open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աբրահամ Մինիոն

**Աբրահամ Մինիոն**, (, ), գերմանալեզու նիդերլանդացի նկարիչ, նատյուրմորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1640 թվականի հունիսին,  գերմանացի վաճառականի ընտանիքում, մկրտվել է հունիսի 21-ին։ Երբ փոքրիկը դարձավ 7 տարեկան, հայրը, որպես օգնական, նրան տեղավորեց նկարիչ Յակոբ Մարելի մոտ։ Մարելը նատյուրմորտի ստեղծման գործում մասնագիտացված էր, Աբրահամը նրա լավագույն աշակերտներից էր։

Հետագայում Մարելը Գերմանիայից տեղափողվեց Հոլանդիա, իր հետ վերցնելով Մինիոնին։ Նկարիչները բնակեցվեցին Ուտրեխտում, այստեղ Մինիոնը ուսուցանեց տեղացի նկարիչ Յան Դեվիդս դե Հեմի արվեստանոցում (1606-1684), իսկ 1669 թվականին դարձավ Գիլդի Լուկի անդամ։ 1676 թվականին նկարիչը վերադարձավ Ֆրանկֆուրտ։ Մինիոնի աշակերտն էր Էլիաս վան դեն Բրուկը։ 1679 թվականին Աբրահամը Մինիոնը մահացավ Ուտրեխտ քաղաքում։

## Ստեղծագործություն
Մինիոնը հիմնականում աշխատում էր բացառապես նատիուրմորտ ոճում, մերթընդմերթ անդրադառնում էր նաև դիմանկարչությանը։ Նրա կտավներում վառ, գունեղ ծաղիկներն ու մրգերը հակադրության  մեջ են մուգ ֆոնի հետ։ Նկարչի ստեղծագործություններին հատուկ են կոմպոզիցիաների  նրբագեղությունն ու կշռադատվածությունը, ինչպես նաև նկարի դետալների մանրակրկիտությունը։

Մինիոնի նկարները հայտնի էին գեղանկարներ հավաքագրողների շրջանում, որոնց թվում էր ֆրանսիացի թագավոր Լյուդովիգ XIV: Նկարչի մահից հետո նրանք ցաք ու ցրիվ եղան աշխարհի թանգարաններով։ Նրանց մեծ մասը գտնվում է Դրեզդենի պատկերասրահում, 6 նկար գտնվում են Լուվրում, 4 նկարն էլ՝ Էրմիտաժում։

## Լավագույն ստեղծագործությունների ցուցակը
* «Կատվի և ընկնող ծաղիկներով լի ծաղկամանի նատյուրմորտ»
* «Ոստրեով, մրգերով և ճենապակով նատիուրմորտ»
* «Կնոջ կազմվածքով տոնդո ծաղիկների ծաղկաշղթայում»
* «Ծաղկային նատյուրմորտ մկներով և միջատներով»
* «Որսորդական ռազմաավարով նատյուրմորտ»
* «Մրգերով, բանջարեղենով և թռչնի բույնով նատյուրմորտ»

## Պատկերասրահ

Stilleven met vruchten, oesters en een porseleinen kom Rijksmuseum SK-A-2329.jpeg|Աբրահամ Մինիոն. «Ոստրեով, մրգերով և ճենապակով նատիուրմորտ», 1660 թվականից հետո:
Abraham Mignon - Garland of Flowers - Google Art Project.jpg|Աբրահամ Մինիոն. «Կնոջ կազմվածքով տոնդո ծաղիկների ծաղկաշղթայում», 1675 թվական:
Flowers and Fruit by Abraham Mignon Mauritshuis 110.jpg|Աբրահամ Մինիոն. «Ծաղկային նատյուրմորտ մկներով և միջատներով»
Stillleben mit Vögeln und Jagdzeug (Mignon).jpg|Աբրահամ Մինիոն. «Որսորդական ռազմաավարով նատյուրմորտ», 1665 թվական:


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Սեբաստիան Քոու

**Սեբաստիան Նյուբոլդ Քոու, բարոն Քոու** (, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, թեթև ատլետ, IAAF նախագահ, բրիտանական կայսրության շքանշանի հրամանատար-ասպետ։ 1992-1997 թվականներին անգլիական խորհրդարանի անդամ Կոռնուոլ կոմսությունից, 2000 թվականից ցմահ պեր, Ռենմորսկի բարոն (Սուրրեի կոմսություն)։ 1500 մ վազքի երկակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Սեբաստիան Քոուի մարզիչն իր հայրն էր՝ Փիթեր Քոուն։ 1979 թվականի հուլիսին Օսլոյի Բիշլետ ստադիոնում վազելով 800 մետր՝ Քոուն հատեց եզրագիծը 1.42,33 վայրկյանում՝ գերազանցելով աշխարհի ռեկորդը 1,11 վայրկյան արագությամբ։ Մեկ մղոն վազքը 3.48,95 վայրկյան արագությամբ նրա 2-րդ համաշխարհային ռեկորդն էր։ 1979 թվականին Ցյուրիխում (Weltklasse Zürich)  1500մ մրցատարածությունում Քոուն ցույց տվեց 3.32,03 արդյունք, որը դարձավ նրա երրորդ համաշխարհային ռեկորդը։ Նա իր վարկանիշով դարձավ առաջինը 800մ և 1500 մ մրցատարածությունում։ 1979 թվականին Թրեք էնդ Ֆիլդ Նյուզ «Track & Field News» ամսագրի տվյալներով համարվել է աշխարհի լավագույն թեթև ատլետը։ 1990 թվականին Քոուն թողել է մեծ սպորտը, որից հետո Մեծ Բրիտանիայում սկսել է զբաղվել քաղաքական գործունեությամբ։ Պահպանողական կուսակցության անդամ է։ 1992 թվականին  ընտրություններում հաղթել է Կոռնուոլլի կոմսության ընտրատեղամասերից մեկում՝ հավաքելով ձայների 31,2 %-ը՝ հակառակ լիբերալ դեմոկրատների թեկնածուի 31,2 % արդյունքի և լեյբորիստների 29,2 % արդյունքի։ 1997 թվականի հերթական ընտրություններում Քոուն ստացավ ձայների 28,8 % -ը և իր տեղը զիջեց լեյբորիստ թեկնածու Քենդիս Էթերթոնին (33,8 %)։

Երբ 2005 թվականին Լոնդոնն ընտրվեց որպես 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք, Սեբաստիան Քոուն ստանձնեց օլիմպիական խաղերի կազմկոմիտեի ղեկավարումը։ 2007 թվականին լորդ Քոուն ընտրվեց որպես Թեթև աթլետիկայի ֆեդերացիայի միջազգային ասոցիացիայի փոխնախագահ։

2015 թվականի օգոստոսի 19-ին ընտրվել է որպես IAAF-ի նոր նախագահ։ Քոուի ակտիվ դիրքորոշման և WADA-ի միջնորդության շնորհիվ 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին անորոշ ժամկետով կասեցվեց ԹԱՀՌՖ-ի անդամակցությունը IAAF-ին։ Իսկ 2016 թվականի հունիսի 17-ին  IAAF-ի խորհուրդը, Քոուի գլխավորությամբ, ԹԱՀՌՖ-ին որակազրկելու որոշումը թողեց ուժի մեջ։  IAAF-ի ղեկավար Սեբաստիան Քոուն հայտարարեց. «Չնայած այն հանգամանքին, որ մեծ աշխատանք էր տարվել, IAAF-ը միաձայն որոշեց, որ  ԹԱՀՌՖ-ն չի կարող այդ փուլում վերականգնել իր անդամակցությունը IAAF-ին։ Ռուսական կազմակերպությունը չի համապատասխանում անհրաժեշտ չափորոշիչներին։ Քանի դեռ ԹԱՀՌՖ-ն հեռացված է, նրա անդամները չպետք է մասնակցություն ունենան միջազգային մրցաշարերին կամ IAAF-ին»
Չելսի անգլիական ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու է։

left|thumb|200px|Քոուն (№254) Մոսկվայի օլիմպիադայում՝ 800մ վազքատարածության վրա:

## Արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Себастьян Коу на сайте МОК

Կատեգորիա:1980 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:IAAF
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի թեթևատլետներ
Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոն

**Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոն** (), մոդեռնիզմի ոճով կառուցված երկնաքեր,  որը գտնվում է ՉԺՀ Գուանդուն նահանգի Գուանչժոու քաղաքում։ Գուանչժոուի երկվորյակ-աշտարակներից (,  ) արևմտյանն է։ Արևելյան երկվորյակը Գուանչժուի ֆինանսական կենտրոնն է (*CTF*), որը կառուցվել է 2016 թվականին։

Արևմտյան աշտարակը (,  ) ունի 437,5 մ բարձրություն և 103 հարկ։ Երկնաքերը գտնվում է Չժուցզյան փողոցի վրա, նրա կառուցվածքի մեջ է մտնում նաև 28 հարկանի շենքը, որը երկնաքերի հետ միացած է քառահարկ գմեթով։ Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոնը քաղաքի երկրորդ,   Չինաստանի՝ 6-րդ,  Ասիայի 11-րդ և աշխարհի 15-րդ ամենաբարձր շենքն է։

## Նախագիծ և ճարտարապետություն
2005 թվականին հայտարարվեց մրցույթ, որի ընթացքում մասնակիցները պետք է ներկայացնեին քաղաքի այցեքարտ հավակնող երկվորյակ աշտարակների նախագծեր։ Ներկայացված 12 հավակնորդներից հաղթող ճանաչվեց անգլիական ճարտարապետական *«Wilkinson Eyre Architects»* ընկերության *«Crystal»* նախագիծը
:
Շենքն ունի պտտեցված եռանկյունու տեսք, որը դրական ազդեցություն ունի էներգասպառման տեսանկյունից։ Հիմքից դեպի վեր ուղղությամբ շենքը մինչև կենտրոն թեթևակի լայնանում է և մինչև տանիք՝ նեղանում։ Աշտարակի միջուկը կառուցված է երկաթբետոնից, նրա արտաքին կառուցվածքը պայմանավորված է խողովակներով ստեղծված կարկասով, իսկ արտաքինից այն ամբողջովին երեսապատված է ապակիներով։
2006 թվականին Կաննում անցկացված անշարժ գույքի *«MIPIM Architectural Review Future Project Awards 2006»* մրցույթում արժանացել է հատուկ մրցանակի՝ «Երկնաքեր» անվանակարգում։

## Շենքի կառուցվածք
4 ստորգետնյա հարկեր ծառայում են որպես մեքենաների կայանատեղի։ Մինչև 70-րդ հարկը տեղակայված են գրասենյակային տարածքները։ 70-ից 90-րդ հարկերում տեղակայված է հյուրանոցների միջազգային ցանցին պատկանող 5 աստղանի Four Seasons հյուրանոցը։ 99-րդ և 100-րդ հարկերում տեղակայված են սրճարաններ, ռեստորաններ և դիտահարթակ։ 103 հարկը ծառայում է որպես ուղղաթիռների կայանատեղի։

## Պատկերասրահ

GZIFC.jpg
IFC_Guangzhou.jpg
IFP%26IFC.jpg
Mohammad nabil rais-Ghangzhu tower.jpg
Zhujiang_New_Town.jpg
Guangzhou IFC Office Lobby 2016.jpg
Guangzhou IFC Basement Arcade 2016.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էջը Skyscrapercenter.com
* Էջը Emporis.com
* Էջը Skyscraperpage.com
* Guangzhou Twin Towers West Tower 
* NangfangDaily
* WilkinsonEyre.Architects

Կատեգորիա:2010 կառույցներ
Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Չինաստանում
Կատեգորիա:Չինաստանի շենքեր և կառույցներ
Սոնատ թավջութակի և դաշնամուրի համար (Շոպեն)

**Սոնատ թավջութակի և դաշնամուրի համար, սոլ մինոր**,  Ֆրեդերիկ Շոպենի վերջին կամերային և կենդանության օրոք հրապարակված ստեղծագործությունը, որը գրվել է 1846 թվականին։ Կոմպոզիտորի եզակի ստողծագործություններից մեկն է, որտեղ դաշնամուրը՝ նրա սեփական գործիքը, կենտրոնական տեղ չի զբաղեցնում։ Սոնատը գրվել է Շոպենի ընկերոջ՝ թավջութակահար Օգյուստ Ֆրանկոմայի համար, և առաջին անգամ Ֆրանկոմայի և Շոպենի կողմից կատարվել է 1848 թվականի փետրվարի 16-ին Պլեյել դահլիճում՝ Շոպենի վերջին համերգային ելույթից առաջ։

Պրեմիերային տևողությունը 27 րոպե էր։

## Կառուցվածք
# Allegro moderato
# Scherzo
# Largo
# Finale. Allegro

## Քննադատական և հետազոտական ընդունելություն
19-րդ դարում Շոպենի թավջութակային սոնատը միանշանակ չի ընդունվել երաժշտական հասարակության կողմից։ Դեռևս Իգնաց Մոշելեցը, որն այն հարմարացրել էր երկու դաշնամուրների համար, նկատում է․ «Որոշ պասաժներ հնչում են այնպես, կարծես ինչ-որ մեկը նոր է մոտենում դաշնամուրին և հարվածում է բոլոր ստեղներին՝ ստուգելով տանն է արդյոք բարեհնչությունը։ Լուի Էլերթը գրել է («Ֆրիդրիխ Շոպեն» ակնարկում, որը մտել է «Ձայների աշխարհից» հավաքածուի մեջ), որ այն ինչպես տրիոն և դաշնամուրային կոնցերտը ․«չի ծառայում այն նպատակին, ինչի համար նրան ստեղծել է բնությունը․ նա պետք է հպվեր ստեղներին ինքն իրեն՝ ուշադրություն չդարձնելով մեկ այլ կատարողի և հասներ բարձրագույն հաջողությունների»։ Նույն կարծիքին է նաև Շոպենի կենսագիրը՝ Ֆրեդերիկ Նիքսը, որը 1888 թվականին գրել էր, որ ողջ սոնատը մեկ ամբողջական տառապալից ջանք է․ «առաջին և վերջին մասերը լրիվ դատարկություն են, միայն որոշ հատվածներում կան թշվառ ծաղիկներ, միջին մասերն էլ իսկական սոնատի բարձր կոչմանը չեն հասնում, առաջին հերթին նրանց պակասում է հստակությունը, հատկապես դանդաղ մասերում և երկու գործիքների նոկտյուրատիպ երկխոսություններում»։

Ժամանակակից մասնագետները այս ամենին այլ կերպ են նայում․ Շոպենը շատ երկար ու դժվարությամբ է աշխատել սոնատի վրա՝ հանդիպելով դժվարությունների իրեն ոչ հատուկ երաժշտական գործիքի այդքան նշանակալի պարտիան ստեղծելիս ֆորմալ առումով թավջութակային սոնատն ամբողջությամբ համապատասխանում է սոնատային ժանրի շոպենյան վառ անհատական մեկնաբանությանը։

## Կատարում
Շոպենի սոնատը մտել է շատ հայտնի կատարողների երգացանկի մեջ։ Նրա գրառումները թողնողների թվում են Անդրե Նավարան (Ժաննա Մարի Դարեի հետ), Ժակլին Դյուպեն (Դենիել Բերենբոյմի հետ), Մստիսլավ Ռոստրոպովիչը (Մարթա Արգերիխի հետ), Նատալիա Գուտմանը (Սվյատոսլավ Ռիխտերի հետ), Յո-Յո Մա   (Էմանուել Աքսի հետ), Մյորկ Տրուլսը (Քեթրին Ստոտի հետ) և ուրիշներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրեդերիկ Շոպենի սոնատներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ
Մանկության թանգարան

**Մանկության թանգարան** (), գտնվում է Բեթնալ Գրինում՝ Լոնդոնի Իստ Էնդում, հանդիսանում է Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանի մասնաճյուղը։ Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանը Միացյալ Թագավորության դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ազգային թանգարանն է։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1872 թվականին՝ որպես **«Bethnal Green Museum»**: Երկաթե շինությունը վերօգտագործել է նախապատրաստված շենք Ալբերտոպոլիսից, որը փոխարինվել էր ժամանակակից V&A համալիրի որոշակի վաղ մասերով։ Շինության արտաքին տեսքը նախագծվել էր Ջեյմս Ուիլյամ Վայլդի կողմից կարմիր աղյուսով *Rundbogenstil* (կլոր կամարաձև) ոճով, որը շատ նման է այն ոճին, որն առկա է ժամանակակից Գերմանիայում։ Շենքը օգտագործվել է տարբեր ժամանակների բազմազան հավաքածուներ ցուցադրելու համար, ներառյալ այն աշխատանքները, որոնք հիմա կարելի է տեսնել Ուոլլեսի հավաքածուում։ 1920-ական թվականներին այն սկսեց կենտրոնանալ երեխաների համար նախատեսված ծառայությունների վրա, և 1974 թվականին V&A ընկերության տնօրեն պարոն Ռոյ Սթրոնգն այն սահմանեց որպես հատուկ մանկական թանգարան։

Բոլոր մասնաճյուղերից *Bethnal Green Museum*-ն ունի մանկական առարկաների ամենամեծ հավաքածուն Միացյալ Թագավորությունում։

Թանգարանի առաքելությունն է. *«Հնարավորություն տալ բոլորին՝ հատկապես երիտասարդներին, ուսումնասիրել և վայելել նախագծված աշխարհը, մասնավորապես առարկաներ պատրաստված երեխաների համար և երեխաների կողմից»:* Այն ունի խաղալիքների, մանկական սարքավորումների և հագուսների ընդարձակ հավաքածուներ և բեմադրում է ժամանակավոր ցուցահանդեսների ծրագրեր:.

Թանգարանը փակվեց 2005 թվականի հոկտեմբերին լայնածավալ վերանորոգման երկրորդ փուլի համար՝  £4.7 միլիոն արժողությամբ։ Այն վերաբացվեց 2006 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Փոփոխությունները ներառում էին նոր առջևի մուտք, պատկերասրահ, ցուցադրումներ և սրճարան:Թանգարանի ներսում կար թուջե արձան, որի քանդակագործն էր Ջոն Բելլը (1811-1896)։ Այն սկզբնապես եղել էր 1851 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։ «Արծիվ սպանողը» ցույց է տալիս մի հմուտ նշանաձիգի՝ արծվին կրակելիս, որը սպանել է իր ոտքերի մոտ ընկած գառնուկին։ Այս արձանն այժմ տեղափոխվել է *Coalbrookdale* թանգարանի մուտքի մոտ, քանի որ այն ստեղծվել էր *Coalbrookdale* ձուլարանում։

## Փոխադրամիջոցային կապեր

## Ստեղծագործական պատկերասրահ

Betta Bilda.jpg
Figures, Museum of Childhood, Bethnal green, London.jpg
Toy garage (I want one).jpg
Figure, V&A Museum of Childood, London.jpg
Toy Robot, large.jpg
Recycled toy.jpg
Miffy's birthday.jpg
John Bell-Eagle slayer,1851.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Interactive 360° virtual tour 

Կատեգորիա:1872 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մանկական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ
Սպիտակ խաչ վանք

**Սպիտակ խաչ վանք**, հայկական հուշարձան, որը գտնվում է  Հադրութից հարավ՝ Վանք գյուղի բլրի վրա։ Գյուղի անունը կապված է վանքին մոտ լինելու հետ։

Վանքի ստեղծման ամսաթիվը հայտնի չէ, ամենաուշ կառույցը թվագրում են 14-րդ դարով, քանի որ այդ մասին են վկայում նրա մասերից շատերը։ Վանքը կամ միայն  նախասրահը՝ տիմպանի (նկարազարդ կամ քանդակազարդ ճակատամաս) գրառումների հիման վրա, վերանորոգվել է 1735 թվականին։

Վանքի երկարությունը նախասրահի հետ միասին կազմում է 15,75 մ, լայնությունը՝ 7,1մ։ Հուշարձանը իրենից ներկայացնում է փոքր գմբեթավոր շենք՝ 6 սյուներից ու բրգանման տանիքից բաղկացած։ Զանգակատից արևմուտք դրված է քանդակազարդ խաչքար, որն ունի ավելի քան 2,5 մետր բարձրություն։

Վանքի շուրջը կա գերեզմանատուն, որտեղ որոշ դամբարանային քարերի վրա արտահայտված են որսի, հողագործության, ցանքի և մարտերի տեսարաններ։ Գերեզմանատանը մնացել է կիսաքանդ շենք, որը կառուցվել է 1735 թվականին և որոշ ժամանակ ուխտավորների համար ապաստարան է ծառայել։ Հուշարձանի տարածքում կան վանական խցեր, որոնք ունեն ընդհանուր մուտք։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Հաննա Կրալ

**Հաննա Կրալ** (, ), լեհ գրող և լրագրողուհի։

## Կենսագրություն
Հաննա Կրալը ծնվել է Վարշավայում, հրեական ընտանիքում։ Մեծացել է Լյուբլինում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին թաքնվել է, հայրն ու շատ ազգականներ զոհվել են։ Պատերազմից հետո դաստիարակվել է մանկատանը։ Ավարտել է Վարշավայի համալսարանը։ 1955 թվականից աշխատել է Վարշավայի «Ժիցիե Վարշավի» () թերթում։ 1966-1969 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ-ում լեհական «Պոլիտիկա» () շաբաթաթերթի թղթակիցը։ 1969-1981 թվականներին աշխատել է «Պոլիտիկա» թեթում և հեռացել է Լեհաստանում ռազմական իրադրություն հայտարարվելուց հետո։ Աշխատել է կինոյում, լրագրություն է դասավանդել։ 1990-ական թվականներին համագործակցել է «Գազետա Վիբորցա» ()։ Հաննա Կրալի սցենարներով նկարել են ռեժիսոր Յան Յակուբ Կոլսկին, Կշիշտոֆ Կեսլյովսկին՝ ում հետ Հաննան մտերիմ է եղել։ Նա գրել է հիշողություններ Կոնստանտին Պաուստովսկու մասին։

## Գնահատական
1999 թվականին ստացել է Մշակույթի հիմնադրամի Մեծ մրցանակը։ 2003 թվականին ստացել է Կաթոլիկ եկեղեցու Ecce Homo շքանշանը։ Եվրոպական փոխըմբռնման գործում ունեցած ներդրման համար 2000 թվականին ստացել է Լայպցիգի գրքի մրցանակը։ Եվրոպական մշակույթում ներդրման համար 2005 թվականին ստացել է  Գերդերի մրցանակ։ Ռիկարդ Խուխի մրցանակը ստացել է 2008 թվականին։ Ստացել է Լեհաստանի և արտերկրի բազմաթիվ գրական մրցանակներ։ Հաննա Կրալի գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։

## Ստեղծագործություններ
* *Na wschód od Arbatu*, Warszawa: Iskry, 1972 (репортажи из СССР)
* *Zdążyć przed Panem Bogiem*, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977 (վեպ Վարշավայի գետտոյի մասին, համահեղինակ Մարեկ Էդելման)
* *Sześć odcieni bieli*, Warszawa: Czytelnik, 1978
* *Sublokatorka*, Paryż: Libella, 1985; Kraków 1985
* *Okna*, Londyn: Aneks, 1987; Warszawa 1987
* *Trudności ze wstawaniem*, Warszawa 1988 (պաշտոնական հրատարակություն - Warszawa: Alfa, 1990)
* *Hipnoza*, Warszawa: Alfa, 1989
* *Taniec na cudzym weselu*, Warszawa: BGW, 1993
* *Co się stało z naszą bajką*, Warszawa: Twój Styl, 1994 (պատմվածք երեխաների համար)
* *Dowody na istnienie*, Poznań: Wydawnictwo a5, 1995 
* *Tam już nie ma żadnej rzeki*, Kraków: Wydawnictwo a5, 1998
* *To ty jesteś Daniel*, Kraków: Wydawnictwo a5, 2001
* *Wyjątkowo długa linia*, Kraków: Wydawnictwo a5, 2004 (գրական մրցանակ *Նիկե*, 2005)
* *Spokojne niedzielne popołudnie*, Kraków: Wydawnictwo a5, 2004
* *Król kier znów na wylocie*, Warszawa: Świat Książki, 2006 (ներկայացվել է *Angelus* մրցանակի)
* *Żal*, Warszawa: Świat Książki, 2007
* *Różowe strusie pióra*, Warszawa: Świat Książki, 2009
* *Biała Maria*, Warszawa: Świat Książki, 2011

## Գրականություն
* Mrugalla G. Die polnische Schriftstellerin Hanna Krall. München: Edition Text + Kritik, 1997
* Kot W. Hanna Krall. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2000
* Hanna Krall/ Red. Elżbieta Kalinowska-Styczeń. Kraków: Villa Decius, 2000
* Mąka-Malatyńska K. Krall i filmowcy. Poznan: Wydawnictwo Poznańskie, 2006
* Antczak J. Reporterka: rozmowy z Hanną Krall. Warszawa: Rosner i Wspólnicy, 2007

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհ կանայք
Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հրեաներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բաշնեֆտ

**Բաշնեֆտ**, ռուսական նավթային ընկերություն, որը ստեղծվել է Բաշկորտոստանի Հանրապետության տարածքային կառավարությանը Բաշկորտոստանում խորհրդային նավթային նախարարության նավթային ակտիվների փոխանցմամբ Բորիս Ելցինի կողմից։ Այնուհետև 2002-2003 թվականներին սեփականաշնորհվել է Բաշկորտոստանի նախագահ, Ելցինի դաշնակից Մուրթազա Ռախիմովի կողմից, որը վերահսկվում է *Bashkir Capital*-ի կողմից, հոլդինգային ընկերություն` Ռախիմովի որդի Ուրալ Ռախիմովի հսկողությամբ։ 2009 թվականին «Բաշնեֆտ»-ի 2 մլրդ դոլարի վերահսկողությունը ձեռք է բերվել Վլադիմիր Եվտուշենկովի կողմից և դրվել նրան պատկանող «Սիստեմա» հոլդինգային ընկերությունում, սակայն 2014 թվականի հուլիսին ձերբակալվել է և «Բաշնեֆտ»-ում դրված «Սիստեմայի» 72% բաժնետոմսերը ետ վերցվեց Ռուսաստանի կառավարության կողմից։ Ընկերության ետ գրավումից հետո 2014 թվականի դեկտեմբերին Եվտուշենկովը ազատվել էր բանտից, «մեղադրանքները չեն հաստատվել», սակայն հաղորդվում է, որ Ուրալ Ռախիմովը փախել է երկրից։ Բաշնեֆտը երկրում նավթամթերքի խոշոր արտադրողներից մեկն է։ Ընկերությունը գործում է Ռուսաստանում 140 նավթի և բնական գազի հանքավայրերում և տարեկան 16 մլն տոննա նավթամթերք։

## Պատմություն
Ռուսական «Սիստեմա» հոլդինգային ընկերությունը գնել է «Բաշնեֆթ»-ի  վերահսկիչ փաթեթը 2009 թվականի մարտին 2,5 մլրդ ԱՄՆ դոլարով։

2014 թվականի մարտին «Բաշնեֆթի» 100% բաժնետոմսը ձեռք է բերվել «Բուրնեֆտեգազ» ռուսական նավթային ընկերության կողմից, գործարքի գինը գերազանցել է ավելի քան 1 մլրդ դոլարը։

Մուրթազա Ռախիմովը, Կադիր Տիմերգազինը աշխատել են «Բաշնեֆտում»։

2016 թվականին «Բաշնեֆթը» զբաղեցնում է «Արկտիկայի» բնիկների իրավունքների վերաբերյալ 92 նավթային, գազային և հանքարդյունաբերական ընկերությունների 12-րդ հորիզոնականը։

## Տես նաև
300px|մինի|ձախից|Ավտոմոբիլային լիցքավորման կայան Բաշնեֆտ

* Ռուսնեֆտ
* Տրեբսի և Տիտովի հանքավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Բաշկորտոստան
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ընկերություններ ըստ քաղաքի
Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս)

**Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս),** առանց առաստաղի, բաց երկնքի տակ գտնվող հինավուրց տաճար, որը գտնվում է Ագիլիկա կղզում՝ Եգիպտոսի հարավային Հին Ասուանի ջրամբարի մոտ (Old Aswan Dam): Հին Եգիպտոսի ամենամեծ հուշարձաններից մեկը այսօր էլ կանգուն է։ Այն պայմանականորեն վերագրվում է հռոմեացի Տրայանոս կայսրին, ով էլ տվել է տաճարի ներկայիս զարդարանքները, չնայած նրան, որ որոշ փորձագետներ կարծում են, որ տաճարն ավելի հին կարող է լինել․ հնարավոր է, այն հիմնադրվել է Օգոստոս Օկտավիանոս կայսեր գահակալության ժամանակ։ Կառույցը նախապես կառուցվել է Ֆիլի կղզու վրա, Ասուանի ջրամբարի ստորին հատվածի մոտ։ Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ՝ 1960-ական թվականներին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի նախաձեռնությամբ այն տեղափոխվել է Ագիլիկա՝ Նիլի ջրերի բարձրացումից  պահպանելու համար, որն էլ պայմանավորված էր Ասուանի ջրամբարի շինարարությամբ։

15x20 չափերով այս տաղավարն ունի 15․85 մետր բարձրություն՝ նպատակաուղղված «պաշտպանվելու Ֆիլի(Philae) կղզու Իսիդայի արևելյան ջրաբերուկներից»։ Տաղավարի չորս կողմերի հինգ սյուներից յուրաքանչյուրը կրում է «տարբեր, հարուստ բարդ կառուցվածքային խոյակներ, որոնք հասնում են մինչև 2․10 մետր բարձրության» և որոնք, ի սկզբանե, «նախատեսված էին ձևավորել Բեսի քանդակների նմանությամբ՝ նման Ֆիլիում Արմանտում և Դենդերում գտնված տաճարների», չնայած, որ այս ձևավորումը երբեք էլ չի ավարտվել։

ձախից|մինի|Ջոն Բեսլի Գրինի կողմից արված ամենահին լուսանկարը։
աջից|մինի|Ֆիլի կղզու հնագույն տաճարը՝ նկարված Ֆրանսիս Ֆրայթի կողմից։1857 թվականից Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահի հավաքածւի մաս է կազմում։

Կառույցն այսօր առանց առաստաղի է, բայց նրա ներսի խոռոչների արխիտրավներից ենթադրվում է, որ տաղավարի առաստաղը, որը պատրաստված է եղել փայտանյութից, իրապես նախագծվել է հին ժամանակներում։ 12․50 մետր երկարությամբ երեք՝ «հավանաբար եռանկյունաձև կապերը, որոնք իրենց մեջ՝ քարե ճարտարապետության ետնամասում ներառում են խութ, ունեցել են թեթև կամարաձև տանիք»։ Այս կառույցը ներկայացնում է քարի և փայտի համադրության անսովոր օրինակ՝ Եգիպտոսի քարե տաճարների նույն կառուցվածքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի տաճարներ
Բերգամա

**Բերգամա** (), քաղաք և շրջան Թուրքիայում, Իզմիրի մարզում։ Հայտնի է ավանդական արհեստների արտադրությամբ` բամբակյա հագուստ, ոսկե զարդեր, հայտնի բերգամական գորգեր։

Քաղաքը գտնվում է Բաքիրչայ գետի վրա, Եգեյան ծովի ափից 26 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Շրջանն արևմուտքում սահմանակից է Դիքիլի քաղաքին, հարավում` Ալիագա շրջանին, արևելքում` Քինիքին, հարավ-արևելքում և արևելքում` Մանիսայի մարզին, հյուսիսում` Բալըքեսիրի մարզին։ Բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
Ժամանակակից քաղաքի հյուսիս-արևմուտքում հնագույն ժամանակաշրջանում գտնվում էր տարածաշրջանի խոշորագույն քաղաքը` Պերգամոնը։ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում քաղաքը հասել է իր գագաթնակետին, որտեղ բնակեցված էր 150000 բնակիչ։

1912 թվականին այստեղ ապրել են հույներ` 25277 մարդ, թուրքեր` 22735 մարդ, հայեր` 1500 մարդ։

## Տեսարժան վայրեր
* Սելջուկյան մինարե, 14-րդ դար
* Չուկուրխան քարվանսարա, 14-րդ դար
* Տաշխան քարվանսարա, 1432
* Մեծ մզկիթ, 1399
* Շադիրվանլի մզկիթ, 1550

Հունիսի 18-24-ը Բերգամայում տեղի է ունենում ամենամյա «Bergama Kermesi» փառատոնը։

## Պատկերասրահ

Acropolis of Pergamum 佩加蒙衛城 - panoramio.jpg|Պերգամոնի ակրոպոլիս
Asclepeion Ruins 醫廟遺址 - panoramio.jpg|Ասկլեպիոն 
File:Bergamo (Turkey)1.jpg|Կարմիր բազիլիկ
File:Bergamo (Turkey) 3.jpg|Քաղաքի գեղատեսիլ անկյունը
File:Bergamo (Turkey) 4.jpg|Հին քաղաքի փողոցներում
File:Bergamo (Turkey) 5.jpg|Հին Պերգամոնի ամրությունները տեսանելի են հեռվում
Asclepion - Bergama (Pergamon) - Turkey - 01 (5747203073).jpg|Բերգամայի Ասկլեպիոնի ավերակները
Kursunlu Mosque, Bergama.jpg|Կուրսունլու մզկիթ
Bergamacarpets.jpg|Բերգամական գորգեր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт района 
* Официальный сайт города
* Путеводитель
* Исторический очерк
* Виртуальный тур по городу

Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական տեղավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իզմիրի մարզ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Աննաբել (տիկնիկ)

**Աննաբել** (), քրջե տիկնիկ, հայտնի քաղաքային լեգենդի կերպար, որի համաձայն՝ տիկնիկի մեջ դև էր մտել։ Նրա պատմությունը հիմք ծառայեց «Աննաբելի անեծքը», «Աննաբելի անեծքը. Չարի ծնունդը» և «Կախարդանք» ֆիլմերի համար։

## Լեգենդ
1970-ական թվականներին այս տիկնիկն իր ծննդյան 28-ամյակի առթիվ մայրիկից նվեր է ստացել Դոնա անունով մի ուսանողուհի։ Տիկնիկն արտադրվել է *«Քրջե Էննի»* կոչվող սեքնդ-հենդ խանութի կողմից։ Շուտով Դոնայի հարևան Էնջին (ըստ այլ վարկածի՝ ինքը Դոնան) իբր տարօրինակ բաներ է նկատել. սենյակում դռներն ու պատուհանները իրենք իրենց բացվում փակվում էին, տիկնիկն ինքնուրույն տեղից տեղ էր տեղափոխվում, փոխում էր մարմնի դիրքը։ Մի անգամ էլ տիկնիկի զգեստի վրա արյան հետքեր են հայտնվում։ Աղջիկները սենյակում հայտնաբերում են օգնություն խնդրող գրություններ։ Սկզբում աղջիկները սրանք ուսանողական կատակներ էին համարում, բայց շուտով պարզվեց, որ տիկնիկը նախկինում պատկանել է Աննաբել Հիգգինս անունով յոթնամյա մի մահացած աղջկա, որի (նրա մասին աղջիկներին տեղեկացրեց մեդիումը)  անունով էլ տիկնիկը կոչվեց Աննաբել։ Այլ վարկածի համաձայն՝ տիկնիկը Աննաբել Հիգգինսին չի պատկանել։ Մեդիումի հաղորդմամբ աղջնակը մահացել է 7 տարեկանում, այն նույն վայրում, որտեղ այժմ ապրում էին Դոնան և Էնջին, իսկ Աննաբելի մահից հետո նրա հոգին հաստատվել է այդ սենյակում։ Այն բանից հետո, երբ տիկնիկը հարձակվում է Դոնայի և Էնջիի ընկերոջ՝ Լոյի վրա, նրանք ուրվականին հեռացնելու համար հրավիրում են պարանորմալ երևույթների հայտնի փորձագետներ Էդ և Լորրեն Ուորեններին։ Վերջիններս առաջին հերթին եկան այն համոզման, որ տիկնիկի մեջ դև է մտել, և դիմեցին քահանային, որ դիվահալածության կամ էկզորցիզմի ծիսակատարություն անի։

Պարանորմալ երևույթների, այդ թվում՝ Աննաբելի տիկնիկին վերաբերվող Ուորեն ամուսինների հետազոտություններով հետաքրքրվող լրագրողներն ու մյուս հետազոտողները  մեղադրում են նրանց խաբեության մեջ։ Նրանց կարծիքով Ուորեններն այդպես էին անում, որ իրենց թանգարանի այցելուների թիվն ավելանա, բացի այդ, լրագրողների կարծիքով, նրանք մեծ հոնորարներ էին ստանում կինոպրոդյուսերներից, որոնք ֆիլմեր էին նկարահանում Լորրեն Ուորենի պատմությունների հիման վրա.

Սարսափ պատմությունների հավաքորդ, գրող Ռեյ Հարթոնը հայտարարեց, որ Ուորրենները հոգեկան հիվանդությամբ են տառապում։

## Որպես թանգարանային նմուշ
Այս սարսափելի իրադարձություններից հետո Ուորրենները տիկնիկը տարան իրենց թանգարան, որը հայտնի էր «Ուորրենների օկուլտիզմի թանգարան» անունով։ Այնտեղ տիկնիկը ցուցադրված է մյուս ցուցանմուշների կողքին և հատուկ ցուցափեղկով պաշտպանված է բոլոր տեսակի շփումներից։ Տիկնիկի ցուցափեղկին գրված է. «ՈւՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ, բացելը խստիվ արգելվում է» (): Ուորրենները վստահեցնում են, որ տիկնիկը շարունակում է պարանորմալ համարվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերբնական լեգենդներ
Կատեգորիա:Տիկնիկներ
Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ
Տիգրան Սուլթանյան

**Տիգրան Լևոնի Սուլթանյան** (), հայ սիրտանոթային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր։ ՀՀ ԱՆ գլխավոր անոթային վիրաբույժ։ Լազերային և անոթային վիրաբուժության կլինիկայի տնօրեն։ ԵՊԲՀ հետբուհական կրթության սիրտ-անոթային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։

## Կենսագրություն
Տիգրան Սուլթանյանը ծնվել է 1957 թվականի փետրվարի 20-ին Թբիլիսի քաղաքում։ 1974 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 77 միջնակարգ դպրոցը (ոսկե մեդալով), 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը (կարմիր դիպլոմով)։ Կլինիկական օրդինատուրա է անցել Վիրաբուժության համամիութենական գիտական կենտրոնում` վիրաբուժություն մասնագիտությամբ։ 1982 թվականից աշխատում է Ալեքսանդր Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտի անոթային վիրաբուժության բաժանմունքում։ 1997 թվականից Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտի սիրտ-անոթային բաժանմունքի ղեկավարն է, հետագայում նաև` «Վլ. Ավագյանի անվան» և «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնների անոթային վիրաբուժության բաժանմունքների ղեկավարը, ՀՀ ԱՆ գլխավոր անոթային վիրաբույժ, 1999 թվականից միաժամանակ դասավանդում է Առողջապահության ազգային ինստիտուտում  նեղ վիրաբուժական մասնագիտությունների, 2001 թվականից՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի անոթային վիրաբուժության ամբիոններում։

Տիգրան Սուլթանյանը Լազերային և անոթային վիրաբուժության կլինիկայի տնօրենն է։ Առաջինը հանրապետության կլինիկայում է ներդրվել երակների լազերային վիրահատությունը, առաջին անգամ Հայաստանում ներդրել է բրախիոցեֆալ և վիսցերալ զարկերակների վիրահատությունների մեծ մասը՝ բազմահարկ ռեկոնստրուկցիաներով, կավա-ֆիլտրի տեղադրմամբ և այլն։

Աշխատանքները վերաբերում են տարածուն աթերոսկլերոզի վիրաբուժության, երակային համակարգի հիվանդությունների դեպքում պլաստիկ միջամտությունների, երակային թրոմբոէմբոլիաների կանխարգելման և բուժման խնդիրներին։

## Գիտական գործունեություն
Մասնագիտական աշխատանքին զուգահեռ զբաղվել է գիտական գործունեությամբ։ 1987 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (ղեկավար` պրոֆ. Ա. Ա. Մկրտչյան, Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտի տնօրեն)։
1993-1997 թվականներին գիտական գործունեությունը շարունակել է Մոսկվայի վիրաբուժության գիտական կենտրոնում՝ Ռուսաստանի սիրտ-անոթային վիրաբույժ Յու. Վ. Բելովի ղեկավարությամբ պաշտպանել ատենախոսություն և ստացել բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի անոթային վիրաբույժների ընկերության նախագահ
* Ռուսաստանի սիրտանոթային վիրաբույժների ընկերության անդամ (1998)
* Եվրոպական անոթային վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ (ESVS) 
* Երակաբանների եվրոպական ընկերության անդամ (2004)

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տիգրան Սուլթանյան

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կանաչ բաճկոնով տիկինը

«**Կանաչ բաճկոնով տիկինը**» (), գերմանացի նկարիչ Ավգուստ Մակեի նկարն է, վրձնել է  1913 թվականին։ Ներկայումս պահպանվում է Քյոլնում՝ Լյուդվիգ թանգարանում։

## Ստեղծման պատմություն
«Կանաչ բաճկոնով տիկինը»  Մակեի առաջին նկարներից է, նկարել է Հիլտերֆինգենում։ Ինչպես ուշ շրջանի նկարներում, այստեղ ևս, նկարի հիմքում դրվել է  Ռոբեր Դելոնի կիսավերացական «պատուհանների» տպավորությունը, ընդ որում, առանց հրաժարվելու դրանց պատկերավորությունից։

## Նկարագիր
Նկարի թեման զբոսանքն է այգում։ Մակեն ստեղծագործական գործունեության սկզբում մշակել է իր նախընտրած շարժառիթը, իսկ իր ավելի ուշ շրջանի գործերում այդ շարժառիթը հասցվում է կատարելության աստիճանի։ Նկարիչը պատկերների շուրջ ստեղծում է  անիրական ու հրաշալի աշխարհ, այդ կերպարներն իրենք են հայտնվում այդ  հեքիաթային մթնոլորտում․ կանայք նեղ և պերճաշուք շրջազգեստներով, նորաձև գլխարկներով, տղամարդիկ՝ մուգ կոստյումներով և գլխարկներով։ Ինքը՝ Մակեն, այսպես է նկարագրել իր նկարների հերոսներին, որոնք զբոսնում են բնության գրկում․ «Տղամարդկանց՝ բոլորի կողմից ընդունված պարագա է գլխարկը, և ես այն հագցրել եմ տղամարդկանց։ Երկարավիզ և երկարաոտ կանայք իրենց ձեռքում ունեն հովանոցներ, որոնցով պաշտպանվում են լույսից»։ Անհատականությունը բացառված է,  դեմքերը ցուցադրվում են  սխեմատիկորեն, հագուստը նույնատիպ ձևածքի է, ինչն ավելի է ընդգծում կերպարների անանուն լինելը։

Ստեղծագործության կենտրոնում կանաչ բաճկոնով տիկին է․ նրա կազմվածքը, որը կիսաթեքված է, և երևում է մինչև ծնկները, կտավը բաժանում է երկու ուղղահայաց մասի։ Միջին պլանում՝ ծառերի սաղարթի հովի տակ, զբոսնում են երկու զույգ, նրանցից երկուսը՝ տղամարդը և կինը, հենվել են եզրապատին և հետևում են գետի  հոսանքին։ Ծառերի ճյուղերն իրարից բաժանվում են համարյա ուղիղ անկյամբ, դրանց նկարը Մակեն փոխ է առել Լեոնարդո դա Վինչիի  «Գեղանկարչության մասին տրակտատ» բանահավաք աշխատանքից։ Մակեն  «Տրակտատն» ուսումնասիրել է 1907-1908 թվականներին՝Լովիս Կորինտայի մոտ դասեր առնելու նպատակով  Բեռլին այցելելու ժամանակ։ Գետի երկու կողմերում գտնվող տները հասարակ ձևով են պատկերված, հեռվում գտնվող սարերը պատկերվել են եռանկյան տեսքով։ Սովորական առարկաների հասարակ երկրաչափական ձևերի այսպիսի պատկերումը բնորոշ է եղել վաղ կուբիզմին, այդ թվում նաև՝ Դելոնի ստեղծագործություններին։

Նկարիչն ասես կասեցրել է ժամանակի վազքը, հանգստի տպավորությունն ընդգծում են նկարի  «տաք աշնանային երանգները» (Մյոլեր)։ Դրանց փայլն ուժեղանում է լրացուցիչ գույների ցայտերանգության վրա աշխատելու հաշվին։ Բոլոր կողմերից համաչափ լուսավորված լինելով՝ մարդկանց կազմվածքը 
կարծես միախառնվում է շրջապատող աշխարհի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1913 նկարներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Ավգուստ Մակեի նկարներ
Կատեգորիա:Լյուդվիգ թանգարանի նկարներ
Յուրի Սումբատյան

**Յուրի Հայկի Սումբատյան** (), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1986): Հայրենական պատերազմի (1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Յուրի Սումբատյանը ծնվել է 1924 թվականին, Ստեփանավանում։ 1954 թվականին ավարտել է Լենինգրադի բարձրագույն ռազմամանկավարժական ինստիտուտը, միաժամանակ՝ Համամիութենական ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտը (1954): 1978-1996 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի գիտական կոմունիզմի և քաղաքագիտության ամբիոնների դասախոս։ 1994 թվականին եղել է ժողովուրդների բարեկամության ռուսաստանյան համալսարանի քաղաքագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Աշխատությունները վերաբերում են զարգացող երկրների քաղաքական սոցիոլոգիայի հիմնախնդիրներին, Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի երկրներում քաղաքական գործընթացների և քաղաքական վարչակարգի հարցերին։ Հեղինակ է բուհական դասագրքերի և ուսումնական ձեռնարկների։

## Երկեր
* Африка и мир: Тропическая Африка от авторитаризма к политическому плюрализму?, М., 1996 (համահեղինակ).

### Հոդվածներ
* Сумбатян Ю.Г. Военные режимы и армия: африканский опыт // Социологические исследования. 1996.  № 4. С. 75-79.   
* Сумбатян Ю.Г. Тоталитаризм как категория политической социологии // Социологические исследования. 1994.  № 1. С. 13-16.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կորա

, Ճապոնիայի Սիգա պրեֆեկտուրայի Ինուկամի գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 13,62 կմ², բնակչությունը՝ 7 143 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 524,45 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Սիգա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Հիկոնե, քաղաքը և Տագա, Այսյո, Տոյոսատո ավանները։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 7 143 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 524,45 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Zelkova serrata]]*-ն, ծաղիկ՝ գլիցինիան։

## Տես նաև
* Կոկա
* Կոնան
* Յասու
* Ռիտտո
* Մորիյամա
* Սուձուկա
* Օմիհատիման
* Ռյուո
* Հիգասիոմի
* Կոմոնո
* Հիկոնե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Մերչիսոն (գետ)

**Մերչիսոն** (), գետ Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի արևմտյան մասում։

## Աշխարհագրություն
Մերչիսոն գետը սկիզբ է առնում Ռոբինզոն լեռան հարավային լանջից, որը մոտ է Փիք-Հիլ բնակավայրին և գտնվում է Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի կենտրոնական մասում։ Վերին հոսանքում գետը ձգվում է դեպի արևմուտք, շուրջ 130 կմ մինչև վայրը, որտեղ նրան է միանում Յալգար () գետը։ Այնուհետև Մերչիսոնը շարունակում է հոսքը արևմտյան ուղղությամբ ևս 100 կմ, որից հետո փոխում է ընթացքը դեպի հարավ-արևմուտք։ Շուրջ 120 կմ հոսքից նրան է միանում Ռոդերիկ գետը և հաջորդ 70 կմ -ից` Սանֆորդը։ Հաջորդ 100 կմ-ի ընթացքում Մերչիսոնը մի քանի կտրուկ շրջադարձեր է կատարում և այնուհետ հոսում է արևմտյան ուղղությամբ։ Հետագայում գետը մի քանի անգամ փոխում է իր հոսքի ուղղությունը։ Վերջին շրջանում Մերչիսոնը հոսում է հարավարևմտյան ուղղությամբ, ապա թափվում է Հնդկական օվկիանոս, Կալբարի քաղաքի մոտ, որը գետի ափին գտնվող միակ բնակավայրն է։ Տարածքի կլիման բավականին չոր է, անձրևներ տեղում են միայն ցիկլոնային շրջանում։ Երաշտի ժամանակ Մերչիսոնը շատ տեղերում ցամաքում է։

Գետի երկարությունը կազմում է 780 կմ, իսկ ավազանի տարածքը` մոտ 91,251 կմ քառ.։

## Պատմություն
Գետն առաջին անգամ՝1839 թվականին հետազոտել է ճանապարհորդ Ջորջ Գրեյը, որն այն անվանել է շոտլանդացի երկրաբան Ռոդերիկ Իմպի Մուրչիսոնի պատվին։1920-1930-ական թվականներին գետի գետաբերանը մեծ մասսայականություն էր վայելում տեղի հանքարդյունաբերական ընտանիքների համար՝ որպես հանգստավայր, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին այստեղ կառուցվել է ռազմական տուրիստական ճամբար։ 1963 թվականին գետի մոտ ձևավորվել է Կալբարի ազգային պարկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Curry, P.J. et al. (1994) *An inventory and condition survey of the Murchison River catchment and surrounds, Western Australia*. Department of Agriculture, Western Australia: Technical Bulletin Number 84.  
* Western Australia. Dept. of Land Administration. Cartographic Services Branch.(1991) *Land systems of the Murchison River catchment and surrounds* : map series to accompany W.A. Department of Agriculture technical bulletin no. 84 Map Data: Scale 1:250,000 (E 115o10'--E 118o45'/S 25o—S 28o10').Notes: *Land systems of the Murchison River catchment and surrounds* by K.A. Leighton ... [et al.]. Date of survey: 1986-1988. Location maps:Belele, Byro, Cue, Glenburgh, Murgoo, Robinson Range.

Կատեգորիա:Ավստրալիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գետեր
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ավազանի գետեր
Մագդա Հարութ

**Մագդա Եղիշե Հարութ Հարությունյան** (, ), թատրոնի ու կինոյի ամերիկահայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մագդան Շուշի քաղաքում ծնված, Կալիֆոռնիայի համալսարանի արվեստի բաժնի շրջանավարտ, «Անդրանիկ» թատերախմբի դերասան Եղիշե Հարութի դուստրն է։ Մագդայի մայրը՝ դերասանուհի Գոհարիկ Անդրանիկը եղել է «Անդրանիկ» թատերախմբի հիմնադիր Ազնիվ Անդրանիկի դուստրը։

Մագդան քրոջ՝ Ասթայի հետ ուսանել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի արվեստի բաժնում, մասնակցել է հայ  թատերական ներկայացումներին, սովորել է պարի դպրոցում, ռուս դերասան-մանկավարժներ Միխայիլ Չեխովի և Մարիա Ուսպենսկայի մոտ սովորել է դերասանական արվեստ, մասնակցել է  «Անդրանիկ» թատերախմբի ներկայացումներին։ Անգլերեն թարգմանել է Հովհաննես Թումանյանի մանկական բանաստեղծություններից։

1966 թվականին Մագդան առաջին անգամ եղել է Հայաստանում, իսկ 1968 թվականի հայաստանյան այցելության ժամանակ նկարահանվել է Հայաստանի մասին պատմող ֆիլմում։ 1970 թվականին Երևանում Գարուշ Խաժակյանի, Բաբկեն Ներսիսյանի, Հեղինե Հովհաննիսյանի հետ  մասնակցել է Ավիկ Թորոսյանի բեմադրած Ալեքսանդր Արաքսմանյանի «Մի երկար, երկար  ճանապարհ»  հեռուստաբեմադրությունում, որտեղ նա խաղացել է ամերիկուհի Ջեյն Սմիթի դերը։

Հետագայում Մագդա Հարութը հանդես է եկել ՀԲԸՄ «Արտավազդ» անգլախոս թատերախմբում։

Մագդան ամուսնացել է 1947 թվականին, Ռոբերտ Քարտաշյանի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արծվի Բախչինյան, «Հայերը համաշխարհային կինոյում»

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Զենիցայի համալսարան

**Զենիցայի համալսարան** (), պետական համալսարան Զենիցայում (Բոսնիա և Հերցեգովինա)։ Հիմնադրվել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Զենիցայում Սարաևոյի համալսարանի մի շարք ֆակուլտետների նրա կազմից դուրս գալու որոշումից հետո։

## Ֆակուլտետներ
* Մետաղագործություն և նյութագիտության ֆակուլտետ
* Ճարտարապետա-մեխանիկական ֆակուլտետ
* Փիլիսոփայության ֆակուլտետ
* Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
* Իրավաբանության ֆակուլտետ
* Առողջության ֆակուլտետ
* Իսլամական մանկավարժության ֆակուլտետ
* Պոլիտեխնիկական ֆակուլտետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի համալսարաններ
Յուվելյան Սումբատով

**Յուվելյան Դավթի Սումբատով-Թոփուրիձե** (), ԽՍՀՄ պետանվտանգության 3-րդ կարգի կոմիսար (1935), գեներալ-լեյտենանտ (1945):

## Կենսագրություն
Յուվելյան Սումբատովը ծնվել է 1889 թվականին Կապանա (Քութայիսի նահանգի Սենակի գավառ) գյուղում։ Հայրը հայ է  (մահացել է 1904 թվականին), մայրը՝ վրացուհի։ Ավարտել է երկդասյան ռուսական ուսումնարանը (1905): 1918-1920 թվականներին ծառայել է բանվորագյուղացիական Կարմիր բանակում, եղել է զրահագնացքի հրետանու պետ, զրահագնացքի պետ, Անդրկովկասյան Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության միլիցիայի գծով Միավորված պետական քաղաքացիական վարչության լիազոր ներկայացուցչի օգնական, բանվորագյուղացիական միլիցիայի վարչության պետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական քաղաքական վարչության նախագահի տեղակալ, նախագահ, ՆԳ ժողկոմատի պետ, ՆԳ ժողկոմ, ԽՍՀՄ ՆԳ ժողկոմատի, ՆԳ նախարարության տնտեսական վարչության պետ։ Զորացրվել է 1947 թվականին։ Եղել է Ադրբեջանի ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Ձերբակալվել է 1953 թվականի հուլիսի 15-ին։ 1955 թվականի դեկտեմբերին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի Զինվորական կոլեգիայի վճռով, «հոգեկան խանգարում» ախտորոշմամբ, հարկադրաբար բուժման է ուղարկվել Լենինգրադի բանտային հոգեբուժարան։ 1960 թվականի օգոստոսի 29-ին գործը կարճվել է Յուվելյան Սումբատովի մահվան կապակցությամբ։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (2) (№ 3685 - 22.07.1937; № 27008 - 21.02.1945)
* Կարմիր դրոշի շքանշան (3)  (№ 486 - 02.02.1936;, № 7042 - 03.11.1944, № 2085 - 16.09.1945)
* Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան (2) (№ 4065 - 29.04.1939, № 21025 - 20.09.1943)
* Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան (№ 98103 - 02.11.1944)
* Ադրբեջանական ԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշան (№ 50 03.06.1924)
* Վրացական ԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշան (№ 18 - 10.04.1931)
* ԱԽՖՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշան (№ 72 - 07.03.1932)
* 4 մեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Сумбатов (Топуридзе), Ю. Д. // 

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Մատրոսովի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Մատրոսովի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում։ Անվանվել է Խորհրդային Միության հերոս Ալեքսանդր Մատրոսովի պատվին։ Սկիզբ է առնում Ռոստովյան փողոցից և ավարտվում Չկալովի ու Սմոլենսկի փողոցների հանգույցում։ Երկարությունը 1600 մետր է։

## Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Մատրոսովի փողոցը գտնվում է Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում, որը մասնավոր հատվածի տեղում սկսել է կառուցապատվել 1950-ական թվականներին։ Այն սկսվում է Ռոստովյան փողոցից, հատում է Տագանրոգի նրբանցքը, Գագարինի փողոցը, Կամեննի նրբանցքը, Օկտյաբրսկայա փողոցը, Ռեմոնտնի անցուղին, Գալատովի, Կարբիշևի, Նովի Պրոեզդ, Պարկովայա, Կլուբնիչնայա փողոցները և ավարտվում Չկալովի ու Սմոլենսկի փողոցների հանգույցում։ Փողոցի երկարությունը 1600 մետր է։

Մատրոսովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346357։

Փողոցն անվանվել է Խորհրդային Միության հերոս Ալեքսանդր Մատրոսովի պատվին։ 1943 թվականի փետրվարի 27-ին Մատրոսովը Չեռնուշկի գյուղի համար մղված մարտում մարմնով ծածկելով թշնամու հրակնատը՝ իրեն զոհաբերել է ստորաբաժանման հաջողությունն ապահովելու համար։ Մատրոսովի անունը շնորհվել է 254-րդ գնդին և հավերժ գրանցվել 1-ին վաշտի ցուցակում։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչմանը նա արժանացել է հետմահու 1943 թվականի հունիսի 19-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Улица Матросова в Красном Сулине
*Матросова улица на карте Красного Сулина

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс улица Матросова, г. Красный Сулин, Красносулинский р-н

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Աբել Թաղարցի

**Աբել Թաղարցի** () թաղարցի հայ պարոն, ապրել է 160 տարի, աչքերը կուրցած էին։

## Խուլեի վանք
Աբել Թաղարցին գնացել է Խուլեի վանք ուխտի, որտեղ նրա աչքերը բժշկվել են։ Ապա վանքապատկան հողերը խլած Լոյսալի գյուղի մոլլայի դեմ է գնացել և ետ ստացել հողերը։ Աբել Թաղարցու մասին հիշատակվում է 1443 թվականին Խուլեվանքում գրված մի ավետարանի մեջ, որը գրել է եպիսկոպոս Գևորգ Չմշկազեկցին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 18.
* «Թորոս Աղբար», Գարեգին Սրվանձտյան, Կ․Պոլիս, 1884 Հատոր Բ, էջ 350․
* «Նօտարք հայոց», Ղևոնդ Փիրղալեմյան, Կ. Պոլիս, 1888, Էջ 131.
* «Հայերէն Յիշատակարաններ», ՊՂԲ (1443).

Կատեգորիա:15-րդ դարի հայեր
Բետտինա Ֆրիմեն

**Բետտինա Ֆրիմեն** (, ), ամերիկացի օպերային երգչուհի (մեցցո սոպրանո), 1913-1920 թվականներին հանդես է եկել *«San Carlo Opera Company*»-ի թատերախմբում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բոստոնում 1889 թվականին։ Նրա մայրը ֆրանսուհի էր, հայրը ամերիկագերմանական ծագում ուներ։ Ստանալով կրթություն պետական դպրոցներում՝ 13 տարեկանից սկսել է դաշնամուրի դասեր ստանալ։ Նրա ուսուցչուհին էր մադամ դե Բերգ Լոֆգրենը, որը նրան 16 տարեկանում նաև երգի դասեր էր տալիս։ Երբ ստեղծվեց Բոստոնի օպերայի թատերախումբը, Լոֆգրենն իր երիտասարդ աշակերտուհուն ընդունեց օպերային դպրոց, և Մինետտիի ու Կոնտիի հետ մի քանի փորձերից հետո Ֆրիմենն ունեցավ իր առաջնախաղը Զիբելի դերով՝ «Ֆաուստ» օպերայում։ Նաև առաջին թատերաշրջանի ողջ ընթացքում Բետինան հանդես եկավ Բոստոնի օպերային թատրոնում։ Ավելի ուշ Ֆրիմենը տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ ընդգրկվեց *Quinlan Opera Company* օպերային թատրոնի երգչական կազմում, ինչպես նաև հյուրախաղերով հանդես եկավ Անգլիայում և Շոտլանդիայում՝ կատարելով առաջնային դերեր՝ մադամ Բատերֆլյայ, Միքայելլա, Գրետել և Էլիզաբեթ՝ «Տանհոյզեր» օպերայում։ Երգչուհու ձայնը տատանվում էր մեցցո-սոպրանոյի շրջանակներում՝ դրա համար ոչ բնութագրական դիապազոնով։ 1907 թվականին, ցանկանալով սովորել արտասահմանում, Ֆրիմենն ուղևորվեց Փարիզ, բայց շուտով հիվանդացավ և վերադարձավ Բոստոն, որպեսզի վերականգնի ուսումը մադամ Լոֆգրենի մոտ։ Այդպես նա կատարեց իր առաջին քայլերը օպերային աշխարհում՝ չունենալով եվրոպական բեմերում հանդես գալու փորձ։

## Օպերային դերեր
* Տոսկա (1920)
* Տանհոյզեր (1920)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային երգիչ-երգչուհիներ
Սարաևոյի համալսարան

**Սարաևոյի համալսարան** (), համալսարան Բոսնիա և Հերցեգովինայում, որը նաև համարվում է նախկին Հարավսլավիայի կազմում գտնվող երկրների բարձրագույն կրթական հնագույն հիմնարկը։ Սկզբնապես հիմնադրվել է 1531 թվականին՝ որպես իսլամական իրավունքի քոլեջ։ Համալսարանը ժամանակակից վիճակում ստեղծվել է 1949 թվականին։ 1949 թվականի բացման պահից 122 000 ուսանող ստացել են բակալավրի աստիճան, 3891 ուսանող՝ մագիստրոսի աստիճան և 2284 ուսանող՝ դոկտորական աստիճան։

Սարաևոյի համալսարանը կապեր է պահպանում Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի ավելի քան 40 համալսարանների հետ։

## Ռեկտորներ
* Վասո Բուտոզան 1949-1950, 1952-1956
* Դրագո Կրնդիա 1950-1952
* Էդհեմ Կամո 1956-1960
* Ալեքսանդր Տրումիչ 1960-1965
* Ֆազլի Ալիկալֆիչ 1965-1969
* Համդիա Կեմերլիկ 1969-1972
* Զդրավկո Բեսարովիչ 1972-1977
* Արիֆ Տանովիչ 1977-1981
* Բոզիդար Մատիչ 1981-1985
* Լջուբոմիր Բերբերովիչ 1985-1988
* Նենադ Կոցմանովիչ 1988-1991
* Յուսուփ Մուլիչ 1991-1993
* Ֆարուկ Սելեսկովիչ 1993-1995
* Նեձադ Մուլաբեգովիչ 1995-2000
* Բորիս Տիհի 2000-2004
* Հասան Մուրատովիչ 2004-2006
* Ֆարուկ Ցակլովիչա 2006-2012
* Մուհարեմ Ավդիսպահիչ 2012-2016
* Ռիֆատ Սկրիջելջ 2016-այժմ

## Հայտնի շրջանավարտներ
* Ալիյա Իզետբեգովիչ, Բոսնիա և Հերցեգովինայի առաջին նախագահ
* Բակիր Իզետբեգովիչ, բոսնիացի պետական գործիչ և քաղաքագետ
* Յասմիլա Ժբանիչ, բոսնիացի կինոռեժիսոր
* Մայա Սար, բոսնիացի երգիչ

## Պատկերասրահ

Zgrada Veterinarskog fakulteta u Sarajevu.JPG|Անասնաբուժության ֆակուլտետ
Prirodno matematički fakultet, Sarajevo.jpg|Բնագիտության և մաթեմատիկայի ֆակուլտետ
Faculty of Philosophy in Sarajevo.jpg|Փիլիսոփայության ֆակուլտետ
Academy of Fine Arts (6086364147).jpg|Կերպարվեստի ֆակուլտետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
*«Սարաևոյի կառույցներ» 

Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով
Անտոն Պոպել

**Անտոն Սուլիմա-Պոպել** (, ), լեհ քանդակագործ, մանկավարժ։

Գեղանկարիչ Տադեուշ Պոպելի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Անտոն Պոպելը ծնվել է 1865 թվականին, Շչակովայում։ 1882-1885 թվականներին սովորել է Կրակովի կերպարվեստի դպրոցում, 1885-1888 թվականներին՝ Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1888 թվականից բնակվել է Լվովում և նկարչություն ու քանդակագործություն է դասավանդել Լվովի պոլիտեխնիկում։ Լվովում ունեցել է ստուդիա, որտեղ նրան աշակերտել են Կազեմիրա Մալաչինսկա-Պայզդերսկան, Լյունա Դրեկսլերը, Միխայիլ Պարաշչուկը և այլք՝ որոշակի հմտություններ են ձեռք բերել մոդելավորման բնագավառում։ Հետագայում քանդակագործը Պարաշչուկին ներգրավվել է իր աշխատանքների ստեղծման գործում (մասնավորապես Լվովում Ադամ Միցկևիչի հուշարձանի պատրաստման, Գեղարվեստի ու արհեստների թանգարանի կառուցման ժամանակ (1898-1903) դրվագային զարդանկարների պատրաստման և այլ գործերում)։

Աշխատել է հուշահամալիրների, հուշարձանների, դիմանկարների, երբեմն՝ կրոնական կերպարվեստի ժանրերում։ Լվովում ապրած քսան և ավելի տարիների ընթացքում Անտոն Պոպելը ստեղծել է բազմաթիվ քանդակներ, որոնց մեծ մասը պահպանվել են մինչև մեր ժամանակները։ 1898 թվականին Լվովում հաղթել է Ադամ Միցկևիչի հուշարձանի ստեղծման համար հայտարարված մրցույթում։ Հուշարձանը բացվել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Լեոնարդո Մարկոնի մահից հետո Անտոնի Պոպելը շարունակել է աշխատանքը Կրակովում գտնվող Տադեուշ Կոստյուշկոյի արձանի վրա։ Հուշարձանը տեղակայված է Վավել բլրի վրա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1940 թվականին, գերմանացիներն այն ավերել են։ Հուշարձանը վերակառուցվել է 1960 թվականին։ 1900 թվականին քանդակներ է ստեղծել Լվովի օպերայի թատրոնի համար։ Որպես Լվովի առաջատար քանդակագործներից մեկի՝ քաղաքի համայնքը 1901 թվականին Անտոն Պոպելին ընտրում է Սուրբ Ելիզավետայի տաճարի շինարարության կոմիտեի անդամ։ 1904 թվականին Անտոն Պոպելը եղել է Խմելնիցկիի մարզի Գոլոզուբինիցի գյուղի Սկիբնեվսկիների դաստակերտի վերակառուցման նախագծի մրցույթային ժյուրիի անդամ։ 1902 թվականին ճարտարապետ Վլադիսլավ Գոդովսկու նախագծով Անտոն Պոպելը Իսսակովիչի (այժմ՝ Գորբաչովսկու) փողոցում իր համար կառուցել է ամառանոց, որը վերակառուցվել է 1930-ական թվականներին (2013 թվականին ամառանոցը քանդվել է)։ 1907 թվականին մասնակցել է Վաշինգտոնում գտնվող Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձանի մրցույթին։ Չնայած նրա առաջարկած նախագիծն արժանացել էր երկրորդ մրցանակին, նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտը հուշարձանի կառուցման համար ընտրել էր նրա նախագիծը։

## Մահ
Մահացել է 1910 թվականին, Լվովում։ Թաղված է Լվովի Լիչակովսկի գերեզմանոցի № 57 դաշտում։

## Պատկերասրահ

Kosciuszko Monument in Krakow.jpg|Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձանը Կրակովում
Kosciuszko Monument Warsaw 02.jpg|Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձանը Վարշավայում
Lwów - Kolumna Mickiewicza 02.jpg|Ադամ Միցկևիչի հուշարձանը Լվովում
PolandSzczecinUjejskiMonument.JPG|Կոռնել Ուեյսկու հուշարձան
Tadeusz Kosciuszko monument Washington DC.jpg|Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձանը  Վաշինգտոնում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համառոտ կենսագրական

Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լեհ քանդակագործներ