Միջազգային իրավունքի նորմ

**Միջազգային իրավունքի նորմ**, միջազգային հարաբերություններում պետությունների կամ միջազգային իրավունքի այլ սուբյեկտների գործունեության և փոխհարաբերությունների ընդհանուր կանոն։

Ինչպես և այլ իրավական նորմեր, միջազգային նորմերը նախատեսված են բազմակի կիրառման համար և կարող են կատարվել կամավոր կամ հարկադրանքի միջոցով։ Միջազգային իրավական նորմերի առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք սահմանվում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտներով։

## Առանձնահատկություններ
Միջազգային իրավական նորմերը տարբերվում են ներպետական նորմերից։ Հիմնական հատկանիշներն են․

* Կարգավորման առարկա են միջպետական և այլ միջազգային հարաբերությունները։
* Միջազգային իրավական նորմերը ստեղծվում են պետությունների դիրքորոշումների և շահերի համաձայնեցման արդյունքում («կամքի համաձայնեցման» մեթոդ)։ Նման համաձայնեցման հասնելը հաճախ կապված է որոշակի հարցերի շուրջ միմյանց զիջումներին համարժեք փոխզիջումների հետ։
* Միջազգային իրավունքի նորմերի ամրագրման ձևը ոչ թե իշխանական հանձնարարականներն են (օրենք), այլ վարքագծի կանոնների բովանդակության համաձայնեցված բնույթին համապատասխանող աղբյուրները (պայմանագիր, սովորույթ, միջազգային համաժողովների և միջազգային կազմակերպությունների ակտեր)։ 
* Միջազգային իրավունքի նորմերը ստեղծվում են պետությունների կողմից (անհատապես կամ հավաքական) և դրանք հասցեագրված են նաև պետություններին։ Հատուկ նշանակություն ունի դրանց իրականացման կամավոր բնույթը։
* Միջազգային իրավական նորմերը սովորաբար չեն միավորում վարկածի, դիսպոզիցիայի և պատժամիջոցների դասական կառուցվածքը։

## Ձևավորում
Միջազգային իրավունքի նորմերը, անկախ ամրագրման ձևից (միջազգային պայմանագիր կամ սովորույթ), ձևավորվում են միջազգային իրավունքի բուն սուբյեկտների (և առաջին հերթին պետությունների) կողմից՝ շահերի և դիրքորոշումների համաձայնեցման միջոցով։ Ընդ որում, կամքի համաձայնեցման գործընթացն անցնում է երկու փուլով․

# Սուբյեկտները համաձայնության են հասնում վարքագծի կանոնների բովանդակության վերաբերյալ։
# Սուբյեկտները արտահայտում են իրենց կամքը տվյալ վարքագծի կանոնների պարտադիր լինելու վրա։ Պարտադիր լինելու վերաբերյալ նման համաձայնությունը կարող է արտահայտվել պայմանագրի կնքմամբ կամ մշտական համընդհանուր պրակտիկայով՝ սուբյեկտների միատեսակ գործունեությամբ (սովորույթով)։

## Տեսակներ
**Ըստ ձևի**

**Պայմանագրային* (փաստաթղթերով ամրագրված)
**Պայմանական* (փաստագրված ոչ ամրագրված)

**Կարգավորման առարկայի վերաբերյալ**

* Միջազգային պայմանագրերի իրավունքի նորմեր
* Տիեզերական իրավունքի նորմեր
* Միջազգային օդային իրավունքի նորմեր
* Միջազգային քրեական իրավունքի նորմեր և այլն՝ կախված միջազգային իրավունքի կոնկրետ ենթաճյուղից

**Գործողությունների ոլորտում**

**Ունիվերսալ*՝ միջազգային իրավունքի սուբյեկտների ճնշող մեծամասնության միջև հարաբերությունները կարգավորող նորմեր։
**Տեղական նորմեր*, որոնք կարգավորում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտների միջև հարաբերությունները մեկ տարածաշրջանի շրջանակներում կամ վերաբերում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտների սահմանափակ թվին։

**Իրավական ուժով**

**Իմպերատիվ (jus cogens),* ունիվերսալ նորմեր են, որոնցից շեղումը ճանաչվում է համաշխարհային հանրության կողմից անթույլատրելի։ 
* *Դիսպոզիտիվ*

## Տես նաև
* Իմպերատիվ նորմ
* Միջազգային իրավունքի աղբյուրներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իրավական նորմեր
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն