open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անհետ կորածը (Նար-Դոս)

**«Անհետ կորածը»**, Նար-Դոսի պատմվածքներից, որը լույս է տեսել 1920 թվականին։ Նար-Դոսի հոգեբանական ռեալիզմի գաղափարական նախահիմքը ժամանակի հասարակական հարաբերություններից ակնհայտ դժգոհությունն է, որ ինքնին հասկանալի է և ընդհանրական։ Նար-Դոսը տեսականորեն ընդունելով գրականության վերափոխիչ դերը, իր դժգոհությունը մարմնավորեց այդ իրականությունից դուրս մնացած ավելորդ մարդու կերպարներով։

## Սյուժե
Հեղինակը պատմում է, որ  նորատի կինը երեխայի և դայակի հետ վերադարձել էր զբոսանքից և պատրաստվում էր հագուստը փոխել, որպեսզի որդու և ամուսնու գալուց առաջ ճաշի սեղան պատրաստի, երբ աղախինը ներս է մտնում և հայտնում, որ մի պարոն ուզում է տեսնել նրան։ Տիկինը հետաքրրված  հարցնում է, թե ի՞նչ պարոն է։ Աղախինը պատասխանում է, որ չգիտի, թե ով է հարցնողը։Նորատի կինը մոտենում դեպի փողոց նայող բարձր պատուհաններից մեկին, սակայն չի երևում, թե ով է հարցնողը։ Նա աղախնին ասում է, որ ներս հրավիրի պարոնին;Հյուրասենյակ մտնելուն պես նա հանկարծ կանգ է առնում, մեկ ուզում է ճչալ և ետ փախչել, սակայն հետաքրքրոթյունը այնքան մեծ է լինում, որ կանգնում է տեղը՝ աչքերը չորս արած։ Պարոնը մոտ 30-35 տարեկան, բարձրահասակ երիտասարդ էր, մաշված արևավառ դեմքով, մեկ ոտքով։ Արա՜մ, շշնջում է կինը կես սարսափով։ Արամը պատասխանում է, որ ինքն է։ Պարզվում է, որ Արամը Ֆլորայի առաջին սերն էր։ Ֆլորան արդարանում է, որ ինքը մեղավոր չէ։ Ասում է, որ նա կարող է հարցնել մորը, քրոջը, նրանք էլ կվկայեն այն մասին, որ Ֆլորան միշտ սպասել և համբերել է։ Արամը պատախանում է, որ ինքը ամեն բան արդեն հարցրել է։ Ֆլորան շարունակում է, որ Արամի անունը գրված է եղել ահետ կորածների շարքում։ Դրանից հետո մոտ չորս տարի ոչ մի լուր չեն ունեցել նրանից։ Արամը պատասխանում է, որ ինքը գերի ընկած է եղել։ Արամը հանկարծ լռում է և ականջները սրում դեպ հարևան սենյակը։ Այնտեղից լսվում է մանկան ձայն։ Ֆլորան Արամին ասում է, որ դա իր որդին է՝ Սուրիկը։ Արամը քար է կտրում զարմանքից։ Նայում էր որդուն, ըստ երևույթին չէր ուզում հավատալ, որ երեք տարեկան փոքրիկին, որին թողել էր մոր խնամքին, կարող էր այդքան հասակ առած լինել։ Մայրը բռնում է Սուրիկի ձեռքը, մոտեցնում Արամին և ասում, որ այդ պարոնը իր հայրիկն է, որը գնացել էր պատերազմ և չէր վերադարձել։ Արամը նստած էր ծնկան վրա և նույն րոպեին հարևան սենյակից լսվում է փոքրիկ երեխայի լացի ձայն և ապա տղամարդու ինքնավստահ և ինքնագոհ մի ձայն։ Սուրենը բացականչում է, որ հայրիկն է։ Մորն ասում է, որ իրեն տա վկայականը, որպեսզի ցույց տա հորը։ Երիտասարդ կինը Արամին հասկացնում է, որ նրա գնալու ժամանակն է։ Արամը դուրս է գալիս։ Հետևյալ օրը՝ կամրջի վրա, որի տակ հորդացած գետը կատաղի հորձանքով առաջ էր քշում իր գիրկն առած գարնանային ջրերը, մարդիկ գտնում են մի շինել և մի նեցուկ։

## Կերպարներ
* Ֆլորա
* Արամ
* Սուրեն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Նար-Դոսի ստեղծագործություններ
Պետրոսյան (ընկերություն)

**«Պետրոսյան» ընկերություն»** (), նպարեղենի ֆրանսիական ընկերություն, որը մասնագիտացած է խավիարի և ապխտած ձկնամթերքի արտադրության մեջ։

## Ընկերություն
1920 թվականին հայ փախստականներ Մելքում և Մուշեղ Պետրոսյանների կողմից հիմնադրված ընտանեկան ձեռնարկություն։ Առաջինը մահացել է 1972 թվականին, երկրորդը՝ 1981 թվականին։ Վերջինիս որդին՝ Արմեն Պետրոսյանը, ստանձնել է ընկերության կառավարումը  1991 թվականին։

Ընկերությունն ունի պատմական բուտիկ Փարիզում՝ 18 boulevard de La Tour-Maubourg (7-րդ շրջան) հասցեում, որը գրավել է միջպատերազմյան ժամանակաշրջանի բարձրակարգ հաճախորդներին։ Այնուհետև այն համալրվեց մի քանի այլ խանութներով և ռեստորաններով, ներառյալ Boulevard de Courcelles (17-րդ շրջան) և Rue de la Pompe (16-րդ շրջան ) խանութները։ Տունը բացել է նաևխանոև ռեստորաններ Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում և Լաս Վեգասում։

1990-ականներին խավիարի շուկան խաթարվեց ԽՍՀՄ-ի փլուզմամբ, թեև ընկերությունը կարողացավ զարգացնել իր հարաբերությունները խորհրդային իշխանությունների հետ՝ զարգացնելու համար խավիարի առևտուրը, բայց նաև այնպիսի մասնագիտություններ, ինչպիսիք են Չատկա խեցգետնի  պահածոները կամ օղիները։ Այնուհետև խավիարի գինը նվազել է ինտենսիվ որսագողության պատճառով:1998 թվականին միջազգային համաձայնագրով արգելվեց վայրի թառափի ձկնորսությունը։ Սա կանխատեսելով՝ Պետրոսյանը ոլորտում առաջինն է, որն իր կատալոգում առաջարկում է ֆերմերային խավիար։

Ընկերությունը լքում է իր պատմական արտադրամասը Պիերֆիտ-սյուր-Սենում 2001 թվականին՝ ընդլայնվելու և արդիականանալու Անժերում։ Նա ընդլայնում է ապխտած ձկների իր տեսականին օձաձկնով, ծովատառեխով և  Սուրբ Ժաքիի պատյանով, այնուհետև այն վերածվում է բադի լյարդի պաշտետի, տրյուֆելների և օղու։ Ընկերությունը պիտակավորված է որպես կենդանի ժառանգություն։

2011 թվականին Պետրոսյանը խավիարի համաշխարհային առաջատարն է՝ 40 միլիոն եվրո շրջանառությամբ։

## Ծանոթագրություններ
Ջիննի Բեռլին

**Ջիննի Բեռլին** ( . ծնյալ *Ջիննի Բրեթ Մեյ* (. ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, կինոռեժիսոր, սցենարիստ։ Առաջադրվել է Օսկար և Ոսկե գլոբուս մրցանակների։

## Կենսագրություն
Ջիննի Բրեթ Մեյը ծնվել է Լոս Անջելեսում, դրամատուրգ և սցենարիստ Էլեյն Մեյի ընտանիքում։ Ջիննիի մայրը տասնվեց տարեկանում ամուսնացել էր խաղալիքների դիզայներ Մարվին Մեյի հետ, այդ ամուսնությունը տևել է մեկ տարի, ծնվել է Ջիննին, ում դաստիարակությամբ մինչև աղջնակի մոտավորապես տասը տարին լրանալը զբաղվել է տատիկը։  Հետո աղջիկը տեղափոխվել է Նյու Յորք ՝ ապրելու մոր հետ։ Դպրոցական տարիներին Ջիննին իր ընկերների հետ կատակերգական խումբ է կազմակերպել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարանի թատերական արվեստի դպրոց։

## Ֆիլմագրություն
Ջիննին էկրաններին առաւին անգամ հայտնվել է 1968 թվականին «Միայն բառերով» հեռուստաֆիլմում։ 1970 թվականին դերասանուհին նկարահանվել է հինգ ֆիլմում։

1972 թվականին նա նկարահանվել է մոր նկարահանած «Կոտրված սրտեր» ֆիլմում և իր դերակատարման համար առաջադրվել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ 1975 թվականին նա խաղացել է հրեական ծագմամբ արքայադստեր գլխավոր կանացի դերը Շեյլա Լևինը մեռած է և ապրում է Նյու Յորքում կատակերգությունում։ Բայց «Կոլոմբո» սերիալում դրվագային դերից հետո Բեռլինը էկրաններին հայտնվել վերստին է միայն 1990 թվականին՝ «Ուժեղ հոգով» կատակերգությունում, որում դերասանուհին նկարահանվել է մոր հետ։ 2011 թվականին նա դերակատարմամբ հանդես է եկել «Մարգարետ» դրամայում, երկու տարի անց էլ՝ «Վիջայը և ես» կատակերգությունում։

Փոլ Թոմաս Անդերսոնի «Ի ծնե արատ» կատակերգություն-դրամայում Բեռլինը խաղացել է մորաքույր Ռիթի երկրորդական դերը։ 2016 թվականին նկարահանվել է Վուդի Ալենի «Worldly Life» տրագիկոմեդիայում և «One Night» մինի սերիալում։ 2018 թվականին մարմնավորել է Միացյալ Նահանգների նախագահին «Hulu The First» դրամատիկ սերիալում, իսկ հաջորդ տարի նկարահանվել է Roys' Fox News-ի ղեկավար Սիդ Փիչի դերում՝ HBO-ի «Հաջորդականություն» դրամատիկ սերիալում։ 2020 թվականին նա կրկնվող դեր է ունեցել Amazon Prime Video դրամատիկական սերիալում՝ մարմնավորելով գլխավոր հերոսի տատիկին։ 2022 թվականին նա նկարահանվել է Սթիվեն Սփիլբերգի «Առակաց մարդիկ» դրամատիկ ֆիլմում։

### Ֆիլմեր

### Սերիալներ

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Fatum

**«Fatum»**, հայ բանաստեղծ Վահան Տերյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
«*Fatum*» բանաստեղծությունը հեղինակը գրել է 1906 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 18-ին  «Հուշարար» երկշաբաթաթերթում (№ 10, էջ 156)։ «Մթնշաղի անուրջներ» ժողովածուի մաս է կազմում։

Տպագրվել է Վահան Տերյան ստորագրությամբ։

## Տարբերություններ
#### «Հուշարարում»''․''

#### «Մթնշաղի անուրջներում»''․''

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1906 գրականությունում
Կատեգորիա:Վահան Տերյանի բանաստեղծություններ
Փոլին Ադամս

**Փոլին Ադամս** (, ), իռլանդական ծագումով ամերիկացի սուֆրաժետ, որը բանտարկվել է իր քաղաքական համոզմունքների համար։

## Կենսագրություն
Ադամսը ծնվել է Իռլանդիայի Դուբլին քաղաքում։ Միացյալ Նահանգներ է մեկնել 1898 թվականին՝ ապրելով Հյուսիսային Կարոլինայի Բրունսվիկ կոմսությունում և հետագայում հաստատվելով Վիրջինիա նահանգի Նորֆոլկ քաղաքում։ Ամուսնացել է Նորֆոլկի բժիշկ Ուոլթեր Ջ. Ադամսի հետ, ունեցել է երկու որդի։

Վիրջինիայի ընտրական իրավունքի լիգայի Նորֆոլկի մասնաճյուղը կազմակերպվել է 1910 թվականի նոյեմբերի 18-ին նրա տանը կայացած հանդիպման ժամանակ։ Ընտրվել է որպես այդ լիգայի այդ մասնաճյուղի առաջին նախագահ և պաշտոնավարեց երկու ժամկետ՝ նախքան նորից առաջադրվելուց հրաժարվելը։ Ի տարբերություն այլ ընտրական իրավունքի մասնակիցների, Ադամսը պաշտպանել է ռազմատենչ մոտեցումը՝ խուսափելով դիվանագիտական ​​ձևով խոսելու հնարավորությունից Վուդրո Վիլսոնի երդմնակալության ժամանակ Վաշինգտոնում։ Նրա մարտական ​​դիրքը լիգայում խզում է առաջացրել։

1913 թվականի օգոստոսին Ադամսը եղել է Վաշինգտոնում կայացած ընտրական իրավունքի համաժողովի 300 պատվիրակներից մեկը։ 1917-1920 թվականներին եղել է Կոնգրեսի կանանց ընտրական իրավունքների միության Նորֆոլկի մասնաճյուղի նախագահ։ Ադամսը և տասներկու այլ ցուցարարներ ձերբակալվել են 1917 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ընտրական ծառայության շքերթից առաջ Վուդրո Վիլսոնի տրիբունայի առջև իրենց դրոշները ցուցադրելու փորձի համար։ Նրանք գերադասել են բանտը՝ 25 դոլար տուգանքի փոխարեն և նրանց ուղարկվել են Օկոկվենի աշխատանքային տուն։ Ադամսը որոշ ժամանակ անցկացրել է մենախցում՝ զուրկ անձնական հիգիենայի պարագաներից։

Ազատ արձակվելուց հետո նրան և ևս ինը հոգու հրավիրել են ընթրիքի Վաշինգտոնի «Cameron House»-ում։ Տեղական թերթերից մեկը հայտնել է, որ կալանավորները կտրվել են արտաքին աշխարհի հետ բոլոր շփումներից և բանտարկության ընթացքում գրքեր և գրավոր նյութեր չեն ունեցել։ Նրանք ազատ են արձակվել 1917 թվականի նոյեմբերի 4-ին։

1917 թվականի դեկտեմբերին Ադամսը և հինգ այլ ցուցարարներ բողոքարկել են ոստիկանական դատարանի որոշումը՝ մեղադրելով, որ իրենց իրավունքները «կոպտորեն ոտնահարվել են առաջին ատյանի դատարանում և որ նրանց արդար և անաչառ դատավարություն չի տրվել»։ Բողոքարկումը հաջողությամբ  է ավարտվել։ Դատարանը համարել է, որ այն ժամանակ սուֆրաժետների ներկայացրած տեղեկատվությունը չափազանց անորոշ է, ընդհանուր և անորոշ դատավճիռը հիմնավորելու համար։

Փոլին Ադամսը եղել է էսպերանտիստ։ 1913 թվականին ստեղծել երկու հայտնի սեղանի խաղեր, որոնք վաճառվում էին Վիրջինիայում և Մերիլենդում։ Հավաքագրված միջոցներն օգտագործվել են սուֆրաժետների շարժմանն աջակցելու համար։ 1920 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ Սահմանադրության տասնիններորդ փոփոխության ընդունումից հետո Ադամսը սկսել է նոր մարտահրավերներ փնտրել։ Իրավաբանության քննությունն է հանձնել 1921 թվականին և դարձել երկրորդ կինը, որը զբաղվել է փաստաբանությամբ Նորֆոլկում։ Նաև զբաղվել է քաղաքականությամբ՝ աշխատելով Սառա Լի Ֆեյնի քարոզարշավի վժամանակ։ Ադամսը մահացել է 1957 թվականին և թաղված է Նորֆոլկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Աբհար

**Աբհար** (), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևմուտքում, Զանջան օսթանում, Աբհար շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Գտնվում է Զանջան օսթանի արևելյան մասում, Զանջան քաղաքից մոտ 83 կմ հարավ-արևելք, Զանջանը Ղազվինի հետ կապող ճանապարհի վրա։

## Բնակչություն
Աբհարի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 99 285 մարդ, որոնք կազմում էին 30 932 տնտեսություն։
Քաղաքը բնակչությամբ Զանջան օսթանի երկրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Զանջանից հետո։ Աբհարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Քաղաքը բնակեցված է հիմնականում թրքախոս իրանական ադրբեջանցիներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
YUNA

**YUNA** (**Yearly Ukrainian National Awards -** **ուկրաինական ամենամյա ազգային մրցանակներ**),  ուկրաինական երաժշտական մրցանակ։

## Մրցանակի մասին
Մրցանակը սահմանվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Համահիմնադիրներն են Մոհամմադ Զահուրը և Պավել Շիլկոն, վերջինս նաև մրցանակաբաշխության գլխավոր պրոդյուսերն է։ 2012 թվականի փետրվարի 8-ին Կիևի « Ուկրաինա » պալատում տեղի ունեցավ մրցանակաբաշխության առաջին արարողությունը, որը նվիրված էր Ուկրաինայի անկախության 20 տարիների լավագույն արտիստների մեծարմանը։ Արարողությունը հատուկ հաղորդավար չի ունեցել, մրցանակները հանձնել են նշանավոր տարբեր անձինք։ Հետագա տարիներին այն վարել են մի շարք անվանիներ, որոնց թվում էին երգիչ Պոտապը, հեռուստահաղորդավար Անատոլի Անատոլիչը։ Մրցանակների հանձնման հանդիսավոր արարողությունը հեռարձակվել է Inter, New Channel, M1, Direct եւ 1+1 հեռուստաալիքներով։

Տարիների ընթացքում անվանակարգերի թիվը մի քանի անգամ փոխվել է։ Առաջին մրցանակաբաշխությունից ի վեր անփոփոխ են մնացել միայն երեք անվանակարգ՝ «Լավագույն ալբոմ», «Լավագույն երգ» և «Լավագույն տեսահոլովակ»։

Մրցանակների հավակնորդներն ու հաղթողները որոշվում են պրոֆեսիոնալ ժյուրիի կողմից՝ առաջնորդվելով սահմանված կանոնակարգով։ Deloitte աուդիտորական ընկերությունն ապահովում է ժյուրիի անդամների ձայների հաշվարկի ազնվությունն ու ճշգրտությունը։

2021 թվականի դրությամբ տարբեր անվանակարգերում **YUNA**  մրցանակի առավել շատ արժանացել են  The Hardkiss-ը (21 հաղթանակ), Դմիտրի Մոնատիկ -ը(20), Ջամալա-ն (9),  Օկեան Էլզի -ն (8) և Թինա Կարոլը (7)։ Ընդհանուր առմամբ մրցանակի դափնեկիրներ են դարձել մոտ հիսուն երաժշտախմբեր ու մենակատարներ, կոմպոզիտորներ, տեսահոլովակներ պատրաստողներ և պրոդյուսերներ։

2020 թվականին անց է կացվել է մրցանակաբաշխության երիտասարդական անալոգը՝ **YUNA Junior 2020**-ը։

## Մրցանակաբաշխության արարողություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Երաժշտական մրցանակներ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով
Մարդու աչքը

**«Մարդու աչքը»**, Նար-Դոսի հեքիաթներից, որը գրվել է 1889 թվականին։ Հեքիաթն առանձին գրքով չի հրատարակվել։ Այն ներառված է Նար-Դոսի «Երկերի ժողովածու», հատոր 1-ում, որը լույս է տեսել 1989 թվականին։

## Սյուժե
մինի|Նար-Դոս
Մի անգամ ոչ շատ հին և ոչ շատ նոր ժամանակներում, մի չքավոր մարդ, մի ինչ-որ բան է գտնում։ Այդ իրը փոքրիկ էր, փափուկ ու կլոր։ Նա տանում է տուն, իր կնոջը ցույց տալիս, հետո ում պատահի, ում տեսնում էր՝ ծանոթ, թե անծանոթ, բոլորին ցույց էր տալիս։ Մեկը ասում էր, թե ծառի պտուղ է, մյուսը՝ ադամանդե քար, մեկ ուրիշը` հասարակ քար։ Այսպես, մինչև լուրը հասնում է թագավորին։ Թագավորը շատ մեծ հետաքրքրասիրությամբ և ոգեորությամբ սպասում էր, թե երբ պետք է տեսնի, թե այդ ինչ է։ Հրամայում է, որ գնան ու բերեն այդ չքավորին ու այդ իրը։ Թագավորի մոտ են բերում, թագավորը նայում է, զննում, բայց ոչինչ չի հասկանում։ Քանի որ նորություն էր, չկրկնվող, նա ցանկանում էր, որ այդ իրը իրենը լինի։ Թագավորը հարցնում է չքավորին, թե այդ իրի դիմաց ի՞նչ կցանկան։ Չքավոր մարդը, համեստորեն, այդ իրի քաշով ոսկի է ուզում։ Թագավորը զարմանում է, որ այդքան փոքր է նրա ցանկությունը։ Միասին գնում են գանձարան։ Սկզբից ամենափոքր կշեռքով են կշռում, սակայն կշեռքի սլաքը ոչ մի կերպ չի շարժվում տեղից։ Հետո փոխեցին կշեռքը, ամենամեծ կշեռքով փորձեցին, գանձարանի բոլոր ոսկիները պարկերով դրեցին կշեռքի նժարին, բայց ոչ մի կերպ սլաքը չէր շարժվում ու չէր շարժվում։ Թագավորը բարկանում է չքավորի վրա, նրան մեղադրում խաբեության մեջ, ասելով, որ նա կախարդ է, եկել է, որ իրեն թալանի։ Չքավորը խեղճացած թագավորի ոտքերն է ընկնում, ասում, որ ինքը չգիտի, թե այդ ինչ է և ոչ մի կապ չունի ու չի հասկանում, թե ինչ է կատարվում։ Թագավորը հավատում է, խղճում, ասում, որ տեղից բարձրանա։ Հրամայում է, որ բերեն բոլոր իմաստուններին։ Իմաստունները գալիս են, թագավորը նրանց երկու ժամ ժամանակ է տալիս, որ հասկանան, թե ի՞նչ է դա։ Երկու ժամն անցնում է, բայց նրանք այդպես էլ չեն հասկանում, թե ինչ է դա։ Թագավորը բարկանում է և հրամայում գլխատեն նրանց։ Նա չի հանգստանում, հրամայում է, որ ուրիշ իմաստունի գտնեն։ Շատ փնտրտուքներից հետո գտնում են մի զառամյալ իմաստունի և բերում թագավորի մոտ։ Թագավորը եղելությունը պատմում է իմաստունին և ասում, որ եթե ինքն էլ չկարողանա ասել, թե ինչ է, ինքն էլ կարժանանա մյուս իմաստունների բախտին։ Իմաստունը փոքրիկ կշեռք է ուզում թագավորից և մի բուռ հող։ Թագավորը զարմանում է, ասում, որ իրենք ամենամեծ կշեռքով են կշռել մի ամբողջ գանձարանի ոսկու հետ, այդ ինչպես է փոքրիկ կշեռքով կշռելու։ Իմաստունը կշռում է և սլաքները հավասարվում են։ Նա ասում է, որ դա մարդու աչքն է, որը միայն հողը կարող էր կշտացնել։

## Կերպարներ

* Չքավոր մարդ- հեքիաթի գլխավոր հերոս, ով գտել էր արտասովոր իրը
* Թագավոր- հեքիաթի թագավորը
* Իմաստուններ- ովքեր փորձում էին կռահել այդ ատասովոր իրի նշանակությունը

## Գաղափարական բովանդակություն
Հեքիաթի հեղինակը Նար-Դոսն է, հեքիաթն իր մեջ ամփոփում է մարդկային ագահությունը։

## Ծանոթագրություններ
Կարմրիկը

**«Կարմրիկը»**, Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից, որի սյուժեն 1914-1915 թվականներին նա վերցրել է Գրիմ եղբայրների հեքիաթներից։ Առաջին մշակումն արել է Շառլ Պեռոն, ապա՝ Գրիմ եղբայրները, Օնորե դը Բալզակը, Ջեք Լոնդոնը, Վիկտոր Հյուգոն և այլք։

## Մշակումներ
Այս հեքիաթի սյուժեն առաջինը մշակել է Շառլ Պեռոն։ Նրա մշակման մեջ վերանում են հանիբալիզմի հատվածը, կատվի կերպարը և վերջում գայլին սպանում են մոտակայքում գտնվող փայտահատները։

Գրիմ եղբայրների մշակման մեջ փայտահատներին փոխարինում է որսորդը, որը լսելով խռմփոցի ձայն՝ կարծում է, թե տատիկն է, բայց երբ ներս է մտնում տեսնում է գայլին և սպանում նրան ու փրկում տատիկի և Կարմիր գլխարկի կյանքը։

Օնորե դը Բալզակի մոտ շատ են երևույթների նկարագրությունները։

Ջեք Լոնդոնի մշակման մեջ Կարմիր գլխարկը կռվում և հաղթում է գայլին և սպիտակամորթների արժանի ժառանգորդն է։

## Սյուժե
Մի գեղեցիկ աղջիկ է լինում, որին շատ է սիրում իր տատիկը։ Մի օր տատիկը նրան կարմիր գլխարկ է նվիրում։ Աղջիկն այնքան է հավանում այդ գլխարկը, որ այլևս չի հանում գլխից։ Մի անգամ Կարմրիկի մայրը նրան գաթայով լի զամբյուղ ու գինի է տալիս ու ասում, որ տանի տատիկին տա, որովհետև նա հիվանդացել է, թող ուտի, խմի, որպեսզի կազդուրվի։ Կարմրիկի տատիկը ապրում էր անտառում։ Ճանապարհին Կարմրիկին է հանդիպում գայլը և հարցուփորձ անում, թե ուր է գնում, ում մոտ։ Ապա Կարմրիկին առաջարկում անտառի ծաղիկներից հավաքի տատիկի համար և ինքը կարճ ճանապարհով գնում, հասնում է տատիկի տուն, ուտում է նրան և հագնելով տատիկի շորերը՝ պառկում նրա տեղը։ Որոշ ժամանակ անց Կարմրիկն էլ է հասնում տատիկի տուն։ Երբ տեսնում է տատիկին զարմացած ու վախեցախ ասում է․

— Վա՜յ,— ասում է,— տատի՛, էդ ի՜նչ ահագին ականջներ ունես…

— Էս նրա համար է, որ քեզ լավ լսեմ, բալի՛կս…

— Վա՜յ, տատի՛,– էդ ի՜նչ ահագին աչքեր ունես…

— Էս նրա համար է, որ քեզ լավ տեսնեմ, բալի՛կս…

— Վա՜յ, տատի՛, էդ ի՜նչ ահագին ձեռներ ունես…

— Էս նրա համար է, որ քեզ ավելի լավ գրկեմ, բալի՛կս…

— Բայց, տատի՛, էդ ի՜նչ սարսափելի մեծ բերան ունես…

— Իսկ էս նրա համար է, որ քեզ շուտով ուտեմ… ﻿ Ասում է գելն ու տեղիցը ներքև թռչում, ձեռաց կուլ տալիս խեղճ Կարմրիկին։

Այդ ժամանակ մի որսկան է անցնելիս լինում մոտակայքով և լսում է գայլի խռմփոցը ու զարմացած մտնում է ներս, տեսնում է գայլին ու փորը ճղում, ազատում տատին ու Կարմրիկին։ Այդ օրվանից Կարմրիկը այլևս չի լսում գայլին ու չի հեռանում ճանապարհից։ Գայլն էլի է գալիս տատի տուն, խաբում, թե Կարմրիկն է, բայց այլևս դուռը չեն բացում նրանք։ Մի անգամ էլ գայլը բարձրանում է կտուր։ Տատիկը պատի տակ դրված կոթի մեջ ջուր է լցնում ու Կարմրիկին ասում, որ տանի մեջը մսաջուր լցնի։ Մսաջրի հոտն ընկնում է գայլի քիթը։ Գայլն այնքան է վիզը ձգում դեպի ներքև, որ տեսնի թե ինչ է, չի կարողանում իրեն պահել, ընկնում է կոթի մեջը ու խեղդվում։

## Կերպարներ
* Կարմրիկ
* Կարմրկի մայրը
* Կարմրիկի տատիկը
* Գայլ

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:1914 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Երգիծական մանրապատումներ

**«Երգիծական մանրապատումներ»,** Հովհաննես Թումանյանի անավարտ շարքերից, որում ծաղրում է ժամանակի մշակութային կյանքը։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է «Երկերի ժողովածու»-ի երրորդ հատորում։ Ինքնագրի էջերում պահպանվել է «Տարազ» շաբաթաթերթի խմբագիր Տիգրան Նազարյանի մակագրությունը։ Դրանից երևում է, որ խմբագիրը մտադիր էր 1894 թվականին տպագրել շարքն իր շաբաթաթերթում։ Նույն թվականին լրանում էր նաև «Նոր դար» թերթի տասնամյակը։ Թումանյանը անդրադարձել է դրան ծաղրանքով։ Բացի այդ՝ շարքում տեղ է գտել «Մուրճ»-ի խմբագիր Ավետիք Արասխանյանի և հրատարակիչ Փիլիպոս Վարդազարյանի միջև ծագած վեճն ու պառակտումը 1893 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Պարզ է դառնում, որ  երկը գրվել է 1893 թվականի վերջերին (դեկտեմբերին) կամ 1894 թվականի սկզբներին (հունվարին)։ «Ճեմարանն ավարտողներին» մանրապատումի տարբերակը թյուրիմացաբար, որպես նամակ, տպագրվել է նաև «Գրական թերթ»-ում։

## Կառուցվածք
Բաղկացած է ութ մանրապատումներից՝

* «Երգիծական մանրապատումներ»
* «Կարելի է, թե չէ»
* «Ճեմարանն ավարտողներին»
* «Հայոց գրողներին»
* «Անմիություն կամ որն է խենթ»
* «Դարձյալ կռիվ կամ տեսուչն է մեծ, թե սանահայրը»
* «Թատրոնումն էլ կռիվ»
* «Էջմիածին էլ են կռվում»։

## Սյուժե
«Երգիծական մանրապատումների» առաջնահատվածում ինքնահեգնանքի միջոցով հեգնում է բոլոր թերթերի խմբագիրներին, ովքեր թերթ են թողարկում միայն իրենց պատկերը «Տարազ»-ում տպելու համար։ Թերթ է բացում նաև ինքը՝ անունը դնելով «Նոր տարի»։

Թումանյանը հակադրվում  է քաղքենիական-տիրացուական հակամարտությանը, որը արտահայտվում էր «Նոր դար» թերթում։ «Կարելի է, թե չէ» մանրապատումի մեջ ծաղրում է «Նոր դար»-ին ու նրա հետևորդներին։ Հետևորդներն իբրև շփոթում են «Նոր տարի»-ն «Նոր դար»-ի հետ և սկսում թվարկել նրա արժանիքները, որ նրանք առաքելական եկեղեցին քանդողների հետ են կռվել, կանանց իրավունքներն են պաշտպանել, քաղցած ու մերկ շարունակել են իրենց գործը։ Բայց հանկարծ մտնում է ոստիկանը և ցանկանում ձերբակալել Թումանյանին՝ իբրև «Նոր դար»-ի խմբագիր՝ կրկին շփոթմամբ։

«Ճեմարանն ավարտողներին» մասում խոսում է Բարեգործական ընկերության մասին, որը մերժում էր ցանկացած բարի գործի դիմում, եթե չկա նրա մեջ աստված բառը։

«Հայոց գրողներին» հատվածում դիմում է հենց հայ գրողներին ու պատճառաբանում, թե ինչու ապահովության ֆոնդը չի գործի. «Մուրճ»-ի եղանակները խառնվելու պատճառով։  «Անմիություն կամ որն է խենթ»-ում պարզաբանում է կատարվածը։ Հրատարակիչը առանց որևէ իրավունքի աշխատավարձ էր տալիս աշխատակիցներին։

«Դարձյալ կռիվ կամ տեսուչն է մեծ, թե սանահայրը» մանրապատումի մեջ անդրադարձել է Ներսիսյան դպրոցում տեսուչի ու տեսուչի օգնականի կռվին։ Տեսուչ Կոստանյանը, ցանկանում էր դուրս վռնդել իր օգնականին՝ Մանդինյանին։ Սակայն պարզվում է, որ վերջինս հինգ հոգաբարձուի սանահայր է։ Ի սեր իր պաշտոնի Կոստանյանն է ներողություն խնդրում իր օգնականից։

«Թատրոնումն էլ կռիվ»  մանրապատումում Պեննեմեճյանը սուտ հրաժարական էր տվել թատրոնից, որ կոմիտեն խնդրի նրան ետ վերադառնալու համար, որը սակայն չէր եղել։

«Էջմիածին էլ են կռվում» հատվածում  Աղայանցին անվանում է ժողովրդի սիրելի «Քյոռօղլի», ով սակայն գնացել է Էջմիածին (Ղազարոս Աղայանը ինքն իրեն անվանում էր Քյոռօղլի):

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:1893 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններ
Տեղում կորածը

**«Տեղում կորածը»** կամ **«Անտառի մանուկը»,** Ղազարոս Աղայանի հեքիաթներից։

## Սյուժե
Անտառում մի ճոճի մեջ մանուկ կար դրված։ Անտառում մարդ չկար, և փոքրիկը լաց էր լինում։ Մի եղնիկ խղճում է նրան ու իր հորթի հետ կերակրում։ Երեխան այդպես մեծանում է։

Երկրի թագավորը, որը զավակ չուներ, երազ է տեսնում։ Երազում Աստված նրան ասում է, որ թագավորը անտառի խորքից երեխա պիտի գտնի ու իր որդին դարձնի։ Թագավորը արթնանում է ու որոշում որսի գնալ։ Անտառում տեսնում է տղային՝ եղնիկի կաթն ուտելիս և տանում է պալատ։ Տղան մեծանում է պալատում, դառնում արքայազն։ Պարզվում է, որ մայրը գերի է օտար երկրում։ Տղան պատերազմում է ու ետ բերում մորը։

## Գեղարվեստական առանձնահատկությունը
Հեքիաթում Աղայանը շատախոս չէ։ Դրա համար Աղայանին շատ են մեղադրել ոչ գեղարվեստական գրելու մեջ, սակայն հեքիաթի չափածո տողերը հակառակն են փաստում։ Ինչպես աղայանական բոլոր ստեղծագործություններում իշխում է լավատեսությունը, և հեքիաթը ունենում է դրական ավարտ։

## Ստեղծագործության ազդեցությունը
Եղիշե Բաղդասարյանը գրել է մանկական երաժշտություն համանուն վերնագրով (Անտառի մանուկը)՝ ազդվելով Ղազարոս Աղայանի այս հեքիաթից։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Ղազարոս Աղայանի ստեղծագործություններ
Վսեսվիտ (ամսագիր)

**«Վսեսվիտ»** (), արտասահմանյան գրականության հասարակական-քաղաքական և գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ ուկրաինական  ամսագիր։ Ուկրաինայի ամենահին գրական ամսագիրը։

## Պատմություն
մինի|left|Վսեսվիտ ամսագրի խմբագրությունում(ձախից աջ): Ալեքսանդր Դովժենկո, Կոնստանտին Գորդիյենկո,  Միկոլա Խվիլեվոյ, Խարկով, 1925
Ստեղծվել է 1925 թվականի հունվարին Վասիլի Էլլան-Բլակիտնիի, Միկոլա Խվիլևի և Ալեքսանդր Դովժենկոյի կողմից։ 1925 թվականի հունվարից մինչև 1934 թվականի հոկտեմբեր ամիսը երկու անգամ լույս է տեսել Խարկովում, 1958 թվականի հուլիսից մինչ օրս հրատարակվում է Կիևում։ Մինչև 20-րդ դարի վերջը տպագրվում էր ամեն ամիս, այժմ՝ երկու ամիսը մեկ անգամ։

Ամսագրի գոյության ընթացքում նրա էջերում տպագրվել են ավելի քան 500 վեպեր, հազարավոր բանաստեղծական ժողովածուներ, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր, հազարավոր հոդվածներ, էսսեներ, զեկույցներ, հարցազրույցներ 105 երկրների հեղինակների հետ՝ 84 լեզուներից թարգմանված։

Մինչև 1993 թվականը տպագրության մշտական ​​սկզբունքն էր արտասահմանյան գրականության երկերի ուկրաիներեն թարգմանված հրատարակությունը՝ բացառապես առաջին անգամ խորհրդային և հետխորհրդային տարածքում։ Այդ օրերին ուկրաիներեն ամսագիր էին փնտրում և կարդում տարբեր ազգությունների մարդիկ, որպեսզի, թեկուզ մակերեսորեն, առանց ուկրաիներենի հիմնավոր իմացության, ծանոթանան համաշխարհային գրականության լավագույն ստեղծագործություններին։  Այս ընթացքում «Վսեսվիտ» ամսագիրը առաջատար դեր է խաղացել ոչ միայն ուկրաինական ազգային, այլև համաշխարհային մշակույթի ձևավորման գործում խորհրդային և հետխորհրդային տարածքում.։

«Վսեսվիտ» ամսագրի հիման վրա ստեղծվել է ուկրաինական թարգմանչական և թարգմանչական հետազոտությունների հզոր դպրոց։ Պարբերաբար ամսագրում տպագրվել են ուկրաինացի նշանավոր գրողներ, քննադատներ, գրականագետներ և թարգմանիչներ, այդ թվում՝ Իվան Բիլիկը, Իվան Դյուբան, Պավել Զագրեբելնին, Դմիտրի Զատոնսկին, Ռոման Լուբկիվսկին, Դմիտրի Նալիվայկոն, Դմիտրի Պավլիչկոն, Յուրի Պոկալչուկը, Նիկոլայ Ռյաբչիկ, Մաքսիմ Ռյաբչուկը, Տանյուկը և այլ հայտնի հեղինակներ։

1989 թվականին ամսագիրը սահմանել է Միկոլա Լուկաշի անվան *Ars Translationis* («Թարգմանության արվեստ») գրական մրցանակը, որը ամեն տարի շնորհվում է ուկրաինացի լավագույն թարգմանիչներին։

Ամսագրի գլխավոր խմբագիրները երկար տարիներ եղել են գրող, հրապարակախոս Ալեքսեյ Պոլտորացկին (1958-1970), իսկ 1986-2007 թվականներին՝ ուկրաինացի գրականագետ Օլեգ Միկիտենկոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գրական ամսագրեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ուկրաինա
Ջահիդե Սոնքու

**Ջահիդե Սոնքու** (, ծննդյան անունը՝ Ջահիդե Սերափ, ), թուրք դերասանուհի, մոդել, գրող և առաջին կին ռեժիսորը Թուրքիայում։ 1950 թվականին հիմնադրել է սեփական *Sonku Film* կինոընկերությունը։ Երեք անգամ ամուսնացել և ամուսնալուծվել է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1919 թվականին Եմենում, Բաբ-ի-Սաբահ (Առավոտյան դարպաս) քաղաքում՝ զինվորականների ընտանիքում։ Ծննդյան պահին աղջկան անվանել են Ջահիդե Սերափ։ Օսմանյան կայսրության փլուզումից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Ստամբուլ։

Սոնքուի թատրոնի և կինոյի առաջին փորձերը եղել են դեռևս միջնակարգ դպրոցի տարիներին։ Տասնվեց տարեկանում ընդունվել է Դարուլբեդայի թատրոն և ժամանակի ընթացքում իր տեղն է զբաղեցրել Ստամբուլի քաղաքային թատրոնների ամենասիրված դերասանների շարքում։ Սկսել է նկարահանվել «Զեյնեբի յոթ գյուղերը»-ում նախ Ժողովրդական թատրոնում, այնուհետև Ստամբուլի քաղաքապետարանի կոնսերվատորիայում,Դարուլբեդայիում (1932 թվականից՝ քաղաքային թատրոններ), որտեղ նրան բացահայտել է Մուհսին Էրթուղրուլը, ով Սոնքուի կարիերայում կարևոր դեր է խաղացել։ Իր առաջին դերը խաղացել է 1933 թվականին «Söz Bir Allah Bir» (Աստված մեկն է) ֆիլմում։

1950 թվականին Սոնքուն հիմնադրել է «Sonku Film» պրոդյուսերական ընկերությունը, սակայն սնանկացել է 1963 թվականին ընկերության շենքում հրդեհի պատճառով։ Շարունակել է աշխատել Քաղաքային թատրոնում Մուհսին Էրթուղրուլի ղեկավարությամբ, ապա հեռացել է և կյանքի վերջին տարիներին պայքարել ալկոհոլային կախվածության դեմ։
մինի|Ջահիդե Սոնքուի գերեզմանը Զինջիրլիքյու գերեզմանատանը
Մահացել 1981 թվականին, Ստամբուլի «Ալքազար» կինոթատրոնում, 61 տարեկան հասակում։ Թաղվել է Զինջիրլիքյու գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ
Սոնքուն 1979 թվականին արժանացել է Թուրքիայի կինոքննադատների ասոցիացիայի մրցանակին։

## Հիշատակ
Ջահիդե Սոնքու մրցանակը շնորհվում է ի հիշատակ դերասանուհու՝ Անթալիայի «Ոսկե նարինջ» կինոփառատոնում։

## Մշակութային պատկերներ
* 1989 թվականին *Cahide* սերիալը հիմնված է Ջահիդե Սոնքուի կյանքի պատմության վրա։ Ջահիդեի դերում հանդես է գալիս Հայլե Սոյգազին,
* 2013 թվականին «Kayıkçı» («Նավավարը») կարճամետրաժ ֆիլմում Ջահիդեի դերում հանդես է եկել Մերիհ Ֆիրաթը,
* 2014 թվականին «100-5=Cahide» կարճամետրաժ ֆիլմում Ջահիդեի դերում հանդես է եկել Ֆարահ Զեյնեփ Աբդուլահը,
* 2016 թվականին *Cahide* կարճամետրաժ ֆիլմում Իփեկ Բիլգին մարմնավորել է Ջահիդեին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կին պրոդյուսերներ
Իհոր Կոբրին

**Իհոր Դմիտրովիչ Կոբրին** (, ), ուկրաինացի կինոռեժիսոր և մուլտիպլիկատոր։ 2008 թվականին Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործչի, 1989 թվականին Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակի դափնեկիր։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Իհոր Կոբրինտ ծնվել է 1951 թվականի փետրվարի 2-ին Ուկրաինայի Լվով քաղաքում։ Իր գիտական աստիճանը ստացել է Լվովի համալսարանում 1973 թվականին։ 1981 թվականին ստացել է կինոյի և հեռուստատեսության ռեժիսորի կոչում Կիևի ազգային Ի.Կ.Կարպենկո-Կարիի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության համալսարանում։ 1982 թվականից աշխատել է «Ուկրտելֆիլմ» ստուդիայում, 1992 թվականից եղել է «Տելեկոն» ստուդիայի ստեղծող և տնօրեն։

## Կարիերա
«Չեռնոբիլ. ժամանակի երկու գույները» վավերագրական ֆիլմաշարի նկարահանումները սկսվել են այն ժամանակ, երբ Կոբրինը սկսել է ուսումնասիրել Չեռնոբիլի ատոմակայանի աղետի հետևանքները։ Հատկանշական է, որ Կոբրինը նկարահանել է «Чудеса в Гарбузянах» մանկական ֆիլմը 1985 թվականին։ Նկարահանել է նաև ՝ «Марія» (1988) և «Про щастя співа Україна» (1987) ֆիլմերը։

Կոբրինը մահացել է յոթանասուներկու տարեկան հասակում 2023 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Մահվան լուրը հայտնել է Ստելլա Կլոմինսկայան՝ նրա գործընկերներից մեկը։

## Քաղաքական հայացքներ
Կոբրինը 2018 թվականին տված հարցազրույցում ասել է, որ՝ «քաղաքականության մեջ դաշնակիցներ կան, ոչ թե ընկերներ, և մերոնք չէին կարող դա հասկանալ։ Նրանք չգիտեին, որ բոլորը, ովքեր դեմ էին կարմիրներին, դաշնակից էին, ոչ թե ժամանակավոր հակառակորդ։ Այդ իսկ պատճառով սպիտակամորթները՝ Դենիկինի, Կոլչակի և ընդհանրապես ոսկի որոնողների կամավորական բանակը, ընդհանուր բան ունեին՝ չնայած իրենց տարբեր քաղաքական գաղափարախոսություններին.նրանք դեմ էին բոլշևիզմին»։ Հավելել է, որ «պատմաբանները պետք է ուսումնասիրեն պատմությունը, իսկ քաղաքական գործիչները պետք է ուսումնասիրեն քաղաքականությունը»։

## Ֆիլմագրություն
Կոբրինի կարիերայի ընթացքում նա մի քանի ֆիլմ է նկարահանել՝

* *Чудеса в Гарбузянах* (1985)
* *Chernobyl: Two Colors of Time* (1986–1988)
* *Про щастя співа Україна* (1987)
* *Марія* (1988)
* *Пробудження* (1992)
* *Не хочу згадувати* (1996)
* *Заручники свободи* (1997)
* *Апельсинова долька* (2004)
* *Собор на крові* (2006)
* *Хлібна гільйотина* (2008)
* *1941* (2013)
* *1945* (2020)
* *Плавильний котел* (2023)

## Մրցանակներ և ճանաչում
Ավելի քան երեսուն տարվա կինեմատոգրաֆիական փորձով Կոբրինը ստեղծել և նշանակալի ներդրում է ունեցել ավելի քան տասը սերիալներում և ֆիլմերում, որոնց համար նա արժանացել է մի քանի պարգևների։ 1932–1933 թվականների Գոլոդոմորի 75-րդ տարելիցին ուկրաինացի ժողովրդի ցեղասպանության զոհերի պատվին իր նշանակալի անձնական ներդրման, ինչպես նաև Գոլոդոմորի մասին ճշմարտության բացահայտմանն ուղղված իր ասկետիկ գործունեության համար ռեժիսորը 2008 թվականին ստացել է Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչումը։ Նա մրցանակների է արժանացել Հարավսլավիայում, Չիկագոյում և Հյուսթոնում անցկացված միջազգային կինոփառատոներում։ Իհորը եղել է՝

* Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակ (1989)
* Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2008)
* Ուկրաինայի կինեմատոգրաֆիստների ասոցիացիայի անդամ (1987)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Հերոսի մահը (Նար-Դոս)

**«Հերոսի մահը»**, Նար-Դոսի բանաստեղծություններից, որը գրվել է 1886 թվականի հունվարի 14-ին, սակայն հրատարակվել է 1970 թվականին։ Բանաստեղծությունը առանձին գրքով չի հրատարակվել։

## Հերոսի մահը
Նար-Դոսի «Հերոսի մահը» բանաստեղծություն է, որը նկարագրում է հայ ժողովրդի տանջալից կյանքը։ Այն հայրենասիրական նկատառումներով գրված ստեղծագործություն է։

Այս տողերում ամփոփվում է, հայ ժողովրդի վշտերը, երբ հայ զավակները կռիվ են տալիս հայրենիքի համար,։ Ցավոք նրանցից շատերը հերոսաբար ամնահանում են։

Այստեղ տեսնում ենք հայերի մեծ հայրենասիրությունը։ Ովքեր ցանկանում են տեսնել հարնիքն ազատության մեջ։ 

Այս տողերում մեծ խոհափիլիսոփայութույն կա։ Բանաստեղծը այնքան նրբին է նեկայացրել կատարվելիք եղելությունը, որ էլ ավելի պատկերավոր է երևում նրա տողերում։ Հայրենիքի հանդեպ մեծ սերն, ու այն ազատության մեջ տեսնելու փափագը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1886 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Նար-Դոսի ստեղծագործություններ
Օքսանա Շվեց

**Օքսանա Շվեց** (, ), ուկրաինացի դերասանուհի։ Աշխատել է Կիևի ազգային ակադեմիական *Molodyy* թատրոնում՝ հիմնադրումից՝ 1980-ից մինչև իր մահը, և 1996-ին արժանացել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստի կոչմանը (ուկրաինական բարձրագույն պարգևներից մեկը կատարող արտիստների համար)։ Նա ելույթ է ունեցել նաև Տերնոպոլի երաժշտական թատրոնում, դրամատիկական թատրոնում և Կիևի երգիծական թատրոնում։ Նա խաղացել է կինոյում և հեռուստատեսային նախագծերում, ինչպես 2013 թվականի ռուս-ուկրաինական «Շուշաններով տունը» սերիալում։

## Կյանք և գործունեություն
Շվեցը ծնվել է Կիևում։ 1975 թվականին ավարտել է Իվան Ֆրանկոյի անվան թատրոնի թատերական ստուդիան, իսկ 1986 թվականին՝ Ի.Կ. Կարպենկո-Կարի թատրոնի թատերագիտության ֆակուլտետը 1986 թվականին.։

Շվեցն աշխատել է Տերնոպոլի երաժշտական և դրամատիկական թատրոնում, Կիևի երգիծական թատրոնում։

Շվեցը աշխատել է որպես Կիևի ազգային ակադեմիական *Մոլոդիյ* թատրոնի (Երիտասարդ թատրոն) խմբի անդամ՝ հիմնադրումից՝ 1980 թվականից մինչև իր մահը Ընկերությունը թվարկում է նրա բազմաթիվ դերերն ու պիեսները:։

Նա խաղացել է 2013 թվականին Նիկոլայ Էրդմանի «*Гоголь-могол*» (Գոգոլ-մոգոլ) նախագծում։

Նա հանդես է եկել Նատաշայի դերում Անտոն Չեխովի «Երեք քույրեր» ֆիլմում, ռեժիսոր Օ. Ուտեգանով։ Նա հանդես է եկել Հաննայի դերում 2015 թվականին «*Зачарований*» (Հմայվածը) բեմադրության մեջ, որը հիմնված է Իվան Կարպենկո-Կարիի «Անտաղանդ» պիեսի վրա։ 
Այն բեմադրել է Անդրեյ Բիլուսը.։

Թատերական քննադատ Օլեգ Վերգելիսը բարձր է գնահատել նրա կատարումը։

2016 թվականին Վինյա Դելմարի *Поступися місцем!* ներկայացման մեջ նա խաղացել է Նեմիի դերը։ Պիեսը նկարահանվել է *Make Way for Tomorrow* վերնագրով, նկարագրված է որպես տխուր կատակերգություն, բեմադրվել է Դմիտրո Վեսելսկու կողմից

1996 թվականիներկարամյա գործունեության և «կատարողական արվեստում ակնառու ձեռքբերումների համար» արժանացել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստի կոչմանը, որը ուկրաինական բարձրագույն պարգևն է արտիստների համար։

Թեև Շվեցը առավել հայտնի է բեմում իր աշխատանքով, նա խաղացել է մի քանի ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Նա հայտնվեց «Завтра буде завтра» (Վաղը կլինի վաղը) ֆիլմում։

Նրա առաջին հեռուստասերիալը *Nasledniki*-ն (Ժառանգներ) էր 1976 թվականին, որտեղ խաղում էր մի փոքր էպիզոդիկ դեր։

2003 թվականին նա հայտնվեց *Повернення Мухтара* (Մուխթարը վերադառնում է) սերիալի մի դրվագում, ռուսերեն մարտա-արկածային սերիալում, որը տևել է գրեթե 20 տարի։
*
Շվեցը նկարահանվել է ուկրաինական Таємниця Святого Патріка* (Սուրբ Պատրիկի առեղծվածը) սերիալի բոլոր ութ դրվագներում 2006 թվականին։

2013 թվականին նա հայտնվել է ռուս-ուկրաինական *Дім з ліліями* (Շուշաններով տունը) հեռուստասերիալում, որը պատմում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հերոս, մանկատան տնօրեն Միխայիլ Գովորովի և նրա ընտանիքի մասին։

Շվիցը մահացել է 2022 թվականի մարտի 17-ին, Ուկրաինա ռուսական ներխուժման ժամանակ, Կիևի բնակելի շենքը, որում ապրում էր դերասանուհին, ռուսական զորքերի կողմից գնդակոծվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
 
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Ուկրաինական ինստիտուտ

**Ուկրաինական ինստիտուտ** (ուկր.՝ Український інститут), Ուկրաինայի պետական հաստատություն, որը նպատակասլաց գործունեություն է իրականացնում՝ ներկայացնելու ուկրաինական մշակույթը և ձևավորելու Ուկրաինայի դրական իմիջը աշխարհում։ Ինստիտուտը հիմնադրվել է Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետի կողմից 2017 թվականին և գտնվում է Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարության կառավարման ներքո։ Լիարժեք գործունեություն ծավալել է 2018 թվականի ամռանից՝ գործակալության ղեկավարի պաշտոնում Վլադիմիր Շեյկոյի նշանակումից հետո։

## Գործառույթներ
Կազմակերպության պաշտոնական առաքելությունն է ամրապնդել Ուկրաինայի միջազգային և ներքին սուբյեկտայնությունը մշակութային դիվանագիտության հնարավորությունների գործադրման միջոցով։

Ուկրաինական ինստիտուտի գործունեությունը բաժանված է հետևյալ ոլորտների. կինո, երաժշտություն, վիզուալ արվեստ, գրականություն, կատարողական արվեստ, ակադեմիական նախագծեր ու ծրագրեր, իմիջային նախագծեր ու ծրագրեր, մշակութային դիվանագիտության զարգացում և հետազոտությունների, ուսումնասիրությունների իրականացում։

2019 թվականին ինստիտուտն իրականացրել է 85 նախագիծ, այդ թվում՝ ուկրաինական ժամանակակից երաժշտության փառատոնը Նյու Յորքում, Ավստրիա-Ուկրաինա մշակութային տարին 2019 թվականին, ուկրաինալեզու աուդիոուղեցույցների շնորհանդեսներ աշխարհի տարբեր թանգարաններում, համերգներ, ցանցային միջոցառումներ և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը (ուկրաիներեն, անգլերեն)

Կատեգորիա:2017 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Մշակութային առաջխաղացման կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինական մշակույթ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի արտաքին հարաբերություններ
Ելենա Անդրեյչևա

**Ելենա Անդրեյչևա** (, ), Ուկրաինայում ծնված պրոդյուսեր և կինոռեժիսոր։ Տասնմեկ տարեկանում տեղափոխվել է Միացյալ Թագավորություն, իսկ ավելի ուշ ֆիզիկա է ուսանել Լոնդոնի կայսերական քոլեջում՝ ստանալով գիտության բակալավրի աստիճանը, իսկ հետո՝ գիտական հաղորդակցության մագիստրոսի կոչում։ 2006 թվականից աշխատել է հեռուստատեսային ֆիլմերի արտադրության մեջ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կիևում։ 1995 թվականին տեղափոխվել է նախ՝ սովորելու, իսկ ավելի ուշ՝ ապրելու և աշխատելու Լոնդոնում։ Ուսումն ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել վավերագրական և հեռուստաֆիլմերի արտադրության ոլորտում՝ համագործակցելով Մեծ Բրիտանիայի տարբեր կինոարտադրական ընկերությունների հետ։

Նախքան կինոյում իր կարիերան սկսելը Անդրեյչևան սովորել է ֆիզիկա և գիտական ​​լրագրություն։

2019 թվականին նկարահանված «Սովորում ենք սքեյթբորդ վարել պատերազմական գոտում» (Եթե աղջիկ ես) վավերագրական ֆիլմի պրոդյուսերն է, որի համար նա և Քերոլ Դիզինգերը արժանացել են «Օսկար» մրցանակի՝ Օսկարի 92-րդ մրցանակաբաշխության լավագույն վավերագրական կարճամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում։

2021 թվականին Աթենքի գիտության փառատոնում Անդրեյչևան խոսել է այն մասին, թե ինչպես կարող է վավերագրական ֆիլմն օգնել մարդկանց հասկանալ գիտությունն ու տեխնոլոգիան։

«Անտառն իմ մեջ» վավերագրական ֆիլմում եղել է Ռեբեկա Մարշալի օգնականը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Սիբիրում և ներկայացնում է յոթանասունամյա Ագաֆիա Լիկովային՝ մի կնոջ, որն ապրում է մոտակա մարդուց ոտքով երկու շաբաթ հեռավորության վրա՝ մեկուսացած ստալինյան ժամանակաշրջանից։

Օգնել է նաև Նիք Ռոզենիին՝ ստուգելու «Ինչպես ապրել ցանցից դուրս» (*How to Live Off-Grid*) գրքի փաստերը։

Օսկար ստանալուց հետո Անդրեյչևան դարձել է ուկրաինական ծագումով առաջին կին հաղթողը երկրի անկախությունից ի վեր։

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ
Սթեյսի Քանինգհեմ

**Սթեյսի Քանինգհեմ** (, ),  ֆինանսիստ, Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի (*NYSE*) 67-րդ նախագահ․ բորսայի պատմության մեջ առաջին կին նախագահը (1792 թվականից)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Լիհայի համալսարանում, որն ավարտել է 1996 թվականին՝ արդյունաբերական ճարտարագիտության բակալավրի աստիճանով։

1994 թվականին որպես համալսարանի ուսանող Սթեյսին ամառային պրակտիկա է անցել NYSE-ում։ Երկու տարի անց սկսել է աշխատել բորսայում՝ որպես վաճառասրահի գործավար։ Այնուհետև աշխատել է որպես մասնագետ Բանկ օֆ Ամերիկայում։

2005 թվականին, հիասթափվելով Նյու Յորքի բորսայից, նա հաճախել է Նյու Յորքի խոհարարական կրթության ինստիտուտ () և կարճ ժամանակով աշխատել որպես խոհարարուհի այժմ փակված *Ouest* ռեստորանում։

2007- 2011 թվականներին Քանինգհեմը աշխատել է ՆԱՍԴԱՔ ֆոնդային բորսայում՝ նախ որպես կապիտալի շուկաների տնօրեն, այնուհետև՝ որպես ամերիկյան գործարքային ծառայությունների վաճառքի ղեկավար ()։ 2012 թվականին վերադարձել է *NYSE* բորսա, որտեղ 2015 թվականին դարձել է բորսայի գլխավոր գործառնական տնօրեն։

2018 թվականի մայիսի 22-ին 43-ամյա Սթեյսի Քանինգհեմը նշանակվել է Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի նախագահ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Թոմաս Ֆառլիին։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Նարին Շամո

**Նարին Շամո** (, ), եզդի հետաքննող լրագրող և իրավապաշտպան։

## Կյանք
Նարինը անգլերեն գրականություն է սովորել Մոսուլի Ալ-Հադբա համալսարանում, 9 տարի աշխատել է որպես լրագրող և հեռուստապրոդյուսեր, և ներկայումս պայքարում է եզդի կանանց իրավունքների համար։

## Ակտիվություն
2014 թվականին Նարին Շամոն թողել է իր հեռուստատեսային աշխատանքը, երբ իմացել է, որ Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը» պարբերաբար առևանգում և ստրկացնում է Իրաքում կանանց և աղջիկներին, և ակտիվորեն մասնակցում էր գերեվարված եզդի աղջիկների և կանանց ազատ արձակմանը, ինչպես նաև եզդիների ցեղասպանության դատապարտմանը։ Նա աշխատել է Աշխարհի եզդիների նախաձեռնության և Եզդիների կենտրոնի հետ։  2015 թվականին ընտրվել է BBC-ի վարկածով աշխարհի 100 ոգեշնչող կանանց ցանկում։

Նա առաջինն էր, որը խոսել է Քրդստանի շրջանում ասիացի կանանց նկատմամբ բռնության մասին և միջամտության կոչ է արել։

2015 թվականին գերմանական *Die Linke* կուսակցությունը  նշանակալից աշխատանքի համար Նարին Շամոյին արժանացրել է Կլարա Ցետկինի (*Clara-Zetkin-Frauenpreis*) կանանց մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Եզդիներ
Կատեգորիա:Իրաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իրաքցի կանայք
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրաքցի լրագրողներ
Կոսմոս-359

**Կոսմոս-359** (), խորհրդային Վեներա ծրագրի շրջանակներում արձակված ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Վեներա մոլորակի հետազոտությունների համար։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Մոլնիա կրող հրթիռով։ Արձակման ձախողման պատճառով այն չի հեռացել Երկրի ցածր ուղեծրից։ Կայանը մնաց Երկրի ուղծրում 410 օր, որից հետո մտավ մթնոլորտի խիտ հատվածներ և այրվեց։ Կոսմոս-359-ը արձակվել է Վեներա-7-ից հինգ օր անց։ Կայանի դեպի Վեներա չուղղվելու պատճառով այն վերանվանվեց Կոսմոս ձախողումը թաքցնելու համար։

## Կառուցվածք
Կայանի իջեցվող սարքը նախագծված էր, որպեսզի կարողանա դիմակայել մինչև 18 մեգապասկալ ճնշմանը և 580&nbsp;°C ջերմաստիճանին։ Սա շատ ավելի մեծ էր, քան սպասվում էր, բայց Վեներայի մակերևութային ջերմաստիճանի և ճնշման վերաբերյալ զգալի անորոշությունները հանգեցրին նրան, որ նախագծողները ընտրեցին սխալանքի մեծ սահմաններ։ Այս աստիճանի սարքի ամրացումը սահմանափակեց գիտական գործիքների համար հասանելի զանգվածը ինչպես բուն սարքի, այնպես էլ միջմոլորակային կայանի վրա։ Կայանի վրա տեղադրված էին արևային քամու լիցքավորված մասնիկների դետեկտոր և տիեզերական ճառագայթների դետեկտոր։ Իջեցվող սարքի վրա տեղադրված էին ջերմաստիճանի և ճնշման սենսորներ, ինչպես նաև աքսելերոմետր, մթնոլորտի խտությունը չափելու համար։ Սարքի վրա նաև տեղադրված եր էր ռադիոբարձրաչափ։

## Արձակում
Կայանը արձակվել է 1970 թվականի օգոստոսի 22-ին, Մոլնիա կրող հրթիռով։

Ուղեծիր հասնելուց հետո վերին աստիճանի հիմնական շարժիչը ուշ բռնկվեց և միայն քսանհինգ վայրկյան աշխատելուց հետո շուտ անջատվեց։ Սխալը, ի վերջո, վերագրվել է էլեկտրամատակարարման համակարգի տրանսֆորմատորինզ։

## Տես նաև
* Վեներա ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Կոսմոս արբանյակներ
Կատեգորիա:Վեներա ծրագիր
Վիկտոր Օնիսկո

**Վիկտոր Օնիսկո** ( , ), ուկրաինացի կինոխմբագիր և Ուկրաինայի զինված ուժերի զինծառայող, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վիկտորը ուկրաինացի ճանաչված կինոխմբագիր էր։ Նա աշխատել է ավելի քան 20 ուկրաինական ֆիլմերի և սերիալների վրա, որոնք հայտնի են ոչ միայն Ուկրաինայում, այլև Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Դրանց թվում են «Սևաստոպոլի ճակատամարտը» (2015), «Լենինի անկումը» (2017), «U311 Չերկասի» (2019), «Սառը արյունահեղություն» (2019) և «Բազեի վերելքը», որոնցից վերջինը հիմնված է Իվան Ֆրանկոյի պատմավեպի վրա։

2022 թվականի մարտի 4-ին Օնիսկոն զինվորական ուսապարկով եկել է զինկոմիսարիատ և կամավոր մեկնել ռազմի դաշտ։ Ռազմաճակատում ստացել է «Տարանտինո» ծածկանունը։ Մասնակցել է ռազմական գործողությունների Խերսոնի, Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի տարածքում։ Զոհվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ վաշտի հրամանատարի պաշտոնում  մարտական բարդ առաջադրանք կատարելիս։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 5-ին նրա աճյունի մոխիրն ամփոփել են Կիևի Բայկովե գերեզմանատան կոլումբարիումում։ Զոհված կինոգործչի  կինը՝ Օլգան և դուստրը՝ Զախարիան հետագայում նրա մոխիրը սփռեցին Անդրկարպատյան լեռներում

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

* «Рози. Фільм-Кабаре» / Վարդեր. Կինո-կաբարե (2021)
* Չերկասի (2019)
* Զախար Բերկուտ (2019)
* «Італійський щоденник Ольги» / Օլհայի իտալական օրագիրը (2019)
* «Віддана / Տրված է (2019)
* «Поліна і таємниця кіностудії»  / Պոլինան և կինոստուդիայի առեղծվածը (2019)
* «Холодна кров» / Սառը արյուն (2018)
* «Ленінопад» / Լենինի անկումը (2017)
* «Сторожова застава» / Պաշտպանական ուղեկալը (2017)
* «Незламна» / Անխորտակելին (2015)
* Կարասսի (2008)
* «Позаземний» / Աշխարհից դուրս (2007)
* «Рік золотої рибки» / Ոսկե ձկնիկի տարին (2007)
* «Презумпція вини»  /Մեղքի կանխավարկած (2007 թ.)

### Սերիալներ
* «Кава з кардамоном» / Սուրճ՝ հիլով (2021, առաջին բլոկի խմբագրում)
* «До побачення, хлопчики» / Ցտեսություն, տղեկնե՛ր (2014)
* «Метелики» / Թիթեռներ (2013)
* «Особисте життя слідчого Савельєва» / Քննիչ Սավելևի անձնական կյանքը (2012)
* «Мертвий. Живий. Небезпечний» / Մահացած։ Կենդանի։ Վտանգավոր (2006)

## Պարգևներ
* Բոգդան Խմելնիցկու III աստիճանի շքանշան (12 փետրվարի 2024 թ., հետմահու;
* *Վաստակի համար* III աստիճանի շքանշան (8 սեպտեմբերի 2023 թ.)&nbsp;

## Հիշատակ
2023 թվականի հունիսին 20-ին Docudays UA-ն ցուցադրեց «Խմբագրման անցում» հատուկ հաղորդումը՝ նվիրված Վիկտոր Օնիսկոյի իշատակին։ Այն պատրաստել է կինոհամադրող Օլգա Բիրզուլը՝ զոհված կինոգործչի կինը։

Ուկրաինացի գրող Օլեքսանդր Միխեդը իր «Զանգեր աշխատանքի համար. ներխուժման տարեգրություն» գրքում «Ռեքվիեմ Տարանտինոյի համար» գլուխը նվիրել է Վիկտոր Օնիսկոյին։

2023 թվականի նոյեմբերի 19-ին ուկրաինացի դերասանուհի Ռիմա Զյուբինան միացել է #EmptyChairWeek արշավին և իր էջում գրել Վիկտոր Օնիսկոյի մասին։

Ռոման Բոնդարչուկի «Խմբագրական» ֆիլմի նկարահանող խումբը, ֆիլմ, որի խմբագրումը Վիկտորի վերջին նախագիծն էր, այդ կինոնկարը նվիրել է նրա հիշատակին։ Ֆիլմի պրեմիերան կկայանա «Berlinale -2024» -ում։

Վիկտոր Օնիսկոյի մասին հոդվածներ են տպագրվել «Frankfurter Allgemeine», «Liberation», «Le Monde», «The Kyiv Independent» պարբերականներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Ելենա Կոստևիչ

**Ելենա Կոստևիչ** (, ), ուկրաինացի մարզուհի, հրաձգություն սպորտաձևում 2004 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, օլիմպիական խաղերի եռակի բրոնզե մեդալակիր (2012 և 2020 թվականներ), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն, Ուկրաինայի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Ելենայի մայրը՝ Նատալյա Ալեքսանդրովնան, տնտեսական գիտությունների թեկնածու է, Կիևի տեխնոլոգիայի և դիզայնի ազգային համալսարանի դոցենտ, իսկ հայրը՝ Դմիտրի Լեոնիդովիչը՝ ինժեներ.

Մանկության տարիներին Ելենան զբաղվել է մարմնամարզությամբ, հետո թենիսով։ Նա պատմում է, որ պատահաբար է սկսել կրակել, երբ 11 տարեկանում մոր նախաձեռնությամբ գնացել է Չեռնիգովի հրաձգության մարզական ակումբ։ Կոստևիչը պարապմունքների մեկնարկից մեկ տարի անց նախապատվությունը տվել է հրաձգությանը՝ զգալով որ չի հասցնում համատեղել հրաձգությունը, թենիսը և թիվ 12 միջնակարգ դպրոցում սովորելը։

Սպորտային մասնագիտացում ընտրելիս Ելենան առաջնորդվել է նրանով, որ չորրորդ դասարանցու համար ավելի հեշտ է մեկ կիլոգրամանոց ատրճանակը ձեռքում պահել, քան ավելի ծանր հրացանը։ Բայց, ասում է մարզուհին, «մարզական առումով ամենևին էլ հեշտ չէր»։

Մարզումներից ազատ ժամանակ նա սիրում է գրքեր ընթերցել, ինչպես նաև մեքենաների մոլի սիրահար է։

Ելենա Կոստևիչն ավարտել է Չեռնիգովի ազգային տեխնոլոգիական համալսարանը, ասպիրանտուրան շարունակել է Կիևի տեխնոլոգիայի և դիզայնի ազգային համալսարանում՝ ձեռնարկությունների տնտեսագիտության ոլորտում, խաղում է «Կոլոս» և «Դինամո» մարզական ակումբներում, Ուկրաինայի հավաքականի անդամ է, Ուկրաինայի հրաձգության ֆեդերացիայի անդամ։.

## Նվաճումներ
* Չեմպիոն, 2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղեր
* Աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2002, 2018)
* Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն և մրցանակակիր
* Աշխարհի գավաթի մրցանակակիր (2003)
* Աշխարհի գավաթի տարբեր փուլերի բազմակի չեմպիոն և մրցանակակիր
* Ուկրաինայի բազմակի չեմպիոն
* 2012 թվականի Լոնդոնի օլիմպիական խաղերի կրկնակի բրոնզե մեդալակիր

## Պարգևներ
* Յարոսլավ Իմաստունի շքանշան՝ V աստիճանի (սեպտեմբերի 7, 2023)
* «Վաստակի համար» I աստիճանի շքնաշան (մարտի 6, 2019)
* «Վաստակի համար» II աստիճանի շքնաշան (սեպտեմբերի 4, 2007)
* «Վաստակի համար» III աստիճանի շքնաշան (2004)
* Իշխանուհի Օլգայի շքանշան  I աստիճանի (2013)
*Իշխանուհի Օլգայի շքանշան  II աստիճանի(2012)
*Իշխանուհի Օլգայի շքանշան III աստիճանի(2003)
* Մեդալ «Աշխատանքի և արիության համար» (2019).
* Ուկրաինայի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ(2021).

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ալվանդ

**Ալվանդ** (, քաղաք Իրանի հյուսիսում-արևմուտքում, Ղազվին օսթանում, Ալբորզ շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։ Գտնվում է Ղազվին օսթանի կենտրոնական մասում` Ղազվին քաղաքից մոտ 7 կմ հարավ-արևելք։

## Բնակչություն
Ալվանդի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 93 836 մարդ, որոնք կազմում էին 28 936 տնտեսություն։ Քաղաքը բնակչությամբ Ղազվին օսթանի երկրորդ ամենախոշոր քաղաքն է Ղազվին քաղաքից հետո։ Ալվանդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ