Ստանիսլավ Ֆլյորի

**Ստանիսլավ Ֆիլիբերտ Ֆլյորի** (**Ստանիսլավ Ֆլերի**, , , օգոստոսի 3, օգոստոսի 22 (սեպտեմբերի 3) 1858, ըստ այլ աղբյուրների՝ սեպտեմբերի 4, 1858, Վիլնայի մոտ գտնվող Պապաի գյուղ, այժմ՝ Պուպոյայ՝ Վիլնյուսի սահմաններում - մայիսի 4, 1915, Վիլնո), լեհ նկարիչ և լուսանկարիչ, ով աշխատել է Լիտվայում։ Ստերեոսկոպիկ լուսանկարչության հիմնադիրներից։  Նկարչուհի Վացլավ Ֆլյորիի հայրը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ֆրանսիական ծագում ունեցող ազնվական ընտանիքում։ Նրա նախապապը՝ Ֆիլիպ դե Ֆլյորին, եղել է թագավոր Ստանիսլավ Օգոստոս Պոնյատովսկու համհարզը։ 1869-1873 թվականներին սովորել է Վիլնայի երկրորդ գիմնազիայում, սակայն ֆինանսական ծանր պայմանների պատճառով չի ավարտել ուսումը։ 1874-1878 թվականներին սովորել է նկարիչ Իվան Տրուտնևի Վիլնայի նկարչական դպրոցում։ Միաժամանակ լուսանկարչություն է սովորել Ալեքսանդր Ստրաուսի արվեստանոցում։

1884 թվականին Ռիշարդ Բաչանսկու և Ֆաուստին Լոպատինսկու հետ համատեղ հիմնադրել է լուսանկարչական ստուդիա Վիլնոյում՝ Բոլշայա փողոցի 70 հասցեում գտնվող Սուրբ Հոգու վանքի տանը։ 1886 թվականին Լոպատինսկու մահից հետո ընկերությունը գործել է «*Fleury i Baczański*» և «*S. Fleury et Co*» անվանումով։ 1892-1915 թվականներին եղել է Բոլշայա փողոցի 47 հասցեում Բրոնիսլավ Վրուբլևսկու տանը գտնվող իր սեփական արվեստանոցի սեփականատերը։ 1904 թվականին Վիլնոյում հիմնել է ցինկագրության առաջին ձեռնարկությունը։ 1897 և 1899 թվականներին մասնակցել է գեղարվեստական ​​ցուցահանդեսների։

Պարգևատրվել է Կայսերական արվեստների ակադեմիայի արծաթե մեդալով՝ նկարչության մեջ հաջողության հասնելու համար և Սանկտ Պետերբուրգի լուսանկարչական ընկերության արծաթե մեդալով՝ պոզիտիվների մրցույթում հաղթելու համար (1899)։

1908 թվականից եղել է Վիլնոյի գեղարվեստական ընկերության անդամ և մասնակցել 1909-1913 թվականներին նրա ցուցահանդեսներին։

Մահացել է Վիլնոյում 1915 թվականի մայիսի 4-ին։ Թաղվել է Բերնարդինի գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործական ուղի
Նկարել է յուղաներկով, ջրաներկով և տեմպերայով («Արոտավայրում», 1874, «Ճամփորդ դարպասի մոտ», 1900, «Ապակե փողոց», 1910, «Բելմոնտ», «Բեռնարդինյան  եկեղեցու միջանցքը», «Վիլնոյի բակը ձմռանը», 1914)։

Լուսանկարել է Վիլնոյի համայնապատկերներ, փողոցներ և արվարձաններ, շուկաներ, տոնավաճառներ («Կազիմիրովյան տոնավաճառ Լուկիշսկի  հրապարակում», 1900-1910), ճարտարապետական ​​հուշարձաններ, բնակչության տարբեր խմբերի։ Հեղինակ է վիլենյան կալվարիայի մի շարք լուսանկարների (նկարազարդել է Էմմա Դմոխովսկու «*Kalwarya pod Wilnem*», 1903), դիմանկարների (մասնավորապես, Միկալոյուս Կոնստանտինաս Չյուռլյոնիսի, 1908, Ինքնանկար, մոտ․ 1910): Երբեմն նկարները նկարում էր ջրաներկով։

Զբաղվել է նաև «կենդանի նկարների» բեմադրությամբ և սրահների ձևավորման գործով։ Լուսանկարելով Վիլնայի հանրային գրադարանի հնությունների թանգարանի ցուցանմուշները, եկեղեցական արվեստի գործերը և հնագիտական ​​գտածոները՝ նա ներդրում է ունեցել  Լիտվայի մշակութային պատմության մեջ։
Նկարներով նկարազարդել է երգիծանքի և հումորի «Kartki satyryczno-humorystyczne» պարբերական հրատարակությունը (4 համար, 1881-1882, ստորագրել է  *Filiberti*, *V. Letuvis*, *Pycz* կեղծանուններով։ Նա լուսանկարներով նկարազարդել է գավառագետ, դոկտոր Վլադիսլավ Զագորսկու գիրքը Վիլնայի Սուրբ Ստանիսլավ տաճարի և Սուրբ եպիսկոպոս Վլադիսլավի *Katedra Wileńska-*ն (1904)։ 

Պրոֆեսոր Պաուլ Վեբերի «*Wilna, eine vergessene Kunststadt*» գիրքը (Wilna, 1917), որը հրատարակվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ լուսանկարչի մահից հետո, պատկերազարդվել է Ֆլերիի լուսանկարներով։


Mikalojus Konstantinas Čiurlionis photo portret original.jpg|Միկալոյուս Կոնստանտինաս Չյուռլյոնիսի դիմանկարը
Stanisław Filibert Fleury-Powstaniec 1863 r.jpg|Ապստամբի դիմանկար, 1863
Widok na kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu, Wilno.jpeg|Պետրոս և Պողոս եկեղեցի (Վիլնյուս)
Wilno- widok na Kościół św. Jakuba i Filipa i klasztor Dominikanów.jpg|Վիլիա գետը՝ Հակոբոս և Փիլիպոս եկեղեցու տեսարանով


## Ժառանգություն
Ֆլյորիի ստեղծագործությունները պահվում են Լիտվայի գեղարվեստի թանգարանում, Լիտվայի գիտությունների ակադեմիայի Վրուբլևսկու գրադարանում, Լիտվայի ազգային թանգարանում, Միկալոյուս Կոնստանտինաս Չյուռլյոնիսի ազգային արվեստի թանգարանում, Լեհաստանի թանգարաններում և այլ հավաքածուներում։

Ֆլյորիի լուսանկարները հրապարակվել են «Spójrzenia na Wilno: Fotografia wileńska 1839–1939» (1999), «Vilniaus fotografija, 1858–1915» (2001) ֆոտոալբոմներում։ Լույս է տեսել «Stanisław Filibert Fleury, 1858–1915, fotografijos» լուսանկարների ալբոմը (2007, երկրորդ թարմացված հրատարակությունը 2016)։

1996 թվականին Վիլնյուսում տեղի է ունեցել Ֆլյորիի լուսանկարների ցուցահանդեսը։ 2001 թվականին Ֆլյորիի լուսանկարների ցուցահանդեսները անցկացվել է Լիտվայի ազգային թանգարանում և Լիտվայի լուսանկարիչների ընկերության *Prospekto* պատկերասրահում։ 2015 թվականին Գդանսկի լուսանկարչական պատկերասրահում տեղի է ունեցել Ֆլյորիի լուսանկարների ցուցահանդեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Լեհ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ