Թիմբերլեյք Վերտենբեյքեր

**Թիմբերլեյք Վերտենբեյքեր** ()  բրիտանացի դրամատուրգ, սցենարիստ և թարգմանիչ է, ով գրել է պիեսներ  Թագավորական դատարանի, Թագավորական Շեքսպիրյան ընկերության և այլ թատրոնների համար: *[[The Washington Post]]*-ում նրան նկարագրել են որպես «1980-ականների և 1990-ականների քաղաքական թատրոնի դոյեն»։

Վերտենբեյքերի ամենահայտնի աշխատանքը *Our Country's Good*, որը 1991 թվականի բեմադրության համար արժանացել է  Tony մրցանակի վեց անվանակարգի։ Նա հակված է գրել քաղաքական մտածողության և հակամարտության մասին, հատկապես այնտեղ, որտեղ կա հաստատված ուղղափառություն. «Հետո իմ մեջ ապստամբը խելագարվում է, և ես սկսում եմ թաթերով հարվածել դրան: Ինձ դուր է գալիս այն ոլորտը, որտեղ կան հարցեր և քաղաքական կյանքի երկիմաստությունները, այլ ոչ թե որոշակիություն»։

## Կենսագրություն
Վերտենբեյքերը ծնվել է Նյու Յորքում լրագրող Չարլզ Վերտենբեյքերի և գրող Լաել Վերտենբեյքերի ընտանիքում։  Մանկության մեծ մասն անցկացրել է Բասկերի երկրում՝  Սիբուրի փոքրիկ ֆրանսիական ձկնորսական գյուղում։ Նրան նկարագրել են որպես «բնորոշ լռակյացության» տեր անձնավորության։ Նա նշել է, որ դա մասամբ կարող է պայմանավորված լինել Սիբուրի իր դաստիարակությամբ. «Մանկության տարիներին քեզ կասեին, որ երբեք ոչինչ չասես, քանի որ կարող ես դավաճանել մեկին, ով քաղաքական կամ այլ բան է արել։ Այսպիսով, ես արմատավորվեցի հուզական գաղտնիության այս գաղափարով»։

Վերտենբեյքերը 1983 թվականին եղել է Shared Experience, իսկ 1984-1985 թվականներին՝ Royal Court Theatre-ի մշտական ​​գրող։ 1992-1997 թվականներին եղել է English Stage Company գործադիր խորհրդի և 1998-2001 թվականներին՝PEN-ի գործադիր կոմիտեի անդամ։ 2005-2006 թվականներին եղել է  Վաշինգտոնի,Ջորջթաուն համալսարանի թատրոնի Ռոյդեն Բ. Դեյվիսի անվան պրոֆեսոր։ 2011 թվականին եղել է Ֆրոյդի թանգարանի Լևերհյուլմի մշտական ​​արտիստը։ Նա նաև New Perspective Theatre Company-ի գեղարվեստական ​​ղեկավարն էր։ Վերտենբեյքերը 2003-2023 թվականներին եղել է Արևելյան Անգլիայի համալսարանի դրամատուրգիայի ամբիոնի վարիչը։ Նա նաև եղել է the Royal Society of Literature Council   խորհրդի անդամ և RADA-ի գեղարվեստական ​​խորհրդատու։

Նրա աշխատանքի կենտրոնական թեմաներն են անհատների, մասնավորապես կանանց ջանքերը՝ որոնումների հետապնդումը, փոփոխությունների որոնումը, սահմանների խախտումը և գենդերային դերերի կառուցումը կամ մարտահրավերի նետումը: Կենտրոնական տեխնիկան անցյալից իրական կամ երևակայական կյանքերի վերանայումն է, որոնք երբեմն հեռու են ինչպես տեղում, այնպես էլ ժամանակի մեջ: Նրա աշխատանքում կա ևս մեկ կրկնվող թեմա՝ տեղահանումը: Նրա պիեսներում կերպարները հաճախ հեռացվում են տան ծանոթությունից և ստիպված են ապրել նոր մշակույթներում, որոնք երբեմն սահմանվում են ազգային սահմաններով, երբեմն՝ մշակութային և դասակարգային բաժանումներով: Այս կենտրոնական թեմայից ի հայտ են գալիս կապակցված թեմաներ, այդ թվում՝ մեկուսացումը, զրկանքը և ինքնության ձևավորման խնդիրը նոր մշակութային միջավայրում: Նրա աշխատանքում անհատները հաճախ, կարծես, դերեր են ստանձնում, կարծես ինքնությունը մարդկանց կողմից իրենց դրսևորելու խնդիր լինի: Վերտենբեյքերի աշխատանքը նաև ցույց է տալիս այն խորը գիտակցությունը, որ հաղորդակցությունը տեղի է ունենում լեզվի միջոցով, որը հաճախ անբավարար կերպով արտահայտում է փորձը:

1997 թվականին Բրիտանական գրադարանը ձեռք բերեց Վերտենբեյքերի արխիվը, որը բաղկացած էր ձեռագրերից, նամակագրությունից և նրա գրվածքներին վերաբերող փաստաթղթերից։ Վերտենբեյքերը տուն ունի Լոնդոնի հյուսիսում, որտեղ ապրում է իր ամուսնու՝ գրող  Ջոն Ման-ի հետ։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 1985  *Plays and Players* Most Promising Playwright Award for *The Grace of Mary Traverse*
* 1988  *Evening Standard* Award for Most Promising Playwright, *Our Country's Good*
* 1988  Laurence Olivier/BBC Award for Best New Play, *Our Country's Good*
* 1989  Eileen Anderson Central Television Drama Award for *The Love of the Nightingale*
* 1989 Whiting Award for Drama
* 1990  Drama Critics' Circle Award for Best New Foreign Play (New York), *Our Country's Good*
* 1991  Critics' Circle Theatre Awards for Best West End Play (London), *Three Birds Alighting on a Field*
* 1992  Susan Smith Blackburn Prize for *Three Birds Alighting on a Field*
* 1992  Writers' Guild Award (Best West End Play) for *Three Birds Alighting on a Field*
* 2016 Writers' Guild Award (Best New Play) for "Jefferson's Garden"

Wertenbaker was elected a Fellow of the Royal Society of Literature in 1999.

## Աշխատանքներ
### Պիեսներ
Վերտենբեյքերը պիեսներ է գրել Royal Court-ի, the RSC-ի և այլ թատերախմբերի համար։

* *This Is No Place for Tallulah Bankhead* (1978)
* *The Third* (1980)
* *Second Sentence* (1980)
* *Case to Answer* (1980)
* *Breaking Through* (1980)
* *New Anatomies* (1981)
* *Inside Out* (1982)
* *Home Leave* (1982)
* *Abel’s Sister* (1984)
* *The Grace of Mary Traverse* (1985)
* *Our Country's Good* (1988)
* *The Love of the Nightingale* (1989)
* *Three Birds Alighting on a Field* (1991)
* *The Break of Day* (1995)
* *After Darwin* (1998)
* *Dianeira* (radio, 1999)
* *The Ash Girl* (adaptation of "Cinderella", 2000)
* *Credible Witness* (2001)
* *Galileo's Daughter* (2004)
* *Scenes of Seduction* (radio, 2005)
* *Divine Intervention* (2006)
* *Arden City* (for the National Theatre Connections program, 2008)
* *The Line* (2009)
* *Our Ajax* (Southwark Playhouse, produced by Karl Sydow and Supporting Wall, 2013)
* *The Ant and the Cicada* (2014)
* *Jefferson's Garden* (2015)
* *Winter Hill* (Octagon Theatre Bolton, 2017)
* *Who Are You?* (2021)
* *Pity the Monster* (Jermyn Street Theatre as part of 15 Heroines) (2020)

### Թարգմանություններ և ադապտացիաներ
Նրա թարգմանություններն ու ադապտացիաները ներառում են Marivaux (Shared Experience, Radio 3), Sophocles’ Theban Plays (RSC), Euripides’ *Hecuba* (ACT, San Francisco), Eduardo de Filippo, Gabriela Preissová’s *Jenůfa* (Arcola), and Racine (*Phèdre*, *Britannicus*) պիեսները.

* *Mephisto* by Ariane Mnouchkine (1986)
* *Léocadia* by Jean Anouilh (1987)
* *False Admissions; Successful Strategies; La Dispute: Three Plays by Marivaux* (1989)
* *The Thebans* by Sophocles (1992)
* *Filumena* by Eduardo De Filippo (1998)
* *Hecuba* by Euripides (2001) (radio)
* *Jenůfa* by Gabriela Preissová (2007)
* *Hippolytus* by Euripides (2009)
* *Phèdre* by Jean Racine (2009)
* *Elektra* by Sophocles (2010 & 2012)
* *Antigone* by Sophocles (2011)
* *Britannicus* by Jean Racine (2011)
* *Little brother. An odyssey to Europe* by [Ibrahima Balde and Amets Arzallus Antia (Published by Scribe, 2019)
* ''Jules and Jim,'' adapted from Henri-Pierre Roché's novel (2023)
* ''The Mongol Khan'' (2023)

"Little Brother," Ամետս Արզալուսի և Իբրահիմա Բալդեի «Մինան» պիեսի ադապտացիա. Jermyn Street Theatre (2025)

== Ծանոթագրություններ ==
<references responsive="1"></references>

[Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Դրամատուրգիա
Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ