COVID-19 կարանտիններ

COVID-19 համավարակի սկզբնական փուլում աշխարհի բազմաթիվ երկրներում և տարածքներում կիրառվեցին մի շարք ոչ դեղորայքային միջոցառումներ, մասնավորապես՝ արգելափակումներ (ներառյալ տնային մեկուսացման հրահանգները, երեկոյան արգելքները, կարանտինը, սանիտարական շրջափակումները և հասարակական այլ սահմանափակումներ):

2020 թվականի ապրիլի դրությամբ՝ աշխարհի բնակչության մոտ կեսը ինչ-որ ձևով ենթարկվում էր արգելափակման, ընդ որում՝ 90-ից ավելի երկրներում և տարածքներում կառավարությունների կողմից տնային մեկուսացման հրահանգներ էին տրվել 3.9 միլիարդից ավելի մարդկանց:

Առողջապահական հետևանքներից բացի, հետազոտությունները ցույց են տվել, որ արգելափակումները կարող էին նվազեցնել հանցագործությունները և զինված ոչ պետական խմբավորումների (ինչպիսին է «Իսլամական պետությունը») կամ այլ ահաբեկչական կազմակերպությունների բռնությունը։

Ավելին, արգելափակումներն ուժեղացրել են հեռակա աշխատանքի ընդունումը, նվազեցրել են օդի աղտոտվածությունը և խթանել դիգիտալ վճարային համակարգերի տարածումը։

Հետազոտությունները նաև արձանագրել են խորը բացասական տնտեսական հետևանքներ, ինչպես նաև դպրոցական առաջադիմության վատթարացում: Արգելափակումները ամբողջ աշխարհում հանդիպեցին մեծամասշտաբ բողոքների:

## Արդյունավետություն
Մոդելավորման և գործնական օրինակների վերլուծությամբ մի շարք հետազոտողներ եզրակացրել են, որ արգելափակումները որոշակիորեն արդյունավետ են եղել COVID-19-ի տարածման և դրանով պայմանավորված մահերի նվազեցման գործում[հավաստի աղբյուր է պահանջվում: Արգելափակումները համարվում են առավել արդյունավետ COVID-19-ի համայնքային տարածումը, առողջապահության ծախսերը և մահացությունը կանխելու կամ սահմանափակելու համար, երբ դրանք կիրառվում են ավելի վաղ, ավելի խիստ և չեն դադարեցվում շատ վաղաժամկետ:

Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Մեծ Բրիտանիայում կատարված ուսումնասիրությունը, որը վերլուծել է COVID-19-ի տարածումն ըստ ամենատարածված ախտանիշների (օրինակ՝ համի և հոտի զգացողության կորուստ), արձանագրել է նոր ախտանիշների զգալի նվազում արգելափակումների մեկնարկից ընդամենը մի քանի օր անց այն երկրներում (Իտալիա և Ֆրանսիա), որտեղ կիրառվել էին ամենախիստ սահմանափակումները:

ԱՄՆ-ում համավարակի մոդելավորման արդյունքները ենթադրում են, որ «համավարակը գրեթե ամբողջությամբ կկանխվեր, եթե արգելափակման միջոցառումները մեկնարկեին երկու շաբաթ ավելի շուտ», և որ երկրորդ ալիքը ավելի մեղմ կլիներ, եթե արգելափակումը տևեր ևս երկու շաբաթ:

2020 թվականի սկզբին Հուբեյում իրականացված խիստ արգելափակումը արդյունավետ է եղել Չինաստանում COVID-19-ի բռնկումը վերահսկելու գործում:

Շվեդիայում, որը պանդեմիայի ընթացքում պահպանել էր հասարակության մեծ մասի գործունեությունը, դեպքերի և մահերի համեմատաբար բարձր թիվը՝ հարևան Նորվեգիայի, Դանիայի և Ֆինլանդիայի հետ համեմատելիս (որոնք ունեն նմանատիպ դեմոգրաֆիկ բնութագրեր և կիրառել էին արգելափակումներ), գիտնականները մասամբ կապում են այս քաղաքականության տարբերության հետ:

Ավստրալիայի տվյալների մոդելավորումը հանգեցրել է նմանատիպ եզրակացության. խիստ արգելափակման միջոցով «զրոյական համայնքային տարածման» հասնելը տալիս է առողջապահական և տնտեսական ավելի ցածր ծախսեր՝ համեմատած ավելի մեղմ միջոցառումների, որոնք թույլ են տալիս վարակի շարունակական տարածումը: Մոդելավորումը նաև նախազգուշացրել է, որ սահմանափակումների վաղաժամ չեղարկումը կարող է հանգեցնել ավելի մեծ ծախսերի:

«Զրոյական համայնքային տարածման» այս մոտեցումը կիրառվել է Ավստրալիայում: 2020 թվականին Մելբուռնում բռնկման ժամանակ Վիկտորիա նահանգում չորս ամիս տևած խիստ արգելափակումը, համալրված այլ միջոցառումներով, կանխել է երկրում լայնածավալ բռնկում:

Նոր Զելանդիան և Վիետնամը նույնպես 2020 թվականին ընդունել էին «Զրո-COVID» ռազմավարությունը, որը ներառում էր թիրախային արգելափակումներ:

2021 թվականին SARS-CoV-2-ի բարձր վարակչությամբ Դելտա տարբերակի առաջացումը հանգեցրել է այն կարծիքին, որ թեև արգելափակումները շարունակում են նվազեցնել COVID-19-ի տարածումը, սակայն դրանց արդյունավետությունը վարակի վերահսկման հարցում նվազել է։

Ավստրալիայում և Վիետնամում Դելտա տարբերակի բռնկումների դեմ կիրառված արգելափակումները ցույց տվեցին վարակի վերահսկման ավելի ցածր արդյունավետություն՝ համեմատած այլ տարբերակների դեմ նախկինում կիրառված արգելափակումների հետ։

### Կամավոր ընդդեմ պարտադիր սահմանափակումների
ձախից|մինի| Պերուի բանակի անդամը ոստիկանական շան հետ պահպանում է պարետային ժամը 2020 թվականի մարտի 31-ին ՝ Պերուում COVID-19 համավարակի ժամանակ:
Չիկագոյի համալսարանի տնտեսագետի ղեկավարած մի ուսումնասիրություն պարզել է, որ ակամա արգելափակումները քիչ ազդեցություն են ունեցել՝ սպառողների հոսքի նվազման մոտ 90%-ը բաժին է ընկնում կամավոր սոցիալական հեռացմանը, քանի որ մարդիկ վախենում էին հենց վիրուսից:

Նմանապես, Ազգային տնտեսական հետազոտությունների բյուրոյի (NBER) ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ տանը մնալու հրահանգները մեծացրել են տանը մնալը ընդամենը 5-10%-ով:

Յեյլի համալսարանի մեկ այլ ուսումնասիրություն պարզել է, որ սոցիալական հեռացումը հիմնականում կամավոր է եղել և պայմանավորված է եղել հիմնականում «մահացության և հիվանդացության մասին լրատվամիջոցների լուսաբանմամբ»:

Մյուս կողմից, որոշ ուսումնասիրություններ պնդում են, որ հարկադրական միջոցառումները հավանաբար նվազեցրել են մարդկանց փոխազդեցությունները, թեև ընդունում են, որ նվազման մեծ մասը կարող էր լինել կամավոր։ Այս երկու ուսումնասիրություններից մեկը՝ Flaxman et al.-ի կողմից, քննադատության է արժանացել մի շարք պատճառներով, այդ թվում՝ երկրի համար հատուկ ճշգրտման գործոնի կիրառման համար, որի բացակայության դեպքում մոդելը կկանխատեսեր Շվեդիայում մահացությունների զանգվածային աճ։

Հաճախ մեջբերվող տնտեսական մոդելավորումներից մեկը, որը պնդում է, որ տնային մեկուսացման հրամանները երեք անգամ նվազեցրել են ընդհանուր դեպքերի թիվը, սակայն հաշվի է առել կամավոր սոցիալական հեռացումը որպես հաստատուն մեծություն։ Մեկ այլ ուսումնասիրություն հայտնաբերել է 30% տարբերություն սահմանամերձ շրջաններում, որտեղ կիրառվել են տանը մնալու հրահանգներ։

Մեկ այլ ուսումնասիրություն, որը համեմատել է COVID-19-ի տարածման վրա «ավելի քիչ սահմանափակող միջամտությունների» ազդեցությունը Շվեդիայում և Հարավային Կորեայում՝ ֆրանսիական և իսպանական տանը մնալու պարտադիր հրահանգների հետ այլ 8 երկրներում, չի հայտնաբերել ապացույցներ, որ ավելի խիստ սահմանափակումներ ունեցող երկրներում հիվանդության վերահսկումն ավելի արդյունավետ է եղել։

Սակայն ուսումնասիրության արդյունքները հարցականի տակ են դրվել դրա բազմաթիվ սահմանափակումների պատճառով, ներառյալ՝ երկրների փոքր նմուշի չափը։

Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ COVID-19-ի բռնկումները վերահսկելու համար «խորհդատվական» մոտեցումը բավարար չէ։ Հյուսիսային Իտալիայում բռնկման վերլուծությունը պարզել է, որ համայնքային տարածման արդյունավետ նվազում է տեղի ունեցել խիստ ազգային արգելափակման ժամանակ, իսկ ավելի վաղ՝ պակաս խիստ միջոցառումները անարդյունավետ են եղել շարժունակությունը նվազեցնելու համար այնքան, որքան անհրաժեշտ էր COVID-19-ի տարածումը սահմանափակելու համար։

Պանդեմիայի սկզբից Google-ը համակարգված կերպով հավաքել է շարժունակության վերաբերյալ տվյալներ, որոնք ցույց են տվել հասարակական ակտիվության կտրուկ նվազում օրինական սահմանափակումների մտցումից շատ առաջ: 2020թ. ապրիլյան հարցումը բացահայտել է, որ ամերիկացիների 93%-ը կամավոր էր տնից դուրս գալիս միայն անհրաժեշտության դեպքում անկախ օրինական սահմանափակումներից:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:CS1 ֆրանսերեն աղբյուրներով էջեր (fr)
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում
Կատեգորիա:Չվավերացված պնդումներով հոդվածներ