Ներհիվանդանոցային վարակ

**Ներհիվանդանոցային վարակ** ( բառից), ձեռք է բերվում հիվանդանոցում կամ այլ առողջապահական հաստատությունում:

Հիվանդանոցային և ոչ հիվանդանոցային միջավայրերը ընդգրկելու համար այն երբեմն անվանում են առողջապահական հաստատությամբ պայմանավորված վարակ: Նման վարակը կարող է ձեռք բերվել հիվանդանոցում, խնամքի տանը, վերականգնողական կենտրոնում, ամբուլատոր կլինիկայում, ախտորոշիչ լաբորատորիայում կամ այլ կլինիկական միջավայրերում։

Մի շարք գործընթացներ կարող են աղտոտման պատճառ դառնալ վիրահատարաններում և հիվանդանոցային պայմաններում գտնվող այլ տարածքների համար։ Վարակը կլինիկական պայմաններում տարածվում է տարբեր եղանակներով: Բուժաշխատողները նույնպես տարածում են վարակը, ինչպես նաև աղտոտված սարքավորումները, անկողնային պարագաները կամ օդի կաթիլները: Վարակը կարող է առաջանալ արտաքին միջավայրից, մեկ այլ վարակված հիվանդից, վարակված անձնակազմից կամ որոշ դեպքերում վարակի աղբյուրը չի որոշվում: Որոշ դեպքերում միկրոօրգանիզմը առաջացել է հիվանդի սեփական մաշկի միկրոբիոտայից ՝ դառնալով օպորտունիստական, վիրահատությունից կամ այլ միջամտություններից հետո, որոնք խաթարում են մաշկի պաշտպանիչ պատնեշը կամ իմունային համակարգը: Չնայած հիվանդը կարող է վարակվել իր սեփական մաշկից, վարակը դեռևս համարվում է հիվանդանոցային, քանի որ այն զարգանում է առողջապահական հաստատություններում:

## Արդյունք
2002 թվականի ընթացքում Միացյալ Նահանգներում Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնները գնահատել են, որ առողջապահության հետ կապված մոտ 1.7 միլիոն վարակ է գրանցվել բոլոր տեսակի միկրոօրգանիզմներից, այդ թվում՝ բակտերիաներից և սնկերից։ Դրանցից մոտ 99,000-ը մահվան պատճառ են դարձել կամ նպաստել են դրան։ Եվրոպայում, որտեղ անցկացվել են ներհիվանդանոցային հարցումներ, գրամ-բացասական վարակների կատեգորիան, ըստ գնահատականների, կազմում է տարեկան վարակիչ հիվանդություններով պայմանավորված  25,000 մահերի երկու երրորդը։ Ներհիվանդանոցային վարակները կարող են առաջացնել ծանր թոքաբորբ և միզուղիների, արյան շրջանառության և մարմնի այլ մասերի վարակներ։ Շատ տեսակներ ցուցաբերում են հակամանրէային կայունություն, ինչը կարող է բարդացնել բուժումը։

Մեծ Բրիտանիայում 2017 թվականին մոտ 300,000 հիվանդ է տուժել, և դա, ըստ գնահատականների, Ազգային առողջապահական ծառայությանը տարեկան արժեցել է մոտ 1 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ։

## Տեսակներ

* Ներհիվանդանոցային թոքաբորբ
* Թոքաբորբ՝ պայմանացորված թոքերի արհեստական շնչառության սարքով
* Միզուղիների ինֆեկցիաներ
* Սուր գաստրոէնտերիտ
* Հետծննդաբերական վարակներ
* Կենտրոնական երակային կաթետր

### Հարուցիչներ

* *Staphylococcus aureus*
* Methicillin-resistant Staphylococcus aureus|Methicillin-resistant *Staphylococcus aureus*
* *[[Candida albicans]]
* *Pseudomonas aeruginosa*
* *Acinetobacter baumannii*
* *Stenotrophomonas maltophilia*
* *Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile*
* *Escherichia coli*
* [[Տուբերկուլոզ|Tuberculosis]]
* Vancomycin-resistant Enterococcus|Vancomycin-resistant *Enterococcus''
* Legionnaires' disease

## Պատճառ
### Փոխանցում
Վերջերս ներհիվանդանոցային վարակների կապում են ներանոթային կաթետերների հետ։ Այս բարդության դեմ պայքարելու համար կիրառվում են ներանոթային հակամանրէային թերապիա կոչվող միջամտություններ, որոնք կարող են նվազեցնել արյան միջոցով փոխանցվող հակաբիոտիկների ազդեցությանը չենթարկված վարակները:  Հակաբիոտիկների, այդ թվում՝ էթանոլի ներմուծումը կաթետերի մեջ (առանց այն արյան մեջ լցնելու) նվազեցնում է կենսաթաղանթների առաջացումը: 

Կոնտակտային փոխանցումը բաժանվում է երկու ենթախմբի՝ անմիջական կոնտակտային փոխանցում և անուղղակի կոնտակտային փոխանցում։

#### Հիվանդի զգայունությունը
Վարակի փոխանցման նվազեցմանը զուգընթաց, անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև հիվանդների հակվածությունը ներհիվանդանոցային վարակների նկատմամբ: Հիվանդներին վարակների ավելի մեծ ռիսկի ենթարկող գործոններն են՝

# Իմունաճնշիչ դեղամիջոցները, ինչպիսիք են գլյուկոկորտիկոիդները կամ իմունաճնշիչ դեղամիջոցների ընդունումը՝ որպես քաղցկեղի, օրգանների փոխպատվաստման կամ աուտոիմուն հիվանդությունների բուժման մաս:
# Իմունիտետի թուլացում՝ պայմանավորված այնպիսի հիվանդություններով, ինչպիսիք են արյունաբանական չարորակ ուռուցքը, առաջնային իմունային անբավարարությունը, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը կամ ծանր հիվանդությունները, ներառյալ ծանր COVID-19-ը։
# Բնական պաշտպանությունը խախտող մշտական սարքերի առկայություն, ներառյալ էնդոտրախեալ խողովակները, կենտրոնական երակային կաթետերները և միզուղիների կաթետերները։
# Հակաբիոտիկների օգտագործումը ինքնին չի մեծացնում հիվանդանոցային վարակների ռիսկը, բայց նպաստում է հակամանրէային դեղամիջոցների նկատմամբ կայուն օրգանիզմների տարածվածությանը ներհիվանդանոցային վարակներով հիվանդների շրջանում։

#### Սարքով պայմանավորված վարակներ
Հաշվի առնելով ինվազիվ սարքերի և ներհիվանդանոցային վարակների միջև եղած կապը, նման վարակները սահմանազատելու համար օգտագործվում են հատուկ տերմիններ՝ վերահսկումը և կանխարգելումը հնարավոր դարձնելու համար: Սարքով պայմանավորված վարակներից են արհեստական շնչառության սարքով պայմանավորված թոքաբորբը, կաթետերով պայմանավորված արյան հոսքի վարակները և միզուղիների վարակները, բորբոքումը։

## Կանխարգելում

Հիվանդանոցային վարակի վերահսկումը նշանակում է առողջապահության ոլորտներում որակի ապահովման / որակի վերահսկման միջոցառումների իրականացում, և ապացույցների վրա հիմնված կառավարումը կարող է լինել իրագործելի մոտեցում: Ներհիվանդանոցային թոքաբորբ ունեցողների համար հիվանդանոցի օդի որակի վերահսկումը և ստուգումը պետք է լինեն կառավարման օրակարգում, մինչդեռ հիվանդանոցային ռոտավիրուսային վարակի դեպքում պետք է կիրառվի ձեռքերի հիգիենայի արձանագրություն։

Ներհիվանդանոցային վարակների թիվը նվազեցնելու համար Մերիլենդ նահանգը ներդրեց Մերիլենդի հիվանդանոցային հիվանդությունների ծրագիրը, որը նախատեսում է ֆինանսական պարգևատրումներ և տույժեր առանձին հիվանդանոցների համար։ Ծրագրի առաջին երկու տարիների ընթացքում նահանգի կողմից հետևվող բոլոր ներհիվանդանոցային հիվանդությունների (ներառյալ ծրագրով չընդգրկվածները) բարդությունների մակարդակը նվազել է 15.26%-ով։

### Սանիտարական պայմաններ
Հիվանդանոցներն ունեն սանիտարական կանոնակարգեր՝ համազգեստի, սարքավորումների ախտահանման, լվացման և այլ կանխարգելիչ միջոցառումների վերաբերյալ: Բժշկական անձնակազմի կողմից ձեռքերի մանրակրկիտ լվացումը և/կամ սպիրտային քսուքների օգտագործումը յուրաքանչյուր հիվանդի հետ շփումից առաջ և հետո ներհիվանդանոցային վարակների դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ միջոցներից մեկն է: Հակամանրէային դեղամիջոցների ավելի զգույշ օգտագործումը նույնպես համարվում է կարևոր: Քանի որ ներհիվանդանոցային վարակների մեծ մասը, որոնք առաջանում են մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus-ի, մեթիցիլին-զգայուն Staphylococcus aureus-ի և Clostridioides difficile-ի նման մանրէներից, առաջանում են այդ կանոնակարգերի խախտման հետևանքով, հաճախ հիվանդները բժշկական անփութության հայցեր են ներկայացնում տվյալ հիվանդանոցի դեմ:

Մակերեսների ախտահանումը առողջապահական միջավայրերում ներհիվանդանոցային վարակների նվազեցմանն ուղղված վերահսկողության միջոցառումների մի մասն է: Ժամանակակից ախտահանման մեթոդները, ինչպիսիք են ածխաթթու գազի համակարգերում չհրկիզվող ալկոհոլային գոլորշին, արդյունավետ են եղել գաստրոէնտերիտի, մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus-ի և գրիպի հարուցիչների դեմ: Կլինիկորեն ապացուցված է, որ ջրածնի պերօքսիդի գոլորշու օգտագործումը նվազեցնում է վարակի մակարդակը և ձեռքբերման ռիսկը: Ջրածնի պերօքսիդը արդյունավետ է Clostridioides difficile-ի դեմ, մինչդեռ սպիրտը անարդյունավետ է։ Ուլտրամանուշակագույն մաքրող սարքերը կարող են օգտագործվել Clostridioides difficile-ով կամ methicillin-կայուն Staphylococcus aureus-ով վարակված հիվանդների սենյակները դուրս գրվելուց հետո ախտահանելու համար:

Սանիտարական կանոնակարգին հակառակ, հիվանդներին հնարավոր չէ ամբողջությամբ մեկուսացնել վարակիչ նյութերից: Ավելին, հիվանդներին հաճախ նշանակվում են հակաբիոտիկներ և այլ հակամանրէային դեղամիջոցներ՝ հիվանդությունը բուժելու համար:

### Մանրէազերծում
Մանրէազերծումը չի սահմանափակվում միայն ախտահանմամբ։ Այն ոչնչացնում է սարքավորումների և մակերեսների վրա գտնվող բոլոր միկրոօրգանիզմները՝ քիմիական նյութերի, իոնացնող ճառագայթման և այլնի միջոցով։

### Մեկուսացում
Այն միկրոօրգանիզմների փոխանցումը տարբեր ուղիներով կանխելու համար նախատեսված մեկուսացնող միջոցների կիրառումն է։

### Ձեռքերի լվացում
Ձեռքերի հաճախակի լվացումը համարվում է ամենակարևոր միջոցը՝ հիվանդի մաշկային միկրոֆլորան կամ մեկ վայրից մյուսին փոխանցման ռիսկերը նվազեցնելու համար: Ձեռքերի հնարավորինս արագ և մանրակրկիտ լվացումը հիվանդների հետ շփումների միջև, արյան, մարմնի հեղուկների, արտազատուկների, արտաթորանքների և դրանցով աղտոտված սարքավորումների կամ առարկաների հետ շփումից հետո վարակի վերահսկման և մեկուսացման միջոցառումների կարևոր բաղադրիչ է: Իմունային անբավարարություն ունեցող հիվանդների շրջանում ներհիվանդանոցային վարակների տարածումը կապված է առողջապահության աշխատողների ձեռքերի աղտոտման հետ դեպքերի գրեթե 40%-ում: Աշխատողների համար այս խնդիրը հաղթահարելու լավագույն միջոցը ձեռքերի հիգիենայի ճիշտ ընթացակարգերի կիրառումն է, այդ պատճառով ԱՀԿ-ն 2005 թվականին մեկնարկել է Հիվանդների անվտանգության համընդհանուր մարտահրավերը:

Առողջապահության աշխատողների ձեռքերին կարող են առկա լինել միկրոօրգանիզմների երկու կատեգորիա՝ անցողիկ և մշտական։ Առաջինը ներկայացված է աշխատողների կողմից շրջակա միջավայրից վերցված միկրոօրգանիզմներով, որոնց մեջ պարունակվող մանրէները կարող են գոյատևել մարդու մաշկի վրա և երբեմն աճել։ Երկրորդ խումբը ներկայացված է մաշկի մակերեսին  ապրող մշտական միկրոօրգանիզմներով։ Դրանք կարող են գոյատևել մարդու մաշկի վրա և ազատորեն աճել դրա վրա։ Դրանք ունեն ցածր ախտածնություն և վարակի մակարդակ։ Աշխատողների մաշկը գաղութացված է 3.9%-ով։ Մշտական մանրէներն են՝ Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus hominis և Micrococcus, Propionibacterium, Corynebacterium, Dermabacter և Pittosporum spp., մինչդեռ անցողիկ օրգանիզմներն են Staphylococcus aureus-ը, Klebsiella pneumoniae-ն, ինչպես նաև Acinetobacter, Enterobacter և Candida spp.: Ձեռքերի հիգիենայի նպատակն է վերացնել անցողիկ ֆլորան՝ ձեռքերը մանրակրկիտ և պատշաճ կերպով լվանալու միջոցով՝ օգտագործելով տարբեր տեսակի օճառներ և սպիրտային հիմքով գելեր: Ձեռքերի հիգիենայի պրակտիկայում հայտնաբերված հիմնական խնդիրները կապված են լվացարանների բացակայության և ձեռքերը լվանալու ժամանակատար գործընթացի հետ: Այս խնդիրը լուծելու հեշտ միջոց կարող է լինել սպիրտային հիմքով ձեռքի քսուկների օգտագործումը, քանի որ դրանք ավելի արագ են կիրառվում՝ համեմատած ճիշտ ձեռքերի լվացման հետ:

Հիվանդների ձեռքերի լվացման բարելավումը նույնպես ցույց է տվել, որ նվազեցնում է ներհիվանդանոցային վարակի մակարդակը: Անկողնային հիվանդները հաճախ չունեն այնքան հնարավորություն մաքրելու ձեռքերը ուտելու ժամանակ կամ մակերեսներին դիպչելուց հետո: Ձեռքերի լվացման կարևորությունը ընդգծելով և ախտահանիչ գել կամ անձեռոցիկներ մահճակալին հասանելիության սահմաններում տրամադրելով՝ բուժքույրերը կարողացան ուղղակիորեն նվազեցնել վարակի մակարդակը: 2017 թվականին հրապարակված ուսումնասիրությունը ցույց տվեց սա՝ բարելավելով հիվանդների կրթությունը ինչպես ձեռքերի լվացման պատշաճ ընթացակարգի, այնպես էլ ախտահանիչ օգտագործելու կարևոր ժամանակների վերաբերյալ և հաջողությամբ նվազեցրեց էնտերոկոկերի և ոսկեգույն ստաֆիլոկոկի մակարդակը:

Բոլոր այցելուները պետք է հետևեն հիվանդանոցի անձնակազմի հետ նույն ընթացակարգերին՝ վարակների տարածումը պատշաճ կերպով վերահսկելու համար: Ավելին, բազմադեղորայքակայուն վարակները կարող են լքել հիվանդանոցը և դառնալ համայնքային բուսական աշխարհի մաս, եթե քայլեր չձեռնարկվեն այս փոխանցումը կանխելու համար:

Անհասկանալի է, թե արդյոք եղունգների լաքը կամ մատանիները ազդել են վիրաբուժական վերքերի վարակի մակարդակի վրա, թե ոչ

### Ձեռնոցներ
Ձեռքերի լվացումից բացի, ձեռնոցները կարևոր դեր են խաղում միկրոօրգանիզմների փոխանցման ռիսկերի նվազեցման գործում: Հիվանդանոցներում ձեռնոցները կրվում են երեք կարևոր պատճառով: Նախ, դրանք կրվում են անձնակազմի համար պաշտպանիչ պատնեշ ապահովելու համար՝ կանխելով ձեռքերի մեծածավալ աղտոտումը արյան, մարմնի հեղուկների, արտազատուկների, արտաթորանքների, լորձաթաղանթների և չվնասված մաշկին դիպչելիս: Միացյալ Նահանգներում Աշխատանքի անվտանգության և առողջության վարչությունը պարտադրել է ձեռնոցներ կրել՝ արյան միջոցով փոխանցվող պաթոգեն վարակների ռիսկը նվազեցնելու համար: Երկրորդ, ձեռնոցները կրվում են՝ անձնակազմի ձեռքերում առկա միկրոօրգանիզմների հիվանդներին փոխանցման հավանականությունը նվազեցնելու համար ինվազիվ կամ այլ հիվանդների խնամքի ընթացակարգերի ժամանակ, որոնք ներառում են հիվանդի լորձաթաղանթների և չվնասված մաշկին դիպչելը: Երրորդ, դրանք կրվում են՝ հիվանդի կամ միկրոօրգանիզմներով աղտոտված անձնակազմի ձեռքերից այդ միկրոօրգանիզմները մեկ այլ հիվանդին փոխանցելու հավանականությունը նվազեցնելու համար: Այս իրավիճակում ձեռնոցները պետք է փոխվեն հիվանդների հետ շփումների միջև, իսկ ձեռքերը պետք է լվացվեն ձեռնոցները հանելուց հետո:

### Հակամանրէային մակերեսներ
Հայտնի է, որ միկրոօրգանիզմները երկար ժամանակ գոյատևում են անշունչ «հպվող» մակերեսների վրա։ Սա կարող է հատկապես խնդրահարույց լինել ներհիվանդանոցային միջավայրերում, որտեղ իմունային անբավարարություն ունեցող հիվանդները ավելի մեծ ռիսկի են ենթարկվում ներհիվանդանոցային վարակներով վարակվելու տեսանկյունից։ Ներիվանդանոցային վարակներով հիվանդները հիմնականում հոսպիտալացվում են տարբեր տեսակի վերակենդանացման բաժանմունքներում։

Հիվանդանոցային սենյակներում հաճախ հանդիպող դիպչելի մակերեսները, ինչպիսիք են մահճակալի ձողերը, կանչի կոճակները, ափսեները, աթոռները, դռան բռնակները, լույսի անջատիչները, ներերակային ձողերը, դիսպենսերները (ալկոհոլային գել, թղթե սրբիչ, օճառ), վիրակապերի սայլակները, ինչպես նաև սեղանների մակերեսները, հայտնի են մեթիցիլին-կայուն ոսկեգույն ստաֆիլոկոկով (հակաբիոտիկների նկատմամբ կայուն մանրէների ամենավտանգավոր շտամներից մեկը) և վանկոմիցին-կայուն էնտերոկոկով։  Հիվանդներին ամենամոտ գտնվող առարկաները պարունակում են մեթիցիլին-կայուն ոսկեգույն ստաֆիլոկոկի և վանկոմիցին-կայուն էնտերոկոկի ամենաբարձր մակարդակները։ Ահա թե ինչու հիվանդանոցային սենյակներում դիպչելի մակերեսները կարող են ծառայել աղբյուր բակտերիաների տարածման համար։

Մի շարք միացություններ կարող են նվազեցնել մակերեսների վրա մանրէների աճի ռիսկը, այդ թվում՝ պղինձը, արծաթը և մանրէասպանները։

Մի շարք ուսումնասիրություններ են իրականացվել, որոնք գնահատել են անհպում մաքրման համակարգերի օգտագործումը, մասնավորապես՝ ուլտրամանուշակագույն C սարքերի օգտագործումը։ Այլ ակնարկներ գտել են որոշակի ապացույցներ և դրանց արդյունավետության աճող ապացույցներ։

## Բուժում
Հիվանդներին վարակելու ամենահավանական հավանականությունն ունեն մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus-ի գրամ-դրական շտամները և գրամ-բացասական Acinetobacter baumannii-ն: Չնայած մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus-ի պատճառած հիվանդությունները բուժելու համար հակաբիոտիկ դեղամիջոցներ կան, Acinetobacter-ի դեմ արդյունավետ դեղամիջոցները քիչ են: Acinetobacter մանրէները զարգանում են և դառնում են հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունություն ունեցող, ուստի շատ դեպքերում անհրաժեշտ է օգտագործել պոլիմիքսին հակաբակտերիալ դեղամիջոցներ:

Մեկ այլ աճող հիվանդություն, որը հատկապես տարածված է Նյու Յորքի հիվանդանոցներում, դեղորայքակայուն, գրամ-բացասական Klebsiella pneumoniae-ն է: Բրուքլինի հիվանդանոցներում Klebsiella վարակների ավելի քան 20%-ը այժմ դիմացկուն է գրեթե բոլոր ժամանակակից հակաբիոտիկների նկատմամբ, և այդ գերմանրէները այժմ տարածվում են ամբողջ աշխարհում:

Գրամ-բացասական դասակարգված մանրէները կարող են առաջացնել ծանր թոքաբորբ և միզուղիների, արյան շրջանառության և մարմնի այլ մասերի վարակներ: Դրանց դեմ հակաբիոտիկներով ավելի դժվար է պայքարել, քան գրամ-դրական օրգանիզմների, ինչպիսին է մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus-ը: Որոշ դեպքերում հակաբիոտիկային դիմադրությունը տարածվում է գրամ-բացասական մանրէների վրա, որոնք կարող են վարակել հիվանդանոցից դուրս գտնվող մարդկանց: «Գրամ-դրականների համար մեզ անհրաժեշտ են ավելի լավ դեղամիջոցներ, գրամ-բացասականների համար՝ ցանկացած դեղամիջոց»,- ասել է Բրեդ Սփելբերգը:

Ներհիվանդանոցային թոքաբորբը երկրորդ ամենատարածված ներհիվանդանոցային վարակն է և կազմում է վերակենդանացման բաժանմունքում գրանցված բոլոր վարակների մոտավորապես մեկ քառորդը։ Ներհիվանդանոցային թոքաբորբը, ստորին շնչառական ուղիների վարակ է, որը հոսպիտալացման պահին գաղտնի փուլում չէ և կլինիկորեն դրսևորվում է հոսպիտալացումից երկու օր անց:  Շնչառական սարքի պայմանավորված թոքաբորբի հաճախականությունը կազմում է 10-30% այն հիվանդների շրջանում։ Ստանդարտ բուժման արձանագրությունը հիմնված է ախտորոշման ճշգրիտ սահմանումների, մանրէաբանական հաստատման և իմիպենեմի, ցիպրոֆլոքսացինի ՝ որպես սկզբնական էմպիրիկ հակաբիոտիկային բուժում։

Հիվանդանոցային վարակների մեկ երրորդը համարվում է կանխարգելելի: Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը գնահատում է, որ 2015 թվականին Միացյալ Նահանգներում 687,000 մարդ վարակվել է ներհիվանդանոցային վարակներով, որի արդյունքում մահացել է 72,000 մարդ։ Ամենատարածված հիվանդանոցային վարակները միզուղիների, վիրաբուժական տեղամասի և տարբեր թոքաբորբերին են:

Օջախային վարակների դեմ պայքարի այլընտրանքային բուժումը ուլտրամանուշակագույն C ճառագայթման օգտագործումն է։

## Համաճարակաբանություն
Կիրառվող մեթոդները տարբերվում են ըստ երկրի, ուստի ներհիվանդանոցային վարակների մակարդակի միջազգային համեմատությունները պետք է կատարվեն առավելագույն զգուշությամբ։

### Բելգիա
Բելգիայում ներհիվանդանոցային վարակների տարածվածությունը կազմում է մոտ 6.2%: Ամեն տարի մոտ 125,500 հիվանդ վարակվում է ներհիվանդանոցային վարակով, որի արդյունքում մահանում է գրեթե 3000 մարդ: Առողջության ապահովագրության լրացուցիչ ծախսերը գնահատվում են մոտ 400 միլիոն եվրո տարեկան:

### Ֆրանսիա
Գնահատականները տատանվում էին 6.7%-ից (1990 թվականին) մինչև 7.4% (հիվանդները կարող են ունենալ մի քանի վարակ): Ազգային մակարդակով առողջապահական հաստատություններում հիվանդների շրջանում տարածվածությունը կազմել է 6.7% (1996 թվականին),  5.9% (2001 թվականին)  և 5.0% (2006 թվականին):  Ներիվանդանոցային վարակների մակարդակը 1996 թվականին կազմել է 7.6%, 2001 թվականին՝ 6.4% և 2006 թվականին՝ 5.4%։

2006 թվականին վարակի ամենատարածված վայրերն էին միզուղիների վարակները (30.3%), թոքաբորբը (14.7%), վիրահատության տեղամասի վարակները (14.2%), մաշկի և լորձաթաղանթի վարակները (10.2%), այլ շնչառական վարակները (6.8%) և մանրէային վարակները / արյան թունավորումը (6.4%): Վերակենդանացման բաժանմունքում գտնվող չափահաս հիվանդների շրջանում ցուցանիշները կազմել են 13.5% 2004 թվականին, 14.6%՝ 2005 թվականին, 14.1%՝ 2006 թվականին և 14.4%՝ 2007 թվականին:

2004-2005 թվականներին ամեն տարի հիվանդանոցային վարակից մահանում էր մոտ 9000 մարդ, որոնցից մոտ 4200-ը կապրեին առանց այս վարակի:

### Ֆինլանդիա
2005 թվականին այդ ցուցանիշը գնահատվել է 8.5%։

### Իտալիա
2000 թվականից ի վեր, գնահատականները ցույց են տալիս վարակի 6.7% մակարդակ, այսինքն՝ 450,000 -ից 700,000 հիվանդ, ինչը 4,500 -ից 7,000 մահվան պատճառ է դարձել։  Լոմբարդիայում անցկացված հարցման համաձայն՝ 2000 թվականին վարակվածների թիվը կազմել է 4.9%։

### Շվեցարիա
Գնահատականները տատանվում են 2-ից 14%-ի սահմաններում։ Ազգային հարցումը 2004 թվականին ցույց է տվել 7.2% մակարդակ։

### Մեծ Բրիտանիա
2012 թվականին Առողջապահության պաշտպանության գործակալությունը հայտնեց, որ Անգլիայում հիվանդանոցային վարակների տարածվածության մակարդակը 2011 թվականին կազմել է 6.4%, 2006 թվականի 8.2%-ի համեմատ, որտեղ շնչառական, միզուղիների և վիրաբուժական տեղամասերի վարակները ամենատարածված վարակների տեսակներն են։ 2018 թվականին հաղորդվել է, որ հիվանդանոցային վարակները 2008 թվականի 5972-ից աճել են մինչև 48815։ 2023 թվականին հաղորդվել է, որ Անգլիայի և Ուելսի կիսափակ հաստատություններում, ինչպիսիք են հիվանդանոցներն ու խնամքի տները, տարեկան գրանցվում է քոսի մոտ 250 բռնկում։

### ԱՄՆ
Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնները (CDC) գնահատել են, որ հիվանդանոցային վարակների մոտավորապես 1.7 միլիոն դեպք, որոնք առաջանում են բոլոր տեսակի մանրէներից, տարեկան նպաստում են 99,000 մահվան: Այլ գնահատականներ ցույց են տալիս, որ տարեկան վարակվում է հիվանդների 10%-ը կամ 2 միլիոնը, իսկ տարեկան արժեքը տատանվում է 4.5 միլիարդից մինչև 11 միլիարդ դոլար: ԱՄՆ-ում հիվանդանոցային վարակների ամենատարածված տեսակներն են կաթետերի հետ կապված միզուղիների վարակը (32%), որին հաջորդում են վիրաբուժական տեղամասի վարակը (22%) և արհեստական շնչառության սարքի հետ կապված թոքաբորբը (15%):

## Պատմություն

1841 թվականին հունգարացի մանկաբարձ-գինեկոլոգ Իգնաց Զեմելվեյսը աշխատել է Վիեննայի ծննդատանը։ Նա «շոկի մեջ էր» հետծննդյան տենդով տառապող կանանց մահացության մակարդակից։ Փաստագրել է, որ մահացությունը երեք անգամ ավելի բարձր է եղել այն բաժանմունքում, որտեղ բժշկական համալսարանի ուսանողները ներկա էին լինում ծննդաբերությանը։ Ուսանողները նույնպես պարբերաբար աշխատել են դիակների հետ։ Համեմատել է վարակի մակարդակը Դուբլինի (Իռլանդիա) նմանատիպ հիվանդանոցի հետ և ենթադրել, որ հենց բժշկական ուսանողներն էին, որոնք ինչ-որ կերպ վարակում էին կանանց։ 1847 թվականի մայիսին մտցրել է ձեռքերի պարտադիր լվացումը, և վարակի մակարդակը կտրուկ նվազել է։ Լուի Պաստյորը առաջարկեց հիվանդությունների մանրէային տեսությունը և սկսեց իր աշխատանքը խոլերայի վերաբերյալ 1865 թվականին՝ պարզելով, որ հենց միկրոօրգանիզմներն են կապված հիվանդության հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Կատեգորիա:Առողջապահության որակ
Կատեգորիա:Առողջապահություն
Կատեգորիա:Բակտերիաներ
Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Կատեգորիա:Բժշկական իրավունք
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բիոէթիկա
Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Կատեգորիա:Հիգիենա
Կատեգորիա:Հիվանդանոց
Կատեգորիա:Հիվանդանոցներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն
Կատեգորիա:Մասնագիտական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդությունից մահացածներ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վիրաբուժական հիվանդություններ