open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տոմազո դա Մոդենա

**Տոմազո դա Մոդենա** (, ), վաղ Վերածննդի իտալացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Քիչ բան է հայտնի Տոմազոյի երիտասարդ տարիների գործունեության մասին։ Գեղարվեստական կրթություն է ստացել Մոդենայում, ստացել ձեռագրեր նկարազարդողի որակավորում։ Նրա վրձնած նկարների մեջ նկատվում է Սիենայի դպրոցի ազդեցությունը (Սիմոնե Մարտինի)։ Երկար տարիներ աշխատել է Տրևիզո քաղաքում։

Սրբազան Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կառլոս IV-ի հրամանով նա զարդարել է Չեխիայի  Կարլշտեյն կայսերական գոթական ամրոցը։

Տոմազո դա Մոդենայի ստեղծագործությունը պատկանում է իտալական գեղանկարչության զարգացման այն փուլին, որն արդեն պարունակում է ուշ Վերածննդի դարաշրջանի նկարչության առանձին ձևավորող տարրեր`լույսի և մթության հարաբերության կարգավորում կտավի վրա բնական լուսավորության տեսքով և պատկերի մեջ ծագող հեռանկարի կրկնություն, որն ուսումնասիրվել է բնության էսքիզների միջոցով

Նրա աշխատանքները պահպանվում են Բալթիմորում, Տրևիզոյում, Վերոնայում, Մոդենաայում։
thumb|left

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Ծրագրային արվեստ

մինի|«Electric Sheep», Սքոտ Դրեյվս, 1999

**Ծրագրային արվեստ** (software art), ժամանակակից արվեստի տարատեսակ, որտեղ նկարիչը անմիջականորեն հանդես է գալիս ծրագրավորող և ստեղծում է ծրագրային կոդ (ի տարբերություն թվային արվեստի այլ տեսակների, որտեղ նկարիչը օգտվում է պատրաստի ծրագրից)։ «Ծրագրայի արվեստ» հասկացությունը ներմուծվել է որպես ծրագրավորման նկատմամբ գեղարվեստական, ոչ գոռծառութային, ռեֆլեքսային, մտահայեցողական մոտեցում։

մինի|«Էդմոն Բելամիի դիմանկարը» նկարը՝ ստեղծված գեներատիվ-մրցակցային ցանցի միջոցով

Ծրագրային արվեստի օրինակ կարող է ծառայել Ալեքս Մաքլինի *forkbomb.pl* (2001) ծրագիրը, որը ստեղծում է օգտատիրոջ համակարգչային համակարգի գեղարվեստական դրոշմը։ Ալեքսը նաև հայտնի է նրանով, որ զբաղվում է ծրագրավորմամբ՝ որպես երաժշտական պրակտիկա։

Դիանա Սմիթը ստեղծել է դասական գեղանկարչության ոճով պատկեր, սակայն ամբողջությամբ *html* և *css* լեզուներով գրված։ Լեզուների առանձնահատկությունները հանգեցնում են այն բանին, որ նկարները տարբեր տեսք ունեն՝ կախված հեռուստադիտողի զննարկչից։

Ծրագրային արվեստում ավելի ու ավելի մեծ դեր են խաղում արհեստական նեյրոնային ցանցերը։ Այսպես, 2018 թվականին *Christieʼs* աճուրդում վաճառել են «Էդմոն Բելամիի դիմանկարը», որը ստեղծվել էր արհեստական բանականության միջոցով։ Ֆրանսիական *Obvious* կոլեկտիվը, որը ստեղծել էր ալգորիթմը, սովորեցրել է նրան 14-20-րդ դարերի 15․ 000 դիմանկար։ Արհեստական նեյրոնային ցանցերի հետ աշխատանքի մեկ այլ օրինակ է «Receptor» ինստալացիան՝ ցուցադրված Թոմաս Լայթինենի ARS17 ցուցահանդեսում՝ Կիասմում։ Դրանում Լայթինենը օգտագործում է արհեստական բանականության մեխանիզմ՝ ստեղծված արհեստական նեյրոնային ցանցերի կարգավորմամբ։ Նկարիչը արհեստական նեյրոնային ցանցերին սովորեցրել է Սեմյուել Բեքեթի մոտ 30 աշխատանք, ինչի արդյունքում նա անցկացնում է իր քննարկումները՝ օգտագործելով ալգորիթմ, որն ուսումնասիրել է ռոմանտիկ գրականության ոճը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Արվեստի տեսակներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Սեկոնդի Տակորադի

**Սեկոնդի Տակորադի** (), քաղաք Գանայում, երկքաղաք, բաղկացած է **Սեկոնդի**  (*Sekondi*) և **Տակորադի**  (*Takoradi*) քաղաքներից, Գվինեական ծոցի ափին, Արևմտյան շրջանի վարչական կենտրոնն է։ 2010 թվականին քաղաքն ուներ ավելի քան 539 հազար բնակիչ  այն դարձնելով Գանայի մեծությամբ երրորդ քաղաքը՝ մայրաքաղաք Աքրայից և Կումասի քաղաքից հետո։ Ներկայումս Սեկոնդի-Տակորադին խոշոր ծովային նավահանգիստ է, որի բեռնաշրջանառությունը տարեկան կազմում է ավելի քան 4 միլիոն տոննա։ Այն սպասարկում է Տակորադի օդանավակայանը, և երկաթուղային ցանցով միացված է Կումասիին և Ակրային։ Քաղաքում զարգացել են փայտամշակման, թղթի և սննդի արդյունաբերությունները, կան տեքստիլ և ծխախոտի արտադրությունների գործարաններ, ավտոմեքենաների և մեքենաների նորոգման գործարաններ։

## Պատմություն
Մինչև 1650 թվականը Աֆրիկայի արևմտյան ափին հայտնվել են երկու ձկնորսական բնակավայրեր, որոնց «Տակորադի» և «Սեկոնդի» անունները պրուսական վաճառականների Տակկարարի և Սեկունդիսա անունների աղավաղված ձևերն են։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին այստեղ կառուցվել է երկու ամրացում՝ հոլանդական Օրանժ (Fort Orange, Գանա, 1644 թվական) և անգլիական Սեկոնդի (Fort Sekondi, 1682 թվական) ամրոցները։ Այդ ժամանակ Տակորադիի մոտակայքում կար նաև հոլանդական Վիտսեն ամրոցը (Fort Witsen, 1659 թվական)։

Սեկոնդին քաղաք է դարձել նախքան 1894 թվականը, այն դեպքում, երբ Տակորադին միայն 1926 թվականին է քաղաք դարձել, իսկ 1928 թվականին այնտեղ կառուցվել է նավահանգիստ, որը դարձել է Արևմտյան Աֆրիկայի առաջին արհեստական նավահանգիստը և մեծ ազդեցություն ունեցել տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման վրա։ Քաղաքների փաստացի միաձուլումը տեղի է ունեցել 1930-ակա թվականններին, և 1946 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Սեկոնդի-Տակորադի քաղաքը կազմավորվել է որպես վարչական միավոր։

## Բնակչություն
Սեկոնդիի ծնելիության կտրուկ աճ է գրանցել XX դարի սկզբին, ինչը  պայմանավորված է եղել նրանով, որ հենց այդտեղ, 1898 թվականին սկիզբ է առել երկաթուղու շինարարությունը։ Սկզբում նրա բնակչության մեծ մասը եղել են տղամարդ շինարարներ․ 1901 թվականին 3469 տղամարդու դիմաց  կար ընդամենը 626 կին։ Արդյունքւոմ, 10 տարվա ընթացքում՝ 1911 թվականին, Սեկոնդիի բնակչության թիվը 4095-ից աճել է 9122 մարդու։ Ստորև բերված գծապատկերը ցույց է տալիս միավորված Սեկոնդի-Տակորադի քաղաքի բնակչությունը սկսած 1931 թվականից։ Այդ ժամանակ նրա բնակչությունը կազմում էր 26,041 մարդ։

## Քույր քաղաքներ
* , Բոստոն
* , Օքլենդ
* , Պլիմուտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գանայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գանայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի նախկին գաղութներ
Ֆրանչեսկո Բիսսոլո

[աջից|մինի|270x270փքս| Ֆրանչեսկո Բիսսոլո, «Սուրբ Եկատերինայի խորհրդավոր ամուսնությունը», 1500-1525, յուղաներկ, 72 x 96 սմ, [Վարշավայի ազգային թանգարան|Ազգային թանգարան (Վարշավա)]]
**Ֆրանչեսկո Բիսոլոն,** որը հայտնի է նաև որպես **Պիետրո Ֆրանչեսկո Բիսսոլո** (, ), իտալացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Եղել է նկարչի որդի։ Եղել է Ջովաննի Բելլինիի աշակերտը։ 1490 թվականից տեղափոխվել է Բելլինիի արհեստանոց։ 1492-1530 թվականներին աշխատել է Վենետիկում։ Օգնել է ուսուցչին Դոժերի պալատի Մեծ Խորհրդի դահլիճը զարդարելիս (Վենետիկ)։ Մասնակցել է Վենետիկի Իլ Ռեդենտորե եկեղեցու զարդարանքների ստեղծմանը։

Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ է։

Իր ստեղծագործության մեջ ընդօրինակել է Ջորջոնեին։

Նկարչի աշխատանքներն այժմ պահվում են աշխարհի բազմաթիվ թանգարաններում։ Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժում տեղադրված է նրա «Աստծո մայրը մանկան Քրիստոսի հետ» կտավը։ Բրիտանական ազգային պատկերասրահում`« Մադոննան և երեխան սրբերի հետ» աշխատանքը։ Նրա մի շարք կտավներ գտնվում են Վարշավայի, Լոս Անջելեսի թանգարաններում (Նորթոն Սիմոնի թանգարան և *Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարան*), Դեյթոնի արվեստի ինստիտուտում (Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) և այլն։

Մահացել է 1554 թվականի ապրիլի 20-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Pier Francesco Bissolo

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վենետիկ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Խոտի դեզ Ժիվերնիում (նկար)

**«Խոտի դեզ Ժիվերնիում»** («»), ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ Կլոդ Մոնեի նկարը, որը ներկայում ընդգրկված է Մոսկվայի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի հավաքածուում։

## Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է խոտի դեզ՝ մասամբ ստվերված մարգագետնում, նկարի խորքում՝ ձախ կողմում, գտնվում է ևս մեկ դեզ՝ լուսավորված արևի լույսով։ Մարգագետնի սահմանի երկայքնով բարդիների շարք է, հեռավոր պլանում՝ բլրի լանջ։ Ձախ կողմի ներքևի անկյունում նարնջագույն ներկով արված է նկարչի ստորագրությունը՝ *Claude Monet*։

## Պատմություն
Կլոդ Մոնեն Ժիվերնիում բնակություն է հաստատել 1883 թվականին և այնտեղ ստեղծել է դեզեր պատկերող բազմաթիվ նկարներ, ներառյալ «Դեզեր» հայտնի շարքը, որն ստեղծել է 1889-1891 թվականներին։ Պուշկինի թանգարանում պահվող կտավը չի մտնում այդ շարքի մեջ, և համարվում է, որ այն ստեղծվել է 1884-1889 թվականների ընթացքում։

19-րդ դարի վերջին նկարը հայտնվել է ֆրանսիացի դերասան Ժան Բատիստ Ֆորի հավաքածուում, ընդ որում՝ նրա մոտ գտնվելու ընթացքում նկարը համարվել է 1889 թվականին ստեղծված։

1906 թվականին նկարը գնել է Պոլ Դյուրան Ռուելը և 1907 թվականի գարնանն այն վաճառել ռուս արդյունաբերող և կոլեկցիոներ Իվան Մորոզովին։ Պահպանվել է Դյուրան Ռուելի նամակը, որը թվագրվում է 1907 թվականի մայիսի 27-ով, որում նա հաստատում է Իվան Մորոզովի կողմից 50000 ֆրանկ ստանալը Մոնեի երկու նկարների համար։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 2-ին նկարը հասել է Մոսկվա։ Հիշատակված երկրորդ նկարը՝ «Այգու անկյուն Մոնժերոնում» նկարն է, որը ներկայում գտնվում է Էրմիտաժի հավաքածուում։ Հայտնի է, որ նրա համար Մորոզովը վճարել է 40000 ֆրանկ, հետևաբար «Խոտի դեզ Ժիվերնիում» նկարն արժեցել է 10000 ֆրանկ։ Բորիս Տերնովեցը Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանի ձեռագիր կատալոգում սխալմամբ նշել է, որ Մորոզովը նկարը 1908 թվականին ձեռք է բերել 25000 ֆրանկով։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Մորոզովի հավաքածուն ազգայնացվել է։ Այլ նկարների հետ իասին «Խոտի դեզ Ժիվերնիում» կտավը հայտնվել է Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարանում իսկ 1948 թվականին թանգարանի լուծարումից հետո փոխանցվել է Ալեքսանդր Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարանին։

Գոյություն ունեն նկարի մի քանի տարբերակներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են լուսավորությամբ, դեզերի թվով (մեկից երեք) և ստաֆաժային ֆիգուրների ավելացմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1889 նկարներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Հայրիկ, դու խենթ ես

**«Հայրիկ, դու խենթ ես»**, ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանի 1957 թվականին գրած վիպակը։

## Պատմություն
Վիլյամ Սարոյանի «Հայրիկ, դու խենթ ես» վիպակը հոր և որդու զրույց է։ Այն Սարոյանի գրական ժառանգության լավագույն նմուշներից է։ Վիպակում հոր և որդու զրույցների միջոցով բացահայտվում է կյանքի՝ սարոյանական մոտեցումը։

Վիլյամ Սարոյանը գիրքը նվիրել է որդուն՝ Արամ Սարոյանին։ Առաջաբանում հեղինակը գրում է․ 

Գիրքը վերահրատարակվել է 2018 թվականին «Անտարես» հրատարակչության կողմից։ Անգլերենից հայերեն թարգմանությունը կատարել է Զավեն Բոյաջյանը։ Թարգմանչի խոսքով՝ *այս գործը խորհրդանշական արժեք ունի՝ ամփոփելով սարոյանական արձակի ամենաէական հատկանիշներն ու անշփոթելի յուրօրինակությունը․* *«Բովանդակային խորքով և ոճական կատարելությամբ «Հայրիկը» պարզապես մոգական տեքստ է՝ իմաստուն ու զուլալ։ Սա իրոք սեղանի գիրք է, որովհետև ձգտում է մեկնել կյանքի, աշխարհի, մարդու բնույթի էութենական գաղտնիքներն առակի, առասպելի, արքետիպային պարզ, բայց և մշակութաբանորեն խիստ հագեցած ու բազմաշերտ հասկացությունների լեզվով»**։*

## Տես նաև
* Մարդկային կատակերգություն (վեպ)
* Իմ անունն Արամ է

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հայրիկ, դու խենթ ես» գիրքը bookmark.am֊ում
* «Հայրիկ, դու խենթ ես»՝ Սարոյանի իմաստուն ու զուլալ վիպակը
* «Երևանյան բեսթսելեր». «Հայրիկ, դու խենթ ես» գիրքն առաջին հորիզոնականում է. թարգմանական գրականություն. նոյեմբեր, 2018
* «ՀԱՅՐԻ՛Կ, ԴՈՒ ԽԵՆԹ ԵՍ»
* Վիլյամ Սարոյանի լավագույն մտքերը
* «Հայրիկ, դու խենթ ես». Տողեր գրքից
* Բարձր գրականություն Արքմենիկ Նիկողոսյանի հետ. Վիլյամ Սարոյան. «Հայրիկ դու խենթ ես»

Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Վիլյամ Սարոյան
Կատեգորիա:Վիպակներ
Մասոնական կազմակերպությունների ցանկ

մինի|աջից|Մասոնական նշան
**Մասոնական կազմակերպությունների ցանկ**, կազմակերպությունների ցանկ, որոնցից յուրաքանչյուրը հանդիսանում է գործող մեծ ժողովարան, գերագույն խորհուրդ, դաշնություն կամ օրդեն։

Այս հոդվածը թվարկում է առավել նշանակալի մասոնական կազմակերպությունները։ Այդ կազմակերպությունների անդամների թիվը կարող է փոփոխվել։

## Ասիա

## Աֆրիկա

## Եվրոպա

## Օվկիանիա

## Հյուսիսային Ամերիկա

## Հարավային Ամերիկա

## Տես նաև
* Մասոնական միջազգային կազմակերպություններ
* Լրացուցիչ աստիճանների կազմակերպություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կազմակերպությունների ցանկեր
Կատեգորիա:Մասոնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Մասոնականություն
Կատեգորիա:Մեծ օթյակներ
Կիմ Հըն Սու

**Կիմ Հըն Սու** (, ), կորեացի նկարիչ, «Կորեայի Պիկասո», «հարմոնիզմ» ոճի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1919 թվականին Կորեայի Համհն քաղաքում, Կիմերի ընտանիքի չորս երեխաներից վերջինն էր։ Հայրը՝ Կիմ Յուն Գուկը, Համհնի քաղաքապետարանի պաշտոնյա էր, իսկ մայրը՝ Ի Բու Գապը Չանդոկ պալատում մետաքսագործության ուսուցչուհի։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվեց Տոկիոյի գեղարվեստի դպրոցի գեղանկարչության բաժին՝ պատերազմի պատճառով ժամանակից շուտ ավարտեց ուսումը (1944 թվական)։ 1946 թվականին տեղափոխվեց Հարավային Կորեա։ Մասնակցում է ցուցահանդեսների, ուսուցանում է Սեուլի պետական համալսարանի գեղեցիկ արվետների ֆակուլտետում։

1955 թվականին Կիմ Սուն տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ շարունակեց ուսումը և ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերեց Փոքր պալատում գտնվող արտասահմանյան նկարիչների ցուցահանդեսներին, միջազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսներին, Աշնանային սալոնի ցուցահանդեսներին և այլն։ Դրական արձագանքներ ստացավ քննադատների կողմից։

1961-1966 թվականներին վերադարձավ Կորեա, որտեղ նշանակվեց է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Կորեական կոմիտեի կերպարվեստի մասնագետ և հիմնադրեց Գեղարվեստի հետազոտական ինստիտուտը։ Մասնակցեց բազմաթիվ ազգային ցուցահանդեսների։

1966-ին տեղափոխվեց ԱՄՆ, մինչև 1978 թվականը դասավանդեց Միացյալ Նահանգների արվեստի շատ քոլեջներում և ակադեմիաներում, անցկացրեց անհատական ցուցահանդեսներ, մասնակցեց ազգային և միջազգային ցուցահանդեսների։

Կիմ Սուն ԱՄՆ-ում գտնվելու մասին.

1979-1992 թվականներին բազմաթիվ ցուցահանդեսներ անցկացրեց Կորեայում, Փարիզում, Ճապոնիայում։

1993 թվականին կազմակերպեց ցուցահանդես Մոսկվայի Ա.Ս. Պուշկինի անվան գեղարվեստի պետական թանգարանում և Սանկտ Պետերբուրգում` պետական Էրմիտաժում։

Կիմ Սուն Կորեայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում նկարչության բնագավառում բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր է։

Կիմ Հըն Սուն մահացավ 2014 թվականի հունիսի 9-ին ՝ 94 տարեկան հասակում։

## Կիմ Սուն հարմոնիզմի մասին
Կիմսուի կողմից 1957 թվականին իրականացված հետազոտությունից.

Ներդաշնակ արվեստի մասին.

«Կոնկրետի և վերացականի սինթեզ» աշխատությունից.

## Պատկերասրահ

Буддийский танец,1979.jpg|Բուդդիստական պար, 1979 
Война и мир,1970-80.jpg|Պատերազմ և խաղաղություն, 1970-1980
Война и мир,1986.jpg|Պատերազմ և խաղաղություն, 1986
Волшебная сказка,1980.jpg|Կախարդական հեքիաթ, 1980
Горы,1983.jpg|Սարեր, 1983
Два тигра,1979.jpg|Երկու վագր, 1983
Две женщины,1982.jpg|Երկու կին, 1982
Дружеская беседа,1987.jpg|Ընկերական զրույց, 1987
Ёнджин думает о родной стране,1979.jpg|Յոնջինը մտածում է հարազատ երկրի մասին, 1979
Ёнджин,1979.jpg|Յոնջին, 1979
Источник,1975.jpg|Աղբյուր, 1975
Композиция,1982.jpg|Կոմպոզիցիա, 1982
Корейская фантазия,1979.jpg|Կորեական ֆանտազիա, 1979
Любовь,1989.jpg|Սեր, 1989


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Կորեացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կոլումբոսի ասպետները

250px|thumb|Կոլումբոսի ասպետները
** Կոլումբոսի ասպետները **, հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու կաթոլիկ շարժում, քրիստոնեական եղբայրություն, որը միավորել է գործող տղամարդ կաթոլիկներին և հիմնադրվել է բարեգործական, սոցիալական գործունեության համար։ «Կոլումբոսի ասպետներ» կաթոլիկ շարժման նպատակն է շարունակել Քրիստոֆեր Կոլումբոսի աշխատանքը, որը քրիստոնեությունը բերել է Նոր աշխարհ։ Հիմնադրվել է 1882 թվականի մարտի 29-ին կաթոլիկ քահանա Մայքլ Մաք Գիվնիի կողմից, որի կյանքը այժմ դիտարկվում է Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից` իր հետագա սրբացման համար։ Կոլումբոսի ասպետների կաթոլիկ շարժումը ղեկավարել է Մեծ ասպետը; 10/1/2000 թվականից ի վեր Մեծ ասպետը Կառլ Ա. Անդերսոնն է, ով կազմակերպության ստեղծման օրվանից համարվում է տասներեքերորդ մեծ ասպետը։

## Ծագման պատմություն
thumb|right|Քահանա Մայքլ Մաք Գիվնի - «Կոլումբոսի ասպետները» կաթոլիկական շարժման հիմնադիրը
1882 թվականի մարտի 29-ին քահանա Մայքլ Մաք Գիվնին հիմնել է «Կոլումբոսի ասպետներ» կազմակերպությունը, որի նպատակն էր միավորել տղամարդկանց, ովքեր կարող էին իրենց նյութական ներդրումն ունենալ ներգաղթյալներին օգնելու, որբերի և այրիների խնամակալությամբ զբաղվելու հարցերում։ 20-րդ դարի սկզբից «Կոլումբոսի ասպետներ» կաթոլիկ շարժումը արագորեն զարգացել է և այժմ ընդգրկում է Միացյալ Նահանգների, Կանադայի, Մեքսիկայի և Ֆիլիպինների շատ նահանգներ։ Այսօր «Կոլումբոսի ասպետներ» կաթոլիկ շարժումը Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու ամենատարածված կաթոլիկ կազմակերպություններից մեկն է։ Հովհաննես-Պողոս Երկրորդ պապի կողմից սրբագործված Սուրբ Ռաֆայել Գիսար Վալենսիան պատկանել է «Կոլումբոսի ասպետներին»։

## Ժամանակակից գործունեություն
Իր գործունեությունը հիմնելով Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու սոցիալական և դոգմատիկ ուսմունքների վրա՝ «Կոլումբոսի ասպետներ» կաթոլիկ շարժումը, ունենալով զգալի նյութական հիմք և տարածված կառուցվածք եկեղեցական և պետական կառույցներում, ակտիվորեն ազդել է Միացյալ Նահանգների քաղաքական և սոցիալական գործունեության վրա՝ աջակցելով որոշակի թեկնածուների Միացյալ Նահանգների նախագահի ընտրության ժամանակ` խոսելով ընտրական հարթակում, որը չի հակասում բարոյականության և էթիկայի ոլորտում կաթոլիկական դոկտրինային։ Մասնավորապես, «Կոլումբոսի ասպետներ» կազմակերպության անդամները ԱՄՆ-ում նախագահական քարոզարշավի ընթացքում աջակցել են այն թեկնածուին, որը դեմ է հղիության արհեստական ընդհատումը սահմանափակելուն կամ արգելելուն,  միասեռ ամուսնությունների օրինականացմանը, մարդու սաղմերի վրա կատարվող փորձերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց Մեծ ասպետ Կառլ Ա. Անդերսոնի հետ
*  Կոլումբոսի ասպետներ կազմակերպության պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1882 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ասպետության շքանշաններ
Կատեգորիա:Գաղտնի ընկերություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական կազմակերպություններ
Գառնիկ Սիմոնյան

**Գառնիկ Ավագի Սիմոնյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

## Կենսագրություն
Գառնիկ Սիմոնյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սպիտակի շրջանի Կաթնաջուր գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, աշխատանքի անցել շրջանի Գեղասար գյուղի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։

1942 թվականի փետրվարին Սիմոնյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մարտական ծառայությունն սկսել է 409-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի 675-րդ գնդում։ Լինելով հեծյալ հետախույզ, մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին՝ Մոզդոկից մինչև Թամանի թերակղզին։ 1944-1945 թվականներին 409-րդ դիվիզիայի կազմում Սիմոնյանը մասնակցել է Ռումինիայի, Հունգարիայի, Ավստրիայի և Չեխոսլովակիայի տերիտորիաներում մղված մարտերին և մեծ Հայրենականի ավարտը դիմավորել է Պրահայում։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտական խիզախության համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Խիզախության համար» մեդալներով, Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով։ Արժանացել է նաև գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրին։

1945 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո Սիմոնյանը կրկին զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով Կաթնաջուր գյուղում, եղել է մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը և շարունակել է մաթեմատիկա դասավանդել հայրենի գյուղի դպրոցում, միաժամանակ եղել է գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվարը։

## Պարգևներ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաթնաջուր գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ջիրոլամո դա Կարպի

**Ջիրոլամո դա Կարպի** (, ), իտալացի նկարիչ, Ֆերարայի նկարչական դպրոցի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է պալատական նկարիչ և գեղազարդիչ Թոմմասո դա Կարպիի ընտանիքում, ումից ստացել է նկարչության իր առաջին դասերը։ Հետագայում եղել է Գարոֆալոյի աշակերտը։

Քսան տարեկան հասակում հեռացել է Ֆերարայից և տեղափոխվել Բոլոնիա։ Իր գործունեության սկզբնական շրջանում ստեղծել է մի շարք կրոնական նկարներ, որոնք պահպանվել են Բոլոնիայի եկեղեցիներում («Մոգերի երկրպագությունը», «Առեղծվածային նշանադրությունը Սբ. Քեթրին»-ը և այլք:)

Բացի Ֆեռարայից և Բոլոնիայից, ապրել և աշխատել է Մոդենայում և Պարմայում, որտեղ ծանոթացել է Կոռեջոյի աշխատանքին։ Ստեղծագործել է նաև Հռոմում։

Երկար ժամանակ գտնվել է Ֆեռարայի դ'Էստե իշխանների պալատում, որտեղ աշխատել է որպես նկարիչ (որմնանկարներ և դիմանկարներ) և որպես ճարտարապետ։

1549 թվականին կարդինալ Իպոլիտո դ'Էստեի առաջարկությամբ նա հրավիրվել է Հռոմ։ Պողոս III-ի օրոք Ջիրոլամոն ղեկավարել է պապական պալատներում ճարտարապետական աշխատանքը։ Ավելի ուշ Հուլիոս III պապի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով վերադարձել է Ֆերարա, որտեղ էլ մահացել է։

## Ստեղծագործություն
Որմնանկարների, կրոնական և այլաբանական նկարների, դիմանկարների հեղինակ է։

Ջիրոլամո դա Կարպիի ստեղծագործության մեջ զուգակցվում են ֆերարական (Գարոֆալոյից և Դոսսոյից), հռոմեական (Ռաֆայելից, Ջուլիո Ռոմանոյից և Միքելանջելոյից) և վենետիկյան տարրեր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Girolamo da Carpi 003.gif|«Անհայտ տղամարդու դիմանկարը բերետում՝ կրծքին ոսկե շղթայով»
Պատկեր:'Ruggiero Saving Angelica', tempera on wood panel painting attributed to Girolamo da Carpi (Girolamo Sellari), El Paso Museum of Art.jpg
Պատկեր:Girolamo da Carpi 004.jpg|«Բինդո Ալտովիտիի դիմանկարը հասուն տարիքում»
Պատկեր:Ippolito de' Medici and Mario Bracci.jpeg|«Մոնսինյոր Մարիո Բրաչին և կարդինալ Իպոլիտո դե Մեդիչին»
Պատկեր:Daniele da Volterra (formerly attributed to Girolamo da Carpi) - Portrait of a Gentleman.jpg|«Ալֆոնսո II դ'Էստեի դիմանկարը», Պրադո, Մադրիդ
Պատկեր:Girolamo da Carpi - The Rape of Ganymede - WGA04392.jpg
Պատկեր:Girolamo da Carpi - Portrait of a virile man - Google Art Project.jpg|Տղամարդու դիմանկար: Կապիտոլինի թանգարաններ
Պատկեր:Holy Family with the Young Saint John the Baptist and an Angel, Girolamo da Carpi, Bologna, 1540s, oil on panel - Blanton Museum of Art - Austin, Texas - DSC07734.jpg|Սուրբ ընտանիքը երիտասարդ Հովհաննես Մկրտչի և հրեշտակի հետ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի մաներիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Սաբիր Ռուստամխանլի

**Սաբիր Խուդու օկլի Ռուստամխանլի** (, ), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական բանաստեղծ, «Քաղաքացիական համերաշխություն» կուսակցության նախագահ, ԱՀ Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Սաբիր Ռուստամխանլին ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 20-ին Յարդիմլի քաղաքի Համարկանդ գյուղում։ 1963 թվականին ավարտել է Յարդիմլիի ավագ դպրոցը։ Ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1968 թվականին։ 1967 թվականին սկսել է աշխատել Ադրբեջանի գրողների միության «Գրականություն և արվեստ» թերթում։

Նա ծառայել է բանակում 1974-1975 թվականներին։

Նա նաև զբաղվել է գիտական աշխատանքով և ավարտել Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Նիզամիի անվան գրականության ինստիտուտը։

1976 թվականին Ս.Ռուստամխանլին պաշտպանել է դիսերտացիան «Մոլլա Նասրեդինը և բանահյուսությունը» թեմայով և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 
Եղել է 1978 թվականից «Յազիչի» հրատարակչության բաժնի վարիչ, գլխավոր խմբագրի տեղակալ, գլխավոր խմբագիր, 1989-1991 թվականներին ՝ «Ադրբեջան» թերթի գլխավոր խմբագիր։

1991 թվականին նա աշխատել է որպես ԱՀ մամուլի պետական կոմիտեի նախագահ, իսկ 1992-1995 թվականներին ՝ մամուլի և տեղեկատվության նախարար։

1992 թվականից Քաղաքացիական համերաշխություն կուսակցության նախագահն է։

2005 թվականին նրան շնորհվել է ժողովրդական բանաստեղծի պատվավոր կոչում։

Ռուստամխանլին հանդիսանում է Համաշխարհային ադրբեջանցիների կոնգրեսի ՝ Ադրբեջանի ամենամեծ սփյուռքի կազմակերպության անդամ։

## Ծանոթագրություններ
Պորտ

մինի|265x265փքս|Մարդու օվալաձև պորտը՝ խորը իջվածքի տեսքով
**Պորտ** (), սպի առաջնային որովայնի պատին, նորածին երեխայի պորտալարը հեռացնելուց հետո։

Պորտ ունեն բոլոր ընկերքավոր կաթնասունները, մեծ մասի մոտ այն նման է փոքր գծի որոնք պատված չեն մազային ծածկույթով։

Մարդկանց մի մասի մոտ պորտը կարծես մտած լինի մաշկի մեջ, իսկ մյուս մասի մոտ պորտը դուրս թռած է ուռուցիկ։ Բացի այդ մարդկանց պորտերը տարբերվում են ձևով, չափով, խորությամբ և այլն։

Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ պորտերը բնության կողմից ձեռք բերված սպիներ են։ Ոչ գենետիկորեն պայմանավորված, օգնում են տարբերակել միաձվանի երկորյակներին։ Այն կոչվում է պորտ և այլն։

## Պորտի անատոմիան
ձախից|մինի|408x408փքս|Պորտը Ոսկե կտրվածքում․ մարմնի բարձրությունիվ 62% վերև
Այս բաժինը նվիրված է պորտի անատոմիական առանձնահատկություններին, նախածննդյան շրջանում պորտալարի դերի  մասին մանրամասների համար «Պորտալար» և «Պորտալարի անոթներ» կարող ենք օգտվել այս նյութերից։

Ներարգանդային զարգացման ընթացքում պորտով անցնում են երկու պորտային զարկերակներ և մեկ երակ (լրացուցից տեղեկությունների համար կարդա՝ մարդու արյան շրջանառության հոդվածը)։ Երեխայի ծնվելուց հետո այն աճում է և վերածվում է լյարդի շրջանաձև կապանի (պորտալի հիպերտենզիայի դեպքում կարող է ռեկանալիզացվել)։

Պորտը կարևոր օրգան է որովայի առաջնային պատի վրա, իր գրաված դիրքի շնորհիվ։ Մաշկի իններվացիան պորտալի մակարդակով իրականացվում է կրծքային նյարդերի տասներորդ զույգով։  Ինչ վերաբերում է ողնաշարի սյուներին, պորտը կայուն տեղակայված է L3-L4 ողերի մակարդակում։

Պորտը օգտագործվում է տեսողական որովայնի հատվածի բաժանման համար։ Լեոնարդո դա Վինչին պորտը դրել է բարձր ձեռքերով վիտրուվյան մարդու շուրջը նկարագրված շրջանակի կենտրոնում։ Տարբեր մարդկանց մոտ պորտը կարող է գտնվել տարբեր բարձրության վրա, «Աստվածային համամասնությունները», որոնք հիմնված են ոսկե հարաբերակցության վրա, ենթադրում են, որ այն գտնվում է մարմնի բարձրության 62% -ի վրա։

Պորտի ձևը փոխելու համար կարող են կատարել պլաստիկ վիրահատություն՝ ումբիլիկոպլաստիկա։

## Հիվանդություններ
Պորտը գտնվում է միջին գծում, որովայնի սպիտակ գծի մեջ։ Որովայնի սպիտակ գծի ճողվածքները  կապված է պորտալարի հետ, որը անատոմիական առանձնահատկություն է։ Տարանջատվում է պորտալարի բնածին ճողվածքը՝ Օմֆալոցելեը։

Պորտի հետ կապված հիվանդությունները և նրա հարակից տարածքների հիվանդությունները որպես կանոն հետծննդյան են։ Դրանք ներառում են պորտալարի գանգրենա, խոնավ պորտ, բորբոս, օմֆալիտ, պորտի խուղ, պորտլարի ճողվածք և անոթների բորբոքում։ Պորտալարի վերքի ինֆեկցիան շատ վտանգավոր է։ Եթե մարդը երկար ժամանակ ցնցուղ չի ընդունում, ապա նրա մոտ կարող են առաջանալ «պորտաքարեր» մարդկային ճարպի կարծրացած կուտակումներ։ Դա չի սպառնում միայն այն մարդկանց, որոնց պորտը ուռուցիկ է և դուրս թռած։

## Տես նաև
* Երկրի պորտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կատեգորիա:Մարդու մարմին
Կատեգորիա:Որովայնի խոռոչ
Կատեգորիա:Օրգաններ
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Բեռնարդինո Լանինո

**Բեռնարդինո Լանինո** (), Մեծ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։

Բեռնարդինո Լանինոն սկզբում սովորել է Ջերոլամո Ջովենոնեի մոտ։ Կարիերան սկսել է Վերչելիում։ 1530 թվականից կապված էր Գաուդենցիո Ֆերարիի արհեստանոցի հետ, իսկ իր` Միլան ժամանելուց (1540 թվականին) հետո համարվեց Վերչելիի (Պիեմոնտ) առաջին նկարիչը։

## Արվեստ
Վարպետի ստեղծագործական կյանքը կարելի է բաժանել երեք փուլի։

Առաջին փուլը երիտասարդության ու պատանեկության տարիներն են, երբ Գաուդենցիո Ֆերարիի աշխատանքներից ոգեշնչված նա ստեղծեց «Տիրամայրը որդու հետ» նկարը, որը տեղադրված է Սաբաուդա պատկերասրահում։

Երկրորդ փուլը համընկնում է նրա Միլանում բնակվելու շրջանին, որտեղ Բեռնարդինո Լանինոն գտնվում էր Լեոնարդո դա Վինչիի «Սուրբ Աննան Տիրամոր և Հիսուսի հետ» նկարի ազդեցության ներքո։

Երրորդ փուլում նախորդ փորձը օգնում է Լանինոյին գտնել իր յուրօրինակ և ինքնուրույն ոճը, որտեղ Մեծ Վերածննդի և նոր ոճի ավանդույթները միաձուլվում են մաներիզմ-դեկորատիվիզմի մեջ (Մադոննա դելլա Գրացիա  եկեցեղի, Սան Պաուլո, Վերչելի)։

Գաուդենցիո Ֆերարիի մահից (1543) հետո Լանինոն ժառանգեց նրա արհեստանոցը և համարվեց հեղինակավոր նկարիչ Միլանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Lanino, Bernardino
* Работы БернардиноЛанино

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Վաճառ

**Վաճառ**, գյուղաքաղաք Գանձասարից արևելք՝ Ծմակահող գյուղի արևելյան մասում՝ համանուն գետակի ձախ ափին։ Ավերակները միջնադարյան քաղաքատիպ ավանին հատուկ տնատեղերի, արհեստանոցների, խանութների և եկեղեցիների մնացորդներ են։

## Պատմություն
Գյուղաքաղաքի հիմնադրման ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Ենթադրվում է, որ բարգավաճման է հասել 12-13-րդ դարերում՝ հատկապես Խաչենի տեր Հասան Ջալալի օրոք։

Առաջին արձանագրությունը պատկանում է Հասան-Ջալալի կառուցողական գործունեությանը։ Այստեղ նրա տոհմին պատկանող այս ավերակներում պահպանվել է. «*Ես Հասան՝ որդի Վախտանգայ և Խորիշահի, տէր Խաչենոյ, շինեցի զսուրբ եկեղեցիս… ՈՀԸ (1229):*»

Նրա կանգնեցրած խաչքարերը թվագրվում են մոտավորապես նույն ժամանակաշրջանով։ Իշխանի կատարած գործի գրեթե յուրաքանչյուր մանրամասն արձանագրված է Խաչենի տարածքի և հարևան գավառներում պահպանված քարերի վրա, Գանձասարի վանքին նվիրված նրա ձեռագիր Աստվածաշնչի հայտնի հիշատակարանում և այլուր։ Դա վկայում է նրա գործածած թրի այն նեֆրիտե արեխակալը, որի վրա նախշանկար փորագրված է «Հասան Ջալալ իշխան Խաչենոյ»։

Ընդարձակ տարածություն է զբաղեցնում Վաճառի գերեզմանատունը, որտեղ սրբատաշ արձաքարով կառուցված է եկեղեցի։ Եկեղեցու հարավային կողմում մշակված և հղկված քարից, գրեթե պատկից կառուցված է երկհարկանի փոքր մատուռ։

Եկեղեցին ունի երկու շինարարական արձանագրություն՝ մուտքի տիմպանի վրա և արևմտահայաց ճակատին։ Այդ արձանագրություններից պարզվում է հուշարձանի կառուցման ժամանակը, կառուցող մեկենասը և քարգործ վարպետը։ Կառուցել է Սարգիս քարգործ վարպետը։ Նրա թողած արձանագրությունը հետևյալն է. *«Կամաւն այ ես Սարգիս Կարնոյ քաղաքացի սալեցի զեկեղեցիս և կանգնեցի զխաչերս ինձ և աշակերտի իմոյ Յովհաննեսի, յաղաւթս»*։

Թեև արձանագրության մեջ նշված չէ թվականը, սակայն այլ արձանագրություններից հայտնի է, որ եկեղեցին 1229 թվականի կառույց է։ «Կարծում ենք,- գրել է Սեդրակ Բարխուդարյանը, որ Սարգսի և իր աշակերտ Հովհաննեսի աշխատանքներն այդ թվականից շատ շուտ լինել չէին կարող, հատկապես, որ կան նաև այլ հուշարձաններ նույն վայրում, բոլորն էլ իրարից մոտիկ թվականներով կառուցված, համարվում է 13-րդ դարի կեսերի գործ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր
Ցոլակ Սիմոնյան

**Ցոլակ Ռուբենի Սիմոնյան** (), հայ մանկավարժ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ցոլակ Սիմոնյանը ծնվել է 1919 թվականին, Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Թբիլիսիում։ 1937-1938 թվականներին ուսուցիչ է աշխատել Շամշադինի շրջանի Թովուզ գյուղում։ 1938 թվականին ընդունվել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։

1941 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ավարտել ռազմական ուսումնարանը։ 1942 թվականի հոկտեմբերից Սիմոնյանը 34-րդ առանձին բրիգադի կազմում, Հյուսիսային Կովկասում, մասնակցել է ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված մարտերին։ Ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։

1945 թվականին Սիմոնյանը ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1946-1953 թվականներին դասավանդել է մայրաքաղաքի մի շարք դպրոցներում։ 1953-1973 թվականներին դասավանդել է Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում։ 1964 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա։ 1973 թվականից աշխատել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտում, որպես ընդհանուր մանկավարժության ամբիոնի դոցենտ։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի ու հոդվածների։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան

## Երկեր
* Արևելահայ մանկավարժական միտքը XIX դարի երկրորդ կեսին։ ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարություն։ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ։ Երևան, Հայաստան, 1978 (համահեղինակ)։
* Հայ մանկավարժության պատմության ուսումնասիրումը (Մեթոդական ցուցումներ և առաջադրանքներ)։ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարություն։ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ։ Երևան, ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարություն, 1984։
* Հայ մանկավարժության պատմություն։ Հնագույն ժամանակներից մինչև 18-րդ դարավերջ։ Ուս. ձեռնարկ։ Արմավիրի «Արարատ» համալսարան։ Երևան, Ա. հ., 1998 (համահեղինակ)։
* Հայ մանկավարժության պատմություն։ 19-20-րդ դարեր։ Երևան, Ա. հ., 2000 (համահեղինակ)։
* Մանկավարժության պատմության։ Համառոտ ուսումնական ձեռնարկ։ Արարատ համալսարան Արմավիր, Արմավիր։ Պարգև Ոսկանյան, 2007 (համահեղինակ)։
* Հայ մանկավարժական մտքի պատմության քրեստոմատիա։ Երևան, Մանկավարժ, 2007 (համահեղինակ)։
* Հայ մանկավարժության պատմություն։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Երևան, Վան Արյան, 2012։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ն. Ա. Նեկրասովը «Վերջին երգերի» շրջանում

**«Ն. Ա. Նեկրասովը «Վերջին երգերի» շրջանում»** (), ռուս նկարիչ Իվան Կրամսկոյի (1837-1887), որն ստտեղծվել է 1877-1878 թվականներին։ Նկարը պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուում ( 670)։ Նկարի չափերը՝  105 × 89 սմ։ Օգտագործվել է նկարի մեկ այլ անվանում՝ «Ն․ Ա․ Նեկրասի դիմանկարը անկողնում» ()։

## Պատմություն
1877 թվականի սկզբին Պավել Տրետյակովն առաջարկել է Կրամսկոյին նկարել Նիկոլայ Նեկրասովի դիմանկարը։ Այդ ժամանակ արդեն հայտնի էր, որ բանաստեղծն անբուժելի հիվանդ է։ Կրամսկոյը Նեկրասովի տանը աշխատել է 1877 թվականի փետրվարի 7-16-ը։ Այդ աշխատանքի արդյունքը եղել է «գլուխ առանց ձեռքերի» դիմանկարը, որը հետագայում օգտագործվել է անկողնում Նեկրասովի նկարը ստեղծելիս, որն ավարտվել է 1878 թվականին՝ արդեն 1877 թվականի դեկտեմբերի 27-ին (նոր տոմարով՝ 1878 թվականի հունվարի 8-ին) վախճանված բանաստեղծի մահվանից հետո։

Կտավը հեղինակից գնել է Պավել Տրետյակովը 1878 թվականին։ Այն ներկայացվել է 1878 թվականին Մոսկվայում կայացած Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության (պերեդվիժնիկներ) 6-րդ ցուցահանդեսում։

## Նկարագրություն
Նեկրասովին անկողնում կիսանպառկած դիրքով պատկերող կտավը բաղկացած է մի քանի մասից։ Բանաստեղծի գլխի պատկերը հենց «գլուխ առանց ձեռքերի» դիմանկարն է, որը ստեղծվել է 1877 թվականի փետրվարին հիվանդ Նեկրասովի մահճակալի մոտ. նկարի այս մասը դրվել է հիմնական կտավի վրա, որի վրա կարելի է տեսնել այդ գործողության հետ կապված կարերը։

Սենյակը, որտեղ գտնվում է Նեկրասովը, հենց այն սենյակն է, որտեղ նա աշխատել է երկու տասնամյակ։ Պատին պատկերված են Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի և Ադամ Միցկևիչի դիմանկարները, գլխավերևում երևում է Վիսարիոն Բելինսկու կիսանդրին։

Ինչպես հետևում է Կրամսկոյի՝ Պավել Տրետյակովին ուղղված նամակից, որը գրվել է 1877 թվականի ապրիլին, ի սկզբանե դիմանկարի մտահղացումը մի փոքր այլ կերպ է եղել.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Некрасов в период "Последних песен"», Культура России — www.russianculture.ru

Կատեգորիա:1878 նկարներ
Կատեգորիա:Իվան Կրամսկոյի նկարներ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Սավուղի դավանափոխությունը

**«Սավուղի դավանափոխությունը»** () կամ **«Պողոսի դավանափոխությունը»** (, ), նկար, որը 1567 թվականին ստեղծել է հոլանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագը (, շուրջ 1520/1525—1569)։ Նկարը պատկանում է Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանին։ Այն նկարվել է յուղաներկով փայտի (կաղնի) վրա, չափերը՝ 108 × 156 սմ։

## Նկարագրություն
Նկարի սյուժեի հիմքում ընկած է Նոր Կտակարանում նկարագրված դրվագը, որը տեղի է ունեցել Սավուղի հետ (որը հետագայում դարձել է Պողոս Առաքյալը)։ Սավուղը Երուսաղեմից ուղարկվել է Դամասկոս՝ պայքարելու քրիստոնեության դեմ, և այն, ինչ տեղի ունեցավ նրա հետ ճանապարհին, նկարագրված է «Գործք առաքելոց» գրքում։

Նկարն իրենից ներկայացնում է բազմահերոս կոմպոզիցիա, որտեղ գլխավոր գործող անձը՝ գետնին պառկած Սավուղը, գտնվում է ոչ թե առջևի, այլ հետին պլանում, այնպես որ անմիջապես ուշադրություն չի գրավում։ Նման հնարքը օգտագործվել է Բրեյգելի մի շարք այլ նկարներում՝ «Իկարոսի անկումը» (Իկարոս) և «Բեթղեհեմի մարդահամարը» (Սուրբ ընտանիք)։


Պատկեր:Pieter Bruegel de Oude - De Bekering van Paulus detail3.jpg|Զինվորներ և ուղեկցողներ (հատված նկարից)
Պատկեր:Pieter Bruegel de Oude - De Bekering van Paulus detail1.jpg|Պառկած Սավուղն ու մարդիկ նրա շուրջը (հատված նկարից)
Պատկեր:Pieter Bruegel de Oude - De Bekering van Paulus detail2.jpg|Հետևող հեծյալներ (հատված նկարից)
Պատկեր:Signatur Bruegel 1567.jpg|Բրեյգելի ստորագրությունը նկարի ներքևի աջ անկյունում


## Պատմություն
1594 թվականին նկարն անցել է Հաբսբուրգյան Նիդեռլանդների նահանգապետ Էռնստ Ավստրիացու տնօրինության տակ, որն այդ ժամանակ գտնվում էր Բրյուսելում։ Նրա մահից հետո 1595 թվականին նկարը հայտնվել է Պրահա քաղաքում՝ Բոհեմիայի թագավոր Ռուդոլֆ II-ի մոտ, իսկ 1876 թվականին այն Պրահայից տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ և գտնվում է մինչ օրս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սավուղի դավանափոխությունը» Արվեստի պատմության թանգարանի կայքում 

Կատեգորիա:1567 նկարներ
Կատեգորիա:Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Աստվածամոր համբարձումը

«**Աստվածամոր համբարձումը**» (), Տիցիանի նկարը, որն ստեղծվել է 1516-1518 թվականներին։  Գտնվում է Սանտա Մարիա Գլորիոզա դեի Ֆրարի տաճարի գլխավոր խորանում։ Ամենամեծ խորանային նկարն է Վենետիկում։

## Նկարագրություն
Նկարում պատկերված իրադարձությունները տեղի են ունենում երեք տարբեր մակարդակներում։ Ամենաներևի մասում առաքյալներն են, որոնք քարացել են տարբեր դիրքերով։ Նրանք վախով նայում են դեպի երկինք՝ աղերսանքով ու ձեռքերը վեր ձգած։ Կոմպոզիցիայի կենտրոնում Կույս Մարիամն է կարմիր հագուստով և կապույտ թիկնոցով։ Նա բարձրանում է դեպի երկինք ամպի վրա՝ շրջապատված բազմաթիվ քերովբեներով։ Վերևից նրանց նայում է Տեր Աստված՝ քամուց ծփացող  մազերով և մորուքով, որին ուղեկցում է հրեշտակը, որը նախապատրաստել է Մարիամի թագը։

«Մարիամի համբարձումը» դարձել է Տիցիանի առաջին խոշոր պատվերը Վենետիկում, որտեղ նա շուտով դարձել է առաջատար նկարիչ։ Ավանդույթը խախտող Կույս Մարիամի հուզված կեցվածքը, հուսահատ շարժումներով առաքյալները, նոր գույները, այդ ամենը մեծ տպավորություն է թողել ժամանակակիցների վրա և փառքի արժանացրել Տիցիանին։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ բացման արարողությանը ներկա Կառլոս V-ի դեսպանորդ, իմանալով նկարի որակից ֆրանցիսկացիների դժգոհության մասին, անմիջապես ցանկություն է հայտնել վճարել աշխատանքի համար, որպեսզի այն անձեռնմխելի մնա։

Տիցիանը, ամենայն հավանականությամբ, սովորել է որպես խճանկարի ոլորտում աշխատող նկարիչ, և նկարի ոսկե ֆոնը տուրք է Վենետիկի խճանկարի ավանդույթներին։ Յուղաներկի բաղադրատոմսը, որով աշխատել է Տիցիանը, չի պահպանվել։ Հայտնի է միայն, որ հիմնական բաղադրիչները ներառել են կտավատի յուղ և սկիպիդար

1818 թվականին նկարը տեղափոխվել է Ակադեմիայի պատկերասրահ, որտեղ այն գտնվել է մեկ դար, իսկ հետո վերադարձվել է Ֆրարի 1919 թվականին։ Երիտասարդ Օսկար Ուայլդը, այցելելով Ակադեմիա, «Մարիամի համբարձումը» նկարն անվանել է Իտալիայի լավագույն նկարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1510 նկարներ
Կատեգորիա:1518 նկարներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստը մահվան մասին
Զտարյունները (ֆիլմ)

**«Զտարյունները»** (), ամերիկյան թրիլլեր, ռեժիսոր Քորի Ֆինլիի սև կատակերգությունը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի հունվարի 21-ին՝ Սանդենս կինոփառատոնի ժամանակ։

Գլխավոր դերակատարներն են Օլիվիա Կուկը, Անյա Թեյլոր Ջոյը, Անտոն Ելչինը, Փոլ Սփարքսը և Ֆրենսի Սվիֆթը։

2018 թվականի մարտի 9-ին ֆիլմը թողարկել են «Focus Features» և «Universal Pictures» ընկերությունները։ Սա վերջին ֆիլմն է, որում նկարահանվել է 2016 թվականի հունիսին մահացած Անտոն Ելչինը։

## Սյուժե
Ավագ դպրոցի աշակերտուհի Ամանդան գնում է քոլեջ ընդունվել երազող Լիլիի մոտ։ Մանուկ հասակում նրանք եղել են լավագույն ընկերուհիներ, բայց խորթացել են Լիլիի հոր մահից հետո։ Ամանդան պատմում է, որ տառապում է անհայտ հոգեկան խանգարմամբ, որի պատճառով չի զգում որևէ հույզ և այլ մարդկանց հետ շփվելիս ստիպված է լինում զգացմունքներն ընդօրինակել։

Լիլին ապրում է իր մոր՝ Սինտիայի և խորթ հոր՝ Մարկի հետ։ Ամանդան նկատում է, որ Լիլին Մարկի հետ քամահրանքով է վերաբերվում և հարցնում է, թե արդյոք նա երբեք չի մտածել նրան սպանելու մասին։ Լիլին ասում է, որ չի ցանկանում մտածել այդ մասին, բայց այն բանից հետո, երբ իմանում է, որ ծնողները որոշել են նրան ուղարկել գիշերօթիկ դպրոց, նա փոխում է իր որոշումը և Ամանդային առաջարկում է ծրագրել սպանությունը։

## Դերերում
* Անյա Թեյլոր Ջոյ՝ Լիլի
* Օլիվիա Կուկ՝ Ամանդա
* Անտոն Ելչին՝ Թիմ
* Փոլ Սփարքս՝ Մարկ
* Ֆրենսի Սվիֆթ՝ Սինտիա
* Քայլի Վերնոֆ

## Արտադրություն
Հիմնական նկարահանումներն սկսվել են 2016 թվականի մայիսի 9-ին մարզային բնակավայրերում՝ Մասաչուսեթսում, Քոհասեթում, Թյուքսբերիում, Սկուիտատեում, Վեսթվուդում և Ուելսլիում, և ավարտվել 2016 թվականի հունիսի 5-ին՝ Ելչինի մահից 14 օր առաջ։

Ֆինլին պատմել է Ելչինի հետ իր փորձի մասին․ 

## Քննադատություն
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից մեծ մասամբ ստացել է դրական գնահատականներ։ «Rotten Tomatoes» կայքում ֆիլմն ունի 86 % վարկանիշ՝ հիմնված 148 գրախոսության վրա, միջին գնահատականը 10-ից կազմում է 7,2։ «Metacritic» կայքում ֆիլմը 100-ից ստացել է 75 միավոր՝ հիմնված 37 գրախոսության վրա, որը համապատասխանում է «հիմնականում դրական արձագանքներ» կարգավիճակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կոնեկտիկուտում
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Դանայա (նկար, Տիցիան)

**Դանայա**, դիցաբանական սյուժեի հերոսուհի, որին Տիցիանն անդրադարձել է առնվազն հինգ անգամ։

## Ստեղծման պատմություն
1554 թվականից 1562 թվականը Տիցիանը թագավոր Ֆիլիպ II-ի համար ստեղծել է կտավների շարք հին հունական դիցաբանության սյուժեների հիման վրա՝ այս թեմային նվիրված յոթ կտավներ, որոնք ստեղծվել են Օվիդիոսի «Կերպարանափոխությունների» հիման վրա՝ «Դանայա», «Վեներա և Ադոնիս», «Դիանա և Ակտեոն», «Ակտեոնի մահը», «Դիանա և Կալիստո», «Պերսևսն ու Անդրոմեդան» և «Եվրոպայի առևանգումը»։ Ներկայում դրանք ընդգրկված են տարբեր թանգարանների հավաքածուների։

Ազգային պատկերասրահի կայքում Տիցիանի շարքը բնութագրվում է այսպես․
*«Դիցաբանական տեսարանները պատկերում են բարձր դրամայի պահեր՝ ճակատագրական հանդիպում, ամոթալի բացահայտում, հապճեպ առևանգում։ Տիցիանի  վարպետորն է օգտագործում ներկը և գույնը՝ հասնելով կուրացուցիչ էֆեկտի, ընդգրկելով փայլուն մարմին, շքեղ գործվածքներ, ջուր, արտացոլումը և մթնոլորտային, գրեթե դյութիչ լանդշաֆտների։ Մենք տեսնում ենք աստվածների և աստվածուհիների, բայց նրանց դեմքը արտահայտում են շատ մարդկային է և մեզ շատ հասկանալի զգացմունքներ՝ մեղք, զարմանք, ամոթ, հուսահատություն և ափսոսանք։ Տիցիանն այդ ստեղծագործություններն անվանել է իր «պոեզիաները»։*

## Սյուժե
Ըստ հունական դիցաբանության՝ Ակրիզիուս՝ Արգոսի արքան, պատգամախոսից իմացել է, որ ինքը պետք է սպանվի իր դստեր՝ Դանայայի որդու ձեռքով։ Դրանից խուսափելու համար նա հրամայում է, որ Դանայային բանտ նետեն։ Զևսը, տեսնելով Դանայային, գերվում է նրա գեղեցկությամբ և ոսկե անձրևի տեսքով մտնում է նրա մոտ տանիքին եղած անցքի միջով։ Նրանից Դանայան որդի է ունենում՝ Պերսևսին, որին թագավորի հրամանով մոր հետ գցում են արկղը և նետում ծովը։
## Կարծիքներ
Առաջին «Դանայան», որը ստեղծվել է 1544-1545 թվականներին կարդինալ Ալեսանդրո Ֆարնեզեի պատվերով, որտեղ հերոսուհու կողքին պատկերված է Կուպիդոնը, պահվում է Նեապոլում գտնվող Կապոդիմոնտեի թանգարանում։ «Դանայաներից» մեկը գտնվում է Էփսլի հաուսում (1553), մյուսը՝ Պրադո թանգարանում (1553-1554)։ Եվս երկու տարբերակ գտնվում են Էրմիտաժում (1554) և Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանում (1564)։


Պատկեր:Tizian 011.jpg|1545—1546 (Կապոդիմոնտե ազգային թանգարան, Նեապոլ)
Պատկեր:Tizian - Danae receiving the Golden Rain - Prado.jpg|1553—1554 (Պրադո թանգարան, Մադրիդ)
Պատկեր:Titian - Danae (Hermitage Version).jpg|1553—1554 (Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ)
Պատկեր:Titian.Danae01.jpg| 1564 (Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Դանայա» նկարը Պրադո թանգարանի տվյալների բազայում

Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Կապոդիմոնտե թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:1545 նկարներ
Ֆրանչեսկո Բրինա

**Ֆրանչեսկո Բրինա** կամ **Դել Բրինա** (, ), մաներիզմի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։ Աշխատել է Ֆլորենցիայում։

## Կենսագրություն
Ֆրանչեսկո Բրինան նկարել է խորանի մի շարք սրբապատկերներ «Աստվածամայրը և երեխան» թեմայով։ Օգնել է Վազարիին Ֆլորենցիայում Պալացցո Վեկիո կառավարության շենքի նախագծման մեջ։ Նրա եղբայրը՝ Ջովաննի Բրինան (մահացած 1599 թվականին), նույնպես նկարիչ էր։

Ջորջո Վազարին իր կենսագրություններում հիշատակել է Բրինին որպես երիտասարդ նկարիչ։

Նրա որոշ աշխատանքներ գտնվում են Ֆլորենցիայի Սանտա Ֆելիչիտա եկեղեցում։

## Պատկերասրահ

Francesco Brina - Madonna col Bambino e San Giovannino.jpg|Տիրամայրը որդու և սուրբ Հովհաննեսի հետ:
Niccolò Betti, Virgen de la leche con niño y san juanito en un paisaje col par.jpg|Տիրամայրը որդու և սուրբ Հովհաննեսի հետ:


## Գրականություն
* Minna Bacci: Brini. In: Alberto M. Ghisalberti (Hrsg.): Dizionario Biografico degli Italiani (DBI). Band 14 (Branchi–Buffetti), Istituto della Enciclopedia Italiana, Rom 1972.
* Sydney Joseph Freedberg: Pintura en Italia 1500–1600. Cátedra, Madrid 1978, ISBN 84-376-0153-3, S. 620.
* Alessandro Nessi: Ombre e luci su Francesco Brina. In Arte Cristiana 94, 835, 2006, S. 261-276.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի մաներիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Տրիտրիվա

**Տրիտրիվա** (), հրաբխային ծագման լիճ Աֆրիկայում, կենտրոնական Մադագասկարի հարավ արևմուտքում, Վակինանկարատրա  մարզում։ Տեղակայված է Բելազաո գյուղի մոտակայքում, Անցիրաբե  քաղաքի մոտ։ Անձրևային եղանակներին լճի ջրի մակարդակն իջնում է և  բարձրանում է, երբ դադարում են մուսսոնային անձրևները։

Անգլիացի միսսիոներ Ջեյմս Սիբրին, ով հետազոտել է Մադագասկարի ֆլորան և ֆաունան, 1885 թվականին գրել է աշխատություն նաև այս լճի մասին։

## Ծագում
Լիճը հանգած հրաբխի խառնարան է, ըստ այդմ էլ տարածաշրջանը նշանավոր է  մի շարք հիդրոթերմալ հանքավայրերով։ Այն գտնվում է օվալաձև հրաբխային կոնի տիրույթում պարփակված ուղղահայաց գնեյսային ժայռերում։ Կոնի եզրագիծը գտնվում է ծովի մակարդակից ավելի քան 2000 մետր բարձրության վրա, մինչդեռ  ծովի մակերեսը  մոտավորապես 50 մետրով  էլ եզրագծից ներքև է։

## Նախապաշարմունքներ
Լիճը սրբազան է, և արգելվում է դրանում լողալ այն մարդկանց, ովքեր խոզի միս են ուտում։ Արգելքը ոչ մի կապ չունի իսլամի հետ, այս հնագույն սահմանափակումը գոյություն է ունեցել նախաիսլամական ժամանակներից։

## Ֆենոմենալ երևույթներ
Տրիտրիվան հայտնի է իր ֆենոմեններով. Օրինակ՝ չոր սեզոնի ընթացքում դրա մակարդակը բարձրանում է ՝ փոխանակ իջնի։ Բացի այդ, լճի ջրի մեջ նետված օբյեկտները հայտնվում են ներքևում՝ հովտում, ինչը հիմք է տվել ստորգետնյա ջրատարների գոյության տեսությանը։

Ըստ տեղական լեգենդների, սիրահարները, ում ծնողներն արգելել են նրանց միասին լինել, այստեղ նետվել են ջուրը։

## Պատկերասրահ

Lake Tritriva 02.jpg
Lac Tritriva 3.jpg
Lac Tritriva 6.jpg
Roodborsttapuit, Madagaskar.JPG|Մադագասկարյան Մուրճակտուց կեռնեխ
Madagaskartorenvalk 01.JPG|Մադագասկարյան մկնաբազե


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի լճեր
Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ
Կատեգորիա:Մադագասկարի լճեր
Կատեգորիա:Անհոսք լճեր
Մեսրոպ Առաքելյան

**Մեսրոպ Ֆելիքսի Առաքելյան** (ապրիլի 23, 1985, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ֆինանսաբանկային համակարգի մասնագետ, տնտեսագետ։ «Ապրելու երկիր» կուսակցության համահիմնադիր, քաղաքական խորհրդի անդամ։ Եղել է Վարչապետի խորհրդական` հասարակական հիմունքներով, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար (2020 թ., նոյեմբերի 20- 2021 թվականի ապրիլի 23)։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
1991 - 2000 թթ. գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի Լևոն Շանթի անվան թիվ 4 միջնակարգ դպրոցը, ոսկե մեդալակիր շրջանավարտ, ուսումն ավարտել է էքստեռն կարգով՝ իննամյա կրթությամբ։ 2000-2006 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը՝ ստանալով տնտեսագետ-ֆինանսիստ որակավորում և մագիստրոսի կոչում, իսկ 2006-2009 թթ. սովորելով նույն համալսարանի ասպիրանտուրայում՝ ստացել է տնտեսագիտության թեկնածու կոչում։
2008 թվականին անցել է Մոսկվայի՝ «Ռուսաստանի ժողովրդական տնտեսության ակադեմիայի» «Բանկի ակտիվների և պասիվների կառավարում» դասընթացները։
### Աշխատանքային գործունեություն
Մասնագիտական գործունեությունը սկսել է 2004 թվականից «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ, իսկ մինչև 2008 թվականը աշխատել է նույն բանկի «Մյասնիկյան» մասնաճյուղում՝ որպես մասնաճյուղի կառավարչի տեղակալ։ 2008 թվականից 2010 թվականներին աշխատել է «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի «Սպանդարյան» մասնաճյուղում՝ որպես մասնաճյուղի կառավարիչ։ 2010 թվականին նշանակվել է նույն բանկի Փոքր բիզնեսի վարչության պետի պաշտոնում՝ պաշտոնավարել մինչև 2013 թվականը։ 2013 թվականից մինչև 2017 թվականները աշխատել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ում՝ որպես Ռիսկերի կառավարման տնօրենի տեղակալ - Վարկային ռիսկի կառավարման վարչության պետ։ 2017 թվականից մինչև 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ը հանդիսացել է «Մոգո» ունիվերսալ վարկային կազմակերպության գլխավոր տնօրենը։ 2018 թվականից մինչև 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ը միաժամանակ եղել է Հայաստանի Հանրապետության Վարչապետի խորհրդական՝ հասարարական հիմունքներով։
2007 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում։

Այժմ «Ապրելու Արցախ» և «Ապրելու» հիմնադրամների համահիմնադիր-գլխավոր տնօրենն է։

## Քաղաքական գործունեություն

2021 թվականի օգոստոսի 15-ին Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար, Արցախի Աշխատանքի, սոցիալական և միգրացիայի հարցերի նախկին նախարար Մանե Թանդիլյանի հետ հիմնադրել է «Ապրելու երկիր» կուսակցությունը։ Քաղաքական ուժի քաղաքական խորհրդի անդամ է։

2012 թվականի նոյեմբերին 8-ին Մեսրոպ Առաքելյանը նախաձեռնող խմբի անդամների հետ հիմնադրել է «Առաքելություն» կուսակցությունը։ 2013 թվականի մայիսին մասնակցել է Երևանի ավագանու ընտրություններին՝ գլխավորելով ընտրություններին առանձին ցուցակով հանդես եկող «Առաքելություն» կուսակցության ցուցակի առաջին համարը։

2018-2020թթ. եղել է Վարչապետի խորհրդական` հասարակական հիմունքներով։

2020թ նոյեմբերին նշանակվել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար, պաշտոնից  հրաժարական է տվել 2021 թվականի ապրիլին։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ