Ուրբոէկոլոգիա

**Ուրբոէկոլոգիա** (լատին․՝ urbs — քաղաք) կամ քաղաքի Էկոլոգիա, գիտություն երկու համակարգերի՝  քաղաքային (նրա սոցիալական, տեխնիկական, էներգետիկ, տեղեկատվական, վարչական ենթահամակարգերի) և բնական համակարգերի փոխկապակցման և փոխազդեցության մասին ժամանակի և տարածության մեջ։ Ուրբոէկոլոգիան էկոլոգիայի բաժիններից է։

Ուրբոէկոլոգիայի ուսումնասիրման առարկան քաղաքային բիոգեոցենոզներն են։ Ուրբոէկոլոգիան քաղաքաշինությունը համարում է ոչ միայն որպես քաղաքակրթության զարգացման օբյեկտիվ պատմական գործընթաց, այլ նաև որպես մարդու բնակեցման միջավայրի վերակառուցման գործընթաց՝ հիմնված էկոլոգիական մոտեցման վրա, ըստ որի ՝ քաղաքը բարդ օրգանիզմ է այն կազմող տարրերի և «արտաքին» սոցիալական և բնական միջավայրի միջև կապերի համակարգում։ Քաղաքաշինությունը, որպես ամբողջություն, ունի իր առանձնահատկությունները, որոնք կապված են շրջակա միջավայրի հետ։

Մարդը  իր կյանքի ընթացքում տեղափոխվում է մի էկոլոգիական խորշից մյուսը (բնակարան, աշխատանքի վայր, տրանսպորտ, հանգիստ և այլն)։ Ուրբանիզացիայի  զարգացման և շրջակա միջավայրի օտարման աճի հետ մեկտեղ  մարդը պետք է ձեռք բերի նոր հարմարվողական (ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական, սոցիալական) մեխանիզմներ, որոնք սահմանափակ են։ Քաղաքը միջավայր է ոչ միայն մարդկանց բնակության համար, այլև տարբեր տեսակի բույսերի և կենդանիների գոյության համար։ Դրանց մի մասը ընտանի կենդանիներ և շակովի բույսեր են, մյուսները կարող են գոյություն ունենալ միայն հատուկ տնային պայմաններում (ջերմոցներ, ակվարիումներ և այլն)։ Կան նաև վայրի բույսեր և վայրի կենդանիներ։ Մարդուն շրջապատող քաղաքային միջավայրի բոլոր կենդանի օրգանիզմները նույնպես կարողանում են հարմարվել պայմանների փոփոխությանը։

Ուրբոէկոլոգիան զբաղվում է քաղաքների կառուցապատման և կանաչապատման հարցերով։ Այն հիմնված է գիտության  բազմաթիվ ճյուղերի վրա, որոնք զբաղում են հասարակության և բնության միջև փոխազդեցությունն ուսումնասիրող գիտություների (Էկոլոգիա, Բուսաբանություն, քաղաքաշինություն, աշխարհագրություն, սոցիոլոգիա, սանիտարական մաքրում, տեխնոլոգիա և այլն) հետ։

Ուրբոէկոլոգիան սերտորեն կապված է Վայրի բնության պահպանման  հիմնահարցերի  հետ։  Այս թեմայի վերաբերյալ տեսական գիտելիքնորի բազան անընդհատ թարմացվում է ամբողջ աշխարհում գործնական նախագծերի շնորհիվ և շնորհիվ ՝ էկոգյուղերի, էկոպոլիսների տեսքով։ Կան քաղաքներ, որոնք հատուկ կառուցված են բնական և սոցիալական միջավայրի ներդաշնակության սկզբունքի վրա։ Միջառարկայական նախագծերը, փորձերը  ուսումնասիրել են «ուրբոսֆերային» վերաբերող բոլոր գործընթացները՝  բնակիչների կողմից տեղական անտառում սունկ, ծաղիկներ հավաքելը, թափառող շներ հավաքելը, ճանապարհների ցանցի կառուցումը և այլն։

## Տես նաև
* Քաղաքատնտեսություն
* Տնտեսական սոցիոլոգիա
* Տնտեսական աշխարհագրություն
* ուրբանիզացիա

## Ծանոթագրություններ


## Գրականության ցանկ
* *Ручин А. Б., Мещеряков В. В., Спиридонов С. Н.* Урбоэкология для биологов. — : Колосс, 2009. — 195 с. ISBN 5-9532-0686-0
* Урбоэкология: Конспект лекций / В. В. Владимиров; Междунар. независимый экол.-политол. ун-т. — М.: Изд-во МНЭПУ Галерия, 1999. — 202 с.
* Экология города / Под ред. Ф. В. Стольберга. — : Либра, 2000.
*
* 

## Արտաքին հղումներ
* Urban Ecology Institute (Newton, MA)
* Urban Ecology Agency of Barcelona
* Urban Ecology Pop-Culture E-zine
* Urban Ecology Center in Milwaukee, WI
* Urban Ecology Research Laboratory at the University of Washington
* The Trust for Urban Ecology, London

Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Բնապահպանության ենթաբաժիններ
Կատեգորիա:Բնության վրա ազդող մարդկային գործունեության տեսակներ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Կատեգորիա:Կենսաաշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ուրբանիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն