Հնդկական ամառ

thumb|250px|Մոնրեալում հնդկական ամառ՝ հոկտեմբեր ամսին

**Հնդկական ամառ** (հնացած անվանումը Մարֆինյան ամառ, Հյուսիսային Ամերիկայում  ընդունված է անվանել  **հնդկական ամառ** (), Ռուսաստանում ստացել է  անվանումը), Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում սեպտեմբերի վեջին և հոկտեմբերի առաջին կեսին տևական տաք և չոր եղանակ։ Պայմանավորված է հաստատուն անտիցիկլոնով։ Հնդկական ամառը գալիս է բավականին ցուրտ եղանակից հետո, որի ընթացքում կարող են ծաղկել որոշ բույսեր, որոնք ծաղկում են տարին մեկ անգամ։

Ըստ  Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի՝  **հնդկական ամառը** աշնան սկիզբն է (սովորաբար սեպտեմբերի 1-ից 10-ը, նոր տոմարով՝ սեպտեմբերի 13-ից  23-ը), երբ օդում տարածվում են սպիտակ ամպի թելիկներ։

Ըստ Վլադիմիր Դալի  «Ռուս մեծ բացատրական բառարանի»՝ *հնդկական ամառան* սկիզբը կապված է եղել ժողովրդական միջոցառումների հետ և սկսվել է Սիմոն Լետոպրովոդնիկի օրվանից՝ սեպտեմբերի 14-ից  21-ը կամ Խաչվերաց տոնից՝ սեպտեմբերի 14-ից։

Վարկածներից մեկի համաձայն՝ այդ ժամանակահատվածի անվանումը պայմանավորված է նրանով, որ Արեգակն  այդ ընթացքում գտնվում է կույս համաստեղությունում և ավարտվում է աստղաբանական ամառը

## Ժամկետներ և տևողություն
**Հնդկական ամռան** տևողությունը, ինչպես նաև նրա սկսելու սկիզբը տարբեր է լինում։ Սովորաբար այն տևում է մեկ-երկու շաբաթ՝  սեպտեմբեր ամսվա մեջ, երբեմն կարող է տևել մինչև  հոկտեմբերի սկիզբ։ Ռուսաստանի եվրոպական հատվածում **հնդկական ամառը** սկսվում է  սեպտեմբերի 14-ին։ Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, այդ թվում՝ Հայաստանում ավելի ուշ է սկսվում՝ սեպտեմբերի վերջին, կամ հոկտեմբերի առաջին կեսին։ Հեռավոր Արևելքի հարավային մասում  **հնդկական ամառը**  սկսվում է հոկտեմբերի սկզբին։ Սիբիրի հարավում եղանակը կտրուկ տաքանում է  սեպտեմբերի վերջին, հոկտեմբերի սկզբին։

## Հնդկական ամառը մշակույթում
thumb|Յոժա Ուպրկա «Հնդկական ամառ»

Աշնան այդ հատված  արևելքի և արևմուտքի սլավոններն անվանում են  «գնչուական ամառ», Սերբիայում՝ «Միխայելովյան ամառ»։

Գերմանալեզու երկրներում՝ «ծեր կանանց ամառ», Հոլանդիայում՝  «հետամառ», Հյուսիսային Ամերիկայում՝  «հնդկական ամառ», Իտալիայում՝ «Սուրբ Մարտինի ամառ»։ Ֆրանսիայում տարվա այս եղանակն ավանդաբար անվանվում է Սուրբ Դենիի ամառ, բայց վերջին տասնամյակում Ջո Դասենի հայտնի երգի անունով այն կոչում են «հնդկական ամառ» ():

Պորտուգալախոս երկրներում օգտագտործվում է  «Սուրբ Մարտինյուի ամառ» կամ «Վերանիկու» (ամառիկ)։ Իսպանալեզու երկրներում օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներն անվանում են  «Սուրբ Միգելիայի ամառ», հոկտեմբեր - նոյեմբերը՝ «Սուրբ Մարտինի ամառ», կամ «Սուրբ Խուան Բատիստայի ամառ»։

## Ժողովրդական ասացվածքներ
* Սեմյոնի օրը ձիերը խիզախում են, շները՝ բարիանում և չեն հիվանդանում։
* Աշնանամուտ՝ երկրորդ հանդիպումն աշնան հետ։
* Անձրևային տաք աշնանամուտ՝  չոր աշուն, թաց աշուն։

## Պատկերասրահ

File:Осенний пруд 01.jpg
File:Aachen aerial view 10-2017 img3.jpg
File:B-Tempelhof 10-2012 - Teltowkanal.jpg
File:Golden autumn leaves.jpg
File:Huerth 10-2017 img03 OttoMaiglerSee.jpg
File:Untersberg (8407352403).jpg



## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Бабье лето // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
*Лето // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882. — Т. 1.
*Марфино лето // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882. — Т. 2.
*Осень // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882. — Т. 2.
*Спасать // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882. — Т. 4.
*Коринфский А. А. Новолетие // Народная Русь : Круглый год сказаний, поверий, обычаев и пословиц русского народа. — М.: Издание книгопродавца М. В. Клюкина, 1901. — С. 392—398.
*Некрылова А. Ф. Круглый год. — М.: Правда, 1991. — 496 с. — ISBN 5-253-00598-6.

## Արտաքին հղումներ
* Фестиваль женской поэзии «Бабье лето», Новый Оскол
* Фестиваль авторской песни «Бабье лето», Томск 
*Бабье лето, «Чёрный Лукич»

Կատեգորիա:Կլիմա
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն