Լեոնիդ Բերենշտեյն

**Լեոնիդ Բերենշտեյն** (), Կարմիր բանակի լեյտենանտ, հրապարակախոս, Հայրենական Մեծ պատերազմի պարտիզանական հրամանատար, որ ռելսերից դուրս է գցել 42-50 նացիստական գնացք (որոնցից 8-ը անձամբ ինքը, իսկ մնացածը՝ պարտիզանական ջոկատի խմբում) և ոչնչացրել է հարյուրավոր նացիստների։

Ուկրաինական ԽՍՀ բռնցքամարտի թեթև քաշային չեմպիոն։ «Իսրայել-Ուկրաինա» ասոցիացիայի ղեկավարներից մեկը: Ուկրաինայի Սմելա քաղաքի, ինչպես նաև Լեհաստանի երեք և Չեխոսլովակիայի երկու քաղաքների պատվավոր քաղաքացի: Երկու անգամ ներկայացվել է Խորհրդային Միության Հերոսի կոչման, բազմիցս բարձրացվել Է Ուկրաինայի հերոսի կոչում շնորհելու հարցը, բայց նա չի ստացել այդ մրցանակները: Չեխոսլովակիայի նախագահ Լյուդվիգ Սվոբոդայից ստացել է «Դուկելի հուշամեդալ»։ Ուկրաինայից տեղափոխվածների Համաիսրայելական միավորման վարչության անդամ։

## Կյանք և գործունեություն
Լեոնիդ Բերենշտեյնը ծնվել է 1921 թվականի հուլիսի 15 -ին Պոդոլսկի նահանգի Շպիկով քաղաքում ժամացույցի վարպետ Հայիմ Բեռնշտեյնի ընտանիքում։

Հինգ տարեկանում կորցրել է հորը, իսկ մայրը գնացել է ծխախոտի գործարանում աշխատելու։ Արդյունքում մոր հետ տեղափոխվել է Պոգրեբիշչե, իսկ 1932 թվականին՝ Կիև։ Մայրը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Մենդել Յագնյատինսկու հետ, որը զոհվել է 1941 թվականին Կիևի աշխարհազորում: Լեոնիդն ու մայրը շատ աղքատ են ապրել։ Ավարտել է Կիևի թիվ 58 դպրոցի յոթ դասարանները և միաժամանակ հեռագրավարների դասընթացները։ Լեոնիդ Եֆիմովիչը տան մոտակայքում գտնվող մարզադաշտում զբաղվել է բռնցքամարտով և մարմնամարզությամբ, ըստ որոշ աղբյուրների, դարձել է թեթև քաշային կարգում Ուկրաինայի բռնցքամարտի չեմպիոն։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսել է որպես լեյտենանտ 1941 թվականին Պերեմիշլի ամրոցում հետախուզության գումարտակի պետի օգնականի պաշտոնում։ 1941 թվականի սեպտեմբերին Օրժիցայի մոտ վիրավորվել է և գերի ընկել, բայց կարողացել է փախչել Չերկասիի ռազմագերիների ճամբարից։ Սակայն նրան մատնել են տեղի բնակիչները, և նա կրկին գերեվարվել է, սակայն նրան կրկին հաջողվել է փախչել։ Նա կեղծ փաստաթղթեր է ստացել Վլադիմիր Վասիլևի անունով և, տեղավորվելով երկաթուղու գերմանական ընկերությունում, այնտեղ ընդհատակ է կազմակերպել, որն իրականացրել է սաբոտաժ, իսկ հետագայում՝ դիվերսիաներ՝ գերմանական էշելոնները ոչնչացնելու համար։

1943 թվականի ամռանը Լեոնիդ Բերենշտեյնը, իր ընկերների հետ միասին, կարողացավ հասնել պարտիզաններին Պյոտր Դուբովոյի ջոկատում։ Այստեղ 1943 թվականի հունիսից նա նշանակվել է ջոկատի հետախուզության հրամանատար, իսկ հետագայում դարձել է մոտ 1500 մարդ ունեցող Պոժարսկու անվան պարտիզանական միավորման շտաբի պետ։ Պոժարսկու անվան պարտիզանական ջոկատը ստեղծվել է Մելիտոպոլում 1944 թվականի հունվարին 4-րդ Ուկրաինական ճակատի ռազմական խորհրդի որոշմամբ։ 1944 թվականի մայիսի 10-ին ջոկատը նետվել է օկուպանտների թիկունքը Սանոկ բնակավայրից հյուսիս-արևմուտք ընկած շրջանում (Լեհաստան)։ Պոժարսկու ջոկատի կազմում նա ոչնչացրել է հարյուրավոր նացիստների, պայթեցրեց երեք կամուրջ, 50 գնացք շեպիվայր է թողել (որոնցից 8-ը ինքնուրույն և 42-ը ՝ պարտիզանների խմբում)։ 1944 թվականի գարնանը Լ. Բերենշտեյնը, Լեհաստանը լքելուց հետո, կազմավորեԼ Է և ղեկավարեԼ պարտիզանների ջոկատը, որը հայտնաբերել է Ֆաու-1 և Ֆաու-2 հրթիռների փորձադաշտ։ Որոշ տվյալներով՝ Լ. Բերնշտեյնի գործողությունն իրենց նամակագրության մեջ նշել են Չերչիլն ու Ստալինը։ Ջոկատը չի կարողացել ինքնուրույն ոչնչացնել փորձադաշտը, Այնուհետև նա տեղեկատվություն է փոխանցել խորհրդային զորքերին, որից հետո պոլիգոնը ոչնչացվել է։ Ըստ Խորհրդային Միության հերոս, գեներալ-մայոր Պյոտր Վերշիգորայի: Բերենշտեյնի ջոկատը արշավանքի լավագույն միավորումներից մեկն է

Պատերազմից հետո ավարտել է թեթև արդյունաբերության ինստիտուտը, այնուհետև Կիևի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Սմելի քաղաքների պատվավոր քաղաքացի (Ուկրաինա), Սանոկ, Կրասնո, Բեշադ և Պշեմիսլյա (Պոլշա), Գոիմեն և Կոշարովեցը (Սլովակիա)։

Խորհրդային շրջանում աշխատել է որպես հագուստի ֆաբրիկայի տնօրեն։

1993 թվականին տեղափոխվել է Իսրայել։ ապրել է Կիրյաթ-Աթա քաղաքում՝ Բեն-Ամի, 21, բն. 42 հասցեում։ 2001 թվականի ամռանը, իր 80-ամյակի կապակցությամբ, Ուկրաինայից ներգաղթյալների Համաիսրայելական միավորումը անցկացրել է առաջին գիտական համաժողովը: Այն նվիրված է եղել Ուկրաինայում պարտիզանական շարժմանը մասնակցած հրեաներին։

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և Կարմիր դրոշի շքանշաններով, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի երեք շքանշաններով, Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշանով, Բոգդան Խմելնիցկու III աստիճանի և «արիության համար» I աստիճանի Ուկրաինական շքանշաններով, Լեհաստանի, Չեխոսլովակիայի մի շարք պարգևներով (այդ թվում՝ «Դուկելի հուշամեդալով») և Իսրայելից։

Մահացել է 2019 թվականի մարտի 31-ին: Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել ապրիլի 1-ին, ժամը 13:00-ին, Կիրյաթ-Աթայի գերեզմանատանը։

Անձնական արխիվի մեծ մասը պահվում է նագարիայի մոտ գտնվող գետտոյի մարտիկների թանգարանում (Լոհամեյ հա Գետաոտ)։

2021 թվականի ապրիլի 7-ին Իսրայելում տեղի ունեցավ «Վերջին պարտիզան Բեռնշտեյնը » ռուսալեզու վավերագրական-գեղարվեստական ֆիլմի պրեմիերան, որը ցուցադրվել է իսրայելական Ռադիոհեռարձակող կորպորացիայի կողմից։

## Պարգևներ
* Կարմիր Դրոշի Շքանշան
* Հայրենական պատերազմի շքանշան 1-ին աստիճանի (1985թ. ապրիլի 6)
* Հայրենական պատերազմի շքանշան 1-ին աստիճանի (1985թ. նոյեմբրի 6)
* Հայրենական պատերազմի շքանշան 1-ին աստիճանի
* Հայրենական պատերազմի շքանշան 2-րդ աստիճանի (1944թ. դեկտեմբրի 15)
* Կարմիր Աստղի Շքանշան (1966թ. սեպտեմբերի 24)
* Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի Շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1986 թ. հուլիսի 7)
* «Մարտական ծառայություն» մեդալ
* «Արիության համար» մեդալ (ԽՍՀՄ)
* Մեդալ «Հայրենական պատերազմի Պարտիզանին»
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ (1945 թ. մայիսի 9)
* *«Արժանիքների համար» իի աստիճանի շքանշան (2010 թ. մայիսի 5, Ուկրաինա) - 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 65-րդ տարեդարձի կապակցությամբ, ֆաշիստական զավթիչներից Ուկրաինայի ազատագրման գործում ցուցաբերած անձնական արիության և հերոսության համար*
* *«Արիության համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (2007 թվականի նոյեմբերի 12, Ուկրաինա)-Ուկրաինա-իսրայելական կապերի զարգացման գործում ծանրակշիռ անձնական ներդրման, երկարամյա բեղմնավոր հասարակական գործունեության համար*։
* Դուկելի հուշամեդալ (Չեխոսլովակիա)
* Պարտիզանի կրծքանշան (Չեխոսլովակիա) - երկու անգամ
* «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ
* Արիության խաչ
* «Եղբայրություն զենքի մեջ» մեդալ
* «Սլովակիայի Ազգային ապստամբության 20 տարի» մեդալ
* Չեխոսլովակիայի ազատագրման 40-ամյակի մեդալ

## Երկեր
Բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է, հրատարակել է հետևյալ գրքերը.
* *Беренштейн Л. Е.* Без виз и паспортов. - К.: Политиздат Украины, 1973. - 207 с.
* *Беренштейн Л. Е.* Через чёрную топь. - М., 1983.
* *Беренштейн Л. Е.* Друзья и недруги. - Киев: Политиздат Украины, 1984. - 381 с.
* *Беренштейн Л. Е.* Евреи-герои сопротивления в подпольной и партизанской борьбе против нацистских оккупантов на Украине (1941-1945). - Кругозор., 1998. - 333 с. (Рецензия: «ЕВРЕИ - ГЕРОИ СОПРОТИВЛЕНИЯ» // Еврейский мир. - 03.30.2005)
* *Беренштейн Л. Е.* Люди из легенды. - Kiryat-Ata: Gutenberg, 2002. - 195 с.

## Ընտանիք
*Կինը՝ Շուրա Լունևա,
** Որդի՝ Անատոլի, փիլիսոփա գիտնական,
** Դուստր՝ Տատյանա, բանասեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Российская Еврейская Энциклопедия
* Беренштейн Леонид Ефимович
* Награды Леонида Ефимовича Беренштейна на сайте «Память народа»
 
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի պարտիզաններ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բռնցքամարտիկներ