Մերիկարե

**Մերիկարեն** (նաև **Մերիկարե** կամ **Մերիկարա**, ) հին եգիպտական ​​փարավոն 10-րդ դինաստիայից, ապրել է Առաջին միջանկյալ ժամանակաշրջանի վերջում:Ենթադրաբար, հոր ուսմունքից ոգեշնչված՝ սկսել է կիսախաղաղ համակեցության քաղաքականություն վարել 11-րդ դինաստիայի իր հարավային մրցակիցների հետ՝ կենտրոնանալով իր թագավորության բարգավաճման, բարելավման վրա՝ կենտրոնանալով Հերակլեոպոլիսի վրա, փոխարենը Թեբեի հետ բաց պատերազմ սկսելու։ Նրա քաղաքականությունը չի պարգևատրվում, և նրա մահից կարճ ժամանակ անց նրա թագավորությունը նվաճում է թեբեացի Նեբհեպետրա Մենտուհոտեպ II-ը, ինչը նշանավորում է Միջին Թագավորության սկիզբը։ Նրա բուրգի գոյությունը պատմականորեն հաստատված է, չնայած այն դեռևս չի հայտնաբերվել։

## Թագավորություն
### Կենսագրություն
Շատ գիտնականների կարծիքով, կառավարել է 10-րդ դինաստիայի վերջում՝ իր միջին տարիքում, հոր երկարատև գահակալումից հետո։ Նրա նախորդի (այսպես կոչված «Խեթի III»-ի, որը ենթադրաբար «Մերիկարե թագավորի ուսմունքի» հեղինակն էր) ինքնությունը դեռևս բանավեճի առարկա է եգիպտագիտության շրջանում։ Որոշ գիտնականներ հակված են Մերիկարեի նախորդին նույնացնել Վահկարե Խեթիի հետ։ Այս սեբայթները («ուսմունքներ», հին եգիպտերենով)՝ հնարավոր է, որ կազմվել են Մերիկարեի գահակալության ժամանակ և հորինված կերպով վերագրվել նրա հորը, լավ կառավարման կանոնների ժողովածու են։ Տեքստում հիշատակվում են նաև արևելյան սահմանները, որոնք վերջերս են ապահովվել, բայց դեռևս թագավորի ուշադրության կարիքն ունեն։ Տեքստում Մերիկարեի անանուն հայրը հիշատակում է Թինիսը թալանելու մասին, բայց խորհուրդ է տալիս Մերիկարեին ավելի մեղմ վարվել խնդրահարույց Վերին Եգիպտոսի թագավորությունների հետ։

Թագադրվելուց հետո, մ.թ.ա. մոտ 2075 թվականին, Մերիկարեն իմաստուն կերպով հաշտվել է երկու առանձին թագավորությունների (Հերակլեոպոլիսի և  Թեբեի) գոյության հետ և փորձել է պահպանել հոր կերտած խաղաղ համակեցության քաղաքականությունը։ Թվում է, թե խաղաղության ժամանակաշրջանը որոշակի բարգավաճում է բերել Մերիկարեի թագավորությանը։ Որոշ ժամանակ անց փարավոնը ստիպված է եղել իր արքունիքի հետ միասին նավարկել Նեղոսով մեկ՝ մեծ նավատորմով։ Ասյուտ հասնելուն պես թագավորը գահ է բարձրացրել հավատարիմ քոչվոր Խեթի II-ին, որը հաջորդել է իր մահացած հորը՝ Թեֆիբիին։ Նա նաև վերականգնողական աշխատանքներ է կատարել տեղի Ուպուաուտի տաճարում։ Դրանից հետո Մերիկարեն հարձակում է կատարել հոսանքն ի վեր՝ դեպի Շաշոտեպ քաղաք, հավանաբար ապստամբությունը ճնշելու և միևնույն ժամանակ ուժ ցուցադրելու հարավային սահմանային անհանգիստ շրջաններում:

Մերիկարեն մահացել է մ.թ.ա. մոտ 2040 թվականին՝ Հերակլեոպոլիսի անկումից մի քանի ամիս առաջ։ Այսպիսով, 11-րդ դինաստիայի Մենտուհոտեպ II-ի գլխավորությամբ թեբացիների կրած վերջնական պարտությունը, հավանաբար, կրել է անանուն, ժամանակավոր իրավահաջորդը։

### Թաղում
Շատ աղբյուրներ ենթադրում են, որ Մերիկարեն թաղված է Սակկարայում, դեռևս չբացահայտված բուրգում, որը կոչվում է «Ծաղկուն Մերիկարեի բնակավայրերը», որը պետք է որ գտնվեր 6-րդ դինաստիայի Թեթիի բուրգի մոտ։ Դրա կառուցմանը մասնակցած պաշտոնյաների տիտղոսները փաստաթղթավորված են, քանի որ նրա հուղարկավորության պաշտամունքը շարունակվել է մինչև 12-րդ դինաստիան։ Իրականում, Մերիկարեի կարտուշը հանդիպում է առնվազն չորս քահանաների կոթողների վրա, որոնք պատասխանատու էին Թեթիի և Մերիկարեի հուղարկավորության պաշտամունքի համար Միջին Թագավորության ժամանակաշրջանում։ Նրանց թվում է Գեմնիեմհատը, որը նաև զբաղեցրել է այլ կարևոր պաշտոններ։
### Վկայագրեր
Չնայած այն հանգամանքին, որ նրա անունը չի կարող ճանաչվել Թուրինի թագավորների ցանկում, Մերիկարեն Հերակլեոպոլիտ կառավարիչների շրջանում ամենաշատ վկայվածն է։ Նրա անունը նշված է հետևյալում.
*Մերիկարե թագավորի ուսմունքը
*Ասյուտի մոտակայքում գտնվող դամբարանում գտնված փայտե գրչի պալիտրա, որը պատկանում էր կանցլեր Օրկաուխետիին (Մերիբրե Խետիին նվիրված կրակարանի հետ միասին) և այժմ գտնվում է Լուվրում։
*Ասյուտում գտնվող Խեթի II-ի դամբարանի արձանագրությունները։
*Ինը կոթողներ, որոնք վկայում են նրա բուրգի և Սակկարայում նրա հուղարկավորության պաշտամունքի գոյությունը։

## Տեսություններ
### Ավելի վաղ գահակալության վարկածըվ
2003 թվականին եգիպտագետ Արկադի Ֆ. Դեմիդչիկը առաջարկել է վերանայել Մերիկարեի դիրքը դինաստիայի կազմում: Նրա կարծիքով, եթե Մերիկարեն գահակալել է Մենտուհոտեպ II-ի գլխավորած արշավանքի ժամանակ, ապա առաջինի բուրգը և դրա պաշտամունքը չէին կարող գոյատևել Թեբեի նվաճումից հետո. կրկին, Մերիկարեն, հավանաբար, չէր կարողանա գրանիտ ձեռք բերել հարավից, ինչպես նշված է Ուսմունքներում: Դեմիդչիկը նաև պնդում էր, որ Թեֆիբիի և Մերիկարեի նշած Թինիսի համար մարտերը նույնն էին, որոնք մղել էր հակառակ ճակատում Թեբեի կառավարիչ Վահանխ Ինտեֆ II-ը, այդպիսով ենթադրելով, որ Մերիկարեի գահակալությունը պետք է տեղի ունենար մի քանի տասնամյակ ավելի վաղ, քան սովորաբար կարծում են, երբ 10-րդ դինաստիայի հզորությունը գագաթնակետին էր:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Wolfgang Kosack; *Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12*: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 8: Die Lehre für König Merikarê. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. .

Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 21-րդ դարի մահեր
Կատեգորիա:Փարավոններ