Ադոլֆ Հիտլեր և բուսակերություն

**Ադոլֆ Հիտլեր և բուսակերություն,** վարկած այն մասին, որ Ադոլֆ Հիտլերը բուսակեր է եղել և մսի ու մսամթերքների սպառումից ամբողջությամբ հրաժարվել է։

Ադոլֆ Հիտլերի կենսագիրների մեծամասնությունը պնդում է, որ նա բուսակեր է եղել Անգելիկա Ռաուբալի ինքնասպանությունից (1931 թվական) մինչև իր մահը։ Սակայն այս պնդման դեմ կան որոշ փաստարկներ։ Օրինակ՝ Հիտլերի կենսագիր Ռոբերտ Փեյնը գրում է, որ Հիտլերն առանձնահատուկ սեր է ունեցել բավարական երշիկների նկատմամբ։ Հիտլերի նախկին մատուցող Սալվատորե Պաոլինին պնդում էր, որ Ֆյուրերը սիրում էր երշիկ և խոզապուխտ, բայց ընդհանուր առմամբ երբեք միս չէր ուտում՝ նախընտրելով կարտոֆիլը և թարմ բանջարեղենը։ Իսկ Հիտլերի խոհարարուհին՝  1930-ական թվականների վերջին գրել է, որ Հիտլերի ամենասիրելի ուտեստը լցոնած աղավնիներն էին։ Միևնույն ժամանակ, հայտնի է նաև, որ նա ունեցել է հատուկ խոհարար, որը պատրաստում էր ուտեստներ բուսակերների համար։ Ամեն դեպքում հայտնի է, որ Հիտլերը, եթե նույնիսկ խիստ բուսակեր չէր, ապա առնվազն սահմանափակում էր մսի օգտագործումը։

## Փաստարկներ Հիտլերի բուսակերության համար
Երրորդ Ռայխի հայտնի պատմաբան Յոախիմ Ֆեստը գրել է, որ երիտասարդ տարիքից Հիտլերը տառապում էր ստամոքսի և աղիների խանգարումներով։ Հիտլերը համոզված էր «իր ընտրյալ լինելու» և «իր պատմական առաքելության» մեջ, ուներ խիստ հավատ «իր կոչման» և «իր հատուկ նշանակության» նկատմամբ։ Որպեսզի հասցներ իրականացնել «իր հսկայական խնդիրը», նա փորձում էր երկարացնել իր կյանքը, հիպոխոնդրիական ճշտապահությամբ հետևում էր իր առողջությանը և 1930-ականների սկզբին անցել է բուսակերության։
[մինի|Հիտլերն իր գերմանական հովվաշան՝ [Բլոնդի (շուն)|Բլոնդիի հետ]]
Հիտլերի կենսագիրների համաձայն՝ նրա սննդակարգի վրա ազդել են նաև կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների աշխատությունները, որը խթանում էր բուսակերության տարածմանը։ 1881 թվականին Վագները պնդում էր, որ մարդու բնական սննդակարգը բուսական էր, բայց մարդկային գենոֆոնդը աղտոտվել էր ռասայական խառնուրդի և կենդանիների միս օգտագործելու պատճառով։ Հիտլերը պատանեկան տարիքում հիացած էր Վագներով և ասում էր.

Հիտլերը սոցիալական դարվինիզմի գաղափարների կողմնակից էր և գտնվում էր 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբին նորաձև ինտելեկտուալ հոսանքների ազդեցության տակ՝ թերահավատություն բանականության և մարդասիրության նկատմամբ, բնազդի, «արյան կանչի» և ձգտումների ռոմանտիկ փառաբանում։ Ֆրիդրիխ Նիցշեի՝ «գերմարդու» ուժի և անբարոյականության մասին քարոզը նույնպես մտնում էր նրա գաղափարխոսության մեջ։

Մարդկային հասարակության մասին խոսելիս Հիտլերը կոպիտ անալոգիաներ էր անցկացնում կենդանական աշխարհի հետ և այդ ամենը անհեթեթ ձևով կապում էր բուսակերությանը։ Օրինակ՝ «Իմ պայքարը» գրքում նա գրել է. «Ի վերջո, հավերժ հաղթում է միայն ինքնապահպանման ձգտումը։ Նրա ներքո այսպես կոչված մարդասիրությունը՝ որպես հիմարության, վախկոտության և ինքնահավանության խառնուրդ, ձյան նման հալվում է մարտի արևի տակ»։ 1929 թվականի նոյեմբերի 30-ին Հերսբրուքում ելույթ ունենալով՝ Հիտլերն ասել է, որ մարդը պետք է ուսումնասիրի բնության օրենքները և հետևի դրանց։

Ավելի ուշ, սեղանի շուրջ զրույցների ժամանակ, Հիտլերը հայտարարել է, որ կապիկները ոտնատակ են տալիս իրենց խմբի ցանկացած օտարականի։ Իսկ այն, ինչ ճիշտ է կապիկների համար, էլ ավելի պետք է ճիշտ լինի մարդկանց համար։ Եվ այնուհետև նա առանց որևէ հեգնանքի հիմնավորում է իր բուսակերությունը «կապիկների ուտելու սովորություններով»։ Կապիկներն իրեն ցույց են տվել սննդի ճիշտ ուղին։

Անձնական զրույցներում Հիտլերը հաճախ էր թվարկում թարմ բանջարեղեն, մրգեր և հացահատիկային մշակաբույսեր ուտելու օգտակար կողմերը, հատկապես երեխաների և զինվորների համար։ Փորձելով ինչ-որ կերպ փչացնել հյուրերի ախորժակը և ստիպել նրանց ամաչել միս ուտելուց, նա վառ մանրամասներով նկարագրում էր այն, ինչ տեսել էր հրեական սպանդանոց այցելելիս։ Սակայն Յոախիմ Ֆեստը, հիմնվելով Հիտլերի շրջապատի վկայությունների վրա, նշում է նրա անձի հետևյալ գծերը. անկարողություն ապրել առանց հատուկ կեցվածք ընդունելու, պահվածքի արհեստականություն, մշտական դերասանություն, ինչպես նաև ռացիոնալություն, լավ հաշվարկված սառնասրտություն և սեփական առողջությամբ տարված լինելը։ Ֆեստը նաև նշել է, որ նրան միշտ ունկնդիրներ էին անհրաժեշտ, նա անընդհատ հետևում էր իր պահվածքին և ոչ մի չմտածված խոսք չէր ասում։ Այս բնութագիրը որոշակի կասկածի տեղիք է տալիս, որ Հիտլերը, պատմելով սպանդանոցում տեսածի մասին, անկեղծորեն կարեկցում էր կենդանիներին և հանրության համար չէր խաղում։

Հաշվի առնելով, որ Հիտլերը հետաքրքրված էր արևելյան ուսմունքներով, հիպնոսով, շամբալայով, տիբեթյան միստիկայով, Յոախիմ Ֆեստը կենսագրության մեջ հատուկ անդրադարձել է դրանց։
մինի|Ադոլֆ Հիտլերը ճաշի սեղանի շուրջ

## Կենդանիների պաշտպանություն Հիտլերի օրոք
19-րդ դարի վերջին Գերմանիայում կենդանիների իրավունքների պաշտպանության հիմնական խնդիրը վիվիսեկցիան էր։ 1927 թվականին խորհրդարանում Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցության ներկայացուցչի կողմից առաջին անգամ բարձրացվել է այս խնդիրը։ 1933 թվականին ազգային-սոցիալիստական կուսակցության իշխանության գալուց հետո Ռայխստագը քվեարկել է վիվիսեկցիայի արգելքի օգտին, ինչի արդյունքում Գերմանիան դարձել է առաջին երկիրը, որն արգելել է նմանատիպ միջամտությունները։

1934 թվականի սկզբին Հիտլերը կարգադրել է ստեղծել որսը սահմանափակող հրամանագիր, որը Առևտրի և զբաղվածության նախարարությունը հրապարակել է նույն տարվա հուլիսի 3-ին։ 1935 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունվել է **«**Բնության պահպանության մասին Ռայխի օրենքը**»**։

1933 թվականին «Կենդանիների պաշտպանության գերմանական ընկերությունների կայսերական միությունը» մեդալ է հատել՝ կանցլերի դիմանկարով և դրա դարձերեսին հետևյալ մակագրությամբ. «Ես կենդանիների սպանության վճռական հակառակորդ եմ։ Ադոլֆ Հիտլեր»։

1941 թվականին՝ նացիստական Գերմանիայի կողմից ԽՍՀՄ-ի վրա հարձակումից հետո, խորհրդային բանաստեղծ Սամուիլ Մարշակը գրել է «Մարդակեր-բուսակեր, կամ Մի մեդալի երկու կողմեր» երգիծական բանաստեղծությունը, որը նվիրված էր այս մեդալի թողարկմանը։ Այն տպագրվել էր քարոզչական պլակատի վրա՝ Կուկրինիքսների ծաղրանկարով։

*Այդ դրական մարդը իր համար պատվիրեց մեդալ՝<br>*

*«Շատ եմ ցավում մորթված ոչխարների ու մաքիների համար»։<br>*

*Բայց ինչպես հայտնի է, մեդալի մյուս կողմը կա,

*Եվ այնտեղ մենք կարդացինք ճակատագրական գրություններ՝*

*«Ինձ ոչխարի արյունը պետք չէ, ինձ պետք է մարդու արյունը»։''

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мазер В. Адольф Гитлер. 2004. ISBN 985-438-404-7
* 

*  (перевод на русский язык на ИноСМИ)
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բուսակերություն
Կատեգորիա:Նացիզմ
Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Նացիստական քարոզչություն