Միքայել Մելքոնյան

**Միքայել Մելքոնյան** (գերմաներեն՝ *Michael Melkonian*. ), հայկական ծագումով գերմանացի բուսաբան և ջրիմուռագետ։ 1988-ից 2017 թվականներին եղել է Քյոլնի համալսարանի բուսաբանության պրոֆեսոր։ Ներկայումս Դույսբուրգ-Էսսենի համալսարանում ջրիմուռագիտության ավագ պրոֆեսոր է։

## Կյանքի վաղ շրջան և կրթություն
Միքայել Մելքոնյանը ծնվել է 1948 թվականին Համբուրգում։ 1974 թվականին Համբուրգի համալսարանում ստացել է բուսաբանության բակալավրի, 1978 թվականին՝ բուսաբանության դոկտորի աստիճան՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի մասնագիտացմամբ։

## Կարիերա
1978-1988 թվականներին Մելքոնյանը եղել է Մյունստերի համալսարանի բուսաբանության ամբիոնի դոցենտ։ 1982 թվականին աշխատանքի է անցել Եշիվա համալսարանի Ալբերտ Այնշտայնի անվան բժշկական քոլեջում՝ որպես հրավիրված դոցենտ։ 1986-1988 թվականներին եղել է Գերմանական հետազոտական հիմնադրամի (DFG) հայզենբերգյան կրթաթոշակառու։

1988 թվականին տեղափոխվել է Քյոլնի համալսարան, աշխատանքի անցել որպես լիիրավ պրոֆեսոր և բուսաբանության ամբիոնի վարիչ։ 2001 թվականին դարձել է ջրիմուռային բուսամշակույթների կենտրոնական հավաքածուի (CCAC) տնօրեն։  2017 թվականին ստացել է պատվավոր պրոֆեսորի (Professor Emeritus) կոչում։ 2019 թվականին դարձել է ֆիկոլոգիայի ավագ պրոֆեսոր Դույսբուրգ-Էսսենի համալսարանում։

Մելքոնյանը մեծ դեր է խաղացել Եվրոպայում բազմաթիվ ֆիկոլոգիական (ջրիմուռագիտական) ընկերությունների ստեղծման, այդ թվում՝ հունական ֆիկոլոգիական ընկերության հիմնադրման, ինչպես նաև եվրոպական ֆիկոլոգիական առաջին կոնգրեսի կազմակերպման գործում: 

Կատարած գյուտերի համար նրան շնորհվել է 16 արտոնագիր: Նա Algenion GmbH & Co. KG-ի համահիմնադիրն է, որը ջրիմուռների կենսատեխնոլոգիան ուսումնասիրող ընկերություն է։

## Ուսումնասիրությունները
Մելքոնյանի հետազոտությունների հիմնական առարկան միկրոջրիմուռներն են: Ընդ որում՝ ուսումնասիրել է դրանց առնչվող որոշակի ոլորտներ, ինչպիսիք են բջջային կենսաբանությունը, համակարգվածությունը և էվոլյուցիան, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիաների զարգացումը: Նա հրատարակել է ավելի քան 240 գրախոսված հետազոտական հոդված և մի շարք գրքեր, խմբագրել է մի քանի գիրք, այդ թվում՝ «Protoctista Handbook»-ը (1990): Հեղինակել է նաև գերմաներեն դասագրքեր, դրանց թվում՝ «Ընդհանուր բուսաբանություն»-ը (1974, 1984) և «Քաղցրահամ ջրիմուռների պատկերազարդ ուղեցույց»-ը (2004, 2012):

Մելքոնյանը ուսումնասիրել է ջրիմուռների մտրակավոր ապարատի կառուցվածքը, գործառույթը և զարգացումը և հայտնաբերել է մի քանի կենտրոնոսոմային սպիտակուցներ, որոնք նորարարական են էուկարիոտների համար (օրինակ՝ ցենտրին, SF-ասեմբլին): Ապացույցներ է ներկայացրել, որ միաբջջային էուկարիոտների մտրակավոր ապարատի զարգացումը տևում է մեկից ավելի բջջային ցիկլ՝ նույն բջջում առաջացնելով տարբեր գործառույթներ ունեցող մտրակներ: Կանաչ ջրիմուռների արտաբջջային թեփուկների կենսագենեզի ուսումնասիրության միջոցով հանգել է Գոլջիի ապարատի ներցիստեռնալ հասունացման մոդելի վերածնմանը: 

Մելքոնյանը ուսումնասիրել է նաև ջրիմուռների համակարգվածությունը, բազմազանությունը և էվոլյուցիան՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կանաչ ջրիմուռներին, կրիպտոֆիտներին և էվգլենոֆիտներին, ինչպես նաև հետերոտրոֆ պրոտիստներին, ինչպիսին է պիկոզոան: 

Բացի այդ, նրա խումբը մշակել է նորարարական տեխնիկա՝ զույգ շերտերի վրա անշարժացված միկրոջրիմուռներ տեխնիկական մասշտաբով աճեցնելու համար։

Բուսաբանական անվանումը մեջբերելիս այս գիտնականին որպես հեղինակ նշելու համար օգտագործվում է «*Melkonian*» ստանդարտ հեղինակային հապավումը։

## Գործունեություն միջազգային կազմակերպություններում
* 1992–1994 - Էվոլյուցիոն պրոտիստոլոգիայի միջազգային ընկերության նախագահ
* 1993–1994 - Բրիտանական ֆիկոլոգիական ընկերության փոխնախագահ
* 1996 - եվրոպական ֆիկոլոգիական առաջին կոնգրեսի կազմակերպիչ
* 2002–2004 - Միջազգային ֆիկոլոգիական ընկերության նախագահ
* 2011–2012 - Պրոտիստոլոգների միջազգային ընկերության փոխնախագահ
* 1998–present - *[[Protist (journal)|Protist]]* ամսագրի գլխավոր և պատվավոր խմբագիր

## Անդամակցություն
* 2003 - ընտրվել է Ամերիկյան բուսաբանական ընկերության թղթակից-անդամ 
* 2014 - հունական ֆիկոլոգիական ընկերության պատվավոր անդամ

## Մրցանակներ
* 1984 - Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ բուսաբանության բնագավառում
* 2004 - Ֆրից Շաուդինի անվան մրցանակ՝ 2002 և 2003 թթ. Protist ամսագրում հրատարակած լավագույն հոդվածի համար
* 2014 - Հանս-Ադոլֆ ֆոն Շտոշի մեդալ (Գերմանական բուսաբանական ընկերության կողմից)՝ Գերմանիայում ֆիկոլոգիայի զարգացման գործում ներդրած ակնառու ավանդի համար

## Մ. Մելքոնյանի հեղինակած գրքերի ընտրանի
* *Algal Cell Motility*
* Allgemeine Botanik. Nach einer Vorlesung von H. Drawert
* Handbook of Protoctista: The Structure, Cultivation, Habitats and Life Histories of the Eukaryotic, Microorganisms and Their Descendants Exclusive O (The Jones and Bartlett series in life sciences)
* Der Kosmos-Algenführer

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Publication list 1975-2014

Կատեգորիա:Գերմանահայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Կենսաբաններ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ