Շքեղ աղավնի

**Շքեղ աղավնի** (), պատկանում է ընտանի աղավնիների ցանկացած ցեղատեսակի, որը վայրի ժայռային աղավնու ընտելացված ձևն է։ Դրանք բուծվում են աղավնասերների կողմից՝ չափի, ձևի, գույնի և վարքի հետ կապված տարբեր հատկանիշների համար և հաճախ ցուցադրվում են աղավնիների ցուցահանդեսներում, տոնավաճառներում և անասնաբուծական այլ ցուցահանդեսներում։

Կան մոտ 800 աղավնիների ցեղատեսակներ; Հաշվի առնելով բոլոր տարածաշրջանային սորտերը ամբողջ աշխարհում, կարող է լինել 1100 ցեղատեսակ։ Միայն շքեղ աղավնիների եվրոպական ցուցակում նշված է մոտ 500 ցեղատեսակ։ Ոչ մի այլ ընտանի կենդանի չի ճյուղավորվել նման բազմազան ձևերի և գույների։

Հայտնի է, որ Չարլզ Դարվինը խաչասերել է շքեղ աղավնիներին, մասնավորապես՝ Սառցե աղավնուն, որպեսզի ուսումնասիրի տեսակների մեջ տատանումները, այս աշխատանքը կատարվել է նրա «Տեսակների ծագման մասին» բեկումնային հրապարակումից երեք տարի առաջ։

## Աղավնիների ցուցադրություն
thumb|Ցուցադրվում են աղավնիների ցեղատեսակներ (1864)
Տարբեր երկրների աղավնասերները ցուցադրում են իրենց թռչունները տեղական, միջպետական կամ ազգային շոուներում և մրցում միմյանց դեմ մրցանակների համար։ 2008-ին Ավստրալիայում երկրի տիպիկ շոուներից մեկում ցուցադրվել էին հարյուրավոր աղավնիներ և մրցանակներ հաղթողների համար։ Անգլիայում 1800-ականների կեսերին Ֆիլոպերիստերոն միությունը ամենամյա շոուներ էր անցկացնում։ Կար նաև Լոնդոնի կոլումբիարիական միությունը։

Ցեղերի լայնածավալ տատանումները գրավեցին Չարլզ Դարվինի ուշադրությունը և մեծ դեր խաղացին էվոլյուցիայի վերաբերյալ գաղափարների ձևավորման գործում։ Որոշ երկրպագուներ ցուցահանդեսներ են կազմակերպում բացառապես աղավնիների համար։ Մեկը, որն անցկացվում է Բլեքփուլում, որը վարում է Royal Pigeon Racing ասոցիացիան, որին ամեն տարի մասնակցում է մոտ 25,000 մարդ և առաջացնում է շուրջ 80,000 ֆունտ ստերլինգ շահույթ, որը նվիրաբերվում է բարեգործությանը։

Ամենամեծ աղավնիների ցուցադրությունն անցկացվում է Նյուրնբերգում՝ Գերմանիայի ազգային աղավնիների ցուցադրությունը, որը 2006 թվականի ցուցահանդեսում ուներ ավելի քան 33500 աղավնի։

Միացյալ Նահանգներում կան հարյուրավոր տեղական, նահանգային և ազգային աղավնիների ակումբներ, որոնք հովանավորում են շոուներ։ Ամենամեծ շոուներն են *National Young Bird Show*-ն, որն անցկացվում է Լուիսվիլում, Կենտուկիում հոկտեմբերին, և *National Pigeon Association*-ի *Grand National*-ը, որն անցկացվում է տարբեր քաղաքում ամեն տարի, սովորաբար, հունվարին։

## Խոշոր ցեղատեսակների ընտանիքներ
Այս խմբավորման համակարգը հարմարեցված է Ավստրալիայի *Fancy Pigeons* ազգային ստանդարտների գրքից։ Քննարկվել է Միացյալ Թագավորության ստանդարտների նոր գիրքը, որը հետևել է գերմանական և եվրոպական խմբավորմանը։ Այս տարբերակը փոքր-ինչ տարբերվում է եվրոպական խմբավորման տարբերակներից. Հետևյալ համակարգը կամայական է և օգտագործվում է բացառապես ցեղատեսակի ապրանքներ կազմակերպելու համար, քանի դեռ խմբավորումը կարող է ընդունվել ամբողջ աշխարհում։

### Ասիական փետուր և ձայնային աղավնիներ
աջից|մինի|150x150փքս|Ֆանտեյլը փորձում է իրեն ավելի մեծ երևալ
Այս խումբը ներառում է լայնածավալ փետուրների համար մշակված ցեղատեսակներ, որոնք առաջացել են ասիական տարածաշրջանում, ինչպես նաև ցեղատեսակներ, որոնք մշակվել են նրանց շեփորի կամ ծիծաղի ձայնի համար։
* Ֆանտեյլ
* Ֆրիլբեք
* Յակոբին
* Լահոր
* Շեփորահար
* Անգլերեն շեփորահար

### Գունավոր աղավնիներ
աջից|մինի|150x150փքս|Դանի ՍուաբյանԱյս աղավնիների մեծ մասը ծագում է Գերմանիայում և երբեմն նշվում են որպես գերմանական խաղալիքներ։ Կան բազմաթիվ տարբեր սորտեր՝ գույների և գծանշումների լայն ընտրանիով։
* Հրեշտակապետ
* Դանի Սուաբյան
* Սաքսոնական դաշտային աղավնի
* Սթարլինգ
* Ծիծեռնակ
* Թուրինգենյան դաշտային աղավնի
* Սառցե աղավնի

### Ծածկոցները և Բվերը
աջից|մինի|153x153փքս|Աֆրիկյան բու
«Ծածկոցներ» բառն այստեղ վերաբերում է այս սորտերի կրծքավանդակի հակառակ փետուրին։ Այս խումբը աչքի է ընկնում նաև կարճ կտուցներով։
* Աֆրիկյան բու
* Չինական բու
* Իտալական բու
* Հին գերմանական բու
* Արևելյան ծածկոցներ
* Տուրբիտ

### Հոմեր և հավի աղավնիներ
աջից|մինի|150x150փքս|Գերմանացի գեղեցկուհի Հոմեր
Այս խումբը ներառում է ցեղատեսակներ, որոնք ի սկզբանե մշակվել են իրենց տնամերձ ունակության համար և ներառում են շոու տիպի մրցարշավային աղավնիներ։
* Դրագուն
* Անգլերեն փոխադրող
* Գերմանացի գեղեցկուհի Հոմեր
* Փոստային աղավնիներ

### Պուտերներ և Հնձվորներ
աջից|մինի|160x160փքս|Պիգմի պուտեր
Այս խումբը ներառում է ցեղատեսակներ, որոնք բուծվում են խոպոպը փքելու ունակության համար։
* Անգլերեն Պուտեր
* Բրուններ Պուտեր
* Գադիտանո Պուտեր
* Հոլլե Հնձվոր
* Ձիավոր Պուտեր
* Նորվիչ Քրոփեր
* Խոզուկ պուտեր
* Պուտեր
* Վուրբուրգի վահան մշակող սարք
* Հին գերմանական մշակաբույսեր
* Մագպի պուտեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* National Pigeon Association - USA
* Purebred Pigeon Magazine
* National Young Bird Show - USA 
* Fancy Pigeon Portraits
* Egypt Swifts - Pigeon News

Կատեգորիա:Աղավնիներ
Կատեգորիա:Բնություն
Կատեգորիա:Թռչուններ