Հոբա երկնաքար

**Հոբա** ( ) երկնաքար, անվանվել է Գրոտֆոնտեյնից ոչ հեռու՝ Նամիբիայի Օտյոզոնջուպա շրջանում գտնվող Հոբա Ուեսթ ֆերմայի պատվին, որտեղ այն գտնվում է։ Այն հայտնաբերվել է, բայց իր մեծ զանգվածի պատճառով երբեք չի տեղափոխվել այդ վայրից, որտեղ ընկել է։ Հիմնական զանգվածը գնահատվում է ավելի քան 60 տոննա։ Այն հայտնի ամենամեծ անձեռնմխելի երկնաքարն է (որպես մեկ կտոր)  և մոտ երկու անգամ ավելի զանգված ունի, քան Քեյփ Յորքի երկնաքարի 31 տոննա կշռող Ահնիգիտոյի ամենամեծ բեկորը, որը պահվում է Ամերիկյան բնական պատմության թանգարանում կամ Կամպո դել Սյելոյի 31 տոննա կշռող Գանսեդո երկնաքարը Արգենտինայում: Այն նաև Երկրի մակերևույթի վրա հայտնի երկաթի (իրականում ֆերոնիկելին) ամենազանգվածային բնական կտորն է: *Հոբա* անունը ծագել է նամա լեզվի «նվեր» բառից 1987 թվականին կառավարությանը նվիրաբերելուց հետո այցելուների կենտրոն է կառուցվել՝ շրջանաձև քարե մուտքով և նստատեղերով:

## Ազդեցություն
Ենթադրվում է, որ Հոբա երկնաքարը Երկրի վրա ազդել է մոտավորապես 80000 տարի առաջ: Ենթադրվում է, որ Երկրի մթնոլորտը դանդաղեցրել է օբյեկտի ընթացքն այնպես, որ այն հարվածել է Երկրի մակերեսին վերջնական արագությամբ՝ չի ձևափոխվել և առաջացրել է փոքր փոփոխություններ Երկրի մակերեսին։ Երկնաքարն անսովոր է նրանով, որ հիմնական մակերեսները հարթ են:

## Բացահայտում
Հոբա երկնաքարը պահպանված խառնարան չի թողել, և դրա հայտնաբերումը պատահական իրադարձություն է եղել: 1920 թվականին հողի սեփականատերը՝ Յակոբուս Հերմանուս Բրիթսը, հայտնաբերել է օբյեկտը, երբ եզով հերկել է իր դաշտերից մեկը։ Դաշտում աշխատելիս նա լսել է ուժեղ մետաղական քերծվածքի ձայն, և գութանը կտրուկ կանգ է առել։ Խոչընդոտը պեղվել է, և Բրիթսը այն նույնացվել որպես երկնաքար և նկարագրել է։ Նկարագրությունը հրապարակվել է 1920 թվականին և կարելի է դիտել Նամիբիայի Գրոտֆոնթեյն թանգարանում: Հոբա երկնաքարը առաջին անգամ կուսանկարել է Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Կեգելը։

## Նկարագրություն
Հոբան՝  մետաղական սեղանաձև՝ 2,7x2.7x0.9 մ չափերով  մարմին է: 1920 թվականին դրա զանգվածը գնահատվել է 66 տոննա։ Էրոզիան, գիտական նմուշառումը և վանդալիզմը տարիների ընթացքում նվազեցրել են դրա հիմնական մասը: Մնացած զանգվածը գնահատվում է 64 տոննայից մի փոքր ավելի: Երկնաքարը կազմված է մոտ 84% երկաթից և 16% նիկելից՝ կոբալտի հետքերով։ Այն դասակարգվում է որպես ատաքսիտային երկաթի երկնաքար, որը պատկանում է նիկելով հարուստ քիմիական դասի IVB դասին: Մակերեւույթի վրա առկա է երկաթի հիդրօքսիդ՝ հողմահարման և օքսիդացման պատճառով:

## Ժամանակակից պատմություն
1955 թվականի մարտի 15-ին Հարավ-Արևմտյան Աֆրիկայի (այժմ Նամիբիա) կառավարությունը ֆերմայի սեփականատիրոջ՝ տիկին Օրա Շելի թույլտվությամբ Հոբա երկնաքարը ազգային հուշարձան է հռչակել։ 1979 թվականից հռչակագիրը տարածվել է 425մ² տարածքի վրա։

Մոտավորապես 1970-ականներից սկսած երկնաքարի տեղանքի զարգացումը զբոսաշրջության համար խոչընդոտվել է Նամիբիայի անկախության պատերազմի պատճառով:

1987 թվականին ֆերմայի սեփականատերը երկնաքարը և այն վայրը, որտեղ այն գտնվում է, նվիրել է պետությանը կրթական նպատակներով: Ավելի ուշ, նույն տարի, կառավարությունն այդ վայրում բացել է զբոսաշրջային կենտրոն։ 

Նախկին գողություններից և վանդալիզմից ստացված նմուշները շարունակում են վաճառվել: 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ին 1968 թվականին անօրինական կերպով կտրված՝ 2.8 կգ նմուշը վաճառվել է 59062 դոլարով Լոս Անջելեսում Bonhams միջազգային աճուրդի տան վաճառքի ծանուցման մեջ ասվում է. «Ներկայիս նմուշը ձեռք է բերել 1968 թվականին ներկայիս սեփականատիրոջ հայրը, նա մի քանի ընկերների հետ ձեռքի սղոցի օգնությամբ կտրել է երկնաքարի մի մեծ կտոր՝ «որպես հուշանվեր», մի գործունեություն, որը տևել է երեքից չորս ժամ»:

## Գրականություն
* *[[:en:Universe:_The_Definitive_Visual_Guide|Universe: The Definitive Visual Dictionary]]*, Robert Dinwiddie, DK Adult Publishing, (2005), pg. 223.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 Աֆրիկայում
Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրաբանություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ռեկորդներ
Կատեգորիա:Նամիբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Նամիբիայի պատմություն
Կատեգորիա:Նամիբիայի տեսարժան վայրեր