Հատուկ օդային ծառայություն

մինի|աջից|Հատուկ օդային ուժերի տարբերանիշ
**Հատուկ օդային ծառայություն** (), Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի ստորաբաժանում, որը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1950 թվականի մայիսի 31-ին։ Համարվում է Մեծ Բրիտանիայի հատուկ նշանակության զորքերի (UKSF) մասը և որպես մոդել է հանդիսացել հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների համար ամբողջ աշխարհի տարբեր երկրներում։ *SAS*-ը, Հատուկ նավակային ծառայության, Հատուկ հետախուզական գնդի, Հատուկ նշանակության ուժերի աջակցության խմբի և հատուկ նշանակության 18-րդ կապի գնդի հետ համատեղ ձևավորում են Մեծ Բրիտանիայի հատուկ նշանակության զորքերը՝ հատուկ նշանակության զորքերի կառավարման պետի հրամանատարությամբ։

SAS-ի 22-րդ գունդը ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Գնդի ծառայող «Increment» համահավաք ջոկատը գործում է MI6 արտաքին հետախուզության շահերից ելնելով։

## Պատմություն
[thumb|right|270px|SAS-ը վերադառնում է պարեկությունից: [Հյուսիսային Աֆրիկա, 1943 թվական: Նկարում երևում են Vickers K ամրակցված գնդացիրները:]]
SAS ստորաբաժանումը ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ լեյտենանտ Դևիդ Սթերլինգի կողմից, ստեղծման պաշտոնական ամսաթիվ է համարվում 1941 թվականի օգոստոսի 24-ը։

Ստորաբաժանումը համալրված էր օդադեսանտային զորքերի կամավորներից, որոնց հիմնական խնդիրն էր հանդիսանում ռեյդեր և դիվերսիոն ակցիաներ իրականացնել թշնամու թիկունքում Հյուսիսային Աֆրիկայում։

1946 թվականի նոյեմբերի 30-ին ստորաբաժանումը պաշտոնապես լուծարվել է, սակայն 1947 թվականին Artists Rifles (Բրիտական կամավորական գունդ) ստորաբաժանման հիման վրա ձևավորվել էր ժամանակակից SAS:

## Խնդիրներ
SAS-ի հիմնական խնդիրներն են հանդիսանում՝
* Հատուկ գործողությունները 
* Հակաահաբեկչական գործողություններ ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս 
* Հատուկ նշանակության զինվորների պատրաստում տարբեր երկրներից։

## Կազմակերպչական կառուցվածք
Հատուկ օդային ծառայությունը Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի կորպուս է։ Ներկայացված է երեք գնդերի տեսքով՝ SAS-ի 21-րդ գունդ (Artists), SAS-ի 22-րդ գունդ, SAS-ի 23-րդ գունդ։

Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի տարբերակիչ հատկանիշներ և նշանակություններ.
* SAS-ի 21-րդ գունդը և SAS-ի 23-րդ գունդը համարվում են օգնական ուժեր, դրանց ուժերն ուղղված են Բրիտանական զինված ուժերի ազդեցությունը մեծացնելու վրա (support and influence), նաև մասնակցում են հակամարտությունների կարգավորման գործողություններին։ 
* SAS-ի 22-րդ գունդը իրականացնում է հարձակողական-գրոհային գործողություններ, հակահեղափոխական և հակաահաբեկչական ակցիաներ։

Անվանապես SAS-ի շտաբ-կայանը տեղակայված է Stirling Lines-ում (ստորաբաժանման հիմնադիր Դևիդ Ստերլինգի պատվին), Անգլիայի Հերեֆորդ քաղաքում։ Շտաբը կրում է «Կրեմլ» անվանումը։ Ստորաբաժանումը տեղակայված է Հերեֆորդից հյուսիս-արևմուտք մոտ երեք մղոն հեռավորության վրա, Քրեդենհիլ կոչվող վայրում։

## Սպառազինություն
* Ավտոմատ հրացան Diemaco C7A1
* Կարճափող հրացան Diemaco C8A1
* Ատրճանակ-գնդացիր MP5 և նրա մոդիֆիկացիաները
* Ձեռքի գնդացիր FN Minimi
* Ականանետ M203
* Ատրճանակ Browning Hi-Power
* Ատրճանակներ Sig Sauer P226 և Sig Sauer P228
* Դիպուկահար հրացան L96 A1
* Արկ M18A1 «Կլեյմոր»
* Ատրճանակ HK USP
* Ավտոմատ հրացան HK G36

## Համատեղ գործողություններ
SAS-ը համատեղ գործողություններ է անցկացրել տարբեր երկրների հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների հետ.
*  - Special Air Service Regiment
*  – SBS
*  - New Zealand Special Air Service
*  - Joint Task Force 2 (Հայտնի է նաև JTF 2 անունով)
*  - 1st SFOD-Delta
*  - Sayeret Matkal
*  - GSG9
*  - Unit Interventie Mariniers (Հայտնի է նաև Bijzondere Bijstands Eenheid անունով)

## Հայտնի մարդիկ
* Բեար Գրիլսը 1994-1997 թվականներին ծառայել է SAS-ի 21-րդ գնդում։ 
* Գևին Համիլթոն՝ 19-րդ (լեռնային) դասակի, D գումարտակի, SAS 22-րդ գնդի հրամանատար Ֆոլկլենդյան պատերազմի ժամանակ։ 1982 թվականի հունիսի 10-ին հերոսաբար զոհվել է՝ պաշտպանելով ենթակաների նահանջը։

## Տես նաև
* Հատուկ նշանակության զորքեր
* Բրիտանական կոմանդոս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Who Dares Wins — SAS Info website 
* A website dedicated to British elite units and special forces, including the renowned Special Air Service
* Video footage of the SAS in action at the Iranian Embassy Siege
* Специальная авиационная служба SAS — www.agentura.ru 
* САС - Специальная авиадесантная служба Сухопутных войск ВС Великобритании 

## Լրացուցիչ գրականություն
* 
* Д. Галин. Специальная авиадесантная группа сухопутных войск Великобритании // «Зарубежное военное обозрение», № 11, 2011 стр.41-49

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժեր