open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դեյվիդ Բալթիմոր

**Դեյվիդ Բալթիմորը** () ամերիկացի կենսաբան, համալսարանի ադմինիստրատոր և 1975 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության ոլորտում։ Նա կենսաբանության պրոֆեսոր էր Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (Caltech), իսկ 1997-ից 2006 թվականներին զբաղեցրել է նախագահի պաշտոնը։ 

37 տարեկանում․ Բալթիմորը «ուռուցքային վիրուսների և բջջի գենետիկական նյութի փոխազդեցության վերաբերյալ հայտնագործությունների․ մասնավորապես, հակադարձ տրանսկրիպտազ ֆերմենտի հայտնաբերման համար, Ռենատո Դուլբեկոյի և Հովարդ Թեմինի հետ համատեղ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Նա իր ներդրումն է ունեցել իմունոլոգիայի, վիրուսաբանության, քաղցկեղի հետազոտությունների, կենսատեխնոլոգիայի և ռեկոմբինանտ ԴՆԹ հետազոտությունների մեջ: Նա նաև պատրաստել է բազմաթիվ դոկտորանտների և հետդոկտորական կրթաթոշակառուների, որոնցից մի քանիսը ունեցել են նշանակալի և աչքի ընկնող հետազոտական ​​կարիերա:

## Վաղ կյանք և կրթություն
thumb|right|Բալթիմորը 1970-ականներին
Բալթիմորը ծնվել է 1938 թվականի մարտի 7-ին, Մանհեթենում, Նյու Յորք, Գերտրուդի (Լիպշից) և Ռիչարդ Բալթիմորի ընտանիքում Նա ավարտել է Գրեյթ Նեք Նորթի ավագ դպրոցը 1956 թվականին և կենսաբանության նկատմամբ իր հետաքրքրությունը վերագրում է ավագ դպրոցի ամռանը, որն անցկացրել է Ջեքսոնի լաբորատորիայի ամառային ուսանողական ծրագրում Բար Հարբորում, Մեն նահանգ։ Հենց այս ծրագրում է նա հանդիպել Հովարդ Թեմինին։

1960 թվականին Բալթիմորը Սվարթմոր քոլեջում քիմիայի բակալավրի աստիճան է ստացել։ Նա մոլեկուլային կենսաբանությանը ծանոթացել է Ջորջ Սթրեյզինգերի հետ, որի ղեկավարությամբ նա մեկ ամառ աշխատել է Քոլդ Սփրինգ Հարբոր լաբորատորիայում։ Այնտեղ նա նաև հանդիպել է MIT-ի երկու նոր դասախոսների՝ ապագա Նոբելյան մրցանակակիր Սալվադոր Լուրիայի և Սայրուս Լևինտալի հետ, որոնք փնտրում էին թեկնածուներ մոլեկուլային կենսաբանության ասպիրանտուրայի նոր ծրագրի համար 

Լուրիան և Լևինտալը հրավիրել են Բալթիմորին դիմել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (MIT): Բալթիմորի ապագա հեռանկարները խոստումնալից էին, երբ 1960 թվականին նա ընդունվեց MIT-ի կենսաբանության ասպիրանտուրա։ Նրա վաղ հետաքրքրությունը  Ֆագային գենետիկայի նկատմամբ, արագորեն զիջեց կենդանիների վիրուսների նկատմամբ կրքին։

## Ծանոթագրություններ
Kempinski The Boulevard Dubai

**Kempinski The Boulevard Dubai** (նախկինում հայտնի է եղել նաև **The Address Boulevard** անվամբ), 73-հարկանի, 370 մետր բարձրությամբ հյուրանոց, որը գտնվում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Դուբայ քաղաքի կենտրոնում՝ Դուբայ Դաունթաունում։ Հյուրանոցն ունի թվով 198 հինգաստղանի համար։ Ներկայումս այն Դուբայի ամենաբարձր շենքերի ցանկում 7-րդն է։ Հյուրանոցում կան ռեստորաններ, 3 լողավազան։ Գտնվում է Բուրջ Խալիֆայի մոտ։

Հյուրանոցում մշտական հիմունքներով ցուցադրվում են միջազգայնորեն հայտնի 48 արտիստների 251 արվեստի հատուկ պատվիրված գործեր։

Հյուրանոցը նախկինում եղել է Address Hotels & Resorts ցանցի մաս։ Վերջինս պատկանում է անշարժ գույքի հանրահայտ Emaar ընկերությանը։

## Պատմություն
Հյուրանոցի կառուցումը նախաձեռնվել է 2012 թվականին Emaar ընկերության կողմից։ Սպասարկման ծառայությամբ բոլոր բնակարանները վաճառվեցին վաճառքի մեկնարկի հենց առաջին օրը՝ 2012 թվականի սեպտեմբերին։ 

Հյուրանոցը շահագործման հանձնվեց 2017 թվականին։

2018 թվականին Emaar-ը 598 միլիոն ԱՄՆ դոլարով Abu Dhabi National Hotels-ին վաճառեց Դուբայի իր հյուրանոցները, այդ թվում՝ Address Boulevard-ը։

2024 թվականին Abu Dhabi National Hotels-ը հայտարարեց, որ Address Boulevard-ը կվերաբրենդավորվի Kempinski The Boulevard Dubai-ի, ինչով ավարտվեց Emmar-ի կողմից հյուրանոցի կառավարման գործընթացը։ Հյուրանոցի ինտերիերի որոշ տարրեր նախագծվել են Rayfitout-ի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kempinski Hotel official website (https://www.kempinski.com/en/the-boulevard-dubai)
* Official Rayfitout project page (https://www.rayfitout.com/project/address-downtown-hotel-dubai-interior-fit-out)

Կատեգորիա:Դուբայի երկնաքերներ
Կատեգորիա:Դուբայի հյուրանոցներ
Բենյապա Ջինպրասոմ

**Բենյապա Ջինպրասոմ** (), մականունը՝ **Վիու**, թաիլանդցի դերասանուհի։ Հայտնի է «The Shipper» (2020), «55:15 Never Too Late» (2021), «Home School» (2023) և «23.5» (2024) հեռուստասերիալներում իր դերերով։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բենյապան ծնվել է Թաիլանդում, միջնակարգ կրթությունն ստացել է Ստրիսմութպրական դպրոցում։ Նա 2024 թվականին ավարտել է Սրինախարինվիրոտ համալսարանի սոցիալական հաղորդակցության նորարարության քոլեջը՝ ստանալով դերասանական և կինոռեժիսուրայի բակալավրի աստիճան։

## Կարիերա
Բենյապան մուտք է գործել այս ոլորտ՝ «Միսս դեռահաս Թաիլանդ 2017» մրցույթում 2-րդ տեղը գրավելուց հետո։ Ավելի ուշ նա պայմանագիր է կնքել GMMTV-ի հետ և նրա առաջին դերը 2019 թվականի «Blacklist» հեռուստասերիալում Քարրոտ անունով դերն էր։

2020 թվականին նա նկարահանվել է «2gether» սերիալում։ Նաև խաղացել է «The Shipper» (2020) հեռուստասերիալում՝ Փինգփինգի դերը, ով Ուեյի (Բուսիտ Դիտապիսիտ) ընկերուհին էր։

2021 թվականին նա ունեցել է իր առաջին գլխավոր դերը «55:15 Never Too Late» հեռուստասերիալում, որտեղ նա խաղացել է 15-ամյա Ջարունիու դերը։

2022 թվականին նա մարմնավորել է Ջիային «Star in My Mind» ֆիլմում, Ինկին՝ «Good Old Days: Story 5 - Love Wins» սերիալում և Նամվանին՝ «The Three GentleBros» սերիալում: Նա նաև ստացել է Լուկզոյի գլխավոր դերը «10 Years Ticket» սերիալում։

2023 թվականին նա խաղացել է Պրաուի դերը «Moonlight Chicken» սերիալում՝ Պակին Կունաանուվիտի հետ միասին։ Նա նաև խաղացել է Ջա-Օհու դերը, ով Լինի (Ռաչանուն Մահավան) մտերիմ ընկերուհուհին էր, «My Precious» սիրավեպ ֆիլմում։ Այնուհետև նա հայտնվել է «Midnight Museum» (2023) ֆիլմում։ 

Նա ճանաչում է ստացել 2023 թվականի «Home School» սասպենս-սարսափ հեռուստասերիալում Ֆուջիի՝ համարձակ աղջկա գլխավոր դերի համար, որը սիրում է անկեղծ, պարզ և ուղիղ լինել բոլորի հետ։ Նա նաև խաղացել է Կաևտայի դերը «*The Jungle*» ֆիլմում և նաև որպես Պիմֆա *«Dangerous Romance» ֆիմում*։

2024 թվականին նա ավելի լայն ճանաչում է ձեռք բերել՝ մարմնավորելով Այլինին, ով լեսբուհի է թաիլանդցի աղջիկների սիրո մասին պատմող «23.5» հեռուստասերիալում: Նա նաև կրկնել է Ջա-Օյի դերը «My Precious The Series» (2024) ֆիլմում։ *Նույն թվականին նա խաղացել է Փայի դերը «The Trainee» ֆիլմում* և խաղացել է Էյվի դերը «High School Frenemy»-ում։

2025 թվականին նա սափիական դերեր է խաղացել «Us» և «Քաղցր Sweet Tooth, Good Dentist» հեռուստասերիալներում՝ Ռատանավադի Վոնգթոնգի հետ միասին։

## Ֆիլմոգրաֆիա
### Հեռուստասերիալներ

### Ֆիլմ

### Երաժշտական ​​տեսահոլովակների մասնակցություն

## Դիսկոգրաֆիա
### Երգեր

#### Համագործակցություններ

## Համերգներ և երկրպագուների հետ հանդիպումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Թաիլանդ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի դերասաններ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի դերասանուհիներ
Նոր ժամանակներ կուսակցություն

**Նոր Ժամանակներ,** կենտրոնամետ քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում, որը գլխավորում է Արամ Կարապետյանը։

## Պատմություն
Կուսակցությունն իր առաջին մասնակցությունն ունեցավ 2007 թվականի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում, հավաքելով քվեների ընդամենը 3.48%-ը և ՀՀ Ազգային ժողովում մանդատ չստանալով։

Կուսակցությունը 2007 թվականից ի վեր չի մասնակցել Հայաստանի որևէ  խորհրդարանական ընտրության։ Կուսակցությունը պաշտոնապես բոյկոտել է 2017 թվականի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունները և հրաժարվել է մասնակցությունից՝ դրանք բնութագրելով որպես «կրկեսային միջոցառում»։

## Գաղափարախոսություն
Կուսակցության հիմնական նպատակն է ձևավորել Հայաստանը որպես հզոր պետություն Կովկասյան տարածաշրջանում։ Կուսակցությունը խիստ ռուսամետ է, և համոզված է է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի ամենահզոր դաշնակիցն է։ Միաժամանակ, կուսակցությունը հանդես է գալիս ժողովրդավարության և սոցիալական արդարության բարելավման, անկախ տնտեսության ձևավորման օգտին,  կարևորում է Իրանի հետ լավ հարաբերությունների պահպանումը, և ձգտում է խորացնել Հայաստանի եվրոպական ինտեգրումը և հարաբերությունները Եվրոպական միության հետ։ 2011 թվականին կուսակցությունը հայտարարեց իր աջակցությունը Հայաստանի անդամակցությանը Եվրասիական տնտեսական միությանը։ 

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև

* Հայաստանի պետական կառավարման համակարգ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Կուսակցություններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կուսակցություններ այբբենական կարգով
Յուպիտեր, Նեպտուն և Պլուտոն

**«Յուպիտեր, Նեպտուն և Պլուտոն»** (, մոտ՝ 1597 թվական), իտալացի բարոկկոյի գեղանկարիչ Միքելանջելո Մերիսի դա Կարավաջոյի կտավներից։ Այն գտնվում է Վիլլա Ավրորայում՝ Հռոմում գտնվող նախկին Վիլլա Լուդովիզիի (երբեմնի) որսորդական առանձնատանը։ Այն անսովոր կերպով կատարված է յուղաներկով սվաղի վրա, և այդ պատճառով ֆրեսկո չէ, թեև երբեմն (սխալմամբ) այդպես է անվանվում։ Յուղանկարները սովորաբար կատարվում են կտավի վրա կամ ավելի հազվադեպ, փայտի վրա։

## Համատեքստ
Վաղ շրջանի կենսագիրներից մեկի համաձայն՝ Կարավաջոյի նպատակներից մեկը քննադատներին վարկաբեկելն էր, ովքեր պնդում էին, թե նա հեռանկարի զգացողություն չուներ։ Երեք կերպարներն այստեղ ցուցադրում են հնարավոր ամենադրամատիկ կրճատված հեռանկարը։ Նրանք նաև հակասում են այն պնդմանը, թե Կարավաջոն միշտ նկարում էր կենդանի մոդելներից։ Թվում է, որ նկարիչը երեք աստվածների համար էլ օգտագործել է սեփական դեմքը։

## Նկարագրություն
Կարդինալ Ֆրանչեսկո Մարիա դել Մոնտեն՝ Կարավաջոյի հովանավորը, առանձնահատուկ հետաքրքրություն ուներ ալքիմիայի նկատմամբ։ Կարավաջոն պատկերել է Պարացելսի ալքիմիական եռյակի այլաբանական մեկնաբանությունը․ Յուպիտերը խորհրդանշում է ծծումբն ու օդը, Նեպտունը՝ սնդիկն ու ջուրը, իսկ Պլուտոնը՝ աղն ու հողը։ Յուրաքանչյուր կերպար նույնականացվում է իր կենդանու միջոցով․ Յուպիտերը՝ արծվով, Նեպտունը՝ հիպոկամպով, իսկ Պլուտոնը՝ եռագլուխ շուն Կերբերոսով։ Յուպիտերը ձեռքը մեկնում է՝ շարժելու երկնոլորտը, որի ներսում Արևը պտտվում է Երկրի շուրջը։

## Պատմություն
Կտավը ստեղծվել է Կարավաջոյի հովանավոր կարդինալ դել Մոնտեի պատվերով և նկարազարդել է կարդինալի գյուղական կալվածքի պարտեզային կազինոյի առաստաղը, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Վիլլա Լուդովիզի։

Վիլլա Ավրորան մասնավոր սեփականություն է և գտնվում է Լուդովիզի ընտանիքի տիրապետության ներքո։

Կալվածքը, ներառյալ որմնանկարը, 2021 թվականին դրվել է վաճառքի՝ ժառանգական վեճի հետևանքով, որը ծագել էր վերջին սեփականատիրոջ՝ արքայազն Նիկոլո Բոնկոմպանի Լուդովիզիի մահից հետո (2018 թվական)։ Կարավաջոյի նկարի առկայությունը գույքի բարձր գնի հիմնական գործոններից մեկն էր, ինչը կարող էր այն դարձնել աշխարհի ամենաթանկ բնակելի կալվածքներից մեկը։

Կալվածքը նոտարի կողմից դրվել է աճուրդի 2022 թվականի հունվարի 18-ին՝ նվազագույնը 471 միլիոն եվրո մեկնարկային գնով։ Առաջարկներ չեն ներկայացվել։ Վիլլան պահանջում է մոտավորապես 10 միլիոն եվրոյի վերականգնողական աշխատանքներ։ Այն կրկին առաջարկվեց աճուրդում՝ 20 տոկոս զեղչով (նվազագույն առաջարկի չափով) 2022 թվականի ապրիլի 7-ին։

## Տես նաև
*Կարավաջոյի նկարների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Jupiter, Neptune and Pluto'', 1597 - by Caravaggio" at Caravaggio.org. 
* Rome Artlover: Casino di Villa Lodovisi presso Porta Pinciana
* Minor Sights: Villa Aurora- Rome's best kept secret?

Կատեգորիա:Կարավաջոյի նկարներ
Կատեգորիա:1597 նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ տղամարդկանց պատկերով նկարներ
Սալվադոր Լուրիա

**Սալվադոր Էդվարդ Լուրիան** (; ; ) իտալացի մանրէաբան էր, հետագայում՝ ԱՄՆ քաղաքացի։ Նա 1969 թվականին արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ Մաքս Դելբրյուկի և Ալֆրեդ Հերշիի հետ՝ վիրուսների վերարտադրության մեխանիզմի և գենետիկական կառուցվածքի վերաբերյալ իրենց հայտնագործությունների համար։ Սալվադոր Լուրիան նաև ցույց է տվել, որ վիրուսների (ֆագերի) նկատմամբ մանրէային դիմադրությունը գենետիկորեն ժառանգական է։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Լուրիան ծնվել է Թուրինում, Իտալիա, ազդեցիկ իտալացի սեֆարդ հրեական ընտանիքում: Նրա ծնողներն էին Դավիդե և Էսթեր (Սրբազան) Լուրիաները։ Նա սովորել է Թուրինի համալսարանի բժշկական դպրոցում: Այնտեղ նա հանդիպել է ապագա Նոբելյան մրցանակակիրների՝ Ռիտա Լևի-Մոնտալչինիին և Ռենատո Դուլբեկոյին: 1935 թվականին նա գերազանցությամբ ստացել է բժշկական աստիճան: 1936-1937 թվականներին Լուրիան որպես բժիշկ ծառայել է իտալական բանակում։ Այնուհետև նա ռադիոլոգիայի դասընթացներ է անցել Հռոմի համալսարանում: Այստեղ նա ծանոթացել է Մաքս Դելբրյուկի գենի՝ որպես մոլեկուլի, վերաբերյալ տեսություններին և սկսել է մշակել գենետիկական տեսությունը բակտերիոֆագերի՝ մանրէները վարակող վիրուսների միջոցով տեստավորման մեթոդներ:

1938 թվականին նա կրթաթոշակ ստացավ՝ Միացյալ Նահանգներում սովորելու համար, որտեղ մտադիր էր աշխատել Դելբրյուկի հետ։ Մրցանակը ստանալուց կարճ ժամանակ անց Բենիտո Մուսոլինիի ֆաշիստական ​​ռեժիմը արգելեց հրեաներին ակադեմիական հետազոտական ​​կրթաթոշակներ ստանալ։ ԱՄՆ-ում կամ Իտալիայում աշխատանքի համար ֆինանսավորում չունենալով՝ Լուրիան 1938 թվականին մեկնեց Փարիզ։ Երբ 1940 թվականին նացիստական ​​գերմանական բանակները ներխուժեցին Ֆրանսիա, Լուրիան հեծանվով փախավ Մարսել, որտեղ նա ստացավ Միացյալ Նահանգների ներգաղթային վիզա։

## Ծանոթագրություններ
Հայաստանի ֆուտզալի առաջնություն

**Հայաստանի ֆուտզալի բարձրագույն խմբի առաջնություն**, ֆուտզալի հայկական ակումբների շրջանում մրցումների բարձրագույն դիվիզիոնը: Հիմնադրվել է 1998 թվականին: Անցկացվում է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հովանու ներքո:

2020 թվականից ի վեր բոլոր խաղերն անցկացվում են Երևանի ֆուտբոլի ակադեմիայի 500-տեղանոց մարզադահլիճում։

## 2024/25 մրցաշրջան

## Չեմպիոններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպորտը Հայաստանում
Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Հայաստանում
Հովհաննես Արշարունի

**Հովհաննես Արշարունի** (), հայ հոգևորական, Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքը 1911-1913 թվականներին։

Հովհաննես Արշարունին ծնվել է Կոստանդնուպոլսում, սովորել Գալաթասարայի վարժարանում։ Նա դասավանդել է տեղի հայկական դպրոցներում։ 1879 թվականին ձեռնադրվել է որպես հայ եկեղեցու հոգևորական, իսկ 1899 թվականին՝ արքեպիսկոպոս։ 1911 թվականին դարձել է Կոստանդնուպոլսի պատրիարք և 1913 թվականին ստիպված է եղել հրաժարական տալ։

Նա մահացել է 1929 թվականի հունվարի 21-ին և թաղված է Շիշլիի հայկական գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գալաթասարայի վարժարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքներ
Կատեգորիա:1929 մահեր
Կատեգորիա:1854 ծնունդներ
Ռուբեն Նազարեթյան (մարզիչ)

**Ռուբեն Աշոտի Նազարեթյան** (), հայ ֆուտզալիստ և մարզիչ, Հայաստանի  ֆուտզալի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ և նախկին խաղացող։ 2020 թվականից՝ Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահի խորհրդական։

## Կենսագրություն
Ռուբեն Նազարեթյանը խաղացել է Երևանի «Հայք» ֆուտզալի ակումբում՝ նվաճելով  չեմպիոնական երեք տիտղոս և չորս գավաթ։ Նա նաև 22 խաղ է անցկացրել ազգային հավաքականի կազմում։

Մարզչական կարիերան Նազարեթյանը սկսել է «Թալգրիգ» ակումբում, որի հիմնադրմանը նպաստել է նաև ինքը։ 2003 թվականին (այլ աղբյուրների համաձայն՝ 2002 թվականին) նա ստանձնել է Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնը՝ մնալով այդ պաշտոնում մինչև 2017 թվականը, որի ընթացքում թիմը գլխավորել է նրա օգնական Զոհրաբ Նիազյանը։ 2017 թվականի դեկտեմբերին նա կրկին նշանակվել է ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ։

Մինչև 2007 թվականը Նազարեթյանը եղել է «Ադանա» ակումբի գլխավոր մարզիչը։

2011 թվականին նա ստանձնել է «Շահումյան» թիմի ղեկը։

2014 թվականին նա մասնակցել է «Թալգրիգ» ակումբի նախապատրաստական աշխատանքներին 2014/15 թվականների ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի նախնական փուլին մասնակցելու համար, թեպետ չէր գլխավորում ակումբը։ E խմբում Վանաձորի ակումբը, պարտվելով միայն Մինսկի «Ստոլիցային», զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, ինչը թիմին թույլ չի տվել անցնել հիմնական փուլ։

2025 թվականին Ռուբեն Նազարեթյանի գլխավորած Հայաստանի  ֆուտզալի ազգային հավաքականը որակավորվել է Ֆուտզալի Եվրոպայի 2026 թվականի առաջնության մրցաշարին, որտեղ թիմը, տանելով երկու հաղթանակ, ևս մեկ խաղ ավարտելով ոչ-ոքի, խմբում զբաղեցրել է 1-ին տեղը և նվաճել քառորդ եզրափակիչ փուլի ուղեգիր։

2022,  2023, 2024 և 2025 թվականներին նա ճանաչվել է ֆուտզալի Հայաստանի լավագույն մարզիչ։

Հայրենիքին մատուցած ակնառու ծառայությունների, երկարամյա արգասաբեր գործունեության և նվիրումի համար 2025 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Ռուբեն Նազարեթյանը Հայաստանի նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով։

## Նվաճումներ
;Որպես խաղացող

* Հայաստանի չեմպիոն (3)՝ 2000/01, 2001/02, 2002/03
* Հայաստանի գավաթակիր (4)՝ 1999/2000, 2000/01, 2001/02, 2002/03

;Որպես մարզիչ

* Հայաստանի չեմպիոն
* Ֆուտզալի Հայաստանի լավագույն մարզիչ (4)՝ 2022, 2023, 2024, 2025
* Մովսես Խորենացու մեդալ՝ 2025

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մարզիչներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Սպորտը Հայաստանում
Զարեհ Սարգսյան

**Զարեհ Սեդրակի Սարգսյան** (), հայ թավջութակահար, Երևանի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (1996), մանկավարժ։ Վաստակավոր թավջութակահարներ Նարեկ Հախնազարյանի, Սուրեն Բագրատունու, Ալեքսանդր Չաուշյանի ուսուցիչը։

## Կենսագրություն
Զարեհ Սարգսյանը ծնվել է 1927 թվականին Լենինականում (այսօր՝ Գյումրի) Կարսից ներգաղթյալների ընտանիքում։ Երաշժտական կրթությունը  ստացել է նախ Լենինականի Նիկողայոս Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոցում՝ Բաղդասար Կրիշյանի դասարանում, ապա Լենինականի Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանում՝ Լևոն Տերտերյանի դասարանում։ 1944 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ ուսանել է դոցենտ Գուրգեն Ադամյանի դասարանում։ 1948-ին տեղափոխվել է Լենինգրադի կոնսերվատորիա և ուսումը շարունակել հռչակավոր թավջութակահար և դասախոս Ալեքսանդր Շտրիմերի դասարանում։ 1953 թվականին Լենինգրադի կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո, վերադարձել է Հայաստան և դասավանդման անցել Լենինականի երաշժտական ուսումնարանում։ 1958 թվականին հաստատվել է Երևանում։

Զարեհ Սարգսյանի կատարողական գործունեությունը կապված է Հայաստանի օպերային և Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբերի հետ (1945-1968): Համագործակցել է դիրիժորներ Մ․Թավրիզյանի, Գ․Բուդաղյանի, Մ․ Մալունցյանի, Օ․Դուրյանի և ուրիշների հետ։ 

Զարեհ Սարգսյանը հիմնադրել և 23 տարի ղեկավարել է Երևանի թիվ 15 երաժշտական դպրոցը: Երկար տարիներ դասավանդել է Երևանի Չայկովսկու անվան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցում, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, իսկ կարճատև՝ Երևանի Սայաթ Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1996 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Մահացել է 2002 թվականին Երևանում։

## Ընտանիք
Գեղանկարիչ Ռաֆայել Սարգսյանի կրտսեր եղբայրը։ Ամուսնացած էր դաշնակահարուհի Օկտավինա Առուստամյանի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Армен Будагян, Заре Саркисян, Ереван, Артдрук, 2014
 
Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Հայկ Գազազյան

**Հայկ Հակոբ Կազազյան կրտսերը** () հայկական ծագումով ամերիկացի պրոֆեսոր էր Ջոնս Հոփկինսի համալսարանի բժշկական դպրոցի գենետիկական բժշկության բաժնում, Բալթիմորում, Մերիլենդ նահանգ: Կազազյանը ընտրվել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի և Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ:

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հայկ Հակոբ Կազազյան կրտսերի հայ հայրը Կեսարիայից էր։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ուղարկվել էր Սիրիայի Ռաս էլ Այն համակենտրոնացման ճամբար,  1918 թվականին նրան հաջողվել էր փախչել և 1923 թվականին ժամանել ԱՄՆ։։ Կազազյանի մայրը՝ Հերմինեն, 1920 թվականին լքել է Ստամբուլը և ժամանել ԱՄՆ։ Նրանք ամուսնացել են 1929 թվականի հունվարի 1-ին։

Հայկ կրտսերը ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 30-ին, Օհայո նահանգի Տոլեդո քաղաքում, Նա մեծացել է՝ խոսելով հայերեն, թուրքերեն և անգլերեն։Նա սովորել է Դարտմութի քոլեջում՝ ստանալով իր բակալավրի աստիճանը Դարտմութի քոլեջում 1959 թվականին, որին հաջորդել է Դարտմութի բժշկական դպրոցի երկամյա ծրագիրը։ Նա ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի բժշկական դպրոցում։ 1962 թվականին և մանկաբուժության մասնագիտացմամբ անցել է պրակտիկա Մինեսոտայի համալսարանում

## Կարիերա
Կազազյանը որպես հետդոկտորական գիտաշխատող,  վերադարձել է Բալթիմոր, Մերիլենդ,  Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում Բարթոն Չայլդսի հետ ուսումնասիրելու մրգային ճանճերի գենետիկան և X քրոմոսոմի ինակտիվացումը (1964–1966)։ 1966 թվականին նա միացել է Հարվի Իտանոյին Առողջապահության ազգային ինստիտուտներում, որտեղ աշխատել է հեմոգլոբինի կարգավորման վրա։

1969 թվականին Կազազյանը միացել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի դասախոսական կազմին։ 1977 թվականին նա դարձել է պրոֆեսոր և 1979 թվականինից ղեկավարել մանկական գենետիկայի բաժինը In 1979, Նա հիմնադրեց ԴՆԹ ախտորոշման առաջին լաբորատորիաներից մեկը՝  մոնոգեն խանգարումները հայտնաբերելու մոլեկուլյար նմեթոդներ: Նա ներդրեց հեմոգլոբինի խանգարումների նախածննդյան ախտորոշումը: 1988 թվականին Կազազյանը դարձավ Ջոնս Հոփքինսի բժշկական գենետիկայի կենտրոնի տնօրեն:

1994 մինչև 2006 թվականի Կազազյանը Փենսիլվանիայի համալսարանի բժշկական դպրոցի գենետիկայի ամբիոնի վարիչն էր։ 2006-ից 2010 թվականներին նա մնացել է Փենսիլվանիայի համալսարանում որպես գենետիկայի մոլեկուլային բժշկության  պրոֆեսոր

Կազազյանը մահացել է 2022 թվականի հունվարի 19-ին Թաուսոնում, Մերիլենդ նահանգում։.

## Ծանոթագրություններ
Երկաթե բռունցք (հուշարձան)

**Երկաթե բռունցք** (), ադրբեջանական հուշարձան օկուպացված Հադրութում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2021 թվականին Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո: Հուշարձանը պատկերում է զինվորի և անօդաչու թռչող սարքերի, որոնք գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի զինանոցում։

«Երկաթե բռունցք» էր կոչվում ադրբեջանական բանակի կողմից պատմական Արցախի հայկական տարածքներն օկուպացնելու համար սկսված մարտական գործողությունները։

Հուշարձանը պատրաստվել է «Պլեներ Գրուփ»-ի կողմից։ Նախագծի ճարտարապետը երիտասարդ ճարտարապետ Գյուլեր Էլխանն է։ Հուշարձանի վրա աշխատել են նկարիչներ՝ Էլխան Ալիևը, Ազեր Մամեդովը և Ֆարիդ Նաջաֆովը։ Նախագծի կազմակերպիչը Ջավիդ Ահմադովն է։

Հուշարձանի ստեղծող Էլխանի խոսքով՝ հուշարձանի ստեղծման հարցում իրեն ոգեշնչել է երկրի նախագահ Իլհամ Ալիևի բռունցքը։ Պատերազմի օրերին իր հակահայկական ուղերձում Ալիևը հայտարարել էր․ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Hadrutda "Dəmir yumruq" abidəsi ucaldıldı — FOTOLAR
* Hadrut (Ağoğlan) "Dəmir Yumruq" abidəsi
* İşğaldan azad edilmiş Ağoğlan ) Hadrut ) qəsəbəsində "Dəmir yumruq" abidəsi qoyulub
* Xocavənd rayonunun Hadrut qəsəbəsində "Dəmir Yumruq" abidəsi ucaldılıb

Կատեգորիա:2021 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Ստորգետնյա ջրվեժ

[մինի|[Սմու քարանձավի ստորգետնյա ջրվեժ, որը կարստային ջրերից առաջացած ձագարաձև խոռոչով լցվում է քարանձավի ստորգետնյա լիճ, Դարնես (Շոտլանդիա)]]

[մինի|Ռոկանդո կրաքարային քարանձավում Ամանոիվատո ստորգետնյա ջրվեժ, [Իվատե (պրեֆեկտուրա)|Իվատե (Ճապոնիա)]]

**Ստորգետնյա ջրվեժ** կամ **կասկադային ջրվեժ,** երկրի մակերևույթի տակ գտնվող ջրվեժ, որը սովորաբար լինում է քարանձավում կամ հանքում: Դրանք տարածված առանձնահատկություն են քարանձավային համակարգերում, որտեղ կան ուղղահայաց կամ գրեթե ուղղահայաց երկրաբանական կառուցվածքներ, որոնք կարող են լինել եղանակային գործընթացների արդյունք, և բավարար թեքություն ունենալ ջրահեռացման համար:

## Հայտնի ստորգետնյա ջրվեժներ
Ամենաբարձր հայտնի ստորգետնյա ջրվեժը գտնվում է աշխարհում մինչ օրս հայտնաբերված ամենամեծ ուղղահայաց հիմնանցքով (603 մետր) քարանձավում՝ Սլովենիայի Վրտիգլավիցա քարանձավում. ջրվեժի ուղղաձիգ գահավիժումը սկսվում է քարանձավի հիմնանցքից 200 մետր ներքևից՝ առնվազն 400 մետր բարձրությունից, ընդհանուր երկարությունը նույնական է իր խորությանը: Վրտոգլավիցան Կանինի լեռների խիտ ցանցի մի մասն է, որը պարունակում է ավելի քան 300 կատալոգավորված քարանձավներ՝ 8 կմ² տարածքի սահմաններում։ Սլովենիայի քարանձավային փրկարարական ծառայության դաշտային ձեռնարկներում այս հանքահորը, խորվաթական Պատկով Գուշտի (ժամ) հետ միասին, նշվում է որպես բարձրլեռնային ուղղահայաց կարստային հորանցքի դասագրքային օրինակ։

Սիլվեր Ֆոլսը (Արծաթե ջրվեժ) գտնվում է Թաքալիչիի քարանձավային համակարգում: Հանրության համար բացված հատվածում է 64 մետր (210 ոտնաչափ) բարձրությամբ Արծաթե ջրվեժը, որը կրկնակի ջրվեժ է: Միայն ստորին հատվածն է ամբողջությամբ տեսնելի, բայց այցելուները կարող են տեսնել  վերին քարայրը լուսավորության միջոցով, որտեղ էլ գտնվում է վերին ջրվեժը:

Գափինգ Գիլը Մեծ Բրիտանիայի ամենախորը ստորգետնյա ջրվեժն է, որը սկսվում է այնտեղ, որտեղ ավարտվում է Ինգլբորո լեռան (Յորքշիր Դեյլս) հարավային լանջերից իջնող Ֆել Բեք գետը՝ 100 մետր բարձրությունից գահավիժելով ուղիղ Գեյփինգ Գիլի՝ Մեծ Բրիտանիայի ամենամեծ քարանձավային ցանցերից մեկի մեջ, որը ներառում է ավելի քան 15 կմ անցուղի և ընդհանուր 190 մ խորություն: Համակարգը անվանակոչվել է քարանձավի գլխավոր սրահի՝ Գափինգ Գիլի անունով:

Արևմտյան Վիրջինիան հայտնի է իր քարանձավներով՝ ավելի քան 4000: Շատերը փոքր են, կարող են լինել ընդամենը 100 ոտնաչափ երկարությամբ և հետո այնքան փոքր դառնալ, որ հազիվ թե մարդը կարողանա ավելի հեռու գնալ, բայց ավելի քան 100-ը ունեն մեկ մղոն կամ ավելի քարտեզագրված անցումներ:  Քաս քարանձավում գտնվում է Արևմտյան Վիրջինիայի և Վիրջինիայի ամենաբարձր ստորգետնյա ջրվեժը՝ Լեյսի Սուիցիդիս Ֆոլսը (Լեյսի ինքնասպանության ջրվեժ), որի բարձրությունը 139 ոտնաչափ (42 մ) է։ Ջրվեժը սխալմամբ է այդպիսի անվանում ստացել, քանի որ չնայած քարանձավում ինքնասպանություն տեղի ունեցել է, բայց այն եղել է մուտքի մոտ գտնվող փոքրիկ ջրվեժի վայրում։ Քարանձավը բաց չէ լայն հանրության համար։

## Տես նաև
* Անդրսառցադաշտային լիճ
* Ստորգետնյա լիճ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կարստային քարանձավներ
Կատեգորիա:Հիդրոերկրաբանություն
Կատեգորիա:Ջուր և բնություն
Արքայադուստր (տորթ)

**Արքայադուստր տորթ** (), ավանդական շվեդական շերտավոր տորթ կամ խմորեղեն է, որը բաղկացած է օդային բիսկվիթի, խմորեղենի կրեմի և հարած կրեմի հաստ շերտի հերթագայող շերտերից: Այն ծածկված է մարցիպանի շերտով, որը տորթին հաղորդում է հարթ, կլորացված վերին մաս: Մարցիպանի ծածկույթը սովորաբար կանաչ է, շաղ է տրված շաքարի փոշիով և հաճախ զարդարված է վարդագույն մարցիպանե վարդով։

## Անվանում
Տորթը սկզբնապես կոչվում էր կանաչ տորթ (), սակայն այն ստացավ prinsesstårta կամ «արքայադստեր տորթ» անվանումը, քանի որ ասում էին, որ արքայադուստրերը հատկապես սիրում էին այն։ Այդ արքայադուստրերի թվում էին արքայադուստր Մարգարետան (1899-1977, ավելի ուշ՝ Դանիայի արքայադուստր), արքայադուստր Մարտան (1901–1954, ավելի ուշ՝ Նորվեգիայի թագաժառանգ արքայադուստր) և արքայադուստր Աստրիդը (1905–1935, ավելի ուշ՝ Բելգիայի թագուհի)։

## Պատմություն
thumb|Փոքրիկ կանաչ արքայադստեր տորթ կրեմային միջուկով
Բնօրինակ բաղադրատոմսն առաջին անգամ հայտնվել է 1948 թվականի «Prinsessornas kokbok» խոհարարական գրքում, որը հրատարակել է Ջենի Ակերստրյոմը (1867–1957), Վեստերգյոտլանդի դուքս Կառլ արքայազնի երեք դուստրերի ուսուցչուհին։

## Տարատեսակներ
Թեև բնօրինակ բաղադրատոմսը մրգեր չէր ներառում, ժամանակակից տարբերակները կարող են ներառել մուրաբայի կամ թարմ մրգերի կամ հատապտուղների շերտեր, սովորաբար ազնվամորի: Մարցիպանի այլ գույների տարբերակները երբեմն անվանում են prinstårta (արքայազնի տորթ)՝ դեղին մարցիպանի համար, և operatårta (օպերայի տորթ)՝ կարմիր կամ վարդագույն մարցիպանի համար:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անվանական տորթեր
Կատեգորիա:Շվեդական աղանդեր
Կատեգորիա:Տորթեր
Վիտալի Սևաստյանով

**Վիտալի Իվանովիչ Սևաստյանով** (), ԽՍՀՄ տիեզերագնաց-օդաչու, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (3․7․1970, 27․7․1975)։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1965)։ ԽՄԿԿ անդամ 1963 թվականից։ Ավարտել է Մոսկվայի Ս․ Օրջոնիկիձեի անվան ավիացիոն ինստիտուտը (1959)։ Տիեզերագնացների ջոկատում է 1967 թվականից։ 

1970 թվականի հունիսի 1-19-ին, Անդրիյան Նիկոլաևի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-9» տիեզերանավով։ 

1975 թվականի մայիսի 24-ից մինչև հուլիսի 26-ը, Պյոտր Կլիմուկի հետ, որպես բորտինժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ-18» տիեզերանավով։ Մայիսի 26-ին տիեզերանավը կցվել է 1974 թվականի դեկտեմբերի 26-ից ուղեծրում գտնվող «Սալյուտ-4» գիտակայանին։ 

Երկու թռիչքի ընթացքում տիեզերքում եղել է 80 օր 15 ժ 59 ր։ Սևաստյանովը Տիեզերագնացության միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ է։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։ 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչուներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի սուրբ Դանիիլ իշխանի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Յոլեբոկաֆլյոդ

**Յոլեբոկաֆլյոդ** (, բառացիորեն՝ «Սուրբծննդյան գրքերի հոսք»), իսլանդական ավանդույթ, որի շրջանակներում Սուրբ ծննդին նախորդող ամիսներին միմյանց գրքեր են նվիրում։

## Նկարագրություն
Յոլեբոկաֆլյոդ ավանդույթի շնորհիվ երկրի գրքի շուկայում Սուրբ ծննդին նախորդող ամիսներին (հոկտեմբեր-նոյեմբեր) թողարկվում են մեծ թվով նոր գրքեր, այնպես որ այդ տոնը դարձել է նաև ազգային հրատարակչական ավանդույթ։ Հասարակական վայրերում տեղի են ունենում հեղինակային ընթերցումներ։

Արդեն նոյեմբերի սկզբին Իսլանդիայի հրատարակիչների ասոցիացիան յուրաքանչյուր տուն է ուղարկում անվճար կատալոգ՝ *Bókatíðindi*: Կատալոգն օգտակար է ընտանիքի և ընկերների համար նվերներ ընտրելու հարցում, քանի որ այն ամփոփում է տարվա ընթացքում հրատարակված գրքերի մասին տեղեկությունները: Այդ ժամանակահատվածում հրատարակիչների մեծ մասը շատ գումար է վաստակում, և գրքերը պարզապես ողողում են Իսլանդիան: Դրանք վաճառվում են մանրածախ առևտրի գրեթե բոլոր կետերում, այդ թվում՝ մթերային խանութներում:

Ավանդույթը գագաթնակետին է հասնում դեկտեմբերի 24-ի երեկոյան, երբ իսլանդացիները գրքեր են փոխանակում ընտանիքի անդամների հետ։ Գրքերը հաճախ ուղեկցվում են քաղցրավենիքով, իսկ երեկոյան բոլորը հաճույքով ընթերցում են և քաղցրավենիք ուտում տաք վերմակի տակ։

## Պատմություն
Ավանդույթը ծագել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով։ Ծայրահեղ վատ կենսապայմանները իսլանդացիներին խանգարում էին նվերներ գնել։ Չնայած գների աճին, թուղթը մնում էր էժան հումք Իսլանդիայում, ինչը գրքերի գները ցածր էր պահում։ Այդ ժամանակահատվածում գիրքը դարձավ հիմնական նվերը, որն իսլանդացիները նվիրում էին միմյանց։ Այդ սովորույթը շարունակվում է մինչ օրս:

Շնորհիվ նաև յոլեբոկաֆլյոդ ավանդույթի, Իսլանդիան ընթերցանության շատ բարձր մակարդակ ունեցող երկիր է։ Գրողների տոկոսը նույնպես բարձր է։ Հաշվարկված է, որ յուրաքանչյուր տասը իսլանդացիներից մեկը գիրք է հրատարակել:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Bókatíðindi-ի պաշտոնական կայքը (Մղ.)

Կատեգորիա:Իսլանդիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ավանդույթներ
Կատեգորիա:Մատենագիտություն
Կատեգորիա:Գրահարատարակություն
Ավետարան (9721)

**Ավետարան** (9721), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր Ավետարան, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 9721 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1315 թվականներին՝ Խաչ Կեչառեցու աշակերտ Բարդաղ գրչի (նաև՝ Բարդաւլիմէ) կողմից, Եղեգիսում։ Ծաղկողը նույնպես Բարդաղն է։ Ստացողը՝ Սահակ քահանան է։ Կազմողը՝ Աբրահամը (ենթադրաբար՝ 1541 թ․)։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 31,5X23,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 236 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի ավետարանիչների 3 պատկեր, խորանները՝ 10, կիսախորան ու լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 1 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով, Ավետարան։ Կազմը՝ դրոշմազարդ կաշեպատ տախտակ։ 

Հիշատակարաններ գրչի՝ 12բ, 73բ, 75ա, 100բ, 116ա, 117ա, 185ա, 234բ, 235ա, 235բ, կազմողի՝ 234բ (1541՞), հետագայի՝ 1բ (1349), 1ա, 2ա (15-րդ դար), 236բ (1723)։

## Ծանոթագրություններ

9721
Կատեգորիա:Ավետարան
Խուլիո Բորխես

**Խուլիո Անդրես Բորխես Յունիենտ** (, , ավելի հայտնի որպես **Խուլիո Բորխես** ()), վենեսուելացի քաղաքական գործիչ, իրավաբան և Վենեսուելայի Ազգային ժողովի նախագահն 2017-2018 թվականներին։  «Արդարության համար» կուսակցության համահիմնադիր է, «Դեմոկրատական միասնության կլոր սեղանի» անդամ։ Վենեսուելայի ժողովրդավարական ընդդիմության ականավոր դեմք է և գործող նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի և սոցիալիստական կառավարության հակառակորդ։

## Կենսագրություն
Խուլիո Բորխեսը ծնվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, Կարակասում: 1992 թվականին ավարտել է Անդրես Բելլոյի կաթոլիկ համալսարանը, որտեղ սովորել է իրավագիտություն: Ստացել է փիլիսոփայության մագիստրոսի կոչում Բոստոնի քոլեջից (1994 թվական) և հանրային քաղաքականության մագիստրոսի կոչում Օքսֆորդի համալսարանից (1996 թվական):

Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա:

## Քաղաքական կարիերա
2000 թվականին, Հենրիկե Կապրիլեսի և Լեոպոլդո Լոպեսի հետ միասին, համահիմնադրել է «Արդարության համար» կուսակցությունը: Նույն թվականին ընտրվել է Վենեսուելայի Ազգային ժողովի (խորհրդարանի) պատգամավոր, որտեղ ներկայացրել է Միրանդա նահանգը մինչև 2005 թվականը:

Սկզբում մտադիր է եղել առաջադրվել նախագահի պաշտոնում 2006 թվականի ընտրություններում, սակայն հետո աջակցել է Մանուել Ռոսալեսին, որը դարձել է ընդդիմության միասնական թեկնածու: Բորխեսը առաջադրվել է որպես փոխնախագահի թեկնածու: Ռոսալեսը պարտվել է նախագահ Ուգո Չավեսին:

2010 թվականին կրկին ընտրվել է խորհրդարան: 2013 թվականի նախագահական ընտրություններից կարճ ժամանակ անց նա և մեկ այլ ընդդիմադիր պատգամավոր՝ Ուիլյամ Դավիլան, վիրավորվել են իշխող կուսակցության պատգամավորների հետ բախման ժամանակ:

2016 թվականին կրկին պարտվել է: 2017 թվականի հունվարին Բորխեսը մեկ տարի ժամկետով ընտրվել է Վենեսուելայի Ազգային ժողովի ղեկավար: 2018 թվականին նրան հաջորդել է Օմար Բարբոսան:

Նրան մեղադրել են նախագահ Մադուրոյի դեմ մահափորձին մասնակցելու մեջ: Որպես խորհրդարանի անդամ՝ Բորխեսը անձեռնմխելիություն ուներ: Սակայն Սահմանադրական ժողովի նախագահ Դիոսդադո Կաբելլոն հայտարարել թ, որ «կփոփոխի օրենսդրությունը»՝ Բորխեսին և նույն գործով մեղադրվող խորհրդարանի անդամ Խուան Ռեկեսենսին զրկելու պաշտպանությունի: Անձեռնմխելիությունը վերացվել է հաջորդ օրը: Խուլիո Բորխեսը ապրում է Կոլումբիայոում:

## Ծանոթագրություններ

  
Կատեգորիա:Սախարովի անվան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքական գործիչներ
Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs

**Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs** (), սովորաբար կրճատվում է որպես **Pigs x7**, բրիտանական սթոուներ մետալ խումբ, որը ձևավորվել է Նյուքասլ ափոն Թայնում 2012 թվականին: Նրանց դեբյուտային ալբոմը՝ *Feed the Rats-ը*, թողարկվել է բրիտանական Rocket Recordings լեյբլի կողմից 2017 թվականին։ *[[The Guardian|The Guardian-ը]]* խումբը ներառել է 2018 թվականի «40 լավագույն նորեկների» ցանկում, իսկ 2018 թվականին թողարկվել է նրանց երկրորդ ալբոմը*՝ King of Cowards-ը*, որը *The Quietus-ը* նկարագրել է որպես «էպիկական և ընդարձակ ձայնագրություն»։ Նրանք պարապում և ձայնագրվում են կիթառահար Սեմ Գրանտի «Blank Studios» ստուդիայում։

2020 թվականի ապրիլին խումբը թողարկել է իրենց երրորդ ալբոմը՝ «Viscerals»-ը։ 2020 թվականի մայիսին «The Guardian»-ը ալբոմը ներառել է իր կիսամյակային ցանկում՝ որպես այդ տարվա ընթացքում թողարկված քսան լավագույն ալբոմներից մեկը։ «Off Cuts» անունով համերգային երգերից բաղկացած LP-ն թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերին՝ բացառապես «Rough Trade»-ի ձայնագրման խանութների միջոցով։ Նրանք հայտարարել են իրենց հինգերորդ ստուդիական ալբոմի՝ «Death Hilarious»-ի մասին 2025 թվականի հունվարի 20-ին, որը թողարկվել է ապրիլի 4-ին։ Սեմ Գրանտի հայրը BBC-ի նախկին հաղորդավար Փիթեր Գրանտն է։

## Երաժշտական ոճ
Խմբի երաժշտությունը կապված է եղել փսիխոդելիկ ռոքի և հևի մետալի, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ժանրերի՝ դում մետալի և նոյզ ռոքի հետ։ Նախկին թողարկումները հակված են եղել ավելի երկար, ձգձգված երգերի մինչդեռ ավելի վերջին թողարկումները հիմնականում կարճ ստեղծագործություններ են եղել։

## Անդամներ
**Ընթացիկ**

* Մեթյու Բեյթի՝ գլխավոր վոկալ (2012–ներկա)
* Սեմ Գրանտ՝ կիթառ (2012–ներկա)
* Ադամ Իան Սայքս՝ գլխավոր կիթառ (2012–ներկա)
* Ջոն-Մայքլ Ջոզեֆ Հեդլի՝ բաս կիթառ (2012–ներկա)
* Յուեն Մաքենզի՝ հարվածային գործիքներ (2012–2017, 2022–ներկա)

**Նախկին**

* Քրիս Մորլի՝ հարվածային գործիքներ (2017–2021)

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* Feed the Rats (Rocket Recordings, 2017)
* King of Cowards (Rocket Recordings, 2018)
* Viscerals (Rocket Recordings, 2020)
* Land of Sleeper (Rocket Recordings, 2023)
* Live in New York (Rocket Recordings, 2023) (ձայնագրվել է Նյու Յորքի Mercury Lounge-ում)
* Death Hilarious (Rocket Recordings, 2025)

### Ֆիզիկական սինգլներ և մինի ալբոմներ
* «The Cosmic Dead» / «Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs» (սպլիտ 12" սինգլ, The Old Noise, 2012)
* «Psychopomp» (մինի-ալբոմ, Box Records, 2014)
* «Cake of Light» (Rocket Recordings, 2018)
* «GNT» (Rocket Recordings, 2018)
* «Reducer» (Rocket Recordings, 2020)
* «Rubbernecker» (Rocket Recordings, 2020)
* «Hell's Teeth» (Rocket Recordings, 2020)
* «Hot Stuff» (Rocket Recordings, 2021)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:2012 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Անգլիական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Անգլիական ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտական խմբեր
Ցոլասար

**Ցոլասար**, լեռնագագաթ Քարկատար լեռների հարավարևմտյան ճյուղավորությունների կենտրոնում, Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղի հյուսիսային հատվածում։ Բարձրությունը 2772 մետր է։

Ցոլասարից դեպի հարավ-արևմուտք Նարե գագաթն է (2602 մ), դեպի հարավ-արևելք՝ Փարթամը (2631մ), իսկ դեպի հյուսիս՝ լեռնազանգվածի ամենաբարձր գագաթ Քարկատարը՝ 2961 մետր բարձրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Ռինդ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Ծաղկադրունք

**Ծաղկադրունք**, լեռնանցք Քարկատարի լեռների  հարավարևմտյան ճյուղավորություններում, Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղից 7 կմ հյուսիս։ Այն միմյանցից բաժանում է Քարկատարի լեռների Դրախտիսար և Նարե գագաթները։ Լեռնանցքի ցածրադիր հատվածով է անցնում Ռինդ գյուղը Սպիտակ վանք և Վարդանես գյուղատեղիներին կապող ճանապարհը։ 

Լեռնանցքը ներկայիս անվանումը ստացել է Հայաստանի կառավարության 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Ռինդ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրություն
Սպիտակ վանք (գյուղատեղի, Ռինդ)

**Սպիտակ վանք**, միջնադարյան հայկական լքված բնակավայր Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառի հյուսիս-արևմուտքում, ներկայիս Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղի վարչական տարածքի հյուսիսային եզրին։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1661 մետր է։

Գյուղատեղիի անվանումը հաստատվել է Հայաստանի Կառավարության 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղեր
Կատեգորիա:Ռինդի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վայոց ձոր գավառի բնակավայրեր
Չիապասի Քրիստոս

**Չիապասի Քրիստոս** (), 62 մետր բարձրությամբ մոնումենտալ խաչ, որը գտնվում է Մեքսիկայի Չիապաս նահանգում: Խաչը, որը պատկերում է Հիսուս Քրիստոսին, նախագծել է մեքսիկացի ճարտարապետ Խայմե Լատապի Լոպեսը: *Cristo de Chiapas*-ի շինարարությունը սկսվել է 2007 թվականին և ավարտվել 2011 թվականի դեկտեմբերին:

## Պատմություն
Չիապասի նահանգապետ Խուան Սաբինես Գեռերոն առաջիններից մեկն է աջակցել նախագծին, որը, նրա խոսքերով, պետք է դառնար Տուստլա-Գուտիեռեսի կարևոր զբոսաշրջային վայրը և «քաղաքի խորհրդանիշը»: Սաբինեսի կինը՝ Մարիա Իսաբել Ագիլերա դե Սաբինեսը, նախագծի հոգաբարձուների խորհրդի առաջին նախագահն էր:

Նախագիծը ֆինանսավորվել է տեղի ծխականների և գործարարների նվիրատվություններով: Հոգաբարձուների խորհուրդը վաճառել է մարզաշապիկներ, գլխարկներ և նույնիսկ հողակտորեր կրիպտեներում՝ գումար հավաքելու համար: Նվիրատվության համար նախատեսված տուփեր են տեղադրվել քաղաքի խանութներում և ձեռնարկություններում: Նախագծի ընդհանուր արժեքը սկզբնապես գնահատվել է մոտավորապես 60 միլիոն մեքսիկական պեսո:

Անկյունաքարը տեղադրվել է 2007 թվականի ապրիլի 29-ին՝ նահանգապետ Սաբինեսի և Տուստլայի արքեպիսկոպոս Ռոխելիո Կաբրերա Լոպեսի մասնակցությամբ տեղի ունեցած արարողության ժամանակ։ Հիմքի շինարարությունը սկսվել է 2007 թվականի սեպտեմբերին։

Նախագիծը սկզբում տուժել է ուշացումներից, որոնք հաճախ պայմանավորված են եղել ֆինանսավորման բացակայությամբ։ 2009 թվականին խորհրդի գանձապահ Ֆելիպե դե Խեսուս Գրանդա Պաստրանան երաշխավորել է, որ նախագիծը կավարտվի մինչև 2010 թվականի սեպտեմբերի 16-ը՝ երկրի 200-ամյակի օրը, սակայն այս ժամկետը չի պահպանվել։ 2011 թվականի հուլիսին Գրանդան հայտարարել է, որ նախագիծը ստացել է լրացուցիչ 3 միլիոն մեքսիկական պեսո, և որ շինարարության առաջին փուլը կավարտվի մինչև 2011 թվականի սեպտեմբեր։
մինի|330x330փքս|Չիապասի Քրիստոսը, տեսարան հյուսիսային Տուստլա-Գուտիեռեսից լուսաբացին
Խաչը վերջնականապես բացվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին: Շինարարության առաջին փուլը (ներառյալ խաչը և մատուռը) արժեցել է 90 միլիոն մեքսիկական պեսո: Շինարարության երկրորդ փուլը կներառի տարածքում առևտրային և զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներ, այդ թվում՝ նախասրահ, ռեստորան, թանգարան, դասասենյակ, այգիներ և նոր ճանապարհներ:

Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը 2015 թվականին Մեքսիկա կատարած իր այցի ժամանակ օրհնել է արձանը:

## Ճարտարապետություն
Խաչը գտնվում է Չիապաս նահանգի մայրաքաղաք Տուստլա-Գուտիեռեսից հարավ-արևմուտք գտնվող բլրի վրա: Կառույցը, որը պատրաստված է չժանգոտող պողպատից և բետոնից, ներառում է խաչի տակ գտնվող մատուռը՝ կաթոլիկ արարողությունների համար: Խաչը նախագծել է մեքսիկացի ճարտարապետ Խայմե Լատապի Լոպեսը:

62 մետր բարձրությամբ *Cristo de Chiapas*-ը Մեքսիկայի ամենամեծ խաչն է։ Այն 32 մետրով բարձր է, քան Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում գտնվող Հիսուս Քրիստոսի արձանը։ Կառույցի երկարությունը, չափված ուսից ուս, 34 մետր է։ Արձանի զանգվածը 180 տոննա է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* The Christ of Copoya – Tourism Board of Mexico
* Glorioso Cristo de Chiapas – Turismo Tuxtla Gutiérrez
Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոսի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Մեքսիկայում
Կատեգորիա:2011 քանդակներ
Հորսի լիճ

**Հորսի լիճ**, արհեստական լճակ Քարկատար լեռներում, Վայոց ձորի մարզի Հորս գյուղից 2կմ հարավ-արևմուտք։ Լճի հայելու մակերեսի բարձրությունը ծովի մակարդակից 2090 մետր է։

Ջրամբարի ընդհանուր ծավալը 0,096 մլն խմ է, օգտակար ծավալը՝ 0,08 մլն խմ։ Օգտագործվում է ոռոգման նպատակով։



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լճեր
Նարե (լեռ)

**Նարե**, լեռնագագաթ Քարկատար լեռների հարավարևմտյան ճյուղավորություններում, Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղի հյուսիսային հատվածում։ Բարձրությունը 2602 մետր է։

Նարեից դեպի հարավ Ուլնոց գագաթն է (2521մ), դեպի հարավ-արևելք Ծաղկադրունք լեռնանցքը և Դրախտիսար լեռը (2209 մ), իսկ դեպի հյուսիս՝ Ցոլասարը (2772 մ) և լեռնազանգվածի ամենաբարձր գագաթ Քարկատարը՝ 2961 մետր բարձրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Ռինդ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Սանտյագո Մոնտիել

**Սանտյագո Մոնտիել Գաբրիել Մոնտիել** (, ), արգենտինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը խաղում է «Ատլետիկո ինդեպենդիենտեի» կազմում որպես եզրային հարձակվող։

## Կարիերա
Մոնտիելը 2015 թվականին «Դեպորտիվո Լաֆերերեից» տեղափոխվելուց հետո անցել է «Ռիվեր Փլեյթի» երիտասարդական համակարգ։ 2022 թվականի փետրվարին նա ազատ գործակալի կարգավիճակով միացել է «Արգենտինոս Խունիորսին»։ 

Նա իր դեբյուտը նշեց 2023 թվականի փետրվարի 5-ին՝ «Ռասինգ Քլաբ»-ի դեմ հաղթանակած խաղում։ 2024 թվականի Կոպա դե լա Լիգա Պրոֆեսիոնալի բացման խաղում՝ 2024 թվականի հունվարի 28-ին, նա գոլ է խփել իր նախկին թիմի՝ «Ռիվեր Փլեյթ»-ի դեմ խաղում։ 

2024 թվականի օգոստոսի 14-ին նա պայմանագիր է կնքել «Ատլետիկե ինդեպենդիենտեի» հետ 1.5 միլիոն դոլարի դիմաց, որի դեպքում տրանսֆերի 50%-ը պետք է վճարվեր երեք մասով։ «Ռիվեր Փլեյթը» նույնպես ստացել է վաճառքի մոտավորապես 3%-ը։ Պայմանագիրը ստորագրելուց երեք օր անց՝ 2025 թվականի օգոստոսի 17-ին, նա իր նորամուտը նշել է «Ատլետիկե ինդեպենդիենտեի» կազմում «Ռոսարիո Սենտրալի» դեմ խաղում՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ տանելով , երկրորդ խաղակեսում փոխարինման դուրս գալով։ 

2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Սանտյագո Մոնտիելը շահել է 2025 թվականի ՖԻՖԱ-ի Պուշկաշի մրցանակը՝ «Ինդեպենդիենտե Ռիվադավիայի» դեմ հետադարձով խփած գոլի համար։

## Անձնական կյանք
Նա արգենտինացի ֆուտբոլիստ Գոնսալո Մոնտիելի զարմիկն է, որ ազգային հավաքականի մշտական ​​խաղացող է և նվաճել է բազմաթիվ միջազգային տիտղոսներ, այդ թվում՝ 2022 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունը՝ եզրափակչի 11 մետրանոց հարվածաշարում իրացնելով հաղթական 11 մետրանոցը։

## Կարիերայի վիճակագրություն
: *2025 թվականի հոկտեմբերի 3-ի դրությամբ*

## Պարգևներ
**Անհատական**
* ՖԻՖԱ Պուշկաշի մրցանակ ՝ 2025 թվականին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինոս Խունիորսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդեպենդիենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ
Բրիդ-լը-Բեն

**Բրիդ-լը-Բեն** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն-Ռոն-Ալպեր շրջանի Սավոյ դեպարտամենտում։ Բնակչությունը 546 մարդ (2011 թվական)։

Հանայնքը տեղակայված է Փարիզից մոտավորապես 500 կմ հարավ-արևելեք, Լիոնից 140 կմ արևելք, Շամբերիից 55 կմ արևելք։

## Պատմություն
Միչև 2015 թվականը համայանքը գտնվել է Ռոն-Ալպեր շրջանի կազմում։ 2016 թվականի հունվարի 1-ից պատկանում է Օվերն-Ռոն-Ալպեր միացյալ շրջանին։

## Տեղակայություն
մինի|Վարչական կենտրոնը գտնվում է Դորոն դը Բոզել հովտում՝ Դորոն դը Ալյու հովտակի տարածքում։
Բրիդ-լը-Բեն համայնքը գտնվում է Դորոն դը Բոզել գետի հովտում, որը Իզեր գետի վտակն է, ինչպես նաև Դորոն դը Ալյու հովտակի ծայրամասում։ Համայնքը գտնվում է Մուտիե քաղաքից 6 կմ հարավ-արևելք և Մերիբելից 13 կմ հյուսիս։

Վարչական կենտրոնը գտնվում է ծովի մակերևույթից 580 մ բարձրության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Գիտարու

**Գիտարու** (), գործող հիդրոէլեկտրակայան Քենիայում, որը գտնվում է Թանա գետի վրա:

## Տվյալներ
Հէկի հզորությունը 225 մեգավատտ է: Շինարարությունը սկսվել է 1975 թվականին և ավարտվել 1978 թվականին, սակայն էլեկտրակայանը շահագործման է հանձնվել միայն 1999 թվականին: Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները Համաշխարհային բանկի միջոցով դրա կառուցման համար հատկացրել է 63 միլիոն դոլար: Հիդրոէլեկտրակայանի սեփականատերը 1954 թվականին հիմնադրված *Kenya Electricity Generating Company* (KenGen) ընկերությունն է, որն արտադրում է Քենիայի ամբողջ էլեկտրաէներգիայի մինչև 72%-ը:

Էլեկտրակայանի 30-մետրանոց ամբարտակը ամբարում է մոտավորապես 16 միլիոն խորանարդ մետր ջուր: Ամբարտակն ունի 580 մետր երկարություն: Էլեկտրաէներգիան արտադրվում է 72 մեգավատտ հզորությամբ երկու գեներատորների և 81 մեգավատտ հզորությամբ մեկ գեներատորի միջոցով: Տուրբինները շառավղաառանցքային են:

## 2016 թվականի միջադեպ
2016 թվականին էլեկտրակայանում տեղի է ունեցել զավեշտալի միջադեպ։ Մի կապիկ ինչ-որ կերպ կարողացել է բարձրավոլտ ցանկապատի միջով ներխուժել գործարանի տարածք։ Կենդանին վազել է շենքի տանիքով, սայթաքել է և ընկել տրանսֆորմատորի մեջ։ Դրա հետևանքով տեղի է ունեցել ագրեգատների գերբեռնվածություն, և կայանը կորցրել է մոտ 180 մեգավատտ, ինչը հանգեցրել է Քենիայի ամբողջ էներգահամակարգի անջատմանը։ Կապիկը ողջ է մնացել, և նրան տարել են Քենիայի վայրի բնության ծառայության կենդանիների պաշտպանները:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գիտարու հիդրոէլեկտրակայանը KenGen ընկերության պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Քենիայում
Կատեգորիա:Հիդրոէլեկտրակայաններ
Թուի նա

***Թուի նա*** () այլընտրանքային բժշկության տեսակ, որը նման է սիացուին։ Որպես չինական ավանդական բժշկության ճյուղ, այն հաճախ օգտագործվում է ասեղնաբուժության, մոքսիբուստացիայի, կրակե բաժակների, չինական բուսաբուժության, թայ չիի կամ այլ չինական ներքին մարտարվեստների և չիգոնգի հետ համատեղ։

## Նախապատմություն
Թուի նա մարմնի ձեռքով բուժման մեթոդ է, որն օգտագործում է չինական դաոսականության սկզբունքները՝ չինական ավանդական բժշկության ութ սկզբունքները հավասարակշռության բերելու համար: Մասնագետը կարող է խոզանակով հունցել, հունցել, գլորել, սեղմել և շփել հոդերի միջև ընկած հատվածները, որոնք հայտնի են որպես ութ դարպասներ, փորձելով բացել մարմնի պաշտպանական *[[Ցի|ցին]]* *(վեյ ցի)* և էներգիան շարժել միջօրեականներում և մկաններում։ Տեխնիկան կարող է լինել մեղմ կամ բավականին կոշտ։ Անվանումը ծագում է երկու գործողություններից՝ *թուի* նշանակում է «մղել» և *նա*՝ «բարձրացնել և սեղմել»։ Այլ հարվածներից են թափահարումը և տապոտմենտը։ Այնուհետև մասնագետը կարող է օգտագործել շարժումների լայն տեսականի, ձգում և ակուպրեսուրայի կետերի խթանում: Ասում են, որ այս տեխնիկաները օգնում են ինչպես սուր, այնպես էլ քրոնիկ մկանային-կմախքային հիվանդությունների, ինչպես նաև ոչ մկանային-կմախքային բազմաթիվ հիվանդությունների բուժմանը։

Ինչպես շատ այլ ավանդական չինական բժշկական պրակտիկաների դեպքում, տարբեր դպրոցներ տարբերվում են իրենց մոտեցումներով այս առարկայի նկատմամբ։ Կորեական ավանդական բժշկության մեջ հայտնի է որպես *չու նա* () և այն կապված է նաև ճապոնական մերսման կամ անմայի և դրա ածանցյալներ սիացուի և սեկոկուցուի հետ*։* Արևմուտքում թուի նա-ն դասավանդվում է որպես որոշ ասեղնաբուժության դպրոցների ուսումնական ծրագրի մաս"

## Արդյունավետություն
Չինաստանի և Գերմանիայի հետազոտողների միջև համատեղ անցկացված ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ թուի նա տեխնիկայի կիրառումը կարող է լինել անվտանգ և ցածր գնով մեթոդ մեջքի և պարանոցի ցավը նվազեցնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Մերսում
Հետաքննական դատ

**Հետաքննական դատ** (), հանդիպում է նաև **նախագալստական դատ** () անվանումը, Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու պաշտոնական դոկտրին (№ 24-ում), որը հանդիսանում է եկեղեցու տարբերակիչ ուսմունքի ամենավառ օրինակը։

ՅՕԱ Հանրագիտարանի բնորոշմամբ «այն հանդիսանում է առանցքային դոկտրին՝ Յոթերորդ օրվա ադվենտիզմում դատաստանի և վախճանաբանության [մասին] խորապես մշակված [ավելի լայն] աստվածաբանության մեջ», ինչպես նաև ամենաքննադատվող, ամենից հաճախ մշակվող և պաշտպանվող ուսմունքներից մեկը։ Էլեն Ուայթը նկարագրում է այն որպես ադվենտիստական վարդապետության 4 հիմնական սյուներից մեկը։

«Հետաքննական դատ» տերմինն առաջին անգամ աստվածաբանության մեջ ներդրեց միլլերական հայտնի քարոզիչ Հոսիա Լիչը 1842 թվականին՝ դեռ նախքան յոթերորդ օրվա ադվենտիզմի ձևավորումը։ Համաձայն Հայտնություն 20:12-13 տեքստի նա եկավ այն եզրահանգմանը, որ մահացածների դատաստանը (հետաքննությունը) սկսվում է երկրորդ գալստից առաջ։

1844 թվականի Մեծ հիասթափությունից հետո Հիրամ Էդսոնի և այլոց ջանքերի արդյունքում որոշ ադվենտիստներ կապեցին այն Հիսուս Քրիստոսի երկնային սրբարանի երկրորդ բաժնում (Սուրբ Սրբոց) կատարվող քահանայապետական ծառայության հետ, որը համաձայն նրանց սկսվել էր նույն թվականին։

## Տես նաև
*Ադվենտիզմ
*Հիրամ Էդսոն
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բողոքականություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ