open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արտաշես Քարթալյան

**Արտաշես Նուբարի Քարթալյան** (), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Արտաշես Քարթալյանը ծնվել է 1961 թվականի ապրիլի 6-ին Երևանում։

1969-1979 թվականներին սովորել է Հայկանուշ Դանիելյանի անվան արվեստի դպրոցի կոմպոզիցիայի բաժնում։ 1980 թվականին ավարտել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի երաժշտության տեսության և կոմպոզիցիայի բաժինները։ 1985 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայի, իսկ 1988 թվականին՝ կոմպոզիցիայի բաժինները։

1981–1991 թվականներին եղել է Երևանի կամերգային թատրոնի երաժշտական ղեկավարը։

Հիմնադրել է «Քարթալյան» ջազ-քառյակը, որի հետ ելույթներ է ունենում։ 1989 թվականից ապրում է Լոս Անջելեսում։ 1989–1991 թվականներին դասավանդել է Առնո Բաբաջանյանի անվան պետական երաժշտամանկավարժական քոլեջում՝ որպես ջազային երաժշտության ամբիոնի վարիչ, 1996 թվականից՝ Լոս Անջելեսի «Լարք» երաժշտական դպրոցում։

Համերգներով հանդես է եկել բազմաթիվ երկրներում։

## Ստեղծագործություններ

Գրել է սիմֆոնիկ պոեմ, սիմֆոնիկ պատկերներ, խմբերգներ, կամերային, գործիքային, վոկալ, ջազային, էստրադային ստեղծագործություններ։ 1987 թվականին Մոսկվայում թողարկել է ջազային ստեղծագործությունների ձայնապնակ, իսկ 2000 և 2001 թվականներին, ԱՄՆ-ում՝ լազերային սկավառակներ։

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Լևոն Աստվածատրյան

**Լևոն Արամի Աստվածատրյան** (), կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
1923-1947 թվականներին ապրել է Ֆրանսիայում։ Ավարտել է Կաննի կոնսերվատորիան (1943)։ Հայրենադարձել է 1947 թվականին։ 1951-1972 թվականներին թվականներին եղել է Հայպետհրատի երաժշտական խմբագիր։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է «Փայտփորիկ» (1962 թվական) մանկական կանտատը՝ նվագախմբի և երգչախմբի, «Սաղմոսային ռապսոդիա» (1994)՝ թավջութակի և լարային նվագախմբի, «Դիմակներ և դեմքեր» (1994 թվական)՝ լարային նվագախմբի, «Տարածական կառույցներ»՝ կամերային անսամբլի, «Ինտեգրալ» (10 վարիացիա՝ լատիշական ժողովրդական երգերի թեմաներով)՝ 2 դաշնամուրի համար, սիմֆոնիաներ («Սովետական», 1947 թվական, «Կոմիտասի հիշատակին», 1970 թվական), սյուիտ (1948 թվական), «Մելոգոնիա» (Առնո Բաբաջանյանի հիշատակին, 1983 թվական) կոնցերտը, «Հավիկ» (1964 թվական, 2-րդ հրատարակչություն՝ 1987 թվական) նախերգը, «Արյունոտ մատնահետքեր» (1995 թվական), դաշնամուրային գործեր («Պարտիտ», 1964, «Նախերգ և մոտետ», 1969 թվական, «Չորս պրելյուդ», 1949 թվական), «Հայաստան» (1971 թվական, երիտասարդության հիմնը) խմբերգը, կամեր-վոկալ երկեր, երգեր («Վերադարձ», 1948 թվական, «Կաքավ», 1969 թվական), ռոմանսներ։

Խմբագրել է հայ կոմպոզիտորների մի շարք ստեղծագործություններ, նաև Շերամի, Ջիվանու, Աշոտի երգերից։

## Աղբյուրներ
* Ն. Թահմիզյան։ Ներածություն/ Լևոն Աստվածատրյան։ Դաշնամուրային և սիմֆոնիկ երկեր։ Երևան, «Սովետական գրող», 1987, էջ 8։
* Н.Аветисян. Особенности синтеза культур в творчестве Левона Аствацатряна./ Երաժշտագիտական աշխատությունների ժողովածու, Երևան, «Կոմիտաս», 2003, էջ 53։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Ծովային ձկնկիթ

**Ծովային ձկնկիթ** (հուն. *πέλαγος* –ծով), ձկնկիթ, որը լողում է ջրի մակերևույթի վրա կամ ջրի ստորին հատվածում՝ պելագիկ գոտում, և այնտեղ էլ զարգանում է որպես ձագ։ Ստեղծում է ախտիոպլանկտոն (պելագիկ աղեղների, ինչպես նաև երիտասարդ ձկների և մեծահասակ ձկների հետ միասին, որոնք չեն կարողանում դիմակայել հոսանքներին և մշտապես ապրում են պելագիկ գոտում)։ Լողացող ձկնկիթը, ի տարբերություն ստորին գոտու ձկնկիթի, որը սուզվում է ներքև և զարգանում այնտեղ, որոշ չափով դժվարացնում է ձկների համար սերունդների խնամքը։ Բացի այդ, պելագիկ ձվեր ձվադրող ձկների վերարտադրության վրա ավելի շատ ազդում է աղիությունը։ Բայց ծովային ձկնկիթը թույլ է տալիս գրավել տարածման լայն տարածքներ։ Իրական ծովային ձկնկիթը բնորոշ է ծովային ձկներին և հազվադեպ է հանդիպում քաղցրահամ ջրերում։ Կա նաև այսպես կոչված կիսապելագոֆիլ՝ պայմանականորեն ծովային ձկնկիթ, որը կցվում է ստորջրյա մակրոֆիտներին կամ անշարժ սուբստրատին։ Այդպիսին է, օրինակ, ծովատառեխի ձկնկիթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծովային կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենդանաբանություն
Կատեգորիա:Պլանկտոն
Կոմիտաս Գևորգյան

**Կոմիտաս Հրանտի Գևորգյան** (), հայ երաժիշտ, դիրիժոր։

## Կենսագրություն
Կոմիտաս Գևորգյանը ծնվել է Երևանում, 1947 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Սովորել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։ 1969 թվականին նա տեղափոխվել է Լիբանան, որտեղ ապրում էր մոր ընտանիքը։ Անթիլիասի հայկական հոգևոր ճեմարանում դասավանդել է երաժշտություն։

1979 թվականից բնակվում է Փարիզում, որտեղ շարունակել է երաժշտական կրթությունը (դիրիժորություն)։ 1984 թվականին մասնակցել է սիմֆոնիկ նվագախմբերի դիրիժորների մրցույթին, արժանացել 1-ին մրցանակի և ոսկե մեդալի՝ երկացանկում՝ Լյուդվիգ վան Բեթհովենի 5-րդ սիմֆոնիան, Կլոդ Դեբյուսիի «Պարեր տավղի և լարային նվագախմբի համար», Դմիտրի Շոստակովիչի «Նախերգանք ռուսական և ղրղըզական թեմաներով» գործերը)։ Եղել է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու երգչախմբի ղեկավարը։

1989 թվականին Փարիզում հրատարակել է «Երաժշտական բառարան», որն ընդգրկում է 1500 երաժշտական եզրույթների բացատրություններ՝ դրանց հունարեն, իտալերեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն, լեհերեն արմատներով։

1985 թվականին եղել է Փարիզի կոնսերվատորիայի շրջանավարտների քննական հանձնաժողովի անդամ։

Կոմիտաս Գևորգյանը հավաքել է Տիրան Ալեքսանյանին, Իվան Ղալամյանին առնչվող նյութեր (բացիկներ, նամակներ, լուսանկարներ, փաստաթղթեր)։

2015 թվականին այցելել է Երևան և Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտին նվիրել է Կոմիտասին վերաբերող մոտ 100 արժեքավոր նյութեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԿՈՄԻՏԱՍԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ

Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Ջոն Գևորգյան

**Ջոն Անդրանիկի Գևորգյան** (), հայ երաժիշտ, թավջութակահար, մանկավարժ, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ։

## Կենսագրություն
Ջոն Գևորգյանը ծնվել է Երևանում, 1937 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։

1955 թվականին ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը (դասատու՝ Ալեքսանդր Չաուշյան), 1960 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1964 թվականին՝ ասպիրանտուրան (1964, ղեկ.՝ Լ. Գրիգորյան)։

1961-1968 թվականներին եղել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա եռյակի, 1971-1978 թվականներին՝ քառյակի թավջութակահար, 1969-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ հեռուստառադիոյի սիմֆոնիկ, 1976-1991 թվականներին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի նվագախմբերի կոնցերտմայստեր։ 1965-1969 թվականներին աշխատել է Սիրիայում, 1974–76 թվականին՝ Կուբայում։ 1964-1991 թվականին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, 1988 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Ջոն Գևորգյանը 1991 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ի Բյորկ քաղաքում, դասավանդում իր ստուդիայում։ 1995-2010 թվականին (տարբեր տարիների) եղել է Վաշինգտոնի, Ֆերֆաքսի, Առլինգտոնի, Ալեքսանդրիայի սիմֆոնիկ նվագախմբերի կոնցերտմայստեր, միաժամանակ՝ Վիրջինիայի և Ֆերֆաքսի երաժշտական ստուդիաների դասատու։

2008 թվականից հանդիսանում է Ֆերֆաքսի «Ջոն Գևորգյան» երաժշտական ստուդիայի ղեկավար (նաև հիմադիրը)։

Կազմել և խմբագրել է «Հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային տրիոների ժողովածուն» (ռուսերեն, 1987)։

## Մրցանակներ
Երիտասարդ կատարողների այսրկովկասյան մրցույթի 1-ին մրցանակակիր է (1960, Բաքու), պարգևատրվել է բազմաթիվ պատվավոր նշաններով ինչպես Հայաստանից, այնպես էլ այլ երկրներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Շարի (հրաբուխ)

**Շարի** կամ **Շարի լեռ** (ճապ.՝ 斜里岳, *Շարի-դակե*), անթրոպոգենի ժամանակաշրջան ստրատոհրաբուխ Ճապոնիայում։ Հրաբուխի բարձրությունը ծովի մակարդակին համեմատ 1547 մ է։ Լեռների խմբի մեջ է նաև մտնում , Շարի լեռից դեպի արևմուտք։ Այն գտնվում է Հոկայդոյի Շիրետոկո թերակղզու վրա։

## Անվանում
Հրաբուխի նախկին անվանումն այնուների լեզվով **Օննենուպուրի** էր։ *Շարի* անունը նշանակում է *ճահիճներ, որտեղ եղեգն է աճում*։ Այն նաև հայտնի է որպես  կամ ։
ձախից|մինի|200x200փքս| Ռելիեֆի քարտեզ

## Երկրաբանություն
Լեռը կազմված է հիմնականում անդեզիտից, դացիտից, բազալտից։

## Մագլցման երթուղիներ
Ամենահայտնի վերելքի երթուղին սկսվում է Կիոսատո գյուղի կողմից։ Հասարակական ավտոբուսը (Շարիբուս) շարժվում է օրական երեք անգամ (առաջինը՝ 6:30-ին) Շիրետոկոշարի կայարանից մինչև արահետի սկիզբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շարի Դակե - Ճապոնիայի երկրաբանական ծառայություն

Կատեգորիա:Հոկայդո նահանգապետություն
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Հյուսիսային կղզու ջրհեղեղ (2023)

**Հյուսիսային կղզու ջրհեղեղ**, սկսվել է 2023 թվականի հունվարի 27-ին Նոր Զելանդիայի Հյուսիսային կղզու հյուսիսային շրջաններում տեղացած հորդառատ անձրևների հետևանքով։ Ամենաշատը տուժել է Օքլենդը։

Հունվարի 27-ին տեղական ժամանակով ժամը 17:00-ի սահմաններում Օքլենդում կեսօրից հետո տեղացած հորդառատ անձրևից հետո սաստիկ հեղեղումներ են սկսվել։ Ջրհեղեղը տարածվել է ամբողջ քաղաքում․ ամենաշատը տուժել են Արևմտյան Օքլենդը և Հյուսիսային Ափը։ Նոր Զելանդիայի Ջրի և մթնոլորտի հետազոտությունների ազգային ինստիտուտը հայտնել է, որ ամառային տեղումների ողջ քանակը տեղացել է մեկ օրվա ընթացքում։ Նոր Զելանդիայի օդերևութաբանական ծառայությունը հայտնել է, որ քաղաքում ամբողջ օրվա ընթացքում գրեթե 400 մմ անձրև է տեղացել։ Albany Weather Station-ը նաև հաղորդել է 8 ժամվա ընթացքում գրանցված 260,6 մմ տեղումների մասին։ Ավելի ուշ հայտարարվել է, որ 2023 թվականի հունվարի 27-ը Օքլենդում երբևէ գրանցված ամենախոնավ օրն է եղել։ Ջրհեղեղը համարվում է Օքլենդի ժամանակակից պատմության ամենաաղետալի ջրհեղեղը։

Հունվարի 27-ին նաև այլ ջրհեղեղներ են տեղի ունեցել Նորթլենդի շրջանում։ Հունվարի 28-ից սկսած անձրևը տարածվել է հարավ՝ առաջացնելով լայնածավալ ջրհեղեղներ Վայկատո և Բեյ օֆ Փլենթի շրջաններում, նաև Գիսբորն շրջանում։

## Ազդեցություն
Հունվարի 27-ին Օքլենդում տեղի ունեցած ջրհեղեղից տուժել են քաղաքի 25 արվարձանները, փակվել են հիմնական մայրուղիները և ավելի քան 5000 տներ վնասների գնահատման կարիք ունեն։ Սողանքները բազմաթիվ շենքեր են վնասել կամ ավերվել քաղաքում, ներառյալ Մանուկաուի առափնյա պահպանության շենքը Ֆրանսիական ծովացում։

Օքլենդում շտապ օգնության ծառայություններն արձագանքել են եղանակային 719 պատահարների ահազանգի, պատասխանել են 2242 շտապ օգնության կանչերի և 126 փրկարարական գործողությոսւն են իրականացրել ուրբաթ օրը և շաբաթ առավոտյան։ Հունվարի 28-ին, կեսգիշերից քիչ առաջ, Տաուրանգայում սողանքը տուն է ավերել։

Նոր Զելանդիայի Ապահովագրական խորհուրդը գնահատել է, որ իրադարձությունը կարող է հանգեցնել եղանակային պայմանների հետ կապված ապահովագրական պահանջների ռեկորդային ամենաբարձր թվի, ապահովագրական ընկերությունները կանխատեսում են, որ սա կարող է լինել Նոր Զելանդիայում երբևէ եղած ամենաթանկ եղանակային իրադարձությունը։ AA Insurance-ը կանխատեսել է, որ այս ջրհեղեղը կարող է լինել իրենց երկրորդ ամենաթանկ իրադարձությունը՝ Քենթերբերիի երկրաշարժերից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 Նոր Զելանդիայում
Կատեգորիա:2023 ջրհեղեղներ
Կատեգորիա:Աղետներ Նոր Զելանդիայում
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիա
Infogrames Entertainment

**Infogrames Entertainment SA (IESA)**, նախկին միջազգային ֆրանսիկական հոլդինգային ընկերություն։ Գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Փարիզ քաղաքում։ IESA ղեկավարում էր Atari Inc. և Atari Europe ընկերություններին։ Այն հիմնադրվել է Բրունո Բոննելի և Քրիստոֆ Սապէի կողմից 1983 թվականին։ Շնորհիվ իր դուստր ընկերությունների Infogrames-ը զբաղվում էր համակարգչային խաղերի մշակմամբ և թողարկմամբ։

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1983 թվականին Լիոն քաղաքում Բրունո Բոննելիի և Քրիստոֆ Սապէի կողմից։ Սկզբնական շրջանում ընկերության անունը որոշված էր *Zboub Système*, սակայն հետագայում իրավաբանը համոզեց հետ կանգնել այդ որոշումից։ Բոնելլի խոսքերով, անվանման ընտրության համար օգտագործվել է մի համակարգչային ծրագիր, որը գեներացնում էր տարբեր բառեր։ Առաջարկված բառերից մեկը եղել է «Infogramme»։ Արդյունքում ընտրվեց այդ անվանումը, որը կրելով փոփոխություններ դարձավ «Infogrames»։ 1985 թվականին, երբ ընկերությունը տեղափոխվեց Վիլյորբան, որպես լոգոտիպ ընտրվեց զրահակիրը։ Հարցազրույցի ժամանակ Բոննելլը լոգոտիպի ընտրությունը նկարագրեց այսպես․ «Այս դինոզավրը՝ սիմվոլ է։ Զրահակիրները միշտ գոյատևել են, հարմարվելով արտաքին միջավայրի պայմաններին»։ 1987 թվականին հիմնադրվեց Infogrames Télématique դուստր ընկերությունը, որը զբաղվելու էր համակարգչային խաղերի մշակմամբ և տարածմամբ։

1992 թվականին թողարկվեց հայտնի Alone in the Dark խաղը, որը survival horror ժանրի առաջին խաղերից էր։ 1993 թվականին թողարկվեց Asterix խաղը, որը վաճառվեց 2,4 միլլիոն օրինակով։

1996 թվականին ընկերությունը սկսեց գնել այլ ընկերություններ, որոնք զբաղվում են համակարգչային խաղերի մշամամբ։ Այս գործընթացը տևեց ավելի քան 7 տարի և այդ ընթացքում ծախսվեց ավելի քան 500 միլլիոն դոլար։ Չնայած ընկերության պարքը 1999 թվականից մինչև 2002 թվականը 55 միլլիոն դոլարից դարձել էր 493 միլլոն, Infogrames-ը ավելացրել էր նաև եկամուտը՝ 246 միլլիոնից դարձնելով 650 միլլիոն դոլար։

1996 թվականին Infogrames-ը գնեց Ocean Software ընկերությունը 100 միլլիոն դոլարով և անվանափոխեց այն դարձնելով Infogrames UK։ 1997 թվականին Infogrames-ը գնեց նաև Philips Media BV ընկերությունը։

1999 թվականին IESA-ը գնեց Gremlin Interactive ընկերությունը 40 միլլիոն դոլարով և անվանափոխեց այն Infogrames Sheffield House, սակայն այս ընկերությունը փակվեց 2003 թվականին։ Նույն տարում ընկերությունը գնեց Accolade-ը 60 միլլիոն դոլարով, անվանափոխելով այն Infogrames Melbourne House Pty Ltd-ի։

2001 թվականի հոկտեմբերին IESA թողարկեց Atari բրենդը, որից հետո թողարկվեց MXrider խաղը, որը մշակվել էր Atari Interactive, Inc-ի կողմից։ 2003 թվականի մայիսի 7-ին IESA-ը պաշտոնապես վերաբացեց իր ամերիկյան մասնաճյուղը Infogrames Inc, որն արդեն կրում էր Atari Inc անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջ

**Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջ** (մինչև 2005 թվականը՝ երաժշտական ուսումնարան), կրթական հաստատություն Վանաձորում (Հայաստան, Լոռու մարզ)։

## Պատմություն
Վանաձորի Միքայել Թավրիզյանի անվան արվեստի պետական քոլեջը հիմնադրվել է 1951 թվականին՝ Էդուարդ Կզարթմյանի նախաձեռնությամբ՝ իր ստեղծած երաժշտական դպրոցի հիման վրա։ Միքայել Թավրիզյանի անունով կոչվել է 1971 թվականին։ 1971 թվականին տեղափոխվել է նոր շենք։

Գործում են գործիքկատարողական արվեստի, վոկալ, խմբավարության, երաժշտության տեսության, գեղանկարչության և այլ բաժիններ։ Ուսումնարանի շրջանավարտներից են՝ կոմպոզիտորներ Գ. Հախինյանը, Ս. Ռոստոմյանը, Ա. Ոսկանյանը, երգիչներ Հ. Քարաջյանը, Վ. Միրաքյանը, Բ. Դարբինյանը, քանոնահար Ն. Կազազյանը, դաշնակահարուհի Ն. Արղամանյանը և ուրիշներ։

Քոլեջում համերգներով հանդես են եկել Կոմիտասի անվան քառյակը, թավջութակահարուհի Մեդեա Աբրահամյանը, դաշնակահարուհի Սվետլանա Նավասարդյանը, «Կադանս» անսամբլը, «Փոքրիկ երգիչներ» մանկական երգչախումբը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանաձորի ուսումնական հաստատություններ
Վիկտոր Վարունց

**Վիկտոր Փայլակի Վարունց** (), հայազգի խորհրդային կոմպոզիտոր, մանկավարժ, երաժշտագետ-պատմաբան։

## Կենսագրություն
Վիկտոր Վարունցը ծնվել է 1945 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ Թբիլիսիում։ 1995 թվականին ստացել է արվեստագետի, իսկ 1996 թվականին՝ պրոֆեսորի որակավորում։ 
1996 թվականին ավարտել է Թբիլիսի 2-րդ երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրի, իսկ 1972 թվականին՝ Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտության պատմության բաժինները։ 1992-1993 թվականներին փորձաշրջան է անցել Բազելում, 1997 թվականին Փարիզում, իսկ 1998 թվականին՝ Լոնդոնում։ 1976 թվականից դասավանդել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում, իսկ որպես ասպիրանտուրայի վարիչ՝ 1979-1997 թվականներին։

Մահացել է 2003 թվականի հունիսի 9-ին՝ Վաշիգտոնում, թաղված է Թբիլիսիում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ПАМЯТИ ВИКТОРА ПАЙЛАКОВИЧА ВАРУНЦА, ПРОФЕССОРА МОСКОВСКОЙ КОНСЕРВАТОРИИ, ДОКТОРА ИСКУССТВОВЕДЕНИЯ
*Варунц Виктор Пайлакович
*союзмосковскихкомпозиторов 

Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Լյոպադոտեմախոսելյախոգալեոկրանիոլեյփսանոդրիմյուպոտրիմմատոսիլֆիոկարաբոմելիտոկատակեխյումենոկիխլ․․․

**Լյոպադո­տեմախո­սելյախո­գալեո­կրանիո­լեյփսանո­դրիմ­յուպո­տրիմմատո­սիլֆիո­կարաբո­մելիտո­կատակեխյու­մենո­կիխլ­եպի­կոսսյուֆո­ֆատտո­պերիստեր­ալեկտրյուոն­ոպտո­կեֆալլիո­կինկլյո­պելեյո­լյագոո­սիրայո­բաֆե­տրագանո­պտերյուգոն** (հին հուն․՝ λοπαδο­τεμαχο­σελαχο­γαλεο­κρανιο­λειψανο­δριμ­υπο­τριμματο­σιλφιο­καραβο­μελιτο­κατακεχυ­μενο­κιχλ­επι­κοσσυφο­φαττο­περιστερ­αλεκτρυον­οπτο­κεφαλλιο­κιγκλο­πελειο­λαγῳο­σιραιο­βαφη­τραγανο­πτερύγων), հորինված ճաշատեսակի անուն, որը հիշատակվում է Արիստոփանեսի «Կանայք ժողովրդական ժողովում» կատակերգության մեջ (1169-1175 տներ)։ Բառը կազմված է խոհարարությանը վերաբերող մի քանի բառերից։

Սա 171 տառից բաղկացած հունարեն բնօրինակ «λοπαδο­τεμαχο­σελαχο­γαλεο­κρανιο­λειψανο­δριμ­υπο­τριμματο­σιλφιο­καραβο­μελιτο­κατακεχυ­μενο­κιχλ­επι­κοσσυφο­φαττο­περιστερ­αλεκτρυον­οπτο­κεφαλλιο­κιγκλο­πελειο­λαγῳο­σιραιο­βαφη­τραγανο­πτερύγων» անվան գրադարձությունն է։ Գինեսի ռեկորդների գիրքը (1990) այն անվանում է համաշխարհային գրականության ամենաերկար բառը։

## Բաղադրիչներ
Այդ ուտեստը ֆրիկասե է, որը ներառում է առնվազն տասնվեց բաղադրիչ.

* ոստրեներ (λοπἄδο-)
* ձկան կտորներ (-τεμἄχο-)
* թերթախռիկավորների ենթադասի ձկան միս (-σελἄχο-)
* շնաձկան գլուխներ (-γἄλεο-κρανιο)
* կծու կերակուր, որը բաղկացած է մանրացված և միասին հարած մի քանի բաղադրիչներից (-λειψἄνο-δριμ-ὒποτριμμἄτο)
* սիլֆիոն (-σιλφιο-)՝ հովանոցավորների ընտանիքի բույս
* խաչափառներ, ծովախեցգետիններ կամ խեցգետիններ (-καραβο-)
* մեղր (-μελἵτο-)
* *Labridae* ընտանիքի ձկներ կամ կեռնեխներ (-κατακεχὔμενοκιχλ-)
* ինչ-որ ծովային ձուկ կամ սև կեռնեխ (-επικοσσὔφο-)
* անտառային աղավնի (-φαττο-)
* աղավնի (-περιστερ-)
* աքաղաղ (-ἄλεκτρυον-)
* տապակած փոքր սուզակի գլուխ (-οπτο-κεφαλλιο-κιγκλο-)
* ինչ-որ աղավնիներ (-πελειο-)
* նապաստակ (որը կարող է լինել ինչ-որ թռչուն կամ ծովային նապաստակ) (-λἄγῳο-)
* գինի (-σἵραιο-)

Ամեն ինչ զարդարված է թևերով կամ լողակներով (-βἄφη-τρἄγἄνο-πτερύγων)։

## Թարգմանություններ
### Անգլերեն

Լեո Շտրաուսի արձակ թարգմանությունը (1966)․ 

Յուջին Օ'Նիլի թարգմանության մեջ բերվում է հունարեն բառի գրադարձությունը․

Բենջամին Բիքլի Ռոջերսի չափածո թարգմանությունը (1902) մոտ է բնօրինակին տաղաչափով և բառերի հերթականությամբ․

Ռոուլանդ Սմիթի չափածո թարգմանությունը (1833) փոխում է բառերի հերթականությունը և տեքստը բաժանում է մի քանի նախադասությունների․

### Ռուսերեն
Ադրիան Պիոտրովսկին կերակրատեսակի անվանումը փոխանցում է չափածո ազատ թարգմանությամբ․

### Ֆրանսերեն
Վիկտոր-Անրի Դեբիդուրի թարգմանությունը․ 

### Չեխերեն
Աուգուստին Կրեյչիի թարգմանությունը (1915)․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ուտեստ և ըմպելիք
Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Արևի հարսնացուն

**Արևի հարսնացուն** (), 2011 թվականի կորեական դրամա։ Խաղում են Ջան Շին Յունը, Ջուն Ինուն, Հան Ջին Հեն, Յոն Միջուն և Սոն Յու Հան։ Հեռուստասերիալը հեռարձակվում էր SBS ալիքով 2011 թվականի հոկտեմբերի 24 ից մինչև 2012 թվականի մարտի 30-ը՝ երկուշաբթիից ուրբաթ՝ ժամը 8:40, բաղկացած էր 112 սերիայից։

Պատմությունը հիմնված է Ջան Յուն Յոնգի վրա, որը Միսս Կորեա գեղեցկության մրցույթում զբաղեցրել էր 2-րդ հորիզոնականը, այժմ KBS հեռուստաընկերության լուրերի հաղորդավարն էր դարձել, նրա մասին գրում էին թերթերը 1999 թվականին, երբ նա ամուսնացել էր «Դոնա» ընկերության նախկին նախագահի՝ Չուա Վոն Սուկի հետ, որը իրենից մեծ էր 27 տարով։ Սա Վոն Սուկի երրորդ ամուսնությունն էր։ Ջանը և Չուան ամուսնալուծվում են 2010 թվականին։

## Սյուժե
Կիմ Հյո Վոնը՝ մի հասարակ աղջիկ մաքուր սրտով, ջանասիրաբար աշխատում էր՝ իր ընտանիքին աղքատությունից դուրս բերելու համար։ Ընտանիքի ֆինանսական դժվարությունների հետևանքով Կիմ Հյո Վոնը ( Ջան Շին Յոն) լքում է իր ընկերոջը՝ Չուա Ջին Հյուկին (Ջուն Ինու), և ամուսնանում է Լի Կան Րոյի հետ՝ մի հարուստ մարդու, որն այնքան մեծ էր, որ կարող էր իր պապիկը լինել։ Նա ամուսնու առողջարանում աշխատում էր որպես գործադիր տնօրեն, լավ հարաբերություններ ուներ բոլորի հետ։ Չնայած սրան՝ նա դժվարությամբ էր հարմարվում իր նոր կյանքին, քանի որ իր խորթ դուստրը չէր սիրում իրեն, նա լավ հարաբերությունների մեջ չէր իր ամուսնու նախկին կնոջ և բարեկամների հետ։ Իր խորթ դուստրը հանդիպում էր Չուա Ջին Հյուկի հետ և նախանձում էր Կիմ Հյո Վոնին։ Այս ընթացքում Հյո Վոնը հարմարվում է՝ դառնալով ավելի համառ, բարդ աղջիկ, և թվում է՝ այլևս երբեք չի դառնա այն աղջիկը, որ եղել էր։

Ջին Հյուկին մեծացրել են իր խնամատար ծնողները Ամերիկայում։ Հաջողությունների է հասել հյուրանոցային բիզնեսում։ Բայց երբեք չի մոռացել, թե ինչպես են իր կենսաբանական ծնողները մահացել հրդեհից, երբ նա 5 տարեկան էր։ Երբ նա իմանում է, որ Կան Րոն էր մեղավոր իր ծնողների մահվան մեջ, որոշում է վրեժ լուծել։ Ջին Հյուկը ծրագրում է Կան Ռոյից վերցնել ամեն ինչ, նույնիսկ Հյո Վոնին, որին նա դեռ սիրում էր։

## Դերերում
*Ջան Շին Յունը՝ Կիմ Հյո Վոնի դերում
*Ջուն Ինուն՝ Չուա Ջին Հյուկի դերում
*Հան Ջին Հեն՝ Լի Կան Ռոյի դերում
*Մեն Սան Հուն՝ Կիմ Հակ Գուի դերում
*Մուն Հի Կյոնը՝ Գոն Կյոն Սոկի դերում
*Յոն Մի Ջուն՝ Լի Յե Րյունի դերում
*Կիմ Չոն՝ Ջոն Ին Սուկի դերում
*Բան Ըն Հին՝ Իմ Մի Սունի դերում
*Սոն Յու Հան՝ Բեկ Կյուն Վուի դերում
*Սոն Բյոն Հոն՝ Պակ Տե Հոյի դերում
*Պակ Սոլ Կին՝ Յոնջինի դերում
*Յոմ Ջի Յուն
*Կան Հանբյոլը՝ Կիմ Յումինի դերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*''Bride of the Sun'' official SBS website

Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ռոմանտիկ հեռուստասերիալներ
Ջեյմս Գյոզալյան

**Ջեյմս Արմենակի Գյոզալյան** (), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար։

## Կենսագրություն
Ջեյմս Գյոզալյանը ծնվել է 1925 թվականի հուլիսի 25-ին, Գյումրիում։

1944 թվականին ավարտել է Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտը, ապա կրթություն է ստացել Գյումրու Կարա-Մուրզայի անվան պետական երաժշտական քոլեջում, իսկ 1944-1946 թվականներին՝ Երևանի Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարաններում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի խմբավարության բաժինը։ 1952-1953 թվականներին կատարելագործվել Մոսկվայում։ 1953-1961 թվականներին եղել է Հայկական Ժողովրդական Երգի-Պարի Համույթի դիրիժոր-խմբավար։ 1961-1987 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։

1967 թվականին ստացել է Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչումը։

Հեղինակ է երգերի և խմբերգերի։

Մահացել է 1987 թվականին, Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱԿԱԴԵՄԻԱԿԱՆ ԵՐԳՉԱԽՈՒՄԲ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Երկու աստղ

«**Երկու աստղ**» (*2 աստղ*), հայկական երաժշտական ժամանցային շոու, որը ստեղծվել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության կողմից։ 2007-2010 թվականների և 2025 թվականին Երկու աստղ երգի մրցույթներում։

Նախագիծը իրենից ներկայացնում է երաժշտական մրցույթ, որտեղ մասնակցում են երկու հոգուց բաղկացած զույգեր, որոնցից մեկը երգիչ է, իսկ մյուսը՝ ոչ։ Ամեն շաբաթ մասնակիցները ներկայանում են տրված թեմայի շրջանակում (որը նաև կարող է լինել տոնական), հնարավորություն տալով հեռուստադիտողին ունկնդրել զույգերին թեմաներով պայմանավորված բեմադրային պայմաններում։ Աստղերի կատարումները գնահատում են ժյուրին և հանդիսատեսը։ Հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքներով զույգերից մեկը լքում է հաղորդումը, և եզրափակչում ընտրվում է հաղթող զույգը։

## Պատմություն
2007 թվականի մարտի 30-ին ավարտվել է առաջին եթերաշրջանը, որի արդյունքում որպես Երկու աստղ մրցույթում Հայաստանի ներկայացուցիչ է ընտրվել Շպռոտը և Արամ MP3-ն։ Երկրորդ եթերաշրջանը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, ընտրել են Արամեն և Հրաչուհի Ութմազյանը։ Սակայն 2008 թվականի հունվարի 25-ին շոուն չի երկարաձգվել երրորդ եթերաշրջանով, և Սոնա Շահգելդյանը և Աշոտ Լյուդվիգովիչը ընտրվել է ներքին կարգով։ 2009 թվականի հունվարի 25-ին հեռուստաընկերությունը հայտարարել է, որ «Երկու աստղ» հեռուստաշոուն պաշտոնապես վերադառնալու է 2009 թվականին հոկտեմբերի 25-ին։

2025 թվականի ապրիլի 26–ին հաղորդումը եթեր է վերադարձել Հանրային հեռուստատեսության գարնանային եթերաշրջանում։ Փոխվեցին հաղորդավարները, զարդարանքները և պատկերանշանը։ Հաղորդման հաղթող զույգ է ճանաչվել Ժանը և Բրյունետը, համաձայն հանդիսատեսի քվեարկության։

## Հաղորդավարներ
* Հրանտ Թոխատյան (2007)
* Շուշան Պետրոսյան (2007, 2009)
* Ֆելիքս Խաչատրյան (2007-2009)
* Էմմի (2008)
* Աշոտ Լյուդվիգովիչ (2009)
* Կարինա Դանելյան (2009-2011)
* Մամիկոն Սիմոնյան (2009-2010)
* Արամ MP3 (2025)
* Գրիգ Գևորգյան (2025)
* Անի Արզումանյան (2025)

## Պատկերներ

Պատկեր:Երկու աստղ.jpg|Հաղորդման հին պատկերանշանը, որն օգտագործվել է 2007–2010 թվականներին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2007 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հանրային հեռուստաընկերության նախագծեր
Կատեգորիա:2010-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2020-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Լեո Վուդալ

**Լեո Վինսենթ Վուդալ** (, ), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է HBO հեռուստաալիքի «Սպիտակ լոտուս» (2022) և Նեթֆլիքսի «Մեկ օր» (2023) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է Արևմտյան Լոնդոնի Համերսմիթ քաղաքում։ Սերում է դերասանների ընտանիքից, ներառյալ հայրը՝ Էնդրյուն, կնքահայրը և տատիկը։ Ծնողները ծանոթացել են դրամատիկ դպրոցում։ Նա նաև նշել է, որ հանդիսանում է Մաքսին Էլիոթի ժառանգը։ Վուդալն ի սկզբանե որոշել էր զբաղվել սպորտով և միայն 19 տարեկան հասակում՝ «Սուր հովարներ» հեռուստասերիալը դիտելուց հետո որոշել է զբաղվել դերասանական արվեստով։ 2019 թվականին ստացել է արվեստների բակալավրի կոչում կատարողական արվեստների ոլորտում։

## Կարիերա
ArtsEd դպրոցն ավարտելուց հետո կատարել է իր հեռուստատեսային առաջնաելույթը՝ 2019 թվականին նկարահանվելով հյուր դերով BBC One հեռուստաալիքի «Հոլբի սիթի» բժշկական օճառային օպերայում։ Նաև հայտնվել է «Տղան մահացավ» կարճամետրաժ ֆիլմում։ Նույն ամռանը նա ընտրվել է որպես դերասանական կազմի անդամ «Թափառականը» ֆիլմում, նրա հայտն ընտրվել է մոտ 28.000 դիմումների շարքից։ Նկարահանումները անցկացվում են մոտ 20 երկրներում։

Միաժամանակ կատարել է նաև իր ֆիլմային առաջնաելությը «Չերրի» ֆիլմում, որի ռեժիսորը Ռուսո եղբայրներն են։ Կատարել է Ադրիան Իվաշկովի դերը Peacock հեռուստաալիքի «Վամպիրների ակադեմիա» հեռուստասերիալում։ Միացել է HBO հեռուստաալիքի անտոլոգիական «Սպիտակ լոտոս» հեռուստասերիալի Սիցիլիայում նկարահանվող երկրորդ եթերաշրջանի դերասանական կազմին, որտեղ կատարել է հորեղբայր Քուենտինի (Թոմ Հոլանդեր) հետ Էսսեքսից ժամանած երիտասարդ տուրիստ Ջեքի դերը։ Դերին նմանվելու և ակցենտ ձեռք բերելու համար դիտել է հեռուստատեսային աստղ Ջո Էսսեքսի տեսանյութերը։

Ամբիկա Մոդի հետ ընտրվել է նեթֆլիքսով հեռարձակվող Դեյվիդ Նիկոլի «Մեկ օր» հեռուստասերիալում Դեքսթեր Մեյհյուի դերակատարման համար։ Նաև պարբերաբար հայտնվող դեր է ստացել Amazon Prime-ի «Միջնաբերդ» հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Leo Woodall at Spotlight

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Քրիստիան Բրեմ

**Քրիստիան Լյուդվիգ Բրեմ** (, ), 19-րդ դարի գերմանացի պաստոր և թռչնաբան (օռնիտոլոգ)։ Անվանի կենսաբան Ալֆրեդ Բրեմի հայրն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1787 թվականի հունվարի 24-ին Գոթայի մերձակա Շյոնաու բնակավայրում; Ուսանել է Ենայի համալսարանում։ 1813 թվականին որպես քահանա ծառայության է անցել Ռենթենդորֆում, որտեղ մնացել է մինչև իր կյանքի ավարտը։ Պաստորի իր պարտքը կատարելու հետ մեկտեղ զբաղվել է գիտական աշխատանքով։ Գրել է *Beiträge zur Vogelkunde* աշխատությունը (1820–22), որտեղ գիտականորեն և մանրակրկիտ կերպով նկարագրել է Գերմանիայում տարածված 104 թռչնատեսակ։ 1831 թվականին լույս է ընծայել *Handbuch der Naturgeschichte aller Vögel Deutschlands* ձեռնարկը՝ արդեն ավելի քան 900 թռչնատեսակների նկարագրությամբ։

Բրեմն իր ողջ կյանքի ընթացքում ստեղծել է շուրջ 15.000 թռչնանմուշներից բաղկացած մի հավաքածու (դրանց մի մասը տրամադրել էր իր տղան՝ Ալֆրեդ Բրեմը, ով թռչնանմուշներ էր բերել Սուդանից, Եգիպտոսից, եվրոպական տարբեր երկրներից)։ 1835 թվականի մարտ ամսին Քրիստիան Բրեմը Բեռլինի կենդանաբանական թանգարանին առաջարկել է ձեռք բերել իր հարուստ հավաքածուն, քանզի վախենում էր, որ իր տունը փոթորկի պատճառով կքանդվի, բայց թանգարանը չափազանց ցածր գին է առաջարկել, և գործարքը չի կայացել։ Բրեմի մահից տարիներ անց Օտտո Քլայնշմիդը նրա տան ձեղնահարկում հայտնաբերել է հավաքածուն և համոզել լորդ Ռոտշիլդին, որ գնի այն։ 9000 խրտվիլակից բաղկացած հավաքածուն 1932 թվականին հասցվել է Թրինգ քաղաքի բնության պատմության թանգարան, հետագայում տեղափոխվել է Գերմանիա և տեղավորվել Բոննի Koenig թանգարանում։

Քրիստիան Բրեմը «Լեոպոլդինա» ակադեմիայի անդամ էր։

## Աշխատություններ
**Beiträge zur Vogelkunde* 3 Bde, ab Bd. 3 in collaboration with W. Schilling. Neustadt an der Orla, 1820–1822.
**Lehrbuch der Naturgeschichte aller europäischen Vögel*, 2 հատոր, Ենա 1823-1824
**Ornis oder das Neueste und Wichtigste der Vogelkunde*. Ենա 1824–1827, թռչնագիտական առաջին ամսագիր
**Handbuch der Naturgeschichte aller Vögel Deutschlands*. Իլմենաու, 1831.
*''Handbuch für den Liebhaber der Stuben-, Haus- und aller der Zähmung werthen Vögel''. Իլմենաու, 1832.
**Der Vogelfang*. Լայպցիգ, 1836.
**Der vollständige Vogelfang*.Վայմար, 1855.
**Die Kunst, Vögel als Bälge zu bereiten*. Վայմար, 1842.
**Die Wartung, Pflege und Fortpflanzung der Canarienvögel*. Weimar 1855, 2. ed. Weimar 1865, 3. ed. Weimar 1872, 4. ed. Weimar 1883, 5. ed.. Վայմար, 1893.
**Die Naturgeschichte und Zucht der Tauben*. Վայմար, 1857.
*(with E. Baldamus, John Wilhelm von Müller & J. F. Naumann) *Verzeichnis der Vögel Europa's. als Tausch-Catalog eingerichtet*. Շտուտգարտ, 1852
**Monographie der Papageien oder vollständige Naturgeschichte aller bis jetzt bekannten Papageien mit getreuen und ausgemalten Abbildungen, im Vereine mit anderen Naturforscher herausgegeben von C.L. Brehm*. Ենա և Փարիզ, 1842-1855

## Տես նաև
*Լեոպոլդինա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Website advertising the Brehm Memorial Center in Renthendorf, a museum in Brehm's home, and that of his family, including his son Alfred Brehm

Կատեգորիա:19-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Թռչնաբաններ
Կատեգորիա:Կենսաբաններ
БОЧ рВФ 260602

**БОЧ рВФ 260602** (ռուսերեն հապավում, թարգմանաբար՝ *Վորոնին-Ֆրոլովների ցեղի մարդ կենսաբանական օբյեկտ՝ ծնված 2002 թվականի հունիսի 26-ին*), անուն, որի գրանցումը մերժվել է տղայի ծնողներին Ռուսաստանում 2002 թվականին։

## Նկարագրություն
Ծնողները՝ նկարիչ Վյաչեսլավ Վորոնինը և գրաֆիկայի վերականգնիչ Մարինա Ֆրոլովան, որոշել էին իրենց որդուն, որը ծնվել էր Մոսկվայում 2002 թվականի հունիսի 26-ին, անվանակոչել *БОЧ рВФ 260602* (այս անունը վերծանելով որպես «Վորոնին-Ֆրոլովների ցեղի մարդ կենսաբանական օբյեկտ՝ ծնված 2002 թվականի հունիսի 26-ին»)։

Վյաչեսլավ Վորոնինը հայտարարում էր նաև, որ մտադիր է փոխել սեփական անունը՝ դարձնելով *БОЧ рВП 250856* («Վորոնին-Պարխոմենկո ցեղի մարդ կենսաբանական օբյեկտ՝ ծնված 1956 թվականի օգոստոսի 25-ին»)։

## Պատմություն
Մոսկվայի Չերտանովյան ՔԿԱԳ-ում ծնողներին մերժել են նման անունով երեխայի գրանցումը։ Տղան, 2009 թվականի տվյալներով, ապրում էր առանց ՌԴ ծննդյան վկայականի և առանց ՌԴ քաղաքացիության։ Աշխարհի քաղաքացիների համաշխարհային կառավարությունը նրան տվել էր ծննդյան վկայական և միջազգային անձնագիր, որոնց հիման վրա նրան տրվել էր ռուսաստանյան բժշկական ապահովագիր։ Նույն փաստաթղթերը ծնողներին տղային դպրոց ուղարկելու հնարավորություն են տվել։

Մոսկվայի ՔԿԱԳ-ի գլխավոր վարչության պետի տեղակալ Տատյանա Ուշակովան հայտնել է, որ գրանցումը մերժվել է երեխայի շահերը պաշտպանելու նպատակով։ Միաժամանակ վարչության պետի տեղակալը նշել է, որ այն ժամանակ չկար նման անուններն արգելող օրենք։ Նա հավելել է, որ ծնողները դիմել են նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։ Դատարանն ընդունել է ծնողների դիմումը, սակայն մեկ տարի անց անսպասելիորեն, առանց բացատրության, հրաժարվել է այդ գործը քննելուց։

2017 թվականի փետրվարին երեխայի ծնողները պնդում էին, որ տղային տանը և դպրոցում «Բոչ» են անվանում, որ այդ անունը հասակակիցների շրջանում խնդիրներ չի առաջացնում, և անձնագիր ստանալու համար իրենք պատրաստ են գնալ «պարտադիր ձևականության»՝ գրանցելով նրան որպես «Բոչ Ֆրոլով»։ Նույն թվականի մայիսի 1-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ստորագրել է օրենք, որն արգելում էր թվեր և նշաններ պարունակող անունների գրանցումը։

14 տարեկանում *БОЧ рВФ 260602*-ը փոխել է իր անունը՝ դառնալով Իգոր Վորոնին։

## Տես նաև
* Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անսովոր անուններ
Baby, I’m Jealous

**«Baby, I’m Jealous»** (), ալբանական ծագմամբ ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Բիբի Ռեքսայի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 9-ին որպես երկրորդ ստուդիական *[[Better Mistakes]]* ալբոմի առաջատար սինգլ։ Ձայնագրումը կատարվել է Doja Cat-ի մասնակցությամբ։

## Պատմություն
2020 թվականի սեպտեմբերի 23-ին երգը գրանցվել է Shazam-ում և ըստ հայտնած նյութերի կատարվել է Doja Cat-ի հետ համագործակցությամբ։ Հոկտեմբերի 4-ին Apple Music-ը հայտնել է, որ երգի թողարկումը նախատեսված է եղել հոկտեմբերի 9-ին։ Հետո Ռեքսան սոցիալական կայքերում գրել է, որ կկատարի «պաշտոնական հայտարարություն»։ Հաջորդ օրը նա հայտարարել է երգի թողարկման մասին, տեղադրել է շապիկի լուսանկարը և երգի նախապես պահպանման համար հղումը։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
«Baby, I’m Jealous» երգի պաշտոնական տեսահոլովակը նկարահանել է ամերիկացի քլիփմեյքեր Հաննա Լյուքս Դևիսը և թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Տեսահոլովակում կամեո նկարահանվել է յուԹյուբեր և մոդել Նիկիտա Դրագունը, համացանցային հայտնիություն և պարուհի Չարլի Դ'Ամելիոն և համացանցային հայնտություն Ավանի Գրեգը։ Տեսահոլովակում երգչուհիները ճամփորդում են ժամանակի միջով և հայտնվում են տարբեր պատմական դարաշրջաններում։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Կատեգորիա:Բիբի Ռեքսայի երգեր
Նովալիս Դերոյան

**Նովալիս Վարազդատի Դերոյան** (նաև՝ **Տերոյան**, ), երաժշտագետ, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Արվեստագիտության թեկնածու (1971 թվական)։ Պրոֆեսոր (1983 թվական)։

Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (1955 թվական, ղեկավար՝ Սերգեյ Կոպտև)։

1956–1959 թվականներին՝ ՀՀ հանրապետական գրադարանի երաժշտական կաբինետի վարիչ, 1959–1962 թվականներին՝ հեռուստաստուդիայի երաժշտական հաղորդումների պատասխանատու խմբագիր։

1962–1964 թվականներին դասավանդել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1962–1995 թվականներին՝ ԵՊԿ-ում (պրոռեկտոր՝ 1970–1973 թվականներին, երաժշտության տեսության ամբիոնի վարիչ՝ 1973–1974 թվականներին)։

Ուսումնասիրությունները վերաբերում են երաժշտության տեսությանը, գեղագիտությանն ու ընդհանուր մշակութաբանությանը։ Հեղինակ է «Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն» (1985 թվական) դասագրքի։

2015 թվականին լույս է տեսել Դերոյանի «Երկեր» ժողովածուն (կազմող, ներածության և ծանոթագրությունների հեղինակ՝ Ծովինար Մովսիսյան), որտեղ զետեղված են նրա երաժշտատեսական, մշակութաբան-գեղագիտական և գրական-հրապարակախոսական երկերը («Երաժշտական ստեղծագործության ամբողջականության հարցի շուրջ» աշխատությունը, մի շարք ուսումնասիրություններ՝ «Ինվարիանտի պրոբլեմը երաժշտության մեջ», «Մետրառիթմական հակասության 
դիալեկտիկական բնույթը», «Հայ ժողովրդական երգի պոլիֆոնիան»)։

Դերոյանի՝ որպես մտավորականի, անհատականության լիարժեք անդրադարձն է «Մարիամի խաչելությունը» ինքնակենսագրական վիպակը։

Հրապարակախոսաական նոթերը վերաբերում են 1980–1990-ական թվականների բարդ ու հակասական, նաև ողբերգական իրադարձություններին։

Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Նաիրա Դիվանյան

**Նաիրա Միշայի Դիվանյան** (), կոմպոզիտոր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1996 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի Հայկանուշ Դանիելյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի (1981 թվական), Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական ուսումնարանի տեսության և կոմպոզիցիայի (1985 թվական, ղեկավար՝ Աշոտ Սաթյան), Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի, վոկալ-տեսական (1990 թվական) բաժինները և ասպիրանտուրան (1994 թվական)։

1985–1992 թվականներին դասավանդել է Երևանի Բարսեղ Կանաչյանի անվան և Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցներում, Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական ուսումնարանում։

1996–2012 թվականներին՝ «Արևներ» մանկապատանեկան անսամբլում, 2012 թվականից՝ Հայկանուշ Դանիելյանի անվան արվեստի դպրոցի տնօրեն։

Գրել է խմբերգեր, գործիքային պիեսներ, ջութակի և դաշնամուրի սոնատ, 2 կվարտետ, մանկական և էստրադային երգեր, սիմֆոնիկ պոեմ, «Ձոն 
Խրիմյան Հայրիկին» կանտատը՝ խառը երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար։

Հայաստանի հանրային ռադիոյի և հեռուսատեսության բազմաթիվ երաժշտական ծրագրերի (1995 թվականից՝ «Մտորում են երաժիշտները», «Դիսոնանս», 
«Հակակշիռ», 1996 թվականից՝ «Արևիկ», 1997 թվականից՝ «Կամերտոն»), 2000–2008 թվականներին՝ «ԱրմենԱկոբ» հեռուստաընկերության «Համանվագ» հաղորդաշարի հեղինակ-վարող, սցենարիստ, ռեժիսոր, երաժշտական մեկնաբան, 2009 թվականից՝ ATV հեռուստաընկերության «Արևներ» մանկական հաղորդաշարի ռեժիսոր և երաժշտական խմբագիր։

ՀՀ հանրային ռադիոյի «Տարվա լավագույն երաժիշտ-մեկնաբան» (2000 թվական), Ազգային առաջին երաժշտական մրցանակաբաշխության «Տարվա լավագույն երաժշտական հաղորդավար» (2003 թվական) մրցանակներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Գարեգին Գրիգորյան

**Գարեգին Գուրգենի Գրիգորյան** (), հայ դաշնակահար, կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Գարեգին Գրիգորյանը ծնվել է Երևանում, 1946 թվականի հուլիսի 31-ին։ Ավարտել է Երևանի միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (դասատու՝ Ն. Ստեփանյան) և կոմպոզիցիայի (1965, դասատու՝ Ս. Ջրբաշյան) բաժինները։ 1970 թվականին Գարեգին Գրիգորյանն ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի (Ս. Ալումյանի, Յ. Հայրապետյանի դասարաններ), 1981 թվականին ասիստենտուրայի ու ստաժավորման (ղեկավար՝ Յ. Հայրապետյան), 1984 թվականին՝ կոմպոզիցիայի (Էդվարդ Միրզոյանի դասարան) բաժինները։ Սովորել է նաև երգեհոնի դասարանում (ղեկավար՝ Վահագն Ստամբոլցյան)։

Որպես դաշնակահար 1971 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է սիմֆոնիա, դաշնամուրային տրիո, կոնցերտներ՝ թավջութակի, ջութակի և դաշնամուրի, մանկական և պատանեկան ալբոմներ՝ դաշնամուրի, «Մագնիֆիկատ»՝ երգչախմբի, երգեհոնի և սիմֆոնիկ նվագախմբի, «Հայաստան» օրատորիան՝ ձայնի, երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի, սոնատներ՝ թավջութակի, ջութակի և դաշնամուրի, տոկկատ և արիա՝ ֆլեյտայի, «Կարոտ» էստրադային երգը՝ սաքսոֆոնի և էստրադային նվագախմբի, սոնատ-մետամորֆոզ՝ երգեհոնի համար, «Մանկական պատկերներ մեծահասակների համար» դաշնամուրային զուգանվագները, վոկալ շարքեր (Վ. Տերյանի և Նարեկացու խոսքերով), կվարտետներ, ռոմանսներ։

Երգեհոնի համար գրած ստեղծագործությունների զգալի մասը նվիրել է Վահագն Ստամբոլցյանին, որի մեկնաբանությամբ հնչել են Սանկտ Պետերբուրգում, Ռիգայում, Լվովում, Քիշնևում։

1969 թվականին Գարեգին Գրիգորյանն արժանացել է Երիտասարդության և ուսանողների այսրկովկասյան 3-րդ մրցույթի դափնեկրի կոչմանը։

Գարեգին Գրիգորյանը մահացել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Ըստ Հայազգ էլեկտրոնային հանրագիտարանի՝ երաժիշտը մահացել է Երևանում, իսկ ըստ «Հայ երաժշտության հանրագիտարանի»՝ Քիշնևում։

## Ձեռնարկներ
*«Դաշնամուրային ստեղծագործություններ» (1996)
*«Դաշնամուրային սոնատներ» (№1 և №3 պրակներ, 2003) 
*«Ստեղծագործություններ երգեհոնի համար» (2004) 
*«Մանկական պատկերներ մեծահասակների համար, դաշնամուրային զուգանվագներ» (2012)։ դափնեկիր (1969)։

## Գրականություն
*Шахсуварян С., Гарегин Григорян. Пианист и композитор, Е., 2016. Սուրեն Շահսուվարյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Վիկտոր Վեբսթեր

**Վիկտոր Վեսբսթեր** (, ), կանադացի դերասան, որն առավել մեծ հայտնություն է ստացել «Իքս մուտանտներ», «Հմայվածները» և «Մելռոուզ-Փլեյս» հեռուստասերիալներում և «Կարիճների արքան» ֆիլմում կատարած դերերի շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի փետրվարի 7-ին Կալգարիում՝ ոստիկան Ջեքի և Ռոզվիտա Վեբսթերների ընտանիքում։ Ունի իտալական, գերմանական, շոտլանդական և իսպանական արմատներ։

Դեռահաս տարիքում ծնողներին բավականաչափ խնդիրներ է պատճառել։ Իր տեղը գտնելու համար որոշել է ուսումնասիրել մարտարվեստներին և զբաղվել քինգբոքսինգով և ի վերջո դարձել է սև գոտու կրող։ Դպրոցում մասնակցել է մի շարք բեմականացումների։ Իսկ հետո աշխատել է որպես շուկայական միջնորդ։

## Կարիերա
Առաջին հանրային հայտնությունը լուսանկարի տեսքով եղել է 1998 թվականին «Cosmopolitan» ամսագրի «All About Men» հատուկ թողարկման մեջ։ Նրան նկատում են և առաջարկում նկարահանվել NBC հեռուստաալիքի «Մեր կյանքի օրերը» օճառային օպերայում։

2000 թվականին մերկ վիճակով նկարահանվել է «Playgirl» կանացի ամսագրում։ Երկու տարի օճառային օպերայում նկարահանվելուց հետո՝ 2001 թվականին նրան հրավիրում են «Իքս մուտանտներ» հեռուստասերիալում գլխավոր դերակատարման։ Հեռուստասերիալը հաշված օրերի ընթացքում շատ հանրաճանաչ է դառնում։ Երեք եթերաշրջանում նկարահանվելուց հետո հեռանում է։ Հաջորդ նրա աշխատանքը դառնում է «Շրջված տունը» ռոմանտիկ կատակերգությունը, որում գլխավոր դերը կատարում է Քուին Լաթիֆայի հետ։

2006 թվականին նկարահանվում է «Հմայվածները» հեռուստասերիալի ավարտական՝ ութերորդ եթրաշրջանում, որտեղ կատարում է Կուպիդոնի և գլխավոր հերոսուհիներից մեկի՝ Ֆիբի Հոլլիվելի ամուսնու դերը։ 2009 թվականին նկարահանվել է «Մելռոուզ-Փլեյս» և «Հարփերի կղզին» հեռուստասերիալներում, երկուսում էլ նրա խաղընկերը եղել է Քեթի Քեսիդին։ 2012 թվականից նկարահանվել է «Կոնտինում» հեռուստասերիալում։ 2012 թվականին կատարել է գլխավոր դեր «Կարիճների արքան 3։ Մեռյալների գիրքը» ֆիլմում, իսկ 2014 թվականին՝ «Կարիճների արքան։ Կորսված գահը» ֆիլմում։

## Անձնական կյանք
2021 թվականի փետրվարի 9-ին նշանադրվել է Շանթել ՎանՍանթենի հետ։ Նրանք ամուսնացել են 2021 թվականի հոկտեմբերին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի մոդելներ
Դավիթ Գյուլամիրյան

**Դավիթ Ժորայի Գյուլամիրյան** (), հայ կլառնետահար, արվեստագիտության թեկնածու (2011)։

## Կենսագրություն
Դավիթ Գյուլամիրյանը ծնվել է Երևանում, 1986 թվականի մայիսի 17-ին։ 2000 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցի կլառնետի (2000, դասատու՝ Ա. Սահական), 2008 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի փողային (Ա. Մուրադյանի դասարան) բաժինները, 2011 թվականին նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան, 2018-2022 թվականներին սովորել է Ցյուրիխի արվեստի համալսարանի երաժշտական բաժնում  (պրոֆեսոր Ֆաբիո Դի Կազոլայի դասարան)։

2005 թվականից եղել է Հայաստանի պետական երիտասարդական սիմֆոնիկ նվագախմբի կլառնետահարների կոնցերտմայստերը, 2009-2018 թվականին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի կլառնետահարների խմբի փոխկոնցերտմայստեր։

2010 թվականիցից Դավիթ Գյուլամիրյանը «Convergence New Music Ensemble»-ի կազմում համերգներով շրջագայել է Եվրոպայի մի շարք երկրներում։ 2011 թվականին մասնակցել է «Young Euro Classic» միջազգային երաժշտական, 2013 թվականին՝ Արամ Խաչատրյանի անվան եռյակի հետ՝ ՌԴ Արխանգելսկ և Սևերոդվինսկ քաղաքներում (նվիրված՝ Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 110-ամյակին), 2015 թվականից Ա. Հարությունյանի անվան քառյակի հետ՝ Լիբանանում («Ալ-Բուստան» փառատոնում), Մոսկվայում, Ենայում (Գերմանիա), Չինաստանում (6 քաղաքում) և այլուր տեղի ունեցած փառատոներին։

## Պարգևներ, մրցանակներ
2016 թվականին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Հարությունյան» փայտափողային-դաշնամուրային քառյակը կներկայացնի Ֆրանսիս Պուլենկի ստեղծագործությունները

Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ կլառնետահարներ
Մաքս Փարքեր

**Մաքս Փարքեր** (, ), բրիտանացի դերասան և մոդել։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1992 թվականի փետրվարի 8-ին Մանչեստր քաղաքում։ Դերասանական կրթություն ստացել է Լոնդոնի գեղարվեստի դպրոցներում։

## Կարիերա
2016 թվականի կատարել է իր առաջնաելույթը «Իմ լավագույն ընկերուհին» հեռուստաֆիլմում։ Մինչ հայտնությունը ստանալը խաղացել է թատրոնում։ Անվանակարգվել է 2018 թվականին թատերական մրցանակաբաշխությանը Շեֆիլդում բեմադրված «Օզ երկրի հրաշագործը» մյուզիքլում Երկաթե անտառահատի դերակատարման համար։ Նույն թվականին սկսել է կրկնվող դեր կատարել բրիտանական «Անհաջող դեպքեր» հեռուստասերիալում։

2019 թվականին էպիզոդիկ դերակատարում է ունեցել «Աշխարհն այրվում է» ռազմական հեռուստասերիալում։ Նույն թվականին կրկնվող դերակատարում է ունեցել բրիտանկան «Էմերդեյլ» հեռուստասերիալում։ Նկարահանվել է 72 էպիզոդում՝ մինչև 2021 թվականը։

2020 թվականին դերակատարում է ունեցել բրիտանկան «Քաղցր ցանկություններ» հեռուստասերիալում, նրա կողմից ներկայացված հրուշակագործական բառերը ստեղծել է իսրայելցի շեֆ խոհարար Յոթամ Օթոլենգին։

2022 թվականին նկարահանվել է «Վամպիրների ակադեմիա» հեռուստասերիալում։ Նույն թվականին Էմի Ջեյմս Քելլիի հետ նկարահանվել է «Արյուն, թագ և սեքս» մինի սերիալում, որտեղ կատարել Անգլիայի թագավոր Հենրի VIII-ի դերը։

## Անձնական կյանք
Քամինգ աութ կատարել է 2020 թվականին, ինստագրամյան կայքէջում հրապարակելով իր զուգընկերոջ՝ Քրիս Մոքերիի հետ լուսանկար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Տիգրան Հախնազարյան (ջութակահար)

**Տիգրան Սուրենի Հախնազարյան** (), հայ ջութակահար, դիրիժոր։ Սուրեն Հախնազարյանի որդին, Նարեկ Հախնազարյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Տիգրան Հախնազարյանը ծնվել է 1978 թվականի մարտի 13-ին, Երևան քաղաքում։

1999 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան (Ի. Մուսինի դասարան)։ Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դիրիժորության (2000 թվական, Էմին Խաչատրյանի դասարան), ջութակի (2001 թվական, Սուրեն Հախնազարյանի դասարան) բաժինները։ Վարպետության դասեր է առել Կ. Մազուրից (2004 թվական, Լեհաստան)։

2003–2004 թվականներին եղել է Բաշկորտոստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։

2013–16 թվականներին՝ որպես Խաբարովսկի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։

2016 թվականից եղել է Սախալինի կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր, 2018 թվականից՝ նաև Սախալինի երիտասարդական սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար։ Որպես դիրիժոր շրջագայել է Ճապոնիայում, Չինաստանում, Մալթայում և այլուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Սուրբ Ստեփանոս վանք (Շոռոթ)

**Սուրբ Ստեփանոս վանք**, հայկական ավերված վանք, որը գտնվում էր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շոռոթ (Ջուղայի շրջան) գյուղի մոտ։

## Պատմություն
Սուրբ Ստեփանոս վանքը կառուցվել է 9-րդ կամ 10-րդ դարերում։ Այն վերանորոգվել է 17-րդ դարում, ինչպես նաև 19-20-րդ դարերում։

## Ճարտարապետություն
Վանքն ունեցել է միանավ, ուղղանկյուն աբսիդ (կամար) և մուտք արևմտյան կողմից։ Վանքի ներսում եղել են հայերեն արձանագրություններ։

## Ոչնչացում
Վանքն ավերվել է 1997 թվականից մինչև 2006 թվականի հունիսի 15-ը ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Լևոն Գրիգորյան (դաշնակահար)

**Լևոն Ռուբենի Գրիգորյան** (), հայազգի երաժիշտ, դաշնակահար, դիրիժոր, Միչիգանի համալսարանի պրոֆեսոր (1984), թավջութակահար Հենրի Գրիգորյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Լևոն Գրիգորյանը ծնվել է Թեհրան քաղաքում, 1945 թվականին։

7 տարեկանում մենահամերգներով հանդես է եկել Թեհրան քաղաքում։ 1952 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բոստոն։ 1961 թվականին ավարտել է Նոր Անգլիայի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը, 1961-1962 թվականներին սովորել Թանգլվուդի երաժշտական կենտրոնի դիրիժորության բաժնում, կատարելագործվել նշանավոր դիրիժորների (նաև Հարրի Բեկյանի) ղեկավարությամբ։

Որպես դաշնակահար Լևոն Գրիգորյանը հանդես է եկել համերգներով։ 1971-1986 թվականին ղեկավարել է Օուենսբորոյի սիմֆոնիկ նվագախումբը և այն դարձնել ԱՄՆ-ի առաջատար նվագախմբերից մեկը։ Եվրոպայի, Հարավային Ամերիկայի մի շարք երկրներում ղեկավարել է սիմֆոնիկ նվագախմբեր։

1991 և 1993 թվականներին ելույթներ է ունեցել Երևանում, նրա երկացանկում եղել են Լյուդվիգ վան Բեթհովենի 7-րդ սիմֆոնիան, Յոզեֆ Հայդնի ռե-մաժոր կոնցերտը, Էլմեր Բեռնստայնի «Վեստսայդյան պատմություն» մյուզիքլը, սիմֆոնիկ պարեր։

Որդին՝ Արա Գրիգորյանը, 1988 թվականից եղել է Իսթ Լեսինգի բարձրագույն դպրոցի լարային կվարտետի ջութակահար և սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստեր, աղջիկները՝ Անին և Ալիսիան նույնպես ջութակահարներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Գրիգորի Դոմբաև

**Գրիգորի Սավելիի Դոմբաև** (նաև՝ **Գրիգոր Սահակի Դոմբայանց**, ), հայ դաշնակահար, երաժշտագետ, մանկավարժ։ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967 թվական)։ Կարպ Դոմբաևի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Հյուսիսկովկասյան պետական համալսարանի հասարակական գիտությունների ֆակուլտետը և Դոնի Ռոստովի երաժշտագործնական ինստիտուտի դաշնամուրի բաժինը (1927 թվական)։

1968 թվականից՝ պրոֆեսոր։

1925–1931 թվականներին՝ Դոնի Ռոստովի ռադիոկոմիտեի, «Սպարտակ», Անատոլի Լունաչարսկու անվան թատրոնների, Լենինգրադի կոնսերվատորիայի դաշնակահար, 1932–1937 թվականներին՝ Դոնի Ռոստովի երաժշտական ուսումնարանի ուսուցիչ (տնօրեն՝ 1934–1937 թվականներին)։

1935–1938 թվականներին՝ Ազով-Սևծովյան երկրամասի ֆիլհարմոնիայի հիմնադիր-տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։

1942–1944 թվականներին՝ Երևանի երաժշտական ուսումնարանի տնօրեն և ուսուցիչ, 1944–1947 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։

1947–1949 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդին կից արվեստի գործերի վարչության պետ, 1944–1950 թվականներին, միաժամանակ՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դասախոս, 1950–1972 թվականներին՝ Գորկու կոնսերվատորիայի տնօրեն և կամերային անսամբլի վարիչ։

1972–1975 թվականներին՝ Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստուտի պրոֆեսոր (1975 թվականից՝ խորհրդատու), 1957–1974 թվականներին՝ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության վերստուգիչ հանձնաժողովի նախագահ։

Կազմել է «Պ. Ի. Չայկովսկու երաժշտական ժառանգությունը» և «Պ. Ի. Չայկովսկին և համաշխարհային մշակույթը» (երկուսն էլ՝ ռուսերեն, 1958 թվական) տեղեկատուները։

ԽՍՀՄ Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1961 թվական)։

## Արտաքին հղումներ
* Домбаев Григорий Савельевич
* Биография Домбаев Григорий Савельевич

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ