Կարլ Ավգուստ Մյոբիուս

**Կարլ Ավգուստ Մյոբիուս** (, ), գերմանացի ականավոր կենդանաբան, բուսաբան, էկոլոգիայի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Կարլ Ավգուստ Մյոբիուսը ծնվել է 1825 թվականի փետրվարի 7-ին Գերմանիայի Սաքսոնիա երկրամասի Այլենբուրգ քաղաքում։ 1849 թվականին ընդունվել է Բեռլինի Հումբոլդի անվան համալսարան և այնտեղ սկսել է ուսանել բնագիտություն և փիլիսոփայություն։ Ուսումն ավարտելուց հետո, 1853 թվականին սկսում է Համբուրգի Հովհանյան գիմնազիայում () դասավանդել կենսաբանություն, բուսաբանություն, միներալոգիա, աշխարհագրություն, ֆիզիկա և քիմիա։ 1860 թվականին Մյոբիուսն ընտրվում է «Լեոպոլդինա» գերմանական բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (), իսկ 1863 թվականին, նրա նախաձեռնությամբ՝ Համբուրգի կենդանաբանական այգում բացվում է Գերմանիայի առաջին ծովային ակվարիումը։ 1868 թվականին նա Հալլեի համալսարանում հաջողությամբ պաշտպանում է դոկտորական ատենախոսություն և նույն թվականին դառնում Քիլի համալսարանի նորաբաց կենդանաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, իսկ 1879 թվականին ստանձնում է նույն համալսարանի ռեկտորի պաշտոնը։ 1888 թվականին նա տեղփոխվում է Բեռլին և ստանձնում Բեռլինի բնագիտական թանգարանի տնօրինությունը՝ միաժամանակ վարելով տեղի համալսարանի տեսական և աշխարհագրական կենսաբանության պրոֆեսորի պաշտոնը։ 1905 թվականից անցնում է հանգստի։ Նա վախճանվում է 1908 թվականի ապրիլի 26-ին՝ Բեռլինում։

## Գիտական հետաքրքրություններ
thumb|ձախից|Հուշատախտակ այն տան պատին, որտեղ ծնվել է Կ.Ա. Մյոբիուսը
Կարլ Ավգուստ Մյոբիուսի գիտական հետաքրքրությունները հիմնականում վերաբերում են ծովային կենդանիներին և բուսականությանը։ Նա ուսումնասիրել է փափկամորթերի կենսակերպի առանձնահատկությունները։ Իր հետազոտություններում հատուկ ուշադրություն է դարձրել ծովային կենդանիների և նրանց կենսամիջավայրի միջև եղած փոխազդեցությունների հարցերին։ Այս ասպարեզում նա գիտական գրականության մեջ շրջանառության մեջ է դրել կենսաերկրացենոզ եզրույթը։ Ծովային բուսականությունից նրա ուշադրության կենտրոնում են գտնվել հատկապես ջրիմուռների կենսաբանական յուրահատկությունները։

## Աշխատություններ
* *Das Thierleben am Boden der deutschen Ost- und Nordsee : Vortrag, gehalten am 26. Nov. 1870 im Saale der Harmonie in Kiel*. Lüderitz, Berlin 1871
* *Zusammen mit Heinrich Adolph Meyer*: Die Fauna der Kieler Bucht: Bd. I: Die Hinterkiemer oder Opisthobranchia. (1865); Bd. II: Die Prosobranchia und Lamellibranchia. (1872) Mit handkolorierten Lithographien. 
* Zum Biozönose-Begriff. *Die Auster und die Austernwirtschaft*. Mit Einleitungen und Anmerkungen von Günther Leps und Thomas Potthast, Frankfurt a.&nbsp;M.: Verl. H. Deutsch, 2. erw. Aufl. 2006, ISBN 978-3-8171-3406-9. (1877)
* Die Bildung, Geltung und Bezeichnung der Artbegriffe und ihr Verhältnis zur Abstammungslehre. In: Zoologische Jahrbücher, Zeitschrift für Systematik, Biologie und Geographie der Thiere 1, 241–274. (1886)
* Ästhetik der Tierwelt. Mit 3 Tafeln und 195 Abbildungen im Text. Jena: Verl. von Gustav Fischer (1908). Jetzt: mit zeitgenössischen Rezensionen und einem Vorwort von Christoph Kockerbeck, Stuttgart: Franz Steiner Verl., 2008 (i.d.R. Wissenschaftskultur um 1900, Bd. 5), ISBN 978-3-515-09281-4.

## Գրականություն
* Matthias Glaubrecht: *Karl August Möbius: Von Lebensgemeinschaften zur Artenvielfalt*. Naturwissenschaftliche Rundschau 61(5), S. 230 – 236 (2008), 
* Christoph Kockerbeck: *Der Zoologe Karl August Möbius (1825 - 1908) und die ästhetische Erforschung der Tierwelt.* Naturwissenschaftliche Rundschau 61(10), S. 510 – 515 (2008), 
* Herbert Weidner: *Die Anfänge meeresbiologischer und ökologischer Forschung in Hamburg durch Karl Möbius (1825–1908) und Heinrich Adolph Meyer (1822–1889)*. In: *Historisch-meereskundliches Jahrbuch* 2: 69–84, 1994, .
* Engelbert Schramm (Hrsg.)։ *Ökologie-Lesebuch: ausgewählte Texte zur Entwicklung ökologischen Denkens von Beginn der Neuzeit bis zum Club of Rome (1971)*. Frankfurt a.&nbsp;M.: S. Fischer, 1984, ISBN 3-596-24064-6.
* Günter Leps: *Karl August Möbius (1825–1908)*. In: Werner Plesse, Dieter Rux: *Biographien bedeutender Biologen: eine Sammlung von Biographien*. Berlin: Volk und Wissen VEB, 1977.
* Friedrich Dahl: *Festschrift zum 80. Geburtstage des Herrn Geheimen Regierungsrats Prof. Dr. Karl Möbius in Berlin* in *Zoologische Jahrbücher*, J. W. Spengel (Hrsg.), Supplement VIII, Gustav Fischer Verlag, Jena, 1905, (online, Universität Kiel), enthält ein vollständiges Verzeichnis seiner Arbeiten bis dato.
* Lynn K. Nyhart (1998)։ Civic and economic zoology in nineteenth century Germany. The “living communities” of Karl Mobius. *Isis* 89: 605–630, .
* Lynn K. Nyhart (2009)։ Modern Nature. The Rise of the Biological Perspective in Germany. Chicago (ILL)։ University of Chicago Press, ISBN 978-0226610894.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բնագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ