Գոզնակ բաժնետիրական ընկերություն

**«Գոզնակ» բաժնետիրական ընկերություն** (, ), հետազոտություններ իրականացնող, ինչպես նաև թղթադրամներ, մետաղադրամներ, փոստային նամականիշներ, մեդալներ արտադրող ռուսական բաժնետիրական ընկերություն։

Այն կազմված է յոթ գործարանից և մեկ գիտահետազոտական և զարգացման ինստիտուտից, որոնք ներգրավված են զարգացման, հետազոտությունների կատարման և արտադրության ցիկլի տարբեր փուլերում։

Այս բաժնետիրական ընկերությունը միավորում է տպագրական ձեռնարկություններ, որոնք արտադրում են թղթադրամներ, պետական պարտատոմսեր, չեկեր, ակրեդիտիվներ, խնայբանկի գրքեր (), փոստային նամականիշեր, անձնագրերի բլանկներ, ծննդյան վկայականներ, ամուսնության վկայականեր։

Բաժնետիրական ընկերությունը նաև վերահսկում է դրամահատարանները, որոնք արտադրում են շրջանառության համար նախատեսված մետաղադրամներ, շքանշաններ, հուշամեդալներ։ Այն նաև արտադրում է վարկային քարտեր, բանկային քարտեր, հեռախոսային քարտեր։ «Գոզնակ»-ը ոչ միայն ռուսական, այլեւ արտասահմանյան երկրների թղթադրամներ է տպում, այդ թվում՝ Լիբանանի, Եմենի,Գվատեմալայի, Ռուանդայի, Անգոլայի եւ այլն պետությունների համար։

## Պատմություն
Պետրոս Առաջինի օրոք 1724 թվականին ռուսները հիմնեցին Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանը, որը կազմակերպում էր Ռուսաստանում մետաղադրամների արտադրությունը և սկսել է արտադրել տարբեր տեսակի կրծքանշաններ և շքանշաններ։

1818 թվականի սեպտեմբերի 4-ին (հին տոմարով օգոստոսի 21-ին) Սանկտ-Պետերբուրգի Ֆինանսների նախարարության ենթակայությամբ և կայսր Ալեքսանդր I-ի հրամանագրով հիմնադրվել է Պետական թղթերի պահպանման խումբը (), իսկ Ֆինանսների նախարար Դմիտրի Գուրիևը հանձնարարել է ինժեներ Ագուստին դե Բետանկուրին նախագծել և կառուցել ժամանակակից, գոլորշիով աշխատող արժույթի տպագրատուն։

1838 թվականին պրուսացի ակադեմիկոս Բորիս Յակոբին օգտագործել է գալվանոպլաստիկայի իր գյուտը գրատպության պատմության մեջ առաջին անգամ տպագրական թիթեղներ արտադրելու համար։ 1890-ական թվականներին վարչության աշխատակից Իվան Օրլովը մշակել է տպագրական նոր մեթոդ, որը կոչվում է «Օրլովյան տպագրություն» (): Նա նաև կառուցել է բազմագույն տպագրահաստոցներ, որոնք կծառայեին որպես ժամանակակից բազմագույն տպագրական մեքենաների նախատիպ։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Պետական արժույթի արտադրության վարչությունը վերակազմավորվել և 1919 թվականին վերանվանվել է «Գոզնակ» (): Մետաղադրամները ընկերության գործունեության ոլորտում ավելացվել են 1941 թվականից։ «Գոզնակ»-ը Մոսկվայում ուներ իր համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտը։ 1920-ականներին «Գոզնակ»-ի աշխատակից և խորհրդային նշանավոր քանդակագործ Իվան Շադրը ստեղծել է խորհրդային փողի առաջին նմուը։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Սանկտ Պետերբուրգի Գոզնակ դրամահատարանը վերանվանվել է Լենինգրադի դրամահատարանի։ Նրա սկզբնական անունը վերականգնվել է 1990-ականներին։

1999 թվականին Մոսկվայի դրամահատարանը Ռուսաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ հաղթեց Հնդկաստանի համար արժույթի արտադրության մրցույթում։ 1999 թվականի հոկտեմբերին նրանք պայմանագիր են կնքել Հնդկաստանի հետ երկու և հինգ ռուփի պղնձե նիկելային մետաղադրամների արտադրության համար։

2006 թվականին «Գոզնակ» պետական ընկերությունների ասոցիացիան վերածվել է «Գոզնակ» դաշնային պետական ունիտար ձեռնարկության։ Գոզնակը ներառում է 8 մասնաճյուղ՝ 2 տպագրական գործարան, 2 թղթի գործարան, 2 դրամահատարան, տպարան և գիտահետազոտական ինստիտուտ։

2006 թվականի սկզբին «Գոզնակ»-ի Մոսկվայի տպագրական գործարանը սկսեց առաջին էլեկտրոնային անձնագրերի ստեղծումը։ Անհատականացման կենտրոնն ի վիճակի էր տարեկան մշակել ավելի քան 5 միլիոն անձնագիր։

2008 թվականի մարտի 3-ին «Գոզնակ»-ը դարձավ Ռուսաստանի ռազմավարական ձեռնարկություններից մեկը։

2014 թվականի հունիսի 5-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել ընկերությունը Դաշնային պետական ունիտար ձեռնարկության կարգավիճակից «Գոզնակ» բաց բաժնետիրական ընկերության վերածելու մասին, որի 100%-ը պատկանում է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությանը։

2022 թվականի սեպտեմբերին՝ 2022 թվականին Ռուսաստանի կողմից օկուպացված Ուկրաինայում անեքսիայի հանրաքվեից հետո, «Գոզնակ»-ը ներառվել է բրիտանական կառավարության պատժամիջոցների ցուցակում։ Ընկերությունը մեղադրվում էր Ուկրաինայի քաղաքացիների համար դատարկ ռուսական անձնագրեր պատրաստելու մեջ։

## Կառուցվածք

«Գոզնակ» բաժնետիրական ընկերությունը ներառում է ութ մասնաճյուղ.

* Մոսկվայի դրամահատարան
* Պերմի տպագրական գործարան
* Սանկտ Պետերբուրգի թղթի գործարան
* Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարան
* Մոսկվայի տպագրական գործարան
* Գոզնակի գիտահետազոտական ինստիտուտ (Մոսկվա)
* Կրասնոկամսկի թղթի գործարան
* Մոսկվայի տպագրական կենտրոն

## Հիշողություն
«Գոզնակ»-ի հիմնադրման 175-ամյակի պատվին թողարկվել է Ռուսաստանի փոստային նամականիշը (1993 թ.), իսկ ձեռնարկության 190-ամյակի կապակցությամբ թողարկվել է Ռուսաստանի Կենտրոնական Բանկի հուշադրամ (2008 թ.): 2018 թվականի հուլիսի 30-ին Ռուսաստանի Կենտրոնական Բանկը թողարկել է 3 ռուբլի և 25 ռուբլի անվանական արժեքով արծաթե հուշադրամներ՝ *«Պետական փաստաթղթերի պատրաստման խմբի հիմնադրումից 200 տարի անց»*:


Russiastamp1993goznak.jpg|Ռուսաստանի փոստային նամականիշ՝ նվիրված «Գոզնակ»-ի 175-ամյակին (1993 թ.)
RR5225-0001R.png|Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի հուշադրամ ՝ նվիրված «Գոզնակ» դաշնային պետական ունիտար ձեռնարկության 190-ամյակին (25,000 ռուբլի, քաշը - 3 կգ մաքուր ոսկի, 2008 թ.)


## Հետաքրքիր փաստեր
1924 թվականին «Գոզնակ» հավաքածուն ցուցադրվել է Մոսկվայի Առաջին համամիութենական ֆիլատելիստական ցուցահանդեսում։

## Արտաքին հղումներ
*Official website of Goznak in English 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1818 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տնտեսություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Մետաղադրամների արտադրություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Տպարաններ
Կատեգորիա:Փող