open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեթե Գազոզ

**Մեթե Գազոզ** (թուրքերեն՝ *Mete Gazoz.* ), թուրք նետաձիգ, ով Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում կայացած 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում  ոսկե մեդալ է նվաճել տղամարդկանց անհատական մրցապայքարում։ Նա մասնակցել է նաև Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում անցկացված 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։ 2023 թվականին Բեռլինում կայացած նետաձգության աշխարհի առաջնությունում չեմպիոն է հռչակվել՝ լարված եզրափակչում  հաղթանակ տանելով կանադացի հմուտ նետաձիգ Էրիկ Փիթերսի նկատմամբ և դառնալով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նվաճած առաջին թուրք նետաձիգը։

## Մարզական կարիերա
Գազոզը նետաձգության պարապմունքների հաճախել է 2010 թվականից։ 2013 թվականին նշել է իր նորամուտը միջազգային մրցասպարեզում՝   Չինաստանի Վուքսի քաղաքում անցկացված նետաձգության աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում թիմային հաշվարկով նվաճելով արծաթե մեդալ։

2014 թվականի մասնակցել է Չինաստանի Նանկին քաղաքում կայացած ամառային պատանեկան օլիմպիական խաղերին, 2015 թվականին՝ Բաքվում անցկացված եվրոպական խաղերին, 2015 թվականին՝ Կոպենհագենում՝ նետաձգության աշխարհի առաջնությանը։ Գազոզը արծաթե մեդալ է նվաճել «Recurve Cadet Men» մրցաշարում 2015 թվականին Ավստրիայի Կլագենֆուրտ քաղաքում անցկացված Եվրոպայի երիտասարդական գավաթի խաղարկությունում  և ևս մեկ արծաթե մեդալ «Recurve Junior Men Team» մրցաշարում՝ Անկարայում,  2016 թվականի աշխարհի մարզադահլիճային նետաձգության առաջնությունում։

Նա իր թիմակից Յասեմին Անագյոզի հետ բրոնզե մեդալ է նվաճել պատանիների խառը թիմային մրցաշարում 2017 թվականին Արգենտինայի Սանտա Ֆե նահանգի Ռոսարիո քաղաքում անցկացված նետաձգության աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում։

Արծաթե մեդալի է արժանացել պատանիների  անհատական պայքարում 2018 թվականին ԱՄՆ-ի Հարավային Դակոտա նահանգի Յանկտոն քաղաքում անցկացված նետաձգության աշխարհի մարզադահլիճային առաջնությունում։

2018 թվականին Իսպանիայի Տարագոնա քաղաքում անցկացված Միջերկրածովյան խաղերում  ոսկե մեդալ է նվաճել 70 մ կարգում անցկացված անհատական մրցումներում։

Մեթե Գազոզը Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալ է նվաճել տղամարդկանց անհատական նետաձգության մեջ՝ իր երկրին բերելով  պատմության մեջ առաջին օլիմպիական մեդալը նետաձգության ասպարեզում։ Ընդ որում՝ եզրափակիչ մրցամարտում 6-4 հաշվով հաղթեց աշխարհի ուժեղագույն նետաձիգի համբավը վայելող իտալացի Մաուրո Նեսպոլիին։

Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում անցկացված նետաձգության Եվրոպայի 2022 թվականի առաջնությունում նա նվաճել է բրոնզե մեդալ տղամարդկանց անհատական մրցումներում։

2023 թվականին նետաձգության համաշխարհային ֆեդերացիայի կողմից երրորդ անգամ ճանաչվեց *տարվա լավագույն տղամարդ նետաձիգ և արժանացավ մրցանակի.*  նախկինում նա այդ պարգևն ստացել էր 2018 և 2021 թվականներին։

## Պատիվներ
; Նետաձգության համաշխարհային ֆեդերացիա
: *Տարվա լավագույն տղամարդ նետաձիգ* (3)՝ 2018, 2021, 2023

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mete Gazoz at the World Archery Federation 
* Mete Gazoz at Olympedia 
* Mete Gazoz at Olympics.com 
* Mete Gazoz at the Turkish National Olympic Committee

Կատեգորիա:1999 ծնունդներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրքեր
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Թուրք մարզիկներ
Կատեգորիա:Նետաձգությունը ամառային օլիմպիական խաղերում
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Ջակոմո Ռասպադորի

**Ջակոմո Ռասպադորի** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Նապոլիի» և Իտալիայի հավաքականի հարձակվող։ Եվրո 2020-ի հաղթող։

## Ակումբային կարիերա
Ռասպադորին «Պրոգրեսո» և ավելի ուշ «Սասուոլո» ակումբների սան է։ 2019 թվականի մայիսի 26-ին «Ատալանտայի» դեմ խաղում իր նորամուտն է նշել Սերիա A-ում։ 2020 թվականի հուլիսի 11-ին «Լացիոյի» դեմ խաղում Ջակոմոն խփել է իր առաջին գոլը «Սասուոլոյի» կազմում։

## Միջազգային կարիերա
2019 թվականին Իտալիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Ռասպադորին մասնակցել է Հայաստանում կայացած 2019 UEFA-ի Եվրոպայի մինչև 19 տարեկանների առաջնությանը։ Մրցաշրջանում մասնակցել է Պորտուգալիայի, Հայաստանի և Իսպանիայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Հայերի դեմ խաղում Ջակոմոն դարձել է գոլի հեղինակ։

2021 թվականին Ռասպադորին Իտալիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Հունգարիայում և Սլովենիայում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում խաղացել է Չեխիայի, Սլովենիայի, Իսպանիայի և Պորտուգալիայի թիմերի դեմ խաղերին։ Սլովենացիների դեմ խաղում Ջակոմոն դարձել է գոլի հեղինակ։ 2021 թվականի հունիսի 4-ին Չեխիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ռասպադորին իր նորամուտն է նշել է Իտալիայի հավաքականի կազմում։ Նույն թվականին Ջակոմոն հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունում։ Մրցաշարում մասնակցել է Ուելսի հավաքականի դեմ խաղին։ Սեպտեմբերի 8-ին Լիտվայի հավաքականի դեմ Աշխարհի 2022 թվականի առաջնության ընտրական խաղում Ջակոմոն խփել է իր առաջին գոլը ազգային թիմի կազմում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Վիճակագրություն հավաքականի կազմում

### Գոլեր Իտալիայի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
;«Նապոլի»
* Իտալիայի չեմպիոն՝ 2022/23

;Իտալիայի հավաքական
* Եվրոպայի չեմպիոն՝ 2020

## Պետական պարգևներ
* 60px «Իտալիայի հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի ասպետ (2021 թվականի հուլիսի 16)՝ ի նշան սպորտային արժեքների և ազգային ոգու ճանաչման, որոնք ոգեշնչել են իտալական թիմին հաղթել ֆուտբոլի 2020 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Լոլիկի թաց նեխում

**Լոլիկի  թաց նեղում** (Erwinia aroiideae holl), հիվանդությունը պտուղների վրա զարգանում է վաղ հասակից մինչև կարմրելը։ Հիվանդ պտուղների վրա նկատվում են սկզբում մանր, ապա՝ մեծացող, թույլ մոխրագույն, քիչ թափանցիկ, յուղոտվածի նման բծեր։ Պտուղները փափկում են, նեխում և տհաճ հոտ արձակում։ Անձրևային եղանակին նեխումը շատ արագ է ընթանում։

## Պայքարի միջոցառումներ
Հողի ջրամերձ շերտի հետ պտղի շփման կանխում, նեխած պտուղների հավաքում և դաշտից դուրս դրանց հողածածկում։

Կատեգորիա:Մշակաբույսեր
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Լուպինոզ

**Լուպինուզ**, գյուղատնտեսական կենդանիների թունավորումը մեծ քանակությամբ ալկալոիդներ պարունակող լուպինով։ Հատկապես թունավոր են սերմերը։ Առավել վտանգավոր է ոչխարների համար, որոնք լավ ուտում են լուպինը։ Հիվանդությունը սովորաբար ունի սուր ընթացք։ Կենդանիների մոտ նկատվում է գրգռվածություն կամ ընկճվածություն, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում, շնչարգելություն, դեղնախտ, հազվադեպ՝ ցաներ մաշկի վրա։ 

## Բուժում
Նոսր թթուների (քացախաթթու, աղաթթու), լուծողականների (գերչակի ձեթ) ներքին ընդունում։ 

## Կանխարգելում
Կենդանուն ալկալոիդների ցածր պարունակությամբ լուպինով կերակրում, կերակրելուց առաջ ալկալոիդակիր տեսակների հատիկի վնասազերծում։ Մաշկի լուսաախտահարումից խուսափելու համար արևոտ օրերին կենդանիներին կերակրելուց հետո չպետք է դուրս բերել գոմից։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Լիա (լոլիկի սորտ)

**«Լիա»**, լոլիկի սորտ։ Ստեղծել են Ս. Հայրապետովան և Ս. Պետրոսյանը Հայաստանի Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնում (ԲԲՏՄԳԿ)։ 

## Նկարագրություն

Բույսի արմատն առանցքային է։ Թուփը որոշիչ է և լավ տերևակալված։ Ծաղկաբույլը՝ ողկույզ։ Ծաղիկները` երկսեռ։ Ծաղկում է ծլելուց 45–60 օր հետո։ Պտուղը կլոր է, պինդ, 160–180 գ զանգվածով, փոխադրունակ։ Միջահաս սորտ է, ծլումից մինչև պտուղների հասունացումը տևում է 102 օր։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 900–1000 ց/հա։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բանջարաբուծություն
Իմպալա (կարտոֆիլի սորտ)

**«Իմպալա»**, կարտոֆիլի սորտ։ 

## Նկարագրություն

Արմատը փնջաձև է, արագ զարգացող, լավ տերևակալված փրերով։ Ցողունները՝ կանաչավուն։ Տերևները կենտ փետրաձև են, կտրտված։ Ծաղկաբույլը կազմված է 2–4 ոլորքներից, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է 4–5 ծաղկից։ Պալարները երկարավուն են, էլիպսաձև, թույլ զարգացած աչքերով, մաշկը և պտղամիսը՝ բաց դեղին գույնի։  

Վաղահաս սորտ է։ Բերքատվությունը՝ 400–450 ց/հա։ Դիմացկուն է տերևների գանգրոտություն, պալարների ֆիտոֆտորոզ հիվանդությունների նկատմամբ։ Թույլ վարակվում է տերևների ֆիտոֆտորոզով։ Ունի լավ համային հատկություններ։ 

Մշակվում է նաև Հայաստանում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Կարտոֆիլի տեսակներ
Արմանդո Նավարետե

**Արմանդո Նավարետե Գարսիա** (,), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, «Վենադոս» ակումբի դարպասապահ։

## Ակումբային կարիերա
Նավարետեն «Ատլաս» ակումբի սան է։ 2000 թվականին «Պուեբլայի» դեմ խաղում իր նորամուտը նշեց Մեքսիկական պրիմերայում։ Արմանդոն արագորեն տեղ գրավեց հիմքում և 2002 թվականին դարձավ թիմի լավագույն խաղացողներից մեկը։ 2003 թվականին նա կրկին դուրս մնաց հիմքից և վարձավճարով տեղափոխվեց «Տոլուկա», որտեղ անհաջող փորձեց մրցակցել ակումբի երկարամյա լեգենդ Հերնան Կրիստանտեի հետ։ 2004 թվականին Նավարետեն «ատլասից» պահանջել է խաղային պրակտիկայի երաշխիքներ և կրկին վարձակալության է տրվել, նրա նոր ակումբը դարձել է «Վերակրուսը»։ 2005 թվականին նա վերադարձավ վարձակալությունից, բայց մասնակցեց ընդամենը յոթ խաղի՝ փոխարինելով վնասվածք ստացած Անտոնիո Պերես Դելգադիլոյին։

2006 թվականին Նավարետեն տեղափոխվեց մայրաքաղաքային «Ամերիկա»՝ դառնալով ակումբի միակ տրանսֆերային հաջողությունը, քանի որ Սիրիլո Սաուսեդոյի տեղափոխությունը խափանվեց վերջին պահին։ Արմանդոն լավ փոխարինող էր աշխարհի առաջնությանը Գերմանիա մեկնած Գիլյերմո Օչոային։ Նույն թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար Արմանդոն վարձավճարով կարճ ժամանակ խաղաց «Սակատեպեկում»։ Այն բանից հետո, երբ Օչոան տեղափոխվեց ֆրանսիական «Այաչո», Նավարետեն դարձավ հիմնական դարպասապահը։ Առաջին իսկ մրցաշրջանն անհաջող դուրս եկավ, և նա լքեց թիմը։

2012 թվականի սկզբին Նավարետեն տեղափոխվեց «Ատլանտա»։ Հունվարի 8-ին «Գվադալախարայի» դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց Կանկունի ակումբում։ Նույն թվականի ամռանը Արմանդոն միացավ «Նեկաքսին»։ Հուլիսի 21-ին Լոբոս ԲՈՒԱՊ-Ի դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց նոր թիմում։ 2013 թվականի ամռանը Նավարետեն վերադարձավ էլիտա՝ պայմանագիր կնքելով «Պուեբլայի» հետ։ Հուլիսի 24-ին «Կաֆետալերոս դե Պատաչուլայի» դեմ Մեքսիկայի գավաթի խաղում նա իր նորամուտը նշեց նոր ակումբում։ Արմանդոն խաղացել է միայն գավաթային հանդիպումներում այդ պատճառով մրցաշրջանի ավարտից հետո խնդրել է իրեն բաց թողնել խաղային պրակտիկայի համար։ 2014 թվականի ամռանը Նավարետեն վարձավճարով տեղափոխվեց «Իրապուատո»։ Հուլիսի 20-ին «Ալեբրիխես դե Օախակա»-ի դեմ խաղում նա իր նորամուտը նշեց նոր թիմում։ 2015 թվականի ամռանը վարձավճարով տեղափոխվել է «Սիմարոնես դե Սոնորա»։ Հուլիսի 26-ին «Ալեբրիխես դե Օախակա»-ի դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց ակումբում։

2016 թվականի ամռանը Նավարետեն հեռացավ «Պուեբլայից» և պայմանագիր կնքեց «Սակատեպեկի» հետ։ Իր դեբյուտային մրցաշրջանը նա խաղաց առանց փոխարինման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Goal profile
* Oleole profile
 
Կատեգորիա:Կլուբ Ամերիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Զրինկա Լյուտիչ

**Զրինկա Լյուտիչ** (խորվաթերեն՝ *Zrinka Ljutić.* ), խորվաթ  լեռնադահուկորդուհի, որ մասնագիտացել է սլալոմի/ ոլորավայրէջքի և հսկա սլալոմի / հսկա ոլորավայրէջքի մրցաձևերում։ Աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցափուլերում իր նորամուտը կատարել է 16 տարեկանում՝ 2020 թվականի դեկտեմբերին։ Մասնակցել է 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին։

2022 թվականի մրցաշրջանում աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Լյուտիչը սլալոմի մրցաշարային աղյուսակում զբաղեցրել է երեսուներորդ տեղը։

## Աշխարհի գավաթի խաղարկության արդյունքները
### Մրցաշրջանային աղյուսակը

### Պատվո հարթակ / պոդիում
* 0 հաղթանակ
* 4 պոդիում – (4 SL ); 16 լավագույն տասնյակ (11 SL, 5 GS )

## Աշխարհի առաջնությունների արդյունքներ

## Օլիմպիական խաղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պրոֆիլը FIS-ի կայքէջում 
* Olympedia - Zrinka Ljutić 

Կատեգորիա:2004 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դահուկորդներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Մարկո Պաշալիչ

**Մարկո Պաշալիչ** (խորվաթերեն՝ *Marco Pašalić*. ), ծնունդով Գերմանիայից, ազգությամբ խորվաթ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, HNK Rijeka թիմի և Խորվաթիայի ազգային հավաքականի աջ եզրային հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
### [[Բորուսիա Դորտմունդ|Դորտմունդի «Բորուսիա»]].
2021 թվականի ամռանը Մարկոն տեղափոխվեց Դորտմունդի Բորուսիա  II, որը նոր էր անցել 3-րդ լիգա՝ որպես Գերմանիայի Արևմուտքի չեմպիոն։ Նրա ունակությունները փորձարկվեցին առաջին թիմի ստուգողական խաղերում, որոնցում միակ գոլը խփեց  Բոխումի VfL-ի դեմ խաղում (1:3)։ Այն բանից հետո, երբ նա երկու գոլ խփեց երրորդ դիվիզիոնի երեք խաղերում, մարզիչ Մարկո Ռոզեն հարձակվողին հրավիրեց թիմ՝ 2021 թվականի DFL-Supercup- ի եզրափակիչ խաղին մասնակցելու համար։ Պաշալիչը փոխարինման մտավ խաղի վերջնամասում, երբ չեմպիոնը՝ Մյունխենի «Բավարիան» հաղթում էր 3-1 հաշվով։ Թիմի կազմում իր 7-րդ խաղն անցկացնելիս նա լուրջ վնասվածք ստացավ և շարքից դուրս մնաց մինչև 2022 թվականի հունվարի վերջը։ Վերադառնալուց հետո Պաշալիչը հասցրեց մասնակցել վեց խաղի, և այս անգամ էլ ուսի վնասվածքը նրան  ամիսներով շարքից դուրս թողեց։ Ապաքինումը տևեց մինչև հաջորդ մրցաշրջանի մեկնարկը։ Հարձակվողներ Սեբաստիեն Հալլերի և Ջեյմի Բայնո-Գիտենսի երկարատև բացակայության պայմաններում Պաշալիչը փոխարինման դուրս եկավ Բունդեսլիգայի՝ ձմեռային ընդմիջմանը նախորդած նախավերջին խաղում։

### [[Ռիեկա]]
2023 թվականի ամռանը նա տեղափոխվեց Խորվաթիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությունում հանդես եկող ՀՆԿ Ռիեկա, որի կազմում իր առաջին մրցելույթն ունեցավ հուլիսի 22-ին, «Ռեդուշ» թիմի դեմ խաղում։ Այդ նույն տարվա օգոստոսի 3-ին ՈՒԵՖԱ-ի կոնֆերենցիաների լիգայի որակավորման փուլում Կոսովոյի «Դուկաջինի» թիմի հետ հանդիպման ժամանակ խփեց իր առաջին գոլը  «Ռիեկա»-ի օգտին։

## Միջազգային կարիերա
2023 թվականի նոյեմբերի 18-ին Եվրոպայի 2024 թվականի առաջնության ընտրական փուլի Խորվաթիա-Լատվիա հանդիպման ժամանակ Մարկո Պաշալիչը նշեց իր նորամուտը Խորվաթիայի հավաքականում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիեկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կարլսռուհեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոֆենհայմի ֆուտբոլիստներ
Տին Լուչին

**Տին Լուչին** (խորվաթերեն՝ *Tin Lučin.* ), խորվաթ ձեռնագնդորդ, որ հանդես է գալիս լեհական *Վիսլա Պլոցկ* թիմի և Խորվաթիայի ազգային հավաքականի կազմում։

Լուչինը մեծահասակների մրցումներում  իր կարիերան սկսել է խաղալով *Կոզալա* թիմում, այնուհետև՝ *Զամետ*ում, որտեղ  ցուցադրել է իր խաղային մեծ կարողությունը բարձրագույն լիգայի առաջնության և EHF գավաթի խաղարկության հանդիպումներում։ *Զամետ*ի կազմում մեկ մրցաշրջան անցկացնելուց հետո նա միացել է Զագրեբի *ՊՊԴ*-ին, որի հետ նույնպես մեկ մրցաշրջան է անցկացրել, այնուհետև տեղափոխվել է լեհական *Վիսլա Պլոցկ*։

## Ձեռքբերումներ
; Զագրեբ

* Պրեմիեր լիգայի չեմպիոն . 2017-18 թթ.
* Խորվաթիայի գավաթի խաղարկության հաղթող . 2018 թ.

; Վիսլա Պլոցկ

* Լեհաստանի գավաթակիր  -  2022, 2023 թթ.
* EHF Եվրոպական լիգայի բրոնզե մեդալակիր -  2022 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրահանդբոլի պրոֆիլը
* Լիգայի վիճակագրություն
*  Պրոֆիլը

Կատեգորիա:1999 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կեռիի փարոս

**Կեռիի փարոս** (), նախկինում հայտնի որպես **Կոկշկերի փարոս** (), էստոնական փարոս Ֆիննական ծոցում՝ Կեռի կղզում։ Փարոսի լույսն ինքնին գտնվում է  ծովի մակարդակից 31 մետր բարձրության վրա, մինչդեռ փարոսի բարձրությունն ինքնին 28 մետր է։

## Պատմություն
Ներկայիս փարոսը կառուցվել է 1858 թվականին։ Այն կարմիր մետաղյա գլան է, որի վրա կա լապտերների սենյակը և պատշգամբ, որը հենված է գլանաձև քարե հիմքի վրա։ Այս լույսը համակարգչով կառավարվում է, սնուցվում է արևային մարտկոցներով։

Ի սկզբանե եղել է փայտե փարոս, որը կառուցվել է 1724 թվականին։ Այն վերակառուցվել է 19-րդ դարի սկզբին՝ քարե հիմքով, որի վրա դրվել է փայտե աշտարակ։

1907 - 1912 թվականներին այն աշխարհի միակ փարոսն էր, որն աշխատում էր բնական գազով։ 1990 թվականին քարե հիմքը սկսել է փլուզվել և տեղադրվել են պողպատե ամրաններ։ 2007 թվականին տեղադրվել է ինտերնետ տեսախցիկ, որին հաջորդել է ինտերնետ օդերևութաբանական կայանը 2009 թվականին։

### Պատմական իրադարձություն
Փարոսը պատմության մեջ մտել է 1809 թվականի մի դրվագով, երբ Անգլո-ռուսական պատերազմի (1807-1812 ) ժամանակ, երբ Բալթիկ ծովում հայտնվել է փոխծովակալ Ջեյմս Սումարեսի անգլիական էսկադրիլիան, այն հանգցվել է։ Նավակով փարոսապահին է ուղարկվել Սումարեզի ստորագրությամբ սպառնալից մի նամակ, որը գրված էր ռուսերեն բազմաթիվ սխալներով, որով պահանջվում էր անհապաղ վառել փարոսը։ Փարոսի անձնակազմը չի կատարել հրամանը, իսկ նամակը ուղարկվել է Սանկտ Պետերբուրգ և առաջին անգամ տպագրվել «Հայրենիքի որդին» (Сын Отечества) ամսագրի 1842 թվականի առաջին համարում

## Տեխնիկական տվյալներ
Մթության ժամերին լույսը պտտվում է հետևյալ պարբերականությամբ. 2 վայրկյան սպիտակ լույս է վառվում, որից հետո լույսը 13 վայրկյան անջատվում է։ Լույսը կարելի է տեսնել 11 ծովային մղոնից։

## Փոստային նամականիշ
1983 թվականին ԽՍՀՄ փոստը թողարկել է Կեռիի փարոսի պատկերվ նամականիշ։

Էստոնիայի փոստային բաժանմունքը 2003 թվականի հունվարի 15-ին թողարկել է նամականիշ՝ նվիրված Կեռիի փարոսին։ Այդ օրը թողարկվել են նաև փարոսի առաջին օրվա ծրարներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Keri_tuletorn_2005_(2).jpg|alt=Keri Lighthouse in 2005|Կեռիի փարոս (2005)
Պատկեր:Keri_majakas.jpg|alt=Keri Lighthouse and surrounding buildings, 2008|Կեռիի փարոսը և շրջակա միջավայրերը (2008)
Պատկեր:Keri_saar_2007.JPG|alt=Sauna, memorial monument to the Kaleva, and the lighthouse|Բաղնիք,  1940 թվականի հունիսի 14-ի  *Kaleva* -ի ավիովթարի հուշահամալիր փարոսի մոտ



Պատկեր:Keri_majakas_02.JPG|alt=Interior|Փարոսի ներքին հարդարանք
Պատկեր:Keri_tuletorn_04.JPG|alt=Stair|Փարոսի սանդուղք
Պատկեր:Keri_majakas_06.JPG|alt=Light|Փարոսի լույս


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kinnismälestis, Arhitektuurimälestis nr 9500 Kultuurimälestiste riiklikus registris
* Keri lighthouse photo 2005
* 

Կատեգորիա:Էստոնիայի փարոսներ
Միսիս Ֆիսկ Ուորրենը (Գրեթխեն Օսգուդ) և իր դուստր Ռեյչելը

**«Միսիս Ֆիսկ Ուորրենը (Գրեթխեն Օսգուդ) և իր դուստր Ռեյչելը»** (), ամերիկացի նկարիչ, հիասքանչ դարաշրջանի ներկայացուցիչներից Ջոն Սինգեր Սարջենթի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1903 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 152,4 × 102,55 սմ։

Այսօր «*Միսիս Ֆիսկ Ուորրենը (Գրեթխեն Օսգուդ) և իր դուստր Ռեյչելը*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Բոստոնի Գեղարվեստի թանգարանում (Բոստոն, ԱՄՆ)։

## Պատմություն
Մարգարետ Գրեթխեն Օսգուդ Ուորրենը ծնվել է 1871 թվականին բոստոնցի մեծահարուստի ընտանիքում՝ Բիկոն-Հիլլ թաղամասում։ Նա զբաղվել է երաժշտությամբ ու երգեցողությամբ, ելույթ է ունեցել հանդիսատեսի առաջ, բանաստեղծություններ է գրել։ Սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայի մեցցո-սոպրանո խմբում՝ Գաբրիել Ֆորեի ղեկավարությամբ։ 1891 թվականին ամուսնացել է թղթի արտադրությամբ զբաղվող հարուստ Ֆիսկ Ուորենի հետ։

1903 թվականի ապրիլին Ֆիսկ Ուորենը նկարիչ Ջոն Սինգեր Սարջենթին պատվիրում է նկարել Գրեթխենին և իրենց աղջկան՝ Ռեյչելին։ Վերջիններս կեցվածք են ընդունել Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների տանը։

«Միսիս Ֆիսկ Ուորրենը (Գրեթխեն Օսգուդ) և իր դուստր Ռեյչելը» ստեղծագործությունը Բոստոնի Գեղարվեստի թանգարանը ձեռք է բերել 1964 թվականի մայիսի 13-ին։

## Նկարագիր
«Միսիս Ֆիսկ Ուորրենը (Գրեթխեն Օսգուդ) և իր դուստր Ռեյչելը» ստեղծագործությունում Գրեթխեն Ուորրենը նստած է վերածննդի ոճի բազկաթոռին։ Նրա հետ է դուստրը՝ Ռեյչել Ուորրենը։ Սաջենթը փորձել է նկարել նրանց ազնվական կեցվածքով՝ օգտագործելով իմպրեսիոնիզմի տարրերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1903 նկարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ
Կատեգորիա:Բոստոնի գեղեցիկ արվեստների թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Ջոն Սինգեր Սարջենթի նկարներ
Օնիկ Սահակյան (այլ կիրառումներ)

**Օնիկ Սահակյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Օնիկ Սահակյան - խորհրդային ռազմական գործիչ, երկրորդ կարգի բանակային կոմիսար։
* Օնիկ Սահակյան -  հայ արվեստագետ, նկարիչ, բալետի պարող, ոսկերիչ-դիզայներ։
Կազումյան

**Կազումյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գենադի Զորայրի Կազումյան (ծնվ․ 1958), ճարտարագետ-մեխանիկոս։
* Զորայր Բագրատի Կազումյան (1934-1995), ճարտարագետ-տեխնոլոգ։
* Կարեն Նորիկի Կազումյան (ծնվ․ 1948), գինեգործ, գինու և թունդ խմիչքների տեխնոլոգիայի մասնագետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Լենա Ստոյկովիչ

**Լենա Ստոյկովիչ** (խորվաթերեն՝ *Lena Stojković.* ), խորվաթ թեքվոնդիստուհի։ Հանդես գալով կանանց 46&nbsp;կգ քաշային կարգում՝ ոսկե մեդալներ է նվաճել  թեքվոնդոյի 2022 և 2023 թվականների աշխարհի առաջնություններում, ինչպես նաև Եվրոպայի 2021 և 2022 թվականների առաջնություններում, որոնք անց են կացվել համապատասխանաբար Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում և Մեծ Բրիտանիայի Մանչեսթեր քաղաքում։ Ընդ որում՝ Սոֆյայում եզրափակիչ գոտեմարտում հաղթել է ռուս մարզուհի Լարիսա Մեդվեդևային, իսկ 2023 թվականին Բաքվում կայացած աշխարհի առաջնությունում եզրափակիչ գոտեմարտում տպավորիչ հաղթանակ է տարել թայլանդուհի Կամոնչանոկ Սիկենի նկատմամբ։

## Ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լենա Ստոյկովիչի պրոֆիլը World Taekwondo-ում
* Լենա Ստոյկովիչի վարկանիշը World Taekwondo-ում
* Լենա Ստոյկովիչը TaekwondoData.com-ում

Կատեգորիա:2002 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Թեքվանդոիստներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Blow (երգ, Կեշա)

**«Blow»**, ամերիկացի երգչուհի Կեշայի երգն իր առաջին «Cannibal» մինի ալբոմից, որը թողարկվել է 2011 թվականի փետրվարի 8-ին։ Երգը այդ մինի ալբոմի երկրորդ և վերջին սինգլն է։ Այն գրել է Քեշան Klas Åhlund-ի, Lukasz Gottwald-ի, Allan Grigg-ի, Benjamin Levin-ի և Max Martin-ի հետ համատեղ։ Արտադրությանը մասնակցել են Dr. Luke-ն, Max Martin-ը, Benny Blanco-ն և Kool Kojak-ը։ Կեշան ասել է, որ կոմպոզիցիայի խոսքերը վերաբերում են իրեն և իր երկրպագուներին։ «Blow» երգը գրված է էլեկտրոփոփ և դանս փոփ ժանրերում և կարելի է բնութագրել որպես երեկույթի հիմն, որը կոչ է անում լավ ժամանակ անցկացնել ակումբում։

## Արձագանքներ
Քննադատները հիմնականում դրական են գնահատել «Blow»-ը. շատերին դուր են եկել հուքերը ու ներածությունը, բայց ոմանք կրկներգը համարել են անհետաքրքիր և սովորական։ Կեշայի կատարումը տարբեր գնահատականներ է ստացել. որոշ քննադատների դուր չի եկել, որ նա հանդուգն ու լկտի է, իսկ մյուսներին, որ նրա անհատականությունը բացակայում է երգից։ «Blow»-ը դարձել է Կեշայի համար թվով 6-րդ սոլո հիթը, որը հայտնվել է ԱՄՆ-ի և Ավստրալիայի լավագույն տասնյակներում։ Երգը հայտնվել է նաև Նոր Զելանդիայի լավագույն տասնյակում և Կանադայի քսանյակում։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2011 թվականի փետրվարի 25-ին (ռեժ.՝ Chris Marrs Piliero)։ Դրանում նկարահանվել է դերասան Ջեյմս Վան դեր Բիկը, որը մարմնավորել է Կեշայի թշնամուն։ Քննադատները դրական արձագանքներ են տվել տեսահոլովակին՝ գնահատելով դրանում հնչող զվարճալի երկխոսությունը։

## Երգացանկ
***Digital download**
#"Blow" – 3:40

***German CD**
#"Blow"&nbsp; – 3:40
#"The Sleazy Remix" (featuring André 3000) – 3:48

***UK digital EP**
#"Blow" – 3:40
#"Fuck Him He's a DJ" – 3:40
#"Blow" (Cirkut remix) – 4:05
#"Animal" (Switch remix) – 4:46

***Digital download (remix)**
#"Blow" (remix; featuring B.o.B) – 4:31

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ
Լանա Պուդար

**Լանա Պուդար** ( .  ), բոսնիա-հերցեգովացի լողորդուհի մարզիկ, ով մասնագիտացել է բատերֆլայ ոճով լողում։ Ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի 2022 թվականի առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել 200 մ  և բրոնզե մեդալ՝  100 մ մրցատարածությունում։ Մրցանակային երրորդ տեղն է գրավել և բրոնզե պարգևի արժանացել նաև  ՖԻՆԱ-ի լողի աշխարհի 2021 թվականի առաջնությունում, կանանց 200 մ մրցատարածությունում։ Լանան մասնակցել է 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։

Պուդարը ազգային ռեկորդակիր է բատերֆլայ ոճով լողի բոլոր վեց մրցաձևերում և Միջերկրածովյան խաղերի ռեկորդակիր՝ կանանց 100 մ բատերֆլայ ոճով լողի մրցատարածությունում։

## Կարիերա
2021 թվականին Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում Պուդարը ոսկե մեդալ նվաճեց բատերֆլայ ոճով լողի 100 մ մրցատարածությունումյ և արծաթե մեդալներ՝ այդ նույն ոճով լողի 50 մ  և 200 մ մրցատարածություններում։

2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում լինելով  երկրորդ ամենաերիտասարդ լողորդուհին՝ նա զբաղեցրեց 19-րդ տեղը կանանց բատերֆլայ ոճով լողի 100 մետր մրցատարածությունում։

2021 թվականին կարճ լողավազանում լողի FINA-ի  աշխարհի առաջնությունում Պուդարը բրոնզե մեդալ վաստակեց 200 մ մրցատարածությունում և Բոսնիա և Հերցեգովինային բերեց  պատմության մեջ մեծահասակների լողի միջազգային մրցումներում նվաճված առաջին մեդալը։ 2022 թվականին Հռոմում անցկացված ջրային մարզաձևերի Եվրոպայի առաջնությունում նա ոսկե մեդալի արժանացավ բատերֆլայ ոճով լողի 200 մ  և բրոնզե մեդալի՝ 100 մ մրցատարածությունում ՝ երկու եզրափակիչներում էլ սահմանելով ազգային ռեկորդներ։

## Արդյունքներ
### Անհատական

#### Երկար լողավազանում

#### Կարճ լողավազանում

## Անձնական լավագույն ցուցանիշները

* *Այս ցանկը ներառում է միայն լողի 800  միավորից բարձր ժամանակներ:*

## Անձնական կյանք
Լանան նախկին ֆուտբոլիստ Վելիբոր Պուդարի դուստրն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Լանա Պուդարը Olympedia.org-ում 
* Լանա Պուդարը Swimrankings.net-ում 
* Պրոֆիլը FINA-ում

Կատեգորիա:2006 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի լողորդներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Արաբիատա

**Արաբիատա** (, իտալերենից՝ arrabbiato ` «զայրացած»), ավանդական իտալական տաք սոուս մակարոնեղենը համեմելու համար։

Սոուսի հայրենիքը համարվում է Կենտրոնական Իտալիան (Լացիոյի շրջանի), բայց դրա բաղադրատոմսը լայնորեն հայտնի է ինչպես Իտալիայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։ Ուտեստը պատրաստվում է արագ, պարզ և ընդամենը մի քանի բաղադրիչներով։

«Արաբիատա» սոուսի պատրաստման համար օգտագործվում են սխտոր, կծու կարմիր պղպեղ (չիլի պղպեղ), լոլիկներ, ձիթապտղի յուղ, մաղադանոս։

Սոուսը հիմնականում օգտագործվում է պենե մակարոնեղենը համեմելու համար, հազվադեպ՝ սպագետտի համեմելու համար։

Արաբիատան պենեի հետներկայացվում են մի քանի իտալական ֆիլմերում, որոնցից ամենահայտնիներն են՝ Ֆեդերիկո Ֆելինիի «Հռոմը», Լուկա Վերդոնեի «7 կգ 7 օրում» և Մարկո Ֆերերիի «Մեծ զոհը»։

## Պատրաստում
Թավայի մեջ կամ կաթսայի մեջ ցածր կրակի վրա տապակում են սխտորի ատամիկը ձիթապտղի յուղի մեջ, ավելացնում  մանրացված չիլի պղպեղը և տապակում ևս 10-15 վայրկյան։ Այնուհետև տապակի մեջ դնում կտրատած պահածոյացված լոլիկն առանց կևեղի և շոգեխաշում 10-15 րոպե մինչև թանձրանա, ավելացնում են աղ։

Մինչև аl dente մակարդակի խաշած մակարոնը ավելացնում են սոուսին, հետո մանրացված մաղադանոս և խառնում են։ Ուտեստը մատուցում են տաք վիճակում։

## Տես նաև
* Մարինարա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Silvia., Spagni (2010). L’arte di cucinare alla romana : ricette tradizionali e curiosi aneddoti per piatti da imperatore. Roma: Newton Compton. ISBN 9788854122574.

Կատեգորիա:Բանջարեղենով ուտեստներ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Իտալական սոուսներ
Թերեզա Վոբոռնիկովա

**Թերեզա Վոբոռնիկովա** (չեխերեն՝ *Tereza Voborníková.*  ), չեխ բիաթլոնիստուհի, որ մասնակցել է 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին կանանց անհատական մրցաշարում, կանանց սպրինտի և հետապնդման մրցումներում։

Մինչ այդ  մասնակցել էր բիաթլոնի աշխարհի պատանեկան 2019 և 2022 թվականների  առաջնություններին և 2020–21 մրցաշրջանի Biathlon IBU Cup գավաթի խաղարկության մրցումներին ։

## Մարզական արդյունքներ
Բոլոր արդյունքները ստացվել են Բիաթլոնի միջազգային միությունից ։

### Օլիմպիական խաղեր
*0 մեդալ*

### Աշխարհի առաջնություններ
*0 մեդալ*

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Tereza Vobornikova of Team Czech Republic reacts during Women's Lars Baron  - Getty Images

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Ալդինգա Բիչ

**Ալդինգա Բիչ** (), Ադելաիդայի հարավային արվարձանը (Հարավային Ավստրալիա)։ Գտնվում է Օնկապարինգա քաղաքում,  փոստային ինդեքսն է՝ 5173: Ամռանը լողափը սիրված վայր է սերֆինգի, լողի, սկուբա դայվինգի և սնորքելինգի համար։ Այն նայում է ջրային արգելոցին, որը ստեղծվել է յուրահատուկ խութը  պաշտպանելու համար։

## Պատմություն
Ալդինգա Բիչի փոստային բաժանմունքը բացվել է 1960 թվականի մարտի 1–ին։

## Արգելոցներ
Ալդինգա Բիչն ունի երկու պաշտպանված տարածք՝ «Ալդինգա Սկրաբ» բնական արգելոցը և Ալդինգա խութի վրա գտնվող ջրային արգելոցը։ Ալդինգա Սկրաբ պարկ–արգելոցը գտնվում է հարավային արվարձաններում և ցամաքում՝ հարակից Սելիքս Բիչ արվարձանում։ «Ալդինգա խութ» արգելոցը գտնվում է անմիջապես Ալդինգա Բիչի և Վիլունգա նավահանգստի ափերից դուրս և ներառում է հողատարածք երկու արվարձանների միջմակընթացային գոտիներում։

## Ժողովրդագրություն
Ավստրալիայի վիճակագրության բյուրոյի 2016 թվականի մարդահամարի ժամանակ Ալդինգա Բիչում գրանցվել է 10,557 մարդ։ Նրանցից 47.9%-ը եղել են տղամարդիկ, 52.1%-ը՝ կանայք։

Ալդինգա Բիչի բնակիչների միջին տարիքը 35 է։ 0-14 տարեկան երեխաները կազմում են բնակչության 24,2%-ը, իսկ 65 տարեկան և բարձր տարիքի մարդիկ՝ 14,2%-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Aldinga Beach Beachsafe webpage

Կատեգորիա:1925 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կլեման Տյուրպեն

**Կլեման Տյուրպեն** (, ), ֆրանսիացի մրցավար։

## Կարիերա
Մրցավարությամբ սկսել է զբաղվել 2006 թվականին, 2007 թվականին արդեն դատել է Ֆրանսիայի 2-րդ լիգայի հանդիպումները, 2008 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնության մրցավար։

2010 թվականին ստացել է ՖԻՖԱ-ի մրցավարի կարգավիճակ և միջազգային խաղերը դատելու հնարավորություն։ Միջազգային ասպարեզում նորամուտը նշել Է Իտալիայի և Հունգարիայի հավաքականների միջև 2011 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության որակավորման փուլի հանդիպման մրցավարությամբ։ Ակումբային մակարդակով առաջին միջազգային հանդիպումը կայացել Է 2011 թվականին՝ ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի որակավորման փուլի «Կրուսեյդերս»-«Ֆուլհեմ» հանդիպման ժամանակ։

2011 թվականին 28 տարեկանում ընտրվել է «Պարի Սեն-Ժերմենի» և «Լիլի» միջև ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթի եզրափակիչ խաղի գլխավոր մրցավար՝ դառնալով Ֆրանսիայի գավաթի պատմության մեջ եզրափակիչ խաղերի ամենաերիտասարդ մրցավարը։

2015 թվականին ՈՒԵՖԱ-ն նրան ընտրել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության խաղերը սպասարկելու համար, որտեղ դատել է խմբային փուլի երկու խաղ։

2016 թվականի մարտի 1-ին ընտրվել է որպես Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2016-ի խաղերը դատող մրցավարներից մեկը։

Ընտրվել է որպես Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերը դատող մրցավարներից մեկը։

2018 թվականի մայիսի 7-ին նշանակվել է Չեմպիոնների լիգայի 2018 թվականի եզրափակչի չորրորդ մրցավար։

2018 թվականին ընդգրկվել է մրցավարների շարքում՝ Ռուսաստանում կայանալիք Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018-ի հանդիպումները սպասարկելու համար։

Դատել է Փարիզում կայացած ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2022-ը, որում հանդիպել են «Լիվերպուլն» ու «Ռեալը»։

2022 թվականի մայիսին ՖԻՖԱ-ն նրան նշանակել է Քաթարում կայանալիք Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2022-ի 36 գլխավոր մրցավարներից մեկը։

### Եվրոպայի առաջնություն 2016

### Աշխարհի առաջնություն 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте footballdatabase.eu

 
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի մրցավարներ
Աննա Գանդլեր

**Աննա Գանդլեր** (գերմաներեն՝ *Anna Gandler.* ), ավստրիացի բիաթլոնիստուհի։ 2022 թվականից մասնակցում է բիաթլոնի աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցումներին։

## Կարիերա
Միջազգային մրցասպարեզում Աննան իր առաջնելույթը նշել է 2017 թվականին՝ մասնակցելով աշխարհի պատանեկան առաջնությանը Սլովակիայում՝ Բրեզնո-Օսրբլիեում, որտեղ արծաթե մեդալ է նվաճել սպրինտում։ Երեք տարի անց շվեյցարական Լենցերհայդեում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում հաղթել է հետապնդումով մրցավազքում և մրցանակային երրորդ տեղը գրավել անհատական մրցավազքում։ 2021 թվականին Օբերտիլիաչում կայացած  աշխարհի պատանեկան առաջնությունում  բրոնզե մեդալ է նվաճել փոխանցումավազքում։

Աննան իր դեբյուտը աշխարհի գավաթի խաղարկությունում նշել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Հոխֆիլցենում՝ սպրինտում զբաղեցնելով 51-րդ տեղը։ Այս մրցաշարում իր առաջին միավորները վաստակել է երկու օր անց նույն վայրում՝ հետապնդումով մրցավազքը ավարտելով 30-րդ տեղում։ 2024 թվականի մարտի 8-ին Սոլջըր Հոլոում / Soldier Hollow-ում անցկացված 2023-24 թվականների աշխարհի գավաթի խաղարկության ժամանակ նա առաջին անգամ վաստակեց ծաղկային արարողությանը՝  flower ceremony-ին մասնակցելու իրավունք՝ սպրինտում զբաղեցնելով 6-րդ տեղը։

## Անձնական կյանք
Աննան նախկին դահուկորդ, 1998 թվականին Նագանոյի օլիմպիական խաղերում արծաթե մեդալ նվաճած Մարկուս Գանդլերի դուստրն է Նա ֆրանսիացի բիաթլոնիստ Էմիլիեն Կլոդի զուգընկերը՝ partner-ն է։

## Մարզական արդյունքներ
Բոլոր արդյունքները ստացվել են Բիաթլոնի միջազգային միությունից։

### Աշխարհի առաջնություններ

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություն
; Վարկանիշերը աշխարհի գավաթի խաղարկությունում

### Աշխարհի պատանեկան և երիտասարդական առաջնություններ
*4 մեդալ (1 ոսկի, 1 արծաթ, 2 բրոնզ)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anna Gandler at IBU

Կատեգորիա:2001 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դահուկորդներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Նիկա Պրևց

**Նիկա Պրևց** (սլովեներեն՝ **Nika Prevc.** ), սլովենացի դահուկացատկորդուհի։

## Կարիերա
Պրևցը դահուկացատկի աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցումներում իր նորամուտը նշել է 2021 թվականի նոյեմբերին Նիժնի Տագիլում։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Շվեյցարիայի Էնգելբերգ քաղաքում նա տարել է իր առաջին անհատական հաղթանակը աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, ընդ որում՝ գերազանցել է նաև իր հայրենակից Էմա Կլինեցին։

## Անձնական կյանք
Նիկան ծնվել է Կրանջում Բոժիդար և Յուլիանա Պրևցների ընտանիքում; որն այդ ժամանակվանից ապրում է Դոլենյա Վաս գյուղում։ Նիկան ունի երեք եղբայր և մեկ քույր։ Նրա երեք եղբայրներն էլ՝ Պետերը, Ցենեն և Դոմենը, նույնպես դահուկորդներ են։ Նրա հայրը, որ կահույքի բիզնես ունի, դահուկացատկի միջազգային մրցավար է։

## Խոշոր մրցաշարերի արդյունքներ
### FIS Nordic աշխարհի առաջնություն

## Աշխարհի գավաթի խաղարկություն
### Մրցաշարային դիրքը

### Անհատական հաղթանակներ

### Անհատական մեկնարկներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nika Prevc at the International Ski and Snowboard Federation

Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ակնաղբյուր, Ասկերան)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ակնաղբյուր գյուղի կենտրոնում։ Գյուղը ներկայումս բռնազավթված է Ադրբեջանի կողմից։ 

Եկեղեցին ներառված է Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Եկեղեցու մասին պատմական տեղեկություններ հայտնի չեն։ Մակար Բարխուդարյանը իր «Արցախ» աշխատությունում նկարագրելով Ակնաղբյուր գյուղը, նշում է «եկեղեցին Սուրբ Աստուածածին, քարուկիր, բայց վտանգուած…»։ Շահեն Մկրտչյանն իր «Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները» մեծածավալ աշխատությունում եկեղեցին միայն հիշատակում է։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով, եռանավ կառույց է։ Փայտյա առաստաղը, որից մի փոքր մասն է պահպանվել, հենված է պատին կից քարե սյուների և կենտրոնական գերան-սյուների վրա, որը նման է Արարատյան դաշտի 19-րդ դարերի եկեղեցիներին։ Նկատի ունենալով այս հանգամանքը և հարավային շքամուտքի ճարտարապետական լուծումը, ենթադրվում է, որ այն կառուցվել է 18-րդ դարի վերջերին կամ 19-րդ դարի սկզբներին։ Եկեղեցին կառուցված է տեղական սպիտակ կրաքարով։ Պատերը շարված են սրբատաշ և կոպտատաշ մեծ ու փոքր քարերով։ Սրբատաշ քարից են մուտքերը և դրանց բարավորները, եկեղեցու անկյունային հատվածները, ինչպես նաև փոքր չափի պատուհանները։ Եկեղեցին ունեցել է երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային։ Արևմտյան մուտքը հետագայում փակվել է՝ վերածվելով պատուհանի։ Արևելյան կողմում եկեղեցին ունի երեք պատուհան։

## Գերեզմանոց
Եկեղեցու շուրջը գտնվում է գյուղի հին գերեզմանատունը, որի տապանաքարերը թվագրվում են՝ գլխավորապես 18-20-րդ դարերով

## Վիճակը պատերազմից հետո
Եկեղեցին Արցախյան պատերազմների ժամանակ չի տուժել։ Նախքան 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այն արդեն խիստ վթարային վիճակում է եղել։ Պատերին առկա էին մեծ ճաքեր և փլուզումներ։ Խորհրդային տարիներին մասնակի վնասված եկեղեցին վերակառուցվել և օգտագործվել էր տնտեսական նպատակներով։ Փակվել էր արևմտյան մուտքը, վերածվելով մեծ պատուհանի, իսկ քանդված թաղի փոխարեն կառուցվել է փայտե ծածկ՝ կենտրոնում փայտե սյուներով, որոնք ուղղակի դրվել են սալահատակին։

2020 թվականի պատերազմից և գյուղի բռնազավթումից հետո եկեղեցու մասին տեղեկությունները մնում են անհայտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Պատրիցիա Էյդուկա

**Պատրիցիա Էյդուկա** (լատիշերեն` *Patrīcija Eiduka.* ), լատվիացի դահուկորդուհի։ Դահուկավազքով զբաղվել է երեք տարեկանից։ 18 տարեկան հասակում ներկայացրել է Լատվիան Հարավային Կորեայում՝ Փյոնչանում անցկացված ձմեռային օլիմպիական խաղերում։  Մասնակցել է նաև 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին՝ հանդես գալով կանանց դասական ոճով  10 կիլոմետր, ազատ ոճով 30 կիլոմետր, 15 կիլոմետր սկիաթլոնի, սպրինտի և 4 × 5 կիլոմետր փոխանցումավազքի մրցումներում։

2022 թվականի փետրվարին աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում՝ Nordic Junior World Ski Championships-ում, դասական ոճով 10 կմ դահուկավազքի մրցումներում Պատրիցիան գրավել է երկրորդ տեղը և արժանացել արծաթե մեդալի. դա լատվիական սպորտի պատմության մեջ այդ մրցաձևում և այդ մակարդակի մրցումներում նվաճված առաջին մեդալն էր։

2022-2023 մրցաշրջանում աշխարհի գավաթի խաղարկության ընդհանուր հաշվարկում Էյդուկան հասել է 22-րդ տեղին, որը բավականին բարձր արդյունք է երիտասարդ մարզուհիների համար՝ ընդհանրապես, իսկ Լատվիայի դահուկային սպորտի պատմության մեջ համարվում է ռեկորդային արդյունք։ Եվ պատահական չէ, որ նրան շնորհվեց աշխահի մինչև 23 տարեկան դահուկորդուհիներից լավագույնի տիտղոսը։

## Դահուկավազքի արդյունքներ
Բոլոր արդյունքները ստացվել են դահուկային սպորտի միջազգային ֆեդերացիայից (FIS):

### Օլիմպիական խաղեր

### Աշխարհի առաջնություններ

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություն
#### Մրցաշրջանային տիտղոսներ

* 1 տիտղոս – (U23)

#### Մրցաշրջանային վարկանիշային դիրքեր

## Անձնական կյանք
Պատրիցիայի եղբայրը դահուկորդ Վալթս Էյդուկսն է, ով ներկայացրել է Լատվիան 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Հայրը՝ Ինգուս Էյդուկսը, ով երկար ժամանակ եղել է նրա մարզիչը, մահացել է 2021 թվականի նոյեմբերի 2-ին ՝ COVID-19-ի հարուցած բարդությունների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Patrīcija Eiduka at the International Ski and Snowboard Federation 
* Patrīcija Eiduka at Olympics.com 
* Patrīcija Eiduka at Olympedia 
* Patrīcija Eiduka at the Latvijas Olimpiskā komiteja (in Latvian) (English translation, archive)

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:Լատիշ մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա

**«Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա»** (), ֆրանսիացի նկարիչ, եվրոպական կերպարվեստում ռոմանտիզմի ուղղության հիմնադիրներից Էժեն Դելակրուայի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1826 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 208 × 147 սմ։

Այսօր «*Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Բորդոյի կերպարվեստի թանգարանում (Բորդո, Ֆրանսիա)։

## Սյուժե
«Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա» ստեղծագործությունում Դելակրուան ազդվել է 1826 թվականին Օսմանյան զորքի կողմից Մեսոլոնգիոնի երրորդ պաշարման իրադարձությունից։ Քաղաքի շատ բնակիչներ երկարատև (գրեթե մեկ տարի տևող) պաշարման ժամանակ որոշում են զանգվածային ճեղքում կազմակերպել ու դուրս գալ շրջափակումից՝ փրկվելով սովից ու համաճարակից։ Փորձն ավարտվում է աղետով․ հույների մեծամասնությունը սպանվում է թուրքերի կողմից։

## Նկարագիր
Կտավում Հունաստանը պատկերված է ծնկաչոք կնոջ տեսքով։ Կինը զբաղեցրել է նկարի մեծ մասը։ Նրա հագին հունական ավանդական զգեստ է։ Կնոջ կուրծքը լայն բացված է։ Ձեռքերը լայն տարածել է, որպես վշտի նշան։ Իր ոտքերի մոտ, փլատակների տակից, զոհվածներից մեկի ձեռքն է երևում։ Հետին պլանում կանգնած դեղին թյուրբան հագած թխամաշկ տղամարդը խորհրդանշում է թշնամուն․ նա դրոշ է ամրացնում գետնին։

Նկարը քրիստոնեական խորհրդանիշեր է պարունակում։ Կնոջ կապույտ զգեստը խորհրդանշում է Մարիամ Աստվածածնին։

Հունաստանը խորհրդանշող կինը կտրուկ ցայտագունությամբ է պատկերված։

## Պատմություն
«Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա» նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1826 թվականի ամռանը Փարիզի Լեբրեն պատկերասրահում տեղի ունեցած ցուցադրությանը, որը նվիրված էր հույների ազատության պայքարին։ Նկարը դրական քննադատությունների է արժանացել, սակայն գնորդ չի ունեցել։ Միայն 1852 թվականին Բորդո քաղաքը գնում է նկարն իր թանգարանի համար 2 500 ֆրանկով՝ Դելակրուայի հետ դժվարին բանակցություններից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Luigina Rossi Bortolatto: Tout l’oeuvre peint de Delacroix (= Classiques de l’art). Flammarion, Paris 1984, ISBN 2-08-011201-5.
* Maurice Tourneux: Eugène Delacroix (= Les Grands artistes, leur vie, leur oeuvre). Henri Laurens, Paris 1904, S. 21 und 28.
* Maïté Bouyssy: Entre allégorie et personnification «La Grèce sur les ruines de Missolonghi». In: Joëlle Tamine-Gardes (Hrsg.): L’allégorie, corps et âme: entre personnification et double sens. Publications de l’Université de Provence, Aix-en-Provence 2002, ISBN 2-85399-522-4, S. 161—186.
* Victoria Charles, Sun Tzu: Die dritte Belagerung von Mesolongi (Missolonghi). In: Der Krieg in der Kunst. Parkstone International, New York 2012, ISBN 978-1-78042-501-6, S. 198—199.

## Արտաքին հղումներ
*  «Հունաստանը Մեսոլոնգիոնի ավերակների վրա» նկար

Կատեգորիա:1826 նկարներ
Կատեգորիա:Բորդոյի կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Էժեն Դելակրուայի նկարներ
Կատեգորիա:Հունաստանի պայքարը ազատության համար
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Ռոմանտիզմ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Երիտասարդության էստաֆետ

[մինի|Տարբեր կազմակերպությունների և խմբերի կողմից ուղարկված էստաֆետային փայտիկները Տիտոյին [Ծաղիկների տուն|Ծաղիկների տանը (Հարավսլավիայի թանգարանում), Դեդինյե, Բելգրադ:]]
մինի|Երիտասարդական էստաֆետը Սլովենիայում (1960)
**Երիտասարդության էստաֆետ** ( սերբոխորվաթերեն և սլովեներեն՝ *Štafeta mladosti* (կիրիլիցա՝ *Штафета младости*), մակեդոներեն՝ *Штафета на младоста*, ալբաներեն՝ *Stafeta e Rinise*), խորհրդանշական էստաֆետ (փոխանցումավազք), որն անցկացվում էր Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետությունում ամեն տարի։ Էստաֆետում փոխանցում էին հատուկ քանդակված էստաֆետային փայտիկներ Յոսիպ Բրոզ Տիտոյի ծննդյան օրվա խոստումով, իբր Հարավսլավիայի բոլոր երիտասարդներից։ Մրցավազքը սովորաբար սկսվում էր Տիտոյի ծննդավայր Կումրովեցում և անցնում էր երկրի բոլոր խոշոր քաղաքներով և բնակավայրերով։ Այն ավարտվում էր Բելգրադում՝ Պարտիզան մարզադաշտում՝ մայիսի 25-ին՝ Տիտոյի պաշտոնական ծննդյան օրը և  ազգային տոն՝ Երիտասարդության օրը։

Առաջին էստաֆետը տեղի է ունեցել 1945 թվականին, իսկ որպես ազգային տոն պաշտոնականացվել է 1957 թվականին։ Այն շարունակվե

լ է 1980 թվականին Տիտոյի մահից հետո և վերջին անգամ անցկացվել է 1988 թվականին։

1987 թվականին էստաֆետին վերաբերող հաղթող պաստառի դիզայնը ազգային սկանդալ է առաջացրել, քանի որ պարզվել է, որ այն հիմնված էր նացիստական քարոզչական պաստառի վրա։ Հեղինակը՝ Neue Slowenische Kunst-ի դիզայներական բաժինը, ներկայացրել էր դիզայնը՝ Տիտոյի անձի պաշտամունքի դեմ բողոքելու նպատակով, որի հիմնական մասն էր կազմում էստաֆետը։ Հարավսլավիայի պետության աճող ճգնաժամի հետ մեկտեղ, համարվում է, որ այս սկանդալը զգալիորեն նպաստել է Էստաֆետներըը դադարեցնելու որոշման կայացմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավսլավիա
Կատեգորիա:Մայիսի իրադարձություններ
Կատեգորիա:Սպորտային մրցություններ
Կատեգորիա:Տոներ
Northrop ընկերություն

**Նորթրոպ ընկերություն** (), ամերիկյան ինքնաթիռներ արտադրող ընկերություն, որը գոյություն է ունեցել 1939 թվականից 1994 թվականներին։ Ապրանքների և մատուցվող ծառայությունների վաճառքից ստացված եկամուտների ավելի քան երկու երրորդը կազմել է ռազմական պատվերների սպասարկման դաշնային հաճախորդների հատվածը (բացառությամբ ամերիկյան սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի օտարերկրյա հաճախորդների)։

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է Ջոն Նորթրոպի կողմից Կալիֆորնիայի Հոթորն քաղաքում 1939 թվականին՝ *Northrop Aircraft Company* անունով։ Այն դարձավ *Northrop*-ի կողմից հիմնադրված ինքնաթիռների արտադրության երրորդ ընկերությունը։ Ընկերությունը հայտնի դարձավ իր «Թռչող թևերի» նախագծերով (որոնցից, չնայած թռիչքային փորձարկումների ենթարկված մի շարք նախատիպերի, միայն *B-2 Spirit* ռմբակոծիչը մտավ զանգվածային արտադրություն), ինչպես նաև *P-61 Black Widow* ծանր գիշերային կործանիչի ստեղծմամբ (1942 թվական)։ 1952 թվականին Նորթրոպը հեռացավ ընկերությունից, իսկ 1958 թվականին այն փոխեց իր անունը և դարձավ *Northrop Corporation*։ Այդ պահին ընկերությունը հիմնականում արտադրում էր  ինքնաթիռների և հրթիռների պահեստամասեր, բայց շարունակում էր զարգացնել ինքնաթիռների նոր մոդելներ, մասնավորապես *F-89* ռեակտիվ խափանիչը և *F-5 Freedom Fighter* կործանիչը։

1972 թվականին ընկերությունը ներգրավված էր Ռիչարդ Նիքսոնի քարոզարշավին անօրինական ներդրումների հետ կապված սկանդալի մեջ։ Ավելի ուշ ընկերությունը ստիպված է եղել ընդունել տարբեր երկրների, այդ թվում Ինդոնեզիայի, Իրանի և Սաուդյան Արաբիայի պաշտոնյաներին կաշառք տալու զանգվածային դեպքերը (ընդհանուր առմամբ 30 միլիոն դոլար)։ Հետագա տարիներին *Northrop Corporation*-ը  շարունակելն է խնդիրներ ունենալ՝ *F-17 Cobra* նոր կործանիչի իր տարբերակը պարտվել է *[[F-16|General Dynamics F-16]]* մոդելի մրցույթում, իսկ ավելի ուշ *F-18 Hornet*-ի արտադրությունը սկսվել է *McDonnell Douglas*-ի հետ համագործակցությամբ, սակայն այս համագործակցությունը շուտով հանգեցրել է բազմամյա իրավական պայքարի։ 1980-ականների կեսերին սկսվել  է *F-20 Tigershark* կործանիչի արտադրությունը, սակայն այն պահանջարկ չի ունեցել, քանի որ չափազանց պարզեցված էր՝ համեմատած ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի առաջադեմ զարգացումների հետ։ 1980-ականների վերջի ամենահաջող զարգացումը *B-2 Spirit*-ն էր (1990-ականների սկզբին բաժին էր ընկնում եկամուտների կեսից ավելին), բայց այս և այլ նախագծերը պահանջում էին զգալի ներդրումներ։ 1989 թվականին ընկերության պարտքը գերազանցել է մեկ միլիարդ դոլարը։ 1990 թվականին Նորթրոպն իրեն մեղավոր է ճանաչել երկու ռազմական ծրագրերի վերաբերյալ տվյալների կեղծման մեջ և վճարել է 17 միլիոն դոլար տուգանք։ 1992 թվականին գնվել է *Vought Aircraft* ընկերության 49 տոկոս բաժնեմասը (մնացած  բաժնեմասը պատկանում էր *Carlyle Group*-ին)։ 

*[[F-35|Joint Strike Fighter]]* ծրագրի համար դիմած հայտի մերժումից և *Advanced Tactical Fighter* ծրագրի համար ''Lockheed Martin''-ին պարտվելուց հետո, ընկերությունը ստիպված եղավ միավորվել *[[Գրումման|Grumman]]*-ի հետ՝ ստեղծելով ''Northrop Grumman'' ընկերությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդանավաշինական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճարտարագիտական ընկերություններ
Կատեգորիա:Պաշտպանական ընկերություններ
Կատեգորիա:Օդանավաշինական ընկերություններ
Ոսկե սանդուղքը

**«Ոսկե սանդուղքը»** (), պրեռաֆայելիտ նկարիչ Էդվարդ Բերն-Ջոնսի ամենահայտնի նկարներից մեկը։ Աշխատանքներն սկսվել են 1876 թվականին, և 1880 թվականին նկարը ցուցադրվել է Գրոսվենոր պատկերասրահում։

## Նկարագրություն
Ի տարբերություն Բերն-Ջոնսի բազմաթիվ այլ աշխատանքների՝ «Ոսկե սանդուղքի» կոմպոզիցիան գրական սկզբնաղբյուրի հիման վրա չէ։ Այն դասվում է սիմվոլիստական նկարների շարքին, քանի որ չունի հստակ սյուժե, այլ ավելի շուտ տրամադրություն է հաղորդում։ Նկարն առանձնանում է գույների ներդաշնակությամբ՝ 1860-ական և 1870-ական թվականների արվեստի գործերի գեղագիտության ավանդույթներով։ Դա հստակ երևում է երաժշտական ​​գործիքներով մի խումբ երիտասարդ կանանց պատկերում, որոնք իջնում ​​են պարուրաձև աստիճաններով և հագնված են սպիտակ, ոսկե և արծաթագույն դասական զգեստներ։ Քննադատ Ֆրեդերիկ Ջորջ Սթիվենսը «Աթենեում» հանդեսում գրել է, որ երաժիշտները «հմայված անցնում են, ինչպես հմայված երազի մեջ ոգիներ... ուր են գնում, ովքեր են, դրա մասին ոչինչ չի կարելի ասել»։ «Apollo» ամսագրի տեսաբանի կարծիքով դա «Արվեստն արվեստի համար» հայեցակարգի էսթետիկ արքետիպն է։ Թեյթի ֆոնդապահ Էլիսոն Սմիթը դիտարկել է այն որպես նկարչի՝ գեղարվեստի և նոտային գրառման կամ չափածոյի չափականության միջև «համապատասխանության» գաղափարի փոխանցման փորձ։

## Պատմություն
«Ոսկե սանդուղքը» եղել է այն բազմաթիվ նկարներից մեկը, որի ուրվանկարները Բերն-Ջոնսն արել է 1872 թվականին Իտալիա այցից հետո։ 1876 թվականին նա սկսել է աշխատել հենց կտավի վրա և փութով ավարտել է այն 1880 թվականի ապրիլին՝ Գրոսվենոր պատկերասրահի ցուցադրության բացումից ընդամենը մի քանի օր առաջ։ Քննադատ Սթիվենսը «Ոսկե սանդուղքը» կտավում հայտնաբերել է Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի արվեստի ազդեցությունը, որի որմնանկարները Բերն-Ջոնսը տեսել և կրկնօրինակել է 1871 թվականին։

Երաժիշտ կանանց մարմիններն ստեղծվել են պրոֆեսիոնալ բնորդուհիների օգնությամբ, իսկ գլուխները Բերն-Ջոնսի շրջապատի կանանցն էին։ Այսպես, նրա դուստր Մարգարեթը պատկերված է վերևից չորրորդ տեղում և ձեռքին շեփոր կա, Էդիթ Ջելլիբրանդը, որը հայտնի է Էդիթ Չեսթեր բեմական անունով, վերևից յոթերորդն է և կռացած է (որոշները պնդում են, որ դա Դորոթի Դինն է), Մեյ Մորիսը՝ Ուիլյամ Մորիսի դուստրը, վերևից իններորդն է և ձեռքին ջութակ կա, Ֆրենսիս Գրեմը՝ հետագայում լեդի Հորներ, Ուիլյամ Գրեմի դուստրը, ներքևից ձախում է և պահում է ծնծղաներ։ Նրա մոտ աստիճանին կանգնած է Մերի Գլադստոնը՝ Ուիլյամ Գլադստոնի դուստրը։ Բացի այդ, նկարում պատկերված է Լորա Տենանտի դեմքը՝ հետագայում առավել հայտնի Լորա Լիթլթոն անունով, և Մերի Ստյուրատ-Ուորթլին՝ հետագայում լեդի Լավլեյս։

Նկարը ձեռք է բերել Սիրիլ Ֆլաուերը (1843-1907)՝ հետագայում առավել հայտնի որպես լորդ Բաթերսի, քաղաքագետ և մեկենաս, հետագայում ժառանգվել է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահին, որտեղ էլ պահվում է այժմ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Edward Burne-Jones Study of the Head of a Girl for the Golden Stairs.jpeg|Աղջկա գլխի գծանկար, 1879
Պատկեր:Edward Burne-Jones Study of two girls for the Golden Stairs.jpg|Երկու աղջիկների ճեպանկար
Պատկեր:Edward Burne-Jones Study for the Golden Stairs.jpg|Երաժիշտ աղջկա ճեպանկար


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1880 նկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Քոլի Բյորն-Ջոնսի նկարներ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ