Լուիզ Նևելսոն

**Լուիզ  Նևելսոն** (, ), ամերիկացի քանդակագործ, ով հայտնի էր իր մոնոխրոմատիկ, փայտե պատի կտորներով և քանդակներով։ Ծնվել է Ռուսական կայսրության Պոլտավայի նահանգում (ներկայիս Կիևի մարզ, Ուկրաինա), սակայն ընտանիքի հետ գաղթել է Միացյալ Նահանգներ 20-րդ դարի սկզբին ։  Նևելսոնը անգլերեն սովորեց դպրոցում, քանի որ տանը խոսում էր Իդիշ։

1930-ականների սկզբից սկսած նա մասնակցում էր Նյու Յորքի արվեստի ուսանողների լիգայի արվեստի դասերին, իսկ 1941  թվականին նա ունեցավ իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը։  Նևելսոնը փորձեր կատարեց վաղ կոնցեպտուալ արվեստի հետ՝ օգտագործելով գտած ցանկացած առարկա, զբաղվում էր և նկարչությամբ ,և տպագրությամբ՝ նախքան իր կյանքը քանդակագործությանը նվիրելը։ Սովորաբար փայտից ստեղծվող նրա քանդակները փազլի տեսք ունեն՝ բազմաթիվ բարդ կտրված կտորներով, որոնք տեղադրված են պատի քանդակների կամ ինքնուրույն կանգնած կտորների մեջ, հաճախ՝ 3D: Քանդակները սովորաբար ներկված են միագույն սև կամ սպիտակ գույներով։

Արվեստի միջազգային ասպարեզի նշանավոր դեմք  Նևելսոնը մասնակցել է Վենետիկի 31-րդ բիենալեին։ Նրա աշխատանքները ներառվել են Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի թանգարանային և կորպորատիվ հավաքածուներում։ Նէվելսոնը շարունակում է մնալ 20-րդ դարի ամերիկյան քանդակագործության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։

## Կյանքն ու գեղարվեստական կարիերան
### 1899–1920-ական  թվականներ․ Վաղ կյանք

Լուիզ  Նևելսոնը ծնվել է Լեա Բեռլիավսկիում՝ 1899  թվականին Պերեյասլավում, Պոլտավայի նահանգում, Ռուսական կայսրությունում : Մինա Սադիի և Իսահակ Բեռլյավսկու ՝ կապալառուի և փայտանյութի վաճառականի ընտանիքում : Չնայած ընտանիքը լավ էր ապրում, Նևելսոնի հարազատները 1880-ականներին սկսեցին Ռուսական կայսրությունից հեռանալ՝ Ամերիկա ։ Սակայն Բեռլիավսկիները ստիպված էին մնալ , քանի որ Իսահակը՝ կրտսեր եղբայրը, պետք է հոգ տար իր ծնողների մասին ։ Դեռևս Եվրոպայում Միննան ծնեց  Նևելսոնի երկու քույր-եղբայրներին՝ Նաթանին (ծնված 1898 թվականին) և Անիտային (ծնված 1902 թվականին)։ Մոր մահվանից հետո Իսահակը տեղափոխվել է ԱՄՆ 1902 թվականին։ Նրա հեռանալուց հետո Միննան երեխաների հետ տեղափոխվել է Կիևի շրջան ։ Ընտանեկան տեղեկությունների համաձայն՝ մոր մահից հետո երիտասարդ  Նևելսոնն այնքան անհանգստացած էր հոր հեռանալուց, որ նա վեց ամսով համրացավ։

1905 թվականին Միննան և երեխաները գաղթեցին Միացյալ Նահանգներ, որտեղ նրանք միացան Իսահակին Ռոքլենդում, Մեն:Հայրը՝ Իսահակը աշխատել է որպես փայտահատ նախքան աղբանոց բացելը։ Նրա փայտագործի աշխատանքը, փայտը դարձրեց «մշտական ներկայություն» ընտանեկան՝ տնային տնտեսությունում, նյութ, որը նշանավոր դեր կունենա  Նևելսոնի աշխատանքում:Ի վերջո, նա դարձավ փայտանյութի հաջողակ սեփականատեր և ռիելթոր։ Մեկ այլ երեխա՝ Լիլիանը, ծնվեց 1906 թվականին  Նևելսոնը շատ մտերիմ էր մոր հետ, ով տառապում էր դեպրեսիայից, որը հավանաբար առաջացել էր Ռուսաստանից՝ ընտանիքի արտագաղթի և Մայնում ապրող հրեական ընտանիքի փոքրամասնություն լինելու պատճառով :

Նևելսոնի արվեստի առաջին փորձը եղել է ինը տարեկանում, Ռոքլենդի հանրային գրադարանում, որտեղ նա տեսել է Ժաննա դը Արկի գիպսից պատրաստված նկարը։ Կարճ ժամանակ անց նա որոշեց սովորել արվեստ՝ նկարչությամբ զբաղվելով ավագ դպրոցում, որտեղ նա նաև ծառայեց որպես բասկետբոլի ավագ։ Նա նկարում էր ջրաներկով ինտերիեր, որոնցում կահույքը կառուցվածքով մոլեկուլային տեսք է ունեցել, ավելի շուտ, ինչպես իր հետագա մասնագիտական աշխատանքը։ Կանացի կերպարները հաճախ էին երևում։ Դպրոցում նա պարապում էր անգլերեն՝ իր երկրորդ լեզուն, քանի որ տանը խոսում էին իդիշ:Դժգոհ իր ընտանիքի տնտեսական վիճակից, լեզվական տարբերություններից, համայնքի կրոնական խտրականությունից և իր դպրոցից՝  Նևելսոնը նպատակադրեց տեղափոխվել Նյու Յորքի ավագ դպրոց։

Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը 1918 թվականին և սկսեց աշխատել որպես ստենոգրաֆ տեղի իրավաբանական գրասենյակում։ Այնտեղ նա հանդիպեց Բեռնարդ  Նևելսոնին, եղբոր՝ Չարլզի համասեփականատեր  Նևելսոն եղբայրների ընկերությունից, որը բեռնափոխադրման բիզնես էր։ Բեռնարդը նրան ծանոթացրեց իր եղբոր հետ, և Չարլզ և Լուիզ  Նևելսոնները ամուսնացան 1920  թվականի հունիսին հրեական հարսանիքի ժամանակ Բոստոնի Copley Plaza հյուրանոցում ։ «Բավարարելով» ծնողների հույսը, որ նա կամուսնանա հարուստ փեսացուի հետ՝ նա նոր ամուսնու հետ տեղափոխվեց Նյու Յորք Սիթի որտեղ նա սկսեց սովորել նկարչություն, ֆոտոնկարչություն, երգ, դերասանություն և պար :Նա հղիացավ, և 1922  թվականին նա ծնեց իր որդուն՝ Միրոնին (հետագայում կոչվեց Մայք), ով մեծացավ և դարձավ քանդակագործ : Նևելսոնը սովորեց արվեստ, չնայած ամուսնու ընտանիքի դժգոհությանը ։ Ամենը նա մեկնաբանում էր այսպես. «Ամուսնուս ընտանիքը ահավոր բարեկարգ էր ։ Այդ շրջանակում դուք կարող եք ճանաչել Բեթհովենին, բայց Աստված մի արասցե, եթե դուք լինեիք Բեթհովենը։

1924 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Մաունթ Վերնոն, Նյու Յորք, որը հայտնի հրեական շրջան է Վեսթչեսթեր կոմսությունում։  Նևելսոնը վրդովված էր այդ քայլից, որը նրան հեռացրեց քաղաքային կյանքից և գեղարվեստական միջավայրից։ 1932-1933 թվականների ձմռանը նա բաժանվեց Չարլզից՝ չցանկանալով դառնալ այն կինը, որը նա ակնկալում էր։ Նա երբեք ֆինանսական աջակցություն չխնդրեց Չարլզից և 1941 թվականին զույգը բաժանվեց

### 1930-ականներ. Ուսումնասիրություն և փորձարկում
1929 թվականից սկսած  Նևելսոնը լրիվ դրույքով արվեստ է սովորել Art Students League-ում:1931 թվականին նա ուղարկեց իր որդուն՝ Մայքին, որ ապրի ընտանիքի հետ և գնաց Եվրոպա՝ վճարելով ճանապարհորդության համար՝ վաճառելով ադամանդե ապարանջան, որը նախկին ամուսինը նրան նվիրել էր Մայքի ծննդյան կապակցությամբ։ Մյունխենում նա սովորել է Հանս Հոֆմանի մոտ՝ նախքան Իտալիա և Ֆրանսիա այցելելը։ Վերադառնալով Նյու Յորք 1932 թվականին, նա կրկին ուսանել է Արվեստի ուսանողների լիգայում։ Նա հանդիպեց Դիեգո Ռիվերային 1933  թվականին և աշխատեց որպես նրա օգնական Ռոքֆելլեր Պլազայի «Մարդը խաչմերուկում» որմնանկարի վրա։ Երկուսն էլ սիրավեպ ունեին, որը խզում առաջացրեց  Նևելսոնի և Ռիվերայի կնոջ՝ Ֆրիդա Կալոյի միջև։ Դրանից անմիջապես հետո Նևելսոնը սկսեց քանդակագործության դասեր հաճախել Կրթական դաշինքում։

Նևելսոնը շարունակեց փորձարկել գեղարվեստական այլ ճյուղեր, ներառյալ վիմագրությունը և օֆորտը, բայց որոշեց կենտրոնանալ քանդակագործության վրա։ Նրա վաղ շրջանի աշխատանքները ստեղծվել են գիպսից և կավից։1930-ական  թվականներին  Նևելսոնը սկսեց իր աշխատանքները ցուցադրել խմբակային շոուներում։ 1935  թվականին նա որմնանկարչություն է դասավանդել Բրուքլինի Madison Square Boys and Girls ակումբում՝ որպես Works Progress Administration (WPA) -ի մաս ։ Նա աշխատել է WPA-ում մոլբերտ նկարչության և քանդակագործության բաժիններում մինչև 1939 թվականին:1936  թվականին Նևելսոնը հաղթեց իր առաջին քանդակի մրցույթը Նյու Յորքի A.C.A պատկերասրահում։ 

Մի քանի տարի աղքատ  Նևելսոնն ու նրա որդին քայլում էին փողոցներով՝ փայտ հավաքելով իրենց բուխարիում վառելու համար։ Այս վառելափայտը ծառայեց որպես արվեստի մեկնարկային կետ, որն էլ նրան հայտնի դարձրեց։ 1930-ականների ընթացքում նրա  ուսումնասիրում էր քանդակը, նկարչությունը և գծանկարը։  Նևելսոնը նաև ստեղծել է թանաքով և մատիտով նկարներ, տերակոտայից կիսաբստրակտ կենդանիներ և յուղաներկ նկարներ։

### 1940-ականներ. Առաջին ցուցահանդեսներ

1941 թվականին  Նևելսոնն ունեցավ իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը Նիերենդորֆ պատկերասրահում, որը ներկայացնում էր նրա աշխատանքները ՝  մինչև 1947 թվականը։ Նիերենդորֆում աշխատելու ընթացքում  Նևելսոնը կոշիկի փայլի տուփ ձեռք բերեց տեղի կոշիկ մաքրողից։ Նա տուփը ցուցադրեց Ժամանակակից արվեստի թանգարանում՝ բերելով նրան առաջին մեծ ուշադրությունը, որին նա արժանացավ մամուլի կողմից։ Նրա մասին հոդվածը հայտնվեց Art Digest-ում 1943  թվականի նոյեմբերին։ Այդ տարում  Նևելսոնը ցուցադրեց իր աշխատանքները Փեգի Գուգենհայմի ցուցահանդեսում՝ Նյու Յորքի Art of This Century պատկերասրահում 31 կանանց ցուցահանդեսում։

1940-ական  թվականներին նա սկսեց կատարել կուբիստական պատկերների ուսումնասիրություններ այնպիսի նյութերում, ինչպիսիք են քարը, բրոնզը, տերրակոտան և փայտը։ 1943  թվականին նա ցուցադրություն ունեցավ Norlyst պատկերասրահում, որը կոչվում էր «Ծաղրածուն՝ որպես իր աշխարհի կենտրոն», որտեղ նա իր այտնաբերված առարկաներից կրկեսի մասին քանդակներ էր կառուցում։ Շոուն այնքան էլ լավ չընդունվեց, և Նևելսոնը դադարեց օգտագործել գտած առարկաները մինչև 1950-ականների կեսերը։ Չնայած վատ ընդունմանը,  Նևելսոնի ստեղծագործություններն այդ պահին ուսումնասիրում էին ինչպես կուբիզմից ոգեշնչված փոխաբերական աբստրակտներ, այնպես էլ սյուրռեալիզմի շահագործող և փորձարարական ազդեցությունը։ Տասնամյակը  Նևելսոնին տրամադրեց նյութեր, շարժումներ և ինքնուրույն ստեղծած փորձեր, որոնք 1950-ականներին կձևավորեին նրա մոդեռնիստական ոճը։

### 1950-1960-ական թվականներ. Միջին կարիերա
1950-ականների ընթացքում  Նևելսոնը հնարավորինս հաճախ ցուցադրում էր իր աշխատանքները ։ Այնուամենայնիվ, չնայած մրցանակներին և արվեստաբանների շրջանում աճող քննադատությանը, նա շարունակեց իր պայքարը։ Նա սկսեց քանդակագործության դասեր դասավանդել մեծահասակների կրթության ծրագրերում ՝ հանրային դպրոցների համակարգում։ Նրա սեփական աշխատանքները սկսեցին մեծանալ հասնելով մոնումենտալ չափերի՝ դուրս գալով 1940-ականների սկզբի մարդկային մասշտաբներից։ Նևելսոնը նաև այցելել է Լատինական Ամերիկա և ոգեշնչվել է մայաների ավերակների և Գվատեմալայի քարերից։ 

1954-ին  Նևելսոնի փողոցը Քիփս Բեյում քանդման և վերակառուցման համար նախատեսված փողոցներից էր, և գալիք տարիներին նրա ջարդոնի ավելացող օգտագործումը պայմանավորված էր իր վտարված հարևանների կողմից փողոցներում թողած աղբից : 1955  թվականին  Նևելսոնը միացավ Քոլեթ Ռոբերթսի Grand Central Modern Gallery-ին, որտեղ նա բազմաթիվ ցուցադրություններ ունեցավ մեկ կնոջ համար։

Այնտեղ նա ցուցադրեց իր  ամենանշանավոր գործերից մի քանիսը. «Սև լուսնի հարսնացուն», «Առաջին անձնավորություն» և «Լուսնային այգի + մեկ» ցուցահանդեսը։ 1957-1958 թթ. նա Նյու Յորքի Artists' Equity մասնաճյուղի նախագահն էր, որտեղ նա երկար ժամանակ ընկերություն և շահերի պաշտպանություն հաստատեց։ Նորման Քարտոնի հետ, ով Ֆիլադելֆիայի Artist Equity-ի նախկին նախագահն էր։ 1958  թվականին Քարտոնն օգնեց Նևելսոնին միանալ Մարթա Ջեքսոնի պատկերասրահին, որտեղ նա աշխատում էր և ցուցադրություններ էր անում։ Մարթա Ջեքսոնում նրան այդ ժամանակ երաշխավորեցին եկամուտով և նա դարձավ ֆինանսապես ապահով։ Այդ տարի նա լուսանկարվեց և նկարահանվեց Life-ի շապիկին և ունեցավ իր առաջին Մարթա Ջեքսոնի անհատական ցուցահանդեսը։

1960թ.-ին նա իր առաջին ցուցադրությունն ունեցավ Եվրոպայում մեկ կնոջ մասնակցությամբ Փարիզի Galerie Daniel Cordier-ում։ Ավելի ուշ այդ տարի նրա ստեղծագործությունների հավաքածուն, որը խմբավորված էր միասին որպես «հարսանեկան խնջույք լուսաբացին» անունով, ընդգրկվեց «Տասնվեց ամերիկացիներ» խմբային ցուցադրության մեջ, ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ 1962  թվականին նա իր առաջին թանգարանային վաճառքը կատարեց Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանին, որը գնեց «Երիտասարդ ստվերներ»` սև պատը։ Նույն տարում նրա աշխատանքը ընտրվեց Վենետիկի 31-րդ բիենալեի համար, և նա դարձավ Artists' Equity-ի ազգային նախագահy՝ ծառայելով մինչև 1964  թվականը։

1962  թվականին նա թողեց Մարթա Ջեքսոնի պատկերասրահը կարճատև աշխատանքի համար`Սիդնի Ջենիս պատկերասրահում։ Առաջին անհաջող շոուից հետո, որի ընթացքում նրա աշխատանքներից ոչ մեկը չվաճառվեց,  Նևելսոնը վիճաբանեց պատկերասրահի սեփականատեր Ջանիսի հետ այն գումարների պատճառով, որոնք նա չկարողացավ փոխհատուցել։  Նևելսոնը և Ջենիսը մտան վիճելի իրավական պայքարի մեջ, որը  Նևելսոնին թողեց կոտրված, ընկճված և անօթևան դառնալու վտանգի տակ :Այնուամենայնիվ, այս ժամանակ  Նևելսոնին առաջարկեցին ֆինանսավորվող, վեցշաբաթյա նկարչի կրթաթոշակ Լոս Անջելեսի Tamarind Lithography Workshop-ում (այժմ՝ Tamarind ինստիտուտ), ինչը նրան թույլ տվեց փախչել Նյու Յորքի դրամայից։ Կատարվածը Նա բացատրեց հետևյալ կերպ. «Ես սովորաբար չէի գնա։ Այն ժամանակ ինձ այնքան էլ չէր հետաքրքրում տպագրության գաղափարը, բայց ես հուսահատ կարիք ունեի քաղաքից դուրս գալու, և իմ բոլոր ծախսերը վճարվեցին»։

Թամարինդում  Նևելսոնը ստեղծեց քսանվեց վիմագրություն՝ դառնալով ամենաարդյունավետ նկարիչը, ով ավարտեց ընկերակցությունը մինչև այդ ժամանակ։ Նրա ստեղծած վիմագրերը նրա ամենաստեղծագործական գրաֆիկական աշխատանքներից էին, որոնք օգտագործում էին ոչ ավանդական նյութեր, ինչպիսիք են պանրի կտորը, ժանյակը և տեքստիլը լիտոգրաֆիկ քարի վրա՝ հետաքրքիր հյուսվածքային էֆեկտներ ստեղծելու համար:Թարմ ստեղծագործական ոգեշնչմամբ և համալրված միջոցներով  Նևելսոնը վերադարձավ Նյու Յորք։ Նա միացավ Pace Gallery-ին 1963  թվականի աշնանը, որտեղ նա պարբերաբար ցուցադրություններ ունեցավ մինչև իր կարիերայի ավարտը ։ 1967  թվականին Ուիթնիի թանգարանում տեղի ունեցավ  Նևելսոնի աշխատանքների առաջին հետահայաց ցուցադրությունը՝ ցուցադրելով ավելի քան հարյուր կտոր, ներառյալ 1930-ականների գծագրեր և ժամանակակից քանդակներ :1964  թվականին նա ստեղծեց երկու գործ՝ «Հարգանք 6,000,000 I-ին» և «Homage to 6,000,000 II»՝ որպես հարգանքի տուրք Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին։ Նևելսոնը տարիների ընթացքում վարձել է մի քանի օգնականների, այդ թվում՝ Դիանա Մաքքաունին ։ Այդ ժամանակ  Նևելսոնը ամրապնդեց առևտրային հաջողությունները։

### 1970-ականներ - մահ․ Հետագայում կարիերա

Նևելսոնը շարունակեց օգտագործել փայտը իր քանդակներում, բայց նաև փորձեր կատարեց այլ նյութերի հետ, ինչպիսիք են ալյումինը, պլաստիկը և մետաղը։ Black Zag X-ը 1969  թվականից, Հոնոլուլուի արվեստի թանգարանի հավաքածուում նկարչի ամբողջովին սև հավաքածուների օրինակ է, որը ներառում է պլաստիկ Formica: 1969  թվականի աշնանը Փրինսթոնի համալսարանի կողմից նրան հանձնարարվեց ստեղծել իր առաջին բացօթյա քանդակը։ Իր առաջին բացօթյա քանդակների ավարտից հետո  Նևելսոնն ասաց. «Հիշեք, ես յոթանասունականներիս սկզբում էի, երբ սկսեցի զբաղվել մոնումենտալ բացօթյա քանդակագործությամբ... Ես անցել էի փայտի պատյանների միջով ։ Ես անցել էի ստվերների միջով ։Բացել պարիսպները և դուրս եկել»։  Նևելսոնը նաև գովաբանեց իր օգտագործածնոր նյութերը, ինչպիսիք են plexiglas-ը և cor-ten պողպատը, որոնք նա նկարագրեց որպես «օրհնություն»։

Նա ընդունեց այն գաղափարը, որ իր աշխատանքները կարող են դիմակայել կլիմայի փոփոխությանը և չափի սահմանափակումներից այն կողմ՝ շարժվելու ազատությանը։ Այս հանրային արվեստի գործերը ստեղծվել են Lippincott Foundry-ի կողմից։ Նևելսոնի հանրային արվեստի պատվերները դրամական հաջողություն ունեցան, բայց արվեստի պատմաբան Բրուկ Կամին Ռապապորտը հայտարարեց, որ  Նևելսոնի «ինտուիտիվ ժեստը» ակնհայտ չէ պողպատե մեծ աշխատանքներում։ Չնայած դրան,  Նևելսոնը 1969  թվականին պարգևատրվել է Էդվարդ Մակդաուելի մեդալով։

1972–1973  թվականներին նա ստեղծեց իր «Երազանքի տների» քանդակները՝ փայտի փոքր կտորներից, որոնք հավաքել էր «տան» ձև ունեցող ֆորմաների մեջ և ներկել բնորոշ սև ներկով։ Աշխատանքները տարբերվում են նրա շատ գործերից նրանով, որ դրանք ամբողջությամբ եռաչափ են, ի տարբերություն մնացածի որոնք ներկայացնում էին՝ մեկ ճակատ , թեև յուրաքանչյուր ճակատն էլ ճանաչելի է որպես  Նևելսոնի ստեղծագործություն։

1973  թվականին Walker Art Center-ը կազմակերպել է նրա աշխատանքների խոշոր ցուցահանդեսը, որը տևել է երկու տարի։ 1975  թվականին նա նախագծել է Մանհեթենի Միդթաունի Սուրբ Պետրոս Լյութերական եկեղեցու մատուռը։ Երբ նրան հարցրին քրիստոնեական թեմաներով արվեստ ստեղծող հրեա նկարչի դերի մասին,  Նևելսոնը հայտարարեց, որ իր աբստրակտ աշխատանքը գերազանցում է կրոնական խոչընդոտները։ Նաև 1975  թվականին նա ստեղծեց և տեղադրեց մի մեծ փայտե քանդակ, որը վերնագրված էր ՝Bicentennial Dawn Ֆիլադելֆիայի նոր Ջեյմս Ա. Բիրնի Միացյալ Նահանգների դատարանի շենքում։

Իր կյանքի վերջին կեսին  Նևելսոնը ամրապնդեց իր համբավը և իր անձը` մշակելով ոճ իր «մանրիկ, բայց շքեղ» անձի համար, որը նպաստեց իր ժառանգությանը. դրամատիկ զգեստներ, շարֆեր և մեծ կեղծ թարթիչներ:Երբ Էլիս Նիլը  Նևելսոնին հարցրեց, թե ինչպես է նա այդքան գեղեցիկ հագնվում,  Նևելսոնը պատասխանել է,որ պատճառը ՝ Դիզայներ Առնոլդ Սկասի ստեղծած է իր հագուստներից շատերն են։

Նևելսոնը մահացել է 1988  թվականի ապրիլի 17-ին։

1995  թվականին իր մահվան ժամանակ նրա ընկեր Վիլի Էյզենհարթը աշխատում էր  Նևելսոնի մասին գրքի վրա։

## Ոճ և գործեր
### Մոտեցում

Երբ Նևելսոնը զարգացնում էր իր ոճը, նրա արտիստիկ գործընկերներից շատերը մետաղ էին եռակցում լայնածավալ քանդակներ ստեղծելու համար։  Նևելսոնը որոշեց գնալ հակառակ ուղղությամբ՝ ոգեշնչման համար փողոցները ուսումնասիրելով և այն գտնելով փայտի մեջ։  Նևելսոնի ամենաուշագրավ քանդակները նրա փայտյա, պատի նմանվող, կոլաժային ռելիեֆներն են, որոնք բաղկացած են բազմաթիվ տուփերից և խցիկներից, որոնք պարունակում են վերացական ձևեր և գտած առարկաներ՝ աթոռի ոտքերից մինչև բալասաններ։  Նևելսոնը նկարագրել է այս սուզվող քանդակները որպես «միջավայրեր» :Փայտե կտորները նույնպես ձուլված ջարդոններ էին, կտորներ, որոնք հայտնաբերվել են Նյու Յորքի փողոցներում։

Նևելսոնը վերցրեց գտած առարկաները և ներկեց դրանք ցողացիրով, որպեսզի քողարկի դրանց իրական գործառույթը կամ նշանակությունը :  Նևելսոնն իրեն անվանել է «օրիգինալ վերամշակող»՝ դեն նետված առարկաների լայնածավալ օգտագործման պատճառով։ Նա ուժեղ ազդեցություն է գտել կուբիզմի վրա՝ նկարագրելով այն որպես «ամենամեծ գիտակցումներից մեկը, որին երբևէ հասել է մարդկային միտքը»:Նա նաև ազդեցություն է ունեցել բնիկ ամերիկացիների և մայաների արվեստի, երազանքների, տիեզերքի և ճարտարապետական ոճերի վրա։ Ավելին,  Նևելսոնը ոգեշնչվել է ուրուգվայցի նկարիչ Խոակին Տորես Գարսիայի աշխատանքով, ով «ԱՄՆ-ում հավանաբար թերագնահատված էր հենց այն պատճառով, որ նա այդքան ազդեցիկ էր. Ադոլֆ Գոթլիբի և Լուիզ Նևելսոնի պարտքն իր աշխատանքի հանդեպ երբեք ամբողջությամբ չի ճանաչվել»։

Նևելսոնի սև և սպիտակ սահմանափակ գունապնակը դարձավ գերակշռող:Նա իր տան պատերը սփրեյով ներկել է սև մինչև 1959  թվականը։  Նևելսոնը հայտարարել է, որ սևը «նշանակում է ամբողջություն։ Դա նշանակում է՝ պարունակում է բոլորը։ Այն պարունակում էր բոլոր գույները։ Դա գույնի ժխտում չէր։ Դա ընդունում էր։ Քանի որ սևը ներառում է բոլոր գույները:Այն է ամենաարիստոկրատ գույնը բոլորից։ Միակ արիստոկրատական գույնը... Ես տեսել եմ բաներ, որոնք վերածվել են սևի, որոնք մեծություն են ստացել։ Ես չեմ ուզում ավելին ասել»։ 1960-ականներին նա սկսեց իր գործերի մեջ ներառել նաև սպիտակն ու ոսկին։

Նևելսոնն ասաց, որ սպիտակն այն գույնն է, որը «կանչում է վաղ առավոտը և զգացմունքային խոստում»։ Նա նկարագրեց իր ոսկե փուլը որպես «բարոկկո փուլ», որը ոգեշնչված էր նրանով, որ մանուկ հասակում իրեն ասել էին, որ Ամերիկայի փողոցները «սալապատված են ոսկով» և գույնի, Արևի և Լուսնի նյութապաշտությամբ ու հեդոնիզմով ։  Նևելսոնը ոգեշնչման համար ուսումնասիրել է Նոյի հագուստները և ոսկյա մետաղադրամների հավաքածուները Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանում։

Իր աշխատանքի միջոցով  Նևելսոնը հաճախ ուսումնասիրում էր իր բարդ անցյալը, կեղծ ներկան և սպասվող ապագան : Նևելսոնի ստեղծագործության մեջ հայտնված ընդհանուր խորհրդանիշը հարսն է, ինչպես երևում է «Սև լուսնի հարսնացուն» ստեղծագործության մեջ (1955)։ Սա վկայում էր նրա փախուստի մասին ամուսնությունից իր վաղ կյանքում, ինչպես նաև նրա անկախության մասին իր ողջ կյանքի ընթացքում։ Նրա «Երկնային տաճար»ի աշխատանքները հաճախ տարիներ են պահանջվել ստեղծելու համար։ «Երկնային տաճար»-ը,«Գիշերային պատը», որը գտնվում է Կոլումբոսի արվեստի թանգարանի հավաքածուում, կառուցվել է 13 տարի իր Նյու Յորքի արվեստանոցում։ Sky Cathedral սերիալում  Նևելսոնը մեկնաբանել է հետևյալ կերպ՝ «Սա տիեզերքն է, աստղերը, լուսինը, և դու և ես, բոլորը»։

Նևելսոնի աշխատանքները ցուցադրվել են ամերիկյան բազմաթիվ պատկերասրահներում, այդ թվում՝ Անիտա Շապոլսկու պատկերասրահում, Վուդվորդ պատկերասրահում և Նյու Յորքի Փեյս պատկերասրահում և Ֆլորիդայի Լեյք Ուորթում գտնվող Մարգո պատկերասրահում։

Նրա աշխատանքները ներառված են աշխարհի թանգարանային հավաքածուներում, ինչպիսիք են Մայամիի Պերեսի արվեստի թանգարանը ,Ֆլորիդայում ։ Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարան-ը,Վաշինգտոն DC-ում; Թեյթում, Լոնդոնում՝ Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարան, Բրուքլինի թանգարան, Ժամանակակից արվեստի թանգարանը՝ Նյու Յորքում և Գուգենհայմի թանգարանը։

### Հասարակական աշխատանքներ
Նևելսոնը նկարագրվել է որպես «առաջին կինը, ով հայտնի է դարձել ԱՄՆ-ում իր հանրային արվեստի շնորհիվ»։ 1978-ին Նյու Յորքի քաղաքապետարանը պատվիրեց քանդակների այգի՝ Լուիզ  Նևելսոն Պլազա (նախկինում Լեգեոնի հիշատակի հրապարակը), որը գտնվում էր Ստորին Մանհեթենի Մեյդեն Լեյնի, Ազատության փողոցի և Ուիլյամ փողոցի միջև՝ ցուցադրելու նրա մեծածավալ քանդակները։ Այն դարձավ Նյու Յորքի առաջին հանրային տարածքը, որը կոչվեց նկարչի անունով։ Իր ստեղծման օրվանից զգալի փոփոխությունների ենթարկվելով, ներառյալ հրապարակի ամբողջական վերափոխումը 2007–2010  թվականներին, այժմ այն կառավարվում է Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի կողմից։ 1978  թվականի դեկտեմբերին  Նևելսոնին մեկ այլ հասարակական քանդակ է նվիրվել Ստորին Մանհեթենում. Sky Gate-ում՝ Նյու Յորքում,որը տեղադրվել է Համաշխարհային Առևտրի Կենտրոնի միջնահարկ նախասրահում՝ Ֆինանսական շրջանի դիմաց։

## Ժառանգություն

1966-1979  թվականներին  Նևելսոնը մի քանի մասով նվիրաբերեց իր պարտատոմսերը բազմաթիվ շահույթ չհետապնդող հաստատություններին։ Այժմ դրանք ամբողջությամբ թվայնացված են և գտնվում են Ամերիկյան արվեստի արխիվի հավաքածուում։ Մեն նահանգի Ռոքլենդ նահանգի Ֆարնսվորթ արվեստի թանգարանում պահվում է նրա գործերի երկրորդ ամենամեծ հավաքածուն, ներառյալ նրա նախագծած զարդերը։ 2000  թվականին Միացյալ Նահանգների փոստային ծառայությունը Նևելսոնի պատվին թողարկեց մի շարք հուշանվերային նամականիշեր։

Հաջորդ տարի իր մոտ ընկեր և դրամատուրգ Էդվարդ Օլբին գրեց «Օկուպանտ» պիեսը՝ որպես հարգանքի տուրք քանդակագործին։ Շոուն բացվել է Նյու Յորքում 2002  թվականին, երբ Էնն Բանկրոֆթը մարմնավորում է  Նևելսոնին։ Վաշինգտոնի Theatre J-ը վերածնվեց 2019  թվականի նոյեմբերին։  Նևելսոնի հստակ և էքսցենտրիկ կերպարը փաստագրվել է բազմաթիվ հայտնի լուսանկարիչների կողմից։  Նևելսոնը ներառված է նաև Heritage Floor-ում, ի թիվս այլ հայտնի կանանց, Ջուդի Չիկագոյի 1974–1979  թվականների «Ճաշի երեկույթ» գլուխգործոցում։

Նևելսոնի մահից հետո նրա ունեցվածքը արժեր առնվազն 100 միլիոն դոլար։ Նրա որդին՝ Մայքը, տնից հանել է 36 քանդակ։ Փաստաթղթերը ցույց են տվել, որ Նևելսոնը այդ աշխատանքները (միլիոններ արժողությամբ) կտակել է իր 25 տարվա ընկերոջը և օգնական Դիանա Մաքքաունին։

2005  թվականին Մարիա  Նևելսոնը՝ ամենաերիտասարդ թոռնուհին, հիմնեց Լուիզ Նևելսոնի հիմնադրամը՝ այն է ՝ շահույթ չհետապնդող ։ Նրա առաքելությունն է կրթել հանրությանը և տոնել Լուիզ Նևելսոնի կյանքն ու ստեղծագործությունը՝ դրանով իսկ զարգացնելով նրա ժառանգությունն ու տեղը ամերիկյան արվեստի պատմության մեջ։ Մարիա  Նևելսոնը լայնորեն դասախոսություններ է կարդում իր տատիկի մասին թանգարաններում և տրամադրում հետազոտական ծառայություններ։

### Ֆեմինիզմը և Նևելսոնի ազդեցությունը ֆեմինիստական արվեստի վրա
Լուիզ  Նևելսոնը ֆեմինիստական արվեստի շարժման հիմնարար բանալին է եղել։ Արվեստում կանացիության քննությունը սկսելու համար  Նևելսոնը վիճարկեց այն տեսլականը, թե ինչ տեսակի արվեստի կանայք կստեղծեին իր մութ, մոնումենտալ և տոտեմային արվեստի գործերը, որոնք արվեստի պատմաբանները համարում էին առնական։ Նևելսոնը կարծում էր, որ արվեստը արտացոլում է անհատին, այլ ոչ թե «առնական-կանացի պիտակները», և որոշեց ստանձնել իր դերը որպես նկարչի, այլ ոչ թե կին նկարչի։ 1940-ականներին  Նևելսոնի ստեղծագործությունների ակնարկները նրան նկարագրեցին որպես պարզապես կին նկարիչ։ Նիերենդորֆ պատկերասրահում իր 1941  թվականի ցուցահանդեսի գրախոսը նշել է. «Մենք ժամանակին իմացանք, որ նկարիչը կին է, որպեսզի ստուգենք մեր ոգևորությունը։ Եթե այլ կերպ լիներ, մենք կարող էինք ողջունել այս քանդակագործական արտահայտությունները որպես ժամանակակիցների մեծ գործչի կողմից»։ Մեկ այլ ակնարկ ցույց տվեց նմանատիպ սեքսիզմ. « Նևելսոնը քանդակագործ է, նա գալիս է Պորտլենդից՝ Մենից։ Դուք կհերքեք այս երկու փաստերը և նույնիսկ կարող եք պնդել, որ  Նևելսոնը տղամարդ է, երբ տեսնեք նրա դիմանկարները Paint-ում, որոնք ցուցադրվում են այս ամիս՝ Նիերենդորֆի պատկերասրահում»։

Մերի Բեթ Էդելսոնի «Մի քանի կենդանի ամերիկացի կին արտիստներ»-ը ,«Վերջին ընթրիք» -ը (1972 թվական) յուրացրել է Լեոնարդո դա Վինչիի «Վերջին ընթրիքը»՝ հավաքելով նշանավոր կին արվեստագետների գլուխները յուրաքանչյուր տղամարդու գլխին, և  Նևելսոնը նրանց թվում էր։ Այս պատկերը, անդրադառնալով կանանց ենթակայության մեջ կրոնական և արվեստ-պատմական պատկերագրության դերին, դարձավ «ֆեմինիստական արվեստի շարժման ամենանշանավոր պատկերներից մեկը»։

Նույնիսկ ֆեմինիստ արվեստագետների վրա ունեցած իր ազդեցությամբ,  Նևելսոնի կարծիքը արվեստի աշխարհում խտրականության մասին սահմանակից էր այն համոզմունքին, որ այն արվեստագետները, ովքեր հաջողության չէին հասնում սեռի հիման վրա, տառապում էին վստահության պակասից։ Feminist Art Journal-ի այն հարցին, թե արդյոք նա տառապում է սեքսիզմից արվեստի աշխարհում, Նևելսոնը պատասխանել է. «Ես կնոջ ազատագրումն եմ։ Crystal Bridges ամերիկյան արվեստի թանգարանի նախկին նախագահն ասել է. « Նևելսոնի դեպքում նա ամենադաժան նկարիչն էր, որ եղել է։ Նա ամենավճռականն էր, ամենաուժեղը, ամենաբարդը ։ Նա պարզապես ներս մտավ։ Հենց այսպես։ դա անելու ճանապարհներից մեկն էր, բայց ոչ բոլոր կանայք են ընտրել կամ կարող էին գնալ այդ ճանապարհով»։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* 
* Busch, Julia M. *A Decade of Sculpture: the New Media in the 1960s*. Philadelphia: The Art Alliance Press (1974). 
* Celant, Germano. *Louise Nevelson*. New York: Skira (2011). 
* Friedman, Martin. *Nevelson: Wood Sculptures, An Exhibition Organized by Walker Art Center*. Boston: E.P. Dutton (1973). 
* Guerrero, Pedro. *Louise Nevelson: Atmospheres and Environments*. Clarkson N. Potter (1988). 
* Herskovic, Marika. *American Abstract Expressionism of the 1950s, An Illustrated Survey.* New York: New York School Press (2004). 
* Hobbs, Robert C. "Louise Nevelson: A Place That Is an Essence". *Woman's Art Journal*. 1. 1 (1980): 39–43. 
* Lisle, Laurie. *Louise Nevelson: A Passionate Life*. Bloomington: IUniverse (2001). 
* MacKown, Diane. *Dawns and Dusks: Taped Conversations With Diana MacKown*. Encore Editions (1980). 
* Thalacker, Donald W. "The Place of Art in the World of Architecture." Chelsea House Publishers, New York (1980). .
* Wilson, Laurie. *Louise Nevelson: Iconography and Sources*. New York: Garland Publishers (1981). 

## Արտաքին հղումներ
* Women Artists and Postwar Abstraction | HOW TO SEE the art movement with Corey D'Augustine, The Museum of Modern Art
* Works by Louise Nevelson in the National Gallery of Art (Washington DC)
* Louise Nevelson Foundation
* Interview with Louise Nevelson in the Women of Wisdom series by photographer Lynn Gilbert

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ