Պուտլեր

**Պուտլեր,** գաղափարական կլիշե, նեոլոգիզմ, որը ձևավորվել է '''Պուտ'''ին և Հիտ'''լեր''' ազգանունների բառակապակցությամբ։ Հաճախ օգտագործվում է որպես «Պուտլեր կապուտ» (Путлер Капут!), ունի բացասական գաղափարական ենթատեքստ։

## Օգտագործումը ներռուսաստանյան բողոքի շարժման մեջ
Կարգախոսը համբավ և իրավական գնահատական է ստացել 2009 թվականին։ 2009 թվականի հունվարի 31-ին Վլադիվոստոկում կոմունիստական կուսակցության կազմակերպած հանրահավաքի ժամանակ, որն ուղղված էր օգտագործված մեքենաների ներմուծման նոր մաքսատուրքերի դեմ մասնակիցներից մեկ դուրս էր եկել փողոց պաստառով, որի վրա գրված էր «Путлер капут!»։ Այս պաստառի համար Վլադիվոստոկի դատախազությունը նախազգուշացրել է ծայրահեղ կուսակցությանը։ Տարածաշրջանային կոմիտեն մեկնաբանել է այս փաստը՝ իր կայքում հրապարակելով հետևյալ տեքստը. «*Այս կարգախոսի հեղինակը նկատի է ունեցել Պուտլեր ազգանունով ավտոբիզնեսով զբաղվող կոնկրետ անձի, որին արտասահմանյան մեքենաների մաքսատուրքերի բարձրացման հետ կապված վերջ է տրվել. նրա մոտ այդ հանգամանքի հետ կապված կորել է աշխատանքը, անհետացել են այն գումարները, որոնցով նա պահում էր իր բազմազավակ ընտանիքը։ Եվ ընդհանրապես, նա, ինչպես տարածաշրջանի հազարավոր այլ բնակիչներ, մտադիր է մեկնել Պրիմորիեի սահմաններից դուրս, որտեղ պարզապես անհնար է ապրել և աշխատել*»։ Ռուսաստանի Դաշնության Արդարադատության նախարարության Դատական փորձաքննության Պրիմորսկի լաբորատորիայի գնահատմամբ, կարգախոսն ունի *«Վ. Վ. Պուտինի անձի կամ գործունեության վառ արտահայտված հուզական գնահատական, որպես պետական իշխանության ներկայացուցիչ և կրում է վիրավորական բնույթ»*։

«Путлер капут» կարգախոսն օգտագործվել է նաև Մոսկվայում ընդդիմության հանրահավաքների ժամանակ, որոնք անցկացվել են 2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Պետդումայի ընտրությունների և 2012 թվականի նախագահական ընտրությունների կապակցությամբ։

### Ղրիմի ռուսական բռնակցումից հետո
Այս բառի ժողովրդականությունը աճել է 2014-ին (այն, մասնավորապես, առաջադրվել է «Տարվա խոսք 2014» մրցույթում) Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի բռնակցումից հետո, որը որոշ քաղաքական գործիչներ և հրապարակախոսներ համեմատեցին 1938 թվականին Ավստրիայի անշլուսի հետ, որից հետո Գերմանիան սանձազերծեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։
Washington Post թերթի լրագրող Թերենս Մակքոյը 2014 թվականի ապրիլի 23-ի հոդվածում մեջբերել է մի շարք նման արտահայտություններ և լուսանկարներ հրապարակել ցուցարարների հետ, որոնք «Putler-hands off Ukraine» (անգլերենից թարգմանաբար՝ «Պուտլեր ձեռքերդ հեռու Ուկրաինայից») տեքստով և «Putler Kaput!» և Վլադիմիր Պուտինի և Ադոլֆ Հիտլերի դեմքի ճանաչելի դիմագծերը միացնող շարժապատկերներով պաստառներ են պահում։ Մի շարք ռուս լեզվաբաններ այս հրապարակումը գնահատել են որպես ընթերցողների մոտ Պուտինի բացասական կերպարի գիտակցված ձևավորում։ Courthouse News Service պարբերականի գնահատմամբ՝ «Պուտլեր» մականունը ուկրաինական քարոզչության մաս է կազմում։

## Պատմական զուգահեռներ Հիտլերի հետ
Որոշ մեկնաբաններ նշել են 2022 թվականին Ուկրաինա ներխուժման ժամանակ Պուտինի հայտարարությունների և գործողությունների և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ և սկզբում Հիտլերի հռետորաբանության և գործողությունների միջև նմանությունները։b Այսպես, տնտեսական և քաղաքական գիտությունների դոկտոր, ԱՄՆ պաշտպանության նախկին փոխնախարար Դով Զակհայմը պնդում է, որ Սուդետի շրջանը գրավելիս Հիտլերի հռետորաբանության և Ուկրաինա ներխուժելիս Պուտինի հռետորաբանության միջև նմանություն կա. Հիտլերը պնդում էր, որ Սուդետի մարզում ապրում են գերմանացիներ, որոնք չեն ցանկանում լինել Չեխոսլովակիայի կազմում, Պուտինը պնդում էր, որ ԴԺՀ-ում և ԼԺՀ-ում ապրում են ռուսներ, որոնք չեն ցանկանում լինել Ուկրաինայի կազմում։ Նույնը նշում է պատմաբան Բենջամին Նաթանսը՝ հավելելով, որ Պուտինը կարող է լցված լինել ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ազգային նվաստացման զգացումով, ինչպես Հիտլերը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությամբ։

## Տես նաև
* Գոդվինի օրենք
* Պուտինի անձի պաշտամունք
* Պուտին խույլո
* Ռաշիզմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր
Կատեգորիա:Ընդդիմություն Վլադիմիր Պուտինին
Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Կատեգորիա:Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պուտին
Կատեգորիա:Տերմինաբանություն ըստ գաղափարախոսության