open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քլորիտներ (աղեր)

**Քլորիտներ (աղեր)**,  քիմիական միացություններ, քլորային թթվի՝ HClO2 աղեր։ Քլորիտ անիոնն ունի եռանկյուն կառուցվածք (d(ClO) = 0,155 նմ, անկյուն OClO = 111o):

## Ստացում
Քլորի երկօքսիդը ալկալիներով մշակելիս ստացվում է քլորիտներ և քլորատներ։

:: \mathsf{2ClO_2 + 2KOH \rightarrow KClO_2 + KClO_3 + H_2O}

Քլորիտներ առանց քլորատների խառնուրդի ստացվում է քլորի երկօքսիդի և նատրիումի պերօքսիդի փոխազդեցությունից։

:: \mathsf{2ClO_2 + Na_2O_2 \rightarrow 2NaClO_2 + O_2}

## Հատկություններ
մինի|Նատրիումի քլորիտ
Քլորատները ապիտակ կամ դեղին բյուրեղներ են։ Սովորաբար լավ են լուծվում ջրում, բացի դեղին Ag(ClO2)2 և Pb(ClO2)2. Քլորիտները սովորական պայմաններում անջուր և ջրում լուծված վիճակում կայուն են։ Պինդքլորիտները, հատկապես ծանր մետաղների աղերը տաքացնելիս կամ հարվածի դեպքում քայքայվում են պայթյունով։

Քլորիտների ալկալիական լուծույթները կայուն են մթության մեջ, սակայն լույսի տակ քայքայվում են.

:: \mathsf{6ClO_2^- \rightarrow 2ClO_3^- + 4Cl^- + 3O_2}
 
Թթվային միջավայրում լույսի տակ քայքայման ռեակցիան ընթանում է հետևյալ կերպ.
:: \mathsf{10ClO_2^- \rightarrow 8Cl^- + 2ClO_4^- + 3O_2}

Ալկալիական քլորիտների ջերմակայունությունը աճում է Cs-ից Li, ի տարբերություն ալկալիական մետաղների թթվածնային թթուների մեծ մասի.
 
Քլորիտները ուժեղ օքսիդիչներ են։ Թթվային միջավայրում կարող են օքսիդացնել Вr− մինչև Вr2, և NO2− մինչև NO3− (բայց չեն փոխազդում N2O հետ)։ Ջրածնի պերօքսիդը օքսիդացնում են մինչև О2:

## Կիրառություն
Ազատ քլորային թթուն՝ HClO2 անգույն, անկայուն, մեղմ օքսիդացնող թթու է, որն առկա է միայն ջրային նոսր լուծույթներում։
Քլորատները սպիտակեցնող նյութեր են։ Հատկապես մեծ նշանակություն ունի NaClO2:

## Գրականություն
* Ахметов Н. С. «Общая и неорганическая химия» М.: Высшая школа, 2001 
* Реми Г. «Курс неорганической химии» М.: Иностранная литература, 1963

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղեր
Կատեգորիա:Անիոններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Քլորի միացություններ
Ռման վանք

**Ռման վանք** (, , ի պատիվ Սուրբ Նիկոլասի), Սերբ ուղղափառ եկեղեցու Բիհաչ-Պետրովաց թեմի վանք, որը գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության Ունսկո-Սանսկի կանտոնի Բիհաչ համայնքի Մարտին Բրոդ գյուղում։

## Պատմություն
Ըստ ժողովրդական լեգենդի՝ 1443 թվականին վանքը հիմնել է Կատերինա Բրանկովիչը՝ սերբ բռնակալ Գեորգի Բրանկովիչի դուստրը և Ցելեի կոմս Ուլրիխ II-ի կինը։ Առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերում է 1498 թվականին։ 17-րդ դարի սկզբին վանքը դարձել է Դաբրո-Բոսնիայի մետրոպոլիտի նստավայր։

Վանքի ավերումների ժամանակագրություն.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ուղղափառ վանքեր
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Սեյս Նոթեբոմ

**Սեյս Նոթեբոմ** (, ), հոլանդացի գրող, լրագրող, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Նրա հայրը սպանվել է 1944 թվականին ռմբակոծության ժամանակ, մայրը կրկին ամուսնացել է 1948 թվականին։ Նա դաստիարակվել է Ֆրանցիսկանի և Օգոստինոսի վանական դպրոցներում։ Աշխատում էր բանկում։ Զինվորական ծառայության համար անպիտան է ճանաչվել, 1953 թվականին նա ոտքով գնացել է Եվրոպա։ Այս ճանապարհորդությունը նյութ է տրամադրել իր առաջին վեպի ՝ «Ֆիլիպը և այլք»-ի համար։ Ապրել է Ամստերդամում, Բեռլինում, Իսպանիայում։ Նա զբաղվել է լրագրությամբ, շատ է շրջել աշխարհով մեկ, Իսպանիայի, Արևելքի մասին ճանապարհորդական գրառումների հեղինակ է։ Նա թարգմանել է Ս. Միլոշի, Ս. Վալյեխոյի, Է. Մոնտալի, Հանս Մագնուս Էնցեսբերգերի, Չեզարե Պավեսեի բանաստեղծությունները։

Սեյս Նոթեբոմը մահացել է 2026 թվականի փետրվարի 11-ին, 92 տարեկան հասակում։

## Ճանաչում
Պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով (1991), Բրյուսելի Կաթոլիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1998)։ Կոնստանտին Հույգենսի մրցանակի(1992 թ.), Ուգո Բալի (1993 թ.), Գյոթեի մրցանակի (2002 թ.) դափնեկիր, Եվրոպական գրական մրցանակի (2003 թ.), Պիտեր Կոռնելիսոն Հոուֆտի մրցանակի (2004 թ.), «Ոսկե Բու» մրցանակի (2010 թ.) և այլն մրցանակների դափնեկիր։ Առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։ Նրա մասին նկարահանվել է «Նոթեմբոմի հյուրանոցը. նկարչի ճանապարհորդությունը դեպի խոսքի երկիր» (2003) վավերագրական ֆիլմը։

## Ընտրված աշխատանքներ
* Philip en de anderen /Ֆիլիպը և այլք (1954, վեպ, Աննա Ֆրանկի հիմնադրամի մրցանակ)
* De doden zoeken een huis / Մահացածները ապաստան են փնտրում (1956, բանաստեղծություններ)
* De ridder is gestorven/ Ասպետը մահացել է (1963, վեպ)
* Ռիտուելեն / Ծեսեր (1980, վեպ, Պեգասի մրցանակ)
* Een lied van schijn en wezen / Երգ տեսանելիության և էության մասին (1981, վեպ)
* Մոկուսեյ! / Մոկուսեյ (1982, պատմվածքներ)
* Aas / Մոխիր (1982, բանաստեղծություններ)
* Նեդերլանդում / Հոլանդիայում (1984 թ., վեպ, Մուլտատուլի մրցանակ)
* Het volgende verhaal / Հաջորդ պատմությունը (1991, վեպ, Արիստեոյի մրցանակ)
* De ontvoering van Europa/Եվրոպայի առևանգումը (1993, էսսե)
* Ալլերցիեն / Հիշատակի օր (1998, վեպ)
* Paradijs verloren / Կորած դրախտը (2004, վեպ)
* Ռոդ Ռեգեն / Կարմիր անձրև (2007, վեպ)
* Բեռլին 1989-2009 / Բեռլին 1989-2009 (2009, էսսե)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Der Augenmensch Cees Nooteboom / Հր. von D. Cartens. - Frankfurt / M: Suhrkamp, 1995 թ.
* Cees Nooteboom. Ik ուներ duizend levens en ik nam er maar één! / Խմբ. ըստ H. Bekkering et al. - Ամստերդամ ՝ Ատլաս, 1997 թվական։
* Földényi L. F. Հետևյալ վան դե փոթորկի ժամանակ. De wereld van Cees Nooteboom. Ակնարկներ ավելի շատ կյանքի մասին։ - Ամստերդամ ՝ Ատլաս, 2006 թ.

## Արտաքին հղումներ
* СтранԷջը Բրիտանական հանրագիտարանի կայքում 
* 

Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Տղամարդ վիպասաններ
Շառլ Մարի դը լա Կոնդամին

**Շառլ Մարի դը լա Կոնդամին** (*Шарль Лакондамин*, ;
), ֆրանսիացի աստղագետ, գեոդեզիստ և ճանապարհորդ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Փարիզում՝ հարուստ ազնվական ընտանիքում։ Իր ծագման պատճառով զինվորական ծառայության է անցել և մասնակցել է Ռոզասի պաշարմանը, սակայն շուտով իրեն բացառապես նվիրում է գիտությանը և արդեն 1730 թվականից եղել է ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ Նա ուշադրություն գրավեց միջօրեականների տարբերությունները որոշելու իր առաջարկությունով, որոնք այդ ժամանակ որոշվում էին մեծ սխալներով։

1736–1746 թվականներին նա Բուգերի () և Գոդենի () հետ գիտական արշավ է իրականացնում Հարավային Ամերիկայում՝ չափելու համար հասարակածով անցնող միջօրեականի աղեղը, որպեսզի ապացուցի, որ Երկիրը իդեալական գնդաձև չէ, ինչպես ընդունված էր կարծել այդ ժամանակ։
Գրեթե հենց սկզբից գիտական արշավը չհաջողվեց, քանի որ արշավախմբի ղեկավարը՝ Գոդենը, անձնական կարիքների համար ծախսել էր արշավախմբի գրեթե ամբողջ գումարը։ Իսկ արշավախումբը, որը կտրել-անցել էր նախատեսվածից երեք անգամ ավելի երկար ճանապարհ, ամբողջ ընթացքում ենթարկվում է ծանր զրկանքների, բայց դրա շնորհիվ Քոնդամինը հայտնաբերեց (տեղի բնիկներից) կաուչուկը և քինինը։ Այս արշավի ընթացքում նա առաջինն է նկարագրել ռետինե արտադրանք պատրաստելու գործընթացը։ Այնուհետև նա նկարագրեց մալարիայի՝ քինինով բուժման գործընթացը. արշավախումբն առաջինն ուսումնասիրեց և նկարագրեց ՝ Լոխայի հովտից մի ծառ, որը Լիննան 1742 թվականին անվանեց *[[Քինածառ|Cinchona]]*։

Այնուհետև մի քանի գիտական ուղևորություններ է կատարել, օրինակ, արևի սկավառակի առջև Վեներայի անցումը դիտարկելու համար։ Բացի ծավալով աննշան հուշագրություններից, լա Քոնդամինը տպագրել է «Manière de déterminer la différence en longitude de deux lieux peu éloignés l’un de l’autre» (П., 1735), «Projet d’une mesure invariable, commune à toutes les nations» (1747), «Mesure des trois premiers degrés du méridien dans l’hémisphère austral» (1751) և «Journal du voyage fait par l’ordre du Roi à l'équateur» (1751)։ Լա Քոնդամինի կենսագրությունը գրվել է Կոնդորսեի կողմից։

2006-ին BBC-ն նկարահանեց «Քաղաքակրթության փուլեր» շարքի ֆիլմը՝ «Աշխարհագրական հայտնագործություններ. Երկրի ձևը»  (), որը պատմում է ֆրանսիացի հետազոտողների՝ Հարավային Ամերիկա կատարած արշավի մասին։

## Հիշատակ
1935 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը  Լուսնի տեսանելի կողմում գտնվող խառնարանը կոչեց Շառլ Մարի դը լա Կոնդամինի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Հուրբան զրահագնացք

**«Հուրբան» զրահագնացք** (սլովակերեն՝ **Pancierový vlak Hurban**), զրահապատ գնացք, որն օգտագործվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ սլովակյան ժողովրդական ապստամբության ժամանակ։ Կառուցվել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, Սլովակիայի Զվոլեն քաղաքի երկաթուղային գործարանում և եղել է սլովակյան ապստամբության ժամանակ օգտագործված վերջին զրահագնացքը։ Դրա կրկնօրինակը՝ որպես հուշարձան, ցուցադրված է Զվոլենի ամրոցի հարևանությամբ գտնվող զբոսայգում, իսկ գնդացիրակիր իսկական լաֆետը (կցահարթակը)՝ Բանսկա Բիստրիցայում՝ սլովակյան ժողովրդական ապստամբության թանգարանում։

## Մարտական ուղին
Զրահագնացքի հրամանատարը կապիտան Մարտին Դյուրիշ-Ռուբանսկին էր, նրա տեղակալը՝ լեյտենանտ Դոմինիկ Մյարտուշը։ Անձնակազմը բաղկացած էր յոթուկես տասնյակ զինվորականներից։ «*Հուրբան*»-ի մասնակցությամբ առաջին մարտական գործողությունը տեղի է ունեցել *Հրոնսկա Դուբրավա - Ժյար* գծի վրա։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ստորաբաժանումը բացազատվել է Չրեմշոնե գյուղի մերձակայքում, մասնակցել գերմանացիների գրոհը կասեցնելու մարտական առաջադրանքի կատարմանը, որի ընթացքում զրահագնացքը զգալի չափով վնասվել է։ Վերանորոգումից հետո հսկողության տակ է պահել Բանսկա Բիստրիցա — Դիվյակի գիծը։ Հոկտեմբերի 23-24-ին Գորեգրոնիի շրջանում դարձյալ մասնակցել է գերմանացիների գրոհի կասեցմանը։ Այս անգամ «Հուրբան»-ը շատ ավելի ծանր վնասվածքներ է ստացել, և անձնակազմն ստիպված է եղել լքելու այն՝ թաքցնելով Չրեմշոնեի մոտ գտնվող երկաթուղային թունելում։ Դրանից հետո ստորաբաժանումը միացել է աշխարհազորին և նրա կազմում մասնակցել պարտիզանական կռիվներին։

## Գրականություն
* Bosák P.: *Z bojových operácii na fronte SNP*. Издательство Правда, Братислава, 1979. 
* Plevza, V. a kolektív: *Encyklopédia odboja a Slovenského národného povstania/ Dejiny Slovenského národného povstania 1944 – 5. zväzok*. Издательство Правда, Братислава, 1985, с. 177 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գնացքներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կառլ Ֆրիդրիխ Բոդրի

**Կառլ Ֆրիդրիխ Բոդրի** (, ), ռուս նկարիչ, դիմանկարիչ, քաղաքային լանդշաֆտի և ժանրային վարպետ, Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։

## Կենսագրություն
Հիմնական կրթությունը ստացել է Մոսկվայի նկարչության և քանդակագործության դպրոցում (1833-1839), ավարտելուց հետո նրան շնորհվել է նկարչի կոչում։ Որոշ ժամանակ (1843 թվականից) որպես ազատ ունկնդիր հաճախել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա` Կառլ Բրյուլովի պատմական նկարչության դասարան։ Իր հետագա կյանքի ընթացքում Բոդրին հիմնականում բնակվում էր Մոսկվայում, որտեղ ստեղծում էր իր գլխավոր գործերը։ Նկարիչը աշխատել է տարբեր ժանրերում, ինչի վկայությունն է նրա աշխատանքների ցանկը. «Ինքնադիմանկար (1839 թվական)», «Գյուղական տեսարան (1840 թվական)», «Քանդակագործ Վիտալին աշխատավայրում (1841 թվական)» «Պ. Չադաևայի կաբինետը», «Քանդակագործ Վիտալիի արհեստանոցը», «Հոր դիմանկարը», «Մոսկվա. տեսարան Կռիվոկոլենի նրբանցքից, 1848 թվականի ամառ» (1848), «Մոսկվա. Ֆորպոստ քաղաքի մուտքի մոտ (1849 թվական)»։ 1850-ականներին Բոդրիի հմտությունն այնքան էր աճել, որ նա ստացել էր «նշանակված ակադեմիկոսի» կոչում (1857)։ 1860 թվականին արժանացել է «Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի» ակադեմիկոսի կոչում` Ակադեմիայի խորհրդին ներկայացրած «Խաչի մուտքը Մոսկվայի Կրեմլի Բլագովեշենսկի տաճարի մոտ» նկարի համար։ 19-րդ դարում նկարչության ակադեմիկոսի կոչումը շատ պատվաբեր էր և բերում էր նյութական շոշափելի արտոնություններ։ Եվ այնուամենայնիվ դա ամենից առաջ վկայում էր նկարչի հմտության որոշակի մակարդակի մասին։ Կ. Բոդրին իր ստեղծագործություններն ստեղծել է այն ժամանակ, երբ ռուսական արվեստը հայտնի էր մի շարք նկարիչների անուններով։ Իհարկե, նկարիչը զիջում էր նրանցից շատերին։ Նա «երկրորդ էշելոնի» հուսալի վարպետ էր, ինչի մասին վկայում են նրա աշխատանքները, որոնք պահվում են երկրի բազմաթիվ թանգարաններում։ Թաղված է Վվեդենսկոյե գերեզմանատանը (գերեզմանը կորել էր):շ

## Պատկերասրահ

## Գրականություն
* Энциклопедия Немцев России
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կառլ Բոդրիի մոսկովյան տեսարանները (1812-1894)

Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կաունասի կոտորած

մինի|Մարդասպաններից մեկը «Լետուկիս» ավտոտնակի կոտորածի ժամանակ
**Կաունասի կոտորած**, Լիտվայում իրականացված Հոլոքոստի մաս, տեղի է ունեցել 1941 թվականի հունիսի 25-29-ը Կաունաս քաղաքում։ Ամենահայտնի միջադեպը տեղի է ունեցել հունիսի 27-ին Լետուկիսի ավտոտնակում, որի ընթացքում մի քանի տասնյակ հրեաներ հրապարակավ խոշտանգվել և մահապատժի են ենթարկվել։ Դրանից հետո համակարգված մահապատիժներ են տեղի ունեցել Քովենի ամրոցի տարբեր բերդամասերում, հատկապես Յոթերորդ և Իններորդ բերդամասերում։

## Նախապատմություն
1941 թվականի հունիսի 22-ին նացիստական Գերմանիան հարձակվել  ԽՍՀՄ-ի վրա։ Այդ օրը Լիտվայում սկսվել է ազգային ընդվզում ընդդեմ խորհրդային իշխանությունների։ Լիտվայի ակտիվիստների ճակատը հունիսի 23-ին վերահսկողություն է հաստատել Կաունասի վրա։ ՍՍ բրիգադեֆյուրեր Վալտեր Շտալեկերը ժամանել է հունիսի 25-ի առավոտյան և քաղաքում ելույթներ է ունեցել հրեական ջարդեր հրահրելու համար։ Շուտով Ալգիրդաս Կլիմայտիսը Քաունասում կոտորած է սկսել Տիլզիտից կազմված ՍԴ ջոկատի հետ, որի կազմում եղել է 600 մարդ։

## Կոտորած
Կաունասում հրեաների վրա հարձակումներն սկսվել են հունիսի 25-ին։ Հունիսի 28-ի դրությամբ՝ Կաունասի կոտորածներում զոհվել է 3800 մարդ, իսկ մոտակա այլ շրջաններում` 1200 մարդ։ Այնուամենայնիվ, կարծիք կա (լիտվական կողմից), որ թվերը խիստ չափազանցված են։

Կոտորածի հայտնի դեպքերից մեկը Լետուկիսի ավտոտնակում մի քանի տասնյակ մարդկանց հասարակական խոշտանգումն ու սպանությունն է։ Ըստ ռաբբիի՝ գերմանացիները ներկա են եղել Կաունասում, բայց կոտորածն իրականացրել են լիտվացի կամավորները։ Ռաբբին ասել է նաև, որ հրեաներից մեկի գլուխը սղոցել են նրա կնոջ և երեխաների առջև, և գլուխը դրեց հասարակական վայրում հետևյալ գրությամբ. *«Ահա թե ինչ կանենք բոլոր հրեաների հետ»*։

## Այլ վարկածներ
Կան տարբեր վարկածներ այն մասին, թե ով պետք է կրի կոտորածի պատասխանատվությունը՝ նացիստները կամ լիտվացիները։ Հոկտեմբեր 15-ին Շտալեկերը զեկուցագիր է ներկայացրել Հիմլերին, որում նա գրել է, որ հաջողվել է կոտորածը ներկայացնել որպես տեղի բնակիչների նախաձեռնություն։ Նա նաև գրել է, որ բավականին դժվար էր մարդկանց դրդել կոտորածի։ Հրեաները պնդում են, որ սպանությունները սկսվել են նախքան գերմանացիների ժամանումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Бремя 1941 года 
* Lietukis Garage Massacre in Kaunas (27 June 1941)
* Lithuanian militiamen in Kovno round up Jews during an early pogrom. Kovno, Lithuania, June 25-July 8, 1941.
* Kovno, Lithuania, Jews who were murdered by Lithuanian nationalists…
* 

Կատեգորիա:Իրադարձություններ Լիտվայում
Կատեգորիա:Կաունասի պատմություն
Կատեգորիա:Հոլոքոստը Լիտվայում
Ժորես Ալֆյորով

**Ժորես Իվանովիչ Ալֆյորով** (, ), ռուս խորհրդային գիտնական, ֆիզիկոս, քաղաքական գործիչ, 2000 թ. Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագառում, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ 1991-2017 թվականներին։

Եղել է նաև ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր, ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր, Լենինի շքանշանակիր, ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Բելառուսի, Չինաստանի, Լեհաստանի, Մոլդավիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ (2011)։

Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ, 1995-2019 թվականների Պետական դումայի պատգամավոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Բելառուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կոմկուսի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Armia Ludowa

**Armia Ludowa** (**AL**. լեհերենից թարգմանած՝ նշանակում է *Ժողովրդական բանակ*), Լեհական բանվորական կուսակցության ռազմական կազմավորում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում։ Ստեղծվել է Երրորդ ռայխի գրաված Լեհաստանի տարածքում գործած *Ժողովրդական գվարդիայի* (լեհերեն՝ *Gwardia Ludowa*) վերակազմավորման միջոցով, գերմանացի զավթիչների դեմ զինված պայքար մղելու նպատակով։ Ընդ որում՝ ստեղծվել է Խորհրդային Միության տարածքում կազմավորված լեհական կոմունիստամետ կառավարության՝ *Ժողովրդական Ռադայի* (լեհերեն՝ *Krajowa Rada Narodowa*) 1942 թվականի հունվարի 1-ի հրամանագրի հիման վրա և ֆորմալ առումով ենթակա է եղել վերջինիս։ Գլխավոր հրամանատարը գեներալ Միխալ Ռոլա-Ժիմերսկին էր, շտաբի պետը՝ *Ժողովրդական գվարդիայի* նախկին հրամանատար Ֆրանցիշեկ Յուժվյակը։

Գերմանացի զավթիչների դեմ իր մղած պայքարում *Armia Ludowa*-ն համագործակցել է խորհրդային զորքերի հետ՝ խուսափելով առնչություն ունենալ Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում գտնվող լեհական վտարանդի կառավարության և վերջինիս նախաձեռնությամբ Լեհաստանում ստեղծված ու ավելի լայն թափով գործող  *Armia Krajowa*-ի հետ (լեհերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Հայրենի բանակ*. Լեհաստանում ծավալված Դիմադրության շարժման գլխավոր ուժն էր)։ 1944 թվականի հուլիսի վերջերին, երբ խորհրդային զորքերը մտել են Լեհաստան, *Armia Ludowa*-ի կազմում ընդգրկված էր շուրջ 30.000 մարդ, որոնցից առնվազն վեց հազարը լիարժեքորեն մասնակցել են մարտական գործողություններին։

1944 թվականի հուլիսի 21-ին *Armia Ludowa*-ն ներառվել է լեհական բանակի կազմում և խորհրդային զորքերի հետ ուս ուսի տված՝ շարունակել է մարտնչել գերմանացիների դեմ։

Նկատի առնելով *Armia Ludowa*-ի ունեցած սերտ կապերը Խորհրդային Միության հետ, որի փաստացի ղեկավարությամբ է ստեղծվել ու գործել, կարելի է նրան համարել թե՛ լեհական Դիմադրության շարժման և թե՛ խորհրդային պարտիզանական շարժման բաղկացուցիչ մաս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*  Armia Ludowa
*  ZKRPiBWP Polish veterans' organization

Կատեգորիա:Դիմադրության շարժում
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժում
After Hours (երգ)

**«After Hours»** (), կանադացի երգիչ և երգահան The Weeknd-ի երգը, որը թողարկվել է որպես նրա չորրորդ՝ «After Hours» ստուդիական ալբոմի առաջին գովազդային սինգլ՝ 2020 թվականի փետրվարի 19-ին։

## Պատմություն և թողարկում
2020 թվականի փետրվարի 13-ին The Weeknd-ը հայտարարել է ալբոմի անվան մասին՝ նույն անվամբ, ինչ երգը՝ «After Hours»՝ «Heartless» և «Blinding Lights» շահույթապես հաջողված սինգլների թողարկումներից հետո։ Հինգ օր անց՝ փետրվարի 18-ին, երգիչն հայտարարել է ալբոմի թողարկման ամսաթիվը և ներկայացրել է շապիկը։

## Տեքստ
Երգի տեքստում քննարկվում է The Weeknd-ի ցանկությունը՝ երեխաներ ունենալ և վերադառնալ նախկին ընկերուհու մոտ։ Նա նաև հղում է իր նախկին հարաբերություններին մոդել Բելլա Հադիդի հետ։ Երգի առաջին մասում Տեսֆայեն երգում է այն մասին, որ կարոտում է իր նախկինին և ցանկանում է հաշտվել։ Երգի երկրորդ մասում նա երգում է այն մասին, որ իրենց հարաբերությունների վերջը իր մեղքով էր, և եթե իր նախկինը վերադառնա իր մոտ, նա նորից չի հիասթափեցնի նրան։

## Քննադատություն
Երգը դրական է ընդունվել, շատ քննադատներ երգի հնչողությունը համեմատել են The Weeknd-ի վաղ նյութերի հետ, որը ներառում է «Trilogy» ալբոմը։

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Կատեգորիա:The Weeknd-ի երգեր
Յոիչիրո Նամբու

, ), ճապոնացի ամերիկյան ֆիզիկոս, 2008 թվական Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ներատոմային ֆիզիկայում համաչափության ինքնաբուխ խախտման մեխանիզմի բացահայտման համար։

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1973),  ԱՄՆ արվեստների և գիտության ակադեմիայի անդամ (1971), Ճապոնիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1984)։

## Կենսագրություն
Յոիչիրո Նամբուն ծնվել է 1921 թվականին Տոկիոյում։ Երբ քաղաքը 1923 թվականի ավերվեց երկրաշարժից նրանց ընտանիքը տեղափոխվեց Ֆուկուի, նրա հոր ծննդավայր): 1942 թվականին Ավարտել է Տոկիոյի համալսարանը ստանալով բալալավրի աստիճան։

Այնուհետև անցել է զինվորական ծառայություն, սկզբում որպես սովորական զինվորական, ապա սկսել աշխատել ռադարների ստեղծման վրա։ 1945-1949 թվականներին աշխատել է Տոկիոյի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, որտեղ իր վրա մեծ ազդեցություն են թողել Շինիչիրո Տոմոնագայի հետազոտությունները Քվանտային էլեկտրադինամիկայի բնագավառում և Րյոգո Կուբոյի աշխատանքները խտացված նյութի ֆիզիկայի ոլորտում։ 1950 թվականին Օսակայի համալսարանում ստացել պրոֆեսորի կոչում։

1952 թվականին ստանալով դոկտորի կոչում տեղափոխվում է ԱՄՆ աշխատելով Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, ապա տեղափոխվել Չիկագոյի համալսարան, սկզբում որպես գիտաշխատող (): 1970 թվականին ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։ 1973-1976 թվականներին եղել է Չիկագոյի համալսարանաի ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան։

## Ընտանիք
Հայրը՝ Կիիչիրո Նամբու, մայրը՝ Կիմիկո Նամբու։ 1945 թվականին ամուսնացել է Չիեկո Հիդեի հետ, որդին՝ Ջունիչի Նամբուն, քիմիկոս է։

## Գրականություն
* 

## Աշխատություններ
* 
*  — .
* 

## Արտաքին հղումներ
* *Иванов, Игорь.* Нобелевская премия по физике (2008) // Сообщение на сайте «Элементы».
* Информация с сайта Нобелевского комитета
* Намбу с сотрудниками на сайте физического факультета Чикагского университета

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Հվան Յեջի

**Հվան Յեջի** (, , , առավել հայտնի է որպես **Յեջի**), հարավկորեացի երգչուհի և պարուհի։ Հանդիսանում է հավարկորեական Itzy գըրլ բենդի անդամ, որտեղ զբաղեցնում է լիդերի, վոկալիստի, գլխավոր պարուհու, ուղեկցող ռեփերի և խմբի դեմքի դիրքերը։

## Կենսագրություն
### 2000-2018: Կարիերայի սկիզբ
Ծնվել է 2000 թվականի մայիսի 26-ին Հյուսիսային Չունգչոնգ նահանգի Չոնջու քաղաքում։ 2014 թվականին դարձել է Չոնջուի «Blue Rump (Jeonju Youth Dance Club)» պարային խմբի անդամ։ Ավագ դպրոցի առաջին տարում դարձել է «Near Art Story» պարային դպրոցի աշակերտուհի։

2015 թվականի դեկտեմբերին JYP Entertainment լեյբլում անցել է լսումները Twice խմբի «Like Ohh-Ahh» երգով։ Առաջին անգամ հայտնվել է 2016 թվականի օգոստոսին լեյբլի շոուքեյսում։

2017 թվականին, Itzy խմբի ապագա անդամների հետ միասին հայտնվել է «Stray Kids» ռեալիթի շոուում՝ որպես JYP-ի նախադեբյուտային կանացի թիմի անդամ։

2018 թվականի վերջին դարձել է SBS հեռուստաալիքի «The Fan» շոուի անդամ, սակայն հինգերորդ սերիայում դուրս է մնացել՝ բավարար միավորներ չհավաքելու արդյունքում։

### 2019-ներկա։ Դեբյուտը ITZY-ում
2019 թվականի հունվարի 20-ին, JYP Entertainment-ի պաշտոնական ՅուԹյուբյան ալիքում թողարկվել է ֆիլմ, որտեղ ներկայացվել են խմբի բոլոր անդամները։ Հունվարի 28-ին և փետրվարի 5-ին թողարկվել են Յեջիի անհատական թիզեր լուսանկարները։

Խումբը դեբյուտ է կատարել 2019 թվականի փետրվարի 11-ին՝ «IT’z Different» սինգլային ալբոմով։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեալիթի շոուներ խմբի հետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի ռեփերներ
Ալբեր Պրեժան

**Ալբեր Պրեժան** (, ), կինոյի ֆրանսիացի դերասան, երգիչ։

## Կենսագրություն
thumb|Ալբեր Պրեժանի գերեզմանը Օտոյ գերեզմանատանը
Երիտասարդ տարիքում Պրեժանը բռնցքամարտիկ էր։ Գեղարվեստական կարիերան սկսել է որպես երգիչ և ակրոբատ Փարիզի համերգային սրճարաններում։
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, հաջողակ կործանիչ օդաչու էր։ Պարգևատրվել է զինվորական խաչով և Պատվո լեգեոնի շքանշանով։ Նա իր առաջին հինգ ֆիլմերը նկարահանել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Անրի Դիամանթ-Բերգերի հետ 1921-1923 թվականներին։ Որպես կանոն՝ խաղացել է ժողովրդի միջից դուրս եկած ուժեղ և մեծահոգի հերոսի դեր։

1929 թվականին նա նկարահանել է «L’Aventure de Luna-Park» ֆիլմը Դանիել Պարոլի մասնակցությամբ։

1930 թվականին նկարահանվել է ֆրանսիացի նշանավոր կինոռեժիսոր Ռենե Կլերի «Փարիզի տանիքների տակ» կատակերգության մեջ (որը համարվում է առաջին երաժշտական ֆիլմը Եվրոպայում), որտեղ երգել է գլխավոր երգը։ Ռենե Կլերը Պրեժանին նկարահանել է իր գրեթե բոլոր ֆիլմերում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա շարունակել է նկարահանվել կինոյում՝ հատկապես խաղալով կոմիսար Մեգրեի դերը։ 1942 թվականի մարտին նա միացել է մի խումբ դերասանների, որոնք գերմանացիների հրավերով այցելում էին Բեռլինի կինոստուդիաներ։ Դա ֆրանսիացի դերասանների և դերասանուհիների մի խումբ էր, ինչպիսիք էին Ռենե Դարիան, Աստորա Ջունին, Վիվիեն Ռոմանսը, Սյուզի Դելերը և Դանիել Դարիոն։ Նա մի քանի շաբաթ բանտարկվել է։ Պատերազմից հետո շարունակել է նկարահանվել կինոնկարներում, բայց նրա կարիերան այլևս երբեք չի հասել այն հզորությանը, որն ուներ պատերազմից առաջ։

1979 թվականին իր որդու՝ Պատրիկ Պրեժանի օգնությամբ հրատարակել է հուշերի գիրք։ Նրա վերջին կինը մահացել է 1986 թվականին։

Ալբերտ Պրեժանը մահացել է 1979 թվականին Փարիզում՝ սրտի կաթվածից։ Թաղված է Օտոյ գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրության ընտրանի
* 1924. Գայլերի հրաշքը՝ *զինվոր*
* 1925. Երևակայական ճանապարհորդություն՝ *Ալբերտ*
* 1925. Փարիզը քնեց` *օդաչու*
* 1925. Մուլեն Ռուժի ուրվականը` *լրագրող Ժան Դեգլանդ*
* 1927. Ծղոտե գլխարկ` *Ֆերդինանդ*
* 1930. Փարիզի տանիքների տակ՝ *Ալբերտ. փողոցային երիտասարդ երգիչ*
* 1932. Սիրային արկածներ
* 1932. Madame Makes Her Exit
* 1935. Արքայադուստր Տամ Տամ
* 1938. Mollenard
* 1940. Կրիստոբալի ոսկին
* 1960. Ռումբեր Մոնտե Կառլոյի վրա

### Կարճամետրաժ ֆիլմեր
* 1929. *L'Aventure de Luna-Park*
* 1929. *Bluff*
* 1929. *C'est à boire...*
* 1929. *Le manque de mémoire*
* 1929. *Pour passer le temps*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* L’encinémathèque
* Albert Préjean, chanteur

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Չարլզ Կաո

**Չարլզ Կաո** (, ; նոյեմբերի 4, 1933, Շանհայ - սեպտեմբերի 23, 2018), չինացի, բրիտանական և ամերիկյան ֆիզիկոս, ինժեներ, օպտիկական թելքերի ոլորտում հիմնարար նշանակություն ունեցող հետազոտությունների և դրանց կիրառման տեխնոլոգիաների հեղինակներից մեկը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեցան հաղորդակցության արդյունաբերության մեջ, հենց այդ աշխատանքների համար էլ 2009 թվականին ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։

Մրցանակի մի մասը բաժին է հասել Վիլլարդ Բոյլին և Ջորջ Էլվուդ Սմիթին, ովքեր հայտնաբերել են ԼԿՍ մատրիցաները։

Կաոն եղել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության,,  Թագավորական ինժեներական ակադեմիայի (1997), Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի (1996), Գիտությունների և արվեստի Եվրոպական ակադեմիայի անդամ։

Չարլզ Կուեն Կաոն եղել է աշխարհի մի շարք նշանավոր համալսարանների պատվավոր պրոֆեսոր և դոկտոր, մասնավորապես Պեկինի, Ցինխուայի, Գլազգոյի, Պադովայի, Եյլի, Փրինսթոնի և այլն։

## Աշխատություններ
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Информация с сайта Нобелевского комитета
* *И. Иванов.* Нобелевская премия по физике — 2009 // «Элементы», 12.10.2009
* Charles K. Kao 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Չինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Չինացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Չինացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Արման Աղաջանյան

**Արման Սերգեյի Աղաջանյան** (),  հայ կինոռեժիսոր, երգիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Երևանում։ Եղել է ընտանիքի հինգերորդ զավակը։ 1989 թվականին ավարտել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնին կից ստուդիան։ 1990-1995 թվականներին աշխատել է նույն թատրոնում՝ որպես դերասան։ 1992-1997 թվականներին սովորել է ջազ քոլեջում, միաժամանակ՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի կինոռեժիսուրայի բաժնում։ Ուսանել և աշխատել է նաև Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։

Ձայնագրել և թողարկել է երկու ձայնասկավառակ՝ որպես «Կասկադ ֆոլկ եռյակ» խմբի անդամ և մեկ անհատական ձայնասկավառակ՝ հայ երգարվեստի լավագույն ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Որպես ռեժիսոր արտադրել է ավելի քան երեսուն երաժշտական և գովազդային հոլովակ։ 1997 թվականից տեղափոխվել և բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում, իսկ 2003 թվականից տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ մինչ այսօր զբաղվում է կինեմատոգրաֆիայով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Բենեֆիս. Արման Աղաջանյան, Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն 

Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Գրեյս Հուանգ

**Գրեյս Հուանգ** (, , ), ավստրալիացի դերասանուհի և թայվանական ծագում ունեցող ֆոտոմոդել։

## Կենսագրություն
Գրեյս Հուանգը ծնվել է 1983 թվականին Թայվանում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Ավստրալիա, որտեղ ավարտել է Սիդնեյի համալսարանը՝ հաշվապահական հաշվառման և առևտրային իրավունքի մասնագիտացմամբ։ Նկարահանվել է Vogue, Harper's Bazaar, FHM, Oyster, Elle, Marie Claire ամսագրերի ավստրալիական տարբերակների համար։ «Kailis Australian Pearls» բրենդի ներկայացուցիչն է։

2004 թվականին նորամուտն է նշել հեռուստատեսությունում։ 2011 թվականին նկարահանվել է «Արյունոտ խցանումներ» կարճամետրաժ ֆիլմում։ 2012 թվականին նկարահանվել է «Երկաթե բռունցք» ֆիլմում, իսկ 2014 թվականին՝ դրա շարունակության մեջ։ 2016 թվականին խաղացել է «Անկախության օր․ Վերածնունդ» ֆիլմում։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2011՝ «HollyShorts Film Festival» մրցանակ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում («Արյունոտ խցանումներ»)։
* 2013՝ առաջադրվել է «WorldFest Houston»-ի «Special Jury Award»-ի «Լավագույն դերասանուհի-Քննադատների ընտրություն» անվանակարգում («Բառեր չկան»)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ
Երկրների ցանկ ըստ ցեմենտի արտադրության

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Complete list
* IBEF – India Brand Equity Foundation
* Association of the Cement Industries Employers (Iran) 

Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Ցեմենտ
Անելյա Կժիվոն

**Անելյա Տադեուշովնա Կժիվոն**  (, ), լեհական բանակի Տադեուշ Կոստյուշկոյի անվան դիվիզիայի կանանց վաշտի շարքային,  ավտոմատավոր, Խորհրդային Միության հերոս։

## Կենսագրություն
Անելյա Կժիվոնը ծնվել է Լեհաստանի Տարնոպոլի վոյեվոդության Բուչացկի գավառի (այժմ՝ Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Մանաստիրսկի շրջան) Սադովոյե գյուղի մոտակայքում գտնվող Պուժնիկի խուտորում՝օսադնիկի ընտանիքում։ Դաստիարակվել է հայրենասիրական ավանդույթներով։ Նրա հայրը՝ Տադեուշը, ծառայել է Պիլսուդսկու լեգեոններում, ապա մասնակցել է 1919-1920 թվականների խորհրդա-լեհական պատերազմին։ 1939 թվականին այդ տարածքը մտել է Ուկրաինական ԽՍՀ Տերնոպոլի շրջանի Մոնաստիրիսկի շրջանի մեջ։ 1940 թվականի սկզբին Կժիվոների ընտանիքը լեհական մյուս ընտանիքների հետ միասին նախ արտաքսվել է Իրկուտսկի մարզի Շիտկինսկի շրջանի Յակուտինո ավան, այնուհետև տեղափոխվել Կրասնոյարսկի երկրամասի Կանսկ քաղաք։ Կանսկում Անելյան աշխատել է փայտամշակման ձեռնարկությունում։ 1943 թվականի մայիսի 29-ին նա որպես կամավորական գրանցվել է նոր կազմավորվող Կոստյուշկոյի անվան լեհական դիվիզիայում, ընդունվել է Էմիլի Պլյատերի անվան կանանց 1-ին առանձին գումարտակի ավտոմատավորների 2-րդ վաշտում։

1943 թվականի հոկտեմբերի 12-ին դիվիզիան առաջին մարտն է մղել Բելառուսական ԽՍՀ Մոգիլյովի մարզի Գորեցկի շրջանի Լենինո գյուղի տարածքում։ Նույն օրը Անելյա Կժիվոնին ուղարկել են շտաբային փաստաթղթեր և վիրավոր զինվորներ տեղափոխող մեքենային ուղեկցելու։ Ճանապարհին նրանց վրա հարձակվել են լյուֆտվաֆե ռմբակոծիչները։ Այրվող մեքենայից փրկելով շտաբի փաստաթղթերն  ու վիրավոր զինվորներին՝ Անելյա Կժիվոնը մահացել է կրակի ճիրաններում։

1943 թվականի նոյեմբերի 11-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով Անելյա Կժիվոնին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում (հետմահու) գերմանացի զավթիչների դեմ հրամանատարության մարտական առաջադրանքների օրինակելի կատարման և ցուցաբերած խիզախության ու հերոսության  համար։

Նրան թաղել են Լենինոյի (Մոգիլյովի մարզ) լեհական ռազմական գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* «Ոսկե աստղ»մեդալ
* Լենինի շքանշան
* *Virtuti Militari* V դասի շքանշան

## Հիշատակ
* Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկ շրջանի Սադովոյե գյուղում  տեղադրված է հերոսուհու կիսանդրին։
* Կիսանդրի է տեղադրված նաև  Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկ շրջանի Կորոպեց ավանում։
* Կրասնոյարսկի երկրամասի Կանսկ քաղաքի Փառքի ծառուղում տեղադրված է հերոսուհու կիսանդրին։
* 1985 թվականին կիսանդրի է տեղադրվել նաև Կանսկի փայտամշակման գործարանի դիմաց (քանդակագործ՝ Անատոլի Շևչենկո)։ 
* Անելյա Կժիվոնի անունով փողոցներ կան Բելսկո Բյալայում, Վարշավայում, Զաբժեում, Զելյոնայա Գուրում, Կանսկում, Կրակովում, Լոձում, Նովա Դեմբում, Սկերնևիցում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* «Подвиг»//Советский Союз, № 4(422) 1985 г.

## Արտաքին հղումներ
* 
* От землянки ссыльных к землянке фронтовой.
* Анеля Кживонь.

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած լեհ զինվորականներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Ֆերիդ Ջանիչ

**Ֆերիդ Ջանիչ** (, ), բոսնիացի զինվոր, ֆրանսիական Վիլֆրանշ դը Ռոուերգ բնակավայրում կազմակերպված Վաֆեն-ՍՍ-ի միակ խռովությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Ֆերիդ Ջանիչը ծնվել է բոսնիական հարուստ ընտանիքում՝ Բիխաչում, 1918 թվականին։ Հարավսլավիայի թագավորական բանակի կադետ էր, երբ սկսվեց ապրիլյան պատերազմը։ 1942 թվականի աշնանը, խուսափելով ձերբակալությունից, նա ընդգրկվեց պարտիզանների շարքերը, ծառայեց Կրայնսկի 8-րդ հարվածային բրիգադում։ 1943 թվականի սկզբին Արևմտյան Բոսնիայում պարեկություն իրականացնելիս գերմանացիները «Վայս» ռազմական գործողության շրջանակներում գերեվարեցին նրան և ուղարկեցին Սարաևոյի ճամբար, որտեղ էլ ստիպված եղավ միանալ ՍՍ-ի «Խանջար» 13-րդ լեռնային դիվիզիային։

Յանիչը ծառայությամբ հասավ մինչև ՍՍ-ի ունտերշտուրմֆյուրերի կոչման։ 1943 թվականի հուլիսին Յանիչը դիվիզիայի շրջանակներում սկսեց ապստամբություն նախպատրաստել բաժանման, քանի դեռ այն գտնվում էր Գերմանիայի տարածքում։ Գերմանիայում գտնվելու ընթացքում Յանիչը հանդիպեց Բոժո Յելենեկին, որը միացավ ապստամբության կողմնակիցներին։ 1943 թվականի օգոստոսին դիվիզիան ուղարկվեց Ֆրանսիա, որտեղ դավադիրներին միացավ երիտասարդ Նիկոլա Վուկելիչը։ Նրանք երեքն էլ ծառայում էին ՍՍ-ի 13-րդ լեռնային սակրավորների գումարտակում, որը տեղակայված էր Վիլֆրանշ դը Ռոուերգում։

Այս դիվիզիայում ծառայող բոսնիացիներն ու խորվաթները անընդհատ ենթարկվում էին խստավարժեցման և ֆիզիկական նվաստացման գերմանացի ՍՍ-ական սպաների կողմից։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 7-ին շարքային կազմին տեղափոխվեցին զորանոց, իսկ գերմանացի սպաներին ուղարկեցին հյուրանոց։ Շուտով Վիլֆրանշ դը Ռոուերգ քաղաքում բնակվողներին լուրեր հասան, որ ուստաշները, գերմանացիները և հայդուկները հետապնդում են Բոսնիայի մուսուլման բնակչությանը և անձնակազմի շրջանում դժգոհությունը սկսեց աճել կապված դիվիզիան Գերմանիա, ապա Ռուսաստան ուղարկելու հրամանատարության մտադրությունների հետ։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 17-ին նրանք խռովություն սկսեցին, որը, սակայն, արագ ճնշվեց։

Խռովության ընթացքում զոհվեցին 5 գերմանացի զինվորներ և սպանվեցին 13-րդ ՍՍ դիվիզիայի շատ զինվորներ։ Կենդանի մնացած շուրջ 800 խռովարարներ աքսորվեցին Դախաու։ Մահացածների թվում էր նաև Ֆերիդ Ջանիչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավսլավացի պարտիզաններ
Կատեգորիա:Մարտում զոհվածներ
Կատեգորիա:ՍՍ սպաներ
Ժակ Պիկար

**Ժակ Պիկար**, (, ), շվեյցարացի օվկիանոսագետ, չորս մարդկանցից մեկը, ով եղել է Մարիանյան իջվածքի հատակին։

## Կենսագրություն
[ձախից|մինի|254x254փքս|«Տրիեստ» [բաթիսկաֆը (ստորջրյա ուսումնասիրությունների ծառայող ինքնաշարժ խցիկ) սուզվելուց առաջ՝ 1960 թվականի հունվարի 23-ին:]]
Ժակ Պիկարը ծնվել Է Բրյուսելում՝ ֆիզիկոս և գյուտարար Օգյուստ Պիկարի ընտանիքում։ Հոր հետ մասնակցել է «Տրիեստ» բաթիսկաֆի կառուցմանն ու փորձարկումներին, որտեղ նա ամերիկացի լեյտենանտ Դոն Ուոլշի հետ միասին ռեկորդային ընկղմում է կատարել 1960 թվականի հունվարի 23-ին։ Ավելի ուշ Պիկարը գրել է «11 հազար մետր խորություն» գիրքը, որում նկարագրել է բաթիսկաֆի ստեղծումից մինչև նրա ընկղմումը Մարիանյան իջվածքում։ Սարքը նման անվանում է ստացել Իտալիայի Տրիեստ քաղաքի պատվին, որտեղ կատարվել են դրա ստեղծման հիմնական աշխատանքները։

«Տրիեստը» ջուր է իջեցվել 1953 թվականի օգոստոսին։ 1953-1977 թվականների ընթացքում նա մի քանի սուզումներ է կատարել Միջերկրական ծովում։ Հիմնական սուզանավորդը Ժակ Պիկարն էր։ Նրա հայրը նույնպես մասնակցում էր առաջին ընկղմումներին։ Բաթիսկաֆի փորձարարական սուզումներին մասնակցել է նաև Ժակ Իվ Կուստոն։

1960 թվականի հունվարի 23-ին Ժակ Պիկարը և ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի լեյտենանտ, վարպետ-սուզանավորդ Դոն Ուոլշը «Տրիեստ» բաթիսկաֆում երկրի վրա հնարավոր առավելագույն ստորջրյա սուզում կատարեցին։

Նրանք հասել են Համաշխարհային օվկիանոսի «ամենացածր» կետին՝ այսպես կոչված «Չելենջերի անդունդին» (ծովի մակարդակից 10 911 մետր ցածր)։ «Տրիեստի» սուզումը տևել է 4 ժամ 48 րոպե, վեր բարձրանալը՝ 3 ժամ 15 րոպե։ Ներքում՝ օվկիանոսի հատակում, համարձակները մնացին մոտ 20 րոպե՝ իրենց թարմացնելու համար ուտելով շոկոլադե սալիկ։

1964 թվականին Ժնևի լճում սուզվել է «Օգյուստ Պիկար» զբոսաշրջային մեզոսկաֆը, որի կառուցմանը մասնակցել է Ժակ Պիկարը։

1969 թվականին Ժակ Պիկարը մասնակցել է Բեն Ֆրանկլին (PX-15) առաքելությանը։

Ժակ Պիկարի որդին՝ Բերտրանը, հայտնի օդագնաց է։ Նա առաջինն է աերոստատով անվայրէջք շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Բեն Ֆրանկլին»-ը սուզվում է անդունդը

Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի օվկիանոսագետներ
Կատեգորիա:Բրյուսել քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օվկիանոսագետներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գիտնականներ
Հրեական բանակ

**«Հրեական բանակ»** (հապավված՝ ՀԲ) (, հապավված՝ AJ), (, *ха-Цава ха-йехуди*), հրեական սիոնիստական ռազմականացված կազմավորում՝ ստեղծված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, Ֆրանսիայում. հրեական Դիմադրության շարժման կարևորագույն կազմակերպությունը այդ երկրում։ Մահից փրկել է տասնյակ հազարավոր հրեաների, նրանց շարքում՝ հազարավոր երեխաների։ Ստեղծել է մարտական ջոկատներ՝ նացիստների և վերջիններիս հետ համագործակցողների դեմ պայքարելու, Արևմտյան դաշնակիցների կողմից հանդես գալով՝ Երրորդ ռայխի դեմ մարտնչելու, ինչպես նաև՝ Պաղեստին ուղարկելու և այնտեղ գործող ընդհատակյան ռազմական կազմավորումները համալրելու նպատակով։ Մասնաճյուղեր է ունեցել Ֆրանսիայի մի շարք քաղաքներում։ Կենտրոնական բաժանմունքը գտնվել է Թուլուզում։ Իրականացրել է մոտավորապես երկու հազար մարտական գործողություն, այդ թվում՝ 750 դիվերսիա երկաթուղում և 32 պայթեցում ռազմական գործարաններում։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո մասնակցել է *Ալիյա Բեթ*ին՝ հրեաների անլեգալ (անօրինական) բնակեցմանը Պաղեստինում։

«Հրեական բանակը» եղել է անկախ կազմակերպություն, չի ենթարկվել  ո՛չ ֆրանսիական Դիմադրության շարժման ղեկավարությանը և ո՛չ էլ ժամանակի սիոնիստական կազմակերպություններին, սակայն համագործակցել է Ֆրանսիայում և այլ երկրներում գործած հականացիստական ուժերի, հրեական խմբավորումների ու շարժումների հետ։

## Հիշատակը
250px|մինի|Հրեական Դիմադրության շարժման ակտիվիստների պարգևատրում Տառապյալների անտառում
Իսրայելում երկար տարիներ միջոցներ չէին ձեռնարկում Հրեական բանակի զոհված մարտիկների հիշատակը հավերժացնելու նպատակով։  Տառապյալների անտառում տեղի ունեցած արարողություններից մեկի ժամանակ *Բնեյ Բրիտ*ի համաշխարհային կենտրոնի նախագահն ասել է։

.
* 2018 թվականին Երուսաղեմի Պիսգաթ Զեև շրջանում մի ճեմուղի կոչվել է Հրեական բանակի հիմնադիրներից մեկի՝ Սառա Քնութի անունով։
* 2018 թվականին՝ «Աղետի օրը» Տառապյալների անտառում անցկացված արարողությունը նվիրված էր այն հրեաների հիշատակին, ովքեր Ֆրանսիայում հրեաների էին փրկել։

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* https://books.google.co.il/books?id=LYoFDgAAQBAJ&pg=PT430&lpg=PT430&dq=Charcot-Neuville&source=bl&ots=NVPGBWuDQN&sig=lZxpc49NRRZQAJ68-eKqoe9tE34&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjdktjZpqfVAhXT0RoKHYkDBHUQ6AEIPDAD#v=onepage&q=Charcot-Neuville&f=false|место=|Notre Dame, Indiana|||Notre Dame, Indiana}}|издательство=University of Notre Dame Press|год=2005|страниц=388|язык=en|ref=Райский1}}
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

* 

Կատեգորիա:Դիմադրության շարժում
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Իդեա Գարանինա

**Իդեա Գարանինա** (, ), ռուս և խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Իդեա Գարանինան ծնվել է 1937 թվականի օգոստոսի 8-ին, Իրկուտսկի մարզի Չերեմխովո քաղաքում։

1954-1957 թվականներին դերասանական վարպետություն է սովորել Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանում։

1951-1959 թվականներից աշխատել է Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում` որպես դերասանուհի։

1960-1961 թվականներին եղել է Մոսկվայի Օստանկինո հեռուստակենտրոնի քիմիկոս-լաբորանտի աշակերտ։

1961-1964 թվականներին ռեժիսորի օգնական է եղել Մոսկվայի հեռուստառադիոհեռարձակման պետական կոմիտեի հեռուստահեռարձակման գլխավոր խմբագրությունում։

1964-1970 թվականներից սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։

1972-1973 թվականներից եղել է Էկրան ստեղծագործական միության «Մուլտտելեֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսոր։

1976 թվականին միացել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային, որտեղ մինչև 1992 թվականը, հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր, ստեղծում է իր հիմնական անիմացիոն ֆիլմերը, մասնավորապես` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար» լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որոնք իրենց մեջ ներառում էին անիմացիոն տեխնոլոգիաների շատ տեսակներ։ Ֆիլմի ստեղծումը տևել է մի քանի տարի։

Եղել է «Բալագան» մուլտֆիլմի ռեժիսորը, որը Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի մի քանի պիեսների էկրանավորումն է, երաժշտության հեղինակը` Սոֆյա Գուբայդուլինան է։

Իդեա Գարանինան աշխատել է անիմացիոն «փոխադրման» և տիկնիկային անիմացիայի տեխնիկայով, ինչպես նաև` համակցված տեխնիկաներով։ Ինչպես և խորհրդային մուլտիպիկացիայի այդ ժամանակվա շատ վարպետներ, այնպես էլ Գարանինան տարբերվում էր նյութի անհատական, միայն իրեն հատուկ դիտանկյունով և հեղինակային ոճով։

Նրա սիրելի հնարքներից են շարժվող տեսախցիկը, կադրի լուսաստվերային հնարամիտ լուծումները, հակումը խոշոր պլաններին և անսովոր ռակուրսներին, հերոսի վիճակը նրան շրջապատող առարկայական միջավայրի միջոցով բացահայտելու ձգտումը։

Սպանվել է 2010 թվականի մարտի 19-ին Տվերի մարզի Կալյազինսկի շրջանի Կորոլյովո գյուղի իր սեփական տանը։

## Մրցանակներ
Իդեա Գարանինայի մուլտֆիլմերը պարգևատրվել են փառատոներում.

* «Կռունկի փետուրները» 11-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 3-րդ մրցանակ (Երևան, 1978 թվական),
* «Թշվառ Լիզան» 12-րդ Համամիութենական կինոփառատոնի մուլտֆիլմերի բաժնի 1-ին մրցանակ (Աշխաբադ, 1979 թվական)։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1973 թվական` «Անանսի սարդը և կախարդական փայտիկը»
* 1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
* 1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
* 1981 թվական` «Բալագան»
* 1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
* 1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»
* 1992 թվական` «Յոկսել-մոկսել»

### Սցենարիստ
* 1977 թվական` «Կռունկի փետուրները»
* 1978 թվական` «Թշվառ Լիզա»
* 1981 թվական` «Բալագան»
* 1988 թվական` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար»
* 1990 թվական` «Այն մասին, որ դարբնոցում մեխ չի եղել»

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* . с.181.

## Արտաքին հղումներ
* Իդեա Գարանինան Аниматор.ру կայքում
* Идея Гаранина — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սպանվածներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Քալաբար

**Քալաբար**  (անգլ. *Calabar*), քաղաք Նիգերիայում։

## Աշխարհագրություն
Քալաբար քաղաքը գտնվում է Նիգերիայի խիստ հարավ-արևելքում, Կամերունի հետ սահմանի մոտ։ Այն գտնվում է Քալաբար գետի ափին, որն այստեղ թափվում է Գվինեական ծոցը։ Քալաբարը Նիգերիայի Քրոս-Ռիվեր նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Օվկիանոսային նավահանգիստ է։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 604 կմ²։ Բնակչության թվաքանակը (արվարձաններով, 2005 թվական) շուրջ 1.200 հազար մարդ է։ Բնակչության մեծամասնությունը իբիբիո և իգբո ազգությանը պատկանող մարդիկ են։ Քաղաքն ունի համալսարան, բուսաբանական այգի, թանգարան, միջազգային օդանավակայան։

## Պատմություն
Քալաբար քաղաքը հիմնադրվել է XV դարում պորտուգալացի ծովագնացների կողմից, էֆիկ ժողովրդի ափամերձ բնակավայրերից մեկի տեղում։ Արդեն 16-րդ դարում այն կարևոր առևտրային նավահանգիստ էր Արևմտյան Աֆրիկայի ափերին։ Արմավենու յուղը Քալաբարից արտահանվող հիմնական ապրանքներից մեկն էր, իսկ ավելի ուշ՝ 17-րդ դարից սկսած, դրանք դարձան սևամորթ ստրուկները։ Ստրուկներին գնել են ներկայիս Նիգերիայի ներքին շրջաններից և Քալաբարում փոխանակել եվրոպական ապրանքների հետ։ 17-րդ դարի վերջից Քալաբարը դառնում է Աֆրիկայի ստրուկների խոշորագույն շուկան։ Այս նավահանգստային քաղաքով անցնում էին Ամերիկա ուղարկված բոլոր ստրուկների 1/4-ից մինչև 1/3 մասը։

Ի տարբերություն Աֆրիկայի այլ առևտրային կետերի, Քալաբարը վերահսկում էին Էֆիկ ժողովրդի տեղական ցեղերը, որոնք մինչև 19-րդ դարի կեսերը թույլ չէին տալիս եվրոպացիներին հիմնադրել իրենց բնակավայրերը Քալաբար գետի վրա։ Բացի այդ, մինչև 18-րդ դարի կեսերը, Քալաբար գետի վրա, կային Էֆիկ ժողովրդի երեք մրցակից քաղաք-պետություններ, որոնք անընդհատ պատերազմում էին և պատերազմներ էին մղում միմյանց հետ՝ եվրոպացիների հետ առևտրից ստացված առավելությունների պատճառով։ Նրանց կառավարիչներն ու ազնվականության ներկայացուցիչները շատ բան են ընդօրինակել իրենց մոտ նավարկող եվրոպացի առևտրականներից ու նավաստիներից. նրանք հագնվում էին եվրոպական հագուստ, ապրում էին եվրոպական տիպի փայտե տներում, Եվրոպայում գործիքներ ու զենք էին գնում։ Էֆիկ մարդկանց բարձր դասերից շատերն արդեն լավ տիրապետում էին անգլերենին, իսկ ոմանք  Անգլիայում նույնիսկ ստանում էին դպրոցական կրթություն։ Ստրուկների առևտուրն արգելելուց հետո Քալաբար քաղաքը շարունակում էր մնալ օվկիանոսի և գետային կարևոր նավահանգիստ։

1846 թվականին այստեղ հիմնադրվեց շոտլանդացի երեցների միսիոներական կայան։ Երեցների միսիոներական կայանի շնորհիվ շատ էֆիկներ ընդունեցին քրիստոնեությունը։ Երբ 1880-ականներին Նիգերիայի հարավում ստեղծվեց բրիտանական պրոտեկտորատը, Քալաբարը դարձավ նրա վարչական կենտրոնը։ Այս քաղաքում էր գտնվում նաև Էֆիկ ժողովրդի ղեկավարի նստավայրը։ Քաղաքը զգալի դեր է խաղացել Նիգերիայի մշակութային և տնտեսական զարգացման գործում։ Օրինակ, այստեղ բացվել են երկրի առաջին հիվանդանոցն ու փոստային բաժանմունքը։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություն


## Գրականություն
* Էֆյոնգ Ու. Այե, Հին Քալաբարը դարեր անց։ Քալաբար 1969.
* Դոնալդ Մ. ՄքՖերլան. Քալաբար։ Շոտլանդիայի միսիոներական  եկեղեցի, 1846—1946. Տորոնտո և Նյու Յորք, 1946

## Արտաքին հղումներ
Քալաբարի համալսարան 

Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիգերիա
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ
Հաշվապահի օր

**Հաշվապահի օր**, մասնագիտական տոն, աշխարհի շատ երկրներում ամեն տարի նշվում է հաշվապահական հաշվառման մասնագետների (հաշվապահների) կողմից։

## Հաշվապահության միջազգային օր
«**Հաշվապահության միջազգային օր**» () նշվում է ամեն տարի` նոյեմբերի 10-ին։ 1494 թվականի այդ օրը իտալացի մաթեմատիկոս Լուկա Պաչոլին, որը համարվել է հաշվապահական ժամանակակից սկզբունքների հիմնադիրներից մեկը, հրատարակել է «Թվաբանության, երկրաչափության, հարաբերությունների ու մասնաբաժինների գումար» () աշխատությունը։

## Հաշվապահի օր տարբեր երկրներում
* ՝ «Ռուսաստանի Դաշնության ներքին գործերի աշխատողների օր», նոյեմբերի 10
* ՝ «Ղրղզստանի Հանրապետության հաշվապահների և աուդիտորների օր», ապրիլի 3 (2005 թվականից),
* ՝ հուլիսի 16,
* ՝ հոկտեմբերի 6,
* ՝ ապրիլի 4։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Գալինա Միլովիդովա, Կոնստանտին Պոլտավսկի*։ 2019 թվականի նոյեմբերի մասնագիտական օրացույց: Տեղեկատվական և իրավական պորտալ «Гарант.ру» // garant.ru (2019 թվականի հոկտեմբերի 25)

Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Էնուգու

**Էնուգու** (), քաղաք Նիգերիայում, համանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ Էնուգուի անվանումը գալիս է Իգբո լեզվի երկու բառերից՝ Énú Ụ́gwụ́, որը նշանակում է «բլրի գագաթ»։

Էնուգուն երկաթուղիների և մայրուղիների հանգույց է։ Քաղաքը գտնվում է քարածխի ավազանի կենտրոնում. այստեղ տեղակայված են պողպատագլանման, գազի, ցեմենտի գործարաններ։ Բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
1967 թվականի մայիսի 30-ին Էնուգուն հռչակվեց Բիաֆրայի ինքնահռչակ պետության մայրաքաղաք։

Երաժիշտ Դոկտոր Ալբանի հայրենիքը

## Աշխարհագրական դիրք
Կենտրոնի բարձրությունը ծովի մակարդակից 247 մետր է։

## Կլիմա

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչությունը ըստ տարիների։

## Ֆուտբոլային ակումբ
Քաղաքում կա Էնուգու Ռեյնջերս ֆուտբոլային ակումբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Էնուգու // Պերճախոսություն — Յայա. — Մ. : Խորհրդային հանրագիտարան, 1957. — էջ. 100. — (Խորհրդային մեծ հանրագիտարան։ [51 հատոր] / գլխ. խմբ. Բ. Ա. Վվեդենսկի, 1949—1958, հատոր 49).

Կատեգորիա:1909 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ