open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արսեն Հարությունյան

**Արսեն Վոլոդյայի Հարությունյան** (), հայ ազատամարտիկ։

## Կենսագրություն
Արսեն Հարությունյանը ծնվել է 1964 թվականի հունվարի 11-ին Արմավիրի (Հոկտեմբերյան) մարզի Սովետական գյուղում։ Սովորել և ավարտել է Երևանի Մանուկ Աբեղյանի անվան թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։ Ուսումը շարունակել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում և աշխատանքի է անցել Երևանի ՋԷԿ-ում, որպես շրջիկ մեքենավար, ապա՝ ինժեներ։ 1988 թվականից Արցախի ազատամարտիկ է։ Մասնակցել է Երասխի, Նոյեմբերյանի, Կրասնոսելսկի, Իջևանի պաշտպանությանը։ 
[մինի|Հուշատախտակ [Երևան (երկաթուղային կայարան)|Երևանի կայարանամերձ հրապարակում սպանվածների հիշատակին]]
Սպանվել է 1990 թվականի մայիսի 27-ին Երևանի  կայարանամերձ հրապարակում։ Թաղված է Սովետական գյուղի գերեզմանոցում։

Ամուսնացած էր, ուներ երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ռ. Սահակյան «Գիրք վշտի և Հպարտության», Երևան, 1996

Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Ալխետե

**Ալխետե** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-դել-Մեդիո-Խարամա շրջանում։ Տարածքը 37,88 կմ² է։ Բնակչությունը 20481 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 34 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Տերևատ

**Տերևատ, գայլահատ, դափնյակ, գոճմակ, գայլախոտ** (), գոճմակազգիների (*Thymelaeaceae*) ընտանիքի մշտադալար կամ տերևաթափ թփերի ցեղ։ Թուփն ունի բաց գորշավուն կեղև և տերևակոթունների հետքերով ծածկված ճյուղեր։ Տերևները հավաքված են խիտ աղվամազով ծածկված ընձյուղների գագաթին, մանր են, երկարավուն էլիպսաձև, 0․5-0․7 սմ լայնությամբ, կաշվեկերպ։ Ծաղիկները 3-5-ական տեղավորված են ճյուղերի գագաթներին, սպիտակ են։ Դափնյակը թունավոր բույս է։ Վտանգավոր է հատկապես երեխաների համար։ Օժտված է բարձր դեկորատիվությամբ։ Աճում է միայն պարարտ, չեզոք կամ թույլ թթվային հողերում, խիստ տուժում է օդի չորությունից, վատ է տանում վերատնկումը։ Բազմանում է սերմերով և արմատային մացառներով։

Կարելի է օգտագործել սահմանափակ քանակությամբ, հատկապես անտառային և բարձրլեռնային շրջաներում։ Մեծ հետաքրքություն է ներկայացնում նաև որպես դեղաբույս, որից ստանում են մի շարք արժեքավոր դեղամիջոցներ։ Դափնյակը ունի մանրէասպան հատկություն։
մինի|Դափնյակ լերկատերև

## Տարածում
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերի միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ենթալպյան նոսրանտառներում։ Աճում է խոնավ և ստվերոտ վայրերում, քարքարոտ թեքությունների վրա և այլ վայրերում։ Թուփն աճում է նաև Կովկասում, Փոքր Ասիայում, Իրանում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը գորշավուն կեղևով է, տերևակոթունների հետքերով ծածկված ճյուղերով, բարձրանում է՝ 50 սմ-ից մինչև 1,5 (2, երբեմն՝ 3) մ։ Տերևները թույլ թավոտ են, հերթադիր կամ հակադիր, մանր, երկարավուն-էլիպսաձև, կաշեկերպ։ Ծաղկաբույլը գլխիկանման է կամ ողկուզանման, ծաղիկները՝ երկսեռ, սպիտակ, վարդագույն կամ դեղին, տհաճ հոտով։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։

## Տեսակներ
մինի
մինի
մինի
Հայտնի է մոտ 100, Հայաստանում՝ 5 տեսակ՝ 
*Տերևատ անդրկովկասյան (D. transcaucasica), 
*Տերևատ լերկատերև կամկնձիկավոր (D. glomerata), 
*Տերևատ սովորական (անտառային) կամ մահացու (D.mezereum), 
*Տերևատ կովկասյան (D. caucasica),
* Տերևատ նեղսրտերև (D. angustifolia)։ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Դափնյակ լերկատերև 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Նշանակություն
Պտուղը վառ կարմրավուն, թունավոր, հյութալի կորիզապտուղ («հատապտուղ») է։ Դեղաբույս է, պարունակում է գլիկոզիդներ, ճարպայուղ, շաքար, սապոնիններ, դեղին ներկանյութ և այլն։ Պատրաստուկները (պտղի և կեղևի) օգտագործում են խիթերի, ստամոքսաղիքային և մաշկային որոշ հիվանդությունների, հոդաբորբերի (ռևմատիզմ, պոդագրա), այտուցների ժամանակ։ Գեղազարդիչ է և մեղրատու։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* ''Бондарева О.'' Дафны. Заметки практика.
* ''Daphne'' in Flora of China @ efloras.org 
* ''Волчник'' в Биологическом энциклопедическом словаре 
* Бондарева О. Дафны. Заметки практика. 

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Դեկանի սարահարթ

**Դեկանի սարահարթ** կամ **Դեկան** (սանսկրիտ՝ दक्षिण), սարահարթ Հնդկաստանում, Հնդստան թերակղզում՝ Արևելյան և Արևմտյան Գաթերի միջև։ Տարածությունը շուրջ 1 միլիոն կմ2, բարձրությունը արևմուտքում 600-900 մ, արևելքում՝ 300-500։ Խոշոր քաղաքներն են Բենգուլուրուն, Պունան և Հայդարաբադը։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է սանսկրիտ դակշինա «հարավ» բառից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի սարահարթեր
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Սարահարթեր այբբենական կարգով
Կամպոդիմելե

**Կամպոդիմելե** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 673 մարդ, խտությունը կազմում է 18 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 38 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս` 4020, հեռախոսային կոդ` 0771։

## Կոմունայի վարչություն
* Հեռախոս՝ 0771 598013
* Էլեկտրոնային փոստ՝ campodimele@tin.it

## Ժողովրդագրություն
Տեղի բնակչությունը հայտնի է երկարակեցությամբ։ Բնակչության ավելի քան 10%-ը գտնվում է 75-99 տարիքային միջակայքում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Map of comune of Campodimele (province of Latina, region Lazio, Italy).svg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 08.jpg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 09.jpg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 11.jpg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 36.jpg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 46.jpg
Պատկեր:Campodimele 2012 by-RaBoe 17.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ալպիկ Մկրտչյան

**Ալպիկ Ռաֆայելի Մկրտչյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1993, թղթակից անդամ՝ 1986 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցը։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1979-1980 թվականներին եղել է ԵՊՀ Կոնդենսված միջավայրերի ֆիզիկայի ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1980 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական հիմնախնդիրների ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1981-2006 թվականներին՝ տնօրեն, 1986 թվականից, միաժամանակ՝ ՀՊՃՀ գիտական սարքաշինության ամբիոնի վարիչ, 1996 թվականից՝ նաև ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ։

## Անդամակցություն
* ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտին (ՖԿՊԻ) կից 021 մասնագիտական խորհրդի նախագահ
* Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնի խորհրդակցական կոմիտեի անդամ
* Երևանի պետական համալսարանի (ԵՊՀ) Ֆիզիկայի ֆակուլտետի գիտխորհրդի անդամ
* «ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր, Ֆիզիկա» և «Գիտելիք» ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների անդամ

## Գործունեություն
Հայտնաբերել է մյոսբաուերյան քվանտների մոդուլումը կոհերենտ ձայնային ալիքներով, անգստրեմի երկարության ալիքների և նեյտրոնների լրիվ վերամղումը (անցման ուղղություններից դեպի դիֆրակցման ուղղություն), կիզակետումը և դրանց միջոցով տեղեկության հաղորդումը, ուլտրառելյատիվիստական էլեկտրոնների կապուղավորման ժամանակ առաջավող կոշտ ʏ -քվանտների ուժեղացումը հիպերձայնի ազդեցությամբ, ձայնային ալիքների ուժեղացումը և պլազմայի հարաչափերի փոփոխումը դրանցով։ Քվազիչերենկովյան ճառագայթման բնագավառում հայտնաբերել է նոր երևույթ, որը հնարավորություն է ընձեռում ստանալ ցանկացած բյուրեղային ցանցի պատկերը («Ալպիգրամ»)։ Հայտնաբերել է արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտերի առկայությամբ ամորֆ նյութերում անցումային ճառագայթման երևույթը։ Մշակել է կիսահաղորդիչ նյութերի ստացման եղանակ, որի հիման վրա ստեղծվել են իոնացող ճառագայթների գերարագագործ կոորդինատազգայուն գրանցիչներ։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ԽՍՀՄ ԳԱ Կուրչատովի մրցանակ, 1984
* ՀՀ Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2003
* ԵՊՀ ոսկե մեդալ, 2005
* ԿԳՆ ոսկե մեդալ, 2005
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Լենինի շքանշան
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան, 2017

## Աշխատություններ
* International Conference on Electrons, Positrons, Neutrons and X-Rays Scattering under External Influences, Yerevan, 2010, 240 p.(խմբ․)
* Акустоплазма, Ереван, 2005, 338 с.(համահեղինակ)։

### Մամուլ
* Հոդվածների մատենագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ծաղկունք գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Սանտի Կոզմա է Դամյանո

**Սանտի Կոզմա է Դամյանո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 6581 մարդ, խտությունը կազմում է 212 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս` 04020, հեռախոսային կոդ` 0771։ Բնակավայրի հովանավոր են համարվում Սուրբ Կոսման և Սուրբ Դամիանը։ Տոնը ամեն տարի նշվում է սեպտեմբերի 26-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Shine on You Crazy Diamond

**«Shine on You Crazy Diamond»** (), բրիտանական Փինք Ֆլոյդ ռոք խմբի երգ Wish You Were Here (1975) կոնցեպտուալ ալբոմից, ալբոմը բացող և փակող երգ՝ բաղկացած 9 մասերից։ Երաժշտությունը գրվել է Ռիք Ռայթի, Դեյվիդ Գիլմորի և Ռոջեր Ուոթերսի կողմից։ Խոսքերի հեղինակն է Ռոջեր Ուոթերսը։

2011 թվականին «Shine On You Crazy Diamond»-ը զբաղեցրեց երկրորդ հորիզոնականը PopMatters կայքի «պրոգրեսիվ ռոք ժանրում 25 լավագույն երգերի» ցուցակում։

## Երգի մասին
Երգը նվիրված է խմբի նախկին անդամ Սիդ Բարրեթին, ով անսպասելի այցելեց ձայնագրման ստուդիա 1975 թ. հունիսի 5ին՝ *[[Wish You Were Here]]* ալբոմի ձայնագրության ժամանակ։ Այն իր անվանումն է տվել Pink Floyd-ի *[[Shine On]]* և Սիդ Բարրեթի *[[Crazy Diamond]]* հավաքածուներին։

## Ձայնագրամ մասնակիցներ
* Ռոջեր Ուոթերս - բաս կիթառ, վոկալ, լրացուցիչ էլեկտրակիթառ
* Դեյվիդ Գիլմոր - կիթառ, բեք վոկալ, լրացուցիչ բաս կիթառ, «EMS Synthi AKS» սինթեզատոր
* Ռիք Ռայթ - ստեղնաշար և սինթեզատոր, բեք վոկալ
* Նիք Մեյսոն - հարվածային գործիքներ

;հրավիրված երաժիշտներ։
* Դիք Փերրի - սաքսոֆոն
* Վինետտա Ֆիլդս, Քարոլինա Ուիլիամս - բեք վոկալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոք երգեր
Սան Ֆելիչե Չիրչեո

**Սան Ֆելիչե Չիրչեո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 8260 մարդ, խտությունը կազմում է 258,13 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 32 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս` 04017, հեռախոսային կոդ` 0773։

Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Ֆելքսը։ Տոնն ամեն տարի նշվում է հուլիսի 29-ին։

Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Չիրչեոյի ազգային պուրակը, որը յուրահատուկ է իր տեսակով Իտալիայում։ Ստեղծված է ոչ միայն ֆլորայի և ֆաունայի, այլ նաև բնական լանդշաֆտների պահպանության համար։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Map of comune of San Felice Circeo (province of Latina, region Lazio, Italy).svg
Պատկեր:TORRE FICO.JPG
Պատկեր:Artgate Fondazione Cariplo - Mottironi Cesarina, San Felice al Circeo.jpg
Պատկեր:Piri Reis - Map of the Western Italian Coast as Far as the City of Rome - Walters W658240B - Full Page.jpg
Պատկեր:Porto di San Felice Circeo.jpg
Պատկեր:Grotta impiso.JPG
Պատկեր:San Felice Circeo, vista dal Circeo.jpg
Պատկեր:Torre olevola.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Անչուելո

**Անչուելո** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդի նահանգում, Մադրիդի ինքնավար մարզում։ Վարչատարածքային միավորը գտնվում է Կուենկա դել Էնարես համայնքում։

Զբաղեցնում է 21,55 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 1083 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։

Մարզի վարչական կենտրոնից ունի 34 կմ հեռավորություն։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Արմեն Մելիքյան (վիրաբույժ)

**Արմեն Ռաֆայելի Մելիքյան** (), հայ վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (1995), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ՝ 2006 թվականից)։

## Կենսագրություն
1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ 1986 թվականին վերապատրաստվել է Զապորոժիեի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում, 1991 թվականին՝ Միչիգանի համալսարանի էնդովիրաբուժության ամբիոնում, 1993 թվականին՝ Իսրայելի Տեխնիոնի ինստիտուտում։ 1987-1990 թվականներին եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թիվ 3 վիրաբուժական հիվանդությունների ամբիոնի ասիստենտ, 1990-1995 թվականներին՝ դոցենտ, 1995 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1990-1992 թվականներին՝ «Մալաթիա» բժշկական կլինիկայի վիրաբուժական ծառայության ղեկավար, 1997-1998 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի թիվ 3 վիրաբուժական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, 1998 թվականից՝ ԱԱԻ էնդոսկոպիկ վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1999-2002 թվականներին՝ Հայաստանի Օլիմպիական կոմիտեի բժշկական հանձնաժողովի նախագահ։ 2007 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են ընդերադիտական վիրաբուժության եղանակների մշակման և գործնականում ներդրման հարցերին։ 1992 թվականին կատարել է Հայաստանում առաջին էնդոսկոպիկ վիրաբուժությունը։ ՀՀ ընդերադիատական վիրաբուժական ընկերության նախագահ (1995), ՌԴ նույնանուն ընկերակցության նախագահության (1999), Եվրոպայի ընդերադիտական ընկերակցության տնօրենների խորհրդի (1999) անդամ։ 2002 թվականից «Հայաստանի ընդերադիտական վիրաբուժություն» (ռուսերեն) հանդեսի գլխավոր խմբագիր։ Հեղինակ է 4 մենագրությունների, 4 մեթոդական ձեռնարկների, 122 գիտական աշխատությունների։

## Պարգևներ
* Մխիթար Հերացու մեդալ (2009)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ
Արանխուես

**Արանխուես** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի, Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանում։

Զբաղեցնում է 189,13 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 55054 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։

Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից ունի 47 կմ հեռավորություն։

Արանխուեսը տեղակայված է Մադրիդից 47 կմ հարավ՝ Տախո և Խարամա գետերի ափին։ Այս քաղաքում է գտնվում հայտնի պալատ-այգի անսամբլը՝ Համաշխարհային ժառանգության հուշակոթողը։

Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Ֆեռնանդոն։

## Պատմություն
1772 թվականի ապրիլի 12-ին Արանխուեսում ստորագրվել է պայմանագիր Ֆրանսիայի և Իսպանիայի միջև, ըստ որի Իսպանիան պարտավորվել է կանգնել Ֆրանսիայի կողքին Մեծ Բրիտանիայի հետ հակամարտության ժամանակ։

1808 թվականի մարտի 18-ին Արանխուեսում սկսվում է հողափոխություն, որի արդյունքում էլ Կարլ 4-րդ-ը հրաժարվում է գահից։

## Հայտնի մարդիկ
* *Ֆրանսիսկո դե Ասիս բուրբոնացի* - Իզաբելլա 2-րդ թագուհու ամուսինը
* *Ֆրանսիսկո Ագուստին Սիլվելա ի Բլանկո* - պատգամավոր
* *Սանտյագո Ռուսինյոլ* - նկարիչ
* *Խոակին Ռոդրիգ* - կոմպոզիտոր
* *Ալիսիա Էրմիդա* - իսպանացի դերասանուհի
* *Խոսե Լուիս Սամպեդրո* - գրող
* *Խուան Լուիս Մորա Պալասիոս* - ֆուտբոլիստ
* *Խավիեր Գարսիա Պորտիլյո* - ֆուտբոլիստ
* *Իվան Սանչես Ռիկո Սոտո* - ֆուտբոլիստ
* *Պատո Կլավետ* - թենիսիստ
* *Անխել Պառա* - ձյուդոիստ
* *Խեսուս Էռնանդես* - հոկեյիստ
* *Կառլոս Սուարես* - ֆուտբոլիստ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Aranjuez_CerroValdelascasas_FortinesGuerraCivil5.jpg|
Պատկեր:Aranjuez_PalacioDesdePuenteBarcas.jpg|Պալատ
Պատկեր:Aranjuez_Piraguismo_RioTajo.jpg|
Պատկեր:Caída y prisión del Príncipe de la Paz.JPG
Պատկեր:Vistas de los Sitios Reales y Madrid - Fernando Brambila - Aranjuez.jpg
Պատկեր:Aranjuez casco.jpg
Պատկեր:Palacio Real de Aranjuez.jpg|Պալատ
Պատկեր:Kioscos_chinescos_aranjuez.jpg|
Պատկեր:Fuente_apolo_aranjuez.jpg|
Պատկեր:Battaglioli - Fernando VI y Bárbara de Braganza en los jardines de Aranjuez (1756).jpg
Պատկեր:WLM14ES - ARANJUEZ JARDINES DEL PRÍNCIPE 10072007 163626 00027 - .jpg
Պատկեր:Vistas de los Sitios Reales y Madrid - Fernando Brambila - Aranjuez.jpg
Պատկեր:WLM14ES - ARANJUEZ JARDÍN DE LA ISLA 10072007 165716 00004 - .jpg
Պատկեր:WLM14ES - ARANJUEZ JARDINES DEL PRÍNCIPE 10072007 163111 00022 - .jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Արանխուեսի նկարագրությունը լուսանկարներով

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Արմեն Մելիքյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Մելիքյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արմեն Մելիքյան (վիրաբույժ)
* Արմեն Մելիքյան (ֆիզիկոս)
Արմեն Մելիքյան (ֆիզիկոս)

**Արմեն Հովիկի Մելիքյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1990)։

## Կենսագրություն
1959-1965 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։ 1970-1985 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1985 թվականից՝ ՀՊՃՀ ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոնի, 1992-2003 թվականներին՝ ֆիզիկայի դեպարտամենտի վարիչ, 2006 թվականից աշխատում է Ռուս-հայկական (Սլավոնական) համալսարանում։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են պինդ մարմնի ֆիզիկային և նյութի հետ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման փոխազդեցության տեսությանը։ Դիտարկել է ոչ ներդաշնակ երևույթները բյուրեղներում, զարգացրել բյուրեղների վիճակի հավասարման տեսությունը։ Ուսումնասիրել է լազերային ճառագայթման հաճախության փոխակերպման շարժընթացները, այդ ճառագայթման տարածումը հոծ միջավայրում և ցրումը ատոմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Մայիսի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Սոնինո

**Սոնինո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։ Բնակությունը կազմում է 7070 մարդ (2004 թվականին), խտությունը կազմում է 100 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 63 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 04010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0773։

Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Կույսը, տոնը նշվում է հոկտեմբերի 21-ին, սուրբ առաքյալ և ավետարանիչ Մարկոսը, տոնը նշվում է ապրիլի 25-ին և Սան Գասպարե դել Բուֆալոն։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт населённого пункта 
* Gemeinde (italienisch)
* Sonnino auf www.comuni-italiani.it (italienisch)
* Sonnino.info

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Դևիսի ծով

**Դևիսի ծով**, Անտարկտիդայի ափերին գտնվող եզրային ծով, որը գտնվում է Հարավային օվկիանոսի Հնդկական հատվածում՝ արևելյան երկայնության 87° և 98°–ի միջև։ Ողողում է «Բերեգ Պրավդը» ափը։ Սառցապատ է ողջ տարին։ Մակերեսը 21 հազար կմ² է։ Աղիությունը 33,0-33,5 ‰ (պրոմիլ) է, խորությունը մինչև 1300 մ (առավելագույն խորությունը 1369 մ)։ Դևիսի ծովի մեջտեղում կա Դրիգալսկի կղզին` 204 կմ² մակերեսով։

## Անվանում
Հայտնաբերել է Դուգլաս Մոուսոնի գլխավորած Ավստրալիական անտարկտիկական արշավախումբը 1912 թվականին։ Անվանվել է ի պատիվ արշավախմբի «Ավրորա» նավի նավապետ Ջ․ Ք․ Դևիսի։

1956-ի փետրվարի 13-ին, Դևիս ծովի ափին, սկսեց աշխատել Անտարկտիդայի խորհրդային առաջին շուրջտարյա անտարկտիկական գիտակայանը՝ «Միրնին»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավային օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ծովեր
Կատեգորիա:Մարդկանց անունով կոչված ծովեր
Սպերլոնգա

**Սպերլոնգա** (), փոքր բնակավայր է ծովին առընթեր։ Գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։ Գլխավոր փողոցը Վիա Ֆլականն է։ Անվանումը քաղաքի ստացել է քարանձավներից («speluncae» = «քարանձավ»), որոնք տարածվում են ափի երկայնքով։
Բնակությունը կազմում է 3256 մարդ (2007 թվականին)։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 04029։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0771։

## Պատկերասրահ

SperlongaScale.jpg
The_Beach.jpg
Truglia_tower.jpg
SperlongaVillaTiberio.jpg
Grotto_of_Tiberius.jpg
Sperlonga_BN.jpg
Sperlonga.Italy.jpg
Villa Di Tiberio Cave.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Краткая история города 
* Museo Archeologico di Sperlonga
* Livius.org: Пещера в Сперлонге 
* Museo Archeologico di Sperlonga
* Livius.org: Höhle von Sperlonga  (engl.)
* Sperlonga sul sito BorghItalia 
* Il museo archeologico di Sperlonga e la grotta di Tiberio
* Sperlonga per il 15esimo anno consecutivo è “Bandiera blu” 2012 www.alteravoce.it

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Դևիսի նեղուց

**Դևիսի նեղուց** (, , ), նեղուց Գրենլանդիայի և Բաֆինի երկիր (Կանադա) կղզիների միջև։ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի Բաֆինի ծովը միացնում է Ատլանտյան օվկիանոսին։ Երկարությունը 1170 կմ է, նվազագույն լայնությունը 360 կմ, նվազագույն խորությունը՝ 104 մ։

## Անվանում
Կոչվել է ի պատիվ անգլիացի ծովագնաց Ջոն Դևիսի, ով 1585֊1887 թվականներին այս շրջանում որոնում էր Ատլանտյան օվկիանոսից Խաղաղ օվկիանոս տանող ծովանցքը․ նա հայտնագործեց այս նեղուցը, բայց որոնած ճանապարհը գտնել նրան չհաջողվեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրենլանդիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Կանադայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի նեղուցներ
Վալդեմակեդա

**Վալդեմակեդա** () , մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռռա Օեստե-դե-Մադրիդ շրջանում։ Տարածքը 52,2 կմ²։ Բնակչությունը՝ 865 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Վարչական կենտրոնի հեռավորությունը համայնքից՝ 86 կմ։

## Պատկերասրահ

Puente_Mocha_6.jpg
Ayuntamiento_de_Valdemaqueda.jpg


## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Información y galería fotográfica de Valdemaqueda en www.sierraoeste.org 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Փոքր Մհեր

մինի|Մհերի Դուռ
**Փոքր Մհերը** «Սասնա Ծռեր» էպոսի հերոսական սերնդի վերջին ներկայացուցիչն է։ Էպոսի չորրորդ ճյուղը նվիրված է նրա հալածական և հերոսական ուժին։ Նա  Դավթի ու Խանդութի որդին է։ Ամուսնությունից հետո Դավիթը մեկնում է Գյուրջիստան և 7 տարի մնում այնտեղ։ Խանդութը որդի է ունենում ու կոչում Մհեր։ Չափահաս դառնալով՝ նա որոշում է գնալ և գտնել հորը։ Ճանապարհին հայր ու որդի հանդիպում են և իրար չճանաչելով` մենամարտում։ Դավիթը Մհերի բազկապանից ճանաչում է որդուն, չի ներում, որ նա հանդգնել է մենամարտել իր հետ և անիծում է. «Անմա՜հ ըլնես, անժառա՜նգ»։

Դավթի մահից հետո հորը փոխարինած Փոքր Մհերը պատերազմում է թշնամիների դեմ և հաղթում, սպանում է Չմշկիկ Սուլթանին՝ լուծելով հոր վրեժը։ Ապա ամուսնանում է գեղեցկուհի Գոհարի հետ։ Բայց կատարվում է հոր անեծքը. Մհերը մնում է անժառանգ։ Մեռնում է Գոհարը։ Հողն այլևս չի դիմանում Մհերի ոտքերի տակ։ Սասնա վերջին քաջազունը փակվում է Ագռավաքար ժայռի մեջ՝ պատգամելով.

Քանի աշխարք չար է,
Հողն էլ ղալբցեր (ծուլացել) է,
Մեջ աշխարքին ես չեմ մնա։
Որ աշխարք ավերվի, մեկ էլ շինվի,
Եբոր ցորեն էղավ քանց մասուր մի,
Ու գարին էղավ քանց ընկուզ մի,
Էն ժամանակ հրամանք կա,
որ էլնենք էդտեղեն։

Երկար ժամանակ Փոքր Մհերը թափառում էր Սասնա սարերոում իր հավատարիմ ընկերոջ՝ հրեղեն Քուռկիկ Ջալալու հետ։ Ծանր մտորումների մեջ էր, զգում էր, որ հերոսական կյանքը մոտենում է իր ավարտին։ Ողբում էր, ուժերը օրեցօր պակասում էին, իսկ ժողովրդի դժբախտությունները` սաստկանում։ Եվ ահա մի երեկո Մհերը կանգ առավ սև Ագռավաքարի առաջ։ Նրա ահաբեկ ստվերը տարածված էր լճի վրա։

— Եթե ես խփեմ թրովս ժայռին,— ասաց նա ինքն իրեն,— և ժայռը ճաքի, ուրեմն հոգուս վրա մեղք չունեմ։

Վերջին ուժերը լարելով՝ նա հուժկու հարված հասցեց ժայռին և երկու մասի ճեղքեց Ագռավաքարը։ Վերջին անգամ ժպտաց Մհերը արևի լույսին, թոթափեց ձիու բաշը և մտավ ներս՝ ժայռր ամիջապես փակվեց նրա հետևից ու ընդմիշտ քարացավ։ Իմացան սասունցիները, որ Մհերը մտել է լեռան մեջ և զնդանել է իրեն առ հավերժ, յոթ օր ու յօթ գիշեր ողբում էին, կանչում Մհերին հետ, իրենց քարերին էին զարկում։ Բայց այդ ամենը զուր էր։ Շատ տարիներ անցան։ Մեկ անգամ միայն մի հովիվ է կարողանում տեսնել Մհերին։ Այդ հովիվը գիշերով հայտնվում է Ագռավաքարի մոտ։ Քարը բացվում է ու երևում է հզոր դյուցազնը՝ վիթխարի ձիու վրա։

— Մհեր,— ուրախացավ հովիվը,— ե՞րբ ես այստեղից դուրս գալու։

— Քանի աշխարհում սուտն է թագավորում, ես չեմ կարողանա այստեղից դուրս գալ։ Երբ որ երկիրը կքանդվի և նորից կարարվի, գարու հատիկը կլինի պոպոքի չափ, իսկ ցորենի հատիկը՝ մասուրի չափ, ես թույլտվություն կստանամ դուրս գալու ժայռի միջից։

Այդ օրվանից էլ ոչ ոք նրան չէր տեսել։ Բայց ասում են, որ Վարդավառին և Համբարձման տոնին Ագռավաքարից ջուր է բխում։ Դա Քուռկիկ Ջալալին է իր սմբակներով խփում, հողից դուրս է բերում այդ ջուրը։ Իսկ եթե ականջ դնեք քարին, կարելի է լսել Քուռկիկի բարակ խրխնջոցը։

## Գրական ստեղծագործություններ
*Ավ. Իսահակյանը, Սասմա Մհեր։
*Լևոն Խեչոյան, Մհերի դռան գիրքը

## Տես նաև
*Սասնա ծռեր
## Արտաքին հղումներ
*«Սասունցի Դավիթ» էպոսի չորրորդ ճյուղը

Կատեգորիա:Կերպարներ
Կատեգորիա:Հայկական էպոս
Կատեգորիա:Հայկական էպոսի հերոսներ
Դարյաչե Նամաք

**Դերյաչեյե Նամաք**, աղուտ Իրանում՝ Դաշթե Քևիր անապատի արևմուտքում։ Տարածությունը շուրջ 4.000 կմ2 է։ Ձմռանն ու գարնանը գետերի հեղեղման ժամանակ գոյանում է ծանծաղաջուր լիճ կամ լճերի խումբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աղուտներ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Դը Լոնգի կղզիներ

**Դը Լոնգի կղզիներ** (, ), կղզեխումբ Արևելասիբիրական ծովում, Նորսիբիրական կղզիների կազմում։ Ընդգրկում է Ժանետի, Հենրիետի, Բենետի, Վիլկիցկու, Ժոխովի կղզիները։ Ընդհանուր տարածությունը շուրջ 228 կմ2 է, բարձրությունը՝ մինչև 426 մ (Բենետի կղզում)։

## Անվանում և պատմություն
Այս կղզիներից մի քանիսը՝ Ժանետի, Հենրիետի, Բենետի, կոչվել են այն հայտնագործած ամերիկյան 1879–1881 թվականների արշավախմբի ղեկավար Ջորջ Վաշինգտոն Դը Լոնգի անունով։ Դը Լոնգի նպատակն էր հասնել Հյուսիսային բևեռ։ 1881 թվականին ենթարկվում է նավաբեկության, որից հետո, նա անձնակազմի ողջ մնացած մասի հետ հասնում է Լենայի գետաբերան, ուր բոլորը սովամահ են լինում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելասիբիրական ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կղզիներ
Վալդեմանկո

**Վալդեմանկո** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդ ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռռա-դե-Գվադառամա շրջանում։ Տարածքը 17,58 կմ²։ Բնակչությունը՝ 823 մարդ (ըստ 2006 թվականի)։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Հայաստան ծառատունկ ծրագիր

**Հայաստան ծառատունկ ծրագիր** (, ՀԾԾ, պաշտոնական անվանումը «Էյ Թի Փի» բարեգործական հիմնադրամ), հիմնադրվել է 1994 թվականին Քերոլայն Մուգարի կողմից։ Տեղակայված է Ուոթերթաուն (Մասաչուսեթս) և Երևան քաղաքներում։

Իրականացնում է կենսական նշանակություն ունեցող բնապահպանական ծրագրեր՝ Հայաստանի աղքատ և անտառազուրկ գոտիներում։ 1994 թվականից ՀԾԾ-ը աշխատանքներ է իրականացրել անապատացման դեմ պայքարում՝ գործելով կենսաբազմազան, սակայն առավել վտանգված Կովկասյան տարածաշրջանում։ Ծրագրի շրջանակներում տնկվել և վերականգվել են միլիոնավոր ծառեր և ստեղծվել են բազմաթիվ աշխատատեղեր։

ՀԾԾ-ի ծրագրերից են՝
* ծառերի տնկում քաղաքային և գյուղական վայրերում
* բնապահպանական կրթություն
* կայուն զարգացում և աղքատության կրճատում
մինի
ՀԾԾ-ն ունի շուրջ 60 աշխատակից։ Երևանյան մասնաճյուղն ապահովված է երեք ժամանակակից տնկարաններով և բնապահպանական կրթության համար նախատեսված կենտրոնով։ Երևանյան մասնաճյուղը համագործակցում է գյուղի
բնակչության հետ՝ ծառերի համար միկրո ձեռնարկությունների(տնամերձ տնկարաններ) ստեղծման միջոցով, հիմնում է կանաչ գոտիներ հանրային օգտագործման համար, անտառապատման միջոցով վերականգում է էռոզացված անտառային հողերը։

2015 թվականին ծրագիրն սկսել է Կենաց դար նախաձեռնությունը, որի շրջանակներում տնկվում են ծառեր՝ ի հիշատակ Մեծ Եղեռնի զոհերի։

## Տես նաև
* Կենաց դար (նախաձեռնություն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստան ծառատունկ ծրագրի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Դիխթաու

**Դիխթաու** (), լեռնազագաթ Մեծ Կովկասի կենտրոնական մասում՝ Կողքային լեռնաշղթայում, Չեբեք-Ղուլամ գետի (Թերեքի ավազան) ակունքներում, Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետությունում։ Բարձրությունը 5203 մ է։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է թուրքերեն *դիկ* «ուղղաբերձ, զառիթափ» և *թաու*՝ «լեռ» բառերից, այսինքն՝ «զառիթափ լեռ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնազանգվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնագագաթներ
Վալդելագունա

250px|ձախից
**Վալդելագունա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանում։ Տարածքը 42.13 կմ²։ Բնակչությունը՝ 887 մարդ(ըստ 2010 թվականի)։

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Valdelaguna

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Դինարյան բարձրավանդակ

**Դինարյան բարձրավանդակ**, բարձրավանդական Բալկանյան թերակղզու հյուսիս-արևմուտքում՝ Սլովենիայում, Խորվաթիայում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Սերբիայիում, Չեռնոգորիայում, Կոսովոյում և Ալբանիայում։ Ձգվում է Յուլիական Ալպերից մինչև Դրին գետը։ Երկարությունը շուրջ 650 կմ է, լայնությունը մինչև 230 կմ։ Տարածքում կան բազմաթիվ քարանձավներ, որոնցից հայտնի է Վյետրենիցան։

Գերակշռում են միջին բարձրության լեռները։ Առավելագույն բարձրությունը 2694 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Խորվաթիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Կոսովոյի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սերբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սլովենիայի աշխարհագրություն
Դիոմիդի կղզիներ

**Դիոմիդի կղզիներ** (, ), երկու կղզի և ժայռեր Բերինգի նեղուցում։ Կղզիներից արևմտյանը՝ Ռատմանովի կղզին (տարածությունը շուրջ 10 կմ2, բարձրությունը մինչև 513 մ) Ռուսաստանի ամենաարևելյան կետն է, արևելյանը՝ Կրուզենշտեռնի կղզին, Ֆրունեյ ժայռը պատկանում է ԱՄՆ-ին։

Քանի որ Դիոմեդի կղզիները բաժանված են Ամսաթվի փոփոխման գծով գծով, Մեծ Դիոմեդը (Ռատմանով կղզի) գրեթե մեկ օր առաջ է Փոքր Դիոմեդից (Կրուզենշտեռնի կղզի), բայց տեղական ժամային գոտիների պատճառով տարբերությունը մարտից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ընդամենը 20 ժամ է, իսկ մնացած օրերին՝ 21: Ուստի կղզիները ոչ պաշտոնապես նաև անվանում են Երեկվա կղզի (*Կրուզենշտեռնի կղզի*) և Վաղվա կղզի (*Ռատմանովի կղզի*)։

## Անվանում
Հայտնագործել է Վիտուս Բերինգի ռուսական արշավախումբը 1728 թվականի օգոստոսի 16–ին՝ սուրբ Դիոմեդեսի տոնի օրը, և այդ առթիվ դրանք անվանվեցին *Դիոմիդի կղզիներ*։ 1732 թվականին այդ կղզիները քարտեզի վրա գծանշեցին Իվան Ֆեդորովն ու Միխայիլ Սպիրիդոնովիչ Գվոզդևը։ Վերջինիս անունով այս կղզիները կոչվում են նաև *Գվոզդևի կղզիներ*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կղզիներ
Կատեգորիա:Բերինգի ծով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կղզիներ
Բուիտրագո դել Լոսոյա

**Բուիտրագո դել Լոսոյա**() , մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռա Նորտե շրջանում։ Տարածքը 27 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2068 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 75 կմ։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

Iglesia_de_Santa_Mar%C3%ADa_del_Castillo_-_Buitrago_del_Lozoya_-_16.jpg
Buitrago_del_Lozoya_-_03.jpg
Muralla_de_Buitrago_del_Lozoya_-_30.jpg
Iglesia_de_Santa_Mar%C3%ADa_del_Castillo_-_Buitrago_del_Lozoya_-_01.jpg
Torre_del_reloj_de_Buitrago_del_Lozoya_-_04.jpg
Puente_Viejo_o_Puente_del_Arrabal.jpg
Potro_de_herrar_en_Buitrago_del_Lozoya.JPG
Interior_del_Castillo_de_Buitrago_del_Lozoya.jpg


## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* ''Buitrago del Lozoya – Fotos + Infos'' (spanisch)
* ''Buitrago del Lozoya – Fotovideo + Infos'' (spanisch)
* ''Buitrago, Kirche – Video'' (spanisch)
* ''Buitrago, Museo Picasso – Video'' (spanisch)
* ''Buitrago, Palacio del Bosque – Video'' (spanisch)

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Ֆուլբե

**Ֆուլբե**, մյուս անվանումները՝ պյոլ, ֆուլանի, աֆուլի, ֆելլատա, ֆուլա, ֆուլանկե, բաֆիլանչի, ֆիլանի, ժողովուրդ Արևմտյան Աֆրիկայում (Գվինեա Բիսաու, Նիգերիա, Սենեգալ, Մալի, Կամերուն և այլն)։
[thumb|left|upright|[Տոգո]]
Լեզուն՝ ֆուլա։ Ընդհանուր թիվը՝ 2005 թվականի դրությամբ տարբեր տվյալներով 10-ից 13 միլիոն։ Մարդաբանորեն մոտ են եթովպիական ռասայի ժողովուրդներին։ Մեծ մասը մուսուլմաններ են, որոշ անասնապահ ցեղերի մոտ պահպանվում է նախնիների ու բնության ուժերի պաշտամունքը։ Զբաղվում են հիմնականում քոչվոր անասնապահությամբ, (խոշոր եղջերավորներ), Արևմտյան Սուդանի նեգրոիդների մեջ սփռված ֆուլբեները անասնապահությունը համատեղում են երկրագործության հետ։

## Գրականություն
* Исмагилова Р. Н. Народы Нигерии // Этнический состав и краткая этнографическая характеристика. М.։ 1963.
* Корочанцев В. А. Бой тамтамов будит мечту // О народах Западной и Центральной Африки. М.։ 1987.
* Попов В. А. Фульбе // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.։ Большая Российская Энциклопедия, 1998. С.
* Eguchi, Paul K., and Victor Azarya, eds. // Unity and Diversity of a People։ The Search for Fulbe Identity / Senri Ethnological Studies, no. 35. Osaka։ National Museum of Ethnology։ 1993. 181-200.
* Hopen, C. Edward // Fulani. In Muslim Peoples։ A World Ethnographic Survey / 2nd ed., rev. and expanded, edited by Richard V. Weekes, 257-261. Westport, Conn.։ Greenwood Press.։ 1984.
* Riesman, Paul // Freedom in Fulani Social Life։ An Introspective Ethnography / Translated by Martha Fuller. Chicago։ University of Chicago Press։ 1977.

## Արտաքին հղումներ

* Falex Free Dictionary
* Drums of the Firdu Fula
* Jamtan: The Fulani People

Կատեգորիա:Աֆրիկայի ազգեր
Կատեգորիա:Գվինեա Բիսաուի ազգեր
Կատեգորիա:Նիգերիայի ազգեր
Կատեգորիա:Սենեգալի ազգեր
Կատեգորիա:Մալիի ազգեր
Կատեգորիա:Կամերունի ազգեր
Դիվայի քարանձավ

**Դիվայի քարանձավ**, կարստային կրաքարային քարանձավ Հյուսիսային Ուրալի արևմտյան լանջին, Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում, Կոլվա գետի հովտում։

Ընդհանուր երկարությունը 3.2 կմ է։ Հայտնի է շուրջ 60 այր, կան մի շարք մանր լճեր, բազմաթիվ հոսանստվածքային գոյացումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի քարանձավներ
Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով
Բուստարվիեխո

**Բուստարվիեխո** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Տարածքը 42.13 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2125 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Պատկերասրահ

Cistus_ladanifer_d.jpg
WildZwijn.jpg
European_bee_eater.jpg
Bustarviejo_en_el_siglo_XV.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento de Bustarviejo 
* Blog de los vecinos de Bustarviejo. Cultura, opinión, etc. 
* Bustarviejo en www.sierranorte.com
* Predicción meteorológica para Bustarviejo 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Արաբական փոխառությունները հայերենում

**Արաբական փոխառություններ**, հայերենի` արաբերենից փոխառյալ բառերը։

Արաբերենի ազդեցությունը հայերենի վրա կատարվել է երկու փուլով. նախ Հայաստանում արաբների տիրապետության շրջանում` 7-9-րդ դարերում, այնուհետև 12-16-րդ դարերում` Կիլիկիայի հայկական թագավորության շրջանում։ Արաբերենից անմիջական փոխառություններ են կատարել գրաբարը, միջին հայերենն ու հայերենի բարբառները։ Գրաբարում արձանագրված, միջին հայերենից ավանդված ու բարբառներից անցած արաբերեն ավելի քան 700 բառերից ժամանակակից հայերենում գործածվում են շատ քիչ` մոտ 60 բառ։ Դրանք հիմնականում մարդու գործունեությանը, կյանքի զանազան բնագավառներին, գիտությանը և արվեստին, առտնին հարաբերություններին, բժշկությանը, ռազմական գործին, պետական-վարչական կյանքին, երկրագործությանը, արհեստին ու տարբեր զբաղմունքներին վերաբերող բառեր, զանազան մետաղների, բույսերի, կենդանիների անուններ են։

Ժամանակակից հայերենում գործածվող արաբական փոխառություններն են՝ ազապ, ալքիմիա, աղարիկոն (սունկ), աճպարար (ձեռնածու), ամիրա, այպ (թերություն), աթլաս (կտորեղեն), ափիոն, բադրիջան, բալասան, բակլա, դահուճ (թռչուն), զանջաֆիլ, թաս, թնոպի (սնկի տեսակ), ժիպակ (սնդիկ), խանդակ, խիկար, խպիպ, խսիր, խումար, կապա, կապալ, կավատ, կլայեկ, կոլոտ, կողպել, կուրան, համպար, հաշիշ, հերիսա, հինա, հունապ, հուրի, ճիտ (վիզ), մահտեսի, մելիք, մզկիթ, մկրատ, մղլակ, մումիա, մունետիկ, նաղաշ, նաշ, նարինջ, նոպա, նունուֆար, շամամ, շիպ (պաղլեղ), պայտար, ռեհան, սադափ, սղկել, սնդուկ, սոնոպրի (ծառ), սուլթան, տնազ։
## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հր. Աճառյան, արմատական բառարան, Երևան, 1926։
* Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008, էջ 205։

Կատեգորիա:Հայերենի բառապաշար
Կատեգորիա:Արաբերեն
Սալոու

**Սալոու** (, )՝ քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տառռագոն Պրովինցիայում՝ Կատալոնիայի ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տառռագոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 15,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 27016 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Պատկերասրահ

Monumento a Jaime I en Salou.jpg|
Torre Vella.jpg|
Furius baco.jpg|
Localització de Salou.png|
Salou boulevard.jpg|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1989 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Փշակիր

**Փշակիր**, **փշահովանոցուկ**, **էխինոֆոր**, (), նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Տեսակներ
Հայտնի է 10, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ 
*փշակիր արևելյան () 
*փշակիր բարակատերև ()։ 
* *[[Echinophora carvifolia]]* Boiss. & Balansa	
* *[[Echinophora chrysantha]]* Freyn & Sint.	
* *[[Echinophora cinerea]]* (Boiss.) Hedge & Lamond	
* *[[Echinophora lamondiana]]* Yildiz & Z.Bahcecioglu	
* *[[Echinophora orientalis]]* Hedge & Lamond	
* *[[Echinophora platyloba]]* DC.	
* *[[Echinophora scabra]]* Gilli	
* *[[Echinophora spinosa]]* L.	
* *[[Echinophora tenuifolia]]* L.	
* *[[Echinophora tournefortii]]* Jaub. & Spach	
* *[[Echinophora trichophylla]]* Sm.

## Տարածում
Տարածված է Կոտայքի, Արմավիրի, Արարատի, Սյունիքի, Վայոց ձորի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, խճոտ լանջերին։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունի բարձրությունը 20-60 սմ է։ Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաձև հատվածավոր են։ Ծաղկաբույլը հովանոց է, ծաղիկները՝ սպիտակ կամ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։

## Կիրառություն
Դեղաբույս է. պարունակում է եթերայուղեր։

## Գրականություն
* Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Շախմատային օլիմպիադա 2004

thumb
**Շախմատի 36-րդ օլիմպիադան** անց է կացվել Կալվիայում (Իսպանիա) 2006 թվականի հոկտեմբերի 14-31-ը։ Մասնակցել են տղամարդկանց 130 թիմեր։

Օլիմպիադան անց է կացվել շվեյցարական մրցակարգով` 14 փուլով։

## Արդյունքների աղյուսակ

### Մրցանակակիրներ

## Ծանոթագրություններ
* 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 
* 36th Chess Olympiad (women): Calvia 2004
Դհաուլագիրի

**Դհաուլագիրի** (սանսկրիտ՝ «*Սպիտակ սար*», նեպալերեն՝ धौलागिरी, *Dhaulāgirī*), բազմագագաթ լեռնազանգված Մեծ Հիմալայներում, Նեպալում։ Ունի 11 գագաթ, որոնցից գլխավորի բարձրությունը 8221 մ է։ Այդ ցուցանիշով յոթերորդ տեղն է գրավում աշխարհում: Ընդ որում՝ ամբողջությամբ մեկ երկրի սահմաններում գտնվող սարերի մեջ առավել մեծ բարձրություն ունեցողն է հանդիսանում ամբողջ աշխարհում: Ամենաբարձրն է նաև Գանդակ գետի ավազանում: Մնացած 10 գագաթներից յուրաքանչյուրի բարձրությունն անցնում է 7000 մետրից: Կան սառցադաշտեր։

Դհաուլագիրիի ամենաբարձր գագաթն առաջին անգամ նվաճվել է 1960 թվականի մայիսի 13-ին, շվեյցարա-ավստրիա-նեպալյան արշավախմբի կողմից:

Դհաուլագիրիից 34 կիլոմետր դեպի արևելք ընկած է 8000 մետրից բարձր մեկ այլ լեռնագագաթ՝ Անապուրնա I-ը (8.091 մ): Դրանց միջև ձգվում է Գանդակի կիրճը, որը համարվում է աշխարհի ամենախոր կիրճը:

## Անվանում
Անվանումը սանսկրիտով է. կազմված է *դհավալա*՝ «սպիտակ» և *գիրի*՝ «սար» բառերից, այսինքն՝ «սպիտակ սար»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *American Alpine Journal*, 1974, 1976, 1977, 1979, 1986, 1987, 1994, 1999, 2000.
* Eiselin, Max, *The Ascent of Dhaulagiri*, OUP, 1961
* 
* Himalayan Index

## Արտաքին հղումներ
* Dhaulagiri Expedition 
* Dhaulagiri on Himalaya-Info.org (German)
* Dhaulagiri on summitpost.org (Detailed description of trekking and of first ascent)
* Himalayan Index 

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիմալայներ
Կատեգորիա:Նեպալի լեռներ
Դյուրանս

**Դյուրանս** (), գետ Ֆրանսիայի հարավ֊արևելքում, Ռոնի ձախի վտակը։ Ակիզբ է առնում Քոթյան Ալպերից։ Դյուրանսի վրա կառուցվել է հէկ֊երի կասկադ։ Երկարությունը 350 կմ է։ Գետաբերանում է Ավինյոն քաղաքը։

## Անվանում
Անտիկ շրջանում հայտնի է եղել Durantia անունով, որն առաջացել է կելտական Dur՝ «ջուր» բառից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գետեր
Բրեա դե Տախո

**Բուիտրագո դել Լոսոյա**() , մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանում։ Տարածքը 44.33 կմ²։ Բնակչությունը՝ 556 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 72 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Vista del campanario 
* Un rincón del pueblo 
* Carretera a Brea 
* El campo nevado 
* Mas fotos de Brea de Tajo 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Շախմատային օլիմպիադա 2002

thumb|Շախմատային օլիմպիադա 2002
**Շախմատի 35-րդ օլիմպիադան** անց է կացվել Բլեդում (Սլովենիա) 2006 թվականի հոկտեմբերի 25-ից նոյեմբերի 11-ը։ Մասնակցել են տղամարդկանց 136 թիմեր։

Օլիմպիադան անցկացվել է շվեյցարական մրցակարգով` 14 փուլով։

## Արդյունքների աղյուսակ

### Մրցանակակիրներ

## Ծանոթագրություններ
* 35th Chess Olympiad: Bled 2002

Կատեգորիա:Շախմատ
Ռուս-նիդերլանդական հարաբերություններ

**Ռուս-նիդերլանդական հարաբերություններ** (, ), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Նիդերլանդների Թագավորության միջև։ 
## Պատմություն

Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում՝ 1942 թվականին (ընդհատվել են 1961-1963 թվականներին)։

Ստորագրվել են ապրանքափոխանակության և վճարային (1948), օդային հաղորդակցության (1958), առևտրական նավագնացության (1969), գյուղատնտեսության մեջ գիտահետազոտական աշխատանքների ասպարեզում համագործակցության (1970), առևտրի և վճարումների, միշազգային ավտոմոբիլային հաղորդակցության (1971), տնտեսական, արդյունաբերական և տեխնիկական համագործակցության (1972) համաձայնագրեր, 1979-1980 թվականների և 1981-1982 թվականների մշակութային և գիտական համագործակցության (1972) համաձայնագրեր, 1979-1980 թվականներին և 1981-1982 թվականների մշակութային և գիտական համագործակցության ծրագրեր (1978 և 1981)։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:
Սովետսկայա Բելոռուսիա

«**Սովետսկայա Բելոռուսիա - Բելառուս Սեգոդնյա**» (, «Սովետական Բելոռուսիա - Բելառուսն այսօր»), Բելառուսի հանրապետական ռուսալեզու օրաթերթ։ Ներկայիս հիմնադիրներ՝ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի վարչակազմ և խմբագրական խորհուրդ։

Լույս է տեսնում 1927 թվականից, Մինսկում (մինչև 1937 թվականը՝ «Ռաբոչի»)։ Հանրապետության աշխատավորությանն է հասցնում կուսակցության ու կառավարության որոշումները, պրոպագանդում առաջավոր փորձը, կուսակցական կազմակերպություններին օգնում պետական առաջադրանքների ու ստանձնած պարտավորությունների կատարման գործում, լուսաբանում գրականության, արվեստի, մշակույթի, ժողովրդական կրթության ու սպորտի հարցեր։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1964 թվականին)։

2013 թվականի դրությամբ տպաքանակը 400 614 օրինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բելառուսի օրաթերթեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Ալամեդա դել Վալյե

**Ալամեդա դել Վալյե** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիերրա–Նորտե–դե–Մադրիդ շրջանում։ Տարածքը 25 կմ² է։ Բնակչությունը 239 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օշակ

**Օշակ** (), նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը մերկ է, բարձրությունը՝ մինչև 2 մ, հիմքում պատված է մահացած տերևների թելանման մնացորդներով։ Տերևները փետրաձև հատված են, հերթադիր, հակադիր, երբեմն՝ օղակադիր։ Ծաղկաբույլը պարզ հովանոց է, ծաղիկները՝ դեղին կամ կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը էլիպսաձև է։

## Տեսակներ
Հայտնի է 16 այլ տվյալներով 12, Հայաստանում 1 տեսակ՝
* Օշակ մերկ ()
* *[[Dorema aitchisonii]]*
* *[[Dorema ammoniacum]]* 	
* *[[Dorema aucheri]]* 	
* *[[Dorema aureum]]*
* *[[Dorema badhysi]]*	
* *[[Dorema balchanorum]]*	
* *[[Dorema hyrcanum]]*	
* *[[Dorema karataviense]]*
* *[[Dorema kopetdaghense]]*
* *[[Dorema microcarpum]]*
* *[[Dorema sabulosum]]*

## Տարածում
Հարավ–անդրկովկասյան բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Արարատյան գոգավորության հարավարևելյան մասում, Վայոց ձորի (Արենի գետի շրջակայք), Արարատի (Վեդու շրջակայք, Ուրծի և Երախի լեռնաշղթաներ) և Կոտայքի (Զովաշեն գյուղի շրջակայք) մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ ու կավոտ լեռնալանջերին, աղուտներում։

## Նշանակություն
Դեղաբույս է, պարունակում է եթերայուղեր, խեժ և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.

Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Պրադես

**Պրադես** (, ), քաղաք և մունիցիպալիտետ Տառագոնում՝ Կատալոնիայի ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Կամպ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 32,58 կմ²։ Բնակչությունը՝ 655 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով Պրադեսի կլիման ատլանտյան է։ Ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք։

## Պատկերասրահ

Catalonia Prades.JPG|
Ermita de l Abellera Prades edited.JPG|
Catalunya capafonts-prades (42).JPG|
Catalunya capafonts-prades (7).JPG|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Información general 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ստերեոտիպիա

**Ստերեոտիպիա**, ստերեոտիպավորում, բարձր տպագրության տպաձևերի պատճենների՝ ստերեոտիպերի, պատրաստման պրոցես։ Ներառնում է տառամայրավորումը, տառամայրից ստերեոտիպ պատրաստելը և նրա մշակումը։ Ստերեոտիպը կիրառվում է մեծ տպաքանակով հրատարակությունների, միաժամանակ տարբեր կետաչափերով լրագրերի, առանց բովանդակության փոփոխման կրկնակի հրատարակությունների, ռոտացիոն տպագրական մեքենաներով տպագրման համար։ Ստերեոտիպերը պատրաստում են ձուլմամբ, էլեկտրալիտիկ եղանակով և մամլմամբ։ Ձուլման եղանակի դեպքում ձուլման քանդովի, հատակին դրված ստվարաթղթե տառամայրով կաղապարը լցնում են 300-320 °С ջերմաստիճան ունեցող հեղուկ տառանյութով։ Մեկ տառամայրից կարելի է կատարել մինչև 15-17 ձուլում։ Ստերեոտիպերի հաստությունը որոշվում է տպագրական մեքենայի տիպով։ Ձուլումից հետո կատարվում է ստերեոտիպերի մեխանիկական մշակում։ Հարթ և ռոտացիոն ստերեոտիպերի մեծ մասը ձուլում են կիսաավտոմատ սարքերով (արտադրողականությունը՝ 2-3 րոպեում 1 հատ) կամ ավտոմատներով (1 րոպեում 2-3 հատ)։ Խոշոր լրագրային արտադրության մեջ կիրառում են հոսքային գծեր, որոնք ապահովվում են մեծ արագությամբ ավտոմատ ձուլումը և ստերեոտիպերի մեխանիկական մշակումը։ էլեկտրալիտիկ եղանակի դեպքում ստերեոտիպը ստանում են տառամայրի վրա մետաղի (սովորաբար պղնձի) շերտի նստեցումով, որը տառամայրից անջատելուց հետո ոչ տպագրող կողմից ամրացվում է տպագրական համաձուլվածքով կամ պլաստմասսայով։ Այսպիսի ստերեոտիպերի մշակումը կատարվում է այնպես, ինչպես ձուլման եղանակի դեպքում։ Մամլման եղանակով ստերեոտիպեր պատրաստելիս տառամայրը ծառայում է որպես դրոշմոց՝ պլաստիկ նյութերի (պլաստամասսա, ռետին) վրա ռելիեֆային ձև ստանալու համար։ Ընդ որում տառամայրերը արվում են ջերմառեակտիվ, իսկ ստերեոտիպերը՝ ջերմապլաստիկ պլաստմասսաներից։ Տառամայրերը տեղակայում են հատուկ մամլիչում, որն ունի տաքացնող (մինչև 170-190 °С) ստորին և հովացնող վերին սալեր։ Մեկ տառամայրից կարելի է ստանալ մի քանի ստերեոտիպեր, որոնք ենթարկվում են աննշան մեխանիկական մշակման։ Ռետինե ստերեոտիպ պատրաստում են հում ռետինից, որը մամլումից հետո ճնշման տակ վուլկանացման են ենթարկում։ Ստերեոտիպի եղանակի ընտրությունը որոշվում է, հիմնականում, հրատարակությունների թողարկման ժամկետներով, պատկերման որակին ներկայացվող պահանջներով և տնտական նկատառումներով։

## Տես նաև
* Գալվանաստերեոտիպիա

Կատեգորիա:Տիպոգրաֆիկա
Կատեգորիա:Տպագրություն
Բրաոխոս

**Բրաոխոս**(), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Տարածքը 25 կմ²։ Բնակչությունը՝ 191 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Պատկերասրահ

Fuente_monumental_en_Braojos.jpg
Iglesia_de_San_Vicente_M%C3%A1rtir_en_Braojos.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Braojos de la Sierrako udalaren webgunea
* Web de actividades en Braojos 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Սոցիալիստական կուտակման օրենք

**Սոցալիստական կուտակման օրենք** (), տնտեսական օրենք, որը փորձում է մարքսիզմի դիրքերից արտահայտել ժողովրդի կյանքի նյութական ու մշակութային մակարդակի բարձրացումը, աշխատունակ բնակչության համընդհանուր զբաղվածությունն ու հասարակության բոլոր անդամների համակողմանի զարգացումն ապահովող պայմանների ստեղծման նպատակով հասարակական արտադրության ընդլայնման ու որակական կատարելագործման, ազգային հարստության ավելացման համար ազգային եկամտի մի մասը պարբերաբար օգտագործելու անհրաժեշտությունը։

Կուտակման նյութական հիմքն արտադրության գերազանցումն է սպառման նկատմամբ։ Սակայն կուտակման մասշտաբները, նպատակը, սոցիալական հետևանքներն ու խթանները պայմանավորված են արտադրական հասարակական հարաբերություններով։

Կատեգորիա:Մարքսիզմ
Ինքնավերահսկողություն

մինի|ինքնավերահսկողության դրսևորում
**Ինքնավերահսկողություն**, սեփական վարքը, հույզերը և մտքերը կանոնավորելու ունակություն` ի պատասխան գայթակղությունների և ազդակների։ Որպես գործադիր գործառույթ՝ այն ճանաչողական գործընթաց է, որն անհրաժեշտ է կարգավորելու սեփական վարքագիծը՝ կոնկրետ նպատակներին հասնելու համար։

Հոգեբանության մեջ հարակից հայեցակարգ է հուզական ինքնակարգավորումը։ Համարվում է, որ ինքնակարգավորումը նման է մկանի։ Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ ինքնակարգավորումը, լինի դա հուզական, թե վարքային, սահմանափակ ռեսուրս է, որը գործում է էներգիայի նման։ Կարճաժամկետ հեռանկարում ինքնակարգավորման չափից ավելի օգտագործումը կհանգեցնի դրա սպառման։ Այնուամենայնիվ, երկարաժամկետ հեռանկարում ինքնակարգավորման կիրառումը կարող է ժամանակի ընթացքում ամրապնդվել և բարելավվել։

Ինքնավերահսկողությունը նաև առանցքային հասկացություն է հանցագործության ընդհանուր տեսության մեջ, որը քրեաբանության հիմնական տեսություն է։ Տեսությունը մշակվել է Մայքլ Գոթֆրեդսոնի և Թրևիս Հիրշիի կողմից 1990 թվականին հրատարակված «Հանցագործության ընդհանուր տեսություն» վերնագրով գրքում։ Գոթֆրեդսոնը և Հիրշին սահմանում են ինքնավերահսկողությունը որպես անհատների՝ հանցավոր արարքներից խուսափելու տարբերիչ հակում՝ անկախ այն իրավիճակից, որում նրանք գտնվում են։ Ցածր ինքնավերահսկողություն ունեցող անհատները հակված են լինելու բռնկուն, անզգայուն ուրիշների նկատմամբ, ռիսկի դիմող, անհեռատես և չհաղորդակցվող։

## Տես նաև
* Ինքնագիտակցում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Մոտիվացիա
Սպարտական դաստիարակություն

մինի|Երիտասարդ սպարտացիներ
**Սպարտական դաստիարակություն**, ուսուցման և դաստիարակության պետական համակարգ Սպարտայում մ․ թ․ ա․ 8-4-րդ դարեր։ Նպատակն էր՝ պատրաստել ֆիզիկապես զարգացած, տոկուն, համարձակ, ուժեղ կամքի տեր, ստրկատիրական կարգերին նվիրված մարտիկներ։ 7-8-ից մինչև 20 տարեկան երիտասարդները դաստիարակվում էին զինվորական տիպի պետական գիշերօթիկ դպրոցներում։ Սպարտական դաստիարակության համակարգի մեջ մտնում էին ֆիզիկական վարժություններ, ռազմարվեստի ուսուցում, գրել, կարդալ, կարճ և հակիրճ խոսք, խմբակային երգ, նվագ։ Նախատեսվում էր նաև ընտանիքում աղջիկների ֆիզիկական բազմակողմանի դաստիարակություն։

Կատեգորիա:Մանկավարժություն
Կատեգորիա:Սպարտա