open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պաքսիմադիա

**Պաքսիմադիա** (), Լիբիական ծովում՝ Մեսարա ծովածոցում, Կրետե կղզու հարավային ափին բավականին մոտ գտնվող երկու անմարդաբնակ ոչ մեծ կղզի, որոնք միմյանց չափազանց մոտ գտնվելու պատճառով դիտվում են որպես մեկը և ունեն մի ընդհանուր անվանում։ Մտնում են Ռետիմնի նոմի (գավառի) կազմի մեջ, ընկած են Այա Գալինիից 12 կիլոմետր դեպի հարավ։

## Անվանումը
Տեղացիները  այս կղզիները երբեմն անվանում են *Elephantaki*՝ նկատի ունենալով, որ արտաքին գծապատկերով ինչ-որ չափով դրանք ջրի մեջ պառկած փղիկ են հիշեցնում։ Շատերն էլ գտնում են, որ կղզիները ձևով նման են տեղական արտադրության գարե պաքսիմատաշերտերի (այստեղից էլ՝ դրանց Paximadi անվանումը)։

Պաքսիմադիան հնում անվանված է եղել *Dionysioi*՝ Դիոնիսոս աստծու, կամ՝ *Letoai*՝ Լետո աստվածուհու պատվին (ի դեպ, վերջինիս պաշտամունքը տարածված է եղել մերձակայքում գտնվող Ֆեստում)։ Համաձայն կրետեական առասպելաբանության՝ Լետոն ո՛չ թե Դելոսում, այլ հենց Պաքսիմադիայում է ծննդաբերել երկվորյակներ Ապոլլոնին ու Արտեմիսին։
 
Ըստ մեկ այլ ավանդազրույցի՝ այս կղզիներն է աքսորված եղել Իկարոսի հայրը՝ Դեդալոսը։

## Առանձնահատկություններ
Արևմտյան կղզին ունի 1,1 քառակուսի կիլոմետր մակերես, ամենաբարձր կետը՝ 252 մետր բարձրություն, արևելյանը՝ համապատասխանաբար՝ 0,6 քառակուսի կիլոմետր մակերես և 166 մետր բարձրություն։

## Գրականության մեջ
Պաքսիմադիա կղզիները կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում և կարևոր դեր են խաղում ժամանակակից գերմանացի գրող Կլաուս Մոդիկի (գերմ՝. Klaus Modick)՝ 2003 թվականին հրատարակած «Կրետեացի հյուրը» (գերմ՝. *Der kretische Gast*) վեպում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Սեբաստիանո Լուպերտո

**Սեբաստիանո Լուպերտո** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նապոլիի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Նապոլի
Ֆուտբոլիսի կարիերան Լուպերտոն սկսել է Լեչեում։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2013 թվականի օգոստոսի 4-ին՝ Իտալիայի գավաթի Սանտիայի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 23-ին Լուպերտոն միացավ Նապոլիի ակադեմիային։ Իր դեբյուտը Սերիա A-ում նշեց 2015 թվականի մայիսի 3-ին՝ փոխարինման մտնելով Միլանի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի Լեգիայի դեմ խաղում։

2016 թվականի օգոստոսի 26-ին Լուպերտոն 1 տարվա վարձավճարով միացավ Պրո Վերչելիին։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց սեպտեմբերի 4-ին՝ Տրապանիի դեմ խաղում։ Պրո Վերչելիի կազմում իտալացին անցկացրեց 32 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։ 2017 թվականի օգոստոսի 3-ին Լուպերտոն վարձավճարով տեղափոխվեց Էմպոլի։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 26-ին՝ Տերնանայի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2018 թվականի մարտի 17-ին՝ Վենեցիայի դեմ խաղում։ Էմպոլիի կազմում Լուպերտոն անցկացրեց 28 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։

## Միջազգային կարիերա
Լուպերտոն ներկայացրել է Իտալիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ Իր դեբյուտը մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում նշեց 2018 թվականի մայիսի 25-ին՝ Պորտուգալիայի դեմ ընկերական խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 19-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լուպերտոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Լուպերտոն transfermarkt-ում
* Լուպերտոն soccerbase.com-ում
* Լուպերտոն WhoScored.com կայքում
* Լուպերտոն Նապոլիի պաշտոնական կայքում 
* Լուպերտոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Էմպոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրո Վերչելիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Կրոտոնեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կալյարիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կրեմոնեզեի ֆուտբոլիստներ
Մարիա Վալլիզեր

**Մարիա Վալլիզեր** (, ), շվեյցարացի լեռնադահուկորդուհի, Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, աշխարհի կրկնակի գավաթակիր։ Բազմակողմանի լեռնադահուկորդ է, հաջողությամբ հանդես է եկել լեռնադահուկային սպորտի բոլոր ձևերում, բացի սլալոմից։

Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Վալլիզերին իր նորամուտը կատարել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, իսկ 1983 թվականի հունվարին տոնել է իր առաջին հաղթանակն աշխարհի առաջնության փուլերում՝ արագընթաց վայրէջքում։ Աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլերում ունի ընդամենը 25 հաղթանակ՝ 14-ը արագընթաց վայրէջքում, 6-ը հսկա սլալոմում, 3-ը սուպերհսկա ձևում, 2-ը համակցված ձևում։ Վալլիզերը երկու անգամ ընդհանուր հաշվով հաղթել է աշխարհի առաջնությունում և նվաճել Բյուրեղապակե մեծ գլոբուս (1985/86 և 1986/87 մրցաշրջաններում)։ Կարիերայի ընթացքում տարբեր ձևերից 5 անգամ արժանացել է Բյուրեղապակե փոքր գլոբուսի, ընդ որում դա նրան հաջողվել է կատարել դահուկային սպորտի 5 ձևերից 4-ով։

1984 թվականի Սարաևոյի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ արագընթաց վայրէջքում նվաճել է արծաթե մեդալ, ընդ որում ոսկին նվաճած իր հայրենակից Միքելա Ֆիջինիից հետ է մնացել 0,05 վայրկյանով է, բացի այդ հսկա սլալոմը մեկնարկել է, բայց առաջին փորձից դուրս է եկել։

1988 թվականի Կալգարիի Օլիմպիական խաղերում արժանացել է բրոնզե 2 մեդալի՝ հսկա սլալոմից և համակցված ձևից, բացի այդ, արագընթաց վայրէջքն սկսել է, բայց ընդհատել է հարթակից մեկ քայլ առաջ և զբաղեցրել 4-րդ տեղը, իսկ սուպերհսկա ձևում գրավել է 6-րդ տեղը։

Իր կարիերայի ընթացքում մասնակցել է աշխարհի 4 առաջնությունների, որոնց ընթացքում նվաճել է 3 ոսկե և 1 բրոնզե մեդալ, ընդ որում 2 ոսկե և 1 բրոնզե մեդալ ստացել է 1987 թվականին, 1 ոսկին՝ 1989 թվականին։

Կարիերան ավարտել է 1990 թվականին։ 2000 թվականին դարձել է "Die Stiftung Folsäure Offensive Schweiz" կազմակերպության նախագահ։

## Հաղթանակներ աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլերում (25)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մարիա Վալլիզեր – վիճակագրությունը FIS կայքում

Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեռնադահուկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Միքելա Ֆիջինի

**Միքելա Ֆիջինի** (, ), շվեյցարացի լեռնադահուկորդուհի, օլիմպիական և աշխարհի չեմպիոն, աշխարհի կրկնակի գավաթակիր։ Լեռնադահուկային սպորտի պատմության մեջ օլիմպիական ամենաերիտասարդ չեմպիոնուհին է (Սարաևոյի Օլիմպիական խաղերում արագընթաց վայրէջքից հաղթելու պահին Միքելան 17 տարեկան և 315 օրական էր) և աշխարհի ամենաերիտասարդ գավաթակիրը (1984/1985 մրցաշրջանում հաղթանակի պահին 19 տարեկան չկար)։ 1988 թվականին՝ 21 տարեկան հասակում, Կալգարիում արժանացել է Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությանը դրոշը կրելու պատվին։

## Մարզական կարիերա
Աշխարհի առաջնությանը նորամուտը կատարել է 1983 թվականի հունվարի 21-ին (Շրուսում համակցված ձևում գրավել է տասներորդ տեղը), իսկ 1983 թվականի մարտի 5-ին՝ 16 տարեկանում, առաջին անգամ բարձրացել է պատվո հարթակին (երրորդ տեղն արագընթաց վայրէջքում)։ Առաջին հաղթանակը տոնել է Մեժևում (Ֆրանսիա) 1984 թվականի հունվարի 28-ին արագընթաց վայրէջքից։ 8 մրցաշրջանում աշխարհի առաջնության փուլերում ունեցել է 26 հաղթանակ՝ մասնակցելով ընդամենը 117 մրցավազքի (հաղթանակները կազմում են 22 %-ը)։ Երկու անգամ անընդմեջ (1984 և 1985 թվականներին) ճանաչվել է Շվեյցարիայի լավագույն սպորտսմենուհի։

Վերջին անգամ աշխարհի գավաթի խաղարկությանը մասնակցել է 1990 թվականի փետրվարի 11-ին Մարիբելում (Ֆրանսիա) (գերհսկա ձևում 11-րդ տեղը)։ Կարիերան ավարտել է 1990 թվականի գարնանը՝ 24 տարեկանում, մարզիչ Յան Տիշհաուզերի հետ ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով. վերջինս Միքելային մեղադրել էր մարզումների սխալ մեթոդների ու հավաքականի մթնոլորտի վատթարացման համար։ Այդ նույն մրցաշրջանում տարբեր պատճառներով կարիերան ավարտել են շվեյցարացի հայտնի 2 լեռնադահուկորդներ՝ աշխարհի եռակի չեմպիոն, աշխարհի կրկնակի գավաթակիր 26-ամյա Մարիա Վալլիզերը և օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի քառակի գավաթակիր, աշխարհի քառակի չեմպիոն Պիրմին Ցուրբրիգենը։

## Անձնական կյանք
Միքելա Ֆիջինին ամուսնացել է իտալացի լեռնադահուկորդ Իվանո Կոմոցիի հետ (ծնված 1962 թվականին), որը մասնակցել է 1988 թվականի Օլիմպիական խաղերին և հսկա սլալոմում գրավել 4-րդ տեղը։ Նրանք ունեն երկու երեխա։

## Հաղթանակներ աշխարհի գավաթի խաղարկությունում
* **Ընդհանուր հաշիվ** (2) – 1984/85, 1987/88
* Արագընթաց վայրէջք (4) – 1984/85, 1986/87, 1987/88, 1988/89
* Հսկա սլալոմ – 1984/85
* Սուպերհսկա – 1987/88

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Միքելա Ֆիջինի – վիճակագրությունը FIS կայքում
* Ski-db.com – Միքելա Ֆիջինի։ Արդյունքներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեռնադահուկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Պտույտ

200px|thumb|Երկրի պտույտը իր առանցքի շուրջը
right|thumb|Պատկերի պտույտը հարթության մեջ Օ կետի նկատմամաբ, ժամսլաքի հակառակ ուղղությամբ
**Պտույտ**, շարժման տեսակ, որի ժամանակ հարթության կամ տարածության գոնե մեկ կետը մնում է անշարժ։

Հարթության կամ տարածության պտույտը կոչվում է առաջին սեռի (սեփական) կամ երկրորդ սեռի (ոչ սեփական), եթե այն պահպանում է հարթության կամ տարածության ուղղորդվածությունը։ Հաճախ պտույտ ասելով հասկանում են հենց սեփական պտույտը։

Երկչափ պտույտի ժամանակ, կարելի է տալ ավելի համապատասխան սահմանում։ Հարթության պտույտ կոչվում է այն շարժումը, որի ժամանակ տրված կետից դուրս եկող ամեն մի ճառագայթ թեքվում է նույն ուղղությամբ, նույն անկյան չափով։

## Կապված [[սահմանում]]ներ
thumb|Քառաչափ մարմնի պտույտ
Պտույտի ընթացքում անշարժ մնացող կետը կոչվում է պտտման կենտրոն, անշարժ ուղիղը՝ պտտման առանցք։

## Ոչ սեփական պտույտ
Ոչ սեփական պտույտը փոքր չի կարող լինել, իսկ սեփական պտույտը կարելի է ցանկացած չափով փոքրացնել։ Ոչ սեփական պտույտը իրենից ներկայացնում է որոշակի հայելային անդրադարձման կոմպոզիցիա։

## Պտույտ  հարթության մեջ
Անալիտիկ երկրաչափությունում ուղղանկյուն դեկարտյան կոորդինատային հարթության մեջ պտույտը նկարագրվում է
:x'=x\cos\varphi-y\sin\varphi,
:y'=x\sin\varphi+y\cos\varphi,

որտեղ \varphi — պտտման անկյունն է, իսկ պտտման կենտրոնը կոորդինատային կամակարգի կենտրոնն է։

Նույն պայմանների դեպքում ոչ սեփական պտույտը նկարագրվում է։

:x'=x\cos\varphi+y\sin\varphi,
:y'=x\sin\varphi-y\cos\varphi.

### Մատրիցային ձև
Մատրիցային մոտեցման դեպքում (x, y)կետը գրում են վեկտորի տեսքով, և բազմապատկում են մատրիցին

: \begin{bmatrix} x' \\ y' \end{bmatrix} =
 \begin{bmatrix} \cos \theta & -\sin \theta \\ \sin \theta & \cos \theta \end{bmatrix} \begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix}.

(x ', y') կետի կոորդինատներն են, որը ստացվել է (x , y)կետի պտույտից։

\begin{bmatrix} x \\ y \end{bmatrix}  և  \begin{bmatrix} x' \\ y' \end{bmatrix} վեկտորներըն ունեն նույն չափերը։

### Կոմպլեքսային ձև
Կետը կարելի է պտտել կոմպլեքս թվերի օգնությամբ։բԱյդ թվերի մեծամասնությունը իրենից ներկայացնում է հարթություն։բ(x, y)կետը իրենից ներկայացնում է z = x + iy տեսքի կոմպլեքս թիվը։

Կետի \theta  անկյան տակ պտտելը կարելի է իրականացնել բազմապատկելով e ^ {i \theta}, օգտվելով Էյլերի թեորեմից։

:\begin{align}
e^{i \theta} z &= (\cos \theta + i \sin \theta) (x + i y) \\
               &= (x \cos \theta + i y \cos \theta + i x \sin \theta - y \sin \theta) \\
               &= (x \cos \theta - y \sin \theta) + i (x \sin \theta + y \cos \theta) \\
               &= x' + i y',
\end{align}

որի հետևանքով ստացվում է նույն արդյունքը

:\begin{align}
x'&=x\cos\theta-y\sin\theta\\
y'&=x\sin\theta+y\cos\theta.
\end{align}

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Պտտական շարժում
* Անկյունային արագություն

Կատեգորիա:Էվկլիդեսյան երկրաչափություն
Կրի-կրի

**Կրի-կրի**, ինչպես նաև **կրետական լեռնային այծ**, **ագրիմի** (, ), տնային այծի ենթատեսակ՝ տարածված Միջերկրածովյան շրջանում։ Այսօր հանդիպում է միայն Կրետեում և հարևան Դիյա, Թոդոր, Ագնի-Պանտես մերձափնյա կղզյակներում, ինչպես նաև Մակեդոնիայում։

Արու կրի-կրիներին սովորաբար անվանում են *ագրիմի*, իսկ էգերին՝ *սանադա*։

## Արտաքին տեսք
Կրի-կրիի մարմնի երկարությունը հասնում է 1,2-1,6 մետրի, ինչին ավելանում է նաև 15-ից մինչև 20 սմ երկարությամբ պոչը։ Թիակների մեջտեղից հաշված՝ հասակը կազմում է շուրջ 80 սմ, քաշը՝ 15-ից մինչև 40 կիլոգրամ։ Կրի-կրիներն ունենում են բաց շագանակագույն մորթի, ոտքերի և դնչի վրա՝ սև։ Ամռանը մորթին դառնում է կարմրա-շագանակագույն, իսկ ձմռանը՝ բաց մոխրագույն։ Մեջքի երկայնքով սև գիծ է ձգվում՝ գոտկատեղի հատվածում։ Արուների գլուխը զարդարում են հետ թեքված երկու եղջյուրներ։

## Պատմություն
Ընդունված է համարել, որ կրի-կրիները Կրետե կղզի են հասցվել դեռևս Մինանյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 2700-1400 թվականներ)։ Ավելի վաղ կրի-կրիները տարածված էին Եգեյան ծովի կղզիներում, սակայն հիմա դրանք էնդեմիկ են համարվում Կրետեի համար և հանդիպում են միայն կղզու տարածքում։ Կրի-կրիներն ապրում են Լեֆկա Օրի լեռան լանջերին և Սամարիա կիրճի տարածքում։

1960-ական թվականներին կրի-կրիների պոպուլյացիան բնաջնջման վտանգի ներքո էր, և հաշվվում էր ընդամենը 200 գլուխ, քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ գերմանացիներն օկուպացիայի էին ենթարկել կղզին, կրի-կրին մսի հիմնական աղբյուրն է եղել կրետական պարտիզանների համար։ Այդ իսկ պատճառով 1962 թվականին որոշվեց Սամարիայի կիրճի տարածքում ստեղծել ազգային պարկ՝ կենդանիների հսկողության համար։ 1970-ական թվականներին Բուրազանիի բնության պարկում կրի-կրի պոպուլյացիան արհեստականորեն վերականգնվեց։ Այսօր Կրետեում հաշվվում է շուրջ 2000 բացառիկ կրի-կրի, որոնց որսը խստիվ արգելված է։

Հնագիտական պեղումների արդյունքում կղզու տարածքում հայտնաբերվել են կրի-կրիի պատկերներով արձանագրություններ։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ անտիկ ժամանակներում Կրետեում գործել է այս կենդանու պաշտամունքը։

## Պատկերասրահ

Chlorite relief rhyton, Zakros, 1500-1450 BC, AMH, 135307.jpg|Մինանյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանի սափոր՝ կրետական այծերի նախշազարդումներով:
Kri-Kri, Samaria Gorge, Crete, female.jpg|Էգ կրի-կրին՝ Կրետեի ազգային պարկի արեալում:
Kri-kri.JPG|Կրետական արու այծ:
Kri-kri 2.jpg|Կրի-կրին՝ խոշոր պլանով:


## Տես նաև
* Այծ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կրետական այծ  
* 

Կատեգորիա:Կրետե
Անդրե Օնանա

**Անդրե Օնանա** (, ), կամերունցի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Այաքսի և Կամերունի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Այաքս
Ֆուտբոլիստի կարիերան Օնանան սկսել է Սամուել Էտո'O-ի ակադեմիայում։ 2010 թվականին միացավ Բարսելոնայի երիտասարդական թիմին։ 2015 թվականի հունվարին կամերունցին 3 տարվա պայմանագիր կնքեց Այաքսի հետ։ Իր առաջին հանդիպումը ակումբի երկրորդ թիմի կազմում նշեց փետրվարի 9-ին՝ Ախիլես '29-ի դեմ խաղում։ Իր դեբյուտը Այաքսի կազմում նշեց 2016 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Վիլեմ II-ի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի Պանատինաիկոսի դեմ խաղում։ 2016-17 մրցաշրջանում Օնանան անցկացրեց 46 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ բաց թողելով 36 գնդակ և 21 խաղում պահելով իր դարպասը անառիկ, իսկ Այաքսը հասավ Եվրոպայի Լիգայի եզրափակիչ, որտեղ 2-0 հաշվով պարտվեց Մանչեսթեր Յունայթեդին։

2017 թվականի մայիսին Օնանան երկարաձգեց իր պայմանագիրը Այաքսի հետ մինչև 2021 թվականը։

## Միջազգային կարիերա
Օնանան ներկայացրել է Կամերունը երիտասարդական հավաքականներում։ Կամերունի ազգային հավաքական առաջին անգամ հրավիրվեց 2015 թվականի հոկտեմբերին՝ Նիգերիայի դեմ խաղի համար, սակայն այս խաղում խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Ազգային հավաքականում իր դեբյուտը նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ Գաբոնի դեմ ընկերական խաղում։ 2017 թվականին Օնանան Կամերունի կազմում մասնակցեց ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթին, սակայն չանցկացրեց ոչ մի հանդիպում, իսկ Կամերունը դուրս մնաց խմբային փուլից։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 20-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 20-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային

; Այաքս

* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա․ երկրորդ տեղ․ 2016-17

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օնանայի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Օնանայի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Օնանան transfermarkt-ում
* Օնանան soccerbase.com-ում
* Օնանան WhoScored.com կայքում
* Օնանան Այաքսի պաշտոնական կայքում
* Օնանան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Օնանան ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կամերունի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կամերունցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Տրաբզոնսպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Սաղմոսարան (4663)

**Սաղմոսարան** (4663), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4663 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1650 թվականին Ավետ Որոտնեցի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 10x6 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 173 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով (անընթեռնելի)։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 25ա, հետագայի՝ 1ա (17-րդ դար)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կատեգորիա:Սաղմոսարան
Կարմրաճակատ լեմուր

**Կարմրաճակատ լեմուր** (), պրիմատների կարգին պատկանող լեմուր, որը հանդիսանում է Աֆրիկայի ծայր հարավում գտնվող Մադագասկար կղզու էնդեմիկ կենդանատեսակ։

## Արտաքին տեսք և տարածվածություն
Լեմուրներն ունեն մարմնի համաչափ կառուցվածք։ Էգերի մաշկը շագանակագույն է՝ կարմրավուն երանգով, իսկ արուներինը՝ մոխրագույն։ Էգ առանձնյակների աչքերի շրջակայքում կան սպիտակ բծեր, իսկ արուների ճակատային հատվածն ունի վառ կարմրադեղնավուն գունավորում։

Ավելի քան մեկ դար առաջ կարմրաճակատ լեմուրները համարվում էին Մադագասկար կղզու ամենամեծաքանակ լեմուրները։ Վերջիններս տարածված էին Մադագասկարի արևելյան ընդարձակ տարածություններում, արևմտյան ափամերձ հատվածում, ինչպես նաև կենտրոնական շրջաններում։ Վերջիններս բնակության համար նախընտրում են չոր անտառապատ տարածքներ։

## Կենսակերպ
Կարմրաճակատ լեմուրներն ապրում են 4-ից մինչև 17 առանձնյակներից կազմված խմբերով։  Կենդանու սեռը խմբային պատկանելության հարցում որևէ նշանակություն չունի, քանզի մեծ խմբերում կարող են լինել և՛ արուներ, և՛ էգեր։ Սնվում են ծառի տերևներով, մրգերով, ինչպես նաև ծաղիկներով։ Կտղունցքի շրջանը սկսվում է ապրիլ ամսին և որպես կանոն ավարտվում հունիսին։ Հղիությունը տևում է 4,5 ամիս։

Օգոստոսից նոյեմբեր ամիսներին էգերը ծնում են ձագեր, որոնք մինչև 1 ամիս սնվում են մայրական կաթով։ Լակտացիայի շրջանը տևում է մոտ 5 ամիս։

## Արտաքին սպառնալիքներ
Չնայած նախորդ դարասկզբին վերջիններիս լայն տարածվածությանը, ներկայումս այս պրիմատների թիվը խիստ նվազում է՝ անտառահատման և որսի պատճառով։

## Տես նաև
* Լեմուրներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Соколов В. Е. Редкие и исчезающие животные. Млекопитающие: Справ. пособие. — М.: Высш. шк., 1986. — С. 115. — 519 с.

## Արտաքին հղումներ
* Hoffmann, M. 2008. ''Eulemur rufus''. In: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.1.
* Red-fronted brown lemur | Durrell Wildlife Conservation Trust 

Կատեգորիա:Լեմուրներ
Ժողովածու (4664)

**Ժողովածու** (4664), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4664 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 10.5x7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 185 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ։
## Բովանդակություն
* Յաղագս քերականութեան,
* Յաղագս հռետորութեան,
* Յաղագս սումմուլայի (Հմմ. ձեռ № 3911),
* Ողբ Աստուածածնի։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հունաստանի ազգային պարկերի ցանկ

Հունաստանի տարածքը խիստ մասնատված է։ Ունի մեծ թվով էկոհամակարգեր։ Հունաստանի ամբողջ ափամերձ հատվածի գրեթե 5% -ը զբաղեցնում են էկոլոգիապես մաքուր ջրային տարածքներ։ Ընդհանուր բնակչության երկու երրորդը ապրում է ափից 2 կմ հեռավորության վրա, որտեղ գտնվում են երկրի խոշորագույն քաղաքները։ Նաև զբոսաշրջիկների մեծ հոսք է նկատվում դեպի Հունաստանի առափնյա շրջաններ։ Այս ամենը հսկայական ծանրություն է տարածաշրջանի էկոհամակարգերի վրա, և բնապահպանական հաշվեկշիռը պաշտպանելու համար ստեղծվել են պահպանվող տարածքներ՝ անտառներ և արգելավայրեր։

## Ազգային պարկեր
Հունաստանում հաշվվում է 10 տարածք, որ ըստ Բնության պահպանության միջազգային միության չափանիշների համապատասխանում է ազգային պարկի () կարգավիճակին։

## Ազգային ծովային պարկեր
Երկու պարկ ունեն ազգային ծովային պարկի կարգավիճակ ()։ Բնության պահպանության միջազգային միության չափանիշների համաձայն` նրանք համապատասխանում են IV կատեգորիային՝ արգելավայր, բնակության վայրերի և տեսակների պահպանության ակտիվ կառավարության միջոցով։

## Այլ ազգային պարկեր
Բացի այդ, Հունաստանի մի քանի այլ պահպանվող տարածքներ կոչվում են ազգային պարկեր (), սակայն պաշտանությունը և կառավարման ռեժիմը համապատասխանում է հատուկ պահպանվող տարածքների այլ կատեգորիաների՝ համաձայն Բնության պահպանության միջազգային միության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Հունաստան
Կատեգորիա:Հունաստանի ազգային պարկեր
Պիտեր Բիգլ

**Պիտեր Բիգլ** (, ), ամերիկացի գրող, որը հայտնի է իր «Վերջին Միաեղջյուրը» վեպով։ Հայտնի է նաև որպես 1978 թվականին նկարահանված «Մատանիների տիրակալը» մուլտֆիլմերի սցենարիստ։

## Կենսագրություն
250px|մինի|ձախից|Բիգլը Inkpot Award֊ով, 2006 թվական
Բիգլի մայրը հրեական ընտանիքից է, որոնք 1912 թվականին Բորիսոգլեբսկ քաղաքից տեղափոխվել են ԱՄՆ։ Բիգլը Նյու Յորքում ավարտել է Բրոնքսի գիտական ավագ դպրոցը 1955 թվականին։ Իր առաջին ստեղծագործությունը գրել է 19 տարեկանում։ Բիգլի մորեղբայրներն են նկարիչներ Աիզեկ, Ռաֆայել և Մոզես Սոյերները։

Բիգլը մեծացել է Նյու Յորքում և արդեն դպրոցական հասակում հաղթել է բանաստեղծական մրցույթում։ Ավարտել է Պիտսբուրգի համալսարանը՝ «գրական գործունեություն» մասնագիտացմամբ։

## Սցենարներ և ֆիլմեր
* Աղավնին (The Dove, ֆիլմ), 1974
* Մատանիների տիրակալը (The Lord of the Rings), 1978
* Վերջին միաեղջյուրը, 1982
* Star Trek: Հաջորդ սերունդը, 1990
* Ջրահարսը, 1992

## Մրցանակներ
* 1987, Դիցապոեզիայի մրցանակ The Folk of the Air֊ի համար (1986)
* 1994, Լոկուս մրցանակ «հրատարակչի երգը» երգի համար (The Innkeeper’s Song) (1993)
* 2000, Դիցապոեզիայի մրցանակ Tamsin֊ի համար (1999)
* 2006, Նեբյուլա մրցանակ «Երկու սիրտ» (Two Hearts) ստեղծագործության համար (2005)
* 2006, Հյուգո մրցանակ «Երկու սիրտ» (Two Hearts) ստեղծագործության համար (2005)
* 2010, Լոկուս մրցանակ  «By Moonlight» ստեղծագործության համար (2009)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պիտեր Բիգլի կայքէջ
* Պիտեր Բիգլը IMDB.com կայքում
* Բիբլոգրաֆիա Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
The Night We Met

"**The Night We Met**", ամերիկյան Lord Huron-ի ռոք խմբի երգը։ Երգը ներառվել է երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ *[[Strange Trails]]* (2016)-ի մեջ։ Իր հայտնիությունը ստացել է ամրիկական ճանաչված «*[[13 պատճառ՝ ինչու|13 պատճառ՝ ինչու»]]* սերիալում հնչելուց հետո։ "The Night We Met" երգը մի շարք երկրներում՝ Ավստրալիայում, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում ընդգրկվել էր տեղի լավագույն երգերի ցանկի մեջ։ Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից երգը արժանացել է պլատինե սերտեֆիկատի։

## Չարթեր

## Սերտեֆիկատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 երգեր
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2011

**Ֆուտբոլի Ռուսաստանի Սուպերգավաթ 2011** (), անցկացվել է 2011 թ. մարտի 6-ին Կրասնոդար քաղաքի Կուբան մարզադաշտում։

## Խաղ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում
Ավետարան (4666)

**Ավետարան** (4666), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4666 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1687 թ.-ից առաջ)  [ենթադրաբար] Կտուց անապատում։ Կազմողը եղել է Հայրապետ երեցն։ Ստացողը եղել է Տէր Թումայն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 273 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 2, ավետարան 4, խորան 8, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, արծաթյա խաչով, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 268ա կազմողի՝ 269ա (1687 թ.), հետագայի՝ 271ա, 273ա (18-րդ դար)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ալժիրյան ոզնի

**Ալժիրյան** կամ **հյուսիսաֆրիկյան ոզնի** (), միջատակերների կարգին պատկանող աֆրիկյան ոզնու տեսակ, որը տարածված է Հյուսիսային Աֆրիկայում, ինչպես նաև չնչին քանակությամբ Պիրենեյան թերակղզում։

## Տարածվածություն
Ալժիրյան ոզնիները մեծ մասամբ տարածված են Հյուսիսային Աֆրիկայի անտառապատ շրջաններում՝ Միջերկրական ծովի ափին՝ Ալժիր, Լիբիա, Մարոկկո և Թունիս պետությունների տարածքում։ Բացի աֆրիկյան շրջաններից, վերջիններիս տարածվածության արեալի մեջ է մտնում նաև Պիրենեյան թերակղզու (Իսպանիային պատկանող հատված) ափամերձ լեռնային հատվածն ու Ֆրանսիայի ծայր հարավարևմուտքը։

Հյուսիսաֆրիկյան ոզնիների նախընտրելի միջավայրի մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Վերջիններս հայտնաբերվել են միջերկրածովյան և խառը անապատային գոտիներում։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ խոնավասեր այս միջատակերները ոչ մի կերպ չեն կարող ադապտացվել Հյուսիսային Աֆրիկայի չոր անապատային տարածքների կլիմայական պայմաններին։ Կենդանիների որոշ պոպուլյացիաներ հանդիպում են նաև Կանարյան և Բալեարյան կղզիներում։ Վերջիններիս կարելի է տեսնել անգամ քաղաքային զբոսայգիներում։

## Արտաքին տեսք և կենսակերպ
Ալժիրյան ոզնին արտաքինից բավականին նման է սովորական ոզնուն, սակայն ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ վերջիններիս միջև առկա են բազմաթիվ էական տարբերություններ։ Ամենաակնառու տարբերությունն այն է, որ ալժիարյան ոզնին չափերով շատ ավելի փոքր է, քան սովորական ոզնին։ Նրանց մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 25-30 սանտիմերտր։ Այնուամենայնիվ, ալժիրյան ոզնին ունի համեմատականորեն շատ ավելի երկար ոտքեր, որի շնորհիվ էլ վերջիններս շատ ավելի արագ են ընթանում։

Ի տարբերություն աֆրիկյան մյուս ոզնիների տեսակների՝ ալժիրյան առանձնյակներին բնորոշ են շատ ավելի փափուկ և վառ գունավորում ունեցող փշերը։

Ալժիրյան ոզնիների բազմացման շրջանը սկսվում է տարեսկզբին և որպես կանոն ավարտվում հոկտեմբեր-մարտ ամիսներին։ 30-40 օր տևած հղիությունից հետո նորածին ոզնիները ծնվում են կույր և մերկ, իսկ ծննդի պահին նրանց զանգվածը կազմում է ոչ աբելի քան 15 գրամ։ 12 շաբաթում ոզնիներն արդեն դառնում են սեռահասուն։ Այս տեսակների շրջանում ամենատարածված հիվանդությունը *Archaeopsylla erinacei maura-*նն է։

## Տես նաև

* Եթովպական ոզնի
* Սովորական ոզնի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոզնիներ
Սկիրոն

250px|մինի|աջից|Թեսևսը Սկիրոնին սպանելիս
**Սկիրոն** (), հին հունական դիցարանում Թեսևսի հակառակորդը։ Աթենացիների համար եղել է՝ ավազակ, իսկ մեգարցիների՝ զորապետ։ Գոյություն ունի մի քանի վարկած Սկիրոնի ծագման մասին։ Առաջինն այն է, որ նա եղել է Պոսեյդոնի որդին (կամ էլ Պելոպայի որդին)։ Նրա կնոջը անվանում էին Հարիկլո, իսկ աղջկան՝ Էնդեիդա։ Մյուս վարկածի համար Սկիրոնը եղել է Կանետայի և Պիտֆեյաի դստեր՝ Հենիոհի որդին։

## Մեգարյան տարբերակ
Մեգարայի արքայի որդին՝ Պիլասան, ամուսնանալով նախկինում Մեգարայում աքսորված՝ աֆինական Պանդիոնա թագավորի դստեր հետ։ Պավսանիասների համաձայն՝ Սկիրոնը իշխանության համար մարտնչում էր Պանդիոնայի որդու՝ Նիսոմի հետ, սակայն Էակոսը նրանց վեճը լուծելու համար իշխանությունը տվեց Նիսուին, իսկ Սկիրոնին հանձնարարեց զորքի ղեկավարությունը։ Սկիրոնը ճանապարհ կառուցեց, որը անվանեցին Սկիրոնական ճանապարհ։

## Աթենական տարբերակ
Ըստ աթենացիների՝ Սկիրոնը ավազակությամբ էի զբաղված Աթենքի և Մեգարայի միջև ճանապարհին։ Ստիպում էր ճամփորդներին լվանալ իր ոտքերը, իսկ հետ ճայռից իրենց նետելով՝ ընկնել ծովը, որտեղ նրանց ուտելու էր հսկա կրիան։

Սկիրոնը սպանվել է հորը փնտրելու համար Աթենք ուղևորվող Թեսևսի կողմից, որը ստիպել էր ավազակներին նետվել ժայռից դեպի ծով։ Համաձայն Երկրորդ վատիկանյան միֆագրության՝ նրան սպանել է Դեդալոսը։

Աթենքում արքայական ստոայում գտնվում էր Թեսևսի թրծված կավից նկարը, որտեղ պատկերված է Սկիրոնին ծովը նետելու տեսարանը։ Էգինայի մետաղադրամների վրա պատկերված էր կրիա։

«Սկիրոն» ծաղրական դրամայի գործող դեմքը Եվրիպիդեսն էր, իսկ «Սկիրոն» կատակերգությունում՝ Էպիհարան և Ալեքսիդան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիցաբանական էակներ
Դևիդ Ալմոնդ

**Դևիդ Ալմոնդ** (), (), անգլիացի գրող, առավել հայտնի է որպես մանկական գրականության մեջ մոգական ռեալիզմի հիմնադիր։ Ալմոնդի ստեղծագործությունները նախատեսված են հիմնականում դեռահասների և երեխաների համար։ Ստեղծագործական աշխատանքն սկսել է 1998 թվականից։ Ստեղծագործություններից յուրաքանչյուրն արժանացել է քննադատությունների։ Նրա ստեղծագործությունները կարդում է Միացյալ Թագավորության ամեն երրորդ երեխան և աշխարհի ամեն երեսուներորդ երեխան։ Մանկական գրականությունում ունեցած ավանդի համար 2010 թվականին Ալմոնդն արժանացել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան մրցանակին։

## Կենսագրություն
Դևիդ Ալմոնդը ծնվել է 1951 թվականի մայիսի 15-ին Նյուքասլ ափոն Թայն քաղաքում կաթոլիկների ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Արևմտյան Անգլիայի համալսարանում, այնուհետև հաջորդ հինգ տարիներին աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Որոշ ժամանակ նա ապրել է նկարիչների և գրողների կոմունայում, որից հետո վերադարձել է ծննդավայր։ 2007 թվականին Բրիտանական Քարնեգիի մեդալի 70֊րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Ալմոնդիի դեբյուտային վեպը՝ Սքելլիգը (1998 թ.) թվական) համարվեց մեդալակիր 10 աշխատանքներից մեկը։ Այն զբաղեցրել է այդ ցուցակի երրորդ տեղը բաց քվեարկության արդյունքում։

## Ստեղծագործություն
1985 թվականին հրապարակվել է Ալմոնդի առաջին գիրքը ՝ «Անքուն գիշերներ» ()։ Այն  պատվածքների հավաքածու է նախատեսված հասուն տարիքի ընթերցողների համար։ Գրողի առաջին մանկական պատմվածքը լույս է տեսել 1998  թվականին և կրում է Սքելլիգ անվանումը ()։ Գիրքն արժանանում է մեծ հաջողությունների և արժանացել է բազամաթիվ հեղինակավոր մրանակների։ Գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմ, բեմադրվել է թատերական ներկայացում  և օպերա։

Հաջորդ ստեղծագործությունը՝  «Քիթսի թավ անտառները», հրատարակվել է 1999 թվականին և դարձել է Ամերիկյան գրականության ասոցիացիայի Մայքլ Փրինսի անվան  մրցանակին։

«Կրակ լափողները»* գիրքը հրատարակվել է [[2003]] թվականին և արժանացել է Ուիթբրեդյան մրցանակի «Մանկական լավագույն գիրք» անվանակարգում։

«Կավը» () վեպը հրատարակվել է [[2005]] թվականին առաջադրվել է *«Guardian»''֊ի մրացանակին, ինչպես նաև  2007 թվականին ներառվել է Ամերիկյան գրականության ասոցիացիայի լավագույն գրքերի ցանկում՝ որպես դեռահասների համար ստեղծագործություն։ Գիրքը էկրանավորվել է  2008 թվականին։

Ալմոնդի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ավելի քան 20 լեզուներով։ 2010 թվականին նա  մանկական գրականության մեջ ունեցած իր ավանդի համար արժանացել է Անդերսենի անվան մրցանակի։  Մրցանակը տալիս հանձնաժողովը նշել է․ 
«Ալմոնդի վեպերն օգնում են զարգացնել մանկական երևակայությունը, իսկ գրողն ինքը համարվում է մանկական ռեալիզմի հիմնադիր»։

Ներկայումս գրողն իր ընտանիքի հետ ապրում է Անգլիայի հյուսիս֊արևելքում գտնվող Նորտամբերլենդ կոմսությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրողներ
Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կոմատոզնիկներ

**Կոմատոզնիկներ** (), 2017 թվականին նկարահանված հոգեբանական թրիլեր, որի ռեժիսորը Նիլս Օպլևն է, 1990 թվականին նկարահանված նույնանուն ֆիլմի ռեմեյկը։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էլեն Փեյջը, Դիեգո Լունան և Նինա Դոբրևը։ Կիֆեր Սազերլենդը, ով նկարահանվել է բնօրինակ ֆիլմում որպես Նելսոն անունով բժշկականի ուսանող, նկարահանվել է այս ֆիլմի փոքրիկ դրվագում, կապված 1990 թվականի ֆիլմի իրադարձությունների հետ։ Ֆիլմի ցուցադրությունը ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2017 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, իսկ Ռուսաստանում 2017 թվականի նոյեմբերի 23-ին։

## Սյուժե
Մի խումբ բժշկականի ուսանողներ որոշում են հերթով միմյանց ենթարկել կլինիկական մահվան, որպեսզի հասկանան թե ինչ է տեղի ունենում մարդու հետ մահից հետո, ինչը հանգեցնում է անուղղելի և սարսափելի հետևանքների։

## Դերերում
* Էլեն Փեյջ - Կորտնի
* Դիեգո Լունա - Ռեյ
* Նինա Դոբրեև - Մարլո
* Ջեյմս Նորտոն - Ջեյմի
* Քիրսի Քլեմոնս - Սոֆիա
* Կիֆեր Սազերլենդ - բժիշկ Նելսոն Ռեյթ
* Բո Միրչոֆ - Բրեդ
* Շարլոտա Մակինինի - բուժքույր

## Նկարահանումներ
Հիմնական նկարահանումը սկսվել են  2016 թվականի հուլիսի սկզբին Տորոնտոյում և ավարտվել են սեպտեմբերի 7-ին։

## Քննադատություն
Ֆիլմը ստացավ չափազանց բացասական ակնարկներ կինոքննադատների կողմից։ The Rotten Pomidor կայքում ֆիլմը ունի 5% վարկանիշ, իսկ միջին հաշվով ունի 3.6 միավոր 10-ից։ Metacritic կայքում ֆիլմը ունի 27 միավոր 100-ից,  20 քննադատական վերլուծությունների  հիման վրա ֆիլմը համապատասխանում է «ընդհանուր անբարենպաստ ակնարկներ» կարգավիճակին։ The CinemaScore կայքում, հանդիսատեսը ֆիլմը գնահատել է B-  A+ից F սանդղակով։

Քրիստիան Հոլուբը Entertainment Weekly ամսագրում գրել է. «Մենք ապրում ենք անհարկի ռեմեյկի դարաշրջանում, բայց դանիացի ռեժիսոր Նիլս Արդեն Օպլևի նոր «Կոմատոզներ» ֆիլմը` ամենաանհավանականն է»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2017 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2008 թվականին
Արթուր Մասուակու

**Ֆուկա Արթուր Մասուակու Կավելա** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս անգլիական «Վեստ Հեմ Յունայթեդ»-ի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Վալենսյեն»
Մասուակուն ֆրանսիական «Վալենսյեն» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի սան է։ Լիգա 1-ի շրջանակներում իր դեբյուտը նշել է 2013 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ «Թուլուզ»-ի դեմ խաղում։ Նա այդ խաղում 75-րդ րոպեին փոխարինել է Տոնգո Դոումբիային։ Իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի հունվարի 29-ին՝ «Օլիմպիկ Մարսել»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-1 հաշվով՝ «Օլիմպիկ»-ի հաղթանակով։

### «Օլիմպիակոս»
2014 թվականի հուլիսին Մասուակուն տեղափոխվել է հունական «Օլիմպիակոս»։ Հունաստանի Սուպերլիգայի շրջանակներում նա իր նորամուտը նշել է «*Նիկի Վոլոու*»-ի դեմ խաղում։ Արթուրն իր երրորդ խաղում, որը տեղի է ունեցել «*Կրետե*»-ի դեմ դարձել է 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։ Իսկ հանդիպումն ավարտվել է 3-0 հաշվով։ Այդ հանդիպումից 3 օր անց նա իր դեբյուտն է նշել Չեմպիոնների Լիգայում և դարձել է գոլի հեղինակ «Ատլետիկո Մադրիդ»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 3-2 հաշվով՝ հունական ակումբի հաղթանակով։

### «Վեստ Հեմ Յունայթեդ»
2016 թվականի օգոստոսի 8-ին Արթուր Մասուակուն տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայում հանդես եկող «Վեստ Հեմ Յունայթեդ»։ Տրանսֆերն արժեցել է 6․2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ, իսկ ֆուտբոլիստը թիմի հետ կքնել է 4 տարվա պայմանագիր։ Անգլիական թիմի կազմում նա իր նորամուտը նշել է 2016 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ «Չելսի»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-1 հաշվով։ Իր առաջին գոլը ֆուտբոլիստը խփել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ Ֆուտբոլային Լիգայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Բոլթոն Ուոնդերերս»-ի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Արթուր Մասուակուն հանդես է եկել Ֆրանսիայի Մ18 և Մ19 հավաքականների կազմում։ 2017 թվականի օգոստոսին հրավիրվել է Կոնգոյի ազգային հավաքական՝ Թունիսի հավաքականի դեմ խաղերին մասնակցելու համար։ 2018 թվականի մարտին նա Կոնգոյի հավաքականի հետ մեկնել է Տանզանիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին մասնակցելու համար։ Սակայն նա այն 4 ֆուտբոլիստներից մեկն էր, ովքեր հեռացվեցին հավաքականից կազակերպչական խնդիրների  պատճառով և այլևս չհայտնվեցին հավաքականի հայտացուցակում։

## Ձեռքբերումներ
* Հունաստանի չեմպիոն - 2014-15, 2015-16
* Հունաստանի գավաթակիր - 2014-15
* Հունաստանի գավաթի փոխչեմպիոն - 2015-16

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեշիկթաշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալանսիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Բելիզ (գետ)

**Բելիզ** (), գետ Բելիզում։

Հոսում է Մայա լեռնաշղթայի հյուսիսային հատվածով, ապա անցնում է երկրի կենտրոնական մասով և Բելիզ քաղաքի մոտ թափվում է Կարիբյան ծով։ Գետի երկարությունը 290 կիլոմետր է (Մոպանի գետի հետ միասին), այն ոռոգում է Բելիզի տարածքի ավելի քան քառորդ մասը։ Բելիզի բնակիչների 45%-ը ապրում են այն տարածքներում, որոնք կազմում են Բելիզ գետի ավազանները և այն ձևավորող Մոպան գետերից մեկը։

Բելիզ գետը իր ամբողջ երկյանքով մինչև Գվատեմալայի սահմանը նավարկելի է։ Այն հանդիսանում է Բելիզի ափամերձ և ներքին շրջաններն իրար կապող գլխավոր ճանապարհներից մեկը։ Գետը ձևավորվում է Սան Իգնասիոյց և միանում է Մոպան և Արևելյան Բելիզ (Մակալ) գետերին։ Այն ինտենսիվ օգտագործվում է անտառային վերամշակման ընթացքում (առաջին հերթին՝ մախագոնիի)։ Գետը համարվում է տեղի բնակիչների խմելու ջրի հիմնական աղբյուրը։ Վերջին տարիներին ջրի որակը վատացել է ակտիվ անտառահատումների պատճառով, ինչպես նաև աղտոտվում է պեստիցիդներով, որոնք օգտագործվում են գյուղատնտեսության մեջ։

Գետի ավազանում տեղեկայված են մի քանի հին քաղաքներ Մայաի ժամանակաշրջանից, որոնցից են արխիոլիգական հուշարձաններ՝ Շունանտունիչը, Չա-Կրիկը և Կախալ Պեչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելիզի գետեր
Կատեգորիա:Գվատեմալայի գետեր
Մաշտոց (4667)

**Մաշտոց** (4667), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4667 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 15-րդ դարում  Ավագտէր գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Բոլորաբերդ անապատում (Վայոց ձոր)։ Ստացողը եղել է Տէր Յովհաննէսն, Գուլիկ։ Կազմողն եղել է Իբրիանոս։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 209 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ բոլորգրով, Ճառընտիր։ Կազմը`կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանդակազարդ կտավ։ Հիշատակարաննե գրչի՝ 61բ, 73ա, 81բ, 200բ, 208ա, կազմողի՝ 200ա (1526 թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մունիր Էլ-Համդաուի

**Մունիր Էլ-Համդաուի** (, ), մարոկկացի և նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ, «Իթթիհադ Տանժեր» ակումբի հարձակվող։ Հանդես է գալիս նաև Մարոկկոյի հավաքականի կազմում։

## Կարիերա
Մունիրը «Էքսելսիոր» ակումբի սան է։ 2004 թվականին տեղափոխվել է «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ակումբ, սակայն 2005 և 2006 թվականներին նա վարձավճարով հանդես է եկել «Դերբի Քաունթի» ակումբի կազմում։ 2006 թվականի հունիսին տեղափոխվել է «Վիլեմ II» ակումբի կազմ, ոևրտեղ իր առաջին 4 խաղերում կարողացել է դառնալ 3 գոլի հեղինակ, որից հետո ստացել է վնասվածք և չի կարողացել շարունակել մրցաշրջանը։

2007 թվականի օգոստոսի 31-ին տեղափոխվել է «ԱԶ Ալկմար» ակումբ, որի կազմում մասնակցել է 2008/2009 թվականների երկրի առաջնությանը, մրցաշրջանում խփել է 23 գնդակ և ճանաչվել առաջնության լավագույն ռմբարկու, ինչպես նաև նրան հաջողվել է դառնալ Նիդերլանդների տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ Մունիրը «Վիլեմ II» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ ձևակերպել է հեթ-տրիկ։

2010 թվականի հուլիսի 30-ին Մունիրը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել Ամստերդամի «Այաքս» ակումբի հետ։

## Ձեռքբերումներ
* Նիդերլանդների չեմպիոն (**2**)՝ 2008/09, 2010/11
* Նիդերլանդների սուպերգավաթակիր՝ 2009
* Նիդերլանդների տարվա ֆուտբոլիստ՝ 2009
* Նիդերլանդների առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 2009

## Ելույթների վիճակագրություն

*([[2013 թվական]]ի [[Սեպտեմբերի 15|սեպտեմբերի 15-ի]] տվյալներով)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը ''Weltfussball.de'' կայքում 
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը ''Fussballdaten.de'' կայքում 

Կատեգորիա:ԱԶ Ալկմարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դերբի Կաունտիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարոկկոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էքսելսիոր Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլեմ II-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի ֆուտբոլիստներ
Պիեռ Անրի

**Պիեռ Անրի** (,), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար և Կոնկրետ երաժշտության հայտնի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
1938-1948 թվականներին սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայում` աշակերտելով Նադիա Բուլանժեին և Շառլ Մեսսիանին։ 1949 թվականին աշխատել է Ֆրանսիական ռադիոյի և հեռուստատեսության փորձառական ստուդիայում, որտեղ Պիեռ Շեֆերի հետ միասին զբաղվել է կոնկրետ երաժշտությամբ։ Նրանց համագործակցության առաջին և առավել հայտնի արդյունքը եղել է «Սիմֆոնիա մեկ մարդու համար»( թ.) (, 1950 թ.): 1958 թվականին թողել է կոնկրետ երաժշտության խումբը և երկու տարի անց հիմնադրել է Ֆրանսիայում առաջին էլեկտրոնային երաժշտության մասնավոր ստուդիան, 1982 թվականին բացել է ևս մեկ նմանատիպ ստուդիա։

## Ստեղծագործություն
Պիեռ Անրիի բոլոր ստեղծագործությունները ստեղծվել են ժապավենի վրա ձայնագրված հնչողության փոփոխման ու մոնտաժի միջոցով։ Նրա աշխատանքներից առավել հայտնի են  Մորիս Բեժարի թատերախմբի համար գրված բալետները, այդ թվում` «Օրփեոս» (1958 թ.), «Ճանապարհորդություններ» (1962 թ., ըստ տիբեթյան Մեռյալների գրքի), «Վարիացիաներ դռան և հառաչանքի թեմաներով» (1963), «Նիժինսկի, Աստծո ծաղրածու» (1971 թ.) ստեղծագործությունները։ Պիեռ Անրին նաև ստեղծել է բազմաթիվ ձայնագրություններ ֆիլմերի, թատերական ներկայացումների, ռադիոբեմադրությունների և գեղարվեստական ինստալյացիաների համար։
Պիեռ Անրիի «» կոմպոզիցիայի ներշնչանքով է գրվել «Ֆուտուրամա» մուլտսերիալի երաժշտությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Dhomont F.* Henry, Pierre // The New Grove Dictionary of Music and Musicians. London: Macmillan Publishers, 2001.
* *Chion M.* Pierre Henry. Paris: Fayard, 2003. ISBN 2-213-61757-0.

* *Clark P.* Interior Designs: An Interview with Pierre Henry // *The Wire* 2009. (July), p.&nbsp;36-39.

## Արտաքին հղումներ
* Краткая биография // Ircam-Centre Pompidou, 2008
* 
* На смерть Пьера Анри - статья в издательстве Миксмаг 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Ռեջինալդ Բրետնոր

**Ռեջինալդ Բրետնոր** (, ), ամերիկացի գրող, քննադատ և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Ռեջինալդ Բրետնորը ծնվել է 1911 թվականի հուլիսի 30֊ին Վլադիվոստոկում։ Հայրը՝ լատվիացի հրեա բանկիր Գրիգորի Կագանն է, մայրը՝ անգլուհի կառավարիչ։

1915 թվականին ծնողների և քրոջ՝ Մարգարետի հետ գնում է Ճապոնիա, իսկ 1919 թվականին՝ ԱՄՆ։ Սովորել է մասնավոր դպրոցներում և քոլեջներում։ Ամերիկայի քաղաքացիություն ստացել է 1934 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին աշխատել է բանակի տեղեկատվական բյուրոյում և ԱՄՆ֊ի պետական դեպարտամենտում։ Զորացրվել է առողջական վիճակի պատճառով։

Բրետնորի եղբայրը՝ Գրիգորին, ծնվել է Ռուսաստանում, բայց նա և իր ընտանիքը 1917 թվականին տեղափոխվել են Սիբիր՝ Ճապոնիա տեղափոխվելու նպատակով։

Պատերազմից հետո վերցրել է մորական տատիկի ազգանունը։ 1947 թվականից Բրետնորը պրոֆեսինոալ գրող եր։ Նրա առաջին ստեղծագործությունը «Երևի միայն մի փոքր»֊ն («Maybe Just a Little One») է (1947)։ Նա հրապարումներ է արել նաև Գրենդել Բրիարտոն (Grendel Briarton) կեղծանվամբ։

Մահացել է 1992 թվականի հուլիսի 22֊ին ԱՄՆ֊ի Մեդֆորդ քաղաքում։ Ամուսնացել է 1949 թվականին Հելեն Հարդինգի հետ։ Վերջինս մահացել է 1967 թվականին։ 1969 թվականին ամուսնացել է Ռոզալի Լավայի հետ, որը մահացել է 1988 թվականին։

Ստացել է Հյուգո մրցանակ ամենալավ հեքիաթի համար՝ «Գնուռները դուրս են գալիս բոլոր ճեղքերից» (The Gnurrs Come From the Voodvork Out, 1950)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Reginald Bretnor
* Memorials are for the living 
* Bretnor Archives Virtual Exhibit Հարավային Օրեգոնի պատմության միությունից
* 
* Reginald Bretnor's online fiction  *Free Speculative Fiction Online*֊ում
* 

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
Մերիտամոն

**Մերիտամոն** (եգ․ *mri.t Jmn*՝ «Ամոնի սիրելի», մ․թ․ա․ մոտավորապես 1279 −1240 թվականներ), Հին Եգիպտոսի XIX դինաստիայի մեծ կայսրուհին, Ռամզես II֊ի և նրա սիրելի տիկնոջ՝ Նեֆերտարիի դուստրը։ Կրաքարե կիսանդրու շնորհիվ նրան երբեմն կոչում են «Սպիտակ թագուհի»։

## Ծագում
Մերիտամոնը մեծ փարավոն Ռամզես II֊ի չորրորդ դուստրն է և նրա գլխավոր տիկնոջ՝ Նեֆերտարիի երրորդ դուստրը։ Ծնվել է, ամենայն հավանականությամբ, մինչև Ռամզես II֊ի թագադրումը և մոր մահվան ժամանակ արդեն ավագ դուստր էր։ Ըստ եգիպտական իշխանության ժառանգման ավանդույթի համաձայն, կայսերական դինաստիայի ղեկը ձեռքում պահելու համար Ռամզես II֊ը իր ավագ դստրերին՝ Բենտ֊Անատին, Մերիտամոնին և Նեբետտավիին տվեց փարավոնի կնոջ տիտղոսը։

Մ․թ․ա․ մոտավորապես 1255 թվականին (Ռամզես II֊ի կառավարման 24 և 26 տարիների միջև) 2 տաճարների կառուցման ավարտին նվիրված տոնակատարությանը Մերիտամոնը փոխարինում էր արդեն հիվանդ մորը՝ Նեֆերտարի կայսրուհուն, որը մահացավ այդ նույն թվականին։ Մոր մահից հետո Մերիտամոնը ստացավ «գլխավոր տիկին» տիտղոսը։

### Տիտղոսներ
* Փարավոնի դուստր
* Փարավոնի մեծ տիկին
* Երկու հողերի տիրուհի
* Մերիտամոն Բարեպաշտ
*Հաթորի երգչուհի

## Մահ
Ռամզես II֊ի կառավարման 57֊րդ տարում Մերիտամոնը մահացավ։ Նա թաղված է Կայսրուհիների Հովտի QV68 դամբարանում՝ մորից ոչ հեռու։ Դամբարանը գտել է Կառլ Ռիխարդ Լեպիուսը 19-րդ դարի սկզբին։

Թեբեական TT271 դամբարանում Լաբիբ Հաբաշին գտել է Մերիտամոնի և Նեֆերտարիի սարկոֆագների կափարիչների կտորներ, որոնցից խոշորագույնը պահվում է Բեռլինի եգիպտական թանգարանում (№ 15274), մյուսը Թուրինում (Իտալիա)։

## Պատկերասրահ
Պահպանվել են կայսրուհու մի քանի քանդակներ։ Նա Լուքսոր տաճարի ցուցակում չորրորդ դուստրն է, իսկ Աբու Սիմբելում՝ հինգերորդը, նա նաև պատկերված է Թանիսի և Բուբաստիսի արձանների վրա, հայտնի են նրա սկահակը և սրբաբզեզները։ Կարևոր են համարվում կրաքարե կիսանդրին, որը հայտնաբերվել է 1896 թվականին Ֆլինդերս Թեթիի կողմից Ռամզեսեումում (արևմտյան Թեբե), և Ախմիմի արձանը (գտնված 1981 թվականին)՝ կայսրուհու միայնակ կանգնած արձանը՝ միակը իր տեսակի մեջ։


Պատկեր:Luxor Karnak-Tempel 2016-03-21 Statue Meritamun 01.jpg|Մերիտամոնի արձանը Կառնակի տաճարում
Պատկեր:Akhmim15.jpeg|Մերիտամոնի արձանը Ախմիմի Մինի տաճարում։
Պատկեր:Akhmim6.jpg
Պատկեր:Akhmim8.jpg
Պատկեր:Akhmim2.jpg


## Գրականություն
* 
* Saleh M., Sourouzian H. The Egyptian Museum Cairo: Official Catalogue. Mainz, 1967, cat. 208.
* Leblanc Ch. Nefertari, «L’aimée-de-Mout». Épouses, filles et fils de Ramsès II. Paris, 1999, p.&nbsp;246f.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դարի եգիպտացի կանայք
Կատեգորիա:Եգիպտոսի կայսրուհիներ
Կատեգորիա:Ռամզես II-ի երեխաներ
Կատեգորիա:Ռամզես II-ի կանայք
Ամալյաս

**Ամալյաս** ( ), քաղաք Հունաստանում՝ Պելեպոնեսի հյուսիս-արևմուտքում։ «Կալիկրատիս» ծրագրով 2011 թվականից Արևմտյան Հունաստան պերեֆերիայի Էլիդա պերեֆերիական միավորի Իլիդա դեմոսի վարչական կենտրոնն է։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 16,763 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Էլիդա հարթավայրում, Հոնիական ծովափից 6 կմ հեռավորության վրա, Պիրգոսից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք և Պատրասից 60 կմ հարավ։

Ժամանակակից քաղաքն ունի խիստ ուղղանկյան տեսք։ Փողոցների մեծամասնությունը տարածվում են արևմուտքից արևելք և հյուսիսից հարավ։ Քաղաքի արևմտյան եզրին տեղակայված է մարզադաշտ, որը օգտագործվում է հասարակական հավաքույթների համար։ Այն նաև տեղական ֆուտբոլային ակումբի բազան է։ Քաղաքով է անցնում նաև Պատրաս-Պիրգոս երկաթուղին։  Ամալյասից 6 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում են երկու ավազային լողափերը՝ Կուրուտասը և Պալուկին։

## Անվանում
Ամալյասը իր անվանումը ստացել է հունական թագուհի Ամալյա Օլդենբուրգի պատվին։

[մինի|աջից|Ֆրանգավիլի [Բյուզանդական կայսրություն|բյուզանդական վանք Ամալյասում]]

## Ամալյաս դեմոս
Ամալյաս դեմոսի մեջ են մտնում 8 բնակավայրեր։ Ըստ 2011 թվականին բնակչության թիվը կազմում է 18303 մարդ:. Տարածքը կազմում է 66,977 քառակուսի կիլոմետր.

## Բնակչություն

## Հետաքրքիր փաստեր
Քաղաքի արևմտյան հատվածում կա փողոց, որը անվանվել է Հիրոսիմա՝ ի հիշատակ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հիրոսիմա քաղաքի ատոմային ռմբակոծության հետևանքով զոհվածների։

## Սպորտային թիմեր
* Աստերաս Ամալյադաս — տեղական ֆուտբոլային թիմ
* Կորիվոս Ամալյադաս — տեղական բասկետբոլային թիմ

## Ճանաչված տեղացիներ
* Նիկոս Բելոյանիս (1915 — 1952) - հույն քաղաքական գործիչ, Հունական կոմունիստական կուսակցության անդամ
* Յովանա (ծնվ. 1940) - հույն երգչուհի և երգերի հեղինակ
* Միցոս Ալեքսանդրոպուլոս (ծնվ. 1924) - հույն գրող

## Եղբայր քաղաք
* , Վիլնյոզ լեզ Ավինիոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Կոտոպախի (պրովինցիա)

**Կոտոպախի** (), Էկվադորի պրովինցիաներից մեկը։ Մայրաքաղաքը Լատակունգան է։ Պրովինցիան ընդգրկում է Կոտոպախի հրաբուխը, որը 19338 ոտնաչափ բարձրությամբ ընդհատումներով գործող հրաբուխ է։

## Կանտոններ
Պրովինցիան բաժանված է 7 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված է կանտոնի բնակչությունը (2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով), նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը։

## Ժողովրդագրություն
Էթնիկ խմբերի 2010 թվականի մարդահամարի տվյալները․
* Մետիսներ 72.1%
* Էկվադորի բնիկ ժողովուրդ 22.1%
* Սպիտակ լատինաամերիկացիներ 2.3%
* Մոնտուբիո 1.8%
* Աֆրո-էկվադորցիներ 1.7%
* Այլ 0.1%

## Պատկերասրահ

AL FONDO EL TUNGURAHUA CON HIELO - panoramio.jpg
Ama la Vida - Flickr - Parque Nacional Cotopaxi (8227395064).jpg
Iglesia San Miguel de Sigchos - Provincia de Cotopaxi.jpg
Parroquial de Antonio José Holguín.jpg


## Տես նաև
* Էկվադորի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gobierno Provincia de Cotopaxi, official website
* Cotopaxi Tours 

Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ