Ռոբերտ Էդվարդս (ֆիզիոլոգ)

**Սըր Ռոբերտ Ջեֆրի Էդվարդս** () բրիտանացի ֆիզիոլոգ և վերարտադրողական բժշկության և մասնավորապես արտամարմնային բեղմնավորման (IVF) ոլորտում նորարար։ Մանկաբարձ և գինեկոլոգ Պատրիկ Ստեպտոի և բուժքույր և սաղմնաբան Ջին Փուրդիի հետ միասին Էդվարդսը հաջողությամբ իրականացրլ է IVF-ի միջոցով բեղմնավորումը, ինչը հանգեցրել է Լուիզ Բրաունի ծննդին 1978 թվականի հուլիսի 25-ին։ Նրանք հիմնեցին առաջին IVF ծրագիրը անպտուղ հիվանդների համար և իրենց տեխնիկան սովորեցրին այլ գիտնականների։ Էդվարդսը 1986 թվականին «Մարդու վերարտադրության» ամսագրի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրն էր։ 2010 թվականին նրան շնորհվել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակ «արտամարմնային բեղմնավորման զարգացման համար»։

## Կրթություն և վաղ կարիերա
Էդվարդսը ծնվել է Բաթլիում, Յորքշիր և սովորել է Մանչեսթերի կենտրոնական միջնակարգ դպրոցում, որից հետո ծառայել է բրիտանական բանակում, այնուհետ ավարտել է կենսաբանության բակալավրիատը Բանգորի համալսարանում։. Նա սովորել է Էդինբուրգի համալսարանի Կենդանիների գենետիկայի և սաղմնաբանության ինստիտուտում, որտեղ 1955 թվականին ստացել է գիտությունների թեկնածուի ​​աստիճան։

## Կարիերա և հետազոտություն
Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում մեկ տարի աշխատելուց հետո նա միացավ Mill Hill-ի բժշկական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտի գիտական ​​անձնակազմին։ Այնուհետ ևս մեկ տարի անցկացրեց Գլազգոյի համալսարանում և 1963 թվականին նա տեղափոխվեց Քեմբրիջի համալսարան՝ որպես Ֆորդի հիմնադրամի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի գիտաշխատող և Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջի անդամ։ 1969 թվականին նշանակվել է ֆիզիոլոգիայի դոցենտ։
### Մարդու բեղմնավորում

1960 թվականին Էդվարդսը սկսեց ուսումնասիրել մարդու բեղմնավորումը և շարունակեց իր աշխատանքը Քեմբրիջում։ 1968 թվականին նա կարողացավ լաբորատորիայում հասնել մարդու ձվաբջջի բեղմնավորմանը և սկսեց համագործակցել Օլդհեմից գինեկոլոգ վիրաբույժ Պատրիկ Ստեպտոի հետ։ Էդվարդսը մշակել է  սնուցող միջավայր համար մարդու համար, որը թույլ է տալիս բեղմնավորում և վաղ սաղմի կուլտիվացիա, մինչդեռ Ստեպտոուն լապարոսկոպիան օգտագործում էր խողովակների անպտղությամբ հիվանդ այցելուների ձվաբջիջները վերականգնելու համար։ Նրանց փորձերը դեմ առան զգալի թշնամանքի և դիմադրության, ներառյալ Բժշկական հետազոտությունների խորհրդի կողմից հետազոտությունների ֆինանսավորման մերժումը և մի շարք դատական ​​հայցեր։

Լուիզ Բրաունի՝ աշխարհում առաջին «փորձանոթով երեխայի» ծնունդը, 1978 թվականի հուլիսի 25-ին, երեկոյան ժամը 23:47-ին, Օլդեմի գլխավոր հիվանդանոցում բժշկության պատմություն է մտել. արտամարմնային բեղմնավորումը անպտղություն ունեցող զույգերին, որոնք նախկինում երեխա ունենալու հնարավորություն չունեին, օգնելու նոր միջոց էր։ Բուժքույր Ժան Փուրդին առաջինն էր, ով տեսավ Բրաունի սաղմի բաժանումը։

thumb|Բորն Հոլլ կլինիկա

Տեխնոլոգիաների կատարելագործումը բարձրացրել է հղիության մակարդակը, և ենթադրվում է, որ 2010 թվականին IVF-ի միջոցով մոտ 4 միլիոն երեխա է ծնվել, որոնցից մոտ 170,000-ը՝ նվիրաբերված ձվաբջիջներից և սաղմերից։ Նրանց առաջընթացը հետագա նորամուծությունների հիմք դրեց, ինչպիսիք են ICSI-ի ներցիտոպլազմատիկ սերմնաբջջի ներարկումը, սաղմի բիոպսիան (PGD) և ցողունային բջիջների հետազոտությունը։

Էդվարդսը և Սթեփթուն հիմնեցին Բորն Հոլլ կլինիկան, իրենց աշխատանքը առաջ մղելու և նոր մասնագետներ պատրաստելու համար։ Սթեփթուն մահացավ 1988 թվականին։ Էդվարդսը շարունակեց իր կարիերան որպես գիտնական և բժշկական ամսագրերի խմբագիր։

## Քաղաքականություն
Էդվարդսը Լեյբորիստական ​​կուսակցության կողմնակից էր և Քեմբրիջի քաղաքային խորհրդում ներկայացնում էր Նյունհեմի շրջանը երկու ժամկետ՝ 1973-1978 թվականներին։  Նա բավականաչափ փորձ էր կուտակել, որպեսզի որևէ փուլում մտածեր պատգամավոր դառնալու մասին, սակայն դրանից ոչինչ դուրս չեկավ։

## Անձնական կյանք
Էդվարդսն 1956 թվականին ամուսնացել էր Ռութ Ֆաուլեր Էդվարդսի (1930–2013) հետ, ով նույնպես նշանակալից աշխատանքով գիտնական էր։ Ռութը 1908 թվականի Նոբելյան մրցանակակիր ֆիզիկոս Էռնեստ Ռեզերֆորդի թոռնուհին էր և ֆիզիկոս Ռալֆ Ֆաուլերի դուստրը։ Զույգը հինգ դուստր և 12 թոռ ուներ։
### Մահ
Էդվարդսը մահացել է 2013 թվականի ապրիլի 10-ին թոքերի երկարատև հիվանդությունից հետո։ Քեմբրիջի համալսարանի խոսնակն ասել է, որ «Նրան շատ կկարոտեն ընտանիքը, ընկերները և գործընկերները»։ *The Guardian*-ը հաղորդել է, որ Էդվարդսի մահվան պահին ավելի քան չորս միլիոն երեխա է ծնվել IVF-ի միջոցով։ Լուիզ Բրաունն ասել է, որ «Նրա և Պատրիկ Ստեպտոի համատեղ աշխատանքը, երջանկություն և ուրախություն է բերել միլիոնավոր մարդկանց ամբողջ աշխարհում՝ նրանց հնարավորություն տալով երեխաներ ունենալ»։ Ըստ BBC-ի, նրա աշխատանքի դրդապատճառն այն էր, որ նա կարծում էր, որ «կյանքում ամենակարևորը երեխա ունենալն է։

2013 թվականի հուլիսին Բորն Հոլլ կլինիկայում, ի հիշատակ Սթեփթոյի և Էդվարդսի, Լուիզ Բրաունի և Ալասթեր Մաքդոնալդի կողմից հուշատախտակ բացվեց՝ աշխարհում առաջին IVF միջոցով երեխան։

## Ծանոթագրություններ
/S0140-6736(78)92957-4 | title = Birth After the Reimplantation of a Human Embryo | journal = The Lancet | volume = 312 | issue = 8085 | pages = 366 | year = 1978 | pmid =  79723| s2cid = 31119969 }}
*
* They founded the first IVF programme for infertile patients and trained other scientists in their techniques. Edwards was the founding editor-in-chief of *[[Human Reproduction (journal)|Human Reproduction]]* in 1986. In 2010, he was awarded the Nobel Prize in Physiology or Medicine "for the development of in vitro fertilization".