Չայկովսկի (ֆիլմ)

**«Չայկովսկի»** (), խորհրդային երկսերիանոց լայնաֆորմատ գեղարվեստական ֆիլմ ռուս կոմպոզիտոր Պյոտր Իլյիչ Չայկովսկու մասին, որը բեմադրել է ռեժիսոր Իգոր Տալանկին Լենինի Մոսկովյան շքանշանակիր «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1969 թվականին։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1970 թվականի օգոստոսի 31-ին։

## Սյուժե
Կենսագրական ֆիլմ է, որը պատմում է կոմպոզիտոր Պյոտր Իլյիչ Չայկովսկու կյանքի մասին՝ սկսած վաղ մանկությունից։ Սյուժեի հիմքում Չայկովսկու նամակագրությունն է Նադեժդա ֆոն Մեքքի հետ։ Ֆիլմում արտացոլված է Չայկովսկու գլուխգործոցների՝ Առաջին համերգի, «Մարդուկ-Ջարդուկը» բալետի, «Եվգենի Օնեգին» և «Պիկովայա դամա» օպերաների պատմությունը։

## Դերերում

## Մենակատարներ և կատարողներ
* Լև Վլասենկո
* Վլադիմիր Ատլանտով
* Իրինա Արխիպովա
* Վալենտինա Լևկո
* Գալինա Օլեյնիչենկո
* Յուրի Մազուրոկ
* Կոնցերտմայստեր՝ Մ. Գրիգորև
* Ռադիոյի և հեռուստատեսության մեծ սիմֆոնիկ նվագախումբ
* ԽՍՀՄ պետական ակադեմիական Մեծ թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Լենինգրադի պետական ֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախումբ
* ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Դիրիժորներ՝ Գենադի Ռոժդեստվենսկի, Մարկ Էրմլեր, Յուրի Տեմիրկանով
* Մեծ թատրոնի ու Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան  թատրոնի բալետի արտիստներ
* Քեմբրիջի համալսարանի ուսանողներ (Անգլիա)

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Իգոր Տալանկին
* Սցենարիստ՝ Բուդիմիր Մետալնիկով, Յուրի Նագիբին, Իգոր Տալանկին
* Երաժշտական ձևավորումը՝ կոմպոզիտոր և դիրիժոր Դմիտրի Տյոմկին
* Գլխավոր օպերատոր՝ Մարգարիտա Պիլիխինա
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Ալեքսանդր Բորիսով, Յուրի Կլադիենկո

## Փաստեր
* Չնայած աչքի ընկնող կատարողական կազմին՝ ֆիլմը հանդիսատեսի կողմից միաձայն հավանության չի արժանացել։ Առավել էական թերություններ նկատվել են սցենարում, քննադատության է ենթարկվել նաև Դմիտրի Տյոմկինի երաժշտությունը. ինչպես կարծում է Լեոնիդ Դեսյատնիկովը, կոմպոզիտորն իր աշխատանքը կատարել է «երեքի՝ մինուսով»։ Սակայն բրիտանացի կոմպոզիտոր և կինոերաժշտության պատմաբան Քրիստոֆեր Պալմերը Տյոմկինի «Dimitri Tiomkin: a Portrait» կենսագրության մեջ շատ բարձր է գնահատել կոմպոզիտորի աշխատանքը։
* Այս ֆիլմի սաունդթրեքը թողարկվել է 1969 թվականին Philips ֆիրմայի կողմից՝ կրկնակի վինիլային ալբոմի տեսքով, սահմանափակ տպաքանակով և այլևս երբեք չի վերահրատարակվել CD-ով։
* Ֆիլմում մասնակցելու պատճառով կոմպոզիտոր Դմիտրի Տյոմկինը արտագաղթից (1921) հետո միակ անգամ այցելել է Մոսկվա։
* «Չայկովսկի» վեպի նախաբան վերջում (առաջին հրատարակությունը՝ Բեռլին, 1936) Նինա Բերբերովան գրում է, որ ֆիլմը նկարահանվել է հենց իր այս գրքի հիման վրա։
* Ֆիլմի նկարահանումները (բացի ԽՍՀՄ-ից) տեղի են ունեցել Անգլիայում և Ֆրանսիայում։

## Մրցանակներ և մրցանակներ
* Ներկայացվել է «Օսկարի» (1972)
** Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ
** երաժշտական թեմայի լավագույն հարմարեցումը (Դիմիտրի Տյոմկին)
* Առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» (1972) մրցանակի որպես լավագույն օտարալեզու ֆիլմ
* Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնի մրցանակ լավագույն դերասանին (Ինոկենտի Սմոկտունովսկի, 1970)
* «Սովետսկի էկրան» ամսագրի հեռուստադիտողների հարցման արդյունքներով Ի. Սմոկտունովսկին ճանաչվել է 1970 թվականի լավագույն դերասան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Смотреть фильм «Чайковский» в онлайн-кинотеатре «Мосфильма»
* «Чайковский» Энциклопедия отечественного кино
* «Чайковский»  RUSKINO.RU 
* Телеканал «Культура». «Чайковский»

Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:1970 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում