Լյոշա Ռավ

**Լյոշա Ռավ**, իսկական անունը **Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Ռոգոժին** (, ), խորհրդային չուվաշ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1909 թվականի մարտի 7-ին Բալաբաշ- Նուրուսովո գյուղում (այժմ` Չուվաշիայի հանրապետության Բատիրևսկի շրջան)։ Հայրը եղել է անտառապահ Բալաբաշ-Նուրուսովոյից, մայրը`  Դունյա Գորդեևան, ծննդով Մալիե Կարմալի գյուղից էր, (Բալաբաշ- Նուրուսովոյից 5 կիլոմետր հեռու)։ Մանկությունն անցել է Բալաբաշ-Նուրուսովո և Մալիե Կարմալի գյուղերի միջև գտնվող անտառներում։ Սովորել է Մալոկարմալինսկի  յոթամյա դպրոցում, 16 տարեկանում սկսել է բանաստեղծություններ գրել բնության մասին` դրանց տակ ստորագրելով Ռ. Ա. Վ. իր անուն, ազգանունը` հայրանվան սկզբնատառերով։ 1936 թվականին ավարտել է Մորդովիայի մանկավարժական ինստիտուտը, Չամզինկա գյուղի դպրոցում և Սարանսկի մանկավարժական ուսումնարանում դասավանդել է մորդովերեն և ռուսերեն։

Ալեքսեյը տիրապետել է չուվաշերեն,  մորդովերեն և ռուսերեն լեզուներին և թարգմանել է չուվաշ բանաստեղծների ստեղծագործությունները մորդովերեն։ Որպես թարգմանիչ` առավելապես հայտնի է դարձել Կ. Վ. Իվանովի «Նարսպի» պոեմի 1940 թվականին կատարած թարգմանության շնորհիվ։ Իր առաջին բանաստեղծությունները նա հրապարակել է «*Якстере теште*» («Կարմիր աստղ») թերթում, 1930-ական թվականներից հրապարակվել է «Սյատկո» ամսագրում, «*Эрзянь коммуна*» («Էրզյան կոմունա») և  «*Ленинэнь киява*» («Լենինյան ուղիով») թերթերում, ինչպես նաև կոլեկտիվ ժողովածուներում։ Մորդովիայի բնությունն ու գյուղի կյանքը գովաբանող նրա ստեղծագործությունները ընդգրկվել են «*Иетне жойнить*» (Տարիներն են ղողանջում, 1933) բանաստեղծական ժողովածուում։

1930-ական թվականներին հանդես է եկել պոեմի ժանրում` գրելով «Գալե» (1935) և «Լիտուվա» (1938)  էպիկական պոեմները, որտեղ նկարագրել է մորդովական գյուղի կյանքը երկու հեղափոխությունների նախօրյակին։ Առաջին պոեմի գործողությունները տեղի են ունենում 1905-1907 թվականների առաջին ռուսական հեղափոխության տարիներին և ցուցադրում են հեղափոխական իրադարձությունների ազդեցությունը մորդովական ժողովրդի կյանքի վրա, իսկ երկրորդի գործողությունները տեղի են ունենում Հոկտեմբերյան հեղափոխության օրերին, որտեղ գովերգում է սոցիալական անարդարության և նահապետական կարգերի դեմ պայքարը։ Գրել է նաև «Վերջինը» (1934) հեղափոխական» պոեմը ռուսերենով։

1941 թվականին  Ռոգոժինին գործուղել են Չամզինի միջնակարգ դպրոց, որտեղ դասավանդել է  ռուսաց լեզու և գրականություն և մինչև 1943 թվականն աշխատել որպես ուսմասվար։ Եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։

## Մահ
1943 թվականի գարնանը զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ 1944 թվականի մարտի 24-ին զոհվել է Դրոգոբիչի համար մղվող մարտերում։ Թաղված է եղբայրական գերեզմանոցում։

## Հիշատակ
Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Ռոգոժինի  անունն են կրում Մալոկարմալինսկի գրադարանը և թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Маскаев А., Кавто поэмат, «Сятко», 1940, № 10. На эрзя яз.
* Коломасов В., Рогожинэнь «Литува» поэмадонзо, «Сятко», 1940, № 4. На эрзя яз.
* Горбунов В. В., Мордовской советской литературась, Саранск, 1952. На эрзя яз.
* История морд. сов. лит-ры, т. 1, Саранск, 1968. На русс. яз.
* Писатели Сов. Мордовии. Библиографич. справочник, Саранск, 1958.. На русс. яз.

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте ibr-bib.ru 
* Биография в Чувашской энциклопедии // Энциклопедический словарь псевдонимов

Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մորդովայի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Չուվաշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Էրզիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածներ
Կատեգորիա:Մորդովիայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով