Առեղծվածային պատահար Սթայլզում

**«Առեղծվածային պատահար Սթայլզում»**, Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպը։ Գրվել է 1916 թվականին, հրապարակվել է 1920 թվականին։ Քրիստին վեպը նվիրել է իր մայրիկին։

Ագաթա Քրիստիի առաջին վեպը, առաջին գիրքը Էրքյուլ Պուարոյի, կապիտան Արթուր Հասթինգսի և տեսուչ Ջեպպայի մասին։ Գրված է կապիտան Հասթինգսի անունից։ Պահպանված են դասական դետեկտիվի բոլոր սկզբունքները («փակ սենյակ», թաքցնելու շատ բան ունեցող կասկածյալներ նույն շենքում, սխեմաներ, նախագծեր, հետաքննության անսպասելի շրջադարձներ)։

## Բովանդակություն
Վեպի իրադարձությունները տեղի են ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Սթայլզ կալվածքում (Էսսեկս կոմսություն)։ Իրադարձությունները պատմում է կապիտան Արթուր Հասթինգսը, որը ճակատում վիրավորվելուց հետո իր վաղեմի բարեկամ Ջոն Քավենդիշի հրավերով հանգստանում էր Սթայլզ կալվածքում։ Նա դառնում է իրադարձությունների ականատեսը։ Հեղինակը առաջին անգամ ընթերցողին ծանոթացնում է ամենասիրված գրական կերպապներից մեկի՝ Էրքյուլ Պուարոյի հետ։

Գործողությունները կատարվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (դատելով սպանության օրվանից՝ 1917 թվականի հունիսի 17-ին)։ Անգլիայի արևելքում գտնվող Էսսեկս կոմսությունում։ Մի անգամ գիշերը Սթայլզի բնակիչները գտնում են տանտիրուհուն՝ Էմիլյա Ինգլտորպին՝ մահացած ստրիխինայի ուժեղ չափաբաժնից։ Ընտանիքի բարեկամը՝ Արթուր Հասթինգսը, ով վիրավորվելուց հետո գտնվում էր Սթայլզում, օգնության է կանչում իր լավ բարեկամին՝ բելգիացի էմիգրանտ Էրքյուլ Պուարոյին, ով բնակվում էր հարևան Սթայլզ Սենթ Մերի գյուղում։

Պուարոն ամենայն մանրամասնությամբ վերականգնում է մահացածի վերջին օրվա բոլոր մանրամասնությունները։ Նա իմանում է, որ այդ օրը մահացածը զրուցել է ինչ-որ մեկի, ենթադրվում է ամուսնու՝ Ալֆրեդ Ինգլտորպի կամ որդու՝ Ջոն Քավենդիշի հետ։ Մարդասպանը Ալֆրեդն էր, իր հանցակցի, Հովարդի հետ, ովքեր վաղեմի սիրահար զույգեր էին։

### Գործող անձինք
Նշվում են բոլոր գործող անձինք, ովքեր թեկուզ մեկ խոսք ունեն։

**Սթայլզի բնակիչները**
* Արթուր Հասթինգս - կապիտան
* Ջոն Քավենդիշ
* Լոուրենս Քավենդիշ - Ջոնի եղբայրը
* Մերի Քավենդիշ - Ջոնի կինը
* Էմիլի Ինգլտորպ - կալվածքի տիրուհին, Ջոնի և Լոուրենսի խորթ մայրը
* Ալֆրեդ Ինգլտորպ - Էմիլիի ամուսինը
* Ցինցիա Մերդոք - Էմիլիի պրոտեժեն
* Էվելին Հովարդ - Էմիլիի գործընկերուհին
* Դորքաս – տնտեսուհի
* Էննի - սպասուհի
* Էլիզաբեթ Ուելլզ - սպասուհի
* Մաննինգ - այգեպան

**Մյուս հերոսները**
* «Սվետիլո» - Ցիցինայի հոսպիտալի գործընկերը
* Էրքյուլ Պուարո
* Բաուերստայն - բժիշկ
* Ուիլքինս - բժիշկ
* Ուելլս - նոտար
* Ալբերտ Մեյս - դեղագործի օգնական
* ծեր գյուղացի
* Տեսուչ Ջապպ - գլխավոր տեսուչ
* Սամերհեյ - լեյտենանտ, Ջեպպի օգնականը
* Լիսուեյզի դռնապանը
* Ֆիլիփս - դատախազ
* Էռնեստ Հևիվեզեր - փաստաբան
* դատավոր

## Գրաքննադատություն
Գրքի մեկնաբանությունը հրապարակվել է 1921 թվականի փետրվարի 3-ին Թայմս թերթում։ Այնտեղ համառոտ ներկայացվում է. «Վեպի միակ թերությունը կարելի է համարել այն, որ այն չափազանց խճճված է»։ Հետագա ակնարկներում նկարագրվում էր սյուժեն, իսկ վերջում ասվում. «Ասում են, որ սա հեղինակի առաջին վեպն է։ Նա գրազ է եկել՝ ասելով, որ կհորինի մի այնպիսի դետեկտիվ պատմություն, որ ընթերցողը մինչև վերջ չի կարողանա գուշակել, թե ով է հանցագործը։ Յուրաքանչյուր ընթերցող կարող է ասել, որ նա գրազը շահել է»։

## Էկրանավորում
1990 թվականի սեպտեմբերի 16-ին եթեր հեռարձակվեց «Ագաթա Քրիստիի Պուարոն» բրիտանական հեռուստասերիալը՝ նկարահանված վեպի հիման վրա ITV հեռուստաընկերության կողմից։ Էկրանավորումը բավականին մոտ է վեպին, չնայած որոշ կերպարներ բացակայում են։

2005 թվականին BBC եթեր թողարկեց համանուն ռադիոներկայացում։ Պատմում է կապիտան Հասթինգսը։ Էրքյուլ Պուարոյի դերը կատարում է Ջոն Մոֆֆատտը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Առեղծվածային պատահար Սթայլզում

Կատեգորիա:1920 վեպեր
Կատեգորիա:Ագաթա Քրիստիի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած բրիտանական վեպեր