Միտոքսանտրոն

[մինի|[Քիմիական բանաձև|Կառուցվածքային բանաձև]]
**Միտոքսանտրոն**,  վաճառվում է նաև *«Նովանտրոն»* ապրանքանիշի անվան ներքո, անտրաքինոնային խմբի հակաուռուցքային դեղամիջոց, որը սովորաբար կիրառվում է մեծահասակների մոտ՝ սուր ոչ լիմֆոբլաստային լեյկեմիայի, կրծքագեղձի քաղցկեղի, լիմֆոմաների, լյարդի  քաղցկեղի, շագանակագեղձի և ձվարանի քաղցկեղի բուժման համար։

Միտոքսանտրոնը կիրառվում է միայն ներերակային ներարկման միջոցով, որի դեպքում անհրաժեշտ է խուսափել դեղամիջոցի պատահական արտաանոթային ներթափանցումից։ Դեղաչափը և դեղորայքի ընդունման եղանակը որոշվում են անհատապես՝ կախված հիվանդության ցուցումներից և փուլից, արյունաստեղծ համակարգի ընդհանուր վիճակից և հակաուռուցքային թերապիայի տևողությունից։ Արյան պլազմայի սպիտակուցների հետ կապը կազմում է մոտավորապես 78%։ Միտոքսանտրոնը բարձր կոնցենտրացիաներով հայտնաբերվում է լյարդում, թոքերում և, նվազման կարգով, ոսկրածուծում, սրտանոթային համակարգում, վահանագեղձում, փայծաղում, ենթաստամոքսային գեղձում, մակերիկամներում և երիկամներում։

## Կիրառումը բժշկության մեջ
Միտոքսանտրոնն կիրառվում է քաղցկեղի որոշակի տեսակների բուժման ժամանակ, մասնավորապես՝ սուր միելոիդ լեյկեմիա։ Միտոքսանտրոնի և պրեդնիզոլոնի համադրությունը՝ հաստատված է, որպես մետաստատիկ, հորմոնակայուն շագանակագեղձի քաղցկեղի քիմիաթերապիայի մեթոդ: Նախկինում, այս համակցությունն օգտագործվել է, որպես՝ քիմիաթերապիա հիմնական մեթոդ։

Միտոքսանտրոնի օգտագործումը հակացուցված է հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում։ Կրծքով կերակրման ընթացքում՝ դեղորայքի կիրառման անհրաժեշտության դեպքում, կրծքով կերակրումը՝ ժամանակավորապես դադարեցվում է։ Միտոքսանտրոնի օգտագործման ժամանակահատվածում, ինչպես նաև դրա դադարեցումից հետո՝ առնվազն 3 ամսվա ընթացքում, վերարտադրողական տարիքի կանայք պետք է օգտագործեն հակաբեղմնավորման հուսալի մեթոդներ։

Բուժման ընթացքում, անհրաժեշտ է համակարգված կերպով վերահսկել արյան ընդհանուր պատկերը (յուրաքանչյուր բուժման կուրսից առաջ՝ արյան ընդհանուր քննություն, ներառյալ թրոմբոցիտների թվաքանակի ցուցանիշներ), լյարդի ֆունկցիոնալ լաբորատոր հետազոտություն, ինչպես նաև ԷՍԳ, էխոսրտագրություն ՝ ձախ փորոքի արտամղման ֆրակցիայի (ՁՓԵՖ) որոշմամբ: Միտոքսանտրոնի 100 մգ/մ2 ընդհանուր դեղաչափից հետո, դեղամիջոցի յուրաքանչյուր հաջորդ ընդունումից առաջ, անհրաժեշտ է որոշել ՁՓԵՖ արժեքները, ակտիվ կամ ոչ ակտիվ փուլում գտնվող՝ սիրտ–անոթային հիվանդություններ, միջնորմի/պերիկարդիալ շրջանի ճառագայթային թերապիա, որը նախկինում իրականացվել է միտոքսանտրոնով բուժման հետ միաժամանակ, այլ անտրացիկլիններով կամ անտրացենդիոններով բուժումը, ինչպես նաև այլ կարդիոտոքսիկ դեղամիջոցներով միաժամանակյա բուժումը՝ կարող են մեծացնել կարդիոտոքսիկության ռիսկը: Միտոքսանտրոնը, նաև օգտագործվում է ցրված սկլերոզի (ՑՍ) բուժման համար, մասնավորապես՝ հիվանդության այն ենթատեսակի, որը հայտնի է, որպես՝ երկրորդային-պրոգրեսիվող սկլերոզ։

## Կողմնակի ազդեցություններ
Միտոքսանտրոնը, ինչպես նաև այլ հակաուռուցքային դասի դեղամիջոցներ, կախված վերջինիս դեղաչափից և կիրառման տևողությունից, կարող է առաջացնել տարբեր ծանրության կողմնակի ազդեցություններ, այդ թվում՝ սրտխառնոց, փսխում, մազաթափություն, կարդիոմիոպաթիա և իմունային անբավարարություն, ինչպես նաև սակավարյունություն, լեյկեմիա։ Կարդիոմիոպաթիան, հատկապես մտահոգիչ է, քանի որ սկզբնական շրջանում ախտանիշները կարող են բացակայել կամ լինել եզակի։ Որոշ դեպքերում դիտվում է՝ շնչահեղձություն, հոգնածության զգացում կամ այտուց սրունքներում՝ սիրտ–անոթային անբավարարության հետևանքով։ Ինչպես նաև կարող է դիտվել՝ առիթմիա և ուշագնացություն, հետևաբար, հիվանդներին խորհուրդ է տրվում կանոնավոր մոնիտորինգ՝ էխոկարդիոգրաֆիա կամ անգիոգրաֆիա (MUGA): Միտոքսանտրոնով բուժման ընթացքում և թերապիայի ավարտից ամիսներ կամ տարիներ անց կարող է զարգանալ՝ միոկարդիտ։ Սիրտ–անոթային համակարգի ախտահարման ռիսկը մեծանում է, երբ դեղաչափը հասնում է՝ 140 մգ/մ2։ Այլ կողմնակի ազդեցությունների թվին են դասվում՝ գերզգայունություն, անաֆիլաքսիա, դաշտանային ցիկլի խանգարում, ամենորեա, դարձելի ալոպեցիա, տենդ, դեպրեսիա, ընդհանուր թուլություն, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում, ոչ սպեցիֆիկ նյարդաբանական ախտանիշներ, իսկ որոշ դեպքերում՝ երիկամային անբավարարություն: Միտոքսանտրոնի օգտագործման առաջին 2 օրվա ընթացքում՝ հնարավոր է մեզի, երբեմն՝ սկլերայի, ինչպես նաև եղունգների անցողիկ կապտա-կանաչավուն գունավորում և դրանց անջատում: Միտոքսանտրոնի իմունոսուպրեսիվ ազդեցության պատճառով, կարող են զարգանալ երկրորդային վարակներ:

## Ազդեցության մեխանիզմ
Սինթետիկ հակաուռուցքային դեղամիջոց, որը քիմիական կառուցվածքով նման է հակաուռուցքային անտրացիկլինային հակաբիոտիկներին: Հակաուռուցքային ազդեցության մեխանիզմը լիովին պարզաբանված չէ: Պարզվում է, որ միտոքսանտրոնը խաթարում է ԴՆԹ-ի ռեպարացիան՝ առաջացնելով դրա հետ կոմպլեքս (ներմուծվում է ԴՆԹ շղթաներ),որը արգելակում է տոպոիզոմերազ II ֆերմենտը: Միտոքսանտրոնի ազդեցության մեխանիզմը կախված չէ բջջային ցիկլի փուլից։

## Տես նաև
* Պրոկարբազին
* Ֆլուդարաբին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության անհրաժեշտ դեղեր
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն
Կատեգորիա:Արոմատիկ ամիններ
Կատեգորիա:Դեղաբանական գիտություններ
Կատեգորիա:Դեղագետներ
Կատեգորիա:Դեղագետներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Կատեգորիա:Դեղագործություն
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ
Կատեգորիա:Դեղեր ըստ ազդեցության մեխանիզմի
Կատեգորիա:Դեղեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Դեղերի չարաշահումից մահացածներ
Կատեգորիա:Պուրիններ
Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ
Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ ըստ տարրերի
Կատեգորիա:Ֆարմակոթերապիա
Կատեգորիա:Ֆտորօրգանական միացություններ