Յուրա Բորիսով

**Յուրի Ալեքսանդրովիչ Բորիսով**, ավելի հայտնի է որպես **Յուրա Բորիսով** (), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ռուս դերասան: Պատմության մեջ առաջին ռուս դերասանն է, ով առաջադրվել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ «Ոսկե տերև» (2013 թվական), «Ոսկե արծիվ» (2021 թվական), «Նիկա» (2025 թվական) մրցանակների դափնեկիր, ինչպես նաև Լոս Անջելեսի, Տորոնտայի, Սան Ֆրանցիսկոյի կինոքննադատների ասոցիացիաների Սիեթլ (2024 թվական), Օսթին (2025 թվական) մրցանակների։ Տարվա դերասան` ըստ *[[GQ (ամսագիր)|GQ]]* (2020 թվական) հրատարակության։ ԱՄՆ-ի կինոդերասանների Գիլդիայի մրցանակի կրկնակի հավակնորդ և Բրիտանական ակադեմիայի BAFTA կինոյի մրցանակի հավակնորդ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Մոսկվայի մարզի Ռեուտով քաղաքում։ 

Հայրը աշխատել է որպես ֆիզկուլտուրայի և աշխատանքի ուսուցիչ, այնուհետև` էլեկտրիկ և ջրմուղագործ։ Մայրը անշարժ գույքի միջնորդ էր աշխատում։ Բորիսովը` Յուրիի մոր ազգանունն էր: Հայրը կրում էր Սիվուխա ազգանունը, հետագայում փոխեց այն։ Ծնողները բելառուսական արմատներ ունեն: Յուրին ունի կրտսեր եղբայր։

Սովորել է դպրոցի թատերական ստուդիայում։ 16 տարեկանում ընդունվել է Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան (Վլադիմիր Բեյլիսի և Վիտալի Իվանովի կուրս), որն ավարտել է 2013 թվականին։ 4-րդ կուրսում դարձել է «Ոսկե տերև» մրցանակի դափնեկիր «Լավագույն տղամարդու դեր» անվանակարգում` «Զոյկինի բնակարան» ներկայացման մեջ Ալեքսանդր Տարասովիչ Ամեթիստովի դերի համար։

2010 թվականին, որպես ուսանող, սկսել է նկարահանվել կինոյում։ Գլխավոր դերեր է խաղացել «Յուրաքանչյուրն ունի իր պատերազմը» (2011 թվական), «Ռիսկի գոտում» (2012 թվական) «Թիթեռնակներ» հեռուստասերիալներում։

2013-2014 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի «Սատիրիկոն» թատրոնում։

2015 թվականին խաղացել է Սերգեյ Տյուլենինի դերը «Երիտասարդ գվարդիա» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև գլխավոր դերը «Ճանապարհ դեպի Բեռլին» ֆիլմում։ 2017-ում նա խաղացել է գլխավոր դերը (Ստեփան Մորոզով) «Հայրական ափ» շարքում: 2018 թվականին նկարահանվել է գլխավոր դերում «Յոթ անմաքուր զույգ» ֆիլմում, ինչպես նաև 3-րդ եթերաշրջանից միացել է «Օլգա» սերիալի հիմնական դերասանական կազմին, որտեղ կատարել է Լվի դերը։ 2019 թվականին խաղացել է գլխավոր դերը «Ցուլը» ֆիլմում, որի համար առաջադրվել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի «Լավագույն տղամարդու դեր կինոյում» անվանակարգում, ինչպես նաև «Կինոպորտեր» ամսագրի կողմից ստացել է «Տարվա իրադարձություն» մրցանակը «Տարվա բացահայտում» անվանակարգում։ Խաղացել է նաև երկրորդական դերեր «Տ-34», «Փրկության միություն» և «Ներխուժում» ֆիլմերում։

2020 թվականի փետրվարին լույս տեսավ «Կալաշնիկով» ֆիլմը, որում Բորիսովը խաղում էր գլխավոր դերը` Միխայիլ Կալաշնիկովը, որի համար դրական գնահատականներ ստացավ կինոքննադատների կողմից։ 2021 թվականին Բորիսովն այդ դերի համար արժանացել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի։

2020 թվականի հունիսին նա խաղացել է բոլոր գլխավոր դերերը Feduk-ի «Մնա» տեսահոլովակում։

2021 թվականի սեպտեմբերին Բորիսովը, գրիմացված լինելով գրող Վիկտոր Պելևինի կերպարով, Մոսկվայում կեղծ ինքնագիր-սեսիա է անցկացրել։ Esquire հրատարակիչ Սերգեյ Մինաևի կողմից արված լուսանկարը հայտնվել է Տելեգրամյան ալիքներում, այնուհետև տարածվել ԶԼՄ-ներում, և որոշ ժամանակ տպավորություն է ստեղծվել, որ սա իսկական Պելևինն է: Բորիսովը նաև ներկայացվել է հոկտեմբերյան Esquire-ի շապիկին Պելևինի կերպարով։

2021 թվականին խաղացել է «Կուպե համար վեց» ֆիլմում, որը նկարահանել է Յուհո Կուոսմանենը։ Ֆիլմը ներկայացվել Է Կաննի կինոփառատոնում և արժանացել Գրան պրի մրցանակի։

2021 թվականին նա գլխավոր դեր է խաղացել «Կապիտան Վոլկոնոգովը փախավ» ֆիլմում։ Այս աշխատանքի համար արժանացել է «Սպիտակ փիղ» մրցանակի, ինչպես նաև առաջադրվել է «Ոսկե արծիվ»մրցանակ  ։

2023 թվականին կատարել է գլխավոր դերը «Կենտավր» թրիլերում։ 2024 թվականին լույս տեսավ «Հարյուր տարի առաջ» ֆիլմը, որը հիմնված էր Կիրա Բուլիչևի պատմվածքի վրա, որտեղ Բորիսովը խաղում էր Գլոտի տիեզերական ծովահենների դաշինքի կապիտանի դերը։

2025 թվականի մարտին դարձել է «Նիկա» մրցանակի դափնեկիր «Կավարտվի ամառը» ֆիլմում տղամարդու լավագույն դերի համար։

### «Անորայի» հաջողությունը
2024 թվականին Բորիսովը խաղացել է տղամարդկանց գլխավոր դերերից մեկը ամերիկացի ռեժիսոր Շոն Բեյքերի «Անորա» ֆիլմում։ Ֆիլմը «Ոսկե արմավենու ճյուղ» է ստացել Կաննի կինոփառատոնում։ 2024 թվականի նոյեմբերին առաջադրվել է «Գոթեմ» մրցանակի` Երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար։
[thumb|Յուրա Բորիսովը, Շոն Բեյքերը, [Մայքի Մեդիսոն|Մայքի Մեդիսոնը, Կարեն Կարագուլյանը և Վաչե Թովմասյանը Տորոնտոյի կինոփառատոնում, 2024 թվական]]

2024 թվականի դեկտեմբերին հաղթել է Լոս Անջելեսի կինոքննադատների ասոցիացիայի (LAFCA), Տորոնտոյի կինոքննադատների ասոցիացիայի (TFCA) և Սան Ֆրանցիսկոյի կինոքննադատների ասոցիացիայի (SFBAFCC) մրցանակների «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» անվանակարգում։

Եղել է նաև Վաշինգտոնի կինոքննադատների ասոցիացիայի (ՎԱՖԿԱ) և ԱՄՆ-ի Կինոքննադատների ազգային խորհրդի (ՆԲՖ) մրցանակների հավակնորդների թվում։ Դեկտեմբերին ներկայացվել է նաև «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում, սակայն հաղթանակ չի տարել։ Բացի այդ, առաջադրվել է BAFTA մրցանակի (2025)։

2025 թվականի հունվարին «Անորայում» իր գործընկերներ Մարկ Էյդելշտեյնի, Մայքի Մեդիսոնի, Կարեն Կարագուլյանի, Վաչե Թովմասյանի և Ալեքսեյ Սերեբրյակովի հետ առաջադրվել է ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» անվանակարգում, ինչպես նաև «Լավագույն դերասանական կազմ» անվանակարգում։

2025 թվականի հունվարի 23-ին առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» անվանակարգում, սակայն հաղթանակ չի տարել։ «Օսկարի» այս անվանակարգով Բորիսովը դարձավ ավելի քան քառասուն տարվա ընթացքում առաջին ռուսաստանցին, ով ներկայացված էր դերասանական անվանակարգում` 1977 թվականին առաջադրված Միխայիլ Բարիշնիկովից հետո։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է դերասանուհի Աննա Շևչուկի հետ (ծնվ. 1991 թվականի հունվարի 12-ին)։ Աշխատել է «Սովրեմեննիկ» թատրոնում, ներկայումս Բորիսովի գործակալն է։ Նրանք ծանոթացել են Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական դպրոցում սովորելու ժամանակ։ Ամուսնացել է 2014 թվականին։

Ամուսինները երկու դուստր ունեն` Մարֆան (ծնվ. 2015 թվականին) և Ակուլինան (ծնվ. 2017 թվականին)։

## Հանրային դիրքորոշում
2022 թվականի փետրվարին ստորագրել է կինոմիության բաց նամակը` ընդդեմ Ուկրաինա Ռուսաստանի ռազմական ներխուժման։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Թատերական աշխատանքներ
**[[Փոքր թատրոն]]**
* «Սև ձյուն», «Սպիտակ գվարդիա» վեպի հիման վրա և Միխայիլ Բուլգակովի «Տուրբինների օրեր» պիես (ռեժ. Եվգենիա Դմիտրիևա), *յունկեր*։

**«Ստրաստնի վրա» թատերական կենտրոն**
* «Մի բաժանվեք ձեր սիրելիներից», Ալեքսանդր Վոլոդին (ռեժ. Վերոնիկա Ռոդիոնովա), *Միտյա Լավրով*։

**Սատիրիկոն**
* «Օտելո», Ուիլյամ Շեքսպիր (ռեժ. Յուրի Բուտուսով), *Լյուդովիկո*։
* «Ռոմեո և Ջուլիետ», Ուիլյամ Շեքսպիր (ռեժ. Կոնստանտին Ռայկին), *Բալթազար*։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ