Կալիում պահող միզամուղներ

**Կալիում պահող միզամուղներ** կամ **հակակալիումուրետիկներ**, դեղամիջոցներ, որոնք խթանում են միզագոյացումը՝ առանց կալիումի արտազատման։ Դրանք սովորաբար օգտագործվում են որպես լրացուցիչ միջոց զարկերակային գերճնշման, լյարդի ցիռոզի և կանգային սրտային անբավարարության բուժման համար։ Սպիրոնոլակտոնը ալդոստերոնի ընկալիչների ստերոիդային անտագոնիստ (ներհակորդ) է, որը նաև օգտագործվում է կանանց շրջանում հիրսուտիզմի և ակնեի բուժման նպատակով, որոնք առաջանում են ձվարանների պոլիկիստոզի ժամանակ կամ այլ պատճառներից։ Ալդոստերոնի ստերոիդային անտագոնիստները կարող են օգտագործվել նաև առաջնային հիպերալդոստերոնիզմի բուժման նպատակով։ 

## Կալիում պահող միզամուղների տեսակներ
# Էպիթելային նատրիումական անցուղիների պաշարիչներ
#* Ամիլորիդ ավելի լավ տանելի է, քան տրիամտերենը
#* Տրիամտերեն՝ նեֆրոտոքսիկ է
# Ալդոստերոնի անտագոնիստներ, միներալոկորտիկոիդային ընկալիչների պաշարիչներ
#* Սպիրոնոլակտոնն ունի լայն կիրառություն և մատչելի է
#* Էպլերենոն ունի առավել ընտրողական ազդեցություն, հետևաբար կողմնակի ազդեցությունները քիչ են, սակայն թանկ է և քիչ արդյունավետ
#* Ֆիներենոն ունի ոչ ստերոիդային կառուցվածք, ավելի ընտրողական ազդեցություն ունի և արդյունավետ է, քան սպիրոնոլակտոնը և էպլերենոնը
#* Կանրենոն ունի շատ սահմանափակ կիրառություն

## Ազդեցության մեխանիզմ
Նորմայում, նեֆրոնի հավաքող խողովակներում տեղի է ունենում նատրիում հետներծծում։ Սա տեղի է ունենում էպիթելային նատրիումական անցուղիների միջոցով, որոնք տեղակայված են հավաքող խողովակների էպիթելային բջիջների լուսանցքային մակերեսին։ Հետներծծման ընթացքում դրական լիցքավորված նատիրումական իոնների անցումը բջիջներ հանգեցնում է հավաքող խողովակների լուսանցքային միջավայրի բացասական լիցքավորման, արդյունքում էլեկտրական գրադիենտի հաշվին կալիումը (K+) արտազատվում  է խողովակի լուսանցք՝ մեզի մեջ։ Նատրիումի հետներծծումը բերում է ջրի պահմանը օրգանիզմում**։**

Ցածր զարկերակային ճնշման դեպքում ակտիվանում է ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոնային համակարգը (ՌԱԱՀ), որը խթանում է ալդոստերոնի արտազատումը: Ալդոստերոնը կապվում է ալդոստերոնային ընկալիչների հետ (միներալոկորտիկոիդային ընկալիչներ)՝ ակտիվացնելով նատրիումի հետներծծումը՝ օրգանիզմում հեղուկի պահման և զարկերակային ճնշումը բարձրացնելու նպատակով: Երբ նատրիումի հետներծծումը չափազանց ակտիվանում է, մեզով կալիումի կորուստը մեծանում է, ինչը կարող է հանգեցնել հիպոկալեմիայի զարգացման: Նատրիումի հետներծծման ավելացումը հանգեցնում է օրգանիզմում ջրի պահմանը:  

Կալիում պահող միզամուղները նվազեցնում  են նատրիումի հետներծծումը հավաքող խողովակներում, կամ կապվելով էպիթելիալ նատրիումական անցուղիների հետ (ամիլորիդ, տրիամտերեն) կամ արգելակելով ալդոստերոնային ընկալիչները (սպիրոնոլակտոն, էպլերենոն): Սա նվազեցնում է օրգանիզմում ջրի պահումը և մեզով կալիումի դուրսբերումը՝ կանխելով հիպոկալեմիան: 

Քանի որ այս միզամուղները ունեն թույլ նատրիումուրետիկ ազդեցություն, դրանք չեն առաջացնում զարկերակային ճնշման կլինիկորեն նշանակալի փոփոխություններ և հետևաբար, չեն օգտագործվում որպես գերճնշման բուժման հիմնական միջոց: Դրանք կարող են օգտագործվել այլ հակահիպերտենզիվ դեղամիջոցների կամ հիպոկալեմիա առաջացնող դեղամիջոցների հետ՝ կալիումի նորմալ մակարդակը պահպանելու համար: Օրինակ, դրանք հաճախ օգտագործվում են կանթային միզամուղների հետ (սովորաբար ֆուրոսեմիդի) որպես լրացուցիչ միջոց՝ սրտային անբավարարության և լյարդի ցիռոզի դեպքում զարգացող ասցիտի բուժման նպատակով:

## Կողմնակի ազդեցություններ
Այս խմբի դեղամիջոցները կարող են հանգեցնել կալիումի մակարդակի նորմայից բարձրացմանը (հիպերկալեմիա), որը կարող է հանգեցնել մահացու առիթմիաների առաջացմանը: Մասնավորապես, տրիամտերենը նեֆրոտոքսիկ է և այն ընդունող հիվանդների մոտ կեսի շրջանում կարող է միզաքարային հիվանդություն զարգանալ: Անդրոգենային ընկալիչների ներհակորդային և պրոգեստերոնային ընկալիչների համակորդային ակտիվությամբ պայմանավորված, սպիրոնոլակտոնը կարող է հանգեցնել տղամարդկանց մոտ գինեկոմաստիայի առաջացման, լիբիդոյի իջեցման, կանանց շրջանում՝ դաշտանային ցիկլի խանգարումների զարգացման: Սպիրոնոլակտոնը հանգեցնում է նաև հիպերկալեմիայի և երիկամային անբավարարության զարգացման****:

## Դեղորայքային փոխազդեցություններ
Սպիրոնոլակտոնը փոխազդում է հետևյալ դեղամիջոցների հետ՝
* ԱՓՖ պաշարիչներ- մեծանում է հիպերկալեմիայի ռիսկը
* Ալկոհոլ - օրթոստատիկ հիպոտենզիայի ռիսկ
* Բարբիտուրատներ - օրթոստատիկ հիպոտենզիայի ռիսկ
* Թմրամիջոցներ - օրթոստատիկ հիպոտենզիայի ռիսկ
* Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր - մեծացնում է հիպերկալեմիայի ռիսկը և նվազեցնում կալիում պահող միզամուղների միզամուղ ազդեցությունը
* Դիգոքսին - սպիրոնոլակտոնը մեծացնում է դիգոքսինի պլազմային կոնցենտրացիաները, ինչը հանգեցնում է վերջինիս թունայնության աճի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կալիում
Կատեգորիա:Սրտաբանություն