Ռոբերտ Բոյլ

**Ռոբերտ Ուիլյամ Բոյլ** (), անգլոիռլանդացի բնափիլիսոփա, քիմիկոս, ֆիզիկոս և գյուտարար, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։ Համարվում է առաջին ժամանակակից քիմիկոսը, ուստի ժամանակակից քիմիայի հիմնադիրներից մեկն ու ժամանակակից փորձարարական գիտական մեթոդների ռահվիրաներից մեկը։ Հայտնի է Բոյլ-Մարիոտի օրենքի համար, որը նկարագրում է փակ համակարգում գազի բացարձակ ճնշման և ծավալի հակադարձ համեմատական կապը, երբ ջերմաստիճանը հաստատուն է։ Իր *[[The Sceptical Chymist]]* գիրքը համարվում է քիմիայի բնագավառում հիմնաքարային աշխատություն։ Նաև ունի աստվածաբանության վերաբերյալ աշխատանքներ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Բոյլը ծնվել է Իռլանդիայի Ուատերֆորդ շրջանի Լիսմոր ամրոցում։ Ռիչարդ Բոյլի և Քեթրին Ֆենթոնի յորթերոդ որդին և տասնչորսերորդ երեխան։ Ռիչարդ Բոյլը Անգլիայի Դուբլին է տեղափոխվել 1588 թվականին Թյուդորների Իռլանդիան գաղութացնելու ընթացքում  և նշանակվել է գրավելի կալվածքների տեսուչ։ Մինչև Ռոբերտի ծնվելը կուտակել է հսկայական հողակտորներ։ Քեթրին Ֆենթոնի հայրը Իռլանդիայի պետական քարտուղար Ջեֆրի Ֆենթոնն էր (ծնվել է 1539 թվականին Դուբլինում), մայրը՝ Ռոբերտ Ուեսթոնի աղջիկը (ծնված 1541 թվականին Լիսմորում)։

Մեծացել է տեղի ընտանիքներից մեկում, ինչպես իր ավագ եղբայրը։ Ստացել է լատիներենի, հունարենի և ֆրանսերենի մասնավոր դասընթացներ իսկ 8 տարեկանում՝ մոր մահից հետո, տեղափոխվել է Անգլիայի Էտոն քոլեջ։ Հոր ընկերը՝ Հենրի Ուոթոնը քոլեջի ռեկտորն էր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* M. A. Stewart (ed.), *Selected Philosophical Papers of Robert Boyle*, Indianapolis: Hackett, 1991.
* Fulton, John F., *A Bibliography of the Honourable Robert Boyle, Fellow of the Royal Society*. Second edition. Oxford: At the Clarendon Press, 1961.
* Hunter, Michael, *Boyle : Between God and Science*, New Haven : Yale University Press, 2009. ISBN 978-0-300-12381-4
* Hunter, Michael, ''Robert Boyle, 1627–91: Scrupulosity and Science'', The Boydell Press, 2000
* Principe, Lawrence, ''The Aspiring Adept: Robert Boyle and His Alchemical Quest'', Princeton University Press, 1998
* Shapin, Stephen; Schaffer, Simon, *[[Leviathan and the Air-Pump]].*
* Ben-Zaken, Avner, "Exploring the Self, Experimenting Nature", in ''Reading Hayy Ibn-Yaqzan: A Cross-Cultural History of Autodidacticism'' (Johns Hopkins University Press, 2011), pp.&nbsp;101–126. ISBN 978-0801897399

;Բոլյի հրատարակած աշխատանքները օնլայն
* The Sceptical Chymist by Robert Boyle
* Experiments and Considerations Touching Colours (1664) by Robert Boyle
* ''Essay on the Virtue of Gems''  – Gem and Diamond Foundation
* ''Experiments and Considerations Touching Colours''  – Gem and Diamond Foundation
* ''Hydrostatical Paradoxes'' – Google Books

## Արտաքին հղումներ
* Readable versions of Excellence of the mechanical hypothesis, Excellence of theology, and Origin of forms and qualities
* Robert Boyle Project, Birkbeck, University of London
* Summary juxtaposition of Boyle's ''The Sceptical Chymist'' and his ''The Christian Virtuoso''
* The Relationship between Science and Scripture in the Thought of Robert Boyle
* Robert Boyle and His Alchemical Quest : Including Boyle's "Lost" Dialogue on the Transmutation of Metals, Princeton University Press, 1998, ISBN 0-691-05082-1
* Robert Boyle's (1690) ''Experimenta et considerationes de coloribus''  - digital facsimile from the Linda Hall Library
* 

Կատեգորիա:17-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով