Պոլ Լակրուա (գրող)

**Պոլ Լակրուա**, (, ) ֆրանսիացի գիտնական-գրող (պոլիգրաֆ), ով առավել հայտնի է Պ. Լ. Ժակոբ կամ Բիբլիոֆիլ Ժակոբ կեղծանուններով։

## Կենսագրություն
Ժան-Լուի Լակրուա դը Նիրեի որդին՝ Պոլ Լակրուան, դեռ դպրոցական նստարանին լինելով արդեն զբաղվում էր գրականությամբ։ Նա դեռ սովորում էր փիլիսոփայության դասարանում Բուրբոնի քոլեջում, երբ հրապարակեց Կլեման Մարոյի ստեղծագործությունների իր խմբագրությունը։ Տասնինը տարեկան հասակում նա Օդեոնի թատրոնին ներկայացրեց չափածո մի քանի կատակերգություններ, որոնք ընդունվեցին բեմադրության համար։ Սակայն դրամատուրգի մասնագիտությանը ուղեկցող դժվարությունները շուտով հիասթափեցրին նրան, և նա դադարեց նաև համագործակցել փոքր մամուլի թերթերի հետ, որտեղ արդեն որոշ ճանաչում էր ձեռք բերել իր սուր էպիգրամներով։ 1830 թվականին նա հիմնեց «Le Gastronome» թերթը։

Այդ ժամանակ ընդունված ձևակերպմամբ՝ նա միաժամանակ զբաղվում էր թե «հեշտ գրականությամբ», թե «լուրջ գրականությամբ»․ մի կողմից գրում էր վեպեր, մյուս կողմից՝ պատմական գրքեր, իսկ հետո այս երկու ժանրերը միավորեց իր մի շարք հրապարակումներում։ Նրա առաջին վեպերը հաջողություն ունեցան և օրինակ դարձան ուրիշների համար, չնայած ընթերցման որոշ դժվարություններին, որոնք առաջանում էին հին լեզվի ընդօրինակման պատճառով։

«Տասնվեցերորդ դարի պատմություն» աշխատության հրապարակումը, որը լի էր մինչ այդ չհրապարակված հետազոտություններով, լավ ընդունվեց լուրջ մտավորականների կողմից։ Այս աշխատության շնորհիվ հեղինակը, լինելով ընդամենը քսանութ տարեկան, արժանացավ Պատվո լեգեոնի շքանշանին։ Բիբլիոֆիլ Ժակոբի պատմական վեպերը բազմիցս վերահրատարակվել և թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Դրանք մեծապես նպաստեցին Միջնադարի նկատմամբ հետաքրքրության տարածմանը, որը այդ ժամանակ տարածվում էր Ֆրանսիայում և Եվրոպայում՝ նույնիսկ արվեստների մեջ։

Նրա մատենագիտական հրապարակումները նույնպիսի ազդեցություն ունեցան գրքերի նկատմամբ հետաքրքրության վրա․ այդ առումով նա շարունակեց Շառլ Նոդիեի գործը։ Պ. Լ. Ժակոբը ճանապարհորդեց Իտալիայում, որպեսզի հանրային գրադարաններում փնտրի Ֆրանսիայի պատմությանը վերաբերող դեռևս չհրատարակված ձեռագրեր։ Պատասխանելով Ժյուլ Ժանինի հոդվածին՝ նա առաջինն էր, որ 1838 թվականին փորձեց վերականգնել Մարկիզ դը Սադի հեղինակությունը: 1842 թվականին նա Թեոֆիլ Թորեի հետ միասին հիմնեց «Արվեստների դաշինք» կազմակերպությունը, որի նպատակն էր լավ կազմված կատալոգների միջոցով հանրությանը ծանոթացնել մասնավոր հավաքածուներում գտնվող արվեստի և գրականության գանձերին և այդպիսով ծառայել գրքերի ու արվեստի առարկաների սիրահարների շահերին։ Այս կազմակերպությունը գործեց մինչև 1848 թվականը և հրապարակում էր «Bulletin» անունով տեղեկագիր, որի խմբագրությունը ղեկավարում էր Պ. Լ. Ժակոբը:

1847-1852 թվականներին Լակրուան, Օգյուստ Մակեի հետ միասին, դարձավ Ալեքսանդր Դյումայի բազմաթիվ համագործակիցներից մեկը։ Նա Դյումայի համար գրում էր տարբեր վեպերի պլաններ կամ գլուխներ։ Օրինակ՝ „Les Mille et Un Fantômes “ստեղծագործությունը գրեթե ամբողջությամբ նրա գործն էր, քանի որ նա էր ստեղծել կերպարները, նրանց հետ կապված մանրամասները, սյուժեն ու դրա դրվագները, ինչպես նաև վերջին հատվածը՝ լրացուցիչ տարրերով։. Նա Դյումային տրամադրեց նաև „La Femme au collier de velours“ վեպը, որը այնքան ամբողջական էր, որ նույնիսկ երկխոսություններն էին նշված։ Լակրուան նաև բանավոր ներկայացրեց „La Colombe“ ստեղծագործության պլանը, որը կազմել էր Իտալիա կատարած ճանապարհորդության ժամանակ: „La Tulipe noire“ վեպի հիմքը նույնպես Պոլ Լակրուայի առաջարկած պլանն էր, որը զարգացրեց Մակեն և փոքր փոփոխություններով հրապարակեց Դյուման: „Olympe de Clèves“ ստեղծագործությունն էլ նույն կերպ պատկանում էր Բիբլիոֆիլ Ժակոբին․ Դյուման աշխատեց միայն առաջին երկու հատորների վրա, բայց, ինչպես հաճախ էր լինում, չավարտեց աշխատանքը, և մյուսները ստիպված եղան ավարտել այն: „Ingénue“ ստեղծագործությունը վերջին գործն էր, որը Լակրուան տրամադրեց Դյումային: Երբ Ռետիֆ դը լա Բրետոնի ընտանիքը այդ վեպը դատի տվեց՝ այն համարելով վիրավորական իրենց նախնու համար, Դյուման անակնկալի եկավ, քանի որ այդ պատմության մասին ոչինչ չգիտեր։ Դյուման բողոքողներին ուղղեց իր գաղտնի համագործակցի՝ Լակրուայի մոտ, և հենց նա էլ ավարտեց դատական գործընթացը, որի մեջ ներգրավված էր նաև „Le Siècle“ թերթը: Վերջապես Լակրուան հրաժարվեց համագործակցել Դյումայի հետ, քանի որ չէր կարողանում ստանալ իր աշխատանքի դիմաց նախատեսված վճարը։ Նա նշանակվեց Հանրային կրթության նախարարության պատմական կոմիտեների անդամ։ Այդ կառույցում նա ընդգրկվեց 1858 թվականին և մնաց այնտեղ մինչև 1881 թվականը։ Նա ակտիվ մասնակցություն ունեցավ այն բազմաթիվ կարևոր հրապարակումներին, որոնք իրականացվում էին այդ կոմիտեների հովանու ներքո:

1848 թվականին նրան հրավիրեցին մասնակցելու պատմական հուշարձանների հանձնաժողովին, որը ստեղծվել էր Ներքին գործերի նախարարության մոտ։ Ավելի քան տասը տարի նա զբաղվեց Թագավորական գրադարանի բարեփոխմամբ և առաջարկեց այդ մեծ հաստատության վերակազմակերպման ծրագիր։ 1855 թվականին նա նշանակվեց Արսենալի գրադարանի պահպանող (կոնսերվատոր) և, մասնավորապես, կազմեց Սոլեյնի գրադարանի կատալոգը։

Նրա բոլոր աշխատությունների ամբողջությունը կարծես ներկայացնում է մի քանի մարդկանց կյանքի աշխատանքը: Նա այնքան շատ է գրել, թարգմանել, հրատարակել և ծանոթագրել, որ նրա մասին հոդվածը «19-րդ դարի Մեծ համընդհանուր բառարանում» զբաղեցնում է երկու ամբողջ սյունակ։ Նա նաև Անրի Մարտենի հետ միասին հրատարակեց «Ֆրանսիայի պատմություն՝ գլխավոր պատմաբանների ներկայացմամբ» աշխատությունը։

## Հրապարակումներ

* *Directoire, Consulat et Empire. Mœurs et usages, lettres, sciences et arts*, Paris, 1885.
* *Quand j'étais jeune, souvenirs d'un vieux**,* Paris, E. Renduel, 1833. Lire en ligne
*.
* *Bibliothèque de M. [[René-Charles Guilbert de Pixérécourt|G. de Pixerécourt]]*, 1838.
* *Galerie des femmes de George Sand*, avec 24 gravures de John Henry Robinson, 1842-1843.
* *Bibliothèque dramatique de [[Alexandre Martineau de Soleinne|M. de Soleinne]]*, 1843-1845.
* *Bibliothèque dramatique de [[Antoine de Fériol de Pont-de-Veyle|Pont de Vesle]]*, 1846.
* *Costumes historiques de la France d’après les monuments les plus authentiques*, 1852.
* [Pierre Dufour], *Histoire de la prostitution chez tous les peuples du monde depuis l’antiquité la plus reculée jusqu’à nos jours*, Bruxelles / Paris, Ferdinand Seré, 1851-1853.
* *Histoire politique, anecdotique et populaire de  empereur des Français et de la dynastie napoléonienne*, 1853, 4 volumes.
* *Œuvres complètes de François Villon*, nouvelle édition revue, corrigée et mise en ordre avec des notes historiques et littéraires, par P. L. Jacob, Bibliophile, Paris, P. Jannet, 1854.
* *Plus Romanesque Aventure de ma vie, Paris*, P. Henneton, 1854 (disponible sur Gallica).
* *Ballets et Mascarades de Cour, de  à  (1581-1652)*, 1868-1870.
* *Vie militaire et religieuse au Moyen Âge et à l’époque de la Renaissance*, 1869.
* *Aventures de l’[[François-Timoléon de Choisy|abbé de Choisy]] habillé en femme*, 1870.
* *Les Arts au Moyen Âge et à l'époque de la Renaissance*, Paris, Librairie de Firmin Didot Frères, 1869.
* *Mœurs, Usages et Costumes au Moyen Âge et à l’époque de la Renaissance*, 1871-1877. Lire en ligne.
* *Sciences et Lettres au Moyen Âge et à l'époque de la Renaissance*, Paris, Librairie de Firmin-Didot, 1877.
* *Œuvres poétiques de Marc-Claude de Buttet*, 2 tomes , 1880.
* *Recherches historiques sur les maladies de Vénus dans l'antiquité & le moyen âge*, A. Blancard, Bruxelles, 1883 : 203 p. Lire en ligne
* *Ma République*, eaux-fortes d'Edmond-Adolphe Rudaux, Paris, L. Carteret, 1902.
* .

## Ծանոթագրություններ