Հարրի Փոթերի աշխարհի կախարդական առարկաներ

մինի|Գլխարկը Universal Studios Hollywood-ի այգում
**Հարրի Փոթերի աշխարհի կախարդական առարկաներ**, առարկաներ, որոնք օգտագործվել են Հարրի Փոթերի մասին վիպաշարի կերպարների կողմից։

## Մթին առարկաներ
### Հորքրուքս
**Հորքրուքս** (), առարկա, որի մեջ ամփոփված է մթին հրաշագործի հոգու մի մասը։ Ստեղծվում է հրաշագործի կողմից նրա հոգին պառակտող հանցագործության կատարելու միջոցով, այսինքն՝ սպանությամբ։ Սովորաբար ստեղծվել է ոչ ավելի, քան մեկ հորքրուքս։ Բայց Վոլան դե Մորտը, որը երազում էր հաղթահարել մահը, պրոֆեսոր Սլագհորնի հետ զրույցում հարցրել է մեկից ավելի հորքրուքս ստեղծելու հնարավորության մասին։ Նա հորքրուքսներ է դարձրել.
* **իր աշակերտական օրագիրը** (Թոմ Ռեդլի օրագիրը), ստեղծել է 16 տարեկանում՝ Միրթլ Պլակսի սպանությունից հետո,
* **Մարվոլո Մարկսի մատանին**, ստեղծել է 1943 թվականին՝ հարազատ հոր և հոր կողմից տատիկի ու պապիկի սպանությունից հետո,
* **Սալազար Սլիզերինի մեդալիոնը**, 1946 թվականին հորքրուքսի ստեղծման համար սպանել է մագլի,
* **Հելգա Հափլփաֆի բաժակը**, ստեղծել է 1946 թվականին՝ Խեպիզա Սմիթի սպանությունից հետո,
* **Ռավենա  Ռեյվենքլոյի ապարոշը**, ստեղծել է 1945 թվականին, որի համար սպանել է ալբանական հոգևորականի, 
* **Նագինին (իր օձը)**, ստեղծել է 1994 թվականին, որի համար սպանել է Բերտա Ջորկինսին։

«Հարրի Փոթերը և Մահվան Պարգևները» գրքում պարզվել է, որ գոյություն ուներ և յոթերորդ հորքրուքսը, որը ստեղծվել էր ակամա։ Այդ հորքրուքսը Հարի Փոթերն էր, և այդ հանգամանքը ազդել է իրադարձությունների հանգուցալուծման վրա։ Հարրին տեղեկանում է այդ մասին այն ժամանակ, երբ մտքի ավազանում տեսնում է պրոֆեսոր Սնեյփի հիշողությունը։ Բոլոր հորքրուքսները ոչնչացվել են տարբեր մարդկանց կողմից։ Հնարավոր է՝ հորքրուքս ոչնչացրած յուրաքանչյուր ոք ուներ ինչ-որ որակ, որը Վոլդեմորի համապատասխան որակի հակապատկերն էր։

### Մահվան Պարգևներ
* **Ավագ փայտիկ** (ամենահզոր փայտիկը), պատկանել է Դրակո Մալֆոյին, Հարրի Փոթերին, Ալբուս Դամբլդորին, Գրին դե Վալդին։
* **Վերակենդանացնող քար** (ունակ է վերակենդանացնել մահացածին), պատկանել է Մարվոլո ընտանիքին, Վոլդեմորին, Ալբուս Դամբլդորին, Հարրի Փոթերին։
* **Անտեսանելիության թիկնոց** (ունակ է տիրոջը դարձնել անտեսանելի), որպես ժառանգություն փոխանցվել է Փոթերների սերնդին։

«Երեք եղբայրների մասին հեքիաթում» պատմվում է լեգենդի մասին, որը դարձել է Ջոան Ռոուլինգի յոթերորդ վեպի սյուժեի մի մասը։

Շատ հրաշագործներ փնտրել են Մահվան Պարգևները՝ հավատալով, որ դրանց տիրանալով կդառնան Մահվան տիրակալը։

## Դեղաթուրմեր
Դեղաթուրմերը լայնորեն տարածվել են «Հարի Փոթերի աշխարհում», նրանց հատկությունները և պատրաստման եղանակները, որպես ուսումնական առարկա, ուսումնասիրել են Հոգվարթսում։ Այն կոչվել է *Դեղաթուրմերի պատրաստում*։ Առավել հայտնի և կարևոր կերպարներից մեկը՝ Սևերուս Սնեյփը, դեղաթուրմերի պատրաստման ուսուցիչ է և հայտնի դեղաթուրմեր պատրաստող։ Վեցերորդ մասում նա հեռացել է այդ պաշտոնից` ստանձնելով Մթին Արվեստների դեմ Պաշտպանության ուսուցչի պաշտոնը, իսկ նրա տեղը զբաղեցրել է Հորացիուս  Սլագհորնը։

Գրքերում ավելի հաճախ հիշատակված դեղաթուրմերից մեկը *Ձևափոխող դեղաթուրմն* է (), որը հնարավորություն է տալիս ընդունել այլ մարդու տեսք։ Այն առաջին անգամ հանդիպել է «Հարրի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը» գրքում, երբ Հարրի Փոթերը, Ռոն Ուիզլին և Հերմիոնա Գրեյնջերը ընդունել են Դրակո Մալֆոյի ընկերների տեսքը, որպեսզի Մալֆոյից տեղեկություն կորզեն գաղտնի սենյակի մասին, և հենց այդ ժամանակ բացահայտվել է դրա պատրաստման ձևը։ Հետագայում այն օգտագործել են.

* Բալթի Քրաուչ կրտսերը, որպեսզի ներկայանա որպես Ալաստոր Գրյում,
* Տիկին Քրաուչը, որպեսզի ազատի որդուն բանտից և զբաղեցնի նրա տեղը,
* Դրակո Մալֆոյը, որպեսզի առաջին կուրսեցիների մեջ քողարկի իր ընկերներին՝ Քրեբին և Գոյլին, 
* Ալաստոր Գրյումը, որպեսզի Ռոնին, Հերմիոնային, Ֆրեդին, Ջորջին, Ֆլոռ Դելակուրին և Մունդունգուս Ֆլետչերին դարձնի Հարրի Փոթերի կրկնօրինակը և թույլ տա լքել Դարսլիների տունը,
* Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան, որպեսզի թափանցեն Մոգության Նախարարություն երեք աշխատակիցների տեսքով, 
* Հերմիոնան, որպեսզի ընդունի Բելատրիսա Լեսթրեյնձ տեսքը և թափանցի նրա՝ «Գրինգոթս» բանկի ընտանեկան պահոցը։

Հարրի Փոթերի մասին գրքերում հիշատակվել են նաև այլ դեղաթուրմեր․
* **Ոսկորների, մարմնի և արյան դեղաթուրմ**, օգտագործել է Պիտեր Պետիգրյուն Վոլան դե Մորտի մարմինը վերադարձնելու համար։
* **Ֆելիկս Ֆելիցիս** (նաև **Հեղուկ հաջողություն**), խմողին որոշ ժամանակով անհավատալի հաջողություն է բերում։ Արգելվել է օգտագործել քաղաքական ընտրությունների, դպրոցական քննությունների և սպորտային մրցույթների ժամանակ։ Ստեղծվել է 16-րդ դարում ապրած աներևակայելի հմուտ ալքիմիկոս Զիգմուտ Բաջի կողմից։
* **Ամորթենթիա**, կախարդական դեղաթուրմի տեսակ, որն առաջացնում է ուժեղ հրապուրանք այն պատրաստողի հանդեպ։ Վեցերորդ մասում կիրառել է Ռոմիլդա Վեյնը, որպեսզի Հարրին սիրահարվի իրեն, միայն թե ամորտեզիայի ազդեցության տակ է ընկել Ռոն Ուիզլին։
* **Ճշմարտության շիճուկ**, դեղաթուրմ պղպեղի սուր համով առանց որևէ հոտի և գույնի, որը ստիպում է միայն ճշմարտությունը ասել. ճշմարտության շիճուկ դեղաթուրմին կարող է դիմադրել լավ պատրաստված, փորձառու հրաշագործը, որը գործնականում կիրառում է օկլյումենացիան։ Դեղաթուրմի ազդեցությունից կարելի է խուսափել նաև հատուկ կախարդանքների և հակաթույների միջոցով։
* **Կենդանի մահ**, պատրաստվել է Հարրիի կողմից վեցերորդ դասընթացի ժամանակ Կիսարյուն արքայազնի ցուցումներով, որի շնորհիվ դեղաթուրմը ճանաչվել է լավագույնը։
* **Գայլի հակաթույն**, մարդագայլերի համար նախատեսված դեղաթուրմ։ Օգնում է պահպանել մարդկային գիտակցությունը փոխակերպումների օրերին։
* **Ոսկրաճ**, ոսկորները աճեցնող դեղաթուրմ։

## Խաղեր
[մինի|Գիշերային ավտոբուսը «[Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի բանտարկյալը (ֆիլմ, 2003)|Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի բանտարկյալը» ֆիլմից Warner Bros. կինոստուդիայում]]

### Կախարդական շախմատ
Կախարդական շախմատը խաղում են նույն խաղաքարերով և տախտակով, ինչպես սովորական շախմատում։ Կանոնները նույնպես չեն փոխվում։ Խաղաքարերը կենդանանում են և 
հարձակվում միմյանց վրա և գրավում, հարվածում գրավված խաղաքարը և նրան դուրս գցում խաղադաշտից։ Խաղացողները խաղաքարերը տեղափոխում են՝ բարձրաձայն անվանելով դրանց դիրքը շախմատային նշանագրության միջոցով ()։

Ռոնն ունի կախարդական շախմատի հավաքածու, որը ժառանգել է իր պապիկից, իսկ Հարրին սկզբում խաղում էր Սիմուս Ֆինիգանից վերցրված խաղաքարերով, որոնք նրան վատ էին ենթարկվում և տալիս էին սխալ խորհուրդներ։ Հետագայում՝ Հոգվարթսում անցկացրած առաջին Սուրբ Ծննդյան ժամանակ, Հարրին ստացավ իր սեփական հավաքածուն։

«Հարրի Փոթերը և փիլիսոփայական քարը» գրքում Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան դառնում են կենդանի շախմատային խաղաքարեր «Կախարդական չափի շախմատ» խաղում, որում Հարրին հաղթում է Ռենի խորհուրդների և վերջինիս կողմից խաղաքարի զոհաբերման շնորհիվ։

Ֆիլմերում շախմատային խաղաքարերը պատկերված են Լյուիս կղզու շախմատի խաղաքարերի կիրառմամբ։

## Հայելի
### Գափափի կամ Իքնազարե հայելի
* Հայելու մեջ Հարրի Փոթերը տեսնում է իր ծնողներին։
* Ալբուս Դամբլդորը, իր խոսքերով, առաջին գրքում հայելու մեջ տեսնում է իրեն՝ մի զույգ հաստ, բրդե գուլպաներով։ Յոթերորդ գրքում Հարրին համոզվում է, որ Դամբլդորը հայելում կտեսներ իր ընտանիքի հետ կապված ինչ-որ բան։ Ռոուլինգը իր ֆորումներից մեկում ասել է, որ եթե Դամբլդորը նայեր Գափափի հայելում, ապա կտեսներ իր ընտանիքի բոլոր անդամներին ողջ և առողջ։ «Ֆանտաստիկ արարածներ-2։ Գրինդեվալդի հանցագործությունը» ֆիլմում Դամբլդորը տեսնում է իրեն երիտասարդ, որն արյան երդում է տալիս Գելլերտ Գրինդեվալդի հետ միասին։
* Ռոն Ուիզլին տեսնում է իրեն մի հին դպրոցում և դպրոցի քվիդիչի թիմի ղեկավարին, որը ձեռքում պահում է հաղթողի գավաթը։

## Կախարդական փայտիկներ
աջից|thumb|200px|Ավագ փայտիկը
«Հարրի Փոթերը և կրակի գավաթը» վեպի 18-րդ գլխում նկարագրվում են տարբեր կախարդական դպրոցների՝ Հոգվարթսի, Շարմբատոնի և Դուրմստրանգի կախարդական փայտիկները։ Հարրի Փոթերի փայտիկն ունի 11 դյույմ երկարություն և պատրաստված է փշարմավից, որի միջուկը փյունիկի փետուր է։ Փայտիկներ պատրաստողներից հիշատակվում են վարպետ Օլիվանդերը և Գրիգորովիչը։ Ուշագրավ է այն փաստը, որ փայտիկն ինքն է ընտրում տիրոջը։

Ավագ փայտիկը պատկանել է Ալբուս Դամբլդորին։ Դա Մահվան Պարգևներից մեկն է։ Դամբլդորն այն ստացել է 1945 թվականին՝ հաղթելով դրա նախկին տիրոջը՝ Գրինդեվալդին։ Ալբուս Դամբլդորը դադարեց լինել Ավագ փայտիկի տերը մահվանից քիչ առաջ, երբ Դրակո Մալֆոյը զինաթափեց նրան։ Փայտիկի միջուկը թեստրալի մազ է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* LeFebvre, N., 2009. The Sorcerer’s Stone, Mirror of Erised, and Horcruxes: Choice, Individuality, and Authenticity in Harry Potter.  The Looking Glass: New Perspectives on Children's Literature, 13(3).
* Sehon, S.R., 2010. The Soul in Harry Potter. In: The Ultimate Harry Potter and Philosophy: Hogwarts for Muggles (Vol. 7), Irwin, W. and Bassham, G. eds.. John Wiley & Sons.
* Highfield, R., 2003. The science of Harry Potter: How magic really works. Penguin.

## Արտաքին հղումներ
* Գլխավոր էջը

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Հարրի Փոթեր
Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ գրականություն