Վալերիա Գոնտարևա

**Վալերիա Ալեքսեևնա Գոնտարևա** (, ), ուկրաինացի ֆինանսիստ և ներդրումային բանկիր, միլիոնատեր։ 2014 թվականի հունիսի 19-ից մինչև 2018 թվականի մարտի 15-ը Ուկրաինայի ազգային բանկի նախագահը, առաջին կինը, ով զբաղեցրել է այս պաշտոնը։

## Կենսագրություն
### Կրթություն և կարիերայի սկիզբ
Ավարտել է «*Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի»* (ԿՊԻ) գործիքաշինության ֆակուլտետը, որտեղ սովորել է 1981-87թթ։ Նա նաև ավարտել է «*Կիևի ազգային տնտեսական համալսարանը»*, որտեղ սովորել է 1995-97թթ։ Տնտեսագիտության մագիստրոս։

1993 թվականին նա միացել է Ուկրաինայի միջբանկային արժութային բորսային (ՈւՄԱԲ), որտեղ աշխատել է որպես առաջատար տնտեսագետ մինչև 1996 թվականը։

Այնուհետև, մինչև 2000 թվականը, նա եղել է «Société Générale» բանկի Ուկրաինայի ներկայացուցչության խորհրդում, որտեղ պատասխանատու է եղել կապիտալի շուկաներում նրա աշխատանքի համար (տնօրեն, խորհրդի անդամ, կապիտալի շուկայի կառավարիչ)։

2001 թվականի հունվարից մինչև 2007 թվականի դեկտեմբերը՝ առաջին տեղակալ և 2007 թվականի ամառվանից սկսած կառավարման նախագահի պաշտոնակատար, միաժամանակ՝«ԻՆԳ Բանկ Ուկրաինա» ԱԲ ֆինանսական շուկաների բաժնի ղեկավար (մասնագիտացած արժեթղթերի հետ աշխատելու գործում)։ Գոնտարևան  եղել է վարչության ղեկավար Ալեքսանդր Պիսարուկի տեղակալը, ով հետագայում, իր գալով ՆԲՈւ, կդառնա այնտեղ Գոնտարևայի  առաջին տեղակալը։

2007 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2014 թվականի հունիսը եղել է «Ուկրաինայի ներդրումային կապիտալ» (ICU) ընկերությունների խմբի տնօրենների խորհրդի նախագահը, որը մատուցում է ներդրումների կառավարման ծառայություններ։ Նա թողեց իր պաշտոնը և վաճառեց խմբում իր բաժինը ՆԲՈւ-ում նշանակման հետ կապված։ Միևնույն ժամանակ, 2013 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի հունիսը եղել է Կիևի «Ավանգարդ» բանկի վերահսկիչ խորհրդի ղեկավարը (երբ այն գնվել է ICU-ի կողմից):

### Ազգային բանկի ղեկավար
2014 թվականի հունիսի 19-ից՝ Ուկրաինայի ազգային բանկի (ԱԲՈւ) ղեկավար։ Նա այս պաշտոնում փոխարինեց Ստեփան Կուբիվին, ում հրաժարականը կապված է ԱՄՀ-ի հետ բանակցությունների ձախողման հետ։ Նրա նշանակմանը կողմ է քվեարկել Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի 349 պատգամավոր։ Բազմիցս հաղորդվել է, որ նա ցանկանում է հրաժարական տալ, ինչն ինքը հերքել է։ Բազմիցս հաղորդվել է նաև, որ տարբեր քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչներ ցանկացել են նրան հեռացնել այդ պաշտոնից։ ԱՄՀ-ն ցույց տվեց իր աջակցությունը։ 2014 թվականի աշնանը նրա տունը "քարկոծել են" ներկով և ձվերով։

Պաշտոնը ստանձնելուց գրեթե անմիջապես հետո՝ 2014 թվականի օգոստոսին, նա հայտարարեց, որ Ազգային բանկի աշխատակազմը ուռճացված է, և որ ավելի քան 10 հազար աշխատակիցների մինչև 80%-ը, ներառյալ բոլոր ոչ հիմնական գերատեսչությունները, կարող են կրճատվել, այդ թվում ՝ բոլոր ոչ մասնագիտական ստորաբաժանումներից։ 2014-ին Ազգային բանկի հաստիքների փաստացի կրճատումները կազմել են 963 մարդ, իսկ 2015-ի հունիսին Գոնտարևան զեկուցել է, որ անձնակազմի կրճատումն արդեն կազմել է 20% և որպես 2015-ի վերջի կրճատման թիրախ նշել է 50% թիվը։ 2016 թվականի հունիսին Գոնտարևան հայտնել է, որ Ազգային բանկի աշխատակազմի կրճատումը կազմել է 6 հազար մարդ։

Միջազգային ֆինանսական կառույցների ներկայացուցիչներն ասում են, որ Գոնտարևայի գլխավորությամբ երկրում իրականացվող բարեփոխումների ամենամեծ ձեռքբերումը բանկային համակարգի մաքրումն էր և Պրիվատբանկի ազգայնացումը՝ որպես այս գործընթացի գլխավոր եզրափակիչ։

G7 երկրների և Եվրամիության դեսպանների խոսքով, բանկային համակարգի մաքրումից բացի, Ազգային բանկը զգալի աշխատանք է կատարել նաև գնաճի կարգավորման նոր դրամավարկային քաղաքականության ներդրման ուղղությամբ։

Գոնտարևան լավ համբավ ունի մասնագետների շրջանում, քանի որ Ուկրաինայի Կենտրոնական բանկն առաջին անգամ սկսեց գործել օլիգարխների և քաղաքական գործիչների շահերից անկախ։ Նրանք կարծում են, որ ՆԲՈւ-ի ղեկավարն իրականացնում է ժամանակակից դրամավարկային և փոխարժեքային քաղաքականություն, որը նման է Եվրոպական կենտրոնական բանկի կամ Ամերիկյան դաշնային պահուստային համակարգի քաղաքականությանը։ Գոնտարևայի նախորդները, ընդհակառակը, ցանկանում էին, առաջին հերթին, պահպանել ազգային արժույթի կայուն փոխարժեքը։

2017 թվականի ապրիլի 10-ին Գոնտարևան հրաժարականի դիմում է ներկայացրել Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյին և իր որոշման մասին տեղեկացրել է Ուկրաինայի Գերագույն ռադային։ Գոնտարեւան հայտարարել է.Կարծում եմ, որ իմ առաքելությունն ամբողջությամբ կատարված է՝ բարեփոխումներն արված են։ Առաջին հերթին ապահովված է մակրոֆինանսական կայունությունը։ Երկրորդ՝ մենք բանկային համակարգը մաքրեցինք անվճարունակ բանկերից և ամրապնդեցինք նրա կայունությունը ապագայի համար։ Երրորդ, մենք իրականացրել ենք Ազգային բանկի ամբողջական վերափոխում. մենք վերակառուցել ենք բոլոր գործընթացները և այն վերածել հզոր ժամանակակից կառույցի։2018 թվականի մարտի 15-ին Գերագույն Ռադան Վալերիա Գոնտարևային ազատել է Ուկրաինայի Ազգային բանկի (ՆԲՈւ) ղեկավարի պաշտոնից։ Պյոտր Պորոշենկոն հետագայում չափազանց դրական է գնահատել նրա գործունեությունը։

2018 թվականից Գոնտարևան ապրում է Լոնդոնում  և աշխատում է Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցի պետական քաղաքականության դպրոցի գլոբալ հարաբերությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։

2019 թվականի վերջին «*[[Financial Times]]*»-ի ամերիկյան հրատարակությունը Վալերիա Գոնտարևային ներառել է աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում։

2020 թվականի մայիսին Գոնտարևան Լոնդոնում հրատարակեց իր «Առաքելությունը իրագործելի է. Ուկրաինայի բանկային մեծ բարեփոխումների իրական պատմությունը և օգնություն այլ ազգերին» գիրքը։ Գիրքը գրված և հրատարակված է անգլերենով և խոսում է այն մասին, թե ինչպես կարելի է արմատական ​​բարեփոխումներ իրականացնել ճգնաժամի ժամանակ։ Գրքի առաջաբանում պրոֆեսոր Էրիկ Բերգլոֆը Գոնտարևային անվանել է «ականավոր բարեփոխիչ, ով արժանի է հիացմունքի»։

### Զելենսկու օրոք
Բրիտանական *[[The Economist]]* շաբաթաթերթի փոխանցմամբ, Վլադիմիր Զելենսկու՝ Ուկրաինայի նախագահ ընտրվելը հանգեցրել է օլիգարխ Իգոր Կոլոմոյսկու ազդեցության ուժեղացմանը։ Մասնավորապես, Կոլոմոյսկին սկսեց դատական ​​կարգով հետ կանչել իր բանկի ազգայնացումը։ 2019 թվականի մայիսին, երկու տարվա բացակայությունից հետո, Կոլոմոյսկին վերադարձավ Ուկրաինա։

2019 թվականի ապրիլի 22-ին Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազությունը Գոնտարևային կանչել է հարցաքննության՝ Սերգեյ Կուրչենկոյի գործով կասկածներ ներկայացնելու համար, սակայն նա հերքել է իր մասնակցությունն այս գործին և հրաժարվել է գալ Ուկրաինա։ Նա ասաց, որ պատրաստ է ցուցմունք տալ, եթե դատախազները մեկնեն Լոնդոն, որտեղ նա ապրում է։

Իգոր Կոլոմոյսկին ասել է, որ կարող է ինքնաթիռ տրամադրել Վալերիա Գոնտարևային, եթե նա ցանկանա մեկնել Ուկրաինա՝ հարցաքննության կամ եթե նրան արտահանձնեն։

2019 թվականի օգոստոսի 30-ին Լոնդոնում Գոնտարևան վրաերթի է ենթարկվում, որից հետո նրան տեղափոխում են հիվանդանոց։ Նա չի բացառում, որ դա Իգոր Կոլոմոյսկու վրեժն է։ Դրանից հետո անհայտ անձինք այրում են Գոնտարևայի որդու մեքենան, իսկ նրա տունը հրկիզվումէ։ Իգոր Կոլոմոյսկին հերքում է իր մասնակցությունն այս իրադարձություններին։ Այս իրադարձությունների նախօրեին Գոնտարևան հայտարարեց Կոլոմոյսկու մշտական ​​սպառնալիքների մասին։

Այնուհետև Վալերիա Գոնտարևան հայտարարեց, որ Ուկրաինայում իր ունեցվածքի հրկիզման գործով  հետաքննության մեջ «ոչինչ չի կատարվում»։

2021 թվականի հուլիսին «Գլավկոմ» հրատարակչությանը տված հարցազրույցում Վալերիա Գոնտարևան ասաց, որ, ամենայն հավանականությամբ, չի վերադառնա Ուկրաինա, քանի որ իր տան հրկիզումից հետո նա վերադառնալու տեղ չունի։

## Ունեցվածք
2013 թվականին Գոնտարևան ստացել է 3,85 մլն գրիվնա եկամուտ։ Նա ունի 106 մ² բնակարան, 250 մ² տուն և 900 մ² հողատարածք, ինչպես նաև երեք մեքենա՝ Infiniti FX35, Porsche Panamera և Porsche Cayenne: Նրա հաշիվներում կա ավելի քան 10 մլն գրիվնա։

Մինչև ՆԲՈՒ-ի ղեկավար նշանակվելը, նա տիրապետում էր «*Ներդրումային կապիտալ Ուկրաինա*» (ICU)  ընկերության բաժնետոմսերի 22.74%  Նախքան իր նշանակումը Գոնտարևան վաճառել է ընկերության բաժնետոմսերի իր բաժինը՝ վճարման ժամանակացույցի համաձայն  Վալերիա Գոնտարևան ստանում է հաջորդ տրանշը յուրաքանչյուր օրացուցային տարվա վերջում՝ սկսած 2014 թվականից։ Բաժնետոմսերը հետգնվել են ICU-ի կողմից համաձայնեցված հնգամյա հաշվարկային ժամանակացույցի համաձայն՝ նախատեսելով հինգ տրանշի ստացում մինչև 2018 թվականը ներառյալ։

Ըստ հայտարարագրի՝ 2016 թվականի դրությամբ Ազգային բանկի նախագահ Վալերիա Գոնտարևայի դեպոզիտային հաշիվներում գումարը ՊԱՈ «Պետական ​​Էքսպորտ-Իմպորտ բանկ»-ում կազմել է 2,655 մլն ԱՄՆ դոլար։ 2016 թվականին ստացված տոկոսները կազմել են 2,365,115 գրիվնա, որից վճարվել են հարկեր ավանդներից ստացված եկամուտներից՝ 402,354 գրիվնա և զինվորական տուրք՝ 33,529 գրիվնա։

## Անձնական կյանք
Ամուսին՝ Օլեգ Բորիսովիչ Գոնտարև (ծնվ․ 1964 թվականի մայիսի 26-ին), Investment Capital Ukraine-ի հիմնադիր, երկու որդի՝ Անտոն Գոնտարև (ծնվ․ 1988) և Նիկիտա Գոնտարև (ծնվ․ 2000 թ.)։ 2018 թվականին նա տեղափոխվել է Լոնդոն։

## Մրցանակներ
* Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետի պատվոգիր (2008թ. հունիս)՝ *Ուկրաինայի արժեթղթերի շուկայի զարգացման գործում անձնական ներդրման և բարձր պրոֆեսիոնալիզմի համար*։
* Պարգևատրվող զենք՝ «Ֆորտ-9» ատրճանակ։

## Ծանոթագրություններ


; Նշումներ

## Արտաքի հղումներ
* Мастер над монетой. Досье на нового главу Национального банка Украины
* ТОП 100 самых успешных бизнес-леди Украины от портала Delo.ua
* Кто такая Валерия Гонтарева / Гордон
* Валерия Гонтарева: «Главный, кого я подозреваю — Коломойский»

Կատեգորիա:21-րդ դարի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ