Ադրբեջանի անկախության վերականգնման օր

**Անկախության վերականգնման օր** (), Ադրբեջանի Հանրապետության պետական տոներից մեկը։ Ամեն տարի նշվում է հոկտեմբերի 18-ին։ 1991 թվականին այս օրը Ադրբեջանի գերագույն խորհուրդն ընդունեց ԽՍՀՄ-ից «Ադրբեջանի անկախության հռչակագրի մասին» սահմանադրական օրենքը։ 1991 թվականի դեկտեմբերին հռչակագիրը հաստատվեց հանրաքվեի միջոցով։ Այդ հռչակագրով դրվեցին նորանկախ Ադրբեջանի պետական, քաղաքական և տնտեսական կառուցվածքի հիմքերը։ Փաստաթղթում ամրագրված է, որ Ադրբեջանի հանդիսանում է 1918 թվականի մայիսի 28-ից մինչև 1920 թվականի ապրիլի 28-ը գործած Ադրբեջանի դեմոկրատական հանրապետության իրավահաջորդը։

Մինչև 2021 թվականը տոնը կոչվում էր «Անկախության օր»։ 2021 թվականի հոկտեմբերին այն վերանվանվեց և դարձավ «Անկախության վերականգնման օր»։ Աշխատանքային օր է։

## Պատմություն
1991 թվականի օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանի գերագույն խորհրդի արտահերթ նիստի ժամանակ ընդունվեց Ադրբեջանի պետական անկախության վերականգնման մասին հռչակագիրը, որտեղ նշվում էր. Ադրբեջանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդը՝ առաջնորդվելով Ադրբեջանի ժողովրդի բարձրագույն պետական շահերով և արտահայտելով նրա կամքը, ընդգծելով, որ 1918-1920 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունը գոյություն է ունեցել որպես անկախ և միջազգային հանրության կողմից ճանաչված պետություն, հիմնվելով Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրության, ինչպես նաև Ադրբեջանի Հանրապետության ինքնիշխանության և տնտեսական ինքնուրույնության հիմքերի մասին սահմանադրական օրենքների վրա, գիտակցելով իր պատասխանատվությունը Ադրբեջանի ժողովրդի ճակատագրի և նրա ազատ զարգացման ապահովման համար, երաշխավորելով Ադրբեջանի Հանրապետության բոլոր քաղաքացիների համար մարդու իրավունքներն ու հիմնական ազատությունները՝ անկախ ազգային պատկանելիությունից և դավանանքից, ձգտելով կանխել Ադրբեջանի Հանրապետության ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանը սպառնացող վտանգները, առաջնորդվելով Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանների անվտանգության և անխախտելիության ապահովման սուրբ պարտականությամբ, գիտակցելով հանրապետության բոլոր հայրենասիրական ուժերի համախմբման անհրաժեշտությունը, ճանաչելով միջազգային պայմանագրերը, կոնվենցիաները և այլ փաստաթղթեր, որոնք չեն հակասում Ադրբեջանի Հանրապետության և նրա ժողովրդի շահերին, ցանկանալով պահպանել և հետագայում էլ զարգացնել բարեկամական հարաբերությունները ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտնող բոլոր հանրապետությունների հետ, արտահայտելով պատրաստակամություն՝ հաստատելու հավասար իրավասության վրա հիմնված հարաբերություններ միջազգային հանրության անդամ պետությունների հետ, հուսալով Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության ճանաչումը միջազգային հանրության անդամ պետությունների և Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից՝ համաձայն Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրության, ինչպես նաև միջազգային իրավական այլ պայմանագրերի ու կոնվենցիաների դրույթների, հռչակում է Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության վերականգնումը։Միաժամանակ Գերագույն խորհրդի կողմից ընդունվել է նաև «Ադրբեջանի Հանրապետության պետական անկախության վերականգնման մասին» որոշումը։

## Տոնակատարություններ
1996 թվականին, երբ նշվում էր Ադրբեջանի անկախության հինգերորդ տարին, կայացան անկախությանը նվիրված առաջին խոշոր միջոցառումները։ Լայնամասշտաբ միջոցառումներ տեղի ունեցան նաև 2001 թվականին՝ անկախության 10-րդ տարելիցի օրը։ 2017 թվականին, Ադրբեջանի անկախության վերականգնման 26-րդ և ռազմական առաջին ստորաբաժանման ստեղծման 25-րդ տարելիցի առթիվ, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում կազմակերպվեց ռազմական շքերթ։ Դրան մասնակցում էին Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության այդ ժամանակվա նախագահ Վասիֆ Թալիբովը և Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովը։

## Անկախության օրվա հետ կապված հիշատակի միջոցառումներ
Անկախ Ադրբեջանի պատմության երկրորդ շքերթը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Բաքվի Ազատության հրապարակում։ Այն նվիրված էր Ադրբեջանի զինված ուժերի հիմնադրման առաջին տարելիցին։ Միջոցառումն անց էր կացվում ԽՍՀՄ-ից Ադրբեջանի անկախության վերականգնման միջոցառումների հետ միասին։ 1998 թվականին Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևի երդմնակալության արարողությունը համընկավ Անկախության օրվա տոնակատարությունների հետ։ Մեկ տարի անց՝ 1999 թվականին, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության ստեղծման 75-րդ տարելիցի միջոցառումները կապվեցին Անկախության օրվա միջոցառումների հետ, որոնք պետք է տեղի ունենային 6 օր անց։

## Տոնակատարություններ Ադրբեջանի տարածքից դուրս
2020 թվականին, Ադրբեջանի անկախության օրը, կանադական կողմից Նիագարայի ջրվեժը լուսավորվել էր Ադրբեջանի դրոշի գույներով։ Նույն տարվա ընթացքում թուրքական պատվիրակությունը, որը գլխավորում էր Թուրքիայի Ազգային ժողովի խոսնակ Մուսթաֆա Շենթոփը, այցելեց Բաքու՝ մասնակցելու տոնակատարություններին։ Այդ քայլով թուրքական կողմն ուզում էր իր աջակցությունը հայտնել Ադրբեջանին՝ Գյանջայի հրթիռակոծությունից հետո։

## Պատկերասրահ

պատկեր:Stamp of Azerbaijan 394.jpg|Ադրբեջանի անկախության 5-րդ տարելիցին նվիրված նամականիշ։ 
պատկեր:Stamp of Azerbaijan 763.jpg|Ադրբեջանի անկախության 15-րդ տարելիցին նվիրված նամականիշ։ 
պատկեր:Stamps of Azerbaijan, 2011-993.jpg|Ադրբեջանի անկախության 20-րդ տարելիցին նվիրված նամականիշ։ 


## Տես նաև
* Ադրբեջանի տոներ և հիշատակի օրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի տոներ
Կատեգորիա:Անկախության օրեր