open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սարգիս Բեգոյան

**Սարգիս Արթուրի Բեգոյան** (), ազատ ոճի հայ ըմբիշ, Մ17 տարեկանների Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Մ17 աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2024 թվականի զինվորականների ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր, մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Սարգիս Բեգոյանը ծնվել է 2005 թվականին։ 2017 թվականին դարձել է Մ17 տարեկանների Եվրոպայի առաջնության և Մ 17 տարեկանների աշխարհի առաջնության  բրոնզե մեդալակիր։ 2024 թվականին նա Երևանում նվաճել է զինվորականների ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալ։ 

2025 թվականին Իտալիայում տեղի ունեցած Եվրոպայի Մ20 տարեկանների ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնությունում Սարգիս Բեգոյանը  1/8 եզրափակիչում 4:3 հաշվով հաղթել է ուկրաինացի Անդրեյ Շկոլյուկին, քառորդ եզրափակիչում 11:0 հաշվով առավելության է հասել գերմանացի Էլիա Լուցիգայի նկատմամբ, իսկ կիսաեզրափակիչում 7:0 հաշվով հաղթել է շվեյցարացի Սանդրո Հունգերբյուլերին: Եզրափակչում հայազգի մարզիկը 6:5 հաշվով հաղթել է Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Ադլան Սաիտիևին և դարձել մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Լուրեր Սարգիս Բեգոյանի մասին
*Սարգիս Բեգոյանը՝ ազատ ոճի ըմբշամարտի Մ20 Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչում 

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Ժորդան Ադեոտի

**Ժորդան Սուլեյման Ադեոտի** (; ), բենինցի ֆուտբոլիստ, ֆրանսիական «Լավալ» ֆուտբոլային ակումբի և Բենինի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Կարիերան սկսել է ֆրանսիական «Կոլոմյե» ակումբում։ Հանդես է եկել ակումբում Սիրողական առաջնությունում (Ֆրանսիայի 4-րդ դիվիզիոն)։ 2008/09 մրցաշրջանում անցկացրել է 18 հանդիպում, խփել 1 գոլ։ 2009/10 մրցաշրջանում անցկացրել է 29 խաղ, խփել 3 գոլ։ 2010/11 մրցաշրջանում անցկացրել է 32 հանդիպում, խփել 2 գոլ։ 2011/12 մրցաշրջանում անցկացրել է 30 խաղ, խփել 6 գոլ։

2012 թվականի ամռանը, որպես ազատ գործակալ, տեղափոխվել է Ֆրանսիայի երկրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող «Լավալ» ակումբ։ 2012/13 մրցաշրջանում անցկացրել է 21 խաղ և խփել 1 գոլ Լիգա 2-ում։ 2013/14 մրցաշրջանում խաղացել է 35 խաղ, խփել 2 գոլ։

2014 թվականի ամռանը պայմանագիր է կնքել «Կան» ակումբի հետ, որը ներկայացնում է Լիգա 1-ը։ Ֆրանսիական բարձրագույն դիվիզիոնում նորամուտը նշել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ առաջնության 1-ին տուրում «Էվիանի» դեմ խաղում։ «Կանը» ջախջախել է մրցակցին 3:0 հաշվով։ Ընդհանուր առմամբ, մրցաշրջանում Ադեոտին անցկացրել է 28 հանդիպում առաջնության շրջանակներում։ Գոլերով աչքի չի ընկել։ 2015/16 մրցաշրջանում անցկացրել է 32 հանդիպում։ 2016/17 մրցաշրջանում անցկացրել է 27 հանդիպում առաջնությունում։

2017 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Օսեր», որը հանդես է գալիս Լիգա 2-ում։ 2017/18 մրցաշրջանում անցկացրել է 34 հանդիպում և խփել 3 գոլ առաջնությունում։ 2018/19 մրցաշրջանում անցկացրել է 25 հանդիպում և խփել 3 գոլ առաջնությունում։

### Հավաքականում
Բենինի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի մայիսի 26-ին Բուրկինա Ֆասոյի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։ Խաղն ավարտվել է 2:2 հաշվով։ Մասնակցել է 2014 թվականի Աշխարհի առաջնության և 2013 թվականի Աֆրիկայի գավաթի ընտրական խաղերին։

### Ելույթներ հավաքականում

**Ընդամենը՝ 44 խաղ/1 գոլ, 16 հաղթանակ, 12 ոչ-ոքի, 16 պարտություն։**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:Լավալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օսերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանու

**Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանու** (, ), ռումինացի պետական և քաղաքական գործիչ։ 2004-2008 թվականներին եղել է Ռումինիայի վարչապետ, 2004-2009 թվականներին՝ Ազգային լիբերալ կուսակցության նախագահ, 2014-2019 թվականներին՝ Ռումինիայի Սենատի նախագահ։

## Կենսագրություն
1976 թվականին ավարտել է Բուխարեստի քաղաքացիական ճարտարագիտության տեխնիկական համալսարանը, որտեղ սովորել է հիդրավլիկ ինժեներիա։ 1981 թվականին Բուխարեստի համալսարանից ստացել է մաթեմատիկայի մագիստրոսի աստիճան: 1976-1977 թվականներին աշխատել է որպես ինժեներ, իսկ 1980-1991 թվականներին՝ որպես ուսուցիչ։ 1990 թվականին հիմնադրել է «Ռադիո Կոնտակտ» մասնավոր ռադիոկայանը, որը ղեկավարել է մինչև 1996 թվականը:

1990 թվականին միացել է նորաստեղծ Ազգային-լիբերալ կուսակցությանը, որտեղ զբաղեցրել է քարտուղարի պաշտոնը։ 1990-ից 1992 թվականներին եղել է պատգամավոր Ռումինիայի Պատգամավորների պալատում։ 1996 թվականին վերընտրվել է Պատգամավորների պալատում չորս անընդմեջ ժամկետով՝ մինչև 2012 թվականը։ 1996-1997 թվականներին Վիկտոր Չորբեյի կառավարությունում եղել է արդյունաբերության և առևտրի նախարար։

2004 թվականին ստանձնել է Ազգային լիբերալ կուսակցության նախագահի պաշտոնը, իսկ ավելի ուշ դարձել աջ կենտրոնամետ կոալիցիայի՝ «Ճշմարտության և արդարադատության դաշինքի» առաջնորդներից մեկը։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Տրայան Բասեսկուն հաղթեց նախագահական ընտրություններում, իսկ Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանուն ստանձնեց Ռումինիայի վարչապետի պաշտոնը։ Զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը մինչև 2008 թվականի դեկտեմբերի 22-ը, որից հրաժարակ է տվել նախագահի հետ կոնֆլիկտի պատճառով։

2009 թվականին Ազգային լիբերալ կուսակցության նախագահի պաշտոնը զիջել է Կրինու Անտոնեսկուին: 2012 թվականին Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանուն սկսել է աշխատել Ռումինիայի Սենատում՝ պաշտպանելով Ազգային լիբերալ կուսակցության և Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության միջև սերտ համագործակցությունը: 2014 թվականի մարտին քվեարկությամբ ընտրվել է երկրի խորհրդարանի վերին պալատի նոր նախագահ: Այնուհետև լքել է Ազգային լիբերալ կուսակցությունը և միացել Լիբերալ ռեֆորմիստական կուսակցությանը:

2014 թվականի նոյեմբերին մասնակցել է նախագահական ընտրություններին որպես անկախ թեկնածու, առաջին փուլում նա ստացել է ձայների 5.4%-ը՝ զբաղեցնելով երրորդ հորիզոնականը: 2015 թվականի հունիսին դարձել է իր կուսակցության և Պահպանողական կուսակցության ստեղծված Լիբերալների և դեմոկրատների դաշինքի համանախագահ։ 

2016 թվականին վերընտրվել է որպես Ռումինիայի Սենատի նախագահ:

## Անձնական կյանք
Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանուն ամուսնացել է չորս անգամ, որոնցից առաջին երեքն ավարտվել են ամուսնալուծությամբ։ Ունի երկու երեխա:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի կառավարության անդամներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Ձյան հոտը

**«Ձյան հոտը»** (), Ահմեդ Ումիթի դետեկտիվ թրիլեր ժանրի վեպը, որը հրատարակվել է 1998 թվականին։ Հայերեն հրատարակվել է 2023 թվականին «Անտարես» հրատարակչության կողմից։

Վեպը Ումիթի դետեկտիվ ժանրի առաջին ստեղծագործություններից մեկն է։

## Բովանդակություն
Վեպը պատմում է Թուրքիայի կոմունիստական կուսակցության մի քանի անդամների մասին, որոնք խորհրդային տարիներին ուսուցման նպատակով մեկնում են Մոսկվա՝ Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտում սովորելու համար։ Թուրք ուսանողների բնականոն կյանքը խաթարվում է, երբ պարզվում է, որ նրանցից մեկը՝ Մեհմեդը սպանվել է։ Բոլորը սկսում են կասկածել մեկը մյուսին։ Ինստիտուտը և ուսանողները հայտնվում են Պետական անվտանգության կոմիտեի գործակալների ուշադրության կենտրոնում։ Թուրք ուսանողներն այն կարծիքին են, որ թուրքական կառավարության գործակալը ներթափանցել է իրենց շարքեր։ Մեհմեդի սպանության քննությանը միանում է նաև ուսանողների դասախոսը՝ Լեոնիդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1998 վեպեր
Կատեգորիա:Ահմեդ Ումիթի վեպեր
Կատեգորիա:Դետեկտիվ վեպեր
Divan Istanbul

**Divan Istanbul** (), հինգ աստղանի հյուրանոց Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում։ Գտնվում է Շիշլիի Էլմադաղ թաղամասում Թաքսիմ Գեզի զբոսայգու հարևանությամբ՝ Թաքսիմ հրապարակից ոչ շատ հեռու։  

Բացվել է 1956 թվականին։ Divan Group-ի հյուրանոցային ցանցի գլխավոր հյուրանոցն է։
thumb|Divan Istanbul հյուրանոցի մուտքը։
2013 թվականի բողոքի ցույցերի ժամանակ հյուրանոցը բացել էր իր դռները ցուցարարների համար, որոնք փորձում էին թաքնվել ոստիկանության հարձակումներից։ Հունիսի 15-ի լույս 16-ի գիշերը ոստիկանությունն արցունքաբեր գազ է կիրառել հյուրանոցի նախասրահում։ Թուրքիայի այդ ժամանակվա վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի խոսքով՝ հյուրանոցը «այդ պահին օգնել էր հանցագործներին»՝ ի նկատի ունենալով ցուցարարներին։

## Տես նաև
* Լարվածություն Թուրքիայում (2013)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Otele gaz bombası atılma anı , 16 June 2013

Կատեգորիա:Շիշլի
Կատեգորիա:Ստամբուլի հյուրանոցներ
Դրյու Սթարքի

**Ջոզեֆ Էնդրյու Սթարքի** (, ), ամերիկացի դերասան։ Դերասանական կարիերան սկսել է դեռահասների մասին պատմող դրամատիկ ֆիլմերում՝ երկրորդական դերերով։ Դրանցից են՝ «Սիրով, Սայմոն» և «Օտար ատելություն» ֆիլմերը (երկուսն էլ՝ 2018 թվական)։ Առավել հայտնիություն է ձեռք բերել Նեթֆլիքսի արկածային «Արտաքին ծանծաղուտներ» սերիալում մարմնավորելով խնդրահարույց դեռահաս Ռեյֆ Քեմերոնին։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Դրյուն Թոդ Սթարքիի որդին է, որն աշխատում է քոլեջում՝ որպես բասկետբոլի մարզիչ։ Ընտանիքը հետագայում տեղափոխվել է Blue Ridge Mountains կոչվող լեռների շրջակայք, սակայն Սթարքին հիմնականում մեծացել է Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Հիքորի քաղաքում։

Մանկության տարիներին Դրյուն զբաղվել է բեյսբոլով և բասկետբոլով, ինչպես նաև սովորել է կիթառ և դաշնամուր նվագել։ Նա հաճախել է Հիքորիի Սենտ Սթիվենս ավագ դպրոցը ()։ Դպրոցի առաջին տարում՝ դրամատիկայի դասընթացին միանալուց հետո, նա լրջորեն սկսել է հետաքրքրվել դերասանությամբ։

Սթարքին ավարտել է Արևմտյան Կարոլինայի համալսարանը 2016 թվականին՝ ունենալով կրկնակի մասնագիտացում անգլերենի և թատերական արվեստի ոլորտներում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո նա տեղափոխվել է Ատլանտա՝ միանալու իր երկու ընկերներին, որոնք պատրաստվում էին ստեղծել պրոդյուսերական ընկերություն։ Այնտեղ էլ սկսել է մասնակցել լսումների՝ դերեր ստանալու նպատակով։

## Ֆիլմագրությւոն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Ամալյա Ալեքսանյան

**Ամալյա Խաչիկի Ալեքսանյան** (), հայ թարգմանչուհի, բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ ՀԳՄ անդամ՝ 2012 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արմավիրի մարզի (նախկինում՝ ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջան) Այգեշատ գյուղում։ 1972 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, 1977 թվականին՝ ԵՊՀ բանասիրական պակուլտետի Հայոց լեզու և գրականություն բաժինը։ 1980-1983 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում։

Զբաղվել է գիտամանկավարժական գործունեությամբ․ հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ՝ ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի Նալբանդյան գյուղում, համաշխարհային գրականության պատմության դասախոս ՀՀ Երևանի ԵԹԿՊ-ում։ 1983-2021 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում։

Գիտական հրապարակումներով հանդես է եկել մամուլում և ակադեմիական հրատարակություններում, կազմել և հրատարակության է պատրաստել Սիամանթոյի արխիվային նյութերի գերակշիռ մասն ընդգրկող «Սիամանթո» հատորը (Եր., 2002)։

## Թարգմանություններ (գերմաներենից)

* Պետեր Հանդկե, Ճակատագրական դժբախտություն, Ե․, 2004։
* Ավստրիական արձակ, Ե․, 2010։
* Յոխեն Մանգելսեն, Հայաստան մոլորակ. Ուխտագնացություն անծանոթ երկրում, Ե․, 2013։
* Արթուր Շնիցլեր, Նովելներ, Ե․, 2019։
* Արթուր Շնիցլեր, Պիեսներ, Ե․, 2019։
* Պետեր Հանդկե, Ճակատագրական դժբախտություն (երկրորդ, վերամշակված հրատարակություն), Ե․, 2020։
* Ստեֆան Ցվայգ, Երեկվա աշխարհը. Եվրոպացու հուշեր, Ե․, 2022։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմաներենից հայերեն թարգմանիչներ
Պետեր Պաուլ Վիփլինգեր

**Պետեր Պաուլ Վիփլինգեր** (գերմաներեն՝ Peter Paul Wiplinger. ), ավստրիացի գրող և լուսանկարիչ:

Ծնվել է 1939 թվականին Վերին Ավստրիա երկրամասի Մյուլի Հասլախ քաղաքում, առևտրականի ընտանիքում: Ընտանիքում 10-րդ երեխան էր: Ուսումնասիրել է կատարողական արվեստներ, գերմանական բանասիրություն, փիլիսոփայություն: 1960 թվականից ապրում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում՝ որպես ազատ գրող և լուսանկարիչ: Ավստրիայի P.E.N. ակումբի, Մարդու իրավունքների ավստրիական լիգայի (auf the Austrian League for Human Rights), նացիզմի դեմ ավստրիական Դիմադրության փաստագրման կենտրոնի, IG Autorinnen Autoren գրողական ասոցիացիայի անդամ է: Արժանացել է մի շարք պարգևների, այդ թվում՝ Գիտության և արվեստի 1-ին աստիճանի պատվո խաչի և Վերին Ավստրիա երկրամասի մշակութային մեդալի:

Հրատարակել է շուրջ 30 գիրք: Նրա երկերից թարգմանվել են աշխարհի ժողովուրդների 20-ից ավելի լեզուներով: Հիմնականում գրում է քաղաքական թեմաներով էսսեներ, բանաստեղծություններ, ստեղծում գեղարվեստական լուսանկարներ:

## Ընտրված երկեր
* *Hoc est en im*, պոեզիա, Մյունխեն 1966
* *Gitter*, պոեզիա, Բադեն բայ Վիեն, 1981
* *Herzschläge*, պոեզիա, Բադեն բայ Վիեն 1989
* *Lebenszeichen*, պոեզիա, Կլագենֆուրտ 1992
* *Ausgestoßen*, պոեզիա, Գոզաու 1994/2004
* *Niemandsland*, պոեզիա, Այզենշտադտ 2002
* *Lebensbilder*, հուշագրություն, Գրյունբախ 2003
* *Steine im Licht*, պոեզիա, Գոզաու 2007

## Պարգևներ
* 1987թ. շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում:
* 2003 թվականին՝ Գիտության և արվեստի ավստրիական առաջին աստիճանի պատվո խաչ 
* 2005թ.՝ Վերին Ավստրիայի երկրամասի մշակութային մեդալ
* 2014թ.՝ Պատվո ոսկե մեդալ՝ Ստորին Ավստրիայի դաշնային նահանգին մատուցած ծառայությունների համար
* 2014. Ավստրիական PEN ակումբի Ֆրանց Թեոդոր Ցոկորի անվան մրցանակ
* 2015թ.՝ Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար պատվո մեծ շքանշան
* 2020թ.՝ Վիեննայի նահանգի Ոսկե շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Austrian Literature Archive about Peter Paul Wiplinger
* Homepage von Peter Paul Wiplinger
* Archivaufnahmen mit Peter Paul Wiplinger im Onlinearchiv der Österreichischen Mediathek

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի լուսանկարիչներ
Շարժասարք

**Շարժասարք**, սարք, որը փոխակերպում է շարժիչի կամ էներգիայի այլ աղբյուրի աշխատանքը տրանսպորտային մեքենաների շարժումն ապահովող աշխատանքի։

Ցամաքով տեղաշարժվելու դեպքում որպես շարժասարք կիրառում են անիվներ, գլդոններ, թրթուրներ, քայլող մեխանիզմներ:

Ջրով տեղաշարժվելիս՝ առագաստներ, թիեր, թիավար անիվներ, թիապտուտակ, ջրնետներ:

Օդով տեղաշարժվելու դեպքում՝ օդային պտուտակներ, պրոպելերներ, արևային առագաստ, ռեակտիվ ծայրափողակներ, ֆոտոնային շարժիչներ։ 

## Տես նաև
* Ռոտորային-ֆրեզերային շարժիչ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Հյուսիսարևմտյան սալամանդր

**Հյուսիսարևմտյան սալամանդր** (), ամբիստոմաների ընտանիքին պատկանող երկկենցաղ, որը տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի հյուսիսարևմտյան շրջաններում։ Այս համեմատաբար խոշոր սալամանդրները կարող են հասնել մինչև 22 սմ ընդհանուր երկարության։ 

Տեսակը տարածված է Ալյասկայի թերակղզու հարավարևելքում՝ Մեյ կղզուց սկսած՝ անցնելով Վաշինգտոնով և Օրեգոնով մինչև Կալիֆոռնիայի Սոնոմա շրջանը՝ Գուալալա գետի գետաբերան։ Տարածված է ծովի մակարդակից մինչև անտառային վերին շրջաններ։ Կենդանու տարածվածության բնական սահմանը Կասկադյան լեռնաշղթայի արևելյան մասն է։ 

Տեսակը հանդիպում է նաև Վանկուվեր կղզում (Բրիտանական Կոլումբիա), ինչպես նաև Սան Խուան, Սայփրես, Ուիդբի, Բեյնբրիջ և Վաշոն կղզիներում։

## Նկարագրություն
Սալամանդրի ձվակույտը խտացված և ամուր է. արտաքինից հիշեցնում է մարդու ուղեղաձև՝ պատված ժելատինանման թաղանթով։ Առանձին ձվերի տրամագիծը կազմում է մոտ 2 մմ, իսկ ամբողջ ձվակույտը՝ միջին մարդու բռունցքի չափ։ Ձվերը դրվում են ջրում՝ սովորաբար մակերևույթից 0,5-2 մ խորության վրա։

Թրթուրները ծնվում են 1-35 մմ երկարությամբ՝ մարմնի կողմերում փետուրանման խռիկներով։ Երիտասարդ առանձնյակների երկարությունը կազմում է 16-105 մմ, իսկ հասուններինը՝ 40-107 մմ։

## Տարածվածություն և կենսակերպ
մինի|Սալամանդրի ձվակույտ, որը ջրի մակարդակի իջեցման պատճառով դուրս է մնացել ջրից:|ձախից

Աշխարհագրական տարածվածությամբ պայմանավորված՝ հյուսիսարևմտյան սալամանդրն ունի երկու ենթատեսակ, որոնց սահմանը անցնում է մոտավորապես 51-րդ հյուսիսային լայնությամբ. դրանից հյուսիս տարածված է *A. g. decorticatum*-ը, իսկ հարավ՝ *A. g. gracile*-ը։

Ambystoma gracile-ի տեսակը հայտնի է իր նեոտենիկ (չհասունացող) առանձնահատկություններով։ Բարձրադիր լճերում ապրող պոպուլյացիաների մաս կազմող հասուն առանձնյակների մոտ խռիկները պահպանվում են ամբողջ կյանքում։ Ցածր կամ միջին բարձրություններում հանդիպող առանձնյակները հիմնականում փոխում են իրենց կառուցվածքը՝ դառնալով լիովին ցամաքային։

Ցամաքաբնակ հասուն առանձնյակները բնակվում են խոնավ միջավայրերում՝ մարգագետիններից մինչև մեզոֆիտային անտառներ։ Նրանք հիմնականում թաքնվում են գետնի տակ և ստորգետնյա մակերևույթներում և ակտիվ են լինում աշնանային անձրևների և գարնանային միգրացիայի (դեպի ջրային տարածությունների տեղաշարժման գործընթացի) ժամանակ։ Երբեմն հանդիպում են գերանների կամ մակերևութային թփուտների տակ։ Հյուսիսարևմտյան սալամանդրերի տեսակի պահպանման համար էական նշանակություն ունեն նաև կուղբերի ստեղծած անհոս ջրային տարածություններն ու ամբարտակները։

Հասուն սալամանդրերը սնվում են ցամաքային անողնաշարավորներով՝ միջատներով, որդերով, սարդակերպերով։ Թրթուրներն ու ոչ սեռահասուն առանձնյակները սնվում են ջրային անողնաշարավորներով՝ փորոտանիներով, որդերով և ձկնկիթով։

## Պահպանության կարգավիճակ
*Ambystoma gracile* տեսակի ընդհանուր պահպանության վիճակը բավարար չափով ուսումնասիրված չէ։ Կանադայում տեսակի պոպուլյացիան կայուն է և նվազման միտում չունի։

Կասկադյան լեռներում այն շատ ավելի սակավ է երիտասարդ անտառներում՝ համեմատած հնաճանաչ անտառների հետ, սակայն Օրեգոնի արևմուտքում իրականացված ուսումնասիրությունները նման միտում չեն արձանագրել։ Հատվածային անտառահատումները սպառնալիք են հյուսիսարևմտյան սալամանդրերի պոպուլյացիաների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԲՊՄՄ կարմիր ցանկի քիչ մտահոգող տեսակներ
Ռեգիստր (սարք)

**Ռեգիստր** (\bar Q–շրջված)։ Կոդի հակադարձումը ձևափոխություններից կատարվում է տրիգերի շրջված ելքերի (\bar Q) ընթերցման օգնությամբ։ Կոդ ընդունելու համար գրանցող ռեգիստրի ելքերը (ուղիղ կամ շրջված) զուգահեռ միացվում են ընդունող ռեգիստրի D մուտքին։ Գրանցումը կատարվում է կառավարման սարքից հրահանգի (С) մուտքին հաղորդվող իմպուլսի օգնությամբ։ Կոդի կարգային տեղաշարժերի համար կիրառվում է օժանդակ ռեգիստր։ Տեղաշարժը կատարվում է դեպի աջ, իսկ շրջադարձային ռեգիստրում՝ երկու ուղղությամբ, շեղման տարբեր քանակներով։ Ռեգիստրի աշխատանքի գլխավոր բնութագիրն արագագործությունն է, որը գնահատվում է հիշող տարրերի մի դիրքից մյուսին անցնելու ժամանակով։ Հաշվողական մեքենաներում ռեգիստրը կիրառվում է տվյալները և հրահանգները ժամանակավորապես հիշելու, ինչպես նաև դրանց ձևափոխությունների համար։

Թվանշանային հաշվողական մեքենաներում (ԹՀՄ) ռեգիստրների թիվը, կարգայնությունը և կոնստրուկտիվ առանձնահատկությունները կախված են ԹՀՄ–ի ընդհանուր կառուցվածքից, հրամանների համակարգից, ռեգիստրի ֆունկցիոնալ նշանակումից, ԹՀՄ–ի տարրերի բազայից։ Տարբերում են ռելեների, ֆերիտային միջուկների, ֆերիտատրանզիստորային բջիջների, ինտեգրալային սխեմաների օգտագործմամբ ռեգիստրներ։ Ընդհանուր դեպքում ԹՀՄ–ներում ռեգիստրը միատեսակ, երկդիրք հիշող տարրերի (սովորաբար տրիգերների) շղթա է։ Ըստ ֆունկցիոնալ նշանակման ռեգիստրները լինում են հիշողության հասցեի (գրվում է հիշողության այն հասցեն, որտեղ պետք է գրանցել կամ որտեղից ընթերցել ընթացիկ մեքենայական բառի կոդը), հիշողության տվյալների (պահվում է հիշողության մեջ գրվող կամ նրանից ընթերցվող բառի ինֆորմացիան՝ կոդի տեսքով), կուտակիչ (պահվում է թվաբանական կամ տրամաբանական գործողությունների արդյունքը), հրահանգների հաշվիչ (գտնվում է ընթացիկ հրահանգի հասցեն), հրահանգի (պահվում է հրահանգի վերծանման և կատարման ժամանակ)։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Տրամաբանական սարքեր
ՀՀ հուշաղբյուրների ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ընդգրկված հուշաղբյուրների ցանկը։

## Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հիշատակին նվիրված հուշաղբյուրներ

### Ըստ մասնագիտությունների

### Ըստ բնակավայրի

## Հայ մեծերի հիշատակին նվիրված հուշաղբյուրներ

## Անվանական հուշաղբյուրներ

## Այլ հուշաղբյուրներ

## Տես նաև
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* Հայաստանի տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի Հանրապետության վանքերի և եկեղեցիների ցանկ
* Հայաստանի Հանրապետության քաղաքատեղիների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Հայաստան
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Ռեակտիվ դիմադրություն

**Ռեակտիվ դիմադրություն** (X կամ x:

Կարող է լինել ինդուկտիվ՝ X_L=\omega L կամ ունակային՝  X_C= \frac{1}{\omega C}, որտեղ \omega-ն հոսանքի անկյունային հաճախականությունն է, L–ը՝ շղթայի ինդուկտիվությունը, C-ն՝ ունակությունը։

Հաջորդաբար միացված ինդուկտիվությամբ և ունակությամբ չճյուղավորված շղթայի ռեակտիվ դիմադրությունը հավասար է՝ X=X_L-X_C=\omega L- \frac{1}{\omega C}։

Ռեզոնանսային հաճախականության դեպքում՝ X_L=X_C և X= 0։

Ակտիվ R և լրիվ Z դիմադրություններով շղթայում ռեակտիվ դիմադրությունy հավասար է՝ X= \sqrt {Z^2-R^2}:  R=0 դեպքում (կորուստներ չկան) X = Z։

Շղթայում ռեակտիվ դիմադրության առկայությունը առաջ է բերում ֆազերի շեղում լարման և հոսանքի միջև։ Շղթայում X ֆազի շեղման անկյունը՝ \varphi =arctg \frac{X}{R}:

Ռեակտիվ դիմադրությունը պատկերվում է փոփոխական հոսանքի շղթայի դիմադրությունների եռանկյան էջով։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Ռեգուլ

**Ռեգուլ**, (\alpha Առյուծի), Առյուծ համաստեղության պայծառագույն աստղը (1-ին աստղային մեծության)։ Վիզուալ եռակի աստղ է։

Երկնքի բոլոր ամենապայծառ աստղերից Ռեգուլն ամենամոտն է Խավարածրին, իսկ ամեն տարի օգոստոսի 23-ին ամենամոտը Արեգակն է լինում։ Սա նաև նշանակում է, որ Լուսինը ժամանակ առ ժամանակ ծածկում է Ռեգուլը:

Ռեգուլի զանգվածը մոտ 3.5 անգամ մեծ է Արեգակից։ Այն երիտասարդ աստղ է, ընդամենը մի քանի հարյուր միլիոն տարեկան։ Այն պտտվում է չափազանց արագ՝ ընդամենը 15.9 ժամ պտտման պարբերությամբ, ինչը նրան տալիս է խիստ հարթեցված ձև (հասարակածային շառավիղը մեկ երրորդով մեծ է բևեռային շառավղից)՝ նմանվելով դդմի։ Սա հանգեցնում է գրավիտացիոն մթնեցման, որի արդյունքում աստղի բևեռները զգալիորեն (50%-ով) ավելի տաք են և հինգ անգամ ավելի պայծառ (մակերեսի մեկ միավորի համար), քան նրա հասարակածը։ Եթե այն պտտվեր ընդամենը 14%-ով ավելի արագ, գրավիտացիայի կենտրոնաձիգ ուժը բավարար չէր լինի աստղի քայքայումը կանխելու համար։ Ռեգուլի պտտման առանցքը գրեթե նույնն է, ինչ աստղի շարժումը տարածության մեջ։ Պարզվել է նաև, որ պտտման առանցքը ուղղահայաց է տեսադաշտին և սա նշանակում է, որ մենք Ռեգուլը դիտարկում ենք կողքից: Ու եթե Ռեգուլը դիտարկվի բևեռների կողմից, ապա նրա կարգավիճակը՝ որպես Երկրի երկնքից ամենապայծառ աստղ, կարող է փոխվել, այն Երկրից ավելի պայծառ կերևա։

Աստղն ունի մի զույգ փոքր, մշուշոտ ուղեկիցներ, որոնք կազմում են երկուական համակարգ: Այս աստղերը գտնվում են միմյանցից մոտ 100 ԱՄ հեռավորության վրա և պտտվում են իրենց ընդհանուր ծանրության կենտրոնի շուրջ 2000 տարվա պարբերությամբ: Այս զույգը մեծ Ռեգուլից բաժանված է մոտ 4200 ԱՄ հեռավորության վրա և պտտվում է գլխավոր աստղի շուրջ 130,000 տարվա պարբերությամբ: Հնարավոր է, որ սրանք Ռեգուլ A-ի նախորդի արտաքին շերտերի կենտրոնացված մնացորդներ են, որոնք մասամբ քայքայվել են արագության սահմանը գերազանցելու պատճառով: Հաշվի առնելով գլխավոր աստղի չափազանց աղավաղված ձևը, հարաբերական ուղեծրային շարժումը կարող է զգալիորեն փոխվել երկու մարմինների զուտ Կեպլերյան սցենարի նկատմամբ՝ ոչ աննշան երկարատև ուղեծրային խոտորումների պատճառով, որոնք ազդում են, օրինակ, նրա ուղեծրային պարբերության վրա: Այլ կերպ ասած, Կեպլերի երրորդ օրենքը, որը ճիշտ է միայն երկու կետանման զանգվածների համար, այլևս չի գործի Ռեգուլի համակարգի համար: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղեր
Ստամբուլի հուշը

**Ստամբուլի հուշը** (), Ահմեդ Ումիթի վեպը, որը հրատարակվել է 2010 թվականին: Սա դետեկտիվ վեպ է, որը պարունակում է բազմաթիվ պատմական տեղեկություններ Ստամբուլի մասին: Վեպը հրատարակել է Everest Publications-ը: Վեպի գլխավոր հերոսներից մեկը տեսուչ Նևզաթն է, որի կերպարը առկա է գրողի այլ վեպերում ևս։ 

Վեպը հայերեն հրատարակվել է 2015 թվականին «Անտարես» հրատարակչության կողմից։

## Քննադատություն
Լրագրող Մեհմեդ Բարլասը դրական արձագանքներ է տվել գրքի վերաբերյալ և այն խորհուրդ է տվել իր ընթերցողներին․ Գիրքը կարող եք անվանել նաև դետեկտիվ վեպ, կարող եք նաև այն ընկալել որպես ընտանիք կորցրած միայնակ մարդու սիրո պատմություն, կարող եք նաև պատասխաններ գտնել *այս գրքում* այն հարցի վերաբերյալ, թե ինչպիսին է եղել Ստամբուլի հեռավոր և ոչ վաղ անցյալը: Ուսումնասիրելով նրանց, ովքեր բյուզանդական մետաղադրամները ձեռքին սպանել են զոհերին, կա պատմություն այն մասին, թե ինչպես են ոստիկանները զբաղվել հնագիտությամբ, բյուզանդական պատմությամբ և ժամանակակից աշխարհում մութ գործերով:

Լրագրող և գրող Սելիմ Իլերին իր «Ահմեդ Ումիթի Ստամբուլը» վերնագրով հոդվածում հայտարարել է, որ այս աշխատանքը հաջողված է համարում. «Ես դեռ Ստամբուլի հուշը գրքի 257 էջում եմ: Լարվածությունը մոլեգնում է։ Սպանություններն ակնհայտորեն բազմապատկվելու են: Ես գաղափար չունեմ, թե ով է մարդասպանը կամ մարդասպանները: Սրանք դետեկտիվ վեպի հաջողություններն են (...) Խոստովանում եմ, որ նախանձում եմ Ահմեդ Ումիթի այս վեպին»։

## Իրադարձություններ
2010 թվականի հունիսին, երբ գիրքը լույս է տեսել, գրող Ահմեդ Ումիթը կազմակերպել է մշակութային շրջագայություն, որի ընթացքում ուսումնասիրվել են գրքում հիշատակված վայրերը: Մինչև 100 ընթերցող է այցելել էքսկուրսիային, որի ընթացքում դիտվել են Սարայբուրնում Աթաթուրքի արձանը, Կոնստանտինի սյունը, Եդիկուլի պատերի Ոսկե դարպասը, Այա Սոֆիայի տաճարը, Թոփքափը պալատը, Սուլեյմանիե մզկիթը և Միմար Սինանի դամբարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 վեպեր
Կատեգորիա:Ահմեդ Ումիթի վեպեր
Կատեգորիա:Դետեկտիվ վեպեր
Երկրորդ աշխարհամարտում և Արցախի պատերազմում զոհվածների հուշարձան (Վանք գյուղ)

**«Երկրորդ աշխարհամարտում և Արցախի պատերազմում զոհվածների հուշարձան»**, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում և Արցախյան ազատամարտում զոհվածների հուշարձան Արցախի Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղում, որը ոչնչավել է Ադրբեջանի կողմից՝ Արցախի նկատմամբ իրականացված ռազմական ագրեսիայի և հայ բնակչության բռնի տեղահանումից հետո։ Գտնվում էր գյուղի հարավ-արևմտյան կողմում։ Հուշարձանը ներառված էր՝ Վանքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Որպես Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձան կառուցվել է 1960-ական թվականներին։ Արցախյան ազատամարտից հետո տեղադրվել է արցախյան ազատամարտի զոհերի հիշատակը հավերժացնող խաչքարն ու զոհված ազատամարտիների պատկերաքանդակներով հուշապատը։ 

## Հուշարձանի ոչնչացում
Հուշարձանը ոչնչացվել է ադրբեջանական օկուպացիայի ժամանակ՝ 2023-2025 թվականներին, իսկ ոչնչացումը արձանագրել ու հայտնել է Արցախի Հանրապետության պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայությունը՝ 2025 թվականի մայիսի 3-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային զինվորական հուշահամալիրներ և գերեզմանատներ Արցախում
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հուշարձաններ
Բեհրուզ Սեբթ Ռասուլ

**Բեհրուզ Սեբթ Ռասուլ** (; ծնվել է 1970 թվականի հուլիսի 7-ին, Թեհրանում) իրանցի անկախ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, խմբագիր, լուսանկարիչ, երաժիշտ և գրող է։ Նա հիմնադրել է «Նամա Ֆիլմ» կինոընկերությունը և նրա ֆիլմերը ցուցադրվել են միջազգային մի շարք կինոփառատոներում՝ այդ թվում ImagineIndia, Fajr International Film Festival և International Film Festival of India։

## Ֆիլմագրություն

* 2012 — *Սիրահարված երգիչը* (The Singer In Love), վավերագրական ֆիլմ, 30 րոպե
* 2014 — ''Թռիչքի մեղեդին'' (The Flight Melody), գեղարվեստական ֆիլմ, 45 րոպե
* 2015 — ''Ինքնություն'' (Identity), գեղարվեստական ֆիլմ, 75 րոպե
* 2016 — ''Թաքնված ճանապարհը'' (The Hidden Way), գեղարվեստական ֆիլմ, 45 րոպե
* 2018–2020 — ''Ամենահին երկիրը'' (The Most Ancient Land), վավերագրական ֆիլմ, 1200 րոպե
* 2020 — ''Առանց արջի անձրև չկա'' (No Rain Without Bear), վավերագրական ֆիլմ
* 2021 — ''Տասնմեկից առաջ'' (Before Eleven), գեղարվեստական ֆիլմ, 90 րոպե
* 2022 — ''Երկու տների միջև'' (Between Two Homes), վավերագրական ֆիլմ, 62 րոպե
* 2023 —[Melody (2023 film)](http://Melody%20(2023%20film)), գեղարվեստական ֆիլմ, 85 րոպե, Տաջիկստան/Իրան
* 2025 — *Առանց թույլտվության* (Without Permission), գեղարվեստական ֆիլմ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Գալիք ցուցադրություններ
2025 թ. սեպտեմբերին Բեհրուզ Սեբթ Ռասուլի *Melody* (2023) ֆիլմը կներկայացվի **Les Jeudis de Cannes Cinéma – Zoom sur le cinéma iranien** մշակութային միջոցառման շրջանակում, որը կազմակերպվել է Կաննի քաղաքապետարանի կողմից՝ **Saison Cannes Cinéma 2025–2026** ծրագրի մաս կազմելով։

## Արտաքին հղումներ
* namafilmco.com
* IMDb
* FilmAffinity

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
(Տես աղբյուրների ամբողջական ցուցակը անգլերեն էջում)

## Ծանոթագրություններ


## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:Իրանցի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Hanza Tower

**Hanza Tower**, երկնաքեր Շչեցինում, գտնվում է քաղաքի Շրոդմեշչիե-Պոլնոց շրջանում՝ Օսվոշնի պողոտա 50 հասցեում: Բարձրահարկ շենքերի և քաղաքային միջավայրի խորհրդի տվյալներով՝ այն քաղաքի ամենաբարձր շենքն է:

## Նկարագրություն
Շենքի ճարտարապետությունը ավանդականության և բարձր տեխնոլոգիական ոճի համադրություն է, իսկ երկնաքերը ինքնին ունի նավի առագաստի ձև:

Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ երկնաքերի բարձրությունը 125 մետր է, ինչը այն դարձնում է Շչեցինի ամենաբարձր շենքը, հիմքից մինչև տանիք բարձրությունը 100 մետր է: Այլ աղբյուրների համաձայն՝ Հանզա աշտարակի բարձրությունը 104 մետր է: Շենքն ունի 34 հարկ, այդ թվում՝ 4 ստորգետնյա հարկ, իսկ ընդհանուր օգտագործելի մակերեսը կազմում է 54,337 քառակուսի մետր, որից 22,000 քառակուսի մետրը վերին հարկերում տեղակայված բնակելի տարածք է, իսկ 17,891 քառակուսի մետրը՝ ստորին հարկերում տեղակայված առևտրային և գրասենյակային տարածք: Շենքն ունի 480 բնակարան, որոնց մակերեսը տատանվում է 24-ից մինչև 220 քառակուսի մետր: Ստորգետնյա ավտոկայանատեղին կարող է տեղավորել 383 մեքենա:

## Պատմություն
Շենքի շինարարությունը սկսվել է 2011 թվականի սեպտեմբերին։ Նախագծումն իրականացրել են Laguarda Low-ն և Urbicon-ը, իսկ շինարարությունը՝ Calbud-ը և JW Construction-ը։ Երկնաքերի անվանումը ծագում է Հանզայական միությունից, որի կրճատ անվանումը Հանզա է (): Ներդրումային ծախսերը գնահատվել են 150-200 միլիոն զլոտի: Շինարարությունը նախատեսված է եղել ավարտել 2020 թվականի վերջին, սակայն նախագծում կատարված փոփոխություններից հետո ավարտի ամսաթիվը հետաձգվել է մինչև 2021 թվականի մարտ: Հանզա աշտարակի շինարարությունն ավարտվել է 2021 թվականի հոկտեմբերին:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2021 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:2021 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Երկնաքերներ
Յուրի Ռոժկով

**Յուրի Վլադիմիրովիչ Ռոժկով** (, ), ռուս շեֆ-խոհարար, ձեռնարկատեր, հեռուստահաղորդավար։

## Կենսագրություն
Յուրի Ռոժկովը ծնվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 12-ին Մոսկվայում։ Ռոժկովը հետաքրքրվում էր ռադիոէլեկտրոնիկայով, սակայն մասնակցելով Մոսկվայի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտի ընդունելության քննություններին՝ ձախողվել է, ինչից հետո Գյուղատնտեսական մասնագիտացված տեխնիկական վարժարանում (№ 19) սովորել է խոհարարի մասնագիտությամբ։

Մասնագիտական կարիերան սկսվել է բանակային ծառայությունից հետո՝ 1990 թվականին․ այդ ժամանակ Ռոժկովը, որպես խոհարար, աշխատում էր «Pullman» հյուրանոցում, որտեղ էլ 1995 թվականին դարձավ շեֆ-խոհարար։

1996 թվականին Ռոժկովին շնորհվել է ֆրանսիական գաստրոնոմիայի ասպետի կոչում, այդ նույն տարում Ռոժկովը զբացեղրել է երրորդ պատվավոր հորիզոնականն սու-շեֆերի մրցույթում, իսկ 2000 թվականին հաղթել է «Տոնական ճաշացանկ» մրցույթում։

Ռուսասատանում անցկացված խոհարարական առաջնություններին մասնակցելով՝ 2000 թվականին եղել է առաջատարն ու հաղթողը, իսկ 2001 թվականին գրավել է 3-րդ մրցանակակիրը։

2003-ից 2015 թվականներին Յուրին *«Vogue cafe»* զբաղեցրել է շեֆ-խոհարարի պաշտոնը։ 2010-2014 թվականներին եղել է «Հարցրեք խոհարարին» նախագծի հեռուստահաղորդավարը, որը եթեր էր հեռարձակվում «Դոմաշնի» հեռուստաալիքով (Կոնստանտին Իվլևի հետ միասին)։

Իվլևի և Ռոժկովի ղեկավարության ներքո՝ 2010 թվականին Ռուսաստանի պրոֆեսիոնալ խոհարարների և հրուշակագործների ֆեդերացիային կից բացվեց «Ask the chef» խոհարարական դպրոցը под руководством Константина Ивлева и Юрия Рожкова։

Յուրի Ռոժկովը հանդիսանում է «Յուրի Ռոժկով․ այն, ինչ ես սիրում եմ» գրքի հեղինակը։

Եղել է մոսկովյան «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուն։

Կյանքից հեռացել է 2016 թվականի օգոստոսի 21-ին։ Ենթադրաբար, մահվան պատճառ է հանդիսացել սրտամկանի ինֆարկտը։

Ամուսնացած է եղել, ունեցել է մեկ դուստր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուրի Ռոժկով․ այն, ինչ ես սիրում եմ․․․
* Յուրի Ռոժկովի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Խոհարարներ
Կատեգորիա:Խոհարարություն
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Այմանի Այդամիրովա

**Այմանի Այդամիրովա** (), երգչուհի և դերասանուհի, 2002 թվականին ճանաչվել է Չեչնյաի Հանրապետության ժաղովրդական արտիստուհի, իսկ 2008 թվականին ճանավել է Ինգուշեթիայի Հանրապետության արտիստուհի և Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստուհի: 2008 թվականին ճանաչվել է որպես Չեչնիայի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ և Չեչնիայի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ։ 2008 թվականին ճանաչվել է նաև Չեչնիայի պետական ֆիլhարմոնիայի գեղարվեստական ղեկավար Չեչնիայի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ և Չեչնիայի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ: 2023 թվականին ճանաչվեց որպես Հարավային Օսիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ:

## Կենսագրություն
Այմանի Այդամիրովնան Չեչեն Թեյփի բենոյի ներկայացուցիչն է: Իր ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է 1981 թվականից աշխատանքի անցնելով որպես Չեչենա-Ինգուշի պետական ֆիլհարմոնիայի մեներգչուհի-վոկալիստ։ Իր երգարվեստի կարիերայի հենց սկզբից ուշադրության է մատնվել իր ժողովրդական երգերի տաղանդավոր կատարությամբ։

Այմանի Այդամիրովան ավարտել է Կրասնոդարի մշակույթի ինստիտուտը՝ «երգչախմբային դիրիժոր» մասնագիտությամբ։ Ուսման ընթացքում երգել է Կուբանի կազակական երգչախմբում.

1990 թվականին Այդամիրովան ստեղծել է «Ժովհար» (Մարգարիտ) կանանց խումբը: Իր խմբի հետ  մեկնել է Սմոլենսկ «Ռուսաստանի ձայնը» համառուսաստանյան առաջին մրցույթին մասնակցելու համար: Չնայած այն փաստին, որ խումբն ընդամենը չորս ամսական, Ա.Այդամիրովան և «Ժովհարը» դարձան մրցույթի Դափնեկիրը ։ Նույն թվականին նրան շնորհվել է «ՉԻԱՍՍՐԻ վաստակավոր արտիստ» կոչումը։

1992 թվականին նշանակվել է Գրոզնիի մշակույթի վարչության պետ։ 1995 թվականին Չեչնիայի ազգային վերածննդի կառավարության նախագահի հրամանով ուղարկվել է Թուրքիա ՝ մշակութային և հումանիտար համագործակցության հարցերը լուծելու համար։

2000 թվականին Այմանի Այդամիրովան ստեղծել է նոր «Նուր-Ժովհար» կանանց վոկալային կոլեկտիվը:

2002 թվականին նրան շնորհվել է Չեչնիայի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի կոչումը։ Այդամիրովան նաև Ինգուշեթիայի Հանրապետության ժողովրդական արտիստն է:

Ներկայումս Այմանի Այդամիրովան Չեչնիայի Ադնան Շահբուլատովի անվան պետական ֆիլհարմոնիայի գեղարվեստական ղեկավարն է:

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Չեչնիայի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2002 թվական),
* Ինգուշեթիայի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ,
* Ախմատ Կադիրովի անվան շքանշան (2007 թվական),
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (2008 թվական),
* Չեչնիայի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2008 թվական),
* Հարավային Օսիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ,
* Չեչնիայի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ,
* Մեդալ «Չեչենական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար»,
* Մեդալ «Աշխատանքի մեջ հաջողության և աշխատասիրության համար»,
* Չեչնիայի Հանրապետության Նախագահի Շնորհակալագիր (2009 թվական):

## Ընտանիք
Ամուսնացած է: ՈՒնի չորս երեխա: Չեչեն հայտնի երգչուհի Մարիամ Այդամիրովայի զարմուհին է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Հրաժեշտի խոսքերից

**«Հրաժեշտի խոսքերից»**, հայ բանաստեղծ Վահան Տերյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
«*Հրաժեշտի խոսքերից*» բանաստեղծությունը հեղինակը գրել է 1905 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականին «Նոր կյանք» ամսագրում հուլիսի 22-ին (№ 29, էջ 329)>՝ «Հրաժեշտի խոսքերից» խորագրի տակ՝ առանց վերնագրի, նվիրված Ն-ին։

«Մթնշաղի անուրջներ» շարքի մաս է կազմում։

## Տարբերություններ
#### «Նոր կյանքում» և «Մթնշաղի անուրջներում»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1905 գրականությունում
Կատեգորիա:1907 գրականությունում
Կատեգորիա:Վահան Տերյանի բանաստեղծություններ
Գազգոլդեր

**Գազգոլդեր**, գազհոլդեր (
File:MiRO4.jpg|Գնդաձև գազգոլդեր
File:Gasometer.svg|Թաց գազգոլդերի սխեմա
File:Stuttgart Gasometer.jpg|Ուղղաձիգ գլանաձև գազգոլդեր Շտուտգարդում


## Գրականություն
* Веревкин С․ И․, Корчагин В․ А․, Газгольдеры, М․, 1966․

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Տեխնիկական անոթներ
Bic Cristal

**BIC Cristal**, միանգամյա օգտագործման էժան գնդիկավոր գրիչ, որն արտադրում և վաճառում է ֆրանսիական BIC ընկերությունը Կլիշի լա Գարենից։ Այն առաջին անգամ թողարկվել է 1950 թվականին և աշխարհում ամենաշատ վաճառվող գրիչն է՝ իր 100 միլիարդերորդ միավորով, որը վաճառվել է 2006 թվականի սեպտեմբերին։ Այն դարձել է նախատիպային գնդիկավոր գրիչ և համարվում է այնքան տարածված, որ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանն այն դարձրել է իր հավաքածուի մշտական մաս։
մինի|BIC Cristal գրիչներ

## Պատմություն
1944 թվականին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին մոտ, ձեռնարկատեր Մարսել Բիկը գործարան է գնել Փարիզի հյուսիսում գտնվող  Կլիշի արվարձանում, իսկ 1945 թվականին գործընկեր Էդուարդ Բուֆարի հետ հիմնադրել է Société PPA-ն (հետագայում վերանվանվել է Société Bic): Պատերազմի ժամանակ Բիկը տեսել էր Արգենտինայում Լասլո Բիրոյի պատրաստած գնդիկավոր գրիչը: 1949-1950 թվականներին BIC Cristal-ը մշակվել էր Société PPA-ի Décolletage Plastique դիզայներական թիմի կողմից: Բիկը ներդրում է կատարել շվեյցարական տեխնոլոգիայի մեջ, որը կարող էր ձուլել մինչև 0,01 միլիմետր բարակ մետաղ, ինչը հնարավորություն է տվել արտադրել մեկ միլիմետր հաստությամբ չժանգոտվող պողպատե գունդ, որը թանաքին թույլ էր տալիս ազատորեն հոսել միջուկի մեջ։ Բիկը մշակել է մածուցիկ թանաք, որը չէր արտահոսում կամ խցանվում, և օգտագործելով Biro-ից ստացված գնդիկավոր գրիչի արտոնագիրը, 1950 թվականի դեկտեմբերին թողարկել է Cristal-ը։

Բիկը մեծ ներդրումներ է կատարել գովազդի մեջ՝ 1952 թվականին վարձելով պաստառների դիզայներ Ռեյմոնդ Սավինյակին և գովազդի համար արժանանալով Ֆրանսիայի «Oscar de la publicité» մրցանակի։ 1953 թվականին գովազդային մենեջեր Պիեռ Գիշենեն խորհուրդ է տվել Բիկին կրճատել ազգանունը (Bich) և դարձնել այն Bic, որպեսզի գրիչը հիշարժան և համաշխարհային մասշտաբով հարմարվող ապրանքանիշ ունենա, որը կհամապատասխանի հետպատերազմյան դարաշրջանի ապրանքանիշավորման միտումներին։ Ֆրանսիայում Bic-ի վաղ գովազդը Cristal-ն անվանում էր «Ատոմային գրիչ»։ 1950-ական և 1960-ական թվականներին Bic Cristal-ի գրելու ծայրակալը և էրգոնոմիկ դիզայնը նպաստել են գրիչների համաշխարհային շուկայի տեղափոխմանը գրչածայրային գրիչներից դեպի գնդիկավոր գրիչներ։

1959 թվականին Bic-ը գրիչը ներկայացրել է ամերիկյան շուկա. շուտով Bic գրիչը վաճառվում էր 29 ցենտով (2023 թվականին համարժեք էր 3,03 դոլարի)՝ «գրում է առաջին անգամ, ամեն անգամ» () կարգախոսով։ 1965 թվականին Ֆրանսիայի կրթության նախարարությունը հաստատել է Bic Cristal-ի օգտագործումը դասարաններում։

2006 թվականի սեպտեմբերին Bic Cristal գրիչը հայտարարվել է աշխարհի ամենավաճառվող գրիչը՝ իր 100 միլիարդերորդ գրիչի վաճառքից հետո։

## Դիզայն
Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանը ճանաչել է Bic Cristal-ի արդյունաբերական դիզայնը՝ այն ներառելով թանգարանի մշտական հավաքածուի մեջ։ Դրա վեցանկյուն ձևը նման է սովորական փայտե մատիտի և ապահովում է ամրություն, իսկ բռնելու երեք կետերն ապահովում են գրելու բարձր կայունություն: Գրիչի թափանցիկ պոլիստիրոլային պատյանը և պոլիպրոպիլենային խողովակը ցույց են տալիս թանաքի մակարդակը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրելու գործիքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական հայտնագործություններ
Էրնազար Ակմատալիև

**Էրնազար Կուբատբեկովիչ Ակմատալիև** (), ղրղզ ազատ ոճի ըմբիշ, 2021 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր, Ասիայի չեմպիոն, Տոկիոյի և 2024 թվականի Փարիզի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Սպորտային կարերիա
2021 թվականի հունվարին Ղրղզստանի առաջնության եզրափակչում պարտվել է Ալիբեկ Օսմանովին: Չնայած եզրափակչում կրած պարտությանը, 2021 թվականի ապրիլին մասնակցել է Ղազախստանում կայացախ Ասիայի լիցենզավորման մրցաշարին հաղթելով Ուզբեկստանը ներկայացնող Իլյաս Բեկբուլատովին, նվաճել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր: Այս մրցույթի կազմակերպիչները Ակմատալիևին անվանել են լավագույն հնարքներ իրականացնողը այս մրցաշարում: 2021 թվականի հունիսին Ստամբուլում կայացած Յաշար Դողուի մրցաշարում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը՝ կամային հաղթանակ տանելով Ալիբեկ Օսմանովի նկատմամբ:

2021 թվականի Օսլոյում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ 70 կգ քաշային կարգում։ Եզրափակչում պարտվել է լեհ ըմբիշ Մագոմեդմուրադ Գաջիևին։ Այս մեդալը դարձել է ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջին արծաթե մեդալը Ղրղզստանի պատմության մեջ աշխարհի առաջնությունում։

Սերբիայի Բելգրադ քաղաքում կայացած մինչև 23 տարեկան ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ և դարձել մինչև 23 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն։

2025 թվականի Ասիայի առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել Ամմանում, նվաճել է  ոսկե մեդալ։

## Արդյունքներ
* Ասիայի կադետական ըմբշամարտի առաջնություն 2015՝  
* Ասիայի պատանեկան ըմբշամարտի առաջնություն 2018՝   
* Ասիայի ըմբշամարտի առաջնություն 2019՝ 7
* Ղրղզստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2021՝  
* Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2021՝  
* Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն մինչև 23 տարեկանների 2021՝  
* Ղրղզստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2022՝ 
* Իսլամական համերաշխության V խաղեր 2021՝  
* Ասիայի ըմբշամարտի առաջնություն 2022 - 
* Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2022՝ 
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի աշխարհի գավաթ 2022 (թիմային)՝ 
* Ասիայի ըմբշամարտի առաջնություն 2025՝ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ղրղզ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Գազամբար

**Գազամբար**, գազը պահելու բնական կամ արհեստական պահեստարան։ Գազամբարները լինում են վերգետնյա (տես Գազգոլդեր) և ստորգետնյա։ Արդյունաբերական հիմնական նշանակություն ունեն ստորգետնյա գազամբարները, որոնք կարող են տեղավորել մի քանի հարյուր մլն մ³ (երբեմն մլրդ մ³) գազ և նախատեսված են գազի սպառման սեզոնային անհավասարաչափությունը վերացնելու համար։ Ստորգետնյա գազամբարները կառուցվում են նավթի ու գազի աղքատացած հանքավայրերում (այդ գազամբարներն ամենից Էժանն են ու հարմարը), ջրաբեր շերտերում, լքված հորաններում, հին թունելներում, ամուր ապարներում փորված հատուկ հանքափորվածքներում, քարաղի շերտերում ու գմբեթներում։ Վերջիններում կառուցված գազամբարները կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ նրանցում տարողություն ստեղծելը 10-ից 20 անգամ Էժան Է, քան այլ ապարների դեպքում։ Տարողությունը, սովորաբար, ստեղծվում է հորատանցքերով տրվող ջրով քարաղի շերտը լվացահանման ենթարկելով։ Հատուկ տեղ են գրավում ստորգետնյա իզոթերմիկ գազամբարները (օրինակ, հեղուկ մեթանի համար), որոնք ներկայացնում են սառեցված պատերով և պողպատե ջերմամեկուսացված կափարիչով ծածկվող փոսորակ։ Հայաստանում գազի սպառման անհամաչափությունը կարգավորելու համար Երևանի մոտակայքում գտնվող աղահանքի շերտերում կառուցվում են մի շարք գազամբարներ (առաջին գազամբարը շահագործվում է 1968-ից)։ Կառուցված գազամբարների ընդհանուր ծավալը 1975-ի վերջերին եղել է 590 հզ․ մ³։ 

## Գրականություն
* Сидоренко М․ В., Подземное хранение газа, М․, 1965․

Կատեգորիա:Պահեստային շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստորգետնյա կառույցներ
Զուհաիր Մուրադ

**Մուրադ Զուհաիր** ( ,  ), լիբանանացի մոդելավորող:

## Կենսագրություն
Մուրադ Զուհաիրը ծնվել է Ռաս-Բաալբեկում մելկիտների կաթոլիկ ընտանիքում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ստացել է նորաձևության ոլորտի աստիճան։

1999 թվականին առաջին անգամ հայտնի հավաքածուով հայտնվել է Հռոմի պոդիումներում, ինչը հանգեցրել է նրա մասնակցությանը իտալական օրացույցում։ 1995 թվականին Մուրադը Բեյրութում բացել է իր երրորդ խանութը։ Նրա հավաքածուները ներառել են *Haute countre*, պրետ-ա-պորտե և աքսեսուարսներ։ Ներկայումս մշակվում են նորաձևության շարքի ընդլայման ծրագրեր, որոնք ներառում են կոսմետիկ ապրանքներ, օծանելիք, լողազգեստներ և ներքնազգեստներ, ինչպես նաև կահույք։ Բացվել է երկու բուտիկ (ներառյալ ցուցասրահները) առաջինը Բեյրույթում՝ Շառլ Հելուի պողոտայում և երկրորդը՝ Փարիզի Ֆրանսուա I փողոցում։ Այն ունի նաև ցուցասրահ Միլանում՝ Վիա Բորգոնիայում։

Ադելը, Մարիոն Կոտիյարը, Թեյլոր Սվիֆթը, Քերի Անդերվուդը, Իվան Թրամփը, Շերիլ Ֆերնանդես-Վերսինինը, Բեյոնսե Նոուլզը, Ջենիֆեր Լոպեսը, Քելլի Փիքլերը, Նաջվա Կարամը, Շակիրան, Քեթի Փերին, Քրիստինա Էփլգեյթը, Վանեսա Ուիլյամսը, Աննա Օրտիսը և շատ ուրիշներ նկատվել են նրա զգեստներով։ Պրիյանկա Չոպրան 2016 թվականին իր առաջին Օսկար մրցանակաբաշխության ժամանակ կրում էր սպիտակ, առանց ժապավենի զարդարված զգեստ Մուրադի կողմից։ Օսկարի մրցանակաբաշխության ժամանակ Մայլի Սայրուսին տեսել են նրա ստեղծագործություններից մեկով, իսկ Քրիստինա Ագիլերան և Ջենիֆեր Լոպեսը նրա զգեստները կրել են 2011 թվականի Ոսկե գլոբուս մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Նա նաև նախագծել է Քլոե Մորտոի Միսս Ֆրանսիա զգեստը, Միսս Տիեզիերք 2009 մրցույթի համար և 5 զգեստ Միսս Ֆրանսիա 2010 եզրափակչի համար։ Ֆլորենս Ուելչին Brits Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ տեսել են նրա կարած զգեստներից մեկով։

Նինա Դոբրևին, Քրիստինա Ագիլերային, Վանդա Սայքսին և երգչուհի Ջուելին տեսել են Մուրադի զգեստներով 2010 թվականի Էմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Քերրի Վաշինգտոնը 2011 թվականի Էմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ կրել է նրա զգեստներից մեկը։ Սաուդյան Արաբիայի արքայադուսրը՝ Ալ-Թավիլը կրել է նրա ստեղծագործությունը, երբ ներկա է գտնվել արքայազնն Ուիլյամ և Քեմբրիջի դքսուհի Քեթրինի հարսանիքին։

Բլեյք Լայվլին կրել է Haute countre Գարուն 2012 հավաքածուից զգեստ «Վեսթվուդ Վիլիջում» վայրենիներ ֆիլմի պրիմերիայի ժամանակ։ Ավելի վաղ նրան տեսել են Մուրադի զգեստով բամբասող աղջիկը սերիալում։ Քրիստեն Ստյուարտը Մուրադի զգեստը կրել է 2012 թվականի «Տորոնտոյի» կինոփառատոնում, ինչպես նաև « Մթնշաղ։ Լուսաբաց (մաս 2)» ֆիլմում։

Ֆրանսիացի դերասանուհի Մարիոն Կոտիյարը Critic's Choice Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ կրել է Մուրադի զգեստը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանցի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Կամ անկախություն, կամ մահ

[մինի|[Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք|Մուսթաֆա Քեմալ փաշան Սիվասի համագումարում, 1919 թվական]]
**Կամ անկախություն, կամ մահ** (), Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի Սիվասի (Սեբաստիայի) համագումարի ժամանակ արած արտահայտությունը։

Այս արտահայտությունը տեղ է գտել նաև Աթաթուրքի հայտնի ճառում՝ «Նութուք»-ում։

Առավել ծանրակշիռ փաստարկներն ու հիմնավորումները, որոնց վրա հիմնված էր այս որոշումը, հետևյալն էին. հիմնական սկզբունքն այն է, որ թուրք ազգը պետք է ապրի որպես արժանապատվորեն և պատվով ազգ: Այս սկզբունքը կարող է իրականություն դառնալ միայն լիակատար կայունության դեպքում: Որքան էլ հարուստ ու առատ լինի ազգը, անկախությունից զուրկ ազգը չի կարող արժանի համարվել մարդկության քաղաքակիրթ աշխարհի առջև սպասավոր լինելու բարձր վերաբերմունքին:

Օտար պետության պաշտպանությունն ու պաշտպանությունն ընդունելը ոչ այլ ինչ է, քան անմարդկայնության, թուլության և անտարբերության խոստովանություն: Իրոք, անհնար է պատկերացնել, որ նրանք, ովքեր չեն ընկել այս մակարդակի անկման մեջ, կամավոր կերպով իրենց վրա օտար տիրակալ պարտադրեն: Այնուամենայնիվ, թուրքերի արժանապատվությունը, հպարտությունն ու կարողությունները չափազանց բարձր և անսահման են: Նման ազգը նախընտրում է կործանվել, քան ապրել որպես գերի…

Հետևաբար՝ **կամ անկախություն, կամ մահ**:

## Տես նաև
* Ինքնիշխանությունն անվերապահորեն պատկանում է ժողովրդին
* Խաղաղություն երկրում, խաղաղություն աշխարհում
* Ի՜նչ երջանիկ է «թուրք եմ» ասողը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ
Գեղեցիկ արվեստների թանգարան (Բեզիե)

**Գեղեցիկ արվեստների թանգարան** (), Բեզյե քաղաքի թանգարան, որը գտնվում է Հեղափոխության հրապարակում։ Թանգարանը գտնվում է քաղաքի նախկին քաղաքապետ Օգյուստ Ֆաբրեգի տանը։ Թանգարանում պահվում է Շաֆֆների հայտնի «Տիրամայրը մանկան հետ» աշխատանքը։

## Պատմություն
Ֆրանսիական Բեզյե քաղաքի Գեղարվեստի թանգարանը գտնվում է քաղաքի նախկին քաղաքապետ Օգյուստ Ֆաբրեգի տանը։ Թանգարանում այցելուները կարող են տեսնել ֆլամանդացի և իտալացի նկարիչների աշխատանքները, որոնք աշխատել են XV-XVI դարերում։ Թանգարանը հայտնի է նրանով, որ այստեղ պահվում է Շաֆֆների հայտնի «Տիրամայրը մանկան հետ» աշխատանքը, որը գրվել է դեռևս XV դարում։ Այստեղ ցուցադրված են ֆրանսիացի նկարիչների աշխատանքներ, որոնք ապրել են XV, XVIII և XIX դարերում։ Նրանց թվում են Դելակրուայի և Ժերիկոյի անունները։ Բեզյեի գեղարվեստի թանգարանում ցուցադրված են նաև տեղացի նկարիչների՝ Մարտինե Մարտինի և Մորիս Մարինոյի աշխատանքները։

Բեզյեի գեղարվեստի թանգարանում պահվում էր իտալացի նկարիչ Ջորջո դե Կիրիկոյի «Ինքնադիմանկարով կոմպոզիցիա» աշխատանքը, որը նկարվել է 1926 թվականին։ Թանգարանի հավաքածուին այս նկարը փոխանցել են Ժան Մուլենի՝ գեղանկարչության կոլեկցիոների մասնավոր հավաքածուից։ Բայց այն գողացել են թանգարանից 2017 թվականի աշնանը՝ նոյեմբերի 16-ին։ Թանգարանի բացումից հետո պահակները տեսել են, որ նրա տեղում դատարկ շրջանակ է մնացել։ Ենթադրվում է, որ կտավը կտրել են գրասենյակային դանակով։

Գեղեցիկ արվեստների թանգարանի ցուցադրությունը մասամբ ցուցադրվում է Ֆայե հյուրանոցում (), որը գտնվում է Ռյու դյու Կապյու փողոցում։ Այս վայրում ցուցադրվում են քանդակագործ Էնժալբերի աշխատանքները և XIX-XX դարերի սկզբի նկարները։։

Գեղարվեստի թանգարանը հուլիս և օգոստոս ամիսներին աշխատում է ժամը 10:00-ից մինչև 18:00, մնացած ժամանակ՝ 09:00-ից մինչև 12:00 և 14:00-ից մինչև 18:00։ Նոյեմբերից մարտ թանգարանը բաց է մինչև ժամը 17:00։ Փակ է երկուշաբթի և տոն օրերին։


EXPOSITION H. BOUSSAC ET L'EGYPTE, 2004, Musée des Beaux-Arts de Béziers.jpg
Musée des Beaux-arts de Béziers 1.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 10.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 11.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 12.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 2.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 3.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 4.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 6.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 7.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 8.JPG
Musée des Beaux-arts de Béziers 9.JPG
Paulette Paget à gauche, Hippolythe Boussac et une amie, Musée des Beaux-Arts de Béziers.jpg
Musée des Beaux-arts de Béziers 10.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանսիական թանգարանից գողացել են Ջորջո դե Կիրիկոյի նկարը

Կատեգորիա:1859 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1859 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի տեսարժան վայրեր