Ֆրիգոֆոբիա

**Ֆրիգոֆոբիա,** ֆոբիա կապված հիպոթերմիայի ախտաբանական մտահոգության հետ։ Ֆրիգոֆոբիան հոգեբուժական խանգարում է, որը հիմնականում հանդիպում է չինական մշակույթում: Այս հիվանդությամբ տառապողները փաթաթվում են ծանր հագուստով և վերմակներով՝ անկախ օդի ջերմաստիճանից: Այս խանգարումը կապված է այլ հոգեբանական խանգարումների հետ, ինչպիսիք են հիպոխոնդրիան և oբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումը:  1975 թվականին կատարված ուսումնասիրության ընթացքում, որը անցկացվել է Թայվանում՝ էթնիկ չինացիների շրջանում, նկատվել է, որ ֆրիգոֆոբիան կարող է մշակութային առումով կապված լինել կորոյի հետ։ Եթե կորոնով տառապող տղամարդու մոտ առաջացնում է զգացում, թե իբր իր առնանդամը մարմնի մեջ է ներքաշվում «տղամարդկային տարրի» (յան) պակասի պատճառով, ապա ֆրիգոֆոբիայով տառապող տղամարդիկ սառնությունը կապում են «կանացի տարրի» (ին) ավելցուկի հետ:

## Սահմանում
Ֆրիգոֆոբիան սահմանվում է որպես ցրտի և սառնության նկատմամբ մշտական և անհիմն վախ, չնայած այդ ֆոբիա ունեցող անհատի կողմից վախի գիտակցված ընկալմանը և ուրիշների կողմից վտանգի բացակայության հավաստիացմանը: Այն հայտնի է նաև որպես **կրիոֆոբիա**, **քեմաֆոբիա** կամ **քեմատոֆոբիա**։

## Մշակույթ
45-ամյա սինգապուրցի տնային տնտեսուհու ֆրիգոֆոբիայի վերաբերյալ դեպքի ուսումնասիրությունը հանգեցրել է այն եզրակացությանը, որ ֆրիգոֆոբիան սերտորեն կապված է մշակութային համոզմունքների հետ և դրանց ազդեցության տակ է ձևավորվում։ Թերապիայով բուժումը ներառում է հանգստացնող դեղերի և հակադեպրեսանտների ցածր դեղաչափերի օգտագործում, ինչպես նաև հոգեբանական միջամտություններ: Սակայն սովորաբար, երբ ասիացի կանանց տեղեկացնում են այս խանգարման մասին, նրանք ձեռնարկում են տարբեր քայլեր ապաքինվելու համար։ Դրանցից են՝ աշխատանքից հեռանալը, սառը օդի և քամու ազդեցությունից խուսափելը, ինչպես նաև սննդային զգուշավորությունը։ Կարևոր է հաշվի առնել հիվանդի մշակութային պատկերացումները «հիվանդության» մասին՝ համեմատելով դրանք թերապևտի պատկերացումների հետ, և այնուհետև գտնել համապատասխան մոտեցում ֆոբիայի բուժման համար:

### Չինաստան
Չինաստանում ֆրիգոֆոբիան հայտնի է որպես *վեյհանժեն* (畏寒症, ):  Չինական ավանդական հավատալիքների տեսակետից՝ այս խանգարումը մեծապես պայմանավորված է ինի (կանացի տարր) և յանի (տղամարդկային տարր) անհավասարակշռությամբ։ Այդ համոզմունքները նաև պնդում են, որ աշխատող կանանց մոտ ֆրիգոֆոբիայի ձևավորման առավել մեծ հավանակություն կա՝ պայմանավորված սթրեսի, դաշտանադադարի, հղիության և այլ խանգարումների, օրինակ՝ անեմիայի համադրությամբ։ Ձմռան ամիսներին ֆրիգոֆոբիայով տառապող կանայք հաճախ են զգում սառնություն վերջույթներում և ունենում են մեջքի ցավեր, որոնք առաջանում են տվյալ խանգարման հետևանքով:

Կա կարծիք, որ այս խանգարումը կարելի է բուժել սննդակարգի և այլ միջոցների համադրությամբ՝ հիվանդի ին և յան տարրերի անհավասարակշռությունը կարգավորելու նպատակով: Սննդաբուժական մոտեցումներն են՝

* Հավի ապուր
* Շաղգամի հյութը խառնված կոճապղպեղի հյութի և մեղրի հետ
* Կարմիր թեյ՝ կոճապղպեղի հյութով և շաքարով
* Խմոր պարունակող սննդամթերք (օրինակ՝ հաց)
* Համեմունքներ (կոճապղպեղ, չիլի պղպեղ)
* Ջրով նոսրացված քացախ

Կարծիք կա, որ սննդաբուժական մոտեցումը ավելի արդյունավետ կլինի, եթե այն հիվանդը միաժամանակ այցելի ասեղնաբուժության։

## Տես նաև
* Օդափոխիչից մահ
* Ավանդական չինական բժշկություն

## Գրականություն
* Չան ՅՀ, Ռին Հ, Չեն ՍԿ Ֆրիգոֆոբիա. հինգ դեպքի զեկույց։ Նյարդաբանության և հոգեբուժության չինական ընկերության տեղեկագիր 1975; 1:9–13
* Ճոու Ջ.Ս. Վեյ հան Ճեն։ Հոգեբանության մեջ թերապիա։ Թայվան։ Հե-ջի, 1993։ 327–329

## Արտաքին հղումներ
* Ծայրահեղ դեպքեր Շրի Լանկայում
* Սառցե առասպելաբաններ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վախ
Կատեգորիա:Ֆոբիաներ