open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պոկրովսկի վանք (Վերխոտուրիե)

**Պոկրովսկի վանք** (), կանանց ուղղափառ վանք Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Վերխոտուրիե քաղաքում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1621 թվականին առաջին եպիսկոպոս սիբիրցի Կիպրիանի կողմից, կանանց առաջին վանքն է Ուրալից այն կողմ։ Սկզբում կառուցվել է փայտից, այնուհետև հաճախակի հրդեհների պատճառով աստիճանաբար 18-րդ դարում վերակառուցվել է քարից։  
Մաքսիմ Պոխոդյաշինի խնամակալությամբ կառուցվել են Մարիամ Աստվածածնի (1744-1753 թթ.) և Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան եկեղեցիները (1768 թ.): 1782 թվականից դադարել է գոյություն ունենալուց։

Վերականգնվել է  1896 թվականին։ Քանի որ այդ ժամանակ մենաստանին պատկանող վանքերը ծխական էին, 1898-1902 թվականներին կառուցվեց Նովայա Պոկրովսկի եկեղեցին։ 1914 թվականի  հուլիսին ուխտագնացության շրջանում եկեղեցում հանգրվանել է մեծ իշխանուհի Ելիզավետա Ֆեոդորովնան։ 1926 թվականին փակվել է։ 1991 թվականին վերադարձվել է Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն։ 2012 թվականի գարնանն  ավարտվել է Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան եկեղեցու վերականգնման նախագիծը։ 
 
Վանքում են գտնվում աստծո խենթ` սիբիրցի գուշակ Կոսմա Վերխոտուրսկու մասունքները։ 2006 թվականին նրա համար կառուցվեց նոր մասունքների տապանակ և հովանի։

### Պոկրովսկի եկեղեցի։ Հին

Verkhoturye 1910 LOC prok 02108.jpg
Покровская Старая церковь в Верхотурье.JPG
Поковский монастырь в Верхотурье.JPG


### Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան եկեղեցի (Պոխոդյաշինսկայա)

Рождества Иоанна Предтечи и Покрова Старая церкви.JPG
Рождества Иоанна Предтечи.JPG
Рождества Иоанна Предтечи (Походяшинская) церковь.JPG
Рождества Иоанна Предтечи в Верхотурье. Гараж.jpg


### Նովայա Պոկրովսկի եկեղեցի։ Նոր

Покровский монастырь в Верхотурье. Новая Покровская.JPG
Покровская церковь. Новая. Верхотурье.JPG
Покровская Новая церковь в Верхотурье.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сойкин П. П. Верхотурский Покровский монастырь // Православные русские обители: Полное иллюстрированное описание православных русских монастырей в Российской Империи и на Афоне. — СПб.: Воскресение, 1994. — С. 166-167. — 712 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-88335-001-1.
* По святым местам Урала. Реж: «Малыш и Карлсон». 2011 г. Стр. 10-13.

## Աղբյուրներ
* Сойкин П. П. Верхотурский Покровский монастырь // Православные русские обители: Полное иллюстрированное описание православных русских монастырей в Российской Империи и на Афоне. — СПб.: Воскресение, 1994. — С. 166-167. — 712 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-88335-001-1.
* М. Ю. Нечаева. Верхотурский во имя Святителя Николая Чудотворца мужской монастырь // Православная энциклопедия. — М. : Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2004. — Т. VIII. — С. 24-28. — 752 с. — 39 000 экз. — ISBN 5-89572-014-5.
* По святым местам Урала. Реж: «Малыш и Карлсон». 2011 г. Стр. 10-13.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի վանքեր
Սան Ջովանի դեի Լեբրոզի

**Սան Ջովանի դեի Լեբրոզի** (), եկեղեցի ներկայիս Պալերմոյի հարավային մասում, որը արաբա-նորմական ոճի ամենահին օրինակներից մեկն է։

Եկեղեցին հիմնադրվել է 1070 թվականին Ռոջեր I-ի (Սիցիլիայի մեծ կոմս) կողմից և նվիրաբերվել Հովհաննես Մկրտչին։ Այն գտնվում էր մի արաբական ամրոցի տարածքում, որը գրավել էր կոմսը։ 11-րդ դարի վերջում եկեղեցուն կից կառուցվեց հիվանդանոց բորոտների համար, որտեղից էլ առաջացել է եկեղեցու ներկայիս անունը։ 20-րդ դարի վերջում հետագայում վերացվեցին բարոկկոյան ձևավորումները, և այսօր Սան Ջովանի դե Լեբրոզի եկեղեցին հանդիսանում է արաբա-նորմանական ոճի ամենաբնորոշ կառույցներից մեկը։

1920-1934 թվականներին եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է։ Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է՝ երկթեք տանիքով և երեք աբսիդներով։ Արտաքին տեսքը խիստ է, առանձնանում է միայն կամարաձև արաբական պատուհաններով։ Եկեղեցու երկհարկանի զանգակատունը, որը կառուցվել է մեկ դար հետո, նույնպես ունի տիպիկ արաբական տեսք՝ կամարաձև պատուհաններ, կարմիր կիսագնդաձև գմբեթ։ Եկեղեցու ինտերիերը, որի նավերը միմյանցից առանձնացված են սյունաշարով, նույնպես զուրկ է ձևավորումից։ Սյուների վրա առկա են կուֆիկական գրեր։

## Պատկերասրահ

Palermo-San-Giovanni-dei-lebbrosi-bjs2007-02.jpg
Palermo-San-Giovanni-dei-lebbrosi-bjs2007-01.jpg
S. giovanni lebbrosi.jpg
S. giovanni lebbrosi 2.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ճարտարապետություն
Բարիշնիկովի դաստակերտ

**Բարիշնիկովի դաստակերտ** (), քաղաքային դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Մյասնիցկայա փողոց, տուն 42։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար՝ 7735154000)։

## Պատմություն
Դաստակերտի շինարարության պատվիրատուն եղել է Բարիշնիկովների ազնվական հարուստ ցեղի ներկայացուցիչ պահեստազորի մայոր Իվան Իվանովիչ Բարիշնիկովը։ Շինարարությունը 1793-1802 թվականներին վարել է ճարտարապետ Մատվեյ Ֆեոդորովիչ Կազակովը։

Շենքն ունի П-աձև հատակագիծ, կենտրոնական մասը զարդարված է կորնթոսյան սյունասրահով։ Գլխավոր բակը շրջապատում էին սյունազարդ սրահները, որոնք այժմ կորսված են։ Բակի ցանկապատը ձուլածո ճաղերով սպիտակաքար սյուներից է, այն անցնում է փողոցի գծով և միացնում է շենքի թևերը։ Շինության աջ մասի ծավալը թաքցնում է XVII դարի վերջի - XVIII դարի սկզբի երկհարկանի ապարանք։ Թեև 1812 թվականի հրդեհը չի վնասել դաստակերտը, այն կողոպտվել է ֆրանսիացի զինվորների կողմից, և Բարիշնիկովը ստիպված էր երկար ժամանակ վերականգնել իր ունեցվածքը։

1823 թվականին Բարիշնիկովը իր դստերն ամուսնացրել է Ստեպան Նիկիտիչ Բեգիչևի հետ, որն էլ դարձել է դաստակերտի նոր սեփականատերը։ Հարսանիքից անմիջապես հետո Բեգիչևը թողել է զինվորական ծառայությունը գնդապետի կոչումով և բնակվել իր նոր տանը։ Նոր տիրոջ օրոք դաստակերտը դարձել է Մոսկվայի մշակութային կյանքի կենտրոններից մեկը, այնտեղ հաճախ էին հյուրընկալվում բանաստեղծներ Դենիս Դավիդովը և Վիլհելմ Կյուխելբեկերը, գրող Վլադիմիր Օդոևսկին, կոմպոզիտոր Ալեքսեյ Վերստովսկին։ Բեգիչևը Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի  ընկերն էր, 1823-1824 թվականների ձմռանը գրողը հյուրընկալվել էր Մյասնիցկայա փողոցի տանը։ Այդ ժամանակաընթացքում նա աշխատել է «Խելքից պատուհաս» կատակերգության վրա, Գրիբոյեդովի սենյակները շենքի ձախ մասում էին։

Տան հաջորդ սեփականատերերն էին ազնվականներ Բեկետովները։ Այնուհետև XIX դարի երկրորդ կեսին գույքը ձեռք է բերել պետությունը, դաստակերտում տեղակայվել է սևագործ բանվորների  (նրանց թվին էին դասվում գյուղական բնակիչները, որոնք աշխատում էին Մոսկվայում) համար հիվանդանոցի Մյասնիցկայայի բաժանմունքը։ XX դարի սկզբին այստեղ, ըստ տեղեկատուների, գտնվում էր Մյասնիցկայա քաղաքային հիվանդանոցը։ 1923 թվականին հիվանդանոցը դաստակերտից տեղափոխվել է այլ շենք, իսկ նրա տեղը որոշ ժամանակ անց զբաղեցրել է ԽՍՀՄ առողջապահության ժողկոմի սանիտարական լուսավորության ինստիտուտը։

1990-ական թվականների սկզբին երկարաժամկետ վարձակալության պայմաններով (49 տարով) շենք է տեղափոխվել «Արգումենտի ի ֆակտի» թերթի խմբագրությունը։ Իրականացվել է շենքի վերականգնում։ Պահպանվել է ներսույթի դեկորատիվ հարդարումը՝ առաստաղների որմնանկարները, խորաքանդակները, արհեստական մարմարից պատրաստված սյուները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1802 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Մարմոլադա

**Մարմոլադա** (, ), լեռ Իտալիայի հյուսիս-արևելքում (Տրենտոյից արևելք), Դոլոմիտյան Ալպերի ամենաբարձր կետը։ Սա լեռնաշղթայի մի մասն է, որը ձգվում է արևմուտքից դեպի արևելք։ Արևմուտքում լեռը կիսվում է հսկա գոգավորություններով՝ կազմելով մի քանի կիլոմետր երկարությամբ քարե պատ։ Հյուսիսում թեք սառցադաշտ է ():

Մարմոլադան միակ լեռնազանգվածն է Դոլոմիտներում, որի հյուսիսային լանջերին մնացել է մեծ սառցադաշտ։ Լեռը գտնվում է հյուսիսից` Սելա լեռնազանգվածի, և հարավից` Պալե դի Սան Մարտինոյի միջև։ Մարմոլադայի գագաթը բնական սահման է Իտալիայի երկու շրջանների՝ Տրենտինո Ալտո Ադիջեի և Վենետոյի միջև։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավստրո-հունգարացի զինվորները Մարմոլադայի սառցադաշտում կառուցեցին 8 կիլոմետր երկարությամբ թունելներ։ Նրանց նպատակն էր Մարմոլադայով հասնել իտալական դիրքերին՝ առանց թշնամու կողմից հրետակոծվելու։ «Սառցե քաղաքը» կառուցվել է 11 ամիսների ընթացքում՝ 1916 թվականի մայիսից մինչև 1917 թվականի ապրիլ ամիսը։ Ներսում կային սենյակներ, ճաշարաններ և զինամթերքի պահեստներ։ Այս «քաղաքի» գոյության հիմնական խնդիրը սառցադաշտի շարժումն էր։ 1918 թվականին «Սառցե քաղաքն» ամբողջովին անհետացավ։

Մարմոլադան լեռնադահուկային կենտրոն է, հեծանվավազքի և զբոսաշրջության վայր։ Այն ծածկված է վերհան մեքենաների և լեռնադահուկային ճանապարհների ցանցով։

2022 թվականի հուլիսի 3-ին ասռցադաշտը փլուզվել է, ինչը հանգեցրել է ավելի քան 200000 մ³ սառցաբեկորների սահքի։ Արդյունքում յոթ մարդ զոհվել է, ութ տուժած ծանր վիճակում հոսպիտալացվել է, իսկ առնվազն 13-ը անհետ կորել են ձնահյուսի տակ։
## Պատկերասրահ

Dolomitai4.JPG|Դոլոմիտյան Ալպեր
070406-10 Marmolata.jpg|Մարմոլադա լեռնագագաթ
Ghiacciaio della Marmolada vista su Punta Rocca e Punta Penia.jpg|Մարմոլադայի սառցադաշտ
Marmolata.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Summitpost.org
* Peakware.com 

Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ
Կատեգորիա:Ալպերի լեռներ
Ալիծ

**Ալիծ**, եվրոպական ծագումով հայկական իգական անձնանուն։ Կիլիկիայի պատմության շրջանում մուտք գործելով հայերի մեջ՝ գործածական է եղել 12-րդ դարից մինչև 14-րդ դար։

## Հայտնի անվանակիրներ
* Ալիծ Անտիոքացի (Alice of Antioch, 1110 - 1136), Երուսաղեմի երկրորդ թագավոր Բալդուին II-ի և Մորֆիա Մալաթիացու դուստրը, Անտիոքի դուքս Բոհեմունդ II-ի կինը. 
* Ալիծ Շամպայնացի (Alix de Champagne, Alice, 1140 - 4 հունիսի 1206), Ֆրանսիայի թագուհի, Լուի VII Երիտասարդ թագավորի կինը.
* Ալիծ Ռուբինյան (1182 - 1234), Թորոնի իշխանուհի (1229), Լևոն Բ թագավորի եղբոր՝ Ռուբեն Գ-ի և Իզաբել Թորոնցու դուստրը, Հեթում Սասնեցու (1188-11924), Ռեմոնդի (Raimond III, 1194-1196) և Վահրամ մարաջախտի կինը, Ռուբեն-Ռայմոնդի մայրը.
* Ալիծ տիկին, Օշին Լամբրոնացու դուստրը, Ներսես Լամբրոնացու և Հեթումի քույրը, իշխանաց իշխան Ջոֆրիի կինը, Կոստանդինի, Սմբատի և Օշինի մայրը (հիշված իբրև հանգուցյալ 1259).
* Ալիծ Լամբրոնացի (Վիծ, Տամա Վիծի), իշխանուհի, Ներսես Լամբրոնացու եղբոր՝ Հեթումի դուստրը, Կոստանդին Լամբրոնացու քույրը, Կոստանդին պայլի կինը, Կիլիկիայի արքա Հեթում Ա-ի և Սմբատ Գունդստաբլի մայրը.
* Ալիծ (1312 - ?), Բալդուին Հեթումյանի դուստրը, Կիլիկիայի արքա Կոստանդին Դ-ի քույրը.
* Ալիծ (? - 1316), տապանաքարը գտնվում է Տարսոնի Սբ. Պողոս եկեղեցում.
* Ալիծ, Հեթում Լամբրոնացու դուստրը, Լևոն Գ-ի կնոջ՝ Կեռան թագուհու քույրը, Կիպրոսի թագավորության սենեսկալ Ֆիլլիպ Իբլինյանի կինը.
* Ալիծ, կույս Տարսոնում, գեղագիր, Լևոն Գ-ին (1236-1289) ժամանակակից.
* Ալիծ, Թանգեր տիկնոջ հարսը, նրա մահվան հիշատակին գրել է տվել մի Ավետարան (1327).
* Ալիծ Կոռիկոսցի (? - 1329), Օշին պայլի դուստրը, Կիլիկիայի արքա Լևոն Ե-ի կինը, գլխատվել է ամուսնու կողմից՝ հոր հետ միասին.
* Ալիծ, Վասիլ թղթագրի հոր՝ Ստեփանոսի երկրորդ կինը (1337).
* Ալիծ Հեսսեացի (գերմ.՝ Alix Viktoria Helena Luise Beatrice, հունիսի 6, 1872 - հուլիսի 17, 1918), հետագայում՝ ռուս կայսուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա (ռուս.՝ Императрица Александра Фёдоровна), Ռուսական կայսրության վերջին կայսր Նիկոլայ II-ի կինը, Անգլիայի թագուհի Վիկտորիայի թոռը, սպանվել է բոլշևիկների կողմից իր ընտանիքի հետ միասին՝ 1918 թվականի հուլիսի 17-ին.

## Տես նաև
* Ալիս

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 80
* «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885, էջ 272, 48ա. 
* «Թորոս աղբար», Գարեգին Սրվանձտյան, 1884, Կոստանդնուպոլիս, Հատոր Բ, էջ 437

Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Առաջնային կողմնային սկլերոզ

**Առաջնային կողմնային սկլերոզ (ԱԿՍ)**՝ հազվադեպ հանդիպող նյարդամկանային հիվանդություն։ Նկարագրվում է կամային շարժումները իրականացնող մկանների թուլությամբ։ ԱԿՍ պատկանում է շարժական նեյրոնների հիվանդությունների խմբին։ Այդ հիվանդությունները առաջանում են այն դեպքում, երբ կամային շարժումները կառավարող նեյրոնները մահանում են։

ԱԿՍ ախտահարում է միայն վերին շարժական նեյրոններին։ Այս դեպքում ողնուղեղի նեյրոնները չեն ախտահարվում, ինչը բնորոշ է կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզին (ԿԱՍ)։

## Ախտանիշներ և ընթացք
ԱԿՍ հաճախ սկսվում է ինքնաբուխ, 50 տարեկանից հետո, և խորանում է տարիների ընթացքում։ Հիվանդության նշանները սովերաբար սկսվում են ոտքերից, բայց կարող է նաև սկզբում ախտահարել լեզուն կամ ձեռքերը։ Բնորոշ ախտանիշներն են՝ հավասարակշռությունը պահպանելու դժվարությունը, թուլությունը։ Այլ նշաններից են մկանների սպաստիկությունը, խոսելու և կուլ տալու հետ կապված դժվարությունները։ Ուշ փուլերում նաև տուժում է շնչառությունը և զարգանում է շնչառական անբավարարություն, ինչը պահանջում է թոքերի արհեստական օդափոխության ապարատով օժանդակում։ Հիպերռեֆլեքսիան ԱԿՍ-ի հիմնական ախտանիշն է, որի ամենաբնորոշ դրսևորումը Բաբինսկու ռեֆլեքսն է։ Որոշ մարդկանց մոտ առկա է էմոցիոնալ լաբիլություն և թեթև ճանաչողական խանգարումներ։

Երեխաների առաջնային կողմնային սկլերոզը կապում են ALS2 գենի մուտացիայի հետ, որը կոդավորում է բջջային ազդակ փոխանցող սպիտակուցներից ալսինը։

Երբեմն հիվանդների մոտ սկսում են զարգանալ նաև ստորին շարժական նեյրոնների խնդիրներ, և պրոցեսը նմանվում է կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզին։

ԱԿՍ ախտորոշման սպեցիֆիկ թեստեր չկան։ Հիվանդության ախտորոշումը դրվում է այլ պատճառները բացառելով։

### Սպաստիկություն
Առաջնային կողմնային սկլերոզը սովորաբար դրսևորվում է ստորին վերջույթների մկանների հարաճող սպաստիկությամբ և ցավով։ Սկիզբը հաճախ ասիմետրիկ է։ ԱԿՍ-ին բնորոշ չէ մկանների ատրոֆիա, ինչը թր լինում է կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզի ժամանակ։ ԱԿՍ-ի ժամանակ շարժումներ կատարելը, քայլելը շատ դժվար է և ցավոտ՝ մկանների սպաստիկության պատճառով։

## Պատճառ
Հիվանդության կոնկրետ պատճառը հայտնի չէ, բայց ենթադրվում է, որ այն կարող է լի հայտ գալ ժառանգական փոփոխականության և համապատասխան արտաքին միջավայրի պայմանների արդյունքում։ Հետազոտություններ անցկացնելը շատ դժվար է, քանզի այս հիվանդությունը շատ հազվադեպ է։
Յուվենիլ ԱԿՍ հավանաբար առաջանում է ALS2 գենի մուտացիայի արդյունքում, բայց շատ հազվադեպ է հանդիպում։

## Ախտորոշում
ԻՆչպես և կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզը, այնպես էլ ԱԿՍ ախտորոշում են այլ հիվանդությունները բացառելով, քանզի չկան յուրահատուկ թեստեր այս հիվանդության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նյարդաբանական խանգարումներ
Կատեգորիա:Նյարդաբանություն
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Իրվինգ Ջոն Գուդ

**Իրվինգ Ջոն Գուդ** (, ), բրիտանացի մաթեմատիկոս, ով աշխատել է որպես գաղտնագիր Բլեթչլի պարկում։ Նրա գործընկերը եղել է Ալան Թյուրինգը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Գուդը շարունակել է աշխատել Թյուրինգի հետ՝ համակարգիչների դիզայնի և Բայեսովի վիճակագրության վրա։

Ի ծնե նրա անունը եղել է Իսադոր Ջեյքոբ Գուդաք։ Ավելի ուշ, նա փոխել է իր անունը Իրվինգ Ջոն Գուդի և իր աշխատանքները ստորագրել որպես I. J. Good:

Գուդը կոնսուլտացիոն ծառայություններ է մատուցել Սթենլի Կուբրիկին սուպեր համակարգիչների թեմայով՝ «Տիեզերական ոդիսական 2001» ֆիլմի համար։

Գուդը համարվում է նաև տեխնոլոգիական եզակիություն հայեցակարգի հեղինակներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ի ծնե նրա անունը եղել է Ջեյքոբ Գուդաք։ Ծնվել է Լոնդոնում՝ լեհահրեական ընտանիքում։ Գուդը սովորել է Քեմբրիջի համալսարանի Հիսուսի քոլեջի մաթեմատիկայի բաժնում, որն ավարտել է 1938 թվականին։ 1940 թվականին ստացել է Սմիթի մրցանակ։ 1941 թվականին ավարտելով դոկտորանտուրան՝ աշխատանքի է անցել Բլեթչլի պարկում, դրանից առաջ աշխատելով Գոդֆրի Հարոլդ Հարդիի և Աբրամ Բեզիկովիչի ղեկավարության տակ։ Բլեթչլի պարկում շուրջ երկու տարի աշխատել է Ալան Թյուրինգի հետ միասին։

Պատերազմի ավարտից հետո  Մաքս Նյումանի հետ միասին աշխատել է «Ֆիշ» ծածկագրերի վրա, որը հետագայում ընկել է Colossus համակարգչի հիմքում։ 1947 թվականին Նյումանը Գուդին հրավիրել է իր և Թյուրինգի հետ միասին աշխատել Մանչեստրի համալսարանում, որտեղ նա երեք տարվա ընթացքում դասավանդել է մաթեմատիկա և զբաղվել համակարգիչների ուսումնասիրությամբ, այդ թվում նաև Manchester Mark I-ի։

1948 թվականին գործուղվել է Կառավարական կապերի կենտրոն (GCHQ), որը հիմնադրվել էր Բլեթչլի պարկի հիմքում։ Այստեղ Գուդը աշխատել է մինչև 1959 թվականը։ 1959 թվականից աշխատել է Admiralty Research Laboratory-ում, իսկ հինգ տարի անց վերադարձել է ակադեմիական կյանքին, երբ հրավեր է ստացել դասավանդելու Օքսֆորդի Թրինիթի քոլեջում։

1967 թվականին Գուդը տռղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ նշանակվել է Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Այստեղ նա դասավանդել է մինչև 1994 թվականը։

Գուդը մահացել է 2009 թվականի ապրիլի 5-ին՝ 92 տարեկան հասակում Վիրջինիայի Ռեդֆորդ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկայի տեսաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Իբրահիմ Չելիքքոլ

**Իբրահիմ Չելիքքոլ** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության թուրք դերասան, նախկին բասկետբոլիստ և մոդել։ Նրա նախնիները գաղթել են Թուրքիա  Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքից։ Իբրահիմի նախնիներն ունեն են արաբական ծագումնաբանություն։

## Կենսագրություն
Իբրահիմ Չելիքքոլը ծնվել է 1982 թվականի փետրվարի 14-ին Թուրքիայի Քոջայելիի մարզի Իզմիթ քաղաքում։ Իբրահիմի հայրը մահացել է, երբ նա 18 տարեկան էր։ Դերասանն ունի քույր։ Իր կարիերան դերասանը սկսել է մոդելային բիզնեսում։ Չելիքքոլը զբաղվել է նաև պրոֆեսիոնալ բասկետբոլով։ Նա հանդես է եկել Թուրքիայի բասկետբոլի երիտասարդական ազգային լիգայում։ Իբրահիմի դերասանական կարիերայի վերելքը սկսվեց այն ժամանակ, երբ նրան նկատեց թուրք հայտնի ռեժիսոր և պրոդյուսեր Օսման Սինավը։ Սինավը առաջարկեց Իբրահիմին՝ նկարահանվել «Լեոպարդներ․նարկոահաբեկչություն» բազմասերիանոց հեռուստասերիալում։ Դերասանը կատարել է կապիտան Շամիլ Բատուրայայի դերը, իսկ նրա խաղընկերներն են եղել Օսման Սոյքութը, Ադեմ Յավուզ Օզաթը, Սեդա Բաքանը և ուրիշներ։

## Կարիերա
2011 թվականին դերասանին առաջարկել են նկարահանվել «Իֆֆեթ» հայտնի հեռուստասերիալում։ Տաքսիստ Ջեմալի դերով դերասանը հայտնի դարձավ Թուրքիայում և նրա սահմաններից դուրս։ 2012 թվականին էկրան է բարձրացել Ֆարուք Աքսոյի «1453․Նվաճում» ֆիլմը, որտեղ Չելիքքոլը մարմնավորել է էպիզոդիկ դերերից մեկը։ 2014 թվականին Իբրահիմ Չելիքքոլը Բելչիմ Բիլգինի հետ միասին նկարահանվել է Հաքան Յոնաթի «Միայն դու» ֆիլմում։ Բիրջե Աքալայի հետ միասին նկարահանվել է «Սև-սպիտակ սեր» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվել է թուրքական Kanal D հեռուստաընկերությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ մոդելներ
Գրություն գիմնազիական կրթության կրճատման մասին

**«Գրություն գիմնազիական կրթության կրճատման մասին»** (), որը հայտնի է նաև «*գրություն խոհարարների երեխաների մասին*» անվանմանբ , Ալեքսանդր III-ի հակաբարենորոգումների ժամանակաշրջանի, 1887 թվականի հունիսի 18-ին Ռուսական կայսրության կրթության նախարար Իվան Դելյանովի կողմից ստորագրված նորմատիվ ակտ։

Գրությունն առաջարկում էր գիմնազիաների և պրոգիմնազիաների տնօրեններին ուսումնական հաստատություններում երեխաներ ընդունելուց հաշվի առնել խնամակալների հնարավորությունները, որոնցով կարող են ապահովել նման կրթության անհրաժեշտ պայմանները։ Այդպիսով, «գիմնազիաներն ու պրոգիմնազիաներն այլևս չեն ընդունում կառապանների, սպասավորների, խոհարարների, լվացարարների, կրպակատերերի և նման մարդկանց երեխաների, բացառությամբ բացառիկ կարողություններով օժտվածների։ Նրանց պետք չէ ձգտել միջին կամ բարձր կրթության»։

Այն կազմվել է ներքին գործերի նախարարների, ֆինանսների նախարարության ղեկավարած պետական սեփականությունների և Ռուսական կայսրության սրբազան սինոդի օբեր-պրոկուրորի խորհրդակցության ժամանակ և հիմնվել Կոնստանտին Պոբեդոնոսցևի հայեցակետի վրա, ըստ որի անհրաժեշտ է «սառեցնել» ռուսական հասարակությունը՝ սահմանափակելով հաջորդող տարիներին հեղափոխական հիմնական ուժի՝ «անազնիվ» շերտերի թափանցումը դեպի ռազնոչինցներ և ուսանողություն։

Գրությունում չկար գիմնազիաներում արդեն իսկ սովորող հասարակության ցածր խավերի հեռացման որևէ ուղղեցույց, սակայն կան հաղորդագրություններ, որ նման հեռացումներ իրականացվել են։ Այսպես, Կոռնեյ Չուկովսկին իր *«Արծաթագույն զինանշան»* ինքնակենսագրական վիպակում գրել է, որ Օդեսսայի գիմնազիայից նրան հեռացրել են այդ գրության համաձայն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Циркуляр о кухаркиных детях» . 18.06(01.07).1887. Проект Российского военно-исторического общества «100 главных документов российской истории».

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պատմություն
Արշալույս (պատկերաքանդակ)

**«Արշալույս»**, պատկերաքանդակ, գտնվում է Երևան-Սևան մայրուղում։ Հեղինակն է ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1977), ԽՍՀՄ և ՌԴ Գեղարվեստի Ակադեմիայի թղթակից անդամ (1988), պրոֆեսոր Արա Հարությունյանը։ Կանգնեցվել է 1963 թ․։

## Պատմություն
1975 թ․ Վոգ (Vogue) ամսագրի բրիտանական բաժանմունքի ստեղծագործական խումբն առաջին անգամ այցելեց Խորհրդային Միություն, այդ թվում Միջին Ասիա և Խորհրդային Հայաստան։ Խումբը բաղկացած էր հինգ հոգուց՝ նշանավոր բրիտանացի մոդելային լուսանկարիչ և բրիտական արքունական լուսանկարիչ Նորման Պարկինսոնը և ամսագրի մոդելներ Ջերի Հոլը, Գրեյս Քոդինգտոնը, Վենդա Պարկինսոնն (Նորման Պարկինսոնի կինը) ու գեղանկարիչ-դիմահարդար Գերման Մոնտեյլը։

Այդ տարիներին Հայաստանում ապրում և ստեղծագործում էր անվանի հայ քանդակագործ Արա Հարությունյանը։ Հայաստան ժամանած Նորման Պարկինսոնը, ով կարողանում էր ճշգրտորեն բացահայտել առօրյա երևույթներն ու ցուցադրել շրջակա աշխարհի բուն էությունը, հիացավ Արա Հարությունյանի արվեստով։ Նրան հատկապես դուր եկավ Հարությունյանի «Արշալույս» կոչվող քանդակը, որ գտնվում էր Երևան-Սևան ավտոմայրուղում։ Այն ի սկզբանե պատրաստվել էր Հարությունյանի կողմից ՍՍՀ Ազգային տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսում (ВДНХ) ներկայացնելու համար և հետո միայն տեղադրվել Երևան-Սևան մայրուղում։

Նորման Պարկինսոնը չէր կարող բաց թողնել հնարավորությունը և որոշեց լուսանկարել մոդել Ջերի Հոլին Արա Հարությունյանի «Արշալույս» քանդակի մոտ։

Հոլն այդ ժամանակ ընդամենը 19 տարեկան էր, բայց հասցրել էր 40 անգամ հայտնվել Վոգ ամսագրի էջերում և հասել էր մեծ հաջողությունների ոչ միայն մոդայի, այլև կինոարվեստի մեջ։

Այսպիսով, Արա Հարությունյանի աշխատանքն ու ամերիկյան ֆոտոմոդել Ջերի Հոլը անմահացան մեկ լուսանկարում։ Պարկինոսոնը Ջերի Հոլին լուսանկարեց կարմիր լողազգեստով։

1975 թվականին այդ լուսանկարը որպես Պարկինսոնի լավագույն գործերից մեկը տեղ գտավ Վոգ ամսագրում։ Լուսանկարը հայտնվեց այդ համարի ամսագրի էջում և կայքում։

Հետագայում, երբ Վոգ ամսագիրը նշում էր Ռուսաստանում իր գործունեության 25-ամյակը, այդ լուսանկարը կրկին տեղ գտավ ամսագրում և դրա կայքում։

Պարկինսոնի խումբը մեկնեց Հայաստանից, և Արա Հարությունյանն ու Նորման Պարկինսոնը այլևս չհանդիպեցին։ Արա Հարությունյանն արժանացավ ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչմանը (1977) և դարձավ ԽՍՀՄ ու ՌԴ Գեղարվեստի Ակադեմիայի թղթակից անդամ։ Նա ստեղծագործեց մինչև կյանքի վերջ՝ ստեղծելով քանդակների և գծանկարների շարք։

1982 թվականին Նորման Պարկինսոնն ամսագրային լուսանկարների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից արժանացավ մրցանակի լուսանկարչության արվեստի մեջ ունեցած ներդրման համար։ Նա երկար աշխատեց և հեռացավ կյանքից Սինգապուրում՝ նկարահանման ժամանակ։ Պարկինսոնի արխիվում հաշվվում է մոտ 3000 լուսանկար և 140000 նեգատիվ։

Ջերի Հոլն այսօր էլ շարունակում է ապրել հետաքրքիր ու հագեցած կյանքով։ Նա ժամանակին ամուսնության առաջարկություն էր ստացել Բրայան Ֆերիի և Ռոլինգ Սթոունզ խմբի Միք Ջագերի կողմից։ Ավելի ուշ նա ամուսնացավ միլիարդատեր Ռուպերտ Մերդոկի հետ, ով լրատվամիջոցների, կինոընկերությունների և հրատարակչությունների սեփականատեր էր ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում, Եվրոպայում, Լատինական Ամերիկայում, ինչպես նաև նախագահում էր *News Corp* և *21st Century Fox* ընկերությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1963 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Սևան քաղաքի շենքեր և կառույցներ
Հողագործների պալատ

**Հողագործների պալատ** (), կառույց Կազանի պատմական կենտրոնում, Վախիտովսկի շրջանում։ Տեղակայված է Կազանի պալատական հրապարակում, Կազանի կրեմլի և Կազանկայի առափնյայի հարևանությամբ։ Այստեղ են գտնվում Թաթարստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության և սննդի նախարարության գլխամասային գրասենյակը, գլխավոր անասնաբուժական վարչությունը, «Հանրապետական ներդրումային և նորարարական ագրոարդյունաբերական կենտրոն» պետական միավորումը և մի շարք ենթակա կազմակերպություններ։  Հողագործների պալատը դարձել է քաղաքի ամենահայտնի ժամանակակից տեսարժան վայրերից մեկը։
## Պատմություն
Շենքը կառուցվել է Ֆեդոսևսկայա փողոցի սկզբնամասում քանդված շինության տարածքում։ Պալատի նախագիծն իրականացրել է «Անտիկա-պլյուս» ընկերությունը, նախագծի հեղինակն է Լեոնիդ Գորնիկը։
Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 2008 թվականի գարնանը, ավարտվել 2010 թվականին։ Շենքի կառուցման արժեքը կազմել է 2,2 միլիարդ ռուբլի։ 2011 թվականից հանրապետության օրը և քաղաքի օրը՝ օգոստոսի 30-ին Պալատին հարակից հրապարակում հազարավոր հանդիսատեսների առջև տեղի է ունենում «Կազանի աշուն» միջազգային օպերայի փառատոնի գալա համերգը բացօթյա ձևաչափով։ Առաջին նման համերգին մասնակցել են ռուսական պրիմադոննա Լյուբով Կազարնովսկայան և իտալացի տենոր Լեոնարդո Գրոմենյան Թաթարստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի ուղեկցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պալատներ
Իգոր Օխլուպին

**Իգոր Լեոնիդովիչ Օխլուպին** (), ռուսական կինոյի և թատրոնի դերասան։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988)։

## Կենսագրություն
Իգոր Օխլուպինը ծնվել է 1938 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Սվերդլովսկի պատվավոր քաղաքացի Լեոնիդ Օխլուպինի ընտանիքում։ 1960 թվականին ավարտել է Բ․ Շչուկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանը (Վերա Լվովայի դասարան) և նույն թվականին աշխատանքի անցել Վ․ Մայակովսկու անվան թատրոնում, որն այդ ժամանակ ղեկավարում էր Նիկոլայ Օխլոպկովը։ Առաջին անգամ խաղացել է հեռուստաներկայացման մեջ՝ Նիկոլայ Պոգոդինի «Սաթե մանյակ» պիեսի հիման վրա բեմադրված հեռուստաներկայացման մեջ, որտեղ սկսնակ դերասանը խաղացել է Յուլյա Բորիսովայի հետ․ թատրոնում տարիներ շարունակ Օխլուպինը խաղացել է ոչ մեծ դերեր, հաճախ անխոս, հիմնականում նախաբաններում և հին ներկայացումներում։ Այդուհանդերձ, նույնիսկ ոչ մեծ դերեր խաղալիս հանդիսատեսը հիշում էր, իսկ քննադատները նշում երիտասարդ դերասանին։ Առաջին մեծ դերը Իգոր Օխլուպինը ստացել է 1966 թվականին՝ Սոփոկլեսի ողբերգության հիման վրա բեմադրված «Էդիպուս արքա» ներկայացման մեջ․ նրա մարմնավորած Էդիպուսը դարձավ հաջողություն չունեցած ներկայացման գլխավոր արժեքը։

1967 թվականին Մայակովսկու անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է նշանակվում Անդրեյ Գոնչարովը և շատ շուտով Օխլուպինը դառնում է թատրոնի առաջատար դերասաններից մեկը։ Երիտասարդ Օխլուպինի լավագույն դերերից են Մորոզկոն՝ Մարկ Զախարովի «Ջախջախում» (1969) ներկայացման մեջ, որը դարձավ այդ ժամանակվա մոսկովյան ամենահայտնի ներկայացումներից մեկը։

Ինչպես նշել է քննադատ Նինա Վելեխովան․ «Անբասիր կերպով բնահատուկ դերասան Իգոր Օխլուպինը սիրում է նրանց, ում մարմնավորում է և կարողանում է հանդիսատեսին տրամադրել դեպի նրանց»։ Նրա լավագույն դերակատարումներից են Սերգեյ Սերյոգինը Ալեքսեյ Արբուզովի «Իրկուստսկյան պատմություն»-ում, Երաստ Գրոմիլովը Ալեքսանդր Օստրովսկու «Տաղանդներ և երկրպագուներ»-ում, Տրիգորինը Չեխովի «Ճայ»-ում, իսկ ավելի ուշ դերերից՝ Ֆրոլ Ֆեդուլիչ Պրիբիտկովը «Դարի զոհը» և Ալեքսեյ Արբուզովի «Հնաոճ կատակերգություն» ներկայացումների մեջ։

Մահացել է 2018 թվականի հունիսի 9-ին հիվանդանոցում՝ ոչ երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Ընտանիք
Իգոր Օխլուպինն ամուսնացած էր դերասանուհի Նատալյա Վիլկինայի հետ։ Դուստրը՝ Ալյոնա Օխլուպինան, Փոքր թատրոնի դերասանուհիներից է։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1971)
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988)
* Բարեկամության շքանշան (փետրվարի 3, 1998)՝ թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար

## Ստեղծագործական կյանք
### Թատերական աշխատանքներ
;Վ․ Մայակովսկու անվան թատրոն

;
;
;Թատերական ընկերակցություն 814
;

### Աշխատանքներ հեռուստատեսությունում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Գալակտիկայի հալո (լուսապսակ)

մինի|Հալոյի մոդելավորում N մարմնի մոդելավորման միջոցով
Գալակտիկայի հալոն (գալակտիկայի լուսապսակ, աստղի հալո) գալատիկայի սֆերային մոտ տեսք ունեցող արտաքին մասն է, որը տարածվում է գալակտիկայի տեսանելի մասից դուրս։ Պարուրաձև գալակտիկաներում գալակտիկայի հիմնական մասի և հալոյի միջև սահմանը հնարավոր չէ որոշել։

Հիմնականում հալոն կազմված է նոսր տաք գազից, աստղերից և գալակտիկայի զգալի մասը զբաղեցնող մութ նյութից։

Ենթադրվում է, որ հալոն բաղկացած է 3 շերտից՝

* հաստ սկավառակ,
* բուն հալո,
* սերտաճած հալո(թագ)։

## Տես նաև
* Գալակտիկաներ
* Ծիր Կաթին

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Ռիո Մոլ

**Ռիո Մոլ**, առևտրի և զվարճանքի կենտրոն Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում՝ Վահրամ Փափազյան և Հրաչյա Քոչար փողոցների անկյունում։ Կենտրոնի ընդգրկման գոտում բնակվում է ավելի քան 600 հազ. մարդ:

## Պատմություն
Ռիո առևտրի և զվարճանքի կենտրոնը բացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Ռիո առեւտրի եւ զվարճանքի կենտրոնը գտնվում է Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանում։ Կենտրոնի ընդհանուր մակերեսը 24000 մ² է, իսկ առևտրային տարածքը 16500 մ²։ Այն Հայաստանում բացված չորրորդ առևտրի և զվարճանքի կենտրոնն է։ Այցելուների համար նախատեսված է վերգետնյա ավտոկայանատեղի 250 ավտոմեքենայի տեղով։ Այստեղ են տեղակայված մթերային սուպերմարկետ, կինոթատրոն, «Էկզոտարիում», «Խաղերի Լաբարատորիա», ֆուդքորթի գոտի, միջազգային, ռուսական և տեղական խանութներ և այլն։

## «Զուլանդիա» էկզոտարիում
«Զուլանդիա» Էկզոտարիումում ներկայացված են ավելի քան 30 տեսակ էկզոտիկ կենդանիներ` կապիկներ, կոկորդիլոսներ, թութակներ, գաճաճ կենգուրուներ, իգուանաներ, օձեր, սարդեր, կարիճներ, ֆենեկ աղվեսներ և այլն։

## Պատկերասրահ

Rio Mall, Yerevan (2).jpg|Ռիո Մոլի շենքը
Rio Mall Yerevan (1).jpg|Ռիո Մոլի շենքը
Rio Mall Yerevan (5).jpg|Ռիո Մոլի ներքին հարդարանքներ
Rio Mall Yerevan (2).jpg|«Զուլանդիա» էկզոտարիում
Rio Mall Yerevan (4).jpg|Ռիո Մոլի ներքին հարդարանքներ


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Դալմա Գարդեն Մոլ
* Երևան Մոլ

Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Երևանի առևտրի կենտրոններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Տոսկանյան կղզեխումբ

**Տոսկանյան կղզեխումբ** (), կղզիների խումբ Լիգուրյան և Տիրենյան ծովերի միջև, Իտալիա։ Տեղակայված է Տոսկանա շրջանի Լիվորնո և Գրոսետո գավառներից արևմուտք։

## Աշխարհագրություն
Կղզեխմբի կազմի մեջ մտնող կղզիներն են՝

Կղզու վրա գտնվում է Տոսկանյան կղզեխմբի ազգային այգին։

Կղզու վրա կան փոքր քաղաքներ և գյուղեր, ուր հաճախ այցելում են զբոսաշրջիկները։

## Երկրաբանություն
Տոսկանյան կղզեխումբը ներկայացնում է հարաբերակցության շրջան Սարդինիա-Կորսիկական համակարգի և Ապենինյան թերակղզու միջև։ Այն կազմավորված է յոթ կղզիներից, մի քանի կղզյակներից և ժայռակղզիներից, որոնք ունեն տարբեր երկրաբանական ծագում, ինչպես  մագմատիկ, նստվածքային և մետամորֆային։ Ըստ քարերի տեսակի, կղզեխմբի ծագումը թվագրվում է Տրիասի ժամանակաշրջանին։

Անթրոպոգենի ժամանակաշրջանում կղզեխումբը կապված է եղել ծովի մակարդակի տատանումների հետ` պայմանավորված սառցադաշտային և միջսառցադաշտային ժամանակաշրջանով. վերջին սառցապատման ժամանակ ծովի բարձրությունը նվազեց 100 մետրով, և Էլբան դարձավ թերակղզի, որը միացած էր մայրցամաքին և Պյանոսային։ Վերջին սառցապատմանը հաջորդեց ջերմացման փուլը, և ծովը դանդաղորեն բարձրացավ իր ներկայիս մակարդակին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Elba Enfola.jpg|L'Enfola, Էլբա կղզի
Պատկեր:Elba-004.jpg|Սկալիերի լողափ, Էլբա կղզի
Պատկեր:Cala Giovanna Pianosa(LI)2.JPG|Կալա Ջիովանա, Պյանոսա կղզի
Պատկեր:Capraia Capra.jpg|Կապրայա գյուղ, Կապրայա կղզի
Պատկեր:Montecristo1.JPG|Մոնտեքրիստո կղզի
Պատկեր:Casa di Napoleone.JPG|Նապոլեոնի տուն, Պորտոֆերաիո կոմունա
Պատկեր:Spiaggia delle cannelle.JPG|Չանելե լողափ, Ջիլիո կղզի
Պատկեր:Giannutri runway.jpg|Ջանուտրիի ափ
Պատկեր:Isola Gorgona 2.JPG|Գորգոնայի գյուղի ափը
Պատկեր:Palazzo della Specola Pianosa (LI).jpg|Պալացցո դելա Սպեկոլա, Պյանոսա կղզի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '''Տոսկանյան կղզեխմբի ազգային պարկի կայք 

Կատեգորիա:Լիգուրյան ծով
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզեխմբեր
Կատեգորիա:Տիրենյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Տոսկանայի աշխարհագրություն
Խաչատուր Քոքոբելյան

**Խաչատուր Գրիշայի Քոքոբելյան** (), հայ քաղաքական գործիչ։ 2012 թ. մայիսի 6-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի հիգերորդ գումարման պատգամավոր։ 2002-2010 թթ. եղել է ՀՀՇ կուսակցության վարչության փոխնախագահ։ Ազատ դեմոկրատներ կուսակցության նախագահն է, հիմնադիր նախագահը։

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի, Մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 2017 թ. խորհրդարանական ընտրություններում առաջադրվել է Ազատ դեմոկրատներ կուսակցության համամասնական ցուցակով, սակայն կուսակցությունը չի ստացել Ազգային ժողով անցնելու համար անհրաժեշտ թվով քվեներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Տատյանա Մալիշչիցկայա

**Տատյանա Վլադիմիրովնա Մալիշչիցկայա** (, ), ռուսական կինոյի ու թատրոնի դերասանուհի։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ։

## Կենսագրություն
Տատյանա Մալիշչիցկայան ծնվել է 1961 թվականի մարտի 3-ին։ Հայրը խորհրդային ռուս հայտնի ռեժիսոր, մանկավարժ, մի քանի թատրոնների հիմնադիր Վլադիմիր Մալիշչիցկին է։

Ավարտել է Ռուսաստանի բեմական արվեստների պետական ինստիտուտը, այնուհետև Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը։ Տատյանան հոր՝ Վլադիմիր Մալիշչիցկու հետ կանգնած է եղել Լենինգրաադի երիտասարդական թատրոնի և Մալիշչիցկու կամերային թատրոնի ակունքներում։

Այդ թատրոններում Տատյանան խաղացել է «Իվանով», «Ամուսնություն», «Վարժարան, որը չի ավարտվում», «Բալենու այգին» և շատ այլ ներկայացումներում։

Դերասանուհին նկարահանվել է նաև հեռուստասերիալներում՝ «Հետաքննության գաղտնիքները», «Կոտրված լապտերների փողոցները» և այլն, «Անճոռնի կարապները» ֆիլմում։

Վաղաժամ մահացել է 2018 թվականի հունիսի 9-ին Սանկտ Պետերբուրգում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՌԴ վաստակավոր արտիստ

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Մահացել է Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Տատյանա Մալիշչիցկայան
*Մահացել է դերասանուհի Տատյանան Մալիշչիցկայան 

Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Գազանանոց (ֆիլմ)

**«Գազանանոց»** (), 2007 թվականի ամերիկյան վավերագրական ֆիլմ՝ զոոֆիլիայի թեմայով։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է Պինյան Կեննետի կյանքի և ողբերգական մահվան մասին՝ մտրուկի հետ սրբանային սեքսի պատճառով, որը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հունիսի 2-ին։

## Դերերում
* Ջոն Պոլսեն - Կեննետ Պինյան։
* Ռիչարդ Կարմեն - Կենետ Պինյանի եղբայրը։
* Պոլ Էնխուր - Ոստիկան։
* Ռասսել Ղոջկինսոն - Էյչ։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2007` Կատալոնիայի միջազգային կինոփառատոն` *New Visions Award`* «Լավագույն Ֆիլմ»` հաղթանակ։
* 2007` Սանդեսի կինոփառատոն` Ժյուրիի Մեծ Մրցանակ` «Լավագույն Վավերագրական Ֆիլմ»` անվանակարգ։

## Փաստեր
* Ֆիլմի աշխատանքային անվանումը եղել է՝ *In the Forest There Is Every Kind of Bird*, բայց ավելի ուշ այն վերանվանվեց - *Zoo* (համառոտ զոոֆիլիա բառից)։
* Ֆիլմի ստեղծմանը մասնակցել են Կեննետ Պինյանի ընկերները, այդ թվում նաև նրանք, ովքեր վերջինիս տեղափոխել են հիվանդանոց այդ չարաբաստիկ գիշերը։
* Ֆիլմում կան պոռնոգրաֆիկ տեսարաններ, բայց դրանք շատ քիչ են ցուցադրված։

## Ցուցադրությունը տարբեր երկրներում
*ԱՄՆ - 2007 թվականի հունվարի 20 (Սանդենս); 2007 թվականի մարտի 13; 2007 թվականի մարտի 21 (Քլիվլենդի միջազգային կինոփառատոն); 2007 թվականի ապրիլի 25 (Նյու-Յորկ); 2007 թվականի մայիսի 4 (Լոս-Անջելես)
*Գերմանիա - 2007 թվականի փետրվարի 9 (Բեռլինի կինոփառատոն)
*Ֆրանսիա - 2007 թվականի մայիսի 20 (Կաննի կինոփառատոն)
*Իսլանդիա - 2007 թվականի օգոստոսի 15 («Կանաչ Լույս» կինոփառատոն)
*Կանադա - 2007 թվականի օգոստոսի 17 (Վանկուվերի միջազգային կինոկենտրոն)
*Հունաստան - 2007 թվականի սեպտեմբեր (Աթենքի կինոփառատոն)
*Սլովենիա - 2007 թվականի նոյեմբերի 9 (Լյուբլյանայի միջազգային կինոփառատոն)
*Մեծ Բրիտանիա - 2007 թվականի մայիսի 30 (Մեծ Էկրան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bestiality flick shocks Cannes, *news24.com* կայքում, Մայիս 22, 2007  (Արխիվացված է սկզբնաղբյուրից)
* A Lyrical Approach to a Subject That Shocks, *[[The New York Times]]* կայքում, Ապրիլ 1, 2007 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն նահանգում
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգում նկարահանված ֆիլմեր
Խաչ (հեռուստասերիալ)

**Խաչ** () հարավկորեական դորամա (հեռուստասերիալ), որը նկարահանվել է 2018 թվականին։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել  են` Գո Կյուն Պյոն, Չո Ջե Հյունը և Ջեոն Սո Մինը։ Այն հեռարձակվել է 2018 թվականի հունվարի 29-ից մինչև մարտի 20-ը tvN հեռուստաալիքով  յուրաքանչյուր երկուշաբթի և երեքշաբթի օրերին, ժամը 21:30-ին (KST)։

## Սյուժե
Տաղանդավոր մի երիտասարդ մարդու պատմություն, ով իր հոր մահվան վրեժը լուծելու համար դառնում է բժիշկ, այն ցանկությամբ, որպեսզի պատժի մարդասպանին։

## Դերեր
### Գլխավոր
*Գո Կյուն Պյո - Կան Ին Գյու
:Սանրիմ հիվանդանոցի փոխպատվաստման բաժանմունքում աշխատող  մի փախստական առաջին կուրսանտ, ով ավարտել է իր դասի ողջ բժշկական դպրոցը և անցել է բժշկի արտոնագրային փորձաքննությունը գերազանց գնահատականներով։
*Չո Ջե Հյուն - Գո Ջուն Հուն
:Աշխարհահռչակ հայտնի փորձագետ լյարդի փոխպատվաստման և օրգան փոխպատվաստման կենտրոնի ղեկավար։
*Ջոն Սո Մին - Գո Ջի Ին
:Օրգանի փոխպատվաստման համակարգող, ով Ջուն Հունի միակ դուստրն է։
*Կիմ Ջի Հան - Լի Ջու Հյուկ
:Օրգան փոխպատվաստման մասնագետ։
*Յանգ Ջին Սունգ - Սոն Յոն Սիկ
:Հիվանադանոցի տնօրենի դուստրը։ Նա առաջին կուրսանտ մասնագետ է հղիության և ծննդաբերության ոլորտում։

### Օժանդակ դերեր
*Ջանգ Գվանգ - Սոն Յոնգ Սիկ
*Կիմ Ջոնգ Գու - Լի Սան Հուն
*Հո Սունգ Տե -  Կիմ Հյուն Բոմ
*Յու Սուն Մոկ - Բեկ Ջի Նամ
*Ու Հյուն - Նո Ջոնգ Իլ
*Սո Ու Ջին - Հա Կվան Ու

## Սաունդթրեքներ
### Part 1

### Part 2

### Part 3

### Part 4

### Part 5

## Վարկանիշ
***Կապույտ գույնի համարները** ներկայացնում են ամենացածր վարկանիշները, իսկ **կարմիր գույնի համարները** ամենաբարձր վարկանշերը։

*Այս դրաման հեռարձակվել է կաբելային ալիքներով/ վճարովի հեռուստատեսությունով, որը սովորաբար փոքր լսարան ունի ազատ հեռուստաալիքների/հանրային հեռարձակողների (KBS,SBS,MBS և EBS) համեմատ։

### Միջազգային հեռարձակում
*Մալազիայում, այն հեռարձակվել է 2018 թվականի մարտի 20-ից 8TV հեռուսատաալիքով երկուշաբթիից հինգշաբթի օրերին, ժամը 10:30-11:30-ը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 

Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Տիրոջ Համբարձման եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)

**Տիրոջ Համբարձման եկեղեցի** (, **Համբարձման եկեղեցի**), Սվերդլովսկի մարզի Եկատերինբուրգ քաղաքի հնագույն ուղղափառ եկեղեցիներից մեկը։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1770 թվականի մայիսին, օծվել նույն թվականի սեպտեմբերի 19-ին։  Սկզբում դա շատ փոքր փայտե կառույց էր։ 1789 թվականին եկեղեցու շենքը ոչ պիտանի էր դարձել և ծխականները որոշեցին կառուցել երկհարկանի քարե եկեղեցի։ Ներքևի հարկը նվիրված էր Սուրբ Աստվածածնին, երկրորդ հարկը` Տիրոջ Համբարձման պատվին։

19-րդ դարում եկեղեցին բազմիցս վերակառուցվել և ընդարձակվել է։ 1834 թվականին քահանաներն ու ծխականները որոշեցին եկեղեցուն կից հարավային կողմից կառուցել երկու մատուռ և ևս երկուսը հյուսիսային կողմից և նոր շքամուտք։ 20-րդ հարյուրամյակի սկզբին, արդեն լայնածավալ եկեղեցին ուներ 6 մատուռ, Վոզնեսենսկի, Սուրբ Աստվածածնի Ծննդյան, Բլագովեշչենսկի, սուրբ Միտրոֆանի և Եղիա մարգարեի անվան, Սուրբ Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի պատվին։  Ներքևի հարկը հատկացվել էր արական մեկդասարանյա եկեղեցական ծխական դպրոցին։  1926 թվականին եկեղեցին փակվեց, հետագայում այնտեղ տեղակայվեցին, նախ դպրոց, ապա` պատմական հեղափոխական թանգարան։ 1991 թվականի փետրվարի 15-ին, եկեղեցում Տեառնընդառաջի տոնի կապակցությամբ երկար տարիներ անց իրականացվեց առաջին պատարագը։  ``2011 թվականի աշնանից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերը եկեղեցու վանահայրը եղել է վարդապետ Պիմենը (Ադարչենկոն)։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կիրակնօրյա երեկոյան եկեղեցական պատարագի ժամանակ  Եկատերինբուրգ քաղաքի վանական օկրուգի գործակալ , քահանա Նիկոլայ Տարանտինը եկեղեցու ծխական համայնքին ներկայացրեց նոր  ավագ քահանա Ալեքսի Կուլբերգին։

## Պատկերասրահ

Храм-Вознесения-Господня-Екатеринбург.jpg
Усадьба Расторгуева-Харитонова Екатеринбург.JPG
Храм в честь Вознесения Господня..JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1818 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի եկեղեցիներ
Սանտ Անաստազիա

**Սանտ-Անաստազիա** (), տիտղոսակիր եկեղեցի (499 թվականի մարտի 1-ից) Հռոմի Պալատին բլրում, Իտալիա։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 3-րդ դարի վերջին և 4-րդ դարի սկզբին, հավանաբար Անաստազիա անունով մի հռոմեացի կնոջ կողմից։ Ավելի ուշ եկեղեցին նվիրվել է Անաստազիա Սիրմիումցուն։

Եկեղեցին մի քանի անգամ վերականգնվել է Դամասոս I (366-383), Հիլարիոս (461-468), Հովհաննես VII  (705-707), Լևոն III (795-816) և Գրիգոր IV (827-844) պապերի օրոք։

Ներկայիս տեսքը 17-րդ դարի վերակառուցման արդյունքն է։ Իրականացվել է Ուրբանոս VII պապի պատվերով։ 1721-1722 թվականներին ճարտարապետ Կարլո Գիմաչը կրկին վերականգնել է այն։

Նավը ձևավորված է 20 մարմարե և գրանիտե անտիկ սյուներով, որոնք հավանաբար եղել են Պալատինի կայսերական պալատների մնացորդներից։ Առաստաղը զարդարված է Միքելանջելո Չերուտիի (1722) ֆրեսկոներով, որոնց մեջ պատկերված է սրբի նահատակությունը։ Խորանի մոտ գտնվում է Սուրբ Անաստազիա Էրկոլե Ֆերատայի արձանը, որը ստեղծված է Լորենցո Բերնինիի «Երանիելի Լյուդովիկա Ալբերտոնիի զմայլանքը» արձանի օրինակով։

## Տիտղոսակիր եկեղեցի
Սուրբ Անաստազիա եկեղեցին տիտղոսակիր եկեղեցի է, 1983 թվականի փետրվարի 2-ից Սուրբ Անաստազիա եկեղեցու կարդինալ քահանան բելգիացի Գոդֆրիդ Դաննելսն է։

## Պատկերասրահ

Basilica di Sant-Anastasia Rome 2011 1.jpg
Basilica di Sant'Anastasia al Palatino (Rome) - Interior.jpg
Rom, die Kirche Sant’Anastasia al Palatino, der Altar.JPG
Ripa - s Anastasia figura 1030310.JPG
Rom, die Kirche Sant’Anastasia al Palatino, Madonnenfigur.JPG
Sant'Anastasia, Rome - ceiling.jpg
Basilica di Sant'Anastasia al Palatino (Rome) - Ceiling.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Sant'Anastasia"

Կատեգորիա:Իտալիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ճարտարապետություն
Ալբա Լոնգա

**Ալբա Լոնգա** (), հին լատինական քաղաք Լացիոյում, Հռոմից դեպի հարավ-արևմուտք։ Լեգենդի համաձայն Ալբա Լոնգան հիմնադրվել է մեր թվարկությունից առաջ 1152 թվականին, 30 տարի Լավինիումից, Ասկանիուսից, Էնեասի որդուց անց։ Մեր թվարկությունից առաջ 1-ին հազարամյակի սկզբին եղել է Լատինական միության կենտրոն։

Մեր թվարկությունից առաջ 7-րդ դարում (Տուլիոս Հոստիլիոս կայսեր օրոք) ավերվել է հռոմեացիների կողմից, սակայն Յուպիտերի Լացիարիսի սրբավայրը մնացել էր որպես Լատինական միության սրբազան կենտրոն։ Երբ ալբացիները տեղափոխվեցին Հռոմ, ազնվական ընտանիքների անդամները ներառվեցին հռոմեական պատրիկների մեջ։

Ալբա Լոնգան Հռոմուլոս և Հռեմոսի հայրենիքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Лукьянов А. Италия и ранний Рим. 2014.

Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքներ
Բարբաջա (Սարդինիա)

**Բարբաջա ** (, *Barbaza*), լեռնային շրջան Սարդինիայում։ Տարածքը գրեթե ամբողջովին ընդգրկում է Նուորի նահանգը և տարածվում է Ջենարջենտու լեռնաշղթայի երկայնքով։

Անունը լատիներեն *Barbaria* անվան աղավաղված ձևն է, որը հիշատակվել է Ցիցերոնի կողմից, և պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հռոմեական ժամանակաշրջանում տարածքում բնակվել են կենտրոնական իշխանություններին չենթարկվող «բարբարոսները»՝ իլիացիները, որոնք հայտնի էին հռոմեացիների մեջ *latrones mastrucati*-ի արհամարհական մականունով, ինչը նշանակում էր «կոշտ բրդե հագուստով ավազակներ»։ Միայն 6-րդ դարի վերջում, երբ իլիացիների առաջնորդ Հոսպիտոնը խաղաղություն կնքեց բյուզանդացիների հետ, այստեղ սկսեց ներթափանցել քրիստոնեությունը։

Տարածաշրջանն, իր հերթին, բաժանում է ենթաշրջանների` Օլոլաի, Սեուլո, Բելվի և Մանդոլիսայ։

Տարածաշրջանի բնակչությունը փոքր է, հիմնականում ծածկված է խոշոր լեռնային լանջերով։ Փաստորեն, Բարբաջան Եվրոպայի ամենաքիչ բնակեցված շրջաններից մեկն է, ինչը թույլ է տալիս պահպանել եզակի տեղական լանդշաֆտը։ Բնակչությունը խոսում է սարդիներեն լեզվի լոգուդորյան բարբառով։

Տարածաշրջանի ամենակարևոր քաղաքներից մեկը Գավոին է։ Օրգոզոլոի քաղաքը հայտնի է եղել ավազակախմբերով և առևանգիչներով։ Օլիենան հայտնի է գինով (հատկապես *Nepente* գինով, որն արտադրվում է «cannonau» խաղողի տեսակից)։ Մեկ այլ հայտնի քաղաք է Ֆոննին, որը ամենաբարձրադիրն է Սարդինիայում (ծովի մակերևույթից բարձր է 1000 մետր)։ Ֆոննին Ջենարջենտու լեռնաշղթայի «դարպասն» է։

Տնտեսության զարգացած ճյուղերից են գյուղատնտեսությունը, ոչխարաբուծությունը, կիրառական արվեստը, զբոսաշրջությունը, թեթև արդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Rifugi Monte Ortobene 018.JPG
Supramonte do Orgosolo.JPG
Genna Orisa e Bruncu Spina II.JPG
Ortobene 10.JPG
Punta Corrasi.JPG
Monti di Oliena.jpg
Tisiddu 1.jpg
Oliena - Supramonte (02).JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.italia.it/ru/kuda-poekhat/priroda-i-landshaft/puteshestvie-v-barbadzhu.html 
* https://www.sardegnaturismo.it/en/places/centre/barbagia

Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրական օբյեկտներ
Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ
Ջանուտրի

**Ջանուտրի** (), կղզի Միջերկրական ծովում, պատկանում է Տոսկանյան կղզեխմբին։ Վերջինիս կղզիներից ամենահարավայինն է։ Վարչականորեն Ջանուտրին Ջիլիոյի կոմունան է, Տոսկանա շրջանի Գրոսետո գավառի կազմում։

## Բնություն
Կղզին ունի կուսական բնություն։ Այն անվանում են «որորների կղզի», քանի որ այստեղ բնակվում են հազարավոր որորներ։ Կղզին բնական արգելոց է։

## Ռելիեֆ
Կղզու վրա կան երեք լեռներ՝ Կապել Ռոսսո, Մոնտե Մարիո և Պոջիո դել Կաննոնե։ Ժայռոտ ափերում կան երկու ծովափեր, հյուսիս արևելքում՝ Գալա դելլա Սպալմատոիոն, և հյուսիս արևմուտքում՝ Գալա Մաեստրան։ Կան բազմաթիվ քարայրներ, որոնցից ամենահայտնին Գալա դեի Գրոնտին է։

## Պատմություն
Կղզին կոչվել է Արտեմիսիա՝ հույների կողմից, և Դանիում՝ հռոմեացիների կողմից։ Մ․ թ․ ա․ II և III դարերում կարևոր դեր է կատարել ծովային տեղափոխումների համար։ Հռոմեացիների ժամանակ կղզին պատկանել է Էնոբարդի ընտանիքին, ովքեր կառուցել են շքեղ վիլլա։ Դրան ավերակները կարելի է տեսնել մեր օրերում, և այն տեղի տեսարժան վայրերից է։ Կարոլինգների ժամանակ Ջանուտրին Ջիլիոյի  և Արջենտարիոյի հետ միասին պատկանել է Երեք աղբյուրների աբբայությանը։ 13-րդ դարում պատկանել է Ադլոբրանդեսկի ընտանիքին, ապա անցել Օրսինիներին։ 15-րդ դարից սկսած, *Presidi* շրջանի մասերից մեկն է։

## Պատկերասրահ

Giannutri Spalmatoi.jpg
Giannutri island from the see - 2002.jpg
Porto Romano nell'Isola di Giannutri.JPG
Giannutri runway.jpg
Giannutri- Il faro.jpg


## Արտաքին հղումներ
* http://www.emmeti.it/Welcome/Toscana/Isole/Giannutri/index.uk.html

Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Տոսկանայի աշխարհագրություն
Սանտա Մարիա դելա Սանիտա

**Սանտա Մարիա դելա Սանիտա** (), եկեղեցի (բազիլիկ) Նեապոլում, Իտալիա։ Տեղակայված է քաղաքի պատմական կենտրոնից հյուսիս, Վիա Սանիտայի վրա, ոչ հեռու Սանտա Թերեզա դելա Սկալցի փողոցից։ Սանտա Մարիա դելա Սանիտայում երկրպագում են Սուրբ Վինչենցո Ֆերրերին կամ պարզապես *O'Monacone*-ին (մեծ վանական)։ Նեապոլիտանցիները եկեղեցին անվանում են նրա անունով՝ «Սան Վինչենցո» կամ «Սան Վինչենցո դելա Սանիտա»։

Եկեղեցու շինարարության անմիջական պատճառը՝ 16-րդ դարի ձեռքբերումն էր, այստեղ  հայտնաբերվել է Աստվածամոր և մանկիկի սրբապատկերը (6-րդ դար)։ Հետևաբար տաճարի ներկայիս անվանումը առաջացել է այստեղից։ Շենքը կառուցվել է 1602-1613 թվականներին՝ Դոմինիկյան վանքին կից (հիմնադրված 1577 թվականին, այժմ լուծարված է), որը մշակվել է ճարտարապետ Ջուզեպպե Նուվոլոյի կողմից։ Սկզբում եկեղեցին կիրառում էր տեղի սուրբ Գաուդիոզի պաշտամունքը, որի գերեզմանի վրա կառուցվել էր եկեղեցին։ Սուրբ Գաուդիոզոյի կատակոմբի մուտքը գտնվում է անմիջապես խորանի տակ (մեր օրերում այն ավելի հանրաճանաչ է զբոսաշրջիկների շրջանում, քան ինքնին եկեղեցին)։

Եկեղեցու ներքին հարդարանքը արված է ուշ Վերածննդի և Բարոկկոյի հայտնի իտալացի արվեստագետների կողմից, որոնցից են Ջովաննի Բալդուչին, Լուկա Ջորդանոն, Անդրեա Վակարոն, Պաչեկո դե Ռոզան, Ֆրանչեսկո Սոլիմենան, Գասպարե Տրավերսին և այլք։

## Պատկերասրահ

Cupole della basilica di Santa Maria della Sanità.jpg|Եկեղեցու գմբեթը
SantaMariaSanitàFacciata.jpg|Եկեղեցու ճակատամասը
Basilica di Santa Maria della Sanità 2.JPG|Ինտերիերը
Basilica di Santa Maria della Sanità 10.JPG|Եկեղեցու խորանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Церковь на карте достопримечательностей Неаполя
* Basilica di Santa Maria della Sanità

Կատեգորիա:Իտալիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ճարտարապետություն
Լա Մաջոնե

**Լա Մաջոնե եկեղեցի** (), եկեղեցի Պալերմոյի արևելյան մասում (Կալսայի թաղամաս), Իտալիա։ Նվիրված է Սուրբ Երրորդությանը։ Նորմանական ժամանակաշրջանի ճարտարապետության նմուշ է։ Պատկանում է Պալերմոյի արքեպիսկոպոսարանին, դրա երեք եկեղեցիներից մեկն է։ Կրում է «փոքր բազիլիկ» պատվավոր կարգավիճակը։

Տաճարը կառուցվել է Մատեո դ’Աելոի միջոցներով (մահացել է 1193 թ․)։ Վերջինս եղել է Սիցիլիայի թագավորության նշանավոր պետական գործիչ Վիլհելմ I Չարի, Վիլհելմ II Բարու և Տանկրեդեի օրոք։ Տարբեր աղբյուրներում տաճարի հիմնադրման ամսաթիվը նշվում է 1150-1190 թվականները։ 1191 թվականին Մատեո դ’Աելոն իր կառուցած եկեղեցին տալիս է ցիստերցյաններին, որոնց, 1197 թվականին, Հենրիխ VI կայսեր կամքով փոխարինեցին Տևտոնական օրդենի ասպետները։ 15-րդ դարի վերջից Լա Մաջոնեն դարձավ սովորական ծխական եկեղեցի։ Տաճարը լրջորեն վնասվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, սակայն վերակառուցվել է 1950-1960-ական թվականներին։ Վերականգնման ժամանակ բազմաթիվ բարոկկոյի տարրերը հեռացվեցին, ինչի արդյունքում Լա Մաջոնեն դարձավ ուշ սիցիլիա-նորմանական ճարտարապետության սակավաթիվ նմուշներից մեկը։

Եկեղեցու ճակատն իրենից ներկայացնում է եռահարկ կամարներից բաղկացած կառուցվածք։ Միևնույն հորինվածքը կրկնվում է նաև աբսիդում։

Լա Մաջոնեն իրենից ներկայացնում է եռանավ բազիլիկ։ Նեղ կողմնային նավերը հիմնականից բաժանվում են երկշարք մարմարե սյուներով, որոնց վրա հենված են սրանկյուն կամարները։ Խիստ ինտերիերը գրեթե զուրկ է հարդարանքից։ Հյուսիսային (ձախ) նավում պահպանվել են Տևտոնական օրդենի ասպետների մի քանի տապանաքարեր։

Լա Մաջոնեի հյուսիսային պատին հարում է կամարակապ սրահ, որը նախկին վանքի ներքին բակն է եղել։ Այն իրենից ներկայացնում է երկշարք սյունաշարք՝ նրբագեղ խոյակներով և սրանկյուն կամարներով։ Այս բնորոշ տարրերը վկայում են, որ Լա Մաջոնեի կամարակապ սրահի վրա աշխատել են Մոնրեալեի տաճարի վարպետները։

## Պատկերասրահ

Chiesa della magione o della ss trinita2008.jpg|Եկեղեցու տեսքը արտաքինից
Magione-cloister.jpg|Կամարակապ սրահի սյունաշարք
Palermo-Magione-bjs-2.jpg|Եկեղեցու տեսքը կողքից
La Magione (Palermo) Kircheninneres-2011-08-03.jpg|Եկեղեցու նավը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եկեղեցու պատմությունը ''bestofsicily.com'' կայքում

Կատեգորիա:Իտալիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ճարտարապետություն