Սիմոնա դե Բովուարը Չիկագոյում (լուսանկար)

**«Սիմոնա դե Բովուարը Չիկագոյում»** () , ամերիկացի լուսանկարիչ և գրող Արտ Շեյի լուսանկարը։ Լուսանկարում պատկերված է հայտնի ֆրանսիացի գրող, փիլիսոփա, ֆեմինիստական շարժման գաղափարախոս Սիմոնա դը Բովուարը։ Լուսանկարն արվել է 1950 թվականին՝ Բովուարի Չիկագոյում գտնվելու ժամանակ։

Լուսանկարը լայն ճանաչում է ստացել 2008 թվականին, երբ ֆրանսիական «Le Nouvel Observateur» ամսագիրը այն տեղադրել է իր հունվարյան համարի շապիկին՝ նվիրված գրողի ծննդյան 100-ամյակին։ Լուսանկարը տպագրվել է սև ու սպիտակ լուսանկարչական թղթի վրա և բազմիցս ցուցադրվել է տարբեր ցուցահանդեսներում՝ Շեյի ստեղծագործական ժառանգության շրջանակներում։

## Պատմություն
Արտ Շեյը ծնվել է 1922 թվականին Բրոնքսում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ծառայել է ԱՄՆ բանակի օդուժում (USAAF) որպես ղեկապետ։ Պատերազմից հետո որպես լրագրող աշխատել է «Life» ամսագրում, իսկ 1948 թվականից հաստատվել է Չիկագոյում, որտեղ լուսանկարներ է արել «Թայմ», Fortune, Նյու Յորք Թայմս պարբերականների համար։ Նա համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել հայտնի մարդկանց՝ Մառլոն Բրանդոյի, Էլիզաբեթ Թեյլորի, Ջոն Քենեդու և այլոց դիմանկարներով, որոնք բացահայտում էին նրանց ներաշխարհը։

1947 թվականին  Սիմոնա դը Բովուար ծանոթացել է ամերիկացի գրող Նելսոն Օլգրենի հետ, երբ Բովուարը մեկնել է ԱՄՆ՝ գրականության մասին դասախոսություններ կարդալու։ Նրանց հարաբերությունները տևել են 14 տարի, սակայն Բովուարի անսահման կապվածությունը Ժան-Պոլ Սարտրի հետ չի թույլատրել նրանց միասին մնալ։ 1950 թվականին 42-ամյա Բովուարն այցելել է Օլգրենին Չիկագոյում։ Օլգրենի 10 դոլարանոց վարձով փոքրիկ բնակարանում լոգարան չի եղել, և նա խնդրել է Շեյին գտնել մի վայր, որտեղ «Ֆրենչին» (այսպես էին նրանք կոչում Բովուարին) կարող էր լոգանք ընդունել։ Շեյը գտել է բնակարան, և հաջորդ օրը նա ու Սիմոնան միասին գնացել են այնտեղ։ Երբ Բովուարը լոգանքից հետո կանգնել է հայելու առաջ մազերը սանրելու, Շեյը չի դիմացել գայթակղությանը և իր «Leica» ֆոտոխցիկով մի քանի արագ կադր է արել կիսաբաց դռնից։ Բովուարը լսել է ֆոտոխցիկի սեղմակի ձայնը, բայց չի բարկացել, փոխարենը, կատակով ասել է «Չար տղա» (Vilain garçon!), առանց պահանջելու փակել դուռը կամ դադարեցնել նկարահանումը։

Հետագայում Շեյը պատմել է Օլգրենին արված լուսանկարների մասին, սակայն Օլգրենին ավելի շատ հետաքրքրում էր՝ փորձե՞լ է արդյոք Սիմոնան հրապուրել իր ընկերոջը։ Տարիների ընթացքում Շեյը մոռացել է այդ լուսանկարի մասին։

## Հրապարակում «Le Nouvel Observateur» ամսագրում
2008 թվականի հունվարի 3-ին Ֆրանսիայում լույս տեսնող «Le Nouvel Observateur» ամսագրի հատուկ թողարկումը նվիրված է եղել Սիմոնա դե Բովուարի ծննդյան 100-ամյակին։ Համարի շապիկին տեղադրվել է Շեյի կողմից արված մերկ Բովուարի լուսանկարը։ Ֆեմինիստական կազմակերպությունները, մասնավորապես «Choisir la cause des femmes» (Բովուարի հիմնած ասոցիացիան), մեղադրել են ամսագրին շուկայական շահարկումների և կոմերցիոն շահադիտականության մեջ։ Ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ Միշել Լաբրոն մեկնաբանել է, որ լուսանկարի ընտրությունը պայմանավորված է թողարկման բովանդակությամբ, որտեղ դիտարկվում է Բովուարի վառ ոչ կոնֆորմիզմը, հասարակական կարծիքին հակառակ գնալու նրա կարողությունը: Ֆեմինիստ ակտիվիստները պիկետներ են կազմակերպել ամսագրի խմբագրության առջև։ Քննադատվել է նաև այն փաստը, որ լուսանկարը ենթարկվել է ռետուշի, ինչն ընկալվում է որպես պատմական փաստաթղթի աղավաղում։ Մեղադրանքներ են հնչել նաև, որ լուսանկարն արվել է առանց Բովուարի իմացության։ Շատ հարցեր են առաջացրել այն փաստը, որ մերկ Բովուարի լուսանկարն արվել է ոչ թե նրա սիրելի Ալգրենի, այլ Ալգրենի ընկեր Շեյի կողմից։ Հասարակական ճնշման պատճառով «Le Nouvel Observateur» ամսագիրը ստիպված կապ է հաստատել Արտ Շեյի հետ, որպեսզի վերջինս մանրամասներ ներկայացնի լուսանկարի պատմության վերաբերյալ։

## Ազդեցություն
2011 թվականին լույս է տեսել Ջեյն Շիլինգի «Անծանոթը հայելու մեջ» գիրքը, որի թեման դարձել է միջին տարիքի մի կին։ Գրքի շապիկին պատկերված է Շիլինգի լուսանկարը, որը նմանակում է Բովուարի կեցվածքին Արտ Շեյի լուսանկարում։

## Լուսանկարների մանրամասներ
Արտ Շեյը մի քանի լուսանկար է արել մերկ  Սիմոնա դը Բովուարին։ «Le Nouvel Observateur» ամսագրիի շապիկին օգտագործված լուսանկարը 21,6×14,6 սմ չափսի է։  Շապիկին տեղադրելուց առաջ այն թեթևակի խմբագրվել է։ Միշել Լաբրոյի խոսքով՝ նվազեցվել է Բովուարի ոտքերի շրջակայքում գտնվող կոնտրաստը, որը «լավ չէր նայվում»։ Ամսագրի ներսում տեղադրված լուսանկարը խմբագրման չի ենթարկվել։ 1950-ականներին Արտ Շեյի կողմից տպագրված բնօրինակ լուսանկարն ունի 27×18 սմ չափս։ Շեյի արխիվում կան նաև այլ մերկ լուսանկարներ, որոնցից որոշներում Բովուարը կանգնած է դեմքով դեպի տեսախցիկը։ Հեղինակն իր կենդանության օրոք այդ լուսանկարները չի հրապարակել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*