Գերմանա-լիտվական հարաբերություններ

**Գերմանա-լիտվական հարաբերություններ**, երկկողմանի դիվանագիտական ​​հարաբերություններ Գերմանիայի և Լիտվայի միջև։ Գերմանիան ունի դեսպանատուն Վիլնյուսում և պատվավոր հյուպատոսություն Կլայպեդայում։ Լիտվան ունի դեսպանատուն Բեռլինում։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բալթյան երկրների մի մասը գրավվեց Գերմանական կայսրության կողմից: Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի և Բալթյան խորհրդի ստորագրումից հետո ստեղծվեց խամաճիկ պետություն՝ Բալթյան երկրների դքսությունը, որի գոյությունը ապահովվեց գերմանական բանակի ներկայությամբ:

Հոկտեմբերյան հեղափոխության ժամանակ, որը սկիզբ առավ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից, հռչակվեց Լիտվայի Հանրապետության անկախությունը: Այն ճանաչվեց Գերմանիայի կողմից, մինչդեռ Բալթյան Ռեգենտության Խորհուրդը հրաժարական տվեց, և Բալթյան Դքսությունը դադարեց գոյություն ունենալուց։

1939 թվականի մարտի 20-ին Նացիստական Գերմանիան վերջնագիր ներկայացրեց Լիտվային՝ պահանջելով Կլայպեդայի մարզի նկատմամբ վերահսկողությունը փոխանցել։ 1939 թվականի մարտի 22-ին Լիտվայի և Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարները ստորագրեցին Ուրբշիս-Ռիբենտրոպ պայմանագիրը, որով Կլայպեդայի մարզը անցավ Գերմանիային։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Լիտվայի տարածքը դարձավ Վերմախտի և Կարմիր բանակի միջև կատաղի մարտերի վայր, որն ավարտվեց գերմանական բանակի վտարմամբ 1944 թվականին։

1991 թվականի օգոստոսի 27-ին Գերմանիան ճանաչեց Լիտվայի վերականգնված անկախությունը։ Դիվանագիտական ​​հարաբերությունները հաստատվեցին 1991 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ Լիտվայի ԽՍՀՄ-ից անկախացումից հետո։ Գերմանա-լիտվական հարաբերությունները հիմնված են ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում համերաշխության և գործընկերության, ինչպես նաև բիզնեսի, գիտության, մշակույթի և հասարակության մեջ կապերի լավ զարգացած ցանցի վրա։ Լիտվայի կողմից Գերմանիան համարվում է Եվրոպական Միության (ԵՄ) կարևոր անդամ՝ սերտ տնտեսական համագործակցության շնորհիվ։ Երկիրը պատմական կապեր ունի Գերմանիայի հետ, քանի որ Փոքր Լիտվան (Պրուսական Լիտվա), որը ներառում էր Կլայպեդա և Շիլուտե քաղաքները, Գերմանական կայսրության մաս էր կազմում։

## Համագործակցություն
2017 թվականին Գերմանիան Լիտվա է արտահանել 3.74 միլիարդ դոլարի ապրանքներ։

2017 թվականի փետրվարին, ՆԱՏՕ-ի ուժեղացված առաջխաղացման շրջանակներում և 2016 թվականին Վարշավայում կայացած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում ընդունված որոշումների հիման վրա, Գերմանիան սկսեց Լիտվա ռազմական կոնտինգենտ տեղակայել, որը ՆԱՏՕ-ի գումարտակի մաս է կազմում։ Գումարտակն այժմ ունի մոտավորապես 1300 զինվոր, որոնցից մոտավորապես կեսը Գերմանիայի քաղաքացիներ են։

2022 թվականին Բեռլինը և Վիլնյուսը համաձայնեցին Լիտվա տեղակայել գերմանական բանակի բրիգադ (մոտավորապես 5000 զինվոր)։ Առաջին գերմանացի զինվորները Վիլնյուս ժամանեցին 2024 թվականի ապրիլին։ Բրիգադը նախատեսվում է տեղակայել Ռուդնինկայ գյուղի (Շալչինինկայի շրջան) մոտակայքում գտնվող զորավարժարանում և Ռուկլա քաղաքում (Յոնավայի շրջան)։ Գերմանիայի պաշտպանության նախարար Բորիս Պիստորիուսի խոսքով՝ բրիգադը լիարժեք մարտական ​​պատրաստության կհասնի 2027 թվականին։

## Տես նաև
* Գերմանա-լատվիական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Christian und Marianne Pletzing (Hg.): *Displaced Persons. Flüchtlinge aus den baltischen Staaten in Deutschland*. Colloquia Baltica 12. Martin Meidenbauer Verlagsbuchhandlung, München 2007. ISBN 978-3-89975-066-9.
* Ole Sparenberg: *Vom Ausländerwohnlager Ohmstede zur Rennplatzsiedlung*. In: *Oldenburger Jahrbuch*. Jg. 100 (2000), S. 177—199 (online)

լ
Կատեգորիա:Լիտվայի երկկողմ հարաբերություններ