Բալակրոս

**Բալակրոս** (, ), զորավար, մակեդոնական թագավորների անձնական թիկնապահ, Կիլիկիայի սատրապ։

Բալակրոսը ծնվել է մոտ 380 թվականին ազնվական մակեդոնական ընտանիքում։ Եղել է մակեդոնացի թագավորներ Փիլիպոս II- ի (ենթադրաբար) և Ալեքսանդր Մակեդոնացու սոմատոֆիլակները։ Մ.թ. ա. 333 թ. Իսոսի ճակատամարտից հետո Ալեքսանդրը Բալակրոսին նշանակել է Կիլիկիայի կարևոր և հարուստ նահանգի սատրապ։ Այս պաշտոնում Բալակրոսը իրեն առանձնապես չի դրսևորել և զոհվել է ապստամբ Պիսիդյան ցեղերի դեմ պատերազմի ժամանակ։

## Կենսագրություն
Բալակրոսը՝ Նիկանորայի որդին, ծնվել է 380 թվականին մակեդոնական ընտանիքում։ Եղել է Մակեդոնիայի թագավորներ Փիլիպոս II-ի (ենթադրաբար) և Ալեքսանդր Մակեդոնացու անձնական պահապաններից (սոմատոֆիլակներ) մեկը։

Մասնակցել է Ալեքսանդրի արշավանքին Ասիայում։ 333 թվականին Իսոսի ճակատամարտի հաջորդ օրը Բալակրոսը նշանակվել է Կիլիկիայի սատրապ, իսկ Մենեսը նրա փոխարեն դարձել է անձնական թիկնապահ։ Բալակրոսի նշանակումը որպես Կիլիկիայի սատրապ տեղի է ունեցել կատաղի դիմադրությունից և տարածաշրջանի նախորդ կառավարիչ Արսամեսի մահից հետո։ Պատմաբան Ա. Բոզվորթի խոսքով՝ Բալակրոսը, լինելով սատրապ, պատասխանատու է եղել Տյուրոսի երկարատև պաշարման ֆինանսավորման համար։ Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոսը պնդում է, որ Սոկրատեսը Կիլիկիան ստացել է Ալեքսանդրից։ Հնարավոր է, որ Սոկրատեսը որոշ ժամանակով ժամանակավորապես փոխարինել է Բալակրոսին որպես սատրապ։

1964 թվականի դրությամբ հայտնի է եղել «BAΛAKPOΣ» գրությամբ մետաղադրամի միայն մեկ օրինակ։ Կիլիկիայում Բալակրոսը, ինչպես իր պարսիկ նախորդները, մետաղադրամներ է հատում իր անունով։ Մետաղադրամի վրա անունը գրելը թագավորի արտոնությունն է եղել, և, հետևաբար, Ալեքսանդրը հավանություն չի տվել իր սատրապի նման նախաձեռնությանը։ Ալեքսանդրի կայսրության բոլոր մասերի առաջնորդներից միայն Բաբելոնի սատրապ Մազևսն է եղել, որ իրեն թույլ է տվել նման ազատություն։ Բալակրոսի հետագա բոլոր թողարկումները պարունակում են միայն B միացագիր։ Լյուդմիլա Մարինովիչի կարծիքով, սատրապի կողմից նման ազատությունը՝ մետաղադրամներ հատելը հին պարսկական չափանիշներով առանց մակեդոնացի թագավորի գերագույն իշխանության որևէ նշման, վկայում է Ալեքսանդրի կայսրության խորը ճգնաժամի մասին։

332 թվականին Բալակրոսը Մեծ և Հելլեսպոնտական ​​Ֆրյուգիայի սատրապների՝ Անտիգոնոսի և Կալասի հետ միասին մասնակցել են Փոքր Ասիայի այն շրջանների նվաճմանը, որոնք դեռևս անկախ են եղել մակեդոնական տիրապետությունից: Դ. Ատկինսոնի կարծիքով, սա կարող է լինել Բալակրոսի անվանակիցը։ Քվինտոս Կուրտիոս Ռուֆոսը Բալակրոսին է վերագրում Դարեհ III-ի զորավար Հիդարնեսի նկատմամբ տարած հաղթանակը և Միլեթոսի գրավումը: Դեպքը տեղի է ունեցել 334 թվականին, երբ Բալակրոսը եղել է Ալեքսանդրի թիկնապահը: Արիանոսը Միլեթոսի գրավման փառքը վերագրում է զորավար Նիկանորին։ Հետևաբար, Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոսի վկայությունը թվում է անհավաստի։ Հնարավոր է, որ քաղաքը գրավել է Բալակրոսի որդին, ինչը հանգեցրել է հին աղբյուրներում անհամապատասխանությունների ի հայտ գալուն: Հնարավոր է, որ Միլեթոսը վերագրավվել է պարսկական նավատորմի կողմից, ապա կրկին ազատագրվել է Բալակրոսի կողմից։ Հնարավոր է նաև, որ խոսքը մեկ այլ Բալակրոսի՝ Ամինտասի որդու մասին է։ Ամեն դեպքում, տեղեկատվությունը ցույց է տալիս, որ Բալակրոսը կատարել է ոչ միայն վարչական գործառույթներ նահանգի կառավարման գործում, այլև որ ռազմական զորամիավորումները ենթարկվում են նրան։

Բալակրոսը, ըստ Դիոդորոս Սիկիլիացու, մահացել է ապստամբ իզավրացիների և լարանդացիների դեմ պատերազմում: Պատմագրության մեջ կան անհամապատասխանություններ այն մասին, թե արդյոք Իսավրիան ապստամբ տարածաշրջան է եղել, թե մնացել է աննվաճված Բալակրոսի մահվան պահին: Նաև լիովին պարզ չէ, թե արդյոք այս տարածքները պատկանել են Կիլիկիայի սատրապությանը, թե Պիսիդիայի: Ամեն դեպքում, դրանք գտնվել են Բալակրոսի շահերի ոլորտում։ Ժամանակակից պատմաբանների կարծիքով, իրադարձությունը տեղի է ունեցել կամ 332/331 թվականներին՝ Անտիգոնոսի Լիկաոնիա կատարած արշավանքի ժամանակ, կամ, ավելի հավանական է, 326-323 թվականներին՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից կարճ ժամանակ առաջ։ Դրամագիտական ​​տվյալները հաստատում են մահվան ավելի ուշ թվականը։ Բալակրոսի գահակալության տարիներին Կիլիկիայում հատվել են մետաղադրամների մի քանի շարքեր։ Հաշվի առնելով, որ մետաղադրամների դիզայնը սովորաբար փոխվել է մի քանի տարին մեկ, քիչ հավանական է, որ Բալակրոսը մահացել է սատրապ նշանակվելուց մեկ կամ երկու տարի անց։

## Ընտնիք
Բալակրոսն ունեցել է առնվազն երկու կին։ Հին աղբյուրներում հիշատակվում է միայն երկրորդ կնոջ՝ Ֆիլայի անունը, որը կապված է նրա հոր՝ Փիլիպոս II-ի հայտնի զորավարի և վստահելի անձի, իսկ ավելի ուշ՝ Ալեքսանդրի օրոք Մակեդոնիայի կառավարիչ Անտիպատրոսի բարձր դիրքի հետ։ Իր առաջին կնոջից կամ կանանցից Բալակրոսը ունեցել է Նիկանորին և Ֆիլիպին, որոնք մասնակցել են Ալեքսանդրի արշավանքներին։

Բալակրոսը ամուսնացել է Ֆիլայի հետ և ազգակից դարձել Անտիպատրոսի հետ 339-336 թվականների միջև։ Ֆիլան տեղափոխվել է Կիլիկիա՝ ամուսնու հետ լինելու համար, ենթադրաբար 331/330 թվականներին։ Այս ամուսնությունից ծնվել է որդի՝ Անտիպատրոսը, որին Բալակերը անվանել է իր ազդեցիկ աներոջ անունով։ Բալակերոսը և Ֆրայեյը նույնպես կարող էին ծնվել այս ամուսնությունից։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ նրանք ծնվել են ավելի վաղ նախորդ կանանցից։ Ըստ պատմաբան է. Բադյանի, Ֆիլան ամուսնացած չի եղել Բալակրոսի հետ, և այս ոչ հավաստի պնդման սկզբնաղբյուրը Անտոնի Դիոգենեսի աշխատություններն էին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
; Առաջնային աղբյուրներ

* 
* 
* 

; Ժամանակակից հետազոտություններ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Մակեդոնացի
Կատեգորիա:Կիլիկիա
Կատեգորիա:Հին մակեդոնացիներ
Կատեգորիա:Սատրապներ