Անյա Բրայեն

**Անյա Բրայեն** (, ), նորվեգացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
Անյա Բրայենը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 12-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Հայրը գրող Հանս Բրայենն () էր։ Ապագա սցենարիստը սովորել է Օսլոյի համալսարանում։ 1962 թվականից 1964 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում սովորել է Ֆրանսիայում՝ Փարիզում։

Առաջին անգամ Անյա Բրայենը կինոյում հայտնվել է որպես ռեժիսոր Նիլս Մյուլլերի և Հենինգ Կարլսենի ասիստենտ՝ «Սով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նա նաև որպես դերասան է հանդես եկել, բայց քիչ ֆիլմերում։ Առաջին դեբյուտն եղել է 1967 թվականին «Մեծահասակները» կարճամետրաժ կինոնկարում։ Դրանից հետո Անյա Բրայենը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմերի շարք։ Մեծ կինոյում նա սկսել է գործունեություն ծավալել 1971 թվականից («*Բռնաբարություն*»)։ Նրա «Կանայք» ֆիլմը դարձավ ինքնատիպ պատասխան Ջոն Կասավետիսի «Ամուսինները» ֆիլմի համար, որը և վերջինիս շարունակությունն է համարում։

Վենետիկյան 44-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ է եղել։

## Ընտիր ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1970 — Օրն ինչպես 1000 տարի / *Dager fra 1000 år*
* 1971 — Բռնաբարություն / *Voldtekt*
* 1975 —Կանայք / *Hustruer*
* 1977 — Լուրջ խաղ / *Den allvarsamma leken*
* 1979 — Ժառանգություն / *Arven*
* 1981 — Կախարդների որսը / *Forfølgelsen*
* 1984 — Թղթից թռչունը / *Papirfuglen*
* 1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / *Hustruer - ti år etter*
* 1990 — Մի անգամ կրկնակի / *Smykketyven*
* 1996 — Կանայք 3 / *Hustruer III*
* 1997 — Սոլվորն / *Solvorn* (կարճամետրաժ կինոնկար)
* 2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / *Å se en båt med seil* (կարճամետրաժ կինոնկար)
* 2005 — Անանուն / *Uten tittel* (կարճամետրաժ կինոնկար)

### Սցենարի հեղինակ
* 1971 — Բռնաբարություն/ *Voldtekt*
* 1975 — Կանայք/ *Hustruer*
* 1977 — Լուրջ խաղ / *Den allvarsamma leken*
* 1979 — Ժառանգություն / *Arven*
* 1981 — Կախարդների որս / *Forfølgelsen*
* 1984 — Թղթե թռչուն / *Papirfuglen*
* 1985 — Կանայք՝ տասը տարի անց / *Hustruer - ti år etter*
* 1990 — Մի անգամ կրկնակ / *Smykketyven*
* 1994 — Երկրորդ տեսողություն / *Trollsyn*
* 1996 — Կանայք 3 / *Hustruer III*
* 2001 — Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ / *Å se en båt med seil* (կարճամետրաժ կինոնկար)

### Դերասանուհի
* 1961 — Աչքեր յուրաքանչյուր մատի վրա / *Et øye på hver finger* — *I sengen*

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 1979 թ.— «Ոսկե արմավենի» Կաննի 32-րդ միջազգային կինափառոտոնի ժամանակ («*Ժառանգություն*»)
* 1998 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 48-րդ միջազգային կինոփառատոնիժամանակ («*Սոլվորն*»)
* 2001 թ.— Եվրոպայի կինոակադեմիայի մրցանակ լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար («*Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ*»)
* 2001 թ.— «Ոսկե արջ» լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («*Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ*»)
* 2001 թ.— Prix UIP Berlin պարգև լավագույն եվրոպական կարճամետրաժ կինոնկարի համար Բեռլինի 51-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ («*Տեսնել նավակը գործողության ժամանակ*»)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Рязанова, Ольга. Брайен Аня // Режиссёрская энциклопедия. Кино Европы / Сост. Черненко М. М. — М., Материк, 2002. — с. 26 — ISBN 5-85646-077-4
* Кинорежиссёры Скандинавии: Библиографический справочник / Авт.-сост. О. Э. Рязанова; под ред. М. М. Черненко. — М.: НИИ киноискусства, 1996. — с. 59
* Cowie, Peter. Scandinavian cinema. — L., 1992. 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Forskningsrådet: Anja Breien - et internasjonalt unntak
* NRK, 29.04.11: Kvinne med mål og mening
* Norsk filminstitutt, 02.08.11: Stor interesse for Anja Breien i Polen

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ