Ջելլո Բիաֆրա

**Ջելլո Բիաֆրա** (), նույն ինքը՝ Էրիկ Ռիդ Բուշեր (), ամերիկացի փանկ ռոք երաժիշտ, երաժշտական հրատարակիչ և քաղաքական ակտիվիստ։

Էրիկ Ռիդ Բաուչերը «Բիաֆրա» կեղծանունը ընտրեց հղում անելով Նիգերիայի մի փոքր հանրապետության վրա, որը, ցանկանալով անջատվել, իրեն դատապարտեց ամերիկա-բրիտանական զորքերով շրջափակմանը, ինչի արդյունքում մահացավ բնիկ բնակչության կեսից ավելին։ Շատ առումներով այս կեղծանունը կանխորոշեց Էրիկի հետագա քաղաքական և երաժշտական կարիերան՝ նրան դարձնելով ամերիկյան հակամշակույթի նշանավոր և նշանակալի դեմքերից մեկը։

Ջելլոն հայտնի է, մասնավորապես, որպես Սան Ֆրանցիսկոյի «Dead Kennedys» փանկ ռոք խմբի նախկին մենակատարն է և երգերի հեղինակը, ինչպես նաև «Alternative Tentacles» անկախ լեյբլի հիմնադիր, որը մասնագիտացած է հարդքոր-փանկ, փսիխոբիլի, ալտերնատիվ ռոք երաժշտության, ինչպես նաև ձախակողմյան քաղաքական կողմնորոշման հանրային խոսքի ձայնագրությունների հրապարակման մեջ։ (մասնավորապես, պիտակը հրապարակել է ամերիկյան հայտնի հրապարակախոս, փիլիսոփա և տեսաբան Նոամ Չոմսկու բանավոր խոսքի գործերը)։

## Վաղ տարիներ
Էրիկ Ռիդ Բաուչերը ծնվել է Կոլորադո նահանգի Բոուլդեր քաղաքում, Վիրջինիա Բաուչերի (ծնվ. Պարկեր), գրադարանավարի և Սթենլի Ուեյն Բաուչերի՝ հոգեբուժական սոցիալական աշխատող և բանաստեղծի ընտանիքում։ Նրա քույրը՝ Ջուլի Ջ. Բաուչերը եղել է Կոլորադոյի պետական գրադարանում Հետազոտական ծառայություն փոխտնօրեն․ նա մահացել է լեռնագնացության ժամանակ տեղի ունեցած վթարի  պաըճառով 1996 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։։ Բաուչերը հրեա նախապապ ու պապիկ ունի, բայց այդ մասին չի իմանում մինչև 40 տարեկան։ Իր աշխարհիկ դաստիարակության և իր հեռավոր հրեական ծագման մասին մինչև չափահաս չիմանալու պատճառով նա իրեն հրեա չի համարում։

Մանուկ հասակում Բաուչերը սկսել է հետաքրքրվել միջազգային քաղաքականությամբ, ինչը խրախուսվում էր նրա ծնողների կողմից։ Նորությունների մոլի դիտորդ, նրա ամենավաղ հիշողություններից մեկը Ջոն Ֆ. Քենեդու սպանությունն էր։ Բաուչերը դարձավ ռոք երաժշտության երկրպագու այն բանից հետո, երբ առաջին անգամ այն լսեց 1965 թվականին, երբ նրա ծնողները պատահաբար միացան ռոք ռադիոկայանին։ Դեռահաս տարիքում նրա ավագ դպրոցի ուղեցույցի խորհրդականը խորհուրդ տվեց նրան անցկացնել իր պատանեկությունը՝ նախապատրաստվելով  ատամնաբուժական հիգիենիստի մասնագիտությունը ստանալուն։

## Dead Kennedys բաժանում, գրաքննության հետ խնդիրներ, Բանավոր Խոսք, համագործակցություններ
«Dead Kennedys»-ի «Frankenchrist» ալբոմի թողարկումից հետո Բիաֆրան ներգրավվեց P.M.R.C կազմակերպության նախաձեռնած դատավարության մեջ, և նրա դեմ գործ բացվեց, որը սպառնում էր նրան երկու տարվա ազատազրկմամբ։ Բիաֆրան որոշեց պայքարել և միացավ Ֆրենկ Զապպային P.M.R.C-ի և «Վաշինգտոնի կանանց» դեմ արշավում, որոնք սեռական քարոզչության, թմրանյութերի ու բռնության դեմ պայքարի հովանու ներքո ռոք երաժիշտների տեքստերի նկատմամբ մանր վերահսկողություն էին իրականացնում։ Փանկ-բեմի իր գործընկերների հետ «Հակագրաքննության կոմիտե» հիմնելով՝ Ջելլոն սկսեց գումար հավաքել գալիք դատավարության համար։ Երկու հազար դոլարի հայցը վիճարկելու համար Բիաֆրայից պահանջվեց գրեթե ութսուն հազար դոլար և մոտ երկու տարի դատական նիստեր։ Արդյունքում, Բիաֆրան անմեղ ճանաչվեց, սակայն գրաքննության դեմ պայքարը ոչ միայն «Dead Kennedys»-ի առաջնորդին, այլև նրա «Alternative Tentacles»-ի ձայնագրման ընկերության լեյբլի սնանկության արժեցավ։

Երկարատև դատավարության ֆոնին իրավիճակը սրվեց նաև «Dead Kennedys»-ի շրջապատում, ինչը հանգեցրեց Ջելլոյի և մնացած երաժիշտների միջև տարաձայնությունների, իսկ հետո խմբի արագ քայքայմանը։ «Dead Kennedys»-ի բաժանումից հետո՝ 1987 թվականին, «Black Flag Family Man» ալբոմի ազդեցության տակ, Բիաֆրան սկսեց կարիերան «Spoken Word» ժանրում՝ ձայնագրելով երգիծական «խոսակցական ալբոմների» շարք։ Բացի այդ, նա համագործակցել է բազմաթիվ երաժշտական խմբերի հետ՝ ձայնագրելով համատեղ ալբոմներ, այդ թվում՝ «Lard» (համատեղ նախագիծ Էլ Յորգենսենի հետ «Ministry» խմբից), «NoMeansNo», «D.O.A.», «Mojo Nixon»։

## Դատավարություն Dead Kennedys-ի անդամների հետ և հետագա գործունեությունը
1998 թվականի հոկտեմբերը նշանավորեց Բիաֆրայի իրավական պայքարի սկիզբը իր նախկին «Dead Kennedys» խմբի ընկերների հետ։ Երաժիշտները դիմել են դատարան՝ մեղադրելով Բիաֆրային խմբի ձայնասկավառակների վաճառքից ստացված եկամուտների անարդար բաշխման և «Alternative Tentacles»-ի գովազդային գործունեության վատ կազմակերպման մեջ։ Երեք տարի տևած դատավարությունից հետո Ջելլոն դատապարտվել է խոշոր տուգանքի՝ երկու հարյուր հազար դոլարի, բացի այդ, նա զրկվել է «Dead Kennedys»-ի բոլոր ալբոմների իրավունքներից, բացառությամբ առաջինի (*Fresh Fruit for Rotting Vegetables*)։ Այս դեպքից հետո ավարտվեց հետագա համագործակցությունը Բիաֆրայի և «Dead Kennedys»-ի նախկին գործընկերների միջև։ 2000-ականների սկզբին նա բացասաբար արձագանքեց նրանց վերամիավորմանը և հրաժարվեց մասնակցել հյուրախաղերին։ Որոշ ժամանակ անց՝ 2004 թվականին, Բիաֆրան միացավ «Melvins» կուլտային սլաջ-մետալ խմբին, որի հետ ձայնագրեց երկու լիամետրաժ «Never Breathe What You Can’t See» և «Sieg Howdy!» ալբոմները։ Այնուհետև, 2008-ին, Ջելլոն ստեղծեց իր երկրորդ մշտական խումբը «Dead Kennedys»-ից հետո «Guantanamo School of Medicine»՝ նվագելով հարդքոր-փանկ և փսիխոբիլի մի խառնուրդ, որի հետ նա ակտիվորեն հյուրախաղեր է կազմակերպում և ձայնագրում ալբոմներ։

## Քաղաքական գործունեություն
Քաղաքական առումով Բիաֆրան Միացյալ Նահանգների Կանաչների կուսակցության անդամ  է [4] և տարբեր քաղաքական նպատակների աջակից։ Նա առաջադրվել է կուսակցության նախագահական թեկնածու 2000 թվականի նախագահական ընտրություններում, զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Ռալֆ Նադերից հետո [5]: 1979 թվականին նա առաջադրվել է Կալիֆորնիայի Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետի պաշտոնի համար։ Նա ազատ հասարակության ջատագովն է, օգտագործում է շոկային արժեք և պաշտպանում է ուղղակի գործողություններն և խեղկատակությունը ՝ հանուն քաղաքական նպատակների։ Բիաֆրան օգտագործում է աբսուրդիստական մեդիա մարտավարություն՝ Յիպի ձախակողմյան ավանդույթի համաձայն, ընդգծելու քաղաքացիական իրավունքների և սոցիալական արդարության խնդիրները։

Բիաֆրան ընդդիմանում է որևէ կոնկրետ գաղափարախոսության հետ նույնականացմանը՝ ասելով. «Ես ինձ չեմ դասում խիստ անարխիստ կամ սոցիալիստ, կամ էլ չեմ ասում՝ ազատական կամ նման այլ բան», 2012թ. հարցազրույցում Բիաֆրան ասել է. «Ես շատ եմ հարկերի կողմնակից, քանի դեռ դա գնում է ճիշտ բաների համար։ Ես դեմ չեմ ավելի շատ գումար վճարել, քանի դեռ այն պատրաստվում է ապաստան տրամադրել փողոցում քնած մարդկանց կամ վերականգնել դպրոցները, ենթակառուցվածքները համապատասխանեցնել այլ երկրների չափանիշներին, ներառյալ արագընթաց երկաթուղային համակարգը։ Ես լիովին համաձայն եմ դրա հետ»։ Երաժշտական քննադատ Էնթոնի Ֆանտանոն Բիաֆրային համարում է իր «քաղաքական կուռքը»։

Առաջադիմական հարկման, հակասպառողականության և ազատական սոցիալիզմի կողմնակից։ 2011 թվականին նա աջակցել է «Գրավիր Ուոլ Սթրիթը» շարժմանը։

2010 թվականից նա Youtube ալիքում վիդեոբլոգ է վարում, որը նվիրված է «Alternative Tentacles» ձայնագրման ընկերությանը։ «Ի՞նչ կաներ Ժելոն» սյունակի շրջանակներում նա պարբերաբար ակնարկներ և հայտարարություններ է անում արդի քաղաքական և սոցիալական թեմաների շուրջ։

## Քաղաքապետի քարոզարշավ
1979 թվականի աշնանը Բիաֆրան առաջադրվեց Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետի պաշտոնում՝ օգտագործելով Jell-O գովազդային արշավի հիմնական արտահայտությունը՝ «Ջելլոյի համար միշտ տեղ կա», որպես իր նախընտրական կարգախոսը։ Մրցավազքի մեջ մտնելով առանց քարոզարշավի հարթակ ստեղծելու, Բիաֆրան ավելի ուշ գրեց իր հարթակը անձեռոցիկի վրա՝ ներկա լինելով Պեր Ուբուի համերգին, որտեղ «Dead Kennedys»-ի թմբկահար Թեդը Բիաֆրային ասաց. «Բիաֆրա, դու այնքան մեծ բերան ունես, որ պետք է առաջադրվես քաղաքապետի պաշտոնում»։ Քարոզարշավի ընթացքում Բիաֆրան հագնում էր իր հակառակորդ Քվենթին Կոպի նախորդ քարոզարշավի նախընտրական շապիկները և մի պահ փոշեկուլով տերևներ մաքրում մեկ այլ հակառակորդի՝ Դայեն Ֆայնսթայնի տան առջևի մարգագետնից, որպեսզի ծաղրի նրա գովազդային հնարքը՝ մի քանի ժամ Սան Ֆրանցիսկոյի կենտրոնական փողոցները ավլում։ Նա նաև սուլիչ-ստոպ (whistlestop) քարոզարշավ կատարեց BART գծի երկայնքով։ Աջակիցները նույնքան տարօրինակ գործողություններ են կատարել. երկու հայտնի ցուցանակներ, որոնք պահում էին կողմնակիցները՝ «Եթե նա չհաղթի, ես կսպանեմ ինձ» և «Իսկ, եթե նա իսկապես հաղթի՞» գրություններով։

Այն ժամանակ Սան Ֆրանցիսկոյում ցանկացած անհատ կարող էր օրինականորեն առաջադրվել քաղաքապետի պաշտոնում, եթե խնդրագիրը ստորագրվեր 1500 հոգու կողմից կամ եթե վճարվեր $1500: Բիաֆրան վճարեց 900 դոլար, ժամանակի ընթացքում ստորագրություններ ստացավ և,ի վերջո, դարձավ օրինական թեկնածու, ինչը նշանակում էր, որ նա ստացել է ընտրողների բրոշյուրներում տեղադրված հայտարարություններ և լուրերում հավասար լուսաբանում։

Նրա հարթակը ներառում էր ոչ սովորական կետեր, ինչպիսիք են՝ գործարարներին ստիպել ծաղրածուի կոստյումներ հագնել քաղաքի սահմաններում, քաղաքի շրջակայքում կանգնեցնել Դեն Ուայթի արձանները, ով սպանել էր քաղաքապետ Ջորջ Մոսկոնին և քաղաքի ղեկավար Հարվի Միլքին 1978 թվականին և թույլ տալ այգիների վարչությանը ձու և լոլիկ վաճառել, որոնք մարդիկ կարող էին շպրտել արձանների վրա, վարձել աշխատողների, ովքեր կորցրել են իրենց մուրացկանի աշխատանքը հարուստ թաղամասերում (ներառյալ Ֆայնշտեյնի) հարկային նախաձեռնության պատճառով և ամբողջ քաղաքով արգելել մեքենաները։ Բիաֆրան իր վրդովմունքն է հայտնել, որ իր պլատֆորմի այս հատվածները նման հայտնիություն են ձեռք բերել՝ նախընտրելով դրա փոխարեն հիշվել այնպիսի լուրջ առաջարկներով, ինչպիսիք են, հարկեր չվճարած դատարկ շենքերում չարտոնված բնակեցման օրինականացումը և պահանջ, որ ոստիկանները առաջադրվեն ընտրություններին իրենց հսկվող թաղամասերի բնակիչների կողմից։

Տասից նա զբաղեցրեց չորրորդ տեղը՝ ստանալով ձայների 3,79 տոկոսը (6591 ձայն), ընտրություններն ավարտվեցին երկրորդ փուլով, որին նա չմասնակցեց (Ֆայնշտեյնը ճանաչվեց հաղթող)։

## Դերասանական գործունեություն
Բացի իր երաժշտական և քաղաքական կարիերայից, Բիաֆրան հայտնի է նաև, որպես դերասան՝ խաղալով ամերիկյան անկախ կինոյի տարբեր ֆիլմերում։ Բազմիցս մասնակցել է փանկ ենթամշակույթին նվիրված վավերագրական ֆիլմերում։

## Անձնական կյանք
1981 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Բիաֆրան ամուսնացել է Թերեզա Սոդերի՝ նույն ինքը a.k.a. Ninotchka, Սան Ֆրանցիսկոյի շրջանի «The Situations» պանկ խմբի մենակատարի հետ։ Հարսանիքը վարում էր Flipper-ի վոկալիստ/բասիստ Բրյուս Լոուզը, ով դարձավ Համընդհանուր կյանքի եկեղեցու սպասավոր՝ հատուկ արարողությունը վարելու համար, որը տեղի ունեցավ գերեզմանոցում։ Հարսանեկան ընդունելությունը, որին Flipper, Black Flag և D.O.A. մասնակցել են, տեղի է ունեցել ռեժիսոր Ջո Ռիսի Target Video ստուդիայում։ Ամուսնությունն ավարտվել է 1986թ.

Բիաֆրան ընդհանրապես չի քննարկում իր անձնական կյանքը։ Նա ապրում է Սան Ֆրանցիսկոյում, Կալիֆոռնիա։

## Ընտրված սկավառակագրություն
### Dead Kennedys

* 1980 – *Fresh Fruit for Rotting Vegetables*
* 1981 – *In God We Trust, Inc.*
* 1982 – *Plastic Surgery Disasters*
* 1985 – *Frankenchrist*
* 1986 – *Bedtime for Democracy*
* 1987 – *Give Me Convenience or Give Me Death*

### Spoken word
* 1987 – *No More Cocoons*
* 1989 – *High Priest of Harmful Matter: Tales From the Trial*
* 1991 – *I Blow Minds for a Living*
* 1994 – *Beyond the Valley of the Gift Police*
* 1998 – *If Evolution Is Outlawed, Only Outlaws Will Evolve*
* 2000 – *Become the Media*
* 2002 – *The Big Ka-Boom, Pt. 1*
* 2002 – *Machine Gun in the Clown's Hand*
* 2006 – *In the Grip of Official Treason*

### Lard
* 1989 – *The Power of Lard*
* 1990 – *The Last Temptation of Reid*
* 1997 – *Pure Chewing Satisfaction*
* 2000 – *70's Rock Must Die*

### Jello Biafra and the Guantanamo School of Medicine
* 2009 – *The Audacity of Hype*
* 2011 – *Enhanced Methods of Questioning*
* 2012 – SHOCK-U-PY
* 2013 – *White People and the Damage Done*
* 2020 – *Tea Party Revenge Porn*

### Համագործակցություններ

## Ֆիլմագրություն
* 1977 – *This Is America, Pt. 2 – Սա Ամերիկան է,Մաս 2*
* 1981 – *Urgh! A Music War – Ա՜րխ Երաժշտական պատերազմ*
* 1983 – *Anarchism in America – Անարխիզմն Ամերիկայում*
* 1986 – *Lovedolls Superstar –* Լովդոլլս Սուպերսթար, ռեժիսոր՝ Դևիվ Մարքեյ
* 1987 – *Household Affairs – Կենցաղային գործեր*, ռեժիսոր և նկարահանվել է Ալեն Գինզբերգ կողմից
* 1988 – *Tapeheads – Ժապավենի գլուխներ,* ռեժիսոր՝ Բիլ Ֆիշման
* 1990 – *Terminal City Ricochet – Տերմինալ քաղաք Ռիկոշե*
* 1991 – *Highway 61 –* Մայրուղի 61, ռեժիսոր՝ Բրյուս Մակդոնալդ 
* 1994 – *Skulhedface – Սքահեդֆեիս*, ռեժիսոր՝ Մելանի Մանդլ
* 1997 – *Mary Jane's Not a Virgin Anymore – Մերի Ջեյնն այլևս կույս չէ*, ռեժիսոր՝ Սառա Ջեյքոբսոն
* 1999 – *The Widower – Ամուրի տղամարդ*
* 1999 – *Virtue – Առաքինություն*
* 2001 – *Plaster Caster – Գիպսե ձուլակտոր*
* 2002 – *Bikini Bandits – Բիկինի ավազակներ,* ռեժիսորներ Սթիվ և Փիթեր Գրասներ
* 2004 – *Death and Texas – Մահ և Տեխաս*
* 2004 – *Punk: Attitude – փանկ. վերաբերմունք*
* 2005 – *We Jam Econo: The Story of the Minutemen – Մենք Ջեմ Էկոնո՝ Րոպեապահի պատմությունը*
* 2006 – *Punk's Not Dead – փանկը չի մահանում,* ռեժիսոր՝ Սյուզան Դայններ
* 2006 – *Whose War? – Ո՞ւմ պատերազմը,* ռեժիսոր՝ Դոնալդ Ֆարմեր
* 2007 – *American Drug War: The Last White Hope –* Ամերիկյան թմրանյութերի պատերազմ. վերջին սպիտակ հույսը, directed by Kevin Booth
* 2008 – *Nerdcore Rising –* Nerdcore- ի վերելքը, ռեժիսոր՝ Նեգին Ֆարսադ
* 2009 – *Open Your Mouth and Say Mr. Chi Pig – ացեք ձեր բերանը և ասեք միստր Չի Պիգ,* ռեժիսոր՝ Շոն Պատրիկ Շաուլ
* 2010 – *A Man Within –* ռեժիսոր՝ Յոնի Լեյզեր
* 2011 – *I Love You ... I Am the Porn Queen –* կարճամետրաժ ֆիլմ՝ ռեժիսոր Անի Քիդ
* 2014 – *Heino: Made in Germany – Heino: Պատրաստված է Գերմանիայում,* ռեժիսոր Օլիվեր Շվաբե
* 2014 – *Պորտլանդիա –* 4-րդ եթերաշրջան, 4-րդ սերիա – "Pull-Out King"
* 2018 – *Bathtubs Over Broadway –* Լոգարաններ Բրոդվեյի վրայով, ռեժիսոր՝ Դավա Ուիզենանտ (ինքն իրեն)
* 2018 – *Boiled Angels: The Trial of Mike Diana – Եփած հրեշտակներ. Մայք Դիանայի դատավարությունը,* ռեժիսոր՝ Ֆրենկ Հենենլոթեր (պատմող)
* 2019 – *The Last Black Man in San Francisco –* Վերջին սեւամորթը Սան Ֆրանցիսկոյում, ռեժիսոր՝ Ջո Թալբոտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ