Վարդի ասպետը

**Վարդի ասպետը**(, թարգմանության այլ  տարբերակներ  «Վարդերի ասպետ»,«Վարդով ասպետը»)՝ Ռիխարդ Շտրաուսի կատակերգական օպերան , որը ստեղծվել է 1909-1910 թվականներին Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի լիբրետտոյի հիման վրա։ Օպերայի պրեմիերան ռեժիսոր Մաքս Ռայնհարդի բեմադրմամբ կայացավ 1911 թվականին Դրեզդենի թագավորական օպերային թատրոնում(երաժշտավարում էր Էրնեստ ֆոն Շուհը)։

## Ստեղծման պատմություն
Օպերան ստեղծվել է Ռիխարդ Շտրաուսի կողմից 1909-1910 թվականներին թատերագիր Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի հետ գործակցելով, ով ավելի վաղ արդեն գրել էր լիբրետտո Շտրաուսի այլ օպերայի՝ «Էլեկտրայի», համար։ Հետագայում այդ ստեղծագործական միությունը շարունակվեց, և ստեղծվեցին «Արիադնան Նաքսոսում», «Կինը առանց ստվերի», «Եգիպտական Ելենան» և «Արաբելլան»։
Լիբրետտոյի ստեղծման ժամանակ Հոֆմանթսանը ձգտում էր հստակ ոճավորել այն 18-րդ դարի ստեղծագործություններին համապատասխան, մասնավորապես Մոցարտի օպերաներին համապատասխան։ 
Միաժամանակ կոմպոզիտորը ստեղծագործման ժամանակ ցուցաբերում է ավելի ազատություն, գիտակցաբար թույլ տալով անոխրոնիզմներ և, ինչպես նշում են երաժշտագետները, «համադրելով մելոդիկան, որը բնորոշ է հին ժամանականերին (վարդի մատուցման տեսարանը, իտալացի երգչի կանցոնետտան), վալսերով՝ ներկայացնելով նույնիսկ ոչ թե 19-րդ դարը, այլև 20-րդ դարը»։
«Վարդի ասպետում» զետեղված են ծաղերգության տարրեր։ Օրինակ՝ Մարալշայի և Օքտավիանոսի միջև տեսարանում՝ օպերայի առաջին ակտից, ներկա է հղում սիրային տեսարանին Ռիխարդ Վագների՝ «Տրիստան և Իզոլդայի» երկրորդ ակտից։
Ռուս հանդիսատեսին օպերան գրեթե հայտնի չէ։ Առաջին անգամ այն բեմադրել է 1928 թվականին Լենինգրադում Սերգեյ Ռադլովը։
Ժամանակի ընթացքում մյուս բեմադրումը իրականացավ 2012 թվականին Մեծ թատրոնի թատերախմբով։

## Գործող անձինք

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Jefferson, Alan (1985). *Richard Strauss: Der Rosenkavalier*. Cambridge: Cambridge Opera Handbooks. .
* Kennedy, Michael (1999). *Richard Strauss: Man, Musician, Enigma*. Cambridge: Cambridge University Press. .
* Kennedy, Michael (2001). «Richard Strauss», pp.&nbsp;886–905, in *The New Penguin Opera Guide*, edited by Amanda Holden. New York and London: Penguin Books. .
* Murray, David (1992). «*Rosenkavalier, Der*», vol. 4, pp.&nbsp;43–47, in *The New Grove Dictionary of Opera*, edited by Stanley Sadie. London: Macmillan. .
* Strauss, Richard (1912). *Der Rosenkavalier (The Rose-Bearer), Comedy for Music in three Acts by Hugo von Hofmannsthal, English Version by Alfred Kalisch*, vocal score in English and German. London: Boosey & Hawkes. . See also [file #117568](http://imslp.org/wiki/Der_Rosenkavalier,_Op.59_(Strauss,_Richard)#117568) at IMSLP.
* Boyden, Matthew (1999). *Richard Strauss*. Boston: Northeastern University. 
* Del Mar, Norman (2000). *Richard Strauss: A Critical Commentary on His Life and Works*. Cornell University Press.  
* Reynolds, Michael. *Creating 'Der Rosenkavalier': From Chevalier to Cavalier.* The Boydell Press. 

## Արտաքին հղումներ
* Действующие лица и либретто оперы 
* Recording of «Da geht er hin»  by Lotte Lehmann in MP3 format
* , sung by the original cast (Siems, von der Osten, Nast)
* Piano-vocal score of ''Der Rosenkavalier'' from the Indiana University School of Music
* German libretto of ''Der Rosenkavalier''  from opera-guide.ch
* Synopsis of ''Der Rosenkavalier''  (Metropolitan Opera)

Կատեգորիա:Գերմաներեն օպերաներ
Կատեգորիա:Շտրաուսի օպերաներ