open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պիեռ Ժյուլ Բարոշ

**Պիեռ Ժյուլ Բարոշ** (, ), ֆրանսիացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է խանութի սեփականատիրոջ ընտանիքում։ Նա ուսումնասիրել է իրավունք՝ 1820 թվականին ստանալով բակալավրի աստիճան և 1823 թվականին սկսելով փաստաբանական պրակտիկա, եղել է Փարիզի ամենահայտնի փաստաբաններից մեկը, որը մասնակցել է բազմաթիվ աղմկահարույց դատավարությունների։ 1846 թվականին նա ընտրվել է Փարիզի փաստաբանների խորհրդի նախագահ, 1847 թվականին Ռոշֆորի շրջանից ընտրված պատգամավոր, Նա Ադիլոն Բարոյի հետ միասին կանգնել է ընդդիմության շարքերում և գործուն մասնակցություն է ունեցել շարժմանը՝ հօգուտ բարեփոխումների։ 1848 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո եղել է Ազգային ժողովում Շարանտի դեպարտամենտի ներկայացուցիչը։

Նա նշանակվել է Փարիզի Վերաքննիչ դատարանում գլխավոր դատախազ, մինչ այդ՝ 1849 թվականի մարտ և ապրիլ ամիսներին զբաղեցնում էր Բուրժեի Գերագույն դատարանի գլխավոր դատախազի պաշտոնը, իսկ նույն թվականի մայիսի 30-ին ձայների մեծամասնությամբ ընտրվել է Օրենսդիր ժողովի փոխնախագահ։ Սոցիալիստների համար բարենպաստ արդյունքներ տված 1850 թվականի ընտրություններով կառավարությանը ներշնչված վախը նպաստել է նրան ներքին գործերի նախարար նշանակելուն։ Այդ կոչումում Բարոշը, ըստ գնահատականների, իրեն դրսևորել է ռեակցիայի հնազանդ գործիք՝ նա ստիպել է փակել ակումբները, հանել ժողովրդական հավաքները, փոխել մամուլի մասին օրենքները և սահմանափակել ձայների համընդհանուր ներկայացման իրավունքը։ 1851 թվականի ապրիլի 10-ին նա նույնպես ստանձնել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը, բայց երբ նախագահ Լուի Նապոլեոն Բոնապարտը իր նախարարներից պահանջել է պալատ մտցնել մայիսի 31-ին նոր ընտրական օրենքը չեղյալ հայտարարելու մասին օրինագիծ, Բարոշը 1851 թվականի հոկտեմբերի 14-ին հրաժարական է տվել։

1851 թվականի դեկտեմբերի 2-ի հեղաշրջումից հետո, որը հանգեցրել է Երկրորդ կայսրության կազմավորմանը, վերադարձել է քաղաքականություն՝ դառնալով Խորհրդատվական կոմիտեի նախագահի տեղակալ և փոխնախագահ, ապա՝ Պետական խորհրդի նախագահ։ 1855 թվականին ստացել է Պատվո լեգեոնի շքանշան։ 1860 թվականի հունվարին ժամանակավորապես կատարել է արտաքին գործերի նախարարի պարտականությունները, նույն թվականի նոյեմբերին դարձել է առանց պորտֆելի նախարար, 1863 թվականին ստացել է արդարադատության նախարարի, դավանանքի նախարարի պաշտոնը, իսկ 1864 թվականի հոկտեմբերի 20-ին նշանակվել է սենատոր։ Սենատում, ինչպես և օրենսդիր մարմնում, Բարոշը իր հռետորական տաղանդի ողջ ուժով պաշտպանում էր Նապոլեոն III-ի բացարձակ քաղաքականությունը, սակայն 1869 թվականի հուլիսի 17-ին, երբ կայսրը սահմանադրական ոգով բարեփոխումներ էր խոստացել և դրանք իրականացնելու համար ձևավորել էր Օլիվյե նախարարությունը (Էմիլ Օլիվյե), Բարոշը պետք է հրաժարվեր իր պորտֆելից։

Երկրորդ կայսրության անկման ժամանակ Բարոշը, լինելով սենատոր (մինչև 1870 թվականի սեպտեմբերի 4-ը) և գաղտնի խորհրդի անդամ, փախել է Ջերսի կղզի, որտեղ էլ մահացել է։

Էռնեստ Բարոշի հայրը (1829-1870), քաղաքական գործիչ և գրող էր։

## Գրականություն
* 

## Մատենագրություն
* Jean Maurain, Baroche, ministre de Napoléon III, 1936.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Էբիգեյլ Ջոնսոն

**Էբիգեյլ Ջոնսոն** (, ), ամերիկացի գործարար, դոլարային միլիարդատեր, Ամերիկյան Fidelity Investments ընկերության և նրա դուստր ընկերության նախագահ, Forbes-ի վարկածով աշխարհի ամենահարուստ և ազդեցիկ կանանցից մեկը։

## Կենսագրություն
1984 թվականին Ջոնսոնն ավարտել է Hobart and William Smith Colleges-ը՝ ստանալով արվեստի պատմության բակալավրի աստիճան։ Սակայն երկու տարի անց ընդունվել է Հարվարդի բիզնես դպրոց, որի ավարտից հետո Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճանով միացել է Fidelity-ին, որը 1946 թվականին հիմնադրել է նրա պապը՝ Էդվարդ Ջոնսոնը և որն այդ պահին ղեկավարում էր նրա հայրը։ Սկզբում Էբիգեյլը աշխատել է ընկերությունում որպես վերլուծաբան և ներդրումային մենեջեր։ 1997 թվականին Էբբին ստացել է բարձրացում և այդ ժամանակվանից տարբեր ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել գլխավոր և դուստր ընկերություններում, իսկ 2012 թվականի օգոստոսին դարձել է Fidelity Investments-ի նախագահ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին նա զբաղեցրել է իր հոր՝ ընկերության գլխավոր տնօրենի տեղը, իսկ 2016 թվականին դարձել է դուստր ընկերության նախագահ և լիակատար վերահսկողություն է ստացել Fidelity-ի նկատմամբ՝ 45 000 աշխատակիցներով ամբողջ աշխարհում։

2013 թվականի մարտի տվյալներով Ջոնսոնների ընտանիքին պատկանում էր ընկերության բաժնետոմսերի 49%-ը։ Ընդ որում, Էբիգեյլին պատկանում էր բաժնետոմսերի 24,5%-ը, մինչդեռ նրա եղբորը և քրոջը պատկանում է ընդամենը 5 %։ «Ֆորբսի» տվյալներով՝ Էբիգեյլ Ջոնսոնի կարողությունը կազմում է մոտ 16,5 մլրդ դոլար։

Նա հանդիսանում է կապիտալի շուկաների կարգավորման կոմիտեի և արժեթղթերի ինդուստրիայի ասոցիացիայի անդամ, ինչպես նաև նա առաջին և միակ կինն է, ով աշխատում է Financial Services Forum-ում։

2016 թվականին «Ֆորբսը» նրան 16-րդ տեղում է դասել աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանց շարքում։ 2015 թվականին նա զբաղեցրել է 19-րդ տեղն այդ ցուցակում, իսկ 2014-ին՝ 34-րդ տեղը։

1988 թվականին ամուսնացել է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Յուդիտ Էսսեր Միտտագ

**Յուդիտ Էսսեր Միտտագ** (, ), գերմանացի բժիշկ- գինեկոլոգ։ Պատմության մեջ մտել է որպես o.b ներդիրների գյուտարար և կանացի հիգիենայի մասին գիտական գաղափարները հանրամատչելի դարձնող։

## Գործունեություն
1940- 1945 թվականներին Յուդիտ Էսսեր Միտտագը բժշկություն է սովորել Քյոլնի և Բոննի համալսարաններում, ապա աշխատել է Վուպերտալի կլինիկայում։

1947 թվականին Յուդիտը խորհրդակցել է ձեռնարկատերեր Կարլ Հանի և Հայնց Միտտագի հետ՝ *o.b.* ներդիրներ ստեցծելու նպատակով։ Ավելի ուշ ամուսնացել է Հայնց Միտտագի հետ։

1951 թվականին նա ստացել է գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության բնագավառներում բժիշկ մասնագետի (Fachärztin) դիպլոմ։

1956 թվականին բժշկուհին եղել է «Կանանց առողջության բարելավման գերմանական ընկերության» (*Ärztliche Gesellschaft zur Gesundheitsförderung*)  քարտուղար։

1978 թվականին Յուդիտ Էսսեր Միտտագը «Գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության գերմանական ընկերության» (*Deutsche Gesellschaft für Gynäkologie und Geburtshilfe*) կազմում հիմնադրել է «Դեռահասության գինեկոլոգիայի ասոցիացիա։»

2009 թվականին գինեկոլոգիական թեմաներով դեռահասների կրթության բնագավառում իր ծառայության և վաստակի համար բժշկուհին արժանացել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա երկրի պարգևների։

Գերմանիայում «Դեռահասության գինեկոլոգիայի ասոցիացիան» սահմանել է անվանական մրցանակ՝ ի պատիվ գիտնականի, € 4,000 և € 2,500  անվանակարգերում՝ դեռահասության գինեկոլոգիայի թեմայով հրատարակված լավագույն հոդվածի համար։

## Գիտական աշխատանքներ
* *Pädiatrische Gynäkologie* (Mitverfasserin), Springer, Berlin u.a. 1987 ISBN 3-540-17805-8 / ISBN 0-387-17805-8
* *Der Liebe auf der Spur. Das Buch zur achtteiligen Spielfilmserie über Liebe und Sexualität* (Mitverfasserin), Albanus, Düsseldorf 1989 ISBN 3-9802057-0-3
* *Jugendsexualität heute. Tabus — Konflikte — Lösungen*, Beltz und Quadriga, Weinheim und Berlin 1994 ISBN 3-88679-236-6
* *Frauen in Gesundheit und Krankheit. Die neue frauenheilkundliche Perspektive*, Trafo, Berlin 1996 ISBN 3-930412-96-9
* *Kinder- und Jugendgynäkologie. Atlas und Leitfaden für die Praxis* (Hrsg. mit Alfred S. Wolf), Schattauer, Stuttgart 1996 ISBN 3-7945-1558-7

## Անձնական կյանք
1957 թվականին ԱՄՆ-ում՝ Փալմ Սփրինգսում, ծնվել է Յուդիտ Էսսեր Միտտագի որդին՝ Քրիստիանը։

1975 թվականին Յուդիտ Էսսեր Միտտագը ամուսնու հետ Մեծ Կայման կղզում ձեռք է բերել մի ագարակ՝ ծովային կանաչ կրիաներ բազմացնելու համար, որը ամուսինները 1983 թվականին վաճառել են Կայմանյան կղզիների կառավարությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Գերմանացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Կին գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Մարիա Կարմելա Լանցետտա

**Մարիա Կարմելա Լանցետտա** (, ), Ռենցիի կառավարության շրջանների և ինքնավարության հարցերով նախարար (2014-2015)։

## Կենսագրություն
Կալաբրիա մարզում Ռեջիո Կալաբրիա գավառում գտնվող Մոնաստերաչե քաղաքում եղել է դեղատան սեփանակատեր, 2006 թվականին դարձել է քաղաքապետ և իրեն դրսևորել է նդրանգետայի դեմ անզիջում մարտիկ։ 2013 թվականի հուլիսին հրաժարական է տվել այն բանից հետո, երբ նրա դեղատունը այրել են, իսկ մեքենան ծակծկել են որսորդական հրացանով։ Սակայն իր հրաժարականի որոշումը բացատրել է ոչ թե վախով, այլ քաղաքականության հիասթափությամբ, «քանի որ այն ստիպում է մտածել ռազմավարության մասին, այլ ոչ թե մարդկանց խնդիրների մասին»։ Դառնալով դեմոկրատական կուսակցության հայտնի քաղաքական գործիչ Պիպպո Չիվատիի հետևորդը՝ հրավիրվել է Ռենցիի կառավարություն և զբաղեցրել նախարարի պաշտոնը առանց տարածաշրջանների և ինքնավարության գործերի պորտֆելի։

2015 թվականի հունվարի 26-ին հրաժարական է տվել նախարարական պաշտոնից՝ ընդունելով Կալաբրիայի նահանգապետ Մարիո Օլիվերիո՝ տարածաշրջանի կառավարությունում աշխատելու առաջարկը (Հանրապետության նախագահի հրաժարականն ընդունելու մասին հրամանագիրը ստորագրվել է 2015 թվականի հունվարի 30-ին)։ Այնուամենայնիվ, տարածաշրջանային կառավարությունում ասեսորի պաշտոնից նա, ի վերջո, հրաժարվել է, քանի որ նոր ասեսորների ցուցակում կար ոմն Նինո դե Գաետանո, որի նկատմամբ նախկինում հետաքննություն էր իրականացրել «Ros»-ի կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի կարաբիներների կորպուսի ստորաբաժանումը՝ «ձայն վաճառելու» կասկածանքով, և վերադարձել է իր Մոնաստերաչեում գտնվող դեղատունը։

Քննադատները հիշեցնում են, որ իր քաղաքական կենսագրության մեջ Լանցետտան ընտրողների աջակցությունն է ստացել միայն 5000-ից պակաս բնակչություն ունեցող Մոնաստերաչե փոքրիկ քաղաքում։ Ընդ որում, 2006 թվականին նրա օգտին քվեարկել է քաղաքացիների 62 տոկոսը, իսկ 2011 թվականին նրան վստահվել է համերկրացիների միայն 35 տոկոսը, և նա ամենամոտ մրցակցին շրջանցել է միայն 51 ձայնով։ Մոնաստերաչեի բնակիչները Լանցետտայի նկատմամբ հավակնություններ են ունեցել որպես քաղաքապետ, սակայն 2012 թվականի մարտի 28-ի լույս 29-ի գիշերը՝ նրա մեքենայի կրակահերթից հետո, նրան տրամադրվել է պահակախումբ, իսկ ազգային մակարդակի այնպիսի քաղաքական գործիչներ, ինչպիսիք են Պիեռ Լուիջի Բերսանին, Ռոզի Բինդին, Էլզա Ֆորներոն և Սուզաննա Կամուսոն, նրան ցուցաբերել են անձնական աջակցություն։

## Ընտանիք
Ամուսնացել է ինժեներ, էլեկտրոնիկայի մասնագետ, դասախոս, Սինեմատեկի Կալաբրիայի ռեժիսոր-տնօրեն Ջովանի Սկարֆոյի հետ։ Ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բոլոնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Լաուրա Ռավետտո

**Լաուրա Ռավետտո** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Իտալիայի Պատգամավորների պալատի պատգամավոր «Առա՛ջ, Իտալիա՛» կուսակցությունից,  2010-2011 թվականներին՝ Իտալիայի Նախարարների խորհրդի աշխատակազմի քարտուղար՝ Սիլվիո Բեռլուսկոնիի կառավարության հետ կապերի գծով։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Միլանի Սուրբ սիրտ կաթոլիկ համալսարանի «իրավագիտություն» ֆակուլտետը։ Նախքան քաղաքականություն մտնելը աշխատել է «Schering Plough» անդրազգային դեղագործական կորպորացիայի իտալական մասնաճյուղի իրավական հարցերի բաժնի տնօրեն։ 2006 թվականի մարտի 28-ին խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Իտալիայի Պատգամավորների պալատի Լոմբարդիայի 4-րդ ընտրատարածքից Լաուրա Ռավետտոն ընտրվել է «Առա՛ջ, Իտալիա՛» կուսակցության ցուցակով, ընդգրկվել է «Առա՛ջ, Իտալիա՛» խորհրդարանական խմբակցությունում և 5–րդ հանձնաժողովում։ 2008 թվականի ապրիլի 29-ին վերընտրվել է «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցությունից, նույն թվականին Կենտրոնական Եվրոպայի նախաձեռնությունում գլխավորել է Իտալիայի խորհրդարանական պատվիրակությունը։

2009 թվականի մարտի 27-ից 29-ը Հռոմում կայացած «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության հիմնադիր համագումարում Ռավետտոն նշանակվել է հասարակայնության հետ կապերի և կուսակցական գաղափարախոսության քարոզչության պատասխանատու։ 2009 թվականի ապրիլի 23-ին Հռոմում Պատգամավորների պալատի խոսնակ Ջանֆրանկո Ֆինին Ռավետտոյին Ռումինիայի հետ հարաբերությունների զարգացման խմբի ղեկավար է նշանակել Ռումինիայի խորհրդարանի պատգամավոր Ալմա Անաստասեի այցի կապակցությամբ։ Նույն թվականին նա «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցությունից մասնակցել է  Իտալիայի հյուսիսարևմտյան շրջանի Եվրախորհրդարանի ընտրություններին։ Նա հավաքել է 7715 ձայն և չի անցել Եվրախորհրդարան։

2010 թվականի մարտի 1-ին Ռավետտոն նշանակվել է Սիլվիո Բեռլուսկոնիի չորրորդ կառավարության խորհրդարանի հետ կապերի բաժնի քարտուղար։ Պաշտոնավարման ժամկետն ավարտվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ին։

2013 թվականի մարտի 5-ին Ռավետտոն վերընտրվել է նույն «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության Լոմբարդիա շրջանի հերթական ընտրություններում։ 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ից ընդգրկվել է «Առա՛ջ, Իտալիա՛» կուսակցությունում, որը ձևավորվել է «Ազատության ժողովրդի» փլուզումից հետո։  Խորհրդարանում զբաղեցնում են հետևյալ պաշտոնները՝
* 2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ից՝ Շենգենյան համաձայնագրի իրականացման վերահսկողության, Եվրոպոլի գործունեության դիտարկման, ներգաղթի կառավարման և վերահսկողության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ,
* 2013 թվականի մայիսի 7-ից՝ 1-ին հանձնաժողովի անդամ, 
* 2015 թվականի մարտի 20-ից՝ քաղաքացիների ընդունելության, նույնականացման և արտաքսման համակարգի, միգրանտների պահման պայմանների և հանրային ռեսուրսների օգտագործման հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ։

Ամուսնացել է Դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր Դարիո Ջինեֆրայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնագիր Իտալիայի Պատգամավորների պալատի կայքում 

Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Ալեսանդրա Լոկատելլի

**Ալեսանդրա Լոկատելլի** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Հյուսիսի լիգայի անդամ։ Ընտանիքի հարցերով և հաշմանդամություն ունեցող անձանց առանց պորտֆելի նախարար (2019)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Միլանի Բիկոկկայի համալսարանը, որտեղ ուսումնասիրել է սոցիոլոգիա։

1996-2017 թվականներին Կոմոյում ղեկավարել է «Anffas» ոչ առևտրային կազմակերպության հաստատությունների համակարգը, որը զբաղվում է հոգեկան հիվանդների խնամքով։ Բացի այդ, ղեկավարել է սոցիալական ոչ առևտրային կոոպերատիվ «Controvento» կազմակերպությունը, որը օգնություն է ցուցաբերում տարեցներին և հաշմանդամություն ունեցող անձանց ինչպես տանը, այնպես էլ բուժհաստատություններում։ 2012 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Կոմոյի «Bonoli» հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի անդամ, եղել է կամավոր Իտալիայում և արտասահմանում, այդ թվում՝ Նիգերիայում և Կոնգոյում։

1993 թվականին մտել է Հյուսիսի լիգա, անդամակցել է կուսակցության երիտասարդական կազմակերպությանը, նրա գաղափարակիցների թվում էր Ջանֆրանկո Միլիոն։ 2016 թվականին ընդգրկվել է Հյուսիսի լիգայի քարտուղարություն, 2017 թվականին դարձել է քաղաքային վարչակազմի սոցիալական հարցերով ասեսոր և Կոմոյի փոխքաղաքապետ։

2018 թվականին ընտրվել է Իտալիայի պատգամավորների պալատ, 2018 թվականի հունիսի 21-ից եղել է 12-րդ հանձնաժողովում (սոցիալական հարցերով)։

2019 թվականի հուլիսի 10-ին նշանակվել է նախարար՝ Կոնտեի կառավարությունում առանց ընտանիքի և հաշմանդամություն ունեցող անձանց պորտֆելի։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ջուզեպպե Կոնտեն ձևավորել է իր երկրորդ կառավարությունը, որտեղ հավասար հնարավորությունների և ընտանիքի հարցերով նախարար է դարձել Էլենա Բոնետին, իսկ Լոկատելլին ոչ մի նշանակում չի ստացել, և սեպտեմբերի 5-ին նոր առանձնասենյակ է երդում բերել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Շնչառական շարժում

thumb|right|280px|Ալիգատորի շնչառական գործընթացի ռենտգեն տարբերակ

Շնչառությունը գործընթացների համալիր է, որն ապահովում է օրգանիզմի կողմից թթվածնի յուրացումը, նրա օգտագործումը օրգանական նյութերի օքսիդացման համար և նյութափոխանակության արգասիք ածխաթթու գազի հեռացումը։ Բջիջներին թթվածնի մատակարարումը և նրանցից ածխաթթու գազի հեռացումն իրականացնում է արյունը։ Գազափոխանակությունն արյան և մթնոլորտային օդի միջև իրականացնում են շնչառության օրգանները։ Շնչառությունը կարևորագույն կենսական գործընթաց է, որի դադարը կործանարար է օրգանիզմի համար։

## Գործընթաց
Շնչառության գործընթացը ներառում է փուլեր՝
* ներշնչում (մթնոլորտային օդը շնչուղիներով թափանցում է թոքաբշտիկների մեջ),
* գազափոխանակություն թոքերում (թոքաբշտերի օդի և արյան մազանոթների միջև),
* գազափոխանակություն արյան մեջ (արյան հոսքով թթվածնի փոխադրում բոլոր ծայրամասային օրգաններին, այդ թվում նաև թոքերին, և սրտանոթային համակարգի կողմից կատաբոլիկ գործընթացների ժամանակ առաջացած ածխաթթու գազի հեռացում),
* գազափոխանակություն զարկերակային արյան և հյուսվածքների միջև,
* բջջային  շնչառություն, կենդանի օրգանիզմների բջիջներում տեղի ունեցող կենսաքիմիական գործընթացների համալիր, որի ընթացքում լիպիդների և ամինաթթուների օքսիդացումը մինչև ածխաթթու գազ և ջուր, դիտվում է էներգիայի անջատումով, որն անհրաժեշտ է  ադենոզինի տրիֆոսֆաստի (ԱՏՖ) կենսասինթեզի համար և համարվում է բջջում էներգիայի ունիվերսալ աղբյուր։

## Կարգավորում
Շնչառությունը կարգավորվում է երկարավուն ուղեղում գտնվող շնչառական կենտրոնի և նյարդային համակարգի տարբեր բաժիններում գտնվող նեյրոնների միջոցով։ Հումորալ կարգավորումն իրականանում է, երբ արյան մեջ փոխվում է CO2 և O2 գազերի խտությունը։ Թոքերի արյան անոթների պատերի քիմընկալիչների շնորհիվ շնչառության կենտրոն հասած գրգիռները փոխում են շնչառության խորությունը կամ հաճախությունը, և արյան մեջ ապահովվում է գազերի նորմալ բաղադրությունը։ Արյան մեջ CO2-ի խտության մեծացման դեպքում շնչառությունը դառնում է ավելի խորը, իսկ O2-ի խտության նվազումից այն հաճախանում է։

## Գրականություն
* Nilsson, Goran E. Respiratory Physiology of Vertebrates (неопр.). — Cambridge: Cambridge University Press, 2010. — ISBN 978-0-521-70302-4.  (англ.)
* Randall, David. Eckert Animal Physiology (неопр.). — New York: W.H. Freeman and CO, 2002. — ISBN 0-7167-3863-5., human biology 146149  (англ.)
* C.Michael Hogan. 2011. Respiration. Encyclopedia of Earth. Eds. Mark McGinley and C.J.Cleveland. National Council for Science and the Environment. Washington DC  (англ.)
* Вентиляция легких

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Մարդ
Կատեգորիա:Շնչառություն
Ռոբերտա Լոմբարդի

**Ռոբերտա Լոմբարդի** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Իտալիայի պատգամավորների պալատի պատգամավոր, «Հինգ աստղերի շարժում» խմբակցության առաջին նախագահ։

## Կենսագրություն
### Անձնական կյանք
Ծնվել է Օրբետելլոյում, այնուհետև տեղափոխվել է Հռոմ։ Իրավաբանական կրթություն է ստացել Հռոմի Լա Սապիենցա համալսարանում՝ «Միջազգային առևտրային իրավունք» մասնագիտությամբ և «LUISS» Միջազգային ազատ համալսարանում՝ «մենեջմենթ» մասնագիտությամբ։

Ռոբերտան 19 տարեկանից զբաղվել է քաղաքացիական գործունեությամբ՝ տարբեր ժամանակներում աշխատել է որպես բուժքույր, կազմակերպություններում քարտուղար, որպես մուլտիպլիկատոր մանկական երեկույթներում և տարբեր խանութներում, ինչպես նաև զբաղվել է դասավանդման և խորհրդատվական գործունեությամբ։ Նա երկու երեխա է մեծացնում։

### Քաղաքական գործունեություն
2008 թվականին Ռոբերտան մասնակցել է Հռոմի տարածաշրջանային ընտրություններին «Հռոմում Բեպպե Գրիլլոյի քաղաքացիական ընկերների ցուցակից»՝ զբաղեցնելով 199-րդ տեղը։ 2007 թվականի հունվարից նա ավելի ուշ պաշտոնապես դարձել է «Հինգ աստղերի շարժում» կուսակցության անդամ։ 2012 թվականի դեկտեմբերին մասնակցել է խորհրդարանական ընտրություններին և հաղթանակ տարել Լացիո 1 ընտրատարածքում՝ հաջորդ տարի տեղ ստանալով պատգամավորների պալատում։

2013 թվականի մարտի 19-ին Ռոբերտան պատգամավորների պալատում գլխավորել է «Հինգ աստղերի շարժում» խմբակցությունը։ Հունիսի 5-ին նա դե ֆակտո հրաժարվել է այդ պաշտոնից՝ զիջելով այն Ռիկարդո Նուտիին, սակայն շարունակել է զբաղվել տարբեր բյուրոկրատական հարցերով։ 2015 թվականի հունվարի 28-ից Ռոբերտա Լոմբարդին եղել է պատգամավորների պալատի 11-րդ հանձնաժողովի անդամ։

## Սկանդալներ
2013 թվականի հունվարին Ռոբերտա Լոմբարդին բլոգում գրառում էր կատարել հետևյալ բովանդակությամբ․

Քանի դեռ ֆաշիզմի գաղափարախոսությունը չի ծնվել, այն պետության մասին շատ բարձր դատողություն է ապահովում։ Ֆաշիզմը սոցիալիզմից ոգեշնչված ազգի ընդհանրության զգացում է տալիս, բարձր դատողություն պետության և ընտանիքի պաշտպանության մասին։

Հաջորդ օրը Լոմբարդին զայրացել է այն բանի համար, թե ինչպես են մեկնաբանել իր խոսքերը և մերժել է ֆաշիստական գաղափարախոսությանը աջակցելու մեղադրանքները՝ հայտարարելով, որ ընդամենը տվել է դարաշրջանին պատմական ակնարկը։ Լոմբարդիի մեկ այլ սկանդալային պնդումն այն է եղել, որ անարդարացի աշխատանքից տուժած աշխատողներին սոցիալական պաշտպանություն տրամադրելը շեղում է նորմայից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Անձնագիր Իտալիայի պատգամավորների պալատի կայքում 

Կատեգորիա:Հռոմի Սապիենզա համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Քլիֆորդ Ստիլ

**Քլիֆորդ Ստիլ** (, ), ամերիկացի աբստրակցիոնիստ նկարիչ։ Աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի նշանակալի ներկայացուցիչներից մեկը։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Ծնվել է Գրանդինում և մանկություն անց է կացրել Սպոկանում։ 1924 թվականին՝ 20 տարեկան հասակում, նկարիչը ժամանել է Նյու Յորք՝ ծանոթանալու ժամանակակից նկարչության հետ։ Այցելելով Մետրոպոլիտեն թանգարան և դիտելով այնտեղ հավաքված եվրոպական առաջատար վարպետների աշխատանքները՝ Ստիլն այդ աշխատանքները բավականաչափ խորը չի համարել։ Ապագա վարպետին պատկերացել է, որ նկարչությունը արտահայտվելու մեծ հնարավորություններ ունի։ Քանի որ նա արդեն որոշել է իրեն նվիրել արվեստի ուսումնասիրությանը՝ ընդունվել է արվեստի ուսանողական լիգայի դասընթացների, սակայն պարապմունքից 45 րոպե անց հեռացել է՝ գտնելով, որ դա էլ «իրենը չէ»։ Հիասթափված «կոռումպացված» արվեստի մեծ քաղաքից՝ Ստիլը նույն 1924 թվականին թողել է Նյու Յորքը, և անգամ մի քանի շաբաթ չմնալով այդտեղ՝ հեռացել է դեպի Արևմուտք։

1933 թվականին, ավարտելով Սպոկանի համալսարանը, Ստիլը 1941 թվականից դասավանդել է գեղանկարչություն, արվեստի պատմություն և Գեղագիտության Վաշինգտոնում գտնվող Պուլմենի պետական համալսարանում։ Այդ նույն ժամանակաշրջանին են դասվում նաև նրա առաջին աբստրակտ նկարները։ 1943-1945 թվականներին դասավանդել է Ռիչմոնդում և Վիրջինիայում, ապա 1945 թվականին կրկին եկել է Նյու Յորք, որտեղ էլ ծանոթանել է Ջեքսոն Պոլլոքի և Մարկ Ռոտկոյի հետ։ Նույն թվականին կազմակերպվել է նկարչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը Պեգի Գուգենհայմ պատկերասրահում, որը վարպետին ճանաչում և հռչակ է բերել։ Միևնույն ժամանակ, Ստիլը փորձել է իրեն հեռու պահել աբստրակցիոնիստ նկարիչների պալատից՝ հրաժարվելով 1950-ական թվականներին կեսերին մասնակցելու Նյու Յորք արվեստի ցուցահանդեսներին։ Այնուամենայնիվ, 1959 թվականին նա մասնակցել է Գերմանիայի Կասել քաղաքում գտնվող ժամանակակից արվեստի «Փաստաթղթեր-2» ցուցահանդեսին։

1961 թվականին նկարիչը տեղափոխվել է Մերիլենդի ծայրամաս, որտեղ էլ մնացել է մինչև իր օրերի վերջը։

1946-1947 թվականներին Քլիֆորդ Ստիլը, հետևելով Բարնետ Նյումանին և Մարկ Ռոթկոյին, դարձել է գունավոր դաշտերի նկարիչ և, չնայած նկարել է «ամեն ինչ՝ բացառությամբ կոմպոզիցիայի», նրա աշխատանքներում հստակ զգացվում է Հյուսիսային Դակոտայի լանդշաֆտների լայնությունը, որտեղ նկարիչը ծնվել և մեծացել է, ինչպես նաև օվկիանոսի արևմտյան ափերը, որտեղ նա ապրել և դասավանդել է 1940-ական թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Barbara Hess*. «Abstraker Eüpressionismus», Köln 2005։

## Արտաքին հղումներ
* Քլիֆորդ Ստիլի կենսագրությունը նվիրված նկարչի կայքին
* Քլիֆորդ Ստիլի դոսյեն «The Art Story» կայքում
* Քլիֆորդ Ստիլի թանգարանը
* «1957-D, № 1» կտավը Օլբրայթ-Նոքս պատկերասրահի կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Զանգվածային սպանություն Լյորախում

**Զանգվածային սպանություն Լյորախում** (), Շվեյցարիայի սահմանից ոչ հեռու գտնվող գերմանական Լյորախ քաղաքում (Բադեն-Վյուրթեմբերգ) 2010 թվականի սեպտեմբերի 19-ին տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձություններ, երբ 41-ամյա կին փաստաբան Սաբինե Ռադմախերը () սպանել է իր որդուն և նախկին ամուսնուն և պայթեցրել վերջինիս բնակարանը, որից հետո ներխուժել է Սուրբ Ելենայի կաթոլիկ կլինիկայի տարածք, որտեղ սկսել է կրակել և դանակահարել հիվանդներին։ Հարձակումն սկսվելուց 40 րոպե անց կինը սպանվել է հատուկ նշանակության ջոկատի հետ փոխհրաձգության ժամանակ։

## Իրադարձություններ
2010 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Սաբինե Ռադմախերը սպորտային ատրճանակով սպանել էր իր նախկին ամուսնուն և իր հարազատ որդուն, որից հետո բնակարանում միացնելով գազը (այլ տվյալներով, տեղադրելով դյուրավառ հեղուկով տարաներ) և վերցնելով խոհանոցային դանակը, լքել է շենքը։ Մի քանի րոպե անց տանը պայթյուն է տեղի ունեցել։ Այն այնքան ուժեղ է եղել, որ քանդել է պատերից մեկը։ 15 մարդ հոսպիտալացվել է` այրվող մթերքներից թունավորումով։

Զինված կինը վազքով ուղևորվել է Սուրբ Ելենայի կաթոլիկ կլինիկա, ճանապարհին նա վիրավորել է երկու պատահական անցորդների՝ կրակելով մեկի թիկունքին, մյուսի՝ գլխին։ Հայտնվելով կլինիկայում՝ Սաբինեն անմիջապես ուղղվել է երկրորդ հարկում գտնվող գինեկոլոգիական բաժանմունք։ Այնտեղ նա մի քանի անգամ կրակել է բուժեղբոր վրա, սակայն նրա փամփուշտները վերջացել են, և կինը դանակով ևս մի քանի հարված է հասցրել վիրավորին, ինչից վերջինս տեղում մահացել է։ Կրակողինը փորձել է կանգնեցնել իր գործերով կլինիկա ժամանած ոստիկանը, սակայն Սաբինեն վնասել է նրա ծունկը։ Տղամարդը շատ արյուն է կորցրել, բայց ողջ է մնացել։

Հիվանդանոցում խուճապ է առաջացել, հիվանդներն ու անձնակազմը փակվել են պալատներում, մյուսները փորձել են դուրս գալ տանիք։ Ժամը 18:15-ին ոստիկանություն ահազանգ է ստացվել, և ժամը 18:30-ին կլինիկա են ժամանել «Spezialeinsatzkommando» հատուկ նշանակության ջոկատի մարտիկները։ Նրանք անմիջապես սկսել են շենքի գրոհը։ Սաբինե Ռեդմախերը ոստիկանների հետ փոխհրաձգություն է սկսել, որի ընթացքում սպանվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 սպանություններ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն
Ահաբեկչություն Գաոյում (2017)

**Ահաբեկչություն Գաոյում**, 2017 թվականի հունվարի 18-ին տեղի ունեցած ահաբեկչություն, երբ մահապարտ ահաբեկիչը պայթուցիկով լցված տրանսպորտային միջոցով մտել է Գաո, Մալիի մերձակա ռազմական ճամբար՝ սպանելով 77 և վիրավորելով առնվազն 11 մարդու։ Միջադեպը Մալիի պատմության մեջ ամենամահաբեր ահաբեկչությունն է։

## Միջադեպ
Տեղական ժամանակով ժամը 9:00-ի սահմաններում պայթուցիկով լցված մեքենան մտել է բազա, որտեղ գտնվել են մալիական բանակի` կառավարության հետ խաղաղ պայմանագիր ստորագրող անդամներն ու զինյալները։ Ըստ բանակի մամուլի քարտուղարի՝ մեքենան ունեցել է զորամասի տարբերանշան։ Տասնյակ մարդիկ են սպանվել, սակայն ճշգրիտ թիվն սկզբնապես հայտնի չի եղել. Մալիի ORTM պետական ալիքը հայտարարել է, որ զոհվել է 47 մարդ, մինչդեռ նախագահի ծառայությունը նշել է, որ ահաբեկչությանը զոհ է գնացել 60 մարդ և վիրավորվել են 115-ը։ Հունվարի 19-ին ֆրանսիական բանակի ներկայացուցիչը հայտարարել էր, որ զոհերի թիվը հասել է 77-ի։

Իսլամական Մագրիբում Ալ Քաիդան ստանձնել է Ալ Մուրաբիտուն կազմակերպության միջոցով հարձակման պատասխանատվությունը, որը հայտարարել է, թե պայթյունը պատիժ էր Ֆրանսիայի հետ Մալիի համագործակցության համար։

## Հետևանքներ
Մալիի նախագահ Իբրահիմ Բուբակար Կիթան եռօրյա սուգ է հայտարարել։ ԱԳ նախարար Աբդուլայ Գիոթը հայտարարել է, որ հարձակումը կատարվել է հանցագործի, վախկոտի և բարբարոսի կողմից, սակայն նա չի կարող վերջ դնել ապստամբների հետ խաղաղության հասնելու կառավարության ջանքերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:2017 սպանություններ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն
Կոտորած Իզբիցայում

**Կոտորած Իզբիցայում** (; ), Կոսովոյի պատերազմի խոշորագույն զանգվածային սպանություններից մեկը։ Պատերազմից հետո Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալը (ՆՀՄՔՏ) պարզել է, որ կոտորածի արդյունքում մահացել է շուրջ 93 Կոսովոյի ալբանացի, հիմնականում` 60-ից 70 տարեկան քաղաքացիական տղամարդիկ։

## Նախապատմություն
Կոսովոյի պատերազմի ժամանակ Իզբիցան անվտանգ վայր էր համարվում հարևան շրջաններից Կոսովոյի ալբանացիների թաքնվելու համար, մասամբ` Կոսովոյի Ազատագրության Բանակի ներկայության պատճառով։ Մարտի 27-ին Կոսովոյի հազարավոր ալբանացիներ Դրենիայից հավաքվել էին Իզբիցայում։ Քաղաքացիների մեծ մասը եկել էր ՆԱՏՕ-յի ռմբակոծությունից հետո, երբ Հարավսլավական կառավարական զորքերը սկսել էին գնդակոծել շրջակայքը։

## Սպանություններ
Իզբիցա գյուղի հրետակոծությունը սկսվել է մարտի 27-ի գիշերը, երբ առնվազն հիսուն հարավսլավացի զինվորներից, ոստիկաններից և ռազմականացված կազմավորումների ծառայողներից բաղկացած խումբը մտել է գյուղ։ Նրանք քողարկված էին (մուգ կապույտ կամ սև համազգեստներ) և մեծ դանակներ ունեին։ Ոմանք բալակլավա էին կրում, իսկ մյուսների դեմքերը սևացված էին տոնային քսուքով։

Մարտի 28-ին գրեթե բոլոր չափահաս տղամարդիկ գնացել են լեռները` գյուղում թողնելով հիմնականում կանանց, երեխաներին և ծերերին։ Այդ օրը Իզբիցայում հազարավոր մարդիկ կային, գրեթե բոլորը կանայք, երեխաներ ու ծերեր, ընդհանուր առմամբ` մոտ 150 մարդ։ Ազգային անվտանգության ուժերը սպառնացել են սպանել գյուղի բնակիչներին և գումար են պահանջել։ Գումար ստանալուց հետո զինյալները առանձնացրել են տղամարդկանց, կանանց և երեխաների։ Կանայք և երեխաները ուղարկվել են Ալբանիա։ Տղամարդիկ գնդակահարվել են։ Որոշ կանայք և ծերեր նույնպես մահապատժի են ենթարկվել։

## Ռազմական հանցագործություններ
մինի|Զանգվածային գերեզմանոցների նոր վայրի արբանյակային լուսանկարները՝ Իզբիցայի մոտ։
Սպանությունը Իզբիցայում հիշատակվել է Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալի (ՆՀՄՔՏ) հետաքննություններում` Սլոբոդան Միլոշևիչի և մյուս ամբաստանյալներին մեղադրանքների մեջ։

Ըստ ԿԱԲկ-ի մարտիկ Սադիկ Ձհեմայլիի տեղեկատվության, որը գրի է առել զոհերի անունները, 142 կոսովցի ալբանացիներ սպանվել են 1999 թվականի մարտի 28-ից մինչև մայիսի 10-ը։ 2009 թվականին ՆՀՄՔՏ-ն խոստովանել է, որ շուրջ 93 մարդ է սպանվել մարտի 28-ին, հիմնականում արական սեռի 60-ից մինչև 70 տարեկան քաղաքացիական անձինք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն
Կալանխոե Բլոսֆելդա

**Կալանխոե Բլոսֆելդա** (), բազմամյա խոտաբույսային սուկուլենտային ծաղկավոր բույս, Կալանխոե (*Kalanchoe*) տեսակը թանձրատերևազգիների (*Crassulaceae*) ընտանիքից։ Վայրի տեսակը հանդիպում է Մադագասկարում։  Գեղեցիկ ծաղկող հայտնի սենյակային բույս։

## Անվանում
Այն նկարագրվել է 1934 թվականին գերմանացի բուսաբան և սուկուլենտների կոլեկցիոներ Կառլ ֆոն Պելլնիցեմի (1896-1945) կողմից «*Kalanchoe Blossfeldiana*» հոդվածում, որը հրապարակվել է Բեռլինում՝ Repertorium Specierum Novarum Regni Vegetabilis ամսագրում (հատոր 35։ 159-160)։ Տեսակն անվանվել է գերմանացի սելեկցիոներ Ռոբերտ Բլոսֆելդի (1882-1945) պատվին։

Տեսակների հոմանիշը գալիս է  անվանումից։

## Բուսաբանական նկարագրություն
Բույս՝ բազմաթիվ մերկ, թույլ ճյուղավորվող ցողուններով, բարձրությամբ և տրամագծով կարող է աճել մինչև 30սմ։ Տերևները կլորավուն են, ձվաձև, երբեմն գրեթե ուղղանկյունաձև, եզրերը՝ զիգզագաձև, կանաչ կամ մուգ կանաչ, երբեմն երկայնքը կարմիր եզրագծերով։

Ծաղիկները ունեն մինչև 1սմ տրամագիծ, հավաքվում են վերին ծաղկաբույլերում։ Պսակի բնական երանգավորումը մուգ կարմիր է, պսակի թերթիկները կարող են լինել վարդագույն, դեղին կամ նարնջագույն։ Ծաղկման ժամանակաշրջանը՝ ձմռան սկզբից մինչև ամռան սկիզբը։

## Մշակում
Կալանխոե Բլոսֆելդա**,** հայտնի սենյակային բույս, որը գնահատվում է երկար ժամանակ ծաղկելու իր ունակության համար՝ լինելով բավականին անպաճույճ, հասարակ բույս։

; Ագրոտեխնիկա

Այս տեսակն ամենալավն աճում է մասնակի ստվերի պայմաններում լավ ջրահեռացված հողի մեջ։ Տարվա ցուրտ եղանակին ջրելը պետք է չափավոր լինի։ Բազմացումը՝ սերմերով, շիվերով և տերևների եզրերի բողբոջներով, ինչպես նաև սերմերով։ Բույսը զգայուն է ցրտի հանդեպ։ Ցրտադիմացկունությունը մինչև 10-12&nbsp;°C:

## Պատկերասրահ
Կալանխոե Բլոսֆելդա
Պատկեր:Leaf of Kalanchoe.jpg
Պատկեր:Kalanchoe blossfeldiana plant.jpg
Պատկեր:Kalanchoe blossfeldiana Plant 03.jpg
Պատկեր:Kalanchoe blossfeldiana Plant 09.jpg
Պատկեր:2007-03-19Kalanchoe blossfeldiana01.jpg
Պատկեր:Kalanchoe blossfeldiana var. Calandiva (2).jpg
Պատկեր:กุหลาบหิน Kalanchoe Blossfeldiana (2).jpg
Պատկեր:Christmas kalanchoe Flaming Katy.jpg
Պատկեր:2007-03-20Kalanchoe blossfeldiana09.jpg
Պատկեր:2007-03-19Kalanchoe blossfeldiana02.jpg
Պատկեր:Каланхое Блоссфельда1.jpg
Պատկեր:Կալանխոե.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Kalanchoe Plant. ''Kalanchoe blossfeldiana'' // botanical-journeys-plant-guides.com.

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Ծաղիկ
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Կատեգորիա:Սուկուլենտներ
Նունցիա Կատալֆո

**Նունցիա Կատալֆո** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, «Հինգ աստղերի շարժման» անդամ, Իտալիայի սենատոր (2013 թվականից)։ Իտալիայի աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության նախարար (2019 թվականից)։

## Կենսագրություն
Մասնագիտական ուղղորդման և անձնակազմի հավաքագրման մասնագետ է։ 2013 թվականին նա առաջին անգամ Սիցիլիայից ընտրվել է Սենատ՝ «Հինգ աստղերի շարժումից», 2018 թվականին վերընտրվել է իր հարազատ Կատանիայի մեկ մանդատի ընտրատարածքից։ Իտալիայում բազային եկամտի ներմուծելու մասին օրինագծի նախաձեռնողն է։

2014 թվականին «Հինգ աստղերի շարժումը» ստորագրություններ է հավաքել Եվրագոտուց Իտալիայի դուրս գալու վերաբերյալ խորհրդակցական հանրաքվե կազմակերպելու համար, իսկ Կատալֆոն հրապարակայնորեն կողմ է արտահայտվել է միասնական արժույթի մերժմանը։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ստացել է աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարարի պորտֆելը Ջուզեպպե Կոնտեի երկրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ, և սեպտեմբերի 5-ին նոր կաբինետը երդում է տվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի կանայք
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ
Մարիառոզարիա Ռոսսի

**Մարիառոզարիա Ռոսսի** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, «Առա՛ջ, Իտալիա» կուսակցության ղեկավար կազմի անդամ։

## Կենսագրություն
Մարիառոզարիա Ռոսսին ծնվել է 1972 թվականի մարտի 8-ին, Պիեդիմոնտե Մատեզեում, ստացել է միջնակարգ մասնագիտական կրթություն տեխնիկական ինստիտուտում, 1990-ականներին աշխատել է որպես Հռոմի տարբեր զվարճանքի հաստատությունների անիմատոր և PR գործակալ։ Այնուհետև ընտրվել է Հռոմի 10-րդ շրջանի խորհրդի կազմ՝ «Առաջ Իտալիա» կուսակցությունից։ Նրա խոսքով՝ իր քաղաքական որոշ նախաձեռնություններ Բերլուսկոնիի ուշադրությունը հրավիրել են իր վրա, այլ տեղեկությունների համաձայն՝ նա ճանաչում է ստացել Meno male che Silvio c'è («Փառք Աստծո, որ կա Սիլվիո») հեռուստահաղորդման հաջող ելույթի շնորհիվ և որոշ ժամանակ անց դարձել է Հռոմում Բերլուսկոնիի անձնական նստավայրի մշտական ներկայացուցիչը։ Մամուլը նրան համարում է նաև Բերլուսկոնիի կալվածքում տեղի ունեցած բունգա-բունգա խնջույքների մասնակից, ինչի մասին վկայում են հրապարակված գաղտնալսումները։ Պատգամավորների պալատում ընկերություն է անում Աննագրացիա Կալաբրիայի և Գաբրիելա Ջամանգոյի հետ։

2008 թվականին ընտրվել է 16-րդ գումարման պատգամավորների պալատ` «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության ցուցակով։

2013 թվականին ընտրվել է 17-րդ գումարման Սենատ, որտեղ սկզբում անդամակցել է «Ազատության ժողովուրդ» խմբակցությանը, իսկ ավելի ուշ միացել է վերստեղծված «Առաջ, Իտալիա» խմբակցությանը։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից մինչև 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ը աշխատել է 8-րդ մշտական հանձնաժողովում (հանրային աշխատանքներ, կապ), 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ից` 9-րդ մշտական հանձնաժողովում (գյուղատնտեսություն և ագրոարդյունաբերական արտադրություն)։ 2013 թվականի հուլիսի 19-ից նաև երեխաների և պատանեկության հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ է։ 2014 թվականի մայիսի 20-ին, Սանդրո Բոնդիի հրաժարականից հետո զբաղեցրել է նրա տեղը։

Ռոսսին մեծ ազդեցություն ունի «Առա՛ջ, Իտալիա» կուսակցությունում, հայտնի է ֆունկցիոներների արտահայտությունը` *Decidono solo lei e il capo* («Որոշում են միայն նա և ղեկավարը)։

2016 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Միլանի նախնական լսումների դատավոր Լաուրա Մարկիոնդելին (Laura Marchiondelli) այսպես կոչված «Ռուբի Տեր-ի գործով» հետաքննությանը պաշտոնապես ներգրավել է 22 մարդու, այդ թվում՝ Ռոսսիին, կոռուպցիայի և «Ռուբիի գործի» հետաքննության ընթացքում կեղծ ցուցմունքներ տալու մեղադրանքով (դրա շրջանակներում Սիլվիո Բերլուսկոնին մեղադրվում էր անչափահաս Կարիմա էլ Մարուգի հետ սեռական կապի մեջ լինելու մեջ)։ Մեղադրանքը ենթադրում է, որ կասկածյալները նախկին վարչապետից կաշառք են ստացել` կեղծ վկայության դիմաց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Բուրգոոնդո

**Բուրգոոնդո** (), համայնք Իսպանիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի Ավիլա պրովինցիայի Բուրգոոնդո-Սեբրերոս-Էլ Տիեմբլո շրջանի կազմում։ Զբաղեցնում է 55,34&nbsp;քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 1.279։ Ընկած է Ալբերչե գետի հովտում, երկրի մայրաքաղաք Մադրիդից մոտավորապես 120, պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Ավիլայից 35 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը 847&nbsp;մետր է։

Համայնքի կազմում ներառված են հետևյալ բնակավայրերը (դրանցում բնակվող մարդկանց թվաքանակը տրված է ըստ 2010 թվականի տվյալների).
* Բուրգոոնդո - 1266 մարդ
* Պուենտե Նուևա - 13 մարդ

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները**

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:60 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2015 text:2015

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 662
 bar:1877 from:0 till: 1069
 bar:1897 from:0 till: 1530
 bar:1910 from:0 till: 1754
 bar:1930 from:0 till: 2126
 bar:1950 from:0 till: 2296
 bar:1970 from:0 till: 1927
 bar:1991 from:0 till: 1376
 bar:2011 from:0 till: 1302
 bar:2015 from:0 till: 1228

PlotData=

 bar:1857 at: 662 fontsize:s text: 662 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 1069 fontsize:s text: 1.069 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 1530 fontsize:s text: 1.530 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 1754 fontsize:s text: 1.754 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 2126 fontsize:s text: 2.126 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 2296 fontsize:s text: 2.296 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 1927 fontsize:s text: 1.927 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1376 fontsize:s text: 1.376 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 1302 fontsize:s text: 1.302 shift:(-10,5)
 bar:2015 at: 1228 fontsize:s text: 1.228 shift:(-10,5)



## Գրականություն
* Enciclopedia del Románico en la Península Ibérica|volumen=Ávila|capítulo=Burgohondo|isbn=84-89483-80-9|autor=Varios autores|año=2001|páginas=239-241|url=http://www.romanicodigital.com/documentos_web/pdf/PDF%C2%B4S_VISOR%20On-Line%20Abierto/%C3%81VILA/Burgohondo.swf 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բուրգոոնդոյի համայնքապետարան
♣* Asociación Vecinos de Burgohondo
* Cronista Oficial de Burgohondo

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Բիլ Մոնրո

**Վիլիամ Բլենք Մոնրո** կրտսեր (), ամերիկյան NBC News հեռուստատեսության լրագրող։ Նա գործադիր պրոդյուսեր էր և NBC-ի «Հանդիպեք մամուլում» (1975-1984 թվականներ) հանրային ծրագրի չորրորդ մոդերատորը՝ իրավահաջորդելով ծրագրի համահիմնադիր և երրորդ մոդերատոր Լորենս Է. Սպիվակին։

## Կյանքը և կարիերան
Մոնրոն ծնվել է Լուիզիանա նահանգի Նյու Օռլեանում և 1942 թվականին ավարտել այնտեղ գտնվող Թուլանի համալսարանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մոնրոն ծառայել է Եվրոպայում Միացյալ Նահանգների բանակի ռազմաօդային ուժերում։ Իր կարիերայի սկզբում Մոնրոն եղել է WDSU-TV-ի NBC-ի դուստր ձեռնարկության առաջին լրատվական տնօրենը իր Նյու Օռլեան հայրենի քաղաքում։ 1959-ին WDSU-TV-ում Մոնրոյի թիմը արժանացավ Ջորջ Ֆոստեր Պեբոդի մրցանակին։ NBC-ի «Այսօրվա շոուում» նրա հաղորդած լուրերը 1973 թվականին Պեյբոդիում հաղթել են։ Նա նաև նշանավոր գործիչ էր դատարանների և օրենսդիր պալատների մամուլի ավելի մեծ հասանելիության հարցում։ Մոդերնի աթոռը ստանձնելուց մի քանի տարի առաջ Մոնրոն ծառայել է որպես «Meet the Press»-ի շաբաթվա չորս կանոնավոր վահանակներից մեկը։ Աշխատել է որպես NBC-ի Վաշինգտոնի բյուրոյի ղեկավար և հաճախ զեկուցել է The Today Show-ում, որի համար 1973 թվականին նա շահել է Պեբոդի։ 1986 թվականին Մոնրոն հրաժարվեց NBC-ից, բայց հետագայում զբաղեցրեց իր տեղը մի շարք այլ աշխատատեղերում, այդ թվում նաև չարաշահումներ իրականացրած վարչակազմի մասին անհատների բողոքները քննելու պաշտոնը` «Աստղեր և շերտեր»-ի համար. այն  ԶԼՄ-ների հարթակ է, որը արտերկրում սպասարկում է ԱՄՆ-ի զինված ուժերը։

Մոնրոն վիրավորվել է 2010-ի դեկտեմբերին և իր կյանքի վերջին երեք ամիսներն անցել է Մերիլենդի ծերանոցում։ Նրա ընտանիքը հայտնել է, որ նա մահացել է արյան բարձր ճնշումից առաջացած բարդությունների հետևանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Իան Ռոսս (լուրերի հաղորդավար)

**Իան Չարլզ «Ռոսկո» Ռոսսը** () Ավստրալիայի հեռուստատեսային նորությունների հաղորդավար էր Սիդնեյում «Յոթ նորության» և «Ինը նորության» համար։

## Կարիերա
Ընդհանուր առմամբ «Ռոսկո» անվամբ հատնի Ռոսսը իր կարիերան սկսել է 1957-ին Սիդնեյի «2ԳԲ» ռադիոկայանում։ 1965 թվականին նա վերադարձավ Սիդնեյ՝ որպես Ազգային ինը լուրերի լրագրող։ Ռոսսն այստեղ մնաց 38 տարի. այնտեղ նա առավել հայտնի էր իր պաշտոնավարման ժամանակ որպես այսօրվա լրատվական հաղորդավար։ Այնտեղ նա բազմաթիվ առիթներով ներկայացրեց նաև Ազգային ինը նորություններ՝ լրացնելով այն ներկայացնողներին, ովքեր գտնվում էին արձակուրդում կամ հիվանդանում էին։ 1997 թվականին Ռոսսը ճանաչվեց նաև հանրահայտ ավստրալիական «Ամրոցը» ֆիլմում։

2003-ին Քվինսլենդում անցնելով թոշակի՝ Ռոսսը 2003-ին միացավ «Յոթ ցանց»-ին, «գայթակղվելով Սիդնեյի թիվ 1 ընթերցող դառնալու մարտահրավերից»՝ երեկոյան ժամը 6:00-ին կայանի մարտական դրոշը ղեկավարելու համար։ Նա2004 թվականին որոշակի կայուն առաջընթաց է գրանցել և հնարավոր 40 հաղթանակներից 19-ն արձանագրել։

Վերջնական թոշակի անցնելուց առաջ Ռոսսը համագործակցում էր միայն Սիդնեյի «Յոթ նորությունների» հրատարակությսնը՝ կիրակիից չորեքշաբթի օրերին, իսկ հինգշաբթի, ուրբաթ և շաբաթ երեկոյան լուրերը վարում էր Քրիս Բաթը։ Ռոսսը նախկինում ներկայացնում էր լուրերը երկուշաբթիից հինգշաբթի, մինչև որ Քրիս Բաթը սկսեց վարել կիրակի երեկոյան։

2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին, Իան Ռոսսը ներկայացրեց Սիդնեյի «Յոթ նորությունների» իր վերջին տեղեկագիրը և պաշտոնապես հեռացավ լրատվամիջոցների հրապարակումից։ Նա ակնհայտ լքեց, երբ վերջին հրաժեշտը տվեց իր հեռուստադիտողներին և գործընկերներին։

Նա Օրական խմբագրության «Յոթ նորությունների» առաջին դրվագի հյուրն է։

## Հիվանդություն և մահ
2014 թվականի հունվարին՝ 73 տարեկան հասակում, Ռոսսը հրապարակավ հայտարարեց, որ իրեն ախտորոշել են ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղ, և որ այն տարածվել է նրա լյարդի վրա։ Նրա բժիշկները ախտորոշեցին, որ նա ունի հինգ ամիս ապրելու ժամանակ։ Նա մահացավ 2014 թվականի ապրիլի 30-ին Տուգունի Ջոն Ֆլինի հիվանդանոցում՝ Գոլդ ափի հարևանությամբ։ Նրա հարազատներն էին գործընկեր Գրեյ Բոլտը, նախկին կինը, երեխաներն ու թոռները, նրա քույրը՝ Ռոբինը և խորթ եղբայրը՝ Մաքսը։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Գոլդ ափի մոտ 2014 թվականի մայիսի 5-ին, որին մասնակցել են Ռոսսի գործընկերներից շատերը, այդ թվում՝ այսօրվա նախկին հաղորդավարներ Սթիվ Լիբմենը և Թրեյսի Գրիմշավը, ինչպես նաև «Յոթ նորությունների» անձնակազմը՝ Մարկ Ֆերգյուսոնը, Քրիս Բաթը, Ջիմ Ուիլսոնը և Մարկ Բերետան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հեռուստահաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի լրագրողներ
Սեմ Զոլոտով

**Սեմ Զոլոտով** (, ), ամերիկյան թատրոնի լրագրող էր «Նյու Յորք Թայմս»-ում։ Հայտնի էր իր համառությամբ, քանի որ ստացել էր Բրոդվեյի շոուների կատարմանը վերաբերող իրեն անհրաժեշտ բոլոր մանրամասները, թե ինչպես են անողոք հետապնդում արտադրողներին, մամուլի գործակալներին և բացման երեկոներին մասնակցող բազմությանը՝ թերթում իր պատմությունների և ամսագրերի համար անհրաժեշտ մանրամասները ստանալու համար։

## Թատրոնի հաշվետվություն
Զոլոտովը ծառայել է Միացյալ Նահանգների նավատորմի կազմում՝ 1916 թվականից ի վեր։ Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո 1919-ի դեկտեմբերին անցել է աշխատանքի «Թայմս»-ում՝ որպես պատճենահան աշխատելով, չնայած 1930-ականներին թերթերում իր անունը չի նշվել։

Թատրոնի նախկին քննադատ և «The Times»-ի ժամանակավոր խմբագիր Արթուր Գելբը նկարագրում էր Զոլոտովին որպես մեկը, ով կարող էր ստանալ իր փնտրած ցանկացած թատերական տեղեկատվություն, այնքան ժամանակ, քանի դեռ նա ուներ եղջերավոր տավարի մի սենդվիչ, սիգար և հեռախոս... նույնիսկ եթե դա նրանից խլեր մի ամբողջ օրը ու ամբողջ գիշեր։ Երբ պրոդյուսեր Մաք Գորդոնի հետ հեռախոսով էր խոսում, նա փորձում էր պրոդյուսերին առաջ մղել` անգամ մանրուքների մեջ աննշան հաջողություններ նկատելու միջոցով։ Գորդոնը Զոլոտովին հեռախոսով ասաց. «Սեմ, այդպես մի նայիր ինձ»։ Տասնամյակներ շարունակ ներկա գտնվելով թատրոնի բացումներին՝ նա կարող էր ստանալ իրեն անհրաժեշտ տեղեկատվությունը՝ աշխատելով ամբոխի մեջ։

Իր` 50 տարի շարունակ թղթակցելու ընթացքում Զոլոտովը շաբաթական հինգ լրագիր է գրել՝ նշված ժամկետից ավելի վաղ աշխատանքի գալու արդյունքում։ Նա ամեն ինչ անում էր թերթի մեջ իր յուրաքանչյուր օրվա գրածը ներառելու համար։ Նա աշխատել է այնպիսի քննադատների կողքին, ինչպիսիք են Բրուքս Աթկինսոնը, Քլիվ Բարնսը, Ջորջ Կաուֆմանը, Սթենլի Կաուֆմանը, Վալտեր Քերրը, Հաուարդ Թաուբմանը և Ալեքսանդր Ուոլկոտը։ 1969 թվականի մայիսին կայացած կենսաթոշակային երեկույթին «Royal Manhattan» հյուրանոցում գտնվող «Playbill» ռեստորանում 500 հոգի մասնակցեցին թատրոնի անհատների կողմից ուղարկված լավագույն ցանկությունների իրականացմանը, ինչպիսիք են՝ Ալֆրեդ Լունթը, Լին Ֆոնտաննը և Լեսլի Ուգգամսը, ինչպես նաև քաղաքապետ Ջոն Լինդսեյը, Սենատոր Ջեյկոբից Ջեվիդսը և նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը։

Մի կողմից Զոլոտովը նոր թատերական արտադրությունների ուղեցույց էր գրել, մյուս կողմից կատարում էր սուրհանդակային ծառայություն և շուտով նաև` ձիերի վրա գրազ գալ սկսեց։ Մի անգամ նա գրություն է թողել այն մասին, որ արձակուրդից մեկնել էր մեկ շաբաթ անցկացնելու Բելմոնտ այգում։

## Մահ
Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա Մոնիկա նահանգի բնակիչը մահացել է ստամոքսի քաղցկեղից 1993 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, 94 տարեկան հասակում, Լոս Անջելեսի Ուադսվորթի վետերանների կառավարման հիվանդանոցում։ Նրա ժառանգները երկու դուստրերը, երկու որդիները, ութ թոռները և չորս ծոռներն էին։ Իսկ նրա կինը մահացել էր 70 տարեկան հասակում, 1991 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Sam Zolotow papers, 1944-1967 (bulk 1962-1967)

Կատեգորիա:1890-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Փիթեր Թրևերս

**Փիթեր Թրևերս** (, ), ամերիկացի կինոքննադատ, լրագրող և հեռուստահաղորդավար, ով կինոնկարների մասին գրախոսություններ է պատրաստում «People»-ի և «Rolling Stone»-ի համար։ Թրևերսը նաև եղել է «Փոփքորն` Փիթեր Թրևերսի հետ» հաղորդաշարի հյուրընկալող-հարցազրույցավարը «ABC News» հեռուստաընկերությունում։

## Վաղ կյանք
Թրևերսը Նյու Յորքի համալսարանից անգլերենի մագիստրոսի կոչում ունի։

## Կարիերա
Թրևերսը 1989 թվականին միացել Ռոլինգ Սթոնին՝ «People»-ի հետ չորս տարի անցկացնելուց հետո։ Ինչպես հայտնում է «eFilmCritic.com»-ը, Թրեվերսը ազգի ամենաքաղցր կինոքննադատն է։ Ժամանակակից ռեժիսորները, որոնց նա վարկանիշային աղյուսակի հիման վրա ընդունում է ամենաշատը և որոնք տեղ են զբաղեցնում առաջին տասնյակում, են Մարտին Սկորսեզեն, Դեյվիդ Լինչը, Պաուլ Թոմաս Անդերսոնը, Քլինթ Իսթվուդը, Քրիստոֆեր Նոլանը, Ջոել և Էթան Քոենը և Անգ Լին են։ Թրեվերսը մեծ արհամարհանք է ցուցաբերել որոշ ռեժիսորների հանդեպ, մասնավորապես՝ Մայքլ Բեյի և նրա ֆիլմերի։ Թրեվերսը նաև հյուրընկալել է «Նյու Յորքի կինոքննադատների շարքը» ընկերությանը, որն ուղիղ եթերով անցկացրեց իրադարձություններ և քննարկումներ։ Նա նաև հյուրընկալում է «ABC News Show»-ի «Պոպկորն` Փիթեր Թրեվերսի հետ» հաղորդմանը` հարցազրույց տալով դերասանների և ռեժիսորների վերջին նախագծերի և կյանքի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Peter Travers  at *[[Rolling Stone]]*

:Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
:Կատեգորիա:Ապրող անձինք

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոքննադատներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Ալան Կրիգսման

**Ալան Մ. Կրիգսման** (), պարերի ամերիկացի քննադատ։ Նա նվաճել է  թվականի «Պուլիցերյան մրցանակ»-ը 1976 թվականին՝ «The Washington Post»-ում իր աշխատության համար։ Նա առաջինն էր, որ արժանացավ Պուլիցերյան մրցանակի` պարի քննադատության համար։

Կրիգսմանը ծնվել է Նյու Յորքի Բրուքլին քաղաքում և մեծացել է Քուինսի Ֆար Ռոքվեյում։ 1945 թվականին ավարտել է Ֆար Ռոքվեյի ավագ դպրոցը։ Նա հաճախել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը և վաստակել է Կոլումբիայի համալսարանի «B.S.» և «M.A.»-ի երաժշտագիտություն բաժնի գիտակի կոչում. այնտեղ նա ավարտել է նաև դոկտորական դասընթացները։ Նա ծառայել է Միացյալ Նահանգների բանակում 1946-1947 թվականներին։ Նա 1956 և 1957 թվականներին աշխատել է Վիեննայի համալսարանում՝ որպես Ֆուլբրայթի գիտնական։ 1957 թվականին ամուսնացել է Սալի Անն Ռիբակովի հետ։

Դասավանդել է Կոլումբիայի համալսարանում, Բերնարդի քոլեջում, Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում, Հանթերի քոլեջում, Ջուիլիարի դպրոցում և Թեմփլի համալսարանում։ 1960-1965 թվականներին նա Սան Դիեգոյի միության երաժշտության, դրամայի և պարի քննադատ էր։ Կրիգսմանը վերադարձել է Նյու Յորք, որտեղ 1965 և 1966 թվականներին եղել է Ջուիլիարդի դպրոցի նախագահի օգնականը։ Նա դարձել է երաժշտության և կատարողական արվեստի քննադատ, 1966 թվականից սկսած «The Washington Post»-ի լրագրող, ինչպես նաև 1974 թվականից մինչև իր` 1996 թվականին կենսաթոշակըի անցնելը հանդիսացել է «The Washington Post»-ի պարային քննադատը։

Վաշինգտոն Փոստի հետ համագործակցելու ժամանակ Կրիգսմանը 1976 թվականին արժանացավ Պուլիցերյան մրցանակին՝ քննադատության համար, որպես պարի ասպարեզում առաջին քննադատ։ 1996-ին թոշակի անցնելուց հետո նրան փոխարինել է Սառա Քաուֆմանը և 2010 թվականին արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի` որպես պարի քննադատ։ Քաուֆմանը, «The Washington Post»-ում հարց ու պատասխանի ժամանակ, Կրիգսմանին համարեց «հերոս, ընկեր և դաստիարակ»։

Կրիգսմանը մահացել է 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին, Մերիլենդի նահանգի Չեվի Չեյզ քաղաքում գտնվող իր տանը՝ 84 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Երաժշտական քննադատներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ