Սոռնե Ունսուետա

**Սոռնե Ունսուետա Լանդետա** (), ծննդյան անունը՝ Պրիմիտիվա Սաբինա Կոնսեպսիոն () **Ունսուետա Լանդետա** (), իսպանացի (բասկ) գրող (բանաստեղծուհի և արձակագիր), մանկավարժ:

## Կենսագրություն
Սոր Նե Ունսուետան ծնվել է Բիլբաոյում՝ Աբանդո շրջանում, որն այդ ժամանակ Ազգային շարժման կենտրոն էր։ Նրա հայրը՝ Բենիգնո Ունսուետա ի Ուրիբարին, որմնադիր էր՝ ծագումով Գերնիկա քաղաքից, իսկ մայրը՝ Մագդալենա Լանդետա Իտուարտեն, ծնվել է Յուրե գյուղում։  Ընտանիքն ապրում էր Մարսանի փողոցի թիվ 10 տանը։

Մկրտվել է Սուրբ Վիկենտի եկեղեցում 1900 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Ծննդյան ժամանակ ստացել է Պրիմիտիվա Սաբինա Կոնսեպսիոն անունը։ Ընտանիքում նրան կրճատ անվանում էին *Կոնչա* ()։

Նախնական կրթությունը ստացել է Բիլբաոյի Աչուրի դպրոցում։ Տասնչորս տարեկան հասակում՝ իր ավագ քրոջ հետ միասին, որը ծնվել է 1894 թվականին, ընդունվել է բարձրագույն մանկավարժական դպրոց, չնայած այն հանգամանքին, որ օրենքով դա հնարավոր էր միայն տասնհինգ տարեկանից։ Երկու տարի անց նա սկսել է սովորել բասկերեն (նրա մայրենի լեզուն իսպաներենն էր): Նրա դասախոսը գրող և լրագրող Էվարիստո Բուստինսան էր, որը հայտնի է նաև Կիրիկինյո կեղծանունով։ Այդ պահին Ունսուետան վերցրել է բասկյան *Սոռնե* անունը։

Սոռնե Ունսուետան ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հայրենասեր կանանց միության ստեղծման գործում (), որտեղ նա զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ:

Ավարտելով Բարձրագույն մանկավարժական դպրոցը՝ 1920 թվականից դասավանդել է Ռիգոտիի և Պլենսիայի դպրոցներում և հակառակ հաստատված պրակտիկայի՝ երեխաներին սովորեցրել է բասկերեն։ 1925 թվականին ամուսնացել է Գրեգորիո Էրրաստիի հետ (1901-1953), որը նույնպես ծագումով Բիլբաոյից էր։ Ամուսինները տեղափոխվել են Լիմոնա, որտեղ նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ դուստր Անդոնեն և որդիներ Յոն Անդերն ու Ինյակին (վերջինս մահացել է ծննդյան ժամանակ)։ Լեմոնում մի քանի տարի ապրելուց հետո Սոռնեն ու Գրեգորիոն տեղափոխվել են Բեդիա, իսկ 1934 թվականին՝ Գեչո (Ալգորտայի շրջան), որտեղ ապրեցին մինչև 1937 թվականը։ Գեչոյում նրանք ունեցել են ևս երկու դուստր՝ Գոցոնցին և Սոռնե։

Ունսուետան եղել է 1931 թվականին հիմնադրված Բասկերի ուսուցիչների միության անդամ, որի գրանցամատյաններում հանդես է եկել իր առաջին Պրիմիտիվա անունով։

1937 թվականից ի վեր քաղաքացիական պատերազմի և բռնապետության հաստատման պատճառով Սոռնեն երեխաների և քրոջ՝ Ասունի հետ փախել է Ֆրանսիա, որտեղ բասկերենը դասավանդել է Սեն-Քրիստոյի մանկատան երեխաներին: Այնուհետև Խոսե Անտոնիո Ագիրեի հրավերով Սոռնեի ամուսինը, ով սկսել է աշխատել թերթում, ժամանել է Ֆրանսիա ՝ վտարանդի բասկյան կառավարության տպագիր օրգանին: 1942 թվականին ընտանիքը Փարիզ տեղափոխվելուց հետո ծնվել է նրանց կրտսեր որդին՝ Շաբիերը։ 1953 թվականին ընտանիքը վերադարձավ Բասկերի երկիր, քանի որ Գրեգորիոն ծանր հիվանդ էր և ցանկանում էր մահանալ հայրենիքում։  Այրիացած  Սորեն սկսեց ֆրանսերեն դասավանդել, քանի որ բռնապետության ժամանակ Ֆրանկոն չէր կարող դասավանդել բասկերեն։

Սոռնե Ունսուետան մահացել է 2005 թվականի հունվարի 13-ին Ուրդուլիսում՝ 104 տարեկան հասակում։

## Ստեղծագործություն
Առաջին ստեղծագործությունները սկսել է հրատարակել 1930 թվականին  կեղծանունով, իր անունից կազմված՝ Սաբինո Արանայի առաջարկած գրառման մեջ , ավելին, S տառը նշանակվել է որպես ՝ Արանայի մշակած բասկերեն այբուբենում: Նաև ստորագրվել է որպես  և  Կեղծանունի պատճառով նրան երբեմն շփոթում էին տղամարդու հետ և անվանում էին el patriota Utarsus։  Տպագրվել է ամսագրերում, , , , , ։ 1933-1977 թվականներին հրատարակել է միայն մեկ բանաստեղծություն (երկու անգամ տարբեր ամսագրերում)։  1977 թվականին կրկին սկսել է հրատարակել իր ստեղծագործությունները  ամսագրում։ Նրա ստեղծագործության հիմնական թեմաներն են հայրենիքի, հավատքի, կնոջ նպատակի թեմաները: Նրա պոեզիան բնութագրվում է մարդկային փորձառությունների և բնության պատկերների զուգահեռությամբ։

Բանաստեղծություններից բացի՝SՍ Ունսուետան մի քանի պատմվածքների հեղինակ է, որոնց թվում են   (Թռչունը վանդակում),  (Գայլ և շուն),  (Ուրախ լուր) և  (Բերմենո)։ Փարիզում Ունսուետան իսպաներեն վեպ է գրել  (Ես գնում եմ քեզ հետ), մինչ օրս չհրապարակված։

1997 թվականին  հրատարակչությունում հրապարակվել է Սորա Ունսուետսի աշխատությունների ժողովածուն  (Բոլոր ստեղծագործությունները), այնուամենայնիվ, ներառյալ միայն բասկերենի ստեղծագործությունները։ Ստեղծագործությունների հավաքածուն ներառում էր 50 բանաստեղծություն, պատմվածք և հոդված՝ հարմարեցված ժամանակակից բասկյան գրական ստանդարտին։

## Հիշողություն
2007 թվականին Սոր Նե Ունսուետայի անունով կոչվել է Գեչոյի փողոց։

2020 թվականին Ունսուետան, ըստ Berria ամսագրի, Բիլբաոյի պատմության մեջ ամենաակնառու կանանցից մեկն էր։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կին ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ