open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայ-պոնտական դաշինք

**Հայ-պոնտական դաշինք**, կնքվել է հայոց թագավոր Տիգրան Մեծի և Պոնտոսի թագավոր Միհրդատ VI Եվպատորի միջև՝ մ.թ.ա. 94 թվականին։ Հնարավոր է նաև, որ հայ-պոնտական դաշինքը կնքվել է մ.թ.ա. 92 կամ մ.թ.ա. 91 թվականին, այն բանից հետո, երբ մ.թ.ա. 92 թվականին Հռոմի և Պարթևաստանի ներկայացուցիչները հանդիպել են Եփրատի ափին և, ըստ ուսումնասիրողների, համաձայնության եկել, որ Եփրատը դառնա երկու տերությունների սահման։

Մ. թ. ա. 2-րդ դարի կեսից սկսում է զգալիորեն ուժեղանալ Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում սահմանակից Պոնտոսի թագավորությունը։ Այդ թագավարությունն իր հզորության գագաթնակետին է հասնում Միհրդատ VI Եվպատորի օրոք (մ.թ.ա. 111-63 թթ․): Մ.թ.ա. 99 թվականին Միհրդատ Պոտնացին գրավում է Կապադովկիան, սակայն այն Միհրդատի տիրապետության տակ է գտնվել ընդամենը 4 տարի, երբ հռոմեացիների միջամտությամբ պոնտացիները ստիպված են լինում հեռանալ Կապադովկիայից։

Միհրդատ Պոնտացին, արևելքից իր թիկունքն ապահովելու և հայոց զորքերի աջակցությունը ստանալու նպատակով, ցանկանում է դաշինք կնքել Տիգրան Մեծի հետ։ Տիգրանը համաձայնվում է դաշինք կնքել Միհրդատի հետ, քանի որ ցանկանում էր գրավել Միջագետքն ու Ասորիքը։ Մ.թ.ա. 94 թվականին Միհրդատ Պոնտացին և Տիգրան Մեծը ռազմաքաղաքական դաշինք են կնքում։ Այդ դաշինքն ամրապնդելու համար Տիգրանն ամուսնանում է Միհրդատի աղջիկ Կլեոպատրայի հետ։ Կլեոպատրայից Տիգրանն ունենում է երեք որդի և մեկ աղջիկ։

Հայ-պոնտական դաշինքը Տիգրան Մեծին հնարավորություն է տվել նվաճել և Մեծ Հայքին միացնել Միջագետքի, Սիրիայի, Միջերկրական ծովի ափերին գտնող պետություններ, ինչպես նաև միացնել Ատրպատականը՝ Փրաասպա մայրաքաղաքով, Ադիաբենեն՝ Արբելա մայրաքաղաքով, Միգդոնիան՝ Մծբին մայրաքաղաքով, Հադրենեն՝ Հադրա մայրաքաղաքով, Օսրոյենեն՝ Եդեսիա մայրաքաղաքով, Կոմագենեն՝ Սամոսատ մայրաքաղաքով, Դաշտային Կիլիկիան՝ Տարսոն մայրաքաղաքով, Ասորիքը՝ Անտիոք մայրաքաղաքով, Փյունիկիան, Աղվանքը՝ Կապաղակ մայրաքաղաքով, Քարթլին՝ Մցխեթա մայրաքաղաքով։

## Կետեր
Հայ-պոնտական դաշինքից կարելի է առանձնացնել հետևյալ կետերը՝

* Մեծ Հայքը և Պոնտոսը համատեղ ուժերով էին գրավելու Կապադովկիան, որի տարածքն անցնելու էր Պոնտոսին, իսկ մարդկային և շարժական գույքերը՝ Մեծ Հայքին։
* Մեծ Հայքին իրավունք էր վերապահվում նվաճել Սիրիան, Միջագետքը, Միջերկրական ծովի արևելյան ափին գտնվող երկրները, արևելյան Անդրկովկասը։
* Պոնտոսին իրավունք էր վերապահվում նվաճել Փոքր Ասիան՝ Հռոմին հպատակ երկրները։
* Դաշինքն ամրապնդելու համար Տիգրան Մեծը ամուսնանում էր Միհրդատի դուստր Կլեոպատրայի հետ, որը դառնում էր Մեծ Հայքի թագուհի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոնտոսի թագավորության պայմանագրեր
Կատեգորիա:Արտաշեսյանների թագավորության պայմանագրեր
Գեորգի Վիցին

Ծնվել է Ապրիլի 5-ին, նյութը տեղափոխել հենց այդ օրը:
**Գեորգի Միխայլովիչ Վիցին** (, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասան, կատակերգու։ Առավել հայտնի է իր կերտած *Ցանցառ* բեմական կերպարով՝ ժողովրդի լեզվով *Չաղ-Ցանցառ-Նիկուլին* եռյակից։ Վիցինը 1990 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1917 թվականի ապրիլի 5 (18) Տերիոկիում (այժմյան Սանկտ Պետերբուրգի մաս կազմող Զելենոգորսկի շրջանը)։ Դրա մասին ապացուցում է Մեծ Պոսադական փողոցի Կրիստովոզդվիժենի եկեղեցու եկեղեցական գրքի արձանագրությունը, որտեղ կնքել են Գեորգիին։ Սակայն ավելի ուշ պաշտոնական փաստաթղթերի ծննդյան օրը համարվում է 1918 թվականի ապրիլի 23-ը, ծննդավայրը՝ Պետրոգրադ։ Դա տեղի է ունեցել նրա համար, որ Վիցինի մայրը 1920-ական թվականներին, կազմակերպել է որդու հանգիստը ամառային առողջարանային դպրոցում, դարձրել նրան «երիտասարդ» և ուղղել ծննդյան օրը 1918-ին։ Ապրիլի 23 (մայիսի 6) համարվում է նրա ծննդյան օրը։ Ապագա դերասանի ազգանունը սկզբում ունեցել է հետևյալ տեսքը՝ *«Вицын»*, բայց անձնագրերով զբաղվող աշխատողի սխալի պատճառով *«ы»* տառը փոխվել է *«и»*-ի։

Ծնողները ծագումով եղել են ռուսական շրջաններից՝ մայրը Մարիա Մատվեևնան Պենզայից է, հայրը՝ Միխայիլ Եգորովիչը՝ Վլադիմիրսկի տարածաշրջանից, նրանք արվեստի հետ կապ չեն ունեցել։ Երբ Գեորգին եղել է ութ ամսական, ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։ Մայրը կազմակերպել է տոմսերի վաճառք Կոլոնիի դահլիճի Միությունների տանը և ժամանակ առ ժամանակ որդուն վերցրել է իր հետ։ Տասներկու տարեկան Վիցինը սկսել է հանդես գալ դպրոցական բեմում, որպես կանոն՝ կրկնօրինակելով բացասական կերպարներին։

1926-1933 թվականներին սովորել է Մոսկվայի № 26 յոթնամյա դպրոցում, 1933—1934՝ Փոքր թատրոնի թատերական ուսումնարանում (այժմյան Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան), որտեղից նա հեռացվել է հետևյալ ձևակերպմամբ. «Ուսումնական ծրագրին անլուրջ վերաբերվելու համար»։ 1935 թվականին ընդունվել է Ե.Վախթանգովի անվան թատրոն (այժմյան Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտ)։ 1935 թվականին գնացել է Մոսկվայի երկրորդ գեղարվեստական թատրոն, որտեղ սովորել են Ս.Գ. Բիրման, Ա. Ի. Բլագոնրավովա, Վ. Ն. Տատարինովա (բոլորը Մոսկվայում)։
 
1936 թվական՝ դերասան Նիկոլայ Պավլովիչ Խմելյովի կինոդերասանի թատրոն-ստուդիա, 1937—1969՝ Մոսկվայի Մ. Ն. Երմոլովայի անվան դրամատիկական թատրոն, որտեղից տեղափոխվել է թատրոն-ստուդիա, 1969—2001՝ Թատրոն-ստուդիա կինոդերասանների (բոլորը Մոսկվայում)։

## Կոչումներ
* ՌԽՍՀ Վաստակավոր արտիստ (1959)
* ՌԽՍՀ Ժողովրդական արտիստ (1977)
* ԽՍՀՄ Ժողովրդական արտիստ (1990)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ
Ակերբլոմի գիծ

**Ակերբլոմի գիծ**, շվեդ բժիշկ, հիգիենիստ Բենտ Ակերբլոմի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական պահանջներից ելնելով՝ աթոռի մեջքի մի հատվածում կատարած փոփոխության անունը։

## Փորձերի նախապատմություն
1948 թվականին Ակերբլոմը հրապարակեց մարդու կառուցվածքի առանձնահատկությունների ասպարեզում, կատարած իր հետազոտությունների արդյունքները։

Ակերբլոմը հայտնաբերեց, որ երբ մարդը նստում է, անկախ տարիքից ու հասակից նստատեղից մինչև գոտկատեղ հեռավորությունը համարյա միշտ նույնն է՝ մոտ 22-23 սմ։ Ուսումնասիրելով կահույքը Ակերբլոմը գտավ, որ միայն լայն մեջքը և ուսերն են հենվում թիկնակին և հանգստանում, իսկ գոտկատեղի մկանները լարված են, հետևաբար շուտ են հոգնում և նպաստում մի շարք հիվանդությունների առաջացմանը։ Աթոռի հորիզոնական նստատեղը նույնպես ճիշտ չէ՝ նստած մարդը անընդհատ սահում է նրանից և այդ կանխելու համար ձգում է մեջքի և ոտքի մկանները։

## Փորձերի արդյունք
Մի շարք ուսումնասիրություններից և փորձերից հետո, Ակերբլոմը ստացավ գոտկատեղի և թեքված նստատեղի ճիշտ հարաբերությունը, որը թույլ է տալիս նստած ժամանակ հանգիստ պահել ողնաշարի բնական S-աձև դիրքը ու ապահովում է հարմարավետություն։
Ակերբլոմի գծագրերն ու հաշվարկները լայնորեն օգտագործվում են ժամանակակից կահույքի արտադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրգոնոմիկա
ՀՀՀ (հապավում) (այլ կիրառումներ)

**ՀՀՀ** կարող է նշանակել՝
* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հայագիտական ուղղվածության համապարփակ հայերեն հանրագիտարան 4 հատորով։
* Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն, Հայաստանյան հեռուստաընկերություն։
Հայկական համառոտ հանրագիտարան

**Հայկական համառոտ հանրագիտարան** (**ՀՀՀ**), հայագիտական ուղղվածության համապարփակ հայերեն հանրագիտարան 4 հատորով։

## Պատմություն
1-ին հատորը լույս է տեսել 1990 թվականին, 2-րդը՝ 1996 թ., 3-րդը՝ 1999 թ., 4-րդը՝ 2003 թ.։

## Բովանդակություն
Հանրագիտարանը կազմված է 4 հատորից, պարունակում է շուրջ 13 հազար հոդված, ունի հարուստ պատկերազարդում։

Հատորներում համառոտ ներկայացված են՝
* հայ ժողովրդի պատմությունը վաղնջական ժամանակներից մինչև մեր օրերը,
* Հայաստանի և Հայկական լեռնաշխարհի բնությունն ու բնական հարստությունները,
* ժողովրդագրությունը,
* պատմական կարևոր իրադարձությունները,
* գիտության, արվեստի ու մշակույթի նվաճումները,
* հանրահայտ դեմքերի, գիտնականների, արվեստագետների կենսագրությունները։

## Հեղինակային իրավունքներ
Իրավատեր «Հայկական Հանրագիտարան» հրատարակչություն ՊՈԱԿ-ը «Տեղեկատվական Տեխնոլոգիաների Դպրոց» հիմնադրամի հետ 30.09.2011 թ․ կնքված համագործակցության պայմանագրի շրջանակներում թույլատրել է, որպեսզի այս հանրագիտարանի բովանդակությունը գտնվի բաց շրջանառության մեջ՝ Վիքիմեդիայի նախագծերում օգտագործվող Creative Commons BY-SA 3.0 և բարձր թույլատրագրերի հիման վրա։

## Տես նաև
* Հայերեն հանրագիտարանների ցանկը, որը ներառում է վերոնշյալ պայմանագրի շրջանակներում բաց շրջանառության մեջ գտնվելու թույլտվությամբ մյուս հանրագիտարանները
* Հանրագիտարանների ցանկեր ըստ լեզուների

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն հանրագիտարանի մասին «Հայկական Հանրագիտարան» հրատարակչության կայքում 

Կատեգորիա:Հայերեն հանրագիտարաններ
Հայերեն հանրագիտարանների ցանկ

Այստեղ հավաքված է հայերեն լեզվով հանրագիտարանների անվանացանկը։

## Բաց շրջանառության մեջ գտնվող (Հայկական Հանրագիտարան հրատարակչություն)
Այս բաժնում ներկայացված հրատարակությունների բովանդակությունը գտնվում է բաց շրջանառության մեջ (Վիքիմեդիայի նախագծերում օգտագործվող Creative Commons BY-SA 3.0 և բարձր թույլատրագրեր)՝ «Հայկական Հանրագիտարան» հրատարակչություն ՊՈԱԿ-ի  և «Տեղեկատվական Տեխնոլոգիաների Դպրոց» հիմնադրամի միջև 30.09.2011 թ․ կնքված համագործակցության պայմանագրի հիման վրա։

# Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, 13 հատոր, ՀՍՀ գլխ. խմբ. 1974-1987 թթ.
# Հայկական Համառոտ Հանրագիտարան, 4 հատոր, ՀԽՀ գլխ. խմբ, 1990-2003 թթ.
# Հայկական Հարց, 1 հատոր, Հայկական Հանրագիտարանի գլխ. խմբ. 1996 թ.
# Հայաստանի Բնաշխարհ, Հայկական Հանրագիտարան հրատ. 2006 թ.
# Ով ով է. Հայեր կենսագրական հանրագիտարան, 2 հատոր, Հայկական Հանրագիտարան հրատ. 2005-2007 թթ.
# Ղարաբաղյան Ազատագրական Պատերազմ 1988-1994 հանրագիտարան, Հայկական Հանրագիտարան հրատ. 2004 թ.
# Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան, 4 հատոր, Հայկական Հանրագիտարան հրատ. 2008-2010 թթ.
# Հայ Սփյուռք հանրագիտարան, 1 հատոր, Հայկական Հանրագիտարան հրատ. 2003 թ.
#* Հայ Սփյուռք հանրագիտարան 2003 (djvu, Վիքիդարան)
# Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարան, 1 հատոր, Հայկական հանրագիտարանի գլխ. խմբ. 2002 թ.
#* Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարան 2002 (djvu, Վիքիդարան)

## Այլ հանրագիտարաններ
* Տնային տնտեսության հանրագիտարան
* Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարան
* Հայերեն Վիքիպեդիա
* Արևմտահայերեն Վիքիպեդիա
* Ինչ է, Ով է
* Շախմատի համահայկական հանրագիտարան

## Տես նաև
* Հայերեն
* Հրաչյա Աճառյան
* Հանրագիտարանների ցանկ ըստ լեզվի

Կատեգորիա:Հայերեն հանրագիտարաններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Ծանրության կենտրոն

**Ծանրության կենտրոն**, երկրաչափական կետ, որով անցնում է մարմնի բոլոր մասնիկների ծանրության ուժերի համազորը՝ տարածության մեջ մարմնի ցանկացած դիրքում։

## Նկարագրություն
Սիմետրիայի կենտրոն ունեցող համասեռ մարմնի ծանրության կենտրոնը համընկնում է այդ կենտրոնի հետ։ Ընդհանուր դեպքում, երբ մարմինը հնարավոր է բաժանել առանձին մասերի, ծանրության կենտրոնի կոորդինատները որոշվում են հետևյալ բանաձևերով՝

:  x_c= \frac{\sum \limits_i p_i x_i}{\sum \limits_i p_i},   y_c= \frac{\sum \limits_i p_i y_i}{\sum \limits_i p_i},   z_c= \frac{\sum \limits_i p_i z_i}{\sum \limits_i p_i},

որտեղ p_i-երը մարմնի մասերի ծանրության ուժերն են, իսկ (x_i, y_i, z_i), երը՝ այդ մասերի ծանրության կենտրոնների կոորդինատները։

Ծանրության կենտրոն և իներցիայի կենտրոն հասկացություններն իրարից տարբերվում են նրանով, որ ծանրության կենտրոնն իմաստ ունի միայն համասեռ ձգողության դաշտում գտնվող մարմինների համար։ Իներցիայի կենտրոն հասկացությունը կապված չէ ուժային դաշտ հասկացության հետ և այս իմաստով ավելի ընդհանուր է։ Ծանրության համասեռ ուժային դաշտում գտնվող մարմնի ծանրության կենտրոնն ու իներցիայի կենտրոնը համընկնում են։

## Տես նաև
Զանգվածների կենտրոն

Կատեգորիա:Զանգված
Կատեգորիա:Տեսական մեխանիկա
Gun Records

**GUN Records** (*Great Unlimited Noises*), գերմանական ձայնագրման լեյբլ է, հիմնվել է 1992 թ. Բոգդան Կոպեցի և Վոլֆգանգ Ֆունկի կողմից։ Տեղակայված է Բոխում քաղաքում։ 2002 թ. օգոստոսին լեյբլը "Open Air Birthday Party" շոու-ծրագրի անցկացմամբ նշեց ստեղծման տասնամյակը։ 2009 թ. փետրվարի 13-ին հայտարարվեց լեյբլի փակման մասին։ Այդ պահին եղած պայմանագրերը փոխանցվեցին Sony Music-ի գերմանական բաժանմունքներին։

### Ձայնագրվել են
* All Ends
* Apocalyptica
* Apoptygma Berzerk
* Bullet for My Valentine
* Dark
* Die Happy
* Donots
* Eagles of Death Metal
* Exilia
* Flyleaf
* L'Ame Immortelle
* Guano Apes
* Lordi
* Lovex
* Oomph!
* Sturm und Drang
* Van Canto
* Within Temptation
* Blackeyed Blonde
* Depressive Age
* Doctor Butcher
* Eloy
* Grave Digger
* HIM
* House of Spirits
* Krisiun
* Kreator
* Mind Odyssey
* Monkeys With Tools
* Paradise Lost
* Rage
* Richtofen
* Running Wild
* Secret Discovery
* SITD
* Sodom
* Sun
* Three Days Grace
* Thunderhead
* Tom Angelripper
* U.D.O.

## Ծանոթագրություններ

### Արտաքին հղումներ
* GUN Records-ում թողարկված ձայներիզների ցանկը Discogs.com կայքում

Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ
Դաստակ (այլ կիրառումներ)

**Դաստակ** եզրը կարող է վերաբերել.

* Դաստակ (կազմախոսական) - մարդու ձեռքի մի մասը
* Դաստակ (գյուղ) - բնակավայր Նախիջևանի ինքնավար հանրապետությունում
* Դաստակ (Ամասիայի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Կրոնական խորհրդանիշերի ցանկ

**Կրոնական խորհրդանիշերի այս ցանկում** ընդգրկված են տարբեր կրոններում ընդունված խորհրդանշաններ։

## [[Բուդդայականություն]]
* 45px - **Բոդհի ծառի տերև**
* 40px - **Դհարմայի անիվ**
* 40px - **[[Սվաստիկա]]** կամ **կեռխաչ**, խորհրդանիշ է նաև հինդուիզմում, ջայնիզմում

## [[Քրիստոնեություն]]
* 25px - **[[Խաչ]]**
* 35px - **Ալֆա և օմեգա**, հայերեն տարբերակն է **Այբ և Քե**
* 35px - **Լաբարում**
* 50px - Իխտուս
* 40px - **Տրիկվետր**, նաև կելտական հեթանոսական խորհրդանիշ

## [[Իսլամ]]
* 40px - **[[Ալլահ]]** անունն արաբական գրությամբ
* 40px - **Մահիկ** կամ **կիսալուսին**
* 40px - **Կիսալուսին աստղի հետ**

## [[Հուդայականություն]]
* 40px - **[[Դավիթի աստղ]]**
* 40px - **Մենորա** (յոթթևանի աշտանակ)

## Այլ
* 40px - **Օմ**-նշան հինդուիզմում
* 40px - **Ուրոբորոս** էզոտերիզմում
* 40px - **Խաչված շրջան** հեթանոսության և վիկկայի մեջ
* 40px - **«Աստծո ձեռքեր»** սլավների և վանդալների մոտ
* 40px - **Պենտագրամմա** (հնգաթև աստղը հեթանոսության մեջ)
* 40px - **Յին-յանգ** թաոիզմում


Կատեգորիա:Ցանկեր:Կրոն
Ձկնկիթ

[մինի|215px|'''Կարմիր խավիարը''' և [կարագը քսված հացի շերտերի վրա]]
**Ձկնկիթ** կամ **խավիար**, ծովամթերք՝ պատրաստված ձկան վերամշակաված և չբեղնավորված ձվից (*ձկնկիթ*)։ Շատ ձկնատեսակների ձկնկիթը բացառիկ նուրբ համով և սննդարար մթերք է, քանի որ իր մեջ պարունակում է լիարժեք սպիտակուցներ, ճարպեր, հանքային նյութեր, A, D, B և PP խմբի վիտամիններ և բուրավետ նյութեր։ Հատկապես բարձր է գնահատվում թառափի և սաղմոնի ձկնկիթը։ Թառափի ձկնկիթի կազմը միջին տվյալներով հետևյալն է. 52-56% ջուր, 26-28% սպիտակուցներ, 14-18% ճարպեր։ Սաղմոնի պարագայում վերոնշյալ սննդանյութերը համապատասխանաբար կազմում են 55-60, 26-29 և 11-15%։
մինի|215px|Սաղմոնի խավիար
մինի|215px|Ձկնկիթ Արարատյան դաշտի տնտեսություններից

## Տեսակներն ըստ պատրաստման տեխնոլոգիաների
Որքան բաց է ձկնկիթի գույնը, այնքան այն համարվում է հասուն և բարձրորակ։ Տարբերում են *հատիկավոր*, *մամլած* և *թաղանթով* ձկնկիթներ։
* **Հատիկավոր ձկնկիթը** 1-3 րոպե պահում են աղաջրում, որից հետո հանում և լցնում են տարաները
* **Մամլած ձկնկիթն** ստանում են մանր սևրյուգայից կամ թառափազգիների այլ ձկներից։ Թաղանթից անջատված ձկնկիթը 1,5-ից 2 րոպե պահում են, նախօրոք եռացրած և մինչև 38-45&nbsp;°C պաղեցրած աղաջրում, որի խտություն պիտի կազմի 1,19-1,20։ Դրանից հետո ձկնկիթը լցնում են պարկերը և ենթարկում մամլման՝ աղաջուրը հեռացնելու նպատակով։ Քամած ձկնկիթը լցնում են կամ կաղնու տակառները, կամ էլ էլ մետաղյա և ապակե ամանները՝ դրանք հերմետիկ փակելով։
* **Թաղանթով ձկնկիթը** պատրաստում են գերհասունացած և չհասունացած, ինչպես նաև հալեցրած ձկից անջատած թաղանթից։ Գաստրոնոմիական արժեքով այն զիջում է հատիկավոր և մամլած ձկնկիթներին։

## Թառափի և սաղմոնի ձկնկիթ
ձախից|մինի|215px|Սև խավիար
### Թառափի ձկնկիթ
Թառափի ձկնկիթը բաց մոխրագույնից մինչև մուգ մոխրագույն է, գրեթե սև, ուստի ժողովուրդն այն հաճախ անվանում է *սև խավիար*։

### Սաղմոնի ձկնկիթ
Սաղմոնի ձկնկիթը հաճախ անվանում են նաև *կետի* կամ *կարմիր խավիար*։ Համային հատկություններով տարբերվում են հատկապես կետի և սապատաձկան ձկնկիթները։ Սաղմոնազգիների մնացած ձկների ձկնկիթն ունի արտահայտված դառնություն և թույլ բուրմունք։ Սաղմոնի ձկնկիթի 98-99%-ը վերամշակում են հատիկի ձևով, որը 6-18 րոպե պահում են եռացրած և մինչև 10&nbsp;°C պաղեցրած աղաջրում։ Այնուհետև, ձկնկիթին ավելացնում են որևէ հակասեպտիկ նյութ (ուրոտրոպինի և սորբինաթթվի խառնուրդ), ապա բուսական յուղի ու գլիցերինի խառնուրդ։

## Արհեստական ձկնկիթ
Արհեստական ձկնկիթը ստացվում է կազեինից և դոնդողանյութից (ժելատին), ավելացնելով վիտամիններ, ձկան յուղ, աղ, բուսական յուղ, բուրումնավետ և համեմունքային նյութեր։ Ձևավորված ձկնկիթները մշակում են կանաչ թեյի դաբաղանյութերով և համապատասխան ձկնկիթի գույնի ներկում անվնաս ներկերով։

Արտաքին տեսքով արհեստական ձկնկիթը չի տարբերվում բնականից։ Դրա փաթեթի վրա նշվումն է «Սպիտակուցային» ձկնկիթ։

## Արտաքին հղումներ
*Ինչպես մատուցել խավիարը 
*Ձկնկիթի պատրաստումը  

Կատեգորիա:Ապրանքներ
Կատեգորիա:Ծովամթերքներ
Կատեգորիա:Ձկնկիթ
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Միս

մինի|250px|Խոզի միս

[thumb|''[Նատյուրմորտ (Կլոդ Մոնե)|Նատյուրմորտ*, [[Կլոդ Մոնե]] (1864).]]
*'Միս**, կենդանու սպանդից ստացված ելունք, որն օգտագործվում է որպես սնունդ։<br />
Այն կենդանական ծագման լիարժեք [[սպիտակուց]]ների աղբյուր է, որն անհրաժեշտ է մարդու օրգանիզմի հյուսվածքների կառուցման, նյութերի սինթեզի և փոխանակման համար։ Հանդիսանում է նաև [[ֆոսֆոր]]ի աղբյուր։ Մասնակցում է նյարդային հյուսվածքների, ճարպերի, B - խմբի վիտամինների, միկրոտարրերի ֆիզիոլոգիական ֆունկցիաներում։

[[Հայաստան]]ում 2002 թ.-ի տվյալներով յուրաքանչյուր շնչի հաշվով սահմանված մսի սպառման տարեկան ֆիզիոլոգիական նորման 75կգ է, այդ թվում՝ տավարամսինը՝ 20.3, խոզի և թռչնի մսինը՝ 15-ական, ոչխարինը՝ 7.5, երշիկեղենինը և ապխտած ապրանքներինը՝ 13.5 և ենթամթերքներինը՝ 3.7 կգ։

Միսն օժտված է բարձր մարսելիությամբ, հեշտ է ենթարկվում խոհարարական մշակման։ Մսից կարելի է պատրաստել սննդի բազմազանություն ապահովող շատ ճաշատեսակներ։ Սակայն մսեղենի չափից ավելի օգտագործումը կարող է հիպերտոնիկ հիվանդությունների զարգացման նախապայման հանդիսանալ։ Մսի բիոգենային ամինները ուժեղացնում են արյունատար անոթների տոնուսը՝ բարձրացնելով երակային ճնշումը։ Մսի մեջ պարունակվող նուկլիեինաթթուները կարող են նպաստել մեծահասակ մարդկանց օրգանիզմում հոդատապ հիվանդության զարգացմանը, ուստի նպատակահարմար է այն փոխարինել [[կաթ]]նեղենով և ձկնեղենով։

Սպանդի ենթարկված կենդանու տեսակից կախված՝ ստացվող միսը կարող է լինել **տավարի**, **ոչխարի**, **խոզի**, **այծի**, **ձիու**, **ուղտի**, **եղնիկի**, **գոմեշի**, **ճագարի''' և այլն։

## Մսի քիմիական բաղադրությունը 110 գրամում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամերիկյան մսագիտության ասոցացիայի պաշտոնական կայքը
* Միսը երեխայի սննդակարգում 

Կատեգորիա:Միս
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Յունկեր (այլ կիրառումներ)

**Յունկեր** կարող է նշանակել՝

* Յունկեր, ազնվական, խոշոր հողատեր Պրուսիայում։
* Յունկեր, ազնվական ծագումով ենթասպա ռուսական բանակում 18-ից
19-րդ դարի առաջին կեսին։
* Յունկեր, 1864 թվականից՝ ռազմական և յունկերական ուսումնարանների սան Ռուսաստանում։
Mutter (սինգլ)

**Mutter** (), գերմանական Rammstein մետալ-խմբի տասներկուերորդ սինգլն է, թողարկվել է 2002 թ. մարտի 25-ին Motor Music լեյբլի կողմից։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ։ Երգի առաջին կենդանի կատարումը կայացել է 2000 թ. ապրիլին, հետագայում կատարվում էր "Mutter-Tour" համերգային շրջագայության ընթացքում, նաև տեղ է գտել "Made in Germany 1995-2011" համերգային շրջագայության երգացանկում։

### Երգացանկ
# Mutter (Radio Edit) - 3։40
# 5/4 - 4։32
# Mutter (Vocoder Mix) - 5։30
# Mutter (Sono's Inkubator Mix) - 7։22

## Արտաքին հղումներ
* Mutter տեսահոլովակը

Կատեգորիա:2002 սինգլներ
Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
Կատեգորիա:Թիլ Լինդեմանի երգեր
Էմանուել Լասկեր

**Էմանուել Լասկեր** (, ), գերմանացի շախմատիստ, դիրքային դպրոցի ներկայացուցիչ, աշխարհի երկրորդ չեմպիոն (1894-1921 թվականներին), մաթեմատիկական և փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր։ Լասկերը պահպանում է չեմպիոնության իր տիտղոսը 27 տարի, ինչը հանդիսանում է ռեկորդային ձեռքբերում շախմատում, և շարունակում է հանդես գալ բարձր մակարդակում մինչև 68 տարեկան։

Լասկերը տիրապետում է յուրօրինակ խաղային ոճի, սակայն նրա ամենաուժեղ կողմը համարում են դիրքային զգացողությունը և վերջնախաղը։ Շատ կենսագիրներ և հետազոտողներ Լասկերին համարում են շախմատի հոգեբանական մոտեցման բացահայտող։ Շատերը համարում են, որ նա կարող էր գնալ իրեն համար վատ դիրքերի, որպեսզի հետո խաղը տաներ տվյալ հակառակորդի համար անհարմար հունով։ Այդ տեսանկյունը հիմա էլ շատ ընդունված է սակայն փորձագետների մի մասը համարում եմ դա մոլորություն՝ բացատրելով Լասկերի հաջողությունները նրա շախմատային խորը հասկացողությամբ և այս կամ այն դիրքերի վատ և լավ կողմերը գնահատելու կարողությամբ։

Լասկերը հաճախակի դադարեցրել է իր շախմատային ելույթները մի քանի տարով, որպեսզի զբաղվի մաթեմատիկայով և փիլիսոփայությամբ։ 1901 թվականին Լասկերը պաշտպանել է բժշկական դիսերտացիան, իսկ իրեն գլխավոր ձեռքբերումը մաթեմատիկայում դարձել է իր թեորեմը, որը իր անունը ստացել է իր և Էմմի Նյոտերի անունից, վերջինս ընդհանրացրել է Լասկերի նախնական արդյունքը։ Բացի դրանից Լասկերը հրապարակել է մի քանի փիլիսոփայական աշխատություններ և գեղարվեստական ստեղծագործություններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գերմանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Արտաշես Հունանյան

**Արտաշես Արմենակի Հունանյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
1956 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1960-1982 թթ. դասավանդել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետում։

Արտաշես Հունանյանի աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Ստեղծագործել է գեղանկարչության, բեմանկարչության, հաստոցային և գրքի գրաֆիկայի բնագավառներում։ Աշխատանքներից են «Քաղաք» (1960-1961), «Վլադիվոստոկում» (1971), «Սախալինյան հուշեր» (1971), «Հայաստան, երկիր դրախտավայր» (1970-1988) նկարաշարերը, Դանթեի «Աստվածային կատակերգություն» (1961), Եղիշեի «Վասն Վարդանայ և Հայոց պատերազմին» (1962) նկարազարդումները, «Գեղարդ» (1963), «Խաչքար» (1968) գրաֆիկ թերթերը և այլն։ Հունանյանի արվեստին բնորոշ են թեմատիկ բազմազանությունը, դասական և արդիական ձևամտածողության նուրբ համադրումները։ Գրել է բանաստեղծություններ («Պահպանակ», 1994)։

## Ցուցահանդեսներ
1968 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Արտաշես Հունանյան 
*Արտաշես Հունանյան - Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարան

Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:1994 մահեր
Կատեգորիա:Գլենդել քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ծաղկաբեր գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 19 մահեր
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 19 ծնունդներ
Սպանդանոց

շրջափակել|աջից|Սպանդանոցի աշխատողը սպանդի ենթակա լիատարիք կովի հետ

**Սպանդանոց** կամ **սպանդատուն**, վայր, որտեղ գյուղատնտեսական կենդանիներին ենթարկում են սպանդի՝ որպես արդյունք՝ նրանցից ստանալով միս և սպառողական այլ մթերքներ (կաշի, բուրդ, եղջյուրներ, սմբակներ և այլն)։ Սպանդանոցներում սպանդի ենթարկվում են հետևյալ հիմնական գյուղատնտեսական կենդանիների խմբերը՝ խոշոր և մանր եղջերավորներ, խոզեր, ձիեր, ինչպես նաև՝ հավեր, ճագարներ, սագեր ու հնդկահավեր։

Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ կենդանիների 45-50%-ը վերածվում է ուտելի արտադրանքի (մսի)։ Մսային մթերատվությունն իր հերթին պայմանավորված է լինում անասունների օրգանիզմում մկանային, ճարպային և ոսկրային հյուսվածքների առաջացման օրինաչափություններով։

## Սպանդի ենթարկելու դրդապատճառները

Կենդանիները կարող են ենթարկվել մորթի տարբեր պատճառներով։ Կենդանիների այսպես կոչված՝ կյանքի և օգտագործման տևողությունը կարող է կախված լինել նրանց տեսակից ու ցեղային առանձնահատկություններից, անհատական մթերատու ու տոհմային հատկություններից։ Ծերանալիս կենդանիների մթերատվությունը և այլ տնտեսական օգտակար հատկությունները պակասում են, կենդանիների օգտագործումը դառնում է անշահավետ, և նրանց խոտանում են։ Ուստի կարելի է եզրակացնել, որ կենդանիների օգտագործման ժամկետը զգալիորեն կարճ է նրանց կյանքի կենդանաբանական տևողությունից։

## Աղբյուրներ
* «Անասնաբուծություն», Երևան, «Լույս» հրատարակչություն, 1983

## Արտաքին հղումներ
* Սպանդանոցների գծագրող և նորարար Դոկտոր-պրոֆեսոր Թեմփլ Գրանդինի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Ակունք (գետ, Տավուշի մարզ)

**Ակունք**, Խնձորուտ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Միափորի լեռների հյուսիսային լանջերից և Այգեձոր գյուղից 14 կմ հարավ-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 8 կմ։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Խնձորուտ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Աղնջա (գետ)

**Աղնջա**, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արծվաշեն և Ճամբարակ բնակավայրերի միջակայքից, Միափորի լեռների հյուսիսային լանջերից ու նրանից ճյուղավորվող Գարդման լեռնաշղթայի միացման վայրից. ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում։ Հոսում է Տավուշի մարզի արևելյան մասով, ապա Ադրբեջանի տարածքում աջից միախառնվում է Տավուշ գետին։ Աղնջա գետի վտակն է Խնձորուտ գետը։ Աղնջայի ափին են գտնվում Այգեձոր և Չինարի գյուղերը։ Երկարությունը՝ 47 կմ։

## Անվան ծագում
Գետի անվան ծագման հետ կապված կան մի քանի տեսակետներ, որոնցից մեկը կապված է գետի հարևանությամբ գտնվող ամրոցի տիրուհու հետ։ Վերջինս շատ գեղեցիկ էր, և նրան տիրանալու համար սելջուկները բազմիցս հարձակվում են ամրոցի վրա և պաշարում այն։ Երկարատև պաշարումից հետո գեղեցկուհի դիմում է անձնազոհության և ամրոցն ու բնակիչներին փրկելու համար "ա՛խ ընչի" բացականչելով ցատկում է գետը։ Դրանից հետո գետը կոչվում է Ախնջի կամ Աղնջա, իսկ ամրոցը՝ Աղջկաքար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Տավուշ գետի վտակներ
Աղավնաբլուր

**Աղավնաբլուր**, բլուր Հայաստանի Տավուշի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Կենաց լեռնաշղթայի համակարգում, Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 962 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի բլուրներ
Աղջկաքար

մինի|աջից|Աղջկաքար
**Աղջկաքար**, ժայռ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Աղնջա գետի աջափնյակում, Այգեձոր գյուղից 3,5 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 945 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի աշխարհագրություն
Այծաժայռ

**Այծաժայռ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Վարագի լեռնահամակարգում, Իջևան քաղաքից 3,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 1423 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Այծաղբյուր (գետ)

**Այծաղբյուր**, Հայաստանի Տավուշի մարզում Տավուշ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում աղբյուրներից և Բերդ քաղաքից 2,5 կմ հարավ-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 3,5 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Տավուշ գետի վտակներ
Արջաղբյուր

**Արջաղբյուր**, աղբյուր Հայաստանի Տավուշի մարզի Կենաց լեռների լանջերին, Տավուշ գետի ձախափնյակում, Տավուշ գյուղից 2 կմ արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի ջրագրություն
Աջքար

**Աջքար**, հանդ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Կենաց լեռների փեշերին, Չինչին գյուղից 2,5 կմ հարավ–արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի աշխարհագրություն
Գերետ

**Գերետ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի և Տավուշի մարզերի սահմանագլխին, Միափորի լեռներում, Այգուտ գյուղից 12 կմ արևելք։ Բարձրությունը՝ 2286 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռնագրություն
Դանակ (հանդ)

**Դանակ**, հանդ Հայաստանի Տավուշի լեռնահամակարգում, Խնձորուտ գետի ձախափնյակում, Արծվաբերդ գյուղից 9,5 կմ հարավ-արևմուտք։

## Տես նաև
* Տավուշի մարզ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի աշխարհագրություն
Դեղին (լեռ, Տավուշ)

**Դեղին**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Միափորի լեռների հյուսիսային ճյուղավորություններում, Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 1240 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Երևանք

**Երևանք**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Հասրիկի լեռներում, Այգեձոր գյուղից 5,5 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը 1634 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Երևյալ

**Երևյալ**, հանդ Հայաստանի Տավուշի մարզի Տավուշ գետի հովտի աջափնյակում, Վերին Կարմիրաղբյուր գյուղից 3 կմ հյուսիս։

## Տես նաև
* Տավուշի մարզ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի աշխարհագրություն
Զանգակ (գետ)

**Զանգակ**, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Խնձորուտ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Տավուշի լեռներից և Արծվաբերդ գյուղից 8,5 կմ հարավ-արևմուտք, միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Խնձորուտ գետի վտակներ
Արգելասար

**Արգելասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Տավուշի լեռներում, Մովսես գյուղից 2,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը՝ 1684 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Բացուտ

**Բացուտ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Խնձորուտի լեռնաշղթայում, Արծվաբերդ գյուղից 11 կմ հարավ։ Բարձրությունը՝ 1684 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Զեռվերաձոր

**Զեռվերաձոր**, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում Խնձորուտ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Տավուշի լեռների հարավարևելյան լանջերից և մայր գետին է միախառնվում Արծվաբերդ գյուղից 3 կմ հարավ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Խնձորուտ գետի վտակներ
Ֆիլիպ Վան Դորեն Ստերն

**Ֆիլիպ Վան Դորեն Ստերն** (, ), ամերիկացի գրող, սրբագրիչ, ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի պատմաբան։

Նրա «Ամենամեծ նվերը» ստեղծագործության հիման վրա ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի 1946 թվականին նկարահանած «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել և մինչ օրս համարվում է ԱՄՆ-ում ամենասիրված ֆիլմերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ
Սեղբեստրոս I

**Սեղբեստրոս I** (, ), Հռոմի պապ 314 թ. առ 335 դեկտեմբերի 31։ Հաջորդել է Միլտիադեսին։ Ընդհանրական եկեղեցու տոնելի սուրբ։ Նրա կյանքի մասին ստույգ քիչ բան է հայտնի։

Նրա պապ լինելու ընթացքում Հռոմում կառուցվել են մի շարք եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Լատերանի Սբ Հովհաննեսը, Սբ Պետրոսի բազիլիկ եկեղեցին։

501-08 թթ. կազմված «Սուրբ Սեղբեստրոսի վարքը» միջնադարում թարգմանվել է ասորերեն, հունարեն և հայերեն (հայերեն թարգմանությունը՝ 678 թ.)։

## Ավանդազրույց
Ավանդույթը (հավանաբար V-VI դարերի) կապում է Սեղբեստրոսի գործունեությունն ու Կոստանդիանոսի քրիստոնեության ընդունումը։ Կոստանդիանոսը, լինելով հեթանոս, Հռոմում հալածանքներ է սկսում քրիստոնյաների հանդեպ։ Որպես պատիժ՝ նա ծանր հիվանդանում է։ Կայսրը գտնում է Սեղբեստրոսին, ով այդ ժամանակ Soracte լեռան վրա էր, և ապաշխարում։ Վերջինս կայսրին մկրտում է, որից հետո նա առողջանում է։ Որպես շնորհակալություն՝ Կոստանդիանոսը որոշ առավելություններ է տալիս քրիստոնեական եկեղեցիներին, դադարեցնում հալածանքները, իսկ Սեղբեստրոսին կարգում հռոմեական եկեղեցու հոգևոր առաջնորդ, ավելի ուշ՝ նրան ու նրա հաջորդներին է տալիս նաև կայսրության արևմտյան մասին աշխարհիկ իշխանությունը (Կոստանդիանոսի պարգև)։ Այս ավանդույթը տարածում է գտել լատինական, հունական և արևելյան գրություններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Դոննա Ռիդ

**Դոննա Ռիդ** (; իսկական անուն ազգանունը՝ ; ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկարի» դափնեկիր, առավել նշանավոր ֆիլմերից են 1945 թ. «Դորիան Գրեյի դիմանկարը», 1946 թվականի «Այս հրաշալի կյանքը» և 1953 թվականի «Այսուհետև և դարեդար»։

## Կենսագրություն
Դոննա Ռիդը ծնվել է 1921 թվականին Ուիլյամ Ռիչարդ Մուլենջերի և Հեզլ Ջեյնի ընտանիքում, ԱՄՆ-ի Այովա նահանգի Դենիսոն քաղաքի մոտ գտնվող ֆերմաներից մեկում։ Նա ընտանիքի 5 երեխաներից ամենամեծն էր, նրանց ընտանիքը դաստիարակվում է մեթոդիստական ավանդույթներով։ Ավարտել է Դենիսոնի միջնակարգ դպրոցը, 1938 թվականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, ապրելով իր ազգականուհի Միլդրեդի հետ։ Ընդունվում է Լոս Անջելեսի քաղաքային քոլեջ, ռադիոհաղորդումներ վարողի դասընթացների։

200px|մինի|ձախից|Ջեյմս Ստյուարտի հետ<br />«Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմում

Կինոկարիերան սկսվել է 1941 թվականին փոքր դերերով։ Հայտնի է դարձել ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի 1946 թվականի «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմում Մերիի դերով, ուր նրա խաղընկերն էր Ջեյմս Ստյուարտը։ 1954 թվականին «Այսուհետև և դարեդար» ֆիլմի համար ստացել է «Օսկար» մրցանակ Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում։ 1958-1966 թվականներին նկարահանվում է «Դոննա Ռիդի շոուն» սիթքոմում, որի համար 4 անգամ ներկայացվել է «Էմմի» մրցանակի, իսկ 1963 թվականին ստացել է Ոսկե Գլոբուս։ Կյանքի վերջին տարիներին քիչ է նկարահանվել։ Ընդհանուր թվով խաղացել է 40-ից ավելի ֆիլմերում և սերիալներում։

Դոննա Ռիդը 2 անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսինը՝ Թոնի Օուեն (1907-1984), նրանք ունեցել են 5 երեխա։ 1972 թվականի նրանք բաժանվել են, և չորս տարի անց Ռիդը ամուսնացել է ամերիկյան բանակի պաշտոնաթող գնդապետ Գրովեր Վ. Ասմուսի հետ (1926-2003)։

Դոննա Ռիդը մահացել է 1986 թվականի հունվարի 14-ին Բևեռլի Հիլզում, 64 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորվել է Լոս Անջելեսի Վեստվուդ Վիլեյջ գերեզմանատանը։

Ներկայումս դերասանուհու ծննդավայր Դենիսոնում անցկացվում է նրա անվան ամենամյա փառատոն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1921 ծնունդներ
Կատեգորիա:1986 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հունվարի 14 մահեր
Կատեգորիա:Հունվարի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Թոմաս Միտչել

**Թոմաս Միտչել** (, ), ամերիկացի դերասան, նաև սցենարիստ և դրամատուրգ, «Օսկար» մրցանակ է ստացել 1939 թ. «Դիլիժանս» ֆիլմում խաղացած դերի համար երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվակարգում։

## Ֆիլմագրություն
Ընդհանուր թվով խաղացել է 100-ից ավելի ֆիլմերում, 6 ֆիլմի սցենարի հեղինակ է։ 
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ռիո դե Ժանեյրո (նահանգ)

**Ռիո դե Ժանեյրո** (), նահանգ Բրազիլիայի արևելքում։ Մայրաքաղաքը համանուն Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքն է։

Նահանգի խոշորագույն քաղաքներն են՝ Ռիո դե Ժանեյրո, Նովա Իգուասու, Նիտերոյ, Դուկի դի Կաշիաս, Սան Գոնսալու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Website  
* State Judiciary  
* State Assembly 
* State University  /
* Northern State University 
* State Attornery Office 
* State Civil Defence  
* State Military Police  
* State Civil Police  
* Group Fotolog - Rio de Janeiro  
* Carnival in Rio de Janeiro
Ռիո դե Ժանեյրո (այլ կիրառումներ)

**Ռիո դե Ժանեյրո** կարող է նշանակել՝
* **[[Ռիո դե Ժանեյրո (քաղաք)|Ռիո դե Ժանեյրո]]**, քաղաք Բրազիլիայում։
* **[[Ռիո դե Ժանեյրո (նահանգ)|Ռիո դե Ժանեյրո]]**, նահանգ Բրազիլիայում։
* **[[Ռիո դե Ժանեյրո (կայան)|Ռիո դե Ժանեյրո]]**, Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտենի կայաններից մեկը։
* **[[Ռիո դե Ժանեյրո (նավ)|Ռիո դե Ժանեյրո]]**, Բրազիլական կայսրության նավ։
Օսիա

մինի|150px|աջից|Հյուսիսային և Հարավային Օսիայի քարտեզը
thumb|150px|right
**Օսիա** (, կամ *Ир*), տարածաշրջան Կենտրոնական Կովկասում, որը գտնվում է Կովկասյան մեծ լեռնաշղթայի երկու կողմերում։ Հիմնական բնակչությունը օսեր են։ Այժմ այս տարածաշրջանի մի մասը, որն ընկած է Կովկասյան մեծ լեռնաշղթայից հարավ, մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիայի Հանրապետության մասն է կազմում (սակայն աշխարհի երկրների մեծամասնությունը այդ տարածքը համարում է Վրաստանին պատկանող), իսկ հյուսիսում գտնվում Է Ռուսաստանի կազմում գտնվող Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետությունը։

Օսիայի ընդհանուր տարածքը կազմում է 11900 կմ²։

## Պատմություն
Տես՝ Օսիայի պատմություն

* 1774  - Օսիան մտնում է Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։
* 1801 - Վրացական Քարթլի-Կախեթի իշխանությունը, որի կազմի մեջ մտնում էր Հարավային Օսիայի ներկայիս տարածքը, դառնում է Ռուսական կայսրության մասը։
* 1922  - Օսիան բաժանվում է երկու մասի՝ Հյուսիսայինը մնում է Ռուսաստանի կազմում, իսկ Հարավայինը  - Վրացական ԽՍՀ կազմում։
* 1991 - Հարավային Օսիան հռչակվում է ինքնավար հանրապետություն Ռուսաստանի կազմում։ Դե-յուրե մնում է Վրաստանի կազմում, փաստացիորեն՝ չճանաչված անկախ հանրապետություն։
* 2008 - Մասնակի ճանաչվում է Հարավային Օսիայի անկախությունը։

## Տես նաև
* Հարավային Օսիայի Հանրապետություն
* Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսիա
Կատեգորիա:Կովկաս
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Օսիա (այլ կիրառումներ)

**Օսիա** կարող է նշանակել՝
* Օսիա, կենտրոնական Կովկասում գտնվող տարածաշրջանի ոչ պաշտոնական անվանում։
* Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն, Ռուսաստանի սուբյեկտ
* Հարավային Օսիայի Հանրապետություն, մասամբ ճանաչված պետություն Հարավային Կովկասում։
* Հարավային Օսիայի Ինքնավար Մարզ - վարչական միավոր Վրացական ԽՍՀ կազմում 1922-1990 թվականներին
Լայոնել Բերիմոր

**Լայոնել Բերիմոր** (անգլերեն *Lionel Herbert Barrymore*, ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Բերիմոր տոհմի ներկայացուցիչներից մեկը, որոնց շատ ներկայացուցիչներ նույնպես հայտնի դեմքեր են եղել կինոաշխարհում.
* Էթել Բերիմոր, կինոդերասանուհի (1879 - 1959 )
* Ջոն Բերիմոր, թատրոնի և կինոյի դերասան (իսկական անուն ազգանունը Ջոն Սիդնի Բլայթ (1882-1942)
* Դայանա Բերիմոր, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, գրող (1921-1960)
* Դրյու Բերիմոր, դերասանուհի (22 փետրվարի 1975)։

## Մրցանակներ
1930 թվականին Օսկարի է ներկայացվել լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում «Մադամ X» ֆիլմի համար, իսկ հաջորդ տարի ստացել է Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում ռեժիսոր Կլարենս Բրոունի «Ազատ հոգի» ֆիլմում խաղացած դերի համար։ Վարել է 1933 թվականի Օսկար մրցանակաբաշխությունը։

## Ֆիլմագրություն
Խաղացել է 200-ից ավելի ֆիլմերում, 15 ֆիլմերի ռեժիսոր է։

Առավել հայտնի ֆիլմերն են՝ 
* «Գրանդ-հոթել» - (1932, ռեժիսոր Էդմունդ Գուլդինգ, դերասաններ Գրետա Գարբո, Ուոլլես Բիրի, Ջոան Քրոուֆորդ, Ջոն Բերիմոր, Լյուիս Սթոուն)
* «Խիզախ կապիտանները» (1937, ռեժիսոր Վիկտոր Ֆլեմինգ, դերասաններ Սփենսեր Թրեյսի, Միկի Ռունի)
* «Քո հետ չես տանի» (1938, ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրա, դերասաններ Ջեյմս Ստյուարտ, Ջին Արթուր, Էնն Միլլեր)
* «Այս հրաշալի կյանքը» (1946, ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրա, դերասաններ Ջեյմս Ստյուարտ, Դոննա Ռիդ, Թոմաս Միտչել, Հենրի Տրևերս, Ուորդ Բոնդ, Ֆրենկ Ֆայլեն, Գլորիա Գրեհեմ, Բելա Բոնդի, Սեմուել Հինդս)
* «Մենամարտ արևի տակ» (1946, ռեժիսոր Քինգ Վիդոր, դերասաններ Գրեգորի Պեք, Ջոզեֆ Քոթթեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1878 ծնունդներ
Կատեգորիա:1954 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ապրիլի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 մահեր
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա քաղաքում ծնվածներ
Ֆոբոս

**Ֆոբոս** ( «վախ»), Մարսի երկու արբանյակներից մեկն է։ Հայտնաբերվել է Ասաֆ Հոլլի կողմից 1877 թվականին և անվանվել է հին հունական աստված Ֆոբոսի անունով, պատերազմի աստված Արեսի որդի։

## Նկարագրություն
Ֆոբոսը գտնվում է 2,77 շառավղի հեռավորության վրա Մարսի կենտրոնից, և կատարում է մեկ պտույտ մոլորակի շուրջ 7 ժամ 39 րոպե 14 վայրկյանում, որը ավելի արագ է քան Մարսի պտույտը իր առանցքի շուրջ։ Այս պատճառով Մարսի երկնքում Ֆոբոսը ծագում է արևմուտքում և մայր է մտնում արևելքում։

Չափազանց փոքր զանգվածի պատճառով Ֆոբոսը չունի մթնոլորտ։ Ֆոբոսի միջին խտությունը կազմում է 1,86 գ/սմ3, այս չափազանց փոքր ցուցանիշը վկայում է արբանյակի ծակոտկեն կառուցվածքի մասին։

մինի|ձախից|Ստիկնի — Ֆոբոսի ամենամեծ խառնարանը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆոբոս՝ Մարսի արբանյակ

Կատեգորիա:Արբանյակներ
Կատեգորիա:Մարսի արբանյակներ
Թրիալեթյան Օսիա

[աջից|մինի|250px|Թրիալեթյան Օսիան [Վրաստանի քարտեզին]]
**Թրիալեթյան Օսիա** (), Թրիալեթյան լեռնաշղթայի լանջերին օսերի խիտ բնակեցման տարածաշրջանի պայմանական անվանում (մինչև 1990-ականները)։

## Տարածք
Թրիալեթյան Օսիայի տարածքը ընդգրկում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի, Քարելի և Գորիի մունիցիպալիտետների հարավային մասերը (Թրիալեթյան լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերը), Սամցխե-Ջավախքի մարզը Բորժոմի մունիցիպալիտետի արևելքը և Քվեմո Քարթլի երկրամասի Ծալկայի և Թեթրի Ծղարոյի մունիցիպալիտետները հյուսիսային մասերը (Թրիալեթյան լեռնաշղթայի հարավային լանջերը)։

## Տես նաև
* Օսերը Վրաստանում

## Արտաքին հղումներ
* Վրաստանի օսերը (Թրիալեթյան Օսիա, Կախեթ, Թբիլիսի)՝ առասպելներ և իրականություն 

Կատեգորիա:Օսիա
Կատեգորիա:Վրաստանի պատմական շրջաններ
Սենթիի տաճար

thumb|right|200px|Սենթիի տաճարը
**Սենթիի տաճար** (, ), ներկայիս Կարաչայ-Չերքեզիայի տարածքում 10-րդ դարի առաջին կեսում կառուցած քրիստոնեական եկեղեցի։

## Տես նաև
* Զելենչուկի տաճարներ
* Շոանինի տաճար

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ուղղափառ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիա
Կատեգորիա:Ալանիայի թեմ
Ալանիա

[աջից|250px|մինի|Ալանիան [10-րդ դար|10-12-րդ դարերում]]
**Ալանիա**, ալանների միջնադարյան վաղ ֆեոդալական պետություն Հյուսիսային Կովկասի նախալեռներում։ Ալանիան գոյություն է ունեցել 8-9-րդ դարերից մինչև մոնղոլների ներխուժումը 1238-1239 թվականներին։ Պետության վերջին թագավոր Բագատարը մահացել է 1306 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Ալանների պատմությունը։ Ժամանակագրական աղյուսակ: 
* Ալանիան 6-8-րդ դարերում
* Ալանիան 9-11-րդ դարերում
* Ալանիան 12-14-րդ դարերում
* «Սարմաթների գանձերը» ֆիլմը

Կատեգորիա:Ալաններ
Կատեգորիա:Օսիայի պատմություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Լորեյն Դեյ

**Լորեյն Դեյ**, այլ թարգմանությամբ՝ Լարեյն Դեյ (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

Լորեյն Դեյը ի ծնե անուն ազգանունը՝ Լա Ռեյն Ջոնսոն, ծնվել է ԱՄՆ-ի Յուտա նահանգում 1920 թ. հոկտեմբերի 13-ին, (ըստ այլ աղբյուրների՝ 1917 թ. հոկտեմբերի 13-ին) մորմոնների ընտանիքում, հետագայում նա եղել է Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու ակտիվիստ։ Նրանց ընտանքում կար 8 երեխա։

Խաղացել է 70-ից ավելի ֆիլմերում, որոնցից առավել նշանավոր են «Իմ թանկագին քարտուղարուհի» (1948), «Մագնատ» (1947) և «Օտարերկրացի լրագրողը» (1940) ֆիլմերը։

Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղը՝ համար 6676։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IMDb -ում էջ
* էջ ԿինոՊոիսկ կայքում
* TCM Movie Database կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Դմիտրի Տյոմկին

**Դմիտրի Տյոմկին** (; ), ռուսական ծագումով ամերիկացի երգահան, մեծ ավանդ ունի կինոյի երաժշտության զարգացման գործում։

## Կարիերա
Երաժշտություն է գրել ավելի քան 130 ֆիլմերի համար, որոնց շարքում բազմաթիվ ամերիկյան հայտնի ֆիլմեր։ 22 անգամ ներկայացվել է Օսկարի։ 4 անգամ արժանացել է այդ հեղինակավոր մրցանակին հետևյալ ֆիլմերի համար՝
* 1953&nbsp;-&nbsp;«Ուղիղ կեսօրին» ֆիլմի համար 2 Օսկար, Լավագույն երգ և Լավագույն երաժշտություն անվանակարգերում
* 1955&nbsp;-&nbsp;«Բարձր և ուժեղ» ֆիլմի երաժշտության համար
* 1958&nbsp;-&nbsp;«Ծերունին և ծովը» ֆիլմի երաժշտության համար (նկարահանված Էռնեստ Հեմինգուեյի համանուն վիպակի հիման վրա)

Մյուս հայտնի ֆիլմերն են.

* 1933&nbsp;-&nbsp;«Ալիսը հրաշքների աշխարհում»
* 1938&nbsp;-&nbsp;«Քո հետ չես տանի»
* 1939&nbsp;-&nbsp;«Միայն հրեշտակները թևեր ունեն»
* 1939&nbsp;-&nbsp;«Միստր Սմիթը գնում է Վաշինգտոն»
* 1940&nbsp;-&nbsp;«Մարդը Արևմուտքից»
* 1946&nbsp;-&nbsp;«Այս հրաշալի կյանքը»
* 1946&nbsp;-&nbsp;«Մենամարտ արևի տակ»
* 1948&nbsp;-&nbsp;«Կարմիր գետը»
* 1951&nbsp;-&nbsp;«Անծանոթները գնացքում»
* 1956&nbsp;-&nbsp;«Գիգանտը»
* 1959&nbsp;-&nbsp;«Ռիո Բրավո»
* 1960&nbsp;-&nbsp;«Չներվածը»
* 1960&nbsp;-&nbsp;«Ֆորտ Ալամո»
* 1961&nbsp;-&nbsp;«Նավարոնե կղզու հրացանափողերը»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Հենրի Տրևերս

**Հենրի Տրևերս** (, ), անգլիացի ծագումով ամերիկացի դերասան։

մինի|Ջեյմս Ստյուարտի հետ հրեշտակ Կլարենսի դերում,<br />կադր «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմից

Ծնվել է Անգլիայում, տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ նկարահանվել է Հոլիվուդյան մոտ 50 ֆիլմերում, սկսած 1933 թվականից։ 
Ամենանշանավոր աշխատանքներից մեկը Կլարենս հրեշտակի դերն էր ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմում։ Օսկարի է ներկայացվել որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում Ուիլյամ Ուայլերի «Միսսիս Մինիվեր» ֆիլմում խաղացած դերի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Չորացրած ձուկ

մինի|300px|աջից|Չորացված ձկան մսակտորներ
մինի|220px|աջից|Ձկների չորացումը ''բնական սառը'' եղանակով
**Չորացրած ձուկ**, ձկնամթերք, որը պատրաստվում է հյուծված, աղը դրած կամ անալի ձկներից։ Վերջիններս պետք է պարունակեն առնվազն 2-3 % ճարպ։

Չորացրած ձկնամթերքները պատրաստում են ***բնական սառը*** կամ ***արհեստական*** չորացման եղանակներով։ Բնական եղանակով չորացնելիս ձուկը ջրազրկում են 35&nbsp;°C-ից ոչ բարձր ջերմաստիճանում, իսկ արհեստականի դեպքում՝ տաք վառարաններում՝ 200&nbsp;°C-ի պայմաններում։ Արդյունաբերական տեխնոլոգիայով կատարում են նաև այսպես կոչված՝ սուբլիմացիոն չորացում և ջրազրկում ինֆրակարմիր ճառագայթներով տաքացնելու միջոցով։ Չորացնելիս ձկան հասունացում տեղի չի ունենում. այն ընդամենը ջրազրկվում է։ Խոհարարական մշակման ենթարկվելուց առաջ, անհրաժեշտություն է առաջանում այն թրջել և նախապատրաստել։

Կատեգորիա:Ծովամթերքներ
Լայոշ Կոշութ

**Լայոշ Կոշութ** (, սլովակերեն՝ *Ľudovít Košút*, ), Հունգարիայի նշանավոր պետական գործիչ, հեղափոխական։ Մասնագիտությամբ՝ իրավաբան։ Լրագրող։ 1848-49 թթ. հեղափոխության ժամանակաշրջանում Հունգարիայի ֆինանսների նախարար (1848 թ. մարտ-սեպտեմբեր), ապա՝ վարչապետ և կառավարիչ-նախագահ։ Պայքարել է Հունգարիայի անկախության համար ավստրիական Հաբսբուրգների դեմ։ Հեղափոխության պարտությունից հետո բնակություն է հաստատել Անգլիայում։ Օժանդակել է Ջուզեպպե Գարիբալդիին Իտալիայի ազատագրման և միավորման գործում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Կատեգորիա:Երկարակյացներ