open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շինարարական աշխատանքներ

**Շինարարական աշխատանքներ**, շենքերի և կառույցների ստեղծման, ընդլայնման, վերակառուցման և վերականգնման ընթացքում տարվող աշխատանքներ։

Բաժանվում են երեք խմբի, համաշինարարական, սանիտարատեխնիկական և հատուկ։ Համաշինարարական աշխատանքները դասակարգվում են ըստ կիրառվող (վերամշակվող) նյութերի կամ կառուցվող կոնստրուկցիաների, հողային աշխատանքներ, պայթեցման աշխատանքներ, քարային աշխատանքներ, բետոնտոնային աշխատանքներ, երկաթբետոնե, մետաղական, փայտե կոնստրուկցիաների տեղադրման, հատակի և տանիքի կառուցման աշխատանքներ, հարդարման, կանաչապատման, բարեկարգման աշխատանքներ։ Սանիտարատեխնիկական աշխատանքներն են ներքին ջրամատակարարման, կոյուղու, գազամատակարարման, ջեռուցման, օդափոխության և այլ ցանցերի ստեղծման, ինչպես նաև դրանց արտաքին խողովակաշարերի տեղադրման աշխատանքները։ Հատուկ աշխատանքները անմիջականորեն կապված չեն կառույցի կոնստրուկցիաների ստեղծման հետ, այլ տարվում են տեղադրվող սարքավորումների հիմքեր, տեխնոլոգիական պրոցեսներն ապահովող ջրանցքներ, թունելներ կառուցելու, ինչպես նաև ջրամեկուսացման, ջերմամեկուսացման, էլեկտրամոնտաժային աշխատանքներ կատարելու համար։ Ըստ կատարման հերթականության՝ շինարարական աշխատանքները բաժանվում են երկու խմբի, նախապատրաստական աշխատանքներ և հիմնական աշխատանքներ։ Նախապատրաստական աշխատանքները նախատեսում են շինարարական աշխատանքների կազմակերպման նախագծում և, սովորաբար, տարվում մինչև հիմնական աշխատանքներն սկսելը։ Առանձին խումբ են կազմում օժանդակ աշխատանքները (օրինակ, փոսորակների պատերի ամրակապում, գրունտի ամրացում ևն) և թաքնված աշխատանքները (որոնք անհնար է ստուգել շենքերի և կառույցների շահագործման հանձնելու ժամանակ, ուստի և ձևակերպվում են շինարարության ընթացքում՝ կողմերի համապատասխան արձանագրությամբ)։ Շինարարական աշխատանքների յուրաքանչյուր տեսակ ներառում է մի շարք առանձին փոխկապակցված պրոցեսներ։ Ըստ կատարման ձևի և բարդության՝ շինարարական պրոցեսները լինում են համալիր-մեքենայացված, մեքենայացված և ձեռքի։ Շինարարության ինդուստրացմանը համընթաց, շինարարական աշխատանքներ ավելի ու ավելի են ընդունում մոնտաժային աշխատանքների բնույթ (շենքերի մեքենայացված հավաքում և հարդարում՝ արդյունաբերական ձեռնարկություններում պատրաստված տարրերից ու դետալներից)։ Շինարարական աշխատանքները, որպես կանոն, կատարում է գլխավոր կապալառու շինմոնտաժային կազմակերպությունը, որը հատուկ աշխատանքների համար ներգրավում է առանձին մասնագիտացված կազմակերպություններ (ենթակապալառուներ)։ Շինարարական աշխատանքների որակին ներկայացվող պահանջները, կատարման և ընդունման կարգը սահմանվում են Շինարարական նորմաներում ու կանոններում։

## Գրականություն
* Технология строительного производства, под общей ред․ Н․ Н․ Данилова, М․, 1977;
* Справочник по сметному делу в строительстве, 4 изд․, доя․ и перераб․, т․ 1—2, М․, 1977

Կատեգորիա:Շինարարություն
Հարավային Կելտմա (գետ)

**Հարավային Կելտմա** (), գետ Ռուսաստանում (Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն

Հարավային Կելտմա գետը թափվում է Կամա։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա

Հարավային Կելտմա գետի երկարությունը կազմում է 172 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 5270 կմ2 է։

## Վտակներ

Հարավային Կելտմա գետի վտակներն են ձախից՝ Ստորին Մալ, Վերին Մալ, Օլխովկա, Լոպիա, Ջուրիչ, աջից՝ Տիմշոր, Կունտեգ, Ենվա, Վուրդա-Էլ, Միկիտա-Էլ գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գևորգ Գևորգյան (քանդակագործ)

**Գևորգ Պարգևի Գևորգյան** (), հայ քանդակագործ։

## Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը։

1993 անհատական ցուցահանդես է ունեցել Երևանում։

## Ստեղծագործություններ
* «Սուրբ ընտանիք» (1987, պղինձ, Երևան)
* «Ծնունդ» (2000, տուֆ, Երևան)
* «Կռնատ աղջիկը» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի, 2001, տուֆ, Երևան)
* «Հանճարի ծնունդը» (1994, տուֆ, Ալավերդի) 
* «Առավոտ» (1981, բրոնզ, Վլադիվոստոկ, Ռուսաստան)
* «Եղեռն։ Վերածնված Հայաստան» (1993, տուֆ, Տորոնտո, Կանադա) 
* Գարեգին Նժդեհի արձան-հուշահամալիրը (2001, մարմար, գրանիտ, Կապան)
* Հովհաննես Իսակովի արձանը (2005, Երևան, Իսակովի պողոտա)
* «Հուշարձան` նվիրված ՀՕՄ-ի 100-ամյակին», (2011, Երևան, Կոմիտասի անվան զբոսայգի)
* Արամ Խաչատրյանի կիսանդրին (2013, Երևան, Խաչատրյան-Փափազյան փողոցներ)
* Մխիթար Գոշի հուշարձան (Գոշ) (Մխիթար Գոշի հուշարձանը Գոշ գյուղում, 2013, բրոնզաձույլ, Գոշավանք)

## Պատկերասրահ

ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ, Կապան.JPG|Գարեգին Նժդեհի արձան-հուշահամալիրը Կապանում
Իսակով.jpg|Հովհաննես Իսակովի արձանը Երևանում
Արամ Խաչատրյանի կիսանդրի.jpg|Արամ Խաչատրյանի կիսանդրին Երևանում
ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ՀՕՄ-Ի 100-ԱՄՅԱԿԻՆ.JPG|«Հուշարձան` նվիրված ՀՕՄ-ի 100-ամյակին» 
Մխիթար Գոշի հուշարձանը Գոշում (1).jpg|Մխիթար Գոշի հուշարձանը Գոշավանքում
Սուրբ Ընտանիք հուշարձանը Ավան-Առինջում (1).jpg|Սուրբ ընտանիք (հուշարձան, Ավան-Առինջ)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կոլվա (Ուսայի վտակ)

**Կոլվա** (), գետ Ռուսաստանում (Կոմի Հանրապետություն, Նեմեցկի ավտոնոմ շրջան)։

## Աշխարհագրություն
Կոլվա գետը սկիզբ է առնում Յանեյմուսյուր բարձրավայրից և թափվում է Ուսա (գետաբերանից 21 կմ)։ Գետը պատկանում է Բարենցի ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա
Կոլվա գետի երկարությունը կազմում է 546 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 18100 կմ2 է։

## Վտակներ
Կոլվա գետի վտակներն են ձախից՝ Կոլվավիս, Սանդիվեյ գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սամարա (Վոլգայի վտակ)

**Սամարա** (), գետ Ռուսաստանում (Սամարայի մարզ, Օրենբուրգի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Սամարա գետը սկիզբ է առնում Ընդհանուր Սըրտ բարձրավայրից և թափվում է Սարատովյան ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Սամարա քաղաքը։

## Հիդրոգրաֆիա

Սամարա գետի երկարությունը կազմում է 594 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 46500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 50 մ3։

## Վտակներ

Սամարա գետի վտակներն են Մեծ Ուրան, Փոքր Ուրան, Տոկ, Բուզուլուկ, Բորովկա, Մեծ Կինել գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սիլվա (գետ)

**Սիլվա** (), գետ Ռուսաստանում (Սվերդլովսկի մարզ, Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն

Սիլվա գետը սկիզբ է առնում Միջին Ուրալից և թափվում է Չուսովյան ծոց, Կամայի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Պերմյակի, Սիլվա, Պլատոնովո, Կոպտելո-Շամարի, Շամարի, Ստորին Բասկայա, Ռոշչա, Մոլյոբկա, Ֆիլիպովկա, Սուկսուն, Ուստ-Կիշերտ, Սերգա գյուղերը և Կունգուր քաղաքը։

## Հիդրոգրաֆիա

Սիլվա գետի երկարությունը կազմում է 493 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 19700 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 139 մ3։

## Վտակներ

Սիլվա գետի վտակներն են ձախից՝ Վոգուլկա, Իրգինա, Իրեն, Բաբկա, Կիշերտկա, աջից՝ Բարդա, Շակվա, Լյոկ, Մոլյոբկա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ուվոդ (գետ)

**Ուվոդ** (), գետ Ռուսաստանում։

## Աշխարհագրություն

Ուվոդ գետը սկիզբ է առնում Անդրեևսկոյե ճահճուտից և թափվում է Կլյազմա։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Իվանովո և Կոխմա գետերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Ուվոդ գետի երկարությունը կազմում է 185 կմ, ավազանի մակերեսը 3770 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 19 մ3։

## Վտակներ

Ուվոդ գետի վտակներն են ձախից՝ Ուրոժ, Տալկա, աջից՝ Վոստրա, Ուխտոխմա, Վյազմա, Տալշա, Նարոմշա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բունքյո

, Տոկիոյի հատուկ շրջաններից մեկը։ Հիմնադրվել է 1947 թվականի մարտի 15-ին։ Հայտնի է որպես խորոշագույն ուսումնական կենտրոն։ Մեյձիի դարաշրջանից սկսած՝ այստեղ ապրել են բազմաթիվ գրողներ (օրինակ՝ Նացումե Սոսեկի), ինչպես նաև գիտնականներ և քաղաքական գործիչներ։ Այժմ Բյունքյոում տեղակայված են մասնավոր բժշկական կենտրոններ, համալսարանական հիվանդանոցներ, «Տոկիո Դոում Սիթի» սպորտի և զվարճանքի համալիր և Տոկիոյի համալսարանը։

2005 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքականը կազմում է 180 209 մարդ, այդ թվում՝ շուրջ 6500 օտարերկրացիներ։ Բնակչության խտությունը՝ 15 930&nbsp;մարդ/կմ², ընդհանուր տարածքը՝ 11,31&nbsp;կմ²։ Սահմանակցում է Շինջուքու, Չիյոդա, Թայտո, Թոշիմա, Քիտա և Արաքավա շրջանների հետ։

## Հիմնական թաղամասեր
* Հոնգո
* Յայոյ
* Հակուսամ

## Քաղաքականություն և կառավարություն
Բունքյոյի ներկայիս քաղաքապետ Հիրոնոբու Նարիսավան անկուսակցական է։ Քաղաքային խորհուրդը բաղկացած է 34 ընտրովի անդամներից․ առաջատար դերերը խաղում են Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը, Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցությունն ու Կոմեյտո։

## Քույր քաղաքներ
* , Կայզերսլաուտերն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Tokyo Dome 2007-13.jpg|Tokyo Dome մարզադաշտ
Պատկեր:Tokyodome-Hotel 20070317.jpg|«Տոկիո Դոում» հյուրանոց
Պատկեր:Toppan_Plinting_(Koishikawa_Bldg.).jpg|Տոպանի գլխավոր գրասենյակ
Պատկեր:Akamon.jpg|Աքամոն՝ Տոկիոյի համալսարանի հանրահայտ դարպասները


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տոկիոյի շրջաններ
Կոլվա (Վիշերայի վտակ)

**Կոլվա** (), գետ Ռուսաստանում (Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն
Կոլվա գետը սկիզբ է առնում Կոլվինսկի Կամեն լեռից և թափվում է Վիշերա գետ։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Չերդին քաղաքը, Կորեպինսկոե, Իսկոր, Վիլգորտ, Պոկչա, Կամգորտ, Բիգիչի գյուղերը։

## Հիդրոգրաֆիա
Կոլվա գետի երկարությունը կազմում է 460 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 13500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 457 մ3։

## Վտակներ
Կոլվա գետի վտակներն են ձախից՝ Բերյոզովայա, աջից՝ Վիշերկա գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լենա (գետ)

**Լենա** (), գետ Ռուսաստանում (Յակուտիա, Իրկուտսկի մարզ)։

## Անվանում
Տեղացիներին հայտնի է այլ անվանումներով․ էվենկներն այն անվանում են Ելյույոնե, յակուտները՝ Օրյուս, բուրյաթները՝ Զուլհե։

Լենա անվանումն առաջացել է Ելյույոնեից, որն ուղղակի նշանակում է «մեծ գետ»։

## Աշխարհագրություն
Լենա գետը սկիզբ է առնում Բայկալի լեռնաշղթայից և թափվում է Լապտևների ծով։ Գետը պատկանում է Լապտևների ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1650 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Ուստ-Կուտ, Կիրենսկ, Լենսկ, Օլյոկմինսկ, Պոկրովսկ, Յակուտսկ քաղաքները և Սոտինցի, Ժիգանսկ բնակավայրերը։

## Հիդրոգրաֆիա
Լենա գետի երկարությունը կազմում է 4480 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2490000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 16 350 մ3։

## Վտակներ
Լենա գետի վտակներն են Չայա, Վիտիմ, Ալդան, Կուտա, Օլյոմկա, Վիլյույ, Կիրենգա, Չույա, Մոլոդո գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

File:Lena river great trip.jpg
File:River lena in russia.jpg
File:Wonder stone lena river.jpg
File:Snow mountain lena river.jpg
File:Lena great river.jpg
File:Lena russian river.jpg
File:Lena river.jpg


Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սասուն Գրիգորյան (ճարտարապետ)

**Սասուն Սեդրակի Գրիգորյան** (), նեոդասական և հայ ավանդական ազգային ոճերով աշխատող խորհրդային ժամանակաշրջանի հայ ճարտարապետ։

Սահականուշ Գրիգորյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1965 թ. ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։

1965-1979 թթ.-ին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտի ավագ ճարտարապետ, 1979-1993 թթ.-ին՝ Լենինականի գիտա-վերականգնման արտադրության հատուկ արվեստանոցի տնօրեն։

Համահեղինակ Է Երևանի Օղակաձև զբոսայգու՝ Տերյան-Աբովյան փողոցների միջնահատվածի (1960-1985), Գյումրու «Կումայրի» պետական պատմա-ճարտարապետական թանգարան-արգելոցի (1980, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1985), Սերգեյ Մերկուրովի, Ասլամազյան քույրերի թանգարանների, Մանկական ստեղծագործության կենտրոնի, տիկնիկային թատրոնի, Ձիթողցյանների տան, Ծաղիկյանների գարեջրի գործարանի վերականգնման նախագծերի։

2014 թ. Գյումրի քաղաքի Ռիժկով փողոցում տեղադրվել է նրա հուշատախտակը։

## Հիմնական աշխատանքները
# Հարավ-արևմտյան բնակելի թաղամաս Երևանում
# Հարավ-արևմտյան բնակելի թաղամասի B-1 և B-2 միկրոշրջանների զարգացում Երևանում
# 9-հարկանի երկու մակարդակով բնակելի շինություն Երևանում 
# Տիգրանյան փողոցում գտնվող Պետական բանկի բնակելի շենք Երևանում 
# Փափազյան փողոցի փակուղիների բնակելի շենք Երևանում 
# Նորք թաղամասի կույրերի կենսաթոշակային միության բնակելի շենք Երևանում 
# Հարսանեկան պալատ Երևանում
# Օղակաձև զբոսայգու հատվածը Տերյան և Աբովյան փողոցների միջև Երևանում
# Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնի ընդլայնումը Երևանում 
# Կումայրիի արգելոցի ճարտարապետական հուշարձանների վերականգնում և հարմարեցում (Կումայրիի պահպանվող տարածքների ՁՊՎ) Լենինականում
# Սուրբ Ամենափրկիչ և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիների վերականգնման ծրագրեր Լենինականում
# Մայիսյանի VII դարի Տիրանավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցու վերականգնումը

## Պատկերասրահ

Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ (15).JPG|Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահը Գյումրիում
Ձիթողցոնց թանգարան 06.jpg|Ձիթողցյանների տուն Գյումրիում
Եկեղեցին հարավ-արևելքից.jpg|Մայիսյանի VII դարի Տիրանավոր Սբ. Աստվածածին եկեղեցին
File:Sasun_Grigoryan_2.jpg|Սասուն Գրիգորյանը (ձախից ներքևում երկրորդը) աշխատանքային խմբի հետ Մայիսյանի Սբ. Աստվածածին եկեղեցու վերականգնումից հետո


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սասուն Գրիգորյան 
* Ռադիո «Մարիամ», հաղորդում Սասուն Գրիգորյանի մասին
* Ճարտարապետ Սասուն Գրիգորյանի անվան հուշատախտակ է բացվել Գյումրիում

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Չուլիմ (գետ)

**Չուլիմ** (), գետ Ռուսաստանում (Նովոսիբիրսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Չուլիմ գետը սկիզբ է առնում Վասյուգանի ճահիճներից և թափվում է Փոքր Չանի լիճ։ Գետը պատկանում է Չանի լիճի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 154 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Չուլիմ քաղաքը և Ստարոգորնոստալևո գյուղը։

## Հիդրոգրաֆիա
Չուլիմ գետի երկարությունը կազմում է 392 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 17900 կմ² է։

## Վտակներ
Չուլիմ գետի վտակներն են Յկարգատ, Սումա, Հարավային Չուլիմ գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Չուլիմ (Օբի վտակ)

**Չուլիմ** (), գետ Ռուսաստանում (Խակասիա, Կրասնոյարսկի երկրամաս, Տոմսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Չուլիմ գետը սկիզբ է առնում Սպիտակ Իյուս և Սև Իյուս գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Աչինսկ, Նազարովո, Կոպյովո, Բալախտա քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Չուլիմ գետի երկարությունը կազմում է 1799 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 134000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 785 մ³։

## Վտակներ
Չուլիմ գետի վտակներն են Ուլույուլ, Մեծ Յուկսա, Չիչկայուլ, Յայա, Կիյա, Մեծ Կեմչուգ, Ուրյուպ, Սերեժ, Ժուրա, Սպիտակ Իյուս, Սև Իյուս գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Իզար (գետ)

**Իզար** (), գետ Գերմանիայում, ակունքը Ավստրիայում է։ Դանուբի աջ վտակն է։ Սկիզբ է առնում Տիրոլյան Ալպերից, հոսում Բավարական սարահարթով։ Երկարությունը 283 կմ է։

Իզարի վրա է կառուցվել հէկ֊երի կասկադ։ Ափին է Մյունխեն քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Իզար գետը սկիզբ է առնում Միտենվալից հարավ՝ Ալպերում՝ Շարնիցի մոտից և թափվում է Դեգենդորֆի մոտ՝ Դնեպր։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1160 մ բարձրության վրա։

## Անվանում
Մեր թվարկության սկզբներին լատինական աղբյուրներում հիշատակվում է *Isarus* ձևով։ Գտնում են, որ անվանումն առաջացել է ընդհանուր հնդեվրոպական *Isara* «հոսող ջուր» բառից։

## Հիդրոգրաֆիա
Իզար գետի երկարությունը կազմում է 295 կմ։

## Վտակներ
Իզար գետի վտակներն են Լոյզախ, Ամպեր գետերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի գետեր
Կատեգորիա:Բավարիայի գետեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի գետեր
Կատեգորիա:Դանուբ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Վասյուգան (գետ)

**Վասյուգան** (), գետ Ռուսաստանում (Տոմսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Վասյուգան գետը սկիզբ է առնում Վասյուգանյան ճահճուտներից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Նոր Վասյուգան, Նոր Թևրիզ, Միջին Վասյուգան, Հին Բերյոզովկա, Ուստ-Չիժապկա, Նաունակ, Մեծ Գրիվա, Ստարոյուգինո, Նովոյուգինո, Բոնդարկա գյուղերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Վասյուգան գետի երկարությունը կազմում է 1082 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 61800 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 381 մ3։

## Վտակներ

Վասյուգան գետի վտակներն են աջից՝ Ելիզարովկա, Պետրյակ, Պոլովինկա, Երշովկա, Կալգանակ, Պյոնորովկա, Նյուրոլկա, Զիմնյայա, Չիժապկա, Պասիլ, Սիլգա, Նաուշկա, Կոչեբիլովկա, Լոզունգա, ձախից՝ Մեծ Պետրյակ, Լիստվենկա, Կորովյա, Ստարիցա, Գարչակ, Կին, Նալիմիա, Գլուխայա, Չերտալա, Յագիլյախ, Եգոլյախ, Օլենևկա, Կելվատ, Լոնտինյախ, Կատիլգա, Չերեմշանկա, Պրուդովայա, Մախնյա, Կեդրովկա, Մարտինովկա, Վարեն-Եգան, Յոխոմյախ, Չեբաչյա, Կաչարմա, Փոքր Կուլետկա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ենիսեյ

**Ենիսեյ** (), գետ Մոնղոլիայում, Ռուսաստանում (Տուվա, Կրասնոյարսկի երկրամաս, Խակասիա, Իրկուտսկի մարզ, Բուրյաթիայի Հանրապետություն, Անդրբայկալի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն
Ենիսեյ գետը սկիզբ է առնում Փոքր Ենիսեյի և Մեծ Ենիսեյի միախառնման վայրից և թափվում է Կարայի ծով։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 3300 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Կիզիլ, Շագոնար, Սայանոգորսկ, Մինուսինսկ, Աբական, Դիվնոգորսկ, Կրասնոյարսկ, Սոսնովոբորսկ, Ժելեզնոգորսկ, Ենիսեյսկ, Իգարկա, Դուդինկա քաղաքները և Չերյոմուշկի, Մայնա, Շուշենսկոյե, Ուստ-Աբական, Նովոսյոլովո, Բերյոզովկա, Ատամանովո, Կազաչինսկոյե, Տուրուխանսկ, Կուրեյկա, Ուստ-Պորտ, Կարաուլ բնակավայրերը։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է գետի էվենկերեն *Իոանեսի* անվանումից, որը բառացի նշանակում է «մեծ ջուր, գետ»։ Տուվայի Հանրապետության սահմաններում կոչվում է Վերին Ենիսեյ (տուվիներեն՝ Ուլուգ-Խեմ, բառացի՝ «մեծ գետ»)։

## Հիդրոգրաֆիա
Ենիսեյ գետի երկարությունը կազմում է 3487 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2580000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 19800 մ³։

## Վտակներ
Ենիսեյ գետի վտակներն են ձախից՝ Խեմչիկ, Կանտեգիր, Աբական, Կեմ, Կաս, Սիմ, Դուբչես, Ելոգույ, Տուրուխան, Փոքր Խետա, Մեծ Խետա, Տանամա, Գրյազնուխա, աջից՝ Ուս, Կեբեժ, Տուբա, Սիդա, Սիսիմ, Մանա, Կան, Անգարա, Մեծ Պիտ, Պոդկամեննայա Տունգուսկա, Բախտա, Ստորին Տունգուսկա, Կուրեյկա, Խանտայկա, Դուդինկա գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արգուն (գետ)

**Արգուն** (, , *Էրգենե գոլ*; , *Էրգյունե մյորյոն*;  *Երգենյե*,  *Éěrgǔnà hé*), գետ Չինաստանում և Ռուսաստանում (Անդրբայկալ երկրամաս, Ներքին Մոնղոլիա)։

## Աշխարհագրություն
Արգուն գետը սկիզբ է առնում Մեծ Խինգանից և թափվում է Ամուր։ Գետը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա
Արգուն գետի երկարությունը կազմում է 1620 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 164000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 186 մ³։

## Վտակներ
Արգուն գետի վտակներն են ձախից՝ Ուրով, Ուրյումկան, Գազիմուր, աջից, Գենխե, Նյուերխե, Ցզիլյուխե գետերը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Չինաստանի գետեր
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Ամուր գետի վտակներ
Պարաբել (գետ)

**Պարաբել** (), գետ Ռուսաստանում (Տոմսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Պարաբել գետը սկիզբ է առնում Կյոնգա և Չուզիկ գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 62 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Ուստ-Չուզիկ, Ստարիցա, Նովիկովո, Տարսկ, Չանովկա, Սենկինո, Նելմաչ, Պրոկոպ, Գոլեշչիխինո, Պարաբել, Բարձր Յար, Պաշնյա, Պավլովո, Կարգասոկ գյուղերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Պարաբել գետի երկարությունը կազմում է 308 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 25500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 123 մ3։

## Վտակներ

Պարաբել գետի վտակներն են Մատերիչնայա, Վյալովկա, Մեծ Իստոկ, Խորը Իստոկ, Իստոկ Տուլա, Պադոգա, Նելմաչ, Սելչիգա (Սոչ-Իգա), Մեծ Պեգան, Տիսատ, Կարզա, Ուրյա, Ստորին Սենկինա, Վերին Սենկինա (Մեծ Սենկինա), Զախարկովա, Չարուս, Օմելիչ, Մեխատ, Գնիլայա, Ալդա, Կյոնգա, Չուզիկ գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բելայա (գետ)

**Բելայա** (), գետ Ռուսաստանում (Մուրմանսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Բելայա գետը սկիզբ է առնում Մեծ Բուդյավրից և թափվում է Իմանդրա։ Գետը պատկանում է Նիվայի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 312 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Կիրովսկ և Ապատիտի քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Բելայա գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 239 կմ2 է։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## հղումներ
* http://textual.ru/gvr/index.php?card=155546 Բելայա գետի մասին Պետական ջրային գրանցամատյանում

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Միսսուրի (գետ)

**Միսսուրի** (), գետ ԱՄՆ-ում (Մոնտանա, Հյուսիսային Դակոտա, Հարավային Դակոտա, Նեբրասկա, Այովա, Կանզաս, Միսսուրի նահանգ), Միսիսիպիի ամենամեծ վտակը։
Գետի երկարությունը կազմում է 3767 կմ։ Սկիզբ է առնում Ժայռոտ լեռներում, անցնում է հիմնականում արևելյան ու հարավարևելյան ուղղություններով։ Թափվում է Միսսիսիպի Սենթ Լուիս քաղաքի մոտակայքում։ Ավազանի մակերեսը կազմում է 1 300 000 կմ²-ից ավելի ու ներառում է ԱՄՆ-ի տասը նահանգների ու Կանադայի երկու գավառների տարածքների մի մասը։

Միսսուրիի հովտում առաջին մարդիկ ի հայտ են եկել ավելի քան 12 հզ. տարի առաջ, գետափները բնակեցված էին ավելի քան տասը հնդկական ցեղախմբերով։ 19-րդ դարում գետը դարձավ դեպի արևմուտք գաղթականների տեղափոխման ու ԱՄՆ-ի տարածքի ընդլայնման կարևոր ճանապարհ։ 20-րդ դարի առաջին կեսին գետի վրա կառուցել են բազմաթիվ ամբարներ ու այլ ոռոգման կառույցներ։ Միսսուրիի վրա նավարկությունը, որը բուռն կերպով զարգացավ 1830-ական թվականներին ու իր գագաթնակետին հասավ 1850-ական թվականների վերջին, այժմ գտնվում է անկման վիճակում։

## Աշխարհագրություն
Միսսուրի գետը սկիզբ է առնում Ջեֆերսոն, Գալլատին և Մեդիսոն գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Միսսիսիպի։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 2752 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Թրի Ֆորքս, Գրեյթ Ֆոլս, Ուիլստոն, Բիսմարկ քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Միսսուրի գետի երկարությունը կազմում է 3767 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1371010 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2250 մ3։

## Վտակներ
Միսսուրի գետի վտակներն են Յելոուստոն, Պլատ, Կանզաս, Օսեյջ, Բիգ Սու, Ջեյմս, Գրանդ, Մորո, Շայեն գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միսսուրի գետի մասին Հանրագիտական բառարանում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Դեյմա (գետ)

**Դեյմա** (, ), գետ Ռուսաստանում (Կալինինգրադի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Դեյմա գետը սկիզբ է առնում Պրեգոլյայից և թափվում է Կուրշյան ծոց։

## Հիդրոգրաֆիա
Դեյմա գետի երկարությունը կազմում է 37 կմ։

## Վտակներ
Դեյմա գետի վտակներն են ձախից՝ Սլավինկա, աջից՝ Օսուշինկա, Պոլյանկա, Կամենկա, Իլյիչյովկա, Պոլեսյան ջրանցք գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
* Դեյմա գետի մասին Պետական ջրային ռգրանցամատյանում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օուլույոկի (գետ)

**Օուլույոկի** (), գետ Ֆինլանդիայում։

## Աշխարհագրություն

Օուլույոկի գետը սկիզբ է առնում Օուլույարվի լիճից և թափվում է Բալթիկ ծով։

## Հիդրոգրաֆիա

Օուլույոկի գետի երկարությունը կազմում է 107 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 22853 կմ2 է։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի գետեր
Ուգրա (գետ)

**Ուգրա** (), գետ Ռուսաստանում (Սմոլենսկի մարզ, Կալուժսկայա մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Ուգրա գետը սկիզբ է առնում Սմոլենսկի բարձրավայրից և թափվում է Օկա գետ։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա

Ուգրա գետի երկարությունը կազմում է 399 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 15700 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 85,2 մ3։

## Վտակներ

Ուգրա գետի վտակներն են Վորյա, Ռեսսա, Տեչա, Շանյա, Իզվեր, Ժիժալա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
* Ուգրա գետի մասին Պետական ջրային գրանցամատյանում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մոզել (գետ)

**Մոզել** (, ), գետ Ֆրանսիայում, Լյուքսեմբուրգում, Գերմանիայում, Հռենոսի ձախ վտակը։

## Աշխարհագրություն
Մոզել գետն սկիզբ է առնում Վոգեզիից և թափվում է Հռենոս։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 715 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Նանսի, Մեց (Ֆրանսիա), Տրիր, Կոբլենց (Գերմանիա) քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Մոզել գետի երկարությունը կազմում է 544 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 28 286 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 315 մ3։ Նավարկելի է գետաբերանից 242 կմ։ Հատվում է Մառն-Հռենոս ջրանցքով։ Արևելյան ջրանցքով միացած է Աոն գետին։ Կան ՀԷԿ-եր։

Մոզելի ափերին են Նանսի, Մեց, Տրիր, Կոբլենց քաղաքները։ Մոզելի հովիտը խաղողագործության և գինեգործության շրջան է։

## Վտակներ
Մոզել գետի վտակներն են Սաար, Ռուվեր, Ավիերա գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռենոս գետի վտակներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի գետեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գետեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Աադու Հինտ

**Աադու Հինտ** (, լրիվ անունը՝ **Ադոլֆ Էդմունդ Հինտ**, դեկտեմբերի 28, 1909 (հունվարի 10, 1910), գ. Կյուլասեմա, Էզելյան կոմսություն, Լիֆլյանդյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 26, 1989, Տալլին, Էստոնիայի ԽՍՀ, ԽՍՀՄ),), էստոնացի խորհրդային գրող, Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մուհու կղզում՝ Կյուլասեմա գյուղում։ Նրա մանկությունն ու պատանեկությունն անցել են Սաարեմաա կղզում, որտեղ 1923-1929 թթ. սովորել է Սաարեմաայի գիմնազիայում։ Մերձբալթիկայի՝ ԽՍՀՄ-ին միանալուց հետո՝ 1940 թ., դարձել է կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Հայրենական Մեծ պատերազմի սկզբում ծառայել է Կարմիր բանակում, իսկ հետագայում աշխատել է թիկունքում։ Եղել է ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի, ինչպես նաև Էստոնական ԽՍՀ գերագույն խորհրդի անդամ։

Աադու Հինտը գրել է մի շարք պիեսներ, որոնք բոլորն էլ բեմականացվել են։

Մահացել է 1989 թ. հոկտեմբերի 26-ին, թաղված է Սաարեմաա կղզում՝ Կիհելկոննա գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
Եղբայրը՝ Յոհաննես Հինտը, (1914-1985), հայտնի գիտնական է, ինժեներ։

1937-1941 թթ. ամուսնացած է եղել Դեբերա Տուլի հետ, ով հետագայում հայտնի է դարձել որպես բանաստեղծուհի ու թարգմանիչ Դեբորա Վարանդի։

1941-1958 թթ. ամուսնացած է եղել գրող Միննի Նուրմեի հետ։

1961 թ. ամուսնացել է Էլվե Հինտի հետ (Էլվե Սոովիստե)։

Աադու Հինտի ութ երեխաներից Պյաեռն Հինտը, Միյնա Հինտն ու Էեվա Պարկը դարձել են հայտնի գրողներ, իսկ Մարե Զանևան՝ թարգմանիչ։

## Ստեղծագործությունը
Աադու Հինտի ստեղծագործությունների զգալի մասը նվիրված է կղզու բնակիչների, մասնավորապես՝ ձկնորսների կյանքին։

### Ստեղծագործություններ
* «Բոր» ("Pidalitõbi"; վեպ, 1934)
* «Ոսկե դարպասներ» ("Kuldne värav"; վեպ, 1937)
* «Հնոցապանը» ("Tulemees"; վեպ, 1939)
* «Վեսսեի որդին» ("Vesse poeg")
* «Օձաձկան արկածները» ("Angerja teekond")
* «Մասնավոր կղզին» ("Oma saar")
* «Քամիների ափը» ("Tuuline rand";)

## Ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
* Հինտի «Ու՞ր ես գնում, ընկեր դիրեկտոր» ("Kuhu lähed, seltsimees direktor?") պիեսի հիման վրա ռեժիսոր Վիկտոր Նևեժինը 1959 թ. «Տալլինֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանել է «Ստորջրյա խութեր» ("Veealused karid") գեղարվեստական ֆիլմը, որի սցենարիստներից մեկը եղել է Հինտը
* Հինտի «Քամիների ափը» էպոպեայի հիման վրա Տալլինի կինոստուդիան նկարահանել է գեղարվեստական երկու ֆիլմ (այս դեպքում սցենարիստներից մեկը եղել է Հինտը)
** «Գլադիատոր» ("Gladiaator"; 1969, ռեժիսոր Վելյե Կյասպեր)
** «Քամիների ափը» ("Tuuline rand"; 1971, ռեժիսոր Կալյե Կիյսկ)

## Մրցանակներ ու կոչումներ
* Էստոնական ԽՍՀ պետական մրցանակ (1950, 1967)
* Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1955)
* Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1965)
* Ֆրիդեբերտ Տուգլասի գրական մրցանակ նովելների համար (1982)
* Լենինի շքանշան (1980)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* "Pidalitõvest" puudutatu kohtus. Vaba Maa, 14 մարտի 1935, №63, էջ. 4 
* Autorile naha peale. Vaba Maa, 16 մարտի 1935, №65, էջ. 6 
* Кузнецов Ф., «Три книги романа Ааду Хинта», «Дружба народов», 1961, №5
* Крахмальникова Зоя, «Путешествие по "Берегу ветров" (Ааду Хинт и его книги)», Москва, 1970
* «Очерк истории эстонской советской литературы», Москва, 1971
* Leht К., «Aadu Hint», Տալլին 

Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Պրեգոլյա (գետ)

**Պրեգոլյա** (Pregel), գետ Ռուսաստանում (Կալինինգրադի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Պրեգոլյա գետը սկիզբ է առնում Ինստրուչ և Անգրապա գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Կալինինգրադյան ծոց, Բալթիկ ծով։ Գետը պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 14 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Չերնյախովսկ, Զնամենսկ, Գվարդեյսկ, Կալինինգրադ քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա

Պրեգոլյա գետի երկարությունը կազմում է 123 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 15500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 90 մ3։

## Վտակներ

Պրեգոլյա գետի վտակներն են Ինստրուչ, Անգրապա, Բայդուկովկա, Բոբրովայա, Գվարդեյսկայա, Բոլշայա, Գոլուբայա, Լակովկա, Գուրևկա, Գլուբոկայա, Գրեմյաչյա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նևա

**Նևա** (), գետ Ռուսաստանում (Լենինգրադի մարզ, Սանկտ Պետերբուրգ), որը միացնում է Լադոգա լիճը Բալթիկ ծովի Ֆիննական ծոցի Նևա գետի ծովախորշի հետ։

Երկարությունը 74 կմ է, սեփական ավազանի մակերեսը՝ 5 000 կմ²։ Նևա գետը՝ միակն է, որը դուրս է հոսում Լադոգա լճից։ Նևայի ափին գտնվում են չորս քաղաքներ՝ Շլիսելբուրգը, Կիրովսկը, Օտրադնոեն, Սանկտ Պետերբուրգը, և մի քանի տասնյակ այլ բնակավայրեր։ Նավարկելի է ամբողջ երկայնքով, համարվում է Վոլգա-Բալթյան ջրային ուղու և Բելոմոր-Բալթյան ջրանցքի մի մասը։

## Անվան ծագում
* Ֆիննական «նևա» բառից (, ՝ ճահիճ (խորը)։
* Շվեդական «նյու» բառից (՝ նոր)։ Լայնորեն տարածված բառ է բոլոր հնդեվրոպական լեզուներում։

Ֆիննական բառը ակտիվորեն օգտագործվում է ժամանակակից ֆիներեն լեզվի մեջ, այդ թվում նաև տեղանվանաբանության մեջ, neva բառի տեսքով, նշանակում է ճահճային տեղանքի տեսակ՝ անցումային ճահիճներ։ Չունի նմանօրինակներ ուգրո-ֆիննական լեզուներումում, ինչը վկայում է ֆիննական ծագման մասին։

Շվեդական վարկածն ամենաթույլն է. բոլոր շվեդական աղբյուրներում գետը կոչվում է Նևա, շվեդական տարածքների ընդլայնումը դեպի Ֆինլանդիա սկսվել է շատ ավելի ուշ, երբ տարածքը արդեն բնակեցված էր և անվանումները արդեն տրվել էին։

Նևա գետի ջրանվան ծագման մյուս վարկածն առաջարկում է պատմաբան Վյաչեսլավ Կուլեշովի աշխատությունը, որի եզրակացություններն աջակցություն են ստացել հնագետ Դմիտրի Մաչինսկու և ֆիննո-ուգորական լեզվագետներ Եվգենի Խելինսկու և Վլադիմիր Նապոլսկու կողմից։

Կուլեշովը եկել է այն եզրակացության, որ Նևա ջրանունը համարվում է հին եվրոպական և գալիս է հնդեվրոպական նախալեզվից *neṷa «նոր»։ Նրա ծագումնաբանությունը կապված է Արևելյան Մերձբալթիկայի հնդեվրոպական ցեղերի հետ, ովքեր, հավանաբար, կապակցված են եղել հին գերմանացիների և բալթերի հետ։ «Նոր» իմաստը կապված է գետի առաջացման առանձնահատկությունների հետ. հնարավոր է, որ հենց այդ հին գերմանացիները դարձել են վկաներ, թե ինչպես է ջուրը Լադոգա լճից ներթափանցում Ֆիննական ծոց, այդ պատճառով առաջացած գետը անվանել են «նոր»։ Երբ արևելքից տարածաշրջան են եկել մերձբալթյան-ֆիննական ժողովրդները, նրանք փոխառել են գետի այդ հնդեվրոպական անվանումը։ Սլավոնական բնակչությունն իրենց հերթին փոխառել է Նևա անվանումը մերձբալթյան-ֆիննական Neva (joki) բառից։ Գետի սկանդինավյան անվանումը, այդպիսով, մինչ այժմ պահպանել է բրոնզի դարից եկած իր շարունակական իրավահաջորդությունը և սկզբնական իմաստը։

Հին ռուսական ավանդության մեջ Նևա անվանումն առաջին անգամ կիրառվել է «Ալեքսանդր Նևսկու մասին պատմվածք»-ի մեջ (13-րդ դար)։ Դրանից առաջ հին ռուսական Նևո անվանումը գործածվում էր Լադոգա լճի համար։

## Հիդրոգրաֆիա
Նևա գետի երկարությունը կազմում է 74 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 281000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 2500 մ³։

## Վտակներ
Նևա գետի վտակներն են ձախից՝ Մգա, Տոսնա, Իժորա, Սլավյանկա, Մուրզինկա, աջից՝ Օխտա, Սև գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կայք՝ նվիրված Նևա գետին

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օմո (գետ)

**Օմո** ( ), գետ Եթովպիայի Դաշնային Ժողովրդավարական Հանրապետությունում (Արևելյան Աֆրիկա)։

## Աշխարհագրություն
Օմո գետը սկիզբ է առնում Եթովպիական բարձրավանդակից և թափվում է Ռուդոլֆ լիճ։ Գետը պատկանում է Ռուդոլֆ լիճի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 2316 մ բարձրության վրա։

## Հիդրոգրաֆիա

Օմո գետի երկարությունը կազմում է 760 կմ։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եթովպիայի գետեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Եթովպիայում
Թերեք (գետ)

**Թերեք** (, , , ), գետ Վրաստանում և Ռուսաստանում։

## Անվանում
Անվանման առաջացումը կապում են բալկալերեն *թերք* «արագավազ, ուժեղ» բառի հետ։

## Աշխարհագրություն
Թերեք գետը սկիզբ է առնում Զիլգախոխ քաղաքից և թափվում է Կասպից ծով։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Վլադիկավկազ, Բեսլան, Թերեք, Մայսկի, Մոզդոկ, Կիզլյար քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Թերեք գետի երկարությունը կազմում է 623 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 43200 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 305 մ3։

## Վտակներ
Թերեք գետի վտակներն են ձախից՝ Գիզելդոն, Արդոն, Ուրուխ, Մալկա, աջից՝ Սունժա։ գետերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր
Կոտորոսլ (գետ)

**Կոտորոսլ** (), գետ Ռուսաստանում (Յարոսլավի մարզ, Ռոստովի շրջան, Գավրիլով-Յամի շրջան, Յարոսլավի շրջան)։

## Աշխարհագրություն
Կոտորոսլ գետը սկիզբ է առնում Ուստիե և Վյոկսա վտակների միախառնման վայրից և թափվում է Վոլգա գետ (Գորկու ջրամբար)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 93 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Գավրիլով-Յամ, Յարոսլավլ քաղաքները և Կրասնիե Տկաչի քաղաքատիպ ավանը։

## Հիդրոգրաֆիա
Կոտորոսլ գետի երկարությունը կազմում է 126 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 6370 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 30 մ3։

## Վտակներ
Կոտորոսլ գետի վտակներն են աջից՝ Լախոստ, ձախից՝ Պախմա։ գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
Ջրային ռեսուրսների դաշնային գործակալություն

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Մոսկվա (գետ)

**Մոսկվա** (), գետ Ռուսաստանում (Մոսկվայի մարզ, Սմոլենսկի մարզ, Մոսկվա)։

## Աշխարհագրություն

Մոսկվա գետը սկիզբ է առնում Մոսկովյան բարձրությունից և թափվում է Օկա գետ։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Մոժայսկ, Զվենիգորոդ, Կրասնոգորսկ, Մոսկվա, Ձերժինսկի, Լիտկարինո, Ժուկովսկի, Բրոննիցի, Վոսկրեսենսկ, Կոլոմնա քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա

Մոսկվա գետի երկարությունը կազմում է 502 (473) կմ, ավազանի մակերեսը՝ 17600 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 109 մ3։

## Վտակներ

Մոսկվա գետի վտակներն են ձախից՝ Գնիլուշա, Ռուզա, Յաուզա, , Նեգլիննայա, Իստրա, Ներսկայա, աջից՝ Ժուժա, Գորոդնյա, Սետուն, Կոլոմենկա, Սևերկա, Պախրա։ գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ

Մոսկվա գետը coolpool.ru ուղեցույցում 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ուշայկա (գետ)

**Ուշայկա** (), գետ Ռուսաստանում (Տոմսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Ուշայկա գետը թափվում է Տոմ։ Գետի ափին են գտնվում Սմենա, Արկաշևո, Մեծ Պրոտոպոպովո, Փոքր Պրոտոպոպովո, Միրնի, Զամարզինո, Ստեպանովկա բնակավայրերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Ուշայկա գետի երկարությունը կազմում է 78 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 744 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 4,35 Հիդրոլոգիական բնութագիր  մ3։

## Վտակներ

Ուշայկա գետի վտակներն են Բերյոզովայա (աջ), Չերնովա (ձախ), Ասլամովկա (ձախ), Բոբրովկա (ձախ), Կամենկա (ձախ), Փոքր Ուշայկա (աջ) գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
* Ուշայկայի մասին Պետական ջրային գրանցամատյանում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Օբ (գետ)

**Օբ** (), գետ Ռուսաստանում։

## Աշխարհագրություն
Օբ գետը սկիզբ է առնում Բիայի և Կատունի միախառնման վայրից և թափվում է Օբի խորշ, Կարայի ծով։ Գետը պատկանում է Կարայի ծով, Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 3530 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Բիյսկ (հարավարևմտյան մասը), Բառնաուլ, Նովոալթայսկ, Կամեն նա Օբի, Նովոսիբիրսկ, Կոլպաշևո, Նիժնեվարտովսկ, Սուրգուտ, Նեֆտեյուգանսկ, Մեգիոն, Սալեխարդ, Լաբիտնանգի, Ստրեժեվոյ Լանգեպաս քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Օբ գետի երկարությունը կազմում է 3650 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2990000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 12300 մ³։

## Վտակներ
Օբ գետի վտակներն են ձախից՝ Պեսչանայա, Անույ, Չարիշ, Ալեյ, Չուլիմ, Բարնաուլկա, Կասմալա, Շեգարկա, Չայա, Պարաբել, Վասյուգան, Մեծ Յուգան, Հյուսիսային Սոսվա, Շչուչյա, Սինյա, աջից՝ Չեմրովկա, Չումիշ, Բերդ, Ինյա, Տոմ, Կետ, Տիմ, Կիևյան Յոգան, Վախ, Վատինյան Եգան, Տրոմյեգան, Պիմ, Լյամին, Կազիմ, Պոլույ գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Իրտիշ (գետ)

**Իրտիշ** (), գետ Ռուսաստանում։ Սկիզբ է առնում Մոնղոլիայի և Չինաստանի լեռներից, մասամբ հոսում Ղազախստանի տարածքով։

## Անվանում
11-րդ դարի միջինասիական գիտնական Մահմուդ Կաշգարիի բացատրությամբ՝ անվանումն առաջացել է *Էրտիշմակ*՝ «ով ավելի արագ կանցնի» արտահայտությունից։

Ոմանք անվանման ծագումը կապում են մոնղոլական լեզուներում եղած Էրտիս «գետ» բառի հետ։ Կա նաև ենթադրություն, որ անվանումն ունի թաթարական ծագում․ բառացի նշանակում է «հողը փորող»։

## Աշխարհագրություն
Իրտիշ գետը սկիզբ է առնում Մոնղոլական Ալթայի հարավարևմտյան լանջերի սառցադաշտերից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Կյոկտոկի (Ֆույուն), Բուրչուն (Չինաստան), Սերեբրյանսկ, Ուստ-Կամենոգորսկ, Սեմիպալատինսկ, Կուրչատով, Ակսու, Պավլոդար (Ղազախստան), Օմսկ, Տարա, Տոբոլսկ, Խանտի-Մանսիյսկ (Ռուսաստան)։

## Ջրագրություն
Իրտիշ գետի երկարությունը կազմում է 4248 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1643000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 3000 մ3։

## Վտակներ
Իրտիշ գետի վտակներն են Կալջիր, Կուրչում, Նարիմ, Բուխտարմա, Ուլբա, Ուբա, Կիզիլսու, Չար, Տոբոլ, Կամիշլովկա, Օմ, Տարա, Ույ, Շիշ, Իշիմ, Օշա, Չագան, Կոնդա, Ուսոլկա, Վագայ գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի գետեր
Կատեգորիա:Չինաստանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ
Վիշերա (Վիչեգդայի վտակ)

**Վիշերա** (), գետ Ռուսաստանում (Կոմի Հանրապետություն)։

## Աշխարհագրություն
Վիշերա գետը թափվում է Վիչեգդա գետ։

## Հիդրոգրաֆիա
Վիշերա գետի երկարությունը կազմում է 247 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 8780 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 79,1 մ3։

## Վտակներ
Վիշերա գետի վտակներն են ձախից՝ Պուգդիմ, Նիվշերա գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
* Տվյալներ պետական ջրային գրանցամատյանից

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիշերա (Կամայի վտակ)

**Վիշերա** (), գետ Ռուսաստանում (Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն

Վիշերա գետը սկիզբ է առնում Հյուսիսային Ուրալից և թափվում է Կամայի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1007 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Վիշերյան արգելոցը։

## Հիդրոգրաֆիա

Վիշերա գետի երկարությունը կազմում է 415 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 31200 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 457 մ3։

## Վտակներ

Վիշերա գետի վտակներն են ձախից՝ Նիոլս, Մոյվա, Վելս, Ուլս, Յազվա, Ակչիմ, աջից՝ Լոպիա, Լիպիա, Վայա, Կոլվա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիշերա (Փոքր Վոլխովեցի վտակ)

**Վիշերա** (), գետ Ռուսաստանում (Նովգորոդի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Վիշերա գետը սկիզբ է առնում Փոքր Վիշերկայի և Մեծ Վիշերկայի միախառնման վայրից և թափվում է Փոքր Վոլխովեց ( Վոլխով գետ)։ Գետը պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 33 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Ռադոչա, Պոսադ, Միտնո, Ռուշինովո, Մարկովո, Լախնովո, Չուբուկովիցի, Վոլին, Վոլինկա, Գուբարյովո, Սավինո, Ռադիվանովո, Սպերանսկայա Միզա գյուղերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Վիշերա գետի երկարությունը կազմում է 64 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1100 կմ2 է։

## Վտակներ

Վիշերա գետի վտակներն են աջից՝ Տյուլկով առու, Սոսնիցա, ձախից՝ Գրեմաչ, Լոպատինսկի, Զապոլսկի առուներ գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սիտկե (գետ)

**Սիտկե** (), գետ Էստոնիայում։

## Աշխարհագրություն
Սիտկե գետը սկիզբ է առնում Կուրտնա լճերի համակարգից և թափվում է Ֆիննական ծոց։

## Հիդրոգրաֆիա
Սիտկե գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 93,7 կմ2 է։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր
Տոմ (Զեյայի վտակ)

**Տոմ** (), գետ Ռուսաստանում (Ամուրի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Տոմ գետը սկիզբ է առնում Տուրանա լեռնաշղթայից և թափվում է Զեյա գետ։ Գետը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Բելոգորսկ քաղաքը։

## Հիդրոգրաֆիա

Տոմ գետի երկարությունը կազմում է 433 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 16000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 103 մ3։

## Վտակներ

Տոմ գետի վտակներն են ձախից՝ Տաշինա, Ալեուն, աջից՝ Փոքր Մայկուր, Մեծ Մայկուր գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պիլվա (գետ)

**Պիլվա** (), գետ Ռուսաստանում (Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն
Պիլվա գետը սկիզբ է առնում Հյուսիսային Պիլվա և Հարավային Պիլվա գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Կամա գետ։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա
Պիլվա գետի երկարությունը կազմում է 214 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 2020 կմ2 է։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բելայա (Կամայի վտակ)

**Բելայա** (), գետ Ռուսաստանում (Բաշկորտոստան)։

## Աշխարհագրություն
Բելայա գետը սկիզբ է առնում Քաղաք Իրեմել (Հարավային Ուրալ) ից և թափվում է Ստորին Կամայի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Բելորեցկ, Մելեուզ, Սալավատ, Իշիմբայ, Ստերլիտամակ, Ուֆա, Բլագովեշչենսկ (Բաշկորտոստան), Բիրսկ, Դյուրտյուլի, Ագիդել քաղաքները, Յումագուզինո բնակավայր։

## Հիդրոգրաֆիա
Բելայա գետի երկարությունը կազմում է 1430 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 142000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 950 մ³։

## Վտակներ
Բելայա գետի վտակներն են աջից՝ Նուգուշ, Տայրուկ, Սիմ, Ուֆա, Բիր, Արագ Տանիպ, ձախից՝ Աշկադար, Ուրշակ, Դյոմա, Կարմասան, Չերմասան, Բազա, Սյուն գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի աշխարհագրություն
Իսետ (գետ)

**Իսետ** (), գետ Ռուսաստանում (Սվերդլովսկի մարզ, Կուրգանսկի մարզ, Տյումենի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Իսետ գետը սկիզբ է առնում Իսետյան լիճից և թափվում է Տոբոլ գետ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 250 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Պալկինո, Եկատերինբուրգ, Արամիլ, Կամենսկ-Ուրալսկի, Կատայսկ, Դալմատովո, Շադրինսկ, Իսետսկոե, Յար քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Իսետ գետի երկարությունը կազմում է 606 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 58900 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 73,08 մ3։

## Վտակներ
Իսետ գետի վտակներն են Միաս, Սինարա, Տեչա գետերը։

## Տես նաև
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
* Իսետ գետի մասին Սովետական Մեծ Հանրագիտարանում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Միաս (գետ)

**Միաս** (), գետ Ռուսաստանում (Բաշկորտոստան, Չելյաբիմսկի մարզ, Կուրգանսկի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Միաս գետը սկիզբ է առնում Նուրալի լեռնաշղթա (Հարավային Ուրալ)ից և թափվում է Իսետ։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Միաս, Չելյաբինսկ քաղաքները, Պոլետաևո, Միասկոե, Կարգապոլիե բնակավայրերը։

## Հիդրոգրաֆիա

Միաս գետի երկարությունը կազմում է 658 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 21800 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 15,4 մ3։

## Վտակներ

Միաս գետի վտակներն են Ատլյան, Մեծ Կիալիմ, Բիշկիլ, Զյուզելգա, Բիրգիլդա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ

Միաս գետի մասին Սովետական Մեծ Հանրագիտարանում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի աշխարհագրություն
Տոբոլ (գետ)

**Տոբոլ** (), գետ Ղազախստանում և Ռուսաստանում, Իրտիշի ձախ վտակը։

## Աշխարհագրություն
Տոբոլ գետը սկիզբ է առնում Տուրգայսկի սարահարթից և թափվում է Իրտիշ գետ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 272 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Լիսակովսկ, Ռուդնի, Կոստանայ, Կուրգան, Յալուտորովսկ, Տոբոլսկ քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Տոբոլ գետի երկարությունը կազմում է 1591 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 426000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 805 մ³։

## Անվանումը
Ոմանք ենթադրում են, որ անվանումը առաջացել է ղազախերեն տաբուլ, բաշկիրերեն տոբոլ «ասպիրակ» բույսի անունից (այդ բույսը գետի երկայնքով շատ է տարածված), ոմանք էլ կարծում են, որ այն առաջացել է թյուրքական տուբուլ «սահմանազատիչ նշան» բառից (հավանաբար, Տոբոլը մի ժամանակ սահմանային գետի դեր է կատարել), իսկ ոմանք էլ այն այն կարծիքի են, որ անվանման հիմքում ընկած է տեղի Տոբոլակ խանի կամ նրա Տոբոլ-Տուրա քաղաքի անունը։

## Վտակներ
Տոբոլ գետի վտակներն են ձախից՝ Ույ, Իսետ, Տուրա, Տավդա, աջից՝ Ուբագան գետերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Ղազախստանի գետեր
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Վյատկա (գետ)

**Վյատկա** (), գետ Ռուսաստանում (Ուդմուրտիա, Կիրովի մարզ, Թաթարստան)։

## Աշխարհագրություն

Վյատկա գետը սկիզբ է առնում Վերխնեկամենսկի բարձրավայրից և թափվում է Կամա։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 240 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Սլոբոդսկոյ, Կիրովո-Չեպեցկ, Կիրով, Օռլով, Կոտելնիչ, Սովետսկ, ՎյատսկիեՊոլյանի, Սոսնովկա, Օմուտնինսկ, Կիրս, Նոլինսկ, Ուրժում, Մալմիժ։

## Հիդրոգրաֆիա

Վյատկա գետի երկարությունը կազմում է 1314 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 129000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 890 մ3։

## Վտակներ
Վյատկա գետի վտակներն են աջից՝ Բելայա, Կոբրա, Լետկա, Վելիկայա, Մոլոմա, Պիժմա, Շոշմա, ձախից՝ Չեպցա, Բիստրիցա, Վոյա, Կիլմեզ գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օկա (գետ)

**Օկա** (), գետ Ռուսաստանում (Օրյոլի մարզ, Տուլայի մարզ, Կալուգայի մարզ, Մոսկվայի մարզ, Ռյազանի մարզ, Վլադիմիրի մարզ և Նիժնի Նովգորոդի մարզ)։

## Աշխարհագրություն
Օկա գետը սկիզբ է առնում Միջին ռուսական բարձրավայրից և թափվում է Վոլգա։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 226 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Օրյոլ, Բելյով, Կալուգա, Ալեքսին, Տարուսա, Սերպուխով, Ստուպինո, Կաշիրա, Կոլոմնա, Ռյազան, Կասիմով, Մուրոմ, Պավլովո, Ձերժինսկ, Նիժնի Նովգորոդ քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Օկա գետի երկարությունը կազմում է 1498,6 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 245000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 1300 մ³։

## Վտակներ
Օկա գետի վտակներն են ձախից՝ Կլյազմա, Ունժա, Գուս, Պրա, Ուշնա, Մոսկվա, Ուգրա, Ժիզդրա, Լոպասնյա, Նարա, Պրոտվա, աջից՝ Տյոշա, Վելետմա, Մոկշա, Պետ, Տիրնիցա, Պարա, Պրոնյա, Վոժա, Օսյոտր, Զուշա, Ուպա գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Չուսովայա (գետ)

**Չուսովայա** (), գետ Ռուսաստանում (Չելյաբինսկի մարզ, Սվերդլովսկի մարզ Պերմի երկրամաս)։

## Աշխարհագրություն
Չուսովայա գետը սկիզբ է առնում Միջին Ուրալից՝ Մեծ Չուսովյան լճից (կամ Սուրնա լիճ)ից և թափվում է Կամայի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա
Չուսովայա գետի երկարությունը կազմում է 592 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 23000 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 222 մ³։ Սառցակալում է նոյեմբերից մայիս։ Ստորին հոսանքին բնորոշ են սառցակուտակումներ՝ ջրի մակարդակի մինչև 2,8 մ բարձրացումներով։ Չուսովայայի ջրերը օգտագործվում է ջրամատակարարման համար։ Լաստառաքելի է (մոտ 500 կմ), նավարկելի՝ գետաբերանից մինչև Չուսովոյ քաղաքը։

## Վտակներ
Չուսովայա գետի վտակներն են ձախից՝ Ռեվդա, Լիսվա, Շայտանկա, աջից՝ Մեծ Շայտանկա, Մեծ Շիշիմ, Սուլյոմ, Մեժեվայա, Ուտկա, Սերեբրյանկա, Կոյվա, Ուսվա գետերը։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սպիտակ Նեղոս (գետ)

**Սպիտակ Նեղոս** (), Նեղոս գետի անվանումը Սուդանի տարածքում։

## Աշխարհագրություն
Սպիտակ Նեղոս գետը սկիզբ է առնում Վիկտորիայից և թափվում է Նեղոս։ Գետը պատկանում է Միջերկրական ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա
Սպիտակ Նեղոս գետի երկարությունը կազմում է 957 կմ, հունի լայնությունը՝ 1–2 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1 059 000 կմ² է։ Խոշոր վտակը (աջից) Սոբատն է։ Վերին հոսանքում ջրի տարեկան միջին ծախսը 453 մ³/վրկ է, ստորին հոսանքում՝ 808 մ³/վրկ։ Հոսքը կարգավորելու նպատակով Խարտումի մոտ կառուցվել է Ջեբել Աուլիյա ամբարտակը։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Կա ձկնորսություն։ Նավարկելի է։ 

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Արտաքին հղումներ
Սպիտակ Նեղոսի մասին Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարանում

Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր
Կատեգորիա:Նեղոս
Կատեգորիա:Ուգանդայի գետեր
Կատեգորիա:Սուդանի գետեր
Վախշ (գետ)

**Վախշ** (; ), գետ Տաջիկստանում։

## Աշխարհագրություն
Վախշ գետը սկիզբ է առնում Կիզիլսուի և Մուկսուի միախառնման վայրից և թափվում է Ամուդարիա։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1834 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Վախշ, Նուրեկ, Սարբանդ, Կուրգան-Տյուբե, Սարի-Տաշ, Դարոտ-Կորգան քաղաքները։

## Հիդրոգրաֆիա
Վախշ գետի երկարությունը կազմում է 524 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 39100 կմ² է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 156 մ³։

## Տես նաև
* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Տաջիկստանի գետեր
Ռուզա (գետ)

**Ռուզա** (), գետ Ռուսաստանում (Մոսկվայի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Ռուզա գետը սկիզբ է առնում Մալոյե Կրուտոյե գյուղից և թափվում է Մոսկվա (գետ)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա

Ռուզա գետի երկարությունը կազմում է 145 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1990 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 13,1 մ3։

## Վտակներ

Ռուզա գետի վտակներն են ձախից՝ Օզերնա, Պեդնյա, Վոլոշնյա, Կոստինկա (Խլուպնյա), Բելայա, աջից՝ Աջ Պեդնյա, Մուտնյա, Ժարովնյա գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օսյոտր (գետ)

**Օսյոտր** (), գետ Ռուսաստանում (Տուլայի մարզ, Մոսկվայի մարզ, Ռյազանի մարզ)։

## Աշխարհագրություն

Օսյոտր գետը սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրից և թափվում է Օկա (գետ)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։

## Հիդրոգրաֆիա

Օսյոտր գետի երկարությունը կազմում է 228 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 3480 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 13,3 մ3։

## Վտակներ

Օսյոտր գետի վտակներն են աջից՝ Մատիրկա, Ունիցա, Օսյոտրիկ, Վելիշկա, Պաչոգա, Պոլոսնյա, Վենևկա, ձախից՝ Տյուֆիտկա, Նիզնանկա, Կուդեսնա, Բերեզինկա, Մորդվես, Ռուդիցա, Վերկուշա (Լեսնայա Վերկուշա) գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ցիդլինա (գետ)

**Ցիդլինա** (), գետ Չեխիայում։

## Աշխարհագրություն

Ցիդլինա գետը թափվում է Էլբա։ Գետի ափին են գտնվում Ցիդլինա գյուղը, Լիբիցե քաղաքը։

## Հիդրոգրաֆիա

## Վտակներ

Ցիդլինա գետի վտակներն են Բիստրշիցե գետերը։

## Տես նաև

* Գետ
* Ակունք և Գետաբերան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Ցիդլինա գետի մասին Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարանում

Կատեգորիա:Չեխիայի գետեր