Գրիգորի Բուլատով

**Գրիգորի Պետրովիչ Բուլատով** (), Կարմիր Բանակի շարքային հետախույզ, լեյտենանտ Ռախիմժան Կոշկարբևի հետ առաջինն էին, որ 1945 թվականի ապրիլի 30-ին  ծածանեցին ԽՍՀՄ դրոշը Ռայխստագի շենքից,  Կարմիր դրոշի և 3-րդ կարգի Փառքի շքանաշանակիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սվերդլովսկի մարզի Չերկասովո գյուղում, աշխատավորների ընտանիքում, ազգությամբ   ռուս է։ 4 տարեկան էր, երբ տեղափոխվել են Կիրովի մարզի Սլաբոդոյ քաղաքը։ 8 տարեկանից հաճախել է միջնակարգ դպրոց, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների սկսվելուց հետո աշխատել է «Красный якорь» կոմբինատում։

6 տարեկանում, երբ հայրը մահացել է, ցանկանում էր կամավորագրվել մարտաճակատին, բայց մերժում ստացավ։ 1943 թվականի հունիսին Բուլատովին կանչեցին բանակ։ Ռազմաճակատում էր 1944 թվականի ապրիլից։ Սկզբում եղել է կրակող, ապա տեղափոխեցին Բելառուսի ռազմաճակատի 3-րդ Հարվածային  բանակի 150-րդ կրակային դիվիզիայի 674-րդ կրակային գունդը։ Հրամանատարը լեյտենանտ Սեմյոն Սորոկինն էր։

Մասնակցել է Ռայխստագի գրավմանը՝ 1945 թվականիի ապրիլի 30-ին։ Վարկածներից  մեկն այն է, որ 14-անց 25-ին լեյտենանտ Կոշկարբաևը շարքային Բուլատովի հետ սողացել են դեպի շենքի կենտրոնական մասը և գլխավոր մուտքի աստիճանին տեղադրել Կարմիր դրոշը։ Այդ իրադարձությունը նշված է նաև ԽՍՀՄ հերոս Ի. Կլոչկովի «Մենք գրոհում էինք Ռայխստագի վրա» գրքում, որտեղ նշվում  է, որ լեյտետանտ Կոշկարբյովն առաջին է ամրացրել Կարմիր դրոշակը։

Մյուս վարկածն այն է, որ  Ռայխստագի շենքի  գրոհի ժամանակ մասնակցում էին Սորոկինի դասակի մարտիկները։ Առաջին 14 ժամվա ընթացքում առաջ ընթացան Բուլատովն ու Վիկտոր Պրովատորովը, որոնք ամրակայվեցին երկրորդ հարկում և կախեցին դրոշը պատուհանից։ Սորոկինը հայտարարեց, որ այդտեղից լավ չի երևում, պետք է տանիքից կախել, որտեղ վազեցին հետախույզների մի խումբ։ Բուլատովը ամրացրեց  դրոշը հենց  Վիլհեմ Առաջինի ձիերի քանդակի վրա 14-անց 25-ին։ 1945 թվականի մայիսի 3-ին «Վոին Ռոդինի» () դիվիզիայի թերթում հայտնվեց հոդված, որտեղ գրված էին հերոսների անունները։

Մայիսի 5-ին «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթը տպագրեց ականատես՝  կապիտան Անդրեևի պատմությունը այդ օրվա իրադարձությունների վերաբերյալ։

Կատարած սխրանքի համար Բուլատովին ներկայացրեցին Խորհրդային Միության հերոսի կոչման, սակայն պարգևատրվեց Կարմիր Դրոշի շքանշանով։ Պարգևատրման թերթիկում գրված էր.

Բուլատովը դրոշմվել է  օպերատոր Ռոման Կարմենի հայտնի կինոխրոնիկայում՝ Ռայխի շենքի վրա, բրոնզագույն ձիերի ֆոնին, դրոշը ձեռքին։

Ավելի ուշ՝  Մելիտոն Կանտարիան, պատասխանելով թերթի հարցերին, պատմել  է. 

### Պատերազմից հետո
Զորացրվել է 1949 թվականին։ Սլոբոդսկում  փայտամշակման գործով է զբաղվել։ Երկար ժամանակ գաղտնի է պահել իր սխրանքը։ 20 տարի անց փորձել է ապացուցել, ինչի համարր ստացել է «Գրիշկա-ռայխստագ» մականունը։ Որոշ աղբյուրների ինքնասպանություն է գործել, թաղված է Սլաբոդոսկում։

## Հիշատակ
2001 թվականին էկրան է բարձրացել «Զինվորը և մարշալը» ֆիլմը, որը պատմում է Բուլատովի սխրանքի մասին, ռեժիսոր՝ Մարինա  Դոխմատսկայա։ 2002 թվականին այդ ֆիլմը համառուսկան «Հեռուստատտեսային կուլտուրա 2001-02» մրցույթում ֆիլմը շահել է «Վավերագրական ֆիլմ» անվանակարգում։ 2005-ին Սլոբոդսկի գերեզմանատան մուտքի մոտ  գրանիտե քարից Գրիգորի Բուլատովի հուշարձանն է տեղադրվել, հետևյալ գրառմամբ՝ «Հաղթանակի Դրոշակակրին»։

Սլոբոդսկի քաղաքային Դումայի որոշմամբ 2005 թվականին  Գրինի անվան քաղաքային գրադարանի մոտ Սլոբոդսկում բացվել է Գրիգորի Բուլատովի անվան հայրենասիրական դաստիարակության կենտրոն։

Կիրովի մարզի իշխանությունները անընդհատ ներկայացրել են Բուլատովին  Ռուսաստանի հերոսի կոչման, բայց միշտ մերժվել է այն առիթով, որ մի սխրանքի համար  երկու անգամ չեն պարգևատրում և ավելի բարձր կոչում այս պարագայում չի կարող լինել։ 2009 թվականինի Կիրովի մարզի նահանգապետ Նիկիտա Բելիխը իր բլոգում գրեց, որ տեղական իշխանությունները ձգտում են վեր հանել պատմական փաստերը՝ «Հայրենական մեծ պատերազմի» 65-ամյակի կապակցությամբ Բուլատովին հերոսի կոչման արժանացնելու։ Այդ նպատակով նույն թվականի օգոստոս ամսին ստեղծվել է կոմիտե։ Կոմիտեն հավաքագրել է փաստարկներ, որ Կարմիր Դրոշի շքանշանը Բուլատովը չի ստացել Ռայխստագի գրավման և դրոշի ամրացման համար։

2010 թվականի փետրվարի 1-ին  կայացել է Գրիգորի Բուլատովի 8 մետրանոց հուշարձանի նախագծի շնորհանդեսը, որը պետք է տեղադրվեր Կիրովի «Հաղթանակի» զբոսայգում։ Կառուցման համար ստեղծվել էր հատուկ հիմնադրամ։ Հուշարձանի հեղինակը Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ-քանդակագործ Լյուդմիլա Լեդենցովան է։

2015 թվականի մայիսի 8-ին Կիրովի «Հաղթանակի» զբոսայգում  հանդիսավոր բացվել է Բուլատովի արձանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Герман Гончаров, Сергей Серкин. Знаменосец Победы. Документальная повесть."Вятское книжное издательство", г. Киров, 2010.-192стр.-3000 экз.-ISBN 978-5-88186-927-4

## Հոդվածներ
* *Морозов, А.* Знаменосцы / А. Морозов // Псковская правда. — 1991. — 9 мая. — С. 2. — О воинах штурмовой группы капитана В. Макова, водрузившей Красное знамя на крыше рейхстага ровно в 22 часа 40 минут 30 апреля 1945 года.
* Кто поднял знамя над рейхстагом: Ошибочное донесение долгие пять десятилетий мешало назвать имена подлинных героев ночного штурма // Псковская правда. — 1995. — 10 июня. — С. 2.
* Клевцов, В. Штурм Рейхстага… Кто был первым? / В. Клевцов // Аргументы и факты. — 1999. — Май (№ 18). — Прил.: Псков № 4. — С. 1,3. — О трудной судьбе уроженца деревни Ванино Псковской области М. П. Минина, которому выпала честь поднять Красное Знамя над Рейхстагом. Воспоминания М. П. Минина.
* Клевцов, В. Последний бой войны / В. Клевцов // Стерх. — 2001. — 9 мая (№ 19а). — С. 6. — О группе, водрузившей Знамя Победы над рейхстагом.
* *Герасимова Т.* Герои, о которых умолчали / Т. Герасимова // Островские вести. — 2003. — 21 июня. — С. 2. — О встрече молодых воинов частей гарнизона Острова — 3 с Героем Советского Союза Михаилом Петровичем Мининым, который рассказал о своем участии в операции по взятию Рейхстага в 1945 году.
* 
*  — Об одной из групп советских солдат и офицеров, устанавливавших Красные флаги на рейхстаге — группе в составе М. П. Минина, Г. К. Загитова, А. П. Боброва, А. Ф. Лисименко.
* *Яременко, В.* Кто поднял знамя над Рейхстагом? / В. Яременко // Псковская губерн i я. — 2005. — 11-17 мая (№ 18). — С. 12-13. — О группах, устанавливавших знамена на Рейхстаге, в том числе о группе капитана В. Макова, куда входил сержант М. Минин.
* Павлова, Л. К чему ведут перемены? / Л. Павлова // Стерх. — 2005. — 1 июня (#42). — С. 3. — О ходатайстве депутата обл. Собрания П. Николаева о присвоении звания Героев России участникам Великой Отечественной войны, которые под руководством Владимира Макова установили первое знамя на рейхстаге. Среди них живущий в Пскове Михаил Минин.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Сайт Городской библиотеки им. Грина г. Слободского (новый)
* Сайт Городской библиотеки им. Грина г. Слободского
* Ивакин Алексей Геннадьевич. Гришка-Рейхстаг
*Песня Александра Гантмана на стихи Елены Станиславовны Наумовой «За то,что был первым»,  опубликовано 7 мая 2012, YouTube.
*Песня Василия Квашнина, на стихи Сергея Серкина «Баллада о Знаменосце», исполнил Олег Осетров, опубликовано 21 мая 2015, YouTube
* Эстафета памяти Григория Булатова восстанавливает историческую справедливость  новости на www.Kipov.ru
* 30 апреля 2005 года — 60 лет подвигу нашего земляка Григория Булатова, водрузившего первым знамя Победы над рейхстагом

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ