Ահմեդ Հարքան

**Ահմեդ Հուսեյն Հարքան** () եգիպտացի խոսքի ազատության ակտիվիստ։ Բլոգեր, վլոգեր և «Free Mind» էլեկտրոնային ալիքի հիմնադիր և իր 10 տարվա աթեիստական և ակտիվիստական աշխատանքի ընթացքում՝ 2010-ից մինչև 2020 թվականը, հաճախակի հայտնվել է մի քանի եգիպտական թոք-շոուներում՝ քննարկելու անհավատների իրավունքները։ 2020 թվականի մարտի 30-ին՝ Եգիպտոսից հեռանալու և Թունիսում իր հարսնացուի հետ ամուսնանալու իրավունքի համար բողոքող 57-օրյա հացադուլից չորս ամիս անց, հայտարարել է, որ հետ է ընդունել իսլամը։ 2021 թվականի հունվարին Եգիպտոսից Թունիս մեկնելուց հետո կրկին վերադարձել է իր գործունեությանը՝ որպես աթեիստ ակտիվիստ։ Եվ Թունիսում մի քանի ամիս անցկացնելուց հետո տեղափոխվել է Իտալիա և շարունակել է գործունեությունը։

Նրա անունը հերթով ռոմանացվում է որպես **Ահմեդ** և **Ահմադ**, իսկ ազգանունը՝ **Հարկան** և **Հարքան**։ Երբեմն նա օգտագործել է միայն իր անունն ու ազգանունը՝ իրեն որպես Ահմեդ Հուսեյն ներկայացնելու համար։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հարքանը մեծացել է մուսուլմանական ընտանիքում, որը կողմնորոշված է եղել իսլամի սալաֆիական շարժմանը։ Կրոնական կրթություն է ստացել իսլամական գիտնական Յասեր Ալ Բորհամիից։ Նա իր երիտասարդության մեծ մասն անցկացրել է որպես ծայրահեղ պահպանողական սալաֆիստ մուսուլման ֆունդամենտալիստ։ 2010 թվականի հունիսին, 27 տարեկան հասակում Հարքանը որոշել է խզել իր անցյալի հետ կապերը, այրել բոլոր կրոնական վկայականները և սկսել է կրթությունը զրոյից։ Նրա մայրը ցնցված է եղել, երբ բացահայտել է իր աթեիզմը, և նրա շեյխ Յասերը նրան ուղարկել է հոգեբույժի մոտ, որը եզրակացրել է, որ Հարքանը խելագար չէ, այլ պարզապես աթեիստ։ Յասերը մերժել է ախտորոշումը և պնդել է, որ Հարքանը «հիվանդ է կասկածներից»։

## Ակտիվիզմ
Իր հավատուրացությունից ի վեր Հարկանը եղել է Եգիպտոսի այն քիչ անհավատներից, ովքեր համարձակվել են բացահայտ խոսել աթեիստ լինելու մասին, և նրան հրավիրել են մի քանի եգիպտական թոք-շոուների՝ քննարկելու ոչ կրոնական քաղաքացիների իրավունքները։

### 2014 թվականի մահափորձը և ձերբակալությունը
Ըստ լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների, Հարկանը և նրա հղի կինը՝ Նադա Մանդուր (Սալի) Հարկանը, 2014 թվականի հոկտեմբերի 25-ի երեկոյան մահափորձից փրկվել են։ Հարկանին հաջողվել է փախչել կնոջ հետ՝ որոշ վնասվածքներ ստանալուց հետո, և իրենց ընկերոջ՝ Քարիմ Ջիմիի հետ միասին գնացել են «*Alhanafie–Alajlany»* ոստիկանական բաժանմունք՝ միջադեպի մասին հաղորդելու համար։ Նրանց հետապնդող հարձակվողները ոստիկանությանը պատմել են, որ Հարկանը հեռուստատեսությամբ «վիրավորել է իսլամը և համեմատել մարգարեին «Իսլամական պետության» հետ»։ Հարկանին, նրա կնոջը և ընկերոջը օգնելու համար միջոցներ ձեռնարկելու փոխարեն, ոստիկանները կրկին հարձակվել են նրանց վրա, և նրանք բանտարկվել են և մեղադրվել են Եգիպտոսի քրեական օրենսգրքի 98-րդ հոդվածի համաձայն՝ հայհոյանքի և «կրոնի զրպարտության» մեջ՝ եգիպտական հեռուստատեսային թոք-շոուի ժամանակ «Ի՞նչ է արել ԻԼԻՊ-ը, որ չի արել Մուհամմադը» հարցնելու համար։ Հարկանի փաստաբանը նվաստացվել է և դուրս է վռնդվել ոստիկանական բաժանմունքից։ 24 ժամ կալանքի տակ անցկացնելուց հետո,  Ահմադ և Սալի Հարկանները, ինչպես նաև նրանց ընկեր Ջիմին ազատ են արձակվել, և նրանց դեմ մեղադրանքները հանվել են։ Սակայն նրանք ստիպված են եղել տեղափոխվել այլ տուն՝ սպառնալիքներից և բռնություններից խուսափելու համար։

### Հետագա ակտիվիզմ
2014 թվականի աշնանը Հարկանը և Մանդուրը գործարկել են «Ազատ միտք» հեռուստաալիքը, որը ձգտել է տարածել ոչ կրոնական լիբերալ գաղափարներ։ Հարկանը որպես հաղորդավար, իսկ Մանդուրը՝ որպես օպերատոր և ռեժիսոր, դրվագները ձայնագրել են Եգիպտոսի գաղտնի վայրում, իսկ մոնտաժել և արտադրել են Միացյալ Նահանգների ստուդիայում՝ իրաքցի պրոդյուսեր Խալդուն Ալգանիմիի կողմից:
մինի|Ահմեդ Հարկանը քննարկում է սեռական բռնաճնշումները Մերձավոր Արևելքում (2017)
2015 թվականի մարտի 24-ին Հարկանը մասնակցել է ոչ կրոնական եգիպտացիների միջև բաց քննարկման, որի մոդերատորը եղել է հետազոտող Ամր Էզզատը և վարել է «Կրոնի և ազատությունների ֆորումը»՝ «Անձնական իրավունքների եգիպտական նախաձեռնության» գլխավոր գրասենյակում: Էզզատը հարցրել է, թե արդյոք Հարկանի հեռուստատեսությամբ բացահայտ աթեիզմը ակտիվիզմի արդյունավետ մեթոդ է. «Ես խորհուրդ տվեցի նրան [Հարկանին] դա հրապարակայնորեն չանել, թե չէ նա կհայտնվի բանտում, բայց նա ասաց, որ հասարակությունը նման ցնցման կարիք ունի: Հետաքրքիր է, թե արդյոք այդ ցնցումը դրական ազդեցություն կունենա ոչ հավատացյալների իրավունքների վրա»։ Հարկանը պաշտպանել է իր ելույթը՝ ասելով. «Եթե բոլոր աթեիստները խոսեն, պետությունը այլևս նրանց չի վերաբերվի որպես անցանկալի փոքրամասնության»։ Հանդիսատեսի անդամին, որն ասել է, որ աթեիստները ավելի շատ համակրանք կստանան, եթե հաճախ «չվիրավորեն կրոնը», Հարկանը պատասխանել է. «Մենք իրավունք ունենք արտահայտվելու», իսկ Իսմայիլ Մոհամեդը (*«The Black Ducks*» հաղորդման հաղորդավարը) ավելացրել է. «Կարո՞ղ ենք նախ ունենալ մեր իրավունքները, նախքան վիրավորանքների և անպարկեշտ լեզվի մասին խոսելը»։

2019 թվականի հոկտեմբերին Կահիրեի օդանավակայանի ազգային անվտանգության ծառայությունը Հարկանին արգելել է Եգիպտոսից դուրս գալ, երբ նա փորձել է մեկնել Թունիս՝ իր հարսնացուի հետ ամուսնանալու համար։ Նա հացադուլ է հայտարարել, որն ավարտվել է 57 օր անց՝ 2019 թվականի դեկտեմբերին։

### Իսլամ հետ ընդունել ձևացնելը
2020 թվականի մարտի 30-ին՝ Եգիպտոսը լքելու և Թունիսում իր հարսնացուի հետ ամուսնանալու իր իրավունքի համար 57-օրյա հացադուլից չորս ամիս անց, Հարկանը հայտարարել է, որ հետ է ընդունել իսլամը։ 2021 թվականի հունվարին Հարկանը լքելով Եգիպտոսը, ասել է, որ երբ որոշել է դադարեցնել հացադուլը, սկսել է ուսումնասիրել պահեստային ծրագիր: 57 օր անց նա գնացել է Եգիպտոսի ամենահարավային հատված՝ Աբո-Սունբուլ և Նասեր լիճ, որը Եգիպտոսի և Սուդանի միջև սահմանն է. այնտեղ նա նայել է այն ճանապարհը, որով կարող է անցնել. այն, ի վերջո, անցել է իրավիճակը մեկ տարի ուսումնասիրելուց հետո: Իր ծրագիրը կիրառելուց առաջ նա կատարել է կարևոր քայլերից մեկը՝ հայտարարել է, որ վերադարձել է իսլամ: Այս հայտարարության նպատակն էր խուսափել ահաբեկիչների կողմից Թունիս քայլելիս ճանաչվելուց: Հարկանը Եգիպտոսից հասել է Թունիս՝ բառացիորեն ոտքերի վրա քայլելով, անապատով անցնելով Սուդանի, Չադի, Լիբիայի կողքով: Թունիսում որոշ ժամանակ անց կացնելուց հետո Հարկանը տեղափոխվել է Իտալիա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ