Օսամու Շիմոմուրա

, )), ճապոնացի օրգանական քիմիկոս և ծովային կենսաբան և պատվավոր պրոֆեսոր Ծովային կենսաբանական լաբորատորիայում (MBL) Վուդս Հոլում, Մասաչուսեթս և Բոստոնի համալսարանի դպրոցում բժշկություն 2008 թվականին։ Նա, երկու ամերիկացի գիտնականների հետ՝ Մարտին Չալֆիի Կոլումբիայի համալսարանից և Ռոջեր Ցիենից Կալիֆորնիայի համալսարանից Սան Դիեգո, արժանացել է Նոբելյան մրցանակի քիմիայի բնագավառում՝ կանաչ լյումինեսցենտ սպիտակուցի (GFP) հայտնաբերման և զարգացման համար։

## Կենսագրություն
[thumb|[Փոլ Քրուգման|Փոլ Կրուգմանը, Ռոջեր Ցյենը, Մարտին Չալֆին, Օսամու Շիմոմուրան, Մակոտո Կոբայաշին և Տոշիհիդե Մասուկավան՝ 2008 թվականի Նոբելյան մրցանակակիրներ, Ստոկհոլմում Շվեդիայի Գիտությունների ակադեմիայում կայացած մամուլի ասուլիսում։]]
Շիմոմուրան ծնվել է Ֆուկուչիյամայում, Կիոտո 1928 թվականին, մեծացել Մանջոու-Գոյում (Մանչուրիա, Չինաստան) և Օսակայում, Ճապոնիա, երբ նրա հայրը ծառայում էր Կայսերական ճապոնական բանակում որպես սպա: Ավելի ուշ նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Իսաայա, Նագասակի, 1945 թվականի օգոստոսին քաղաքի ատոմային ռմբակոծության էպիկենտրոնից 25 կմ հեռավորության վրա։ Նա հիշում էր, որ 16 տարեկան հասակում լսել է Bockscar ռմբակոծիչ ինքնաթիռը նախքան ատոմային ռումբի պայթյունը։ Պայթյունի բռնկումը կուրացրեց Շիմոմուրային մոտ երեսուն վայրկյանով, իսկ ավելի ուշ նա ողողվեց ռումբի՝ «սև անձրևի» տեղումներով։ Հետագա 11 տարիներին նա մեծ դժվարություններ  հաղթահարեց՝ կրթություն ստանալու և ակադեմիական հաջողությունների հասնելու համար։

Ավերված, հետպատերազմյան Ճապոնիայում Շիմոմուրայի կրթության հնարավորությունները խիստ սահմանափակ էին: Թեև նա ավելի ուշ նշել էր, որ հետաքրքրված չէր այդ թեմայով ], նա ընդունվեց Նագասակիի բժշկական քոլեջի դեղագործական գիտությունների բաժինը (այժմ Նագասակիի համալսարանի դեղագործական գիտությունների դպրոցը)։ Բժշկական քոլեջի շենքը ամբողջությամբ ավերվել էր ատոմային ռումբի պայթյունից, ինչը ստիպեց դեղագործական դպրոցին ժամանակավոր տեղափոխվել Շիմոմուրայի տան մոտ գտնվող համալսարան: Մոտ գտնվելը պատահական պատճառ էր, որը խթան հանդիսացավ նրա ուսումնասիրություններին ու կարիերային, ինչը, ի վերջո, կհանգեցնեին անսպասելի պարգևների։ 1951 թվականին Շիմոմուրային շնորհվեց դեղագործության բակալավրի կոչում, և նա քոլեջում մնաց որպես լաբորանտ մինչև 1955 թվականը։

1956 թվականին Նագասակիում Շիմոմուրայի ղեկավարը նրան օգնեց աշխատանք անցնել Նագոյայի համալսարանում, որպես պրոֆեսոր Յոշիմասա Հիրատայի օգնական։ Պրոֆեսոր Հիրատայի մոտ աշխատելու ընթացքում, 1958 թվականին նա ստացել է օրգանական քիմիայի մագիստրոսի կոչում և, նախքան Փրինսթոնի համալսարան մեկնելը, 1960 թվականին Նագոյա համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական թեզը օրգանական քիմիայի բնագավառում։ Նագոյայում Հիրատան Շիմոմուրային հանձնարարեց պարզել, թե ինչն է ստիպել խեցգետնի տեսակի մանրացված մնացորդներին (Jp. umi-hotaru, lit. «ծովային կայծոռիկ», Vargula hilgendorfii) փայլել թրջվելիս: Այս հանձնարարությունը Շիմոմուրային հանգեցրեց այդ երևույթն առաջացնող սպիտակուցի հաջող հայտնաբերմանը, և նախնական բացահայտումների հրապարակմանը Ճապոնիայի Քիմիական ընկերության Տեղեկագրում՝ «Crystalline Cypridina luciferin» վերնագրով հոդվածում: Հոդվածը գրավեց Պրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրենկ Ջոնսոնի ուշադրությունը, և 1960 թվականին Ջոնսոնը Շիմոմուրային հրավիրեց իր հետ աշխատելու։

## Ուսումնասիրություններ
Շիմոմուրան աշխատել է Փրինսթոնի համալսարանի կենսաբանության ամբիոնում պրոֆեսոր Ջոնսոնի մոտ՝ ուսումնասիրելու Aequorea victoria կենսալյումինեսցենտ մեդուզան, որը նրանք հավաքել են ամառների ընթացքում Վաշինգտոնի համալսարանի Ուրբաթ Հարբոր լաբորատորիաներում։ 1962 թվականին նրանց աշխատանքը ավարտվեց Aequorea victoria-ում aequorin և կանաչ լյումինեսցենտ սպիտակուցների (GFP) հայտնաբերմամբ։ 2008 թվականին այս աշխատանքի համար նրան շնորհվել է քիմիայի ոլորտում Նոբելյան մրցանակի մեկ երրորդը։

## Ընտանիք
Նրա կինը՝ Ակեմին, ում հետ Շիմոմուրան ծանոթացել է Նագասակիի համալսարանում, նույնպես օրգանական քիմիկոս է և եղել է նրա հետազոտական ​​գործունեության գործընկերը։ Նրանց որդին՝ Ցուտոմու Շիմոմուրան, համակարգչային անվտանգության փորձագետ է, ով մասնակցել է Քևին Միտնիկի ձերբակալությանը։ Նրանց դուստրը՝ Սաչի Շիմոմուրան, Վիրջինիայի Համագործակցության համալսարանի անգլերենի բաժնի բակալավրիատի գծով տնօրեն է և *Միջնադարյան գրականության մեջ տարօրինակ մարմիններ և տեսանելի ծայրեր* գրքի հեղինակը։

## Մահ
Շիմոմուրան մահացել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Նագասակիում քաղցկեղից։.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ