Զոյա Բարանցևիչ

**Զոյա Բարանցևիչ** (, ), ռուս և խորհրդային դերասանուհի։ Համր կինոյի աստղ։ Սցենարիստ, գրականագետ։ Բավականին երիտասարդ սկսել է հանդես գալ գավառական և մայրաքաղաքային ձեռնարկություններում։ Եղել է Կ. Ա. Մարջանովի աշակերտուհին։ Խաղացել է Դոնի Ռոստովի դրամատիկական թատրոնում։

## Կենսագրություն
Դեբյուտը կինոյում տեղի է ունեցել 1914 թվականին Վլադիմիր Գարդինի «Աննա Կարենինա» ֆիլմում Կիտիի դերով։ Դրանից հետո դերասանուհին անմիջապես ձեռք է բերել հանրաճանաչություն։ Խաղացել է հիմնականում երիտասարդ աղջիկների դերեր, որոնք հակված են անձնազոհության և առեղծվածային տրամադրությունների։

14-ամյա կինոկարիերայի ընթացքում Զոյա Բարանցևիչը նկարահանվել է այն ժամանակվա լավագույն ռեժիսորների նկարահանած ավելի քան քառասուն ֆիլմերում, այդ թվում էին Պյոտր Չարդինինը, Եվգենի Բաուերը, Ալեքսանդր Խանժոնկովը, Բորիս Չայկովսկին, Ալեքսանդր Չարգոնինը, ինչպես նաև Պ. Թիմանի և «Ռուս» առևտրի տան կինոբեմադրություններում։

Բացի կինոյում խաղալուց՝ Զոյա Բարանցևիչը հանդես է եկել նաև որպես կինոդրամատուրգ, զբաղվել է գրական գործունեությամբ, գրել է սցենարներ, բանաստեղծություններ և արձակ։ Նա ստեղծել է մի քանի սցենար (կեղծանունը՝ Լյուդմիլա Սլուչայնայա), այդ թվում՝ այնպիսի յուրօրինակ, բանաստեղծական ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են՝ «Ո՞վ կործանեց» (ռեժիսոր՝ Ն. Տուրկին), «Մեռնող կարապը», «Օ՜, եթե ես կարողանայի արտահայտել հնչյուններով...»: Վերջին երկու սցենարներն իրականացվել են Եվգենի Բաուերի կողմից։ Ֆիլմերը բավականին մեծ հաջողություն ունեցան։ Գրել է «Կարմիրը և սևը. (19-րդ դարի երիտասարդի պատմ.)» դրաման, որը հիմնված է Ստենդալի վեպի վրա։ Հեղինակել է նաև անավարտ հիշողություններ «Մարդիկ և հանդիպումները կինոյում» (գրքում՝ «Կինո և ժամանակ», Մ., 1965: Հր. 4, էջ 153-162)։

1928-ին նա ստիպված հեռացել է մասնագիտությունից և ծառայել որպես տեխնիկ Համառուսաստանյան թատերական ընկերության խորհրդում։

1939 թվականին Սերպուխովի դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի էր։

Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատան 10-րդ հատվածում։

«Դերասանի և կինոռեժիսորի նոթեր» (1965) հուշերի գրքում Համո Բեկնազարյանը Զոյա Բարանցևիչի մասին գրում է.

## Ընտրված ֆիլմագրություն
thumb|mini|right|200px|Զոյա Բարանցևիչ, «Ուրվականը թափառում է Եվրոպայում» ֆիլմի գլխավոր հերոսուհի (1923)
### Դերեր կինոյում
* 1914. Աննա Կարենինա. իշխանադուստր Կիտի Շչերբացկայա
* 1914. Աղջիկը նկուղից
* 1915. Խոշտանգված Լեհաստանի դուստրը
* 1916. Կապույտ լճի մոտ
* 1916. Որդի՛ս, ո՞ւր ես. Կիտի՝ Կարնեևի աշակերտուհի
* 1916. Սիրո տորնադո. Վիկտա՝ ինժեներ Նալկովսկու կինը
* 1916. Կապույտ ծովի հեքիաթը. Եվա՝ խաղողագործի դուստրը
* 1916. O՜, կախարդական գիշեր՝ լի երանությամբ.... Լիզա՝ Գարդենինայի դուստրը երկրորդ ամուսնությունից
* 1916. Նինա. Նինա Աստաֆևա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1916. Նելլի Ռաինցևա. Նելլի Ռաինցևա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1916. Ռոքի խամաճիկները. Վիկտորյա
* 1916. Ուսանողուհի Տանյա Սկվորցովա. Տանյա Սկվորցովա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1916. Ո՞վ կործանեց. Լյուբա՝ անտառապահի դուստր
* 1916. Կյանքից փշրված հոգիներ
* 1916. Խորհրդավոր աշխարհ. Վանդա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1917. Սև սեր. Ագնի
* 1917. Մթնշաղ. Հանկա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1917. Հեղափոխականը. հեղափոխականի դուստր
* 1917. Նաբաթ. Զոյա՝ Ժելեզնովի դուստրը
* 1917. Իշխանադուստր Լարիսա. իշխանադուստր Լարիսա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1917. Այրին. Մարիանա
* 1918. Նաստյա-բոսյաչկա. Նաստյա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1918. Թերեզա Ռաքեն. Թերեզա Ռաքեն՝ գլխավոր դերակատարում
* 1918. Բանաստեղծն ու ընկած հոգին. Սոնյա Մուրատովա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1918. Սիրո դրվագ. Իրինա՝ գլխավոր դերակատարում
* 1918. Միսս Մերի. Մերի Ֆալքլենդ
* 1919. Քավության բաժակ. Եվգենյա Ալեքսանդրովնա
* 1919. Իսկական կինը. Թես դը Էրբերվիլ՝ գլխավոր դերակատարում
* 1919. Մենք վեր ենք վրեժխնդրությունից (կարճամետրաժ). գեներալի դուստրը
* 1919. Սերը միշտ հաղթում է. Ժաննա դը Օրա
* 1919. Ֆաուստ
* 1919. Երկու հուսար. Աննա Ֆյոդորովնա Զայցևա՝ գլխավոր դերակատարում, 2-րդ դեր՝ նրա դուստրը՝ Լիզան
* 1919. Գերասիմը և Մումուն. լվացարարուհի
* 1919. Վոլոդյան և Վոլոդկան
* 1919. Դոկտոր Պասկալ
* 1920. Վերջին վալսը
* 1920. Գեղջկական հողի վրա
* 1920. Ժողովուրդն ինքն է իր երջանկության դարբինը (կարճամետրաժ). հարս
* 1921. Ամեն ինչ մեր ձեռքերում է. Դեմյանի կինը
* 1922. Հեղափոխության հորձանուտում. Կլավդիա՝ Աբականովի դուստրը
* 1922. Ուրվականը շրջում է Եվրոպայում. կայսրուհի
* 1923. Ատաման Խմել. Աննա Զագարինա՝ Գեորգիի կինը
* 1923. Պարոն Էնիոկի վերջին խաղադրույքը, Կարմեն Ռեջ՝ կուրտիզանուհի
* 1923. Բռնված չէ, գող չէ. Նորիս՝ Նիկոլո Օրնանոյի կինը
* 1923. Սև ժայռերի տերը. Արմելա՝ խելագար կին
* 1924. Փականագործը և կանցլերը. կոմսուհի Միցի
* 1928. Երեքը՝ Ժուրավկովի կինը

### Սցենարներ
* 1916. Սատանայի անիվ
* 1916. Ո՞վ կործանեց
* 1916. Մեռնող կարապը
* 1916. Կապույտ ծովի հեքիաթը
* 1916. O՜, կախարդական գիշեր՝ լի երանությամբ...
* 1916. Սև ժայռերի լեգենդը
* 1916. Ռոքի խամաճիկները
* 1916. Օ՜, եթե ես կարողանայի արտահայտել հնչյուններով...
* 1916. Գարնանն էր
* 1917. Դատախազի կինը
* 1917. Դևի իշխանությունը

## Գրականություն
* Кино: Энциклопедический словарь/Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др.- М.: Сов. энциклопедия, 1987.- 640 с.
* Бек-Назаров, А. И. «Записки актёра и кинорежиссёра» (М., 1965)
* Баранцевич З. Люди и встречи в кино // Кино и время. М., 1965. Вып. 4

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զոյա Բարանցևիչ, դերասանուհի, սցենարիստ

 

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 11 մահեր
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ