Գենդերային անհամապատասխանություն

**Գենդերային անհամապատասխանություն**, նաև` **գենդերային ոչ կոնֆորմիզմ** կամ **գենդերային փոփոխականություն,** անձի վարք կամ գենդերային արտահայտություն, որը չի համընկնում տվյալ հասարակության մեջ ընդունված գենդերային նորմերի հետ։ Մարդիկ, ովքեր ցուցաբերում են գենդերային անհամապատասխանություն, կոչվում են գենդերային չհամապատասխանող կամ գենդերային տարբերակ ունեցող։

## Տերմինաբանություն
«Գենդերային անհամապատասխանություն» և «գենդերային փոփոխականություն» հասկացություններն օգտագործվում են հոգեբանության մեջ, հոգեբուժական, մարդաբանական և գենդերային ուսումնասիրություններում։ Դրանք օգտագործվում են նաև իրավապաշտպան կազմակերպությունների և գենդերային չհամապատասխանող անձանց կողմից։

Ի տարբերություն «տրանսգենդերություն» հասկացության, որը նկարագրում է անձի սեռի ինքնության և ծննդյան ժամանակ նշանակված սեռի միջև անհամապատասխանությունը, «գենդերային անհամապատասխանություն» հասկացությունը հիմնականում վերաբերում է մարդու գենդերային ինքնագիտակցության արտաքին արտահայտմանը։ Գենդերային ոչ համապատասխան մարդիկ են, օրինակ, քրոսդեսսերները, դրագ քուինները, բայց նաև այն մարդիկ, ովքեր իրենց բնորոշում են որպես տղամարդ և կին, և ովքեր իրենց վարքագծի որոշակի գծերով չեն ենթարկվում տվյալ հասարակության համար ավանդական գենդերային դերերին։

## Սեռական անհամապատասխանություն երեխաների մոտ
**Գենդերային մանկական անհամապատասխանություն** են անվանում գենդերային անհամապատասխանությունը նախասեռահասուն տարիքի երեխաների մոտ։ Մասնավորապես, սեռին չհամապատասխանող երեխաները կարող են ցանկություն հայտնել կրել հակառակ սեռի հագուստ, հրաժարվել իրենց սեռին բնորոշ համարվող գործողություններից և ձգտել հակառակ սեռի ընկերներ ձեռք բերել։

Որոշ ուսումնասիրությունների համաձայն՝ համասեռամոլ և բիսեքսուալ շատ մարդիկ չեն ընդունել իրենց սեռը մանկության տարիներին։ Միևնույն ժամանակ, շատ հեղինակներ նշում են, որ դրանից չի կարելի եզրակացնել, որ մանկության շրջանում գենդերային անհամապատասխանությունն անմիջականորեն կապված է համասեռամոլ կամ երկսեռ կողմնորոշման ձևավորման հետ, քանի որ մեծահասակները կարող են նորովի մեկնաբանել իրենց մանկության հիշողությունները` դրանց մեջ գտնելով իրենց ինքնության արմատները։ Նմանապես, հետերոսեքսուալ տղամարդիկ հակված են նսեմացնել իրենց գենդերային անհամապատասխանությունը մանկության տարիներին` իրենց մանկության վարքը պիտակելով որպես կարեկցանքի կամ գեղարվեստական ունակության արտահայտություններ։

Գենդերային չհամապատասխանող որոշ երեխաներ նույնպես ցույց են տալիս գենդերային դիսֆորիա` իրենց ինքնազգացողությունը իրենց համապատասխան սեռին չհամընկնելու սթրեսը։ Ժամանակակից մասնագետների կարծիքով, ինչպես ծնողների, այնպես էլ հոգեբանների ամենակարևոր խնդիրը գենդերային դիսֆորիա ունեցող երեխաների հետ աշխատելիս երեխայի համար առավել հարմարավետ և անվտանգ պայմաններ ստեղծելն է, որում նա կկարողանա ուսումնասիրել իր գենդերային ինքնությունը և գտնել սեռի համապատասխան ձևեր։ Որոշ երեխաների և դեռահասների մոտ գենդերային դիսֆորիան ժամանակի ընթացքում վերանում է, իսկ մյուսների մոտ այն պահպանվում է նաև ավելի մեծ տարիքում։ Այս պարագայում դեռահասին կարող է անհրաժեշտ լինել տրանսգենդերային անցում։

## Հասարակության ընկալում
Ժամանակակից հասարակությունների մեծ մասում գերակշռում է երկուական գենդերային համակարգը, որում ընդունված գենդերային դերերից շեղումները ընկալվում են անհամաձայնությամբ և խարանով։ Շատ երկրներում գենդերային տիպի մարդիկ ենթարկվում են խտրականության, հետապնդումների և բռնության, մասնավորապես, ատելության հանցագործությունների զոհ են դառնում։ Մյուս կողմից, որոշ հասարակություններում, որտեղ այսօր կա ավելի քան երկու սեռ, այն մարդիկ, ովքեր արևմտյան մշակույթների տեսանկյունից համարվում են գենդերային տարբերակներ ունեցող, արժանանում են հարգանքի և ընդունվում են։

## Տես նաև
* Կոնֆորմիզմ
* Գենդերային կարծրատիպեր
* Նոնկոնֆորմիզմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գենդերային հետազոտություններ