Բալլադներ (Շոպեն)

[thumb|upright|[Շոպեն, 1835]]
**[[Ֆրեդերիկ Շոպեն]]ի** չորս բալլադները () դաշնամուրային ստեղծագործություններ են ՝ գրված 1831 թվականից 1842 թվականների ընթացքում։
Բալլադ տերմինը օգտագործվել է Շոպենի կողմից։ Այն երգի ու պարի ուղեկցությամբ կատարվող քնարական ստեղծագործություն է, բալետիկ պարային միջախաղ կամ պարային հատվա` համարժեք հին իտալական բալլատային, սակայն ունի նաև միջնադարյան հերոսական բալլադի լրացուցիչ իմաստներ և հաճախ համարժեք է ֆանտաստիկ բնույթի պատմական հեքիաթի։
Շոպենի ստեղծագործությունների մեջ կան դրամատիկական և պարային տարրեր, և կարելի է ասել, որ այն առաջին աբստրակտ երաժշտական ձևն է։
Շոպենն այս չորս բալլադները գրել է` ոգեշնչվելով բանաստեղծ Ադամ Միցկևիչի պոեզիայով; Յուրաքանչյուր բալլադ յուրովի քննարկելի է և բարդ։
Բալլադները համարվում են Շոպենի նորարարությունը և չեն կարող այլ ժանրերով փոխարինվել (օրինակ,սոնատ)։ Չնայած այս, բալլադները նա գրել է սոնատային ձևի մեջ, որը հատուկ անհամապատասխանություններով երաժշտական հատվածի կրկնության անդրադարձ է։ Բալլադներն ուղղակիորեն ազդել են այնպիսի կոմպոզիտորների վրա, ինչպիսիք են Ֆերենց Լիստը և Յոհաննես Բրամսը, ովքեր Շոպենից հետո գրել են իրենց իսկ բալլադները։
Չորս բալլադները միմյանցից տարբերվում են ոչ միայն անուններով։ Ըստ կոմպոզիտոր և երաժշտական քննադատ Լուի Էլերտի` «Յուրաքանչյուր բալլադ ամբողջովին տարբերվում է մյուսներից, սակայն ունեն ընդհանուր ընդամենը մեկ բան . դա դրանց ռոմանտիկ մշակումն ու հիմնական մտքերի պարզությունն է»։ Ժամանակակից տեսաբանները ցույց են տվել, որ բալլադները շատ ընդհանուր բաներ ունեն, որոնցից են չափը՝ (6/4 կամ 6/8), որոշակի ֆորմալ կիրառումներ, ինչպիսիք են երաժշտական մասի կրկնությունը և գլխավոր կառուցվածքի դանդաղեցումը։

Այս բալլադները հաճախ են հնչում համերգների ժամանակ և բազմիցս անգամ ձայնագրվել են։

## Բալլադ № 1
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ №1

Բալլադ № 1, սոլ մինոր(G minor), Op. 23; Շոպենն այն գրել է 1831 թվականին Վիեննայում անցկացրած ութ ամիսների ընթացքում։ Բալլադն ավարտել է 1835 թվականին Փարիզ տեղափոխվելուց հետո, որտեղ և նվիրել է այն Ֆրանսիայում Հաննովերի դեսպան Բարոն Նաթանիել վոն Ստոքհաուզենին։

1836 թվականին Ռոբերտ Շումանը բալլադի մասին այսպես է մեկնաբանում․
«Շոպենից ես ստացա նոր բալլադ։ Կարծես թե, այն պետք է նրա աշխատանքների գլուխգործոցը լինի։ Ես նրան ասացի , որ ինձ դուր են գալիս նրա բոլոր լավագույն ստեղծագործությունները։ Որոշ ժամանակ անց, երկարատև լռությունից հետո, նա պատասխանեց, որ ուրախ է լսել դա, և այդ ժամանակից ի վեր այն իրեն ավելի է դուր գալիս ու համարում է ամենաթանկը »;
Ստեղծագործությանը սկսվում է ոչ ավանդական կարճ նախաբանով ՝ լա բեմոլ մաժոր ակորդով, որը կոչվում է նեապոլիտական ակորդ։ Այն առաջացնում է փայլուն աուրա և ավարտվում է աններդաշնակ, ձախ ձեռքի ռե մաժոր, սոլ մաժոր և մի բեմոլ մաժորով, որը լուծում է ստանում վերջում։
Բալլադի հիմնական մասը կառուցված է երկու հիմնական թեմաներից։ Երկու թեմաներն էլ տարբեր՝ սոլի և բասի բանալիներում են ներկայացվում, իսկ ավարտին առաջին թեման վերադառնում է նույն բանալուն ՝ փոխվելով ձախ ձեռքի նվագակցությամբ։
Շոպենի այս բալլադը նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է։ 2002 թվականին այն հնչում է Ռոման Պոլանսկու «Դաշնակահարը» ֆիլմում, որտեղ նվագում է լեհ հայտնի դաշնակահար Յանուս Օլեյնիզաքը։ Այն նաև հնչել է ամերիկյան «Gaslight» ֆիլմում 1944 թվականին, իսկ 2006 թվականին «Շնորհակալություն ծխելու համար» ֆիլմում։ Բալլադ № 1 -ը երաժշտություն է «Սև» պա-դե-դե բալետի համար, այն նաև Ալեքսանդր Դյումա որդու հայտնի վեպի «Կամելիազարդ տիկինը» բալետի պարող Ջոն Նոյմայերի ներկայացման երաժշտությունն է։ Այս հատվածը հնչել է 2012 թվականին BBC - ի «Շոպենը փրկեց իմ կյանքը» փաստագրական ֆիլմում։ Այն հնչում է նաև Վայնբերգի № 21 սիմֆոնիայում։

## Բալլադ № 2
300px|ձախից|մինի|Բալլադ 2
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ № 2
Բալլադ № 2 Ֆա մաժոր, Op. 38
Գրվել է 1836-1839 թվականներին Ֆրանսիայի Նոան-Վիկում և Իսպանիայի Մալյորկա կղզում։
Ռոբերտ Շումանը, ով Շոպենին էր նվիրել իր «Kreisleriana, Op. 16» դաշնամուրային ստեղծագործությունը, ի պատասխան ստանում է այս բալլադը։ Ստեղծագործությունը քննադատվեց շատ դաշնակահարների և երաժշտական քննադատների կողմից։

## Բալլադ № 3
300px|մինի|ձախից|Բալլադ 3
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ №3
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ №3

Բալլադ № 3, Լա բեմոլ մաժոր, Op. 47

Գրվել է 1841 թվականին, նվիրված է Պաուլին դե Նոիլին։ Շոպենը բալլադը գրել է կրկին ոգեշնչված լինելով Ադամ Միցկևիչի «Undine» բանաստեղծությամբ։ Կառուցվածքային նմանություններ կան «Raindrop Prelude »- ի հետ, որը ոգեշնչված էր Մայորկայի շրջանի եղանակով, որտեղ Շոպենն իր արձակուրդն էր անցկացնում Ջորջ Սանդի հետ։

## Բալլադ № 4
300px|մինի|ձախից|Բալլադ 4
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ №4
250px|մինի|Շոպեն, Բալլադ №4
Բալլադ № 4, Ֆա մինոր, Op. 52;
Գրվել է 1842 թվականին Փարիզում և Նոան-Վիկում։ Սրբագրվել է 1843 թվականին։ Ստեղծագործությունը նվիրվել է Նատանիել դե Ռոտսչիլդի կնոջը ՝ Բարոնուհի Շարլոտ դե Ռոտսչիլդին, ով հրավիրել էր Շոպենին նվագելու իրենց Փարիզյան նստավայրում, որտեղ և նրան ներկայացրեցին ներկա գտնվող արիստոկրատներին և ազնվականներն։

Ըստ Ռոբերտ Շումանի, այս բալլադը ներշնչված է Ադամ Միցկևիչի «The Three Budrys» բանաստեղծության հիման վրա, որը պատմում է երեք եղբայրների մասին, ովքեր իրենց հոր պատվերով մեկնել էին գանձեր փնտրելու և վերադարձել երեք լեհ հարսնացուների հետ։

Ըստ Յոն Օգդոնի, այս ստեղծագործությունը ամենավեհ, ինտենսիվ և բացարձակ հզոր գործն է Շոպենի բոլոր գործերից, և հավելում, որ այն անհավանական է, քանի որ տևում է ընդամենը տասներկու րոպե, բայց իր մեջ պարունակում է մի ողջ կյանք։
Բալլադն օգտագործվել է «The Bourne Supremacy» ֆիլմում և «The West Wing» հեռուստասերիալում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Analysis of Chopin's Ballades at Chopin: the poet of the piano
* Detailed study guide  of Chopin's ballades, including sheet music and recordings of each piece
* Chopin's G minor Ballade, Op. 23 , a look inside by Beth Levin, La Folia Online Music Review
* Chopin and the G minor Ballade , University essay by David Björling
* "Listen to Chopin" 
* Blog post about the Ballade No. 1 by Arthur Greene
* Read more on the Ballade No. 3 and hear the performance  at the ''Chopin Project'' site
* Free scores for all four Ballades can be found on the Chopin page at IMSLP, or on the Chopin page at Musopen
* Krystian Zimerman performs the Ballades on YouTube: No. 1 No. 2 No. 3
* , Arthur Rubinstein

Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ