Նորմալ ապրանք

**Նորմալ ապրանք (****)**, տնտեսագիտական հասկացություն և բարիքների խումբ։ Վերջիններիս բնորոշ է պահանջարկի աճը՝ սպառողի եկամտի աճին զուգընթաց և հակառակը, ի հակադրություն ստորադաս ապրանքների, որոնց պահանջարկը նվազում է եկամտի աճի հետ զուգընթաց։

## Ուսումնասիրում
Եկամտի և նորմալ ապրանքների պահանջարկի միջև կա դրական համեմատականություն, այսինքն՝ եկամուտների փոփոխությունները և նորմալ ապրանքների պահանջարկը աճում են նույն «ուղղությամբ»։

Տնտեսագիտության մեջ առաձգականությունը և, մասնավորապես, եկամտային առաձգականությունը առանցքային է նորմալ ապրանքները բացատրելու համար։ Եկամտային առաձգականությունը չափում է ապրանքի պահանջարկի փոփոխության մեծությունը՝ ի պատասխան սպառողների եկամտի փոփոխության և հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով

*Պահանջարկի եկամտային առաձգականություն=պահանջվող ապրանքի քանակի փոփոխություն(%)/սպառողի եկամտի փոփոխություն(%)*

Ապրանքները դասակարգվում են նորմալ ապրանքների շարքին, երբ պահանջարկի եկամտային առաձգականությունը զրոյից մեծ և մեկից փոքր արժեք ունի։ Եթե դիտարկենք պարզ օրինակ, երբ խնձորի պահանջարկը աճում է 10%-ով՝ եկամտի 30% աճի դեպքում, ապա խնձորի եկամտի առաձգականությունը կլինի 0,33, և հետևաբար խնձորը համարվում է նորմալ ապրանք։

Եթե առաձգականությունը մեկից մեծ է, ապա ապրանքը համարվում է թանկարժեք, իսկ մեկից պակաս ցուցանիշի դեպքում ՝ ստորադաս ապրանքներ։ Լյուքս դասի ապրանքները նույնպես ունեն պահանջարկի և եկամտի դրական հարաբերակցություն, սակայն շքեղ ապրանքների դեպքում մարդկանց եկամտի ավելի մեծ մասը ծախսվում է շքեղ ապրանքի վրա, օրինակ՝ սպորտային մեքենայի վրա։ Մյուս կողմից, ցածր կամ նորմալ ապրանքների դեպքում մարդիկ ծախսում են իրենց եկամտի ավելի քիչ մասը։ Գործնականում, մարդկանց ավելի բարձր եկամուտ ունեցող խումբն ավելի շատ է ծախսում շքեղ իրերի վրա, իսկ ավելի ցածր եկամուտ ունեցող մարդկանց խումբն իր եկամուտից ավելի շատ ծախսում է ցածր կամ սովորական ապրանքների վրա։ Այնուամենայնիվ, սովորական և շքեղ ապրանքների դասակարգումը տարբերվում է անձից անձից։ Ապրանքը, որը համարվում է սովորական բարիք շատերի համար, գուցե համարվում է շքեղություն ինչ-որ մեկի համար։ Սա կախված է բազմաթիվ գործոններից, ինչպիսիք են աշխարհագրական դիրքը, երկրի սոցիալ-տնտեսական պայմանները, տեղական ավանդույթները և շատ ավելին։ 

### Նորմալ ապրանքներ և սպառողի վարքագիծը
Նորմալ ապրանքների պահանջարկը որոշվում է սպառողների վարքագծի բազմաթիվ տեսակներով։ Երբ եկամուտն ավելանում է, սպառողները կարող են իրենց թույլ տալ այնպիսի ապրանքներ գնել, որոնք նրանք չէին կարող սպառել մինչև եկամուտի աճը։ Սա նշանակում է, որ սպառողների գնողունակությունը մեծանում է։

Ըստ տնտեսագիտության տեսության՝ ապրանքների ցանկացած փաթեթում պետք է լինի առնվազն մեկ նորմալ ապրանք (այսինքն՝ ոչ բոլոր ապրանքները կարող են ցածր լինել)։ Նաև ենթադրվում է, որ ապրանքը միշտ ապահովում է մարգինալ օգտակարություն (): Հետևաբար, եթե բոլոր ապրանքների սպառումը նվազում է, երբ եկամուտը մեծանում է, արդյունքում սպառման համակցությունը չի համապատասխանում նոր բյուջեի սահմանափակման սահմանին։

## Օրինակներ

Վերոնշյալ աղյուսակի համար նախատեսված **առաջին** **բացառությունն** այն է, որ ոչ բոլոր ապրանքներն են խիստ նորմալ կամ ստորադաս տեսակների դասակարգվում եկամուտի բոլոր մակարդակներում։ Օրինակ, միջին չափով օգտագործված մեքենաները կարող են ունենալ պահանջարկի եկամտային դրական առաձգականություն ցածր եկամտի մակարդակներում, իսկ հավելյալ եկամուտը կարող է ուղղվել հասարակական տրանսպորտով երթևեկելը սեփական տրանսպորտի միջոցով փոխարինելուն։

Մեկ այլ հնարավոր **բացառություն** նշում է Լիեժի համալսարանի պրոֆեսոր Ջուրիոնին իր «Հանրային տնտեսության մեջ ստորադաս ապրանգի հասկացության» () գրքում (հրատարակված 1978 թ.): Հանրային ապրանքները, ինչպիսիք են առցանց լուրերը, հաճախ համարվում են ստորադաս ապրանքներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրանքներ (տնտեսագիտություն)
Կատեգորիա:Միկրոէկոնոմիկա
Կատեգորիա:Սպառման տեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն