Ավստրիական երաժշտություն

300px|մինի|աջից|Վիեննայի պետական օպերայի դահլիճը
**Ավստրիական երաժշտություն**, 15-րդ դարի երաժշտությունը Ավստրիայի երաժշտության ինքնատիպությունը պայմանավորված է երկրի բնակչության բազմազգ բնույթով և տարբեր երաժշտական մշակույթների (լատիներեն, գերմաներեն, հունգարերեն, իտալերեն և այլն) ազդեցությամբ։

### Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ
*Հիմնական հոդված:*Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ
thumb|left|upright|Ոսկե դահլիճ
Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն իր պատմությունը կերտել է 1842 թվականից, երբ Օտտո Նիկոլաին ստեղծեց Ֆիլհարմոնիայի Ակադեմիան։ Ֆիլհարմոնիայի նվագախմբի շատ երաժիշտներ միաժամանակ աշխատում էին նաև Վիեննայի պետական օպերայի նվագախմբում։
Նվագախումբը որոշում կայացրեց՝ բոլոր երաժիշտներին ընտրել ժողովրդավարական քվեարկությունով, և այդ սկզբունքը այժմ էլ գործում է։
 
Ելույթները հիմնականում կատարվում են Վիեննայի համերգասրահում՝ Մուզիկվերայնում, որը համարվում է աշխարհի լավագույններից մեկը։ Համերգասրահն առաջին ելույթներն ունեցել է 1870 թվականի հունվարի 6–ին։ 1939 թվականին ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ամանորյա համերգը, որն անցկացվեց այստեղ, ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ հեռարձակեց ամբողջ աշխարհին։

### Վիեննայի տղաների երգչախումբ
*Հիմնական հոդված:*Վիեննայի տղաների երգչախումբ

thumb|Wiener Sängerknaben Վիեննայի տղաների երգչախումբը ելույթի ժամանակ
Wiener Sängerknaben–ը հանդիսանում է աշխարհի ամենալավ տղաների երգչախմբերից մեկը։ Գերազանց վոկալային տվյալներ ունեցող տղաների երգչախումբը համագործակցել է այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Վոլֆգանգ Ամադեյ Մոցարտը, Անտոնիո Կալդրան, Սալերի Անտոնիոն, Անտոնիո Բրուկները։
Երգչախումբը հաստատվել է Հաբսբուրգի Մաքսիմիլյան I- ի 1498 թվականի հուլիսի 7-ի նամակով։ Աուգարտեն Պալատ ը երգչախմբի տղաների համար ծառայում է և՛ որպես փորձերի անցկացման տեղ, և՛ որպես գիշերօթիկ դպրոց։
thumb|left|200px|Աուգարտեն պալատ
200px

## Տարածում
Վաղ միջնադարում Ավստրիայի ժողովրդական երաժշտության տարածողները թափառաշրջիկ երգիչներն ու շպիլմաններն էին, ապա վագանտները՝ փախստական վանականները, որոնք ստեղծում էին հակաեկեղեցական երգեր։ 8-13-րդ դարերի երաժշտական արվեստի կազմավորմանը նպաստեցին մենաստանները։ 12-13-րդ դարերում մշակվեց միննեզինգերների պոեզիան, որոնք իրենց ստեղծագործության մեջ հենվում էին ժողովրդական երգերի վրա։ 14-րդ դարի վերջին հանդես են գալիս ժողովրդական բազմաձայնության առաջին նմուշները։ 15-րդ դարի Վիեննայում, Ինսբրուքում, Գրացում կազմակերպվեցին առաջին պալատական երգչախմբերը։ 15-16-րդ դարերի ֆլամանդացի Հ. Իզաակի և ուրիշների շնորհիվ Ավստրիայի երաժշտության մեջ ներդրվեցին բազմաձայնության նիդերլանդական սկզբունքները։ 1498 թվականին Վիեննայում հիմնադրվեց կայսերական կապելլան։ 17-18-րդ դարերի Վիեննայում ապրել և ստեղծագործել են իտալական դպրոցի կոմպոզիտորներ Ա. Չեստին, Ա. Սալիերին և ուրիշներ։ 1741 թվականին հիմնադրվեց «Բուրգ-թեատր»–ը, որտեղ բեմադրվեցին Ի. Ումլաուֆի և Կ.Դիտերսդորֆի զինգշպիլները։ 18-րդ դարի ավստրիացի ականավոր կոմպոզիտորներից է Ի. Ֆաքսը։ 18-րդ դարի կեսին կազմավորվում է, այսպես կոչված, հին վիեննական դպրոցը (Գ. Կ. Վագենզեյլ, Մ. Մոնն և ուրիշներ) և ավելի ուշ՝ վիեննական դասական դպրոցը, որի ներկայացուցիչներն էին Յ. Հայդնը, Վ. Մոցարտը և Վիեննայում ապրող գերմանացի կոմպոզիտոր Լ. Բեթհովենը։ Նրանց հարեց Ք. Վ. Գլուկը։
մինի|ձախից

## Ռոմանտիզմ
Երաժշտական ռոմանտիզմը սկզբնավորվեց Ֆ. Շուբերտի ստեղծագործության մեջ (երգ, սիմֆոնիա, կամերային-անսամբլային երաժշտություն)։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին որպես ուշ ռոմանտիկ հանդես եկավ կամերային վոկալ ժանրի վարպետ Հ. Վոլֆր։ Այդ շրջանում ավստրիական երաժշտական կյանքում մեծ դեր խաղացին Յ. Բրամսի ստեղծագործությունները։ Ավստրիան վալսի հայրենիքն է (Յ. Լաններ, Յ. Շտրաուս հայր, Յ. Շտրաուս որդի)։

## Մոդոռալիզմ
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին վերածնվեց ավստր. սիմֆոնիզմը (Ա. Բրուքներ, Գ. Մահլեր)։ 1900-ական թվականներին Ավստրիայում սկզբնավորվեց մոդեռնիստական նոր վիեննական դպրոցը (Ա. Շյոնբերգ, Ա. Վեբեռն, Ա. Բերգ)։ Ավստրիայի մոդեռնիստներից են նաև Ֆ. Շրեկերը և է. Կշենեկը։ Ժամանակակից ավստրիական երաժշտության մեջ գոյակցում են տարբեր ուղղություններ և դպրոցներ։ Տարբեր ֆորմալիստական ուղղությունների ներկայացուցիչների (Հ. Ելինեկ, Հ. է. Ապոստել և ուրիշներ) հետ համընթաց ստեղծագործում են նեոկլասիցիստները (Պ. Անգերեր, Կ. Շիսկե)։ Դասական ավանդույթները շարունակվում են Յ. Մարքսի, Ա. Ուլի, Օ. Զիգլի, Մ. Ռուբինի ռեալիստական ստեղծագործություններում։
thumb|Austria3 — ձախից աջ: Georg Danzer, Rainhard Fendrich, Wolfgang Ambros.
### Ալպյան նոր ալիք
Հիմնական հոդված։ Ալպյան նոր ալիք
Պանկ–ռոքի այս ժանրի անունը հավանաբար կապված է alpunk–ի հետ, գործել է Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրիայում։

Alpunk- ում գոյություն ունեն պանկ–ռոք երաժշտության քաոսային, էներգետիկ ռիթմեր, որոնք հնչում են ժողովրդական երաժշտության ակորդներով , որի համար էլ տարածաշրջանում հայտնի է։

## Տես նաև
* Վիեննական դասական դպրոց
* Վիեննայի պետական օպերա
* Վիեննայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ
* :en:Joe Zawinul
* :en:Weather Report
* :en:Vienna Boys' Choir

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի երաժշտություն