Հունաստանի կոռուպցիա

**[[Հունաստան|Հունաստանում]] [[Կոռուպցիա|կոռուպցիան]]** և հարկերից խուսափելը խնդիրներ ենː «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ը 2012 թվականին հայտարարել է, որ կոռուպցիան մեծապես ազդել է Հունաստանի ֆինանսական ճգնաժամի առաջացման վրա (չնայած ճգնաժամն ինքնին առաջացել էր 2007-2008 թվականների համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով, և Հունաստանի տնտեսությունը լավ էր ապրում վերոնշյալ ճգնաժամին նախորդող ժամանակահատվածի մեծ մասի ընթացքում): 

Հույն քաղաքական գործիչները հարկերից խուսափելը որակել են որպես «**ազգային սպորտաձև**», որտեղ 2012 թվականի գնահատականի համաձայն՝ տարեկան չի գանձվում մինչև 30 միլիարդ եվրոː 2016 թվականի գնահատականը ցույց է տվել, որ տարեկան 11-ից 16 միլիարդ եվրո հնարավոր չի եղել հավաքագրելː Այլ նշանակալի գումարներ չեն հավաքագրվել ԱԱՀ-ի (վաճառքի հարկ) հետ կապված խարդախության և մաքսանենգության պատճառովː 

2016 թվականին Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունը (OECD), Հունաստանը և Եվրոպական հանձնաժողովը մեկնարկել են մի նախագիծ, որը նպատակ ուներ բարձրացնել ազնվությունը և նվազեցնել կոռուպցիան Հունաստանում՝ Հունաստանի ազգային հակակոռուպցիոն գործողությունների ծրագրի (**') իրականացման համար Հունաստանի իշխանությունների տեխնիկական լիազորությունների միջոցովː

Շատ դիտորդների գնահատմամաբ [[Քաղաքական կոռուպցիա|քաղաքական կոռուպցիան]] նույնպես ճանաչվել է որպես լուրջ խնդիր Հունաստանում, սակայն որոշները ենթադրում են, որ դրա մասշտաբները չափազանցված են միջազգային ԶԼՄՆ-երի կողմից։

Մի քանի աղբյուրների տվյալներով՝ կառավարության կոռուպցիայի դեմ պայքարի ջանքերը գնահատվել են որպես անարդյունավետ, ինչը վերագրվում է կոռուպցիայի դեմ պայքարի օրենսդրության վատ կիրառմանը, հսկողության բացակայության և կոռուպցիայի դեմ պայքարի մարմինների անարդյունավետությանը։ Հակակոռուպցիոն գործակալությունների գործունեությունը խոչընդոտվում է մեծ քաղաքական ազդեցությամբ և անձնակազմի շարունակական փոխարինման պատճառով։ Լրատվամիջոցներում հրապարակվել են բարձրաստիճան պետական պաշտոնյաների կոռուպցիոն գործերում ներգրավվածության մասին հաղորդագրություններː

== Հունաստանում կոռուպցիայի ծագման ենթադրյալ պատճառներ ==
[[Պատկեր:Vatopedi_monastery_2006.jpg|մինի|250x250փքս|Վատոպեդիի արական վանք ([[Աթոս]]), որը թվագրվում է 10-րդ դարով։ Վանքի ղեկավարությունը ենթադրաբար ներգրավված է եղել կոռուպցիոն գործունեության մեջ՝ համագործակցելով կոռումպացված հույն պաշտոնյաների հետ՝ պետական միջոցները [[Յուրացում|յուրացնելու]] գործում]]
Հունաստանի ներսում և դրսում մեկնաբանները հունական մշակույթի այս թերությունը վերագրում են [[Օսմանյան կայսրություն|Օսմանյան կայսրության]] շրջանում [[Օսմանյան Հունաստան|Օսմանյան Հունաստանի]] վատ կառավարմանը։ Օսմանյան օկուպացիայի տակ գտնվող Հունաստանում հարկերի վճարումից խուսափելը, դրա դեմ դիմադրությունը համարվել է հայրենասիրության դրսևորում, իսկ երբեմն՝ գոյատևման պայման, մինչդեռ կոռուպցիան լայնորեն տարածված է եղել կայսրության պաշտոնյաների շրջանում, հատկապես վերջին դարերում։ Գույքի և առևտրային հարկերի հավաքագրման համակարգերն անվերահսկելի և քաոսային վիճակում են եղելː

Հունաստանն անկախացել է 1830 թվականին, սակայն ժամանակակից Հունաստանում կոռուպցիան և [[Օսմանյան կայսրություն|Օսմանյան կայսրությանը]] հարկեր վճարելու դիմադրությունը կապված են նաև այն փաստի հետ, որ կայսրության էթնիկ հույն պաշտոնյաների (կոջաբաշիների) մի մասը պահպանել են իրենց պաշտոնները Հունաստանի անկախացումից հետո և հաստատել հունական պետության կառավարման ձևը։ 

Անկախությունից անմիջապես հետո հույները ենթարկվել են ծանր հարկային բեռի՝ անկախության պատերազմի ընթացքում կուտակված [[Պետական պարտք|պարտքի]] պատճառով, պատերազմի պատճառած աղքատության և ավերածությունների հետ միասին։ Սակայն հարկերից խուսափելն ավելի մեծ խնդիր է դարձել բարձրաստիճան պաշտոնյաների շրջանում, ովքեր սովոր էին օսմանյան շրջանի անվերահսկելի լինելուն և ձգտում էին պահպանել այդ կարգավիճակը հունական պետությունում։

== Հունաստանում հարկերից խուսափելու և կոռուպցիայի մասշտաբներ ==


Մինչև [[Եվրոպական պարտքային ճգնաժամ|ճգնաժամը]], Հունաստանը ԵՄ-ի ամենավատ ցուցանիշներով երկրներից մեկն է եղել՝ ըստ [[Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ|''Transparency International-'']] ի [[Կոռուպցիայի ընկալման համաթիվ|կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսի]] (տե՛ս ստորև բերված աղյուսակը):

2024 թվականին Հունաստանը գնահատվել է 49 միավոր՝ 0-ից («բարձր կոռումպացված») մինչև 100 («շատ մաքուր») սանդղակում։ Սա 2008 թվականին օգտագործվածից տարբերվող գնահատման համակարգ է, ուստի 2008 և 2024 թվականների միավորները ուղղակիորեն համեմատելի չեն։ Համաշխարհային ինդեքսում Հունաստանը զբաղեցրել է 59-րդ տեղը 180 երկրների շարքում, որտեղ առաջին տեղը զբաղեցրած երկիրը համարվում է ամենաազնիվ պետական հատվածն ունեցողըː Տարածաշրջանային միավորների հետ համեմատության համար, Արևմտյան Եվրոպայի և [[Եվրոպական միություն|Եվրոպական Միության]] երկրների շարքում ամենաբարձր միավորը կազմել է 90, միջին միավորը՝ 64, իսկ ամենացածր միավորը՝ 41ː Համաշխարհային միավորների հետ համեմատության համար լավագույն միավորը 90 էր (դասակարգված 1-ին), միջին միավորը՝ 43, իսկ ամենավատ միավորը՝ 8 (դասակարգված 180-րդ)ː

2012 թվականի տվյալները ցույց են տալիս, որ Հունաստանի «ստվերային տնտեսությունը» կամ «ստորգետնյա տնտեսությունը», որից հարկեր գրեթե չեն գանձվում կամ ընդհանրապես չեն գանձվում, կազմում է ՀՆԱ-ի 24.3%-ը՝ համեմատած Էստոնիայի 28.6%-ի, Լատվիայի 26.5%-ի, Իտալիայի 21.6%-ի, Բելգիայի 17.1%-ի, Շվեդիայի 14.7%-ի, Ֆինլանդիայի 13.7%-ի և Գերմանիայի 13.5%-ի հետ (իրավիճակը բարելավվել էր Հունաստանի, ինչպես նաև ԵՄ երկրների մեծ մասի համար, մինչև 2017 թվականը): Հունաստանի դեպքում, որտեղ ինքնազբաղվածների տոկոսը 2013 թվականին ԵՄ միջին ցուցանիշից կրկնակի ավելի էր, հետևում է հայտնի օրինաչափությանը, որտեղ [[Հարկերից խուսափում|հարկերից խուսափելը]] կապված է աշխատող բնակչության ինքնազբաղվածների տոկոսի հետː



Հունաստանի մի քանի հաջորդական կառավարություններ փորձել են բարելավել իրավիճակը։ Առաջարկվել է կառավարության եկամուտների արագ աճ՝ ավելի արդյունավետ հարկահավաք համակարգի ներդրման միջոցով։ Սակայն պատշաճ բարեփոխումների իրականացումը գնահատվել է որպես դանդաղ գործընթաց, որը պահանջում է առնվազն երկու [[Օրենսդիր իշխանություն|օրենսդրական]] շրջան, նախքան դրանք կսկսեն գործելː

2005 թվականի վերջին եռամսյակում ըստ հարկային մարմինների` ստուգված ընկերությունների 49%-ը կատարել է հարկային խախտումներ, մինչդեռ 2006 թվականի հունվարին այդ ցուցանիշը նվազել է մինչև 41.6%: [[Չիկագոյի համալսարան|Չիկագոյի համալսարանի]] հետազոտողների կատարած ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ 2009 թվականին Հունաստանում միայն ինքնազբաղված մասնագետների (հաշվապահներ, ատամնաբույժներ, փաստաբաններ, բժիշկներ, մասնավոր դասատուներ և անկախ ֆինանսական խորհրդատուներ) կողմից հարկերից խուսափելը կազմել է 28 միլիարդ եվրո կամ այդ տարվա բյուջեի [[Դեֆիցիտ|դեֆիցիտի]] 31%-ըː

Հարկային արդարադատության ցանց (**') բրիտանական իրավապաշտպան խումբը, որը բաղկացած է հետազոտողների և ակտիվիստների կոալիցիայից, որոնք ունեն հարկերից խուսափելու, հարկային մրցակցության և օֆշորային գոտու վերաբերյալ ընդհանուր մտահոգություն, հայտարարել է, որ շվեյցարական բանկերում հույների կողմից պահվող հաշիվներում կա ավելի քան 20 միլիարդ եվրոː  Հունաստանի նախկին ֆինանսների նախարար Վենիզելոսի խոսքերով` «Մոտ 15,000 անհատներ և ընկերություններ հարկատուներին պարտք են 37 միլիարդ եվրո»ː Բացի այդ, **-ն հունական սեփականության օֆշորային ընկերությունների թիվը գնահատել է ավելի քան 10,000ː

2017 թվականի կեսերի զեկույցը ցույց է տվել, որ հույները «չափազանց խիստ են հարկվել», և շատերը կարծում էին, որ հարկերից խուսափելու համար պատժամիջոցների ռիսկը պակաս լուրջ է, քան սնանկացման ռիսկը։ Խուսափելու մեթոդներից մեկն` այսպես կոչված սև շուկան, մոխրագույն տնտեսությունը կամ ստվերային տնտեսությունն է, երբ աշխատանք է կատարվում կանխիկ վճարման դիմաց, որը չի հայտարարագրվում որպես եկամուտ, ինչպես նաև ԱԱՀ չի գանձվում և չի վճարվումː 

DiaNEOsis վերլուծական կենտրոնի 2017 թվականի հունվարի զեկույցում նշվել է, որ Հունաստանում չվճարված հարկերի ընդհանուր գումարն այդ ժամանակ կազմել է մոտ 95 միլիարդ եվրո, 2015 թվականի 76 միլիարդ եվրոյի համեմատ ավելի, որի մեծ մասը, ենթադրաբար, չէր հավաքագրվի։ 2017 թվականի սկզբին կատարված մեկ այլ ուսումնասիրության համաձայն՝ հարկերից խուսափելու հետևանքով կառավարությանը պատճառված վնասը կազմել է երկրի ՀՆԱ-ի 6%-ից 9%-ը կամ մոտավորապես տարեկան 11-ից 16 միլիարդ եվրոː

ԱԱՀ-ի (վաճառքի հարկ) հավաքագրման պակասորդը նույնպես զգալի է։ 2014 թվականին կառավարությունը հավաքագրել է պետական պարտքի 28%-ով պակաս գումար. այս պակասորդը մոտ կրկնակի գերազանցել է ԵՄ միջին ցուցանիշը։ Այդ տարի չհավաքագրված գումարը կազմել է մոտ 4.9 միլիարդ եվրոː DiaNEOsis-ի ուսումնասիրությունը գնահատել է, որ ՀՆԱ-ի 3.5%-ը կորչում է ԱԱՀ-ի հետ կապված խարդախության պատճառով, մինչդեռ ալկոհոլի, ծխախոտի և բենզինի մաքսանենգության պատճառով կորուստները կազմել են երկրի ՀՆԱ-ի մոտավորապես ևս 0.5%-ըː

### Ֆակելակի
Հունարենում *ֆակելակի* նշանակում է «փոքրիկ ծրար», բայց հունական զանգվածային մշակույթում այն նաև օգտագործվում է որպես ժարգոնային տերմին, որը վերաբերում է պետական ծառայողներին և մասնավոր ընկերություններին հույն քաղաքացիների տված կաշառքը՝ ծառայությունը «արագացնելու» նպատակովː  Այս պրակտիկայի համաձայն՝ գումարները տեղադրվում են ֆայլերի մեջ և փոխանցվում սեղանի վրայով՝ հանդիպումները, փաստաթղթերի հաստատումը և թույլտվությունները ապահովելու համարː  Այս եզրույթը հիմնականում կապվում է Ազգային առողջապահական ծառայության (ESY) բժիշկների շրջանում տիրող կոռուպցիայի հետ։

## Կառավարության ջանքերը եկամուտների հավաքագրման գործում
Միացյալ Թագավորության և Գերմանիայի նմանատիպ գործողություններից հետո, Հունաստանի կառավարությունը բանակցություններ է վարել Շվեյցարիայի հետ՝ Շվեյցարիայում հույն քաղաքացիներին պատկանող բանկային հաշիվները հարկելու վերաբերյալː 2011 թվականի վերջին Հունաստանի Ֆինանսների նախարարությունը հայտնել է, որ հույն շվեյցարական բանկային հաշիվների տերերը կամ պետք է հարկ վճարեն, կամ Հունաստանի ներքին եկամուտների ծառայությանը բացահայտեն այնպիսի տեղեկություններ, ինչպիսիք են բանկային հաշվի տիրոջ ինքնությունըː Հունաստանի և Շվեյցարիայի կառավարությունները հույս ունեին համաձայնության գալ այս հարցի շուրջ մինչև 2011 թվականի վերջը, սակայն այդ ժամկետը չի պահպանվել։

2015 թվականի գնահատականները ցույց են տվել, որ հույների կողմից շվեյցարական բանկերում պահվող հարկերից խուսափած գումարը կազմել է մոտ 80 միլիարդ եվրո։ Այդ ժամանակ Հունաստանի և Շվեյցարիայի կառավարությունների միջև վերջապես լուրջ բանակցությունների փուլ է մտել այս հարցը լուծող հարկային պայմանագիրըː Շվեյցարիան 2016 թվականի մարտի 1-ին վավերացրել է համաձայնագիրը, որը ստեղծում էր հարկային թափանցիկության մասին նոր օրենք, որը հնարավորություն կտար ավելի արդյունավետ պայքարել հարկերից խուսափելու դեմ։ Սկսած 2018 թվականից, Հունաստանի և Շվեյցարիայի բանկերը պետք է փոխանակեն տեղեկատվություն մյուս երկրի քաղաքացիների բանկային հաշիվների մասին՝ չհարկված եկամուտը թաքցնելու հնարավորությունը նվազագույնի հասցնելու համարː

### Հակակոռուպցիոն միջոցառումներ
Պետական կառավարման գլխավոր տեսուչը սկսել է պետական ծառայողների առցանց մարդահամար։ Այս մարդահամարի հետ կապված նա բացահայտել է մի շարք հանցագործություններː

Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունը (OECD), Հունաստանի կառավարությունը և Եվրոպական հանձնաժողովը մշակել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի նախագիծ՝ Կոռուպցիայի դեմ պայքարի ազգային գործողությունների ծրագիր (NACAP): Այն նախատեսվել է գործարկել 2016 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2017 թվականի դեկտեմբերը, որի ֆինանսավորման մի մասը հանձնառել է տրամադրեր Եվրոպական հանձնաժողովըː 2017 թվականի ապրիլին երկրի առողջապահության նախարարությունը հայտարարել է էլեկտրոնային հարթակի մասին, որը նախատեսված է առողջապահական համակարգում կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար։ Առողջապահության նախարար Անդրեաս Քսանթոսը հետևյալ մեկնաբանությունն է արել. «Մենք կարծում ենք, որ անհրաժեշտ է նոր մշակույթ, սոցիալական առողջապահական համակարգի մեկ այլ ոճ՝ հիվանդներին համոզելու համար, որ նրանց կարելի է արժանապատվորեն ծառայություններ մատուցել՝ առանց պատասխանատու անձանց հետ կապեր կամ ֆինանսական գործարքներ փնտրելու»ː

### Հարկերի հավաքագրման բարելավումներ
2010 թվականին կառավարությունը իրականացրել է հարկային բարեփոխումներ։ 2012 թվականին 1500 եվրոյից ավելի գումարի համար անկանխիկ վճարումների համար տուրք է սահմանվելː

Հունաստանի ոստիկանությունը ստեղծել է հատուկ ստորաբաժանում, որը զբաղվում է բացառապես հարկային հանցագործություններով։ Գերմանիան առաջարկել է իր ֆինանսական կառավարման և հարկային հետաքննությունների գրասենյակի փորձագետներին՝ ավելի արդյունավետ հարկային վարչարարություն կառուցելու համարː Սակայն, ամիսներ անց, պարզ չէր, թե արդյոք հույն պաշտոնյաները կընդունեն առաջարկըː

2011 թվականի նոյեմբերին Հունաստանի ֆինանսների նախարար Էվանգելոս Վենիզելոսը կոչ է արել բոլոր նրանց, ովքեր պետությանը պարտք են ավելի քան 150,000 եվրո, մինչև նոյեմբերի 24-ը վճարել իրենց չվճարված հարկերը, հակառակ դեպքում իրենց անունները կհայտնվեն ինտերնետում հրապարակված սև ցուցակում։ Ավելի ուշ կառավարությունը հրապարակել է ցուցակը, որում ներառված են նաև մի շարք հայտնի հույներ, այդ թվում՝ փոփ աստղեր և մարզիկներː

### Ֆորոկարտա
Ֆորոկարտան «հարկային քարտ» է, որն առաջարկվել է Հունաստանի կառավարության կողմից 2011 թվականի օգոստոսին`  գնումների համար անդորրագրերի հավաքագրումը հեշտացնելու նպատակով։ Սա թույլ կտար Հունաստանի ֆինանսների նախարարությանը կանխել հարկերից խուսափելու տարածված դեպքերը՝ համեմատելով անհատների ծախսերը նրանց եկամտի հետ, իսկ բիզնեսի *իրական* եկամուտները՝ նրանց հաշիվների հետ: 2015 թվականի դրությամբ այս միջոցառումը մեծ մասամբ դադարեցվել է և կարելի է համարվել ձախողված նախագիծ։

### Էլեկտրոնային վճարումները՝ հարկերից խուսափելու դեմ պայքարի միջոց
2016 և 2017 թվականներին կառավարությունը խրախուսել է  վարկային կամ դեբետային քարտերի օգտագործումն ապրանքների և ծառայությունների դիմաց վճարելու համար՝ միայն կանխիկ վճարումները կրճատելու համար։ 2017 թվականի հունվար ամսին հարկ վճարողներին հարկային արտոնություններ կամ զեղչեր են տրամադրվել միայն այն դեպքում, եթե վճարումները կատարվել են էլեկտրոնային եղանակով՝ գործարքների «թղթային հետքով», որը կառավարությունը կարող էր հեշտությամբ աուդիտի ենթարկել։ Այսպես, ենթադրվել է, որ կնվազեցվի այն խնդիրը, որ բիզնեսներն ընդունում էին վճարումներ, բայց չէին տրամադրում հաշիվ-ապրանքագիրː Այս մարտավարությունն օգտագործել են տարբեր ընկերություններ՝ ԱԱՀ (վաճառքի) հարկի, ինչպես նաև եկամտային հարկի վճարումից խուսափելու համարː

2017 թվականի հուլիսի 28-ին բազմաթիվ բիզնեսներ օրենքով պարտավոր էին տեղադրել վաճառքի կետի (POS) սարք, որպեսզի կարողանային ընդունել վճարումներ կրեդիտ կամ դեբետային քարտով։ Էլեկտրոնային վճարման հնարավորության չպահպանման դեպքում բիզնեսին սպառնում էր մինչև 1500 եվրո տուգանք։ Պահանջը վերաբերում էր մոտ 400,000 ընկերությունների կամ 85 մասնագիտությունով անհատների։ Էլեկտրոնային վճարումների ավելի լայն կիրառումն այն գործոններից մեկն էր, որը 2016 թվականին արդեն իսկ զգալի աճ է ապահովել ԱԱՀ-ի հավաքման մեջː

## Լագարդի ցուցակ
Հունաստանի կառավարությունը չի ավարտել շվեյցարական HSBC բանկում հաշիվներ ունեցող 1991 անձանց ցուցակի հետաքննությունը, որը կառավարությունը ստացել էր 2010 թվականին Ֆրանսիայի նախկին ֆինանսների նախարար Քրիստին Լագարդից։ Սկզբում պաշտոնյաները տարբեր ժամանակներում պնդում էին, որ կորցրել կամ մոռաել են տեղեկատվությունը։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 29-ին կառավարությունը փոխել է իր դիրքորոշումը՝ հայտարարելով, որ չի օգտագործի գողացված տեղեկատվությունը կասկածյալ հանցագործներին հետապնդելու համար։ 

Դրա փոխարեն, Հունաստանի իշխանությունները ձերբակալել են «*Լագարդի ցուցակը*» հրապարակած լրագրող և *«Hot Doc*» շաբաթաթերթի խմբագիր Կոստաս Վաքսևանիսինː Նրան մեղադրանք է առաջադրվել անձնական կյանքի անձեռնմխելիության մասին օրենքները խախտելու համար, որի պատճառով նա կարող էր դատապարտվել երկու տարվա ազատազրկմանː Սակայն, ընդամենը մեկ օր տևած դատավարությունից հետո նա արդարացվել էː 

2015 թվականին կայացած մեկ այլ դատավարության ժամանակ նախկին էկոնոմիկայի նախարար Գիորգոս Պապակոնստանտինուն մեղավոր է ճանաչվել փաստաթղթերի կեղծման մեջː PASOK կուսակցությունից հեռացվելուց հետո նա ստացել է մեկ տարվա պայմանական ազատազրկում՝ հայտնի «Լագարդի ցուցակի» հետ կապված իր գործողությունների համար։ Դատարանը նրան մեղավոր է ճանաչել արտասահմանում գումար ունեցող մոտ 2000 հույների երեք ազգականների անունները հանելու մեջ:

Ցուցակում են Հունաստանի նախկին վարչապետ Անտոնիս Սամարասի խորհրդականը, ինչպես նաև նախկին նախարարը և Սամարասի «Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցության անդամը։ Ցանկում նաև ներառված են ֆինանսների նախարարության պաշտոնյաների անուններըː

Պարոն Վաքսևանիսն ասել է, որ կարծում է, որ կառավարությունը չի գործել ցուցակին համապատասխան, քանի որ այն ներառում է նախարարների ընկերներին, գործարարներին և ազդեցիկ հրատարակիչներինː Նա նաև մեղադրել է հունական լրատվամիջոցների մեծ մասին պատմությունն անտեսելու մեջː «Հունական մամուլը դնչկալով է», - ասել է նա։ «Հունաստանում գոյություն ունի փակ իշխանության համակարգ, որը ղեկավարում են քաղաքական վերնախավը, գործարարները և լրագրողները»:

## Կոռուպցիայի դեպքեր
* Հունաստանի վիճակագրական վարչությունը
* ''Պարադիկաստիկո'' սկանդալը
* Siemens-ի հունական կաշառակերության սկանդալը
* Կորիոպոլիս, պայմանավորված խաղեր ֆուտբոլում
* Հունաստանի ֆինանսական աուդիտը 2004 թվականին
* Հունաստանի ֆինանսական աուդիտներ, 2009–2010 թվականներին
* Նովարտիսի սկանդալը. հույն պաշտոնյաների կաշառակերությունը
* Մեդիա կոռուպցիան Հունաստանումː

## Տես նաև
* Հանցավորությունը Հունաստանում

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Հունաստանի կոռուպցիայի պրոֆիլը՝ Բիզնեսի հակակոռուպցիոն պորտալից
* Մայքլ Լյուիս, «Զգուշացե՛ք պարտատոմսեր կրող հույներից»: *[[Vanity Fair]]*, 1 հոկտեմբերի 2010թ.
* 
* Եկամտային հարկ #Թափանցիկություն և հրապարակայնություն
* 

Կատեգորիա:Հունաստանի իրավունք
Կատեգորիա:Հունաստանի կառավարություն
Կատեգորիա:Հունաստանի հասարակություն
Կատեգորիա:Հունաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքականություն