Ահա մարդը

**''Ահա մարդը** (*, , [[դասական լատիներեն]]՝ /ˈɛkkɛ ˈhɔmoː/), [[լատիներեն]] արտահայտություն, որը [[Պիղատոս Պոնտացի|Պոնտացի Պիղատոսն]] օգտագործել է [[Ավետարան ըստ Հովհաննեսի|Հովհաննեսի Ավետարանի]] [[Վուլգաթա|Վուլգաթայի]] թարգմանության մեջ, երբ [[Քրիստոսի խաչելություն|խաչելությունից]] կարճ ժամանակ առաջ նա կապված և [[Քրիստոսի Փշե պսակ|փշերով պսակված]],մտրակահարված Հիսուսին թշնամական ամբոխին է ներկայացրել (Հովհաննես 19։5): Այս տեսարանը լայնորեն պատկերվել է քրիստոնեական արվեստում։

*«Ահա մարդը»* տեսարանը արվեստում Քրիստոսի չարչարանքներն ու կյանքը պատկերող ցիկլերի ստանդարտ բաղադրիչ է։ Այն հետևում է Քրիստոսի մտրակահարության, [[Քրիստոսի Փշե պսակ|փշերով պսակադրման]] և Հիսուսի ծաղրի պատմություններին, վերջին երկուսը հաճախ համակցված են. Սովորական պատկերումը ցույց է տալիս Պիղատոսին և Հիսուսին, ծաղրող ամբոխը, որը կարող է բավականին մեծ լինել, և [[Երուսաղեմ]] քաղաքի որոշ հատվածներում։

[[15-րդ դար|15-րդ դարից]] Արևմուտքում, և շատ ավելի վաղ՝ Արևելյան եկեղեցու արվեստում, պաշտամունքային պատկերներում Հիսուսը սկսել է պատկերվել մենակ, կիսով չափ կամ ամբողջությամբ՝ մանուշակագույն գոտկատեղով զգեստով, փշե պսակով և տանջանքի վերքերով, հատկապես գլխին, և ավելի ուշ սկսեցին անվանվել *Ահա մարդը-*ի պատկերներ: Նմանատիպ թեմաները, բայց խաչելության վերքերով տեսանելի (մեխերի վերքեր վերջույթների վրա, նիզակի վերքեր կողքերին), անվանվում են «Տառապանքի մարդ» (նաև՝ Misericordia): Եթե առկա են չարչարանքների գործիքները, այն կարելի է անվանել «Arma Christi»։ Եթե Քրիստոսը նստած է (սովորաբար հենվում է ձեռքը ազդրի վրա), այն կարելի է անվանել *«Հանգստացող Քրիստոս»* կամ «Մտածող Քրիստոս»: Այս թեմաները միշտ չէ, որ հնարավոր է տարբերակել:

== Արևելյան քրիստոնեություն ==
[[Պատկեր:Ecce-homo_Mantegna.jpg|մինի|*Ահա մարդը*, [[Անդրեա Մանտենյա]], 1500]]
Արևելյան արվեստում աստվածաշնչյան պահի պատմողական տեսարանները գրեթե երբեք չեն ցուցադրվում, սակայն տանջված Քրիստոսի միակ կերպարի սրբապատկերները թվագրվում են ավելի քան մեկ հազարամյակ և երբեմն ավելի ուշ աղբյուրները անվանում են *Ահա մարդը* պատկերներ: Արվեստում *Ահա մարդը* տեսարանի առաջին պատկերները հայտնվում են 9-րդ և 10-րդ դարերում՝ [[Անտիոքի հույներ|անտիոքյան հույն քրիստոնյաների]] սիրիա-բյուզանդական մշակույթում ։

Սրբապատկերը փեսային ներկայացնում է որպես տառապող Քրիստոս, որին [[Քրիստոսի խաչելություն|խաչելությունից]] առաջ ծաղրել և նվաստացրել են [[Պիղատոս Պոնտացի|Պոնտացի Պիղատոսի]] զինվորները։։

Ամենօրյա կեսգիշերային արարողությունը կոչ է անում հավատացյալներին միշտ պատրաստ լինել Սարսափելի Դատաստանի օրվան, որը անսպասելիորեն կգա ինչպես «փեսան գիշերը»։ Երկուշաբթի, երեքշաբթի և չորեքշաբթի օրերին՝ [[Ավագ շաբաթ|Զատկից]] առաջ վերջին շաբաթը, որը նվիրված է [[Զատիկ|Փրկչի]] երկրային կյանքի վերջին օրերի հիշատակին, երգվում է [[Շարական|շարականը]] . *«Ահա փեսան գալիս է. նրան ընդառա՛ջ ելեք»*

«Կարեկցանքի պիեսը», որը ներկայացվել է [[Մոսկվա|Մոսկվայում]] (2007 թվականի մարտի 27) և [[Հռոմ|Հռոմում]] (2007 թվականի մարտի 29), հիշեցնում է այն խոսքերը, որոնցով «Սուրբ Գրություններում Քրիստոսը նկարագրում է Իրեն որպես փեսա»։

== Արևմտյան քրիստոնեություն ==
[[Պատկեր:Titian_-_Christ_Shown_to_the_People_(Ecce_Homo).jpg|մինի|[[Տիցիան|Տիցիանի]] *«Ահա մարդը»* նկարը, մոտ․ 1570-1576թ.]]
Միջնադարում արևմտյան քրիստոնեության պատկերները, օրինակ՝ *Էգբերտի կոդեքսը* և *Ոսկեգույն Էպտեռնասենսիսի կոդեքսը*, կարծես թե պատկերում են *Ահա մարդը* տեսարանը (և սովորաբար մեկնաբանվում են որպես այդպիսին), բայց շատ հաճախ ցույց են տալիս միայն [[Քրիստոսի Փշե պսակ|փշերով պսակադրումը]] և Քրիստոսի ծաղրը, որոնք նախորդում են Աստվածաշնչում *Ահա մարդը'' տեսարանին: Անկախ պատկերը զարգացել է միայն մոտ 1400 թվականին, հավանաբար Բուրգունդիայում, բայց հետո արագորեն դարձել է չափազանց տարածված, հատկապես Հյուսիսային Եվրոպայում:

Պատկեր:5208-20080122-1255UTC--jerusalem-calvary.jpg|Սրբապատկեր  Սուրբ Հարության տաճարում
Պատկեր:Ecce_homo_-_seculo_xv_-_portugal.jpg| Նունո Գոնսալես, 15-րդ դար
Պատկեր:Ecce_homo_by_Hieronymus_Bosch.jpg|Հիերոնիմոս Բոսխ, 1470-ական թթ.
Պատկեր:Jean_hey,_ecce_homo,_1494.JPG|Ժան Հեյ, 1494
Պատկեր:Ecce_homo_from_Venetian-Cretan_school.jpg|Վենետիկա-կրետական դպրոց, 1520
Պատկեր:Janssens_Ecce_Homo.jpg| Աբրահամ Ժանսենս, (1567–1632)
Պատկեր:Eccehomo.jpg|Կոռեջո, 16-րդ դար
Պատկեր:Tintoretto_-_ecce_homo_masp.JPG|Տինտորետտո, 1546
Պատկեր:Tiziano_Vecelli_-_Ecce_Homo_(National_Gallery_of_Ireland).jpg| Տիցիան (1490–1576)
Պատկեր:Andrea_Solario_-_Ecce_Homo_-_Google_Art_Project.jpg| Անդրեա Սոլարիո, մոտ․1506
Պատկեր:Quentin_Massys-Ecce_Homo-1520,Doge's_Palace,Venice.jpg|Քվինտեն Մասեյս, մոտ․1520
Պատկեր:Rubens_(Ecce_Homo).jpg|Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, 1612
Պատկեր:Jan_Cossiers_-_Ecce_Homo.jpg|Յան Կոսիրս,1620
Պատկեր:Mateo_Cerezo_-_Ecce_Homo_-_Google_Art_Project.jpg|Մատե Կերեզո, 1650
Պատկեր:CigoliEcceHomo.jpg| Սիգոլի
Պատկեր:Champaigne_eccehomo.jpg| Ֆիլիպ դը Շամպան (1602–1674)
Պատկեր:Moskos_Elias_Elkomenos_1648.jpg| Էլիա Մոսկոս, 1648
Պատկեր:Mateo_Cerezo_d._J._001.jpg|  Մատեո Սերեզո, 1650 
Պատկեր:ColegioDeSanGregorio20110906182953P1130027.jpg|հեղինակ՝ Պեդրո դե Մենդոսա, 17-րդ դար
Պատկեր:Senhor_Bom_Jesus_de_Tremembé_por_Thiago_Alves_de_Siqueira.jpg|«Ահա մարդը» արձանը, որը Բրազիլիայում հարգվում է որպես Բարի Հիսուս
Պատկեր:Ecce_homo_by_Pierre_Mignard.jpg|Պիեռ Մանյար, (1690)
Պատկեր:Honoré_Daumier_019.jpg|, Օնորե Դոմիե, (1850)
Պատկեր:Ecce_homo_by_Antonio_Ciseri_(1).jpg|Անտոնիո Չիզերի (1871)
Պատկեր:ChmielowskiAdam.1881.EcceHomo.jpg| Ադամ Շմիելովսկի, 1879–1881
Պատկեր:Corinth_Ecce_homo.jpg|Լովիս Կորինտ, 1925


## Նշումներ


## Հրապարակումներ

*  — 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  . . . — 
*  —  — .
*  — 
* 
* 
* 
*  — 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ավետարան ըստ Հովհաննեսի
Կատեգորիա:Ավետարան ըստ Մատթեոսի
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ