Ֆինլանդիայի կառավարություն

**Ֆինլանդիայի կառավարություն** (; , թարգմանաբար՝ Ֆինլանդիայի պետական խորհուրդ) Էստոնիայի կաբինետ, որը երկրի սահմանադրության համաձայն՝ իրականացնում է գործադիր իշխանություն։ Այն ղեկավարում է Ֆինլանդիայի քաղաքականությունը և խորհրդարանին առաջարկվող օրենսդրության հիմնական աղբյուրն է: Կառավարությունն ունի կոլեկտիվ նախարարական պատասխանատվություն և ներկայացնում է Ֆինլանդիան Եվրոպական Միության խորհրդում: Գործող Օրպո կաբինետում կառավարությունը բաղկացած է 19 նախարարներից, որոնք ղեկավարում են 12 նախարարություն:

Մեծամասնության կոալիցիոն կառավարությունները դարձել են Ֆինլանդիայի կառավարության հիմքը. մի քանի պատմական բացառություններից բացի, կառավարությունը սովորաբար կազմվում է երկու խոշոր կուսակցությունների և մի շարք փոքր կուսակցությունների ներկայացուցիչների կողմից:

## Կազմ
Կառավարությունը Ֆինլանդիայի ամենակարևոր գործադիր մարմինն է, որը կազմված է նախարարներից: Դրա գերագույն լիազորությունները հիմնված են Ֆինլանդիայի սահմանադրության 1-ին գլխի 3-րդ բաժնի (և 2003 թվականի կառավարության մասին ենթաօրենսդրական օրենքի) վրա՝ Կառավարական լիազորություններն իրականացնում են Հանրապետության նախագահը և կառավարությունը, որոնց անդամները պետք է վայելեն խորհրդարանի վստահությունը։

### Կառույց և նախարարներ
Կառավարությունը գլխավորում է վարչապետը, որը համարվում է գործնականում Ֆինլանդիայի ամենաազդեցիկ միակ պաշտոնյան և հաճախ ամենամեծ քաղաքական կուսակցության առաջնորդը:

Կառավարությունը կազմված է 11 նախարարությունից և վարչապետի գրասենյակից: Յուրաքանչյուր նախարարություն ղեկավարում է առնվազն մեկ նախարար: Նախարարների թվի և պորտֆելների փոփոխականությունից տարբերվող, նախարարությունների թիվը և անվանումները ամրագրված են օրենքով։ Բոլոր նախարարները գտնվում են կառավարության կազմում:

Կառավարությունն ինքն է առաջարկում նախարարների թիվը և նրանց դերերը, որպեսզի Ֆինլանդիայի խորհրդարանը հաստատի, և հնարավոր է վերաբաշխել պորտֆելները կառավարության գործունեության ընթացքում: Ավագ կամ կրտսեր նախարարներ չկան, և պորտֆել չունեցող նախարարներին 2000 թվականի սահմանադրության համաձայն այլևս թույլատրված չէ: Նախարարները պարտավոր չեն լինել խորհրդարանի անդամներ, չնայած նրանք հաճախ են լինում: Յուրաքանչյուր նախարարի օգնում է պետքարտուղարը (ֆիններեն՝ valtiosihteeri; շվեդերեն՝ statssekreterare), որը քաղաքական նշանակված անձ է, որը պաշտոնավարում է նախարարի հայեցողությամբ։

Չնայած նախարարների պորտֆելները բաժանված են մասնակից քաղաքական կուսակցությունների միջև, կառավարությունը ունի կոլեկտիվ նախարարական պատասխանատվություն, և նախարարներից ակնկալվում է հետևել կառավարության կազմավորման բանակցությունների ընթացքում համաձայնեցված կառավարության ծրագրին: Գործող նախարարություններն են՝
* Արտաքին գործերի նախարարություն
* Արդարադատության նախարարություն
* Ներքին գործերի նախարարություն
* Պաշտպանության նախարարություն
* Ֆինանսների նախարարություն
* Կրթության և մշակույթի նախարարություն
* Գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության նախարարություն
* Տրանսպորտի և կապի նախարարություն
* Տնտեսական հարցերի և զբաղվածության նախարարություն
* Սոցիալական հարցերի և առողջապահության նախարարություն
* Շրջակա միջավայրի նախարարություն

## Օրենսդրություն

Կառավարությունը նախաձեռնում է օրենսդրության մեծ մասը։ Առաջարկվող ակտը մշակվում է համապատասխան նախարարությունում նախարարի ղեկավարությամբ, որից հետո այն վերանայվում է կառավարության կողմից և որպես կառավարության առաջարկ ուղարկվում է խորհրդարան՝ մշակման և հնարավոր փոփոխությունների համար։ Սակայն, քանի որ Ֆինլանդիայում կոալիցիոն կառավարությունները դարձել են նորմա, կառավարությունում ներկայացված կուսակցությունները սովորաբար կազմում են մեծամասնություն խորհրդարանում, ինչը գործընթացը դարձնում է որոշ չափով ավելի ներդաշնակ։ 1957 թվականից ի վեր բոլոր կառավարությունները մեծամասնության կառավարություններ են եղել։ Նախքան առաջարկը օրենքի ուժ ստանալը, այն պետք է հաստատվի Ֆինլանդիայի նախագահի կողմից։ Հետևաբար, նախագահն ունի հետաձգող վետոյի իրավունք՝ որպես մեծամասնության քաղաքականության և միջազգային համաձայնագրերի հնարավոր խախտումների դեմ զսպման միջոց։ Համատեղ բնակության ժամանակահատվածները, երբ նախագահը և կառավարությունը ներկայացնում են տարբեր քաղաքական դիրքորոշումներ, կարող են հակասություններ առաջացնել։ Նախագահի վետոն կարող է չեղյալ համարվել խորհրդարանի կողմից, չնայած գործնականում դա չի արվում։ Կուսակցությունները կարող են նաև համաձայնվել չքվեարկել կուսակցական պատկանելությամբ, այլ որոշումը թողնել առանձին պատգամավորներին, չնայած դա հազվադեպ է լինում։

Մինչ խորհրդարանը ընդունում է օրենքներ, կառավարությունը կամ առանձին նախարարությունը հրապարակում է հրամանագրեր՝ որպես պատվիրակված օրենսդրություն: Հրամանագրերը պարզաբանում, ճշգրտում և ուղղորդում են խորհրդարանի ակտի կատարումը, բայց չեն կարող հակասել դրան: Դրանք նման են ԱՄՆ մշտական ​​​​գործադիր հրամանագրերին: Տիպիկ օրինակ է օրենքում ընդհանուր առմամբ նկարագրված նպաստների իրական դրամական գումարների նշումը։ Հրամանագրերը կազմում են կարևոր օրենսդրական մարմին՝ խորհրդարանի ակտերի հետ մեկտեղ:

## Բյուջե
Պետական ​​​​միջոցները կարող են ծախսվել միայն պետական ​​​​բյուջեի շրջանակներում, որը պետք է հաստատվի խորհրդարանի կողմից: Կառավարությունը մշակում է տարեկան բյուջեն և ներկայացնում այն ​​խորհրդարանին՝ քննարկման և հաստատման համար: Եթե ​​կառավարությանը տարվա կեսին անհրաժեշտ են ավելի շատ միջոցներ, նրանք պետք է խորհրդարանին ներկայացնեն լրացուցիչ բյուջեի առաջարկ։ 2018 թվականի համար կենտրոնական պետական ​​բյուջեն կազմել է 55.8 միլիարդ եվրո, չհաշված համայնքային բյուջեները և ոչ գերատեսչական մարմինները, ինչպիսիք են պետական ​​ձեռնարկությունները։

## Տես նաև
* Էստոնիայի կառավարություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպական երկրների կառավարություններ
Կատեգորիա:Կառավարություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքականություն