Բարբարա Հեփուորտ

**Բարբարա Հեփուորտ** (; ), 20-րդ դարի անգլիացի քանդակագործ, աբստրակցիոնիստ։

## Կենսագրություն
Բարբարան ծնվել է 1903 թվականի հունվարի 10-ին, Արևմտյան Յորքշիրի Ուեյքֆիլդ քաղաքում։ Ուսանել է Լիդսում` գեղարվեստի յորքշիրյան դպրոցում, որտեղ ծանոթացել ու մտերմացել է Հենրի Մուրի հետ, այնուհետև ուսումը շարունակել է Լոնդոնի Արվեստների թագավորական քոլեջում (1920—1923): 1931 թվականին ամուսնացել է քանդակագործ Բեն Նիկոլսոնի հետ, և ամուսիններով` երկուսն էլ հարել են *Աբստրակցիա – Ստեղծագործություն* խմբակին։

Բ. Հեփուորտը զոհվել է իր հրդեհված արվեստանոցում, որը վերականգնումից հետո վերածվել է նրա կենսագրության ու ստեղծագործության ցուցադրությանը նվիրված թանգարանի։

## Ստեղծագործություններ
Բարբարան քանդակել է` քարերն ու փայտանյութը մշակելով լիովին ինքնուրույն կերպով, առանց մոդելներ ու ընդօրինակողներ օգտագործելու։ Ստեղծագործության վաղ շրջանում նա մերձեցել է խորհրդապաշտությանը (սիմվոլիզմին), 1920—1930-ական թվականների սահմանագծին անցում է կատարել մաքուր աբստրակցիային` կրելով, մասնավորապես, Բրանկուզիի ու Նաում Գաբոյի ազդեցությունը։ Նա մշակել է այսպես կոչված` «ողորկ ձևի (ֆորմայի)» սկզբունքը` միաժամանակ պահպանելով իր հորինած կենսաձևային ու բյուրեղային նմուշակերպերի կապը բնական ռիթմերի հետ։
1950-ական թվականներից սկսած` Հեփուորտը շատ է աշխատել բրոնզով։ Ընդ որում` նա այդ նյութն օգտագործել է ծառի կեղևի, արմատների, քարի գեղարվեստորեն վերարտադրման նպատակներով («Ֆիգուր` բնանկարի համար», բրոնզ, բարձրությունը` 261,5, 1960 թ., Բարբարա Հեփուորտի տուն-թանգարան, Սենթ Այվզ, Կորնուոլ. «Ֆորմա-ժայռ (Պորտկուրնո)», բրոնզ, բարձրությունը` 244, 1964 թ., Կորնուոլ կոմսության խորհուրդ, Սենթ Այվզ)։ Հեփուորտի բազմաթիվ ստեղծագործություններ որպես հուշարձաններ` կանգնեցված են Լոնդոնի, Քեմբրիջի, Վիչեսթերի և այլ քաղաքների հրապարակներում ու զբոսայգիներում։ Նա իր տաղանդը դրսևորել է նաև գրքերի նկարազարդման բնագավառում, մասնավորապես` պատկերազարդել է Քեթլին Ռայնի բանաստեղծությունների ժողովածուն։

Հեփուորտի ստեղծագործական վերջին շրջանի աշխատանքների մեջ առանձնանում են հատկապես երկու գործ, որոնցում քանդակագործուհին անդրադարձ է կատարել կրոնական թեմատիկային։ Խոսքը վերաբերում է «Խաչելությանը» (1966 թ.) և «Մարդու ընտանիքը» արձանախմբին (1970 թ.):

## Համբավ
Բարբարա Հեփուորտը 1959 թվականին արժանացել է Սան Պաուլուի բիենալեի մեծ մրցանակին (գրան պրիի),1968-ին` Սեյնթ Այվզի «Ազատություն» մրցանակի` ի նշան գնահատանքի այդ քաղաքի զարգացման գործում նրա ներդրած ավանդի։ Նրան գիտամանկավարժական բարձր ու պատվավոր կոչումներ են շնորհել Բիրմինգհեմի, Լիդսի, Էքսետերի, Օքսֆորդի, Լոնդոնի, Մանչեստերի համալսարանները։ 1973 թվականին Բարբարա Հեփուորտը ընտրվել է Արվեստների և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

Քանդակագործուհին երկու անգամ` 1958 և 1965 թվականներին արժանացել է բարձրագույն պարգևի` «Բրիտանական կայսրություն» շքանշանի։

1961 թվականին Բարբարա Հեփուորտը պատվեր է ստացել` ստեղծելու մի արձան ի հիշատակ Միավորված ազգերի կազմակերպության երկրորդ գլխավոր քարտուղար Դագ Համմերշյոլդի։ Կին արվեստագետի քանդակած «Միայնակ ֆորմա» հուշարձանը 1964 թվականին տեղադրվել է Նյու Յորքում` ՄԱԿ-ի շենքի առջև, իսկ դրա փոքրացված կրկնօրինակը` լոնդոնյան Բաթերսի պարկում։

Սեյնթ Այվզում գտնվող տուն-թանգարանից զատ` 2011 թվականին անվանի քանդակագործուհուն  նվիրված ևս մեկ թանգարան է հիմնվել նրա հայրենի օրրանում` Ուեյքֆիլդ քաղաքում (ճարտարապետ Դեյվիդ Չիփերֆիլդի նախագծով)։

2015 թվականի հունվարին հայտարարվեց, որ բրիտանական Թեյտ պատկերասրահը պատրաստվում է Լոնդոնում կազմակերպելու համբավավոր կին արվեստագետի աշխատանքների ամենամեծ ցուցադրությունը 1968 թվականից ի վեր։ Նախատեսված էր ներկայացնել ավելի քան 70 ամենահայտնի աշխատանքները, ինչպես նաև` մինչ այդ չցուցադրված լուսանկարներ քանդակագործուհու արխիվից։

## Պատկերասրահ

File:Barbara Hepworth monolyth empyrean.jpg|*Մոնոլիտ` Էմպիրեյ*, 1953.
File:Barbara Hepworth Winged Figure 1963.jpg|*Թևավոր ֆիգուր*, 1963, Լոնդոն
File:Kroller muller museum.JPG|*Շրջան` ներսի ֆորմայով*, 1963,  Kröller-Müller Museum, Օթեռլո, Նիդերլանդներ
File:Statz_Statue.jpg|*Աքայացի*, c. 1963, Օքսֆորդ
File:DSCN1791DualFormStIves.jpg|*Երկակի կերպ*, Սեյնթ Այվզի գիլդիայի սրահ
File:Barbara Hepworth Single Form Battersea.JPG|*Միայնակ ֆորմա*, Բաթերսի պարկ, Լոնդոն 
File:Rock Form Hepworth 1964 no c.JPG | *Ժայռի ֆորմա (Պորտկուրնո)*, 1964, Ֆիլադելֆիա, ԱՄՆ
File:Construction Crucifixion Homage to Mondrian.jpg|*Խաչելություն*, 1966, Վինչեսթերի տաճարի բակ 
File:41518942 Barbara H..jpg|*Երկու ֆորմա*, 1969, Սբ. Այվզ.
File:Churchill College, Hepworth.jpg|*Չորս հրապարակ*, 1966, Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջ
File:Corinthos by Barbara Hepworth, Tate Liverpool.jpg|*Կորնթոս*, 1954–5, Թեյտ պատկերասրահ, Լիվերպուլ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Read H. E.* A concise history of modern sculpture. —, 1964.
* *Hammacher A. M.* Barbara Hepworth. —, 1987.
* *Hepworth B.* Sculpture // Art in theory, 1900—1990. —, 1999. — P. 374—377.
* Barbara Hepworth centenary / Chris Stephens, Simon Armitage, eds. — : Tate Pub., 2003.
* *Котломанов А. О.* Барбара Хепворт, Dame Barbara // Новый мир искусства. 2003. № 3 (32). — С. 15—17.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Բարբարա Հեփուորտ` Թեյտ պատկերասրահի հավաքածուում 
* Բարբարա Հեփուորտի քանդակների վերատպություններ, 1925–1975
* http://www.tate.org.uk/stives/hepworth  Բ. Հեփուորտի թանգարանի կայքէջ
* Հեփուորտի թանգարան, Ուեյկֆիլդ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ