open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռաֆիկ Հովհաննիսյան (լրագրող)

**Ռաֆիկ Սիրեկանի Հովհաննիսյան** (դեկտեմբերի 31, 1947, Դիլիջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, հաղորդավար։

## Կենսագրություն
Ռաֆիկ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1947 թ. դեկտեմբերի 31-ին Դիլիջանում։ 1966-1972 թթ. սովորել է  Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1966-1969 թթ.-ին աշխատել է «Դիլիջան» թերթի գրական բաժնում՝ որպես լրագրող։ 1990-1995 թթ.-ին վարել է «Հայաստան» թերթի հատուկ թղթակցի պաշտոնը, իսկ 1995-1999 թվականներին՝ «Ազգ» շաբաթաթերթի քաղաքական մեկնաբանի պաշտոնը։ 2000 թ.-ից «Արմենիա» հեռուստաընկերության եթերում հանդես է եկել որպես քաղաքական մեկնաբան, վարելով «Շաբաթ» հեղինակային ծրագիրը։ 1994 թ.-ից մտնում է Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամների կազմի մեջ, իսկ 1991 թ.՝ Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության անդամ է։ 2008 թ. արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր լրագրողի կոչման։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Մրցանակներ
*«Ոսկե փետուր» (1995 թ.),
*«Ես հայրենիքիս զինվորն եմ» (1998 թ.)։

## Արտաքին հղումներ
*Rafik Hovhannisyan/Ռաֆիկ Հովհաննիսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Ռաֆայել Սիլվա (դերասան)

**Ռաֆայել Սիլվա** (, ), բրազիլական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Առավել մեծ հայտնություն ստացել է «911: Միայնակ աստղ» հեռուստասերիալում կատարած Կառլոս Ռեյեսի դերով։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
Ծնվել է 1994 թվականի հունիսի 18-ին Բրազիլիայի Մինաս Ժերայս նահանգի Բելու Օրիզոնտի քաղաքում։ 13 տարեկան հասակում տեղափոխվել է ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգի Հարիսոն քաղաք։ Դեռևս մանկուց ցանկացել է գնալ իր պապիկի և հորեղբայրների հետքերով՝ դառնալ անասնաբույժ և աշխատել անասպանահական կենդանիների հետ։ Բայց տեղափոխումից հետո ներփակվել է և վախեցել է հանրային ելույթներից։ Իր վախերը հաղթահարելու համար, ուսման առաջին տարում գրանցվել է բեմականացումների և այդկերպ սկսել է զարգացնել թատրոնի և կինոյի նկատմամբ իր հետաքրքրությունը։

Արդյունքում ընդունվել է Նյու Յորքի Մանհեթեն շրջանի Փեյս համալսարանը և ստացել է բակալավրի աստիճան կինոյի, հեռուստատեսության, կրկնօրինակման և գովազդի ոլորտում։

### Կարիերա
2019 թվականի սեպտեմբերին միացել է Բրեդ Ֆելչակի, Թիմ Մայների և Ռայան Մերֆիի կողմից ստեղծած «911: Միայնակ աստղ» հեռուստասերիալի դերասանական կազմին և կատարել է Կառլոս Ռեյեսի դերը։ Հեռուստասերիալը հեռարձակվել է 2020 թվականի հունվարի 19-ին։

## Անձնական կյանք
Տիրապետում է անգլերեն, իսպաներեն և պորտուգալերեն լեզուներին։ Հետաքրքրվում է մարտարվեստով և սիրում է պարել։

Ռաֆայելը բացահայտ գեյ է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Այի Անարիրի (Ատտիկա)

**Այի Անարիրի** ( «Սուրբ անաշխատունակները»), քաղաք Հունաստանում, Աթենքի հյուսիսային արվարձան։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա, Աթենքի հարթավայրում,Պոյկիլոնի ստորոտին, Աթենքի «Էլեֆթերիոս Վենիզելոս» միջազգային օդանավակայանից 22 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք և Աթենքի կենտրոնից 5 կիլոմետր հյուսիս՝ Օմոնիա հրապարակ։ Համայնքի վարչական կենտրոնը (դիմա) Այի Անարիրի-Կամատերոն Արևմտյան Աթենքի ծայրամասային միավորում՝ Ատտիկայի ծայրամասում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը կազմել է 34 168 բնակիչ։ Մակերեսը կազմում է 3,2 քառակուսի կիլոմետր։

Քաղաքի հարավարևելյան ծայրամասով անցնում է Ավտոմայրուղի 1 Պիրեյոս, Աթենք, Սալոնիկ, Էվզոնի, Եվրոպական E75 երթուղու մի մասը։ Քաղաքում կան «Այի Անարիրի» և «Պիրգոս-Վասիլիսիս» երկաթուղային կայարաններ, որոնք սպասարկում են Աթենքի մերձքաղաքային երկաթուղին։

## Պատմություն
1927 թվականին Այի Անարիրին առանձնացավ Նեա Լլոսիայից և ստեղծվեց համայնք։ 1928 թվականի մարդահամարի տվյալներով Այի Անարիրիի բնակչությունը կազմում էր 1057 բնակիչ։ 1963 թվականին համայնքը ճանաչվել է ժողովրդի կողմից։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատտիկե
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Լիդա Մուրադյան

**Լիդա Մուրադյան** , հայ բժիշկ, մանկաբույժ։

## Կենսագրություն
Լիդա Մուրադյանը ծնվել է Երևանում՝ 1943 թվականի փետրվարի 12-ին։ Շրջանավարտն է Երևանի Սուրեն Սպանդարյանի անվան միջնակարգ դպրոցի։ 1961 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի մանկաբուժության ֆակուլտետը։

1967-1972 թվականներին IV-րդ մանկական հիվանդանոցի համաբուժարանում աշխատել է որպես տեղամասային բժիշկ, այնուհետև տեղափոխվելով ստացիոնար՝ նշանակվել է մանկական բաժանմունքի վարիչ։

1982 թվականին նշանակվելով 7-րդ մանկական պոլիկլինիկայի գլխավոր բժիշկ՝ աշխատել է հինգ տարի։ 1987 թվականի հունվարին նշանակվել է 2-րդ մանկական կլինիկական հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ։

1993 թվականին հիմնադրել է Նորք Մարաշ բժշկական կենտրոնը և եղել նրա տնօրենը։

Մահացել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ Երևանում։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Մրցանակներ
* «ՀԽՍՀ առողջապահության գերազանցիկ»։
* «Մխիթար Հերացի»։
* ՀՀ վարչապետի մեդալ։
* «Երախտագիտություն»։
* Ոսկե Մեդալ։

## Արտաքին հղումներ
* «ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ» ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ (ՓԲԸ) 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ մանկաբույժներ
Բանհադոս դե Իգուապե էկոլոգիական կայան

**Բանհադոս դե Իգուապե էկոլոգիական կայան** (), էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում։ Պաշտպանում է մանգլենիների ճահճուտային տարածքը։ 2013 թվականից այն կառավարվում է որպես Ժուրեիա Իտատինս էկոլոգիական կայանի մաս։

## Տեղագրություն
Բանհադոս դե Իգուապե էկոլոգիական կայանն ընդգրկում է հարավում Սան Պաուլուի 16,588.64 հա մանգլենիներով ճահճուտային տարածքը։ Այցելությունները թույլատրվում են միայն բնապահպանական կրթության և գիտական հետազոտությունների նպատակով։ Կայանը ներառում է որոշ տարածքներ Մեծ Բանհանդոյից և Փոքր Բանհանդոյից, որոնք պարունակում են մի քանի վտանգված և էնդեմիկ տեսակներ։ Երկու տարածքները Սերրա դու Բանանալի, Սերրա դոս Իտատինսի և Ժուրեայի զանգվածի կարևոր մասերն են։ Դրանք պարունակում են Ատլանտյան անտառի ընդարձակ տարածքն ու հարակից էկոհամակարգերը։

## Պատմություն
Բանհադոս դե Իգուապե էկոլոգիական կայանը սկիզբ է առնում 1958 թվականին ստեղծված Իտատինս պետական արգելոցից։ 1984 թվականին տարածքը ներառվել է Կանանեա-Իգուապե-Պերուիբի շրջակա միջավայրի պահպանության գոտում։ 1986 թվականին Սերրա դու Մարի Ատլանտյան լանջի բիոտան հայտարարվել է հատուկ պետական պահպանության տարածք։ Էկոլոգիական կայանը ստեղծվել է նահանգի նահանգապետի 2006 թվականի մարտի 30-ի 50.664 որոշմամբ՝ ապահովելու բուսական, կենդանական աշխարհի, տեսարժան գեղեցկության և ծովային ու ցամաքային էկոհամակարգերի ամբողջական պաշտպանությունը։ Բաղկացած էր երեք հատվածներից, որոնք հարում էին Ժուրեիա Իտատինս էկոլոգիական կայանին։

2006 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ժուրեիա Իտատինս էկոլոգիական կայանը սահմանող օրենքը փոփոխվեց՝ որոշ ոլորտներ բացառելու և վերադասակարգելու նպատակով։ Ձևավորվեց Ժուրեիա Իտատինս Մոզաիկը և նոր կազմաձևում Բանհադոս դե Իգուապեն ինտեգրվեց Ժուրեիա Իտատինս էկոլոգիական կայանի հետ։ Մոտ 110,000 հա տարածքով Մոզաիկը ներառում էր նաև Իտունգուսու և Պրելադո պետական պարկերը, Իլհաս դու Աբրիգու վայրի բնության ապաստարանը, Բարրա դու Ունա ու Դեսպրայադո կայուն զարգացման արգելոցները։

2009 թվականին Մոզաիկի գործունեությունը դադարեցվեց և տարածքը կրկին կառավարվեց որպես էկոլոգիական կայան։ 2013 թվականի ապրիլի 8-ի 14982 օրենքը կրկին վերասահմանեց Ժուրեիա էկոլոգիական կայանի տարածքը` վերստեղծելով մյուս պահպանության միավորները, համանուն Մոզաիկը և կրկին ներառելով 2136 հա Բանհադոյի տարածքը ու 14428 հա Բանհադո Գրանդեն՝ Ժուրեիա Իտատինս էկոլոգիական կայանում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Կատեգորիա:2006 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի էկոլոգիական կայաններ
Բագրատ Ենոքյան

**Բագրատ Ջանիկի Ենոքյան** (հունիսի 19, 1963, Վեդի), հայ դեղագետ-քիմիկոս, քիմիական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի դեղագիտական ֆակուլտետի դեկան։

## Կենսագրություն
Բագրատ Ենոքյանը ծնվել է 1963 թվականի հունիսի 19-ին Արարատի մարզի Վեդի քաղաքում։ 1970-1980 թթ․ սովորել է Վեդիի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, 1980-1985 թթ․՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի դեղագործական ֆակուլտետում։ 1985-1988 թթ․ մասնագիտացել է Երևանի Մնջոյանի անվան նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի ասպիրնատուրայում։

1989-1990 թթ. – ք. Երևան, Մնջոյանի անվան նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի տեխնոլոգիական լաբորատորիա՝ տեխնոլոգ,

1990-1991 թթ. –ԵՊԲՀ դեղերի տեխնոլոգիայի ամբիոն՝ ասիստենտ,

1995 թվականից - ԵՊԲՀ դեղերի տեխնոլոգիայի ամբիոն՝ դոցենտ,

1994-1997 թթ. - ԵՊԲՀ բժշկակականխարգելիչ և դեղագիտական ֆակուլտետների դեկանի տեղակալ,

1997-1999 թթ.- ԵՊԲՀ ստոմատոլոգիական և դեղագիտական ֆակուլտետների դեկանի տեղակալ,

1999-2000 թթ. – ԵՊԲՀ դեղագիտական ֆակուլտետի դեկան,

2000-2011 թթ. –ԵՊԲՀ օտարերկրյա ուսանողների նախապատրաստական ուսուցման բաժնի պետ,

2011 թ. օգոստոսի 25-ից՝ ԵՊԲՀ դեղագիտական ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար, այնուհետև՝ մինչ օրս դեկան։

## Այլ տվյալներ
1990 թ. – ք. Երևան, պետական համալսարան՝ պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ ստանալով քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան,

2000 թ․ պարգևատրվել է ԵՊԲՀ ոսկե մեդալով, 2010 թվականին՝ ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարի շնորհակալագրով, 2015 թվականին՝ Վարչապետի շնորհակալագրով։

2005 թ. – ք. Երևան, ստացել է դոցենտի գիտական կոչում։

30 գիտական հոդվածների հեղինակ է։

Ունի բժշկական ծառայության պահեստի սպայի զինվորական կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագետներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Օրտենսիա Բուսի

**Մերսեդես Օրտենսիա Բուսի դե Ալենդե** (, , առավել հայտնի է **Տենչա**  անունով), չիլիացի հասարակական և քաղաքական գործիչ, ուսուցիչ, գրադարանավար և ակտիվիստ, Չիլիի նախկին նախագահ Սալվադոր Ալյենդեի կինը, 1970-1973 թվականներին եղել է Չիլիի առաջին տիկինը։

## Կենսագրություն
Օրտենսիա ծնվել է Վալպարաիսոյում՝ ունևորի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Չիրո Բուսին, եղել է ծովային առևտրական նավատորմի սպա։ Օրտենսիա ավարտել է Չիլիի համալսարանի պատմության և աշխարհագրության ֆակուլտետը և որպես ուսուցչուհի աշխատանքի անցել Ազգային վիճակագրական բյուրոյում։ Նա իր ապագա ամուսնուն՝ Սալվադոր Ալյենդեին հանդիպել է 1939 թվականին՝ Չիլիի երկրաշարժից հետո, որտեղ նրանք երկուսն էլ երկրաշարժից տուժածներին օգնելու համար աշխատանքներ են տարել։ Մեկ տարի անց նրանք ամուսնացել են։ Ալյենդեին այդ ժամանակ եղել է Չիլիի առողջապահության նախարար՝ Ագիրե Սերդայի կառավարություննում։

1973 թվականի պետական հեղաշրջման ընթացքում գրոհ է կազմակերպվել նախագահական նստավայիր վրա, ինչի հետևանքով ամուսինը՝ նախագահ Սալվադոր Ալյենդեն ինքնասպան է եղել, իսկ ինքը՝ Բուսին փախել է Մեքսիկա։

Արտասահմանում նա զբաղաղվել է հասարակական գործունեությամբ և ձեռք բերել մեծ համբավ։ Բուսին միջազգային արշավ է սկսել Ավգուստո Պինոչետի բռնապետական ռեժիմի դեմ։ 1975 թվականին նա եղել է Մոսկվայի 9-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ, 1977 թվականին առաջադրվել է Գլազգոյի համալսարանի նախագահի թեկնածուի պաշտոում։, սակայն ընտրություններին պարտվել է ուսանող Ջոն Բելին։

1988 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, 15 տարվա աքսորից հետո Բուսին վերադարձել է Չիլի և դարձել Սալվադոր Ալյենդե հիմնադրամի ղեկավարը։

Օրտենսիա Բուսին մահացել է 2009 թվականի հուննիսի 18-ին, 94 տարեկան հասակում։ Նրա աճյունն ամփոփվել է նախկին Ազգային Կոնգրեսի տարածքում։

## Ընտանիք
Բուսին ունեցել է երեք դուստր՝ Բեատրիսը, Կարմեն Պասը և  Իսաբելը։ Վերջինս եղել է քաղաքական գործիչ, հեղափոխական և վիրաբույժ։ 1977 թվականին ինքնասպան է եղել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://visualrian.com/images/item/2953
* Hortensia Bussi de Allende's obituary 

Կատեգորիա:Առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ
Իսետ (թագուհի)

**Իսետ** ( կամ *Իսիս, ),* եգիպտական տասնութերորդ արքայատոհմի թագուհի, որն անվանվել է Իսիդա աստվածուհու պատվին։ Եղել է Թութմոս II փարավոնի երկրորդական կինը կամ հարճը։

## Կենսագրություն
Իսետը եղել է Թութմոս II փարավոնի միակ որդու՝ Թութմոս III-ի մայրը։ Նրա որդին մահացել է մ․թ․ա․ 1425 թվականի մարտի 11-ին, իսկ մոր անունը հիշատակվում է որդու մումիայի փաթաթանների և Կառնակի տաճարում հայտնաբերված մի արձանի վրա։

Չնայած վերոնշյալ վերջին դեպքում Իսետը հիշատակվել է որպես մեծ թագուհի, Թութմոս II-ի գահակալության ընթացքում Հատշեպսուտն է համարվել մեծ թագուհին։ Թութմոս II-ը մահացել է մ․թ․ա․ 1479 թվականին, իսկ նրա մահից հետո Հատշեպսուտը դարձել  է փոքրիկ արքա Թութմոս III-ի ռեգենտը․ մեծանալով՝ վերջինս դարձել է եգիպտական բանակների գլխավոր հրամանատարը։
ձախից|մինի|300x300փքս|Թութմոս III-ը և նրա ընտանիքն իր KV34 դամբարանում։ Նավի վրա են Մենխեպերրե Թութմոս III-ը և նրա մայրը՝ Իսետը:
Հատշեպսուտը որպես փարավոն կառավարել է մինչև մ․թ․ա․ 1458 թվականին իր մահը, որից հետո համառեգենտ Թութմոս III-ը փարավոն է դարձել։ Այդ ժամանակ Իսետն ստացել է «արքայամայր» տիտղոսը, քանի որ նրա որդին փարավոն էր դարձել։

Այն ժամանակ, երբ Թութմոս III-ը փարավոն է դարձել, Հատշեպսուտի և Թութմոս  II-ի դուստր Նեֆրուրան եղել է «աստծո կինը»։ Նա այս պաշտոնում ծառայել է իր մոր՝ որպես փարավոն կառավարման ողջ ընթացքում։ Հնարավոր է, որ Նեֆրուրան ամուսնացած լինի Թութմոս III-ի հետ, բայց այս ամուսնության միակ ապացույցը Սաթիա թագուհուն պատկերող մի ստելա է, որի անունը կարող էր փորագրված լինել մեկ այլ թագուհու անվան վրա։ Մեծ թագուհի Մերիտրա-Հատշեպսուտն էլ դարձել է հաջորդ գահաժառանգի մայրը։

Իսետի որդի Թութմոս III-ն իր մորը մի քանի անգամ պատկերել է արքաների հովտում գտնվող իր դամբարանում։ KV34 դամբարանի սյուներից մեկի վրա կան թագավորի պատկերները ընտանիքի մի քանի կին անդամների հետ։ Նրա մայրը՝ թագուհի Իսետը, պատկերված է աչքի ընկնող ձևով։

Իսետ թագուհին նավակի մեջ պատկերված է իր որդու հետևում։ Նրան անվանել են «արքայամայր Իսիս»։ Նավակի ներքևի տողում Թումոս III-ը պատկերված է իր մորը խորհրդանշող ծառին մոտենալիս։ Արքայի հետևում իր երեք կանայք են՝ թագուհիներ Մերիտրան, Սաթիան, Նեբտուն ու արքայադուստր Նեֆերտարին։

Հստակ չէ, արդյոք Իսետը եղել է Թութմոս II-ի երկրորդական կինը, թե հարճը։ Նա նաև ստացել է «աստծո կին» տիտղոսը, բայց հավանաբար՝ միայն հետմահու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ
Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի մարդիկ
Կատեգորիա:Թագավորներ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Սաթիա

**Սաթիա** (, նաև՝ Սիթիահ, Սիթիոհ, «Լուսնի դուստր», ), հին եգիպտական թագուհի, որը եղել է Թութմոս III փարավոնի մեծ թագուհին։

## Ընտանիք

Սաթիան եղել է արքայական ստնտու Իպուի դուստրը։ Հնարավոր է, որ նրա հայրը եղած լինի Ահմոս Պեն-Նեխեբեթ անունով կարևոր պաշտոնյան։ Սաթիայի երեխաների մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել, թեև հնարավոր է, որ նա եղած լինի Թութմոսի ավագ որդու՝ արքայազն Ամենեմհատի մայրը․ արքայազնը մահացել է իր հոր գահակալության 35-րդ տարում։ Սաթիան մահացել է ամուսնու գահակալության 24-րդ տարում, իսկ նրանից հետո փարավոնի մեծ թագուհին է դարձել Մերիտրա-Հատշեպսուտը։

## Կենսագրություն
Սաթիայի տիտղոսների թվում էին՝ «արքայի կին» (ḥmt-nisw), «մեծ արքայի կին» (ḥmt-niswt-wrt) և «աստծո կին» (ḥmt-ntr)։

Սաթիան հիշատակված է մի քանի վայրերում։ Աբիդոսում հայտնաբերված նվիրաբերության սեղանի տեքստում նշվում է նրա մոր՝ «աստծո դայակ» Իպուի մասին։ Աբիդոսում հայտնաբերվել է նաև բրոնզե կացնագլուխ (այժմ գտնվում է Կահիրեի թանգարանում), որի վրա գրված է Սաթիա թագուհու անունը։

Էլ- Թոդում գտնվող պատերազմի աստված Մոնտուի տաճարում Թութմոս III-ը թագուհու մահից հետո նրան նվիրված արձան է կանգնեցրել (արձանն այժմ գտնվում է Կահիրեի թանգարանում)։

Թութմոս  III-ի դամբարանում (KV34) թագուհի Սաթիան սյան վրա պատկերված է թագուհի Մերիտրա-Հատշեպսուտի և Թութմոս III-ի հետևում, իսկ նրանից հետո կարելի է տեսնել արքայի մյուս կնոջը՝ Նեբտուին ու արքայադուստր Նեֆերտարիին։

Կառնակի տաճարի մի հարթաքանդակի վրա Սաթիան պատկերված է Թութմոս III-ից առաջ։ Կահիրեի թանգարանում գտնվող մի ստելայի վրա թագուհի Սաթիան կանգնած է Թութմոս III-ի հետևում։

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն
Alexandre Herrero Pardo, *Satiah, 1ª Gran Esposa Real; Meritre, 2ª Gran Esposa Real; Isis, la madre del Rey  - Las mujeres en la vida de Tutmosis III - Los Nobles de Egipto*

## Արտաքին հղումներ
*Queen Sitiah (website by A. Bart) 

Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի մարդիկ
Կատեգորիա:Թագավորներ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ
Tomb Raider (տեսախաղ, 1996)

**Tomb Raider** (), համակարգչային խաղ արկածային մարտախաղ ժանրում և շարքի առաջին խաղը է։ Tomb Raider-ը մշակվել է Core Design-ի կողմից և հրատարակվել է Eidos Interactive-ի կողմից 1996 թվականին հոկտեմբերի 25։

## Սյուժե
Լարա Քրոֆթը գնում է փնտրելու մի խորհրդավոր արհեստափաստ, որը կոչվում է Ժառանգություն, որը պատվիրված է նույնքան առեղծվածային (և նաև հարուստ) տիկին Ժակլին Նատլայի կողմից։ Որոնումների ընթացքում պարզվում է, որ երեք կապող մասերից բաղկացած Ժառանգությունը հնության երեք մեծագույն կիսաստված կառավարիչների հնագույն դավադրության ծրագիրն է, ներառյալ ինքը՝ Նատլան, որը դարերի մոռացումից հետո վերադարձել է կյանք և որոշել է հարություն առնել Ատլանտիսի կորցրած մրցավազքը արտեֆակտի օգնությամբ։ Ճշմարտությունը որոնելու համար գլխավոր հերոսը՝ Լարա Քրոֆթը, կայցելի Պերու, Հունաստան, Եգիպտոս, ինչպես նաև Ատլանտիդաի օվկիանոսի մի աննկատ կղզի, որը պարզվում է, Ատլանտիդան՝ թաղված է ջրի սյունի տակ։

## Մակարդակներ
### [[Պերու]]

1. Քարանձավներ
2. Վիլկաբամբա քաղաք
3. Կորած հովիտ
4. Կուալոպեկի դամբարանը

### [[Հունաստան]]

1. Սուրբ Ֆրանցիսկոսի վանք
2. Կոլիզեում
3. Միդաս պալատ
4. Ջրամբարը
5. Տիխոկանի դամբարան

### [[Եգիպտոս]]

1. Կոմունաների տաճար
2. Խամունի օբելիսկ
3. Ժառանգության տաճար

### [[Ատլանտիդա]]

1. Նատլայի պեղումները
2. Ատլանտա
3. Մեծ բուրգը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Tombraider.com

Կատեգորիա:1996 տեսախաղեր
Կատեգորիա:PlayStation տեսախաղեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կատեգորիա:IOS խաղեր
Դավիթ Սահառունի (1-ին դար)

**Դավիթ Սահառունի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Այրարատ աշխարհի Սահառունիք (Արևմտյան Շիրակի և Երասխաձորի միջև ընկած տարածք) գավառի տանուտերը, Սահառունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
Դավիթ Սահառունին հիշվում է Ռշտունյաց Ռաշամ և Բարզափրան իշխանների հետ, որոնք կառուցել են Վանա լճի Աղթամար կղզու վրա գտնվող Աղթամար քաղաքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1-ին դարի հայ նախարարներ
Ռաշամ Ռշտունի

**Ռաշամ Ռշտունի** (), հայ նախարար և զորավար Մեծ Հայքում, Վասպուրական աշխարհի Ռշտունիք գավառի տանուտերը, Բարզափրան Ռշտունու եղբայրը, Ռշտունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
Մ․թ․ա․ 51-39 թվականներին Ռաշամ Ռշտունին իր եղբոր՝ Բարզափրանի հետ արշավել է Պաղեստին, գերի է բերել բազմաթիվ հրեաների՝ իրենց քահանայապետ Հյուրկանոսի հետ և բնակեցրել Վանա լճի Աղթամար կղզում հիմնադրված Աղթամար քաղաքում։ Ենթադրվում է, որ նրա անունից է առաջացել Ռշտունիք գավառի և տոհմի անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 1-ին դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Steam

**Steam** (անգլերեն՝ **[[Գոլորշի]]**), համակարգչային խաղերի և ծրագրերի առցանց թվային բաշխման ծառայություն, որը մշակվել է Valve-ի կողմից և թողարկվել է 2003 թվականին սեպտեմբերի 12-ին։ Steam-ը գործում է որպես հեղինակային իրավունքի տեխնիկական պաշտպանություն, բազմախաղային խաղերի և հոսքային հարթակ և սոցիալական ցանց խաղացողների համար։ Steam ծրագրային ապահովման հաճախորդը տրամադրում է նաև խաղերի տեղադրում և կանոնավոր թարմացումներ, ամպային պահման խաղեր, տեքստային և ձայնային հաղորդակցություն խաղացողների միջև։

2016 թվականից Steam Awards-ը հաստատվել է համակարգչային խաղերի ոլորտում, որոնցում հաղթողներն ընտրվում են թվային բաշխման ծառայության օգտատերերի քվեարկության միջոցով։

2020 թվականին ծառայության ակտիվ օգտատերերի թիվը, ովքեր օգտվել են դրանից առնվազն ամիսը մեկ անգամ, գերազանցել է 120,4 միլիոնը։ 2021 թվականի սկզբին Steam-ի միջոցով վաճառքի էր հանվել ավելի քան 50 հազար խաղ, և ամեն տարի այդ թիվը աճում էր 8-10 հազարով։

## Պատմություն
Valve-ը հրատարակչական պայմանագիր է կնքել Sierra Studios-ի հետ 1997 թվականին։ Պայմանագիրը մտավոր սեփականության  իրավունքներ էր տվել Sierra-ին՝ ի լրումն հրապարակման վերահսկողության։ Valve-ը թողարկեց լրացուցիչ խաղեր Sierra-ի միջոցով, ներառյալ ընդարձակումները Half-Life-ի և Counter-Strike-ի համար։ Մոտ 1999 թվականին, երբ Valve-ը սկսեց աշխատել Half-Life 2-ի և նոր Source շարժիչի վրա, նրանք սկսեցին անհանգստանալ Sierra-ի հետ իրենց պայմանագրով, որը կապված էր ԻԱ-ի իրավունքների հետ, և երկու ընկերությունները նոր պայմանագրի շուրջ բանակցեցին մինչև 2001 թվականը։ Նոր պայմանագիրը վերացրեց Sierra-ի ԻԱ-ի իրավունքները և Valve-ին տվեց իր խաղերի թվային բաշխման իրավունքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
https://store.steampowered.com/ — Steam-ի պաշտոնական կայքը
Մոխա

**Մոխա (Մուխա)** (; ), եմենական նավահանգստային քաղաք է Կարմիր ծովի ափին։ Անվանվել է ի պատիվ «Մոկկա» սուրճի տեսակի։

Տեղակայված է Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցից 74 կմ հյուսիս՝ ընդարձակ նավահանգստով, պաշտպանված է երկու ամրոցներով։ Ունի 14-ից 15 հազար բնակիչ։ Առաջ այստեղից արտահանում էին սուրճի լավագույն տեսակը, հիմա կարևորությունը ընկել է։

## Նավահանգիստը և սուրճը
Քաղաք-նավահանգիստ Մոխան հայտնի է նրանով, որ Եմենի սուրճի արտահանման հիմնական շուկան ու նավահանգիստն է՝ XV դարից մինչև XVII դար։ Նույնիսկ սուրճի նոր աղբյուրներ հայտնաբերելուց հետո, «Mocha» սուրճի հատիկները (նաև անվանում են Սանանայի կամ «Mocha» Սանանի, այսինքն՝ Սանաայից) շարունակվում են արժևորվել իրենց հատուկ համի շնորհիվ և մնում են այդպիսին մինչև մեր օրեր։

Ճանապարհորդ Ջերոնիմո Լոբոյի անունով, ով 1625 թվականին քայլել է Կարմիր ծովի նավահանգստով, Մոխան նախկինում ուներ «սահմանափակ համբավ և առևտուր», բայց «Արաբական թերակղզում թուրքերի իշխանության գալու հետևանքով այն դարձել է տարածքի գլխավոր քաղաքը, գտնվում էր թուրքական տիրապետության տակ, թեև այդ փաշայի բնակության վայրը չէր, որը գտնվում էր երկու օր հեռավորության վրա դեպի Սանա քաղաքի խորքերը»։ Լոբոն ավելացնում է, որ նրա նշանակությունը որպես նավահանգիստ հաստատվել է Օսմանյան օրենքներով, սահմանված էր, որ բոլոր նավերը, որոնք մուտք էին գործում Կարմիր ծով, պետք է մտնեին «Մոխա» նավահանգիստ և վճարեին իրենց բեռի տուրքը։

Ռեմեդիուս Պրուտսկին () Մոխայով անցնելիս 1752 թվականին հայտնաբերել է, որ քաղաքը նման էր «մարգարե Մուհամեդի օթևանատանը, որը նման էր հսկայական բազմաբնակարան բլոկի, կառուցված էր բազմաթիվ առանձին սենյակներից, որտեղ բնակավայր վարձակալվում էր բոլոր անծանոթների համար՝ առանց խտրականության, հաշվի չէին առնում կրոնը կամ ռասան»։ «Նա նաև հայտնաբերել է եվրոպական նավերի նավահանգիստ՝ երեք ֆրանսիական, չորս անգլիական, երկու հոլանդական և մեկ պորտուգալական»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mokha panorama (Delcampe, anonym).jpg|Մոխան 1900–1910 թթ
Պատկեր:Mosque and moon (10632913833).jpg|Մզկիթ
Պատկեր:Mocha Dapper 1680.jpg|Եվրոպական գործարաններ Մոլայում՝ XVII դար
Պատկեր:Bellin - Plan de la Ville de Moka.png|XVIII դարի ֆրանսիական ծրագիր՝ Մոխա, Եմեն։ Սոմալիի, հրեական և եվրոպական թաղամասերը գտնվում են միջնաբերդի սահմաններից դուրս։
Պատկեր:Mocha Turkish governor villa.jpg|Թուրք նահանգապետի վիլլան, XIX դարի վերջ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* Густерин П. В. Йеменская Республика и её города. М.։ Международные отношения, 2006.

## Արտաքին հղումներ

* Dirar Abdel-Daim: ''Mokha. The City of the Past and the Future.''
* Population Mongabay.com

Կատեգորիա:Եմենի բնակավայրեր
Բլեզ Դեգոֆ

**Բլեզ Ալեքսանդր Դեգոֆ** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։

Նկարիչ Ալեքսանդր Դեգոֆի եղբորորդին։

## Կենսագրություն
Բլեզ Ալեքսանդր Դեգոֆը ծնվել է Փարիզում։ Գեղարվեստական կրթությունը ստացել է Փարիզի Գեղարվեստի դպրոցում, ապա աշխատել Իպոլիտ Ֆլանդրենի և Ուիլյամ Բուգրոյի ղեկավարությամբ։

1857-1882 թվականներին նրա աշխատանքներրը ցուցադրվել են Փարիզյան սալոնում, 1861 թվականին պարգևատրվել է երրորդ կարգի մեդալով և 1863 թվականին՝ երկրորդ կարգի մեդալով։ 1900 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում պարգևատրվել է արծաթե մեդալով։

Նկարիչը մահացել է Փարիզում 1901 թվականին։

## Ստեղծագործություն
Բլեզ Դեգոֆը նկարել է գրեթե բացառապես անշունչ առարկաներ՝ զարդեր, ապակյա անոթներ, գորգեր, գործվածքներ և այլն։ «Բրոկհաուսի և Էֆրոնի հանրագիտարանային բառարանում» նրա ստեղծագործական գործունեությանը տրվել են հետևյալ բնութագրերը՝ «Ինչ վերաբերում է նմանատիպ առարկաների գեղեցիկ խմբավորմանը, նա գրեթե մրցակից չունի «մեռած բնության» ժամանակակից նկարիչների միջև ոչ միայն Ֆրանսիայում, այլև ողջ Եվրոպայում»։

Ամենահայտնի ստեղծագործություններից՝

* «XVI դարի ամեթիստ ծաղկաման»
* «Հին տանձենին»
* «Թեյ նկարչի արվեստանոցում»
* «Շառլ IX-ի սաղավարտը և վահանը»
* «Ֆրանսիական թագավորների թագը»


Պատկեր:Blaise Alexandre Desgoffe - Still Life with Fruit, Glass of Wine, 1863.jpg|Նատյուրմորտ մրգերով և մի բաժակ գինիով. 1863
Պատկեր:Blaise-Alexandre Desgoffe - Kunstwerke aus der Sammlung des Sir Richard Wallace - 2858 - Staatliche Kunsthalle Karlsruhe.jpg|Արվեստի գործեր Ռիչարդ Ուոլեսի հավաքածուից. 1880
Պատկեր:Composition-la-verseuse-en-cristal-de-roche-la-chope-en-ivoire-coupe-en-serpentine-et-orchide.jpg|Նատյուրմորտ՝ խոլորձով, զտիչով և փղոսկրյա գավաթով. 1897
Պատկեր:Blaise Alexandre Desgoffe - Nature morte avec un chandelier à cristaux de montagne et un crucifix.jpg|Նատյուրմորտ բյուրեղյա մոմակալով և խաչելությամբ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Սթիվեն Մերչանթ

**Սթիվեն Ջեյմս Մերչանթ** (, ), բրիտանացի սցենարիստ, ռադիոհաղորդավար, հումորիստ և դերասան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բրիստոլում բուժքույր Ջեյն Էլեն Գիբսի և ապահովագրական գործակալ Ռոնալդ Ջոն Մերչանտի ընտանիքում։ Ավարտել է Հենհեմի միջնակարգ դպրոցում։ 1993-1996 թվականը սովորել է Քովենտրիի Ուորիքի համալսարանում, որտեղ կինոյի և գրականության բնագավառում ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։

Հարաբերությունների մեջ է ամերիկացի դերասանուհի Միրսի Մոնրոյի հետ։

## Կարիերա
1998 թվականից զբաղվում է հեռուստասերիալների համար սցենարներ գրելով, որոնց թվում են «Օֆիս»-ը (2001-2003, 2005-2013):, «Ետնաբեմի դերասաններ» (2005-2007), «Կյանքն այնքան կարճ է» (2011-2013), «Ռիկի Ջերվեյսի շոուն» (2010-2012), «Արի ծանոթանանք» (2013) ֆիլմերը և հեռուստասերիալները։

### Ռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Վարազդատ Լալայան

**Վարազդատ Լալայան** (), հայ ծանրամարտիկ, Հայաստանի սպորտի վարպետ։ 2021 թվականի աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության արծաթե մեդալակիր, Եվրոպայի 2024 և 2025 թվականի չեմպիոն։ 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի փոխչեմպիոն, 2024 և 2025 թվականների աշխարհի չեմպիոն։ Հայաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2024)։

## Կարիերա
2018 թվականին 105 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երիտասարդների ծանրամարտի (Տաշքենդ) աշխարհի և Եվրոպայի (Լեհաստան) առաջնություններում նվաճել է արծաթե մեդալներ։

Մեկ տարի անց պատանիների աշխարհի (Սուվե, Ֆիջի) և Եվրոպայի (Բուխարեստ) առաջնությունների ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալներ։

2021 թվականին Ֆինլանդիայում կայացած մինչև 23 տարեկանների Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնության ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալ։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ 109 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երկամարտի 445 կգ արդյունքով նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Պոկում վարժության ժամանակ բարձրացրել է 205 կգ, Հրում վարժության ժամանակ՝ 240 կգ։

2021 թվականի Տաշքենդում կայացած ծանրամարտի աշխարհի առաջնության ժամանակ նվաճել է արծաթե մեդալ։ Երկամարտի արդյունքը եղել է 457 կգ։ Երկու վարժություններում նվաճել է փոքր արծաթե մեդալներ։

2024 թվականի փետրվարին Սոֆիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Վարազդատ Լալայանը առաջին անգամ հռչակվել է աշխարհամասի չեմպիոն։ Պոկում վարժությունում նա բարձրացրել է 205 կգ, հրումում՝ 250 կգ, և երկամարտի 455 կգ արդյունքով նվաճել է ոսկե մեդալ։ Նա առաջինն է եղել նաև առանձին վարժություններում։ 

2025 թվականի ապրիլին Քիշնևում (Մոլդովա) տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Վարազդատ Լալայանը դարձել է Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն՝ նվաճելով 3 ոսկե մեդալ՝ պոկում վարժությունում բարձրացնելով 210 կգ, հրումում՝ 240 կգ և երկամարտում ցույց տալով 450 կգ արդյունք։

2025 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Վարազդատը Նորվեգիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում 211+250=461 կգ արդյունքով դարձել է աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։

## Արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Բամբիշ Արշակունի

**Բամբիշ Արշակունի** (), արքայադուստր Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորությունում։

Մեծ Հայքի արքաներ՝ Խոսրով Գ Կոտակի (330-338) դուստրը և Տիրան Բ-ի (338-350) քույրը, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հուսիկ Ա Պարթևի (295-374) որդու՝ Աթանագինեսի կինը, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Ներսես Ա Մեծի մայրը, Արշակունիների թագավորական տոհմից։

## Ծագումը
Բամբիշը սերվում է Արշակունիների թագավորական տոհմից, հայրը՝ Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Գ Կոտակն (330-338) է։ Մոր անունն անհայտ է։ Նրա եղբայրն է՝ Մեծ Հայքի արքա Տիրան Բ-ն (338-350), քույրը՝ Վարազդուխտը, ով ամուսնացել էր Բամբիշի ամուսնու՝ Աթանագինեսի երկվորյակ եղբոր՝ Պապի հետ։

## Կենսագրություն
Բամբիշի ծննդյան թվականն անհայտ է։ Նա ամուսնացել էր Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հուսիկ Ա Պարթևի որդու՝ Աթանագինեսի հետ։ Որդին՝ Ներսեսը հետագայում՝ 353 թվականին դառնում է Ամենայն հայոց կաթողիկոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արշակունիներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Կատեգորիա:Հայ արքայադուստրեր
Postal (տեսախաղ, 1997)

**Postal** (հայերեն՜ **Փոստային**),  գործողության համակարգչային խաղ, որը մշակվել է ամերիկյան Running with Scissors ստուդիայի կողմից և հրապարակվել է Ripcord Games-ի կողմից 1997 թվականին։ Ռուսաստանում խաղը թողարկվել է 2003 թվականին Акелла-ի կողմից **Postal Plus** անվամբ, որը ներառում է **Special Delivery**-ի հավելումը։ 2020 թվականի հուլիսի 14-ին Postal-ը դարձավ ընդմիշտ անվճար  Steam-ում և GOG-ում։

## Սյուժե
Մի օր, բնակում է մի մարդ, որը սկսում է մտածել, որ բոլոր մարդիկ վարակված են, ովքեր կարող են վարակել իրեն և վախի պատճառով նա որոշում է, որ ամեն ինչում մեղավոր է ավիաբազան, քանի որ դա հենց ռազմականի պատճաnն է, որ այս քաղաքում ավելի ու ավելի շատ վարակվածներ կան, ուստի նա որոշում է դուրս գալ դրսում և սպանել ագրեսորներին և քաղաքացիներին, ովքեր շրջում են վայրերում (կախված խաղացողից)։ Նա վերջում հասնում է ռազմական ավիաբազա, սպանում է բոլորին։ Դրանցի հետո նա գնում է դպրոց երեխաներին սպանելու, բայց նրա զենքը արդյունավետ չէ նրանց դեմ, և նա ուշագնաց է լինում։ Նա ուշքի է գալիս հոգեբուժարանում, որտեղ պրոֆեսորն ասում է, որ ինքը հիվանդ է, արժանի է հերոս կոչվելու և որ նա շատ ժամանակ կունենա առարկան ուսումնասիրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Moby games
* Metacritic
* Imdb
* Behind the voice actors
* Postal fandom
* Steam
Արքեղայոս Ծոփացի

**Արքեղայոս Ծոփացի** (), հայ նախարար և բդեշխ Մեծ Հայքում, Ծոփք աշխարհի Մեծ Ծոփք գավառի տանուտերը, Ծոփքի բդեշխ, Ծոփացիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
333 թվականին Ծոփքի բդեշխ Արքեղայոսը զայրանալով Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Արիստակես Ա-ի (325-333) կշտամբանքներից, սպանում է նրան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծոփացիներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Բենզիդամին

**Բենզիդամին,** ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոց է, որն ունի ցավազրկող, ջերմիջեցնող և հակաբորբոքային ազդեցություն։ Այն օգտագործվում է հետվիրահատական և հետվնասվածքային ցավն ու այտուցը նվազեցնելու համար, նպաստում է վերքերի ապաքինմանը։ Դեղը օգտագործվում է նաև արտաքին՝ ռևմատիկ հիվանդությունների և բերանի ու կոկորդի բորբոքումների բուժման համար։

Վարակիչ և բորբոքային հիվանդությունների դեպքում այն օգտագործվում է միայն որպես համակցված թերապիայի մաս։

## Օգտագործման ցուցումներ
Բենզիդամինը, որը հասանելի է հիմնականում որպես հեղուկ բերանի ողողման միջոց, բերանի խոռոչի լորձաթաղանթային սփրեյ կամ տեղային քսուք, առավել հաճախ օգտագործվում է որպես տեղային ցավազրկող և հակաբորբոքային միջոց՝ ցավոտ բորբոքային վիճակները թեթևացնելու համար։

Բենզիդամինը որպես բերանի ողողման միջոց կամ սփրեյ օգտագործելու դեպքում կարող է օգտագործվել տոնզիլէկտոմիայի կամ էնդոտրախեալ խողովակի օգտագործումից հետո տրավմատիկ վիճակների, բորբոքային պայմանների, ինչպիսիք են ֆարինգիտը, աֆթոզ խոցերը և բերանի խոռոչի խոցերը, ճառագայթային թերապիայի, ատամնաբուժական վիրահատությունների և պրոցեդուրաների կամ ավելի ընդհանուր վիճակների բուժման համար, ինչպես նաև կոկորդի ցավը, լեզվի ցավը, լնդերի ցավը, բերանի խոռոչի խոցերը կամ ատամնաշարի պատճառով առաջացած անհանգստությունը։

Երբ օգտագործվում է որպես տեղային քսուք, բենզիդամինը կարող է օգտագործվել մկանային-կմախքային համակարգի ցավոտ բորբոքային վիճակների հետ կապված ախտանիշները թեթևացնելու համար, ներառյալ սուր բորբոքային խանգարումները, ինչպիսիք են միալգիան և բուրսիտը, կամ տրավմատիկ պայմանները, ինչպիսիք են ցաները, դեֆորմացիաները, կապտուկները, մկանների, հոդերի ցավը։

## Ֆարմակոլոգիա
Ի տարբերություն այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցների, բենզիդամինը չի արգելակում ցիկլօքսիգենազը կամ լիպոքսիգենազը և չի ակնկալվում, որ կառաջացնի հարակից կողմնակի ազդեցություններ։

Պրեպարատի մշակողի տվյալներով ՝ նվազեցնում է մազանոթների թափանցելիությունը, կայունացնում լիզոսոմալ թաղանթները, արգելակում է ATP-ի, այլ մակրոէրգիկական միացությունների արտադրությունը օքսիդատիվ ֆոսֆորիլացման գործընթացներում, արգելակում է սինթեզը կամ ինակտիվացնում է պրոստագլանդինները, հիստամինը, բրադիկինինները, ցիտոկինները, կոմպլեմենտի գործոնները և այլ ոչ սպեցիֆիկ էնդոգեն «վնասող գործոնները»։ Արգելափակում է բրադիկինինի փոխազդեցությունը հյուսվածքային ընկալիչների հետ, վերականգնում է խանգարված միկրոշրջանառությունը և նվազեցնում ցավի զգայունությունը բորբոքման օջախում։ Ազդում է ցավի զգայունության թալամիկ կենտրոնների վրա (PgE1, PgE2 և PgF2ալֆա-ի սինթեզի տեղային շրջափակում)։ Ցավազրկող ազդեցությունը պայմանավորված է ալգոգենիկ հատկություններով կենսագեն ամինների կոնցենտրացիայի անուղղակի նվազմամբ և ընկալիչի ապարատի ցավի զգայունության շեմի բարձրացմամբ։

Տեղային կիրառման դեպքում այն լավ ներծծվում է լորձաթաղանթներով և արագ ներթափանցում բորբոքված հյուսվածքների մեջ։ Այն արտազատվում է երիկամների միջոցով՝ մետաբոլիտների տեսքով և աղիքների միջոցով։

## Վերականգնողական օգտագործում
Բենզիդամինը օգտագործվում է վերականգնման համար։ Դեղամիջոցի չափից մեծ չափաբաժինը առաջացնում է հակաքոլիներգիկ հալյուցինոգենների ազդեցություն և կենտրոնական նյարդային համակարգի խթանում։  Նման օգտագործումը, հատկապես դեռահասների շրջանում, տարածված է Լեհաստանում, Բրազիլիայում   և Ռումինիայում։

## Նշումներ

Կատեգորիա:Գրգռիչներ
Կատեգորիա:Եթերներ
Բրյուս Թաքման

**Բրյուս Ուայս Թաքման** (, ), հոգեբանության ամերիկացի հետազոտող, որը հայտնի է իր մշակած խմբային դինամիկայով։ 1965 թվականին նա հրապարակել է Թաքմանի խմբերի զարգացման մոդել անվամբ տեսությունը։

Ըստ այս տեսության, գոյություն ունի խմբի զարգացման չորս աստիճան։ Դրանք են ձևավորումը, հուզական արձագանքները, կարգավորումը և որոշումների կայացումն ու իրագործումը։ 1977 թվականին նա ավելացրել է նաև հինգերորդ աստիճանը, որին տվել է Հետաձգում անվանումը։

Թաքմանը հայտնի է նաև քոլեջի ուսանողների պրոկրաստինացիայի ուսումնասիրմամբ և Թաքմանի Պրոկրաստինացիայի սանդղակի ստեղծմամբ (1991)։

Եղել է Օհայոյի նահանգային համալսարանի Մանկավարժական հոգեբանության պրոֆեսոր, որտեղ հիմնադրել և ղեկավարել է Ուոլթեր Է։ Դենիսի ուսումնական կենտրոնը, որը նպատակ ուներ ուսանողներին ապահովել այն ռազմավարական գիտելիքով, որը թույլ կտար նրանց հաջողությամբ ընդունվել քոլեջ, ավարտել այն և հաջողությամբ շարունակել հետագա կրթությունը։

Ուսանողներին քոլեջում հաջողելու ռազմավարությունն ուսուցանելու համար նա Դենիս Ա։ Էբրիի և Դենիս Ռ։ Սմիթի հետ համահեղինակել է «Ուսման և մոտիվացիայի ռազմավարություններ։ Հաջողության քո ուղեցույցը» դասագիրքը։

## Կրթություն
*Ռենսելաերի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ. 1960 թվականին ավարտել է այն՝ հոգեբանության բակալավրի  աստիճանով։
*Փրինսթոնի համալսարան. 1962 թվականին ավարտել է այն՝ հոգեբանության մագիստրոսի աստիճանով
*Փրինսթոնի համալսարան։ 1963 թվականին ավարտել է այն՝ հոգեբանական գիտությունների թեկնածուի աստիճանով
*1991 թվականին Թաքմանը հետազոտել և մշակել է Պրոկրաստինացիայի 32 աստիճանով սանդղակ, որը չափում էր մարդու պրոկրաստինացիայի աստիճանը։ 
*Պրոֆեսոր Թաքմանը նաև հեղինակել է «Երկար ճանապարհ դեպի Բոստոն» պատմվածքը (1998)։

## Մատենագրություն
* Tuckman, Bruce W. (1965) ‘Developmental sequence in small groups’, Psychological Bulletin, 63, 384–399.
* Tuckman, Bruce W. and Jensen, Mary Ann C. (1977) ‘Stages of Small-Group Development Revisited’, Group & Organization Studies, 2(4),419–427.

## Ծանոթագրություններ

* Smith, M. K. (2005). ‘Bruce W. Tuckman – forming, storming, norming and performing in groups, the encyclopaedia of informal education. Retrieved: 2014-07-25.

## Արտաքին հղումներ
*Bruce W. Tuckman
*DLC: Founding Director

Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Հրդեհ լաստանավի վրա Բանգլադեշում (2021)

2021 թվականի դեկտեմբերի 24-ին MV Avalon-10 ուղևորատար լաստանավը բռնկվել է Ջալոկատի քաղաքից ոչ հեռու, Բանգլադեշում գտնվող Սուգանդա գետի վրա։ Միջադեպի հետևանքով զոհվել է առնվազն 41 մարդ, ավելի քան 100-ը՝ տուժել։ Եվս մի քանիսը անհետ կորել են։

## Իրավիճակ
Բանգլադեշցիների մոտ 30 տոկոսը հիմնականում աղքատ է, շրջում են գետերով։ Երկրում հաճախ տեղի են ունենում լաստանավերի վթարներ, որոնք «կապում են գերբնակեցման կամ անվտանգության կանոնների չպահպանման հետ»։

## Դժբախտ պատահար
MV Avalon-10 եռաստիճան լաստանավը Դաքքայից ուղևորվում էր Բարգունա։ Այն ունեցել է 310 մարդու տարողունակություն, սակայն այնտեղ գտնվել են ավելի քան 500 ուղևոր, որոնցից շատերը հանգստյան օրերին տուն էին վերադառնում։ Հրդեհը բռնկվել է գիշերվա ժամը 3-ին, երբ ուղևորների մեծ մասը քնած է եղել Ջալոկատիի ափերին՝ Սուգանդա գետի մոտ։ Հրշեջ ծառայության և քաղաքացիական պաշտպանության տնօրենի տեղակալ Բրիշալ Կամալ Ուդդին Բհուիյանի խոսքով՝ հրդեհը սկսվել է մեքենաշինական բաժանմունքում և արագ տարածվել լաստանավի մյուս մասերի վրա։

Ուղևորներից մեկը հայտնել է, որ մինչև հրդեհը լաստանավը շարժիչի հետ կապված խնդիրներ է ունեցել։ Ավելի ուշ սկսվեց նրա ծուխը։ Որոշ ուղևորներ նետվել են գետը և լողալով մոտեցել ափին՝ փրկվելով հրդեհից։ Daily Star-ը հայտնել է, որ հրդեհից 50 րոպեի ընթացքում դեպքի վայր է ժամանել 15 հրշեջ բրիգադ, իսկ ժամը 5։20-ին իրավիճակը վերահսկվել է։ Խիտ մառախուղը դժվարացրել է փրկարարական աշխատանքները։

Տեղի պաշտոնյայի խոսքով՝ լաստանավը կանգ է առել հարևան Դիկուլ գյուղում՝ գետի ափին։ Շրջանի գլխավոր ադմինիստրատոր Զոհար Ալին հայտարարել է, որ հրդեհի մարումը տևել է 4-5 ժամ։ Պահանջվել էր ևս 8 ժամ, քանի դեռ  նավը սառչում էր։ Տեղի ոստիկանության պետ Մայնուլ Իսլամը հայտարարել է, որ հայտնաբերվել է 37 մարմին։ Զոհերի մեծ մասը կամ մահացել է հրդեհից, կամ խորտակվել է լաստանավից փախչելիս։ 70 տուժած ուղևորներ հոսպիտալացվել են, նրանցից 7-ը ծանր այրվածքներ են ստացել և գտնվում էին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Այնուհետև զոհերի թիվը հասել է 41-ի։։

## Հետևանքներ
Միջադեպից հետո կառավարությունը հատուկ կոմիտե է ստեղծել երեք օրվա ընթացքում հրդեհի հետաքննության և արդյունքների մասին հաշվետվության ներկայացման համար։

Daily Star-ի տվյալներով՝ նավավարը չի կարողացել պատշաճ կերպով կառչել լաստանավից այն բանից հետո, երբ շարժիչները շարքից դուրս են եկել, և նավը լքել է առանց խարիսխ գցելու։ Այնուհետև լաստանավը ավելի քան 30 րոպե սահում էր հոսանքով ներքև, մինչև կանգ առավ Դիակուլի մոտ։ Լաստանավի դռները փակ էին, ինչը խոչընդոտում էր մարդկանց փրկությանը։ Բացի այդ, Բանգլադեշի ներքին ջրային տրանսպորտի վարչության բարիշալի գրասենյակում պաշտոնյաները հայտարարել են, որ լաստանավի վրա պետք է լիներ առաջին կարգի նավապետը, սակայն նրա փոխարեն եղել են երկրորդ կարգի երկու նավապետներ։

Պարզվել է, որ հրդեհի պատճառը եղել է շարժիչի անսարքությունը։ Նավի նախորդ երկու շարժիչները առանց թույլտվության կամ առանց փոփոխությունների մասին առաքման դեպարտամենտի ծանուցման փոխարինվել են նավի սեփականատիրոջ՝ Խանջալ Շեյխի կողմից, նոյեմբերին, վառելիքի անբավարար արդյունավետության պատճառով։ Սեփականատերը հայտարարել է, որ տեղյակ չի եղել նման թույլտվության անհրաժեշտության մասին։ Ենթադրվում էր, որ շարժիչի անսարքությունը եղել է որպես աննշան խնդիր, բայց հետո այն դարձել է կրիտիկական, քանի որ այն չի վերացվել։

## Ծանոթագրություններ
Տոկոսադրույքի սվոպ

**[[Տոկոսադրույք]]ի սվոպը** (անգլ. interest rate swap, IRS) ածանցյալ ֆինանսական գործիք է երկու կողմերի միջև համաձայնագրի տեսքով, ըստ որի՝ որոշակի ամսաթվին մի կողմը մյուս կողմին կվճարի ֆիքսված տոկոս որոշակի գումարի համար և կստանա վճարում լողացող տոկոսադրույքով տոկոսների չափով (օրինակ, LIBOR տոկոսադրույքով) երկրորդ կողմից։
 
Ապագա տոկոսադրույքի վերաբերյալ համաձայնագիրը՝ (անգլ․ Forward Rate Agreement) ստանդարտացված տոկոսադրույքի սվոպ է։
 
Տոկոսադրույքների սվոպները սովորաբար օգտագործվում են ակտիվների և պարտավորությունների հետ գործարքների ապահովագրման համար՝ ֆիքսված տոկոսադրույքները լողացող տոկոսադրույքներին փոխադարձ փոխանցելու համար և հակառակը։ Տոկոսադրույքի սվոպի վերաբերյալ դիրքորոշումը պարունակում է տոկոսային և վարկային ռիսկեր պայմանագրի կողմերի համար։

## Կիրառում
Տոկոսադրույքների սվոպներն օգտագործվում են ներդրումային ռազմավարությունների լայն տեսականիում։ Դրանք հայտնի հեջավորման և ֆինանսական շահարկման գործիք են։

## Հեջավորում
Սվոպ պայմանագրով նախատեսված տոկոսադրույքի արգելափակումը թույլ է տալիս պաշտպանել տոկոսադրույքների անկումը։ Մյուս կողմից, կոնտրագենտը կշահի տոկոսադրույքների նվազելուց։

## Շահարկումներ
Տոկոսադրույքի սվոպի դիրքում մտնելու ցածր շեմի պատճառով դրանք լայն տարածվածություն ունեն թրեյդերների մոտ, ովքեր շահարկում են տոկոսադրույքների շարժը։
Այսպիսով, հիմքում ընկած ակտիվի վրա լիարժեք կարճ դիրք բացելու փոխարեն, որի համար ակնկալվում է գնի անկում, թրեյդերը միայն պետք է կնքի սվոպ համաձայնագիր, որը ֆիքսում է տոկոսադրույքը նույն ժամանակահատվածի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերիվատիվներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Վերծնոտային զարկերակ

**Վերծնոտային զարկերակ** (), արտաքին քներակ զարկերակի վերջնային ճյուղերից մեկը, ավելի մեծ, քան նրա մյուս ծայրային ճյուղը՝ քունքային մակերեսային զարկերակը։

## Տեղագրություն
Սկզբում զարկերակը գտնվում է ստորին ծնոտի միջային ճյուղի մոտ, որից հետո այն գնում է ստորքունքային փոս և թևաքմային փոս, որտեղ բաժանվում է վերջնային ճյուղերի։։

Տեղագրական առումով վերծնոտային զարկերակը բաժանված է երեք հատվածի՝ ծնոտային, ստորքունքային և թևաքմային, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր ճյուղերը։

### Ծնոտային բաժին
# **Ականջային խորանիստ զարկերակ** (), անոթավորում է քունքստործնոտային հոդը, արտաքին լսողական անցուղին և թմբկաթաղանթը։
# **Առաջային թմբկային զարկերակ** (), անոթավորում է թմբկախոռոչի լորձաթաղանթը;
# **Ստորին ատամնաբնային զարկերակ** (), իր հերթին տալիս է ատամնային ճյուղեր (), կզակային զարկերակ         (), որը արյուն է մատակարարում  դեմքի մկաններին և կզակի մաշկին, նաև տալիս է  ծնոտկորճային զարկերակը (), որը անոթավորում է երկգլխանի մկանի առաջային փորիկը և համանուն մկանը։
# **Ուղեղապատյանային միջին զարկերակ** (), գնում է դեպի միջին գանգափոսի կարծր պատյան (), իր ճանապարհին տալով՝ թմբկային վերին զարկերակը     ()՝ թմբկաթաղանթի լորձաթաղանթի համար։

### Ստորքունքային բաժին
# **Թշային զարկերակ** (), անոթավորում է այտի մկանները և լորձաթաղանթը;
# **Ծամիչ զարկերակ** ()՝ ճյուղեր համանուն մկանին;
# **Թմբկային խորանիստ զարկերակ** ()` ճյուղեր թմբկային մկաններին։
# **Վերին հետին ատամնաբնային զարկերակ**                    (), ներթափանցում է վերծնոտային ծոցի մեջ՝ արյուն մատակարարելով լորձաթաղանթին, տալիս են ատամնային ճյուղեր (), որոնք սնուցում են վերին ծնոտի ատամները և լնդերը;
# **Թևակերպային ճյուղեր** () ՝ համանուն մկանների համար։

### Թևաքմային բաժին
# **Ստորակնակպճային զարկերակ** ();
# **Քմային վայրէջ զարկերակ** (), սկզբում տալիս է թևակերպային խողովակի զարկերակը ()` անոթավորեոլվ ըմպանի վերին մասը, լսողական փողը, փափուկ և կարծր քիմքերը։ Քմային վայրէջ զարկերակը բերանակցվում է դիմային զարկերակի ճյուղ՝ քմային վերել զարկերակի հետ;
# **Սեպաքմային զարկերակ** () մտնում է քթի խոռոչ և տալիս է հետին կողմնային քթային ճյուղեր () և հետին միջնապատային ճյուղեր ()՝ անոթավորելով քթի միջնապատի հետնամասը և քթի լորձաթաղանթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Անոթաբանություն
Կատեգորիա:Զարկերակներ
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Սիմոնա Հերման

**Սիմոնա Հերման** (, ), ռումինացի սուսերամարտիկը աշխարհի և Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Սիմոնան ծնվել է 1985 թվականին Բուխարեստում։ 2004 թվականին նա նվաճել է աշխարհի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալ։ 2008 և 2009 թվականներին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, 2010 թվականին՝ աշխարհի չեմպիոն։ 2011 թվականին Սիմոնան կրկին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։

2011 թվականի օգոստոսին Սիմոնան ամուսնացել է Դրագոս Հերմանի հետ և  կրել «Հերման» ազգանունը։ 2011 թվականին նրա շնորհիվ Ռումինիայի հավաքականը կրկին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 2012 թվականին Սիմոնան առաջին անգամ անհատական առաջնությունում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն (ռումինացիները թիմային առաջնությունում արծաթե մեդալ են նվաճել), սակայն Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում նա գրավել է ընդամենը 6-րդ տեղը։ 2014 թվականին թիմային պայքարում Սիմոնան դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ անհատական առաջնությունում՝ բրոնզե մեդալակիր։ 2015 թվականին նա դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, թիմային պայքարում նվաճել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալ, իսկ Եվրոպական խաղերում նվաճել է ոսկե և բրոնզե մեդալներ։ 2016 թվականին Սիմոնան անհատական առաջնությունում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ թիմային պայքարում զբաղեցրել երրորդ տեղը։

2013 թվականի դեկտեմբերին Հերմանը դուստր է ունեցել, որին անվանել է Իոանա Թեոդորա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile at Nahouw
* Profile  at the European Fencing Confederation

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Օլգա Օրբան

**Օլգա Սաբո-Օրբան**  (, ), ռումինացի սուսերամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն, օլիմպիական խաղերի մեդալակիր։ Օլգան ամուսնացել է ռումինացի  ջրագնդորդ Ալեքսանդր Սաբոյի  () հետ և կրել նրա ազգանունը։

## Կենսագրություն
thumb|left|180px|Օլգա Օրբանը 1960 թվականին
Օլգան ծնվել է Կլուժ-Նապոկա քաղաքում։ Սկզբում զբաղվել է մարմնամարզությամբ, հետո անցել սուսերամարտի։

1956 թվականին Մելբուրնի Օլիմպիական խաղերում արծաթե մեդալ է նվաճել անհատական մրցաշարում։ 1960 թվականին Հռոմի Օլիմպիական խաղերում 5-րդն է եղել թե՛ անհատական, թե՛ թիմային առաջնություններում։

1961 թվականին դարձել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 1962 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն անհատական առաջնությունում։

1964 թվականին մասնակցել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերին, սակայն այնտեղ անհատական առաջնությունում զբաղեցրել է 9-րդ տեղը, իսկ թիմայիում՝ 5-րդ տեղը։ 1965 թվականին աշխարհի առաջնությունում նվաճել է երկու արծաթե մեդալ, իսկ 1967 թվականի աշխարհի առաջնությունում՝ մեկ բրոնզե մեդալ։

1968 թվականին Մեխիկոյի Օլիմպիական խաղերի թիմային առաջնությունում դարձել է բրոնզե մեդալակիր, իսկ անհատական մրցումներում զբաղեցրել է 9-րդ տեղը։

1969 թվականին կրկին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 1970 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա նվաճել է արծաթե և բրոնզե մեդալներ։ 1972 թվականի Մյունխենի օլիմպիական խաղերի թիմային առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Սպորտից հեռանալուց հետո Օրբանը դարձել է սուսերամարտի մարզիչ։ 1990 թվականին նա ամուսնու հետ տեղափոխվել է Հունգարիա, իսկ ավելի ուշ աշխատել Բուդապեշտի Հոնվեդ մարզական ակումբում։

Մահացել է 2022 թվականի հունվարի 5-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բնակարան-ստուդիա

**Բնակարան-ստուդիան** սովորաբար փոքր բնակարան է, առանց ներքին միջնապատերի, որտեղ խոհանոցը, հյուրասենյակը և ննջասենյակը գտնվում են մեկ սենյակում։ 20-րդ դարի սկզբին ստուդիաները փոքր բնակելի տարածքներ էին նվազագույն կահույքով և երբեմն հատակին ընդհանուր սանհանգույցով։
 
Այսօր բնակարան-ստուդիաները ներկայացված են անշարժ գույքի տարբեր հատվածներում։ Էկոնոմ դասում դրանք փոքր տարածքի բնակարաններ են։ Կան նաև մեծ տարածքի բնակարան-ստուդիաները էլիտար շենքերում։

## Տարբեր երկրներում
### Արգենտինա
Արգենտինայում մեկ սենյականոց բնակարանը կոչվում է monoambiente (իսպաներեն՝ mono-ն մեկ է, իսկ ambiente-ը՝ սենյակ)։
 
### Գերմանիա
Գերմանիայում մեկ սենյականոց բնակարանն ավանդաբար կոչվում է Garçonnière (ֆրանսերեն garçon-ից, որը նշանակում է տղա, երիտասարդ կամ ամուրի) կամ Einzimmerwohnung («Ein» նշանակում է մեկ, «Zimmer»՝ սենյակ, իսկ «Wohnung»՝ բնակարան է)։
 
### Հոնգկոնգ
Հոնկոնգում ստուդիան մոտ 10 քմ մակերեսով մինի-բնակարան է, գումարած լոգարան և խոհանոց։ Բնակելի տարածքի նվազագույն չափը ավտոկայանատեղիի չափն է։
 
### Կանադա
Կանադայում ստուդիան կոչվում է bachelor (ամուրի բնակարան)։
 
### Պորտուգալիա
Պորտուգալիայում բնակարաններ-ստուդիաները ունեն T0 (T-Zero) նշանագրում, 0 թիվը նշանակում է, որ բնակարանում անկախ ննջասենյակներ չկան։
 
### Շվեդիա
Շվեդիայում բնակարաններ-ստուդիաները կոչվում են etta, «միավոր»։ Նրանց մակերեսը սովորաբար կազմում է 20-ից 40 մ²։
 
### ԱՄՆ
Միացյալ Նահանգներում ստուդիայի միջին չափը 46–56 մ² է։
 
### Ճապոնիա
Ճապոնիայում մոտ 10 մ² տարածք ունեցող բնակարան-ստուդիաները կոչվում են wan rūmu manshon (մեկ սենյականոց առանձնատուն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անշարժ գույք