open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ագլոմերացում

**Ագլոմերացում** մետալուրգիայում՝ եռակալման միջոցով մանր կամ փոշենման հանքանյութերից խոշոր և ծակոտկեն կտորներ (ագլոմերատ) ստանալու ջերմային պրոցես՝ դրանց հալման համար անհրաժեշտ հատկություններ և ձև հադորդելու նպատակով։ Սև մետալուրգիայում ագլոմերացում դոմնային արտադրության համար բովախառնուրդ պատրաստելու հիմնական եղանակն է։

Միաժամանակ օգտագործվում է գունավոր մետալուրգիայում (ցինկի, կապարի արտադրություն են), ինչպես նաև մեծ քանակությամբ ծծումբ պարունակող հանքաքարից այն մասնակիորեն հեռացնելու նպատակով։ Ագլոմերացման նշանակությունը հատկապես մեծ է օգտակար հանածոների հարստացումից հետո հանքաքարի խոշոր կտորներ ստանալու գործում։

Ագլոմերացման անհրաժեշտ ջերմությունն ստացվում է բովախառնուրդին ավելացրած վառելանյութը (կոքս, քարածուխ) այրելու միջոցով։ Ծծմբային հանքաքարի ագլոմերացման դեպքում այդ ջերմությունն ապահովվում է սուլֆիդների այրմամբ։ Օդը տրվում է վերևից ներքև՝ անցկացվելով բովախառնուրդի բոլոր շերտերի միջով,

* Տնտեսագիտության մեջ՝ ազգաբնակչության կուտակումը խոշոր քաղաքներում կամ արդյունաբերության կենտրոնացումը որոշ վայրերում։

Կատեգորիա:Մետալուրգիա
Պողոս Էսապալյան

**Պողոս Էսապալյան**, *Պոլ Էսապալ* (), հայ հայագետ, լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն
1921-1933 թվականներին սովորել է Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության վարժարանում, 1939-1944 թվականներին՝ Վիեննայի, 1947-1949 թվականներին՝ Սորբոնի համալսարաններում։ 1932-1942 թվականներին դասավանդել է Վիեննայի Մխիթարյանների վարժարանում, 1942-1947 թվականներին՝ Վիեննայի, 1952-1959 թվականներին՝ Կարակասի, 1952-1959 թվականներին՝ Կալիֆոռնիայի համալսարաններում, 1949-1950 թվականներին՝ Բոգոտայի բարձրագույն դպրոցում։ Հոդվածներ է տպագրել «Հանդես ամսօրյա»-յում և այլ պարբերականներում։

## Երկեր
* Տատիանի համաբարբառն և հայերեն ավետարաններու առաջին թարգմանութիւն, 1937 թ.
* Հայոց լեզուի ընթերցարան, արևելահայ բարբառ, դասագիրք, 1966 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էսապալյան, Պողոս (1966) Հայագիտությունը Կալիֆորնիո համալսարանի մեջ. Պատմա-բանասիրական հանդես

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հայագետներ
Ֆրանց Մարկ

**Ֆրանց Մարկ** (), գերմանացի գեղանկարիչ հրեական ծագումով, գերմանական Էքսպրեսիոնիզմի վառ ներկայացուցիչ։
Ավգուստ Մակեի և Վասիլի Կանդինսկու հետ միասին հանդիսացել է «Կապույտ հեծյալ» նկարչական միության մասնակից և գլխավոր կազմակերպիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մյունխենում հայտնի պրոֆեսիոնալ բնանկարիչ Վիլգելմ Մարկի (1839-1907) ընտանիքում։ 1900 թվականին սկսեց ուսումնառությունը Մյունխենի արվեստի ակադեմիայում, որտեղ սովորել է մինչև 1903 թվականը։ Մարկը 1903 թվականին և 1907 թվականին այցելում է Փարիզ, որտեղ ծանոթանում է ֆրանսիական պոստիմպրեսիոնիզմի, մասնավորապես Գոգենի և Վան Գոգի գեղանկարչության հետ, որը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա վրա։
Փարիզ կատարած երկրորդ այցելությունից հետո նկարիչը լրջորեն սկսում է ուսումնասիրել կենդանիների անատոմիան, որպեսզի ավելի ամբողջապես արտացոլի բնությունը գեղանկարչության մեջ։ 
250px|մինի|ձախից|Եկնագույն ձին։ Ֆրանց Մարկ 1911 թվ.
1910 թվականի հունվարին Մարկը առաջին անգամ հանդիպում է Ավգուստ Մակեի հետ և այդ թվականի սեպտեմբերին ընդգրկվում է «Մյունխենի նոր նկարչական միություն»-ում։ (). 1911 թվականի փետրվարին նահանդիպում է միության լիդեր՝ ռուս աբստրակցիոնիստ Վասիլի Կանդինսկու հետ, իսկ դեկտեմբերին Մակեի և Կանդինսկու հետ Մարկը անջատվում է «Մյունխենի նոր նկարչական միություն»-ից և ստեղծում է իր սեփական՝ «Երկնագույն հեծյալ» խումբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանց Մարկ
* Ֆրանց մարկի թանգարանը Գերմանիայում
* Ֆրանց Մարկի կենսագրությունը
* Ֆրանց Մարկի աշխատանքները

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հրեա նկարիչներ
Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Նատրիումի ասկորբատ

**Նատրիումի ասկորբատ**, ասկորբինաթթվի նատրիումական աղ։ Իրենից ներկայացնում է պինդ բյուրեղային սպիտակ կամ դեղնավուն, անհոտ փոշի։ Բնության մեջ հանդիպում է ցիտրուսային մրգերում և շատ բանջարեղեններում l-(+) էնանտիոմերների տեսքով։ Կիրառություն ունի օծանելիքի և սննդի արտադրության մեջ, որպես՝ հակաօքսիդանտ, քանի որ ջրային լուծույթում արագորեն փոխազդում է մթնոլորտի թթվածնի և այլ օքսիդանտների հետ։ Օգտագործվում է նաև որպես գույնի կայունացուցիչ և հանդիսանում է վիտամին C-ի աղբյուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասկորբատներ
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Կրծքանշան

250px|մինի|Վիքիպեդիայի կրծքանշան
**Կրծքանշան**, մետաղից, պլաստիկից, հախճապակուց, ապակուց կամ այս նյութերի համադրումով, գրվածքով կամ առանց, ոչ մեծ նշան, որ ամրացվում է կրծքին։ Հիմնականում նշում է կրողի այս կամ այն խմբին պատկանելը, նվիրված է լինում որևէ դեպքի կամ տեղի։ Կրծքանշանները ստեղծվում են կառավարության, մասնավոր կազմակերպությունների կամ անհատ անձանց կողմից։

## Աղբյուրներ
* Указ Президиума ВС СССР от 04.09.1945 об учреждении нагрудного знака для лиц, окончивших государственные университеты 
* А. Г. Стацура, ФАЛЕРИСТИКА В СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ: АКАДЕМИЧЕСКИЕ НАГРУДНЫЕ ЗНАКИ 
* Нагрудные знаки работников торговли 
* Каталог-определитель советских знаков 

Կատեգորիա:Կրծքանշաններ
Կատեգորիա:Ֆալերիստիկա
Անջելո Էֆրիկյան

**Անջելո (Վահան) Հակոբի Էֆրիկյան** (), ջութակահար, դիրիժոր, երաժիշտ-հետազոտող։

Դերասանուհի Լաուրա Էֆրիկյանի հայրն է։

## Կենսագրություն
Անջելո Էֆրիկյանը ծնվել է Իտալիայի Տրևիզո քաղաքում, 1913 թվականին։ 6 տարեկան հասակից սովորել է ջութակ նվագել Լուիգի Ֆեռոյի մոտ։ Սովորել է Պադուայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որն ավարտելուց հետո աշխատել է այդ բնագավառում։ Իրավաբանի կարիերան կիսատ է թողել և մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, որի ավարտից հետո դարձել է դիրիժոր։

Անջելո Էֆրիկյանը ճանաչվել է որպես Վիվալդիի երկերի հայտնաբերող (452 կոնցերտ), խմբագիր և լավագույն մեկնաբան։ Գտել, վերծանել և հնչեցրել է նաև Ջ. դա Վենոզայի, Յա. Պերիի, Բ. Գալուպպիի, Լ. Բոկկերինիի, Պ. Լոկատելլիի, Բ. Մարչելլոյի և այլոց երկերի։ Եղել է Բոլոնիայի «կոմունալե» օպերային թատրոնի, «Ի ֆիլարմոնիչի» կամերային նվագախմբերի դիրիժոր, ղեկավարել է Միլանի «Լա Սկալա», Վենետիկի «Ֆենիչե» օպերային թատրոնների ներկայացումները, Հռոմի, Բրյուսելի, Վիեննայի սիմֆոնիկ նվագախմբերը։ 1960 թվականին հիմնադրել է «Ակրոֆոն» ձայնագրման հաստատությունը, 1966-1973 թվականներին ձայնագրել իր հայտնաբերած երկերը՝ արժանանալով մրցանակների։

## Պարգևներ
* «Շարլ Կրոսի» և Տոկիոյի «Աստ» մրցույթների մրցանակ, 5 անգամ, 1967-1973
* «Վիլյամ Սարոյան» շքանշան, 2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Angelo Ephrikian
* Angelo Ephrikian at discogs.com

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Իտալահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Իտալահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալահայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
1950-51 NBA մրցաշրջան

**1950-51 NBA մրցաշրջան,** NBA-ի 5-րդ մրցաշրջանն է։ Մրցաշարը ավարտվեց Ռոչեսթեր Ռյալզի հաղթանակով ընդդեմ Նյու Յորք Նիքսի 7-0 ընդհանուր հաշվով։

Այս մրցաշրջանում, երբ որակազրկվել էին 6 թիմեր (Չիկագո Ստեգս, Սենթ Լուիս Բոմբերս, Ադերսոն Պեկերս, Շեբոյգան Ռեդ Սքինս, Ուոթերլոու Հոքս և Դենվեր Նեգգեթս), թիմերի քանակը նվազեց և հասավ 11-ի։ Դիվիզիոնների քանակը դարձավ 2։

## Արտաքին հղումներ
* 1950-51 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:NBA
Կատեգորիա:Բասկետբոլ
Նեուկեն (պրովինցիա)

**Նեուկեն,** պրովինցիա արգենտինական Պատագոնիայում։

## Անվանում
Քաղաքի և պրովինցիայի անվանումը՝ Նեուկեն, առաջացել է արաուկանյան Newenken () բառից։

## Աշխարհագրություն
Նեուկնեը հյուսիսում սահմանակից է Մենդոսային, արևմուտքում՝ Չիլիին, հարավ-արևելքում՝ Ռիո Նեգրոյին և հյուսիս-արևելքում՝ Լա Պամպաին։ Այս պրովինցիայի տարածքում գտնվում են Լոս Արյանեսի, Լանինի, Նաուեն Ուապիի և Լագունա Բլանկա ազգային պարկերը։

## Բնակչություն
Նախքան կոնկիստադորների արշավանքները այս տարածքներում ապրել են հնդկացիական արաուկան, տեուելչե, պուենչե ցեղերը։ Պրովինցիայի՝ բնակչության թվով խոշորագույն դեպարտամենտը Կոնֆլուենսիան է։

## Վարչական բաժանում
thumb|left|250px|Նեուկենի ադմինիստրատիվ բաժանում
Պրովինցիան բաժանված է 16 դեպարտամենտների.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:1955 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1955 հիմնադրումներ Արգենտինայում
1952-53 NBA մրցաշրջան

**1952-53 NBA մրցաշրջան**. NBA-ի 7-րդ մրցաշրջանն է։ Մրցաշարը ավարտվեց Միննեապոլիս Լայքերսի հաղթանակով ընդդեմ Նյու Յորք Նիքսի։

Այս մրցաշրջանում, երբ որակազրկվել էր Միննեապոլիս Լայքերսը, թիմերի քանակը նվազեց և հասավ 8-ի։ Դիվիզիոնների քանակը դարձավ 2։

## Արտաքին հղումներ
* 1952-53 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:NBA
Կատեգորիա:Բասկետբոլ
Աշոտ Աբովյան

**Աշոտ Արամի Աբովյան** (), հայ իրավաբան, ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի դատավոր։

## Կրթություն
* 1970-1975 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենամաթեմատիկական ֆակուլտետը։
* 1976-1982 թթ. սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։
* 1984-1987 թթ. սովորել է ԽՍՀՄ Արդարադատության մինիստրության փորձաքննությունների համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։
 
## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1975-1984 թթ. - ՀԽՍՀ Արդարադատության մինիստրության դատական փորձաքննությունների գիտահետազոտական լաբորատորիայի ավագ փորձագետ։
* 1978-1980 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
* 1984-1996 թթ. - աշխատել է Ներքին գործերի մարմիններում։
* 1996-1999 թթ. - ՀՀ Արդարադատության նախարարության փորձագիտական կենտրոնի տնօրեն։
* 1999-2006 թթ. - ՀՀ Արդարադատության նախարարի տեղակալ։
* 2006-2007 թթ. - ՀՀ դատական դեպարտամենտի ղեկավարի տեղակալ։
* 2006-2007 թթ. - ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի անդամ։
* 2007-2008 թթ. - ՀՀ դատական դեպարտամենտի ղեկավարի տեղակալ-գլխավոր ֆինանսիստ։
* 2008-2010 թթ. - ՀՀ վարչական դատարանի դատավոր։
* 2010 թ. նոյեմբերի 18-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության վարչական վերաքննիչ դատարանի դատավոր՝ դադարեցնելով Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատարանի դատավորի լիազորությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոբարձի գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ դատավորներ
Աղաջբաշիի լեռնաշղթա

**Աղաջբաշի**, լեռնաշղթա Պոնտական լեռնահամակարգում։ Ձգվում է Տրապիզոն քաղաքի մոտակայքից դեպի Բաբերդ՝ ճանապարհի երկայնքով։ Աղաջբաշի վրա գտնվում է մի մեծ լեռնանցք, որը միակ անցանելի ուղին է։ Լեռնաշղթայի մոտով անցնող գետակի ափին ոմն Խաջօղլան շինվածքներ է ունեցել, որից էլ նա ստացել է իր երկրորդ՝ *Խոշողլան* անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզի լեռնաշղթաներ
Աղի (լեռնանցք)

**Աղի**, *Ալի, Ալիգյադուկ, Աղու, Դադալուզյարդուկ*, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Ծաղկանց լեռների հարավարևմտյան շրջանում, Արճեշ քաղաքից հյուսիս–արևմուտք, Արճեշ–Մանազկերտ խճուղու վրա, Ալի գյուղի մոտ։ Ըստ Հ. Հյուբշմանի՝ Աղին կապ չունի հայերեն «աղի» կամ «աղիք» բառերի հետ։ Բարձրությունը 1973 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Այզեա Թոմաս (բասկետբոլիստ)

**Այզեա Ջամար Թոմաս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Վերջին անգամ հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Վաշինգտոն Վիզարդս» ակումբում։

Ծնվել է Տակոմա քաղաքում (Վաշինգտոն նահանգ)։ 11-րդ դասարանում «Քուրտիս» ավագ դպրոցից տեղափոխվել է Հարավային Քենթի ավագ դպրոց, և ցածր գնահատականների պատճառով ստիպված է եղել կրկնել մեկ տարվա ծրագիրը։ Նախաավարտական տարում ունեցել է 31,2 միավորի միջին արդյունք։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Ուսանողական առաջնությունում 3 մրցաշրջան ներկայացրել է Վաշինգտոնի համալսարան։ Ընտրվել է NBA-ի 2011 թվականի դրաֆթի ամենավերջին՝ 60-րդ համարի ներքո՝ «Սակրամենտո Քինգս» ակումբի կողմից։

Հասակը՝ 175 սմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դալաս Մավերիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Տրանսդուկցիա (գենետիկա)

**Տրանսդուկցիա** ( – տեղաշարժ), վիրուսի միջոցով գենետիկական նյութի տեղափոխումը մի բջջից մյուսը, հանգեցնում է ընդունող բջջի ժառանգական հատկությունների փոփոխության։ Տրանսդուկցիայի երևույթը հայտնաբերել են ամերիկացի գիտնականներ Զ․ Լեդերբերգը և Ն․ Ցինդերը (1952)։ Բակտերիային հատուկ վիրուսները՝ բակտերիոֆագերը, վեգետատիվ բազմացման պրոցեսում ունակ են պատահաբար վերցնելու և այլ բջիջներ տեղափոխելու իրենց քայքայած բակտերիաների ԴՆԹ–ի ցանկացած հատվածներ (ընդհանուր կամ ոչ առանձնահատուկ տրանսդուկցիա)։ Որոշ բակտերիոֆագեր, կախված բակտերիայի 4-րդ քրոմոսոմում իրենց տեղադրությունից, ունակ են տեղափոխել բակտերիայի ԴՆԹ–ի միայն որոշակի գեներ (սահմանափակ կամ առանձնահատուկ տրանսդուկցիա)։ Տեղափոխված գենետիկական նյութը կարող է մնալ ֆագի ԴՆԹ–ի կազմում կամ անցնել այլ բջիջ և հետագայում քայքայվել կամ մտնել ընդունող բջջի ԴՆԹ–ի կազմի մեջ։ Տրանսդուկցիայի երևույթը լայնորեն օգտագործվում է բակտերիաների քրոմոսոմների գենետիկական քարտեզներ կազմելու ժամանակ։

Կատեգորիա:Կենսաբանական հետազոտությունների մեթոդներ
Կատեգորիա:Բակտերիոֆագներ
Կատեգորիա:Վիրուսաբանություն
Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն
Շտայր

**Շտայր** (), հնամյա քաղաք Ավստրիայում, Վերին Ավստրիա դաշնային հողում։ Քաղաքը գտնվում է Էնս գետի՝ Շտայր գետակը թափվելու վայրում։

## Պատմություն
Շտայրի մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է 980 թվականին։ Այդ ժամանակ քաղաքի և Էնսի հովտի տիրակալները Տրաունգաու տոհմն էր։ 1056 թվականին Օտակար I Տրանգաուն դարձավ Կարանտանյան մարկի մարկկոմս, որը շուտով քաղաքի ղեկավար արքայատոհմի անունով, անվանակոչվեց Շտիրիա։ Շտիրիան Շտայրի հետ միասին անցավ ավստրիական Բաբենբերգ դուքսերի տիրապետության տակ, իսկ 1278 թվականից սկսած՝ Գաբսբուրգների։ Ալբրեխտ I-ը 1287 թվականին Շտայրին քաղաքային իրավունք շնորհեց։ 1379 թվականին գաբսբուրգյան հողերի բաժանումից հետո Շտայրն անցավ արքայատոհմի ավստրիական գծին, ինչը բերեց նրա և Շտիրիայի առանձնացմանը և Ավստրիական դքսության կազմի մեջ մտնելուն (ավելի ուշ՝ Վերին Ավստրիա արքայական հողեր)։ 1525 թվականին քաղաք ժամանեց Մարտին Լյութերը, որից հետո Շտայրը դարձավ ավստրիական հողերում Բարեփոխությունների կենտրոն։ XVI դարում քաղաքը Երեսնամյա պատերազմի հետևանքով մեծ ավերածությունների ենթարկվեց։ 1805 թվականին այստեղ տեղակայվեց Նապոլեոնի բանակը։

1934 թվականին՝ Ավստրիայի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում, Շտայրը դարձավ սոցիալ-դեմոկրատների և քրիստոնյա սոցիալիստների կուսակցությունների դաժան բախման վայր։ Նրանց հակամարտությունը հանգեցրեց նացիստների՝ իշխանություն գալուն և հեշտացրեց Ավստրիայի հետագա անշլյուսը 1938 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Շտայրում կար զինամթերքի և ռազմական տեխնիկայի արտադրության մի քանի գործարան։ Դա բերեց նրան, որ քաղաքը կրկին ավերածությունների և կրակոցների ենթարկվեց։ 1945 թվականի մայիսի Շտայրում տեղի ունեցավ Կարմիր բանակի արևելյան հատվածների և ԱՄՆ-ի բանակի 761-րդ տանկային գումարտակի միավորումների հանդիպումը։ 1945 թվականից մինչև 1955 թվականը քաղաքը գտնվում էր օկուպացիաում, և, ինչպես Բեռլինը, բաժանված էր երկու մասի՝ խորհրդային և ամերիկյան։ Սահմանն անցնում էր Էնս գետով։ 1955 թվականին Ավստրիան հայտարարվեց չեզոք երկիր և օկուպացիոն զորքերը լքեցին Շտայրը։
 
Տարբեր ժամանակներում քաղաքում ապրել են Ֆրանց Շուբերտը, Անտոն Բրունքերը։ Սովորել է Ադոլֆ Հիտլերը։ 2002 թվականին քաղաքը մեծ ավերվածությունների է ենթարկվել ջրհեղեղից, սակայն ներկայումս վերականգնողական աշխատանքներն արդեն ավարտվել են։

## Քույր քաղաքներ
Շտայրի քույր քաղաքներն են.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Շտայր քաղաքի պաշտոնական կայքը
* Ուղիղ միացում Շտայրի գլխավոր հրապարակից
* http://www.e-steyr.com Շտայրի նորությունները, գիշերային կյանքը, հասարակությունը, սպորտը և մշակույթը

Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքներ
Ամարաստան

**Ամարաստան**, բնակավայր Արևմտյան Հայաստանում, Վան քաղաքի մոտ, Լեզք գյուղից հարավ, մի բլրի վրա։ Ըստ ավանդության կառուցել է տվել ասորեստանյան տիրակալ Շամիրամը որպես ամառանոց։ Ամարաստանի մոտով է հոսում Մենուաի (Շամիրամի) ջրանցքը։ Ամարաստանը իբրև ունեցել է աշտարակներ և պղնձե դռներ։ Բլրի վրա կան վիմագիր արձանագրություններ։ Գրականության մեջ համարվում է քաղաք, դղյակ։

## Ծանոթագրություններ
Ակուշկայա

**Ակուշկայա**, լեռնագագաթ Վիրահայոց լեռնաշղթայում, Լալվար գագաթից մոտ 6 կմ հարավ։ Լանջերի մի մասը ծածկված է անտառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Այդաղ

**Այդաղ**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուր լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում, ջրաբաժան գծից արևելք։ Շրջապատի նկատմամբ բարձրությունը մեծ չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Օշլա

** Օշլա ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Մարի Էլ հանրապետությունում և Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օշլա գետի աջ ափին՝ 126 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 62 կմ է, ավազանի տարածքը 619 կմ2։

Գետի ակունքը գտնվում է Յարանսկի շրջանում Կիրովի մարզում սահմանի մոտակայքում Մարի Էլ հանրապետությունում, Օրշանկա գյուղից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ (Վերին) Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Սանտա Կրուս (պրովինցիա)

**Սանտա Կրուս** (), պրովինցիա Արգենտինայի հարավային մասում՝ Չիլիի սահմանի արևմուտքում և Ատլանտյան օվկիանոսի արևելքում։

## Աշխարհագրություն
thumb|left|210px|Պատագոնիայի տիպիկ լանդշավտ
Նահանգը ամբողջությյամբ գտնվում է Պատագոնիայի լեռնաշխարհում։ Կլիման ցուրտ է, միջին ամառային ջերմաստիճանը հասնում է 13&nbsp;°C: Ձմեռները ցուրտ են և ջերմաստիճանը նույնիսկ կարող է հասնել -25&nbsp;°C-ի։ Պրովինցիայի արևմտյան մասում շատ են լճերը, իսկ ամենախոշոր լիճը Բուենոս Այրեսն է՝ Չիլիի սահմանագծի մոտ։

## Պատմություն
Նախակոլումբոսյան դարաշրջանում պրովինցիայի տեղաբնիկ ժողովուրդները հնդկացիներն էին։ Առաջին Եվրոպացիները, ովքեր ափ են իջել այստեղ դրանք իսպանական ծովագնացներն էին՝ Ֆեռնան Մագելանի գլխավորությամբ։

## Վարչական բաժանում
thumb|left|300px|Սանտա Կրուսի ադմինիստրատիվ բաժանում
Պրովինցիան վարչականորեն բաժանված է 7 դեպարտամենտների.

Կատեգորիա:Վարչական միավորներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Ախո (գետակ)

**Ախո**, գետակ Ճորոխի ավազանում, նրա Աճարիսծղալի վտակի աջակողմյան օժանդակն է՝ միջին հոսանքի շրջանում։ Անցնելով համանուն գյուղտով՝ միանում է Աճարիսծղալիին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Աճարիսծղալի գետի վտակներ
Պիացոլա սուլ Բրենտա

**Պիացոլա սուլ Բրենտա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։

Բնակչությունը 10 669 մարդ, բնակչության խտությունը 257.8 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41.38 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35016։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։

Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Madonna dei Oto։ Տոնական օրը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 8-ին։

## Տեսարժան վայրեր
* Վիլլա Կոնտարինի

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.piazzola-sul-brenta.pd.it/ 

## Ծանոթագրություններ
Ամբերդ (լճակ)

**Ամբերդ**, **Ամբերդալիճ**, *Ամբերդ, Բագու, Բակու*, լճակ Հայաստանում, Արագած լեռան մերձկատարային սարավանդի հարավարևմտյան մասում։ Ջմռանը ամբողջությամբ սառչում է։ Ջուրը մաքուր է, սառնորակ և անուշահամ։ Ամբերդ լճի ափին են գտնվում Հայաստանի ԱԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտի հետազոտությունների կայանը՝ իր ավանով։

Այն անհոսք լիճ է Հայաստանի Արագածոտնի մարզում՝ Բյուրականից մոտ 2,1 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արագած լեռան հարավարևմտյան մերձկատարային սարավանդին։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

Բարձրությունը՝ 3220 մ, երկարությունը՝ 150 մ, լայնությունը՝ 148 մ, մակերեսը՝ 0,17 կմ², ջրի ծավալը՝ 11700 մ³, խորությունը՝ 1,7 մ է։ Սնումը ձնաանձրևային է։ Ձմռանը ամբողջությամբ սառցակալում է։ Լճի ջուրը մաքուր է ու անուշահամ, օգտագործվում է արոտային շրջանում անասուններին ջրելու համար։ Լճի ափին է գտնվում Նոր Ամբերդի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լճեր
Արևմտյան Աղուսար

**Աղուսար Արևմտյան**, *Աղուդաղ*, հրաբխային լեռ Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Աղուսարք լեռնախմբի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Գեղամա լեռնաշղթա
Չուբուտ

**Չուբուտ** (), պրովինցիա Արգենտինայի հարավային մասում՝ Չուբուտ գետի հարավային ավազանում։ Հյուսիսում սահմանակցում է Ռիո Նեգրո պրովինցիային, հարավում՝ Սանտա Կրուզ պրովինցիային, արևելքում ափերը ողողում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը, իսկ արևմուտքում գտնվում են Անդերը, որոնք հանդիսանում են Չիլիի և Արգենտինայի սահման։

Վարչական կենտրոնը հանդիսանում է Ռոսոն քաղաքը։

## Անվանում
Անվանումը վերցված է պրովինցիայի տարածքում հոսող նույնանուն գետի անունից։ Գետի անունը, իր հերթին գալիս է տեղի հին ժողովուրդներից մեկի լեզվից () և նշանակում է «թափանցիկ»։

## Տնտեսություն
Պրովինցիայի տարածքում կան նավթի և բնական գազի պաշարներ։

## Վարչական բաժանում
thumb|left|425px|Չուբուտի վարչական բաժանում
Պրովինցիան բաժանված է 15 դեպարտամենտների միջև.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Infochubut - Online journalism  
* Chubut's Official Page  
* Chubut Province in Argentour 
* Links to newspapers and radios from Chubut 
* Puerto Pirámides' official website 
* Minerals of Chubut  

Կատեգորիա:Արգենտինայի պրովինցիաներ
Կատեգորիա:1955 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Կատեգորիա:1955 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Վոյվոժ (Բեզվոլոսնայայի վտակ)

** Վոյ Վոժ ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բեզվոլոսնայա գետի ձախ ափին 1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000058242
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005824
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մարաժա դու Սենա

**Մարաժա դու Սենա** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Պինդարե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6968 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 824,044 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 8,5 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 16.673.513,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.362,69 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,519 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Ազատ (Արածանիի ավազան)

**Ազատ**, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում։ Հոսում է Խարբերդի շրջանով և միանում Արածանիի աջակողմյան վտակներից մեկին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Առնոլդ Ցվայգ

**Առնոլդ Ցվայգ** (), գերմանացի գրող, հասարակական գործիչ, Ժողովրդական պալատի դեպուտատ (1949–1967 թվականներին), արվեստների գերմանական ակադեմիայի պրեզիդենտ (1950–1953 թվականներին), Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914–1918 թվականների) մասնակից։

## Կատարած աշխատանքներ
1933 թվականից հետո ապրել է տարագրության մեջ։ 1948 թվականին վերադարձել է Բեռլին։ Առնոլդին առաջին հաջողությունը բերել են «Գրառումներ Կլոպֆեր ընտանիքի մասին» (1911 թվականի վիպակը, «Նովելներ Կլավդիայի մասին» (1912 թվականին) վեպը և «Ծիսական սպանություն Հունգարիայում» (1914 թվականին, Հ․ Կլայստի անվան մրցանակ, 1915 թվականին) դրաման։ 1927 թվականին հրատարակված «Վեճ ենթասպա Գրիշայի շուրջը» վեպը հիմք հանդիսացավ առաջին համաշխարհային պատերազմին վերաբերող «Սպիտակամորթ մարդկանց մեծ պատերազմը» էպիկական շարքի համար, որի վրա նա աշխատել է ամբողջ կյանքում։ Շարքն ընդգրկում է «ժամանակը հասունացել է» (1957 թվականին), «1914 թվականի երիտասարդ կինը» (1931 թվականին), «Դաստիարակություն Վերդենի մոտ» (1935 թվականին), «Անդորր» (1954 թվականին), «Գահ բարձրացնելը» (1937 թվականին) և «Սառույցը շարժվեց» (անավարտ) վեպերը։ Նշանակալի է «Վանդսբեկյան կացին» (հրատարակությունը 1943 թվականին, իվրիտերեն, թարգմանությունը գերմանական ձեռագրից) վեպը, որի գլխավոր թեման հիտլերյան վարչակարգի բարոյական անկումն ու ֆաշիզմի համար ճանապարհ բացած մանրէաբույժ տարրերի մերկացումն է։ «Երազանքը թանկ է» (1962 թվականին) վեպում Ցվայգը բացահայտել է ֆաշիզմի տարիներին կատարվածի համար գերմանացի մտավորականի կողմից սեփական պատասխանատվության գիտակցման դժվարին պրոցեսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:ԳԴՀ ազգային մրցանակի դափնեկիրներ
Կիրան Թրիպեր

**Քիրան Ջոն Թրիպեր** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Տոտտենհեմ Հոտսպուրի» աջ պաշտպան։

Թրիպերն իր կարիերան սկսել է «Մանչեսթեր Սիթիի» ակադեմիայում, սակայն երբեք հանդես չի եկել «քաղաքայինների» առաջին թիմում։

## Ակումբային կարիերան
### Մանչեսթեր Սիթի

### Բերնլի
### Տոտտենհեմ Հոտսպուր
«Բերնլիի» կազմում հաջող ելույթներ ունենալուց հետո Թրիպերը 2015 թվականի հունիսի 19-ին 3,2 մլն ֆունտով տեղափոխվեց «Տոտտենհեմ»։

## Ելույթները հավաքականում
Թրիպերը հանդես է եկել Անգլիայի Մ18, Մ19, Մ20 և Մ21 հավաքականներում

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Կիրան Թրիպերը Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում  

Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարնլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Ալլահգյադուկ (լեռ)

**Ալլահգյադուկ**, լեռնագագաթ Մեծրաց լեռնաշղթայի կենտրոնական շրջանում։ Այստեղ է գտնվում համանուն լեռնանցքը, որով անցնում է Կարսի մարզի Կաղզվանի օկրուգից դեպի Օլթիի օկրուգ տանող ճանապարհներից մեկը։ Բարձրությունը 2602 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Պուետկա

**Պուետկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վետլուգա գետի ձախ ափին՝ 210 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 10010300412111100036504
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 111103650
* Ավազանի կոդը — 10.01.03.004
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 11
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

### Վտակներ
* 8,8 կմ՝ գետ Բերյոզովկա (ձախ)
* 9,4 կմ՝ գետ Վերին Բերյոզովկա (աջ)
* 12 կմ՝ գետ Մեծ Նյուրյուգ (ձախ)

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արջանի լեռ

**Արջանի լեռ**, լեռ Լոռիում, հիշատակվում է Վախուշտի Բագրատիոնին։ Չպետք է շփոթել Արջանոց լեռնաշղթայի հետ, թեպետև այն իր տեղադրությունով նույն տարածքում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Փամբակի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Բնական դաստիարակություն

**Բնական դաստիարակություն**, մանկավարժական տեսություն, որ գերագնահատում է երեխայի փորձը և իդեալականացնում նրա «բնությունը»։ Առաջին անգամ առաջ է քաշել Ժան Ժակ Ռուսոն, XVIII դարում։ Բնական դաստիարակության տեսության հիմքում ընկած էր, այսպես կոչված, «երեխայի բնական զարգացման» և նրա «բնական իրավունքների» հաշվառումը։ Դաստիարակությունը, ըստ Ռուսոյի, պետք է հետևի միայն երեխայի բնական զարգացման ընթացքին և հենվի «մարդու բնական իրավունքներից առաջինի՝ ազատության վրա»։ Բնական դաստիարակության տեսությունը յուրահատուկ բողոք էր ավատատիրական դաստիարակության համակարգի, երեխային ֆիզիկապես տանջելու ու խստավարժեցման, ուսուցման քարացածության և սխոլաստիկայի դեմ։ Այդ իմաստով այն առաջադիմական դեր է խաղացել։

Կատեգորիա:Մանկավարժություն
Վոյ Վոժ (Ուլիս Կոյյուի վտակ)

**Վոյ Վոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուլիս Կոյյու գետի աջ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077377
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007737
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նովա Իորկի (Մարանիան)

**Նովա Իորկի** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4.682 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 976,629 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,4 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 5.821.880,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.327,08 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,574 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Ամույրուխ (լեռնանցք)

**Ամույրուխ**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Վասպուրականի լեռներում, Խոյի շրջանի Ամույրուխ գյուղից 2-3 կմ հարավ-արևմուտք։ Այստեղով է անցնում Խոյից Աղչայի հովիտը տանող տեղական ճանապարհներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի լեռնանցքներ
Ռոմովիցա

**Ռոմովիցա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Մարի Էլ հանրապետությունում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիզմա գետի աջ ափին՝ 6,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է, ավազանի տարածքը 187 կմ։

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **10010300312111100034488**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **111103448**
* *Ավազանի կոդը* - **10.01.03.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **11**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Միլագրիս դու Մարանիան

**Միլագրիս դու Մարանիան** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Շապադինյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7510 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 439,365 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 17,1 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 12.546.866,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.660,74 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,563 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Մեծ Ադաթլու

**Ադաթլու**, լեռնագագաթ Թուրքիայի Իգդիրի մարզում, Հայկական Պար լեռնահամակարգում, Մեծ Մասիսից մոտ 15 կմ հյուսիս, Սուրմալուի գավառի արևելյան մասում։ Բարձրությունը 1185 մ։ Չպետք է շփոթել Ադալթուից մոտ 3 կմ հյուսիս գտնվող նույնանուն, բայց ավելի ցածր լեռան հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իգդիրի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հայկական Պար
Բյուրեղահիդրատներ

**Բյուրեղահիդրատներ,** բյուրեղներ, որոնք պարունակում են քիմիական կապերով կապված ջրի մոլեկուլներ։ Սրանք որոշակի բաղադրություն ունեցող պինդ հիդրատներ են։ Բյուրեղահիդրատներ են առաջացնում բազմաթիվ բյուրեղներ, հիմքեր, գրեթե բոլոր աղերը, շատ պարզ նյութեր և այլ միացություններ՝ ջրային լուծույթներից նրանց նստեցնելիս։

Բյուրեղահիդրատներում նյութի մեկ մոլեկուլին ընկնող ջրի մոլեկուլների թիվը սովորաբար 4, 6, 8, 2 և 1 է, երբեմն նաև՝ 3, 5, 7, 10 և 12։ Մի շարք նյութերի համար հայտնի են տարբեր քանակով ջուր պարունակող բյուրեղահիդրատներ (օրինակ՝ հայտնի է CaCl_2-ը՝ 1, 2, 4, 5 և 8 մոլեկուլ ջրով)։ Բյուրեղահիդրատի մոլեկուլի մեջ մտնող ջուրը անվանում են բյուրեղաջուր։ Քիմիական բանաձևերում բյուրեղաջուրը գրում են առանձին՝ CuSO_4 \cdot 5H_2O, Na_2SO_4\cdot 10H_2O, Ba(OH)_2 \cdot 8H_2O։

Բյուրեղահիդրատը տաքացնելիս սովորաբար քայքայվում են՝ անջատելով բյուրեղաջուրը։ Հայտնի են նաև նյութեր, որոնք կայուն են միայն բյուրեղահիդրատի ձևով, օրինակ BeC_2O_4\cdot H_2O հայտնի չէ առանց բյուրեղաջրի։ Ջրի մոլեկուլները բյուրեղահիդրատում ունեն խիստ որոշակի դասավորություններ, աղերում որպես կանոն շրջապատում է կատիոնը։

## Տես նաև
* Կոմպլեքս միացություններ

Կատեգորիա:Աղեր
Կատեգորիա:Ընդհանուր քիմիա
Արտվետի

**Արտվետի**, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Փարիզի կոմունա (1789-1794)

մինի|Կոմունայի անդամների մահապատիժը
**Փարիզի կոմունա** (), 1789–1794 թվականներին Փարիզի քաղաքային ինքնավարության օրգան Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ։ Ստեղծվել է 1789 թվականի հուլիսին։ 1789 թվականի հուլիս–1791 թվականի սեպտեմբեր ժամանակահատվածում Փարիզի կոմունայում գերակշռել են չափավոր լիբերալ-ներկայացուցիչները՝ fելյանները, օրենսդիր ժողովի ժամանակ (մինչև միապետության տապալումը)՝ հանրապետականները՝ ժիրոնդիաոները։

1792 թվականի օգոստոսի 10-ի գիշերը Փարիզի կոմունային փոխարինած, այսպես կոչված, ապստամբական Փարիզի կոմունա (որի մեծամասնությունը կազմում էին յակոբինյանները) մեծ դեր խաղաց միապետության տապալման, օտարերկրյա ինտերվենտներից Փարիզի և Ֆրանսիայի պաշտպանության կազմակերպման գործում։

Յակոբինյան դիկտատուրայի (1793-1794) ժամանակ Փարիզի կոմունան հանդիսացավ հեղափոխական՝ իշխանության կարևոր օրգան (նրա անդամներից էին Ժ․ Պաշը, Պ․ Շոմետը, Ժ․ էբերը և ուրիշներ)։ Տերմիդորյան հեղաշրջումից (1794) հետո Փարիզի կոմունայի անդամների մեծամասնությանը, լինելով Մաքսիմիլիեն Ռոբեսպիեռի և նրա կողմնակիցների համախոհները, մահապատժի են ենթարկվել, Փարիզի կոմունան լուծարվել է, իսկ Փարիզը բաժանվել է 12 քաղաքային ինքնավար խորհուրդների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզ
Ախալցխա (աթաբեկություն)

**Ախալցխա**, աթաբեկություն (իշխանություն) Վրաստանում՝ Կարսին սահմանակից՝ հիշատակված պատմիչներ Էգնատե Նինոշվիլու, Վախուշտիի և անանուն աշխարհագրի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաց թագավորություն
Կատեգորիա:Ախալցխայի շրջան
Ագրեգատ

**Ագրեգատ** ( - միացնում եմ),
* տեխնիկայում. մի քանի զանազանատիպ մեքենաների ամբողջական միավորումը՝ համատեղ արդյունավետ աշխատանք կատարելու համար (օրինակ խողովակագլանման ագրեգատ)։ Երբեմն նշանակում է նաև մեքենայի օժանդակ հանգույց կամ տարր։
* Երկրաբանության մեջ. ապար կազմող առանձին միներալների պարզ և բարդ միակցություն (օրինակ գրանիտը դաշտային սպաթի, քվարցի և փայլարի բարդ ագրեգատ է)։
* Գյուղատնտեսության մեջ, հողային ագրեգատ հողի՝ 1-ից մինչև 10 մմ տրամագծով կնձիկներ։ Գոյանում են հողի մասնիկների՝ ջրում չլուծվող ու կլանված կալցիում պարունակող գործուն հումուսով ցեմենտվելու հետևանքով և աչքի են ընկնում ամրությամբ (ջրում չեն տարրալուծվում)։

Կատեգորիա:Բազմիմաստության փարատման էջեր
Վոյ Վոժ (Չուվկայի վտակ)

**Վոյ Վոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չուվկա գետի ձախ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075700
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007570
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բյուրեղացում

Ջրի բյուրեղացումը սառույցի առաջացմամբ|250px|մինի|աջից
Բյուրեղի աճման գործընթացը|200px|մինի
**Բյուրեղացում**, նյութի անցումը գազային, հեղուկ և ամորֆ վիճակից բյուրեղային վիճակի։ Բյուրեղացումը կատարվում է գերհագեցած լուծույթներից, գերսառեցված հալույթներից, գոլորշիներից և ուղեկցվում ջերմության անջատմամբ։ Այն սկսվում է սաղմնային բյուրեղիկների (բյուրեղացման կենտրոններ) առաջացմամբ և ընդանում ինքնաբերաբար, բյուրեղներին շերտ առ շերտ միանում են նյութի մասնիկները և պայմանավորում բյուրեղի աճը։ Վերջինս դադարում է, երբ դինամիկ հավասարակշռություն է հաստատվում գազային, հեղուկ և պինդ վիճակների միջև։ Բյուրեղացման կենտրոնները կարող են գոյանալ ինքնաբերաբար և ստիպողաբար, երբ կենտրոններ են դառնում հեղուկի մեջ եղած պինդ մասնիկները՝ կաղապարի պատերը։ Գերհագեցման աստիճանը, միջավայրի շարժումը և խառնուկների առկայությունը բյուրեղացման ընթացքը բնորոշող հիմնական գործոններն են։ Դրանց կարգավորմամբ կարելի է փոխել նյութի կառուցվածքը և հատկությունները։ Ջրի բյուրեղացումը կարևոր նշանակություն ունի մթնոլորտում և հողում ընթացող երևույթների համար։ Կիսահաղորդչային, օպտիկական, պիեզոէլեկտրական և այլ նյութերի ստացման, ինչպես նաև մետալուրգիայի հիմքում ընկած է բյուրեղացման երևույթը։ Բյուրեղացումը լայնորեն կիրառվում է քիմիայում, սննդի արդյունաբերության և դեղագործության մեջ (նյութերի մաքրում, պարարտանյութերի, աղի, շաքարի, քիմիական նյութերի և դեղերի արտադրություն)։ Բյուրեղացման ուսումնասիրությունը նպաստում է օգտակար հանածոների առաջացման բացահայտմանը։

Կատեգորիա:Բյուրեղագիտություն
Կատեգորիա:Փուլային անցումներ
Ագրավացիա

**Ագրավացիա** ( - ճնշում)՝ հիվանդության առանձին ախտանիշների (երբեմն տառապանքի) չափազանցում հիվանդի կողմից։

Ագրավացային առանձնապես հակված են հոգեկան խանգարում ունեցողները, հիստերիայով տառապողները։ Ագրավացյան պետք է տարբերել սիմուլյացիայից։

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հոգեդիագնոստիկա
Կատեգորիա:Իրավաբանական հոգեբանություն
Նովա Օլինդա դու Մարանիան

**Նովա Իորկի** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 086 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 464,124 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 5,7 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 23.976.577,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.619,16 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,568 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Պոտենցա (գավառ)

**Պոտենզա** (իտալերեն *Provincia di Potenza*), գավառ Իտալիայի Բազիլիկատա մարզում։ Այն հենց Պոտենզա քաղաքի մայրաքաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Պոտենզաի տարածքը կազմումէ 6545 կմ քառակուսի։ 2012 թվականի մարդահամարին մարդկությունը կազմում էր 381.988 մարդ։

## Պատմություն
Մեր թվարկությունից առաջ 272 թվականին նահանգը գրավվել է հունական բանակի կողմից։ Նոր կաոավարիչները վերանվանեցին Բասիլիկատան ինչպես Լուկանիա։ Ավելի ուշ տասնմեկերորդ դարում աշխարհամասը դարձավ Դուչի Ապուլիաի մասը, որը այդ ժամանակաշրջանում կառավարվում էր Նորման ֆրանսիացու կողմից։ Տասներեքերորդ դարից այն դարձավ Նեապոլի արքայության մաս։ Պոտենզան իրականում կառավարվում էր տեղական լորդերի կողմից։ 1861 թվականին միացված էր նորաստեղծ Իտալիայի թագավորությանը։

Տարածքը տառապում է բազմաթիվ երկրաշարժերով որովհետև գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ տարածքում։ Պոտենզա քաղաքը Իտալիայի գավառական մայրաքաղաքն է, որը գտնվում է ծովի մակարդակից շատ բարձր վայրում երկու հովիտների միջև։ Քաղաքը վերակառուցվել է 1857 թվականի Բասիլիկատաի երկրաշարժից հետո։ Բացի երկրաշարժերը քաղաքը վնաս է ստացել նաև Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ռմբակոծություններից և հարձակումներից, որի հետևանքով քաղաքը կորցրել է պատմական շինություններ։ Քաղաքի ընդհանուր տպավորությունը ժամանակակից շենքերն են։

Պոտենզայում կա նաև մի գեղեցիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Պագանոի հրապարակում և մինչև հիմա գոյատևում է Սան Ֆրանցիսկոյի շնորհիվ։ Եկեղեցու գանձերի մեջ է Բյուզանդական Մադոննա Դել Տեռմոնտոի սրբապատկերը:Քաղաքի մյուս գեղեցիկ և հետաքրքիր վայրը Մուսեո Արչելոջիքո Պրովինցիալն է, որը պարունակում է գեղարվեստի ճշմարտություններ հռոմեացիների ժամանակաշրջանում։

### Քաղաքներ
* Ալբանո դի Լուկանիա
* Անցի

## Պատկերասրահ

Tos-pi-duomo.JPG|
Filename-03-muro-lucano.jpg|
Potenza mappa.png



## Արտաքին հղումներ
*Պոտենզա մարզի պաշտոնական վեբ կայքը

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Աղալիման

**Աղալիման**, ծովախորշ Միջերկրական ծովի հյուսիս–արևելյան կողմում, Կիլիկիայի հարավ, Սելևկիա քաղաքից ոչ շատ հեռու, հիշատակված Ղ. Ալիշանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի ծոցեր
Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ծոցեր
Միրադոր (Մարանիան)

**Միրադոր** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Շապադաս դու Ալտու Իտապեկուրու գավառի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 21953 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Բնակչության խտությունը՝ 2,5 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրություն
Գրավում է 8609,822 կմ2 տարածք։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականի մարտի 29-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 30.854.728,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.468,29 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,564 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Իեն Գլեն

**Իեն Գլեն** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության շոտլանդացի դերասան։

## Կենսագրություն
Գլենը ծնվել է Էդինբուրգում։ Սովորել է Դրամատիկական արվեստների թագավորական ակադեմիայում, որտեղ արժանացել է Բենմրոֆտի ոսկե մեդալի (Bancroft Gold Medal)։

1993-2004 թվականներին ամուսնացած էր Սյուզան Հարկերի հետ։ Այս ամուսնության ժամանակ նա ունեցավ մի որդի, որի անունը Ֆինլի էր(Finlay)։ Այժմ ամուսնացած է Շարլոտտ Էմերսոնի հետ, ունեն մեկ աղջիկ, որի անունը Մարի է։

## Դերը թատրոնում
Գլենը խաղացել է այնպիսի ներկայացումներում, ինչպիսիք են «Մակբեթ», «Հենրի V», «Հեդդա Գաբլեր»։ 2011 թվականին դարձավ «Տեսլիքներ» ներկայացման բեմադրող ռեժիսորը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ականատեսի առու

**Ականատեսի առու**, ջրանցք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։

Սուրբ Ականատես անունով մի վարդապետ գնում է Մուղնի գյուղի տակը, մտնում է Քասախ գետի ձորը և ձորալանջով քարշ տալով իր գավազանը, ասում է՝ «Թող այստեղով ջուր բարձրանա Քասախից»։ Եվ ջուրը Ականատեսի գավազանի հետքով դանդաղ սկսում է հոսել դեպի Աշտարակ։ Մարդիկ այգիներ են տնկում և շենացնում գյուղը։ Ականատեսը ետ է դառնում, գնում Սաղմոսավանք, ճգնություն անում։ Ջրանցքը նրա անունով կոչվում է *Ականատեսի առու*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ջրանցքներ
Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Վոյ Վոժ (Յամշիկով Սոդմեսի վտակ)

**Վոյ Վոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յամշիկով Սոդմեսա գետի աջ ափին՝ 41 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 41 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000020954
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002095
* Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սադա (Լեկմայի վտակ)

**Սադա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ուրժումսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լեկմի գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 36 կմ է, ավազանի տարածքը 254 կմ։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վալելունգա Պրատամենո

**Վալելունգա Պրատամենո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզում՝ Կալտանիսետա գավառում։

Բնակչությունը 3844 մարդ, բնակչության խտությունը 99 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 93010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0934։

Վալելունգա Պրատամենոն սահմանակից է Կամարատա, Կաստրոնովո դի Սիչիլիա, Պոլիցի Ջեներոզա, Սկլաֆանի Բանյի, Վալեդոլմո, Վիլալբա համայնքներին։

Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի չորրորդ կիրակի օրը։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության գլխավոր կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օլինդա Նովա դու Մարանիան

**Նովա Իորկի** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 030 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 976,629 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 51,0 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 17.044.754,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.753,73 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,596 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Վիլալբա

**Վիլալբա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզում՝ Կալտանիսետա գավառում։

Բնակչությունը 1915 մարդ, բնակչության խտությունը 47 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 93010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0934։

Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Հովսեփը։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:1751 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միրանդա դու Նորտի

**Միրանդա դու Նորտի** (), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Իտապեկուրու Միրին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 17 487 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 353,553 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 49,5 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1988 թվականի մարտի 15-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 18.612.723,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.103,83 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,625 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

## Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում չոր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Տոմի

, քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի ամբողջ մակերեսը կազմում է 112,30 կմ², բնակչությունը՝ 30 048 մարդ, իսկ խտությունը 267,57 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Ուեդա, Սակու, Կոմորո քաղաքների, Տատեսինա ավանի և Ցումագոի գյուղի հետ։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 30 048 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 267,57 մարդ/կմ²։

## Սիմվոլիզմ
Քաղաքի ծառը համարվում է ընկուզենին, ծաղիկը՝ *Rhododendron molle*-ն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր