Դեբորա Քեր

**Դեբորա Քեր** (, ), բրիտանացի դերասանուհի, «Թագավորը և ես» ֆիլմի համար «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր։ Ստացել է պատվավոր «Օսկար», BAFTA մրցանակներ և Կաննի կինոփառատոնի պարգևներ։

Դեբորան վեց անգամ առաջադրվել է «Օսկարի»՝ որպես «Լավագույն դերասանուհի», սակայն ոչ մի անգամ չի հաղթել այդ անվանակարգում։ Այնուամենայնիվ, 1994 թվականին Ամերիկյան կինոակադեմիան նրան է հանձնել «Օսկարի» պատվավոր արձանիկը՝ «Ողջ կյանքի նվաճումների» համար։

Նրա ազգանվան շոտլանդական արտասանությունը հնչում է՝ որպես անգլերեն *care* բառը, բայց երբ նա սկսել է իր կարիերան Հոլիվուդում, պրոդյուսերները որոշել են, որ իր ազգանունը պետք է արտասանվի՝ որպես անգլերեն *car*։ Խառնաշփոթից խուսափելու համար Լուիս Բ. Մայերը նույնիսկ հորինել է «*Kerr rhymes with Star!*» ասույթը։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդ տարիներ
Դեբորա Ջեյն Քեր-Թրիմերը () ծնվել է շոտլանդական քաղաք Հելենսբորոյում։ Նա եղել է Քեթլին Ռոուզի (ծնված՝ Սմեյլ) և օդաչու ու Առաջին աշխարհամարտի վետերանի, որը հետագայում դարձել է ճարտարապետ և ինժեներ, կապիտան Արթուր Չարլզ Քեր-Թրիմերի մեծ երեխան և ընտանիքի միակ դուստրը։

Սկզբնապես Դեբորան զբաղվել է բալետով և 1938 թվականին, որոշ ժամանակ, հանդես է եկել Լոնդոնի «Սադլերս Ուելս» թատրոնում։ Այնուհետև որոշել է իրեն նվիրել դերասանական արվեստին և իր մորաքրոջ՝ Ֆիլիս Սմայլի շնորհիվ, որը միևնույն ժամանակ դերասանական վարպետության առաջին ուսուցչուհին է եղել, ընդունվել է Բրիստոլի դրամատիկական դպրոց։
thumb|left|265x265px|«Կամո գրյադեշի» ֆիլմում (1951 թվական)

### Կարիերա
Նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել բրիտանական «Մաքսանենգություն» ֆիլմում 1940 թվականին, սակայն այդ դերը շատ փոքր էր, և տիտրերում նրան չեն նշել։ Հետագա տարիները նպաստել են նրա կարիերայի զարգացմանը նոր, ավելի նկատելի դերերի հաշվին։ 1947 թվականին, «Սև նարգիզ» ֆիլմում դերից հետո, Դեբորան գրավել է հոլիվուդյան պրոդյուսերների ուշադրությունը։ Ֆիլմը շատ տարածված է եղել Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում, և Քերն արժանացել է Նյու Յորքի «կինոքննադատների մրցանակի»՝ որպես «Տարվա լավագույն դերասանուհի»։ Այս ֆիլմը նաև Դեբորայի համար բացել է Հոլիվուդի դռները։ Այնտեղ նրա բրիտանական շեշտադրումն ու սառը արտաքինը նպաստել են, որ նա հաճախ է էկրաններին մարմնավորել անգլիացի կանանց՝ ամերիկյան հանրության պատկերացումներով։

1953 թվականին Դեբորեին ստացել է «Օսկարի» երկրորդ անվանակարգը «Կանանց լավագույն դերի համար» «Այսուհետև և հավիտյանս հավիտենից» ֆիլմում (առաջինը նա ստացել է 1949 թվականին «Էդվարդը՝ իմ որդին» ֆիլմում խաղացած դերի համար)։ Չնայած նրան, որ մրցանակը չի ստացել, ֆիլմի այն տեսարանը, որտեղ Քերը և Բերտ Լանքասթերը սիրով են զբաղվում հավայան լողափում ծովային ալիքների շուրջ, հետագայում Ամերիկյան կինոարվեստի ինստիտուտի կողմից ճանաչվել է կինոյի պատմության մեջ լավագույն տեսարաններից մեկը, և ֆիլմը ներառված է *Բոլոր ժամանակների առավել ռոմանտիկ ֆիլմերի հարյուրյակում*։ Հաջորդել են ոչ պակաս հաջող դերեր այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Վեպի վերջը» (1955), «Թագավորը և ես» (1956), «Աստված գիտի, պարոն Ալիսոն» (1957), «Առանձին սեղանների շուրջ» (1958) և շատ այլ ֆիլմերում։

1969 թվականին Էկրան է բարձրացել Թիթեռնիկները քամու ժամանակ ֆիլմը, որում Դեբորան, որն իր կարիերայում միակ անգամն է, մերկ նկարահանվել է սիրային դրվագում։ Բայց շուտով, մտահոգվելով դրանով, Քերը նկարահանումները թողել է կինոյում՝ իրեն նվիրելով թատրոնին և հեռուստատեսությամբ աշխատելուն։

thumb|250px|Բերտ Լանքասթերի հետ՝ «Այսուհետ և հավիտյանս հավիտենից» ֆիլմում (1953)
Դեբորայի համար թատերական դեբյուտը 1953 թվականին դարձել է բրոդվեյյան «Թեյ և համակրանք» պիեսը, որում նա դերի համար առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակի։ 1955 թվականին Դեբորան ստացել է «Սառա Սիդդոնսի մրցանակը»՝ ազգային շրջագայության ժամանակ Չիկագոյի թատրոնում այդ դերը կատարելու համար։ Ավելի ուշ՝ 1956 թվականին, Քերը խաղացել է այդ դերն այս բեմադրության էկրանավորման մեջ, որի ռեժիսորն էր Վինսենթ Մինելին։ 1975 թվականին Դեբորան Բրոդվեյ է վերադարձել Էդվարդ Օլբիի «Ծովային բնապատկեր» պիեսով։

Դեբորան վերակենդանացրել է իր դերասանական կարիերան հեռուստատեսությունում 1980-ական թվականների սկզբին, երբ «Մեղադրանքի վկան» ֆիլմում խաղացել է Պլիմսոլի բուժքրոջ դերը։ 1984 թվականին «Կանացի բնույթ» մինի-սերիալում խաղացել է ծերացած Էմմա Հարթի դերը, ինչը նրան առաջադրել է «Էմմի» մրցանակի համար։

## Մրցանակներ
1998 թվականին Դեբորա Քերը նշանակվել է Բրիտանական կայսրության հրամանատար, սակայն ի վիճակի չի եղել ծառայության անցնել անձամբ առողջական խնդիրների պատճառով։ Նա նաև Հոլիվուդյան Փառքի ծառուղում՝ Վայն-սթրիթ 1709-ում, արժանացել է անվանական աստղի՝ կինոարտադրության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար։

Քերը վեց անգամ առաջադրվել է «Օսկարի» «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում՝ «Էդվարդը՝ իմ որդին» (1949), «Այսուհետ և հավիտյանս հավիտենից» (1953), «Թագավորը և ես» (1956), «Աստված գիտի, պարոն Ալիսոն» (1957), «Առանձին սեղանների հետևում» (1958) և «Օրվա մայրամուտին» (1960) ֆիլմերի համար։

Նա նաև չորս անգամ առաջադրվել է «BAFTA» մրցանակի «Լավագույն բրիտանացի դերասանուհի» անվանակարգում՝ «Վեպի վերջ» (1955), «Թեյ և համակրանք» (1956), «Օրվա մայրամուտին» (1960) և «Կավիճե այգի» (1964) ֆիլմերի համար։

Թեև Դեբորան երբեք չի նվաճել «BAFTA», «Օսկար» և Կաննի կինոփառատոնի մրցանակները մրցունակ կատեգորիայում, բոլոր երեք կինոակադեմիաները նրան հանձնել են պատվավոր պարգևներ։ 1984 թվականին նա արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակին, 1991 թվականին ստացել է «BAFTA» հատուկ մրցանակը, իսկ 1994 թվականին՝ «Պատվավոր Օսկար»։

## Անձնական կյանք
Առաջին անգամ Դեբորան ամուսնացել Է թագավորական ռազմաօդային ուժերի էսկադրայի հրամանատար Էնթոնի Բարթլիի հետ 1945 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Մելանի (ծնված 1945 թվականին) և Ֆրանչեսկա (ծնված 1947 թվականին)։ Բայց ամուսնությունը հաջող չի եղել, և, ի վերջո, Բարթլինի մշտական խանդը և Դեբորայի հաճախակի մեկնումները նկարահանումների 1959 թվականին հանգեցրել է ամուսնալուծության։ Նրա երկրորդ ամուսինը եղել է գրող Պիտեր Վիրթելը։ Նրանց ամուսնությունը կնքվել է 1960 թվականի հուլիսի 23-ին և շարունակվել մինչև նրա մահը։

1992 թվականից Դեբորան եղել է «Մաքուր օդի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության ազգային ընկերության» (NSCA) անդամ։

Չնայած նրան, որ Դեբորան մշտապես ապրել է Քլոսթերսում (Շվեյցարիա), կամ Իսպանիայում, այնուամենայնիվ, նա որոշել է վերադառնալ Մեծ Բրիտանիա իր երեխաների մոտ՝ վատացող առողջության պատճառով։ Դեբորա Քերը մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Պարկինսոնի հիվանդությունից 86 տարեկան հասակում Մեծ Բրիտանիայի Սաֆֆոլկ կոմսության Բոութսդեյլ գյուղում։ Նրա ամուսինը, այնուամենայնիվ, շարունակել է ապրել Մարբելում և մահացել է 2007 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ կնոջ մահից երեք շաբաթ անց։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

* 1986` «Պահպանել երազանքը»՝ *Էմմա Հարթ (TV)*
* 1984` «Կանացի բնավորություն»՝ *Էմմա Հարթ (TV)*
* 1982` «Մեղադրանքի վկա» (ֆիլմ)՝ *բուժքույր Պլիմաոլ (TV)*
* 1969` «Լուսատտիկներ քամու վրա»՝ *Էլիզաբեթ Բրենդոն*
* 1967` «Կազինո «Ռոյալ»»՝ *գործակալ Միմի / տիկին Ֆիոնա Մաքթերի*
* 1966` «Սատանայի աչքերը»՝ *Քեթրին դը Մոնֆոկոն*
* 1965` «Հարսանիք ժայռերում»՝ *Վալերի Էդվարդս
* 1964` «Իգուանի գիշերը»՝ *Հանա Ջելքս*
* 1964` «Կավիճ այգի»՝ *միս Մադրիգալ*
* 1961` «Անմեղները»՝ *միս Գիդենս*
* 1960` «Խոտն ավելի կանաչ է»՝ *տիկին Հիլարի Ռայոլ*
* 1960` «Օրվա մայրամուտին» («Թափառականներ»)՝ *Իդա Կարմոդի*
* 1959` «Ճանապարհորդություն»՝ *տիկին Դայանա Էշմոր*
* 1958` «Առանձին սեղանների շուրջ»՝ *Սիբիլ Ռեյլթոն-Բել*
* 1958` «Ողջույն, տխրություն»՝ *Աննա Լարսեն*
* 1957` «Անմոռանալի սիրավեպ»՝ *Թերի Մաքքեյ*
* 1957` «Աստված գիտի, պարոն Ալիսոն»՝ *քույր Անժելա*
* 1956` «Թեյ և համակրանք»՝ *Լորա Ռեյնոլդս*
* 1956` «Թագավորն ու ես»՝ *Աննա Լեոնուենս*
* 1955` «Սիավեպի վերջը»՝ *Սառա Մայլզ*
* 1953` «Այժմ և հավիտյանս հավիտենից»՝ *Քարեն Հոլմս*
* 1953` «Կատարյալ կին»՝ *Էֆֆի*
* 1953` «Հուլիոս կեսար»՝ *Պորցիա*
* 1953` «Բեսս փոքրիկը»՝ *Քեթրին Պար*
* 1952` «Զենդ ամրոցի բանտարկյալները»՝ *արքայադուստր Ֆլավիա*
* 1950` «Սողոմոն արքայի կոպին»՝ *Էլիզաբեթ Կյորտիս*
* 1949` «Էդվարդը՝ իմ որդին»՝ *Էվելին Բոուլմ*
* 1947` «Գովազդիչները»՝ *Քեյ Դորենս*
* 1947` «Սև նարգիզ»՝ *քույր Կլոդա*
* 1946` «Ես տեսնում եմ անծանոթի»՝ *Բրայդի Կուիլթի*
* 1945` «Կատարյալ անծանոթներ»՝ *Քեթրին Ուիլսոն*
* 1943` «Գնդապետ Բլիմպի կյանքն ու մահը»՝ *Էդիթ Հանթեր/ Բարբարա Ուին/ Անժելա «Ջոնի» Քենոն*


== Մրցանականեր ==
* [[Օսկար]] 1994՝ «Պատվավոր կոչում»
* [[Ոսկե գլոբուս]] 1957՝ «Կատակերգության կամ մյուզիքլի լավագույն դերասանուհի» («Թագավորն ու ես»)

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article2689161.ece *The Times*, 2007 թվականի հոկտեմբերի 19] 
* [http://news.independent.co.uk/people/obituaries/article3075650.ece *The Independent'', 2007 թվականի հոկտեմբերի 19] 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի