Ստենբոկի տուն

**Ստենբոկի տուն** (), նեոկլասիկական ոճի նշանավոր շենք, որ տեղակայված է Տալլինի Վերին քաղաքի (էստ․՝ Toompea) վրա։ Էստոնիայի կառավարության պաշտոնական նստավայրն է։

## Տեղագրություն
Այն գտնվում է Վերին քաղաքի ծայրամասում՝ Տալլինի պատմական Հին քաղաքի Ֆրիդենսգերիխտշթրասեում ()՝ Ֆրիդենսգերիխտշթրասե 3 հասցեում։ Տեղակայված լինելով Վերին քաղաքի հյուսիսային եզրին՝ Հին քաղաքի վերևում, այն ամեն կողմից տեսանելի է դառնում։

## Պատմություն
Տալլինի Ստենբոկ տան պատմությունն սկսվում է 1780-ական թվականներից, երբ այն ժամանակվա Էստոնիա նահանգի տարածքում գտնվող Ռուսական կայսրության վարչակազմն սկսել է վարչական նպատակներով նոր շենքեր կառուցելու նախագիծ։ Ի սկզբանե շենքը նախատեսվել է որպես դատարանի շենք։ Կոմս Յակոբ Պոնտուս Ստենբոկը՝ տեղական ազնվականության ներկայացուցիչ և Հիյումաա կղզում կալվածք ունեցող հողատեր, շահել է Տալլինի միջնադարյան կենտրոնում գտնվող Վերին քաղաքի վրա նոր շենք կառուցելու մրցույթը։ Նոր տան ճարտարապետը եղել է Յոհան Կասպար Մորը՝ գավառական ճարտարապետ, ով եղել է տեղական կալվածքների հայտնի դիզայներ և պատասխանատու Էստոնիայում հասարակական շենքերի պահպանման համար։

Շենքի շինարարությունն սկսվել է 1787 թվականին։ Սակայն գրեթե անմիջապես ռուսական պետության միջոցներն սպառվել են ռուս-թուրքական ընթացիկ պատերազմի հետ կապված ծախսերի արդյունքում։ Արդյունքում գավառը դարձել է Ստենբոկի պարտապանը և կիսակառույց շենքը դարձել է նրա սեփականությանը։ Հետագայում նա այն օգտագործել է որպես Տալլինի իր նստավայր, և շենքը, ի հիշատակ նրա, դեռևս կրում է այդ անունը։ 1828 թվականին, Ստենբոկի մահից հետո, շենքն անցել է տարբեր սեփականատերերի մինչև 1899 թվականը, երբ այն վերջնականապես դարձել է գավառական վարչակազմի սեփականությունը և վերջապես սկսել է իրականում օգտագործվել որպես դատարանի շենք։
alt=Count Jakob Pontus Stenbock (1744-1824)|մինի|170x170փքս|Կոմս Յակոբ Պոնտուս Ստենբոկ (1744-1824)
Ինչպես Էստոնիայի անկախության առաջին շրջանում (1919-1940), այնպես էլ խորհրդային օկուպացիայի ժամանակ (մինչև 1991 թվականը) այն շարունակվել է օգտագործվել որպես դատարանի շենք։ Սակայն խորհրդային տարիներին շենքի սպասարկումը լրջորեն անտեսվել է։ Ի թիվս այլ բաների, փլուզվել են երկու դատական նիստերի դահլիճների և դատարանի արխիվի առաստաղները։ Երբ 1990-ականների սկզբին Էստոնիայի կառավարությունը դարձել է լիիրավ սեփականատեր, ամբողջ շենքը փլուզման վտանգի տակ էր։ 1996-2000 թվականներին իրականացվել է ամբողջական վերակառուցում։ Վերջերս վերանորոգված շենքը դարձել է Էստոնիայի կառավարության պաշտոնական նստավայրը 2000 թվականին վերաբացվելուց հետո։

1997 թվականի ապրիլի 15-ին տունը գրանցվել է որպես ճարտարապետական հուշարձան և ներառվել է ճարտարապետական հուշարձանների Էստոնական գրանցամատյանում՝ 3013 համարի ներքո։

## Ճարտարապետություն
Շենքի ճարտարապետական ոճը նեոկլասիցիզմի բավականին պարզ ձև է։ Առջևի ճակատը զարդարված է վեց որմնասյուներով և երկու կիսակառույցներով՝ Սաարեմաայից բերված դոլոմաքարից պատրաստված, ինչպես նաև ատամնավոր ճակտոնով։ Այն նայում է կիսաշրջանաձև ներքին բակին, որը շրջապատված է ավելի քիչ զարդարված տնտեսական շինություններով։ Այսպիսով, շենքի փողոցային ճակատը բնութագրվում է բավականին անպարկեշտ տնտեսական շենքերով։ Փողոց նայող շենքի պատին տեղադրված է Էստոնիայի խորհրդայնացման ժամանակ զոհված Էստոնիայի խորհրդարանի և կառավարության անդամների անուններով հուշատախտակ։ Շենքի ամենահայտնի տեսարանը (նկարազարդում) նրա հետնամասն է, որից Վերին քաղաքի եզրին տեղակայված լինելու շնորհիվ բացվում է անարգել տեսարան դեպի ծովը։ Այս ճակատի վերևում գերակշռում է մեծ պատշգամբը, որը հենվում է դորիական սյուների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, շենքի արտաքին տեսքը քիչ թե շատ ֆեռևս արտացոլում է սկզբնական կառուցվածքը։ Ինտերիերը, ինչպես նշվել է, շատ է տուժել խորհրդային տարիներին, բայց գոնե մասամբ վերակառուցվել է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Der_Dom_zu_Reval.jpg|Վերին քաղաքի բլուրը Տալլինում, Էստոնիա, 1867
Պատկեր:Холм_Тоомпеа_и_здание_суда_в_Ревеле_(Таллине),_фотография_ок._1910_года.jpg|Վերին քաղաքի բլուրը և Դատարանի շենքը, 1910 թվական
Պատկեր:Kohtuhoonete_ansambel.JPG|Գիշերային տեսարան, 2011 թվական
Պատկեր:Stenbocki_maja_30-04-2013.jpg|Ստենբոկ տուն, 2013 թվական
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_istungite_saal.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Կառավարության նիստերի դահլիճ
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_peaministri_kabinet.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան:|Վարչապետի գրասենյակ
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_pressiruum.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Մամուլի կենտրոն
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_riigipitsati_ruum.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Պետական կնիքով սենյակ
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_riigivanemate_saal.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Պետության ղեկավարների սրահ
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_roheline_tuba.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Կանաչ սենյակ
Պատկեր:Stenbocki_maja_360_--_sinine_tuba.jpg|alt=Էստոնիայի Տալլին քաղաքում գտնվող Ստենբոկի տան 360 տեսարան|Կապույտ սենյակ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* Thorsten Altheide, Heli Rahkema, *CityTrip Tallinn*, Reise Know-How Verlag 2016, ISBN 978-3-8317-2815-2, Seite 43.
* Sulev Mäeväli, *Tallinner historische Bauten und Kunstwerke*, Perioodika Tallinn 1990, ISBN 5-7979-0202-8, Seite 31 f.

Կատեգորիա:1792 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գրասենյակային շենքեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի մշակույթի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կառավարության շենքեր
Կատեգորիա:Տալլինի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Տալլինի շենքեր և կառույցներ