Ավետարանչություն

[մինի|[Four Evangelists|Չորս Ավետարանիչները]]
**Ավետարանչություն** կամ **վկայություն** (), քրիստոնեական ավետարանի քարոզչական գործողություն, որն իրականացվում է Հիսուս Քրիստոսի ուղերձով և ուսմունքներով կիսվելու մտադրությամբ: Այն երբեմն կապված է քրիստոնեական առաքելությունների հետ:

Ավետարանչությամբ զբաղվող քրիստոնյաներին հաճախ կոչում են միսիոներներ՝ անկախ այն բանից, թե արդյոք նրանք իրենց հայրենի համայնքներում են, թե ապրում են որպես միսիոներներ այլ վայրերում:

Որոշ քրիստոնեական ավանդույթներում ենթադրվում է, որ ավետարանիչները ղեկավար պաշտոններ են զբաղեցնում և նրանց կարելի է հանդիպել մեծ ժողովներում քարոզելիս:

## Ստուգաբանություն
Բառը ծագել է հունարեն «Կոյնե» εὐανγέλιον բառից, որը լատիներենում դարձել է evangelium: Այս բառը օգտագործվել է Չորս Ավետարանների վերնագրերում, որոնք վերագրվում են Մատթեոսին, Մարկոսին, Ղուկասին և Հովհաննեսին: Սկզբում «εὐανγέλιον» նշանակոլ է պարգև, որը տրվել է բարի լուր հաղորդողին։

Հունարեն εὐανγέλιον (euangelion) բառի բայաձևը (թարգմանվում է որպես «ավետարանչություն»), հազվադեպ է հանդիպում  Նոր Կտակարանից դուրս՝ հին հունական գրականության մեջ, ինչը դժվարեցնում է դրա նշանակության հստակեցումը: Ղուկասի և Մարկոսի Ավետարանների համեմատական տեքստերը ցույց են տալիս, որ «*euangelizo»* բայը համարժեք է հունարեն «κηρύσσω» (kerusso) բային, որը նշանակում է «հայտարարել» կամ «քարոզել»։

## Մեթոդներ
[մինի|[Բիլլի Գրեհեմ|Բիլի Գրեհեմը Դյուսելդորֆում (1954)]]
Ավետարանչության տարածման սովորական ձևերն են քարոզելը, աստվածաշնչերի բաժանումը, տպագիր նյութերի՝ թերթերի և ամսագրերի միջոցով տարածումը, էլեկտրոնային մեդիայի կիրառումը և փողոցային ավետարանչությունը։

Երեխաների ավետարանչական շարժումը, որը կենտրոնանում է 4-ից 14 տարեկան երեխաների վրա, սկիզբ է առել 20-րդ դարում։ Սկսած 1970-ական թվականներից՝ քրիստոնյա մարզիկների «Ուժի թիմ» խումբը ստեղծել Է քրիստոնեական ժամանցի ժանր, որտեղ ուժի ցուցադրությունները համադրվում էին քրիստոնեական ուղերձի հետ և հաճախ ուղեկցվում էին փրկության աղոթքի հնարավորությամբ։ Վերջին տասնամյակներում ավետարանչության համար նոր հնարավորություններ են ստեղծվել՝ շնորհիվ ճամփորդությունների ընդլայնման և ինտերնետի միջոցով ակնթարթային հաղորդակցության։
[մինի|[Երիտասարդության համաշխարհային օր (կաթոլիկություն)|Երիտասարդության համաշխարհային օր, ավետարանչական իրադարձություն, Կոպակաբանայում, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա, 2013]]

## Միսիոներական աշխատանք
### Բողոքականություն
1831 թվականին Պրեսբիտերական առաքելության գործակալությունը հիմնադրվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Պրեսբիտերական եկեղեցու կողմից։

#### Ավետարանակություն
[մինի|Նվիրվածության համաժողովներ, երաժշտության և ավետարանչական փառատոն Ջորջիա Դոմում [Ատլանտայում, Ջորջիա, Միացյալ Նահանգներ, 2013]]
Պատմության ընթացքում ավետարանական առաքելությունների տարբեր կազմակերպություններ մասնագիտացել են ավետարանչության մեջ։ 1792 թվականին Ուիլյամ Քերիի կողմից հիմնադրվեԼ Է BMS համաշխարհային առաքելությունը Անգլիայի Քեթերինգ քաղաքում։ 1814 թվականին ԱՄՆ-ում Ամերիկյան մկրտական եկեղեցիների կողմից հիմնադրվեԼ Է Ամերիկյան Մկրտականների միջազգային ծառայությունը։

1865 թվականին Հադսոն Թեյլորը Անգլիայում հիմնադրել է «OMF International» կազմակերպությունը։ 1893 թվականին Նիգերիայի Լագոս քաղաքում Ուոլթեր Գոուանսը, Ռոուլանդ Բինգհեմը և Թոմաս Քենթը հիմնադրել են «SIM» կազմակերպությունը։ 1899 թվականին Սամուել Է. Հիլը, Ջոն Հ. Նիքոլսոնը և Ուիլյամ Ջ. Նայթսը Վիսկոնսինի Ջեյնսվիլ քաղաքում հիմնադրել են «Gideons International» կազմակերպությունը, որն  անվճար Աստվածաշնչեր է բաժանում հյուրանոցներում, հիվանդանոցներում, ռազմական բազաներում, բանտերում, դպրոցներում և համալսարաններում։

Ֆորսքուեր եկեղեցին հիմնած կանադացի ավետարանիչ Էմի Սեմփլ ՄաքՖերսոնը 1922 թվականին դարձել է առաջին կինն, ով օգտագործել է ռադիոն՝ Միացյալ Նահանգներում ավելի լայն լսարան ներգրավելու համար։

1951 թվականին պրոդյուսեր Դիկ Ռոսը և բապտիստ ավետարանիչ Բիլլի Գրեհեմը հիմնել են World Wide Pictures կինոընկերությունը, որը զբաղվում էր նրա քարոզների և քրիստոնեական ֆիլմերի նկարահանմամբ։

1960 թվականին բողոքական ամերիկացի միսիոներների կեսից ավելին ավետարանական էին։ Շատ էին նաև եվրոպացի պենտեկոստալ միսիոներները։

1960 թվականին Լորեն Քաննինգհեմը և նրա կինը՝ Դարլենը ԱՄՆ-ում հիմնադրել են «Առաքելություն ունեցող երիտասարդներ» (YWAM) կազմակերպությունը։

1961 թվականին բապտիստ հոգևորական Փեթ Ռոբերտսոնը հիմնադրել է Քրիստոնեական հեռարձակման ցանցը (CBN) ԱՄՆ-ի Վիրջինիա Բիչ քաղաքում։

1974 թվականին Բիլլի Գրեհեմը և Լոզանի համաշխարհային ավետարանչության կոմիտեն Լոզանում կազմակերպել են համաշխարհային ավետարանչության վերաբերյալ առաջին միջազգային կոնգրեսը։

1999 թվականի հուլիսին «TopChrétien» ավետարանական քրիստոնեական վեբ պորտալը և սոցիալական ցանցը, գործարկվել են Ֆրանսիայի Աստծո ժողովների և Էսթել Մարտինի հովիվ Էրիկ Սելերիեի կողմից։

2007 թվականի հունվարին Դալլասի աստվածաբանական ճեմարանի ուսանող Քրիստոֆեր Ուայաթը Տեխաս նահանգի Պլանո քաղաքից ստեղծել է ավետարանական տեսանյութերի փոխանակման կայք «GodTube»-ը։

2007թվականին աշխարհի տարբեր երկրներում աշխատել են ավելի քան 10․000 բապտիստ միսիոներներ։

## Հակասություններ
Ոմանք ավետարանականությունը համարում են հոգեվորսություն, որը պաշտպանված է Միացյալ Նահանգներում, բայց որոշ երկրներում արգելված է օրենքով, իսկ այն երկրներում, որտեղ ավետարանչությունը ճնշվում է, պնդում են, որ դա պարզապես ազատ արտահայտման իրավունք է։

Այն, որ ավետարանականները հրապարակայնորեն խոսում են իրենց հավատքի մասին, երբեմն քննադատվում է լրատվամիջոցների կողմից և հաճախ կապվում է միսիոներության հետ։

Ավետարանականների կարծիքով՝ կրոնի ազատությունը և խոսքի ազատությունը թույլ են տալիս նրանց քննարկել իրենց հավատքն այնպես, ինչպես կքննարկեին այլ թեմաներ։

Ամերիկյան ավետարանական պրոդյուսերական ընկերությունների կողմից նկարահանված քրիստոնեական ֆիլմերը ևս հաճախ ասոցացվում են հոգեորսության հետ։

ԱՄՆ կինոյի և քրիստոնեական հեռուստատեսության հանձնաժողովի սցենարի ուսուցչուհի Սառա-Ջեյն Մյուրեյի կարծիքով քրիստոնեական ֆիլմերը արվեստի գործեր են, ոչ թե հոգեվորսություն։  Saje Distribution-ի հաղորդակցության մենեջեր Հյուբերտ դե Կերանգատը, ով Ֆրանսիայում ամերիկյան քրիստոնեական ֆիլմերի դիստրիբյուտորն է, նշում է. «Եթե քրիստոնեական ֆիլմերը համարվում են հոգեվորսություն, ապա բոլոր ֆիլմերն էլ կարելի է այդպես համարել, քանի որ բոլոր ժանրերի ֆիլմերը փոխանցում են որևէ ուղերձ»։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Ավետարանականություն
Կատեգորիա:Բողոքականություն
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցի
Կատեգորիա:Միսիոներներ
Կատեգորիա:Պրակտիկ աստվածաբանություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական վարք և փորձ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեության պատմություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն