open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էդվին Էբոթ Էբոթ

**Էդվին Էբոթ Էբոթ**(, ), հայտնի է որպես «Ֆլատլանդիա»-յի՝ մաթեմատիկական երգիծանքի և կրոնական թեմայով այլաբանություն հեղինակ։ Դոկտոր, Բրիտանական ակադեմիայի անդամ (1913)։

## Կենսագրություն
Մարիլեբոնի բանասիրական դպրոցի ղեկավար Էդվին Էբոթի (1808-1882) և Ջեյն Էբոթի (1806-1882), որը նրա զարմուհին էր (դրանով է բացատրվում Էբոթի նույն ազգանունը և երկրորդ լրացուցիչ անունը), ավագ որդին։

Ավարտել է Լոնդոնի Սիթիի դպրոցը և Քեմբրիջի համալսարանի Սուրբ Հովհաննես քոլեջը, որտեղ սովորել է 1857 թվականից՝ ստանալով բարձր գնահատականներ բանասիրությունից, մաթեմատիկայից և աստվածաբանությունից։ Քահանա է (1863)։

1865 թվականին 26 տարեկանում Էբոթը դարձել Է Լոնդոնի Սիթիի դպրոցի տնօրեն։ 1889 թվականին 50 տարեկանում հրաժարական է տվել և իրեն նվիրել գրականությանը և աստվածաբանությանը։

Աստվածաբանության մեջ դոկտոր Էբոթի լիբերալ հակումները տեսանելի են եղել ինչպես կրթության մասին նրա պատկերացումներում, այնպես էլ նրա գրքերում։ Նրա «Շեքսպիրի քերականությունը» (1870) զգալի ներդրում է ունեցել անգլիական բանասիրության մեջ։ 1885 թվականին նա հրատարակել է Ֆրենսիս Բեկոնի կյանքի մասին գիրքը։ Նրա աստվածաբանական գրվածքները ներառում են երեք անանուն հրատարակված կրոնական վեպեր՝ «Ֆիլոխրիստուս» (1878), «Օնիսիմ» (անգլ.՝ Onesimus, 1882) և «Սիտանուս» (1906)։

Էբոթի Ժառանգությունում ամենամեծ նշանակությունն ունեն նաև անանուն աստվածաբանական տրակտատները՝ «Միջուկ և թեփ» (, 1886), «Կարդինալ Նյումանի անգլիկան կարիերան» գիրքը (1892), ինչպես նաև «Սաղմոսներ» հոդվածը «Բրիտանական հանրագիտարանի» իններորդ հրատարակության մեջ, որը մեծ արձագանք է գտել բրիտանացի աստվածաբանների շրջանում։

## «Ֆլատլանդիա»
* «Ֆլատլանդիա» («Flatland: A Romance of Many Dimensions», 1884): 1950-ականներից հետո գիրքը երկրորդ կյանք է ստացել, որը գնահատվել է որպես գիտական ֆանտաստիկայի և կիբերպանկի նախագուշակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Объявление о похоронах в «The Times» (16.10.1926)

Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի քահանաներ
Օլգա Ալենովա

**Օլգա Ալենովա** (), ռուս լրագրող, «Չեչնիան մոտ է․ պատերազմը կնոջ աչքերով» գրքի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Օլգա Ալենովան ծնվել է 1976 թվականին Հյուսիսային Օսիայի Մոզդոկ քաղաքում։ Ավարտել է Հյուսիսային Օսիայի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ 1993 թվականից ոչ հաստիքային լրագրողի կարգավիճակով աշխատել է «Северная Осетия» և «Слово» շրջանային թերթերում։ 2000 թվականից «Коммерсантъ» պարբերականի հատուկ թղթակիցն է։ 2011-2016 թվականներին մասնակցել է «Сноб» նախագծին։

## Գործունեություն
Չեչենական երկրորդ պատերազմի ժամանակ Օլգա Ալենովան որպես լրագրող եղել է մարտական հակամարտության գոտում։

Օլգա Ալենովան լուսաբանել է «Նորդ Օստը», Բեսլանի ահաբեկչական հարձակումը, գրել է Ինգուշեթիայում, Հարավային Օսիայում, Կաբարդինո-Բալկարիայում, Վրաստանում, Աբխազիայում, Ադրբեջանում և Լեռնային Ղարաբաղում ծավալված ռազմական գործողությունների մասին։

Ներկայումս «Коммерсантъ» պարբերականի հատուկ թղթակիցն է։ «Православие и мир» առցանց պարբերականի սյունակագիրներից մեկն է։

2007 թվականի հունվարին Ալենովան դարձել է լրագրության ոլորտում ռուսական «Իսկրա» մրցանակի դափնեկիր, որն ստացել է Լիբանանի մասին նկարահանած ռեպորտաժներից մեկի համար։

2008 թվականի դեկտեմբերին Հարավային Օսիայում ռազմական գործողությունների վերաբերյալ ռեպորտաժների շարքի համար «Россия православная» հասարակական շարժման կողմից ստացել է «Զոհաբերական ծառայության համար» արծաթե շքանշան։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 2007 Լրագրության ոլորտի «Իսկրա» մրցանակ,
* 2008 «Զոհաբերական ծառայության համար» արծաթե շքանշան,
* 2013 Լրագրության ոլորտի «Կամերտոն» մրցանակ,
* 2015 ԶԼՄ-ների ոլորտում ՌԴ կառավարության մրցանակի դափնեկիր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Школа Злословия — Ольга Алленова
*  Ольга Алленова на Фейсбуке
* Ольга Алленова на сайте ''pravmir.ru''

Կատեգորիա:Կին ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Սյունակագիրներ
Նորայր Դեմիրճյան

**Նորայր Զատիկի Դեմիրճյան** *([[Հոկտեմբերի 23]], [[1945]], [[Երևան]], [[Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն|Հայկական ԽՍՀ]], [[Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն|ԽՍՀՄ]] - [[Հունվարի 14]], [[2002]], [[Փարիզ]], [[Ֆրանսիա]])*, հայ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
**Նորայր Զատիկի Դեմիրճյան** ծնվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Երևան քաղաքում։ 1963 թվականին ընդգրկվել է Երևանի «Արարատ» ակումբի կազմում և խաղացել այդ ակումբում 1963, 1966 և 1967–1976 թվականներին։ 1964 թվականին հանդես է եկել Կապանի «Լեռնագործ» ակումբում, 1965-1966 թվականներին՝ «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբում։ 

1966 թվականի սեպտեմբերի 3-ին նա «Արարատի» կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է ԽՍՀՄ առաջնության արտագնա հանդիպման ժամանակ՝ ընդդեմ Քութաիսիի «Տորպեդոյի» (1:3), փոխարինելով Ալյոշա Աբրահամյանին։ «Արարատի» կազմում խաղացել է 11 տարի՝ անցկացնելով 95 հանդիպում։ Իր կարիերան ավարտել է ԽՍՀՄ առաջնության երկրորդ խմբում «Շիրակում» 1977-1978 թվականներին։

1967 թվականին Նորայրը արժանացել է «Մրցաշրջանի լավագույն նորեկ» մրցանակի։

Նա նաև երկու անգամ մասնակցել է Եվրագավաթի խաղերին, որոնց երկրորդ խաղակեսում դուրս է եկել որպես փոխարինող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Արարատ-73»-ի հաղթանակները նաև կարգապահության արդյունք էին. Հովհաննես Զանազանյան
*СССР - «АРАРАТ» Ереван - 3։1 
*«Արարատ-73». Փառքի երկու գագաթին. «Արարատը» ստանձնեց առաջատարի դերը 

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Ֆոտոլրագրություն

**Ֆոտոլրագրություն**, լրագրության հատուկ ժանր, որն օգտագործում է լուսանկարը որպես արտահայտման հիմնական միջոց։ Ֆոտոլրագրությունը տարբերվում է լուսանկարչության հարակից ժանրերից (ինչպես օրինակ, վավերագրական լուսանկարչություն, փողոցային լուսանկարչություն և հայտնի մարդկանց լուսանկարչություն) հետևյալ առանձնահատկություններով՝

* ժամանակ՝ ժամանակագրական համատեքստում կարևորվում են իրադարձությունների զարգացումները
* Օբյեկտիվություն՝ իրավիճակը ենթադրում է, որ լուսանկարները անկեղծ և ճշգրտորեն կնկարագրեն տեղի ունեցած իրադարձությունները
* Տեղեկություն՝ լուսանկարները զուգորդվելով նորությունների այլ տարրերի հետ, ընթերցողին կամ հանդիսատեսին տեղեկացնում են և պատկերացում են տալիս իրադարձությունների էության մասին։

Ֆոտոլրագրողները պետք է գործեն, որոշումներ կայացնեն և լուսանկարչական սարքավորումներ կրեն իրադարձությունների մասնակիցների հետ նույն պայմաններում (հրդեհ, պատերազմ, փողոցային անկարգություններ)՝ հաճախ նրանց հետ ենթարկվելով նույն վտանգին։

Ֆոտոլրագրությունը, որպես նկարագրական տերմին, հաճախ ենթադրում է պատկերների ստեղծման որոշակի ոճ կամ մոտեցում։

Կա ֆոտոլրագրության մի տեսակ, որը վերաբերում է ֆոտոխրոնիկային։ Այս դեպքում լուսանկարիչը պարբերաբար արտացոլում է մշակութային և հասարակական իրադարձությունները, որոնք ունեն մշակութային և պատմական նշանակություն։

## Ժանրեր
### Լրատվական ֆոտոլրագրություն
Սա ենթադրում է թե տեղական թե միջազգային ընթացիկ իրադարձությունների ամենօրյա լուսաբանումները։ Միջազգային իրադարձություններին վերաբերող նյութերը համաշխարհային շուկա են մատակարարում այնպիսի գործակալություններ, ինչպիսիք են Ռոյթերսը, Ասսոշեյթեդ պիեսը և Ֆրանսպրեսը, իսկ տեղական նորությունները՝ ավելի փոքր և մասնագիտացված գործակալություններ կամ սկսնակ լուսնակարիչները, ովքեր նոր են մուտք գործում շուկա։

### Ռեպորտաժային ֆոտոլրագրություն
Ռեպորտաժը նույն աշխատանքն է նորությունների հետ, բայց ֆոտոլրագրողին ավելի շատ ժամանակ է տրվում՝ միջինը մեկ շաբաթ՝ նյութը ներկայացնելու համար։ Լավ ռեպորտաժը պատմություն է, և լուսանկարիչը պետք է կարողանա պատմել այս պատմությունը՝ բավականին հետաքրքիր մոտեցում ցուցաբերելով։

### Վավերագրական ֆոտոլրագրություն
Սա, ըստ էության, նույն ռեպորտաժն է, բայց արդեն ժամանակի առումով խիստ սահմանափակում չկա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուսանկարչության ժանրեր
Կատեգորիա:Լրագրության տեսակներ
Կատեգորիա:Վիզուալ լրագրություն
Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրություն
Սուրբ Մարթա

մինի|Հիսուսը Մարթայի ու Մարիամի տանը, Հարոլդ Քոփինգ, 1927
Բեթանիացի **Մարթա** (), Ղազարոսի և Մարիամի քույրը՝ հիշատակված Ղուկասի և Հովհաննեսի Ավետարաններում։

## Անվան ստուգաբանություն
«Մարթա» անունը հունարեն տառադարձությունն է ( *Մարթա*), որն էլ իր հերթին ծագում է արամեերենից ( *մորտո* — «տիրուհի»)։ Անվան արամեերեն ձևը երևում է Պոցուոլիում գտնված Նաբաթեյան արձանագրություններում, որոնք Նեապոլի թանգարանում են և թվագրվում են մ.թ.ա. 5-րդ դարով։

## Ղուկասի Ավետարան
Ղուկասի Ավետարանը պատմում է Մարթայի և Մարիամի՝ նրա քրոջ մասին։ Նրանք միասին ապրում էին մի գյուղում, որի անունը հայտնի չէ։ Տեղանքի անվանումը նույնպես անհայտ է։ Այստեղով անցնում է Հիսուսը։ «Իրենց ճանապարհորդության ընթացքում նա եկավ մի գյուղ. այստեղ Մարթա անունով մի կին նրան տարավ իր տուն։ Նա ուներ քույր՝ Մարիամ անունով»։ Մարիամը նստում է Հիսուսի ոտքերի մոտ և լսում նրան, իսկ Մարթան հոգ է տանում հյուրասիրության մասին։ Ժամանակ չունենալով պատրաստել այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է հյուրին, նա բողոքում է Հիսուսին. «Տե՛ր, մի՞թե դու կարիք չունես, որ քույրս ինձ մենակ է թողել ծառայելու։ Ասա՛ նրան, որ օգնի ինձ»։ Հիսուսը պատասխանում է. «Մարթա՛, դու դեսուդեն ես ընկնում ու հոգ տանում շատ բաների մասին, բայց միայն մի բան է անհրաժեշտ. Մարիամն ընտրեց այն լավ մասը, որը նրանից չի վերցվի»։

## Հովհաննեսի Ավետարան
Հովհաննեսի Ավետարանի 11-րդ գլուխը պատմում է Ղազարոսի հիվանդության, մահվան և հարության մասին։ Ինչպես նաև այս հատվածում երևում է, որ Ղազարոսը, Մարիամը և Մարթան եղբայր ու քույրեր են և Հիսուսի մտերիմ ընկերները։ Երբ Հիսուսը մոտեցավ Բեթանիային, Մարթան դուրս եկավ նրան դիմավորելու։ Հովհաննես Ավետարանիչը Մարիամի մասին ասում է. «Մարիամը նստած էր տանը»։ Ղազարոսն արդեն մահացել էր և արդեն 4 օր դագաղի մեջ էր։ Այնուհետև պատմության մեջ Մարթան ցույց է տալիս իր ամուր հավատը Հիսուսի հանդեպ. «Տե՛ր, եթե Դու այստեղ լինեիր, եղբայրս չէր մահանա։ Բայց հիմա ես գիտեմ, որ այն, ինչ Դու Աստծուց խնդրես, Աստված կտա Քեզ»։ Թեև նա սկզբում չի հասկանում Հիսուսի պատասխանը՝ քո եղբայրը հարություն կառնի, սակայն հարության նկատմամբ հավատը ցույց է տալիս նույնիսկ վերջին օրը։ Եվ երկխոսության ավարտին Մարթան հավատով խոստովանում է. «Տե՛ր, Ես հավատում եմ, որ դու Քրիստոսն ես՝ Աստծո Որդին, որ եկել է աշխարհ։ Այս ասելով՝ գնաց…»: Հարություն տալով Ղազարոսին՝ Հիսուսը, կարծես ի պատասխան այս խոստովանության, ասում է Մարթային. «Մի՞թե Ես քեզ չեմ ասել, որ եթե հավատաս, կտեսնես Աստծո փառքը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Մարթա www.bibelwissenschaft.de 

Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի անձինք
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:Նոր Կտակարան
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Կատեգորիա:Սրբեր
Կատեգորիա:1-ին դարի մահեր
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրություն
Ռուդիկ Եղիազարյան

**Ռուդիկ Անդրանիկի Եղիազարյան** (), խորհրդահայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ԽՍՀՄ առաջնությունում անց է կացրել 128 հանդիպում, դարձել 7 գոլի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1944 թվականին Լենինական քաղաքում։ 1962 թվականից հանդես է եկել Լենինականի «Շիրակում»։ 1964 թվականին տեղափոխվել է Երևանի «Արարատ», իսկ հաջորդ տարի՝ առաջին խումբ։ 1966-1970 թվականներին եղել է «Արարատ» ակումբի թիմի ավագը, բարձրագույն խումբ մտնելու համար արժանացել է փոքր ոսկի մեդալի։ 1971 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Դոնեցկի «Շախտյոր», որի կազմում անցկացրել է 11 հանդիպում, դարձել մեկ գոլի հեղինակ։ 1972 թվականին Դուշանբեի «Պամիրի» կազմում անցկացրել է 8 խաղ և ոտքի երեք վիրահատությունների պատճառով 28 տարեկանում ավարտել ֆուտբոլային կարիերան։

Ավարտել է Երևանի Կառլ Մարքսի անվան Պոլիտեխնիկական Ինստիտուտը և Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

Աշխատել է որպես ֆուտբոլի դպրոցի տնօրեն, Երևանի կանաչապատման վարչության պետ, գյուղնախարարության շինարարական իրերի կոմբինատի տնօրեն։ 1989 թվականին մեկնել է Սիբիր, որտեղ հիմնադրել է անտառային տնտեսություն, միջոցներ ուղարկել Գյումրի՝ երկրաշարժից հետո աղետի գոտու վերականգնման համար։

1995 թվականից հետո չի աշխատել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Егиазарян Рудик Андраникович

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ
Իտալական սպինոնե

**Իտալական սպինոնե** (), իտալական ծագմամբ շան տեսակ։ Սպինոնեն խոշոր որսորդական շուն է, որը որս է կատարում ցամաքում և ջրում։ Ցեղատեսակը հայտնի է պաշտպանիչ կաշվով և խիտ, կոշտ բրդով, որը պաշտպանում է շանը փշերից։

## Ցեղատեսակի պատմություն
Ցեղի ծագման մասին հավաստի տվյալներ չկան։ Ոմանք կարծում են, որ ցեղի ծագումը կապված է Հռոմեական կայսրության հետ, ոմանք էլ՝ Արևելյան Եվրոպայի հետ։ Կան վարկածներ, որ կոշտ մորթով շունը Ֆրանսիա է բերվել Իտալիայից կամ էլ Պիեմոնտ քաղաքից։ Այս տեսակի շները միջնադարում հաճախ են պատկերվել նկարներում և որմնանկարներում։

Համարվում է, որ շունն իր այժմյան անունը ստացել է 19-րդ դարում հաստ և կոշտ բրդի շնորհիվ։ Նա այն քիչ շներից էր, որ կարողանում էր որսալ մանր թռչուններ, որոնք թաքնվում էին փշոտ թփուտներում (): Այս շները արագ չեն տեղաշարժվում, և չնայած նրանց արագությունը բավարարում է փոքր կենդանիների որսի համար, այնուամենայնիվ, սպինոնեն համարվում է ամենադանդաղ որսորդական շներից մեկը։ Երբ ի հայտ են եկել ավելի արագաշարժ շներ, ինչպիսիք էին սպանիելներն ու սետտերները, որսորդները նախընտրել են վերջիններիս։ Դա, ինչպես նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավերածությունները հանգեցրել են նրան, որ սպինոնե տեսակի շները գրեթե անհետացել են։ Այս ցեղատեսակը պահպանվել և վերստեղծվել է բժիշկ է Ա. Չրեզոլիի շնորհիվ, որը «Իտալական սպինոնե» գրքի հեղինակն է։ Ցեղատեսակը Կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի (FCI) կողմից ճանաչվել է 1955 թվականին։

## Արտաքին տեսք
Իտալական սպինոնեն պինդ, գրեթե խորանարդաձև, ամուր կազմվածքով, ոսկրոտ և մկանուտ կենդանի է։ Գլուխն օվալաձև է, դունչը երկար է, գանգի կողային հատվածները թեքված են։ Դունչը բավականին երկար է։ Ճակատից դունչ անցումը սահուն է, բայց լավ արտահայտված են ուղղահայաց ակոսները։ Աչքերը կլոր են, օխրայի գույնի։ Ականջները կախված են, եռանկյունաձև, մոտ 5 սմ երկարությամբ կոկորդից ցածր են, ծածկված են խիտ բրդով։ Վիզը մկանուտ է, կարճ։ Կուրծքը լայն է, վերին գիծը փոքր-ինչ թեքված է։ Պոչ հաստ և մեծ է, հիմնականում հորիզոնական վիճակում է գտնվում։

Սպինոնեի բուրդը խիտ է, կոշտ, 4-6 սմ երկարությամբ, բրդատակի աղվամազը բացակայում է։ Դնչի բուրդ կարճ է, բայց ունի լավ զարգացած հոնքեր, բեղիկներ և մորուք։ Մորթին հիմնականում լինում է միատոն սպիտակ, շեկ-սպիտակ կամ շագանակագույն բծերով։ Սև բուրդ ունեցողներ գրեթե չեն հանդիպում։ Քիթը, եղունգները, կոպերը լինում են հիմնական գույնի, իսկ սպիտակ շների քիթը՝ վարդագույն։

Սպիոնեները հիմնականում ապրում են 12-13 տարի։

## Բնավորություն և օգտագործում
Սպինոնեները հանգիստ, լսող, շփվող բնավորության տեր կենդանիներ են, սիրում և կապված են բնության հետ։ Սպինոնեները երկար ժամանակ կարող են քնած մնալ։ Սրանք արհեստավարժ որսորդներ են, կարող են լողալ նաև սառը ջրերում։ Ընդհանուր առմամբ, խաղաղ և տնային պայմաններում պահվող շուն է։ Պնդում են, որ այս շները երբեք ոչ ոքի չեն կծել։

## Պատկերասրահ

Andrea mantegna, camera degli sposi, 1465-74, parete nord, detta della corte 08 ludovico gonzaga e servitore, particolare del cane.jpg|Անդրեա Մանտեգնայի որմնանկարը, որի վրա սպինոնե է պատկերված
Spinone Italiano.jpg|Սպինոնեները հնազանդ են, հանգիստ ինչպես մարդկանց, այնպես էլ շների հետ։
Mysko bringa 2-5ar.jpg|Իտալական սպինոնե


## Ծանոթագրություններ
Վերնաշապիկ

**Վերնաշապիկ** (նաև վերին շապիկը կամ դասական շապիկ), հագուստի տեսակ, որը պատկանում է վերին ներքնազգեստին։ Հնուց վերնաշապիկը վերաբերել է հենց ներքնազգեստին, սակայն 1960-ական թվականներից հնարավոր է դարձել այն կրել առանձին՝ առանց այլ հագուստով ծածկվելու։
մինի|Ժամանակակից դասական տղամարդու վերնաշապիկ

## Վերնաշապիկի պատմություն
Միայն Վերածննդի դարաշրջանում է վերնաշապիկը դարձել և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց հագուստի կարևորագույն բաղադրիչը։ Այդ ժամանակ կանացի զգեստների կրծկալներին, տղամարդկանց դուբլետների և թևերի վրա բազմաթիվ կտրվածքներ էին անում, որոնց տակից երևում էին վերնաշապիկները։ Վերնաշապիկի օձիքը նույնպես դուրս էր գալիս վերին հագուստի տակից, ուստի այն զարդարված էր ասեղնագործությամբ, ձևավոր ժանյակներով։ 16-րդ դարում հայտնվում և արևմտաեվրոպական տղամարդու և կանացի կոստյումի մասն է դառնում ծալավոր օձիքը, որը հարյուրամյակի վերջում հասնում է մեծ չափսերի։ 17-րդ դարում թևքածալն ու օձիքը դառնում են հարթ, բայց կրկին ասեղնագործվում են ժանյակներով կամ ամբողջությամբ պատրաստվում են ժանյակից։

19-րդ դարի սկզբին ժողովրդականություն էր վայելում ֆաթերմորդերի օձիքը։ Նորաձևությունը կրկին նրան է վերադարձել է 1910-1913 թվականներին։ Ներկայումս նման օձիք հանդիպում է նաև կանացի հագուստների վրա։

20-րդ դարում վերնաշապիկը, որպես քաղաքային զգեստի մաս, պահպանվել է միայն տղամարդկանց հագուստի մեջ, կանացի հագուստում դրան փոխարինել է գիշերազգեստը։
մինի|Սուրբ Վենսլասը և սատանան ՝ ասեղնագործության ասեղնագործություններում Վիշեգրադի օրենսգրքից, XI դ.

## Կտրվածք
Վերնաշապիկը, որպես կանոն, բաղկացած է օձիքից, մեջքից, կոկետկայից, թևքերից, ձագից։ Կան կարճ և երկար (մինչև դաստակ) թևքերով վերնաշապիկներ։

Երկարաթև վերնաշապիկների  մեջ առանձնանում են թևքածալով  և  ճարմանդների տակ թևքածալով վերնաշապիկները։

Վերնաշապիկների մեծ մասի ձախ կողմում կա մեկ գրպան է, իսկ ամենօրյա կրելու համար նախատեսվածները կարող են ունենալ նաև լրացուցիչ գրպան աջ կողմում, ինչն էլ վերնաշապիկին տալիս է ավելի քիչ պաշտոնական տեսք։

*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ''Куфтин Б. А.'' Материальная культура Русской Мещёры. Часть 1. Женская одежда: рубаха, понёва, сарафан. — М.: 1926.
* На путях из Земли Пермской в Сибирь: очерки этнографии североуральского крестьянства XVII—XX вв. — М.: Наука, 1989. — С. 153—156. — ISBN 5-02-009955-4
* Мужская сорочка

Կատեգորիա:Ներքնազգեստ
Սորոսի ժամանակակից արվեստի կենտրոն

**Սորոսի ժամանակակից արվեստի կենտրոն Մոսկվայում** (), ժամանակակից արվեստի կենտրոն Մոսկվայում, որը հիմնադրվել է 1992 թվականին, Բաց հասարակություն հիմնադրամի կողմից։

## Պատմություն
Ժամանակակից արվեստի կենտրոնը հիմնադրվել է Մոսկվայում, Սովետսկի խուդոժնիկ հրատարակչության նախկին շենքում, Բաց հասարակություն հիմնադրամի կողմից, որը նմանատիպ կենտրոններ է հիմնել Հունգարիայում, Պրահայում, Վարշավայում և Արևելյան ու Կենտրոնական Եվրոպայի այլ երկրներում։

Կենտրոնը գոյություն է ունեցել 1992-2000 թվականներին։ Այն առաջին ինստիտուտներից է, որ Ռուսաստանում սկսել է ժամանակակից արվեստի աջակցմանն ուղղված գործունեություն ծավալել։

Մոսկվայի ժամանակակից կենտրոնը ղեկավարել են արվեստագետներ Իրինա Ալպատովան և Վլադիմիր Լևաշովը։ Կազմակերպության բյուջեն 1993 թվականին կազմել է $ 20 հազար, որը նախատեսված է եղել նկարիչներին դրամաշնորհներ տրամադրելու, կատալոգների հրատարակման և ցուցահանդեսային նախագծերին օգտագործվող սարքավորումների վճարների համար, ինչպես նաև` $ 35 հազար` ամենամյա փորձարարական ցուցահանդեսների համար։ Ամեն տարի նախատեսվում էր կազմել 10 դոսյե (տեքստեր, սլայդեր, լուսանկարներ) ժամանակակից առավել նշանակալի նկարիչների վերաբերյալ` որպես տեղեկատվական բանկ հրատարակիչների համար։

Կենտրոնի գործունեության կարևորագույն ուղղությունը կրթական գործունեությունն էր։ 1995 թվականին Կենտրոնը կազմակերպել է մեդիաարվեստին նվիրված առաջին միջազգային սեմինարը Ռուսաստանում, որը կոչվում էր «Մեդիալոգիա»։

1996-1998 թվականներին գործել է ժամանակակից արվեստի վերաբերյալ սեմինարների համալիր ծրագիր, որն ուղղված էր շրջանային թանգարանների աշխատակիցներին և կրում էր «Թանգարանային գործունեության նորացումը» անվանումը։ 1999 թվականից գործել է «Գեղարվեստական նոր ռազմավարություններ» կրթական ծրագիրը նկարիչների և արվեստագետների համար։ Դրանից բացի, հավաքվել է նկարիչների կենսագրությունների, ցուցահանդեսների ցանկերի, հրապարակումների հսկայական բազա։

## Առավել հայտնի ցուցահանդեսներ և նախագծեր
* 1998` «Ատամներ»։ Ալեքսանդր Շաբուրով։
* 1999` «Ծաղիկներ, բանաստեղծություններ, ալբոմ»։ Դմիտրի Ցվետկով։
* 1999` «Վերջին սերունդ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Պատատուկազգիներ

**Պատատուկազգիներ** (), փաթաթվող բույսերի ընտանիք (կան նաև չփաթաթվող տեսակներ), երկշաքիլավոր ձուլաթերթավորներ։

Պատատուկազգիներին են պատկանում 40 ցեղ՝ 1000 տեսակի միամյա և բազմամյա թփերով և կիսաթփերով։ Հանդիպում են աշխարհի բոլոր գոտիներում (բացառությամբ ցուրտ)՝ հատկապես Ասիայի և Ամերիկայի, Արևմտյան Հնդկաստանի արևադարձային մասերում, քիչ չեն նաև Ավստրալիայում և արևադարձային Աֆրիկայում։

## Բուսաբանական նկարագիր
Պատատուկազգիների մեծ մասի ցողունները պարուրաձևորեն ոլորվում են դեպի աջ (ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ) կամ ձախ՝ դեպի ինչ-որ մի հենարանի ուղղությամբ։

Տերևները հիմնականում պարզ են, հերաթդիր (ոչ հակադիր)՝ բավականին երկար ցողունի վրա, ամբողջական են և հիմքում հաճախ սրտաձև կամ աղեղնաձև, հազվադեպ՝ մասերի բաժանված։

Ծաղիկները կանոնավոր են, միայն մեկ ցեղում դրանք երկհամաչափ են, ավելի հազվադեպ՝ միասեռ։ Պսակը ամբողջական է, խոշոր զանգակաձև կամ  ձագարաձև կամ խողովակաձագաձևաձև։ Շատ տեսակների մոտ ընձյուղը պարուրաձև է, երբեմն ծալքավոր կամ թեփուկածածկ, սպիտակ կամ գունավոր, վարդագույն, կապույտ և մանուշակագույն երանգներով։ Առէջները հինգն են։

Ծաղկի բանաձևն է.

Պտուղը առավել հաճախ գնդաձև է, հազվադեպ՝ տուփիկ՝ մի քանի սերմով։ Որոշ տեսակների պտուղը հատապտղանման է։

## Մշակույթում
Պատատուկազգիների շատ տեսակներ հայտնի են նաև այգեգործության մեջ։ Ռուսաստանում կա մոտ 22 տեսակ։ Որոշ տեսակներում արմատները ունեն են մսալի սննդարար կոներ, այդպիսին է բաթաթը (Ipomoea batatas Lam.), որը Ճապոնիայում, Արևելյան Աֆրիկայում և Բրազիլիայում օգտագործվում է սննդի մեջ։ Այլ հատկանիշներով աչքի են ընկնում պատատուկը (Convolvulus scamonia) և Ipomoea purga-ն, մեքսիկական բույս, որի մսոտ արմատը ունի լուծողական հատկություն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Սնունդի ընդունում

**Սնունդի ընդունում**, մարդու կողմից պատրաստի սնունդ ընդունելու գործընթաց, որը սովորաբար կատարվում է օրը մի քանի անգամ։ Սննդի ընդունումը ընդհանուր առմամբ տեղի են ունենում տանը կամ հասարակական սննդի կետերում, սակայն կարող է իրականացվել ցանկացած այլ վայրում (ինչպես, օրինակ, խնջույք)։ Բացի այդ, տոնական սննդի ընդունումը նշանակվում է հատուկ առումով (հարսանիք, ծննդյան օր և այլն)։ Սակայն, երբեմն սննդի համատեղ ընդունումը տեղի է ունենում սգո արարողությունների հետ կապված։

## Սնունդ ընդունելու հիմունքներ
մինի|Սուրբծննդյան հացկերույթի հանդիսությունների սրահ
մինի|Էրիթրեացի կինը սուրճ է լցնում ջեբենայից
alt=|մինի|Մայրցամաքային նախաճաշ
**Նախաճաշ**Նախաճաշը մինչև ճաշը ընկած ժամանակահատվածում առավոտյան սնունդն է․ որպես կանոն լուսաբացից կեսօր ընկած ժամանակահատվածում։

Կախված երկրից և կյանքի դասավորվածությունից՝ կան նախաճաշի տարբեր ավանդույթներ։

* Եվրոպական մայրցամաքային նախաճաշ,
* Անգլիական նախաճաշ,
* Դիմսամ,

**Ճաշ**

Ճաշը կեսօրվա սննդի ընդունումն է, որպես կանոն երկրորդ կամ, ավելի քիչ հավանական է՝ սննդի երրորդ ընդունումը մեկ օրում (սովորաբար առաջին կամ երկրորդ լանչից հետո), առավել հագեցած է։ Որպես կանոն, ճաշին մատուցում են տաք կերակրատեսակներ։

**Ընթրիք**

Ընթրիքը երեկոյան հացկերույթի սլովենական անվանումն է, օրվա վերջում սննդի վերջին անգամ ընդունումը, որպես կանոն երեկոյան կամ գիշերը։ Ընթրիք են անվանում նաև հենց սնունդը, որը պատրաստված է երեկոյան ընդունման համար։

## Սեղանի սպասքավորում
Սեղանի սպասքավորումը պարզապես նախաճաշի, ճաշի, թեյի կամ ճաշի համար պատրաստություն տեսնելը չէ, դա արվեստ է, որը շատ բանով կախված է սեղան գցողի ճաշակից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Բլոտ

**Բլոտ** (բնօրինակ անվանումը ֆրանսերեն՝ Belote), հայկական իրականության մեջ առավել հայտնի է որպես **Բազար Բլոտ**, ֆրանսիական թղթախաղ, որը լայն տարածում ունի Սաուդյան Արաբիայում և եվրոպական մի շարք երկրներում՝ Բուլղարիայում, Հունաստանում, Կիպրոսում, Խորվաթիայում, Լյուքսեմբուրգում, Մոլդովայում, Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Հայաստանում։

Համարվում է Ֆրանսիայի ազգային թղթախաղը, որը մեծ հայտնիություն է վայելում վերոնշյալ երկրներում, հատկապես՝ Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում։ Բլոտը, որպես այդպիսին, ստեղծվել է 1921 թվականին Ֆրանսիայում՝ նախկինում գոյություն ունեցած գերմանական Կլավերյաս (կամ «բելա») խաղի օրինակով։

«Բլոտ» է կոչվում քարտերի «արքա-թագուհի» զույգը և, հավանաբար, հենց այդ հիմքով էլ անվանվել է խաղը։ Բլոտի տեղական տարբերակներից են բալութը՝ Սաուդյան Արաբիայում, պիլոտտան՝ Կիպրոսում, բազար բլոտը՝ Հայաստանում։

## Ծանոթագրություններ
Լուի Աբել-Տրյուշե

**Լուի Աբել-Տրյուշե** (, ), Հիասքանչ դարաշրջանի ֆրանսիացի նկարիչ։

## Կյանք և գործունեություն
Լուի Աբել Տրյուշեն գեղանկարչություն է սովորել Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում, որտեղ եղել է Ժան Ժոզեֆ Բենջամեն-Կոնստանի և Ժյուլ Լեֆևրի աշակերտը։ Նրա աշխատանքներն սկսել են ցուցադրվել 1891 թվականից։ Գեղանկարիչը Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում ստեղծված իր ժամանակի գեղանկարչության նորաձև «Աշնանային սալոնի» համահիմնադիրներից մեկն է։ Նաև եղել է այդ ցուցահանդեսների առաջին մասնակիցներից մեկը։ 1907 թվականին Աբել Տրյուշեն իր ընկերոջ և կոլեգայի՝ Լուի Վալլեի հետ, ձեռնարկել են փարիզյան «Հումորիստների միությունը»։ 1910 թվականին Աբել Տրյուշեն դարձել է «Գեղեցիկ արվեստների ազգային միության» (Société nationale des beaux-arts) անդամ։ 1911 թվականին դարձել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ։

Աբել Տրյուշեի ստեղծագործությանը բնորոշ է ժանրային գեղանկարչությունը, նրան մոտ են իր համերկրացիներ և ժամանակակիցներ Էժեն Գալիեն-Լալուն, Թեոֆիլ Ալեքսանդր Ստեյնլենը, Ժան-Լուի Ֆորենը։ Նա նկարել է Վենետիկի փողոցային տեսարաններ և գիշերային Մոնմարտր։ Յուղանկարներում հիմնականում պատկերված էին էլեգանտ նորաձև փարիզուհիներ, քաղաքի պատկերներ և Փարիզի առօրյա կյանքը ներկայացնող տեսարաններ։ Ճանապարհորդելով Իտալիայով, Ֆրանսիայի հարավով և Հյուսիսային Աֆրիկայով` աշխատել է Մարսելի, Մոնակոյի, Թունիսի, Պադովայի և Ավինյոնի տեսարանների վրա։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես Աբել Տրյուշեն կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ և որպես լեյտենանտ ծառայել է հետևակային գնդի հետախուզական մասում։ 1918 թվականի սեպտեմբերին մահացել է վիրավորումից։ Պարգևատրել է Զինվորական խաչով։ Նկարչի անունով է անվանակոչված Փարիզի 17-րդ թաղամասի փողոցներից մեկը։

## Պատկերասրահ

Abel-Truchet - Scène de rue.jpg|*Փողոցային տեսարան (Scène de rue)*, Կառնավալե թանգարան, Փարիզ
Abel-Truchet - Le Gaumont.jpg|*Գոմոն կինոլի պալատը գիշերային լուսավորմամբ (Le Gaumont Palace illuminé dans la nuit)*, 1911, Կառնավալե թանգարան, Փարիզ
Abel-Truchet - cimetière Saïd-Ahmed-el-Kébir.jpg|*Տեսարան Սաիդ-Ահմեդ-էլ-Քեբիր գերեզմանից (Vue du cimetière Saïd-Ahmed-el-Kébir à Blida)*, Գեղարվեստի թանգարան
Abel-Truchet - La Festa Del Redentore, Venice.jpg|*Փրկչի տոն, Վենետիկ (La Festa Del Redentore, Venice)*, Ֆրեդ և Շերրի Ռոսսերի հավաքածու, ԱՄՆ
Abel Truchet - Landscape - 79.324 - Indianapolis Museum of Art.jpg|*Բնանկար*, Ինդիանապոլոսի արվեստի թանգարան 
Corset1905 197Fig172.png|*Սեղմիրան*, 1905


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Emmanuel Bénézit: *Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs de tous les temps et de tous les pays, Bd. 1*. Gründ, Paris 1976, ISBN 2-7000-0149-4.
* Cécile Coutin: *Tromper l’ennemi. L’invention du camouflage moderne, 1914—1918*. Éditions Pierre de Taillac, Paris 2012, ISBN 978-2-36445-015-8 (zugl. Dissertation, Universität Paris 1987).

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կարմիր հաղարջ

**Կարմիր հաղարջ**, **սովորական հաղարջ** կամ **պարտեզի հաղարջ** ( լատ․Ríbes rúbrum ), փշահաղարջների (*Grossulariaceae*) ընտանիքի փոքր տերևաթափվող թուփ։

## Տարածվածություն
Տարածվածության բնականոն շրջանը Եվրասիայի անտառային գոտին է, որտեղ աճում է վայրի ձևով։ Հանդիպում է անտառի եզրերին, նախընտրում է գետաբերանները և առվեզրերը, տարածվելով՝ առաջացնում է ծածկոցներ։

## Նկարագրություն
1-2 մետր բարձրությամբ մոխրագույն կամ դեղնավուն ցողուններով բույս է։ Փայտը կանաչավուն է, բայց սնամեջ։

Տերևները 3-5 շեղբերով կտրտված եզրերով են և հարթ փայլուն մակերևույթով։ Տերևի հակառակ երեսն ավելի բաց երանգ ունի, երբեմն մազմզոտ երակներով։

Ծաղիկները շատ մանր դեղնականաչավուն կամ կարմրաշագանակագույն են, դասավորվածությունը՝ ողկուզավոր։ Ծաղկում է մայիս ամսին։

Պտուղները վառ կարմիր հյութեղ հատապտուղներ են, ունեն թթվաշ համ, 8-12 մմ տրամագծով են, կազմում են ողկույզներ։

## Տնտեսական նշանակություն և կիրառություն
մինի|աջ|250փքս|կարմիր հաղարջը զամբյուղում

Կարմիր հաղարջի հատապտուղները ուտելի են։ Դրանք ավելի թթու են, քան սև հաղարջի հատապտուղները, այդ իսկ պատճառով հիմնականում օգտագործվում են ջեմեր և տարբեր պահածոներ պատրաստելու համար։ Սկանդինավյան երկրներում հաճախ օգտագործվում է որպես մրգային ապուրների և պուդինգների բաղադրիչ։

Գերմանիայում այն օգտագործում են կրեմներ կամ բեզեներ եփելիս, որպես տորթերի միջուկներ։

### Մեղրաբույս
Կարմիր հաղարջի ծաղիկները մեղուների համար մեղրատու են։

Կարմիր հաղարջի հատապտուղներն ավելի քիչ շաքար են պարունակում (4-10 %), քան սև հաղարջինը, սակայն շատ են ազատ թթուները (մինչև 4,2%)։ Ասկորբինաթթուների պարունակությամ զիջում է սև հաղարջին, բայց С և Р վիտամինների լավ աղբյուր են։

Մեծ քանակությամբ թթուներ պարունակելու շնորհիվ՝ հատապտղի հյութը լավ հագեցնում է ծարավը, բացում է ախորժակը, ակտիվացնում է աղիների գոծունեությունը, այդ իսկ պատճառով լավ միջոց է երկար հիվանդությունից հետո ուժերը վերականգնելու համար, հատկապես անկողնային հիվանդների համար։ Նշանակվում է փորկապության ժամանակ, ունի նաև դիաֆորիկ ազդեցություն, այդ իսկ պատճառով օգտակար է մրսածության ժամանակ։ Կարմիր հաղարջի հատապտուղներից պատրաստված մորսը հիանալի զովացուցիչ ըմպելիք է։ Կարմիր հաղարջի ցրտադիմացկունությունը կախված է տեսակների ծագումով, բույսերը ձմռանը նախապատրաստելու պայմաններով, բողբոջների սնաճուկների (зачатков почек) տարբերակաման ատիճանով, ձմեռային շրջանի եղանակային պայմաններով։

## Տաքսոնոմիա
 1753, Species Plantarum 1: 200

Հոմանիշներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Н. И. Анненковъ.* [Ribes rubrum](https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C_(%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2)/Ribes_rubrum/%D0%94%D0%9E) Ботаническій словарь. — СПб.: Имп. Академія наукъ, 1878. — С. 298—299. 

## Արտաքին հղումներ
* 
*  
* 
* AgroAtlas: ''Ribes rubrum'' — Смородина красная

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Կոկռոշազգիներ
Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր
Կատեգորիա:Ուտեստ և ըմպելիք
Կատեգորիա:Պտղատու թփեր
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Կատեգորիա:Քարբեկածաղկավորներ
Եվան ուզում է քնել

**«Եվան ուզում է քնել»** (), կոմեդիայի ժանրի ֆիլմ, որի ռեժիսորն է լեհ կինոռեժիսոր Թադուշ Խմելենցկին։ Ֆիլմն էկրանավորվել է 1957 թվականին։ Որպես լավագույն ֆիլմ արժանացել է Ոսկե խեցի մրցանակի, իսկ լավագույն սցենարի համար արժանացել է Ալմա մրցանակի (1958 թվական)։ 1959 թվականին ֆիլմը համարվել է լավագույնը Մար դել Պլատա կինոփառատոնում։

## Սյուժե
Երեկոյան քաղաք է ժամանել Եվա Բոնեցկայան, որը հաջորդ օրվանից պետք է սովորի այս քաղաքի տեխնիկումներից մեկում։ Սակայն հանրակացարանում նա կացարան ստանալու է դարձյալ հաջորդ օրը։ Այս անծանոթ քաղաքում որտե՞ղ է գիշերելու երիտասարդ աղջիկը, ով ոչ մի ծանոթ չունի և օտար է նաև քաղաքը։ Շատերն են ցանկանում օգնել աղջկան, բայց ամենից շատ իրենց օգնությունն են առաջարկում հանցագործները։ Այդ պատճառով էլ աղջիկն սկսում է թափառել քաղաքում։

## Նկարահանում
Ֆիլմը նկարահանվել է Պյոտրկավ Թրիբունալսկում և Վրոցլավում։
Այս ֆիլմի նկարահանմանը մասնակցում էին մի խումբ ոստիկաններ, ովքեր հրավիրվել էին ոստիկանության բաժանմունքից, ինչպես նաև հանցագործներ, ովքեր իրենց պատիժն էին կրում տեղի ոստիկանության բաժանմունքներում։

## Դերերում
* Բարբարա Կվյատկովսկայա-Լաս — *Եվա Բոնեցկայա*,
* Ստանիսլավ Միկուլսկի — *Պյոտր Մալևսկի, ոստիկան*,
* Ստեֆան Բարտիկ — *կոմիսար*,
* Վացլավ Կովալսկի — *պահակային ծառայության աշխատակից*,
* Լյուդվիկ Բենուա — *Պտուշկո, հանցագործ*,
* Ռոման Կլոսովսկի — *Լյուլեկ, հանցագործ*,
* Յարեմա Ստեմպովսկի — *Վացեկ Շպարագա, մատուցող*,
* Մարիա Կանեվսկայա — *Խելյուտկա, վաճառողուհի*,
* Խալինա Բույնո Լոզա — *Գեղեցկուհի Լյոլյա, մարմնավաճառ*,
* Յան Կոբուշևսկի — *Մարիան*,
* Կալինա Ենդրուսիկ — *Բերնացկայա, Մարիանի սիրուհին*,
* Բարբարա Ռախվալսկայա — *հյուրանոցի մենեջեր*,
* Վլադզիմեժ Սկոչիլյաս — *հյուրանոցի կենվոր*,
* Լյուդվիկ Կասենդրա — *Պլյուցինսկի, ոստիկան*,
* Ցեզարի Յուլսկի — *Կրուշինա, ոստիկան*,
* Էդվարդ Վիխուրա — *Թեոֆիլ, ոստիկան*,
* Գուստավ Լյուտկևիչ — *Դոբելյա, ոստիկան*,
* Բրոնիսլավ Պավլիկ — *Ցյապոլա, ոստիկան*,
* Վացլավ Յանկովսկի — *ոստիկանության հերթապահ*,
* Խերնիկ Խունկո — *գող*

## Կրկնօրինակում
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում։

* Եվա Բոնեցկայա, Բարբարա Կվյատովսկայա՝ *[[Սվետլանա Միզերի]]*
* Պյոտր Մալևսկի, Ստանիսլավ Միկուլսկի՝ *[[Արկադի Միխայլովիչ Պեսելև]]* 
* Յուրի Սարանցև, Ա. Պոլևոյ, Մ. Գավրիլկո, Օ. Մարկինա, Ի. Բեզյաև և այլք:'

## Գրականություն
* Film polski a-z / Jerzy Marchewka. — Toruń: Wydawnictwo Teresa i Jerzy Marchewka, 2005. — 180 с. ISBN 83-917860-8-0.

## Արտաքին հղումներ
* Описание фильма *на сайте* filmpolski.pl 
* Кадры из фильма на сайте fototeka.fn.org.pl
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1957 թվականի կոմեդիաներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թադեուշ Խմելևսկու ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական կինոկոմեդիաներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոմեդիաներ ոստիկանների մասին
Ացինանանայի խոնավ անտառներ

**Խոնավ արևադարձային անտառներ ացինանանա,** Մադագասկար կղզու արևելյան ափին տեղակայված ռելիկտային անտառներ։ Մոտ 60 միլիոն տարի առաջ ձևավորված աշխարհագրական առումով մեկուսացված եզակի տարածք, որտեղ կան բույսերի և կենդանիների էնդեմիկ տեսակներ, որոնց 80% -ը տարածված են միայն ացինանանա անտառներում։

2007 թվականին անտառներում տեղակայված մի շարք պահպանվող տարածքներ ընդգրկվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում, իսկ 2010 թվականին անտառներն ընդգրկվեցին ոչնչացման սպառնալիքով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում։

## Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագիր
Երկար ժամանակ Մադագասկարը հին Գոնդվանա մայրցամաքի մի մասն էր, որը գտնվում էր Աֆրկայի և Հնդկաստանի միջև։ Մոտ 160 միլիոն տարի առաջ այն առանձնացավ Աֆրիկայից, իսկ 60 միլիոն տարի առաջ՝ Հնդկաստանից։ Երկարատև մեկուսացումը հանգեցրել է կղզու եզակի կենսաբազմազանության առաջացմանը, որը երբեմն կոչվում է «յոթերորդ մայրցամաք»։

Արևադարձային անտառները հիմնականում տեղակայված են կղզու արևելյան ափին, ինչպես նաև հյուսիսում։ Հնդկական օվկիանոսից փչող խոնավ քամին փոխազդում է կղզու արևմտյան մասի չոր կլիմայի հետ։ Հյուսիսում՝ Մադագասկարի ազգային պարկի տարածքում լինում են Արևադարձային ցիկլոներ։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
Մոտ 12,000 էնդեմիկ բուսատեսակներ աճում են արևադարձային անտառներում։

Ացինանանաի անտառում ապրում են մեծ թվով կենդանիներ որոնք ներառվել են Կարմիր գրքում և Բնության պաշպանության միջազգային միության կազմում։ Մադագասկարի 123 տեսակի թևավոր կաթնասուններից 78 տեսակը ապրում են այս անտառներում, և Կարմիր գրքում ընդգրկված են գրեթե բոլորը տեսակները։ Կարմիր գրքում ընդգրկված են կաթնասունների բոլոր 25 տեսակները, որից 8-ը գտնվում են ծայրահեղ վիճակում, 9-ը՝ վտանգավոր վիճակում ևս 5-ը` սպառնալիքի տակ։

## Տարածքի պաշտպանություն
thumb|200px|right|Մասուալա ազգային պարկ
Պետական արգելավայրերը և ազգային պարկերը զբաղվում են անտառային տարածքների պաշտպանությամբ։ Ութ ազգային պարկեր առաջադրվել են Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու համար, որը ներկայացնում է անտառի ընդհանուր տարածքի 20-25% -ը կղզու արևելյան ափի երկայնքով։ Բացի ազգային պարկերի հայտնի տարածքներից ինչպիսիք են Մարուդզեդզին, Մասուալան, Մինդունգին  Անդուհախելան և այլ տարածքներ մասնավորապես՝ Զախամենան, Ռանումաֆանա, Անդինգիտրան, գրեթե չեն ուսումնասիրվել։

Այնուամենայնիվ Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ 479.66 կմ² ընդհանուր մակերեսով վեց ազգային պարկ է ընդգրկվել ութի փոխարեն և հնարավոր է, որ այլ ոլորտներ ունեն կենսաբազմազանության ավելի բարձր մակարդակ, քան առաջարկվածները։

Աղյուսակում ներկայացված են Համաշխարհային ժառանգության վայրի բոլոր բաղադրիչները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անտառներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մադագասկարում
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Վիոլետ Շաբո

**Վիոլետ Շաբո**  (, ),  բրիտանական գաղտնի կառավարական ծառայության ֆրանսիական հետախույզ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շրջափակման մեջ գտնվող Եվրոպայի երկրներում Դիմադրության շարժման աջակցող՝ Հատուկ գործողությունների կառավարում (SOE):
:

## Կենսագրություն
Ծնվել է Փարիզում, եղել է անգլիացու և ֆրանսուհու դուստր։ Մեծացել է Ֆրանսիայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց առաջ բնակվել է Բրիքստոնում։ 1940 թվականին ամուսնացել է Ֆրանսիական արտասահմանյան լեգեոնի  սպա Էթիեն Շաբոյի հետ։ 1942 թվականի հունիսին ծնվել է նրանց դուստր Տանյան, իսկ հոկտեմբերին Էթիենն Էլ Ալամեյնի երկրորդ ճակատամարտի ժամանակ զոհվել է։

Դառնալով «SOE»-ի (Մեծ Բրիտանիայի Հատուկ գործողությունների վարչություն) գործակալ՝ 1944 թվականի ապրիլի 6-ին առաջին անգամ սուրհանդակ Ֆիլիպ Լևերի հետ ուղարկվել է շրջափակված Ֆրանսիայի տարածք, որպեսզի կապ հաստատի տեղի Դիմադրության շարժման հետ։

Ապրիլի 30-ին վերադարձել է Անգլիա և 1944 թվականի հունիսի 7-8-ը կրկին ուղարկվել է Ֆրանսիա՝ Լիմոժի շրջաններում Դիմադրության շարժման հետ կապ հաստատելու առաքելությամբ։

Հունիսի 10-ին Սալոն լա Տուրի պաշարման ժամանակ ձերբակալվել է «ՍՍ Ռայխ տանկային 2-րդ դիվիզիա» զինվորների կողմից (այդ նույն օրը տեղի է ունեցել նաև Օրադուր սյուր Գլանի մարտը)։ Դիմադրությունը պլանավորել էր ազատել Շաբոյին, բայց դա իրագերծելուն խանգարում է նրան Փարիզ ուղարկելը։
Ազատազրկումն անցկացրել է գերմանական մի քանի համակենտրոնացման ճամբարներում, այդ թվում՝ Ռավենսբրյուկում, որտեղ 1945 թվականի փետրվարի 5-ին SOE հետախույզ 2 այլ կանանց հետ միասին գնդակահարվել է։

## Հիշատակում
* Վիոլետ Շաբոն հետմահու պարգևատրվել է բրիտանական Գեորգիևյան Խաչով և ֆրանսիական Ապստամբության շքանշանով։
* Հերեֆորդշիրի միավորումում գործում է Վիոլետ Շաբոյի թանգարան, իսկ Լոնդոնում կանգնեցված է հուշարձան։
* Բրիտանացի գրող Ար Ջեյ Միննին 1956 թվականին գրել է «Եվ հպարտությամբ գրեք նրա անունը» գիրքը (անգլ.՝ Carve Her Name with Pride), որի   էկրանավորումը կատարվել է 1958 թվականին։ Գլխավոր դերակատարը Վիրջինիա Մակկեննան է։
* 2009 թվականին գերմանական «Replay Studios»  ստուդիայում  թողարկվել է համակարգչային խաղ, որի սյուժեի հիմքում ընկած են Շաբոյի կյանքից իրական դեպքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* série 1 et série 2.
* ''Violette Szabo Museum''
* ''Violette Szabo GC'' 
* À propos de 
* ''George Cross database''
* Fiche Violette Szabo sur le site de Nigel 
* Buste de Violette Szabo, par Karen Newman 
* Inauguration de la peinture murale dédiée à Violette Szabo, à Stockwell.
*Site dédié à Violette Szabo.

Կատեգորիա:Կին հետախույզներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված լրտեսներ
Փենջաբի

**Փենջաբի** կամ **արևելյան փենջաբի** (*pañjābī*, , ), փանջաբցիների և ջաթերի լեզուն։ Վերաբերում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հնդարիական լեզուների թվին։ Այն Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուներից մեկն է։
## Կրողների թիվ և տարածում
Տարածված է Պակիստանի արևելյան մասում, ինչպես նաև Հնդկաստանի հյուսիսարևմտյան և այլ շրջաններում (գլխավորապես Փենջաբի նահանգում, ինչպես նաև հարևան Հարյանա և Հիմաչալ-Պրադեշ նահանգներում)։ Հնդկաստանում ապրում են մոտավորապես 28-29 միլիոն լեզվակիրներ։ Փենջապալեզու խոշորագույն քաղաքներն են Ամրիթսարը, Չանդիգարհը, Ջալանդհարը, Պատիալան։

Պակիստանում համաձայն 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների փենջաբիով խոսում են ավելի քան 76 միլիոն մարդ։ Մասնավորապես փենջաբիով խոսում են Լահորի բնակիչները 86 %-ը և Իսլամաբադի բնակիչների 71 %-ը։

Բացի այդ, փենջաբալեզու գաղթյալներ ապրում են Հնդկաստանի և Պակիստանի սահմանին։

Փենջաբիով խոսողների ընդհանուր թվի գնահատումը տատանվում է, քանի որ որոշ ուսումնասիրողներ դրանում ներառում են նաև ինքնուրույն ճանաչված սիրայկի, դոգրի և պոտհոհարի (Պատիալայի փենջաբական համալսարան)։
### Երկրների ցանկն ըստ փենջաբակիրների թվի

## Կարգավիճակ
Փենջաբին Փենջաբ նահանգի պաշտոնական լեզուն է։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Հնդարիական լեզուներ
Կատեգորիա:Պակիստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուներ
Կատեգորիա:Հնդիրանական լեզուներ
Կատեգորիա:Սինգապուրի լեզուներ
Կատեգորիա:Քենիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ասիայի լեզուներ
Վայլի տրանսկրիպցիոն համակարգ

thumb|500x500px|Վայլի տրանսկրիպցիոն համակարգ
**Վայլի տրանսկրիպցիոն համակարգ**, ճիշտ է նաև Ուայլի , տիբեթյան այբուբենի տրանսկրիպցիոն համակարգ՝ լատինական այբուբենի սիմվոլների կիրառմամբ։

Շատ նման է ժամանակակից չինական պինյին ստանդարտ համակարգին, որն օգտագործվում է համակարգչի ստեղնաշարից օգտվելու համար։ Չինական պինյին ստանդարտի հիման վրա ստեղծվել է Տիբեթյան պինյին ստանդարտը։ Համակարգի անունը կապված է Վաշինգտոնի համալսարանի պրոֆեսոր, տիբեթագետ Տարել Վայլիի անվան հետ (1927-1984), ով 1959 թվականին կարողացել է համակարգը բերել ամբողջական տեսքի և ստանդարտացրել։

Դրանից հետո ԱՄՆ-ում այն  օգտագործվում է որպես տիբեթերեն լեզվի ուսումնասիրման ստանդարտ։ Վայլիի կոդը կազմված է հնչյունի համաձայն կարդացվող սիմվոլներից։ Բացառություն է կազմում միայն Gya համակցությունը.
* Gya-tibet.PNG, արտասանվում է գյա  
* G.ya-tibet.PNG, արտասանվում է յա

Նշանագրերը տրանսկրիպցիոն համակարգի վերածելիս հաճախ օգտվում են տիբեթյան լեզվում օգտագործվող մի եղանակից՝ դակչխայից։ Այն իրենից ներկայացնում է «տառերով ընթերցում» կամ հեգել, և վերլուծական համակարգով մոտ է չինական հիերոգլիֆային արվեստին։ Տառերով կամ հեգելով կարդալու մեթոդը տիբեթերենում օգտագործվում է ոչ միայն լեզուն սովորելիս, այլև՝ առօրյա խոսակցականում։ Դակչխային տիրապետելը շատ կարևոր է, քանի որ բառի մեջ տառերի քանակը և արտասանվող հնչյունների քանակը տիբեթերենում տարբեր են։ Սա բնորոշ է չին-տիբեթական լեզվաընտանիքի բոլոր լեզուներին, և հատկապես տիբեթերենում շատ են նույնանունները, որոնք ունեն տարբեր գրելաձև։

Տիբեթյան նշանագրերի օրինակներ են.
*20px -Բալատալա
*40px-Գաոչաչա
*40px-Գաոշչաշչա
*40px-Գաոտատա
*40px-Գաոցացա
*20px -Կարատատրա
*40px-Մաոջաջա
*20px-Ռա
*20px-Վա
*20px -Ա
*40px-Աոբաբա
*50px-Աոցխացխա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20080820134951/http://chris.fynn.googlepages.com/wylietranslitteration
* http://www.thlib.org/reference/transliteration/#wiki=/access/wiki/site/26a34146-33a6-48ce-001e-f16ce7908a6a/tibetan%20transliteration%20and%20transcription.html 
* http://www.thlib.org/reference/dictionaries/tibetan-dictionary/translate.php
* https://web.archive.org/web/20070928124946/http://www.buddism.ru///_1KaNying/_translit/_translit.php
* https://www.tbrc.org/#help_FooterNavigationtools

Կատեգորիա:Գրադարձություն և տառադարձություն
Կատեգորիա:Տիբեթերեն
Փափուկ խաղալիք

**Փափուկ խաղալիք**, մանկական խաղալիք արհեստական մորթուց, գործվածքից և լցոնված նյութից։ Տարբեր ժամանակներում լցոնման համար օգտագործել են ծղոտ, թեփ, ռանդատաշեղ, բամբակ, բամբակե մանրաթելեր և այլն։ Քսաներորդ դարի վերջից բարձր տեխնոլոգիական նյութեր են օգտագործվել՝ սինտեպոն, սինթետիկ հատիկներ այլն։

## Ստեղծման պատմություն
Հնագույն խաղալիքները հայտնաբերվել են հնագետների կողմից Եգիպտոսում։ Ամենավաղ հիշատակումները վերաբերում են մ. թ. ա. երրորդ հազարամյակին։ Այդ ժամանակ արդեն օգտագործվել է բարդ տեխնիկա մարմնի շարժական մասերով խաղալիքներ պատրաստելու համար։ Ժամանակակից փափուկ խաղալիքների նախատիպերը կամ նրանց պատկերները հայտնաբերվել են Իտալիայում Պոմպեյի պեղումների ժամանակ։ Կենդանիների և թռչունների տեսքով տարբեր խաղալիքներ հայտնաբերվել են Սիբիրի տարածքում, Ուկրաինայում և այլ վայրերում։ Մեծաքանակ հնագույն խաղալիքների կարելի է հանդիպել Չինաստանի տարածքում։

Փափուկ խաղալիքներ ստեղծող առաջին առևտրային կոնցեռնը 1880 թվականին դարձել է գերմանական «Սթեյֆ» ընկերությունը։ Սթեյֆն օգտագործել է փափուկ կահույքի պատրաստման նոր մշակված տեխնոլոգիան իր փափուկ խաղալիքները պատրաստելու համար։

19-րդ դարում Ֆրանսիայում ստեղծվել է «ֆրանսիական խաղալիքների ֆաբրիկաների սինդիկատ», որը կարելի է խաղալիքի արդյունաբերության սկիզբ համարել։ 20-րդ դարի սկզբին սկսվել է թավշե արջուկների զանգվածային արտադրությունը և այդ արտադրանքի պահանջարկի ավելացումը։

## Պատրաստում
Ամենասկզբում փափուկ խաղալիքը պատրաստվել է հեղինակային էսքիզներով՝ ձեռքով, ավելի ուշ հայտնվել են մասնագիտացված արտադրություններ, որոնք հայտնի են խաղալիքների իրենց հավաքածուներով։

Առաջին փափուկ խաղալիքը հայտնվել է Գերմանիայում 1903 թվականին։

Փափուկ խաղալիքի պատրաստման համար անհրաժեշտ են մի քանի պարտադիր տարրեր՝ ձևվածք կամ շաբլոն, համապատասխան հումք։ Փափուկ խաղալիքների մշակումը  կատարվում է մի քանի ուղղություններով։ Դրանցից մեկը պատկերի պարզեցումն է՝ ստեղծելով պարզ խաղալիքներ, մյուսը ապագա խաղալիքների նատուրալիստական շարժումն է, երբ խաղալիքը նման է այս կամ այն կենդանու։

Տիկնիկներ պատրաստելիս, բացի գործվածքներից և լցոնումներից, կարող են կիրառվել փայտից, կավից, պլաստիկից և այլնից ձեռքեր ու գլուխներ պատրաստելու տեխնոլոգիաներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Nachbildung 55PB Steiff Museum Giengen.jpg|Առաջին փափուկ խաղալիքը Գերմանիայում, 1903թ.
Պատկեր:Փափուկ խաղալիք.jpg|Թեդդի արջուկ
Պատկեր:2018 06 TropicalIslands IMG 2211.jpg|Փափուկ խաղալիք կենդանիներ վաճառքի համար
Պատկեր:Comercio de peluches en Lima, Perú, 2015-07-28, DD 47.JPG|Արջուկների խանութ Լիմայում, Պերու
|Թավշե խաղալիք


## Տես նաև
* Թավշե արջուկ
* Խաղալիք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Զարգացման հոգեբանություն
Կատեգորիա:Խաղալիքներ
Կատեգորիա:Խաղալիքներ ըստ դարի
Կատեգորիա:Հոգեվերլուծություն
Կատեգորիա:Մանկական խաղեր
Կատեգորիա:Մանկություն
Կատեգորիա:Տիկնիկներ
Չիպատա

**Չիպատա** (), Զամբիայում գտնվող քաղաք, երկրի արևելյան նահանգի վարչական կենտրոն։

## Պատմություն
Նախկին անունը եղել է *Ֆորտ Ջեյմսոն*։ 1899-1911 թվականներին Չիպատան եղել է Հյուսիսարևելյան Ռոդեզիայի պրոտեկտորատի մայրաքաղաք։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է Մալավիի սահմանից 8 կմ հեռավորության վրա, Լիլոնգվեն (130 կմ) և Լուսական (550 կմ) միացնող ճանապարհի վրա։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1212 մ բացարձակ բարձրության վրա։

## Կլիմա

## Տնտեսություն և տրանսպորտ
200px|մինի|աջից|Շաբաթ օրվա շուկա Չիպատայում
Քաղաքը տարածաշրջանի համար կարևոր առևտրային կենտրոն է հանդիսանում։ Կա երկաթուղային կապ և օդանավակայան։ Քաղաքում կա Պողոս առաքյալի անունը կրող անգլիական եկեղեցի և մզկիթ։ Չիպատան հանրաճանաչ մեկնակետ է հանդիսանում Հարավային Լուանգվա ազգային պարկ ճանապարհորդելու համար։

## Բնակչություն
2013 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում է 122.148 մարդ։ Բնակչության շրջանում ամենատարածված լեզուներն են՝ նեադժերենը և անգլերենը։ Չիպատայում ապրում են մեծ թվով հնդիկներ։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1898 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զամբիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զամբիայի քաղաքներ
Լիվինգսթոն (Զամբիա)

**Լիվինգսթոն (Զամբիա)** (, տեղի անուն՝ Մարամբա ), Զամբիայում գտնվող քաղաք, երկրի հարավային նահանգ։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Զամբեզի գետի ձախ ափին, Զիմբաբվեի սահմանին, ոչ այնքան հեռու Վիկտորիա (ջրվեժ)ից (քաղաքի հարավ-արևմտյան ծայրամասում)։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 896 մ բացարձակ բարձրության վրա։

## Կլիմա

## Բնակչություն
2013 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում է 144.901 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

## Տնտեսություն
Վերջին 10 տարիների ընթացքում, չնայած արդյունաբերական անկմանը և տեքստիլ գործարանների փակմանը, որոնք ի վիճակի չեն մրցակցել ասիական ապրանքների հետ, քաղաքը վերածնունդ է ապրել զբոսաշրջության ոլորտում։ Զբոսաշրջիկներին հիմնականում գրավում են Վիկտորիա ջրվեժը, նրա անունով կամուրջը և «Մոսի-օ-Թունիա» ազգային զբոսայգին («որոտացող ծուխը»), այստեղ է գտնվում նաև Զամբիայի ազգային թանգարանը (հիմնադրվել է 1935 թվականին), Լիվինգսթոնի թանգարանը, Մարամբայի բաց երկնքի տակ գտնվող ազգագրական թանգարանը, որը գտնվում է իր անունը կրող գետի ափին (Վիկտորիա ջրվեժի հարևանությամբ), երկաթուղային թանգարանը և այլն։ Քաղաքը գրավում է հյուրանոցների ցանցում կատարվող ներդրումների հոսքով։

## Տրանսպորտ
Քաղաքն ունի միջազգային օդանավակայան։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Livingstone1.jpg|Հուշարձան Դավիդ Լիվինգսթոնի հիշատակին
Պատկեր:LivingstoneMuseumZambia.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Zambia National Tourist Bureau page 

Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զամբիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զամբիայի քաղաքներ