Լևոն XIV պապի այցը Թուրքիա և Լիբանան

Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը 2025 թվականի նոյեմբերի 27-ից 30-ը այցելել է Թուրքիա, իսկ նոյեմբերի 30-ից դեկտեմբերի 2-ը՝ Լիբանան։ Այս ուղևորությունը Լևոն պապի առաջին առաքելական արտասահմանյան ուղևորությունն է, որը նա իրականացրել է 2025 թվականի մայիսին ընտրվելուց հետո։ Թուրքիա այցը ներառել է Նիկեայի առաջին տիեզերական ժողովի 1700-ամյակի էկումենիկ հիշատակությունը։

## Նախապատմություն
### Թուրքիա

Լևոն XIV-ին նախորդած Ֆրանցիսկոս պապը մտադիր էր 2014 թվականին Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Բարդուղիմեոս I-ի հրավերով այցելել Թուրքիա՝ Իզնիկում Նիկեայի առաջին տիեզերական ժողովի 1700-ամյակը նշելու համար, սակայն 2025 թվականի ապրիլի 21-ին նա մահացել է։ Նրա հաջորդը՝ Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը, իր գահակալության սկզբից հայտարարել էր, որ մտադիր է իրականացնել նախատեսված այցելությունը։ Մինչ այդ Թուրքիա պապական այցելություններ էին կատարել Պողոս VI-ը, Հովհաննես Պողոս II-ը և Բենեդիկտոս XVI-ը։

### Լիբանան
Ֆրանցիսկոս պապը բազմիցս արտահայտել էր Լիբանան այցելելու իր ցանկությունը, սակայն այդ երկրում տիրող քաղաքական անկայունությունը նրան խանգարել էր դա անել։ Հովհաննես Պողոս II-ը առաջին պապն էր, որը 1997 թվականին երկարատև պաշտոնական այց է կատարել Լիբանան, իսկ Բենեդիկտոս XVI-ը  այդ երկիր այցելել է 2012 թվականին՝ իրականացնելով իր վերջին առաքելական այցը։ 2025 թվականի հունիսին Լիբանանի նախագահ Ժոզեֆ Աունը Լևոն XIV-ին պաշտոնապես հրավիրել է այցելել երկիր։ Այդ մասին հայտարարվել է Համասի հոկտեմբերի 7-ի հարձակումների տարելիցի օրը։ Գազայի ցեղասպանության ժամանակ Հռոմի պապ Լևոն XIV-ի կողմից խաղաղության պաշտպանությունը  ավելի բարձր հնչողություն ստացավ Գազայի Սուրբ Ընտանիք եկեղեցուն իսրայելական հրթիռային հարվածի ժամանակ երեք մարդու սպանությունից հետո։ Իսրայելը 2024 թվականի հոկտեմբերին ներխուժել է Լիբանան՝ ի պատասխան վերջին շրջանում Հեզբոլլահի ներկայության, որը տարածաշրջանում շարունակվող հակամարտության հետևանք էր։ Հոկտեմբերի 15-ին Հորդանանի թագավոր Աբդուլլահ II-ի և թագուհի Ռանիայի հետ հանդիպման ժամանակ վերջինս հարցրել է ուղևորության անվտանգության մասին, որին Լևոն XIV-ը պարզապես պատասխանեց. «Գնում ենք»։

## Ուղևորությունը
Նոյեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Լևոն XIV-ը մեկնել է Հռոմից և ժամանել Անկարա, որտեղ նրա առաջին կանգառը Անիթքաբիրն էր՝ Աթաթուրքի դամբարանը։ Այնտեղից նա ուղևորվել է նախագահական պալատ, որտեղ հանդիպում ունեցավ նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ, քննարկեցին ռուս-ուկրաինական պատերազմին և Գազայի պատերազմին առնչվող հիմնախնդիրներ.։ Մայրաքաղաքում պաշտոնական միջոցառումներից հետո նա  երեկոյան Անկարայից մեկնել է Ստամբուլ։

Նոյեմբերի 28-ին օրն սկսել է Ստամբուլի Սուրբ Հոգու տաճարում, որտեղ հանդիպել է տեղի հոգևորականության և հոգևոր աշխատողների հետ։ Ապա այցելել է Աղքատների փոքրիկ քույրերի խնամքի տուն։ Կեսօրին ուղղաթիռով մեկնել է Իզնիկ, որտեղ ընկերակցել է Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Բարդուղիմեոսին՝ Նիկեայի առաջին տիեզերական ժողովի 1700-ամյակի առթիվ Սուրբ Նեոֆիտոսի հին տաճարի հնագիտական տարածքի մոտ կայացած էկումենիկ աղոթքի արարողության ժամանակ: Արարողությունից հետո նա վերադարձավ Ստամբուլ՝ առաքելական պատվիրակության հետ հանդիպումներ անցկացնելու համար:

Նոյեմբերի 29-ին Ստամբուլում այցելել է Սուլթան Ահմեդի մզկիթ. դա Հռոմի պապի կարգավիճակով նրա առաջին այցն էր մուսուլմանական պաշտամունքի վայր: Այնուհետև պապը գնաց Մոր Եփրեմ սիրիական ուղղափառ եկեղեցի՝ տեղական եկեղեցիների և քրիստոնեական համայնքների առաջնորդների հետ մասնավոր հանդիպման: Կեսօրին նրան ընդունեցին Փանարի Սուրբ Գևորգ պատրիարքական եկեղեցում, որտեղ նա մասնակցել է փառաբանության արարողությանը, հանդիպում է ունեցել Բարդուղիմեոս պատրիարքի հետ և ստորագրել իրենց համատեղ հռչակագիրը: Օրն ավարտվել է «Ֆոլքսվագեն Արենա»-ում պատարագի մատուցումով:

Նոյեմբերի 30-ին Լևոն XIV-ը այցելել է հայ առաքելական Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ տաճար: Այնուհետև վերադարձավ Սուրբ Գևորգ պատրիարքական եկեղեցի՝ սուրբ պատարագի ու էկումենիկ օրհնության և Անդրեաս առաքյալի տոնը նշելու համար։ Կեսօրին Աթաթուրքի անվան օդանավակայանից մեկնել է Լիբանան։

### Լիբանան
Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութի միջազգային օդանավակայանում դիմավորման պաշտոնական արարողությունից հետո պապը մեկնել է Բաաբդա։ Քաղաքավարության այց է կատարել հանրապետության նախագահ Ժոզեֆ Աունին, որից հետո հանդիպումներ ունեցավ խորհրդարանի խոսնակ Նաբիհ Բերիի, վարչապետ Նավաֆ Սալամի և երկրի քաղաքացիական իշխանությունների, դիվանագիտական կորպուսի և լիբանանյան հասարակության ներկայացուցիչների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* APOSTOLIC JOURNEY OF HIS HOLINESS POPE LEO XIV TO TÜRKIYE AND LEBANON

Կատեգորիա:2025 Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ընթացիկ իրադարձություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի երկկողմ հարաբերություններ