open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աստղային համակարգ

**Աստղային համակարգ**, տարածության տվյալ ծավալում գտնվող աստղերի խմբավորում, որի անդամները միմյանց հետ կապված են փոխադարձ ձգողական ուժերով։ Աստղային համակարգերի հիմնական ձևերն են գալակտիկաները, որոնք բաղկացած են միլիոնավոր կամ միլիարդավոր աստղերից։ Աստղային համակարգերի աստղերի ազատ վազքի երկարությունը հազարավոր անգամ մեծ է համակարգի չափերից և, հետևաբար, կարելի է արհամարհել նրանց բախումներն ու փոխադարձ մերձեցումները։ Աստղային համակարգերի զանգվածի հիմնական մասը գտնվում է ասսւղերում։ Նյութի մնացած ձևերը՝ գազը, փոշին և հավանաբար գոյություն ունեցող սառը մարմինները (նման Արեգակնային համակարգության մոլորակներին և երկնաքարերին) կազմում են աստղային համակարգերի ընդհանուր զանգվածի միայն մի քանի տոկոսը։ Մեկուսացած աստղային համակարգերը անընդհատ փոփոխվում են և ձգտում ամենահավանական՝ հավասարակշիռ վիճակի։ Գալակտիկաների կազմի մեջ մտնող համեմատաբար փոքր չափերի և երկու կամ ավելի անդամներից բաղկացած աստղային համակարգերն են կրկնակի և բազմապատիկ աստղերը, աստղակույտերը, աստղասփյուռները։

Կատեգորիա:Աստղային աստղագիտություն
Կատեգորիա:Աստղային համակարգեր
Աստղային համակարգերի վիճակագրական մեխանիկա

**Աստղային համակարգերի վիճակագրական մեխանիկա**, աստղագիտության ճյուղերից մեկը, զբաղվում է բազմանդամ աստղային համակարգերում (տես Աստղակույտեր, Գալակտիկաներ) տեղի ունեցող շարժումների ու համակարգերի զարգացման ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտությունները կատարվում են երկնային մեխանիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի մեթոդների կիրառմամբ, որոնց զուգակցումն ու զարգացումը հանգեցրին աստղային կինեմատիկայի և դինամիկայի ստեղծմանը։ Աստղային կինեմատիկան ուսումնասիրում է աստղերի դիտվող շարժումները (նրանց օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով), իսկ աստղային դինամիկան զբաղվում է այդ օրինաչափությունների բացատրությամբ և համակարգերի զարգացման մեխանիզմների հետազոտմամբ։ Այս նպատակով հետազոտվում են շարժումների ընդհանուր հատկություններն ու համակարգի բոլոր անդամների գրավիտացիոն ուժերով պայմանավորված բնորոշ վիճակագրական պարամետրերը։ Այս ուղղությամբ տարվող աշխատանքները սկսվել են մեր դարի սկգբներին (Յ. Կապտեյն, Կ. Շվարցշիլդ)։ Ջ. Ջինսի, Արթուր Էդինգտոնի, Սուբռահմանյան Չանդրասեկհարի և այլոց աշխատանքներով ստեղծվեց աստղային համակարգերի դինամիկա՝ առանց հաշվի առնելու աստղային մերձեցումները, որը, սակայն, թույլ չէր տալիս պարզելու նրանց զարգացման իրական պատկերը։ 30-ական թվականներին Վիկտոր Համբարձումյանը մտցրեց կանոնավոր և անկանոն ուժերի գաղափարը և տվեց աստղային համակարգերի քվազիստացիոնար վիճակի ֆիզիկական բնորոշումն ու աստղակույտերի զարգացման ճշգրիտ մեխանիզմը, որոնց վրա փաստորեն հիմնված է այժմյան աստղային դինամիկան։ Հետագայում աստղային համակարգերի վիճակագրական մեխանիկաի բնագավառում կատարված հետազոտություններում զգալի ավանդ մտցրեցին խորհրդային աստղագետներ Կ. Օգորողնիկովը, Պ.Պարենագոն, Գ. Կուզմինը և Թադևոս Աղեկյանը։

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Յուլիուս Զեյեր

**Յուլիուս Զեյեր** (Zeyer) (), չեխ բանաստեղծ։ Առավել հայտնի են Զեյերի «Վիշեգրադ» (1880), «Չեխի գալուստը» (1886) բանաստեղծական շարքերը՝ նվիրված Չեխիայի հերոսական անցյալին։ Զեյերը հեղինակ է մի շարք պիեսների և արձակ գործերի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Չեխ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի վիպասաններ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Լառնակա)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Լառնակայում։

## Պատմություն
1909 թվականին Լառնակայում փոքր մատուռ է կառուցվում ի հիշատակ Ադանայի կոտորածի զոհերի։ Մատուռը կրում է Ադանայի հովանավոր սուրբ Ստեփանոսի անունը։ Շինարարության համար 1912-1913 թթ. հանգանակություն է կատարվել և Եգիպտոսի, Մանչեսթերի ու Վոթերթաունի հայկական համայնքների աջակցությամբ 1913 թվականին մատուռը վերածվել է ընդարձակ վանքի։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1914 թվականին։ Սուրբ Ստեփանոսի հանդիսավոր օծումը կատարվել է 1918 թվականին արքեպիսկոպոս Դանիել Հակոբյանի կողմից։ Եկեղեցու խորանը փայտից է՝ կառուցված 1909 թվականին։ Հոգևոր հովիվն է Տեր Մաշտոց Աշկարյանը։

Եկեղեցու մուտքին մակագրված է.

Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի հարևանությամբ է գտնվում «Նարեկ» հայկական դպրոցը։

## Տես նաև
* Նարեկ հայկական վարժարան (Լառնակա)
* Նարեկ հայկական վարժարան

## Պատկերասրահ

Giligia martyrs.jpg|Եկեղեցու մուտքը և մուտքի մակագրությունը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու կայքը 
* The Armenians of Cyprus (booklet)
* The Armenians of Cyprus

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լառնակայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Յակով Զելդովիչ

**Յակով Բորիսի Զելդովիչ** (, , (), խորհրդային ֆիզիկոս-տեսաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1958), սոցիալիստական աշխատանքի եռակի հերոս։

## Կենսագրություն
1964 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ կիրառական մաթեմատիկայի ինստիտուտում, 1966 թվականից Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր։ Զելդովիչը այրման, դետոնացման և հարվածային ալիքների տեսության հիմնադիրներից է։ Ունի ֆիզիկական քիմիային, աստղաֆիզիկային, միջուկային և տարրական մասնիկների ֆիզիկային վերաբերող աշխատանքներ։ Զելդովիչը ուրանի ճեղքման շղթայական ռեակցիայի ճշգրիտ հաշվարկի հեղինակներից է։ Յուլի Բ․ Խարիտոնի հետ համատեղ աշխատանքնևրը կարնոր նշանակություն են ունեցել միջուկային էներգիայի օգտագործման պրոբլեմների լուծման համար։ Զելդովիչին է պատկանում գերսառը նեյտրոններ «որսալու» գաղափարը (իրագործել է Ֆ․ Շապիրոն)։ Մշակել է աստղերի և աստղային համակարգերի զարգացման վերջնական փուլերի տեսությունը, առաջարկել տիեզերաբանական տեսությունների ստուգման փորձնական մեթոդներ։ 1970 թվականից եղել է Միջազգային աստղագիտական միության (ՄԱՄ) տիեզերաբանական նորաստեղծ հանձնաժողովի առաջին նախագահը։

## Պարգևներ
* Լենինյան մրցանակ
* ԽՍՀՄ պետական (4 անգամ) մրցանակներ
* Կուրչատովի մեդալ (1977)
* Ստալինի մրցանակ (1943, 1949, 1951, 1953)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1945,1964)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1962)
* 2001 թ. 11438 Զելդովիչ աստերոիդը անվանվել է նրա հիշատակին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Герштейн С․ С․ и др․, Яков Борисович Зельдович, «Успехи физических наук», 1974, т․ 112, вып․ 3 (ունի աշխատ, ցանկ)։

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բելառուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բելառուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Զինանոց

**Զինանոց**, զինվորական հիմնարկություն՝ զենքի և զինամթերքի ընդունման, հաշվառման, պահպանման, ինչպես նաև վերանորոգման ու դրանց որոշ մասերի արտադրության համար։ Մինչն XIX դարի վերջը շատ պետությունների զինանոցներ զբաղվում էին զենքի ու զինամթերքի մասսայական արտադրությամբ և ունեին իրենց զինապահեստները։ Կարևոր զինանոցներից էին՝ Պետերբուրգինը («Литейный деловой и пушечный двор»), Մյունխենինը (Գերմանիա), Լիոնինը (Ֆրանսիա), Վուլիջինը (Անգլիա), Ֆրանկֆորտինը (ԱՄՆ)։ XX դարում զենքի արտադրությունը անջատվեց և կազմեց արդյունաբերության առանձին ճյուղ, որով և զինանոցները կորցրին իրենց նախկին նշանակությունը։ ԽՍՀՄ-ում զինանոցնեները վերացված էին։ Զենքը արտադրվում էր գործարաններում, իսկ զորամիավորումները իրենք էին կատարում մասնակի վերանորոգումները։ Ավելորդ զենքերը պահվում էին զինապահեստներում։
 

Կատեգորիա:Զինանոցներ
Ֆամագուստա

**Ֆամագուստա** (, ), քաղաք Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։ Քաղաքը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության կազմում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 40,920&nbsp;մարդ։

## Քույր-քաղաքներ

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:ՀԿԹՀ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 3-րդ դարի հիմնադրումներ
Բասաուրի

**Բասաուրի** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բասկայա պրովինցիայի Ստռանա Բասկով ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Գռան Բիլբառո* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 7,16 կմ²։ Բնակչությունը՝ 42452 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորուֆյունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 7 կմ։ Մունիցիպալիտետով է հոսում Նեռվոն գետը։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1075 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1075 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Զելյոնի միս

**Զելյոնի միս** (Կանաչ հրվանդան), կլիմայական մերձծովյան առողջավայր Աջարիայում, Բաթումից 9 կմ հյուսիս-արևելք։ Բուժիչ միջոցներն են արևային, օդային լոգանքները, ծովում լողանալը (մայիսից-նոյեմբեր)։ Բուժվում էին շնչառական օրգանների ոչ տուբերկուլոզային հիվանդություններով և երկրորդային սակավարյունությամբ տառապողները։ Նախկինում այստեղ գործել են առողջարաններ, հանգստյան տներ, պանսիոնատներ։ Զելյոնի միսում է գտնվում աշխարհի խոշորագույն բուսաբանական այգիներից մեկը, որտեղ աճեցվում են արևադարձային և մերձարևադարձային հազվագյուտ բույսերի բոլոր տեսակները։

Կատեգորիա:Աջարիայի աշխարհագրություն
Զենիթային գնդացրային տեղակայանք

**Զենիթային գնդացրային տեղակայանք (ԶԳՏ)**, ավտոմատ զենք, բաղկացած է մեկ կամ մի քանի (սովորաբար 2-4) գնդացիրներից, որոնք մոնտաժված են հատուկ հաստոցի վրա և ունեն զենիթային հրաձգության նշանառման ընդհանուր մեխանիզմներ և նշանոցի հարմարանքներ։ Երևան է եկել 1930-ական թթ․։ Նախատեսված է ցամաքային զորքերի և նավերի ՀՕՊ-ի համար։ Զենիթային գնդացրային տեղակայանքով զինում են ցամաքային զորքերի զենիթային ստորաբաժանումները, որոշ տանկեր ու այլ մարտական մեքենաներ, նաև Փոքր նավեր; Զենիթային գնդացրային տեղակայանքը տեղափոխում են կցովի հրետասայլերով։ Զենիթային գնդացրային տեղակայանքի տրամաչափը 12,7-14,5 մմ Է, հրաձգության թեք հեռավորությունը՝ մինչև 2,5 հզ․ մ, մեկ փողի արագաձգությանը րոպեում 500-600 կրակոց, գնդակոծման ուղղաձիգ անկյունը մինչև 90° Է, հորիզոնականը՝ 360°։ Հրաձգությունը կատարվում է հիմնականում զրահահար-հրկիզող գնդակներով, գնդակի զանգվածը 45-65 գ Է, սկզբնական արագությունը՝ 900-1000 մ/վրկ։

Կատեգորիա:Գնդացիրներ
Զեղչում (քերականություն)

**Զեղչում**, նախադասության մեջ բառի
կամ բառերի բացթողում, որը չի խանգարում մտքի հասկանալիությանը։ Նախադասության մեկ կամ մի քանի անդամների զեղչման հետևանքով ստացվում է կառուցվածքով թերի նախադասություն։
Զեղչում կարող է կատարվել և՛ պատմողական-նկարագրական խոսքի, և՛ երկխոսության մեջ։ Զեղչվել կարող են նախադասության բոլոր անդամները, օրինակ՝ «Ու՛մ եք հանձնարարել նախագծի կազմումը» նախադասության մեջ զեղչված է դուք ենթական։ Այդ հարցի պատասխանը կարող է արտահայտվել տարբեր չափի զեղչում ունեցող նախադասություններով, ա․ Նախագծի կազմումը հանձնարարել ենք Հակոբյանին, բ․ Հանձնարարել ենք Հակոբյանին, գ․ Հակոբյանին։ Վերջին տարբերակից երևում է, որ հատկապես երկխոսության մեջ զեղչումը կարող է այնպիսի չափերի հասնել, որ նախադասությունը այլևս չպահպանի իր կառուցվածքային սովորական տեսքը, սակայն ճիշտ կառուցված խոսքում, եթե պահպանված են զեղչման կանոնները, միտքը լինում է հասկանալի։

Կատեգորիա:Ոճաբանություն
Ռիգոիտիա

**Ռիգոիտիա** (, ), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բասկայա պրովինցիայի Ստռանա Բասկով ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բուստռուիալեդա Ուռդայբայ* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 16,42 կմ²։ Բնակչությունը՝ 529 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորուֆյունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 29 կմ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1376 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
Rigoitia en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Զգայնուկ

մինի
**Զգայնուկ**, հինածաղիկ (lmpaticus), զգայնուկագգիների ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Ցողունները հյութալի են, հաճախ՝ թափանցիկ։ Տերևները հերթադիր են, պարզ, առանց տերևակիցների։ Ծաղկապատը կրկնակի է։ Պտուղը հյութալի տուփիկ է և հասուն վիճակում բացվում է ամենաթեթև հպումից (այստեղից՝ զգայնուկ անվանումը)։ Հայտնի է 400 (որոշ տվյալներով 700) տեսակ։ Աճում է հիմնականում արևադարձային երկրներում (Ասիայի, Աֆրիկայի), որոշ տեսակներ՝ Եվրոպայում և Ամերիկայում։ ՍՍՀՄ-ում հանդիպում է զգայնուկի 8 տեսակ, սակայն ավելի տարածված է սովորական զգայնուկը (I․ noli tangere), որը վայրի վիճակում աճում է նաև Հայկական լեռնաշխարհում։ Առանձին տեսակներ (օրինակ՝ I․ balsamina) դեկորատիվ են։

Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Զգայնուկազգիներ
Աստրոլաբ

մինի|9-րդ դարի աստրոլաբ Հյուսիսային Աֆրիկայից
**Աստրոլաբ** (, , ), անկյունաչափ գործիք՝ աստղագիտական ու գեոդեզիական դիտումների համար։ Աստրոլաբի օգնությամբ որոշվում էին լուսատուների անկյունային հեռավորությունը հորիզոնից, ծագման ու մայր մտնելու պահերը, կենդանաշրջանի համաստեղությունների դիրքը գիշերվա տարբեր ժամերին, առարկաների հեռավորությունն ու բարձրությունը, Արեգակի դիրքը Խավարածրի վրա, լուսատուների կոորդինատները, տեղի աշխարհագրական լայնությունը, ցերեկվա ու գիշերվա տևողությունը և այլն։ Աստրոլաբները տարածված են եղել հին ու միջին դարերում։ Հետագայում գործածությունից դուրս եկան, փոխարինվեցին թեոդոլիտներով, սեքստանտներով և այլն։ Հայկական աստրոլաբ, պատրաստել է Ղուկաս Վանանդեցին՝ 17-րդ դարի վերջին։

Կատեգորիա:Աստղագիտական գործիքներ
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Կատեգորիա:Հունական հայտնագործություններ
Գիշեր և հուշեր

**«Գիշեր և հուշեր»**, Վահան Տերյանի բանաստեղծական շարքը։ Գրել է 1908-1911 թվականներին։ Ընդգրկում է 41 բանաստեղծություն։ Այս շարքը սկսվում է կյանքում սեփական տեղը գտնելու անորոշությամբ։ Մուտքը հիշեցնում է Դանթե Ալիգիերիի «Դժոխքը»։

## Բովանդակություն
# Ճամփաբաժան
# Մոռացված ուղի
# Աշուն («Մեգ է, անձրև ու մշուշ»)
# Փողոցի երգը
# «Սև գիշե՜ր, և հուշե՜ր և խոհե՜ր անհամար»
# «Հնչում է անվերջ աշնան թախիծով»
# Ինքնօրորում
# «Անվերջ գիշեր մռայլ վիհերում»
# Վերջալույսին
# Միայնություն
# Հոգնածություն
# Օտարուհին
# Աշնան գիշեր
# Կույր լինելու ցանկություն
# «Մարդոց ժխորը թողնեմ հեռանամ»
# «Գիշեր է և լռություն»
# Մահ
# Հայրենիքում
# Ցնորք(«Ինձ չես սիրում, ուրիշին»)
# Հանդիպում
# Անդարձություն
# Տխուր երգ
# Resignation
# «Իմ սիրտը միշտ»
# «Մարել ես արդեն, մեռել ես հավետ»
# «Մեղքի մթին քարայրից»
# Գիշեր
# Դավաճան հուշեր
# Մեդուզա
# Աշնան առավոտու երգը
# Մեղմություն
# Հուշեր
# Ուշացած սեր
# Աշնան
# «Հեկեկում է անվերջ»
# Անդարձություն
# «Դու գալիս ես մութ գիշերապահին»
# Իմ երգերին
# «Դանդաղ սահում են օրերը դժկամ»
# Թախիծ
# «Տարիներն արագ, ամպերի նման, անցնում են անհետ»

## Աղբյուրներ
# Հայ գրականություն 11-րդ դասարանի դասագիրք

Կատեգորիա:Բանաստեղծական ժողովածուներ
Ավազի լոգանքներ

**Ավազի լոգանքներ**, ջերմային բուժիչ պրոցեդուրա տաք ավազի կիրառմամբ։ Ծովափնյա առողջարաններում օգտագործվում է արևի ճառագայթներով տաքացած ավազը։ Ոչ ծովափնյա վայրերում ավազը տաքացվում է արհեստականորեն։ Առավոտյան ժամը 11– 12-ին հիվանդը մերկ պառկում է և մարմինը ծածկում տաք (45—55°) ավազով՝ գլուխը պաշտպանելով արևից։ Տևողությունը՝ 25—60 րոպե։ Բուժման կուրսը՝ 10—15 լոգանք։ Ավազի լոգանքները ունեն ցավազրկող ազդեցություն, բարձրացնում են մարմնի ջերմաստիճանը, ուժեղացնում քրտնարտադրությունը։ Ավազի լոգանքները ցուցված են նյութափոխանակության խանգարումների, նյարդաբորբերի, հոդերի, փոքր կոնքի օրգանների քրոնիկական բորբոքային հիվանդությունների, ռախիտի և այլնի ժամանակ։

Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Աշոտ Ասրյան

**Աշոտ Մինասի Ասրյան** (), Խորհրդային Միության հերոս (2. 11. 1944), փոխգնդապետ

## Կենսագրություն
1940 թ.-ից ծառայել է խորհրդային բանակում։ Ավարտել է տանկային դասընթացներ (1943)։ Եղել է տանկային դասակի հրամանատար։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացել է կարելական Պեչենգա (Պետսամո) քաղաքի ազատագրման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։ Հետագայում մասնակցել է Լեհաստանի ազատագրմանը, Բեռլինի ճակատամարտին։  ԽՄԿԿ անդամ 1945 թ.-ից։

## Պարգևներ
* Կարմիր դրոշի շքանշան, 1975 թ.,
* Կարմիր աստղի շքանշան, 1956 թ.
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
* «Մարտական վաստակի համար» մեդալ, 1952 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայազգի հերոսներ
Մարցիպան

**Մարցիպան** (գերմ․ Marzipan, իտալ․ marzapane), կեղևահանված նուշի ալյուրի ու շաքարի խառնուրդ է։ Եթե նշի փոխարեն օգտագործվի ծիրանի կորիզ (ավելի հազվադեպ դեղձի) այն կկոչվի՝ պերսիպան։ Հաճախ մարցիպան են անվանում նաև այլ ընդեղենից պատրաստված խառնուրդները։ Օրինակ Ռուսաստանում տարածված են գետնանուշով թխվածքաբլիթ «մարցիպանները»։

## Պատմություն
Հստակ հայտնի չէ թե որտեղ է առաջին անգամ պատրաստվել մարցիպան։ Որպես մթերքի հայրենիք պայքարում են Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իտալիան, Էստոնիան, Հունգարիան։ Դեռևս 19-րդ դարում Եվրոպայում մեծ տարածում ուներ լյուբեկական և կյոնսբերգյան մարցիպանները։ Ըստ ավանդության՝ մարցիպանի ստեղծման համար պատճառ է եղել սովը, երբ այլ սննդամթերք չկար սննդի պատրաստման համար, բացի նշից։ Հաճախ պատմում են, որ մարցիպանը ստեղծվել է որպես դեղամիջոց նյարդային խանգարումների դեմ։

250px|մինի|աջից|Ձեռքով պատրաստված զայլցբուրգյան մարցիպանիկներ

## Մարցիպանը աշխարհի ժողովուրդների խոհանոցում
Գերմանիայում, Հոլանդիայում և Նորվեգիայում ավանդաբար մարցիպան պատրաստում են Սուրբ Ծննդյան տոներին։ Մարցիպանը օգտագործվում է նաև՝

- շոկոլադով և շաքարի ջնարակով ջնարակված կոնֆետներ (մոցարտկուգել);

- մրգերի ձևապատկերով կամ այլ ձևապատկերներով, առանց ջնարակի, բայց ներկանյութով, մասնավորապես լյուբեկյան

հրուշակեղենի Niederegger ֆաբրիկայի արտադրության;

- բնական ձևով

("մարցեպանի հաց" կամ մարցեպանի թխվածքաբլիթ, օրնակ՝ ֆրանկֆուրտյան սուրբծննդյան բետմենխեն);

մարցեպանի լիկյոր;

- տորթի զարդարանք (հաճախ դառը նուշի նվազեցված քանակով);

- տորթերի և այլ հրուշակեղենի միջուկ

## Մարցիպանի բաղադրատոմս

**Հիմնական բաղադրիչներ**

Քաղցր նուշ

Դառը նուշ

Շաքարավազ

Բաղադրիչների չափաքանակը համարվում է հրուշակեղեն արտադրող ընկերությունների առևտրային գաղտնիքը։

**Հավելյալ բաղադրիչներ**

Համային հավելումներ

Գունանյութ

Ձու

**Պատրաստման հիմնական եղանակներ**

Սառը՝ ձվով

Սառը՝ առանց ձու

Տաք

### Պատրաստման սառը եղանակ
Սառը մեթոդի ժամանակ մանրեցնում և իրար են խառնում բաղադրիչները և շաքարի փոշի։ Եթե նուշը բավականաչափ յուղային չի լինում, ապա ավելացնում են հում ձու, բայց պետք է հիշել, որ հում ձուն կարճեցնում է սննդամթերքի պահպանման ժամկետը։

#### Պատրաստման տաք եղանակ
Տաք մեթոդի պատրաստման ժամանակ օգտագործում են շաքարի օշարակ։ Շաքարի թանձր օշարակին ավելացնում են նախօրոք մանրեցված բաղադրիչները։

## Մարցիպանի թանգարաններ
Հունգարիա, Էգերեի թանգարան

Հունգարիա, Սենտենդրեի թանգարան

Էստոնիա, Թալինի թանգարան

Գերմանիա, Լյուբեկեի թանգարան

Իսրայել, Կֆար Թավորի թանգարան

Հունգարիա, Կեստխեի թանգարան

Հունգարիա, Բուդապեշտի թանգարան

## Խոշոր արտադրողներ
* *«Niederegger»*, Լյուբեկ , Գերմանիա․ Այս ընկերությունը հանդիսանում է նաև Լյուբեկում մարցիպանի թանգարանի հիմնադիր
* *«George Lemke & Co»*, Բեռլին, Գերմանիա

## Արտաքին հղումներ
* Kuking.net 
* О музее марципана в Сентендре
* О музее марципана в Таллине 

Կատեգորիա:Աղանդեր
Իվան Պալանտայ

**Իվան Ստեպանովիչ Պալանտայ** (Կլյուչնիկով)  (1886  (ապրիլի 24) - 1926, հունիսի 11), խորհրդային կոմպոզիտոր, բանահավաք և մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ 1918-ից։ Սովորել է Կազանի երաժշտական ուսումնարանում։ Հիմք է դրել մարիական խմբերգային արվեստի զարգացմանը։ 1923-ին Կրասնոկոկշայսկում (այժմ՝ Յոշկար Օլա) կազմակերպել է Օրինակելի ժողովրդական երգչախումբ։ Խմբերգային ստեղծագործությունների հեղինակ է, մշակել է ժողովրդական երգեր, կազմել է բազմաթիվ երգարաններ։

## Գրականություն
* В. Г. Кузнецова, Л. И. Кульшетова, В. И. Чеснокова, Композиторы и музыковеды Республики Марий Эл , Йошкар-Ола , Типография Правительства Республики Марий Эл , 2006 |страницы 115-121, страниц 266.

Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Զինախաղեր

**Զինախաղեր**, պատանիների, երիտասարդների և զինվորականների մրցություններ։ Պատանեկան զինախաղերը (բերդախաղեր, լախտախաղեր, մկնդախաղեր, ճիպոտներով թրակռիվ, դաշույնակռիվ և այլն) ունեցել են ռազմասպորտային բնույթ։ Խաղակիցներին իրավունք էր վերապահվում հարվածել հակառակորդին, բայց, դարերով մշակված կանոնների համաձայն, խեղումներ չառաջացնել (Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքում խաղերում դիտավորություն ցուցաբերողներին պատժելու հոդված է նախատեսվել)։ Երիտասարդական զինախաղերի (սուսերախաղեր, նիզակախաղեր, պարանախաղեր, ավելի ուշ՝ հրազենով նշանառություն և այլն) մեծ մասը կատարվում էր ձիավարությամբ։ Օգտագործվում էին նաև իսկական զենք ու զրահ (սուր, նետ ու աղեղ, հրազեն, սաղավարտ, վահան, դիմակալ, լանջապանակ և այլն)։ Զինախաղին, որպես ռազմական վարժությունների, պետական կարևոր նշանակություն էր տրվում։ Թագավորները և իշխանները խրախուսելու համար պարգևատրում էին երիտասարդներին։ Արքունի և նախարարական զինավարժական այդ սովորությունները հարատևեցին մինչև հայկական պետականության վերացումը, բայց Զեյթունում, Սասունում և այլուր դրանք պահպանվեցին մինչև 19-րդ դարի վերջը։ Պարսից, արաբական, բյուզանդական և թուրք տիրակալներն արգելում էին հայկական զինախաղը, ուստի երիտասարդությունն օգտագործում էր հարսանեկան ծեսերը, ուխտագնացությունները և այլ տոնակատարություններ, որոնց ժամանակ ծիսական քողի տակ տեղի էին ունենում հեծյալ զինախաղերի որոշ տեսակներ։ Առանձնապես կարևոր էին բարեկենդանյան զինախաղերը։ Հարսնառի ժամանակ տղայի և աղջկա բարեկամների միջև մկունդներով խաղ «ճակատամարտ» էր տեղի ունենում։ Վասպուրականում պահպանված սովորության համաձայն, հարսնառի մասնակից յուրաքանչյուր տղամարդ կրում էր երկու մական, մեկը հարվածելու, մյուսը՝ վահանի փոխարեն։

Կատեգորիա:Զինված ուժեր
Նռնականետ

**Նռնականետ**, շարժական հրազեն, նախագծված է ոչնչացնել տանկերը, կառույցները և մարդկանց։ Զենքի փամփուշտը նռնակն է։ Բաժանվում է խողովակային նռնականետ, ինքնաձիգ նռնականետ, ձեռքի նռնականետ, ամրացված նռնականետ և ռեակտիվ նռնականետ տեսակների։

## Խողովակային նռնականետ
thumb|1943 թվականի Խողովակային նռնականետ
Խողովակային նռնականետը կրակում է պտուտակաձև նռնակներ դատարկ կամ մարտական փամփուշտների կրակոցի օգնությամբ։

Խողովակային նռնականետը սկսել է արտադրվել սկսած 1904 թվականից։ Առաջին խողովակային նռնականետերը սկսել են կիրառվել առաջին համաշխարհային պատերազմի Ռուս-Ճապոնական պատերազմում։

## Տես նաև
* Նռնականետերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նռնականետեր
Սուրբ Պողոս մատուռ

**Սուրբ Պողոս մատուռ**, հայկական մատուռ Նիկոսիայում։

## Պատմություն
Սուրբ Պողոս մատուռը կառուցվել է 1892 թվականին և գործել է Նիկոսիայի հին հայկական գերեզմանատանը կից։ Այն նվիրված է բարերար Պողոս Օդադջյանի հիշատակին։ 1963-1964 թվականների դեպքերից հետո մատուռը լքվել է, քանի որ այն հայտնվել է ՄԱԿ-ի բուֆերային գոտում։ 2005 թվականին դրա մի մասը ոչնչացվել է։ 2008 թվականի հունիսին սկսված գերեզմանատան վերականգնողական աշխատանքների շրջանակում 2009 թվականի ապրիլին վերականգնվել է նաև Սուրբ Պողոս մատուռը՝ Վարդգես Մահտեսյանի ջանքերով։ 2010 թվականից սկսած տարին մեկ անգամ մատուռում պատարագ է մատուցվում։ 2010 թվականի մարտին տեղադրվել է հուշատախտակ, որտեղ հիշատակվում են այն 419 անձանց անունները, ովքեր թաղված են գերեզմանատանը։

Մատուռի մուտքի ճակատամասին մարմարե հուշատախտակի վրա կա հայերեն արձանագրություն.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Armenians of Cyprus (booklet)
* The Armenians of Cyprus

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մատուռներ
Կատեգորիա:Նիկոսիայի եկեղեցիներ
Պալար

մինի
**Պալար** (), բույսերի հաստացած (ձևափոխված) ընձյուղը, ենթաշաքիլային ծունկը կամ հավելյալ արմատը։ Ըստ ձևավորման տեղի տարբերում են ցողունային և արմատային պալարներ։ Ցողունային պալար՝ ցողունի հաստացած մսալի մասը, բաղկացած է մեկ կամ մի քանի միջհանգույցներից։ Պալարները կարող են լինել վերգետնյա և ստորգետնյա։ Վերգետնյա պալար գլխավոր ցողունի առանցքային (կաղամբագոնգեղ) կամ կողմնային ընձյուղների (խոլորձ) հաստացումն է։ Դրանք կանաչ են և ունեն բնականոն տերևներ։ Ստորգետնյա պալար՝ ենթաշաքիլային ծնկի (արջտակ) կամ ստորգետնյա ընձյուղների (կարտոֆիլ, գետնախնձոր) հաստացումն է։

Որոշ բույսերի ստորգետնյա պալարները ձևափոխված տերևանութի բողբոջներն են սաղմնային տերևներով (դիոսկորեաներ)։ Արմատային պալար կողմնային կամ հավելյալ արմատների հաստացումն է։ Ի տարբերություն ցողունայիններից արմատային պալարը չունի ապաճած թեփուկավոր տերևներ։ Գագաթին առաջանում են հավելյալ աչքեր։ Արմատային պալարներ ունեն գեորգինան, այգածաղիկը, հացարմատը և այլն։ Պալարներով բույսերը կարող են ձմեռել և վեգետատիվ ճանապարհով բազմանալ։ Բացի այդ պալարները օգտագործվում են սննդի մեջ և կենդանիներին կերակրելու համար, քանի որ դրանց մեջ կուտակվում են սննդանյութերի՝ գլխավորապես ածխաջրերի (օսլա, ինուլին և այլն), ավելի քիչ յուղերի (գետնանուշ) պաշարներ։ Օրինակ, կարտոֆիլի պալար պարունակում է օսլա՝ մինչև 19, հում պրոտեին՝ 0,7—4,5, շաքար՝ մինչև 1%, ինչպես նաև С, В, B2, РР վիտամիններ և А պրովիտամին։

Կատեգորիա:Բույսերի մորֆոլոգիա
Կատեգորիա:Բույսի բազմացում
Ադրբեջանի պետական գաղտնիքի մասին օրենք

**Ադրբեջանական Հանրապետության «Պետական գաղտնիքի մասին» օրենք** (), Ադրբեջանական Հանրապետության։

## Բովանդակություն
Օրենքը բաղկացած է 7 գլուխներից.
# Ընդհանուր դրույթներ
# Պետական գաղտնիք շարքին դասվող տեղեկությունները, դրանց գաղտնագրումը և ապագաղտնագրումը
# Պետական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները տնօրինումը
# Պետական գաղտնիքի պաշտպանությունը
# Պետական գաղտնիքի պահպանման միջոցառումների ֆինանսավորումը
# Ադրբեջանական Հանրապետության պետական գաղտնիքի մասին օրենսդրության խախտման համար պատասխանատվությունը
# Պետական գաղտնիքի պաշտպանության ապահովման վերահսկողությունը
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իլհամ Ալիևի տարօրինակ հրամանը
* Распоряжение Президента Азербайджанской Республики о некоторых мерах безопасности на линии соприкосновения Вооруженных сил Азербайджанской Республики с Вооруженными силами Республики Армения

Կատեգորիա:Ադրբեջանի իրավունք
Թեոդոր Զալկալն

**Թեոդոր Էդուարդովիչ Զալկալն (Զալկալնս)** (, ), լատիշ խորհրդային քանդակագործ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1971 թ.)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1957 թ.)։ ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947 թ.)։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է դիմաքանդակներ (Ա․ Կիրխենշտեյնի, գիպս, 1946 թ., Ֆ․ Բլումբախի, թրծակավ, 1956 թ.), հուշարձաններ (Ռ․ Բլաումանիսի, գրանիտ, 1929 թ., Ռիգա), մահարձաններ (Յա․ Պորուկի, գրանիտ, 1930 թ., Ռիգա)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ քանդակագործներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Լատիշ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ արվեստագետներ
Էլանչովե

**Էլանչովե** (Իսպ.՝ *Elanchove*, բասկ.՝ *Elantxobe*), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բիսկայ պրովինցիայում (Բասկով ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բուստուրիյալդիա Ուրդաիբա շրջանում։ Զբաղեցնում է 1.85 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 439 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Elanchove en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Էչեվառի

**Էչեվառի** (, բասկ.՝ *Etxebarri*)՝ բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բիսկայ պրովինցիայում (Բասկով ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գրան Բիլբաո շրջանում։ Զբաղեցնում է 3.38 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 9667 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 1 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Երկիր Նաիրի

**«Երկիր Նաիրի»**, Վահան Տերյանի բանաստեղծությունների շարքը, որ նա գրել է 1913-1916 թվականներին։ Այս շարքի գործերի մեծ մասը տպագրվել է մամուլում։ Այս շարքում նկարագրվում են բանաստեղծի հայրենասիրական ապրումները։ Շարքը կոչել է «Երկիր Նաիրի» ի պատիվ Հայաստանի հնագույն անվանումներից մեկի։ Վահան Տերյանը եղել է ճշմարիտ հայրենասեր։ 1910-ական թվականներին՝ Առաջին աշխարհամարտի սկզբին, 1915 թվականին, երբ Թուրքիան Հայաստանում իրականացրեց Մեծ եղեռնը, Տերյանը կանգնեց իր ժողովրդի կողքին և գրեց նրանց ցավի ու ապրումների մասին։ «Օ՜, հայրենիք դառն ու անուշ»,- ասում է նա խոնարհվելով իր ժողովրդի սրբազան հիշատակի առջև։ Տերյանը հավատում էր Հայաստանի հարությանը և այդ պատճառով էլ օգտագործել է եգիպտական բուրգերի և Փյունիկի խորհրդանիշները. բուրգերն անգամ փոշի կդառնան, իսկ Փյունիկը կհառնի։ Իսկ նրա հույսերի բարձրագույն խորհրդանշանը Արարատ լեռն է, որը հավատ է ներշնչում։ Հենց այս շարքում է, որ միավորվում են բանաստեղծի ճակատագիրը և երկրի բախտը։

## Բնաբան
Շարքն ունի բնաբան՝ «Սիրում եմ հայրենիքս, բայց արտասովո՜ր սիրով...», որը Միխայիլ Լերմոնտովի «Հայրենիք» բանաստեղծության առաջին տողն է։

## Բովանդակություն
# «Որպես Լայերտի որդին, որպես»
# «Այնպես անխինդ են և նման լացին»
# «Իջնում է գիշերն անգութ ու մթին»
# «Հայրենիքում իմ արնաներկ»
# «Դու հպարտ չես, իմ հայրենիք»
# «Մշուշի միջից, - տեսի՜լ դյութական»
# «Կարծես թե դարձել եմ ես տուն»
# «Այստեղ է լացել իմ մայրը»
# «Քեզ կմնա միշտ օտար»
# Վյաչեսլավ Իվանովին («Վարդավառի վարդերը վառ»)
# «Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես»
# «Հիշում եմ՝ ինչպես այն ուշ»
# «Ինչպե՞ս չսիրեմ, երկիր իմ կիզված»
# «Բարակիրան նաիրուհին ինձ ժպտաց»
# Արարատին («Երկնասլաց ու թեթև»)
# «Չեմ դավաճանի իմ Նվարդին»
# «Երկիր Նաիրի, երազ հեռավոր»
# «Մի՛ խառնեք մեզ ձեր վայրի, արջի ցեղերին»

## Աղբյուրներ
* Վահան Տերյան, Բանաստեղծություններ, Լիակատար ժողովածու, «Սովետական գրող» հրատ., Երևան, 1985։
* Հայ գրականություն, 11-րդ դասարանի դասագիրք։

Կատեգորիա:Բանաստեղծական ժողովածուներ
Տոռելյաս դե Ֆոիքս

**Տոռելյաս դե Ֆոիքս** ( կամ Torrellas de Foix), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մտնում է Ալտ Պենեդես շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 37,19 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 2545 (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 72 կմ հեռավորության վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Información del ''Կատալոնիայի վիճակագրության ինստիտուտի տվյալները 1998–2014 թվականների բնակչության թվի վերաբերյալ'' 
* Տոռելյաս դե Ֆոիքսի քարտեզը GoogleMap-ում 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դևա (Գիպուսկոա)

**Դևա** (, բասկ.՝ *Etxebarri*), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Գիպուսկով նահանգում (Բասկերի երկիր ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախո Դևա շրջանում։ Զբաղեցնում է 51.54 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 5367 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 40 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1294 թվականի հունիսի 24-ին։ Քաղաքը գտնվում է Ջիբրալթարի նեղուցի՝ Դեբա գետի հարավային ափին։

## Տեսարժան վայրեր
* Գոթական Սուրբ Մարի եկեղեցի, XV-XVII դարեր։ Ճանաչվել է որպես ազգային հուշարձան և պահպանվող կոթող
* Ուշագրավ են նաև քաղաքի շուկաները որպես շինություն։ Կառուցվել են 1910 թվականին տարբեր ոճի քարերից
* Հայտնի է քաղաքի մեջտեղում գտնվող Ֆերմինանի մարմարե կիսանդրին
* Նկարազարդ ավազոտ լողափ, որը ձևավորվել է մի փոքր ուշ։ Շնորհիվ ալիքների, հայտնիէ աշխարհով մեկ և համարվում է զբոսաշրջության հիանալի վայրերից մեկը
* Դեբիի տարածքում կան մի քանի նախապատմական քարանձավեր և ժայռապատկերներ, այդ թվում նաև Էկաին քարանձավը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:1294 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանտա Մարիա դե Պալաուտորդերա

**Սանտա Մարիա դե Պալաուտորդերա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մտնում է Վալես Օրիենտալ շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 16,9 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 9040 (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Աշխարհագրական դիրք։ Վարչական այլ տարածքներից հեռավորություն։ Կլիմա։ Կապի տեղեկատվություն

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանտա Կոլոմա դե Գրամանետ

**Սանտա Կոլոմա դե Գրամանետ** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մտնում է Բարսելոնա շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 6,57 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 116 765 (2010 թվական)։

Աշխարհում առաջին անգամ հենց այս քաղաքում է տեղադրվել արևային վահանակներ՝ քաղաքի մի մասին էլեկտրաէներգիայով ապահովելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Պատկերներ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանտա Կոլոմա դե Սերվելյո

**Սանտա Կոլոմա դե Սերվելյո** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մտնում է Բաշ Լոբրեգատ շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 7,5 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 7931 (2011 թվական)։

Քաղաքում առկա են 3 ուրբանիզացված գոտիներ՝ քաղաքի կենտրոնը, նախկին արդյունաբերական տարածքի շրջան, Կոլոնիա Գուել եկեղեցու տարածք (Colónia Güell)՝ նախագծված ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մոտրիկո

**Մոտրիկո ** ( կամ Mutriku), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գիպուսկով նահանգում՝ Բասկերի երկիր ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախո Դևա շրջանում։ Զբաղեցնում է 27,69 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 5021 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Նահանգի վարչական կենտրոնից գտնվում է 45 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1209 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սան Կլեմենտե դե Լյոբրեգատ

**Սան Կլեմենտե դե Լյոբրեգատ ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախո Լոբրեգատ շրջանում։ Զբաղեցնում է 10,81 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 3819 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Web Ayuntamiento de Sant Climent de Llobregat 
* Patrimonio histórico-artístico de Sant Climent de Llobregat

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Stand For

«**Stand For**», ամերիկացի երգիչ-ռեփեր Ty Dolla Sign-ի երգն է։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 17-ին Taylor Gang Records և Atlantic Records լեյբլներից կողմից։ Երգի պրոդյուսերներն են DJ Dahi-ն և Diplo-ն։

Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է The Sacred Egg դուետը, ներկայացվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Ty Dolla Sign երգեր
Վալդետոռես

**Վալդետոռես** (Իսպ.՝ *Valdetorres*), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բադախոս պրովինցիայում (Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս Ալտաս շրջանում։ Զբաղեցնում է 40 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 1292 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնվել է 1767 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դելդսուգաշ

**Դելդսուգաշ,** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Սուգաշ գետի ձախ ափից 13 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կիլոմետր է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100312115100003724
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100372
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.01.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վիլյագարսիա դե լա Տոռե

**Վիլյագարսիա դե լա Տոռե ** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Բադախոս պրովինցիայում (Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպանիա Սուր շրջանում։ Զբաղեցնում է 67 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 981 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 107 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
*Почтовые индексы Бадахоса 

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դիմդամա

**Դիմդամա** (), տարածված ուտեստ՝ թուրք ժողովուրդների մոտ։ Իրենից ներկայացնում է շոգեխաշած բանջարեղեն (կաղամբ, կարտոֆիլ, գազար, պղպեղ, աոխ, սմբուկ և այլն)՝ մսի և յուղի հետ միասին։ Ուտեստը տարածված է Միջին Ասիայի այն տարածքներում, որտեղ առավելապես երկրագործությամբ են զբաղվում, ինչպես նաև Ղրիմի թաթարների մոտ։

## Ստուգաբանություն
Թյուրքական լեզվախմբում *«դիմդամա»* բառը (տարատեսակներ՝ *դիմլամա, դեմդեմե*) թարգմանաբար նշանակում է *շեգեխաշած/խաշած*։

## Պատրաստում և մատուցում
Սովորաբար այս ուտեստի պատրաստման համար օգտագործում են հաստ պատերով սպասք՝ ղազան կամ մեծ թավա, որն ունի կափարիչ, իսկ վերջին շրջանում մեծ տարածում է ստացել նաև բազմաեփը։ Բաղադրիչները շերտերով դրվում են ղազանի մեջ և այն բանից հետո, երբ բաղադրիչները հասնում են եռման ջերմաստիճանի, շոգեխաշվում են մարմանդ կրակի վրա, փոքր քանակությամբ ջրով։ Պատրաստի ուտեստը խառնում և մատուցում են մեծ ափսեներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.kuking.net/15_499490.htm 
* http://www.dietaonline.ru/recipes/recipes.php?recipe_id=111135&action=credits

Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ղրղզական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Էնֆիլդ

**«Էնֆիլդ»** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Անգլիայի Լիվերպուլ քաղաքում, որը տեղավորում է 61,276 հանդիսատես՝ դարձնելով այն Անգլիայի 5-րդ մարզադաշտը։ 1892 թվականից սկսած «Լիվերպուլի» տնային դաշտն է։ 1884-1891 թվականներին եղել է նաև «Էվերթոն»-ի տնային դաշտը մինչև վարձավճարի շուրջ առաջացած վեճերի պատճառով նրանց՝ Գուդիսոն Պարկ տեղափոխվելը։

Մարզադաշտն ունի 4 տրիբունա՝ Սպիոն Քոփ, Մեյն Սթենդ, Սըր Քեննի Դալգլիշ Սթենդ և Անֆիլ Ռոուդ։ Մարզադաշտում ամենաշատ հանդիսատեսը գրանցվել է 1952 թվականին, երբ Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի հետ հանդիպմանը ներկա գտնվեց ռեկորդային՝ 61 905 հանդիսատես։ Հիլզբորոյի ողբերգությունից հետո 1994 թվականից բոլոր տեղերը դարձան նստովի, որը զգալիորեն նվազեցրեց մարզադաշտի տարողունակությունը։ Մարզադաշտի տարածքում է գտնվում նաև 2 դարպաս, որոնք կրում են «Լիվերպուլ»-ի 2 մարզիչների՝ Բոբ Փեյսլիի և Բիլ Շենքլիի անունը։ Մարզադաշտից դուրս գտնվում է նաև Շենքլիի արձանը։

Ծրագրվում էր Էնֆիլդը փոխարինել կառուցվող Ստենլի Փարքով։ Առաջարկը հնչեց ակումբի տերեր Թոմ Հիքսի և Ջորջ Ջիլեթի կողմից, սակայն շուտով մերժվեց «Fenway Sports Group» կազմակերպության կողմից, որը մինչև այժմ մարզադաշտի սեփականատերն է հանդիսանում։

2014 թվականի դեկտեմբերի 8-ին սկսվեց Մեյն Ստենդի ընդարձակումը, որից հետո մարզադաշտի տարողունակությունը հասավ 55 000-ի, իսկ 2024 թվականի Անֆիլդ Ռոուդ տրիբունայի ընդարձակումից հետո այն գերազանցում է 61,000-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Վիրտուալ շրջագայություն ակումբի պաշտոնական կայքում 
* Մարզադաշտի նկարագրությունը WorldStadiums.com կայքում  

## 
thumb|1000px|Panorama Anfield, 20.12.2012, Point of View: Anfield Road Stand; left: Centenary Stand, middle: Kop Stand; right: Main Stand

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Ելբանիխա

**Ելբանիխա,** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Կամիշենկա գետի ձախ ափից 16 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կիլոմետր է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010200312115100009853
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100985
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.02.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Պալունիներ

**Պալունիներ**, Պալունիք, հայ նախարարական տոհմ։ Ժառանգական տիրույթը եղել է Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Պալունիք գավառը։ 5-րդ դարին Պալունիկները կալվածք ունեին նաև Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում (Ձյունկերտ քաղաքի, Կվառս և Հոռյանք ավանների շրջանում)։ Պալունիներից Եղիշեն հիշատակում է տանուտեր իշխան Վարազշապուհին, որը Արտաշատի ժողովում (449) մասնակցել է Պարսից Հազկերտ Բ-ի հրովարտակի պատասխանին, ապա անցել Վասակ Սյունու կողմը։ Իսկ սեպուհ Արտակ Պալունին եղել է Վարդանանց հավատարիմ կողմնակիցը և Ավարայրի ճակատամարտում (451) հերոսաբար զոհվել՝ իր 57 մարտիկներով։ Հետագա դարերի աղբյուրներում Պալունիներ մասին տեղեկություններ չեն հանդիպում։

Կատեգորիա:Պալունիներ
Միգել Անխել Աստուրիաս

**Միգել Անխել Աստուրիաս Ռոսալես** (, ), գվատեմալացի Նոբելյան մրցանակակիր գրող, բանաստեղծ, վիպագիր, թատերագիր, լրագրող, դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1899 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Գվատեմալայում։ 1925-1933 թվականներին, որպես վտարանդի, ապրել է Փարիզում։ Հնդկացիների մայա ցեղի ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա գրել է «Գվատեմալական առասպելներ»–ը (1930 թ.)։ Համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել ազատագրական գաղափարներով տոգորված էպիկական եռերգությամբ՝ «Ուժեղ քամի» (1950 թ.), «Կանաչ Պապա» (1954 թ.), «Թաղվածների աչքերը» (1960 թ.)։ Աստուրիասի գրչին է պատկանում նաև «Լիդա Սոլի հայելին» (1967 թ.) լեգենդների գիրքը։ Արժանացել է «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» միջազգային լենինյան մրցանակի (1966 թ.)։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1967 թ.)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գվատեմալացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դիվանագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Նինա Սուբլաթի

**Նինա Սուլաբերիձե** () ավելի լավ հայտնի որպես Նինա Սուբլատտի, վրացի երգչուհի, երգահան, մոդել է, ով 2015-ին ներկայացրել է Վրաստանը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում իր "Warrior" (Ռազմիկ) երգով։ Նա հայտնվեց եզրափակչում, որտեղ զբաղեցրեց 11-րդ հորիզոնականը։

## Կյանքը և կարիերան
Սուբլատտին ծնվել է վրացի ծնողներից Մոսկվայում՝ Ռուսաստանում։ Նրա ծնվելուց հետո ընտանիքը վերադարձել է Վրաստան։ Նա ընդունվել է արվեստի դպրոց, որտեղ ուսուցանել է նկարչություն, գծագրություն և քանդակագործություն։ 2008-ին Նինան պայմանագիր է կնքում մի մոդելական գործակալության հետ և սկսում է մոդելի իր աշխատանքը։ 2011-ից սկսում է աշխատել Georgian Dream Studio (Վրացական երազանք ստուդիա)-ի հետ, որի շրջանակներում էլ համագործակցում է վրացի երգիչ Բեռա Իվանիշվիլիի հետ։

2013-ին Նինան ճանաչվեց որպես *Saqartvelos Varskvlavi* («Սուպերսթար» նախագծի վրացական տարբերակ) հաղթող։ Այդ նույն տարում նա ձայնագրեց իր առաջին Dare to Be Nina Sublatti ձայնասկավառակը, որը դարձավ Վրաստանի ամենավաճառված ձայնասկավառակներից մեկը։ 2014-ի դեկտեմբերին հայտարարվեցին Եվրատեսիլ երգի մրցույթի վրացական նախընտրական փուլի 5 մասնակիցները, որոնց թվում էր նաև Նինան իր "Warrior" (Զինվոր) երգով։ 2015-ի հունվարի 14-ին նա ներկայացվեց որպես հաղթող և իրավունք ստացավ ներկայացնել Վրաստանը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում։ Հաջողությամբ հաղթահարելով առաջին կիսաեզրափակիչը Նինան եզրափակչում հավաքեց 51 միավոր և զբաղեցրեց 11-րդ հորիզոնականը։

## Անձնական կյանքը
Սուբլատտին նշում է, որ երաժշտական ասպարեզում իր վրա մեծ ազդեցություն ունեն Ջենիս Ջոպլինը, Բրայան Մոլքոն և Բյորկը։ Նինան իր վրա ունի մի քանի դաջվածքներ, որոնք արել է անձամբ։

## Ձայնասկավառակներ
Dare to Be Nina Sublatti (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Վրացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Վրացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Վրացի մոդելներ
Օսկարի 87-րդ մրցանակաբաշխություն

**«Օսկարի» 87-րդ մրցանակաբաշխություն**, կինոարվեստի ամերիկյան ակադեմիայի ամենամյա ազգային մրցանակի հանձնման արարողությունը կայացել է 2015 թվականի փետրվարի 22-ին Լոս Անջելեսում։ Հաղորդավարը եղել է Նիլ Պատրիկ Հարիսը։

## Իրադարձությունների ցանկը

**Մրցանակների քանակ**/։
* **4**/9։ «Բըրդմեն» / ««Գրանդ Բուդապեշտ» հյուրանոց»
* **1**/8։ «Իմիտացիայի խաղ»
* **1**/6։ ««Ամերիկացի դիպուկահարը»» / ««Պատանեկություն»»
* **3**/5։ «Մոլեգնություն»
* **1**/5։ «Ինտերստելլար» / «Ամեն ինչի տեսություն»
* **0**/5։ «Աղվեսի որսորդը»
* **0**/4։ «Ուիլյամ Թըրներ»
* **0**/3։ «Դեպի անտառները» / «Անկոտրումը»
* **1**/2։ «Իդա» / «Սելմա»
* **0**/2։ «Գալակտիկայի պահապանները» / «Բնածին արատ» / «Վայրին»
* **1**/1։ «Դեռևս Էլիս» / «Հերոսների քաղաք» / «Քաղաքացի չորս» / «Վետերանների համար վստահության հեռախոս» / «Հեռախոսազանգ» / «Մենյու»

**Մրցանակակիրները** առանձնացված են առանձին գույնով։

### Հիմնական անվանակարգեր

### Այլ անվանակարգեր

## Հատուկ մրցանակներ
Հատուկ մրցանակների հանձնման արարողությունը կայացել է 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին Hollywood & Highland Center-ում, Governors Awards-ի 6-րդ մրցանակաբաշխության շրջանակներում։ Հաղթողները որոշվել էին Կինոակադեմիայի կառավարիչների խորհրդի կողմից 2014 թվականի օգոստոսի 26-ին։

### «Օսկար» մրցանակը կինոարվեստում ունեցած մեծագույն նվաճումների համար
* Ժան Կլոդ Կարյեր 
* Հայաո Միյաձակի
* Մորին Օ’Հարա

### [[Ջին Հերշոլտի անվան մրցանակ]]
* Հարրի Բելաֆոնտե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անվանակարգերի ցանկը Ամերիկյան կինոակադեմիայի կայքում
* Oscars Ceremonies: 2015
* «Օսկար»-2015 IMDb կայքում

Կատեգորիա:2015
Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
Կառավարելով թռիչքները

**Կառավարելով թռիչքները** (), ռեժիսոր Մայք Նյուելի ֆիլմը։

## Սյուժե
Նիկն ու ուրիշ տղաները կառավարում են օդային շարժումը Նյու Յորքում և բավարարված են իրենցից, եթե ոչ ավել։ Բայց մի օր նրանց մոտ աշխատանքի է գալիս սկսնակ Ռասել Բելը, ով փառաբանվում է խելահեղ բնավորությամբ։ Սկսվում է նրանց դիմակայությունը, որտեղ հաղթող պետք է լինի միայն մեկը։

## Դերերում
* Ջոն Քյուսաք- Նիկ Ֆալզոնե
* Բիլլի Բոբ Թորնտոն- Ռասել Բել
* Քեյթ Բլանշետ- Քոնի Ֆալզոնե 
* Անջելինա Ջոլի- Մերի Բել
* Ջեյք Ուզբեր- Բարի Պլոտկին
* Քուրտ Ֆուլեր- Էբ Քլաբես
* Վիքի Լյուիս- Թինա Լիրի
* Մեթ Ռոս- Ռոն Հյութ
* Ջերի Գրեյսոն- Լեո Մորտոն
* Մայքլ Ուիլիս- Փետ Ֆինեյ

## Պարգևներ
* Casting Society of America, 1999 թվական, Artios մրցանակ- գեղարվեստական ֆիլմի, կատակերգության լավագույն քասթինգ (Էլեն Չենոուեթ)
* Motion Picture Sound Editors, 2000 թվական, Golden Reel Award մրցանակ- Ձայնի լավագույն մոնտաժ (Քոլին Միլեր, Սյու Բեյքեր, Ռոս Ադամս, Ժակ Լարոյդ, Դերեկ Հոլդինգ)

## Լրացուցիչ փաստեր
* Բիլլի Բոբ Թորնտոնը և Անջելինա Ջոլին առաջին անգամ հանդիպել են ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նրանք սիրեցին միմյանց և որոշ ժամանակ ապրում էին միասին։
* Իտալական ռեստորանը կոչվում է «Էնզո», բայց Մերի և Նիկի խոսակցության ժամանակ նա ասում է, որ ռեստորանը կոչվում է «Sarento'S»։
* Մերի Բելը աղջիկ-մարդասպան է՝ Macabre խմբի դաստիարակությամբ http://www.murdermetal.com/ ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Գերմանական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մայք Նյուելի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնական դավաճանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում