Մարտիրոս խան Դավիթխանյան

**Մարտիրոս խան Դավիթխանյան** (), իրանահայ գեներալ, բարերար, պրոֆեսոր, պարսկական կազակական բրիգադի շտաբի պետ, Ղաջարների արքունիքի թագավորական գվարդիայի կոմանդեր։ Նա ռուսերեն է սովորեցրել Իրանի թագավոր Նասր էդ Դին շահ Ղաջարին։

## Վաղ կյանք
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Lazarev_Institute_1838.jpg/220px-Lazarev_Institute_1838.jpg|ձախից|մինի| [Լազարյան ճեմարան, Մոսկվա]]
Մարտիրոսը ծնվել է Սպահանում 1843 թվականին։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ Այնուհետև նա վերադարձել է Իրան, որտեղ սկսել է դասավանդել ռուսերեն և ֆրանսերեն Դար ուլ-Ֆունուն դպրոցում՝ Իրանի առաջին ժամանակակից բարձրագույն համալսարանում։ Այնտեղ դասավանդել է 32 տարի։

## Կարիերա
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/The_strangling_of_Persia%3B_a_story_of_the_European_diplomacy_and_oriental_intrigue_that_resulted_in_the_denationalization_of_twelve_million_Mohammedans%2C_a_personal_narrative_%281912%29_%2814596829419%29.jpg/220px-thumbnail.jpg|ձախից|մինի| [Պարսկական կազակական դիվիզիա|Պարսկական կազակական բրիգադը]]
1873 թվականին Մարտիրոսը սկսել է աշխատել պարսկական բանակում որպես գեներալ՝ միաժամանակ ծառայելով որպես ֆրանսերենի և ռուսերենի թարգմանիչ Հրատարակությունների նախարարությունում և հատուկ պետական թարգմանչական գրասենյակում։ 1879 թվականին, երբ ռուս սպաները ստանձնեցին պարսկական կազակական բրիգադի ուսուցանումը, Մարտիրոսը սկսեց աշխատել բրիգադում որպես թարգմանիչ։ Մարտիրոսը համառորեն բարձրացավ կարիերայի աստիճաններով և հասավ Ռայիս-է Արկան-է Հարբ կոչմանը, որը նշանակում է մարտական շարասյուների ղեկավար։ Հենց այս կոչումով նա նշանակվեց պարսկական կազակական բրիգադի շտաբի պետ. այդ պաշտոնը նա զբաղեցրեց 26 տարի։ Ղաջարների դարաշրջանի վերջում Մարտիրոսը դարձավ Ղաջարների արքունիքի թագավորական գվարդիայի հրամանատար։

## Մարդասիրություն
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Martiros_Khan_Davidkhanian_with_his_sons_in_front_of_the_Davidkhanian_Mansion.png/220px-Martiros_Khan_Davidkhanian_with_his_sons_in_front_of_the_Davidkhanian_Mansion.png|ձախից|մինի| Մարտիրոս խան Դավիթխանյանն իր որդիների, այդ թվում՝ [Էսկանդար խան Դավիթխանյան|Էսկանդարի հետ, Դավիթխանյանների ապարանքի դիմաց]]
Մարտիրոսը մեծ հողատարածք է նվիրել Իրանի հայ համայնքին, որի վրա կառուցվել է եկեղեցի և Քուշեշ անունով մասնավոր դպրոցը։ Մարտիրոսը նաև Սպահանում մանկատուն է կառուցել և հայտնի է բազմաթիվ հայկական բարեգործական կազմակերպություններին իր մեծ նվիրատվություններով։ Նա իր առանձնատներից մեկի հետևում կառուցել է մեծ բաղնիք՝ բացառապես Թեհրանի հայերի օգտագործման համար։ Այս առաջարկը շատ առատաձեռն էր համայնքի համար, քանի որ այն ժամանակ հայերը մուսուլմանների կողմից համարվում էին անմաքուր, և նրանց արգելվում էր օգտվել քաղաքի հանրային բաղնիքներից։ Ժողովուրդը բաղնիքն անվանել է «Էմիրի բաղնիք»։

Երբ Մարտիրոսի դուստրը՝ Մարիամ Դավիթխանյանը, ամուսնացել է բանակի գլխավոր հրամանատար Ալեքսանդր խան Սեթխանյանի հետ, Մարտիրոսը նրա օժիտին ավելացրել է Իրանի ամենահին փողոցում գտնվող հսկայական առանձնատունը։ Գլխավոր շենքն ուներ հիսուն սենյակ։ Գույքում կային նաև բազմաթիվ առանձին շենքեր ընտանիքի անդամների համար, ինչպես նաև շուշանների լճակ, թենիսի չորս կորտ, ձիերի ախոռներ և վարդերի այգի։

## Անձնական կյանք
Մարտիրոսը գրողների մեծ մասի կողմից հիշատակվել է որպես «Մադրոս»։ Թաղված է Թեհրանի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում։ Ունեցել է երեք որդի, այդ թվում՝ գեներալ Էսկանդար խան Դավիթխանյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դավիթխանյաններ
Կատեգորիա:Իրանահայ բարերարներ
Կատեգորիա:Իրանահայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Իրանահայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի գեներալներ