Թուրքիայի բնակչություն

[thumb|right|Թուրք կանայք և դպրոցականը [Ստամբուլից, 1873 թվական]]
thumb|right|Թուրքիայի բնակչությունը 2000—2013 թվականներին ըստ Թուրքական վիճակագրական ծառայության տրամադրած տվյլաների
thumb|2000—2013 թվականներին Թուրքիայում ծնելիության ընդհանուր տոկոսը ըստ Թուրքական վիճակագրական ծառայության տրամադրած տվյլաների

Թուրքիայի ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալներով 2015 թվականի դրությամբ երկրի բնակչությունը կազմում է 77 695 904 մարդ։

## Էթնիկ
Թուրքիան բազմազգ պետություն է։ Երկրում բնակվում է մոտ 77 միլիոն մարդ, որոնցից՝

1).

2) թուրքեր (70—80 %),

քրդեր (18 %),

այլ ազգեր (8 %) —

ալբանացիներ (1—1,5 մլն.),

բոսնիաներ (1 մլն.),

ադրբեջանցիներ (800 հզ.),

արաբներ (800 հզ.),

գնչուներ (0,5—1,5 մլն.),

զազաներ (0,5—1 լմն.),

լազեր (350 հզ.),

չերքեզներ (300 հզ.),

հայեր (76—200 հզ.),

հույներ և այլք։

Պետք է նկատել, որ թուրքերի ինքնանվանում մինչև 1923 թվականին Թուրքական հանրապետության հռչակումը եղել է օսմաններ։ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը առաջարկեց վերցնել «թուրք» անվանումը, քանի որ մինչև կայսրության ձևավորումը ազգությունը կոչվել է թուրք։ Այսպես օսմանները դարձան թուրքեր, իսկ Օսմանյան կայսրությունը Թուրքական հանրապետություն։ Սկսցվեց թուրք էթնոսի ինքավերականգնման գործընթացը։ Երկրի բոլոր քաղաքացիները հայտարարվեցին թուրքեր, իսկ դպրոցներում որպես մայրենի լեզու սկսեց դասավանդվել թուրքերենը։
thumb|right|Թուրքիայի էթնոգրաֆիկ քարտեզը
thumb|right|Թուրքիայում քրդերի վերաբնակեցումը (2010 թվականի տվյալներով)
thumb|right|Թուրքիայի քաղաքները։ Շրջանների մեծությունը ցույց է տալիս քաղաքի բնակչության չափը
1844 թվականի մարդահամարի տվյալներով երկրում բնակվում էր 10 միլիոն մարդ, որից 5 միլիոնը (50 %)-ը քրիստոնյաներ, այդ թվում՝ 2,4 միլիոն (24 %) հայեր, 2 միլիոն (20 %) հույներ, 600 հզ (6 %) ասորիներ այլ քրիստոնյա ազգեր։

Ժամանակակից Թուրքիայում հայերը, հույները և ասորիները կազմում են երկրի բնակչության 1 %-ից էլ քիչ թվաքանակ։ Թուրքիայի Սահմանադրության 66-րդ հոդվածը բոլոր քաղաքացիներին հռչակում է որպես թուրք։ Երկրի պետական լեզուն թուրքերենն է։ Լոզանի պայմանագրով առանձնացվեց երեք էթնիկ փոքրամասնություններ, որոնց իրավունքները պետք է պաշտպանվեին՝ հայերի, հույների և հրեաների։ Շատ տարիների ընթացքում իրենց ինքնորոշման պայքարն են մղում նաև քրդերը։

## Կրոն
Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը՝ մոտ 99 % մուսուլմաններ են (սուննիներ, ալավիներ, շիաներ)։

## Ժողովրդագրական ցուցանիշներ
Ստորև, եթե այլ հղում չկա, ներկայացված են Թուրքիայի ազգային վիճակագրական ծառայության տրամադրած տվյալները 2013 թվականի դրությամբ։

**Բնակչություն** — **77 695 904** մարդ 

**Կյանքի սպասելի տևողություն (տարեկան)**։
Ընդհանուր — **76,9** 
Տղամարդիկ — **74,7** 
Կանայք — **79,2** 

**Ծնելիության ընդհանուր տոկոս** — **16,9 1000 մարդու տվյալներով** 

**մահացելիության ընդհանուր տոկոս (2014 թվական)** — **6,12 1000 մարդու տվյալներով ** 

**Ծնելիության զանգվածային տոկոս** — **2,07** 

Ծնելիության ընդհանուր տոկոսը տարբեր է տարբեր շրջաններում։ Օրինակ, արևմուտքում՝ Մարմարածովյան տարածաշրջանում այն կազմում է 1,55 (մոտ է հարևան Բուլղարիայի և Հունաստանի տվյալներին), իսկ Արևելյան Անատոլիայում, որը հիմնականում քրդաբնակ է, յան կազմում է 3,42 (մոտ է հարևան Սիրիայի տվյալներին)։

**Երեխաների մահացելիության տոկոս**՝ **11,4 1000 մարդու տվյալներով ** 

**Տարիքային խմբեր**
0 — 14 տարեկան՝ **24,5 %** 
15 — 65 տարեկան՝ **67,8 %** 
65 տարեկանից բարձր՝ **7,7 %** 

**Միջին տարիք**՝ **30,4** տարեկան 

**Բնակչության աճ**՝ **1,16 %** 

**Քաղաքային բնակչություն** — 71,5 % 
Ուրբանիզացիայի տարեկան տոկոս՝ 2,4 % (2010—2015 թվականներ)

### Բնակչության տեղաշարժը ըստ հնգամյակների ([[ՄԱԿ]]-ի գնահատական)

### Բնակչության տեղաշարժերը ըստ տարեթվերի համաձայն  Turkstat-ի տվյալների

## Էթնոլեզվական քարտեզների պատկերասրահ

File:Mother language in 1965 Turkey census - Turkish and Kurdish.png|Թուրքա և քրդախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Turkish.png|Թուրքախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Kurdish.png|Քրդախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Arabic.png|Արաբախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Zaza.png|Զազախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Circassian.png|Չերքեզախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Greek.png|Հունախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Armenian.png|Հայախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Georgian.png|Վրացախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Laz.png|Լազախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Pomak.png|Բուլղարերենի պոմակախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Bosniak.png|Սերբախորվաթական լեզվի բոսնիախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Albanian.png|Ալբանախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով
File:Mother language in 1965 Turkey census - Jewish.png|Եբրայախոս բնակչությունը 1965 թվականի տվյալներով


## Տես նաև
* Թուրքիայի լեզուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Թուրքիայի բնակչություն