Քերիլ Ֆիլիպս

**Քերիլ Ֆիլիպս** (, ), բրիտանա-կիտտիտիական վիպասան, դրամատուրգ և էսսեիստ։ Ֆիլիպսը առավել հայտնի է իր վեպերով, որոնց համար արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։ Հաճախ նկարագրվում է որպես Սև Ատլանտյան գրող, քանի որ նրա գեղարվեստական ստեղծագործությունների մեծ մասը նվիրված է Աֆրիկյան սփյուռքի ժողովրդի փորձառություններին՝ Անգլիայում, Կարիբյան տարածաշրջանում և ԱՄՆ-ում։

Բացի գրական գործունեությունից, Ֆիլիպսը աշխատել է որպես ակադեմիկոս մի շարք բարձրագույն հաստատություններում, ներառյալ Էմհերսթ քոլեջը, Բարնարդ քոլեջը և Եյլի համալսարանը, որտեղ 2005 թվականից զբաղեցնում է անգլերեն գրականության պրոֆեսորի պաշտոնը։

## Կյանք
Քարիլ Ֆիլիպսը ծնվել է 1958 թվականի մարտի 13-ին Սենթ Քիթսում՝ Մալքոլմ և Լիլիան Ֆիլիպսների ընտանիքում։ Նա ընդամենը չորս ամսական էր, երբ ընտանիքը տեղափոխվեց Անգլիա՝ բնակություն հաստատելով Լիդս քաղաքում, Յորքշիրում։

1976 թվականին Ֆիլիպսն ընդունվել է Օքսֆորդի համալսարանի Քուինզ քոլեջ՝ անգլերեն գրականություն ուսումնասիրելու նպատակով և ավարտել է ուսումը 1979 թվականին։ Օքսֆորդում սովորելու տարիներին նա բեմադրել է մի շարք ներկայացումներ, իսկ ամառները աշխատել է որպես բեմի աշխատակից Էդինբուրգի փառատոնում։ Ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Էդինբուրգ, որտեղ մեկ տարի ապրել է սոցիալական նպաստներով, այդ ընթացքում գրելով իր առաջին պիեսը՝ «*Strange Fruit*» *(*1980), որը բեմադրվել է Շեֆիլդի Քրուսիբլ թատրոնում։

Հետագայում նա տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ գրել է ևս երկու պիես՝ «*Where There is Darkness*» (1982) և *«Shelter»* (1983), որոնք բեմադրվել են Լիրիկ Համերսմիթ թատրոնում:

22 տարեկան հասակում Ֆիլիպսը առաջին անգամ վերադարձել է Սենթ Քիթս՝ այն բանից հետո, երբ իր ընտանիքը լքել էր կղզին դեռ 1958 թվականին։ Այդ ուղևորությունը ոգեշնչել է նրան գրել իր առաջին վեպը՝ «*[[The Final Passage]]*», որը հրատարակվել է հինգ տարի անց։

Երկրորդ գրքի՝ «*A State of Independence*» (1986), հրատարակումից հետո Ֆիլիպսը մեկամսյա շրջագայություն է կատարել Եվրոպայում, որի արդյունք է դարձել նրա էսսեների ժողովածուն՝  «*The European Tribe*» (1987)։

1980-ականների վերջին և 1990-ականների սկզբին Ֆիլիպսը իր ժամանակը բաժանում էր Անգլիայի և Սենթ Քիթսի միջև՝ աշխատելով իր վեպերի՝ «*Higher Ground*» (1989) և «*Cambridge*» (1991) վրա։ Այդ տարիներին նա անդամ էր Բրիստոլի Սևամորթ գրողների խմբի, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ստեղծագործական զարգացման վրա։

1990 թվականին Ֆիլիպսը հրավիրվել է Էմհերսթ քոլեջ՝ որպես հրավիրյալ գրող։ Նա մնացել է այնտեղ ութ տարի՝ 1995 թվականին դառնալով ԱՄՆ-ում անգլերենի ամենաերիտասարդ պրոֆեսորը՝ ստանալով հաստիքային կարգավիճակ։ Այդ ընթացքում գրել է իր ամենահայտնի վեպերից մեկը՝ «*Crossing the River*» (1993), որը արժանացել է «Համագործակցության գրողների մրցանակ»-ին և «Ջեյմս Թեյթ Բլեքի հուշամրցանակ»-ին ՝ ինչպես նաև ընդգրկվել է «Բուքերի մրցանակ»-ի կարճ ցանկում։

Էմհերսթում աշխատելու տարիներին նա ապրում էր մի յուրահատուկ "եռանկյունաձև" եղանակով՝ իր ժամանակը բաժանելով Անգլիայի, Սենթ Քիթսի և ԱՄՆ-ի միջև։ Այս ապրելակերպը համարվելով «անհավատալիորեն հոգնեցուցիչ» և «ծախսատար», Ֆիլիպսը որոշել է հրաժարվել Սենթ Քիթսում իր բնակարանից, թեև շարունակել է պարբերաբար այցելել կղզի։

1998 թվականին Ֆիլիպսը միացել է Կոլումբիայի համալսարանի Բարնարդ քոլեջին՝ որպես Միգրացիայի և հասարակական կարգի Հենրի Ռ. Լյուզի անվան պրոֆեսոր։ 2005 թվականից նա դասավանդում է Եյլի համալսարանում՝ որպես անգլերենի պրոֆեսոր։

2000 թվականին Ֆիլիպսը դարձել է «Բրիտանական Գրականության Թագավորական Ընկերության» անդամ, իսկ 2011 թվականին՝ «Թագավորական Արվեստների Ընկերության» անդամ։

Ֆիլիպսը երկրպագում է «Լիդս Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբին և չի բաց թողնում ոչ մի խաղ։

## Աշխատանքներ և քննադատական ​​ընդունելություն
Ֆիլիպսը բազմիցս անդրադարձել է աֆրիկյան ստրկավաճառության թեմային՝ տարբեր տեսանկյուններից։ Նրա գրականությունն ընդգծում է «արմատների, պատկանելիության և բացառման» խնդիրները, ինչպես նշել է քննադատը նրա «*The Lost Child*» (2015) վեպի վերաբերյալ։ Նրա «*Atlantic Sound*» գրական ճանապարհորդական բնույթով համեմատվել է նիգերիացի գրող Նու Սարո-Վիվայի «*[[Looking for Transwonderland]]*» գրքի հետ։

Ֆիլիպսը 2006 թվականին ստացել է «PEN/Beyond Margins» մրցանակը իր «*Dancing in the Dark*» գրքի համար։

## Ակտիվիզմ
[մինի|Քերիլ Ֆիլիպսը բացում է Լիդսի քաղաքացիական հիմնադրամի կապույտ հուշատախտակը նվիրված [Դեյվիդ Օլուվալեին, 25 ապրիլի, 2022թ.]]
Ֆիլիպսը «Դևիդ Օլուվալեի հուշամրցանակ»-ի (David Oluwale Memorial Association) հովանավորն է։ Կազմակերպությունն աշխատում է նպաստել նիգերիացի Դևիդ Օլուվալեի հիշողության տարածմանը, ով Լիդսում ենթարկվել է ոստիկանության հալածանքներին և մահացել։ 2022 թվականի ապրիլի 25-ին Փիլիպսը բացել է «Լիդսի քաղաքացիական հիմնադրամ»-ի կապույտ հուշատախտակը՝ նվիրված Օլուվալեի մահվանը, որը մի քանի ժամ անց պոկվել է։

## Գրականության ցանկ
### Վեպեր

* *«[[The Final Passage]]»* (Faber and Faber, 1985, ; Picador, 1995, paperback )
* *«[[A State of Independence]]»* (Faber and Faber, 1986, ; paperback )
* *«[[Higher Ground (novel)|Higher Ground: A Novel in Three Parts]]»* (Viking, 1989, )
* *«[[Cambridge (novel)|Cambridge]]»* (Bloomsbury, 1991; Vintage, 2008, paperback )
* *«[[Crossing the River]]»* (Bloomsbury, 1993, )
* *«[[The Nature of Blood]]»* (1997; Vintage, 2008, paperback )
* *«[[A Distant Shore (novel)|A Distant Shore]]»* (Secker, 2003, hardback ; Vintage, 2004, paperback )
* *«[[Dancing in the Dark (novel)|Dancing in the Dark]]»* (Secker, 2005, )
* *«[[Foreigners (Caryl Phillips book)|Foreigners: Three English Lives]]»* (Harvill Secker, 2007, )
* *«[[In the Falling Snow]]»* (Harvill Secker, 2009, hardback ; Vintage, 2010, paperback )
* *«The Lost Child»* (Oneworld Publications, 2015,  hardback, 978-1780747989 paperback)
* *«A View of the Empire at Sunset: A Novel»* (Farrar, Straus and Giroux, 2018, hardback, )
* «

### Էսսեների ժողովածուներ
* *«[[The European Tribe]]»* (Faber and Faber, 1987)
* *«[[The Atlantic Sound]]»* (Faber and Faber, 2000, )
* *«[[A New World Order]]» Ընտրված էսսեներ* (Martin Secker & Warburg, 2001, )
* *«[[Colour Me English]]»* (Harvill Secker, 2011, paperback )

### Որպես խմբագիր
* *«Extravagant Strangers: A Literature of Belonging»* (Faber and Faber, 1997, )

### Պիեսներ
* *«Strange Fruit»* (Amber Lane Press, 1980, )
* *«The Shelter»* (Amber Lane Press, 1984, )
* *«Playing Away»* (Faber and Faber, 1987, )
* *«[[Ned Chaillet#A Kind of Home – James Baldwin in Paris|A Kind of Home – James Baldwin in Paris]]»* (BBC Radio 4, 9 January 2004)
* *«[[Ned Chaillet#Hotel Cristobel|Hotel Cristobel]]»* (BBC Radio 3, 13 March 2005)
* *«[[Ned Chaillet#A Long Way from Home|A Long Way from Home]]»* (BBC Radio 3, 30 March 2008)

## Մրցանակներ
* 1987 «Martin Luther King Memorial Prize», «*The European Tribe»*
* 1993 «Guggenheim Fellowship»
* 1994 «Lannan Literary Award»
* 1994 «James Tait Black Memorial Prize», «*Crossing the River»*
* 2000 Ընտրվել է՝ «Royal Society of Literature»-ի անդամ
* 2004 «Commonwealth Writers Prize», «*Crossing the River»*
* 2006 Honorary Fellow of «The Queen's College, Oxford»
* 2006 «Commonwealth Writers Prize», «*A Distant Shore»*
* 2011 Ընտրվել է՝ «Royal Society of Arts»-ի անդամ
* 2012 «Best of the James Tait Black, shortlist, «*Crossing the River»*

## Հղումներ
### Նշումներ

### Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
* Charras, Françoise, "De-Centering the Center: George Lamming's *Natives of My Person* (1972) and Caryl Phillips's *Cambridge* (1991)", in Maria Diedrich, Carl Pedersen and Justine Tally (eds), *Mapping African America: History, Narrative Form and the Production of Knowledge*. Hamburg: LIT, 1999, pp.61–78.
* Joannou, Maroula. "'Go West, Old Woman': The Radical Re-Visioning of Slave History in Caryl Phillips's *Crossing the River*", in Brycchan Carey and Peter J. Kitson (eds), *Slavery and the Cultures of Abolition: Essays Marking the Bicentennial of the British Abolition Act of 1807*. Cambridge: D.S. Brewer, 2007.
* Ledent, Bénédicte. *Caryl Phillips*. Manchester: Manchester University Press, 2002.
* Muñoz-Valdivieso, Sofia, "'Amazing Grace': The Ghosts of Newton, Equiano and Barber in Caryl Phillips's Fiction", *Afroeuropa* 2, 1 (2008).
* O'Callaghan, Evelyn. "Historical Fiction and Fictional History: Caryl Phillips's *Cambridge*", *[[Journal of Commonwealth Literature]]* 29.2 (1993): 34–47.

## Արտաքին հղումներ

* Caryl Phillips' official website
* The Caryl Phillips Bibliography
* Caryl Phillips' Writers Page at the British Council
* Phillips at Yale University
* . General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.
* "'Lost Child' Author Caryl Phillips: 'I Needed To Know Where I Came, NPR interview, 21 March 2015.

 
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ