Պանամայի փաստաթղթեր (Եվրոպա)

**[[Պանամայի փաստաթղթեր]]** 11,5 միլիոն արտահոսած փաստաթղթեր են, որոնք մանրամասնում են ֆինանսական և իրավաբան-հաճախորդների մասին տեղեկությունները ավելի քան 214,488 օֆշորային կազմակերպությունների համար։ Փաստաթղթերը, որոնց մի մասը թվագրվում է 1970-ական թվականներին, ստեղծվել և վերցվել են պանամական իրավաբանական ընկերության և կորպորատիվ ծառայություններ մատուցող Մոսսակ Ֆոնսեկայիի կողմից և 2015 թվականին արտահոսել են անանուն աղբյուրը։

Այս էջը մանրամասնում է Եվրոպայում առնչվող մեղադրանքները, արձագանքները և հետաքննությունները։

## Եվրոպական Միություն
ԵՄ շատ բարձրաստիճան գործիչներ ներգրավված են Պանամական փաստաթղթերի սկանդալում։ Հարկային հարցերով եվրահանձնակատար Պիեռ Մոսկովիչին ասել է, որ Եվրամիությունն ընդհանուր առմամբ «պարտական է» կանխել Պանամական փաստաթղթերի սկանդալում բացահայտված հարկերից խուսափելը։ Մոսկովիչին լրագրողներին ասաց, որ օֆշորային ընկերությունների օգտագործումը հարկային մարմիններից ֆինանսական ակտիվների «ցնցող գումարները» թաքցնելու համար «էթիկայից դուրս» է։ Նա գնահատել է, որ հարկային ապաստարանները հանգեցրել են տարեկան մոտ 1 տրիլիոն եվրոյի պետական ֆինանսների կորստի՝ հավելելով, որ Եվրահանձնաժողովը փորձել է խստացնել հարկային կանոնները ամբողջ միությունում 2014 թվականի նոյեմբերից՝ «Luxembourg Leaks»-ի սկանդալի պատճառով, որը նույնպես բացահայտվել է ICIJ-ի կողմից  և որ նա հույս ուներ, որ Պանամական փաստաթղթերի բացահայտումների ծավալը կխթանի երկրներին գործի։

2013 թվականին Financial Times-ի կողմից Եվրոպական խորհրդի այն ժամանակվա նախագահ Հերման Վան Ռոմպեյին ուղղված նամակում, Միացյալ Թագավորության այն ժամանակվա վարչապետ Դեյվիդ Քեմերոնն ասում էր, որ օֆշորային տրեստները չպետք է ինքնաբերաբար ենթարկվեն թափանցիկության նույն պահանջներին, ինչ կեղևային ընկերությունները։

## Անդորրա
Պանամական փաստաթղթերը պարզեցին, որ Անդորրայի ֆինանսների նախարար Ջորդի Ցինկան, մինչ նա «Orfund SA-»ի գործադիր տնօրենն էր, պահպանում էր «Mariette Holdings Inc» անունով օֆշորային ընկերություն, մինչև դրա լուծարումը 2002 թվականին՝ վախենալով բացահայտել այդ բիզնեսներում իր մասնակցությունը։ «Orfund»-ի բիզնես գործունեությունը կապված է արյան ադամանդի առևտրի և աֆրիկյան ոսկու վերամշակման և վաճառքի հետ։ Այս ընկերությունը փակվել է Կոտ դ'Իվուարի քաղաքացիական պատերազմից քիչ առաջ։

Ընդդիմությունն արդյունքում պահանջել է նրա հրաժարականը։ Ի պատասխան, Ցինկան ասաց, որ «եթե իրենց կապը կազդի Անդորրայի կառավարության վրա, նա կհեռանա իր պաշտոնից»։ Այնուամենայնիվ, նա չարեց։

## Ավստրիա
Ավստրիայի ֆինանսական շուկայի մարմինը հայտարարել է, որ իրենք աուդիտ են իրականացնելու ավստրիական երկու բանկերում, որոնք նշված են Պանամական փաստաթղթերում` «Raiffeisenbank International» (RBI) և «Hypo Vorarlberg»: Հատկապես կքննվի, թե արդյոք բանկերը կատարել են փողերի լվացումը կանխելու իրենց պարտավորությունը։ «Hypo Vorarlberg»-ը հետագայում հայտարարեց, որ չնայած նրանք նախկինում կատարել են բոլոր օրենքները, նրանք ծրագրում են ամբողջությամբ նահանջել օֆշորային հատվածից։

## Բուլղարիա
2018 թվականին Հետաքննող լրատվամիջոցը «Bivol.bg»-ն մուտք է գործել Պանամայի փաստաթղթեր՝ Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիումի հետ համաձայնության մեջ։ Ավելի ուշ նրանք հրապարակեցին մի պատմություն օֆշորային «Viafot» ընկերության մասին, որը փորձում է ձեռք բերել Բուլղարիայի պաշտպանական արդյունաբերության հիմնական ակտիվը՝ զենք արտադրող «Dunarit»-ը։ Պանամական փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ «Viafot»-ը պատկանում է Ալեքսանդր Անգելովին, ով մեդիամագնատ Դելյան Պեևսկու փաստաբանն է։ Բուլղարական այլ լրատվամիջոցներ հայտնել էին, թե ինչպես են բոլոր պետական կառույցներն օգնում «Viafot»-ին ձեռք բերել «Dunarit»-ը ոչ լեգիտիմ միջոցներով։ Սակայն Բուլղարիայի գլխավոր դատախազ Սոտիր Ցացարովը հետաքննություն չի սկսել։

Ի սկզբանե՝ 2016 թվականին, Պանամական փաստաթղթերին հասանելիություն տրվեց միայն լրագրող Ալեքսենյա Դիմիտրովային։ Այնուամենայնիվ, արտաքին գործերի նախարարության (Բուլղարիա) խոսնակը մտահոգություն հայտնեց, որ Դիմիտրովան աշխատել է կոմունիստական գաղտնի ծառայություններում, ուստի նրա աշխատանքը թղթերի հետ կարող է կողմնակալ լինել։

## Կիպրոս
Կիպրոսի Կենտրոնական բանկը պաշտոնապես հայտարարեց. «Ինչ վերաբերում է մամուլի հրապարակումներին, որոնք վկայակոչում են արտահոսած փաստաթղթերը, որոնք հայտնի են որպես Պանամական փաստաթղթեր, Կիպրոսի Կենտրոնական բանկը հայտարարում է, որ գնահատում է տեղեկատվությունը այնքանով, որքանով դա կարող է վերաբերել Կիպրոսի բանկային համակարգին և վերցնել, Կիպրոսի առցանց թերթերից մեկում ասվում է. «Կիպրոսի կապը բխում է այն փաստից, որ «Fonseca»-ն գրասենյակ է ղեկավարում Կիպրոսում և, ավելի կոնկրետ, Լիմասոլում, գծապատկերում, արտահոսքը նշում է Կիպրոսը որպես հարկային դրախտ։ Երկրները, որոնք առաջարկում են քիչ կամ ոչ հարկեր, թեև այն ունի կորպորատիվ հարկի դրույքաչափ 12,5%, նույնը, ինչ Իռլանդիան»։

## Դանիա
2016 թվականի սեպտեմբերին Դանիայի հարկային մարմինները գնել են Պանամայի փաստաթղթի  տվյալները 320 ընկերությունների և մոտ 500-600 ֆիզիկական անձանց վերաբերյալ՝ հետաքննության համար։ Թեև տվյալները ստացվել են անանուն աղբյուրից, այն ստուգվել է արժանահավատ նմուշի տվյալներով։

## Ֆրանսիա

Ֆրանսիական ֆինանսական դատախազները հետաքննություն են սկսել, և նախկին նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը հայտարարել է, որ հարկերից խուսափողները կկանգնեն դատարանի առաջ և կպատժվեն։ Նաև արտահոսքի արդյունքում Ֆրանսիան Պանաման վերադարձրեց իր հարկային դրախտների ցուցակը, որտեղից Պանաման վերջերս հեռացվել էր։

Ֆրանսիայի բյուջեի նախկին նախարար Ժերոմ Կահուզակը, ով ղեկավարում էր հարկային խարդախությունների դեմ պայքարը պաշտոնավարելիս, եղել է «Mossack Fonseca»-ի հաճախորդը՝ Պանամական փաստաթղթերի հարկերից խուսափելու և փողերի լվացման սկանդալի հիմնական իրավաբանական գործընկերը։ Իրավաբանական գրասենյակի արտահոսած փաստաթղթերը բացահայտեցին «Cahuzac»-ի սեփականության շղթան Սեյշելյան C«erman Group Limited» ընկերությանը, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին։ Երբ Ֆրանսիան հետաքննեց 2013 թվականին «Mediapart»-ի մեղադրանքները, որ 2000 թվականին Կահուզակը չհայտարարված ակտիվներ է պահել նախ Շվեյցարիայում, այնուհետև Սինգապուրում, նա հրաժարական տվեց իր կաբինետի պաշտոնից՝ բողոքելով իր անմեղության դեմ, սակայն մի քանի ամիս անց խոստովանեց, որ նա իսկապես թաքցրել է  600,000 եվրոն UBS-ի հաշվում և այնուհետև տեղափոխել այն՝ թաքցնելու համար՝ «միևնույն ժամանակ շարունակելով ղեկավարել Ֆրանսիայի կողմից հարկերից խուսափելու դեմ պայքարը»։  Ֆրանսիայի Սոցիալիստական կուսակցությունը մեկ շաբաթ անց միաձայն քվեարկեց նրան հեռացնելու օգտին։ 2013 թվականի ապրիլյան Կահուզակի գործով խթանված նախագահ Օլանդը ստեղծեց «Parquet National financier» (PNF) դատական հետախուզության բաժինը, որը մասնագիտացած է լայնածավալ խարդախության և կոռուպցիայի հետաքննության մեջ։

Ժան Մարի Լը Պենը՝ ծայրահեղ աջակողմյան «Ազգային ճակատ» (FN) հիմնադիրն ու երկարամյա առաջնորդը, իսկ այժմ Եվրախորհրդարանի անդամ, արդեն իսկ իր դստեր՝ Մարին Լը Պենի և նրա աշխատակազմի հետ միասին, եղել է PNF հարկային խարդախության հետաքննություն։ Պաշտոնական ստուգում է անցկացվում HSBC-ի չհայտարարված հաշիվը, որը պարունակում էր 2,2 միլիոն եվրո ոսկի և մետաղադրամ, որը կառավարվում էր Ժնևից օգնականի կողմից Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում հիմնված վստահության միջոցով, որը փակվեց և այնուհետև տեղափոխվեց Բահամյան կղզիներ 2014 թվականին։ նախընտրական քարոզարշավի միջոցների չարաշահման և կուտակման մեղադրանքներ և հարկերից խուսափելու մեղադրանքներ։ Ժան-Մարի Լը Պենը նաև կասկածվում է իր Եվրախորհրդարանի միջոցներն օգտագործելու համար իր ֆրանսիական քաղաքական կուսակցության քարոզարշավի և վարչական ծախսերի համար։ Փաստաթղթերում Ժան Մարի Լը Պենը հիշատակվում է իր դստեր՝ Մարին Լը Պենի հետ, ով ներկայիս կուսակցության ղեկավարն է, և Ֆրեդերիկ Շատիլոնի՝ FN-ի ինսայդեր, ով նաև Մարինեի մտերիմ ընկերն է։ Նրանցից երեքի մեջ նրանք կարող են թաքցրել մինչև մեկ միլիոն ֆունտ ստերլինգ օֆշորային հաշիվներում։

## Հունաստան
Պանամական փաստաթղթերը հաստատել են, որ քաղաքական գործիչ Ստավրոս Պապաստավրուն, ով նախկին վարչապետներ Կոստաս Կարամանլիսի և Անտոնիս Սամարասի խորհրդականն էր, եղել է Պանամայի հիմնադրամների, «Green Shamrock» հիմնադրամի և «Diman» հիմնադրամի խորհրդի անդամ 2005-2014 թվականներին։ 2006 թվականին նա դարձել է «Այսիոս» հիմնադրամի փոխնախագահ, որը գոյություն ունի մինչ օրս։ Այնուամենայնիվ, Պապստավրուն 2012 թվականին հրաժարվեց «Այսիոս» հիմնադրամից։

Այս սկանդալում ներգրավված են եղել մի շարք հունական ընտանիքներ, որոնք ունեն արվեստի նշանակալի հավաքածուներ։

## Իսլանդիա

Վարչապետ Զիգմունդուր Դավիդ Գունլաուգսոնը, որը ընտրվել է 2008 թվականին Իսլանդիայում բանկային փլուզումից հետո, խոստացել էր մաքրել բանկային համակարգում կոռուպցիան։ Բայց երբ Զիգմունդուր Դավիդը զբաղեցրեց իր տեղը, նա չհրապարակեց իր 50% բաժնեմասը «Wintris»-ում, ընկերություն, որը պատկանում էր սնանկ բանկերից մեկի պարտատոմսերին, և չհրաժարվեց դրանից, մինչև 2010 թվականի հունվարի 1-ին նոր օրենքի ուժի մեջ մտնելու նախորդ օրը։ Դա կպահանջի նրանից հայտարարել այս շահերի բախման մասին։ Նա իր բաժինը վաճառեց իր կնոջը, որին պատկանում է մյուս կեսը։ Զույգը երկուսն էլ հարուստ ընտանիքներից են։ Երբ նրանք գնեցին Վինտրիսը, նա աշխատում էր որպես լրագրող, իսկ նա մարդաբան է։ Մինչև ակտիվը չբացահայտելը, նա, ըստ երևույթին, ոչ մի օրենք չի խախտել։ Սակայն երկիրը շատ լավ է հիշում 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամը և կարծում էր, որ այն անցյալում է դրել։ Քանի որ Զիգմունդուր Դավիդը Իսլանդիայի անունից բանակցում էր իսլանդական տապալված բանկերի պարտատերերի հետ, այն բացահայտումը, որ Զիգմունդուր Դավիդի կինը պարտատոմսերի սեփականատեր է, այնքան մեծ վրդովմունք առաջացրեց, որ 22,000–24,000 մարդ մասնակցեց հակակառավարական ցույցին խորհրդարանի մոտ 281 թվականի ապրիլի 4-ի գրեթե բնակչության 4-%-ը։ Զիգմունդուր Դավիդն առաջարկեց արտահերթ ընտրություններ, սակայն կոալիցիոն կառավարության մյուս անդամները ընտրություններ չցանկացան, միայն նրա հրաժարականը։ 2016 թվականի ապրիլի 5-ին Իսլանդիայի վարչապետ Զիգմունդուր Դավիդ Գուննլաուգսոնը հայտարարեց իր հրաժարականի մասին։

«Reykjavik Grapevine»-ը և «Kjarninn» լրատվական կայքը պարզել են, որ նախագահ Օլաֆուր Ռագնար Գրիմսոնը կապեր է ունեցել «Lasca Finance Limited»-ի հետ, որը գրանցված է 2005 թվականին Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում։ Օլաֆուր Ռագնարը կտրականապես հերքել էր որևէ անձնական կամ ընտանեկան կապ հարկային դրախտներում գտնվող ընկերությունների հետ։ Նրա կնոջ՝ Դորիտ Մուսայեֆի ծնողները ընկերությունը ղեկավարել են 1999-2005 թվականներին։ Մուսայեֆի ընտանեկան բիզնեսի ֆինանսական հաշվետվությունները ցույց են տալիս, որ այն 2000-2005 թվականներին Լասկայից ստացել է գրեթե 7 միլիոն ֆունտ (10,2 միլիոն ԱՄՆ դոլար, 9,1 միլիոն եվրո) տոկոսավճարներ։ 2005 թվականին «Moussaieff Jewelers Limited»-ը վաճառեց «Lasca»-ի իր 10% բաժնեմասը Ս. Դորիտ Մուսայեֆի մահացած հորը և նրա մորը, որն այժմ 86 տարեկան է և «Lasca»-ի սեփականության մասնաբաժնի գրանցված սեփականատերը։ Դորրիթը և նրա քույրերը՝ Թամարան և Շերոնը կժառանգեն նրա հարստությունը, որը համարվում է աշխարհում ամենամեծերից մեկը։

Բյարնի Բենեդիկտսոնը՝ Իսլանդիայի ֆինանսների նախարարը և Զիգմունդուր Դավիդի կոալիցիոն գործընկերոջ նախագահը, սերում է Իսլանդիայի ամենահարուստ ընտանիքներից մեկից։ Նա հաստատել է, որ իրեն է պատկանում «Falson & Co.»-ի 33%-ը, Սեյշելյան կեղևային ընկերություն, որը հիմնադրվել է 2005 թվականին Դուբայում անշարժ գույք ձեռք բերելու համար։ Այն դեռ ակտիվ էր 2009 թվականին, երբ Բյարնին արդեն խորհրդարանի անդամ էր՝ ֆինանսական բացահայտման պահանջներով։ Նա ասաց, որ գրանցել է ընկերությունը հարկային մարմիններում, և ինքը տեղյակ չի եղել, որ այն գրանցված է Սեյշելներում։ Ներքին գործերի նախարար Օլոֆ Նորդալը և նրա ամուսինը լիազորագիր ունեին «Dooley Securities S.A.» օֆշորային ընկերության համար, որը գտնվում է Պանամայում։ Նա ասաց, որ ընկերությունը հիմնադրվել է իր ամուսնու համար, բայց երբեք չի օգտագործվել, ուստի չի կարծում, որ պետք է դա բացահայտի։ Զիգմունդուր Դավիդի Առաջադիմական կուսակցության գործադիր տնօրեն Հրոլֆուր Օլվիսոնն ասում է, որ M«ossack Fonseca» ընկերությունները, որոնք նշում են նրա անունը, երկար ժամանակ անգործուն եղել և օրինական։

Գործարար Ինգիբյորգ Պալմադոտտիրը և նրա ամուսինը՝ Յոն Ասգեյր Յոհաննեսոնը մի քանի տարի շարունակ ֆինանսավորել են իրենց բիզնես գործարքները պանամական «Guru Invest» ընկերության միջոցով, որը պատկանում է «Sports Direct»-ի մանրածախ առևտրի բաժնետոմսերին «Rhapsody Investments»-ի միջոցով (Եվրոպայում), որը հիմնված է Լյուքսեմբուրգում։ Գուրու Ինվեստը մոտ 16 միլիոն ԱՄՆ դոլար է վճարել «Glitnir» բանկին այն բանից հետո, երբ այն խափանվել է Գաումուրի՝ Յոն Ասգեյրի ընկերություններից մեկի պարտքը ծածկելու համար, և 100 միլիոն ISK վարկ է տվել Յոն Ասգեյրի «Þú Blásól» ընկերությանը՝ «Jovita» անունով օֆշորային ընկերության միջոցով։ «Kjarninn»-ի լրագրողների հարցին, թե որտեղից են այդ գումարները, Ինգիբյորգը չի պատասխանել։ Ինգիբյորգը 365 մեդիա խմբի հիմնական սեփականատերն է, որին պատկանում են իսլանդական «Vísir.is» լրատվականները, «Stöð 2» հեռուստաալիքը և «Bylgjan, X-ið»  և «FM 957» ռադիոկայանները, որոնցից ոչ մեկը կարծես չի հայտնում այս բացահայտումը։

## Իռլանդիա
«The Irish Times» թերթը մշակել է արտահոսքի իռլանդական բաղադրիչը։ Թվարկված իռլանդական հայտնի անունները ներառում էին գոլֆիստ Պեդրեյգ Հարինգթոնը, սեփականության ծրագրավորող Շոն Մուլրյանը և իռլանդական U2 ռոք խմբի մենեջեր Փոլ ՄակԳինեսը։ Ցուցակները ներառում էին նաև Սթենլի Ուոթսոնը՝ Իռլանդիայի խոշորագույն հարկային իրավաբանական ընկերության՝ «Matheson»-ի ավագ գործընկերը, ով ղեկավարել է իռլանդական կորպորատիվ հարկերի կառավարման բազմաթիվ գործիքների ստեղծումը, որոնք օգտագործվում էին Իռլանդիայում ԱՄՆ բազմազգ ընկերությունների կողմից՝ ԱՄՆ միլիարդավոր հարկերից խուսափելու համար։ Ցուցակում ներառված էր նաև իռլանդացի Ֆայն Գաելի քաղաքական խորհրդական Ֆրենկ Ֆլաներին։

## Իտալիա

2016 թվականի ապրիլի 6-ին Իտալիայի Թուրինի Պրոկուրան հրամայեց «Guardia di Finanza-»ին հետաքննություն սկսել Պանամայի փաստաթղթերում պարունակվող 800 իտալացիների նկատմամբ։

Նախկին երկարամյա վարչապետ Սիլվիո Բեռլուսկոնին, ով արդեն դատապարտվել էր հարկերից խուսափելու համար և հեռացվել խորհրդարանից, ներառվել էր փաստաթղթերում։ Այլ նշանավոր մարդիկ, որոնց անունները հիշատակվում են Թերթերում, ներառում են ձեռնարկատերեր Լուկա Կորդերո դի Մոնթեզեմոլոն, Ֆլավիո Բրիատորեն, Ադրիանո Գալիանին և դերասան Կառլո Վերդոնեն։

ICIJ-ի գործընկեր «The Namibian»-ի հետաքննությունը պարզել է, որ բանտարկված մաֆիոզ Վիտո Ռոբերտո Պալացոլոն պաշտպանել է իր ֆինանսները իտալական, Նամիբիայի և Հարավային Աֆրիկայի իշխանություններից Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում կառուցված, գերմանացի բանկիր Վոլֆ-Պիտեր Բերթոլդի կողմից ստեղծված շելլային ընկերությունների միջոցով։

## Մալթա
 
Պանամական փաստաթղթերը կապում էին վարչապետ Ջոզեֆ Մուսկատի կառավարության նախարար Կոնրադ Միզիին և վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Քիթ Շեմբրիին Պանամայի ընկերությունների դեմ։ Ավելին, Միզիի կինը՝ Սայ Միզի Լիանգը, ով Մալթայի առևտրային բանագնացն է Չինաստանում և Մալթայի գլխավոր հյուպատոսը Շանհայում, Չինաստանում, իրենց երեխաների հետ նույնպես նշանակվել է որպես Նոր Զելանդիայում հիմնված «Mizzi's Panama shell» ընկերության տրեստի շահառու։

Մալթայի մամուլում մատնանշումները օֆշորային տրաստի հետ Միզիի կապերի մասին չխանգարեցին, որ Միզիին ընտրվի 2016 թվականի փետրվարի 25-ին իշխող Լեյբորիստական կուսակցության կուսակցական հարցերի գծով փոխղեկավար՝ կուսակցության կանոնադրության փոփոխությունից հետո, որը հնարավորություն կտա գործող պատգամավորին նշանակվել։ Միզին լքել է Լեյբորիստական կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնը 2016 թվականի ապրիլի 28-ին։

Շեմբրին՝ գործարար, ով ղեկավարում էր Լեյբորիստական կուսակցության նախընտրական արշավը 2013 թվականի Մալթայի համընդհանուր ընտրություններում և ծառայում է որպես Մուսկատ քաղաքի շտաբի ղեկավար, հաղորդվում էր, որ օֆշորային ընկերություն է ունեցել Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում և ունի անանուն ընկերություն՝ «shell» ընկերությունը Պանամայում, որը կոչվում է «Tillgate Inc», որը գտնվում է Նոր Զելանդիայում նրա համար ստեղծված տրեստի կողմից։ Միզիին և Շեմբրինն ձեռք են բերել իրենց «shell» ընկերությունները Պանամայում, «Hearnville Inc»-ը և «Tillgate Inc»-ը, Մալթայում «Mossack Fonseca»-ի ներկայացուցիչների միջոցով, ովքեր նաև փորձել են բանկային հաշիվներ բացել՝ կապված տարբեր իրավասություններում քաղաքականապես ենթարկված երկու անձանց երկու shell ընկերությունների հետ։ Պանամայում երրորդ անանուն կեղևային ընկերության՝ «Egrant Inc»-ի սեփականատերը, որի գոյությունը բացահայտվել է նույն փաստաթղթում, որը վերաբերում է մյուս երկու ընկերություններին, մնում է անհայտ, թեև դրա ձեռքբերման մեջ պահպանված խիստ գաղտնիությունը, ներառյալ էլեկտրոնային փոստով հաղորդակցություններից խուսափելը և այլն։ Skype-ի միջոցով հաղորդակցությունների օգտագործումը մեծ կասկածներ է առաջացրել, որ Մալթայի երրորդ գլխավոր քաղաքական անձը ներգրավված է։

2015 թվականի ունեցվածքի հայտարարագրում, որը թվագրված է փետրվարի 8-ին և ներկայացվել է Մալթայի խորհրդարան 2016 թվականի մարտի վերջին, որը Մուսկատն ասում էր, որ իրեն նախագծով ցույց են տվել նախքան Պանամայի փաստաթղթերի արտահոսքը, Միզիիին թվարկեց վստահությունը Նոր Զելանդիայում և shell ընկերությանը Պանամայում։ 2016 թվականի ապրիլի 28-ի դրությամբ Մալթայի կառավարության կողմից անանուն միջազգային աուդիտորական ընկերության կողմից ներկայացված հարցի վերաբերյալ զեկույցը դեռևս սպասվում էր։ 2016 թվականի ապրիլի 28-ին Մուսկատը հայտարարեց կաբինետի վերադասավորումների մասին. Միզիին կորցրեց Առողջապահության և էներգետիկայի նախարարական պորտֆելը, սակայն վարչապետի գրասենյակում պահպանվեց որպես նախարար առանց պորտֆելի։

Մալթան Եվրամիության միակ անդամն է, որն ունի այս սկանդալի մեջ ներգրավված նախարար և առ այսօր։ Չդիմանալով Միզիի և Շեմբրիի ներգրավվածությանը այս սկանդալում, նրանք դեռ շատ բարձր պաշտոններ են զբաղեցնում Մալթայի կառավարությունում։ Մարկ Ա. Սամմութը գործի մասին գիրք է գրել, որը կոչվում է «L-Aqwa fl-Ewropa»:  2017 թվականի հոկտեմբերին Դաֆնե Կարուանա Գալիզիան՝ բլոգեր, ով ղեկավարում էր Մալթայում կոռուպցիայի վերաբերյալ Պանամական փաստաթղթերի հետաքննությունը, սպանվեց իր տան մոտ ականապատ մեքենայի պայթեցնելու հետևանքով։

Այդ ժամանակից ի վեր Մալթայից՝ որպես ԵՄ անդամ երկիր, պահանջվել է ուժեղացնել կորպորատիվ սեփականության իր գրանցամատյանների թափանցիկությունը՝ ցույց տալով, թե ով է ի վերջո վերահսկում իր իրավասության ներքո գտնվող յուրաքանչյուր ընկերություն։ Մալթայի Ֆինանսական Ծառայությունների Մարմինը անջատվել է Մալթայի Ընկերությունների ռեգիստրից 2018 թվականին, որպեսզի կենտրոնանա առանձին կարգավորիչ դերերի և պարտականությունների վրա։ Ընկերությունների ռեգիստրը առանձին գործակալություն է և հայտնի է որպես Մալթայի բիզնես ռեգիստր։

## Նորվեգիա
Նորվեգիայի հարկային վարչությունը ակնկալում է DNB-ից (Նորվեգիայի ֆինանսական ծառայությունների խոշորագույն խումբ) տեղեկատվության հասանելիություն պահանջել DNB-ի կողմից ստեղծված մոտավորապես 30 ընկերությունների մասին, որոնք պատկանում են նորվեգացիներին, որոնցից 20-ը ապրում են Նորվեգիայում, 200 նորվեգացիներ «Mossack Fonseca»-ի հաճախորդների ցուցակում են։

## Պորտուգալիա
ICIJ-ի «Offshore Leaks» տվյալների բազան ցույց է տալիս, որ Պորտուգալիան ուներ 246 օֆշորային կազմակերպություններ, 300 սպաներ, 40 միջնորդներ և 175 հասցեներ, որոնք կապված են «Mossack-Fonseca» թերթերում նկարագրված գործունեության հետ, որտեղ թերթերը հաղորդում էին մի քանի քաղաքական գործիչների, պետական պաշտոնյաների, բանկիրների և ընկերության մենեջերներ։ 2017 թվականի մայիսի դրությամբ ներգրավվածներից որևէ մեկի համար քրեական կամ դատական հետևանքներ չեն եղել։

## Ռուսաստան

«The Süddeutsche Zeitung»-ը՝ նախագծին մասնակցող թերթերից մեկը, որը հրապարակել է թերթերը, նկարագրել է դրանցում թվարկված տարբեր անձանց կապերը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Նրանք մեջբերել են Նոբելյան մրցանակակիր տնտեսագետ Փոլ Կրուգմանին և ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի փաստաթղթերը, որոնցում ասվում է, որ Ռուսաստանը համապատասխանաբար «կլեպտոկրատիա» է և «մաֆիոզ պետություն»։ Süddeutsche Zeitung-ը հայտնում է, որ մոտ 2 միլիարդ դոլար է տեղափոխվել ռուսական ընկերությունների և անհատների հետ կապված ընկերությունների ցանցի միջոցով «ընդամենը մի քանի տարվա ընթացքում», և ընկերությունները, ըստ երևույթին, օգտագործվել են «կասկածելի բիզնես գործարքների համար»։

Պուտինը 2011 թվականից ի վեր մի քանի անգամ քննադատել է օֆշորային ընկերությունները որպես «ոչ հայրենասիրական», իսկ 2013 թվականին օրենք է ընդունվել, որն արգելում է պետական պաշտոնյաների օտարերկրյա բանկային հաշիվները։

Մինչ օրս հրապարակված ոչ մի ձայնագրության մեջ Պուտինի անունը չի հայտնվում, բայց նրա համախոհների անուններն են։ Արտահոսած փաստաթղթերում հիշատակվում են շինարարական միլիարդատերեր Արկադի և Բորիս Ռոտենբերգները, երաժիշտ Սերգեյ Ռոլդուգինը և բիզնես մագնատ Ալիշեր Ուսմանովը, ինչպես նաև Պուտինի վաղեմի ընկերը՝ միլիարդատեր Գենադի Տիմչենկոն, ինչպես նաև նրա մամուլի քարտուղարի կինը՝ նրա զարմիկը և ՊԱԿ-ի նախկին գործընկերները, ինչպես նաև մի քանի օլիգարխներ՝ կապված Mossack Fonseca շելլային ընկերությունների հետ։

Սանկտ Պետերբուրգի նվագախմբի թավջութակահար Սերգեյ Ռոլդուգինը, ով Պուտինի ավագ դստեր կնքահայրն է և ում անվանել են Պուտինի «լավագույն ընկեր», աչքի է ընկնում Պանամական փաստաթղթերում։ Համաձայն գաղտնազերծված փաստաթղթերի, Ռոլդուգինը ձեռք է բերել առնվազն 100 միլիոն դոլարի ակտիվներ, ներառյալ «Video International»-ի 12,5%-ը (Ռուսաստանի հեռուստատեսային գովազդի խոշորագույն ընկերություն) ընկերություններ, որոնք ունեն բաժնետոմսերի օպցիոններ Ռուսաստանի որոշ խոշորագույն ընկերությունների համար և վարկերի իրավունքներ։ հարյուր միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ։ 2008 թվականին Ռոլդուգինի կողմից վերահսկվող ընկերությունը միացավ մի քանի այլ օֆշորային ընկերությունների՝ օգնելու «Պուտինի մեկ այլ ինսայդերին» ձեռք բերել ռուսական խոշորագույն բեռնատարներ արտադրող «Kamaz»-ի վերահսկողությունը և ներդրումներ ստանալ գերմանական «Daimler AG» ավտոարտադրողից՝ 250 միլիոն դոլար՝ «Kamaz»-ի 10%-ի դիմաց։ «Sandalwood»-ը՝ մեկ այլ ընկերություն, որում «Roldugin»-ը և այլ ինսայդերներ շահագրգռված են, 2009-2012 թվականներին 800,000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ վարկային գծեր է տրամադրվել Կիպրոսում գտնվող Russian Commercial Bank (RCB) կողմից, որն այն ժամանակ ամբողջությամբ պատկանում էր ՎՏԲ բանկի դուստր ձեռնարկությանը, որը հիմնականում պատկանում էր ռուսական պետությանը։  Պանամական փաստաթղթերի փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ «Roldugin» ընկերությունները ստացել են մի քանի վարկեր՝ առանց գրավի, կամ շատ ցածր տոկոսադրույքներով կամ երբեք չմարված։ 2013 թվականին Բորիս և Արկադի Ռոտենբերգ եղբայրների հետ կապված մի քանի shell ընկերություններ մոտ 200 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վարկ են տվել Ռոլդուգինի ցանցում գտնվող ընկերությանը։ Արտահոսած փաստաթղթերը ցույց չեն տալիս, թե արդյոք դրանք մարվել են։ Վարկի տրամադրումից կարճ ժամանակ առաջ Արկադի Ռոտենբերգի ընկերությանը շնորհվել էր միլիարդավոր արժողությամբ «Հարավային հոսք» գազատարի նախագծի մրցույթը։ Հարցին իր ընկերությունների մասին, Ռոդուլգինն ասաց. «Ես պետք է նայեմ և պարզեմ, թե ինչ կարող եմ ասել և ինչ՝ ոչ», և որ ֆինանսական հարցերը «նուրբ» են։

Պուտինի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը «Պանամական փաստաթղթերի» մասին արևմտյան հաղորդագրություններն անվանել է «պուտինոֆոբիա», ասել է, որ դրանք ուղղված են Պուտինին և Ռուսաստանի դեմ դավադրության մի մասն են, որը կազմակերպվել է Կենտրոնական հետախուզական վարչության, Միացյալ Նահանգների Պետդեպարտամենտի և այլոց կողմից Պուտինը նաև ասել է. «WikiLeaks-ը մեզ ցույց տվեց, որ դրա հետևում կանգնած են ԱՄՆ պաշտոնական մարդիկ և պաշտոնական մարմինները»։։

Պուտինը հերքեց «կոռուպցիայի ցանկացած տարր» և ասաց, որ իր հակառակորդները փորձում են ապակայունացնել Ռուսաստանը։ Պուտինը նաև ասաց. «WikiLeaks-ը մեզ ցույց տվեց, որ դրա հետևում կանգնած են ԱՄՆ-ի պաշտոնական մարդիկ և պաշտոնական մարմինները»։ 2016 թվականին Վլադիմիր Պուտինի հետ ամենամյա ուղիղ գծի ժամանակ նա արտահոսած փաստաթղթերը անվանեց «հուսալի», բայց իր մեկնաբանությունները սահմանափակեց Ռոլդուգինով. ասելով, որ արևմտյան լրատվամիջոցները չեն հասկացել, որ երաժիշտն իր ամբողջ օֆշորային եկամուտը ծախսել է «Ռուսաստանի համար երաժշտական գործիքների վրա»։ Պուտինը նաև ասաց, որ «Goldman Sachs»-ը պատկանում է «Süddeutsche Zeitung»-ի մայր ընկերության բաժնետոմսերին, որն իրականում պատկանում է մյունխենյան ընտանիքին և գերմանական մեդիա խմբին։ Կրեմլը ներողություն խնդրեց այս «սխալի» համար։

Սկզբում հիմնական ռուսական լրատվամիջոցները գրեթե ամբողջությամբ անտեսեցին արտահոսքը։ Ո՛չ պետական 1-ին ալիքը և «Ռոսիա 1»-ը, ո՛չ էլ մասնավոր սեփականություն հանդիսացող REN-TV-ն և NTV-ն չնշեցին այս պատմությունը ապրիլի 4-ին, այն օրը, երբ պատմությունը հայտնվեց։ Պատմության նվազագույն լուսաբանումը հեռարձակվեց կեսգիշերին «Vesti TV»-ով և կապված էր Լիոնել Մեսսիի և Միշել Պլատինիի հետ։ Բացառություն էր կազմում ռուսական ընդդիմադիր «Նովայա գազետա» թերթը, որը բնութագրվում է որպես «ICIJ-ի ռուս գործընկեր», որը պատմում էր ինչպես տպագիր, այնպես էլ առցանց տարբերակով։

Ապրիլի վերջին OCCRP-ն հրապարակեց արտահոսած փաստաթղթերի հետագա խմբաքանակի վերլուծությունը, որը ցույց է տալիս դրամական միջոցների հոսքը դեպի Ռոդուլգինի հաշիվներ 2007 թվականին Մոսկվայի հարկային տեսուչների կողմից 230 միլիոն դոլարի հարկային գողության արդյունքում, որը բացահայտվել և հայտնել է Սերգեյ Մագնիտսկին։

## Իսպանիա

2016 թվականի ապրիլի 15-ին Խոսե Մանուել Սորիան ստիպված եղավ լքել արդյունաբերության, էներգետիկայի և զբոսաշրջության նախարարի պաշտոնակատարը, երբ Պանամայի փաստաթղթերը պարզեցին, որ նա և իր ընտանիքը նախորդ տասնամյակների ընթացքում մի քանի օֆշորային հասարակություններ են պահել հարկային դրախտներում։ Սորիան ի սկզբանե հերքել էր դա, բայց լուրերը շարունակում էին արտահոսել, որոնք հակասում էին նրան։ Ապրիլի 14-ին հայտնի դարձավ մի ընկերություն, որը նա պատկանում էր Ջերսիում մինչև 2002 թվականը, երբ Լաս Պալմասի քաղաքապետն էր։ Սորիան այս հարցի շուրջ իր շփոթեցնող ու փոփոխվող բացատրությունների արդյունքում դրվեց քաղաքական քննադատական դիրքում, և հաջորդ օրը հրաժարական տվեց։

Նա միակ ականավոր իսպանացի քաղաքական գործիչը չէ, ով օֆշորային ընկերություններ ուներ։

ԱՄՀ նախկին նախագահ Ռոդրիգո Ռատոն, վարչապետ Խոսե Մարիա Ազնար պահպանողական կառավարության փոխնախագահ Ռոդրիգո Ռատոն երկու օֆշորային ընկերություններում ուներ ավելի քան 3,6 միլիոն եվրո։ Նրան Իսպանիան մեղադրել է ենթադրյալ հարկային իրավախախտումների, փողերի լվացման և կոռուպցիայի այլ դեպքերում ֆիզիկական անձանց միջև կոռուպցիայի մեջ։ Միկաելա Դոմեկ-Սոլիսը՝ Միգել Արիաս Կանյետեի կինը, որը ներկայումս հանդիսանում է Կլիմայական գործողությունների և էներգետիկայի հարցերով հանձնակատար, նախկինում ԵՄ գյուղատնտեսության, պարենի և շրջակա միջավայրի նախարարը, նույնպես բացել է կեղևային հասարակություններ։

Իսպանիայի թագավորական ընտանիքը նույնպես ներգրավված է այս հարկային սկանդալում. Բորբոնի արքայադուստր Պիլարը, Բադախոզի դքսուհին, նախկին թագավոր Խուան Կառլոս I-ի քույրը և ներկայիս թագավոր Ֆելիպե VI-ի մորաքույրը 40 տարի օֆշորային կորպորացիա են ունեցել՝ մինչև գահից հրաժարվելը։ Նրա եղբայրը 1974 թվականին հավաքեց «Դելանտրա Ֆինանսիերա» անունով ընկերություն և հանդիսացավ դրա նախագահն ու ադմինիստրատորը։ Նա սկզբում հերքեց դա, երբ իր անունը հայտնվեց Պանամական փաստաթղթերում։ Նրա ամուսինը, ով մահացել է 1991 թվականին, եղել է կորպորացիայի գլխավոր քարտուղարը։ Նրա որդին՝ Բրունո Գոմես-Ասբեսը, այս ընկերության գանձապահն ու կառավարիչն է։ Հայտնվում է նաև Ռիպալդայի կոմս Ամալիո դե Մարիչալարի  անունը և թագավորի դստեր՝ Ելենա դե Բորբոնի նախկին ամուսնու՝ Խայմե դե Մարիչալարի եղբայրը։

Ավելին, թագավորական տան հետ կապված հսկայական կոռուպցիոն սկանդալում, Ինյակի Ուրդանգարինին և Nóos հիմնադրամի նրա գործարար գործընկերոջը «Mossack Fonseca»-ն խորհուրդ է տվել տեղափոխել միջոցներ։

Բռնապետ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի երկու ծոռները՝ Ֆրանցիսկո և Խուան Խոսե Ֆրանկո Սուելվեսը, Mossack Fonseca-ի միջոցով ստեղծեցին գրանցված ընկերություններ Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում։ Խուան Խոսե Ֆրանկոն բացել է «Malini Investments»-ը 1997 թվականին, տնօրեն լինելով 2012 թվականին և փակվել 2013 թվականին։ Նա «El Confidencial» թերթին ասել է, որ ինքը «բացարձակ անգրագետ է»։ Ֆրանցիսկո Ֆրանկո Սուելվեսը, նրա ավագ եղբայրը, նույնպես բացեց «Vamfield Alliance Limited»-ը 1997 թվականին որպես տնօրեն։

Կատալոնիայի Ժեներալիտետի նախկին նախագահ Ժորդի Պուժոլի որդին՝ Օլեգեր Պուժոլը  թույլ է տվել գրասենյակի վաճառքից 6,8 միլիոն եվրոյի միջնորդավճարը անթափանց հասարակությանը, որը մարել է մեկ այլ օֆշորով մոտ 5 մլն։ Նրա Պուժոլի ընտանիքը՝ ծնողներն ու երեխաները, մեղադրվում են հարկային խարդախության և կոռուպցիայի մի քանի հոդվածներով՝ ի թիվս այլ հանցագործությունների։

Իսպանիայի նախկին վարչապետ Ֆելիպե Գոնսալեսի ներկայիս կինը՝ Մարիա Գարսիա Վակերոն, 2004 թվականին Շվեյցարիայում հաշիվ է բացել «Կարմինգո» ՍՊԸ-ի համար Խաղաղ օվկիանոսի հարավում գտնվող Նիուեի հարկային դրախտում։ Փաստաբան Կանդիդո Կոնդե-Պումպիդո կրտսերը՝ Իսպանիայի նախկին գլխավոր դատախազ և Իսպանիայի Գերագույն դատարանի մագիստրատ Քանդիդո Կոնդե-Պումպիդոյի որդին, խնդրել է բացել «Mossack Fonseca» օֆշորային ընկերություն 2008 թվականին, չնայած գործարքը չի ավարտվել։ Նա մտադիր էր օֆշորային ընկերությունը միջնորդ հանդիսանալ Պանամայի մայրաքաղաքում երկնաքեր կառուցելու նախագծում, այլ ոչ թե գումար թաքցնելու համար։

Ֆրանցիսկո Պաեսան՝ CNI-ի կարևոր հետախույզը, աշխատելով Ներքին գործերի նախարարությունում, բացեց օֆշորային հաշիվ՝ 1998 թվականին կեղծելով իր մահը։

Լավագույն բանկիրները և իսպանացի գործարարներն օգտագործել են այս ընկերությունը հաշիվներ և ընկերություններ բացելու համար. Միգել Բլեսան՝ «Caja Madrid»-ի նախագահ, որը դատվել է իսպանական դատարաններում կոռուպցիայի բազմաթիվ գործերով, Խեսուս Բարդերասը՝ նախկին վարչապետ Ֆելիպե Գոնսալեսի մոտ գտնվող գործարար, փաստաբանի երեխաները։ Խավիեր դե լա Ռոզան, ով նույնպես կապված է կոռուպցիոն դեպքերի հետ, Կառլոս Օրտեգան՝ «Pepe Jeans»-ի գործադիր տնօրենը և այնպիսի ընտանիքներ, որոնք ունեն այնպիսի խոշոր հյուրանոցային ցանցեր, ինչպիսիք են Riu (RIU Hotels & Resorts), Escarrer (Meliá Hotels International) և Martinón (Group)):

Արվեստի կոլեկցիոներներ Մարինա Ռուիս-Պիկասոն և Բորխա Թիսսենն ունեն Mossack Fonseca ընկերություններ։ Թիսսենի փաստաբանն ասաց, որ նրա ընկերությունը ամբողջությամբ հայտարարագրվել է հարկային մարմիններին, և Ռուիս-Պիկասոն հրաժարվել է մեկնաբանություններից։ Ներգրավված այլ հայտնի մարդկանց թվում են իսպանացի ռեժիսոր Պեդրո Ալմոդովարը, ով 2003  թվականին «Օսկար» է ստացել «Habla con ella»-ի համար և իր եղբոր՝ Ագուստինի հետ 1991 թվականին ստեղծել է մի ընկերություն, որը կոչվում է «Glen Valley» Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում։ Ագուստինը պատասխանեց՝ ասելով, որ փակել է ընկերությունը 1994 թվականին, և այն վճարել է իր բոլոր հարկերը։

Շոուբիզնեսի անձնավորություն Կարմեն Լոմանան ասաց, որ օֆշորային ընկերության սեփականատեր ամուսնու մահից հետո ինքը հոգացել է դրա մասին, բայց ընդհանրապես ոչինչ չիմանալով բիզնեսի կամ հարկերի մասին։ Անվանվել են հաղորդավար և իսպանացի երգիչ Բերտին Օսբորնը և հայտնի դերասան Իմանոլ Արիասը՝ իսպանական հեռուստատեսության ամենաերկար և ամենակարևոր սերիալներից մեկի՝ C«uéntame como pasó»-ի գլխավոր հերոսը։ Օսբորնն ասաց, որ իր հաշիվը օրինական է, և որ նա օգտագործել է այն, ինչպես խորհուրդ է տրվել՝ գումար խնայելու համար։ Նա նաև ներգրավված է գանձապետարանին խարդախության հետ կապված սկանդալի մեջ՝ սերիալի դերասանուհի և ընկերուհի Անա Դուատոյի հետ։

Խուան Լուիս Սեբրիանը՝ լրագրող, «El País»-ի համահիմնադիր և իսպանական մեդիա կոնգլոմերատ Prisa-ի գործադիր տնօրենը, պատկանում է «Star Petroleum»-ի 2%-ին՝ հարակից նավթային կորպորացիայի՝ հարկային դրախտներով։ Անվանակոչվելուց հետո նա որոշեց դիմել Լա Սեքստայի դեմ, որը բացահայտեց իր մասնակցությունն այս սկանդալում :

Բարսելոնա ՖԱ-ի նախկին նախագահ Խոսեպ Լուիս Նունյեսը, ներկայիս փոխնախագահ Կառլես Վիլարուբին և Մադրիդի Ռեալի փոխնախագահ Էդուարդո Ֆերնանդո դե Բլասը օֆշորային ընկերություններ ունեին Mossack Fonseca-ի հետ։

## Շվեդիա
Շվեդիայի ֆինանսական վերահսկողության մարմինը (FI) 2016 թվականի ապրիլի 4-ին հայտարարել է, որ կհետաքննի սկանդինավյան երկրների խոշորագույն ֆինանսական հաստատություններից մեկի՝ «Nordea»-ի գործողությունները, այն բանից հետո, երբ Պանամայի փաստաթղթերը պարզեցին, որ բանկի Լյուքսեմբուրգի գրասենյակն օգնել է ստեղծել մոտ 400 օֆշորային ընկերություններ իր հաճախորդների համար 2004 թվականից 2014 թվականներին Պանամայում և Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում իրենց հաճախորդների համար։

Շվեդիայի Ֆինանսական վերահսկողության մարմինը (FI) ասել է, որ «լուրջ թերություններ» կան Nordea-ի կողմից փողերի լվացման վերահսկման հարցում և բանկին երկու նախազգուշացում է տվել։ 2015 թվականին Nordea-ն պետք է վճարեր հնարավոր ամենամեծ տուգանքը՝ ավելի քան հինգ միլիոն եվրո։ 2012 թվականին Nordea-ն խնդրեց «Mossack Fonseca»-ին հետադարձ կերպով փոխել փաստաթղթերը, որպեսզի երեք դանիացի հաճախորդների լիազորագրի փաստաթղթերը թվաց, որ ուժի մեջ են 2010 թվականից։ «Nordea Private Banking»-ի տնօրեն Թորբեն Սանդերսը խոստովանել է, որ մինչև 2009 թվականը Nordea-ն չէր ստուգում հարկերից խուսափողների համար. «2009 թվականի վերջին մենք որոշեցինք, որ մեր բանկը չպետք է լինի հարկերից խուսափելու միջոց», - ասաց Սանդերսը։ Փաստաթղթերում առկա են նաև շվեդական այլ բանկեր, սակայն Nordea-ն հանդիպում է 10902 անգամ, իսկ հաջորդ ամենահաճախ հիշատակվող բանկը հանդիպում է ընդամենը 764 անգամ։ Շվեդիայի ֆինանսական վերահսկողության մարմինը (FI) ավելի ուշ ասաց, որ իրենք կհետաքննեն նաև Շվեդիայի մյուս երեք խոշոր բանկերը՝ «Handelsbanken», «Skandinaviska Enskilda Banken» (SEB) և «Swedbank»:

Nordea-ն խզեց բոլոր կապերը Mossack Fonseca-ի հետ՝ ապրիլի 4-ին SVT-ում Nordea-ի գործադիր տնօրեն Կասպեր ֆոն Կոսքուլի հետ հարցազրույցից հետո։

Ի պատասխան արտահոսքի՝ վարչապետ Ստեֆան Լոֆվենն ասաց, որ ինքը շատ քննադատում է Nordea-ի վարքագիծն ու դերը, իսկ ֆինանսների նախարար Մագդալենա Անդերսոնը բնութագրեց բանկի վարքագիծը որպես «բոլորովին անընդունելի»։

## Շվեյցարիա
Ապրիլի 6-ին դաշնային ոստիկանությունը խուզարկեց ՈՒԵՖԱ-ի շտաբ-բնակարանը Նիոնում՝ որպես Չեմպիոնների լիգայի հեռուստատեսային իրավունքների համաձայնագրի «հանցավոր վատ կառավարման» հետաքննության մաս, որը ստորագրել էր ՖԻՖԱ-ի նոր նախագահ Ջանի Ինֆանտինոն։ Նույն օրը Ժնևի գլխավոր դատախազը բացեց մի քանի ընթացակարգ՝ ի պատասխան շվեյցարացի իրավաբանների և հոգաբարձուների կողմից չարաշահումների մասին զեկույցի.:

Ապրիլի 8-ին, մի քանի ժամ անց հոդվածների նոր շարքի հրապարակումից մի քանի ժամ անց, որն ուղղված է օֆշորային ընկերությունների հետևում թաքնված արվեստին, դատախազը Ժնևի Ֆրիպորտում առգրավել է մոտ 25 միլիոն դոլար արժողությամբ Մոդիլիանիին։ Նյու Յորքում տեղի ունեցած դատավարությունը պնդում էր, որ նկարը գողացել են նացիստները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ամբաստանյալներն ասացին, որ իրենց չեն պատկանում այն, սակայն գաղտնազերծված փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ նրանք վերահսկում են Միջազգային արվեստի կենտրոնը, որը Պանամայում գրանցված կեղևային ընկերություն է, որը պատկանում է դրան։

Իվ Բուվյեն և ռուս միլիարդատեր Դմիտրի Ռիբոլովլևը, արվեստի գնագոյացման վերաբերյալ դատավարության մեջ, երկուսն էլ ունեն Mossack Fonseca ընկերություններ։

Արտահոսած փաստաթղթերը նաև լույս են սփռում կեղևային ընկերությունների պատկանելության վրա Լոզանում ձգձգվող դատավարության մեջ՝ կապված հանգուցյալ հունական նավագնացության մագնատ Բազիլ Գուլանդրիսի Գստադյան շալեից արվեստի գործերի սեփականության հետ։

Ապրիլի 11-ին մեկ այլ հետաքննություն սկսվեց այնպիսի բարեգործական կազմակերպությունների անվան չարաշահման վերաբերյալ, ինչպիսիք են Կարմիր Խաչը կամ WWF-ը։

Շվեյցարական Diacore-ը Mossack Fonseca-ի հաճախորդ է և ունի մոտ երեսուն ընկերություն նրանց միջոցով։ Diacore-ը ղեկավարում է Դանիել Շտայնմեցը, սակայն մինչև վերջերս նրա եղբայր Բենի Շտայնմեցը լիազորագիր ուներ ընկերության համար։ Diacore-ը Steinmetz Group-ի մասն է։

ICIJ-ի տվյալներով՝ 1339 շվեյցարացի իրավաբաններ, ֆինանսական խորհրդատուներ և այլ միջնորդներ վերջին 40 տարվա ընթացքում ստեղծել են ավելի քան 38000 օֆշորային կազմակերպություններ։ Այս կազմակերպությունները ցուցակագրել են 4595 Շվեյցարիայի հետ կապված սպաների կամ ադմինիստրատորների։

## Ուկրաինա

Երբ Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն ստանձնեց պաշտոնը 2014 թվականին, ժողովրդական ընդվզումը հենց նոր տապալեց նրա նախորդին՝ Վիկտոր Յանուկովիչին։ Պորոշենկոն խոստացել է վաճառել իր կոնֆետի բիզնեսը (Roshen), եթե ընտրվի, սակայն փաստաթղթերի արտահոսքը ցույց է տալիս, որ 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին  դրա  փոխարենը նա բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում հիմնել «Prime Asset Partners Ltd» օֆշորային հոլդինգը և իր ընկերությունը տեղափոխել այնտեղ, մոտավորապես ընտրություններից երկու ամիսն անց։ Այդ քայլը կարող էր խնայել նրան միլիոնավոր դոլարներ իր ուկրաինական հարկերից։ Կիպրոսի գրառումները ցույց են տալիս նրան որպես ընկերության միակ բաժնետեր։ Որոշ իրավաբանական փորձագետներ ասում են, որ բացատրությունը կարող է հիմնավոր լինել, սակայն դա չի ազդում ուկրաինական լրատվամիջոցների վրա՝ նշելով, որ Պորոշենկոն բացել է իր օֆշորային հաշիվը 2014 թվականի օգոստոսին, երբ ուկրաինացի զինվորները ռուսների կողմից Իլովայսկում կոտորվում էին։ Պանամական փաստաթղթերի զեկույցը կարող է նաև լինել Նիդեռլանդների հետ առևտրային համաձայնագրի տապալման մեջ ապրիլի 6-ին այնտեղ կայացած հանրաքվեում։

Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն խումբը կարծում է, որ «նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելիս բիզնեսի ստեղծումը սահմանադրության ուղղակի խախտում է»։ Նաև, Կազմակերպված հանցավորության և կոռուպցիայի լուսաբանման նախագծի լրագրողները կարծում են, որ այդ քայլով Պորոշենկոն կատարել է ևս երկու անօրինականություն՝ պաշտոնավարման ընթացքում սկսելով նոր բիզնես և այնուհետև չկարողանալով հայտնել այդ մասին իր բացահայտումների մասին։ Պորոշենկոն հերքել է որևէ օրինազանցություն, և խոսնակն ասել է, որ օֆշորային ընկերությունը չունի ակտիվ ակտիվներ և օրինական կորպորատիվ վերակազմավորում է, որի նպատակն է օգնել վաճառել Պորոշենկոյի Roshen գործարանը։ Ուկրաինայի վերլուծաբանները պատասխանել են, որ Պորոշենկոյի գաղտնի ձևով այս հաշիվները բացել է վստահությունը նրա, իր կուսակցության և հենց Ուկրաինայի հանդեպ։

Պորոշենկոյի օֆշորային բիզնեսի մասին լուրերը հայտնվեցին այն ժամանակ, երբ նրա կառավարությունը քարոզարշավ էր իրականացնում օֆշորային ընկերությունների դեմ։ Օլեհ Լյաշկոն՝ Ռադիկալ կուսակցության առաջնորդը, հորդորեց օրենսդիրներին սկսել իմփիչմենթի գործընթաց, և նույնիսկ նրա որոշ դաշնակիցներ պաշտպանեցին պնդումները հետաքննող խորհրդարանական հանձնաժողով ստեղծելու կոչերը։

Ուկրաինայի խորհրդարանում հարաբերությունները Պորոշենկոյի դաշինքի և վարչապետ Արսենի Յացենյուկի Ժողովրդական ճակատ կուսակցության միջև նախորդ ամիսների ընթացքում արդեն սրվել էին կոռուպցիայի մեջ փոխադարձ մեղադրանքներով։ Վարչապետ Արսենի Յացենյուկը նույնպես հայտարարեց, որ հրաժարական կտա Պանամական փաստաթղթերի արտահոսքի պատճառով։

## Միացյալ թագավորություն

Ըստ «The Guardian»-ի՝ «Մեծ Բրիտանիայի գույքի ավելի քան 170 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ այժմ պահվում է արտերկրում... 31,000 հարկային դրախտ ընկերություններից գրեթե մեկը, որոնք ունեն բրիտանական սեփականություն, կապված են Mossack Fonseca-ի հետ»":

Պանամական փաստաթղթի փաստաթղթերում ներառված են Լորդերի պալատի վեց անդամների անունները, որոնցից մի քանիսը եղել են Քեմերոնի Պահպանողական կուսակցությանը, ինչպես նաև այլ պահպանողական դոնորներ։ Նրանք են.

* Էնթոնի Բեմֆորդ 4 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ Պահպանողական կուսակցության նվիրատվություններից, 2013 թվականին
* Դեյվիդ Ռոուլանդ.
* Ֆլեմինգի ընտանիք և գործընկերներ.
* Juniper առևտրական ակցիաներ 250,000 ֆունտ ստերլինգ վարկ Պահպանողական կուսակցությանը օֆշորային հիմնադրամից, որն ունի անթափանց սեփականության կառուցվածքը.
* Թոնի Բուքինգհեմ. 100,000 ֆունտ նվիրատվություն Պահպանողական կուսակցությանը,
* Լորդ Էշկրոֆտ.մարդը, ով հրապարակեց «խոզուկ» կասկածը Քեմերոնի մասին,
* Բարոնուհի Պամելա Շարփլզը (իր Բահամյան կղզիների «Nunswell Investments Limited» ընկերության միջոցով), 1973 թվական։
Նախկին պատգամավոր Մայքլ Մեյթսը իր «Haylandale» ընկերության միջոցով պնդեց, որ իր ընկերությունը «երբեք իրական արժեք չի ունեցել» և շահեր է գրանցել խորհրդարանում։
Քանի որ Միացյալ Թագավորությունը դեռևս տարբեր աստիճանի հսկողություն է իրականացնում բրիտանական անդրծովյան տարածքների և թագի կախվածությունների նկատմամբ, որոնք կազմում են բազմաթիվ հարկային դրախտներ և «գաղտնի իրավասություններ», որոնք գոյություն ունեն, ճնշում գործադրվեց վարչապետ Դեյվիդ Քեմերոնի վրա՝ փոփոխություններ կատարելու համար։  Ըստ «The Wall Street Journal»-ի, Պանամական փաստաթղթերը «լույս են սփռում Բրիտանական կայսրության վերջին մնացորդների օֆշորային կենտրոնների համաստեղության վրա՝ Ջիբրալթարից մինչև Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ (BVI)»: Mossack Fonseca-ն, որն ընդգրկված էր արտահոսած տվյալների մեջ, BVI ընկերությունները գլխավորում էին ցուցակը, որտեղ Mossack Fonseca-ն ղեկավարում կամ ընդգրկում էր մոտ 215,000 ընկերություններից 113,000-ը։ Բրիտանական անդրծովյան տարածքը Անգուիլան 7-րդն էր ցուցակում։

Քեմերոնը քննադատել է բարդ օֆշորային կառույցները 2013 թվականին՝ ասելով, որ «ազնիվ և ճիշտ չէ այն, ինչ անում են որոշ ընկերություններ՝ ասելով. վճար մեկ այլ ընկերությանը, որը ես պատկանում եմ մեկ այլ երկրում, որն ունի որոշակի հարկային արտոնություն»։ Գագաթնաժողովում Քեմերոնը պահանջեց ավելի շատ թափանցիկություն՝ պնդելով, որ դա ավելի լավ կլիներ բիզնեսի համար։ 2014 թվականին Քեմերոնը խնդրեց բոլոր Անդրծովյան տարածքներից և թագից կախվածություն ունեցող երկրներից ստեղծել իրենց իրավասություններում գրանցված ներդրումներ ունեցող ընկերությունների և անհատների բաց ռեեստր, բայց մինչև 2016 թվականի ապրիլին Պանամական փաստաթղթերի արտահոսքը, միայն Մոնսերատն ու Ջիբրալթարը համաձայնեցին դա անել։

Ընդդիմության առաջնորդ Ջերեմի Քորբինն ասել է, որ «Կառավարությունը պետք է դադարեցնի հարկերից խուսափելու գործը» և կոչ արեց «ուղղակի կառավարում» սահմանել բրիտանական անդրծովյան տարածքների և թագից կախվածության վրա, որոնք գործում են որպես հարկային դրախտներ։ Նախկին բիզնես քարտուղար Վինս Քեյբլը համաձայնեց, թեև նախկին գլխավոր դատախազ Դոմինիկ Գրիվը նկարագրեց առաջարկը որպես «մի քիչ միջուկային տարբերակ», որը «կկործանի ֆինանսական ոլորտում BVI-ի բնակիչների ապրուստը»։ Լեյբորիստական ​​կուսակցությունը նաև ասաց, որ մայիսին Քեմերոնի ծրագրած «հակակոռուպցիոն» գագաթնաժողովը «շառադա» կլիներ, եթե Քեմերոնը, որպես գագաթնաժողովի նախագահ, չպահանջի Թագի բոլոր կախվածությունների և արտասահմանյան տարածքների ներկայացուցիչների մասնակցությունը։

HMRC-ի խոսնակ Ջենի Գրեյնջերն ասել է, որ գերատեսչությունը ստացել է «մեծ տեղեկատվություն օֆշորային ընկերությունների մասին, ներառյալ Պանամայում, աղբյուրների լայն շրջանակից, որը ներկայումս ինտենսիվ հետաքննության առարկա է»։ Նա ասաց, որ HMRC-ն խնդրել է ICIJ-ին կիսել իր բոլոր տվյալները։

Private Eye-ը բացահայտեց, որ Էդվարդ Թրաուպը, որը նշանակվել է HMRC-ի գործադիր նախագահ 2016 թվականի ապրիլին, եղել է «Simmons & Simmons » լոնդոնյան իրավաբանական ընկերության նախկին գործընկերը, որի հաճախորդների թվում է Դեյվիդ Քեմերոնի հոր՝« Blairmore Holdings»-ի կողմից ստեղծված Պանամայում գրանցված հիմնադրամը.։ «Süddeutsche Zeitung»-ի և ICIJ-ի կողմից ձեռք բերված փաստաթղթերը բացահայտում են «Simmons & Simmons»-ի սերտ հարաբերությունները օֆշորային ընկերությունների և խոշոր արտասահմանյան անշարժ գույքի սեփականատերերի հետ, ներառյալ ներդրումային ընկերությունը, որը ղեկավարվում է շեյխ Համադ բեն Աբդուլլահ Ալ Թանիի անունից, մինչդեռ Troup-ը նրա ավագ հարկային գործընկերն էր։
### Blairmore Holdings, Inc.
Յան Քեմերոնը՝ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Դեյվիդ Քեմերոնի հանգուցյալ հայրը, կառավարում էր օֆշորային հիմնադրամը («Blairmore Holdings, Inc».) Մոսսակ Ֆոնսեկայի միջոցով, որը 30 տարի խուսափում էր Մեծ Բրիտանիայի հարկերից։ Նրա ընկերությունը տեղափոխվեց Իռլանդիա այն բանից հետո, երբ Դեյվիդ Քեմերոնը դարձավ վարչապետ։ Ապրիլի 6-ին Քեմերոնը խոստովանեց, որ ուներ Բլերմորի բաժնետոմսեր, սակայն ասաց, որ վաճառել է իր բաժնետոմսերը մինչև վարչապետ դառնալը։

Հայտնի քաղաքական գործիչները քննադատել են Քեմերոնների ընտանիքի ներգրավվածությունը սկանդալում։ Ընդդիմության առաջնորդ Ջերեմի Քորբինը հորդորեց անհապաղ անկախ հետաքննություն սկսել Քեմերոնի ընտանիքի հարկային գործերի, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորության հարկերից խուսափելու վերաբերյալ օրենքների խստացման վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ