open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աննա Ռադիուս

**Աննա Ռադիուս** (, մինչև ամուսնությունը` **Զուկարի**, ), իտալացի գրող, հայտնի է **Նեերա** կեղծանվամբ։

## Կենսագրություն
Ճարտարապետի դուստր է։ Մեծացել է Կարավաջոյում։ 10 տարեկանում կորցրել է մորը։ Մեծացել է հարազատների ընտանիքում։ 1871 թվականին ամուսնացել է բանկիր Էմիլիո Ռադիուսի հետ։ 1875 թվականից հաճախել է գրական խմբակներ, որտեղ ծանոթացել է գրական վերիզմ ուղղության հայտնի ներկայացուցիչներ Ջովանի Վերգայի և Լուիջի Կապուանայի հետ։ Ինքը ևս հարում էր այդ ուղղությանը։

## Ստեղծագործություն
Բեղմնավոր և հաջողակ գրող է, նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեմատիկան հասարակության մեջ կնոջ դերի վերլուծությունն է։ 
thumb|right|200px|Գրող Ա. Ռադիուսի շիրմաքարը
Նրա առաջին` *«Il Pungolo»* պատմվածքը հրատարակվել է 1875 թվականին։ Համագործակցել է մի շարք գրական ամսագրերի հետ։ 1890 թվականին հիմնել է իր *«Vita Intima»* ամսագիրը։
Իր պատմվածքներում ու վեպերում, որոնք հաճախ վերաբերվում էին սոցիալական թեմաների, Ա. Ռադիուսը ցուցաբերում է մեծ դիտողականություն և համարձակորեն պատկերում է իր ժամանակակից կյանքի տհաճ կողմերը։ Առաջին անգամ իր վրա ուշադրություն է հրավիրել «Marcello», «Un Romanzo», «Addio», «Un nido», «Vecchie catene» և այլ պատմվածքներով։ Ավելի ուշ նրա կողմից հրատարակվել են «Iride» (1880) պատմվածքների ժողովածուն և «Il castigo», «Il maritò dell’amica», «Teresa», «Senio», «Nel sogno» (1893) վեպերը։
Չնայած հաջողությանն ու հայտնիությանը, Ա. Ռադիուսը կարծում էր, որ կնոջ տեղն ընտանիքում է և տանը` համարելով դա իսկական ֆեմինիզմ։

Մահացել է Միլանում, օնկոլոգիական հիվանդությունից։ Մահից առաջ նա թելադրել է իր հուշերը, որոնք տպագրվել են հետմահու` «19-րդ դարի երիտասարդ մարդու դիմանկարը» խորագրով։

Թաղված է Միլանի մոնումենտալ գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
* *Un romanzo* (վեպ, 1876)
* *Addio!* (վեպ, 1877)
* *Il castigo* (1881)
* *Dizionario d’igiene per le famiglie* (Ընտանեկան հիգիենայի բառարան) (Պաոլո Մանտեգացցայի հետ համահեղինակությամբ, 1881)
* *Teresa* (վեպ, 1886)
* *Lydia* (վեպ, 1887)
* *L’indomani* (Վաղը) (վեպ, 1890)
* *Il libro di mio figlio* (էսսե, 1891)
* *Battaglie per un’idea* (էսսե, 1897)
* *Battaglie per un’idea* (էսսե, 1898)
* *Le idee di una donna* (Կանացի միտք) (1903)
* Il marito dell’amica (վեպ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Anna Zuccari Radius

Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Դոնյա Սամիր Գանեմ

**Դոնյա Սամիր Գանեմ** (, ), եգիպտացի դերասանուհի և երգչուհի։ Նա դերասան Յուսեֆ Սամիր Գանեմի և դերասանուհի Դալալ Աբդուլազիզի դուստրն է, և Էմիի (Ամալ) քույրը։ Դոնյան սկսել է իր դերասանական կարիերան 2001 թվականից, երբ դեռ 16 տարեկան էր։ Առաջին ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է, կոչվել է «Արդարությունը շատ դեմքեր ունի» ( - Լիլ Ադալա Վոգոուհ Քաթերա)։

## Դերասանական կարիերա
Դոնյան մասնակցում էր երկու հեռուստաշոուներին, երբ դեռ երեխա էր։ Նա Եգիպտոսում ուշադրության արժանացավ «Արդարությունը շատ դեմքեր ունի» շոուում խաղալու ժամանակ։ Ֆիլմում իր առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 2005 թվականին կատակերգու Մոհամեդ Հենեդիի հետ։

Դոնյայի տաղանդները նկատելի դարձավ այն ժամանակ, երբ նա դեռ երեխա էր և մասնակցում էր դպրոցական միջոցառումներին և շոուներին։ Նրա հայրը լաց էր լինում, երբ առաջին անգամ լսում էր դստեր կատարմամաբ Ֆեյրուզի երգերից մեկը, և նրա մայրը խրախուսում էր դստերը իր կարիերայի համար դեռևս վաղ տարիքից։

Եգիպտական տարբեր թոք-շոուներին մասնակցելու ժամանակ Դոնյան առանձնանում էր այլ արաբ երգիչներից իր նմանակել կարողանալու հմտությամբ։ Նրա ամենահայտնի իմիտացիան Ահլամի ձայնով Միրիամ Ֆարեսի երգը կատարելն էր։ Նրա առաջին երգի անունը «Far2 el Sen» է։ 

Նա Էլիզայի և Ձագեբ Ալամայի հետ արաբական X Factor-ի չորրորդ եթերաշրջանի ժյուրիի անդամ էր։

## Ֆիլմագրություն
* 1995-ին որպես Նադյան (امراة وامراة)
* 2001-ին որպես Նադա (للعدلة وجوه كثيرة)
* 2002-ին որպես Ֆարդոս (زمن عماد الدين)
* 2004-ին որպես Լեյլա (عباس الابيض فى اليوم الاسود)
* 2004-ին որպես Դոլլա (احلام البنات)
* 2005-ին որպես Նավալ (يانا ياخالتى)
* 2007-ին որպես Հահան (احزان مريم)
* 2008-ին որպես Մոնա (كباريه)
* 2008-ին որպես Հեբա (اتنين فى واحد)
* 2008-ին որպես Աիաա (شارع18)
* 2008-ին որպես Լաիալլի (كافيه تشينو)
* 2009-ին որպես Սամիրա (الفرح)
* 2009-ին որպես Լեյլա (طير انت)
* 2009-ին որպես Մարիմ (عزبة ادم)
* 2010-ին որպես Յերմեն (لا ترجع ولا استسلام)
* 2010-ին որպես Հադի (الكبير اوى ج1)
* 2011-ին որպես Դինա (اكس لارج)
* 2011-ին որպես Նեսմա (365 يوم سعادة)
* 2011-ին որպես Հադիա (الكبير اوى  ج2)
* 2013-ին որպես Հադիա (الكبير اوى ج3)
* 2014-ին որպես Հադիա (الكبير اوي ج4)
* 2015-ին որպես Լահֆա (Lahfa) Ռեմադան շոու
* 2016-ին որպես Նելլի (Nelly We Sherihan) Ռեմադան շոու
* 2017-ին որպես Էթաաբ (Fel La La Land) Ռեմադան շոու

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի դերասաններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի երգիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի դերասանուհիներ
Location

**«Location»**, ամերիկացի սոուլ երգիչ Քալիդի երգը, որը թողարկվել է որպես նրա American Teen (2017) առաջին ալբոմի առաջին սինգլ։ Որպես պրոդյուսեր հանդես են եկել՝ Syk Sense, Tunji Ige և Քրիս Մաքքլինի, ինչպես նաև մի եղել են մի քանի լրացուցիչ պրոդյուսերներ (Սմեշ Դեյվիդ, Ալֆրեդո Գոնսալես և Թազ Թեյլոր)։ Սինգլն ստացել է պլատինե հավաստագիր Ավստրալիայում, Կանադայում, Նոր Զելանդիայում և ԱՄՆ-ում Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից։ Այն ձայնագրվել է Beacon Hill Recording Studios ստուդիայում։

## Պատմություն
Պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը (ռեժիսոր՝ Ալեքս Դի Մարկո) թողարկվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 26-ին YouTube-ում։ Մինչև 2018 թվականի փետրվար այն հավաքել է ավելի քան 200 մլն դիտում։

## Երգացանկ
*;Թվային ներբեռնում
# «Location» (Remix) (feat Lil Wayne and Kehlani) — 4:38

*;Թվային ներբեռնում
# «Location» (London Remix) (feat Little Simz) — 4:05

*;Թվային ներբեռնում
# «Location» (Remix) (feat Jorja Smith and Wretch 32) — 3:29

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Քալիդի երգեր
Ռենատա Վիգանո

**Ռենատա Վիգանո** (, ), իտալացի գրող, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դիմադրության շարժման մասնակից, պարտիզան։ Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ, Վիարեջոյի մրցանակի դափնեկիր (1949)։

## Կենսագրություն
Վաղ տարիքից երազել է բժիշկ դառնալ, սակայն ընտանիքի ֆինանսական դժվարությունները նրան ստիպել են թողնել միջնակարգ դպրոցն ու աշխատել ապրուստի համար։ Բոլոնյայի հիվանդանոցում աշխատել է որպես հիվանդապահ, ապա բուժքույր։ Ֆաշիստների իշխանության գալուց և ծնողների մահից հետո Ռենատան դժվարությամբ է տարել քաղաքական նոր իրավիճակը, մինչև որ հանդիպել է ընկերոջը՝ Մուսոլինիի վարչակարգի հակառակորդ,  լրագրող և կոմունիստ Անտոնիո Մելուշիին, որի հետ ամուսնացել է։ Նրա  ներգործությամբ միացել է Իտալիայի կոմունիստական կուսակցությանը։

Բանաստեղծություններ գրել և հրատարակել սկսել է 12 տարեկանից։ Համագործակցել է տարբեր թերթերի ու ամսագրերի հետ, որտեղ տպագրել են նրա բանաստեղծություններն ու պատմվածքները։ 1943 թվականի սեպտեմբերին ամուսնու և 7-ամյա որդու հետ միացել է պարտիզաններին. Գարիբալդիի անվան բրիգադում եղել է կապավոր, բուժքույր։ Տպագրվել է անլեգալ մամուլում։

Ռենատո Վիգանոն մահվանից երկու ամիս առաջ պարգևատրվել է Բոլոնյայի լրագրողական մրցանակով։

Ռ. Վիգանոյի առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «L’Agnese va a morire» («Անիեզեն մահվան է գնում») վեպը, որը գրել է Իտալիայում մղված պարտիզանական մարտերի ազդեցությամբ։ Վեպի համար բանաստեղծուհին և արձակագրուհին պարգևատրվել է Վիարեջոյի մրցանակով (1949), որն Իտալիայի ամենահին և ամենահեղինակավոր գրական մրցանակներից մեկն է։

## Հիշատակ
* Բոլոնյայում կա զբոսապուրակ Ռ. Վիգանոյի փոքր արձանով։
* Իտալիայի մի քանի քաղաքներում նրա անունն են կրում փողոցներ և դպրոցներ։

## Ընտրյալ ստեղծագործություններ
* L’Agnese va a morire (1949)
* Mondine (1952)
* Arriva la cicogna (1954)
* Donne della Resistenza (1955)
* Ho conosciuto Ciro (1959)
* Una storia di ragazze (1962)
* Matrimonio in brigata (1976)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Литературный энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией В. М. Кожевникова, П. А. Николаева. 1987.

## Արտաքին հղումներ
* Scrittrici partigiane: Renata Viganò 

Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆեմինիստներ
Լուչե Ֆաբրի

**Լուչե Ֆաբրի** (, ), իտալացի անարխիստուհի, գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է անարխիզմի տեսաբան, ֆաշիզմի դեմ պայքարի մարտիկ Լուիջի Ֆաբրիի (1877-1935) ընտանիքում։ Վաղ տարիքից սկսել է տպագրվել *«Pensiero e Volonta»* ամսագրում։
Իտալիայում Բենիտո Մուսոլինիի` իշխանության գալուց հետո նրա հայրը 1926 թվականին ստիպված է եղել Իտալիայից գաղթել Հարավային Ամերիկա։
1928 թվականին Լուչե Ֆաբրին ստացել է հասունության վկայական, սկսել է գրականություն ուսումնասիրել Բոլոնիայում, այնուհետև անարխիստների օգնությամբ անօրինական ճանապարհով դուրս է եկել Իտալիայից` տեղափոխվելով Շվեյցարիա։
1929 թվականին հոր հետ հանդիպել է Փարիզում։ Այնտեղից տեղափոխվել է Բելգիա, հետո` Ուրուգվայ։
Ուղեկցել է Արգենտինայի նախագահ Խոսե Ուրիբուրուի վրա հարձակումից հետո այնտեղից փախչող անարխիստների խմբին։ 
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ զբաղվել է անարխիստներին հատկացվող օգնության կազմակերպմամբ։ Միջնակարգ դպրոցում աշխատել է որպես պատմության ուսուցչուհի, այնուհետև աշխատել է Մոնտեվիդեոյի հանրապետական համալսարանում։ Դասախոսություններ է կարդացել իտալական գրականության թեմայով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խմբագրել է «Socialismo y Libertad» («Սոցիալիզմ և ազատություն») ամսագրի իտալերեն տարբերակը։ 
Եղել է 1970-1980-ական թվականներին Ուրուգվայում ռազմական բռնապետության դեմ պայքարողների շարքերում։ Մահացել է Մոնտեվիդեոյում։

## Ստեղծագործություն
**Գրքեր**
* Il Risorgimento (գրվել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ)
* I Canti dell’Attesa (1932),
* Camisas Negras (1935),
* 19 de Julio Antología de la Revolucíon Española (*Luz de Alba* կեղծանվամբ) (1937),
* La Poesía de Leopardi (1971),
* Luigi Fabbri-Storia d’un nomo libero (չհրատարակված).

Մի շարք բրոշյուրների, ֆելիետոնների և հոդվածներրի հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fabbri, Luce, 1908-2000
* «Аrivista anarchica»  ամսագիր № 266, հոկտեմբեր 2000 թ․

Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի անարխիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի անարխիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի բանաստեղծուհիներ
Ֆիս (բերդ)

**Ֆիս**, բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի նահանգի Դիարբեքիրի գավառում, Սիլվանի գավառակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դիարբեքիրի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Լաուրա Մատարելլա

**Լաուրա Մատարելլա** (,  ), Իտալիայի նախագահ Սերջիո Մատարելլայի դուստրը, Իտալիայի առաջին տիկինը։

Նախագահ Սերջիո Մատարելլան այրի է. նրա կինը՝ Մարիզա Կիացեզեն, մահացել է 2012 թվականին։ Ներկայացուցչական գործառույթները կատարում է նախագահի ավագ դուստրը՝ Լաուրան, ով հորն ուղեկցում է բազմաթիվ պետական ուղևորությունների ժամանակ, ինչպես նաև երկրի տարածքում։ Վիետնամ կատարած պետական այցի կապակցությամբ առաջին անգամ նա ներկա է գտնվել մի շարք հանդիպումների առանց հոր, մասնավոր այցելություն է ունեցել Հո Չի Միհն քաղաքի ամենաաղքատ շրջանում գտնվող դպրոց։

## Ուղևորություններ
* Մեքսիկա՝ Հուլիսի 4-5, 2016 թ.
* Հայաստան՝ Հուլիսի 30-31, 2018 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Tuesday (երգ)

«**Tuesday**», երգ՝ ձայնագրված հոլանդացի պրոդյուսեր Բուրաք Եթերի կողմից ամերիկացի երգչուհի Դանելա Սանդովալի մասնակցությամբ։ Այն ամերիկացի երգիչ ILoveMakonnen-ի և ռեփեր Դրեյքի ձայնագրած համանուն երգի քավեր տարբերակն է։ Երգը թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում թվային ներբեռնմամբ 2016 թվականի օգոստոսի 12-ին Warner Music Group լեյբլում։ Այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականները Հունգարիայի, Լեհաստանի, Ռուսաստանի ու Ուկրաինայի հիթ-շքերթներում, ինչպես նաև ստացել է պլատինե հավաստագրեր Շվեյցարիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում և Ավստրալիայում։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը թողարկվել է YouTube-ում 2016 թվականի հուլիսի 16-ին։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ
Homecoming (երգ)

«**Homecoming**», ամերիկացի հիփ-հոփ արտիստ Քանյե Ուեսթի *[[Graduation (ալբոմ)|Graduation]]* երրորդ ստուդիական ալբոմի հինգերորդ սինգլը։ Ըստ ներբեռնումների քանակի երգն զբաղեցրել է իններորդ հորիզոնականը՝ UK Singles Chart հիթ-շքերթում։ Այն ձայնագրվել է Coldplay խմբից Քրիս Մարտինի հետ միասին, ում պատկանում է նաև կրկներգի վոկալը։ Երգում օգտագործվում է Ուենդի () անունը, ինչը հղում է Չիկագո քաղաքի մականունին՝ «Քամիների քաղաք» ()։ Երգը քննադատվել է դրա ձայնագրմանը Քրիս Մարտինի մասնակցության համար, քանի որ նա կապ չունի Չիկագոյի հետ։

## Տեսահոլովակ
2008 թվականի ապրիլի 1-ին Քանյե Ուեսթը տեղադրել է *Homecoming* տեսահոլովակը՝ Vimeo-ի իր էջում։ Ավելի ուշ նա տեսահոլովակը տեղադրել է իր պաշտոնական բլոգում։

Տեսահոլովակը նկարահանվել է սև-սպիտակ երանգներով։ Նրանում Քանյե Ուեսթը քայլում է Չիկագոյի տարբեր թաղամասերով։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են նաև ռեփեր Common-ը և Քրիս Մարտինը (հիմնականում ստվերապատկերի ձևով), ով նվագում է դաշնամուր ու կատարում կրկներգը։

Տեսահոլովակը ներկայացվել է 2008 MTV Video Music Awards մրցանակաբաշխությանը։

## Երգացանկ
* **Սինգլ Մեծ Բրիտանիայի համար**
# Homecoming
# Stronger (AD remix)

* **iTunes — Սինգլ Ավստրալիայի համար**
# Homecoming
# Good Night (Mos Def-ի և Al Be Back-ի հետ միասին)

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2008 սինգլներ
Կատեգորիա:Քանյե Ուեսթի երգեր
Կատեգորիա:Քրիս Մարտինի երգեր
Ժիհան Իբրահիմ

մինի|270 px|Ժիժի Իբրահիմը Թահրիրի հրապարակում, 2011 թվականի փետրվարի 3
**Ժիհան Իբրահիմ** (նաև **Ժիժի Իբրահիմ**, , , ), սոցիալիստական շարժման եգիպտացի ակտիվիստ, լրագրող և բլոգեր։ Նա «քաղաքացիական լրագրողների» նոր սերնդի վառ ներկայացուցիչն է, որը 2011 թվականի Եգիպտական հեղափոխական իրադարձությունների ընթացքում սոցիալական կայքերն օգտագործել է Թահրիրի հրապարակում տեղի ունեցող դեպքերի մասին տեղեկացնելու համար։

## Գործունեություն
14 տարեկանից ապրել է ԱՄՆ-ում (2002-2008 թվականներին), որտեղ մասնակցել է հակապատերազմական բողոքներին, ներգաղթի մասին օրենքին դեմ հանդես եկող և ոստիկանների կողմից հետապնդվող գաղթականներին օգնող խմբի գործունեությանը։ Ավարտել է Կահիրեի ամերիկյան համալսարանը՝ ստանալով գիտական աստիճան «քաղաքագիտության» բնագավառում։

Մինչև համալսարան ընդունվելը Ժիժի Իբրահիմն առնչություն չի ունեցել աշխատավորների շարժման և ընդդիմության բողոքների հետ։ Նա «ձախ» շարժման մեջ ներգրավվել է «Սոցիալական մոբիլիզացիան ավտորիտար վարչակարգի պայմաններում» դասախոսությունների շնորհիվ, որը կարդում էր լրագրող և ակտիվիստ-տրոցկիստ Հոսսամ էլ-Համալավին։ Վերջինս հետագայում դարձել է նրա ամուսինը։

Անդամակցելով Միջազգային սոցիալիստական միտում քլիֆյան ինտերնացիոնալի «Հեղափոխական սոցիալիստներ» եգիպտական բաժանմունքին՝ Ժիժի Իբրահիմը մասնակցել է 2009-2010 թվականների քաղաքական ցույցերին։ Եղել է 2011 թվականի հունվարի 25-ին Թահրիրի հրապարակի հավաքի նախաձեռնողներից։ Այն կատալիզատոր էր ծառայում Հոսնի Մուբարաքի դեմ զանգվածային ժողովրդական շարժման համար։

Միևնույն ժամանակ նա քննադատել է Վաիլ Գոնիմի նման ընդդիմադիր ակտիվիստներին՝ նախագահի պաշտոնանկության մասին հայտարարությունից հետո ժողովրդին ոգևորության կոչ անելով և պահանջելով համակարգային փոփոխություններ Եգիպտոսի սոցիալ-տնտեսական ու քաղաքական համակարգերում, ոստիկանության կամայականությունների դադարեցում և ձեռնարկությունների հանձնում աշխատավորներին։

Ժիժի Իբրահիմի և մի շարք «ֆեյսբուքյան հեղափոխականների»՝ որպես «Թահրիրի հրապարակի լիդերների» լուսանկարները տեղադրվել են «Թայմ» ամսագրի շապիկին։ Հետագայում Ժիժի Իբրահիմն իր համերաշխությունն է արտահայտել արտասահմանում տեղի ունեցող սոցիալական մի շարք շարժումներին, մասնավորապես, Մեծ Բրիտանիայում մասնակցել է ուսանողական ցույցերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gigi's Revolution by Inigo Gilmore
* Gigi Ibrahim's blog
* Gigi Ibrahim  on Al Jazeera
* Gigi Ibrahim's interview on The Daily Show
* Gigi's Revolution by Inigo Gilmore on Public Broadcasting Service
* Fear No More: Power of the People interview by Phil England in New Internationalist

Կատեգորիա:Եգիպտացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ
Քենեդիների ընտանիք

**Քենեդիների ընտանիք**, իռլանդա-ամերիկյան հայտնի դինաստիա, որի ներկայացուցիչներից շատերը հայտնի քաղաքական գործիչներ էին և բարձր պաշտոններ էին զբաղեցնում ԱՄՆ-ում։ Քենեդիները Մասսաչուսեթսից են, կաթոլիկներ են, անդամակցում են ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցությանը։ Տոհմի հիմնադիրը հանդիսանում է Պատրիկ Քենեդին, ամենահայտնի ներկայացուցիչները նրա թոռներն են՝ ԱՄՆ 35-րդ նախագահ Ջոն Քենեդին, ԱՄՆ-ի 64-րդ գլխավոր դատախազ Ռոբերտ Քենեդին և սենատոր Էդվարդ Քենեդին։

Մի քանի սերունդներ շարունակ Քենեդիների ընտանիքի հետ տեղի են ունեցել ողբերգական իրադարձություններ, այդ թվում` Ջոն և Ռոբերտ Քենեդիների սպանությունները, ինչպես նաև ավիավթարներ։ Լրագրողներն այս միջադեպերի շղթան անվանեցին «Քենեդիների անեծք»։ Ընտանիքի մյուս անդամները երկարակյաց էին (միջին տարիքը 90 տարեկան)։

## Ընտանեկան տոհմածառ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Семейное древо Кеннеди на сайте New York Times

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ընտանիքներ
Լեդի Ջեյն Գրեյ

**Լեդի Ջեյն Գրեյ** () նաև հայտնի որպես «**Իննօրյա Թագուհին**», եղել անգլիացի ազնավականուհի և *դե ֆակտո* Անգլիայի ու Իռլանդիայի թագուհի 1553 թվականի հուլիսի 10-ից 19-ը։

Ջեյնը սերում է իր ապուպապ Հենրի VII-ից և նրա դուստր Մարիա Թյուդորից ու հանդիսանում էր հեռացված Էդուարդ VI-ի զարմուհին։ Նա ուներ գերազանց հումանիստական կրթություն և իր օրերի ամենակրթված երիտասարդ կնոջ հեղինակություն։ 1553 թվականի մայիսին նա ամուսնացավ Լորդ Գիլֆորդ Դադլիի հետ, ով Էդուարդի գլխավոր նախարար Ջոն Դադլիի կրտսեր որդին էր։ 1553 թվականին Էդուարդը իր կտակում գրեց որ առաջարկում է Ջեյնին լինել թագի ժառանգորդ, քանի որ իր խորթ քույր Մարին դավանում էր Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուն, մինչդեռ Ջեյնը բողոքական էր և կպաշտպաներ Անգլիայի եկեղեցու բարեփոխումները։ Կտակը նրա քույրեր Մարին և Եղիսաբեթը համարեցին ոչ օրինական և բողոքարկեցին այն Երրորդ ժառանգության ակտով։

Էդվարդի մահից հետո Ջեյնը հռչակվեց թագուհի 1553 թվականի հուլիսի 10-ին և սպասում էր թագադրությանը Թաուերում։ Մարի աջակիցների թիվը արագորեն աճեց և Ջեյնի աջակիցների մեծ մասը դավաճանեց նրան։ Անգլիայի Բարձրագույն խորհուրդը հանկարծակիորեն անցավ Մարիի կողմը և հռչակեց նրան թագուհի 1553 թվականի հուլիսի 19-ին։ Ջեյնի հիմնական աջակից Նորտումբերլանդի դուքսը մեղադրվեց պետական դավաճանության մեջ և մեկ ամիս չանցած մահապատժի ենթարկվեց։ Ջեյնը ձերբակալվեց Թուերում և դատապարտվեց մահապատժի պետական դավաճանություն մեղադրանքով 1553 թվականի նոյեմբերին, սակայն ներվեց Մարիի կողմից։ Այնուամենայնիվ Ջեյնի հայր Հենրի Գրեյը դարձավ թագուհի Մարիի դեմ Ուայթի ապստամբությանն մաս և Ջեյնը դիտվեց որպես թագի համար վտանգ։ Ջեյնը և նրա ամուսինը մահապատժի ենթարկվեցին 1554 թվականի փետրվարին։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Թյուդորներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անգլուհիներ
Կատեգորիա:Բողոքական միապետներ
Կատեգորիա:Անգլիայի միապետներ
Ցորաբերդ

**Ցորաբերդ**, ամրոց, գտնվում է Ցոր գյուղի թիկունքի լեռան վրա։ Տեղանքին բնորոշ գծերն են. բարձր ժայռեր՝ հարավային մասում, հաստ պարիսպներ՝ հակառակ կողմում, և դեպի բերդը տանող դժվարանցանելի ճանապարհ։ Գեղատեսիլ լեռն իր բնական անառիկ դիրքով համապատասխանում էր այն ժամանակվա ռազմական պահանջներին։ Բերդն ունեցել է երկու դարպաս։ Անմշակ քարերով ու կրաշաղախով շարված պարիսպների հաստությունը մոտ երկու մետր է։ Բերդի ներսում գտնվել են կավե ջրախողովակներ, կարասներ, բրոնզե նետասլաքներ և դաշույններ։ Ցորաբերդի հիմնական շինություններից մնացել են պարիսպների ավերակները և ջրավազանների հողածածկ փոսերը։

## Ամենափրկիչ եկեղեցի
Այս բարձր հուշարձանը գտնվում է Ցոր գյուղի կենտրոնական մասում։ Շենքը եռանավ բազիլիկ է, չորս մույթով, աբսիդի երկու կողմերի խորաններով։ Բեմի ճակատի եզրին վերից վար քանդակված է «Գրիգոր» փորաքանդակը։ Եկեղեցին կառուցվել է X դարում և վերակառուցվել է XVII—XIV դարերում։

### Սուրբ Լուսավորչի անապատ
Գտնվում է Ցոր գյուղի հարավային մասում, ձորի ձախ եզրին՝ մի փոքրիկ հարթության վրա։ Ուղղանկյուն հատակագիծ ունեցող փոքրիկ կառույց է՝  շինված մոխրագույն անտաշ քարերից։ Կառույցի շուրջը տարածված է ընդարձակ գերեզմանատունը, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ տապանաքարեր։ Զարդարված է կենցաղային բովանդակության ու սրբապատկերների բարձրաքանդակներով։ Տապանաքարերից շատերն ունեն XVII և XVI-XIV դարերի արձանագրություններ։ Անապատի մոտ կա մի ստորգետնյա քարակերտ ավերված դամբարան։ Հողի մեջ կիսով չափ խրված է մի շքեղ գերեզմանաքար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Ռամադան (գյուղ)

**Ռամադան**, *Ռամատաճ, Ռոմադո, Ռոմատո*, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Բայազետի գավառում, Ալաշկերտի գավառակում, Բագրևանդ գետի Չադ վտակի հովտում։

81 բնակիչ ուներ 1877-1878 թվականներին։

Ղ Ալիշանը հիշատակում է *Ռոմատո* ձևով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոշտով

**Ռոշտով**, գյուղ Իրանում, Հայկական լեռների շրջանում, Հագար գյուղաքաղաքից հեռու է մոտ 16 կմ։ Գտնվում է Ագարի գետի վերին հոսանքի շրջանում, Ասկոն, Բեժեուշան, Բիրմիս գյուղերի մոտ։ Որոնցից Նշված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գյուղեր
Ֆիրդիմ

**Ֆիրդիմ** - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում Բյուրակն–Սնձուրյան լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածում, Պաղին գետի աջ կողմում, Քղիի գավառակի Հերղիֆ գյուղի հյուսիս-արևելյան կողմում, Սուրբ Լույս լեռնից ոչ հեռու։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերսաանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Մնձուրի լեռնաշղթա
Վերիայի հնագիտական թանգարան

**Վերիայի հնագիտական թանգարան** , Մակեդոնիայի ամենահայտնի հնագիտական թանգարաններից մեկը։ թանգարանը բացվել է 1965 թվականին՝ Կենտրոնական Մակեդոնիայի Վերիա քաղաքի Էլաի թաղամասի՝ հատուկ այդ նպատակով կառուցված շենքում։ նեոլիթյան և մինչօսմանյան ժամանակաշրջանների գտածոները ցուցադրվում են երեք սրահներում։

## Թանգարան
Նեոլիթյան գտածոները Նոր Նիկոմիդիայի բնակավայրերից են գտնվել, որը եթե Եվրոպայի ամենահին մշտական բնակավայրերից չէ՝ որոշ գնահատականների համաձայն, ապա ծայրահեղ դեպքում ամենահներից մեկն է (թվագրվում ՝ մ.թ.ա. 6250-6050 թվականներ)։ Ռ. Ջ. Ռոդենը, ով այստեղ պեղումներ է անցկացրել 1961, 1963 թվականներին, կարծում է, որ սա «Եվրոպայում մինչ օրս հայտնաբերված ամենահին նեոլիթյան համայնքն է», և նշում է, որ չնայած Հունաստանից դեպի արևելք նմանատիպ գտածոներ շատ կան նեոլիթյան այլ բնակավայրերում, բայց այս բնակավայրն ունի «իր բացառապես եվրոպական բնութագրիչները»։ Ռադիոկարբոնային վերլուծությունը տարեթվերը տալիս է մ.թ.ա. 6650-6150 թվականների միջև։ Երկաթի դարի գտածոները գտնվել են Վերգինայի դամբարաններից։

Առաջին սրահում ցուցադրված են մ.թ.ա. IV դարի բրոնզե «կալպիս»-ներ (աճյունով սափորներ), կերչենյան տեսակի, կարմիր պատկերներով կրատեր անոթներ (մ.թ.ա. IV դար), բրոնզե հիդրիա, որը մ.թ.ա. IV դարում օգտագործվել է որպես թաղման սափոր (գտնվել է Վերիայի հյուսիսարևելյան գերեզմանատանը), և Վերիայում պեղված, հելլենական ժամանակշրջանի միապալատ, քարե գերեզման։ Մյուս ցուցադրափեղկերում ցուցադրվում են այն գտածոների խմբերը, որոնք գտնվել են Վերիայի հյուսիսարևելյան, հարավարևելյան, հարավարևմտյան գերեզմանատներում։ Գտածոների այս խմբերը ցուցադրում են կերամիկայի զարգացումը մ.թ.ա. V դարից մինչև մ.թ.ա. II դարը։ Երկրորդ սրահը հիմնականում ներառում է Վերիայից գտնված տապանաքարեր և մ.թ.ա. I դարի հելլենական ու հռոմեական բարձրաքանդակներ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի այն տապանաքարը, որի վրա է Հիմնասիարքի օրենքը և բնութագրում է՝ գիմնասիոններում ինչպես է իրականացվել միջնակարգ և բարձրագույն կրթությունը, և Վերգինայից գտնված որսորդի ու վարազի խումբը , որը հանդիսանում է մ.թ.ա. III դարի գերեզմանային հուշաքարի ճարտարապետական դեկորացիայի հատված։ Երրորդ սրահը ներաում է հռոմեական ժամանակաշրջանի ցուցադրանմուշներ, որոնցից ամենահայտնին մ.թ.ա. II դարի գետերի աստված Օլգանոսի կիսանդրին է՝ մ.թ.ա. II դարի, որը գտնվել է Կոպանոսում։ Այստեղ նաև տեղադրված են ամուսնական զույգի տապանաքարեր, որոնք գտնվել են Վերիայում (մ.թ.ա. II դար), հռոմեական ժամանակաշրջանի սգո նվիրաբերություն (մ.թ.ա. III դար) և թրծակավե կերպարներ՝ հռոմեական դամբարաններից։

Թանգարանի շենքից դուրս գտնվում են սարկոֆագներ, տապանաքարեր, արձաններ, որոնցից ամենատպավորիչը հունական դիցաբանության Մեդուզա Գորգոնայի գլուխն է (մ.թ.ա. II դար), որը կառուցվել է քաղաքի հյուսիսային պատի մեջ։


Macedonian Museums-36-Arx Beroias-149.jpg|Թանգարանի արտաքին տեսքը
Macedonian Museums-36-Arx Beroias-150.jpg|Երկրորդ սրահի տեսքը
Olganos.jpg|Գետերի տեղական աստված Օլգանոս
Macedonian Museums-36-Arx Beroias-152.jpg|Որսորդի և վարազի խումբ
Macedonian Museums-36-Arx Beroias-153.jpg|Բրոնզե հիդրիա՝ կալպիս


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Museums of Macedonia
* Greek Ministry of Culture site 

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Հունաստանում
Կատեգորիա:1965 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հունաստանի հնագիտական թանգարաններ
Քերեմ Մուսթաֆաև

**Քերեմ Նարիման օղլու Մուսթաֆաև** (, ), ադրբեջանցի ռազմական գործիչ, Ադրբեջանական Հանրապետության Զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանատ, ԱՀ ՊՆախարարի տեղակալ, Նախիջևանի առանձին համազորային բանակի հրամանատար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի ապրիլի 1-ին Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետութան Շարուրի շրջանում։

### Կրթություն
1983 թվականին ավարտել է : 2002 թվականին ավարտել է Նախիջևանի պետական համալսարանը, իսկ 2006 թվականին՝ :

1983-1992 թվականներին ԽՍՀՄ Զինված ուժերում եղել է դասակի հրամանատար, վաշտի հրամանատար, գումարտակի հրամանատար։

Մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։

1992 թվականից սկսած ծառայում է Ադրբեջանական Հանրապետության Զինված ուժերում, լինելով գումարտակի հրամանատար, առանձին ուժեղացված մոտոհրաձգային բրիգադի շտաբի հրամանատար - բրիգադի հրամանատարի տեղակալ, առանձին ուժեղացված մոտոհրաձգային բրիգադի հրամանատար, մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, կորպուսի հրամանատար։

Ադրբեջանական Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի 2014 թվականի մայիսի 14-ի հրամանագրով ԱՀ ԶՈՒ գեներալ-լեյտենանտ Քերեմ Մուսթաֆաև նշանակվել է ԱՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ – Առանձին համազորային բանակի հրամանատար։

## Տես նաև
* Նախիջևանի առանձին համազորային բանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի առանձին համազորային բանակ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ ադրբեջանական կողմից
Կատեգորիա:Նախիջևանի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բաքվի բարձրագույն համազորային հրամանատարական ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի զինված ուժերի ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի զինվորականներ
Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ ադրբեջանական կողմից
Ամբրա Անջոլինի

**Ամբրա Անջոլինի** (, ), իտալացի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավար, երգչուհի։ «Դավիդ դի Դոնաթելլո» և «Արծաթե ժապավեն» կինոմրցանակների դափնեկիր։

## Կենսագրություն և կարիերա
Անջոլինին ծնվել է Հռոմում։ Ընտանիքի երրորդ զավակն էր։ Նրա հայրը սննդամթերքի խանութի սեփականատեր էր, իսկ մայրն աշխատում էր որպես հաշվապահ։ Տասնհինգ տարեկան հասակում Ամբրան, որը զբաղվում էր պարերով, 15 հազար մասնակիցների հետ մրցելով՝ հայտնվում է «*Bulli e pupe»* երաժշտական շոուում։ 
Որոշ ժամանակ անց պրոդյուսեր Ջանի Բոնկոմպանին նրան հաղորդավարուհի է դարձնում «*Non è la RAI»* («Սա RAI-ն չէ») ժամանցային հաղորդման համար։ Այս հաղորդումը մեծ ճանաչում ստացավ երիտասարդ հանդիսատեսի շարքերում։

Ամբրա Անջոլինին զբաղվում է նաև երաժշտությամբ։ Իր առաջին սոլո ալբոմը՝ «*T’appartengo»* անվանումով, թողարկվել է 1994 թվականին։

1990-ական թվականների երկրորդ կեսին և 2000-ական թվականների առաջին կեսին Անջոլինին շարունակում է աշխատել հեռուստատեսությունում՝ վարելով «*Generazione X»* թոք շոուն. ճեպազրույցներ էր վերցնում հայտնի մարդկանցից։ 1997 թվականին հարցազրույց է վերցրել Դարիո Ֆոյից։ Հեռուստատեսությանը զուգընթաց Անջոլինին շարունակել է զբաղվել երաժշտությամբ՝ թողարկելով երաժշտական նոր ալբոմներ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* *T'appartengo* / *Te pertenezco* (1994)
* *Angiolini* / *Angelitos* (1996)
* *Ritmo vitale* / *Ritmos vitales* (1997)
* *InCanto* (1999)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Թանգարան բաց երկնքի տակ (Նախիջևան)

**Թանգարան բաց երկնքի տակ** (), պատմության, հնագիտության և ազգագրության թանգարան բաց երկնքի տակ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության մայրաքաղաք Նախիջևանում, Ադրբեջանական Հանրապետություն։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 2002 թվականին ՆԻՀ Գերագույն Մեջլիսի նախագահ Վասիֆ Թալիբովի հրամանով։ Համալիրը գտնվում է 3 հեկտար տարածքի վրա։

Թանգարանի տարածքում է գտնվում Մոմինե Խատուն թյուրբեն։ Թանգարանի հիմնականը ցուցանմուշներն են խոյի քանդակները։ Բացի այդ, թանգարանի ֆոնդի մեջ են մտնում քարակերտ արձանիկներ, հին փորագրություններ քարի վրա, տապանաքարեր և սյունակներ, ինչպես նաև  բերված բրոնզեդարյան տապանաքարեր։

## Տես նաև
* Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2002 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ բաց երկնքի տակ
Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատմության թանգարաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հնագիտական թանգարաններ
Արտկան

**Արտկան**, *Ատրկա, Ատրկան, Ատրկյահ, Արտկան*, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում Խարբերդի նահանգի Չմշկածագի շրջանում։ Ուներ եկեղեցի։ 1897 թվականին ուներ 4, իսկ 1915-ին՝ 5 ավան որտեղ ապրում էին 21 հայ բնակիչ.որոնք զոհվեցին Մեծ եղեռնի տարիներին։

## Ծանոթագրություններ
Շիրին բինթ Շամուն

**Շիրին բինթ Շամուն** (, ), եգիպտացի ուղղափառ ղպտի, Մարիա ալ-Կիբտիայի քույրը, Մուհամմադ մարգարեի հարճը, Հասսան իբն Սաբիթի կինը։

## Կենսագրություն
Շիրինի հորը կոչում էին Շամուն, նա հեղինակավոր ղպտի քրիստոնյաներից մեկն էր։ Մայրն ուներ հռոմեական ծագում։

627 թվականին (Հիջրայի 6 թվականին) Մուհամմադ մարգարեն նամակ է ուղարկել Մերձավոր Արևելքի իշխանավորներին, որով նրանց տեղեկացրել է նոր հավատքի հայտնվելու մասին և հրավիրել միանալ նրան։ Եգիպտոսի տիրակալ Մուկաուկիսին նամակը հասցրել էր Հատիբ իբն Աբու Բալտան։ Ի պատասխան նամակին՝ Մուկաուկիսն ուղարկել է նվերներ, որոնց թվում եղել են երկու ստրկուհիներ (Մարիա և Շիրին), Մաբուր անունով ստրուկը, հազար միսքալ ոսկի, ատլասե քսան հագուստ, Դալդալ անունով ջորի և Յաֆուր անունով ավանակ։ Մեդինայի ճանապարհին Հատիբ իբն Աբու Բալտան զրուցել է ստրուկների հետ։ Երկու աղջիկներն էլ ընդունել են իսլամն ու Մեդինա մտել որպես մուսուլման հավատացյալներ։ Նույն թվականին մեդինացի բանաստեղծ Հասսան իբն Սաբիթը մասնակցել է Մուհամմադ մարգարեի կնոջ՝ Աիշա բինտ Աբու Բաքրի զրպարտության պատմությանը։ Սաֆվան իբն Մուքատիլը հարձակվել է Հասսանի վրա, վերջինս վնասվածք է ստացել։ Որպես փոխհատուցում Հասսանին նվիրել են Յարահի պալատն ու Շիրինին։

Հասսանն ու Շիրինն ունեցել են մեկ որդի՝ Աբդուլրահման իբն Հասսան իբն Սաբիթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլամ ընդունած քրիստոնյաներ
Կատեգորիա:Ստրուկներ
Մայրական մահացություն

**Մայրական մահացություն** (նաև **մայրական մահացության գործակից** կամ **ՄՄԳ**), կարևոր ժողովրդագրական ցուցանիշ, որն արտահայտում է հղի կանանց մահացության հաճախականությունը։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության բնորոշմամբ մայրական մահացություն է համարվում հղիությամբ պայմանավորված կնոջ մահն՝ անկախ հղիության տևողությունից, որը վրա է հասել հղիության ընթացքում կամ նրա ավարտից հետո 42 օրերի ընթացքում, հղիության հետ կապված որևէ պատճառից, բարդացած վերջինիս առկայությամբ կամ վարման գործընթացով, բացառությամբ դժբախտ պատահարի կամ հանկարծակի առաջացած պատճառի։

Ներկայումս մայրական մահացության գործակիցը հանդիսանում է հիմնական ցուցանիշներից մեկը, որով գնահատվում է ժամանակակից մանկաբարձական հաստատությունների աշխատանքի կազմակերպման որակը և մակարդակը։ Չնայած 20-րդ դարում մայրական մահացության ցուցանիշի զգալի կրճատմանը, հատկապես 1990-ականներին, այն էական բարձր է զարգացող երկրներում։ Մայրական մահացությունն առավել բարձր է հիմնականում կանանց մոտ, որոնք ապրում են գյուղական բնակավայրերում, որոնք ամուսնացած չեն, որոնք ապրում են ցածր եկամուտ ունեցող մարդկանց շրջանում, ինչպես նաև դեռահաս կանանց շրջանում։

## Աշխարհագրություն և միտումներ
thumb|Մայրական մահացության քարտեզ SOWM2010։ Տվյալները ցույց են տալիս հղիության հետ կապված պատճառներից մահացության վտանգը կյանքի ընթացքում։

Ամեն օր աշխարհում շուրջ 830 կին է մահանում հղիության և ծննդաբերության հետ կապված պատճառներից, որոնք հնարավոր էր կանխարգելել։ 1979-1986 թվականներին ԱՄՆ-ում մայրական մահացության գործակիցը հասել էր ռեկորդային ամենացածր մակարդակին՝ 9,1 մահ 100'000 կենդանի ծնվածի հաշվով, սակայն հետագայում աճեց 2017 թվականին հասնելով 26.4 մահ 100'000 կենդանի ծնվածի հաշվով։

Համաձայն Համաշխարհային բանկի, Հայաստանում մայրական մահացությունը կազմում է 25՝ 100 000 կենդանի ծնվածի հաշվով։ Համաձայն Հայաստանի առողջապահության նախարարության տվյալների, Հայաստանում մայրական մահացության ցուցանիշն ունի նվազման միտում։

Մայրական մահացության դեպքերի առավել տարածված պատճառներն են արյունահոսությունը (առավել հաճախ՝ հետծննդաբերական), ինֆեկցիաները (սովորաբար՝ հետծննդաբերական), հղիության ընթացքում արյան բարձր ճնշումը, ձգձգված ծննդաբերությունը և անապահով աբորտները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ
Խոյի և ձիու քանդակներ

250px|մինի|Խոյի արձաններ Սիսիանի պատմության թանգարանի պուրակում
**Խոյի և ձիու քանդակներ**, Հայկական լեռնաշխարհում տարածված կենդանակերպ տապանաքարեր։ Քանդակների մեծ մասը պատկանում է 13-19-րդ դարերին։

## Տարածվածություն
Մաս կազմելով հայկական մշակույթի քանդակները հիմնականում հայտնաբերվել են Հայկական լեռնաշխարհում, այսինքն ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետության, Արցախի Հանրապետության, Ադրբեջանական Հանրապետության, Իրանի Իսլամական Հանրապետության հյուսիսային և Թուրքիայի Հանրապետության արևելյան մասերում։

### Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքում
Ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքից հայտնաբերված խոյի և ձիու կենդանակերպ քանդակները իրենց թվով և տեսակներով Ադրբեջանական Հանրապետության ֆոնդերում ներկայացվածությամբ զբաղեցնում են 16-17-րդ դարերի կերպարվեստի հուշարձանների առաջատար տեղը։ Դրանց տարածվածության շրջանները շատ լայն են՝ սկսած ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության հարավից (Մեծ Հայքի Փայտակարան նահանգից) մինչև հյուսիս-արևմտյան հատվածները (Մեծ Հայքի Ուտիք և Արցախ նահանգները)։ Բացի այդ, համաձայն որոշ հեղինակների, Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքում խոյի և ձիու քանդակները կարելի է հանդիպել նաև Նախիջևանի, Արցախի, Լենքորանի շրջանի, Միլյան տափաստանի և ընդհուպ մինչև Ափշերոնի թերակղզիում գտնվող մուսուլմանական որոշ գերեզմանոցներում։ Տեղի բնակչությունը պաշտում է այդ քանդակները և ասոցացնում է դրանք որոշ հավատալիքների և ծեսերի հետ։

## Պատկերասրահ
### Ջուղայի գերեզմանատան խոյաձև տապանաքարեր

Խոյաձև տապանաքար Ջուղայի հայկական գերեզմանատանը - Tombstone in the form of a ram in the Armenian cemetery of Jugha (1915) 04.png|Խոյաձև տապանաքար, լուս․՝ 1915թ․
Խոյաձև տապանաքար Ջուղայի հայկական գերեզմանատանը - Tombstone in the form of a ram in the Armenian cemetery of Jugha (1915) 01.png|Խոյաձև տապանաքար, լուս․՝ 1915թ․
Խոյաձև տապանաքար Ջուղայի հայկական գերեզմանատանը - Tombstone in the form of a ram in the Armenian cemetery of Jugha (1915) 02.png|Խոյաձև տապանաքար, լուս․՝ 1915թ․
Խոյաձև տապանաքար Ջուղայի հայկական գերեզմանատանը - Tombstone in the form of a ram in the Armenian cemetery of Jugha (1915) 03.png|Խոյաձև տապանաքար, լուս․՝ 1915թ․


## Տես նաև
* Թանգարան բաց երկնքի տակ (Նախիջևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արվեստ
Կատեգորիա:Կենդանիների քանդակներ
Անդրեյ Տալալաև

**Անդրեյ Վիկտորի Տալալաև** (), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ֆուտբոլային մարզիչ։ Ներկայումս մարզում է հայկական «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբը։

## Կարիերա
### Ֆուտբոլիստի
Անդրեյ Տալալաևը Տորպեդոյի կազմում նորամուտը նշել է 1991 թվականին՝ ԽՍՀՄ առաջնությունում մասնակցելով 5 հանդիպման։ «Տորպեդոն» այդ տարի գրավել է 3-րդ հորիզոնականը։ 1992 թվականին դարձավ հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ։ Ռուսաստանի ֆուտբոլի առաջնությունում մասնակցել է 18 հանդիպման՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։

Ռուսաստանի բարձրագույն լիգայում մասնակցել է 69 հանդիպման՝ դառնալով 8 գոլի հեղինակ։

## Մարզչական վիճակագրություն
*Տվյալները 2018թ օգոստոսի 4-ի*

## Հեռուստատեսային կարիերա
Որոշ ժամանակ աշխատել է ռուսական «Спорт» ալիքում։ Մեկնաբանել է Ռուսաստանի և Անգլիայի առաջնությունների, Չեմպիոնների Լիգայի և Եվրոպա Լիգայի խաղերը։

## Նվաճումներ
* ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1991)
* Ռուսաստանի գավաթի հաղթող (1993)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տյումենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տրևիզոյի ֆուտբոլիստներ
Մարի-Քլեր Մաթիպ

**Մարի-Քլեր Մաթիպ** (, ), Փարիզում բնակվող կամերունցի գրող։ Համարվում է առաջին կինը, որը Ենթասահարական Աֆրիկայում գիրք է հրատարակել։

## Կենսագրություն
Մարի-Քլեր Մաթիպը ծնել է 1938 թվականին Էսեկա համայնքում։ Նրա հայրը եղել է ցեղի առաջնորդ և տարբեր կանանցից ունեցել է տասնհինգ երեխա։ Մարի-Քլերը սկզբում ուսանել է տանը, այնուհետև հաճախել է տեղական դպրոց, որից հետո սովորել է Դուալայում գտնվող աղջիկների դպրոցում, որտեղ գրել է «Նգոնդա» վեպը։ 1956 թվականին հաղթել է «Elle» ամսագրի և  Էյր Ֆրանսի հայտարարած մրցույթում, ինչը նրան հնարավորություն է  ընձեռել ճամփորդել Ֆրանսիա, որտեղից վերադարձել է մեկ տարի անց։ 1958 թվականին Յաունդեում ավարտել է Lycée Général Leclerc բակալավրիատը։ Հետագայում Մոնպելիեի համալսարանում ուսանել է արվեստ և  աստվածաբանություն, Սորբոնի համալսարանում՝ փիլիսոփայություն, հոգեբանություն և սոցիոլոգիա՝ ստանալով դոկտորի աստիճան։

Մաթիպը երիտասարդ կամերունցիների համար ստեղծել է «Les beaux Samedis» ռադիոհաղորդումը և վարել է այն։

Մարի-Քլեր Մաթիպն ամուսնացել և ունեցել է հինգ երեխա։ Նրա ավագ դուստրը՝ Մա Տեժոմաե Դևին (ծննդյան անունը՝ Էսթեր Դոբոնգ՛Նա Էսսիեն, հայտնի է նաև որպես Էսթա Դիվայն, Էսթա և Մատաժի), երգիչ, երաժիշտ, հոգևոր առաջնորդ, յոգայի ուսուցիչ, ֆրանսիացի կատարող Princess Erika-ն, Մարի-Քլերի հանգուցյալ դուստր Էվան (հայտնի է որպես քույր Հյուվան) և կրտսեր դուստրը՝ Էգան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամերունցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կամերունցի վիպասաններ
Բուրբոնյան վարդեր

**Բուրբոնյան վարդեր** (Bourbon & Climbing Bourbon (B & Cl B)մ, առանձին վարդերի սորտերի տեսակներ, որոնք   դասվում են «Պարտեզի հին վարդեր» () խմբին։

## Պատմություն և ծագում
Վարդի նախնական տեսակը գտնվել է 1817 թվականին՝ Բորբոն կղզում (կղզու նախնական անվանումը Ռեյունյոն էր), գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում, ենթադրաբար համարվում է «Չինական վարդի» (Rosa chinensis) և «Դամասկոսյան վարդի» (Rosa damascene) խառնուրդ։ Հարևան Մավրիկիոս կղզում այդ տեսակը հայտնի է Rose Edouard անունով։ 1819 թվականին վարդի սերմերն ուղարկվել են Ֆրանսիա։ Ենթադրաբար առաջին սերմնաբույսն անվանվել է *Բուրբոնյան կղզու վարդ* անունով՝ «Le Rosier de l'Île Bourbon»։ Հետագայում ստացված սերմնաբույսերի և եվրոպական տեսակների խաչասերման արդյունքում ստեղծվեցին բուրբոնյան վարդերի մի շարք տեսակներ։ Վարդերի այս տեսակների զարգացման կենտրոնը Ֆրանսիան էր։ Այս վարդերն ավելի հայտնի դարձան 19-րդ դարում։ Բուրբոնյան վարդերի խաչասերման արդյունքում ստացել են թեյավարդերի նոր տեսակներ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Թփերն ունեն 1,5 մետր բարձրություն՝ հաստ, ուղիղ և աղեղնաձև ընձյուղներով։ Ծաղիկները սպիտակ են, վարդագույն, կարմիր, ծիրանագույն, շրջանա-բաժակաձև, խոշոր՝ 8-10 սմ, բազմաթերթ, բուրավետ, մեծ մասամբ բարդ ծաղկաբույլով։ Տերևները համեմատաբար մեծ են։ Կրկնակի ծաղկումը թույլ է արտահայտված։ Հյուսվածքի ձևը պայամանականորեն նշվում է *Cl*՝ անգլերեն *climbing* բառից։ Մշակումը Ռուսաստանի միջին գոտիներում առանց ծածկի մինչև ձմեռ ցրտահարվում են։ Հաճախ վարակվում են սնկային հիվանդություններով։ Մշակման տարածվածությունը թույլ է, քանի որ կորցրել են իրենց նշանակությունը՝ ժամանակակից տեսակների ի հայտ գալու պատճառով։

## Որոշ տեսակներ
* *Baron J.B. Gonella*
* *Baron Girod de l’Ain*
* *Reine Victoria*
* *Louise Odier*
* *Georges Cuvier*
* *Great Western*
* *Madame Ernst Calvat*
* *Madame Isaac Pereire*
* *Madame Pierre Oger*
* *Parkzierde*
* *Fundrose Gerda Nissen*
* *Griseldis*
* *Rose Edouard*
* *Vivid*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bourbon на сайте Vintage Gardens

Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Լաուրա Բալբո

**Լաուրա Բալբո** (, ), իտալացի սոցիոլոգ, քաղաքական գործիչ։

## Կրթություն
Բալբոն 1956 թվականին Պադուայի համալսարանից սոցիոլոգիայի ոլորտում աստիճան է ստացել։ Ապա որպես Ֆուլբրայթի գիտնական ուսանել է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, որից հետո վերադարձել է Իտալիա և Միլանի համալսարանում դասավանդել սոցիոլոգիա։ Նա 1968 թվականին նշանակվել է համալսարանի պրոֆեսոր և ավելի ուշ Ֆերրարայի համալսարանի հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետի դեկան։

Նրա աշխատանքը վերաբերում է ռասիզմին, ուրբանիզացիային, ընտանեկան քաղաքականությանն ու պետության բարեկեցությանը։ Նա առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերում հասարակության մեջ կանանց և *կրկնակի ներկայության* տերմինին ()՝ նկարագրելու համար, որը կանայք պատասխանատվություն են կրում ինչպես անձնական, այնպես էլ ընտանեկան կյանքի և հանրային աշխարհի աշխատանքի համար։

Հարվարդի համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնի Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակի ավագ կրթաթոշակակիր է, Ռադկլիֆի խորացված ուսումնասիրությունների ինստիտուտի (1963-1965) այցելող գիտնական է և Կալիֆոռնիայի Բերկլի և Սանտա Կրուս համալսարանների այցելող դոցենտ է (1980)։

## Քաղաքական կարիերա
Բալբոն թողեց իր համալսարանական կարիերան քաղաքականությամբ զբաղվելու համար՝ 1983 թվականին խորհրդարանում զբաղեցնելով առաջին տեղը։ Մինչև 1992 թվականը նա խորհրդարանում ոչ կուսակցական քաղգործիչ էր, իսկ ավելի ուշ միացավ Սինիստրային (Ոչ կուսակցական ձախ թևին)։ Արդյունքում նա միացավ Վերդիին (Կանաչներին)։

Մասսիամո Դ'Ալեման նրան 1998 թվականից 2000 թվականը նշանակում է Հավասար հնարավորությունների նախարարի պաշտոնին։ Նա խթանում էր ռասայական և ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշում ունեցող մարդկանց հավասար հնարավորություններ ունենալու հնարավորությունները։ Սեռական կողմնորոշման հարցն Իտալիայում առաջին անգամ դարձավ նախարարության հատուկ հանձնարարություն՝ Ֆրանկո Գրիլլինիի գլխավորությամբ։ Նա նաև աշխատել է քաղաքականության մեջ կանանց ներկայացուցչությունն ապահովելու և կանանց զբաղվածությունը բարելավելու համար, որը ներառում էր Նեապոլում 2000 թվականի հունվարին կանանց աշխատանքով ապահովելու համար կազմակերպված կոնֆերանսը (բացվել էր Կարլո Էզեգիո Կիամպիի կողմից)։ 2000-2001 թվականներին նա խտրականության և ռասիզմի հարցերով վարչապետի հատուկ խորհրդատուն էր։

## Աշխատություններ
Նրա հրատարակություններից են՝
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Իտալացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆեմինիստներ
Լևենտե (կազմակերպություն)

305px|right|thumb|Միկլոշոարայի շրջանում Լևենտե ասոցիացիայի շտաբ-բնակարանի շատվադրոշը (Հարոմսեկ, Հունգարիայի թագավորություն), 1940-1944 թվականներ
**Լևենտե կազմակերպություն** () կամ ընդամենը «լևենտե»,  ռազմականացված պատանեկան կազմակերպություն Հունգարիայի թագավորությունում, որ գոյություն է ունեցել երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Պատմություն և նկարագրություն
Լևենտեն հիմնադրվել է 1921 թվականին՝ իր նպատակը հայտարարելով ֆիզիկական զարգացումն ու առողջությունը։ 1930-ական թվականների կեսերին շարժումը դե ֆակտո դարձել է Տրիանոնի պայմանագրով նշանակված ռազմական զորակոչերը շրջանցելու փորձ և գնալով ավելի է դարձել վետերանների կողմից կառավարվող ռազմականացված կազմակերպություն։ 1939 թվականին Պաշտպանության մասին օրենքի ընդունումով 12-21 տարեկան բոլոր տղամարդկանց համար կազմակերպությանն անդամակցելը պարտադիր էր դառնում։

Լևենտեն հաճախ համեմատվում է Նացիստական Գերմանիայի Հիտլերյուգենդի և Իտալիայի ֆաշիստական թագավորության Բալիլլայի հետ։ Չնայած Լևենտեն այդ երկու կազմակերպությունների հետ ընդհանուր գծեր ուներ երիտասարդների պատրաստվածության և դաստիարակության ռազմական կողմնորոշմամբ, սակայն այն երբեք բացահայտ չի հայտարարել ֆաշիստական կամ նացիստական հայացքներ, ինչպես նաև ակնհայտ և պաշտոնապես քաղաքականացված չի եղել։ Թեև, իհարկե, չի կարելի ասել, որ այդ տարիներին բնորոշ քաղաքական գործընթացները նրա վրա ոչ մի ազդեցություն չեն ունեցել։

Լևենտեում կար նաև կանանց կազմակերպչական փոքր թև։ Այն 1942 թվականի հունիսին հիմնադրվել է որպես բարեգործական կազմակերպություն։ Ֆերենց Սալաշիի մարիոնետային վարչակարգի կառավարման տարիներին, որ Հունգարիայում գերմանական նացիստների կողմից հաստատվել էր 1944 թվականի հոկտեմբերից, 12-19 տարեկան բոլոր աղջիկներին պարտադրում էր անդամակցել Լևենտեին։ Այդ որոշմանը կտրականապես դեմ էր կաթոլիկ եկեղեցին։ Որոշումն այդպես էլ ուժի մեջ չի մտել Կարմիր բանակի ստեղծման պատճառով։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո շարժման մասնակիցները ծառայել են օժանդակ զորքերում (այսինքն՝ նրանք կանոնավոր բանակի մաս չեն կազմել)։

Խորհրդային Միության կողմից Հունգարիան գրավելուց հետո Լևենտեի բազմաթիվ անդամներ դատապարտվել են տրիբունալներում՝ հակախորհրդային գործունեության մեջ ճանաչվելով մեղավոր, և ուղարկվել ԽՍՀՄ տարածքներ՝ համակենտրոնացման ճամբարներում տաժանակիր աշխատանքի։

## Պատկերասրահ

File:Levente movement.JPG|Լևենտե կազմակերպության անդամները Հյուսիսային Տրանսիլվանիայի Ույտուշնադ գյուղում Վիեննայի երկրորդ արբիտրաժից հետո
File:Velodrom - 1928.10.07 (5).tif|Լևենտեն մասնակցում է Լևենտեի ազգային մարզական առաջին փառատոնին
File:Velodrom, Baranya vármegye - 1928.10.07 (3).tif|Բարանյայի Լևենտեն մասնակցում է Լևենտեի ազգային մարզական առաջին փառատոնին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարիայի ռազմական պատմություն
Կլարա Աուտերի

**Կլարա Աուտերի** (), ամուսնությունից հետո **Կլարա Աուտերի Պեպե** (), ), թատրոնի և կինոյի իտալացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն և կարիերա
Կլարա Աուտերին իր կարիերան սկսել է թատրոնում՝ խաղալով ոչ մեծ դեր։ 1937 թվականին ծանոթանում է դերասան Նիկո Պեպեի հետ, որի հետ ավելի ուշ ամուսնանում է։ Ամուսնությունից հետո փոխում է կուսական ազգանունը և վերցնում ամուսնունը։

Միաժամանակ Կլարան նկարահանվել է ամսագրերում, մասնակցել է ռադիոբեմադրություններին։ Հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին շատ էր նկարահանվում ֆիլմերում։ Հենց այդ տարիներին էլ փայլուն խաղալով երկրորդական դերեր՝ արժանացավ հանդիսատեսի և քննադատների համակրանքին։

Կլարա Աուտերին խաղացել է Վիտորիո Դե Սիկայի «Ուրբաթ Թերեզան» ֆիլմում՝ 1941 թվականին։ Հաջորդ տարի դերասանուհին նկարահանվում է նույն ռեժիսորի «Գարիբալդիականը մենաստանում» ֆիլմում։ Ակտիվ մասնակցել է վոդևիլների ներկայացումներին Տոտոյի և Աննա Մանյանիի հետ։ Դերասանուհու կարապի երգը ֆիլմում դարձավ Ալբինո Պրինչիպեի «Օր, կյանք» ֆիլմը՝ 1970 թվականին։

## Հատընտիր ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Clara Auteri
* Clara Auteri

Կատեգորիա:Անձինք Սիցիլիայից
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Արիստոտելի հրապարակ (Սալոնիկ)

**Սալոնիկի Արիստոտելի հրապարակ** (), Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքի կենտրոնական հրապարակը։ Հրապարակը սկիզբ է առնում Թերմայկոսի ծոցից և տարածվում մինչև շրջակա բլուր, որտեղ էլ գտնվում է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ հանդիսացող Սուրբ Դիմիտրիոսի բյուզանդական եկեղեցին։

Արիստոտելի հրապարակը գտնվում է քաղաքի այցեքարտը համարվող Սպիտակ աշտարակից մի քանի, իսկ նավահանգստից՝ մի քանի տասնյակ մետր հեռավորության վրա։ Այստեղ անցկացվում են բազմաթիվ միջոցառումներ և համերգներ, ինչպես նաև ամանորյա ներկայացումներ։ Այն նաև քաղաքական իրադարձությունների կիզակետում է, քանզի հրապարակը ամենատարածված ուղղություն է ոչ միայն տեղացիների, այլև զբոսաշրջիկների համար։

## Պատմություն
Արիստոտելի հրապարակը նախագծվել է ֆրանսիացի ճարտարապետ Էռնեստ Էբրարի կողմից։ Վերջինիս հատակագծով է կառուցվել Սալոնիկի Ալեքսանդր Մակեդոնացու հրապարակը ևս։ 1917 թվականի ավերիչ հրդեհի հետևանքով Սալոնիկ քաղաքն ամբողջովին ավերվում է և քաղաքի վերակառուցման համար Հունաստանի վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի ջանքերով Փարիզից Սալոնիկ է ժամանում ճարտարապետների խումբ։ Վերջիններս էլ հեղինակում են Արիստոտելի հրապարակը՝ ավանդական եվրոպական և էկլեկտիկ ճարտարապետական ոճերի համադրությամբ։

Արիստոտելի հրապարակը նորագույն շրջանում գրեթե միշտ եղել է Սալոնիկի կենտրոնը։ Վերակառուցողական աշխատանքները վերջնականապես ավարտվել են 1950-ական թվականների կեսերին։ Շինարարական աշխատանքների համար հիմք են ծառայել հին հրապարակի շենքերի դասավորվածությունը, դրանց ճարտարապետական առանձնահատկություններն ու դասավորվածությունը։

## Տես նաև
* Սպիտակ աշտարակ (Սալոնիկ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի հրապարակներ
Կատեգորիա:Հրապարակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սալոնիկի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սալոնիկի տեսարժան վայրեր