Դայան Քերոլ

**Դայան Քերոլ** ( , ծննդյամբ **Քերոլ Դայան Ջոնսոն** (), ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի, որի կարիերան ընդգրկում է վեց տասնամյակ։ Քերոլը սևամորթ դերասանների մասնակցությամբ հայտնվել է «Կարմեն Ջոնս» (1954) և «Պորգի և Բես» (1959) վաղ հոլիվուդյան ֆիլմերի առաջին պլանում, իսկ 1962 թվականին պատմության մեջ է մտել որպես առաջին սև կինը, որը դարձել է «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր։ Քերոլը այդ ժամանակից ի վեր գլխավոր դեր է խաղացել NBC «Ջուլիա» սիթքոմում (1968-1971), որը դարձել է առաջին հեռուստատեսային շոուն, որտեղ աֆրոամերիկացի կինը չէր պատկերված, որպես կարծրատիպ։ 1984-ից մինչև 1987 թվականը նա խաղացել է Դոմինիկ Դևերոյի «Դինաստիա» սերիալի փրայմ-թայմում ABC, դրանով իսկ դառնալով  չարագործի դերում առաջին սևամորթ դերասանուհին սերիալի փրայմ-թայմում։

1975 թվականին «Կլոդին» դրամայում գլխավոր դերի համար Քերոլը  Լավագույն կանացի դեր անվանակարգում առաջադրվել է «Օսկարի»։ Ընդհանուր առմամբ, իր կարիերայի ընթացքում նա հինգ անգամ առաջադրվել է «Էմմիի», երեք անգամ «Ոսկե Գլոբուսի» (1969 թվականին շահել է «Ջուլիայի» համար), ինչպես նաև 1990 թվականին արժանացել է անվանական աստղի հոլիվուդյան «փառքի ծառուղում»։

## Վաղ տարիներ
Քերոլը ծնվել է Բրոնքս քաղաքում (Նյու Յորք) և մեծացել է Հարլեմում։ Լինելով երեխա սկսել է երգելով ու պարելով հետաքրքրություն ցուցաբերել արտիստի մասնագիտության նկատմամբ։ Նա ավարտել է Մանհեթենի դերասանական վարպետության բարձրագույն դպրոցը, իսկ տասնութ տարեկան հասակում առաջնաելույթ է ունեցել հեռուստատեսությունում՝ ելույթ ունենալով ներկայումս գոյություն չունեցող DuMont ցանցում խաղային շոուում և ստանալով հազար դոլարի չափով գլխավոր մրցանակը։

## Կարիերա
[160px|left|thumb|Քերոլը [Կառլ Վան Վեխտենի լուսանկարում 1955 թվականին]]
1954 թվականին «Կարմեն Ջոնս» (1954) մյուզիքլում տեղի է ունեցել Քերոլի առաջնաելույթը մեծ էկրանին երկրորդական դերով, խաղալով գլխավոր հերոսուհու՝ Դորոթի Դենդրիջի ընկերուհու դերը։ Միաժամանակ նա «Ծաղիկների տուն» մյուզիքլում առաջնաելույթ է ունեցել բրոդվեյյան բեմում։ 1959 թվականին նա նկարահանվել է «Պորգի և Բես» երաժշտական կինոֆիլմում, սակայն նրա համարները կրկնօրինակվել են օպերային երգչուհի Լոուլի Ջին Նորմանի կողմից։ 1961 թվականին նա նկարահանվել է Սիդնի Պուատիեի հետ «Փարիզյան բլյուզ» ֆիլմում, իսկ հաջորդ դերը մեծ էկրանին խաղացել է ընդամենը վեց տարի անց՝ «Արագացրու մայրամուտ» դրամայում։ Մինչդեռ Քերոլը հաջողության է հասել թատերական բեմում՝ դառնալով առաջին սևամորթ դերասանուհին, որը «Թոնի» մրցանակի է արժանացել *No Strings* մյուզիքլում գլխավոր դերի համար։ Այնուամենայնիվ, երբ Հոլիվուդում որոշել են էկրանավորել մյուզիքլը, Քերոլին մերժել են դերը՝ հօգուտ սպիտակամորթ դերասանուհի Նենսի Քվանի, ինչի պատճառով Միջազգային ասոցացիան՝  գունավոր բնակչության առաջադիմությանը խոչընդոտելու համար սպառնացել է Warner Bros-ին բոյկոտել ֆիլմը, ինչի արդյունքում  ֆիլմը այդպես էլ չի նկարահանվել։

1968-1971 թվականներին Քերոլը կատարել Է NBC սիթքոմում «Ջուլիայի» գլխավոր դերը, ինչի շնորհիվ դարձել է առաջին աֆրոամերիկացի դերասանուհին ամերիկյան հեռուստատեսությունում սեփական հեռուստաշոուով, որտեղ, ի տարբերություն իր նախորդների, եղել է գլխավոր կերպար, այլ ոչ թե սպասուհի կամ աղախին։ Բացի այդ, «Ջուլիա» դերը նրան բերել է «Ոսկե գլոբուս» և 1969 թվականին «Էմմի» անվանակարգը։ 1974 թվականին, երբ սիթքոմն ավարտվել է, Քերոլը վերադարձել է դրամատիկական դերերին՝ նկարահանվելով «Կլոդին» ֆիլմում, ինչի համար առաջադրվել էր «Օսկարի»։ Նա այդպիսով դարձել է միայն չորրորդ սևամորթ դերասանուհին, որն մրցանակի է առաջադրվել լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։ Սակայն այդ ժամանակից ի վեր Քերոլը ակտիվ մնալով հեռուստատեսությունում մեծ էկրանին խաղացել է միայն մի քանի երկրորդական դերեր։ 1976 թվականին նա CBS-ում սեփական էստրադային շոուից հեռուստատեսություն վերադառնալու փորձ է ձեռնարկել, որը տևել է ընդամենը չորս էպիզոդ։

1984 թվականին Քերոլը միացել է ABC հեռուստաընկերության «Գերդաստան» սերիալի փրայմ-թայմին։ Մարմնավորել է Դոմինիկ Դևերոյին՝ Ջոն Ֆորսայթի կերպարի խորթ քրոջը, ինչպես նաև Ալեքսիսի (Ջոան Քոլինզ) թշնամուն։

Քերոլը *[[People]]* ամսագրին տված հարցազրույցում շոուից  հետո հայտարարել է. «Ես ուզում եմ լինել առաջին սևամորթ սրիկան հեռուստատեսությունում»։ Նա շոուում առաջնաելույթ է կատարել 1984 թվականի մայիսի 2-ին՝ դառնալով առաջին սևամորթ դերասանուհին, որը չարագործի է մարմնավորել սերիալի փրայմ-թայմում։ Ընդհանուր առմամբ, նա հայտնվել է 72 էպիզոներում, նախքան 1987 թվականինին սերիալից հեռանալը։ Քերոլը դեր է խաղացել նաև կարճաժամկետ սպին-ոֆֆ «Գերդաստան 2-ում։ Կոլբիի ընտանիքը»` պարբերական հիմունքներով 1985-1986-ական թվականներին։

1989-1993 թվականներին Քերոլը պարբերաբար հայտնվել է «Այլ աշխարհ» սիթքոմում, ստանալով «Էմմիի» ևս մեկ անվանակարգ։ Նրա հաջորդ դերը սինդիկացված «Միայնակ աղավնի» սերիալում էր (1994-1995)։ 1996 թվականին Քերոլը գլխավոր դեր է խաղացել կանադական արտադրության «Սանսեթ Բուլվար» մյուզիքլում, իսկ 1997 թվականին հայտնվել է «Եվայի հանգրվանը» ֆիլմում` Դեբբի Մորգանի և Ջերի Սմոլետի մասնակցությամբ։ Հետագա տարիներին Քերոլը կարիերան շարունակել է բեմում, իսկ էկրանին պարբերաբար հայտնվել  է «Կես և կես», «Ուժեղ դեղամիջոցը», «Սնունդ հոգու համար» և «Կրքի անատոմիա» սերիալներում՝ վերջինիս դերի համար առաջադրվելով «Էմմիի»։ 2009-2014-ական թվականներին Քերոլը նաև պարբերաբար հայտնվել Է USA Network-ի  «Սպիտակ օձիք» սեիալում։

## Անձնական կյանք
Քերոլը ամուսնացել է չորս անգամ, 1960 թվականին առաջին ամուսնուց ունեցել է աղջիկ։ 1960 թվականին դերասնուհին նշանվել է Սիդնի Պուատյեի հետ, սակայն այդպես էլ չեն ամուսնացել։ Դայան Քերոլը հաջողությամբ հաղթահարել է կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ բուժումը, դրանից հետո դառնալով հիվանդության դեմ պայքարի ակտիվիստ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1935 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:2019 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 4 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ