Վոլգոդոնսկ

**Վոլգոդոնսկ**, քաղաք Ռուսաստանում, Ռոստովի շրջան։ Հիմնադրվել է 1950 թվականի հուլիսի 27-ին։

## Աշխարհագրություն
Վոլգոդոնսկը Ռոստովի մարզի ամենաարևելյան քաղաքն է, գտնվում է Դոնի Ռոստով և Վոլգոգրադ քաղաքների միջև։ Քաղաքը տարածվել է Սալյան տափաստաններում, Ցիմլյանսկի ջրամբարի ձախ ափին (Դոն գետի վրա)։ Ջրային ուղիները կապված են հինգ ծովերի՝ հյուսիսում Սպիտակ և Բալթիկ, արևելքում Կասպից, հարավում Ազովի և Սև։ 

## Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է չափավոր ցամաքային կլիմայական (չոր) գոտում, ձմռանը քիչ ձյուն է տեղում, ամռանը շատ ջերմ է ու արևոտ։ Միջին ջերմաստիճանը հուլիսին +23,5&nbsp;°C է,միջին ջերմաստիճանը՝  +9,6&nbsp;°C:  Ձմռաը ջերմաստիճանը 0&nbsp;°C-ից բարձր է։

Տեղումների քանակը տարեկան 448 մմ է։

Իր ստեղծման համար Վոլգոդոնսկը պարտական է Վոլգա-Դոն նավարկելի ջրանցքի շինարարությանը։ Վոլգան և Դոնն իրար միացնելու փորձերը ձեռնարկվել են XVI դարի կեսերին և XVII դարի վերջին։ Հաջորդ դարերում ռուս գիտնականները բազմիցս անդրադարձել են Վոլգայի և Դոնի միավորման հարցին, որպես տնտեսական հրատապ խնդիր։ 1920-ական թվականներին ապագա ջրանցքի մայրուղում կրկին սկսեցին աշխատել տեղագրագետները։ 1928-ից սկսվել են ջրանցքի փորման աշխատանքները, բայց դա ձեռքով հողագործներին չի հաջողվել անել։ 1938 թվականին «Տեխնիկա — երիտասարդներ» ամսագրում առաջին անգամ հիշատակվում է նախագծվող Վոլգոդոնսկ ավանի անվանումը։ 1940-ական թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմի պատճառով  կառուցման աշխատանքները ստիպված են եղել կասեցնել։

### Վոլգոդոնսկի ծնունդ
1950 թվականին հայտնվեցին առաջին շինհրապարակները։ Սկսվել է շենքերի շինարարությունը Վոլգոդոնսկի, Լենինի, Սովետսկի, Պուշկինի նրբանցքում, ինչպես նաև հիդրոսառելիքի կառավարման շենքի (այսօր այդ շենքում գտնվում է քաղաքի վարչակազմը)։ Քաղաքի տարածքում բնակելի տների կառուցումը սկսվել է 1950 թվականի հուլիսի 27-ին։ Այս ամսաթիվը համարվում էՎոլգոդոնսկի ծննդյան օրը։

## Բնակչություն

Մարզի խոշորագույն քաղաքների շարքում չորրորդ տեղում է գտնվել՝ Դոնի Ռոստովից, Տագանրոգից և Շախտիից հետո։

Քաղաքի բնակիչների 54,4 % - ը կանայք են, 45,6 %՝ տղամարդիկ։

## Վոլգոդոնսկի պաշտոնական խորհրդանիշներ
Վոլգոդոնսկի խորհրդանիշը հաստատվել է Վոլգոդոնսկ քաղաքի ղեկավարի 1995 թվականի օգոստոսի 29-ի թիվ 1153 որոշմամբ։

## Էկոնոմիկա
Չնայած իր երիտասարդությանը, տնտեսական զարգացման տեմպերով Վոլգոդոնսկը գտնվում է Ռոստովի մարզի առաջատարների թվում։ Քաղաքն ունի բազմապրոֆիլ արդյունաբերական ներուժ՝ զարգացած են էներգետիկան, մեքենաշինությունը, քիմիական և փայտամշակման արդյունաբերությունը։ Ռոստովի ԱԷԿ-ի 2-րդ էներգաբլոկի գործարկմամբ քաղաքը դարձել է Ռուսաստանի հարավի երկրորդ էներգետիկ կենտրոնը։ Վոլգոդոնսկի տնտեսության առաջատար ճյուղերը էներգետիկան են, ատոմային մեքենաշինությունը, կահույքի արտադրությունը, ջերմային էլեկտրակայանների և մետալուրգիայի համար սարքավորումները։ Քաղաքում արտադրվում են նաեւ էլեկտրոնային չափիչ սարքեր, սինթետիկ լվացող միջոցներ եւ այլ արտադրանք, որն արտահանվում է ԱՊՀ եւ աշխարհի շատ երկրներ։ Զարգացած է նաև կոմունալ ենթակառուցվածքը։

## Տրանսպորտ
### Քաղաքային հասարակական տրանսպորտ

##### Ավտոբուս
Վոլգոդոնսկում գործում է ավտոբուսների 10 քաղաքային երթուղի (մեծ և միջին տարողության ավտոբուսներ) և փոքր տարողության ավտոբուսների 6 երթուղի (երթուղային տաքսի)

##### Տրոլեյբուսներ
Վոլգոդոնսկ քաղաքում տրոլեյբուսի շարժն իրականացվում է 1977 թվականից։ Գործում է տրոլեյբուսի չորս երթուղի։

## Կապ
Հեռագրական ապարատը Վոլգոդոնսկում սկսել է աշխատել իր գոյության առաջին իսկ օրվանից՝ 1950 թ. հուլիսի 27։

Այսօրվա դրությամբ քաղաքում հեռախոսակապի ծառայություններ են մատուցում «Ռոստելեկոմ» և «Մեգաֆոն» ընկերությունները։ Քաղաքի հեռախոսային կոդը 86392-ից փոխվել է 8639-ի, իսկ քաղաքային հեռախոսահամարներին սկզբում ավելացվել է մեկ թիվ 2, ապա՝ 3, 4 և 6։

## Բնապահպանություն
Ինչպես և շատ արդյունաբերորեն զարգացած քաղաքներում, Վոլգոդոնսկում բնապահպանական-հիգիենիկ իրավիճակի լարվածության աստիճանը գնահատվում է անբավարար, իսկ բնապահպանական անբարեկարգության աստիճանը՝ լարված։

Վնասակար նյութերի պարունակության ամենամեծ մակարդակը նշվում է ավտոտրանսպորտի ինտենսիվ երթևեկությամբ փողոցներում՝ Գագարինի, էնտուզիաստների, Մորսկայա, Տափաստանային, Շինարարների և Կուրչատովի պողոտանեում։

Հիգիենայի և համաճարակաբանության կենտրոնի լաբորատոր հետազոտությունների տվյալներով՝ վերջին չորս տարվա ընթացքում մթնոլորտային օդի փորձանմուշների նվազման միտում է նկատվում, որոնք գերազանցում են սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան (ՍԹԿ)՝ 1,7 %-ից մինչև 0,4%։

Քաղաքի համար խնդիր է մնում տեղատարափ կեղտաջրերի մաքրումը։ Հորդառատ կոյուղու 5 մաքրման կառույցներից միայն մեկում կա տիղմազտիչ, մյուսներից արտահոսքն իրականացվում է անմիջապես Ցիմլյանսկի ջրամբար։

## Կրթություն
### Բարձրագույն մասնագիտական կրթություն

* Տեխնոլոգիաների ինստիտուտ (մասնաճյուղ)
* Վոլգոդոնսկի ինժեներա-տեխնիկական ինստիտուտ մասնաճյուղ (Ազգային հետազոտական միջուկային համալսարան)

### Միջին մասնագիտական կրթություն
* Վոլգոդոնսկի մանկավարժական քոլեջ
* Վոլգոդոնսկի բժշկական քոլեջ
* Վոլգոդոնսկի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, բիզնեսի և դիզայնի տեխնիկում
* Վոլգոդոնսկի սննդի և առևտրի տեխնիկում
* Վոլգոդոնսկի էներգետիկայի և տրանսպորտի տեխնիկում
* Վոլգոդոնսկի մետաղամշակման և մեքենաշինական տեխնիկում
* Վոլգոդոնսկի շինարարական, շինմոնտաժային, շիննորոգման ուսումնարան № 69

### Միջնակարգ կրթություն
Վոլգոդոնսկ քաղաքում գործում է 23 միջնակարգ հանրակրթական հաստատություն։

1) Պուշկինի անվան միջնակարգ դպրոց № 1 Պուշկին փ.3

2) № 2 գիշերօթիկ դպրոց Վոլգոդոնսկի փ. 2

3) Միջնակարգ դպրոց (նախկին վարժարան) № 5. Լենինի փ. 116

4) № 7 Ռուսաստանի հերոս Ռևենկոյի անվան միջնակարգ դպրոց Լենինի փ. 29

5) № 8 «Դասական» միջնակարգ դպրոց Պիոներական փ. 177

6)  № 9 Ուչաևի անվան միջնակարգ դպրոց փ. 50

7) Կրթության կենտրոն Գրոկու փ. 163

8) Լիցեյ № 11. Երիտասարդական փ. 1

9) Միջնակարգ դպրոց № 12

10) Միջնակարգ դպրոց № 13. Երիտասարդական փ. 3

11) VIII տեսակի գիշերօթիկ դպրոց № 14.

12) Միջնակարգ դպրոց № 15.

13)  Լիցեյ №16.

14) Միջնակարգ դպրոց № 18.  Գագարինի փ. 29

15) Լիցեյ «Պոլիտեկ»

16) Միջնակարգ դպրոց № 21.

17) Միջնակարգ դպրոց № 22.

18) Միջնակարգ դպրոց № 23.

19) Լիցեյ № 24.

20) Գիմնազիա «Շանս».

21) Գինազիա № 1 «Յունոնա».

22) Գիմնազիա «Իրավաբանական».

23) VI տեսակի Գիշերօթիկ դպրոց «Վերելք».

Մոտ ժամանակներս պլանավորվում է դպրոցի երկու շենքերի կառուցում։

### Նախադպրոցական կրթություն
Քաղաքի տարածքում գործում է 39 նախադպրոցական կրթական հաստատություն

1.«Ընկերասեր երեխաներ».

2. «Արեգակ»

3. «Չայկա»

4. «Արագիլ»

5. «Մանկիկ»

6. «Կոսմոս»

7. «Բուրատինո»

8. «Կալինկա»

9. «Կապույտ ճանապարհ»

10. «Աղբյուրիկ»

11. «Ծիծեռնակ»

12. «Մատուշկա»

13. «Ալ կարմիր ծաղիկ»

14. «Կարմիր ծաղիկ»

15. «Սագիկներ»

16. «Կատյուշա»

17. «Զանգակ»

18. «Անկյուն»

19. «Փոքրիկ»

20. «Ժպիտ»

21. «Առագաստ»

22. «Բարդի»

23. «Ալոնուշկա»

24. «Ոսկե բանալի»

25. «Խատուտիկ»

26. «Մարգարիտ»

27. «Գարուն»

28. «Ընկերություն»

29. «Չեբուրաշկա»

30. «Մոխրոտիկ»

31. «Նավակ»

32. «Գնդիկ բոքոնիկ»

33. «Բալ»

34. «Ռոսինկա»

35. «Կազաչոկ»

2017 թվականից մի քանի մանկապարտեզ միավորվել են մեկ մեծ «Մալիշկա» մանկապարտեզներում։

### Լրացուցիչ կրթություն
* Ս. Ռախմանինովի անվան մանկական երաժշտական դպրոց
* Մանկական գեղարվեստի դպրոց
* «Դելֆին» լողավազան
* «Նեպտուն» լողավազան

#### Տարաբնույթ ոչ պարենային ապրանքների առևտուր
* «Իվուշկա» առողջացման և հանգստի կենտրոն
* Մանկական առողջարարական համալիր «Փարոս»
* Մանկական առողջության կենտրոն «Դոնա Մարգարիտ» (այս պահին չի գործում)
*

## Առողջապահություն
Ապագա Վոլգոդոնսկի տարածքում առաջին բժշկական հաստատությունը բացվել է 1948 թվականին, այն դարձել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ-ի գերատեսչական Նովո-Սոլենովյան հիվանդանոցը։ 1954 թվականին աշխատանքն է սկսել Վոլգոդոնի նավահանգստային հիվանդանոցը (1952 թվականին ստեղծված բուժկետի հիմքի վրա)։ Հետագայում Վոլգոդոնսկի առողջապահությունը զարգացել է քաղաքի աճից հետո։ 1962 թվականին շահագործման է հանձնվել հին քաղաքի թիվ 1 քաղաքային հիվանդանոցի առաջին մասնաշենքը, իսկ 1969 թվականին նրա կազմից առանձին հաստատություն է առանձնացվել ստոմատոլոգիական պոլիկլինիկան։

Ատոմմաշի կառուցման ընթացքում քաղաքի առողջապահական համակարգի զարգացումն արագացել է, սկսվել է մասնագիտացված բժշկական հաստատությունների ստեղծումը։ 1977 թվականին ստեղծվել է առանձին մանկական հիվանդանոց։ Նոր քաղաքում 1984-ին շահագործման է հանձնվել № 3 քաղաքային հիվանդանոցը՝ (600 այցելու), հաջորդ տարի Վոլգոդոնսկում բացվում է մանկաբարձագինեկոլոգիական կենտրոն։

1970-ականների վերջից քաղաքում ստեղծվել են մի շարք նեղ պրոֆիլային բժշկական դիսպանսերներ՝ հակատուբերկուլյոզային (1979 թվական), մաշկավեներաբանական (1986 թվական), հոգեվերոլոգիական (1987 թվական)։ 2005 թվականին բացվել է Ուռուցքաբանական դիսպանսեր։

Առողջապահության ժամանակակից համակարգի մեջ մտնում են յոթ մունիցիպալ և վեց մարզային բուժհաստատություններ։ 2000 թվականին ստեղծվել է բժշկական օգնության միջշրջանային կենտրոն՝ Դուբովսկի, Վոլգոդոնսկի, Մարտինովսկի, Ցիմլյանսկի, Զիմովնիկովսկի բնակիչների համար։ Ներկայումս քաղաքի հիվանդանոցներում բուժօգնություն ստացած հիվանդների ավելի քան 20 % - ը գյուղական բնակիչներ են։ Երկու քաղաքային ծննդատներում և պատերազմների վետերանների հիվանդանոցում ամրագրված են Ռոստովի մարզի 13 գյուղական շրջաններ։

## Մշակույթ
Վոլգոդոնսկը Ռոստովի մարզի արևելյան հատվածի խոշոր մշակութային կենտրոններից մեկն է։

Չնայած երիտասարդ տարիքին, Վոլգոդոնսկը շատ փառահեղ մշակութային ավանդույթներ ունի։ Երկու տարին մեկ այստեղ անցկացվում է երիտասարդ դաշնակահարների «Ներշնչանք» մրցույթը, որը 2008 թվականից դարձել է միջազգային։ Ամեն տարի քաղաքում անցկացվում են մանկապատանեկան թատերական կոլեկտիվների մարզային փառատոն-մրցույթ, «Դոնի ակորդ» բարդովյան երգի տարածաշրջանային մրցույթ և այլ նշանակալի միջոցառումներ։

Վոլգոդոնսկում ապրում և աշխատում են Ռուսաստանի սահմաններից դուրս հայտնի նկարիչներ Գեորգի Լիխովիդը և Ալեքսանդր Նեումիվակինը։ Այստեղից է նաև Ռուսաստանում հայտնի «Ինֆինիտի» խումբը (Տատյանա Բոնդարենկո և Ալեքսեյ Կուտուզով)։

### Արվեստի դպրոցներ
* Դ. Շոստակովիչի անվան մանկական երաժշտական դպրոց
* Ս. Ռախմանինովի անվան մանկական երաժշտական դպրոց
* Մանկական արվեստի դպրոց
* Մանկական թատերական դպրոց
* Մանկական արվեստի դպրոց
* Մանկական հոգևոր զարգացման կենտրոն

### Կինոթատրոն, մշակույթի տուն, ակումբ, այգի
* Կինոթատրոն «Սինեմա -այգի»
* «Կոմսոմոլեց»
* Մշակույթի պալատ «Հոկտեմբեր»
* Ի. Կուրչատովի անվան մշակույթի պալատ
* Մշակույթի տուն «Երիտասարդական»
* «Վոլգոդոնի երիտասարդական դրամատիկական թատրոն»
* «Սոլենովսկի» ակումբ
* «Հաղթանակի Զբոսայգի»

### Թանգարաններ
* Վոլգոդոնսկի արվեստի թանգարան
* Վոլգոդոնսկի էկոլոգիական-պատմական թանգարան

### Գրադարաններ
* Վոլգոդոնսկ քաղաքում գործում է 10 գրադարան։ Առաջին գրադարանը բացվել է 1955թ. նոյեմբերի 10-ին։
* Տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտներ են ճանաչվել պատմության և մշակույթի 17 հուշարձան և 3 շենք՝ որպես ճարտարապետության հուշարձաններ։ Դրանց թվում են Լենինի հրապարակի ճարտարապետական համույթները և № 14 դարպասները։

Քաղաքի տարածքում գտնվում են նաև  հնագիտության հուշարձանների կարգավիճակով 12 դամբարաններ։

Հուշարձանների թիվը Վոլգոդոնսկում աճում է ամեն տարի. այսպես, 2006-2009 թվականներին քաղաքում կանգնեցվել են չեչենական պատերազմի հերոս Իգոր Դուդկեի, բոլոր սերունդների հայրենիքի պաշտպանների, ռադիացիոն վթարների զոհերի հուշարձաններ, Ալեքսանդր Տյագլիվի, Ռուսաստանի հերոսներ Սերգեյ Մոլոդովի և Միխայիլ Ռևենկոյի, Դոնսկի ատաման Մատվեյ Պլատովի հուշարձաններ, ինչպես նաև ծովակալ Ֆյոդոր Ուշակովի, գեներալ Յակով Բակլանովի հուշարձաններ ։ Քաղաքում տեղադրվել է Ռուսաստանում երկրորդ՝ Վլադիմիր Վիսոցկու հուշարձանը։

## Կրոն
Վոլգոդոնսկում պաշտոնապես գրանցված է 10 կրոնական կազմակերպություն և համայնք։ Քաղաքի խոշորագույն ներկայացուցչությունն ունի Ռուս Ուղղափառ եկեղեցին: Այն ունի ութ ուղղափառ ծուխ։ 2011 թվականից Վոլգոդոնսկը դարձել է Վոլգոդոնի և Սալյան թեմի կենտրոնը, որը բացի Վոլգոդոնսկից, ներառում է Ռոստովի մարզի Արևելքի և հարավ-արևելքի 23 շրջանները։ Մինչև 2011 թվականը քաղաքը, հարակից շրջանների տաճարների հետ միասին, ընդգրկված էր Ռոստովի և Նովոչերկասի թեմի Վոլգոդոնսկի բարեպաշտության կազմում (ներառում է քաղաք Վոլգոդոնսկը, Վոլգոդոնսկի շրջանը, Դուբայի և Ցիմլյանսկի շրջանները)։

Վոլգոդոնսկի ուղղափառ ծխերի մեծ մասը հիմնվել է 90-ականների սկզբին։ 2006 թվականից ի վեր Ռոստովի ԱԷԿ-ի տարածքում գործում է Սուրբ Աստվածածնի Ուղղափառ տաճարը։ Ներկայումս քաղաքում կառուցվում է երկու մեծ վանք՝ Սուրբ Երրորդություն (երեք գավիթներից բաղկացած) և Քրիստոսի Ծննդյան (ստորին գավիթն արդեն օծված է, գլխավոր մասնաշենքում ընթանում են հարդարման աշխատանքներ, շինության բարձրությունը՝ 56 մետր)։ Վերջինս կդառնա թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցի։

**Վոլգոդոնսկի կրոնական կազմակերպություններ**

*Ուղղափառություն.*

* Վոլգոդոնի և Սալայի թեմ
* Սուրբ Երրորդություն ծուխ
* Սուրբ Վասիլի Երանելու ծուխ
* Տիրոջ ազնիվ և կենարար խաչի վերադարձի ծուխ
* Պետրոս և Պողոս առաքյալների ծուխ
* Դոնի՝ տիրամոր սրբապատկերի ծուխ
* Եղիսաբեթի Մեծ Իշխանուհու տաճար
* Եղիսաբեթի մեծ իշխանուհու տաճար, Քրիստոսի ծննդյան մայր տաճար (գործում են Ֆյոդոր Ուշակովի փոքր տաճարը և Սերաֆիմ Սարովսկու ստորին նստավայրը)
* Տիրամոր հովանու ծուխ

*[[Կաթոլիկություն]].*

Սուրբ ընտանիքի ծուխ

*[[Բողոքականություն]]*

* Ավետարանական քրիստոնյաների եկեղեցի
* Ավետարանական հավատքի քրիստոնյաների միսիոներական միություն (հիսունական) կրոնական կազմակերպություն Դոն
* Քրիստոսի եկեղեցի
* Մոլոկան Հոգևոր քրիստոնյաների համայնքների միություն
* Եհովայի վկաներ

2016-2017 թվականներին, Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն դատարանի՝ Եհովայի վկաների կրոնական կազմակերպության գործունեությունն արգելելու և նրան ծայրահեղական ճանաչելու մասին որոշման ընդունումից հետո, լուծարված ծխերի գույքը ենթակա է պետության սեփականությանը դիմելու։

*Կրիշնաիզմ*

* Կրիշնայի միջազգային միության Վոլգոդոնսկի մասնաճյուղ

## Իրավակարգի ուժեր
#### Ներքին գործերի մարմիններ (ոստիկանություն)
Քաղաքի ոստիկանությունը կառուցվածքային առումով մտնում է Ռուսաստանի ՆԳՆ «Վոլգոդոնսկի» միջհամայնքային վարչության մեջ։

# Ոստիկանության № 1 բաժին (Վոլգոդոնսկ)
# Ոստիկանության № 2  բաժին (ք. Վոլգոդոնսկ)
# Ոստիկանության № 3 բաժին (Վոլգոդոնսկի շճջան, Ռոմանովսկայա)
# Ոստիկանության № 4 բաժին (Դուբովսկի շրջան, գ. Դուբովսկոյե)
# Ոստիկանության № 5 բաժին (Ցիմլյանսկի շրջան, ք. Ցիմլյանսկ)

Վոլգոդոնսկ քաղաքի տարածքում գործում է ճանապարհային ոստիկանության ստորաբաժանում՝ Վոլգոդոնսկի ոստիկանության բաժին, որը կառուցվածքային առումով մտնում է Ռուսաստանի ՆԳՆ Սալսկի բաժնի կազմի մեջ։ Տվյալ ստորաբաժանումն ապահովում է երկաթուղային տրանսպորտի (Վոլգոդոնսկի կայարան) և ջրային տրանսպորտի (Վոլգոդոնսկի նավահանգիստ) օբյեկտների իրավակարգը։

##### Ռուսաստանի ՆԳՆ ուսումնական հաստատություններ
Քաղաքում գործում է «Ռուսաստանի Դաշնության ներքին գործերի նախարարության Ռոստովի իրավաբանական ինստիտուտ» բարձրագույն կրթության դաշնային պետական կրթական հաստատության Վոլգոդոնսկի մասնաճյուղը (Ռուսաստանի ՆԳՆ Ռոստովի մարզի գծով գլխավոր վարչության մասնագիտական պատրաստության նախկին կենտրոն)։

#### Ռոս գվարդիայի ստորաբաժանումները
Ռոստովի ԱԷԿ-ի պահպանությունն իրականացնում է Ռոսգվարդիայի 170-րդ գումարտակը (քաղաքում տեղակայված միակ զորամասը)։ Դրա հիման վրա մի մասը ձևավորվել է 1987 թվականին։ 2005 թվականից գումարտակը տեղակայված է նոր քաղաքում՝ առանձին ռազմական ավանում։

#### Ռուսաստանի ԱԻՆ ստորաբաժանումները
Հրդեհային անվտանգության առումով քաղաքի պահպանությունն իրականացնում են Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի 1-ին ջոկատը՝ 12, 17, 26 հրշեջ կետեր։

1989 թվականից քաղաքում գոյություն ունի դաշնային հակահրդեհային ծառայության Վոլգոդոնսկի ուսումնական կենտրոնը, որը ստեղծվել է հրշեջ մասի բազայի վրա։

## Սպորտ
Վոլգոդոնսկն ունի փառահեղ մարզական ավանդույթներ. Վոլգոդոնցիների շարքում քիչ չեն աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոնները։ Այստեղ սկսել են իրենց մարզական ճանապարհը հայտնի վազորդ, Պեկինի օլիմպիական չեմպիոն Յուլյա Գուշչինան, աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն, լողորդուհի, Օլիմպիական խաղերի կրկնակի մեդալակիր (2012, 2016), աշխարհի քառակի չեմպիոն, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ Յուլյա Եֆիմովան և այլ հայտնի մարզիկներ։

Ամեն տարի Վոլգոդոնսկում անցկացվում են խոշոր համառուսաստանյան և միջազգային մրցումներ՝ «Խաղաղ ատոմ» շախմատային փառատոնը, Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս Ալեքսեյ Ուլեսովի բռնցքամարտի մրցաշարը,  Իվան Սմոլյակովի հիշատակին նվիրված հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարը, գեղարվեստական մարմնամարզության «Կրասա Դոնա» մրցույթը, «Տրավուշկա» մականախաղի մանկական մրցաշարը և շատ այլ նշանակալի մարզական միջոցառումներ։

Քաղաքում գործում են ֆուտբոլի, վոլեյբոլի, աթլետիկայի, լողի, բռնցքամարտի, հունահռոմեական ըմբշամարտի, շախմատի, ուժային մարզաձևերի, մականախաղի ձեռնամարտի, ռեգբիի, ֆլորբոլի և պարային սպորտի հասարակական ֆեդերացիաները։ Վոլգոդոնսկի յուրաքանչյուր թաղամասում աշխատում է մասնագետ-սպորտհրահանգիչ, որը կազմակերպում է զանգվածային սպորտային միջոցառումներ, ներգրավում բնակիչներին առողջ ապրելակերպի։ Քաղաքացիները սիրով մասնակցում են քաղաքային մրցաշարերին, առաջնություններին և սպարտակիադաներին գրեթե բոլոր մարզաձևերով։

; Սպորտային և առողջարարական կազմակերպություններ

Քաղաքում կան վարպետ երկու թիմեր, որոնք հանդես են գալիս Ռուսաստանի առաջնություններում՝ «Դոնչանկա»  մականախաղի կանանց ակումբ «Իմպուլս-սպորտ» կանանց վոլեյբոլի թիմը։ Վոլգոդոնսկի թիմերը հանդես են գալիս Ռուսաստանի ջրագնդակի մինչև 15 և մինչև 17 տարեկան աղջիկների առաջնությունում։

«Դոնչանկա» ակումբը Ռուսաստանի յոթակի չեմպիոն է, Ռուսաստանի կրկնակի գավաթակիր, Եվրոպական չեմպիոնների գավաթակիր և եվրոպական երկրների գավաթակիր։

Ռոստովի մարզի առաջնությունում  հանդես են գալիս «Վոլգոդոնսկ» ֆուտբոլային և «Վոլգոդոնսկ» բասկետբոլային ակումբները։

; Սպորտային օբյեկտներ

* Մարզադաշտ «Տռուդ ( 4500 հանդիսատես)
* Մարզադաշտ «Սպարտակ». Ունի ժամանակակից, վեցերորդ սերնդի հոկեյի արհեստական խատածածկ դաշտ
* Սպորտային համալիր «Երիտասարդական» (ունի արհեստական ֆուտբոլի դաշտով մարզադաշտ)
* Ճանապարհային ոստիկանության ուսումնական կենտրոնի մարզադաշտ
* Սպորտային համալիր «Օլիմպ»
* Սպորտային համալիր «Ռոսիա»
* Ռոստովի ատոմակայանի ֆիզկուլտուրային-առողջարարական համալիր
* Շախմատային ակումբ
* Յախտ ակումբ
* Լողավազան  «Դելֆին»
* Լողավազան  «Նեպտուն»
* № 3 մասնագիտացված մանկապատանեկան մարզադպրոցի ջրա-սպորտային բազա

Հարկ է նշել, որ Վոլգոդոնսկում նոր սպորտային օբյեկտների վերակառուցումը և շինարարությունը շատ դանդաղ է ընթանում. այսպես, 2008 թվականի համար նախատեսված մարզադաշտի, սառցե սահադաշտով մեծ մարզահամալիրի և ժամանակակից 50 մետրանոց լողավազանի կառուցման աշխատանքների մեկնարկը ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով ստիպված են եղել հետաձգել անորոշ ժամանակով։

## Տեղեկատվություն, մարկետինգ, գովազդ, փիար
Վոլգոդոնսկում ստեղծվում են 2 VHF և 18 FM ռադիոկայաններ, հեռարձակվում է 3 անալոգային եւ 20 թվային հեռուստաալիք։ Եթերային հեռուստատեսության հետ մեկտեղ լայն զարգացում են ստանում կաբելային հեռարձակման ցանցերը, ինչպես նաև արբանյակային և ինտերակտիվ հեռուստատեսությունը։ Ապա Վոլգոդոնսկում լույս է տեսնում երկու տասնյակից ավելի տեղական տեղեկատվական և ժամանցային տպագիր հրատարակություններ։

; Հեռուստատեսություն

*Քաղաքի հեռուստաընկերությունները*

* ՀԸ «ВВ» («Վոլգոդոնսկի Վեստնիկ» հեռուստառադիոընկերություն)։ Ամենահինն է Հարավային Ռուսաստանում։  Բացվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Եթերային հեռարձակում-23k DMV (ցանցային գործընկեր՝ TNT): Մինչև 1999 թվականըТРК «ВВ»-ի ցանցային գործընկերը եղել է ՍՏՍ հեռուստաալիքը։ Ունեցել է ավելի քան 200 հազար լսարան Ռոստովի մարզում (Վոլգոդոնսկը և նրա շրջակայքը)։ Բացի եթերային հեռարձակումից, հեռուստառադիոընկերությունը զարգացնում է մալուխային ցանցեր (60 անալոգային և 100 թվային ալիք)։ «Վոլգոդոնսկի Վեստնիկ»-ը մարզային և համառուսաստանյան մրցույթների բազմակի հաղթող է։
* ՀԸ «ВТВ» (Վոլգոդոնսկի  հեռուստաընկերություն) — հեռարձակումը իրականացվում է Ռոստովի մարզի ինը տարածքներում, այդ թվում՝ Վոլգոդոնսկի, Ցիմլյանսկի, Զիմովնիկովսկի, Մորոզովսկի, Մարտինովսկի, Օռլովսկի, Դուբովսկի շրջաններում։ Հեռուստալսարանը գերազանցում է 400 հազարը։ Ցանցային գործընկերներ-TVC, STS. Մինչև 2002 թվականը ցանցային գործընկերն էր նաև Մոսկվայի TV6 հեռուստաալիքը, որը փակվեց քաղաքական դրդապատճառներով։
* «ՀԱԿ» հեռուստաընկերություն (Հեղինակային Նոր ալիք). Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 2000 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Ռոստովի մարզում առաջիններից մեկը ստեղծել է ժամանակակից թվային հեռուստատեսություն։ «ՀԱԿ»-ը հեռարձակվում է 31 ԴՄՎ հաճախականության ալիքով։ Ցանցային գործընկեր-REN TV: Հեռուստալսարանը կազմում էր մոտ 400 հազար մարդ։ Բացի այդ, հեռուստաընկերությունը ակտիվորեն զարգացնում էր կաբելային հեռարձակման ցանցերը և առաջինն էր, որը կաբելային հեռարձակմամբ ապահովել էր քաղաքի հին մասին։ 2016 թվականին հեռուստաընկերությունը սառեցրել է իր գործունեությունը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով։
* «Պրիդոնյե» հեռուստաընկերություն (ցանցային գործընկեր՝ 5-րդ ալիք)։ Գոյություն է ունեցել մինչև 2008 թվականը և հեռարձակվել է 49 DMV ալիքով։ Սակայն հեռուստաընկերությունը չի դիմացել մրցակցությանը և փակվել է։
* «Առաջին հեռուստաալիք» հեռուստաընկերություն» (1ТВ): Գոյություն է ունեցել 2010-ի հունվարից մինչև 2011-ի հոկտեմբերի 16-ը։ Ցանցային գործընկերն է  DTV հեռուստաալիքը (Չե)։ Ընկերության փակումից հետո հեռուստաալիքի հաճախականությամբ (1 մվ) հեռարձակվում է Ռոստովի «Ռոստով-Պապա» հեռուստաալիքը։

Ներկայումս (դեկտեմբեր 2019թ.) անալոգային հեռուստատեսությամբ հեռարձակվում են TNT , Դոն 24 և Չե հեռուստաալիքները։ Մնացածներն անջատվել են 2019թ. հունիսից մինչև հոկտեմբեր՝ թվային հեռարձակման անցնելու պատճառով։

Վոլգոդոնսկում գործում են անալոգային և թվային մալուխային հեռուստատեսության օպերատորներ՝ TNT, Դոն-Պուլս, Միկրո էլ, արբանյակային (թվային)-Տրիկոլոր, НТВ-Պլյուս, Տելեկոմ, ինչպես նաև ինտերակտիվ (թվային)-Ռոստելեկոմ, Սպարկ (TTC):

; Ռադիո

*Ռադիոընկերություններ*

* «Ռադիոպուլս» հոլդինգ- մտնում է ВТВ հեռուստաընկերության կազմի մեջ
* ООО «Ալյանս Մեդիա» ՍՊԸ(Love Radio, Ռադիո 7-ը յոթ բլուրներում )
* «Ռադիո Դիվո-պլյուս» (Ռադիո Դաչա)
* «Հարավային Մեդիախումբ» ՍՊԸ(Լուրեր FM)
* «Ռադիո 103.8» (Ճանապարհային ռադիո)
* «Դոն» (Ռուսաստանի Ռադիո)

**Ռադիոալիքներ**

**FM, MHz**

* 91,4 — FM լուրեր
* 99,0 — Ռուսաստանի ռադիոն
* 99,9 — ՌետրոFM
* 100,3 — Եվրոպա Պլյուս
* 100,8 — Ավտոռադիո
* 101,2 — DFM
* 101,7 — ռուսական ռադիո
* 102,2 — Ռադիո Շանսոն
* 102,7 — Ռադիո Ռեկորդ
* 103,2 — Հումոր FM
* 103,8 — Ճանապարհային ռադիո
* 104,3 — Love Radio
* 104,8 — Радио Միր
* 105,3 — ՄարուսյաFM
* 105,8 — Լուրեր FM /
* 106,3 — FМ-Դոն
* 106,7 — Ռադիո Դաչա
* 107,1 — Ռադիո 7-ը յոթ բլուրներում

; Պարբերական հրատարակություններ

* «007», անվճար հայտարարությունների թերթ
* «Ավտոլայն», թերթ
* «Այ-Վա», պարբերագիր
* «Վոլգոդոնսկի նոթատետր», տեղեկատվական-գովազդային շաբաթաթերթ
* «Ձեր շանսը», անվճար հայտարարությունների թերթ
* «Երեկոյան Վոլգոդոնսկ», թերթ
* «Վոլգո-Դոն», գրականագետների տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպության գրական-հասարակական ամսագիր
* «Վոլգո-Դոնսկի երկրամաս», թերթ,փակված
* «Հյուրընկան Վոլգոդոնսկ», տեղեկատվական հանդես
* «Պաշտոնական Վոլգոդոնսկ»,Վոլգոդոնսկի ադինիստրատիվ բյուլետեն 
* «Վոլգոդոնսկայա պռավդա»,թերթ
* «Կոպեյկա», գովազդային թերթ, փակ
* «Տեղական ժամանակ.Վոլգոդոնսկ», թերթ
* «Խաղաղություն ձեզ»,Վոլգոդոնի շրջանի բարության ուղղափառ թերթ
* «Աշխատանք Վոլգոդոնսկում», անվճար հայտարարությունների թերթ 
* Դոնի ռեպորտյոր, Վոլգոդոնսկի շրջանի թերթ
* «Իմ աշխարհը», թերթ, փակված
* «Տնտեսություն», դաշնային թերթ
* «Ատոմային էներգիա», Ռոստովի ԱԷԿ թերթ
* «Gold», թերթ, փակված

; Ինտերնետ և ԶԼՄ

* Վոլգոդոնսկի վարչակազմի պաշտոնական կայք
* Բջջային հավելված «Իմ Վոլգոդոնսկ»
* Քաղաքային ինտերնետ պորտալ Վոլգոդոնսկ
* Քաղաքային լրատվական պորտալ Վոլգոդոնսկի նոթատետր
* Վոլգոդոնսկի  լուրեր
* Լրատվական պորտալ Վոլգոդոնսկ
* Վոլգոդոնսկի առցանց ուղեցույց — Քաղաք Վոլգոդոնսկ
* Դոնդեյ Վոլգոդոնսկ- էլեկտրոնային թերթ-Donday-volgodonsk.ru

## Քույր քաղաքներ և գործընկեր քաղաքներ
* Դոլնի Դիբնիկ, Բուլղարիա
* Սուչժոու (Անհոյ), Չինաստան
* Աբովյան, Հայաստան
* Մոսկվա, Ռուսաստան
* Սանկտ-Պետերբուրգ, Ռուսաստան
* Աստրախան, Ռուսաստան
* Ուգլիչ, Ռուսաստան
* Օրշա, Բելոռուս

## Ծանոթագրություններ