Բարեկամություն (Հրաչյա Քոչար)

«**Բարեկամություն**», հայ գրող Հրաչյա Քոչարի պատմվածքներից է։ Պատմվածքը գրվել է 1942 թվականին և տեղ է գտել «Հերոսական ժամանակներ» շարքում։

## Գնահատական
Հայրենական պատերազմի շրջանում գրված պատմվածքներում Քոչարը նախ և առաջ երևան է բերել սովետական մարտիկների, սպաների հայրենասիրությունը։ Գործողությունների նկարագրությունը Քոչարը կատարել է հերոսի հոգեբանական ապրումների նկարագրությանը զուգընթաց։ «Բարեկամություն» պատմվածքում հեղինակը առանձնապես բացահայտել է ռուս մարդու հոգու լավատեսական կողմը, որը կյանքի բոլոր պայմաններում մնում է անայլայլ։ Շչ-ն խիզախ պարտիզան է, նա ամեն տեղ է և ոչ մի տեղ։ Նրա խորամանկությունն ու ճարպկությունը օգնում են մեր բանակին՝ իր առաջխաղացումների գործողությունների ժամանակ։ Այս պատմվածքում Քոչարը երևան է բերել սովետական մարդկանց ճանաչելու զգալի փորձ, ունակություն և որոշ վարպետություն։

## Սյուժե
Ստեղծագործության մեջ նկարագրվում է պատերազման ժամանակները։ Պատմվածքը պատմում է գլխավոր հերոս Արկադին։ Ստեղծագործությունը կազմված է երկու պատմվածքից և վերջաբանից։ 

### Առաջին պատմվածք
Արկադին և զինվորական թղթակից Իվան Դավիդովը Հայրենական պատերազմի ժամանակ շրջում էին դիրքերում, գտնում պատերազմի մասնակիցներին, նրանցից լսում պատմություններ։ Այդ ամենի ընթացքում հաճախ ստիպված էին լինում տեղափոխվել մի դիրքից մյուսը, փորձությունների միջով անցնել, սողալ թշնամու կրակի առջև։ Այդ տեղաշարժերի ընթացքում նրանց հանգստյան վայրը լինում էր մի ռուս կնոջ՝ Յուլիանա Իվանովնայի տնակը։ Մի գիշեր՝ տնակ գնալիս Արկադին և Իվանը զրուցում էին հայտնի պարտիզան Շչ-ի մասին, ցանկանում, որ երբևէ հանդիպեն նրան։ Գալիս են գիշերելու կնոջ տանը և այնտեղ հանդիպում են անծանոթի։ Հայրենիքին ծառայողների մեջ կասկածներ են ծնվում, թե ով է այդ մարդը, չնայած նրան, որ Յուլիանա Իվանովնան հավատացնում էր նրանց, որ այդ մարդը շատ բարի և լավ մարդ է։ Արկադին սկսում է հարցուփորձ անել, թե ինչ է անում այստեղ, ինչու է երկար մորուքով։ Անծանոթը տղաների համար սկսում է պատրաստել տաք ոտնամաններ, որպեսզի դիրքերում ցրտին դիմանան։ Իվան Դավիդովի կասկածներ այնքան շատ էին, որ երբ պատրաստվում էին քնելու, անծանոթից պահանջում է փաստաթղթերը։ Անծանոթը ցույց է տալիս թղթերը, որոնք հաստատում էին, որ նա ազգությամբ ուկրաինացի է՝ ազատված զինվորական ծառայությունից ոսկրախտ, թոքախտ և կարճատեսություն ունենալու պատճառով։ Առավոտյան Արկադին և Իվանը հեռանում են տնից՝ իրենց գործը շարունակելու։ Կրկին զրուցում անծանոթի մասին, վիճում, քանի որ Դավիդովը դեռ կասկածում էր։ Մի օր՝ ճակատում գտնվելիս Իվանը տեսնում է, որ երկու բանակային բերում են իրենց ծանոթին, Արկադիի հետ գնում են շտաբ, թույլտվություն ստանում, որ ներկա գտնվեն նրա հարցաքննությանը։ Բայց երբ ներս է մտնում բռնվածը, պետը գրկում է, համբուրում։ Պարզվում է, որ բռնվածը հայտնի պարտիզան Շչ-ն է։ Երկու ընկեր մնացել էին ապշած, քանի որ իրենց վաղեմի երազանքն էր պարտիզանին հանդիպելը։ Պարտիզանը պատմում էր այն ամենը, ինչի միջով անցել էր, պատմում էր, թե ինչեր էին տեղի ունենում այն վայրերում, որտեղ եղել էր։ Բաժանվելիս պարտիզանը Արկադիին դիմում է և ասում, որ նրանք դեռ կհանդիպեն։

### Երկրորդ պատմվածք
Որոշ ժամանակ անց Արկադիի բնակարան է գալիս պարտիզան Շչ-ն՝ մի ուսի ծանրությունը հենակին դրած։ Շչ-ն պատմեց, որ վիրավորվել է ռազմաճակատում։ Երկու ծանոթները սկսում են զրույցը, խոսում, որ տիկին Յուլիանան շատ էր սիրում երկու ընկերներին, որից հետո Արկադին հարցնում է պարտիզանի կյանքի մասին։ Պարտիզանը պատմում է, որ ծնվել է գեղջուկի ընտանիքում, վաղ տարիքում զրկվել է ծնողներից, ուներ մի քույր, ում մեծացնելը մնացել էր իր ուսերին։ Կրթության է տալիս քրոջը, ամուսնացնում, իսկ ինքը այդպես էլ չի ամուսնանում։ Քրոջ ընտանիքին գերամանացիները բռնեցին, ստիպեցին, որ քույրը ասի եղբոր գտնվելու վայրը, սակայն քույրը հերոսաբար լռեց և գերմանացի մի սպայի ասաց․ «Միևնույնն է, ձեր ձեռքը նրան չի հասնի․․․»։ Նա թախծում էր, քանի որ ոչ մի հիշատակ չի մանցել նրանցից, ամբողջը այրվել է։ Պատմում է, որ երկրագործ է, շատ է սիրում բնությունը, հողի աշխատանքը։ Բաժանվելիս Արկադիից ուզում է մի իր, որը միշտ կհիշեցնի նրանց բարեկամությունը։ Արկադին տալիս է իր ունեցած ամենաթանկ հիշողությունը՝ կնոջ և դստեր լուսանկարը։ Ասում, որ Շչ-ն կարծի, թե սա իր քրոջ և նրա դստեր լուսանկարն է։  

### Վերջաբան
Շտաբ էր եկել պարտիզան Շչ-ի զինվորներից մեկը, պատմում էր՝ ինչ հերոսական քայլեր է կատարել պարտիզանը վերջին օրերին։ Արկադին այդ պահին ապրում էր հպարտություն, երջանկություն։ Հիշում է իր և Շչ-ի բարեկամությունը․ «Այն զգացմունքը, որը ծնվում է փորձությունների մեջ, մեծ և սուրբ գործերի օրերին, երբեք չի մեռնում․․․»։

## Կերպարներ
* Արկադի
* Իվան Դավիդով
* Պարտիզան Շչ
* Յուլիանա Իվանովնա

## Տես նաև
* Մեծ տան զավակները
* Եղբայրները (Հրաչյա Քոչար)
* Հերոսների ծնունդը
* Ռուս մարդու տունը
* Նախօրյակին
* Մի կնոջ պատմածից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հրաչյա Քոչար
*ՄԵՐ ՄԵԾԵՐԸ․ՀՐԱՉՅԱ ՔՈՉԱՐ /OUR GREATS HRACHYA KOCHAR
*ՀՐԱՉՅԱ ՔՈՉԱՐ
*Հրաչյա Քոչարը և իր ժամանակը

Կատեգորիա:Հրաչյա Քոչարի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1956 գրքեր