Չարիքար

**Չարիքար** ( փուշթու , դարի  : چاریکار ) հայտնի է նաև **Իմամ Աբու Հանիֆա**  ( փուշթու , դարի  : امام ابو حنیفه ) կամ **Իմամ Ազամ** ( Փուշթու , Dari  ظ, անվանումներով), քաղաք հյուսիսային Աֆղանստանում։ Նույնանուն շրջանի և Փարվան նահանգի վարչական կենտրոնն է, նահանգ, որն ունի շուրջ 171.200 բնակիչ: Այստեղ ապրում են  Աֆղանստանի գրեթե բոլոր էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչներ: Քաղաքը պաշտոնապես վերանվանվել է 2022 թվականի դեկտեմբերին՝ ի պատիվ 8-րդ դարի սուննի մուսուլման աստվածաբան և իրավաբան Աբու Հանիֆայի, ով երբեմն անվանվում է նաև Իմամ Ազամ («Մեծ Իմամ») և իսլամական իրավունքի հանաֆիական դպրոցի հիմնադիրն էր։

Չարիքարը գտնվում է Աֆղանստանի օղակաձև ավտոմայրուղու 69-րդ կիլոմետրի հատվածում՝ Քաբուլից դեպի հյուսիսային նահանգներ ուղղությամբ։ Մազարի Շարիֆ, Կունդուզ կամ Փուլի Խումրի ուղևորվողներն անցնում են այս քաղաքով։ Չնայած Քաբուլին մոտ լինելուն՝ այս բնակավայրի տարածքի կեսից էլ պակաս մասն է կառուցապատված։ Ընդ որում՝ 2015 թվականի տվյալներով կառուցապատված տարածքի 19%-ը զբաղեցնում էր ճանապարհային ցանցը: Քաղաքը գտնվում է Փանջշիր հովտի դարպասների մոտ, որտեղ Շամալիի հարթավայրը հատվում է Հինդուկուշի նախալեռների հետ: Համբավվել է իր կավագործությամբ և բարձրորակ խաղողով:

2015 թվականի տվյալներով քաղաքի մշտական բնակչության ընդհանուր թվաքանակը եղել է 96.039, ժամանակավոր բնակիչներինը՝ 10,671: Զբաղեցնում է 3.025 հեկտար տարածք:  Բաժանված է ոստիկանական չորս շրջանի:

## Պատմություն
1221 թվականին Չարիքարի մոտ տեղի է ունեցել Փարվանի ճակատամարտը, որի ժամանակ Ջալալ ադ-Դին Մանգբուրնին ջախջախել է մոնղոլների 30.000-անոց զորքը։ Ավելի ուշ նա փախել է հյուսիսային Փանջաբ և խուսափել է Խորեզմյան կայսրության անկման անմիջական հետևանքներից:

19-րդ դարի սկզբին Չարիքարը դարձավ ծաղկուն առևտրային քաղաք՝ մի քանի հազար բնակչությամբ: Առաջին անգլո-աֆղանական պատերազմի ժամանակ Չարիքարը խոշոր ճակատամարտի վայր էր։ Այստեղ 1841 թվականին բրիտանական կայազորը կոտորվեց Միր Մասջիդի խանի գլխավորած աֆղանների կողմից, իսկ անգլո-հնդկական բանակի մայոր Էլդրեդ Փոթինգերը ծանր վիրավորվեց:

Խորհրդա-աֆղանական պատերազմի (1979–1989) ժամանակ Չարիքարի տարածաշրջանը ամենաթեժ մարտերի վայրն էր: Քաղաքում էր տեղակայված ԽՍՀՄ զինված ուժերի 40-րդ համազորային բանակի *45-րդ առանձին ինժեներա-սակրավորական գունդը*.Քաղաքին մերձակա որոշ տարածքներ ծառայել են որպես Աֆղանստանի ժողովրդի ազատագրման կազմակերպության (SAMA) միջնաբերդ։ Չարիքարն ընկած էր Ահմադ Շահ Մասուդի գլխավորած Հյուսիսային դաշինքի և 1996 թվականին Քաբուլը գրաված թալիբների միջև՝ առաջնագծում։ 1997 թվականի հունվարին թալիբները վերահսկողություն սահմանեցին Չարիքարի նկատմամբ, սակայն Մասուդը հուլիսին  վերագրավեց այն։  1999 թվականի օգոստոսին թալիբները հարձակում սկսեցին և կարճ ժամանակով գրավեցին Չարիքարը, բայց Մասուդը հակագրոհի անցավ և կրկին վռնդեց նրանց։ 

2011 թվականի օգոստոսի 14-ին վեց մահապարտ ահաբեկիչներից բաղկացած խումբը հարձակվեց Չարիքարում գտնվող նահանգապետի պալատի վրա։ Նահանգապետ Աբդուլ Բասիր Սալանգին ողջ մնաց, սակայն 19 մարդ զոհվեց: Ահաբեկչական գործողության պատասխանատվությունն ստանձնեց «Թալիբանը»:

2020 թվականի մայիսի 19- ին զինված անձինք կրակ բացեցին Չարիքարի մզկիթում՝ սպանելով 11 հավատացյալի և վիրավորելով 16-ին, երբ նրանք երեկոյան աղոթք էին անում Ռամադանի պահքը դադարեցնելուց հետո: Թալիբանը հերքեց իր մասնակցությունն այդ ահաբեկչությանը:

2020 թվականի օգոստոսի վերջին քաղաքում ջրհեղեղի զոհ դարձավ 92 մարդ:

2021 թվականին Թալիբանի կողմից  Աֆղանստանում իշխանության գրավումից հետո, Փարվան նահանգի թալիբ նահանգապետը 2022 թվականի դեկտեմբերին հայտարարեց, որ քաղաքի անունը կփոխվի: Մի լրատվական աղբյուր հայտնեց, որ քաղաքի նոր անունը կլինի «Իմամ Աբու Հանիֆա», մեկ այլ աղբյուր հայտնեց նոր անունը՝ «Իմամ Ազամ»: Աֆղանստանի նախկին ռեժիմի կառավարության մի պաշտոնյա հայտարարեց, որ անվանափոխությունը պարսկերենի դեմ ռեժիմի ձեռնարկած արշավի սկիզբն է:

## Կլիմա
Չարիքարն ունի խոնավ մայրցամաքային կլիմա ( Կյոպեն ՝ *Dsa* )՝ տաք ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Ձմռան ամիսները շատ ավելի անձրևոտ են, քան ամռան ամիսները։ Տարվա ամենատաք ամիսը հուլիսն է՝ 25.0|C միջին ջերմաստիճանով: Ամենացուրտ ամիսը հունվարն է՝ -2.9|C միջին ջերմաստիճանով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Աֆղանստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆղանստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 329
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր