open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Զեմլյանիչնոե (այլ կիրառումներ)

**Զեմլյանիչնոե**, կարող է վերաբերել՝
* Զեմլյանիչնոե - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում
* Զեմլյանիչնոե - գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում
Վերբա (շարժական զենիթահրթիռային համակարգ)

**«Վերբա»** (**9К333**, հրթիռ - **9М336**), ռուսական շարժական զենիթահրթիռային համակարգ, նախատեսված է փոքր բարձրության վրա թռչող օդային թիրախների խոցման համար, կարողանում է խուսափել կեղծ ջերմային թիրախների ազդեցությունից։ Մեծ հավանականությամբ կարողանում է խոցել փոքր ճառագայթող հրթիռները՝ Թևավոր հրթիռներ և ԱԹՍ-ներ։

## Նկարագրություն
9К333 կոշտ վառելանյութային հրթիռային համակարգը թույլ է տալիս ոչնչացնել ավելի քան 6 կմ բարձրության և նվազագույնը 4 կմ բարձրության վրա գտնվող թիրախները։ 9М336 հրթիռը սպառազինված է ինֆրակարմիր եռածավալ ինքնանշանառմամբ, այն պաշտպանված է նույնիսկ այն լազերային խոչընդոտներից, որոնք նոր-նոր հայտնվում են տարբեր երկրների սպառազինության մեջ։

Համակարգը ունի կառավարման աշխատանքների ավտոմատացում, որը հայտնաբերում է օդային թիրախներ, այդ թվում խմբակային, որոշում նրանց թռիչքի պարամետրերը ինչպես նաև հրետանավորներին բաշխում է ըստ թիրախների գտնվելու վայրերի։

Եթե սովորական զինվորները օգտագործում են շարժական զենիթահրթիռային համակարգը, փորձում են գտնել թիրախը և ոչ միշտ են կարողանում ժամանակին կողմնարոշվել ու հարմար դիրք զբաղեցնել արագ թռչող օբյեկտը խոցելու համար, այդ դեպքում կառավարման աշխատանքների ավտոմատացման համակարգը փոքրածավալ վրիպելուց պաշտպանող համակարգի շնորհիվ կարող է հայտնաբերել մինչև 40 կմ (մոդիֆիկացիա 1Ե), կամ նույնիսկ 80 կմ (մոդիֆիկացիա 2Ե) հեռավորությունից մոտեցող թիրախները, իր հերթին ձայնային հրամաններ տալով համակարգի հրահանգիչին, որպեսզի նա զբաղեցնի հարմար դիրք, արբանյակային սիստեմի շնորհիվ հաշվարկել զինվորի դիրքը և միաժամանակ մյուս աչքով ռադարի տվյալների համաձայն նշել դրա ազիմուտը։

ՌԼՍ 1Լ122 շարժական դիտողական համակարգը կարող է օգտագործվել նաև Իգլա զենիթահրթիռային համակարգերի վրա։

Փաստացի Վերբայի կառավարման և հայտնաբերման բաղադրիչները (9В861, 9С931, 9С935 և այլն) նման են «Բառնաուլ-Տ» ՀՕՊ համակարգի բաղադրիչներին։

## Համակարգի կազմը
thumb|300px
9К333 «Վերբա» համակարգի կազմի մեջ են մտնում՝
* 9М336 հրթիռը
* 9П521 արձակման մեխանիզմը
* փոքրածավալ ռադիոլոկացիոն 1Լ122 հայտնաբերիչը 40-80 կմ
* 9В861 հսկիչ շարժական կետը
* 9С931 պլանավորման մոդուլը
* 9С932−1 հետախուլման և կառավարման մոդուլը
* 9С933 կրակի կառավարման փոխադրվաող մոդուլը
* 9С935 կրակի ավտոմատացման կոմպլեկտը
* ուսումնամարզական միջոցներ

## Սպառազինություն
*  Ռուսաստան 98-րդ գվարդիական օդադեսանտային դիվիզիայի զենիթային գունդ և Արևելյան օկրուգի մոտոհրաձգային բրիգադ։
*  Հայաստան

## Մարտավարատեխնիկական նկարագիր
### Հրթիռներ
* **Գործունեության հեռահարությունը**, 500—6000 մ
* **Խոցման բարձրությունը**, 10—4500 մ
* **Մարտական միջոցի զանգվածը**, 17.25 կգ
* **Սպեկտրալ ալիքների միավորների քանակը**, 3
* **Կիրառում**, ցամաքում, օդում և ծովում շարժական և անշարժ կրիչներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի զենք
Էսրա Օզաթայ

**Էսրա Օզաթայ** (), թուրք զինվորական և ռազմական օդաչու։

2014 թվականին նրան շնորհվել է «Թուրքական աստղ» շքանշան՝ զբաղեցնելով թուրքական ռազմական ավիացիայի 134-րդ էսկադրիլիայի հրամանատարի պաշտոնը։ 2016 թվականին նշանակվել է թուրքական ռազմաօդայի ուժերի ավիացիոն զորաբազաներից մեկի հրամանատարի պաշտոնում։ Նա համարվում է առաջին թրքուհին, ով զբաղեցրել է ռազմաավիացիոն զորաբազայի հրամանատարի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Էսրա Օզաթայը ծնվել է 1976 թվականին Գերմանիայում։ 1993 թվականին ավարտել է Քադըքյոյի աղջիկների միջնակարգ դպրոցը։ 1998 թվականին ավարտել է Թուրքիայի զինված ուժերի ռազմաավիացիոն ակադեմիան։ 1998-2000 թվականներին մասնագիտացել է Ana Jet Üs տեսակի ռազմական կործանիչների ոլորտում, իսկ արդեն 2003 թվականին տեղափոխվել է «Կոնիա 3» ավիաբազա, որտեղ նշանակվել է F-5 կործանիչի հրամանատար։ 2010 թվականին դասախոսություններ է կարդացել ռազմաավիացիոն ակադեմիայում, իսկ 2014 թվականին նրան շնորհվել է «Թուրքական աստղ» շքանշան՝ զբաղեցնելով թուրքական ռազմական ավիացիայի 134-րդ էսկադրիլիայի հրամանատարի պաշտոնը։ 2016 թվականին նշանակվել է ավիաբազայի հրամանատար։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք օդաչուներ
Լի Դոնգ Ուկ

**Լի Դոնգ Ուկ** (), հարավկորեացի դերասան։ Նա ավելի հայտնի է «Իմ աղջիկը» (2005), «Կնոջ բյուրը» (2011), «Հյուրանոցի թագավորը» (2014) և «Պահապան։ Միայնակ և Մեծ Աստվածը» (2016-2017) դորամաներում իր ունեցած գլխավոր դերերի շնորհիվ։

## Կարիերա
Լի Դոնգ Ուկը իր դերասանական առաջնաելույթը կատարել է 1999 թվականին, և շարունակել է հայտնվել մի շարք հեռուստասերիալներում, մինչ «Իմ աղջիկը» ռոմանտիկ կատակերգական հեռուստասերիալում նկարահանվելը, որը նրան մեծ ճանաչում բերեց։ Դրամատիկ սերիալը իր թողարկման ժամանակ դարձավ հիթ ինչպես երկրում, այնպես էլ ամբողջ Ասիայում, դարձնելով Լիին կորեական ալիքի աստղ։ Այդ օրվանից նա նկարահանվել է «*La Dolce Vita»* (2008) հեռուստասերիալում, «Գործընկեր» (2009) դատական դրամայում,  «Կնոջ բույրը*»* (2011) մելոդրամայում, *«Վայրի ռոմանտիկա»* (2012) հեռուստասերիալում,«*The Fugitive of Joseon»* (2013) պատմական թրիլերում, և վրեժի մասին պատմող «Հյուրանոցի թագավորը» (2014) դրամայում։

2011 թվականի նոյեմբերին, Լին պայմանագիր է ստորագրել King Kong Entertainment տաղանդավոր գործակալության հետ, որը ղեկավարում է նաև այլ դերասանների, որոնցից են՝  Լի Քվանգ Սուն, Պակ Մին Յանգը, Լի Չունգ Ան և Կիմ Սուն Ան։

2011 թվականի ապրիլից մինչև 2013 թվականի հունվարը Լին և կատակերգու դերասան Շին Դոնգ Յուպը զբաղեցրել են հաղորդավարների դերը «*Strong Heart*» հեռուստահաղորդումում։ Լին նաև միացել է «*Roommate»* ռեալիթի շոուին, որը ցուցադրվել է 2014 թվականից մինչև 2015 թվականը։

2016 թվականից մինչ 2017 թվականը, Լին նկարահանվել է Գոնգ Յուի հետ, Կիմ Յուն Սուկի ֆանտաստիկա և ռոմանտիկա ժանրում նկարահանված «Պահապան։ Միայնակ և Մեծ Աստվածը» դրամայի գլխավոր դերում։ Դրաման դարձել է հիթ, և նրա հաջողության հետ մեկտեղ, օգնել է Լիի դերասանական կարիերայի վերածնունդին։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

### Ֆիլմեր

### Տարբեր շոուներ

### Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Մրցանակաբաշխություններ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*Lee Dong-wook  at King Kong Entertainment 
*Lee Dong-wook Fan Cafe at Daum 
*

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Այշե Սոյսալ

**Այշե Սոյսալ** (, ), թուրք մաթեմատիկոս։ 2004- 2008 թվականներին զբաղեցրել է Ստամբուլի Բոսֆորի համալսարանի նախագահի պաշտոնը։ Համարվում է Թուրքիայի առաջատար գիտնականներից և մաթեմատիկոսներից մեկը։ Գիտական հետազոտություններ է իրականացրել ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Նիդեռլանդներում։

## Կենսագրություն
Այշե Սոյսալը ծնվել է 1948 թվականի հունիսի 24-ին Ստամբուլում։ 1967 թվականին ավարտել է Ստամբուլի աղջիկների ամերիկյան քոլեջը։ 1971 թվականին բակալավրի աստիճան է ստացել Ստամբուլի Ռոբերտ քոլեջում, որտեղ սովորել է մաթեմատիկա և ֆիզիկա։ Սոյսալը իր կրթությունը շարունակել է Միացյալ Նահանգներում։ 1973 թվականին ստացել է մագիստրոսի գիտական աստիճան, իսկ 1976 թվականին՝ Միչիգանի համալսարանում ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի գիտական աստիճան։

1976 թվականին սկսել է դասավանդել Բոսֆորի համալսարանում, որտեղ աշխատել է մաթեմատիկայի ամբիոնում։ 1981 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 1991 թվականին՝ պրոֆեսորի գիտական աստիճան։ 2009 թվականից դասավանդում է Քոչի համալսարանում։ Սոյսալը զբաղեցնում է նաև Արվեստների և գիտությունների դպրոցի փոխդեկանի պաշտոնը՝ ղեկավարելով մաթեմատիկայի ամբիոնը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի թուրքական ներկայացուցչության խորհրդի անդամ է։ Սոյսալը Բոսֆորի համալսարանը ներկայացրել է Միջբուհական խորհրդում ():

2004 թվականին նշանակվել է Բոսֆորի համալսարանի նախագահի պաշտոնում։ Նա առաջին կինն էր, ով զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։ Հիմնական դասախոսությունները վերաբերում են խմբերի տեսությանը և Գալուայի տեսությանը։

## Աշխատություններ
* The Second Degree Cohomology of Finite Orthogonal Groups, I, Jour. Alg. Vol. 56, 1979.
* The Second Degree Cohomology of Finite Orthogonal Groups, II, Jour. Alg. Vol. 56, 1980.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ayşe Soysal's Homepage at Boğaziçi University  / 

Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ռոբերտ քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք կին ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Բոսֆորի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Հասան Ալիևի անվան Զանգեզուրի ազգային պարկ

**[[Հասան Ալիև]]ի անվան Զանգեզուրի ազգային պարկ** (), Ադրբեջանում գտնվող արգելոց։ Հիմնվել է 2003 թվականին Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։ Պարկի ընդհանուր տարածքն է՝ 42,797 հեկտար (427.97 կմ²)։ Մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ը անվանվել է Հասան Ալիևի Օրդուբադի ազգային պարկ։ Անվանափոխվել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի № 606 հրամանով վերանվանվել է «Զանգեզուրի», Զանգեզուրի լեռնաշղթայի անվանումով, որի մի մասը տեղեկայված է պարկի տարածքում։

## Կառուցման նպատակը
Ստեղծվել է՝ Հայկական մուֆլոնների, Բեզոարյան այծերի, ընձառյուծների, գորշ արջերի և գծավոր բորենիների պահպանման և վերականգնման համար։ Այս բոլոր կենդանիները նշված են Ադրբեջանի կարմիր գրքում։

## Ֆլորա և Ֆաունա
Զանգեզուրի ազգային պարկը ունի հարուստ կենսաբանական բազմազանություն։ Բացի այն կենդանիներին որոնք գրանցվել են Ադրբեջանի կարմիր գրքում, պարկում նաև կան բույսեր և միջատներ, 58 (35 ողնաշարավոր և 20 միջատ) տեսակի կենդանիներ և 39 տեսակի բույսեր։ Հազվադեպ հանդիպող ֆաունայի ներկայացուցիչներից կարելի է առանձնացնել ասիական ընձառյուծներին, Հայկական մուֆլոններին, Բեզոարյան այծերին, Սպիտակապոչ արծիվներին, Մեծ արոսներին։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի ազգային պարկերի ցանկ
* Ադրբեջանական կարմիր գիրք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Зангезурский национальный парк — Министерство экологии и природных ресурсов Азербайджана  
* Национальные парки Азербайджана 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Օքթայ Սինանօղլու

**Օքթայ Սինանօղլու** (, ), թուրք ֆիզիկաքիմիկոս և մոլեկուլյար բիոֆիզիկոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականի փետրվարի 25-ին իտալական Բարի քաղքում Նյուզհեթ Հաշիմ և Ռյուվեյդե Սինանօղլուների ընտանիքում։ Օքթայ Սինանօղլուն եղել է թուրքական հյուպատոսարանի աշխատակից և գրող։ Նա գրել է գիրք հունական և հռոմեական առասպելաբանության մասին։ Նրա «Պետրարկա» գիրքը տպագրվել է 1931 թվականին։ 1938 թվականին Օքթայի Սինանօղլուն ընտանիքի հետ միասին վերադարձել է Թուրքիա։ Օքթայ Սինանօղլուի քույրը եղել է թուրք երգչուհի Էսին Աֆշարը (1936—2011):

1953 թվականին Սինանօղլուն մեկնել է ԱՄՆ։ 1956 թվականին ավարտել է Բերկլիի կալիֆորնյան համալսարանը։ Հաջորդ տարի Սինանօղլուն ստացել է մագիստրոսի կոչում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 1959-60 թվականներին ստացել է ֆիզիկական քիմիայի ոլորտում փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան։

1960 թվականից սկսել է աշխատել Եյլի համալսարանում։ 1963 թվականի հուլիսի 1-ին ստացել է քիմիայի պրոֆեսորի գիտական աստիճան։ Սինանօղլուն դարձել է 20-րդ դարի Եյլի ամենաերիտասարդ պրոֆեսորը։ Նա համարվում է համալսարանի պատմության երրորդ ամենաերիտասարդ պրոֆեսորը։

1964 թվականին Եյլում հիմնել է տեսական քիմիայի բաժանմունք։ 1997 թվականին Սինանօղլուն լքել է Եյլի համալսարանը։

Եյլից հեռանալուց հետո մինչև 2002 թվականը քիմիա է դասավանդել Յըլդըզ տեխնիկական համալսարանում։

1966 թվականին Սինանօղլուն պարգևատրվել է քիմիայի ոլորտում Թուրքիայի գիտատեխնիկական հետազոտությունների խորհրդի գիտական մրցանակով։

Սինանօղլուն երկու անգամ առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։

2001 թվականին հրատարակվել է Օքթայ Սինանօղլուի մասին պատմող «Թուրքական Էնշտեյն Օքթայ Սինանօղլու» գիրքը, որի հեղինակը թուրք գրող Էմինե Չայքարան է։

2015 թվականի ապրիլի 10-ին Դիլեք Սինանօղլուն հայտնել է, որ իր ամուսինը հոսպիտալացվել է Մայամիի հիվանդանոցում։ Որոշ տվյալներով, Սինանօղլուն սնվել է մթերային խողովակի միջոցով։ Սինանօղլուն մահացել է 2015 թվականի ապրիլի 19-ին` 80 տարեկանում։ Պաշտոնապես մահվան պատճառը չի նշվում։ Սինանօղլուն թաղվել է Քարաջաահմեդ գերեզմանատանը։

### Անձնական կյանք
1963 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Սինանօղլուն ամուսնացել է Պաուլա Ամբրուստերի հետ։ Այդ ամուսնությունից Սինանօղլուն ունեցել է երեք երեխա։

Սինանօղլուի երկրորդ կինը դարձել է Դիլեք Սինանօղլուն։ Զույգը երկվորյակներ է ունեցել։ Ամուսինները բնակվել են Տեխասում և Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:TED Ankara College Foundation Schools-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Թուրք քիմիկոսներ
Նովատիանոս

**Նովատիանոս** (, ), գիտնական, աստվածաբան, քահանա և հակապապ՝ 251-258 թվականներին։ Որոշ հույն հեղինակներ նրան անվանել են որպես **Novatianus**:

## Կենսագրություն
Նրա կյանքի վերաբերյալ քիչ տեղեկություններ են հայտնի։ Նա կրթության նվիրյալ էր, հատկապես՝ գրականության ասպարեզում։

Կոռնելիոս պապը Նովատիանոսին խորապես կրթվելու համար հեգնանքով բնորոշում էր որպես
«այդ դոգմաների ստեղծող, այդ եկեղեցական մշակույթի առաջատար», բայց նրա պերճախոսությունը մեծ ազդեցություն է թողնում Սուրբ Կիպրիանոս Կարթագենացի եպիսկոպոսի և ենթադրաբար Փաբիանոս պապի վրա, և վերջինս նրան ձեռնադրում է որպես քահանա։ Սա բողոքի առիթ է հանդիսանում հոգևորականների համար, քանի որ նրանք, ովքեր միայն մկրտվել էին, բայց չէին հաստատվել, չէին կարող դառնալ քահանա։ Ըստ Ալեքսանդրիայի Եվլոգիոս եպիսկոպոսի, Նովատիանոսը եղել է Հռոմի սարկավագ և պապի կողմից ձեռնադրվել է որպես քահանա, որպեսզի կանխվեր նրա պապականության հաջողությունները, ինչին և դեմ էր Կոռնելիոսը։ Դա հիմնված էր Հռոմի պետական գործերի վրա, քանի որ հռոմեական սարկավագները ավելի շատ պետական այրեր էին, քան կրոնական նախարարներ։

Նովատիանոսը մահացել է 258 թվականին, հավանաբար Վալերիանոսի հետապնդումների ընթացքում, միևնույն տարում, ինչպես և վերջինիս հակառակորդ Կիպրիանոս Կարթագենցին։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Novatian, ''de Trinitate'' in Latin
* Multilanguage Opera Omnia
* Латинский текст трактата «О Троице»
* Новациан , "Рыцарское объединение «Королевская кровь», osh.ru

Կատեգորիա:Իտալացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ
Կանեպի (այլ կիրառումներ)

**Կանեպի**, կարող է վերաբերել՝
* Կանեպի - գյուղական ավան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Կանեպի շրջանում
* Կանեպի - շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում
Կանթեղ (այլ կիրառումներ)

**Կանթեղ**, կարող է վերաբերել՝
* Կանթեղ - ճրագ, ղամբար, լամբար, լապտեր, բուսական յուղեր վառելու անոթ
* Կանթեղ - հանդեսը տպագրում է հոդվածներ գրականության, լեզվաբանության, պատմության, քաղաքագիտության, փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, հոգեբանության, արվեստագիտության, իրավաբանության և մանկավարժության մասին
Շավարշ Ազնավուրյան

**Շավարշ Մնացականի Ազնավուրյան** (1905, նոյեմբերի 28, գ. Չամդուրա, Ախալքալաքի շրջան - 1982, Երևան), հայ մանկավարժ, լրագրող։

Թղթակցել է մամուլին («Ավանգարդ» և այլն)։

Օգտագործել է Ա., Ա. Շ., Ազն., Շ. Ա-յան, Շ. Ազնավուր, Ասպետ, Շ., Շ. Ա. ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կաննադա (այլ կիրառումներ)

**Կաննադա**, կարող է վերաբերել՝
* Կաննադա - հնդկական կաննադա լեզվի գիրը
* Կաննադա - դրավիդյան լեզու
Կաննա (այլ կիրառումներ)

**Կաննա**, կարող է վերաբերել՝
* Կաննա - պատկանում կաննաների (բաղիսենայիների՝ *Cannaceae*) ընտանիքին
* Կաննա - կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում 
* Կաննա - ելանդ բուղա այծքաղ եզնայծ
Կանո (այլ կիրառումներ)

**Կանո**, կարող է վերաբերել՝
* Կանո - կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում, ենթակա է Կոմո գավառին
* Կանո - կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Տրենտո գավառում
Կաննել (այլ կիրառումներ)

**Կաննել**, կարող է վերաբերել՝
* Կաննել - գուսլիանման ժողովրդական նվագարան Էստոնիայում
* Կաննել - համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում
Կանևկա (այլ կիրառումներ)

**Կանևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կանևկա - գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Լովոզյորսկի շրջանի կազմում
* Կանևկա - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում
Կաշարի (այլ կիրառումներ)

**Կաշարի**, կարող է վերաբերել՝
* Կաշարի - սլոբոդա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանում
* Կաշարի - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում
Կաշինո (այլ կիրառումներ)

**Կաշինո**, կարող է վերաբերել՝
* Կաշինո - գյուղ Ռուսաստանում, Մոսկվայի մարզում, Իստրինսկի շրջանում
* Կաշինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում
Կաշիրսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Կաշիրսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Կաշիրսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում
* Կաշիրսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում
Կաշտանի (այլ կիրառումներ)

**Կաշտանի**, կարող է վերաբերել՝
* Կաշտանի - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի Ադլերի ներքաղաքային շրջանում
* Կաշտանի - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում
Կաչին (այլ կիրառումներ)

**Կաչին**, կարող է վերաբերել՝
* Կաչին - պետություն, ազգային ինքնավար պետություն Բիրմայական Միության կազմում
* Կաչին - գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում
Կապ (այլ կիրառումներ)

**Կապ**, կարող է վերաբերել՝
* Կապ - նյութական իմաստից զուրկ, քերականական զանազան հարաբերություններ արտահայտող խոսքի մաս
* Կապ - զանազան միջոցների օգնությամբ ինֆորմացիայի հաղորդում և ընդունում, ժողտնտեսության ճյուղ, որն ապահովում է ինֆորմացիայի փոխանակությունը
Սերգեյ Միլորադովիչ

**Սերգեյ Դմիտրիևիչ Միլորադովիչ** (,  (16) հուլիսի, 1851, Տյոսովո, Մոժայսկի գավառ, Մոսկվայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն – 4 փետրվարի, 1943, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս պատմական և կենցաղային գեղանկարիչ, մանկավարժ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ։

## Կենսագրություն
Սերգեյ Միլորադովիչը ծնվել է 1851 թվականի հուլիսի 4-ին (նոր տոմարով՝ հուլիսի 16) Մոսկվայի նահանգի Մոժայսկի գավառի Տյոսովո գյուղում, գյուղական սարկավագի ընտանիքում։ 1861-1872 թվականներին սովորել է սեմինարիայում, ապա 25 տարի որպես դպիր ծառայել Հարության եկեղեցում, որին կից ապրել է։ 1874-1878 թվականներին հաճախել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ պարապմունքները վարում էին Եֆգրաֆ Սորոկինը, Վասիլի Պերովը, Իլարիոն Պրյանիշնիկովը։ 1885-1923 թվականներին Սերգեյ Միլորադովիչը մասնակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության ցուցահանդեսներին։

Սերգեյ Միլորադովիչը նկարել է տեսարաններ հոգևորականության, վանականության պատմությունից։ Նրա աշխատանքներից առավել հայտնի են «1666 թվականի Սև ժողովը» (, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Գերմոգեն պատրիարքը», «Ավագերեց Ավվակումը Բրատսկի բերդում» (), «Ավակումը Սիբիր գնալիս» (), «Զատկի նախօրեին» նկարները։ 1909 թվականին Սերգեյ Միլորադովիչն ստացել է ակադեմիկոսի կոչում։ 1914 թվականից հետո նա դասավանդել է Մոսկվայի գեղանկարչության ուսումնարանում, մասնակցել է Ուսպենսկի տաճարի վերանորոգման հանձնաժողովի աշխատանքներին։

Խորհրդային տարիներին Սերգեյ Միլորադովիչն իր տարիքի ու հոգևոր գեղանկարչության նկատմամբ պահանջարկի նվազման պատճառով դադարեցրել է իր ակտիվ նկարչական գործունեությունը, սակայն շարունակել է դասավանդել տարբեր ուսումնական հաստատություններում։

Սերգեյ Միլորադովիչը մահացել է 1943 թվականի փետրվարի 4-ին Մոսկվայում։

## Պատկերասրահ
>>
Պատկեր:Solovetsky Monastery Uprising.jpg|«Սև ժողով: Սոլովեցկի վանքի ապստամբությունն ընդդեմ նոր տպագրված գրքերի 1666 թվականին», (1885), *կտավ, յուղաներկ*, Տրետյակովյան պատկերասրահ
Պատկեր:Miloradovichdefense.jpg|«Оборона Троице-Сергиевой лавры»,(1894), *կտավ, յուղաներկ*,Ռուսական պետական թանգարան
Պատկեր:Avvakum in Siberia.jpg|«Ավվակումի ճանապարհորդությունը դեպի Սիբիր»(1898), *կտավ, յուղաներկ*,Կրոնի պատմության պետական թանգարան
Պատկեր:Court over patriarch Nikon.jpg|«Պատրիարք Նիկոնի դատը»(1885), *կտավ, յուղաներկ*, Կրոնի պատմության պետական թանգարան


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Лазарев С. Е., Курдюмов О. Г. Церковный раскол XVII века в произведениях русской живописи // Научные ведомости Белгородского государственного университета. Серия «История. Политология». 2015. № 19 (216). Выпуск 36.       С. 77–83.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Սնյարդվի (լիճ)

**Սնյարդվի** կամ **Շփիրդինզի** (, ), Լեհաստանի ամենամեծ լիճը։ Պատկանում է Վարմիա Մազուրիա վոևոդությանը ()։ Պատկանում է Պիսա գետի ջրբաժանին և Վիսլա գետի ջրահավաք ավազանին։

Մտնում է Մազուրյան լճերի մեջ և կազմում է Մազուրյան լճերի ավազանի երկու երրորդը և Լեհաստանի լճերի` 10%-ը։ Մակերեսը 113,8 կմ², առավելագույն խորությունը մինչև 23 մ, երկարությունը` 22,1 կմ, լայնությունը` 13,4 կմ։ Սնյարդվի լիճը ջուր է ստանում 2,400 կմ² մակերեսից։

Մինչև 1945 թվականը գտնվել է Արևելյան Պրուսիայի տարածքում։

## Աշխարհագրություն
### Կազմավորում
Սնյարդվի լիճը կազմավորվել է վերջին սառադաշտային ժամանակաշրջանում` մոտ 12,000 տարի առաջ, որպես Սառցադաշտերի «մեռյալ» սառույցի հալվելու արդյունք։ Բլրոտ ռելիեֆը ձևավորվել է սառցադաշտային նստվածքներից և հարթավայրերի հեղեղումներից։ Այդ պատճառով լճի հատակն ունի սառցա-մորենային ծագում։ Սուբստրատներում գերակայում են ավազը, մանրախիճը և կավը։

### Ավազան
Սնյարդի լիճը պատկանում է Վիսլա գետի ջրահավաք ավազանին։ Լճին պատկանող բազմաթիվ լճախորշերից երկուսը լճեր են կոչվում` Վառնոլթի լիճ և Սեկսթի լիճ (հարավային մասում)։ Սնարդվին կապված է հետևյալ լճերի հետ` Տուչնին, Լուկնաջնո, Միկոլայսկիե, Ռոս, Բիալոլավկի և Տիրկլո։ Այն շրջապատված է ջրանցքների համակարգով, որը հայտնի է որպես Մազուրսկի ջրանցքներ (Kanały Mazurskie) (Masurian ջրանցքներ), ինչպես նաև բազմաթիվ ջրարգելակներ (շլյուզներ)։ Նրանք միասին ձևավորում են Լեհաստանի Մազուրյան լճերի ավազանի մեծ մասը (Masurian Lake District)։

Լիճն ունի ութ կղզիներ` Շերոկի, Չարչի, Վիսպա Պայեչզա, Վիսպա Կաչոր և այլն։

## Բնակավայրեր
Լճի ափին են գտնվում Նովիե Գուտի, Նիեդվեդի Ռոգ (, բառացիորեն` Արջի անկյուն) Պոլիելնո, Օկարտովո և այլն բնակավայրերը։ Մոտակա քաղաքներն են Ռուչանե Նիդա (), Միկոլայկի () և Պիշ ( կամ ):

## Գրականություն
* *August Eduard Preuß:* Preußische Landes- und Volkskunde oder Beschreibung von Preußen. Ein Handbuch für die Volksschullehrer der Provinz Preußen, so wie für alle Freunde des Vaterlandes. Gebrüder Bornträger, Königsberg 1835, S. 55–56, Nr. 16.
* *Maria Biolik:* Hydronymia Europaea, Die Namen der stehenden Gewässer im Zuflußgebiet des Pregel und im Einzugsbereich der Zuflüsse zur Ostsee zwischen Pregel und Memel. Stuttgart 1993.
* *Georg Gerullis:* Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin/Leipzig 1922.
* *Rozalia Przybytek:* Hydronymia Europaea, Ortsnamen baltischer Herkunft im südlichen Teil Ostpreußens. Stuttgart 1993.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Ժալե Ինան

**Ժալե Ինան** (; ), թուրք հնագետ, Ստամբուլի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հայտնի է որպես թուրք առաջին կին հնագետ։

## Կենսագրություն
Ժալե Ինանը ծնվել է 1914 թվականի փետրվարի 1-ին հնագիտական թանգարանի տնօրեն Ազիզ Օղանի ընտանիքում։ Ժալեն որոշել է շարունակել հոր գործը և նույնպես դառնալ հնագետ։ 1934 թվականին Ժալե Ինանը ավարտել է աղջիկների միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել համալսարան, որտեղ սկզբում սովորել է բուժական գործ, քանի որ Թուրքիայում այն ժամանակ հնագիտության ամբիոն չի եղել։ 1935 թվականին ստացել է կրթաթոշակ, որը հնարավորություն է տվել նրան սովորելու Բեռլինի Գերմանական հնագիտական համալսարանում։ Սովորել է դասական հնագիտություն Մյունխենում։ 1943 թվականին վերադարձել է Թուրքիա, որտեղ դարձել է Ստամբուլի համալսարանի հնագույն պատմության և դրամագիտության ամբիոնի ասիստենտ։ 1944 թվականին ամուսնացել է քաղաքացիական ինժեներ Մուստաֆա Ինանի հետ, ով հետագայում դարձել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր։ 1947 թվականին դարձել է Արիֆ Մյուֆիդ Մանսելիայի ասիստենտ։ Միասին նրանք մասնակցել են հնագիտական պեղումների։

1953 թվականին անցել է հաբիլիտացիայի գործընթացով, իսկ 1963 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական աստիճան։ 1975 թվականին նա փոխարինել է Մանսելիային և զբաղեցրել՝ ամբիոնի վարիչի պաշտոնը, ընդհուպ մինչև 1983 թվականը։ Եղել է գերմանական և ավստրիական հնագիտական ինստիտուտների անդամ։ Նա դաշտային պեղումներ է իրականացրել Պերգեյում և Սիդեում։

Ի պատիվ Ժիլե Ինանի՝ Անթալիայի նրա թանգարանը շնորհում է «Տարվա կին» մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք հնագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Կին հնագետներ
Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Նիկոլայ Շուլպինով

**Նիկոլայ Սեմյոնովիչ Շուլպինով** (, 27 նոյեմբերի, 1885, Վեսեգոնսկ, Տվերի նահանգ, Ռուսական կայսրություն – 7 օգոստոսի, 1921, Ուլալա (ներկայում՝ Գոռնո Ալթայսկ), Ռուսաստան), ռուս գեղանկարիչ-բնանկարիչ, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ։

## Կենսագրություն
thumb|left|248px|'''«Լեռնային բնանկար»''', (1910), ''կտավ, յուղաներկ'' – Ալթայի երկրամասի պետական պատկերասրահ
Նիկոլայ Շուլպինովը ծնվել է 1885 թվականի նոյեմբերի 27-ին Տվերի նահանգի Վեսեգոնսկի գավառի Վեսեգոնսկ քաղաքում, ազնվականի ընտանիքում։

Ավարտել է Կազանի գեղարվեստի դպրոցը, որտեղ սովորել է քանդակագործության բաժնում՝ Պրոկոպի Վասիլևիչ Ձյուբանովի մոտ, ինչպես նաև զուգահեռաբար սովորել է գեղանկարչության բաժնում՝ Խրիստաֆոր Նիկոլաևիչ Սկորնյակովի մոտ։

1911 թվականին Նիկոլայ Շուլպինովը Կազանի գեղարվեստի դպրոցի մանկավարժական խորհրդի որոշմամբ ստացել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան ընդունվելու իրավունք։ 1915 թվականին Շուլպինովն ավարտում է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանը՝ ստանալով I աստիճանի նկարչի կոչում։

1916 թվականին Նիկոլայ Շուլպինովը դարձել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ։ Նրա նկարները ցուցադրվել են Ընկերության XLIV, XLV և XLVI ցուցահանդեսներում։

1917 թվականին Նիկոլայ Շուլպինովը և Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ Յակով Բաշիլովի ու Վասիլի Պոտապենկոյի հետ միասին հիմնադրել են «Մոսկվայի դպրոցի նկարիչների միությունը» (, նախապես՝ Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանն ավարտածների միություն), որ համախմբում էր ավելի քան վաթսուն նկարիչների։

1917 թվականի վերջին Նիկոլայ Շուլպինովը մեկնել է Բիյսկ, ապա բնակություն հաստատել Ուլալայում, որտեղ դասավանդել է գիմնազիայում, մասնակցել երկրի հուշարձանների պահպանության Բառնաուլի բաժանմունքի աշխատանքներին, կազմակերպել Ալթայի գեղարվեստի միությունը։

Նիկոլայ Շուլպինովը մահացել է 1921 թվականի օգոստոսի 7-ին Ուլալայում։

Նիկոլայ Շուլպինի հետմահու ցուցահանդեսը, որում ներկայացվել են նրա 70 աշխատանքները, տեղի է ունեցել 1924 թվականին «Մոսկվայի դպրոցի նկարիչների միության» վերջին, երրորդ ցուցահանդեսում։

## Պատկերասրահ
>>
Պատկեր:Shulpinov 002.jpg|**«Заимка. Паспаул.»** (նախքան 1921), *կտավ, յուղաներկ*, Ալթայի երկրամասի պետական պատկերասրահ
Պատկեր:Shulpinov 003.jpg|**«Գարունը լեռներում»** (նախքան 1921), *կտավ, յուղաներկ*, Ալթայի երկրամասի պետական պատկերասրահ
Պատկեր:Shulpinov 004.jpg|**«Ինտերիեր»** (նախքան 1921), *կտավ, յուղաներկ*, Ալթայի երկրամասի պետական պատկերասրահ
Պատկեր:Shulpinov 005.jpg|**«Ձմեռային էտյուդ»** (նախքան 1921), *կտավ, յուղաներկ*, Տոմսկի մարզային պատկերասրահ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Լիզա Լապիրա

**Լիզա Լապիրա** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Լիզա Լապիրան ծնվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Նյու Յորքի Քվինս շրջանում։ Ունի ֆիլիպինյան իսպանական ու չինական արմատներ։

Նյու Յորքում հանդես է եկել թատերական տարբեր ներկայացումներում։ 2004 թվականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես (Կալիֆորնիա նահանգ)՝ աշխատելու հեռուստատեսության բնագավառում։ Այնտեղ նա սկսել է իր կարիերան՝ մասնակցելով հեռուստահաղորդումների և ֆիլմերի նկարահանումների։

Լապիրան նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում, որոնցից են՝ «Քլովերֆիլդ», «Քսանմեկ», «Ֆորսաժ 4» և «Խելագար, հիմար սեր», ինչպես նաև սերիալներում, այդ թվում՝ «Շտապ օգնություն», «Գրեյի անատոմիա», «Սեքսը մեծ քաղաքում», «Սոպրանոները»։ 2007 թվականին նկարահանվել է «Կարգ ու կանոն։ Հատուկ կորպուս», 2006-2008 թվականներին՝ «Ծովային ոստիկանություն։ Հատուկ բաժանմունք», 2008 թվականին՝ «Դեքստեր» հեռուստասերիալներում։ Դրանից բացի, նա ունեցել է մշտական դերեր «Հաֆֆ» (2004-2006), «Տիկնիկային տուն» (2009-2010) և «Լուսացույց»(2011) սերիալներում։

2012 թվականի գարնանից Լապիրան կատարել է Քրիստեն Ռիթերի կերպարի հարևանուհու՝ Ռոբինի դերը ABC հեռուստաալիքի «Մի վստահիր 23-րդ բնակարանի ք-ծին» կատակերգական սերիալում։ 2012 թվականի գարնանը հայտարարվել է, որ Լապիրան ստորագրել է բացառիկ պայմանագիր ABC և ABC Studios հեռուստաալիքների հետ 2013-2014 եթերաշրջանների համար, որի ընթացքում պետք է նկարահանվեր հաջորդ եթերաշրջանի պիլոտային սերիաներից մեկում։
 
2013 թվականին Լապիրան Ռեբել Ուիլսոնի հետ նկարահանվել է «Սուպեր ուրախ երեկո» սիթքոմում ABC-ի համար։

2018 թվականի օգոստոսին միացել է Նեթֆլիքսի «Անհավատալի» մինի սերիալի դերասանական կազմին։

## Ֆիլմագրություն
* 2000 – Աշունը Նյու Յորքում / *Autumn in New York*
* 2002 – Մուգ շաքարավազ / *Brown Sugar*
* 2005 – Դոմինո / *Domino*
* 2004-2006 – Հաֆֆ - *Huff*
* 2006 – Մեծ վատ լող /*The Big Bad Swim*
* 2006 – Գրեյի անատոմիա / *Grey’s Anatomy*
* 2007 – Կարգ ու կանոն։ Հատուկ կորպուս / *Law & Order: Special Victims Unit*
* 2008 – Քլովերֆիլդ / *Cloverfield*
* 2008 – Քսանմեկ / *21*
* 2008 – Դեքստեր / *Dexter*
* 2006-2008 – Ծովային ոստիկանություն։ Հատուկ բաժանմունք / *NCIS*
* 2009 – Ֆորսաժ 4 / *Fast & Furious*
* 2009 – Սեղան երեքի համար / *Table for Three*
* 2009 – *Repo Men*
* 2009-2010 – Տիկնիկային տուն / *Dollhouse*
* 2010 – Մարմադյուկ / *Marmaduke*
* 2010 – Կտեսնվենք սեպտեմբերին / *See You in September*
* 2011 – Լուսացույց / *Traffic Light*
* 2011 – Խելագար, հիմար սեր / *Crazy, Stupid, Love*
* 2012 – Մահացու գեղեցիկ / *Drop Dead Diva*
* 2012-2013 –  *Don’t Trust the B---- in Apartment 23*
* 2013 – Սուպեր ուրախ երեկո  / *Super Fun Night*
* 2016 – Կուպեր Բարրետտայի գոյատևման ուղեցույց / *Cooper Barrett's Guide to Surviving Life*
* 2018 – Լավ բժիշկը / *The Good Doctor*
* 2019 – ԾՈՀԲ։ Նոր Օռլեան / *NCIS: New Orleans*
* 2019 – Անհավատալի / *Unbelievable*
* 2019 – Նենսի Դրյու / *Nancy Drew*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Իլզադ Ախմետով

**Իլզադ Տոգլոկովիչ Ախմետով** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, Ռուբին ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Մանկության տարիներին խաղացել է Բիշքեկում «Ալգա»-ի կազմում։ Դպրոցական տարիներին տեղափոխվել է Տոլյատիի Յուրի Կոնոպլյովի ակումբային կազմ, հետո տեղափոխվել է «Ռուբինի-1997» Կազանի թիմ։

16 տարեկան 8 ամսական հասակում, նշել է իր դեբյուտը «Ռուբին» թիմի հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 
եզրափակչի՝ «Լուչ-Էներգիա» ակումբի դեմ խաղում, այդպիսով դառնալով ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը Կազանի «Դեբյուտանտ» ակումբի կազմում։ Պրեմիեր լիգայում նա իր դեբյուտը կատարել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ին «Մորդովիայի» ակումբի դեմ խաղում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ալեքսեյ Արխանգելսկի

**Ալեքսեյ Լեոնիդովիչ Արխանգելսկի** (), ռուս ֆուտբոլիստ, «Վոլոչանին-Ռատմիր» ակումբի դարպասապահ։

## Կենսագրություն
Վիշնեվոլոցկ ֆուտբոլի սան է։ 2006 թվականին անցկացրել է 2 հանդիպում Չդանովիչի «Դարիդա» ակումբում, որ հանդես էր գալիս Բելառուսի բարձրագույն լիգայում, բացթողնելով 1 գնդակ։ 2008-2009 թվականներին խաղացել է «Դմիտրով» ակումբում, որի կազմում անցկացրել է 49 հանդիպում, Ռուսաստանի առաջնությունում երկրորդ դիվիզիոնի «Արևմուտք» տարածաշրջանում։ 2010 թվականներին նա տեղափոխվել է «Վոլոչանին-Ռատմիր» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է 13 հանդիպում։ 2011 թվականին նա տեղափոխվել է Մուրմանսկի «Սևեր» ակումբ, որի կազմում խաղացել է 15 հանդիպում։ 2012 թվականին վերադարձել է «Վոլոչանին-Ռատմիր» ակումբ, որտեղ հանդես է գալիս ներկայում։

2009 թվականի հունիսի 28-ին Վլադիմիրի «Տորպեդո» և «Դմիտրով» ակումբների միջև անցկացված խաղի 35-րդ րոպեին հյուրերի դարպասի մոտ վտանգավոր պահից հետո Արխանգելսկին, որ պաշտպանում էր Դմիտրովի դարպասը, մի քանի հարված է հասցրել պաշտպաներին, ինչի պատճառով մրցավար Յուրի Բավիկինի կողմից ստացել է դեղին քարտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Ջամբուլադ Բազաև

**Ջամբուլադ Վասիլևիչ Բազաև**  (Джамбула́д Васи́льевич База́ев ), Ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
Նա սկսել է իր կարիերան 1996 թվականին  «Մոզդոկ» ակումբում ։  Այնուհետև խաղացել է Վլադիկավկազ «Ալանիայի» ակումբում, նա խաղացել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» ակումբում,  և Կազանի «Ռուբին» ակումբում։ 2007 թվականի օգոստոսին վերադարձել է «Ալանիա» ակումբ, որտեղ որոշ ժամանակ խաղացել է իր ավագ եղբոր Ջորջի թիմում։ 2012 թվականին  տարածվել են տեղեկություններ, որ ֆուտբոլիստը իր կարիերան ավարտել է։

## Ձեռքբերումներ
 Ալանիա
* Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2010/11

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на сайте zenit-history.ru
*  *(с 2004 года)*

Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Մաքսիմ Բալաև

**Մաքսիմ Ալեքսեևիչ Բալաև** (, ), ԽՍՀՄ և ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
Լենինգրադի «Սվետլանա» մարզական ակումբի սան է, նրա մարզիչը` Սերգեյ Գորդեևը։ 1991-1994 թվականներին նա խաղացել է  «Զենիթ» ակումբում, հիմնական կազմում անցկացրել է երեք խաղ 1991 թվականի ԽՍՀՄ գավաթի առաջնությանը, և հաջորդ տարի խաղացել 6 խաղ, 1994 թվականի Ռուսաստանի առաջնության լիգայում  խաղացել է 30 խաղ և խփել 4 գոլ։ 1993 թվականի մրցաշրջանում անցկացրել է երկրորդ լիգայի 5 տարածաշրջանի «Զենիթ-2» ակումբում։ 1995 թվականից խաղացել է երկրորդ լիգայի «Կաբկազկաբել» (Պրոխլադնիյ) ակումբում։ 1996 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է «Գատչինա» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է  մեկ խաղ, ապա  22 տարեկանում ավարտել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ֆուտբոլիստի էջը zenit-history.ru կայքում

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Նոզիմ Բաբաջանով

**Նոզիմ Նոսիրովիչ Բաբաջանով** (, ), տաջիկ և ռուս ֆուտբոլիստ, Դուշանբեի «Իստիկլոլ» ակումբի և Տաջիկստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## կարիերա
«Ռուբին» ակումբի սան է։ Նա սկսել է իր կարիերան «Ռուբինի» երիտասարդների հավաքականի կազմում, հետո խաղացել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ակումբում։

2015 թվականին Նոզիմը վերադառնալով հայրենիք խաղացել է «Ռեդառ-Տադազ» ակումբում։ 2016 թվականից խաղացել է մայրաքաղաքային «Իստիկլոկա» ակումբում։

## կարիերան հավաքականում
Տաջիկստանի երիտասարդական հավաքականի (մինչև 21 տարեկան) կազմում մասնակցել է Համագործակցության գավաթի 2016 թվականի խաղարկության 4 խաղի։

2015 թվականի Հոկտեմբեր 8-ին նա իր դեբյուտը կատարել է Տաջիկստանում ազգային հավաքականում դեմ խաղում Ղրղզստան (2։ 2)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի կայում 
* Ֆուտբոլիստի էջը national fooball teams.com կայքում
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբում

Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Վիկտոր Անիչեբե

**Վիկտոր Չինեդու Անիչեբե** (, ), նիգերիացի և անգլիացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս անգլիական Սանդերլենդում կիսապաշտպանի և հարձակվողի դիրքում։ Անիչեբեն հանդես է եկել նաև Նիգերիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Վիկտոր Անիչեբեն «Էվերթոնի» սան է։ Լիվերպուլյան ակումբի պահեստային կազմում սկսել է խաղալ 15 տարեկանում, իսկ 2006 թվականի փետրվարի 27-ին նա կատարել է իր դեբյուտը հիմնական կազմում՝ Անգլիայի գավաթի խաղարկության «Չելսիի» դեմ խաղի 89-րդ րոպեին փոխարինելով Սայմոն Դևիսին։ 2006 թվականի ապրիլին, Անիչեբեն ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Էվերթոնի» հետ։ 2006 թվականի մայիսի 7-ին ֆուտբոլիստը բացելէ իր գոլերի հաշիվը  կազմում, գրավելով «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» դարպասը։ Ըստ 2005/06 մրցաշրջանի արդյունքների նա ճանաչվել է «Էվերթոնի» պահեստային թիմի լավագույն խաղացող։

2006 թվականի դեկտեմբեր 30֊ին Անիչեբեն ձևակերպել է իր կարիերայի առաջին դուբլը (գրավելով  «Նյուքասլ Յունայթեդի» դարպասը)։ Ընդհանուր առմամբ 2006/07 մրցաշրջանում ֆուտբոլիստն «Էվերտոնի» կազմում անցկացրած 23 խաղերի ընթացքում խփել է 4 գոլ։ 2007/08 մրցաշրջանում հարձակվողը կարողացավ խփել միայն 1 գոլ Պրեմիեր լիգայի 27 խաղերում, բայց նա կարողանում է իրեն լավ դրսեվորել ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունում, որտեղ աչքի է ընկնում Խարկովի «Մետալիստի», «Լարիսա», «Նյուրնբերգի» և «Բրան» ակումբների դարպասները գրավելով։ Մրցաշրջանի արդյունքներով նա ճանաչվել է ակումբի լավագույն երիտասարդ խաղացողը մրցաշրջանում։

2009 թվականի փետրվարի 22֊ին Անիչեբեն լուրջ վնասվածք է ստացել բախվելով «Նյուքասլի» կիսապաշտպան Քեվին Նոլանին։ Դրա պատճառով Վիկտորը ստիպված էր բաց թողնել առաջիկա  11 ամիսների խաղերը։ Վիկտոր Անիչեբեի առաջին հանդիպումը ծանր վնասվածքից ապաքինվելուց հետո  տեղի է ունեցել 2010 թվականի հունվարին՝ «Սանդերլենդի» դեմ խաղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Սերգեյ Արտյոմով

**Սերգեյ Նիկոլաևիչ Արտյոմով** (, )  ռուս պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։

Նա իր դեբյուտը նշել է Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայում, 1996 թվականի մրցաշրջանում Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի կազմում։

Ռուսաստանի գավաթի տարբեր փուլերում  անցկացրել է ավելի քան 8 խաղ և խփել երկու գնդակ։

## Եվրագավաթ
1996-1997 թվականների ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկության ընթացքում անցկացրել է 2 խաղ Մոսկվայի «Դինամո» ակումբում՝ խփելով 2 գոլ։ 1997 թվականին ինտերտոտոյի գավաթում անցկացրել է 2 խաղ «Դինամո» ակումբում։

## Ձեռքբերումներ
* Ռուսաստանի բրոնզե մեդալակիր-1997

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ալեքս Միսկիրտչյան

**Ալեքս Միսկիրտչյան** (, ), բելգիաբնակ հայազգի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ալեքս Միսկիրտչյանը ծնվել է 1985 թվականին Թբիլիսի քաղաքում։ Հայրը եղել է օդաչու, իսկ մայրը՝ հոգեբան։ Ալեքսի պապիկն ու հորեղբայրը նույնպես զբաղվել են բռնցքամարտով։ Ալեքս Միսկիրտչյանը բռնցքամարտիկի կարիերան սկսել է Վրաստանում և ընդգրկվել հավաքականի կազմում։ Եղել է Վրաստանի չեմպիոն։ 14 տարեկանում տեղափոխվել է Բելգիա, շարունակել մարզումները, դարձել սպորտի վարպետ։ Շուտով Ալեքսը դառնում է երկրի չեմպիոն և ընդգրկվում Բելգիայի հավաքականի կազմում։ 2005 թվականին նա տեղափոխվում է պրոֆեսիոնալ ռինգ։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի առաջին մենամարտում նա հաղթանակ է տարել Նիկոլայ Վոլովոյի նկատմամբ, իսկ առաջին պարտությունը կրել է իտալացի Անտոնիո դե Վիտիսից։ 2014 թվականին Ալեքս Միսկիրտչյան հաղթել է Սոֆյան Տեկուշտին (Ֆրանսիա) և իրավունք ստացել մրցելու IBF վարկածով չեմպիոն ռուս Եվգենի Գրադովիչի հետ։ Այդ հանդիպման ժամանակ
Ալեքսը մենամարտը տանուլ է տվել։ Ալեքս Միսկիրտչյանը Բելգիայում հիմնադրել է բռնցքամարտի ակադեմիա և կոչվում է այն իր անվամբ։ Ալեքսի կինը իտալուհի է։ Նրանք ունեն երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրոպայի չեմպիոն Ալեքս Միսկիրտչյան. Հաղթանակներից հետո պարտադիր բարձրացնում եմ հայկական եռագույնը (ֆոտո)
* Ալեքս Միսկիրտչյանի Այբուբենը 

Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Իտալահայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Լյուպիտա Նիոնգո

**Լուպիտա Նիոնգո** (lang-en|Lupita Nyong'o, ), քենիական դերասանուհի, ռեժիսոր և պրոդյուսեր, մեծաթիվ մրցանակների կրող, արժանացել է  Օսկարի` «12 տարվա ստրկություն» պատմական դրամայում ստրուկ Պեթսիի դերը տանելու համար։

## Կյանքը և կարիերան
Լուպիտա Նիոնգոն ծնվել է Մեքսիկայում, բայց մեծացել է Քենիայում, որտեղից էլ սերում են իր ծնողները։ Նա տեղափոխվել է ԱՄՆ և Եյլի համալսարանում հմտացրել է  իր դերասանական արվեստը։ Համալսարանն ավարտել է բակալավրի աստիճանով։ Ուսմանը համընթաց Նիոնգոն ելույթ է ունեցել թատերական բեմադրություններում, ինչպես նաև  հանդիսացել  է հեռուստաֆիլմերի նկարահանման անձնակազմի անդամ։

Որպես դերասանուհի Նիոնգոն առաջին անգամ նկարահանվել է 2013 թվականին նկարահանված 12 տարվա ստրկություն ֆիլմում, որտեղ խաղացել է ստրուկի և գլխավոր կանացի դերը։ Ֆիլմի պրեմիերայից անմիջապես հետո քննադատները  Նիոնգոյին սկսեցին դիտարկել որպես   Օսկար մրցանակաբաշխության հավակնորդ`  2014 թվականի ընթացքում երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերը տանելու համար, որի արդյունքում ի վերջո նա Օսկար ստացավ։

2014 թվականին People ամսագիրը Նիոնգոյին ընդգրկեց ամենագեղեցիկ կանանց ցանկի մեջ։

2015 թվականին Նիոնգոն մասնակցություն է ունեցել Դանայ Գուրիերայի Eclipsed պիեսում և իր դերի համար ստացել է Թոնի մրցանակը` պիեսում լավագույն կանացի դերը տանելու համար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Քենիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի գործարարներ
Զեյվա (այլ կիրառումներ)

**Զեյվա**, կարող է վերաբերել՝
* Զեյվա՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Զեյվա՝ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում,
* Զեյվա՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Կարճկանի գավառակում,
* Զեյվա՝ գյուղ Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
Զեռնակ (այլ կիրառումներ)

**Զեռնակ**, կարող է վերաբերել՝
* Զեռնակ (Խնուսի գավառ) - բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում
* Զեռնակ (Խոշաբի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառում
* Զեռնակ (Հեքյարիի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում
* Զեռնակ (լեռ) - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Շառիան լեռների հարավային մասում, Խամուրի կիրճի մոտ
* Զեռնակ (լեռնաշղթա) - լեռնաշղթա և լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի հովտում, Մանազկերտ քաղաքից արևմուտք
Տիեզերական տեխնոլոգիաների TÜBİTAK գիտահետազոտական ինստիտուտ

**Թուրքիայի տիեզերական տեխնոլոգիաների TÜBİTAK գիտահետազոտական ինստիտուտ** (), թուրքական պետական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է 1985 թվականին։ Հիմնական նպատակը գիտահետազոտական ուսումնասիրությունների անցկացումը և տիեզերական տեխնիկայի, էլեկտրոնիկայի, ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների և հարակից ոլորտներում փորձարարական հետազոտական աշխատանքների իրականացումն է։ Սկզբնական շրջանում կոչվել է «Անկարայի էլեկտրոնիկայի գիտահետազոոտական ինստիտուտ» և տեղակայված է եղել Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանում (Middle East Technical University, METU): Կազմակերպությունը ստեղծվել է Թուրքիայի գիտահետազոտական ուսումնասիրությունների խորհրդի (TÜBİTAK) և Անկարայի համալսարանի հետ համագործակցության արդյունքում։ 1995 թվականին վերանվանվել է որպես Տիեզերական տեխնոլոգիաների TÜBİTAK գիտահետազոտական ինստիտուտ), իսկ 1998 թվականին տեղափոխվել է համալսարանական կամպուսի նոր մասնաշենք։
## Ինստիտուտի ղեկավարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Միջուկային հետազոտությունների և ուսուցման «Չեքմեջե» կենտրոն

**Միջուկային հետազոտությունների և ուսուցման «Չեքմեջե» կենտրոն** (), միջուկային հետազոտությունների իրականացման թուրքական պետական գործակալություն։ Հիմնական նպատակը միջուկային հետազոտությունների իրականացումը, ինչպես նաև միջուկային արդյունաբերության ոլորտի մասնագետների պատրաստումն է։ Գործակալությունը կազմավորվել է 1958 թվականի մարտի 6-ին որպես Թուրքիայի միջուկային էներգիայի վարչության բաժանմունք (): Գործակալությունը գտնվում է Ստամբուլի հարավարևմտյան մասում՝ Քյուչյուքչեքմեջե շրջանում։ Իր ներկայիս անվանումը ստացել է 1960 թվականի օգոստոսի 12-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1958 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Ուլուփընարի աստղադիտարան

**Ուլուփընարի աստղադիտարան** (), աստղադիտարան Թուրքիայի Չանաքքալեի մարզի Ուլուփընար գյուղաքաղաքում։ Ստեղծվել է 2001 թվականին, սակայն պաշտոնապես բացվել է 2002 թվականի մայիսի 19-ին։ Հայտնի է նաև որպես **Չանաքկալեի աստղադիտարան** () կամ համալսարանական աստղադիտարան, քանի որ համարվում է Չանաքկալեի համալսարանի մի մասը (): Աստղադիտարանը գտնվում է 410 մետր բարձրության վրա՝ Չանաքկալե քաղաքից 10 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Համարվում է Թուրքիայի ամենախոշոր աստղադիտարաններից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրքիայի աստղադիտարաններ
Թբիլիսյան ծով

**Թբիլիսյան ծով** () կամ Թբիլիսյան ջրամբար, ջրամբար, որ տեղակայված է Թբիլիսիի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Ստեղծվել է 1952 թվականին Իորի գետի և երեք աղի լճերի միախառնումից։ Ջրամբարի երկարությունը կազմում է 9 կմ, իսկ լայնությունը՝ 3 կմ։ Առավելագույն խորությունը 45 մ է, միջինը՝ 26,6 մ։

Գարնանը, ամռանն ու աշնանը ջրամբարի մակարդակը բարձրանում է, և նրա ջուրը մեծապես օգտագործվում է։ Ըստ այդմ ջրի խորության սեզոնային տատանումը կազմում է 7-10 մետր։

Թբիլիսյան ջրամբարը դասվում է օլիգոտրոֆ լճերի շարքին, սակայն վերջերս տարվա տաք ժամանակահատվածներում նկատելի է էտրոֆիկացում։

Ջրամբարը մտնում է Սամգորի ոռոգման համակարգի մեջ։ Ջրամբարի ափերը լայնորեն օգտագործվում է հանգստի նպատակով։ Նրանից դեպի հյուսիս-արևմուտք ընկած է Գլդանի-Նաձալադեվի շրջանը, ինչպես նաև հարակից Թբիլիսիի ազգային պարկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тбилисское водохранилище — муниципальный портал Тбилиси

Կատեգորիա:Վրաստանի ջրամբարներ
Յուրի Լապտև

**Յուրի Լապտև** (, ծնվ. ), ռուս խորհրդային արձակագիր, դրամատուրգ։ Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1949): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1943):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1903 թվականին Վյատկայում (այժմ՝ Կիրով)։ 1927 թվականին ավարտել է կինոդպրոցը։ 1928-1931 թվականներին սովորել է Ն. Է. Բաումանի անվան Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանում։ Աշխատել է որպես դերասան, նկարահանվել է «Դավաճանություն» ֆիլմում (1933, ռեժիսոր՝ Յուրի Վինոկուրով), այնուհետև եղել է ռեժիսորի օգնական, խմբագիր։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Տպագրվել սկսել է 1927 թվականից, սակայն առաջին վիպակը հրատարակվել է 1942 թվականին։ Կարմիրբանակային է 1941 թվականի հունիսից, 1942 թվականից եղել է 18-րդ օդային բանակի «Красный сокол» («Կարմիր բազե») թերթի հատուկ թղթակիցը։ Պատերազմից հետո՝ մինչև 1975 թվականը եղել է Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի պրոռեկտորը։

## Պարգևներ
* Երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1949)
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* Կարմիր Աստղի շքանշան (1944, նոյեմբերի 6)
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ

## Յուրի Լապտևը հայերեն
* Արշալույս (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1951, 330 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Ա. Տեր-Գրիգորյան։

## Երկեր
### Պիեսներ
* «Волчья кровь» (1935, Վ. Լյուբիմովի համահեղինակությամբ)
* «Полк Д. Д.» (1942, Միխայիլ Վոդոպյանով համահեղինակությամբ)
* «Вынужденная посадка» (1943, Միխայիլ Վոդոպյանով համահեղինակությամբ)

### Պատմվածքներ
* «Народный суд»
* «Волки и овцы»
* «В деревне Нижние Рябинки»
* «Серьёзный разговор»
* «Старики»

### Վիպակներ, վեպ
* «Сибирские стрелки» («Настя-сибирячка») (1942)
* «Балаши»
* «Заря» (1948)
* «У горы Непокорной» (1960)
* «Путь открыт» (1952)

### Կինոսցենարներ
* «Зелёный шум» (1928)
* «Разгром» (1931)
* «Путь корабля» (1935)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ