open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շոտլանդական վիսկիի ժառանգության կենտրոն

**Շոտլանդական վիսկիի ժառանգության կենտրոն** (), շոտլանդական վիսկիի թանգարան, որտեղ պահվում է շշերի ամենամեծ հավաքածուն՝ ավելի քան 3500 հատ։ Շոտլանդական վիսկիի պատմության և զարգացման մեջ զբոսաշրջիկներին մշտապես ներգրավելու համար այս ըմպելիքն արտադրող 19 առանձին ընկերություններ, ներդնելով 2 միլիոն ֆունտ, 1987 թվականի հուլիսին հիմնել են Վիսկիի ժառանգության կենտրոնը։

Կենտրոնը գտնվում է Էդինբուրգյան դղյակի մոտ՝ Էդինբուրգ հին քաղաքում՝ Թագավորական Մղոն Քաստլհիլլ 354 հասցեում։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1988 թվականին նախկին դպրոցի շենքում։ Դպրոցը եղել է խառը (տղաների և աղջիկների համար), փակվել է 1951 թվականին դպրոցների թվի կրճատման պատճառով։ Դրանից հետո շենքն օգտագործվել է որպես հասարակական սննդի դպրոց և համավաճառ խանութ։

1987 թվականի հուլիսին Շոտլանդական վիսկի արտադրող 19 առանձին ընկերություններ համատեղ 2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ են ներդրել Շոտլանդական վիսկիի ժառանգության կենտրոնի ստեղծման համար․ մշտական տեսարժան վայր՝ հիմնված շոտլանդական վիսկիի պատմության և զարգացման վրա։ Թանգարանը բացվել է 1988 թվականի մայիսի 5-ին, իսկ 2006 թվականին այն փոխել է անվանումը՝ դառնալով «The SCOTCH WHISKY EXPERIENCE»։

2008 թվականին թանգարանում հավաքվել է 3384 շիշ շոտլանդական վիսկի։ Հավաքածուն 35 տարվա ընթացքում ստեղծել է բրազիլացի էնտուզիաստ Քլայվ Վիդիկը, որը կարծում էր, որ շոտլանդական վիսկին պետք է պահվի Շոտլանդիայում։ Հավաքածուն տեղակայված է հատուկ մշակված ապակե և մարմարե պահեստում և բացվել Է Շոտլանդիայի 4-րդ առաջին նախարար Ալեքս Սալմոնդի կողմից 2009 թվականի մայիսին։ 2012 թվականին թանգարանը վերանորոգվել է 1 մլն ֆունտով։ Ավելացվել են բազմաթիվ նոր հնարավորություններ, ներառյալ՝ ինտերակտիվ համտեսման քարտեզը և սենսորային էկրանով թորման ուղեցույցը։ Նույն թվականին առաջին անգամ տեղի է ունեցել է «Ոգելից խմիչքների միջազգային մրցույթը»։

## Այցելուներ
Զբոսաշրջիկների համար կազմակերպվում են շրջագայություններ շոտլանդական վիսկիի պատմության վերաբերյալ, ցուցադրվում են տեսանյութեր, որոնք բացահայտում են այս ըմպելիքի պատրաստման բոլոր փուլերը, ինչպես նաև հնարավորություն են տալիս համտեսել ավելի քան 100 տեսակի ըմպելիք Շոտլանդիայի չորս շրջաններից (Շոտլանդական լեռնաշխարհ, Speyside, Օրկնեյան կղզիներ, Հարթավայրային Շոտլանդիա)։ 2013 թվականին 300,000 մարդ այցելել է այս տեսարժան վայր և ավելի քան 155,000 մարդ մասնակցել է շրջագայությանը։ Այդ թվերը 2014 թվականին աճել են մինչև 308,000 մարդ, որից 157,000 մարդ մասնակցել է շրջագայության։ Այցելուների մեծ մասը զբոսաշրջիկներ են Չինաստանից, Բրազիլիայից և Հնդկաստանից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Էդինբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Մեջնուն Մամեդով

**Մաջնուն Գադիր օղլի Մամեդով** (, ), Ադրբեջանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարար (2023 թվականից)։

## Կենսագրություն
Մեջնուն Մամեդովը ծնվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Զանգելանի շրջանի Մինջիվան գյուղում։ 2000-2004 թվականներին նա սովորել է Ադրբեջանի պետական ​​տնտեսագիտական ​​համալսարանի «Ֆինանսներ և վարկ» բաժնում և ստացել բակալավրի աստիճան։ Դրանից հետո նա ավարտել է Պակիստանի Լահորի կառավարման գիտությունների համալսարանի բիզնեսի կառավարման մագիստրատուրան։

2017 թվականին Մեջնուն Մամեդովը մասնակցել է ԱՄՆ-ի SABIT (Special American Business Internship Training) ծրագրին՝ գյուղատնտեսական բիզնեսի ոլորտում։

Մեջնուն Մամեդովը աշխատանքային գործունեությունը սկսել է «AER» ՍՊԸ-ում։ 2010-2011 թվականներին եղել է այդ ընկերության տնօրենը։ Հետագայում, 2011-2018 թվականներին, աշխատել է «Պաշա Հոլդինգ» խմբի «PMD Group» ընկերությունում տարբեր պաշտոններում։

Մեջնուն Մամեդովը նաև զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ «Modern Group», «Deloitte», «ABN AMRO Bank Kazakhstan» ընկերություններում։ 2018 թվականից եղել է «Agro Food Investment» ՍՊԸ-ի տնօրենը։

2023 թվականի ապրիլի 14-ին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանագրով Մեջնուն Մամեդովը նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարներ
Զալցբուրգի թանգարան

**Զալցբուրգի թանգարան**, Զալցբուրգ քաղաքի և նահանգի արվեստի և մշակութային պատմության թանգարան։ Հիմնադրվել է որպես մունիցիպալ թանգարան 1834 թվականին։ Նախկինում հայտնի է եղել որպես Կարոլինա Ավգուստայի թանգարան։

## Պատմություն
1834 թվականին թանգարանը հիմնադրել է Մարիա Վինցենց Զյուսը Զալցբուրգում։ 1835 թվականին, նահանգապետ Ալբերտ Կոմս Մոնտեկուկոլիի այցից հետո, այն հանրության համար հասանելի է դարձել որպես զենքերի, գրքերի, փաստաթղթերի, մետաղադրամների և օգտակար հանածոների ցուցահանդես։ Զալցբուրգի քաղաքապետ Ալոիս Լերգետփորերի աջակցությամբ և մասնավոր անձանց նվիրատվությունների շնորհիվ հետագա տարիներին թանգարանին տրամադրվել են նաև այլ տարածքներ։

Զալցբուրգի թանգարանը 1850 թվականին ստացել է Կարոլինա Ավգուստայի թանգարան անվանումը այն բանից հետո, երբ կայսր Ֆրանց II-ի այրին՝ Բավարիայի Կարոլինա Ավգուստան, տեղափոխվել է Զալցբուրգ և դարձել թանգարանի հովանավորը։ 1856 թվականին մահացել է թանգարանի հիմնադիր Վինցենս Մարիա Զյուսը։

1895 թվականին բնագիտության բաժինը տարածքի սղության պատճառով տեղափոխվել է Միրաբել պալատ, նախատեսվել է պալատ տեղափոխել նաև ամբողջ թանգարանը։ Հետագայում նախատեսվել է թանգարանը տեղափոխել Զալցբուրգի ամրոց, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելը խանգարել է նախագծի իրագործմանը։ 1923 թվականին բնագիտության հավաքածուն վերջնականապես տեղափոխվել է Բնագիտության թանգարան (Haus der Natur):

1944 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Զալցբուրգի առաջին ամերիկյան ռմբակոծությունը զգալի վնաս է հասցրել թանգարանին, իսկ երրորդն ավերել է շենքի զգալի  մասը։ Այնուամենայնիվ, հավաքածուի մեծ մասը փրկվել է՝ թանգարանի ցուցանմուշները տասնվեց վայրերում ռումբերից անվտանգ թաքցվել են, ինչպիսիք են Հալեյնի աղի հանքը, ամրոցները կամ քաղաքի մոտակայքում գտնվող ֆերմաները։ Ցուցանմուշներից մի քանիսը անդառնալիորեն կորել են, որոշները, օրինակ՝ Սատտլերի համայնապատկերը (Sattler-Panorama) հանվել են ավերակներից և վերականգնվել, իսկ մի մասն էլ գողացել են։

1967 թվականին թանգարանին հատկացվել է ժամանակավոր շենք։ Շուտով բացվել են թանգարանի նոր բաժիններ․ 1974 թվականին (Domgrabungsmuseum) տաճարի պեղումների թանգարանը, 1978 թվականին Զալցբուրգի խաղալիքների թանգարանը (Salzburger Spielzeug Museum), 2000 թվականին՝ Հոհենզալցբուրգի ամրոց-թանգարանը։

1997 թվականին Զալցբուրգի թանգարանը տեղափոխվել է Նոր նստավայր (Neue Residenz):

2005 թվականի սեպտեմբերի վերջին փակվել է Թանգարանային հրապարակի գլխավոր շենքը։ 2007 թվականի մայիսի 1-ից այն կոչվում է «Զալցբուրգի թանգարան» և գտնվում է Մոցարտի հրապարակում։ Թանգարանը բացվել է 2007 թվականի մայիսի 30-ին։
մինի|ձախից|Զալցբուրգի թանգարանը նոր շենքում
2009 թվականին թանգարանը ստացել է տարվա եվրոպական թանգարան մրցանակը։

## Թանգարանային միավորում
Զալցբուրգի թանգարանի տնօրինության ներքո են գտնվում ՝
* Զալցբուրգի համայնապատկերային թանգարանը 
* Բանահյուսության թանգարանը (Volkskunde) 
* Ամրոց- թանգարանը (Festungsmuseum) 
* Տաճարի պեղումների թանգարանը (Domgrabungsmuseum) 
* Զալցբուրգի խաղալիքների թանգարանը (Salzburger Spielzeug թանգարան) 
* Հալեյն Կելտական ​​թանգարան (Keltenmuseum Hallein)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1834 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի թանգարաններ
Շակ Տրոստ

**Յակոբ (Շակ) Տրոստ** (), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Իր ողջ կարիերան անցկացրել է հոլանդական «Ֆեյենորդ» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
Տրոստն իր ողջ կարիերան խաղացել է «Ֆեյենորդի» կազմում՝ կատարելով իր նորամուտը առաջնությունում 1978 թվականի ապրիլի 9-ին՝ «Վոլենդամից» կրած նվազագույն հաշվով պարտության ժամանակ, և 1981/82 մրցաշրջանից սկսած եղել է հիմնական թիմի խաղացող։ Նա մասնակցել է 29 հանդիպման 1983/84 մրցաշրջանում, երբ Ռոտերդամի ակումբը 10 տարվա դադարից հետո հաղթեց լիգան, այդ մրցաշրջանում նա մեկ անգամ գոլ խփեց՝ նպաստելով «Ֆորտունա Սիտարդի» նկատմամբ 4-0 հաշվով հաղթանակին, այդ մրցաշրջանը նույնպես ավարտվեց Նիդեռլանդների գավաթի նվաճմամբ։

Տրոստը «Ֆեյենորդի» կազմում մասնակցել է 397 պաշտոնական հանդիպման՝ ավարտելով կարիերան 1992 թվականի հունիսին՝ գրեթե 33 տարեկանում։ Հետագայում նա դարձավ ակումբի կոմերցիոն տնօրեն։

## Միջազգային կարիերա
Տրոստը չորս հանդիպում է անցկացրել Նիդեռլանդների հավաքականի կազմում։ Նրա նորամուտը տեղի է ունեցել 1987 թվականի սեպտեմբերի 9-ին «Ֆեյենորդ» մարզադաշտում Բելգիայի հետ ընկերական խաղում, որն ավարտվել է գոլազուրկ ոչ-ոքի (Տրոստը խաղացել է ամբողջ 90 րոպեն)։

Տրոստը ընդգրկված էր Գերմանիայում կայացած «Եվրո 1988»-ին մասնակցած թիմում, բայց նա այդպես էլ չխաղաց այդ հաղթական արշավում։

## Վիճակագրություն
**Տրոստի հանդիպումները Հոլանդիայի հավաքականի կազմում**

**Ընդհանուր՝ 4 հանդիպում / 0 գոլ, 1 հաղթանակ, 2 ոչ-ոքի, 1 պարտություն։**

## Ձեռքբերումներ
* Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնություն․ 1983/84
* Նիդերլանդների ֆուտբոլի գավաթ․ 1979/80, 1983/84, 1990/91, 1991/92

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռոտերդամ քաղաքում ծնվածներ
Վիմ Կուվերմանս

**Վիմ Կուվերմանս** (), հոլանդացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Մեկ հանդիպում է անցկացրել Նիդերլանդների հավաքականի կազմում։ Նա Նիդերլանդների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող էր, որը 1988-ին նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը Գերմանիայում, չնայած մարզիչ Ռինուս Միխելսը երբեք նրան բաց չթողեց խաղադաշտ։ 

Կովերմանսը խաղացել է «Ֆորտունա Վլաարդինգենում», «Ֆորտունա Սիտթարում» և «Գրոնինգենում»։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է 1990 թվականին։ Դրանից հետո նա դարձավ ֆուտբոլի մարզիչ և աշխատեց այնպիսի ակումբներում, ինչպիսիք են «N.E.C.»-ը, «Ռոզենդալը», «MVV Maastricht»-ը։ Նա Իռլանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի միջազգային գործունեության գլխավոր տնօրենն էր, մինչև նշանակվեց Հնդկաստանի հավաքականի մարզիչ։ Նա թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնը ստանձնել է 2012 թվականի հուլիսի 1-ից։ Նա պաշտոնը լքեց 2014 թվականի հոկտեմբերին՝ Պաղեստինից կրած պարտությունից հետո։

## Վիճակագրություն
**Կուվերմանսի հանդիպումները Հոլանդիայի հավաքականի կազմում**

**Ընդհանուր՝ 1 հանդիպում / 0 գոլ․ 0 հաղթանակ, 0 ոչ-ոքի, 1 պարտություն։**

## Ծանոթագրություններ
Ցնցակաթված

**Ցնցակաթված** (), առաջացել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, նկարագրում է հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումը (PTSD): Ցնցակաթված շատ զինվորներ ստացել են պատերազմի ժամանակ՝ ռմբակոծություններից: Այն արտահայտվել է խուճապի, վախի զգացողություններով, քնելու, քայլելու, խոսելու անկարողությամբ։

## Պատմություն
Պատերազմի ավարտին մոտ 20,000 մարդ դեռ տառապում էր արկերի հարվածի հետևանքներից: Բժիշկների համար տարօրինակ երևույթ էր, որը նրանք նախկինում չէին տեսել: Խրամատներից զինվորները վերադառնում էին կույր, խուլ, համր կամ անդամալույծ, սակայն՝ առանց որևէ ֆիզիկական վնասի, որը կբացատրեր ախտանիշները:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի առաջին տարիներին ենթադրվում էր, որ արկերի հարվածը նյարդերի ֆիզիկական վնասվածքի և ուժեղ ռմբակոծության ենթարկվելու հետևանք էր: Տուժածները հաճախ չէին կարողանում ուտել կամ քնել: Շատ զինվորներ անգամ պատերազմի ավարտից շատ հետո, նորից ապրում էին այդ զգացողությունները:

Ըստ վիճակագրության` առավել շատ տառապում էին սպպաները(սպաների մոտ չորս անգամ ավելի բարձր է եղել, քան` զինվորների), քանի որ նրանց ստիպում էին անում ճնշել իրենց զգացմունքները՝ զինվորներին օրինակ ծառայելու համար:

## Ախտանշաններ
Ցնցակաթվածի հիմնական ախտանշաններն են՝ հոգնածություն, ցնցումներ, շփոթություն, մղձավանջներ և տեսողության և լսողության խանգարում:

## Բուժում

### «Հրաշք բուժում»
Բժիշկ-կինոռեժսոր Արթուր Հըրսթը նկարահանել է ֆիլմ այն մասին, թե ինչպես են վարվել Բրիտանիայում արկի հարվածից տուժածներին: Այս հազվագյուտ ձայնագրությունները պատկերացում են տալիս Հըրսթի դրամատիկ տեխնիկայի մասին:

Ցնցակաթվածի բուժման շատ պարզ մեթոդը բոլոր տուժածներին Դևոն գյուղի տարածք տանելն էր: Նշվում էր, որ դա մի վայր է, որտեղ զինվորները կարող են հաղթահարել իրենց հիստերիան հողի հետ աշխատելու միջոցով: Զինվորներն աշխատում էին ֆերմայում և հնարավորինս օգտագործում իրենց ստեղծագործական կարողությունները:

Այս մեթոդով հաջողվեց բուժել ցնցվածների մոտ 90%-ին:

### Ապացուցողական բժշկության բուժման մեթոդներ

* Հոգեթերապիա,
* հանգստացնողների, հակադեպրեսանտների կիրառում,
* արտ թերապիա, յոգա,
* հոգեներգործուն դեղամիջոցների՝ կետամինների կիրառում:

## Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթված
Կատեգորիա:Հոգեբուժություն
Գիվի Չոխելի

**Գիվի Չոխելի** (), խորհրդային ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1965)։ Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1971)։

## Կենսագրություն
1956 թվականին նա խաղացել է հայրենի Թելավի «Նադիկվարի» թիմում, իսկ հետո մինչև իր խաղային կարիերայի ավարտը՝ Թբիլիսիի Դինամոյում 1957-1965 թվականներին։

ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 19 հանդիպում։ Նա ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում մասնակցել է նաև 1 ոչ պաշտոնական հանդիպման։ 1960 թվականի Եվրոպայի գավաթի հաղթող է։ 1962 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից է։

«Դինամո» թիմի մարզիչ (Թբիլիսի) (1966-1968, 1971-1972), թիմի գլխավոր մարզիչ (1969-1970, 1974), «Դինամո» թիմի ղեկավար (1969, 1984-1985)։

Մահացել է 1994 թվականի փետրվարի 25-ին Թբիլիսիում։ Թաղված է Սաբուրթալայի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի մարզիչներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ-ի վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Վեսթ Բունդ կերպարվեստի թանգարան

**Վեսթ Բունդ կերպարվեստի թանգարան** (), գտնվում է Չինաստանի Շանհայ քաղաքում։ Ֆրանսիական ժամանակակից արվեստի թանգարանի՝ Պոմպիդու կենտրոնի մասնաճյուղերից մեկն է։ Բացվել է 2019 թվականին։ Գտնվում է Շանհայի կենտրոնական մասում (Սյուհոյ շրջան), Հուանգպու գետի ափին (հայտնի է որպես Արևմտյան Բունդ), թանգարանային թաղամասում։ Վեսթ Բունդ թանգարանի և Պոմպիդու կենտրոնի համագործակցությունը նախատեսված է 5 տարվա համար և ենթադրում է 20 ցուցահանդեսների անցկացում մինչև 2024 թվականը։

## Հայեցակարգ և պատմություն
Առաջին անգամ Շանհայում ժամանակակից արվեստի ֆրանսիական թանգարանի լիարժեք մասնաճյուղ ստեղծելու գաղափարը հնչեցվել է 2007 թվականին, սակայն հետագայում գաղափարի իրագործումից հրաժարվել են։ 2015 թվականին որոշում է կայացվել թանգարանի ժամանակավոր մասնաճյուղ ստեղծելու մասին։ Գաղափարը հինգ տարի ժամկետով ժամանակավոր մասնաճյուղ բացելն էր՝ երկարաձգման հնարավորությամբ, ինչպես հաջողությամբ իրականացվել է Իսպանիայի Մալագա քաղաքում գտնվող Պոմպիդու կենտրոնի մասնաճյուղի հետ։ Մշակութային համագործակցության մասին համաձայնագիրը երկու երկրների միջև ստորագրվել է 2017 թվականի հուլիսին։ 2018 թվականի հունվարին նոր թանգարանի շինարարությունը հաստատել Է ՉԺՀ նախագահ Սի Ցզինպինը և Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը վերջինիս Չինաստան կատարած այցի ժամանակ։ Թանգարանը գտնվում է Հուանգպու գետի ափին։ Գետի առափնյա ամբողջ թանգարանային գոտու զարգացումը չինական իշխանությունները հանձնարարել են հատուկ ստեղծված «West Bund Group» պետական ընկերությանը։ Վերջինս նախագծել է յոթ կիլոմետրանոց «արտ-միջանցք» գետի երկայնքով՝ քաղաքի նախկին արդյունաբերական շրջանի տարածքի մի մասում։ Այս մշակութային տարածքում տեղակայված են արվեստի մի քանի օբյեկտներ, այդ թվում՝ Լոնգ թանգարանը (Չինաստանի ամենամեծ մասնավոր թանգարանը), Յուզ թանգարանը, Շանհայի լուսանկարչության կենտրոնը, Շանհայի «Tank» արվեստի այգին և «Start» թանգարանը։ Շենքը, որտեղ տեղակայված է նոր թանգարանը, զբաղեցնում է ավելի քան 20,000 մ² տարածք և նախագծել է բրիտանացի ճարտարապետ Դեյվիդ Չիփերֆիլդը։ Շինարարությունը տևել է 6 տարի։
Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 2019 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի մասնակցությամբ։ Առաջին ցուցահանդեսում ներկայացված էին Պիկասոյի, Կանդինսկու, Դյուշանի և այլ նկարիչների աշխատանքներ։ Թանգարանի հայեցակարգը ենթադրում է տարեկան երեք ցուցահանդեսների անցկացում՝ ֆրանսիացի և չինացի համադրողների ցուցադրությունների խնամարկուների կազմակերպմամբ։

## Ներքին տարածք
Թանգարանը բաժանված է մի քանի պատկերասրահների, որոնց թվում 1-ին, 2-րդ և 3-րդ պատկերասրահները հիմնականն են և ցուցադրում են Պոմպիդու կենտրոնի խնամարկուների և նրանց չինացի գործընկերների ընտրած աշխատանքները։ Պատկերասրահ 0-ն օգտագործվում է հատուկ ցուցահանդեսների համար։ «Ստեղծագործական պատկերասրահն» օգտագործվում է երեխաների համար հատուկ գեղարվեստական ցուցահանդեսների և համայնքային կրթական միջոցառումների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հիմնադրված թանգարաններ
Իռլանդիայի ազգային թանգարան

**Իռլանդիայի ազգային թանգարան** (), գտնվում է Իռլանդիայի Դուբլին քաղաքի կենտրոնում։ Թանգարանի շենքը գտնվում է Կիլդեր սթրիթում՝ Իռլանդիայի խորհրդարանի շենքի հարևանությամբ։

Ազգային թանգարանի հավաքածուներից են ոսկե նախապատմական զարդերը, կելտական հանդերձանքները, բազմաթիվ վաղ քրիստոնեական զարդեր և մասունքներ, մետաղի կռման արվեստի նմուշներ, այդ թվում՝ Տարա Բրոշկա, Ադրա Չելիս և Մայոլա Բել Շրեյն (բոլորը թվագրվում են 8-րդ դարով), ինչպես նաև Լիսմորե Կրոսիեր և Կրոս Կոնգ (երկուսն էլ 12-րդ դար)։

## Պատմություն
Իռլանդիայի ազգային թանգարանը ստեղծվել է 18-րդ և 19-րդ դարերի Դուբլինի մի շարք մշակութային հաստատությունների հավաքածուների մասերի միավորումից, ներառյալ Դուբլինի թագավորական ընկերությունը (RDS) և Իռլանդիայի թագավորական ակադեմիան (RIA): Հավաքածուների ամենավաղ մասերը հիմնականում երկրաբանական և հանքաբանական նմուշներ են, որոնք Դուբլինի թագավորական ընկերությունը հավաքել է Իռլանդիայում նման ռեսուրսների գիտելիքների և օգտագործման բարելավման նպատակով։

Դուբլինի թագավորական ընկերության թանգարանի ամենավաղ կրկնություններից մեկը գտնվում էր Հոքինս Սթրիթում գտնվող տանը, որտեղ ցուցադրվում էր Լեսկինի գրասենյակը՝ ձուլվածքների և կիսանդրիների հավաքածուի հետ միասին։ Այս ցուցահանդեսը հանրության համար բաց էր կեսօրից մինչև երեկոյան ժամը երեքը՝ երկուշաբթի, չորեքշաբթի և ուրբաթ։ Բացի ցուցահանդեսներից, այստեղ կային դասախոսությունների սրահ, լաբորատորիա և գրադարան։ Այստեղից թանգարանը տեղափոխվել է Լենստեր Հաուս 1815 թվականին, երբ RDS-ն այն ձեռք է բերել Լեյնսթերի 3-րդ դուքսից։ Այստեղ դեռ ցուցադրվում էր Լեսկինի գրասենյակը, ինչպես նաև Իռլանդիայի կղզուց հանքաբանության և երկրաբանության պրոֆեսորի վերջերս ձեռք բերված հավաքածուները։։

## Կլոնիկեվեն մարդ
Այստեղ ցուցադրվում է, այսպես կոչված, Կլոնիկեվեն մարդը։ Դա լավ պահպանված երկաթե դարաշրջանի մարդու մարմին է, որը հայտնաբերվել է Իռլանդիայի Միթ կոմսության Կլոնիկեվեն քաղաքում 2003 թվականի մարտին։ Ըստ գնահատման, նրա հասակը 1 մ 57 սմ է, մինչդեռ պահպանվել են միայն իրանն ու որովայնի խոռոչի վերին մասը։ Առավել ուշագրավ գտածոն Կլոնիկավեն մարդու սանրվածքն էր՝ մոհաք, որը բարձրացվել էր մազերի գելի օգնությամբ։ Գելը պատրաստված էր բուսական յուղից և սոճու խեժից, որը բերվել է հարավ-արևմտյան Ֆրանսիայից կամ Իսպանիայից։ Սա հաստատում է Իռլանդիայի և Հարավային Եվրոպայի միջև առևտրի առկայությունը մ. թ. ա. 4-3–րդ դարերում, Մինչ Հռոմի ազդեցությունը կտարածվեր Գալիցիայի կելտերի և Իբերիայի վրա։

## Բրոյտերի գանձ
1896 թվականին Բրոյլերում հայտնաբերվել է Բրոյլերի գանձը։ Գանձը պահվում է Իռլանդիայի ազգային թանգարանի ցուցահանդեսում։ Գանձը բաղկացած է յոթ իրերից։ Առավել արժեքավոր՝ 18 սմ երկարությամբ ոսկե նավակ, ոսկե պարանոցի գրիվնա և ոսկե սկահակ։ Առարկաները, հնարավոր է, թաղվել են որպես ընծա ծովի կելտական աստծուն, ենթադրաբար մ.թ. ա. առաջին դարում՝ երկաթի դարաշրջանում։ Թանգարանի ցուցադրության մեջ գանձը ճանաչվել է «Լատինական մշակույթի ոսկու իռլանդական մշակման լավագույն օրինակ, որն անգերազանցելի է Եվրոպայում»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website — National Museum of Ireland

Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Վճարային ռելս

**Վճարային ռելս** (), վճարային հարթակ կամ վճարային ցանց, որը գումար է փոխանցում վճարողից դեպի վճարում ստացողը։ Կողմերից յուրաքանչյուրը կարող է լինել սպառող կամ բիզնես, և երկու կողմերն էլ կարող են միջոցներ տեղափոխել ցանցում։

**Վարկային քարտերի ռելսերը** կրեդիտ քարտով վճարման համակարգ են։ Բլոկչեյնը համարվում է վճարային ռելսի ավելի նոր տեսակ, ինչպես և կենտրոնացված էլեկտրոնային վճարային այնպիսի համակարգերը, ինչպիսիք են PayPal-ը, Venmo-ն և Zelle-ն։

Եթե փոխանցված միջոցները ստացողին հասնում են ակնթարթորեն, ապա վճարային ռելսը կոչվում է **իրական ժամանակի ռելս**։

## Այլ անվանումներ
Վճարային ռելսերն ունեն բազմաթիվ անվանումներ՝ կախված համատեքստից և կոնկրետ վճարային համակարգից։ Վճարային ռելսերը նկարագրելու համար օգտագործվող լրացուցիչ տերմինները ներառում են.

* Վճարային ցանցեր
* Վճարային համակարգեր
* Հաշվարկային համակարգեր
* Մաքրման համակարգեր
* Դրամական փոխանցումների համակարգեր

Օգտագործված տերմինը կարող է տարբեր լինել՝ կախված տարածաշրջանից, արդյունաբերությունից կամ վճարման հատուկ տեսակից։

## Հայտնի վճարային ռելսեր
Աշխարհում ամենահայտնի վճարային ռելսերն են․

* ACH
* SWIFT
* SEPA
* CHIPS
* FPS
* Fedwire
* Interac
* RTP

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկային եզրեր
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Տոկիոյի պալատ

**Տոկիոյի պալատ**, ժամանակակից արվեստին նվիրված շենք, որը գտնվում է Շայո պալատի հրապարակի դիմաց` Փարիզի 16-րդ թաղամասում։ Շենքի Արևելյան թևը պատկանում է Փարիզ քաղաքին, և այստեղ է գտնվում ժամանակակից արվեստի թանգարան (Փարիզ)ը։ Շինության արևելյան թևը պատկանում է Փարիզին, այստեղ է գտնվում Ժամանակակից արվեստի թանգարանը։ Արևտյան թևը պատկանում է ֆրանսիական կառավարությանը և 2002 թվականից ի վեր այստեղ է գտնվում Ֆրանսիայի ամենամեծ թանգարանը՝ *Palais de Tokyo / Site de création contemporaine–ը***՝** նվիրված ժամանակակից արվեստի ժամանակավոր ցուցադրություններին։

Շենքը Սեն գետից բաժանվում է Նյու Յորքի պողոտայով, որը նախկինում կոչվել է Դեբիլի առափնյա պողոտա, իսկ ավելի ուշ (1918-1945 թվականներին)՝ ավենյու դե Տոկիո։ Շենքի անվանումը գալիս է այս փողոցի անունից։

## Պատմություն
Պալատը բացել է նախագահ Ալբեր Լեբրենը 1937 թվականի մայիսի 24-ին՝ 1937 թվականի արվեստի և տեխնոլոգիաների համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Շենքի սկզբնական անվանումն է *Palais des Musées d ' art moderne* (Ժամանակակից արվեստի թանգարանների պալատ)։ Այդ ժամանակից ի վեր շենքում հյուրընկալվել են բազմաթիվ կազմակերպություններ, նախագծեր և ստեղծագործական տարածքներ։ Դրանց թվում են արվեստի և գեղեցկության թանգարանը (1977-1986), Լա Ֆեմի, լուսանկարչության ազգային կենտրոնը, իսկ 1986 թվականից՝ կինոյի պալատը։ 

Ժամանակակից արվեստի ներկայիս կենտրոնը բացվել է հանրության համար 2002 թվականի մարտին «Site de création contemporaine» (Ժամանակակից ստեղծագործության կայք) նոր անունով և մասնագիտացել է զարգացող ֆրանսիական և միջազգային արվեստի ասպարեզում։ Շենքը 2012 թվականին վերանորոգել և ընդլայնել են ճարտարապետներ Անն Լակատոնին և Ժան-Ֆիլիպ Վասալին, որոնք հետագայում արժանացել են Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի։ Մշտական հավաքածու չունենալով՝ Տոկիոյի պալատը համարվում է «Եվրոպայի ամենամեծ ժամանակակից արվեստի հավաքածու չկազմող թանգարանը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1937 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարիզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Փարիզի պալատներ
Paymentwall

**Paymentwall Inc.**, վճարային ծառայությունների մատակարար, որը սպասարկում է բիզնեսներին` SaaS, ճանապարհորդության և էլեկտրոնային առևտրի ոլորտներում։ 2015 թվականի հուլիսի դրությամբ կազմակերպությունն ուներ 150-ից ավելի աշխատակից։

## Պատմություն
Հոնոր Գանդեյը և Վլադիմիր Կովալյովը *Paymentwall*-ը ստեղծել են 2010 թվականի ապրիլին՝ Facebook-ում խաղային ընկերությունների համաշխարհային թրաֆիքը դրամայնացնելուն օգնելու նպատակով։

2011 թվականի հուլիսի 1-ին *Facebook*-ը հայտարարել է, որ այլևս թույլ չի տալիս դրսի պրովայդերներին իրականացնել դրամայնացում։ Այդ ժամանակ ընկերությունը սկսեց ծառայություններ մատուցել *Facebook*-ին և առցանց ծանոթությունների կայքերին չպատկանող խաղերին։

2011 թվականին ընկերությունը համագործակցության մեջ է մտել *Alipay*-ի՝ բջջային և առցանց վճարումների կողմնային հարթակի հետ, որը 2004 թվականի փետրվարին Չինաստանի Հանչժոու քաղաքում հիմնադրել է Alibaba group-ը։

2014 թվականի նոյեմբերին *Paymentwall*-ը գործարկել է վճարային համակարգ սմարթ հեռուստացույցների համար։

2018 թվականին *Paymentwall*-ը *Terminal3*-ը վերածել է խաղային ընկերությունների համար վճարային գլոբալ հարթակի։

## Գրասենյակներ
*Paymentwall*-ի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Սան Ֆրանցիսկոյում, գրասենյակները՝ Բեռլինում,   Բանգալորում, Պեկինում, Գուրգաոնում, Հանոյում, Կիևում, Լիսաբոնում, Լոնդոնում, Մոսկվայում, Մանիլայում, Սեուլում, Շենժենում, Կահիրեում և Սոֆիայում։

2015 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը Կիևում բացել է միջգալակտիկական մշակման լաբորատորիա։

2019 թվականի հուլիսին ընկերությունը պաշտոնապես հայտարարել է Բանգալորում և Գուրգաոնում երկու նոր գրասենյակների բացման մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Սենտ Վինսենթի և Գրենադինների տնտեսություն

**Սենթ Վինսենթի և Գրենադինների տնտեսությունը** մեծապես կախված է գյուղատնտեսությունից՝ հանդիսանալով ցողունի աշխարհի առաջատար արտադրողը և աճեցնում է այլ էկզոտիկ մրգեր, բանջարեղեն և արմատային մշակաբույսեր։ Միայն բանանը կազմում է աշխատուժի ավելի քան 60%-ը և ապրանքների արտահանման 50%-ը Սենթ Վինսենթում և Գրենադիններում։ Մեկ մշակաբույսի վրա նման կախվածությունը տնտեսությունը խոցելի է դարձնում արտաքին գործոնների նկատմամբ։ Սենթ Վինսենթի բանան աճեցնողներն օգտվում էին արտոնյալ մուտքից դեպի եվրոպական շուկա։ Հաշվի առնելով Եվրամիության կողմից հայտարարված այս նախընտրելի մուտքի փուլային դադարեցումը, տնտեսական դիվերսիֆիկացիան առաջնահերթություն է։
մինի|Սենթ Վինսենթի և Գրենադինների բանկ
Զբոսաշրջությունը դարձել է տնտեսության շատ կարևոր մաս։ 1993 թվականին զբոսաշրջությունը փոխարինել է բանանի արտահանումը որպես արտարժույթի հիմնական աղբյուր։ Գրենադինները դարձել են շուկայական զբոսանավերի ամբոխի սիրելին։ Զբոսաշրջությունից եկամուտների ավելացման միտումը, հավանաբար, շարունակվելու է։ 1996 թվականին շահագործման հանձնվեցին զբոսաշրջային նավերի և լաստանավերի նոր նավահանգիստները ՝ կտրուկ ավելացնելով ժամանող ուղևորների թիվը։ 1998 թվականին այցելուների ընդհանուր թիվը կազմել է 202109, իսկ Միացյալ Նահանգների այցելուները կազմում են 2,7%, քանի որ երկրի զբոսաշրջիկների մեծ մասը Կարիբյան ծովի այլ երկրներից և Միացյալ Թագավորությունից են։ 2005 թվականի թվերը արձանագրում են զբոսաշրջության ներդրումը տնտեսության մեջ՝ 90 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ ԱՄՆ Կարիբյան ավազանի նախաձեռնության շահառու է։ Երկիրը պատկանում է Կարիբյան համայնքին (CARICOM), որը շրջանակային համաձայնագիր է ստորագրել Միացյալ Նահանգների հետ՝ տարածաշրջանում առևտուրն ու ներդրումները խթանելու համար։
մինի|Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն ըստ աղբյուրի

## Մակրոտնտեսական վիճակագրություն

## Տես նաև
* Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ամերիկաների տնտեսություն
Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Կյորես (վեպ)

**«Կյորես»**, հայ գրող Ակսել Բակունցի վեպը, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1936 թվականին՝ «Եղբայրության ընկուզենիները» գրքույկի մեջ։ Այդ երկու աշխատանքը գրողի կենդանության օրոք հրատարակված նրա վերջին երկերն են։ «Կյորեսի» բնագրի վերջում գրված է 35. VIII։ Բակունցը այն գրել է 1935 թվականի ամռանը, Գորիսում։ «Կյորեսը» նախապես կոչվել է «Գորիս և Կյորես», որից հետո Բակունցը գերադասելի է համարել «Կյորես» վերնագիրը։

1955 թվականին «Կյորեսը» փոքր կրճատումներով տպագրվել է գրողի «Երկերի միհատորյակի» մեջ, 1964 թվականին։ 1964 թվականին 1955 թվականի բնագիրը տպվել է «Երկերի երկհատորյակի» 2-րդ հատորում։

Վեպը ենթարկվել է որոշակի ուղղումների։

Բակունցը վեպի բնաբան է վերցրել Կիկերոնի հայտնի խոսքերը՝ «O tempora, o mores...»(Օ ժամանակներ, օ բարքեր) և նրան ավելացրել Օ՜ Զանգեզուր, օ խաղաղության ծրագիր
**O tempora, o mores...**
**Օ՜ Զանգեզուր, օ՜ Կյորես...**

## Նկարագրություն
Ըստ որոշ աղբյուրների՝ վեպը գրելու միտքը Ակսել Բակունցին, հավանաբար, տվել է Եղիշե Չարենցը, որը ծրագրել էր Հայաստանի տարբեր մասերի վերաբերյալ բնութագրական երկեր ունենալ։ Այդ նպատակով Չարենցը որոշ հեղինակների խրախուսել է իրենց բնօրրանի մասին գրելու։ Չարենցը Երկիր Նաիրի վեպով տվել է առաջին օրինակը, որից հետո լույս են տեսել Վահան Թոթովենցի «Կյանքը հին Հռովմեական ճանապարհի վրա», Գուրգեն Մահարու «Մանկություն և պատանեկություն», «Երիտասարդության սեմին» երկերը, նաև «Այրվող այգեստաններ» վեպը, Մկրտիչ Արմենի «Հեղնար աղբյուրը»։ Այդ շարքի վեպերից է Ակսել Բակունցի «Կյորեսը»։

Արձակագիրը վեպում ներկայացնում է Գորիս քաղաքի և Կյորես Շենի (գյուղ) կյանքը։ Աշխատության մեջ հնի ու նորի՝ Կյորեսի ու Գորիսի հակադրությունը արտահայտվում է մարդկանց կենցաղում, մտածողության մեջ, մշակույթում ու լեզվում։

Վեպում Բակունցը Կյորես է անվանում Գորիսի Շենը, այսինքն՝ փոքր բլուրների վրա, երեք ձորակներում, մեծ մասամբ ժայռերի մեջ կառուցված հին գյուղը, որը վեպը գրելու ժամանակ գոյություն է ունեցել և ապրել է իր վերջին ժամանակները։ Գորիս անունը գրողը տալիս է հարթավայրի վրայի նոր կառուցված գյուղաքաղաքին։

Վեպը գրելիս Բակունցն անընդհատ հարցուփորձ արել է Գորիսի Շենի՝ Կյորեսի, առավել տարեց բնակիչներին և վերցրել նրանցից փոքրիկ պատմություններ, Շենի նշանավոր մարդկանց մականուններ։ Բնութագրումների մյուս մասը Բակունցն ինքն է հիշել, մանկության և պատանեկության տարիներին ու հետո տարբեր առիթներով նա լսել է այդ մարդկանց  մասին։ 

1960-ական թվականներին գրականագետները եղել են Գորիսում և պարզել, որ վեպում նշված գրեթե բոլոր անձինք իրական մարդիկ են եղել՝ մեծ մասամբ միևնույն կամ փոքր-ինչ այլ անուններով՝ Գյուրջի Օբին, Ցուլ Օհանը, Ղաթրինի Աղալոն, ժամհար Պարսեղը, Դարզի Վաները, Մալակրովնի Նիկոլայը, Կիզակով Իսակը և այլն։ 

Գրականագետները հայտնաբերել են նաև վեպում նկարագրված այն հին ճանապարհը, որը սկսվում է Շենից, գետի աջ ափով՝ ջրաղացների մոտով ձորից բարձրանում է ու հասնում այն տափարակը, որտեղ նախկինում եղել է Գորիսի շուկան՝ 

Գրականագետները պարզել են նաև, որ վեպում նկարագրվող Հյումբաթի ձոր թաղամասը տարեց կյորեսեցիները կոչել են Շաքարամին ձոր, նաև՝ Քյալա Օհանի ձոր, որին կից է Տոռողի ձորը՝ Շենի վերջին թաղամասը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ակսել Բակունց. Կյորես

Կատեգորիա:Ակսել Բակունցի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Հայերեն վեպեր
Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով
Լիբերիայի կենտրոնական բանկ

**Լիբերիայի Կենտրոնական բանկը** Լիբերիայի կենտրոնական բանկն է։ Նրա ներկայիս գործադիր կառավարիչը Ջ. Ալոյսիուս Տարլուեն է։ Բանկի գրասենյակները գտնվում են Լիբերիայի մայրաքաղաք Մոնրովիայում։

Բանկը Ֆինանսական ներառման դաշինքի անդամ է։

## Պատմություն
1974-2000 թվականներին Լիբերիայի կենտրոնական բանկը Լիբերիայի ազգային բանկն էր։ Լիբերիայի կենտրոնական բանկը, որը հայտնի է որպես «CBL», հիմնադրվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Լիբերիայի օրենսդիր մարմնի որոշմամբ և սկսել է գործել 2000 թվականին, այդ ժամանակ Լիբերիայի Ազգային բանկը կամ «NBL», լուծարվել է։

## Լիբերիայի Ազգային բանկի կառավարիչները
* Թոմաս Դ. Վոեր Հանսոն –1980 - 1986 թթ.
* Ջոն Գ. Բեսթման – 1986 - 1987 թթ.
* Փոլ Ջեֆի – 1987 - 1988 թթ.
* Թոմաս Դ. Վոեր Հանսոն – 1988 - 1989 թթ.
* Դեյվիդ Կ. Վինթոն  - 1990 - 1994 թթ.
* Ռալի Սեքի - 1996 թ․
* Իգնատիուս Քլեյ – 1996 - 1997 թթ․
* Չարլզ Բրայթ – 1997 - 2000 թթ․

## Լիբերիայի կենտրոնական բանկի կառավարիչները
* Էլի Է. Սալիբի – 2000 - 2004 թթ․, առաջին գործադիր կառավարիչ
* Չարլզ Ա. Գրին, մայիս 2004 - 2006 թթ․
* Ջոզեֆ Միլս Ջոնս, 2006 - փետրվար 2016 թթ․
* Չարլզ Սիրլիֆ, փետրվար 2016 - ապրիլ 2016 թթ․
* Միլթոն Ալվին Ուիքս – ապրիլ 2016 - 2018 թթ
* Նաթանիել Ռ. Պատրեյ – 2018 - նոյեմբեր 2019 թթ․
* Ջ. Ալոիզիուս Տարլու – նոյեմբեր 2019 - ներկա

## Տես նաև
* Լիբերիայի տնտեսություն
* Լիբերիական դոլար
* Կենտրոնական բանկերի ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Central Bank of Liberia official site

Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիբերիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Շաթիրյան

**Շաթիրյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ելիզավետա Միքայելի Շաթիրյան (ծնվ․ 1945), թարգմանչուհի։
* Էդգար Էդուարդի Շաթիրյան (ծնվ․ 1980), ՀՀ պետական գործիչ։
* Միքայել Ալեքսանդրի Շաթիրյան (1916-1985), արձակագիր, դրամատուրգ։
* Սերգեյ Ալեքսանդրի Շաթիրյան (1907-1959), կոմպոզիտոր, դիրիժոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Պետրոս Խանձկեցի

Պետրոս Խանձկեցի (ծն․ թ․ անհտ․–1675, Գանձասար), Գանձասարի կաթողիկոս 1647-ից։

Հասան Ջալալյանների Խանձքում բնավորված ճյուղից։ Աղբյուրներում հիշվում է Մանկասարի որդի և րաբունապետ Ղուկասի աշակերտ։ Աթոռակալման առաջին տարիներին, Կուրի ձախափնյակի հայ լուսավորչական եկեղեցական թեմերի (Շամախի, Դարբանդ, Նուխի) վրա իր գերակայությունը վերհաստատելու համար գժտվել է էջմիածնի Ամենայն Հայոց կաթողիկոսության հետ և էջմիածնից ձեռնադրվել է միայն 1672-ին։ Ծավալել է շինարար, գործունեություն, գրեթե բոլոր թեմերում կառուցել վանքեր ու եկեղեցիներ (Իոսնձքի Ս․ Գրիգոր Լուսավորիչի եկեղեցին են), բարեկարգել հները (Ամարասի վանքն ու ամառանոցը Հերհեր գյուղում են), ստեղծել է նոր գրչատներ, ընդօրինակության ավել բազմաթիվ ձեռագրեր։

Պետրոս Հայաստանից ռուս, արքունիք հղած առաջին պաշտոնական նամակի (հայ վաճառականների երթևեկը ապահովելու խնդրանքով) հեղինակն է։ Այն հասցեատիրոջը՝ Ալեքսեյ Միխայլովիչ ցարին, հասցրել է Գրիգոր Լուսիկենցը։ Պետրոսի նամակն ավարտվում է հայ ժողովրդին հովանավորելու և «անհավատներից» ազատագրելու հույսով։

## Գրականություն
* Եսայի Հասան Ջալալյանց, Պատմութիւն համառօտ Աղուանից երկրի, 2 հրտ․, Երուսաղեմ, 1868
* Армяно-русские отношения в XVII веке, Сб․ док․, т․ 1, Ер. 1953

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձասարի կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Շահվերդյան

**Շահվերդյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալեքսանդր Իսահակի Շահվերդյան (1903-1954), երաժշտագետ-պատմաբան, քննադատ, հրապարակագիր։
* Անի Շահվերդյան (ծնվ․ 1989), բանաստեղծուհի, գրող, գրքերի նկարազարդող։
* Արա Շահվերդյան, քաղաքական գործիչ։
* Արամ Սերգեյի Շահվերդյան (1891), բժիշկ։
* Արտաշես Ասատուրի Շահվերդյան (ծնվ․ 1952), դերասան։
* Գայանե Միքայելի Շահվերդյան (ծնվ․ 1954), հոգեբան։
* Գերասիմ Գուրգենի Շահվերդյան (ծնվ․ 1961), քանդակագործ։
* Դանիել (Դանուշ) Ալեքսանդրի Շահվեդյան (1882-1941), բոլշևիկ հեղափոխական, քաղաքական գործիչ։
* Թերեզա Սարգսի Շահվերդյան (ծնվ․ 1945), լեզվաբան։
* Լևոն Դավիթի Շահվերդյան (ծնվ․ 1950), պետական գործիչ։
* Լիանա Շահվերդյան (ծնվ․ 1971), արձակագիր, բանաստեղծուհի։
* Ռուբեն Իսահակի Շահվերդյան (1900-1976), նկարիչ, խեցեգործ։
* **[[Սերգեյ Շահվերդյան (այլ կիրառումներ)|Սերգեյ Շահվերդյան]]**
** Սերգեյ Շահվերդյան (1927-2014), դիվանագետ, արտակարգ և լիազոր դեսպան։
** Սերգեյ Նարիկի Շահվերդյան (ծնվ․ 1966), լրագրող, կուսակցական գործիչ։
* **[[Սուրեն Շահվերդյան (այլ կիրառումներ)|Սուրեն Շահվերդյան]]**
** Սուրեն Ռուբենի Շահվերդյան (ծնվ․ 1947), նկարիչ։
** Սուրեն Վահեի Շահվերդյան (ծնվ․ 1977), բեմադրիչ, ռեժիսոր։
* Վահե (Ֆլոբեր) Սուրենի Շահվերդյան (1945-2022), բեմադրիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Սթիվեն Դևիս

**Սթիվեն Դևիս** (, ), հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականում։ Անցկացրած խաղերի քանակով (140) Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի և բրիտանական բոլոր հավաքականների ռեկորդակիր։

## Ակումբային կարիերա
Դևիսը 2008 թվականի հունվարին վարձակալության իրավունքով միացել է Գլազգո քաղաքի «Ռեյնջերս» ակումբին։ Մինչ այդ հանդես է եկել անգլիական «Աստոն վիլլայում» և «Ֆուլհեմում»։ Իր վարձակալության ընթացքում Դևիսը մասնակցել է 26 հանդիպման և խփել մեկ գոլ՝ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունում «Վերդերի» դարպասը։ Խաղացել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակչում, որը 0:2 հաշվով պարտվել է «Զենիթին»։

Դևիսը լիարժեք գործարք է ձևակերպել «Ռեյնջերսի» հետ, և «Այբրոկսում» առաջին ամբողջական մրցաշրջանը անցել է արդյունավետ։ Թիմակիցները նրան ճանաչել են տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։

2012 թվականի հուլիսի 6-ին Դևիսը տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «<Սաութհեմփթոն» ակումբ՝ կնքելով եռամյա պայմանագիր։

2019 թվականի հունվարի 6-ին վարձավճարով վերադարձել է «Ռեյնջերս» մինչև 2018/19 մրցաշրջանի ավարտը։

2022 թվականի մայիսի 18-ին կրկին մասնակցել է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի 2022-ի եզրափակչին, որը 1:1 հաշվով պարտվել է «Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտին» (4:5՝ 11 մետրանոցներով)։

## Կարիերա հավաքականում
2021 թվականի մարտի 31-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի կազմում հանդես է եկել 2022 թվականի Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի երրորդ տուրի Բուլղարիայի հավաքականի դեմ տնային խաղում (0:0)՝ անցկացնելով իր 126-րդ հանդիպումը ազգային հավաքականում։ Դևիսը Մեծ Բրիտանիայի երկրների (Անգլիա, Շոտլանդիա, Ուելս և Հյուսիսային Իռլանդիա) ռեկորդակիր է դարձել հավաքականի կազմում հանդիպումների թվով՝ գերազանցելով Անգլիայի հավաքականի նախկին դարպասապահ Պիտեր Շիլթոնի ռեկորդը (125 հանդիպում ազգային հավաքականի կազմում)։

## Մարզչական կարիերա
2023 թվականի հոկտեմբերին դարձել է շոտլանդական «Ռեյնջերս» ակումբի նոր գլխավոր մարզիչ՝ պաշտոնը ստանձնելու պահին պաշտոնապես չավարտելով ֆուտբոլիստի պրոֆեսիոնալ կարիերան։

## Ձերռքբերումներ
### Թիմային
**«Ռեյնջերս»**

* Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայի չեմպիոն (4)՝ 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2020/21
* Շոտլանդիայի գավաթի գավաթակիր (2)՝ 2007/08, 2008/09
* Շոտլանդական լիգայի  գավաթի գավաթակիր (3)՝ 2007/08, 2009/10, 2010/11

; Ընդհանուր՝ 9 գավաթ

### Անձնական
* Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայի ամսվա Խաղացող (2)՝ հունվար 2010, սեպտեմբեր 2011
* Շոտլանդիայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ասոցիացիայի ֆուտբոլիստների վարկածով՝ տարվա ֆուտբոլիստ՝ 2010

## Ռեկորդներ
* Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի խաղերի ռեկորդակիր՝ 126

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեյնջերս ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Շառոյան

**Շառոյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ամալյա Շառոյան (ծնվ․ 1988), աթլետ (հեռացատկ, վազք)։
* Գարեգին Անդրանիկի Շառոյան (1953-1992), ազատամարտիկ-հրամանատար։
* Գարսևան Վանոյի Շառոյան (1906-2007), պատմաբան։
* Իսմայիլ Նադիրի Շառոյան (1965-1991), ազատամարտիկ։
* Ռոլանդ Դանիելի Շառոյան (ծնվ․ 1952), գրող, արձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ, սցենարիստ, լրագրող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Մոնա Միթերվալներ

**Մոնա Միթերվալներ** (գերմաներեն՝ **Mona Mitterwallner․** ), ավստրիացի հեծանվորդուհի, որը մասնագիտացել է քրոս-քանթրիի՝ լեռնային հեծանվավազքի մեջ։

## Կենսագրություն
2019 թվականին Մոնան ճանաչվել է աշխարհի  և Եվրոպայի փոխչեմպիոնուհի մինչև 19 տարեկան աղջիկների առաջնություններում։ Հաջորդ տարի դարձել է աշխարհի պատանեկան առաջնության հաղթող, նվաճել է նաև Եվրոպայի չեմպիոնուհու տիտղոսը Մոնտե Տամարոյում։

2021 թվականին, էլիտաների մեջ մրցապայքարի իր առաջին տարում, 19 տարեկանում դարձել է Ավստրիայի չեմպիոնուհի՝ առաջ անցնելով Լաուրա Ստիգերից։ Նա հաղթանակներ է տարել նաև  մինչև 23 տարեկանների աշխարհի գավաթի խաղարկության բոլոր մրցափուլերում, ինչպես նաև ընդհանուր հաշվարկով։

## Մարզական նվաճումներ
### Աշխարհի առաջնություններ

* **Մոն Սեն-Ան 2019**
**  *Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր*
* **Լեոգանգ 2020**
** Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության չեմպիոնուհի
** *6-րդ տեղ՝ խառը հեծանվավազքում*
* **Կապօլիվերի / Վալ դի Սոլե 2021 թ**
** Հեծանվային մարաթոն մրցաձևում աշխարհի չեմպիոնուհի
** Cross Country-MTB ձևաչափով աշխարհի չեմպիոնուհի
* **Les Gets 2022 թ**
** *7-րդ տեղ՝ քրոս-քանթրիում*
* **Glentress Forest 2023**
** Հեծանվային մարաթոն մրցաձևում աշխարհի չեմպիոնուհի
** *4-րդ տեղ՝ քրոս-քանթրում*

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություն
* **Աշխարհի գավաթի խաղարկության հաղթողի հավակնորդ**
** **2021 թ․**  **1 հաղթանակ՝ ընդհանուր դասակարգմամբ**, վեց հաղթանակ՝ մրցափուլերում
* **Էլիտ քրոս  գավաթ**
** **2022 թ․** - 5-րդ տեղը՝ ընդհանուր դասակարգման մեջ
** **2023 թ** - 3-րդ տեղը՝ ընդհանուր դասակարգման մեջ և երկու մրցափուլի հաղթող
* **cross-country short track World Cup**
** **2023 թ** - 13-րդ տեղը՝ ընդհանուր վարկանիշային աղյուսակում

### Եվրոպայի առաջնություններ
* **Բռնո 2019**
** *Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ փոխչեմպիոնուհի*
* **Մոնտե Տամարո 2020**
** *Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության չեմպիոնուհի*
* **Նովի Սադ 2021**
** Եվրոպայի չեմպիոնուհու տիտղոսի հավակնորդ
* **Կրինիցա-Զդրոյ 2023 թ․**
** *Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ փոխչեմպիոնուհի*
* **Cheile Gradiştei 2024 թ**
** *Քրոս քանթրիի պատանեկան առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ փոխչեմպիոնուհի*

### Ավստրիայի առաջնություն
* **2021 թ․**
** Ավստրիայի չեմպիոնուհի

## Նշումներ և հղումներ

## Արտաքին հղումներ
* monamitterwallner.at – persönliche Website, abgerufen 28. August 2023

Կատեգորիա:Հեծանվորդներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Պրահայի ֆոնդային բորսա

**Պրահայի ֆոնդային բորսա** (կրճատ՝ PSE, չեխ․՝ Պրահայի արժեթղթերի բորսա (BCPP)) Չեխիայի Հանրապետության արժեթղթերի շուկայի խոշորագույն և ամենահին կազմակերպիչն է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և կոմունիստական ռեժիմի հետևանքով առաջացած 50-ամյա ընդմիջումից հետո այն վերաբացվել է 1993 թվականին։ Այսպիսով, PSE-ն վերսկսեց Պրահայի ապրանքա-ֆոնդային բորսայի գործունեությունը, որը հիմնադրվել է 1871 թվականին։ PSE-ի խորհուրդատուն են եղել Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի առաջատար գիտնականների խումբը, այդ թվում ՝ ամերիկացի ֆինանսիստ Ռայմոնդ Սթեյփլսը։

Օրենքի համաձայն, PSE-ն բաժնետիրական ընկերություն է։ Դրա խոշորագույն բաժնետերը Wiener Börse AG - ն է, որին պատկանում է բաժնետոմսերի 99,54% - ը։ Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովը բարձրագույն գործադիր մարմինն է, Բորսայի պալատը ֆոնդային բորսայի գործունեությունը կառավարող պաշտոնական մարմինն է, իսկ Վերահսկիչ խորհուրդը վերահսկում է դրա գործունեությունը և ընդհանրապես գործունեությունը։ Ընկերությունը ղեկավարում է գլխավոր գործադիր տնօրենը, որը նշանակվում և հետ է կանչվում բորսայի պալատի կողմից։

Առևտուրն իրականացվում է լիցենզավորված առևտրականների կողմից, որոնք նույնպես բորսայի անդամներ են։ Բորսայական առևտրի արդյունքները և այլ տվյալները հրապարակվում են կայքում www.pse.cz, ինչպես նաև տարածվում է լրատվական գործակալությունների և լրատվամիջոցների միջոցով։

PSE-ն և նրա դուստր ձեռնարկությունները px խմբի մաս են կազմում։ Ֆոնդային բորսայից բացի, խմբի ամենակարևոր անդամներն են Կենտրոնական Եվրոպայի էներգետիկ բորսան,  (կրճատ՝ PXE) և Պրահայի արժեթղթերի Կենտրոնական Դեպոզիտարիան (CSD Prague): PXE ընկերությունը հիմնադրվել է 2007 թվականին և հանդիսանում է Չեխիայում, Սլովակիայում և Հունգարիայում էլեկտրաէներգիայի առևտրի  հարթակ։ Պրահայի կենտրոնական դեպոզիտարիան առաջատար դիրք է զբաղեցնում Չեխիայի կապիտալի շուկայում արժեթղթերի գործարքների հաշվարկներում, պահպանում է Չեխիայում թողարկված ապանյութականացված արժեթղթերի Կենտրոնական ռեգիստրը և ներդրումային գործիքներին շնորհում է արժեթղթերի միջազգային նույնականացման համարներ (ISIN):

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* Prague Stock Exchange website
* Vienna Stock Exchange website
* Central Securities Depository Prague website 

Կատեգորիա:Բորսաներ
Կատեգորիա:Պրահա
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ
Օշնավիե

**Օշնավիե** (,  կամ լատինատառ Şino), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևմուտքում` Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Օշնավիե շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմել է ։

Գտնվում է Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի հարավային մասում` օսթանի վարչական կենտրոն Ուրմիա քաղաքից մոտ 50 կմ հարավ։ Հեռավորությունը Իրաքի հետ սահմանից կազմում է 16 կմ, իսկ Ուրմիա լճի հարավարևմտյան ափից` 35 կմ։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 39 801 մարդ, որոնք կազմում էին 10 667 տնտեսություն։ Օշնավիեն Արևմտյան Ադրբեջանի բնակչությամբ տասներեքերորդ քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Քաղաքը հիմնականում բնակեցված է քրդերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պարսկահայքի բնակավայրեր
Պապիկյան

**Պապիկյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալբերտ Ստեփանի Պապիկյան (1926-1997), նկարիչ։
* Աղվան Պապիկյան (ծնվ․ 1994), ֆուտբոլիստ։
* Արմեն Սմբատի Պապիկյան (ծնվ․ 1973), դիվանագետ։
* Արսեն Բորիսի Պապիկյան (ծնվ․ 1972), ֆուտբոլիստ։
* **[[Արտավազդ Պապիկյան (այլ կիրառումներ)|Արտավազդ Պապիկյան]]**
** Արտավազդ Սարգսի Պապիկյան (ծնվ․ 1936), նկարիչ։
** Արտավազդ Վարոսի Պապիկյան (1912-անհայտ), մանկավարժ։
* Էմմա Թորգոմի Պապիկյան (ծնվ․ 1957), օպերային երգչուհի, սոպրանո։
* Թորոս Աշոտի Պապիկյան (1881/1887-1915), բժիշկ։
* Հակոբ Գևորգի Պապիկյան (ծնվ․ 1979), հաղորդավար, պրոդյուսեր։
* Հայկ Արսենի Պապիկյան (ծնվ․ 2003), ազատ ոճի ըմբիշ։
* Հովհաննես Պապիկյան (ծնվ․ 1944), լրագրող, հրապարակախոս։
* Ռազմիկ Արսենի Պապիկյան (ծնվ․ 1999), ազատ ոճի ըմբիշ։
* Սուրեն Ռաֆիկի Պապիկյան (ծնվ․ 1986), պետական, քաղաքական, կուսակցական գործիչ, պատմաբան։
* Վարդան Գերմանի Պապիկյան (1974-1990), ազատամարտիկ։
* Վիգեն Լ. Պապիկյան, բժիշկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Պապոյան

**Պապոյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալբերտ (Ալիկ) Պավլեի Պապոյան (1942-2001), գեղանկարիչ։
* Արամ Վարդգեսի Պապոյան (ծնվ․ 1959), ֆիզիկոս։
* Արտաշես Համբարձումի Պապոյան (ծնվ․ 1928), բանասեր, լեզվաբան, հայագետ։
* Արտուշ Կարապետի Պապոյան (ծնվ․ 1957), քանդակագործ։
* Գարիկ Յուրիի Պապոյան (ծնվ․ 1984), հաղորդավար, հումորիստ, երաժիշտ։
* Գևորգ Պապոյան (ծնվ․ 1987), տնտեսագետ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։
* Ելենա Վլադիմիրի Պապոյան (1933-1995), նյարդաֆիզիոլոգ։
* Կարեն Հովհաննեսի Պապոյան (ծնվ․ 1978), ՀՀ պետական գործիչ։
* Մկրտիչ Հովհաննեսի Պապոյան (ծնվ․ 1956), նկարիչ։
* Պապիկ Գրիգորի Պապոյան (1929-2006), ֆուտբոլիստ։
* Ռուբեն Արտաշեսի Պապոյան (1921-1996), զինվորական։
* Սիմոն Ավետիքի Պապոյան (1925-2003), ճառագայթաբան-ուռուցքաբան։
* Վաչագան Սերյոժայի Պապոյան (ծնվ․ 1962), բանաստեղծ։
* Վլադիմիր Վլադիմիրի Պապոյան (1937-2004), ֆիզիկոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պահլավերեն հիմքով ազգանուններ
Կանանց մենամարտ

**«Կանանց մենամարտ»** (), իսպանացի գեղանկարիչ, փորագրիչ, բարոկկոյի խոշորագույն ներկայացուցիչ Խոսե դե Ռիբերայի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1636 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 235 × 212 սմ։

Այսօր «*Կանանց մենամարտ*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

## Պատմություն
«Կանանց մենամարտ» ստեղծագործությունը Խոսե դե Ռիբերան վրձնել է 1636 թվականին Նեապոլում։ Կտավը համարվում է շուրջ երեսուն նկարից բաղկացած՝ Հռոմի պատմությանը նվիրված շարքի մաս, որոնք պատվիրել են Դոմենիկինոն, Ջովանի Լանֆրանկոն և այլ նկարիչներ։

## Նկարագիր
Նկարում կա  Խոսե դե Ռիբերայի ստորագրությունը։ Հեղինակը պատկերել է Նեապոլի պատմության լեգենդար դրվագներից մեկը, որը կատարվել է 1552 թվականին։ Երկու սինիորաներ՝ Իզաբելլա դե Կարացցին ու Դիամբրա դե Պոտտինելլան մենամարտի են բռնվել  Ֆաբիո Ձերեսոլա անունով տղամարդու սիրո համար։ Դուելը տեղի է ունենում մարքիզ Ալֆոնսո դ’Ավալոսի ներկայությամբ։ Նկարի սյուժեն այլաբանորեն ցույց է տալիս նաև պայքարը ցոփության և առաքինության միջև։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Կանանց մենամարտ» ստեղծագործությունը թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1636 նկարներ
Կատեգորիա:Բարոկկո արվեստ
Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Խոսե դը Ռիբերայի նկարներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Թաքաբ

**Թաքաբ** (, , ), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևմուտքում` Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Թաքաբ շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմել է ։

Գտնվում է Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի հարավարևելյան մասում` օսթանի վարչական կենտրոն Ուրմիա քաղաքից մոտ 216 կմ հարավ-արևելք։ Թաքաբ շահրեստանում` քաղաքից մոտ 23 կմ հյուսիս-արևելք, գտնվում է Թախտե Սոլեյմանի պատմական համալիրը, որտեղ Սասանյան Պարսկաստանի ժամանակաշրջանում գտնվել է զրադաշտական երեք կարևորագույն ատրուշաններից մեկը` Ադուր Գուշնասպը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 49 677 մարդ, որոնք կազմում էին 14 369 տնտեսություն։ Թաքաբը Արևմտյան Ադրբեջանի բնակչությամբ իններորդ քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Քաղաքը հիմնականում բնակեցված է իրանական ադրբեջանցիներով և քրդերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Ջաղինյան

**Ջաղինյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Նիկոլայ Սերգեյի Ջաղինյան (1881-1942), ինժեներ-տեխնոլոգ։
* Նինա Ալեքսանդրի Ջաղինյան (ծնվ․ 1953), թարգմանչուհի, բանասեր։
* Ռուբեն Վլադիմիրի Ջաղինյան (ծնվ․ 1969), պրոդյուսեր, հաղորդավար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Դպրոցականների ճանապարհը

«**Դպրոցականների ճանապարհը**» (), Իտալիա-Ֆրանսիա համատեղ նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ՝ ըստ Մարսել Էմեի համանուն վեպի։  Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1959 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Ֆրանսիայում։

## Սյուժե
«Դպրոցականների ճանապարհը» ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆրանսիայի հյուսիսում, որը բռնազավթել էր Գերմանիան։ Գլխավոր հերոս Անտուանը սովորում է դպրոցում և բոլորը նրան համարում են տակավին երեխա։ Սակայն նա արդեն մեծ է ու ինքնուրույն։ Անտուանն ունի նաև սիրուհի՝ Իվետա անունով․ վերջինս մեծահասակ, ամուսնացած կին է, որի ամուսինը գտնվում է համակենտրոնացման ճամբարում։ Որպեսզի գումար վաստակեն, Անտուանն ու ընկերը՝ Պոլը, սկսում են «սև շուկայում» սննդամթերքի առևտրով զբաղվել  և լավ էլ վաստակում են։ Անտուանը ստիպված է զգուշանալ իր չափազանց ազնիվ հորից և երկակի կյանք վարել․ լինել ինչպես սովորական բարձրդասարանցի, այնպես էլ հաջողակ գործարար մարդ։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Միշել Բուարոն 
* Պրոդյուսեր՝ Ռալֆ Բաում 
* Սցենար՝ Ժան Օրանշ, Պիեր Բոստ 
* Օպերատոր՝ Քրիստիան Մատրա
* Կոմպոզիտոր՝ Պոլ Միզրակի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր