխա կունենաս» — ընդունված հարցեր են, հատկապես մեծահասակների կողմից։
* Հպման մշակույթ՝ գրկել, ուսին թփ տալ, դեմքը համբուրել։ Տղամարդիկ հաճախ գրկում են միմյանց, անգամ համբուրում այտերին։ Սա քնքշանքի կամ հարգանքի նշան է, ոչ միանշանակություն չունի։
* Հարգանք տարեցների նկատմամբ՝ ծայրահեղ աստիճանի։ Դրանց կողքին չի նստվում առանց հրավերի, նրանց ձեռքերն են համբուրում Բայրամի ժամանակ։
* Բարձր խոսելն ու աղմուկը նորմալ է։ Թուրքերն ակտիվ, երբեմն՝ ակտիվ խոսող ժողովուրդ են։ Ինչ-որ խմբում բարձր զրույցը չի դիտվում որպես անկարգություն։
* Հարսանիքներ՝ շքեղ ու բազմօրյա։ Հաճախ տոնակատարությունները տևում են մի քանի օր, տարբեր արարողություններով՝ հինա գիշեր, պարեր, փող, նվերներ, խնջույք մեծ ընտանիքի համար։
* Տոն օրերին տան դռները բաց են բոլոր հարևանների ու բարեկամների համար, մարդիկ առանց զանգելու այցելում են իրար։ Սա հարգանքի, հարազատության նշան է։
* Երեխաներին պաշտպանելու հատուկ ծիսակարգեր (ծնունդից հետո)Օրինակ՝ չթողնել դուրս գալ 40 օր, լոգանքից հետո աղ շփել մարմնին, քաղցր ջուր տալ վախը հանելու համար։
* Առանձնահատուկ սեր՝ կատուների նկատմամբ։
* Թուրքիայում կոշիկները հանում են մինչև բնակարան մտնելը։ Ամենից հաճախ դրանք թողնվում են դռան մոտ, շեմից դուրս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սովորույթներ
Կատեգորիա:Ազգություն
Կատեգորիա:Սովորություններ