open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շիմոն Սալագուչի

ճապոնացի իմունոլոգ, Օսակայի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր և Կիոտոյի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր: 

Նրա աշխատանքները ներառում են կարգավորող T բջիջների հայտնաբերումը և դրանց դերի նկարագրությունը իմունային համակարգում։ 2025 թվականին նա Մերի Բրանկոուի և Ֆրեդ Ռամսդելի հետ համատեղ արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Շիմոն Սակագուչին ծնվել է 1951 թվականի հունվարի 19-ին Նահագամա քաղաքում, Նա բժշկական աստիճան է ստացել 1976 թվականին Կիոտոյի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ 1982 թվականին նա նաև դոկտորի աստիճան է ստացել Կիոտոյի համալսարանից։

## Կարիերա
1983-ից 1987 թվականներին՝ որպես Լյուսիլ Պ. Մարկիի կրթաթոշակառու,Սակագուչին հետդոկտորական հետազոտություններ է իրականացրել ԱՄՆ-ում՝ Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում և Սթենֆորդի համալսարանում։ Ավելի ուշ նա աշխատել է որպես Սկրիպսի հետազոտական ​​ինստիտուտի իմունոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ։

1991 թվականին Ճապոնիա վերադառնալուց հետո, նա աշխատել է Ռիկենում որպես Ճապոնիայի գիտության և տեխնոլոգիաների գործակալության հետազոտող։ref name="gairdnerprofile"> Ավելի ուշ նա դարձել է Տոկիոյի Մետրոպոլիտենի գերոնտոլոգիայի ինստիտուտի իմունոպաթոլոգիայի ամբիոնի վարի" 1998-ից 2011 թվականներին նա աշխատել է որպես պրոֆեսոր և Կիոտոյի համալսարանի սահմանային բժշկական գիտությունների ինստիտուտի փորձարարական պաթոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ 2007-ից 2011 թվականներին նա նաև եղել է ինստիտուտի տնօրեն։ 2011 թվականին նրա լաբորատորիան  տեղափոխվել է Օսակայի համալսարան։

## Հետազոտություն
thumb|Nobel Ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակ 2025. FoxP3+ Treg բջիջների կարևոր դերը ծայրամասային իմունային տոլերանտության մեջ<sup>+</sup>
1995 թվականի ուսումնասիրության մեջ Սակագուչին և նրա գործընկերները ցույց տվեցին կարգավորող T բջիջների գոյությունը, որոնք նախկինում անհայտ T բջիջների ենթախումբ են, որոնք արտահայտում են CD4 և CD25, որոնք մոդուլացնում են իմունային համակարգը և օգնում են պահպանել իմունային տոլերանտությունը: Նրանք BALB/c աթիմիկ մկներին ներարկեցին CD4+ բջիջների սուսպենզիա, որոնք նախկինում զրկված էին CD25+ բջիջներից, և պարզեցին, որ մկների մոտ հետագայում զարգացան աուտոիմունային հիվանդություններ (օրինակ՝ թիրեոիդիտ և գաստրիտ): Այնուամենայնիվ, CD4+CD25− բջիջների սկզբնական ներարկումից կարճ ժամանակ անց CD4+CD25+ բջիջների վերականգնումը կանխեց աուտոիմունային համակարգի զարգացումը:  2003 թվականին Սակագուչիի խումբը ցույց տվեց FOXP3-ի կարևորությունը կարգավորող T բջիջների զարգացման և գործառույթի մեջ:

## Ծանոթագրություններ

  
Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բժիշկներ
Ազգանունների ադրբեջանականացում

**Ազգանունների ադրբեջանականացում**, ապառուսականացման քաղաքականություն, որն իրականացվել է Խորհրդային միության կազմից Ադրբեջանի անկախացումից հետո։ Ադրբեջանի Միլլի Մեջլիսի՝ 1993 թվականի որոշման համաձայն՝ ադրբեջանական ազգանունների սլավոնականացված վերջավորությունները՝ «-ով», «-և», կարող էին փոխարինվել այնպիսի վերջավորություններով, ինչպիսիք են «-լը» (կախված բառարմատից՝ «-լի», «-լու», «-լյու»), «-զադե», «-օղլու» (ինչը նշանակում է «ինչ-որ մեկի որդի»), «-քըզը» (ինչը նշանակում է «ինչ-որ մեկի դուստր»), կամ էլ կարող է ընդհանրապես անտեսվել։ Բացի անունից և ազգանունից, իրավական փաստաթղթերում, բայց ոչ առօրյա կիրառման մեջ սկսեց տարածվել նաև հայրանունների կիրառումը։ Օրինակ՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտնի է իր անունով և ազգանունով, բայց նրա լրիվ անունը «Իլհամ Հեյդար օղլու Ալիև» () է:

Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի կազմում ձևավորված հատուկ հանձնաժողովը մշակել էր ազգանունների հատուկ հայեցակարգ ու դա ներկայացրել Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմ։ Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հանձնաժողովը առաջարկում էր մի քանի տարբերակ, որոնց թվում էին «-լը», «-լի», «-լու», «-լյու», «-օղլու» կամ «-սոյ» (ինչը նշանակում է «ընտանեկան գիծ») կամ «գիլ» (ինչը բնորոշում է ծագումը) վերջավորությունները։

Միլլի Մեջլիսի Մշակույթի հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Նիզամի Ջաֆարովի կարծիքով՝ 2010 թվականի դրությամբ՝ Ադրբեջանում ազգանունների վերջավորությունների մոտ 80%-ն ունեին «-ով», «-և» վերջավորությունները, մինչդեռ բնակչության միայն 10%-ն էր կիրառում «-լի», «-լու», «-լը» ու ևս 10%-ը «-զադե» վերջավորությունները։ Ադրբեջանի Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալությունը, առաջնորդվելով հին օրենսդրությամբ, ընդունելի ու կիրառելի է համարում ազգանունների միայն «-ով» և «-և» վերջավորությունները։

Ադրբեջանի անկախությունից մինչև 2022 թվականի մարտի 1-ը փոխվել է ավելի քան 1 միլիոն 200 հազար մարդու ազգանուն։ Միայն 2022 թվականի առաջին երկու ամիսների ընթացքում փոփոխվել է 8000 մարդու ազգանուն։

Վրաստանում բնակվող ադրբեջանցի ակտիվիստները ևս միացան ռուսականացված ազգանուններից ձերբազատման քաղաքականությանը։

## Տես նաև
*Ապառուսականացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ազգայնականություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ազգանուններ
Ազիզ (հեռուստասերիալ)

**Ազիզ** (), դրամա և պատմական ժանրերի թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է 2021-2022 թվականներին Show TV հեռուստաընկերությամբ։ Հեռուստասերիալն արտադրվել է O3 Medya ընկերության կողմից։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Մուրաթ Յըլդըրըմը, Դամլա Սյոնմեզը և Սիմայ Բարլասը։

Առաջին սերիան եթեր է հեռարձակվել 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Հեռուստասերիալը բաղկացած է մեկ եթերաշրջանից։ Վերջին 28-րդ սերիան ցուցադրվել է 2022 թվականի հունիսի 3-ին։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Ռեջայի Քարագյոզն է, իսկ սցենարիստները՝ Էդա Թեզջանը, Ալի Օնուր Սյութսաթաները և Վոլքան Յազըջըն։

Հեռուստասերիալի իրադարձությունները տեղի են ունենում Հաթայում՝ ֆրանկո-թուրքական ժամանակաշրջանում։

## Սյուժե
Հեռուստասերիալի իրադարձությունները տեղի են ունենում 1930-ական թվականներին Թուրքիայի Հաթայի մարզում։ Այդ ժամանակ երկրում ծանր շրջան էր. ընթանում էին պատերազմներ, իսկ քաղաքական գործիչները փորձում էին ժողովրդին դուրսբերել ճգնաժամից։ Բացի այդ, իրականացվում էին բազմաթիվ բարեփոխումներ, որոնք միշտ չէ, որ ունեին դրական ազդեցություն։

Հեռուստասերիալի գլխավոր հերոսը երիտասարդ սպա Ազիզն է, որը Փայիդարների հարուստ ու ազդեցիկ ընտանիքից է, որը երկար տարիներ զբաղվում է թանկարժեք գորգերի արտադրությամբ։ Իր ընկերներից մեկի մահվանից հետո գլխավոր հերոսը ստիպված է լինում մեկնել պատերազմ ու մենակ թողնել սիրելիին, որի հետ շուտով պետք է ամուսնանար։ 

Ազիզն անհետանում է երկու տարի։ Դեռ ամիսներ առաջ նրա հարազատները ստացել էին հաղորդագրություն այն մասին, որ երիտասարդ լեյտենանտը հավանական է, որ մահացել է մարտական առաջադրանքի ժամանակ։ Բայց Ազիզը ողջ է ու հանկարծ հայտնվում է իր հարազատ քաղաքում, որտեղ ամեն ինչ արմատապես փոխվել է դեպի վատը։

Հաթայը գտնվում է ֆրանսիական վերահսկողության ներքո, իսկ իր սիրելիին խոստացել են ամուսնացնել մեկ այլ մարդու հետ։ Ազիզը փորձում է ամեն ինչ վերադարձնել հին վիճակին ու ամուսնանալ իր սիրելիի հետ, որը շուտով պետք է ամուսնանա Ազիզի հորեղբոր որդու՝ Ադեմի հետ։ 

## Դերասանական կազմ

* **Ազիզ Փայիդար** (Մուրաթ Յըլդըրըմ) - Էդիփ Փայիդարի որդին,
* **Դիլրուբա Փաշազադեօղլու** (Դամլա Սյոնմեզ) - Փաշազադեի թոռը,
* **Էֆնան** (Սիմայ Բարլաս) - Գորգեր կարող գյուղացի աղջիկ,
* **Գալիփ Փայիդար** (Ահմեթ Մյումթազ Թայլան) - Փայիդարների ընտանիքի ղեկավարը, Ադեմի ու Մաքսուդեի հայրը, Ազիզի հորեղբայրը,
* **Պիեռ Մարտին** (Ֆըրաթ Թանըշ) - ֆրանսիացի պատվիրակ, ծառայում է Անթաքիայում,
* **Ադեմ Փայիդար** (Գյուվեն Մուրաթ Աքփընար) - Գալիփ Փայիդարի միակ որդին։

## Նկարահանումներ
Հեռուստասերիալի նկարահանումները տեղի են ունեցել Սաքարյայի մարզի Քայնարջա շրջանում։

## Հեռարձակում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Show TV'nin resmî sitesinde Aziz
* 
* Instagram'da Aziz

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Պատմական հեռուստասերիալներ
Փիթեր Հովիտ

**Փիթեր Ուիլկինսոն Հովիտ** () կանադացի տնտեսագետ է և Բրաունի համալսարանի Լին Քրոստի անվան սոցիալական գիտությունների վաստակավոր պրոֆեսոր։ Նա առավել հայտնի է Ֆիլիպ Ագիոնի հետ էնդոգեն աճի տեսության, ժամանակակից մակրոտնտեսագիտության մեջ ստեղծագործական ոչնչացման հայեցակարգի և Ագիոն-Հովիտի մոդելի վերաբերյալ իր համագործակցային աշխատանքով։ 2025 թվականին Հովիտը և Ագիոնը համատեղ արժանացան տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակի՝ «ստեղծագործական ոչնչացման միջոցով կայուն աճի տեսության համար»

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հոուիթը ծնվել է 1946 թվականին Օնտարիոյի Գուելֆ քաղաքում։ 1968 թվականին նա ստացել է տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան ՄաքԳիլի համալսարանում, 1969 թվականինմագիստրոսի աստիճան՝ Արևմտյան Օնտարիոյի համալսարանում և 1973 թվականին՝ դոկտորի աստիճան, Հյուսիսարևմտյան համալսարանում․ Ռոբերտ Վ. Քլոուերի ղեկավարությամբ։

## Ակադեմիական կարիերա
Հովիտը դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո վերադարձել է Կանադա և 1972-1996 թվականներին դասավանդել է Արևմտյան Օնտարիոյի համալսարանում։ Նա 1996 թվականին դարձել է Օհայոյի պետական ​​համալսարանի դասախոսական կազմի անդամ և 2000 թվականին աշխատանքի անցել Բրաունի համալսարանում, որտեղ էլ մնում է մինչ օրս։ 2013 թվականից ի վեր Հովիտը Բրաունի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր է։ Համալսարանից բացի, նա նաև երկարատև կապեր ունի C. D. Howe Institute-ի հետ, որը Տորոնտոյում (Կանադա) գտնվող անկախ վերլուծական կենտրոն է։ Հովիտը 2011-2015 թվականներին եղել է ինստիտուտի գիտաշխատող, 1986 թվականից ի վեր ինստիտուտի միջոցով տնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ զեկույցներ է հրապարակել։

1993-1994 թվականներին նա եղել է Կանադայի տնտեսագիտական ​​ասոցիացիայի նախագահ, իսկ 1997-2000 թվականներին՝ «Փողի, վարկի և բանկային գործունեության ամսագրի» խմբագիր։

## Ծանոթագրություններ
Ամենահին գրանցված ինտերնետային դոմենային անունների ցանկ

Ինտերնետի դոմենային անունների համակարգում օգտագործվող ամենահին գրանցված ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենների ցանկ։

Մինչև 1986 թվականը դոմենի գրանցումը սահմանափակվում էր ARPANET-ին մուտք ունեցող կազմակերպություններով: UUCPNET, BITNET և CSNET հոսթերի գրանցման հնարավորությունը հայտարարվել է 1986 թվականի փետրվարին։

## .com

## .org

## .edu
.edu տիրույթում գրանցումը սահմանափակված է հավատարմագրված կրթական հաստատություններով: Մինչև 2001 թվականի հոկտեմբերը գրանցումը հասանելի է եղել ամբողջ աշխարհում, այդ ժամանակվանից ի վեր այն սահմանափակվել է Միացյալ Նահանգներում գտնվող հաստատություններով։

## .net

## .mi

## .gov

## .int

## .arpa

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համեմատական ցանկեր
Աթաշգահ ամրոց

**Աթաշգահ ամրոց** (), Սասանյան ժամանակաշրջանի հայտնի ամրոց Իրանի Քաշմար քաղաքից 12 կիլոմետր հեռավորության վրա։

## Տեղակայում
Ռազմական այս կառույցն Իրանի ամենահայտնի և ամենահին ամրոցներից մեկն է։ Տեղանքի ու աշխարհագրական դիրքի պատճառով այն հայտնի է եղել իր անմատչելիությամբ և թշնամիների հարձակումների ժամանակ անպարտությամբ։ Այն համեմատելի էր ամրաշինական այնպիսի կառույցների հետ, ինչպիսիք են Բաբեքի ամրոցը Քալեյբարում և Ալամութի ամրոցը Ալամութում։ 

Սա վկայում է այն մասին, որ ժամանակին ամրոցի շինարարները խորապես ուսումնասիրել են տեղանքն այն կառուցելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, Աթաշգահ ամրոցը կառուցվել է բարձր ժայռոտ քարափին։ Այն դժվարամատչելի է։ Երեք կողմից այն շրջապատված է խորը անդունդով։ Քարափի շուրջը, անդունդից անդին, մեկ այլ քարափի պատերը շրջապատել են այն՝ էլ ավելի անմատչելի դարձնելով ամրոցը։

## Տես նաև
* Սասանյան Պարսկաստան
* Սասանյաններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի ամրոցներ
Կատեգորիա:Իրանի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Իժևսկ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Իժևսկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության մաս կազմող Ուդմուրտիայի մայրաքաղաքում։ Համակարգում է Իժևսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Տեղակայված է քաղաքի 10 Լետ Օկտյաբրյա («Հոկտեմբերի (հեղափոխության) 10 տարի»), 55 հասցեում։

Հանդիսանում է Հայ առաքելական եկեղեցու առաջին ծուխը Ուդմուրտիայում։ Իժևսկի համայնքում գործում են համայնքային կառույցներ։

## Պատմություն
Իժևսկում մշտապես բնակվող հայերի թվաքանակը մոտ 3500 է, սակայն ամռան սեզոնին հայ բնակչությունը ավելանում է Հայաստանից ու հատկապես Ջավախքից արտագնա աշխատողների հաշվին։ Իժևսկին ամենամոտ հայկական եկեղեցին մոտ 400 կիլոմետր հեռու է՝ Կիրով քաղաքում։ Մոտակա Պերմ քաղաքի եկեղեցին կառուցված է, սակայն դեռևս չի օծվել, և բակում տեղադրվել է խաչքար, Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆա քաղաքի եկեղեցու շինարարությունը ավարտված չէ, իսկ Թաթարստանի մայրաքաղաք Կազանի եկեղեցու շինարարությունը նոր է սկսվել։ Այս առումով Իժևսկում գործող եկեղեցի դերը բարձրանում է։

## Եկեղեցի
Իժևսկի հայկական եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է 2009 թվականի մայիսի 25-ին, իսկ մինչև այդ, 1990-ական թվականներից սկսած, հայկական համայնքը տարբեր միջոցներով փորձել է եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն ստանալ։ Եկեղեցին կառուցված է Հայաստանից բերված վարդագույն տուֆով, մուտքի առջև ամրացված է մեծ խաչ, իսկ բակում դրված է հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող համալիր՝ արձան և խաչքարեր։

Հենց եկեղեցու օծման օրը հոգևորականները մի քանի տասնյակ իժևսկաբնակ հայերի երեխաների են մկրտել։ Հայ համայնքը եկեղեցու օծման պատմական իրադարձությունը նշել է միասնաբար՝ մատաղի սեղանի շուրջ։

## Տես նաև
* Սուրբ Քրիստոս Ամենափրկիչ, հայ առաքելական եկեղեցի Կիրով քաղաքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իժևսկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Շախմատի աշխարհի գավաթ 2025

[մինի| [Ժավոխիր Սինդարով, Շախմատի 2025 թվականի աշխարհի գավաթի հաղթող։]]

**Շախմատի 2025 թվականի աշխարհի գավաթ**, նոկաուտ համակարգով անցկացվող շախմատային մրցաշար, որը տեղի է ունեցել Հնդկաստանի Գոա քաղաքում՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև նոյեմբերի 27-ը։ Շախմատի աշխարհի գավաթի 11-րդ մրցաշար հաղթող է ճանաչվել Ուզբեկստանը ներկայացնող Ժավոխիր Սինդարովը։ 19-ամյա շախմատիստը դարձել է մրցաշարում հաղթած ամենաերիտասարդ խաղացողը։
  
Երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցրել են Վեյ Ին և Անդրեյ Եսիպենկոն, որոնք  ուզբեկ շախմատիստի հետ իրավունք են ստացել մասնակցելու 2026 թվականի հավակնորդների մրցաշարին։

Այս մրցաշարն առաջինն է 2021 թվականից ի վեր (երբ ստեղծվել է կանանց Աշխարհի գավաթը), որը չի անցկացվում զուգահեռ կանանց մրցաշարի հետ, քանի որ կանանց գավաթը այդ տարի արդեն անցկացվել է Վրաստանում։

2023 թվականի Աշխարհի գավաթի հաղթողը Մագնուս Կառլսենն էր, որը եզրափակչում հաղթել է Ռամեշբաբու Պրագնանանդհային։

## Ձևաչափ
Մրցաշարը բաղկացած է նոկաուտ համակարգով ութ փուլից։ Այն մասնակիցները, որոնք դասավորված են առաջին 50 համարների ներքո, անցնում են առաջին փուլը առանց խաղի։ Կիսաեզրափակչում պարտված շախմատիստները խաղում են երրորդ տեղի համար։ Առաջին, երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցրած խաղացողները կստանան իրավունք մասնակցելու 2026 թվականի Շախմատի հավակնորդների մրցաշարին։

Յուրաքանչյուր փուլում անցկացվում են երկու դասական պարտիաներ՝ առաջին երկու օրերին, և անհրաժեշտության դեպքում՝ թայ-բրեյքեր՝ երրորդ օրը։ Ժամանակի վերահսկողությունը հետևյալն է՝ 90 րոպե առաջին 40 քայլի համար, ապա ավելացվում է 30 րոպե մինչև պարտիայի ավարտը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր քայլից հետո՝ 30 վայրկյան՝ սկսած առաջին քայլից։

Եթե հաշիվը հավասար է, ապա երրորդ օրը խաղացվում են արագ շախմատի լրացուցիչ պարտիաներ։

## Ժամանակացույց
Յուրաքանչյուր փուլ տևում է երեք օր՝ երկու օր՝ դասական պարտիաներ և մեկ օր՝ լրացուցիչ պարտիաներ (անհրաժեշտության դեպքում): 1-3 փուլերը տեղի են ունեցել նոյեմբերի 1-9-ը, նոյեմբերի 10-ը հանգստյան օր է, 4-6 փուլերը՝ նոյեմբերի 11-19-ը, նոյեմբերի 20-ը հանգստյան օր է, վերջին երկու փուլերը կանցկացվեն նոյեմբերի 21-26-ը:

## Մրցանակային ֆոնդ
Մրցանակային ընդհանուր ֆոնդը կազմում է 2․000,000 դոլար, առաջին մրցանակը՝ 120․000 դոլար։

## 1-4 տուրեր
Զույգերը հրապարակվել են ՖԻԴԵ-ի պաշտոնական կայքում հոկտեմբերի 4-ին։

*Bye նշանակում է մասնակիցն այդ տուրում չի խաղացել։*
### Բաժին 1

### Բաժին 2

### Բաժին 3

### Բաժին 4

### Բաժին 5

### Բաժին 6

### Բաժին 7

### Բաժին 8

### Բաժին 9

### Բաժին 10

### Բաժին 11

### Բաժին 12

### Բաժին 13

## 5-8-րդ տուրեր

#### Երրորդ տեղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website
* 

Կատեգորիա:2025 Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Ֆիլլիպ Ագյոն

**Ֆիլիպ Մարիո Ագիոն** (; ) ֆրանսիացի տնտեսագետ, ով Ֆրանսի քոլեջի  և INSEAD-ի Կուրտ Բյորկլունդի անվան նորարարության և աճի ինստիտուտների տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։ Նա նաև Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցի հրավիրված պրոֆեսոր է։

Ագիոնը և Պիտեր Հովիտը հայտնի են Ագիոն-Հովիտի մոդելով։ Այս աշխատանքի համար նրանք արժանացել են 2025 թվականի տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակի կեսին՝ «ստեղծագործական ոչնչացման միջոցով կայուն աճի տեսության համար»

## Վաղ կյանք և կրթություն
Ֆիլիպ Ագիոնը ծնվել է 1956 թվականին Փարիզում, նա Գաբի Ագիոնի որդին է, որդին է, ով ֆրանսիացի նորաձևության դիզայներ և ֆրանսիական Chloé նորաձևության տան հիմնադիրն է։ Ասում են, որ Գաբին է հորինել *[[Պրետ-ա-պորտե]]* արտահայտությունը։ Նրա հայրը՝ Ռեյմոն Ագիոնը, արվեստի պատկերասրահ ուներ Սեն-Ժերմենի բուլվարում։ Ֆիլիպի ծնողները, երկուսն էլ Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայից հրեական ընտանիքներից են։  Ավելի ուշ նրանք տեղափոխվել են Փարիզ՝ լատինական թաղամաս, նախքան Նեյի-սյուր-Սենում տուն գնելը։ Հարցազրույցում Ագիոնը հիշել է, որ մեծացել է նկարիչների, այդ թվում՝ Կարլ Լագերֆելդի շրջապատում;

Ագյոնն ավարտել է École normale supérieure de Cachan-ի մաթեմատիկայի բաժինը (այժմ՝ ENS Paris-Saclay, Փարիզ-Սակլայի համալսարան), և ստացել է դիպլոմ d'études approfondies և դոկտորի դոկտորական տիտղոս (դոկտորի կոչում) մաթեմատիկական տնտեսագիտության գծով։ Փարիզի I տնտեսագիտության մեջ: 1987 թվականին նա պաշտպանել է տնտեսագիտության դոկտորական թեզը Հարվարդի համալսարանում։

## Կարիերա
Ագիոնը սկսել է իր ակադեմիական կարիերան 1987 թվականին, երբ նա որպես դոցենտ անցել է աշխատանքի Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտիում 1989 թվականին նա վերադարձավ Ֆրանսիա և դարձավ Ֆրանսիայի գիտական ​​հետազոտությունների ազգային կենտրոնի (CNRS) հետազոտող: 1990 թվականին նա նշանակվեց Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (ՎԶԵԲ) գլխավոր տնտեսագետի տեղակալ, այնուհետ նա ընդունվեց Օքսֆորդի Նաֆիլդ քոլեջ, ապա՝ Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը, 1996 թվականին։

2015 թվականին, նա դարձավ Լոնդոնի տնտեսագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր, նաև նշանակվեց Ֆրանսիայի քոլեջ դը Ֆրանսի տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ։ Ֆրանսիայի քոլեջի կանոնադրական ամբիոնի պրոֆեսորի պաշտոնը բարձր է գնահատվում ֆրանսիական ակադեմիական շրջանակներում։

2020 թվականին Ագիոնը դարձավ INSEAD-ի Կուրտ Բյորկլունդի անվան նորարարության և աճի ամբիոնի վարիչ պրոֆեսոր և INSEAD-ի նորարարության տնտեսագիտության լաբորատորիայի ակադեմիական տնօրեն։ Այդ տարի նա դարձավ Լոնդոնի տնտեսագիտության համալսարանի հրավիրված պրոֆեսոր և շարունակեց աշխատել որպես LSE-ի տնտեսական արդյունավետության կենտրոնի գիտաշխատող։

## Հետազոտություն
[thumb|left|[Բոստոնի համալսարանում (փետրվար 2015):]]
Նրա վաղ աշխատանքները 1980-ականների վերջին, մասնավորապես՝ Պատրիկ Բոլտոնի և Օլիվեր Հարթի հետ համատեղ կենտրոնացած էին պայմանագրային տեսության և կորպորատիվ ֆինանսների վրա։ 1992 թվականին, Փիթեր Հովիտի հետ համատեղ, նա առաջարկեց Շումպետերի էնդոգեն աճի տեսության հիմնարար մոդել, որը կենտրոնացած էր նորարարության և ստեղծագործական ոչնչացման վրա:

## Ծանոթագրություններ
.store

**.store**, համացանցում օգտագործվող DNS (Domain Name System) համակարգի ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD)։ Այն առաջին դոմենային ընդլայնումն է, որը թողարկվել է հատուկ էլեկտրոնային առևտրի համար։

## Պատմություն
2012 թվականին ICANN-ը հայտարարել է, որ ընդլայնելու է դոմենային ընդլայնումների շրջանակը՝ համացանցն ավելի լավ կազմակերպելու համար, քանի որ մի քանի կողմեր նոր TLD-ների հայտ են ներկայացրել։ Յոթ ընկերություն, այդ թվում՝ Radix-ը, Google-ը, Amazon-ը, Uniregistry-ն, Donuts-ը (Sand Dale, LLC), Dot Store Group LLC-ն և Top Level Domain Holdings Ltd.-ը, հայտեր են ներկայացրել այս TLD-ի համար։

.store TLD-ն գործարկվել է 2016 թվականի հունիսին։ Այն այժմ տնօրինում և շահագործում է Radix-ը, որը հիմնադրել է Բհավին Տուրախիան։

## Օգտագործում
Այս gTLD-ն օգտագործում են էլեկտրոնային առևտրի ոլորտի մի շարք կայքեր, որոնցից Hanes, Emirates, Amazon, Apple, Nike և շքեղ բրենդ Jimmy Choo ընկերությունները գնել կամ գործարկել են կայքեր, որոնք օգտագործում են նշված ընդլայնումը: .store TLD-ն օգտագործում են նաև այնպիսի արտիստ կատարողներ, ինչպիսիք են Քալիդը, Foster The People-ը և Լորդը։ Այն կիրառում են նաև սպորտային ոլորտում, այդ թվում՝ NBA-ի թիմերը, F1-ը, PSG-ը և Stipe Miocic-ը՝ էլեկտրոնային առևտրի և ապրանքների վաճառքի համար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* .store Դոմենների Պաշտոնական Կայք
* .store Radix-ում
* .store ICANNWiki-ում

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ
.fun

**.fun**, համացանցում օգտագործվող դոմենային անունների համակարգի ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD): Անվանումը ծագում է անգլերեն *fun* () բառից:

## Պատմություն
.fun դոմենը գրանցվել է 2016 թվականի դեկտեմբերին։ Այն ներկայումս պատկանում է Radix-ին, որը մի քանի այլ ընդհանուր բարձր մակարդակի դոմենների սեփականատեր է։ Radix-ի տվյալներով՝ բարձր մակարդակի դոմենի թիրախային խումբը «այն անհատները կամ կազմակերպություններն են, որոնք ցանկանում են զվարճացնել թիրախային լսարանին»։

## Օգտագործում
.fun-ն օգտագործում են զվարճանքի հետ կապված մի շարք կայքեր, այդ թվում՝ ավստրալիական կայք, որն օգնում է ծնողներին իրենց երեխաների համար գտնել խաղալու համար անվտանգ վայրեր, ինչպես նաև միջոցառումներ կազմակերպող ընկերություններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Իրկուտսկ)

**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Իրկուտսկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզում։ Համակարգում է Իրկուտսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է Օկտյաբրսկի (Հոկտեմբերյան) շրջանի Բայկալսկայա փողոց, 37/1 հասցեում։

## Պատմություն
Իրկուտսկի հայկական մշակութային ընկերությունը հիմնադրվել է 1992 թվականի մարտի 10-ին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր դրա հիմնական նպատակն է եղել հայ ժողովրդի մշակութային և հոգևոր արժեքների տարածումը և Իրկուտսկի մարզի ժողովուրդների միջև բարեկամական կապերի զարգացումը։ Կազմակերպվել են մշակութային երեկոներ, և ընկերության հովանու ներքո բացվել է կիրակնօրյա հայկական դպրոց, ապա նաև շախմատի ակումբ և պարային խումբ։ Իրկուտսկի սփյուռքը նույնպես նշել է բոլոր պետական ​​և կրոնական տոները։

2004 թվականի հուլիսի 31-ին Իրկուտսկում բացվեց հայկական խաչքար: Սկսել է հրատարակվել «Բարեկամության համաստեղություն» օրացույցը: Ամսագիրը պատմում է Իրկուտսկի և շրջակա տարածաշրջանի սփյուռքների կյանքի մասին և կարևոր դեր է խաղում միջէթնիկ հարաբերություններում ներդաշնակության խթանման գործում: Ալմանախի մեկ համարը պարունակում է ընդարձակ փաստական ​​նյութեր Հայաստանի պատմության և մշակույթի, նրա եկեղեցու և Իրկուտսկի հայերի մասին։ 2006 թվականի մայիսին Իրկուտսկում ստեղծվեց Իրկուտսկի Հայ Մշակութային Ընկերության տարածաշրջանային մասնաճյուղը։

## Եկեղեցի
Կրոնական կառույցը հիմնադրվել է 2004 թվականին։ Այն բաղկացած է մեկ գմբեթարդ շինությունից, որի շուրջ նախատեսվում է կառուցել մշակութային նշանակության այլ շենքեր՝ այն դարձնելով համալիր։ Թմբուկը ութանկյուն է, ունի համապատասխան ութ պատուհան, դիմային հատվածներում՝ ներկառուցված խաչեր։ Կառուցված է հիմնականում հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ոճով։

## Տես նաև
* սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Յակուտսկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրկուտսկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
.hot

**.hot**, նախատեսված ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD), որը նախատեսված է այն կայքերի համար, որոնք կենտրոնանում են թրենդային թեմաների, ժամանակի սահմանափակման առաջարկների կամ «թեժ» համարվող ապրանքների և ծառայությունների վրա, ինչպիսիք են կծու սնունդը, նորաձևությունը կամ զվարճանքը: Այն նախատեսված է արագ, ուշադրություն գրավող օգտագործման, անհապաղության և ժողովրդականության փոխանցման համար։ Կառավարումը կառավարվում է Ամազոնի դուստր ձեռնարկություն Amazon Registry Services, Inc.-ի կողմից։

## Աճուրդ
Դոմենային անվան համար դիմել են Donuts (Auburn Hill, LLC), dotHot LLC և Amazon Registry Services, Inc ընկերությունները։ 2014 թվականի նոյեմբերին անցկացված մասնավոր աճուրդի արդյունքում Ամազոնը մնացել է միակ դիմորդը այս դոմենային անվան համար։

## Հակադարձում
Սաուդյան Արաբիայի կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հանձնաժողովը (CITC) առարկություն է ներկայացրել TLD-ի դեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Օրենբուրգ)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Օրենբուրգ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզում։ Համակարգում է Օրենբուրգում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է Լենինսկի (Լենինի) շրջանի Զնամենսկի պողոտա, 3Ա հասցեում։

## Պատմություն
1734 թվականին Ռուսաստանի կայսրուհի Աննա Յոհանովնան հատուկ հրովարտակով հրավիրել է հայերին գալ և բնակվել Օրենբուրգում, զբաղվել առևտրով և արհեստներով․ դրան առաջինն արձագանքում են Աստրախանի և Պարսկաստանի հայերը։ Հայկական ժամանակակից գաղութը ձևավորվել է խորհրդային իշխանության տարիներին և ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։

Օրենբուրգ քաղաքում բնակվող հայերի թիվը հասնում է 12 հազարի։ Աշխարհագրական տեսանկյունից մոտ են Սամարա քաղաքի գործող սուրբ Խաչ և Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայի նոր կառուցվող սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցիները, սակայն տեղում եկեղեցու կառուցման անհրաժեշտությունը մշտապես զգացվել է։

## Եկեղեցի
2016 թվականին Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ Եզրաս Ներսիսյանի կողմից կատարվել է Օրենբուրգի եկեղեցու շինարարության սկզբի օծման կարգը: Եկեղեցու շինարարությունը տեղի է ունեցել տեղի «Սուրբ Հարություն» կրոնական կազմակերպության նախաձեռնությամբ։ 2025 թվականի հունիսի 14-ին օծվեցին բոլոր սրբապատկերները, խաչերը, դռները, զանգերը, իսկ հաջորդ օրը տեղի ունեցավ պատարագ և խորանի օծում, և Եզրաս Ներսիսյանը աղոթեց և օրհնեց ներկաներին:

Եկեղեցին կառուցված է Հայաստանից բերված տուֆով, մուտքի վերևում տեղադրված է խաչ, ներսում դրված են սրբապատկերներ, բակում տեղադրված են խաչքարեր։ Ճարտարապետական ոճով նման է Վլադիմիր քաղաքի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուն․ դրանք կառուցված են հայկական եկեղեցական ճարտարապետության՝ անիատիպ պալատական կառույցի ոճով։

## Տես նաև
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Կրասնոյարսկ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Մոսկվա
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Տվեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Օրենբուրգի եկեղեցիներ
.example

**.example,** ինտերնետային ինժեներիայի աշխատանքային խմբի (IETF) կողմից ստեղծված դոմենային անուն, չի կիրառվում որպես վերին մակարդակի դոմեն համացանցի դոմենային անունների համակարգում։

## Գրանցված DNS դոմեններ
1999 թվականին Ինտերնետային ինժեներիայի աշխատանքային խումբը (IETF) հաստատեց պիտակները՝ example, invalid, localhost և test, որպեսզի դրանք չտեղադրվեն դոմենային անունների համակարգի արմատային դոմենների գոտում։

Այս վերին մակարդակի դոմենային անունների պահպանման նպատակը հակասությունների և շփոթության հավանականությունը նվազեցնելն է։ Դա հնարավորություն է տալիս օգտագործել այդ դոմենները փաստաթղթավորման նպատակներով կամ տեղական նպատակներով։

## Պատճառ
Վերին մակարդակի ․example դոմենը հատուկ նախատեսված է օգտագործման համար փաստաթղթաշրջանառության կամ այլ տեխնիկական աշխատանքներում, երբ դոմենային անունները ներկայացվում են որպես օրինակներ՝ Դոմենային անունների համակարգի (DNS) կամ համացանցային որևէ հասկացություն բացատրելու կամ ցուցադրելու նպատակով։

## Տես նաև

* IPv6 համացանցային հաղորդակարգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համացանց
.london

**.london,**  վերին մակարդակի դոմեն (պաշտոնական աղբյուրներում գրվում է որպես .LONDON), նախատեսված է Լոնդոն քաղաքի համար՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Հաստատվել է ICANN-ի կողմից որպես քաղաքային մակարդակի դոմեն՝ 2013 թվականի հունիսի 7-ին։

2014 թվականի ապրիլի 29-ին դոմենային անունը առաջին անգամ հասանելի դարձավ վաճառքի համար։

Լոնդոնը խթանող "London and Partners" կազմակերպությունը հայտարարել է, որ .london դոմենը կունենա բարձր արժեք՝ իր բացառիկ լինելու հանգամանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոն
Կատեգորիա:Համացանց
.one

**.one**, վերին մակարդակի դոմեն։ Այն առաջարկվել է ICANN-ի նոր ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենի (gTLD) ծրագրում և լայն հանրությանը հասանելի է դարձել 2015 թվականի մայիսի 20-ին։ Դոմենի ռեգիստրներն են One Registry-ն (One.com A/S-ի դուստր ձեռնարկություն) և ARI Registry Services-ը (Neustar ընկերություն)։

ICANN-ի նոր gTLD ծրագրի շրջանակներում One.com-ը դիմել էր .one TLD-ն կառավարելու համար։ One.com-ը փակ աճուրդում Radix Registry-ից շահել է «.one»-ի իրավունքները։ Աճուրդը կայացել է «մեկ փակ առաջարկ՝ երկրորդ գնով» մոդելով, որտեղ հաղթողն առաջարկում է ամենաբարձր գինը և վճարում է երկրորդ ամենաբարձր գինը։

2022 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ, .one-ը համացանցում գրանցված դոմենների քանակով 27-րդ տեղում էր՝ 187․874 գրանցումներով: One.com-ը 107 հավատարմագրված գրանցողներից .one-ի երկրորդ ամենաբարձր գրանցողն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Սագրաբերդ

**Սագրաբերդ**, Սակրաբերդ, Սակռաբերդ, բերդ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Ուրծ գավառում, Ուրծաձոր գետի հովտում։ Ուրծեաց նախարարության իշխանանիստ կենտրոնը։

Հիշատակված է 5-րդ դարի դեպքերի կապակցությամբ, ըստ որի Ուրծի իշխան Կողթեկի որդի Վարազներսեհը հեռանում է Վահան Մամիկոնյանից և հափշտակելով գանձարանը, հաստատվում է այստեղ: V դ․ Սագրաբերդի տերերից հիշատակվում են Ներսեհ, Կողթեկ և Վարազներսեհ Ուրծեցի իշխանները։

Բերդում գտնվում է Ս․ Ստեփանոս եկեղեցին, որին 1491 թ.-ին նվիրել էին մի Հայսմավուրք: XV դ. մի Հայսմավուրքում Սագրաբերդը հիշատակվում է որպես գյուղ՝ Ս․ Ստեփանոս եկեղեցով և Արջառերեկ մենաստանով։ Ղ․ Ալիշանի կարծիքով՝ Սագրաբերդը համապատասխանում է ներկայիս Մեծ Վեդի ավանին, որը անընդունելի է: Հավանականը այն է, որ Սագրաբերդը գտնվել է Արարատի շրջանի ապաբնակեցված Ղարաբաղլար գյուղի մոտ: Սագրաբերդ անունով բնակավայր է հիշատակվում 13-րդ դարի մի խաչքարի արձանագրության մեջ, որը գտնվում է Արարատի շրջանում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
.bar

**.bar**, համացանցային դոմեն, որը հատուկ նախատեսված է բարերի, պանդոկների, գիշերային ակումբների համար, ներառյալ՝ բարերի և ռեստորանների ուղեցույցները, ռեստորանային քննադատները, առաքման ծառայությունները, գինու և ալկոհոլի արտադրությունը և դրանց հետ կապված ոլորտները։ Այն նոր ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD) է, որը պատկանում է Մեխիկո քաղաքում գործող Punto 2012 ընկերությանը: .bar դոմենը թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 11-ին, և դրա գործարկումը համարվում էր համացանցի նոր փուլի մի մասը, որտեղ դոմենների վերջավորություններն ավելի սահմանված և ավելի լավ դասակարգված են։

## .bar դոմենի սկզբնական նպատակ
ICANN-ի տվյալներով՝ նախատեսված օգտագործումը Չեռնոգորիայի Բար քաղաքի աշխարհագրական անվանումն էր։ Իրավունքներ ստանալու համար Punto 2012-ը ստիպված էր համաձայնության գալ Բարի քաղաքապետարանի հետ՝ դոմենի իրավունքների բացառիկ օգտագործման իրավունքի վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, Չեռնոգորիայի Բար քաղաքի որոշ կազմակերպություններ և ընկերություններ օգտագործում են .bar դոմենը՝ Չեռնոգորիայի ազգային .me-ի փոխարեն։

## Պատմություն
.bar-ի թողարկումը բաժանված էր երեք փուլի՝ ապրանքային նշանի տերերի գրանցում (Sunrise), առաջնահերթ նախնական գրանցում (Landrush) և ընդհանուր հասանելիություն։ Յուրաքանչյուր փուլ ունի կիրառման հատուկ պահանջներ։

### Ապրանքային նշանի տերերի գրանցում (Sunrise)
2014 թվականի ապրիլի 9-ի ժամը 18:00-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 8-ի ժամը 18:00-ն (UTC) ապրանքային նշանի սեփականատերերը կարող էին դիմում ներկայացնել իրենց պատկանող ապրանքային նշանը պարունակող .bar դոմենը գրանցելու համար, նախքան այն հանրությանը հասանելի կդառնար։

### Առաջնահերթ նախնական գրանցում (Landrush)
2014 թվականի հունիսի 11-ի ժամը 18:00-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 10-ի ժամը 18:00 (UTC) հաճախորդները կարող էին ձեռք բերել .bar դոմենային անուններ բարձր գնով։

### Ընդհանուր հասանելիություն
Սկսած 2014 թվականի հուլիսի 14-ի ժամը 18:00-ից (UTC) հաճախորդները կարող էին գրանցել .bar դոմենային անուններ՝ ըստ հերթականության: .bar-ի զանգվածային գրանցումն աջակցվում է ընդհանուր հասանելիության ընթացքում: Այս ժամանակահատվածում տարբեր գրանցողների հետ կապված բազմաթիվ դիմումների հարցերը լուծվում են ըստ հերթականության:

## Այլ տեղեկություններ
.bar դոմենային անունները կարող են պարունակել մինչև 63 նիշ։ .bar դոմենները չեն կարող գրանցվել հատուկ նիշերով, ինչպիսիք են & և #։

.bar ընդլայնումն աջակցում է լատինական IDN (միջազգային դոմենային անուն) նիշերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.med

**.med,** համացանցի համար նախատեսված վերին մակարդակի դոմեն, որը գործարկվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին և նախատեսված է բժշկության հետ կապված կայքերի համար։ .med-ը, ինչպես մյուս բոլոր վերին մակարդակի դոմենները, պետք է հանձնվի կազմակերպությանը։

## Պատմություն
Google-ը և Քլիվլենդի կլինիկան ներկայացրել էին բարձր մակարդակի այս դոմենը վերահսկելու հայտեր, սակայն երկուսն էլ մերժվել են 2014 թվականին Միջազգային առևտրային պալատի առարկություններից հետո։ Քլիվլենդի կլինիկայի դիմումի դեմ որոշումը չեղյալ է հայտարարվել նույն տարվա վերջում։

2015 թվականին ընդունվել է Second Generation Ltd-ի դուստր ձեռնարկության՝ Medistry LLC-ի դիմումը։

## Այլ օգտագործումներ
**.med-ը** նաև ֆայլի անվան ընդլայնում է, որը կապված է *Salome* հարթակի հետ, որը թվային սիմուլյացիայի գործիք է։

## Տես նաև
* Ինտերնետային բարձր մակարդակի դոմենների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռեգիստրի կայքը 

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.shabaka

**.shabaka**, արաբական վերին մակարդակի դոմենի (նշանակում է «.web», և անգլերեն տառադարձվում է որպես «.shabaka») արաբալեզու կայքերի համար նախատեսված համացանցային դոմենային անունների համակարգում միջազգայնացված դոմենային անուն, որը վերին մակարդակի դոմեն է։ Դոմենն օգտագործող կայքերին կարելի է մուտք գործել դրա U-պիտակի միջոցով () կամ A-պիտակի համարժեքով ()։

## Պատմություն
Դոմենն օգտագործման համար հաստատել է ICANN-ը (Դոմենային անունների և IP հասցեների հատկացման ինտերնետ կորպորացիա) 2013 թվականի մարտին։ Դրա sunrise ժամանակահատվածը տևել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև դեկտեմբերի 29-ը, իսկ landrush ժամանակահատվածը՝ 2014 թվականի հունվարի 2-ից մինչև հունվարի 31-ը։ Դոմենի ընդհանուր հասանելիությունը սկսվել է 2014 թվականի փետրվարի 4-ին։

## Տես նաև
* Միջազգայնացված դոմենային անուններ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Մեջբերումներ

* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* dotShabaka Registry - registrar for   դոմեններ

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Ջանպիեռո Պինցի

**Ջանպիեռո Պինցի** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։

## Կարիերա
Ջանպիեռո Պինզին «Լացիոյի» երիտասարդական համակարգի սան է: 1999 թվականի նոյեմբերի 2-ին նորամուտն է նշել ակումբի հիմնական կազմում՝ Չեմպիոնների լիգայի «Դինամոյի» դեմ խաղում։ Նույն թվականին Ջանպիեռոն նվաճել է  Ֆուտբոլի Իտալիայի գավաթը, որում խաղացել է 3 խաղ։ 2000 թվականին 5.4 միլիոն դոլարով տեղափոխվել է «Ուդինեզե»: Առաջին մրցաշրջանում թիմի կազմում խաղացել է ընդամենը 14 խաղ, բայց սկսած 2000/01 մրցաշրջանից՝ սկսել է պարբերաբար հայտնվել թիմի մեկնարկային կազմում։ 2004/05 մրցաշրջանում կիսապաշտպանը դարձել է Սերիա A-ի ամենակոպիտ խաղացողը՝ մրցաշրջանի ընթացքում ստանալով 13 դեղին և 2 կարմիր քարտ, սակայն նա բաց է թողել մի քանի մեկնարկային խաղեր ազդրի վնասվածքի պատճառով և ձախ ծնկի աճառի վիրահատություն: 2006/07 մրցաշրջանում դարձել է «Ուդինեզեի» ավագը, սակայն հետո կորցրել է այս կարգավիճակը ոտքի կոտրվածքի պատճառով, որը ստացել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Մրցաշրջանի ավարտին ֆուտբոլիստը հայտնել է ակումբից հեռանալու իր ցանկության մասին. «Ակումբում յոթ տարի անցկացնելուց հետո ես մեծ ցանկություն ունեի փորձել ինչ-որ նոր բան մեկ այլ քաղաքում: Ես արդեն ասել եմ այս մասին նախագահին»:

2008 թվականի օգոստոսի 21-ին վարձավճարով տեղափոխվել է Կիևո: Իր առաջին մրցաշրջանում թիմի կազմում խաղացել է 34 խաղ և խփել է 1 գոլ՝ խաղալով հարձակողական կիսապաշտպանի և ակումբի հարձակումների գլխավոր կազմակերպչի դերը: 2009 թվականի հունիսի 17-ին ֆուտբոլիստի վարձակալությունը երկարաձգվել է ևս մեկ մրցաշրջանով: Կիևոյում իր երկրորդ մրցաշրջանում Ջանպիեռոն խաղացել է 32 խաղ և խփել է 3 գոլ։ 2010 թվականի ամռանը Պինզին վերադարձել է «Ուդինեզե», չնայած Սամպդորիայի և Տորինոյի հետաքրքրությանը և Մալագա, ինչպես նաև «Կիևոյի» ցանկությունը՝ խաղացողին իրենց կազմում պահելու համար:

## Միջազգային կարիերա
Պինզին Իտալիայի մինչև 21 տարեկանների ազգային հավաքականի անդամ է եղել, որը 2004 թվականին հաղթել է Եվրոպայի մինչև 21 տարեկանների առաջնությունը՝ խփելով մեկ գոլ մրցաշարում՝ Պորտուգալիայի դեմ կիսաեզրափակիչ խաղում։ Նույն թվականին նվաճել է բրոնզե մեդալ Օլիմպիական խաղերում։ 2005 թվականի մարտի 30-ին նորամուտը նշել է մեծահասակների ազգային հավաքականի կազմում՝ Իսլանդիայի դեմ ընկերական խաղում:

## Նվաճումներ

* Իտալիայի չեմպիոն (մինչև 15 տարեկաններ)` 1993
* Իտալիայի գավաթակիր՝ 2000
* Իտալիայի չեմպիոն՝ 2000
* Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 21 տարեկան)` 2004

## Մրցանակներ

* Իտալիայի Հանրապետության արժանիքների շքանշանի ասպետ՝ 27 սեպտեմբերի, 2004
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль на figc.it
Կատեգորիա:Ուդինեզեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիևոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրեշիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պադովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Դիմիտրիոս Գրամոզիս

**Դիմիտրիոս Գրամոզիս** (, ), հույն և գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, մարզիչ։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվել է Վուպերտալում՝ Պոգոնից ներգաղթյալների ընտանիքում, և իր կարիերան սկսել է հարևան Վելբերտի երիտասարդական թիմերում։ 1993 թվականին չկարողանալով հաստատվել է «Վուպերտալում» տեղափոխվել է «Ուերդինգեն 05», որտեղ 1996 թվականին նշել է նորամուտը Երկրորդ Բունդեսլիգայում։ Երկու տարի անց տեղափոխվել է Համբուրգ, որտեղ Բունդեսլիգայում խաղացել է առաջին խաղը 1998 թվականի օգոստոսի 23-ին (1-0 հաշվով տնային հաղթանակ «Բոխումի» նկատմամբ), բայց երբեք չի կարողացել դառնալ հիմնական կազմի խաղացող։

2000 թվականին տեղափոխվել է «Կայզերսլաուտերն», որտեղ խաղացել է հինգ մրցաշրջան, այդ թվում՝ Բունդեսլիգայի 92 խաղ և ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 12 խաղ։ Այնուհետև, «Քյոլնում» և «Ռոտ-Վայս Էսսենում» մեկական մրցաշրջան անցկացնելուց հետո, Դիմիտրիոսը լքել է Գերմանիան և 2007 թվականին պայմանագիր է կնքել Հունաստանի Սուպերլիգայի «Էրգոտելիսի» հետ։ 2008 թվականի դեկտեմբերին Գրամոզիսը 150,000 եվրոյի դիմաց տեղափոխվել է «Օմոնիա», որով նա 2009/10 մրցաշրջանում դարձել է Կիպրոսի չեմպիոն։

2011 թվականի հունվարին Գրամոզիսը տեղափոխվել է «Կորֆու Թաուն», որտեղ խաղացել է մեկուկես տարի։ 2012 թվականի ամռանը վերադարձել է Գերմանիա և դարձել է «Բոխումի» պահեստային թիմի անդամ, և 2012/13 մրցաշրջանի ավարտին ավարտել է կարիերան։

## Մարզչական կարիերա
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Գրամոզիսը մնացել է «Բոխումի» համակարգում, իսկ 2013 թվականին դարձել է Թոմաս Ռեյսի օգնականը մինչև 19 տարեկանների թիմում։ 2014 թվականի հունվարին Դիմիտրիոսը դարձել է Ռայսի օգնականը Բոխումի պահեստային թիմում: Ամռանը ստանձնել է մինչև 15 տարեկանների հավաքականի ղեկավարությունը: Դեկտեմբերին  Երկրորդ Բունդեսլիգայի երեք խաղերի ընթացքում դարձել է գործող գլխավոր մարզիչ Ֆրանկ Հայնեմանի օգնականը: 2015 թվականի հունվարին Դիմիտրիոսը դարձել է Բոխումի պահեստային թիմի գլխավոր մարզիչը:

2015 թվականի ամռանը Գրամոզիսը դարձել է Բոխումի մինչև 17 տարեկանների թիմի գլխավոր մարզիչը։ 2016 թվականի ամռանից նաև գլխավոր թիմի մարզչի օգնականն էր։ 2017 թվականի աշնանը Դիմիտրիոսը դարձել է մինչև 19 տարեկանների թիմի գլխավոր մարզիչը՝ կենտրոնանալով մարզչական կուրսն ավարտելու վրա: 2018 թվականի մարտին Գրամոզիսը DFB-ից մարզչական լիցենզիա է ստացել:

2019 թվականի փետրվարին դարձել է «Դարմշտադտի» գլխավոր մարզիչ՝ կնքելով պայմանագիր մինչև 2020 թվականը և փոխարինելով Դիրկ Շուստերին: 23 խաղից հետո, երբ թիմը 13-րդ տեղն է գրավել, Գրամոզիսը 2018/19 մրցաշրջանն ավարտել է Երկրորդ Բունդեսլիգայի տասներորդ տեղում։ 2019/20 մրցաշրջանում «Դարմշտադտը» նրա գլխավորությամբ զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը՝ երեք միավորով հետ մնալով երրորդ տեղից, որը թույլ կտար Բունդեսլիգայի փլեյ-օֆֆ փուլ անցնել:

2021 թվականի մարտի 2-ին Գրամոզիսը դարձել է «Շալկե 04-ի» գլխավոր մարզիչը: 2022 թվականի մարտին հեռացվել է աշխատանքից՝ 2021/22 Երկրորդ Բունդեսլիգայի 25-րդ տուրում «Հանսայից» տնային պարտությունից (3:4) հետո, որից հետո թիմը նահանջել է աղյուսակի վեցերորդ հորիզոնական:

## Նվաճումներ
**«Օմոնիա» (Նիկոսիա)** 

* Կիպրոսի չեմպիոն՝ 2009/10 
* Կիպրոսի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2010
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հույն ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգա
.swiss

**.swiss**, ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն Շվեյցարիայի համար (gTLD): Այս նախաձեռնությունը նպատակ ունի ընդլայնելու ավանդական վերին մակարդակի ազգային **[[.ch]]** (ccTLD) դոմենը:

## Պատմություն
.swiss դոմենի շահագործման համար պատասխանատու է Հաղորդակցության դաշնային գրասենյակը (OFCOM). այն սկսել է գործարկման փուլը 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։ Բնականոն գործունեությունը սկսվել է 2016 թվականի հունվարի 11-ին։

## Հասանելիություն
.swiss դոմենային անունը հասանելի է միայն այն անհատներին կամ կազմակերպություններին, որոնք համապատասխանում են հետևյալ չորս պայմաններից մեկին.

* առևտրային գրանցամատյանում գրանցված ընկերություններ, որոնց գլխավոր գրասենյակը և ֆիզիկական վարչական վայրը գտնվում են Շվեյցարիայում,
* Շվեյցարիայի պետական մարմիններ,
* շվեյցարական ասոցիացիաներ և հիմնադրամներ,
* 2024 թվականի ապրիլի 24-ից Շվեյցարիայի քաղաքացիություն ունեցող կամ Շվեյցարիայում բնակվող ֆիզիկական անձինք։

## Օգտագործման վիճակագրություն
2025 թվականի հունվարի դրությամբ .swiss դոմենն օգտագործում էր մոտավորապես 23 հազար օգտատեր:

## Տես նաև
* .ch

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրված համացանցային սեփականություն
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Loser.com

**Loser.com**, դոմենի անուն, որը իր գոյության մեծ մասի ընթացքում գոյություն է ունեցել որպես URL վերահղորդող մի քանի տարբեր վեբ էջերի: Կայքն առաջին անգամ գրանցվել է 1995 թվականին Բրայան Քոնելիի կողմից, ով URL-ն օգտագործել է տարբեր ամերիկացի քաղաքական գործիչների, քաղաքական արշավների և կազմակերպությունների հետ կապված կայքեր վերահղորդելու համար:

## Պատմություն
Loser.com դոմենային անունը գրանցվել է 1995 թվականին Բրայան Քոնելիի կողմից։

Այն վերահղում էր դեպի Ալ Գորի 2000 թվականի նախագահական քարոզարշավի կայքը, մի կայք, որը 2002 թվականի մեծ մասի ընթացքում հակադրվել է Հարավային Կարոլինայի նախկին նահանգապետ Ջիմ Հոջեսին, Բարաք Օբամայի 2008 թվականի նախագահական քարոզարշավին։ Քոնելիի խոսքով՝ կայքը երբեմն վերահասցեագրում է այն թեմաները, որոնք նա դրական է համարում՝ այցելուները մեծացնելու համար։

Դոմենի անունը լայն տարածում է գտել 2015 թվականի մարտին, երբ այն վերահղվել է դեպի անգլերեն Վիքիպեդիայում ամերիկացի ռեփեր Քանյե Ուեսթի գրառումը։ The Daily Beast-ի Մարլոու Ստեռնը ենթադրել է, որ վերահղումը կատարվել է Ուեսթի արձագանքին՝ ամերիկացի երգիչ Բեքի «Morning Phase» ալբոմի 57-րդ ամենամյա «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ «Տարվա ալբոմ» անվանակարգում հաղթելու վերաբերյալ արձագանքների ֆոնին։ «The Hollywood Reporter»-ի Ռայան Գաջևսկին և «The Independent»-ի Քրիստոֆեր Հուտոնը ենթադրել են, որ դոմենի անունը Բեքին է վերաբերում, քանի որ «Loser»-ը Բեքի ամենանշանավոր երգերից մեկն է։ Մարտի 5-ին Stern-ին տված հարցազրույցում Քոնելին խոստովանել է, որ ինքը բացասական տպավորություն է ունեցել Ուեսթի մասին և վերահասցեավորումը մտադրել է որպես ռեփերի նկատմամբ տրոլինգի փորձ։

2016 թվականի փետրվարին կայքը վերահղվել է դեպի անգլերեն Վիքիպեդիայի այն ժամանակվա ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Դոնալդ Թրամփի գրառումը, այն բանից հետո, երբ նա Այովայի կուսակցական ընտրություններում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ Պաշտպանելով քայլը՝ Քոնելին Թրամփին անվանել է «մարդ, որը հարձակվում է մուսուլմանների, ամերիկացի մուսուլմանների վրա, որը տարածում է վախ և կասկած» և «պարտվողի սահմանում»։

Երբ Քոնելիին հարցրել են վերահղումների դրդապատճառների մասին, նա պատասխանել է, որ 2000 թվականին Թենեսիի նահանգապետի թեկնածու Բիլ Դեյլիի կայքը վերահասցեագրելը, որը պարտվել էր, պայմանավորված էր նրանով, որ «կարծում եմ՝ նա հակա-գեյ էր»։ Նա «ոչ մի մեկնաբանություն» չուներ 2002 թվականին Հարավային Կարոլինայի նահանգապետ Ջիմ Հոջեսին թիրախավորող ընդդիմադիր կայքին վերահասցեագրելու վերաբերյալ։

2020 թվականի նոյեմբերի 8-ին այն կրկին վերահղվել է անգլերեն Վիքիպեդիայի Դոնալդ Թրամփի մասին գրառմանը, քանի որ Թրամփը հրաժարվել է ընդունել 2020 թվականի Միացյալ Նահանգների նախագահական ընտրություններում իր պարտությունը՝ ԱՄՆ 47-րդ փոխնախագահ և Միացյալ Նահանգների ընտրված նախագահ Ջո Բայդենի կողմից պարտություն կրելուց հետո։

2022 թվականի մարտին այն վերահղվել Վիքիպեդիայի Վլադիմիր Պուտինի հոդվածին։

2022 թվականի դեկտեմբերին այն վերահղվել է Twitter.com-ին։

2024 թվականի սկզբին այն կրկին վերահղվել է դեպի անգլերեն Վիքիպեդիայի Դոնալդ Թրամփի մասին գրառումը մինչև մայիսի 18-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Կատեգորիա:Կայքեր
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1995 տեխնոլոգիայում
Կատեգորիա:Համացանցային թրոլինգ
ZADNA

**.ZADNA** (.za Domain Name Authority), շահույթ չհետապնդող ընկերություն, .za-ի՝ Հարավային Աֆրիկայի ինտերնետային երկրի կոդով վերին մակարդակի դոմենի (ccTLD) օրինական կարգավորող և կառավարիչ։ Այն Հարավային Աֆրիկայի կառավարության գործակալություն է, որը գտնվում է հաղորդակցության և թվային տեխնոլոգիաների դեպարտամենտի ներքո։

## .ZA դոմենի տեղեկատվություն
.ZADNA-ն պատասխանատու է .ZA երկրորդ մակարդակի դոմենի (SLD) կառուցվածքը որոշելու համար․

### Մոդերացված երկրորդ մակարդակի տիրույթներ
* AC.za
* EDU.za
* GOV.za
* NOM.za

### Երկրորդ մակարդակի չմոդերացված տիրույթներ
* CO.za
* NET.za

## .ZA դոմենային անվանման վեճի լուծում
.za վեճերի այլընտրանքային լուծում (ADR) կանոնակարգեր .za դոմենի անվան գրանցման վեճերը լուծելու համար․
# Չարաշահող գրանցում
# Վիրավորական գրանցում
Վեճերի այլընտրանքային լուծում (ADR), կիրառելի է միայն չմոդերացված երկրորդ մակարդակի տիրույթների (SLD) համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ
Էլի Ռոթ

**Էլի Ռաֆայել Ռոթ** (, ), հրեական ծագմամբ ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և պրոդյուսեր։ Որպես ռեժիսոր և պրոդյուսեր՝ նա առավելապես հայտնի է սարսափ ժանրում կատարած աշխատանքներով, հատկապես՝ «սփլեթեր ֆիլմերի» ուղղությամբ։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմերից են «Խրճիթի տենդ» (’‘Cabin Fever’’, 2002) և «Հյուրատուն» (’‘Hostel’’, 2005) կինոնկարները։

## Կենսագրություն
Ռոթը ծնվել է Նյուտոն քաղաքում, Մասաչուսեթս նահանգում, Շելդոն Ռոթի՝ Հարվարդի բժշկական դպրոցի հոգեբույժ/հոգեվերլուծաբանի և կլինիկական պրոֆեսորի, և Կորա Ռոթի՝ նկարչուհու ընտանիքում։ Նա երեք որդիներից միջնեկն է։ Ունի ավագ եղբայր՝ Ադամ (ծնված 1970 թվականին) և կրտսեր եղբայր՝ Գաբրիել (ծնված 1974 թվականին)։

Ռոթը մեծացել է հրեական ընտանիքում․ նրա նախնիները եղել են հրեա գաղթականներ Ավստրիայից, Հունգարիայից, Ռուսաստանից և Լեհաստանից։

Բացի անգլերենից, նա խոսում է ֆրանսերեն, իտալերեն և տարրական ռուսերեն։ Ռոթը սկսել է ֆիլմեր նկարահանել ութ տարեկանում՝ Ռիդլի Սքոթի «Օտարը» (’‘Alien’’, 1979) ֆիլմը դիտելուց հետո։

Նա և իր եղբայրները՝ Ադամը և Գաբրիելը, մինչև ավագ դպրոցի ավարտը նկարահանել են ավելի քան 100 կարճամետրաժ ֆիլմ։ Ավարտելով Նյուտոն Սաութի ավագ դպրոցը՝ Ռոթը ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարանի Թիշի արվեստի դպրոց։

Քոլեջի տարիներին՝ իր ֆիլմերը ֆինանսավորելու նպատակով, Ռոթը աշխատել է որպես ‘‘Penthouse Magazine’’-ի առցանց կիբերսեքս օպերատոր՝ ներկայանալով որպես կին, ինչպես նաև՝ գեղարվեստական ֆիլմերի արտադրությունում։

Նա ղեկավարել է պրոդյուսեր Ֆրեդերիկ Զոլլոյի գրասենյակը և ուսումնական շրջանը ավարտելուց հետո ամբողջությամբ նվիրել է իրեն կինոգրությանը։

## Անձնական կյանք
Ռոթը ամուսնացել է չիլիացի դերասանուհի և մոդել Լորենզա Իցզոյի հետ 2014 թվականի նոյեմբերին՝ չիլիական Զապալյար քաղաքի լողափում։

Զույգը հայտարարել է իրենց բաժանման մասին 2018 թվականի հուլիսին, իսկ նրանց ամուսնալուծությունը վերջնականապես հաստատվել է 2019 թվականի օգոստոսին։

2023 թվականին ‘‘Men’s Health’’-ին տված հարցազրույցում Ռոթը հայտնել է, որ կրկին ամուսնացել է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* Eli Roth on Twitter
* ‘‘The New York Times’’ – «Eli Roth on the Future of Horror Cinema» (հոդված)
* ‘‘Men’s Health’’ – «Eli Roth Talks About His Career and Life After Hostel» (հոդված)
* ‘‘Rolling Stone’’ – «The Gore and Glory of Eli Roth» (հոդված)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով