Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմություն

Սա ուսումնասիրություն է **Բոսնիա և Հերցեգովինայի** փոստային նամականիշերի և փոստի պատմության մասին։

## Ավստրո-Հունգարիա
[200px|մինի|ձախից|1 [կրեյցերի առաջին թողարկում 1879-ին, վիմագիր տպագրություն]]
Բոսնիա և Հերցեգովինայի 1879 թվականի առաջին թողարկումը Ավստրո-Հունգարիայի կողմից 1878 թվականի նրա բռնազավթումից անմիջապես հետո առանց որևէ տեքստի, սակայն ավստրիական կրկնակի արծվի զինանշանով նամականիշ է։
[250px|մինի|աջից|[Դոբոյի պատկերով 1906 թվականի նամականիշ]]

Գերմաներեն *Bosnien Herzegowina* մակագրված նամականիշերը արտադրվել են 1906 թվականին՝ պատկերելով բնապատկերներ և հուշարձաններ, ներառյալ Դոբոյ քաղաքի և Սարաևոյի Քարշիա բիզնես շրջանի տեսարանները։

1910-ական թվականներին մի շարք զինվորական նամականիշեր են արտադրվել, որոնցից շատերը Ֆրանց Յոզեֆ I-ի պատկերով են։ Լրագրային նամականիշեր նույնպես թողարկվեցին, որոնց թվում էր բոսնիական զգեստով աղջիկը (1913) և փոստային տուրքի նամականիշերը (1904 և 1916):


Պատկեր:Stamp Bosnia 1912 3h.jpg|Ֆրանց Յոզեֆ I-ի պատկերով 1912 թվականի զինվորական նամականիշ
Պատկեր:Stamp Bosnia 1917 30h.jpg|1917 թվականի զինվորական նամականիշ
Պատկեր:1913 B-H Zeitung 2h Mi85.jpg|1913 թվականի Լրագրային նամականիշ


## Թագավորություն 1918 թվականին
250px|մինի|աջից|Բոսնիա և Հերցեգովինայի 1910 թվականին թողարկում ''State of Serbs, Croats and Slovenes'' մակագրությամբ 1918
1918 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինան միացվեց նորաստեղծ Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների թագավորությանը։ 1918 թվականի նոյեմբերին Բոսնիա և Հերցեգովինան թողարկեց նամականիշներ, որոնք լրացնում էին 1910 թվականի Ավստրիայի կողմից թողարկված պատկերազարդ նամականիշերը, որոնցից որոշները լատինատառեր էին և կարդում էին *"DRZAVA S.H.S. / 1918 1918 / Bosna i Hercegovina"* («Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների պետություն, / Բոսնիա և Հերցեգովինա») և մյուսները, իրենց կյուրեղագիր համարժեքով։ Թագավորության ողջ տարածքում նամականիշերն առաջին անգամ օգտագործման է տրվել 1921 թվականի հունվարին։

Թագավորության անունը փոխվել է Հարավսլավիայի Թագավորության 1929 թվականին, այնուհետև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դառնալով Հարավսլավիայի սոցիալիստական դաշնային հանրապետություն։ Բոսնիա և Հերցեգովինան օգտագործել է Հարավսլավիայի դրոշմակնիքները մինչև 1992 թվականի անկախացումը։

## Անկախություն
1992 թվականի անկախությունից հետո երկիրն ունի երեք փոստային իշխանություն՝ երկրի էթնիկական և վարչական բաժանմանը համապատասխան։ Նամականիշերը թողարկվում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստի (*BH Pošta*, Սարաևո), Խորվաթական փոստի (*Hrvatska pošta Mostar|HP Mostar*, Մոստար) և Սերբական փոստի (*Pošte Srpske|Srpske pošte*, Բանյա Լուկա) կողմից։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիայում *BH Pošta*-ի կողմից (1995 թվականին Բոսնիայի և Հերցեգովինայի բանակի կողմից վերահսկող տարածքները) և *HP Mostar*-ի կողմից (1995 թվականին Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի կողմից վերահսկվող տարածքները) թողարկված նամականիշերը վավեր են, իսկ Սերբիայի Հանրապետությունում վավեր են Srpske pošte-ի կողմից թողարկվածները։

### Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիա
*BH pošta*-ն 1993 թվականի հոկտեմբերի 27-ին առաջին անգամ թողարկել է նամականիշեր *Republika Bosna i Hercegovina* մակագրությամբ, իսկ 1996-ին՝ հենց *Bosna i Hercegovina*: Մինչև 1998 թվականի հոկտեմբերի 1-ը արժույթը Բոսնիա և Հերցեգովինայի դինարն էր, իսկ դրանից հետո Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոխարկելի մարկն է։ *HP Mostar*-ը թողարկեց նամականիշներ 1993 թվականի մայիսի 12-ից։ Սկզբում նամականիշները *Bosna i Hercegovina / Hrvatska Republika Herceg-Bosna* մակագրությամբ էին կամ կրճատ՝ *HR Herceg-Bosnia*: 1996 թվականից նամականիշերը կրում են *Bosna i Hercegovina* մակագրությունը, սակայն Սարաևոյում *BH pošta*-ի տարբեր պատկերանիշով։ Սկզբնական արժույթը եղել է խորվաթական կունան, 1999 թվականից՝ Բոսնիա եւ Հերցեգովինա փոխարկելի մարկը։ Երկու փոստային բաժանմունքները 2011 թվականից օգտագործում են *Bosna i Hercegovina / Federacija Bosne i Hercegovine* մակագրությունը (երբեմն կրճատվում են որպես *FBiH*), օգտագործելով տարբեր պատկերանիշեր և օգտագործման տարածքներ։

### Սերբիայի Հանրապետություն
*Srpske pošte*-ն Բանյա Լուկայում սկսել է թողարկել նամականիշեր 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Նամականիշերը սկզբում ունեին  *Republika Srpska* մակագրությունը, իսկ արժույթը մինչև հունիս 24-ը հարավսլավական դինարն էր։ 2003 թվականի հուլիսի 15-ից նամականիշերը օգտագործում են կրկնակի *Bosna i Hercegovina / Republika Srpska* մակագրությունը։ Նամականիշները սովորաբար օգտագործում են կյուրեղագիրը, ուստի մակագրությունը կարդացվում է *Ռեպուբլիկա Սրպսկա*։

## Տես նաև
*Հարավսլավիայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմությունը

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
* Kaufmann, Hugo. *Die Briefmarken von Bosnien : K. u. K. Feldposten und Österr. Post im Ausland*. Bratislava: Kaufmann, 1937, 16 pages
* Oldfield, Herbert. *The Stamps of Bosnia 1879-1900*. 1912.
* Passer, Adolf. *Postwertzeichen von Bosnien und der Herzegovina = Stamps of Bosnia and Herzegovina*. Prague: Kommission-Verlagraz, Bath & Co, 1930
* Pongratz-Lippitt, Oscar. *Handbuch Bosnien-Herzegovina: eine Studie der Postgeschichte, Abstempelungen, Ganzsachen und Postformulare, von den postalischen Anfängen bis 1900: für den Sandschak von Novipazar bis Oktober 1918*. Pernegg an der Mur: O. Pongratz-Lippitt, 2000, 192 pages
* Sekelj, Berislav. *Priručnik i katalog: poštanska povijest Bosne i Hercegovine, 1878-1918 = Handbuch und Katalog: Postgeschichte Bosnien un Herzegowina, 1878-1918 = Handbook and catalogue: postal history Bosnia and Herzegovina, 1878-1918*. Zagreb: Croatian Philatelic Federation Library, 2005 , 38 pages
* Vilfan, Mladen. *Privremena izdanja Hrvatske i Bosne i Hercegovine 1945 = Provisional issues, Croatia and Bosnia and Herzegovina 1945*. Zagreb: OBOL-NAKLADA, 2006 , 224 pages

## Արտաքին հղումներ
* BH pošta, Sarajevo (բոսնիերեն և անգլերեն)
* HP Mostar  (խորվաթերեն և անգլերեն)
* Srpske pošte, Banja Luka  (սերբերեն և անգլերեն)

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինա
Կատեգորիա:Փոստ
Կատեգորիա:Ֆիլատելիա