Կամբրե (Ֆրանսիա)

**Կամբրե** (, պիկարդ.՝ **Kimbré**), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հյուսիսում՝ Օ-դը-Ֆրանս տարածաշրջանի Նոռ դեպարտամենտում։ Նույնանուն կանտոնի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է Շելդա գետի ափին, Լիլից 52, Առասից՝ 36, Փարիզից՝ 160 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բավականին մոտ է եվրոպական մերձակա երկրների մայրաքաղաքներին. Բրյուսելից հեռու է ընդամենը 108, Լոնդոնից՝ 280 կմ։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 32.770:

## Պատմություն
Կամբրեն սկզբնապես եղել է հինհռոմեական քաղաք՝ *Cameracum* անվանումով։ Ռազմավարական լավ դիրք ունենալը պատճառ է դարձել, որ այդ բնակավայրը հետագա դարերի ընթացքում ձեռքից ձեռք անցնի. այն հաջորդաբար ընկել է գերմանական ցեղերի, ֆրանկների, Լոթարինգիայի թագավորության, Հռոմեական սրբազան կայսրության տիրապետության տակ։ Եղել է եպիսկոպոսական, ապա՝ արքեպիսկոպոսական նստավայր։ Միջին դարերում համբավվել է բատիստի արտադրությամբ։ Դարձել է ռազմաքաղաքական դաշինքների ձևավորման նպատակով բանակցությունների անցկացման վայր։ 1508 թվականին այստեղ Հուլիոս Երկրորդ պապի, Գերմանիայի կայսր Մաքսիմիլիանի, Ֆերդինանդ Կաթոլիկի (Իսպանիա) և Լյուդովիկոս Տասներկուերոդի (Ֆրանսիա) միջև կնքվել է «Կամբրեի լիգա» կոչվող ռազմաքաղաքական դաշինքը, որը նպատակ էր դրել տիրել Վենետիկի Հանրապետության հողերին։ Հաջորդ տարի ռազմական գործողություններն սկսել են, բայց անհաջողության են մատնվել, և դաշինքը շուտով ցրվել է։

1529 թվականին Կամբրեում հաշտության բանակցություններ են վարվել, որոնց արդյունքում Ֆրանսիան դուրս է եկել այսպես կոչված՝ Կոնյակյան լիգայից (լիգան կոչվել էր ֆրանսիական Կոնյակ քաղաքի անունով)։ 1677 թվականի ապրիլի 19-ին Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս Տասնչորսերորդ արքան տևական պաշարումից հետո գրավել է Կամբրեն, և այդ ժամանակից քաղաքը Ֆրանսիայի կազմի մեջ է։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում այստեղ 1917 թվականի նոյեմբերի 20-ից մինչև դեկտեմբերի 3-ը թեժ կռիվ է տեղի ունեցել, որ պատմության մեջ է մտել «Կամբրեի ճակատամարտ» անվանումով։ Այդ մարտերի ժամանակ անգլիացիները պատմության մեջ առաջին անգամ կիրառել են տանկերի զանգվածային գրոհ՝ գերմանացիների դիրքային պաշտպանությունը ճեղքելու նպատակով (գործողությանը մասնակցել է զինտեխնիկայի 476 միավոր)։

## Ուշագրավ փաստեր
Կամբրեում են ծնվել՝
* վաղ Վերածննդի դարաշրջանի կոմպոզիտոր Գիյոմ Դիֆեյը 
*գեներալ Շառլ Ֆրանսուա Դյումուրիեն (1739-1823)
* ավիացիայի պիոներներից՝ Լուի Բլերիոն (1872-1936)
* գյուղինժեներ, սոցիոլոգ, քաղաքական գործիչ (Կանաչների կուսակցությունից) Ռենե Դյումոնը (1904-2001)
* մարդաբան, հասարակագետ, նեո-մարքսիստ, հայտնի մտավորական Մորիս Գոդելիեն (1934-)

## Ժողովրդագրություն
*Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:40000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  
  bar:1962 from:0 till: 32973
  bar:1968 from:0 till: 37584
  bar:1975 from:0 till: 39049
  bar:1982 from:0 till: 35272
  bar:1990 from:0 till: 33092
  bar:1999 from:0 till: 33738

PlotData=

  bar:1962 at: 32973 fontsize:S text: 32.973 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 37584 fontsize:S text: 37.584 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 39049 fontsize:S text: 39.049 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 35272 fontsize:S text: 35.272 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 33092 fontsize:S text: 33.092 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 33738 fontsize:S text: 33.738 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)



## Տնտեսություն
Կամբբրեն տրանսպորտային հանգույց է։ Քաղաքում զարգացած է ժանյակեղենի, բատիստի, տրիկոտաժեղենի և գլխավորապես՝ սպիտակեղենի արտադրությունը։ Մեկ անձի տարեկան միջին եկամուտը 2010 թվականին կազմել է 15.428 եվրո։ Գործազրկության մակարդակը եղել է 23,6 տոկոս (Նոռ դեպարտամենտում վերոնշյալ ցուցանիշները եղել են համապատասխանաբար 18.575 եվրո և 17,2 տոկոս, ամբողջությամբ վերցրած Ֆրանսիայում՝ 25.140 եվրո և 12,8 տոկոս)։

## Կլիմա

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Գրեյվզենդ, Մեծ Բրիտանիա
*  Հումա, ԱՄՆ
*  Շատոգե, Կանադա
*  Կամպ-Լինտֆորտ, Գերմանիա
*  Կանչարի, Բուրկինա Ֆասո
*  Էստերգոմ, Հունգարիա
*  Պուշկին, Ռուսաստան 
*  Ցեշին, Լեհաստան

## Տեսարժան վայրեր
Թեև Կամբրեի պատմական մի շարք շինություններ ժամանակի ընթացքում ավերվել, ոչնչացվել են, ինչպես, օրինակ, գոթիկայի ոճով կառուցված տաճարն ու մի քանի եկեղեցիներ՝ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակաշրջանում, այդուհանդերձ, քաղաքը դարձյալ հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով։ Դրանցից հիշատակության են արժանի հատկապես հետևյալ նմուշները. 
* բարոկկո ոճով կառուցված ճիզվիտական մատուռը
* «Իսպանական տունը» (Maison espagnole), որտեղ ներկայումս գտնվում է զբոսաշրջային գրասենյակը
* ռատուշայի շենքը, որի զանգակատանը կանգնեցված են Կամբրեի խորհրդանիշը համարվող Մարտինի և Մարտենի արձանները
* Նոտր Դամ դը Գրաս տաճարը՝ Կամբրեի արքեպիսկոպոսի նստավայրը. տաճարում է գտնվում Կամբրեի եպիսկոպոս, գրող, Լյուդովիկոս Տասնչորսերորդի երեխաների դաստիարակ Ֆրանսուա Ֆենելոնի դամբանը, ինչպես նաև «Կամբրիայի Տիրամայր» անվանումով հայտնի սրբապատկերը։
* Սեն Ժերի եկեղեցին (XVII—XVIII դդ.), որտեղ պահվում է Ռուբենսի «Գերեզման իջեցնելը» նկարը
* Սուրբ Մարտեն եկեղեցու նախկին աշտարակը՝ Բեֆրուա Կամբրեն, որն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի  Համաշխարհային ժառանգության ցանկում
* միջնադարյան պարսպի մնացորդները
* բերդը
* «Փարիզյան դարպասը»
* Նոտր Դամի դարպասը
* Սեն Ֆիակր աշտարակը
* Արկատ աշտարակը
* Շատո դը Սելը (XI դարի բերդ)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Église Saint-Géry de Cambrai (58989).jpg|Սեն Ժերի եկեղեցին
Պատկեր:Porte chapelle vaucelette cambrai.JPG|Վոսելե մատուռի դուռը
Պատկեր:Port de plaisance Cantimpré Cambrai.JPG|Նավակայանը
Պատկեր:Hôtel de ville de Cambrai (27018).jpg|Քաղաքի հյուրանոցը
Պատկեր:Cambrai - Rue des Chanoines.jpg|Habitat ancien dans le vieux Cambrai
Պատկեր:Cathédrale Notre-Dame-de-Grâce de Cambrai.jpg|Կամբրեի Աստվածամոր տաճարը ՝Notre-Dame-ը
Պատկեր:Chapelle des Jésuites de Cambrai.jpg|Ճիզվիտական մատուռի ճակտոնը
Պատկեր:Hôtel de ville de Cambrai (18387).jpg|Հյուրանոցի գմբեթը
Պատկեր:Beffroi de Cambrai vu de la Rue du Beffroi.jpg|Կամբրեի բեֆրուան՝ Սեն Մարտեն եկեղեցու հին զանգակատունը
Պատկեր:Théâtre de Cambrai (72644).jpg|Թատրոնի շենքը
Պատկեր:Béguinage Notre-Dame.jpg|Նոտր Դամ (դրվագ)
Պատկեր:Boulevard Faidherbe à Cambrai.jpg|Faidherbe բուլվարը (1898)
Պատկեր:Grottes Jardin public Cambrai.JPG|Հանրային զբոսայգու «քարայրը»
Պատկեր:Tour des Arquets Cambrai.JPG|Արկատ աշտարակը և Շելդա գետը
Պատկեր:LL 16 - Cambrai - Vue générale vers la Place d'Armes.JPG|Place d'Armes-ն
Պատկեր:Cambrai-Position.png|Կամբրեի աշխարհագրական դիրքը
Պատկեր:NPdC relief Cambrai.png|Կամբրեն՝ իր տեղագրական համատեքստում
Պատկեր:Cambrai - Cameracvm vulgo Cambray - Kamerijk (Atlas van Loon).jpg|Քաղաքի հատակագիծը 1649 թ.
Պատկեր:Map of Cambrai 1710.jpg|Քաղաքի հատակագիծը 1710 թ.
Պատկեր:Gare cambrésis cambrai.jpg|Երկաթուղին
Պատկեր:Cambrai CPA porte des arquets escaut.jpg|Արկատ աշտարակը 20-րդ դարասկզբի բացիկում
Պատկեր:Gare de Cambrai 1913.jpg|Կամբրեի կայարանը 1913 թ.
Պատկեր:Bundesarchiv Bild 146-1974-029-09, Frankreich, Cambrai, Flüchtlinge.jpg|Փախստականները Կամբրեում (1918 թ. սեպտեմբեր)
Պատկեր:Sucrerie escaudoeuvres.jpg|Շաքարաքլորների արտարամասը
Պատկեր:Louis Bleriot.jpg|Լուի Բլերիոն
Պատկեր:Bêtises de Cambrai.jpg|Կամբրեի Bêtises-ը
Պատկեր:Blason cambrai.svg|Կամբրեի զինանշանը
Պատկեր:Blason Cambrai chambre de commerce.png|Կամբրեի զինանշանը
Պատկեր:Traité de Verdun 843.png|Վերդունի 843 թ. դաշինքը
Պատկեր:Kiosque à musique du Jardin Public de Cambrai.jpg|Երաժշտական տաղավար
Պատկեր:Marché couvert de Cambrai 03.jpg|Ծածկած շուկան
Պատկեր:Maison des Canonniers de Cambrai.jpg|Կանոնիրների տունը (17-րդ դար ֆլամանդական ճարտարապետության նմուշ)
Պատկեր:Chapelle du Couvent des Récollets de Cambrai.jpg|Դպրոցի վերափոխված նախկին մատուռ
Պատկեր:Porte Notre-Dame (12532).jpg|Նոտր Դամի դարպասը (1634)

-->

## Գրականություն
* Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). Encyclopedia of Contemporary French Culture (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
* Robb, Graham (2008). The Discovery of France: A Historical Geography. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
* Ardagh, John (1991). France (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
* Jones, Colin (1999). The Cambridge Illustrated History of France (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
* Sowerwine, Charles (2009). France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
* Roberts, William J. (2004). France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations) (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.

## Արտաքին հղումներ
* Офіційний сайт міста

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն