open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սարըյեր

**Սարըյեր** (), շրջան Ստամբուլի մարզի հյուսիսային մասում՝ Սև ծովի ափին։ Գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական մասում։ Համարվում է քաղաքապատկան շրջաններից մեկը։ Սկսվելով Սև ծովի ափից, այն իր մեջ է ներառում Ռումելիֆեների, Թարաբիա, Յենիքյոյ, Իսթինյե, Էմիրղան թաղամասերը՝ հասնելով մինչև Ռումելիհիսար ամրոցը, որը գտնվում է Բոսֆորի ափին։ Հարավից սահմանակից է Բեշիկթաշի, հարավ- արևմուտքից՝ Քյաղըթհանեին, իսկ արևմուտքից՝ Էյուպին։ Սարըյեր, ընդհանուր առմամբ, բաղկացած է 26 թաղամասերից և 8 գյուղերից։ 2008 թվականին Սարըյերի կազմին է միացել Բահչըքյոյը, իսկ 2012 թվականին՝ Շիշլիի մի մասը։ Շրջանի բնակչությունը կազմում է մոտ 260 000 մարդ։

Այս շրջանները բնակելի են եղել դեռևս հռոմեական ժամանակաշրջանից։ Երբ թուրքերը գրավեցին Բյուզանդական կայսրությունը, Մեհմեդ II Ֆաթիհը հրամայեց այստեղ կառուցել Ռումելիհիսար ամրոցը, որպեսզի անջատի Կոստանդնուպոլիսը Սև ծովից։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում, շրջանի տարածքը եղել է սուլթանական ամառոնացավայր, որտեղ սուլթանը ունեցել է անձնական կեցարան։ Ավելի ուշ, այստեղ գործել է մեծ շուկա, որտեղ օտարերկրյա վաճառողները վաճառել են ոսկյա զարդեր և համեմունք։ Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարման տարիներին Սարըյերը վերածվել է դիվանագիտական շրջանի, որտեղ տեղակայված են եղել օտարեկրյա դեսպանատները և հյուպատոսարանները։ Առանձին շրջանի կարգավիճակ է ստացել 1930-ական թվականներին։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջը
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:Ստամբուլի նահանգի շրջաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բոսֆոր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Դելտա շրջան (այլ կիրառումներ)

**Դելտա շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Դելտա շրջան - ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը
* Դելտա շրջան - ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը
* Դելտա շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
Վոլնա (այլ կիրառումներ)

**Վոլնա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Վոլնա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։
* Վոլնա - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։
* Վոլնա - գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Կրեստեցկի շրջանի կազմում։
* Վոլնա - օրաթերթ։
Աբլյացիա

**Աբլացիան**, սառցադաշտերի ծախսն է հալման և գոլորշիացման միջոցով։ Բոլոր սառցադաշտերի մեջ տեղի է ունենում սառցադաշտային նյութի ծախս. այն կատարվում է հիմնականում հալվելու, մասամբ նաև՝ գոլորշիացման միջոցով։

## Տեսակները
### Ենթասառցադաշտային
Ենթասառցադաշտային աբլյացիան պայմանավորված է երկրի ներքին ջերմությամբ և շփմամբ։ Այն ջերմությունը արեգակի տված 1/5000 մասն է կազմում, ամսական կարողանում է հալեցնել 0.5 մմ հաստության սառցի շերտ։ Այդ ջերմության, ինչպես նաև սառցադաշտի շարժման ժամանակ առաջացած շփման ջերմության շնորհիվ է, որ խոշոր սառցադաշտերի հատակում անգամ ձմեռային ամիսներին հալոցքային ջրեր են առաջանում։

### Խորքային
Խորքային աբլյացիան տեղի է ունենում սառցադաշտի զանգվածի ներքին շփման հետևանքով առաջացած ջերմությունից, ինչպես նաև սառցադաշտի մեջ ներթափանցած ջրերի վերասառեցման ժամանակ անջատված թաքնված ջերմության ազդեցության տակ։ Բացի դա, սառցադաշտի մակերևույթից հալոցքային ջրերը ճեղքելով թափանցում են սառցադաշտի խորքը և հալեցնում են որոշ քանակի սառույց։

### Մակերևութային
Մակերևութային կատարվում է արեգակի ջերմության ազդեցության տակ կամ տաք օդի հետ շփվելու հետևանքով։ Մակերևութային աբլյացիաn կախված է մի շարք գործոններից՝ օդի թափանցիկությունից, սառցադաշտը շրջապատող լեռների բնույթից, օդի հարաբերական խոնավությունից, մթնոլորտային տեղումների քանակից ու բնույթից, գոլորշիացման ինտենսիվությունից, գոլորշիների խտացումից, սառցադաշտի մակերևույթին նստած փոշու քանակով և այլն։ Այս գործոնները հանդես են գալիս միաժամանակ. ընդ որում, նրանցից մի մասը նպաստում է աբլյացիային, մյուսը մասը՝ խանգարում։ Մակերևութային աբլյացիան օրական կարող է հասնել 5-6 սմ-ի։ Այն նկատվում է հիմնականում հուլիս և օգոստոս ամիներին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
# Հ.Կ. Գաբրիելյան, Հիդրոլոգիա, Երևան, 1967թ.:

Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Կատեգորիա:Սառցաբանություն
Հրանտ Դանիելյան

**Հրանտ Արամի Դանիելյան** (), հայ  ռենտգենաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1977)։

## Կենսագրություն
Հրանտ Դանիելյանը ծնվել է Մեծշեն գյուղում (այժմ՝  Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Մարտակերտի շրջան)։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժ-կանխարգելման ֆակուլտետը։ 1955-1956 թվականներին եղել է Կիրովականի թիվ 1 հիվանդանոցի ռենտգենաճառագայթաբանության բաժանմունքի վարիչի տեղակալ։

1957 թվականից աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ռենտգենաճառագայթաբանության ամբիոնում, 1957-1994 թվականներին եղել է նույն ամբիոնի վարիչ։ Անդամակցել է Հայկական ասոցիացիայի բժշկական ախտորոշման խորհրդին։

Առաջարկել է կերակրափողի հետազոտման կողմնադրության եղանակ։ Հաստատել է, որ ռենտգենահեռուստատեսային լուսադիտումը, զուգակցված նշանոցով ռենտգենագրության հետ, կերակրափողի հիվանդությունների տարբերակիչ ախտորոշման արդյունավետ եղանակ է։ Ռենտգենաբանական կինեմատոգրությունը նպաստում է կերակրափողի և ստամոքսամուտքի ֆունկցիայի առավել մանրակրկիտ հետազոտմանը։ Շուրջ 135 հրապարակումների հեղինակ է։

## Պարգևներ
* «Առողջապահության գերազանցիկ» շքանշան

## Երկեր
*  Рентгенотелевизионная кинематография пищевода, Масква, 1969 (համահեղինակ).

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռենտգենաբաններ
Ռոբին Ռայթ

**Ռոբին Վիրջինիա Ռայթ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Շոն Փենի հետ ամուսնության տարիներին նկարահանվել է Ռոբին Ռայթ Փեն () անունով։

## Կենսագրություն
Ռոբին Ռայթը ծնվել է 1966 թվականի ապրիլի 8-ին Դալասում (Տեխաս նահանգ, ԱՄՆ)։ Դեռ Տաֆտա դպրոցում սովորելու տարիներին Ռայթն սկսել է աշխատել որպես ֆոտոմոդել, իսկ դպրոցն ավարտելուց հետո որոշել է դառնալ դերասանուհի։ 1984 թվականին նա ստացել է փոքրիկ դեր «Դեղին վարդ» հեռուստատեսային սերիալում, իսկ ավելի ուշ խաղացել է Քելլի Քեպվելի դերը «Սանտա Բարբարա» սերիալում. այդ դերի համար նա երեք անգամ առաջադրվել է «Էմմի» ցերեկային մրցանակի։

1986 թվականի Ռոբին Ռայթը կատարել է իր առաջին դերը կինոյում՝ նկարահանվելով «Հոլիվուդի բարքերի ոստիկանությունը», իսկ «Արքայադուստր հարսնացու» ֆանտաստիկ ֆիլմում կատարել է գլխավոր դերը։ Սակայն դերասանուհին իրական ճանաչման է արժանացել «Ֆորեսթ Գամփ» (1994) ֆիլմում նկարահանվելուց հետո, որտեղ նրա խաղընկերն էր Թոմ Հենքսը։

Շուտով Ռայթն ստացել է գլխավոր դեր «Մոլլ Ֆլանդերս» ֆիլմում և Ուիլյամ Հարթի և Էմի Մեդիգանի նկարահանվել է «Սիրելի» (Loved, 1997) դրամայում։
2013 թվականին Ռայթը ներկայացվել է «Էմմի» մրցանակի և արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի «Խաղաքարտերից տնակ» () հեռուստասերիալում կատարած դերի համար։ Որպես ռեժիսոր՝ Ռոբին Ռայթը նկարահանել է «Խաղաքարտերից տնակ» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանի 10 սերիաներ, երրորդ եթերաշրջանի 9-րդ և 12-րդ սերիաները, չորրորդ եթերաշրջանի 3-րդ, 4-րդ, 9-րդ և 10-րդ սերիաները։

1996 թվականից մինչև 2010 թվականը Ռայթն ամուսնացած էր Շոն Փենի հետ։ Իր ամուսնու և Ջոն Տրավոլտայի հետ Ռոբին Ռայթը նկարահանվել է «Նա հիասքանչ է» (1997) ֆիլմում։

Ռոբին Ռայթն ունի երկու երեխա։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
«Ինտուրիստ պալաս» հյուրանոց

**Ինտուրիստ պալաս հյուրանոց,** շքեղ հյուրանոց Բաթում, Վրաստան։

Հյուրանոցը գտնվում է Բաթումի կենտրոնում, Սև ծովի ափին։ Ստեղծվել է 1940-ականներին, հյուրանոցը մինչ օրս տեղավորում է ավելի քան 450 000 զբոսաշրջիկի, քաղաքական գործիչների, դիվանագետների, գործարարների և մարզիկների։ Հյուրանոցում անցկացվում են միջազգային կոնֆերանսներ, գիտաժողովներ ու համաժողովներ։ Հասցե՝ Նինոշվիլներ 11։

Հյուրանոցում կա խաղատուն, ռեստորան, բացօթյա լողավազան, բանկոմատ, սպա կենտրոն, սաունա, թուրքական բաղնիք, ֆիթնես կենտրոն և մերսման սրահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Վրաստանի հյուրանոցներ
Մեգլենա Կունևա

**Մեգլենա Կունևա** (, ), բուլղարացի և եվրոպացի քաղաքական գործիչ։ Իրավագիտության դոկտոր։ Բուլղարիայի փոխվարչապետ (2014)։ 2012 թվականին հիմնադրել է «Բուլղարիան հանուն քաղաքացիների» () կուսակցական շարժումը։

## Կենսագրություն
Մեգլենա Կունևան ծնվել է Սոֆիայում։ Սերում է Ռակովսկի քաղաքում հաստատված կաթոլիկ ընտանիքից։ 1981 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանը, ստացել է իրավագիտության դոկտորի աստիճան։ Եղել է Բուլղարիայի ազգային ռադիոյի իրավական ծրագրի լրագրող, միաժամանակ՝ Սոֆիայի համալսարանի պրոֆեսորի ասիստենտ, 1990-2001 թվականներին՝ Նախարարների խորհրդի ավագ իրավախորհրդատու։ Միաժամանակ սովորել է Ջորջթաունի և այլ արտասահմանյան համալսարաններում, մասնագիտացել արտաքին հարաբերությունների և շրջակա միջավայրի իրավական պահպանության գծով։

2001 թվականի հունիսին ընտրվել է պատգամավոր (Բուլղարիայի խորհրդարանի անդամ), եղել է լիբերալ Սիմեոն II ազգային շարժում (NDSV, Կայունության և զարգացման ազգային շարժում) կուսակցության հիմնադիր անդամ։ 2001 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Բուլղարիայի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ և Եվրամիության Բուլղարիայի հանրապետության գլխավոր բանակցող։ Եվրոպայի ապագայի կոնվենցիայի ստեղծման ժամանակ եղել է Բուլղարիայի կառավարության ներկայացուցիչ։

2002 թվականի մայիսին նշանակվել է Եվրոպական ինտեգրացման նախարար (առաջին նախարարն է)։ Պաշտոնը շարունակել է զբաղեցնել նույնիսկ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, երբ Կայունության և զարգացման ազգային շարժումը դարձավ Բուլղարիայի սոցիալիստական կուսակցության  կրտսեր գործընկերը։

2006 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Կունևան դարձել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ առաջին բուլղարացի անդամը։ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարրոզուն Մեգլենա Կունևային նշանակել է Առողջապահության և սննդի անվտանգության եվրոպական հանձնակատարի պաշտոնում։ Եվրոպական խորհրդարանը նրան պաշտոնում հաստատել է 2006 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ 583 «կողմ», 21 «դեմ» և 28 «ձեռնպահ» ձայներով։ Եվրոպական հանձնակատարի մանդատը ստացել է 2007 թվականի հունվարի 1-ին, երբ Բուլղարիան պաշտոնական միացել է Եվրամիությանը։ 2007 թվականի հունվարի 22-ին Լյուքսեմբուրգի Եվրոպական դատարանում տեղի է ունեցել Մեգլենա Կունևային՝ որպես Եվրամիության հանձնակատար երդման արարողությունը։

Մեգլենա Կունևան ամուսնացած է ֆինանսիստ, Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի քարտուղարի որդի Անդրեյ Պրամովի հետ։ Նրանք ունեն մեկ որդի՝ Ալեքսանդրը։ Բացի բուլղարերենից, ազատ տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, ռուսերենի։ Որպես գրականությանը աջակցող անձ՝ 2008 թվականին ընտրվել է Վիկ հիմնադրամի անդամ՝ ընտրելու տարվա բուլղարական վեպը։ Սիրում է լսել դասական երաժշտություն։

## Գրականություն
* Lilov, Grigor (2013). Най-богатите българи (1st ed.). Sofia: „Кайлас” ЕООД. ISBN 978-954-92098-9-1.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Consumer Affairs

Կատեգորիա:Բուլղարացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության դեսպաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Գիորգի Անչաբաձե

**Գիորգի Անչաբաձե** (, ), աբխազական ծագմամբ խորհրդային և վրացի պատմաբան։

Աչբա աբխազական իշխանական տոհմի ներկայացուցիչ, պատմաբան Զուրաբ Անչաբաձեի որդին։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Թբիլիսիի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո, նա ընդունվել է Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի պատմության, հնագիտության և ազգագրության բարձրագույն ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Ներկայում Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի Պատմության և ազգաբանության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատողներից է։

## Գիտական գործունեություն
1975 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը, իսկ 1990 թվականին՝ դոկտորական թեզը։

Հետազոտության հիմնական ուղղություններն են՝ Վրաստանի և Կովկասի ժողովուրդների պատմությունը հին ժամանակներից մինչ մեր օրերը, պատերազմական պատմության խնդիրները, Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի երկրների մասնավորապես Թուրքիայի հետ պատմա-մշակութային կապերը։

2013 թվականին պրոֆեսոր Անչաբաձեն վարչապետ Բինձինո Իվանիշվիլիի կողմից դիտարկվում էր իբրև նախագահի հավանական թեկնածուներից մեկը գործող կոալիցիա «Վրացական երազանք» կուսակցությունից։

### Ընտրյալ աշխատանքներ
* *Анчабадзе Г. З.* Базовые интересы Абхазии и Грузии : шаги к укреплению доверия // Аспекты грузино-абхазского конфликта. — Вып. 8. — Ирвайн, 2002.
* *Анчабадзе Г. З.* Вайнахи. — Тбилиси, 2001.
* *Анчабадзе Г. З.* Грузино-абхазское государство : историческая традиция и перспективы // Аспекты грузино-абхазского конфликта. — Вып. 5. — Ирвайн, 2001.
* *Анчабадзе Г. З.* Изучение вопросов этнической истории абхазов на фоне грузино-абхазского конфликта // Аспекты грузино-абхазского конфликта. — Вып. 2. — Ирвайн, 2000.
* 
* 
* *Анчабадзе Г. З.* О чём повествует летопись // Абхазский меридиан.
* *Анчабадзе Г. З.* Попытки нейтрализации грузино-абхазского конфликта методами народной дипломатии (На основании личного опыта) // Роль неофициальной дипломатии в миротворческом процессе : Матер. грузино-абхазской конф. — Ирвайн, 1999. — С. 17-37.

### Ընտանիք
Գեորգիի հայրը՝ Զուրաբ Անչաբաձեն, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Աբխազիայի պետական համալսարանի առաջին ռեկտորն է։

Մայրը Թինաթին Խախիշվիլին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Վրացի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Սյու Գարդներ

**Սյու Գարդներ** (, ), կանադացի լրագրող։ 2007 թվականի դեկտեմբերից 2014 թվականի մայիսը Վիքիմեդիա Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն (նրան հաջորդում է ազգությամբ ռուս Լայլա Տրետիկովը)։ Ավելի շուտ Société Radio-Canada կազմակերպության CBC.ca վեբ-կայքում աշխատել է տնօրենի պաշտոնում։

2012 թվականին Սյու Գարդները որպես աշխարհի ամենաազդեցիկ կին Forbes ամսագրում գրավել է 70-րդ հորիզոնականը։ 2013 թվականին նա միացել է Global Voices Online բլոգերների միությանը։ 2015 թվականի մայիսին հետազոտական-կրթական շահույթ չհետապնդող Tor Project կազմակերպությունը հրապարակել է, որ Գարդները աջակցելու է իրենց երկարաժամկետ կազմակերպական ստրատեգիայի զարգացմանը։

## Կենսագրություն
Գարդները ծնվել է Բարբադոսում։ Մեծացել է Կանադայի Օնտարիո նահանգի Port Hope քաղաքում, Կանադայի անգլիկան եկեղեցու նախարարի և դպրոցի տնօրենի դուստրն է։ Լրագրողի կոչում է ստացել Կանադայի Ռեյերսոնի համալսարանում։

## Կարիերա
### Լրագրողի կարիերա
Գարդներն սկսել է իր լրոգրողական կարիերան 1990 թվականից Կանադայի Broadcasting Corporation (CBC) ռադիոյում *As It Happens* ծրագրով և CBC ռադիոյում ավելի քան մեկ տասնամյակ աշխատել է որպես պրոդյուսեր և թղթակից։ Newsworld International-ում աշխատել է կենտրոնանալով փոփ մշակույթի և սոցիալական հարցերի վրա։

2006 թվականին *Կլոդ Գալիփը* փոխարինեց CBC-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնով։

### Վիքիմեդիա Հիմնադրամում
left|thumb|Սյու Գարդները 2013 թվականի փետրվարին:

2007 թվականի մայիսին հեռացել է CBC-ից և սկսել համագործակցությունը Վիքիմեդիա Հիմնադրամի հետ որպես կառավարման գծով խորհրդական։ 2007 թվականի դեկտեմբերից հիմնադրամում սկսել է աշխատել որպես գործադիր տնօրեն։

Երկու տարի անց նա դարձավ հիմնադրամի լիարժեք տնօրեն։

2013 թվականին Ռեյերսոնի համալսարանի կողմից Սյուն ստանում է իր պատվավոր դոկտորի կոչումը։

2014 թվականին հունիսի 1-ից Վիքիմեդիա Հիմնադրամի գործադիր տնօրենի պաշտոնը ստանձնել է Լայլա Տրետիկովը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Sue Gardner's personal blog
* Radio documentary by Gardner about Al Purdy, Canadian poet, for *This Morning Sunday*
* Wikipedia's Librarian to the World *Fast Company* interview

### Հարցազրույցներ
* Video interview with Gardner on CNET News
* Audio (RAM-file) interview with Gardner on radio station Sounds Like Canada, April 8, 2008
* Interview with Gardner on the Wikipedia Weekly community podcast from Wikimania 2008
* Journalism is going to look different  (CanadaEast.com)
* Conversation with Sue Gardner at 2013 Women in Leadership Conference.

Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռայերսոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Արծիվ (գյուղ)

**Արծիվ**, Արձիվ, գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառում՝ Լոր գետի հովտում։ Ըստ հին հարկացուցակի՝ Տաթևի վանքին տալիս էր 6 միավոր հարկ։ Ստեփանոս Օրբելյանի վկայությամբ 839 թվականին Դավիթ եպիսկոպոսը 10000 դրամով գնում է Արծիվ գյուղը և Բերդկաներիզ գյուղերն իրեն ջրթափներով Սյունյաց գահերեց իշխանից, որից հետո այն դարձել է վանքի կալվածք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծղուկ գավառի գյուղեր
Կատեգորիա:Սյունիքի գյուղեր
Կազի Նազրուլ Իսլամ

**Կազի Նազրուլ Իսլամ** (, ), բենգալացի բանաստեղծ, գրող, երաժիշտ և հեղափոխական, որը համարվում է Բանգլադեշի ազգային բանաստեղծը։ Ավելի հայտնի լինելով **Նազրուլ** անունով՝ նա հեղինակել է բազում աշխատանքներ հոգևոր նվիրվածության մասին, որոնցում նա նաև ընդվզել է ֆաշիզմի և ճնշման դեմ։ Նազրուլի ակտիվիզմը քաղաքական և հասարակական գործերում նրան բերեց «Ըմբոստ պոետ» (; *Բիդրոհի կոբի*) մականունը։

Նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման սերը, ազատությունը, մարդասիրությունը և հեղափոխությունն էր։ Իր կյանքի ընթացքում Նազրուլը հեղինակել է բազմաթիվ պատմվածքներ, վեպեր և էսսեներ սակայն առավել հայտնի է դարձել իր բանաստեղծությունների և երգերի շնորհիվ։ Նազրուլը եղել է համարյա 4000 երգերի երաժշտության ստեղծողը, որոնք մինչև օրս էլ հայտնի են թե Հնդկաստանում և թե Բանգլադեշում։

Նա մահացել է 1976 թվականի օգոստոսի 29-ին Բանգլադեշի մայրաքաղաք Դաքքայում։

thumb|left|Կազի Նազրուլի վանքը

## Գրականություն
* Karunamaya Goswami, *Kazi Nazrul Islam:  A Biography*, (Nazrul Institute; Dhaka, 1996)
* Rafiqul Islam, *Kazi Nazrul Islam:  A New Anthology*, (Bangla Academy; Dhaka, 1990)
* Basudha Chakravarty, *Kazi Nazrul Islam*, (National Book Trust; New Delhi, 1968)
* Abdul Hakim, *The Fiery Lyre of Nazrul Islam*, (Bangla Academy; Dhaka, 1974)
* Priti Kumar Mitra, *The Dissent of Nazrul Islam: Poetry and History* (New Delhi, OUP India, 2009).
* Chira Unnata Shir': Editor Manik Mukherjee

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
AOA Cream

**AOA Cream**, հարավկորեական AOA աղջիկների խմբի ենթախումբն է, ձևավորված FNC Entertainment-ի կողմից 2016 թվականին։ Այն կազմված է AOA խմբի երեք անդամներից՝ Յունան, Հեջոնը և Չանմին։ Խումբը տարբերվում է իր առաջնաելույթի սինգլով, որն ունի  *I'm Jelly Baby* անունը։

## Պատմություն
2016 թվականի սկզբին, FNC Entertainment-ը պաշտոնապես հայտարարել է ենթախմբի ստեղծման մասին։ Նույն թվականի փետրվարին, լեյբլը սկսեց ներկայացնել անդամների թիզերները սպասվելիք առաջնաելույթի համար։

Նրանց առաջին ելույթի սինգլը թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 11-ին, "I'm Jelly Baby" անվանումով։ Սինգլը զբաղեցրել է 25- րդ հորիզոնականը կորեական Գաոն չարթում։

Նրանք հաջողության հասան ամսագրերի մի քանի էջերում, որոնցից է՝ Cosmopolitan-ը։

## Ֆիլմագրություն
### Բազմատեսակ հաղորդումներ

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական պարային երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Գրյունվալդի ճակատամարտը (նկար)

**«Գրյունվալդի ճակատամարտը»** (), լեհ նկարիչ Յան Մատեյկոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1878 թվականին։ Կտավում պատկերված է Գրյունվալդի ճակատամարտից տեսարան։ Յուղաներկով կտավի չափերը վիթխարի են և կազմում են 426 × 987 սմ։ «Գրյունվալդի ճակատամարտը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Վարշավայի ազգային թանգարանում (Վարշավա, Լեհաստան)։

## Սյուժե և պատմություն
Նկարի սյուժեի հիմքում ընկած է Գրյունվալդի ճակատամարտը, որը տեղի է ունեցել 1410 թվականին, Գրյունվալդի գյուղի մոտ, հուլիսի 15-ին, երբ Լեհաստանի թագավորության և Լիտվական մեծ իշխանության զորքերը համատեղ ջախջախեցին գերմանական Տևտոնական օրդենին:

Յան Մատեյկոյի «Գրյունվալդի ճակատամարտը» ստեղծագործությունը համաշխարհային հռչակ ստացավ որպես ռոմանտիկ նացիոնալիզմ բնութագրող աշխատանք։ Ռուս նկարիչ Իլյա Ռեպինը այս նկարի մասին արտահայտվել է հետևյալ խոսքերով.

Նկարի կենտրոնական հատվածում պատկերված մարդը, ում հագին առյուծենի է, սվինահարում է Ուկրիխ ֆոն Յունգինգենին. այդ մարդու ձեռքին Սուրբ Գեղարդն է, որը պահպանվում էր Վավելի ամրոցում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Յոզեֆ Գեբելը կարգադրում է վերացնել «Գրյունվալդի ճակատամարտը» և «Պրուսական տուրք» ստեղծագործությունները՝ հայտարարելով, որ 10 միլիոն ռայխսմարկ կվճարի նրան, ով կասի նկարների գտնվելու վայրը։ Իսկ նկարը Լեհաստանի մի քանի հայրենասերների կողմից թաքցվել էր Լյուբլինի մոտակայքում. մի քանի անձինք մահապատժի ենթարկվեցին՝ չասելով նկարի գտնվելու վայրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Understanding Matejko's painting ''The Battle of Grunwald'' 
* Battle of Grunwald Explained  by Culture.pl

Կատեգորիա:1878 նկարներ
Կատեգորիա:Յան Մատեյկոյի նկարներ
Կատեգորիա:Վարշավայի ազգային թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի արվեստ
Դրոմոմանիա

**Դրոմոմանիա** ( «վազք»,  «մոլեգնություն, խելագարություն»), **պորիոմանիա** ( «ճանապարհ»), **վագաբոնդաժ** ( «թափառականություն»), անդադար թափառելու անկառավարելի հակում։ Դրոմոմանիա հասկացության տակ կարելի է հասկանալ տնից փախուստի, թափառելու հակում, որը դիտվում է իբրև հոգեկան հիվանդության տարատեսակ։

Ամենահայտնի դեպքերից մեկը Ժան-Ալբերտ Դադասինն է, ով կարող էր հանկարծակի դուրս գալ տնից և ոտքով ճամփորդել դեպի այնպիսի հեռավոր քաղաքներ, ինչպիսիք են Պրահան, Վիեննան կամ Մոսկվան՝ առանցհիշելու իր ճամփորդությունների մասին։ Որպես բժշկական համալսարանի ուսանող՝ Ֆիլիպ Տիսսին գրել է Դադասի մասին իր դոկտորական աշխատությունում 1887 թվականին։

## Էթիոլոգիա և պաթոգենեզ

Դրոմոմանիայի ձևավորման ընթացքում առանձնանում է ռեակտիվ էտապ՝ առաջինը փախուստը տնից՝ կապված հոգեբանական տրավմայի հետ, իսկ հետագայում այն առավել հաճախակի և կայուն բնույթ է սկսում կրել։ Ցանկացած աննշան և անբարենպաստ իրավիճակում առաջանում է տնից հեռանալու սովորական ռեակցիա։ Հանդիպում է պսիխոպաթիայի, օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումների ժամանակ։

Հետագայում տնից հեռացումները դառնում են անիմաստ, անսպասելի, ստանում են իմպուլսիվ բնորոշում։

## Առաջացման տարիք

Դրոմոմանիան, որը բնորոշ է մանկության և պատանեկության շրջանին, համարվում է ամբողջովին նորմալ հոգեկան զարգացում, բայց հայտնի է դեպքեր, երբ, առաջանալով մանկության ընթացքում, դրոմոմանիան պահպանվում է նաև արդեն չափահաս կանանց և տղամարդկանց մոտ, բացի այդ նրանց չի կանգնեցնում նույնիսկ փոքր երեխաների առկայությունը, որոնց առողջությունը թափառելու ընթացքում վտանգի է ենթարկվում։

## Գրականություն
* Психиатрия: Учебник / Коркина М.В., Лакосина Н.Д., Личко А.Е., Сергеев И.И. - 2-е изд., доп., перераб. - М.: МЕДпресс-информ, 2002

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հոգեախտաբանություն
Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցի

**Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցի** (), հունական ուղղափառ եկեղեցի և տեսարժանություն Հունաստանի Կիկլադյան կղզիների մաս կազմող Միկոնոս կղզու վրա՝ Խորա քաղաքում։

Պահպանվել են եկեղեցու անվան վերաբերյալ պատմական փորագրություններ։

## Պատմություն
Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1425 թվականին և ավարտվել են միայն 17-րդ դարում։ Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել և ընթացել են այն ժամանակահատվածում, երբ Հունաստանի տարածքը գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։

Ի տարբերություն Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ տնող մյուս քրիստոնեադավան երկրների՝ Թուրքիան այլ քաղաքականություն էր որդեգրել Հունաստանի նկատմամբ։ Պանայա Պարապորտյանիի եկեղեցու կառուցումից հետո հույները հավելյալ հարկեր չեն մուծել։

Եկեղեցու գլխավոր առանձնահատկությունն այն է, որ Պանայա Պարապորտյանիի վանքն ամբողջովին սպիտակ է։ Զանգակատունը գտնվում է բաց երկնքի տակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Միկոնոս
Էդուարդ Ավետիսով

**Էդուարդ Սերգեյի Ավետիսով** (), հայ ակնաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1965)։ ՌԽՖՍՀ, Ուզբեկական ԽՍՀ և ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Ավետիսովը ծնվել է 1921 թվականին Ուզբեկստանի Սամարղանդ քաղաքում։ 1950 թվականին ավարտել է Սամարղանդի բժշկական ինստիտուտը։ 
1957 թվականից աշխատել է Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1962 թվականից եղել է Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի երեխաների շլության ախտորոշման և բուժման բաժնի վարիչ, 1966-2001 թվականներին՝ Մոսկվայի Հելմհոլցի անվան աչքի հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1963-1991 թվականներին՝ Ակնաբույժների համամիութենական գիտական ընկերության նախագահ, Եվրոպական ակնաբուժական ընկերակցության փոխնախագահ՝ շլության ուսումնասիրման գծով։

Աշխատանքները վերաբերում են կարճատեսության, շլության, տեսողության օպտիկական շտկման, ոսպնյակի մթագնման վիրահատական բուժման, ախտորոշման նպատակով լազերի օգտագործման, օֆթալմոէրգոնոմիկայի, օֆթալմոկիբեռնետիկայի, ակնաշարժության բուժման, աչքի շարժուն բեկունակության հարցերին։

## Անդամակցություն
* Ակնաբուժության միջազգային ակադեմիայի անդամ
* Չեխոսլովակիայի Յան Պուրկինեի անվան բժշկական ընկերության անդամ
* Կուբայի ակնաբույժների գիտական ընկերության անդամ

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Ավերբախի անվան մրցանակ, 1977 
* ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* Ուզբեկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

## Երկեր
* Вопросы офтальмологии в кибернети­ческом освещении, Москва, 1973 г. 
* Оптическая коррекция зрения, Москва, 1981 г. 
* Близору­кость, Москва, 1986 г. 
* Исбинокулярная амблиопия и ее лечение, Москва, 1968 г. 
* Охрана зре­ния детей, Москва, 1975 г.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ակնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Սամարղանդի պետական բժշկական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Յակ-40-ի ավիավթարը Դոնի Ռոստովում

**Յակ-40-ի ավիավթարը Դոնի Ռոստովում**. ավիավթար, որը խլեց 2 մարդու կյանք։ Տեղի է ունեցել 1977 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Դոնի Ռոստովում։ Ինքնաթիռը պատկանում էր Աերոֆլոտ ընկերությանը։ Թռիչքի ժամանակ բացվել է բեռի մտոցը և խլել 2 մարդու կյանք։

## Ինքնաթիռ
Յակ-40-ը կրում էր 78948 կողային համարը։ Թողարկվել է Սարատովյան ավիացիոն գործարանում։ Առաջին անգամ թողարկվել է 1976 թվականի հունիսի 8-ին և տեղափոխվել Քաղաքացիական ավիացիայի նախարարություն, որն էլ իր հերթին, հունիսի 10-ին ինքնաթիռն ուղարկել է Ռոստովյան ավիաջոկատ։ Մինչև ավիավթարի տեղի ունենալը ինքնաթիռը գրանցել էր 2486 օդային ժամ և 1704 վայրէջք։

## Պատճառներ
Ինչպես հետաքննությունից պարզվեց, 87948 կողային համարով ինքնաթիռը պետք է կատարեր բեռային չվերթ (ուղևորների շատ նստատեղեր հանվել են)։ Երբ բեռային չվերթը կատարվեց, պահեստում աշխատաողները հետ դրեցին ուղևորների նստատեղերը և սխալմամբ բեռի մտոցը ամուր չփակեցին։ Հաջորդ անհաջող թռիչքի 200-300 մետր բարձրության վրա բացվեց բեռի մտոցը և խլեց 2 կյանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով
Ռիբնիկ

**Ռիբնիկ**, քաղաք հարավային Լեհաստանում, Սիլեզիայում։ Քաղաքը գտնվում է Վարշավաից հարավ 340 կմ հեռավորության վրա, Կրակով քաղաքից արևմուտք 120 կմ հեռավորության վրա և 25 կմ հեռավորությամբ դեպի Չեխիայի սահման։ Քաղաքի  բնակչությունը գրեթե 141000 մարդ։
## Բնակչություն
Քաղաքում հիմնական բնակիչների թիվը կազմում է 141 374 մարդ (ընդ որում 0.03% օտարերկրացիներ), բնակչության խտությունը 961 կմ² (ըստ 2003 թվականի մարդահաշվի)։ Ռիբնիկը ըստ բնակչության 25-րդ քաղաքն է Լեհաստանում։ Գործազրկության աստիճանը ցածր է համեմատաբար (4,6 %)։ Անալոգիական աստիճանը երկրում — 8,8 % (2008 թվ. հոկտեմբերին)։ Էթնիկական, Ռիբնիկի բնակչության 88 % — իրենց համարում են Լեհեր, 9 % — Սիլեզներ և 3 %  օտարերկրացիներ։ Ռիբնիկ քաղաքը հանդիսանում է խոշոր ագլոմերացիայի կենտրոն, Ռիբնիկյան ածխային շրջանի (անգլ. Rybnik Coal Region, լեհ. Rybnicki Okręg Węglowy) 700 հազ. բնակչությամբ։ Հեռավորությունը Կատովիցեաից - մոտ 50 կմ, Օստրավաից - մոտ 30 կմ։

## Պատմություն
Քաղաքի անվանումը եկել է «ձուկ» (ryba) լեհական բառից և նշանակում է «լիճ ձկան ամար» («ձկնապահանավ») հին լեհական լեզվով (գնչուական լեզվով «rebniko» մինչև հիմա նշանակում է «ձկնապահանավ»)։ Անվանումը արտացոլում է քաղաքի կարևորությունը էկանոմիկաի, Միջնադարյան դարերում։
Քաղաքի պատմությունը սկիզբ է առնում IX—X դարերում, երբ ժամանակակից քաղաքի տարածքում հայտնվում են երեք սլավոնական բնակեցում, որոնք կազմավորել են մեկ քաղաք։ Գերմանացիների արևելքում տեղաբնակեցման շրջանակներում (Ostsiedlung), Ռիբնիկը ինչպես շատ մյուս լեհական բնակեցումներ, համաձայն Մագդեբուրգյան իրավունքին մինչև 1308 թվ.(ստույգ թվականը հայտնի չէ) ստացավ քաղաքի կարգավիճակ և համապատասխան իրավունք։ Դա, սակայն, չազդեց ազգային պատկանելությանը - Ռիբնիկը շարունակում էր մնալ լեհական թագավորության մասը, այնքան ժամանակ մինչև ամբողջ Սիլեզիան չդարձավ ավատ Բոհեմային թագի 1327 թվականին։ Քաղաքը շարունակում էր աճել և զարգանալ, հետզհետե դառնալով տեղական առևտրի կենտրոն։ 15-րդ դարում հուսականները դատարկեցին քաղաքը, այնուհետև հանդուրժեցին պարտություն վճռական ճակատամարտում։ 1526 թվականից Բոհեմիան, ներառյալ նրանից կախյալ Սիլեզիան, որի կազմի մեջ էր մտնում Ռիբնիկը, դարձավ Հաբսբուրգների տիրության մաս։

## Հայտնի մարդիկ
* Մագդալենա Օգուրեկ - լեհական  քաղաքագետ, հասարակական գործիչ և պատմագետ, հասարակական գիտությունների դոկտոր։ Լեհաստանի նախագահի թեկնածու(2015)։
* Պավել Ստանիկզեկ

## Սպորտ
Եժի Դուդեկ (ծնվ. 1973 թվ. մարտի 23-ին), ֆուտբոլիստ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:1327 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրեցել

մինի|230x230փքս|<font style="background-color: transparent;">Բրեցել</font>
մինի|358x358փքս|<font style="background-color: transparent;">Ամենայն հավանականությամբ բրեցելի առաջին պատկերը</font>
**Բրեցել** (), Լյուքսեմբուրգում,  հարավային Գերմանիայում տարածված ոլորաբլիթ։ Տրամագիծը 10-15 սմ է։

## Նախապատմություն
Ըստ հին լեգենդի, բրեցելը առաջին անգամ ստեղծել է մի հացավաճառ, որին բավարական թագավորը հրամայել էր ստեղծել այնպիսի հաց, որի անցքերից հնարավոր կլիներ տեսնել արևը 3 անգամ։

Բրեցելը 14-րդ դարերի սկզբերից մինչ օրս Գերմանիայում համարվում է հացթուխների խորհրդանիշը։ Այն հաճախ պատկերվում է հաց, կաթնահունց բլիթ և այլ հացաբուլկեղեն արտադրող ընկերությունների ցուցափեղկերին։

Միջնադարում բրեցելի պատրաստումը խիստ կանոնակարգված էր և թույլատրվում էր սահմանափակ թվով մարդկանց։

## Բրեցելի պատրաստումը

Բրեցելի բաղադրության մեջ մտնում  է ցորենի ալյուր, ածիկ, խմորասնկեր և ջուր։ Մինչև թխելը, բրեցելի խմորը մի քանի վայրկյան թաթախում են նատրիումի հիդրօքսիդի մեջ, որի շնորհիվ թխելու ժամանակ այն ձեռք է բերում իրեն բնորոշ դարչնագույն գույնը։ Վերջում վրան ցանում են խոշոր աղ։

## Բրեցելը մշակույթում

File:Flegel - Stilleben mit Römer, Brezel und Madeln.jpg|
File:The Baker, circa 1681, by Job Adriaensz Berckheyde (1630-1693) - IMG 7331.JPG|

Բավարիայում բրեցելը ավանդական խորտիկ է գարեջրի հետ ուտելու, հատկապես ժողովրդական զբոսահանդեսների (գերմ․ Volksfest) ժամանակ, որոնցից է Օկտոբերֆեստը։ Լյուքսեմբուրգի զատկական ավանդույթների մեջ կա մի տոն՝ Բրետցելզոնտեգ (լյուքս․ Bretzelsonndeg, Bratzelsonndeg, թարգմանաբար՝ «Բրեցելյան կիրակի»)։ Մեծ Պահքի չորրորդ կիրակին տղաները աղջիկներին տալիս են քաղցր բրեցելներ, իսկ փոխադարձ համակրանքի դեպքում աղջիկները զատկական կիրակի տղաներին տալիս են շոկոլադե ձվիկներ։ Նահանջ տարիներին հերթականությունը հակառակն է․ աղջիկները տալիս են բրեցելները, տղաները՝ ձվիկներ։ Անգամ ամուսնացած լյուքսեմբուրգցիներն են հետևում այս ավանդույթին։ ԱՄՆ-ում շատ hայտնի դարձավ նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի բրեցելի հետ կապված պատմությունը։

## Բրեցելի տեսակները

File:Gefëllte Bretzel.jpg|Լյուքսեմբուրգյան բրեցել (վրան ցանված է քաղցր նուշ)
File:Riquewihr 036.jpg|Էլզասկյան բրեցել
File:Kampsbrezel.jpg|Շվաբական բրեցել
File:SpBrezel.JPG|Շլայեռական բրեցել (աղով և պանրով)
File:Pretzel.jpg|Ժամանակակից «արդյունաբերական» բրեցել
File:Pretzels-bunch.jpeg| Բրեցելներ, ընդունված որպես խորտիկներ


## Արտաքին հղումներ
* Брецель(ռուսերեն)

Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Գերմանիայի փառատոներ
Արաբիսոս

**Արաբիսոս**, քաղաք Փոքր Հայքում` Կեսարիայի շրջանում (նույնանուն շրջանի կենտրոնը)։ Հռոմեական տիրապետության շրջանում Թեոդոսիոս կայսեր վերափոխումներով մտնում էր Երկրորդ Հայքի մեջ և համարվում նրա նշանավոր քաղաքը։ Բյուզանդական կայսր Հուստինիանոսի `ռեֆորմներով այն մտցվեց Երրորդ Հայքի մեջ։ Հ. Եփեսացու վկայությամբ` Արաբիսոսում է ծնվել Բյուզանդիայի կայսր Մորիկը (552-602 թթ.)։ Իր ծննդավայրը կայսրը վերաշինել է 582 թվականին։ Երկու տարի անց այն կործանվել է 584 թվականի երկրաշարժից, հետո նորից վերականգնվել է կայսեր հրամանով։ Արաբիսոսի ավերակները գտնվում են Մարաշի շրջանում` Յարփուղ գյուղաքաղաքի մոտ, որտեղ պահպանվում են հաստահեղյուս պատերի ու պարիսպների ավերակներ, մարմարյա սյուներ, դամբարաններ` հունարեն արձանագրություններով, ջրամբարներ և այլն։ Գր. Ղափանցյանը Արաբիսոսի և հայասական Արիպսա քաղաքների անունների միջև տեսնում է հնչյունական նմանություն։ Արաբիսոսի մոտ է գտնվում Յոթնանձանց կոչվող քարայր-հյուրանոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեսարիայի շրջանի քաղաքներ
Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը (նկար)

**«Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը»** (), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1670 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 51,7 × 45,2 սմ։ Այսօր «Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում (Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա)։

## Նկարագիր
«Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը» ստեղծագործության մեջ Վերմեերը պատկերել է շքեղ հանդերձանք հագած մի կնոջ, ով կանգնած վիճակում վիրջինալ է նվագում։

Սենյակը, որտեղ տեղի է ունենում նկարի գործողությունը, ըստ էության Դելֆտում է, քանի որ հատակը սպիտակաերկնագույն սալիկներով է, որոնք պատրաստել են հենց այդ քաղաքում։ Պատերին փակցված են նկարներ շրջանակներով։

Ըստ Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի աշխատակիցների, դեռևս անհայտ է մնում, թե պատին ինչ նկարներ և դրանք արդյո՞ք պատկանում են Վերմեերի վրձնին, չնայած, որ կենտրոնական նկարից ձախ գտնվող բնատեսարանը, հնարավոր է, պատկանի Վերմեերին կամ էլ հոլանդացի մեկ այլ նկարիչի՝ Ալլարտ վան Էվերդինգենին։ Երկրորդ նկարում Վերմեերը պատկերել է Հին Հունաստանի դիցաբանության հերոսներից մեկին՝ Էրոսին, ով ձեռքին պահել է քարտեզ և աղեղ. այս նկարի բնօրինակն էլ վերագրում են Ալլարտի եղբորը՝ Ցեզար վան Էվերդինգենին։ Էրոսի հայտնվելը  «Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը» ստեղծագործությունում նշանակում է, որ կամ աղջիկը հավատարիմ է իր սիրեցյալին, կամ էլ, գտնվելով վիրջինալի մոտ, կապված է երաժշտության և սիրո հետ։

Նկարի ստեղծման ժամանակագրությունը հնարավոր է եղել պարզել նկարի հերոսուհու հանդերձանքից, որը բնորոշ է 1670-ական թվականներին։ Կա նաև Վերմեերի կողմից ստեղծված մեկ այլ նկար, որը կոչվում է «Վիրջինալի մոտ նստած աղջիկը», որի չափերը գրեթե հավասար են  «Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը» նկարի չափերին։ Հնարավոր է, որ այդ երկու ստեղծագործությունները ծնվել են որպես զույգ կտավներ։

Այսօր «Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում (Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Vermeer: The Complete Works*. Arthur K. Wheelock. 1998. ISBN 0810927519
* *Vermeer: The Complete Paintings*. Norbert Schneider. 2010. ISBN 3836513773

## Արտաքին հղումներ
* Essential Vermeer website web page on the painting

Կատեգորիա:1670 նկարներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Մասջիդ է Տուբա

**Մասջիդ է Տուբա** կամ **Տուբա մզկիթ** (), մզկիթ Պակիստանի Սինդ նահանգի Կարաչի քաղաքում։ Տեղի բնակիչների կողմից մզկիթը հայտնի է նաև Գոլ Մասջիդ անվանմամբ։

## Պատմություն
Մասջիդ է Տուբան կառուցվել է 1969 թվականին Կարաչի քաղաքում։ Տեղակայված է Korangi Road փողոցից ոչ շատ հեռու։ Մզկիթը, համեմատած աշխարհի մյուս մզկիթների հետ, ունի ամենամեծ գմբեթը (նրա տրամագիծը կազմում է 72 մետր)։ Վերջինս նաև հանդիսանում է Կարաչիի հիմնական տուրիստական գրավչությունը։ Մասջիդ է Տուբան կառուցվել է մաքուր սպիտակ մարմարից։ Գմբեթի տրամագիծը կազմում է 72 մետր (236 ոտնաչափ)։ Մինարեի բարձրությունը հասնում է 70 մետրի։ Մզկիթը, իր աղոթքի դահլիճի ընդարձակությամբ աշխարհի 18-րդ խոշորագույն մզկիթն է, որտեղ կարող են տեղավորվել մինչև 5 000 մարդ։

Ներսից խոսող մարդու ձայնը մի ծայրից լսվել է նույնիսկ մզկիթի մյուս ծայրը։ Մզկիթը նախագծվել է պակիստանցի ճարտարապետ Բաբար Համիդ Չաուհանի և ինժեներ Զահիր Հայդեր Նակվի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Outside View of the mosque
* Another angle 
* Inside view of the mosque

Կատեգորիա:Պակիստանի մզկիթներ
Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Իլդար Դադին

**Իլդար Իլդուսովիչ Դադին** (թաթ. Илдар Илдус улы Дадин, ), ռուսական ընդդիմադիր քաղաքական ակտիվիստ, ՌԴ ՔՕ 212.1 հոդվածով դատապարտված առաջին գործիչը, ինչի պատճառով Amnesty International-ի կողմից ճանաչվել է խղճի կալանավոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թ.: Զբաղվել է բռնցքամարտով։ Ընդունվել է Մոսկվայի Պողպատի և ձուլածոների ինստիտուտ, սակայն չի ավարտել։ Ծառայել է բանակում։ Զինվորական ծառայությունից վերադառնալուց հետո աշխատել է պահպանության ոլորտում (2003-2010 թթ.):

2011 թ. Դումայի ընտրություններից հետո միացել է ընդդիմադիր շարժմանը։ 2011 թ. դեկտեմբերի 10-ին առաջին անգամ մասնակցել է Մոսկվայի Բոլոտնայա հրապարակի հանրահավաքին, բերման է ենթարկվել ոստիկանության կողմից։
 
2016 թ. նոյեմբերին Եվրապառլամենտն ընդունեց Դադինի անհապաղ ազատ արձակումը պահանջող բանաձև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կլոդ Լելուշ

**Կլոդ Լելուշ** (, ), ֆրանսիական կինոռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր, պրոդյուսեր և դերասան։

## Կենսագրություն

Կլոդ Լելուշը ծնվել է Փարիզում։ Նրա հայրը հրեա էր` ծագումով Ալժիրից, իսկ մայրը հուդայականություն էր ընդունել։ Իր հոր կողմից նվիրած կինոխցիկով Կլոդ Լելուշը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմեր և 13 տարեկանում ստացել է Կաննի կինոփառատոնի դեբյուտային մրցույթի մրցանակը։ Լելուշի առաջին պրոֆեսիոնալ աշխատանքը «Արտակարգ քաղաքը» կարճամետրաժ կինոնկարը եղավ։ 1956 թվականին, Խորհրդային Միությունում թաքնված կինոխցիկով նկարահանել է առօրյա կյանքը` «Երբ բարձրանում է վարագույրը» վերնագրով։ Այն գնվել է` ֆրանսիական հեռուստատեսությամբ ցուցադրելու նպատակով։

1961 թվականին նա նկարահանել է իր առաջին լիամետրաժ` «Մարդկային էություն» կինոնկարը, որը սակայն հաջողություն չի ունեցել։ 1966 թվականին նկարահանած «Տղամարդը և կինը» կինոնկարը Կլոդ Լելուշին բերեց միջազգային ճանաչում և արժանացավ Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկյա արմավենու ճյուղ» մրցանակին, ինչպես նաև երկու «Օսկար» մրցանակի` օտար լեզվով լավագույն ֆիլմի և լավագույն սցենարի համար։ Լելուշը հանդես էր եկել որպես սցենարի հեղինակ, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և օպերատոր։ Ֆիլմի գլխավոր դերերը կատարում էին Ժան-Լուի Տրենտինյանը և Անուկ Էմեն, իսկ երաժշտության հեղինակը Ֆրենսիս Լեյն էր։

Հետագա տարիներին Կլոդ Լելուշն աշխատել է որպես անկախ ռեժիսոր, նկարահանելով կոմերցիոն ֆիլմեր` իր սեփական «Les Films 13» կինոընկերության ուժերով։ Հանդիսատեսների շրջանում հաջողության էին հասել հատկապես «Արկածն արկած է» (1972 թ.), «Շնորհավոր Նոր տարի» (1973 թ.), «Կատուներ և մկներ» (1975 թ.), «Երկրորդ հնարավորություն» (1976 թ.) և այլ ֆիլմեր։

Կլոդ Լելուշի «Ճակատագրի սիրելին» (1988 թ.) կինոնկարը ստացել է երկու «Սեզար» մրցանակ` տղամարդու գլխավոր դերի (Ժան-Պոլ Բելմոնդո) և երաժշտության համար (Ֆրենսիս Լեյ)։ 1995 թվականին, Վիկտոր Հյուգոյի վեպի հիման վրա նկարահանված «Թշվառները» կինոնկարը արժանացել է ամերիկյան «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի` որպես օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ։

## Անձնական կյանքը

Կլոդ Լելուշը ամուսնացել է չորս անգամ և բոլոր ամուսնություններն ավարտվել են ամուսնալուծությամբ։ Ունի յոթ երեխա։

## Ֆիլմագրությունը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Գեյ փրայդ

[մինի|ԼԳԲՏ համայնքի խորհրդանիշ [Ծիածանի դրոշ (ԼԳԲՏ)|ծիածանագույն դրոշը]]
**Գեյ փրայդ** (, նաև գեյ շքերթ), ԼԳԲՏ (լեսբի, գեյ, բիսեքսուալ, տրանսգենդեր) համայնքի խաղաղ ակցիա ընդդեմ խտրականության և ԼԳԲՏ մարդկանց նկատմամբ հասարակության բացասական վերաբերմունքի։ Շքերթի նպատակը մարդկանց հավասար իրավունքների հաստատումն է՝ անկախ սեռական կողմնորոշումից ու գենդերային ինքնությունից, նաև, սեփական արժանապատվության, անձնական ազատության ու ԼԳԲՏ համայնքի միասնության տոն։

Փրայդերը սովորաբար անցկացվում են պատմականորեն համայնքի հետ կապված որևէ իրադարձության օրերին։ Օրինակ՝ Մոսկվայի մայիսյան գեյ շքերթը 1993 թվականի նույնասեռականության դեկրիմինալիզացիայի տարեդարձի հետ էր կապված։ Որոշ դեպքերում փրայդերն ուղեկցվում են երթերով, միթինգներով, պարային խնջույքներով ու փառատոներով, ինչպես օրինակ Սիդնեյի Մարդի Գրան, որը երբեմն տևում է մի քանի շաբաթ։

Փրայդի ընդունված սիմվոլներն են ծիածանագույն դրոշը, հունական այբուբենի փոքրատառ լյամբդան (λ), վարդագույն և սև եռանկյունները։ Վերջիններս վերցվել են նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում օգտագործվող «ամոթանքի պիտակներից»։

## Տես նաև
* Հպարտության շքերթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Interpride - an international Pride organization
* Gay Pride Coast To Coast – photos by CBS News

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ պատմությունը ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Հպարտություն
Կատեգորիա:Նույնականացման քաղաքականություն
Մկրտիչ Մուսինյանց

**Մկրտիչ Թադևոսի Մուսինյանց** (), Երևանի քաղաքագլուխ, քաղաքական, հասարակական գործիչ, բարերար, Հայաստանում հողագործության, գինեգործության զարգացման նվիրյալ։

## Կենսագրություն
Մկրտիչ Մուսինյանցը ծնվել է 1868 թվականին Երևանի Կոնդ թաղամասում, հին Երևանի հայտնի և հարգված ընտանիքներից մեկում։ Եղել է ընտանիքի երկրորդ երեխան։ 6 տարեկան հասակում կորցրել է հորը։ Սովորել է թեմական հոգևոր դպրոցում, Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, Ալեքսանդր Մանթաշյանի հովանավորությամբ ուսումը շարունակել է Մոսկվայում, սովորել ֆրանսերեն։ Մոսկվայում գտնվող եղբոր աջակցությամբ մեկնել է Ֆրանսիայի Մոնպելիե քաղաք, սովորել շերամապահություն, այնուհետև վերադարձել է Երևան, ուսումնասիրել Երևանում գինեգործության հեռանկարները, կազմել Երևանում գինեգործության դպրոց ստեղծելու նախագիծ, դիմել պետական մարմիններին աջակցության համար, սակայն մերժում է ստացել։

1892 թվականի հոկտեմբերին Երևանի գինու և կոնյակի գործարանի տեր Ներսես Թաիրովի ու նրա գործընկեր Ալեքսանդր Օգանովի հրավերով Մուսինյանցն աշխատանքի է անցել գործարանում որպես  գինեգործ և կոնյակի մասնագետ,1894 թվականին նշանակվել է գործարանի կառավարիչ։ 1899 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, երբ Ն. Թաիրովն ու Ա. Օգանովը վաճառում են իրենց գործարանը մոսկովյան «Ն. Շուստով և որդիներ» ֆիրմային, Մուսինյանցը շարունակում է պաշտոնավարել և նրա նախաձեռնությամբ բերվում են ֆրանսիական ագրեգատներ, ավելանում է աշխատողների թիվը։ Գործարանը կառավարել  է 21 տարի։ Միաժամանակ զբաղվել է ինքնակրթությամբ, ուսումնասիրել է ապրանքագիտություն, հողագործություն, հաշվապահություն, օրենսդրություն, քաղաքագիտություն։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կոնյակի արտադրության մեջ կարողացել է պահպանել օգտագործվող սպիրտի պաշարները, որոնք Հայաստանի առաջին Հանրապետությանը  մեծ քանակությամբ արտարժույթ են բերել։

Մուսինյանցը եղել է քաղաքային դումայի անդամ, Հայոց բարեգործական ընկերության Երևանի մասնաճյուղի անդամ, Գաղթականական եղբայրության օգնության հիմնադրամի փոխնախագահ, Երևանի նահանգի պարենավորման կոմիտեի նախագահ։

1919 թվականին ընտրվել է Երևանի քաղաքագլուխ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել  մինչև 1920 թվականի նոյեմբեր (09.01.1919-27.11.1920):  

## Տես նաև
* Հին Երևան
* Երևանի նահանգ

## Գրականություն
* Саркисян А.Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Ер.,1988, с.7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի քաղաքագլուխներ
Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բարերարներ
Լեկտորիում

**Լեկտորիում**, ռուսական ոչ կոմերցիոն նախագիծ, որը զբաղվում է դասախոսությունների, հանդիպումների, տոնակատարությունների կազմակերպմամբ և անցկացմամբ։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Դոնի Ռոստովում։

## Գործունեություն
Լեկտորիումը կազմակերպում է ամենշաբաթյա ժամանցային-ուսուցողական միջոցառումներ Դոնի Ռոստովում։ Նաև կազմակերպվում է «Լեկտորիումի պիկնիկ» միջոցառումը, ինչպես նաև դասախոսություններ և սեմինարներ երիտասարդ գիտնականների և հայտնի ռոստովցիների հետ միասին։

2009 թվականին Լեկտորիումը դարձել է «Դոնի Ռոստովի ճարտարապետության օրեր» ծրագրի կազմակերպիչներից մեկը։

Լեկտորիումը մասնակցել է 2010 թվականի Վիքի կոնֆերանսի կազմակերպմանը։

2010 թվականին Լեկտորիումի կամավորները Յուլիա Բորոդովայի և Մարտին Էդենի հետ միասին անցկացրել են դասախոսություն և ֆիլմի ցուցադրություն։

2011 թվականի սեպտեմբերի 17-18-ին Ռոստովյան բուսաբանական այգում անցկացվել է «Բուսաբաններ» երկօրյա փառատոնը։ Փառատոնին մասնակցել է շուրջ 500 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով
Բոդի-հորոր

**Բոդի-հորոր** (, բառացի նշանակում է «մարմնային սարսափ», «մարմնային հորոր»), հայտնի է նաև ինչպես ՝**օրգանիկ-հորոր** (*organic horror*) և **բիոհորոր** (*biological horror*) — Սարսափ ֆիլմերի և գրականության մեջ օգտագործվող ենթաժանր, որին բնորոշ է հատուկ ուշադրությունը մարդակին մարմնին և դրանց տրանսֆորմացիան։ Այս ժանրում հաճախ կարելի է նկատել տարբեր Հիվանդություններ, Մակաբուծություն, Մուտացիաներ, Խեղում, կերպարանափոխություններ և մարդկային մարմնի վրա կատարվող փորձարկումներ, որի հետևանքով կարող է ստեղծվել Ֆրանկենշտեյնի հրեշի նման մի էակ։ Բոդի-հորորի այլ տարբերակներ կարող են ներառել մարմնի անբնական շարժումներ կամ օրգանների և վերջույթների անատոմիական սխալ դասավորություն։ Դեյվիդ Քրոենբերգը, Ֆրենք Հենենլոթթերը, Բրայան Յուզնան, Ստյուարտ Գորդոնը, Լլոյդ Քաուֆմանը և Քլայվ Բարքեր այս ժանրի նշանավոր ռեժիսորներն են։

## Նշանավոր ֆիլմեր

## Նշանավոր գրաֆիկական վեպեր

## Օգտագործումը տեսախաղերում
Վերջին տարիների ընթացքում մարդկանց վրա փորձարկումները, բժշկական հետազոտությունները և վարակները մեծ դեր են խաղացել տեսախաղերում, որոնց սյուժեները գլխավորապես ոգեշնչված են բոդի-հորորից։

## Օգտագործումը սեղանի խաղերում

## Տեսեք նաև
* Հոգեբանական սարսափ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր
Astro (խումբ)

**ASTRO** (կոր՝ 아스트로), հարավկորեական բոյ բենդ, որի կազմի մեջ մտնում են վեց կատարողներ։ Հետևելով իրենց մեծ կոլեգաներին՝ 5urprise-ին, կոլեկտիվը ներկայացվել է հանդիսատեսին վեբ դրամայի միջոցով՝ "To Be Continued" ("Շարունակելի")։ "ASTRO"  անվանումը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է՝ "աստղ", այդ կերպ, տղաները խոստանում են "փայլել" իրենց երկրպագուների համար, ովքեր կնվիրեն նրանց շատ սեր։

## Խմբի անդամներ

## Խմբի գործունեություն
### Մինչդեբյուտային գործունեություն
Մինչ ASTRO- ի ստեղծումը, եղել է i-Teen ծրագիրը։ Այնտեղ մասնակցել են ASTRO խմբի ապագա անդամները և մի քանի այլ վերապատրաստվողներ։ Նաև նրանք մասնակցել են "Meet You" ծրագրին, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ ցուցադրել են երկու նոր ելույթներ։

### 2015-2016 թվականներ․ Առաջնաելույթ
Որպեսզի դիտողներին ծանոթացնեն ապագա երիտասարդ խմբի հետ, տղաները նկարահանվել են "Դարձիր իմ աստղը" դորամայում։ Հեռուստադիտողներին ներկայացրել են վեց երիտասարդ, դեռ շատ պատանի տղաների հետ, ովքեր շուտով պետք է առաջին անգամ ելույթ ունենային։ Դորամայում տղաները կատարել են երգեր իրենց առաջին ալբոմից՝ "Cat's Eye" և "First love"։ 2016 թվականի փետրվարի 23- ին խումբը թողարկում է իր առաջին "Spring Up" մինի ալբոմը, որի մեջ ներառվել են նաև դորամայում կատարած երգերը։

2016 թվականի հունիսի 30-ին տեղի է ունեցել ASTRO-ի վերադարձտ ամառային "Summer Vibes" մինի ալբոմով։

2016 թվականի նոյեմբերի 7-ին ASTRO-ն թողարկել է աշնանային "Autumn Story" մինի ալբոմը։

## Երկրպագուների անուն
Երկրպագուների խմբի անունը տղաները ընտրել են 2016 թվականի փետրվարի 23-ին իրենց առաջին ելույթի ժամանակ։ Արոհա (AROHA) վերծանում է, թե ինչպես են տղաները սիրում իրենց երկրպագուներին (**А**st**RO** **H**eart**A**ll fans)։

## Համերգներ
* ASTRO 1st Concert "Snowflake" (2015 )
* ASTRO Mini Live "Thankx Aroha" (2016)
* MBC SHOW CHAMPION in Manila (2016)
* Kcon LA (2016)
* 1ST SEASON SHOWCASE (Տոկիո, Ջակարտա, Բանգկոկ, Շանհայ) (2016-2017)

## Սկավառակագրություն
### Ընդլայնված խաղեր

### Սինգլներ

## Ֆիլմագրություն
### Դորամաներ

### Ֆիլմեր

### Ռեալիթի հաղորդումներ

### Բազմատեսակ հաղորդումներ

### Ելույթներ երաժշտական տեսահոլովակներում

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Gaon Chart K-Pop Awards

### Korean Culture Entertainment Awards

### Golden Disk Awards

### Seoul Music Awards

### 8th Philippine K-Pop Awards

### Melon Music Awards

### Mnet Asian Music Awards

### Asia Artist Awards

### SBS Power FM Cultwo Show Awards

### Simply K-Pop Awards

### MBC Entertainment Awards

### International K-Music Awards

### Dahsyat Awards

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական պարային երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր