Ֆիշերի միջազգային էֆեկտ

**Ֆիշերի** **միջազգային էֆեկտը** (երբեմն անվանում են **Ֆիշերի բաց վարկած**) միջազգային ֆինանսների ոլորտում վարկած է, որը ենթադրում է, որ անվանական տոկոսադրույքների տարբերությունները արտացոլում են երկրների միջև փոխարժեքի ակնկալվող փոփոխությունները։ Ըստ վարկածի՝ փոխարժեքը, ենթադրաբար, կփոխվի տոկոսադրույքի տարբերության հակառակ ուղղությամբ։ Այսպիսով, ենթադրվում է, որ ավելի բարձր անվանական տոկոսադրույք ունեցող երկրի արժույթը կարժեզրկվի ավելի ցածր անվանական տոկոսադրույք ունեցող երկրի արժույթի նկատմամբ, քանի որ ավելի բարձր անվանական տոկոսադրույքները արտացոլում են գնաճի սպասումը։

## Միջազգային Ֆիշերի էֆեկտի ստացումը
Ֆիշերի միջազգային էֆեկտը ամերիկացի տնտեսագետ Իրվինգ Ֆիշերի կողմից առաջ քաշված Ֆիշերի էֆեկտի շարունակությունն է։ Ֆիշերի էֆեկտը ցույց է տալիս, որ երկրի սպասվող գնաճի մակարդակի փոփոխությունը կհանգեցնի երկրի տոկոսադրույքի համաչափ փոփոխության։

(1+i) = (1+r) \times (1+E[\pi])

որտեղ

: i - անվանական տոկոսադրույքն է
: r - իրական տոկոսադրույքն է
: E[\pi] - կանխատեսվող գնաճի մակարդակն է

Սա կարող է դասավորվել հետևյալ կերպ․

: i + 1 = 1 + E[\pi] + r + r E[\pi]

Երբ գնաճի մակարդակը ցածր է, r E[\pi]-ի արժեքը կլինի աննշան։ Սա ենթադրում է, որ սպասվող գնաճի մակարդակը մոտավորապես հավասար է տվյալ երկրում անվանական և իրական տոկոսադրույքների տարբերությանը։

E[\pi] \approx i - r

Ենթադրենք, որ իրական տոկոսադրույքը նույնն է երկու երկրներում (օրինակ ՝ ԱՄՆ-ում և Գերմանիայում) կապիտալի շարժունակության պատճառով, այնպես որ՝ r_\$ = r_\euro։ Այնուհետև վերը նշված մոտավոր հարաբերությունը հարաբերական գնողունակության համարժեքության բանաձևի մեջ փոխարինելով՝ կստանանք միջազգային Ֆիշերի էֆեկտի ֆորմալ հավասարումը։

\frac{\Delta S(\$/\euro)}{S(\$/\euro)} = \frac{i_\$ - i_\euro}{1 + i_\euro} \approx i_\$ - i_\euro

որտեղ S-ը վերաբերում է սպոթ փոխարժեքին։ Այս կապը մեզ ցույց է տալիս, որ երկու երկրների միջև փոխարժեքի փոփոխության տեմպը մոտավորապես հավասար է այդ երկրների տոկոսադրույքների տարբերությանը։

### Հարաբերությունը տոկոսադրույքի համարժեքության հետ
Միջազգային Ֆիշերի էֆեկտը չբացահայտված տոկոսադրույքի համարժեքության հետ համատեղելը տալիս է հետևյալ հավասարումը.

E(e) = \frac {E(S_{t+k})} {S_t} - 1 = \frac {(i_\$ - i_\euro)} {(1 + i_\euro)}

որտեղ

: E(S_{t+k}) - սպասվող ապագա սփոթ փոխարժեքն է,
: S_t - սպոթային փոխարժեքն է

Միջազգային Ֆիշերի էֆեկտը ծածկված տոկոսադրույքի համարժեքության հետ համատեղելով՝ ստացվում է ֆորվարդ փոխարժեքի հավասարումը, որտեղ ֆորվարդային փոխարժեքը ապագա սփոթ փոխարժեքի անաչառ կանխատեսող է։

\frac {F_{t,T}} {S_t} - 1 = \frac {(i_\$ - i_\euro)} {(1 + i_\euro)} = E(e)

որտեղ

: F_{t,T} -ն ֆորվարդ փոխարժեքն է։

### Օրինակ
Ենթադրենք, որ ԱՄՆ-ի և Միացյալ Թագավորության միջև ներկայիս փոխարժեքը 1.4339 GBP/USD է։ Ենթադրենք նաև, որ ԱՄՆ-ում տոկոսադրույքները ներկայիս 5 տոկոս են, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ 7 տոկոս։ Ինչպիսի՞ն է սպասվող սպոտ փոխարժեքը 12 ամիս անց՝ համաձայն միջազգային Ֆիշերի էֆեկտի։ Ազդեցությունը գնահատում է ապագա փոխարժեքները՝ հիմնվելով անվանական տոկոսադրույքների միջև եղած կապի վրա։ Ընթացիկ սպոթ փոխարժեքը ԱՄՆ անվանական տարեկան տոկոսադրույքով բազմապատկելիս և Մեծ Բրիտանիայի անվանական տարեկան տոկոսադրույքով բաժանելիս կստանանք սպոտ փոխարժեքի գնահատականը 12 ամիս անց՝

\$1.4339 \times \frac {(1 + 5\%)} {(1 + 7\%)} = \$1.4071

Այս օրինակը ստուգելու համար օգտագործեք տվյալ տոկոսադրույքների վրա միջազգային Ֆիշերի էֆեկտի ֆորմալ կամ վերադասավորված արտահայտությունները։

E(e) = \frac {(5\% - 7\%)} {(1 + 7\%)} = -0.018692 = -1.87\%

E(e) = \frac {(1 + 5\%)} {(1 + 7\%)} - 1 = -0.018692 = -1.87\%

Փոխարժեքի կանխատեսվող տոկոսային փոփոխությունը GBP-ի համար կկազմի 1.87% արժեզրկում (1 GBP-ն այժմ արժե ընդամենը 1.4071 դոլար՝ 1.4339 դոլարի փոխարեն), ինչը համապատասխանում է այն սպասումին, որ ավելի բարձր տոկոսադրույք ունեցող երկրում արժույթի արժեքը կարժեզրկվի։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* International Fisher Effect (IFE): Definition, Example, and Formula
* International Fisher Effect (IFE)

Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Դրամավարկային քաղաքականություն
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ