open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սան Քրիստոֆորո

**Սան Քրիստոֆորո**, լեռ Սան Մարինոյում։ Գտնվում է Ֆյորենտինոյի և Մոնթեջարդինոյի միջև։

Լեռան վրա էր գտնվում Տորրիչելլա ամրոցը, որը կառուցվել էր 1140 և ավերվել 1465 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սան Մարինոյի աշխարհագրություն
Կանդո (գետ)

**Կանդո** (իտալ.՝ *Cando*) գետ արևելյան Սան Մարինոյում։ Այն սկսվում է արևելքից Սան Քրիստոֆորո լեռներից, հոսում է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ և թափվում է Մարանո գետը, գտնվում է Ֆաէտանո քաղաքի հարևանությամբ։

Կատեգորիա:Սան Մարինոյի գետեր
Գասպերինա

** Գասպերինա ** ()՝ կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3000 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 321б4 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։

Փոստային ինդեքսն է՝ 88060։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0967։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2953
 bar:1871 from:0 till: 3456
 bar:1881 from:0 till: 3295
 bar:1901 from:0 till: 3935
 bar:1911 from:0 till: 4006
 bar:1921 from:0 till: 3531
 bar:1931 from:0 till: 3698
 bar:1936 from:0 till: 3475
 bar:1951 from:0 till: 3663
 bar:1961 from:0 till: 3428
 bar:1971 from:0 till: 3168
 bar:1981 from:0 till: 3026
 bar:1991 from:0 till: 3059
 bar:2001 from:0 till: 2203
 bar:2011 from:0 till: 2160
PlotData=
 bar:1861 at: 2953 fontsize:S text: 2953 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3456 fontsize:S text: 3456 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3295 fontsize:S text: 3295 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3935 fontsize:S text: 3935 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 4006 fontsize:S text: 4006 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3531 fontsize:S text: 3531 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3698 fontsize:S text: 3698 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3475 fontsize:S text: 3475 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3663 fontsize:S text: 3663 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 3428 fontsize:S text: 3428 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 3168 fontsize:S text: 3168 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3026 fontsize:S text: 3026 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3059 fontsize:S text: 3059 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2203 fontsize:S text: 2203 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2160 fontsize:S text: 2160 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըսը ISTAT-ի


## Ծանոթագրություններ
American Life (երգ)

**American Life** (երգ), Մադոննայի 2003 թվականի American Life ալբոմի սինգլը։ 
Կանադայում, Դանիայում, Իտալիայում, Ճապոնիայում և Շվեյցարիայում «American Life» սինգլը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը հիթ-շքերթում։

## Թրեք-լիստեր և ֆորմատներ
;Բրիտանական 2 x 12" վինիլ (W603T2), Ամերիկյան 2 x 12" վինիլ (0-42614)
* A1 «American Life» (Missy Elliott's American Dream Remix) - 4։ 49
* A2 «American Life» (Oakenfold Downtempo Remix) - 5։ 32
* B1 «American Life» (Peter Rauhofer's American Anthem Part 1) - 10։ 41
* C1 «American Life» (Felix Da Housecat's Devin Dazzle Club Mix) - 6։ 10
* C2 «Die Another Day» (Calderone & Quayle Afterlife Mix) - 8։ 52
* D «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem) (Part 2) - 9։ 06

;Բրիտանական պրոմո-CD (Ռեմիքսներ) (16658-2), Եվրոպական մաքսի-CD (Ռեմիքսներ) (W603CDX 9362 42614-2)
# «American Life» (Missy Elliott’s American Dream Remix) - 4։ 49
# «American Life» (Oakenfold Downtempo Remix) - 5։ 32
# «American Life» (Felix Da Housecat’s Devin Dazzle Club Mix) - 6։ 10
# «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem Part 1) - 10։ 41
# «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem) (Part 2) - 9։ 06
# «Die Another Day» (Richard Humpty Vission Electrofried Mix) - 6։ 01

;Բրիտանական CD 1 (W603CD1 9362 42615-2), Ավստրալիական CD 1 (9362-42615-2)
# «American Life» (Radio Edit) - 4։ 27
# «American Life» (Missy Elliott’s American Dream Remix) - 4։ 49
# «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem Part 1) - 10։ 41

;Բրիտանական CD 2 (W603CD2 9362 42616-2), Ավստրալիական CD 2 (9362-42616-2), Ճապոնական CD սինգլ(WPCR-11541)
# «American Life» (Radio Edit) - 4։ 27
# «American Life» (Oakenfold Downtempo Remix) - 5։ 32
# «American Life» (Felix Da Housecat’s Devin Dazzle Club Mix) - 6։ 10

;Ամերիկյան մաքսի սինգլ (42614-2)
# «American Life» (Missy Elliott’s American Dream Mix) - 4։ 49
# «American Life» (Oakenfold Downtempo Remix) - 5։ 32
# «American Life» (Felix Da Housecat’s Devin Dazzle Club Mix) - 6։ 10
# «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem) (Part 1) - 10։ 41
# «American Life» (Peter Rauhofer’s American Anthem) (Part 2) - 9։ 06
# «Die Another Day» (Richard Humpty Vission Electrofield Mix) - 6։ 01

;Ամերիկյան ընդլայնված CD սինգլ (16658-2), Եվրոպական CD սինգլ (5439-16658-2), Եվրոպական 12" վինիլ (W603T)
# «American Life» (Edit With Rap) - 4։ 27
# «Die Another Day» (Calderone & Quayle Afterlife Mix) - 8։ 52

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Ուիլ Չեմպիոն

**Վիլյամ «Ուիլ» Չեմպիոն** (, ), բրիտանացի երաժիշտ, Քոլդփլեյ խմբի թմբակահարը։

## Վաղ տարիներ
Վիլյամ Իլան Չեմպիոնը ծնվել է Սաութհեմփթոնում, Անգլիայում։ Նրա հայրը՝ Տիմոտի Չեմպիոնը, հնագետ է Սաութհեմփթոնի համալսարանում։ Դեռ վաղ հասակից Վիլյամի մեջ դեպի երաժշտությունը սեր է տածել Tom Waits-ը։ Նրա առաջին գործիքը եղել է կիթառը, սակայն նա նաև նվագում է ստեղնաշարային գործիքների վրա, բաս կիթառ և շրթնահարմոն։ Այն բանից հետո, որ միացել է Քոլդփլեյին, հանդես է գալիս Fat Hamster անունով։

## Քոլդփլեյ
Չեմպիոնը խմբի վերջին մասնակիցն է, 1997 թվականի հուլիսի 31-ին նա միացել է խմբին։ Ուիլլը խմբի թմբկահարն է, չնայած նրան, որ նախքան խմբին միանալը հարվածային գործիքներ չի կարողացել նվագել, սակայն շատ կարճ ժամանակում սովորել է։

Viva la Vida Tour շրջագայության ժամանակ Ուիլլը վոկալային մաս է ունեցել Death Will Never Conquer երգի ակուստիկ տարբերակում։

## Այլ նախագծեր
2004 թվականի աշնանը Չեմպիոնը և Քոլդփլեյի բասիստ Գայ Բարիմենը իրենց մասնակցությունն են ունեցել նորվեգական a-ha խմբի առաջին սոլո ալբոմի ձայնագրությանը։

## Անձնական կյանքը
Ուիլը Քոլդփլեյի առաջին անդամն է, ով ամուսնացել է։ 2003 թվականին ամուսնացել է ուսուցչուհի Մարիան Դարկը։ Նրանց առաջին երեխան աղջիկ է Ավա անունով, ծնվել է 2006 թվականի ապրիլի 28-ին։ 2008 թվականի մայիսի 7-ին նրանք երկվորյալներ են ունեցել՝ աղջիկ և տղա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Coldplay site

Կատեգորիա:1978 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում ծնվածներ
Պաչե դել Մելա

**Պաչե դել Մելա** (), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Մեսինա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 6072 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 506 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98042։ Հեռախոսային կոդը՝ 090։

Կոմունայում հուլիսի 2-ին հատկապես տոնվում է Սուրբ Կույս Մարիամի և Եղիսաբեթի հանդիպումը։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Վիկտոր Օբնորսկի

**Վիկտոր Պավլովիչ Օբնորսկի** (, ), ռուս բանվորական հեղափոխական։

1869-1873 թվականներին որպես փականագործ աշխատել է Պետերբուրգի մի շարք գործարաններում։ 1871-1872 թվականներին մասնակցել է բանվորական խմբակների ստեղծմանը։ Պետերբուրգում և Մոսկվայում մասնակցել է «Ռուս բանվորների հյուսիսային միության» ստեղծմանը, եղել է միության ծրագրի հեղինակներից։ 1878 թվականին այցելել է Կրակով և Վարշավա, կապեր հաստատել լեհ սոցիալիստների հետ։

1879 թվականին Պետերբուրգում ձերբակալվել է, 1880 թվականին՝ դատապարտվել 10-ամյա տաժանակրության։

1909 թվականից ապրել է Կուզնեցկում (այժմ՝ Նովոկուզնեցկ), ոստիկանության հսկողության տակ։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո ընտրվել է հասարակական կազմակերպության քաղաքային կոմիտեի անդամ։ Կողմ է արտահայտվել Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը (1917)։

Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:1919 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Մոնտեջարդինո

**Մոնտեջարդինո** (իտալ.՝ *Montegiardino*), այն ինը քաղաք-կոմունաներից մեկը, որոնք գտնվում են Սան Մարինոյում և բոլորից ամենափոքրը։ 
Այն իր մեջ պարունակում է 1 ծխական համայնք (Cerbaiola)։

2010 թվականի արդյունքներով բնակչությունը կազմում է 892 մարդ։ Ընդգրկման տարածքը՝ 3.31 կմ²։ Սահմանակից է Ֆիորենտինո և Ֆաետանո կոմունաներին, ինչպես նաև իտալական մունիցիպալիտետ Մոնտե Գրիմանո Տերմեին և Սասոֆելտրիոին։

## Պատմություն
Այն հիմնադրվել է լանգոբարդներների կողմից։ Մտել է Սան Մարինոյի կազմի մեջ և ընդլայնել իր տարածքները 1463 թվականին։

Կատեգորիա:Սան Մարինոյի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սան Մարինոյի քաղաքներ
Ֆիորենտինո

**Ֆիորենտինո** (իտալ.՝ *Fiorentino*), Սան Մարինոյի ինը քաղաք-կոմունաներից մեկը։

2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2249 մարդ։ Տարածքը՝ 6.57 կմ²։ Սահմանակից կոմունաներն են՝ Կիեզանուովա, Սան Մարինո, Ֆաետանո և Մոնտեջարդինոին, ինչպես նաև իտալական մունիցիպալիտետ՝ Մոնտե Գրիմանո Տերմեին և Սասոֆելտրիոին։

## Վարչական բաժանում
Այն բաժանված է 3 ծխական համայնքերի՝

* Կապաննե (Capanne)
* Կրոչիալե (Crociale)
* Պիյանակի (Pianacci)

## Սպորտ
Քաղաքում հիմնված են երկու ֆուտբոլային ակումբներ Տրե Ֆիորին և Ֆիորենտինա։

Կատեգորիա:Սան Մարինոյի բնակավայրեր
Պրիոլո Գարգալո

**Պրիոլո Գարգալո** (), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Սիրակուզայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 11 752 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 206 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 757,58 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 96012։ Հեռախոսային կոդը՝ 0931։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Angelo Custode։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.priologargallo.net/ 

 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դավոլի

** Դավոլի ** () կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 5324 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 203,6 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25,7 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88060։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0967։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2935
 bar:1871 from:0 till: 3113
 bar:1881 from:0 till: 3022
 bar:1901 from:0 till: 3137
 bar:1911 from:0 till: 3867
 bar:1921 from:0 till: 3791
 bar:1931 from:0 till: 3743
 bar:1936 from:0 till: 3599
 bar:1951 from:0 till: 4027
 bar:1961 from:0 till: 4167
 bar:1971 from:0 till: 4007
 bar:1981 from:0 till: 4063
 bar:1991 from:0 till: 4954
 bar:2001 from:0 till: 5238
 bar:2011 from:0 till: 5407
PlotData=
 bar:1861 at: 2935 fontsize:S text: 2935 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3113 fontsize:S text: 3113 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3022 fontsize:S text: 3022 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3137 fontsize:S text: 3137 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3867 fontsize:S text: 3867 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3791 fontsize:S text: 3791 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3743 fontsize:S text: 3743 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3599 fontsize:S text: 3599 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 4027 fontsize:S text: 4027 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 4167 fontsize:S text: 4167 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 4007 fontsize:S text: 4007 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 4063 fontsize:S text: 4063 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 4954 fontsize:S text: 4954 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 5238 fontsize:S text: 5238 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 5407 fontsize:S text: 5407 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըսը ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ
Ռոկապալումբա

**Ռոկապալումբա** ()՝ կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2843 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 92 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90020։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 091։

Կոմունայի անունով է անվանվել Ռոկապալումբա աստերոիդը՝ տեղական իշխանությունների կողմից աստղաբանության հանրաճանաչությանն ուղղված աջակցության համար։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խոսրով Ավետիսյան

**Խոսրով Կուրդինի Ավետիսյան** (), խորհրդային մետալուրգ։ Ղազախական ԽՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ (1946), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1941), պրոֆեսոր (1939), Ղազախական ԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1945)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հոկտեմբերի 8 (21)-ին, Կարսում։ Ավարտել է Մոսկվայի լեռնային ակադեմիան (այժմ՝ Մոսկվայի լեռնային ինստիտուտ) 1929 թվականին։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել Հայաստանի լեռնագործ բանվորների արհեստակցական միության կազմակերպմանը, եղել նրա ղեկավարներից (1921-1923)։

## Աշխատանքային գործունեություն
1939 թվականից Ղազախստանի լեռնամետալուրգիական ինստիտուտի (այժմ՝ Ալմա-Աթայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի) ծանր մետաղների մետալուրգիայի ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ 1946 թվականից՝ Ղազախական ԽՍՀ ԳԱ մետալուրգիայի և հարստացման ինստիտուտի գիտական ղեկավար։

Ավետիսյանը մեծ ավանդ ունի Ղազախական ԽՍՀ պղնձի մետալուրգիայի գիտական և տեխնիկական խնդիրների մշակման գործում։ Մահացել է մարտի 24-ին, Ալմա-Աթայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Ղազախական ԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Մետալուրգներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Ավետիք Ֆելիքս

**Ավետիք Ֆելիքս** ()՝ հայազգի իրավաբան, հրապարակագիր և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հունիսի 15-ին, Տրանսիլվանիայի Եղիսաբեթուպոլիս քաղաքում (այժմ՝ Դումբրըվեն, Ռումինիա)։ Աշխատել է տարբեր շրջաններում որպես գավառական դատավոր։

## Աշխատություններ
Գրել է եռահատոր օրենսգիտական աշխատություն։ 1920 թվականին հիմնադրել է հունգարահայերի միությունը, իսկ 1924 թվականին՝ Բուդապեշտի հայ կաթոլիկ ժողովրդապետությունը և մինչև մահը եղել է նրանց տնօրենը։ Ունի հայագիտական գործեր՝ գրված հունարերեն. «Հունգարահայոց անցյալը և պատմության մեջ նրանց ունեցած դերը» 1921, «Հայոց անցյալն ու ներկան» (1922, Ֆելիքս Ալեքսայի հետ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռումինահայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայերը Հունգարիայում
Ավետիք Տիգրանակերտցի

**Ավետիք Տիգրանակերտցի**, *Ավետիք Ամդեցի, Ավետիք Պաղտասարյան* (), XVII-XVIII դարերի հայ մշակութային գործիչ, մաթեմատիկոս, աստղագետ, տոմարագետ, պատմիչ և գրիչ։ Տիրապետել է արաբերենին, պարսկերենին, ասորերենին, վրացերենին, եբրայերենին, ղպտերենին, թուրքերենին, հունարենին, լատիներենին և ֆրանսերենին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տիգրանակերտում։ Երկար տարիներ ապրել, սովորել ու ստեղծագործել է Արևմտյան Հայաստանի մշակութային աչքի ընկնող կենտրոններում՝ Էրզրումում, Վանում, Բաղեշում, Սեբաստիայում և Թոխաթում։

Ուսումնառության նպատակով եղել է Պարսկաստանում, Արաբիայում։ Առանձնակի հետաքրքրություն է ցուցաբերել դեպի բնական գիտությունները, զբաղվել է նաև պատմագրությամբ և աշխարհագրությամբ։ Գիտությանն անկաշառ նվիրվածության պատճառով բազմիցս ենթարկվել է ժամանակի «որովայնամոլ և արբշիռ, ուսումնատեաց եկեղեցականաց» նախատինքներին և հալածանքներին։

## Գործունեություն
մինի|Էջ «Տարեգրություն»-ից
Օգտվելով հայ և օտար աղբյուրներից՝ մշակել ու կազմել է աստղաբաշխության, տոմարագիտության, աշխարհագրության, երաժշտության վերաբերյալ գործեր։ Ձեռագիր վիճակով մեզ են հասել 1684-1709 թվականներին գրած աստղագիտական-տոմարագիտական ստվարածավալ «Դեֆթեր գիրք»-ը, 1695-1709 թվականներին կազմած «Ըստուռլապ»-ը, որի մեջ նկարագրված են աստղաբաշխական զանազան գործիքներ, 1700 թվականին գրած «Ոսկեփորիկ»-ը, 1719 թվականին կազմած «Զիճ գիրք»-ը, ապա «Ախտարացոյց»-ը, «Աշխարհացոյց»-ը։

1701-1712 թվականներին, օտար և հայ պատմիչների երկերի հիման վրա, շարադրել է խիստ կարևոր մի ժամանակագրություն՝ «Աղի սակապատմագիր», սկսելով աշխարհի արարչագործությունից, հասցնելով մինչև Աստվածատուր Համադանցու կաթողիկոսական գահ բարձրանալու թվականը՝ 1714 թվականը։

Հայ պատմագրության համար որոշակի արժեք ունեն աշխատության վերջին մասերը, որ վերաբերում են Հայաստանի XVI-XVII դարերի քաղաքական անցուդարձերին։ Ուշագրավ են նաև «Աշխարհացոյց»-ում Ավետիք Տիգրանակերտցիի, իբրև ականատեսի, Փոքր Ասիայի և Կիլիկիայի հայաբնակ վայրերի մասին հաղորդած տեղեկությունները և, հատկապես, Հաբեշստանին վերաբերող «Վասն որ կամի Հէպէշին երկիրն գնալ, այսպէս է» խորագրով հատվածը։

## Աշխատություններ
Ավետիք Տիգրանակերտցիի աշխատությունների ձեռագրերը մեծ մասամբ գտնվում են Վենետիկի Մխիթարյանների մատենադարանում։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվում են նրա ժամանակագրության երեք օրինակներ (ձեռագիր №1492, 7424, 6243)։

Ձեռագիր №1492-ը Ավետիք Տիգրանակերտցու ինքնագիրն է՝ արտագրված իր իսկ սղագիր օրինակից, 1712-1714-ին, Աստվածատուր Համադանցու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ավետիք Տիգրանակերտցի - Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան
* Նոր նյութեր Ավետիք Տիգրանակերտցու մասին

Կատեգորիա:Հայ աստղագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Կատեգորիա:Հայ ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ
Կատեգորիա:Հայ տոմարագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Tunak Tunak Tun

**«Tunak Tunak Tun»** ( կամ պարզապես **«Tunak»**), հնդիկ երաժիշտ Դալեր Մեհնդիի բանգրա-փոփ ժանրի սիրո երգ, որը թողարկվել է 1998 թվականին։ Այդ ժամանակ քննադատները նշել են, որ երգը հայտնի է դարձել տեսահոլովակի շնորհիվ, որտեղ ներկայացված է գեղեցիկ կանանց պար։ Մեհնդիի պատասխանն էր ստեղծել մի տեսահոլովակ, որտեղ կերևար միայն նա։ Երգն ու հոլովակը մեծ հաջողություններ գրանցեցին Հնդկաստանում։ Այն դարձավ նաև միջազգային համացանցային մեմ։ 2012 թվականի ապրիլի դրությամբ՝ երգի բոլոր ներբեռնումներն ՅուԹյուբ կայքում ունեին ընդհանուր 8.2 միլիոն դիտում (ամենաշատ դիտված երգի տարբերակն ուներ 4 միլիոն դիտում)։

Օգտագործելով կապույտ էկրանի տեխնոլոգիան՝ հնարավոր դարձավ երգչի կերպարը ցուցադրել համակարգչով կարգավորվող տարբեր ֆոների վրա (անապատ, սարեր, Վասիլի Երանելու տաճար)։

## Մշակույթում
* Տեսահոլովակը առաջին անգամ կրկնօրինակվել է Դանել Գոմիլերի կողմից 2000 թվականին։ Տեսահոլովակը մեծ տարածում գտավ համացանցում։ Մեհնդին նույնպես ընդունեց այն, և հազարավոր այդպիսի հոլովակներ բեռնվեցին ՅուԹյուբ։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն էր Ջեյսոն Քլամը։
* Տեսահոլովակի պարը վերարտադրվել և օգտագործվում է «World of Warcraft» համակարգչային խաղում որպես Draenei ցեղի արական ներկայացուցիչների պար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ կայքում

Կատեգորիա:1998 երգեր
Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Հնդկական երաժշտություն
Կատեգորիա:Հնդկական երգեր
Կատեգորիա:ՅուԹյուբի տեսահոլովակներ
Սան Ջուզեպպե Յատո

**Սան Ջուզեպպե Յատո** (), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 8349 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 288 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90048։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 091։

## Աշխարհագրություն
Բնակչության աճ։

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 4310
 bar:1871 from:0 till: 4988
 bar:1881 from:0 till: 6579
 bar:1901 from:0 till: 7235
 bar:1911 from:0 till: 7433
 bar:1921 from:0 till: 10043
 bar:1931 from:0 till: 8510
 bar:1936 from:0 till: 8840
 bar:1951 from:0 till: 9894
 bar:1961 from:0 till: 9303
 bar:1971 from:0 till: 7858
 bar:1981 from:0 till: 8721
 bar:1991 from:0 till: 9460
 bar:2001 from:0 till: 8349
PlotData=
 bar:1861 at: 4310 fontsize:S text: 4.310 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 4988 fontsize:S text: 4.988 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 6579 fontsize:S text: 6.579 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 7235 fontsize:S text: 7.235 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 7433 fontsize:S text: 7.433 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 10043 fontsize:S text: 10.043 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 8510 fontsize:S text: 8.510 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 8840 fontsize:S text: 8.840 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 9894 fontsize:S text: 9.894 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 9303 fontsize:S text: 9.303 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 7858 fontsize:S text: 7.858 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 8721 fontsize:S text: 8.721 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 9460 fontsize:S text: 9.460 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 8349 fontsize:S text: 8.349 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունային վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 091 8580111
* Էլեկտրոնային հասցե՝ comunedisangiuseppejato@virgilio.it
* Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.sangiuseppejato.pa.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալեքսեյ Միխայլովիչ

**Ալեքսեյ Միխայլովիչ** (, ), ռուսական ցար 1645 թվականից։

## Կենսագրություն
Ալեքսեյ ցարը եղել է Միխայիլ Ֆեոդորովիչ Ռոմանովի որդին։ Նա ձգտում էր բացարձակ միապետության, պայքարում եկեղեցու հավակնությունների դեմ, նսեմացնում բոյարական Դումայի դերը։ Ալեքսեյ Միխայլովիչի արտաքին քաղաքականության ամենակարևոր հաջողությունն էր Ուկրաինայի վերամիավորումը Ռուսաստանին (1654)։ Նրա օրոք ուժեղացան գյուղացիության շահագործումը և քաղաքային բնակչության ֆինանսական կողոպուտը, բռնկվեցին Մոսկվայի ապստամբությունները 1648, 1662 թվականներին, տեղի ունեցավ ժանտախտի համաճարակ (1654-1655), ապա նաև՝ գյուղացիական պատերազմը՝ Ստեպան Ռազինի առաջնորդությամբ (1670-1671)։

## Թագավորում
Ալեքսեյ Միխայլովիչի Մաքսային 1653 և Նոր առևտրական 1667 կանոնադրությունները նպաստեցին ներքին և արտաքին առևտրի ծավալմանը։ Ալեքսեյ Միխայլովիչի ժամանակ աշխուժացան հայ-ռուսական հարաբերությունները։ Ռուսական արքունիքի հետ կապեր հաստատեցին Նոր Ջուղայի հայ վաճառականները, որոնք ցանկանում էին Ռուսաստանի վրայով իրանական մետաքսը Եվրոպա արտահանելու և եվրոպական ապրանքներ Իրան ներմուծելու արտոնություն ստանալ։

1660 թվականին առևտրական բանակցություններ վարելու նպատակով Սպահանից Մոսկվա եկած հայ վաճառականներից խոջա Զաքար Սահրատյանը Ալեքսեյ Միխայլովիչին նվիրեց «Ալմաստե գահ»։ Մոսկվայի դիվանագիտական ատյանում Զ. Սահրատյանին առաջարկեցին Մոսկվա ուղարկել.

## Գործունեություն
1667 թվականին Ալեքսեյ Միխայլովիչի հրավերով Իրանից Մոսկվա մեկնեց հայ նկարիչ Բոգդան Սալթանովը և նշանակվեց պալատական նկարիչ։ Նույն թվականին Նոր Ջուղայի «Հայկական առևտրական ընկերության հետ» կնքվեց պայմանագիր, որով հայ վաճառականներն ստացան տարանցիկ առևտրի իրավունք և մաքսային արտոնություններ։ Հայ ազատագրական շարժման գործիչներ Գրիգոր Լուսիկենցը (Լուսիկով), Վասիլ Դաուդովը, Հակոբ Դ Ջուղայեցին, Գանձասարի Պետրոս կաթողիկոսը ձգտում էին Ալեքսանդր Միխայլովիչի արքունիքի հետ ունեցած կապերն օգտագործել Հայաստանի ազատագրման խնդրում Ռուսաստանի քաղաքական ու դիվանագիտական աջակցությունն ստանալու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայսրեր
Իբրայ Ալթինսարին

**Իբրայ Ալթինսարին** (, ), ղազախ մանկավարժ-լուսավորիչ, գրող, բանահավաք, հասարակական գործիչ, ազգագրագետ-գիտնական։ Հեղինակել է պատմվածքներ, առակներ, ղազախերեն թարգմանել է Լև Տոլստոյի, Իվան Կռիլովի ստեղծագործություններից։

Ղազախերեն տեքստեր գրելու հնարավորություն ապահովելու նպատակով ղազախական այբուբենի տարբերակներ է ստեղծել՝ հիմնվելով ռուսական գրի վրա։ Ալթնսարինը եղել է ղազախների աշխարհիկ կրթության գործի կազմակերպման սկզբնավորողը։ Բացել է ռուս-ղազախական երկդասյա կենտրոնական երկու ուսումնարան, արհեստագործական մեկ ուսումնարան, Ղազախստանում առաջին ուսումնարանը կանանց համար, գավառական հինգ դպրոց, մանկավարժական մեկ ուսումնարան և այլն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1841 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, ռուսական կայսրության Տուրղայ նահանգի Արաղարաղայ գավառակում։ Վաղ հասակում զրկվել է ծնողներից և մեծացել ու դաստիարակվել է պապի՝ հայտնի բեյ (իշխան) Բալգոժա Ժանբուրշինի տանը։

1850-1857 թվականներին սովորել է  Օրենբուրգի սահմանային հանձնաժողովին առընթեր ռուսական գիշերօթիկ դպրոցում, որն ավարտել է ոսկե մեդալով։ Երեք տարի աշխատել է իր պապի գրասենյակում՝ որպես քարտուղար ու գրագիր։ 1879 թվականից վարել է Տուրղայ նահանգի ղազախական դպրոցների տեսուչի պաշտոնը։ Որպես ցարական պաշտոնյա՝ արժանացել է պետական խորհրդականի տիտղոսի։ Ռուսական այբուբենով 1879 թվականին հրատարակել է «Կիրգիզական քրեստոմատիա» և «Կիրգիզներին ռուսերեն ուսուցանելու նախնական ուղեցույց» դասագրքերը (այդ ժամանակներում ղազախներին կիրգիզներ էին անվանում)։ Մահացել է 1889 թվականի հուլիսի 17-ին։

## Մեծարանք և հիշատակ
Ալթնսարինի պատվին անվանակոչվել են՝
* Կոստանայի մարզի շրջաններից մեկը
* Արկալիկի պետական մանկավարժական ինստիտուտը
* գրադարաններ՝ Կոստանայում, Շիմկենտում
* Ռուդնոյե քաղաքի հասարակական-հումանիտար քոլեջը
* Ալմաթիի պողոտաներից մեկը
* մեկական փողոց Կոստանայ, Կոկշեթաու, Ռուդնոյե քաղաքներում
* մեկական դպրոց Ալմաթի, Կապշագայ, Ուբագան քաղաքներում, Տասկալա ավանում
* սառցադաշտ Ջունգարյան Ալաթաու լեռներում (1952 թ.)
* Կենթաու քաղաքում 2013 թվականի մայիսին կանգնեցվել է Ալթնսարինի հուշարձանը
* 2007 թվականին Ղազախստանի կրթության և գիտության նախարարությունը սահմանել է գերատեսչական հատուկ պարգև՝ http://awards.shoutwiki.com/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B3%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%C2%AB%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%C2%BB «Իբրայ Ալթնսարին» կրծքանշան

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Портал «Ибрай Алтынсарин» 

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ղազախ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ղազախ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ղազախ գիտնականներ
Կատեգորիա:Ղազախ գրողներ
Կատեգորիա:Ղազախ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ղազախ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ
Ալեքսանդր Ալփասլան

**Ալեքսանդր Ալփասլան** (իսկական ազգանունը՝ Փանոսյան, ), հայ բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, ավարտել Նուբար-Շահնազարյան վարժարանը։ Հրատարակել է բանաստեղծությունների երեք ժողովածու՝ «Շողեր և ցողեր» (1884), «Այգեկութ» (1908) և «Ազատ քնար» (1908)։

## Երկեր
Ալեքսանդրի երկերին հատուկ են հղկված լեզուն, մատչելի արտահայտչաձևը։ Երբեմն տուրք է տվել ձևապաշտությանը, բայց հրաժարվել է ռոմանտիկական վերացական պաթոսից, անդրերկրային թեմաներից։ Ալեքսանդրը ներբողել է կյանքի գեղեցկություններն ու վայելքը («Ի՜նչ փույթ», «Բաժակներ», «Աո Արուսյակ» և այլն), բնության և սիրո զարթոնքը («Մատունք կուսին», «Աչերը», «Բերան կուսին»)։

Մանկական բանաստեղծություններում ձգտել է մատաղ սերնդին սիրել տալ կյանքն ու բնությունը, սովորեցնել մայրենի լեզուն («Աստծո մոմերը», «խրթին հարցում», «Արդար բողոք», «Կաղանդն, որ չի գար»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ալեքսանդր Փանոսյան (1859–1919), կենսագր. և քննական ակնարկ, ԿՊ, 1919։

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Ավիացիոն բժշկագիտություն

**Ավիացիոն բժշկագիտություն**, բժշկագիտության բաժին, որի նպատակն է օդագնացության անվտանգության բժշկական ապահովումը։

## Կազմ
Ավիացիոն բժշկագիտության կազմի մեջ մտնում են՝
* ավիացիոն ֆիզիոլոգիա
* ավիացիոն հիգիենա
* ավիացիոն թունագիտություն
* ավիացիոն հոգեբանություն
* ավիացիոն կենսաքիմիա
* թռչող անձնակազմի բժշկական փորձաքննություն։

## Ուսումնասիրման առարկան
Ուսումնասիրման առարկան է.
* օրգանիզմի բացառիկ վիճակները՝ թռիչքային հոգնածությունը և գերհոգնածությունը, քրոնիկական հոգնածությունը, բարձունքային, օդային հիվանդությունները,
* թռչող անձնակազմի գործունեությունը,
* մասնագիտական յուրահատուկ պայմանները։

## Խնդիրներ
Խնդիրներն են.
* թռչող անձնակազմի աշխատունակության բարձր մակարդակի, առողջության, «թռիչքային երկարակեցության» ապահովումը,
* օդաչուների աշխատանքի, կենցաղի, սննդի և հանգստի ֆիզիոլոգա-հիգիենային նորմաների, ինչպես նաև օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնող միջոցառումների մշակումը,
* օդային ծառայության մեջ ընդունվողների բժշկական ընտրությունը, տարբեր վնասակար գործոններից մարդու օրգանիզմը պաշտպանելու միջոցների ապահովումը (ինքնաթիռի հերմետիկ խցիկներ, թթվածնա-շնչառական գործիքներ)։

Ուսումնասիրում է նաև օդային աղետների պատճառները, մշակում թռչող անձնակազմին և ուղևորներին բժշկական օգնություն ցույց տալու կոնկրետ միջոցառումներ։

## Մեթոդներ
Ավիացիոն բժշկագիտության տարածված մեթոդներից են.
* զանազան սարքերի օգնությամբ (բարոխցիկներ, ցենտրիֆուգա և այլն) յուրահատուկ պայմանների մոդելավորումը,
* ինքնուրույն կամ հեռավորությունից ղեկավարվող սարքերի օգնությամբ օրգանիզմի գործունեության մասին ինֆորմացիայի ստացումը և մշակումը, *բարձունքային կլիմայավարժեցման օգնությամբ օրգանիզմի ընդհանուր դիմադրողականության բարձրացումը։

Ավիացիոն բժշկագիտության բազմաթիվ պրոբլեմներ և մեթոդներ սերտորեն առնչվում են տիեզերական բժշկագիտության պրոբլեմների և մեթոդների հետ։

## Զարգացում
Ավիացիոն բժշկագիտության զարգացման ժամանակակից բնորոշ գծերն են.
* թռիչքի գիտական կազմակերպումը,
* ավիացիոն տեխնիկայի աճող պահանջներին համապատասխան հատուկ ֆունկցիոնալ ախտորոշման մեթոդների զարգացումը,
* օրգանիզմի և միջավայրի փոխհարաբերության նոր, ընդհանուր օրինաչափությունների որոնումները,
* մաթեմատիկական մեթոդների և կիբեռնետիկայի ներդրումը,
* թռիչքի պայմաններում «մարդ-մեքենա» համակարգի ուսումնասիրումը,
* ստացված արդյունքների ընդհանրացումը։

Ավիացիոն բժշկագիտության միջազգային կազմակերպությունը ավիացիոն և տիեզերական բժշկագիտության ինտերնացիոնալ ակադեմիան է (կենտրոնը՝ Փարիզ)։ ԽՍՀՄ-ում ավիացիոն բժշկագիտության մասնագետներ պատրաստում են բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստուտի ավիացիոն բժշկագիտության ամբիոնը (Մոսկվա) և Ս. Մ. Կիրովի անվան ռազմա-բժշկական ակադեմիան (Լենինգրադ)

Կատեգորիա:Բժշկագիտության բաժին
Կոմիտասի շորոր

thumb|Կոմիտասի շորորը «Կարին» համույթի կատարմամբ

**Կոմիտասի շորոր**, Կոմիտասի գրառած 8 պարերից մեկը։ Ձայնագրությունը լիովին նոր է՝ «Կարին» համույթի։

## Պարաքայլերը
Բռնվածքը ճկույթներով է, ձեռքերը պահվում են կրծքավանդակի բարձրությամբ։

# Երկու քայլ դեպի առաջ՝ սկսած աջ ոտքից
# Կրկնակի հարված աջ ոտքով՝ ձախի զսպանակումներով
# Աջ ոտքը ուղիղ անկյան տակ դնել ձախի ետևում (միաժամանակ շարժելով մարմինը), ապա ձախը դնել աջի կողքին՝ աջն ուղղելով (տրամաբանորեն ետ գնալով) (կրկնել այս քալը 2 անգամ)
# Կրկնել 1-ից 3-րդ քալերը
# Գնալ աջ՝ ձախը խաչելով աջ ոտքին, ապա խաղացնել ձախ ոտքը
# Գնալ ձախ՝ աջը խաչելով ձախ ոտքին, ապա խաղացնել աջ ոտքը
# Կրկնել 5-րդ և 6-րդ քայլերը

## Արտաքին հղումներ
* Կոմիտասի շորորը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* «Ուս ուսի» Շորոր
Միհայ Ռընդուլեսկու

**Միհայ Ռընդուլեսկու** (, ), ռումին գրող, գրականագետ, թարգմանիչ, հայագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի գերմանական լեզուների ֆակուլտետի անգլերեն լեզվի և գրականության բաժինը, 1972 թվականից՝ նույն համալսարանի դասախոս։

Լույս են տեսել Ռընդուլեսկուի «Վարժեցնողը» (պիես, 1964), «Անգլիական բառարանի» թակարդները» (համահեղինակ՝ Ա․ Բանտաշ, 1967) գրքերը, կազմել է պատմվածքների, էսսեների, բանաստեղծությունների և այլ ժողովածուներ՝ տարբեր ժողովուրդների գրականություններից, գրել «Շեքսպիրը՝ արդի հոգեբան» 1979 ուսումնասիրությունը։ Կատարել է թարգմանություններ Վ․ Հյուգոյից, Օ․ Ուայլդից, Է․ Ֆորստերից, Հ․ Ապենսերից։

1972 թվականին այցելել է խորհրդայն Հայաստան, բանաստեղծություններ նվիրել Գեղարդին, Սարդարապատին են, Տ․ Մարտիրոսյանի հետ հրատարակել «Անկոչ հյուրը» 1968 հայկական պատմվածքների ժողովածուն։ Հայագիտական հոդվածներում անդրադարձել է հայ եկեղեցու ազգային հատկանիշներին, Գրիգոր Նարեկացու կյանքին ու գործին, հայկական մանրանկարչությանը, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, Ներսես Շնորհալու գրական ժառանգությանը, հայ գրականությանը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինացի հայագետներ
Կատեգորիա:Հունվարի 19 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռումինացի թարգմանիչներ
Վարվառա Ռիժովա

**Վարվառա Ռիժովա** (), ռուս խորհրդային դերասանուհի։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի 1937։ 1893 թվականին ավարտել է Մոսկվայի թատերական ուսումնարանին կից դրամատիկական դասընթացները (Ա․ Լենսկու դասարանը) և ընդունվել Փոքր թատրոնի թատերախումբ։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործական ուղին սկսել է որպես կատակերգակ դերասանուհի։ 1900-ական թվականների վերջից խաղացել է գլխավորապես բնութագրական դերեր։ Ռիժովայի բարձր վարպետությունը դրսեորվել է ռուսական դասական, հատկապես Ալեքսանդր Օստրովսկու պիեսներում։ Նրա արվեստին բնորոշ էր կենցաղային հավաստիությունը, նուրբ հումորը, անկեղծությունը։

## Դերեր
Դերերից են՝ Ֆեկլուշա, Անֆուսա, Ուլիտա (Ա․ Օստրովսկու «Ամպրոպ», «Գայլեր և ոչխարներ», «Անտառ»), Կոմսուհի-տատիկ (Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս»), Մարիա (Տրենյովի «Լյուբով Ցարովայա»), Դեմիդենա (Լեոնովի «Արշավանք»)։

## Մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ 1943։ Պարգևատրվել է Լենինի 2, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Ազարիա Սասնեցի

**Ազարիա Սասնեցի** (*Հլու*, ), հայ տաղասաց, աստղագետ, տոմարագետ։

Ջալալիների արշավանքների ժամանակ գերվել է, ազատվելուց հետո շրջել Փոքր Ասիայում, Իտալիայում, եղել է Կ. Պոլսում։

## Աշխատություններ
Ազարիա Սասնեցին առավել հայտնի է աստղագիտական և տոմարագիտական աշխատություններով («Յաղագս գիտութեան Երկնից բարձրութեան և եւթն պարունակացն», «Ցաղագս գիտութեան Արեգական թաւալմանց»)։ Ունի պատմագիտկան աշխատություններ և թարգմանություններ իտալերենից։

«Ողբ ի վերայ հարուածոց Արևելյան գաւառացն և աշխարհին Հայոց ի ձեռաց Ճելալեանց» երկում մանրամասն նկարագրել է Զալալիների զորագլուխ Կարա–Յազիճիի արշավանքները, Արևմտյան Հայաստանի գավառների, Սեբաստիայի ասպատակությունն ու ավերումը։ Երկը չունի միջնադարյան դասական ողբերի պերճությունն ու քնարականությունը, բայց գրական հուշարձան է ու պատմական արժեքավոր աղբյուր, ուր դեպքերը նկարագրված են բանավոր վիպերգերին հատուկ հնարանքների, ժողովրդական բառ ու բանի օգտագործմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ակինյան Ն., Ազարիա վրդ. Սասնեցի, աստղագէտ, տոմարագէտ և տաղաչափ, ՀԱ, 1936 համար 7-9։

Կատեգորիա:Հայ տաղասացներ
Կատեգորիա:Հայ տոմարագետներ
Կատեգորիա:Հայ աստղագետներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Մարանո

**Մարանո** (իտալ.՝ *Marano*), գետ Իտալիայում և Սան Մարինոյում։

Երկարությունը՝ 29.6 կմ։ Գետը գտնվում է Իտալիայի և Սան Մարինոյի սահմանից դեպի արևելք, 6 կմ երկարությամբ։ Սկիզբ է առնում Գելֆա լեռից (*Ghelfa*), Իտալիայի և Սան Մարինոյի սահմանում, ինչպես նաև իտալական Պեզարո է Ուրբինո նահանգում։ Այն հոսում է Մոնթեջարդինո և Ֆաէտանո քաղաքների շուրջ Սան Մարինոյում, Իտալիայի Հռոմ նահանգում։ Այն թափվում է Ռիչոնե քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Ադրիատիկ ծովը։

Ներհոսքերը՝ Ֆյումիչելլո, Կանդո։

Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր
Կատեգորիա:Սան Մարինոյի գետեր
Սյուզի (կապիկ)

**Սյուզի** (1948 — մարտի 20, 1969), շիմպանզեի էգ, Ճապոնիայի Ուէնո կենդանաբանական այգի է բերվել ԱՄՆ-ից։ Կարողացել է կատարել տարբեր հնարքներ՝ քշել է հեծանիվ, քայլել ոտնացուպերով, չմուշկներ քշել։ Ժողովրդականություն է վայելել և շուտով դարձել է Ուէնո կենդանաբանական այգու խորհրդանիշը։ 1956 թվականին համազգային ճանաչում է ստացել կենդանաբանական այգի այցելած կայսր Հիրոհիտոյի հետ ձեռքսեղմումի պատճառով։

## Ձեռք բերում
Մինչև 1945 թվականը Ուէնոյում չորս շիմպանզե կար, որոնք ստացվել էին Գերմանիայից կենդանաբանական այգիների միջև փոխանակման ծրագրով։ Դրանցից երկուսը՝ չորսամյա արու և էգ շիմպանզեները, բերվել էին 1938 թվականին, բայց 1939 թվականին սատկել էին տուբերկուլոզից։ Հաջորդ երկուսը բերվել էին 1941 թվականին, բայց սատկել էին 1943 և 1945 թվականներին։ Երեքամյա Սյուզին ԱՄՆ-ից բերվեց 1951 թվականին։ Նրան ըստ պայմանագրի գնել էր Կալիֆոռնիայի առևտրական մի ընկերություն Հերմոս Բիչից։ Որոշ ժամանակ անց ձեռք են բերել յոթամյա արու շիմպանզե Բիլին։

## Առաջին տարին կենդանաբանական այգում
Սյուզիին կցված էին երկու աշխատակից, որոնց խնդիրն էր մինչև կենդանաբանական այգու 70-ամյակը, որ կայանալու էր 1952 թվականին, սովորեցնել տարբեր հնարքներ։ Սյուզին շատ լավ վարժվում էր, և սովորեց քշել հեծանիվ, քայլել ոտնացուպերով, չմուշկներ քշել, օղակներ նետել, ծափ տալ, ձեռքերի վրա կանգնել, սեղմել լուսանկարչական խցիկի կոճակը և դաշնամուրի վրա պարզ եղանակներ նվագել։ Նրա վարժությունները որոշ ժամանակ ընդհատվեցին, քանի որ երեք մետր բարձրությունից ընկել, և ոտքի թաթը վնասել էր։

## Հայտնի հանդիպումը
Սյուզին 1952 թվականին հաջող ելույթ ունեցավ, և շարունակեց իր ելույթները կենդանաբանական այգու բաց բեմում հետագա տարիներին։ 1956 թվականի ապրիլի 20-ին կենդանաբանական այգի է այցելել Հիրոհիտո կայսրը։ Սյուզին, որ իր բեմական զգեստով՝ վանդակավոր փեշ, գլխարկ և շապիկով, հեծանիվ էր վարում, տեսնելով կայսրին մոտեցել և ձեռք է պարզել նրան։ Որոշ վարանումից հետո կայսրը սեղմել է կապիկի մեկնած ձեռքը։ Բարձրաստիճան այցելուի ձեռքսեղմումը նկարահանել են լրագրողները և նկարը հայտնվել է նույն ճրվա երեկոյան թերթերում։

## Հիվանդություն և մահ
1955 թվականի հուլիսից Սյուզին տառապել է հաստ աղիքի հիվանդությունից, և 1957 թվականի հունվարի 20-ից պաշտոնապես ուղարկվել է թոշակի։ Բիլի հետ նա հաշտ է ապրել, բայց հրաժարվել է զույգվել, և այդ պատճառով սերունդ չի ունեցել։ Սյուզիին բուժելու նպատակով կենդանաբանական այգու աշխատակիցները հրավիրել են Կոմագոմէ հիվանդանոցի գլխավոր վիրաբույժին, որը վիրահատել է կապկին։ Երկու ամիս հիվանդանոցում անցկացնելուց հետո Սյուզին կազդուրվել և ապրել է ևս 12 տարի։ 1969 թվականին նրա վիճակը կտրուկ վատացել է, շտապ վիրահատությունը նրան չի փրկել և երկու օր անց նա մահացել է։

## Գրականություն
* 大型類人猿の日本での飼育の歴史 = «Ճապոնիայում մարդանման կապիկների պատմությունը»։ 
* スージーちゃんのカメラマン = «Սյուզի տյանի լուսանկարները»։ 

## Ծանոթագրություններ
Անդրեյ Ռիխտեր (միջատաբան)

**Անդրեյ Ռիխտեր** (, ), խորհրդային միջատաբան և կենդանաբան։ Կենսաբան 1945, պրոֆեսոր 1947, Անդրեյ Ռիխտերի որդին։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Սարատովի համալսարանը 1930 թվականին։ Եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ կենդանաբանության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող 1935 թվականից, ԽՍՀՄ ԳԱ Հայկական մասնաճյուղի կենդանաբանության սեկտորի (հետագայում ՀԽՍՀ ԳԱ կենդանաբանության ինստիտուտ) անողնաշարավոր կենդանիների 1939 թվականից, այնուհետև ԽՍՀՍ ԳԱ կենդանաբանության ինստիտուտի կարծրաթևերի լաբորատորիաների 1948 թվականից վարիչ։

## Հետազոտություններ
Մշակել է կարծրաթև միջատների դասակարգման լայն ճանաչման արժանացած և առ այսօր կիրառվող մեթոդ։ Ուսումնասիրել է ԽՍՀՄ եվրոպական մասի, Հեռավոր Արևելքի, Կովկասի և հատկապես ՀԽՍՀ տարածքի կարծրաթև միջատների ֆաունան, մորֆոլոգիան և էկոլոգիան։ Կազմել է ԽՍՀՄ և հարակից երկրների ոսկեբզեզների ֆաունայի կատալոգը և «ԽՍՀՄ ֆաունա» կապիտալ աշխատության «Ոսկեբզեզներ» բաժինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Սարատովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Սպեցիա (գավառ)

**Սպեցիա** (), գավառ Իտալիայի Լիգուրիա մարզում։ Մայրաքաղաքը Սպեցիան է։ Գավառը զբաղեցնում է 880,87 կմ2 տարածք, բնակչությունը կազմում է 223,606 մարդ (2010 թ.)։ Գավառն ունի 32 կոմունա ։

## Քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Laspezia mappa.png|Սպեցիա գավառի քարտեզը
File:La Spezia Gg.jpg|Սպեցիա քաղաքը
File:Sarzana - Via Mazzini2.JPG|Սարցանա քաղաքը



Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կաստելանա Սիկուլա

** Կաստելանա Սիկուլա** (), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3829 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 59 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 72 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0921։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ահմադչայ

**Ահմադչայ**, գետ Արածանիի ավազանում։ Հոսում է Աղրըի մարզով՝ Ալաշկերտի շրջանով։ Վերին հոսանքի տարբեր հատվածները կրում են տարբեր անուններ (*Զամլու, Կալխ* և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Աղրըի մարզ
Դերիք Բայերս

**Դերիք Ջավոն Բայերս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Վերջին անգամ հանդես է եկել Իսպանիայի ACB լիգայի «Սևիլյա» ակումբում։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Ամիրզաքար

**Ամիրզաքար**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Գուգարաց լեռնաշղթայում, Հաղպատի վանքի շրջակայքում
:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գուգարաց լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լճեր
Քուին Բաքներ

**Ուիլյամ Քուին Բաքներ** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ և մարզիչ։ Մարզական կարիերայի ընթացքում անցկացրել է 719 հանդիպում։ Տասը տարի մասնակցել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի առաջնություններին՝ հաջորդաբար հանդես գալով «Միլուոքի բաքս», «Բոստոն Սելթիքս» և «Ինդիանա փեյսերս» թիմերում: «Բոստոն Սելթիքս»ի կազմում 1983/1984 մրցաշրջանում նվաճել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) չեմպիոնի տիտղոսը: Սպորտի պատմության մեջ մտել է որպես նշանավոր ութ բասկետբոլիստներից մեկը, ում հաջողվել է նվաճել ուսանողական սպորտի ազգային ասոցիացիայի՝ NCAA-ի, Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) և օլիմպիական խաղերի չեմպիոնի տիտղոսները: Ընդ որում՝ եղել է 1976 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող դարձած ամերիկյան ազգային հավաքականի ավագը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում 
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:1954 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 20 ծնունդներ
Աբուսարդաղ

**Աբուսարդաղ**, *Աբոսար, Աբուսար*, լեռնագագաթ Թուրքիայի Էրզրումի մարզում, Արսիանի լեռնաշղթայի համակարգում, Օլթի քաղաքից 12-13 կմ արևելք, Օլթի գետի աջակողմյան փոքրիկ վտակներից մեկի ակունքի շրջանում։ Բարձրությունը՝ 2810 մետր։

Արևմտյան լանջերն անտառածածկ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Արսիանի լեռնաշղթա
Մանտովա (գավառ)

**Մանտովա** (), գավառ Իտալիայի Լոմբարդիա մարզում։ Վարչական կենտրոնը Մանտովա քաղաքն է։ Գավառը զբաղեցնում է 2.339 կմ2 տարածք, բնակչությունը կազմում է 417.799 մարդ (2012 թվականի տվյալներով)։ Գավառն ունի 70 կոմունա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Ուիլ Բայնեմ

**Ուիլիամ «Ուիլ» Բայնեմ**, (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Վերջին անգամ հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Վաշինգտոն Վիզարդս» ակումբում։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Մարիա Բակուլինա

**Մարիա Կոնստանտինի Բակուլինա** (, ), ռուս բասկետբոլիստուհի։ Հանդես է գալիս Նովոսիբիրսկի «Դինամոյի» կազմում, կենտրոնականի դիրքում։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Basket.ru կայքում 

Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Հունվարի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Լոննի Բաքստեր

**Լոննի Լերոյ Բաքստեր** (, ), նախկին ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Խաղում է ծանր հարձակվողի և կենտրոնականի դիրքերում։ 2010/11 և 2011/12 մրցաշրջանների ընթացքում հանդես է եկել «Յենիսեյ» ակումբի կազմում։

## Կարիերայի ցուցանիշներ

### ԲԱԱ
#### Ամենամյա մրցաշրջան

|-
| style="text-align:left;"| 2002/2003
| style="text-align:left;"| Չիկագո
| 55 ||	0 || 12,4 || 46,6 || 0,0 ||	68,0 ||	3,0 || 0,3 || 0,2 || 0,4 ||	4,8	
|-
| style="text-align:left;"| 2003/2004
| style="text-align:left;"| Չիկագո
| 14 ||	1 || 10,5 || 55,1 || 100,0 || 62,5 || 2,5 || 0,4 ||	0,1 || 0,4 || 4,3
|-
| style="text-align:left;"| 2003/2004
| style="text-align:left;"| Տորոնտո
| 36 ||	4 || 13,6 || 46,9 || 0,0 ||	53,6 ||	3,4 || 0,3 || 0,4 || 0,5 ||	4,2	
|-
| style="text-align:left;"| 2003/2004
| style="text-align:left;"| Վաշինգտոն
| 12 ||	0 || 11,1 || 50,0 || 0,0 ||	75,0 ||	2,6 || 0,4 || 0,2 || 0,4 ||	3,4
|-
| style="text-align:left;"| 2004/2005
| style="text-align:left;"| Նյու Օռլեանս
| 4 || 0 ||	9,0 || 27,3 || 0,0 || 0,0 || 2,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 1,5
|-
| style="text-align:left;"| 2005/2006
| style="text-align:left;"| Հյուստոն
|  23 || 0 || 12,2 || 45,8 || 0,0 || 84,2 || 3,7 ||	0,1 || 0,4 || 0,3 || 3,6
|-
| style="text-align:left;"| 2005/2006
| style="text-align:left;"| Շառլոթ
| 18 ||	0 || 6,6 ||	37,5 ||	0,0 || 75,0 || 1,8 || 0,1 || 0,1 || 0,1 || 2,0	
|- class="sortbottom"
| style="text-align:center;" colspan="2"| Կարիերա
| 162 || 5 || 11,6 || 46,6 || 20,0 || 65,7 || 2,9 || 0,2 || 0,2 || 0,4 || 3,9	

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջը НБА կայքում
* Պաշտոնական էջը Eurobasket.com կայքում
* Պաշտոնական էջը РФБ կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորոնտո Ռեպտորսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյու Օռլեանս Պելիկանսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
Մարիաննա Բալեջի

**Մարիաննա Բալեջի** (, ), իտալացի նախկին բասկետբոլիստուհի, ծանր հարձակվող, Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր, Ռոնկետիի գավաթակիր, Իտալիայի առաջնության չեմպիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարիաննա Բալեջիի վիճակագրությունը ՖԻԲԱ Եվրոպայի պաշտոնական կայքում
* Մարիաննա Բալեջիի վիճակագրությունը Իտալիայի առաջնությունում 

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իտալացի բասկետբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 6 ծնունդներ
Լեոնաս Բալտրունաս

**Լեոնաս Բալտրունաս** (լիտվերեն՝ Leonas Baltrūnas, ), լիտվացի բասկետբոլիստ։ Եղել է նաև մարզիչ։ Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (1937, 1939)։

1934 թվականից սովորել է Կաունասի զինվորական ուսումնարանում։ Բասկետբոլ սկսել է խաղալ 1935 թվականին։ Լիտվայի առաջնությունում հանդես է եկել ЦЯСО-ի կազմում։

## Գրականություն
* Stanislovas Stonkus. Leonas Baltrūnas. Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. II (Arktis-Beketas). — Vilnius։ Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2002. 576 psl.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Leonas Baltrunas — European Championship for Men 1939

Կատեգորիա:Լիտվացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի բասկետբոլիստներ
Մայք Բանտոմ

**Մայքլ Ալեն Բանտոմ** (, ծնվ.՝ դեկտեմբերի 3, 1951, Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։ Ելույթ է ունեցել թեթև և ծանր հարձակվողների դիրքում։

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը Basketball-Reference.com կայքում

Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Օլեգ Բարանով

**Օլեգ Վալենտինովիչ Բարանով** (, ), ռուս պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող։ Հանդես է եկել Ռուսաստանի բասկետբոլի սուպերլիգայի առաջնությանը մասնակցած «Ռյազան» ակումբում։ 2015 թվականին ավարտել է բասկետբոլիստի իր կարիերան և 2016/2017 տարեշրջանի նախօրյակին ընդգրկվել «Ուրալ» ակումբի մարզչական շտաբում։ Ռուսաստանի բասկետբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցող այդ թիմի գլխավոր մարզչի օգնականն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте БК «Нижний Новгород»
* Էջը Eurobasket.com կայքում

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստներ