Առաջարկ (Լեյստեր)

«**Առաջարկ»,** Յուդիթ Լեյստերի 1631 թվականին նկարած ժանրային նկար, որն այժմ գտնվում է Հաագայի Մաուրիցհեյս թանգարանում։ Հեղինակն այն վերնագրել է ***«Տղամարդը փող է առաջարկում երիտասարդ կնոջը»***:

## Նկարագիր
Այն պատկերում է մի կնոջ, որը կարում է մոմի լույսի տակ, իսկ տղամարդը թեքվել է նրա վրա՝ ձախ ձեռքով դիպչելով նրա աջ ուսին։ Նա կնոջը  մետաղադրամներ է առաջարկում աջ ձեռքով, բայց նա, ըստ երևույթին, անտեսում է առաջարկը և ուշադրությունը կենտրոնացրել է կարելու վրա։ Այս նկարը համարվում է պոտենցիալ ֆեմինիստական աշխատան, քանի որ մենք տեսնում ենք, որ  ենթադրաբար գլխավոր գործող անձը՝ կինը անտեսում է իր հայցվորի առաջարկը։

Տղամարդը հագած մուգ հագուստ, ֆոնին ընկած մուգ, ինչպես նաև մոմի լույսից նրա դեմքի վրա հայտնված կտրուկ ստվերները նրան սպառնալի տեսք են տալիս։ Ի հակադրություն նրան, կինը մոմի լույսի տակ ամբողջությամբ լուսավորված դեմքով է և հագել է սպիտակ զգեստ։ Դա Լեյսթերի վաղ աշխատանքներից է, նկարել է 1631 թվականին, երբ 22 տարեկան է եղել։

## Մեկնաբանություն
### Հակադրություն ժամանակակից ստեղծագործություններին
[մինի|[Արիզոնայի համալսարան|Յուդիթ Լեյստերի 1630 թվականի ''ինքնադիմանկարը'', *«Առաջարկությունը»* նկարելուց մեկ տարի առաջ:]]
Արիզոնայի համալսարանի անգլերենի պրոֆեսոր Մեգ Լոտա Բրաունը և Կանանց հետազոտությունների պրոֆեսոր Քարի Բոյդ Մակբրայդը «Առաջարկությունը» համարում են «Լեյստերի գեղարվեստական ամենաարդյունավետ շրջանի ամենաինտրիգային գործերից մեկը»։ Հոլանդական ոսկեդարի նկարչության մեջ մասնագիտացած արվեստի պատմաբան Մարիաննա Բերարդին նշում է, որ դա «հավանաբար նրա ամենանշանավոր նկարն է»։  Դրա  առանձնահատկությունն այն է, որ այն տարբերվում էր իր ժամանակի հոլանդական և ֆլամանդական «սեքսուալ առաջարկության» կտավներից, որոնցից շատերը մասն են «ուրախ ընկերության» ժանրի։ Ժանրի այն ժամանակ տարածված պայմանն էր, որ հերոսները լինեն չարաճճի, և ակնհայտորեն երկուսն էլ հետաքրքրված լինեն սեքսով, փողի համար։ Զգեստը սադրիչ էր, դեմքի արտահայտությունները հուշում էին, և երբեմն հայտնվում էր տարեց կնոջ երրորդ կերպարը, որը հանդես էր գալիս որպես գնորդ: Ժանրի վառ օրինակ  է Դիրք վան Բաբուրենի «Գնահատողը» նկարը։

Ի հակադրություն ժանրի, «Առաջարկություն» նկարի կինը պատկերված է ոչ թե սադրիչ կերպարով, այլ որպես սովորական տնային տնտեսուհի՝ զբաղված կենցաղային պարզ գործերով։ Նա սադրիչ հագնված չէ։ Նա չի ցուցադրում իր կուրծքը (զգեստը կոճկված է մինչև պարանոց)։ Ձեռքերը բաց չեն։ Եվ նա ընդհանրապես, նա իր տեսքով հետաքրքրություն չի ցուցաբերում սեքսի կամ նույնիսկ տղամարդու նկատմամբ։  Ժամանակակից հոլանդական գրականությունը նշել է, որ կնոջ զբաղմունքը պարապ պահերին առաքինի կանանց պատշաճ վարքագիծ է:  Քիրստին Օլսենը պնդում էր, որ տղամարդ արվեստաբանները «այնքան բաց են թողել այն կետը», որ կինը, ի տարբերություն այլ գործերի, չի ողջունում տղամարդու այն առաջարկը, որ նրանք սխալմամբ նկարն անվանել են «Գայթակղիչ առաջարկ»:

Ոտքերի տաքացուցիչը, որի վառվող ածուխները տեսանելի են կնոջ փեշի ծայրի տակ, այն ժամանակի պատկերային ծածկագիրներիցն է և ներկայացնում է կնոջ ամուսնական կարգավիճակը։ Կիսաշրջազգեստի տակ ամբողջությամբ տաքացնող ոտքը ցույց էր տալիս ամուսնացած կնոջը, որն անհասանելի էր։ Ոտքերի տաքացուցիչը, որը կիսով չափ դուրս է ցցվում կիսաշրջազգեստի տակից, որի վրա երևում է կնոջ ոտքը, ցույց է տալիս նրան, որ կինը հասանելի է տղամարդ հայցվորի նկատմամբ. իսկ ոտքերի տաքացուցիչը, որն ամենևին էլ կնոջ տակ չէ, և առանց ածուխների է, ցույց էր տալիս միայնակ կնոջը։  Այս ծածկագիրը կարելի է տեսնել նաև Վերմեերի «Կաթնավաճառուհին» և Դուի «Երիտասարդ մայրիկը» ստեղծագործություններում:

### Ֆեմինիստական վերաիմաստավորում
Նկարի ֆեմինիստական վերաիմաստավորումը հիմնականում ծագել է Ֆրիմա Ֆոքս Հոֆրիխտերի աշխատությունից, որը 1975 թվականին    փորձել է պնդել Լեյսթերի նկարների և ժանրի մյուսների միջև եղած տարբերությունը, և որ դա ծառայել է նախադեպ ստեղծելու այլ, ավելի ուշ, նկարիչների համար:, ինչպես օրինակ Գաբրիել Մեցուն իր «Գինու առաջարկ» նկարում։ Ըստ Հոֆրիխտերի՝ «Առաջարկի» հերոսուհին «շփոթված զոհ» է, որը ներկայացվում է որպես կարեկից և դրական կերպար։

Այնուամենայնիվ, արվեստի պատմաբանների մեծամասնությունը համարում է, որ Հոֆրիխտերի ստեղծագործության ըմբռնումը թերի է։ Օրինակ՝ Սիրակուզայի համալսարանի կերպարվեստի պրոֆեսոր Ուեյն Ֆրանիթսը ավելի ուշ քննադատեց Հոֆրիխտերին՝ նշելով, որ փողի առաջարկն այն ժամանակ սիրաբանության սովորական սկիզբն էր, ուստի նկարը կարող է պատկերել սիրահետության պարզ ազնիվ փորձ։ Ֆրանիտսը ենթադրում է, որ «կնոջ՝ կարի միանշանակ առողջ գործունեությունը կարևոր նախադեպ է եղել կենցաղային առաքինությունը պատկերող հետագա ժանրային նկարների համար»։  Ավելի ուշ ժանրային տեսարանները նույն ձևով մնում են երկիմաստ, ամենահայտնին Գերարդ Տերբորչի «Հանդարտ զրույցը» (կամ «Հայրական հորդորը», 1654 ) և Մեցուի «Որսորդի նվերը»  նկարները (երկուսն էլ՝ Ռեյկսմյուզեումում)։

## Ոգեշնչում այլ աշխատանքների համար
1997 թվականի Ամանդա Կրոսի «Հավաքածու պատմությունները»  շարքի «Առաջարկը» վերնագրով պատմվածքում տվյալ երփնագիրը սյուժեի հիմնական տարրն է։ Նույնը վերաբերում է նաև Մայքլ Քերնանի 1994 թվականի «Ֆրանս Հալսի կորած օրագրերը» և Քեթի Կիտամուրայի 2021 թվականի «Մտերմություն» վեպերում:

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1630-ականներ
Կատեգորիա:1631 նկարներ
Կատեգորիա:Յուդիթ Լեյստերի նկարներ