Տրուտնով

**Տրուտնով** (, . lidově *Trauč*), քաղաք Չեխիայում՝ Հրադեց Կռալովեի մարզում, որի կազմի մեջ գտնվող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Կրկոնոշե լեռնազանգվածի ստորոտին, Էլբայի վտակ Ուպա գետի ափին, մարզկենտրոնից մոտավորապես 40 կիլոմետր, երկրի մայրաքաղաք Պրահայից 118 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 10 332 հեկտար տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի տվյալներով եղել է 30.234: Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են տեքստիլ արդյունաբերությունը (գլխավորապես վուշե գործվածքեղենի ու հագուստների արտադրությունը) և ապակեգործությունը։ Գործում է «Կրակոնոշ» գարեջրի գործարանը։

## Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է մոտավորապես 1260 թվականին, ներկայիս անվանումով (սկզբնապես՝ գերմաներեն տարբերակով)՝ 1301 թվականին։ XIV դարի վերջերից գտնվել է Բոհեմիայի միապետների տիրապետության ներքո։ Բազմիցս հարձակումների է ենթարկվել, դիմակայել։ Հուսյան պատերազմների ժամանակ՝ 1421 թվականին, գրավվել է Յան Ժիժկայի զորքերի կողմից։ Երեսնամյա պատերազմի տարիներին շվեդները երկու անգամ՝ 1642 և 1647 թվականներին պաշարել են քաղաքը։

Արդյունաբերական առաջին ձեռնարկություններն այստեղ հինադրվել են XIX դարում. 1823 թվականին բացվել են կտավագործական մանուֆակտուրան և մետաքսաթելի ֆաբրիկան։ Մինչև 1945 թվականը քաղաքը հիմնականում բնակեցված է եղել գերմանացիներով, ներկայումս մեծամասնություն են կազմում չեխերը։

Այստեղ է 1817 թվականի մայիսի 18-ին ծնվել չեխ բանաստեղծ, գրող, հրապարակախոս, 1848—1849 թվականների չեխական հեղափոխության եռանդուն մասնակից Ուֆֆո Դանիել Հոռնը։

Քաղաքի պատմական կենտրոնը լավ պահպանվել է և գտնվում է պետության հովանու ներքո։ Ճարտարապետական հուշարձաններից հիշարժան են հատկապես Տրուտնովի կենտրոնական հրապարակում կանգնեցված, բարոկկո ոճի, 11 մետր բարձրություն ունեցող սյունը, Կույս Մարիամի եկեղեցին՝ իր  64-մետրանոց աշտարակով ու ընդարձակ սրահով, որը ներկայումս ծառայում է որպես համերգասրահ, Յան Նեպոմուցկուն ու Սուրբ ընտանիքը պատկերող արձանախմբերը։

Տրուտնովի մերձակայքում է գտնվում Յանսկե Լազնե հանրահայտ առողջարանը։

## Անվանի անձինք
*Սամուել Ֆրից (1654–1730), ճիզվիտ միսիոներ, Ամազոն գետի առաջին ճշգրիտ քարտեզի հեղինակ
*Էվելին Ֆալտիս (1887–1937), կոմպոզիտոր
*Ռուդոլֆ Սկացել (ծնվ. 1979 թ.), ֆուտբոլիստ

1974 թվականին Վացլավ Հավելը՝ Չեխոսլովակիայի և Չեխիայի Հանրապետության ապագա նախագահը, ինն ամիս աշխատել է «Կրակոնոշ» գարեջրագործարանում։

## Բնակչություն

## Քույր քաղաքներ

Տրուտնովը բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[.

## Պատկերասրահ

Trutnov, pohled na město.jpg|
Evangelický kostel (Trutnov) (002).jpg|
Trutnov,_náměstí_(1).jpg|
Trutnov,_hrad.jpg|
Trutnov,_radnice_(1).jpg|
Trutnov,_Jánská_kaple.jpg|
Trutnov,_městský_úřad.jpg|
Trutnov,_nábřeží.jpg|
Trutnov,_pivovar.jpg|
Trutnov,_centrum_UFFO.jpg|
Trutnov,_znak.jpg|
Trutnov,_pomník_generála_Gablenze.jpg|
Trutnov,_Jiráskovo_náměstí.jpg|
Trutnov,_Slovanské_náměstí_(1).jpg|
Trutnov,_Krakonošovo_náměstí_(2).jpg|
Trutnov,_hřbitov.jpg|
Trutnov,_evangelický_kostel.jpg|
Trutnov,_Haasův_palác.jpg|
Uffo_Horn_(2).jpg|
Trutnov,_Krakonošovo_náměstí_(1).jpg|
Trutnov,_Svatojanské_náměstí_(1).jpg|
Trutnov,_základní_škola.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Joachim Bahlcke u.&nbsp;a.: Handbuch der historischen Stätten *Böhmen und Mähren*, Kröner-Verlag, Stuttgart 1998, ISBN 3-520-32901-8, S. 618–621.
* Matthias Blazek: *Die Schlacht bei Trautenau&nbsp;— Der einzige Sieg Österreichs im Deutschen Krieg 1866*. Ibidem, Stuttgart 2012, ISBN 978-3-8382-0367-6, S. 13-17.
* Justus Wilhelm Christian Fischer: *Reisen durch Oesterreich, Ungarn, Steyermark, Venedig, Böhmen und Mähren in den Jahren 1801 und 1802*. Bd. 3, Wien 1803, S. 21-30.
* Theodor Fontane: *Der Feldzug in Böhmen und Mähren*. Nymphenburger Verlagshandlung 1870, S. 355–391.
* Lillian Schacherl: Böhmen. Kulturbild einer Landschaft, Kapitel: Trautenau, Seite 261 bis 264. Mit einem Stimmungsbild des überquellenden Wochenmarktes und der Atmosphäre während der Garnbörse zur Zeit der Gewinne im amerikanischen Sezessionskrieg; Prestel-Verlag München, 1966.
* Karl Prätorius: *Vergleichende Zeittafel Böhmen-Trautenau-Schatzlar*. In: *Schatzlar und seine Bezirksgemeinden*. Marburg/Lahn 1993, S. 617–653.

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт города

Կատեգորիա:Չեխիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքներ