Միչիգանի կանանց երաժշտական փառատոն

**Միչիգանի կանանց երաժշտական փառատոն** կամ **MWMF** կամ **Michfest**, լեսբիական ֆեմինիստական կանանց երաժշտական փառատոն, որը անցկացվում էր ամեն տարի 1976-ից մինչև 2015 թվականը Օսեանա շրջանում, Միչիգանում, Հարթ Թաունշիփի մոտակայքում գտնվող մասնավոր անտառային տարածքում, որը կազմակերպիչներն ու մասնակիցները կոչում էին «*The Land*»։ Միջոցառումը կառուցված, աշխատակազմավորված, կառավարված և այցելված էր բացառապես կանանց կողմից, ընդ որում՝ թույլատրվում էր աղջիկների, փոքր տղաների և մանուկների մասնակցությունը։

1991 թվականից փառատոնը բացառել է տրանս կանանց՝ ընդունելով «womyn-born womyn» քաղաքականությունը, որը ավելի շատ քննադատության  է արժանացել։ 1990-ականներին փառատոնի բացառող քաղաքականության դեմ սկսել է բողոքել *Camp Trans*-ը։ 2014 թվականին *[[ԼԳԲՏ|LGBT]]* իրավապաշտպան *Equality Michigan* խումբը բոյկոտել է միջոցառումը։ Michfest**-**ը քննադատության է արժանացել *Human Rights Campaign*, *GLAAD*, Ազգային լեսբուհիների իրավունքների կենտրոն և Ազգային *[[ԼԳԲՏ|LGBTQ]]* խնդիրների խումբ կազմակերպությունների կողմից, ինչպես նաև այլ կազմակերպությունների։ Փառատոնը իր վերջին միջոցառումը անցկացրել է 2015 թվականի օգոստոսին։

## Պատմություն
### Նախապատմություն
Կանանց առաջին երաժշտական փառատոնները ԱՄՆ-ում հիմնադրվել են 1970-ականների սկզբին, սկսելով Սակրամենտո և Սան Դիեգո պետական համալսարանների կամպուսներում անցկացվող մեկօրյա փառատոններից, Միջին Արևմուտքի կանանց փառատոնը Միսսուրիում, Բոստոնի կանանց երաժշտական փառատոնը և Կանանց ազգային երաժշտական փառատոնը Իլինոյսի համալսարանում՝ Ուրբանա-Շամպեյնում։ Այս առաջին տարածաշրջանային միայն կանանց համար նախատեսված միջոցառումները հանդիսատեսին ծանոթացրել են ֆեմինիստ և բացահայտ լեսբուհի արվեստագետների հետ, որոնցից շատերը գործում էին ձայնագրման հիմնական արդյունաբերությունից անկախ։ Փառատոնային հավաքները առաջարկում էին այլընտրանք քաղաքային բարերին, սրճարաններին և բողոքի երթերին, որոնք 1970-ականների սկզբին լեսբուհիների հանդիպելու միակ հնարավորություններից էին։ Տարածքների ֆեմինիստական առանձնացվածությունը ուղղակիորեն հետևում էր սևազգիների և այլ ռասայական համերաշխության շարժումների ստեղծած ակտիվիզմին ու նրանց հանդեպ համերաշխությանը։

### 1970-ականներ
1976 թվականին Լիզա Ֆոգելը, իր քույր Քրիստի Ֆոգելի և ընկերուհի Մերի Քինդիգի հետ միասին, հիմնադրել են Միչիգանի կանանց երաժշտական փառատոնը՝ նախորդ տարի Բոստոնում կանանց երաժշտության փակ փառատոնին մասնակցելուց հետո։ Նրանց միացել է տեղացի գործարար Սյուզան Ալբորելը։ Երբ նրանց դիմումը՝ ոչ առևտրային կոլեկտիվ ձևավորելու համար, մերժվել է, *We Want the Music Corporation* կազմավորվել է որպես *MWMF*-ի մայր ընկերություն։ Սկզբում Michfest-ը ընկալվում էր որպես կանանց և ֆեմինիստ տղամարդկանց մասնակցությամբ միջոցառում. այնուհետև, երբ բացօթյա ճամբարների առանձնահատկությունները հաշվի առնվել են, այն դարձել է միայն կանանց համար նախատեսված փառատոն։ Արդյունքում, *MWMF*-ն հաստատվել է որպես «լեսբուհիների համար նախատեսված միջոցառում»։ Տարիներ անց, հեղինակ և ֆեմինիստ գիտնական Բոնի Մորիսը նկարագրել է Michfest-ը որպես «ամբողջ քաղաք, որը ղեկավարվում է լեսբուհի ֆեմինիստների կողմից և նրանց համար։ Ուտոպիա բացահայտված։ Եվ Եդեմ՝ կառուցված Եվաների կողմից»։

### 1980-ականներ
1982 թվականին Միչֆեստը տեղափոխվել է իր երկարաժամկետ 650 ակր տարածք, որը գտնվում էր Միչիգանի Հարթ քաղաքի մոտ։ Հետագա տարիներին փառատոնին ավելացան ակուստիկ բեմ և բաց միկրոֆոնային բեմ, ինչպես նաև օրվա բեմ և գիշերային բեմի ծրագրավորումներ։ Տարածքում կառուցվել են ցեմենտապատ արահետներ, որպեսզի հեշտացնեն շարժման խնդիրներ ունեցող կանանց և մանկասայլակների համար։ Բարբարա «Բու» Փրայսը դարձել է Ֆոգելի գործարար գործընկերը 1985 թվականի փառատոնից հետո և ավելի ու ավելի ներգրավվել է արտադրության մեջ մինչև 1994 թվականին նրանց համագործակցության ավարտը։ 1985 թվականին թողարկվել է 10-րդ տարեդարձի կրկնակի ալբոմը, իսկ 1986 թվականին փառատոնը ընդլայնվել է՝ դառնալով հնգօրյա։ 1988 թվականին փառատոնը բախվել է շիգելլայի բռնկման հետ։

### 1990-ից 2000-ականներ
1990-ականներին Michfest-ին ավելացվել է պոդիում գիշերային բեմին և մոշ փիթ։ Այս շրջանում փառատոն հրավիրված հայտնի արվեստագետներից էին *Indigo Girls*-ը և *Tribe 8*-ը։

#### Բացառիկ սկանդալ
1991 թվականին տրանս կին՝ Նենսի Ջին Բըրքհոլդերին, խնդրել են լքել փառատոնը։ Սա հետագայում արդարացվել է «womyn-born-womyn» քաղաքականության հաստատմամբ, ինչպես անվանել է Լիզա Ֆոգելը։ Ֆոգելը 2013 թվականին հայտարարել է, որ Michfest-ը նախատեսված էր «կանանց համար, որոնք ծնվելուց ի վեր համարվել են իգական սեռի»։ Արդյունքում, տրանս կանայք բացառվեցին փառատոնից, ինչը դարձավ ավելի մեծ քննադատության առարկա։

1992 թվականին Բըրքհոլդերը Michfest-ում անցկացրել է հարցում, որը հարցնում էր՝ «Արդյոք դուք կարծում եք, որ կին դառնալու համար սեռափոխված տղամարդիկ պետք է ներգրավված լինեն Միչիգանի փառատոնին։ Թեև ընտրանքը «պատահականորեն ընտրված» չէր, արդյունքները մեկնաբանվեցին որպես ցույց տալով, որ փառատոնի մասնակիցների մեծ մասը դեմ կլիներ տրանս կանանց բացառմանը և «ուժեղորեն նշում էին, որ փառատոնի այցելուների մեծամասնությունը կաջակցեր «no penis» քաղաքականությանը, որը թույլ կտար սեռափոխված կին դառնալու համար տրանս կանանց» մասնակցել Michfest-ին։ 2000 թվականի միջոցառման ժամանակ աշխատակիցները ժամանողներին թերթիկ տվեցին, որում ասվում էր, որ փառատոնը կարող է մերժել «ընդունելությունը այն անհատներին, որենք ինքնահաստատվում են որպես տղամարդ-կին տրանսսեքսուալ կամ կին-տղամարդ տրանսսեքսուալներ, որոնք այժմ ապրում են որպես տղամարդ (կամ [խնդրել] նրանց հեռանալ՝ եթե նրանք մտնեն)։

Քննադատները պնդում էին, որ կին ծնված կանանց մտադրությունը խտրականություն է տրանսգենդերների նկատմամբ, և 1995 թվականին մեկնարկեց *Camp Trans*-ը, ամենամյա բողոքի միջոցառումը, որն անցկացվում էր Michfest-ի հետ միաժամանակ, որը գործում էր փառատոնի վայրի հարևանությամբ։ 

2005 թվականին Էմի Ռեյին տված հարցազրույցում Ֆոգելը պաշտպանել է այդ մտադրությունը՝ հայտարարելով, որ «կանանց համար, որոնք ծնվել են կանայք, մեկ շաբաթով միասին հավաքվելու տարածք ունենալը առողջ, սիրալիր տարածք է ապահովելու կանանց համար։ Ինձ համար տրանսֆոբիկ պիտակավորելը նույնքան անտեղի է, որքան գունավոր կանանց վրանը ռասիստական ​​է, կամ ասել, որ միայն տրանսսեքսուալ տարածքը, տղամարդկանց ծնված մարդկանց հավաքույթը, ես միշտ իմ սրտում հավատացել եմ առանձին ժամանակի և տարածության քաղաքականությանն ու մշակույթին»։ 2006 թվականի մամուլի հաղորդագրության մեջ Ֆոգելը հայտարարել է, որ «մենք հաստատակամորեն պնդում ենք, որ ոչ մի տրանսֆոբիկ բան չկա՝ ընտրելով մեկ շաբաթ անցկացնել կանանց հետ, որոնք ծնվել և ապրել են որպես կին»։

Տրանս–բի ակտիվիստ Ջուլիա Սերանոն, գրելով 2007 թվականին, քննադատել է Միչիգանի քաղաքականությունը որպես տրանսմիսոգինիա և մատնանշել երկակի ստանդարտ. տրանս տղամարդկանց թույլատրվում էր մասնակցել փառատոնին, իսկ տրանս կանայք՝ ոչ։ Իրականում դա նշանակում էր, որ տրանս տղամարդկանց վերաբերվում էին այնպես, ասես նրանք կին լինեին։ Նա մեղադրել է Միչիգանի քաղաքականությունը կանանց նկատմամբ ներհատուկ սեքսիստական ​​լինելու և կանանց երաժշտական ​​փառատոնի գաղափարին դեմ լինելու մեջ, հերքել է Michfest-ի կողմից արված տարբեր հայտարարությունները՝ ի պաշտպանություն իրենց քաղաքականության, և նկարագրել է նախաօպերատիվ տրանս կանանց կանխարգելումը որպես phallocentric։

2013-ին տրանսգենդեր ակտիվիստ Ռեդ Դուրկինը նախաձեռնեց Change.org-ի ստորագրահավաք՝ խնդրելով կատարողներին բոյկոտել Michfest-ը, քանի դեռ կին ծնված կանանց մտադրությունը չի վերացվել։ Ի պատասխան՝ Ֆոգելը հայտարարեց, որ «Ես մերժում եմ այն ​​պնդումը, որ WBW-ի հավաքման ժամանակ և վայր ստեղծելն իր էությամբ տրանսֆոբիկ է։ Սա կեղծ երկփեղկություն է, որը խանգարում է առաջընթացին ու փոխըմբռնմանը»։ Ստորագրահավաքի մեկնարկից անմիջապես հետո Indigo Girls-ը հայտարարեցին, որ 2013-ը լինելու է իրենց վերջին տարին փառատոնում, քանի դեռ մտադրությունն առկա էր՝ հրապարակելով հայտարարություն, որ «Մենք խորապես զգում ենք, որ ժամանակն անցել է մտադրությունը փոխելու համար, որը շատ պարզ ասում է տրանս կանանց ներառման մասին»։ Մեկ այլ կատարող՝ Lovers-ը, դեմ է արտահայտվել այդ մտադրությանը, բայց այնուամենայնիվ նախընտրել է ելույթ ունենալ 2013 թվականին։ Նրանք հայտարարություն են տարածել՝ պնդելով, որ «*MWMF*-ն արձագանքում է ոչ թե արտաքին, այլ ներքին ճնշմանը, և մենք հավատում ենք, որ, ի վերջո, կանայք, ովքեր ներկա են փառատոնին, նրանք են, ովքեր կորոշեն դրա ապագան»։

2014 թվականին ԼԳԲՏ իրավապաշտպան խումբը՝ Equality Michigan-ը բոյկոտել է Michfest-ը։ Բոյկոտին միացել են Մարդու իրավունքների արշավը (*HRC*), *GLAAD*-ը, Լեսբիների իրավունքների ազգային կենտրոնը (*NCLR*) և *LGBTQ* ազգային աշխատանքային խումբը։ Michfest-ը մեղադրել է բոյկոտը «հիմնված խեղաթյուրումների, նպատակաուղղված բացթողումների և այս հարցի վերաբերյալ նախորդ փառատոնի հայտարարությունների ընտրովի խմբագրման վրա», իսկ Ֆոգելը բոյկոտն անվանել է «ՄակՔարթիի ժամանակաշրջանի սև ցուցակի մարտավարություն»։ NCLR-ը և Ազգային *LGBTQ Task Force*-ը հետագայում հետ կկանգնեն իրենց աջակցությունը բոյկոտին, քանի որ նրանք կարծում էին, որ այն «ի վերջո արդյունավետ» չէր լինի իր նպատակին հասնելու համար՝ նշելով. Michfest է, որը լիովին ողջունում է տրանս կանանց»։

Այդ մտադրության դեմ բողոքի ակցիաները հանգեցրին այն արտիստների քննադատությանը, որոնք ելույթ էին ունեցել կամ հրավիրվել էին Michfest-ին։ Bitch and Animal խմբից, Bitch-ը քննադատության է արժանացել *MWMF*-ում նվագելու ընտրության համար, ինչի արդյունքում Բոստոն Դայք Մարշը չեղարկել է նրա ելույթը 2007 թվականին, և նա նույնպես հեռացվել է կամ չհրավիրվել մի քանի այլ երաժշտական ​​փառատոնների։ The Butchies-ի և Le Tigre-ի անդամները պնդում էին, որ իրենց «բանավոր հարձակման, անվերջ հետապնդումների և ֆիզիկական սպառնալիքների» են ենթարկել՝ փառատոնին խաղալու որոշման համար։ 2013 թվականի հոկտեմբերին կինոռեժիսոր Սառա Սենտ Մարտին Լինին խնդրել է հեռանալ *Bay Area Girls Rock Camp*-ի խորհրդի անդամից՝ *Michfest*-ին մասնակցելու համար։

Michfest-ը նաև հայտարարել էր, որ մասնակիցների սեռը չպետք է վիճարկվի, և հաղորդվել է, որ տրանսգենդեր կանայք մասնակցել են փառատոնին՝ չբացահայտելով իրենց կարգավիճակը։ Փառատոնի այս մոտեցումը քննադատվել է որպես «Մի հարցրու, մի ասա»-ին համարժեք «Equality Michigan»-ից Էմիլի Դիվենդորֆը, «GenderPAC»-ից Ռիկի Վիլչինսը և Ջուլիա Սերանոն։

### Փակումը 2015 թվական
Michfest-ը նշել է իր 40-ամյակը 2015 թվականին։ Ապրիլի 21-ին Լիզա Ֆոգելը Facebook-ի միջոցով հայտարարել է, որ դա լինելու է նաև վերջին փառատոնը։ Ֆոգելն իր հայտարարության մեջ գրել է.
 Եղել են պայքարներ. դրանում կասկած չկա։ Սա մեր ճշմարտության մի մասն է, բայց դա մեր որոշիչ պատմությունը չէ և երբեք չի եղել։ Փառատոնը եղել է կրիտիկական մշակութային և քաղաքական գրեթե բոլոր հիմնահարցի համար, որոնց հետ լեսբի ֆեմինիստական ​​համայնքը բախվել է չորս տասնամյակների ընթացքում։ Այդ պայքարները եղել են մեր հավաքական ուժի գեղեցիկ մասը. նրանք երբեք թուլություն չեն եղել։.

## Գործունեություն
### Գործունեություն և ծառայություններ
Michfest-ին ներկաները տատանվում էին 3000-ից 10000-ի սահմաններում։ Կանայք կառուցում էին բեմերը, ղեկավարում լուսային և ձայնային համակարգերը, հավաքում էին աղբը, ծառայում էին որպես էլեկտրիկներ, մեխանիկներ, անվտանգության աշխատակիցներ, բժշկական և հոգեբանական աջակցություն ցուցաբերում, հազարավոր կերակուրներ են պատրաստել բաց կրակի վրա, տրամադրել են երեխաների խնամք և կազմակերպել սեմինարներ, որոնք ընդգրկում էին ներկաներին հետաքրքրող տարբեր թեմաներ, որոնք կոչվում էին «տոնակատարություններ»։ Մինչև մեկ ամիս ծախսվել է փառատոնի տարածքը կառուցելու և միջոցառման ավարտին դրանք ապամոնտաժելու համար։

Կառավարման որոշումները կայացվել են աշխատողների համայնքի հանդիպումների միջոցով։ Համայնքային ծառայության աջակցությունը ներառում էր ASL-ի թարգմանություն ներկայացումների ժամանակ, հոգեկան և ֆիզիկական առողջության խնամք, անանուն ալկոհոլիկների հանդիպումներ, ճամբարներ հաշմանդամ կանանց համար, ինչպես նաև վրան բացառապես գունավոր կանանց համար։

1994 թվականի աշնանը գրելով *The Village Voice*-ի համար անձնական տեսանկյունից՝ երաժիշտ և փառատոնում խոհանոցի աշխատող Գրետչեն Ֆիլիպսը (Two Nice Girls խմբի համահիմնադիրն) ասել է.«Նախկինում ես երբեք չէի տեսել այսքան կուրծք, այդքան մերկ էշեր, այդքան անիծված մաշկ այսքան ընդարձակ տեղանքի վրա։ Ես որոշեցի այդ շաբաթավերջին ամբողջացնել իմ մարմնի խնդիրները ուսումնասիրելու համար» և «Ես միշտ օգտագործել եմ Mich-ը որպես մարտկոցներ լիցքավորելու վայր տարվա մնացած ժամանակահատվածում, պլանավորելով իմ կյանքը օգոստոսին այնտեղ գտնվելու և դասեր սովորելու շուրջ՝ և՛ զվարճալի, և՛ դժվար»։

Փառատոնի շրջանակներում թույլատրվել են չորս տարեկան և ցածր արական սեռի երեխաները։ Տրամադրվել է մինչև հինգ տարեկան աղջիկների և տղաների երեխաների խնամքը։ Ամառային ճամբար՝ Brother Sun Boys Camp, հասանելի էր 5-ից 10 տարեկան տղաների համար։

### Արտադրություն և ներկայացում
Michfest-ում ելույթ են ունեցել բազմաթիվ ժանրերի արտիստներ, այդ թվում՝ դասական, ջազ, ֆոլկ, հարդ ռոք, ակուստիկ, բլյուգրաս և գոսպել։ Փառատոնը ստեղծել է բարձր տեխնոլոգիական արտադրություն՝ երեք բեմերով գյուղական բացօթյա վայրում։ Նշանավոր կատարողներից էին Մարգի Ադամը, Բետթի, Բիչ, Տրեյսի Չեփման, Լեա ԴեԼարիա, Մելիսա Ֆերրիկ, Մերի Գոթիե, Ինդիգո Գիրլզ, Մարգա Գոմեզ, Վալերի Ջուն, Հոլի Նիր, Կարոլ Փոպ, Վիքի Ռենդլ, Ջեյն Սիբերի, Ջիլ Սոբուլ, Չերիլ Ուիլեր, Ուիլյամս, Քրիս Ուիլյամսոն և Սառա Բեթենս (Սեմ Բեթենս)։

### Michfest Half-Way Soirée
2005 թվականին փառատոնի մասնակից Լիզա Ա. Սնայդերը Նյու Յորքում ստեղծել է «Michfest Half-Way Soirée»-ն՝ աջակցելու տեղական Michigan Womyn's Music Festival համայնքին, կին երաժիշտներին և կանանց պատկանող բիզնեսներին։ Michfest-ի երեկույթները (երբեմն նաև կոչվում են Mid-Way երեկույթներ կամ Michfest Half-Way երեկույթներ) հետագայում անցկացվել են բազմաթիվ վայրերում։

## Տարածքի գույքի կարգավիճակը
2017 թվականին «*We Want the Land Coalition»* (WWTLC) ոչ առևտրային կազմակերպությունը պայմանագիր է կնքել Լիզա Ֆոգելից տարածքը գնելու համար։ *WWTLC*-ն նպատակ ունի տարածքը հասանելի դարձնել այն կանանց համար, որոնք ցանկանում են այնտեղ միջոցառումներ կազմակերպել։ 2019 թվականի ամռանը նախատեսված էին փոքր միջոցառումներ։ 2022 թվականի օգոստոսին տեղի է ունեցել *Fern Fest*-ը, որը նման էր Michfest-ին, բայց ներառում էր նաև տրանս կանանց։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականության ցանկ
*  (Originally published in *Lesbian Ethics*.)
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Գրքեր և ամսագրեր

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; Թեզեր

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Official website (Archive)
* Festival Letters and Statements to the Community, Michfest (Archive)
* Michigan Womyn's Music Festival records at the Sophia Smith Collection, Smith College Special Collections
* 
*  (Interview with Lisa Vogel)

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ մշակույթ
Կատեգորիա:Կանանց փառատոն