open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թաթուլ Մարգարյան

**Թաթուլ Խիկարի Մարգարյան** (), հայ դիվանագետ։

## Կրթություն
Ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, ստացել է տնտեսական գիտությունների թեկնածուի աստիճան նույն Համալսարանից։

Միջազգային Հարաբերությունների և Քաղաքագիտության մագիստրոսի աստիճան է ստացել Ջոնս Հոփկինսի համալսարանից և գիտությունների թեկնածուի աստիճան՝ Լոնդոնի քաղաքագիտության և տնտեսագիտության համալսարանից։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1990-1991 թթ. – ՀՀ Գերագույն խորհրդի նախագահի տեղակալի օգնական։
*1991-1992 թթ. – ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնակատար։
*1991-1994 թթ. – ՀՀ փոխնախագահի օգնական, այնուհետև՝ խորհրդական։
*1994-1999 թթ. – ԱՄՆ-ում ՀՀ Առաքելության ղեկավարի տեղակալ, դեսպանորդ
*1999-2000 թթ. – ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական։
*2000-2005 թթ. – ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
*2002-2003 թթ. – Լեռնային Ղարաբաղի բանակցություններում ՀՀ Նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ։
*2005 թվականից – ԱՄՆ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպությունում ՀՀ ներկայացուցիչ
*2012 թ. ապրիլից - 2013 թ. դեկտեմբերի 26 - համատեղության կարգով Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մեքսիկական Միացյալ Նահանգներում։
*2013 թ. դեկտեմբերի 26-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պարտականություններից։
*2014 թ. հունիսի 26-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է ԱՄՆ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպանի պարտականություններից։
*2014 թ. օգոստոսի 5-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Բելգիայի Թագավորությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
*2014 թ. օգոստոսի 5-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով համատեղության կարգով նշանակվել է Եվրոպական միությունում Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցչության ղեկավար։
*2015 թ. մարտի 12-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով համատեղության կարգով նշանակվել է Լյուքսեմբուրգի Մեծ Դքսությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Պարգևներ
*2011 թ. սեպտեմբերի 3-ին պարգևատրվել է Մխիթար Գոշի մեդալով։
*2015 թ. մարտի 1-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով

## Այլ
Օտար լեզուներ՝ ռուսերեն, անգլերեն

Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։

## Աղբյուրներ
* ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանության կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպաններ
Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպաններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Հորդորակ

**Հորդորակ**, աշխույժ, խանդավառ, արագ ընթացքով (տեմպով) կատարվող երգ։ Մոտավորապես համապատասխանել է եվրոպական ''Allegro''-ին (նրա միջնադարյան ըմբռնմամբ)։ Ծագում է հայերեն «հորդոր» բառից։ Հորդորակի ժանրը զարգացել է հայկական հին գուսանական և քաղաքային երգ-երաժշտության մեջ՝ ներկայացնելով «ծանր» կամ «քաշ» երգերին հաջորդող ու ժիր կշռույթով և զվարթ տրամադրությամբ կերպարային հակադրություն ստեղծող կտոր։ Հորդորակը հայկական քաղաքային երաժշտության մեջ կենցաղավարում է նաև մեր օրերում (օրինակ՝ «Սիրուհիս, քեզ համար» ծորերգին հետևող «Աղջիկ դու սիրուն» կայտառ հատվածը)։ Հայ հոգևոր երգարվեստում հորդորակը կարող է ավարտել երկու, երեք, չորս, երբեմն էլ ավելի համարներից բաղկացած երգաշարը։ Հանդիպում է գանձարաններում՝ ամփոփելով գանձ-տաղ-մեղեդի շարքը։ Հայ եկեղեցական երաժշտության մեջ նշանավոր է ջրօրհնեքի կանոնի «Այսօր ձայնն հայրական» հորդորակը։

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտություն
Հորիզոն (թերթ, Թիֆլիս)

thumb|Հորիզոն օրաթերթ
**Հորիզոն**, հասարակական-քաղաքական, տնտեսական և գրական օրաթերթ։ ՀՀԴ հրատարակություն։ Հրատարակվել է 1909-1918 թվականներին Թիֆլիսում։

Խմբագիր-հրատարակիչներ՝ Բ. Նուրալյան, Ա. Սահակյան, Լեո (Ա. Բաբախանյան), Հովհաննես Թումանյան, Նիկոլ Աղբալյան, Ա. Ջամալյան, Ս. Գրուզինյան (Վրացյան), Մ. Վարանդյան, Վ. Նավասարդյան։ Պարբերաբար նյութեր է տպագրել Կովկասի, Ռուսաստանի և այլ հայաբնակ վայրերի սոցիալ-տնտեսական վիճակի, մշակութային կյանքի վերաբերյալ։ Մեծ տեղ է հատկացրել հայ ազգային խնդիրներին, առանձնապես՝ Հայկական հարցին։ 1912-1914 թվականներին, Հայկական հարցի վերաբացման ժամանակ, *Հորիզոն* օրաթերթն անդրադարձել է մեծ տերությունների դիրքորոշմանը հայկական բարենորոգումների խնդրում, հայ ազգային շրջանների մասնակցությանը բարենորոգումների ծրագրի մշակմանը, լուսաբանել Կ. Պոլսի դեսպանաժողովի (1913 թվականի հուլիս) ընթացքը, արժեքավորել 1914 թվականի ռուս-թուրքական համաձայնագրի նշանակությունը և այլն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Արևմտյան Հայաստանի ինքնավարության միակ իրական երաշխիք է համարել Ռուսական կայսրությունը, պատերազմի տարիներին պաշտպանել նրա քաղաքականությունը, հայ կամավորական շարժումը։ Չի ընդունել 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը, հանդես է եկել Հարավային Կովկասում խորհրդային իշխանության հաստատման դեմ։

1914-1915 թվականներին լույս է տեսել Հորիզոնի գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ հավելված։

## Համարներ
*1909 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները tert.nla.am կայքում
* 1910 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1911 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1912 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1913 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1914 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1915 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1916 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1917 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում
* 1918 թվականի «Հորիզոն» օրաթերթի համարները  tert.nla.am կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Սթիվ Մարտին

**Սթիվեն Գլեն «Սթիվ» Մարտին** (, ), ամերիկացի դերասան, կատակերգու, գրող, երաժիշտ, կոմպոզիտոր և պրոդյուսեր։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Անուղղելի խաբեբաները» և «Վարդագույն ընձառյուծ» ֆիլմերում դերակատարումներով հանդես գալու  շնորհիվ։

Իր երկարատև ու բեղմնավոր ստեղծագործական գործունեության ընթացքում վաստակել է հինգ «Գրեմմի», մեկական «Էմմի» և «Օսկար» մրցանակներ։ Բացի այդ, արժանացել է Մարկ Տվենի անվան մրցանակի, Քենեդու կենտրոնի պատվո պարգևի, ամերիկյան կինոինստիտուտի մրցանակի՝ ստեղծագործական ողջ կյանքի ընթացքում ձեռք բերած նվաճումների համար։ 2004 թվականին ամերիկյան *Comedy Central* հեռուստաալիքը Սթիվ Մարտինին վեցերորդ տեղն է հատկացրել իր կազմած «100 մեծագույն սթենդ-ափ կատակերգուներ» ցանկում։

Մարտինը համբավվել է նաև որպես բանաստեղծությունների, կատակերգության, այլ գրքերի հեղինակ և երաժիշտ։ 2009 թվականին նրա թողարկած առաջին երաժշտական մենակատարային ալբոմը, որը կրում է *The Crow: New Songs for the 5-String Banjo* խորագիրը, «Գրեմմի» մրցանակի է արժանացել՝ որպես լավագույն բլյուգրաս ալբոմ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Սինգլներ

### Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Մատենագրություն
### Թատերգություններ, վեպեր, ժողովածուներ

### Սցենարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ գերմանական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Իրվին Ուելշ

**Իրվին Ուելշ** (, ), ժամանակակից շոտլանդացի գրող, հայտնի «Ասեղին» և «Թթվային տուն» գրքերի հեղինակ։ Երկու գիրքն էր էկրանավորվել է և որտեղ Ուելշը փոքր դերեր է խաղացել։

Այժմ ապրում է Դուբլինում իր կնոջ՝ Էլիզաբեթի հետ։

2021 թվականին Մեծ Բրիտանիայում թողարկվեց նրա «Հանցագործություն» վեպի հեռուստաադապտացիան՝ որպես 6 սերիա։ Սա Իրվին Ուելսի գրքից երբևէ նկարահանված առաջին հեռուստատեսային ադապտացիան է։

## Էկրանավորումներ
* 1996 - Ասեղին (*Trainspotting*)
* 1998 - Թթվային տուն (*Acid House*)
* 2011 - Էքստազի (*Ecstasy*)
* 2012 - Կեղտ (*Filth*)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իրվին Ուելշի պաշտոնական կայքը
* hand rolled news and links 

Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի վիպասաններ
Հովսիան

**Հովսիան** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), մանրանկարիչ և գրիչ, Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի վաղ շրջանի «ժողովրդական ուղղության» ներկայացուցիչ։ Ապրել ու ստեղծագործել է XIII դարի 2-րդ կեսին - XIV դարի սկզբին, Վանա լճից հյուսիս-արևելք գտնվող Առբերանի (Քաջբերունիք) գավառի Բերդակ և Հազարակն գյուղերում։ Աշակերտել է Աստվածատուր քահանային։ Հովսիանի ընդօրինակած և պատկերազարդած ձեռագրերից երեք Ավետարան գտնվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (XIII դարի վերջի № 10670, 1306-ի № 4806, 1316-ի № 4818) և մեկը (1298 թ.)՝ Վիեննայի ազգային գրադարանում։ Նրա մի շարք մանրանկարներում գրեթե նույնությամբ պահպանված է վաղ քրիստոնեական արվեստում կիրառված պատկերագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Տատյանա Հովսեփյան

**Տատյանա Լևոնի Հովսեփյան** (1926, մայիսի 28, Գանձակ), հայ ակնաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1978)։

Բուսաբան-սնկաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Լիա Օսիպյանի քույրն է։
## Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Աշխատել է նույն տեղում, 1963-1978 թվականներին՝ Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում, 1978-1991 թվականներին՝ ԵԲՀ ակնաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1991 թվականից՝ գիտական խորհրդատու։

Աշխատանքները վերաբերում են աչքի եղջերաթաղանթի հիվանդությունների և վնասվածքների վիրաբուժական բուժման, պլաստիկ վիրաբուժության համար անհրաժեշտ աչքի հյուսվածքների պահածոյացման հարցերին։ Հայաստանի ակնաբույժների գիտական ընկերության նախագահ (1978-1994)։

## Երկեր
*Աչքի հիվանդություններ (Ուսումնական ձեռնարկ), 1992, տիտղթ. (Տ. Լ. Հովսեփյան)
*Хирургическое лечение некоторых заболеваний переднего отдела глаза брефопластикой (Метод. рекомендации), 1977 ։ т.л. (Сост. Т.Л. Овсепян)

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7. 

Կատեգորիա:1926 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Հայ ակնաբաններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ջենիֆեր Ջոնս

**Ջենիֆեր Ջոնս** (, իսկական անուն ազգանունը՝ Ֆիլիս Ֆլորա Այլի, , ), ամերիկացի դերասանուհի, Օսկարի և Ոսկե Գլոբուսի դափնեկիր։

## Ֆիլմագրություն
Խաղացել է 20-ից ավելի ֆիլմերում, առավել նշանավորներն են՝ 
* 1943 - «Բեռնադետի երգը»
* 1944 - «Այն ժամանակից, երբ դուք հեռացաք»
* 1946 - «Մենամարտ արևի տակ»
* 1948 - «Ջեննի լուսանկարը»
* 1949 - «Մենք օտար ենք եղել»
* 1952 - «Քերրի քույրը»
* 1953 - «Հաղթելով սատանային»
* 1953 - «Տերմինի կայարանը»
* 1957 - «Հաջողություն զենք»
* 1961 - «Գիշերը նուրբ է»
* 1974 - «Ծխացող դժոխք»

## Մրցանակներ
4 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1-ը լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։ 2 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 1-ը, Ոսկե Գլոբուսի առաջին կին մրցանակակիրն է։ Ստացել է նաև 1 Դավիթ Դի Դոնատելլո և այլն։ 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1919 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:2009 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 մահեր
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Մարտի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Սելիգեր

**Սելիգեր** (), սառույցային ծագման լճերի համակարգ Ռուսաստանի Տվերի և Նովգորոդի մարզերում։ Գտնվում է 205 մ բարձրության վրա, Վալդայան բարձրության հյուսիս–արևմուտքում։ Մակերեսը 260 կմ² է, խորությունը՝ մինչև 24 մ։ Ունի սառցադաշտային ծագում և թաթաձև բարդ ուրվագիծ։ Կազմված է նեղուցներով իրար միացած մի քանի մեկուսացած ջրադաշտերից։ Սառցապատվում է նոյեմբերին, սառցազերծվում՝ ապրիլին։ Կա ձկնորսություն (սիգ, բրամ, շիղաձուկ, գայլաձուկ ևն)։  Ափին գտնվող Օստաշկով քաղաքի անունով լճերի համակարգը կոչվում են նաև Օստաշկովսկոյե ()։

## Արտաքին հղումներ
* Սելիգերյան երկրամասի նորությունների պորտալ 
* Սելիգեր լճի լուսանկարները 

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լճեր
Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկի

**Սերգեյ Միխայիլի Պրոկուդին-Գորսկի** (, 1863 օգոստոսի 18 (30), Ֆունիկովա Գոռա, Պոկրովսկի գավառ, Վլադիմիրի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1944 սեպտեմբերի 27, Փարիզ, Ֆրանսիա), ռուս լուսանկարիչ, քիմիկոս (Դմիտրի Մենդելեևի աշակերտը), գյուտարար, հրատարակիչ, ուսմասվար և հասարակական գործիչ, Ռուսական կայսերական աշխարհագրական, Ռուսական կայսերական տեխնիկական, Ռուսական լուսանկարչական ընկերությունների անդամ։ Մեծ դեր է կատարել լուսանկարչության և կինեմատոգրաֆիայի զարգացման գործում։ Ռուսաստանում գունավոր լուսանկարչության ռահվիրա, «Ռուսական կայսրության տեսարժան վայրերի հավաքածուի» ստեղծող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

;Ռուսերեն
* Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկու պատկերազարդ կենսագրություն 
* Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկու լուսանկարչական ժառանգության վերականգնումը։ ԱՄՆ Կոնգրեսի Գրադարնի ցուցահանդես
* Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկու կենսագրությունը // Սվետլանա Գագարինա  (pdf)
* Սերգեյ Պրոկուդին-Գորսկու ժառանգության վերականգնման ''Ժողովրդական նախագիծ''
* Ռուսական կայսրությունը 2618 լուսանկարներում 
* Մինչհեղափոխական Ռուսաստանի գունավոր պատկերների ունիկալ պատկերասրահ
* Պրոկուդին-Գորսկու լուսանկարչական շրջագայությունների քարտեզը
* Պրոկուդին-Գորսկի։ Լուսանկարների անվանումները. նույնականացում և ճշտումներ
;Անգլերեն
* Library of Congress: Prokudin-Gorskii Collection
* Ֆրենկ Դելլաէրթի մասնավոր նախագիծ
* The Russian Record  
* Պրոկուդին-Գորսկու լուսանկարների հավաքածունNewsweek կայքում (pdf) 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի առաջին ալիքի ռուս էմիգրանտներ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Սիմոնա Մոլինարի

**Սիմոնա Մոլինարի** (, ), իտալացի փոփ երաժիշտ։ Մասնակցել է 2009 թվականի Սանրեմո երաժշտական փառատոնին։ Քիչ անց լույս է տեսել նրա համանուն ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* *Egocentrica* (2009)
* *Croce e delizia* (2010)
* *Tua* (2011)

### Սինգլեր
* 2009 – "Egocentrica"
* 2009 – "Nell'aria"
* 2010 – "Amore a prima vista" (feat. Ornella Vanoni)
* 2011 – "Forse" (feat. Danny Diaz)
* 2011 – "In cerca di te" (feat. Peter Cincotti)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սիմոնա Մոլինարին Myspace-ում

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Նեապոլ քաղաքում ծնվածներ
Հովսեփ Պաղնացի

**Հովսեփ Պաղնացի** (ծննդյան և մահվան թթ. անհայտ), V դարի հայ թարգմանիչ։ Հայկական այբուբենի ստեղծման նպատակով Մեսրոպ Մաշտոցի հետ Ասորիք մեկնած աշակերտներից մեկի՝ Հովհան Եկեղեցացու հետ մասնակցել է Աստվածաշնչի Մեսրոպ Մաշտոցի ձեռնարկած թարգմանությանը։ Հետագայում, Եզնիկ Կողբացու հետ, նա նորից է գնացել Ասորիք՝ հոգևոր հայրերից թարգմանություններ կատարելու։ Այստեղից, հունարենի մեջ հմտանալու նպատակով, մեկնել են Կ. Պոլիս, որտեղ նրանց են միացել Ղևոնդ Երեցը և Կորյունը։ Հովսեփ Պաղնացին և նրա ընկերները կարգվել են հունարենի թարգմանիչներ։ Նրանք թարգմանելու համար իրենց հետ հայրենիք են բերել Աստվածաշնչի լավագույն օրինակը և Նիկիայի ու Եփեսոսի ժողովների կանոնները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Գետառ

**Գետառ**, (*Գեդարչայ, Գետարչայ, Գրզբուլաազ, Կըրխբուլաղ, Քըրքպուլախ)*, գետ Հայաստանի Կոտայքում և Երևանում, Հրազդան գետի ձախ վտակը։ Հրազդան գետի մեծ վտակներից (Մարմարիկ, Ծաղկաձոր, Դալար, Արագետ) Գետառը մեկն է։

## Նկարագրությունը
Երկարությունը՝ 24 կմ, ավազանը՝ 158 կմ²։ Սնումը մթնոլորտային տեղումներից և ստորերկրյա ջրերից է, հորդացումը՝ գարնան ամիսներին։ Ջրի կայուն մասը ստանում է Հրազդանից հանված ջրանցքից։ Գետառի վտակներից են Ջրվեժը և Ձորաղբյուրը։ Գետառի վրա, Նորքի ձորում կա 1664 թվականին կառուցված միակամար կամուրջ։

Գետառը սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերից բխող Քառասունակն աղբյուրներից 1570 մ բարձրությունից, և, հոսելով հարավ-հարավ-արևմուրք, անցնում է Ավանի ձորահովիտը, ապա մտնում է Նորքի խոր ձորը և անցննելով Երևանի միջով, Շենգավիթի մոտերքում թափվում Հրազդան գետը։

Ղևոնդ Ալիշանը Գետառի միջին հոսանքը Ավանի ձորահովտի շրջանում կոչում է *Ավանի գետ*։

## Հունի փոփոխություն
Սկսած Աբովյանի պուրակից Գետառի ներկա հունը լոկ ջրանցք է, որը տարել են Նորք-Մարաշի ու Այգեստանի լանջերի փեշերով՝ ոռոգելու իր այգիներով հայտնի Երևանի կենտրոնն ու հարավը մինչև Ջրվէժ վտակին հասնելը («Հայրենիք» կինոթատրոնի դիմաց)։ Սակայն հին Գետառը հոսել է Աբովյանի պուրակով մինչև «Պոլիտեխնիկ», թեքվել դեպի Ֆրանսիայի հրապարակ, ապա Մաշտոցի պողոտայի ու Կողբացու փողոցի արանքով հասել քաղաքապետարանի հրապարակ, որտեղից էլ գինու գործարանի առջևով Հրազդանին է միացել՝ դեպի Կարմիր կամուրջ իջնող ձորակով։ Այն լավ երևում է Երևանի՝ Վ. Նազարևի 1858 թ., Ա. Ստոցկու 1865 թ., Ղևոնդ Ալիշանի 1880 թ. և ուրիշների հատակագծերում։

2007 թվականին Խանջյան փողոցի ծանրաբեռնվածությունը թեթևացնելու համար քաղաքապետարանը որոշեց Գետառը փակել բետոնե խողովակով՝ վրան փողոց կառուցելով։ Առ 2019 թվականը Գետառը գետը Երևանի կենտրոնում տեսանելի է միայն Մյասնիկյան պողոտայի ու Խանջյան փողոցի վերջնամասում։

## Գետառի վարարումները
Ժամանակ առ ժամանակ Գետառ գետը վարարել է, զգալի ավերածություններ պատճառելով Երևանին։ Գետառի վարարումների թվականներից կարելի է նշել 1860, 1866, 1873, 1908, 1912, 1923, 1924, 1925, 1928, 1946, 1947, 1950 թթ.) հեղեղել են Երևանը։ Մասնավորապես 1946 թվականի մայիսի 25-ի վարարումը, որի ժամանակ ջրի ծախսը ավելացել էր 100 անգամ, մեծ վնաս է հասցրել Երևանին։ Այս հարցի լուծման համար հանձնաժողով է կազմվել, որը  որոշել է այժմյան Ավան-Առինջ թաղամասի վերջնամասում ժամանակավոր կարգավորիչ ստեղծել, որը կարգավորիչ պատվար հանդիսացավ հետագա վարարումների համար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Getar bridge.png|Կամուրջ Գետառի վրա, մոտ 1918 թվականի լուսանկար
Getar River, Shengavit District, Yerevan, Armenia.jpg|Գետառը Վերին Շենգավիթ թաղամասում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գետառ. գետի հիշողությունը 

Կատեգորիա:Երևանի ջրագրություն
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Հրազդան գետի վտակներ
Սիդնի Չապլին

**Սիդնի Չապլին** (; ), թատրոնի և կինոյի անգլիացի դերասան։ Սիդնին Չարլի Չապլինի ավագ եղբայրն է (խորթ հորից)։ Իր դերասանական կարիերան սկսել է 1905 թվականին աննշան դերով՝ Շերլոկ Հոլմս պիեսում։ 1929 թվականին, երբ արդեն նկարահանվել էր 36 ֆիլմում և որպես կինոռեժիսոր նկարահանել 7 ֆիլմ, վերջնականապես հրաժեշտ է տվել կինոարվեստին և զբաղվել է ավիագնացությամբ (որոշ ժամանակ եղել է նաև իր աշխարհահռչակ եղբոր բիզնես մենեջերը)։

## Անձնական կյանք
Սիդնի Չապլինն ամուսնացել է երկու անգամ։ Զավակներ չի ունեցել։ Մահացել է 80 տարեկան հասակում, եղբոր՝ Չարլիի ծննդյան տարելիցի օրը՝ 1965 թվականի ապրիլի 16-ին, ֆրանսիական Նիս քաղաքում, թաղվել Շվեյցարիայում՝ Կլարենս-Մոնտրյոյի գերեզմանատանը։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
*1914 - Ֆետտիի գինետոնը/Fatty’s Wine Party - մատուցող
*1914 - Նրա նախապատմական անցյալը/His Prehistoric Past - ոստիկան
*1914 - Գոլֆիստ Գասլը/Gussle, the Golfer - Գասլ
*1915 - Սուզանավի ծովահենը/A Submarine Pirate - մատուցող
*1918 - Շան կյանք/A Dog’s Life - առևտրական
*1918 - Փոխառության տոմս/The Bond
*1918 - Ուսին - ա՛ռ/Shoulder Arms սերժանտ
*1922 - Աշխատավարձի օրը/Pay Day - բանվոր
*1923 - Ուխտավորը/The Pilgrim - գնացքի ուղեկցորդ
*1923- Նրա ժամանակավոր ամուսինը/Her Temporary Husband - Ջադդ
*1925 - Չարլիի մորաքույրը/Charley’s Aunt - Բաբս Բաբերլի
*1927 - Բախտ որսացողը/The Fortune Hunter - Նեթ Դանկան
*1927 - Պակասող օղակը/The Missing Link - Արթուր Ուելս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Садуль Ж.* Чарли Чаплин. Пер. с франц. — М.: «Искусство», 1981. — 209 с.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Biography of Sydney Chaplin by Linda Wada
* 
* Sydney Chaplin at Virtual History
* Պաշտոնական կայքը
* Սիդնի Չապլինի կենսագրությունը )
* Սիդնի Չապլին՝ Չարլի Չապլինի եղբայրը )

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Չապլին
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Մինեապոլիս

**Մինեապոլիս** (, արտասանվում է ˌmɪniːˈæpəlɪs), քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասում, Մինեսոտա նահանգում։ Մինեսոտայի ամենամեծ քաղաքն է և վարչակենտրոնը։ 2010 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 385 378&nbsp;մարդ։ Գտնվում է Միսիսիպի գետի ափին՝ Սեյնթ Փոլի հակադիր մասում։

Զարգացած է սննդի, քիմիական և պոլիգրաֆ արդյունաբերությունը, անտառահատումն ու փայտամշակությունը։ Մեքենաշինության և մետաղամշակման առաջատար ճյուղերն են ռադիոէլեկտրոնային արդյունաբերությունը, էլեկտրական և արդյունաբերական տարբեր սարքավորումների, գյուղատնտեսական մեքենաների արտադրությունը։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Սանտյագո (), Չիլի (1961)
*  Կուոպիո (), Ֆինլանդիա (1972)
*  Իբարակի (), Ճապոնիա (1980)
*  Նովոսիբիրսկ, Ռուսաստան (1988)
*  Տուր (), Ֆրանսիա (1991)
*  Խարբին (), Չինաստան (1992)
*  Ուփսալա (), Շվեդիա (2000)
*  Էլդորեթ (), Քենիա (2000)
*  Վինիպեգ (), Կանադա (հունվարի 31 1973)

### Ոչ պաշտոնական քույր քաղաքներ
*  Կամպալա (), Ուգանդա
*  Հիրոսիմա (), Ճապոնիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի քաղաքներ
Մեմֆիս (Թենեսի)

**Մեմֆիս** (), քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևելյան մասում, Թենեսի նահանգում։ Այն Թենեսիի ամենամեծ քաղաքն է։ Գտնվում է Միսիսիպի գետի ափին։ Իր մեծությամբ այն 19-րդ քաղաքն է ԱՄՆ-ում։ 2007 թ-ի տվյլաներով այստեղ բնակվում է 677&nbsp;272&nbsp;մարդ։ Քաղաքում են ստեղծագործել Ջոնի Քեշը, Էլվիս Փրեսլին, Ջասթին Թիմբեռլեյքը։ Մեմֆիսում է սպանվել Մարտին Լյութեր Քինգը։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1419 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Թենեսիի քաղաքներ
Օմահա

**Օմահա**, քաղաք ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում, Նեբրասկա նահանգում։ Այն Նեբրասկայի ամենամեծ քաղաքն է։ Քաղաքը գտնվում է Այովայի հետ սահմանի վրա։ 2008 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 438&nbsp;646 մարդ։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1854 թ-ին։ Քաղաքում բնակվում են մեծ թվաքանակով մորմոններ։ Քաղաքում գործում են մի շարք հայտնի ընկերությունների մասնաճյուղեր։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:1854 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Նեբրասկայի քաղաքներ
Ազգերի հարստություն

[thumb|Գրքի առաջին էջը ([1776 թվականի լոնդոնյան հրատարակությունը)]]
**Հետազոտություն ժողովուրդների հարստության բնույթի և պատճառների շուրջ** (), շոտլանդացի տնտեսագետ Ադամ Սմիթի հիմնական աշխատությունն է, որը հրապարակվել է 1776 թվականի մարտի 9-ին շոտլանդական լուսավորության ժամանակ։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է կատարել

Գրքի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1775-1776 թթ.: Այդ պատճառով, երբ որ գրքի մեծ մասում ասվում է իրերի իրական դրության մասին, պետք է հաշվո առնել իրերի այն դրությունը, որը եղել է այն կամ ավելի վաղ ժամանակ։ Երրորդ հրատարակությունում (1784 թ.) մի քանի հավելում է կատարած, մասնավորապես անդրադարձ մաքսերի և խրախուսադրամների գլուխներին։
Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել տնտեսագիտության տեսության և մասնավորապես քաղաքական տնտեսագիտության վրա։

Տարբեր ժամանակներում տարբեր տնտեսագիտական դպրոցներ ազգային հարստության աղբյուրին տվել են տարբեր մեկնաբանություններ։

# Մերկանտելիստները հարստության աղբյուր էին համարում արտաքին առևտուրը, իսկ նրա ունիվերսալ ձևը ազնիվ մետաղը։
# Ֆիզիոկրատները արտադրության միակ ոլորտը, որտեղ ստեղծվում է ազգային հարստությունը համարում էին գյուղատնտեսությունը։
# Ադամ Սմիթը հարստության ստեղծման աղբյուրը կապում էր արտադրողական աշխատանքին, հետևապես նաև նյութական արտադրության հետ։
# Կառլ Մարքսը ազգային հարստությունը ներկայացնում է որպես ապրանքների հսկայական հավաքածու, իսկ ինչը աշխատանքի արդյունք չէ սոցիալական հարստություն չէ։
# Ալֆրեդ Մարշալը հարստությունը համարում է որպես նյութական և ոչ նյութական բարիքների ամբողջություն։

Այսպիսով կարելի է առանձնացնել ազգային հարստության բնորոշումները նեղ և լայն առումներով։

Նեղ իմասով ազգային հարստությունը առանձին մարդկանց, ձեռնարկությունների, պետությանը պատկանող նյութական բարիքների ամբողջությունն է։ Որպես կանոն սա ունի դրամական արտահայտություն։

Լայն առումով ազգային հարստությունը ընդգրկում է նաև այն ոչ նյութական հոգևոր արժեքները, որոնց տնօրինում է երկիրը։

## Արտաքին հղումներ
* Հետազոտություն ժողովուրդների հարստության բնույթի և պատճառների շուրջ

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական աշխատություններ
Կատեգորիա:1776 տնտեսությունում
Կատեգորիա:Քաղաքական տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Դասական լիբերալիզմ
Մենամարտ արևի տակ

**Մենամարտ արևի տակ** (), 1946 թվականին ռեժիսոր Քինգ Վիդորի նկարահանած ամերիկյան ֆիլմ։ Ֆիլմն իր ժամանակի ամենամեծ բյուջե ունեցող նախագիծն էր։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին Պեռլ Չավեսն է, ում հայրը սպանել էր կնոջը և նրա սիրեկանին տեսնելով նրանց իրար հետ։ Մահապատժից առաջ հայրը աղջկան ուղարկում է Տեխաս իր բարեկամների մոտ, ովքեր այդ տարածքի ամենահարուստ և ազդեցիկ մարդկանցից են։

Տանտիրուհին նրան դրական է ընդունում, սակայն տանտերը՝ սենատոր Ջեքսոն ՄակԿանլեսին դուր չի գալիս աղջկա իրենց տան հայտնվելը։ Շուտով Պեռլի ու սենատորի 2 որդիների՝ Լյուտոնի և Ջեսի միջև սիրային եռանկյունի է սկսվում, նրանք երկուսն էլ սիրահարվում են Պեռլին ...

## Դերերում
* Ջենիֆեր Ջոնս - Պեռլ Չավես
* Գրեգորի Պեք - Լյուտ ՄակԿանլես
* Ջոզեֆ Քոթեն - Ջեսսի ՄակԿանլես
* Լայոնել Բերիմոր - Ջեքսոն ՄակԿանլես
* Հերբերտ Մարշալ - Սքոթ
* Լիլիան Գիշ - Լորա
* Ուոլտեր Հյուսթոն - հոգևորական
* Չառլզ Բիքֆորդ - Սեմ Պիրս
* Գարրի Քերի - Լեմ Սմուտ
* Ջոան Տետցել - Հելեն Լենգֆորդ
* Բատերֆլայ Մակքուին - Վաշտի
* Չառլզ Դինգլ - շերիֆ Հարդի
* հեղինակի խոսքը կարդում է Օրսոն Ուելսը

## Մրցանակներ
1947 Օսկարի մրցանակաբաշխությանը ֆիլմը ներկայացված է եղել 2 անվանակարգում
* Ջենիֆեր Ջոնս - Օսկար լավագույն դերասանուհու համար
* Լիլիան Գիշ - Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մենամարտ արևի տակ ֆիլմը Allmovie կայքում

Կատեգորիա:1940-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1946 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեստերն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1940-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տեխասում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1880-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1860-ականներին
Մեթյու Լյուիս

**Մեթյու Լյուիսը** (, ), անգլիացի դերասան, ով առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով Նևիլ Լոնգբաթմի դերում՝ Հարրի Փոթթերի մասին պատմող ֆիլմերում։ Ծնվել է Մեծ Բրիտանիայի Լիդս քաղաքում, դերասանների ընտանիքում։ Վերջին անգամ խաղացել է Հարրի Փոթերը և մահվան պարգևները և Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները. մաս 2 ֆիլմերում։ Մեթյուն ռեգբիի մեծ սիրահար է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լիդսում (Վեսթ Յորքշիր), մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել մերձակա Հորսֆորտ ավանում։ Ադրիան Լյուիսի և Լինդա Նիդհեմի որդին է։ Ընտանիքուում կրտսեր երեխան էր։ Ունի երկու եղբայր՝Քրիս Լյուիսը և դերասան Էնթոնի Լյուիսը։ Հաճախել է Մենսթոնի Սուրբ Մարիամի անվան կաթոլիկ կամավոր ակադեմիայի (St Mary's Menston Catholic Voluntary Academy) պարապմունքներին։ Դերակատարումներով հանդես է եկել՝ սկսած հինգ տարեկանից։

### Կարիերա
Առաջին դերը նա ստացել է 5 տարեկանում, խաղալով «Some Kind of Life» հեռուստասերիալում՝ 1995 թվականին։ Սակայն հայտնիությունը ձեռք է բերել «Հարրի Փոթեր» ֆիլմում, որտեղ նա բոլոր ֆիլմերում խաղացել է Նևիլ Լոնգբոթոմ դերը։

2012 թվականին Ջեյմի դերով նա խաղացել է «Syndicate»-ի հինգ սերիաներում, որը ցուցադրվել է «BBC One»-ով։

2013 թվականին խաղացել է լրագրողի դեր՝ «Հրուշակեղենի խանութ» ֆիլմում։

«Wasteland» ֆիլմում խաղացել է Դոդդայի դերը։

### Անձնական կյանքը
Լյուիսը համարվում է ռեգբիի սիրահար և երկրպագու։

WBEZ-ին տրված հարցազրույցում Լյուիսը պատմել է իր և 11 թվի կապի մասին, և պարզ է դարձել, որ «Հարրի Փոթեր» ֆիլմում իր դերը նա ստացել է հենց 11 տարեկանում։ Դրա ոգեշնչմամբ նա 11 թիվը դաջել է իր աջ ձեռքին, և նա բազմաթիվ հագուստներ ունի, որոնց վրա գրված է 11 թիվը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Արլինգտոն (Մինեսոտա)

**Արլինգտոնը** (), քաղաք է ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասին, Մինեսոտա նահանգում։ Տարածքը 3,8&nbsp;կմ² է, իսկ բնակչությունը 2048&nbsp;մարդ (2002 թ.-ի տվյլաներով)։ Խտությունը 538,7&nbsp;մարդ/կմ² տարածքում։

* Քաղաքի հեռախոսային կոդը&nbsp;-&nbsp;507
* Փոստային ինդեքս&nbsp;-&nbsp;55307
* FIPS-քաղաքի կոդը&nbsp;-&nbsp;27-02152
* GNIS-իդենտիֆիկատոր&nbsp;-&nbsp;0639437

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:1856 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինեսոտայի քաղաքներ
Արլինգտոն (այլ կիրառումներ)

**Արլինգտոն** ()

* Արլինգտոն (Մինեսոտա) - քաղաք ԱՄՆ-ի Մինեսոտա նահանգում։
* Արլինգտոն (Տեխաս) - քաղաք ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգում։
Հոգևոր երաժշտություն

մինի|The His Tones ավետարանի երգիչների լուսանկարը։<br>Հետևի շարքը ձախից՝ Ռոան Ֆոլիս, Դոն Փարքես, «Բադ» Լեմեյ,<br> առջևի շարք ձախից՝ Լի Մ. Չայլդրես, Բեքի Չայլդրես, Լարի Դեմբինսկի, Շիրլի Ուիլյամս
**Հոգևոր երաժշտություն**, չափազանց բազմաժանր և բազմաձև է։ Հաճախ անմիջական կապ չունենալով եկեղեցական արարողության հետ՝ կատարվում է նաև եկեղեցում, երբեմն նույնացվում բուն եկեղեցական երաժշտությանը (քրիստոնեական ժամասացությանն ուղեկցող երաժշտություն)։ Արտաեկեղեցական հոգևոր երգերը հատկանշական են բազմաթիվ ազգերի ժողովրդական արվեստին. հայտնի են իտալական լաուդաները, իսպանական կանտիգասները, չեխական հուսյան երգերը, ռուսական և ուկրաինական կանտերը, ամերիկյան սևամորթների սպիրիչուելները, մերձավորարևելյան հոգևոր բայաթիները և այլն։

## Պատմություն
Պրոֆեսիոնալ հոգևոր երաժշտության մեջ դեռևս Վաղ Վերածննդի դարաշրջանից կարևոր նշանակություն են ունեցել մեծակտավ ժանրերը՝ մեսսան, ռեքվիեմը, պասսիոնը, խորալը, օրատորիան, մոտետը, կանտատը և այլն։ Աստվածաշնչյան-ավետարանական տեքստերը դարձել են մարդկային խոր ապրումների դրսևորման, կյանքի ու մահվան և հավիտենական այլ խնդիրների արծարծման հիմքը։ Այդպիսի երկեր են ստեղծել Յոհան Բախը, Գեորգ Հենդելը, Յոզեֆ Հայդնը, Լյուդվիգ վան Բեթհովենը, Ջուզեպպե Վերդին, Յոհաննես Բրամսը, Շառլ Գունոն, Միխայիլ Գլինկան, Սերգեյ Ռախմանինովը և ուրիշներ։

Հայ իրականության մեջ հոգևոր երաժշտությունը ձևավորվել է IV–V դարերում։ Քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն (301) և գրերի գյուտը (405) խթանել են հոգևոր երգարվեստի զարգացումը։ Առաջին ինքնուրույն հոգևոր երգերը կցուրդներն են (V դար), որոնցով սկզբնավորվել է հայ ազգային շարականերգությունը։ Կցուրդներն ավանդաբար վերագրվել են Մեսրոպ Մաշտոցին, Սահակ Ա Պարթևին, Մովսես Խորենացուն և Հովհաննես Ա Մանդակունուն։ Հնագույն շարականներն ստեղծվել են հունական նմանատիպ երգերի օրինակով և շարադրվել ազատ։ Չափածո շարականների զարգացմանը նպաստել է հատկապես Ներսես Շնորհալին։ Նախապես շարականներն ազատ երգել են եկեղեցում։ Սակայն VIII դարում սահմանվել է ժամերգության պաշտոնական երգացանկ՝ կանոն, որից դուրս մնացած շարականները համարվել են անվավեր կամ պարականոն։ Այդ կանոնի վավերացումը կապվում է Ստեփանոս Սյունեցու անվան հետ։ Նշանավոր շարականագիրներից են Անանիա Շիրակացին, Սահակդուխտը, Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունին, Ներսես Լամբրոնացին, Գրիգոր Սկևռացին, Կիրակոս Երզնկացին և ուրիշներ։

Սաղմոսների գիրքը կամ Սաղմոսարանը կոչվում է «Գիրք սաղմոսաց Դավթի», որտեղ 151 սաղմոսներից 73-ի խորագրերում հիշատակված է հրեաների Դավիթ թագավորի անունը։ Նա է հիմնական հեղինակն ու կազմողը. հիշատակված են նաև մյուս հեղինակները (Մովսես, Սողոմոն, Ասափ և ուրիշներ)։ Միջնադարում Սաղմոսարանը եղել է դասագիրք։

Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն
Արլինգտոն (Տեխաս)

**Արլինգտոնը** (), քաղաք է ԱՄՆ-ի հարավային մասում, Տեխաս նահանգում։ Այն իր մեծությամբ Տեխասի 7-րդ և ԱՄՆ-ի 50-րդ քաղաքն է։ 2007 թ.-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 367 197&nbsp;մարդ։ Հիմնադրվել է 1876 թ.-ին։ Գտնվում է Տեխասի հյուսիսարևելյան մասում՝ Ջոնսոն Քրիք գետի ափին։ Քաղաքում գործում է Արլինգտոնի համալսարանը։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:1876 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Տեխասի քաղաքներ
Հնձան

[մինի|աջից|[16-րդ դարի հնձան։]]
**Հնձան** (նաև՝ **մզարան, առագաստ**), խաղող ճզմելու և հյութը զատելու կառույց։ Մեծ մասամբ նկուղում, երբեմն՝ այգում քար ու կրով կամ ցեմենտով պատրաստված թեք հատակով ավազան, ուր բոբիկ ոտքերով տրորվում է խաղողը, անջատված քաղցուն խողովակով հոսում է հնձանին կից տակառաձև հորի (տաքար, գուբ) մեջ։ Երբեմն հնձանն ունենում է 2 տաքար, որոնցից առաջինի հատակը փոսորակով է՝ դիրտը հավաքելու համար։ Այնուհետև զատված քաղցուն խողովակով անցնում է երկրորդ տաքարի մեջ։ Փոքրածավալ հնձանի տաքարին փոխարինում է քարե գուռը։ Մեծ հնձաններին զուգահեռ օգտագործվում են նաև քարե և փայտե շարժական հնձաններ (խաղողի տաշտ, նով)։ Հաճախ հնձանը ծառայում է նաև որպես գինու մառան։

Հայաստանում հնձանն առաջին անգամ հիշատակում է Ագաթանգեղոսը՝ 3-րդ դարի վերջի և 4-րդ դարի դեպքերի առնչությամբ։ 1958-ին Գառնիի պալատական շենքերի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված հնձանը եղել է ստորին հարկում։ Հնձաններ են գտնվել նաև Զվարթնոցում (VII դ.), Աղթամարում (X դ.), Հաղպատում (13-րդ դ.), Դադիվանքում (13-րդ դ.), Մրենում (13-14-րդ դդ.) և այլուր։ Մանրանկարչությունից հայտնի է, որ դեռևս միջնադարում գոյություն են ունեցել տակառաձև, շարժական հնձաններ։ 2011 թ-ին Հայաստանում հայտնաբերվեց աշխարհի հնագույն՝ մոտ 6.000 տարվա հնձան։ Հնձանը կիրառություն ունի և մեր օրերում։

Կատեգորիա:Էնոլոգիա
Կոլորադո Սփրինգս

** Կոլորադո Սփրինգս** (), քաղաք ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում, Կոլորադո նահանգում։ Գտնվում է նահանգի արևելյան մասում, Էլ Պասո շրջանում։ Նահանգակենտրոն Դենվերից գտնվում է 98&nbsp;կմ դեպի հարավ։ Հիմնադրվել է 1871 թ., գեներալ Ջեքսոն Պալմերի կողմից։

## Անվանում
Անվանումն անգլերեն բառացի նշանակում է «Կոլորադոյի աղբյուրներ»․ spring ― «աղբյուր»։

## Քույր քաղաքներ
*  Ֆուձիյոսիդա, Ճապոնիա (1962)
*  Հաոսյուն, ՉԺՀ (1983)
*  Սմոլենսկ, Ռուսաստան (1993)
*  Բիշկեք, Ղրղզստան (1994)
*  Նուևո Կասաս Գրանդես, Մեքսիկա (1996)
*  Բենքսթոուն, Ավստրալիա (1999)
*  Պալմաս, Բրազիլիա (2002)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1871 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Կոլորադոյի քաղաքներ
Էնոլոգիա

**Էնոլոգիա** (-ից՝ գինի), գիտություն գինու մասին։

Էնոլոգիան ներառում է իր մեջ գինարտադրությունը՝ խաղողի հյութի վերածումը գինու և վերջինիս հետագա պահպանման կանոնները։

Էնոլոգը մասնագետ է, ով զբաղվում է գնահատելով խաղողի տեսակները։ Սովորաբար էնոլոգն ինքն է աճեցնում խաղողը և երբեմն զբաղվում գինու արտադրությամբ։

Կատեգորիա:Էնոլոգիա
Վիրջինիա Բիչ

**Վիրջինիա Բիչ** ( ), քաղաք ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Վիրջինիա նահանգում։ Այն Վիրջինիայի ամենամեծ քաղաքն է և 41-րդը ԱՄՆ-ում։ Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ 2006 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 435 619 մարդ։ Քաղաքը ամենահայտնի առողջարանային քաղաքն է ԱՄՆ-ի արևելյան ափում։ Քաղաքի բնակչության մեծամասնությունը կազմում են սպիտակամորթները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրջինիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1906 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հնէաբանություն

[մինի|[Տիրանոզավրի նմուշ]]

**Հնէաբանություն**, գիտություն երկրաբանական ժամանակաշրջանների օրգանական աշխարհի, դրա զարգացման օրինաչափությունների մասին՝ կապված երկրի զարգացման պատմության հետ։ Հնէաբանությունն ուսումնասիրում է ապարաշերտերի մեջ պահպանված օրգանիզմների բրածոները և դրանց կենսագործունեության հետքերը։ Ըստ հետազոտման առարկայի հնէաբանությունը կենսաբանական գիտություն է՝ սերտորեն կապված երկրաբանական գիտությունների հետ (կենսաշերտագրություն, երկրաբանություն, լիթոլոգիա)։ Հնէաբանության տվյալների վրա են հիմնված ապարների հարաբերական հասակի որոշման կենսաշերտագրական մեթոդը, երկրաբանական պատմության պարբերացումը, մասամբ՝ անցյալ ֆիզիկաաշխարհագրական պայմանների պատկերի վերականգնումը։ Հնէաբանությունը բաղկացած է հնակենդանաբանություն և հնաբուսաբանություն բաժիններից։ Հայաստանի տարածքը կազմող տարբեր հասակի ապարաշերտերը պարփակում են բազմատեսակ ու բազմաթիվ բրածոներ (ֆորամինիֆերներ, բուստեր, օստրակոդներ, ուսոտանիներ, փորոտանիներ, երկփեղկանիներ, գլխոտանիներ, փշամորթներ, կաթնասուններ, ծաղկավոր բույսեր)։ Հայաստանի տարածքի մինչքեմբրիի ապարներում բրածոներ չեն հայտնաբերվել։ Հայկական լեռնաշխարհին վերաբերող առաջին հնէաբանական տեղեկությունները տրված են Հ. Աբիխի, Վ. Մյոլերի, Կ. Ռեդլիխի, Ա. Ղուկասովի, Պ. Բոնեի աշխատություններում (XIX դարի 2-րդ կես)։ Հայաստանի տարածքում հնէաբանական ուսումնասիրություններով զբաղվել են Բ. Մեֆերտը, Վ. Ռենգարտենը, Գ. Կրիմհոլցը, Մ. Աբրահամյանը, Ա. Գաբրիելյանը, Ն. Ազարյանը, Ա. Աթաբեկյանը, Ս. Մեժլումյանը և ուրիշներ (բրածո կենդանիներ), Ա. Թախտաջյանը, Ս. Կրիշտոֆովիչը և ուրիշներ (բրածո բույսեր)։ Հանրապետության հնէաբանական (հնակենդաբանական) ուսումնասիրությունների արդյունքներն ամփոփված են «ՀԽՍՀ բրածո ֆաունայի ատլաս» մենագրությունում (ռուսերեն, 1974)։ Հնէաբանական գիտական աշխատանքներ տարվում են Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, ԵՊՀ-ում, Հայաստանի բնապահպանության նախարարության երկրաբանական վարչությունում։

Կատեգորիա:Հնէաբանություն
Կատեգորիա:Գիտություններ Երկրի մասին
Կասաբլանկա (այլ կիրառումներ)

**Կասաբլանկա** ( — տուն +  — սպիտակ).

* Կասաբլանկա — քաղաք Մարոկկոյում։
* Կասաբլանկա — քաղաք Չիլլիում։
* «Կասաբլանկա» — 1942 թվականի, Մայքլ Քերթիսի ֆիլմ։
* Կասաբլանկա — ուղեկցող կրողների ВМС տեսակ ԱՄՆ-ում։
* Կասաբլանկա - բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Պայսանդու դեպարտամենտում
Իտալիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**[[Իտալիա]]ն** հաճախ է մասնակցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթին սկսած 1956 թ. մինչ 1997 թվականը։ Իտալիան այն յոթ երկրներից է, որոնք մասնակցել են առաջին Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։ 2011 թ. 14 տարի չմասնակցելուց հետո Իտալիան վերադարձավ մրցույթ։

## Մասնակիցներ

* XX կիսաեզրափակիչներում նշանակում են ավտո-որակավորում։ Սա կարող է լինել արդյունք հետևյալ երկու պատճառներից։ Եթե երկիրը հաղթել է նախորդ տարվա մրցույթը, հաջորդ տարի նա չի մրցելու որևէ կիսաեզրափակչում։ Մյուս պատճառն այն է, որ Մեծ Քառյակի (Հնգյակի) երկիր-անդամները չեն մասնակցում որևէ կիսաեզրափակիչ փուլում։ 
* XX եզրափակիչներում նշանակում է, որ երկիրը չի անցել եզրափակիչ փուլ։

## Արտաքին հղումներ
*  Իտալիայի էջը Eurovision.tv կայքում

Կատեգորիա:Իտալիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ

**Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ**, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտահետազոտական հաստատություն Երևանում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1959 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի հնագիտական բաժնի և ազգագրական խմբի հիման վրա։ 1961 թվականին գրականության ինստիտուտից հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ է փոխադրվել բանահյուսության բաժինը, 1973 թվականին ստեղծվել է մարդաբանական լաբորատորիա։ Ինստիտուտում այժմ ԳՀ աշխատանքներ են կատարվում Հայաստանի հնագիտության, հայ ազգագրության, հայ ժողողվրդական բանահյուսության, մարդաբանության և էթնոսոցիոլոգիայի բնագավառներում։ Ինստիտուտի գործունեության մեջ կարևոր տեղ են գրավում հնագիտական պեղումները, արշավախմբերի միջոցով ազգագրական, բանահյուսական և այլ նյութերի հավաքման աշխատանքները Հայաստանում, ինչպես նաև հարևան հանրապետություններում։ Ուսումնասիրությունները հրատարակվում են գիտական հաշվետվությունների, մենագրությունների և հոդվածների ձևով։ Գիտական մեծ արժեք ունեն ինստիտուտի կողմից հրատարակվող «Հնագիտական պեղումները Հայաստանում» (1950 թվականից, հրտ. 18 հ.), «Հայ ժողովրդական հեքիաթներ» (1959 թվականից, հրտ. 13 գիրք), «Դիվան հայ վիմագրության» (1960 թվականից, հրտ. 6 հ.), «Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները» (1968 թվականից, հրտ. 14 հ.), «Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն» (1970 թվականից, հրտ. 16 հ.) մատենաշարերը։ Տնօրեններ են եղել Բ. Առաքելյանը, Գ. Տիրացյանը, Ա. Քալանթարյանը (1993 թվականից), Պավել Ավետիսյանը։ 2022 թվականից ինստիտուտի տնօրենն է Արսեն Բոբոխյանը։

## Գործունեության հիմնական ոլորտները
Քարի դարի հնագիտություն (Հայկական լեռնաշխարհ և հարակից երկրներ), բրոնզի և երկաթի դարաշրջանների հնագիտություն, սոցիալ-տնտեսական պատմությունը, արվեստը և առասպելաբանությունը (Հայկական լեռնաշխարհ և Մերձավոր Արևելքի, հյուսիս-սևծովյան և արևելյան միջերկրածովյան հարակից երկրներ), Ուրարտուի և հարակից երկրների (Միջագետք, Փոքր Ասիա, Լևանտ) հնագիտություն, սոցիալ-տնտեսական պատմությունը, կրոնը և արվեստը, Անտիկ Հայաստանի հնագիտություն «սոցիալ-տնտեսական պատմությունը, արվեստը և կրոնը (փոխհարաբերությունները հունա-հռոմեական աշխարհի, Պարսից կայսրության, Միջագետքի և այլ երկրների հետ), Միջնադարյան Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի հարակից երկրների հնագիտություն, պատմությունը և մշակույթը, Հայկական լեռնաշխարհի և հայկական սփյուռքի վիմագրություն (միջին դարեր և 18-րդ–20-րդ դարերի սկիզբ), հայ բանահյուսություն (նյութերի հավաքում և համակարգում), հայ բանահյուսության փաստագրում, մշակում և կորելյացիա, Հին Հայաստանի առասպելաբանությունը և առասպելաբանական ընկալումները ներկայումս, հայերի և նրանց նախնիների մարդաբանություն, Հայաստանի և սփյուռքահայության ազգագրություն, հոգևոր և աշխարհիկ ավանդական մշակույթը (կրոն, գրականություն, մտածողություն, ժողովրդական արվեստ, արհեստներ, սոցիալական կյանք, պարեր, ավանդական թատրոն), հայերի և Հայաստանում բնակվող այլ ազգությունների էթնոսոցիոլոգիա (ավանդական մշակութային և ժամանակակից քաղաքական, հոգեբանական գործոնների ազդեցությունը վարքի վրա) և հնակենսաբանական ու էթնոկենսաբանական հետազոտություններ (անցյալի և ներկա մարդկանց և այլ կենդանի օրգանիզմների հարաբերությունների ուսումնասիրություն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ինստիտուտներ ու կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Ջենովա

**Ջենովա** (նաև՝ **Ճենովա**; ), քաղաք Իտալիայում։ Լիգուրիա մարզի գլխավոր քաղաքն է և 608,676 բնակչությամբ Իտալիայի մեծությամբ 6-րդ քաղաքը։ Քաղաքի տարածքը 243,60 կմ² է։ Ջենովան Միջերկրական ծովի եվրոպական ամենամեծ քաղաքներից է և Իտալիայի գլխավոր նավահանգիստը։

Ջենովայի մականունն է *la Superba* (թարգ.՝ հոյակապը), որը պատճառ է քաղաքի փառավոր անցյալի և գեղեցիկ կառույցների։ Ջենովան նաև հայտնի ճանապարհորդ Քրիստափոր Կոլումբոսի ծննդավայրն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Քորի Բրոքքեն

**Քորի Բրոքքեն** (հոլանդերեն՝ Corry Brokken, ), հոլանդացի երգչուհի, երկրորդ Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի հաղթող։ Նա հաղթել է, ներկայացնելով «Net Als Toen» («Առաջվա պես») երգը։

Քորին նաև մասնակցել է Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթին իր «Voorgoed Voorbij» («Հավիտյանս հավիտենից») երգով։

## Աշխատանքներ

### Երգեր

*"Voorgoed Voorbij" (1956)
*"Net Als Toen" (1957)
*"Heel de wereld" (1958)

### Ֆիլմեր

**Jenny* (1958)
**Redt een kind* (1959)
**Uit met Maurice Dean* (1968)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրեդա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:1932 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երգչուհիներ
Մուսա լեռան 40 օրը (ներկայացում)

**«Մուսա լեռան քառասուն օրը»**, հերոսապատում 2 մասից ըստ Ֆրանս Վերֆելի համանուն վեպի, բեմականացման և բամադրության հեղինակ Արմեն Էլբակյան, Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոն

## Սյուժեն
1915 թ. հուլիսի 13-ին Կիլիկիայի Սուեդիայի շրջանի հայկական գյուղերում տների պատերին հայտարարություն էր փակցված, որով կարգադրվում էր պատրաստ լինել 8 օրից ուղևորվելու Միջագետք՝ Դեր-Զորի անապատ, ուր իբրև թե պետք է վերաբնակեցվեր ոչ մուսուլմանական ազգաբնակչությունը։ Ի պատասխան թուրքական կառավարության հրամանի՝ Մուսա լեռան և հարակից 5 գյուղերի յուրաքանչյուր բնակիչ որոշում է Մուսա լեռան գագաթին կազմակերպել պաշտպանություն։ Տղամարդիկ ու կանայք, ծերունիներն ու երեխաները, թողնելով իրենց տները, բարձրանում են լեռը՝ վերցնելով միայն հրացան, վառոդ, փամփուշտ, կերակուր և ջուր։ Հարձակվող թշնամու կանոնավոր զորքը պարտություն է կրում, և դրանից գազազած թուրքական հրամանատարությունը զենքի է կոչում մերձակա գյուղերի ողջ մուսուլմանական բնակչությանը։ Ցամաքի կողմից կտրելով մուսալեռցիներին արտաքին աշխարհից՝ որոշում են սովամահ անել նրանց, մյուս կողմից զառիթափն էր ու ծովը։ Հայերը սկսում են փրկություն փնտրել ծովի կողմից։ Դիմադրության 53-րդ օրը՝ 1915 թ. սեպտեմբերի 12-ին, կիրակի առավոտյան երևում է ֆրանսիական «Գիշեն» ռազմանավը։ Լողալով նավին են մոտենում մի քանի մուսալեռցիներ։ Նավապետը Էսկադրայի հրամանատարին հաղորդում է հայերի օգնության խնդրանքը։ Շուտով ափին է մոտենում «Ժաննա դԱրկ» ռազմանավը՝ ուրիշ պահականավերի ուղեկցությամբ։ Մուսա լեռան ապստամբներն իրենց ընտանիքներով՝ ընդամենը 4058 մարդ, նավ են բարձրանում ու փրկվում։

## Ստեղծագործական կազմ
*Բեմականացման և բեմադրության հեղինակ Արմեն Էլբակյան 
*Կոմպոզիտոր Գարի Քեսոյան
*Բեմադրող նկարիչ Դավիթ Մինասյան

## Դերերում
*Ձայն՝ Ազատ Գասպարյան
*Գաբրիել՝ Հարություն Մովսիսյան
*Ժուլիեթ՝ Աննա Էլբակյան
*Ստեփան՝ Արեգ Գևորգյան
*Իսկուհի՝ Լուսինե Կոստանյան, Շողեր Գրիգորյան
*Սամվել՝ Գավիթ Գասպարյան
*Տեր Հայկազուն՝ Լորենց Առուշանյան
*Անթառամ մայրիկ՝ Գրետա Մեջլումյան
*Բժիշկ Ալթունի՝ Ռազմիկ Խոսրոեվ
*Գոնզակ Մարիս՝ Վարշամ Գևորգյան
*Դոկտոր Լեփսիուս՝ Ալբերտ Սաֆարյան
*Արամ Թովմասյան՝ Արմեն Սարգսյան
*Օվսաննա՝ Անի Սարգսյան
*Պատվելի Նոխուդյան՝ Լեռնիկ Հարությունյան
*Զինագործ Չաուշ՝ Աշոտ Ստեփանյան
*Վարպետ Թովմասյան՝ Լևոն Ավետիսյան
*Գևորգ Քեբուսյան՝ Ռոման Բաբայան
*Մանուշակ՝ Եվգենիա Մկրտումյան
*Եղիսաբեթ՝ Աիդա Բաբաջանյան
*Ոսկանյան՝ Գնել Ուլիխանյան
*Աստղիկ՝ Ծովինար Մարտիրոսյան
*Ներսեն՝ Հակոբ Հակոբյան
*Բիրսոն՝ Կարեն Ջանգիրյան
*Էնվեր Փաշա՝ Գարեգին Չեփչյան
*Հալիդե հանըմ ՝ Մարջան Ավետիսյան
*Ոստիկանապետ՝ Մխիթար Մելքոնյան
*Հրամանատար՝ Ալեքսանդր Թադեվոսյան
*Քարտուղար՝ Հովհաննես Դավթյան
*Երիտասարդ կին՝ Անի Պետրոսյան
*Արևածաղկով երիտասարդ՝ Իվան Մովսիսյան
*Մասսայական տեսարաններում զբաղված են՝ Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան-դերասանուհիներ, Երևանի Թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ուսանողներ, դպրոցականներ

## Արտաքին հղումներ
* Ներկայացումը շարունակվում է
* "Forty Days of Musa Dagh" by Armen Elbakyan, Music Cary Keosayan
* Կայացավ «Մուսա լեռան 40 օրը» ներկայացման պրեմիերան

Կատեգորիա:2009 ներկայացումներ
Կատեգորիա:Արմեն Էլբակյանի ներկայացումներ
Կատեգորիա:Հայկական ներկայացումներ
Կատեգորիա:Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնի ներկայացումներ
Խյուս

մինի|Կարտոֆիլի խյուսով և մսով կերակուր|331x331փքս
**Խյուս**, ճզմելով կամ տրորելով փափկեցված թանձր, միանման զանգվածի հասցված պտուղներ կամ արմատապտուղներ։ Գոյություն ունեն նաև  քաղցր խյուսի բազմաթիվ տեսակներ, որոնք կարող են օգտագործվել թե՛ որպես առանձին ուտեստի տեսակներ (օրինակ շոկոլադե խյուս «Նուտելլա»), թե՛ որպես հրուշակեղենի բաղադրիչ մաս (օրինակ եփած խյուսը՝ քաստարդը)։

Արմատապտուղներից պատրաստվող խյուսերից կարելի է հատուկ նշել հայկական խոհանոցում որպես խավարտ օգտագործվող կարտոֆիլի խյուսը (ֆրանս. *Purée*) և գազարի խյուսը, սովորաբար օգտագործվող որպես մանկական սնունդ։
մինի|Շոկոլադե խյուսը հացի վրա|221x221փքս
Մրգախյուս հայերենում անվանվում է և ջեմը (այսինքն եփված և շաքար ավելացված մթերքը), և ջերմային մշակումն չանցած զանգվածը, որով սովորաբար հատուկ սննդակարգ օգտագործող մարդկանց կամ փոքր երեխաներին են կերակրում։

մինի|Տարատեսակ խյուսեր (մանկական սնունդ)

Կատեգորիա:Աղանդեր
Եկվորները

**«Եկվորները»** () ֆրանսիական կինոկատակերգություն, ռեժիսոր Ժան Մարի Պուարյեի ֆիլմը։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են ֆրանսիական կինոյի նշանավոր աստղեր՝ Ժան Ռենոն և Քրիստեան Կլավյեն։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները զարգանում են 1122 թ.-ին՝ Ֆրանսիայում։ Կոմս Գոդֆրուա դը Մոնմիրայը չար վհուկի անեծքի ներգործությամբ սպանում է իր հարսնացուի հորը։ Գոդֆրուան դիմում է մեծ հրաշագործ Էվսեբիուսի օգնությանը, որը նրան առաջարկում է ժամանակի միջանցներով հետ գնալ և ուղղել սխալը։ Դե Մոնմիրայը համաձայնվում է հրաշագործի առաջարկի հետ և վերջինիս սխալի պատճառով հայտնվում են մեր օրերի 90-ական թթ.։ Իսկ ХХ դարում նրանց սպասում էր բազմաթիվ արկածներ և հանդիպում իրենց սերնդի ներկայացուցիչների հետ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1992 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ժան-Մարի Պուարեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 12-րդ դարում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ժամանակի միջով ճանապարհորդության մասին