open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սիմիտլիի համայնք

**Սիմիտլիի համայնք** (), համայնք Բուլղարիայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում։ Վարչական կենտրոնն է Սիմիտլի քաղաքը։

Համայնքի տարածքի մակերեսը կազմում է 529&nbsp;կմ²։

Սիմիտլի համայնքի քմեթը (քաղաքապետ) ընտրությունների արդյունքում Ապոստոլ Ստեֆանով Ապոստոլովն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2018 թվականի մայիսի 15-ի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 15&nbsp;437 մարդ։

## Համայնքի կազմ
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# գյուղ Բրեժանի
# գյուղ Բրեստովո
# գյուղ Գորնո Օսենովո
# գյուղ Գրադևո
# գյուղ Դոկատիչևո
# գյուղ Դոլնո Օսենովո
# գյուղ Ժելեզնիցա
# գյուղ Կրուպնիկ
# գյուղ Մեչկուլ
# գյուղ Պոլենա
# գյուղ Պոլետո
# գյուղ Ռակիտնա
# գյուղ Սենոկոս
# քաղաք **[[Սիմիտլի]]**
# գյուղ Սուհոտրել
# գյուղ Սուշիցա
# գյուղ Տրոսկովո
# գյուղ Չերնիչե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքի պաշտոնական կայք
* Համայնքի մասին 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի համայնքներ
Պետրիչի համայնք

**Պետրիչի համայնք** (), համայնք Բուլղարիայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում։ Վարչական կենտրոնն է Պետրիչ քաղաքը։

Համայնքի տարածքի մակերեսը կազմում է 650&nbsp;կմ²։ Համայնքի ծայր հարավարևմտյան հատվածում տեղակայված է Տումբա լեռը։

Պետրիչ համայնքի քմեթը (քաղաքապետ) ընտրությունների արդյունքում Վելյո Իլիևն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2018 թվականի մայիսի 15-ի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 58&nbsp;533 մարդ։

## Համայնքի կազմ
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# գյուղ Բասկալցի
# գյուղ Բելասիցա
# գյուղ Բոգորոդիցա
# գյուղ Բորովիչենե
# գյուղ Վիշլենե
# գյուղ Վոլնո
# գյուղ Գաբրենե
# գյուղ Գեգա
# գյուղ Գեներալ-Տոդորով
# գյուղ Գորչևո
# գյուղ Գյուրգևո
# գյուղ Դոլենե
# գյուղ Դոլնա Կրուշիցա
# գյուղ Դոլնա Ռիբնիցա
# գյուղ Դոլնո Սպանչևո
# գյուղ Դրագուշ
# գյուղ Դրանգովո
# գյուղ Դրենովիցա
# գյուղ Դրենովո
# գյուղ Զանոգա
# գյուղ Զոյնեչե
# գյուղ Իվանովո
# գյուղ Կավրակիրովո
# գյուղ Կամենա
# գյուղ Կապատովո
# գյուղ Կլադենցի
# գյուղ Կլյուչ
# գյուղ Կոլարովո
# գյուղ Կրոմիդովո
# գյուղ Կրիջիլիչա
# գյուղ Կուկուրահցևո
# գյուղ Կուլատա
# գյուղ Կիրնալովո
# գյուղ Մարիկոստինովո
# գյուղ Մարինո Պոլե
# գյուղ Մենդովո
# գյուղ Միտինո
# գյուղ Միհնևո
# գյուղ Նովո Կոնոմլադի
# քաղաք **[[Պետրիչ]]**
# գյուղ Պրավո Բիրդո
# գյուղ Պերվոմայ
# գյուղ Ռիբնիկ
# գյուղ Ռուպիտե
# գյուղ Ռիջակ
# գյուղ Սամուիլովա Կրեպոստ
# գյուղ Սամուիլովո
# գյուղ Սկրիտ
# գյուղ Ստարչևո
# գյուղ Ստրումեշնիցա
# գյուղ Տոնսկո Դաբե
# գյուղ Տոպոլնիցա
# գյուղ Չուրիլովո
# գյուղ Չուրիչենի
# գյուղ Չուչուլիգովո
# գյուղ Յավորնիցա
# գյուղ Յակովո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Ստրումյանիի համայնք

**Ստրումյանիի համայնք** (), համայնք Բուլղարիայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում։ Վարչական կենտրոնն է Ստրումյանի քաղաքը։

Համայնքի տարածքի մակերեսը կազմում է 366&nbsp;կմ²։

Ստրումյանի համայնքի քմեթը (քաղաքապետ) ընտրությունների արդյունքում Վալենտին Չիլիկովն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2018 թվականի մայիսի 15-ի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 6119 մարդ։

## Համայնքի կազմ
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# գյուղ Վելյուշտեց
# գյուղ Վրակուպովիցա
# գյուղ Գորեմե
# գյուղ Գորնա Կրուշիցա
# գյուղ Գորնա Ռիբիցա
# գյուղ Դոբրի Լակի
# գյուղ Դրակատա
# գյուղ Իգրալիշտե
# գյուղ Իլինդենցի
# գյուղ Կամենիցա
# գյուղ Կլեպալո
# գյուղ Կոլիբիտե
# գյուղ Կիրպելևո
# գյուղ Մահալատա
# գյուղ Միկրևո
# գյուղ Նիկուդին
# գյուղ Պալատ
# գյուղ Ռազդոլ
# գյուղ Սեդելեց
# քաղաք Ստրումյանի
# գյուղ Ցապարևո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքի պաշտոնական կայք 
* Ստրումյանիի համայնք  - տեղեկություն bulgaria.domino.bg կայքում, , 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի համայնքներ
Ապար (այլ կիրառումներ)

**Ապար**, կարող է վերաբերել՝
* Ապար, երկրակեղևը կազմող մեկ կամ մի քանի միներալներից կազմված բնական զանգվածներ։
* Ապար, գյուղ Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Խորձյան գավառում
Արայի (այլ կիրառումներ)

**Արայի**, կարող է վերաբերել՝
* Արայի, գյուղ Արագածոտնի մարզի Ապարանի տարածաշրջանում։
* Արայի, լեռ և հանգած հրաբուխ Հայաստանի Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերի սահմանագոտում։
Նավ

[thumb|upright=1.42|Նավի մասեր՝ '''1''':&nbsp; [Ծխնելույզ (նավ)|Ծխնելույզ; **2**:&nbsp;Նավախել; **3**:&nbsp;Պտուտակ և Ավտողեկ; **4**:&nbsp;Նավակող; **5**:&nbsp;Խարիսխ; **6**:&nbsp;Բուլբ; **7**:&nbsp;Ցռուկ; **8**:&nbsp;Տախտակամած; **9**:&nbsp;Վերնաշինվածք]]
**Նավ**, լողացող կառուցվածք, լողամիջոց, նախատեսված բեռների կամ ուղևորների տեղափոխման համար բավարար խորություն ունեցող ջրային զանգվածներով, կամ նախատեսված այլ մասնագիտացված գործողություններ կատարելու համար, օրինակ՝ մարտական գործողություններ, գիտական հետազոտություններ, ձկնորսություն և այլն։

Նավ եզրը վերաբերվում է ցանկացած ճարտարագիտական կառուցվածքի, որը ունի անջրաթափանց իրան, կարող է լողալ ջրի մակերևույթին կամ սուզվել ջրի մեջ (սուզանավ), ծառայելով որոշակի նպատակների։

Նավը մեծ է քան նավակը, և նախատեսվում է ավելի երկար նավարկման համար և չափերով ավելի մեծ են։

Նավերը մեծ դեր են ունեցել մարդկության միգրացիաների և առևտրի զարգացման մեջ։ Նավերի օգտագործման միջոցով մեծ զարգացում են ստացել գաղութատիրությունն ու ստրուկների առևտուրը։ 15-րդ դարից սկսած նոր սննդատեսակները տեղափոխվեցին Ամերիկաներ և Եվրոպա, որը զարկ տվեց բնակչության շեշտակի աճին։ Նավերով է տեղափոխվում աշխարհի ապրանքաշրջանառության մեծ մասը։

2016 թվականի դրությամբ, աշխարհում կան 49 000 առևտրային նավեր, որոնց հավաքական տարողությունը կազմում է համարյա 1,8 միլիարդ տոննա։ Այս ծավալի մեջ 28% կազմում են նավթակիր տանկերները, 43% բեռնատար նավերը, և 13% կոնտեյներակիր նավերը։

Համաձայն սովորույթի նավերին ջուր իջեցման պահին տրվում են անհատական անվանումներ։

## Իրավական սահմանում
Ծովային օրենքում նավը սահմանվում է, որպես ինքնագնաց կամ ոչ-ինքնագնաց լողացող կառուցվածք, այսինքն մարդու կողմից արհեստական ստեղծված օբյեկտ, որը նախատեսված է ծովում մշտական լողալու համար։ Այս կամ այն կառուցվածքի նավ ճանաչելու համար հաշվի չի առնվում նրա վրա շարժիչի առկայությունը կամ անձնակազմի առկայությունը։ Հնդկաստանի նախատիպերի վրա հիմնված օրենսդրությամբ նավ է համարվում այն փոխադրամիջոցը, որը տեղափոխում է ապրանքներ ծովով։

## Նավերի տեսակներ
[մինի|[Oasis of the Seas, 2010 թվական]]
[մինի|«Թիքոնդենրոգա» տիպի «Փորթ Ռոյալ» (CG-73) հրթիռային [հածանավը]] 
Նավերը դասակարգվում են տարբեր առանձնահատկություններով, ըստ նշանակության, կառուցվածքի, տարողության և այլն։
### Ըստ շարժման միջոցի
Ըստ շարժման միջոցի նավերը բաժանվում են՝
* Ինքնագնաց
** Առագաստանավեր
** Շոգենավեր
** Ներքին այրման շարժիչով նավեր
** Էլեկտրական շարժիչով նավեր
** Ատոմային նավեր
** և այլն
* Ոչ-ինքնագնաց՝ թիանավ, լաստանավ, կաբեստան, տուեր և այլն

### Ըստ նշանակության
Ըստ նշանակության նավերը դասակարգվում են հիմնական երկու դասերի՝ 
* ռազմանավեր - ավիակիր, հածանավ, ականակիր, էսմինեց և այլն
* քաղաքացիական նշանակության նավեր - տանկեր, սառցահատ, կոնտեյներակիր, զբոսանավ, մարդատար, գիտա-հետազոտական և այլն

## Տես նաև
* Նավարկություն
* Սուզանավ
* Տիեզերանավ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նավի մասեր 
* Ծովային եզրեր և նավերի մասեր 
* Տանկերներ 
* Նավերի չափերը  

Կատեգորիա:Նավեր
Սանդանսկիի համայնք

**Սանդանսկիի համայնք** (), համայնք Բուլղարիայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում։ Վարչական կենտրոնն է Սանդանսկի քաղաքը։

Համայնքի տարածքի մակերեսը կազմում է 1010&nbsp;կմ²։

Սանդանսկի համայնքի քմեթը (քաղաքապետ) ընտրությունների արդյունքում Անդոն Միխայիլով Տոտևն է։

## Բնակչություն
Ըստ 2018 թվականի մայիսի 15-ի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 44&nbsp;147 մարդ։

## Համայնքի կազմ
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# գյուղ Բելևեհչևո
# գյուղ Բելյովո
# գյուղ Բոժդովո
# գյուղ Վինոգրադի
# գյուղ Վիհրեն
# գյուղ Վրանյա
# գյուղ Վիլոկովո
# գյուղ Գոլեմ Ցալիմ
# գյուղ Գոլեշովո
# գյուղ Գորնա Սուշիցա
# գյուղ Գորնո Սպանչևո
# գյուղ Դամյանիցա
# գյուղ Դեբրենե
# գյուղ Ջիգուրովո
# գյուղ Դոլենի
# գյուղ Զլատոլիստ
# գյուղ Զորնիցա
# գյուղ Կալիմանցի
# գյուղ Կատունցի
# գյուղ Կաշինա
# գյուղ Կովաչևո
# գյուղ Կրիստլիցի
# գյուղ Կիրլանովո
# գյուղ Լադարևո
# գյուղ Լասկարևո
# գյուղ Լեբնիցա
# գյուղ Լևունովո
# գյուղ Լեհովո
# գյուղ Լեշնիցա
# գյուղ Լիլյանովո
# գյուղ Լոզենիցա
# գյուղ Լյուբովշիտե
# գյուղ Լյուբովկա
# գյուղ Մալկի Ցալիմ
# քաղաք **[[Մելնիկ]]**
# գյուղ Նովո Դելչևո
# գյուղ Նովո Հոջովո
# գյուղ Պետրովո
# գյուղ Պիպերիցա
# գյուղ Պիրին
# գյուղ Պլոսկի
# գյուղ Պոլենիցա
# գյուղ Ռոժեն
# քաղաք **[[Սանդանսկի]]**
# գյուղ Սկլավե
# գյուղ Սպատովո
# գյուղ Ստոժա
# գյուղ Ստրումա
# գյուղ Սուգարևո
# գյուղ Հոտովո
# գյուղ Հրասնա
# գյուղ Հիրսովո
# գյուղ Չերեշնիցա
# գյուղ Յանովո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքի պաշտոնական կայք
* Համայնքի քարտեզ 
* Սանդանսկի համայնքի մասին 
* Սանդանսկի համայնքի մասին , 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչական բաժանում
Ելենա Բեչկե

**Ելենա Բեչկե** (, ), խորհրդային և ռուս գեղասահորդուհի, ով զուգասահքում հանդես է եկել Դենիս Պետրովի հետ և 1992 թվականին Ալբերվիլում կայացած օլիմպիադայում դարձել է արծաթե մրցանակակիր (Համատեղ թիմի դրոշի ներքո)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992):

1984 թվականից 1987 թվականներին Բեչկեն հանդես է եկել Վալերիյ Կորնիենկոյի հետ։ Նրանց ամենաբարձր ձեռքբերումը 1986 թվականի Եվրոպայի առաջնությունն էր, որտեղ նրանք զբաղեցրին երրորդ հորիզոնականը։

1987 թվականին Ելենա Բեչկեի պարազույգն է դառնում Դենիս Պետրովը, և նրանք սկսում են մարզվել լեգենդար Թամարա Մոսկվինայի ղեկավարությամբ։ Նրանց առաջին մեծ հաջողությունը դարձավ ոսկին՝ «Trophée Lalique» մրցաշարում։ Այնուհետև նրանք 1989 թվականի Աշխարհի առաջնությանը դառնում են բրոնզե մրցանակակիրներ, 1991 և 1992 թվականների Եվրոպայի առաջնություններին՝ արծաթե մրցանակակիրներ և 1992 թվականի օլիմպիադային՝ կրկին արծաթե մրցանակակիրներ։

Օլիմպիական խաղերից հետո նրանք հեռացան սիրողական սպորտից և անցան պրոֆեսիոնալի։ Զույգը պրոֆեսիոնալների միջև Աշխարհի առաջնությանը չորս անգամ զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը և վերջապես 1996 թվականին հաղթել է։ Բացի այդ Բեչկեն և Պետրովը շատ են շրջագայել ԱՄՆ-ում՝ «Stars on Ice» մրցաշրջան (1994 թվականից 2000 թվականներ)։

Բեչկեն և Պետրովը ամուսնացած էին 1990 թվականից մինչև 1995 թվականը։ Ամուսնալուծությունից հետո նրանք շարունակում էին հանդես գալ որպես պարազույգ, ինչպես նաև միասին շարունակում էին գեղասահորդներ մարզել Վիրջինիայում։

1999-2000 թթ. մրցաշրջանի ավարտից հետո Ելենան վերջնականապես դուրս եկավ սպորտից, երկրորդ անգամ ամուսնացավ։ 2002 թվականին որդի է ունեցել։ 2005 թվականի դրությամբ աշխատում էր որպես մարզիչ Հյուսիսային Կարոլինայում։

### Սպորտային ձեռքբերումներ

* Դ. Պետրովի հետ

* Վ. Կորնիենկոյի հետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль пары Бечке/Петров на ресурсе pairsonice.net 
* Профиль пары Бечке/Корниенко на ресурсе pairsonice.net 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Հենրիկ Ավչյան

**Հենրիկ Մեսրոպի Ավչյան** (), հայ երկրաբան, երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1983)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 1֊ին Գորիսում։ 1953 թվականին ավարտել է ԵՊՀ երկրաբանության ֆակուլտետը։ 1953֊1956 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1958 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, 1972 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1983թ. նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։

1956-1979 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի համամիութենական երկրաֆիզիկական հետախուզական մեթոդների գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես ճարտարապետ, կրտսեր գիտաշխատող, 1958-1979 թվականներին՝ նաև նույն ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ։ Նա մշակնլ է լեռնային ապարների ֆիզիկական հատկությունների համալիր ուսումնասիրման լաբորատոր մեթոդներ և անիզոտրոպ ծակոտկեն միջավայրի դեֆորմացման տեսությունը։ 1979 թվականից եղել է ԵՊՀ երկրաբանության ֆակուլտետի օգտակար հանածոների հանքավայրերի որոնման և հետախուզման երկրաֆիզիկական մեթոդների ամբիոնի պրոֆեսոր, իսկ 1984֊1993 թվականներին՝ նույն ամբիոնի վարիչ։

## Գիտական գործունեություն
Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական հոդվածների, տասնյակ գիտաարտադրական հաշվետվությունների և 4 մենագրության, այդ թվում՝ «Նստվածքային ապարների ֆիզիկական հատկությունները բարձր ճնշման ու ջերմաստիճանի պայմաններում» (ռուսերեն, Մ., 1972) մենագրությունը։ Համահեղինակ է «Նստվածքային ապարների պետրոֆիզիկան խորքային պայմաններում» (ռուս., Մ., 1979), «Նստվածքային ապարների և օգտակար հանածոների ֆիզիկական հատկությունները» (ռուս., Մ., 1976, 1984) մենագրությունների։

Նա ավելի քան 10 տարի եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ-ին կից երկրամագնիսականության, երկրակեղևի և վերին մանթիայի ուսումնասիրման խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Սամվել Սկևռացի

**Սամվել վարդապետ Սկևռացի** (, ), հայ մատենագիր, Ներսես Լամբրոնացու աշակերտը։

## Կենսագրություն
Սամվել Սկևռացին եղել է Ներսես Լամբրոնացու աշակերտը, ապա դարձել Սկևռա վանքի միաբան, որի համար էլ կոչվել է Սկևռացի։ Իր ուսուցչի հրամանով շարունակել է արտագրել, և ապա 1190 թվականին ավարտին է հասցրել նրա «Սաղմոսաց Մեկնութիւն» աշխատությունը, որն արդեն սկսել էր թարգմանել Սկևռայի վանական Գևորգ վարդապետը։ Սկևռայի վանքի առաջնորդ Ներսես արքեպիսկոպոսի հրամանով ընդօրինակել է նաև «Պատմութիւն Ն․Լամբրոնացւոյ», «Պատմութիւն Ռուբենեան ազգատոհմին» և այլ աշխատություններ, որոնք 1190 թվականին Լևոն Բ-ն որպես նվեր ուղարկել է Հաղպատի վանք։ Բացի սրանցից, իր ուսուցչի համար օրինակել է մի ժողովածու՝ 1199-1202 թվականներին։ Գրել է «Պատմութիւն վարուց Ն․ Լամբրոնացւոյ և Լամբրունեանց» երկը։ Ներսես Լամբրոնացու մահից հետո (1198) շարունակել է իր ուսումը Գրիգոր վարդապետի և Բասիլ քահանայի մոտ։ Նրա դասընկերներն էին՝ Հովհաննեսը և Բարդուղիմեոսը։ Ուսման ժամանակ արտագրել է Ներսես Լամբրոնացու «Պատճառ խնդրոյ միաբանութեան» և «Պատարագամեկնիչ» երկերը։ Վերջինս նվիրում է Լամբրոնացու քրոջը՝ Մարիամին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Մեծ ծովահեն որոր

**Մեծ ծովահեն որոր** (), որորների ընտանիքի (լատ.՝ Stercorariidae) ծովային թռչուն։

## Ծագում
Գենետիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել զարմանալի նմանություններ մեծ ծովահեն որորի և միջին ծովահեն որորի միջև, չնայած դրանց տարբերվող արտաքինին։ Շատ թռչնաբաններ այժմ հավատում և կողմնակից են այն տեսակետին, որ մեծ ծովահեն որորը հիբրիդ է միջին ծովահեն որորի և Հարավային կիսագնդի տեսակների միջև, որը, հավանաբար, հարավային տեսակների կողմից թափառելու կամ գաղթի տարածման հետևանք է, կամ միջին ծովահեն որորի էվոլյուցիայի արդյունք է (ավելի մանրամասն տես միջին ծովահեն որորում)։

## Բնութագիր
Մեծ ծովահեն որորի չափը 50-ից 58 սմ է, իսկ թևերի բացվածքը՝ 125-ից 140 սմ։ Տարեց մեծ ծովահեն որորների փետուրները մոխրագույն է կարմիր բծերով և սև գլարկով։ Պոչը սև-շագանակագույն է, մեջտեղում երկու երկար փետուրներով։ Կտուցը և թաթերը ներկված են սև գույնով։ Գենետիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել ցնցող նմանություն մեծ ծովահեն որորի և կարճապոչ ծովահեն որորի (*Stercorarius parasiticus*) գեների միջև։

## Արեալ
Մեծ ծովահեն որորների բները տեղակայված են Իսլանդիայում, Նորվեգիայում, Շոտլանդիայի կղզիներում և Ֆարերյան կղզիներում։

## Սնունդ
Նրանց սնունդը հիմնականում բաղկացած է ձկներից, որը նրանք վերցնում են այլ ծովային ջրերից և այլ ծովային թռչուններ։ Բացի այդ, մեծ ծովահեն որորները որսում են նաև փոքր թռչուններ։ Նրանք հարձակվում են խոշոր թռչունների վրա, ինչպիսին է հյուսիսային բոբը, իրենց ճանկերը խրելով զոհի թևերի վրա։ Վիրավոր հակառակորդները ընկնում են ծովը և մեծ ծովահեն որորները հետագայում հարձակվում են, մինչև չազատվեն իրենց որսից։

## Պահպանություն
Շոտլանդիայի Ֆուլա կղզում ստեղծվել է արգելոց, որում մեծ ծովահեն որորը ընդգրկված է հատուկ պահպանության տեսակների ցանկում՝

* Նոսս կղզի, 410 զույգ, աշխարհի պոպուլյացիաների 3,0 %-ը (1997 թվական)։
* Ֆուլա կղզի, 2 170 զույգ, աշխարհի պոպուլյացիաներ 16 %-ը (1992 թվական)։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:GreatSkuaInWater.jpg|Մեծ ծովահեն որորը ջրում
Պատկեր:Skua Runde.jpg|Մեծ ծովահեն որորը Նորվեգիայում
Պատկեր:Skua Runde2.jpg|Ռուննեյում
Պատկեր:Skua.jpg|Թռչելիս
Պատկեր:Große Raubmöwe (Stercorarius skua) auf Handa Island.JPG|Շոտլանդիայում 
Stercorarius skua MHNT.ZOO.2010.11.139.8.jpg |Museum specimen 


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *В. О. Авданин, Я. А. Виксне, В. А. Зубакин, А. А. Кищинский, Н. М. Литвиненко, Е. Г. Лобков, В. А. Нечаев, Л. В. Фирсова, В. Е. Флинт, К. А. Юдин* Птицы СССР. Чайковые. — М.: Наука, 1988. — 416 с. — ISBN 5-02-005255-8.

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիներ։ Մեծ ծովահեն որոր 
* More great skua information and photos 
* More great skua information and photos  Մեծ ծովահեն որորների վերաբերյալ նախագիծ
Խաղաղօվկիանոսյան հրաբուխների հրե օղակ

մինի|350x350փքս|Խաղաղօվկիանոսյան հրե օղակ
**Խաղաղօվկիանոսյան հրաբուխների հրե օղակ** (Խաղաղօվկիանոսյան հրե օղակ, Խաղաղօվկիանոսյան օղակ, Խաղաղօվկիանոսյան հրե գոտի), տեղանք Խաղաղ օվկիանոսի շուրջը, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ գործող հրաբուխներ և հաճախ պատահող երկրաշարժեր։ Ընդհանուր հաշվով այս գոտում կան Երկրի վրա հայտնի 540 հրաբուխներից 328 ցամաքային գործող հրաբուխները :

Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան ափին՝ հրաբխային ցանցը Կամչատկայի թերակղզուց ձգվում է Կուրիլյան կղզիներ, Ճապոնական և Ֆիլիպինյան կղզիներով, Նոր Գվինեա, Սողոմոնյան կղզիների և Նոր Զելանդիայի կղզիներով՝ դեպի Անտարկտիդա։ Օղակի արևելյան մասն ընդգրկում է Անտարկտիդայի հյուսիսարևելյան հրաբուխները, Հրո երկրի կղզիները, Անդերը, Կորդիլերները և Ալեուտյան կղզիները։
աջից|մինի|350x350փքս|Աշխարհի տեկտոնական սալերը
[մինի|Համաշխարհային երկրաշարժեր (1900–2013)[Պատկեր:Pictogram_Ski_Slope_red.svg|12x12փքս: EQs M7.0+ (խորությունը՝ 0–69կմ)12x12փքս: Գործող հրաբուխներ]]
Խաղաղ օվկիանոսի տարածքում կան օվկիանոսի լիտոսֆերայի տարածման (աճի) մի քանի գոտիներ, որոնց հիմնական մասը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան գոտին է (ներառում է ստորջրյա լիթոսֆերային սալեր Կոկոսը և Նասկան)։ Օվկիանոսի ծայրամասի երկայնքով տեղի է ունենում սալերի բաժանում շրջապատող մայրցամաքների տակ։ Յուրաքանչյուր բաժանման գոտում ձգվում է հրաբուխների մի շղթա, և նրանք միասին կազմում են Խաղաղօվկիանոսյան օղակը։ Այնուամենայնիվ, այս օղակը թերի է, այն ընդհատվում է այնտեղ, որտեղ գոյություն չունի բաժանում` Նոր Զելանդիայից և Անտարկտիդայի ափերի երկայնքով։ Բացի այդ,  չկա  ոչ բաժանում, ոչ հրաբխայնություն Հյուսիսային Ամերիկայի ափերի երկու հատվածներում. թերակղզի և նահանգ Կալիֆոռնիայի (ավելի քան 2000 կմ) և Վանկուվեր կղզուց հյուսիս (գրեթե 1500 կմ) տարածքներում։

Խաղաղօվկիանոսյան հրե օղակում են տեղի ունեցել համաշխարհային երկրաշարժերի 90 %-ը և նրանցից ամենաուժեղների 80 %-ը։ Հաջորդն իր հզորությամբ սեյսմիկ գոտին  (5-6 % երկրաշարժեր և 17 % աշխարհի ամենաուժեղ երկրաշարժեր) Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալն է, որը սկսվում է մոտավորապես Ճավայից և Սումատրայից, անցնում է Հիմալայներով, Միջերկրական ծովով և ավարտվում է Ատլանտյան օվկիանոսում։ Միջինատլանտյան լեռնաշղթան երկրաշարժերի երրորդ ուժեղագույն գոտին է։

## Տես նաև
* Ալեուտյան իջվածք
* Բոնինյան իջվածք
* Կուրիլո-Կամչատկական իջվածք
* Մարիանյան իջվածք
* Պերուա-Չիլիական իջվածք
* Ճապոնական իջվածք
* Զոնդյան փողրակ
* Աշխարհի հրաբուխների ցանկ
* Ալպիդյան գոտի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ժամանակակից աշխարհագրական անվանումների բառարան, Եկատերինբուրգ, 2006։

Կատեգորիա:Երկրագնդի էքստրեմումի կետեր
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոս
Կատեգորիա:Հրաբխագիտություն
Կատեգորիա:Սալերի տեկտոնիկա
Ռեբեկա Մեյդեր

**Ռեբեկա Lի Մեյդեր** (, ), անգլիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ռեբեկա Մեյդերը ծնվել է 1977 թվականի ապրիլի 24-ին Քեմբրիջում։ Որպես մոդել՝ որոշ ժամանակ աշխատել է Նյու Յորքում, նկարահանվել մի շարք ընկերությունների գովազդներում՝ «L’Oréal», «Colgate» և «Wella»: 2000 թվականից սկսել է զբաղվել դերասանի գործունեությամբ։ Հայտնի է «Իմ բոլոր երեխաները», «Արդարադատություն», «Կորուսյալները», «Մի անգամ հեքիաթում» սերիալներում և «Սատանան կրում է Պրադա» և «Խենթ հատուկ նշանակության ջոկատ» ֆիլմերում խաղացած դերերով։

## Անձնական կյանք
2003-2008 թվականներին Մեյդերը ամուսնացած է եղել գործարար Ջոզեֆ Էրոնգինոյի հետ։

2016 թվականի նոյեմբերի 23-ից ամուսնացած է պրոդյուսեր Մարկուս Քեյնոմի հետ։ 2019 թվականի ապրիլի 25-ին հայտնի դարձավ, որ նրանք սպասում են իրենց առաջնեկին։
   
## Ֆիլմագրություն

## Սկավառակագրություն
* «Քինդա Քինկի»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Պիրոկլաստիկ հոսք

աջից|մինի|300x300փքս|Pyroclastic հոսքը Mayon հրաբխի (Ֆիլիպիններ) ժայթքման ժամանակ 1984 թ
մինի|Հրաբխային ապարներ՝ տուֆ, բազալտ:
**Պիրոկլաստիկ հոսք**, հրաբխային ժայթքման ժամանակ ձևավորված բարձր ջերմաստիճանի հրաբխային գազերի, մոխրի և ժայռերի բեկորների խառնուրդ, ձևավորված հրաբխային ժայթքման ժամանակ։ Հոսքի արագությունը երբեմն հասնում է 700 կմ/ժ-ի, իսկ գազի ջերմաստիժանը՝ 100-800&nbsp;°C: Այն բնորոշ է պելեյանին (հրաբուխ Մոն Պելե անունով) և ժայթքումների պլինյան տիպին։

Հիմնավորված կարծիք կա, որ պիրոկլաստիկ հոսքն էր, որը մահվան հիմնական պատճառն էր Հերկուլանումում, Պոմպեում և, հավանաբար, Ստաբիայում՝ 79 թվականին Վեզուվի ժայթքման ժամանակ (դա հաստատվել է հնագիտական պեղումներով)։ 1883 թվականին Կրակատաու հրաբխի ժայթքման ժամանակ պիրոկլաստիկ հոսքի վկայություններ կային։ Նաև Սեն-Պիեր (Մարտինիկ) քաղաքի բնակիչները մահացան պիրոկլաստիկ հոսքից 1902 թվականին Մոն Պելե հրաբխի ժայթքման ժամանակ։

Պիրոկլաստիկ հոսքերը կարող են հաղթահարել ջրի խոչընդոտները։ Մոխրի ծանր զանգվածը անցնում է ջրի տակ, բայց գազով թեթև մասը շարունակում է շարժվել ջրից վեր։ Ջրի հետ շփման ընթացքում հոսքը կորցնում է իր ուժն ու ջերմաստիճանը, բայց նաև վտանգ է ներկայացնում և մեծապես արագանում է։ Նման ձևով անցած ճանապարհից հետո հոսքը կարող է կրկին շարժվել և բարձրանալ ծովի բացարձակ բարձրությունից։

## Տերմինի ծագումը
Պիրոկլաստիկ բառը գալիս է հունարեն πῦρ (կրակ) և κλαστός (հատված) բառերից։ Սկզբնապես, Մոն Պելեի ժայթքումից հետո գործածվեց նաև ֆրանսիական nuée ardente (այրվող ամպ) տերմինը։

## Առաջացման պատճառները
Պիրոկլաստիկ հոսքերի առաջացման մի քանի պատճառներ կան.

* Ժայթքող սյան կամ լավային շատրվանի կտրուկ անկումը՝ հրաբխի կափույրով ճնշմամբ։ Տիպիկ օրինակ է 79-թվականի Վեզուվի ժայթքումը։
* Ստրատովոլկանի կամ հրաբխային գմբեթի գագաթի փլուզումը։ Դա նաև հանգեցնում է կալդերայի ձևավորմանը։
* Հրաբխի կափույրից դուրս գալու ընթացքում մագմային փրփուր է դուրս գալիս (ինչպես դա պատահում է Մոն Պելեի դեպքում)։
* Ուղղակի պայթյուն, որը ոչնչացնում է հրաբխային կառույցի մի մասը։ Սա պատահել է Սենտ Հելենսի ժամանակ 1980 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Pyroclastic Flows video

Կատեգորիա:Հրաբխականություն
Կատեգորիա:Բնական աղետներ
Առևտրի համաշխարհային կենտրոն 3

**Առևտրի համաշխարհային կենտրոն 3** (), երկնաքեր, Նյու Յորքում։ Շինությունը կառուցվել է Ռիչարդ Ջորջ Ռոջերսի ծրագրով, նա Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի դափնեկիր է։ Շինարարությունը սկսվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և ավարտվել է 2018 թվականին։

## Նկարագրություն
Գրասենյակային շենքը գտնվում է Գրինվիչ փողոցի արևելյան մասում, այն տեղում, որտեղ գտնվել է Մարիոտ հյուրանոցը, որը փլուզվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ահաբեկչական հարձակումների ժամանակ։

Շենքի գրասենյակային տարածքը՝ (53 հարկ և 5 առևտրային տարածք) 853 440 մ²։

Համաշխարհային առևտրական կենտրոն 3-ը նախագծվել է ըստ ոսկե կանոնների՝ հաշվի առնելով էներգետիկ և էկոլոգիական նախագծումով LEED (Leadership in Energy and Environmental Design):

### Շինարարության ընթացքը
2-րդ, 3-րդ և 4-րդ աշտարակների կառուցումը ավարտվել է 2008 թվականին։

2009 թվականի մայիսի 11-ին հայտարարություն եղավ, ըստ որի պետք էր շինությունից հանել 4 հարկ։ Այս ծրագիրը, որով պետք էր կարճատել շինության հարկերը, երկու անգամ պակասեցրեց գրասենյակների տարածքը՝ հասցնելով մինչև 460 000 մ²։

3-րդ կառույցի շինարարությունը սկսվել է 2010 թվականի հոկտեմբերին, որի շինարարական աշխատանքները պլանավորվել էր ավարտել 2015 թվականին։

2014 թվականի հունիսի 25-ին որոշել են շինարարությունն ավարտին հասցնել մինչև 2017 թվականի ձմեռը։ 2015 թվականի կեսին փոփոխվել է շենքի բարձրությունը։

2016 թվականի հունիսի 23-ին շենքը հասավ իր պլանավորած բարձրությանը։ Շինության հիմքը գցելու արարողության ժամանակ 2 տոննանոց շաղախե դույլ լցվեց աշխատողների և ղեկավարների կողմից։

2016 թվականի օգոստոսի 11-ի երեկոյան վերամբարձ կռունկը բախվել է 12-րդ հարկի ապակե պանելին և ջարդել այն։ Ոչ ոք չի տուժել։

Շինությունը բացվել է 2018 թվականի հունիսի 11-ին։

Պատկեր:3 WTC-construction-November 2011.jpg|2011 թվականի նոյեմբեր 
Պատկեր:3WTC december2012.jpg|2012 թվականի դեկտեմբեր
Պատկեր:12.23.14ThreeWorldTradeCenterbyLuigiNovi2.jpg|2014 թվականի դեկտեմբեր
Պատկեր:Three World Trade Center New York NY 2015 06 10 12.jpg|2015 թվականի հունիս
Պատկեր:3-4 World Trade Center at night 2016.JPG|2016 թվականի մայիս
Պատկեր:3 World Trade Jan 2017.png|2017 թվականի հունվար
Պատկեր:3 World Trade Center 2017.jpg|2017 թվականի մայիս


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 3 World Trade Center
* Three World Trade Center
* Designs for three World Trade Center Towers Unveiled 

Կատեգորիա:Ամենաբարձր կառույցների ցանկեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքի երկնաքերեր
Ռիտա Ալեքսանյանց

**Ռիտա Արկադիի Ալեքսանյանց** (), խորհրդահայ հոգեբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1973):

## Կենսագրություն
Ռիտա Ալեքսանյանցը ծնվել է 1925 թվականի հուլիսի 25-ին, Դաղստանի Ղզլար քաղաքում։ 1948 թվականին ավարտել է Դաղստանի բժշկական ինստիտուտը (Մախաչկալա)։ 1948-1958 թվականներին աշխատել է Օրջոնիկիձեում, Մոսկվայում։ 1958-1961 թվականներին եղել է Ուկրաինայի նյարդահոգեբուժական ինստիտուտի (Խարկով) մանկական հոգեբուժության բաժանմունքի վարիչ։ 1968-1973 թվականներին աշխատել է Ուկրաինայի ԲԿԻ-ում։ 1973-1981 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԲԳԱ Հոգեբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտում (Մոսկվա)։ 1981-1993 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԲԳԱ Հոգեբուժական առողջության համամիութենական գիտական կենտրոնի (Մոսկվա) խորհրդատու և փորձագետ։

Աշխատանքները վերաբերում են շիզոֆրենիայի և այլ հոգեկան հիվանդությունների կլինիկայում ինդոլային փոխանակության նշանակությանը, շիզոֆրենիային արատի դինամիկայում հոգեախտաբանական և կենսաբանական դրևորումների փոխհարաբերակցությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Դաղստանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կարին Հովհաննիսյան

**Կարին Հովհաննիսյան** (), ամերիկահայ գրող և կինոռեժիսոր։

## Կրթություն
2002-2006 թթ. սովորել է Լոս Անջելեսի  Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

2006-2008 թթ. ուսումը շարունակել է Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության բաժնում, ստանալով մագիստրոսի կոչում։ Նա արժանացել է Fellowship-ի ստեղծագրելու համար։

## Գործունեություն
Հովհաննիսյանը «Ստվերների ընտանիք. մեկդարյա սպանություններ, հիշողություններ և հայի ամերիկյան երազանքը» գրքի հեղինակն է (ISBN 978-0-06-1-79208-3): Գրքում ներկայացված է ինչպես իր գերդաստանի, այնպես էլ սեփական երկրի ու ժողովրդի պատմությունը ՝ սկսած հայոց ցեղասպանությունից։ Գիրքը արժանացել է Լինթոնի մրցանակի։

Հայկական հարցերի վերաբերյալ նրա հրապարակումները, որոնց շարքում են ցեղասպանության մասին աշխատությունները, տպագրվել են «Լոս Անջելես Թայմս-ում», «Նյու Յորք Թայմս-ում», «The Atlantic-ում» և մի շարք այլ հրատարակություններում։

2015 թվականի ապրիլին հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին թողարկվել է հոգեբանական թրիլեր, դրամա ժանրի «1915» ֆիլմը, որի պրոդյուսերը, համահեղինակն ու համառեժիսորը Կարին Հովհաննիսյանն է։

2017 թ.-ին Հովհաննիսյանը հիմնադրել է «Creative Armenia» մշակութային հիմնադրամը, որը հայտնաբերում, զարգացնում ու խթանում է ստեղծարար միտքը։

Նա սպասվող «Ես մենակ չեմ» (2019) վավերագրական ֆիլմի պրոդյուսերն ու ռեժիսորն է, որը նվիրված է 2018 թ.-ի հայկական թավշյա հեղափոխությանը։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի կունենա Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ջանլուկա Գաետանո

**Ջանլուկա Գաետանո** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նապոլիի կազմում։ Խաղում է հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Նապոլի
Գաետանոն Նապոլիի ակադեմիայի սան է։ Իր առաջին պայմանագիրը կնքեց 2016 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում՝ դառնալով ակումբի պատմության ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, ով պայմանագիր է կնքել Նապոլիի հետ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2019 թվականի հունվարի 13-ին՝ փոխարինելով Արկադիուշ Միլիկին Իտալիայի գավաթի Սասուոլոյի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում անցկացրեց մայիսի 12-ին՝ փոխարինելով Խոսե Կալյեխոնին ՍՊԱԼ-ի դեմ խաղում, սակայն այս խաղից հետո մահացավ Գաետանոյի տատիկը՝ սրտի կաթված ստանալով հարևանների հետ տոնելու ժամանակ։

## Միջազգային կարիերա
Գաետանոն ներկայացրել է Իտալիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 14-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գաետանոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Գաետանոն transfermarkt-ում
* Գաետանոն soccerbase.com-ում
* Գաետանոն WhoScored.com կայքում
* Գաետանոն Նապոլիի պաշտոնական կայքում 
* Գաետանոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կրեմոնեզեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կալյարիի ֆուտբոլիստներ
Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հրատարակչական բաժին

thumb|Հրատարակչության լոգո

**Մայր Աթոռի Ս. Էջմիածնի հրատարակչություն**, հայերեն թարգմանական և ինքնուրույն հեղինակային գրականությունը ստեղծվել է դեռևս 5-րդ դարասկզբին։ Հետագա դարերում Ս. Էջմիածնում բազմաթիվ ձեռագրեր են գրվել և ընդօրինակվել։ Հենց Ս. Էջմիածնում է 1771 թվականին Սիմեոն Ա Երևանցի (1763-1780 թթ.) կաթողիկոսի ջանքերով հիմնադրվել Հայաստանում առաջին տպարանը, հրատարակչությունը (1772) և թղթի գործարանն (1776)։
21-րդ դարում Մայր Աթոռի հրատարակչական ոլորտը կարգավորելու նպատակով՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի տնօրինությամբ 2006 թ. ստեղծվել է Մայր Աթոռի Հրատարակչական բաժինը։ Վերջինս հավատացյալների հոգեւոր կարիքները հոգալու նպատակով` համապատասխան գրականության հրատարակությամբ իրականացնում է արդյունավետ քարոզչություն։ 2006-2019 թթ. ընթացքում Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի հրատարակչության կողմից տպագրվել են օտար լեզուներից եւ գրաբարից թարգմանություններ, եկեղեցագիտական, հայագիտական, մեկնողական գրականություն, ինչպես նաեւ աստվածաբանական, բարոյագիտական, ուսուցողական գրքույկներ։ Հրատարակչական բաժինը 2006-2019 թթ. ընթացքում լույս է ընծայել շուրջ 323 անուն գիրք։ Առանձնակի կարեւորություն ունեն աղոթագրքերի, քարոզգրքերի, մեկնողական եւ թարգմանական երկերի, բարոյագիտական, վարքաբանական, հուշագրական, կրոնագիտական-եկեղեցագիտական ուսումնասիրությունների, արխիվային նյութերի ժողովածուների հրատարակությունները։ Բոլոր գրքերը տպագրվում են հրատարակչական խորհրդի երաշխավորությամբ։ Քարոզչական բնույթի գրքերը վաճառվում են ինքնարժեքից ցածր գներով։
Հրատարակչությունը համակարգում է նաև Մայր Աթոռի պաշտոնաթերթ «Էջմիածին» կրոնագիտական-հայագիտական ամսագրի և «Քրիստոնյա Հայաստան» երկշաբաթաթերթի խմբագրությունների աշխատանքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*''Հրատարակված գրքերի ցանկը''
* https://www.youtube.com/watch?v=Lhyn-j82Fu4
* https://www.armenianchurch.org/index.jsp?sid=3&nid=3534&y=2017&m=6&d=31 

Կատեգորիա:Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին
Սեն (կղզի)

**Սեն** (, ), կղզի Բրետանում, գտնվում է Պուենտ-դյու-Րա-ից արևմուտք։ Կղզու վրա է գտնվում Ֆինիստեր դեպարտամենտի Իլ-դե-Սեն կոմունան։

## Պատմություն
Կղզին բնակեցված է եղել նախապատմական ժամանակներից և հանդիսացել է Բրետանիի դրուիդների վերջին թաքստոցը։

Գեներալ Շառլ դե Գոլի «հունիսի 18-ի կոչերը» օրինակելի կատարման համար կղզու կոմունան պարգևատրվել է Ազատագրման շքանշանով։ Զինակոչի գիշերը կղզու բոլոր զինապատրաստված տղամարդիկ իրենց ձկնորսական նավակների վրա լողացին դեպի Ազատ Ֆրանսիայի զորքերը։ Նրանք կազմում էին ռազմածովային ուժերի մեկ չորրորդ մասը (*Forces Navales Françaises libres*), որը դե Գոլիի մոտ հարց առաջացրեց, թե արդյո՞ք ֆրանսիացիների մեկ չորրորդ մասը ապրում է Սեն կղզում։

Կղզու խութում տեղակայված է Առ-Մեն փարոսը։

## Լեգենդ
Համաձայն Բրետանական լեգենդի, Իլ դե Սինում ժամանակին գտնվում էր մի վանք, բնակեցված մի խումբ կուսակրոն վանականներով, որոնք կոչվում էին Գալիզենններ։ Ասում են, որ նրանք հնարավորություն են ունեցել կանխատեսել ապագան, հանդարտեցնել քամիները և տարբեր կենդանիների տեսք ստանալ։

## Տես նաև
* Բրետան
* Սեն Լուի կղզի
* Ֆրանսիա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:L'île de Sein vue du phare.jpg|Տեսարան դեպի կղզու արևմտյան հատված
Պատկեր:Ile de Sein-Murets.jpg|Քամուց պաշտպանող պատեր
Պատկեր:Ile de Sein-Végétation au printemps.JPG|Բուսականությունը ժայռերի վրա
Պատկեր:Causeurs de l'île de Sein.jpg|Հնագույն վեհարձանները
Պատկեր:Phare et echappement centrale thermique ile de sein 2005.jpg|Փարոս


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 


Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կղզիներ
Կապույտ պանիրներ

thumb|right|220px|La Roche
մինի|Գորգոնձոլա
մինի|Blue de Gex
**Կապույտ պանիրներ`** պանրային զանգվածի կանաչակապտավուն գույն ունեցող պանիրների խումբ։ Այդ գույնը նրան է հաղորդում ազնիվ բորբոսի սնկամարմինը

( Penicillium կարգի բորբոսի հատուկ տեսակներ, օրինակ` Penicillium roqueforti  կամ  Penicillium glaucum):

## Պատրաստում
Այս պանիրների պատրաստման համար կաթնաշոռային զանգվածը հասնելուց առաջ ցանում են բորբոսի սպորներով։ Երկար ասեղներով կամ այլ միջոցներով պանրային զանգվածի մեջ անցկացնում են օդային կանալներ։ Օդը հանարավորություն է տալիս կապույտ բորբոսին զարգանալ պանրի մեջ։

Բորբոսը հաղորդում է այսպիսի պանիրներին հատուկ սուր բուրմունք։

## Պատմություն
Ըստ լեգենդի` կապույտ պանիրները, իրենց աշխարհ գալով, պարտական են մի երիտասարդ հովվի։ Նա հանդիպում է մի անծանոթ աղջկա և այնքան է տարվում նրանով, որ մոռանում է ճաշի մասին։ Կրային քարանձավում թողած պանիրը պատվել էր բորբոսով։ Այս տխուր հանգամանքը չխոչընդոտեց սիրահարվածին հետագայում ուտել տեսքից փչացած պանիրը և գտնել նրա հաճելի համը։

## Տեսակներ
Այս խմբի հայտնի պանիրներն են` ռոքֆոր, գորգոնձոլա, կամբոցոլա, դանաբլյու, Ֆուրմ-դ'Ամբեր, դորբլյու, ստիլթոն, Սենթ-Ագյուր, Պարսիֆալ, Բերգադեր, բավարական կապույտ պանիր։

## Դանաբլյու

Առաջին անգամ Դանաբլյու պանիրն արտադրել են դեռ 1915 թվականին դանիական Ֆյուն կղզում։ Այդ պահին Դանիայում արտադրվում էր արդեն կապույտ պանիրների բավական տեսակներ, և նոր արտադրանքի բաղադրատոմսը մանրակրկտորեն մշակվում էր 10 տարուց ավելի։ Միայն երեսնական թվականների վերջին մշակվեց Դանաբլյուի արտադրման ստրատեգիան, որոշվեցին բաղադրությունը, կաթի յուղայնությունը, ազնիվ բորբոսի պանրի գնդի մեջ ներդրման միջոցը։ Ազնիվ բորբոսի հավասարաչափ աճման համար անհրաժեշտ է շատ թթվածին, ուստի պանրագործներն ստիպված են հնարքներ անել և պանրի մեջ շատ անցքեր անել հատուկ պողպատե ճաղերի միջոցով։ Միայն երբ Penicillium roqueforti բորբոսը պանրի գնդի ներսից աճի դեպի դուրս և երևա կեղևի վրա, Դանաբլյուն պատրաստ է։ Սովորաբար հասնելուն պետք է մեկ ամսից ոչ պակաս։ Մնում է միայն լվանալ և չորացնել պանրի գլխիկները։

## Կաբրալ պանիր (queso de Cabrales)
Կապույտ պանիր Իսպանիայի հյուսիսի ֆերմերների արհեստավորական ավանդույթում։ Կաբրալի արտադրմնա համար օգտագործվող ամբողջ կաթը պետք է լինի բացառապես Աստուրիա տեղական մարզի նախիրներից։

## Գորգոնձոլա
Ամենահայտնի իտալական պանիրներից մեկը, որը տարբերվում է առանձնահատուկ սուր համով։ Պանրի հայրենիքը Լոմբարդիան է։ Պանրի գլխավոր արտադրությունը զետեղված է Միլանի, Նովարայի, Կոմոյի, Պավիայի շրջակայքերում։ Պանրի ծագումը թվագրվում է միջին դարերով։ Անվանումը ծագում է Միլանի մոտ գտնվող փոքրիկ քաղաքից։

## Ծանոթագրություններ

*
Կատեգորիա:Պանիրներ
Մյուրիել Ռուկեյզեր

**Մյուրիել Ռուկեյզեր** (, ), ամերիկացի բանաստեղծ և քաղաքական ակտիվիստ, որը առավել հայտնի էր իր հավասարության, ֆեմինիզմի, սոցիալական արդարության և հուդայականության մասին բանաստեղծություններով։ Քենեթ Ռեքսրոտթը ասել է, որ Մյուրիելը «ճշգրիտ սերնդի» ամենամեծ բանաստեղծն է։

Մյուրիել Ռուկեյզերի ամենահզոր գործերից մեկը «Մահացածների գիրքը» (, 1938) բանաստեղծությունների ժողովածուն էր, որը փաստում էր Հաուքս նեսթ թունելի (, *Բազեի բույն թունել*) դեպքի մանրամասներ՝ արդյունաբերական աղետ, որի ժամանակ հարյուրավոր հանքափորներ մահացան սիլիկոզից։

Նրա «Հրեա լինել 20-րդ դարում » բանաստեղծության թեման հուդայականությունն է որպես նվեր։ Ամերիկյան ռեֆորմիստներն ու ռեկոնստրուկտիվիստները ընդունել են որպես աղոթագիրք, ինչը զարմացրել է Ռուկեյզերին։ Նա հեռու է եղել հուդայականությունից իր կյանքի վաղ շրջանում։

## Վաղ կյանք
Մուրիել Ռուկեյզերը ծնվել է 1913 թվականիի դեկտեմբերի 15-ին Լոուրենս և Միրա Լիոնս Ռուկեյզերերների ընտանիքում։ Նա հաճախել է Ֆիլդսթոունի էթիկայի մշակույթի դպրոց, The Բրոնքսի մասնավոր դպրոցը, ապա Պոկիպսի Վասարիի քոլեջ։ 1930-1932 թվականներին հաճախել է Կոլումբիայի համալսարան։

Մուրիել Ռուկեյզերի գրական կարիերան սկսվել է 1935 թվականին, երբ ամերիկացի բանաստեղծ Ստեֆան Վինսենթ Բենեթը ընտրել է նրա թռիչքների դասերի հիման վրա գրված «Թռիչքի տեսություն» բանաստեղծությունների շարքը և հրատարակել «Յեյլի համալսարանի երիտասարդ բանաստեղծներ» շարքում։

## Ստեղծագործություններ
* «Թռիչքի տեսություն», Theory of flight, New Haven, 1935.
* «Վիլարդ Ջիբս․ Ամերիկյան հանճարներ», Willard Gibbs: American Genius, Woodbridge CT., 1942
* «Պոեզիայի կյանքը», New York, 1949
* «Մեկ կյանք», One Life., New York, 1957, Biographie von Wendell Willkie.
* «Արտաքին բանկեր», The outer banks. (Sea poetry)., Santa Barbara, 1967.
* «Խավարի արագությունը», The speed of darkness, New York, 1968.
* «Թոմաս Հարիոթի հետքերը», The traces of Thomas Hariot, New York, 1971
* Breaking Open, New York, 1973,
* «Դարպասներ. Բանաստեղծություններ», The gates: poems., New York, 1976,
* «Մուրիել Ռուկեյզերի հավաքածու բանաստեղծությունները», The Collected Poems of Muriel Rukeyser., Pittsburgh, 2005.

## Հայտնի տողեր
* Տիեզերքը կազմված է պատմություններից, այլ ոչ թե ատոմներից։ () «Խավարի արագությունը»։ Այս տողերի մասին Էիլեն Միլսը գրել է «Մյուրիել Ռուկեյզերը բացահայտել է այն ամենակրքոտ փաստարկներից մեկը, որը ես երբևէ կարդացել եմ այն մասին, որ արվեստը ստեղծում է հանդիպման վայրեր, իսկ պոեզիան ստեղծում է ժողովրդավարություն»։

## Մրցանակներ
* Յեյլի համալսարանի երիտասարդ բանաստեղծների մրցույթ (1935) *Թռիչքի տեսություն*
* Հենրի Մոնրոյի բանստեղծական մրցույթ (առաջին տեղ)
* Լևինսոնի մրցանակ
* Կոպեռնիկոսի մրցանակ
* Գուգենհայմի թոշակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Սեռական առարկայացում

մինի|260x260փքս| Բիկինիի մրցույթի մասնակից կանայք գնահատվում են միայն իրենց մարմնով և սեռական գրավչությամբ:
**Սեռական առարկայացում** կամ **սեռական օբյեկտիֆիկացում,** անձին որպես սեռական ցանկության օբյեկտ դիտարկելը և վերաբերվելը։ Առարկայացումն ավելի լայն իմաստով նշանակում է անձին որպես ապրանք կամ առարկա վերաբերվելը՝ առանց անձի անհատականությունը կամ արժանապատվությունը հաշվի առնելու։ Առարկայացումը ամենից հաճախ ուսումնասիրվում է հասարակության մակարդակում, բայց կարող է նաև վերաբերվել առանձին անհատների վարքագծին՝ որպես ապամարդկայնացման եղանակ։

Ե՛վ տղամարդիկ, և՛ կանայք կարող են դառնալ սեռական առարկայացման սուբյեկտ։ Կանանց առարկայացումը ֆեմինիստական շատ տեսությունների և դրանցից բխող հոգեբանական տեսությունների ուսումնասիրման կարևոր առարկաներից է։ Շատ ֆեմինիստներ համարում են, որ սեռական առարկայացումը կարևոր դեր է խաղում գենդերային անհավասարության հաստատման մեջ։ Հոգեբաններն առարկայացումը կապում են կանանց ֆիզիկական և հոգեկան առողջության մի շարք ռիսկերի հետ։

## Կանանց սեռական առարկայացումը
Կնոջ սեռական օբյեկտիվացման ժամանակ կինը դիտվում է հիմնականում որպես տղամարդու սեռական ցանկության օբյեկտ, այլ ոչ թե որպես լիարժեք անհատ։ Չնայած կնոջ առարկայացման իրավիճակները կարող են տարբեր լինել, շատ ֆեմինիստներ կանանց առարկայացում են համարում գովազդում, արվեստում և լրատվամիջոցներում, պոռնոգրաֆիայում, մերկապարում և մարմնավաճառության մեջ կանանց սեռական իմաստով արտապատկերումը։ Ըստ ֆեմինիստների՝ առարկայացում է նաև հանրային վայրերում, միջոցառումներում (օրինակ՝ գեղեցկության մրցույթներում) սեռական կամ գեղագիտական նպատակներով կանանց գնահատումն ու դատապարտումը։

Որոշ ֆեմինիստներ և հոգեբաններ պնդում են, որ սեռական առարկայացումը կարող է հանգեցնել բացասական հոգեբանական հետևանքների, ներառյալ սնման խանգարումների, դեպրեսիայի և սեռական դիսֆունկցիայի, կանանց մոտ կարող է առաջ բերել բացասական ինքնապատկերում այն համոզմունքի պատճառով, որ իրենց կարողությունները ու խելքը երբևէ չի ճանաչվել և չի ճանաչվի հասարակության կողմից։ Կանանց սեռական առարկայացումը բացասաբար է անդրադառնում արդյունավետության, ինքնավստահության և աշխատանքի վրա։  Թե ինչպես է առարկայացումն ազդել կանանց և հասարակության վրա, ընդհանուր առմամբ, ակադեմիական բանավեճերի առարկա է․ որոշները պնդում են, որ սեռական հասունացման ընթացքում աղջիկների հասկանալը արտաքին տեսքի կարևորության վերաբերյալ կարող է բերել վախի, ամոթի և զզվանքի զգացումների։ Ուրիշները կարծում են, որ հատկապես երիտասարդ կանայք են ենթարկվում առարկայացման, քանի որ նրանց հաճախ սովորեցնում են, որ ուժը, հարգանքը և հարստությունը կարող են պայմանավորված լինել մարդու արտաքին տեսքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բռնություն կանանց նկատմամբ
Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիզմ
Կատեգորիա:Սեռական գրավչություն
Կատեգորիա:Սեռական ֆետիշիզմ
Կատեգորիա:Սեքս և հասարակություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական տեսություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական տերմիններ
Լավագույն պաշտպանություն (ֆիլմ)

**Լավագույն պաշտպանություն** (), 1984 թվականի ամերիկյան ֆիլմ, որի ռեժիսորը Ուիլարդ Հայկն է։

## Սյուժե
Ուայլին անհոգ ինժեներ է, որը նախագծում է ռազմական տեխնիկա։ Լենդրին զինվորական, լեյտենանտ-տանկիստ է։ Նրանք չէին ճանաչում միմյանց մինչ այն պահը, երբ Ուայլիի ձեռքերում է հայտնվում գաղտնի տեղեկությամբ սկավառակը, որի համար լուրջ պայքար էր ընթանում։

## Դերասանական կազմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1982 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1984 թվականին
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957 (այլ կիրառումներ)

** Աֆրիկայի ազգերի գավաթ **, կարող է վերաբերել՝
* Աֆրիկայի ազգերի գավաթ, Աֆրիկայի Ֆուտբոլի Կոնֆեդերացիայի (ԿԱՖ) կողմից 1957 թվականին կազմակերպված աֆրիկյան ֆուտբոլի հավաքականների առաջին առաջնություն
* Աֆրիկայի ազգերի գավաթ, 1957 թվականին մրցաշարին մասնակցած երեք պետությունների ազգային հավաքականների թիմերի կազմեր
Անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն

**Անասնաբուժասանիտարական փորձաքննություն**, անասնաբուժասանիտարական զննման ծառայություն, որը որոշում է կենդանական ծագման մթերքի պիտանիությունը սննդի համար։ Կատարելով լաբորատոր տարբեր վերլուծություններ՝ որոշվում է սննդամթերքի որակի օրգանոլեպտիկ ցուցանիշները։

## Մեթոդներ
Կենդանիների մսեղիքի և օրգանների հետ սպանդային արատների, ձևաբանական փոփոխությունների բացահայտման վրա է հիմնված հետազոտության մեթոդը։ Անասնաբուժ մասնագետները լաբորատորիաներում, թռչնաբուծական ֆաբրիկաներում, սառնարաններում, մսի արտադրման ձեռնարկություններում իրականացնում են զննում։ Փորձաքննությունը ներառում է որոշակի սխեմայով հերծված օրգանների զննումը և կենդանիների ավշային համակարգի հետազոտումը։ Յուրաքանչյուր մսեղիք հետսպանդային մշակման ժամանակ պիտակավորվում է նույն համարով (նրա հետ նաև գլուխը, լյարդաթոքասիրտը, աղիներն ու մորթին)։

## Անցկացման եղանակներ
Մսեղիքը ու օրգանները առանձին դեպքերում լրացուցիչ հետազոտվում են բակտերիաբանական մեթոդով և միայն դրանից հետո գնահատվում է դրանց սանիտարական վիճակը և դրոշմվում միսը։ Պիտանի մսեղիքը և օրգաններն թույլատրում են օգտագործել սննդի մեջ և երշիկեղեն ու այլ մսամթերք արտադրելու համար առանց սահմանափակման, իսկ ոչ պիտանիները մսալյուր պատրաստելու համար խոտանում են կամ ոչնչացնում։ Աղ անելուց (միայն ֆինոզով ախտահարված մսի համար) կամ բարձր ջերմաստիճանի տակ վնասազերծումից հետո չափավոր պիտանի մսեղիքը և օրգանները թույլատրում են օգտագործել սննդի մեջ։ Անկախ արդյունքից՝ հարկադիր մորթի ժամանակ կատարում են մսի բակտերիաբանական հետազոտություն։ Փորձաքննության ժամանակ զննման վայրերը պետք է լինեն լավ լուսավորված, հետազոտության համար հարմարավետ կահավորված, սպանդանոցային անասնաբույժ գործիքները՝ մանրէազերծված։ Փորձաքննությանը ենթակա կենդանական ծագման մթերքները արգելվում են իրացնել կամ վերամշակել առանց անասնաբույժ մասնագետների թույլտվության։ Անտրոպոզոոնոզների դեպքում տեղեկացնում են Անասնապահության նախարարության համապատասխան մարմիններին, իսկ վարակիչ հիվանդությունների, ինչպես նաև ֆինոզի, տրիխինելոզի հայտնաբերման դեպքում՝ Գյուղատնտեսության նախարարությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Փորձաքննություն
Թուրինի համալսարան

**Թուրինի համալսարան** (), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Թուրինում՝ Իտալիայում։ Իտալիայի ամենամեծ համալսարաններից մեկն է։

## Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է 1404 թվականին Սավոյան դինաստիայի նախաձեռնությամբ։ Համալսարանին կառուցումը հաստատվել է Հռոմի անտիպապ Բենեդիկտ XIII-ի կողմից։

Համալսարանի քաղաքական անկայունության պատճառով որոշ ժամանակ գործել է Կիերիում (1427-1434) և Սավիլյանոյում (1434-1436)։ XVI դարի կեսերին համալսարանը ժամանակավորապես չի աշխատել ֆրանսիական օկուպացիայի պատճառով։ 1799-1800 թվականներին համալսարանը վերակազմավորվել է ֆրանսիական օրինակով, իսկ շուտով համալսարանի ռեկտորը նշանակվում Նապոլեոնի կողմից։ Այդ ժամանակ այն հաամարվել է Նապոլեոնի կայսրության երկրորդ ամենամեծ համալսարրանը։ Սավոյանի դիաստիայի՝ գահին վերադառնալուց հետո ֆրանսիական նորամուծությունները կասեցվեցին։ 1865 թվականին՝ այն բանից հետո, երբ մայրաքաղաքը Թուրինից տեղափոխվեց Ֆլորենցիա, համալսարանը զրկվում է իր դասախոսական կազմի զգալի մասից։ XIX դարի երկրորդ կեսին համալսարանում զարգացել է բժշկության ուժեղ դպրոցը։ Համալսարանի դասախոսները շատ բան են արել Իտալիայում հիգիենայի և հասարակական հիգիենայի խթանման համար։ 1905 թվականին համալսարանում բացվել է առաջին հոգեբանության ամբիոնն Իտալիայում։

## Կառուցվածք
Համալսարանում առկա են 12 ֆակուլտետներ՝

* ագրարային
* Անասնաբուժություն
* օտար լեզուների և գրականության
* Հումանիտար գիտություններ
* մաթեմատիկա, ֆիզիկա և հարակից գիտություններ
* բժշկություն
* մանկավարժություն
* Քաղաքագիտություն
* հոգեբանություն
* Դեղագործություն
* իրավաբանություն
* էկոնոմիկա
Համալսարան Իտալիայի հյուսիս-արևմուտքում ունի մի քանի մասնաճյուղեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:15-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Թուրին
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ և քոլեջներ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով
Համընդհանուր իրավունք

**Համընդհանուր իրավունք** () կամ **Համընդհանուր սկզբունք** (), գաղափար իրավունքում և էթիկայում, համաձայն որի ամենալեգիտիմն են համարվում այն իրավակարգավորումները, որոնք ամենահամընդհանուրն են տարբեր հասարակությունների կողմից իրենց ընդունելիությամբ, կիրառելիությամբ, տեղայնացմամբ և փիլիսոփայական հիմքով։ Համընադհանուր օրենքի տեսակներից մեկն է տրամաբանական հակասությունները (այն է՝ սոփեստիկա) արգելող Տրամաբանության Օրենքը։

## Գրականություն
* Stankov, G. The General Theory of Biological Regulation. The Universal Law in Bio-Science and Medicine, Vol.III

## Տես նաև
* Բնական իրավունք
* Համընդհանրություն (փիլիսոփայություն)

Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Իրավունք
Կատեգորիա:Նոր մտածողության տերմինաբանություն
Ֆեռնե Վոլտեր

**Ֆեռնե Վոլտեր** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Գտնվում է Յուրայի լեռների մոտ, Շվեյցարիայի հետ սահմանին։

Կոմունայի ենթակայության տակ է գտնվում 478 հեկտար հողատարածք, ծովի մակերևույթից տարածքի բարձրությունը գտնվում է 409 - 446 մետրի վրա։

1759 - 1778 թվականներին Ֆեռնե Վոլտերում է ապրել հայտնի ֆրանսիացի գրող և փիլիսոփա Վոլտերը։

## Բնակչություն
[thumb|left|189 px|Վոլտերի արձանը քաղաքում ([1890)]]

2012 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 8844 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքապետարանի կայքը
* Քաղաքի զբոսաշրջության բյուրոյի կայքը

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ