Չեսլավ Նեմեն

**Չեսլավ Նեմեն** (. t͡ʂɛswaf ɲemɛn, ), ծնյալ *Չեսլավ Յուլիուշ Վիջիցկի* (*Czesław Juliusz Wydrzycki*), 20-րդ դարի լեհ նշանավոր երգիչ, երգերի հեղինակ, գործիքավորող։ Համարվում է անցած հարյուրամյակի լեհ առավել կարևոր ու ինքնատիպ երաժիշտներից մեկը։ Հիմնականում ստեղծագործել է լեհերեն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լեհական Երկրորդ Հանրապետության Նովոգրուդեկի վոևոդության Ստարե Վասիլիշկի գյուղում, որը 1939 թվականից գտնվում է Արևմտյան Բելառուսիայի կազմում։ Մինչև 19 տարեկանը ապրել է Բելառուսիայում, 1954-1955 թվականներին սովորել Գրոդնոյի երաժշտական ուսումնարանում։ 1958 թվականին Գրոդնոյում ամուսնացել է բուժքույր Մարիա Կլավզունիկի հետ (, 1971 թվականին ամուսնալուծվել են)։ Այդ նույն տարում Վիջիցկիներն ընտանիքով մեկնել են հայրենի Լեհաստան, բնակություն հաստատել նախ Սվեբոձինում, այնուհետև հաջորդաբար Բյալոգարդում, Կոլոբժեգում, Գդանսկում։ Չեսլավը կնոջ հետ ապրել է Սոպոտում։

Նեմենը իր երաժշտական կարիերան սկսել է 1960-ական թվականներին՝ ներշնչված Beatles-ի կատարումներով։ Հետագայում ստեղծագործել է ռոքնռոլի, փսիխոդելիկ ռոքի, պրոգրեսիվ ռոքի, ջազ-ռոքի, բողոքի կամ ըմբոստության երգերի ժանրերում։ Յոթանասնական թվականների երկրորդ կեսից իր ուժերը փորձել է էլեկտրոնային երաժշտության ասպարեզում, ձայնագրել Khatharsis ալբոմը՝ լայնորեն օգտագործելով Hammond երգեհոնն ու Moog սինթեզատորը։ Երաժշտություն է գրել նաև թատերական բեմադրությունների, կինոնկարների համար։ Երկար տարիներ համագործակցել է Tangerine Dream-ի, Կլաուս Շուլցեի, Վանգելիսի, Ֆարիդայի և այլ երաժիշների հետ։ 1990-ական թվականներին հետաքրքրություն է դրսևորել նկարչության, համակարգչային գրաֆիկայի նկատմամբ։

Երեք տասնամյակ շարունակ Չեսլավ Նեմենը ամենաբարձր մակարդակով ներկայացրել է լեհական երաժշտությունը՝ գերազանցելով ժողովրդականության բոլոր ռեկորդները, և բազմիցս խրախուսվել է։

1974 թվականին պարգևատրվել է «Վաստակի համար» շքանշանով ու ոսկե խաչով, արժանացել Լեհաստանի վարչապետի առաջին կարգի մրցանակին։ 1979 թվականին հաղթել է Սոպոտում կայացած երգի Intervision միջազգային մրցույթում։ Չեսլավ Նեմենը «Ջազ» և «Նոն Ստոպ» ամսագրերի կազմակերպած հարցումների արդյունքներով 1964-ից մինչև 1980 թվականը ներառյալ ճանաչվել է ամենասիրված և լավագույն երգիչը երկրում։ 1999 թվականին Polityka պարբերականի կազմակերպած քվեարկությամբ հռչակվել է բոլոր ժամանակների լավագույն երաժիշտ կատարողը։ «Ռադիո Տրես»-ը նրան արժանացրել է Մատեուշ Սվենցիցկու անվան «Supermateusz» մրցանակի՝ լեհական մշակույթի ասպարեզում ներդրած ավանդի համար։

## Հիշատակ
Չեսլավ Նեմենի մասին գրվել են բազմաթիվ գրքեր, նկարահանվել փաստա-վավերագրական մի շարք կինոնկարներ, ներառյալ 1968 թվականին կինոռեժիսոր Մարկ Պիվովսկու նկարահանած *Sukces*-ը, Քշիշտոֆ Ռուգոլսկու *Niemen*-ը (1976), Եվգենիուշ Շպակովսկու *Czesław Niemen*-ը (2007 թ.), Քշիշտոֆ Մագովսկու «Երազ՝ Վարշավայի մասին»-ը (*Sen o Warszawie*, 2014):

Սկսած 2004 թվականի մարտի 12-ից՝ Չեսլավ Նեմենի *Sen o Warszawie* երգը կատարվում է Stadion Wojska Polskiego մարզադաշտում Վարշավայի «Լեգիա» ֆուտբոլային թիմի յուրաքանչյուր «տնային» հանդիպումից առաջ՝ որպես այդ մարզական ակումբի երկրպագուների օրհներգ։

2009 թվականին Լեհաստանի ազգային բանկը թողարկել է Չեսլավ Նեմենի հիշատակին նվիրված երկու արծաթե և մեկ ոսկե հուշամետաղադրամ
:

2011 թվականի փետրվարի 20-ին անվանի երաժիշտի ծննդավայրում՝ Ստարե Վասիլիշկի գյուղում, որ ներկայումս գտնվում է Բելառուսում, բացվել է նրա կյանքին ու ստեղծագործությանը նվիրված թանգարան։

Չեսլավ Նեմենի պատվին Լեհաստանի մի շարք բնակավայրերում կոչվել են երաժշտական կամ հանրակրթական դպրոցներ, գիմնազիաներ, ուսումնարաններ, Վարշավայում, Բելսկո Բյալայում, Բյալոգարդում, Գդանսկում, Բոխնիայում, Չենստոխովայում, Կրակովում, Լոձում, Պոզնանում, Ժեշուվում, Սլուպսկում, Սոպոտում և այլ քաղաքներում՝ փողոցներ, հրապարակներ, զբոսայգիներ։

## Պատկերասրահ

Popiersie Czesław Niemen ssj 20060914.jpg
Niemen.JPG|Վարշավայի Պովանզկյան գերեզմանատան խորշը, որտեղ պահ է տրվել Չեսլավ Նեմենի աճյունասափորը
PL Warsaw Stare Powązki czeslaw niemen 2.jpg
Czeslaw Niemen wOpolu.jpg|Չեսլավ Նեմենի հուշարձանը Օպոլեի համալսարանի առջև
Opole-Aleja Gwiazd-Niemen.jpg|Չեսլավ Նեմենի աստղը Օպոլեի ծառուղում
Białogard--21DipDbt.jpg|Չեսլավ Նեմենի հուշարձանը Բյալոգարդի ռատուշայի առջև
Laweczka Czesław Niemen Świebodzin.jpg|Չեսլավ Նեմենի հուշարձանը Սվեբոձինում
Мемарыяльная дошка ў роднай вёсцы Чэслава Немэна.jpg|Հուշատախտակ երգչի ծննդավայրում


## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

### Անգլիալեզու ալբոմներ

### Ռուսալեզու ալբոմներ

### Կենդանի կատարումների ձայնագրություններով ալբոմներ

### Ժողովածուներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Roman Radoszewski, Czesław Niemen: Kiedy się dziwić przestanę. Monografia artystyczna. Iskry, 2004. .
* Marek Gaszyński, Czas jak rzeka. Prószyński i S-ka, 2004. .
* Dariusz Michalski, Niemen o sobie. Warszawa: Twój Styl, 2005. .
* Tadeusz Skliński, Niemen: dyskografia, fakty, twórczość. Nemunas, 2006. .
* Dariusz Michalski, Czesław Niemen: Czy go jeszcze pamiętasz?. Warszawa: MG, 2009. .
* Jan Edward Czachor, Czesław Niemen w Świebodzinie. Stowarzyszenie Pamięci Czesława Niemena w Świebodzinie, 2010.
* Pęczak Mirosław, *Niemen, którego nie ma*, „Polityka”, 2014, nr 3, s. 3.

## Արտաքին հղումներ

*Czesław Niemen at ProgArchives.com – photographs, reviews, music, discography
* Niemen, partial dyscography incl. singles
*Forum 
*Czesław Niemen at culture.pl
* Did James Brown Inspire the Beat Generation in Poland?
* Nieoficjalne forum poświęcone artyście
* Dyskografia 
* 
* Czesław Niemen na Progarchives
* 
* „Nadal dziwny jest ten świat” – z Czesławem Niemenem rozmawia Stanisław Błaszczyna (wywiad przeprowadzony w 1991 r. w Chicago)
* Czesław Niemen w kronice PKF w bazie Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej

Կատեգորիա:20-րդ դարի երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Լեհ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Լեհ երգիչներ
Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Լեհ ստեղնահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ