open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կապո (ֆիլմ)

«**Կապո**» (), իտալական կինոֆիլմ Հոլոքոստի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ջիլլո Պոնտեկորվոն 1959 թվականին։ Ֆիլմը իտալաֆրանսիական համատեղ արտադրության արդյունք է, իսկ նկարահանումներն անցկացվել են Հարավսլավիայում։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի որպես օտարալեզու լավագույն ֆիլմ։

## Սյուժե
Տասնչորսամյա հրեա Էդիթին ծնողների հետ ուղարկում են Օսվենցիմ։ Նա ընտրվում է գազի խցիկում ոչնչացման համար։ Էդիթը կարողանում է փախչել բարաքից, և բանտային բժշկի օգնությամբ ստանում է մահացած քրեական հանցագործի հագուստը, համարն և անունն։

Էդիթին ուղարկում են ճամբար՝ հարկադիր աշխատանքներ կատարելու համար։

Սննդի դիմաց Էդիթը համաձայնում է դառնալ վերակացուների հարճը։ Նա կապվում է նրանցից մեկի՝ Կարլի հետ։

Էդիթը դառնում է կապո։

Ճամբար են տեղափոխում խորհրդային ռազմագերիներին։ Էդիթը սիրահարվում է նրանցից մեկին՝ Սաշային։

Մոտենում է Կարմիր բանակը։ Ռազմագերիները զանգվածային փախուստ են նախապատրաստում։ Սաշայի օգնությամբ նրանք Էդիթին համոզում են անջատել բարձր լարման հոսանքը, որը սնուցում է ճամբարի պարիսպը։

Պահակախումբը պատրաստվում է գնդակահարել բոլոր բանտարկյալներին։ Բոլոր կապոները անցնում են ծառայության գերմանացիների ղեկավարության ներքո, և նրանց պետք է տարհանեն։

Էդիթն անջատում է հոսանքը և զոհվում էսէսականների ձեռքից։ Բանտարկյալները փախչում են ճամբարից։ Նրանցից շատերը սպանվում են պահակախմբի կողմից։

## Դերասաններ
* Սյուզան Ստրասբերգ – *Էդիթ/Նիկոլ Նեպաս*
* Լորան Տերզիեֆ  – *Սաշա*
* Էմանուել Ռիվա  – *Թերեզա*
* Դիդի Պերեգո  – *Սոֆյա*
* Ջաննի Գարկո  – *Կարլ*
* Դուշան Պերկովիչ –  *պարետ* 
* Անաբելլա Բեսի
* Գրացիելա Գալվանի
* Պաոլա Պիտագորա
* Էլեոնորա Բելլինզագի
* Բրունո Սցիպիոնի
* Դրագոմիր Ֆելբա

## Քննադատություն
Ֆիլմը, ավելի ճիշտ՝ նրա մի կադրը, երբ ցուցադրվում է ճամբարի փշալարերի վրա Թերեզան ձեռքերը բարձրացրած, «խորը արհամարհանքի» է արժանացել ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժակ Ռիվետի կողմից։ Ըստ Բեռնար-Անրի Լևիի՝ «քննադատական վերաբերմունքը Պոնտեկորվոյն ճնշել է մինչև մահ։ Նա ենթարկվել է օստրակիզմի, գրեթե անիծվել է, և բոլորը՝ միակ կադրի համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Column « De l'Abjection » by Jacques Rivette (1961) devoted to Pontecorvo's ''Kapo'' 

Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Հաֆիզ Փաշաև

**Հաֆիզ  Միր Ջալալ օկլի Փաշաև** (, ), սովետական ֆիզիկոս (ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր), ադրբեջանցի դիվանագետ և մանկավարժ, Ադրբեջանի դեսպանը ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Մեքսիկայում (1993—2006), Ադրբեջանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ, Ադրբեջանի դիվանագիտական ակադեմիայի ռեկտոր։

## Կենսագրություն
Հաֆիզ Փաշաևը ծնվել է 1941 թվականի մայիսի 2-ին Բաքվում։ 1963 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։

1964-1967 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկայի ինստիտուտում։ 1971 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան Մոսկվայի Կուրչատովի անվան ատոմային էներգիայի ինստիտուտում։ 1971-1992 թվականներին աշխատել է որպես գիտաշխատող, լաբորատորիայի տնօրեն Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ֆիզիկայի ինստիտուտում։ 1975-1976 թվականներին կատարել է գիտական հետազոտություններ Իրվայնի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

1984 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան։ Ստացել է ֆիզիկական գիտությունների դոկտորի կոչում։

1992-2006 թվականներին նա աշխատել է որպես Ադրբեջանի Հանրապետության դեսպան ԱՄՆ-ում (ինչպես նաև Մեքսիկայում և Կանադայում)։ ԱՀ Նախագահի 2006 թվականի օգոստոսի 14-ի հրամանագրով նա նշանակվել է ԱՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 2006 թվականից նա Ադրբեջանի դիվանագիտական ակադեմիայի ռեկտորն է։

Ավելի քան 100 գիտական աշխատությունների, երկու մենագրությունների, ինչպես նաև տեղական և համաշխարհային մամուլում տպագրված տարբեր հոդվածների հեղինակ է։

Տիրապետում է ադրբեջաներեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա և չորս թոռ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դեսպաններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Արծիվը (ֆիլմ, 1959)

**«Արծիվը»** (), լեհական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնարդ Բուչկովսկին 1958 թվականին «KADR» կինոստուդիայում։ Պրեմիերան կայացել է 1959 թվականի փետրվարի 7-ին։

Ֆիլմը մասնակցել է 1959 թվականի Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնին։ 2010 թվականին այն առաջադրվել է լեհական «Złote Kaczki» կինոմրցանակի մրցութային անվանակարգերում՝ *լավագույն ֆիլմերի լավագույն դերասան* – Բրոնիսլավ Պավլիկ, Ալեքսանդր Սևրուկ և Վենչիսլավ Գլինսկի։

## Սյուժե
մինի|«Օժել» («Արծիվ») սուզանավը Հել բազայի մուտքի մոտ
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա։

1939 թվականին Լեհաստանի վրա Գերմանիայի հարձակման ժամանակ լեհական ռազմական նավատորմի «Արծիվ» («Օժել») սուզանավին գտնվում էր Բալթիկ ծովում։ Սեպտեմբերյան արշավանքի պարտությունից հետո սուզանավն այլևս չի կարող մտնել Գդինյա նավատորմ, որովհետև ֆարվատերն ականապատված է։ Սուզանավի անձնակազմը կտրվում է հայրենիքից, գրեթե անզեն։ «Արծիվ» սուզանավին հաջողվում է հեռանալ գերմանացիներից և հասնել Տալլինի նավահանգիստ, որպեսզի լրացնի վառելիքի պաշարները։ Էստոնական նավատորմում անձնակազմն ստիպված է հեռանալ սուզանավից՝ տախտակամածին թողնելով հիվանդ  հրամանատարին։  Հակառակ Էստոնիայի իշխանությունների հավաստիացումներին` անձնակազմը շուտով ներկալվում է։ Նոր հրամանատարը՝ կապիտան Գրաբինսկին, փախչելու որոշում է կայացնում։ Արդյունքում «Արծիվը» կարողանում է գաղտնի լքել նավահանգիստը։ Գերմանացիները կրնկակոխ հետապնդում են խիզախ նավաստիներին, այնուամենայնիվ, նրանց հաջողվում է հեռանալ թշնամու հետապնդումից և հասնել Անգլիա։

«Արծիվ» սուզանավի անձնակազմի սխրանքը դարձել է գերմանական նվաճողների դեմ լեհերի պայքարի խորհրդանիշ։

## Դերերում
* Ալեքսանդր Սևրուկ – *Կոզլովսկի, «Արծիվ» սուզանավի առաջին հրամանատարը*
* Վենչիսլավ Գլինսկի – *Գրաբինսկի, «Արծիվ» սուզանավի առաջին հրամանատարը*
* Ռոլանդ Գլովացկի – *Ռոլանդ, ՌԾՆ պորուչիկ*
* Յան Մախուլսկի – *Պիլեցկի, ՌԾՆ Պորուչիկ*
* Անջեյ Հերդեր – *Մորավսկի, ՌԾՆ պորուչիկ*
* Տադեուշ Գվյազդովսկի – *բոցման Բրիտ*
* Հերիկ Բոնկ – *բոցման Վիկտորչիկ*
* Իգնացի Մախովսկի – *բոցման Միրտա, ռադիոհեռագրիչ*
* Չեսլավ Պյասկովսկի – *բոցման Սերաֆին*
* Բրոնիսլավ Պավլիկ – *մատ Ռոկոշ*
* Միխալ Գազդա – *մատ Օկոն*
* Եժի Նովակ – *մատ Շնուկ*
* Յուզեֆ Լոդինսկի – *ատ Բաչեկ*
* Ստանիսլավ Բարեա – *նավաստի, կոկ* (լուսագրերում նշված չէ)
* Կազիմեժ Վիլյամովսկի – *էստոնացի ադմիրալ *
* Ստանիսլավ Միլսկի – *Տալլինի նավատորմի պարետի տեղակալ*
* Ռիշարդ Ֆիլիպսկի – *էստոնացի զինվոր*
* Զիգմունդ Հուբերտ – *գերմանական նավի նավապետ*
* Լեխ Վոյցեխովսկի – *նավահանգստի պարետի համհարզ*
* Մարիան Նովիցկի – *Լեհաստանի ծովային կցորդ Տալլինում*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Orzeł (1958)

Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Քեյլի Սփեյնի

**Քեյլի Սփեյնի** (, ), ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1997 թվականի հուլիսի 24-ին,  Միսուրի նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաքում։ 2016 թվականին նա թողարկել է իր առաջին` «Fallin» սինգլը iTunes-ում։ Կինոյում իր դեբյուտն է նշել «Հաշվեք մինչև հազարը» կարճամետրաժ ֆիլմով` 2016 թվականին։ Առաջին նշանակալի դերերը կինոյում ստացել է 2018 թվականի «Խաղաղօվկիանոսային սահմանագիծ 2» ֆիլմում, ինչպես նաև` «Ոչ մի լավ բան չկա «Էլ Ռոյալ» հյուրանոցում» ֆիլմում։ Հետագայում Սփաենին դեր է ստացել Ալեքս Գարլենդի «Մշակողները» մինի սերիալում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Բարտոշ Բյալեկ

**Բարտոշ Բյալեկ** (, ), լեհ ֆուտբոլիստ, գերմանական «Վոլֆսբուրգ» ֆուտվոլային ակումբի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվել է Բժեգում։ Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է համանուն խմբի երիտասարդական թիմում։ 2011 թվականից մինչև 2014 թվականը խաղացել է երիտասարդական «Օլավա» թիմում, որից հետո դարձել է Լյուբլինի «Զագլեմբե» ակումբի ֆուտբոլային ակադեմիայի խաղացող։ 2019 թվականի նոյեմբերի 10-ին իր դեբյուտն է նշել «Զագլեմբե» ակումբի հիմնական կազմում՝ Էքստրակլասի շրջանակներում հանդիպելով «Ռակուվա» ակումբին և աչքի է ընկել խփած գնդակով։ Ընդհանուր առմամբ 2019/20 խաղաշրջանում լիգայի 19 խաղերում խփել է 9 գնդակ։

2020 թվականի օգոստոսի 19-ին տեղափոխվել է գերմանական «Վոլֆսբուրգ» ակումբ` չորսամյա պայմանագիր է ստորագրել «գայլերի» հետ։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Լեհաստանի մինչև 15, 16, 17, 18 և 19 տարեկանների հավաքականներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զագլեմբե Լյուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Լյուդ Գլուսկին

**Լյուդվիգ Էլիաս "Լյուդ" Գլուսկին** (, )), 20-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտ, թմբկահար, երաժշտախմբերի ղեկավար

## Կենսագրություն
Լյուդվիգ Էլիաս Գլուսկինը ծնվել է 1899 թվականի հունվարի 4-ին, Մանհեթենում։ Նյույորքցի ատամնաբույժ Էլիաս Գլուսկինի և վերջինիս կնոջ՝ Ռոզա Էպշտայնի առաջնեկն էր (ծնողները Ամերիկա էին գաղթել Ռուսաստանից)։

1911-16 թվականներին Լյուդվիգը հաճախել է հանրային միջնակարգ դպրոցներ և *DeWitt Clinton High School* ավագ դպրոցը, որտեղ ծանոթացել է Ջիմի Դուրանտեի հետ, և միասին ստեղծել են դաշնամուրի ու թմբուկի համակցմամբ երաժշտախումբ, հանդես եկել դպրոցական միջոցառումների, մասնավոր հավաքույթների ժամանակ։

Գլուսկինը Փոլ Ուայթմենի երաժշտախմբի հետ համերգային շրջագայություն է կատարել Եվրոպայում, որից հետո մնացել է Ֆրանսիայում. այստեղ նրան 1927 թվականին առաջարկել են գլխավորել *Playboys* ջազային կոլեկտիվը։ Նրա ղեկավարությամբ այդ ոչ մեծ կոլեկտիվը մեկ-երկու տարում աճել է, ընդարձակվել, վերածվել ազդեցիկ մի համույթի, որի հետ Գլուսկինը Փարիզում ու Բեռլինում յոթ հարյուրից ավելի ձայնագրություններ է արել, հաճախակի համերգային շրջագայություններ կատարել Եվրոպայով։

Հիտլերի իշխանության գալուց հետո հրեական ծագում ունեցող Գլուսկինի համար դժվարացել է Կենտրոնական Եվրոպայում աշխատելը, և նա  վերադարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Սկզբնական շրջանում պարային կոլեկտիվներ է ղեկավարել, աշխատել ռադիոյում՚: 1937 թվականին ստանձնել է *CBS*-ի երաժշտական հաղորդումների տնօրենի պաշտոնը, աշխատել է նաև Հոլիվուդում և նվագախումբ ղեկավարել բազմաթիվ ծրագրերում, այդ թվում՝ Campana Serenade-ում (1943-1944 թթ.), *The Orson Welles Almanac*-ում (1944)։

Միաժամանակ՝ այդ ընթացքում որպես երաժշտական մասի ղեկավար մասնակցել է մի շարք ֆիլմերի նկարահանումներին, ներառյալ *The Bashful Bachelor* («*Ամաչկոտ ամուրին*», 1942) և *Friendly Enemies* («*Բարեկամ թշնամիներ*», 1942) կինոնկարները։

1950-ական թվականների սկզբներին Գլուսկինը երաժշտություն է գրել *The George Burns and Gracie Allen Show*-ի համար։

Թոշակի անցնելուց հետո ապրել է Կալիֆոռնիա նահանգի Փալմ Սփրինգս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Մարիան Լեոնի Պետրուս Տիսսեն

**Մարիան Լեոնի Պետրուս Տիսսեն** (, ), բելգիացի ֆլամանդացի քաղաքական գործիչ, Յունկերյան հանձնաժողովում զբաղվածության, սոցիալական քաղաքականության, մասնագիտական ուսուցման և աշխատանքային շարժունակության եվրոպական հանձնակատար (2014-2019)։

## Կենսագրություն
1979 թվականին ավարտել է Լյուվենի կաթոլիկ համալսարանը, որտեղ սովորել է իրավագիտություն։ Նույն թվականին նա սկսել է աշխատել իր մայր բուհի իրավաբանության ֆակուլտետում, 1980 թվականին դարձել է «Անկախ ձեռներեցների միության» (Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO)) և Markant-ի՝ Եվրոպական մթերքների գնումների համակարգի եվրոպական շուկայավարման բաշխման տարածքային բաժնի իրավաբանական խորհրդատու Գերմանիայի, Ավստրիայի, Չեխիայի և Սլովակիայի համար։ 1988 թվականին նա դարձել է UNIZO հետազոտական ծառայության ղեկավար, իսկ 1991 թվականին լինելով գլխավոր քարտուղարի տեղակալ` լքել է կազմակերպությունը։ Նույն ժամանակահատվածում նա եղել է Քրիս Պետերսի փաստաբանը, որը հետագայում դարձել է Ֆլանդրիայի վարչապետ։ 1988-1990 թվականներին զբաղեցրել է առողջապահության նախարարության պետական քարտուղար Վիվինա Դեմեստերի իրավաբանական խորհրդատուի պաշտոնը։ 1989 թվականի եվրոպական ընտրությունների ընթացքում ընդգրկվել է Քրիստոնեական ժողովրդական կուսակցության ցուցակում։

1991 թվականին նա ընտրվել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր, այնուհետև վերընտրվել է։ Նա Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության խմբակցության անդամ էր։

2008 թվականին նա ընտրվել է Քրիստոնյա ֆլամանդացիներ և քրիստոնյաներ կուսակցության նախագահ, այնուհետև գլխավորել է կուսակցության ցուցակը Սենատի ընտրությունների ամենամեծ ընտրատարածքում։

2009 թվականին նա պարգևատրվել է Ռոբերտ Շումանի մեդալով, որը ԵԺԿ խմբակցությունն ստեղծել է 1986 թվականին՝ պատվելու համար նրանց, ովքեր հասարակական ու անձնական գործունեության մեջ առաջ են մղում խաղաղությունը, Եվրոպայի ստեղծարար ուժն ու տարածում են հումանիստական արժեքները։

2010 թվականի հունիսի 23-ին, հունիսի 13-ի խորհրդարանական ընտրություններում Ֆլամանդացի քրիստոնյա դեմոկրատների ջախջախիչ պարտությունից հետո, որոնց արդյունքում Ներկայացուցիչների պալատում նրանց ներկայացուցչությունը կրճատվել է 24-ից մինչև 17, իսկ հաղթանակը տոնել են ազգայնականները ֆլամանդական նոր դաշինքից, Տիսսենը հրաժարական է տվել կուսակցական առաջնորդի պաշտոնից՝ զիջելով այն ժամանակավոր պաշտոնակատար Վուտեր Բեկեին։

2014 թվականի նոյեմբերի 1-ին Յունկերի հանձնաժողովում ստանձնել է զբաղվածության, սոցիալական քաղաքականության, մասնագիտական պատրաստության և աշխատանքային շարժունության եվրակոմիսարի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բելգիացի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրախորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Իտալո Գարիբոլդի

**Իտալո Գարիբոլդի** (, ), իտալացի ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ, ԽՍՀՄ-ում իտալական զորքերի հրամանատար 1942-1943 թվականներին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է  1879 թվականի ապրիլի 20-ին Լոդիում, 1899 թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան, կռվել է Լիբիայում՝  իտալա-թուրքական պատերազմի ժամանակ։

Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, եղել է 77-րդ դիվիզիայի շտաբի պետ։ Պատերազմի ավարտին նա նախագահել է Հարավսլավիայի սահմանի սահմանազատման հանձնաժողովը։ 1926 թվականից հրամանատարել է 26-րդ հետևակային գունդը, 1931 թվականից  եղել է 5-րդ բրիգադի հրամանատարը։ Նա ղեկավարել է ռազմական ակադեմիան Մոդենայում և տեխնիկական դպրոցը Պարմայում։

1935-1936 թվականներին իտալա-եթովպական երկրորդ պատերազմի ժամանակ  ղեկավարել է 30-րդ հետևակային «Սաբաուդա» դիվիզիան։  Նրա դիվիզիան  Էրիտրեայում տեղակայված 1-ին կորպուսի մաս էր կազմում։ Եղել է Ադիս Աբեբայի նահանգապետը։

1939-1941 թվականներին եղել է  5-րդ բանակի հրամանատարը, որը տեղակայված էր ֆրանսիաական Թունիսի սահմանին։ 1940 թվականի դեկտեմբերին բրիտանական ուժերի կողմից «Կողմնացույց» գործողության սկսվելու պահին  նա ժամանակավորապես ղեկավարել է 10-րդ բանակը՝  բանակի հրամանատար, գեներալ Մարիո Բերտիի հիվանդության պատճառով։ 1941 թվականի փետրվարի 7-ին, Բերտիին փոխարինած կորպուսի գեներալ Ջուզեպպե Թելլերի մահից հետո  նա ստանձնել է փաստացի պարտված և քայքայված 10-րդ բանակի հրամանատարությունը։

Մարտի 25-ին նա դարձել է Լիբիայի գլխավոր նահանգապետ և ժամանակավորապես ստանձնել է իտալական զորքերի հրամանատարությունը Հյուսիսային Աֆրիկայում՝ փոխարինելով Հռոմ կանչված մարշալ Ռուդոլֆո Գրացիանիին։ Հուլիսի 19-ին նա հրամանատարությունը հանձնել է գեներալ Էտորե Բաստիկոյին։

1942-1943 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ իտալական զորքերի հրամանատար (Armata Italiana Ռուսաստանում, իտալական 8-րդ բանակ)։ 1943-ի ապրիլի 1-ին նա պարգևատրվել է «Երկաթե խաչ»  ասպետական խաչով։

Մուսոլինիի ռեժիմի տապալումից և պատերազմից Իտալիայի դուրս գալուց հետո նա ձերբակալվել է գերմանական զորքերի կողմից և փակվել համակենտրոնացման ճամբարում։ 1944 թվականին նրան մեղադրել են դավաճանության մեջ և դատապարտել մահվան, բայց դաշնակիցները շուտով ազատ  են արձակել։ Նա մահացել է Հռոմում, 1970 թվականին։

Նրա որդին՝ Մարիո Գարիբոլդին, ՆԱՏՕ-ի իտալացի հայտնի գործիչ է։

## Գրականություն
*Zalessky K. A. Ով ով էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ Գերմանիայի դաշնակիցներ:- Մ.՝ ԱՍՏ, 2004 թ.-Տ.2.-492 էջ -ISBN 5-271-07619-9:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը http://www.hrono.info կայքում
*Համառոտ կենսագրությունը (իտալերեն)

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զորավարներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Զինվորական ծառայության սպաներ
Կատեգորիա:Գլխավոր նահանգապետեր
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Բանակի գեներալներ
Օտտո Էդուարդ Դևրիենտ

**Օտտո Էդուարդ Դևրիենտ** (, ), թատրոնի գերմանացի դերասան, ռեժիսոր, թատրոնների տնօրեն և թատերագիր։

## Կենսագրություն

Դերասան Ֆիլիպ Էդուարդ Դևրիենտի որդին է։ Դեբյուտը նշել է 18 տարեկանում, Կարլսրուե պալատական թատրոնի բեմում, այնտեղ էլ ստացել է թատերական կրթություն։ Դրանից հետո խաղացել է Շտուտգարտի, Բեռլինի և Լայպցիգի թատրոնների բեմերում։ 1863 թվականին վերադարձել է Կարլսուեի թատրոն և մինչև 1873 թվականը խաղացել է դրա թատերախմբում, այնուհետև տեղափոխվել է Վայմարի պալատական թատրոն, որտեղ սկզբնապես կատարել է բնութագրական դերեր, իսկ այնուհետև այնտեղ աշխատել է որպես բեմադրող։ 1876 թվականին ներկայացվել է Դևրիենտի բեմադրությամբ «Ֆաուստը»` ըստ Գյոթեի պիեսի, որն արժանացել է դրական արձագանքների ու արդյունքում երկար ժամանակ ամենամյա է եղել։

1876 թվականին գլխավորել է Մանհայմի պալատական թատրոնը, 1877 թվականին նույն պաշտոնով տեղափոխվել է Մայնի Ֆրանկֆուրտի նորաբաց քաղաքային թատրոն, սակայն 1879-ի փետրվարին նա հեռացել է աշխատանքից, այնուհետև ապրել և աշխատել է Բեռլինում, Քյոլնում, Դյուսելդորֆում և Ենայում՝ հաճախ կազմակերպելով «Ֆաուստի» բեմադրություններ։ 1884 թվականին գլխավորել է Օլդենբուրգի պալատական թատրոնը, 1889-1890 թվականներին ղեկավարել է Բեռլինի դրամատիկական թատրոնը. երկու հաստատություններում էլ նա անմիջականորեն մասնակցել է ներկայացումների բեմադրություններին։ Եղել է Ենայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։
 
Նրա առավել հայտնի աշխատանքների թվում է նաև «Տիբերիուս Գրախուս» պիեսը (1871), ինչպես նաև քննադատների կողմից հատկանշական է համարվել Մեֆիստոֆելի դերակատարումը «Ֆաուստ» ներկայացման մեջ։

## Ընտանիք
* Որդին` Էռնստ Դևրիենտը (1873-1948)` եղել է դիվանապահ և ծագումնաբան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օտտո Դևրիենտ // Badische Biographien
* Օտտո Դևրիենտ // Allgemeine Deutsche Biographie
* Օտտո Դևրիենտ // Nordisk Familjebok

Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Ալֆոնսո (Չեսթերի կոմս)

**Ալֆոնսո** (անգլերեն՝ Alfonso, ), նաև անվանում էին **Ալֆոնս**, Չեսթերի կոմս, Անգլիայի թագի ժառանգորդ, ով երբեք չդարձավ թագավոր։

Ալֆոնսոն Անգլիայի թագավոր Էդուարդ I-ի և Էլեանոր Կաստիլիացու իններորդ զավակն էր։ Նա ծնվել է Գասկոնի Բայոննա քաղաքում, որը պատկանում էր նրա մորեղբայր Կաստիլիայի թագավոր Ալֆոնսո X-ին, մինչև նրա ծնողներն ամուսնացան 1254 թվականին։ Ալֆոնսոյին անվանել են մորեբոր պատվին։ Անգամ Էլեանոր թագուհին խնդրել է իր եղբորը գալ Գասկոն և դառնալ երիտարդ արքայազնի կնքահայրը։

Ալֆոնսոյի ավագ եղբայր Հովհաննեսը մահացել է 1271 թվականին, մյուս ավագ եղբայր Հենրին՝ 1274 թվականին, ինչից հետո նա մնաց զույգի միակ որդին թագուհու կյանքի վերջին ամիսներին։ Քանի որ նրա ծնողները շատ էին ճանապարհորդում, Ալֆոնսոն հաճախ էր մենակ մնում։ Այնուամենայնիվ Էլեանոր թագուհին ձգտում էր մասնակցել նրա դաստիարակությանը, անգամ նրա խոհարարը իսպանացի էր։
Տասը տարեկանում Ալֆոնսոն նշանադրվեց Մարգարետի հետ, ով Հոլանդիայի կոմս Ֆլորիս V-ի դուստրն էր։ Տեղի էր ունենում ճոխ հարսանյաց արարողության նախապատրաստում, երբ նա հիվանդացավ և հարսանյաց արարողությունից մի քանի ամիս առաջ մահացավ։

Ալֆոնսոյի մահից շատ չանցած ծնվեց նրա կրտսեր եղբայր Էդուարդը, ով դարձավ գահի ժառանգորդ։ Ալֆոնսոն հուղարկավորվեց Վեստմինստերյան աբբայությունում, չնայած նրա գերեզմանի ստույգ վայրը հայտնի չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն
Կոբի Մարիմի

**Յաակով «Կոբի» Մարիմի** (, ), իսրայելցի երգիչ և դերասան, ներկայացրել է Իսրայելը Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում։

## Կենսագրություն
Յաակով (Կոբի) Մարիմին ծնվել և մեծացել է Իսրայելի Ռամատ Գան քաղաքում, իրաքա-հրեական ծագմամբ ընտանիքում։ Ծառայության է անցել Իսրայելի պաշտպանության ուժերում։ Սովորել է Nissan Nativ դերասանական ստուդիայում։ Մարիմին բնակվում է Թել Ավիվում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես պանդոկի կարգավորող և կինոթատրոնի գանձապահ։

## Երաժշտական և դերասանական կարիերա
Ուսման ընթացքում խաղացել է «*Կովկասյան կավիճե շրջան»*, «*Զավեշտական Պատրանք» և «Աղոթողը»* ներկայացումներում։ Nissan Nativ-ը ավարտելուց հետո հանդես է եկել «*Յուրաքանչյուր կենդանի բան կարիք ունի»*  ֆիլմում ինչպես նաև կատարել է Նաթանի դերը «*Մեսիա Հիմա*» ֆիլմում, որի համար 2017 թվականին Բաթ Յամում ստացել է *հեռանկարային դերասան* մրցանակը։ Դա նրա դեբյուտն էր իսրայելական օպերայում։ Մարիմին Իսրայելի երաժշտական թատրոնի փառատոնի ժամանակ ստացել է ամենահեռանկարային դերասանի մրցանակը։

Մարիմին հաղթել է HaKokhav HaBa-ի վեցերորդ մրցաշրջանը։ Սա նրան իրավունք է տվել ներկայացնել իր երկիրը  Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում իր հայրենիքում։ Մարիմին Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում ներկայացրել է Իսրայելը իր «Տուն» երգով և գրավել 23-րդ հորիզոնականը եզրափակչում։

2019 թվականի սեպտեմբերին թողարկել է իր դեբյուտային սինգլը՝ «Yalla Bye»:

Հունվարի 26-ին  թողարկել է իր երրորդ սինգլը՝ «Lo Levad»:

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իսրայելացի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսրայելցի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի երգիչներ
Կատեգորիա:Հրեա երգիչներ
Ռոբերտ Թորբերն Էյթոն Ինես

**Ռոբերտ Թորբերն Էյթոն Ինես** (; ), անգլիացի աստղագետ։

Ծնվել է Էդինբուրգում, ինքնուրույն է կրթվել։ Երիտասարդ տարիքում ուղևորվել է Ավստրալիա, Սիդնեյում աշխատել է որպես գինու վաճառող և միաժամանակ որպես սիրողական աստղագետ 12 դյույմանոց տնական Ռեֆլեկտորով կատարել է դիտարկումներ։

Հայտնաբերել է մի քանի նոր աստղեր, նաև հրապարակել է նյութեր  Մարսի և Վեներայի ուղեծրերի վերաբերյալ։ 1894 թվականին Բրիտանական թագավորական ընկերության աստղագետ սըր Դեյվիդ Գիլլի կողմից հրավիրվել է Բարեհուսո հրվանդանում գտնվող աստղադիտարան՝ աշխատանքի։ 1903 թվականին զբաղեցրել է Յոհաննեսբուրգի նոր մետեորոլոգիական աստղադիտարանի տնօրենի պաշտոնը, որը հետագայում վերակազմավորվել է Յոհանեսբուրգի աստղադիտարանի, իսկ Իննեսը մնացել է այդ պաշտոնում մինչև 1927 թվականը։

1915 թվականին հայտնաբերել է Կենտավրոսի ալֆա C-ն, որի համար առաջարկել է «Proxima Centaurus», լատիներեն՝ «Կենտավրոսին ամենամոտ աստղ» անունը։ Կենտավրոսի Պրոքսիման հետագայում ավելի լայն կիրառություն է ձեռք բերել և այժմ Միջազգային աստղագիտական միության կողմից համարվում է ընդունելի հատուկ անուն

Հիմնական աշխատությունները վերաբերվում են դիտարկման աստղագիտությանը, մասնավորապես հայտնի է կրկնակի աստղերի բազմաթիվ դիտարկումներով, մշտադիտարկումներ է իրականացրել նաև փոփոխական աստղերին, հայտնագործել է ավելի քան հարյուր փոփոխական աստղեր։ Առաջիններից մեկն է հայտնաբերել մեծ հունվարյան գիսավորը՝ 1910 թվականին։ Եղել է Էդինբուրգի թագավորական ընկերության անդամ (1904), ունեցել է Լեյդենի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում (1923)։

Նրա պատվին է անվանվել լուսնի խառնարաններից մեկը և № 1658 աստերոիդը։

## Գրականություն
Колчинский И.Г.,Корсунь А.А.,Родригес М.Г. Астрономы.Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1986.

## Արտաքին հղումներ
Biography of Robert T. A. Innes at the S2A3 Biographical Database of Southern African Science

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գիտնականներ
Արևելյան քաղցրավենիքներ

**Արևելյան քաղցրավենիքներ**, հրուշակեղեններ, որոնք տարածված են Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում, հատկապես Իրանում, Աֆղանստանում, Թուրքիայում, Հարավային Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում։ Հաշվվում է արևելյան քաղցրավենիքի 170 տեսակ։

## Պատմություն
Արևելյան քաղցրավենիքները հասել են Եվրոպա 17-19 դարերում։

Ռուսաստանում Արևելյան քաղցրավենիքի տարածմանը նպաստել է դրանց արդյունաբերական արտադրությունը, որը սկիզբ է առել  20–րդ դարի առաջին կեսից։ Բաղադրատոմսի առաջին հայտնի պաշտոնական ժողովածուները լույս են տեսել 1937–1939 թվականներին։ Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքի որոշ տեսակների բաղադրատոմսեր տրամադրել է Մոսկվայի տրեստի կենտրոնական հացաբուլկեղենի լաբորատորիան։ Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքի հիմնական կենտրոններն են եղել Անդրկովկասյան հանրապետությունները՝ Ադրբեջանը և Հայաստանը։

## Տեսկաներ
Տարբերում են արևելյան քաղցրավենիքի երեք խումբ․

#### Ալյուրային
Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքը առանձնանում է ճարպի ու համեմունքների բարձր պարունակությամբ։

Օրինակ*՝ հայկական տնական հաց, Բաքվի կուրաբյե (պարսկական), [[Գաթա]] (երևանյան, արցախյան), Շամախիի մյուտակի, քաղցր նազուկ, Բաղդադի նան, [[փախլավա]] (կաթնահունց, շերտավոր), խողովակներ (նշի, ընկույզի), շաքեր լոխում, շաքեր պուրի, շաքեր չուրեկ, յուղաթերթ*։

*Եվրոպական ալյուրային քաղցրավենիքները* պայմանականորեն վերաբերում են արևելյանին, չնայած բազմաթիվ նման ապրանքներ պատկանում են Կենտրոնական Եվրոպայում բնակվող աշկենազներին։ Օրինակ՝ *դարչինով բիսկվիթ, դարչինով ոլորաբլիթ, զեմելախ, կիխելախ [[վանիլ]]ային, [[շտրուդել]] [[նուշ]]ով և [[չամիչ]]ով, [[տեյգլախ]], ֆայն-կուխեն, ցուկեր-լեկախ, Էիեր-կիխելախ։*

#### Փափուկ կոնֆետներ
Օրինակ՝ *Ալի, դոնդողածածկ նուշ, սերուցքային երշիկ, [[նուգա]] (չամիչով, [[լիմոն]]ով ու [[մանդարին]]ով հարվածք, մրգային ու [[արախիս]]ով), ջնարկած ընկույզ, [[լոխում]], սերուցքային կոճղ, [[չուրչխելա]] (շաքարային, մրգային), շաքեր նոխուտ, կաթնային շերբեթ*։

#### Կարամելներ
Օրինակ՝ *[[գրիլյաժ]] (նուշից, [[գետնանուշ]]ից, պնդուկից), [[կոզինախ]] ([[արևածաղիկ|արևածաղկից]], [[քունջութ]]ից, սովորական ընկույզից, նուշից, պնդուկից, [[մեղր]]ով և առանց), նուշ շաքարով, փարվարդա, փեշմակ, շեքար պենդիր վանիլային*։

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ
Անյա Կարլիչեկ

**Անյա Մարիա-Անտոնիա Կարլիչեկ**(, ի ծնե՝ **Կերսսեն**  ), գերմանացի քաղաքական գործիչ, Քրիստոնեական դեմոկրատական միության գործիչ, Անգելա Մերկելի կառավարության ժամանակ նաև 2018 թվականին եղել է կրթության նախարար։

## Կենսագրություն
Հայրենի Իբբենբյուրենում ավարտել է Գյոթեի անման գիմնազիան, այնուհետև երկու տարի ստաժավորվել է Օսնաբրյուկի Deutsche Bank-ում, իսկ 1993 թվականից աշխատել է ընտանեկան հյուրանոցում։ 2003 թվականին ընդունվել է Հագենի հեռակա համալսարանը։ 1998 թվականին մտել է Գերմանիայի երիտասարդների միություն, 2004 թվականին ընտրվել է Տակլենբուրգի խորհուրդ։

2013 թվականին Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի Շտայֆուրթ նահանգի միամանդատ ընտատարածքից ընտրվել է Բունդեսթագի պատգամավոր։ 2017 թվականին դարձել է Քրիստոնեական դեմոկրատական միության/Քրիստոնեական սոցիալական միության քարտուղար։

2017 թվականի հունիսի 30-ին Բունդեսթագում դեմ է քվեարկել Գերմանիայում միասեռ ամուսնությունների օրինականացմանը։

2017 թվականի սեպտեմբերի 24-ին իր նախկին նահանգում խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ 67,675 % ձայնով հաղթել է։

2018 թվականի մարտի 14-ին Անգելա Մերկելի չորրորդ կառավարման ձևավորման ժամանակ ստացել է Գերմանիայի կրթության և գիտական ուսումնասիրությունների նախարարի պաշտոնը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է քաղաքացիական ավիացիայի օդաչու Լոտար Կարլիչեկի հետ, ով 2017 թվականից աշխատում է Eurowings ընկերությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի համալսարանների կամ քոլեջների շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քրիստոնեական-դեմոկրատական միություն
Մրջյուն Անթցը

**«Մրջյուն Անթցը»** (), 1998 թվականի ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Էրիկ Դարնելը և Թիմ Ջոնսոնը։ Բնօրինակ «Antz» վերնագիրը  «Ants» (մրջյուններ) և անգլերեն Z տառերի (գլխավոր հերոսի անուն) համադրություն է։

1998 թվականի սեպտեմբերի 19-ին մուլտֆիլմը ներկայացվել է Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ ԱՄՆ-ի թողարկումը տեղի է ունեցել 1998 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։

## Սյուժե
Մեծ մրջյունը բաժանված է երկու մասի ՝ աշխատող մրջյուններ և զինվորական մրջյուններ։ Բանվորներն աշխատում են առավոտից երեկո, իսկ զինվորները պայքարում են տերմիտների դեմ ՝ գերիշխող և նախանձ գեներալ Մենդիբալի հրամանատարությամբ։ Միշտ էլ այդպես է եղել։ Եվ ոչ ոք, բացի Ant Z- ից, որն աշխատում է թունելի կառուցման վրա, չի կարծում, որ ամեն ինչ կարող է տարբեր լինել։ Մի օր արքայադուստր Բալան գալիս է բար պարելու և այնտեղ հանդիպում է մի մրջյունի։ Նա սիրահարվում է գեղեցկությանը առաջին հայացքից։ Գոնե մի անգամ էլ նրան տեսնելու համար, Z- ը փոխանակվում է իր զինվոր ընկեր Ուիվերի հետ և գնում է զորահանդեսի ՝ չիմանալով, թե իրեն ինչ է սպասում։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արկածային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր
Ալեքսանդր Առաքելյան

**Ալեքսանդր Նիկոլայի Առաքելյան** (), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965):

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Առաքելյանը ծնվել է 1923 թվականին Գորիսի շրջանի Խնածախ գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը և ուսուցչական գործունեություն ծավալել հայրենի գյուղում։ 1942 թվականին զորակոչվել է գործող բանակ։ Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին մասնակցել է 89-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 390-րդ գնդի կազմում։ Մասնակցել է Մոզդոկի, Մոլգոբեկի, Նալչիկի մատույցներում մղված մարտերին։ 1943 թվականին ծանր վիրավորվել է և, որպես պատերազմի հաշմանդամ, զորացրվել բանակից։

1943-1947 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ կատարել է մանկավարժական, դաստիարակչական աշխատանքներ։ Եղել է Գորիսի №2 միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, ՀԿԿ շրջկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ, 1957-1983 թվականներին վարել է շրջանային ժողկրթբաժվարի պաշտոնը։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է Գորիսի շրջսովետի գործկոմի սոցապ բաժնի վարիչ։

Մարտական և աշխատանքային աչքի ընկնող ծառայությունների համար Առաքելյանը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար, «Աշխատանքի վետերան» և այլ մեդալներով ու պատվոգրերով։ 1965 թվականին Առաքելյանին շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի կոչում։

Ալեքսանդր Առաքելյանը մահացել է 1987 թվականին։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիր
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գվիդո Բուֆարինի Գվիդի

**Գվիդո Բուֆարինի Գվիդի**  (, ), իտալացի պետական և քաղաքական գործիչ, 1943-1945 թվականների  Իտալիայի սոցիալական հանրապետության ներքին գործերի նախարար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1885 թվականին Պիզա քաղաքում։ Որպես կամավոր մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, որի ավարտից հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք և հիմնել ֆաշիստական կազմակերպության տեղի մասնաճյուղը։

1924-1939 թվականներին ֆաշիստական կուսակցություն կողմից եղել է Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության խորհրդարանի պատգամավոր։ Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության շարքերում նա զբաղեցրել է ֆաշիստական ոստիկանության հյուպատոսի պաշտոնը։

1933 թվականի մարտից մինչ 1943 թվականի փետրվար նա զբաղեցրել է Ներքին գործերի նախարարության ենթասպաների քարտուղարի պաշտոնը։ Իտալիայի սոցիալական հանրապետությունում 1943 թվականին զբաղեցրել է Ներքին գործերի նախարարի և Կարմիր Խաչի կոմիսարի պաշտոնը։ 1945 թվականի փետրվարի 12-ին նա հեռացվել է այդ պաշտոններից։

1945 թվականի ապրիլի 26-ին Շվեյցարիա փախչելու փորձի ժամանակ ձերբակալվել է իտալացի պարտիզանների կողմից։ Նույն թվականի մայիսի 29-ին Միլանի հատուկ դատարանի կողմից ենթարկվել է գնդակահարության։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Чиано Галеаццо, Дневник фашиста. 1939—1943. М.: Издательство «Плацъ», Серия «Первоисточники новейшей истории», 2010, 676 с. ISBN 978-5-903514-02-1
* Залесский К. А. Кто был кто во Второй мировой войне:Союзники Германии. — М.: АСТ, 2002.

## Արտաքին հղումներ
* Guido Buffarini Guidi scheda dal sito dell'Associazione Nazionale Partigiani d'Italia. URL consultato il 5/07/2012
*''Salò. Storie di sommersi e salvati'' articolo di Silvio Bertoldi, *Corriere della Sera* 16 dicembre 1996, p.&nbsp;27, Archivio storico

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ներքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի հանցագործներ
Եսավ Այդինյան

**Եսավ Ասծատուրի Այդինյան** (), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1966):

## Կենսագրություն
Եսավ Այդինյանը ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում։ Ավարտել է բանֆակը և որպես ուսուցիչ աշխատանքի անցել ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանում։ 1936-1938 թվականներին եղել է Կարմիր Շուկա ավանի դպրոցի տնօրեն, 1938-1940 թվականներին՝ Մարտունու շրջժողկրթբաժվար։

1940 թվականին զորակոչվել է բանակ։ Ծառայությունը չավարտած մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողություններին։ 9-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիայի կազմում վաշտի հրամանատար Այդինյանը մասնակցել է Կուբանի և Կրասնոդարի ազատագրմանը։ 1943 թվականին Այդինյանի վաշտը հերոսաբար մասնակցել է Նովոռոսիյսկի ազատագրման մարտերին, որոնցից մեկում վիրավորվել է։ Բուժվելուց հետո կրկին մեկնել է գործող բանակ։ 1944 թվականին մասնակցել է Ուկրաինայի ազատագրման մարտերին և ծանր վիրավորվել Վինիցիայի մատույցներում։ Վեց ամիս անց կրկին վերադարել է ռազմաճակատ, մասնակցել Սանդոմիրի պլացդարմում մղված հայտնի ճակատամարտին, որտեղ կրկին վիրավորվել է։

Պատերազմի ավարտից հետո մանկավարժ սպան վերադարձել է խաղաղ աշխատանքի, նշանակվել մարզային ժողկրթբաժնի վարիչի տեղակալ, իսկ 1946 թվականին ընտրվել է Լեռնային Ղարաբաղի ԼԿԵՄ մարզկոմի երկրորդ, ապա՝ առաջին քարտուղար։ Անբասիր աշխատանքի համար Այդինյանն արժանացել է շքանշանի և մի շարք մեդալների։

1950 թվականին Այդինյանն ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան, կրկին անցնել մանկավարժական աշխատանքի և հայ գրականություն դասավանդել Երևանի հիդրոմելիորատիվ տեխնիկումում, միաժամանակ ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1966 թվականին Այդինյանին շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի կոչում։

Եսավ Այդինյանը մահացել է 1985 թվականին։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1966)
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Կարմիր աստղի» շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Էլիզաբեթ Սիդալի դիմանկար

**«Էլիզաբեթ Սիդալի դիմանկար»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի ջրաներկ նկարը՝ ստեղծված 1854 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
Էլիզաբեթ Սիդալը կարևոր կերպար է համարվում ոչ միայն Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի կյանքում, այլև ձևավորման ընթացքում վաղ շրջանի ամբողջ պրեռաֆայելիտական շարժման համար։ Ռոսսետտին և Էլիզաբեթը նշանվել են 1850-ական թվականների սկզբին, սակայն ամուսնության օրինականացումը հետաձգել են գրեթե 10 տարի։ Նա ոգեշնչել է նկարչին՝ ստեղծելու բազմաթիվ նկարներ, որոնք դարձրել են նրան նշանակալի. դրանցից է «Երանելի Բեատրիչեն» կտավը, որն ստեղծվել է Էլիզաբեթի մահից հետո։ Էլիզաբեթ Սիդալի այս փոքր դիմանկարը կատարվել է 1854 թվականին ջրաներկային տեխնիկայով, որը բևեռում է դիտողի ուշադրությունը աղջկա խիտ կարմիր մազերի և նրա դժգույն մաշկի հակադրությանը։ Պրեռաֆայելիտները հաճախ են պատկերել կարմրահեր աղջիկների, դրա համար էլ Էլիզաբեթ Սիդալը դարձել է ոչ միայն Ռոսսետտիի, այլ նաև նրա պրեռաֆայելիտ եղբայրակիցների բնորդուհիներից մեկը։ Ջրաներկը ցուցադրվել է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում  (1923) և Էշմոլի թանգարանում (1991)։ Այժմ նկարը գտնվում է Դելավերի գեղարվեստի թանգարանում, որտեղ հայտնվել է 1985 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1854 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Ֆեռնանդո Մեցասոմա

**Ֆեռնանդո Մեցասոմա** (, ), իտալացի քաղաքական և պետական գործիչ, լեյտենանտ, լրագրող։

## Կենսագրություն
Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության կազմարվորման պահից անդամակցել է կուսակցությանը։ 1929-1932 թվականներին ծառայել է Իտալիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։

1930 թվականին նշանակվել է ֆաշիստական «դպրոցի» փոխնախագահը։ 1932-1935 թվականներին եղել է Պերուջայի դաշնային տնօրինության խորհրդի անդամ։

1935-1937 թվականներին զբաղեցրել է երիտասարդական ֆաշիստական համալսարանի  փոխնախագահի պաշտոնը։ 1937-1938 թվականներին ֆաշիստական կուսակցության տնօրինության անդամ է, իսկ 1939-1942 թվականներին՝ ֆաշիստական կուսակցության փոխնախագահ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, կռվել է Ֆրանսիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ 1942 թվականի մարտից մինչև 1943 թվականի հուլիսը եղել է Իտալիայի մշակույթի նախարարության մամուլո քարտուղար։

Եղել է Իտալիայի սոցիալական հանրապետության մշակույթի նախարար, միևնույն ժամանակ կապի նախարարության սպա։

1945 թվականի ապրիլին Շվեյցարիա փախչելու փորձի ժամանակ ձերբակալվել է իտալացի պարտիզանների կողմից և ապրիլի 28-ին գնդակահարվել Դոնգոյում։

Նրա մարմինը Բենիտո Մուսոլինիի, Կլարիս Պետաչչիի և այլ նախարարների մարմինների հետ գլխի վրա կախել են Միլանի Լորենցո հրապարակում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Чиано Галеаццо, Дневник фашиста. 1939—1943. М.: Издательство «Плацъ», Серия «Первоисточники новейшей истории», 2010, 676 с. ISBN 978-5-903514-02-1
*Залесский К. А. Кто был кто во Второй мировой войне. Союзники Германии. — М.: АСТ, 2004. — Т. 2. — 492 с. — ISBN 5-271-07619-9.
## Արտաքին հղումներ
* Фашистская мистика: религиозный аспект фашистской идеологии
*

Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իտալացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Ալեքս Ֆլորեա

**Ալեքսանդրու Իոնուտ** «**Ալեքս»**  **Ֆլորեա** (, ), ռումինացի երգիչ։ Իլինկա Բեչիլեի հետ միասին «Yodel It!» երգով ներկայացրել է Ռումինիան Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում`եզրափակչում գրավելով 7-րդ հորիզոնականը։ Ավելի վաղ մասնակցել է X Factor-ի չորրորդ մրցաշրջանին և Vocea României-ի հինգերորդ մրցաշրջանին։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ադոլֆ Էդվարդ Արպպե

**Ադոլֆ Էդվարդ Արպպե** (, ), ֆինն գիտնական և պետական գործիչ, քիմիայի պրոֆեսոր և Կայսերական Ալեքսանդրյան համալսարանի ռեկտոր, սենատոր, պետական լիիրավ խորհրդական։

## Կենսագրություն
Փաստաբանի որդի է։ Ավարտել է Կայսերական Ալեքսանդրյան համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի բաժինը (1833-1841 թվական)։ Համալսարանն ավարտելուց հետո մեկ տարի փորձաշրջան է անցել Ստոկհոլմի համալսարանում։ Դոկտորական աստիճան է ստացել Գյոթինգենի համալսարանում (1843 թվական)։ Փորձաշրջան է անցել նաև Եվրոպայի տարբեր համալսարաններում (1844-1847 թվականներ), այդ թվում՝ Գյոթինգենի, Բեռլինի և Գիսենի համալսարաններում։ Վերադարձից հետո նա Կայսերական Ալեքսանդրյան համալսարանում ստացել է քիմիայի պրոֆեսոր պաշտոնը։ Օրգանական քիմիայում եղել է առաջին քիմիկոսներից, որ ուսումանասիրել է բենզոլների հատկանիշները և բարձրագույն օրգանական թթվային նյութերի թթվեցումը։ Հետազոտել է Ֆինլանդիայի տարածքում գտնվող օգտակար հանածոների ծագման վայրերը և դրանց վերամշակման հնարավորությունները։ 1858-1869 թվականներին եղել է Ալեքսանդրյան համալսարանի ռեկտոր։

1870 թվականից ղեկավարել է Ֆինլանդիայի տարբեր պետական մարմիններ։ Եղել է խորհրդարանի անդամ (1863 թվական), որտեղ մեծ ժողովրդականություն չի վայելել մամուլի գրաքննությանը հավատարիմ լինելու պատճառով։ Եղել է նաև արտադրության վերահսկողության անդամ (1885 թվականից), Արդյունաբերության վերահսկման կոմիտեի անդամ (1885 թվականից), գլխավորել է արդյունաբերության և առևտրի կոմիտեն (1890 թվականից)։

Ընտրվել է որպես գերմանական «Լեոպոլդինա» բնախույզների ակադեմիայի անդամ։

1863 թվականին օծվել է որպես ազնվական։ Ստացել է պետական լիիրավ խորհրդականի կոչում (1869 թվական)։

Եղբայրը՝ Նիլս Լյուդվիգ Արպպեն (1803-1861 թվական), եղել է արդյունաբերող։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆինն գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆինն պետական գործիչներ
Խոշբեխտ Յուսիֆզադե

**Խոշբեխտ Բաղիր օկլի Յուսիֆզադե** (, ), ադրբեջանցի ինժեներ-երկրաբան, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր, պրոֆեսոր, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ (2007), Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության առաջին փոխնախագահ (2004-2023)։

## Կենսագրություն
Խոշբեխտ Յուսիֆզադեն ծնվել է 1930 թվականի հունվարի 14-ին Բաքվի Պիրշագի գյուղում։ 1947 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Ադրբեջանի Ազիզբեկովի անվան արդյունաբերական ինստիտուտի երկրաբանահետախուզական ֆակուլտետ։ Ինստիտուտն ավարտել է 1952 թվականին։ Նա իր կարիերան սկսել է 1952 թվականին Բաքվում ԽՍՀՄ նավթարդյունաբերության նախարարության «Պետական հատուկ նավթային նախագծում»։ Հետո նա ընդունվել է «Դենիզնեֆտ» միություն։ Այստեղ նա աշխատել է որպես ավագ ինժեներ և վարչության պետ։

Խոշբեխտ Յուսիֆզադեն 1958-1959 թվականներին եղել է «Նավթային քարեր» կենտրոնական հետազոտությունների վարչության գլխավոր երկրաբան։ 1963-1970 թվականներին եղել է «Բաշդենիզնեֆտ»-ի գլխավոր երկրաբանի և վարչության պետի տեղակալ։

1992-1994 թվականներին աշխատել է որպես «Ազերինեֆտ»ի առաջին փոխնախագահ և ԱՀ պետական նավթային ընկերության նախագահի խորհրդական։ 2004 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության պետական նավթային ընկերության առաջին փոխնախագահ։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Երկրաբաններ այբբենական կարգով
Մարիո Կավալյերի

**Մարիո Կավալյերի** (, ), իտալացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Լինելով ունևոր ընտանիքից` նա սկզբնապես իրավաբանություն է ուսումնասիրել Պադովայի համալսարանում, բայց շուտով թողել է իր ուսումը` նկարչի կարիերայի համար։ Նա սկսել է ցուցադրվել 20 տարեկանում և ակտիվ գործունեության հիմնական շրջանը եղել է 1913-1920 թվականներին։ Հատկապես ակտիվ է եղել դիմանկարչության ժանում։ Նա աշխատանքից հեռացել է 1925 թվականին և մեկնել է ֆրանսիական գյուղ և տուն է գնել Պավիե կոմունայում, հետագայում տեղափոխվել է և ապրել է այնտեղ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

Կավալյերին տեղափոխվել է Իտալիա, բայց նրա ընտանիքը արտաքսվել է, և նրանց ստիպել են վաճառել իրենց տունը մինչև 1946 թվականին նրա` Ֆրանսիա վերադառնալը. տունը 1996 թվականին պատմական հուշարձանի է վերածվել։ Այդ ժամանակվանից Կավալյերին եղել է մեկ Փարիզում, մեկ Պավիեում` պահելով տունը մինչև իր մահը։ Նրա հինգերորդ հետահայաց ցուցադրությունը կազմակերպվել է Թուլուզի Musée des Augustins թանգարանում, 1974 թվականին, իսկ 2007 թվականին նրա ծննդավայր Ռավիգոյում կազմակերպվել է միջազգային գլխավոր հետահայաց ցուցադրությունը Ռովերելլա պալատում։ Նրա աշխատանքների մի մասն այժմ պահվում է Յակոբինների թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Site Arte Liberty 
* Palais Roverella 
* Base Mérimée (patrimoine architectural) 
* Domaine de Peyloubère 

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Չեզարե Պավեզե

**Չեզարե Պավեզե** ( , ), իտալացի գրող և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Նա Թուրինի համալսարանում սովորել է անգլիական գրականություն, պաշտպանել է դիպլոմը Ուիթմանի ստեղծագործությունների հիման վրա։ Նա թարգմանել է Դեֆոյի, Դիքենսի, Մելվիլի,  Ջոյսի, Անդերսոնի, Գ. Սթայնի, Ֆոլքների, Դոս Փասոսի աշխատանքները,  հոդվածներ է հրապարակել ամերիկյան գրականության վերաբերյալ։

1932–1935-ական թվականներին, ընտանիքի ճնշման տակ, նա միացել է ֆաշիստական կուսակցությանը՝ միաժամանակ վարելով հակաֆաշիստական աշխատանքներ։ 1935 թվականն նա ձերբակալվել է, հեռացվել կուսակցությունից և ութ ամիս աքսորվել Կալաբրիա։ Պատերազմի տարիներին նա զորակոչվել է բանակ, սաստիկ ասթմայի պատճառով, նա վեց ամիս անցկացրել է հիվանդանոցում։

Պատերազմից հետո անդամագրվեցլ է Իտալիայի կոմունիստական կուսակցությանը, համագործակցել «Ունիտա» թերթի հետ։ Ապրել է Հռոմում, Միլանում, Թուրինում, աշխատել «Einaudi» հրատարակչությունում։ Նա ցավալի սիրավեպ և բաժանում է ապրել ամերիկացի կինոդերասանուհի Կոնստանս Դոուլինգի հետ (պատերազմից հետո նա մի քանի տարի ապրել է Իտալիայում և նկարահանվել իտալական ֆիլմերում)։ Նա ինքնասպան է եղե; 1950 թվականի օգոստոսի 27-ին Թուրինի «Ռոմա» հյուրանոցի սենյակներից մեկում`օգտագործելով քնաբեր դեղերի չափազանց մեծ չափաբաժին և գրություն է թողել.« Ես ներում եմ բոլորին և խնդրում եմ բոլորին ներել ինձ։ Շատ մի բամբասեք իմ մասին»։

## Արվեստ
Պավեզեի հիմնական թեման մարդու մենությունն է, սեփական ձախողման զգացումը, կյանքի անիրականությունը։ Իտալիայում և ամբողջ աշխարհում մեծ ժողովրդականություն են վայելում նրա  «Ապրելու արվետը» օրագրերը (հրատարակվել է 1952 թվականին)։

## Արվեստի գործեր
* Lavorare stanca 
* Paesi Tuoi / Your Home Places 
* La Spiaggia / The Beach 
* Feria d'agosto 
* Il Compagno 
* Dialoghi con Leucò
* Prima che il gallo canti 
* La bella Estate 
* La luna e i falò

## Ճանաչում
* Պավեզեի ստեղծագործությունների հիման վրա ֆիլմեր են նկարահանել Մ. Անտոնիոնին («Ընկերներուհիներ», 1955), Ռաուլ Ռուիսը («Սոցիալիստական ռեալիզմ», 1973),
* Ժան–Մարի Շտրաուբ («Խավարից դիմադրություն», 1979, «Նրանց հետ այս հանդիպումները», 2006), և այլն)։
* 1950- Ստրեգա մրցանակ «Հրաշալի մրցանակ» ստեղծագործության համար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Biasin G.-P. The smile of the Gods; a thematic study of Cesare Pavese’s works. Ithaca: Cornell UP, 1968
* Lajolo D. An absurd vice: a biography of Cesare Pavese. New York: New Directions, 1983
* Pampaloni G. Cesare Pavese. Camposampiero: Edizioni del Noce, 1982
* O’Healy A. Cesare Pavese. Boston: Twayne Publishers, 1988
* Gigliucci R. Cesare Pavese. Milano: B. Mondadori, 2001
* Molinari G. O tu, abbi pietà: la ricerca religiosa di Cesare Pavese. Milano: Àncora, 2006

## Արտաքին հղումներ
* Un animo tormentato
* Կենսագրություն
* 

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Հանս Մագնուս Էնցենսբերգեր

**Հանս Մագնուս Էնցենսբերգեր** (, ), գերմանացի բանաստեղծ, գրող, մանկագիր, դրամատուրգ, էսսեիստ, թարգմանիչ, հրատարակիչ և ձախ հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Հանս Էնցենսբերգերը ծնվել է 1929 թվականին Բավարիայի փոքրիկ Կաուֆբյուրեն քաղաքում՝ փոստային աշխատողի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Նյուրնբերգում։

Երրորդ ռեյխի պաշտոնյաների շատ երեխաների նման, նա նույնպես միացել է Հիտլերյան երիտասարդությանը։ 1949 թվականից ուսանել է գրականություն, լեզուներ և փիլիսոփայություն Էրլանգենի, Ֆրայբուրգի, Համբուրգի և Փարիզի համալսարաններում։ 1955 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում Կլեմենս Բրենտանոյի պոեզիայի վերաբերյալ դիսերտացիայի համար։ Աշխատել է Շտուտգարտի «Հարավային գերմանական ռադիո»-ում (մինչև 1957 թվականը) և «Զուրկամպ» հրատարակչությունում որպես խմբագիր։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1957 թվականին։

Էնցենսբերգերը մասնակցել է գրական «47 խմբին» մի քանի հանդիպումների, որոնցում ընդգրկված էին Գ. Բյոլը, Գ. Գրասը, Պ. Հանդկեն, Պ. Ցելանը, Ա. Շմիդտը և այլք։ 60-ականներին նա մասնակցել է ուսանողական շարժմանը ՝ աջակցելով ձախերի շրջանում տարածված գաղափարին ՝ պատերազմական հանցագործություններում գերմանացի ժողովրդի անմեղության մասին։ 1965–1975 թվականներին եղել է «Kursbuch» ամսագրի խմբագիր։ 1985–2004-ական թվականներին Հանս Էնցենսբերգերը «Die Andere Bibliothek» («Մեկ այլ գրադարան»), գրքերի շարքի խմբագիրն էր, որը հրատարակվել է Ֆրանկֆուրտում, և ներկայումս պարունակում է մինչև 250 անվանում։ 1980 թվականին Հանս Էնցենսբերգերը չիլիացի գրող Գաստոն Սալվատորի հետ համատեղ հիմնել են «TransAtlantik» ամսական ալմանախը։ Ճանապարհորդել է ԽՍՀՄ տարածքով մեկ։

Հանս Էնցենսբերգերի աշխատանքները թարգմանվել են ավելի քան 40 լեզուներով։

1968-1969 թվականներին նա ամուսնացած էր գրող Ալեքսանդր Ֆադեևի և բանաստեղծուհի Մարգարիտա Ալիգերի դստեր ՝ Մարիա Ալիգերի (1943-1991) հետ։

## Մրցանակներ
* Գեորգ Բուխների անվան մրցանակ, 1963
* Հենրիխ Բյոլի անվան մրցանակ
* Հենրիխ Հայնեի անվան մրցանակ
* Ռեմարկի անվան Խաղաղության մրցանակ
* Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակ
* Գրիֆինի մրցանակ (Կանադա)
* Սոննինգի մրցանակ (Դանիա), 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20130119221525/http://poezia.ru/article.php?sid=88395 Стихи в переводах В.Куприянова
* Переводы Энценсбергера
* http://www.newsru.co.il/arch/world/27oct2006/erzan.html 
* http://www.dw-world.de/dw/article/0,,578637,00.html

Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ