open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հաղթող տանկ (հուշարձան)

**«Հաղթող տանկ» հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, Կրասնենկայա գետի մոտ (Գործադուլների պողոտա, 106-108)։ Մտնում է «Կիրովյան պատնեշ» հուշահամալիրի կազմի մեջ։

## Նկարագրություն
Գրանիտե պատվանդանի վրա տեղադրված է «ԿՎ-85» տանկը, որը Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին թողարկել է Չելյաբինսկի Կիրովյան գործարանը (հետագայում` Չելյաբինսկի տրակտորների գործարան)։ Նրա հետևում գտնվում է պահպանված ամրակառույց կրակակետը` «1941-1945» գրությամբ։ Սա տվյալ մոդելի պահպանված երկու հայտնի նմուշներից մեկն է։ Երկրորդը գտնվում է Չելյաբինսկում։ Եվս մեկ նման տանկ` «ԿՎ-1ս»-ը գտնվում է Կուբինկա քաղաքում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 1951 թվականին տանկի ճարտարագետ-կոնստրուկտոր Ժոզեֆ Կոտինի առաջարկով և ճարտարապետ Վալենտին Կամենսկու նախագծով։ Ամրակառույց կրակակետի մոտ տեղադրված է բետոնե ստելա` հետևյալ տեքստով.

Այս վայրի մոտակայքում 1945 թվականին կառուցվել է չպահպանված Հաղթական կամար, որի մոտ 1945 թվականի հուլիսի 8-ին հանդիսավոր կերպով դիմավորել են ռազմաճակատից վերադարձող զորքերին։

## Պատկերասրահ

File:DOT Monument SPB 1.jpg|Ամրակառույց կրակակետ հուշահամալիրի կազմում
File:Memorial plaque (Pillbox (military)).JPG|Ստելա հուշահամալիրի կազմում


## Գրականություն
* Порецкина Э. Н. Стойкости и мужеству героев: Памятники и мемориальные доски Ленинграда, посвященные Победе в Великой Отечественной войне : Справочник. Л.: Лениздат, 1985
* 

## Արտաքին հղումներ
* ЦАМО РФ, фонд 38, опись 11355, дело №2245, стр.26

Կատեգորիա:1951 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի հուշարձաններ
Հալիլ փաշա

մինի|''Ստամբուլի տեսարան'' (մոտ 1900 թվական)
**Հալիլ փաշա** (), թուրք նկարիչ և արվեստի ուսուցիչ։ Թուրքիայի առաջին իմպրեսիոնիստներից է։

## Կենսագրություն
Հալիլ փաշայի ընտանիքը սերում է Հռոդոսից։ Հայրը՝ Սելիմը, Թուրքիայի ռազմական ակադեմիայի հիմնադիրներից է։

Արևմտյան ոճին հետևող վաղ շրջանի շատ այլ թուրք նկարիչների նման նկարչական կրթություն ստացել է Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn դպրոցում (Ճարտարագիտական ռազմական դպրոց, ներկայում հայտնի  է որպես Ստամբուլի տեխնիկական համալասարան)։ Այդ ուսումնական հաստատության շրջանավարտները սովորաբար իրավունք են ստացել դասավանդել նկարչություն ռազմական դպրոցներում, սակայն նա նախընտրել է շարունակել  ուսումը Փարիզում։ 1880 թվականի նրա հայրը տվել է իր վերջնական համաձայնությունը, և նա 8 տարի աշխատել է Ժան Լեոն Ժերոմի ստուդիաներում։ Իր առաջին ցուցադրությունն անցկացրել է 1889 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում և արժանացել մեդալի։ Թուրքիա վերադառնալուց հետո, այնուամենայնիվ, աշխատել է որպես ուսուցիչ ռազմական դպրոցում։

1906 թվականին նա ստացել է *փաշա* տիտղոսը։ Երկու տարի անց, երբ սկսվել է Երկրորդ սահմանադրական ժամանակաշրջանը, նա նախընտրել է թողնել աշխատանքը գնդապետի աստիճանով և սկսել է տալ նկարչության մասնավոր դասեր։ Հետագայում նա դասավանդել է Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi դպրոցում (Գեղարվեստի և արհեստների դպրոց, ներկայում՝ Միմար Սինանի անվան գեղարվեստի համալսարան) և եղել է նրա տնօրենը 1917 թվականից մինչև  1918 թվականը։

Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ Հալիլ փաշան մեկնել է Եգիպտոս Աբաս Հիլմի փաշայի՝ նախկին (և վերջին) խեդիվի հրավերով։ Հետագայում նա երկար ժամանակ հյուրընկալվել է խեդիվի՝ Ստամբուլում գտնվող և հիմնականում չօգտագործվող առանձնատանը, որտեղ ունեցել է ստուդիա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Halil Paşa - Çengelköy Vapur İskelesi , Cengelköy Ferry Quay - Google Art Project.jpg|*Çengelköy նավահանգիստը Բոսֆորի ափին* (1890)
Պատկեր:Halil Paşa Woman with Peonies 1898.jpg|*Կինը քաջվարդերի հետ* (1898)
Պատկեր:Halil Paşa Lady in Pink 1904.jpg|*Վարդագույն հագած կինը* (1904)
Պատկեր:Halil Paşa - Ressam Kız ve Atölyesi , Girl Painter and Her Studio - Google Art Project.jpg|*Նկարչուհին ու իր ստուդիան* (1939)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* "Halil Paşa", by Taha Toros, from *Antik Dekor Dergisi* @ Antikalar. An appreciation of his life, especially his time in Paris, with numerous paintings and photographs.

## Արտաքին հղումներ
* ArtNet: More paintings by Halil Pasha

Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք նկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Փաշաներ
Նիագարա (նկար, Չըրչ)

**«Նիագարա»** (), ամերիկացի նկարիչ, ռոմանտիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի (, 1826-1900 թվականներ) նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1857 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 101,6 × 229,9 սմ։ «Նիագարա» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Արվեստի ազգային պատկերասրահ (Վաշինգտոն, ԱՄՆ)։

## Նկարագիր
«Նիագարա» ստեղծագործությունում նկարի հեղինակը՝ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը պատկերել է Նիագարայի ջրվեժը Կանադայի կողմից։ Ավելի կոնկրետ հեղինակը նկարել է այսպես կոչված «Պայտ» () հատվածը։ Բուն ջրվեժի տեսարանը զբաղեցրել է կտավի մեծ մասը։ Նկարում չկա մարդածին ոչ մի լանդշաֆտ՝ միայն բնության գեղեցկությունն է և կախարդանքը։ Հեղինակը կարողացել է այնպես պատկերել ջրվեժը, որ ասես ջրերը շարժվում են։ Շառաչող ջրերի վրա նկատելի է ձևավորված ծիածանը։

## Պատմություն
Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը նկարի ուրվանկարներն առաջին անգամ արել է 1856 թվականին։ Նույն թվականի մարտ ամսին նա նկարում է «Նիագարայի ջրվեժը Գոութ կղզուց։ Ձմեռ» ( «Այծի կղզի»)։ 1856 թվականին Չըրչը երկու անգամ այցելում է Նիագարայի ջրվեժի մոտ՝ հուլիսին ու օգոստոսի վերջին։ Երկու կողմից էլ հեղինակը դիտել է ջրվեժը։ Շատ մատիտանկարներ է կատարել այստեղ, ինչպես նաև բազմաթիվ էտյուդներ յուղաներկով։ Իր ստուդիա վերադառնալուց հետո հեղինակը սկսում է կտավի ստեղծումը։ Չըրչը կտավի վրա աշխատեց գրեթե երկու ամիս և պատրաստի աշխատանքը կոչեց «Նիագարայի ջրվեժ» ():

«Նիագարա» ստեղծագործությունն առաջին անգամ ցուցադրվել է Նյու Յորքում 1857 թվականի ապրիլին (ըստ այլ աղբյուրներով՝ 1857 թվականի մայիսի 1-ին): Նկարի ցուցադրությունը տեղի է ունեցել «» պատկերասրահում։ Առաջին երկու օրերը ցուցադրությունն անվճար էր և ավելի քան հազար մարդ այցելեց այստեղ։

Դրանից հետո, 1857 թվականի հունիսին նկարը ցուցադրվել է Լոնդոնում, որից հետո Գլազգոյում, Մանչեստրում և Լիվերպուլում, իսկ 1858 թվականին վերադառնում է կրկին Նյու Յորք։ Այստեղ կտավը գնում է «» պատկերասրահը 4500 ամերիկական դոլարով (բուն նկարի, իսկ հեղինակային իրավունքների համար)։ Այս գործարքի շնորհիվ Չըրչը դարձավ ԱՄՆ-ի ամենահարուստ նկարիչներից մեկը։

Հաջորդ տարում նկարը ցուցադրվել է Բալթիմորում, Վաշինգտոնում, Ռիչմոնդում և Նոր Օրլեանում։ 1867 թվականին այն ուղարկվում է Փարիզ՝ Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Նկարը շրջագայում էր «Նիագարա» անվանումով։

## Տես նաև
* Նիագարայի ջրվեժն ամերիկյան կողմից (Չըրչի նկար)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1857 նկարներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի նկարներ
Սերիա A 2015-16

**Սերիա A 2015-16** (), Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնության 84-րդ մրցաշրջանը։ Սկսվել է 2015թվականի օգոստոսի 22-ին և ավարտվել՝ 2016 թվականի մայիսի 15-ին։ Մասնակցել են 20 ակումբներ։

## Մասնակից ակումբներ

## Ակումբների աշխարհագրություն

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Արդյունքներ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015-16 եվրոպական ֆուտբոլային լիգաներում
Կատեգորիա:Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնություն
Եվգենի Գրիշին

**Եվգենի Ռոմանովիչ Գրիշին** (; ), ռուս չմշկորդ։ Օլիմպիական խաղերի քառակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1952), ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1973)։

Գրիշինն իր կարիերայի մեծ մասում մարզվել է Մոսկվայի ԲԿՄԱ ակումբում։ 1956 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն և նվաճել է ոսկե մեդալներ 500 մետր և 1500 մետր մրցատարածություններում 1956 թվականի և 1960 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում (1500 մետր մրցատարածություններում տարած հաղթանակները կիսել է համապատասխանաբար Յուրի Միխայլովի և Ռոալդ Օս հետ)՝ մրցումներին մասնակցելով ԽՍՀՄ դրոշի ներքո։ Իր հայրենակից Լիդիա Շկոբլիկովայի հետ միասին նա եղել է ամենահաջողակ ատլետը 1960 թվականին Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։

Գրիշինը առաջինն է հաղթահարել 40 վայրկյանի սահմանագիծը 500 մետր մրցատարածությունում՝ ցույց տալով 39,6 վայրկյան ժամանակ 1960 թվականին Սքվո Վելլիում տեղի ունեցած թեստային մրցավազքում Ձմեռային օլիմպիական խաղերից անմիջապես հետո։ Սակայն այդ արդյունքը պաշտոնապես չի ճանաչվել որպես համաշխարհային ռեկորդ։ Երեք  տարի հետո՝ 1963 թվականի հուվարի 27-28-ը, նա սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ՝  39,6 և 39,5 վայրկյան Մեդեոյում։ Նա նաև վաստակել է 2 բրոնզե մեդալներ 1954 և 1956 թվականների Օլիմպիական խաղերում։

Եվգենի Գրիշինը հաղթել է դասական բազմամարտի առաջնությունների 14 մեկնարկներից 12-ում։ Իր կարիերայի ընթացքում նա սահմանել է աշխարհի 7 ռեկորդ․ 1000 մետր մրցատարածությունում 1:22.8 վայրկյան ժամանակի ռեկորդը պահպանվել է 12 տարի։

## Աշխարհի ռեկորդներ
Իր կարիերայի ընթացքում Գրիշինը սահմանել է աշխարհի 7 ռեկորդ․

Աղբյուր՝ SpeedSkatingStats.com

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (1960)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1957)

## Անձնական կյանք
1959 թվականին ամուսնացել է 1952 թվականի ԽՍՀՄ զուգասահքի չեմպիոն Մարինա Գրանատկինայի հետ։ Ամուսնալուծվել են 1970-ական թվականների վերջին։ Ունեցել են մեկ դուստր՝ Ելենան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Yevgeny Grishin at SpeedSkatingStats.com
* Legends of Soviet Sport: Yevgeny Grishin
* 

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս չմշկորդներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Օլիմպիական մարզադաշտ (Մոնրեալ)

**Օլիմպիական մարզադաշտ (Կինգ Մարզադաշտ)** () - մարզադաշտ Մոնրեալում (նահանգ Քվեբեկ, Կանադա)։ Կառուցվել է որպես 1976 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի գլխավոր մարզադաշտ։ Այդ մարզադաշտում իրականացվել են օլիմպիական խաղերի բացման և փակման արարողությունները։ Կանադայի ամենաշատ տեղ ունեցող մարզադաշտը։

Խաղերի ժամանակ Մոնրեալում անցկացվել են մրցույթներ թեթև ատլետիկայով, դահուկային սպորտով, ինչպես նաև ֆուտբոլային մրցույթի 10 խաղ, ներառելով երրորդ տեղի համար խաղը և ֆինալը (ԳԴՐ - Լեհաստան)։

Համարվում է Կանադական ֆուտբոլի լիգայի՝ «Ալուետ դե Մոնրեալ»-ի որոշիչ խաղերը։ Կանադական ֆուտբոլի լիգայի ուրիշ խաղերը անցկացվում են Մոնրեալի Պերսիվալ Մոլսոն անվան ստադիոնում։ 2012 թվականի հուլիսի 17-ին ստադիոնին լրացավ 36-ամյակը և նրա 36-ամյակի օրոք ստդիոնը փակվեց վերակառուցումի համար։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ստադինոը նորից բացվեց և առաջին օրը այնտեղ անցկացվեց Արսենալի և Մանչեստեր Յունայթեդի ընկերական խաղը։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 15-ին որոշում էր կայացվել, որ ստադիոնը վերանվանեն "Քինգ Ֆինալ Մարզադաշտ": Եվ այդ ժամանակ սկսվեց աթոռները կառուցումը։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Կանադայի ֆուտբոլական խումբը անցկացրել է փորձնական խաղ Գանայի ֆուտբոլի խմբի հետ։ Այդ օրվանից "Քինգ Ֆինալ Մարզադաշտը" սկսվեց համարվել Կանադայի ֆուտբալի խմբի տնային մարզադաշտը։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ը ստադիոնին տվեց ամենաէլիտային ստատուսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մոնրեալի օլիմպիական խաղերիվկայքի ստադիոնը:   

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Կանադայում
Ատլանտիկական Կանադա

right|thumb|250px|Ատլանտիկական Կանադայի չորս նահանգները
**Ատլանտիկական Կանադա** (կամ **Ատլանտիկական նահանգներ**), , Կանադայի շրջան, որը բաղկացած է ատլանտյան ծովափին գտնվող չորս նահանգներից՝ Մերձծովյան նահանգներ (Նյու Բրանսուիկ, Նոր Շոտլանդիա, Էդուարդ արքայազնի կղզի) և Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգներ։ Ատլանտյան օվկիանոսին ափին գտնվող Քվեբեկ նահանգը չի մտնում Ատլանտիկական Կանադայի կազմի մեջ։

2016 թվականի դրությամբ Ատլանտյան նահանգների բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում էր  2 300 000 մարդ։

## Պատմական ակնարկ
Ներկայումս օգտագործվող Ատլանտիկական Կանադա տերմինը ստեղծել է Նյուֆաունդլենդի վարչապետ Ջոի Սմոլվուդը 1949 թվականին՝ Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգների Կանադայի կազմի մեջ մտնելուց անմիջապես հետո։ Սմոլվուդը ավելորդ էր համարում սխալ կլիներ նոր նահանգն անվանել «Մերձծովյան տարածքի» մի մաս, քանի որ դրանց կազմի մեջ մտնում են երեք նահանգներ՝ Նյու Բրանսուիկ, Նոր Շոտլանդիա և Էդուարդ արքայազնի կղզի, որոնք ունեն իրենց սեփական պատմությունը և ինքնատիպ մշակութային առանձնահատկություններ։ Նյու Բրանսուիկ և Նոր Շոտլանդիա մտել են Կանադայի Կոնֆեդերացիայի կազմի մեջ 1867 թվականին։ Էդուարդ արքայազնի կղզին՝ 1873 թվականին։

## Քաղաքներ
right|150px
right|150px
right|150px
right|150px
Ստորև ներկայացված է Ատլանտիկական Կանադայի համայնքների (քաղաքների և շրջանների) ցանկը, որոնց բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ կազմում էր  2,300,000 մարդ։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Atlas of Canada — Atlantic Region 
* Atlantic Canadian cities and Surrounding areas 
* Atlantic Canada Portal/Portail du Canada Atlantique
* Atlantic Canada — A Profitable Place to do Business 
* Historical Coins of Atlantic Canada
* East Coast Proud
* Spacing Atlantic — A Blog about urban planning and transportation issues in Atlantic Canada 

Կատեգորիա:Կանադայի աշխարհագրություն
Լիս Վեգա

**Լիսեկա Վեգա Գալվես** (, հայտնի է որպես **Լիս Վեգա** , ), թատրոնի և կինոյի կուբացի և մեքսիակացի դերասանուհի, պարուհի, երգչուհի։ Հասակը՝ 162 սանտիմետր։

## Կենսագրություն
Լիս Վեգան ծնվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Հավանա քաղաքում` Լասարո Վեգայի և Մարթա Էլենա Գալսվեսի ընտանիքում։ Ծնողները բաժանվել են, երբ Լիսը եղել է 10 տարեկան։ Լիս Վեգան ունի քույր, որին ծնողները որոշել են անվանել կրկին Լիսեկա Վեգա Գալվես, հետագայում նա որոշել է վերցնել «Լիս Վեգա» կեղծանունը։ Ծնողների հետ շփվում է հազվադեպ, քանի որ նրանք ապրում են Հավանայում, իսկ Լիսը՝ Մեքսիկայում։ 1991 թվականի սեպտեմբերի 27-ին հանդես է եկել որպես պարուհի և մի քանի տարի աշխատել Կուբայում, այնուհետև տեղափոխվել Մեքսիկա, որտեղ շարունակել է իր պարային կարիերան, իսկ 1997 թվականին, երբ ժամանել է Մեքսիկա, որոշել է դառնալ դերասանուհի։ Մեքսիկայի կինեմատոգրաֆիայում առաջին անգամ հանդես է եկել 2004 թվականին։

## Անձնական կյանք
2008 թվականին ամուսնացել է մեքսիկացի դերասան Ֆեդերիկո Դիասի հետ, սակայն զույգի համատեղ կյանքը չի ստացվել ամուսնու համասեռական լինելու պատճառով։ Նույն տարում զույգն ամուսնալուծվել է։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ
* 2004 - Misión S.O.S.- Señora de la Tierra
* 2005 - Contra viento y marea (Ճակատագրին հակառակ) - *Խունկալ*
* 2006 - Duelo de pasiones - *Կորալ*
* 2008 - Tormenta en el paraíso - *Լիսեսկա*
* 2010 - Zacatillo, un lugar en tu corazón (Սակատիլյո, տեղ քո սրտում) - *Օլգա*
* 2011 - Amorcito corazón- *Դորիս Մոնտիել*
* 2011 - Ինչպես ասում են - *Սիլվիա*
* 2013 - Santa diabla - *Լիսետ Գեռերո*
* 2014 - Muchacha matá porqué la mala - *Տալինա Բելտրան*
* 2017 - La Tijuana - *Մոնիկա Մանդրագոն*

## Թատերական գործեր
* 2012 - Հարուստ Մամբոները

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* [Лис Вега на сайте [КиноПоиск]]
* Подробная биография

Կատեգորիա:Կուբացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոդերասաններ
Մեզիրե

**Մեզիրե**, քաղաք (անցյալում ավան, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, պատմական Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 5 կմ հարավ-արևմուտք։ Այժմ կոչվում է **Էլյազըղ** (), Թուրքիայի Էլազըղի մարզի վարչական կենտրոնն է։

## Անվան ստուգաբանություն
Ըստ Ն. Ադոնցի բնակավայրի անվանումը ծագում է արաբերեն մեզրե բառից, որը նշանակում է արտ։ Հ. Հյուբշմանը անվանումը կապում է հին Մազարա անվան հետ։

## Անվանումներ
Բնակավայրն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Աղավաթ-Մազասար, Էլ Ազիզ, Էլյազըգ, Էլյազըկ, Էլյազըղ, Խարբերդ Նոր, Մամուրեթյուլ Ազիզ, Մամուրեթ ուլ Ազիզ, Մարմուրաթ յուլ Ազիզ, Մամուրեթ յուլ Ազիզ, Մեզերե, Մեզիրա, Մեզրաա, Մեզրե, Մեմուրեթյուլազիգ, Մոմուրեթ ուլ Ազիզ, Միզիրա, Նոր քաղաք։ Ներկայիս անվանումը ստացել է 1937 թվականին։

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1617 թվականին Խարբերդից տեղափոխված հայերի կողմից և ստացել է Նոր Խարբերդ անվանումը։ Խարբերդի բերդից մինչև Մեզիրե կար ստորգետնյա ճանապարհ։ Մեզիրեի կառավարական շենքերը կառուցվել էին Խարբերդի բերդի քարերով։

1878 թվականից Մեզիրեն հանդիսանում էր Խարբերդ նահանգի վարչական կենտրոն։ 1866 թվականից քաղաքի պաշտոնական անվանումը Մամուրեթյուլ Ազիզ էր, որն արաբերեն նշանակում է «Ազիզի կողմից բարգավաճ դարձված»։

Հայ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1800-1830-ական թվականներին քաղաքն ուներ 3000 բնակիչ, որից 2000-ը՝ հայեր, 1850-ական թվականներին՝ 2000 բնակիչ, որից 1000-ը՝ հայեր, իսկ 1914 թվականին՝ 16 000 բնակիչ, որից կեսը՝ հայեր։ 1888 թվականին Մեզիրեի Քեսիրիկ, Եղեգի և Սուրսուրու արվարձաններում բնակվում էին 9546 բնակիչ, որից 7620-ը՝ հայեր, իսկ 1926-ը՝ թուրքեր։

## Տնտեսություն
1969 թվականին Գրիգոր Իփեկճյանը քաղաքում հիմնադրել է մետաքսի գործարան, որի արտադրանքն արտահանվել է Մերձավոր Արևելքի շատ քաղաքներ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Մեզիրեն ուներ Ս. Սարգիս (1832 թ.), Ս. Աստվածածին (1870 թ.), հայ բողոքականների (1887 թ.) և հայ կաթոլիկների (1889 թ.) եկեղեցիներ։

## Կրթություն
Քաղաքում գործում էր Ազգային Կեդրոնական վարժարան (հիմնադրված 1892 թ.), աղջկանց վարժարան, հայկական ճեմարան (1911 թ.), ֆրանսիական (1911 թ.), գերմանական (1897 թ.) քոլեջներ, նախակրթարաններ, մանկապարտեզներ։

## Անվանի մարդիկ
Մեզիրեում է ծնվել Վահան Թոթովենցը։

Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Ալոճիձոր ձորը։ Ըստ հիշատակությունների այստեղ առատորեն աճում են սզնու (ալոճի) թփեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խարբերդի մարզի բնակավայրեր
Ծովագնացության միջազգային կազմակերպություն

**Ծովագնացության միջազգային կազմակերպություն (ԾՄԿ)** (, մինչև 1982 թվականը որպես՝ Միջպետական ծովագնացության խորհրդատվական կազմակերպություն (ՄԾԽԿ, ), Միավորված ազգերի կազմակերպության մասնագիտացված գործակալություն, պատասխանատու է միջազգային առևտրային ծովային անվտանգության և նավագնացության հետևանոքվ շրջակա միջավայրի աղտոտումը կանխելու համար։ ԾՄԿ-ն ստեղծվել է Ժնևում 1948 թվականին և ուժի մեջ է մտել տասնամյա ժամկետով՝ 1959 թվականին առաջին անգամ հանդիպում անցկացնելու նպատակով։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Լոնդոնում (Միացյալ Թագավորություն, Անգլիա) և ներկայում գործակալությանն անդամակցում է 173 անդամ պետություն և այն կնքել է երեք դաշինք։

ԾՄԿ-ն կառավարություններին մեխանիզմներ է տրամադրում՝ համագործակցելու միջազգային ծովագնացությանն առնչվող տեխնիկական խնդիրների կանոնակարգման և գործունեության ձևավորման համար, խթանելու ծովագնացության մեջ ծովային անվտանգության և արդյունավեպության կիրառելի ամենաբարձր չափանիշների ընդունումը և պաշտպանելու ծովային միջավայրը նավագնացության հետևանքով առաջացող աղտոտումը կանխելու և վերահսկելու միջոցով։

Ներկայումս համաշխարհային մակարդակով ընդունվել և կիրառվում են մոտ 50 կոնվենցիա և համաձայնագիր և մոտ 1000 օրենսգիրք ու հանձնարարական։ 1983 թվականին Շվեդիայի Մալմո քաղաքում կազմակերպությունը հիմնեց Ծովային համաշխարհային համալսարան, որտեղ վերապատրաստում են անցնում վարչական աշխատողներ, դասախոսներ, և ծովային բնագավառի այլ մասնագետներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ
Ծաղկյա պասաժ

[thumb|(''Cité de [Բեյօղլու|Péra]]
thumb|Մի շարք ռեստորաններ Իստիկլյալ պողոտայի վրա
thumb|Տեսարան դեպի ապակյա գմբեթը
**Ծաղկյա պասաժ** (), սկզբնապես այն անվանվել է՝ **Cité de [[Բեյօղլու|Péra]]**, հայտնի պատմական պասաժ է Իստիկլյալ պողոտայի վրա Բեյօղլու թաղամասում։ Այն իրար է միացնում Իստիկլյալ և Սահնե փողոցները։

## Պատմություն

1876 թվականին բացված Ծաղկյա պասաժը իրենից ներկայացնում է փակ պատկերասրահ և գտնվում է պատմական սրճարանների, գինետների և ռեստորանների հարևանությամբ։

Ներկայիս Ծաղկյա պասաժի տեղում ժամանակին տեղակայված էր Նաում թատրոնը, որը 1870 թվականին վնասվեց հրդեհի պատճառով, որը բռնկվել էր Պերայում։ Թատրոն հաճախ էին այցելում Աբդուլ Ազիզ և Աբդուլ Համիդ II-րդ սուլթանները, և այս թատրոնում Ջուզեպպե Վերդիի *[[Տրուբադուր (օպերա)|Տրուբադուր]]*  օպերան ավելի վաղ է բեմադրվել, քան Փարիզի օպերային թատրոններում։

1870 թվականի հրդեհից հետո թատրոնը գնվել է տեղացի հույն բանկիր Քրիստակիս Զոգրաֆոսի կողմից։ Թատրոնի տեղում կառուցվեց ներկայիս շենքը՝ Ծաղկյա պասաժը, որը նախագծել էր ճարտարապետ Կլեանթիաս Զաննոսան։ Շինությունը իր գոյության առաջին տարիներին կրում էր *Cité de Péra*  կամ  *Hristaki Pasajı*  (Քրիստակիսի պասաժ) անվանումը։ *Yorgo'nun Meyhanesi* դարձավ առաջին գինետունը, որը բացվեց Ծաղկյա պասաժում։ 1908 թվականին մեծ վեզիր Սայիդ փաշան գնեց շենքը և այն սկսվեց անվանվել *Sait Paşa Pasajı*  (Սայիդ փաշայի պասաժ)։

1917 թվականի հեղափոխությունից հետո բազում սնանկացած ռուս ազնվականներ ծաղիկ էին վաճառում այս պասաժում։ 1940-ական թվականներին շենքը հիմնականում զբաղեցրած էր ծաղկյա խանութներով, որն էլ տվեց նրա անվանումը *Ծաղկյա պասաժ*։

1988 թվականի վերակառուցումից հետո, այնտեղ հիմնականում սկսեցին գործել բարեր և ռեստորաններ։

Ամենավերջին վերակառուցումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի դեկտեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Çiçek Pasajı official website
* Çiçek Pasajı Gallery at Fotopedia 

Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Բեյօղլու
Ափանայ մզկիթ

**Ափանայ մզկիթ** (, Ազատաբնակների երկրորդ ավան, Բայսկայա, Քարանձավային), մզկիթ Կազանում, թաթարական կրոնական ճարտարապետության հուշարձան։ Գտնվում է Ստարո-Թաթարսկի ազատաբնակների ավանում։

## Ճարտարապետություն
Կառուցվել է 1768-1771 թվականներին վաճառական Յակուբ Սուլթանհալեևի միջոցներով, երբ Կազանի մուսուլմանական համայնքի ղեկավարները կայսրուհի Եկատերինա II-ից թույլտվություն են ստացել կառուցելու երկու քարե մզկիթներ կայսրուհի Աննա Յոհանովնայի հրամանով ավերված և այրված մզկիթի փոխարեն։

## Ստուգաբանություն
Մզկիթն իր անունը ստացել է առևտրականներ Ապանաևների անունից, որոնք բնակվել են մահալում։ Սրա հետ է կապված նաև մզկիթի մեկ այլ անուն` «Բայսկայա» () հետ։ «Քարանձավային» անունը (), հավանաբար, կապված է բլուրոտ ռելիեֆի և կտրուկ ափի հարևանության հետ։

## Ճարտարապետական ոճ
Շենքի արտաքին տեսքում նկատելի են ռուսական «մոսկովյան» բարոկկոյի և թաթարական դեկորատիվ արվեստի տարրեր։ Ճարտարապետն անհայտ է։ Սկզբում մզկիթն ուներ մեկ սրահ՝ ութանկյունային մինարեթով։ 1872 թվականին ճարտարապետ Պ. Ի. Ռոմանովի նախագծով շենքի հյուսիսային մասից մզկիթին կցվել է երկհարկանի կառույց՝ բնօրինակ կառույցի ոճով։ 1882 թվականին մզկիթի շուրջ կառուցվել է աղյուսե պատ, որի վրա կառուցվել է մեկ հարկանի կրպակ։ 1887 թվականին կրպակն ընդլայնվել է, կառուցվել է երկրորդ հարկ։

## Պատմություն
Մզկիթը փակվել է 1930 թվականի փետրվարի 6-ին Թաթարստանի նախագահության հրամանով։ Խորհրդային տարիներին մզկիթը, սրահները քանդվել են, իսկ ներքին տարածքը բաժանվել է երեք հարկերի։ Շենքում տեղակայվել է մանկապարտեզ։ 1995 թվականին շենքը հանձնվել է «Մուհամադիա» մեդրեսին։ 2007-2011 թվականներին իրականացվել է վերակառուցում։

## Աղբյուրներ
* Салихов Р. Р., Хайрутдинов Р. Р. Исторические мечети Казани. — Казань, 2005.
* Салихов Р. Р., Хайрутдинов Р. Р. Республика Татарстан: Памятники истории и культуры татарского народа (конец XVIII-начало XX веков). Казань, 1995.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Կազանի մզկիթներ
Կատեգորիա:Թաթարական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Սաբիհա Բենգյութաշ

**Սաբիհա Զիյա Բենգյութաշ** (, ), թուրք քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Սաբիհա Զիյան ծնվել է 1904 թվականին Ստամբուլում։ Նա ուներ քույր և ավագ եղբայր։ Սաբիհան սովորել է Էյուբսուլթան Նումունե դպրոցում, որը հետո հայտնի դարձավ Էյուբի Անատոլիական միջնակարգ դպրոց անվանումով։ Հետո չորս տարի ապրել է Սիրիայի Դամասկոս քաղաքում, որն այդ ժամանակ գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո։ Այստեղ տեղափոխվեցին ընտանիքով, քանի որ հայրը զինվորական ծառայության մեջ էր։ Այստեղ Սաբիհան շարունակում է իր ուսումը. գրեթե մեկ տարի այցելում է ֆրանսիական կաթոլիկ դպրոց։ Վերադառնալով տուն՝ ընտանիքը տեղափոխվում է Բյույուքադա կղզի, որտեղ աղջիկն ավարտում է միջնակարգ դպրոցի ուսումնառությունը Քյոփրյուլու Ֆուաթ փաշա դպրոցում։ 1920 թվականին Բենգյութաշը Ստամբուլի գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայում սկսում է ուսումնասիրել գեղանկարչություն և քանդակագործություն։ Այսօր այդ հաստատությունը կեչվում է Միմար Սինան համալսարան (): Սաբիհա Բենգյութաշը դարձավ առաջին կին-ուսանողը այդ դասարանում։ Նրա ուսուցիչներից էր նկարիչ Ֆեյհաման Դուրանը։ 1924 թվականին Սաբիհան պետական կրթաթոշակի է արժանանում, որպեսզի կրթությունը շարունակի Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմի Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայում։ Այստեղ քանդակագործը վարպետության դասեր է ստանում իտալացի քանդակագործ Էրմենեջիլդո Լուպպիից (1877-1937)։

Ավելի ուշ Սաբիհա Զիյան ամուսնանում է դիվանագետ Շաքիր Էմին Բենգյութաշի հետ, որը բանաստեղծ Աբդուլհակ Համիդ Թարհանի թոռն էր։ Քանդակագործը հաճախ էր ուղեկցում ամուսնուն Թուրքիայի սահմաններից դուրս։ Շաքիրի թոշակի անցնելուց հետո ամուսինները բնակություն են հաստատում Անկարայի Մալթեփե շրջանում։ Սաբիհան ունենում է մեկ դուստր՝ Նուրոլը։

Սաբիհա Բենգյութաշն իր մահկանացուն կնքում է 1992 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Անկարայում։

## Արվեստ
1925 թվականին Ստամբուլի Գալաթասարայ թաղամասում կայացել է Սաբիհա Զիյայի ստեղծագործությունների անդրանիկ ցուցադրությունը, որին ներկայացրել էր երեք կիսանդրի։ Հաջորդ տարի նույնպես երեք կիսանդրի են ցուցադրվել Գալաթասարայում։ Նրա ստեղծագործություններում շատ են պատկերված հայտնի մարդիկ՝ Ահմեդ Հաշիմ, դրամատուրգ Աբդուլհակ Համիդ Թարհան, դերասանուհի Բեդիա Մուվահիթ, գեներալ Ալի Ֆուատ Ջեբեսոյ,, քաղաքական գործիչ Հասան Ալի Յուջել և այլք։

1938 թվականին Սաբիհան գլխավոր մրցանակի է արժանանում Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքին և Իսմեթ Ինյոնյուին նվիրված քանդակագործների մրցույթին։ Աթաթուրքի արձանը տեղադրվել է Չանքայա ամրոցի այգում, իսկ Ինյոնյուի քանդակը՝ Մուդանիայում՝ Մուդանիայի զինադադարի հիշատակին նվիրված։ Սաբիհան իտալացի քանդակագործ Պետրո Կանոնիկայի օգնական էր, երբ վերջինս աշխատում էր Թաքսիմ հրապարակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nurol Bengütaş tarafından '''Sabiha Bengütaş''' adına hazırlanmış internet sayfası 

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Արտիստներ Ստամբուլից
Կատեգորիա:Թուրք նկարիչներ
Կատեգորիա:Թուրք քանդակագործներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Սուզան Քահրամաներ

**Սուզան Քահրամաներ** (, ), թուրք մաթեմատիկոս, Թուրքիայի առաջին կին-մաթեմատիկոսներից մեկը։

## Կենսագրություն
Սուզան Քահրամաները ծնվել է Ստամբուլի Սկյութար թաղամասում 1913 թվականի մայիսի 21-ին։ Հայրը՝ Ռիֆկի Օսմանը, վիրաբույժ էր։

Մաթեմատիկոսի որդին՝ Ռիֆկի Քահրամաները և վերջինիս կինը՝ Յասեմին Քահրամաները դարձան մաթեմատիկայի պրոֆեսոր, իսկ նրանց որդին՝ Դենիզ Քահրամաները Սթենֆորդի համալսարանում դարձավ էլեկտրոտեխնիկայի բակալավր։

## Կրթություն
Քահրամաները սովորել է Մոդա Նումյունե Ինաս տարրական դպրոցում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Նոտր Դամ Դե Սիոնում՝ 1924 թվականին։ 1934 թվականին բակալավրի որակավորում է ստանում։ Սուզանը հետո ընդունվում է Դարուլֆունյուն՝ Օսմանյան կայսրության բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը հետո միավորվեց Ստամբուլի համալսարանին։ 1939 թվականին ավարտում է Ստամբուլի համալսարանի  ասպիրանտուրան՝ մաթեմատիկաաստղագիտական ֆակուլտետը։ Արդյունքում գրում է դոկտորական ատենախոսություն՝ Քերիմ Էրիմի ղեկավարությամբ, որը Թուրքիայի առաջին մաթեմատիկն էր և դոկտորի աստիճան ուներ։

## Կարիերա
1943 թվականին Չամլըջիի աղջիկների դպրոցի ուսուցչի ասիստենտ էր։ Նույն թվականին սկսում է աշխատել Ստամբուլի համալսարանում՝ երկրորդ կուրսի մաթանալիզի հետազոտության օգնականի պաշտոնով։ 1943 թվականին Էդինբուրգում մասնակցում է Մաթեմատիկոսների միջացգային կոնգրեսին։ 1959-1960 թվականներին աշխատում է Ցյուրիխի համալսարանում։ 1966 թվականին Մոսկվայում Մաթեմատիկոսների միջացգային կոնգրեսին հանդես է գալիս ելույթներով։ Աշխատել է նաև Հելսինկիի համալսարանում։ Գիտական հետազոտություններ է անցկացրել Հելսինկիում, Սթենֆորդում, Ցյուրիխում, Լոնդոնում, Փարիզում։

2006 թվականի փետրվարի 2-ին Սուզան Քահրամաները կնքում է իր մահկանացուն Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Aygündüz, Filiz (Ağustos 2013). «Suzan Hoca». Milliyet. 21 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayîs 2017.
* 9th International Symposium on Geometric Function Theory and Applications Symposium, GFTA2013 (Dedicated to Suzan Kahramaner) Abstract Book.

## Արտաքին հղումներ
* Suzan Kahramaner im Mathematics Genealogy Project

Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Թուրք կին ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:Սկյուտարում ծնված անձինք
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Մուհիբե Դարգա

**Մուհիբե Դարգա** (, ), թուրք հնագետ, բանասեր և խեթագետ։

## Կենսագրություն
Մուհիբե Դարգան ծնվել է 1921 թվականի հունիսի 13-ին Ստամբուլում։

### Ընտանիք
Նրա հայրը բժիշկ էր։ Պապը Դարգուզադի Մեհմեդ Էմին բեյն էր՝ սուլթան Աբդուլ Համիդի առաջին սենեկապետը։ Մուհիբեի դաստիարակությամբ զբաղվել են ֆրանսիացի տնային դաստիարակչուհիները։

Ընտանիքը միշտ տոնել է քաղաքի բոլոր կրոնական տոները։ Հաճախակի են կազմակերպել տոնական երեկույթներ։ Նրան դեռ մանկուց հետաքրքրել է արվեստն ու գրականությունը, հռոմեական և հունական պատմությունը։

### Կրթություն
Մուհիբե Դարգան սովորել է և՛ Ստամբուլում, և՛ Փարիզում։ 1940 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի հնագիտության և լեզվաբանության ֆակուլտետը։ Մասնակցել է Տավրոսի լեռներում գտնվող Կարաթեփեի՝ ուշխեթական ամրոցի պեղումներին։ 1965 թվականին դառնում է դոցենտ, իսկ 1973 թվականին՝ գիտությունների դոկտոր։

### Գործունեություն
Մուհիբե Դարգան դասավանդել է Անատոլիայի տարբեր ուսումնական հաստատություններում՝ Էլազըղում, Մուշում։ 1945 թվականից դարձել է Ստամբուլի համալսարանի լեզուների և Փոքր Ասիայի մշակույթի ամբիոնի ասիստենտ։

1978-1990 թվականներին ղեկավարել է Կարակայայի Շեմսիյեթեփե Հյոյուղյուի պեղումները։

1990-2004 թվականներին ղեկավարել է Էսքիշեհիրի պեղումները։

Մուհիբե Դարգան մահացել է 2018 թվականի մարտի 6-ին Ստամբուլում։

## Հրապարակումներ
* *Karahna şehri kült-envanteri: Keilschrifturkunden aus Boghazköi XXXVIII 12*. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Istanbul 1973
* *Puduḫepa: an Anatolian queen of the thirteenth century B.C.*. Türk Tarih Kurumu Basimevı, Ankara 1974
* *Eski Anadoluda kadın*. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Istanbul 1976
* *Hitit mimarlığı*. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Istanbul 1985
* *Karatepe azatıwattaya kalesının çanak çömlek buluntulari*. Istanbul 1986
* *Hitit sanatı*. Akbank, Istanbul 1992
* *Kazı başkanının karavanası: arkeolojinin delikanlısından yemek tarifleri*. Can, Istanbul 2010

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Emine Çaykara: *Arkeoloji’nin delikanlısı: Muhibbe Darga kitabı*. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara 2003
* Erkan Konyar, Taner Tarhan, Aksel Tibet: *Muhibbe Darga armağanı*. Sadberk Hanım Müzesi, Istanbul 2008

## Արտաքին հղումներ
* http://www.biyografya.com/biyografi/16500
* http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ilber-ortayli/muhibbe-darga-40767999
* https://odatv.com/muhibbe-darga-hayatini-kaybetti-07031823.html 
* http://www.hurriyetdailynews.com/muhibbe-darga-one-of-turkeys-first-woman-archeologists-laid-to-rest-128393

Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք բանասերներ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Թուրք հնագետներ
Կատեգորիա:Խեթագետներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Միհայիլ Սադովյանու

**Միհայիլ Սադովյանու** (, ), ռումինացի գրող, հայտնի է իր պատմական վեպերով, ինչպես նաև քաղաքական գործիչ, 1947-1948 թվականներին եղել է Ռումինիայի նախագահության անդամ։ «Ժողովուրդների միջև խաղաղությունն ամրապնդելու համար» միջազգային լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1961)։  Ռումինական ակադեմիայի անդամ (1921)։

## Կենսագրություն
Միհայիլ Սոդովյանուն ծնվել է 1880 թվականին։ 1945 թվականին ընտրվել է պառլամենտի նախագահ, 1946 թվականին՝ Ազգային մեծ ժողովի նախագահի տեղակալ։ Եղել է ՌՍՀ գրողների միության նախագահ (1949), ռումինական ակադեմիայի փոխնախագահ, Խաղաղության կողմնակիցների ազգային կոմիտեի նախագահ, Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ։ Սադովյանուն իր ստեղծագործություններում անդրադարձել է նաև հայերի կյանքին։ 1902 թվականին «Պաջին ալեսե» հանդեսում հրատարակել է «Պոդկոավը եղբայրներ» վեպը (հետագայում լույս է տեսել «Բազեներ» խորագրով), որտեղ նկարագրվում է փառաբանված իշխան Յոն Քաջի կամ Հայի և նրա եղբայր Յոն Կարապետ Պոտկոավևի կյանքը։

Թաղված է Բուխարեստի Բելլու գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
* «Լեպուշնյանու փողոցը։ 1917 թվականի ժամանակագրությունը» (1921)
* «Ջրաղացը լողում էր Սերետ գետում» (1925)
* «Անկուցայի իջևանատունը» (1928)
* «Տապար» (1930)
* «Ժդեր եղբայրներ» (1935-1942)
* «Միտրյա կոկոր» (1949)
* «Նիկոարը Պոդկոավը» (1952)

## ժողովածուներ
* «Պրեկու պապի պանդոկը» (1904)
* «Երեխայի գերեզմանը» (1906)
* «Գետնահյուղերի բնակիչները» (1912)
* «Հրահրիչը» (1912)
* «Լույսը գալիս է Արևելքից» (1945)
* «Գեղադիտակ» (1946)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* М. Садовяну
* 

Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կենսագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինացի քաղծառայողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Կոմունիստ ղեկավարներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Էլիո Կապրադոսի

**Էլիո Կապրադոսի** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Սպեցիայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ռոմա
Կապրադոսին Ռոմայի ակադեմիայի սան է։ 2015-16 մրցաշրջանում որպես Ռոմայի մինչև 19 տարեկանների թիմի ավագ նա ակումբի հետ հաղթեց Իտալիայի երիտասարդական առաջնությունը։ 2016 թվականի ամռանը Կապրադոսին վարձավճարով տեղափոխվեց Սերիա B-ում հանդես եկող Բարի։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Բենևենտոյի դեմ խաղում։ 2018 թվականի հունվարին իտալացին վերադարձավ Ռոմա՝ Բարիի կազմում անցկացնելով 1․5 մրցաշրջան և մասնակցելով 37 հանդիպման։

### Սպեցիա
2018 թվականի հուլիսի 20-ին Կապրադոսին սկզբից վարձավճարով, ապա լրիվ տրանսֆերով տեղափոխվեց Սպեցիա։

## Միջազգային կարիերա
Թեև Կապրադոսին կարող է հանդես գալ նաև Ուգանդայի և ԿԴՀ-ի կազմում, նա ներկայացրել է Իտալիան բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ Մինչև 17 տարեկանների հավաքականի հետ մասնակցել է 2013 թվականի Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններին։ Մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ Հունգարիայի դեմ խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի հոկտեմբերի 22-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կապրադոսիի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Կապրադոսին transfermarkt-ում
* Կապրադոսին soccerbase.com-ում
* Կապրադոսին WhoScored.com կայքում
* Կապրադոսին ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Կապրադոսին ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Բարիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպեցիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ինքնանկար (Իսաբեկյան)

**«Ինքնանկար»**,  ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի տարբեր տարիների ստեղծած ինքնանկարներ, որոնք բնութագրում են Իսաբեկյանին։

**«Ինքնանկար, 1939»**,  նկարչի դիմանկար-ստեղծագործություններից ամենավաղ պահպանված օրինակն է։ Տարիքային առանձնահատկությանը համապատասխան Իսաբեկյանը դիտողին է նայում վեհ, առնական կեցվածքով, գեղեցիկ արտաքինի (դիմագծերի, գլխի, պարանոցի) ներքին արտիստականության ու ինքնաճանաչողության ձգտման խորությամբ։ 
Այն զուսպ է տրամադրությամբ, ինքնամփոփ, իսկ խոշոր աչքերի թանձր սևությունն ու հոնքաճակատի լարված կնճռափոսն ընդգծում են բարդ ու կամային խառնվածքը, հզորությունը։

**«Ինքնանկար, 1944»**,  1944 թվականի «Ինքնանկարում» նկարչի երիտասարդ կեցվածքը լի է ներքին անհանգստությամբ. մտածող հայացքը կարծես դուրս է ստեղծագործման ընթացքի համաչափ ռիթմից։ Ազատ պարանոցը բոլորում է սպիտակ վերնաշապկի օձիքը, որի երկու ծայրերն ամուր կապված են փողկապով։ Այս արտիստական ատրիբուտը առաջին և միակ անգամն է, որ կիրառում է նկարիչն իր ինքնանկարների շարքում։

**«Ինքնանկար, 1965»**, ինքնադիմանկարը ներկայացված է դեկորատիվ, գունագեղ բնապատկերի ֆոնին։ Նկարիչն իրեն պատկերել է ստեղծագործական աշխատանքը խոհերով ընդհատած պահին, պատկերակալի դիմաց, մարմնի բարդ՝ իրանի կիսաֆիգուր, դեմքի երեք քառորդ դիրքով, հուժկու դաստակները թիկունքից իրար հակած։ Կերպարն ու բնապատկերն ունեն և՛ գունային, և՛ գաղափարային համադրում։ Հեղինակն իրեն տեսնում է որպես իր հայրենիքի լեռների ուժն ու ամրությունը կրող հարազատ զավակ, իսկ նկարչի՝ իր ստեղծագործ բնույթը համեմատում ժողովրդի հոգևոր արժեքների՝ այս դեպքում Տաթևի վանքի պատկերի հետ։

**«Ինքնանկար, 1974»**, 1970-ականների դիմանկարներից աչքի է ընկնում 1974 թվականի «Ինքնանկարը»։ «Ինքնանկարն» առաջադրում է արվեստագետ-նկարչի ստեղծագործման պահը` կանգնած կտավի առջև, վրձինը ձեռքին։ Երևակայական ճարտարապետական ձևերի ծավալների, կիսակամարների կոր կրկնակի ռիթմը, կանացի ֆիգուրների ուրվապատկերների միասնականությունը, երկնքի բաց կապույտ գունաբծերի համադրմամբ յուրահատուկ խորություն են հաղորդում կտավին, նպաստում բանաստեղծական մթնոլորտին, ստեղծագործական ընթացքին, ընկալվում իբրև արվեստագետի ապրելակերպ և ընդգծում արվեստագետի ստեղծագործ ոգին։ Նկարիչը «աշխատանքն» ընկալում է իբրև կեցություն։

**«Ինքնանկար, 1994»**, ժանրի կամերային ստեղծագործություններից վերջինն աչքի է ընկնում գունաբծային էքսպրեսիայով։
Նկարիչ-արվեստագետը աչքերի բարի արտահայտությամբ նայում է դիտողին։ Մազերի, բեղերի բաց կապույտը համահունչ է գունային ակտիվ լրացումներին` կարմրադեղին, կապույտ արտաքին վրձնագծերին։ Կտավը կարծես նկարչի ներքին հախուռնության, էներգիայի գեղանկարչական պատկերայնության համարժեքն է, հուզական պոռթկման գունա-ֆակտուրային դրսևորումը։

Ինքնանկարը յուրահատուկ է, իբրև Էդուարդ Իսաբեկյանի գեղանկարչության ստեղծագործական վերջին փուլի օրինակներից մեկը, արվեստագետի անսահման կենսունակության, արարելու բնածին պահանջի կանչով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթ 2015

**Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ 2015** (), Իտալիայի Սուպերգավաթի 28-րդ խաղարկումը, որն անցկացվել է 2015 թվականի օգոստոսի 8-ին Շանհայ քաղաքի մարզադաշտում, որտեղ հանդիպել են «Յուվենտուսն» ու «Լացիոն»։ Հանդիպման արդյունքում հաղթել է «Յուվենտուսը» 2։0 հաշվով։

## Խաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաշվետվություն soccerway.com կայքում

Կատեգորիա:Լացիոյի հանդիպումներ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի հանդիպումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ
Լիդիա Ցիմբալ

**Լիդիա Աֆանասևնա Ցիմբալ** (, ), ռուս պատմաբան և ուսուցիչ, Տագանրոգի տեղական պատմության թանգարանի տնօրեն (1965-1983)։

## Կենսագրություն
Լիդիա Ցիմբալը ծնվել է 1926 թվականին Շախտի քաղաքում։ 1948 թվականին ավարտել է Նովոչերկասկի մանկավարժական ինստիտուտը, 1959 թվականին՝ Շախտիի մանկավարժական ինստիտուտը՝ պատմության ուսուցչի որակավորմամբ։

1956 թվականին տեղափոխվել է Տագանրոգ։ 1958 թվականին դարձել է Տագանրոգի գավառագիտական թանգարանի թանգարանապահ, 1965 թվականին՝ նշանակվել թանգարանի տնօրեն։ 1967 թվականին գործուղվել է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարան ստեղծելու մետաղագործների աշխատանքային և ռազմական փառքի թանգարան, որը բացվել է 1967 թվականին, և Ցիմբալը նշանակվել է տնօրեն։

1971 թվականին Ցիմբալը վերադարձել և ղեկավարել է գավառագիտական թանգարանը։ Նրա ժամանմամբ ավարտվել է շենքի երկարաժամկետ վերանորոգումը և ստեղծվել է նոր ցուցադրություն։ 1970-ական թվականներին Տանգրոգի գավառագիտական թանգարանում իրականացվել են ակտիվ հավաքագրման, հետազոտական և կրթական աշխատանքներ։ Թանգարանը բազմիցս դարձել է Ռոստովի մարզի մշակութային հաստատությունների  մրցույթների հաղթող, պարգևատրվել պատվավոր դիպլոմներով, ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության և ՌԽՖՍՀ դիպլոմներով։

1981 թվականին Լիդիա Աֆանասևնա Ցիմբալի ղեկավարությամբ ստեղծվել է «Տագանրոգ քաղաքի քաղաքաշինության և կենցաղի թանգարանի» ցուցադրությունը։ 1980-ական թվականներին Ցիմբալը պատրաստել է գիտական փաստաթղթեր և Ռոժոկի ազգագրական թանգարանի նախագիծը։ Մեթոդական աջակցություն է ցուցաբերել «Կրասնի Կոտելշչիկ» և Տագանրոգի կոմբայնի գործարաններում թանգարանների ստեղծման գործում։

Մահացել է 2013 թվականի ապրիլի 29-ին։ Թաղված է Տագանրոգի Նիկոլաևսկի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթ 2010

**Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ 2010** (), Իտալիայի Սուպերգավաթի 23-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2010 թ. օգոստոսի 21-ին Միլանի Ջուզեպպե Մեացցա մարզադաշտում։ Ինտերը հաղթանակ է տարել 3-1 հաշվով։

## Խաղ

## Արտաքին հղումներ
* Հաշվետվություն soccerway.com կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի հանդիպումներ
Կատեգորիա:Ռոմայի հանդիպումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ
Կանադայի կենդանական աշխարհ

**Կանադայի կենդանական աշխարհը** բավականին յուրատեսակ է։ Կանադային բնորոշ է էկոհամակարգերի բազմազանությունը՝ սկսած բրիտանական Կոլումբիայի փարթամ անտառներից և արևմտյան Կանադայի գագաթներից մինչև Հյուսիսային Կանադայի տունդրա։ Կենդանիները հիմնականում բնակվում են բնության հատուկ պահպանության տարածքներում՝ արգելոցներում, արգելավայրերում և ազգային պարկերում։ Կանադայի տարածքում հաշվարկվում են շուրջ 70 000 անողնաշարավոր և ողնաշարավոր կենդանիներ՝ կաթնասուններ, ձկներ, սողուններ, հոդվածոտանիներ, փափկամարմիններ, երկկենցաղներ և այլն։

Գոյություն ունի կենդանիների մի ստվար զանգված, որը բացառապես բնորոշ է Կանադայի կենսապայմաններին։ Դրանք էնդեմիկ կենդանատեսակներ են, որոնք բնակվում են միայն Կանադայի տարածքում։ Դրանցից են արևելյան որմզդեղնը, կանադական բադը և այլն։ Կանադայում բնակվող ավելի քան 400 կենդանատեսակներ գտնվում են վերացման վտանգի տակ։ Կանադայի կառավարությունը այդ կենդանիներին վերցրել է հատուկ պաշտպանության տակ։

## Կենդանատեսակներ
### Կաթնասուններ
[մինի|239x239փքս|[Կանադական լուսանը բնակվում է հյուսիսային Կանադայում և վարում է մենակյաց կյանք]]
Կաթնասունները հայտնաբերվել են Կանադայի բոլոր շրջաններում։ Առանձնացվում են վեց հիմնական խմբերի կաթնասուններ՝ չղջիկներ, գիշատիչներ (այդ թվում՝ մաշկոտանիներ), երկսմբակավորներ, կետանմաններ, միջատակերներ, կրծողներ և նապաստականմաններ։ Բացի այդ, հարավային Կանադայում հանդիպում են նաև պարկավորներ և պարկամկներ (մասնավորապես՝ վիրջինյան պարկամուկ)։ Ի շնորհիվ Կանադայի կանաչ տարածությունների առատության՝ այս երկրի տարածքում բավականին մեծ է կաթնասունների բազմազանությունը։

Բազում գիշատիչներ հանդիպում են անգամ խիտ բնակեցված տարածքներում։ Այդպիսի կենդանատեսակներ են անտառային աղվեսը, գորշ գայլը և արջը։ Կանադայի ֆաունային առավել բնորոշ կենդանատեսակներից են որմզդեղնը, հյուսիսային եղջերուն, կուղխը և բիզոնը։ Կանադայի հայտնի կաթնասուններից է նաև կանադական լուսանը, իսկ գլխավոր խորհրդանիշը համարվում է հյուսիսամերիկյան կուղբը։

Բացի տեղական կաթնասուններից՝ այստեղ լայնորեն տարածված են եվրոպական գաղութարարների կողմից բերված (դիտավորությամբ կամ պատահաբար) տեսակները։ Դրանց թվում են տնային կաթնասունենրը՝ ձին, խոզը, ոչխարը, շունը, կատուները, ինչպես նաև շագանակագույն առնետն ու տնային մկնիկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի կենդանական աշխարհ
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Խումբ F

**[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018]] խումբ F** խաղերը տեղի կունենան 2018 թվականի հունիսի 17-ից 27-ը։ Խմբում ընդգրկված են Գերմանիայի, Մեքսիկայի, Շվեդիայի և Հարավային Կորեայի հավաքականները։ Լավագույն երկու հավաքականները կանցնեն 1/8 եզրափակիչ։

## Հավաքականներ

## Դիրք

1/8 երզափակչում`
* F խմբի հաթողը կհանդիպեն Խումբ E-ի երկորդ տեղի հետ։
* F խմբի երկրորդ տեղը կհանդիպի Խումբ E-ի հաղթողի հետ։

## Հանդիպումներ
Բոլոր ժամերը տեղի ժամանակով են։

### Գերմանիա-Մեքսիկա


### Շվեդիա-Հարավային Կորեա


### Հարավային Կորեա-Մեքսիկա


### Գերմանիա-Շվեդիա


### Հարավային Կորեա-Գերմանիա


### Մեքսիկա-Շվեդիա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018
Հաջի Խանմամեդով

**Հաջի Դադաշ օղլի Խանմամեդով** (), (), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, ԱԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, դոցենտ (1981), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988), պրոֆեսոր (1990)։

## Կենսագրություն
Հաջի Խանմամեդովը ծնվել է 1918 թվականի հունիսի 15-ին Դերբենտում։ Երբ նա 14 տարեկան էր, եկավ Բաքու։ Նա Բաքվում ծանոթացավ Ուզեիր Հաջիբեկովի հետ։ Կրթություն է ստացել Ասեֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական դպրոցում, իսկ հետո կոնսերվատորիայում, Սաիդ Ռուստամովի դասարանում։

## Ստեղծագործություններ
* 1934 թ․- ընդունվել է Ազգային գործիքների նվագախումբ որպես մենակատար։ 
* 1937 թ․- Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում «Քյոռօղլի» օպերայի թառահարներից մեկը Հաջի Խանմամմադովն էր։
* 1938 թ․- Հաջի Խանմամեդովը Մոսկվայում մասնակցել է Ադրբեջանի առաջին գրականության և արվեստի օրերին։
* 1941 թ․- եղել է Իրան այցելության ժամանակ։
* 1943 թ․- ընդունվել է Ադրբեջանի Պետական կոնսերվատորիայի «ժողովրդական երաժշտության հիմունքներ» բաժին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Հ. Խանմամեդովը հանդես է գալիս Ադրբեջանի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում որպես դիրիժոր։ 
* 1947 թ․- Խանմամեդովը շարունակում է կրթությունը Ադրբեջանի Պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի ֆակուլտետում։ Նախկինում նա սովորել է պրոֆեսոր Բորիս Զեյդմանի դասարանում։ Հետագայում նա ընդունվեց Կարա Կարաևի դասարան։ 
* 1990 թ․- Հ. Խանմամեդովը ադրբեջանական երաժշտության մեջ առաջին անգամ «Համերգ» է գրել քամանչայի և նվագախմբի համար։ Նա ունի ավելի քան 150 երգ։ 1951 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի կոմպոզիտորների միության անդամ։ Նա տարբեր տարիների ընթացքում աշխատել է որպես Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի տնօրեն, Ադրբեջանի Պետական երգի և պարի անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար։ Հաջի Խանմամեդովը մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 7-ին։

## Կոչումներ ու պարգևներ
* ԱԽՍՀ Արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967 թ.)
* Ադրբեջանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պրեզիդիումի պատվավոր հրամանագիր (1978 թ.)
* Դոցենտ (1981 թ.)
* ԱԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988 թ.)
* Պրոֆեսոր (1990 թ.)
* Փառքի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Ռիվերա (զբոսայգի)

**«Ռիվերա» զբոսայգի** (իտալերեն՝ Riviera նշանակում է ափ), զբոսայգի և զվարճանքի այգի Սոչիի Կենտրոնական շրջանում։

## Պատմություն
«Ռիվերան» Սոչիի ամենահայտնի զբոսայգին է։ Հիմնադրվել է 1898 թվականին հայտնի գործարար, Եգորևսկի պատվավոր քաղաքացի Վասիլի Ալեքսեևիչ Խլուդովի (1841-1913 թթ.) կողմից։ Մինչև հեղափոխությունը քաղաքի այս հատվածը (Սոչի գետի աջ ափին) կոչվել է Խլուդովսկի։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում զբոսայգին հանգստի և հանդիպումների վայր էր։

## Զվարճանք
Այգում կան բազմաթիվ տեսարժան վայրեր, սպորտային հատված, կարտոդրոմ, գրադարան, սիրո ցայտաղբյուր, ցուցահանդեսային սրահ, կինոթատրոն, հաշտության նստարան, սիրահարների կրպակ (քանդակագործ՝ Ա. Խալաֆյան), օվկիանոսարիում, դելֆինարիում, «CIRCUS Club project» գիշերային ակումբ, կանաչ թատրոն, որտեղ անցկացվում են համերգային ծրագրեր և շոուներ։

## Այգու բույսեր
thumb|слева|Ընտելացրած թութակներ՝ այգու մշտական հաճախորդներ
Այգում աճում են ծառերի և թփերի բազմաթիվ  տեսակներ, այդ թվում հազվագյուտ՝ մայրի, փիճի, մագնոլիա, արմավներ և այլն։ Ընդհանուր առմամբ, կան ավելի քան 240 բույսերի տեսակներ, որոնցից ավելի քան 50-ը հատուկ նշանակություն ունեն։

Տեսանելի տեղ են զբաղեցնում վարդագույն տնկարկները, որոնք թարմացվում են ամեն տարի։ Այգում կան վարդերի տարբեր տեսակներ։ 2011 թվականին տնկվել էին սակուրայի հազվագյուտ տեսակներ՝ վարդագույն և սպիտակ մեծ ծաղիկներով։

Այգու հիմնական տեսարժան վայրը Բարեկամության բացատն է, որտեղ աճում են մագնոլիաներ` տնկված հանրաճանաչ քաղաքական գործիչների, տիեզերագնացների կողմից։ Այստեղ ծառեր են տնկել ռուս և ամերիկացի տիեզերագնացներ Յուրի Գագարինը, Գերման Տիտովը, Վալենտինա Տերեշկովան, Ալեքսեյ Լեոնովը, Վիտալի Սևաստյանովը, Թոմաս Ստաֆորդը, Դոնալդ Սլեյտոնը։

## Պատկերասրահ

Ривьера Магнолии на "Аллее космонавтов".jpg|«Տիեզերագնացների ծառուղու» մագնոլիաները
Ривьера Вид на фонтан.jpg|Շատրվան
Ривьера Фонтан.jpg|Շատրվան
Ривьера Водный атракцион.jpg|Ջրային ատրակցիոն
Ривьера Кафе "Бамбук".jpg|«Բամբուկ» սրճարան
Ривьера Детский аттракцион "Лошадки".jpg|«Ձիուկներ» մանկական ատրակցիոն


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Սոչիի այգիներ ու զբոսայգիներ
Անանուն բարձունք (հուշարձան)

**«Անանուն բարձունք»** («Փառքի բլուր») հուշարձան (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանում, Նևայի աջ ափին, Իվանովյան սահանքների մոտ, Տոսնայի գետաբերանի դիմաց։ Մտնում է «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1965-1968 թվականներին (ճարտարապետ՝ Լեոնիդ Կոպիլովսկի, քանդակագործներ` Գրիգորի Յաստրեբենեցկի, Վալենտին Կոզենյուկ)։

Պատերազմի ժամանակ այս հուշարձանի տեղում կանգնած էր հինգհարկանի շենք, որն այսուհետև ռմբակոծվել է գերմանական զավթիչների կողմից։

## Նկարագրություն
Սա «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի առավել վեհասքանչ հուշարձաններից մեկն է։ Բուրգի նմանվող 20-մետրանոց լցնովի բլրի լանջերը ծածկված են ճիմահողով։ Այստեղ կան դիտահարթակներ, որոնք պատրաստված են սրանկյունաձև ելուստների տեսքով, դեպի որոնց տանում են աստիճաններ։ Վերին հարթակում գտնվում են բրոնզե քանդակներ, հարթակների ելուստներում տեղադրված են հիշատակային արձանագրություններ։

Հուշարձանը կառուցելու ժամանակ եղել է անվան մի քանի տարբերակ՝ «Փառքի բլուր», «Հաղթանակի բուրգ», «Կյանքի օրհներգ»։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ մի տարեց բանվոր, որն անցել էր ամբողջ պատերազմը, շինարարության ավարտից հետո ասել է. «Դե, թվում է՝ մեր անանուն բարձունքը պատրաստ է»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ