Լեդո Իվո

**Լեդո Իվոն** (1924 փետրվարի 18 –  2012 դեկտեմբերի 23) բրազիլիացի բանաստեղծ, վիպագիր, էսսեագիր, և լրագրող էր։ 1986 թվականին ընտրվել է Բրազիլիական գրականության ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Լեդո Իվոն ծնվել է 1924 թվականին Բրազիլիայի հյուսիսարևմուտքում  գտնվող Ալագոաս նահանգի մայրաքաղաք Մասեյոյում։ 1940 թվականին տեղափոխվեց Ռեսիֆի, որտեղ ավարտեց իր կրթությունը։ 1943 թվականին մեկնեց Ռիո դե Ժանեյրո՝ իրավաբանական ֆակուլտետ ընդունվելու համար, միաժամանակ աշխատելով գրական հավելվածներում որպես պրոֆեսիոնալ լրագրող։ Ամուսնացավ Լեդա Մարիա Սարմենտո Իվո դե Մեդեյրոսի հետ (1923-2004), ունեցան երեք զավակ։ 

1944 թվականին լույս տեսավ նրա առաջին գիրքը՝ «*As imaginações բանաստեղծությունների ժողովածուն»։* Հաջորդ տարի հրապարակեց «*Ode e Elegia»-ն*, որը արժանացավ Բրազիլիայի գրականության ակադեմիայի Օլավու Բիլակի մրցանակին և համարվում է շրջադարձային կետ բրազիլիական պոեզիայի պատմության մեջ։ 1945 թվականին Մարիու դե Անդրադի մահը բերեց սերնդափոխության բրազիլիական պոեզիայում, որի հիմնական սկզբունքը դարձավ խախտման հրավերը՝ պոետական կառուցվածքների հաղթանակով։ Հաջորդ տասնամյակներում Իվոյի գրական ժառանգությունը հարստացավ բանաստեղծությունների ժողովածուներով, վեպերով, պատմվածքներով և էսսեներով, կամ հրապարակախոսական աշխատություններով։ Նրա առաջին վեպը՝ «*As Alianças»-ը*, վերահրատարակվեց մի քանի անգամ և 1974 թվականին արժանացավ Գրասա Արանիայի հիմնադրամի մրցանակին։ Նա շարունակեց ստեղծագործել «*O Caminho sem Adventura»* (1948), «*O sobrinho do General»* (1964) և «*Ninho de cobras»* (անգլերեն հրատարկված *Snake's Nest*) (1973) վեպերով։ Վերջինս նրա ամենամեծ հաջողություններից մեկն էր և ներկայացնում է ալեգորիա Ժետուլիու Վարգասի ռազմական բռնապետության տոտալիտարիզմի մասին։ Նրա վերջին վեպն էր «*A morte do Brasil»-ը *(1984)։ 

1949 թվականին Իվոն ելույթ ունեցավ Սան Պաուլոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում՝ «*1945 թվականի սերունդը»* վերնագրով գիտաժողովում։ Նույն թվականին ստացավ իրավաբանական կրթության աստիճան, սակայն այդ մասնագիտությամբ երբեք չաշխատեց՝ նախընտրելով ամբողջությամբ նվիրվել լրագրությանը։ 1953 թվականին երկար ժամակով այցելեց մի շարք եվրոպական երկրներ։ 1963 թվականին, կառավարության հրավերով, 2 ամիս անկացրեց ԱՄՆի համալսարաններում։ 1986 թվականին Իվոն ընտրվեց Բրազիլիայի գրականության ակադեմիայի անդամ։ 2009 թվականին արժանացավ ***Casa de Las Américas*** մրցանակին։ 

Լեդո Իվոն նաև թարգմանիչ էր։ Պորտուգալերեն է թարգմանել այնպիսի հեղինակների գործեր, ինչպիսիք են Ալբրեխտ Գյոսը, Ջեյն Օսթինը, Գի դը Մոպասանը, Արթյուր Ռեմբոն և Ֆեոդոր Դոստևսկին։

Հրատարակել է 2 հուշագրություն *Confissões de um Poeta* (Բանաստեղծի խոստովանությունները, 1979), որը արժանացել է Դաշնային շրջանի Մշակութային հիմնադրամի մրցանակին, և *O Aluno Relapso* (Անփույթ աշակերտը, 1991)։

## Աշխատանքներ

### Բանաստեղծություն
*As imaginações. Rio de Janeiro: Pongetti, 1944.4
*Ode e elegia. Rio de Janeiro: Pongetti, 1945.
*Acontecimento do soneto. Barcelona: O Livro Inconsútil, 1948.
*Ode ao crepúsculo. Rio de Janeiro: Pongetti, 1948.
*Cântico. Illustrations by Emeric Marcier. Rio de Janeiro: J. Olympio, 1949.
*Linguagem: (1949-19041). Rio de Janeiro, J. Olympio, 1951.
*Ode equatorial. With etchings by Anísio Medeiros. Niterói: Hipocampo, 1951.
*Acontecimento do soneto. Introduction by  Campos de Figueiredo. Rio de Janeiro: Orfeu, 1951.
*Um brasileiro em Paris e O rei da Europa. Rio de Janeiro: J. Olympio, 1955.
*Magias. Rio de Janeiro: Agir, 1960.
*Uma lira dos vinte anos. Rio de Janeiro: Liv. São José, 1962.
*Estação central. Rio de Janeiro: Tempo Brasileiro, 1964.
*Rio, a cidade e os dias: crônicas e histórias. Rio de Janeiro: Tempo Brasileiro, 1965.
*Finisterra. Rio de Janeiro: J. Olympio, 1972.
*O sinal semafórico. Rio de Janeiro: J. Olympio, 1974.
*O soldado raso. Recife: Edições Pirata, 1980.
*A noite misteriosa. Rio de Janeiro: Record, 1982.
*Calabar. Rio de Janeiro: Record, 1985.
*Mar Oceano. Rio de Janeiro: Record, 1987.
*Crepúsculo civil. Rio de Janeiro: Topbooks, 1990.
*Curral de peixe. Rio de Janeiro: Topbooks, 1995.
*Noturno romano. With etchings by João Athanasio. Teresópolis: Impressões do Brasil, 1997.
*O rumor da noite. Rio de Janeiro: Nova Fronteira, 2000.
*Plenilúnio. Rio de Janeiro: Topbooks, 2004.
*Réquiem. Rio de Janeiro: A Contra Capa, 2008.
*Poesia Completa (1940-2004). Rio de Janeiro: Topbooks, 2004.
*Réquiem. With paintings by Gonçalo Ivo and design by Gianguido Bonfanti. Rio de Janeiro: Contra Capa, 2008.
*Mormaço. With paintings by Steven Alexander. Rio de Janeiro: Contra Capa, 2013.

### Նովելներ
*As alianças (Premio Fundação Graça Aranha). Rio de Janeiro: Agir, 1947.
*O caminho sem aventura. São Paulo: Instituto Progresso Editorial, 1948.
*O sobrinho do general. Rio de Janeiro: Civilização Brasileira, 1964.
*Ninho de cobras (V Premio Walmap). Rio de Janeiro: J. Olympio, 1973.
*A morte do Brasil. Rio de Janeiro: Record, 1984.

### Կարճ պատմություններ
*Use a passagem subterrânea. São Paulo: Difusão Européia do Livro, 1961.
*O flautim. Rio de Janeiro: Bloch, 1966.
*10 [dez] contos escolhidos. Brasilia: Horizonte, 1986.
*Os melhores contos de Lêdo Ivo. São Paulo: Global, 1995.
*Um domingo perdido. São Paulo: Global, 1998.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ledo Ivo recorded at the Library of Congress for the Hispanic Division’s audio literary archive on July 29, 1974

Կատեգորիա:1924 ծնունդներ
Կատեգորիա:2012 մահեր
Կատեգորիա:Գրողներ