open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
46-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**46-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք Երկրի 
կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 46°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Եվրոպայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։


### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 15 ժամ 45 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 8 ժամ 38 րոպե

### Քաղաքներ
* Լյուբլյանա, Սլովենիա (46° 03՛ 00՛)

### Սահմաններ
* Վաշինգտոն և Օրեգոն նահանգների սահմանի մի մասը, Միացյալ Նահանգներ

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* 45-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 47-րդ հյուսիսային զուգահեռական

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
45-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**45-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ 
հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 45°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Եվրոպայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
Համարվում է, որ 45-րդ հյուսիսային զուգահեռականը գտնվում է հասարակածի և հյուսիսային բևեռի 
մեջտեղում, սակայն իրականում երկրի տափակաձևության պատճառով հասարակածի և 
հյուսիսային բևեռի հեռավորությունը կիսող կետը գտնվում է այս զուգահեռականից 16.2 կմ դեպի հյուսիս։

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 15 ժամ 37 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 8 ժամ 46 րոպե
Ամառվա արևադարձի ժամանակ կեսօրվա արևը երևում է 68.4°, ձմեռվա արևադարձի 
ժամանակ՝ 21.6° բարձրության վրա, ուղիղ 45° բարձրության վրա երևում է 
երկու գիշերահավասարների ժամանակ

### Սահմաններ
:
:

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* 44-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 46-րդ հյուսիսային զուգահեռական

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Արշավիր Բաբայան

**Արշավիր Աբգարի Բաբայան** (), հայ բուսախտաբան, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1961), պրոֆեսոր` (1962)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1963)։

## Կենսագրություն
1925 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը և 1927 թվականին Լենինգրադի կիրառական կենդանաբանության և բուսախտաբանության ինստիտուտը։ 1964-1986 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Բույսերի պաշտպանության ԳՀԻ՝ բուսաախտաբանության բաժնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են բամբակենու, կարտոֆիլի, պտղատու ծառատեսակների, խորհրդենու, ծխախոտի, հացազգիների հիվանդությունների հարուցիչների կենսակերպին և պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Մատենադարանում կազմակերպել Է մանրէաբանության լաբորատորիա, ղեկավարել ձեռագրերի ու գրքերի «բուժման» աշխատանքները։

## Երկեր
* Материалы к изучению микрофлоры ССР Армении, Р., 1930 (համահեղինակ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բուսախտաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Եփրեմ Գրիգորյան

**Եփրեմ Հակոբի Գրիգորյան** (), մանկավարժ, խմբագիր։

## Կենսագրություն
1900 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական սեմինարիան։ 1900-1905 թվականներին դասավանդել է Ղուրդուղուլիի (այժմ՝ Արմավիր), Ալեքսանդրապոլի դպրոցներում։ Ալեքսանդրապոլի «Ժայռ» (1907-1911) թերթի խմբագիր, Խրիմյան աշակերտախնամ ընկերության վարչության հիմնադիր-նախագահ (1907)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1876 ծնունդներ
Կատեգորիա:1911 մահեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդրապոլ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 11 մահեր
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ
Էդուարդ Գրիգորյան (ճառագայթաբան)

**Էդուարդ Ավետիքի Գրիգորյան** (), ռենտգենաբան-ճառագայթաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1983)։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1955-1960 թվականներին՝ Տուլայի քաղաքային հիվանդանոցի, 1960-1974 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԲԳԱ Կլինիկական և փորձարարական վիրաբուժության ԳՀԻ սրտաբան-ռենտգենաբան, 1974-1984 թվականներին՝ ԵԲԿԻ ռենտգենաբանության և ճառագայթաբանության ամբիոնի, 1984-1998 թվականներին՝ Մոսկվայի մասնագիտական հիվանդությունների և աշխատանքի հիգիենայի ինստիտուտի ռենտգենաբանության և ճառագայթաբանության բաժանմունքի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են սրտի երկփեղկ փականի և բնածին արատների վիրաբուժական բուժման հեռավոր արդյունքների ռենտգենաբանակլինիկական ուսումնասիրություններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ ճառագայթաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ ռենտգենաբաններ
Էլեոնորա Գրիգորյան

**Էլեոնորա Նորայրի Գրիգորյան** (), հայ կենսաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1999)։

## Կենսագրություն
1974 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1974 թվականից աշխատում է ՄՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի վերականգնման հիմնախնդիրների լաբորատորիայում, 1994 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող։ Ուսումնասիրել է ողնաշարավորների աչքի տարբեր տիպի վնասվածքներից հետո եղջերաթաղանթի վերականգնման բջջային մեխանիզմները, միկրոգրավիտացիայի ազդեցությունը ցածրակարգ ողնաշարավորների աչքերի, վերջույթների և պոչի վերականգնման վրա՝ լաբորատոր անկշռելիության պայմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Թերեզա Գրիգորյան

**Թերեզա Հրաչիկի Գրիգորյան** (), բալետի արտիստուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1963)։

ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Ազատ Ղարիբյանի կինն է։

## Կենսագրություն
1941 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը, 1955 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը, 1946-1948 թվականներին փորձաշրջան է անցել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։ 1940-1962 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարուհի (1972-1974 թվականներին՝ բալետի խմբի վարիչ), 1956 թվականից՝ Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի դասատու, 1974-2004 թվականներին՝ տնօրեն։
 
Դերապարերից են՝ 
* Գոհար (Գրիգոր Եղիազարյանի «Սևան»)
* Չմշկիկ («Խանդութ», ըստ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի երաժշտության)
* Նունե, Մարե, Ֆրիգիա (Արամ Խաչատրյանի «Գայանե», «Սպարտակ»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թերեզա Գրիգորյանը zarkfoundation.com կայքում

Կատեգորիա:Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ
Արամ Շահինյան

**Արամ Արտաշեսի Շահինյան** (), հայ ֆիզիկոս, ֆիզքիմիկոս։ Քիմիական (1982) և ֆիզիկամաթեմատիկական (1992) գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1990), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000), ակադեմիկոս։ Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2009)։

Մաթեմատիկոս, ակադեմիկոս և մանկավարժ Արտաշես Շահինյանի որդին է։

## Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1972-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Գորիսի ֆիզիկատեխնիկական կենտրոնի, 1974-1986 թվականներին՝ Փորձարարական կենսաբանության, 1986 թվականից՝ Ֆիզիկայի կիրառական հիմնախնդիրների ինստիտուտի լաբորատորիաների վարիչ, 1992-1999 թվականներին՝ ՀՀ կրթության և գիտության փոխնախարար, 1999-2002 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ, 2000-2002 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ միջազգային գիտակրթական կենտրոնի տնօրեն, 2002-2004 թվականներին՝ բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիայի քարտուղար, 2004-2006 թվականներին՝ փոխնախագահի տեղակալ, 2006-2007 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիայի քարտուղարի պաշտոնակատար։ Ամերիկյան լուսակենսաբանական (1989) և քիմիական (2005) գիտությունների ընկերությունների անդամ է։ ՀՀ ԳԱԱ Քիմիական և Երկրի մասին գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար (2007-2008), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս-քարտուղար (2008-2011), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ (2007-2011), 2011 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնի գիտական մասի ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են հեղուկ բյուրեղների, մակերևութաակտիվ նյութերի միցելների և կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային անցումների ու նրանց ֆունկցիոնալ հատկությունների փոխադարձ կապին։ Առաջարկել է նշված համակարգերում կառուցվածքային անցումների տեսություն, զարգացրել քիմիական և կենսաբանական տեղեկագիտական գիտությունների ուղղությունը։

## Աշխատություններ
### Գրքեր
* Роль структурной организации ионных мицелл в механизме формирования макромолекул в эмульсиях.- Ереван, Изд-во АН АрмССР, 1985, 181 с
* Ակադեմիկոս Արտաշես Լիպարիտի Շահինյան.- Երևան, Գիտություն, 2006, 362 էջ
* Համառոտ տարեկան հաշվետվություն.- Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2005։
### Մամուլ
* Հոդվածների մատենագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արամ Արտաշեսի Շահինյան
* Արամ Շահինյան (Ակադեմիկոս)

Կատեգորիա:1938 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հունիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Արամայիս Տոնոյան

**Արամայիս Ստեփանի Տոնոյան** (ծնված՝ 26 հոկտեմբերի, 1969, Երևան, ՀԽՍՀ), հայ նախկին ֆուտբոլիստ, Հայաստանի ազգային հավաքականի խաղացող։

## Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Արարատում», որտեղ խաղացել է մինչև 1996 թվականը։ Մայրաքաղաքային ակումբի կազմում դարձել է Հայաստանի չեմպիոն և Հայաստանի եռակի գավաթակիր։ Եղել է ակումբի ավագն ու առաջատարը։ «Արարատի» կազմում մասնակցել է եվրոգավաթներին։ ՈւԵՖԱ-ի Գավաթակիրների առաջնության «Արարատ»-«Կատովիցե» խաղում Տոնոյանի հաղթական գոլի շնորհիվ խաղը տեղափոխվեց ավելացված ժամանակ, իսկ տուգանայինների ժամանակ արարատցիները աչքի ընկան վարպետությամբ՝ մրցակցին գերազանցելով մեկ գոլով՝ 5։ 4։

Տոնոյանին է պատկանում մի ինքնատիպ ռեկորդ։ 1993-1998 թթ. Հայաստանի գավաթի եզրափակիչների ժամանակ Տոնոյանը հանդես է եկել որպես թիմի ավագ և առաջին 4 եզրափակիչներում (3-ը «Արարատի» կազմում, 1-ը՝ «Փյունիկի») դարձել է գավաթակիր։

## Մարզչական գործունեություն
1999 թվականին Տոնոյանը «Երևանում» հանդիսացել է խաղացող գլխավոր մարզիչը։ Այդ մրցաշրջանի ավարտից հետո ակումբը ցրվում է, իսկ Տոնոյանը տեղափխվում է «Միկա», որտեղ զբաղեցրել է ավագ մարզչի պաշտոնը։ Համապատասխան պաշտոնում աշխատելով մինչև 2002 թվականը` Էդուարդ Մարկարովի հեռանալուց հետո Տոնոյանը առաջնության 5-րդ տուրից գլխավորում է աշտարակյան թիմը։ Այդ պաշտոնն զբաղեցրել է կարճ ժամանակ. 15-րդ տուրից հետո հեռացել է պաշտոնից։ Այդ մրցաշրջանի սկզբում Տոնոյանը գլխավորել է «Միկա-2»-ը։

## Նվաճումներ
**Որպես խաղացող**
*  **[[Արարատ (ֆուտբոլային ակումբ, Երևան)|«Արարատ» (Երևան)]]**
** Հայաստանի չեմպիոն։ 1993, 1995
** Հայաստանի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։ 1994
** Հայաստանի գավաթակիր։ 1993, 1994, 1995, 1995/1996
*  **[[Կիլիկիա (ֆուտբոլային ակումբ)|«Կիլիկիա»]]**
** Հայաստանի չեմպիոն։ 1996/97
** Հայաստանի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։
** Հայաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից։ 1996/1997
*  **«[[Երևան (ֆուտբոլային ակումբ)|Երևան»]]**
** Հայաստանի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։ 1998
** Հայաստանի գավաթի եզրզփակչի մասնակից։ 1998
**Որպես մարզիչ**
*  **[[«Միկա» ֆուտբոլային ակումբ|«Միկա»]]**
** Հայաստանի գավաթակիր։ 2000, 2001
** Հայաստանի սուպերգավաթի եզրափակչի մասնակից։ 2002

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը armfootball.tripod.com կայքում 
* Պրոֆիլը footballdatabase.eu կայքում 

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Էդուարդ Գրիգորյան (բժիշկ)

**Էդուարդ Հրաչի Գրիգորյան** (), հայ ստամոքսաղիքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1993), ՀՀ ԲԳԱ ակադեմիկոս (2000), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2011)։

## Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1979 թվականից՝ Երևանի կուրորտաբանության և ֆիզիոլոգիական բժշկության ԳՀԻ գիտական ղեկավար, 1988-2002 թվականներին, միաժամանակ՝ ստամոքսաղիքաբանության բաժանմունքի վարիչ, 2003 թվականից՝ Ստամոքսաղիքաբանության կենտրոնի ղեկավար։ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ստամոքսաղիքաբան (1988 թվականից)։ Տեղեկատվայնացման (1997), էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության գիտական (1999) միջազգային ակադեմիաների անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են մարսողական, ներզատական համակարգերի, երիկամների հիվանդությունների, պարբերական հիվանդության հարցերին. հետազոտել է ենթաստամոքսային գեղձի վիճակը մարսողական օրգանների տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էդուարդ Գրիգորյան

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ստամոքսաղիքաբաններ
Առնմանում

**Առնմանում**, հնչյունափոխական երևույթ, երբ հատկապես միևնույն բառի մեջ մի որևէ հնչյուն ազդում է մի հնչյունի վրա և ամբողջովին կամ որևէ հատկանիշով նմանեցնում է իրեն։ Ըստ այդմ առնմանությունը լինում է լրիվ և մասնակի։ Լրիվ է այն առնմանումը, երբ հնչյունները նույնանում են։ Օրինակ՝ *բոկիկ-բոբիկ* (կ-ն բառասկզբի բ-ի ազդեցությամբ դարձել է *բ*), *շարժք-ժաժք, ջրցան-ցրցան-ցրցամ* և այլն։

Մասնակի առնմանությունը կարող է լինել ըստ արտաբերության տեղի, ըստ եղանակի (պայթականության, շփականության), ըստ հնչեղության (խուլ, ձայնեղ), ըստ սուլականության, շչականության և այլն։ Օրինակ՝ *փողովակ-խողովակ* (ըստ արտաբերության տեղի՝ շրթնային փ-ն ետնալեզվային ղ-ի ազդեցությամբ վերածվել է ետնալեզվային խ-ի. սա միաժամանակ արտաբերական եղանակի նմանեցում է՝ պայթական *փ*-ն շփական *ղ*-ի ազդեցությամբ դարձել է շփական *խ*), *զքողել-սքողել* (ըստ հնչեղության՝ խուլ ք-ի առնմանությամբ զ ձայնեղը դարձել է խուլ ս) և այլն։

Առնմանությունը լինում է առաջընթաց և հետընթաց։ Երբ առջևի հնչյունն ազդում է հետևի հնչյունի վրա, տեղի է ունենում առաջընթաց առնմանություն (օրինակ՝ *բոկիկ-բոբիկ*), իսկ երբ առջևի հնչյունը փոխվում է հետևի հնչյունի ազդեցությամբ, առնմանությունը հետընթաց է (օրինակ՝ *զքողել-սքողել*)։

## Աղբյուրներ
* Գ. Ջահուկյան, Է. Աղայան, Վ. Առաքելյան, Վ. Քոսյան, Հայոց լեզու, I մաս, Ա պրակ, Երևան, 1980, էջ 156-157։
* Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987։

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Bon Jovi (ալբոմ)

**Bon Jovi**, ամերիկյան նույնանուն Bon Jovi ռոք-խմբի առաջին ալբոմը, որը թողարկվել է 1984 թվականի հունվարի 21-ին։ Այս ալբոմի երգերը, բացի «Runaway» սինգլից, կատարվել են կենդանի կատարմամբ։ Ալբոմը զբաղեցրել է 11-րդ տեղը 1984 թվականին Kerrang! ամսագրում լավագույն ռոք-ալբոմների շարքում։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտություն
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Արմենակ Սարգսյան (ֆուտբոլիստ)

**Արմենակ Վլադիմիրի Սարգսյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

## Կարիերան
Ֆուտբոլ սկսել է խաղալ Հայաստանի երիտասարդական հավաքականում։ 1972 թ. Նիկոլայ Գլեբովի կողմից հրավիրվել Երևանի «Արարատ», որի կազմում մինչև 1980 թ. խաղացել է ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն խմբում, ուր մասնակցել է 170 խաղի, խփել 1 գոլ, դարձել ԽՍՀՄ չեմպիոն, կրկնակի գավաթակիր։ 1975 թ. թիմի գլխավոր մարզիչ Վիկտոր Մասլովի հետ ունեցած կոնֆլիկտի արդյունքում հեռացել է թիմից և ավարտել կարիերան։ Երեք անգամ ստացել է կոտրվածքներ։

1990-1993 - «Արարատի» գլխավոր մարզիչ։

1994-1998 - եղել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ։

Ներկայումս բնակվում է ԱՄՆ-ում, մարզում պատանեկան թիմեր։

2013 թ. հոկտեմբերի 10-ին Հայկական ֆուտբոլի զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի և ձեռք բերած փայլուն նվաճումների համար պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։

Ֆուտբոլիստ Ալբերտ Սարգսյանի և բասկետբոլիստուհի Անահիտ Սարգսյանի ավագ եղբայրն է։

## Նվաճումները
### Որպես ֆուտբոլիստ
 Հայաստանի երիտասարդական հավաքական
* ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայի չեմպիոն՝ 1971։
 Արարատ
* ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1973։
* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1976 (գարուն)։
* ԽՍՀՄ գավաթակիր՝ 1973, 1975։
 ԽՍՀՄ երիտասարդական հավաքական
* Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության հաղթո՝ 1976 թ.։

### Որպես մարզիչ
 Արարատ
* ՀՀ չեմպիոն՝ 1993։
* ՀՀ գավաթակիր՝ 1993, 1994, 1995։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՖՖ նախագահներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահներ
Արա Արթյան

**Արա Ջոնի Արթյան** (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, 2004 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1952 թվականի հունվարի 2-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Ավարտել է Գյումրու Միքայել Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։

## Գրական գործունեություն
Պատասխանատու խմբագիրն է «Հայորդիք» գրական-գեղարվեստական ամսագրի։ Ստեղծագործությունները տպագրվել են հանրապետության և միջազգային գրական մամուլում։ Թարգմանվել է ռուսերեն, վրացերեն, ուկրաիներեն։ Հրատարակել է բանաստեղծական երկու և թարգմանական մեկ ժողովածու։

## Երկեր
* Մանրակերտ, Երևան, 2011։
* Յոթնագմբեթ, Երևան, 2003։

## Թարգմանություններ
*Ուոլտ Ուիթմեն, Խոտի տերևներ, Երևան, 2012։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Լինարես (քաղաք)

**Լինարես** (իսպ.` Linares (Jaén)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է *Խայեն* պրովինցիայի, Անդալուսիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սիերա-Մորենա* շրջանում, պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 51 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը կազմում է 195,1 կմ2, բնակչությունը՝ 61306 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Արդեն երկար տարիներ Լինարեսում անցկացվում է շախմատային խոշոր մրցաշար, որին մասնակցել են աշխարհի ամենահայտնի շախմատիստներ Գարրի Կասպարովը, Անատոլի Կարպովը, Վլադիմիր Կրամնիկը և այլք։ Հայաստանի շախմատի հավաքականի առաջատար Լևոն Արոնյանը ևս բազմիցս մասնակցել է այդ մրցաշարին և 2006 թվականին դարձել հաղթող։ Լինարեսը երգիչ Ռաֆայելի ծննդավայրն է. վերջինս երբեք չի զլանում ցանկացած առիթով հիշել իր փոքր հայրենիքի մասին։

## Ժողովրդագրություն

## Լուսանկարներ

Azulejo Virgen de Linarejos-(detalle).jpg|
Hospital de los Marqueses de Linares (Linares).jpg|
EPS Linares (Frontal).jpg|
Anand vs Carlsen Linares 2007.jpg|
Concurso de Piano Ciudad de Linares "Marisa Montiel".jpg|
Carnavales Linares 2005.jpg|
Linares Party 2005.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Página web del Excmo. Ayuntamiento de Linares 
* Escuela Politécnica Superior de Linares
* Cámara Oficial de Comercio e Industria de Linares
* Orquesta Sinfónica Ciudad de Linares
* Guía virtual de Linares
* LinaresVirtu@l
* Wiki-Enciclopedia de Linares 
* tu portal de Linares 
* Culmina, Servicios Turísticos y Culturales. Visitas guiadas y proyectos educativos

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ռագնար Ֆրիշ

**Ռագնար Անտոն Կիտտիլ Ֆրիշ** (, ), նորվեգացի տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր տնտեսագիտության ոլորտում, մրցանակը ստացել է «Տնտեսական պրոցեսների վերլուծության նկատմամբ դինամիկ մոդելների զարգացման և կիրառության համար» (*for having developed and applied dynamic models for the analysis of economic processes*)։

Նրանց ընտանիքը գաղթել է Գերմանիայից դեպի Նորվեգիա 17-րդ դարում, որտեղ նրանց մի քանի սերունդ աշխատել է Քյոինսբերգի արծաթի հանքերում։ 1934 թվականի օգոստոսի 14 - ին, առաջին անգամ հենց Ֆրիշն է օգտագործել Մակրոէկոնոմիկա տերմինը։ 
Սովորել է Օսլոյի համալսարանում, պաշտպանել դոկտորական դիսերտացիա և աշխատել այնտեղ որպես պրոֆեսոր։ Նրա պատվին Էկոնոմետրիկիկան միության կողմից 1978 թ. սկսած շնորհվում է նրա անվան շքանշան։

Ռանգար Ֆրիշը ամուսնացած է եղել 2 անգամ, առաջին անգամ 1920 թ. Մարիե Սմեդալի հետ, նրանք ունեցել են մեկ աղջիկ՝ Ռագնա, իսկ երկրորդ կինը իր մանկության ընկեր Աստրիդ Յոհանսոնն է եղել, նրանք ամուսնացել են 1952 թ.։

## Երկեր
Նշանավոր աշխատություններն են` 
* «Զուտ տնտեսագիտության հիմնահարցի մասին» (1926)
* «Սահմանային օգտակարության չափման նոր մեթոդներ» (1932)
* «Խնայողությունները և շրջանառության պլանավորումը» (1933)
* «Մուլտիպլիկացիոն մեթոդ գծային ծրագրավորման համար» (1955)
* «Էկոնոմետրիկան ժամանակակից աշխարհում. ներածություն, աճ և&nbsp;առևտուր» (1970)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Блауг М. Фриш, Рагнар А. К. // 100 великих экономистов после Кейнса = Great Economists since Keynes։ An introduction to the lives & works of one handred great economists of the past. — СПб.։ Экономикус, 2009. — С. 322-324. — 384 с. — (Библиотека «Экономической школы», вып. 42). — 1 500 экз. — ISBN 978-5-903816-03-3.
* 

## Արտաքին հղումներ
* ԱՐՄԷԿՈ կայքում
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում 
* կենսագրությունը Նոբելյան մրցանակակիրներին նվիրված կայքում
*  Encyclopædia Britannica Online կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Լիլիթ Արզումանյան

**Լիլիթ Սևակի Արզումանյան** (), հայ գրականագետ, արձակագիր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, Հայաստանի գրողների միության (2001) և Հայաստանի թատերական գործիչների միության (2005) անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի մարտի 5-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ 1979-1990 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ հրատարակչությունում, 1991-1993 թվականներին՝ Հայաստանի հանրագիտարանում։ 1990-1992 թվականներին, աշխատանքին զուգահեռ, եղել է հեռուստատեսության Առաջին ալիքի «Թատերական հյուրասենյակ» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող, 2002-2009 թվականներին՝ «ԱրմենԱկոբ» հեռուստատեսության «Մեր թատրոնը», ապա՝ «Մշակույթ» հաղորդաշարերի հեղինակ և վարող։ 1988 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Արևելքը հայ արձակում» թեմայով և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 2001 թվականին պաշտպանել է դոկտորական` «Պարույր Սևակի պոեմները» թեմայով և ստացել գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1993 թվականից եղել է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, 2013-2018 թվականներին` Հանձնաժողովի նախագահ։ 2018 թվականին նշանակվել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեկտորի պաշտոնակատար։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է 80-ից ավելի գրականագիտական և հրապարակախոսական հոդվածների և 3 ոչ խաղարկային ֆիլմի («Ճանապարհորդություն Արաքսից այն կողմ», «Կիլիկիա», «Ազատ, անկախ…»)։ Հեղինակ է 6 գրքի։

## Երկեր
* Գրառումներ աբսուրդի երկրից, Երևան, 2012:
* Բարև, փոքրիկ, Երևան, 2006:
* Իմ աշունը, Երևան, 2004:
* Պարույր Սևակի պոեմները, Երևան, 2001:
*Կանթեղ։ Գիտական հոդվածների ժողովածու։ Ասողիկ, 2001։
* Արևելքը հայ արձակում, Երևան, 1998:

## Պարգևներ
* Երախտագիտության մեդալ, 2017

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Պանդաներ

**Պանդաներ** (), պատկանում են կաթնասունների դասին, գիշատիչների ընտանիքին։ Այս դասը ներառում է յոթ ոչնչացած և մեկ ժամանակակից տեսակ։ Միակ ժամանակակից տեսակը փոքր և կարմիր պանդան է։

## Արտաքին տեսքը
Այդ ընտանիքի մեջ են ներառվում միանգամից մի քանի ցեղատեսակներ՝ սկունսեր, կզաքիսներ, արջեր այս շարքը մտնում է շների ցեղատասակների մեջ։ Քիչ հավատալի է, որ այս ցեղատեսակները համառ են և շատ քիչ են փոխում սկզբնական չդիֆերենցված կառուցվածքը-նախնիների սերունդների մարֆոլգիական խումբը։

## Տեղաբաշխումն ու ապրելակերպը
Առաջին անգամ պանդաները հայտնվել են Կայնոզովսկյան ծայրամասերում։ Այնուհետև նրանց տարբեր ցեղատեսակները բավականին տարածվել են Եվրասիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Աֆրիկայում։ Մինչ այժմ գոյատևել է մի ցեղատեսակ՝ փոքր պանդան, որը պահպանվել է դժվարհասանելի անտառներում՝ Հարավարևելյան Ասիայում։ Փոքր պանդայի վարքը բնության մեջ քիչ է երևում։ Այդ պանդայից կա աշխարհի մի քանի կենդանաբանական այգիներում, սակայն բոլոր կենդանիները լինելով կենդանաբանական այգիներում ունենում են գործունեության և ագրեիվության նվազում։ Եթե հնարավոր լիներ ուսումնասիրել այդ կենդանիներին բնության մեջ դա կարող էր մեծ օգուտ տալ ժամանակակից գիտությանը, օգնելով հստակեցնել էկո-էվոլուցիոն մեխանիզմը (օրինակ՝ սկունսերին և արջերին)։ Ցավոք նրանք գտնվում են ոչնացման եզրին, որը պայմանավորված է մարդկանց գործունեությամբ և բնության ոչնչացմամբ։

* ? *[[Amphictis]]* — օլիգոցետ—մեծ միոցետ (33,9—13,7 միլիոն տարի առաջ), Եվրոպա
** *[[Amphictis aginensis]]*
** *[[Amphictis antiqua]]*
** *[[Amphictis borbonica]]*
** *[[Amphictis prolongata]]*
** *[[Amphictis schlosseri]]*
** *[[Amphictis wintershofensis]]*
* ենթաընտանիք ***Ailurinae***
** 
*** , բնակվում է Հյուսիսային Չինաստանը, Հարավային Մյանմա, Նեպալе, Բուտան
** *[[Parailurus]]* — Եվրոպա, Հյուսիսային Ամերիկա
*** *[[Parailurus anglicus]]* — պիոցեն—նախկին պլեյստոցեն (5,33—1,81 միլիոն տարի առաջ)
*** *[[Parailurus hungaricus]]* — ուշացած պլիոցեն—նախկին պլիոցեն (3,4—1,81 միլիոն տարի առաջ)
** *[[Magerictis]]*
*** *[[Magerictis imperialensis]]* — միջին պլիոցեն (16,9—13,7 միլիոն տարի առաջ), Եվրոպա
** *[[Pristinailurus]]*
*** *[[Pristinailurus bristoli]]* — ուշացած միոցեն—պլիոցեն (10,3—1,8 միլիոն տարի առաջ), Հյուսիսային Ամերիկա
** *[[Protursus]]*
*** *[[Protursus simpsoni]]* — ուշացած միոցեն (9,0 — 5,3 միլիոն տարի առաջ), Չինաստան
* Подсемейство ***Simocyoninae***
** *[[Alopecocyon]]* (=*[[Actiocyon]]*)
*** *[[Alopecocyon leardi]]*
** *[[Simocyon]]* (=*[[Araeocyon]]*) — ուշացած միոցեն—նախկին պիոցեն (11,6—5,3 միլիոն տար առաջ), Եվրասիա, Հյուսիսային Ամերիկա, Աֆրիկա.հասել է չափի պումաներ.
*** *[[Simocyon batalleri]]*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիշատիչներ
Կատեգորիա:Կաթնասունների ընտանիքներ
Ճապկի

**Ճապկի** (), հոնազգիների ընտանիքի տերևաթափ ցածրաճ ծառերի կամ թփերի մոտավորապես 50 տեսակ ունի։ Հայտնի է 40 տեսակ։

## Կենսաբանական նկարագիր
մինի|ձախից
Ցողունի բարձրությունը 1,5-4 (6) մ է։ Երիտասարդ ճյուղերը կանաչավուն են, հետագայում՝ կարմրավուն։ Տերևները հակադիր են, լայն, նեղ, երկարավուն կամ նշտարաէլիպսաձև։ Ծաղկաբույլը վահանաձև է, ծաղիկները՝ սպիտակ, մանր։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը գնդաձև, հյութալի, կապտավուն կամ սև կորիզապտուղ է։

## Հայաստանում
Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝
* ճապկի հարավային (*Cornus australis*)
* ճապկի վրացական (*Cornus iberica*)։

## Տարածում
Տարածված է Շիրակի, Տավուշի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերի ստորին և միջին լեռնային գոտիների անտառներում, մացառուտներում, անտառեզրերին, կիրճերում, գետափերին և այլն։

## Նշանակություն և կիրառում
Պտուղները և սերմերը պարունակում են 19-45% չորացող յուղ, տերևները՝ 160-200, իսկ պտուղները՝ մինչև 100 մգ % վիտամին C։ Արագաճ է։

Բազմանում է սերմերով, արմատամացառներով և կտրոններով։ Գեղազարդիչ է։ Օգտագործվում է կանաչ շինարարության մեջ (կարելի է օգտագործել հակաէրոզիոն տնկարկներում)։

## Ֆոտոսրահ

Cornus sericea flower.jpg
Cornus florida 02 by Line1.jpg
Bunchberry plants.jpg
Blooming Dogwood.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ճապկին USDA NRCS կայքում 
* Germplasm Resources Information Network: ''Cornus florida'' 
* NRCS: USDA Plants Profile: ''Cornus florida''
* Missouriplants: ''Cornus florida'' 
* Bioimages: ''Cornus florida'' 
* Floridata: ''Cornus florida''

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Հոնազգիներ
Ավշային հանգույցների բորբոքում

**Ավշային հանգույցների բորբոքում** (լիմֆադենիտ), ավշային հանգույցները, գտնվելով ավշային անոթների ճանապարհին, կատարում են պատնեշային ֆունկցիա՝ պահելով ավշի հոսքով հանգույցներ հասած վնասակար նյութերը և ախտածին մանրէները։ Կախված օրգանիզմի վիճակից և վարակունակությունից (ախտածին ակտիվություն)՝ մանրէներն, ընկնելով ավշային հանգույց, կա՛մ ոչնչանում են, կա՛մ առաջացնում հանգույցի բորբոքում, երբեմն՝ թարախակալում։

## Պատճառներ
Սուր ավշային հանգույցների բորբոքումն առաջանում է հիմնականում վերջույթների ծայրամասերի, դեմքի, գլխի, պարանոցի փոքր վերքերի, քերծվածքների և այլ վնասվածքների միջոցով մանրէներ թափանցելիս կամ որպես ֆուրունկուլի, թարախակույտի, ֆլեգմոնի բարդություն։ Ավշային հանգույցների բորբոքումներ կարող են առաջացնել թարախածին մանրէները (ստրեպտոկոկեր, ստաֆիլոկոկեր) կամ առանձնահատուկ (հատկապես տուբերկուլոզի) հարուցիչները։ Վերջին դեպքում ավշային հանգույցների բորբոքումը հաճախ լինում է քրոնիկական։

## Ախտանիշներ
Ավշային հանգույցների սուր բորբոքման ժամանակ ավշային հանգույցները մեծանում են, ուռչում, շոշափելիս ցավոտ են, բայց հիվանդի ընդհանուր վիճակը միշտ չէ, որ փոխվում է։ Վիճակը բարդանալիս ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 39-40&nbsp;°C, երբեմն առաջանում են դող և գլխացավ։ Մեծացած ավշային հանգույցների վրայի մաշկը կարմրում է, 3-4 օրից կարմրած մասի կենտրոնը փափկում է, որը թարախի կուտակման նշան է։ Եթե հանգույցում առաջացած թարախակույտը ժամանակին չի բացվում, ապա նրա պատյանը քայքայվում է, և թարախը անցնելով շրջակա հյուսվածքներ, առաջացնում է ծանր բարդություն՝ ֆլեգմոն։

Ավշային հանգույցների բորբոքումն օրգանիզմի որևէ թարախային օջախից վարակի տարածման և վտանգավոր բարդության ախտանշան է, ուստի անմիջապես պետք է դիմել բժշկի։

Կատեգորիա:Բորբոքային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ
Երկրաջերմային էլեկտրակայան

մինի|աջից|Երկրաջերմային գործարան Ֆիլիպիններում
**Երկրաջերմային էլեկտրակայան**՝ երկրի ընդերքի ջերմությունը էլեկտրական էներգիայի փոխակերպող էլեկտրակայան։

Ջերմության ստորգետնյա աղբյուրներ են Երկրի կեղևում տեղի ունեցող ռադիոակտիվ փոխակերպումները, քիմիական ռեակցիաները և այլն։ Երկրի մակերևույթից 2000-3000 մետր խորության վրա շրջապտույտ կատարող ջրերի ջերմաստիճանը հասնում և անցնում է 100&nbsp;°C-ից։ Մեծ խորություններում շրջապտույտ կատարող ջրերը զգալիորեն տաքանում են և կարող են Երկրի մակերևույթ դուրս բերվել հորատանցքերով։ Հրաբխային շրջաններում այդ ջրերն ունեն առավել բարձր ջերմաստիճան և երկրակեղևի ճեղքերով բարձրանում են վեր՝ երբեմն անջատվելով գերտաքացած շոգու ձևով։

Երկրաջերմային էլեկտրակայաններում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն իրականացվում է *ուղիղ*, *ոչ ուղիղ* և *խառը* սխեմաներով։

*Ուղիղ* սխեմայի դեպքում ընդերքից դուրս եկող բնական շոգին խողովակներով ուղարկվում է տուրբին։ Աշխատած շոգին և կոնդենսացված ջուրն օգտագործում են ջերմաֆիկացման համար և երբեմն՝ քիմիական արդյունաբերության մեջ։

*Ոչ ուղիղ* սխեմայի դեպքում կատարվում է շոգու նախնական մաքրում ագրեսիվ (ուժեղ կոռոզիա առաջացնող) գազերից։

*Խառը* սխեմայի դեպքում չմաքրված բնական շոգին մտնում է տուրբին, ապա կոնդենսացված ջրից հեռացվում են չլուծված գազերը։

Շոգեջրային խառնուրդը մինչև 840 կշ/կգ (200 կկալ/կգ) ջերմությամբ հորատանցքերով դուրս է բերվում երկրի մակերևույթ և ուղղվում դեպի զատիչ սարքերը, որտեղ 0,23 Մն/մ² (2,3 մթնոլորտ) ճնշման տակ անջատվում է ջրից և մտնում տուրբին, իսկ 120&nbsp;°C ջերմաստիճանի ջուրը օգտագործվում է բնակավայրերի ջերմամատակարարման համար։

Հայաստանում ստորգետնյա տաք ջրերը (Ջերմուկի, Հանքավանի և այլն) ջերմաէներգետիկական նպատակներով չեն օգտագործվում բարձր կոռոզիոն հատկության և ուժեղ հանքայնացման պատճառով։

Կատեգորիա:Էլեկտրակայաններ
Տոռելավեգա (քաղաք)

**Տոռելավեգա** (իսպ.` Torrelavega)՝ քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բեսայա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 35.54 կմ2, բնակչությունը` 55888 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 25 կմ հառավորության վրա։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ կույս *Գրանդեն*։

## Հայտնի համաքաղաքացիներ
* Դանիել Սորդո (ծնվ. 1983), հայտնի մրցարշավորդ
* Արագոն Մանուել Գուտիերես (ծնվ. 1942), կինոռեժիսոր

## Տեսարժան վայրերը

Ayuntamiento Torrelavega.jpg|
Iglesia de la Virgen Grande.jpg|
Oteando 01.jpg|
Rotonda Cuadros.jpg|
Pico Dobra.jpg|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ayuntamiento de Torrelavega
* Cámara de Comercio de Torrelavega
* Feria de Muestras de Cantabria 
* Cantabria 102 municipios

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ռուեսգա (քաղաք)

**Ռուեսգա** (իսպ.` Ruesga (Cantabria)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ասոն Ագուերա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 88 կմ2, բնակչությունը՝ 1041 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página en inglés sobre las cuevas de Matienzo 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Երկվորյակներ (մաթեմատիկա)

**Երկվորյակներ**, երկու պարզ թվեր, որոնց տարբերությունը հավասար է 2-ի (օրինակ, 3 և 5, 5 և 7, 41 և 43)։ Երկվորյակների բազմությաև վերջավոր կամ անվերջ լինելու հարցը թվերի տեսության նշանավոր և բարդ չլուծված խնդիրներից է։

Երկվորյակ պարզ թվերի բոլոր զույգերը, բացառությամբ (3, 5) թվերի, ունեն 6n\pm 1 տեսքը։

##### Առաջին երկվորյակ պարզ թվերն են`

##### Ցուցակներ
Ամենատարածված երկվորյակ պարզ թվերն են՝
* 3756801695685 \cdot 2^{666669}\pm 1. Они были найдены 24 декабря 2011 года в рамках проекта распределенных вычислений PrimeGrid.(200700 թվանշան)
* 52464467530725 \cdot 2^{555500}\pm 1
* 65516468355 \cdot 2^{333333}\pm 1 (100355 թվանշան)
* 2003663613 \cdot 2^{195000}\pm 1 (58711 թվանշան)
* 194772106074315 \cdot 2^{171960} \pm 1 (51780 թվանշան)
* 100314512544015 \cdot 2^{171960} \pm 1 (51780 թվանշան)
* 16869987339975 \cdot 2^{171960} \pm 1 (51779 թվանշան)

## Բուրանի թեորեմ
Վիգգո Բուրանը 1919 թվականին ապացուցեց, որ \pi_2(x) \ll \frac{x}{(\ln x)^2} և այս շարքը փոխդարձաբար համընկնում են՝
: B_2=\left(\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\right)+\left(\frac{1}{5}+\frac{1}{7}\right)
+\left(\frac{1}{11}+\frac{1}{13}\right)+\left(\frac{1}{17}+\frac{1}{19}\right)+\ldots
Դա նշանակում է, որ եթե հասարակ երկվորյակները անսահմանափակ շատ են, ապա նրանք բոլորը գտնվում են բնական հաջորդականությամբ բավականին հազվադեպ։

Նշանակությունը B_2 \approx 1.902160583104 անվանում են **[[Բուրանի հաստատուն]]** պարզ երկվորյակների դեպքում։

Հետագայում ապացուցվեց նույն շարքերի համընկնումները ընդհանրացված պարզ երկվորյակների համար։
Ենթադրվում է, որ այդպիսի շարքերը անսահման շատ են, բայց դեռ ապացուցված չեն։ Ըստ Հարդի Լիտտլվուդաի տեսության, մեծաքանակ \pi_2(x) զույգ պարզ երկվորյակները չեն գերազանցում x-ը, դրանք ասիմետրիկորեն մոտենում են՝ 
: \pi_2(x) \sim 2 C_2 \int\limits_2^x \frac{dt}{(\ln t)^2}
որտեղ C_2 պարզ երկվորյակների հաստատունն է։
: C_2 = \prod_{p\ge 3} \left(1-\frac{1}{(p-1)^2}\right) \approx 0.66016118158468695739278121100145\ldots

## Արտաքին հղումներ
* Top-20 Twin Primes at Chris Caldwell's Prime Pages.
* Xavier Gourdon, Pascal Sebah։ ''Introduction to Twin Primes and Brun's Constant''
*"Official press release"  of 58711-digit twin prime record.
*The 20 000 first twin primes
*Polymath: Bounded gaps between primes
*Sudden Progress on Prime Number Problem Has Mathematicians Buzzing

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Կատեգորիա:Թվերի տեսության չլուծված խնդիրներ
Երկրագիտություն

մինի|աջից|երկրաբանական աշխատանքներ
**Երկրագիտություն** ( — հնագույն և  — բառ, ուսմունք)։ 
* Ընդհանուր երկրագիտության՝ աշխարհագրական թաղանթի առավել ընդհանուր օրենքների մասին գիտության կրճատ անվանումը։
*Երկրագնդի՝ որպես ամբողջական մոլորակի, նրա ինքնազարգացման ամբողջական պատկերի ստեղծման, ժամանակակից կառուցվածքի, գեոսֆերաների միջև փոխադարձ կապի և հետագա պրոցեսների կանխագուշակման ու դրանց կազմավորված ձևերի ճանաչումը։ 
* Ֆիզիկական աշխարհագրության հոմանիշը։
Տերմինն առավել օգտագործելի է առաջին նշանակությամբ։

## Հիմնական վայրեր
* Ալտամիրա (քարանձավ)
* Կամար
* Դենիսովան Քարանձավ
* Հովիտ արքաների
* Մաչու Պիկչու
* սկյութացի Նեապոլ
* Լասկո քարանձավ
* Պոմպեի
* Ուկոկա թագուհի
* Թամգալի
* Տրոյի

## Նկարներ

Lousonna01.JPG|Հռոմեական ավերակներ 
Stonehenge_1877.JPG|Վաղ լուսանկարը Սթոունհենջում, Հուլիս, 1877
Iowa_archaeology_edgewater.JPG|Հնէագիտական պեղումներ
Aerial photograph of Maiden Castle from the west, 1937.jpg|Մորթիմերն Վելեր առաջինը համակարգված համակարգի պեղումների վաղ 20 - րդ դարում
Beit_shean1.jpg|Ծավալուն պեղումները Բեյթ Սեան, Իսրայել
Monte_Alb%C3%A1n_archeological_site,_Oaxaca.jpg|Մոնթե Ալբան

## Տես նաև
*Հնէաբանական տերմինաբանության 
*Հնէաբանական մշակույթ
*Հնէաբանական հուշարձան

## Արտաքին հղումներ
* 400,000 records of archaeological sites and architecture in England 
* Archaeolog.org 
* Archaeological news updated daily
* Archaeology Daily News 
* Archaeology Times | The top archaeology news from around the world 
* Council for British Archaeology
*  Estudio de Museología Rosario
* Fasti Online - an online database of archaeological sites
* Great Archaeology
* Kite Aerial Photographers - Archaeology 
* NPS Archeology Program: Visit Archeology (Archeology travel guides)
* Sri Lanka Archaeology - New Knowledge in Archaeology in Sri Lanka
* The Archaeological Institute of America
* The Archaeology Channel
* The Archaeology Data Service - Open access online archive for UK and global archaeology
* The Archaeology Division of the American Anthropological Association 
* The Canadian Museum of Civilization - Archaeology
* The Society for American Archaeology
* The World Archaeological Congress 
* US Forest Service Volunteer program ''Passport in Time'' 
* World Archaeology News - weekly update from BBC Radio archaeologist, Win Scutt
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Principles of Earth Science
*Կրուբեր Ա․ Ա․, Ընդհանուր երկրագիտություն, մաս 1-2, Երկրագիտություն, 1937-1940։

Կատեգորիա:Գիտություններ Երկրի մասին
Սարո (քաղաք)

**Սարո** (իսպ.`Saro (Cantabria)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի Կանտաբրիա պրովինցիայի *Լոս Վալիես Պասիեգոս* շրջանում։ Տարածքը՝ 17.8 կմ2, բնակչությունը՝ 507 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 30 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Web sobre el municipio de Saro 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Երկրագունտ (ամսագիր)

«**Երկրագունտ**», գրական, գիտական և քաղաքակաև ամսագիր։ Ասիական ընկերության հրատարակություն։ Լույս էր տեսել 1883-1888 թվականներին, Կ. Պոլսում։ Խմբագիրներն էին՝ Հակոբ Պարոնյան, Եղիա Տեմիրճիպաշյան։

Տպագրվել էր նյութեր ազգային կյանքի մասին, քաղաքական լուրեր, ուսումնասիրությաններ հայոց լեզվի և հայ գրականության պատմության վերաբերյալ, պատմական, աշխարհագրական և գիտական հոդվածներ։ Ամսագիրը բարձրացրել էր կանանց իրավահավասարության և աղջիկների դաստիարակության հարցը։ Մանկավարժական դաստիարակչական հոդվածներով օգնել էր կրթական գործի բարելավմանը, ծանոթացրել ուսուցման եվրոպական մեթոդներին։

## Թղթակիցներ
Թղթակցել են Գ․ Զոհրապը, Գ․ Սրվանձտյանցը, Ե․ Դուրյանը, Ե․ Տեմիրճիպաշյանը, Լևոն Բաշալյանը և ուրիշներ։ Տպագրվել էր գրախոսականներ, մամուլի տեսություններ, թարգմանաբար ներկայացրել Լամարթինի, Հյուգոյի, Լաֆոնտենի, Բայրոնի, Շելլիի և այլոց գործերից։ Ընթերցողներին ծանոթացրել էր նշանավոր գիտնականների կյանքին ու գործունեությանը, նորագույն հայտնագործություններին։ Տպագրվել էր Ասիական ընկերության ազդերն ու որոշումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական ամսագրեր
Երկրային սֆերոիդ

**Երկրային սֆերուդ** (հունարեն՝ *σφαίρα-գունդ և ετδος-տեսք*), գեոիդի ձևը պատկերող երկրաչափական մարմին․ գնդից տարբերվում է բևեռների ուղղությամբ նկատվող աննշան սեղմվածությամբ։ Պարզագույն դեպքում երկրային սֆերուդը անփոփոխ առանցքի շուրջը հաստատուն անկյունային արագությամբ պտտվող համասեռ հեղուկ զանգվածի հավասարակշռության պատկերն է և համընկնում է պտտման էլիպսոիդին։ Գեոդեզիական խնդիրների լուծման ժամանակ երկրային սֆերուդը սովորաբար փոխարինվում է համապատասխան պտտման էլիպսոիդով. դրանք իրարից քիչ են տարբերվում։

Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ
7800° Fahrenheit

**7800° Fahrenheit** ամերիկյան ռոք-խումբ Bon Jovi-ի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1985 թվականի մարտի 27-ին Mercury Records-ի կողմից։ Ալբոմի անվանումը հղում էր քարի ( *rock*) հալման ջերմաստիճանին։ Ալբոմը ներկայացրել է Bon Jovi-ի 80-ականների դասական լոգոն, որը հետագայում օգտագործվելու է Slippery when Wet, New Jersey ալբոմների համար։
Ալբոմը ձայնագրվել է վեց շաբաթվա ընթացքում՝ 1985 թվականի հունվարի ու մարտի միջև the Warehouse Studios-ում, Ֆիլադելֆիա, Պենսիլվանիա։ Ալբոմը նշել է խմբի ու ռեժիսոր Լանչե Քուինի վերջնական միավորումը։ Այն նաև Bon Jovi-ի միակ ալբոմն է, որի ստեղծմանը (երգահանություն) մասնակցել են խմբի բոլոր 4 անդամները, իսկ «Secret Dreams» երգը միակն է, որի համար թմբկահար Տիկո Տոռեսը ստացել է երգահանի կարգավիճակ։
7800° Fahrenheit-ը գրավել է 37-րդ տեղը Billboard 200 ալբոմների թոփում ու խմբի առաջին ձայնագրությունն էր, որը ԱՄՆ-ում ստացավ որսկյայի կարգավիճակ։ Այն պահպանեց իր դիրքը թոփում ևս 85 շաբաթ ու կարգվել է պլատինե 1987 թվականի փետրվարի 19-ին։ Սինգլներ «In and Out of Love» և «Only Lonely»-ը երկուսն էլ մտել են Billboard-ի Տաք հարյուրյակի մեջ։
Չնայած նրան, որ ալբոմը սիրված էր երկրպագուների կողմից, խումբը դժգոհ էր նրա հնչերանգից ու ըստ էության հրաժարվեցին դրանից, հենց ամրացրեցին իրենց խոշոր ռոք-աստղերի կարգավիճակը Slippery When Wet ու New Jersey ալբոմներով մի քանի տարի անց։ Այն խմբի կողմից ամենաքիչ կատարվող ալբոմն է խմբի ամբողջ կարիերայում, ու բացի Tokyo Road երգից, որը երբեմն կատարվում է Ճապոնիայում մի քանի տարին մի անգամ, ու «Only Lonely»-ից, որը մի քանի անգամ կատարվել է The Circle Tour-ի ժամանակ 2010-ին, այս ալբոմից ոչինչ չի կատարվել՝ սկսած ուշ 1980-ականներից։

## Երգերի ցանկ

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Քեննեթ Էրրոու

**Քեննեթ Էրրոու** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (Ջոն Հիկսի հետ համատեղ)` հավասարակշռության ընդհանուր տեսության մեջ նորարական ներդրման համար (1972)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1921 թվականին Նյու Յորք քաղաքում՝ ռումինացի հրեաների ընտանիքում։ 1940 թ. Սիթի քոլեջում ստացել է մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան, այնուհետև Կոլումբիայի համալսարանում 1941 թվականին՝ մագիստրոսի, իսկ 1951 թվականին՝ դոկտորի աստիճան տնտեսագիտության ոլորտում՝ «Սոցիալական ընտրությունը և անհատական արժեքները» ուսումնասիրության համար։ Աշխատել է Չիկագոյի, Ստենֆորդի և Հարվարդի համալսարաններում։

1983-1986 թթ. եղել է Միջազգային տնտեսագիտական ասոցիացիայի, իսկ 1956 թվականին՝ Տնտեսագիտական ընկերության նախագահը։ ԱՄՆ տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահ (1973)։ Պարգևատրվել է Ջ․ Կլարկի անվան շքանշանով (1957), անդամակցում է Games and Economic Behavior ամսագրի խմբագրական աշխատանքներին։ 2012 թ. մարտի 30-ին նրան շնորհվել է Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչում։

1947 թվականին ամուսնացել է Սելմա Շվեյցարի հետ։ Ունի 2 որդի։

## Աշխատություններ
* Սոցիալական ընտրությունը և անհատական արժեքները (1951)
* Դասական տնտեսության բարեկեցության բազային տեսությունների ընդլայնումը (1954)
* Կապիտալի փոխարինումը աշխատանքով և տնտեսական արդյունավետությունը (1961)
* Պետական ինվեստիցիաները, շահույթի նորման և օպտիմալ հարկային քաղաքականությունը (Մ․ Կուրցի հետ համատեղ) (1970)

## Տես նաև
* Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր տնտեսագետների ցանկ

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* Քեննեթ Էրրոու

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լուսանկարներ
* Քեննեթ Էրրոուի ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակների կայքում 
* Քեննեթ Էրրոու 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Երկրաջերմային աստիճան

**Երկրաջերմային աստիճան**, երկրակեղևում այն հատվածի մեծությունը, որի չափով ընդերքում խորանալիս տեղի է ունենում ապարների ջերմության բարձրացում 1&nbsp;°C-ով։ Երկրաջերմային աստիճանը տատանվում է 5-150 մետր սահմաններում, սովորաբար 30-40 մետր է։

Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա
Աջափնյակ (մետրոյի կայարան)

**«Աջափնյակ»**, Երևանի մետրոպոլիտենի կառուցվող կայարան, որը պետք է միանա այժմ գործող վերջին՝ «Բարեկամություն» կայարանին։ Կայարանը պետք է գտնվի նույնանուն համայնքում (որից էլ ստացել է անվանումը)` դեպի Հալաբյան փողոց և Հրազդան գետի կիրճ ելքով։

## Շինարարության պատմություն
Դեպի «Աջափնյակ» կայարան տանող թունելները փորվել են դեռևս Խորհրդային Միության տարիներին, նախանշված էր նաև կայարանի մուտքը։ Մնում էր միայն կառուցել Հրազդանի կիրճի վրայով անցնող կամուրջը ու անցկացնել գծերը։ Սակայն հսկայական ծախսերի պատճառով այդ նախագիծն առայժմ մնում է չիրագործված։

2014 թվականի հունիսին ներկայացվեցին Երևանի քաղաքապետարանի և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի միջև համագործակցության շրջանակներում բրիտանական խորհրդատվական մի ընկերությանը պատվիրված Երևանի մետրոպոլիտենի՝ դեպի Աջափնյակ մոտ 3-կիլոմետրանոց նոր ուղեգծի կառուցման իրագործելիության ուսումնասիրության արդյունքները։ Սակայն դա զուտ ուսումնասիրություն է և շինարարության վերսկսում դեռևս նախատեսված չէ։ Կառուցվելու դեպքում կօգտագործվի այժմ փորված թունելներից միայն մեկը՝ Մերգելյան ինստիտուտից դեպի Հրազդանի ձախ ափ, իսկ աջ ափից պետք է փորվի նոր թունել՝ դեպի Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտ։ Այդ թունելները կկապվեն կամրջով։

## Տես նաև
* Երևանի մետրոպոլիտեն
* Տրանսպորտը Երևանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աջափնյակ վարչական շրջան
Զիմմի

**Զիմմի** (), մուսուլմանական պետություններում այլակրոն (հատկապես քրիստոնյա և մովսիսական) համայնքներին պատկանող հպատակներ։ Անվանումն առաջացել է արաբ, արշավանքների ընթացքում (VII դարում), երբ նվաճողները որոշ ժողովուրդների թույլատրեցին դավանել իրենց կրոնը։ Արաբները պաշտպանում էին այդ ժողովուրդների կրոնական համայնքները՝ պայմանով, որ նրանք հպատակվեն իրենց, օգնեն «անհավատների» դեմ մղվող «սրբազան» պատերազմում և գլխահարկ վճարեն։ Հայաստանում զիմմիների վիճակը ավելի ծանրացավ XIV դարում, երբ մոնղոլական իշխան Ղազանխանի օրոք իսլամը դարձավ պետական կրոն։ Ժամանակի ընթացքում բազմապատկվեցին զիմմիներից գանձվող գլխահարկի չափերը, մտցվեցին ծանր և ստորացուցիչ բազմաթիվ այլ հարկեր և պարտավորություններ։ Զիմմիների քաղաքացիական, կենսական իրավունքները սահմանափակվում էին, նրանց հալածում էին, հարստահարում, ենթարկում բռնի հավատափոխության։

Կատեգորիա:Շարիաթ
Կատեգորիա:Կրոն և քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքականություն
Նազարբեկյան (մետրոյի կայարան)

**«Նազարբեկյան»**, Երևանի մետրոպոլիտենի նախագծային կայարան, որը կառուցվող «Աջափնյակ» կայարանի միջոցով պետք է միանա այժմ գործող վերջին՝ «Բարեկամություն» կայարանին։ Կայարանը պետք է գտնվի Երևանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Աջափնյակ համայնքում։ Կայարանը նախատեսվում է կառուցել Վահագնի թաղամասի հարևանությամբ։ Կոչվելու է հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ Թովմաս Նազարբեկյանի անունով։

## Տես նաև
* Երևանի մետրոպոլիտեն

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի մետրո

Կատեգորիա:Աջափնյակ վարչական շրջան
Justified

«**Justified**», ամերիկացի երգիչ-երգահան Ջասթին Թիմբերլեյքի դեբյուտային ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 4-ին, Jive Records ձայնագրման լեյբլի կողմից։ Ալբոմը գրվել և ձայնագրվել է Ջասթինի 'N Sync խմբի գործունեության դադարից հետո։ Ալբոմի երգերի մեծ մասի պրոդյուսերներն են եղել The Neptunes խմբի անդամներ Ֆարել Վիլյամսը և Չադ Հյուգոն, սակայն մի քանի երգերի պրոդյուսերական աշխատանքները կատարել են նաև Հարվի Մասոնը, Բրայան Մաքնայթը, Սքոթ Ստորչը, Դեյմոն Թոմասը և Թիմբալենդը։ Ալբոմը ներառում է 13 երգեր, որոնցից 2-ը զուգերգեր են երգչուհի Ջանեթ Ջեքսոնի և Clipse հիփ հոփ դուետի հետ համագործակցությամբ։

Իր թողարկման առաջին շաբաթում ալբոմը ունեցել է 439,000 օրինակ վաճառք և Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթ է մտել 2-րդ հորիզոնականով։ Ալբոմը 2004 թվականի փետրվարին ստացել է «Լավագույն փոփ վոկալ ալբոմ» մրցանակը Գրեմմիի 46-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխությունում, որտեղ նաև առաջադրված է եղել «Տարվա ալբոմ» մրցանակին, սակայն չի հաղթել։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջասթին Թիմբերլեյքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2002 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Նավապետ Թոկից փախածը

**«Նավապետ Թոկից փախածը»** (), Ֆրանսիացի գրող, արձակագիր Լուի Բուսենարի պատմաարկածային ստեղծագործությունը, գրված 1901 թվականին։

## Սյուժեն
Պատմական ստեղծագործությունը պատմում է երկու Բուրյան պետությունների՝ Տրանսվաալի ու Օրանժի գաղութարարների դեմ անկախության համար մղվող պատերազմների մասին։ Դոկտոր Թրոմպի՝ ժողովրդական բանակի ռազմիկի ու հումանիստի կերպարը հեղինակի ինքնակենսագրականի գծեր է պարունակում։

### Գլխավոր հերոս
Ստեղծագործության գլխավոր հերոսը երիտասարդ ֆրանսիացի Ժան Գրանդյեն է, ով հայտնի է «Նավապետ Թոկից փախածը» անունով։

## Համառոտ ակնարկ
Ժան Գրանդյեի կյանքը լեցուն է բազմատեսակ արկածներով։ Կլոնդայկում ոսկու հանքեր հայտնագործելով՝ նա հայրենի Ֆրանսիա է վերադառնում աներևակայելի հարուստ։ Բայց ճանապարհորդությունների ծարավ Ժանը չի կարողանում հանգիստ նստել։ Կամավորականների ջոկատ ստեղծելով, որը բաղկացած էր այնպիսի տղաներից, ինչպիսին ինքն է, Ժանը մեկնում է Հարավային Աֆրիկա նվաճողների դեմ պայքար սկսելու համար, որի արդյունքում գլխապտույտ սխրանքներ է գործում՝ լրիվ արդարացնելով իր մականվան ճշմարտացիությունը՝ «Նավապետ Թոկից փախածը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1901 գրքեր
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր
44-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**44-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ 
հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 44°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Եվրոպայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
* Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 44° կոորդինատը։

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 15 ժամ 29 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 8 ժամ 53 րոպե

## Տես նաև
* 43-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 45-րդ հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ