Ելենա Ուդրեա

**Ելենա Գաբրիելա Ուդրեա** (, ), ռումինացի քաղաքական գործիչ։ Անկախ կերպով պաշտոնավարել է Դեմոկրատական լիբերալ կուսակցությունում (PDL), իսկ հետո՝ Ժողովրդական շարժում կուսակցությունում (PMP), նա Ռումինիայի Պատգամավորների պալատի անդամ է եղել 2008-2016 թվականներին։ Էմիլ Բոկի կաբինետներում նա 2008-2009 թվականներին զբաղեցրել է զբոսաշրջության նախարարի պաշտոնը, իսկ 2009-2012 թվականներին՝ որպես տարածաշրջանային զարգացման և զբոսաշրջության նախարար։ Կոռուպցիոն հանցագործությունների համար վել է տարվա ազատազրկման դատապարտվելով՝ ապաստան է խնդրել Կոստա Ռիկայից 2018 թվականին։ Հաջորդ տարի հրաժարվել է ապաստանի հայցից և վերադարձել Ռումինիա, որտեղ այժմ կրում է իր պատիժը։

## Կենսագրություն
### Կրթություն և իրավաբանական կարիերա
Ուդրեան ծնվել է Բուզաուում և միջնակարգ կրթությունն ավարտել է քաղաքի Բոգդան Պետրիչեյկու Հասդեուի ազգային քոլեջում։ Այնուհետև նա հաճախել է Բուխարեստի Դիմիտրի Կանտեմիր քրիստոնեական համալսարանի Իրավագիտության և հանրային կառավարման ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1996 թվականին։

2005 թվականին Ուդրեան սկսել է ուսումը Քերոլ I ազգային պաշտպանության համալսարանում ՝ ստանալով մագիստրոսի կոչում ռազմական գիտության ոլորտում 2007 թվականին։ Նա սկսել է աշխատել նույն ոլորտում դոկտորի կոչումով, սակայն 2012 թվականին թողել է այդ գործը։ Ուդրեան որպես փաստաբան աշխատել է Բուխարեստում 1997 թվականից մինչև 2005 թվականի փետրվարը, այդ դեկտեմբերին վերսկսելով փաստաբանական գործունեությունը։ Դիմիտրի Կանտեմիրում նա սկսել է դասավանդել քաղաքական համակարգեր 2007 թվականի աշնանը և հեղինակել կամ համահեղինակել է հինգ աշխատություններ աշխարհաքաղաքականության և գլոբալիզացիայի վերաբերյալ։ Որպես իրավաբան նրա որոշ գործունեությունը քննադատության է արժանացել ոչ կառավարական քաղաքական հետախուզական խմբի կողմից, օրինակ՝ նա կասկածի տակ է դրել այն փաստը, որ 2004 թվականին ընդդիմադիր քաղաքային խորհրդական լինելով նա ներկայացնում էր կառավարության կողմից ղեկավարվող Պետական ժառանգության կառավարման վարչությունը, մեկ շաբաթվա ընթացքում ստանալով 710 միլիոն լեյ արժողությամբ պետական պայմանագրեր։

### Քաղաքական կարիերա
Ուդրեան իր քաղաքական գործունեությունը սկսել է 2002 թվականին՝ որպես Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (PSD) իրավախորհրդատու։ Այդ տարի նա միացավ Ազգային ազատական կուսակցությանը (PNL)՝ դառնալով Բուխարեստի քաղաքային խորհրդական 2004 թվականի հունիսին՝ Արդարության և ճշմարտության դաշինքի ժամանակաշրջանում։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև հաջորդ փետրվարը և այդ ընթացքում եղել է խորհրդի իրավունքի և կարգապահության հանձնաժողովի նախագահը։ 2005 թվականի հոկտեմբերին նա հրաժարական է տվել PNL-ից՝ 2006 թվականի փետրվարին միանալով Դեմոկրատական կուսակցությանը։ Դեկտեմբերին նա ընտրվել է կուսակցության գործադիր քարտուղար, մեկ տարի անց դառնալով փոխնախագահ։ Այս պաշտոններում նա առաջ է մղել կուսակցությունը և հավանություն տվել նախագահին, օրինակ՝ 2008 թվականի տեղական ընտրություններից առաջ։

2005 թվականի փետրվարից մինչև նոյեմբեր, երբ նա հեռու էր իր փաստաբանական պրակտիկայից, Ուդրեան եղել է պետական խորհրդական և Նախագահի կանցլերի ղեկավար՝ նախագահ Տրայան Բասեսկուի օրոք։ Նրա դերերի թվում են եղեկ Նախագահությանը հասցեագրված գաղտնի փաստաթղթերի ամփոփումը, Կոտրոցենի պալատ հրավիրվածների ցուցակների հաստատումը և Նախագահությունը տարբեր միջոցառումներում ներկայացնել։ Այս ժամանակահատվածում նա մի շարք հարձակումներ գործադրել է վարչապետ Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանուի վրա, դրանք կենտրոնացած էին վաղաժամկետ ընտրությունների անցկացման դեմ Տարիչեանուի հակառակության վրա։ Նա նաև ուշադրություն է հրավիրել այն բանի համար, որ նա հեռուստատեսային հարցազրույցի ժամանակ խոսել է «Նորվեգիայի նախագահի» (որը միապետություն է) և այդ երկրի՝ որպես Եվրամիության անդամի (ինչը դա այդպես չէ) լինելու մասին։ Ուդրեան ութ ամիս հետո հրաժարական է տվել՝ պատճառաբանելով «խորապես անարդար» հարձակումները իր և Բասեսկուի հակակոռուպցիոն պայքարի մեջ ներգրավված մյուսների վրա և իր ղեկավարի համար պատասխանատվություն չդառնալու ցանկությունը։ Այս հակասությունները կենտրոնացած են եղել RA-APPS գործի և նրա և իր ամուսնու ենթադրյալ կապերի շուրջ Dalli ավտոկայանատեղերի ընկերության հետ, որը գլխավորում էր այն, երբ Բասեսկուն անվանել էր իր 2004 թվականի նախընտրական մրցակից Ադրիան Նաստասեի «անձնական մաֆիա»։ Ավելին նա բնութագրվում էր որպես «Ոսկե բլիցի շիկահեր»՝ Կոտրոցենի ռեստորանում, որտեղ ժամանակին հաճախում էր Բասեսկին և որի սեփականատերերը գործարար կապեր ունեին Ուդրեայի ամուսնու հետ։ Իր հրաժարականից հետո Ուդրեան շարունակել է գործել որպես նախագահական փոխնորդ՝ կարճ ժամանակ անց մեղադրելով վարչապետին իր ընկերոջ և բիզնես գործընկեր Դինու Պատրիչիուի անունից դատախազին զանգահարելու համար՝ Պատրիսիուի ձերբակալության օրը։ Նա այս թեմային վերադարձել է 2007 թվականին, երբ պնդել է, որ Տարիչեանուն նամակ է գրել նախագահին՝ խնդրելով վերջինիս միջամտությունը գործին։

2008 թվականի օրենսդրական ընտրություններում Ուդրեան իր շրջանում հավաքել է ձայների 43,4%-ը, ինչը բավական է եղել Բուխարեստի խորհրդարանում տեղ ստանալու համար, երբ տեղի ունեցավ վերաբաշխումը։ Օրենսդրական նիստի բացումից երեք օր անց նա երդվել է զբոսաշրջության նախարարի նոր գրասենյակում։ Վիկտորիա պալատի երկու հարկերի բոլոր պետական աշխատողները վտարվել են՝ նոր նախարարության համար տեղ բացելու համար։ Որպես նախարար՝ նրա նպատակներն էին Ռումինիայի ՀՆԱ-ում զբոսաշրջության մասնաբաժնի բարձրացումը 2008 թվականի 3,5%-ից մինչև 10% մինչև 2012 թվականին և նոր կենտրոնացումը երկրի առողջարանային քաղաքների վրա։ 2009 թվականի ամռանը ընդդիմադիր Ազգային ազատական կուսակցության (PNL) Լյուդովիկ Օրբանի գլխավորած խորհրդարանական հանձնաժողովը հետաքննել է նախարարությունում ենթադրյալ չարաշահումները, այդ թվում՝ Ուդրեայի անունով նրա ենթակաների կողմից ստորագրված փաստաթղթերը, թերի պայմանագրային գործընթացը, չբաշխված միջոցների ծախսումը, Քաղաքապետարաններին գումարների հատկացում՝ քաղաքական, քան զբոսաշրջային ներուժի չափանիշների հիման վրա։ Սեպտեմբեր ամսին հանձնաժողովի զեկույցում առաջարկվել է նրան հեռացնել աշխատանքից և քրեական մեղադրանք ներկայացնել պաշտոնեական դիրքի չարաշահման, շահերի բախման և անփութության համար՝ նա հրաժարվել է հրաժարական տալ և հերքել է «շինծու մեղադրանքները»։

Այդ հոկտեմբերին նա դարձել է շրջակա միջավայրի նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար՝ PSD-ի կաբինետի իր գործընկերների, այդ թվում՝ այդ նախարարության նախկին օկուպանտ Նիկոլաե Նեմիրշիի հրաժարականից հետո։ Դեկտեմբերին պաշտոնավարել է նոր կաբինետը, որը նույնպես գլխավորում էր Բոկը, այնտեղ Ուդրեան վարում էր Տարածաշրջանային զարգացման և զբոսաշրջության պորտֆելը։ Կառավարության մնացած անդամների հետ միասին նա հրաժարական տվել է 2012 թվականի փետրվարին՝ հակակառավարական ցույցերի ֆոնին։ 2010 թվականի հուլիսին՝ Լիվիու Նեգոյտայի հեռանալուց հետո, նա դարձավ Բուխարեստի PD-L բաժնի ժամանակավոր ղեկավարը, ստանձնելով այդ պաշտոնը մշտական հիմունքներով այդ տարվա վերջում, երբ նա միակ թեկնածուն էր, որը զբաղեցրել է այն և մնացել իր պաշտոնում։ Ընդունման խոսք՝ մայրաքաղաքը անկախ քաղաքապետ Սորին Օպրեսկուից «ազատելու» համար։ Նա հրաժարական է տվել այս պաշտոնից 2012 թվականի տեղական ընտրություններից հետո, երբ PD-L-ն վատ ելույթ ունեցավ Բուխարեստում, ներառյալ Օպրեսկուի նոր ժամկետը ստացած ձայների մեծամասնությամբ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նա նաև լքել է իր պաշտոնը որպես PD-L փոխնախագահ։

2012 թվականի ընտրությունների համար Ուդրեան առաջադրվել է Ռոման քաղաքում տեղակայված աթոռից։ Թեև զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ նա ևս մեկ ժամկետ շահել է վերաբաշխման միջոցով։ 2013 թվականի մարտին Ուդրեան առաջադրվել է PD-L ղեկավարության համար, սակայն պարտվել է գործող նախագահ Վասիլե Բլագային 51-44 հաշվով։ 2014 թվականի հունվարին Ուդրեան, որին Բլագան պատրաստվում էր հեռացնել PD-L-ից հրաժարական է տվել կուսակցությունից իր ղեկավարության հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով և միացել Ժողովրդական շարժում կուսակցությանը (PMP)։ Այդ հունիսին նա ընտրվել է PMP-ի նախագահ՝ հաղթելով Դանիել Ֆուներիուին 78-22 հաշվով։ Օգոստոսին PMP-ի նոյեմբերին կայանալիք նախագահական ընտրությունների թեկնածու Քրիստիան Դիակոնեսկուն դուրս է եկել կուսակցությունից և անցել նախընտրական արշավին որպես անկախ՝ Ուդրեայի կողմից իր դերը ստանձնելու քայլերի ֆոնին։ Այնուհետև կուսակցության համագումարը ընտրել է վերջինիս որպես իր նոր թեկնածու, միակ հակառակ ձայնը ստացավ Քրիստիան Պրեդան։ Ընտրություններում նա զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 5,2%-ը և չնայած բացահայտորեն չի աջակցել Քրիստոնեական լիբերալ դաշինքի Կլաուս Յոհանիսին հաջորդ երկրորդ փուլի համար՝ իր կողմնակիցներին կոչ է արել քվեարկել PSD-ի Վիկտոր Պոնտայի դեմ։

### Իրավական խնդիրներ
2015 թվականի հունվարին նա հարցաքննվել է Ազգային հակակոռուպցիոն տնօրինության դատախազների կողմից՝ փողերի լվացման և ունեցվածքի հայտարարագրերի վերաբերյալ կեղծ հայտարարությունների մեղադրանքով, Microsoft-ի լիցենզավորման կոռուպցիոն սկանդալի ավելի լայն հետաքննության շրջանակներում։ Արդյունքում նա հեռացել է որպես PMP-ի նախագահ, իսկ Եվգեն Թոմակը ժամանակավոր հիմունքներով ստանձնել է կուսակցությունը։ Հաջորդ ամիս նրան մեղադրանք է առաջադրվել ներգործության առևտրի և փողերի լվացման երկու հոդվածներով։ Գործը կարողացավ ընթացք տալ նրա պատգամավորական անձեռնմխելիությունը հանելուց հետո։ Երկրորդ գործը վերաբերում է բռնցքամարտիկ Լյուսիան Բուտեի պատվին 2011 թվականին կազմակերպված գալա միջոցառման համար կաշառք ստանալու մեղադրանքին։ Ուդրեան որպես անկախ թեկնածու առաջադրվել է 2016 թվականի ընտրություններում և հավաքել մոտ 3000 ձայն, ինչը շատ քիչ էր մանդատ գրավելու համար՝ անհրաժեշտ մոտավորապես 25000-ից։

2017 թվականի մարտին նա դատապարտվել է կաշառակերության և պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման համար Բուտեի գործով` ստանալով վել է տարվա ազատազրկում, ինչը ենթակա է բողոարկման։ Ուդրեան արձագանքել է՝ դատավարությունը բնութագրելով որպես կյանքի և մահվան հարց՝ հայտարարելով, որ չի պատրաստվում բանտ նստել՝ իր որակմամբ «ամբողջովին չապացուցված մեղադրանքների» և «մերկ ստի» համար, հետագայում նա բողոքարկեց։ Այդ բողոքը մերժվել է 2018 թվականի հունիսին, երբ Վճռաբեկ և արդարադատության բարձրագույն դատարանը ուժի մեջ է թողել վել է տարվա ազատազրկումը։

2018 թվականի սկզբին Ուդրեան փախել էր Կոստա Ռիկա, որտեղ ապաստանի իրավունք էր խնդրել։ Գերագույն դատարանի որոշումից հետո Ռումինիայի իշխանությունները հայտարարեցին Ուդրեային արտահանձնելու մտադրության մասին՝ չնայած երկու երկրների միջև ընթացակարգը կարգավորող պայմանագրի բացակայությանը։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Ելենա Ուդրեան և Ալինա Բիկան՝ Ռումինիայի կազմակերպված հանցավորության և ահաբեկչության հետաքննության տնօրինության նախկին գլխավոր դատախազը, ով նույնպես ապաստան է խնդրել Կոստա Ռիկայում, Ինտերպոլի խնդրանքով ձերբակալվել է Կոստա Ռիկայի դատական հետաքննության դեպարտամենտի կողմից և ներկայացվել քրեական դատարան։ Սան Խոսեի առաջին դատական շրջանի դատարան։ Մեկ օր անց Քրեական դատարանը որոշել է Ուդրեային և Բիկային երկու ամսով կալանավորել՝ մինչև Ռումինիայի իշխանությունների կողմից արտահանձնման փաստաթղթերի ներկայացումը։ Այնուամենայնիվ նա բանտից ազատ է արձակվել 2018 թվականի դեկտեմբերի 26-ին՝ Ռումինիայի կողմից արտահանձնման գործընթացի չեղարկումից հետո։ Արտահանձնման գործընթացը չեղարկվել է, քանի որ «Գալա Բուտե» դատավարության մեջ նրա վել է տարվա պատիժը կասեցվել է Վճռաբեկ և արդարադատության բարձրագույն դատարանի կողմից 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ Սահմանադրական դատարանի վճռից հետո՝ բարձրագույն դատարանի դատավորների բոլոր կոլեգիաները օրինական չեն ձևավորվել։

Այնուհետև Ուդրեան վերադարձել է Ռումինիա 2019 թվականի հուլիսի 8-ին, այն բանից հետո, երբ Ռումինիայի Սահմանադրական դատարանը հուլիսի 3-ին որոշել է, որ երեք դատավորներից կազմված կոլեգիան, որը քննում էր կոռուպցիայի գործերը նույնպես անօրինական է, քանի որ այս կոլեգիայի ոչ բոլոր դատավորներն էին մասնագիտացված կոռուպցիայի մեջ։ 2022 թվականի նոյեմբերի դրությամբ Ուդրեան իր 6-ամյա պատիժը կրել է Թարգսորի բանտում։

2020 թվականի հուլիսին ռումինացի գործարար Ռադու Բուդեանուն խոստովանել է, որ միջնորդել է կաշառք ստանալ մեկ այլ գործարարից (որի ինքնությունը մնում է անհայտ)։ Կաշառքը նպատակ է ունեցել ստիպել Ուդրեային օգնել գործարարին երկարաձգել երկարաժամկետ պայմանագրերը իր առևտրային էներգետիկ ընկերությունների և պետական սեփականություն հանդիսացող Hidroelectrica ընկերության միջև։ Թեև նա ի սկզբանե Ուդրեային խոստացել էր 5 միլիոն ԱՄՆ դոլար, Բուդեանուն պնդում էր, որ միջնորդել է մի քանի վճարումներ՝ մինչև 3,8 միլիոն դոլար 2011 թվականի նոյեմբերից մինչև 2012 թվականի փետրվարը։

## Անձնական կյանք
Գործարար Դորին Կոկոսը դարձեկ է նրա ամուսինը, երբ զույգը ամուսնացավ Ուդրեայի 30-ամյակի օրը 2003 թվականին, Նյու Յորքում Ռումինիայի հյուպատոսությունում։ Նրանք ամուսնալուծվել են 2013 թվականի հունիսին։

2011 թվականի օգոստոսին Ուդրեան հակասություններ է առաջացրել, երբ նա հագել է Dolce & Gabbana-ի զգեստ, որը որոշ լրատվամիջոցների պնդմամբ արժեր 14310 ֆունտ ստերլինգ, որին նա պատասխանել է, որ իրական արժեքը մոտ քսան անգամ ավելի քիչ է եղել։ Երեք ամիս անց նա հայտնվել է ռումինական *[[Tabu (Romanian magazine)|Tabu]]* ամսագրի շապիկին՝ ռետինե զգեստով և մինչև ազդրը հասնող երկարաճիտ կոշիկներով։

2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ելենա Ուդրեան Կոստա Ռիկայում աղջիկ է ունեցել։

## Ընտրությունների պատմություն
### Նախագահական ընտրություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ռումինիայի պատգամավորների պալատում էջը 
* Ռումինիայի կառավարման կայքում էջը
 
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի կառավարության անդամներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ