Անդրե Աղասու և Փիթ Սամփրասի մրցակցություն

**Անդրե Աղասիի և Փիթ Սամփրասի մրցակցություն**, ամերիկացի թենիսիստներ Անդրե Աղասիի և Փիթ Սամփրասի միջև անձնական հանդիպումների պատմությունը և ATP վարկանիշային աղյուսակում առաջատարի համար պայքարը: 1989 թվականից մինչև 2002 թվականը Սամփրասը և Աղասին միմյանց հետ անցկացրել են 34 պաշտոնական հանդիպում, որոնցից Սամփրասը հաղթել է 20-ում, իսկ Աղասին՝ 14-ում: Այդ հանդիպումներից 9-ը անցկացվել են «Մեծ սաղավարտի» մրցաշարերում, ևս 6-ը՝ ATP-ի սեզոնի եզրափակիչ մրցաշարերում (հաղթանակների և պարտությունների հաշվեկշիռը, համապատասխանաբար, 6:3 և 4:2 հօգուտ Սամփրասի), Բոլոր մակարդակների մրցաշարերի եզրափակիչներում կայացել է 16 հանդիպում (9:7 հաշիվը հօգուտ Սամփրասի): Սամփրասն իր կարիերայի ընթացքում հաղթել է Մեծ Սաղավարտի 14 մրցաշարերում, գլխավորել է ATP-ի վարկանիշային աղյուսակը 286 շաբաթ (երկու ռեկորդները, ռեկորդները նրա ելույթների վերջում, ավելի ուշ բարելավվել են Ռոջեր Ֆեդերերի կողմից) և տարին ավարտել է որպես աշխարհի թիվ մեկ 6 անգամ: Աղասին, ով իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է մրցակցից ավելի վաղ, իսկ ավելի ուշ ավարտել է պրոֆեսիոնալ կարիերան, 8 անգամ դարձել է «Մեծ սաղավարտի» մրցաշարերի հաղթող, 101 շաբաթ գլխավորել է վարկանիշային աղյուսակը (վերջին անգամ՝ Սամփրասի թոշակի անցնելուց հետո) և մեկ անգամ մրցաշրջանն ավարտել առաջին հորիզոնականում: Նա նաև դարձավ Ռոդ Լեյվերից հետո առաջին բաց դարաշրջանի խաղացողը, ով հաղթեց կարիերայի Մեծ սաղավարտի մրցաշարերում՝ հաղթելով իր բոլոր չորս մրցաշարերում իր կարիերայի ընթացքում:

## Մրցակցության պատմություն
Աղասին և Սամփրասը ծնվել են մեկ տարվա տարբերությամբ և առաջին անգամ հանդիպել են կորտում, երբ առաջինը 10 տարեկան էր: Աղասին իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է ավելի վաղ և արագ հասել հաջողությունների՝ արդեն 1988 թվականին երկու անգամ խաղալով «Մեծ սաղավարտի» մրցաշարերի կիսաեզրափակչում: Սամփրասը, ընդհակառակը, այդ տարի նոր դարձավ պրոֆեսիոնալ՝ ավարտելով մրցաշրջանը, թեև ATP-ի վարկանիշային աղյուսակի լավագույն հարյուրյակում, բայց հեռու առաջատարներից: Պրոֆեսիոնալ մրցաշարում Աղասիի հետ Նրա առաջին հանդիպումը տեղի ունեցավ հաջորդ տարի ՝ Իտալիայի բաց առաջնության գրունտային կորտում: Գրունտը Սամփրասի համար ամենաքիչ հարմարավետ ծածկույթն էր, և Աղասին վստահ հաղթանակ տարավ խաղում:

Հաջորդ մրցաշրջանը նշանավորեց թենիսի էլիտայի առաջխաղացումը արդեն Սամփրասի համար, որը Ֆիլադելֆիայի մրցաշարում փակ գորգերի կորտերում նվաճեց իր առաջին տիտղոսը Աղասիի (այդ ժամանակ վարկանիշում 6-րդն էր) և օլիմպիական փոխչեմպիոն թիմ Մայոտի նկատմամբ տարած հաղթանակներից հետո: Սամփրասի և Աղասիի միջև երրորդ հանդիպումը տեղի ունեցավ նույն թվականին ԱՄՆ-ի բաց առաջնության եզրափակչում։  Սա" Մեծ սաղավարտի "մրցաշարերի պատմության մեջ տղամարդկանց մենախաղի «ամենաերիտասարդ» եզրափակիչն էր բաց դարաշրջանի սկզբից ի վեր. եզրափակչի մասնակիցների միջին տարիքը 19 տարի 8 ամիս էր: Սամփրասը ցանվեց 12-րդ համարի տակ, Աղասին ՝ 4-րդ, բայց հաղթանակ տարավ մրցակիցներից ավելի երիտասարդ՝ ջախջախիչ հաշվով 6:4, 6:3, 6:2, առաջին սեթի համար մրցակցին իր մատուցմամբ ընդամենը 6 գնդակ է տվել, երկրորդում՝ 5, իսկ երրորդում ՝ հաղթելով չորս եզրափակիչ գեյմերում։

Հաջորդ 12 տարիների ընթացքում Սամփրասը և Աղասին անցկացրել են ևս 31 պաշտոնական հանդիպում: Նրանց մրցակցությունը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց թե՛ այն պատճառով, որ երկու թենիսիստներն էլ հավակնում էին լինել վարկանիշային աղյուսակի առաջատար և հաճախ հաղթում էին ամենահեղինակավոր մրցաշարերում, ինչպես նաև խառնվածքի և խաղաոճի տարբերության պատճառով: Սամփրասն ուներ իր ժամանակի լավագույն մատուցումներից մեկը և հզոր բաց չղջիկ՝ շատ ժամանակ ծախսելով բազային գծից հարվածներ փոխանակելու վրա: Սամփրասի երկրորդ մատուցումը, նույնքան հզոր և հուսալի, որքան առաջինը, համարվում է պատմության մեջ լավագույններից մեկը: Աղասին սկսել է իր կարիերան որպես հարձակվողական խաղացող՝ մատուցելուց անմիջապես հետո ցանց մտնելով և փորձելով հնարավորինս արագ ավարտել հանրահավաքը: Հետագայում,  նա սկսեց ավելի շատ խաղալ հետնագծից՝ մաշեցնելով մրցակիցներին գրեթե նույնքան հզոր հեռահար հարվածներով: Սամփրասի և Աղասիի միջև մրցակցությունը թույլ տվեց Nike-ին՝ երկու մարզիկների համազգեստի պաշտոնական մատակարարին, նկարահանել 1995 թվականին իրենց ամենահայտնի գովազդներից մեկը, որը հայտնի է որպես «Պարտիզանական թենիս»: Կինոռեժիսոր Սփայք Ջոնզիի կողմից նկարահանված սյուժեում Աղասին և Սամփրասը հանպատրաստից խաղացել են Նյու Յորքի փողոցներում: Տեսահոլովակի նկարահանումներից կարճ ժամանակ անց Սամփրասը և Աղասին՝ համապատասխանաբար աշխարհի 1-ին և 2-րդ ռակետները, կրկին հանդիպել են US Open-ի եզրափակիչում:

Մրցակցությունը բավականին հավասար էր մինչև 1996 թվականը, որից հետո Սամփրասը շարունակեց գերիշխել վարկանիշային աղյուսակում՝ վեց մրցաշրջան անընդմեջ զբաղեցնելով աշխարհում առաջին հորիզոնականը, մինչդեռ Աղասիի խաղը կտրուկ անկում է ապրել․ 1997 թվականի նոյեմբերին նա զբաղեցրել է 141-րդ հորիզոնականը։ 1999 թվականին, սակայն, նա վերադարձել է ավելի լավ մարզավիճակի և այդ մրցաշրջանն ավարտել վարկանիշային աղյուսակի առաջին տեղում: Նա 11 անգամ հանդիպել է Սամփրասի հետ այդ մրցաշրջանում և 3 անգամ հաջորդող մրցաշրջանում (ներառյալ 2001 թվականի ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչը, որը թենիսի պատմաբան Սթիվ Ֆլինկը թվարկեց որպես խաղի պատմության լավագույն հանդիպումներից մեկը)։ Նրանց վերջին հանդիպումը 2002 թվականին ԱՄՆ-ի բաց առաջնության եզրափակչում, որն ավարտվել է Սամփրասի հաղթանակով, նրա կարիերայի վերջին հանդիպումն էր։ Աղասին շարունակել է ելույթները՝ 33 տարեկանում կարճ ժամանակով զբաղեցնելով վարկանիշային աղյուսակի առաջին տեղը։ Նա հրաժեշտ է տվել թենիսին ԱՄՆ-ի բաց առաջնության 3-րդ տուրում Բենջամին Բեքերին պարտվելուց հետո։

## Պաշտոնական հանդիպումներ

## Վ​արկանիշային համեմատական դիրքը սեզոնի վերջում

## Ծանոթագրություններ