Ռոբերտ Ինդիանա

**Ռոբերտ Ինդիանա** (ի ծնե անուն՝ **Ռոբերտ Քլարկ**, ), ամերիկացի նկարիչ, որի անունը կապված է փոփ արտ շարժման հետ։ 
Ինդիանան առավելապես հայտնի է իր խորհրդանշային «LOVE» պատկերով, որը ստեղծվել է 1964 թվականին՝ բացիկի տեսքով։ Ինդիանան այս բացիկները ուղարկում է արվեստի աշխարհի մի քանի ընկերների և ծանոթների: 1965 թվականին Ռոբերտ Ինդիանային առաջարկում են մի գործ ներկայացնել Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի ամենամյա Սուրբ Ծննդյան բացիկի համար: Ինդիանան ներկայացնում է մի քանի 12 դյույմանոց քառակուսի կտավի վրա յուղաներկ նկարների տարբերակներ՝ հիմնված իր «LOVE» պատկերի վրա։ Թանգարանն ընտրում է կարմիրի, կապույտի և կանաչի ամենաինտենսիվ գունային համադրությունը։ Այն դառնում է թանգարանի կողմից երբևէ առաջարկված ամենատարածված բացիկներից մեկը։ Ինդիանան շարունակում է զարգացնել իր «LOVE» շարքը, և 1966 թվականին համագործակցելով «Multiples, Inc.»-ի Մարիան Գուդմանի հետ՝ ալյումինից պատրաստում է իր առաջին «LOVE» քանդակը։ 1970 թվականին Ինդիանան ավարտում է Կոր-Տեն պողպատից պատրաստված իր առաջին մոնումենտալ «LOVE» քանդակը, որը գտնվում է Ինդիանապոլիսի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուում։ Ինդիանան նաև ԼԳԲՏ իրավունքների շարժման կիզակետն է եղել, այն բանից հետո, երբ պարզվել է, որ նրա հայտնի LOVE նկարը իր և նկարիչ Էլսվորթ Քելլիի միջև բաժանման արդյունք է, որը, մասնավորապես, ոգեշնչել է Ինդիանայի աշխատանքային ոճը։ Նկարիչ և քանդակագործ լինելուց բացի, Ինդիանան պատրաստել է պաստառներ և տպագրություններ, ինչպես նաև նախագծել է Վիրջիլ Թոմսոնի և Գերտրուդ Սթայնի «Մեր բոլորի մայրը» օպերայի բեմական դեկորացիաներն ու զգեստները։ Ինդիանայի արվեստի գործերը ներկայացվել են աշխարհի բազմաթիվ ցուցահանդեսներում և ներառված են բազմաթիվ խոշոր թանգարանների մշտական հավաքածուներում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Լոնդոնի Թեյթ Մոդեռնում և Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Ինդիանան ծնվել է որպես Ռոբերտ Քլարկ՝ Ինդիանա նահանգի Նյու Քասլ քաղաքում։ Մանուկ հասակում նրան որդեգրում են Էրլ Քլարկ և Կարմեն Ուոթերս զույգը։
Ծնողների ամուսնալուծությունից հետո նա հոր հետ տեղափոխվում է Ինդիանապոլիս, որպեսզի կարողանա հաճախել Արսենալ տեխնիկական ավագ դպրոցը (1942–1946), որն ավարտում է որպես իր դասարանի վալեդիկտորիան՝ ավարտական դասարանում ամենաբարձր առաջադիմություն ցուցաբերած ուսանող։ Երեք տարի ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում ծառայելուց հետո Ինդիանան սովորել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում (1949–1953), Մեն նահանգի Սկոուհեգանի գեղանկարչության և քանդակագործության դպրոցում (1953 թվականի ամառ), Էդինբուրգի համալսարանում և Էդինբուրգի արվեստի քոլեջում (1953–1954)։ 1954 թվականին նա վերադառնում է Միացյալ Նահանգներ և հաստատվում Նյու Յորք քաղաքում։ Նյու Յորքում Ինդիանայի սիրային զուգընկեր Էլսվորթ Քելլին, որին նա հանդիպել էր 1956 թվականին, օգնում է նրան Մանհեթենի Քոենթիս Սլիփ փողոցում մի ձեղնահարկ գտնել։ Այնտեղ Քելլին Ինդիանային ծանոթացնում է հարևան արվեստագետների հետ, ինչպիսիք են Ջեք Յանգերը, Ագնես Մարտինը և Սայ Տվոմբլին, որոնց հետ որոշ ժամանակ նա կիսում է իր ստուդիան։ Հենց այս ժամանակահատվածում էլ Ինդիանան և Քելլին հաստատում են իրենց ռոմանտիկ հարաբերությունները։ Քելլին դառնում է Ինդիանայի խորհրդատուն, իսկ ավելի ուշ համոզում նրան անցնել կոշտ ոճի, որը շատ արագ դառնում է երկրպագուների սիրելին։։ Կյանքի ավելի ուշ շրջանում տված հարցազրույցում Ինդիանան բացահայտում է, որ նա իրեն Քելլիի հետ հավասար էր համարում։ Չնայած Ինդիանան պնդում է, որ ոգեշնչվել է «Life» ամսագրից, նրա ամենամեծ ոգեշնչումը Քելլին էր։ 1958 թվականին նա փոխում է ազգանունը՝ Քլարկից դառնալով Ինդիանա։ Նրա կարիերան վերելք է ապրում 1960-ականների սկզբին, երբ Ալֆրեդ Բար կրտսերը Ժամանակակից արվեստի թանգարանի համար գնում է «Ամերիկյան երազանք I» ստեղծագործությունը։ 1964 թվականին Ինդիանան Քոենթիս Սլիփից տեղափոխվում է Սփրինգ փողոցի և Բաուերիի հինգհարկանի շենք։ 1969 թվականի ամռանը նա այցելում է «Life» ամսագրի լուսանկարիչ Էլիոթ Էլիսոֆոնին՝ Վինալհեյվեն կղզում և վարձակալում 100-ամյա վիկտորիանական ոճով կառուցված տան վերին հարկը։ Մեն նահանգի Վինալհեյվեն քաղաքում գտնվող «Օդդ Ֆելոուս» դահլիճը կոչվում էր «Հույսի աստղ»։ Ինդիանային գրավում է «Օդդ Ֆելոուսի» տարբերանշանը, որը բաղկացած էր երեք փոխկապակցված օղակներից։
Երեք օղակներն, իհարկե, ճշմարտությունն ու բարեկամությունն են, իսկ մեջտեղում գտնվող կարևոր օղակը պարզապես սերն է։ Այսպիսով, կարծում եմ, որ ես դատապարտված էի կյանքս ավարտել «Տարօրինակ մարդկանց» օթյակում - Ռոբերտ Ինդիանա
Կես դար առաջ նույն կղզի էր գնացել Մարսդեն Հարթլին։ Ինդիանան մեծ կապվածություն է հայտնաբերում իր և Մարսդեն Հարթլիի միջև և նրան  հարգանքի տուրք է մատուցում 1980-ականների վերջին մի շարք աշխատանքներում։ Երբ Էլիսոֆոնը մահանում է 1973 թվականին, Ինդիանան 10,000 դոլարով գնում է նրա կալվածքի տնակը։ 1978 թվականին Ինդիանան կորցնում է Բաուերիի վարձակալության պայմանագիրը, ուստի տեղափոխվում է այստեղ ապրելու։ Նույն թվականին Ինդիանան ստեղծում է իր ամենահայտնի արվեստի գործը՝ «LOVE»-ը, որն ստեղծվել էր ի պատասխան Քելլիի հետ բաժանման, չնայած դա բացահայտվում է միայն մի քանի տարի անց: Այս կոնկրետ ստեղծագործությունը ներառում էր երեք գույն՝ կարմիր, կանաչ և կապույտ, որոնք Քելլիի աշխատանքներում ամենաակնառու գույներն էին: Այնուամենայնիվ, այս ստեղծագործությունը Ինդիանային շատ անցանկալի ուշադրություն է բերում: Ի վերջո, Ինդիանան սկսում է անհետանալ հանրության ուշադրության կենտրոնից: Ենթադրվում է, որ «LOVE»-ի ուշադրությունը չափազանց շատ էր եղել։ Կյանքի վերջին տարիներին Ինդիանան մեկուսանում է։ Նա մահացել է շնչառական անբավարարությունից, 2018 թվականի մայիսի 19-ին, Մեն նահանգի Վինալհեյվեն քաղաքում գտնվող իր տանը, 89 տարեկան հասակում։ Նրա մահից մեկ օր առաջ դատական հայց է ներկայացվել այն պնդումների վերաբերյալ, որ նրա խնամակալը նրան մեկուսացրել է ընտանիքից և ընկերներից և վաճառում է նրա աշխատանքների չարտոնված վերարտադրությունները։

## Ստեղծագործություն
Ինդիանայի բարդ և բազմաշերտ աշխատանքները ուսումնասիրում են լեզվի ուժը, ամերիկյան ինքնությունը և անձնական պատմությունը և հաճախ բաղկացած են աչքի ընկնող, պարզ և անմիջական բառերից: Ճանապարհային նշանների և ճամփեզրյա զվարճալի, հանրամատչելի բառապաշարի վրա հիմնվելով՝ Ինդիանան ստեղծել է մի ամբողջություն, որը համարձակ է և էներգետիկ։ Նրա ամենահայտնի օրինակներից են կարճ բառերը, ինչպիսիք են՝ EAT, DIE, HUG, ERR և LOVE: Նրա EAT (ուտել) շարքում բառը չեզոք ֆոնի վրա փայլատակում է ներկի կամ լամպերի մեջ։ Կարիերայի կարևորագույն հանգրվանում ճարտարապետ Ֆիլիպ Ջոնսոնը պատվիրում է EAT ցուցանակը Նյու Յորքի նահանգային տաղավարի համար՝ 1964 թվականի Նյու Յորքի համաշխարհային ցուցահանդեսում ներկայացնելու նպատակով։ Ցուցանակը հեռացվում է տոնավաճառի բացումից մեկ օր անց, քանի որ այցելուները կարծում էին, որ այն ռեստորանի նշան է։ Այդ օրը տոնավաճառից հեռացվում է նաև Էնդի Ուորհոլի հեղինակային ցուցանմուշը։ Ինդիանայի մոնումենտալ քանդակների շարքը կարելի է տեսնել ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ «LOVE»-ը, «AHAVA»-ն, «AMOR»-ը և «ONE»-ից «ZERO» թվանշանները՝ մեկից տասը թվերը։ Ինդիանայի սեփական կոպիտ գեղանկարչական գեղագիտությունը հիմք է հանդիսանում հետագա քանդակագործական նորամուծությունների համար, որոնք սա օգտագործում են եռաչափության մեջ։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո Ինդիանան ստեղծում է իր «Խաղաղության նկարներ» շարքը, որը 2004 թվականին ցուցադրվում է Նյու Յորքի Փոլ Կասմին պատկերասրահում։ 1989-ից 1994 թվականներին Ինդիանան նկարել է 18 կտավներից բաղկացած շարք՝ ոգեշնչված Մարսդեն Հարթլիի 1913-1915 թվականներին Բեռլինում ստեղծված «Պատերազմի մոտիվ» նկարների ձևերից և թվերից։ Ինդիանան նաև թատերական դեկորացիաների և զգեստների դիզայներ էր. նա նախագծել է Սանտա Ֆե օպերայի 1976 թվականի բեմադրությունը՝ Վիրջիլ Թոմսոնի «Մեր բոլորի մայրը» պիեսի համար, որը հիմնված է սուֆրաժիստ Սյուզան Բ. Էնթոնիի կյանքի վրա։ Նա Էնդի Ուորհոլի «Ուտել» (1964) ֆիլմի աստղն էր, որը 45 րոպեանոց ֆիլմ է սունկ ուտող Ինդիանայի մասին։ Ուորհոլը նաև նկարահանում է կարճատև համր ֆիլմ՝ «Բոբ Ինդիանա և այլն» (4 րոպե, 1963), որը նկարչի դիմանկարն է՝ Վին Չեմբերլեյնի և Ջոն Ջորնոյի մասնակցությամբ։ Ինդիանայի զրոյից մինչև ինը թվանշանների մոնումենտալ քանդակների շարքը՝ «1-0 (տասը թիվ)», ստեղծումից հետո՝ 1980 թվականից ի վեր ցուցադրվել է մի շարք քաղաքներում։

### LOVE

thumb|right|1973 թվականի LOVE-ի նամականիշ
Չնայած Ինդիանան առավել հայտնի էր իր կոշտ եզրերով արվեստի գործերով (նկարչության ոճ, որը բնութագրվում է գունային տարածքների միջև կտրուկ անցումներով, որոնք հաճախ բաղկացած են մեկ անփոփոխ գույնից), ի սկզբանե Ինդիանայի աշխատանքները պակաս կենտրոնացած էին կոշտ եզրերի վրա, մինչև որ 1956 թվականին նա ծանոթացավ Էլսվորթ Քելլիի հետ։ Քելլին արագ համոզում է Ինդիանային տեղափոխվել Քոենթիս Սլիփ 25, որն ավելի հայտնի է որպես The Slip, ուր հետագայում մի քանի այլ նկարիչներ կտեղափոխվեն, այդ թվում՝ ինքը՝ Քելլին։ Շուտով այլ նկարիչներ, ինչպիսիք են Ագնես Մարտինը, Լենոր Թոնին, Անն Ուիլսոնը և Ջեք Յանգերմանը, հետևում են նրան։ Սլիփում ապրելը մեծապես ազդում է Ինդիանայի արվեստի վրա, չնայած Էլսվորթ Քելլին էր, որ ավելի ուշ առաջարկեց Ինդիանային մեծ անցում կատարել կոշտ եզրերով արվեստին։ Չնայած մի քանի արվեստի գործերով հայտնի լինելուն, Ինդիանայի ամենահայտնի պատկերը մեծատառերով գրված «love» (սեր) բառն է, որը դասավորված է քառակուսիի մեջ՝ Ինդիանայի ոճին բնորոշ  թեքված «O» տառով։ Պատկերագրությունն առաջին անգամ հայտնվել է 1958 թվականին գրված բանաստեղծությունների շարքում, որտեղ Ինդիանան LO-ն և VE-ն դասավորում էր միմյանց վրա։։ Սիրո թեմային անդրադարձող առաջին նկարներն էին «4-աստղանի սերը» (1961) և «Սերը Աստված է» (Love Is God, 1964)։ Շատերը չգիտեն, որ Ինդիանայի հայտնի «ՍԵՐԸ» ծագել է իր ոգեշնչման աղբյուր Քելլիի հետ ռոմանտիկ հարաբերություններից։ Արվեստի պատմաբան Սյուզան Էլիզաբեթ Ռայանը գրել է, որ 1964 թվականին LOVE բառը «ավելի հստակ չորս տառանոց բառ էր՝ սկսվող F-ով, իսկ երկրորդ տառը՝ U-ն, հետաքրքրաշարժ կերպով թեքված դեպի աջ»։ Ինդիանան և Քելլին լարված հարաբերությունների մեջ էին, և Ինդիանան աշխատում էր բառային նկարների վրա։ Նա ավելացնում է. «Երկու տղամարդիկ սովորություն ունեին փոխանակել բացիկի չափի ուրվագծեր, պարոն Քելլին գունային դաշտեր էր դասավորում, իսկ պարոն Ինդիանան՝ մեծ բառեր ավելացնում աբստրակցիաների վրա»։ 1950-ականները վճռորոշ ժամանակաշրջան էին Ինդիանայի և նրա արվեստի համար։ Նա ոչ միայն փոխեց իր անունը՝ այլ նկարիչների հետ շփոթությունից խուսափելու համար, այլև սիրահարվեց Քելլիին։ Այս մրրկային սիրավեպի արդյունքում Ինդիանան տեղափոխվում է Սլիփ փողոցի ձեղնահարկը։ Ավելին, կտրուկ փոխվում է Ինդիանայի ոճը։ Ինդիանան պնդում էր, որ Քելլին է իրեն ծանոթացրել կոշտ եզրերին՝ ասելով. «Սա իմ առաջին անմիջական շփումն էր երկրաչափական կամ մաքուր կոշտ եզրերով գեղանկարչության հետ»։ Սակայն, 1964 թվականին երկու նկարիչների բաժանումից հետո, Ինդիանան ավելի կոպիտ բնօրինակ նկարը փոխեց՝ դարձնելով այն հայտնի «stacked LOVE» (իրար վրա դարսված սեր): Ինդիանայի կարմիր, կապույտ և կանաչ «ՍԵՐ» նկարը ընտրվել է 1965 թվականին Ժամանակակից արվեստի թանգարանի ամենամյա Սուրբ Ծննդյան բացիկի վրա հայտնվելու համար։ Հարցազրույցում Ռոբերտ Ինդիանան ասել է. «Դա թանգարանի կողմից երբևէ հրատարակված ամենաեկամտաբեր Սուրբ Ծննդյան բացիկն էր»։ Ինդիանան ասել է, որ այս գույներն օգտագործելու համար ոգեշնչման աղբյուր է եղել Phillips 66 բենզալցակայանում (որի գույներն էին կանաչը և կարմիրը) աշխատող հայրը։ Ռոբերտ Ինդիանան նկարագրել է բնօրինակ գույները որպես «այդ ցուցանակի կարմիրն ու կանաչը Հուզիերի (ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի ժողովրդի պաշտոնական դեմոնիմը) կապույտ երկնքի ֆոնին»։ Այնուամենայնիվ, կարծում են, որ գույները ոգեշնչված են նաև նրա նախկին զուգընկեր Էլսվորթ Քելլիի «Կարմիր, կապույտ, կանաչ» (1963) նկարով։ Ինդիանայի սիրային նկարչության մեջ գերիշխող գույները (կարմիր, կապույտ և կանաչ) նաև Քելլիի աշխատանքներում ներկայացված ամենաակնառու գույներն են։ Այս դեպքում Ինդիանայի աշխատանքը դարձավ ոչ միայն արվեստի գործ, այլև իր նախկին սիրեցյալին նվիրված օդա (քնարական պոեզիայի տեսակ, որը ծագել է Հին Հունաստանում և բնութագրվում է իր բարդ կառուցվածքով և որևէ իրադարձություն, անհատ կամ հասկացություն գովաբանելու կամ փառաբանելու նպատակով)։ Ինչպես ասել է լրագրող Ջոնաթան Ջոնսը. LOVE-ը «տխուր սիրային բանաստեղծություն է, գուցե նույնիսկ զայրացած»։ «Այնուամենայնիվ, այն անմիջապես դարձավ իդեալիզմի, լավատեսության, երիտասարդության և ապստամբության փարոս», չնայած Ինդիանայի և Քելլիի հարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հրապարակայնորեն հայտարարվեց միայն 2013 թվականին։ Ինդիանան ասել է. «Էլսվորթ Քելլին ինձ ծանոթացրեց կոշտ եզրերով արվեստին և մեծ ազդեցություն ունեցավ իմ աշխատանքի վրա, և նա է պատասխանատու իմ այստեղ գտնվելու համար»։ «LOVE»-ի առաջին տրաֆարետային տպագրությունը կատարվել է 1966 թվականին, որպես «Սթեյբլ» պատկերասրահի ցուցահանդեսի պաստառի մաս՝ Ինդիանայի «LOVE» շարքին նվիրված ցուցահանդեսի առթիվ։ 1973 թվականին Միացյալ Նահանգների փոստային ծառայությունը պատվիրում է Ինդիանայի նամականիշի դիզայնը և Սուրբ Վալենտինի օրվա նախօրեին թողարկում ութ ցենտանոց LOVE նամականիշը։ Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանում կայացած արարողության ժամանակ բացված նամականիշը այնքան մեծ հավանության է արժանանում, որ հաջորդ երկու տարիների ընթացքում տպագրվում է 425 միլիոն օրինակ։
[thumb|left|[Եբրայերեն «Սեր» քանդակը (*Ahava* אהבה) երկու մարդկանց հետ, Երուսաղեմի Իսրայելի թանգարանի մոտակայքում, 2008 թվական]]

#### Եբրայերեն տարբերակ
1977 թվականին Ինդիանան ստեղծում է եբրայերեն «սեր» (אהבה) քանդակը օգտագործելով Cor-Ten պողպատ, Երուսաղեմի Իսրայելի թանգարանի արվեստի այգու համար։

#### Տարբերակ Գուգլի համար
2011 թվականի Սուրբ Վալենտինի օրվա համար Գուգլը հարգանքի տուրք է մատուցել Ինդիանայի LOVE բառին, որը ցուցադրվել է որոնողական համակարգի կայքի սովորական լոգոյի փոխարեն։

## Ցուցահանդեսներ
1962 թվականին Էլեոնոր Ուորդի Սթեյբլ պատկերասրահը Նյու Յորքում հյուրընկալում է Ռոբերտ Ինդիանայի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Ինդիանայի աշխատանքները ներկայացվել են նաև Նյու Յորքի Փոլ Կասմինի պատկերասրահում, Լոնդոնի Ուոդինգտոն Քասթոդում և Եվրոպայում՝ Գլումզինկա պատկերասրահում։
2008 թվականի հուլիսի 4-ից սեպտեմբերի 14-ը Ինդիանայի աշխատանքները հանդիսացել են «Ռոբերտ Ինդիանան Միլանում» մեծ ցուցահանդեսի թեման։ Հիմնական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Միլանի Ժամանակակից արվեստի տաղավարում, իսկ մյուս աշխատանքները ցուցադրվեցին Միլանի հանրային հրապարակներում։ 2013 թվականին ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանը կազմակերպում է նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցահանդես՝ «Ռոբերտ Ինդիանա. Սիրուց այն կողմ» վերնագրով, որը տեղափոխվում է Տեխասի Սան Անտոնիո քաղաքի ՄաքՆեյի արվեստի թանգարան։ Ինդիանայի քանդակների առաջին հետահայաց ցուցահանդեսը Միացյալ Թագավորությունում բացվել է 2022 թվականի մարտի 12-ին Յորքշիրի քանդակների այգում։ Այն ընդգրկում էր նկարչի կարիերայի 60 տարին և տևել է մինչև 2023 թվականի հունվարը։

## Ժողովրդական մշակույթում
Միլիոնավոր հեռուստադիտողներ են դիտել Ինդիանայի 1965 թվականի «Թվեր» շարքից մեկի՝ «Հինգ»-ի նարնջագույն, շագանակագույն և սպիտակ տարբերակը, որը ցուցադրվել է 1971–1972 թվականների եթերաշրջանի «Մերի Թայլեր Մուրի շոու»-ի մի դրվագում, որտեղ Ռոդա Մորգենշտեռնը վերանորոգում է Լու Գրանտի հնամաշ հյուրասենյակը։ Լուն, ակնհայտորեն փոփ-արտի երկրպագու չլինելով, բողոքում է Մերիին. «Ես վստահ եմ, որ նա չորս այլ նկարներ էլ է դիտել, նախքան սա ընտրելը»։ 2014 թվականին ESPN-ը թողարկեց «MECCA. հարկ, որը Միլուոքիին հայտնի դարձրեց» կարճամետրաժ ֆիլմը, որը «30-ը 30-ի դիմաց» սպորտային վավերագրական շարքի մաս է կազմում։ Այն պատմում է, թե ինչպես է MECCA-ի Ինդիանայի խաղադաշտը փրկվել որպես ջարդոն վաճառվելուց։

## Հավաքածուներ
Այսօր Ինդիանայի արվեստի գործերը ներկայացված են աշխարհի բազմաթիվ թանգարանների հավաքածուներում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Նյու Յորքի ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում, Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանում, Վաշինգտոնի ազգային պատկերասրահում, Հիրշհորն թանգարանում և քանդակների այգում, Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարանում, Ռոքլենդի Ֆարնսվորթի արվեստի թանգարանում, Ամստերդամի քաղաքային թանգարանում, ՄաքՆեյի արվեստի թանգարանում, Միչիգանի Դետրոյթի արվեստի ինստիտուտում, Պիտսբուրգի Քարնեգի թանգարանում, Ալենթաունի արվեստի թանգարանում, Դելավերի արվեստի թանգարանում, Ուիլյամս քոլեջի արվեստի թանգարանում (Մասաչուսեթս), Բալթիմորի գեղարվեստի թանգարանում, Մինեապոլիսի Ուոլկեր արվեստի կենտրոնում, Օլբրայթ-Նոքս պատկերասրահում, Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ինդիանապոլիսի գեղարվեստի թանգարանում, Լոս Անջելես շրջանի արվեստի թանգարանում, Հյուսթոնի Մենիլ պատկերասրահում, Լոնդոնի Թեյթ Մոդեռնում, Քյոլնի Լյուդվիգ թանգարանում, Այնդհովենի Վան Աբբե թանգարան (Նիդերլանդներ), Բեռլինի ազգային պատկերասրահում, Վիեննայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Տորոնտոյի արվեստի թանգարանում, Երուսաղեմի Իսրայելի թանգարանում և այլուր։

## Արվեստի շուկայում
2011 թվականի մայիսին 12 ոտնաչափ բարձրությամբ LOVE քանդակը, որը բաղկացած էր երեք նույնական կտորներից, վաճառվեց 4.1 միլիոն դոլարով։

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն
* Peter Plagens (February 10, 2013). 'Robert Indiana: Beyond Love' at the Whitney Museum. *The Wall Street Journal*.
* Ken Johnson (September 26, 2013). Robert Indiana and 'Beyond Love' at the Whitney. *The New York Times*.
* Dan Duray (September 18, 2013). On the Horn With a Hoosier, A Fun Little Telephone Q&A With Robert Indiana. *Gallerist*.

## Արտաքին հղումներ

*RobertIndiana.com
*Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարան 
*Ռոբերտ Ինդիանայի քանդակները Google Maps-ում
*Ռոբերտ Ինդիանա, տասնամյակի դիմանկար, ցուցահանդես, 17 սեպտեմբերի - 26 հոկտեմբերի 2013 թ., de Sarthe պատկերասրահ, Հոնկոնգ
*«Դա այն ամենը չէր, ինչ նրան պետք էր, կամ այն ամենը, ինչ նա արեց. Ռոբերտ Ինդիանան և «Սիրուց այն կողմ» համերգը Ուիթնիում» - «Նյու Յորք Թայմս», 10/09/2013

 

Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Փոփ արտ