open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալֆոնսո II (Արագոնի թագավոր)

**Ալֆոնսո II** (), անվանում էին **Ողջամիտ** կամ **Տրուբադուր**, եղել է Արագոնի թագավոր և որպես **Ալֆոնս I**, Բարսելոնայի կոմս 1164 թվականից մինչև իր մահը։

Բարսելոնայի կոմս Ռամոն Բերենգուր IV-ի և Արագոնի թագուհի Պետրոնիլայի թագուհու ավագ որդին։ Նա եղել է Արագոնի առաջին թագավորը, ով նաև Բարսելոնայի կոմսն էր։ Նա նաև Պրովանսի կոմսն էր, որը նա նվաճել էր Դուլսա II-ից, 1166 թվականից մինչև 1173 թվականին, որից հետո այն զիջեց իր եղբորը՝  Ռամուն Բերենգուր III-ին։ Կատալոնացի պատմաբանները նրա կառավարումը բնորոշել են որպես ազգայնական և նոստալգիկ, քանի որ նա Պիրենեյան թերակղզու շատ տարածքներ միավորել է Բարսելոնայի հարստության ներքո։

## Կառավարում
Ծնվելով Հուեսկայում` Ալֆոնսոյին ծննդյան ժամանակ անվանել են Ալֆոնսո և Ռամոն, ժառանգեց Արագոնի և Բարսելոնայի միավորված գահերը որպես Ալֆոնսո։

Իր կառավարման մեծ մասում նա դաշնակցել է Կաստիլիայի թագավոր Ալֆոնսո VIII-ի հետ, ընդդեմ Նավառայի և ընդդեմ մարրական տայֆաների հարավում։ Նա իր ներդրումն է ունեցել Ռեկոնկիստայում` հասնելով Տերուել և նվաճելով այս կարևորագուն բնակավայրը Վալենսիայի ճանապարհին։ Նույն թվականին նա նվաճեց նաև Կասպեն։

Իր դաշնությունը Կաստիլիայի հետ ամրապնդելու համար 1174 թվականի հունվարի 18-ին Սարագոսայում Ալֆոնսոն ամուսնացավ Կաստիլիայի թագավորի քրոջ՝ Սանչայի հետ։ Այս դաշինքի մեկ այլ հիմնաքար էր Կասորլայի պայմանագիրը երկու թագավորների միջև 1179 թվականին, որով սահմանվեց երկու թագավորությունների նվաճումների գոտիները Յուկար և Սեգուրա գետերի միջև։ Վալենսիայի հարավային տարածքները ներառյալ Դենիան ընկան Արագոնի նվաճման տիրույթներում։ Ալֆոնսոն նաև կնքեց Սանգոեսայի պայմանագիրը (1168) Նավառայի թագավոր Սանչո VI-ի հետ՝ բաժանելով Մուրսիայի տայֆայի տարածքը միմյանց միջև։

Հուսիսում նույնպես մեծացավ Արագոնի ազդեցությունը, քանի որ օքսիտանները, կատալոնացիները և արագոնացիները միավորվեցին Արագոնի թագի ներքո։ Նրա թագավորությանը չէր միացել ոչ միայն Պրովանսը, այլ նաև Սերդանիան (1168) և Ռոսելյոն (ժառանգվել է 1172 թվականին)։ Բեարնը և Բիգոռը տուրք էին վճարում 1187 թվականից։ Ալֆոնսոյի միջամտումը Լանգեդոկի գործերին կարող էր առժենալ իր ժառանգորդ Պեդրո II, որի միջոցով Արագոնը կարող էր ընդլայնել իր առևտուրը և ճանապարհ բացել նոր նվաճումների։

1186 թվականին Ալֆոնսոն օգնեց Արագոնին ազդեցություն հաստատել Սարդինիայում, երբ նա օգնեց իր զարմուհի Ագալբուրսային, ով Արբորեայի մահացած ոստիկան Բարիսոն II-ի այրին էր, և նշանակեց նրա թոռն Հյուգոյին Արբորեայի գահին։

Ալֆոնսոն հողեր նվիրաբերեց Ցիստերցիանսցի վանականներին Էբրո գետի հովտում, որտեղ կառուցվեց առաջին Ցիստերցիանական մենաստանը տարածաշրջանում։

Նա մահացավ Պերպինյանում 1196 թվականին։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագոնի թագավորներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի կոմսեր
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան երեխա կառավարիչներ
Էբրու Օզքան

**Էբրու Օզքան** (, ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան և մոդել։

## Կենսագրություն
Էբրու Օզքանը ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 18-ին Անկարայում։ Ավարտել է Անկարայի համալսարանի պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը։ Դերասանական կարիերայում Էբրուն իր առաջին քայլերը սկսել է թատրոնից և մոդելային բիզնեսից։ Թուրքիայում Էբրուն հայտնի է դարձել Մելիսայի դերով, որը նա մարմնավորել է «Սարսափի տուն» ֆիլմում։ 2009-2011 թվականներին Էբրուն նկարահանվել է «Տիկնոջ այգին» հեռուստասերիալում։ Ավելի ուշ, նա խաղացել է «Մայրեր և աղջիկներ» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Դեֆնեի դերը։ 2012 թվականին «Իմ կյանքի դերը» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Էլայի դերը, իսկ «Նոթեր» հեռուստասերիալում՝ Սունայի դերը։ 2015 թվականին Էբրուն խաղացել է «Քամու հիշողություն» ֆիլմում, որտեղ մարմնավորել է Լեյլայի դերը։ Այդ ֆիլմում նրա խաղընկերը եղել է Թուբա Բույուքյուսթունը։ 2014-2017 թվականներին Էբրուն խաղացել է Դիլյարա Էրգյուվանի դերը՝ Փշրունքներ հեռուստասերիալում։

## Անձնական կյանք
2008 թվականին հարաբերությունների մեջ է եղել Մերթ Ֆըրաթի հետ։ 2009 թվականից մինչև 2014 թվականի գարուն հանդիպել է Ջաներ Ջինդորուքի հետ։ Հարաբերությունների մեջ է եղել նաև Նեջդաթ Իշլերի հետ։ 2014 թվականի վերջից մինչև 2015 թվականի սկիզբ հանդիպել է Էրթան Սաբանի հետ։ 2016 թվականի հունիսի 3-ին զույգն ամուսնացել է։ 2018 թվականի հունվարի 12-ին նրանք ունեցել են դուստր, որին կոչել են Բիրիջիք։

## Ֆիլմագրություն

## Թատրոն
* *Pandaların Hikayesi* (2012)
* *Romeo ve Juliet* (2008)
* *Arzu Tramvayı* (2008)
* *Atları Da Vururlar* (2005)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ
Բելգիայի գետեր

մինի|աջից|Մաաս
**[[Բելգիայի գետերը]]** կազմում են հանգիստ հոսքով խիտ ջրառատ ցանց։ Առավել նշանակալից գետեր հանդիսանում են՝ Մաասը  իր Սամբրա վտակով Ֆլանդրիայում և Շելդան իր Լիս վտակով Վալոնիայում։ Բելգիայի գետերի մի մասը նավարկելի են։ Առավելագույն ջրհոսքերն ընկնում են տարվա ձմեռային ժամանակահատվածում, որի հետևանքով այդ ընթացքում Ներքին Բելգիայում բավականին հաճախ ջրհեղեղներ են լինում։ Հոսանքների վերահսկման, կարգավորման  համար մի շարք գետերի վրա ստեղծված են ջրանցքների, փականների եւ պոմպակայանների ցանց։
մինի|Դեյլե

## Առավելապես հզոր գետերի ցանկն ըստ երկարության
Բելգիայի առավելապես երկար գետերի ցուցակը։

մինի|Լես

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի գետեր
Գյումրու պատվավոր քաղաքացիների ցանկ

**«Գյումրու պատվավոր քաղաքացի»**, կոչում, որը շնորհվում է 1964 թվականից Գյումրիում (այն ժամանակ՝ Լենինական)։ Կոչումը շնորհվում է քաղաքի ավագանու կողմից՝ Գյումրի քաղաքին մատուցած ծառայությունների համար։

## Գյումրու պատվավոր քաղաքացիների ցանկ
;*Ծանոթագրություն*
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական պարգևներ
Արհեստական կղզի

200px|thumb|Արմավենիների կղզիներից մեկը "Мир" (Աշխարհ) կղզիախմբում։
200px|thumb|Տիպային "Հյուսիսային աստղ" հորատային կղզին։
thumb|200px|Բալչուգ կղզին Մոսկվայի քարտեզի վրա 1850-ական թվականներ
**Արհեստական կղզի,** ջրատեխնիկական կառույց բաց ջրային տարածքում (ծովերում, լճերում, գետերում), կառուցված ափի կամ հատակի բնահողից, բնական կամ արհեստական սառույցից, ժայռաբեկորներից և այլն։ Արհեստական կղզին ստեղծվում է մարդու  կողմից։ Արհեստական կղզիներ կարող են առաջանալ ցամաքի մասերից՝ ջրանցքների կառուցման պատճառով

## Ժամանակակից նախագծեր
right|200px|thumb|Դուբայի բոլոր արհեստական կղզիները

### [[Ռուսաստան]]
Կրիա կղզին Ազովի ծովում կառուցվել է 1701-1706 թվականներին՝ Տագանրոգ քաղաքի դիմաց։

Դաղդիզել գործարանի 8-րդ արտադրամասը կառուցվել է 1934-1936 թվականներին։

Ռուսաստանում գոյություն ունի "Ֆեդերացիա" կղզիախմբի կառուցման նախագիծ։ Ծրագրավորվում է այն կառուցել Սև ծովում (Սոչի քաղաքի Խոստինսկի թաղամասի՝ Փոքր Ախունի դիմաց)։ Կղզու մակերեսը 250 հա է, կառույցի ընդհանուր մակերեսը 700000մ²։

### [[Արաբական Միացյալ Էմիրություններ|ՄԱԷ]]
Պարսկական ծոցի ավազանում առաջին արհեստական կղզին դարձավ Դուբայի Առագաստ կղզին։ Նրա գլխավոր տեսարժան վայրը դարձավ Բուրջ ալ-Արաբ (Burj Al Arab) հյուրանոցը։

Ամենահայտնի արհեստական կղզիներից են Արմավենիների կղզիները Դուբայի ափերի մոտ, երեք կղզի արմավենու տեսքով։ Ջումեյր արմավենին, Ջեբել Ալի արմավենին և Դեիրա արմավենին։

2007 թվականին Աբու Դաբիում բացվեց Լուլու ("Մարգարիտ") արհեստական կղզին։

ՄԱԷ ամենամեծ նախագիծը եղավ Դուբայում կառուցվող "Мир" (The World,Աշխարհ) կղզիախումբը՝ 300 կղզի, որոնք Երկիր մոլորակի մայրցամաքներն են հիշեցնում։

### [[Ճապոնիա]]
right|200px|thumb|Կանսայի միջազգային օդանավակայան։
200px|thumb|Ֆլևոպոլդեր
200px|thumb|Բուրատ-Էլ -Բահրեյին|alt=
Միջազգային օդանավակայան Կանսային դիմակայուն է երկրաշարժերի և թայֆունների նկատմամբ և կառուցված է Արևելյան Ասիայում, արհեստական կղզիների վրա։

Ակվալայն՝ 9 կիլոմետրանոց հիբրիդ (թունելի և կամրջի) Տոկիոյի ծոցում, կապում է Կավասակի (Kawasaki) և Կիսարաձու (Kisarazu) քաղաքները։ Այն տեղում, որտեղ կամուրջը փոխվում է թունելի, տեղակայված է Ումիհոտարու արհեստական կղզին։

Տոկիոյի ծոցում կառուցված Երազանքի  կղզին ամբողջովին թափոններից է։

Չափերով երկրորդ արհեստական Ռոկկո կղզին Կոբայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Искусственные острова в арктических водах. — Экспресс-информация «Подводно-технические, водолазные и судоподъемные работы. Гидротехнические сооружения», 1980, № 44.

Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Կատեգորիա:Արհեստական կղզիներ
Նապոլեոն Ազիզյան

**Նապոլեոն Սուրենի Ազիզյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, գործարար, Ազգային ժողովի 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ գումարման պատգամավոր, «Ազգային միաբանություն» կուսակցության անդամ։

## Կրթություն
Նապոլեոն Ազիզյանը 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը՝ ստանալով ապրանքագետի որակավորում։

## Աշխատանքային գործունեություն
1962-1964 թվականներին որպես բանվոր աշխատել է Երևանի թուղթ-ստվարաթղթի կոմբինատում, իսկ 1966-1976 թվականներին` առևտրի եւ հասարակական սննդի համակարգում։

1976-1982 թվականներին որպես նախ արտադրամասի վարիչ, արտադրության պետ, ապա նաև տնօրենի տեղակալ եղել է Երևանի պիտակ-փաթեթների կոմբինատում։ 1982-1983 թվականներին եղել է «Աջափնյակ» ունիվերսամի տնօրեն։ 1985 թվականին զբաղեցրել է «Բջնի» գործարանի տնօրեն։

## Քաղաքական գործունեություն
1999-2003 թվականներին թիվ 22 ընտրատարածքից եղել է 2-րդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր։

2003-2007 թվականներին Ազգային Միաբանություն կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է 3-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ Եղել է ԱԺ ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2017 թվականի ապրիլի 2-ին Ծառուկյան կուսակցությունների դաշինքի թիվ 4 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով ընտրվել է 6-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:«Ազգային միաբանություն» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Լիմբուրգեր

**Լիմբուրգերը** () փափուկ պանիր է պաստերիզացված կաթից, որը տարբերվում է իր սուր հոտով և ինտենսիվ համով։

Ստեղծվել է Բելգիայում, սակայն լայն տարածում ունի նաև Ավստրիայում, Նիդերլանդներում ու Գերմանիայում։

Պանիրը կաթնագույն է, կեղևը ուտելի, փաթուկ և դեղնաշագանակագույն, երբեմն սպիտակ բորբոսի հետքերով։ Այն արտադրվում է *Brevibacterium linens* մանրէների շնորհիվ։ Հասունանում է երկու շաբաթից երեք ամսա ընթացքում։ Պատրաստվում է աղյուսների ձևով և կշռում է 200 կամ 500 գրամ։ Հասունացման սկզբում նրբաճաշակ համ ունի, որը ժամանակի ընթացքում շատ ուժեղ է դառնում։

Լիմբուրգերը ուտում են երիտասարդ կարտոֆիլով, սև հացով և սոխով։ Օգտագործում են հետևյալ խմիչքների հետ `գարեջուր, թունդ, չոր կարմիր գինի, խնձորի սիդր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բորբոսով պանիրներ
Կատեգորիա:Գերմանական պանիրներ
Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Ձիու միս

thumb|Ձիքւ շոգեխաշ միս
[thumb|[Խավարտով միս]]
[thumb|Ձիու մսից պատրաստված [երշիկի կտորներ]]
thumb|Ճապոնական ուտեստ բասասի
**Ձիու միս**, սննդի մեջ կիրառվող ձիու միսը։ Ձիու միսը տարբերվում է առանձնահատուկ համով և հանդիսանում է քոչվոր ժողովուրդների սովորական ու սիրելի ուտեստը։ Ձիու միսը միշտ եղել է Ասիայի քոչվոր թյուրքերի և մոնղոլների օրվա ռացիոնի կարևոր մասը (հատկապես արժևորվում է կազի-կարտա եփված երշիկը և սուջուխը), ինչպես և ձիու կաթից ստացվող կաթնաթթվային ըմպելիքը՝ կումիսը։

Հիմնարար է համարվում արոտավայրային դասակարգումը, ինչը պահանջում է զգալի թվով անդաստաններ։ Թույլատրվում է կարճ (առավելագույնը՝ 40-45 օր) մսուրապահություն՝ բտման համար։ Ավելի երկար փակի տակ պահելն անմիջականորեն ազդում է մսի համային որակների, կոնսիստենցիայի վրա և ոչ մի տեղ չի գործածվում։ Մշտաբնակ հողագործ ժողովուրդների համար սննդի մեջ ձիու մսի օգտագործումը, որպես կանոն, լայն տարածում չունի։

Ձիու միսը կիրառվում է երշիկի որոշ տեսակների արտադրության ժամանակ՝ վերջիններիս որոշակի մածուցիկություն և առաձգականություն, ինչպես նաև կծու համ հաղորդելու համար։

Ձիու մսի գյուղատնտեսական նշանակությունը մեծապես կախված է տեղանքի բնաաշխարհագրական պայմաններից, օրինակ՝ ամբողջ Եվրոպայի տարածքում ձիու մսի մշակումն առավել նպաստավոր և ձեռնտու է միայն Հունգարիայում։ Ճապոնիայում, որտեղ բացակայում են բնական արոտատեղիները, ձիաբուծությունը բավականին թանկ զբաղմունք է հանդիսանում։

Հայտնի է նաև, որ ձիու մսից պատրաստված երշիկը նրբախորտիկ է։ Եվրոպացիների շրջանում տարածված առեղծվածն այն մասին, թե ձիու միսը տհաճ համ ունի, կապված է այն հանգամանքի հետ, որ Նապոլեոնի զինվորները Մոսկվայից նահանջելիս ուտում էին ստակած ձիու միս, իսկ աղի և համեմունքների փոխարեն վառոդ էին օգտագործում, ինչն առաջ բերեց մեծաթիվ սննդային թունավորումներ։

Գերմանիայում և Ֆրանսիայում ձիու միսն ավելացնում են ապխտած երշիկի մեջ։ Ռուսաստանում ձիու միսը կիրառվում է մի քանի շրջանների սննդի մեջ, որոնցից են Կարաչայ-Չերքեզիան, Յակուտիան, Թաթարստանը և Բաշկիրիան։

Թուրքմենիայում արգելված է ձիու միսը սննդի մեջ կիրառելը։

## Վերաբերմունքը տարբեր մշակույթներում
Չնայած ձիու միսը Եվրոպայի և Ասիայի տարբեր երկրներում ուտում են, այն տաբու է համարվում անգլալեզու երկրներում, ինչպիսիք են՝ Մեծ Բրիտանիան, Իռլանդիան, ԱՄՆ-ն, բացի Կանադայից։ Ինչպես նաև այն չեն ուտում գնչուները, Բրազիլիայի և Հնդկաստանի բնակիչները։ Ձիու միսը չի օգտագործվում Իսպանիայում, չնայած երկիրը հանդիսանում է  թե՛ կենդանի ձիերի, թե մսեղիքի խոշոր արտահանող։ Ղազախստանում ձիու միսը գլխավոր ազգային ուտեստի՝ բեշբարմակի հիմնական բաղադրատարրն է։

Արաբական երկրներում ձիու միսը համարվում է, այսպես կոչված, «մակրուխ», այսինքն՝ օգտագործել կարելի է, բայց խորհուրդ չի տրվում։ Կենտրոնական Ասիայի երկրներում՝ Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում ձիու մսից պատրաստվում են ազգային ուտեստներ, նրբախորտիկներ

Դավանաբանական պատճառներով այս միսն արգելված է հրեաների մոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* (quoting a 1997 USDA report said to be no longer available online)
*La Viande Chevaline, a web site made by the French Horse Meat Industry structure, called *Interbev Equins* (French)
*On eating horse meat sashimi AsiaObscura.com

Կատեգորիա:Ղազախական խոհանոց
Կատեգորիա:Ղրղզական խոհանոց
Կատեգորիա:Միս
Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց
Օկրոկվաբի

**Օկրոկվաբի**, քարանձավ Թիֆլիսի նահանգի Ախալքալաքի գավառակում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վրաստանի քարանձավներ
Կատեգորիա:Ախալքալաքի սարահարթ
Անձրևից հետո (ֆիլմ, ՀԱՀ)

«**Անձրևից  հետո**» (), դրամատիկ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոս Քեթլը 1999 թվականին, իր իսկ սցենարով։

Նկարահանումներն իրականացվել են Քեյփթաունում։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1999 թվականի հունիսի 5-ին Սիեթլի միջազգային կինոփառատոնում։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ֆիլմը ցուցադրվել է Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Ֆիլմը տարբեր արձագանքների է արժանացել կինոքննադատների շրջանում։

## Սյուժե
Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում ապարտհեյդ ժամանակաշրջանին բնորոշ դրամատիկ ֆիլմ, որն անդրադառնում է աֆրիկաներ զինվոր Սթեֆի էմոցիոնալ խնդիրներին։ Աֆրիկաներ-զինվոր Սթեֆը փորձում է մոռանալ իր անցյալը։ Սթեֆի ընկերուհին մտերիմ է Ջոզեֆի հետ։ Մի անգամ տուն վերադառնալով, նա իր ընկերուհի Էմմային գտնում է անկողնում սևամորթ աֆրիկացու հետ։ Նա միանգամից մտածում է ամենավատը (թեև նրանց միջև պլատոնական հարաբերություններ էին)։ Սթեֆը կապկպում է նրանց և ստիպում լսել իր մտորումները հետագա ճակատագրի մասին։ 
   
## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր` Ռոս Քեթլ
* Պրոդյուսեր` Մելանի Գրին, Քերի Սելիգ, Փեյջ Սիմփսոն
* Սցենարի հեղինակ` Ռոս Քեթլ
* Օպերատոր` Կուս Ռյոթս
* Կոմպոզիտոր` Համմի Ման
* Կինոընկերություն` Capella International, KC Medien

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Բայեսյան ցանց

**Բայեսյան ցանցը** (), Բայեսի ցանցը կամ հավանական հավասարակշռված ուղղորդված ոչ ցիկլային գրաֆիկական մոդելը հավանական գրաֆիկական մոդել է (վիճակագրական մոդելի մի տեսակ), որը ներկայացնում է փոփոխականների և նրանց պայմանական կախվածությունը ուղղորդված ոչ ցիկլային գրաֆիկով (DAG ): Օրինակ, Բայեսյան ցանցը կարող է ներկայացնել հիվանդությունների և ախտանիշների հավանական փոխհարաբերությունները։ Հաշվի առնելով ախտանիշները, ցանցը կարող է օգտագործվել տարբեր հիվանդությունների առկայության հավանականությունը հաշվարկելու համար:Արդյունավետ ալգորիթմները կարող են կատարել խելամիտ մտահանգում և ուսուցանել Բայեսյան ցանցերում։ Բայեսյան ցանցերը, որոնք փոփոխականների մոդելային հաջորդականություններ են (օրինակ, խոսքի ազդանշանները կամ սպիտակուցային հաջորդականությունները) կոչվում են դինամիկ Բայեսյան ցանցեր։ Բայեսյան ցանցերի ընդհանրությունները, որոնք կարող են ներկայացնել և լուծել որոշակի խնդիրների անորոշություն, կոչվում են ազդեցության դիագրամներ։

## Մտահանգում և ուսուցում
Բայեսյան ցանցերը իրականացնում են երկու հիմնական մտահանգում.

# Չդիտարկված փոփոխականների ներխուժում
# Պարամետրային ուսուցում

## Բայեսյան ցանցի և Նեյրոնային ցանցի տարբերությունները
* Տեսական հիմնավորում
* Վերահսկելի ուսուցում

Ի տարբերություն Բայեսյան ցանցերի Նեյրոնային ցանցերը սահմանափակ են վերահսկելի ուսուցման տեսանկյունից։

* Տվյալների մարզման համար պահանջվող քանակ
* Տվյալների նախապատրաստում
Ի տարբերություն Նեյրոնային ցանցերի,Բայեսյան ցանցերը աշխատում են մաքսիմիզացիայի և ակնկալիքի ալգորիթմների շնորհիվ։

*Տվյալների փոփոխման հարմարվողականություն
Նեյրոնային ցանցերում պետք է հիմնել վերահսկող համակարգ, իսկ Բայեսյան ցանցերի դեպքում ուղղակի ներմուծում ենք նոր տվյալները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական վիճակագրություն
Դավիթ Քերթող

**Դավիթ Քերթող**, 5-րդ դարի հայ բանաստեղծ, «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի բանաստեղծական մշակման հեղինակը։

Դավթի վերաբերյալ միակ հիշատակումը գտնվում է Դիոնիսիոս Թրակացու «Քերականության արվեստը» աշխատության թարգմանության մեջ, որտեղ անանուն թարգմանիչը, բանաստեղծական ժանրերից մեկի մասին որպես օրինակ, բերում է Դավթի պոեմի տողերից մեկը։ Այդ մի քանի տողերում հիշատակվում են հայոց արքա Տիգրանը և նրա քույրը՝ Տիգրանուհին։ Բանաստեղծությունը կրկնում է «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սյուժեն, որը պահպանվել էր Մովսես Խորենացու մոտ և պատմում հայոց Տիգրան արքայի և Մարաստանի Աժդահակի մասին։ «Քերականության արվեստի» մեկ այլ թարգմանության մեջ նույն Դավիթը հիշատակվում է որպես «Հայ-մարաստանյան պատերազմ» երկի հեղինակ։ Ամենայն հավանականությամբ, հենց այդպես է Դավիթն անվանել «Տիգրան և Աժդահակ» առասպելի սեփական մշակումը։ Մանուկ Աբեղյանը, վերլուծելով Խորենացու Տիգրանի և Աժդահակի մասին պատմությունը, եկել է այն եզրակացության, որ պատմության հիմքում անկասկած պետք է ընկած լինի ինչ-որ բանաստեղծություն, որի հեղինակը, հավանաբար, հենց Դավիթն է։ Սակայն, հենց Խորենացին իր աղբյուրների շարքում չի հիշատակում Դավիթ Քերթողին։

Որոշ գիտնականներ երբեմն պնդում են, որ Դավիթ Քերթողը նույն Դավիթ Անհաղթն է։

Դավիթի պոեմի պահպանված տողերը հրապարակվել է 1850 թվականին Բազմավեպում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կորսակովի համախտանիշ

**Կորսակովի համախտանիշ**, **Կորսակովյան համախտանիշ** կամ **Կորսակովյան փսիխոզ**, ամնեզտիկ համախտանիշի տարատեսակ, առաջանում է վիտամին B<sub>1</sub>-ի անբավարարության հետևանքով՝ սնուցման խանգարման, հաճախ գանգուղեղային վնասվածքի, գլխուղեղի ուռուցքի, սուր թթվածնաքաղցի պատճառով։

## Պատմություն
Համախտանիշն անվանվել է այն նկարագրած ռուս հոգեբույժ Ս. Ս. Կորսակովի պատվին։ Համախտանիշի բնութագիրը հրատարակվել է 1887 թվականին։ Կորասկովն այս համախտանիշն առաջին անգամ նկարագրել է որպես ալկոհոլային փսիխոզին հատուկ դրսևորում։ Սակայն, հետագա ուսումնասիրություններում հոգեբույժները բացահայտել են, որ ամնեզտիկ համախտանիշի նմանատիպ կլինիկական պատկեր նկատվում են գլխուղեղի տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։

## Դասակարգում
ՀՄԴ-9-ում տեղի է ունեցել հետևյալ բաժանումը. ալկոհոլային Կորսակովյան համախտանիշ (ԽՍՀՄ-ում՝ կոդ 291.11, անգլիական տարբերակում՝ 291.1) և ոչ ալկոհոլային Կորսակովյան համախտանիշ (կոդ՝ 294.0):

## Կլինիկական պատկեր
Համախանիշի հիմքն է համարվում ֆիկսացիոն ամենզիան, այսինքն ներկա իրադարձությունները հիշելու անհնարինությունը՝ անցյալի հիշողությունների մասնակի պահպանմամբ։ Կապված դրա հետ, առաջանում է «ամնեզտիկ ապակողմնորոշում», այսինքն՝ կողմնորոշման խանգարում. հիվանդները չգիտեն, թե որտեղ են գտնվում, լինելով հիվանդանոցում, չեն կարողանում գտնել իրենց մահճակալը, չեն կարողանում ասել տարին, ամիսը, օրը։ Նաև լինում են կողմնորոշման խանգարումներ՝ տարածությունում և շրջապատող իրականությունում։ Կարող է դիտարկվել նաև պարամնեզիա՝ հիմնականում կոնֆաբուլացիայի տեսքով (երբ հիվանդը հայտնում է հորինված իրադարձությունների մասին) կամ պսևդոռեմինիցենցիա (հիշողական խաբկանքներ՝ ժամանակի մեջ իրադարձությունների տեղաշարժմամբ), կարող են դիտարկվել նաև կրիպտոմնեզիաներ։ Կարող են լինել ուշադրության կենտրոնացման խնդիրներ։

Էմոցիոնալ առումով, հիվանդների մոտ կարող է գերակշռել էյֆորիան և բարեհոգությունը կամ, հակառակը, անտարբերությունն ու ալարկոտությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիշողության խանգարումներ
Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Քարդաշևի սանդղակ

մինի|Քարդաշևի սանդղակով սահմանված 3 քաղաքակրթությունների էներգիայի օգտագործման նկարագիր
**Քարդաշևի սանդղակ**, քաղաքակրթության տեխնոլոգիական առաջընթացի չափման մեթոդ, որը հիմնված է քաղաքակրթության օգտագործած էներգիայի քանակի վրա։ Այն առաջարկվել էր Խորհրդային Միության աստղագետ Նիկոլայ Քարդաշևի կողմից՝ 1964 թվականին։

Սանդղակն ունի 3 կատեգորիա՝
l տիպի քաղաքակրթություն, որը կոչվում է նաև մոլորակային քաղաքակրթություն։ Այսինքն՝ քաղաքակրթությունը կարող է օգտագործել և տնօրինել մոլորակի ամբողջ էներգետիկ ռեսուրսները։

Այսպիսով՝ հնարավորություն ունենալ կառավարել մոլորակի ողջ էներգիան նշանակում է կառավարել բնության ուժերը։

Մարդիկ կկարողանան կառավարել հրաբուխները, եղանակը և նույնիսկ երկրաշարժերը։ Այսպիսի մտքերին դժվար է հավատալ, բայց համեմատած այն առավելություններին, որոնք դեռ կընձեռնվեն l տիպի քաղաքակրթության հասնելուց հետո, սրանք պարզապես դառնում են հիմնական մակարդակի խնդիրներ։

II տիպի քաղաքակրթություն, որը կոչվում է նաև աստղային քաղաքակրթություն։ Այն կարող է օգտագործել և տնօրինել իր ծնող աստղի ամբողջ էներգիան։ II տիպի քաղաքակրթության ամենատարածված հիպոթետիկ գաղափարներից է Dyson Sphere սարքը, որը կհավաքի աստղի ամբողջ էներգիան և կփոխանցի Երկիր մոլորակին։

III տիպի քաղաքակրթություն, որը նաև կոչվում է գալակտիկական քաղաքակրթություն։ Այն կարող է կառավարել ողջ գալակտիկայի էներգիան։ Այս էտապում մարդիկ կկարողանան զարգացնել ռոբոտների գաղութները, որոնք հնարավորություն կունենան ինքնավերարտադրվելու։ Նրանց թիվը կարող է հասնել միլիոնների՝ տարածվելով ամբողջ գալակտիկայով մեկ և գաղութացնելով աստղերը, Ռոբոտները նույնիսկ կկարողանան կառուցել Dyson Spheres` ստեղծելով հսկայական ցանց, որը կկարողանա ուղղորդել էներգիան դեպի Երկիր մոլորակ։

Այսօրվա դրությամբ մարդիկ դեռ չեն հասել առաջին տիպի քաղաքակրթությանը։ Ֆիզիկոս և ֆուտուրիստ Միչիո Կակուն կանխատեսել է, որ մարդիկ կհասնեն առաջին տիպին 100-ից 200 տարի հետո։ Երկրորդ տիպին՝ մի քանի հազար տարուց և երրորդ տիպին կհասնեն 100 000-ից մինչև միլիոն տարի հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղակենսաբանություն
Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Կատեգորիա:Սանդղակներ
Դիփ Բլու

[right|thumb|Deep Blue-ն [Համակարգչային պատմության թանգարանում]]
**Deep Blue-**շախմատային գերհամակարգիչ, որը նախագծվել է IBM ընկերության կողմից և որը 1997 թվականի մայիսի 11-ին հաղթել է շախմատի աշխարհի գործող չեմպիոն Գարրի Կասպարովին։

## Պատմություն
1989 թվականին IBM ընկերությունը սկսում է շախմատային մեքենայի ստեղծման նախագիծը։ 1995 թվականին շախմատային միկրոպրոցեսորի նախագծումը ավարտված էր։ Նույն թվականի սեպտեմբերին արդեն ստացվել էր *Deep Blue* մեքենայի աշխատունակ տարբերակը։ 1996 թվականի փետրվարին Ֆիլադելֆիայում շախմատի գրոսսմեյստեր Ջոել Բենջամինի կողմից «վարժեցված» Deep Blue I-ը պարտվեց Գարրի Կասպարովի հետ խաղում 2-4 հաշվով։ Իսկ արդեն 1997 թվականի մայիսին Deep Blue II-ը Գարրի Կասպարովի հետ ունեցած խաղում հաղթող է ճանաչվում 3.5-2.5 հաշվով։ Դրանից հետո Կասպարովը մեղադրեց IBM-ին խարդախության մեջ և պահանջեց ռևանշ։ IBM-ը հրաժարվեց և գործածությունից հանեց Deep Blue-ն։

## Կառուցվածք
Deep Blue մեքենայի փնտրման պրոցեսը բաժանված էր 3 էտապի. սկզբում գլխավոր պրոցեսորը ուսումնասիրում էր շախմատային հնարավոր առաջին մակարդակները, այնուհետև օժանդակող պրոցեսորները կատարում էին հետագա հետազոտությունները։ Իսկ վերջնական մակարդակների հետազոտությունները կատարում էին շախմատային պրոցեսորները։ Deep Blue II-ի հիմքում ընկած էին շախմատային երկու գիրք, որոնք գրված էին նախկին գրոսմայստերների խաղերից հավաքած տվյալների հիման վրա։

## Խաղից հետո
Կասպարովի հետ խաղից հետո Deep Blue-ն այլևս հանրայինորեն շախմատ չի խաղացել։ Առաջին տարբերակը պահպանվում է Կալիֆորնիայի համակարգչային պատմության թանգարանում, իսկ երկրորդ տարբերակը՝ Ամերիկայի ազգային պատմության թանգարանում, որը գտնվում է Վաշինգտոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* IBM.com, IBM-ի Deep Blue-ի վերաբերյալ հետազոտությունը
* Sjeng.org, Deep Blue-ի համակարգի աշխատանքի նկարագրությունը

Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Կատեգորիա:Մեքենայական ուսուցում
Կատեգորիա:Շախմատ
Գևին Փրեթոր Փիննեյ

**Գևին Փրեթոր Փիննեյ** (, ), անգլիացի գրող, գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Գևին Փրեթոր Փիննեյը ծնվել և մեծացել է Լոնդոնում։ Նա սովորել է Վեստմինստերյան դպրոցում, իսկ հետո՝ սուրբ Մարտինի անվան արվեստի և դիզայնի կենտրոնական քոլեջում։ Բրիտանական *The Idler* ամսագրի հիմնադիրներից մեկն է։ 2004 թվականին հիմնել է «Ամպերի սիրահարների ընկերություն»-ը, որը 2016 թվականի դրությամբ ունի ավելի քան 40 000 անդամ՝ տարբեր երկրներից։

Գևին Փրեթոր Փիննեյը՝ մի շարք գրքերի հեղինակ է, որոնք նվիրված են ամպերին (*The Cloudspotter’s Guide* (2006 թվական), *A Pig with Six Legs and Other Clouds* (2007 թվական), *The Cloud Collector’s Handbook* (2009 թվական)), ինչպես նաև *Clouds That Look Like Things: From The Cloud Appreciation Society* ալբոմը կազմողն է. ալբոմի մեջ ներառված են հասարակության անդամների լուսանկարներ։ Նա պարբերաբար հանդես է գալիս դասախոսություններով, որոնցում նա մարդկանց կոչ է անում հաճախ նայել երկնքին և չարհամարհել այն զարմանահրաշ գեղեցկությունը, որը մեզ նվիրում են ամպերը։

2009 թվականին BBC-ն փաստագրական ֆիլմ է նկարահանել Գևին Փրեթոր Փիննեյի մասին, որը կոչվում է«*Cloudspotting*»:

2011 թվականին Փրեթոր Փիննեյը Թագավորական ընկերության կողմից մրցանակ ստացավ՝ լավագույն գիտական գրքի համար. այդ պատվավոր մրցանակին արժանացավ նրա գրչին պատկանող *The Wavewatcher’s Companion* գիրքը։

## Ռուսերենով արված հրապարակումներ
* 
* 

## Տես նաև
* Ամպերի սիրահարների ընկերություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Աուկշտեյի Պանյարյայ

**Աուկշտեյի Պանյարյայ** (*Պանյարյայ*, նաև Վերին Պոնարի և Պոնարի, ), շրջան () Վիլնյուսի հյուսիսում։ Տեղակայված է Վիլնյուսի քաղաքային ինքնավարության () Պանյարյայի () և Նաույինինկայի () ստարոստվոների տարածքում։

Տեղակայված է Նյարիս գետի աջ ափին՝ Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսից 10 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։

Տարածքային տեսանկյունից բաժանված է Վերին (:lt:Aukštieji Paneriai) և Ներքին (:lt:Žemieji Paneriai) Պոնարիների։

Բնակչությունը կազմում է 8900 մարդ (2001)։

## Պատմություն
thumb|right|Պոնարիի եկեղեցի
Պոնարին մտել է Լեհաստանի կազմի մեջ 1923 թվականից ընդհուպ մինչև 1939 թվականի սեպտեմբերին լեհական պետության բաժանումը Գերմանիայի ու Խորհրդային Միության միջև, իսկ ավելի ուշ փոխանցվել է Լիտվային։ 1940 թվականի օգոստոսին Լիտվայի՝ Խորհրդային Միության կազմի մեջ մտնելուց հետո գյուղը մնացել է նոր կազմավորված Լեհական ԽՍՀ վարչական սահմանների մեջ։

1940 թվականին գյուղի մոտ սկսվել է  նավթի բազայի շինարարությունը։ Փորվել են մեծ փոսեր, որտեղ պետք է տեղակայվեին վառելիքի տարաները։ Սակայն գերմանական զորքերի ներխուժման պատճառով նավթի բազայի ստեղծման պլանից ստիպված են եղել հրաժարվել։
thumb|Նացիզմի զոհերի հուշարձան
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Պոնարիի անտառը գերմանական օկուպացիոն ուժերի կողմից օգտագործվել է որպես սպանությունների վայր, որտեղ սպանվել է ընդհանուր առմամբ 100 հազար մարդ՝ Վիլնյուսի գետտոյի կալանավոր հրեաներ, գնչուներ, լեհական մտավորականության ներկայացուցիչներ ու խորհրդային ռազմագերիներ։

## Բնակչություն
Նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը գյուղի բնակչությունը հիմնականում կազմել են լեհերն ու կաթոլիկ բելառուսները։

## Տրանսպորտ
Պանյարյայում տեղակայված է համանուն երկաթուղային կայարանը։

Պանյարյայի տարածքում է գտնվում նաև Լիտվայի երկաթուղային թունելներից մեկը, որը գործել է 1861 թվականից մինչև 1960-ական թվականների կեսերը։

## Տեսարժան վայրեր
* Գեներալ Անտոնի Գելգուդի գերեզմանը

## Տես նաև
* Զանգվածային սպանություններ Պոնարիում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվայի բնակավայրեր
Լյուքսեմբուրգի բանկային համակարգ

**Լյուքսեմբուրգի բանկային համակարգը** համարվում է Լյուքսեմբուրգի ամենամեծ տնտեսական համակարգը։ Բանկային համակարգի կառավարումը հանձնված է Լյուքսեմբուրգի կենտրոնական բանկին և ֆինանսական ոլորտի վերահսկողության հանձնաժողովին։ Լյուքսեմբուրգում գրանցված բանկերի մեծամասնությունը գրանցված է «Լյուքսեմբուրգի բանկերի և բանկիրների ասոցիացիայում»։

## Բանկային համակարգի բնութագիր
2010 թվականի հոկտեմբերի 31-ի տվյալներով Լյուքսեմբուրգում գրանցված էր 148 բանկ։ Բանկերի մեծ մասը պատկանում է օտարերկրյա հաստատություններին, իսկ տեղական բանկերը հինգն են։ Ամենից շատ գրանցված են բանկեր Գերմանիայից (44 բանկ)։ Ընդհանուր Եվրոպայից գրանցված է 123 բանկ (այդ թվում երկու բանկ Ռուսաստանից, 13՝ Ասիայից, 10՝ Ամերիկայից)։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին բանկային համակարգի ողջ կարողությունը կազմում էր 777,218 մլրդ եվրո։ Բանկերի թիվը 2000 թվականի համեմատ նվազել է 1/4-ով, սակայն ակտիվների ծավալը 20 % աճել է։ 2008 թվականին մասնավոր բանկերի թիվը հասավ 43-ի, որը 30-ով շատ է 1999 թվականին գրանցված թվից։ Այս բաժնում աշխատող մարդկանց թիվը 28,3%-ով գերազանցում է 1999 թվականի թվաքանակին։ 2008 թվականին բանկերի բաժնում աշխատում էր 27'208 մարդ, որը կազմում է Լյուքսեմբուրգի բնակչության աշխատունակ հասարակության 7,5%-ը։ 2011 թվականից Լյուքսեմբուրգի բանկային համակարգը սկսել է ակտիվ քաղաքականություն Չինաստանից յուանով դրամական հոսքեր ներգրավելու միջոցով։ 2013 թվականի դրությամբ Լյուքսեմբուրգում կուտակվել է մոտ 62 միլիարդ յուան և Լյուքսեմբուրգի ֆոնդային բորսայում վաճառվել է մոտ 39 միլիարդ յուան։

## Օֆշորային բանկեր
Լյուքսեմբուրգը օտարերկրյա բանկերի համար օֆշորային գոտի է, քանի որ այն ունի մի քանի առավելություն՝ կայուն  քաղաքական համակարգ և օրենսդրություն, բանկերի և ոչ բանկային ֆինանսական միջնորդների կողմից առաջարկվող ծառայությունների լայն շրջանակ, ֆինանսիստների, իրավաբանների և խորհրդատուների որակավորման բարձր մակարդակ, բանկի հաճախորդների մասին տեղեկատվության գաղտնիություն։ Այս առավելությունը հնարավորություն է տալիս Լյուքսեմբուրգում տեղակայված խոշոր բանկերին ունենալ արտասահմանում բանկերի և ընկերությունների մասնաճյուղային ցանց։

## Բանկային գաղտնիք
Լյուքսեմբուրգը ակտիվորեն պահպանում է բանկային գաղտնիքիները պահելու իրավունքը։ Եվրամիության անդամ խոշոր երկրները պահանջում են բանկային գաղտնիքի կանոնադրության փոփոխություններ այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են է Լյուքսեմբուրգը, Բելգիան և Ավստրիան, որպեսզի այս երկրները չկարողանան խուսափել հարկերից։ Սակայն Լյուքսեմբուրգը չի ընդունում այդ որոշումը, քանի որ վախենում է փողի արտահոսքից դեպի Շվեյցարիա։ 2009 թվականին Լյուքսեմբուրգի ֆինանսների և բյուջեի նախարար Լյուկ Ֆրիդենը խոսել է բանկային օրենքների խախտման կասկածի դեպքում, ինչպես նաև հարկային օրենքների խախտման կասկածի դեպքում այլ երկրների հետ տեղեկատվության փոխանակման մասին։

## Խնայողական հարկ
Համաձայն Եվրամիության 2005 թվականի հուլիսի հրահանգի, Լյուքսեմբուրգում, Ավստրայում և Բելգիայում ներդրվել է խնայողական հարկ, որը գանձվում է այս երեք երկրների բանկերում տոկոսային եկամուտների հաշվին։ Մինչ 2008 թվականի հուլիսը այդ հարկը հավասար էր 15%-ի, 2011 թվականի հուլիսից այն կազմել է 20%, իսկ օգոստոսից՝ 35%: Հարկը չի տարածվում այն հաճախորդների հաշիվների վրա, որոնք չեն հանդիսանում Եվրամիության բնակիչներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի տնտեսություն
Դաշրատհ Մանջհի

**Դաշրատհ Մանջհի** ( , հայտնի է նաև **«Լեռան մարդ»** () անվամբ), հնդիկ աշխատավոր, որը ծնվել էր աղքատ ընտանիքում։ Ընտանիքը պատկանել է մուսահար ցածր խավի կաստաների խմբին։

Դաշրատհ Մանջհիի կինը՝ Ֆալգունի Դևին, մահացել է՝ ժամանակին չստանալով բժշկական օգնություն, քանի որ իրենց գյուղից մինչև հարևան քաղաքն ընկած ճանապարհն անցնում էր մեծ երկարություն ունեցող Գեհլոր Գանջ () լեռնազանգվածի շրջանցումով և ուներ ավելի քան 70 կմ երկարություն։ Կինը մահացել էր հիվանդանոցի ճանապարհին։

Չցանկանալով, որ որևէ մեկն իր կնոջ ճակատագրին արժանանա՝ Դաշրատհը միայնակ լեռնազանգվածի միջով կտրել է 110 մ (360 ֆուտ) երկարությամբ, 9,1 մ (30 ֆուտ) լայնությամբ և 7,6 մ (25 ֆուտ) խորությամբ անցում՝ աշխատելով ամեն օր՝ 22 տարի ( 1960 թվականից մինչև 1982 թվականը), որի շնորհիվ Գայա մարզի Ատրի (  ) և Վազիրգանջ () շրջանների միջև ճանապարհը կրճատվել է՝ հասնելով մեկ կիլոմետրի։

Դաշրատհ Մանջհին մահացել է քաղցկեղից, 2007 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Նրա հուղարկավորությունը կազմակերպվել է Բիհար նահանգի կառավարության կողմից՝ մատուցած ծառայության դիմաց։ 
2011 թվականին Դաշրատհի կողմից փորված անցումով կառուցվել է բարեկարգ ճանապարհ։

## Հիշատակը մասսայական մշակույթում
2010 թվականի հունիսին հնդիկ կինոռեժիսորը մտադրություն է հայտնել նկարելու Դաշրատհ Մանջհիի պատմության վրա հիմնված «Մանջհի» ֆիլմը։ 
Գլխավոր դերակատար՝ Մանոժ Բայպայ։
2015 թվականի օգոստոսի 25-ին համաշխարհային վարձույթ է բարձրացել հնդիկ կինոռեժիսորի Կետան Մեհտայի կենսագրական ֆիլմը՝ «Մանջի՝ լեռան մարդ» ()՝ Դաշրատհի կյանքի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*

Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Բելիկրոյ ազգային պարկ

**Բելիկրոյ ազգային պարկ** (), ազգային պարկ, որը տեղակայված է Նեֆին լեռների տարածքում։ Գտնվում է Իռլանդիայի Մեյո կոմսության հյուսիս-արևմուտքում։ Ազգային պարկը զբաղեցնում է 117.79 քառ. կմ տարածք։ Եվրոպայի ամենաընդարձակ տորֆային հողերից մեկն է՝ կազմված Ատլանտյան օվկիանոսի ճահճատորֆային հողերից։ Յուրօրինակ արեալ է՝ բուսական և կենդանական բազմազան աշխարհներով։ Հիմնադրվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Ազգային պարկի տարածքը «Պահպանության հատուկ տարածք»-ի թեկնածու է և Նեֆին համալիրի մի մաս։ Այն նաև «Հատուկ պաշտպանվող տարածք» է և «Նատուրա 2000» ցանցի մի մասը։

## Բելիկրոյ ազգային պարկի հիմնադրում
Ըստ Եվրոպական Միության Արեալների 92/43/EEC հրահանգի, որը 1997 թվականին ընդունվել է որպես Իռլանդիայի Հանրապետության օրենք, կառավարությունը պահանջել է մի քանի բնական միջավայրեր ու տեսակներ հաշվառել որպես «հատուկ պահպանվող տարածքներ» և ապահովել դրանց պաշտպանությունը։ Դրանց մեջ են մտնում ճաճուտները։ Բելիկրոյի ճահիճները իրապես կարևոր են, որովհետև դրանք Արևմտյան Եվրոպայում ամենաընդարձակն են։ Պարկը հիմնադրվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 1-ին։

## Առանձնահատկություններ
Պարկում կան ճահիճներ, ժայռեր և գետեր։ Ճահիճները Եվրոպայի ամենամեծ տարածքներն են, որոնք ունեն տորֆային հարուստ հողեր։ Դրանց պահպանությունն ունի միջազգային նշանակություն. էկոլոգիական խորշերի շնորհիվ պահպանվում են տարբեր բույսերի հազվագյուտ տեսակներ։ Օվենդուֆ գետը ևս կարևոր պահպանվող տարածք է, որովհետև այն միակ գետն է Արևմտյան Եվրոպայում, որը դեռևս շարունակում է մնալ համեմատաբար անփոփոխ և ընդարձակ ճահճային համակարգ։ Գետերում կա շատ սաղմոն ու իշխան։

Օվենդուֆի տարածքը կարևոր է նաև չվող թռչունների համար, ինչպիսիք են՝ սպիտակաճակատ սագերը, որոնք պաշտպանված են Եվրոպական Միության (Council Directive 2009/147/EC on the conservation of wild birds) կողմից։ Այլ հազվագյուտ տեսակներից են ճչան կարապը, սապսանն ու մարգահավը։

Պարկում 2009 թվականին բացվել է այցելուների կենտրոն։ 700 քառ․ մետր մակերեսով կառույցից բացվում է տեսարան դեպի Ատլանտյան օվկիանոսի Բելիկրոյ գյուղ։ Այն ամռան ամիսներին ամեն օր բաց է զբոսաշրջիկների համար։ 
### Վայրի Նեֆին
2017 թվականին փշատերև անտառը և լեռը՝ 4000 հա տարածքով, որը գտնվում էր Կոլիտեի վերհսկողության տակ, կցվում է Բելիկրոյ ազգային պարկին։ Տարածքը գտնվում է Ազգային պարկերի ու Վայրի բնության ծառայության վերհսկողության տակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1998 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
African International Airways

**African International Airways**, հարավաֆրիկյան նախկին  բեռնատար ավիափոխադրող ընկերություն, որը գործել է միջազգային բեռնատար ավիափոխադրումների շուկայում։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվել է Յոհաննեսբուրգում։ Ընկերության հիմնական տարանցիկ հանգույցներն էին համարվում Քենտի միջազգային օդանավակայանը Մեծ Բրիտանիայում, Օ. Ռ. Տամբոյի անվան միջազգային օդանավակայանը Յոհաննեսբուրգում, բելգիական միջազգային Օստենդե-Բրյուգե օդանավակայանը։ Նախկին ավիափոխադրողի հիմնական  գործակալ գործընկերն է համարվել Intavia Limited առևտրային ընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում էր Կրոուլի քաղաքում (Սուսսեկսի կոմսություն, Մեծ Բրիտանիա)։

## Պատմություն
African International Airways ավիաընկերությունը ստեղծվել է 1985 թվականին և այլ ընկերությունների դրոշի ներքո պայմանագրերով սկսել բեռնատար ավիափոխադրումներ իրականացնել դեպի Սվազիլենդ։ Երեք տարի անց բրիտանական «Intavia» ընկերությունը գնեց African International Airways ընկերության բաժնետոմսերի զգալի մասը, վերակազմավորեց ավիաընկերությունը և սկսեց իրականացնել կանոնավոր բեռնափոխադրումներ և չարտերային չվերթեր ողջ աշխարհում։ 2002 թվականին ընկերությունն առևտրային դաշինքի մեջ մտավ հարավաֆրիկյան մեկ այլ, Executive Aerospace ավիաընկերության հետ։

1985 թվականին African International Airways ընկերությունը պայմանագիր կնքեց իտալական Alitalia ընկերության հետ՝ ապահովելով Եվրոպայից ՀԱՀ ավիաբեռնափոխադրումները, որը գործեց 11 տարի։ Տարբեր ժամանակներում ավիաընկերության ինքնաթիռները պայմանագրային հիմունքներով աշխատել են South African Airways, Air Gabon, Air Mauritius և British Airways World Cargo ընկերությունների առևտրային նշանի ներքո։

African International Airways-ի հիմնական սեփականատերերն են համարվում «PJM Corbin and JL Warburton McBride» (76 %) և «Intavia» (24 %) առևտրային ընկերությունները։

2007 թվականի մարտ ամսվա դրությամբ African International Airways ավիաընկերության տրամադրության տակ եղել են հետևյալ օդանավերը՝
* 1 Douglas DC-8-50F
* 3 Douglas DC-8-62F

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրված ավիաընկերություններ
Կատեգորիա:2008 կազմալուծված ավիաընկերություններ
Գրոտե Կերկ (Դորդրեխտ)

**Գրոտե Կերկ** () կամ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցի (), միջնադարյան բողոքական եկեղեցի Նիդերլանդների Դորդրեխտում։ Երկրորդ հնագույն եկեղեցին է քաղաքում և ամենամեծը։ Գրոտե Կերկն իրենից ներկայացնում է խաչաձև բազիլիկ՝ կառուցված բրաբանտական գոթիկայի ոճով։ Եկեղեցու աշտարակն անավարտ է։ Կառույցը տեսանելի է քաղաքի բոլոր կետերից։ Զանգակատունն ունի 8 զանգ և կարիլյոն։ Ամենամեծ զանգը կշռում է 12 տոննա և հնչում է մի նոտայով։ 1572 թվականին եկեղեցին հանձնվել է բողոքականներին։ 1990 թվականին եկեղեցին ընդգրկվել է «Թոփ 100 հոլանդական ժառանգության օբյեկտներ»-ի ցանկում։

## Շինարարության պատմություն
Սկզբում Գրոտե Կերկի տեղում եղել է եկեղեցի, որը կառուցված է եղել ռոմանական ճարտարապետական ոճով։ Նրա մնացորդները պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են ներկայիս կառույցի տակ։ Ժամանակակից Գրոտե Կերկը կառուցվել է բրաբանտական գոթիկա ճարտարապետական ոճով։ Այն նաև միակ խոշոր քաղաքային եկեղեցին է ողջ նախկին Հոլանդիա կոմսությունում, որն ամբողջովին կառուցվել է կամարավոր քարով։

Ներկայիս եկեղեցու ամենահին մասը «Մարիամի երգչախումբն է» (), որը կառուցվել է 1285 թվականին։ Հնարավոր է, որ 1367 թվականին Գրոտե Կերկ եկեղեցու կարգավիճակի բարձրացումը՝ կոլեգիականի,  հանգեցրել է նրա վերակառուցմանը։ 1457 թվականին խոշոր քաղաքային հրդեհի ժամանակ եկեղեցին խիստ վնասվել է։ Վերականգնումից չորս տարի անց նորից է վնասվել։ 1470-ական թվականներին եկեղեցին ստացել է իր ներկայիս տեսքը։ Շինարարության մեջ կարևոր դեր է ունեցել ֆլամանդացի ճարտարապետ Էվերարտ Սպորվատերը։ Աշտարակը կառուցվել է Անտոն Կելդերմանսի նախագծով, շինարարությունը սկսվել է 1504 թվականին, բայց չի ավարտվել։ Վերջին անգամ Տիրամոր եկեղեցին վերակառուցվել է 1982-1987 թվականներին։

## Արտաքին հղումներ
* Website Vrienden van de Grote Kerk
* virtual tour van de Grote Kerk Dordrecht
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նիդերլանդների եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների տեսարժան վայրեր
Յոհան իբն Ալուան

**Յոան իբն Ալուան** (;), թունիսցի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Լեսթեր Սիթի» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Իբն Ալուանը «Սենտ Էտիեն» ակումբի սան է, որի կազմում խաղացել է 2001-2010 թվականներին։ 2008 թվականի հունվարի 12-ին «Վալենսյեն» ակումբ դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2009 թվականի մարտի 22-ին «Լորյանի» դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը «Սենտ Էտիենի» կազմում։

2010 թվականի օգոստոսի 31-ին տեղափոխվել է իտալական «Չեզենա» ակումբ։ Հոկտեմբերի 2-ին «Ուդինեզեի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Իտալիայի առաջնությունում։

2012 թվականի օգոստոսի 20-ին իբն Ալուանը տեղափոխվել է իտալական այլ ակումբ՝ «Պարմա»։ 2013 թվականի մարտի 30-ին «Պեսկարայի» դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը Սերիա Ա-ում։ 2013 թվականի ամռանը «Ինտեր» ակումբն ակտիվորեն հետաքրքրվել է պաշտպանով։

2014 թվականի հունվարի 3-ին տեղափոխվել է Սերիա Ա-ի մեկ այլ ակումբ՝ «Ատալանտա»։ Վերջինիս կազմում խաղացել է 44 խաղ և խփել 1 գոլ Իտալիայի առաջնությունում։  2014 թվականի ամռանը թունիսցու նկատմամբ հետաքրքրություն է ցուցաբերել «Ռուբինը»։

2015 թվականի օգոստոսի 3-ին 8 միլիոն եվրոյով տեղափոխվել է անգլիական «Լեսթեր Սիթի» ակումբ՝ կնքելով 4 տարվա պայմանագիր։ Օգոստոսի 8-ին «Սանդերլենդի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Անգլիայի առաջնությունում։

## Միջազգային կարիերա
Չնայած Ֆրանսիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մեկ խաղի մասնակցելուն՝ Յոհանն ընտրել է Թունիսի հավաքականը, սակայն երկու անգամ հրաժարվել է հավաքականի խաղերին մասնակցելուց՝ հույս ունենալով հրավեր ստանալ Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Լորան Բլանի կողմից։ Այդպիսի գործողությունների համար ՖԻՖԱ-ն նախազգուշացում է տվել խաղացողին։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* իբն Ալուանի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* իբն Ալուանի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* իբն Ալուանը transfermarkt-ում
* իբն Ալուանը soccerbase.com-ում
* իբն Ալուանը WhoScored.com կայքում
* իբն Ալուանը Լեսթեր Սիթիի պաշտոնական կայքում
* իբն Ալուանը Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում
* իբն Ալուանը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* իբն Ալուանը ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թունիսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թունիսցի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Թունիսցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթինգհեմ Ֆորեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեզենայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
TAFE NSW

**TAFE NSW**, Ավստրալիայի ամենամեծ մասնագիտացված կրթական և վերապատրաստման համալսարանը։ Յուրանքանչյուր տարի ցանցը պատրաստում է ավելի քան 500'000 ուսանողներ կրթական հաստատություններում, աշխատավայրում, առցանց կամ հեռավար ուսուցման մեթոդներով։ Այն հիմնադրվել է 1990 թվականին TAFE-ի հանձնաժողովի ակտով որպես անկախ նահանգային մարմին։

## Պատմություն
Ավելի քան 130 տարի հաստատության նպատակը եղել է աշխատուժի վերապատրաստումը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և հետո շարունակեց աճել տեխնիկական կրթության պանահջարկը Նոր Հարավային Ուելսում։ Տեխնիկական կրթությունն անհրաժեշտ էր պատերազմում Ավստրալիայի ավանդը մեծացնելու, իսկ պատերազմից հետո օգնելու տղամարդկանց և կանանց անցում կատարել քաղաքացիական աշխատանքի։

Մեծ ճգնաժամի սկզբնական տարիներին տուժեց տեխնիկական կրթությունը, որից հետո հարկ եղավ ընդլայնել վերապատրաստման ծառայությունները` օգնելու կրճատել գործազրկության բարձր մակարդակը 1930-ականների կեսերին։

## Կառավարում
TAFE NSW-ի համար պատասխանատու է Ավստրալիայի տարածաշրջանային զարգացման, հմտությունների և փոքր բիզնեսի նախարարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1833 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Կրթությունն Ավստրալիայում
Նախագահական ընտրություններ Վրաստանում (2018)

**Վրաստանում նախագահական 7-րդ ընտրությունները** կայացել են 2018 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ երկրորդ փուլը՝ նոյեմբերի 28-ին։ Ընտրությունների արդյունքում Վրաստանի նախագահ է ընտրվել իշխող կուսակցության թեկնածու Սալոմե Զուրաբիշվիլին։

Համաձայն 2017 թվականին Վրաստանի սահմանադրության փոփոխությանը, 2018 թվականի նախագահական ընտրությունները վերջինն է, որտեղ նախագահին ընտրում են քաղաքացիները։ Որից հետո Վրաստանի նախագահին ընտրելու են 300 անձից բաղկացած կոլեգիալ մարմինը։ Այս փոփոխության համաձայն, 2018 թվականին նախագահը կընտրվի 6 տարի ժամկետով։

Ընտրությունների երկրորդ փուլը կկայանա դեկտեմբերի 2-ին, որին կմասնակցեն Սալոմեն Զուրաբիշվիլին և Գրիգոլ Վաշաձեն։

## Թեկնածուներ
Ընտրություններին մասնակցության հայտ էին ներկայացրել 46 թեկնածու, որից 21-ի հայտը մերժվել է Վրաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից, 25 թեկնածուներ գրանցվել են։ Սա Վրաստանի պատմության մեջ նախագահական ընտրություններում գրանցված թեկնածուների ամենամեծ քանակն է։

Գործող նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլին օգոստոսին հայտնել է, որ չի մասնակցի ընտրություններին։

## Վարկանիշ

## Արդյունքներ

## Երկրորդ փուլ
Ընտրությունների երկրորդ փուլը կայացել է նոյեմբերի 28-ին, որի արդյունքում Վրաստանի նախագահ է ընտրվել Սալոմե Զուրաբիշվիլին՝ ստանալով ընդհանուր քվեների մոտ 60%-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 Վրաստանում
Կատեգորիա:2018 հոկտեմբերի իրադարձություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախագահական ընտրություններ
Ստոկլեի պալատ

մինի

**Ստոկլեի պալատ** (, ), բանկիր Ադոլֆ Ստոկլեի (1871-1949) բրյուսելյան տունը, որը կառուցվել է նրա համար 1905-1911 թվականներին։ Կառուցվել է Վիեննական սեցեսսիոնիզմի նեկայացուցիչներից մեկի՝ Յոզեֆ Հոֆմանի նախագծով։
 
Ստեղծագործական լիակատար ազատություն ունենալով՝ Հոֆմանը ջանում էր կերտել «արվեստի գլուխգործոց», քանի որ պատվիրատուն չէր սահմանափակում նրա գաղափարներն ու միջոցները։ Տան շրջակա պարտեզը ևս ստեղծվել և ձևավորվել է նրա նախագծով։ Առ այսօր ամրոցը զարդարված է Վիեննայի արվեստանոցների վարպետների՝ Գուստավ Կլիմտի, Կոլոման Մոզերի, Կարլ Օտտո Չեշկայի, Ռիխարդ Լուկշի, Ելենա Լուկշ-Մակովսկայայի, Ֆրանց Մեցների աշխատանքներով։

Տանը, որի ինտերերում դեռևս պահպանված են սկզբնական հարդարումն ու կահավորումը, տարբեր տարիներին եղել են Ժան Կոկտոն, Սերգեյ Դյագիլյևը, Իգոր Ստրավինսկին։ Այն ներկայումս ևս պատկանում է Ստոլկե ընտանիքի ժառանգներին և փակ է  զբոսաշրջիկների համար։ 2002 թվականին տանը ապրել է Ադոլֆ Ստոկլեի հարսնացուն։ 2009 թվականին տունն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

### Կլիմտի պաննոն ճաշարանում

Gustav Klimt 029.jpg
Gustav Klimt 030.jpg
Gustav Klimt 031.jpg
Gustav Klimt 032.jpg
Preparatory design - Klimt - Stoclet Palace.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Exhibition of Klimt's work for Stoclet House at MAK.at
* Article and large selection of pictures of the Stoclet Palace{{broken link|date=February 2017

Կատեգորիա:Բելգիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բելգիայում
Կատեգորիա:Բրյուսելի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Բրյուսելի տեսարժան վայրեր
Ահմեդ Աղդամսկի

**Ահմեդ Բաշիր օղլի Բադալբեկլի (Աղդամսկի)** (, ), ադրբեջանցի օպերային երգիչ, Ադրբեջանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1943), հորեղբայրը կոմպոզիտոր Աֆրասիաբ Բադալբեկլիի և ռեժիսոր Շամսի Բադալբեկլիի։

## Կենսագրություն
thumb|left|150px|Ահմեդ Աղդամսկին «Լեյլի»ի դերում: Օպերա ՝«Լեյլի և Մաջնուն»:
Ահմեդ Աղդամսկին ծնվել է 1884 թվականի հունվարի 5-ին։ 1910 թվականին նա սկսեց գործել «Նիձատ» բարեգործական հասարակության մեջ որպես դերասան։ Սկզբում նա կանացի դերեր էր խաղացել։ Ավելի ուշ սկսեց խաղալ տղամարդկային դերեր։ Բացի այդ, նա զբաղվում էր ուսուցողական գործունեությամբ։ 1920-ականների սկզբին վերադարձալ է Ղարաբաղ։ 1934 թվականին տեղափոխվել է Աղդաշ։

1943 թվականին Ահմեդ Աղդամսկին շնորհվեց «Ադրբեջանի արվեստի վաստակավոր գործիչ» կոչում։

Ահմեդ Աղդամսկին մահացավ 1954 թվականի ապրիլի 1-ին։

## Ստեղծագործություն
XIX-XX դարերի վերջում ադրբեջանցի դերասաններ չկար։ և, հետևաբար, նրանց դերերը խաղում էին տղամարդկանց, ինչպես նաև Ահմեդ Աղդամսկին։

Ստեղծագործություններում Ուզեիր Հաջիբեկովի, նա խաղացել է դեր Լեյլի (Օպերա ՝«Լեյլի և Մաջնուն»), Ասլի (Օպերա ՝Էսլի և Քերեմ), Գյուլնազ («Սա չլինի, նա լինի»), Գյուլչոհրա («Արշին սալ ալան»)։ Լեյլին նրա ամենահայտնի դերն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Մոհամմադ ալ Ռաքադ

**Մոհամմադ ալ Ռաքադ** (, ), հորդանանցի բժիշկ, Հորդանանի թագավորական բժշկական ծառայության բրիգադի գեներալ և կլինիկական գենետիկայի ոլորտում խորհրդատու։ Նա հայտնի է իր անունը կրող Ալ Ռաքադի համախտանիշի ստեղծմամբ։

## Կրթություն
* Բժշկության և վիրաբուժության մագիստրոսի աստիճան, 1991 թվականի հունիսի 9։ Հորդանանի բժշկական համալսարանի ֆակուլտետ, Ամման, Հորդանան։
* Կլինիկական գենետիկայի դոկտորանտուրա, 2011 թվականի փետրվարի 11։ Նյուքասլ ափոն Թայնի համալսարան, Մեծ Բրիտանիա։
* Բժշկական գենետիկայի մագիստրոս, 2004 թվականի դեկտեմբերի 3, Գլազգոյի համալսարան, Մեծ Բրիտանիա։
* Հորդանանի մանկաբուժության խորհուրդ, 1997 թվականի սեպտեմբեր, Հորդանանի բժշկական խորհուրդ։
* Մանկաբուժության պրակտիկան մշտական լիցենզիա, Հորդանան, 1997։
* Բժշկական պրակտիկայի մշտական լիցենզիա, Հորդանան, 1992։

## Պաշտոններ և հասարակական գործունեություն
* Ռանիա ալ–Յասին թագուհու մանկական հիվանդանոցում կլինիկական գենետիկայի խորհրդատու (Հուսեյն թագավորի բժշկական կենտրոնում, Royal Medical Services, Ամման, Հորդանան։
* Թագուհի Ռանիա ալ–Յասինի մանկական հիվանդանոցի կլինիկական գենետիկական բաժանմունքի ղեկավար (թագավոր Հուսեյնի բժշկական կենտրոն)։
* 2011 թվականից համատեղության կարգով դասավանդում է Հորդանանի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։
* Բժիշկ-մանկաբույժ Ռամալլահի դաշտային  հոսպիտալում, Պաղեստին, մայիս-հունիս 2002 թվական։
* Հորդանանում Ղազայի, Պաղեստինի դաշտային հիվանդանոցի տնօրեն, 2013 թվականի ապրիլ-հուլիս ամիսներին։
* Հորդանանի բժշկական ասոցիացիայի անդամ։
* Հորդանանի մանկաբուժության ասոցիացիայի անդամ։

## Մրցանակներ
* Ռազմական շքանշան «Ծառայություն համար», պարգևատրվել է Աբդալլահ II թագավորի կողմից գիտական հետազոտությունների համար, 2015 թվականի հունիսի 10։
* ՆԱՏՕ-ի մեդալ Կոսովոյում կատարած ՆԱՏՕ-ի գործողությունների ծառայության համար, 1999  թվականի մայիսի 10-ից մինչև 2000 թվականի փետրվարի 12-ը ընկած ժամանակահատվածում, որպես դաշտային հոսպիտալի բժիշկ-մանկաբույժ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Al-Raqad Publications, Google scholar.

Կատեգորիա:Հորդանանցի բժիշկներ
Կատեգորիա:Հորդանանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներ