Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս (նկար, Ֆրիդրիխ)

«**Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս**» (), գերմանացի գեղանկարիչ, գրաֆիկ և գծանկարիչ, գերմանական վաղ ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1823-1824 թվականներին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 96.7 × 126.9 սմ։

Այսօր «Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Համբուրգի պատկերասրահում (Համբուրգ, Գերմանիա)։

## Նկարագիր
«Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» ստեղծագործությունում պատկերված է նավաբեկության տեսարան արկտիկական մեծաբեկոր սառույցների մեջ, որոնք նման են բազմակուտակ դոլմենի կամ միակտոր գերեզմանի՝ սուր ծայրերը երկինք հառած։ Աջից խորտակված նավի նավախելն է երևում, որի վրա կա գրություն՝ «*HMS Griper*»․ այն փաստում է, որ նավը սըր Ուիլյամ Էդվարդ Փարրիի 1819-1820 և 1824 թվականների արշավախմբի մասնակից նավերից է։

## Պատմություն
Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխն այս թեմայով վրձնել է երկու կտավ, որից ավելի հինն այժմ կորսված է։ Այն 1822 թվականին ցուցադրվել է Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայում «*Նավաբեկություն Գրենլանդիայի ափերին լուսնկա գիշերին։ Հեղինակի երևակայությունը*» անվանումով։

«Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» ստեղծագործությունն առաջին անգամ հանրությանը ներկայացվել է 1824 թվականին Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիայում «*Արկտիկական ծովի նավաբեկությունը սառցի բազմակուտակ զանգվածներով իդեալականացված նկար*» անվանումով։

Դավիդ Ֆրիդրիխի ունեցվածքի նկարագրությունում կտավը կոչվել է «*Սառցե նկար։ Դեպի Հյուսիսային բևեռ արշավախմբի աղետը*»։

Կոլեկցիոներ Յոհան Գոտտլոբ ֆոն Քվանդտը հեղինակին պատվիրել է երկու կտավ, որոնք պետք է խորհրդանշեին հարավային և հյուսիսային բնությունները։ Դրանցից առաջինը՝ «*Հարավային բնությունն իր առատությամբ և փառահեղ փարթամությամբ*» անվանումով բաժին հասավ գեղանկարիչ Յոհան Մարտին ֆոն Ռոդենին, իսկ երկրորդը՝ «*Հյուսիսային բնությունն իր ողջ սարսափելի գեղեցկությամբ*» անվանումով՝ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխին։ 1821 թվականին ռուս գրող, ռուսական ռոմանտիզմի հիմնադիրներից, թարգմանիչ, քննադատ Վասիլի Ժուկովսկին նամակում վկայում է, որ «Ֆրիդրիխն ինքը չգիտի թե ինչ նկարի․ նա սպասում է ներշնչանքի, որն հաճախ այցելում է քնած ժամանակ»։

## Քննադատություն
«Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» նկարը տպավորել է ֆրանսիացի քանդակագործ Պիեռ-Ժան Դավիդին, երբ վերջինս 1834 թվականին այցելել է Դրեզդեն։ Քանդակագործն այսպես է արտահայտվել նկարի մասին․
Ընդհանուր առմամբ նկարի կոմպոզիցիան գնահատվել է որպես չափազանց ռադիկալ։ Կտավը չի գնվել ոչ ոքի կողմից ընդհուպ մինչև հեղինակի մահը՝ 1840 թվականը։

XX դարում «Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսը» էական ազդեցություն է թողել կանադացի գեղանկարիչ Լորեն Հարիսի վրա։

Ամերիկացի քննադատ Ռասել Փոթերը նկարն անվանել է «արկտիկական բարձրակետ», որից ազդվել են Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչն ու Ուիլյամ Բրեդֆորդը։

Ամերիկացի ճարտարապետ Թոմ Մեյնը «Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» ստեղծագործությունը համարում է ճարտարապետության, բնանկարի և բնության դինամիկ հարաբերությունների կարևորագույն արտացոլում։

## Նկարն արվեստում
«Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» նկարը հայտնվել է բրիտանական *[[The Mekons]]* խմբի «*[[The Mekons: Honky Tonkin]]*» (1987) և «*[[Return to the Sea]]*» (2006) ալբոմների շապիկներին։ Նկարն օգտագործվել է նաև «Islands» ինդի ռոք խմբի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Helmut Börsch-Supan, Karl Wilhelm Jähnig: *Caspar David Friedrich. Gemälde, Druckgraphik und bildmäßige Zeichnungen*. Prestel Verlag, München 1973, ISBN 3-7913-0053-9 (Werkverzeichnis)
* Johannes Grave: *Caspar David Friedrich und die Theorie des Erhabenen. Friedrichs „Eismeer“ als Antwort auf einen zentralen Begriff der zeitgenössischen Ästhetik*. VDG-Verlag, Weimar 2001, ISBN 3-89739-192-9
* Werner Hofmann (Hrsg.): *Caspar David Friedrich 1774–1840. Kunst um 1800.* Ausstellung der Hamburger Kunsthalle 14.&nbsp;September bis 3.&nbsp;November 1974. Prestel Verlag, München 1974, ISBN 3-7913-0095-4 (Ausstellungskatalog zur gleichnamigen Ausstellung)
* Werner Hofmann: *Caspar David Friedrich. Naturwirklichkeit und Kunstwahrheit*. C.H. Beck Verlag, München 2000, ISBN 3-406-46475-0
* Helmut R. Leppien: *Caspar David Friedrich in der Hamburger Kunsthalle*, Gerd Hatje Verlag, Stuttgart 1993, ISBN 3-7757-0455-8
* Peter Rautmann: *Caspar David Friedrich. Das Eismeer. Durch Tod zu neuem Leben*. Fischer Verlag, Frankfurt a.&nbsp;M. 2001, ISBN 3-596-10234-0 (Monografie)
* Wieland Schmied: *Caspar David Friedrich*. DuMont Verlag, Köln 1992, ISBN 3-8321-7207-6
* Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Hrsg.): *Caspar David Friedrich und sein Kreis*. Ausstellung im Albertinum vom 24.&nbsp;Dezember 1974 bis 16.&nbsp;Februar 1975, VEB Verlag der Kunst, Dresden 1974, ohne ISBN (Ausstellungskatalog zur gleichnamigen Ausstellung)
* Detlef Stapf: *Caspar David Friedrich. Die Biographie.* Okapi Verlag, Berlin 2019, ISBN 978-3-947965-02-1.
* Wolfgang Stechow: *Caspar David Friedrich und der ‚Griper‘*. In: *Festschrift für Herbert von Einem zum 16.&nbsp;Februar 1965*. Gebrüder Mann Verlag, Berlin 1965, S. 241–246.
* Norbert Wolf: *Caspar David Friedrich.* Taschen-Verlag, Köln 2003, ISBN 978-3-8228-1958-6.

## Արտաքին հղումներ
* «Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս» նկարը
* Նկարը Art in Words կայքում
* Les regardeurs, France-Culture

Կատեգորիա:1823 նկարներ
Կատեգորիա:1824 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի նկարներ
Կատեգորիա:Համբուրգի պատկերասրահի նկարներ