open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մետի Լոնգստաֆ

**Մետի Լոնգստաֆ** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նյուքասլ Յունայթեդի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։ Շոն Լոնգստաֆի փոքր եղբայրն է։

## Ակումբային կարիերա
### Նյուքասլ Յունայթեդ
Լոնգստաֆը Նյուքասլ Յունայթեդի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2019 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Անգլիայի լիգայի գավաթի Լեսթեր Սիթիի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Պրեմիեր Լիգայում անցկացրեց հոկտեմբերի 6-ին՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ու 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ Լոնգստաֆի խփած գնդակը ճանաչվեց Պրեմիեր Լիգայի հոկտեմբեր ամսվա լավագույն գոլը։

## Միջազգային կարիերա
Լոնգստաֆը ներկայացրել է Անգլիան երիտասարդական հավաքականներում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Անհատական

* Պրեմիեր Լիգայի ամսվա լավագույն գոլ. հոկտեմբեր 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լոնգստաֆի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Լոնգստաֆի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Լոնգստաֆը transfermarkt-ում
* Լոնգստաֆը soccerbase.com-ում
* Լոնգստաֆը WhoScored.com կայքում
* Լոնգստաֆը Նյուքասլ Յունայթեդի պաշտոնական կայքում 
* Լոնգստաֆը Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Աբերդինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորոնտոյի ֆուտբոլիստներ
Ստեփանոս Ա Սյունեցի

**Ստեփանոս Սյունեցի** (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), V դարի հայ բանաստեղծ-երաժիշտ, Սյունիքի եպիսկոպոս։ Որոշ հետազոտողներ Ստեփանոս Սյունեցի Առաջինին նույնացնում են Ստեփանոս Սյունեցի Երկրորդի հետ։

Հավանաբար եղել է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի կրտսեր աշակերտներից մեկը։ Հայկական «Շարականում» պահպանվել են հեղինակի շուրջ 80 ստեղծագործություններ։ Սյունեցու աշխատությունները առանձնանում են բարձր գեղարվեստական արժեքով, էմոցիոնալ անմիջականությամբ և արտահայտչականությամբ։ Նրա բանաստեղծությունները և օրհներգերը («Հարության օրհնություն») պահպանել են V դարի երկրորդ կեսի հայկական օրհներգության բնորոշ գծերը։

Հնագույն և հազվադեպ գեղեցկությամբ աչքի ընկնող այդ երգերը կոչվում են «Յարութեան աւագ օրհնութիւնք» և կատարվում են Զատկին և առհասարակ բոլոր կիրակիներին (Սուրբ Հարությունը խորհրդանշող օրերին)։ Ստեղծվել են հայոց հնագույն Սաղմոսարան-Ժամագրքում ընդգրկված մարգարեական 10 օրհնությունների հարասությամբ և 
սկզբնապես երգվել են վերջիններին կից՝ որպես կցուրդներ։ Հորինվել են հայ հոգևոր ինքնուրույն երգի զարգացման վաղ շրջանում (ոչ ուշ քան V դ-ի կեսը)։ Բոլոր 
80 երգերի ձայնակարգերի հիմքը պարզ է. ոչ մեկը բազմաճյուղ-ստեղի կամ զարտուղի եղանակով նմուշ չէ։ Զարտուղություն չկա նաև դարձվածք տիպի (2 շարքում) ձայնեղանակներում։ Երգերի ընթացքը միջակ է կամ չափավոր, եղանակները փոքրածավալ, սակայն աչքի են ընկնում մոնումենտալ ոճով և հնչյունների իմաստավոր փոխհարաբերությամբ։ Նկատելի են նաև երգերի զուտ գեղագիտական արժանիքները՝ տրամադրության խորություն, խոհականություն, ապրումների անկեղծություն, արտահայտության անմիջականություն։ Նրանց մի շարք նմուշներ շփման եզրեր ունեն Սահակ-Մեսրոպյան այն երգերի հետ, որոնք զերծ են հետսամույծ ակնհայտ փոփոխություններից։ Ստեփանոս Սյունեցին ստեղծագործաբար կիրառել է իր մեծ ուսուցիչների երաժշտաբանաստեղծական արվեստի լավագույն ավանդույթները։

## Գրականություն
* Թահմիզյան Ն., Սյունիքի համանուն երկու երաժիշտներ և Հարության ավագ օրհնությունները, Էջմիածին, 1973, № 2:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Древнеармянская поэзия 

Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սյունիքի եպիսկոպոսներ
Դեսպանի աղջիկը (հեռուստասերիալ)

**Դեսպանի աղջիկը** (), դրամա ժանրի թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է Star TV հեռուստաընկերությամբ։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էնգին Աքյուրեքը Նեսլիհան Աթագյուլը և Ուրազ Քայգըլարօղլուն։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորն Էմրե Քաբաքուշաքն է, իսկ սցենարիստները՝ Այշե Ֆերդա Էրյըլմազը և Սեդեֆ Նեհիր Էրդեմը։ Հեռուստասերիալը նկարահանվել է Մուղլայում և Չեռնոգորիայի մայրաքաղաք Պոդգորիցայում։

## Սյուժե
Մուղլա քաղաքի հայտնի ընտանիքներից մեկի տղան՝ Գեդիզը, մի անգամ օդանավակայում տեսնում է արտասովոր գեղեցկությամբ մի աղջկա՝ Նարեին, ու հենց առաջին իսկ հայացքից սիրահարվում։ Բայց նույն օրը՝ երեկոյան, Գեդիզը իմանում է, որ Նարեն իր մոտ ընկերոջ՝ Սանջարի նախկին սիրելին է, ում 9 տարի առաջ Սանջարը վռնդել էր հենց ամուսնական գիշերը, ու ոչ ոք չգիտեր, թե դրանից հետո ինչ էր եղել Նարեի հետ։ 9 տարի անց երբ Նարեն հայտնվում է, Գեդիզը դառնում է միակ մարդը, ով հավատում է Նարեի ամեն մի խոսքին, օգնում նրան ու պաշտպանում բոլորից։ Բայց Գեդիզի սերը այնքան էլ հարթ ընթացք չի ստանում, քանի որ Նարեն դեռ սիրում է Սանջարին և նրանք ունեն նաև դուստր։ Սակայն նրա կյանքն ավարտվում է ողբերգությամբ։ Մեքենա վարելիս նա զանգ է ստանում Նարեից և ջանում է արագ պատասխանել։ Սակայն հենց այդ զանգն էլ լինում է նրա վերջինը և ճակատագրականը։ Վթարի ենթարկվելով նրան տեղափոխում են հիվանդանոց, որտեղ էլ ավարտվում է իր կյանքը, թողնելով բոլորի վրա մեծ հետք։։

## Դերասանական կազմ

## Ցուցադրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Star TV'nin resmî sitesinde Sefirin Kızı
* 

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
El Perdón (երգ)

"**El Perdón**" (), պուերտոռիկացի երգիչ Նիքի Ջեմի և իսպանացի երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասի երգը։ Երգի անգլալեզու տարբերակը՝ «**Forgiveness»**-ը, թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսի 10-ին։

## Նախադրյալներ
«El Perdón»-ն ի սկզբանե եղել է Նիքի Ջեմի մեներգը, բայց Ջեմի հետ խոսելուց հետո իսպանացի երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասը որոշել է համագործակցել նրա հետ՝ սինգլը թողարկելու համար։ Իգլեսիասը Billboard-ին ասել է, որ թեպետ ինքը սովորաբար իր երգերը գրում կամ համահեղինակում է, սակայն չի ապահովում երգերի գրելու ուղին։ Երգն արագ բարձրացավ հիթ-շքերթների գագաթը և մեծ հաջողություն ունեցավ։ Երաժշտական տեսահոլովակը ձայնագրվել է Կոլումբիայի Մեդելյին քաղաքում։

## Ընկալում
### Քննադատական
«Billboard» ամսագրում «El Perdón» երգը դասվել է տարեվերջյան ցանկի 12-րդ հորիզոնականում․ «Այնքան շատ է ասվել «El Perdón» երգի սահմանված ռեկորդների մասին, որ «Billboard Hot Latin Songs» հիթ-շքերթում ամենաերկար գտնվող երկրորդ երգն է համարվում։ Բայց շատ քիչ է խոսվել գրավիչ և տխուր պարային մեղեդու մասին։ Էլ չենք խոսում կորցրած սիրո մասին այն թախծալի տեքստից, որը կարող է ստիպել աղջիկներին (և տղաներին) լաց լինել։ «Երբ ես գրեցի երգի սկիզբը՝ «Did he take you to the moon, and I couldn't do that», այդ մասն ինձ շատ ուժեղ հարվածեց», ասել է Նիքի Ջեմը Billboard-ին։ «Հավատացեք մեզ, Նիքի, մենք էլ ենք դա հասկանում»։

«El Perdón» երգը ստացել է Լատինական Գրեմմի մրցանակ, քանի որ աշխարհի ավելի քան 40 երկրում դարձել է թիվ մեկ հիթը՝ ունենալով ավելի քան 4 միլիոն վաճառք և 300 միլիոն հոսք ամբողջ աշխարհում։

### Առևտրային
«El Perdón» երգը դարձել է միջազգային հիթ։ Հինգ շաբաթվա ընթացքում երգը «Hot Latin Songs»-ում հասել է առաջին հորիզոնականին և 30 շաբաթ շարունակ եղել առաջատար՝ անցնելով Շակիրայի «La Tortura» (20 շաբաթ) և Իգլեսիասի «Bailando» երգերին (41 շաբաթ)։ Երգը հասել է Լատինական Billboard-ի մի շարք աղյուսակների գագաթին, ներառյալ «Latin Airplay»-ը, «Latin Digital Sales»-ը, «Latin Streaming Songs»-ը և «Latin Pop Songs»-ը։ Նիքի Ջեմը և Էնրիկե Իգլեսիասը թողարկել են երգի անգլերեն տարբերակը՝ «Forgiveness» անվանումով։ Երգը, առաջին շաբաթում գրանցելով մեծ վաճառք, Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 56-րդ հորիզոնականը։

Սինգլը կայուն դիրք է ունեցել շքերթներում՝ 30 շաբաթ լինելով «Hot 100»-ում։ «El Perdón» երգը զբաղեցրել է *Billboard*-ի տարեվերջյան թոփ 100-ի 96-րդ հորիզոնականը։ Երգի անգլերեն տարբերակը՝ «Forgiveness»-ը, մեծ ազդեցություն է ունեցել Mainstream Top 40-ի և Rhythmic Top 40-ի վրա։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին «Forgiveness» տեսահոլովակը YouTube-ում ունեցել է ավելի քան 45 միլիոն դիտում։ Երգի իսպանական տարբերակի երաժշտական տեսահոլովակը ունեցել է 1,2 բիլիոն դիտում, իսկ բառերով տեսահոլովակը՝ շուրջ 450 միլիոն դիտում։ Սինգլը նաև առաջին տեղն է զբաղեցրել Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Նիդերլանդներում և ընդգրկվել է Շվեյցարիայի և Բելգիայի լավագույն հնգյակում։ Նիդերլանդներում Իգլեսիասը ձեռք է բերել իր առաջին թիվ մեկ հիթը նախկինում այս երկրում ունեցած չորս լավագույն հիթերից հետո («Could I Have This Kiss Forever», «Hero», «Do You Know» և «Can You Hear Me»)։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:2016 երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Կատեգորիա:Էնրիկե Իգլեսիասի երգեր
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Մեյմի Էյզենհաուեր

**Մեյմի Ժենևա Դաուդ Էյզենհաուեր** (, ), Դուայթ Էյզենհաուերի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկինը 1953-1961 թվականներին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բունում (Այովա նահանգ)։ Հայրը՝ Ջոն Շելդոն Դաուդը, մսի փաթեթավորող էր, իսկ մայրը Էլիվերա Մաթիլդա Կառլսոն-Դաուդն էր։ Մեյմին մեծացել է համեմատաբար հարմարավետ պայմաններում Սիդար Ռեփիդսում (Այովա նահանգ), Կոլորադո Սպրինգսում (Կոլորադո նահանգ), Դենվերում (Կոլորադ նահանգ), իսկ ձմռանը՝ Դաուդների Սան Անտոնիոյի տանը (Տեխաս նահանգ)։ Նրա հայրը թոշակի է գնացել 36 տարեկանում՝ մսի արդյունաբերությամբ կարողություն ստեղծելով։ Մեյմին և երեք քույրերը մեծացել են մի քանի ծառաներ ունեցող մեծ տանը։

## Ամուսնություն և ընտանիք
Մեյմին ծանոթացել է Դուայթ Էյզենհաուերի հետ Սան Անտոնիոյում 1915 թվականի հոկտեմբերին՝ միսս Ուոլքոթի դպրոցում ուսանելն ավարտելուց անմիջապես հետո։ Մեյմին և Դուայթը միանգամից լեզու են գտել իրար հետ։ Էյզենհաուերը, որը հերթապահ սպա էր, հրավիրել է օրիորդ Դաուդիին ուղեկցել իրեն։ 1916 թվականին Սուրբ Վալենտինի օրը Էյզենհաուերը մատանի է նվիրել օրիորդին, որի վրա ԱՄՆ Ռազմական ակադեմիայի մանրապատկեր կնիքն էր՝ պաշտոնական պարտավորության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Օան Ջորկաեֆ

**Օան Ջորկաեֆ** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Սենտ Միրրեն» ակումբի կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
### Ընտանիք
Օան Ջորկաեֆի նախապապ Արմադիկ Ջորկաևը կալմիկ է, որ արտագաղթել է Ֆրանսիա։ Պապը՝ Ժան Ջորկաեֆը ծնվել է 1939 թվականին Ֆրանսիայում կալմիկա-լեհական ընտանիքում։ Եղել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ապա մարզիչ։ Եղել է Ֆրանսիայի հավաքականի խաղացող և ավագ, մասնակցել է 1966 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Ամուսնացած է եղել հայուհի Մարիա Օհանյանի հետ։

Հայրը՝ Յուրի Ջորկաեֆը (ծնվ.՝ 1968) նույնպես դարձել է ֆուտբոլիստ և հանդես է եկել Ֆրանսիայի հավաքականում։ 1998 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 2000 թվականին՝ Եվրոպայի չեմպիոն։ Օանի մայրը իսպանուհի Սոֆի Խիմենեսն է։ Ունի եղբայր՝ Սաշան և քույր՝ Անժելիկան։

### Ակումբային կարիերա
Մեծահասակների մակարդակում սկսել է հանդես գալ «Էվիանի», «Մոնպելիեի» և «Նանտ» ֆարմ-ակումբներում՝ ֆրանսիական 5-րդ և 4-րդ դիվիզիոններում։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ին մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել շոտլանդական «Սենտ Միրրեն» ակումբի հետ։ Շոտլանդիայի առաջնությունում նորամուտը նշել է օգոստոսի 3-ին առաջին տուրի՝ «Հիբերնիան» ակումբի դեմ խաղում, որի 74-րդ րոպեին փոխարինել է Թոնի Անդրեուին։

### Կարիերան հավաքականում
2017 թվականին Օան Ջորկաեֆը մարզվել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի հետ, սակայն չի կարողացել մասնակցել խաղերի, քանի որ չունի Հայաստանի քաղաքացիություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Նանտի ֆուտբոլիստներ
Նարինջ (պտուղ)

մինի|Նարինջ
**Նարինջ** նարնջենու պտուղ։ Նարիջի հայրենիքը համարվում է Չինաստանը։ Քաղցր նարնջի ամենավաղ հիշատակումը չինական գրականության մեջ է եղել մ.թ.ա. 314 թվականին։
 
Իրենից ներկայացնում է բազմափունջ պտուղ։ Ծածկված է ոչ ողորկ նարնջագույն ցիտրուսակեղևով։ Սերմերը գտնվում են միջուկի մեջ։ Կեղևի չափը, ձև ու գույնը տարբերվում են՝ կախված բույսի տեսակից։ Նարինջն օգտագործվում է թարմ վիճակում, խոհարարության, նարնջի հյութ, նարնջի մուրաբա, ջեմ, շաքարածո, մարմելադ պատրաստելու համար հումք է հանդիսանում։

Պետք է նշել,որ նարինջն իր մեջ պարունակում է C վիտամին,որը բարձրացնում է դիմադրողականությունը:Այդ պատճառով մրսածության հետ կապված հիվանդությունների դեպքում նարինջն օգտագործվում է որպես վիտամինների աղբյուր։ Պարունակում է մինչև 12% շաքար, 0,6—2% կիտրոնաթթու, մինչև 50— 65 մգ վիտամին C, տիամին, վիտամին P, կալցիումի աղեր, կալիում, ֆոսֆոր և այլն։ 
մինի|«նարինջ» ժեստը հայերեն ժեստերի լեզվով

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Պտուղ
Կատեգորիա:Ցիտրուսային մշակաբույսեր
Ժենտ

**Ժենտ** (), **կասպա** () կամ **իյենտ** (), ավանդական ղազախական ուտեստ, բաշկիրների տարածաշրջանային ուտեստ։

Ժենտը համարվում է ղազախական ավանդական տոնական ուտեստ, պատրաստված ցորենի հացահատիկից (տապակած), ավելացնելով չորացած մանրացված կաթնաշոռ, հալած յուղ, շաքարավազ, մեղր, չամիչ, ընկույզ և այլ բաղադրիչներ։ Ժենտը սովորաբար մատուցվում է թեյով։ Այն պատրաստվում է երեխայի ծնվելուց հետո, *шілде тоя* կապակցությամբ (երեխայի ծննդյան տոնակատարությունը), *бесік тоя* (երեխայի առաջին օրորոցի տոնակատարությունը) և *қырқынан шығару* (երեխայի ծնվելուց հետո քառասուն օրվա տոնակատարությունը)։

Բաշկիրները, որոնք ապրում են Օրենբուրգի մարզի Սակմար գետի ավազանում, անվանում են «ժենտ» կամ «իյենտ» ուտեստ՝ չորացած մանրացված կաթնաշոռից (՝ կաթնաշոռային զանգված կարմրավուն երանգով, որը ստանում են կովի կամ այծի թթված կաթից, եռացնելով մինչև հեղուկի գոլորշիացումը) ավելացնելով յուղ, շաքարավազ, վարսակաալյուր կամ չորացրած թխենի։ Բաշկիրները այլ շրջաններում այս ուտեստն անվանում են «աժիկեյ» (, ղազախների մոտ՝ *[[:kk:ежегей|ежегей]]*):

Ղազախների ժենտը պատրաստվում է հետևյալ կերպ. տապակած ցորենով դույլի մեջ () ավելացնում են մեկ կիլոգրամ շաքարավազ և 3-4 կիլոգրամ կարագ կամ հալած յուղ, ապա խառնում է ստացված զանգվածին և մատուցում սեղանին։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ և հետպատերազմյան տարիներին տարածված էր ժենտի պատրաստման այս մեթոդը. ապորտը խառում են սանդի և եգիպտացորենի հետ և խառնում այնքան ժամանակ, մինչև ապորտի մարմինը ներծծվի մանրացված ցորենով։ Ստացված զանգվածը չորացնում և բաժանում կտորների։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց
Պետրոս Հայկազյան

**Պետրոս Ասատուրի Հայկազյան** (), հայ ջութակահար, ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Պետրոս Հայկազյանը ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ Լենինականում։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ապա զորացրվելուց հետո ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան՝ սովորելով պրոֆեսոր Կարպ Դոմբաևի դասարանում։ 1950 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը դասավանդել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում։ Այդ թվականներին եղել է երաժշտական դպրոցի ուսմասվար, իսկ 1967-2003 թվականներին՝ տնօրեն։ Այդ ընթացքում Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցը դարձել է Հայաստանի առաջատար երաժշտական կրթօջախներից մեկը, և կապեր հաստատել Մոսկվայի, Թբիլիսիի և Խորհրդային Միության այլ քաղաքների երաժշտական դպրոցների հետ։ Պետրոս Հայկազյանը ղեկավարել է նաև Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական միջնակարգ մասնագիտական դպրոցը։ Իր ղեկավարած ջութակի դասարաններում ունեցել է տասնյակ ջութակահարների, որոնց թվում են միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ՝ Վիկտոր Խաչատրյանը, Սերգեյ Խաչատրյանը, Բագրատ Վարդանյանը, Տիգրան Տողրամաջյանը, Անահիտ Կուրտիկյանը, Գևորգ Բուդաղյանը, Դավիթ Հարությունյանը, Տաթևիկ Խաչատրյանը, Աստղիկ Վարդանյանը, Մարտին Յավրյանը, Սյուզի Երիցյանը, Գևորգ Ղարաբեկյանը, Էմանուել Ճգնավորյանը, Տիգրան Հախումյանը, Անուշ Նիկողոսյանը, Դիանա Ադամյանը և ուրիշներ։

Պետրոս Հայկազյանը մահացել է 2018 թվականի մարտի 5-ին՝ Երևանում։ Թաղված է Երևանի կենտրոնական գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ և կոչումներ
*ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1987)
*Մովսես Խորենացու մեդալ (2001)
*«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2014) 
*Երևանի քաղաքապետարանի ոսկե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պետրոս Հայկազյանի 90-րդ հոբելյանը
*Կյանքից հեռացել է ջութակահար, Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ Պետրոս Հայկազյանը
*Կյանքից հեռացել է ջութակահար, Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ Պետրոս Հայկազյանը

Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Երևյալի ճակատամարտ

**Երևյալի ճակատամարտ**, ռազմական բախում Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև, որը տեղի է ունեցել 364 թվականին։ Հասկանալով, որ պարսիկները չեն կարող դրությունը նույնը թողնել՝ Վասակ սպարապետը Գանձակի ճակատամարտում տարած հաղթանակից հետո սկսում է պատրաստվել պարսիկների հաջորդ արշավանքին։ Հաջորդ արշավանքը տեղի է ունենում մյուս տարի՝ 364 թվականին, որը սկսվում է միանգամից երեք ճակատով։ Շապուհը զորքը բաժանում է երեք մասի, որից մեկի ղեկավարությունը իր վրա է վերցնում Հազարավուխտը և շարժվում դեպի Երևյալ, որտեղ հանդիպում է հայկական զորաջոկատի դիմադրությանը։ Հայկական զորաջոկատի ղեկավարը հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանն էր։ Հայերը կարողանում եմ հաղթանակ տանել ճակատամարտում։

## Նախապատմություն
359 թվականին սկսված հռոմեա-պարսկական պատերազմն ավարտվում է Հռոմի պարտությամբ։ Հռոմի նոր կայսր Հուլիանոսը, մոտենում է Տիզբոնին և ճակատամարտում պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացի հետ։ Հռոմի կայսրը զոհվում է ճակատամարտում, իսկ նոր կայսրը՝ Հովիանոսը չի շարունակում պատերազմը և պայմանագիր է կնքում Պարսկաստանի հետ։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ հայոց հարավային 5 նահանգները՝ 15 բերդերով և քաղաքներով հանդերձ, անցնելու էին պարսիկների տիրապետության տակ։ Նրանց էր զիջվում նաև հռոմեական տարածքներ Հյուսիսային Միջագետքը՝ Մծբին կենտրոնով։ Հռոմի կնքված այս պայմանագիրը 4-րդ դարի հռոմեացի պատմիչ Ամմիանոսը անվանել է «ամոթալի»։ Այս պայմանագիրը թույլ է տվել պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացին ազատորեն իրագործել իր՝ Մեծ Հայքի հետ կապված պլանները։

363 թվականին սկսվում է հայ-պարսկական պատերազմը, որի առաջին բախումը տեղի է ունենում Գանձակի մոտ, որտեղ հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանը կարողանում է կասեցնել հակառակորդի ներխուժումը Մեծ Հայքի թագավորություն։

## Ճակատամարտ
Շապուհ Երկարակյացը 364 թվականին լայնածավալ հարձակում է սկսում ընդդեմ Արշակունիների թագավորության․ նա պարսկական զորքերը բաժանում է երեք մասի, որոնք տարբեր ուղղություններով ներխուժում են Հայաստան։ Հայոց զորքը պատրաստ էր այսպիսի ներխուժման, քանի որ Վասակ Մամիկոնյանը Գանձակի ճակատամարտից հետո հասկացել էր, որ պարսիկները շարունակելու են իրենց ծավալապաշտական քաղաքականությունը և նոր արշավանքներ են ձեռնարկելու։ Նա նույնպես իր զորքը բաժանում է երեք մասի, որից մեկի հրամանատարությունը ստանձնում է իր եղբայր Բագոսը (Բագասը), մյուսինը՝ հայոց արքա Արշակ Բ-ն, իսկ վերջինինը՝ ինքը՝ հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանը։

Հայոց երեք զորամասերն էլ անցնում են հավասարաչափ տարածություն, այդ պատճառով ճակատամարտերը տեղի են ունենում համաժամանակ։ Վասակ Մամիկոնյանի առաջնորդած զորամասը հակառակորդին, որոնց հրամանատարը Հազարավուխտն էր, հանդիպում է Վանանդ գավառի Երևյալ կոչվող վայրում։ Հայոց սպարապետը գրոհում է հակառակորդի կենտրոնական թևի վրա և ստիպում նահանջել տարբեր ուղղություններով։ Այս գրոհը թույլ չի տալիս հակառակորդին միավորել իր ուժերը և մարտի մեջ մտցնել մարտական փղերին։ հակառակորդը փախուստի է դիմում, իսկ հայոց սպարապետը կազմակերպում է նահանջող հակառակորդի հետապնդում, որի հետևանքով հակառակորդը այդպես էլ չի կարողանում միավորել իր ուժերը։

## Տես նաև
*Գանձակի ճակատամարտ (363)
*Առեստի ճակատամարտ (364)
*Ոսխայի ճակատամարտ (364)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի ճակատամարտեր
Ճնճղուկիկը (մուլտֆիլմ)

**Ճնճղուկիկը** (), ռեժիսոր Անսիս Բերզինշի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1983 թվականին, Լատվիական հեռուստաընկերությունում։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Վիկտոր Կալնինշի «Բարդ ճնճղուկը» () հեքիաթի մոտիվների։
Մուլտֆիլմը պատմում է երիտասարդ ճնճղուկի մասին, որը ցանկանում է բացահայտել իր շրջապատող աշխարհը։ Սկզբում այդ հարցնում նրան օգնում է փորձառու ճեղագռավը։ Այնտեղ նրան օգնության է գալիս Ծեր ճնճղուկը, որը Փոքրիկ ճնճղուկին սովորեցնում է մարդկանց հետ շփվել։

## Նկարահանող խումբ

* Սցենարի հեղինակ և բեմադրող նկարիչ` Անսիս Բերզինշ
* Բեմադրող նկարիչ` Իրենա Լուսե 
* Կոմպոզիտոր` Իմանց Կալնինշ
* Օպերատոր` Գիրտս Ֆրեյմանիս 
* Հնչյունային օպերատոր` Անդա Կուլբերգա
* Խմբագիր` Ագրիս Ռեդովիչս
* Տնօրեն` Մետա Զակա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Գվանգյոսան

**Գվանգյոսան** (582 մ) մեծ լեռ, Գյոնգի նահանգ, Հարավային Կորեա։ Այն գտնվում է Սուվոնի և Յոնգինի սահմանին, չնայած, որ մեծ մասը տարածվում է դեպի հյուսիս, և այդ ուղղությամբ են տարածվում նաև Ուիվանգի, Գվաչեոնի, Սեուլի և Սոնգնամի սահմանները։

Սահմաններից տեսարաններ են բացվում դեպի Սուվոն և Յոնգին։

## Գվանգյոսան և Պունգսուն
Կորեայի հավատալիքների համատեքստում, հատկապես կորեական խառնաշփոթության շրջանակներում, Գվանգյոսանը ծառայում էր որպես Սուվոնի պահապան լեռ։ Սա համահունչ է Պունգսուի տրամաբանությանը (Չինաստանում հայտնի է որպես feng shui), ինչը թույլ է տալիս, որ քաղաքի համար լինի իդեալական տարածք, որտեղ կա դեպի հյուսիս ջինսան, բաց վիստա։ Գվանգյոսանը տալիս է բնական ուղենիշ՝ ճանապարհորդներին ցույց տալով քաղաքի դիրքը և հանդես է գալիս որպես մի տեսակ «վահան» ձմռան ամիսներին հյուսիսից եկող ուժեղ քամիների դեմ։ Գվանգյոսոսին Սուվոնի համար բարենպաստ զգացողություն ապահովելու հարցում օգնություն ցույց տալը Գվոնսոն-գու և Եոնգոնգ-գու հարավային հատվածներում ՝ Գվոնսոն-գու և Եունգոնգ-գու, Չիլբո-սան դեպի արևմուտք գտնվող հարավային մասերում գտնվող հարթ լեռնաշղթաներն են, իսկ Սուվոնի սահմանի երկայնքով բլուրները դեպի արևելք։

## Պատկերասրահ

Image:Summit of Gwanggyosan - 2008-10-12.JPG|Գագաթնաժողովի քար
Image:SE Seoul and Seongnam seen from Gwanggyosan - 2008-10-12.JPG|Սեուլը և Սինգնամը՝ Գվանգյոսից
Image:Suji seen from Gwanggyosan - 2008-10-12.JPG|Սուջին՝ Գվանգյոսից
Image:Gwanggyo Reservoir - 2008-10-12.JPG|Գվանգգիո ջրամբարը լեռան հարավային ստորոտում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի լեռներ
Մարի Մադլեն Գիմար

**Մարի Մադլեն Գիմար** (, ), 18-րդ դարի բալետի Ֆրանսիացի արտիստ, 1762 թվականից մինչև 1789 թվականը Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի առաջին պարուհին։

## Ստեղծագործական կյանք
1758 թվականին, դեռ 15 տարեկան հասակում, Գիմարն ընդունվել է «Կոմեդի ֆրանսեզ» թատրոնի կորդեբալետ։ Երեք տարի անց նա աշխատանքի է անցնում Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում։ Այդ թատրոնը համարվում էր հին բալետային կանոնների «կողմնակից», սակայն հենց այնտեղ էր պարուհուն սպասվում առաջին մեծ հաջողությունը։ Չնայած նրան որ, Գիմարը չէր փայլում իր գեղեցկությամբ և շատ նիհար էր (ի տարբերություն 18-րդ դարի պարուհիների մեծամասնությանը), նա փառքի է արժանանում իր կատարման թեթևության, բնականության և պարզության շնորհիվ։

1768 թվականին Գիմարը, որը ճանաչվել էր որպես բեմահարթակի «աստղ», «Հռոմեական և հունական տոնակատարություններ» «Կաստորը և Պոլուկսը», «Նինետան պալատում», «Գալաթեայի քմահաճույքները» բալետ-օպերաներում կատարում էր գլխավոր դերեր։ Գիմարը համագործակցում էր նաև բալետի բարենորոգիչ Ժ. Նովերի հետ։ Գիմարը նրա հետ Շտուտգարտում բեմադրում է «Յասոն և Մեդեա» բալետը (Կրեուզայի դերը, 1763 թվական)։ Հենց այդ դերը նա կատարել է նաև 1770 թվականին, Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում Նովերի նույն բեմադրությունում, որտեղ Գ. Վեստրիսը կրկնել է Յասոնի դերը, սակայն ըստ կոմպոզիտոր Լա Բորդայի երաժշտության։

Պարուհուն հատուկ կերպով հովանավորում էին իշխան դե Սուբիզը և ուրիշ շատ ազնվականներ. Գիմարն ուներ կուրտիզանուհու համբավ։ Այդ փաստը քննարկվել է հանրության կողմից, սակայն դա չէր խանգարում հանրությանը հիանալ Գիմարի բեմական տաղանդով։

Մարի Մադլենը ընկերական հարաբերություններ ուներ արվեստի շատ գործիչների հետ, որոնք այդ ժամանակ ապրում էին Փարիզում։ Հայտնի նկարիչ Ժան Օնորե Ֆրագոնարի հետ պարուհին ուներ ջերմ հարաբերություններ, և հենց նրա վրձնին են պատկանում Գիմարի մի քանի հայտնի դիմանկարներ։

1780-ական թվականներին Գիմարն ակտիվորեն պայքարում էր Գվադելուպեում ծնված «սևամորթ Մոցարտի»` դե Սեն-Ժորժի` Երաժշտւթյան թագավորական ակադեմիա տնօրեն նշանակվելու դեմ։ 1789 թվականին նա ամուսնանում է պարող և բալետմաստեր Ժան Էտեն Դեպրոյի () հետ։

## Կերպարն արվեստում
Գուստավ Բուլանժեի կողմից արված Գիմարի դիմանկարը, որն իր վրա կրում է նրա առաջնախաղի տարին (1762), գտնվում է Գրանդ օպերայի Պարային նախասրահի ֆրիզում, Օպերայում 17-րդ դարի վերջերից մինչև 19-րդ դարի կեսերը հանդես եկած այլ 20 հայտնի պարուհիների դիմանկարների հետ։

Պարուհու ճակատագրին է ընծայված ավստրիացի կոմպոզիտոր Կարլ Պրոխազկայի «Մադլեն Գիմար» օպերան, որը բեմադրվել է 1930 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Անտառային թագուհին

**Անտառային թագուհին** (), գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 2004 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմում առկա են ավանդական ռուսական հեքիաթների կերպարներ։ Իվան Ցարևիչը սիրահարվել էր արքայադուստր Մարիային։ Սակայն նրանց երջանկությանը խանգարում էին մութ ուժերը. Իվանի դաժան և նախանձ եղբայրները` Ֆյոդորը և Վասիլին, ինչպես նաև` Մարիայի անտառային չար ոգիները. Բաբա Յագան, Լեշին, Կատու Բայունը և ուրիշներ։

## Դերերում
* Մարիա Կուլիկովա` Մարիա, անտառային թագուհի
* Նիկոլայ Մաչուլսկի (դեպուտային դեր)` Իվան, թագավորի կրտսեր որդին
* Յուրի Նազարով` Գուրյան արքա
* Վլադիմիր Սիմոնով` թագավորական խորհրդատու
* Սերգեյ Պինչուկ` Ֆյոդր, Իվանի եղբայրը
* Անտոն Կուկուշկին` Վասիլի, Իվանի եղբայրը
* Սերգեյ Բարկովսկի` պանդոկյան խաժամուժ
* Վլադիմիր Պանկով` Պետրուշկա, կենդանի մարդ, կույր, գիշերային պահակ, աշխարհազորային
* Միխայիլ Պոլիցեյմակո` վաճառական
* Վիկտոր Սերգաչյով` անտառների ոգի
* Գալինա Մարաչովա` Բաբա Յագա
* Կոնստանտին Չեպուրին` երիտասարդ թագավոր
* Ալեքսանդր Սամոյլով` զորավար
* Դիանա Շպակ` փոքրիկ աղջնակ
* Ռաշ Վիբերգ` Անտիպ / Առաջին հանդիպած անցորդ (հնչյունավորել է Ռոգվոլդ Սուխովերկո)
* Եկատերինա Լապինա` Մարֆուտկա, աղախին
* Դալվին Շերբակով` Սվատ Նաում
* Արտյոմ Սմոլա (Արտեմի Պրոշենկո)` երկրորդ թափառական դերասան
* Վիտալի Գրեբեննկով` երրորդ թափառական դերասան
* Անաստասիա Սավոսինա (դեբյուտային դեր)` Կապուտաչյա
* Օլեգ Զաբոլոտնի` գործակատար
* Դմիտրի Մարտինով` անապաստան
* Կարինա Իվանովա` դրվագային դեր

## Նկարահանումներ
Նկարահանումները տեղի են ունեցել Ռուսական Հյուսիսում, հին ռուսական ճարտարապետության «Մալիե Կորելի» թանգարան-արգելանոցում, Արխանգելսկի մոտ, որոշ դրվագներ նկարահանվել են Սեվերոդվինսկում, Սպիտակ ծովի ափին։

Միևնույն ժամանակ, քննադատությունը նշել է, որ «բնությունը ծառայում է ոչ միայն որպես գործողությունների ֆոն, այլ երբեմն հասնում է մինչև ինքնուրույն կերպարի»։

«Մարտադաշտը» նկարահանվել է Խորկովո գյուղի մոտ, Լյավլյա գետի ափին, իսկ «33 դյուցազունների» դերերը կատարել են տեղի սահմանապահները Արխանգելսի ապստամբության զորամասից։

## Արձագանքներ

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 8-րդ միջազգային «Հեքիաթ» մանկական կինոփառատոնի Գրան-պրի (Մոսկվա, 2005)
* Երեխաների և պատանիների «Filmak» միջազգային կինոփառատոնի Գրան-պրի (Չեխիա, 2005)
* «Մոսկովյան պրեմիերա» միջազգային կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակ (Մոսկվա, 2005)
* Առաջադրվել է երեխաների և պատանիների «Schlingel» կինոփառատոնին (Գերմանիա, 2005)
* Ռուսաստանի նախագահի աշխատակազմի երախտագիտություն` մանկական կինոարվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Владимир Портнов - "Добрым молодцам урок". «Лесная царевна» вышла в город. (статья-рецензия на фильм в «Литературной газете», вып. 21-22, 2005)
* 
*  
* Новая русско-славянская сказка с голливудскими эффектами
* *Макс Милиан* - Лесное "хождение по мукам" // Кино-театр.ру

Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական գեղարվեստական ֆիլմեր
Յակով Դուկոր

**Յակով Դուկոր** (), խորհրդային կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
1930-40-ական թվականներից աշխատել է Հայաստանի կինոստուդիաներում` Երևանի կինոստուդիայում, Հայկինոյում։ Եղել է 1930-ական թվականների հայտնի «Զանգեզուր» և «Դավիթ Բեկ» պատմական ֆիլմերի ռեժիսորը և սցենարիստը։

## Ֆիլմագրություն
### Սցենարներ

* 1938` Սևանի ձկնորսները
* 1938` Զանգեզուր
* 1941` Պատրաստ եղեք
* 1943` Դավիթ Բեկ

### Ռեժիսորական աշխատանքներ
* 1938` Սևանի ձկնորսները
* 1938` Զանգեզուր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յակով Դուկորը Кино-Театр.Ру կայքում

Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Հրաշագործ արջը

**Հրաշագործ արջը** (, բառացի` «Երջանկության արջը»), երաժշտական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1985 թվականին, Լիտվական հեռուստաընկերությունում։ Ռեժիսորը Ռոզի Ստիեբն է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Անդրեյ Ուպիտի «Զամշելովո գյուղի տղաները» հեքիաթի ():

Փոքրիկ գյուղի ծույլ և անփույթ բնակիչներն օգնության են դիմում հրաշագործ արջին, որը նրանց սովորեցնում է քրտնաջան աշխատել։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր` Ռոզե Ստիեբրա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր` Մայա Բրենցե
* Կոմպոզիտոր` Իմանց Կալնինշ
* Երգերը կատարում է Օլգա Ռաեցկան
* Օպերատոր` Աուստրա Գուլբե
* Հնչյունային օպերատոր` Յազեպս Կուլբերգս
* Խմբագիր` Ագրիս Ռեդովիչս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  (ռուսերեն թարգմանությամբ)

Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Մալաքիտե զարդատուփը (մուլտֆիլմ)

**Մալաքիտե զարդատուփը** (), ռեժիսոր` Օլեգ Նիկոլևսկու խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1976 թվականին, Սվերդլովսկյան կինոստուդիայում, ըստ Պավել Բաժովի համանուն հեքիաթի։

Մուլտֆիլմում հնչող երաժշտությունը կատարում է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը։ Դիրիժիորը Դավիդ Շտիլմանն է։

## Սյուժե
Ստեփանի մահից հետո նրա այրու` Նաստասյայի մոտ, մնացել էր մալաքիտե զարդատուփը։ Զարդատուփը նրանց դստեր` Տանյուշկայի համար փոխարինում էր խաղալիքներին, և ցանկացած զարդարանք նրան սազում էր։ Մի անգամ նրանց տուն մի օտարական է գալիս և սկսում է Տանյուշկային ձեռագործություն սովորեցնել։ Իսկ գնալուց առաջ հիշատակի համար նրան կոճակ է նվիրում։ Այդ պահից Տանյուշկան վարպետուհի է դառնում։ Հետո նրանց տունն այրվում է, և ընտանիքը ստիպված էր վաճառել զարդատուփը։ Երբ երիտասարդ պարոնը ժամանում է գործարան և տեսնում Տանյուշկային, նա որոշում է ամուսնանալ Տանյուշկայի հետ։ Աղջիկը համաձայնում է, բայց այն պայմանով, որ նա ցույց կտա իրեն թագավորական մալաքիտե պալատները։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ` Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
* Երաժշտության խոսքերի հեղինակ` Մարկ Լիսյանսկի
* Բեմադրող ռեժիսոր` Օլեգ Նիկոլևսկի
* Օպերատոր և տիկնիկավար` Վալենտին Բաժենով
* Դեկորատոր և նկարիչ` Ա. Գոլոշուկ
* Կոմպոզիտոր` Վլադիսլավ Կազենին
* Հնչունային օպերատոր` Մարգարիտա Տոմիլովա
* Դերերում` Օլեգ Նիկոլևսկի (հեքիաթասաց)
* Մոնտաժող` Լ. Պերմյակովա
* Օգնականներ` Տատյանա Վասիլևա, Ն. Բանկո, Գ. Շենդերովա, Ն. Ռուդակովա
* Տիկնիկներն և դեկորացիաները պատրաստել են` Վ. Վասենկին, Պ. Կուֆտին, Յուրի Ուշակով
* Խմբագիրներ` Ն. Դույկովա, Ի. Օռլով
* Ֆիլմի տնօրեն` Ֆյոդոր Անտոնով

## Մուլտֆիլմեր ըստ Պավել Բաժովի հեքիաթների
Պավել Բաժովի հարյուրամյակի առթիվ Սվերդլովսկի կինոստուդիայում տարբեր ռեժիսորներ նկարահանել են նրա հեքիաթների մուլտֆիլմերի էկրանավորումները, այդ թվում և հետևյալ մուլտֆիլմերը.
* «Սինյուշկայի ջրհորը» (1973)
* «Պղնձե սարի տիրուհին» (1975)
* «Մալաքիտե զարդատուփը» (1976)
* «Քարե ծաղիկը» (1977)
* «Փոքրիկ նվեր» (1978)
* «Ոսկե մազ» (1979)
* «Խոտե տարածք» (1982)

## Քննադատների արձագանք

## Վերաթողարկում տեսաերիզով
Ռուսաստանում 2000-ական թվականներին մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Բաժովի հեքիաթները» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Պղնձե սարի տիրուհին», «Քարե ծաղիկը», «Փոքրիկ նվեր», «Մալաքիտե զարդատուփը», «Սինյուշկինի ջրհորը»)։

2007 թվականին մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով վերաթողարկվել է «Մալաքիտե զարդատուփը» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Մալաքիտե զարդատուփը», «Պղնձե սարի տիրուհին», «Քարե ծաղիկը», «Փոքրիկ նվեր» և «Ոսկե մազ»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* ТПО «Союзтелефильм»: каталог

Կատեգորիա:1976 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ոսխայի ճակատամարտ (364)

**Ոսխայի ճակատամարտ**, ռազմական բախում Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև, որը տեղի է ունեցել 364 թվականին։ Վասակ սպարապետը հասկացել էր, որ Գանձակի ճակաամարտից հետո պարսիկները շարունակելու են արշավանքները։ 364 թվականին Սկսվում է երեք ճակատով հարձակում։ Շապուհը զորքը բաժանում է երեք մասի, որից մեկի ղեկավարությունը իր վրա է վերցնում պարսից արքա Շապուհը և շարժվում դեպի Ոսխա։ Նա այնտեղ հանդիպում է հայկական զորաջոկատի դիմադրությանը, որի ղեկավարը հայոց արքա Արշակ Բ-ն էր։ Հայերը կարողանում են հաղթանակ տանել ճակատամարտում։

## Նախապատմություն
359 թվականին սկսվել է հերթական հռոմեա-պարսկական պատերազմը, որն ավարտվել է Հռոմի պարտությամբ։ Հռոմում կայսր է դառնում Հուլիանոսը, որը զոհվում է Տիզբոնի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում։ Հաջորդ կայսրը՝ Հովիանոսը, չի շարունակում պատերազմը և պայմանագիր է կնքում Պարսկաստանի հետ։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ հայոց հարավային 5 նահանգները՝ 15 բերդերով և քաղաքներով հանդերձ, անցնելու էին պարսիկների տիրապետության տակ։ Նրանց էր զիջվում նաև հռոմեական տարածք համարվող Հյուսիսային Միջագետքը՝ Մծբին կենտրոնով։ Հռոմի կնքված այս պայմանագիրը 4-րդ դարի հռոմեացի պատմիչ Ամմիանոսը անվանել է «ամոթալի»։ Այս պայմանագիրը թույլ է տվել պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացին ազատորեն իրագործել իր՝ Մեծ Հայքի հետ կապված պլանները։

363 թվականին սկսվում է հայ-պարսկական պատերազմը, որի առաջին բախումը տեղի է ունենում Գանձակի մոտ։ Ճակատամարտի արդյունքում հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանը կարողանում է կասեցնել հակառակորդի ներխուժումը Մեծ Հայքի թագավորություն։

## Ճակատամարտ
364 թվականին Շապուհ Երկարակյացը հարձակում է սկսում ընդդեմ Արշակունիների թագավորության․ նա պարսկական զորքերը բաժանում է երեք մասի, որոնք տարբեր ուղղություններով ներխուժում են Հայաստան։ Շապուհի ու Արշակ Բ-ի զորքրեը միմյանց հանդիպում են Բասեն գավառի Ոսխա գյուղում։ Իր զոքրեը Ոսխայում ռազմական կարգով շարելը Շապուհի հիմնական ռազմավարական սխալներից էր։ Նա վստահ էր իր հաղթանակի վրա, քանի որ հայերի նկատմամբ ուներ քանակական առավելություն։

Արշակ Բ-ն անմիջապես չի գրոհում հակառակորդի վրա, այլ սպասում է գիշերվան, որի ժամանակ անակնկալ գրոհով հարձակվում է պարսիկների վրա։ Անակնկալի եկած պարսից զորքը չի հասցնում մարտաակարգ ընդունել, որի հետևանքով պարտություն է կրում և փախուստի դիմում։

## Տես նաև
*Գանձակի ճակատամարտ (363)
*Երևյալի ճակատամարտ
*Առեստի ճակատամարտ (364)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:364
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի ճակատամարտեր
Վլադիմիր Սամսոնով

**Վլադիմիր Սամսոնով** (, ), խորհրդային և ռուս մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր։ «Բարի գիշեր, երեխաներ» գրադրվագի հեղինակն է, որն օգտագործվել է 1986-1994 թվականներին։

## Կենսագրություն
1968 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը (Իվան Իվանով-Վանոյի արվեստանոցը)։

1971 թվականին Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում որպես ռեժիսոր նկարահանել է իր առաջին մուլտֆիլմը։ 1975–1995 թվականներին աշխատել է Էկրան ստեղծագործական միության «Մուլտտելեֆիլմ» ստուդիայում։

Աշխատել է նկարչական և գեղանկարչական մուլտիպլիկացիայում։ 
Եղել է Մուլտիպլիկացիոն կինոյի միջազգային ասոցիացիայի անդամ։

## Ֆիլմագրություն
#### Ռեժիսոր

# 1971` Հին խաղալիքը
# 1971` Հանձնեք ապակետարին
# 1972` Երեսուներորդ դարում
# 1973` Մենք Ջեկի հետ
# 1975` Եղած գործ է
# 1975` Նկարել սկիզբը
# 1976` Դու միայն լալիս ես
# 1977` Կենդանի ջուրը
# 1978` Ինքնաթիռը
# 1979` Ձմեռը
# 1979` Շատ կապույտ մորուք
# 1980` Հանդբոլ
# 1980` Հրաշքներ
# 1981` Փայլեր
# 1981` Վալենոկը
# 1981` Եղևնին
# 1981` Հակադրություններ
# 1981` Ուրվագծեր
# 1981` Դիմակահանդես
# 1981` Նատյուրմորտ
# 1981` Վերականգնում
# 1981` Արեգակը
# 1981` Խխունջը
# 1981` Ֆոկուս
# 1981` Գունային երաժշտություն
# 1981` Իշամեղուն
# 1981` Եղևնին («Նոր տարի» շարքից) 
# 1982` Մեծ երկինք
# 1982` Տրամադրություն
# 1982` Մի անգամ երեկոյան
# 1982` Բնապատկեր
# 1982` Ժամադրություն
# 1982` Կաչաղակը
# 1983` Հացի լույսը
# 1983` Երկաթի կտորը
# 1983` Մտահոգություն
# 1984` Հրեղեն թռչունը
# 1984` Մոտիվ
# 1984` Սպասում
# 1985` Մանրանկարներ
# 1986` Օրորոցային
# 1986` Փոքր հրաշքներ
# 1986` Մանրանկարներ-86 
# 1986` Շաբաթ երեկոյան
# 1987` Տնային ոգիները կամ Ձմեռային գիշերվա երազ 
# 1988` Դեկտեմբերի 32
# 1989` Այստեղ կարող են վագրեր լինել 
# 1989` Ինքնակառավարում
# 1989` Քրեական գործ
# 1990` Ո՞վ կա այդտեղ
# 1991` Այն բանից հետո, երբ
# 1993` Սոնետ
# 1994` Կվարտետ

## Մրցանակներ
1979` «Շատ կապույտ մորուքը», Բիլբաոյի 1981 թվականի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ (Իսպանիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* Վլադիմիր Սամսոնովովը IMDB-ում
* Վլադիմիր Սամսոնովը Animator.ru կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Ոսխայի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

**Ոսխայի ճակատամարտ**, կարող է վերաբերել՝

* Ոսխայի ճակատամարտ - Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի զորաբանակների միջև 297 թվականին տեղի ունեցած ճակատամարտ,
* Ոսխայի ճակատամարտ - Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի զորաբանակների միջև 350 թվականին տեղի ունեցած ճակատամարտ,
* Ոսխայի ճակատամարտ - Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի զորաբանակների միջև 364 թվականին տեղի ունեցած ճակատամարտ։
Էրքան Քոլչաք Քյոսթենդիլ

**Էրքան Քոլչաք Քյոսթենդիլ** (, ), թատրոնի ու կինոյի թուրք դերասան և ռեժիսոր։ Իր կարիերան սկսել է թատերական ներկայացումներում, ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Այդուհանդերձ, առավել հայտնի է դարձել «Հեյ Ստամբուլ» հեռուստասերիալում մարմնավորած իր դերի։ Կարճամետրաժ ֆիլմերում նկարահանվելու համար՝ արժանացել է մրցանակների։

## Կենսագրություն և կարիերա
Քյոսթենդիլը ծնվել է 1983 թվականին Բուրսայում։ Ավարտել է Բուրսայի Աթաթուրքի անվան ավագ դպրոցը։ Ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին՝ եղել է Բուրսասպոր ֆուտբոլային ակումբի անդամ։

Իր դերասանական կարիերան սկսել է Թունջայ Օզինել թատրոնում, որտեղ մարմնավորել է մի շարք դերեր, այդ թվում «AuT» և «Հակառակ սեռին հանդիպելու արվեստը» թատերական ներկայացումներում։

2009 թվականին դարձել է «Ճակատագրականություն» հեռուստասերիալի սցենարիստ և ռեժիսոր, որն ավելի ուշ հայտնվել է նաև Ֆեյսբուքում։ Նույն տարում նրան առաջարկվել է նկարահանվել «M.A.T» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով Էմրեի դերը։ 2010 թվականին դարձել է «Ժամանակ» կարճամետրաժ ֆիլմի ռեժիսորը և սցենարիստը, որի համար արժանացել է Սինեպարկ 4-րդ կարճամետրաժ ֆիլմերի կինոփառատոնի, Էսքիշեհիրի Միդիաս արքայի կարճամետրաժ ֆիլմերի կինոփառատոնի և Անթալիայի 47-րդ միջազգային կինոփառատոնի մրցանակակիր։

Նա նաև դարձել է «Ծխախոտի կանեփ» գեղարվեստական ֆիլմի սցենարիստը, որը նկարահանվել է Ամստերդամում և Ստամբուլում։ Նրա 4-րդ կարճամետրաժ ֆիլմն «Սուման» է, որը նկարահանվել է 2018 թվականին։ Վերջինս Լոս Անջելեսի կինոմրցանակաբաշխության ժամանակ ստացել է լավագույն թուրքական կատակերգական ֆիլմ մրցանակը։

## Թատրոն
* Սրտի հանգույց – Քրաֆթ թատրոն
* AuT – Իքինջիքաթ թատրոն
* Հակառակ սեռին հանդիպելու արվեստը – Ըսպարտայի վիրտուալ թատրոն

## Ֆիլմագրություն
* *Գայլերի հովիտ* – (2005)
* *Աշնան ցավեր* – (2008)
* *M.A.T* – Էմրե (2009) 
* *Ճակատագրականություն* – (2009) 
* *Սաքարյա Ֆըրաթ* – Մահմութ Քարաքում (2009) 
* *Հայրեր և որդիներ* – Այհան (2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարի

**Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարի,** Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված տարի, որը նշվել է 2000 թվականին որպես խաղաղության մշակույթի տոնման ու խրախուսման տարի։

## Ծագում
1959 թվականից ի վեր Միավորված ազգերի կազմակերպությունը կազմակերպության առաքելության մաս կազմող խնդիրները շեշտադրելու համար առանձնացրել է հատուկ տարիներ։ Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարին հռչակվել է ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական խորհրդի վճռի վրա հիմնված 1997 թվականի Գլխավոր ասամբլեայի որոշման մեջ։ Գլխավոր ասամբլեան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ստացել է հռչակագիր և գործողությունների ծրագիր և ընդունել այն տաս ամսվա դժվարին բանակցություններից հետո։

## ԽՄՄՏ օպերատիվ խումբ
Միջազգային տարվա գլխավոր կազմակերպությունը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն էր և այդտեղ տրամաբանություն կար, քանի որ այն ՄԱԿ-ի կազմակերպություն է, որը գործ ունի կրթության հետ և որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի սահմանադրական մանդատում ներառված է խաղաղության գլոբալ մշակույթի խրախուսումը։ Փարիզի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քարտուղարությունում 1998-2000 թվականների ընթացքում ձևավորվել է Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարվա օպերատիվ խումբ, որի նպատակը միջազգային տարին հրապարակայնացնելու գործողությունների համակարգումն էր։ Օպերատիվ խմբի անդամների թվում էին՝ Դեյվիդ Ադամսը (նախագահ), Էնզո Ֆացինոն, Քեթրին Ստոուսելը, Դի Բրեթերթոնը, Զեյնապ Վարողլուն և Յան Վիսերը։

## Միջազգային տարվա ռազմավարություններ և արդյունքներ
Ռազմավարությունները կենտրոնացված էին որքան հնարավոր է շատ քաղաքացիական հասարակություն ընդգրկելու շուրջ։ Հատուկ նախաձեռնությունները ենթադրում էին խաղաղության մշակույթի աջակցության համար ամբողջ աշխարհից 75 միլիոն ստորագրությունների հավաքում։ Մեկ այլ նախաձեռնություն Խաղաղության մշակույթի լրացանցի () հիմնումն էր, որը խաղաղության մշակույթի օգտին լուրեր թողարկող համացանցային լրատվական ծառայություն էր։ Միջազգային տարվա ընթացքում ստացված արդյունքների մանրամասն նկարագրությունը հրապարակել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն։

## Միջազգային տարվա գնահատում
Միջազգային տարվա արդյունավետության վերաբերյալ կան տարբեր կարծիքներ։ Կարելի է պնդել, որ միջազգային տարում շատ հռետորաբանություն է եղել, սակայն հաճախ այդպիսի իրադարձությունների ազդեցությունը կարելի է տարբերակել միայն տարիներ անց։

## ՄԱԿ-ի շարունակական հանձնառություն
Խաղաղության մշակույթի աջակցման ու խրախուսման աշխատանքը շարունակվում է աշխարհի երեխաների համար խաղաղության և ոչ բռնության մշակույթի միջազգային տասնամյակի և Խաղաղության մշակույթի լրացանցի միջոցով։

## Տես նաև
*The Ribbon International

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Adams, David (2003) 'Early History of the Culture of Peace: A Personal Memoire'
*Page, James S. (2001) 'The International Year for the Culture of Peace: Was It Worthwhile?'. ''International Journal of Cultural Studies''. 4(3): 348-351
*Culture of Peace News Network

Կատեգորիա:2000
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի ծրագրեր
Գուկանքի ճակատամարտ

**Գուկանքի ճակատամարտ**, Արմինիա կուսակալության և Արաբական խալիֆայության միջև ռազմական բախում, որը տեղի է ունեցել 703 թվականին։ Այս ճակատամարտին նախորդել է Վարդանակերտի ճակատամարտ, որտեղ հայերը հաղթանակի էին հասել արաբների նկատմամբ։ Այդ ճակատամարտից հետո տարածվել է Հայաստանի շատ նահանգներում և 703 թվականի գարնանն ընդգրկում գրեթե ամբողջ երկիրը։

Վանանդի հեծելագունդը միավորվում է Կամսարական իշխանի շուրջ և անսպասելի գրոհում Օքբա զորավարի զորամասի վրա, որից հետո մարտ է սկսվում։ Արաբները երկար դիմադրությունից հետո հայերը կարողանում են հաղթել, և արաբական զորամասը գրեթե ամբողջության ոչնչացվում է։ Այս մարտերի ընթացքում հայերը կարողանում են սպանել ոստիկան Աբդուլլահին։ Ոստիկանի սպանությունը ոգևորում է հայերին։ Օքբան, մարտադաշտից փախչելուց հետո անցնում է Ասորիք, որտեղ խալիֆայից նոր զորք է խնդրում` Հայաստան վերադառնալու համար։

## Ճակատամարտ
Վանանդում անցկացվող իրադարձությունների հետ գրեթե միաժամանակ արաբական ևս մեկ զորամաս է հարձակվում Վասպուրականի վրա ու հասնում մինչև Ռշտունիք։

Արաբների հետ հայկական զորքի հերթական ընդհարումը տեղի է ունենում Գուկանք գյուղի մոտ։ Վարդանակերտի ճակատամարտից հետո հայոց սպարապետ Սմբատը սկսել էր հետապնդել արաբական զորքին, որը նախքան մարտը սկսելը մի քանի նախապատրաստական միջոցառումներ է իրականացնում։

Գուկանքի ճակատամարտը դառնում էր Արմինիա կուսակալության ապստամբության արաբների առաջին պարտությունը։ Սմբատ իշխանի գլխավորությամբ հայոց զորքն իրականացնում է նախապես որոշված կետերը։ Հայերը գրոհից հետո անցնում են արաբների թիկունք։ Արաբներն այս դրությունում շրջապատված էին և փախուստի ելքեր չունեին։ Շրջապատման մեջ հայտնված արաբների դիմադրությունը երկար չի տևում։

Մարտադաշտից նահանջող արաբական զորամասից 280 հոգի կարող էին շարժվել միայն դեպի Գուկանքի եկեղեցի, որտեղ էլ նրանք ապաստանում են։ Սմբատ իշխանը փայլուն կերպով կարողանում է այստեղ ևս փակել արաբների նահանջի բոլոր ուղիները։ Արաբները սկսում են բանակցություններ սկսել հայերի հետ, որի միջոցավ նրանք կկարողանային փրկել իրենց կյանքը։ Սակայն եկեղեցու շուրջը կենտրոնացող ապստամբների հրամանատարության հետ համաձայնության գալու փորձն ավարտվում է անհաջողությամբ։

Եկեղեցուց արաբների դուրս գալուց հետո հայերը մահապատժի են ենթարկում նրանց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական խալիֆայության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալության ճակատամարտեր
Sniper Elite V2

**Sniper Elite V2**, մարտավարական վիդեոխաղ, ստեղծված 2012 թվականին Rebellion Developments կողմից։ Խաղը հասանելի է Microsoft Windows-ի, Xbox 360-ի և PS3-ի համար։ Խաղը Rebellion Developments-ի կողմից ստեղծված Sniper Elite խաղի ռեմեյքն է։ Խաղի երկու մասերում էլ նկարագրվում է 1945 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին տեղի ունեցած Բեռլինյան մարտերը, սակայն այս անգամ խաղի հերոսը պետք է վերացնի գիտնականերին, ովքեր զբաղված էին V-2 հրթիռային ծրագրի ստեղծմամբ, ինչպես նաև նա պետք է մինչև հրթիռի մեկնարկը ոչնչացնի այն, որը ուղղված էր Լոնդոնի վրա։

2019 թվականի մայիսի 14-ին դուրս եկավ խաղի տարբերակները նաև Nintendo Switch-ի, PlayStation 4-ի и Xbox One-ի համար։

## Սյուժե
Այս անգամ գլխավոր հերոսը Կարլ Ֆեյրբերնն է, ով 1945 թվականի պատերազմի օրերին գտնվում էր Բեռլինում և այնտեղ կատարում էր կարևոր պետական առաջադրանք՝ գերմանացի գիտնականների գործունեության դադարեցումը։ Հարկ է լինում, որ Ֆեյրբերնը մեկ լինի ընդդեմ նացիստների, մեկ ընդդեմ խորհրդային զորքերի։

Խաղը սկսում է այն տեսարանից երբ նա մեկնում է Բեռլին, որպեսզի այտեղ սպանի գեներալ-մայոր Հանս ֆոն Այզենբերգին, ով պատրաստվում է անցնել ռուսների կողմը։ Ավելի ուշ, գլխավոր հերոսը վերացնում է Հյունտեր Կրայդելին։ Ֆեյրբերնն հետևելով կարողանում է հայթայթել այն գիտնականի անձնական տվյալները և, ով աշխատել է ՖԱՈՒ-2 հրթիռի վրա, ինչպես նաև գտնում է հրթիռի գտնվելու վայրը։ Որպես այս շրջանի միակ ամերիկացի Ֆեյրբերնը միայնակ ստուգում է քաղաքի ծայրամասերը, որպեսզի կարողան գտնել մյուս գիտնականին՝ բժիշկ Շվայգերին և սպանել նրան։

## Գեյմփլեյ
Խաղը իրենից ներկայացնում հրաձգություն երրորդ դեմքից։ Խաղում կան շատ դեպքեր, որոնց ժամանակ չի կարելի ավարտել փուլը առանց ինչ-որ մեկին սպանել։ Խաղը ինքնին դիպուկահարի սիմուլյատոր է, կրակելուց հաշվի է առնվում շատ իրական ֆակտորներ օրինակ պատրոնի քաշը, քամու արագությունը և ուղղությունը և այլն։ Երբ դիպուկահարը գտնվում է հանգստի վիճակում դրա սիրտը բաբախում է րոպեում 60 անգամ։ Վազքի ժամանակ նրա սրտի բաբախյունը հասնում է 100-ի, և երբ նա վազքից անմիջապես հետո կանգ է առնում նրա ձեռքերը սկսում են դողալ ինչն էլ ազդում է դիպուկության վրա։ Բացի սրանից գոյություն ունի նաև կենտրոնացման ֆունկցիա։ Սա շատ հարմար է մեկական կրակոցների համար, քանի որ դրանք պահանջում են ավելի շատ ժամանակ։ Սրա շնորհիվ էկրանին հայտնվում է կարմիր կետ, որը թույլ է տալիս կոնկրետ ընտրել թիրախը, հաշվի առնելով բոլոր գործող ուժերը։ Սակայն կենտրոնացած ժամանակ շատ է բարձրանում զարկերակը, այսինքին այսպես կրակել երկար հնարավոր չէ։ Թիրախի տեղի ընտրությունը գեյմփլեյի կարևոր մաս է կազմում։ Փուլի հաջող անցման համար հարկավոր է ընտրել հարմար դիրք, որտեղից Ֆեյրբերնը կարող է վերահսկել թշնամիներին և մնալ աննկատ։ Հերոսի արսենալը իրենից ներկայացնում է դիպուկահար հրացան, որը կախված փուլից կարելի է փոխարինել, ինչպես նաև հրացան, ատրճանակ, նռնակ, ական, ֆուգաս և դինամիտ։ Խաղում կա X-Ray համակարգ, որը յուրահատուկ կրակոցների ժամանակ ցույց է տալիս թե ինչպես է գնդակը անցնում մարմնով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sniper Elite V2-ի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2012 տեսախաղեր
Կատեգորիա:PlayStation 4 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կատեգորիա:Xbox 360 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր
Դայանա Մենդոսա

**Դայանա Սաբրինա Մենդոսա Մոնկադա** (, ) , մոդել, գեղեցկության մրցույթի հաղթող, ստացել է «Միսս Վենեսուելա 2007» և «Միսս Տիեզերք 2008» տիտղոսները։ Տիրապետում է իսպաներենի, անգլերենի և իտալերենի ։

Ծնվել է 1986 թվականի հունիսի մեկին Կարակասում։

2001 թվականին Դայանա Մենդոսան կնքել է  պայմանագիր  «Elite Model Management» սկսնակ մոդելների ամենամյա մրցույթի կազմակերպիչների հետ և  նույն թվականին Նիսում դարձել է «Elite Model Look International 2001» մրցույթի եզրափակչի մասնակից։ Գրեթե վեց տարի նա Նյու Յորքում, Բարսելոնայում, Մադրիդում, Մայամիում, Աթենքում, Միլանում, Փարիզւմ, Մյունխենում և Լոնդոնում աշխատել է որպես մոդել։ Նաև նա աշխատել է այնպիսի ընկերությունների հետ, ինչպիսիք են «Max Mara»-ն և «Costume National»-ը։

2007 թվականին ստացել է «Միս Վենեսուելա», իսկ 2008 թվականին` «Միսս Տիեզերք 2008» տիտղոսները։

Ներկա պահին ապրում է Նյու Յորքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Секрет истинной красоты от «Мисс вселенной» (видео)
* Во Вьетнаме завершился конкурс «Мисс Вселенная 2008» (видео)
* Мир узнал имя первой красавицы планеты (видео)
* Вселенная Венесуэлы
* «Мисс Вселенная»: эксперты ожидают смены стандартов красоты
* Первой красавицей Вселенной признана модель от Версаче

Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Կարակաս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Կատեգորիա:Միսս Տիեզերք
Կատեգորիա:Վենեսուելացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի մոդելներ