Քլաքտոնի նիզակ

**Քլաքտոնի նիզակ** (), կամ **Քլաքտոնի նիզակի ծայր** (), փայտե նիզակի ծայր, որը հայտնաբերվել է 1911 թվականին Քլաքտոն-օն-Սիում: Մոտավորապես 400.000 տարեկան է, և համարվում է մշակված փայտե ամենահին  գործիքը:

## Նկարագրություն
Այն պատրաստված է կենու փայտից, ուղիղ կոնաձև սրվածք ունի, և հայտնաբերվելուց 387 մմ երկարություն է ունեցել, և 39 մմ տրամագիծ, եղել է ուղիղ, բայց պահպանման առաջին տասնամյակների ընթացքում չորանալու հետևանքով երկարությունը նվազել է մինչև 367 մմ, և սկսել է կորանալ: 1952 թվականին մոմով մշակելուց հետո վիճակը կայունացել է: Որոշ ժամանակ առաջ պահպանողները ծայրից 32 մմ կտրել էին և նորից ամրացրել: Սա կրկին առանձնացվել է 2013 թվականին և նորից կցվել:  Նիզակի բեկորը ցուցադրվում է Լոնդոնի Բնական պատմության թանգարանում, որտեղ նրա տարիքը գնահատվել է 420,000 տարեկան: Այն վերարտադրելու փորձարկումները ցույց են տվել, որ այն ձևավորվել է նույն տեղում հայտնաբերված կոր կայծքարային գործիքով քերելով, որը հայտնի է որպես Քլաքտոնյան քար։

## Բացահայտում և նշանակություն
Այն հայտնաբերել է Սամուել Հազլեդին Ուորենը՝ սիրողական նախապատմաբան, ով փնտրում էր պարզ քարե գործիքներ հին քարե դարի հայտնի նստվածքում։ Նա սկզբում կարծել է, որ դա եղջյուր է, բայց այն ներկայացրել է Լոնդոնի երկրաբանական ընկերությանը որպես նիզակի ծայր:  Այս նույնականացումը որոշ ժամանակ ընդհանուր առմամբ ընդունված է եղել: Այնուամենայնիվ, քանի որ դա մի ամբողջ նիզակ չէր, և մեծ տարիքը նշանակում էր, որ այն եղել է ժամանակակից մարդկանցից առաջ, շատ գիտնականներ կասկածել են, որ պլանավորման պահանջվող ծավալը (նիզակ արտադրելու և որսի համար օգտագործելու համար) համապատասխանում է վաղ հոմինիդների ճանաչողական հնարավորություններին: և պնդել են, որ դա ավելի պարզ գործիք է՝ հավանաբար փորելու փայտ:  Այնուամենայնիվ, մոտ 300,000 տարեկան մի քանի ավելի ամբողջական նիզակների հայտնաբերումը,  Շյոնինգենի նիզակները 1995 թվականին Գերմանիայում, ցույց են տվել օգտագործման այս դերը, և Քլաքտոնի նիզակն այսօր ընդհանուր առմամբ համարվում է նիզակ։

## Գտնելու համատեքստ
Նիզակը հայտնաբերվելու միջավայրը մեկնաբանվել է որպես գետի հովտի սահման, որտեղ տեղական բուսականությունը հիմնականում կաղնու խառը անտառի և երկրորդ հերթին խոտհարքների խառնուրդ է:  Քլաքտոնի ժամանակակից հանքավայրերում հայտնաբերված կենդանական աշխարհի մնացորդները ներառում են անհետացած ձի *(Equus mosbachensis),* կարմիր եղջերու (*Cervus elaphus*), եղջերու (*Capreolus capreolus*), վայրի խոզ (*Sus scrofa*) *,* անհետացած եղջերու տեսակ (*Dama clactoniana ,* aurochenius), Էլկ (*Megaloceros giganteus)* *,* տափաստանային բիզոն (*Bison priscus*), անհետացած հսկա կուղբ (*Trogontherium),* դաշտամուկ (*Microtus agrestis*), նեղքիթ ռնգեղջյուր (*Stephanorhinus hemitoechus*), Մերքի ռնգեղջյուր (*Stefanorhinus kirchberghantoexotus)։* 

Տարածքը բնորոշ է «Քլաքտոնյան արդյունաբերությանը», որը վկայում է քարե և հիմնական գործիքների արտադրության մասին, սակայն ձեռքի կացինների արտադրության մասին քիչ ապացույցներ կան :  Քլաքտոնում հայտնաբերված կենդանիների ոսկորներից շատերը ցույց են տալիս մսագործության առկայության վկայություն: Տեղանքում բիզոնի նախագարշապարի ոսկրը, ռնգեղջյուրի նախաբազկի ոսկրը և կարմիր եղջերուի սրունքը, ըստ երևույթին, օգտագործվել են որպես մուրճային գործիքներ (ռնգեղջյուրի ոսկորը նաև ցույց է տալիս մսագործության առկայությունը)Կլակտոն:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի պալեոլիթ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Կատեգորիա:Հնագիտությունը Մեծ Բրիտանիայում
Կատեգորիա:Նիզակներ