open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աղա Միրաք

**Աղա Միրաք Իսֆահանի** (), Թավրիզի մանրանկարչության դպրոցի (XVI դար) պարսիկ նկարիչ, փղոսկրի փորագրման վարպետ.։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործել է Հերաթում, ապա՝ Թավրիզի պալատական գրադարանում։ Նշանակալից գործերից են Նիզամիի «Խամսե»-ի ձեռագրի (1539-1543, Բրիտանական թանգարան, Լոնդոն) մի քանի մանրանկարները («Մեջնունը գազանների շրջապատում» և այլն)։ Աղա Միրաքի մանրանկարներն աչքի են ընկնում կառուցվածքի ներդաշնակությամբ, խնամքով մշակված մանրամասներով, բներանգով։

## Պատկերասրահ

Mirek Firdousi Gazna.jpg
Ağa Mirək - Məcnun səhrada.jpg
Xosrovun taxta çıxması.JPG
FOLIO FROM THE SHAHNAMEH OF SHAH TAHMASP, ATTRIBUTED TO AQA MIRAK, CIRCA 1525-35, Sotheby,s.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Welch, S. C. Persian Paintings: Five Royal Safavid Manuscripts of the Sixteenth Century. N-Y. 1976.
* Dickson M.B./Welch S.C. The Houghton Shahnameh. vol.1-2, Cambridge, Mass. 1981.

Կատեգորիա:Իրանցի մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Պարսիկ նկարիչներ
Ուրբանու Սանտուս

**Ուրբանու Սանտուս** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է
23 054 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 207,774 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝14,1 մարդ/կմ²։

Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 10-ին։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1929 թվականի հունիսի 10-ին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 21.217.139,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)։
* Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1.226,00 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)։
* Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,556 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
Բնակավայրի կլիման արևադարձային է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Ժասիարա

**Ժասիարա** (), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանյան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 27 494 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 658,720 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 16,6 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 172.209.154,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)։
*Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 6.675,29 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)։
*Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,788 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Պոպա (լաոսյան տառ)

300px|frameless|աջից
**Պոպա** («ձուկ»), լաոսերեն այբուբենի 15-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի *պոպլա* (ป) տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է *ակսոնկան* տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։

## Նմանատիպ տառեր այլ այբուբեններում
* Պազաու - **৩**
* Պայաննա 
* Պա (տիբեթյան տառ) - **৬**
* Պե - **Պ, պ**
* Պե (հրեական տառ) - **פ**
* Պե (պարսկական տառ) - **پ**
* Պակարամ - **പ**
* Պապպա - **ਪ**
* Պակարավու - **ಪ**
* Պավիյանի - **ޕ**
* Փսա - **ፐ**
* Պա (մանչժուրական տառ) - 15px

## Արտաքին հղումներ
* Լաոսերեն այբուբեն 

Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
Ֆլորիդիա

**Ֆլորիդիա** (), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Սիրակուզայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 21 406 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 800 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26,22 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ *96014*։ Հեռախոսային կոդը՝ *0931*։

Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 8-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 

 

Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ֆազի Վանդայվեր

**Ռոբերտ Փ. «Ֆազի» Վանդայվեր** (, ), ամերիկացի բասկետբոլիստ։ Հանդես գալով Ֆրանկլինի ավագ դպրոցի թիմում, համարվել է ամերիկյան բասկետբոլի բոլոր ժամանակների լավագույն դպրոցական մարզիկներից մեկը։ Մահացել է 79 տարեկանում։

Համարվում է բասկետբոլի պատմության վաղ շրջանի առաջին գերաստղը։ Ֆրանկլին քաղաքի ավագ դպրոցի թիմի կազմում երեք անգամ դարձել է Ինդիանա նահանգի չեմպիոն (1920-ից 1922 թվականներին)։ Թիմը կոչվել է «*Ֆրանկլինյան հրաշալի հնգյակ*» և մինչև օրս լավագույնի համարում ունի Ինդիանայի բասկետբոլի պատմության մեջ։ Բասկետբոլի համաշխարհային փառքի սրահի փորձագետ-մարզիչ Ջոն Վուդենը Ռոբերտ Վանդայվերին համարում է համաշխարհային բասկետբոլի պատմության մեջ լավագույն դպրոցական բասկետբոլիստը, ում կարելի է համեմատել միայն Լեբրոն Ջեյմսի հետ։

1922-ից 1926 թվականներին Ռոբերտ Վանդայվերը խաղացել է Ֆրանկլինի քոլեջի թիմում։ Մեջքի վնասվածքի պատճառով նրան թույլ չեն տվել հանդես գալու պրոֆեսիոնալ թիմերի կազմում, և ուսումնառությունն ավարտելուց հետո նա զբաղվել է մարզչական աշխատանքով։ Ընդ որում՝ մարզել է նաև Ինդիանայի և բեյսբոլի գլխավոր լիգայի թիվ 1 բեյսբոլիստը համարվող Ջորջ Քրոուին, պրոֆեսիոնալ բասկետբոլի New York Renaissance թիմին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Բասկետբոլի փառքի սրահի կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:1983 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 30 մահեր
Կիկի Վանդևեգե

**Էռնեստ Մորիս «Կիկի» Վանդևեգե III** (, ), գերմանացի և ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ։ Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Մարզական կարիերայում անցկացրել է 969 հանդիպում։

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում

Կատեգորիա:Գերմանացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք Նիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ
Շահրա

**Շահրա** (**Իշ Շահրա**,  (ընդհանուր անվանումը ներառում է համապատասխան հոդ)), փոքրիկ քաղաք Մալթայի Գոցո կղզում։

## Անվանում
Բրիտանական գաղութային իշխանության ժամանակ բնակավայրը հայտնի էր նաև իտալական Կաչչա (Caccia / Kaċċa) անունով։

## Պատմություն
Ամենայն հավանականության Գոցո կղզու առաջին բնակեցված մասն է․ այստեղ է գտնվում Ջգանտիա մեգալիթյան տաճարը, Բրոշտորֆի ստորգետնյա սրբավայրը, ինչպես նաև Շերի և Նինու քարանձավները։ Սա կղզու երկրորդ մեծության քաղաքն է (առաջինը Նադուրն է)։ Բնակչությունը կազմում է 4,886 (2014)։

Շահրայի տաճարը նվիրված է Հաղթանակող Տիրամորը, ով հայտնի է որպես Իլ Բամբինա։ Նրա տոնը նշվում է սեպտեմբերի 8-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Xaghra Parish
* Xaghra United FC 

Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքներ
Ակտիվացրած կավեր

** Ակտիվացրած կավեր**, վերամշակված բնական կավեր, որոնք ունեն ընտրողական ադսորբող հատկություն։ Պարունակում են ակտիվ կենտրոններ, որոնք երբեմն կլանվող նյութերի հետ փոխազդում են քիմիապես։

## Ստացում
Ակտիվացրած կավերը ստացվում են ֆլորիդինային և բենթոնիտային կավերից, որոնցից առաջինները բնական վիճակում արդեն ակտիվ են և ենթարկվում են միայն ջերմամշակման (150-400&nbsp;°C), իսկ բենթոնիտները նախ մշակում են թթուներով։

## Կիրառություն
Ակտիվացրած կավերը օգտագործվում են հիմնականում նավթի և սննդի արտադրության մեջ՝ քսայուղերի, ձեթերի, գինու, գարեջրի և այլ նյութերի մաքրման համար։

Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ
Կատեգորիա:Կատալիզ
Ֆեյրա Նովա դու Մարանիան

**Ֆեյրա Նովա դու Մարանիան** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7505 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 473,272 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 5,1 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 10-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 14.679.769,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.951,58 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,569 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Լուն Վոժ (Մեծ Սոյուի վտակ)

**Լուն Վոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Սոյու գետի աջ ափին 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000060985
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006098
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դևիդ Վանտերպուլ

**Դևիդ Վանտերպուլ** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ։ Ներկա պահին զբաղեցնում է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի օգնական մարզչի պաշտոնը։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը CSKABasket.com կայքում
* Էջը Euroleague.net կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Ժանգադա (Մատու Գրոսու)

**Ժանգադա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանյան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8.451 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 021,939 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 8,4 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝21.998.119,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.785,63 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,680 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Վլադիմիր Օբուխ

**Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Օբուխ** (, ), ռուս և խորհրդային բժիշկ, խորհրդային առողջապահության կազմակերպիչներից։

1901 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1898 թվականից եղել է Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության Կիևյան, 1902 թվականից՝ Մոսկովյան կոմիտեների անդամ։ 1929-1931 թվականներին Օ․ Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտի սոցիալական հիգիենայի ամբիոնի վարիչն էր, պրոֆեսորը։ Եղել է Վլադիմիր Լենինի և նրա ընտանիքի անդամների ընտանեկան բժիշկը։ Նրա ղեկավարությամբ և ակտիվ մասնակցությամբ են ստեղծվել «ամբուլատոր միավորումները», տուբերկուլոգի, վեներական հիվանդությունների, նարկոմանիայի դեմ պայքարելու համար նախատեսված դիսպանսերները, դիետիկ ճաշարանները, մայրության պահպանության կոնսուլտացիաները, պրոֆիլակտորիումները և այլն։ Օբուխի նախաձեռնությամբ 1923 թվականին ԽՍՀՄ-ում կազմակերպվել է աշխատանքի հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների առաջին ինստիտուտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական հեղափոխական շարժման գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բժիշկներ
Կոկայ (լաոսյան տառ)

250px|frameless|աջից
**Կոկայ** («հավ»), լաոսերեն այբուբենի առաջին տառը։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է *ակսոնկան* տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «կհամտայ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։

400px|մինի|կենտրոն|Լաոսերեն այբուբեն

## Արտաքին հղումներ
* Լաոսերեն այբուբեն 

Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
Դոն Ակինու

**Դոն Ակինու** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 205,079 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 094,650 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,7 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 83.652.065,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 10.101,69 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,722 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Շավարշ Աղաբաբյան

**Շավարշ Մնացականի Աղաբաբյան** (), հայ խորհրդային գյուղատնտես, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1945), պրոֆեսոր (1947)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է դեկտեմբերի 7 (20)-ին, Ղարաքիլիսայում (Կիրովական)։ Ավարտել է Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը (1925)։

## Աշխատանք
1927-1937 թվականներին աշխատել է Մոսկվայում՝ Կերերի համամիութենական ինստիտուտում։ 1949-1951 թվականներին եղել է Երևանի Կերհայթայթման Գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, իսկ 1956-1967 թվականներին գլխավորել Անասնաբուծության և անասնաբուժության Գիտահետազոտական ինստիտուտի արոտների և մարգագետինների բաժինը։

## Ուսումնասիրություններ
Աղաբաբյանն ուսումնասիրել է խոտհարքային և արոտային կերաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, ՀԽՍՀ անասնապահության կերային բազան, զբաղվել է դրա բարելավման հարցերով ևս։

## Մրցանակներ
«ԽՍՀՄ խոտհարքների և արոտների կերաբույսերը» աշխատության 1-ին հատորի համար Աղաբաբյանին շնորհվել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1951)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, ԽՍՀՄ Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի ոսկե ու արծաթե մեդալներով։ Մահացել է հոկտեմբերի 31-ին, Երևանում։

## Երկեր
* Հայաստանի խոտհարքների և արոտների բարելավումը։ Երևան, Հայպետհրատ, 1941։
* Հրահանգ անասունների արոտային ճիշտ պահվածքի կազմակերպման և արածեցման զագոնային սիստեմին անցնելու մասին։ Երևան, Հայպետհրատ, 1942։
* Վայրի խոտաբույսերի սերմի հավաքումը և օգտագործումը։ Երևան, Հայպետհրատ, 1949։
* Խոտախառնուրդներ։ Երևան, Հայպետհրատ, 1951։
* Կանաչ կոնվեյեր։ Երևան, Հայպետհրատ, 1951։
* ՍՍՀՄ խորհարքների և արոտների կերաբույսերը, հ. 1-3, 1950-1960 (ռուսերեն)։
* Կերահայթայթում։ (Գյուղատնտեսկան 2-րդ կարգի վարպետներ պատրաստելու ձեռնարկ), ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն, Գյուղատնտեսական պրոպագանդայի բաժին, Երևան, Հայպետհրատ, 1952 (համահեղինակ)։
* Հրահանգ վայրի խոտաբույսերի սերմեր հավաքելու մասին։ Երևան, Գյուղատնտեսության մինիստրություն, ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսական պրոպագանդայի վարչության հրատարակչություն, 1952։ 
* Տարեկանը որպես անասնակեր։ ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրության գիտության բաժին, Երևան, Ա. հ., 1955:
* Կերահայթայթման առաջավոր փորձը համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդեսում, ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրության գիտության բաժին, Երևան, Ա. հ., 1955:
* Կերային կուլտուրաների սերմնաբուծությունը, Երևան, 1959։
* Կուլտուրական խոտհարքների եվ արոտավայրերի ստեղծումը։ Երևան, «Հայաստան», 1966։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Գարեգին Աղաբաբով

**Գարեգին Հարությունի Աղաբաբով** (), հայ խորհրդային ինժեներ-հիդրոշինարար։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (1930)։

## Աշխատանք
1930-1937 թվականներին աշխատել է Ձորահէկի և Քանաքեռհէկի շինվարչություններում որպես ինժեներ, այնուհետև շինարարության պետի տեղակալ։ 1942-1946 թվականներին գլխավորել է Զակամսկի ջերմաէլեկտրակայանի շինարարությունը, իսկ 1946-1955 թվականներին նրա ղեկավարությամբ կառուցվել է Գյումուշի հիդրոէլեկտրակայանը։ 1955-1960 թվականներին Աղաբաբովը աշխատել է որպես ԽՍՀՄ էլեկտրակայանների մինիստրության Վոլգայի կայանների վարչության պետ։ Եղել է ՀԽՍՀ 3-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Մահացել է օգոստոսի 7-ին, Մոսկվայում։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Գեորգի Աղաբալյանց

**Գեորգի Գերասիմի Աղաբալյանց** (), գինու քիմիայի և տեխնոլոգիայի բնագավառի գիտնական։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1937), պրոֆեսոր (1938)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1964)։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Նովոչերկասկի (Ռոստովի մարզ) գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1961 թվականից եղել է Սննդի արդյունաբերության համամիութենական հեռակա ինստիտուտի գինեգործության ամբիոնի վարիչը։ Առաջարկել է գինիների գիտական դասակարգում, ուսումնասիրել մադերացման, խերեսացման, գինուց կոնյակի սպիրտի թորման մեխանիզմներ։ Աղաբաբյանցը մշակել է գինու և կոնյակի սպիրտի ստացման նոր տեխնոլոգիա, Ա. Ա. Մերժանիանի և Ս. Ա. Բրուսիլովսկու հետ՝ անընդհատ հոսքում գինու շամպայնացման եղանակը, որի համար նրանց շնորհվել է լենինյան մրցանակ (1961)։ Մշակել ու ներդրել է անընդհատ հոսքով տեխնոլոգիական շարժընթացների ավտոմատացման, շամպայն գինիների արտադրության, գինու որակի և քիմիական բաղադրության որոշման նոր մեթոդներ։

## Պարգևներ
* Լենինյան մրցանակ, 1961
* ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ

## Երկեր
* Химико-технологический контроль приизводства советского шампанского, М., 1954.
* Химико-технологический контроль виноделия. — Москва, 1969 (соавт.).
* Избр. работы по химии и технологии вина, шампанского и коньяка, М., 1972.
* Химия вина. — Москва, 1951 (в соавторстве с А. М. Фроловым-Багреевым);

## Ընտանիք
* Կինը՝ Անահիտ Մակինցյան, հայ գրող, թարգմանիչ
* Դուստր՝ Եվգենյա Աղաբալյանց
* Դուստր՝ Կարինե Ավագյանց (Աղաբալյանց)
* Թոռներ՝ Վիկտորյա Ավագյանց
** Անահիտ Կարպովա
** Գևորգ Ավագյանց
** Նիկիտա Կարպով
** Գայանե Ավագյանց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Արթիկ (լճակ)

**Արթիկ**, լճակ Արագածի լեռնազանգվածի արևմտյան լանջին։ Տեղակայված է Շիրակի մարզում՝ Հոռոմից Արթիկ ճանապարհի ձախ կողմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լճեր
Նադեժդա Օբուխովա

**Նադեժդա Անդրեևնա Օբուխովա** (, ), ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցոսոպրանո), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1937)։

1912 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (Ումբերտո Մազետտիի դասարանը), նույն թվականից հանդես է եկել որպես համերգային երգչուհի։ 1916-1943 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի մեներգչուհի։ Համարվել է ռուս վոկալ դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից։ Դերերգերից են՝ Լյուբաշա (Ռիմսկի-Կորսակովի «Թագավորի հարսնացուն»), Մարֆա (Մուսորգսկու «Խովանշչինա»), Կոնչակովնա (Բորոդինի «Իշխան Իգոր»), Կարմեն (Բիզեի «Կարմեն»)։ Դարաշրջանի ճշմարիտ ընկալմամբ են աչքի ընկել ռուսական ռոմանսների նրա կատարումները։

Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1943)։ Պարգևատրվել է Լենինի և 2 այլ շքանշաններով։

Կատեգորիա:1886 ծնունդներ
Կատեգորիա:1961 մահեր
Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Արջիսար

**Արջիսար**, լեռնագագաթ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հյուսիսային մասում, Արփա գետի ձախ կողմում, Ջերմուկ քաղաքից հյուսիս-արևելք։ Բարձր՝ 2603 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Մարկոս Աղաբեկյան

**Մարկոս Աղաբեկյան** (), հայ հրապարակագիր, պատմաբան, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել Է Զմյուռնիայում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է տեղի Մեսրոպյան վարժարանում, 1843-1849 թվականներին սովորել է Փարիզի Մուրատյան վարժարանում։ 1851 թվականին Ս. Մամուրյանի հետ ծննդավայրում հիմնել է մասնավոր ուսումնարան։ 1860-1863 թվականներին Թիֆլիսում խմբագրել է «Կռունկ հայոց աշխարհին» կովկասահայ առաջին ամսագիրը։ 1866-1867 թվականներին հրատարակել է  «Ծիլն Ավարայրի» պարբերականը՝ Կոստանդնուպոլսում, և իր հոդվածները շարունակել տպագրել վերջինիս էջերում։

## Աշխատություններ
1866-1867 թվականներին հոդվածներ է տպագրել «Արևելյան մամուլ», «Լույս», «Բյուզսւնդիոն», «Ծաղիկ», «Լումա» հանդեսներում։ Իր հրատարակած ու խմբագրած պարբերականներում, ինչպես նաև առանձին աշխատություններում, նա արտահայտել է արևելահայ համքարությունների շահերը, պաշտպանել է 1860-ական թվականներին հայ ազատագրական շարժումները։

Քննադատելով հայ եկեղեցու վարչական իրավունքները սահմանափակող ցարական «Պոլոժենիե»–ն՝ Աղաբեկյանը գտնում էր, որ այդ իրավունքները պետք է պաշտպանել «խաղաղ և օրինավոր» ճանապարհով։ Կողմնակից էր արևելահայ և արևմտահայ լեզուների «իրարամերձեցման» միջոցով միասնական լեզվի ստեղծմանը։ Թողել է «Տեղեկագիր Ամենայն հայոց կաթողիկոսության այժմյան վիճակի վրա» (1865), «Հայ ժողովրդի պատմություն» ծավալուն աշխատության 2 հատորներ (ձեռագիր, Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան) և այլն, ֆրանսերենից թարգմանել է Ֆ. Գիզոյի «Քաղաքակրթության պատմություն»-ը։

* Տեղեկագիր Ամենայն հայոց կաթողիկոսութեան այժմեան վիճակին գրայ, 1865։
* Խնդիր կաթողիկոսութեան Ամենայն Հայոց ։ Քննութիւն 1836-ի սահմանադրութեան (Պալաժէնիայի)։ Կարգ եւ կանոն Հայաստանեայց եկեղեցւոյ կաթողիկոսական իշխանութեան։ Կ. Պօլիս ։ Տպագրութիւն Արամեան, 1865։
* Գարեգին Սրուանձտեայց։ Ազգային ողբերգութիւն չորս մասով։ Կ. Պոլիս։ տպ. Համբարձում Էնֆիաճյանցի, 1861։
* Մի քանի խոսք Հայաստանեայց Եկեղեցիոյ Զավակներուն ։ Քննութիւն Սահմանադրութեան
* Գարեգին Սրուանձտեանց։ Ազգային ողբերգութիւն չորս մասով։ Հայկական թատր.: Կ. Պօլիս։ Տպագրութիւն Ռ. Յ. Քիւրքճեան, 1867։
* Թուղթ Մարկոսի Աղաբէգեան հայոց աշխարհի, ազգի եւ եկեղեցու ազգայնութեան մասին առ պատուականց պատուական Տէր Ներսէս Արքեպիսկոպոս Անւոյ եւ Պատրիարք Օսմանեան հայոց։ Կ. Պոլիս։ տպ. Արամեան, 1878։
* Գարեգին Սրուանձտեայց։ Ազգային ողբերգութիւն չորս մասով:Կ. Պոլիս։ տպ. Յ. Գ. Փալագաշեան, 1911։
* Հայ ժողովրդի պատմությիւն (երկհատոր աշխատություն, ձեռագիր, Մատենադարան)։
* Ֆ. Ֆիզո, «Քաղաքակրթության պատմությունը» (թարգմանություն ֆրանսերենից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Անկո

**Անկո**, գետակ Եփրատի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը, սկիզբ է առնում Սարըչիչեգ լեռների լանջերից և հոսում է Արաբկիրի գավառի հյուսիսարևելյան մասով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եփրատ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Սիվասի մարզի գետեր
Պատերազմի վետերանների հանրապետական կոմիտե

**Պատերազմի վետերանների հանրապետական կոմիտե**, ստեղծվել է 1956 թվականին։ Միավորել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի շարքերում, պարտիզանական միավորումներում, ընդհատակյա և այլ կազմակերպություններում սովետական հայրենիքի պաշտպանության ակտիվ մասնակիցներին։ Պայքարում է հանուն խաղաղության, մասնակիցների հայրենասիրական դաստիարակության, այլ հանրապետությունների և արտասահմանյան համանման կազմակերպությունների հետ կապերի ամրապնդման։ Աջակցել է տեղական մարմիններին և հասարակական կազմակերպություններին՝ սովետական ժողովրդի սխրանքները հավերժացնող մարտական փառքի հուշարձանների, ինչպես նաև թանգարանների և հուշասենյակների պահպանման գործում։
Ասադ Կյաֆ

**Ասադ կյաֆ**, լեռ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում, Զանգեզուրի լեռների հարավային հատվածում, Երնջակ գետի  աջ ափից մոտ 9 կմ արևմուտք։ Բարձր մոտ՝ 2000 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Բնօրրան պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն

**«Բնօրրան պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն» հասարակական կազմակերպությունը** հիմնվել է 1963 թվականի հունիսի 7-ին։ Հիմնադրման օրից ի վեր կազմակերպության առաքելությունն ու նպատակն է հայկական պատմամշակութային ժառանգության պահպանությունը, հուշարձանների վերականգնումն ու հանրահռչակումը, ժառանգության քաղաքակրթական նշանակության գիտակցումը, արժևորումը և գալիք սերունդներին անխաթար փոխանցումը։ Կազմակերպությունն աշխատանքներ է իրականացնում նաև մշակութային արժեքների բացահայտման, ուսումնասիրման, հետազոտման և շարունակական խնամքի ուղղությամբ։

## Պատմություն
Կազմակերպությունը հիմնվել է 1963 թվականի հունիսի 7-ին «Պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն» անվամբ։ Կազմակերպության առաջին նիստը տեղի է ունեցել 1964 թվականին՝ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի նախագահությամբ, ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր Վարազդատ Հարությունյանի, Սերո Խանզադյանի և այլ մտավորականների մասնակցությամբ։
 
Կազմակերպության ղեկավարներն են եղել Մարտիրոս Սարյանը, Ռուբեն Ազիզբեկյանը, Վարազդատ Հարությունյանը և Միքայել Հարությունյանը։ Այն իր գործունեության ակտիվ շրջանում ունեցել է շուրջ 300․000 անդամ և զբաղվել նամականիշների թողարկմամբ։

2020 թվականին «Պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերությունը» միացել է «Բնօրրան» հասարակական կազմակերպությունը՝ վերանվանվելով «Բնօրրան պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն» հասարակական կազմակերպություն։ Նույն թվականին դարձել է Եվրոպա Նոստրայի անդամ։

## Վերականգնված հուշարձաններ
Կազմակերպության ջանքերով վերականգնվել են շուրջ 7 տասնյակից ավելի պատմամշակութային հուշարձաններ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Karahunj_-_standing_stones_(5127916747).jpg|Զորաց Քարեր
Պատկեր:Areni_church_by_franek2.jpg|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Արենի)
Պատկեր:Kaptavank_Church,_Kaputan,_Kotayk2.JPG|Կապտավանք (Կապուտան)
Պատկեր:Դովեղի_Սուրբ_Սարգիս_վանք_(47).jpg|Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Դովեղ)
Պատկեր:Panorama_of_Meghri_-_Holy_Mother_of_God_Church,_Meghri_(Mets_Tagh)_03_(cropped).jpg|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մեղրու Մեծ թաղ)
Պատկեր:Kusanc_anapat_church_11.JPG|Կուսանաց անապատ եկեղեցի (Հաղպատ)
Պատկեր:Chapel_Trvisi_or_Crvisi_(or_Moro-Dzoro)_-_..jpg|Ծռվիզի վանք
Պատկեր:St._Gevorg_church_Garnahovit_01.JPG|Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Գառնահովիտ)
Պատկեր:Vanevank_Monastery3.jpg|Վանեվանի վանք
Պատկեր:Surb_Astvatsatsin_Church_of_Talin_03.JPG|Սուրբ ԱՍտվածածին եկեղեցի (Թալին)
Պատկեր:Makravank.JPG|Մաքրավանք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական էջ
*Ֆեյսբուքյան հասցե

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական կազմակերպություններ
Արասխ (գետ)

**Արասխ**, գետ Ուրմիա լճի ավազանում, Նազլու գետի վտակը։ Սկիզբ է առնում Զագրոսի լեռների կենտրոնական հատվածից, Զարասպ լեռների հարավային լանջերից և լիճն է թափվում Ուրմիա քաղաքի մոտ։ Հնում կազմել է Մեծ Հայքի սահմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Կատեգորիա:Նազլու գետի վտակներ
ՀԽՍՀ կամավոր հրշեջ ընկերություն

**ՀԽՍՀ կամավոր հրշեջ ընկերություն**

Ստեղծվել է 1956 թվականին։ Բարձրագույն մարմինը հանրապետության կոնֆերանսն է (առաջինը՝ 1956 թվականին), գործադիրը՝ հանրապետության խորհրդի նախագահությունը։

Իր խնդիրն է համարել իրականացնել հրդեհների կանխման միջոցառումներ, հետևել հակահրդեհային անվտանգության կանոնների պահպանմանը ժողտնտեսության մեջ, պրոպագանդել հրշեջ տեխնիկական գիտելիքներ, կազմակերպել կամավոր հրշեջ դրուժինաներ։ Ընկերությունը գործունեությունն իրականացնում է ՀԽՍՀ ներքին գործերի մինիստրության հրշեջ հսկողության մարմինների համագործակցությամբ։

1986 թվականին ուներ 4750 սկզբնական կազմակերպություն, 271․500 անդամ։ Հեղինակային իրավունքների համամիութենական գործակալության հայկական հանրապետական բաժանմունք։ Ստեղծվել է 1974 թվականին։

Գործունեությունը կարգավորվում է կանոնադրությամբ։ Կոչված է պաշտպանելու սովետական և արտասահմանյան հեղինակների և նրանց իրավահաջորդների հեղինակային իրավունքները ԽՍՀՄ–ում և արտասահմանում, նպաստելու գիտության, գրականության և արվեստի բնագավառների գործիչների աշխատանքի իրավական բարենպաստ պայմանների ստեղծմանը, միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը այդ բնագավառներում։ Աշխատանք է տանում հայ հեղինակների ստեղծագործություններն արտասահմանում գովազդելու և հրատարակելու ուղղությամբ։ Սիջնորդի դեր է կատարել հեղինակային իրավունքներն արտասահման արտահանելու և արտասահմանից հեղինակային իրավունքներ ձեռք բերելու (ներմուծելու) դեպքերում։

Կատեգորիա:Հասարական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հրդեհ
Ժոֆրեյ Կոնդոգբիա

**Ժոֆրեյ Կոնդոգբիա** (, ), կենտրոնաֆրիկական ծագմամբ ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Ինտերի և Ֆրանսիայի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
### Լանս
Լանսի ակադեմիայի սան է։ Հենց այս ակումբում 2010 թվականի ապրիլի 11-ին կնքեց իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։ Լանսի հիմնական կազմում Կոնդոգբիայի դեբյուտը տեղի ունեցավ 2010 թվականի նոյեմբերի 21-ին Լիոնի դեմ։

### Սևիլյա
2012 թվականի հուլիսի 24-ին պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Կոնդոգբիան 5 տարվա պայմանագիր է կնքել իսպանական ակումբի հետ։ Ըստ հեռուստաընկերություն՝ Եվրոսպորտի տրանսֆերը կազմեց 4 մլն եվրո։ Առաջին գնդակը Սևիլյայի կազմում Կոնդոգբիան խփեց Գրանադայի դեմ հանդիպման ժամանակ։

### Մոնակո
2013 թվականի օգոստոսի 31-ին Կոնդոգբիան տեղափոխվեց Մոնակո։ Կոնդոգբիան կնքեց 5 տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերը կազմեց 26,8 մլն եվրո։ Առաջին գնդակը Մոնակոյի կազմում նա խփեց Այաչոյին։

### Ինտեր Միլան
2015 թվականի հունիսի 22-ին հայտարարվեց այն մասին, որ Ժոֆրեյը կնքել է 5 տարվա պայմանագիր իտալական Ինտերի հետ։ Տրանսֆերը կազմեց 35 մլն եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի վիճակագրությունը LFP.fr կայքում
* Ֆուտբոլիստի պրոֆիլը L’Équipe կայքում 

Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Ֆիլատելիստների համամիութենական ընկերության հայկական բաժանմունք

**Ֆիլատելիստների համամիութենական ընկերության հայկական բաժանմունք**, ստեղծվել է 1961 թվականին (մինչև 1969 թվականը՝ «Կոլեկցիոներների երևանյան ընկերություն»)։ Իր խնդիրն է համարել «նպաստել անդամների կուլտուրական մտահորիզոնի ընդլայնմանը» և «երիտասարդության կոմունիստական դաստիարակությանը»։

Աջակցում էր ֆիլատելիայի պրոպագանդմանն ու տարածմանը, կազմակերպում ցուցահանդեսներ և այլն։ 1986 թվականին միավորել է քաղաքայինշրջանային 36 բաժանմունք (400 անդամ), պատանի ֆիլատելիստների 300-ից ավելի խումբ և խմբակ (13 հազար երեխա)։ Հայ ֆիլատելիստների հավաքածուները ցուցադրվել էին Ֆրանսիայում, Արևմտյան Գերմանիայում, Ավստրիայում, Հնդկաստանում, Շվեյցարիայում, Կանադայում և այլուր։

Հանրապետական բաժանմունքն արժանացել էր ֆիլատելիստների համամիութենական ընկերության բարձրագույն պարգևին՝ է․ Կրենկելի անվան մրցանակին (1984)։

Կատեգորիա:Ֆիլատելիա
Warning (երգ, Green Day)

**«Warning»**, ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի վեցերորդ ստուդիական ալբոմի՝ Warning-ի երկրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։ Սինգլը Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը։

## Սինգլի տեսահոլովակ
Սիգնգլի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է MTV հեռուստաալիքի եթերով 2001 թվականին։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Ֆրանսիս Լոուրենսը։

## Երգացանկ
### CD1
# "Warning" (Album Version)
# "Scumbag
# "I Don't Want to Know If You Are Lonely" (originally performed by Hüsker Dü)
### CD2
# "Warning" (Album Version)
# "Outsider" (originally performed by the Ramones)
# "Suffocate"
### Սլիվ տարբերակ
# "Warning" (Album Version)
# "Scumbag"
### AU սինգլ
# "Warning"
# "Minority"
# "Scumbag"
# "Outsider" (originally performed by the Ramones)
### 7" ադելին
**Ա կողմ**
# "Warning"
**Բ կողմ**
# "Scumbag"
# "Outsider" (originally performed by the Ramones)
### 7"
**Ա կողմ**
# "Warning"
**Բ կողմ**
# "Suffocate"

## Վարկանշային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սինգլի ամբողջական բառերը metrolyrics կայքում 

Կատեգորիա::Green Day-ի երգեր
Բժշկական գիտական ընկերություններ

**Բժշկական գիտական ընկերություններ** (ԲԳԸ), Հայաստանում առաջինը՝ Երևանի բժշկական ընկերությունը, հիմնվել է 1910 թվականին և գործել մինչև 1920 թվականը։

## Ընկերություն
Ընկերության միջոցներով Դիլիջանում բացվել է առողջարան, Երևանում ստեղծվել սանիտար, բյուրո։ 1920 թվականին կայացել էր բժիշկների համահայաստանյան համագումար։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո բժշկական ընկերություններ էին կազմակերպվել Երևանում և Լենինականում (1922), այնուհետև՝ Կիրովականում և Նոր Բայազետում (1937), Դիլիջանում (1946), Հոկտեմբերյանում (1947)։

Երևանի բժշկական ընկերության կազմում 1930 թվականին ստեղծվել էին բաժանմունքներ, 1936 թվականին կազմավորվել է Հայաստանի բժիշկների միացյալ ընկերությունը, 1946 թվականին բաժանմունքների հիման վրա կազմակերպվել են մասնագիտացված գիտատեխնիկական ընկերություններ։

## ԲԳԸ խորհուրդ
ԲԳԸ խորհուրդը (ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գիտխորհրդին կից) ստեղծվել է 1957 թվականին։ Բարձրագույն ղեկավար մարմինը համագումարն է (առաջինը՝ 1957 թվականին), գործադիրը՝ վարչությունը։ Միավորում էր (1987) 37 մասնագիտացված գիտականն ընկերություն (ախտաբան անատոմների, ախտաբան ֆիզիոլոգների, ակնաբանների, անեսթեզիոլոգների և ռեանիմատոլոգների, արյունաբանների, բժշկական հսկողության և բուժական ֆիզկուլտուրայի, բժշկապատմաբանների, դատական բժիշկների, դեղաբանների, դեղագործների, թերապևտների, թունաբանների, իմունաբանների, լաբորանտների, ծերաբանների և ծերաբույժների, կլինիկական գենետիկների, կուրորտաբանների և ֆիզիոթերապևտների, համաճարակագետների, հիգիենիստների, մանկաբարձների և գինեկոլոգների, մանկաբույժների, մաշկավեներոլոգների, ներզատաբանների, նեֆրոլոգների, նյարդաախտաբանների և հոգեբույժների, նյարդավիրաբույժների, ռենտգենաբանների և ուռուցքաբանների, ստամոքսաղիքաբանների, ստոմատոլոգների, սրտաբանների, վարակագետների, վիրաբույժների, տրավմատոլոգների և օրթոպեդների, ուրոլոգների, քիթկոկորդականջաբանների, քրոնոկենսաբանների, ֆթիզիատրների․ ընդամենը՝ 5489 անդամ)։ Բժշկական գիտատեխնիկական ընկերությունները ընդգրկված էին Համամիութենական բժշկական ընկերության կազմում։

Հայկական բժշկական ընկերություններ էին գործել Կ․ Պոլսում (1912-1919, 1919-1920 թվականներին՝ նաև ատամնաբուժական ընկերություն), Թիֆլիսում (1918-1920), Փարիզում (1920-1939)։

Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Սուքիաս Աղամալյանց

**Սուքիաս Աղամալյանց** (), հայ մաթեմատիկոս, մանկավարժ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1738 թ. դեկտեմբերի 11-ին, Սյունիքի Երնջակ գավառի Շոռոթ գյուղաքաղաքում։ Հիմնական աշխատությունն է «Թուաբանութիւն»-ը (1781)՝ շարադրված գրաբարով։ Ի տարբերություն «Արհեստ համարողութեան» (1675) գրքի, «Թուաբանութիւն»–ն ունի հարուստ բովանդակություն և պարունակում է մաթեմատիկական սահմանումներ ու ապացույցներ։

Նյութի դասավորությունը, սահմանումների, ապացույցների և այլ հարցերի շարադրանքը հստակ է, ինքնատիպ և Արևմտյան Եվրոպայի XVIII դ դարի մաթեմատիկայի ուսումնական գրականության պահանջներին համապատասխան։ Մահացել է 1789 թ. մարտի 18-ին։

## Գրականություն
*Պետրոսյան Գ. Բ., Մաթեմատիկան Հայաստանում հին և միջին դարերում, Ե., 1959

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Waiting (երգ, Green Day)

**«Waiting»**, ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի վեցերորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։
## Երգացանկ
### Պրոմո
# "Waiting" (single version) - 3։23
### CD
# "Waiting" (album version) - 3։13
# "Macy's Day Parade" (live) - 4։26
# "Basket Case" (live) - 2։49
# "Waiting" (Video) - 3։23
### Գերմանական CD
# "Waiting" - 3։13
# "She" (live) - 2։32
# "F.O.D." (live) - 3։07
### DVD սինգլ
# "Waiting" (album version) - 3։13
# "Waiting" (Video) - 3։23
# 4 x video snippets։ "Basket Case" / "Geek Stink Breath" / "Good Riddance (Time of Your Life)" / "Minority" - 2։30
### 7"
**Ա կողմ**
# "Waiting" (single version) - 3։23
**Բ կողմ**
# "Maria" - 2։27
### Vinyl
**Ա կողմ**
# "Waiting" (single version) - 3։23
# "Macy's Day Parade" (radio version) - 3։34
**Բ կողմ**
# "Fashion Victim" - 2։59
# "Castaway" - 4։01
## Արտաքին հղումներ
* Սինգլի ամբողջական բառերը metrolyrics կայքում 

Կատեգորիա::Green Day-ի երգեր
Միդլենդս (տարածաշրջան)

thumb|Միդլենդսի տարածքը նշված է կանաչ գույնով
**Միդլենդս** (), Անգլիայում Բիրմինգհեմ քաղաքի շրջակայքը ընդգրկող տարածք։

## Աշխարհագրություն
Միդլենդսը տարածվում է մի տարածաշրջանում, որն ընդգրկում է Միջին անգլիական ցածրավայրը և հանդիսանում է Անգլիայի ավանդական ածխահանության (այսպես կոչված՝ *Սև երկիր* ()) և արդյունաբերության կենտրոնը։ Նա Լոնդոնից մոտավորապես 200 կմ հյուսիս է, Հարավային և Հյուսիսային Անգլիա տարածաշրջանների միջև և ներառում է Իստ Միդլենդս և Ուեստ Միդլենդս շրջանները։ Այստեղ են գտնվում Դերբիշիր, Հերեֆորդշիր, Լեստերշիր, Նորթհեմփթոնշիր, Լինկոլնշիր, Նոթինգհեմշիր, Ռաթլենդ, Շրոպշիր, Ստաֆորդշիր, Ուորիկշիր, Վուսթերշիր կոմսությունները։ Ներկայումս Միդլենդսին են միացված Օքսֆորդշիր և Գլոստերշիր կոմսությունները, իսկ Չեշիրը, որ միշտ եղել է Միդլենդսը ներկայացնող կոմսությունը, այժմ միացված է Հյուսիսային Անգլիային։ Տարածաշրջանի կենտրոնը Բիրմինգհեմ, Վուլվերհեմպտոն, Քովենթրի ագլոմերացիան է, որտեղ մի քանի միլիոն բնակչություն է ապրում։

## Պատմություն
Պատմական պլանով Միդլենդսը զբաղեցնում է միջնադարյան անգլո-սաքսոնական՝ Մերսիա թագավորության տարածքը։ 1790 թվականին Օքսֆորդի ջրանցքի կառուցման շնորհիվ Միդլենդսը ջրային ճանապարհով կապվեց Լոնդոնի հետ, որը մեծ խթան հանդիսացավ շրջանի տնտեսական աճին։ Շրջանի արևելքում կազմավորվեց Սաութ Միդլենդսը, որի մեջ մտան Նորթհեմփթոնշիր և Բեդֆորդշիր կոմսությունները և Բեքինգհեմշիր 
կոմսության հյուսային մասը։ Վերջին երկուսը այժմ Միդլենդսի կազմում չեն։

## Հետաքրքիր
* Միդլենդսի տարածքում տարածված է հիմնականում Անգլերենի չեշիրյան բարբառը։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի աշխարհագրություն
Կհոկհուայ (լաոսյան տառ)

250px|frameless|աջից
**Կհոկհուայ** («գոմեշ»), լաոսերեն այբուբենի 3-րդ տառը։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է *ակսոնկան* տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «աքսոնտամ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։
                                                                                                                                                                                                        
400px|մինի|կենտրոն|Լաոսերեն այբուբեն

## Արտաքին հղումներ
* Լաոսերեն այբուբեն 

Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
Սավոկա

**Սավոկա** (, ),- կոմունա իտալական Սիցիլիա կղզու հյուսիսարևմտյան մասում, Մեսինայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1675 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 209 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98038։ Հեռախոսային կոդը՝ 0942։

Բնակավայրի հովանովորը համարվում է սուրբ Լուցիան, որի տոնը ամեն տարի նշվում է դեկտեմբերի 13-ին։

Սավոկան հայտնի է որպես «Կնքահայրը» ֆիլմի նկարահանման տեղ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bar Vitelli, reso celebre da alcune scene del film Il Padrino.JPG|Բառ Վիտելի, հայտնի է «Կնքահայրը» ֆիլմով
Պատկեր:Savoca Porta.jpg|Սավոկայի դարպասները, XII դար


## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunedisavoca.it/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
I Fought the Law

**«I Fought the Law»**, երգ, որ 1958 թվականին հորինել է Սոննի Քրթիսը: Վերջինս 1959 թվականին ներառվել է Crickets երաժշտախմբի կազմում՝ փոխարինելով զոհված կիթառահար Բադդի Հոլլիին: Երգը 1960 թվականին թողարկվել է նշյալ երաժշտախմբի In Style with the Crickets ալբոմում, հաջորդ տարում էլ՝ «A Sweet Love» սինգլը պարունակող ձայնապնակի երկրորդ երեսին: 

1962 թվականին երգը ձայնագրվել է Միլուոքիի «Royal Lancers» երաժշտախմբի և Փոլ Սթեֆենի, 1965 թվականին՝ Բոբի Ֆուլլերի ու վերջինիս երաժշտախմբի կատարմամբ: 1969 թվականին Սեմմի Մասթերսը ձայնագրել է այս երգի իր տարբերակը: 

Ամերիկյան Green Day փանք-ռոք խումբ -ի երգացանկի մեջ այս սինգլն ունի իր տեղը։ 1992 թվականին սինգլը Billboard փոփ չարթում զբաղեցրել է 61-րդ հորիզոնականը։ Սինգլը թողարկվել է 2004 թվականի փետրվարի 1-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սինգլի ամբողջական բառերը metrolyrics կայքում 

Կատեգորիա::Green Day-ի երգեր
Slow Motion

«**Slow Motion**», ամերիկացի երգիչ Թրեյ Սոնգզի երգն է։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 20-ին և ընդգրկվել է «Trigga Reloaded» (2015) ալբոմում, որը նրա «Trigga» (2014) ալբոմի վերաթողարկումն է։ Երգը գրվել է Թրեյ Սոնգզի և ամերիկացի երգիչ Չարլի Փուտի կողմից, ով նաև երգի պրոդյուսերն է։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Dre Films-ը, ներկայացվել է 2015 թվականի փետրվարի 14-ին։ Տեսահոլովակում նկարահանվել է նաև ամերիկացի մոդել Թինայա Հենրին։

## Հիթ շքերթներ
### Շաբաթական հիթ շքերթներ

### Տարեվերջի հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում
* Երգի բառերը  MetroLyrics-ում

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:Թրեյ Սոնգզի երգեր
Ռատկո Վարդա

**Ռատկո Վարդա**, (սերբ.՝ Ratko Varda, ), սերբ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Խաղում է կենտրոնում։ Հասակը 213 սմ։

## Արտաքին հղումներ
* Ռատկո Վարդան БК «Химки» կայքում

Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբ բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Դոդեկ (լաոսյան տառ)

250px|frameless|աջից
**Դոդեկ** («երեխա»), լաոսերեն այբուբենի 9-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի հենց «դոդեկ» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է *աքսոնկան* տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է ձայնավոր։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «մեկոտ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։

400px|մինի|կենտրոն|Լաոսերեն այբուբեն

## Արտաքին հղումներ
* Լաոսերեն այբուբեն 

Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
Պետրոս Մավրոմիխալիս

**Պետրոս Մավրոմիխալիս** (), ավելի հայտնի  (, ), հայտնի մավրոմիխալիս ընտանիքի ներկայացուցիչ, խորհրդանշական գործիչ Նոր-հունական պատմության մեջ։

## Կենսագրություն
1770 թ.-ին, երբ Պետրոսը 5 տարեկան էր, նրա պապը՝ Գիորգիակիս Մավրոմիխալիս, և հայրը՝ Պետրոս Մավրոմիխալիս /ավագ/, ինչպես շատ հույն-մաինոտի, մասնակցել են Պելոպոննեսիան ապստամբությանը ընդդեմ թուրքական դարավոր բռնապեության։ 1807 թ․-ին Պետրոս Մավրոմիխալիս ավագը տարհանել է երեխաներին հարազատ Մորեյաից դեպի Ֆրանսիական կայսրության կողմից շրջապատած Իոնիական կղզիներ։ Մավրոմիխալիսը միացավ ֆրանսիական ծառայությանը և անձամբ ծանոթացավ Նապոլեոն 1-ին հետ։ Տարված փառքով և հաջողությամբ «անհամբեր հերոսի»՝ Մավրոմիխալիսը Նապլեոնին հայտարարեց ապագա Հունաստանի ազատագրող, բայց ինչպես գիտենք սխալվեց իր հաշվարկներում։

1814 թ-ին Պետրոսը վերադարձավ հարազատ Մորեյա։ Այդ ժամանակ սուլթանը շնորհում էր որոշ առավելություններ մաինոտներին և Պետրոսին նշանակեց տարածաշրջանի ղեկավար՝ շնորհելով նրան բեյի կոչում։ Այդ պահից նա հայտնի դարձավ որպես «Պետրո-բեյ»: Փառաբանված լինելով հույների կողմից և հարգված բազմաթիվ թուրքերի կողմից, Պետրոսը վաստակեց ահռելի մեծ գրեթե կասերական հեղինակություն հայրենիքում։ 1818 թ․-ին նա միացել է գաղտնի կազմակերպությանը՝ «Ֆիլիկի Էտերիա»։ Եվ վարել է մի շարք դժվար բանակցություններ կլեֆտիների ղեկավարների հետ։

1821 թ․-ին նա միանգամից միացավ կազմակերպությանը ընդդեմ թուրքական տիրապետության և դուրս մղեց թուրքերին Կալամատա քաղաքից։ 1823 թ․-ին ընտրվել է ժամանակավոր իշխանության նախագահ և հետագայում եղել է ակտիվ մասնակից քաղաքական գործերում։ Իր գործունեությամբ դեմ էր Իոննա Կապոդիստրի կառավառությանը, ինչի համար էլ հայտնվել է բանտում։

1831 թ․-ի հոկտեմբերի 9-ին «Պետրո-բեյ»-ի որդին և եղբայրը /Գեորգի և Կոնստանտին Մավրոմիխալիս/, ապրելով ոստիկանության հսկողության տակ Նաֆպլիոնում, հարձակում են գործել և սպանել Կապոդիստրիին։ Կոնստանտին Մավրոմիխալիսը մոռացվեց հասարակության կողմից, իսկ Գեորգիին հաջողվեց թաքնվել ֆրանսիական առաքելություն ունեցող ընտանիքում, բայց մատնվեց և կախաղան հանվեց։ Չնայած դրան, ժամակակավոր իշխանությունը ազատ արձակեց Պետրոսին։

Ծերացած «Պետրո-բեյ»-ը վերադարձավ ակտիվ քաղաքական գործունեությանը, դարձավ 1832 թ․-ի ազգային ժողովի անդամ, իսկ հետո՝ Սենատի անդամ։

Ծերունին մահացել է Աթենքում 1848 թ․-ին, և թաղվել է մեծ հարգանքով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мавромихали // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Հունաստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի հրամանատարներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Պելիոն (լեռ)

**Պելիո (ն)** (), լեռներ Հունաստանում՝ Թեսալիայի հարավ-արևելքում, Եգեյան ծովի Պագասիտիկոս ծոցի և Բեբեյդա լճի միջև։ Բարձրագույն կետը Պուրիանոս Ստավրոս գագաթն է (Πουριανός Σταυρός, 1610 մետր): Այս լեռները հիշատակել են Հոմերոսը, Պոլիբիոսը: Հնում լեռան բարձրությունը չափել է  Արիստոտելի աշակերտ Դիկերաքոսը։ Ըստ Դիկերաքոսի այն հավասար է 1250 քայլի (ժամանակակից տվյալներով՝ 1651 մետրի)։ Պելիոն լեռների վրա և շուրջն են ծավալվում հունական մի շարք առասպելների իրադարձությունները։ Լեռան վրա բնակվել են կենտավրոսներ, այդ թվում՝ իմաստուն Քիրոնը։  Պելիոնից հարավ առասպելական Իոլկն էր՝ Յասոնի, Պելիի և Պելեի մասին առասպելների կենտրոնը։ Այստեղ է ապրել գեղեցկուհի Կիրենան, մինչև որ սիրահարված Ապոլլոնը նրան Լիբիա է տարել  ոսկե մարտակառքով, որին կարապներ էին լծված։

## Պատկերասրահ

File:Place in horton, greece.JPG|Լեռան անտառածածկ լանջերը
File:Agios Ioannis hc.JPG|Սբ. Հովհաննես լողափը
File:The Pelion Tower In Greece.jpg|Լեռնալանջի աշտարակներից մեկը՝ Օլիմպիուն, որտեղ օտտոմանյան ժամանակներում ռուսական հյուպատոսարան է գործել
File:Pinakates 2.JPG|Pinakates
File:Makrinitsa1.JPG|Մակրինիցա բնակավայրը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Prefecture of Magnesia, capital city of Volos, and Mt. Pelion
* Pelion travel guide
* Pelion hiking guide
* Pelion Informations and photos

Կատեգորիա:Թեսալիա
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի լեռներ
Տհոտհոնգ (լաոսյան տառ)

250px|frameless|աջից
**Տհոտհոնգ** («պայուսակ»), լաոսերեն այբուբենի 11-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի «տհոտհունգ» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է *աքսոնսունգ* տառ, այսինքն՝ բարձր կարգի։ Արտասանվում է ձայնավոր։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։

400px|մինի|կենտրոն|Լաոսերեն այբուբեն

## Արտաքին հղումներ
* Լաոսերեն այբուբեն 

Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
Բուլտերիեր

**Բուլտերիեր**, շան ցեղատեսակ, որը պատկանում է տերիերների ցեղատեսակին։ Կա նաև այս տեսակի «մինի» տարբերակը, որին անվանում են փոքր բուլտերիեր։

## Ցեղատեսակի պատմություն
19-րդ դարի 50-ական թվականներին Ջեյմս Հինքսը՝ Բիրմինգհեմից, սկսեց նոր ցեղատեսակի ստեղծումը՝ սպիտակ բուլ տերիերը։ Արդյունքը ստացվեց երկար տարիների տարբեր ցեղատեսակների խաչասերումից, որտեղ բացի անգլիական բուլդոգից և անգլիական սպիտակ տերիերից, մասնակցել է նաև դալմատինը։ Ջեյմս Հինքսը առաջին անգամ սպիտակ բուլտերյերին ներկայացրեց 1862 թվականի շների ցուցահանդեսին։

## Ցեղատեսակի բնութագրեր
### Ընդհանուր տեսք
Բուլտերիերը կառուցված է պինդ և ներդաշնակ, մկանուտ, արագաշարժ, վճռական և խելացի աչքերի արտահայտությամբ։ Շունն ունի զվարթ բնավորություն, հնարավոր է սովորեցնել կարգապահության։

### Ցեղատեսակի ստանդարտներ
Բուլտերիեր՝ շուն, որն ունի մկանուտ և ուժեղ մարմնակազմություն, ճկուն շարժուներով և բավականին թեթև վազք։

**Գլուխը** երկար է, ուժեղ, գտնվում է ներքևում, բայց չունի կոպիտ տեսք, կողքից նայելու դեպքում գլուխը պետք է ունենա ձվի տեսք, առանց որևէ անհարթությունների։ Վերևի մասը համարյա լիովին հարթ է, քթածակերը բաց են և վառ արտահայտված։ Ներքևի ծնոտը շատ ուժեղ է։ Ատամները պետք է լինեն սպիտակ, ամուր և առողջ, պետք է ունենան մկրատանման ատամնաշար։

**Աչքերը** նեղ են և միամյանց մոտիկ, գտնվում են գանգի խորը մասում, ունեն եռանկյան տեսք։ Ըստ ստանդարտի, պետք է լինեն մուգ շագանակագույն։

**Ականջները** փոքր են և բարակ, գտնվում են իրար բավականին մոտիկ։ Դրանք պետք է լինեն ուղիղ։

**Վերջույթները** պետք է լինեն պինդ, մկանուտ։

**Իրանը** կլորավուն է, կուրծքը խորն է և ավելի մոտ է գտնվում գետնին քան փորը, ուսերը՝ դուրս ցցված։ Մեջքը պինդ է և կարճ։ Եթե կենդանուն նայենք դիմացից, ապա կտեսնենք, որ կրծքվանդակը բավականին լայն է, իսկ մկաններն արտահայտված։

**Գունավորումը** սպիտակ է և գունավոր։ Եթե շունը սպիտակ է, ապա այն պետք է լինի մաքուր սպիտակ, գլխին թույլատրելի են գունավոր պտեր։ Կաշվի պիգմենտը կարող է լինել գունավոր, սակայն չպետք է տարբերվի, կամ երևա աչքին։

**Պոչը** բուլ տերյերի մոտ գտնվում է ներքևի մասում։ Այն կարճ է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Эрнест С. Томпсон // Снап : История одного бультерьера
Ֆիշերմանս Վորֆ (Սան Ֆրանցիսկո)

**Ձկնորսական կայանատեղի**, *Ֆիշերմանս Վորֆ* (), շրջան և հայտնի զբոսաշրջային ատրակցիոն Սան Ֆրանցիսկոյում, Կալիֆոռնիա։ Այն մոտավորապես զբաղեցնում է Սան Ֆրանցիսկոյի հյուսիսային ափամերձ տարածքը Ժիրարդելի հրապարակից, կամ Վան Նես պողոտայից արևելք մինչ Պիեռ 35, կամ Քեարնի փողոց ընկած հատվածը։ Սան Ֆրանցիսկոյի կենտրոնից Ֆիշերմանս Վորֆ կարելի է հասնել Քեյբլքայով և տրամվայով։
thumb|

Կատեգորիա:Կալիֆոռնիա
Ակատե

**Ակատե** (), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզի Ռագուզա գավառում։

Բնակչությունը 8328 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 79 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 101,4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 97011։ Հեռախոսային կոդ՝ 00932։

Բնակչության հովանավոր համարվում է նահատակ Սուրբ Բարսեղը։ Ամեն տարի քաղաքի տոնը նշվում է հոկտեմբերի 10-ին։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ջարատանա

**Ջարատանա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզի Ռագուզա գավառում։

Բնակչությունը 3343 մարդ, բնակչության խտությունը 78 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43,47 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 97010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0932։

Բնակչության հովանավոր համարվում է Բարդուղիմեոս առաքյալը։ Ամեն տարի քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 24-ին։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.giarratana.rg.it/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ