open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Համբեր (գետ, թափվում է Օնտարիո)

**Համբեր** (Humber River), գետ Կանադայի Օնտարիո նահանգում։

## Աշխարհագրություն և ջրագրություն
Գետի ավազանը գտնվում է Հարավային Օնտարիոյում՝ Ջորջիան-Բեյ ծոցի և Օնտարիո լճի միջև։ ներառում է Դաֆֆերին և Սիմկո կոմսությունների մի մասը, ինչպես նաև ռեգիոնալ մունիցիպալիտետների՝ Փիլի և Յորքի մի մասը։ Գետի գլխավոր վտակը սկիզբ է առնում Նիագարայի հնագույն ժայռերի թեքությունից, իսկ մյուս վտակը՝ Իստ-Համբերը սկիզբ է առնում Սենտ-Ջորջ լճից, որը գտնվում է Ավրորա (Օնտարիո) քաղաքին մոտ՝ Օակ-Ռիջեյս-Մորեյն բլուրների մեջ, որոնք կազմված են մորենի մեծ մնացորդներից։ Երկու վտակները միանում են Տորոնտոյից հյուսիս և հետո գետը հոսում է մեկ ընդհանուր ուղղությամբ դեպի հարավ-արևելք Մեծ Տորոնտոյով՝ Կանադայի ամենաշատ ուրբանիզացված մեգապոլիսով և թափվում է Օնտարիոյի Համբեր ծովածոց։
Գետի երկարությունը՝ 126]] կիլոմետր, ավազանի մակերեսը՝ 908 կմ²։

## Պատմություն
Գետի ջրավազանը մարդկանց կողմից բնակեցվել է մոտ 9-12 հազար տարի առաջ։ 1615 թվականին այստեղ եկավ առաջին եվրոպացին՝ ֆրանսիացի հայտնի ճանապարհորդ Էթյեն Բրյուլը: Օնտարիոյի առաջին լեյտենանտ-նահանգապետ Ջոն Գրեյվս Սիմկոն գետը կոչել է Անգլիայի Համբեր գետի պատվին։

## Բնապահպանություն
Չնայած այն բանին, որ գետի ավազանը շատ է ուրբանիզացված (տարածքի 55%-ում ընկած են գյուղեր, 45%-ում քաղաքներ), նա տարբերվում է բուսական աշխարհի և բնական պայմանների մեծ բազմազանությամբ։ Գետը հոսում է Կարոլյան անտառով, մարգագետիններով, դաշտերով և ճահիճներով։ Գետի ավազանի մոտ գտնվում են մի քանի այգիներ,այդ թվում նաև Հայ-Պարկը, այգի Կազեմիր-Գրովսկին և այգի Համբեր-Բեյը։

1999 թվականին գետը մտել է Կանադայի հսկվող գետերի ցուցակի մեջ։

## Հեյզել մրրիկ
1954 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Արևադարձային ցիկլոն Հեյզելը փլվեց Տորոնտոյի գլխին։ Քամու արագությունը հասավ 200 կիլոմետր ժամի, իսկ ամեն խորանարդ դյույմում 6 ժամում թափվեց 11 տոննայից ավել մթնոլորտային տեղումներ անձրևի տեսքով, որը ջրհեղեղի պատճառ դարձավ Համբեր և Լիթլ-Դոն գետերի համար՝ ամենաուժեղը ամբողջ մարդկության պատմության արդյունքում։ Գետերի ջրերը բարձրացան 6-8 մետրով, ջուրը իր հետ քշեց ամեն ինչ՝ ծառեր, տներ, կամուրջներ և ճանապարհներ։ Ավերվեցին 50-ից ավել կամուրջներ։ Ցավոք ջրհեղեղը բերեց մարդկային կորուստների, մահացավ 81 մարդ։ 4 հազարից ավել ընտանիք մնաց անտուն։ Տորոնտոն կրեց 100 միլիոն դոլարի վնաս։ Ջրհեղեղից հետո կառուցվեց կանադական առաջին ջրհեղեղ զգուշացնող համակարգ։

## Նկարներ

պատկեր:Hurricane Hazel -- house1.jpg|1954 թվականի հոկտեմբերի 16-ի ջրհեղեղը
պատկեր:Foot of the Humber River Toronto1.jpg|Համբեր գետի գետաբերանը
պատկեր:Toronto - ON - Humber Bay und Humber Bay Arch Bridge.jpg|Կամարային կամուրջը գետի վրա
պատկեր:Humber footbridge 2.JPG|Հետիոտնային կամուրջ
պատկեր:Humber River from the bridge on Lawrence Ave. in Toronto.jpg|Համբեր գետի տեսքը
պատկեր:Railway Bridge over the Humber River in Toronto.jpg|Երկաթագիծ կամուրջը գետի վրա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Ալաս (նեղուց)

**Ալաս** (ինդոն.՝ Selat Alas), նեղուց Փոքր Զոնդիական կղզիների ջրատարածությունում՝ Լոմբոկ և Սումբավա կղզիների միջև։

Միավորում է Խաղաղ օվկիանոսյան Բալի ծովը Հնդկական օվկիանոսի հետ։ Ունի մեծ նշանակություն ջրային տրանսպորտի համար։

## Աշխարհագրական դիրք
thumb|250px|left|Լոմբոկ կղզու արբանյակային պատկերը. Ալաս նեղուցը գտնվում է նկարի ներքևի աջ մասում
Ալասը միավորում է Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային կողմում գտնվող Բալի ծովի ջրատարածությունները և Հնդկական օվկիանոսի հարավային մասը։ Նեղուցի երկարությունը հյուսիսից-հարավ՝ 70 կմ.
Նեղուցը անցնում է ինդենեզիական Լոմբոկ և Սումբավա կղզիների միջով, որոնցից առաջինը գտնվում է նեղուցի արևմտյան կողմում, իսկ երկրորդը՝ արևելյան կողմում։ Բուն նեղուցում՝ ջրատարածության հյուսիսային կողմում, գտնվում են մեծ քանակությամբ փոքր կղզիներ։ Կան նաև կորալային խութեր 
Նեղուցի առավելագույն խորությունը գրանցված է նրա կենտրոնական մասում և կազմում է 180 մ։ Լայնությունը տատանվում 14-30 կիլոմետրի միջև։ Լոմբովը հիմնականում ունի բավականին հարթ եզրագծեր, չնայած իր հարավային կողմում գտնվում է բավականին բարդ ձև ունեցող թերակղզի, որը ձևավորում է մի քանի նեղուցներ։ Նեղուցի երկու կողմից էլ նրա մեջ թափվում են երկու գետեր։
Բոլոր ափամերձ տարածքները խիտ բնակեցված են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Ժողովածու (1950)

**Ժողովածու** (1950), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1950 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Գրիգոր գրիչի կողմից։Ստացողը եղել է Սարգիս վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25x18,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 217 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ լուսանցազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի` 205բ, հետագայի 211ա (1763 թվական), 1ա (1764 թվական)։
## Բովանդակություն
* Քարոզգիրք։
* Մատթ. Ջուղայեցւոյ Յաղագս Վեցօրէից։
* Վարդ. Արևելցւոյ Մեկնութիւն Դանիէլի։
* Վասն կերպի խոստովանութեան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դակիչ

thumb|Մետաղական դակիչ
thumb|Զյոննեկեն ֆիրմայի պատմական դակիչthumb|Ժամանակակից դակիչ
**Դակիչ**, մեխանիկական սարք է նախատեսված թղթի վրա անցքեր բացելու համար։ Սովորաբար դակիչը երկու կլոր անցք է բացում թղթի վրա՝ փաստաթղթերն արագակարում պահպանելու համար, սակայն արտադրվում են նաև դակիչներ, որոնք մեկ անցք են բացում։

## Ստեղծման պատմություն
Դակիչի ստեղծողն է գերմանացի Ֆրիդրիխ Զյոննեկենը Բոննից, նա է առաջինը, ով 1886 թվականի նոյեմբերի 14-ին դիմում գրեց արտոնագիր ստանալու համար։

## Կառուցվածքը և աշխատանքի սկզբունքը
Կառուցված է երկու կլոր ձողով դանակներից (անհարթ ձևերի եզրերը սահուն կտրող), որոնք ձեռքի սեղմումով իջեցվում են թղթի մակերևույթին։ Դանակի տակ բացվածք կա, որտեղ կուտակվում են կտրտված թղթի կտորները։

Դանակներն ամրացված են բռնակին, որը ծառայում է որպես լծակ (դանակները մոտ են պտտման առանցքին)։ Բռնակի տակ գտնվում է զսպանակը, որը թուղթը կտրելուց հետո սարքը բերում է նախնական դիրքին։

## Տարատեսակներ
* Գոյություն ունեն մեկ դանակով դակիչներ, որոնք թույլ են տալիս անցքեր բացել ցանկացած հեռավորության վրա։
* Ստեղծվել են դակիչներ ձևավոր անցքեր բացելու համար։ Եվրոպայում հայտնի ձևավոր անցքեր անող դակիչների արտադրողն է հանդիսանում բելգիական «Atoma» ընկերությունը, որն իր բիզնեսն սկսել է 1946 թվականին։ Ավելի ուշ նրա հետևորդները հանդիսացան հյուսիս-ամերիկյան Levenger (Circa արտադրանքով) և Rollabind ընկերությունները։
* Դակիչ, որը ստանդարտ թղթի վրա միանգամից անում է 11 անցք։ Այն թույլ է տալիս առանց զսպանակի և արագակարի գրքույկից հանել և նրա վրա ավելացնել թերթեր՝ շնորհիվ բացվածքի բարդ ձևի։

## Հետաքրքիր փաստեր
ՍՍՀՄ-ի ժամանակներում աշխատող վարորդները հիշում են ոստիկանության աշխատողների կողմից զգուշացման կտրոնների վրա կատարվող անցքերը, որոնցով նշվում էին երթևեկության կանոնների լուրջ խախտումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Ֆրանց Դրամեհ

**Ֆրանս Ալհուսեին Դրամեհ** (, ), բրիտանացի դերասան։ Նա իր դերասանական առաջին փորձը կատարել է Քլինթ Իսթվուդի «Ապագայում» ֆիլմում։ Նա նաև նկարահանվել է բրիտանական «Հարձակում թաղամասի վրա» և 2014 թվականին նկարահանված «Ապագայի սահմանը» ֆիլմերում և The CW հեռուստաալիքի «Ֆլեշ» հեռուստասերիալում և նկարահանվում է «Վաղվա լեգենդները» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Ջեֆերսոն Ջեքսոնին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանց Դրամեհը *[[Internet Movie Database]]* կայում
* Ֆրանց Դրամեհը Թվիթթեր կայքում

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Ժողովածու (784)

**Ժողովածու** (784), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 784 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1641 թվականին Մանթեոս (ծածկագրով) գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26×19,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 385 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 75ա, 231ա, 249բ, 159բ, վերանորոգողի՝ 385բ (1675թ․):
## Բովանդակություն
* Վարք հարանց։
* Եփրեմի Ցաղագս ապաշխարհութևան։
* Ստ․ Օրբելևան Վասն մեծի նախարարութևան Օրպելևանց (հատուած)։
* Պատմութիւն մատին Պետրոսի։
* Յոհվ․ Գառնեցւոյ Խրատ կրօնաւորաց։
* Դաւթի եպս-ի Վկայարանութիւն Անդրթասի քհյ-ի յամի ՌԿզ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (640)

**Ժողովածու** (640), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 640 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1297 թվականին Հեթում քահանա գրիչի կողմից ենթադրաբար Հայելի գյուղում։ Ստացողը եղել է Վասիլ Հայելեկցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.3×12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 317 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 19բ, 46բ, 59ա, 314բ, ստացողի՝ 315ա, հետագայի՝ 315բ (1305-1315թթ․),1ա 17-րդ դար։

## Բովանդակություն

* Ի Հարանց վարուց։
* Վարք(Սրապիոն, Յովհ․ Գւիացի, Ալէքսիանոս, Եւգինեա և Մարիամ)։
* Ճառք, Խրատք (Անանիա, Եփրեմ, Ոսկեբերան, Գրիգոր վրդ․, Յովհ․ Սարկաւագ, Բենիկ, Նեղոս)։
* Աղօթք (Մեղրիկ, Յովհ․ Սարկաւագ, Գր․ Նարեկացի)։
* Պատմութիւն Աբգարու թագաւորի։
* Հարցմունք Աշոտայ և պատասխանիք Եղնկայ։
* Պատմութիւն Յովաննու որդւոյ Զաքարիայի Յաղագս դժոխոցն կործանման։
* Թուղթ վասն սիրոյ և մախանաց։
* Դիոնիսիոսի Թուղթ առ Դիմոթէոս։
* Կաֆայ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆլայ (գետ)

250px|մինի|ձախից|Ֆլայ գետ
**Ֆլայ (**), գետ Նոր Գվինեա կղզում։ Գետի մեծ մասը հոսում է Պապուայի Արևմտյան շրջանով։ Համարվում է այս երկրի երկրորդ ամենաերկար գետ Սեպտիկ գետից հետո։ Մի փոքր հատված ծառայում է որպես Ինդոնեզիայի հետ պետական սահման։
Գետի ակունքը գտնվում է Սթար լեռներում՝ մոտավորապես 3000 մետր բարձրության վրա։ Հոսում է հարավային, ապա հարավարևելյան ուղղությամբ՝ թափվելով Պապուա ծովածոց։ Գետի վերին մասը գտնվում է բարձրլեռնային գոտում, միջին և ներքին մասերը հոսում են ընդարձակ նորգվինեական հարթավայրերով։ Գետը նավարկելի է մինչև Կիունգա քաղաքը, որը գտնվում է գետաբերանից մոտ 800 կմ հեռավորություն վրա։ 250px|մինի|ձախից|Գետի դելտայի քարտեզըԳետաբերանում առաջանում է խոշոր՝ 56 կմ լայնությամբ էստուարիում։ Դելտայի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 7100 կմ2՝ 8 մետր միջին խորությամբ։ Քանի որ այդտեղ մեծ քանակությամբ հող և ողողատ է լվացվում, որը տանում է գետը, էստուարիաներում կան շատ կղզիներ, որոնցից ամենախոշորներն են Կիվային, Պուրուտուն, Վաբուդան, Աիբինիոն, Միբուն և Դոմորին։

Ֆլայի հիմնական վտակներն են Սթրիքլենդը և Օկ Թեդի գետերը։ Գետի ընդհանուր երկարությունը մոտավոր 1120 կմ է, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 76000 կմ2։ Կլիմայական պայմանները (ամենից առաջ տեղումների քանակը) շատ տարբեր են գետի հոսքի ընթացքում։250px|մինի|ձախից|1876 թվականին դ'Ալբերտիսի կազմած գետի քարտեզը Գետի վերին մասում կլիման շատ խոնավ է, այստեղ թափվում են մինչև 10000 մմ տեղումներ, բայց անձրևային սեզոնները և չորացումներ չեն տարբերակվում։ Միջին և ներքևի մասերում տեղումների քանակը կախված է մուսսոններից և պասսատներից, այդ պատճառով դրանք մշտական չեն։ Ընդհանուր առմամբ այս շրջանում թափվում են 3500 մմ-ից ոչ պակաս տեղումներ։

Գետի եվրոպացի հայտնագործողը եղել է բրիտանական «Ֆլայ» նավի նավապետ Ֆրենսիս Պրայս Բլեքվուդը, ով 1842 թվականին ուսումնասիրում էր Պապուա ծովածոցի արևմտյան ափերը։ Հենց նավի անունով էլ գետը ստացել է իր ժամանակակից անվանումը։ 1876 թվականին գետը ուսումնասիրում էր իտալացի ճանապարհորդ Լուիջի Մարիա դ'Ալբերտիսը, ով իր «Նևա» գնացքով մինչև 900 կմ խորացավ Նոր Գվինեա կղզու խորքերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեայի գետեր
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
Ժողովածու (2106)

**Ժողովածու** (2106), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2106 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1715 թվականին, Թեոդոս գրիչի կողմից, Թեոդուպոլիսում։ Ստացողը եղել է Խաչատուր Կ.Պոլսեցին, կազմողը՝ Մակար վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,4x16,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 434 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 4, կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 15բ, 134ա, 431ա և այլուր, ստացողի՝ 6ա։
## Բովանդակություն
* Քարոզք (Գր. Տաթևացի, Յովհ. վրդ. Եկեղեաց գաւառի, Տէր Առաքէլ, Մատթ. Ջուղայեցի, անանունք)։
* Յովհ. Երզնկացւոյ Խրատք։
* Խրատք իմաստնոց։
* Դաւանանք Նիկիոյ, Սահակայ, Ներսիսի, անանուն։
* Վարդանայ Առակք։
* Վարք Յովհ. Գառնեցւոյ։
* Հարաց վարք։
* Գէորգայ Երզնկացւոյ Բանք հարցմամբ։
* Յակոբայ վրդ-ի ի խնդրոյ Աւշնի Յաղագս անձին յատկութեան։
* Ներս. Լամբրոնացւոյ Սակս միաւորութեանց Քրիստոսի։
* Հարցումն Քարոզի ընդ Ապօղինար։
* Կղեմէսի Վասն հերձուածօղաց։
* Հարցումն Եւսերի առ Անատօլ։
* Գր. Տաթևացւոյ Թուղթ վասն Աղթամարայ եպիսկոպոսացն։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
What’s Going On (երգ)

**«What’s Going On»**, ամերիկացի երգիչ Մարվին Գեյի երգը։

2004 թվականին Rolling Stone ամսագիրը, Մարվին Գեյի «What’s Going On» երգը տեղադրեց 4-րդ հորիզոնականում, որպես «բոլոր ժամանակների 500 լավագույն երգեր»։ 2011 թվականի ցանկերում երգը շարունակում էր մնալ 4-րդ տեղում։

Դրանից հետո Մարվին Գեյի «What’s Going On» երգը մտավ *[[Ռոքնռոլի փառքի սրահ]]* (500 Songs That Shaped Rock and Roll)։

## Երգացանկ
# "What's Going On" (club version) - 6:20 
# "What's Going On" (long version) - 6:22 
# "What's Going On" (instrumental) - 6:25 
# "One Track Mind" - 3:39 

### Բնօրինակ տարբերակ
# Album version - 4:39
# Club version - 6:30
# Instrumental - 6:25
# Long version - 6:22
# Special version - 3:51

## Չարթեր

## Բոլոր ժամանակների լավագույն երգերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1971 սինգլներ
Կատեգորիա:Մարվին Գեյի երգեր
Կապուաս (Բարիտոյի վտակ)

**Կապուաս գետ** (), ինդոնեզական տարածքում, Կալիմանտան կղզում։
Երկարությունը մոտ 600 կմ, ջրային ավազանի տարածքը կազմում է ավելի քան 16000 քառ․ կմ։ Թափվում է Բարիտո գետը, որը գտնվում է Ճավայի ծովից ոչ հեռու։ 
Ունի տրանսպորտային նշանակություն։ Մարդկային գործունեության պատճառով գետի ջրերը նշանակալիորեն աղտոտված են։

## Աշխարհագրական դիրք և ջրագրական տեղեկություններ
thumb|260px|left|Կապուասը քարտեզի վրա մաս է կազմում Կլիմանտանի

Գետի երկարությունը կազմում է մոտ 600 կմ, իսկ ջրային ավազանի մակերեսը՝ ավելի քան 16 000 քառ․ կմ։

## Տրանսպորտային նշանակություն
Կապուասը համարվում է Կենտրոնական Կլիմանտանի գլխավոր ջրային տրանսպորտային միջոցներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
Եղիշե Վարդանյան (ֆուտբոլիստ)

**Եղիշե Վարդանյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս պաշտպանի դիրքում։ Դիլիջանի «Իմպուլս» ֆուտբոլիասյին ակումբի խաղացող։

## Ակումբային կարիերա
Վարդանյանը հանդես է գալիս «Իմպուլս» ֆուտբոլային ակումբում, մասնակցում է Պրեմիեր լիգային։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում Վարդանյանը անցկացրեց 5 խաղ։ Իր դեբյուտային խաղը նա խաղացել է 2010 թվականի հունիսի 26-ին, «Միկա» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում։ Վարդանյանը խաղադաշտ է դուրս եկել ավելացրած ժամանակին՝ (92-րդ րոպեին) Վահագն Այվազյանի փոխարեն։ Հաջորդ մրցաշրջանում Վարդանյանը փոքր-ինչ պասիվ էր, անցկացրել է ընդամենը 2 խաղ։ 2011/2012 գավաթի առաջնությունում Վարդանյանը իր թիմի հետ միասին հասել է եզրափակիչ, բայց եզրափակչում չի խաղացել։ Եզրափակչում նրանք պարտվեցին Շիրակ ֆուտբոլային ակումբին 1։0 հաշվով։ 2012/13 մրցաշրջանում Վարդանյանը հաճախ էր հայտնվում դաշտում։

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
*  **«Իմպուլս»**
** Ֆինալիստ**[[Հայաստանի Անկախության Գավաթ|Հայաստանի Գավաթ]]**։ 2011/12

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ՖՖԱյի պաշտոնական էջում 
* Պրոֆիլը footballdatabase.eu կայքում 

Կատեգորիա:Իմպուլսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ժողովածու (1106)

**Ժողովածու** 1106, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1106 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դար։ Գրված է թղթ-ի վրա, որը ունի 15,5X10,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 134 թերթից։ Գրված միասյուն, նոտրգրով։
## Բովանդակություն
* Երգ երգոց։
* Գր․ Նարեկացւոյ Մեկնութիւն Երգոց երգոյն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սոլո (գետ)

**Սոլո** (), գետ Ինդոնեզիայում, ամենախոշոր գետը Ճավա կղզում։ Գետի երկարությունը 548 կմ է, ավազանի մակերեսը՝ 16100 կմ²։

Սկիզբ է առնում Լավու և Մեշալի հրաբուխների լանջերից, հոսում է հիմնականում լայն, հաճախ ճահճոտ հովիտով, ստորին հոսանքում դառնում է գալարվող։ Թափվում է Ճավայի ծովը։ Սոլո գետի 200 կիլոմետրը նավարկելի է։

Առատ է հոկտեմբերից մայիս ամիսներին, երբ այն բավականին տարածվում է։ Գետի հովիտը խիտ բնակեցված է։ Սոլո գետի վրա ամենախոշոր քաղաքներն են՝ Սուրակարտա, Չեպու, Բոջոնեգերո։

Գետի հովտում են գտնվում Սանգիրանը և Տրինիլը, որոնք հայտնի են հնագիտական պեղումներով և պիթեկանթրոպոսների (կապիկ-մարդ) գտածոներով։ Սոլոյի ափին, Նգանդոնգ բնակավայրի մոտ 1931—1933 թվականներին գտնվել են ճավանթրոպոսների մնացորդներներ (*Homo soloensis*)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճավայի ծով
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
Ժողովածու (1104)

**Ժողովածու** (1004), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1004 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1686 թվականին Մէլքեսէթ Երևանցի գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է՝ Ալեքսանդր աբեղայը։ Ունի՝ 123 թերթ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14.8X10.7 չափս։ Գրված է միասյուն, նոտրգիր։ Ունի՝ 23 տող։ Կազմը՝ կաշեպատ տաղտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 48ա, նվիրողի 122ա (1709 թ․):

## Բովանդակություն
* Գրիգոր Տաթևացւոյ լուծմունք երգոց երգոյն։
* Գրիգոր Նարեկացւոյ Մեկնութիւն երգոց երգոյն։
* Աղէք․ Ջուղայեցւոյ Քարոզ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1738)

**Ժողովածու** (1738), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1738 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Ալեքսան գրչի կողմից։ Ստացողը եղել է Յոհան Տաթևացին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.3x14.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 405 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս, դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 324բ, 455ա, ստացողի՝ 169ա, հետագայի՝ 1բ (17-րդ դար)։
## Բովանդակություն
* Դաւթի Սահմանք իմաստասիրութեան, Վասն բաժանման։
* Ներս․ Շնորհալւոյ Մեկնութիւն բանից ի Սահմանաց իմաստասիրութեան Դաւթի։ 
* Առածք Հինգ։
* Պորփիւրի Ներածութիւն Ստորոգութեանցն Արիստոտելի։ 
* Արիստոտէլի Ստորոգութիւնք, Պերի արմենիտս։ 
* Ջիլբերտոսի Պոռետացւոյ Գիրք վեցից սկզբանց (թրգմ․ Հին և Ոսկան)։ 
* Բարթողիմէոսի Հավաքումն ի դիալեթիկեն, որ է Տրամաբանութիւն։ 
* Պետ․ Արագոնացւոյ Վերլուծութիւն Վեցից սկզբանցն Ջիլբերտոսի։ 
* Արիստոտէլի Յաղագս աշխարհի, Յաղագս առաքինութեանց։ 
* Դաւթի Մեկնւթիւն ի Վերլուծականն Արիստոտէլի, Վերլուծութիւն Ներածութեանն Պորփիւրի։
* Մեկնութիւնք Ստորոգութեանցն և Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1797)

**Ժողովածու** (1797), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1797 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Հովհաննես երեց գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20×13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 281 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով, խաղերով (Օրհնութիւն Երից մանկանց, 1217 թվականին գրիչ՝ Մարգարայ, ստացող՝ Տեր Գրիգոր)։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։ Հիշատակարան գրչի՝ 236ա։
## Բովանդակություն
* Կիւրղի Գիրք պարապմանց, Խօսք յԱստուածածին։
* Թէոդ. Անկիւրացւոյ Ճառ ծննդեան։
* Գր. Մագիստրոսի Առ Աբրեհիմ ամիրայի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1483)

**Ժողովածու** (1483), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1483 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1687-1688 թվականներին Մկրտում Ջուղայեցի գրիչի կողմից Թոխաթում։ Ստացողը եղել է Մինաս Համթեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28.4×20.8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 309 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրիչի՝ 26ա, 116բ, 128բ, 146բ, 175ա, 302, ստացողի՝ 125ա։
## Բովանդակություն
* Միխ. Ասորւոյ ժամանակաց զրոյցք։
* Վարդ. Արևելցւոյ Յիշատակարան թարգմանութեան Միխ. Ասորւոյ։
* Յասորւոց գրոց վասն ԲԺ նահապետաց։
* Մովս. երզնկացւոյ Կարգ թագաւորացն հայոց ըստ Մովս. Խորենացւոյ, Ոտանաւոր։
* Յաղագս աստիճանաց եկեղեցւոյ։
* Ան Շիրակացւոյ Թիւք որչափութեանց Հին և նոր կտակարանացն։
* Բանք իմաստնոց։
* Սամ. Անեցւոյ Հաւաքումն ի գրոց պատմագրաց։
* Թիւք Հայրապեաց, թագաւորաց, հայոց կաթողիկոսաց։
* Մովս. Խորենացւոյ Պատմութիւն հայոց Դարագլուխք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բախչիսարայ (այլ կիրառումներ)

**Բախչիսարայ**, կարող է վերաբերել՝
* Բախչիսարայ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում
* Բախչիսարայ - քաղաք Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում
Բախտ (այլ կիրառումներ)

**Բախտ**, կարող է վերաբերել՝
* Բախտ - ոգի հայ դիցաբանության մեջ
* Բախտ - հայկական անուն, որի սեռն անհայտ է
Ժողովածու (1947)

**Ժողովածու** (1947), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1947 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.3×15.4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 250 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, բոլորգրով, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարան հետագայի՝ 250բ (18-րդ դարում)։
## Բովանդակություն
* Յակ. Ղրիմեցւոյ Մեկնութիւն տոմարի։
* Բարթողիմէոսի Մեկնութիւն Վեցօրէից։
* Ալբերտի Մեծի Համառոտ հաւաքումն Աստուածաբանականի ճշմարտութեան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (785)

**Ժողովածու** (785), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 785 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1615 թվականին Մինաս քահանա գրիչի կողմից ենթադրաբար Եղինգյան գյուղում (Տաթև)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26.3×19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 433 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 72ա, 432ա, հետագայի՝ 1բ(1714թ․):

## Բովանդակություն

* Վարք Հարանց։
* Խրատք (Նեղոս, Եփրեմ, Ան․ Շիրակացի, Յովհ․ Մանդակունի)։
* Դաւանութիւնք վարդապետաց։
* Սարգսի Շնորհալւոյ Յորդորակք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բակ (այլ կիրառումներ)

**Բակ**, կարող է վերաբերել՝
* Բակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում
* Բակ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում
* Բակ - գյուղ Հունգարիայի Հանրապետության Զալայի մարզում
Ժողովածու (1484)

**Ձեռագրի անվանումը** (1484), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1484 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1661-1671թթ․ Հովհաննես գրիչի կողմից։Ստացողը եղել է Հովհաննես սարկավագը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 28x19,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 359 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 171բ,358բ,հետագայի՝ 358բ (1681թ․),2ա (1795,1798թթ․)։
## Բովանդակություն
* Միխ․Ասորւոյ ժամանակաց զրոյցք։
* Վարդ․ Արևելցւոյ Յիշատակարան թարգմանութեան Միխ․ Ասորւոյ։
* Յասորւոց գրոց վասն ԲԺ նահապետաց։
* Գր․ Խլաթեցւոյ խրատք ժամակարգութեանց։
* Մովս․ Երզնկացւոյ Կարգ թագաւորացն Հայոց ըստ Մովս․ Խորենացւոյ,Ոտանաւոր։
* Յաղագս աստիճանաց եկեղեցւոյ։
* Ան․ Շիրակացւոյ Թիւք որչափութեանց Հին և Նոր կտակարանացն։
* Բանք իմաստնոց։
* Սամ․ Անեցւոյ հավաքմունք ի գրոց պատմագրաց։
* Թիւք հայրապետաց, թագաւորաց, հայոց կաթողիկոսաց։
* Ան․ Շիրակացւոյ Յաղագս կշռոյ, կշռոց և կշռորդաց։
* Օրինակ նամակագրութեան։
* Եպիփանու Յաղագս ականց։
* Գր․ Կեսարացւոյ Անուանք քաղաքաց։
* Պատմութիւն Փարէս քաղաքին։ Դաշանց թուղթ։
* Մատթ․ Ջուղայեցւոյ Պատասխանիք հարցմանց Աբիսողոմայ։
* Թուղթք (Ներս․ Շնորհալի, Էմմանուէլ)։
* Մովս․ Խորենացւոյ Պատմութիւն հայոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Արևելյան Թրակիա

thumb|Արևելյան Թրակիա
[thumb|Պատմական Թրակիան և հարակից պատմական շրջանները՝ [Հին Մակեդոնիա|Մակեդոնիա, Իլլիրիա, Մեզիա և Դակիա Alexander G. Findlay "Classical Atlas to Illustrate Ancient Geography", New York, 1849 քարտեզից հատված]]
[thumb|Արևելյան և Արևմտյան Թրակիաների ազգագրական քարտեզը, որտեղ հիմնականում ապրել են [հույներ, թուրքեր և բուլղարներ]]
**Արևելյան Թրակիա** (՝ *Դողու Թրակյա*, ՝ *Անատոլիկի Թրակի*), պատմական Թրակիայի մարզի արևելյան հատվածը, որը Բուխարեստի հաշտության պայմանագրով 1919 թվականին մնաց Օսմանյան կայսրության կազմում։ 1920-1922 թվականներին Սևրի պայմանագրով անցել է նորանկախ Հունաստանի կազմը Վերջնականապես Թուրքիային է անցել 1922 թվականին՝ Լոզանի պայմանագրով։ Արևմտյան Թրակիան անցել է Հունաստանի կազմը, իսկ Հյուսիսային Թրակիան, որն ավելի շատ հայտնի է Արևելյան Ռումելիա անվամբ, մնաց Բուլղարիայի կազմում։ Ներկայումս Արևելյան Թրակիան հանդիսանում է Թուրքիայի միակ եվրոպական տարածքը, որը կազմում է երկրի ամբողջ տարածքի 5%-ը։ Արևելյան Թրակիայում են գտնվում թուրքական հետևյալ մարզերը՝ Քըրքլարելիի մարզ (կենտրոն՝ Քըրքլարելի ), Թեքիրդաղի մարզ (կենտրոն՝ Թեքիրդաղ կամ Ռոդոստո) և Էդիրնեի մարզը (կենտրոն՝ Էդիրնե կամ Ադրիանապոլիս), ինչպես նաև Ստամբուլի և Չանաքքալեի մարզների եվրոպական հատվածները, ներառյալ նաև Գյոքչեադա լիճը (նախկինում՝ Իմբրոս)։

## Բնակչություն
Արևելյան Թրակիայի բնակչությունը, ինչպես և ամբողջ Թրակիայում, միջնադարում հիմնականում կազմված է եղել հույներից և սլավոններից, չնայած VII դարի վերջից սկսած տարածքում հունական ազդեցությունը սկսել է թուլանալ և սլավոնները սկսեցին աստիճանաբար ներթափանցել նաև տարածաշրջանի արևելյան բնակավայրերը ևս՝ դառնալով տարածաշրջանի էթնիկ մեծամասնություն, հատկապես Ադրիանապոլսում։ Խաչակրաց չորրորդ արշավանքից հետո էթնիկ մեծամասնություն են դառնում բուլղարները։ XIV-XV դարերի թուրքական ասպատակություններից հետո, այստեղ գերիշխող է դառնում թուրքական բնակչությունը։ Նրանց տարածումը հիմնականում տեղի է ունենում հույների և բուլղարների ասիմիլացմամբ։ Ներկայումս Արևելյան Թրակիայում էթնիկական հիմնական խումբը թուրքերն են, չնայած կան նաև իսլամացված գնչուների համայնքներ։ Այդուհանդերձ՝ գերակշիռ են նաև հարևան Հունաստանի և Բուլղարիայի սահմանամերձ հատվածներում թուրքերի առկայությունը։

## Տես նաև
* Սևծովյան նեղուցներ
* Արևմտյան Թրակիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Թրակիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Իվան Ստոյանով

**Իվան Իվանով Ստոյանով** (, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ, «Մոնտանա» ակումբի հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Իր մասնագիտական կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքի «Սլիվեն» ակումբում։ 2005 թվականին պայմանագիր է կնքել գերմանական Բունդեսլիգայի «Շտուտգարտ» ակումբի հետ, սակայն անցկացրել է միայն մեկ խաղ երկրորդ թիմի կազմում և 2006 թվականի մայիսին վերադարձել է «Սլիվեն»։ Փայլուն կերպով անցկացնելով 2008/09 մրցաշրջանը՝ 2009 թվականի մայիսի 24-ին եռամյա պայմանագիր է կնքել Սոֆիայի ԲԿՄԱ ակումբի հետ։ 2009 թվականի հուլիսի 30-ին առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել ԲԿՄԱ-ի կազմում՝ մասնակցելով ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի որակավորման երրորդ փուլի շրջանակներում անցկացվող իռլանդական «Դերի Սիթի» ակումբի դեմ խաղին, որի ընթացքում էլ խփել է իր առաջին գոլը ակումբի կազմում։ 2010 թվականի փետրվարի 25-ին տեղափոխվել է Վլադիկավկազի «Ալանիա» ակումբ, իսկ 2010 թվականի ամռանը վերադարձել է Բուլղարիա և դարձել «Լուդոգորեց» ակումբի խաղացող։ 2014 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է Սոֆիայի ԲԿՄԱ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Իվան Ստոյանովը բուլղարացի հայտնի ֆուտբոլիստ Յորդան Լեչկովի զարմիկն է։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
 «**Ալանիա**»

* Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2010/11

 «**Լուդոգորեց**»
* Բուլղարիայի չեմպիոն (3) - 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Բուլղարիայի գավաթակիր (2) - 2011/12, 2013/14

### Անհատական
* Բուլղարիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու -2011/2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը football24.bg կայքում
* 
* Էջը soccerway.com կայքում 
* 
 

Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բակո (այլ կիրառումներ)

**Բակո**, կարող է վերաբերել՝
* Բակո - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում
* Բակո - լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, նրա վտակ Աջարիսծղալիի մոտ
Ժողովածու (1330)

**Ժողովածու** (1330), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1330 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1711 թվականին։ Ստացողը եղել է Պետրոս Աստապատեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28,5X22 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 239 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ՝ 21բ, 86բ, 134ա, 156ա։
## Բովանդակություն
* Մովս․ Երզնկացւոյ Մեկնութիւն ժամադրոց։
* Յոհվ Գառնեցւոյ Խրատ։
* Գր․ Նարեկացւոյ Կագ և կանոն աղօթից։
* Բարսղի Հարցողաց, կանոնք, ուղո առ հաւատաւորս, Յաղագս պահոց, Ի պահս քառասնորդաց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Թելեցուկ

thumbnail|right|350px|Թելեցուկի խաղի սկիզբը
thumb|աջից|''Սիրահարներ Օկիկուն և Յոսուկեն խաղում են թելեցուկ'', Էիշոսայ Չոկի (1804)
**Թելեցուկ**, **թելախաղ** կամ **թելով խաղ** (, բառացի՝ կատվի ճոճք), խաղ, որի ժամանակ երկու մարդիկ փոխեփոխ ստեղծում են թելերով պատկերներ՝ մեկը մյուսի մատների վրայից հանելով թելի ցանցը այնպես, որ իր մատների վրա ուրիշ տեսակ ցանց ստացվի։ Խաղի անվանումը, պատկերները, նրանց դասավորությունը, հերթականությունը և անվանումները տարբեր մշակույթներում կարող են տարբերվել։ Այս խաղի տարբերակները հանդիպում են աշխարհի տարբեր մշակույթներում՝ բևեռայինից մինչև հասարակածային շրջաններ։

## Խաղի կանոններ
Խաղալիս երկու կամ ավելի խաղացողները թելից ստեղծում են պատկերներ՝ յուրաքանչյուրը ձևափոխելով նախորդի ստեղծածը։ Խաղը սկսում է, երբ առաջին խաղացողը պատրաստում է «*կատվի ճոճք*» պատկերը։ Ամեն ձևից հետո, հաջորդ խաղացողը փոփոխում է նախորդ պատկերը՝ թելերի նոր ձևը խաղընկերոջ ձեռքից տեղափոխելով իր ձեռքի վրա, որի համար նա անում է որոշ շարժումներ։ «Կատվի ճոճքից» խաղընկերը կարող է օրինակ ստանալ «ադամանդ», որից հետո կարելի է ստանալ «օրորոց», ապա՝ «կերատաշտ» և այսպես շարունակ։ Պատկերների մեծ մասից կարելի է ստանալ երկու տարբեր ձև։ Խաղն ավարտվում է, երբ խաղացողներից մեկը սխալ է անում կամ ստեղծում այնպիսի պատկեր, որը հնարավոր չէ ձևափոխել (օրինակ՝ «երկու թագերը»)։

Խաղը հնարավոր է խաղալ նաև միայնակ, ինչպես դա անում են օրինակ Ճապոնիայում կամ Հավայան կղզիներում։

## Պատմություն
thumb|''Երկու երիտասարդ կանայք կոտացուի մոտ նստած խաղում են թելեցուկ,'' Սուզուկի Հարունոբու, մոտ 1765

Տարբեր մշակույթներում խաղն ունի տարբեր անվանումներում և հաճախ նաև տարբեր անվանումներ՝ առանձին պատկերների համար։ Անգլերենում խաղի անվանումը *Cat's cradle* է, ռուսերենում խաղն անվանվում է պարզապես «թելերի խաղ», ниточка: Խաղը հնարավոր է ծագել է Չինաստանում կամ Կորեայում։ Չինաստանում խաղն անվանվում է «կանգ սոկ» (լավ թել) կամ բռնիր օրորոցը։ Միացյալ Նահանգների որոշ շրջաններում խաղն անվանվում է նաև *Jack in the Pulpit*:

Խաղի ծագումը, սակայն, մինչև վերջ հայտնի չէ։ Կանադացի հեղինակ Կամիլլա Գրիսկոն նշում է, որ՝ «Մենք չգիտենք, թե ինչպես են մարդիկ սկսել թելերով խաղալ կամ երբ է հորինվել այս հնագույն արվեստը։ Մենք գիտենք միայն, որ հնագույն համայնքները թելն օգտագործել են որսորդության, ձկնորսության, դերձակության մեջ և որ թելերով պատկերներ ունեն ամբողջ աշխարհի տարբեր համայնքները»։

Հին հունական բժիշկ Հերակլեսը 1-ին դարում իրականացրել է մեր օրեր հասած ամենահին թելերով նախշերի նկարագրումը իր վիրաբուժական հանգույցների մասին գրքում։ Այս աշխատանքը հետագայում վերահրատարակվել է 4-րդ դարում Օրիբասիուսի «Բժշկական հավաքածու» (Collectiones medicae) աշխատության մեջ։ 
 
1906 թվականին ամերիկացի ազգագրագետ Քերոլայն Ֆերնես Ջեյնը (1873—1909) գրեց իր «Թելերից պատկերները և ինչպես դրանք պատրաստել» գիրքը (*String Figures and How to Make Them*), որը այս թեմայով ամենահայտնի և մանրամասն գրված աշխատությունն է։ 1962 թվականին լույս տեսավ գրքի երկրորդ հրատարակությունը, որը պարունակում էր ավելի քան 100 թելերով պատկերներ։

1978 թվականին ստեղծվեց թելեցուկ խաղի միջազգային ասոցիացիան, որի հիմնական նպատակը խաղի պահպանումն է և ավանդույթի տարածումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թելեցուկ խաղի մասին Հայերեն Վիքիգրքերում
* Խաղալու եղանակները ըստ Ս.Ֆ. Ջեյնի

Կատեգորիա:Խաղեր
Ժողովածու (1476)

**Ժողովածու** 1476, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1476 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1634 թվականին/թվականներին Անդրես դպիր գրիչի կողմից։Ստացողը եղել է Յակոբ քհյ-ն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28x21.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 180 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիր, բոլորագր-ով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ թուղթ-ի վրա՝ բոլորագր-ով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 132ա,:
## Բովանդակություն
*Գր. Տաթևացւոյ ոսկեփորիկ։
*Մատթ.Ջուղայեցւոյ քարոզ։
*Ես. Նչեցւոյ դաւանութիւն և խոստովանութիւն։
*Ստ. Սիւնեցւոյ թուղթք առ գերմանոս։
*Գր. Վկայասիրի վասն մոլորման զատկին։
*Կիւրղի աղէքսանդրացւոյ թուղթք առ սեկունդոս, Առ.Նեստոր,Առ Անաստաս։
*Աթանասի Ցաղագս աստուածայնոյ մարմնաւորութհան, առ Յովբիանոս։
*Սոկրատայ պատմագրի վասն քաղկեդոնի Ժողովոյն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գեորգի Լորիա

**Գեորգի Լորիա** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Կռիլյա Սովետովի» դարպասապահ։

## Կարիերա

### Ակումբային կարիերա
Պատանի ժամանակ խաղացել է «Ավազա Տբիլիսի» ակումբի կազմում, իսկ նորամուտը նշել է 1994 թվականին։ 2002 թվականին տեղափոխվել է մայրաքաղաքային այլ թիմ՝ «Դինամո», որի կազմում խաղացել է մինչև 2005 թվականը, որից հետո էլ սկսել է պրոֆեսինալ կարիերան։

2015 թվականի սեպտեմբերին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է «Նոթինգհեմ Ֆորեստ», բայց աշխատանքի թույլատվություն այդպես էլ չստացավ, թեև դա տեղափոխությանը չխանգարեց, և նա տեղափոխվեց «Կռիլյա Սովետով»։

Ինչպես ես հասկացա այդպիսի հնարավորություններ շատ քիչ են լինում։ Բայց ինձ գնելու համար «Չելսին» պատրաստ էր վճարել մեծ գումար

### Մուտքը հավաքական
Վրաստանի հավաքականում նորամուտը նշել է 2008 թվականի մայիսի 27-ին՝ Էստոնիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում (1:1)։

## Նվաճումներ
 **ԴԻնամո (Թբիլիսի)**
* Վրաստանի չեմպիոն - 2007-08, 2012-13, 2013-14
* Վրաստանի գավաթի հաթող - 2008-09, 2012-13, 2013-14]
* Վրաստանի սուպերգավաթի հաղթող - 2006, 2009

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Բաղանիս (այլ կիրառումներ)

**Բաղանիս**, կարող է վերաբերել՝
* Բաղանիս - գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում, նախկին Նոյեմբերյանի շրջանի հարավարևելյան մասում
* Բաղանիս - գետ Տավուշի մարզում, Ջողազ գետի ձախ վտակը
Ժողովածու (1109)

**Ժողովածու** (1109), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1109 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1640 թվականին Պողոս երեց գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15.5×10.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 304 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 153բ։

## Բովանդակություն

* Գր․ Նարեկացւոյ Մեկնութիւն Երգոց երգոյն։
* Գր․ Կեսարացւոյ Անուանք քաղաքաց։
* Հարցմունք և պատասխանիք՝ Զիարդ քահանայքն ճաշակեն ի հին զատկին։
* Ներս․ Շնորհալւոյ Թուղթ առ Մանուէլ կայսր։
* Պօղոսի Տարօնացւոյ Թուղթ առ Թէոփիստէ։
* Վարդանայ Աշխարհացոյց։
* Մովս․ Խորենացւոյ Աշխարհացոյց։
* Պատմութիւն Հացունեաց խաչին։
* Քարոզք (Գր․ Տարօնացի, անանուն)։
* Պատմութիւն Յեսուայ։
* Ի Մատթէի մեկնութենէն Գր․ Տաթևացւոյ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1531)

**Ժողովածու**, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1531 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1289 թվականին։ Ստացողը եղել է Համազասպ եպիսկոպոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 48,2X32,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 378 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգիրով։ Կազմը՝ կավեպատ տախտակ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 97ա, 123բ, 230բ, 306բ, 348բ, հետագայի՝ 1ա (1651 թվական), 377ա (1676, 1733 թվականներ)։
## Բովանդակություն
* Սոկրատայ Սքոլաստիկոսի Պատմութիւն եկեղեցական։
* Պատմութիւն վարուց Սեղբեստրոսի։
* Մովս․ Կաղանկատուացւոյ Պատմութիւն Աղուանից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պորտուգալիայի բուրգունդական արքայատոհմ

**Պորտուգալիայի բուրգունդական արքայատոհմ** (), Կապետինգների թագավորական դինաստիայի կողմից կառավարվող Ավագ բուրգունդական տան ճյուղ։

1093-1383 թվականներին Պորտուգալիայում իշխանությունը պատկանել է արքայատոհմի ներկայացուցիչ կապետինգ թագավորներին։

Արքայատոհմի հիմնադիրը եղել է Հենրիխ Բուրգունդացին (մահացել է 1112 թվականին), ով էլ եղել է Պորտուգալիայի թագավորության առաջին կոմսը։ Հենրիխի որդին՝ Աֆոնսո Մեծը, եղել է Պորտուգալիայի բուրգունդական արքայատոհմի առաջին արքան։

Վերջինիս սերունդները իշխել են Պորտուգալիայում մինչ 1910 թվականի հանրապետության հռչակումը։

1383 թվականին Ֆերդինանդ I-ի մահից հետո իշխանությունը անցնում է Ավիզների թագավորական արքայատոհմին։ Արքայատոհմի հիմնադիրը դառնում է Պեդրու I-ի ապօրինի որդին և Ֆերդինանդի եղբայրը՝ Ժուան I-ը, ով եղել է Ավիզյան օրդենի մագիստր։

Ավիզների տոհմի ներկայացուցիչները Պորտուգալիայում կառավարում են 1640-1853 թվականներին, իսկ Բրազիլիայում՝ 1822-1889 թվականներին։

## Պորտուգալիայի կառավարիչներ բուրգունդական արքայատոհմից
### Պորտուգալիայի կոմսեր
* 1093-1112՝ Հենրիխ Բուրգունդացի (մահացած՝ 1112)
* 1093-1128՝ Թերեզա Լեոնացի (1080-1130), Հենրիխի կինը
* 1112-1139՝ Աֆոնսու I Մեծ (1109-1185) (), Հենրիխի և Թերեզայի որդին, 1128 թվականից փաստացի կառավարիչն է Թերեզան։ 1139 թվականից՝ Պորտուգալիայի թագավոր։

### Պորտուգալիայի արքաներ
* 1139-1185՝ Աֆոնսու I Մեծ.
* 1185-1211՝ Սանշու I (1154-1212) ().
* 1211-1223՝ Աֆոնսու II (1185-1233) ().
* 1223-1247՝ Սանշու II (1207-1248) ().
* 1248-1279՝ Աֆոնսու III Բոլոնացի (1210-1279) ()։ Պորտուգալիայի ռեգենտ 1245 թվականի սեպտեմբերի 21-ից՝ եղբոր մահից հետո, նա ստացել է ամբողջ թագավորական իշխանությունը։
* 1279-1325՝ Դինիշ I (1261-1325) ().
* 1325-1357՝ Աֆոնսու IV Քաջ (1290-1357) ().
* 1357-1367՝ Պեդրու I Արդար (1320-1367) ().
* 1367-1383՝ Ֆերդինանդ I Գեղեցիկ (1345-1383) ().

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի թագավորություն
Իմ ուրվականը (հեռուստասերիալ)

«**Իմ ուրվականը**» (), հարավկորեական հեռուստասերիալ 2015 թվականի, գլխավոր դերերում խաղացել են՝ Ջո Ջոնգ Սոկը, Պակ Բո Յոնը, Կիմ Սըլ Գին, Լիմ Ջու Հվանը Էկրաններին դուրս է եկել 2015 թվականի հուլիսի 3-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 22-ը, tvN հեռուստաալիքով։

## Սյուժե
Նա Բոն Սոնը խոհարար է աշխատում։ Նա ճարպիկ է, և վստահ չէ իր վրա, այդ պատճառով նա ընդհանրապես ընկերներ չունի։ Բայց դեռ մանկությունից իր կախարդ տատիկի շնորհիվ Բոն Սոնը կարողանում է կառավարել ուրվականներին։ ԵՎ ահա մի անգամ նրա մեջ է մտնում նենգ և ինքնավստահ ուրվական Շին Սուն Էնը։

Կան Սոն Ուն - իսկական աստղ է։ Նա գեղեցիկ է, վստահ է իր վրա։ Նա խոհարար է։ Նրան սիրում են բոլոր կանայք և Բոն Սոնը նույնպես պատկանում է նրանց թվին։ Եվ Կան Սոն Ունը առեղծվածային փոփոխությունից հետո, Սոն Ուն վերջապես ուշադրություն է դարձնում նրա վրա։

## Դերերում
### Գլխավոր
* Ջո Ջոնգ Սոկ- Կան Սոն Ու
* Պակ Բո Յոն- Նա Բոն Սոն
* Կիմ Սըլ Գի- Սին Սուն Է
* Լիմ Ջու Հվան- Չվե Սոն Ջէ

### Երկրորդական
* Պակ Ջոն Ա — Լի Սոն Հյոն
* Սին Հե Սոն — Կան Յուն Հի
* Կան Կի Յոն — Հո Մին Սու
* Չվե Մին Չհոլ — Ջո Դոն Չհոլ
* Կվան Սի Յան — Սո Ջուն
* Օն Ուի Սիկ — Չվե Չի Ուն
* Շին Իյեն Կյունգ — Ջո Հե Յոն
* Լի Դէ Յոն — Սին Մյոն Հո
* Լի Հակ Ջու — Սին Կյոն Մո
* Կիմ Սոն Բում — Հան Ջին Գու
* Չվե Ուն — Ջու Չանգ Գյու/ Յուն Չանգ Սոպ
* Լի Ջու Սիլ — Նա Բոն Սոնի տատիկը
* Լի Ջոն Ըն — Շաման

## Վարկանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական վեբ֊ էջը  

Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ռոմանտիկ կատակերգական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆենտեզի հեռուստասերիալներ
Բելաշնիցա

**Բելաշնիցա** (), լեռ Բոսնիայում, հեռավորությունը Սարաևոից 25 կիլոմետր հարավ֊արևմուտք։ Գտնվում է Դինարյան բարձրավանդակում։ Լեռը տարածքում հայտնի է որպես լեռնադահուկային հանգստավայր։ 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերը տեղի են ունեցել Բելաշնիցայում։

## 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղեր
1978 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի անցկացման իրավունքը շահեց Սարաևոն։ Տղամարդկանց լեռնադահուկային սպորտի մրցումները պետք է կայանային Բելաշնիցայում։ Դահուկուղիների շինարարությունը սկսվեց 1980 թվականի հունիսի 10֊ին, և դրանք շահագործման հանձնվեցին սեպտեմբերի 30-ին։ Սահուղիների պատրաստման ծախսերը կազմել են 361 570 000 հարավսլավյան դինար,  մամլո ծառայությունների կենտրոնինը՝ 129 803 000 դինար։

## Բոսնիական պատերազմ (1992-95)
Բոսնիական պատերազմի ժամանակ Սարաևոն պաշարաած սերբական բանակը ձգտում էր իր հսկողության տակ առնել քաղաքի նկատմամբ գերիշխող դիրք ապահովող հիմնական բարձր կետերը՝ Բելաշնիցան և Իգմանը։ Այդ բարձունքների համար կատաղի մարտեր են մղվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռներ
Կինդերդեյք

**Կինդերդեյք** (), գյուղ Նինդերլանդների Թագավորության Հարավային Հոլանդիա մարզում, Ռոտերդամ քաղաքից մոտավորապես 15 կմ արևելք։ Գյուղը տեղակայված է Լեկ և Նորդ գետերի միախառնման վայրում։

Մոտավորապես 1740 թվականին պոլդերների չորացման համար կառուցվել է 19 հողմաղացային համակարգ։ Հողմաղացների այս համակարգը ներկայումս համարվում է Նիդերլանդների ամենամեծ հին հողմաղացների կենտրոնացված շրջանը։ Կինդերդեյքի հողմաղացները ամենահայտնի զբոսաշրջային վայրերից մեկն են Նիդերլանդներում։ 1997 թվականին հողմաղացների համալիրը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Անվանում
«Kinderdijk»-ը հոլանդերենից թարգմանվում է որպես «մանկական ամբարտակ»։ 1421 թվականին Սուրբ Եղիսաբեթի ջրհեղեղի ժամանակ պոլդերների տարածքը մասամբ ողողվել է։ Պատմում են, որ երբ սարսափելի փոթորիկից հետո մարդիկ գնացել են տեսնելու, թե ինչն է կանգուն մնացել, տեսել են ջրում լողացող օրորոց։ Նրանք հույս էլ չունեին այնտեղ կենդանի մեկին գտնել, բայց երբ օրորոցը մոտեցել է, շարժում է նկատվել։ Ապա ինչ-որ մեկը տեսել է հավասարակշռությունը պահպանելու համար մի անկյունից մյուս անկյուն թռչող կատու։ Երբ օրորոցը մոտեցել է ափին, օրորոցի մեջ հայտնաբերվել է փոքրիկ քնած երեխա։

## Պատմություն
Դրենաժային համակարգը Նիդերլանդների համար կարևոր նշանակություն ունի։ Վաղուց բնակիչները կարիք ունեին ջրի մակարդակի կառավարման զարգացած համակարգի՝ խոշոր շրջանները ջրհեղեղից պաշպանելու համար (Նիդերլանդների որոշ հատվածների ծովի մակարդակից ցածր են)։ Alblasserwaard պոլդերի համար այս խնդիրը ակտուալ դարձավ դեռևս 13-րդ դարում։ Ավելորդ ջրից ազատվելու համար մեծ քանակությամբ արհեստական ջրանցքներ է փորվել։ Սակայն այն ժամանակ, երբ հողը նոր-նոր էր սկսում չորանալ, գետի ավազի հաշվին գետի ջրի մակարդակը բարձրացել է։ Մի քանի հարյուրամյակներ են պահանջվել պոլդերները չոր պահելու ճանապարհներ մշակելու համար։ Որոշվել է կառուցել հողմաղացների շարք, որոնք կարող են ջուրը մղել և պահպանել իրենց ներքին լողավազանում՝ պոլդերների և գետերի ջրի մակարդակների միջանկյալում։

Ջրի մակարդակի նկատմամբ ամբողջական վերահսկողություն այդպես էլ չի ստացվել։ Կինդերդեյքը մի անգամ չէ, որ հեղեղվել է ավերված ամբարտակների պատճառով։

## Պատկերասրահ

IMG 1729 Gemaal met schroef van Archimedes bij Kinderdijk.JPG|Արքիմեդի ժամանակակից պոմպակայանի պտուտակով տուն Կինդերդեյքում, Նիդերլանդներ
Kinderdijk bord.jpg|Մուտք դեպի Կինդերդեյք գյուղ
Kinderdijk Active Windmill.jpg|Կինդերդեյկի աշխատող հողմաղաց


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կինդերդեյքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Նիդերլանդներում
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիա
Կատեգորիա:Նիդերլանդների գյուղեր
Կուրուաշա

**Կորաաշա** կամ *Կուրուաշա*, գետ Ռուսաստանում և Ղազախստանում, հոսում է Ղազախստանի Ակտյուբինյան մարզով և Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Կուչուկբայ գետի ձախ ափից 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։ Սկիզբ է առնում Կուրոշայսկյան բնասահմանի լանջերից։

## Ջրային ցուցակի տվյալներ
Ռուսաստանի պետական ջրային ցուցակի տվյալներով վերաբերվում է Ուրալական շրջանի ավազաններին, գետի ջրատնտեսական տեղամասը տարածվում է Ուրալից դեպի Օրսկ քաղաք՝ մինչև Սակմարա գետի իջվածքը։ Գետի ավազանի տարածքը Ուրալն է (ավազանի ռուսական մասը)։

ՌԴ ջրատնտեսական շրջանային տարածքների աշխարհաինֆորմացիոն համակարգի տվյալները վկայում են․:
* պետական ջրային ցուցակի ջրային օբյեկտի կոդ - 12010000812112200004317
* հիդրոլոգիական ուսումնասիրվածության (ՀՈւ) կոդ - 112200431
* ավազանի կոդ - 12.01.00.008
* ՀՈւ-ի ծավալների համար - 12
* ՀՈւ-ի թողարկում - 2

## Պատկերասրահ

Պատկեր:KurashaRiver.jpg
Պատկեր:KurashaRiver2.jpg
Պատկեր:KurashaRiver3.jpg
Պատկեր:KurashaRiver4.jpg
Պատկեր:KurashaRiver5.jpg
Պատկեր:KurashaRiver6.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ղազախստանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ֆրենչ Ռիվեր

**Ֆրենչ Ռիվեր** (), գետ կենտրոնական Օնտարիոյում (Կանադա)։ 

Պատկեր: 2007.05.23 17 French River Ontario.jpg|Ֆրենչ Ռիվերի ժայռոտ տարածքները
Պատկեր: French River.jpg|Ֆրենչ Ռիվերի վրա կառուցված կամուրջ
Պատկեր: FrenchRiver Ontario.jpg|Ֆրենչ Ռիվեր
Պատկեր: Voyageur canoe.jpg|Ֆրանսիս Աննա Հոպկինս *Ճամփորդները կանեոյով, անցնում են ջրվեժի մոտով*, 1869


## Աշխարհագրություն
Գետը սկսվում է Նիպիսինգի հարավ-արևմուտքից և թափվում է Հուրոն լիճը։ Գետի երկարությունը կազմում է 110 կմ։ Գետի մեծ մասը համարվում է Սադբերի և Պարի Սաունդի սահմանը, միաժամանակ նաև Հյուսիսային և Հարավային Օնտարիոներինը։

Ֆրենչ Ռիվերը հոսում է Կանադական վահանի շրջանով և ունի քարքարոտ ափեր, վերին մասերում կան բազմաթիվ բույսեր։ Գետը իր ճանապարհին բաժանվում է երկու մասի, որի մի մասը հոսում է Էյթին Մայլզ կղզու ափերով և միավորվում մյուս մասի հետ Ջորջիան Բեյ թափվելու ժամանակ, ապա բաժանվում երեք մասի (արևմտյան, արևելյան և գլխավոր), նեղ մասերով հոսելու ժամանակ առաջանում են ծանծաղուտներ և ջրվեժներ։

## Պատմություն
Այդ տարածքում մինչև եվրոպացների հայտնվելը, այդտեղ ապրող հնդկացիները գետը օգտագործում էին ճանապարհորդությունների համար։ 1615 թվականին այդ գետով ճանապարհորդել է առաջին եվրոպացին, որը հայտնի ֆրանսիացի ճանապարհորդ և Քվեբեկի հիմնադիր Սամյուել դը Շամպլենն է։ 1615-ից մինչև 1821 թվականները գետը մորթի վաճառողներին ծառայել է Մոնրեալից Մեծ Լճեր, ապա դեպի արևմուտք (Օտտավա գետ - Մատտավա գետ - Նիպիսինգ լիճ - Ֆրենչ Ռիվեր գետ - Հուրոն լիճ - Վերին լիճ) տանող տրանսպորտի ճանապարհը։ Գետով ճանապարհորդել են շատ հայտնի ճանապարհորդներ՝ Պիեր Էսպրի Ռադիոսնը, Սայմոն Ֆրեյզերը, Ալեքսանդր Մակկենզին, Դեյվիդ Թոմփսոնը և այլք։ Բայց ամենաշատը այդ գետից օգտվում էին մորթի վաճառողները։

Ներկա ժամանակում գետը օգտագործվում է հանգստի համար։ Ֆրենչ Ռիվերը հայտնի է նավային սպորտաձևերով զբաղվողների մոտ։

Գետը ստացել է այդ անվանումը օջիբվե հնդկացիների կողմից, քանի որ այդ գետը նրանց տարածքներ էր բերում ֆրանսիացի ճանապարհորդների, վաճառականների և միսոներների։ 1986 թվականին Ֆրենչ Ռիվերը ներառվել է Կանդայի պահպանվող գետերի ցուցակում (Canadian Heritage Rivers)։ 1989 թվականին գետի կանաչ տարածքները պահպանելու համար ստեղծվեց Ֆրենչ Ռիվերի գավառական պարկ, որն ունի 6-ից 28 կմ լայնություն և 51000 հեկտար տարածք։

## Գետի հատկանիշներ
* Գետի տարածքում կան 900-ից 1600 միլիոն տարում ձևավորված հանքելուստներ, որը կարելի է տեսնել գետի Recollet Falls մասում։
* Գետի տարածքում կան 450-ից ավելի տեսակների բույսեր, ներառյալ 8 հազվադեպ հանդիպող տեսակներ։
* Այնտեղ աճում է ամենամեծ պտավոր Virginia Chain-ը։ Ամենատարածված կենդանին այդ տարածքում շառաչող օձերն են, ինչպես նաև մանր գայլաձուկները։
* Գետը շատ հարմար տարածք է ջրային սպորտաձևերի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ժողովածու (1102)

**Ժողովածու** (1102), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1102 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1727 թվականին Մարգար աբեղա գրիչի կողմից Երուսաղեմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15×10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 153 թերթից (և 44 թերթ տպագիր)։ Գրված է միասյուն, նոտրագրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ նոտրագրով։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 130ա, 146ա։
## Բովանդակություն
* Գր. Տաթևացւոյ Մեկնութիւն Առակաց։
* Վարդանայ Աշխարհացոյց։
* Վասն տնօրինականաց։
* Մաղթանք։
* Տաղք (Նաղաշ Յովնաթան, անանունք)։
* Գանձք։
* Համառօտ պատմութիւն տնօրինականաց (տպ. Վենետիկ, 1700 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1672)

**Ժողովածու** (1672), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1672 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 12-րդ, 13-րդ, 17-րդ դարերում։ Ստացողը եղել է Պետրոս (Ա)-ն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,3x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 255 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ ստացողի 127բ։
## Բովանդակություն
* Նոննոսի Մեկնութիւն մկրտութեան ճառին Գր. Աստուածաբանին։
* Պատմութիւն շինութեան Բիւզանդիոն քաղաքի։
* Հատուածք ի Քրոնիկոնէն Եւսեբիոսի։
* Փիլոնի Յաղագս նախանմանութեան առ Աղէքսանդրոս։
* Պատճառ Սահմանանցն Դաւթի։
* Պատճառ Հարցողացն Բարսեցի։
* Պատճառ Յաղթեացայ գրոցն Գր. Աստուածարանի։
* Յովհ. Սարկաւագի Յաղագս անկիւնաւոր թուոց։
* Համառօտ հաւաքումն Յաղագս հոգւոյ (հին թրգմ.)։
* Արիստոտէլի Յաղագս առաքինութեան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր