open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Whatever It Takes

**"Whatever It Takes"**, ամերիկյան Imagine Dragons ռոք խմբի երգն է։ Այն թողարկվել է 2017 թվականի մայիսի 8-ին *Kidinakorner*-ի և *Interscope*֊ի միջոցով։ Այն ավելի ուշ՝ 2017 թվականի հոկտեմբերին դարձել է խմբի երրորդ ստուդիական ձայնասկավառակ՝ Evolve֊ի սինգլը։ Այն նաև *Battleground*֊ի *WWE's* *PPV*֊ի պաշտոնական երգն է։ Երգը 2018 թվականի փետրվարի 13-ին ուղարկվեց Միացյալ Նահանգների contemporary hit radio֊ին
։

Երգի անունը և *Evolve*  ձայնասկավառակի թողարկման օրը հայտարարված էր 2017 թվականի մայիսի 9֊ը
։

2017 թվականի հոկտեմբերին նրանք հանդես եկան իրենց երգով *Late Night with Seth Meyers*֊ում
։

2018 թվականի փետրվարին Imagine Dragons֊ը խնդրեց *Conservative Political Action Conference-ին* չօգտագործել այդ երգը իրենց էջում։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 12֊ին։ Այն նկարահանված էր *Մէթ Իսթոնի* և *Աերոն Հիմսի* կողմից։ Իսթոնը նախկինում ևս համագործակցել է Imagine Dragons֊ի հետ՝ նկարահանելով նրանց "On Top of the World", "Roots", և "Believer" երգերի տեսահոլովակները։ Տեսահոլովակի սկզբում գլխավոր երգիչ՝ Դեն Ռեյնոլդսը, լողում է ջրով լցված սենյակում։ Անցում է կատարվում հաջորդ տեսարանին, որտեղ Ռեյնոլդսը և խումբը նվագում են նույն սենյակում, սակայն այստեղ սենյակը լցված չէ ջրով։ Երբ նրանք ներկայացնում են երգի կրկներգը, տանիքը քանդվում է և սկսում է անձրև գալ։ Երգի ընթացքում անձրևը շարունակվում է և սենյակը ամբողջովին լցվում է ջրով։ Չնայած դրան խումբը շարունակում է նվագել։ Երբ Ռեյնոլդսը երգում է, առարկաները նետվում են այս ու այն կողմ։ Մինչ վերջին կրկներգի ավարտը, ցույց է տրվում, թե ինչպես է խումբը անշունչ լողում ջրում։ Երբ նրանք նորից  սկսում են երգը, բեմը ամբողջովին փոխվում է, սենյակը լցվում է ոչ թե ջրով այլ պատվում է կրակով։ Երբ երգն ավարտվում է, ամեն ինչ ծածկվում է կրակով և երաժշտությունը դադարում է։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

|-

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Imagine Dragons երգեր
Անտոնիո Ազարա

**Անտոնիո Ազարա** (, ), իտալացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, արդարադատության նախարար (1953-1954)։

## Կենսագրություն
Անտոնիոն ծնվել է 1883 թվականի հունվարի 18-ին Սարդինիայում։ 1906 թվականին ստանում է իրավաբանական բարձրագույն կրթություն, իսկ 1908 թվականին Սարդինիայում սկսում աշխատել Կուարտու Սանտ Էլենայի դատարանում։ 1909 թվականին նա դարձավ Ջենովայի դատարաններից մեկի դատավոր՝ զբաղվելով քաղաքացիական և քրեական իրավունքի ոլորտով։ 1919 թվականին Անտոնիոն ստանում է արդարադատության նախարարությունում աշխատելու հրավեր։

1943 թվականին հրաժարվեց անդամակցել Իտալիական սոցիալական հանրապետության Գերագույն դատական մարմին և 1944 թվականի հունիսին վերադարձավ ակտիվ աշխատանքի՝ ամերիկական և բրիտանական զորքերի Հռոմ ներխուժումից հետո։

1948 թվականի ապրիլի 18-ին համամասնական կարգով ընտրվում է Իտալիայի խորհրդարանի պատգամավոր՝ Սարդինիայի ընտրատարածքից։ Դրանից հետո երեք անգամ վերաընտրվեց պատգամավորի պաշտոնում։

1952 թվականի նոյեմբերի 12-ին դարձավ գերագույն վճռաբեկության դատարանի դատավոր։

1953 թվականի օգոստոսի 17-ից մինչև 1954 թվականի հունվարի 18-ը Ազարան Ջուզեպե Պեանոյի կառավարությունում ընտրվում է արդարադատության նախարար։

## Ընտրված աշխատանքներ
* Il patrimonio familiare nel progetto di codice civile e i beni di famiglia nella legislazione straniera, Roma 1930;
* Il giudice tutelare (in Studî in onore di Mariano D’Amelio), Roma 1933;
* Diritto delle persone e diritto di famiglia, Roma 1935;
* L’elaborazione del diritto agrario nei varî paesi, Firenze 1935.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արդարադատության նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Ալֆրեդո Բիոնդա

**Ալֆրեդո Բիոնդա** (, ), իտալացի քաղաքական գործիչ և փաստաբան։

## Կենսագրություն
Ալֆրեդո Բիոնդան ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 29-ին Պիզայում։ 1985-1986 թվականներին եղել է Իտալիայի լիբերարների կուսակցության քարտուղարը, իսկ հետագայում զբաղեցնում է այդ կուսակցության նախագահի պաշտոնը։ 1968 թվականի հունիսից մինչև 1972 թվականի մայիսը համալրում է Իտալիայի պատգամավորական խորհրդի շարքերը։ Այդ պաշտոնում վերընտրվում է 1983 թվականի հունիսից մինչև 2006 թվականի ապրիլը։ 2006 թվականի ապրիլին դառնում է Իտալիայի վարչապետ։

1994 թվականին Իտալական լիբերարների կուսակցության վերջին նախագահի՝ Ռաֆայել Կոստայի, հետ հիմնադրում է «Կենտրոնի համագործակցությունը», որը նոր ձևավորվող «Առա՛ջ, Իտալիա՛» կուսակցության փոքր խմբակցություն էր։ 1994 թվականին դառնում է Սիլվիո Բերլուսկոնիի նորաստեղծ կառավարության արդարադատության նախարարը (80-ական թվականներին նա նաև աշխատել է որպես բնության նախարար)։

Բիոնդին 2004 թվականի սկզբից դառնում է «Առա՛ջ, Իտալիա՛» կուսակցության նախագահը։

Վերջերս դատարանում հանդես է եկել որպես «Ջենովա» ֆուտբոլային ակումբի փաստաբան։ Նա մանկուց եղել է այդ ակումբի սիրահարը։

2014 թվականի փետրվարին նա, նախկին նախարար Ռենատո Ալտիսիմոի, նախկին նախարար Կառլո Սկոնյամիլոյի և ուրիշների հետ միասին նա դարձավ «Լիբերարներ» (I liberali) կուսակցության համահիմնադիրների մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Openpolis.it

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի արդարադատության նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան

**Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան** (), հուշարձան Մոսկվայում, որը տեղադրվել է 2012 թվականին։ Հուշարձանը նվիրված է մեծանուն թավջութակահար, դաշնակահար և դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչին։ Գտնվում է Բրյուսի նրբանցքում, Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը և ճարտարապետ Իգոր Վոսկրեսենսկին։
մինի|Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակը և հուշարձանը (տեսք հետևից)

## Նկարագրություն
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի քանդակը պատրաստվել է բրոնզից և տեղադրվել է գրանիտե սալիկներով դեկորացված բրոնզե պատվանդանի վրա։ Երաժիշտը պատկերված է թավջութակ նվագելիս։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ այժմ կհնչի նրա կատարմամբ երաժշտությունը։  Հեղինակի՝ քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովի խոսքով՝ *«քանդակային հորինվածքում հաջողվել է բացահայտել երաժշտի անզուսպ էներգիան, որը նրան օգնում էր հաջողությամբ իրականացնել իր ցանկացած նախաձեռնությունը»*։

## Պատմություն
Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Մստիսլավ Ռոսրոպովիչը և նրա կինը՝ երգչուհի Գալինա Վիշնևսկայան, ապրել են մոտակայքում՝ թիվ 8/10 ինըհարկանի շենքում (Մոսկվայի կոմպոզիտորների տուն), Բրյուսի նրբանցքում։ Այս շենքը կառուցվել էր հատուկ կոմպոզիտորների և Մոսկվայի Կոնսերվատորիայի պրոֆեսորների համար։ Այս տանն ապրել են նաև Դմիտրի Կաբալևսկին, Արամ Խաչատրյանը, Դմիտրի Շոստակովիչը, Լեոնիդ Կոգանը, Սվյատոսլավ Ռիխտերը։

Հուշարձանի բացման արարողությունը կայացել է 2012 թվականի մարտի 29-ին։ Բացումը հարմարեցրել էին երաժշտի 85-ամյակին։ Բացման արարողությանը ներկա էին այն ժամանակ ՌԴ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը և Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը։

Բացումից 5 տարի անց արձանի մոտի պուրակը ևս անվանակոչվել է Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Իսլամական մշակույթի թանգարան

**Իսլամական մշակույթի թանգարան** (), «Կազանի Կրեմլ» արգելոց-թանգարանի ստորաբաժանումներից մեկն է։ Գտնվում է Կազանի Կրեմլի տարածքում գտնվող Քուլշարիֆ մզկիթի ցոկոլային հարկում։ Գործում է 2006 թվականի փետրվարի 21-ից։ Սա Ռուսաստանի միակ թանգարանն է, որը նվիրված է իսլամի պատմությանն ու մշակույթին, Վոլգայի և Մերձուրալյան թյուրք-թաթար ժողովուրդների շրջանում։

Թանգարանի գործունեության հիմնական նպատակն գիտա-կրթական, հետազոտական և գործունեության իրականացումն է, իսլամի և Պովոլժիե շրջանի իսլամական մշակույթի և քաղաքակրթության թանգարանային առարկաների նույնականացումն ու ձեռքբերումը, դրանց ուսումնասիրությունը և հանրությանը ներկայացնելը։ 2014 թվականի ապրիլին թարմացված ցուցադրությունը բացահայտում է իսլամի ընկալման թաթարական առանձնահատկությունները և թաթարների ներդրումը իսլամական ընդհանուր մշակույթում, իսլամը ներկայացնում որպես կրթության, մշակույթի, հարուստ գրական ավանդույթի աղբյուր, ինչպես նաև կարևոր գործոն թաթար ժողովրդի և ազգային ինքնության պահպանման գործում։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի ցուցադրությունը ներկայացված է երեք հիմնական բաժիններով՝
* «Պովոլժիե շրջանի մուսուլմանական քաղաքակրթությունը Բուլղարիայից մինչև Կազան»
* «Իսլամը բարեփոխման դարաշրջանից մինչև մեր ժամանակներ (XVIII դարի երկրորդ կեսը - XXI դարի սկիզբ)»
* «Թաթար ժողովրդի գրքի մշակույթ»

Ցուցահանդեսի առարկայական շարքը համալրված է մուլտիմեդիա ցուցանմուշներով, ներառյալ ինտերակտիվ «Թերթվող Ղուրան», «Կազանի Կրեմլը XV-XXI դարերում» (3D ֆորմատով «Կազանի Կրեմլի» ճարտարապետական տեսքի վերափոխում) ինստալյացիա, «Կառավարության կաբինետում» ինտերակտիվ պատուհանը՝ դեպի Հին Կազան, «Դաս մեդրեսում» պրոյեկցիա (շակիրդները սովորեցնում են ազան, աղոթքի հրավեր), «Երգող շամաիլ» համակարգչային ինստալյացիա։ Ցուցադրությունում կա նաև նվեր՝ Ղուրանի հրատարակություն աշխարհի տարբեր լեզուներով։

## Պատկերասրահ

Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (10).jpg
6uj4qDaJqOI.jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (12).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (11).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (36).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (15).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (16).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (21).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (37).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (40).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (41).jpg
Museum of Islamic Culture, Kazan - 2021-02-02 (42).jpg
In the footsteps of the Tatar heritage (7).jpg
In the footsteps of the Tatar heritage (10).jpg
In the footsteps of the Tatar heritage (6).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի կայք

Կատեգորիա:Կազանի թանգարաններ
Կատեգորիա:2006 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրոնական թանգարաններ
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակ

**Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակ** (), պուրակ Մոսկվայի կենտրոնում, Ելիսեևի և Բրյուսի նրբանցքների խաչմերուկում։

## Անվան ստուգաբանություն
Պուրակը երկար ժամանակ անվանում չուներ, և 2017 թվականի փետրվարին, ՌԴ կառավարության որոշմամբ, նրան շնորհվեց մեծանուն թավջութակահար, դաշնակահար և դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի անունը։ Բրյուսի նրբանցքը խորհրդային տարիներին հայտնի էր որպես ստեղծագործական մտավորականության բնակության վայր. նրբանցքի՝ պուրակին հարևան տներում բնակարաններ էին ստանում դերասաններն ու երաժիշտները, այստեղ է գտնվում Մոսկվայի կոմպոզիտորների տունը։

Այս շենքը կառուցվել էր հատուկ կոմպոզիտորների և Մոսկվայի Կոնսերվատորիայի պրոֆեսորների համար։ Այս տանն ապրել են նաև Դմիտրի Կաբալևսկին, Արամ Խաչատրյանը, Դմիտրի Շոստակովիչը, Լեոնիդ Կոգանը, Սվյատոսլավ Ռիխտերը։

## Նկարագրություն
Թեև պուրակն անվանումը ստացել է 2017 թվականին, այդ ժամանակ այնտեղ արդեն գտնվում էր քանդակագործ  Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովի հեղինակած Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձանը, որը բացվել էր 2012 թվականին։ Հուշարձանը գտնվում է պուրակի սկզբնամասում, դեմքով ուղղված է դեպի Վերափոխման կիրճի Հարության տաճարը։

Բացի այդ, պուրակում առկա են նաև 1990-ական թվականների մի քանդակ և մի քանի նստարան։ Պուրակը խնամված է, ամբողջովին շրջափակված է թուջե ցանկապատով։

## Պատկերասրահ

File:Памятник Мстиславу Ростроповичу.jpg|Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հրապարակներ
Լորինա Շահումյան

**Լորինա Վահրամի Շահումյան** (), հայ ճարտարագետ-երկրաբան։ Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1984)։

## Կենսագրություն
Լորինա Շահումյանը ծնվել է 1935 թվականին Մոսկվայում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի թիվ 122 միջնակարգ դպրոցը, 1958 թվականին՝ Մոսկվայի պետական համալսարանը, 1965-1968 թվականներին սովորել է նույն համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1968 թվականից աշխատում է Մոսկվայի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետում։ 1969 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն` «Տալնախի հանքավայրի ժայռային զանգվածների ճարտարագիտական և երկրաբանական ուսումնասիրություն» թեմայով։ 1978-1987 թվականներին եղել է ավագ դասախոս, 1987 թվականից՝ դոցենտ։ 1984 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն` «Ժայռային զանգվածների ֆիզիկական և մեխանիկական հատկությունների բնույթը» թեմայով։

Աշխատանքները վերաբերում են լեռնային զանգվածների և մետաղական օգտակար հանածոների հանքավայրերի ճարտարագիտական երկրաբանության հարցերին։

## Երկեր
* Инженерно-геологическое исследование массивов скальных горных пород Талнахского месторождения: Дисс. канд. геол.-мин. наук. 1969.
* Природа физико-механических свойств массивов скальных грунтов: Дисс. докт. геол.-мин. наук. 1984.
* Природа физико-механических свойств массивов горных пород / Л. В. Шаумян; МГУ им. М. В. Ломоносова, Геол. фак. М., 1988.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Սավա Հենցիյա

**Սավա Հենցիյա** (, ), ռումինացի նկարիչ, գեղազարդիչ և նկարազարդող։

## Կենսագրություն
Սավա Հենցիյան ծնվել է քահանայի բազմազավակ ընտանիքում։ 1862 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո, նա դարձավ հորեղբոր աշակերտը, որը նրան սովորեցրել էր նկարներ մշակել։ Հաջորդ տարի Սավան հիվանդացավ որովայնային տիֆով, իսկ խինինը, որը օգտագործվում էր բուժման նպատակով, վնասեց նրա լսողությունը։

Լուսանկարների հետ աշխատանքը օգնեց նրան շարունակել իր կարիերան արվեստում։ 1865 թվականից մինչև 1870 թվականը Գեորգե Տատարեսկու և Թեոդոր Ամանոմի հետ սովորել է Բուխարեստի արվեստի ազգային համալսարանում։ Այնուհետև նա կարողացավ ստանալ կրթաթոշակ և մեկնել է Փարիզ, որտեղ ընդունվեց Գեղարվեստի ակադեմիա և աշխատանքի տեղավորվեց հեղինակավոր Ալեքսանդր Կաբանելի արհեստանոցում։ 1873 թվականին նա վերադառնում է Բուխարեստ և Ելենա Դոամնա մանկատանը դասախոսում է նկարչություն և գեղագրություն։

Չորս տարի անց, դոկտոր Կորոլյա Դավիլիի առաջարկությամբ, նա ծառայության է անցնում բանակի բժշկական կորպուսում, մասնակցել է ռուս-թուրքական պատերազմին (անկախության համար պատերազմին)։ Այդ ընթացում ստեղծել է բազմաթիվ տեսարանների էսքիզներ, որոնց հիման վրա ավելի ուշ նա ստեղծել է ակվարելներ։ Նրա «Կալաֆատայի հրետանային մարտկոցը» նկարը 1977 թվականին էր պատկերված էր ռումինական փոստային նամականիշին։

Պատերազմից հետո նա աշխատել է որպես ուսուցիչ, և գրքերի նկարազարդող և գեղազարդիչ։  1901-1902 թվականներին նա այլ նկարիչների հետ միասին մասնակցել է Բրեբուեյի վանքի որմնանկարների և զոհասեղանի որմնանկարի վերականգնմանը։ Չերնիկայի վանքում նա նկարել է  նրա հիմնադիրների դիմանկարները։

Նրա Սեբեշեյի տունը ճանաչվել է որպես պատմական հուշարձան։ Ոչ պատշաճ խնամքի պատճառով 2001 թվականին տանիքը փլուզվել է։ Ավելի ուշ տունը փլուզվեց և նրանից մնաց միայն առջևի պատը ու հիմքը։ Դրանից հետո տունը հուշարձանների ցանկից դուրս եկավ։ Նկարչին ի պատիվ Բուխարեստում փողոցներից մեկը կրում է նրա անունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sava Hentia - Fratii.jpg|Եղբայրները (1882)
Պատկեր:Sava Hentia - Fata cu porumbei.jpg|Աղավնիներով աղջիկը (1875)
Պատկեր:Sava Hentia - Mama adoptiva.jpg|Հոգեմայրը (1890)
Պատկեր:Sava Hentia - Portret de tigancusa.jpg|Գնչուհու դիմանկարը (1881)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռումինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դիմանկարիչներ
Վալիկո Ջուղելի

**Վալիկո Ջուղելի** (, ), վրացի պետական և քաղաքական գործիչ, Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետության զորքերի հրամանատար։

## Կենսագրություն
Վալիկո (կամ Վլադիմիր) Ջուղելին ծնվել է 1887 թվականի հունվարի 1-ին Ռուսական կայսրությունում՝ Անդրկովկասի կենտրոն հանդիսացող Թիֆլիս (մերօրյա Թբիլիսի) քաղաքում։ Երիտասարդ տարիքում՝ 20-րդ դարի սկզբին, դառնում է Վրաստանի մարքսիստական շարժման (Ռուսական կայսրության կազմում) մասնակից։ Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության պառակտումից հետո Ջուղելին անցավ բոլշևիկների կողմը՝ հետագայում սակայն դուրս գալով մենշևիկյան խմբակցությունից։

1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունից հետո նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվեց կարմիր գվարդիայի զորաջոկատը, որը հետագայում դարձավ Վրաստանի ժողովրդավարական գվարդիայի։ 1917 թվականին նա կազմակերպեց բոլշևիկների հարձակումը Թիֆլիսի ռազմական զինանոցի վրա։ 1918 թվականին նա հրաժարվեց աջակցել Վրաստանի անկախության հռչակմանը, սակայն հետագայում պահպանեց իր պաշտոնը։ Որպես ժողովրդական գվարդիայի հրամանատար նրան հանձնարարված էր պահպանել ներքին կարգուկանոնը երկրում։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում նա վաստակել է Վրաստանի տարբեր շրջաններում բռնկված ագրարային անկարգությունների անողոք ճնշողի հեղինակություն։ 1918 թվականին դեկտեմբերին՝ Գիորգի Մազնիաշվիլու և Գիորգի Կվինիտաձեի զորակցությամբ նրա ղեկավարած վրացական բանակը ներխուժում է Լոռի՝ սկիզբ դնելով հայ-վրացական պատերազմին։ Վրաստանի խորհրդայնացումից հետո 1921 թվականի մարտին Վալիկոն նոր իշխանությունների կողմից աքսորվում է։ 1924 թվականին Խորհրդային Վրաստանում բռնկված հակակառավարական ապստամբությանը մասնակցելու նպատակով Ջուղելին վերադառնում է Թիֆլիս, սակայն շարժման պարտությունից հետո իշխանությունների կողմից ձերբակալվում ու սպանվում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետություն
Կատեգորիա:Վրաստանի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Վրաստանի պետական գործիչներ
Իվան Պացայկին

**Իվան Պացայկին** (iˈvan paˈt͡sajkin, ), ռումինացի մարզիկ, նախկին կանոեիստ։ Մասնակցել է 1968 թվականից մինչև 1984 թվականն անցկացված բոլոր խոշոր մրցաշարերին, այդ թվում՝ 5 Օլիմպիական խաղերի և նվաճել 7 օլիմպիական ու 22 աշխարհի առաջնությունների մեդալներ, այդ թվում՝ 4 օլիմպիական ոսկե մեդալ։ Դրա շնորհիվ նա դարձել է բոլոր ժամանակների լավագույն ռումինացի կանոեիստը։ Նա աշխատել է որպես կանոեի մարզիչ՝ մասնակցելով ևս 5 Օլիմպիական խաղերի։ 1990 թվականին նա պարգևատրվել է Օլիմպիական շքանշանով, իսկ 2006 թվականին համազգային հարցման արդյունքում ընդգրկվել է բոլոր ժամանակների հարյուր մեծագույն ռումինացիների ցանկում։

## Կենսագրություն
thumb|235px|Պացայկինը դստեր հետ 1984 թվականի Օլիպիական խաղերից հետո
Պացայկինը ծնվել է Միլա 23 գյուղում, ռուսաստանից գաղթած Լիպովանների ընտանիքում։ Հայրը՝ Վիկոլը, եղել է ձկնորս, իսկ մայրը՝ Ալեքսանդրան՝ դերձակուհի։ Նա, պապիկից ոգեշնչվելով, վաղ տարիքում սկսել է զբաղվել թիավարությամբ և որոշել է դառնալ կանոեիստ՝ հեռուստատեսությամբ դիտելով իր 2 համագյուղացիներին` Վիկոլ Ցալաբիկիովին և Սերգեյ Կովալյովին, որոնք 1966 թվականին հաղթել են աշխարհի առաջնությունում։ 1967 թվականին 18 տաերկանում նա տեղափոխվել է մայրաքաղաք Բուխարեստ, որտեղ նա միացել է «Դինամո» ակումբին։ 1968 թվականին արդեն ներառվել է ազգային հավաքականում և նվաճել օլիմպիական ոսկե մեդալ՝ մրցմանը մասնակցելով Կովալյովի հետ միասին։ 1972 թվականի Օլիմպիական խաղերում Պացայկինը կոտրել է իր թին և գրավել վերջին տեղը միայնակ թիավարությունում։ Այնուամենայնիվ, նա կարողացել է ավարտել մրցավազքը՝ թիավարելով նավակի հատակից պոկած փայտակտորով, և ընդգրկվել է repechage ցանկում։ Նա հաղթել է repechage մրցումում և եզրափակչում։ Զույգով թիավարությանը նա կրկին մասնակցել է Կովալյովի հետ և գրավել է  2-րդ տեղը՝ հաղթողից հետ մնալով 0,03 վայրկյանով։

Պացայկինը իր ողջ կարիերան անցկացրել է «Դինամո» ակումբում՝ նախ որպես մարզիկ, ապա` մարզիչ։  Նրա ամենահայտնի աշակերտները եղել են օլիմպիական չեմպիոններ Ֆլորին Պոպեսկուն և Միտիկե Պրիկոպը։ «Դինամոյի» գլխավոր գրասենյակի դիմաց տեղադրված է Պացայկինի արձանը։ Նա հիմնել է «Իվան Պացայկին*–* Միլա 23*»* ասոցացիան և սկսել *Ռոումանիա* ազգային ծրագիրը, որի նպատակն է նպաստել մշակութային զբոսաշրջության և ակտիվ հանգստի այլ ձևերի զարգացմանը։ Պացայկինն ունի բնական նյութերից պատրաստվող հագուստների արտադրամաս։

1976 թվականին Պացայկինը ամուսնացել է Գեորգիանայի հետ, որի հետ ծանոթացել է 1975 թվականի օգոստոսին։ Նրանք ունեն 1 դուստր` Իվոնա Բեատրիսը (ծնվել է 1979 թվականին), ով աշխատում է Հիվանդանոցային հավատարմագրման ազգային հանձնաժողովում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Օլիմպիական արծաթե շքանշան (1990 թվական)
* Հավատարիմ ծառայության շքանշան (2000) 
* Սպորտային վաստակի շքանշան (, 2008)
* Բրիգադի գեներալի ռազմական կոչում ( 2004 թվականի դեկտեմբերի 1)
* *Nihil Sine Deo* (2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Ռումինացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ռումինացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Սերգեյ Ելագինի տուն

**Սերգեյ Ելագինի տուն** (), XIX դարի վերջի առանձնատուն Մոսկվայի Բուլվարնոյե կոլցոյում (Ստրաստնոյ բուլվար, տուն 11)։ Ունի մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Ժառանգական պատվավոր քաղաքացի Սերգեյ Իվանովիչ Ելագինի տունը կառուցվել է 1898 թվականին ճարտարապետ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Դրանիցինի նախագծով։ 1910 թվականին բակի կողմից կատարվել է կցակառուցում ճարտարապետ Օսիպ Օսիպովիչ Շիշկովսկու նախագծով։

1920-1930-ական թվականներին առանձնատանը գտնվում էր «Օգոնյոկ» ամսագրի խմբագրությունը։ Այն ժամանակ այստեղ հաճախել են Վլադիմիր Մայակովսկին, Դեմյան Բեդնին, Իլֆն ու Պետրովը, Վլադիմիր Գիլյարովսկին։ Առանձնատան պարտեզում գործել է «Ժուրգազա» ամառային ռեստորանը, որը ժողովրդականություն է վայելել լրագրողների ու գրողների շրջանում։ Այն դարձել է Գրիբոյեդովի ռեստորանի նախատիպերից մեկը Միխայիլ Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպում։ Ի հիշատակ «Օգոնյոկ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Միխայիլ Կոլցովի տան ճակատին փակցվել է հուշատախտակ։

Հետպատերազմյան տարիներին առանձնատանը տեղակայվել է Սվերդլովսկի շրջգործկոմը, ապա՝ ԽՄԿԿ Մոսկվայի կոմիտեին կից կուսակցության պատմության ինստիտուտը, այնուհետև՝ ժողովրդական վերահսկողության մարզային կոմիտեն։

2015 թվականին հայտնվել է Ս. Ի. Ելագինի տան «վերականգնման» նախագիծը։ Այն նախատեսում է պարտեզի տեղում հինգհարկանի հյուրանոցային համալիրի շինարարություն՝ բազմաշերտ ստորգետնյա ավտոկանգառով և առանձնատան վերակառուցում կեղծպատմական ոճով։

## Ճարտարապետություն
Կիսանկուղով և վերին կիսահարկերով (բակում) մեկհարկանի առանձնատունը կառուցվել է նեոգրեկ ոճով։ Անհամաչափ ճակատը դեկորացված է արմավազարդերով և առյուծի դիմակներով։ Մասամբ պահպանվել է XIX դարի վերջի - XX դարի սկզբի ինտերիերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Շաքիր զինվորի տուն

**Շաքիր զինվորի տուն**, Կազան քաղաքի Վախտովսկի շրջանի պատմական կենտրոնում 19-րդ դարի վերջում կառուցված առանձնատուն։ Գտնվում է Գաբդուլլա Տուկայի փողոցում։ Համարվում է Հին Թաթարական ավանի տեսարժան ճարտարապետական հուշարձաններից մեկը  և տարածքային (հանրապետական) նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Նկարագիր
Իրենից ներկայացնում է աղյուսե երկհարկանի շենք, որին տրված է անհամաչափ լուծում ինչպես ընդհանուր պլանում, այնպես էլ ճակատային մասում։ Նրա արտաքին տեսքը մեկնաբանվում է միջնադարյան ռոմանտիկայի ոգով, իսլամական ճարտարապետության մարոկկական-անդալուսական ձևերով։ Առանձնատան համալիրի մեջ են մտնում նաև եկամտային տունը  և զարգացած բակային ծառայությունները։

Առանձնատան համալիրի մեջ մտնում էին նաև եկամտաբեր տունը և զարգացած բակային ծառայությունները։ Դրանք  կառուցված էին սպիտակ քարից և իրենց մեջ ներառում էին լայնարձակ ձիանոցներ ու  ախոռներ, կառքամառաններ, բաղնիք, ծառաների համար նախատեսված կողաշենք, սառնարանային ծառայություններ և այլն։ Առանձնատան համալիրը զբաղեցնում էր Ուսմանովյան, ներկայիս Սուլթանովյան մզկիթի հարակից լայնարձակ տարածքը։

## Պատմություն
1895-1898 թվականներին հանրահայտ կալվածատեր Շաքիրզյան Շամսուտդինովի պատվերով Հին Թաթարական արվարձանի տարածքում` Տիխվինյան  (այժմ` Գ. Տուկայի փողոցի հյուսիսային մաս) փողոցում կառուցվում է երկհարկանի առանձնատուն։ 
Տան առաջին սեփականատեր Շաքիրզյան Շամսուտդինովը երիտասարդ տարիքում հաջողակ ռազմական կարիերա էր ունեցել, ինչը մասամբ բացատրում է այն փաստը, որ Կազանի բնակիչների շրջանում շենքը հայտնի էր Շաքիր զինվորի տուն անվամբ։

1902 թվականին շենքը մասամբ վնասվել է Հին Թաթարստանի արվարձանի մեծ հրդեհի պատճառով, ինչը ոչնչացրել է ավելի քան 300 տուն։ 1918 թվականի շենքը հանձնվել է պետությանը և այն բնակեցվել է։ 
2012 թվականի ապրիլին շենքը հանձնվել է ASG ներդրումային խումբ ընկերությանը Կազանի քաղաքապետարանի և ASG ներդրումային խմբի միջև պետական-մասնավոր գործընկերության շրջանակներում Կազանի ագլոմերացման և ASG-ի մասնակցությամբ քաղաքի պատմական կենտրոնի վերակառուցման համար։

## Գրականություն
* Казань в памятниках истории и культуры / Под ред. С. С. Айдарова, А. Х. Халикова, М. Х. Хасанова, И. Н. Алиева. - Казань: Татарское книжное издательство, 1982.
* Салихов Р., Хайрутдинов Р. Республика Татарстан: Памятники истории и культуры татарского народа (конец XVIII - начало XX веков). - Казань: ФЕСТ, 1995

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ձերժինսկու փողոց (Կազան)

**Ձերժինսկու փողոց** (), փողոց Կազանի Վախիտովսկի շրջանում։

## Գտնվելու վայր
Կազանի Ձերժինսկու փողոցն անցնում է Վախիտովսկի շրջանի տարածքով, արևմուտքից դեպի արևելք, հիմնականում Սև լճի և Լենինսկի այգու տարածքում։

Փողոցը սկսվում է Բատուրինա և Միսլավսկու փողոցների խաչմերուկից և ավարտվում է Պուշկինի և Գորկու փողոցների խաչմերուկում։

## Պատմություն
2015 թվականի հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին փողոցի զույգ համարակալմամբ կողմում իրականացվել են վերանորոգումներ, որից հետո կրկին բացվել է երթևեկությունը։ Երթևեկելի մասն ունի հատված հեծանիվների տեղաշարժի և ավտոկայանատեղիի համար։ Փողոցում երթևեկության կարգը փոխվել է. Չերնիշևսկու փողոցից դեպի Լոբաչևսկի փողոցի ուղղությամբ երևեկությունը միակողմանի է դարձել։ Վերանորոգվել է ճանապարհի ավելի քան 7000 քառակուսի մետր տարածք ջրահեռացման համար նախատեսված սարքավորումների հետ միասին։

## Անվանման ծագում
Փողոցը կոչվում է լեհ խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, հեղափոխական շարժման ակտիվ մասնակից Ֆելիքս Էդմունդովիչ Ձերժինսկու պատվին։

## Հետաքրքկիր փաստեր
* Ձերժինսկու փողոցը կարելի է անվանել Կազանի կենտրոնի ամենալայն փողոցը, քանի որ Սև լճի ափի զբոսայգու երկայնքով փողոցի կենտ և զույգ կողմերի հաշվին փողոցի լայնությունը գերազանցում է 125 մետրը։
* Քանդված տներից մեկի տեղում (այժմ` տուն 11 ա)` Յապեև փողոցի հետ հատման վայրում կար հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ.

## Պատկերասրահ
Dzerzhinsky Street at the university garden.jpg|Համալսարանական այգու մոտ
Dzerzhinsky Street the even side.jpg|Փողոցի զույգ համարակալմամբ կողմը
Улицы Лобачевского и Дзержинского в Казани.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կազանի փողոցներ
Կարինա Համբարձումովա

**Կարինա Համբարձումովա (Ամբարձումովա)**, (), հայազգի ռուսաստանցի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր, Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Կարինան շախմատ խաղացել է 4 տարեկանից։ Հաջող արդյունքներ է ցույց տվել պատանիների մրցաշարերում։ 2002 թվականին Իսպանիայում բրոնզե մեդալ է նվաճել մինչև  14 տարեկանների  պատանիների մրցաշարում։ 2003 թվականին Չեռնոգորիայում  Եվրոպայի մինչև 16 տարեկանների  պատանիների մրցաշարում զբաղեցրել է 3-5-րդ տեղը։ 2005 թվականին Սոչիում Ռուսաստանի մինչև 18 տարեկանների  պատանիների մրցաշարում զբաղեցրել է 2-5-րդ տեղը։ 2010 թվականին  Մոսկվայում 5,5 միավորով  դարձել է Ռուսաստանի ուսանողների հաղթող։ 2011 թվականին Շենժենում ներկայացրել է Ռուսաստանը    XXVI Ամառային Ունիվերսիադայում։

2008 թվականին Մոսկվայում ընթացող արագ շախմատի մրցաշարում դարձել է հաղթող։ 2012 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցած բլից մրցաշարում դարձել է հաղթող։ 2014 թվականին Դանիայում դարձել է «Lady Chess» միջազգային կանանց մրցաշարի հաղթող։ SK «Schwäbisch Hall» թիմի կազմում դարձել է Գերմանիայի շախմատային Բունդեսլիգայի հաղթող։ 2015 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում  դարձել է կանանց արագ շախմատի Ռուսաստանի չեմպիոնուհի։ 2016 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի կանանց թիմային գավաթին։

2011 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի պետական սոցիալական համալսարանը։ Մասնագիտությամբ  Սոցիալական մանկավարժ է։ Աշխատում է շախմատի մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կարինա Համբարձումովայի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Կարինա Համբարձումովայի պարտիաները  կայքում
*Կարինա Համբարձումովայի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս շախմատիստներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Միխլյաևի տուն

**Միխլյաևի տուն** (), Կազանի ամենահին քարե շենքերից մեկն է։ Սահմանակից է Պետրոպավլովսկի տաճարին։ Անվանվել է սեփականատիրոջ` առևտրական Իվան Աֆանասևիչ Միխլյաևի (Միկլյաև)  պատվին։ Գտնվում է Կազանի Մուսա Ջալիլի 19 հասցեում (բակում)։

## Պատմություն
17-րդ դարի վերջում 18-րդ դարի կեսերին առևտրական Միխլյաևի (Միկլյաև) պալատները Կազանի ամենաներկայանալի բնակելի շենքերն էին։ Քաղաքի լեգենդի համաձայն` 1722 թվականին այնտեղ է կանգ առել ռուս կայսր Պետրոս I և տոնել իր 50-ամյակը։

1728 թվականին շենքն անցել է Ի. Ա. Դրյաբլովին։ 1774 թվականից գտնվել է քաղաքի ենթակայության ներքո, այն զբաղեցրել են պետական հաստատություններ և վարձակալներ։ 1895 թվականին նախատեսվել է պալատում բացել է քաղաքային թանգարան։

Այժմ շենքը գտնվում է Թաթարստանի մշակութային ժառանգության կենտրոնի պետական գանձարանի հաշվեկշռում։ Խիստ վասված շենքը վերականգնվում է։ 
## Ճարտարաետություն
[thumb|left|250px|Կոսմայի և Դամիանի նախկին տնային եկեղեցին ([2013 թ.)]]
Պալատի ստորին քարե հարկը, հավանաբար հայտնվել է 17-րդ դարի վերջում 18-րդ դարի սկզբում։ Հսկայական պատերով և փոքր պատուհաններով այս հարկը օգտագործվել է կենցաղային գործառույթների համար և հանդիսացել է բնակելի հարկի ներքնահարկը, որն ի սկզբանե փայտից է եղել։ Պալատի երկրորդ հարկը, իր ներկայիս տեսքով, հայտնվել է հավանաբար Պետրոսի I-ի ժամանումից հետո, պատուհանների շրջանակալների ձևավորումը և քիվերը մոտ են հարևանությամբ գտնվող Պետրոպավլովսկյան տաճարի ձևավորմանը, որի շինարարությունը թվագրվում է 1723-1726 թվականներ։

Սկզբում հիմնական (հարավ-արևմտյան) ճակատի կենտրոնում եղել է երկրորդ հարկի առջևի սանդղամուտքը, որի գտնվելու տեղը ընդգխում են երեք պատուհանները` զարդարված բարոկկո ոճով` 18-րդ դարի 2-րդ կես։

Ձևավորմամբ շենքը մոտ է Մոսկվայի բարոկկոյի հուշարձաններին՝ հանդիսանալով դրանց լավագույն օրինակներից։

Հարակից Պետրոպավլովսկյան տաճարի հետ միասին համարվում են Ռուսաստանում այս ոճի լավագույն քաղաքային ճարտարապետական անսամբլներից։

## Գրականություն
* Памятники архитектуры Казани. В 3-х т., Казань, 1989.

## Պատկերասրահ

Памятная доска на Доме Михляева (Дряблова).JPG|Հուշատախտակներ Միխլյաևի տան պատին
Остатки захоронений около домовой церкви Косьмы и Дамиана.JPG|Տնային եկեղեցու մոտ գտնվող դամբարանի մնացորդներ
Окна Дома Михляева (Дряблова).JPG|Միխլյաևի տան պատուհանները

## Արտաքին հղումներ
* Фоторепортаж о спасении дома Михляева (июнь 2016)
* Описание и фотофиксация дома Михляева в каталоге «Объекты культурного наследия народов Российской Федерации» 

Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Դենիս Դավիդովի տուն

**Դենիս Դավիդովի տուն** (), XIX դարի սկզբի առանձնատուն Մոսկվայի կենտրոնում (Բոլշոյ Զնամենսկի նրբանցք, տուն 17)։ Այդ տանը 1826 - 1830 թվականներին ապրել է բանաստեղծ, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոս, գեներալ-մայոր Դենիս Դավիդովը։ Ներկայումս առանձնատունը պատկանում է Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարությանը։ Դենիս Դավիդովի տունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Բոլշոյ Զնամենսկի նրբանցքում այս ոչ մեծ առանձնատունը կառուցվել է 1812 թվականի հրդեհից  անմիջապես հետո։ 1826 թվականին այն ձեռք է բերել Դենիս Դավիդովը իր կնոջ անունով, և այնտեղ ապրել է մինչև 1830 թվականը։ Ըստ խոստովանական ցուցակի՝ այս տանն ապրել են *«գեներալ-մայոր Դիոնիսի Վասիլևիչ Դավիդովը, նրա կինը՝ Սոֆյա Նիկոլաևնան և երեխաները՝ Վասիլին, Նիկոլայը, Դիոնիսին և Ախիլին»*։ Ենթադրաբար այդ տանը Դենիս Դավիդովին այցելել է Ա. Ս. Պուշկինը։ 1830 թվականին Դավիդովները հեռացել են այս տնից, իսկ 1833 թվականին վաճառել են այն։ 1835 թվականին Դավիդովները ձեռք են բերել Պրեչիստենկա փողոց, 17 հասցեի տուն-պալատը։

## Ճարտարապետություն
Երկհարկանի առանձնատունը գրեթե չի վերակառուցվել XIX դարի սկզբից։ Կենտրոնական մասն ավարտվում է ցածր եռանկյունաձև ճակտոն ունեցող ոչ մեծ կիսահարկով։ Կողային մասերը առաջին հարկի մակարդակով սկզբնապես երեսպատված էին կոպտատաշ քարով։ Երկրորդ հարկի երեք պատուհաններն ունեն զարդաքիվեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Յապեևի փողոց (Կազան)

**Յապեևի փողոց** (), փողոց Կազանի պատմական կենտրոնում` Վախիտովսկի շրջանում։

## Գտնվելու վայր
Յապեևի փողոցը սկսվում է Ձերժինսկու փողոցի խաչմերուկից, անցնում հարավից հյուսիս և ավարտվում է Ֆեդոսևսկի փողոցի խաչմերուկում։ Փողոցը հատվում է Կարլ Մարքսի, Բոլշայա Կրասնայա, Բեխտերևի և Նագորնայի փողոցների հետ։

## Պատմություն
Խորհրդային տարիներին Պոպերեչնո-Կազանսկայա փողոցը վերանվանվել է Կրասնի` խորհրդային կուսակցական առաջնորդ Լեոնիդ Կրասինի պատվին։ 1997 թվականին այն վերանվանվել է Յապեևի փողոց` Թաթարստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարար (1954-1978 թթ.), գեներալ-լեյտենանտ Սալիխ Յապեևի պատվին։

## Շենքեր
* Ոստիկանության թիվ 16 դեպարտամենտ, Յապեև, Ռուսաստանի Դաշնության ներքին գործերի նախարարության Կազանի բաժին
* Թիվ 39 միջնակարգ դպրոց` անգլերենի խորացված ուսուցմամբ
* Հանրապետական կլինիկական օնկոլոգիական կենտրոն
* Հետաքննչական մեկուսարան 1

## Մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
* Յապեև 15, Լև Տոլստոյի տուն-թանգարան
* Յապեև 2, Մակարիա եկեղեցի, 19-րդ դար
* Յապեև 13, Չեքմարյովի-Վիլկենի տուն, 1777 թ.
* Յապեև 14, Մանույլովի գիմնազիայի շենք, 1911 թ.
* Յապեև 9, Դիխաչյովների տուն, 1834 թ., ճարտարապետ` Պ. Գ. Պյանտիցկի
* Յապեև 6, Ծովակալության գրասենյակի շենք, 1774 թ., ճարտարապետ` Վասիլի Կաֆտիրև

## Պատկերասրահ

Japeeva7.JPG|Բնակելի տուն, Յապեև 8
Japeeva.JPG|Դպրոց №39, Յապեև 11
Japeeva2.JPG|Մանույլովի գիմնազիայի շենք (1911), Յապեև 14
Japeeva3.JPG|Հետաքննչական մեկուսարան, Յապեև 16
Japeeva4.JPG|Յապեևի փողոց
Japeeva5.JPG|Յապեև 18


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կազանի փողոցներ
Ընտրող հարսնացուի առաջադրանք

**Ընտրող հարսնացուի առաջադրանք** (**որոշման կայացման խնդիր**), գիտական առաջադրանք, որն առաջին անգամ ձևակերպվել է 1960 թվականին Մարտին Գարդների կողմից։

Անգլալեզու գիտական գրականության մեջ հանդիպում է նաև **քարտուղարի առաջադրանք** տարբերակը։

## Ձևակերպում
Առաջադրանքը կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ.
# Հարսնացուն փնտրում է իր համար ամուսին, ընդորում գոյություն ունի միայն մեկ թափուր տեղ։
# Կա թեկնածուների հայտնի թիվ՝ n:
# Հարսնացուն պատահական սկզբունքով շփվում է թեկնածուների հետ՝ ամեն մեկի հետ միայն մեկ անգամ։
# Յուրաքանչյուր թեկնածուի պարագայում հայտնի է, թե նա արդյոք լավն է կամ վատն է նախորդ թեկնածուից։ 
# Հերթական թեկնածուի հետ շփման արդյունքում հարսնացուն պետք է կամ մերժի, կամ ընդունի թեկնածուի առաջարկությունը։ Եթե ընդունի առաջարկությունը, ապա գործընթացը դադարեցվում է, իսկ եթե հարսնացուն մերժի թեկնածուին, ապա հարսնացուն այլևս չի կարող վերադառնալ նրա մոտ։
# Նպատակն է ընտրել լավագույն թեկնածուին։

## Լուծում
1963 թվականին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Եվգենի Դինկինը առաջ քաշեց առաջադրանքի լուծումը՝ մասնավոր դեպքի համար։ Առաջադրանքի ընդհանուր լուծումը 1966 թվականին հայտնաբերել է Սաբիր Հուսեյնզադեն։

Առաջադրանքի նկատմամբ մեծ ուշադրություն է դարձվել հատկապես այն պատճառով, որ օպտիմալ ռազմավարությունը ունի հետաքրքիր յուրահատկություն։ Եթե հավանական թեկնածուների թիվը բավականին շատ է (օրինակ 100-ից ավելին), ապա օպտիմալ ռազմավարությունը կկայանա նրանում, որ մերժվեն բոլոր առաջին n/e (որտեղ e=2{,}718\,281\ldots՝ բնական լոգարիթմի հիմքը) թեկնածուները և հետո ընտրվի այն առաջինը, որը նախորդներից ամենալավը կլինի։ n-ի ավելացման դեպքում լավագույն թեկնածուի ընտրության հավանականությունը ձգտում է 1/e, այսինքն մոտ 37 %:

## Հետաքրքիր փաստեր
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ Բորիս Բերեզովսկին հայցվող գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի համար գրված «Նախագծային որոշումների ընդունման ալգորիթացումը և դրանց կիրառման տեսական հիմքերի մշակումը» վերնագրով ատենախոսության մեջ ընդհանրական կերպով անդրադարձել է ընտրող հարսնացուի առաջադրանքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* С. М. Гусейн-Заде. Разборчивая невеста. Видео-лекция. Малый мехмат, МГУ, 30.11.2002.
* И. Р. Высоцкий, И. В. Ященко Задачи заочных интернет-олимпиад по теории вероятностей и статистике —  МЦНМО, 2017, с.255, 275 — ISBN 978-5-4439-1136-6

Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսության խնդիրներ
Կատեգորիա:Որոշումների ընդունման տեսություն
Դենիս Դավիդովի դաստակերտ

**Դենիս Դավիդովի դաստակերտ** (), դաստակերտ Մոսկվայում, Պրեչիստենկա փողոց, տուն 17/10 հասցեով։ Մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտ է։

## Պատմություն
XVIII դարի երկրորդ կեսին դաստակերտի համակառույցը, որը ներառում էր գլխավոր տունը, պարտեզը և կողաշենքերը, զբաղեցնում էր ամբողջ թաղամասը՝ Բարիկովի նրբանցքից մինչև Սեչենովի նրբանցք։ Գլխավոր շենքը կառուցվել է 1770-ական թվականներին՝ XVIII դարի առաջին կեսի ապարանքի հիման վրա։ Այդ ժամանակ կալվածքի տերը եղել է մոսկվացի ոստիկանապետ Նիկոլայ Պետրովիչ Արխարովը։ Շենքը կառուցվել է վաղ կլասիցիզմի ոճով։ Այդ նույն ժամանակ կառուցվել են նաև երկու կողմերից գլխավոր բակը պարսպած մեկհարկանի կողաշենքերը։ Դաստակերտը տուժել է 1812 թվականի հրդեհից, բայց վերականգնվել է։ Տունը պսակված էր կիսաշրջանաձև պատուհան ունեցող կիսահարկով, ճակատը զարդարված էր կրկնակի և միակի կորնթոսյան սյուներով՝ շքամուտքի երկու կողմերից։ 1830-ական թվականներին գլխավոր տան թևերին և կողաշենքերին հարկ է ավելացվել, իսկ 1869-1874 թվականներին ճարտարապետ Ա. Լ. Օբերը դրանք վերակառուցել է՝ փայտե շինությունները փոխարինելով քարե շինություններով։

Արխարովից հետո դաստակերտը պատկանել է գեներալ Դ. Ի. Բիբիկովին։ 1835-1837 թվականներին դաստակերտի սեփականատերն է եղել բանաստեղծ, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոս, գեներալ-մայոր Դենիս Դավիդովը, նրան այստեղ հյուրընկալվել է Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինը։ Հետագայում դաստակերտում տեղակայվել է Ս. Ա. Արսենևայի օրիորդաց վարժարանը։

Խորհրդային տարիներին այս տանը գործել է կոմկուսի շրջանային կոմիտեն։

Ճակատին փակցված է Դ. Դավիդովի հուշատախտակը, որի հեղինակն է  Ա. Կոտիրևը։ 1930-ական թվականների սկզբին տանն ապրել է հեղափոխական Վերա Ֆիգները։

Ներկայումս դաստակերտը վերանորոգվել է, բայց օրիգինալ ինտերիերը կորսվել են, մեկ այլ տեղեկության համաձայն՝ պահպանվել է XIX դարի մի որմնանկար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Москва: Энциклопедия / Глав. ред. С. О. Шмидт; Сост.: М. И. Андреев, В. М. Карев. — М. : Большая российская энциклопедия, 1997. — 976 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-277-3.

Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Էչպոչմակ

**Էչպոչմակ, ուչպոչմակ** (өчпочмак - «եռանկյունի», ), բաշկիրական և թաթարական ազգային ուտեստ, խմորիչով խմորից թխվածք, հազվադեպ է անթթխմոր խմորով թխվում, լցոնված է կարտոֆիլով, մսով, որպես կանոն, ոչխարի, սագի կամ բադի մսով եւ սոխով։

Ուտեստի բնորոշ առանձնահատկությունն ամենեւին էլ նրա ձեւը չէ, այլ պատրաստման եղանակը, որի դեպքում խճողակը լցոնվում է հում մթերքներով, ի տարբերություն շատ այլ նմանատիպ արտադրանքների։

## Ընդհանուր տեխնոլոգիա
0,5 սմ խորանարդիկներով կտրատած ոչխարի միսը և հում կարտոֆիլը խառնում են մանր կտրատած սոխի հետ։ Խմորից ափսեի չափի գնդիկներ գրտնակել, դնել խճողակը և վերևից կսմթել` հաղորդելով բուրգի ձևը և ցանկության դեպքում կենտրոնում փոս թողնել։ Թողնել հանգստանա, յուղել սերուցքային կարագով, դնել ջեռոց։ Կես ժամ անց հանել, փոսի մեջ լցնել մեկ-երկու ճաշի գդալ աղ ու բիբարով համեմած մսի խիտ արգանակ, ձու քսել, կրկին դնել ջեռոցի մեջ, կես ժամ անց հանել, յուղ քսել և, ըստ անհրաժեշտության, մի քիչ էլ արգանակ լցնել։

## Տես նաև

* Կորնիշ պաստի
* Սամսա
* Բելյաշ
* Սամոսա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Похлёбкин В.В. Эчпочмак // Кулинарный словарь. — М.: Э (Эксмо), 2015. — С. 434. — 456 с.
*Фельдман И. Башкирская кухня: Уч-почмак // Кухня народов СССР. — М.: Час, 1990.

## Արտաքին հղումներ
* Պորտալը «Բաշկիրական խոհանոց» պորտալ

Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց
Կատեգորիա:Թաթարական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Ալեքսանդրովսկի պասաժ (Կազան)

**Ալեքսանդրովսկի պասաժ**  (), խոշորագույն պատմական շենք Կազանում, քաղաքի տեսարժան վայրերից։ Ռուսաստանի մի քանի պասաժներից մեկն է։ Կառուցվել է 1880-1883 թվականներին։

## Նկարագրություն
Վլադիմիր Սուսլովի և Նիկոլայ Պոզդեևի նախագծի համաձայն շենքը կառուցվել է սանկտպետերբուրգցի ճարտարապետ Հենրիխ Բերնարդովիչի Ռուշը վաճառական Ալեքսանդրովի պատվերով։ Սեփականատերն այն վաճառել է իր քրոջը՝ Օ. Ս. Ալեքսանդրովա-Գեյնսին։ Վերջինս շենքը նվիրել է քաղաքին՝ այնտեղ թանգարան բացելու համար։ Սակայն շենքը հարմար չէր քաղաքային թանգարանի համար և այստեղ տեղավորեցին կահավորված սենյակներ և խանութներ։ Խորհրդային ժամանակաշրջանի վերջում շենքը գտնվում էր վթարային վիճակում։ Թուլացած հողերի պատճառով նրա հյուսիսային անկյունը իջվածք տվեց։ ԽՍՀՄ փլուզումից առաջ և հետո ելնելով վերականգնման տեխնիկական բարդություններից ու ծանր տնտեսական պայմաններից ամրացվեց միայն շենքի հիմքը, իսկ վերականգնումը ձգձգվեց։

Հիմնական մուտքը (Կրեմլյովկայա փողոցում) աչքի է ընկնում 2 հարկերի սյունասրահով և երկու արձանասյուներով։ Ճակատները զարդարված են էկլեկտիկ ճարտարապետական դեկորով`բարոկկո-վերածննդի տարրերի գերակշռությամբ։ Ֆասադայի գլխավոր գմբեթը զարդարված է ժամացույցով։ Շենքի ինտերիերը զարդարված է մարդկանց ֆիգորներով, պատկերված են դիմակներ, սվաղե զարդանախշեր։ Կենտրոնական մասնաշենքի մեջտեղում կանթեղ է՝ կնոջ բրոնզե արձան, որը բռնել է մանկան ձեռքը։ Շենքի գունագեղությունն ունեցել է վարդագույն տոն, այժմ՝ ընդհանուր թեթև գորշագույն է։

Պասաժը սկզբում զբաղեցնում էր մի ամբողջ թաղամաս՝ ձգվելով Վոսկրեսենկա, Պետրոպավլովսկայա, Փոչտամտսկայա և Չեռնոոզերակայա փողոցներով (այժմ՝ Կրեմլյովկայա, Մուսա Ջալիլի, Լոբաչևւսկու և Ձերժինսկու)։ Սակայն հետագայում առևտրային թաղամասի մի մասը, որը նայում էր Վոսկրեսենսկայա և Փոչտամտսկայա փողոցների անկյունին, վերացավ։ Այստեղ կառուցվեց Չեռնոյարովսկի պասաժը։

## Պատկերասրահ

Здание александровского пассажа, 2.jpg
Александровский пассаж, Казань.JPG
Татарстан. Казань. Здание Александровского пассажа. 1883г. Декор 5.jpg
Татарстан. Казань. Здание Александровского пассажа. 1883г. Декор 6.jpg
Татарстан. Казань. Здание Александровского пассажа. 1883г. Декор 2.jpg
Татарстан. Казань. Здание Александровского пассажа. 1883г. Декор 10.jpg


## Գրականություն
* «Казань в памятниках истории и культуры». Казань: Тат. кн. изд-во, 1977.
## Արտաքին հղումներ
* Александровский пассаж в путеводителе по Казани (много фото)
* Александровский пассаж в розовых тонах

Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1880 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պասաժներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կիստիբի

**Կիստիբի** (, кыстыбый, qıstıbıy, նաև *кыстымбый*, якмыш, yaqmış), խմորից պատրաստված և խճողակով լցոնած թաթարական և բաշկիրական ավանդական ուտեստ։ 

Ներկայացնում է տապակած անթթխմոր հացի շերտ, որը լցոնած է կամ շիլայով (ավելի հաճախ կորեկից), կամ ռագուով, իսկ վերջերս, նաև կարտոֆիլի պյուրեով։ Արտաքինից հիշեցնում է չփակված կարկանդակ, խճողակը լցնում են խմորի շերտի մի կեսի վրա և վերևից ծածկվում է երկրորդ կեսով։ Կարելի է հալած յուղ քսել։ Լցոնը կարող է փոփոխվել կախված նախասիրություններից, անփոփոխ է մնում խմորի պատրաստման և բաղադրատոմսի սկզբունքը։

Ուտեստը կարելի է ուտել պահքի ժամանակ, մի քիչ փոփոխելով բաղադրատոմսի լցոնը։

Աշխարհում ամենամեծ կիստիբի պատրաստվել է 2011 թվականին Բաշկորտոստանում, որի տրամագիծը 2 մետր 10 սմ էր և ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։

## Ստուգաբանություն
Համարվում է, որ բխում է , кыстыру - «կսմթել» բառից։

Բաշկիրերեն, թաթարերեն և չուվաշերեն լեզուների հետազոտող Ռիֆկատ Ահմեդովիչը ուտեստի անվանմանն է նվիրել «Татар теленең кыскача тарихи-этимологик сүзлеге» (Թաթարերենի համառոտ պատմա-ստուգաբանական բառարան) հոդվածը։ Նա  բարբառային ձևը բերել է  բառին,  «կիստիբիյ» նախաձևը վերակառուցելով *кыс* արմատից և *мбый/-мбы* վերջածանցից։

Ռաուշինա Նուրմուհամեդովան իր աշխատությունում, որը նվիրված էր *кыстыбый, җәймә, дучмак*  թաթարական ազգային ուտեստների անվանումների լեզվամշակութաբանական նկարագրությանը, Ռ. Գ. Ախմեդյանովայի ստուգաբանությունը և Ֆլերա Բայազիտովայի գրքի տվյալները բերել է , չուվաշերեն բարբառային` *кастампи*, մարիերեն` *кыстывий*, ուդմուրերեն` *кыстыбый այլ ձևեր*։

## Հետաքրքիր փաստեր
Աշխարհի ամենամեծ կիստիբին ունեցել է 2 մ 10 սմ տրամագիծ, որը պատրաստվել է 2011 թվականին Բաշկորտոստանում և գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Баязитова Ф. С. Аш-су һҽм халык традициялҽре лексикасы. -Казан: Дом печати, 2007. — 480 б. С.
* Әхметьянов Р. Г. Татар теленең кыскача тарихи этимологик сүзлеге. — Казан: Татар. кит. нәшр., 2001. — 272 б. С. 136
* Нурмөхәммәтова Р. С., Казан, КФУ, филол. фән. канд., доцент. Кайбер татар ризык атамаларына лингвомәдәни күзәтү // Язык — культура — этнос: сборник научных трудов, посвященный 10-летию со дня основания кафедры общей лингвистики и лингвокультурологии КФУ / Под общей редакцией доктора филологических наук, профессора Р. Р. Замалетдинова. — Казань: Отечество, 2013. — 312 с. — С.192-198.

## Արտաքին հղումներ
* КЫСТЫБЫЙ . Բաշկիրական հանրապետության պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց
Կատեգորիա:Թաթարական խոհանոց
Միխայիլ Բաբուշկինի հուշարձան (Մոսկվա)

**Միխայիլ Բաբուշկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Նվիրված է խորհրդային բևեռային օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս Միխայիլ Սերգեևիչ Բաբուշկինին։

Տեղադրվել է 2004 թվականին օդաչուի անվան փողոցում, Կոմինտերնի փողոցի հետ հատման վայրում։ Հասցեն՝ *Օդաչու Բաբուշկինի փողոց, 10։* Մետրոպոլիտենի մոտակա կայարանը՝ «Բաբուշկինսկայա»։

## Պատմություն
Խորհրդային Միության հերոս Միխայիլ Սերգեևիչ Բաբուշկինը բևեռային օդաչու էր, որը մասնակցել է Արկտիկայի հետազոտման բազմաթիվ միջոցառումների։ Նա մասնակցել է Ումբերտո Նոբիլեի արշավախմբի փրկությանը։ Մասնակցել է Հյուսիսային բևեռում առաջին ինքնաթիռի վայրէջքին։ Օդաչուի կյանքն ընդհատվել է ողբերգաբար։ 1938 թվականի մայիսի 18-ին «Н-212» ինքնաթիռը, հազիվ պոկվելով գետնից, սկսել է այրվել ձախ շարժիչի կողմից։ Ցանկանալով շտկել իրավիճակը՝ Բաբուշկինը մեքենան ուղղել է դեպի մոտակա գետը։ Գետի հոսքն իր հետ տարել է ինքնաթիռը։ Այնուամենայնիվ, այդ մանևրը ուղևորներին հնարավորություն է տվել լքելու ինքնաթիռը։ Այդ «վայրէջքի» ժամանակ Բաբուշկինը ստացել է կողոսկրերի լուրջ վնասվածք և խեդվել է ջրում։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Բրոնզաձույլ հուշահամալիրը յուրատեսակ հուշարձան-տապանաքար է. հիշատակային տախտակի վրա պատկերված է օդաչուի դեմքը, արևից փոքր-ինչ կկոցվել են նրա աչքերը։ Բաբուշկինը հայացքն ուղղել է անծայրածիր երկնքին։ Հետին պլանում ինքնաթիռի քանդակն է։

Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Վլադիմիր Լեպեշովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ելենա Պոպեա

**Ելենա Պոպեա** (, ), Ավստրո-Հունգարիայում ծնված ռումինացի մոդեռն նկարիչ, որի ստեղծագործություններում կան իմպրեսիոնիզմի, էքսպրեսիոնիզմի և կուբիզմի տարրեր։ Ստեղծել է բնապատկերներ, նատյուրմորտներ, միջոցառումների մասնակցող մարդկանց տեսարաններ։

## Կենսագրություն
Ելենա Պոպեան ծնվել է 1879 թվականին Բրաշովում։ Նրա հայրը միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ էր, հորեղբայրը եպիսկոպոս Նիկոլաե Պոպեան էր։ Հիմնական կրթությունն ավարտելուց հետո Ելենա Պոպեան Լայպցիգում սովորել է բանասիրություն, Բեռլինում՝ նկարչություն։ Ավելի ուշ ընդունվել է Մյունխենում կանանց համար գործող արվեստի դպրոց՝ Münchner Künstlerinnenverein: Դրանից հետո որոշ ժամանակ անցկացրել է Լեխի Լանդսբերգի նկարիչների գաղութում, որտեղ դասեր է առել Անգելո Ջանկից և Քերոլայն Քեմպերից։

Առաջին անգամ ցուցադրվել է 1905 թվականին "Expoziția națională"-ում, որը Սիբիուում կազմակերպել էր Ռումինական գրականության տրանսիլվանիական ընկերակցությունն ու ռումին ժողովրդի մշակույթ միությունը (Asociația Transilvană pentru Literatura Română și Cultura Poporului Român): Այս ցուցահանդեսին հաջորդել են ցուցադրություններ Բուխարեստում և  Կլուժում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Ելենա Պոպեան ապրել է Փարիզում, որտեղ նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Galerie nationale du Jeu de Paume-ում և Անկախների սալոնում, որտեղ շարունակել է ուսանել  Լյուսեն Սիմոնի մոտ։ 1922 թվականին վերադարձել է Փարիզ և  սովորել Անդրե Լոտի Մոնպառնասի նոր ակադեմիայում։

Ընդհանուր առմամբ  ամառներն անց է կացրել Բրաշովի կամ Կլուժի մերձակայքում նկարելով, իսկ տարվա մյուս մասը ճամփորդել է, եղել Սկանդինավիայում, Շոտլանդիայում, Իսպանիայում, Միջին Արևելքում՝ յուրաքանչյուր ճամփորդությունից հետո ստեղծելով կտավների նոր շարքեր։

## Պատկերասրահ

Elena Popea - Targ in Ardeal.png|Տոնավաճառ Տրանսիլվանիայում
Elena Popea - Interior din castelul Bran1.png|Բրանի դղյակի ինտերիերը
Elena Popea - Femeie cu capra.png|Կինն այծի հետ
Elena Popea - Barci.png|Նավակներ


## Գրականություն
*Maria Dumitrescu, *Elena Popea*, Editura Meridiane, 1969.
*Maria Chira and Gheorghe Mândrescu, *Elena Popea: 1879-1941 : expozitįa retrospectivă* (exhibition catalog) Cluj-Napoca Muzeul de Artă, 1975.
*Radu Popica, Pavel Șușarǎ, Iulia Mesea, *Elena Popea*, Editura Muzeului de Artă Brașov 2010,  Online

## Տես նաև
* Ֆլորիկա Փրևենդա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռումինացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Վերա Մուխինայի հուշարձան

**Վերա Մուխինայի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Նվիրված է խորհրդային քանդակագործ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ Վերա Մուխինային (1889-1953)։ Հուշարձանը տեղադրվել է քանդակագործի արհեստանոցի մոտ՝ Պրեչիստենսկի նրբանցքում։ Բացումը տեղի է ունեցել 1989 թվականին և նվիրված է եղել նկարչուհու ծննդյան 100-ամյակին։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Միխայիլ Անիկուշինը և ճարտարապետ Սերգեյ Խաջիբարոնովը։

## Պատմություն
«Բանվորը և կոլտնտեսուհին» հանրահայտ հուշարձանի, Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի առջև տեղադրված Պյոտր Չայկովսկու արձանի, ինչպես նաև հանրահայտ նիստավոր բաժակի հեղինակ Վերա Մուխինայի հուշարձանը տեղադրվել է Պրեչիստինկայի և Պրեչիստենսկի նրբանցքի հատման վայրում, ոչ մեծ խորշ-պուրակում։ Այն տունը, որի ֆոնին կանգնած է արձանը, 1947 թվականին նախագծել է Վերա Մուխինան։ Այդ տանը նա ապրել է մի քանի տարի մինչև իր մահը։

Հուշակոթողի հեղինակներն են քանդակագործ Միխայիլ Անիկուշինը և ճարտարապետ Սերգեյ Խաջիբարոնովը։

## Նկարագրություն
Քանդակը պատրաստված է բրոնզից և պատկերում է միջին տարիքի կնոջ։ Վերա Մուխինայի մարմինը ցուցադրված է մինչև ծնկները, նրա գլուխը բարձրացված է փոքր-ինչ վեր և թեքված է ձախ, դեմքը հանգիստ է և լուրջ։ Քանդակը տեղադրված է կարմիր գրանիտից պատրաստված պատվանդանի վրա, որին փակցված է հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ. *«Վերա Իգնատևնա Մուխինային»*։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով