Մարիո Գարսիա Մենոկալ

**Աուրելիո Մարիո Գաբրիել Ֆրանցիսկո Գարսիա Մենոկալ-ի-Դեպո** () ), Կուբայի քաղաքական գործիչ։ Կուբայի 1913-1921 թվականների նախագահ։

## Կենսագրություն
Գարսիա Մենոկալը ծնվել է Կուբայի Մատանսաս քաղաքում։ 13 տարեկան հասակում նրան ուղարկել են ինտերնատ-դպրոց ԱՄՆ-ում, որից հետո Նյու Յորքի Չապպակվա Լեռնային ինստիտուտ, որից հետո Մերիլենդի գյուղատնտեսական քոլեջ։ 1884 թվականին նա ընդունվել է Կորնելյան համալսարան, որտեղ 1888 թվականին ավարտել է Ինժեներական դպրոցը։ Կորնելյան համալսարանում սովորելու ընթացքում եղել է Դելտա Կապպա Էպիլսոնի եղբայրության անդամ (Գլխավորը՝ Դելտա Չին)։

Կուբաի անկախության համար մղված պատերազմի մասնակից։ ԱՄՆ-ում կրթություն ստացած ինժեներ, ամերիկյան Չափարա շաքարի գործարանի ադմինիստրատոր։ 1912 թվականին ընտրվել է պահպանողական կուսակցության նախագահ։ Պաշտոնը ստանձնել է 1913 թվականի մայիսից։ Նրա կառավարման մեծ մասը եղել է տնտեսական բումի ժամանակ, որը պայմանավորված էր շաքարավազի համաշխարային գների արագ աճով, որը երկրի հիմնական արտահանվող ապրանքն էր։ Արտահանման եկամուտների աճն ուղեկցել է Հավանայի սրընթաց կառուցապատմամբ։ Մենոկալի նախագահության ժամանակ՝ 1914 թվականին, ներդրվեց ազգային արժույթ։

1916 թվականին Մենոկալը 2-րդ անգամ վերընտրվել է նախագահ՝ հաղթելով նախկին նախագահ Խոսե Միգել Գոմեսին։ Ազատական ընդիմությունը մեղադրել է նրան ընտրությունը կեղծելու մեջ և բարձրացրել է ապստամբություն։ Սակայն ԱՄՆ-ն ընդունել է նրա  հաղթանակը արդար և Կուբա է ուղարկել մի քանի խումբ ծովային հետևակ, որից հետո ապստամբությունը դադարեց։ 1917 թվականին հետևելով ԱՄՆ-ի օրինակին պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային՝ այդպիսով մասնակցելով առաջին համաշխարհային պատերազմին ԱՄՆ-ից մեկ օր անց։ Շատերը ենթադրում էին, որ սա փորձէր կստիպել ԱՄՆ-ին մեծ աջակցություն ցուցաբերել իր կառավարույանը։ Նույն տարվա դեկտեմբերին պատերազմ է հայտարարել Ավստրո-Հունգարիային։ 1917 և 1918 թվականներին նա պայմանագիր էր կնքել ԱՄՆ-ի հետ շաքարեղեգի բերքի ավելի ցածր գնով ձեռքբերման, քան շուկայականն էր։ Չնայած դրան, համաշխարհային պատերազմի պայմաններում շաքարավազի գնի բարձրեցումը բերել է եկամուտների աննախադեպ բարձրեցման։ 1920 թվականին շաքարավազի գները կտրուկ ընկել են։ Կուբայի բանկերը սննկանալուց փրկելու համար Մենոկալը 1920 թվականի հոկտեմբերին վճարումների մորատորիում է մտցրել (վճարումների դադարեցում)։

1920 թվականի նախագահական ընտրություններում Մարիո Գարսիա Մենոկալը աջակցել է Գոմեսին Ալֆրեդո Սայասին, խանգարելով՝  Խոսե Միգելին, Սայասն էլ դարձել է հաղթող։ Սակայն հեռացող նախագահը ԱՄՆ-ի կառավարությանը խնդրել է Կուբա ուղարկել հատուկ ներկայացուցիչ Էնոհա Կրաուդերին՝ Սայասի վարչակազմի վերահսկողության համար, որը շատ թույլ կառավարչի համբավ ուներ։

Իր նախագահությունից հետո Գարսիա Մենոկալը շարունակել է զբաղվել քաղաքականությամբ, կրկին փորձել է առաջադրվել նախագահի պաշտոնում 1924 թվականին։ Նա հեղափոխության փորձ է ձեռնարկել 1931 թվականին և անհաջողության մատնվելուց հետո մեկնել է Միացյալ Նահանգներ։ Ավելի քիչ, քան հինգ տարի անց նա վերադարձել է Կուբա և վերջին անգամ նախագահի պաշտոնում առաջադրվել է 1936 թվականին։

Նա մահացել է Կուբայի Սանտյագո-դե-Կուբա քաղաքում։

### Ընտանիք
Գարսիա Մենոկալը ամուսնացել էր Մարինա Սևայի և Ռոդրիգեսի հետ, և ուներ 3 երեխա՝ Մարիո, Ռաուլ և Ջորջինա Գարսիյա Մենոկել։

## Գրականություն
# https://archive.org/details/fulgenciobatista00argo
# Argote-Freyre, Frank (2006). *Fulgencio Batista: From Revolutionary to Strongman*. New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press.
# Minot, John Clair (February 1921). "The Convention in Havana", *Delta Kappa Epsilon Quarterly*, XXXIX, 1, p.&nbsp;1–25.
# Otero, Juan Joaquin (1954). *Libro De Cuba, Una Enciclopedia Ilustrada Que Abarca Las Artes, Las Letras, Las Ciencias, La Economia, La Politica, La Historia, La Docencia, Y ElProgreso General De La Nacion Cubana - Edicion Conmemorative del Cincuentenario de la Republica de Cuba, 1902-1952* (in Spanish).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կուբայի նախագահներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա