open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գևորգ Գորգիսյան

**Գևորգ Սամվելի Գորգիսյան** (), հայ ծրագրավորող, քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 6-րդ և 7-րդ գումարման պատգամավոր («Լուսավոր Հայաստան» կուսակցություն,)։ ՀՀ ԱԺ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության քարտուղար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1986 թվականի հունվարի 23-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ։ 2007-2009 թվականներին ծառայել է ՀՀ Զինված ուժերում։

2013-2014 թվականներին եղել է Դ!ԵՄ ԵՄ նախաձեռնության համակարգող խմբի անդամ, 2015 թվականին եղել է Լուսավոր Հայաստան նախաձեռնության համակարգող խմբի անդամ, 2015 թվականին ընտրվել է Լուսավոր Հայաստան կուսակցության խորհրդի անդամ։

### Կրթություն
2003 թվականին ընդունվել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի կոմպյուտերային համակարգերի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ, իսկ 2005 թվականին տեղափոխվել է Սինոփսիս Արմենիա ընկերության ուսումնական դեպարտամենտ, որն էլ ավարտել է 2007 թվականին։

2011 թվականին ավարտել է Սինոփսիս Արմենիա ընկերության ուսումնական դեպարտամենտի մագիստրատուրան՝ էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացում մասնագիտությամբ։

### Աշխատանքային գործունեություն
* 2007 փետրվարի 12—2007 հունիսի 15, աշխատել է Հայնախագիծ ԲԲԸ-ում որպես կրտսեր ծրագրավորող։
* 2009 հուլիսի 1-2009 սեպտեմբերի 30, աշխատել է Հայնախագիծ ԲԲԸ-ում որպես ծրագրավորող։
* 2009 հոկտեմբերի 1-2010 մայիսի 31, աշխատել է ՍթրիմՏեք ՍՊԸ-ում որպես կայքի ադմինիստրատոր։
* 2010 հունիսի 1-2010 օգոստոսի 30, փորձաշրջան է անցել ՆաիրիՍոֆթ ընկերությունում։
* 2010 դեկտեմբերի 1-2014 դեկտեմբերի 30, աշխատել է Ալտակոդ ընկերության վեբ ծրագրավորող։
* 2015 հունվարի 31-2017 հունվարի 31, աշխատել է IAM Cloud անգլիական ընկերության վեբ դեպարտամենտի ղեկավար։ 
* 2017 թվականի ապրիլի 2-ին Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավոր՝ «Ելք» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 2 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։ ՀՀ ԱԺ Եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է, Ելք» խմբակցության քարտուղարն է։
* 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին տեղի ունեցած արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Լուսավոր Հայաստան կուսակցության համապետական ցուցակով ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Ելք» դաշինքի անդամներ
Կատեգորիա:«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Քրիստոփոր Աուե

**Քրիստոփոր Աուե** (, ), 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայի գնդապետ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս։

## Կենսագրություն
Ավարտել է 1-ին կադետական կորպուսը, (1902) և Պավլովյան ռազմական ուսումնարանը (1904), պոդպորուչիկի կոչումով ծառայության անցել Հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմին շտաբս-կապիտան Աուեն մասնակցել է 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ գվարդիայի կազմում, պարգևատրվել Գեորգիևյան զենքով և Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։ Պատերազմի վերջում եղել է 3-րդ հրաձգային գնդի լեյբ-գվարդիայի գնդապետ։ Վտարանդիության մեջ էր Ավստրալիայում, եղել է գնդի միավորման անդամ, համագործակցել «Ռազմական եղելություն» ամսագրի հետ։ Մահացել է 1956 թվականից հետո Սիդնեյում։

## Պարգևներ
* Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի շքանշան  «քաջության համար» մակագրությամբ (22.11.1914)
* Գեորգևյան զենք (3.01.1915)
* Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով (12.02.1915)
* Սուրբ Ստանիսլավի  2-րդ աստիճանի շքանշան   սրերով (3.03.1915)
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով և  ժապավենով (8.04.1915)
* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան  սրերով և  ժապավենով (30.04.1915)
* Սուրբ Գեորգիի  4-րդ աստիճանի շքանշան (29.05.1915)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Глиндский В. П.* Боевая летопись Лейб-гвардии 3-го стрелкового Его Величества полка. — Париж, 1935.
* *Клепов М. Ю.* Офицеры — Георгиевские кавалеры Первой мировой войны. — М.: «Минувшее», 2015.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սիդնեյ քաղաքում մահացածներ
Պրիմորսկի (այլ կիրառումներ)

**Պրիմորսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիմորսկի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
* Պրիմորսկի - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում
* Պրիմորսկի - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդում
Պրիմորսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Պրիմորսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիմորսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Արխանգելսկի մարզում
* Պրիմորսկի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզում
Թոմաշ Նեցիդ

**Թոմաշ Նեցիդ** (չեխ.՝ Tomáš Necid, ), չեխ պրոֆեսիոնալ Ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս լեհական «Լեգիա» ֆուտբոլային ակումբում և Չեխիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
2007-2009 թվականներին հանդես է եկել չեխական «Սլավիա (Պրահա)» ակումբի կազմում։ 2008 թվականին վարձավճարով հանդես է եկել չեխական «Յաբլոնեց-97» ֆուտբոլային ակումբում։ 2009-2015 թվականներին հանդես է եկել ռուսական «ԲԿՄԱ Մոսկվա»-ի կազմում (այդ տարիների ընթացքում վարձավճարով հանդես է եկել մի շարք ֆուտբոլային ակումբներում, ինչպիսիք են՝ «ՊԱՕԿ»-ը, «Սլավիա»-ն, «Զվոլլե»-ն)։ 2015 թվականին հանդես է եկել չեխական «Զվոլլե»-ի կազմում։ 2015 թվականից հանդես է գալիս թուրքական «Բուրսասպոր» ակումբի կազմում, այժմ վարձավճարով՝ լեհական «Լեգիա»-ում

## Միջազգային կարիերա
2008 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Չեխիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային
*2016 թվականի հունիսի 2-ի դրությամբ*

### Միջազգային
*2016 թվականի հունիսի 17-ի դրությամբ*

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
*  
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուրսասպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զվոլեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլավիա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊԱՕԿ-ի ֆուտբոլիստներ
Պրիշիբսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Պրիշիբսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիշիբսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում
* Պրիշիբսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում
Պրիպյատ (այլ կիրառումներ)

**Պրիպյատ**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիպյատ - լքված քաղաք Ուկրաինայի Կիևի երկրամասում
* Պրիպյատ - գետ Բելառուսում և Ուկրաինայում, Դնեպրի աջ վտակը
* Պրիպյատ - գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում
Պրիվոլժսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Պրիվոլժսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիվոլժսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իվանովոյի մարզում
* Պրիվոլժսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Աստրախանի մարզում
* Պրիվոլժսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սամարայի մարզում
Յուսուֆ Քարշի կիսանդրի (Օտտավա)

**Յուսուֆ Քարշի կիսանդրի**, կանադահայ լուսանկարիչ Յուսուֆ Քարշին նվիրված հուշարձան Կանադայի Օտտավա քաղաքում։ Հուշարձանը հայ-կանադական բարեկամական հարաբերությունների խորհրդանիշերից է։ Կանադայի ժառանգության նախարարության և Մայրաքաղաքային հանձնաժողովի հետ համագործակցությամբ բացված Քարշի հուշարձանը նվեր է հայ ժողովրդից Կանադային` հայ-կանադական դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակի և Կանադայի Համադաշնության 150-ամյակի կապակցությամբ։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է Կանադայում ՀՀ դեսպանության նախաձեռնությամբ, կանադահայ համայնքի ֆինանսավորման, Կանադայի կառավարության՝ մասնավորապես Կանադայի Ժառանգության նախարարության և Մայրաքաղաքային հանձնաժողովի հետ համագործակցության արդյունքում՝ հայ-կանադական դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակի և Կանադայի Համադաշնության 150-ամյակի կապակցությամբ։ Գտնվում է Օտտավայի կենտրոնում` Համադաշնության պուրակում։

Հուշարձանի բացումը կատարել են Կանադայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արմեն Եգանյանը, Կանադայի Սենատի նախագահ Ջորջ Ֆյուրին և հուշարձանի հեղինակ, կանադահայ քանդակագործ Մկրտիչ Տարագճեանը, բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Կանադայի արտաքին գործերի և ժառանգության նախարարությունների բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ, դիվանագետներ, հայ համայնքային կառույցների ղեկավարներ, բազմաթիվ կանադահայեր, լրագրողներ։

## Հեղինակներ
Քանդակի հեղինակը դոկտոր Մկրտիչ Տարագճեանն է։ Հուշարձանի ինժեներական նախագիծը կատարվել է Սուրէն Հաճեանի կողմից։

## Պատկերասրահ

Bust of Yousuf Karsh in Ottawa (1).jpg
Bust of Yousuf Karsh in Ottawa (3).jpg

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի հայկական հուշարձաններ
Անդրեա Բերտոլաչի

**Անդրեա Բերտոլաչի** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս իտալական «Միլան»-ի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Ռոմա», «Լեչե»
Բերտոլաչին «Ռոմա» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Թիմի կազմում հանդես է եկել 2009-2012 թվականների ընթացքում։

2010-2012 թվականները Բերտոլաչին վարձակալական հիմունքներով անցկացրել է «*Լեչե*»-ի կազմում։

### «Ջենոա»
2012 թվականի ամռանը «Ջենոա»-ն գնել է ֆուտբոլիստի տրանսֆերային իրավունքների 50%-ը։ 2015 թվականի հունիսի 23-ին իտալական ակումբը 8.5 միլիոն եվրոյի դիմաց գնել է ֆուտբոլիստի տրանսֆերի 50%-ը։

### «Միլան»
2015 թվականի հունիսի 29-ին 20 միլիոն եվրոյի դիմաց Անդրեա Բերտոլաչին տեղափոխվել է «Միլան»։ Նա թիմի հետ կնքել է 4-ամյա պայմանագիր։

## Միջազգային կարիերա
Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը Բերտոլաչին նշել է 2014 թվականի նոյեմբերի 9-ին՝ Խորվաթիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Վիճակագրություն

## Ջեռքբերումներ
* Իտալիայի սուպերգավաթակիր - 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
 

Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացիներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կրեմոնեզեի ֆուտբոլիստներ
Պրիրեչնի (այլ կիրառումներ)

**Պրիրեչնի**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիրեչնի - ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում
* Պրիրեչնի - գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Պեչենեգսկի շրջանի կազմում
Պրյադկի (այլ կիրառումներ)

**Պրյադկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պրյադկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում
* Պրյադկի - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում
Պրոլետարսկի (այլ կիրառումներ)

**Պրոլետարսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պրոլետարսկի - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում
* Պրոլետարսկի - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում
* Պրոլետարսկի - գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում
* Պրոլետարսկի - գյուղ Ռուսաստանի Ադըղեայի Մայկոպի շրջանի կազմում
Պրոմեթևս (այլ կիրառումներ)

**Պրոմեթևս**, կարող է վերաբերել՝
* Պրոմեթևս - հին հունական դիցաբանության մեջ՝ տիտաններից մեկը, մարդկանց արարիչ և պաշտպան
* Պրոմեթևս - Սատուրնի արբանյակ
Պրոնյա (այլ կիրառումներ)

**Պրոնյա**, կարող է վերաբերել՝
* Պրոնյա - գետ Բելառուսում, Սոժայի վտակը
* Պրոնյա - գետ Ռուսաստանում, Օկայի վտակը
Պրոսյանկա (այլ կիրառումներ)

**Պրոսյանկա**, կարող է վերաբերել՝
* Պրոսյանկա - գյուղ Ռուսաստան Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Պետրովսկոեի շրջանի կազմում
* Պրոսյանկա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
Պրիվոլնի (այլ կիրառումներ)

**Պրիվոլնի**, կարող է վերաբերել՝
* Պրիվոլնի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում
* Պրիվոլնի - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Պրոլետարսկի շրջանում
* Պրիվոլնի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռեմոնտնենսկի շրջանում
* Պրիվոլնի - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում
* Պրիվոլնի - գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում
* Պրիվոլնի - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Իզմալկովսկի շրջանի կազմում
Պրոսյանսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Պրոսյանսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Պրոսյանսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
* Պրոսյանսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում
Պրուդոկ (այլ կիրառումներ)

**Պրուդոկ**, կարող է վերաբերել՝
* Պրուդոկ - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում
* Պրուդոկ - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Պրուտ (այլ կիրառումներ)

**Պրուտ**, կարող է վերաբերել՝
* Պրուտ - գետ Ուկրաինայում, Մոլդովայում և Ռումինիայում
* Պրուտ - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Նովոսելիցայի շրջանում
Վագըֆ (այլ կիրառումներ)

**Վագըֆ**, կարող է վերաբերել՝
* Վագըֆ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում
* Վագըֆ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում
Վագր (այլ կիրառումներ)

**Վագր**, կարող է վերաբերել՝
* Վագր - կատվազգի գիշատիչ
* Վագր - Երկրորդ աշխարհամարտի տարիների գերմանական ծանր տանկ
* Վագր - իտալական ֆիլմ
Վաժա (այլ կիրառումներ)

**Վաժա**, կարող է վերաբերել՝
* Վաժա - գետ Ռուսաստանում, Լուժենգայի վտակը
* Վաժա -  գետ Ռուսաստանում, Վաժինկայի վտակը
Վալ (այլ կիրառումներ)

**Վալ**, կարող է վերաբերել՝
* Վալ - գյուղ Հունգարիայի Հանրապետության Ֆեյերի երկրամասում
* Վալ -  կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում
* Վալ - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում
Վալաստե (այլ կիրառումներ)

**Վալաստե**, կարող է վերաբերել՝
* Վալաստե - գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Կոհտլա շրջանում
* Վալաստե - Էստոնիայի և Մերձբալթիկայի ամենաբարձր ջրվեժը
Վալգա (այլ կիրառումներ)

**Վալգա**, կարող է վերաբերել՝
* Վալգա - գետ Ռուսաստանում, Կատրոմայի վտակը
* Վալգա - քաղաք Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Վալգա շրջանում
Վալգյեռվե (այլ կիրառումներ)

**Վալգյեռվե**, կարող է վերաբերել՝
* Վալգյեռվե - գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վալգյեռվե շրջանում
* Վալգյեռվե - շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում
Բարձրաքանդակ

[250px|մինի|Բարձրաքանդակ [Գեղարդի վանք|Գեղարդի Կաթողիկե եկեղեցու մուտքի վերևում]]
**Բարձրաքանդակ** (, haut՝ բարձր և relief՝ ռելիեֆ, ուռուցիկություն), քանդակագործության տեսակ, բարձր քանդակ, որի ուռուցիկ մասի ծավալի կեսից ավելին դուրս է ցցված ֆոնի հարթությունից, երբեմն քանդակապատկերը միայն հպվում է ֆոնին, իսկ որոշ դեպքերում նրանից անջատվում է մանրամասներով։ Մոնումենտալ դեկորատիվ բարձրաքանդակը կիրառվում է ճարտարապետության մեջ։

Կատեգորիա:Քանդակագործություն
Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Վագուլա (այլ կիրառումներ)

**Վագուլա**, կարող է վերաբերել՝
* Վագուլա - գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում
* Վագուլա - լիճ Էստոնիայում
Վալդնաբի Նոյշթաթ (այլ կիրառումներ)

**Վալդնաբի Նոյշթաթ**, կարող է վերաբերել՝
* Վալդնաբի Նոյշթաթ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
* Վալդնաբի Նոյշթաթ - շրջան Գերմանիայում
Վալենսա (այլ կիրառումներ)

**Վալենսա**, կարող է վերաբերել՝
* Վալենսա - համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում
* Վալենսա - համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում
Վալենտին (այլ կիրառումներ)

**Վալենտին**, կարող է վերաբերել՝
* Վալենտին - ամերիկացի գրող Թոմ Սավաժի թրիլերը
* Վալենտին - գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Լազովսկի շրջանի կազմում
Վալենտինովկա (այլ կիրառումներ)

**Վալենտինովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Վալենտինովկա - ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդում
* Վալենտինովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում
Վալի (այլ կիրառումներ)

**Վալի**, կարող է վերաբերել՝
* Վալի - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում
* Վալի - գերմանասկանդինավյան դիցաբանության մեջ վրեժի աստվածը նաև բույսերի աստվածը
* Վալի - պաշտոն իսլամական երկրներում, որը համապատասխանում է վարչական միավորի մարզպետի պաշտոնին
Վալի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Վալի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Վալի շրջան - ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը
* Վալի շրջան - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը
Կինկակու

**Կինկակու** (Kin.kaku-ji|金閣寺|), Ոսկե տաղավարի տաճար (Temple of the Golden Pavilion), բուդդիստական տաճար Ճապոնիայում։ Այն շատ ժողովրդայնություն վայելող տաճար է, որն ամեն տարի ունենում է բազմաթիվ այցելուներ։ Համարվում է ազգային պատմամշակութային հուշարձան։

## Պատմություն
Կիոտոյի Ոսկե տաղավարը Ճապոնիայում սկզբում եղել է բնակավայր, հետո դարձել է մայրաքաղաք, ապա՝ տաճար։ Ոսկե տաղավարը  (Կինկակու),  արտացոլվելով «դիպուկ  հայելային» անվանված լճակում, գրեթե  անդրաշխարհային տեսիլքի է նմանվել։  Յուսիմիդուի բնակավայր կառույցի շինարարությունը սկսվեց 1397 թվականին, երբ Կիոտոն Ճապոնիայի բարգավաճ մայրաքաղաք էր։ 1408 սյոգոնի մահից հետո։ Նրա որդին կառույցը դարձրեց ձեն տաճար, իսկ այսօր այն բուդդայական գթասրտության աստված Յանոնի տաճարն է։

Տաճարը երկու անգամ ավերվել է քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ 1467 և 1567 թվականներին, իսկ 1950 թվականին այն միտումնավոր կրակի մատնվեց Օտանիի համալսարանի մի վանական ուսանողի կողմից, ում կարծիքով դրա գեղեցկությունը չափազանց շատ էր խանգարում հայեցողությամբ զբաղվելուն։ Ներկա տաճարը, որի շինությունը ավերվեց 1955 թվականին, գրեթե ամբողջովին ծածկված էր ոսկեթերթ շերտով, որը ավելի հաստ է՝ համեմատած նախորդների հետ։ Ոսկե տաղավարը իրոք արժանի է իր անվանվանը, թեպետ դրա պաշտոնական անվանումը եղջերուների այգու տաճարն (ռոկուոն) է, որը կապված է այն սյոգունի բուդդայական անվան հետ, ով առաջին անգամ պատվիրեց տաճարի շինարարությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհի հրաշալիքները
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Վալյալա (այլ կիրառումներ)

**Վալյալա**, կարող է վերաբերել՝
* Վալյալա - գյուղական ավան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Վալյալա շրջանում
* Վալյալա - շրջան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգում
Վալուևո (այլ կիրառումներ)

**Վալուևո**, կարող է վերաբերել՝
* Վալուևո - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում
* Վալուևո - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի Նովոմոսկովսկի վարչական օկրուգի կազմում
Վալպարաիսո (այլ կիրառումներ)

**Վալպարաիսո**, կարող է վերաբերել՝
* Վալպարաիսո - քաղաք Չիլիի խաղաղօվկիանոսյան ափին, համանուն նահանգի վարչական կենտրոնը
* Վալպարաիսո - նահանգ Չիլիի Վալպարաիսո տարածաշրջանում
* Վալպարաիսո - տարածաշրջան Չիլիում, երկրի առաջին մակարդակի վարչական միավորներից մեկը
Վալս (այլ կիրառումներ)

**Վալս**, կարող է վերաբերել՝
* Վալս - քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Տարագոնա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիա ինքնավար մարզի մեջ
* Վալս - համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում
Վալվերդե (այլ կիրառումներ)

**Վալվերդե**, կարող է վերաբերել՝
* Վալվերդե - կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզում
* Վալվերդե - կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Կատանիայի գավառում
Վախրուշևո (այլ կիրառումներ)

**Վախրուշևո**, կարող է վերաբերել՝
* Վախրուշևո - գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Կոչենևսկի շրջանի կազմում
* Վախրուշևո - քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնի Լուչի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք
Վալյադոլիդ (այլ կիրառումներ)

**Վալյադոլիդ**, կարող է վերաբերել՝
* Վալյադոլիդ - քաղաք Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում
* Վալյադոլիդ - մարզ Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում, մտնում է Սևիլյա համայնքի մեջ, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի կազմում
Վանաձորի թիվ 1 դպրոց

**[[Վանաձոր]]ի թիվ 1 դպրոց,** հիմնադրվել է 1933 թվականին։ Շենքի հիմնադրման առաջին քարը դրել է ՀԿԿ կենտկոմի քարտուղար Աղասի Խանջյանը։ Դպրոցը սկզբում կոչվել է Սերգեյ Կիրովի անունով։

2005 թվականից մինչև հիմա համագործակցում է Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի («ԿՏԱԿ») հետ։ 2005 թվականից մինչև հիմա համագործակցում է «ՀԱՐՄՈՆԻԱ» տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կրթության զարգացման հիմնադրամի հետ։

2010 թվականի սեպտեմբերին 8-րդ և 9-րդ դասարանցիները անց են կացրել միջոցառում` «Հացն հանապազորյա» թեմայով։ 2010 թվականի նոյեմբերին երեք 1-ին դասարաններում անցկացվել է միջոցառում` «Աշունը» թեմայով։ 2010 թվականի նոյեմբերին դպրոցը մասնակցել է «Բարին արա» ակցիային, որը կազմակերպել էր «Խաչվող ուղիներ» ՀԿ-ն։ 2010 թվականին դպրոցի սան Սամվել Տեր-Սահակյանը դարձել է աշխարհի փոխչեմպիոն։ Աշխարհում ամենափոքր ՖԻԴԵ-ի վարպետն ապրում է Վանաձորում, սովորում է Վանաձորի **թիվ 1** դպրոցում։

2009 թվականի հունիսին դպրոցն ընտրվել է Մայքրոսոֆթի «Նորարար դպրոցներ» ծրագրի միջազգային փուլի հաղթող։ 2001-2005 թվականներին համագործակցել է ամերիկյան «Պրոջեքթ Հարմոնի» հայկական գրասենյակի հետ։ 2008-2009 ուսումնական տարում դպրոցի բակում ներկայացվել է Կիպլինգի «Մաուգլին»։ 2009 թվականի փետրվարի 13-ին տեղի է ունեցել երջանկահիշատակ Հայրապետի` Վազգեն Առաջինի հուշարձանի բացման արարողությունը դպրոցի բակում։ 2008 թվականի նոյեմբերի 14-ին և 15-ին դպրոցը մասնակցել է «Բնագիտությունը 21-րդ դարում ուսուցման հիմնախնդիրներ և լուծումներ» հանրապետական կրթական գիտաժողովին և այլ բազմաբնույթ միջոցառումների։

Կատեգորիա:Հայաստանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Վանաձորի դպրոցներ
Վակե (այլ կիրառումներ)

**Վակե**, կարող է վերաբերել՝
* Վակե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Վակե - հայաբնակ գյուղ Աբխազական Գագրայի շրջանում` Խաշուփսա գետի ափին, շրջկենտրոնից 10 կմ հյուսիս-արևմուտք
* Վակե - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում
* Վակե - գյուղ Վրացական Հանրապետության Կախեթի մարզ երկրամասի Գագրայի մունիցիպալիտետում
Հանս Բայմլեր

**Հանս Բայմլեր** (նաև **Բեյմլեր**, , ), գերմանացի կոմունիստ, Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մյունխենում, մասնագիտությամբ խառատ էր, 1913 թվականից եղել է մետաղագործների արհմիության անդամ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է ռազմա-ծովային նավատորմում։ 1918 թվականին մտել է Սպարտակ միության մեջ։ Ստեղծման պահից` 1918 թվականից, եղել է Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1919 թվականին մասնակցել է Բավարական խորհրդային հանրապետության պաշտպանությանը, որի համար դատապարտվել է 2 տարվա ամրոցային ազատազրկման։ 1925-1928 թվականներին եղել է ԳԿԿ Հարավային Բավարիայի օկրուգային կոմիտեի քարտուղար, 1928-1932 թվականներին ԳԿԿ Աուգսբուրգի շրջանային կոմիտեի քարտուղար, 1932 թվականին նորից ԳԿԿ Հարավային Բավարիայի օկրուգային կոմիտեի քարտուղարն էր, 1936 թվականից ԳԿԿ կենտրոնական Կոմիտեի անդամ։ Ընտրվում է բավարական լանդթագի պատգամավոր, իսկ 1932 թվականին ռեյխստագի պատգամավոր։ Նացիստների իշխանության գալուց հետո գտնվում էր անլեգալ դրության մեջ, 1933 թվականի ապրիլին ձերբակալվում և ուղարկվում է Դախաու համակենտրոնացման ճամբար։ 1933 թվականի մայիսին փախչում է համակենտրոնացման ճամբարից և արտագաղթում Չեխոսլովակիա։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո 1936 թվականին Իսպանիայի հանրապետական կառավարությանը օգնելու նպատակով մասնակցում է գերմանական հակաֆաշիստական ջոկատների կազմավորմանը, դառնալով Իսպանիայի հանրապետական բանակի 11-րդ ինտերբրիգադի, Է. Թելմանի անվան 3-րդ գումարտակի կոմիսար։ 1936 թվականի դեկտեմբերի 1-ին վախճանվում է Մադրիդի տակ մղվող մարտերի ժամանակ։

## Հիշատակ
* Ի պատիվ Գ. Բայմլերի, նրա անվամբ են կոչվում Հենիգսդորֆի լոկոմոտիվաշինական գործարանը, փողոցներ բազմաթիվ քաղաքներում, իսկ 1956 թվականին ԳԴՀ կառավարությունը սահմանում է Բայմլերի անվան մեդալ Իսպանիայի Ինտերնացիոնալ բրիգադների վետերաններին պարգևատրելու համար։ Պարգևատրվածների մեջ էին ապագա քաղաքական գործիչներ Հենրիխ Ռաուն և Ռիխարդ Շտայմերը, որը ըստ ասեկոսեների Բայմլերի մահվան մասնակիցներից էր։ 
* ԳԴՀ փոստը 1966 թվականին թողարկել է նրա պատկերով դրոշմանիշ։

## Հրատարակություն
* Hans Beimler, «Four Weeks in the Hands of Hitler’s Hell-Hounds: the Nazi Murder Camp of Dachau», N.Y., 1933.
* Г.Беймлер. Лагерь смерти Дахау, М., 1933.

## Գրականություն
* Helden des Widerstandskampfes gegen Faschismus und Krieg, B., 1952, S. 32-35;
* Erkampft das Menschenrecht. Lebensbilder und letzte Briefe antifaschistischer Widerstandskampfer, B., 1958, S. 59-61.
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Советская историческая энциклопедия

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կոմուսնիատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Վահագն (այլ կիրառումներ)

**Վահագն**, կարող է վերաբերել՝
* Վահագն - պատերազմի, քաջության և հաղթանակի գերագույն աստվածը հին հայկական դիցաբանության մեջ
* Վահագն - հայկական հեթանոսական տոմարի ամսվա 27-րդ օրը, հաջորդում է Նպատին, նախորդում՝ Սիմին։
* Վահագն - համաստեղություն երկնքի հյուսիսային կիսագնդում
* Վահագն - Ռուդոլֆ Գալստյանի կողմից 2007 թվականին հիմնած երաժշտական նախագիծ, հանդես է գալիս հեթանոսական մետալ, ինչպես և Բլեք-մետալ և ֆոլկ մետալ ոճերով
Վահան Ստեփանյան (այլ կիրառումներ)

**Վահան Ստեփանյան**, կարող է վերաբերել՝
* Վահան Ստեփանյան - հայ ռեժիսոր
* Վահան Ստեփանյան - հայ քանդակագործ
Վահկա (այլ կիրառումներ)

**Վահկա**, կարող է վերաբերել՝
* Վահկա - փոքր քաղաք և գավառակ (շրջան) Ադանայ նահանգում, ներկայիս Թուրքիայում
* Վահկա - բերդաքաղաք Լեռնային Կիլիկիայում, Սարոս գետի վերին հոսանքի աջ ափին
Վաղավեր (այլ կիրառումներ)

**Վաղավեր**, կարող է վերաբերել՝
* Վաղավեր - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
* Վաղավեր - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում
* Վաղավեր - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում
* Վաղավեր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում
Վայդինգ (այլ կիրառումներ)

**Վայդինգ**, կարող է վերաբերել՝
* Վայդինգ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում
* Վայդինգ - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական շրջանին
Վայի սյուր Էն (այլ կիրառումներ)

**Վայի սյուր Էն**, կարող է վերաբերել՝
* Վայի սյուր Էն - Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող համայնք
* Վայի սյուր Էն - Ֆրանսիայի կանտոն
Արագիչ

**Արագիչ** (նաև` Արաքիչ կամ Արակիչ, 1950-1953 թվականներին` Ագարակ, աբխազերեն՝ Аракьаҽы, վրացերեն՝ არაკიჩი), հայաբնակ գյուղ Աբխազիայի Օչամչիրայի շրջանում, Օչամչիրայից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք` հարթավայրային գոտում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Գյուղը հիմնադրել են Օրդուից գաղթած համշենահայերը` 1898 թվականին։ 1968 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1500 մարդ` հիմնականում հայեր, 1989 թվականին՝ 2172, իսկ 2011 թվականին՝ 873 մարդ, կրկին հիմնականում հայեր։

Խորհրդային իշխանության առաջին տարիներին գյուղի տարածքը բաժանված էր Աձյուբժա և Աթարա գյուղերի գյուղական խորհուրդների միջև։ 1926 թվականի հաշվառումներով, այդ երկու գյուղերում ընդհանուր առմամբ բնակվում էր 621 հայ։ 1989 թվականին, Արագիչը` հայերի թվաքանակով, Օչամչիրայի շրջանի ամենամեծ գյուղն էր։

Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, թեյի, եգիպտացորենի մշակությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ միջնակարգ և տարրական դպրոցներ, ակումբ, գրադարան և բուժկայան։

Վրաց-աբխազական պատերազմի ժամանակ, գյուղը մեծ վնասներ է կրել։ Ներկայումս գյուղի բնակչությունը, համեմատած մինչպատերազմական շրջանի հետ, խիստ կրճատվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Վահագնի (այլ կիրառումներ)

**Վահագնի**, կարող է վերաբերել՝
* Վահագնի - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում
* Վահագնի - գետ Լոռու մարզում
Վան Բուրեն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Վան Բուրեն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Վան Բուրեն շրջան - ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը
* Վան Բուրեն շրջան - ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը
Վանաձոր (այլ կիրառումներ)

**Վանաձոր** անունը կարող է վերաբերել՝
* Վանաձոր՝ քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզի համանուն համայնքում, 
* Վանաձոր՝ համայնք Հայաստանի Լոռու մարզում, որի վարչական կենտրոնը Վանաձոր քաղաքն է, 
* Վանաձոր՝ գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, հանդիսանում է Փամբակի աջ վտակը։
Վանանդ (այլ կիրառումներ)

**Վանանդ** անունը կարող է վերաբերել՝

*Բնակավայրեր՝* 
* Վանանդ՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Վանանդ՝ գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում,
* Վանանդ՝ գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, 
* Վանանդ՝ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում,

*Պատմական տարածքներ՝* 
* Վանանդ՝ գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում, Ախուրյան գետի հովտում,
* Վանանդի թագավորություն՝ միջնադարյան հայկական պետություն Հայկական լեռնաշխարհում 963-1065 թվականներին,

*Աշխարհագրական՝* 
* Վանանդ՝ գետ Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում ընդգրկված Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։

*Նաև՝*
* Վանանդեցիներ՝ հայ գրահրատարակիչ-տպագրիչներ Գողթան գավառի * Վանանդ գյուղից, ովքեր գործել են նաև Եվրոպայի մի շարք երկրներում 17-ից 18-րդ դարերում,
* Վանանդի ազատագրումը Զաքարյանների կողմից՝ ռազմական բախում հայկական զորքերի և թյուրքերի միջև, որը տեղի է 1206-1207 թվականներին։
Մոդեստ Բալդին

**Մոդեստ Բալդին** (, ), ռուս զինվորական, Ռուսական կայսերական բանակի գնդապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1871 թվականի նոյեմբերի 28-ին Պերմի նահանգի Մոտովիլիխինի գործարանում կոլեգիական քարտուղար Ֆեմիստոկլեյ Իվանովիչի և նրա կնոջ Կապիտոլինա Իվանովնայի ուղղափառ ընտանիքում։ Կնքվել է դեկտեմբերի 10-ին Սուրբ-Տրոիցկու եկեղեցում։ Ռուսական կայսերական բանակի գեներալ-մայոր Ս. Ֆ. Բալդինի եղբայրն է։ Նախնական կրթությունը ստացել է Սիմբիրսկի կադետական կորպուսում։ Ռազմական ծառայության է անցել 1889 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։ Ավարտելով Նիկոլաևի ինժեներական ուսումնարանը` գործուղվել է 13-րդ սակրավորական գումարտակ։ Պոդպորուչիկ` 1890 թվականից, պորուչիկ` 1894 թվականից։ Այնուհետև 1897 թվականին ավարտել է Նիկոլաևի ինժեներական ակադեմիան, նույն տարում ուսման մեջ գերազանց հաջողությունների համար ստացել շտաբս-կապիտանի կոչում, դարձել է ռազմական ինժեներ։ Մեկուկես տարի Մոդեստ Բալդինը գտնվում էր Վարշավայի ռազմական օկրուգի ինժեներական ծառայության պետի ենթակայության ներքո։ 1899 թվականին նրան շնորհվում է կապիտանի կոչում և հաջորդ երեք տարիներին գտնվում էր Կովկասյան ռազմական օկրուգի ինժեներական ծառայության պետի ենթակայության ներքո։ Դրանից հետո հինգ տարի գտնվել է ռազմա-ուսումնական հաստատությունների Գլխավոր վարչության ենթակայության ներքո։ 1907 թվականից Կազանի ռազմական օկրուգի բանակի բնակարանային ապահովման վարչության շտաբային սպա էր։ 1907 թվականից փոխգնդապետ էր, 1911 թվականից գնդապետ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է, ծառայել է Գրոդնենսկի ամրոցում, որպես ավագ աշխղեկ ընդհուպ մինչև ռուսական զորքերի կողմից ամրոցը թողնելը` 1915 թվականի օգոստոսը։ Այնուհետև նորից Կազանի ռազմական օկրուգի բանակի բնակարանային ապհովման վարչության շտաբային սպա էր (1916) և դրանից հետո ծառայել է Ռուսական կայսերական բանակի Գլխավոր ռազմա-տեխնիկական վարչությունում, որպես ավագ ինժեներ (1917)։

Մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին Ռուսաստանի արևելքում Սպիտակ շարժման կազմում։ Եղել է Գլխավոր ռազմա-տեխնիկական վարչության ավագ ինժեներ։ 1920 թվականի մարտի 1-ին Բալդինը ձերբակալվում է Կրասնոյարսկում Չեկայի օրգանների կողմից։ Մեղադրվել է Սպիտակ բանակի կազակական զորամասերում ծառայելու համար, սակայն գործը կարճվել է ռեաբիլիտացիայի հանգամանքներից ելնելով։ Այնուհետև նա ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում, 1921 թվականի մայիսից եղել է Անդրվոլգյան ռազմական օկրուգի ինժեներների ղեկավար։

Մ. Ֆ. Բալդինի հետագա ճակատագրի մասին տեղեկություններ չկան։

## Պարգևներ
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1908) 
* Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1912) 
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան (1915) 
* Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1917)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մոդեստ Բալդին
* Մոդեստ Բալդինի մասին grwar.ru կայքում

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ (սպիտակներ)
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Վանյա (այլ կիրառումներ)

**Վանյա**, կարող է վերաբերել՝
* Վանյա - գետ Ռուսաստանում, Կիեբակայի վտակը
* Վանյա - գետ Ռուսաստանում, Մոլոգայի վտակը
Բազելի հնության թանգարան

**Բազելի հնության թանգարան և Լյուդվիգի հավաքածու** () արվեստի թանգարան Բազելում։ Շվեյցարիայի միակ հնագույն թանգարանն է, որը նվիրված է բացառապես միջերկրական արվեստին ու մշակույթին։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին ընթերցողների զգալի նվիրատվությունների շնորհիվ։ Թանգարանը բացվել է 1966 թվականին և համարվում է Բազելի ամենաերիտասարդ թանգարանը մյուս պետական թանգարաններից։ Գտնվում է Բազելի արվեստի թանգարանի դիմաց։ Թանգարանի հավաքածուի հիմքը կազմում է 1661 թվականին Ամիրբախների ընտանիքի նվիրաբերությունները։

Թանգարանի հավաքածուներում ներկայացված են Մերձավոր Արևելքի արվեստի ցուցանմուշներ` հին եգիպտական, հին հունական, հին հռոմեական ։ Բազելի թանգարանի հնությունների մեջ ներառվում է նաև քանդակների սրահը, որտեղ ցուցադրվում է գիպսից հին քանդակներ։ 1981 թվականին Լյուդվիգ Պետրոսը թանգարանին է նվիրել իր հնաոճ հավաքածուն, ինչի հետ կապված 1986 թվականին փոխվեց թանգարանի պաշտոնական անունը։

## Պատկերասրահ

Antikenmuseum Basel.JPG
Basel 2012-08 Mattes 1 (215).JPG
GLADIATOR. THE TRUE STORY - Exhibition at Basel Museum of Ancient Art and Ludwig Collection (Ank Kumar) 02.jpg
GLADIATOR. THE TRUE STORY - Exhibition at Basel Museum of Ancient Art and Ludwig Collection (Ank Kumar) 03.jpg
Attic pyxis Antikenmuseum Basel BS1941.112.jpg
Basel Antikenmuseum BS 328 Terracotta relief medallion with Gorgoneion.jpg
Basel Antikenmuseum Lu 244 Relief of the hero Makedon.jpg
Egyptian funerary stele.jpg
Egyptian torso.jpg
Oinochoe con teseo che uccide il minotauro, bucchero pesante a stampo, VI sec ac. (antikenmuseum basilea) 01.JPG
Etruscan mirror with Meleager and Atalante 330BC.jpg
Gruppo della tolfa, anfora con chimera, 550-525 ac ca. (antikenmuseum basilea).JPG
Head of a Man in Antikenmuseum Basel3.jpg
Lion on a Syrian Sarcophagus2.jpg
Loutrophoros 340 BC with Alkestis 01.jpg
Lyon 5e - Musée Lugdunum - Ludique ! Jouer dans l'Antiquité, joueuse d'osselets.jpg
Statua-sostegno a forma di sfinge, I sec da orig. greco del 450 ac ca. (antikenmuseum basilea).JPG
Woman head Antikenmuseum Basel Kuhn35.jpg
Athana Painter - CVPAP 235 A 2 - warriors departing with chariot - animal frieze - Basel ASuSL BS 451 - 02.jpg
Basel Hydra Aryballos - CVPAP 180 - Herakles and the Hydra - Basel ASuSL BS 425 - 06.jpg
Late protocorinthian oinochoe - tongues - animal frieze - Basel ASuSL.jpg
Painter of Vatican 73 - CVPAP 67 A 2 - two animal friezes - Basel ASuSL 1406 - 02.jpg
LM IB marine style stirrup jar - Basel AMuSL - 01.jpg
Painter of New York 21.131 ARV 269 2 amazon and youth and heron.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# Annemarie Monteil: *Basler Museen.* Birkhäuser, Basel 1977, ISBN 3-7643-0945-8, S. 78-82.

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Բազելի թանգարաններ
Կատեգորիա:1961 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ Շվեյցարիայում
Վառա (այլ կիրառումներ)

**Վառա**, կարող է վերաբերել՝
* Վառա - շրջան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգում
* Վառա - գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում
Վառարան (այլ կիրառումներ)

**Վառարան**, կարող է վերաբերել՝
* Վառարան - հարմարանք, որում վառելիքի այրման կամ էլեկտրական էներգիայի փոխակերպման հետևանքով անջատվող ջերմությունն օգտագործվում է նյութերի ու շինվածքների ջերմամշակման կամ ջեռուցման համար
* Վառարան - երկնքի հարավային կիսագնդի համաստեղություն
Վառբլա (այլ կիրառումներ)

**Վառբլա**, կարող է վերաբերել՝
* Վառբլա - գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում
* Վառբլա - շրջան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգում
Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ ՝ Հայաստանի Արարատի մարզում՝ պետական սեփականություն հանդիսացող պահուստային ֆոնդի հողերում գտնվող Վանք գյուղատեղիի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը,
* Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ՝ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Վանք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը,
* Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ՝ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։
Վասակ Պահլավունի (այլ կիրառումներ)

**Վասակ Պահլավունի**, կարող է վերաբերել՝
* Վասակ Պահլավունի - հայ իշխան և զորավար։ Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու որդին
* Վասակ Պահլավունի - Հայոց սպարապետ։ Գրիգոր Համզեի և Շուշանի որդին
Վասիլի (այլ կիրառումներ)

**Վասիլի**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլի (Կամախի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում
* Վասիլի - ռուսական արական անուն
Վասիլի Ստրուվե (այլ կիրառումներ)

**Վասիլի Ստրուվե**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլի Ստրուվե - ռուս աստղագետ և գեոդեզիստ
* Վասիլի Ստրուվե - խորհրդային արևելագետ, Հին Արևելքի պատմության մասնագետների սովետական դպրոցի հիմնադիր
Լևան Բերիանիձե

**Լևան Բերիանիձե** (, ), հայ ազատ ոճի ըմբիշ՝ վրացական ծագումով, 2010 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Սպորտային կենսագրություն
Բերիանիձեի կարիերայում պատանեկան մակարդակում կարևոր ձեռքբերումները տեղի են ունեցել 2008 թվականից։ Մեկ մրցաշրջանի ընթացքում երիտասարդ վրացի ըմբիշը դարձավ աշխարհի և Եվրոպայի պատանիների առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2010 թվականին Լևանը հասավ ամենամեծ հաջողությունների։ Մոսկովյան Աշխարհի Առաջնությունում Բերիանիձեն կարողացավ հասնել կիսաեզրափակիչ փուլ, որտեղ զիջեց ռուս մարզիկ Բիլյալ Մախովին։ 3-րդ տեղի համար համառ պայքարում Լևանը պարտության մատնեց հունգարացի Դանիել Լիգետիին և դարձավ Աշխարհի Առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2011 թվականին Բերիանիձեն հանդես եկավ մի շարք միջազգային մրցույթներում, ընդ որում նրան հաջողվեց դառնալ Աշխարհի չեմպիոն լողափնյա ըմբշամարտում։

Քաշային խնդիրների պատճառով նա հաճախ չէր կարողանում ընդգրկվել ամենածանր քաշային կարգում։ Այդ պատճառով Լևանը որոշում կայացրեց կենտրոնանալ սումոյում հանդես գալու վրա, որտեղ նրա քաշը հասել էր 160 կգ-ի։ 2014 թվականին նա վերադարձավ ըմբշամարտ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 26-ին Հայաստանի նախագահի հրամանով Բերիանիձեն ստացավ Հայաստանի քաղաքացիություն, և ազատվեց զինվորական ծառայությունից։

Հայաստանի դրոշի ներքո առաջին նշանակալից սկիզբը Բերիանիձեի համար եղավ Ալեքսանդր Մեդվեդի մրցաշարում, Մինսկում, որտեղ նա հանդես եկավ անհաջող՝ գրավելով միայն 20-րդ տեղը։ Բաքվում կայացած առաջին Եվրոպական խաղերի ժամանակ Լևանը քառորդ եզրափակիչում զիջեց Ալեքսեյ Շեմարովին։ Այն բանից հետո, երբ բելառուս մարզիկն անցավ եզրափակիչ, Լևանը բրոնզե մեդալի հնարավորություն ստացավ։ Մրցույթի առաջին ռաունդում նա հաղթեց գերմանացի Նիկ Մատյուխինին, բայց որոշիչ մենամարտում պարտվեց հայրենակից Գենո Պետրիաշվիլիին և գրավեց 5-րդ հորիզոնականը։ 2015 թվականին Բերիանիձեն մրցույթի առաջին ռաունդում նորից հաղթեց Նիկ Մատյուխինին, բայց արդեն երկրորդ մենամարտում պարտվեց ապագա չեմպիոն Տախե Ակգյուլին։ Վստահ անցնելով մրցաշարի 2 ռաունդը, Լևանը բրոնզե մեդալի համար մենամարտում հանդիպեց Բիլյալ Մախովին։ Խաղի ժամանակ համառ պայքար չստացվեց, և ռուս մարզիկը հաղթեց 11:0 հաշվով։ Բոլոր չեմպիոնատների վերջնական արդյունքում Լևանը զբաղեցրեց 5-րդ տեղը՝ բերելով Հայաստանի հավաքականի համար առաջին օլիմպիական արտոնագիրը ազատ ոճի ըմբշամարտում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Результаты спортсмена 

Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ըմբշամարտիկներ
Վասիլկովի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Վասիլկովի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլկովի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում
* Վասիլկովի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում
Դանուբի աշտարակ

**Դանուբի աշտարակ** (),  աշտարակ Վիեննայում։ Ավստրիայի ամենաբարձր կառույցն է, որն ունի 252 մետր բարձրություն և մտնում է աշխարհի 75 ամենաբարձր կառույցների մեջ։ Աշտարակը բացվել է 1964 թվականին և գտնվում է Դոնաուշտադ շրջանում, Դանուբ գետի հյուսիսային ափին։ Քալնբեք և Լեոփոլդսբեք բլուրները տեսանելի են աշտարակի հետնամասից։

## Պատմություն
Դանուբի աշտարակը կառուցվել է 1962֊1964 թվականների ընթացքում։ Աշտարակի նախագիծն արել է ավստրիացի ճարտարապետ Հաներս Լինթլը 1964 թվականի Վիեննական միջազգային այգեգործության ցուցադրման համար։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1962 թվականի հոկտեմբերի 12֊ից։ Մոտ տասնութ ամիս տևած  շինարարական աշխատանքներից հետո Էբերհարդ Ֆյոդիսչի հսկողությամբ 1964 թվականի ապրիլի 16֊ին դաշնային նախագահ Ադոլֆ Շերֆի մասնակցությամբ պաշտոնապես տեղի ունեցավ աշտարակի բացումը։ Այդ ժամանակից ի վեր այն դարձել է Վիեննայի հայտնի դիտակետը և տուրիստական ատրակցիոնը։

## Հարմարություններ
Բարձր արագությամբ երկու վերելակները տեղափոխում են ուղևորներին աշտարակի դիտահարթակ, որը 150 մետր բարձրության վրա է։ Յուրաքանչյուր վերելակով կարող է տասնչորս ուղևոր  բարձրանալ  և հասնել դիտահարթակ ընդամենը 35 վայրկյանում։ Ուժեղ քամիների ժամանակ վերելակներն ավելի դանդաղ են բարձրանում, քանի որ հնարավոր է աշտարակի տատանում, և վերելակի մալուխի շարժումը  կարող է շատ վտանգավոր լինել։ Ոտքով վեր կարող ես բարձրանալ մոտավորապես 779 քայլ անելով։ 
Աշտարակում կան բջջային հեռախոսների ցանցային ալիքներ, մասնավոր ռադիոկայաններ և այլ ռադիոհաղորդակցման ծառայություններ։ Չնայած իր նմանությանը հեռուստաաշտարակների` այն չի օգտագործվում հեռուստատեսային հեռարձակման համար։ Վիեննայի գլխավոր հեռուստատեսային հաղորդիչ տարածքը գտնվում է Քալենբեք բլրի վրա։

**Համայնապատկերներ**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20061207054829/http://www.donauturm.at/
* Footage of the 1968 accident.
*  360° panorama of Vienna, seen from the restaurant 

Կատեգորիա:1964 կառույցներ
Կատեգորիա:Աշտարակներ
Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր
Վասիլկովո (այլ կիրառումներ)

**Վասիլկովո**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլկովո - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում
* Վասիլկովո - գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Սովետսկի շրջանի կազմում
Կենևենի հիվանդություն

**Կենևենի հիվանդություն**, հայտնի է նաև որպես Կանավան-վան Բոգերտի, գլխուղեղի սպիտակ նյութի նորածնային սպոնգիոզ դեգեներացիա (այլասերում), գլխուղեղի սպիտակ նյութի սպոնգիոզ դեգեներացիա, Կենևեն-վան Բոգարտի-Բերտրանի հիվանդություն, ԿՆՀ-ի սպունգաձև դեգեներացիա-ժառանգական հիվանդություն, որը բնութագրվում է գլխուղեղի նյարդային բջիջների զարգացող ախտահարումով։ Այս հիվանդությունը պատկանում է գենետիկորեն պայմանավորված լեյկոդիստրոֆիաներին։ Լեյկոդիստրոֆիաների ժամանակ տեղի է ունենում նյարդաթելերի միելինային շերտի քայքայում։ Հիվանդությունը հիմնականում տարածված է հրեա-աշկենազների մոտ։ Հիվանդության բացահայտողը համարվում ՝ ամերիկացի կին նյարդաբան Միրտել Մեյ Կենևինը:.

## Հիվանդության պատճառը
Կենևենի հիվանդության զարգացումը պայմանավորված է 17-րդ քրոմոսոմի կարճ թևի (լոկուս 17р13.2) վրա գտնվող ASPA գենի արատով (փոփոխությամբ), որը պատասխանատու է ասպարտոացիլազ ֆերմենտի սինթեզի համար, իսկ վերջինս ապահովում է թունավոր N-ացետիլ ասպարատի քայքայումը։
մինի
## Հիվանդության ախտանշանները
Կենևենի հիվանդության ախտանշանները երեխաների մոտ ի հայտ են գալիս 3-ից 6 ամսականում։ Ախտանշանները ներառում են երեխայի զարգացման դանդաղումը, գլխի չափերի մեծացումը(մակրոցեֆալիա), մկանային տոնուսի կորուստ(հիպոտոնիա), երեխայի կերակրման հետ կապված լուրջ խնդիրներ, ցնցումներ, հիպերկինեզ, գանգուղեղային նյարդերի ախտահարման ախտանշաններ, ադինամիա։

## Հիվանդության ընթացքը
Հիվանդության զարգացմանը զուգընթաց առաջանում են ջղակծկումներ, աչքի նյարդի վնասումներ(որը հաճախ դառնում է կուրության պատճառ), այրոցի զգացողություն, դժվարություններ կլլման ժամանակ:Երեխաները մահանում են 10 տարին չբոլորած։

## Հիվանդության ախտորոշումը
Կենևենի հիվանդությունը ախտորոշվում է մեզի թթվայնության անալիզի ժամանակ N-ացետիլ-ասպարագինաթթու հայտնաբերելիս։

Եթե երկու ծնողներն էլ հանդիսանում են Կենևենի հիվանդության գենի կրողներ, անհրաժեշտ է խորիոնի թավիկների բիոպսիայի կամ ամնիոցինտեզի օգնությամբ ԴՆԹ-ի թեստավորման միջոցով պրենատալ ուսումնասիրություն և բաղադրության մեջ թթվի ավելացումը վկայում է այն մասին, որ պտուղը ախտահարված է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինսկի շրջանում
* Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում
* Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում
* Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
* Վասիլևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում
Վասյուկովո (այլ կիրառումներ)

**Վասյուկովո**, կարող է վերաբերել՝
* Վասյուկովո - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
* Վասյուկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում
Վասցե-Կուուստե (այլ կիրառումներ)

**Վասցե-Կուուստե**, կարող է վերաբերել՝
* Վասցե-Կուուստե - գյուղական ավան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վասցե-Կուուստե շրջանում
* Վասցե-Կուուստե - շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում
Վասիլևներ (այլ կիրառումներ)

**Վասիլևներ**, կարող է վերաբերել՝
* Վասիլևներ - ռուս դերասանների ընտանիք
* Վասիլևներ - խորհրդային կինոռեժիսորներ
Սերենգետի

**Սերենգետի**, էկոհամակարգ Հյուսիսային Աֆրիկայի աշխարհագրական տարածքում։ Հիմնականում տեղակայված է հյուսիսային Տանզանիայում և ձգվում է դեպի հարավարևմտյան Քենիա 1 մ և 3 մ հարավային լայնությամբ և 34 մ և 36 մ հյուսիսային երկարությամբ։ Զբաղեցրած տարածքը մոտավորապես 30000 կմ² է։ Սերենգետի Քենիայի հատվածը հայտնի է որպես Մասայ Մարա։

## Նկարագրություն
Սերինգետ անունը առաջացել է մասայերեն «siringet» բառից, որը նշանակում է «անծայրածիր հարթավայր»։ Սերինգետ երկրագնդի վրա պահպանված ամենահին էկոհամակարգն է և Աֆրիկայի յոթ բնական հրաշքներից մեկը։ Սերենգետի ավելի քան 80 տոկոսը պահպանվող տարածք է, որի մեջ մտնում են Սերենգետի ազգային պարկը, Տանզանիայի Նգորոնգորո արգելոցը, Քենիայի Մասայի Մարա արգելոցը և այլն։ Սերենգետին գտնվում է ծովի մակարդակից 920-ից 150 մ բարձրության վրա, նրա կլիման սովորաբար չոր է և տաք։ Հիմնական անձրևների շրջանը տևում է հոկտեմբերից նոյեմբեր և տեղումների քանակը հասնում է հարթավայրերում 508 մմ-ից մինչև 1200 մմ Վիկտորիա լճի ափերին։ Սերինգետում բնակվում են ավելի քան 4,5 միլիոն վայրի սմբակավորներ (այծքաղ, զեբր, ռնգեղջյուր, ընձուղտ, գետաձի), սովորական փղեր, առյուծներ, հովազներ, բորենիներ, 500 տեսակի թռչնատեսակներ և այլն։ Սերինգետի նշանառու հետազոտողներն են Բերնարդ Գրժիմեկը և Միքայել Գրժիմեկը։

## Պատմություն
Ամեն տարի մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում սկսվում է վայրի կենդանիների մեծ միգրացիան, իսկ Սերենգետիի չուի ժամանակ կարելի է տեսնել ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ ճամփորդություն կատարող մոտավորապես 1,5 միլիոն գնուների,զեբրերի, և վիթերի։ Նրանք անցնելով ավելի քան 3000 կիլոմետր Տանզանիայի Սերենգետիի սարահարթի միջով, հասնում են Քենիայի Մասայի Մարայի թեք ու հարթ մակերես ունեցող բլուրներին ու անտառներին և կրկին վերադառնում։

## Պատկերասրահ

Wildebeest-during-Great-Migration.JPG
Wildebeest crossing river - Stefan Swanepoel.jpg
Serengeti sunset-1001.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гржимек Б., Гржимек М.* Они принадлежат всем. — М.: Мысль, 1965. — 140 с.
* *Гржимек Б., Гржимек М.* Серенгети не должен умереть. — М.: Мысль, 1968. — 240 с.

## Արտաքին հղումներ
* «Тасманийское Серенгети» — национальный парк Нараунтапу в Австралии
* Serengeti
* Seven Natural Wonders of Africa 
* Serengeti National Park Official Website
* Live Serengeti wildebeest migration

Կատեգորիա:Տափաստաններ
Կատեգորիա:Քենիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Տանզանիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Տանզանիայում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Քենիայում
Կատեգորիա:1951 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Վավիլովո (այլ կիրառումներ)

**Վավիլովո**, կարող է վերաբերել՝
* Վավիլովո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում
* Վավիլովո - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում
Թիմոթի Օլիֆանտ

**Թիմոթի Դեյվիդ Օլիֆանտ** (, ), ամերիկացի դերասան։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել նկարահանվելով «Հիթմեն» և «Պինդ ընկույզ 4.0» ֆիլմերում, ինչպես նաև «Դեդվուդ» (2004—2006) և «Արդարադատություն» (2010) հեռուստասերիալներում։

## Կենսագրություն
մինի|ձախից
Մեծացել է Կալիֆոռնիայում։ 1986 թվականին ավարտել է Մոդեստո քաղաքի Ֆրեդ Ս. Բեյերի անվան դպրոցը։ Կրթությունը շարունակել է Լոս Անջելեսում՝ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրել է արվեստ և թատրոն։ Ուսանողական տարիներին հաջողությամբ մասնակցել է լողի մրցումների (ֆինալիստ ամերիկական ազգային մրցումներում ՝ 200 մետր ազատ ոճում)։

Հետագայում տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է աշխատել թատրոնում։

Ներկա ժամանակաշրջանում ակտիվ նկարահանվում է ֆիլմերում, ինչպես նաև վարում է առավոտյան ստորտային հաղորդումը Լոս Անջելեսի Indie 103.1 ռադիոկայանում։

## Անձնական կյանք
Օլիֆանտը 1991 թվականին ամուսնացել է Ալեքսիս Նիֆի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ երկու աղջիկ՝ Գրեյսը (ծնված 1999 թվականին) և Վիվիենը (ծնված 2003 թվականին), և մեկ որդի՝ Հենրին (ծնված 2001 թվականին)։ Հիմա ընտանիքի հետ ապրում է Լոս Անջելեսում։
մինի|աջից

## Պարգևներ
մինի|աջից
* 2000 — արժանացել է «Երիտասարդ Հոլիվուդ» մրցանակին՝ «Էկստազի» (1999) ֆիլմում լավագույն վատ տղայի՝ թմրանյութերի առք ու վաճառքով զբաղվող Թոդ Հեյնսի դերը կատարելու համար։ 
* 2007 — արժանացել է «Հիլդիի կինոդերասան» մրցանակին՝ «Դեդվուդ» հեռուստասերիալում դերակատարելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դերասանի պաշտոնական կայքը
* 
* Դերասանի կենսագրությունը TVGuide.com կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Վար (այլ կիրառումներ)

**Վար**, կարող է վերաբերել՝
* Վար - հողի մեխանիկական մշակման հիմնական գործադրաձև, երբ միաժամանակ կատարվում է հողի փխրեցում, փշրում, շրջում, տեղաշարժում, նստեցում, հարթեցում
* Վար - դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում
Վարազ (այլ կիրառումներ)

**Վարազ**, կարող է վերաբերել՝
* Վարազ - վայրի խոզ, խոզերի ընտանիքի երկսմբակավոր կաթնասուն կենդանի
* Վարազ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
* Վարազ - հայ քանդակագործ, նկարիչ
Վարդա (այլ կիրառումներ)

**Վարդա**, կարող է վերաբերել՝
* Վարդա - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
* Վարդա - երգչուհի, դերասանուհի, պարուհի ձողի վրա
* Վարդա - լեռ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն կազմավորումում։
Վավա (այլ կիրառումներ)

**Վավա**, կարող է վերաբերել՝
* Վավա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
* Վավա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում
* Վավա - գյուղ Սերբիայի Հանրապետության Բուբասնիցա երկրամասում