Մոսկվայի պետական համալսարան

**Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարան**, **ՄՊՀ** (), Ռուսաստանի ամենամեծ և գլխավոր բուհը, երկրի մշակույթի և գիտության կենտրոնը և երկրի ամենահին համալսարաններից մեկն է։

ՄՊՀ-ն ներառում է 9 գիտահետազոտական ինստիտուտ, 40 ֆակուլտետ, ավելի քան 300 ամբիոն և մի շարք արտասահմանյան մասնաճյուղեր՝ Շվեյցարիայում, մասնաճյուղ Աստանա քաղաքում (Ղազախստան), Տաշքենդում (Ուզբեկստան), Բաքվում (Ադրբեջան), Դուշանբեում (Տաջիկստան), Երևանում‎ (Հայաստան)։

Երևանում ՄՊՀ մասնաճյուղը հիմնադրվել է 2015 թվականի փետրվարի 20-ին ՄՊՀ ռեկտոր Վ. Սադովնիչիի և Հայաստանի կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանի կողմից ստորագրված համաձայնագրի համաձայն։

Համալսարանում կրթություն է ստանում ավելի քան 32,5 հազար ուսանող, 4,5 հազար ասպիրանտ, դոկտորանտ, հայցորդ և նախապատրաստական բաժանմունքներում ավելի քան 10 հազար լսող, այսինքն մոտ 47 հազար մարդ։ Ֆակուլտետներում և գիտահետազոտական կենտրոններում աշխատում են ավելի քան 4 հազար պրոֆեսորներ, դասախոսներ, մոտ 5 հազար գիտական աշխատակից։ Օգնական և սպասարկող աշխատակազմը կազմում է մոտ 15 հազար մարդ։ 1992 թվականից ՄՊՀ-ի ռեկտորը ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, ակադեմիկոս Վիկտոր Սադովնիչին է։

thumb|Մանեժնայա հրապարակ Մոսկվայում, ՄՊՀ նախկին վայր

## Պատմություն
Համալսարանը ստեղծվել է Իվան Շուվալովի և Միխայիլ Լոմոնոսովի առաջարկությամբ։ Սկզբում համալսարանի բացումը նախատեսված էր 1754 թվականին։ 1754 թվականին լույս է տեսել նույնիսկ մեդալ «Մոսկվայի համալսարանի ստեղծման համար», սակայն շենքի վերանորոգման նախապատրաստական աշխատանքների պատճառով բացումը տեղի է ունեցել միայն 1755 թվականին։ Համալսարանի հիմնադրման անվանական հրամանագիր է ստորագրել կայսրուհի Ելիզավետան՝ Պետրոս I-ի դուստրը։ Ավելի վաղ, հունվարի 12 (23)-ին՝ Սբ. Տատյանայի օրը, Ելիզավետա Պետրովնան հաստատել է Մոսկվայի համալսարանի նախագիծը, այդ իսկ պատճառով Սբ. Տատյանայի օրը (հունվարի 25) նշվում է որպես Մոսկվայի պետական համալսարանի հիմնադրման և Ռուսաստանի ուսանողության օր։


Elizabeth of Russia.jpg|Ելիզավետա Պետրովնա կայսրուհին
I.I. Shuvalov by Alexey Petr. Shabanov after Vigee-Lebrun (1785, GRM).jpg|Իվան Շուվալով
Указ об основании Московского Университета.jpg|Մոսկվայի համալսարանի հիմնադրման հրամանը
49 Московского Университета.jpg| XVIII դարի Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսորի համազգեստ


## Ֆակուլտետներ
* Մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետ,                                         
* Հաշվողական մաթեմատիակայի և կիբեռնետիկայի ֆակուլտետ,
* Ֆիզիկայի ֆակուլտետ,
* Քիմիայի ֆակուլտետ,
* Նյութերի մասին գիտությունների ֆակուլտետ,
* Կենսաբանության ֆակուլտետ,
* Կենսատեխնոլոգիաների ֆակուլտետ,
* Ֆունդամենտալ բժշկության ֆակուլտետ,
* Կենսաինժիներիայի և կենսաինֆորմատիկայի ֆակուլտետ,
* Հողագիտության ֆակուլտետ,
* Երկրաբանության ֆակուլտետ,
* Աշխարհագրության ֆակուլտետ,
* Պատմության ֆակուլտետ,
* Բանասիրության ֆակուլտետ,
* Օտար լեզուների և տարածաբանության ֆակուլտետ,
* Փիլիսոփայության ֆակուլտետ,
* Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ,
* Տնտեսագիտության ֆակուլտետ,
* Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ,
* Հոգեբանության ֆակուլտետ,
* Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտ (ֆակուլտետ),
* Պետական կառավարման ֆակուլտետ,
* Բիզնեսի բարձրագույն դպրոց,
* Հեռուստատեսության բարձրագույն դպրոց,
* Արվեստաբանության ֆակուլտետ,
* Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց,
* Գլոբալ գործընթացների ֆակուլտետ,
* Համաշխարհային քաղաքականության ֆակուլտետ,
* Թարգմանչության բարձրագույն դպրոց,
* Ադմինիստրացիայի պետական բարձրագույն դպրոց,
* Աուդիտի պետական բարձրագույն դպրոց,
* Ժամանակակից սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոց,
* Հումանիտար ոլորտում մշակութային քաղաքականության և կառավարման բարձրագույն դպրոց,
* Պատերազմական ուսուցման ֆակուլտետ,
* Ֆունդամենտալ ֆիզքիմիական ինժիներիայի ֆակուլտետ,
* ՄՊՀ-ի տիեզերական հետազոտությունների ֆակուլտետ։

## Համալսարանը տարբեր ռեյթինգներում
### QS World University Rankings

## Մասնաճյուղեր
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Սևաստոպոլ քաղաքում, Ռուսաստան, հիմնված է 1999 թվականին։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Աստանա քաղաքում, Ղազախստան, հիմնված է 2000 թվականին։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Տաշքենդ քաղաքում, Ուզբեկստան, հիմնված է 2006 թվականին։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Բաքու քաղաքում, Ադրբեջան, հիմնված է 2008 թվականին։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Դուշանբե քաղաքում, Տաջիկիստան, հիմնված է 2009 թվականին։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Երևան քաղաքում, Հայաստան, հիմնված է 2015 թվականին։ 

Պատկեր:Chernomorskiy filial MGU.jpg|ՄՊՀ-ի մասնաճյուղը Սևաստոպոլում
Պատկեր:MSU Yerevan branch building (backyard).jpg|ՄՊՀ-ի մանսաճյուղը Երևանում 


## Համալսարանի հայտնի շրջանավարտներ և պրոֆեսորներ
Համալսարանի շրջանավարտների մեջ կան այնպիսի մարդիկ, որոնք արժանացել են Նոբելյան մրցանակի, Ֆիլդսյան մրցանակի, ինչպես նաև բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ, այդ թվում նաև երկրի կառավարիչներ։

### Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
#### Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ ֆիզիկայի բնագավառում
* 20px Իգոր Տամմ
* 20px Իլյա Ֆրանկ
* 20px Վիտալի Գինզբուրգ

#### Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ քիմիայի բնագավառում
* 20px Նիկոլայ Սեմյոնով

#### Խաղաղարարության Նոբելյան մրցանակ
* 20px Անդրեյ Սախարով
* 20px Միխայիլ Գորբաչով

## Համալսարանը ֆիլատելիայում

Պատկեր:Stamp of USSR 1576g.jpg|Նամականիշ, 1950 ՄՊՀ-ի 26 հարկանի շինության նախագիծ
Պատկեր:Stamp of USSR 1837.jpg|Նամականիշ, 1955 համալսարանի հին մասնաշենք
Պատկեր:Stamp of USSR 1838.jpg|Նամականիշ, 1955 համալսարանի նոր մասնաշենք
Պատկեր:Stamp of USSR 2047.jpg|Նամականիշ, 1957, Մոսկվա երիտասարդության և ուսանողների փառատոն
Պատկեր:1958 CPA 2173.jpg|Նամականիշ, 1958 Քանդակագործների միջազգային միության V վեհաժողով
Պատկեր:1958 CPA 2198.jpg|Նամականիշ, 1958 Քանդակագործների միջազգային միության X վեհաժողով
Պատկեր:Rus Stamp-MGU 250.jpg|Նամականիշ, 2005ՄՊՀ-ի 250 ամյակ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1755 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարան