Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսություն

**Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսություն**, (), միջնադարյան պետություն Պաղեստինի տարածքում 1100-1268 թվականներին։ Հիմնադրել է Երուսաղեմի թագավոր Բալդուին I-ը 1100 թվականին՝ որպես պետական տարածք, ապա 1106 թվականին կոմս է նշանակել Հուգո Պյուիզեին։ Երկիրը հստակ կառավարող տոհմ չի ունեցել, նրա գահին հաճախ բազմել են Երուսաղեմի ապագա թագավորները։

Կոմսությունը խաչակիրների պետություն, Երուսաղեմի թագավորության չորս գլխավոր վասալներից էր։ Ի տարբերություն Անտիոքի դքսության (1098-1268), Եդեսիայի (1098-1150) և Տրիպոլիի (1102-1289) կոմսությունների՝ այն անկախ քաղաքական միավոր չէր։

## Պատմություն
225px|մինի|ձախից|Սալահ ադ-Դինի հարձակումը Ասկալոնի վրա
Յաֆֆան դարձել է Գոդֆրուա Բուլյոնցու ամրոցը 1100 թվականին, խաչակրաց առաջին արշավանքի ավարտից հետո, նրա վրա անարդյունք հավակնում էր Դագոբերտ Պիզանցին, Երուսաղեմի առաջին լատինացի հովվապետը։ Մնում էր արքայական սեփականություն, մինչև 1106 թվականին նվիրվում է Հուգո I դը Պյուիզեին։ Երբ 1134 թվականին Հուգո II դը Պյուզիեն խռովություն է բարձրացնում արքա Ֆուլկի դեմ, կոմսությունը բաժանվում է մի քանի փոքրիկ տիրությունների, իսկ Յաֆֆան անցնում է արքայական սեփականության տակ։ Շուտով այն դառնում է Ֆուլկի կրտսեր որդի Ամորի I-ի ժառանգություն։ Երբ 1153 թվականին նրա ավագ որդի Բալդուին III-ը գրավում է Ասկալոնը, նա այն միավորում է իր եղբոր տիրույթներին։

Կոմսությունը անցնում էր արքայական ընտանիքի անդամներին և նրանց ամուսիններին կամ «կերակրման» էր տրվում նրանցից որևէ մեկին և եկամուտ էր բերում ընտանիքի միանգամից մի քանի անդամի։ 1221 թվականին կոմսությունը տրվում է Գոթյե VI դը Բրիանին՝ նրա քեռի, արքա-ամուսին Հովհաննես դը Բրիանի կողմից։ Գոթյեն ամուսնանում է արքա-ամուսին Ամորի II-ի թոռնուհու հետ, ով կոմսությունը ստանում է որպես ժառանգություն իր եղբայր Գի դը Լուզինյանից, նույնպես նախկին արքա-ամուսին։ Մոտ 1250 թվականին կոմսությունը փոխանցվում է Իբելինների դինաստիայի ճյուղին։ 1268 թվականին Բեյբարսի կողմից Յաֆֆայի գրավումով կոմսությունը դառնում է տիտղոսային, անվանական։

## Վասալներ
Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսությունը ուներ մի քանի սեփական վասալներ.

* Ռամլի սենյորիա
* Իբելին սենյորիա
* Միրաբել սենյորիա (չնայած գոյություն ունենալուն, այն միշտ պատկանել է Իբելիններին և չէր տարանջատվում նրանց տիրույթներից)

## Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսեր

* արքայական սեփականություն (1100-1110)
* Հուգո I դը Պյուիզե (1106-1118), Բալդուին II-ի ազգական
* Ալբերտ դը Նամյուր (1118-1123)
* Հուգո II դը Պյուիզե (1122-1134), ընտրվել է խռովությունից հետո
* արքայական սեփականություն (1134-1157)
* Ամորի I (1157-1163), Բալդուին III-ի եղբայր
* արքայական սեփականություն (1163-1176), Ամորիի նախկին կին Ագնես դը Կուրտենեն ստանում էր որոշակի եկամուտ կոմսությունից, այնուհետև այն անցնում է Սիբիլին, կոմսեր էին համարվում նրա ամուսինները
* Վիլհելմ Երկարաթուր և Սիբիլ (1176-1177)
* արքայական սեփականություն (1177-1180)
* Գի դը Լուզինյան և Սիբիլ (1180-1187)
* գրավվել է Սալահ ալ-Դինի կողմից (1187-1192)
* Ժոֆրուա դը Լուզինյան (1192-1193), Գի դը Լուզինյանի եղբայր
* Ամորի II (1193-1197), Գի դը Լուզինյանի եղբայր և արքա-ամուսին
* արքայական սեփականություն (1197-1221)
* Գոթյե IV դը Բրիան (1221-1246), Հովհաննես դը Բրիանի ազգական և Ամորի II-ի թոռնուհու ամուսին
* Ժան դ'Իբելին (1246-1266)
* Ժակ դ'Իբելին (1266-1268, տիտղոսային 1268-1276)
* Գի I դ'Իբելին (1276-1304)
* Հուգո դ'Իբելին (1304-1349)
* Բալիան դ'Իբելին (1349-1352)
* Գի II դ'Իբելին (1352-1353)
* Բալիան դ'Իբելին (1353-1365)
* Ժան դ'Իբելին (1365-1367)
* Մարիա դ'Իբելին (Ռենե Լե Պտիի հետ) (1367-1375)
* Ջեյմս Ֆլորին (1439-1463)
* Խուան Պերես Ֆաբրիս (1463-1473)
* Լուիս Պերես Ֆաբրիս (1473-1474)
* Խորխե Կոնտարինի (1474-1510)
* Թոմաս Կոնտարինի (1510-1560)
* Խորխե Պեդրո II Դոմենիկո Կոնտարինի (1560-1578)։ Թուրքերի կողմից Կիպրոսի գրավումից հետո Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսի տիտղոսը շնորհվում է Վենետիկի Հանրապետության կողմից։
* Թոմաս II Կոնտարինի (1578-1617)
* Հուլիո Կոնտարինի (1617-1630)
* Թոմաս III Կոնտարինի (1630-1675)
* Ֆեդերիկո Կոնտարինի (1675-1684)
* Անջելո Կոնտարինի (1684-1714)
* Խորխե III Կոնտարինի (1714-1756)
* Ալվիզե Կոնտարինի (1756-1783)
* Խորխե Ալվիզե II Կոնտարինի (1783-1810)
* Ալվիզե Կոնտարինի (1810-1817)
* Ալվիզե IV Գասպար Կոնտարինի (1817-?)


## Գրականություն
* John L. La Monte, Feudal Monarchy in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1100-1291. The Medieval Academy of America, 1932.
* Jonathan Riley-Smith, The Feudal Nobility and the Kingdom of Jerusalem, 1174-1277. The Macmillan Press, 1973.
* Steven Runciman, A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100-1187. Cambridge University Press, 1952.
* Steven Tibble, Monarchy and Lordships in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1099-1291. Clarendon Press, 1989.

Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորություն
Կատեգորիա:Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ