Ստարի Օսկոլ

**Ստարի Օսկոլ** (, ռուսերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Հին Օսկոլ*), քաղաք (1593 թվականից ) Ռուսաստանի արևմտյան մասում՝ Բելգորոդի մարզում. նույնանուն քաղաքային օկրուգի վարչական կենտրոնը։ Միաժամանակ համարվում է վարչական, տնտեսական, արդյունաբերական, մշակութային կենտրոնը Ստարոօսկոլյան-Գուբկինյան ագլոմերացիայի, որտեղ ապրում է 400-450 հազար մարդ։ Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալներով եղել է 221 676։

Ստարի Օսկոլն արժանացել է Մարտական փառքի քաղաք պատվավոր կոչման։ Նրան հավիտյանս ի պահ է հանձնվել Համամիութենական լենինյան կոմերիտմիության Կուրսկի մարզային կոմիտեի կարմիր դրոշը՝ Երկրորդ աշխարհամարտի վճռորոշ մարտերից մեկում՝ Կուրսկի ճակատամարտում ձեռք բերված հաղթանակում գնահատելի ավանդ ներդնելու, Ստարի Օսկոլ-Ռժև երկաթգծի կառուցումը ռեկորդային կարճ ժամկետում՝ 32 օրում ավարտելու համար։

Քաղաքն զբաղեցնում է 200,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Փոստային ինդեքսներն են՝ 309500-309556։

## Պատմություն
Բնակավայրն ընկած է եղել այսպես կոչված՝ Մուրավյան ճանապարհի () մերձակայքում, ճանապարհ, որն օգտագործել են Ղրիմի թաթարները, նողայները Մոսկովիայի վրա արշավելիս։ 1571 թվականին քաղաքի ներկայիս տարածքում բերդ է կառուցվել։ 1593 թվականին այն վերակառուցվել է, ավելի ամրացվել։ 1617 թվականին լեհերն այրել են Օսկոլը։ Բերդն ու նրա շրջակա տարածքները հաճախակի ենթարկվել են թաթարների արշավանքներին։ 1655 թվականին Օսկոլը վերանվանվել է Ստարի Օսկոլի՝ մերձակայքում գտնվող Նովի Օսկոլ բերդից զանազանելու համար։   Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1919 թվականին՝ քաղաքացիական կռիվների ժամանակ, ինչպես նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ հունգարական զորքերի տիրապետության տակ գտնվելիս։ Պատերազմից հետո քաղաքում արդյունաբերությունը զարգացել է, բնակչությունը՝ աճել։

## Բնակչություն

## Տնտեսություն
Գտնվելով Կուրսկի մագնիսական անոմալիայի սահմանին՝ Ստարի Օսկոլը վերածվել է երկաթի հանքաքարի արդյունահանման կարևոր կենտրոնի։ Այստեղ տարեկան արդյունահանվում է ութ միլիոն տոննա երկաթի հանքաքար։ Այդ հանգամանքը նկատի առնելով է, որ քաղաքում բացվել է Ռուսաստանում առաջինը ազգային գիտահետազոտական տեխնոլոգիական համալսարանի կարգավիճակ ստացած պողպատի ու համաձուլվածքների մոսկովյան համալսարանի մասնաճյուղը։

Քաղաքի կարևորագույն արդյունաբերական ձեռնարկություններն են՝

* **СГОК** (ОАО "Стойленский горно-обогатительный комбинат" - Ստոյլենյան լեռնա-հարստացուցիչ կոմբինատ). իրագործում է երկաթի հանքաքարի հանույթ և հարստացում.
* **ОЭМК** (ОАО "Оскольский электрометаллургический комбинат" - Օսկոլի էլեկտրամետալուրգիական կոմբինատ). պողպատի արտադրություն

## Մշակույթ
; Մշակույթի պալատներ
* Մշակույթի պալատ «Комсомолец»
* Մշակույթի պալատ «Молодёжный»
* Մշակույթի և արվեստների կենտրոն (նախկինում՝ «Горняк» մշակույթի տուն)
; Թանգարաններ

* Ստարի Օսկոլի երկրագիտական թանգարան
* Վ. Յ. Երոշենկոյի տուն-թանգարան
* Ֆ. Ի. Նասեդկինի տուն-թանգարան
* Ստարի Օսկոլի գեղարվեստական թանգարան
* Հանքագիտական թանգարան
* Ժողկրթության թանգարան
* Պալեոնթոլոգիական թանգարան 
* Ազգագրական թանգարան
* Պատմության թանգարան
* Թանգարան «Железно!»

## Անվանի անձինք
* Վլադիմիր Մախնովեց (1869/1875–1921), տնտեսագիտության տեսաբան, հեղափոխական
* Նիկոլայ Ռատտել (1875–1939), գեներալ
* Միխայիլ Կլևենսկի (1904–1954), դերծովակալ
* Անատոլի Անպիլով (1914–1994), գեներալ-մայոր
* Նիկոլայ Բիկով, Հայրենական պատերազմի հերոս, Փառքի երեք աստիճանների շքանշանների ասպետ.
* Կուզմա Կուչերվյաչենկո, Հայրենական պատերազմի հերոս, Փառքի երեք աստիճանների շքանշանների ասպետ
* Միխայիլ Եմելյանով (* 1933), ռուս դիվանագետ
* Դենիս Լեբեդև (* 1979), պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն WBA (2012—2018), IBF (2016) վարկածներով
* Ալեքսանդր Եմելյանենկո (* 1981), սամբիստ, խառը մարտարվեստի մարզիկ
*Վասիլի Երոշենկո, գրող, թարգմանիչ, էսպերանտիստ, լեզվաբան, բանաստեղծ, մանկավարժ
* Ֆեոդոր Եմելյանենկո, ազատ ոճի ըմբիշ, մարտական սամբիստ, խառը մարտարվեստների մարզիկ,  ձյուդոիստ, մի շարք վարկածներով աշխարհի բազմակի չեմպիոն

## Քույր քաղաքներ
Ստարի Օսկոլի քույր քաղաքներն են՝
*, Զալցգիտեր (1987)  
*, Ասենովգրադ (1989)  
*, Մանտա-Վիլպուլա (1989)

## Պատկերասրահ

Казанская церковь-г,Старый Оскол.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Вербкин В. А. Бессмертного мужества огонь… Старооскольский край в Великой Отечественной войне. — Старый Оскол։ Изд-во редакции газеты «Оскольский край», 2010. — 270 с., илл.
* Вербкин В. А. 
* Вербкин В. А. Иного не дано. Очерк жизни и деятельности Николая Петровича Шевченко, инженера-строителя, государственного, хозяйственного и политического деятеля, почётного гражданина города Старый Оскол и Белгородской области, почетного строителя России. -Воронеж։ Изд-во имени Е. А. Болховитинова, 2019. — 320 с. — 300 илл.

## Արտաքին հղումներ
* Ստարի Օսկոլը ''mojgorod.ru'' կայքում (ռուսերեն)
* Ստարի Օսկոլի և նրա քույր քաղաքների մասին (ռուսերեն) 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ