open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոստամ Բազի

282x282px|մինի|Կարին ավանդական երգի-պարի համույթը Ռոստամ Բազի պարելիս

**Ռոստամ Բազի** («Քաջաց խաղ»), հայկական ռազմապար։

## Անվանում
«Ռոստամ Բազի» ռազմապարը իր անվանումն է ստացել պարսիկ գրող Ֆիրդուսու հանրահայտ էպոսի հերոս Ռոստամի անունից։ Նա ողջ Իրանում և պարսկահայոց շրջաններում համարվում էր քաջության և դյուցազնականության խորհրդանիշ։ Իսկ «բազի» թարգմանաբար նշանակում է «խաղ»։ Հայերեն թարգմանությամբ պարը կարելի է կոչել «Քաջերի խաղ»։

## Պատմություն
Հին ժամանակներից ի վեր հայերը ռազմապարերը համարել են սրբազան և կարևորել դրանք։ Ռազմիկները դրանք պարել են մարտի գնալուց առաջ՝ հաճախ պատերազմի հաջող կամ անհաջող ավարտը պարերի միջոցով գուշակելու համար։ Հարսանիքներին կամ այլ ժողովրդական տոներին դրանք կատարվել են մի շարք ծիսական նպատակներով։

Հայերի նախնիների, ավելի ուշ՝ հայ ժողովրդի առանձին ռազմական պարերը նմանվում էին էպիկական ներկայացումների, մենամարտի և ճակատամարտի տեսարանների։ Վարկածներ կան, որ «Ռոստամ Բազի» պարի նախնական տարբերակը նվիրված է եղել Վահագնին՝ հայկական դիցարանի ռազմի աստծուն։

Ռազմական պարերը մտնում էին զինվորների ֆիզիկական պատրաստվածության համակարգի մեջ, ինչով էլ հենց պայմանավորված է դրանց համաժողովրդական տարածումը։ Հետագայում հայ ժողովուրդը պարերի մեջ մտցրեց կենցաղային բովանդակություն, որն էլ զարգացավ նրանց պաշտամունքային նշանակության հետ մեկտեղ։ 
Ռազմապարերն ունեն իրենց հատուկ բազմազանություն, շարժունակություն, համարձակ թռիչքներ, հարձակումներ և յուրահատուկ մնջախաղային արտահայտչականություն։

Ռազմի պարերը հիմնականում լինում են գծային, որը բաժանվում են երկու ձևի՝ միաշարք և երկշարք գծային պարեր։ Սակայն «Ռոստամ Բազին» ռազմապարերի այն առանձնահատուկ պահպանված նմուշներից է, որը պարում են շրջանաձև։ Պարեղանակն ունի խառը շեշտադրումով 3/4 հաշիվ, հատակագծի ընդհանուր տեղաշարժը դեպի աջ է։ Սա վկայում է պարի դրական և հաջողակ բովանդակության և հաղթական շնչի մասին։

## Պարաքայլեր
Պարաքայլերը բնորոշ են պարսկահայերի պարարվեստին՝ փոքր-ինչ կլորավուն են, աղեղնաձև քայլերով։ Պարաքայլի հաշիվը յոթ է, որն էլ նույնպես դրական խորհուրդ ունի։ Առաջին երեք հաշիվը տեղում ձախ ոտքով, երրորդը դեպի ձախ կատարվող շարժումներն են, որոնք ռազմիկին հոգեպես նախապատրաստում են հաղթանակի, նախկին մարտերում ձախորդությունների մոռացման։ Հաջորդ երեք հաշվին մարմինը աջ դարձումով կտրուկ տեղաշարժվում է դեպի աջ։ Յոթերորդ հաշվին արդեն մարմինն ուղղվում է և ելման դրություն ընդունում՝ բարձր թռիչքով վերջացնելով պարաքայլը՝ ասես արձանագրելով մարտում հաղթությունը։

## Գաղափարախոսություն
Ըստ վարկածների՝ այս ռազմապարը հեթանոսական ժամանակների գաղափարախոսության վերապրուկ է։ Հենց այդ է վկայում պարի հատակագծի ձևը, որը նման է արևի սկավառակի։ Կան հիշատակություններ, ըստ որոնց պարը երբեմն պարել են դաշույններով կամ ջահերով, որոնք հետագայում դուրս են մնացել կենցաղից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոստամ բազի պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական տեսահոլովակ
Էլ Վիսո դել Ալկոր

** Էլ Վիսո դել Ալկոր** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Սևիլյա պրովինցիա մեջ և Անդալուզիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոս-Ալկորես համայնքի կազմում։ Բնակչությունը 18641 մարդ(ըստ 2010 թվականի)։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
*  CRONICAS DEL PARAISO
* El Viso del Alcor 
* Situación geográfica de El viso del Alcor 
* Colectivo Ecopacifista Solano 
* Web del Ayuntamiento de El Viso del Alcor
* Elviso.net Revista Digital Independiente
*  Elvisoesasi Blog de información sobre El Viso
*  gentedelviso Blog de El Viso
*  Hdad. del Stmo. Xto. de la Vera+Cruz y María Stma. del Rosario en sus Misterios Dolorosos 
*  Hdad. de Ntro. Padre Jesús Nazareno 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Պակտիկե

**Պակտիկե** (), հնագույն երկրամաս։ Ըստ հույն պատմագիր Հերոդոտոսի, մ․թ․ա․ 4-5-րդ դարերի Աքեմենյանները, պակտիկե և դրան հարակից որոշ գավառներ միավորելով Հայաստանին, ստեղծել են պարսկական տիրակալության 13-րդ սատրապությունը (վարչամիավորում, որից գանձվել է 400 տաղանդ հարկ)։ Այդ սատրապության մեջ միավորված երկրամասերի տեղորոշման վերաբերյալ պատմագիտության մեջ կան տարբեր կարծիքներ ու ենթադրություններ։ Սակայն դատելով ինչպես 13-րդ, այնպես էլ դրան սահմանակից մյուս սատրապությունների մասին Հերոդոտոսի հաղորդած տեղեկություններից, պակտիկե և հարակից գավառները արևելքում Հայաստանից (հետագայի Մեծ Հայքից) սահմանազատվել են Եփրատ գետով, հարավ-ում Կիլիկիայի սատրապությունից՝ Տավրոսի լեռնաշղթայով, արմ-ում տարածվել մինչև Բուն (Մեծ, Առաջին) Կապադովկիա, հյուսիս-արևմտքում՝ Պոնտոս։

Այդ տարածքը մ․ թ․ ա․ 4 —5-րդ դարերի պարսկական արձանագրությունների (Պերսեպոլսի, Շոշի, Րագհաստանի, Նագշի Ռուստամի) երկրացանկերում հիշատակված է Կատպատուկա անունով։ Նույն երկրամասը անտիկ հեղինակներին (Ստրաբոն և ուրիշներ) հայտնի է Կատաոնիա, իսկ հայ հին հեղինակներին (Սեբեոս)՝ Կապուտկե անվանումներով։ Պակտիկե տեղադրությամբ և անվանումով (որոշ աղավաղմամբ) համապատասխանում է Կատպատուկա—Կատաոնիա—Կապուտկե անդրեփրատյան երկրամասին։ Պակտիկե անունը թերևս աղերսվում է նաև 7-րդ դարի հայկական «Աշխարհացոյց»-ում Փռյուգիայից արևելք հիշատակվող Պակատիանի «աշխարհին»՝ Լաոդիկե կենտրոնով և 40 այլ քաղաքներով։

Կատեգորիա:Աքեմենյան պետություն
Զիմորովիչ եղբայրներ

**Զիմորովիչ եղբայրներ** (լեհական գրողներ, ազգությամբ՝ հայ), Զիմորովիչ Յոզեֆ-Բարտոլոմեյ (20․8․1597,Լվով — 1677), բանաստեղծ, պատմաբան։ Եղել է Լվովի հայկական համայնքի նոտարը, ապա՝ Լվովի քաղաքագլուխը։ Գրել է թուրքերի դեմ Խոտինի մոտ տարած հաղթանակին (1621) նվիրված պոեմ(լատիներեն), ինչպես նաև 17 երգ ու հովվերգություն, որոնք հրատարակվել են 1663-ին։ Ունի պատմագիտական աշխատություններ՝ նվիրված հայկական գաղութի պատմությանը։ «Լվով քաղաքի նշանավոր մարդիկ» (1671, լեհերեն) գրքում ներկայացված ևն նաև հայեր։ «Եռաստիճան Լվովը» (գրված 1665—72-ին) երկում (1835-ին հրատարակվել է լեհերեն թարգմանությունը, 1899-ին՝ լատիներեն բնագիրը) արտացոլվել են հայկական գաղութի սկզբնավորումը, եկեղեցու շինարարությունը, հայկական թաղամասում 1616-ին և 1623-ին բռնկած հրդեհները և այլ իրադարձություններ։ Կաթոլիկ եկեղեցուն միանալու եռանդուն կողմնակից էր։ Զիմորովիչ Շիմոև (1604—21․6․1629, Կրակով), բաևաստեղծ։ Գրել է «Գեղջկուհիներ» բանաստեղծությունների շարքը (հրատարակվել է 1663), որտեղ գյուղական պարզ կենցաղը հակադրված է շլյախտիչների ցոփ կյանքին։ Իր եղբոր՝ Յոզեֆ-Բարտոլոմեյ Զիմորովիչի ամուսնության առթիվ գրել է լիրիկական բանաստեղծություններ, որոնք լույս են տեսել 1654-ին > «Ռոքսոլանկի»վերնագրով, որոնց մի մասը գրված է Տորացիոսի և Աևակրեոնի ազդեցությամբ։ Զիմորովիչը հունարենից լեհերեն է թարգմանել անտիկ հեղինակների գործեր։

Կատեգորիա:Քույրեր և եղբայրներ
Ռուլետ

**Ռուլետ** (, եկել է ֆրանսերեն rouler- «փաթաթել» բայից), արևմտաեվրոպական, գերմանական ուտեստ, որպես օրենք՝ բաղկացած է մսի կտորից, որում լցոնվում է սնկի, պանրի, բանջարեղենի, ձվերի, ուրիշ տեսակի մսի կամ անգամ խեցգետնի մսի խորիզ։ Այդպիսի ռուլետը սովորաբար ամրացվում է ատամի փայտիկներով, մետալիկ սրերով կամ լարանով։ 
մինի|Ռուլետը՝ տապակելուց առաջ

Ռուլետը, ինչպես և ուրիշ շոգեխաշվող ուտեստներ, սկզբից տապակում են, իսկ հետո շոգեխաշում արգանակի կամ գինու մեջ։ Պատրաստի ռուլետը լայնքով կտրում են և մատուցում են մսային սոուսով։ Ռուլետը կարելի է թխել նաև վառարանում։ Որոշ բաղադրատոմսերում ռուլետի միսը հարվածում են փայտից մուրճով։ Երբեմն ռուլետները պատրաստում են կտրատած մսով։

Ռուսական խոհանոցում ռուլետներ են կոչվում և իսկական ռուլետները, և հրուշակային արտադրանքները (օրինակ ռուլադը և շտրուդելեյը)։
մինի|Շվեյցարական ռուլետ

## Հրուշակեղեն
Հրուշակային ռուլետը (ամերիկյան անգլերենով՝ jelly roll՝ «մուրաբայով ռուլետ», իսկ բրիտանական անգլերենով՝ swiss roll՝ «շվեյցարական ռուլետ», - «ռուլետ») կրկնեփ հրուշակի տարատեսակություն է։ Բարակ բիսկվիթում (ձու, ալյուր և շաքարավազ) քսվում է կրեմ կամ ջեմ, փաթաթում են և կտրատում են պատառիկների։

Ռուլետը համարվում է գերմանական, հունգարական և ավստրիական ազգային ուտեստ։

## Տես նաև
* Զրազներ
* Կիևյան կոտլետ
* Օրոմո
* Սուշի
* Սուրբծննդյան գերան
* Գլանափաթեթ
* Շտրուդել

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Ֆուենտես դե Անդալուսիա

**Ֆուենտես դե Անդալուսիա** (),  բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Սևիլյա պրովինցիայի մեջ և Անդալուզիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էսիխա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 150 կմ2։ Բնակչությունը 7309 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Արտաքին հղումներ
* Fuentes de Andalucía
* Web de Fuentes de Andalucía

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Ասֆալտ

[մինի|[Մեռյալ ծովից արդյունահանված բնական բիտում]]
**Ասֆալտ** (՝ *լեռնային ձյութ*), փխրուն կամ մածուցիկ միներալ շինանյութ։ Տարբերում են բնական և արհեստական ասֆալտ։ Բնական ասֆալտն առաջանում է նավթից թեթև ֆրակցիաների գոլորշիացման և հիպերգեն պրոցեսների ազդեցությամբ օքսիդանալու հետևանքով։ Սկզբում նավթը վերածվում է թանձր, շատ կպչուն նյութի (մալտա), ապա կարծր, հեշտությամբ հալչող ասֆալտի։ Հետագա փոփոխումից առաջանում են կարծր բնական բիտումներ՝ ասֆալտիտներ։ Ասֆալտը լայնորեն տարածված է նավթաբեր ապարների (կրաքարեր, դոլոմիտներ) ոչ խորը տեղադրման շրջաններում։

Խոշոր հանքավայրեր կան Վենեսուելայի, Ֆրանսիայի, Հորդանանի, Կանադայի, Իսրայելի նավթաբեր շրջաններում և այլուր։ Արհեստական ասֆալտը ստացվում է բիտումի և ասֆալտային ապարի կամ մանրատված կրաքարի խառնումից։ Ասֆալտի մածիկն ավազի կամ կոպիճի հետ խառնված օգտագործվում Է հիմնականում որպես ճանապարհածածկանյութ, Էլեկտրատեխնիկայում և կաուչուկի արդյունաբերության մեջ։ Ասֆալտը լայնորեն կիրառվում է ասֆալտբետոնի բաղադրության մեջ։

Կատեգորիա:Կաուստոբիոլիթներ
Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Կատեգորիա:Նավթամթերքներ
Կատեգորիա:Ճանապարհներ
Պայ Խոյ

**Պայ Խոյ**, լեռնային բլրաշար Նենեցյան ինքնավար շրջանում։ Ձգվում է Բևեռային Ուրալի հյուսիս մասից մինչև Յուգորսկի շար նեղուցը։ Երկարությունը մոտ 200 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 467 մ։ Կազմված է բյուրեղային թերթաքարերից, ավազաքարերից, մերգելներից, կրաքարերից։ Լանջերը ծածկված են մամրաքարաքոսային, խոտային, տեղ-տեղ՝ թփուտային տունդրայով։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Ասք (այլ կիրառումներ)

**Ասք** (ավանդազրույց, պատմազրույց)

# վիպաքնարական բնույթի գրականբանահյուսական ստեղծագործություն՝ պատմական որևէ իրադարձությաև մասին։ Ասքին բևորոշ են հանդիսավորությունը, հռետորական ոճը, անհանգ չափատողը (օրինակ՝ «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին», «Լենին փաշա» և այլն)։
# ժամանակակից գրականության և արվեստի մեջ *ասք* տերմինը գործածվում փոխաբերաբար՝ տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններում, օրինակ՝ կինոարվեստում («Ասք Աիբիրյան երկրի մասին»), գրականության մեջ (Վ. Դավթյանի «Ասք սիրո և սրի» պոեմը, Մ. Շաթիրյանի «Ասք արմավենու մասին» վեպը)։
Լուի Ելմսլև

**Լուի Տրոլ Ելմսլև** (, ), դանիացի լեզվաբան։

## Կենսագրություն
Լուի Ելմսլևը ծնվել է 1899 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Կոպենհագենում։ 1923 թվականին ավարտել է Կոպենհագենի համալսարանը։ 1937 թվականից եղել է նույն համալսարանի պրոֆեսոր և համեմատական լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ։ Հիմնադրել ու ղեկավարել է Կոպենհագենի լեզվաբանական խմբակը՝ 1931 թվականին, և կոպենհագենյան (դանիական) կառուցվածքային-գլոսսեմատիկական դպրոցը։ Մահացել է 1965 թվականի մայիսի 30-ին՝ Կոպենհագենում։

## Աշխատություններ
Գլխավոր աշխատություններն են՝ 
* «Ընդհանուր քերականության հիմունքները» (1928 թվական), 
* «Հոլովների կարգը» (1935—1937 թվականներ), 
* «Լեզվի տեսության հիմնավորման շուրջը» (1943 թվական), 
* «Գլոսսեմատիկայի ուրվագիծը» (1957 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Ասֆալտե լաքեր

մինի|աջից
**Ասֆալտե լաքեր**, բնական և արհեստական ասֆալտի լուծույթներ՝ հեշտ գոլորշիացող որոշ լուծիչներում։ Որպես լուծիչ օգտագործում են բենզինը, բենզոլը, բենզին-բևեկնայուղ խառնուրդը և այլն։ Ասֆալտե լաքերը սև են, կայուն՝ ջրի, թթուների, սպիրտի և նոսր՝ հիմքերի նկատմամբ։ Նրանցով լաքապատում են ավտոմեքենաների, Էլեկտրաշարժիչների, որոշ իրերի մետաղյա մասերը (կոռոզիայից պաշտպանելու նպատակով)

Կատեգորիա:Լաքեր
Գուարենիա

**Գուարենիա ** (),  բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոզ նահանգի մեջ և Անդալուզիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս Ալտաս համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 238 կմ2։ Բնակչությունը 7300 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գաստերիա

**Գաստերիա** (), պատկանում է շուշանազգիների ընտանիքին (*Liliaceae*)։ Ծագել է Հարավային Աֆրիկաից։

## Կենսաբանական նկարագիր
Տերևները հաստ են, երկարավուն, լայն գծավոր, տերևների վրա կան պտեր, որոնք իրենց գույներով տարբերվում են տերևի հիմնական գույնից։ Նույն խնամքն են պահանջում ինչպես հալվեիները։ Ծաղկում է նույն հալվեի նման։ Նման է թրանման գաստերիային (*G. acinacifolia*) և *G. verrucosa Haw*.։ Առաջին երկշարք դասավորված, մուգ կանաչ տերևները ծածկված են մարգարտանման պատերով, իսկ երկրորդի տերևները նույնպես մուգ կանաչ են և ծածկված են սպիտակ գույներով։

## Տեսակներ
Բույսը պարունակում է շուրջ 70 տեսակ, սակայն մի շարք հետազոտողներ հայտնաբերել են ավելի քան 100 գաստերիայի տեսակներ։
## Աղբյուրներ
* Жизнь растений, т.6, М., 1982 - стр. 138
* Удалова Р.А. Агавы, алоэ и другие суккуленты, СПб, 1994 - стр. 52

## Արտաքին հղումներ
* Гастерия – Gasteria Duval.

Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Պայծառե

**Պայծառե**, (Վարշամ Տրդատյան, 1859 - 1904, Ալեքսանդրապոլ), հայ աշուղ, գուսան։ Ջիվանու դպրոցի աշուղներից։ Հանդես է եկել իբրև սիրերգու բանաստեղծ, սակայն հայտնի է դարձել իր ազգային ու սոցիալական բնույթի երգերով, որոնք լայն տարածում են գտել Հայաստանում և հայաբնակ վայրերում («*Խոսեք, Հայաստանի լեռներ*», «*Առ սոխակն վանդակված*» և այլն)։ Աշուղը բողոքել է ցարիզմի 80-ական թվականների հայահալած քաղաքականության դեմ, իր այլաբանական երգերով նպաստել հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարին։ Նրա գազելները, հրապարակախոսական երգերը, դաստաններն ու մուհամմաներն աչքի են ընկնում լեզվի մաքրությամբ, անպաճույճ ոճով։ Պայծառեի երգերը ձայնագրել են Ն․ Տիգրանյանը, Ա․ Բրուտյանը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:1859 ծնունդներ
Կատեգորիա:1904 մահեր
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Կատեգորիա:Հայ գուսաններ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտ կատարողներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Ելցովկա (Կալմանկայի վտակ)

** Ելցովկա,** գետ Ռուսաստանում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Կալմանկա գետի ձախ ափից 29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ **13010200312115100010248**
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ **115101024**
* Ավազանի կոդ՝ **13.01.02.003**
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ **15**
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ **1**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Զբորովյան պայմանագիր

**Զբորովյան պայմանագիր** 1649 թ., կնքվել է լեհական թագավոր Յան Կազիմիրի և Ուկրաինայի հետման Բոգդան Խմելնիցկու միջև, օգոստոսի 8 (18)-ին, ուկրաինական ժողովրդի ազատագրական պայքարի ժամանակ։ Ժողովրդի դժգոհությունը և լեհերի կողմից պայմանագիրը չվավերացնելը հանգեցրին պատերազմական գործողությունների վերսկսմանը՝ 1651 թ. սկզբին։

Կատեգորիա:1649
Երմաչիխա (գետ)

** Երմաչիխա,** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նովոսիբիրսկի մարզում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Կիշկինական գետի ձախ ափից 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բարնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի ջրամբարը՝ առանց Չումիշ գետի, Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010200512115200003841
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115200384
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.02.005
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ասֆալտբետոն

**Ասֆալտբետոն՝** բետոն, որի կապակցանյութը բիտումն է, իսկ բաղադրիչները՝ խիճը, ավազը և հանքափոշին։ Լինում է տաք (պարունակում է մածուցիկ բիտում և տեղադրվում է տաք վիճակում), գոլ (պակաս մածուցիկ բիտում) և սառը (պարունակում է հեղուկ բիտում և տեղադրվում է սառելուց հետո)։ Տաքի տարատեսակն է թափածո ասֆալտբետոնը (տեղադրվում է առանց խտացման)։ Ասֆալտբետոնը պատրաստում են գործարաններում կամ շարժական տեղակայանքներում։ Լայնորեն օգտագործվում է ավտոմոբիլային ճանապարհների, օդանավակայանների ծածկույթևեր պատրաստելու և այլ նպատակների համար։

Կիրառվում է ավտոճանապարհների, օդակայանների վազքուղիների ծածկույթներ, շահագործվող հարթ տանիքներ պատրաստելու համար։ Ստացվում է ասֆալտաբետոնի խառնուրդի խտացման և պնդացման միջոցով։ Առօրյայում ասում են ուղղակի՝ «ասֆալտ»։

Ասֆալտաբետոնի խառնուրդի բաղադրիչներն են՝ խիճը, ավազը, բիտումը։ Խառնուրդը պատրաստվում է տաքացրած վիճակում։

Ըստ լցանյութերի տրամաչափի ասֆալտաբետոնի խառնուրդը լինում է՝
* **խոշորահատիկ** (հատիկների չափսերը՝ մինչև 40 մմ)
* **մանրահատիկ** (հատիկների չափսերը՝ մինչև 20 մմ)
* **ավազային** (հատիկների չափսերը՝ մինչև 5 մմ)

Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Կատեգորիա:Բետոն
Կատեգորիա:Ճանապարհաշինություն
Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովա

**Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովա** (), լեհ պատմաբան, հայագետ։

## Կյանք և գործունեություն
Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովան ծնվել է 1918 թվականի հունիսի 10-ին Լեհաստանի Բժոզուվկա գյուղում։ 1970 թվականից ղեկավարում է Լյուբլինի համալսարանի ՍՍՀՄ պատմության ինստիտուտը։ Զբաղվում է ֆեոդալական Լեհաստանի պատմության աղբյուրագիտական և Ռուսաստանում Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատմության հարցերով, ինչպես և միջնադարյան Լեհաստանի հայ գաղթավայրերի պատմությամբ։

## Աշխատություններ
Գրել է «Հայերը Զամոսցում և նրանց դերը Լեհաստանի ու Արևելքի միջև առևտրական ու մշակութային փոխանակություններում» (1965 թվական, լեհերեն) մենագրությունը, ինչպես և հոդվածներ հայ-լեհական փոխհարաբերությունների մասին։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ հայագետներ
Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ
Հարություն Աստուրյան

**Հարություն Հ. Աստուրյան** (), հայ պատմաբան։

## Կենսագրություն
Հարություն Աստուրյանը ծնվել Է Մարաշում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա սովորել Վենետիկի Սուրբ Ղազար վանքի դպրոցում։ Այնուհետև ուսանել է Մյունխենի (Գերմանիա) համալսարանում, որն ավարտելուց հետո, իբրև պատմագիտության դոկտոր, վերադարձել է Վենետիկ։ 1922 թվականից բնակություն է հաստատել նախ Արգենտինայի Բուենոս Այրես, ապա Կորդովա քաղաքում, որտեղ 1924 թվականից եղել է լատիներենի և ֆրանսերենի դասախոս հայտնի «Մոնսերատ» ավագ դպրոցում։

Հարություն Աստուրյանը հիմնականում զբաղվել է հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմության հարցերով։ 1912 թվականին լույս է ընծայել Արտաշեսյան և Արշակունյաց դարաշրջանում հայ-հռոմեական հարաբերությունների մասին մենագրություն, որն առաջինն է եղել իր տեսակի մեջ և որտեղ քննաբար օգտագործել Է հայկական և օտար սկզբնաղբյուրները։ «Պատմութիւն Հայոց» (1947) աշխատության մեջ ամփոփ ձևով շարադրել է Հայաստանի քաղաքական պատմությունը՝ հնագույն շրջանից մինչև նորագույն ժամանակները։ Մահացել է մարտի 28-ին, Կորդովայում։

## Երկեր
* Քաղաքական վերաբերութիւններ ընդմէջ Հայաստանի եւ Հռովմայ, Վենետիկ, 1912։ Նոյնը նաեւ գերմաներեն։
* Պատմութիւն Հայոց, Բուենոս Այրես, 1947 (երկրորդ տպագրություն՝ Բեյրութ, 1960։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Ասքանազ

**Ասքանազ** (եբրայերեն *Աշքենազ*, աքքադերեն *Իշքուզա*), սկյութական հնագույն ցեղային միություն։ Մ.թ.ա. 8-րդ դ. Դարբանդի անցքով իջնելով դեպի հարավ՝ հաստատվում է Կուր գետի արգավանդ հարթավայրերում, մոտավորապես Շակաշեն գավառի շրջանում։ Աստվածաշնչում Ասքանազ հիշատակվում է (Երեմիա, ԾԱ, 27) իբրև զորեղ թագավորություև, Միննի (Մաննա) և Արարադ (Ուրարտու) երկրների հարևանությամբ։ Մ.թ.ա. 7-րդ դ., Ասորեստանի դեմ մղած պայքարում, հաճախ միացել է Ուրարտուին, Մաննային և Մարաստանին, մասնակցել Նինվեի գրավմանը (մ.թ.ա. 612 թ)։ Ասորեստանյան արձանագրություններում պահպանվել են Ասքանազի Պարտատուա և Սպակայ, իսկ հույն պատմիչ Հերոդոտոսի մոտ՝ *Պրոտոթիոս*, *Մադիաս* և *Արիանտաս* արքաների անունները։ Ժամանակագրորեն սրանց համապատասխանում է Երվանդունյաց արքայատան հիմնադրի Պարույր Սկայորդին։ Աստվածաշնչի հայ հիև մեկնիչները *Գամերի* որդի Ասքանազիև ճանաչում են իբրև Հայոց նահապետ։

Կատեգորիա:Սկյութներ
Ասֆալտապատում

[մինի|Ասֆալտապատման աշխատանքներ [Քվեբեկ (քաղաք)|Քվեբեկ քաղաքում (Կանադա)]]
**Ասֆալտապատում**, ճանապարհների, մայթերի, հատակների պատումը ասֆալտբետոնով կամ ասֆալտի շաղախով։ Ասֆալտապատման ֆալտբետոնի խառնուրդը տեղադրվում է մեկ կամ երկու շերտով, ամուր և հարթ հիմքի վրա։ Ասֆալտապատման աշխատանքևերի մեքենայացման համար օգտագործվում են ասֆալտատեղադրիչներ։ Գործարանում պատրաստված ասֆալտբետոնը տեղադրման վայրն է բերվում ինքնաթափերով։ Ասֆալտատեղադրիչը խառնուրդը փռում է, հարթում և մասնակի խտացնում։ Վերջնական խտացումը կատարվում է գլդոններով ու այլ մեքենաներով։ Նեղ մայթերի, հատակների, տանիքների ասֆալտապատումը կատարվում է թափածո ասֆալտբետոնով՝ խառնուրդի հարթեցմամբ ու թեթևակի տոփանումով։
 

Կատեգորիա:Ճանապարհաշինություն
Կյուրասաո (խմիչք)

**Կյուրասաո** (*Curaçao*), բուրումնավետ լիկյոռ, պատրաստվում է գինու սպիրտից, չորացրած նարնջի կեղևից, մշկընղկույզից, մեխակից և դարչինից։ Կարող է լինել նարնջագույն, կապույտ, կանաչ կամ անգույն։

Այս խմիչքի հայրենիքը Կյուրասաո կղզին է, մտնում է Վեստ Ինդիայի հոլանդական կղզիների մեջ (Կարիբյան ծովի մեջ)։
Պարունակում է 30 % սպիրտ։

Գոյություն ունեն Կյուրասաոի տարբեր տեսակներ. սպիտակ Կյուրասաո (*White Curaçao*), կանաչ Կյուրասաո (*Green Curaçao*), նարնջագույն Կյուրասաո (*Orange Curaçao*), կապույտ Կյուրասաո (*Blue Curaçao*)։

Աշխարհում հայտնի կոկտեյլներց մեկը պատրաստվում է Բլու Կյուրասաո լիկյոռի օգնությամբ (Monin Blue Curaçao)։

## Արտաքին հղումներ
* «Գինու աշխարհ» Կյուրասաոի մասին 

Կատեգորիա:Լիկյորներ
Վալորիատե

**Վալորիատե ** (իտալ․՝ Valloriate), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 143 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 9 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 16 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։

Վալորիատեն սահմանակից է Դեմոնտե, Գայոլա, Մոյոլա, Մոնտերոսո Գրանա և Ռիտանա համայնքներին։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1558
  bar:1871 from:0 till: 1710
  bar:1881 from:0 till: 1789
  bar:1901 from:0 till: 1902
  bar:1911 from:0 till: 2054
  bar:1921 from:0 till: 1963
  bar:1931 from:0 till: 1223
  bar:1936 from:0 till: 1072
  bar:1951 from:0 till: 877
  bar:1961 from:0 till: 605
  bar:1971 from:0 till: 454
  bar:1981 from:0 till: 325
  bar:1991 from:0 till: 206
  bar:2001 from:0 till: 166
PlotData=
  bar:1861 at: 1558 fontsize:S text: 1.558 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1710 fontsize:S text: 1.710 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1789 fontsize:S text: 1.789 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1902 fontsize:S text: 1.902 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2054 fontsize:S text: 2.054 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1963 fontsize:S text: 1.963 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1223 fontsize:S text: 1.223 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1072 fontsize:S text: 1.072 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 877 fontsize:S text: 877 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 605 fontsize:S text: 605 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 454 fontsize:S text: 454 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 325 fontsize:S text: 325 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 206 fontsize:S text: 206 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 166 fontsize:S text: 166 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Զեմշչինա

**Զեմշչինա**, Իվան IV-ի օրոք ռուսական պետության տարածքի հիմնական մասը (Մոսկվա կենտրոնով), որը ներգրավված չէր օպրիչնինայի մեջ։ Զեմշչինայի մեջ մտել են պերմյան և վյատսկյան քաղաքները, Ռյազանը, Ստարոդուբը, Վելիկիե Լուկին, Տվերը, Վլադիմիրը և այլն։ Որոշ շրջաններ (Կոստրոմայի գավառը, Նովգորոդի առևտրական մասը և այլն) գտնվել են մերթ օպրիչնինայի, մերթ Զեմշչինայի մեջ։

Միևնույն գավառի սահմաններում շերտամիջվում էին Զեմշչինայի և օպրիչնինայի հողերը։ Մոսկվայում կային օպրիչնինայի մեջ մտնող փողոցներ։ Զեմշչինան կառավարել են Բոյարական դուման և հին տերիտորիալ պրիկազները։ Ունեցել է իր առանձին գնդերը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Պանամացիներ

**Պանամացիներ**, ժողովուրդ, Պանամայի հիմնական բնակչությունը (1,94 մլն, 1980 թվականին)։ Պանամայից դուրս բնակվում են նաև ԱՄՆ-ում, քիչ քանակությամբ՝ Կոստա Ռիկայում, Կոլումբիայում, Ճամայկայում, Վենեսուելայում, Նիկարագուայում, Մեքսիկայում։ Խոսում են իսպաներեն՝ հնդկացիական լեզուներից որոշ փոխառություններով։ Մարդաբանորեն մոտ 80% մետիսներ ու մուլատներ են (բնիկ հնդկացիներին ու Աֆրիկայից բերված նեգրերին միախառնված իսպանական գաղութարարների ու եվրոպական հետագա վերաբնակների հետնորդները), մոտ 10—15% –ը՝ սպիտակամորթներ (կրեոլներ), մնացածը՝ պանամական նեգրեր ու հնդկացիներ։

Հավատացյալները մեծ մասամբ կաթոլիկներ են, կան բողոքականներ։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ (բանանի, կակաոյի և այլնի մշակությամբ՝ ամերիկյան մոնոպոլիաներին պատկանող ցանքատարածություններում) ։

Կատեգորիա:Պանամայի բնակչություն
Կատեգորիա:Ռոմանական ազգեր
Վալգրանա

**Վալգրանա ** (իտալ․՝ Valgrana) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 808 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 35 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 23 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Մարտին Տուրսկին, որի տոնը նշում են նոյեմբերի 11-ին։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2349
  bar:1871 from:0 till: 2521
  bar:1881 from:0 till: 2483
  bar:1901 from:0 till: 2261
  bar:1911 from:0 till: 1843
  bar:1921 from:0 till: 1721
  bar:1931 from:0 till: 1488
  bar:1936 from:0 till: 1390
  bar:1951 from:0 till: 1203
  bar:1961 from:0 till: 974
  bar:1971 from:0 till: 927
  bar:1981 from:0 till: 814
  bar:1991 from:0 till: 775
  bar:2001 from:0 till: 797
PlotData=
  bar:1861 at: 2349 fontsize:S text: 2.349 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2521 fontsize:S text: 2.521 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2483 fontsize:S text: 2.483 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2261 fontsize:S text: 2.261 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1843 fontsize:S text: 1.843 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1721 fontsize:S text: 1.721 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1488 fontsize:S text: 1.488 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1390 fontsize:S text: 1.390 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1203 fontsize:S text: 1.203 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 974 fontsize:S text: 974 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 927 fontsize:S text: 927 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 814 fontsize:S text: 814 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 775 fontsize:S text: 775 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 797 fontsize:S text: 797 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մեր անհանգստություններն Ասիայում. Հալածանքի պատմություն

**Մեր անհանգստություններն Ասիայում. Հալածանքի պատմություն** (), Սարգիս Հ. Դևիրյանի 1897 թվականին Նյու Յորքում հրատարակած գիրքն է հայերի ցեղասպանության մասին։

## Հեղինակ
Սարգիս Դևիրյան - հայ հոգևորական, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս, Օտարերկրյա Լիազորների Ամերիկյան Խորհրդի անդամ։

## Բովանդակությունը
Լինելով հոգևորական, հիմանականում ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում կրոնական հակամարտություններն ու հալածանքները։ Հայ քրիստոնյաները մշտապես հալածվել են թուրքերի և քրդերի կողմից հատկապես իրենց կրոնական պատկանելիության համար։ Լինելով ծնունդով Կիլիկիայից, և հեղինակություն վայելելով ինչպես հայերի, այնպես էլ օտարների շրջանում՝ Դևիրյանը մանրամասնորեն ներկայացնում է օտար միսիոներների մուտքը կայսրության տարածք, հայերի և վերջիններիս փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կրոնական հողի վրա ծագած հակամարտությունները։

## Քաղվածքներ

 

Կատեգորիա:1897 գրքեր
Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Կարմոնիտա

**Կարմոնիտա** (),  բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոզ նահանգի մեջ և Էստրեմադուրա ինքնավար միության մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մերիդա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 38,9 կմ2։ Բնակչությունը 573 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին

**«Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին»** (, Слово о плъку Игорєвѣ · И́горѧ сꙑ́на Свѧ́тъславлѧ · внука Ольгова, հայերեն ընդունված այլ անվանում՝ **«Ասք Իգորի արշավանքի մասին»**), ռուսական միջնադարյան գրական հուշարձան, անհայտ հեղինակի գործ՝ նվիրված պոլովցիների դեմ Նովգորոդ-Սևերսկի իշխան Իգոր Սվյատոսլավիչը 1185 թվականի արշավանքների պատկերմանը։ Գրի է առնվել 1185—1187 թթ.։ «Ասք Իգորի ճակատամրտի մասին»–ի ձեռագրի մի ընդօրինակություն, հավանաբար՝ XVI դարի գրչություն, Յարոսլավլում հայտնաբերել է կոմս Ա. Ի. Մուսին-Պուշկինը (1744-1817 թթ.) XVIII դարի վերջերին և հրատարակել Մոսկվայում, 1800 թվականին։ Ձեռագիրը և տպագրված օրինակների մեծ մասը ոչնչացվել են 1812 թ.՝ Նապոլեոնի արշավանքի ժամանակ։ Ասքի հիմնական պաթոսը հայրենասիրությունն է, ռուս իշխաններին միաբանելու կոչը՝ հանուն հայրենիքի ազատագրման ու անկախության։ «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» ստեղծագործությունը լայն պատկերացում է տալիս հին Ռուսիայի տնտեսական կյանքի, ժողովրդի հավատալիքների, կենցաղի, ռազմավարության մասին։ Ա. Պ. Բորոդինը այդ թեմայով գրել է «Իշխան Իգոր» օպերան։ Ասքը թարգմանված է աշխարհի շատ լեզուներով, այդ թվում և հայերեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» հայերեն

Կատեգորիա:1185
Կատեգորիա:Էպոս
Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա
Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրականություն
Դոյնա

**Դոյնա**, մոլդովական և ռումինական քնարական, ժողովրդական երգ։ Դոյնայի առաջացումը կապվում է վաղ ֆեոդալիզիմի ժամանակաշրջանի հետ։ Տարածված է նաև հարավային սլավոնների և արևմտյան ուկրաինացիների մոտ։ Սովորաբար դոյնան բաղկացած է երկու մասերից՝ առաջին՝ դանդաղ և երկրորդ՝ արագ։

## Նկարագրություն
Տարբերակվում են վոկալային և գործիքային դոյնաներ։ Վոկալային դոյնաների կատարման ժամանակ երաժշտական գործիքների առկայությունը պարտադիր չէ։ Գործիքային դոյնաների կատարվում են ֆլուերով, նաեով, ջութակով և այլ երաժշտական գործիքներով։ Դոյնայի երաժշտությունը շատ հաճախ ընդունվում է որպես իմպրովիզացիա, քանի որ այն առանձնանում է իր ռիթմերի ազատությամբ։ Դոյնային շատ բնորոշ է միևնույն կարճ երաժշտական էլեմենտների կրկնությունը։ Անգլիացի կլեզմեր Մերլին Շեպերդը ասում է «Դոյնան կատարելով, դուք պետք է նվագելով հանդիսատեսին պատմեք շատ տխուր և աղետալի մի պատմություն։» Մոլդովացիների կյանքը և պայքարը դոյնայի հիմնական թեմաներիցեն։ Նախապես դոյնան տարածված էր ոպրես հովվի երգ։ Առաջին մասոմ ներկայացվում է հովվի բողոքն ու գանգատները, իսկ երկրորդը պարային բնույթ է կրում և ներկայացնում է հովվի ուրախությունը հոտի տուն վերադարձի ժամանակ։ Ժամանակի ընթացքում հովվի երգերի ամբողջական շարք է ստեղծվել։ 17-19-րդ դարերում առաջացել են հայդուկային դոյնաներ, որոնք Օսմանյան և Ֆեոդալական ճնշման դեմ պայքարող զինյալների և ապստամբների մասին էին։ Լայն տարածում են գտել նաև սիրային (de iubire), օրորոցային (de leagăn), հեղափոխական և սգո դոյնաները։ 19-րդ դարի 20-30-ական թվականներին, երբ Բեսարաբիան մտավ Ռուսական կայսրության մաս, Դոյնայի զարգացումը Մոլդովայյում և Ռումինիայում ընթացավ զուգահեռաբար։

Դոյնայի մոտիվները օգտագործել են դասական ստեղծագործողներ (Վասիլի Ալեքսանդրի, Միխայ Էմնեսկի, Ջորջ Կոշբուկ) և կոմպոզիտորներ։ Դոյնա կատարող խմբերից են՝ մոլդովական երգչախումբ «դոյնան», Բարբու Լուենտի անվան ռումինական երգչախումբը, «Ֆնֆարե Չոկիրլիյա» խումբը։

## Ծագումնաբանություն
Դոյնա բառի ծագումը անհայտ է համարվում։ Ենթադրվում է, որ այն ունի հնդեվրոպական արմատներ, որովհետև կա լիտվական ազգային երգ որը կոչվում է «դոյնա»։

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Doina şi Brîuleţ», Валентин Голомоз

Կատեգորիա:Մոլդովայի երաժշտություն
Կատեգորիա:Ռումինիայի երաժշտություն
Պանել

**Պանել** (),
# գործարանային պատրաստման շինարարական կոնստրուկցիայի խոշոր չափսերով հարթ տարր։ ժամանակակից հավաքովի շինարարության մեջ Պանելները լայնորեն կիրառվում են տարբեր նշանակման շենքերում ու կառույցներում (տես Խոշորապանելային կոնստրուկցիաներ)։
# Սենյակների պատերի ներքևի մասի դեկորատիվ ծածկ, որը տարբերվում է ամբողջ պատի հարդարանքից։
# Պանելային ջեռուցման ջեռուցիչ տարր։
# էլեկտրական բաշխիչ վահանի, կառավարման կետի, ռադիոտեխնիկական սարքավորման, սարքի մաս, որտեղ տեղավորվում են կառավարման, վերահսկման և ․ազդանշանման օրգանները
# մայթը
# Ֆերմայի՝ հիմնական բեռնվածքը կրող երկու հարակից հանգույցների միջև գտնվող հենամեջը։

Կատեգորիա:Շինարարական կոնստրուկցիաներ
Գոռձենյո

**Գոռձենյո ** (իտալ․՝ Gorzegno), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 357 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 27 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 13 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։

Գոռձենյոն սահմանակից է Ֆեյսոլյո, Լևիչե, Մոմբարկարո, Նիելլա Բելբո և Պրունետո մունիցիպալիտետներին։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1172
  bar:1871 from:0 till: 1158
  bar:1881 from:0 till: 1234
  bar:1901 from:0 till: 1289
  bar:1911 from:0 till: 1187
  bar:1921 from:0 till: 1233
  bar:1931 from:0 till: 1191
  bar:1936 from:0 till: 1183
  bar:1951 from:0 till: 1003
  bar:1961 from:0 till: 727
  bar:1971 from:0 till: 508
  bar:1981 from:0 till: 459
  bar:1991 from:0 till: 441
  bar:2001 from:0 till: 393
PlotData=
  bar:1861 at: 1172 fontsize:S text: 1.172 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1158 fontsize:S text: 1.158 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1234 fontsize:S text: 1.234 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1289 fontsize:S text: 1.289 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1187 fontsize:S text: 1.187 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1233 fontsize:S text: 1.233 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1191 fontsize:S text: 1.191 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1183 fontsize:S text: 1.183 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1003 fontsize:S text: 1.003 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 727 fontsize:S text: 727 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 508 fontsize:S text: 508 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 459 fontsize:S text: 459 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 441 fontsize:S text: 441 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 393 fontsize:S text: 393 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռոզա Ավագյան

**Ռոզա Վահանի Ավագյան** (), հայ բանջարաբույծ, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1966)։

## Կենսագրություն
Ռոզա Ավագյանը ծնվել է սեպտեմբերի 9–ին, Էջմիածնի շրջանի Աղավնատուն գյուղում։ ԽՄԿԿ անդամ 1958 թվականից։ 1957 թվականից աշխատում է Էջմիածնի շրջանի Աղավնատան կոլտնտեսությունում որպես բրիգադավար։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչմանն արժանացել է տարիներ շարունակ բանջարանոցայի բույսերից բարձր բերք ստանալու համար։ Եղել է ՀԿԿ XXIII - XXV համագումարների և կոլտնտեսականների համամիութենական III համագումարի պատգամավոր, ՀՍՍՀ VI և VII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ ՀԿԿ XXIV համագումարում ընտրվել է ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի պլենումի անդամության թեկնածու։

## Պարգևներ
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի արծաթե մեդալ, 1959
* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ բանջարաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Վալդիերի

**Վալդիերի ** (իտալ․՝ Valdieri) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 971 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 6 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 153 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Մարտինը։

## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0171 97109
* Էլեկտրոնային փոստ։ valdieri@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.valdieri.cn.it/

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3268
  bar:1871 from:0 till: 3539
  bar:1881 from:0 till: 3628
  bar:1901 from:0 till: 3248
  bar:1911 from:0 till: 3447
  bar:1921 from:0 till: 3423
  bar:1931 from:0 till: 2015
  bar:1936 from:0 till: 1934
  bar:1951 from:0 till: 1579
  bar:1961 from:0 till: 1369
  bar:1971 from:0 till: 1272
  bar:1981 from:0 till: 1088
  bar:1991 from:0 till: 1054
  bar:2001 from:0 till: 964
PlotData=
  bar:1861 at: 3268 fontsize:S text: 3.268 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 3539 fontsize:S text: 3.539 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3628 fontsize:S text: 3.628 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3248 fontsize:S text: 3.248 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3447 fontsize:S text: 3.447 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 3423 fontsize:S text: 3.423 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2015 fontsize:S text: 2.015 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1934 fontsize:S text: 1.934 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1579 fontsize:S text: 1.579 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1369 fontsize:S text: 1.369 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1272 fontsize:S text: 1.272 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1088 fontsize:S text: 1.088 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1054 fontsize:S text: 1.054 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 964 fontsize:S text: 964 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պանչ

մինի
**Պանչ**, (), անգլիական ժողովրդական տիկնիկային կիսապրոֆեսիոնալ թատրոնի գործող անձ։ Անգլիայում պանչը երևան է եկել 1662-ին, իտալիական տիկնիկային թատրոնի միջոցով։ Հետագայում դարձել է տիկնիկային ներկայացումների ծաղրածուների մշտական դիմակ։ Ունի երկար, սուր, ծայրը կարթանման գլխարկ, կուզ է, սիրում է կատակել, զվարճանալ, խարդախել։ Նման է Պետրուշկային, Պոլիշինելին, Պուլչինելլային և Ղարագյոզին։ 18-րդ դարի վերջին տասնամյակներից ձեռնոցավոր տիկնիկային ներկայացումների մշտական ու կենտրոնական կերպարն է, խռովահույզ է, անարխիստ, բուրժուաֆեոդ․ կարգերի դեմ պայքարող, անարդարությունները ծաղրող և քննադատող․ դեմ է պետական օրենքներին, կրոնին ու նրանց սահմանած կանոններին։ Իրեն խանգարողներին սպանում է, չի վախենում նույնիսկ սատանայից։ Ժողովրդի ամենասիրված հերոսներից է։

Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1662
Պապուլա

մինի|Ցան տղամարդու մոտ
**Պապուլա** ( — շիտ, պզուկ, բշտիկ), մաշկի մակերևույթից բարձր, անխոռոչ հանգույցիկ, մաշկային ցանի տարր։ Առաջանում է մաշկի և լորձաթաղանթների տարբեր ախտահարումներից։

Լինում է տարբեր չափերի, ձևի (կոնաձև, կիսագնդաձև, հարթ), գույնի և կոնսիստենցիայի։ Տարբերում են բորբոքային (մաշկում ինֆիլտրատի առկայությունը օրինակ, սիֆիլիսի դեպքում) և ոչ բորբոքային (գորտնուկի դեպքում) պապուլաներ։

Կատեգորիա:Մարդկային հիվանդության ախտանիշներ
Կատեգորիա:Մաշկաբանություն
Մելլե (Իտալիա)

**Մելլե** (իտալ․՝ Melle) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 326 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 12 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 28 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Ղազարը, որի տոնը նշում են օգոստոսի 11-ին։

## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0175 978031
* Էլեկտրոնային փոստ։ հայտնի չէ
* Պաշտոնական կայք։  http://www.comune.melle.cn.it/

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2244
  bar:1871 from:0 till: 2512
  bar:1881 from:0 till: 2558
  bar:1901 from:0 till: 2451
  bar:1911 from:0 till: 2463
  bar:1921 from:0 till: 2381
  bar:1931 from:0 till: 1969
  bar:1936 from:0 till: 1808
  bar:1951 from:0 till: 1449
  bar:1961 from:0 till: 1109
  bar:1971 from:0 till: 752
  bar:1981 from:0 till: 552
  bar:1991 from:0 till: 455
  bar:2001 from:0 till: 364
PlotData=
  bar:1861 at: 2244 fontsize:S text: 2.244 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2512 fontsize:S text: 2.512 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2558 fontsize:S text: 2.558 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2451 fontsize:S text: 2.451 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2463 fontsize:S text: 2.463 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2381 fontsize:S text: 2.381 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1969 fontsize:S text: 1.969 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1808 fontsize:S text: 1.808 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1449 fontsize:S text: 1.449 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1109 fontsize:S text: 1.109 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 752 fontsize:S text: 752 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 552 fontsize:S text: 552 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 455 fontsize:S text: 455 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 364 fontsize:S text: 364 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մարտինիանա Պո

**Մարտինիանա** (իտալ․՝ Valdieri), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 764 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 59 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 13 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։

Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Աստվածածինը, որի տոնը նշում են օգոստոսի 15-ին։

## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0175 265102
* Էլեկտրոնային փոստ։ martiniana.po@cert.ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք։  http://www.comune.martinianapo.cn.it/

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1799
  bar:1871 from:0 till: 1724
  bar:1881 from:0 till: 1677
  bar:1901 from:0 till: 1687
  bar:1911 from:0 till: 1545
  bar:1921 from:0 till: 1526
  bar:1931 from:0 till: 1364
  bar:1936 from:0 till: 1255
  bar:1951 from:0 till: 1152
  bar:1961 from:0 till: 930
  bar:1971 from:0 till: 794
  bar:1981 from:0 till: 745
  bar:1991 from:0 till: 729
  bar:2001 from:0 till: 667
PlotData=
  bar:1861 at: 1799 fontsize:S text: 1.799 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1724 fontsize:S text: 1.724 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1677 fontsize:S text: 1.677 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1687 fontsize:S text: 1.687 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1545 fontsize:S text: 1.545 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1526 fontsize:S text: 1.526 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1364 fontsize:S text: 1.364 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1255 fontsize:S text: 1.255 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1152 fontsize:S text: 1.152 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 930 fontsize:S text: 930 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 794 fontsize:S text: 794 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 745 fontsize:S text: 745 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 729 fontsize:S text: 729 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 667 fontsize:S text: 667 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նառա Վարդանյան

**Նառա Վարդանյան** (), հայ ժամանակակից գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տավուշի մարզի Թովուզ (այժմ՝ Տավուշ) գյուղում։ Ավարտել է Հրազդանի Հովսեփ Օրբելու անվան թիվ 13 միջնակարգ դպրոցը։ 2002-2007 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Առաջին անգամ տպագրվել է 2006 թվականին «Գրեթերթ» գրական երիտասարդական թերթում, ապա «Գարուն», «Ինքնագիր», «Նարցիս», «Գրանիշ» ամսագրերում, Գրական թերթում, «ԱՆԹՈԼՈԳԻԱ (18-33) արդի հայ արձակ» անթոլոգիայում։ Մասնակցել է Հայաստանի գրողների միության Գրեթերթ երիտասարդական ամսաթերթի ստեղծմանը։

* 2007 թվականին «Սրբիչը» պատմվածքն արժանացել է Գրեթերթ գրական երիտասարդական թերթի «Տարվա լավագույն պատմվածք» մրցանակին։
* 2009 թվականին «Լուսինը թփերի մեջ» պատմվածքն արժանացել է «Ինքնագիր» գրական հանդեսի «Լավագույն պատմվածք» մրցանակին։
* 2011 թվականին արժանացել է Գրականության բնագավառում Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակի «Անկախին սպասելիս» գրքի համար։
* 2011 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։
* 2012 թվականի սեպտեմբերից աշխատում է Հայաստանի գրողների միության պաշտոնաթերթում՝ Գրական թերթում, ինչպես նաև Գրեթերթ գրական երիտասարդական թերթի համախմբագիրն է։
* 2014 թվականին հեղինակի «Սերը» պատմվածքն արժանացել է 1-ին հայկական գրական գործակալության «Գույն» մրցանակաբաշխության առաջին մրցանակին, ինչպես նաև «Անտարես» հրատարակչության հատուկ մրցանակին։

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն։

## Հրատարակած գրքերը
* Կանաչ տետր (պատմվածքներ), Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2009։
* Անկախին սպասելիս (պատմվածքներ), Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2011։
* Արգելված պտուղ (պատմվածքներ), Երևան, Սատիրիկոն, 2014։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակի դափնեկիրներ
Ֆրիդրիխ Զորգե

**Ֆրիդրիխ Զորգե** (), գերմանական մարքսիստ, միջազգային և ամերիկյան բանվորական շարժման գործիչ, Կառլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ Էնգելսի աշակերտն ու զինակիցը։ Մասնակցել է Բադեն-Պֆալցյան ապստամբությանը (1849 թվական), որի պարտությունից հետո տարագրվել է Շվեյցարիա, ապա Բելգիա և Մեծ Բրիտանիա։ Լոնդոնում ծանոթացել է Կառլ Մարքսի հետ։ 1852 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, ուր ակտիվորեն մասնակցել է մարքսիզմի տարածմանը։ 1872 թ.-ից 1874 թվականներին առաջին ինտերնացիոնալի գլխավոր քարտուղարն էր։

## Ծանոթագրություններ

* libinfo.org

Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ