open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
XXX (այլ կիրառումներ)

**XXX**-ը կարող է ունենանալ հետևյալ կիրառումները․

## Գիտություն և տեխնիկա
* 30 (թիվ) (Հռոմեական թիվ` XXX),
* .xxx, վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեն պոռնոգրաֆիկ կայքերի համար,
* Եռակի X համախտանիշ, X տրիսոմիա կամ 47 XXX, քրոմոսոմային հիվանդություն,
* `XXX`, համակարգչային ծրագրային մեկնաբանություն, որն այլ ծրագրավորողների զգուշացնում է ապակողմնորոշող կոդի առկայության մասին,
* «Ոչ արժույթ», (ISO 4217 կոդ՝ XXX),
* «Չճշտված ազգություն» (XXX), մեքենայական ընթերցվող անձնագրերում։

## Ֆիլմեր և հեռուստատեսություն
* XXX (սերիալ), ամերիկյան մարտաֆիլմ,
** XXX (ֆիլմ, 2000), ամերիկյան մարտաֆիլմ,
** XXX: State of the Union, ամերիկյան մարտաֆիլմ, 2005 թ․,
** Երեք իքս. Համաշխարհային տիրակալություն, ամերիկյան արկածային մարտաֆիլմ,
* XXX (ֆիլմ, 2017), հնդկական էրոտիկ ֆիլմ,
* Անյա Ամասովա, կամ գործակալ XXX, կերպար «Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր» ֆիլմում։

## Երաժշտություն
* XXX (ZZ Top ալբոմ), ամերիկյան բլյուզ ռոք խմբի 30-րդ ալբոմը,
* XXX (Ջիմի Էդգար), Ջիմի Էդգարի ալբոմներից, 2010 թ․,
* XXX (Դենի Բրաուն, ալբոմ), ամերիկացի երաժիշտ Դեն Բրաունի ալբոմներից, 2011 թ․,
* XXX (Ասիա, ալբոմ), «Ասիա» խմբի ալբոմներից, 2012 թ․։
Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը (նկար)

**«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը»** (), հոլանդացի գեղանկարիչ, օֆորտանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկեդարի խոշոր ներկայացուցիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1660 թվականին։ Յուղաներկերով կտավի չափերն են՝ 73 × 94 սմ։ «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

## Սյուժե
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» կտավի սյուժեն Ռեմբրանդ վան Ռեյնը վերցրել է Աստվածաշնչի Հին Կտակարանի «Եսթեր» գրքի 7-րդ գլխից։ Հրեուհի Եսթերը դառնում է պարսից Արտաշես (Արտաքսերքսես I) արքայի կինը։ Եսթերին հաջողվում է ամուսնուն համոզել, որպեսզի խնջույք կազմակերպի պալատական Համանի հետ, որն ատում էր հրեաներին.

## Նկարագիր
Կոմպոզիցիոն առումով «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործության երեք հերոսները բաժանված են երկու խմբի։ Կտավի աջ հատվածում նկարված են Արտաշես արքան և շքեղաշուք հանդերձանքով Եսթերը. նրանց Ռեմբրանդը նկարել է լուսավորված։ Ամուսինների ահյակ հատվածում՝ ստվերի մեջ պատկերված է Համանը։

Նկարում պատկերված է դրամայի կուլմինացիոն հատվածը։ Եսթերը հենց նոր ավարտել է իր խոսքը և նույնիսկ չի հասցրել իջեցնել ձեռքը։ Արտաշեսը պատկերված է շրթունքները փակած և գայիսոնը վստահորեն սեղմած. հիմա նա ոտքի կկանգնի և մոլեգնած կհեռանա։ Համանն արդեն հասկացել է, որ դատապարտված է ու վշտացած խոնարհել է հայացքը։

Ոսկե սկուտեղի վրա նկարիչը պատկերել է խնձոր, որն ավելի մոտ է Համանին։ Արտաքսերքսեսի և Եսթերի դիմաց խաղողի ողկույզ է նկարված։ Ռեմբրանդ վան Ռեյնը այլաբանորեն է մրգերը պատկերել. խնձորը մեղանչման խորհրդանիշն է, իսկ խաղողը՝ կյանքի և պտղաբերության։

## Ռեստավրացիա
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունը զգալիորեն տուժել է XVIII դարում բռնկված հրդեհից։ Դրանից հետո անընդհատորեն ներկի շերտը քայքայվում էր։ Այդ պատճառով նկարը ենթարկվել է քառակի խորը վերականգնման։ Նկարն ի վերջո տեղափոխվել է նոր կտավի վրա։ Վերականգնումները կատարվել են 1819, 1900 թվականներին և երկու անգամ էլ խորհրդային տարիներին։ Ռեստավրացիա անող վարպետներից էին Պավել Կորինը, Վասիլի Յակովլևն ու Ս.Ս. Չուրակովը։

## Նկարի ճակատագիր
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» նկարը Ռեմբրանդի սակավ ստեղծագործություններից, որի մասին գրեթե ամեն ինչ հայտնի է պրովենանսին։ Հայտնի է, որ 1662 թվականին այն գտնվել է Յան Հինլոփենի հավաքածուում՝ Ամստերդամում, հետո այն անցել է դստերը՝ Սառա Հինլոփենին։

1760 թվականին կտավը վաճառվել է աճուրդի ժամանակ այն գնում է Յոհան Էռնստ Գոցկովսկին։ Մի քանի տարի անց՝ 1764 թվականին Եկատերինա II կայսրուհին այն վերցնում է պարտքի դիմաց և նկարը հայտնվում է Էրմիտաժում։ 1862 թվականին «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունը տեղափոխվում է Ռումյանցևի թանգարան, որտեղից 1924 թվականին Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, ուր ցայսօր էլ պահպանվում և ցուցադրվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* А. Вержбицкий. Творчество Рембрандта
* Douglas Mannering *Życie i twórczość Rembrandta*, wyd. Muza SA, Warszawa 1995 
* *Wielkie muzea/ Muzeum im. Puszkina*, wyd HPS. Warszawa 2007, 

Կատեգորիա:1660 նկարներ
Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Վլադա Ռոսլյակովա

**Ելենա Վլադիմիրովնա Ռոսլյակովա** (), առավել հայտնի է որպես *Վլադա Ռոսլյակովա* (*Вла́да Росляко́ва*), ), ռուս մոդել։

## Կենսագրություն
Ելենա Ռոսլյակովան ծնվել է 1987 թվականի հուլիսի 8-ին Օմսկում։ Սովորել է Օմսկի №63 դպրոցում։

Երբ Ելենա Ռոսլյակովան սկսել է զբաղվել մոդելային բիզնեսով, Փարիզում նրան խորհուրդ են տվել վերցնել ոչ սովորական անուն, և նա ընտրել է հոր անունից սերած անուն՝ *Վլադա*։

Մոդելի կարիերան Վլադա Ռոսլյակովան սկսել է Ռուսաստանում պատանի տարիքում, ապա շարունակել է Տոկիոյում ու Նյու Յորքում։ Նա հայտնի է իր տարբերվող քայլվածքով ու տիկնիկանման դեմքով (մոդելներ Ալեքսանդրա Պիվովարովայի, Ջեսիկա Ստամի, Լիզա Քանթի, Լիլի Քոլի և Ջեմմա Ուորդի նման)։ Վլադա Ռոսլյակովան մասնակցել է հայտնի նորաձևության տների ու դիզայներների ցուցադրությունների, ինչպիսիք են՝ Alberta Ferretti, Alexander McQueen, Balenciaga, Blumarine, Bottega Veneta, Burberry Prorsum, Calvin Klein, Céline, Chanel, Chloé, Christian Dior, Comme des Garçons, Dolce & Gabbana, DSquared², Emanuel Ungaro, Emilio Pucci, Etro, Fendi, Gianfranco Ferrè, Giorgio Armani, Givenchy, Gucci, Hermès, Jean Paul Gaultier, Jil Sander, Kenzo, Lanvin, Loewe, Louis Vuitton, MaxMara, Missoni, Miu Miu, Moschino, Mugler, Nina Ricci, Prada, Ռոբերտո Կավալի, Salvatore Ferragamo, Sonia Rykiel, Stella McCartney, Valentino, Versace, Viktor & Rolf, Yohji Yamamoto and Yves Saint Laurent: Ինչպես նաև նա գովազդել է Nina Ricci, Moschino, Hermès, MaxMara, Christian Lacroix, Dolce & Gabbana, Jill Stuart Beauty, DKNY, Daks Japan, Gap, Barney's, Anna Sui, Etro, Cartier, Sonia Rykiel, Belstaff, Hobbs, Alcacuz, Swarovski, Diamond Dazzle, Derercuny, Karl Lagerfeld և Lacoste ապրանքանիշերը։ 2007 թվականին նա դարձել է Dolce & Gabbana-ի դեմքը 2007/2008 աշուն-ձմեռ սեզոնում։ Վլադա Ռոսլյակովան աշխատել է լուսանկարիչներ Մարիո Տեստինոյի, Ստիվեն Քլյայնի, Թերի Ռիչարդսոնի հետ։
thumb|left|Վլադա Ռոսլյակովա, 2008 թվականի փետրվար
Վլադա Ռոսլյակովայի լուսանկարները տպագրվել են այնպիսի հայտնի ամսագրերում, ինչպիսիք են՝ *[[Vogue]]*, *Numéro*, *W*, *[[V (ամսագիր)|V]]*, *Dazed & Confused*, *[[Harper's Bazaar (ամսագիր)|Harper's Bazaar]]*, *[[Մերի Քլեր|Marie Claire]]*, *[[Elle (ամսագիր)|Elle]]*, *[[L'Officiel]]*, *AnOther Magazine*, *Pop Magazine* և *i-D*: Նա հայտնվել է նաև բազմաթիվ ամսագրերի շապիկներին, ինչպիսիք են՝ Vogue (ֆրանսիական, ճապոնական, կորեական, իտալական և բրազիլական տարբերակներ), Numéro Tokyo, Numéro Russia, Harper's Bazaar (Կորեա, Ռուսաստան, Իսպանիա), L'Officiel (Ֆրանսիա, Ռուսաստան), Elle (Գերմանիա, Ռուսաստան), Marie Claire (Կորեա, Ռուսաստան), Allure (Ռուսաստան), W Korea:

2011 թվականին Վլադա Ռոսլյակովան դարձել է Սվարովսկի ավստրիական ընկերության դեմքը։

Ֆրանսիական *[[Vogue]]* ամսագրի կողմից Վլադա Ռոսլյակովան ընդգրկվել է 2000-ական թվականների 30 ամենապահանջված մոդելների ցանկում, որում ներառված են նաև Նատալյա Վոդյանովան, Աննա Սելեզնյովան, Նատաշա Պոլին, Սաշա Պիվովարովան և այլք։

Վլադա Ռոսլյակովան ամուսնացած է, ապրում է Նյու Յորքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վլադա Ռոսլյակովան Fashion Model Directory կայքում
* Vlada Roslyakova Fan Site 
* Վլադա Ռոսլյակովան style.com կայքում

Կատեգորիա:Ռուս մոդելներ
Լենինականի երկրաշարժ (1926)

**Լենինականի երկրաշարժ**, խոշոր երկրաշարժ, որը տեղի է ունեցել 1926 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ՀԽՍՀ Լենինական քաղաքում։ Երկրաշարժի հասցրած հետևանքները ուսումնասիրելու համար ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայից ժամանել է աշխատանքային խումբ՝ երկրաբան Պյոտր Լեբեդևի գլխավորությամբ։ Նրա զեկույցը ներկայացվել է ակադեմիայի քննարկմանը 1927 թվականի մարտի 9-ին ակադեմիկոս Ֆրանց Յուլի Լեվինսոն-Լեսինգի կողմից, այնուհետ նաև հրապարակվել է։
## Լենինականի երկրաշարժի վերաբերյալ Լեբեդևի զեկույցը
Երկրաշարժը տեղի է ունեցել Արաքսի վտակ Արփաչայ գետի հովտում։ Երկրաշարժը գրանցվել է Թիֆլիսի գեոֆիզիկական աստղադիտարանի սեյսմոգրաֆների և Լենինգրադի Պուլկովոյի աստղադիտարանի կողմից։ Երկրաշարժը տեղի է ունեցել երկու խոշոր ալիքներով։ 
Առաջին ցնցման ժամանակ (ժամը 19:38) կանգնել է աշտարակի ժամացույցը, որը կախված է եղել Լենինականի կոմկուսի շենքի արևելյան պատի վրա։ Երկրորդ ցնցման ժամանակ, որը մեծ փլուզումներ է առաջացրել քաղաքում և հարակից շրջաններում, կանգնել են սենյակային ժամացույցները, որոնք ցույց են տվել ժամը 22:58-ը:

Ցնցումները զգացվել են Երևանում, Թիֆլիսում, Սոչիում, սակայն լուրջ փլուզումներ չեն եղել։ Մեծապես տուժել են Կարսի մարզի գյուղերը, սակայն թուրքական հատված խորհրդային գիտնականները չեն կարողացել ներթափանցել։ Կարսի խորհրդային հյուպատոսը հաղորդել է, որ փլուզվել է շուրջ 20 գյուղ։

Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է Լենինականից մի քանի կիլոմետր դեպի հարավ։ Հաջորդող օրերին, ընդհուպ Նոր տարի, զգացվել են թույլ ցնցումներ։

Խորհրդային տարածքում երկրաշարժից տուժել են 44 գյուղեր, որոնցից 9-ը ամբողջությամբ են կործանվել։ Զոհերի ընդհանուր թվաքանակը կազմել է շուրջ 300 մարդ։ Զոհերի մեծ մասը Լենինականի շրջակա գյուղերի բնակիչներն են եղել։

Լենինականում քարե տները վնասվել են, սակայն մնացել են կանգուն։

Որպես եզրակացություն գիտականները նշել են՝
Այս երկրաշարժը աղետալի է եղել Լենինականի ողջ շրջանի համար։ Փլուզումները եղել են տների ոչ ամուր լինելու, ինչպես նաև հակասեյսմիկ անվտանգության կանոնները չպահպանելու համար։ Երկրաշարժը չի կարող դասվել ուժեղ երկրաշարժերի ցանկը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Գյումրի
Աշնանային կանիբալիզմ

**«Աշնանային կանիբալիզմ»** ՝ իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի կտավը, որը ստեղծվել է 1936 թվականին։ Ի սկզբանե այն ընդգրկված էր Էդվարդ Ջեյմսի հավաքածուի մեջ։ (Edward James collection): Ներկայումս այն գտնվում է Լոնդոնի Թեյթ պատկերասրահում։

## Տեղեկություն կտավի մասին
Ինչպես շատ նկարիչներ, Դալին նույնպես պատերազմ և հակամարտություններ է պատկերել իր աշխատանքներում։ «Աշնանային կանիբալիզմ» նկարը ստեղծվել է 1936 թվականին, Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմ սկսելուց մեկ տարի առաջ։

## Տես նաև
* Համբույր (նկար, Մունկ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշնանային կանիբալիզմ Սալվադոր Դալիի աշխատանքների պատկերասրահում

Կատեգորիա:1936 նկարներ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Կոպաոնիկ

**Կոպաոնիկ** (, ), լեռնազանգված Կենտրոնական Սերբիայում և Կոսովոյում։

Գտնվում է Ռաշկա և Ռասինսկի շրջանների միջև։ Երկարությունը 83 կմ է, լայնությունը` 63 կմ։ Ամենաբարձր գագաթը Պանչիչի պիկն է (2017 մ)։ Կոպաոնիկը կազմված է բյուրեղային թերթաքարերից, գրանիտից և սերպենտինիտից։

Լեռնային համալիրի մակերեսը մոտ 2.700 կմ² է։ Կոպաոնիկի կենտրոնական մասի 118 կմ² տարածքը զբաղեցնում է համանուն ազգային պարկը, որ ձևավորվել է 1981 թվականին։

Տարեկան միջին ջերմատիճանը +3.7&nbsp;°C է, ինչը ցածր է սերբական միջին ցուցանիշից։ Տարվա մեջ մոտ 200 օր արևոտ է, սակայն տեղումների քանակը գերազանցում է 1.000 մմ-ը։ Ձյան ծածկույթն առկա է գրեթե 160 օր` նոյեմբերից մինչև մայիս։ Լեռներում աճում են էնդեմիկ մի քանի բուսատեսակներ, օրինակ` Sempervivum kopaonicense, Cardamine Pancicii и Viola kopaonicensis: Լեռան լանջերը 1500-1600 մետր բարձրության վրա պատված են անտառներով, որտեղ աճում են կաղնի, հաճարենի, սոճի, եղևնի։ Ավելի վերևում փռված են մարգագետիններ, որոնք ամռանն օգտագործվում են որպես արոտավայր։

Կենդանական աշխարհից հանդիպում են սապսան (Falco peregrinus), քարարծիվ (Aquila chrysaetos), բու (Bubo bubo), անտառային կատու (Felis silvestris), այծյամ (Capreolus capreolus):

Կապաոնիկի լեռներում բազմաթիվ հիդրոթերմալ հանքավայրեր կան (36—78&nbsp;°C): Ազգային պարկի տարածքում է գտնվում Սերբիայի ամենաբարձր ջրվեժը` Ելովարնիկը (71 մ)։

Ձմռանը Կոպաոնիկը լեռնադահուկային հանգստի գոտու է վերածվում։

Կատեգորիա:Սերբիայի լեռներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Սալե (այլ կիրառումներ)

**Սալե** եզրը կարող է վերաբերվել՝
# Սալե (Իտալիա)` կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
# Սալե (Տելպոսի վտակ)` գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։
Սիզ (այլ կիրառումներ)

**Սիզ** եզրը կարող է վերաբերվել՝
# Սիզ` գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։
# Սիզ (Էն)` կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ** եզրը կարող է վերաբերվել՝
# Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկայա մարզ)` գյուղական խորհուրդ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինսկի շրջանում։
# Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)` գյուղական խորհուրդ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում։
Զեդա Էծեր

**Զեդա Էծերի** (), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Աշխարհագրորեն Զեդա Էծերի գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 200 մետր բարձրության վրա։

Զեդա Էծերը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Զեդա Էծերի հեռավորությունը կազմում է 11 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Զեդա Էծերի բնակչությունը կազմում է 1 557  մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։

## Տես նաև
* Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթ
* Զուգդիդի շրջան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զուգդիդի մունիցիպալիտետի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Բարակաձորո վանք

**Բարակաձորո վանք**, Բարիձորի վանք, միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան, գտնվում է Մոկքի Խիզանի Փալաձոր (Փալասար) գյուղի հարավում, Շեն և Բրունց գյուղերի մոտ, Բարակաձորի (կամ Բարիձորի) մեջ, որից և վանքի անունը։ Կազմված է Ս․ Աստվածածին եկեղեցուց, Ս․ Գևորգ, Ս․ Սարգիս և Ս․ Մերկերիոս մատուռներից։ Բառակաձորո վանքի եկեղեցու՝ ընկուզենուց պատրաստված դուռը ունեցել է ՆՂ (1041) թվակիր արձանագրություն, իսկ կամարի վրա՝ կառուցողի անունը՝ «Զշինող սորա հայր Կարապետ»։ Բարակաձորո վանքից հայտնի են ինը ձեռագիր, որոնցից միայն մեկն է պահվում Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ 5157), մյուսներից առայժմ միայն հիշատակարաններն են հայտնի առանձին ձեռագրացուցակներում և տպագիր գրականության մեջ։ Գտնվում է համանուն ձորում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Հայ-ավստրիական հարաբերություններ

**Հայ-ավստրիական հարաբերություններ** (), դիվանագիտական հարաբերությունները Հայաստանի և Ավստրիայի միջև։

Հայաստանի և Ավստրիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի հունվարի 24-ին։ Հայաստանը և Ավստրիան Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Միավորված Ազգերի կազմակերպության լիիրավ անդամներ են։ Ավստրիան նաև Եվրոպական Միության անդամ է, իսկ Հայաստանը՝ Եվրասիական Տնտեսական Միության։

Հայաստանը Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում ունի դեսպանություն, իսկ Ավստրիան՝ հյուպատոսություն Երևանում։

## Հայերն Ավստրիայում

Դեռևս 17-րդ դարում Ավստրիական կայսրության տարածքում ձևավորվում է հայկական գաղութ, որը Հայոց ցեղասպանությունից հետո վերածվում է ավստրիահայ սփյուռքի։

Ներկայումս Ավստրիայի տարածքում բնակվում է շուրջ 5 հազար հայ (ճնշող մեծամասնությունը՝ մայրաքաղաք Վիեննայում)։

Ավստրիահայ համայնքի ազգային կյանքը կազմակերպում են մի շարք բարեգործական և մշակութային կազմակերպություններ։ Գործում են Սուրբ Փրկիչ և Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցիները, Մխիթարյան միաբանության Աստվածաբանության ուսումնարանը, «Հովհաննես Շիրազ» շաբաթօրյա դասընթացները։ 1984 թվականին Վիեննայի Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու բակում տեղադրվել է հուշարձան՝ նվիրված Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին, իսկ 2001 թվականից եկեղեցու մերձակա հրապարակը կոչվել է Հայկական հրապարակ։ 1979 թվականից Ավստրիայի Ֆորառլբերգ նահանգը եղբայրացել է Հայաստանի հետ։

Ավստրիացիներն ու վիեննահայ գաղութը զգալի մարդասիրական օգնություն են ցուցաբերել 1988 թվականի դեկտեմբերյան երկրաշարժից տուժած Սպիտակին ու Գյումրիին։

## Հայոց ցեղասպանության ճանաչում
Ավստրիայի խորհրդարանը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է 2015թ.։

## Տես նաև
* Հայաստան-Եվրոպական Միություն հարաբերություններ
* Հայերն Ավստրիայում
* Հայոց ցեղասպանության ճանաչում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ-ավստրիական հարաբերություններ
Յուրի Գազինսկի

**Յուրի Գազինսկի Ալեկսանդրովիչ** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Կրասնոդար» ակումբի և Ռուսաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Կարիիերա
Ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է 6 տարեկան հասակում իր հայրենի Կոմսոմոլսկ նա Ամուրե քաղաքում։ 2007 թվականի օգոստոսին կատարել է իր դեբյուտը «Սմենա» ակումբի կազմում Երկրորդ դիվիզիոնում։ 2010 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Լուչ Էներգիա»։ Թիմի՝ Երկրորդ դիվիզիոն անցնելուց հետո Գազինսկին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Տորպեդո» ակումբ, որի կազմում հանդես է եկել 2012/13 մրցաշրջանի ընթացքում։ 2013 թվականի մայիսի 31-ին «Կրասնոդար» ակումբը հայտարարել է, որ եռամյա պայմանագիր է կնքել ֆուտբոլիստի հետ։ 2014 թվականի հուլիսի 17-ին կատարել է իր դեբյուտը Եվրոպայի լիգայում՝ մասնակցելով էստոնական «Կալև» ակումբի դեմ խաղին (4:0), որի ընթացքում աչքի է ընկել գոլով։

### Հավաքական
2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Յուրի Գազինսկին իր դեբյուտն է նշել Ռուսաստանի ազգային հավաքականում՝ փոխարինման դուրս գալով Թուրքիայի ազգային հավաքականի հետ ընկերական խաղում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Հավաքականում

**Ընդհանուր պաշտոնական խաղերում՝ 5 խաղ, 1 հաղթանակ, 1 ոչ-ոքի, 3 պարտություն**

## Ձեռքբերումներ
;  **«Սմենա» (Կոմսոմոլսկ նա Ամուրե)**
* Ռուսաստանի 2-րդ դիվիզիոնի «Արևելք» տարածաշրջանի արծաթե մեդալակիր - 2008
;  **«[[Կրասնոդար ՖԱ|Կրասնոդար»]]**
* Ռուսաստանի ֆուտբոլի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2014/2015
* Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2013/2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի կայքում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Ալեքսեյ Իվանով

**Ալեքսեյ Դմիտրիևիչ Իվանով** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, «Դինամո-Բրեստ» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Ալեքսեյ Իվանովը «Մինսկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2014 թվականից սկսել է խաղալ երկրորդ կազմում և շուտով տեղ է գրավել նրա հիմնական կազմում։ 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին նա  նշել է իր դեբյուտը Բելառուսի Պրեմիեր լիգայում «Մինսկի» հիմնական կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Մոգիլյովի «Դնեպր» ակումբի դեմ խաղի վերջում (2:0)։ 2015 թվականի մրցաշրջանում շարունակել է խաղալ երկրորդ կազմում, ինչպես նաև մեկ անգամ փոխարինման է դուրս եկել Բարձրագույն լիգայում։

2016 թվականի հուլիսին Իվանովը տեղափոխվել է Բրեստի «Դինամո» ակումբ։

### Վիճակագրություն

## Միջազգային կարիերա
2015 թվականի աշնանը Բելառուսի պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլին, որտեղ գոլ է խփել Սան Մարինոյի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի պաշտոնական տվյալները «Մինսկ» ակումբի կայքում 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սերգեյ Բորիսով

**Սերգեյ Լեոնիդովիչ Բորիսով** (, ), խորհրդային ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և հարձակվող։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1988)։

## Կարիերա
Վոլժսկի քաղաքի №4 մարզադպրոցի սան է։ Խաղացել է «Տորպեդո», «Ռոտոր», ՍԿԱ, «Կռիլյա Սովետով» ակումբների կազմում։ Եղել է Վոլգոգրադի «Օլիմպիա» ակումբի գլխավոր մարզիչ։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
* ԽՍՀՄ առաջին լիգայի արծաթե մեդալակիր - 1988 (դուրս է եկել բարձրագույն լիգա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆուտբոլիստի էջ ''footbook.ru'' կայքում
* Վիճակագրությունը klisf.ru կայքում

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Գունդեգա Ռեպշե

**Գունդեգա Ռեպշե** (, ), լատվիացի արձակագիր, դրամատուրգ, արվեստաբան։

Ծնվել է Ռիգայում 1960 թվականին։ Գրականություն է մուտք գործել 19 տարեկանում «Ուղտը Հին Ռիգայում» պատմվածքով, որին հետևել են պատմվածքների 5 ժողովածու և 7 վեպ։ Ընդհանուր առմամբ երկու տասնյակից ավելի գրքերի հեղինակ է։ Ռեպշեի հետաքրքրությունը մշակույթի և արվեստի գործընթացների հանդեպ ի հայտ է գալիս հատկապես լատվիական պարբերականներում հրատարակվող նրա անհամար հոդվածներում, կենսագրական Էսսեներում և ընդհանրապես արձակում։ Նրա ստեղծագործությունները («Խարան», «Ալվալի ճիչը» «Ծովի դևերը» և այլն) բազմիցս բեմադրվել են Լատվիայի տարբեր թատրոններում։ Հեղինակն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, որոնց թվում են Ռայնիսի և Ասպազիայի հիմնադրամի (1993), Տարվա գրական (2000) մրցանակները։ Թարգմանվել է ռուսերեն, շվեդերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, անգլերեն։

Ապրում է Ռիգայում։

## Գունդեգա Ռեպշեն հայերեն
* Լոտոսն ու Փուշը։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 75-83։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Ալեքսեյ Վասիլևսկի

**Ալեքսեյ Վասիլևսկի** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, «Կրումկաչի» ակումբի պաշտպան։

## Կարիերա

### Ակումբային
2009 թվականից Ալեքսեյ Վասիլևսկին խաղացել է Սոլիգորսկի «Շախտյոր» ակումբի երկրորդ կազմում։

2014 թվականի մրցաշրջանից սկսել է ընդգրկվել հիմնական կազմում։ Բարձրագույն լիգայում իր դեբյուտը նշել է 2014 թվականի մայիսի 7-ին՝ փոխարինման դուրս գալով «Նեման» ակումբի դեմ խաղի (0:3) երկրորդ խաղակեսում։

### Վիճակագրություն

### Միջազգային
Բելառուսի երիտասարդական հավաքականի կազմում (մինչև 21 տարեկաններ) մասնակցել է 2012 թվականի Համագործակցության գավաթի խաղարկությանը Սանկտ Պետերբուրգում։

## Ձեռքբերումներ
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Կրումկաչի» ակումբի կայքում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Իգոր Ակինֆեև

**Իգոր Վլադիմիրովիչ Ակինֆեև** (, ),  ռուս ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2005)։

Սկսել է կարիերան՝ հանդես գալով ԲԿՄԱ-ի կազմում, եղել է թիմի ավագը։ 2004 թվականից հանդես է գալիս Ռուսաստանի ազգային հավաքականում։ Վեց անգամ դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն, վեց անգամ Ռուսաստանի գավաթի հաղթող, հաղթել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունում և արժանացել 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալի։ Նա բազմիցս արժանացել է Լև Յաշինի անվան «Տարվա դարպասապահ» մրցանակին։

Գլխավորում է Լև Յաշինի ակումբը և Իգոր Նետտոի ակումբի անդամ է։ Զբաղեցնում 15-րդ հորիզոնականը XXI դարի լավագույն դարպասապահների ցանկում որը կազմել է IFFHS-ը։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Իգոր Ակինֆեևը ծնվել է 1986 թվականի ապրիլի 8-ին մերձմոսկովյան Վիդնոե քաղաքում։ Չորս տարեկան հասակում նրա հայրը նրան տարավ ԲԿՄԱ-ի մանկապատանեկան դպրոց։ Դարպասապահի դիրքը Ակինֆեևը գրավել է երկրորդ մարզման ժամանակ։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Դեզիդերիյ Ֆյոդորովիչ Կովաչը։ ԲԿՄԱ-ի պատանեկան թիմի կազմում Իգորը 2002 թվականին դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն։ Նույն թվականին ավարտել է ԲԿՄԱ-ի ֆուտբոլային ակադեմիան և պայմանագիր կնքել ակումբի հետ։ Հուլիսին ընդգրկվել է թիմի կազմում և 2002 թվականի մրցաշրջանում ԲԿՄԱ-ի երկրորդ կազմում անցկացրել է 10 խաղ, որոնց ընթացքում բաց է թողել 14 գնդակ։ Երկրորդ կազմերի առաջնության արդյունքներում նրա թիմը զբաղեցրել է 11-րդ տեղը։ 2002 թվականին Ակինֆեևը հրավիրվել է Ռուսաստանի պատանեկան հավաքական, որի կազմում իր նորամուտը նշել է նույն թվականի օգոստոսին՝ Շվեդիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## 2003 մրցաշրջան
#### Ռուսաստանի առաջնություն և Ռուսաստանի գավաթ 2003
200px|thumb|left|Իգոր Ակինֆեև
2002/03 միջմրցաշրջանային ժամանակամիջոցում Ակինֆեևը նախամրցաշրջանային հավաքների է մասնակցել ԲԿՄԱ-ի հիմնական կազմի հետ Իսրայելում, որտեղ, ըստ «Спорт-Экспресс» թերթի, վստահ, բայց տարիներով ոչ հասուն խաղով ֆուրոր է առաջացրել և ավելի ուժեղ է եղել Մանդրիկանայից։

Մեծահասակների մակարդակում իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է 2003 թվականի մարտի 29-ին ԲԿՄԱ-ի կազմում մասնակցելով Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի գավաթի 1/8 եզրափակիչի՝ Սանկտ Պետերբուրգի Զենիթի դեմ խաղին, որն անցկացվել է Պետրովսկի մարզադաշտում։ Երկրորդ խաղակեսում նա փոխարինել է Դմիտրի Կրամարենկոյին՝ իր խաղաժամանակում բաց չթողնելով ոչ մի գոլ և ցուցադրելով ու լավ ռեակցիա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը ԲԿՄԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը ԲԿՄԱ-ի երկրպագուների կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում 
* ֆուտբոլիստի էջը և Խաղացողի կենսագրությունը Sports.ru կայքում 
* 
* 





Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Միխայիլ Գաբիշև

**Միխայիլ Վյաչեսլավովիչ Գաբիշև** (), ղազախ ֆուտբոլիստ, Կարագանդա քաղաքի «Շախտյոր» ակումբի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Միխայիլ Գաբիշևն իր կարիերան սկսել է «Վոստոկ» ակումբում։ 2012 թվականին տեղափոխվել է ղազախական «Շախտյոր»։ Միջմրցաշրջանային ընդմիջման ժամանակ Կարագանդայի թիմը ցանկանում էր ուժեղացնել թիմը լեգեոներներով, որոնք խաղում են Միխայիլի դիրքում։ Սակայն որոշել է, որ երիտասարդ ղազախի հետ պայմանագիր կնքելն ավելի շահավետ է։

### Հավաքականում
Ղազախստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2012 թվականի Համագործակցության գավաթի խաղարկության 2 հանդիպման։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
 «**Վոստոկ**»
* Ղազախստանի առաջին լիգայի չեմպիոն (**1**) - 2010
:: **Ընդհանուր՝ 1 տիտղոս**

 «**Շախտյոր**» (Կարագանդա)
* Ղազախստանի չեմպիոն (**1**) - 2012
* Ղազախստանի գավաթակիր (**1**) - 2013 
* Ղազախսատնի սուպերգավաթակիր (**1**) - 2013
:: **Ընդհանուր՝ 3 տիտղոս**

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

: *  2013 թվականի Ղազախստանի ում անցկացրել է 14 խաղ և խփել 3 գոլ։ Սակայն 3 տուրում Օրդաբասա ակումբի դեմ խաղում խփված գոլը չեղյալ է համարվել։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  ՈՒԵՖԱ-ի կայքում 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը «Շախտյոր» (Կարագանդա) ակումբի կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը  «Շախտյոր» (Կարագանդա) ակումբի պատմության կայքում

Կատեգորիա:Ղազախ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Պավել Բեգանսկի

**Պավել Վիկենտևիչ Բեգանսկի** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Ներկայում խաղում է Ռեչիցայի Վեդրիչ-97 ակումբում, որը հանդես է գալիս Բելառուսի առաջնության առաջին լիգայում։

## Կարիերա
«ԲԱՏԷ» ակումբի կազմում 2002 թվականին արժանացել է ոսկե մեդալի, որը երկրորդն է ակումբի պատմության մեջ։ Այդ մրցաշրջանում նա խփել է 4 գոլ, հաճախ է ընդգրկվել թիմի հիմնական կազմում, այդ թվում մասնակցել է «Նեման» ակումբի դեմ ոսկե խաղի 120 րոպեին։ Հաջորդ մրցաշրջանում մասնակցել է 27 հանդիպման և խփել 16 գոլ։ Բեգանսկին լքել է ակումբը 2004 թվականին՝ տեղափոխվելով «ՄՏԶ-ՌԻՊՈ»։ Հանդես է եկել նաև Ղազախստանի «Ժենիս» ու «Տոբոլ», Ռումինիայի «Օցելուլ» և Ուկրաինայի «Իլիչյովեց» ակումբներում։

## Ձեռքբերումներ

### Թիմային
;  «ԲԱՏԷ»
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2001
* Բելառուսի չեմպիոն - 2002
* Բելառուսի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2003

;  «Շախտյոր» (Սոլիգորսկ)
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2006

;  «Տոբոլ»
* Ղազախստանի չեմպիոն - 2010

### Անհատական
;  «ԲԱՏԷ»
* Ընդգրկվել է «Առաջնության 22 լավագույն ֆուտբոլիստների» ցանկում
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «ԲԱՏԷ» ակումբի կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը «transfermarkt.de» կայքում  
* Profile at Soccerway

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:ԲԱՏԷ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օցելուլի ֆուտբոլիստներ
Լևոն Չերքեզյան

**Լևոն Վաղինակի Չերքեզյան** (), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1981)։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1962)։

## Կենսագրություն
Լևոն Չերքեզյանը ծնվել է 1927 թվականին Թիֆլիսում։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1959-1988 թվականներին աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում, 1979-1989 թվականներին եղել է արվեստանոցի ղեկավար, 1966-1972 թվականներին, միաժամանակ` դասավանդել պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1961-1970 թվականներին եղել է Աբովյան քաղաքի գլխավոր հատակագծի նախագծի գլխավոր ճարտարապետը։

## Ստեղծագործություններ
Համահեղինակ է վարչահասարակական կենտրոնի (1968-1978), Ալավերդու Սանահինի սարահարթի կառուցապատումների (1959-1962), Դիլիջանում (1964), Գագրայում (1964), Սևանի ափին (1965 ), Արզնիում (1967), Երևանում (1970) կառուցված առողջարանների ու պանսիոնատների։
* Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանի (1981, Հայաստանի պետական մրցանակ` 1985) նախագծերի։
* «Գիտելիք» առողջարան, Երևան 
* «Արևիկ» առողջարան Սևանի ափին 
* Ֆիզիկայի ինստիտուտի պիոներական ճամբար Սևանի ափին 
* «Արմենիա» առողջարանի վերակառուցումը Գագրայում 
* Յանչուկանի երկաթուղային կայարան 
* Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհված քանաքեռցիներին, 1971

## Պարգևներ, մրցանակներ
* «Տարվա լավագույն կառույց» համամիութենական ստուգատեսի դափնեկիր, ոսկե մեդալակիր, 1982
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ, 1981

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետություն
* Ալավերդի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Թեյդաղ (այլ կիրառումներ)

**Թեյդաղ**, կարող է վերաբերել՝
* Թեյդաղ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի աջ վտակ Զանգիմար գետի ստորին հոսանքի շրջանում, նրանից դեպի աջ, 13-14 կմ–ի վրա
* Թեյդաղ - լեռնաշղթա Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Հագարի գետի ավազանում, ձգվում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք ուղղությամբ՝ մոտ 6 կմ երկար
Թեյլոր շրջան (այլ կիրառումներ)

**Թեյլոր շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
* Թեյլոր շրջան - ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը
Թենիսն ամառային II Օլիմպիական խաղերում - Մենամարտ (այլ կիրառումներ)

**Թենիսն ամառային II Օլիմպիական խաղերում - Մենամարտ**, կարող է վերաբերել՝
* Թենիսն ամառային II Օլիմպիական խաղերում - Մենամարտ - Ամառային II Օլիմպիական խաղերում թենիսի՝ կանանց մենամարտի մրցումներ
* Թենիսն ամառային II Օլիմպիական խաղերում - Մենամարտ - Ամառային II Օլիմպիական խաղերում թենիսի՝ տղամարդկանց մենամարտի մրցումնե
Աբրահամ Խոստովանող

**Աբրահամ Խոստովանող** (*Աբրահամ Զենակացի*, ), հայ մատենագիր, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Աբրահամ Խոստովանողը ծնվել է Տայոց գավառի Զենակս գյուղում։ Պարսկաստանում ենթարկվել է կրոնական հալածանքների և չարչարանքների, որից հետո աքսորվել է Ասորեստան։ Ասորեստանում 10 տարի ապրելուց հետո վերադարձել է Հայաստան և դարձել եպիսկոպոս։ Վարել է ճգնավորի կյանք։

Թաղվել է Վասպուրականի Հայոց Ձորի՝ իր անունով կոչվող Աբրահամու անապատում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Աբրահամ Խոստովանողը ասորերենից թարգմանել է Մարութայի «Վկայք Արևելից» աշխատությունը, որը 1921 թվականին տպագրվել է Վաղարշապատում։ Ըստ Թովմա Արծրունու՝ թողել է նաև «Վարդանանց պատմության» համառոտ շարադրանք, որից օգտվել է ինքը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ակիճեաճ Ն., Տեր-Պողոսեան Պ., // Hms. 1970. T. 84. P. 385-410;
* Esbroeck M. van. Abraham le Confesseur (Ve siècle), traducteur des passions des martyrs perses // AnBoll. 1977. T. 95. P. 169-179;
* Լևոն Տեր-Պետրոսյան, Աբրահամ Խոստովանողի «Վկայք Արեւելիցը» (բնագրագիտական հե-
տազոտություն), Երեւան, 1976, 204 էջ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ասորերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ եպիսկոպոսներ
Թետոն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Թետոն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Թետոն շրջան - ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը
* Թետոն շրջան - ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը
Թերճիլ (այլ կիրառումներ)

**Թերճիլ**, կարող է վերաբերել՝
* Թերճիլ - գետակ ներկայիս Թուրքիայում
* Թերճիլ - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիտավրոս լեռնահամակարգում
* Թերճիլ - լեռնաճյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիտավրոս լեռնահամակարգում
Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի (այլ կիրառումներ)

**Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի** անվամբ հայտնի են հետևյալ անձինք՝

* Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի - 17-րդ դարի հայ կենդանաբան։
* Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի - 18-րդ դարի հայ մատենագիր։
Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի (18-րդ դար)

**Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցի** (18-րդ դար), հայ մատենագիր։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Աբրահամ Կոստանդնուպոլսեցին 1733 թվականին կազմել է Դիոնիսիոս Արիսպագացու երկերի մեկնությունների մի ժողովածու, որը կրել է «Լուծմունք գրոցն սրբոյն Դիոնիսիոսի Արիսպագացւոյ» անվանումը։ Ձեռագիրը պահվում է Երևանի Մատենադարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Աբրահամ Հովհաննիսյան

**Աբրահամ Հովհաննիսյան** (18-րդ դարի սկիզբ), հայ մատենագիր։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Աբրահամ Հովհաննիսյանն ապրել և ստեղծագործել է 18-րդ դարի սկզբներին Կոստանդնուպոլսում։

Գրել է Պոլսի Խասգյուղ թաղամասի հայոց եկեղեցու հիմնադրման պատմությունը, որը մնացել է անտիպ, բայց օգտագործվել է տարբեր բանասերների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Աբրահամ Հռետոր

**Աբրահամ Հռետոր** (5-րդ դար), հայ մատենագիր, կրթական գործիչ։

## Կենսագրություն
Աբրահամ Հռետորը Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի այն հինգ աշակերտներից էր, որոնց ուղարկեցին Աթենք՝ հունարենին և թարգմանական գործին հմտանալու։ Գրել է «Յաղագս ժողովոց» երկը, որի միայն համառոտագրությունն է պահպանվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Զառա (այլ կիրառումներ)

**Զառա**, կարող է վերաբերել՝
* Զառա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Լճեի գավառակում
* Զառա - գյուղաքաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչկիրի գավառակում
* Զառա - եզդի երգչուհի և դերասանուհի, ռուսական էստրադայի ներկայացուցիչ
* Զառա, իսպանական հագուստի և աքսեսուարների խանութների ցանց

## Տես նաև
* Զառա Տոնիկյան, էստրադային ջազ երգչուհի
* Զառա Լարսոն, շվեդ երգչուհի
Զառիթափ (այլ կիրառումներ)

**Զառիթափ**, կարող է վերաբերել՝
* Զառիթափ - գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում
* Զառիթափ - գետակ Արաքսի ավազանում, Արփա գետի ձախակողմյան վտակը
Սերբական Հանրապետության դինար

**Սերբական Հանրապետության դինար** (), Սերբական Հանրապետության դրամական միավոր, շրջանառության մեջ է եղել 1992-1998 թվականներին։ Սերբական հանրապետության դինարը նույնը չէ, ինչ սերբական դինարը, որը շրջանառվել է միջնադարից (1459) և այսօր տարադրամ է հանդիասանում։ Սակայն պատմական նշանակություն է ունեցել Սերբական պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո յոթ տարի շարունակ «միջպետական» արժույթ է ներկայացրել։ Թողարկվել է երեք շարքով` 1992 թվականին, 1993 թվականին և 1994 թվականին։ Ավելի ուշ փոխարինվել է հարավսլավական դինարով, բայց որպես տարադրամ 1998 թվականից օգտագործվել է գերմանական փոխարկելի մարկը։

## Պատմություն
Դինարը շրջանառության մեջ է մտել 1992 թվականին և զուգահեռաբար շրջանառվել է հարավսլավական դինարի հետ 1:1 հարաբերությամբ։ Գրառումները կիրիլիցայով էր արված, թղթադրամի վրա պատկերված էր Սերբական Հանրապետության գերբը և դինարի արժողությունը։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետության Ազգային բանկի 1992 թվականի թղթադրամների նմուշները արձակվել են հետևյալ անվանական արժեքներով 
* 10 
* 50 
* 100 
* 500 
* 1000 
* 5000 
* 10 000 դինար։ 
Այնուհետև թողարկվել են 1993 թվականի նմուշի համանման ձեւավորմամբ թղթադրամներ հետևյալ  արժեքներով.
* 50 000  
* 100 000  
* 1 միլիոն  
* 5 միլիոն 
* 10 միլիոն դինար։ 
1993 թվականին թողարկվել են 1992 թվականի նմուշի 50 դինար անվանական արժեքով թղթադրամներ, որոնք փոփոխված էին 50 մլն դինարի` «ՄԻԼԻՈՆ ԴԻՆԱՐ» վերադրում կատարելու ճանապարհով։ 

1992 թվականի օգոստոսի 12-ին փոփոխվել է բանկի անվանումը. այն սկսվել է կոչվել *Սերբական Հանրապետության Ազգային բանկ*։ Նոր անվանումով բանկի թղթադրամները թողարկվել են 1993 թվականին պահպանելով թղթադրամների նախորդ թողարկումների դիզայնը։ Բանկի նոր անվանումով 1993 թվականի նմուշի թղթադրամների նոմինալներն էին. 
* 100 միլիոն
* 1 միլիարդ
* 10 միլիարդ դինար։
1993 թվականի հոկտեմբերի 1-ին իրականացվել է  դինարի 1 000 000:1 դենոմինացիա, հարավսլավական դինարի դենոմինացիայի հետ միաժամանակ։ Սկսվել է 1993 թվականի նմուշի շարքի թղթադրամների թողարկումը։ Այդ թողարկման բոլոր թղթադրամների վրա պատկերվել է Պետար Կոչիչ դիմանկարը։ Թողարկվել են հետևյալ արժողությամբ թղթադրամներ.
* 5000
* 50 000
* 100 000
* 1 միլիոն
* 5 միլիոն
* 100 միլիոն
* 500 միլիոն
* 10 միլիարդ
* 50 միլիարդ դինար։
1994 թվականի հունվարի 24-ին Հարավսլավիայում ներդրվել է «նոր դինար», որի փոխարժեքը կցվել է գերմանական մարկին։ 1994 թվականի փետրվարի 15-ի *«Հարավսլավիայի Միութենական Հանրապետության, Սերբական Հանրապետության և Սերբական Կրաինա Հանրապետության միասնական դրամաշրջանառության  մասին արձանագրությունով»* հաստատվեց, որ նոր դինարը հանդիսանում է նրանց միասնական դրամական միավորը։ Սերբական Հանրապետության դինարի թողարկումը դադարեցվեց։

1998 թվականին, ըստ Դեյթոնյան համաձայնագրի, Սերբական Հանրապետությունում գործածության մեջ մտավ բոսնիական փոխարկելի մարկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դինար
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Զասուլսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Զասուլսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Զասուլսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբենսկի շրջանում
* Զասուլսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովսկի շրջանում
Զատկի կղզի (այլ կիրառումներ)

**Զատկի կղզի**, կարող է վերաբերել՝
* Զատկի կղզի - կղզի Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, պատկանում է Չիլիին
* Զատկի կղզի - նահանգ Չիլիի Վալպարաիսո տարածաշրջանում
Լուկա Կացելի

**Լուկա Կացելի** (, ), հույն քաղաքական գործիչ, որը 2011 թվականի հունիսի 17-ից զբաղեցնում է Հունաստանի աշխատանքի նախարարի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Լուկայի ծնողները` Պելոս և Ալեկա Կացելիները, արվեստի գործիչներ են։ 1972 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Սմիթ քոլեջը։ Մագիստրոսական երկու աստիճան է ստացել Փրինսթոնի համալսարանում՝ մասնագիտանալով տնտեսական քաղաքականության և միջազգային ֆինանսական գործունեության ոլորտներում։ 1978 թվականին դոկտորական աստիճան է ստացել Փրինսթոնում։

1977—1985 թվականներին աշխատել է որպես ասիստենտ, այնուհետև պրոֆեսոր Եյլի համալսարանում, որտեղ 1980 թվականին դարձել է լավագույն երիտասարդ դասախոս և ստացել Մարշալի ֆոնդի կրթաթոշակ (1982—1984): Հրավիրյալ դասախոս է եղել Լոնդոնի Birbeck և Աթենքի էկոնոմիկայի և բիզնեսի համալսարաններում։ 1987 թվականից դասավանդում է Աթենքի համալսարանում, որտեղ 1997- 2001 թվականներին զբաղեցրել է ռեկտորի պաշտոնը։

Մակրոտնտեսական միջազգային քաղաքականության վերաբերյալ շուրջ 40 աշխատությունների հեղինակ է։ Ամուսնացած է Գերասիմ Արսենիսի հետ։ Ունի երկու երեխա՝ որդին Դիմիտրիսը և դուստրը՝ Ամալյան։

## Քաղաքական կարիերա
Քաղաքական գործունեությունը սկսել է դեռևս 1976 թվականին։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 4-ին նշանակվել է Հունաստանի Զարգացման, մրցակցության և ջրային տրանսպորտի հարցերով նախարար։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Յորգոս Պապանդրեուն մասշտաբային փոփոխություններ է իրականացրել երկրի կառավարությունում։ Արդյունքում Լուկա Կացելին նշանակվել է աշխատանքի հարցերով նախարար։

2012 թվականի մարտի 14-ին Հարիս Կաստանիդիսի հետ միասին ստեղծել է «Հանրային համաձայնություն» կուսակցությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հույն կին տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հունաստանի նախարարներ
Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ

**Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ**, նախնական, միջին մասնագիտական երաժշտական ուսումնական հաստատություն Երևանում։

## Պատմություն
1979 թվականին Երևանում ստեղծվել է «Հայ համերգ» կազմակերպության «Էստրադային ստուդիա», որը 1992 թվականին վերանվանվել է «**Էստրադային և ջազային արվեստի քոլեջ**», 1996 թվականին՝ «**Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ**», 2004 թվականին ՀՀ կառավարության որոշմամբ` «**Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ» ՊՈԱԿ**։

Քոլեջի նպատակն է ժամանակակից երաժշտարվեստի ոլորտում որակյալ մասնագետների պատրաստումը։ Քոլեջը համագործակցում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի, Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի հետ։ Քոլեջի բարձր առաջադիմություն ունեցող ուսանողները ուսումը կարող են շարունակել նշված բուհերի 2-րդ կամ 3-րդ կուրսերում։

Քոլեջի հիմնադիր, ջազմեն, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Ակսել Բակունցի ծննդյան 70-ամյա տարելիցին քոլեջում տեղադրվել է նրա կիսանդրին (քանդակագործ Դավիթ Բեջանյան, կիսանդրին ստեղծվել է Բակունցի 60-ամյակի առիթով)։

## Դասավանդող անձնակազմ
Տարբեր տարիների ուսումնական հաստատությունում դասավանդել և դասավանդում են`

* Ակսել Բակունցը
* Ռոբերտ Յոլչյանը
* Ստեփան Լուսիկյանը
* Ստեփան Շաքարյանը
* Արթուր Գրիգորյանը
* Էլվինա Մակարյանը
* Գեորգի Ջանգուլյանը
* Տաթևիկ Հովհաննիսյանը
* Էռնա Յուզբաշյանը
* Սյուզան Մարգարյանը
* Աշոտ Ղազարյանը
* Արմեն Հյուսնունցը
* Ռոբերտ Ամիրխանյանը (կոմպոզիցիա)
* Ռուբեն Մաթևոսյանը (ժողովրդական երգեցողություն)
* Ստեփան Բաբաթորոսյանը (երաժշտական տեսական առարկաներ)
* Արմենուհի Բաբլոյանը (երաժշտական տեսական առարկաներ)
* Իրինա Մալխասյանը (վոկալ)
* Ռուզաննա Ջամբազյանը (վոկալ)
* Իրենա Բայաթյանը (վոկալ)
* Իլոնա Սագիևան (վոկալ)
* Սուսաննա Պետրոսյանը (վոկալ)
* Լարիսա Մկրտչյան (ձայնադրում)
* Արմենուհի Բազիկյան (ձայնադրում)
* Վարդան Գաբոյանը (կիթառ)
* Գագիկ Թորոյանը (բաս կիթառ)
* Արմեն Ավետիսյան (հարվածային գործիքներ)
* Խաչիկ Սահակյանը (ստեղնաշարային գործիքներ)
* Աննա Բակունցը (ընդհանուր դաշնամուր)
* Նաիրա Մելիքյանը (ընդհանուր դաշնամուր)
* Տատյանա Մինասյանը (ընդհանուր դաշնամուր)
* Կարինե Վաթյանը (ընդհանուր դաշնամուր)
* Արմինե Զարյանը (պարարվեստ)
* Սաթենիկ Ավետիսյանը (պարարվեստ)
* Անահիտ Մազմանյանը (դերասանական արվեստ)
* Օվսաննա Մինասյանը (դերասանական արվեստ)
* Գոհար Հարությունյանը (դերասանական արվեստ)
* Մարինե Գաբրիելյանը (մնջախաղ)
* Ադելինա Վանյանը (բեմական խոսք)
* Տիգրանուհի Աճեմյանը (հոգեբանություն և մանկավարժություն)

## Շրջանավարտներ

* Աիդա Սարգսյան
* Անահիտ Մանուկյան
* Աննա Աղաջանյան (Անչոկ)
* Արմեն Գևորգյան
* Արմինե Աթոյան
* Արմինկա
* Էլիզաբեթ Ադիկյան
* Էմմա Պետրոսյան
* Էռնա Յուզբաշյան
* Իլոնա
* Լուսինե Աղաբեկյան
* Նարե Գևորգյան
* Մարինե Գյուլումյան
* Նարինե Հարությունյան
* Նունե Եսայան
* Ջուս
* Ռուզաննա Ջամբազյան
* Սեդա Ամիր-Կարայան
* Սիլվա Հակոբյան
* Սյուզան Մարգարյան
* Վարդան Գաբոյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «ԵՐԵՎԱՆԻ ԷՍՏՐԱԴԱՅԻՆ ԵՎ ՋԱԶԱՅԻՆ ԱՐՎԵՍՏԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՔՈԼԵՋ»

Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ
Բարբարա Պրամմեր

**Բարբարա Պրամմեր** (, ), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, 2006- 2014 թվականներին եղել է Ավստրիայի ազգային խորհրդի նախագահ։

## Կենսագրություն
Բարբարա Պրամմերը 1973 թվականին ավարտել է Ֆլյոկրաբրուքի կոմերցիոն քոլեջը։ Այնուհետև աշխատել է Օտնանգի համայնքապետարանում։ 1986 թվականին ավարտել է Լինցի Յոհաննես Կեպլերի համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը՝ ստանալով սոցիոլոգիական և տնտեսագիտական գիտությունների մագիստրոսի կոչում։ Մինչև 1989 թվականը եղել է Լինցի վերականգնման կենտրոնի սոցիալական մանկավարժ և Վերին Ավստրիայի զբաղվածության դաշնային ծառայության ռեֆերենտ։ 1995 թվականին նշանակվել է Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության Վերին Ավստրիայի կանանց խորհրդի նախագահ։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է ընդհուպ մինչև 2005 թվականը։ 1991- 1995 թվականներին եղել է Վերին Ավստրիայի պատգամավոր և փոխնախագահ։ 1995 թվականին ընտրվել է կուսակցության դաշնային խորհրդի անդամ։ 1995- 1997 թվականներին եղել է Վերին Ավստրիայի բնակարանաշինության և բնության պահպանության հարցերի նախարար։ 1997- 2000 թվականներին եղել է Ավստրիայի կանանց և սպառողների իրավունքների պաշտպանության հարցերով նախարար։ Նրա իշխանության օրոք կանայք ստացել են զինվորական ծառայության անցնելու իրավունք, ինչպես նաև գիշերային ժամերին աշխատելու իրավունք։ 1999 թվականին ընտրվել է Ավստրիայի ազգային խորհրդի պատգամավոր։ 2000 թվականին ընտրվել է ՍԴԿ ֆրակցիայի նախագահ։ 2004- 2006 թվականներին եղել է խորհրդի փոխնախագահ։ 2006 թվականից մինչև 2014 թվականը եղել է Ավստրիայի ազգային խորհրդի նախագահ։ Նրա ամուսինը՝ Վոլֆգանգ Պրամմերը մեղադրվել է սեռական գործողությունների մեջ՝ խորհրդի քարտուղարուհիներից մեկի նկատմամբ։ Այդ ժամանակ Բարբարա Պրամմերը պաշտպանել է քարտուղարուհուն։ 2001 թվականին նրանք բաժանվել են։ Բարբարան մահացել է 2014 թվականի օգոստոսի 2-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* https://e-gov.ooe.gv.at/biografien/Start.jsp?param=ooe&personId=448
* http://kurier.at/politik/inland/trauer-um-barbara-prammer-grosse-demokratin-und-vorbild/78.183.093

Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի նախագահներ
Անդրեաս Առաքյալի հուշարձան (Բատայսկ)

**Սուրբ Անդրեաս Առաքյալի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Բատայսկ քաղաքի պատմական կենտրոնում, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու մոտ, որը կանգնեցված է տասներկու առաքյալներից մեկի` Անդրեասի պատվին։

## Պատմություն
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2003 թվականի սեպտեմբերի 27-ին` Խաչվերացի տոնակատարության օրը։ Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ և քանդակագործ Սերգեյ Իսակովի հեղինակած վեցմետրանոց քանդակի պատրաստման և տեղադրման աշխատանքները ֆինանսավորել է Նիկողայոս Հրաշագործի բարեգործական հիմնադրամը, որը և հանդես է եկել նախագծի նախաձեռնողի դերում։ Արժեքի մի մասը հատուցվել է մասնավոր նվիրատվությունների և Դոնի կազակական զորքի միջոցներով։ Հուշարձանն օրհնել և օծել է Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Պանտելեյմոնը։ Բացման արարողությանը ներկա են եղել ատաման Նիկոլայ Կոզիցինը, Բատայսկի բնակիչներ, Դոնի և Զապորոժիեի կազակներ, Ռոստովի ծովագնացության քոլեջի ուսանողներ։ Հուշակոթողը սուրբ Անդրեաս Առաքյալի միակ հուշարձանն է Ռուսաստանի հարավում։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Դոն գետից 10 կիլոմետր հեռու կանգնած է եկեղեցական պարեգոտով վեցմետրանոց բրոնզե առաքյալը, որը դեպի վեր է պարզել քառաթև մեծ խաչը։ Անդրեասը միակն է Հիսուսի տասներկու առաքյալներից, որին վերագրվում է իրական այցելությունը Հին Ռուսիա։ Եվ այդ ճանապարհորդությունը սկսվել է հենց հարավային սահմաններից, որտեղ բոլոր ժամանակներում եղել է և լեզուների, և կրոնների բազմազանություն։

Քանդակի պատվանդանը պատրաստած է սև լաբրադորիտից։ Նրա չորս կողմերում փորագրված են բառեր վարք սրբոցից։ Պատվանդանն իր հերթին կանգնած է յոթանկյուն փոքր բարձրության վրա, որի պարագծով կա հինգ աստիճանով սանդուղք։ Հուշարձանի շուրջ տարածքը սալարկված է մայթի սալիկներով, կահավորված է նստարաններով։ Հոկտեմբերի 50-ամյակի և Կույբիշևի փողոցների հատման այս վայրը անվանվել է Անդրեաս Առաքյալի հրապարակ։ Բատայսկի բնակիչները հատուկ այս հուշարձանի համար բարեկարգել են քաղաքի գեղատեսիլ վայրերից մեկը` այն ժամանակ կառուցվող Սուրբ Երրորդության տաճարի հարևանությամբ, որի շինարարությունն ավարտվել է 2004 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Святому Андрею Первозванному 

Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:2003 քանդակներ
Հովհաննես Ալիքսանյան

**Հովհաննես Ալիքսանյան** (), հայ հրապարակախոս, լրագրող, մանկավարժ։

Ծնվել է Ադափազարում, սովորել Կ. Պոլսի Ռոբերտ կոլեջում, որն ավարտել է 1894 թվականին և երկար տարիներ պաշտոնավարել է Ադաբազարի Հայուհյաց վարժարանում, որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Կրթական, բարոյախոսական բազմաթիվ հոդվածներ է տպագրել պարբերական մամուլում («Ավետաբեր», «Բյուրակն», «Բյուզանդիոն» և այլն)։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է «Հայաստանի կոչնակ» շաբաթաթերթի մնայուն աշխատակիցներից։ Հետմահու՝ 1939 թվականին նրա առավել արժեքավոր հոդվածները լույս են տեսել «Անցքեր ու անձեր» ժողովածուում։

Օգտագործել է Ա., Դետը, Յ. Ա. ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Ելենա Գեորգիևա

**Ելենա Տրայչևա Գեորգիևա** (, ), բուլղարացի լեզվաբան, որի բուլղարերենի շարահյուսության վերաբերյալ աշխատանքի շնորհիվ բուլղարերենում շարադասությունը որոշվում է ֆունկցիոնալ նախադասության ակտուալ անդամատման տեսանկյունից։

## Կենսագրություն
Ելենա Գեորգիևան ծնվել է 1930 թվականին Բուլղարիայի հարավում գտնվող Բրացիգովո քաղաքում։ Եղել է Լյուբոմիր Անդրեյչինի աշակերտը։ Աշխատանքային գործունեությունը կերտել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի ներքո գործող Բուլղարերեն լեզվի ինստիտուտում։ Նա առաջին վարչական մասնագետն է, որը աշխատանքի է նշանակվել ինստիտուտի հիմնադրումից ի վեր։ Գեորգիևան դասավանդել է տարբեր ինստիտուտներում, այդ թվում` Պլովդիվի, Շումենի համալսարաններում, բուլղարերեն է դասավանդել Ֆրանսիայում։ Գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են ժամանակակից բուլղարերենի քերականությանը, պատմական լեզվաբանությանը, ձևաբանությանն ու շարահյուսությանը, ինչպես նաև հեղինակ է վերլուծական գրքերի ու դասագրքերի։

1974 թվականին Գեորգիևան հրատարակել է «Պարզ նախադասության նախադասությունը գրական բուլղարերենում» () աշխատությունը, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել լեզվական ուսումնասիրությունների վրա։ Դա բուլղարերենի շարադասության առաջին ուսումնասիրությունը չէ, սակայն դա առաջին ուսումնասիրությունն էր, որը ցույց տվեց, որ շարադասությունը կախված է ոչ միայն հիմնական խնդրից, այլ հաղորդագրությունը փոխանցող նպատակից։ Բառերը սովորական ֆորմատով դասավորելու փոխարեն` ենթակա, բայ, խնդիր,  դրանք կարող են ներկայացվել շեշտադրումը փոխանցող այլ ձևաչափով։

Գեորգիևան երկար տարիներ թղթակցել է «Բուլղարերեն լեզու և գրականություն» () ամսագրին։ Ի լրումն տարբեր հրապարակումների` մեծ է նրա ավանդը բուլղարերեն քերականության եռահատոր ակադեմիական հրատարակչության, ինչպես նաև «Grammar of contemporary Bulgarian literary language»,  «History of Modern Literary Language» գրքերի ստեղծման գործում։ Բուլղարիայի ազգային ռադիոյով վարել է «Ազգային ձայն» հաղորդումը։

## Ընտրյալ երկեր
*
*
*
*
*
*
*

## Մատենագիտություն
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ