Փոլ Սորոս

**Փոլ Սորոս** (), հունգարական ծագումով ամերիկացի մեխանիկ-ճարտարագետ, գյուտարար, գործարար և բարերար։ Սորոսը հիմնել է Սորոս  ընկերությունը, որը նախագծում և զարգացնում է զանգվածային բեռնափոխադրման և նավահանգստային սարքավորումներ։  Ներկայումս, Սորոսի ընկերությունը,  գործում է աշխարհի իննսունմեկ երկրներում՝ 2013թ դրությամբ։ Փոլ Սորոսին հաճախ անվանում են «անտեսանելի Սորոս»,  գործարար և ֆինանսիստ՝ Ջորջ Սորոսի ավագ եղբայրն էր։

## Վաղ մանկություն
Սորոսը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 5-ին Հունգարիայի Բուդապեշտ քաղաքում ՝ իրավաբան և գրող Տիվադար Շվարցի և գործվածքների խանութի սեփականատիրոջ դուստր Էրժեբեթ Շուցի ընտանիքում։ Նրա հայրը գերեվարվել է ռուսների կողմից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և պահվել Սիբիրի ռազմագերիների ճամբարում։ Սորոսը նաև էսպերանտո, արհեստական լեզվի կրող էր։

Տիվադար Սորոսը ընտանիքի ազգանունը Շվարցից Սորոս է փոխել 1936 թվականին ՝ Եվրոպայում հակասեմիտիզմից եւ նացիզմի տարածումից խուսափելու համար։ Տիվադար Սորոսը կեղծել է փաստաթղթերը՝ ընտանիքին տալով կեղծանուններ, քանի որ գերմանացիները  1944 թվականին գրավել են Հունգարիան։ Մոտ մեկ տարի ընտանիքը փախավ ապահով տներ, մինչև խորհրդային ուժերը ներխուժեցին երկիր։ Այնուամենայնիվ, Սովետական  ուժերը սխալմամբ կարծում էին, որ Փոլ Սորոսը  հետախուզվող սպա է, և նրան ձերբակալեցին։ Նրան այլ բանտարկյալների հետ ուղարկեցին արևելք ՝ Խորհրդային Միություն։ Նրան հաջողվել է փախչել բանտարկյալների երթից ՝ սուզվելով կամրջի վրայով և թաքնվելով լքված ֆերմայում։ Այնուհետև նա ոտքով վերադարձավ Բուդապեշտ։

## Կարիերա
Փոլ Սորոսը վերապրեց պատերազմը և 1948 թվականին արտագաղթեց Միացյալ Նահանգներ։ Նա Մանհեթեն է ժամանել այն բանից հետո, երբ փախել է կոմունիստների վերահսկողության տակ գտնվող Հունգարիայից, Հունգարիայի օլիմպիական դահուկավազքի թիմի հետ Շվեյցարիայում կատարած ուղևորության ժամանակ։

### Կարիերա
Սորոսը Նյու Յորք է ժամանել շատ քիչ գումարով։ Նա ընդունվել է Բրուքլինի քոլեջ և պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, որտեղ ստացել է մագիստրոսի կոչում, քանի որ չէր կարող իրեն թույլ տալ ավելի թանկ համալսարաններ։ Որպես ուսանող նա բնակվում էր Պրոսպեկտ պարկի մոտակայքում գտնվող էժան բնակարանում, բայց դժվարանում էր վճարել վարձավճարը և սնունդը։

Սորոսը հիմնել է Սորոս ընկերությունը, որը նախագծում և զարգացնում է զանգվածային բեռնափոխադրման և նավահանգստային սարքավորումներ։ Բրազիլիայի բազմազգ Շնաձուկ կորպորացիան օգտագործել է Սորոսի ընկերության կողմից ստեղծված նմուշները՝ Բրազիլիայում երկաթի հանքաքարի արդյունահանումը քառապատկելու և երկաթի հանքաքարի աշխարհում Ամենամեծ կորպորատիվ արտադրողը դառնալու համար։ Ներկայումս Սորոս ընկերությունը  գործում է աշխարհի 91 երկրներում։

### Մարդասիրություն
Փոլ Սորոսը և նրա կինը ՝ Դեյզի Սորոսը, հիմնել են Փոլ և Դեյզի  Սորոս կրթաթոշակներ նոր ամերիկացիների համար հիմնադրամը, որը ֆինանսավորում է ներգաղթյալների և ներգաղթյալների երեխաների բարձրագույն կրթությունը։ Ամեն տարի երեսուն ուսանող ստանում է մինչև 90,000 ԱՄՆ դոլարի կրթաթոշակ ՝ երկամյա ասպիրանտուրայի, ինչպես նաև կեցության և այլ ծախսերը հոգալու համար։ Կրթաթոշակառուները կարող են ուսումնասիրել ցանկացած առարկա, ինչպես  ցանկացած ամերիկյան համալսարանում:Կրթաթոշակ ստանալու համար ուսանողները պետք է դրսևորեն եզակի «գաղափար կամ տաղանդ», երկարաժամկետ ջանքերի շնորհիվ ինչ-որ կոնկրետ բան իրականացնեն և ներգրավված լինեն կառավարության կամ այլ կազմակերպության հետ, որը նվիրված է ԱՄՆ Իրավունքների օրինագծի իդեալներին։

Փոլ և Դեյզի Սորոսը հիմնել են Փոլ և Դեյզի Սորոսի կրթաթոշակը 1998 թվականին ՝ հավաքելով 50 միլիոն դոլար։ Մինչև 2010 թվականը նրանք ավելի քան 30 միլիոն դոլար են հատկացրել գրեթե 400 ուսանողներ։ 2010 թվականին նրանք լրացուցիչ 25 միլիոն դոլար են հատկացրել այս կրթաթոշակի համաՐ։  Փոլ Սորոսը կրթաթոշակի նախագահն էր, իսկ նրա որդին ՝ Ջեֆրի Սորոսը, նախագահ դարձավ 2010 թվականին։

## Անձնական կյանք
Փոլ Սորոսը և Դեյզի Շլենգերը ծանոթացել են 1950 թվականին Նյու Յորքում, երբ երկուսն էլ քոլեջի ուսանողներ էին և ապրում էին Միջազգային տուն հյուրանոցում։ Նրանք սկսել են հանդիպել և ամուսնացել 1951 թվականին։ Նրանք ունեցան չորս երեխա ՝ Փիթերը, Սթիվեն Փոլը, Լինդան և Ջեֆրին։ Եվ Փիթերը, և Ջեֆրին Փոլ և Դեյզի Սորոսի կրթաթոշակային ծրագրի խորհրդի կազմում են, Ջեֆրին նրա նախագահն է։ Սթիվեն Փոլը և Լինդան մահացել են վաղ մանկության դժբախտ պատահարներից։

Սորոսը մահացել է Մանհեթենի Վերին Իսթ Սայդում գտնվող Հինգերորդ պողոտայի իր տանը 2013 թվականի հունիսի 15-ին, 87 տարեկան հասակում։ Իր հետագա կյանքի ընթացքում նա տառապել է Պարկինսոնի հիվանդությամբ, շաքարախտով, ծնոտի քաղցկեղով և լեզվի քաղցկեղով։ Սորոսին մնաց նրա կինը ՝ Դեյզի Սորոսը (ծնված Շլենգեր), որը, ինչպես իր ամուսինը, հունգարացի հրեա ներգաղթյալ էր։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Հունգարացի գյուտարարներ