Աղքատությունն Աֆղանստանում

**Աղքատությունն Աֆղանստանում,** տարածված գյուղական և քաղաքային շրջաններում (հիմնականում կենտրոնացած գյուղական շրջաններում): Գնահատվել է, որ յուրաքանչյուր հինգ աղքատ մարդուց չորսը ապրում են գյուղական շրջաններում: Այս գյուղական շրջաններում, ընտանիքները, որոնք չունեն բավարար հասանելիություն պատշաճ սննդին, տեսնում են, թե ինչպես են շատ նորածիններ և երեխաներ դառնում թերաճ, թերսնված և մահանում ամեն տարի: Աֆղանստանի այն շրջանները, որտեղ բնակիչների գրեթե կեսն աղքատ է, արևելյան, հյուսիսարևելյան և արևմտակենտրոնական շրջաններն են: Ըստ աֆղանական կառավարության գնահատումների՝ Աֆղանստանի ընդհանուր բնակչության 42 տոկոսն ապրում է աղքատության շեմից ցածր: Բացի այդ, աղքատության շեմից հենց վեր ապրող մարդկանց 20 տոկոսը խիստ խոցելի է աղքատության մեջ ընկնելու համար:

## Պատճառներ
Աֆղանստանում աղքատության մակարդակի վերջին աճը կարող է կապված լինել տնտեսության լճացման հետ: Ներկայումս աղքատության շեմը սահմանվում է որպես օրական 70 աֆղանի եկամուտ, որը համարժեք է մոտավորապես 1 ԱՄՆ դոլարի: Աֆղանստանի կենսապայմանների հետազոտությունը (ALCS) հաղորդել է, որ ազգային աղքատության մակարդակը բարձրացել է 2011-2012թվականների 38%-ից մինչև 2016-2017թվականների 55%-ը, ընդ որում տնտեսական աճի դանդաղեցումը և անվտանգության իրավիճակի վատթարացումը երկու պատճառներն են: Բնակչության կեսից ավելին ապրում է օրական մեկ դոլարից պակաս գումարով: Նույն զեկույցի մեկ այլ եզրակացություն ցույց տվեց, որ աղքատությունից շատ այլ խնդիրներ են ճյուղավորվում, քանի որ պարենային անվտանգությունը բարձրացել է 15.4%-ով հինգ տարվա ընթացքում, և չնայած բնակչության մեծ աճին, գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը և գործազրկությունը երկուսն էլ դարձել են ավելի վատ: Ըստ Աֆղանստանի առևտրի պալատի անդամ Ազարախշ Հաֆիզիի, Աֆղանստանի շուկայական տնտեսությունը չի կարող գործել առանց կառավարության օրենսդրության անհրաժեշտ կառուցվածքի:

Աֆղանստանի պալատի անդամների կողմից պահվող մեկ այլ քննադատություն է այն, որ արտաքին օգնությունն ավելի շատ վնաս է հասցնում, քան օգնում, նույնիսկ ստեղծելով արհեստական տնտեսություն՝ հիմնված արտաքին օգնության վրա: Չնայած արտաքին օգնության դեմ այս բողոքին, ՄԱԿ-ի Մարդասիրական հարցերի համակարգման գրասենյակը (OCHA) հրապարակեց, որ 2018թվականին Աֆղանստանի մարդասիրական արձագանքման ծրագրում գնահատված 83,368,135 ԱՄՆ դոլար կնվիրաբերվի տնտեսության պարենային անվտանգության և գյուղատնտեսության ոլորտին:

## Զեկույցներ
Աֆղանստանի աղքատության կարգավիճակի թարմացումը համատեղ պատրաստվել է Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության կառավարության Տնտեսության նախարարության և Համաշխարհային բանկի կողմից: Այն օգտագործել է Ազգային ռիսկի և խոցելիության գնահատման (NRVA) տվյալները, և ըստ դրա գնահատման՝ աֆղանական բնակչության 36%-ը մնացել է աղքատ 2007-2008թվականներին և 2012թվականին: Սա նշանակում էր, որ յուրաքանչյուր երեք աֆղանցիներից ավելի քան մեկը չուներ բավարար գումար սնունդ գնելու կամ իրենց հիմնական կարիքները բավարարելու համար: Սա նույնիսկ շփոթեցնող էր, քանի որ ՀՆԱ-ի աճի տեմպը նույն ժամանակահատվածում կազմել էր 6.9%: ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի կողմից 2018թվականին հրապարակված զեկույցը նշում է, որ 2002թվականից ի վեր առաջին անգամ դպրոցից դուրս մնացած երեխաների թիվն աճել է, հատկապես աղքատությամբ հարված գավառներում:

Մինչև 2017թվականը, Աֆղանստանում երեխաների աղքատության վերաբերյալ կառավարության կողմից որևէ մոնիտորինգ չէր իրականացվել: Օքսֆորդի աղքատության և մարդկային զարգացման նախաձեռնությունը սկսեց համագործակցել Կենտրոնական վիճակագրական կազմակերպության և Աֆղանստանի ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի հետ՝ օգնելու Աֆղանստանի կառավարությանը քաղաքականությունների և բյուջեների ստեղծման մեջ՝ օգնելու մեղմացնել երեխաների աղքատությունը:

## Մեղմացում
### Աֆղանստանի ազգային զարգացման ռազմավարություն (ԱԱԶՀ)
Աֆղանստանի ազգային զարգացման ռազմավարությունը (ԱԱԶՀ) 2008-2013թվականներին ծառայեց որպես Աֆղանստանի աղքատության կրճատման ռազմավարական փաստաթուղթ (ԱՌՌ) և հիմք ընդունեց Աֆղանստանի համաձայնագիրը (2006թվականին): Աֆղանստանի ազգային զարգացման ռազմավարությունը (ԱԱԶՀ) մեկնարկվեց՝ ծառայելու որպես երկրի աղքատության կրճատման ռազմավարություն: Այն բացահայտում է աղքատությանը նպաստող գործոններ, ինչպիսիք են ենթակառուցվածքների բացակայությունը, շուկաներ մուտք գործելու սահմանափակ հնարավորությունները, սոցիալական անհավասարությունը, պատմական և ընթացիկ հակամարտությունները և տարբեր արտադրողականության սահմանափակումները:

Մինչև 2017թվականը, Աֆղանստանում երեխաների աղքատության վերաբերյալ կառավարության կողմից որևէ մոնիտորինգ չէր իրականացվել: Օքսֆորդի աղքատության և մարդկային զարգացման նախաձեռնությունը սկսեց համագործակցել Կենտրոնական վիճակագրական կազմակերպության և Աֆղանստանի ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամի հետ՝ օգնելու Աֆղանստանի կառավարությանը քաղաքականությունների և բյուջեների ստեղծման մեջ՝ օգնելու մեղմացնել երեխաների աղքատությունը:

Թալիբների տապալումից հետո Աֆղանստանի հանրային առողջապահական համակարգը վերսկսելու համար, Աֆղանստանի Հանրային առողջության նախարարությունը 2002թվականին ստեղծեց առողջական ծառայությունների հիմնական փաթեթի հիման վրա: Այս պլանի արդյունավետության վերլուծությունը բացահայտեց, որ չնայած պլանը հաջողված էր թե՛ հաշմանդամ և թե՛ կնոջ գլխավորությամբ տնային տնտեսություններում, աղքատները դեռևս արգելված էին առողջական կենտրոններից, հիվանդանոցներից և մասնավոր մատակարարներից, որոնք պահանջում էին անձնական ծախսեր:

ՄԱԿ-ի Մարդկային փախստականների գործակալությունը (UNHCR) թողարկեց տեղավորման աջակցության ծրագիր՝ օգնելու այն աֆղանցի տեղահանվածներին, ովքեր վերադառնում են Աֆղանստան՝ հարևան երկրներում փախստական լինելուց հետո: Ցույց է տրվել, որ դիտարկվել է անօթևանության 3% կրճատում այն շրջաններում, որտեղ այս պլանը դրվել է կիրառության մեջ:

## Ըստ գավառների
2017թվականի դրությամբ Քաբուլ, Քաբիսա, Պանջշիր, Պակտիկա և Լոգար գավառները նույնականացվել են որպես ամենաաղքատ/ամենահարուստ գավառներ միջին հաշվով, իսկ Բադղիս, Նուրիստան, Կունդուզ, Զաբուլ և Սամանգան՝ ամենաաղքատ գավառները: Բազմաչափ աղքատությամբ առավել բնութագրվող գավառներն են Հերաթ, Նանգարհար, Կանդահար, Կունդուզ և Ֆարյաբ:

## Տես նաև
*Աֆղանստանի տնտեսություն

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Աֆղանստանի տնտեսություն