open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նինո Ռոտա

**Նինո Ռոտա** (իտալ. Nino Rota, իրական անունը՝ Ջովաննի Ռոտա Ռինալդի, ), իտալացի կոմպոզիտոր։ Արժանացել է «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս» և «Գրեմմի» մրցանակների։

## Կենսագրություն
Նինո Ռոտան ծնվել է Միլանում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ Մանկության տարիներին տեղափոխվել է Հռոմ և ընդունվել Սանտա-Չեչիլիա կոնսերվատորիան, որն ավարտել է 1929 թվականին։ Դեռ կոնսերվատորիայում սովորելու տարիներին Նինո Ռոտան ինքն իրեն դրսևորել է որպես հրաշամանուկ` հանդես գալով ինչպես կոմպոզիտոր, այնպես էլ նվագախմբի դիրիժոր, իսկ նրա առաջին` «L’infanzia di San Giovanni Battista» օրատորիան արդեն իսկ 1923 թվականին ներկայացվել էր Միլանում և Փարիզում։

1930 թվականից մինչև 1932 թվականը Նինո Ռոտան ապրել է ԱՄՆ-ում և Կերտիսի երաժշտության ինստիտուտում ստացել գիտական աստիճան։ Վերադառնալով Իտալիա, գրականություն է ուսումնասիրել Միլանի համալսարանում, որտեղ 1937 թվականին զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1950 թվականից մինչև իր մահը, նա Բարիի կոնսերվատորիայի տնօրենն էր։

Նինո Ռոտան հեղինակ է մի շարք օպերաների` «Ariodante» (1942 թ.), «Il capello di paglia di Firenze» (1955 թ.), «Aladino e la lampada magica» (1968 թ.), «La visita meravigliosa» (1970 թ.), «Napoli milionaria» (1977 թ.) և բալետների` «La rappresentazione di Adamo ed Eva» (1957 թ.), «Aci e Galatea» (1971 թ.), «Amor di poeta» (1978 թ.) և այլն։ Բացի այդ գրել է մեծ թվով ստեղծագործություններ նվագախմբի համար, որոնցից շատերը մինչ օրս կատարվում են ամբողջ աշխարհում։

1940-ական թվականների սկզբից Նինո Ռոտան երաժշտություն էր գրում կինոֆիլմերի համար։ Նա աշխատել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք էին Ֆեդերիկո Ֆելինին, Ռենատո Կաստելլանին, Լուկինո Վիսկոնտին, Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլին, Մարիո Մոնիչելլին, Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան, Էդուարդո դե Ֆիլիպպոն և այլք։ Սակայն առավել արգասաբեր էր Ֆեդերիկո Ֆելինիի հետ համագործակցությունը։ Բացի կինոերաժշտությունից, Նինո Ռոտան հեղինակել է թատերական ներկայացումների համար գրված երաժշտական գործեր։

Նինո Ռոտան մահացել է 1979 թվականի ապրիլի 10-ին՝ սրտի անբավարարությունից։

## Ֆիլմագրության ընտրանին
Նինո Ռոտան որպես կոմպոզիտոր հանդես է եկել բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնցից արժե առանձնացնել դրանցից մի քանիսը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Իտալացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Դմիտրո Տկաչ

**Դմիտրո Վասիլևիչ Տկաչ** (, ), ուկրաինացի խորհրդային գրող, լրագրող, խմբագիր։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Դմիտրո Տկաչը ծնվել է 1909 թվականին Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի Օրլիկ գյուղում, ատաղձագործի ընտանիքում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո 8 տարեկան հասակում դարձել է անօթևան։ Ավելի ուշ գտել է սեփական հորեղբորը, ով ուսուցիչ էր Պոլտավայի մարզում, և հաճախել է դպրոց։ Տարվել է ընթերցանությամբ, հատկապես Ջեկ Լոնդոնի գրքերով, նրա ստեղծագործությունների ազդեցության ներքո որոշել է նկարագրել իր կյանքն անօթևան երեխաների կողքին։ Պատմությունը հորեղբորը դուր է եկել և նա տղային տարել է Խարկով, աշխատանքը ցույց է տվել Իվան Սենչենկոյին, ով երիտասարդին խորհուրդ է տվել «գրիչը ձեռքից բաց չթողնել»։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Տկաչն աշխատել է Դոնբասի մետալուրգիական գործարանում։ Ծառայել է խորհրդային ռազմածովային նավատորմում։ 1940 թվականին ավարտել է Կրիվոյ Ռոգի մանկավարժական ինստիտուտը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1941-1945 թվականներին եղել է նավաստի, ապա Չոռնոմոռսկի նավատորմի «Շտորմ» պարեկային նավի ենթասպա։ Հետպատերազմյան շրջանում աշխատել է թերթերի խմբագրություններում, եղել է «Դնեպր» ամսագրի խմբագրի տեղակալ, «Մոլոդ» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, «Վեսելկա» մանկական գրականության հրատարակչության տնօրեն։

## Մահը
Մահացել է 1993 թվականին։ Թաղված է Կիևի Բայկովե գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի ասպետի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Լեսյա Ուկրաինկայի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր, 1981

## Ստեղծագործություններ
* «Հերթական առաջադրանք», 1951
* «Վտանգավոր գոտի», 1958
* «Սպասիր ինձ, սիրելի աղջիկ», 1959
* «Ես վեցերորդ դասարանցի եմ», 1964
* «Հանդարտ ծովը», 1974

## Հիշատակ
Կիևում՝ այն տան պատին, որտեղ 1958-1993 թվականներին ապրել և աշխատել է Տկաչը, փակցված է բրոնզաձույլ հուշատախտակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ
Ֆրանտիշեկ Բրանիսլավ

**Ֆրանտիշեկ Բրանիսլավ** (, ), չեխ բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ֆրանտիշեկ Բրանիսլավը ծնվել է 1900 թվականին Բերոուն-Զավոդիում։ Մանկությունն անցել է Ստրեշիցեում և Ռոկիցանիում։ Պրահայում սովորել է գիմնազիայում, 1913 թվականին տեղափոխվել է Պոչապլի և 1921 թվականին ավարտել է Բերոունի ավագ դպրոցը։ 1926 թվականին ավարտել է Պրահայի Կարլի համալսարանի արվեստի ֆակուլտետը։ Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես գրագիր։ 1945 թվականին չեխական ռադիոյում եղել է գրական ռեֆերենտ, 1952-1955 թվականներին եղել է «Literární noviny» գրական թերթի խմբագիրը, 1955-1958 թվականներին՝ «Nový život» (Նոր կյանք) թերթի գլխավոր խմբագիրը։

Բրանիսլավի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Սպիտակ շրջան» (1924), իր էությամբ մոտ է պրոլետարական բանաստեղծների, մասնավորապես Վոլկերի լիրիկայի ոգուն։ Բրանիսլավի տաղանդի լիրիկական բնույթն արտահայտվել է նրա բանաստեղծությունների ժողովածուներում։ Չեխոսլովակիայում ժողովրդա-դեմոկրատական կարգերի հաղթանակից հետո գրած բանաստեղծական ժողովածուներում Բրանիսլավը հանդես է եկել որպես լիրիկական մինիատյուրայի մեծագույն վարպետ։ Գրել է նաև Լեհաստանի վերածննդին և խաղաղության պայքարին նվիրված «Ողջույն Լեհաստան» (1950) ժողովածուն։
մինի|Ֆրանտիշեկ Բրանիսլավի գերեզմանը Մոդրանի գերեզմանատանը, Պրահա
## Ստեղծագործություններ
* «Սպիտակ շրջան», 1924
* «Ճամփաբաժանին», 1933
* «Սիրո մեղեդի», 1951
* «Սքանչելի սեր», 1952
* «Կավե կուժ», 1957
* «Կանաչ տարի», 1959

## Գրականություն
* Čeští spisovatelé 20. století. Praha : Československý spisovatel, 1985. S. 49–52.
* Čeští spisovatelé literatury pro děti a mládež / redakce Otakar Chaloupka. Praha : Albatros, 1985. S. 51–54.
* Dějiny české literatury. IV. Literatura od konce 19. století do roku 1945 / hlavní redaktor Jan Mukařovský. 1. vyd. Praha : Victoria Publishing, 1995. 714 s. ISBN 80-85865-48-3. S. 610.
* TOMEŠ, Josef, a kol. Český biografický slovník XX. století : I. díl : A–J. Praha ; Litomyšl : Paseka ; Petr Meissner, 1999. 634 s. ISBN 80-7185-245-7. S. 132.
* VOŠAHLÍKOVÁ, Pavla, a kol. Biografický slovník českých zemí : 7. sešit : Bra–Brum. Praha : Libri, 2007. 110–224 s. ISBN 978-80-7277-248-3. S. 135–136.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանտիշեկ Բրանիսլավ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Ֆելիքս Կրես

**Ֆելիքս Վիկտոր Կրես** (, ), իսկական անունը՝ **Վիտոլդ Խմելեցկի** (, ), լեհ գրող, որ ստեղծագործել է ֆենտեզի ժանրում։

## Կենսագրություն
Վիտոլդ Խմելեցկին ծնվել է 1966 թվականի հունիսի 1-ին Լեհաստանի Լոձ քաղաքում։

Իր առաջին պատմվածքը՝ «Կախարդ» (), Ֆելիքս Կրեսը գրել է 1983 թվականին «Ֆանտաստիկա» ամսագրի կազմակերպած մրցույթի համար։ Պատմվածքը մրցույթում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ Հետագայում Ֆելիքս Կրեսը հրատարակել է 8 վիպակներ ու ավելի քան 10 պատմվածքներ։

Ֆելիքս Կրեսն առավել հայտնի է իր ֆանտաստիկ երկերի շարքով։ Դրանցից առաջինը «Շերերյան շարքն» է, որի գործողությունները տեղի են ունենում Շերեր մտացածին աշխարհում, որտեղ մարդկանցից բացի բնակվում են նաև կատուների ու գիշակեր թռչունների բանական ռասաներ։ «Piekło i szpada» («Դժոխք և սուսեր») շարքում նկարագրվում է XVII դարի այլընտրանքային Երկիրը, որտեղ մարդիկ պայքարում են դևերի ու այլ արարածների դեմ, ովքեր Սատանայից էլ շուտ են ստեղծվել։

Երկար տարիներ Ֆելիքս Կրեսը «Fenix», «Magia i Miecz», «Science Fiction» ամսագրերում տպագրում է հոդվածներ, որոնց նպատակն է օգնել երիտասարդ գրողներին։ Հեղինակել է սկսնակ գրողներին ուղղված խորհուրդների գիրք՝ «Կոտրված փետուրների սրահ» ()։

Ֆելիքս Կրեսը «Մութ տարածությունների թագավոր» վիպակի համար 1992 թվականին արժանացել է Յանուշ Զեյդելի անվան մրցանակի, որ ամենահեղինակավոր պարգևն է լեհական ֆանտաստիկայի բնագավառում։ Նրա ստացել է նաև «Շլյակֆ» (1993 և 2001) և «Սֆինքս» (2000) մրցանակներ, ինչպես նաև պարգևատրվել է «Ֆանտաստիկա» (1987) և «Վոյաջեր» (1991) ամսագրերի ընթերցողների մրցանակներով։

Ֆելիքս Կրեսի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, չեխերեն և իսպաներեն։

## Մատենագրություն
### Ամեն ինչի գիրք
* Հյուսիսային սահման
* Մութ տարածությունների թագավոր
* Գրոմբելարդյան լեգենդ
* Պատերազմի թագուհի
* Լքված թագավորություն
* Անառիկ լեռների պահապանները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆանտաստ գրողներ
Յան Կոստրա

**Յան Կոստրա** (կեղծանունը՝ Յան Մեդնիկ, Քրիստիան Բենկո , ), չեխ բանաստեղծ, նկարիչ, էսսեիստ, թարգմանիչ։ Ստեղծագործություններ է գրել նաև մանուկների ու երիտասարդների համար։

## Կենսագրություն
Յան Կոստրան ծնվել է 1910 թվականին Ժիլինի երկրամասի Շտայավնիչկա գյուղում, անվագործի ընտանիքում։ Ավարտել է Ժիլինի ռեալական ուսումնարանը, սովորել է Պրահայի Կարլի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում, 1930-1933 թվականներին՝ Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետում, 1934 թվականին ուսումը կիսատ է թողել։ Աշխատել է բանվորական թատրոնում, 1933 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի թատերական փառատոնին։ Զինվորական ծառայությունից հետո բնակվել է Բրատիսլավայում, աշխատել է որպես գրագիր, թերթերի խմբագիր, 1938-1942 թվականներին որպես խմբագիր աշխատել է Սլովակիայի ռադիոյում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1956 թվականից։

Իր ստեղծագործություններում Կոստրան պատկերել է Չեխոսլովակիայի այդ տարիների մռայլ իրականությունը՝ տնտեսական ճգնաժամ, գործազրկություն։ Առաջին ժողովածուն՝ «Բույնը», լույս է տեսել 1937 թվականին։ Կոստրայի 1930-1940-ական թվականների լիրիկական բանաստեղծություններում արտացոլված է բանաստեղծի դժգոհությունը բուրժուական իրականությունից, շփոթվածությունն այդ իրականության առաջ և ձգտումը փախչելու նրանից դեպի մանկության լուսավոր հիշողություններ, հայրենի բնաշխարհ։ Ժողովրդա-դեմոկրատական կարգերի շրջանում ընդարձակվեց Կոստրայի բանաստեղծական ըմբռնման հորիզոնները։ Նրա բանաստեղծություններում ի հայտ եկավ նոր, ստեղծագործ կյանքի զարկերակը։
մինի

## Ստեղծագործություններ
* «Իմ հարազատ», 1939
* «Ժանիքները ցույց տվող ժամանակը», 1940
* «Ամեն ինչ այսպես լավ է»
* «Ճաքած ծաղկաման», 1942
* «Ave, Eva», 1943
* «Անհաղթահարելի թախիծներ», 1946
* «Այս մայիսի համար», 1950
* «Թխկու տերև», 1953
* «Մասրենի և արևածաղիկ», 1958
* «Ոտանավորը քո ստեղծագործությունն է», 1960

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Պետական մրցանակի դափնեկիր, 1951
* II աստիճանի պետական մրցանակ, 1953
* Կլեմենտ Գոտվալդի անվան գրական պետական մրցանակ, 1954
* Չեխոսլովակիայի վաստակավոր նկարիչ, 1960
* Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ, 1969

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ մանկագիրներ
Նկարող տղաները (կտավ)

**Նկարող տղաները** (), շվեդ նկարիչ Սոֆի Ռիբինգի (1835-1894) 1864 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Գյոտեբորգի գեղարվեստի թանգարանում (սրահ 12) GKM 0046 համարի ներքո։ Թանգարանը կտավը ձեռք է բերել 1866 թվականին։

## Նկարագրություն
Կտավում նկարիչը պատկերել է նկարող երկու տղաների։ Կտավը ներկայացնում է առօրյա ռեալիզմի մի ձև, որը շվեդ արվեստագետները զարգացրել են Դյուսելդորֆում և իրենց հետ տարել հայրենի երկիր։ Նկարում պատկերված լույսը նպաստում է հանգիստ և հոգեհարազատ մթնոլորտի ստեղծմանը։

Կտավն ունի 91,5 սմ բարձրություն, 79 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1864 նկարներ
Կատեգորիա:Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Թեոդորոս Զագորակիս

**Թեոդորոս Զագորակիս** (, հոկտեմբերի 27, 1971, Կավալա, Հունաստան), հույն քաղաքական գործիչ և նախկին ֆուտբոլիստ՝ կիսապաշտպանի դիրքում։

Ըստ Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում անցկացրած խաղերի թվի, Թեոդորոսը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ 120 խաղով։ Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր Հունաստանից։

## Միջազգային կարիերա
Թեոդոոսը եղել է Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի բազմամյա կապիտանը։ Իր առաջին խաղը հավաքականում անցկացրել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ընդդեմ Ֆարերյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի։

1995 թվականի ապրիլի 26-ին 1966 թվականի Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության ընթացքում Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ տնային խաղում նա դառնում է ինքնագոլի հեղինակ հաշիվը դարձնելով 2-0 հօգուտ ռուսների։ Այդ հանդիպումը ավարտվում է Ռուսաստանի հաղթանակով՝ 3-0 հաշվով։

Նա կարևոր դեր է ունեցել 2004 թվականին Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ Հունաստանի հավաքականի հաղթանակում և ճանաչվում առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2004 թվականի նոյեմբերի 17-ին նա հեղինակել է իր 100-րդ գնդակը հավաքականի կազմում։

Զագորակիսին են պատկանում Հունաստանի հավաքականի տարվա ընթացքում խաղերի և անընդմեջ խաղերի ռեկորդը (12 տարի անընդմեջ նա հավաքականի կազմում ոչ մի հանդիպում բաց չի թողել)։ 2007 թվականի օգոստոսի 22-ին նա անցկացրել է իր վերջին հանդիպումը Հունաստանի ազգային հավաքականի կազմում՝ մրցելով Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ։

2007 թվականի հուլիսից հունական ՊԱՕԿ ՖԱ-ի նախագահն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոլոնիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կավալա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հույն ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Վիլեմ Զավադա

**Վիլեմ Զավադա** (, ), չեխ բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Վիլեմ Զավադան ծնվել է 1905 թվականին Հրաբովայում։ Հաճախել է ծննդավայրի տարրական դպրոց, 1917-1923 թվականներին սովորել է Օստրավեի դասական քերականության դպրոցում, Պրահայի Կարլի համալսարանի արվեստի ֆակուլտետում։ 1930-1932 թվականներին եղել է «Rozpravy Aventina» ամսագրի խմբագիրը, 1932–1937 թվականներին՝ «Listy» ամսագրի խմաբգիր։ 1948-1949 թվականներին եղել է ազգային և համալսարանական գրադարանի տնօրեն։

Զավադանի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Հոգեհանգիստ», լույս է տեսել 1927 թվականին։ Նախապատերազմյան ստեղծագործություններում («Հոգեհանգիստ», «Սիրենա», 1932, «Հետիոտն ճանապարհ», 1937 ժողովածուներ) բանաստեղծն արտացոլել է գործազրկության և աղքատության ճնշող մթնոլորտը։ Օկուպացիայի տարիների ստեղծագործություններում («Ամրոցի աշտարակ», 1940, «Մեռյալների հարությունը», 1945) բացահայտվել է հեղինակի կայուն հավատը ժողովրդի, նրա արդար գործի հանդեպ։ Ժողովրդա-դեմոկրատական կարգերի հաղթանակի շրջանում Զավադայի պոեզիան («Լույսի քաղաքը», 1950, «Դաշտային ծաղիկներ», 1955) լի է լուսավոր, խնդուն երանգով։ Բանաստեղծը գովերգում է ազատ աշխատանքը, մարդկային հարաբերությունների և մարդու ձեռքով վերափոխվող բնության գեղեցկությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիլեմ Զավադա

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Նկարչի ընտանիքի դիմանկար

**Նկարչի ընտանիքի դիմանկար**, իտալացի նկարչուհի Սոֆոնիսբա Անգվիսոլայի 1558-1559 թվականներին կերտած կտավը, որը գտնվում է Նիվաագաարդի թանգարանում։

## Նկարագրություն
Կտավում բնապատկերի ֆոնի վրա նկարիչը պատկերել է իր ընտանիքին՝ հորը՝ Ամիլկարին, քրոջը՝ Միներվային, եղբորը՝ Ասբրուբալին և շանը։ Նկարը համարվում է անավարտ, քանի որ նկարիչն այն թողել է կիսատ և մեկնել է կատարելու Ֆիլիպ II Հաբսբուրգի պահանջը, ում պալատում շուրջ 20 տարի եղել է պալատական նկարիչ։ Սա նկարչի հոր միակ հայտնի դիմանկարն է, սակայն քրոջը կրկին նկարել է մի քանի տարի անց քույրերի հետ շախմատ խաղալիս։

File:Sofonisba Anguissola - Portrait of the Artist's Sisters Playing Chess - WGA00697.jpg|«Նկարչի քույրերը շախմատ խաղալիս», ձախից աջ՝ Լուսիա, Էուրոպա, Միներվա, 1555


Կտավը գնել է Յոհանես Հագը դանիացի նկարիչ Ուիլհելմ Մարստրանդի աճուրդի ժամանակ։ Կտավը համարվում է նկարչի ամենակարևոր վաղ աշխատանքներից մեկը։

Կտավն ունի 157 սմ բարձրություն, 122 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կտավը Europeana կայքում

Կատեգորիա:1559 նկարներ
ADS 95 Ranger

**ADS 90 «Ranger»**, տակտիկական հետախուզային ԱԹՍ։ Նախատեսված է ցերեկային և գիշերային դիտարկումների և հետախուզության իրականացման համար, կլիմայական և տոպոլոգիական պայմաններում։

ԱԹՍ-ն նախագծվել է իսրայելական Israel Aerospace Industries կազմակերպության կողմից, համատեղ շվեյցարական RUAG Aerospace (Swiss Aircraft and System Enterprises) և Oerlikon Contraves կազմակերպությունների հետ, Շվեյցարիայի Զինված Ուժերի պատվերով։ Առաջին թռիչքը կայացել է 1988 թվականին։

## Նկարագիր
ADS համակարգի մեջ մտնում են երեքից վեց ԱԹՍ-ներ, կառավարման կենտրոնը և կատապուլտ։

ԱԹՍ-ի արձակումը կատարվում է հիդրավլիկ կատապուլտի միջոցով։ Վայրէջքը անիվների (ձմռանը դահուկների) վրա։ Արտակարգ դեպքերում օգտագործվում է պարաշյուտ։

## Տակտիկա-տեխնիկական առանձնահատկություններ
* **Երկարությունը՝** 4,61 մ
* **Թևերի բացվածքը՝** 5,71 մ
* **Բարձրությունը՝** 1,13 մ
* **Առավելագույն թռիչքային զանգվածը՝** 285 կգ
* **Շարժիչը՝** 1 × Hirth F 31 (1 х 38 ձ. ու.)

### Թռիչքային առանձնահատկություններ
* **Առավելագույն արագությունը՝** 220 կմ/ժ
* **Թռիչքի առավելագույն տևողությունը՝** 9 ժ
* **Գործնական թռիչքի առավելագույն բարձրությունը՝** 4500 մ

## Տարբերակներ
* **ADS 90** - 1988 թվականի մոդել, 1990 թվականին ընդունվել է Շվեյցարիայի ՌՕՈւ-ի կողմից փորձարկումների համար ADS 90 (*Aufklarungs Drohnen System*) նշանակմամբ
* **ADS 95 «Ranger»** - 1995 թվականին մոդիֆիկացված տարբերակի հիման վրա ստորագրվեց պայմանագիր 28 «Ranger» ԱԹՍ-ների մատակարարման մասին, որոնք միասին կազմում էին չորս համակարգ։ Առաջին համակարգը մատակարարվել է 1999 թվականի հունիսին։

## Կիրառվում է այս պահին
RANGER համակարգերը կիրառվել են Շվեյցարիայի ՌՕՈւ կողմից *ADS-95* նշանակման տակ։ 1988 թվականից մինչև 1999 կիրառվում էր *ADS-90* տարբերակը։ ՌՕՈւ-ի RANGER սարքերը նույնպես կիրառվում են Շվեյցարիայի ոստիկանության կողմից հետախուզական և փրկարարական առաքելությունների ժամանակ։ Այժմ օգտագործվող 15 ADS-95 ԱԹՍ-ները կփոխարինվեն վեց Elbit Hermes 900 սարքերով մինչև 2019 թվականը։

RANGER սարքերը այժմ կիրառվում են նաև Ֆինլանդիայի Պաշտպանության Ուժերի կողմից։

* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The manufacturer's RUAG Ranger website  
* Swiss Air Force ADS-95 webpage  
* IAI page about Ranger 
* IAI Ranger brochure  

Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:Իսրայելի անօդաչու օդանավեր
Լյուցիֆեր (կտավ)

**Լյուցիֆեր** (), գերմանացի նկարիչ Ֆրանց ֆոն Շտուկի 1890 թվականին կերտած ստեղծագործությունը։ Նկարը պատկանում է «մութ-մոնումենտալ» ժամանակաշրջանի գործերին. կտավում պատկերված է «մարդ-սատանան»։ Կտավն ունի 161 սմ բարձրություն, 152,5 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ յուղաներկ։

## Նկարագրություն
Կտավը 1891 թվականին նկարչի Մյունիխի ստուդիայից անձամբ գնել է Բուլղարիայի գահաժառանգ Ֆերդինանտ I-ը Սոֆիայի թագավորական հավաքածուն համալրելու համար։ 1930 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Բուլղարիայի Բորիս III թագավորը կտավը նվիրաբերել է Բուլղարիայի ազգային պատկերասրահին և 1948 թվականից կտավը համալրել է թանգարանի հավաքածուն։ 1985 թվականին «Լուցիֆեր» կտավը տեղափոխել են Արտասահմանյան արվեստի ազգային պատկերասրահ, 2015 թվականից՝ «Квадрат 500» հիմնադրամի պատկերասրահ։

## Ցուցահանդեսներ
Նկարը մասնակցել է տարբեր միջազգային ցուցահանդեսների։
* «1900-ական թվականների Գերմանիա», Բեռլին, 1972 թվական
* «Ոգու թագավորություն։ Գերմանական սիմվոլիզմի զարգացումը 1870-1920 թթ.», Ֆրանկֆուրտ, Բիրմինգհեմ, Ստոկհոլմ, 2000 թվական
* «Մելամաղձության պատմություն», Փարիզ, 2005 թվայան
* «Մելամաղձության պատմություն», Բեռլին, 2006 թվական
* Ֆրանց ֆոն Շտուկ, Ժամանակակից Լյուցիֆերը Տրենտոյում, 2006-2007 թվականներ
* Ֆրանց ֆոն Շտուկի գլուխգործոցները Մյունիխում, 2008-2009 թվականներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 նկարներ
Սեթ Արսենյան

**Սեթ Մարկոսի Արսենյան** (), հայ հոգեբան, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Վանի Երամյան վարժարանում (1915), Էջմիածնի Գևորգյան Ճեմարանում (1916), Երևանի թեմական դպրոցում (1918), ավարտել է Կ․ Պոլսի Ռոբերտ քոլեջը (1926), ապա՝ Կոլումբիայի համալսարանը (1932)։ 1937 թվականին նույն համալսարանում ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1938–67 թվականներին պաշտոնավարել է Սպրինգֆիլդի քոլեջում, որտեղ ստացել է պատվավոր դոկտորի տիտղոս։ 1968 թվականից դասավանդել է Սան–Դիեգոյի (ԱՄՆ) համալսարանում։ Արսենյանի գիտական աշխատությունները վերաբերում են երկու լեզուների (բիլինկուիզմ) ուսուցման և մտավոր զարգացման հոգեբանության բնագավառին։ 1963 թվականին այցելել է Սովետական Հայաստան և դասախոսություններ կարդացել Երևանի Խ․ Աբովյանի անվ․ հայկական մանկավարժական ինստիտուտում։ Հայաստանի մշակույթի վերելքի մասին հոդվածներ է տպագրել արտասահմանի առաջադեմ մամուլում։

## Գրականություն
* Bilingualism and mental development, N․ Y․, 1937; Humanics and higher education,

## Ծանոթագրություններ

## Աղբիւրներ
* Հայ Հանրագիտակ, Հ. Մկրտիչ Վարդ. Պոտուրյան, 1938, Պուքրեշ, Հատոր Բ, էջ 302։

Կատեգորիա:Ամերիկահայ հոգեբաններ‎
Կատեգորիա:Ամերիկահայ մանկավարժներ‎
ՖԱ Դոնեցկի Շախտյորի մրցաշրջանների ցանկ

Այս ցանկը կարճ նկարագրում է 1936 թվականից սկսած բոլոր մրցաշրջաններում Դոնեցկի «Շախտյորի» անցկացրած խաղերը։

Ակումբը հիմնվել է 1936 թվականին։ Մինչև 1946 թվականը ակումբի անունը եղել է «Ստախանովեց»։ Ակումբի գույներն են՝ նարնջասևաթույր։ Նոր Ուկրաինա ժամանակ ակումբը հաղթել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթը։ 7 անգամ հաղթել է Ուկրաինայի առաջնությունը, 8 անգամ Ուկրաինայի գավաթը, 4 անգամ Ուկրաինայի սուպերգավաթը և ԽՍՀՄ գավաթը։

## Մրցաշրջանի նկարագրությունը
### ԽՍՀՄ (1936-1991)

### [[Ուկրաինա]] (1992-ն.ժ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* RSSSF.com

Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆուտբոլ
Շառլ Բերիո

**Շառլ Օգյուստ դը Բերիո** (, ), բելգիացի ջութակահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։ 1843–1852 թվականներին՝ Բրյուսելի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ 19-րդ դ․ 1-ին կեսի խոշորագույն երաժիշտներից էր, բելգիական ջութակի դպրոցի հիմնադիրը։ Գրել է ջութակի կոնցերտներ, սոնատներ, վարիացիաներ։ 1858 թվականին կուրացել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Բելգիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Քլիֆ Քուրտիս

**Քլիֆորդ Վիվիան Դիվոն (Քլիֆ) Քուրտիս** (, ), նորզելանդացի դերասան։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Երբեմնի մարտիկները» (1994), «Կետի հետազոտողը» (2002), «Խավարի նժույգը» (2014) ֆիլմերում, ինչպես նաև «Վնասվածք», «Մարմնական ապացույց» և «Վախեցեք քայլող մեռյալներից» հեռուստասերիալներում ունեցած դերակատարումներից։

Չնայած մաորիական պատկանելությանը, Քուրտիսը մարմնավորել է բազմաթիվ ազգությունների ներկայացուցիչների՝ այդ թվում լատինաամերիկացիների և արաբների։

## Կարիրերա
Նախքան ԱՄՆ տեղափոխվելը Քուրտիսը հանդես է եկել նորզելանդական շատ նախագծերում որպես կինոյի երկրորդ պլանի դերասան։ Նկարահանվել է կարճատև պատմություն ունեցող սերիալներում։ Դրանցից հայտնի են «Վնասվածք» (NBC, 2009—2010), «Կորուսյալը» (ABC, 2012) և «Հանցավոր կապեր» (Fox, 2014) և մի շարք այլ սերիալներ։

2015 թվականին սկսել է նկարահանվել AMC հեռուստաալիքի «Վախեցեք քայլող մեռյալներից» հեռուստադրամայում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1968 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի կինոռեժիսորներ
Ալեքսանդր Մասլյակով Կրտսեր

**Ալեքսանդր Ալեքսանդրի Մասլյակով** (), ՈՒՀԱ Պրեմիեր լիգայի ռուս հաղորդավար և «Հեռուստատեսային ստեղծագործական միավորում Ալեքսանդր Մասլայկով և ընկերներ» ՍՊԸ գործադիր տնօրեն։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մասլյակով կրտսերը ծնվել է 1980 թվականի ապրիլի 28-ին հեռուստահաղորդավար Ալեքսանդր Մասլյակովի և Սվետլանա Անատոլիի Մասլյակովայի (ի ծնե՝ Սեմյոնովա) (ծնվ. 11 հոկտեմբերի 1947) ընտանիքում։

Հեռուստատեսային կարիերան սկսել է որպես «ՈՒՀԱ-ի մոլորակ» հաղորդման հաղորդավար 1999 թվականին։ 2003 թվականին դարձել է Պրեմիեր լիգայի հաղորդավար. հաղորդումը վարկանիշով երկրորդն է ՈՒՀԱ Միջազգային միության լիգայում։ Անցյալում վարել է ՈՒՀԱ Առաջին լիգան, «Խաղից դուրս» հաղորդումը։

2002 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական համալսարանը։

2006 թվականին պաշտպանել է տնտեսագիտության թեկնածուական դիսերտացիան «Ոչ բնակելի անշարժ գույքի կառավարման մեթոդներ և ձևեր» թեմայով Կառավարման պետական համալսարանում.

## Ընտանիք
* Կինը՝ Անգելինա Վիկտորի Մասլյակովա (ի ծնե՝ Մարմելադովա) (ծնվ. 1980 թ., Մոսկվա)
* Դուստրը՝ Տաիսիա Մասլյակովա (ծնվ. 2006)
* Հայրը՝ Ալեքսանդր Վասիլիի Մասլյակով (ծնվ. 24 նոյեմբերի 1941, Սվերդլովսկ)
* Մայրը՝ Սվետլանա Անատոլիի Մասլյակովա (ի ծնե՝ Սեմյոնովա) (ծնվ. 11 հոկտեմբերի 1947)
* Պապը՝ Վասիլի Վասիլիի Մասյլակով (1904—1996), զինվորական օդաչու, Մեծ Հայրենական պատերազմի մասնակից։
* Տատը՝ Զինաիդա Ալեքսեյի Մասլյակովա (1911—1999)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Վախեցեք քայլող մեռյալներից

**«Վախեցեք քայլող մեռյալներից»** (), ամերիկյան սարսափ ժանրի հեռուստադրամա, ստեղծված Ռոբերտ Քըրքմանի և Դեյվ Էրկսոնի կողմից։ Հանդիսանում է «Քայլող մեռյալները» հետապոկալիպտիկ հեռուստասերիալի զուգահեռ սպին-օֆը։ Եթեր է բարձրացել 2015 թվականի օգոստոսի 23-ին։

Հեռուստասերիալի գործողությունները սկզբնապես զարգանում են Լոս Անջելես քաղաքում՝ կենտրոնանալով լոսանջելեսյան անհամերաշխ ընտանիքի շուրջ։ Ընտանիքի անդամները՝ դպրոցական խորհրդական Մեդիսոն Կլարկը (Քիմ Դիկենս), նրա զուգընկեր ուսուցիչ Թրևիս Մանավան (Քլիֆ Քուրտիս), թմրամոլ որդին՝ Նիքը (Ֆրենկ Դիլեյն), դուստր Ալիշան (Ալիսիա Դեբնեմ-Քերի), ինչպես նաև Թրևիսի հարազատ որդին նախորդ ամուսնությունից՝ Քրիսը (Լորենցո Ջեյմս Հենրի), հայտնվում են զոմբի ապոկալիպսիսի բռնակման և քաղաքակրթության փլուզման առանցքում։

Միացյալ Նահանգների ծածկույթում հեռուստասերիալը ցուցադրվում է «AMC» հեռուստաալիքով։

2016 թվականի ապրիլի 15-ին «AMC»-ն հայտարարել է երրորդ եթերաշրջանի ստեղծման մասին, որը կհեռարձակվի 2017 թվականի գարնանը։

## Դերերում
### Գլխավոր
* Քիմ Դիկենս – Մեդիսոն Կլարկ
* Քլիֆ Քուրտիս – Թրևիս Մանավա
* Ֆրենկ Դիլեյն – Նիքոլաս Կլարկ
* Ալիսիա Դեբնեմ-Քերի – Ալիշա Կլարկ
* Լորենցո Ջեյմս Հենրի – Քրիս Մանավա
* Մերսեդես Մեյսոն – Օֆելիա Սալազար
* Ռուբեն Բլեյդս – Դանիել Սալազար
* Քոլմեն Դոմինգո – Վիկտոր Ստրանդ
* Միշել Էնգ – Ալեքս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան սարսափ հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:AMC-ի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ զոմբիների մասին
Կատեգորիա:Սփին-օֆֆ հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Քայլող մեռյալները (հեռուստասերիալ)
Նարեկ Դուրյան

մինի|«Մորաքույրը Փարիզից»
**Նարեկ Օհանի Դուրյան** (), հայ դերասան։

Դիրիժոր, կոմպոզիտոր Օհան Դուրյանի որդին։

## Կենսագրություն
Նարեկ Դուրյանը ծնվել է Երևանում, դիրիժոր Օհան Դուրյանի ընտանիքում։ Սովորել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 միջնակարգ դպրոցում, Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, 1976-1980 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։ 1978 թվականից եղել է Երևանի Փոսի թատրոնի դերասան և երաժիշտ։ 1980 թվականին մեկնել է Ավստրիա, ապա՝ Ֆրանսիա։ 1980-1982 թվականներին Մարսելում, Փարիզում և այլ քաղաքների ջազ ակումբներում հանդես է եկել որպես դաշնակահար։ 1984 թվականին ֆրանսահայ համայնքում բեմադրել է «Քաջ Նազար» երաժշտական կատակերգությունը։ 1985 թվականին Փարիզի օպերայում Մուսորգսկու «Սալամբո» օպերային ներկայացման մեջ խաղացել է Մուսորգսկու դերը։ 1989 թվականին հիմնել է «Բոհեմի թատերախումբ» միությունը, հյուրախաղերով հանդես է եկել տարբեր երկրներում։ 1990 թվականին Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում բեմադրել է «Օպերացիա Նեմեսիս» ներկայացումը։ Բնակվել է Ֆրանսիայում։ Հայաստան է տեղափոխվել 2007 թվականին։

2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Երևանում հիմնել է «Բոհեմ» թատրոնը։

## Բեմադրություններ, դերեր
* «Մորաքույրը Փարիզից»
* «Սե լա վի»
* «Մենք ենք, մեր ստերը»
* «Դոն Ժուան Ավիա»
* «Քաջ Նազար»
* «Շեղշե լա ֆամ»
* «Կոմա նոստրա»
* «Իմ կնոջ անունն է Մորիս»
* «Տիկնիկների խանութ»
* «Ամանորը Նազարի մոտ»
* «Ճտերն աշնանն են հաշվում»
* «Օպերացիա Նեմեսիս»

### Ֆիլմեր
* Այստեղ, 2011

## Մրցանակներ, պարգևներ
* Լենինգրադի համամիութենական մրցույթի դափնեկիր, 1978
* Հայաստանի «Մովսես Խորենացու մեդալ», 2010
* «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ, 2014

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ՝ Շուշան, Օհան ու Արմեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նարեկ Դուրյան. Արվեստից դուրս փնտրել եմ կյանքը, իսկ կյանքում՝ արվեստը

Կատեգորիա:Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Փակ շրջան (ֆիլմ)

**Փակ շրջան** (, ), կինոֆիլմ, դրամատիկ թրիլեր, ռեժիսոր Լոռան Տյուել (Laurent Tuel)։ Համաշխարհային պրեմիերան եղել է 2009 թվականի մարտի 11-ին (Ռուսաստանում - 2009 թվականի ապրիլի 30-ին)

1978 թվականին ռեժիսոր Ջուլիանո Մոնտալդոյի համանուն (բնօրինակ անվանումը Circuito Chiuso) առեղծվածային-հոգեբանական թրիլերը (Hottabuch TV) հեռարձակվել է ԽՍՀՄ հեռուստաալիքներով։

## Բովանդակություն
Մալաքյանների ընտանիքը ծագումով Հայաստանից է։ Նրանք ցեղասպանությունից փախչելով Ֆրանսիայի հարավ՝ դարձել են գանգստերական բանդայի պարագլուխ ընտանիք, ղեկավարում են Ֆրանսիայի հարավի հանցագործ աշխարհը։ Կլանի գլուխ կանգնած է կնքահայրը՝ Միլո Մալաքյանը, որը դաժանորեն ղեկավարում է այդ աշխարհը։ Նա որոշում է իր որդուն՝ Անտոնին հանձնել բանդայի ղեկավարումը։ Սակայն տղան երազում է պոկվել այդ աշխարհից։ Նա սիրահարվում է հասարակ մի աղջկա՝ բուժքույր Էլոդիին և երազում է նրա հետ երջանիկ կյանքով ապրել։ Սակայն մաֆիայի ղեկավարներն արդեն արմունկներով արյան մեջ խրված են։ Նրանց հետապնդում է տեսուչ Սոնյեն։

Իր երազած երջանկության համար Անտոնը պետք է փախչի ոչ միայն հորից, քանի որ տեսուչ Սոնյեն երդվել է վերացնել Անտոնի հորը, նրա մաֆիոզ կլանը և գտնում է նրանց հետքը։ Գանգսերական վերջին գործողության արդյունքում սպանվում է Անտոնը։ Ֆիլմն ավարտվում է նրա որդու ծնունդով, որին այցելում է Միլո Մալաքյանը, ներկայանալով բուժքույր Էլոդիի հայր։

## Դերերում
* Ժան Ռենո - Միլո Մալաքյան
* Գասպար Ուլիել - Անտոն Մալայան
* Վահինա Ջիոկանտե - Էլոդի
* Սամի Բուաժիլա - տեսուչ Սոնյե
* Ժիզել Կազադսյու - տիկին Մալաքյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ultimate Heist (2009) Internet Movie Database կայքում
* Notes de Prod. : Le Premier cercle, Entretien avec Jean Reno, 2009
* (French) Le Premier cercle at AlloCiné
* (French) LE PREMIER CERCLE videos at Canalplus

Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն
Կատեգորիա:Նուար ֆիլմեր
Կատեգորիա:Քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կավալա (այլ կիրառումներ)

**Կավալա** եզրը կարող է վերաբերել՝
# Կավալա - քաղաք և նավահանգիստ Հունաստանում։
# Կավալա - նոմոս Հունաստանի Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիա պերիֆերիայում։
# Կավալա - ֆուտբոլային ակումբ հունական Կավալա քաղաքից։
Վլադիմիր Հոլան

**Վլադիմիր Հոլան** (, ), չեխ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ 1960-ական թվականներին եղել է Նոբելյան մրցանակի հավակնորդ։ Չեխիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ (1945-1950)։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Հոլանը ծնվել է 1905 թվականին Պրահայում, մանկությունն անցել է մայրաքաղաքից դուրս։ 1920-ական թվականներին վերադարձել է Պրահա, ուսանել է իրավագիտություն, 1926-1933 թվականներին աշխատել է ապահովագրական դրամարկղում, հետագայում զբաղվել է միայն գրական և հրատարակչական գործունեությամբ, տասնյակ տարիներ ապրել է աղքատության մեջ։ 1932 թվականին ամուսնացել է Վեռա Պիլաշովայի հետ, դուստրը՝ Կատերինան (1949-1977) տառապել է Դաունի համախտանիշով։ «Մահվան հաղթահանդեսը» (1930) սյուրռեալիստական բանաստեղծությունների ժողովածուն նրա համար առաջնային տեղ է հարթել չեխ գրականության ասպարեզում։ «Անրջող հովհար» (1926) բանաստեղծությունների ժողովածուի համար հատկանշական են վերացականությունն ու ֆորմալիստական էքսպերիմենտը։ 1930-ական թվականների վերջերին ֆաշիստական ագրեսիայից ցնցված բանաստեղծը շրջվել է դեպի ռեալ իրականություն։ «1938 թվականի սեպտեմբեր» ժողովածուում նա գրում է հիտլերյան ներխուժման անմիջական սպառնալիքի տակ գտնվող իր հայրենիքի մասին։ 1945 թվականին Չեխոսլովակիայի ազատագրումից հետո «Շնորհակալություն Խորհրդային միությանը» պոեմում Հոլանը գովերգում է Չեխոսլովակիայի ազատության առաջին օրերը։ Գրել է նաև արդիական հասարակական-քաղաքական թեմաներին նվիրված մի շարք այլ ստեղծագործություններ («Կարմիրբանակայիններ», 1947, «Քեզ», 1947)։ Վերջին շրջանի ստեղծագործություններում Հոլանը նորից է անդրադարձել խոհական լիրիկային։

Թարգմանություններ է կատարել Նիզամի Գյանջևիից, Պիեռ Ռոնսարից, Լուիս դե Գոնգորայից, Շառլ Բոդլերից, Միխայիլ Լերմոնտովից, Նիկոլաուս Լենաուից, Ադամ Միցկևիչից, Յուլիուշ Սլովացկիից, Ռայներ Մարիա Ռիլկեից։ Վլադիմիր Հոլանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են եվրոպական մի շարք լեզուներով։

## Երկերի ժողովածու
*Sebrané spisy. 11 v. Praha: Odeon, 1965-1988

### Գրականություն
* Nitsch E. Thema und Anweisungsstruktur im Text: Mit e. Analyse d. 1. Abschn. aus «Noc s Hamletem» von Vladimir Holan. München: Sagner, 1979.
* Flick V. Die Möglichkeit der Gestaltung des Tragischen in der Lyrik: Dargestellt am Beispiel des tschechischen Dichters Vladimír Holan. Marburg: W. Schmitz, 1982.
* Vladimír Holan/ Sous la dir. de Patrick Ourednik. Bassac: Plein Chant, 1991 (см.: http://poesieschoisies.net/le_poete.php?V=67,,P,editeur,5,3,2-84103-095-4,,2,,, ).
* Vladimír Holan/ Présentation de David France Jakubec. Genève, 1991.
*Křivánek V. Vladimír Holan básník. Praha: Nakladatelství Aleš Prstek, 2010.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսերեն թարգմանված մի քանի բանաստեղծություններ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Ալբերտ և Թովէ Բոյաջյան ցուցասրահ

մինի|Ալբերտ և Թովէ Բոյաջյան ցուցասրահի լոգոն
**Ալբերտ և Թովէ Բոյաջյան ցուցասրահ**, հիմնադրվել է 2001 թվականի մայիսի 1-ին, Երևանում որպես Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի, 2017 թվականից` Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի ցուցասրահ։ Ցուցասրահի ստեղծման գործում մեծ է Բոյաջյան ընտանիքի ներդրումը։

Պատկերասրահի հիմնական նպատակը երիտասարդ արվեստագետներին աջակցելն է, նրանց անհատական ցուցահանդեսները կազմակերպելը, ոգևորել և ոգեշնչել իրենց ապագա ստեղծագործական կյանքում։ Ցուցասրահի տնօրենն է Իրինա Իսաբեկյանը։

## Պատմություն
Ցուցասրահը բացվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի, Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի պրոֆեսոր Արփենիկ Նալբանդյանի (1916-1964) անհատական ցուցահանդեսով, որին ներկա են գտնվել  բարերար Ալբերտ Բոյաջյանը, Երևանի քաղաքապետ Ռոբերտ Նազարյանը, Արարատյան հայրապետական թեմի առաջնորդ Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանը և այլք։

Իր գործունեության ընթացքում ցուցասրահը կազմակերպել է ավելի քան 300 ցուցահանդես՝ ուսանողական, անհատական, խմբակային, մրցութային, նաև դասախոսություններ, արվեստաբանական քննարկումներ։ Այստեղ հյուրընկալվում են բազմաթիվ արվեստագետներ Հայաստանից և արտերկրից։ 2004 թվականին ցուցասրահը մասնակցել է Թբիլիսիում կայացած «ART-EXPO 2004–KAVKAZ» ցուցահանդեսին։

2018 և 2019 թվականներին ցուցասրահը մասնակցել է «Armenia Art Fair»-ին։

## Միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ
Ցուցասրահում իրենց աշխատանքներ են ներկայացնում ինչպես Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայի ուսանողները, շրջանավարտները, այնպես էլ կայացած հայտնի արվեստագետներ, անցկացվում են նաև մանկական ցուցահանդեսներ։ Տարբեր տարիներին ցուցասրահում ներկայացվել են նկարիչներ Գրիգոր Աղասյանի, Արմեն Վարդանյանի, Միհրան Սոսոյանի, Անատոլի Գրիգորյանի, Արամ Իսաբեկյանի, Արման Կարախանյանի, Գեղամ Մալխասյանի, Հենրիկ Մամյանի, Հարություն Պզտիկյանի, Անատոլի Պապյանի, Սարո Գալենցի, Գագիկ Ղազարյանի (և՛ գրաֆիկակական աշխատանքներ, և՛ քանդակներ), Սուրեն Սաֆարյանի, Կարեն Հովակիմյանի, Մարտիրոս Մորյանի, Գրիգոր Գեղամյանի, Հայկ Սայադյանի, Լիլիթ Արսենյանի, Սիրանուշ Հակոբյանի, Սամվել Պողոսյանի, Տաթևիկ Սարգսյանի, քանդակագործներ Թերեզա Միրզոյանի, Գետիկ Բաղդասարյանի, Նունե Թումանյանի, Էդգար Գրիգորյանի, արվեստաբան Վիգեն Ղազարյանի աշխատանքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիա. Ալբերտ և Թովէ Բոյաջյան ցուցասրահ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի պատկերասրահներ
Հնդկաստանի լեզուներ

**Հնդկաստանի լեզուները** պատկանում են մի քանի լեզվաընտանիքների, հիմնականներն են հնդկական լեզուները, որոնցով խոսում է բնակչության 75%-ը, և դրավիդյան լեզուները՝ 20%։ Հնդկաստանում տարածված են նաև ավստրոասիական, սինո-տիբեթական լեզուները, և որոշ փոքր լեզվաընտանիքներ և մեկուսացած լեզուներ։ Ավելի քան երեք հազարամյակի շփումը զգալի ազդեցություն է ունեցել Հարավային Ասիայի և Հնդկական թերակղզու երեք գերիշխող լեզվաընտանիքների վրա։

Հնդկաստանի սահմանադրությունը ազգային լեզվի կարգավիճակ չի սահմանում։ Սակայն սահմանադրությամբ Հնդկաստանի կառավարության պաշտոնական լեզուն հինդին է՝ դևանագարի գրով, ինչպես նաև անգլերենը։

Ըստ 2001 թվականի Հնդկաստանի մարդահամարի՝ երկրում կա 122 խոշոր և 1599 այլ լեզու։ Այնուամենայնիվ այլ աղբյուրների տվյալները տարբերվում են, հիմնականում «լեզու» և «բարբառ» եզրերի սահմանումների տարբերության պատճառով։ 2001 թվականի մարդահամարը գրանցել է միլիոն և ավել լեզվակիր ունեցող 30 լեզու, և 122 լեզու, որով որպես մայրենի խոսում է 10․000 և ավել մարդ։ Երկու հաղորդակցության լեզուներ կարևոր դեր են կատարել Հնդկաստանի պատմությունում՝ պարսկերենը և անգլերենը։ Պարսկերենը Հնդկաստանում մոնղոլական տիրապետության շրջանում արքունական լեզու էր։ Այն մի քանի դար թագավորել է որպես վարչական լեզու մինչև բրիտանական գաղութատիրության ժամանակաշրջանը։ Մինչև այժմ անգլերենը կարևոր լեզու է Հնդկաստանում։ Այն գործածվում է կրթության և Հնդկական կառավարության որոշ բնագավառներում։ Հինդին, երկրի ամենատարածված լեզուն, ծառայում է որպես «լինգվա ֆրանկա» Կենտրոնական և Հյուսիսային Հնդկաստանների համար։ Սակայն Հարավային Հնդկաստանում եղել են հակահինդիական խռովություններ, ամենահայտնին Թամիլ Նադու շրջանում։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Languages and Scripts of India
* Typing in Indian Languages 
* Diversity of Languages in India
* A comprehensive federal government site that offers complete info on Indian Languages
* Technology Development for Indian Languages, Government of India 

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Ստադ Վելոդրոմ

**Ստադ Վելոդրոմ** (), բազմանպատակ մարզադաշտ Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Այն 1937 թվականից Օլիմպիկ Մարսել ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտն է և եղել է 1998 թվականի ՖԻՖԱ աշխարհի գավաթի և 2007 թվականի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի ընդունող մարզադաշտ։ Այն նաև ընդունում է Տուլոն ՌԱ ռեգբիի ակումբի խաղերը։ Այն Ֆրանսիայի ամենամեծ ակումբային ֆուտբոլային մարզադաշն է 67.344 նստատեղով։ Մարզադաշտը նաև օգտագործում է Ֆրանսիայի ազգային Ռեգբիի հավաքականը։

Վերանորոգումից առաջ առավելագույնը ունեցել է 58.897 հանդիսական (2004 թվականի ՈՒԵՖԱ գավաթի կիսաեզրափակչում Նյուքասլ Յունայթեդի դեմ)։ Վերանորոգումից հետո նստատեղերի քանակը երբ դարձավ 67.300, առավելագույն թվով հանդիսական եղել է ՊՍԺ-ի դեմ խաղում 2015 թվականի ապրիլի 5-ին 65.148 հանդիսականով։ Մարզադաշտում նաև անցկացվել են 1938 թվականի ՖԻՖԱ աշխարհի գավաթի խաղեր։ Ամենաառաջին խաղը մարզադաշտում եղել է Մարսելի և Տորինոյի միջև հանդիպումը 1937 թվականին։

Ֆրանսիայի Ռեգբիի հավաքականը սկսեց հաղթանակներ տանել այս մարզադաշտում 2000-ական թվականների սկզբին։ Նրանք այստեղ հաղթեցին Ավստրալիայի, Հարավ Աֆրիկյան հանրապետության, Անգլիայի հավաքականներին, սակայն հաղթարշավը ավարտվեց 2004 թվականին, երբ նրանք պարտվեցին Արգենտինային 14-24 հաշվով։

Ոչ միայն Ֆրանսիայի ռեգբիի հավաքականն է օգտագործում Վելոդրոմը վերջին տարիներին։ 2009 թվականի ապրիլի 18-ին Տուլոնը խաղաց իր տնային խաղը Թոփ 14-ի շրջանակներում՝ տեղափոխվելով Թուլուզից Վելոդրոմ՝ ունենալով 57.039 հանդիսական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն ընդունած մարզադաշտեր
Ջրհեղեղ (վեպ)

**Ջրհեղեղ** (լեհ.՝ Potop), պատմական վեպ։ Վեպի հեղինակը լեհ գրող Հենրիկ Սենկևիչն է։ Վեպը հայտնի է նաև «*Շվեդական ջրհեղեղ*» անունով։

Վեպը գրվել է 1884-ից 1886 թվականների ընթացքում։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1886 թվականին։

Վեպում ունեցել է մեծ տարածում 1654-ից 1957 թվականների լեհ-շվեդական իրադարձությունները։

## Ֆիլմը
Վեպի հիման վրա լեհ ռեժիսոր Ջերզի Հոֆման 1974 թվականին նկարահանել է «*Ջրհեղեղ*» ֆիլմը։

## Հերոսներ
* Յան Կազիմիր - լեհ արքա
* Կառլ Գուստավ - շվեդ արքա
* Յանուշ Ռադզիվիլ - լեհ ավագանի
* Բագուսլավ Ռադզիվիլ - Յանուշ Ռադզիվիլիի եղբայրը
* Յան Զամոյսկի - լեհ պարոն
* Եժի Լյուբոմորսկի - լեհ ավագանի
* Ստեֆան Չարնեցկի - լեհ զորահրամանատար
* Պավել Յան Սապեգ - ավագանի
* Կշիլով Օտավինսկի - շրջանի պետ
* Իերոնիմ Ռադզիսկի - լեհ դավաճան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ջրհեղեղ» ֆիլմի առաջին մասը lib.ru կայքում
* Վեպի ամբողջ տեքստը pl.wikisource.org կայքում

Կատեգորիա:Լեհերեն վեպեր
Կատեգորիա:1886 վեպեր
Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հենրիկ Սենկևիչի վեպեր
Լինգվա ֆրանկա

**Լինգվա ֆրանկա** /ˌlɪŋɡwə ˈfræŋkə/, հայտնի է նաև որպես՝ **կամուրջ լեզու**, **ընդհանուր լեզու** կամ **երրորդ լեզու**, լեզու կամ բարբառ, որը համակարգված օգտագործվում է տարբեր մայրենի լեզու կամ բարբառ ունեցող մարդկանց շփումը հնարավոր դարձնելու համար։

Լինգվա ֆրանկան զարգացել է ամբողջ աշխարհում մարդկության պատմության ընթացքում, սովորաբար առևտրային պատճառներով (այսպես կոչված արևտրային լեզու), բայց նաև մշակութային, կրոնական, դիվանագիտական և վարչական պատճառներով, ինչպես նաև տարբեր ազգությունների գիտնականների միջև տեղեկության փոխանցման համար։ Եզրը ծագում է այսպիսի լեզուներից մեկի՝ միջերկրական լինգուա ֆրանկայի անվանից։

## Օրինակներ

Զանազան լեզուներ օգտագործվել են որպես լինգվա ֆրանկան հնագույն ժամանակներից։ Այսպես` լատիներենը և հունարենը լինգվա ֆրանկա էին Հռոմեական և Բյուզանդական կայսրությունների համար։ Աքքադերենը և արամեերենը Մերձավոր Արևելքի որոշ երկրներում եղել են լինգվա ֆրանկա։ Լինգվա ֆրանկայի բազմաթիվ օրինակներ կան բոլոր մայրցամաքներում։ 21-րդ դարի ամենավառ օրինակներից է անգլերենը։ Մասնավոր շրջաններում կան շատ այլ լինգվա ֆրանկաներ, ինչպես օրինակ՝ ֆրանսերենը, հինդիը, պորտուգալերենը, իսպաներենը, ռուսերենը, արաբերենը, չինարենը և սուահիլին։

Որոշ երկրներում լինգվա ֆրանկան նաև ազգային լեզու է, օրինակ՝ ուրդուն Պակիստանում և՛ լինգվա ֆրանկա է, և՛ ազգային լեզու։ Ինդոնեզերենը Ինդոնեզիայում ունի նույն կարգավիճակը, չնայած ճավայերենն ավելի շատ լեզվակիր ունի, ինդոնեզերենը միակ պաշտոնական լեզուն է և գործածվում է ամբողջ երկրում (հաճախ որպես երկրորդ լեզու)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Hall, R.A. Jr. (1966). *Pidgin and Creole Languages*, Cornell University Press. ISBN 0-8014-0173-9.
*Heine, Bernd (1970). *Status and Use of African Lingua Francas*. ISBN 3-8039-0033-6
*Kahane, Henry Romanos (1958). *The Lingua Franca in the Levant*.
*Melatti, Julio Cezar (1983). *Índios do Brasil*. São Paulo: Hucitec Press, 48th edition
*Ostler, Nicholas (2005). *Empires of the Word*. London: Harper ISBN 978-0-00-711871-7

## Արտաքին հղումներ
* English - the universal language on the Internet? 
*''Lingua franca del Mediterraneo o Sabir'' of professor Francesco Bruni (in Italian) .
*Sample texts  from Juan del Encina, *Le Bourgeois Gentilhomme*, Carlo Goldoni's *L'Impresario da Smyrna*, Diego de Haedo and other sources.
*An introduction to the original Mediterranean Lingua Franca .

Կատեգորիա:Իտալերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Ճավայերեն

**Ճավայերեն** /dʒɑːvəˈniːz/ (ꦧꦱꦗꦮ, basa jawa; IPA: [bɔsɔ dʒɔwɔ]) (խոսակցականում հայտնի է նաև՝ ꦕꦫꦗꦮ, cara jawa; IPA: [tjɔrɔ dʒɔwɔ]), Ինդոնեզիայի Ճավա կղզու կենտրոնական և արևելյան մասերի ճավացիների լեզուն։ Ճավայերեն խոսողներ կան նաև Ճավա կղզու հյուսիսարևմտյան ափերին։ Ավելի քան 98 միլիոն մարդու համար համարվում է մայրենի լեզու (Ինդոնեզիայի բնակչության ավելի քան 42%-ը)։

Պատկանում է Ավստրոնեզյան լեզվաընտանիքին, սակայն շատ է տարբերվում լեզվաընտանիքի այլ լեզուներից և դժվար է այն դասակարգել։ Ամենամոտ ազգակիցները հարևան լեզուններն են, ինչպես օրինակ՝ սունդաներեն, մադուրերեն և բալիերեն։ Ինդոնեզիայում լեզվակիրների մեծ մասը նաև խոսում է ինդոնեզերեն, մալայերենի ստանդարտացված տարբերակով՝ պաշտոնական և առևտրային պատճառներով, ինչպես նաև ճավայերենով չխոսող ինդոնեզիացիների հետ հաղորդակցվելու համար։

Ճավայերենով խոսողներ կան Մալազիայում (հիմնականում Սելանգոր և Ջոհոր նահանգներում) և Սինգապուրում։

## Լեզվակիրներ
[thumb||''Jawa'' ([Ճավա) բառը՝ գրված ճավայերենի տառերով]]
Լեզվով խոսում են Կենտրոնական և Արևելյան Ճավայում, ինչպես նաև Արևմտյան Ճավայի հյուսիսային ափին։ Այն նաև գործածվում է ճավացիների կողմից Ինդոնեզիայի այլ նահանգներում, որոնք շատ են՝ պայմանավորված 20-րդ դրում կառավարության արտոնած վերբնակեցմամբ։

Սուրինամ նահանգում 19-րդ դարում Հոլանդիայի բերած ներգաղթիալների ժառանգները խոսում են գաղթածին ճամայերենով։ Մադուրա, Բալի, Լոմբոկ և Սունդա նահանգներում յան նաև գործածվում է որպես գրական լեզու։ Այն Պալեմբանգում և Հյուսիսային Սումատրայում կառավարական լեզու էր մինչև 18-րդ դարը։

Ճավայերենը օգտագործում է լատիներենի, ճավայերենի և արաբերենի գրերը։ Ներկայումս լատիներենի գրեգրը գերակշռում են, այնուամենայնիվ ճավայերենի գիրը դեռ պարտադիր ուսուցանվում է Կենտրոնական և Արևելյան Ճավայի տարրական և ավագ դպրոցներում։

Ճավայերենը աշխարհի 10-րդ ամենաշատ լեզվակիր ունեցող և պետական կարգավիճակ չունեցող ամենամեծ լեզուն է։ Լեզվով խոսում կամ հասկանում են մոտ 100 միլիոն մարդ։ Ինդոնեզիայի բնակչության առնվազն 45%-ը ունի ճավայական ծագում կամ ապրում է ապրում է շրջաններում, որտեղ ճավայերենը գերիշխող լեզու է։ 1945 թվականից սկսած Ինդոնեզիայի բոլոր յոթ նախագահները ունեն ճավայական ծագում։ Ուստի զարմանալի չէ, որ ճավայերենը խորը ազդեցություն է ունեցել Ինդոնեզիայի ազգային լեզվի՝ ինդոնեզերենի վրա։

Ժամանակակից լեզուն ունի երեք հիմնական ճյուղ․ կենտրոնական ճավայերեն, արևելյան ճավայերեն և արևմտյան ճավայերեն։ Ճավայերենի բոլոր բարբառները ավել կամ պակաս փոխհասկանալի են։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Elinor C. Horne. 1961. *Beginning Javanese*. New Haven: Yale University Press.
* W. van der Molen. 1993. *Javaans schrift*. Leiden: Vakgroep Talen en Culturen van Zuidoost-Azië en Oceanië. ISBN 90-73084-09-1
* S. A. Wurm and Shiro Hattori, eds. 1983. *Language Atlas of the Pacific Area, Part II: (Insular South-east Asia)*, Canberra.
* P. J. Zoetmulder. 1982. *Old Javanese–English Dictionary*. 's-Gravenhage: Martinus Nijhoff. ISBN 90-247-6178-6

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* International Symposium On The Languages Of Java 
* Javanese in Suriname strive to preserve origins ''Jakarta Post'' article
* Javanese Writing System
* The Javanese alphabet (Unicode A980—A9DF) 

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի լեզուներ
Անաֆի

**Անաֆի** (), կղզի Եգեյան ծովում, պատկանում է Հունաստանին։

## Աշխարհագրություն
Մտնում է Կիկլադյան կղզեխմբի (Կիկլադների) մեջ։ Գտնվում է Սանտորինիից 12 ծովային մղոն դեպի արևելք։

Կղզու տարածքը մոտավորապես 38 քառակուսի կիլոմետր է, երկարությունը՝ 10 կմ, իսկ լայնությունը՝ 7 կմ։

Կղզու ամենաբարձր գագաթը գտնվում է նրա արևելյան հավածում. դա Կալամոս սարն է՝ 584 մետր բարձրությամբ։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների, կղզու բնակչությունը կազմում է 273 մարդ։

## Տնտեսություն
Ներկայումս կղզու բնակիչների հիմնական զբաղմունքը զբոսաշրջության ոլորտում կատարվող աշխատանքներն են և ձկնորսությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Анафи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Եգեյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Կավալո (կղզի)

**Կավալո** (), կղզի Միջերկրական ծովում՝ Կորսիկա և Սարդինիա կղզիների միջև։

## Աշխարհագրություն
Կորսիկան Լավեսսի կղզեախմբի միակ բնակելի կղզին է։ Գտնվում է Կորսիկայի ծովեզրերից 2,3 կմ հեռավորության վրա։ Նա ունի մոտ 13 կմ հեռավորություն իտալական Սարդինիա կղզուց։

Կավալան համարվում է ֆրանսիական կղզի, չնայած նրան, որ նախկինում պատկանել է Իտալիային։ Կղզու տարածքը՝ 120 հեկտար։ Ամենաբարձր կետը՝ 32 մետր ծովի մակարդակից բարձր։

Այն համարվում է նաև ոչ մեծ նավահանգիստ։

## Պատմություն
Կավալոն ունի հարուստ պատմություն։ Նրա պատմությունը սկսվել է այն օրերից, երբ Հին Հռոմից բանտարկյալներ են ուղարկվել կղզի՝ ընդերքից գրանիտ հավաքելու նպատակով (Գրանիտը օգտագործվում էր հուշարձաններ կառուցելու համար)։

Օգոստոս Օկտավիանոսի ժամանակահատվածից այն դարձավ լքված կղզի և մնաց անմարդաբնակ մինչ 1800 թվականը։ 1800 թվականից այստեղ սկսեց ապրել մի հովիվ։

## Զբոսաշրջություն
Կղզում թույլատրվում է երթևեկել միայն հեծանիվներով և էլեկտրական մեքենաներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фото острова.

Կատեգորիա:Տիրենյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կղզիներ
Կրոնն Ադրբեջանում

[thumb|250px|[Բիբի Հեյբաթ մզկիթը Բաքվում]]
**Կրոնն Ադրբեջանում** գերազանցապես ներկայացված է շիա իսլամով։ Մուսուլման բնակչության հարաբերության վերաբերյալ կան տարբեր տվյալներ․ այսպես, ԿՀՎ՝ 91.6%, Բերկլիի կենտրոն (2012)` 93.4%, Pew հետազոտությունների կենտրոն (2009)՝ 99.2%

Գերակշում են Շիա ճյուղի հետևորդները (ըստ Բերքլիի կենտրոնի՝ 85% (2012)), մնացած 15%-ը դավանում են սուննի ճյուղին, տարբերությունները ավանդաբար կտրուկ չեն եղել։ Շիաների մեծ մասը պատկանում է Շիա իսլամի Ջաֆարիական մազհաբ կրոնաիրավագիտական դպրոցին։ Խորհրդային աթեիստական քաղաքականության տասնամյակների ազդեցության հետևանքով՝ կրոնական պատկանելությունը Ադրբեջանում բառական է և մուսուլմանական ինքնությունը ավելի շատ հիմնված է մշակութային, էթնիկական քան կրոնական գործոններով։ Ավանդաբար Բաքվի և Լենքորանի հարևան գյուղերը համարվում են շիաիզմի պատվար։ Լեզգիաբնակ որոշ հյուսիսային շրջաններում սուննի իսլամը գերիշխող կրոն է։ Բնակչության մնացած մասը պատկանում են այլ հավատքների կամ ոչ կրոնական են, չնայած նրանք պաշտոնապես ներկայացված չեն։

Ադրբեջանը աշխարհիկ պետություն է․ ըստ Սահմանադրության 48-րդ հոդվածի՝ յուրաքանչյուր ոք կարող է ազատ երկրպագել, ընտրել հավատք, կամ չընտրել ոչ մեկը, և արտահայտել իր տեսակետը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Albanian-Udi Church restablished
*Vatican in Baku
*North American Azerbaijani Network - an organization of over 90 groups and churches committed to seeing the Azerbaijani people reached with the gospel of Jesus Christ.
* Charles, Robia: "Religiosity in Armenia, Georgia and Azerbaijan" in the Caucasus Analytical Digest No. 20

Կատեգորիա:Կրոնն Ադրբեջանում