Խուան դե Դիոս դե լա Ռադա

**Խուան դե Դիոս դե լա Ռադա ի Դելգադո** (), իսպանացի փաստաբան, արխիվարիուս, հնագետ, դրամագետ, արևելագետ, իսպանալեզու գրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
1852 թվականին ավարտել է Գրանադայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, 1849-1853 թվականներին եղել է համալսարանի քարտուղարը, 1853-1856 թվականներին ղեկավարել է Մադրիդի կենտրոնական համալսարանի քարտուղարությունը, եղել է իրավունքի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1856 թվականից աշխատել է Հնագիտության և դրամագիտության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցում, 1876-1900 թվականներին ղեկավարել է դպրոցը։ 1891 թվականին դարձել է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի առաջին տնօրենը։ Մի շարք ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել համալսարանական ամսագրում, Իսպանիայի ակադեմիայի հնագիտական թանգարանում, եղել է Պատմության թագավորական ակադեմիայի թղթակից (1854), 1875 թվականին դարձել է Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։

1886 թվականին եղել է Լլեյդայի սենատոր, 1893-1894 թվականներին՝ Կաստելյոն դե լա Պլանայի սենատոր։

## Մատենագիտություն
* Su biografía en I. Peiró Martín y G. Pasamar Alzuría, ''Diccionario Akal de Historiadores españoles contemporáneos'', Madrid, 2002, pp. 509-510.
* Ficha de autor en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes con diversas obras digitalizadas
* "Juan de Dios de la Rada y Delgado" en el Grupo GICES.XIX, UAB, con relación de numerosos cuentos, leyendas y otros artículos.
* Once tomos de ''Museo Español de Antigüedades'' (en Internet Archive).
* Obras de Rada y Delgado en la Biblioteca Nacional de España.
* Obras de Rada y Delgado en el Catàleg Col·lectiu de les Universitats de Catalunya

## Հիմնական ստեղծագործություններ
**Պատմական գործեր**
* *Situación de la antigua Iliberis* (Memoria), Madrid, RAH, 1854.
* *Viaje de SS. MM. y AA. por Castilla, Asturias y Galicia, verificado en el verano de 1858*, Madrid, 1860 (en Google Books).
* *Historia de la Villa y Corte de Madrid*, t. I, II y III (con José Amador de los Ríos), Madrid, 1860 y 1863 (en Internet Archive: tomo I y tomo III).
* *Mugeres célebres de España y Portugal* (*sic*), 2 vols., Barcelona, Casa Editorial de Víctor Pérez, 1868 (reed. por Espasa Calpe en dos partes, Buenos Aires, 1942 y 1954).
* *Crónica de la provincia de Granada* (en la colección *Crónica General de España*), Madrid, Impr. Rubio, Grilo y Vitturi, 1869 (reed. ed. Maxtor, 2002, vista parcial en GB).
* *Antigüedades del Cerro de los Santos en el término de Montealegre* (Discurso de ingreso en la RAH, Madrid, 1874 (en iberosalbacetemurcia.es).
* *Viaje a Oriente de la fragata de guerra Arapiles, y de la comisión científica que llevó a su bordo*, 3 vols., Barcelona, Emilio Oliver y Cía., 1876-1878 (Tip. de "La Academia") (en la BDH).
* *Necrópolis de Carmona. Memoria escrita en virtud de acuerdo de las Reales Academias de la Historia y de Bellas Artes de San Fernando*, Madrid, Impr. y Fundición de Manuel Tello, 1885 (en Internet Archive).
* *Bibliografía numismática española ó Noticia de las obras y trabajos impresos y manuscritos sobre los diferentes ramos que abraza la numismática, debidos á autores españoles ó á extranjeros que publican en español y documentos para la historia monetaria de España. Con dos apéndices que comprenden... la bibliografía numismática portuguesa y... la de autores extranjeros que en sus respectivos idiomas escribieron acerca de monedas ó medallas de España*, Madrid, 1886.
* *Geología y protohistoria ibéricas* (con J. Vilanova y Piera) (vol. I de la *Historia General de España*, escrita por individuos de número de la Real Academia de la Historia, bajo la dirección del Excmo. Sr. D. Antonio Cánovas del Castillo), Madrid, El Progreso Editorial, 1890 (1893).
* *Catálogo de monedas arábigas españolas que se conservan en el Museo Arqueológico Nacional. Publicado siendo director del mismo d. Juan de Dios de la Rada y Delgado*, Madrid, 1892 (en Internet Archive).
* *Las Peregrinaciones a La Meca en el siglo XIX* (edición con prólogo y notas de J.L. Sánchez, Madrid, Miraguano, 2005).

**Իրավագիտական գործեր**
* *Manual preparatorio para los exámenes del 1º y 2º año de notariado. Obra escrita con arreglo a los programas de dichos dos años, y a la del texto aprobada por el Gobierno* (Manuel del Notariado), Granada, Astudillo y Garrido, 1853, 2.ª ed. (en la BDH).
* *Elementos de Derecho Romano, presentados para su más fácil inteligencia en cuadros sinópticos. Obra declarada por el Real Consejo de Instrucción pública de mérito especial para el autor*. Dos tomos en 4°. menor, Madrid, 1856-57 (t. II en Internet Archive).
* *Ley de enjuiciamiento civil [de 1855]: contiene el testo [sic] de la edición oficial anotada... por...*, Madrid, Lib. de D. León Pablo Villaverde, 1863.
* *Derecho usual*, Madrid, Viuda de Hernando y Compañía, 1895.

**Թարգմանություններ**
* *Ensayo sobre la interpretación de la escritura hierática de la América Central por Léon de Rosny (traducción anotada y precedida de un prólogo por...)*, Madrid, Imprenta y Fundición de Manuel Tello, 1884.
* *Historia de Caldea desde los tiempos más remotos hasta el origen de Asiria* (introducción general al estudio de la Historia Antigua por Zénaïda A. Ragozin; versión española anotada por...), Madrid, 1889 (en la BDE).

**Գրական ստեղծագործություններ**
* *D. Ramon Berenguer (el Viejo), Conde de Barcelona: novela histórica*, (col. Crónicas catalanas), Barcelona, Librería Nacional y Estrangera de Salvador Manero, 1858.
* *Cristóbal Colón: drama histórico en tres actos y en verso*, Madrid, Impr. José Rodríguez, 1863.
* *Wifredo II, Conde de Barcelona. Novela histórica*, Madrid, Jerez, 1865.
* *Amor ó el esclavo. Drama en tres actos y en verso*.

**Այլ**
* *Abecedario de la virtud: dedicado á los niños*, Madrid, ed. Manuel Lopez de la Hoya, 1862 (en Google Books).
* *Estudios de Geografía astronómica* (Biblioteca económica del maestro de primera enseñanza), Barcelona, Libr. de Juan Bastinos é hijo, 1866 (en Google Books).
* *Segunda conferencia sobre la educación de la mujer por la historia de otras mujeres* (Universidad de Madrid: Conferencias dominicales sobre la educación de la mujer, 28 de febrero de 1869), Madrid, Imp. M. Rivadeneyra, 1869.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rada y Delgado, Juan de Dios de la (1827-1901) 
*  Juan de Dios de la Rada

Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Արևելագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեններ