Ինդրո Մոնտանելլի

**Ինդրո Մոնտանելլի** (, ), իտալացի լրագրող և պատմաբան. Իտալական միջազգային լրագրության կենտրոնական դեմքերից, 70 տարվա փորձ ունեցող արտասահմանյան թղթակից, որը հարցազրույցներ է վերցրել Էյնշտեյնից և Հիտլերից, ու ավելի քան 100 գրքի հեղինակ է, որոնցից առաջինը լույս է տեսել 1935 թվականին, իսկ վերջինը՝ 2001 թվականին։ Մինչև կյանքի վերջին օրերը Մոնտանելլին աշխատել է Corriere della Sera թերթում. 1995 թվականից նա վարել է ամենօրյա նամակների սյունակ՝ օրական պատասխանելով մեկ ընթերցողի նամակի: Մոնտանելլիի թերթի վերջին հրապարակումը տեղի է ունեցել նրա մահվան հաջորդ օրը. Corriere della Sera-ն առաջին սյունակում հրապարակել է նրա հրաժեշտի ուղերձը ընթերցողներին:

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
մինի|Փոքրիկ Ինդրոն և նրա ծնողները՝ Սեստիլիո Մոնտանելլին և Մադալենա Դոդդոլին
Մոնտանելին ծնվել է Ֆուչեկիոյում` Ֆլորենցիայի մոտակայքում 1909 թվականի ապրիլի 22-ին: Նրա հայրը՝ Սեստիլիո Մոնտանելլին, ավագ դպրոցի փիլիսոփայության ուսուցիչ էր, իսկ մայրը՝ Մադալենա Դոդդոլին, բամբակի հարուստ վաճառականի դուստր էր: Ինդրո անունն ընտրվել է նրա հոր կողմից հինդու աստծո` Ինդրայի անունով:

Մոնտանելին ավարտել է Ֆլորենցիայի համալսարանը՝ որպես իրավագետ։ Նրա թեզը նվիրված է եղել Մուսոլինիի կողմից Իտալիայի ընտրական օրենսդրության բարեփոխմանը: Նա պնդում էր, որ այդ բարեփոխումը, ըստ էության, հանգեցնում է ընտրությունների` որպես այդպիսին, վերացմանը:

### Կարիերայի սկիզբ
1920-1930-ական թվականների վերջին Մոնտանելլին սկսել է իր ուժերը փորձել լրագրության մեջ՝ համագործակցելով «Il Selvaggio» թերթի և «Universale» ամսագրի հետ. այս երկու հրատարակություններն էլ ավելի շուտ աջակցել են ֆաշիստական ​​ռեժիմին, բայց 1935 թվականին ամսագիրն արգելվել է գրաքննության կողմից, քանի որ այն փորձում էր ոչ միայն հաստատել, այլև վերլուծել: Մոնտանելլին մեկնել է Փարիզ, որտեղ որոշ ժամանակ աշխատել է Paris-soir-ում որպես քրեական թղթակից, այնուհետև համագործակցել է նույն թերթի հետ՝ որպես արտասահմանյան թղթակից (Նորվեգիայից, ապա Կանադայից)։ Կանադայում նա սկսել է համագործակցել նաև «United Press International» գործակալության հետ։ Այստեղ աշխատելու ընթացքում նա սովորել է գրել աշխարհիկ հասարակության համար ոչ բարդ ոճով, որը կտարբերակեր նրան իտալական լրագրության ոլորտում: Համագործակցելով Ուեբ Միլլերի հետ` նա սովորել է «միշտ գրել այնպես, ասես գրում ես Օհայոյից մի կաթնավաճառի»: Այս պարզ և մատչելի ոճը մի բան էր, որը նա երբեք չէր մոռացել, և հաճախ էր հիշել իր կյանքի ընթացքում:

Այս ընթացքում Մոնտանելլին իր առաջին հարցազրույցն է անցկացրել Հենրի Ֆորդի հետ, որը զարմացրել է նրան՝ խոստովանելով, որ վարորդական իրավունք չունի: Հարցազրույցի ընթացքում Ֆորդը սկսել է ակնածանքով խոսել Միացյալ Նահանգների հիմնադիր հայրերի մասին: Նայելով դեկորին՝ Մոնտանելլին հարցրել է նրան, թե ինչպես է վերաբերվում նրանց աշխարհը քանդելուն: Տարակուսած Ֆորդը հարցրել է, թե ինչ նկատի ուներ: Մոնտանլլին չվախենալով շեշտել է, որ ավտոմոբիլների և Ֆորդի հեղափոխական կոնվեյերների համակարգը ընդմիշտ վերափոխել է երկիրը: Ֆորդը ցնցվել է, և Մոնտանելլին հասկացել է, որ ինչպես բոլոր հանճարները, այնպես էլ Ֆորդը չնչին պատկերացում անգամ չուներ, թե ինչ է իրականում արել:

### 1930-ականներ
մինի|Մոնտանելլին սպայական համազգեստով, 1936 թվական
Իտալա-հաբեշյան պատերազմի սկսվելուց հետ Մոնտանելլին վերադարձել է Եվրոպա և միացել իտալական բանակին՝ խրախուսվելով, ինչպես ինքն է հիշել, սպիտակ մարդու քաղաքակրթական առաքելության իդեալիստական ​​պատկերացումներով (Քիփլինգի ոգով): Իտալացիների համար այս հաղթական արշավի իրականությունն այնքան էլ վարդագույն չէր։ Մոնտանելին հորը դառը նամակներով նկարագրել է Հաբեշյան իրադարձությունները, որոնք նա, առանց որդու իմացության, հանձնել է տպագրության փոքր-ինչ ճակատային Corriere della Sera թերթին։

Եթովպիայից վերադառնալիս Մոնտանելլին գնացել է մեկ այլ պատերազմի՝ իսպանական, որին նա հետևել է իտալական ստորաբաժանումների կողմից, որոնք աջակցել են գեներալ Ֆրանկոյին: Մոնտանելլին այս պատերազմի մասին գրելիս այն գնահատել է որպես ապաշնորհ և անիմաստ, հակառակ իտալական պաշտոնական քարոզչության ընդհանուր տոնայնությանը, որի արդյունքում նրան հետ են կանչել Իսպանիայից և պաշտոնապես զրկել լրագրությամբ զբաղվելու իրավունքից: Ի դեպ, նրան անմիջապես առաջարկվել է Էստոնիայում իտալական մշակութային կենտրոնի տնօրենի պաշտոնը:

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես Մոնտանելլին ուղարկվել է գերմանական բանակ՝ Լեհաստանի գրավման մասին ռեպորտաժների համար, սակայն պատերազմի այս փուլն արագ ավարտվել է: Մոնտանելլին որոշել է չվերադառնալ Իտալիա՝ ենթադրելով, որ նոր իրադարձություններ կհետևեն այստեղ՝ Արևելյան Եվրոպայում, և հայտնվել է Կաունասում՝ Խորհրդային Միության կողմից Լիտվայի բռնակցումից անմիջապես առաջ: Խորհրդային իշխանությունը Մոնտանելլիից պահանջել է լքել երկիրը, և նա նախընտրել է մեկնել Ֆինլանդիա։ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ժամանակ Մոնտանելլին պաթետիկ հոդվածներ է հրապարակել Corriera della Sera-ում ֆիննական զորքերի հերոսության մասին, որոնք հանդիպել են ընթերցողների ջերմ և բուռն ընդունելությանը և իշխանությունների ոչ միանշանակ արձագանքին:

Ֆինլանդիայից Մոնտանելլին տեղափոխվել է Նորվեգիա, որտեղից ռեպորտաժներ է վարել հիտլերյան ներխուժման դեմ անգլո-ֆրանսիական դիմադրության փորձերի մասին։ Այնուհետև նրա ուղին անցել է Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հունաստանի միջով, որտեղ իտալական զորքերը այս կամ այն կերպ մասնակցում էին մարտական կամ պարտիզանական գործողություններին: Վերջապես, 1944 թվականին Մոնտանելլին հայտնվել է Իտալիայի հյուսիսում և միացել հակամուսոլինյան պարտիզանական ջոկատին, բայց գերի է ընկել գերմանացիներին, որոշ ժամանակ անցկացրեց բանտում և դատապարտվեց մահվան: Այնուհետև, սակայն, Միլանի բանտից Վերոնայի բանտ տեղափոխելու ժամանակ կազմակերպվել է նրա փախուստը Շվեյցարիա։

### Պատերազմից հետո
մինի|Մոնտանելլի. հումորային նկար, լուսանկարը՝ Ֆեդերիկո Պատելլանիի, 1949 թվական
Շարունակելով աշխատել Corriera della Sera-ում՝ Մոնտանելլին հատկապես լայն ճանաչում է գտել 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության մասին հոդվածներով։ Այնուամենայնիվ, հետո Իտալիայում քաղաքական իրավիճակը փոխվել է, և 1973-ին, ավելի ձախ գաղափարախոսության հարելու պատճառով Corriere della Sera-ն հեռացրել է Մոնտանելլիին:

1974 թվականին նա Էնցո Բետտիզայի հետ հիմնել է նոր թերթ՝ *Il Giornale*, որտեղ նա խիստ հակակոմունիստական ​​դիրք է գրավել։ Այս ժամանակաշրջանին է վերաբերում «Կարմիր բրիգադների» կողմից Մոնտանելլիի դեմ մահափորձը (1977 թվականի սեպտեմբերի 2-ին), երբ Միլանի փողոցներից մեկում նրա ոտքերին կրակել են չորս անգամ:

1990-ականների կեսերին Il Giornale-ի սեփականատեր Սիլվիո Բեռլուսկոնին ակտիվորեն ներգրավվել է քաղաքականության մեջ, և Մոնտանելլին նրա հետ մտել է հրապարակային կոնֆլիկտի մեջ՝ հայտարարելով, որ Բեռլուսկոնին «ստում է նույնքան հեշտությամբ, որքան ուտում է»։ Մոնտանելլին ի վերջո լքել է Il Giornale-ն և վերադարձել Corriere della Sera 1995 թվականին:

## Գրքեր
Մոնտանելլիի գրքերի զգալի մասը նրա հոդվածների և ռեպորտաժների ժողովածուներն են։ Այս ժողովածուներից առավել նշանակալիցը «Հոսանքին հակառակ. պայքար քո ժամանակի դեմ» հատորն է (), որը պարունակում է Il Giornale-ի ամենաուշագրավ և հակասական հոդվածները: Այնուամենայնիվ, Մոնտանելլին նաև գրել է պատմության վերաբերյալ մի շարք հանրաճանաչ գրքեր, որոնցից առաջինը Ա. Ի. Գերցենի կենսագրությունն է՝ «Գաղթականի անհաջող կյանքը» բնորոշ վերնագրով (): Մոնտանելլիի որոշ այլ պատմական գրքերից են`
* Իմ ամուսին Կարլ Մարքսը ()
* Հռոմի պատմություն ()
* Հունաստանի պատմություն ()
* Գարիբալդի (1962, Մարկո Նոցցայի հետ համատեղ)
* Դանթեն և իր ժամանակը ()
* Ռիսորջիմենտոյի տղամարդ և կին գործիչներ ()

Մոնտանելլին հանդես է եկել նաև գեղարվեստական արձակով: Առավել հայտնի է «Գեներալ Դելա Ռովերե» (1959) վիպակը, որը նույն թվականին էկրանավորվել է Ռոբերտո Ռոսսելինին։

## Հիշատակ
Միլանում տեղադրվել է Մոնտանելլիի հուշարձանը, որի հեղինակն է քանդակագործ Վիտո Տոնջանին։

## Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
* 80px Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Հռոմ, 1995 թվականի դեկտեմբերի 15
* 80px Ֆինլանդիայի առյուծի առաջին աստիճանի շքանշանի ասպետ, 1992 թվական
* 80px Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի Մեծ ասպետ, 1963 թվականի դեկտեմբերի 27
* 80px Խաչ «Ռազմական վաստակի համար», Ստրուգա, Մակեդոնիա. Սանտորինի, Էգեյան ծով, Լետտիգ, 1941 թվականի ապրիլ: «Կամավոր ռազմական թղթակից, նա կատարել է իր առաջադրանքը ուշագրավ ունակություններով և խանդավառությամբ: Նա մասնակցել է տարբեր ռազմական գործողությունների առաջավոր զորամասերի հետ և նրանց հետ մտել նվաճված տարածքներ՝ ցուցաբերելով հանդարտություն, քաջություն և արհամարհանք վտանգի հանդեպ»։ 
* 80px «Արևելյան Աֆրիկայում ռազմական գործողությունների համար» հուշամեդալ
* 80px «Արևելյան Աֆրիկայում ռազմական գործողությունների համար» հուշամեդալ` որպես ռազմական կամավոր (1935-1936)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Alessandro Scurani, *Montanelli. Pro e contro*, Milano, Letture, 1971.
* Gennaro Cesaro, *Dossier Montanelli*, Napoli, Fausto Fiorentino, 1974.
* Gastone Geron, *Montanelli. Il coraggio di dare la notizia*, Milano, La Sorgente, 1975.
* Marcello Staglieno, *Il Giornale 1974–1980*, Milano, Società europea di edizioni, 1980.
* Tommaso Giglio, *Un certo Montanelli*, Milano, Sperling & Kupfer, 1981.
* Claudio Mauri, *Montanelli l'eretico*, Milano, SugarCo, 1982.
* Marcello Staglieno, *Indro Montanelli*, Milano, Sidalm-Comune di Milano, 1982.
* Tullio Ciarrapico (a cura di), *Indro Montanelli. Una vita per la cultura. Letteratura: giornalismo*, Roma, Ente Fiuggi, 1985.
* Donato Mutarelli, *Montanelli visto da vicino*, Milano, Ediforum, 1992.
* Ettore Baistrocchi, *Lettere a Montanelli*, Roma, Palazzotti, 1993.
* Piero Malvolti, *Indro Montanelli*, Fucecchio, Edizioni dell'Erba, 1993.
* Mario Cervi e Gian Galeazzo Biazzi Vergani, *I vent'anni del "Giornale" di Montanelli. 25 giugno 1974 – 12 gennaio 1994*, Milano, Rizzoli, 1994. .
* Giancarlo Mazzuca, * Indro Montanelli: la mia "Voce". Storia di un sogno impossibile raccontata da Giancarlo Mazzuca*, Milano, Sperling & Kupfer, 1995. .
* Federico Orlando, *Il sabato andavamo ad Arcore. La vera storia, documenti e ragioni, del divorzio tra Berlusconi e Montanelli*, Bergamo, Larus, 1995. .
* Marcello Staglieno, *Il Novecento visto da Montanelli: l'eretico della destra italiana*, suppl. a "Lo Stato", Roma, 20 gennaio 1998.
* Marco Delpino, a cura di e con Paolo Riceputi, *Indro Montanelli: un cittadino scomodo e un'analisi sulla stampa italiana*, Santa Margherita Ligure, Tigullio-Bacherontius, 1999.
* Federico Orlando, *Fucilate Montanelli. Dall'assalto al «Giornale» alle elezioni del 13 maggio*, Roma, Editori Riuniti, 2001. .
* Marcello Staglieno, *Montanelli. Novant'anni controcorrente*, Milano, Mondadori, 2001. .
* Giorgio Soavi, *Indro. Due complici che si sono divertiti a vivere e a scrivere*, Collezione Il Cammeo n.388, Milano, Longanesi, 2002. .
* Gian Luca Mazzini, *Montanelli mi ha detto. Avventure, aneddoti, ricordi del più grande giornalista italiano*, Rimini, Il Cerchio, 2002. .
* Giorgio Torelli, *Il Padreterno e Montanelli*, Milano, Ancora, 2003. .
* Paolo Granzotto, *Montanelli*, Bologna, il Mulino, 2004. .
* Marco Travaglio, *Montanelli e il Cavaliere. Storia di un grande e di un piccolo uomo*, Prefazione di Enzo Biagi, Milano, Garzanti, 2004. ; Nuova edizione ampliata nella Collana Saggi, con un saggio introduttivo inedito dell'Autore, Milano, Garzanti, 2009. .
* Paolo Avanti e Alessandro Frigerio, *A cercar la bella destra. I ragazzi di Montanelli*, Milano, Mursia, 2005. .
* Sandro Gerbi e Raffaele Liucci, *Lo stregone. La prima vita di Indro Montanelli*, Torino, Einaudi, 2006. .
* Renata Broggini, *Passaggio in Svizzera. L'anno nascosto di Indro Montanelli*, Milano, Feltrinelli, 2007. .
* Federica Depaolis e Walter Scancarello (a cura di), *Indro Montanelli. Bibliografia 1930-2006*, Pontedera, Bibliografia e Informazione, 2007. .
* Giancarlo Mazzuca, *Testimoni del Novecento*, Bologna, Poligrafici Editoriale, 2008.
* Sandro Gerbi e Raffaele Liucci, *Montanelli l'anarchico borghese. La seconda vita 1958-2001*, Torino, Einaudi, 2009. .
* Giorgio Torelli, *Non avrete altro Indro. Montanelli raccontato con nostalgia*, Milano, Ancora, 2009. .
* Iacopo Bottazzi, *Montanelli Reporter. Da Addis Abeba a Zagabria in viaggio con un grande giornalista*, Roma-Reggio Emilia, Aliberti, 2011. .
* Federica De Paolis, *Tra i libri di Indro: percorsi in cerca di una biblioteca d'autore*, Pontedera, Bibliografia e Informazione, 2013. .
* Sandro Gerbi e Raffaele Liucci, *Indro Montanelli. Una biografia (1909-2001)*, (nuova ed. aggiornata dei due volumi apparsi per Einaudi), Collana Saggistica, Milano, Hoepli, 2014. .
* Giancarlo Mazzuca, *Indro Montanelli. Uno straniero in patria. Prefazione di Roberto Gervaso*, Collana Saggi, Cairo Publishing, 2015. .
*  
* Alberto Mazzuca, *Penne al vetriolo. I grandi giornalisti raccontano la prima Repubblica*, Bologna, Minerva, 2017. .

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իտալացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ