Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ

**Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ**, հայկական կոնյակի արտադրության առաջատար ընկերություն Երևանում, որի սեփականատերն է հանդիսանում Գագիկ Ծառուկյանի Մուլտի գրուպ կոնցեռնը։ Առավել հայտնի է *Նոյ* ապրանքանիշով։ Հիմնադրվել է 1877 թվականին Ռուսական կայսրության օրոք։ Գործարանը գտնվում է Հրազդան գետի ձախ ափին, Երևանի կենտրոնում`զբաղեցնելով պատմական Երևանի բերդի տարածքը։

## Պատմություն
thumb|left|Նախկին Սարդարի պալատը: Գործարանի շենքը կառուցվել է այս պալատի տեղում
1877 թվականին հայտնի վաճառական և բարերար Ներսես Թաիրյանը սկսեց գինու արդյունաբերական արտադրություն, իսկ ավելի ուշ՝ 1887 թվականին՝ կոնյակի արտադրություն Երևանի բերդի նախկին տարածքում։ Թաիրյանի բարեկամ Հովհաննես Այվազովսկին օգնեց նրան գործարանի կառուցման հարցում։

մինի|Սեդրակ Մարգարյան (1931-1973), Կիրիլ Միլչենկո (1900-1947)
thumb|Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ

1899 թվականին Ներսես Թաիրյանը գործարանը վարձակալությամբ հանձնեց Նիկոլայ Շուստովին, որը մեկ տարի անց գործարանը գնեց 50 հազար ռուբլով։ Շուստովը 1863 թվականին Մոսկվայում հիմել էր իր բիզնեսը և դարձել Ռուսաստանում կոնյակի առաջին արտադրողներից մեկը։ Արդեն 1870-ականներին «Շուստով և որդիներ» ընկերությունը կարողացավ ձեռք բերել Ռուսական կայսրության կոնյակի գինու-օղու-լիկյորի արտադրության 80 %-ը։ 1901 թվականին Նիկոլայ Շուստովը գաղտնի կոնյակի նմուշներ ուղարկեց Փարիզում կայացած ցուցահանդեսի համար։ Դատավորները, հարգարժան ֆրանսիացի դեգուստատորը, միաձայն Գրան Պրի մրցանակ շնորհեցին անհայտ կոնյակագործին, սակայն երբ պարզեցին, որ նա ֆրանսիացի չէ, և կոնյակը ուղարկվել է Հայաստանից, նրանք այնքան զարմացած էին, որ բացառություն արեցին Նիկոլայ Շուստովի համար և նրան արտոնություն տվեցին «կոնյակ» բառը փակցնել պիտակների վրա, «բրենդի» բառի փոխարեն։ Այսպիսով, Շուստովը դարձավ առաջին և միակ արտասահմանյան գինեգործը կոնյակագործության պատմության ընթացքում, ով արժանացել է այդ արտոնությանը։

1899 թվականին Շուստովը հրավիրեց Նիկիտինի գինեգործության դպրոցի շրջանավարտ Կիրիլ Սիլչենկոյին աշխատելու գործարանում։ Սիլչենկոն ողջ կյանքի ընթացքում նվիրվածությամբ աշխատել է գործարանում՝ նպաստելով գինու և կոնյակի արտադրության զարգացմանը։ Հայերը նրան անվանել են «հայ ժողովրդի մեծ ուկրաինացի որդի»։

1920 թվականին գործարանը պետականացվում է և 1921 թվականի մայիսին վերանվանվում` **Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ**։

Երևանի Արարատի կոնյակի գործարանի ներկա հարմարությունները կառուցվել են 1938 թվականին՝ Երևանի բերդի նախկին սարդարի պալատի տարածքում։ Շենքը նախագծել է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը։

2002 թվականին գործարանն ընդգրկվել է Մուլտի գրուպ կոնցեռնի կազմում։ Վերակառուցման և շինարարության համար ներդրվել է շուրջ 50 միլիոն դոլար, ձեռք է բերվել նոր շշալցման գիծ, կաղնու տակառներ։ Հին փաստաթղթերի, թանգարանային ցուցանմուշների, ընտանեկան արխիվների, գործարանի մասնագետների և տեխնոլոգների օգնությամբ հավաքվել և դասակարգվել է գործարանի գործունեության ողջ ընթացքում կուտակված անգնահատելի փորձը։

Գործարանն արտադրում է հայկական հայտնի կոնյակի մի քանի տեսակներ, այդ թվում` «Նոյ» և «Առասպել»։

## Արտադրություն
thumb|''Նոյ դասական'', 7 տարեկան հայկական կոնյակ Երևանի «Արարատ» կոնյակի գործարանից
Գործարանը հիմնականում հայտնի է «Նոյ» և «Կրեմլինի մրցանակ» հայկական կոնյակի ապրանքանիշերով։ Գործարանի արտադրանքն արտահանվում է ԱՊՀ և Եվրոպայի բազմաթիվ երկրներ, ինչպես նաև ԱՄՆ և Ավստրալիա։

2016 թվականի ապրիլի 21-ին գործարանը ներկայացրել է իր «Նոյ 30» և «Նոյ 50» տարեկան հայկական կոնյակի նոր արտադրանքը։ Արարողությունը տեղի է ունեցել Երևանի հյուսիսում գտնվող Մուլտի գրանդ հյուրանոցում` ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ներկայությամբ։

Ներկայումս «Արարատ» կոնյակի գործարանը «Նոյ» և «Կրեմլին մրցանակ» ապրանքանիշերի հիման վրա արտադրում է մի շարք հայկական կոնյակներ՝ 
*Նոյ 50 տարեկան
*Նոյ 30 տարեկան
*Նոյ տիրակալ, 25 տարեկան
*Նոյ դասական, 7, 10, 15 և 20 տարեկան
*Նոյ ավանդական, 3, 5, 7 և 10 տարեկան
*Նոյ ընծա, 3, 5, 7 և 10 տարեկան
*Նոյ առասպել, 3 և 5 տարեկան
*Կրեմլին մրցանակ, 7, 10, 15 և 20 տարեկան

Գործարանի նախկին ապրանքանիշերից են՝
*Սևանի լեգենդ, 3, 5 և 7 տարեկան
*Երևանի բերդ, 3 և 5 տարեկան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1877 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:19-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Երևանի նահանգի գործարաններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայկական ապրանքանիշեր
Կատեգորիա:Հին Երևան
Կատեգորիա:Մուլտի Գրուպ կոնցեռն