Վերածնված Հայաստան (Երևան)

**Վերածնված Հայաստան**, նախկինում՝ **Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի հուշարձան**, հուշարձան, որը գտնվում է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում: Այն Կասկադ համալիրի ճարտարապետական ​​​​դոմինանտն է և խորհրդանշում է հայ ազգի մշակութային և պատմական վերածնունդը: Հուշարձանի հեղինակներն են ճարտարապետներ Ջիմ Թորոսյանը, Սարգիս Գուրզադյանը և Ասլան Մխիթարյանը:

## Պատմություն

Հուշարձանի գաղափարը ծագել է 1960-ականների սկզբին՝ որպես Երևանի հյուսիսային առանցքի զարգացման լայնածավալ քաղաքաշինական նախագծի մի մաս: Ճարտարապետներ Ջիմ Թորոսյանը, Սարգիս Գուրզադյանը և Ասլան Մխիթարյանը ձգտել են ստեղծել մի խորհրդանիշ, որը կարտացոլի ժամանակի ոգին և Հայաստանի ձեռքբերումները։

Հուշարձանի հիմքը դրվել է 1961 թվականի մայիսի 4-ին, իսկ բացումը տեղի է ունեցել 1967 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի կապակցությամբ, քանի որ Հայաստանն այդ ժամանակ Խորհրդային Միության մաս էր կազմում: Սակայն ԽՍՀՄ փլուզմամբ և Հայաստանի անկախության հռչակմամբ հուշարձանը ստացավ իր ի սկզբանե նախատեսված անվանումը՝ «Վերածնված Հայաստան»։

## Ճարտարապետական ​​​​նկարագրություն

65 մետրանոց վեր խոյացող օբելիսկի 50 մետրը քառանկյուն հիմքով սյան հիմնական ծավալն է, որը և ներկայացնում է 50-ամյակը խորհրդանշող թիվը։ Այն վերջնամասում ավարտվում է թեթևակի ընդգծված երեք կամարաձև ելուստներով։ 
Կոթողի այսպիսի ավարտը կիրառվել է դեռևս ուրարտական ժամանակաշրջանում և խորհրդանշել է արքայական թագը։ Հնում այսպիսի կոթողների վրա էին արվում բոլոր պետական արձանագրությունները։ Հայտնի օրինակներից են հայկական միացյալ պետության հիմնադիր Արտաշես Ա-ի սահմանաքարերը՝ արամեերեն արձանագրությամբ։ 
Հաջորդ 15 մ բարձրություն կազմող ոճավորված սոսին, որը մեծ մասամբ ընկալվում է որպես ցորենի հասկ, անցյալում պատմամշակութային նշանակություն է ունեցել և Կենաց ծառ է խորհրդանշել։ 
Հետաքրքիր է, որ հուշարձանի համաչափական համակարգը բազմաթիվ նմանություններ ունի հայ միջնադարյան ճարտարապետության մեջ հայտնի գավազան-սյուների հետ։ 
Հետագայում ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանը փոքր մասշտաբով սպիտակ քարից նման մի կոթող կառուցեց հուշարձանի մոտ տանող Կասկադ համալիրի աջակողմյան հարթակներից մեկի վրա։ 
Սյան նիստերի եզրերին ներգծված են 4 մ տրամագծով հավերժության նշաններ։ Դրանք, ավելի փոքր չափերով, հանդիպում են նաև վերևում՝ աշտարակաձև թևերի վրա։
Հուշարձանի վրա գրված են Եղիշե Չարենցի տողերը՝ *«Բոլոր նրանց, ում որ հոգին վառվում է վառ»*, իսկ հյուսիսային կողմի վրա այբբենական թվարկման համակարգով փորագրված է կառուցման տարեթիվը՝ *«ՌՋԿԷ»*։

## Պատկերասրահ


Revived Armenia Monument on the Mount of Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
50 Years of Soviet Armenia.jpg
Jerevan - Armenia (2898270133).jpg
Revived Armenia Monument Two of Four Eternity Signs on Base Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
Revived Armenia Monument Right Recursive Eternity Sign on Base Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
Revived Armenia Monument Trees of Life and Eternity Signs Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
Revived Armenia Monument Trees of Life and Sundial Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
Revived Armenia Monument Tree of Life Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg
Revived Armenia Monument Tree of Life and Sundial Cascade Yerevan Armenia 2013 09 01 VM.jpg


* Դավիթ Ստեփանյան, «Հայերեն խոսող հուշարձաններ», հեղինակային հրատարակչություն, Երևան

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ