Իվան Ակսենչուկ

**Իվան Սեմյոնովիչ Ակսենչուկ** (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991)։

## Կենսագրություն
Իվան Ակսենչուկը ծնվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1944 թվականի հունվարից մինչև 1945 թվականի մայիս եղել է 120 մմ ականանետի լիցքավորող և 1234-րդ հրաձգային գնդի հրաձիգ։ Կռվել է 1-ին Բելառուսական ռազմաճակատում։ Մասնակցել է Լյուբլի-Բրեստի, Վարշավա-Պոզնանի և Բեռլինյան ռազմական գործողություններին։ 1945 թվականի փետրվարի 17-ին վիրավորվել է և մի որոշ ժամանակ գտնվել հիվանդանոցում։

Պատերազմից հետո Իվան Ակսենչուկը զորացրվել է որպես սպա։

1946-1948 թվականներին սովորել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային կից նկարիչ-մուլտիպլիկատորների դասընթացներում։ Ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել որպես մուլտիպլիկատոր, ապա ռեժիսորի օգնական Ալեքսանդր Իվանովի և Եվգենի Միգունովի մոտ, իսկ 1953 թվականից՝ որպես ռեժիսոր։

Աշխատել է դասական նկարված տեխնոլոգիայով։ Էկրանավորել է տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներ, մասնավորապես ռումինական «Ընկույզի ճիպոտիկ» (, 1955), ուզբեկական «Արագիլ» , 1956), իտալական «Տղան Նեապոլից» ()։

Մանկական մուլտֆիլմերից բացի Իվան Ակսենչուկն ստեղծել է սոցիալական ֆիլմ-պլակատներ՝ հեղափոխության հոբելյանին նվիրված «Մեր արևը» (), դեպի տիեզերք մարդու կատարած առաջին թռիչքի մասին «Փառք ձեզ, երկնային եղբայրներ» (), Ռուսաստանի էլեկտրաֆիկացման պետական կոմիսիայի հոբելյանին նվիրված «Плюс электрификация» և այլն։ Ստեղծել է մուլտֆիլմեր «Фитиль» երգիծական ամսագրի համար։

Իվան Ակսենչուկը մահացել է 1999 թվականի հուլիսի 17-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Նիկոլո-Արխանգելսկի գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ
* 1955 — «Ընկույզի ճիպոտիկ» — Մանուկների ու պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի VII միջազգային կինոփառատոն Վենետիկում, մրցանակ և պատվավոր դիպլոմ, 1956
* 1984 — «Կապուտաչիկը» — «Բրոնզե գրիֆ» մրցանակ, Մանկական ու պատանեկան ֆիլմերի XV միջազգային կինոփառատոն Իտալիայում, 1985։

## Ֆիլմագրություն
### Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր
* 1948 — Չեմպիոն

### Բեմադրող նկարիչ
* 1951 — Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
* 1970 — Հեքիաթը պատմվում է () — Գ. Զեբրովայի և Վ. Ակուլինիչևի հետ միասին

### Սցենարի հեղինակ
* 1951 — Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
* 1970 — Սեփական ցանկությամբ (Фитиль № 97) — Յու. Դոբրոխոտովի հետ միասին
* 1979 — Մեծ փոխանցավազք
* 1987 — Հեղափոխության երաշխտությունը

### Ռեժիսոր
* 1951 – Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները (Զգույշ կրակի հետ)
* 1952 – Զայ և Չիկ ()
* 1953 – Ագռավը և աղվեսը, կկուն և աքաղաղը ()
* 1954 – Անտառային էստրադայում ()
* 1955 – Ընկույզի ճիպոտիկ ()
* 1956 – Արագիլ ()
* 1957 – Մեր արևը ()
* 1958 – Տղան Նեապոլից ()
* 1960 – Չվերթ համար 13 ()
* 1961 – Թանկագին մետաղադրամ ()
* 1961 – Փառք ձեզ, երկնային եղբայրներ ()
* 1963 – Ստուգեք ձեր ժամացույցները ()
* 1964 – Քեռի Ստյոպան` միլիցիոներ ()
* 1965 – Ձեր առողջությունը ()
* 1966 – Դրախտ խրճիթում ()
* 1968 – Ջրահարսը ()
* 1970 – Հեքիաթը պատմվում է ()
* 1971 – Խոսք հացի մասին ()
* 1972 – Плюс электрификация
* 1974 – Երիտասարդության խնձորներ ()
* 1975 – Իլյա Մուրոմեց (Նախաբան) ()
* 1977 – Ինչպես սնկերը պատերազմեցին ոլոռի հետ ()
* 1978 – Իլյա Մուրոմեց և Սոլովեյ Ռազբոյնիկ ()
* 1979 – Մեծ փոխանցավազք ()
* 1979 – Մոխրոտը ()
* 1981 – Մորոզ Իվանովիչ ()
* 1982 – Քաղցր աղբյուրը ()
* 1983 – Վիշտը դժբախտություն չէ ()
* 1984 – Կապուտաչիկը ()
* 1986 – Լեոնարդո դա Վինչիի ժպիտը ()
* 1987 – Հեղափոխության երաժշտությունը ()
* 1988 – Ապրում էին պապն ու տատը ()
* 1991 – Կախարդական գլոբուսի արկածները, կամ Վհուկի արարքները ()

### «Фитиль» կինոամսագրի ռեժիսոր
* 1963 – Երեք խոզուկներ (Фитиль № 14)
* 1967 – Էվրիկա (Фитиль № 64)
* 1969 – Համաձայնեցված պիջակ (Фитиль № 50)
* 1970 – Սեփական ցանկությամբ (Фитиль № 97)
* 1971 – Խլահավ (Фитиль № 106)
* 1971 – Հասավ իր ուզածին (Фитиль № 109)
* 1973 – Խաչընդոտներ արտադրամասում (Фитиль № 132)
* 1974 – Թանկարժեք մնացուկներ (Фитиль № 147)
* 1978 – Ծանր դեպք («Фитиль» № 193)
* 1981 – Մերկ ճշմարտություն («Фитиль» № 229)
* 1981 – Սովորական հրաշք («Фитиль» № 232)
* 1983 – Ծրագրի մեխը («Фитиль» № 248)
* 1983 – Բաղնիքդ անուշ («Фитиль» № 257)
* 1984 – Ալե հոպ («Фитиль» № 268)
* 1985 – Գործ առանց գործի (Фитиль № 279)
* 1987 – Փշերի միջով դեպի աստղերը (, Фитиль № 295)

## Կոչումներ և պարգևներ
* ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (29 դեկտեմբերի, 1979)
* ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (4 մարտի, 1991)
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (11 մարտի, 1985)
* «Պատվո նշան» շքանշան (22 օգոստոսի, 1986)
* Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան (27 մարտի, 1945)
* «Խիզախության համար» մեդալ (5 օգոստոսի, 1944)
* Այլ մեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Георгий Бородин. «К 90-летию Ивана Аксенчука» . «Аниматограф», 10 ноября 2008.
* Иван Аксенчук — Аниматор.ру
* Иван Аксенчук — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ