open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարգարիտա Խաչատրյան

**Մարգարիտա Մամիկոնի Խաչատրյան** (), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2002)։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Խաչատրյանը ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 10-ին, Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1975 թվականից եղել է ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի Գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, դասավանդում է ՀՀ բուհերում և դպրոցներում։ Հեղինակ է «Համաստեղի ստեղծագործությունը» (2004), «Դերենիկ Դեմիրճյանի երգիծանքը» (2004) մենագրությունների։ Կազմել է «Համաստեղ։ Նամականի» (2003), «Համաստեղ։ Մոռացված էջեր» (հ. 1-3, 2005) գրքերը։

## Պարգևներ
* ՀՀ «Տարվա ուսուցիչ» (1993)։

## Երկեր
* Համաստեղի ստեղծագործությունը։ «Նորագույն շրջանի հայ գրականություն» մասն. բանասիրական գիտությունների դոկտոր Մ. Մ. Խաչատրյան, Երևան, 2002։
* Համաստեղի ստեղծագործությունը։ Մ. Մ. Խաչատրյան, խմբ.՝ Լ. Մուրադյան, Երևան, Ասողիկ, 2004։
* Համաստեղ. մատենագիտական ցանկեր։ Կազմ.՝ Մ. Մ. Խաչատրյան, խմբ. և առաջաբ.՝ Լ. Գ. Մուրադյան, Երևան, Ասողիկ, 2004։
* Դերենիկ Դեմիրճյանի երգիծանքը։ Մ. Մ. Խաչատրյան, խմբ.՝ Հ. Աբեղյան, Երևան, Ասողիկ, 2004։
* Մոռացված էջեր։ [Արձակ և չափածո], Համաստեղ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակություն, 2005։
* Մոռացված էջեր։ [Արձակ և չափածո]։ Դ հատոր, Համաստեղ, (Կելենյան Համբարձում Հովհաննեսի), Խաչատրյան Մարգարիտա Մամիկոնի, Երևան, Հայկական  հանրագիտարան հրատարակություն, 2005։
* Նամակներ։ Ա. Հայկազ (Ա. Չեքեմյան), կազմ, առաջաբ.՝ Մ. Խաչատրյան, Երևան, Տիգրան Մեծ, 2009։
* Կանթեղ։ Վեպ, Հ. Վարդումյան, խմբ.՝ Մ. Խաչատրյան, Երևան, Էդիտ Պրինտ, 2010։
* Մոռացված էջեր։ Ա. Հայկազ, ՀՀ Սփյուռքի նախարարություն, Երևան, Տիգրան Մեծ, 2010։
* Կենսաբանություն։ Ընդարձակ դասապլաններ։ Թեստեր, գործնական աշխատանքներ, մեթոդական ցուցումներ, Ա. Գասպարյան, Գ. Բուլդոյան, Ն. Գևորգյան և ուրիշներ, խմբագիր՝ Ն. Հովսեփյան, Երևան, Էդիթ Պրինտ, 2011։
* Ապրող ծառ մը։ [Պատմվածքների ժողովածու], Ա. Հայկազ, կազմ.՝ Մ. Խաչատրյան, Երևան, Հայաստան, 2012։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Նեֆրուրա

**Նեֆրուրա** (՝ «Ռայի կատարելություն», ), 18-րդ դինաստիայի եգիպտական թագուհի, Հաթշեպսուտ և Թութմոս II փարավոնների դուստրը։ Հին Եգիպտոսի կառավարությունում նա զբաղեցնում էր բարձր պաշտոն և քրմուհի էր, ղեկավարում էր կրոնական ծեսերը։

## Ծագում
Հաթշեպսուտի և Թութմոս  II-ի միակ հայտնի երեխան է։ Ծնվել է մ․թ․ա․ 1473 թվականին և մահացել է մ․թ․ա․ 1462 կամ մ․թ․ա․ 1457 թվականին՝ մորից առաջ։ Նեֆրուրան Թութմոս I-ի թոռն էր և Թութմոս III-ի խորթ քույրը։ Ենթադրվում է, որ Նեֆրուրան ամուսնացել է նրա հետ, բայց համոզիչ ապացույցներ չկան։ Թութմոս III-ի կառավարման 24-րդ տարում նրա որդին՝ Ամենեմհատը նշանակվել է գլխավոր անասնապահ։ Հնարավոր է նա Նեֆրուրայի որդին էր։ Այնուամենայնիվ Նեֆրուրայի կարգավիճակը հարցի տակ է։ Եթե նա դարձած լիներ Թութմոս III-ի կինը, նրան կհիշատակեին որպես Մեծ թագուհի։ Դրան ապացույց չի հայտնաբերվել։

## Կենսագրություն
Նեֆրուրան ծնվել է Թութմոս II-ի կառավարման տարիներին։ Կառնակում նա պատկերված է Թութմոս II-ի և Հաթշեպսուտի հետ։ Աղբյուրները ցույց են տալիս, որ Թութմոս II-ը մահացել է տասներեքամյա կառավարումից հետո։ Գահի ժառանգորդ է դարձել նրա մանուկ որդին՝ Թութմոս III-ը։ Հաթշեպսուտը սկսել է կառավարել երկիրը որպես նրա ռեգենտ, իր թագավորության յոթերորդ տարում ընդունել է փարավոնի տիտղոս և գահին է նստել մինչև մահ։ Նա կառավարել է շուրջ 20 տարի։

Նեֆրուրան սովորել է Հաթշեպսուտի ամենամտերիմ խորհրդականների մոտ։ Նրա առաջին դաստիարակը եղել է Յահմոս Պեն-Նեհբետը, որը ծառայել էր դեռևս մյուս փարավոնների օրոք և արքունիքում հարգանք էր վայելում։

Հաթշեպսուսի դամբարանում նրա պնդումն է փորագրված․ «Մաաթքարի Մեծ արքայի կինը հաստատել է, որ աստծո կինը ինձ կրկին բարեհաճություն է ցուցաբերել։ Վկայում եմ, որ ես դաստիարակել եմ նրա ավագ դստերը՝ արքայադուստր Նեֆրուրային ծծկեր տարիքից»։

Նեֆրուրայի հաջորդ դաստիարակն է եղել Սենենմուտը, որը հայտնի էր իր սանուհու հետ պատկերող բազմաթիվ քանդակների շնորհիվ։ Նրանցում Սենեմուտոն հագած է երկար պատմուճան։ Մի կոմպոզիցիայում Նեֆրուրան նստած է Սենեմուտոյի ծնկին, մյուսում՝ Սենեմուտոն ծնկի է եկել, իսկ արքայադուստրը գտնվում է կողքին և հենված է մյուս ծնկի վրա։ Հաթշեպսուտի՝ ռեգենտ դառնալուց հետո Սենեմուտը նշանակվել է նրա խորհրդական և արքայադստեր հովանավորչությունը փոխանցել է ոմն Սենիմենի։ Այն բանի շնորհիվ, որ Նեֆրուրայի մայրը եիպտական գահ է բարձրացել, արքունիքում նա ունեցել է մյուս արքայադստրերից առանձնացվող նշանակալի ազդեցություն։ Նա թագավորական կնոջ դերն ու գործառույթներն է իրականացրել մայր-փարավոնի օրոք հանրային կյանքում։ Կան Նեֆրուրայի այդ դերում բազմաթիվ նկարներ։ Նա կրում էր Վերին և Ստորին Եգիպտոսների արքայադուստր, Երկրի Տիրուհի, Ամոն աստծո կին տիտղոսները։ Վերջին տիտղոսը կրում էր նաև Հաթշեպսուտը մինչև փարավոն դառնալը։

Նեֆրուրայի գրեթե դատարկ դամբարանը 20-րդ դարում հայտնաբերել է Հովարդ Քարթերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտոսում ծնվածներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսում մահացածներ
Իտալիայի բանկ

**Իտալիայի բանկ** (), Իտալիայի կենտրոնական բանկ, որը հիմնադրվել է 1893 թվականին։ Այն համարվում է Եվրոպական համակարգի կենրոնական բաների անդամ։

## Պատմություն
Իտալիայի բանկը հիմնադրվել է 1893 թվականին՝ որպես բաժնետիրական ընկերություն։ 1895 թվականին նրան են տրվել գանձապետարանի գործառնությունների վարում։ 1926 թվականին Իտալիայի բանկը լիրայի տարարժույթի և հարկային համակարգի հանդեպ իրավունք է ստացել։ 1936 թվականին բանկն ազգայնացվել է Մուսոլինիի կառավարության կողմից և սկսել է իրականացնել «բանկերի բանկի» գործառույթները։

## Գործառույթներ
Իտալիայի բանկի հիմնական գործառույթներն են համարվում՝
* եվրոյի էմիսիա,
* Ոսկու արտարժույթի պաշտոնական պահուստների կուտակում և պահեստավորում,
* պետության հաշվի վարում, որի վրա արտացոլվում է մուտքերի և վճարումների շարժումը,
* վարկերի տրամադրում վարկային հաստատությունների և կառավարության համար,
* վարկային հաստատությունների գործունեության վերահսկողություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* eabh (The European Association for Banking and Financial History e.V.)

Կատեգորիա:1893 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Գյոքթյուրքեր

**Գյոքթյուրքեր**, **Երկնային թյուրքեր** կամ **Երկնագույն թյուրքեր** (, միջին չինարեն՝ , ռոմանացված՝ *Tɦutkyat*; սակերեն՝ *Ttūrka*, *Ttrūka*;), թյուրք ժողովուրդների քոչվոր համադաշնություն Ներքին Ասիայում։ Գյոքթյուրքերը Բումըն խաքանի և իր որդիների գլխավորությամբ (մահ.՝ 552) հաջորդել են Ժուժանի խաքանությանը որպես տարածաշրջանի հիմնական ուժ և հիմնել Թյուրքական խաքանությունը, որը հետագայում հանդիսացավ մի քանի քոչվոր պետություններից մեկը, որը կանխորոշելու էր թյուրքական ժողովուրդների ապագա տեղորոշումը, մշակույթ և հիմնական հավատալիքները։

## Ծագում
Գյոքթյուրքերի ցեղապետերը ծագել են Աշինա ցեղից, որի մասին առաջին վկայությունը կատարվել է 439 թվականին

## Գրականություն
*Christian, David. *A history of Russia, Central Asia and Mongolia, Vol. 1: Inner Eurasia from prehistory to the Mongol Empire*. Blackwell, 1998.
* 
* 
* 
*Great Soviet Encyclopaedia, 3rd ed. Article "Turkic Khaganate" (online ).
*Grousset, René. *The Empire of the Steppes*. Rutgers University Press, 1970. .
*Gumilev, Lev (2007)  *The Göktürks* (Древние тюрки ;Drevnie ti︠u︡rki). Moscow: AST, 2007. .
*
*Yu. Zuev (I︠U︡. A. Zuev) (2002) , *"Early Türks: Essays on history and ideology"* (Rannie ti︠u︡rki: ocherki istorii i ideologii), Almaty, Daik-Press, p.&nbsp;233, 
*
*Wink, André. *Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World*. Brill Academic Publishers, 2002. .
*Zhu, Xueyuan (朱学渊) (2004)  *The Origins of the Ethnic Groups of Northern China* (中国北方诸族的源流). Beijing: Zhonghua Shuju (中华书局) 
*Xue, Zongzheng (薛宗正) (1992)  *A History of the Turks* (突厥史). Beijing: Chinese Social Sciences Press (中国社会科学出版社) 
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:550-ականներին հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:552 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:6-րդ դարն Ասիայում
Կատեգորիա:7-րդ դարն Ասիայում
Կատեգորիա:747 կազմալուծումներ
Կատեգորիա:8-րդ դարն Ասիայում
Կատեգորիա:8-րդ դարում կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Ասիայի թյուրքական ժողովուրդներ
Կատեգորիա:Ասիայի պատմական էթնիկ խմբեր

Կատեգորիա:Եվրասիայի քոչվոր խմբեր
Կատեգորիա:Թյուրքական արքայատոհմեր
Կատեգորիա:Խաքանություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի պատմության նախկին երկրներ
Կատեգորիա:Պատմական թյուրքական պետություններ
Ջեսի Ռեյես

**Ջեսիկա «Ջեսի» Ռեյես** (, ), կանադացի երգչուհի, երգերի հեղինակ-կատարող։ Մի քանի երաժշտական մրցանակների դափնեկիր, այդ թվում նաև 2018 թվականի Juno Awards մրցանակաբաշխության «Բեկումնային արտիստ» անվանակարգում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1991 թվականի հունիսի 12-ին Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում, կոլումբական ծագմամբ ընտանիքում։

2017 թվականին նա առաջադրվել է Polaris Music Prize մրցանակաբաշխությունում և երկու անվանակարգում iHeartRadio Much Music Video Awards մրցանակաբաշխությունում։

2017 թվականի հունիսի 25-ին Ջեսին BET Awards-ի ժամանակ ելույթ է ունեցել «Figures» երգով։ Նույն թվականի օգոստոսի 8-ին ելույթ է ունեցել Ջիմմի Ֆելոնի երեկոյան շոուի ժամանակ : Նույն ամսին նա ելույթ է ունեցել Օսլոյում գտնվող Tøyenparken փառատոնի ժամանակ «Mama» չհրապարակված սինգլով։

2018 թվականին Juno Awards-ի ժամանակ հաղթել է «Բեկումնային արտիստ» անվանակարգում։ Ավելի ուշ նա առաջադրվել է SOCAN Songwriting Prize-ում «Cotton Candy» երգի համար։

2018 թվականին նա համագործակցել է Էմինեմի հետ «Nice Guy» և «Good Guy» երգերով՝ «Kamikaze» ալբոմի համար։ Նա նաև առաջադրվել է MTV Video Music Award-ում 2018 «Լավագույն արտիստ արվեստում» և «Տարվա տեսահոլովակ՝ սոցիալական ուղերձով» «Gatekeeper» երգի համար։

2020 թվականի մարտի 27-ին Ջեսին թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Before Love Came to Kill Us» ստուդիական ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
### Մինի ալբոմներ
* Kiddo (2017)
* Being Human in Public (2018)

### Ստուդիական ալբոմներ
* Before Love Came to Kill Us (2020)

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ
Բաֆֆի Սենտ-Մարի

**Բաֆֆի Սենտ-Մարի** (, ), հնդկացիական ծագմամբ կանադացի ժողովրդական երգչուհի, Օսկարի մրցանակակիր, միջազգային ճանաչում է ստացել «*Soldier Blue*» երգով, ինչպես նաև 1960-ականների վերջին և 1970-ականների սկզբի  քաղաքական ակտիվությամբ և հակապատերազմական ելույթներով։ Ոճային առումով երգչուհին չի սահմանափակվում ժողովրդական երաժշտությամբ; 1960-ականների վերջին նա Նեշվիլում ձայնագրեց աշխարհիկ երաժշտություն, իսկ 1970-ականներին նա հանդես եկավ ռոք-արվեստում. 1971 թվականիին Ռեյ Կուդերի և *Crazy Horse* -ի երաժիշտների հետ նա ձայնագրեց *She Used to Wanna Be a Ballerina* ալբոմը։ 1998 թվականին Բաֆֆի Սենթ-Մարին կանադական *National Aboriginal Achievement Foundation*-ից ստացավ *Lifetime Achievement* մրցանակը և պարգևատրվեց Կանադայի շքանշանով։ Մեկ տարի անց կանադական Փառքի ծառուղում () տեղադրվեց անվանական աստղ։ Ներկայացվել է նաև *[[Supersisters]]* հավաքածուի քարտերի վրա։  
[մինի|Բաֆֆի Սենտ-Մարին ելույթ է ունենում [Հյուսիսային Նորվեգիայում անցկացվող Ռիդդու Ռիդդու փառատոնում (2009)]]

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* *It’s My Way!*, 1964
* *Many a Mile*, 1965
* *Little Wheel Spin and Spin*, 1966 (US#97)
* *Fire & Fleet & Candlelight*, 1967 (US#126)
* *I’m Gonna Be a Country Girl Again*, 1968 (US#171)
* *Illuminations*, 1969
* *Performance*, саундтрек, 1970
* *The Best of Buffy Sainte-Marie*, 1970 (US#142)
* *The Best of Buffy Sainte-Marie Vol.2*, 1971
* *She Used to Wanna Be a Ballerina*, 1971 (US#182)
* *Moonshot*, 1972 (US#134)
* *Quiet Places*, 1973
* *Native North American Child: An Odyssey*, 1974
* *Buffy*, 1974 (CD 2008)
* *Changing Woman*, 1975 (CD 2008)
* *Sweet America*, 1976 (CD 2008)
* *Coincidence and Likely Stories*, 1992 (UK#39)
* *Up Where We Belong*, 1996
* *The Best of the Vanguard Years*, 2003
* *Live at Carnegie Hall*, Not Issued
* *Buffy/Changing Woman/Sweet America: The Mid-1970s Recordings*, 2008
* *Running for the Drum*, 2008

### Սինգլներ

### Սաունդթրեքներ

### Անթոլոգիաներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bataille, Gretchen; Lisa, Laurie (2005). Native American women: a biographical dictionary (eBook : Document : Biography: English : Second ed.). New York : Taylor & Francis e-Library. ISBN 9781135955878. OCLC 909403141.

## Արտաքին հղումներ
* Buffy Sainte-Marie: A Multimedia Life
* Պաշտոնական կայք 
* Buffy Sainte-Marie’s Cradleboard Teaching Project
* www.buffysaintemarie.co.uk 
* Հարգանքի տուրք կայք
* Mouthbows to Cyberskins 
* Баффи Сент-Мари. Глава из книги Валерия Писигина "Очерки об англо-американской музыке 50-х и 60-х годов XX века

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆոլկ-ռոք երաժիշտներ
Լինդա Բոստրյոմ Կնաուսգոր

**Ինգրիդ ''Լինդա'' Ֆիլիպպա Բոստրյոմ Կնաուսգոր** (շվեդերեն՝ **Ingrid ''Linda'' Philippa Boström Knausgård**, ), նորագույն ժամանակների շվեդ բանաստեղծուհի, արձակագիր, ժուռնալիստ։

## Կենսագրություն
Լինդան դերասանուհի Ինգրիդ Բոստրյոմի դուստրն է։ Նա, ինչպես և իր հայրը, տառապում է երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարում ունենալու պատճառով, ինչի մասին հիշատակել է շվեդական ռադիոյի պատրաստած հաղորդման մեջ։  2007 թվականին Լինդան ամուսնացել է նորվեգացի անվանի գրող Կարլ Ուվե Կնաուսգորի հետ, ով հետագայում հանգամանորեն պատկերել է իրենց ընտանեկան կյանքը իր հաջողված վեպում, որ վերնագրել է *Min Kamp* (բառացի թարգմանությամբ՝ *Մայն կամպֆ*- «Իմ պայքարը». դա Հիտլերի հանրահայտ գրքի վերնագիրն է)։ Չորս երեխաների ծնող դարձած ամուսնական զույգը 2016 թվականին հայտարարել է, որ պատրաստվում են ամուսնալուծվել :
 
1998 թվականին Լինդան լույս է ընծայել իր առաջին գիրքը՝  *Gör mig behaglig för såret* բանաստեղծական ժողովածուն, որն արժանացել է ընթերցողների ու գրաքննադատների դրվատանքին։ 2011-ին հրատարակել է պատմվածքների *Grand Mal* ժողովածուն, դրանից երկու տարի անց՝ իր առաջին վեպը՝ *Helioskatastrofen* խորագրով, որն արժանացել է  *Mare Kandre* մրցանակի, «*Լավագույն վեպ*» անվանակարգում ներկայացվել շվեդական ռադիոյի մրցանակի։ 2016 թվականին *Välkommen till Amerika* (*Բարի գալուստ Ամերիկա*) խորագրով տպագրված  երկրորդ վեպը թարգմանվել է մի շարք լեզուներով, միջազգային համբավ բերել կին հեղինակին, առաջադրվել շվեդական հեղինակավոր *August-Preis* մրցանակով պարգևատրման։ 2019 թվականին լույս է տեսել Լինդա Բոստրյոմ Կնաուսգորի *Oktoberbarn* վեպը, որտեղ վիպասանուհին ներառել է ինքնակենսագրական որոշ տարրեր, տարբեր հայեցակետերից դիտարկել ամուսնուց իր բաժանությունը, հանգամանորեն ներկայացրել հոգեբուժության ասպարեզում էլեկտրաշոկային թերապիայի կիրառման իր փորձը։

Նա զբաղվում է նաև ժուռնալիստական աշխատանքով. 2013 թվականի սկզբից աշխատակցում է *Ystads Allehanda* պարբերականին։

## Երկեր
*1998 – *Gör mig behaglig för såret*
*2011 – *Grand Mal*
*2013 – *Helioskatastrofen*
*2016 – *Välkommen till Amerika*
*2019 – *Oktoberbarn*

## Մրցանակներ և պարգևներ
*2013 – *Mare Kandre* մրցանակ՝ *«Helioskatastrofen»* վեպի համար
*2013 – Գերարդ Բոնիերի նվիրատվական հիմնադրամի մրցաթոշակ
*2016 – «*Välkommen till Amerika*» վեպն առաջադրվել է *Augustpriset* մրցանակի «*Տարվա լավագույն շվեդական գիրք*» անվանակարգում՝

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Radionovellen: ''Dagen med cykeln''

Կատեգորիա:Կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ վիպասաններ
Մարգալո Գիլմոր

**Մարգարետ Լորիան «Մարգալո» Գիլմոր** (, ), Անգլիայում ծնված ամերիկացի դերասանուհի, որը Բրոդվեյում երկարատև կարիերա է ունեցել որպես թատերական դերասանուհի։ Նկարահանվել է նաև կինոնկարներում և հեռուստասերիալներում, հիմնականում 1950-ական թվականներին և 1960-ական թվականների սկզբին։
thumb|Գիլմորը, Ֆրենկ Ռեյխերը և Ռիչարդ Բենեթը բրոդվեյյան ''He Who Gets Slapped''  ներկայացման մեջ (1922)

## Ընտանիք
Գիլմորը դերասան Ֆրենկ Գիլմորի և դերասանուհի Լորա Մակիլիվրեյի դուստրն էր և դերասանուհի Ռութ Ջիլմորի քույրը։ Նրա մեծ հորաքույրը բրիտանացի դերասանուհի-մենեջեր Սառա Թորնն էր, իսկ մեծ հորեղբայրներն էին դերասաններ Թոմաս Թորնը և Ջորջ Թորնը։

## Կարիերա
Հայրական կողմից լինելով չորրորդ սերնդի դերասան՝ Գիլմորը կրթություն է ստացել Դրամատիկական արվեստների ամերիկյան ակադեմիայում։ Նրա դերասանական կարիերան տարածվել է 1917 թվականից մինչև 1961 թվականինը։ Քննադատները նրան առաջին անգամ նկատել են 1919 թվականին «Հայտնի տիկին Ֆեյր» պիեսում, որում նրա խաղընկերներն էին Հենրի Միլլերը և Բլանշ Բեյթսը։ 1921 թվականին նա խաղացել է թոքաբորբով հիվանդ Էյլին Քարմոդիի դերը Յուջին Օ'Նիլի «Ծղոտը» ներկայացման մեջ։ 1936 թվականին կատարել է Մերի Հայնեսի դերը Կլեր Բութ Լյուսի «Կանայք» պիեսում, իսկ 1945 թվականին կատարել է Քեյ Թորնդայկի դերը «Միության պետություն» Պուլիցերյան մրցանակակիր պիեսում։ Ջիլմորը պարբերաբար հայտնվում էր Թատերական գիլդիայի հետ։

1913 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում Vitgment Studios կինոընկերության մի համր ֆիլմում, այնուհետև 1928 թվականին «Տան աղջիկ» կարճամետրաժ ֆիլմում նկարահանվելուց հետո Գիլմորն իր դեբյուտը կատարել է 1932 թվականին «*Wayward*» հնչուն կինոյում, բայց էկրան չի բարձրացել մինչև 1950-ական թվականները այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Կատարյալ անծանոթներ» (1950), «Ահազանգ» (1951), «Կանանց աշխարհը» (1954), «Բարձր հասարակություն» (1956) և «Վեր ու վար» (1959) կինոնկարները։

Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Ջիլմորը դեր էր կատարում «*The Barretts of Wimpole Street*» շրջիկ ներկայացման մեջ, որտեղ հանդես էր գալիս նաև Բրոդվեյի հանրահայտ դերասանուհի Քեթրին Կոռնելը, իսկ ռեժիսորը վերջինիս ամուսինն էր՝ Գուրթի ՄքՔլինթիքը։ Ներկայացումը ցուցադրվել է Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Անգլիայում գտնվող զորքերի համար և հասել Նիդեռլանդների ռազմաճակատ։ Դերասանական կազմն ամեն օր այցելում էր ռազմական հիվանդանոցներ։

«Պիտեր Պեն» երաժշտական պիեսի բրոդվեյյան բեմադրություններում ու հեռուստատարբերակներում Ջիլմորը կատարում էր տիկին Դարլինգի դերը։ «Ալգոնքուինյան կլոր սեղան» հայտնի ակումբի անդամ էր։

1964 թվականին գրել է «*Four Flights Up*» վերնագրով իր ինքնակենսագրությունը, որը հրատարակել է «Houghton Mifflin Harcourt» հրատարակչատունը։

## Մահ
Գիլմորը մահացել է 1986 թվականի հունիսի 30-ին քաղցկեղից, 89 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորվել է Ալաբամա նահանգի Ուոքեր շրջանի Ահարոն գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1897 ծնունդներ
Կատեգորիա:1986 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բակտերոիդներ

**Բակտերոիդներ** (), Bacteroidaceae ընտանիքի գրամ բացասական անօդակյաց ցուպիկաձև բակտերիաներ

։ Հանդիսանում են աղիքային նորմալ միկրոֆլորայի ներկայացուցիչներ 1 գրամ չոր  զանգվածում կազմում է մոտավորապես 1010

-1011  բջիջ։ Բակտերիաները ներգրավված են ածխաջրերի խմորման, սպիտակուցների ճեղքման և լեղաթթուների բիոտրանսֆորմացիայի գործընթացում։ Որոշ ախտածին տեսակներ ունակ են մարդկանց մոտ հարուցելու անօդակյաց վարակ։

## Կենսաբանական հատկություններ
Քեմոօրգանոհետերոտրոֆ, պարտադիր անօդակյաց (գրականության մեջ կա տեղեկություն, որ Bacteroides fragilis-ը ունակ է աճելու թթվածնի ցածր խտության պայմաններում) բակտերիաներ են։ Խմորման հիմնական բաղադրիչն է համարվում քացախաթթուն, իզովալերիանաթթուն, սուկցինաթթուն։ Հիմնական էներգիայի աղբյուր հանդիսանում են բազմաշաքարները (պոլիսախարիդներ): Ունակ են վերականգնելու խոլեստերինը, հիդրոլիզելու մուկոպոլիսախարիդ խոնդրոիդին սուլֆատը։ Չեն առաջացնում ինդոլ, սինթեզում են կատալազա, հիդրոլիզում են էսկուլինը, խմորում են տարբեր ածխաջրեր։ Գրամ բացասական, ցուպիկաձև, անշարժ բակտերիաներ են, չեն առաջացնում սպոր, ունեն 2 բազմաշաքարից բաղկացած բազմաշաքարային պատիճ։

Ուսումնասիրված տեսակների գենոմները ներկայացված են մատանիաձև երկշղթա ԴՆԹ-ից, որտեղ Գ (գուանին) + Ց (Ցիտոզին) զույգի հարաբերությունը 40-48 %։ Առկա է նաև գենետիկ տեղեկատվության փոխանցման հնարավորություն  Escherichia coli-ի ու Bacteroides fragilis-ի միջև  և այսպես կոչված «փոխադրող պլազմիդներ»՝ այդպիսի փոխանցում ապահովելու համար։

## Ախտաբանություն
Որոշ բակտերիաներ ունակ են հարուցել այսպես կոչված անօդակյաց վարակ։ Bacteroides, Prevotella, և Porphyromonas ընտանիքի ներկայացուցիչները միավորվում են մեկ ախտակոմպլեքսի մեջ։ Այս ընտանիքի ներկայացուցիչները ունակ են հարուցել քրոնիկական սինուսիտ, միջին ականջի քրոնիկական բորբոքում, բերանի խոռոչի վարակ, տարբեր աբցեսներ, նեկրոզային թոքաբորբ,  թունավոր  Bacteroides fragilis-ը ասոցացվում է լուծի հետ։  Bacteroides fragilis-ը արտադրում է էնտերոտոքսին, որը խթանում է մարդու աղիքային էպիթելային բջիջներին և E-Cadherin-ի կտրումը։ Bacteroides ընտանիքի ներկայացուցիչների նյութափոխանակության արգասիքները արգելակում են մարդու պոլիմորֆնուկլեիդային լեյկոցիտներին։ Նաև հայտնի է, որ Bacteroides fragilis-ը ունի հակաբիոտիկակայունությունը։

## Տես նաև
* Անաերոբներ
* Անօդակյաց վարակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bacteroides.
* Bacteroides Castellani and Chalmers 1919, genus.
* What are Bacteroides?
* Bacteroides fragilis — beware of Bacteroides!
* Bacteroides.
*

Կատեգորիա:Բակտերիաներ
WatchOS

**watchOS**, օպերացիոն համակարգ մշակված Apple ընկերության կողմից, Apple Watch ժամացույցների համար։ Առաջին անգամ թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։ watchOS-ը ապահովում է հավելվածներ, մշակված WatchKit-ի օգնությամբ։ Համակարգի գլխավոր էկրանը պատրաստված է Carousel տեսքով, որը իրենից ներկայացնում է հարավետ հասանելիություն ցանկացած հավելվածի։

## Տարբերակների պատմություն
### 1.x տարբերակ
* WatchOS 1.0 թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։
* WatchOS 1.0.1-ը թողարկվեց մայիսի 19-ին՝ ավելացել էր համակարգի լեզուների ցանկը, ավելացել է նաև 300 նոր էմոջիներ, արագացվել էր հավելվածների բացումը։

### 2.х տարբերակ
* watchOS 2 beta 1-ը, որը ներկայացվել էր WWDC 2015-ի ժամանակ, թողարկվել է 2015 թվականի հունիսի 8-ին, փոխվել է համակարգի անունը (նախկինը՝ WatchOS), ավելացել է նոր գիշերային ռեժիմ, ավելացել է մի շարք ֆոններ գլխավոր էկրանի համար։
* watchOS 2 beta 2-ը թողարկվել է հունիսի 24-ին, նրանում բարձացված էր համակարգի հուսալիությունը
* watchOS 2 beta 3-ը թողարկվել է հուլիսի 8-ին, ավելացել է Activation Lock ֆունկցիան, թարմացել է «երաժշտություն» հավելվածը
* watchOS 2 beta 4-ը թողարկվել է հուլիսի 21-ին բարձրացվել է համակարգի ստաբիլ աշխատանքը։
* watchOS 2 beta 5-ը թողարկվել է օգոստոսի 6-ին, ավելացվել է հավելածնել ստեղծելու ֆունկցիան, ավելացել է նոր API:
* watchOS 2 GM թողարկվել է սեպտեմբերի 9-ին, բարելավել է համակարգի սահուն աշխատանքը, ավելացել են նոր time-lapse ֆոներ։
* watchOS 2 թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։
* watchOS 2.0.1-ում ավելացվել են նոր սիմվոլներ և ուղղվել է սխալները։

### 3.x տարբերակ
2016 թվականի սեպտեմբերին Apple Watch Series 2 հետ միասին թողարկվեց watchOS 3։

### 4.x տարբերակ

### 5.x տարբերակ
Apple Watch Series 4-ի հետ միասին 2018 թվականի սեպտեմբերին թողարկվեց նոր watch OS 5։

### 6.x տարբերակ
2019 թվականի սեպտեմբերին Apple Watch Series 5-ի հետ միասին թողարկվեց նաև watch OS 6-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էփլ
Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր բջջային հեռախոսների համար
Էդիթ Սյոդերգրան

**Էդիթ Իռեն Սոդերգրան** ( ), հայտնի շվեդերեն գրող ֆինն բանաստեղծուհի։

## Կենսագրություն
Էդիթ Սեդերգրանը ծնվել է 1892 թվականի ապրիլի 4-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ Վիբորգյան կողմում, ֆիննական շվեդների ապահովված ընտանիքում։ Ընտանիքում խոսել են միայն Շվեդերեն։ Էդիթի հայրը՝ ինժեներ Մաթիաս Սեդերգրանը, վիբորգյան կողմում Նոբելի գործարանում մեխանիկ էր և սղոցարանի տնօրեն։ Ապագա բանաստեղծուհին ընդամենը 3 ամսական էր, երբ ծնողները տեղափոխվեցին Ռայվոլա, որտեղ նա ապել է մինչև 1902 թվականը։ 1902 թվականի աշնանը ծնողները Էդիթին տվել են սովորելու Պետերբուրգի ամենահեղինակավոր գերմանական կանանց` Նեվսկի Պրոսպեկտում գտնվող Պետրիշուլա վարժարանը։ Նա լավ էր սովորում, շատ էր կարդում, այդ թվում ՝ Մուսեն, Ռիլկեն, Ստրինդբերգ։

Նա սկսեց բանաստեղծություններ գրել գիմնազիայի վաղ տարիներին և տարբեր լեզուներով։ 15 տարեկան հասակում նրա 238 դպրոցական բանաստեղծություններից`26-ը գրվել է շվեդերեն, 5-ը`ֆրանսերեն, մեկը` ռուսերեն, մնացածը` գերմաներեն։ «Ես չգիտեմ ում հետ եմ տանում իմ երգերը, չգիտեմ, թե վաղը ինչ լեզվով կգրեմ», - գրում է Էդիթը իր օրագրում, բայց ավելի ուշ նա գրել և հրատարակել է միայն շվեդերեն։ Մինչև 1908 թվականը մայր և դուստր ապրում էին Սանկտ Պետերբուրգում, և միայն ամառը անցկացնում էր Ռայվոլում։ 1908  թվականի ամռանը  Էդիթի հայրը մահացավ տուբերկուլյոզից, և այդ տարվա ուշ աշնանը պարզվել է, որ 16-ամյա Էդիթը ժառանգել է հոր հիվանդությունը։ Մայրը նրան տարել է Ֆինլանդիայի տուբերկուլյոզային առողջարան Նումմելա քաղաքում։

1908-1914 թվականներին Էդիթը բուժվում էր առողջարանում ՝ Նումմելում և շվեյցարական Դավոս քաղաքում։ Նույն ժամանակահատվածում նա մոր հետ ճանապարհորդում է Եվրոպայում։ 1914 թվականին նրանք վերադարձել են Ռայվոլա, որտեղ Էդիթը մնաց մինչև իր կյանքի վերջը ՝ կատարելով ընդամենը մի քանի ուղևորություններ դեպի Պետերբուրգ և Հելսինկի։ Հայրենի Ռաիվոլան միշտ եղել է պայծառ կղզի իր կյանքում։ Էդիթը սիրավեպ է սկսել իրենից 16 տարի  մեծ տղամարդու հետ, որը ֆիզիոթերապևտ էր Թերիոկիում։ Նրանց սիրավեպը տևել է մինչև 1915 թվականի ուշ ձմեռը, երբ նա գնաց ռազմաճակատ։ Դրանից հետո նրանք երբեք չեն տեսել միմյանց։

1916 թվականին Հելսինկիում տպագրվեց Էդիթ Սեդերգրանի (շվեդերեն) բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն։ Այն պարզապես կոչվում էր «Բանաստեղծություններ»։

Քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո Էդիթի առողջույունը կրկին վատացավ։ Նա մահացել է 1923 թվականին Ռայվոլում ՝ 31 տարեկան հասակում։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին նրա տունը քանդվեց։

Հետմահու հրատարակվեց Էդիթ Սեդերգրանի բանաստեղծությունների երկրորդ գիրքը ՝ «Երկիր, որը չկա այնտեղ»։ Նրա բանաստեղծությունները գրվել են բանաստեղծի կարճ կյանքի վերջում։ Գիրքը կազմել է գրականագետ Հագար Օլսոնը։

Էդիթ Սեդերգրանը իր կյանքի ընթացքում չի եղել արժանիորեն ճանաչված, բայց այժմ համարվում է Սկանդինավիայի ամենանշանակալի բանաստեղծներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարճ կենսագրություն ) 
* Կենսագրություն ) 

Կատեգորիա:1892 ծնունդներ
Կատեգորիա:1923 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունիսի 23 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 24 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆինն բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆինն գրողներ
Լյուդմիլա Անցիֆերովա

**Լյուդմիլա Անցիֆերովա** (, ), խորհրդային և ռուս հոգեբան, մեթոդաբանության, հոգեբանության պատմության և տեսության, հոգեբանության զարգացման և գերոնտոհոգեբանության ոլորտում մասնագետ, մտածողության հոգեբանության և անձի հոգեբանության մասին հիմնարար աշխատանքների հեղինակ։ Առաջարկել է անձի սեփական տեսությունը։

## Կենսագրություն
Լյուդմիլա Անցիֆերովան ծնվել է 1924 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Զլատոուստում, ՌԽՖՍՀ։ 1948 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, որից հետո սովորել է ասպիրանտուրայում՝ հոգեբանության ամբիոնում։ Պրոֆեսոր Սերգեյ Ռուբինշտեյնի ղեկավարությամբ «Բարձրագույն նյարդային գործունեության և մտածողության խնդրի մասին Իվան Պավլովի աշխատություն» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան։ 1953 թվականից մինչև 1956 թվականն աշխատել է ՌԽՖՍՀ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի հոգեբանության ինստիտուտում, իսկ հետո՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտի հոգեբանության բաժնում։ 1972 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի հոգեբանության ինստիտուտում, որտեղ եղել է հոգեբանության փիլիոփայական խնդիրների (1974-1982) լաբորատորիայի և անձի հոգեբանության (1982-1991) լաբորատորիայի բաժնի վարիչ։ 1991 թվականից եղել է գլխավոր գիտական աշխատակից։

1974 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան, 1991 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ Եղել է Կրթության ռուսական ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1996 թվականի ապրիլի 11-ից): 1984 թվականին դարձել է ՌԽՍՖՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, «Հոգեբանական ամսագրի» գլխավոր խմբագրի տեղակալ։

Լյուդմիլա Անցիֆերովան մահացել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Մոսկվայում՝ 88 տարեկան հասակում։

## Հրապարակումներ
* О закономерностях элементарной познавательной деятельности. 1961.
* Принцип развития в психологии. — Академия наук СССР: Институт психологии, 1974.
* Развитие и современное состояние зарубежной психологии. 1974.
* Материалистические идеи в зарубежной психологии. 1974.
* Психология формирования и развития личности. 1981.
* Психика и сознание как функция мозга. 1985.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История психологии в лицах: Персоналии. Психологический лексикон. Энциклопедический словарь в шести томах / Под. ред. Л. А. Карпенко,<br /> ст. «Анцыферова Людмила Ивановна»
* Большая биографическая энциклопедия — Анцыферова, Людмила Ивановна
* Институт психологии РАН — Анциферова Людмила Ивановна
* Институт психологии Российской академии наук — Скончалась Людмила Ивановна Анцыферова. СОБОЛЕЗНОВАНИЯ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հոգեբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հոգեբաններ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս հոգեբաններ
Ինգրիդ Բոստրյոմ

**Ինգրիդ Մարգարետա Բոստրյոմ**, օրիորդական ազգանունը՝ *Բեքստրյոմ* (շվեդերեն՝ Ingrid Margareta Boström, Bäckström, ), թատրոնի և կինոյի շվեդ դերասանուհի։

Շվեդ կին գրող և ժուռնալիստ Լինդա Բոստրյոմ Կնաուսգորի (ծնվ. 1972 թ.) մայրն է։ Մինչև 1981 թվականը եղել է Կնուտ Ռոլանդ Բոստրյոմի (1941–2009) կինը։
## Ֆիլմագրություն
* 1967 - *Puss & kram* («Համբույր ու գրկախառնություն»)
* 1973 - *Pliten*
* 1975 - *Stumpen* («Քոթուկը»)
* 1977 - *Elvis! Elvis!* («Էլվի՞ս, Էլվի՞ս»)
* 1980 - *OM – Ingeborg*
* 1981 - *Snacket går* («Խորտիկը կգա»)
* 1984 - *Lykkeland* («Երջանկություն» - հեռուստասերիալ)
* 1985 - *Lösa förbindelser* («Թույլ կապեր» - հեռուստասերիալ)
* 1991 - *Mord och passion* («Սպանություն և կիրք» - հեռուստասերիալ)
* 1993 - *Snoken* (հեռուստասերիալ)
## Թատրոն
### Դերեր (ոչ բոլորը)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի արվեստ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասանուհիներ
Յուլիա Նյուբերգ

**Յուլիա (Ջուլիա) Քրիստինա Նայբերգ (Նիբերգ)** ( ) - շվեդացի բանաստեղծուհի։ Գրական կեղծանունը *Եվփրոզինն էր*։

## Կենսագրություն
Ծնվել է պետական ծառայության պաշտոնատար անձի ընտանիքում։ 13 տարեկանում նա մնցել է որբ։ Մեծացել է արդյունաբերողի որդեգրած ընտանիքում։ Նա մեծացել է Ֆրանսիայի գիշերօթիկ դպրոցում, որտեղ ստացել է մանկավարժական կրթություն, այնուհետև 1802-1809 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ։

1809 թվականին տեղափոխվել է Ստոկհոլմ:Շատ է կարդացել ֆրանսիական գրականություն(Ռուսո, Մադամ դե Ստելլ)։

Նույն թվականին նա ամուսնացավ վաճառականի հետ, բայց 1818 թվականին բաժանվել է նրանից։

Մոտ էր Ատտերբումի ստեղծած Aurora-Förbundet պոեզիայի և քննադատության հասարակությանը, որը ձգտում էր ազատագրել Հայրենական գրականությունը ակադեմիական անշարժության և ֆրանսիական սեթևեթանքի շղթաներից։

1822 թվականին նա վերադարձել է Սկուլտունա և նույն թվականին նորից ամուսնացել է Անդերս Վիլհելմ Նայբերգի (Նիբերգ) հետ։

## Ստեղծագործություն
Ռոմանտիզմ շրջանի Շվեդիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից մեկն է։

Մի շարք բանաստեղծությունների հեղինակ է։ Բանաստեղծական ռիթմը և բառերի հնչողությունը նրա պոեզիայի կարևոր տարրերն էին։ Ատտերբումը նրա բանաստեղծությունները համարում էր որպես *«խոստումնալից տաղանդի առաջին փորձություն»:* Նա գտավ դրանց մեջ միամտություն և «թարմ բնական իմաստ», որոնք ցույց էին տալիս «անսովոր կոչում»։

Նրա ստեղծագործություններից հանրաճանաչ թեմաներ էին միջնադարի պատմությունները, հնագույն առասպելները, հանրաճանաչ պատմական իրադարձությունները և լեգենդները։

Հրապարակված բանաստեղծությունների երկու ժողովածուի համար նա պարգևատրվել է  Շվեդիայի Ակադեմիայի կողմից ։

## Գլխավոր աշխատանքները

* *Dikter af Euphrosyne* (1822) 
* *Nyare Dikter af Euphrosyne* (1828) 
* *Վուբլինա* (1828) 
* *Samlade Dikter af Euphrosyne* (1832) 
* *Nya Dikter af Euphrosyne* (1842) 
## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ

* Ջուլիա Քրիստինա Նիգբերգ  
* Ջ ուլիա Քրիստինա Նիգբերգ 

Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:1854 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 18 մահեր
Կատեգորիա:Շվեդիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:1785 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Բարբարա Ֆրանկլին

**Բարբարա Ֆրանկլին** (, ), ամերիկացի ձեռնարկատեր և կառավրիչ, ԱՄՆ-ի առևտրի 21-րդ նախարար։

## Կենսագրություն
Բարբարա Ֆրանկլինը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 19-ին Լանկաստերում, Փենսիլվանիա նահանգ։ Ավարտել է Հեմփֆիլդ դպրոցը, որից հետո սովորել է Փենսիլվանիա նահանգի համալսարանում, որն ավարտել է 1962 թվականին արվեստների բակալավրի աստիճանով։ 1964 թվականին ավարտել է Հարվարդի բիզնեսի դպրոցը՝ դառնալով դառնալով այս ուսումնական հաստատության առաջին կին շրջանավարտներից մեկը և ստանալով բիզնես վարչարարության մագիստրոսի աստիճան։

1969 թվականին դարձել է Citibank բանկի փոխնախագահի օգնական։ 1971 թվականից մինչև 1973 թվականը եղել է ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի շտաբի պետի օգնական։ Մինչև 1979 թվականն աշխատել է Սպառողների և արտադրանքի անվտանգության հանձնաժողովում։

1979 թվականից մինչև 1992 թվականը եղել է Aetna ընկերության կառավարման մեջ, 1979 թվականից մինչև 1988 թվականը՝ Փենսիլվանիայի համալսարանի Ուորթոնի բիզնես դպրոցի ավագ գիտական աշխատող։ 1980 թվականին հիմնադրել է խորհրդատվության ոլորտի սեփական ընկերություն՝ Barbara Franklin Enterprises, որի հիմնադրման պահից Ֆրանկլինը համարվում է նրա նախագահը և գործադիր տնօրենը։ Նաև եղել է Dow Chemical, Westinghouse Electric, Stanley Black & Decker և Nordstrom ընկերությունների տնօրենների խորհրդի անդամ։ Երկու անգամ մտել է ԱՄՆ նախագահի առևտրի խորհրդատվական խորհրդի մեջ։

1992 թվականի փետրվարի 26-ին նախագահ Ջորջ Բուշ ավագի կողմից նրան առաջարկվել է Առևտրի նախարարի պաշտոնը։ Նրա թեկնածությունն ընդունվել է երկրի Սենատի կողմից, և փետրվարի 27-ին տեղի է ունեցել Բարբարայի երդման արարողությունը։ Նրա ղեկավարության ժամանակ ԱՄՆ-ին հաջողվել է մեծացնել արտահանվող ապրանքների քանակը դեպի Ռուսաստան, Չինաստան, Մեքսիկա և Ճապոնիա։ Նրա նախաձեռնությամբ չեղյալ են հայտարարվել 1989 թվականի հունիսին Չինաստանի նկատմամբ Միացյալ Նահանգների սահմանած պատժամիջոցները։ Նախագահական ընտրություններին Բիլ Քլինթոնի հաղթանակից հետո Բարբարա Ֆրանկլինը հեռացել է պաշտոնից։

Պետական ծառայությունից հեռանալուց հետո Բարբարան շարունակել է իր գործունեությունը մասնավոր ոլորտում, եղել է Aetna, Dow Chemical, AMP, Inc., Guest Services, Inc. (1995-2002), JA Jones (1995-1998), MedImmune (1995-2007), Milacron (1996-2005), NASDAQ (1996-1997), Watson Wyatt (2000-2002), Aviron (2001-2002) և GenVec (2002-2007) ընկերությունների կառավարման անդամ։ Այժմ գլխավորում է սեփական Barbara Franklin Enterprises խորհրդատվական ընկերությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Краткая биография на сайте nndb.com
* Биография на сайте компании Barbara Franklin Enterprises

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Կառավարչական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Գաս Քենուորթի

**Գաս Քենուորթի** (, ), ամերիկացի դահուկորդ, դերասան և յություբեր։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Ծնվել է Անգլիայի Էսսեքս կոմսության Չելմսֆորդ քաղաքում, մայրը՝ Հիզեր «Փիփ» Թայլերն անգլուհի է, իսկ հայրը՝ Փիթեր Քենոթուրթին ամերիկացի։ Ունի երկու ավագ եղբայր՝ Հյու և Նիք Քենուորթիները։

2006 թվականից սկսած՝ հայրը եղել է Mountainfilm կինոփառատոնի գործադիր տնօրեն։ Հայրը եղել է Ֆիլադելֆիացի նախկին բանկիր և երկարատև տարիներ աշխատել է Լոնդոնում (Մեծ Բրիտանիա)։ Մայրը ծնվել է Անգլիայի Բրիստոլ քաղաքում և ունեցել է ութ քույր և եղբայր։ 1970-ականների սկզբին մեկնել է Լոնդոն և աշխատել է «Kings Head» թատերական ակումբի կուլիսներում։ Նաև տնօրինել է Քամդեն Լոքի ցուցադրական սթենդը։ 1993 թվականին ամուսնու և երեխաների հետ տեղափոխվել է Թելուրիդ։

2010 թվականի հունիսին Գասն ավարտել է Թելիդուրի ավագ դպրոցը։ Ի սկզբանե նա պետք է ավարտեր 2009 թվականին, բայց որոշել է մեկ տարով տարկետում վերցնել՝ դահուկապարի համար։

### Կարիերա
Հաղթել է AFP-ի Աշխարհի առաջնության՝ 2011, 2012 և 2013 թվականներին կայացած խաղերում։

Սոչիում կայացած 2014 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ստացել է արծաթե մեդալ։

2019 թվականին նկարահանվել է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալի 9-րդ՝ «1984» եթերաշրջանում, որտեղ կատարել է Չեթ Քլենսիի դերը։

### Անձնական կյանք
Բացահայտ գեյ է։ Քամինգ աութ է կատարել 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ատլետը պարզաբանել է, որ ցանկացել է քամինգ աութ կատարել, երբ արդեն դարձած կլիներ աշխարհի լավագույն դահուկորդը և խոստովանություն է կատարել միայն այն բանից հետո, երբ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը՝ դահուկային սպորտի և սնոուբորդի ամերիկյան ասոցիացիայում (USSA):

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գաս Քենուորթիի պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:Դահուկորդներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Յություբերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:Գեյ դերասաններ
Կատեգորիա:Գեյ մարզիկներ
Ժաննա Բարե

**Ժաննա Բարե** (, ), ֆրանսիացի ճանապարհորդ, շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարած առաջին կինը։

## Ճանապարհորդություն
1766 թվականին Ժաննա Բարեն, տղամարդու հագուստ հագնելով և ներկայանալով իբրև *Ժան Բարե*, որպես սպասավոր ծառայության է անցնում ֆրանսիացի նշանավոր կենսաբան Ֆիլիբեր Կոմերսոնի մոտ, որը Բուգենվիլի արշավախմբի հետ պետք է մեկներ շուրջերկրյա ճանապարհորդության։ Ճամփորդության ժամանակ Բարեն անօրինակ խիզախություն է դրսևորում, իսկ նրա՝ կենսաբանությունից ունեցած գիտելիքները օգնել են Կոմերսոնին։

Վարկածներից մեկի համաձայն՝ Բարեի գաղտնիքը չի բացահայտվել մինչև Տահիտի կղզի հասնելը, որտեղ նրա կին լինելը կռահել են բնիկները։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ Կոմերսոնը հենց սկզբից իմացել է գաղտնիքը և նրան նավ է վերցրել, քանի որ Ժաննան եղել է իր սիրուհին, իսկ գաղտնիքը բացահայտվել է նավի բժշկի կողմից։

Այսպես թե այնպես, ինչպես Բուգենվիլն է գրել նավի օրագրում, գաղտնիքի բացահայտումից հետո հեշտ չի եղել հանգստացնել նավաստիներին, որոնք իրենց պատիվն ու արժանապատվությունը ոտնահարված են համարել նավում կնոջ գտնվելու առիթով։ Հավանական է, որ Բարեեին իջեցրել են Մավրիկիոս կղզում, և նա Ֆրանսիա է վերադարձել արդեն մեկ ուրիշ նավով։

Ժաննա Բարեի պատվին 2018 թվականի ապրիլի 26-ին Պլուտոնում նրա անունով լեռ է անվանակոչվել (Baret Montes)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Jeanne Baret (Barret) (1740—1807), Pays de Bergerac : Culture et patrimoine

Կատեգորիա:Բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Ֆլորենս Փյու

**Ֆլորենս Փյու** (, ), բրիտանացի դերասանուհի։ «Փոքրիկ տիկնայք» ֆիլմի համար առաջադրվել է BAFTA և Օսկար մրցանակների։

## Կենսագրություն
Ֆլորենս Փյուն ծնվել է 1996 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Օքսֆորդ քաղաքում` ճաշարանատիրոջ և բալետի պարուհու ընտանիքում։ Ավագ եղբայրը դերասան և երաժիշտ Թոբի Սեբաստիանն է։

Ծնողների հետ բնակվել է Իսպանիայում, որտեղ առաջին անգամ` 6 տարեկանում, խաղացել է դպրոցի թատրոնում։ 2007 թվականին ընդունվել է Վիչվուդի դպրոց, իսկ 2009 թվականին՝ Սուրբ Էդուարդի դպրոց (ժամանակին այնտեղ հաճախել են Լոուրենս Օլիվիեն, Քիթ Հարինգթոնը և Էմիլիա Քլարկը)։

Ֆլորենսը երգում է և երգեր գրում, ինչպես նաև նվագում կիթառ և դաշնամուր։

## Գործունեություն
Ֆլորենսը ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել 2014 թվականին։ Նրա առաջին նախագիծը եղել է «Անկումը» ֆիլմը, որտեղ նրա խաղընկերը Մեյսի Ուիլյամսն է։ The Irish Times-ից Թարա Բրեյդին Ֆլորենսի խաղն «Անկումում» որակել է բացառիկ։ Բացի այդ, այս դերի համար դերասանուհին Լոնդոնի կինոփառատոնում առաջադրվել է «Բրիտանական լավագույն առաջնելույթ» անվանակարգում։ Այնուհետև Ֆլորենսը խաղացել է «Studio City» հեռուստատեսային ֆիլմում։ Իսկ մեկ տարի անց` «Մարչելլա» սերիալում և «Լեդի Մակբեթ» ֆիլմում, որի համար արժանացել է մի շարք անվանակարգերի և հեղինակավոր մրցանակների` ներառյալ BAFTA մրցանակի «Տարվա առաջընթաց» անվանակարգում։ Նիկոլայ Լեսկովի «Մցենի շրջանի Լեդի Մակբեթ» ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված ֆիլմում Ֆլորենսը մարմնավորել է մի աղջկա, որը դժբախտաբար ամուսնացել է իրենից տարիքով մեծ տղամարդու հետ։ *[[Variety (պարբերական)|Variety]]-ից* Գայ Լոջը նշել է դերասանուհու մեծ տաղանդը և գովել, թե ինչպես է Ֆլորենսը կարողացել ներկայացնել իր հերոսուհու բարդ կերպարանափոխությունը։ 2017 թվականին Ֆլորենսը մասնակցել է «Ուղևոր» և «Պայքար իմ կյանքի դեմ» ֆիլմերի նկարահանումներին։ Վերջինս եղել է նրա հոլիվուդյան առաջին նախագիծը։ Նկարահանման հրապարակում նրա հետ աշխատել են Լինա Հիդին և Դուեյն Ջոնսոնը։

2018 թվականին Ջոն Լե Կարրեի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանված «Փոքրիկ թմբկահարուհին» մինի սերիալում խաղացել է գլխավոր դեր։ *[[Vanity Fair]]-ից* Ռիչարդ Լոուսոնը Ֆլորենսի դերի մասին գրել է այսպես. «Նա հաջողությամբ հուզակամությունը խառնում է նրբացածության, խելացիությունը` միամտության հետ»։ Նույն տարում թողարկվել են «Օրենքից դուրս արքան» (որտեղ Ֆլորենսը խաղացել է թագավոր Ռոբերտ Բրյուսի երկրորդ կնոջ` Էլիզաբեթ դե Բուրգի դերը), «Չարակամություն» ֆիլմերը և դերասանուհու մասնակցությամբ «Լիր արքա» հեռուստատեսային ֆիլմը։ Վերջինում Ֆլորենսը ներկայացել է Քորդելիայի՝ Լիր արքայի (դերասան` Էնթոնի Հոփքինս) կրտսեր դստեր կերպարով։ 2019 թվականին Ֆլորենսը ռեժիսոր Արի Ասթերի «Արևահավասար» թրիլլերում խաղացել է գլխավոր դեր և նկարահանվել Լուիսա Մեյ Էլքոթի համանուն վեպի նոր էկրանավորման մեջ` «Փոքրիկ տիկիններ» դրամայում։ Vulture հրատարակությունը Ֆլորենսի խաղը թրիլլերում գնահատել է որպես անհավանական տպավորիչ։

2020 թվականին Ֆլորենս Փյուին կարելի է տեսնել Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի «Սև այրի» ֆիլմում` Սկառլեթ Յոհանսոնի խմբում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Wear OS

**Wear OS** (առաջ ինչպես՝ Android Wear), Android օպերացիոն համակարգ տարատեսակ մշակված Google ընկերության կողմից խելացի ժամերի և կրվող սարքերի համար։ Android 4.3 կամ ավելի բարձր տարբերակով աշխատող սմարթֆոնին միացնելու դեպքում, Wear OS կցվում է ինչպես ֆունկցիոնալ Google Assistant և թույլ է տալիս ստանալ ծանուցումներ։ 
thumb|Android Wear-ի լոգոտիպ|alt=|ձախից
Պլատֆորմը ներկայացվեց 2014 թվականի մարտի 18-ին։ Ընկերությունները ինչպիսիք են՝ Motorola-ն, Samsung-ը, LG-ն, HTC-ին և Asus-ը հաստատեցին իրենց մասնակցությունը Android Wear նախագծին։ 2014 թվականի հունիսի 25-ին Google I/O կոնֆերանսի ժամանակ, ներկայացվեց Android Wear-ով աշխատող առաջին խելացի ժամացույցները՝ Samsung Gear Live-ը և LG G Watch-ը։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ին IFA 2014 ցուցահանդեսի շրջանականերում ներկայացվեց Asus-ի կողմից թողարկված ZenWatch խելացի ժամացույցը, որը աշխատում է  Android Wear-ով։ Motorola-ի կողմից թողարկված Moto 360 խելացի ժամացույցները նույնպես վաճառքի հանվեցին 2014 թվականին։

2015 թվականի օգոստոսին Google-ը պաշտոնապես հայտարարեց հատուկ բջջային հավելվածի մասին, որը նախատեսված է iOS օպերացիոն համակարգով աշխատող սմարթֆոնների համար և շնորհիվ այս ծրագրի հնարավոր է կապել iPhone-ների հետ։

2018 թվականին հայտնի դարձավ, որ օպերացիոն համակարգի անունը կրել է փոփոխություն և դարձել է Wear OS։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ազատ օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Անդրոիդ
Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Գուգլ
Կատեգորիա:Գուգլի ծառայություններ
Կատեգորիա:Լինուքս
Կատեգորիա:Յունիքսի տարատեսակներ
Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր բջջային հեռախոսների համար
Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեններ

**Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեններ** (, ), 17-18-րդ դարերի շվեդ բանաստեղծուհի և արձակագիր, ում շնորհվել է «Շվեդական Սաֆո» պատվանունը։ Եղել է գրական-գեղարվեստական երկեր ստեղծած առաջին շվեդուհին, կանանց մտավոր ազատագրման համար մղվող պայքարի առաջնամարտիկներից մեկը։
## Կենսագրություն
Ծնվել է 1659 թվականի ապրիլի 29-ին, Ստոկհոլմում, Նիկլաս Վեբերի (Niklas Weber) ու նրա կնոջ՝ Քրիստինա Սփուրի (Kristina Spoor) ընտանիքում, որոնք Շվեդիա էին տեղափոխվել Գերմանիայից։

Սոֆյան շատ լավ կրթություն է ստացել, որ այն ժամանակներում ոչ բոլոր աղջիկներին էր հասանելի։ Սովորել է Ստոկհոլմի գերմանական արական դպրոցում, գրեթե ազատորեն տիրապետել վեց լեզվի, դեռ պարմանուհի՝ սկսել է բանաստեղծություններ գրել շվեդերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, իտալերեն, լատիներեն։ Որոշ չափով տիրապետում էր նաև անգլերենին։ Շվեդիայի առաջին աշակերտուհիներից էր, որ գնում էր Ուրսուլա Ագրիկոլայի ու Մարիա Պալմգրենի ոտնահետքերով։ 1680 թվականին Սոֆյան ամուսնացել է անվանի նկարիչ Էլիաս Բրենների հետ, ում համարում են նաև շվեդական դրամագիտության (նումիզմատիկայի) հայր։ Ամուսնական այս զույգն ունեցել է 15 երեխա։

Բրեններ ամուսինների մտերիմների շրջանում տեղ էին գրավել պոեզիայով տարված այնպիսի անհատներ, ինչպես՝ Ավրորա ֆոն Քյոնիգսմարկը, Աննա Մարիա Էրենստրալը, Յոհան Ռունիուսը, Ուրբան Երնեն, Պետրուս Տիլեուսը... 1713 թվականին Սոֆյան լույս է ընծայել իր բանաստեղծական առաջին ժողովածուն՝ «*Poetiske dikter*»-ը՝ դառնալով շվեդերեն բանաստեղծություններ գրած ու հրատարակած առաջին կինը։ Որպես «*Det Qwinliga Könetz rätmätige Förswar*» պոեմի (1693 թ.) հեղինակ՝ նա համարվում է նաև շվեդ առաջին ֆեմինիստուհին։ Բացի այդ, նա առաջին կինն է, ում շնորհվել է գրողների համար սահմանված պետական թոշակ (1723 թվականից)։

Սոֆյա Բրենները հեղինակել է նաև արձակ ստեղծագործություններ։

Վախճանվել է 1730 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, Ստոկհոլմում։

## Երկերի ընտրանի
* *Det Qwinliga Könetz rätmätige Förswar*, 1693.
* *Poetiske Dikter*, 1709.
* *Vårs Herres och Frälsares Jesu Christi alldra heligaste Pijnos Historia rijmvijs betraktad*, 1727.
* *Samlade vitterhetsarbeten af svenska författare från Stjernhjelm till Dalin*.
* *Samlade dikter*.
* *Letters of learned a lady<span> </span>: Sophia Elisabeth brenner's correspondence, with an edition of her letters to and from Otto Sperling the Younger*.
## Գրականություն
* *Nils Bohman. * Artikel i Svenska män och kvinnor del 1, Albert Bonniers förlag Stockholm 1942.
* *Lundh-Eriksson, Nanna. * Den glömda drottningen. Karl XII: s syster. Ulrika Eleonora D. Y. och hennes tid. Affärstryckeriet, Norrtälje (1976).
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sophia Elisabet Brenner
* Famous Women who Served as Inspirations to Many Throughout History 
* Letters of Learned a Lady

Կատեգորիա:Կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Շվեդ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Անդրա Դեյ

**Անդրա Դեյ** (, ), ամերիկացի երգչուհի, սոուլ-երաժիշտ, հեղինակ և կատարող։ Մի քանի երաժշտական մրցանակների թեկնածու և դափնեկիր է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Միացյալ Նահանգների Վաշինգտոն նահանգի Սպոքեն քաղաքում։ Ծննդյան ամբողջական անունը Կասանդրա Մոնիկա Բաթի է, բեմական անունը՝ *Andra Day*:

Նրա առաջնելութային ալբոմը՝ «*Cheers to the Fall*», թողարկվել է 2015 թվականին և ամերիկյան Billboard 200 հիթ-շքերթում զբաղեցրել 48-րդ հորիզոնականը։ Գրեմմիի 58-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ալբոմն առաջադրվել է «Լավագույն R&B ալբոմ», իսկ «*Rise Up*» երգը՝ «Լավագույն R&B կատարում» անվանակարգերում։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Օրխոնական թյուրքերեն

**Օրխոնական թյուրքերեն**, որը հայտնի է նաև որպես **գյոքթյուրքերեն**, թյուրքերենով գրված և մեզ հասած հնագույն տեքստերի լեզու։ Հին թյուրքերենը կազմում է այդ ժամանակաշրջանի առաջին մասը։

## Անվանում
Օրխոնական թյուրքերեն հասկացությունը սովորաբար օգտագործվում է Օրխոնյան և Ենիսեյյան արձանագրությունների լեզվի նկարագրման համար։

## Պատմություն
### Բառապաշար
Օրխոնական թյուրքերենի բառապաշարը մասամբ վերականգնվել է գիտական ճանապարհով

## Տես նաև
* Գյոքթյուրքեր

## Աղբյուրներ
*Talat Tekin, *A Grammar of Orkhon Turkic*, Uralic and Altaic Series Vol. 69, Indiana University Publications, Mouton and Co. (1968). (review: Gerard Clauson, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, 1969); Routledge Curzon (1997), .

Կատեգորիա:Թյուրքական լեզվաընտանիքի լեզուներ
Կատեգորիա:Ասիայի մեռած լեզուներ
Կատեգորիա:Գյոքթյուրքեր
Կատեգորիա:Կցական լեզուներ
Զըվարթ երամով դուք եկաք ինձ մոտ...

«**Զըվարթ երամով դուք եկաք ինձ մոտ...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1920 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1920 թվականին։ Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է հեղինակի աղջկա՝ Թամար Թումանյանի ալբոմը ու դրա մեջ էլ՝ ինքնագիրը։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան Թումանյանի ֆոնդում (№ 86) է պահվում մեկ այլ սևագիր-ինքնագիր։

Առաջին անգամ սույն բանաստեղծությունը տպագրվել է 1924 թվականին «*[[Նորք (հանդես)|Նորք]]*» հանդեսում (№ 4, էջ 63), այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 548)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Ա» ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 գրականությունում
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ