open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սանամի կամուրջ

**Սանամի կամուրջ**, կամուրջ նախկին Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում, Դիլիջան և Իջևան բնակավայրերի միջև, հավանաբար Աղստև գետի վրա։ Հիշատակված է հայկական ավանդություններում։

## Ավանդություն
Այս կամրջի մոտ Աղջկա Բերդ անունով մի ամրոց կա։ Թշնամին ժամանակին հարձակվում է նրա վրա։ Ամրոցում փոքրաթիվ մարդիկ հերոսաբար դիմադրում են կատաղի թշնամուն։ Նրանց մեջ աչքի է ընկնում Սանամ անունով մի աղջիկ, ով վերևից հսկայական քարեր է գլորում։ Անհավասար կռիվը երկար է տևում։ Բերդականներն ի վերջո պարտվում են։ Թշնամու ամրոց մտած զինվորները ողջ-ողջ բռնում են Սանամին և կախում կամրջից, դրանից հետո կամուրջը կոչվում է Սանամի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Լեպտիս Մագնա

**Լեպտիս Մագնա** ( *Լաբդահ*) նաև **Լեկտիս Մագնա**, **Լպքի**, **Նեապոլիս**, **Լեբիդա** կամ **Լեբդա**, Հռոմեական Կայսրության հայտնի քաղաք, որը ներկայումս գտնվում է Լիբիայի տարածքում։ Քաղաքի ավերակները գտնվում են Խոմսում, Տրիպոլիից 130 կմ արևելք, ծովափին, որտեղ Վադի Լեբդան թափվում է ծովը։ Այս տարածքը Միջերկրական ծովի ամենալավ պահպանված և այցելվող հին հռոմեական քաղաքն է։

## Պատմություն
Այս բնակավայրը հիմնադրվել է փյունիկյան գաղթականների կողմից, հավանաբար մ․թ․ա․ 1000 թվականին, որոնք էլ տարածքն անվանել են Լպքի։ Հռոմեական տիրապետության տակ, հատկապես Սեպտիմիոս Սևերոսի գահակալության տարիներին՝ մ․թ․ 2-րդ դարում բնակավայրը վերակառուցվեց։ Այս ժամանակաշրջանին է վերաբերում նավահանգստի վերակառուցումը և հասարակական նոր կենտրոնի շինարարությունը։

## Ճարտարապետություն
Տեղանքի պայմաններով կանոնավոր սկզբունքով կառուցապատված Լեպտիս Մագնայի հատակագիծը ասիմետրիկ է։ Այսպիսի կառուցվածք ունեն նաև հասարակական շատ շենքերը՝ հին ու նոր ֆորումները, թերմերը, թատրոնը և այլն։

Փողոցների կանոնավոր ցանցով պատված քաղաքատարածության կենտրոնում կողք կողքի տեղադրված են թատրոնը, շուկան, իսկ քաղաքի հարավարևելյան կողմում նոր ֆորումն ու թերմերը։ Նոր ֆորումը երկու ճակատներից ունի կիասսշրջանաձև մասեր, որոնք հիշեցնում են Տրայանոսի ֆորումը Հռոմում։ Բազիլիկայի հակադիր կողմում, բարձր պատվանդանի վրա տեղավորված էր տաճարը։

Լեպտիս Մագնայի բոլոր կառուցվածքները, այդ թվում Տիմգադինը իրականացված են բնական խոշոր քարերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լիբիայում
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքներ
Շարխաչ

:*Չշփոթել Ջարխեչ (այժմ՝ [[Հաղարծին]]) կանգուն, մեծ գյուղի հետ։*

**Շարխաչ**, *Շարխաչ Հին*, ավերակ գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում, նախկին Իջևանի շրջանում, Գոշ գյուղից հյուսիս-արևմուտք։ Պահպանվել են գերեզմանոցը և ժայռի մոտ գտնվող 26 խաչքարերը, որից էլ գյուղը ստացել է իր անվանումը՝ Շարխաչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Իջևանի շրջան
Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛

**Բռնվիր, Չարլի** (), ամերիկյան հեուստասերիալ, որը առաջին անգամ ցուցադրվել է «Disney Channel» հեռուստաալիքով՝ 2010 թվականի ապրիլի 4-ին։ 2014 թվականի փետրվարի 16-ին Ամերիկայում կայացավ ֆիլմի վերջին սերիայի նկարահանումը, որը կոչվեց «Հաջողություն, Չարլի»։

## Սյուժե
մինի|ձախից
Ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես է Դանքների ընտանիքը հարմարվում իրենց նոր ընտանիքի անդամին՝ Չարլիին։ Այն բանից հետո, երբ Էմմին՝ Չարլիի մայր վերադառնում է իր հին աշխատանքին հիվանդանոցում և Բոբը՝ Չարլիի հայրը զբաղված է լինում իր աշխատանքով, Չարլիի մասին հիմնականում հոգ են տանում իր եղբայրները՝ Փի-Ջեյը ու Գեյբը և քույրը՝ Թեդդին։ Այդ պատճառով նրանք պետք է համատեղեն քրոջ մասին հոգ տանելը իրենց դասերի ու հետ ու միաժամանակ անցնել դեռահասական պրոբլեմների միջով։

Ամեն օր Թեդդին տեսաօրագրի միջոցով խորհուրդներ է տալիս իր փոքրիկ քրոջ համար, որ երբ մեծանա օգտվի այդ խորհուրդներից։

Ֆիլմը կազմված է 3 եթերաշրջաններից։ 3-րդ եթերաշրջանում նրանց ընտանիքին նոր անդամ է ավելանում՝ Տոբին։ Նա լինում է Էմմիի ու Բոբի նոր երեխան։ Իրականում այդ երեխան Լի-Էլլին Բեյկերի երեխան է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Disney Channel
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիթքոմներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Հաչեփսութ թագուհու տաճարային համալիր

մինի|280px|Տաճարի տեսքն առջևից
**Հաչեփսութ թագուհու տաճարային համալիր**, *Ջեսեր Ջեսերի* («Սուրբ Սրբոց»), գտնվում է Դեր-Էլ-Բահարի տաճարային համալիրում, Մենտուհոթեփների հուղարկավորության տաճար դամբարանի կողքին, Նեղոսի արևմտյան վտակի, Եգիպտոսի Արքաների հովտու մոտ։ Կառուցվել է մ․թ․ա․ 1525-1503 թվականների Հաչեփսութ թագուհու պատվերով, ճարտարապետ Սենմութի կողմից։ Այն նվիրված է արևի աստված Ամոն Ռային։ Այն համարվում է Հին Եգիպտոսի անհամեմատելի հուշարձաններից մեկը։

Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիան պատասխանատու է տաճարի երեք մակարդակների ուսումնասիրման և վերականգնման համար։ 1995 թվականի գարնան դրությամբ տաճարի առաջին երկու մակարդակները գրեթե ավարտված էին, վերին մակարդակը դեռ վերականգնման փուլում էր։
## Ճարտարապետություն
Համալիրի ընդհանուր երկարությունը 280 մետր է, չհաշված մեկ կիլոմետրանոց Սֆինքսների ուղին։ Կառուցապատված էր երկայնական առանցքի նկատմամբ սիմետրիայի սկզբունքով։ Համալիրը բաղկացած է պրոպիլեոնից, սֆինքսների ուղուց, առաջին բակից (պանդուս), երկրորդ բակից (պանդուս և սյունազարդ մուտք), սյունասրահներով շրջապատված երրորդ փոքր բակից, թաղաձև ծածկով ստորգետնյա ժայռափոր սրբատեղից։

Համալիրի հիմնական մասն են կազմում ուղղաձիգ, երկրաչափական ձևի սյունասրահները։ Սյուների կտրվածքը ուղղանկյուն կամ բազմանիստ է։ Բակում դասավորված էին Հաչեփսութ թագուհու ավելի քան 200 արձան։ 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Հաչեփսութ։ Թագուհուց մինչև փարավոն
*Հաչեփսութ տաճարի բարձրորակ լուսանկարներ 
*Հաչեփսութ տաճարի պատկերներ

Կատեգորիա:Եգիպտոսի տաճարներ
Կատեգորիա:Հաչեփսութ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի տաճարներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 15-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Գորան (գետ)

**Գորան** (, ), գետ Կուրի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Մռավ լեռան հյուսիսային լանջերից և հոսում Ղարաբաղի հյուսիսային շրջաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կուրի ավազանի գետեր
Գյունեյ Բաշի (լեռ, Արդահան)

**Գյունեյ Բաշի**, լեռ Արսիանի լեռնաշղթայում, Փոցխով գետի աջ կողմում, Ախալցխա քաղաքից մոտ 20 կմ հարավ-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արսիանի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Ալֆի Ալեն

**Ալֆի Ալեն** (, ), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում Թեոն Գրեյջոյի դերով։

Ալֆի Ալենը ծնվել է Համերսինի շրջանում, Լոնդոն։ Պրոդյուսեր Էլիսոն Օուենի և կատակերգակ ու դերասան Կիտա Ալենի որդին է։ Նրա մեծ քույրը Լիլի Ալենն է, անգլիացի երգչուհի և երգերի հեղինակ, նրա մասին գրել է «Ալֆի» երգը, որը *Alright, Still* դեբյուտային ալբոմի տասնմեկերորդ երգն է։ Սովորել է Պորտսմութի *St Johns College* դպրոցում և Համփսթեդի գեղարվեստի քոլեջում։ 2002 թվականից մինչև 2010 թվականի ապրիլը հանդիպել է անգլիացի դերասանուհի Ջեյմի Ուինսթոնի հետ։ Այժմ նրա ընկերուհին մոդել Այոնա Էլիզաբեթն է։

## Գործունեություն
1988 թվականին The Comic Strip Presents սերիալում խաղացել է իր առաջին դերը։ Այնուհետև 10 տարվա ընդմիջումից հետո 1998 թվականին նա հանդես է եկել *Channel 4*-ում նկարահանվող Ռիչարդ Լուկասի և Դեյվիդ Ուիլյամսի համահեղինակած «Դուք այստեղ եք» հեռուստատեսային կատակերգությունում։ Նրա հայրը՝ Կիտ Ալենը, Սալի Ֆիլիպսը և Ջոն Ռոնսոնը ևս մասնակցել էին ֆիլմի ստեղծմանը։ Օուեն-Ալենը իր քույր Լիլիի հետ փոքր դերով նկարահանվել է 1998 թվականի «Եղիսաբեթ» ֆիլմում, որի պրոդյուսերը նրանց մայրն էր։

Հետագայում դեռահասի դեր է խաղացել «Ալեն Կարի՝ ծխել թողնելու հեշտ ձևը» ֆիլմում։

Այնուհետև նկարահանվել է «Կոդի Բենքս գործակալը 2» (որի ռեժիսորը նրա հորեղբայր Քեվին Ալենն էր) և Իեն Մակյուենի գրքի էկրանավորում «Քավություն» ֆիլմերում։ *BBC1* հեռուստաընկերության *Casualty 1907* պատմական դրամայում խաղացել է Նոբի Կլարկի դերը։

2008 թվականի հունվարի 31-ից Չիչեսթրում փոխարինել է Դենիել Ռեդքլիֆին *Equus* պիեսում՝ հյուրախաղերով հանդես գալով ամբողջ երկրում։

2009 թվականի ապրիլին Ուինսթոնի հետ նկարահանվել է *Madness* խմբի «Dust Devil» երգի տեսահոլովակում։ Խաղացել է նաև *BBC2*-ի *Freefall* հեռուստասերիալում։

2009 թվականի օգոստոսին հայտնի դարձավ, որ Ալենը HBO-ի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում խաղալու է Թեոն Գրեյջոյի դերը. ֆիլմը նկարահանված է Ջորջ Մարտինի «Սառույցի և կրակի երգը» գրքաշարի հիման վրա։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Գուգութ

**Գուգութ**, լեռ Հայաստանում, Լոռու մարզի Շնող գյուղից 7 կմ հարավ։ Լանջերն անտառածածկ են։ Լեռան հարավարևելյան լանջին գտնվում է XII-XIII դդ. «Բովերի խեչ» գյուղատեղի, եկեղեցի, գերեզմանոց և խաչքարեր, ունեցող պատմական և մշակույթի անշարժ հուշարձանի կարգավիճակ։ Գերեզմանոցը գտնվում է լեռան ստորոտին։ Գյուղը եղել է մետաղաձուլման կենտրոն։ Դամբարանադաշտ «Բրագձոր» գտնվում է Շնողից հարավ-արևմուտք, լեռան արևելյան ստորոտին, կատարվում են պեղումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Բղենո ջուր

**Բղենո ջուր**, գետակ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհում։ Հավանաբար հոսում էր Ծղուկ և Բաղք-Աճանան գավառների սահմանային շրջանով և պատկանում էր Ողջի գետի ավազանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Մոկգոպոնգ

**Մոկգոպոնգ** (Mookgopong), հնում նաև կոչվել է **Նաբոմսպրուիտ** (Naboomspruit), վարչական կենտրոն և քաղաք Մոկգոպոնգ (տեղի մունիցիպալիտետ) Հարավաֆրիկյան հանրապետության՝ Վատերբերգի և մասամբ Լիմպոպո նահանգների կազմի մեջ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1910 թվականին։ Հարուստ ընդերքի պատճառով այստեղ հայտնաբերել են անագի և պլատինի մեծ պաշարներ։ 2006 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀԱՀ-ի խորհրդարանը պաշտոնապես քաղաքը վերանվանեց և կոչեց **Մոկգոպոնգ**։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1907 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Բաֆետիմբի Գոմիս

**Բաֆետիմբի (Բաֆե) Գոմիս** (, օգոստոսի 6, 1985, Վար, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ), սենեգալական ծագումով ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Սուոնսի Սիթիի հարձակվող։

## Ակումբային Կարիերա
2000 թվականին Գոմիսը միանում է Սենտ-Էտիենին։ 2002-2004 թվականներին հանդես է եկել սիրողական առաջնությունում, և 2003/04 թվականի մրցաշրջանում արդեն անցկացրել է 1 խաղ, 2-րդ դիվիզիոնում։ 2004/05 թվականների մրցաշրջանի 2-րդ մասը վարձավճարով անցկացրել է Տրուա ակումբում, որից հետո վերադարձել է հարազատ թիմ և արդեն խաղացել է 1-ին դիվիզիոնում։ 2009 թվականին պայմանագիր է ստորագրում Օլիմպիկի Լիոնի հետ, իսկ 2014 թվականից խաղում է անգլիական Սուոնսի Սիթիում։

## Կարիերան հավաքականում
2000 թվականից նա սկսում է խաղալ Ֆրանսիայի երիտասարդական հավաքականում։ 2008 թվականից նա արդեն դուրս է գալիս միջազգային ասպարեզ։ Նա կարող էր խաղալ և Ֆրանսիայի, և Սենեգալի հավաքականում. մայիսի 18-ին, Ֆրանսիայի հավաքականի մարզիչ Ռայմոն Դոմենեկը նրան հրավիրում է մասնակցելու ԵՎՐՈ-2008-ին։ Դրանից հետո մայիսի 27-ին, Էկվադորի հավաքականի դեմ խաղում, նրա դուբլը օգնեց հաղթել թիմին 2-0 հաշվով։ Առաջնությունում նա փոխարինման դուրս եկավ Նիդերլանդների և Ռումինիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
**Սենտ Էտիեն**
*2-րդ դիվիզիոնի հաղթող- 2003/04

**Լիոն**
*Ֆրանսիայի գավաթակիր 2012

### Անձնական
* UNFR-ի վարկածով Ֆրանսիայի ամսվա լավագույն խաղացող- 2007 թ հունվար
* Չեմպիոնների Լիգա-ի ռեկորդակիր, որպես ամենաարագ հեթ-տրիկի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պռոֆիլը Սենտ-Էտիեն ՖԱ-ի կայքում
* Վիճակագրությունը ԼՖՊ-ի կայքում
* Վիճակագրություն Topforward կայքում

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տրուայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ
Սովորական կուրամկնիկ

**Սովորական կուրամկնիկ** (), համստերանմանների ընտանիքի փոքր ներկայացուցիչ է, սփռված է արևելյան Եվրոպայի և Ասիայի շատ մասերում։

## Արտաքին տեսք
Մարմնի երկարությունը 10-12 սմ է։ Մորթու գույնը - բաց կաթնագույնց գրեթե սեւ գույնի, սովորաբար մոխրագույն՝ շագանակագույն երանգով։ Գլխի եւ աչքերի մոտի տարածքը մուգ է, գլխի ետին մասը՝ սև կամ գորշ մոխրագույն։ Որովայնը մուգ է մարմնագույն երանգով։ Աչքերը փոքր են, ականջների խեցիները բացակայում են։ Ունի լայն ոտքեր առանց մազերի։ Մորթին փափուկ է։

Այն տարբերվում է աֆղանական կուրամկնիկից գանգի կառուցվածքի հատկանիշներով, այլ կրծողներից՝ փոքր չափերով։
Էդուարդ Քալանթարյան

**Էդուարդ Հրաչի Քալանթարյան** (մայիսի 25, 1980, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), «Արմենիա» և ATV հեռուստաընկերությունների մարզական մեկնաբան։

## Կենսագրություն
Էդուարդը 16 տարի զբաղվել է պրոֆեսիոնալ թենիսով։ Բանակից վերադառնալուց հետո նա որոշել է հեռանալ թենիսից՝ հեռանկար չտեսնելով այդ բնագավառում։ Այնուհետեւ առաջարկ ստանալով ընկերներից մեկից՝ աշխատանքի է անցել Հանրային հեռուստաընկերության լրատվական բաժնում։

2004-2013 թթ. աշխատել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Սպորտ» ստուդիայի խմբագիր-մեկնաբան։ Ռեպորտաժներ է վարել օլիմպիական խաղերից, ֆուտբոլի և տարբեր մարզաձևերի աշխարհի ու Եվրոպայի առաջնություններից։

2013 թ-ից մինչ օրս աշխատում է «Արմենիա» և «ԱԹիՎի» հեռուստաընկերություններում՝ որպես մարզական մեկնաբան։ ԱԹիՎի-ում վարում է Լա Լիգայի հանդիպումներ։ Արմենիա TV-ում «Ժամը» լրատվականի մարզական մեկնաբանն է, ինչպես նաև վարում է «Ֆուտբոլի ժամը» հաղորդումը։

2016 թվականի հունիսի 10-ից հուլիսի 10-ը Առաջին ալիքի եթերում մեկնաբանել է Եվրո-2016-ի հանդիպումները։

2016 թվականի օգոստոսի 15-ից հոկտեմբերի 15-ը աշխատել է Armsport.am կայքում՝ որպես գլխավոր խմբագիր։

Դասավանդում է Պանարմենիան մեդիա դպրոցում՝ մարզական լրագրության բաժնում։

### Անձնական կյանք
1996 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 121 միջնակարգ դպրոցը։ 1997-2001 թթ. սովորել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի մանկավարժական ֆակուլտետում և ստացել մարզիչ-մանկավարժի որակավորում։ Նրա կարծիքով՝ ավագ քրոջ՝ Ռոզիի հետ հարաբերություններում էլ մանուկ հասակում շահել է, քանի որ ամենափոքրն էր ընտանիքում։ Էդուարդը ընտանիքում եղել է կրտսեր երեխան։ 2007 թվականին ամուսնացել է Նարինե Զախարյանի հետ։ Ունի երկու երեխա՝  Նատալին, ով ծնվել է 2008թ.-ի օգոստոսի 12-ին և 2015 թ.-ի սեպտեմբերի 24-ին ծնված Դավիթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Եթե նորից ընտրելու լինեի, հավանաբար կրկին իմ մասնագիտության վրա կանգ կառնեի․ Էդուարդ Քալանթարյան

Կատեգորիա:Սպորտային մեկնաբաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լրագրողներ
Կատեգորիա:Արմենիայի լրագրողներ
Կատեգորիա:ԱթիՎիի լրագրողներ
Սեն Մորիս դը Գուրդան

** Սեն Մորիս դը Գուրդան ** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Էնի դեպարտամենտում։ Համայնքի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01378։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, դեպի արևելք Լիոն քաղաք, 29 կմ է և 45 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 790 թվականին կազմել է 2498 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 1600 մարդկանցից 1234-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 366-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,1% է, 1999 թվականին՝ 70,1%)։ 1234 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 1179 -ը (629 տղամարդ, 550 կին), գործազուրկ է եղել 55 մարդ (22 տղամարդ և 33 կին)։ 366 պասիվներից 129 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 144-ը՝ թոշակառու, 93-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեն Մորիսի եկեղեցի
* Փոլի պալատ
* Պոն Գալլանի կամուրջ

## Պատկերասրահ

Panneau_Saint-Maurice-de-Gourdans.JPG|
War_memorial_of_Saint-Maurice-de-Gourdans_-_October_2013.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* cassini.ehess.fr. Проверено 8 мая 2014

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ատոնալ երաժշտություն

[thumb|upright=1.3|[Առնոլդ Շյոնբերգի «Ջորջ Լիդեր» ստեղծագործության ավարտը. 15/1-ը ներկայացնում է այն, ինչ ամբողջ ինտերվալային տետրակորդ կլիներ տոնային երաժշտության մեջ՝ առանց տոնային երաժշտության ներդաշնակ-հակապունտալ սահմանափակումներիՊատկեր:Schoenberg - "George Lieder" Op. 15-1 end.mid]]
**Ատոնալ երաժշտություն,** երաժշտություն առանց հնչյունների տոնայնական կազմակերպման։ Առաջացել է 1900-ական թվականների սկզբին, հաստատուն տեղ գտել նոր վիեննական դպրոցի կոմպոզիտորների (Առնոլդ Շյոնբերգ, Ա․ Բերգ, Ա․ Վեբեռն) ստեղծագործությունների մեջ։

## Հիմնական հատկանիշներ
Ատոնալ երաժշտության հիմնական հատկանիշն է՝ տոների լադայինհարմոնիկ փոխհարաբերությունների, հետևաբար նաև տոնիկայի բացակայությունը։ 1922 թվականին Շյոնբերգը ստեղծեց «միայն միմյանց հետ հարաբերակցված 12 տոներով» կոմպոզիցիայի մեթոդը (հետագայում կոչվեց դոդեկաֆոնիա), որի խնդիրն էր ատոնալ երաժշտությունը ենթարկել որոշակի կանոնի։

## Գեղագիտական սկզբունքներ
Ատոնալ երաժշտության գեղագիտական սկզբունքները սերտորեն կապված են էքսպրեսիոնիզմի հետ, ատոնալ երաժշտության մեթոդը, ոճաձեն ու տարրերը կիրառում են զանազան ուղղությունների պատկանող կոմպոզիտորներ (Չ․ Այվզ, Բ․ Բարտոկ, է․ Կշենեկ, Բ․ Բրիտտեև և ուրիշներ)։

## Տես նաև
* Առնոլդ Շյոնբերգ
* Ալբան Բերգ
* Բելա Բարտոկ
* Բենջամեն Բրիտտեն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Berg A.* What is atonality? // *Slonimsky N.* Music since 1900. — N. Y., 1949.
* *Rognoni L.* Espressionismo e dodecafonia, Torino, 1954 (библ. с. 355—95).
* *Schoenberg A.* Style and idea, N. Y., 1958.
* *Reti R.* Tonality, atonality, pantonality. L., 1958 (рус. пер. — Тональность в современной музыке. — Л., 1968).
* *Друскин М.* Пути развития современной зарубежной музыки // Вопросы современной музыки, Л., 1963.
* *Шнеерсон Г.* О музыке живой и мертвой. — М., 1964.
* *Мазель Л.* О путях развития языка современной музыки // Советская музыка, 1965, № 6, 7, 8;
* *Austin W.* Music in the 20th century, N. Y., 1966 (библ. с. 552—662).
* *Perle G.* Serial composition and atonality: An introduction to the music of Schoenberg, Berg, and Webern. 6th edition (revised). — Berkeley, Los Angeles: University of California Press, 1991.
* *Холопов Ю. Н.* «Атональность» — новая тональность // Гармония. Практический курс. Ч.2. — М., 2003. — С. 512—524.

## Արտաքին հղումներ
* Цит. статья Г. М. Шнеерсона из Муз. энц. на сайте culture
* Музыкальная инженерия Иосифа Шиллингера

Կատեգորիա:Ատոնալ երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Թաունգ (քաղաք)

**Թաունգ** (), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Հյուսիս-Արևմտյան նահանգում։ 2011 թվականի Հարավաֆրիկյան պետական մարդահամարի տվյալներով, բնակավայրի բնակչությունը կազմում է 18,289 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 880 մարդ/կմ²։

Տարածքը՝ 20.75 կմ²։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է անգլերենը, սակայն երկրում տարածված է նաև աֆրիկանսը և հոլանդերենը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*P.V. Tobias, *Dart Taung and the Missing Link* (*Inst. for the Study of Man in Africa*, 1984)
*L.R. Berger and B. Hilton-Barber, *In the Footsteps of Eve* (National Geographic Press, 2001)
*L.R. Berger and B. Hilton-Barber, *Field Guide to the Cradle of Humankind* (Struik, 2001)
*L.R. Berger Am. J.Phys. Anth. 131:166-168 (2006) 

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Դամիրդաղ (լեռ)

**Դամիրդաղ**, *Դեմիրդաղ*, լեռ Ադրբեջանի Գետաբեկի շրջանում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռնաշղթայում, նախկին Նովո–Իվանովսկա գյուղի մոտ։ Դեմիրդաղի մոտ եղել է *Սպիտակ* անունով մի եկեղեցի։ Հիշատակված է «Ազգագրական Հանդեսում»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջան
Ուլունդի

**Ուլունդի** (), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Նատալ նահանգում։ Ըստ 2013 թվականի Հարավաֆրիկյան Հանարպետությունում անցկացված միջպետական մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 29 132 մարդ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է ինկոսների կողմից 1873 թվականին։ 1879 թվականի հուլիսի 4-ին Ուլունդի քաղաքի մոտակայքում տեղի է ունեցել Ուլունդիի համար մղվող պատերազմ, որտեղ իրար դեմ կռվում էին անգլիացիները և զուլուցիները։ Կռիվը վերջացավ զուլուցիների ծանր պարտությամբ։

1994 թվականից մինչև 2004 թվականը, քաղաքը համարվում էր Նատալ նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևելյան մասում, Սպիտակ Ումֆոլոզի ձախ ափին։ Նաև գտնվում է 165 կմ դեպի հյուսիս-արևելք Պիտերմարիցբուրգ նահանգից։ Ամենաբարձր կետը հասնում է 490 մետրի ծովի մակերեսից։

## Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 18 420 մարդ, որոնցից 43,37 %-ը կազմում են տղամարդիկ, իսկ կանայք կազմում են ամբողջ բնակչության 56,63 %-ը։ Քաղաքի բնակչության 99,46 %-ը կազմում են Սևամորթները։ Սպիտակամորթները — 0,21 %; հնդիկները — 0,2 %; ասիացիները — 0,13 %: Քաղաքի հիմնական լեզուն համարվում է (98,11 %), զուլուլերենը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շուշան հայկական

**Շուշան հայկական** (), մինչև 100-110 սմ բարձրությամբ խոշոր, գեղեցիկ սոխարմատավոր բազմամյա ծաղկաբույս է։ Արմատները կարճ են, սովորաբար դասավորված երկու շարահարկով, 10-25 սմ խորության վրա։ Ցողունը խոտային է, ծաղկաբույլը` հուրանաձև, ծաղիկները` խոշոր, ոսկեդեղին։ Տերևները հերթադիր են, նշտարաձև։ Պտուղը բազմասերմ տուփիկ է։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Բազմացում
Բազմանում է սոխուկներով։ Սոխուկները բավականին խոշոր են՝ 6-8 սմ տրամագծով, սպիտակավուն, ոչ կիպ կղմինդրաձև դասավորված թեփուկներով։ Դրանց թիվը սովորաբար կազմում է 30-40՝ միջին հաշվով թարմ վիճակում 50-75 և չոր վիճակում 25-30 գրամ քաշով։ Սոխուկները սովորաբար գտնվում են 20-25 սմ խորության վրա (կախված է հողի հզորությունից)։

## Նշանակություն
Հայկական շուշանը դեկորատիվ տեսակետից մեծ արժեք է ներկայացնում։ Այն ունի նաև բուժիչ հատկություն։ Պարունակում է ալկալոիդներ։ Ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվում է որպես միզամուղ, վերքերը բուժող և հակահոդացավային, տոնուսը բարձրացնող միջոց։ Մեծ ուշադրության արժանի մեղրատու բույս է։

## Պահպանություն
Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ է։ Տարածված է Հյուսիսային Հայաստանի զգալի տարածությունների վրա։ Սակայն բարձր արժեք գեղազարդային հատկանիշների շնորհիվ բավական ակտիվ ոչնչացվում է ծաղկեփնջերի համար ինչը կարող է լուրջ սպառնալիք հանդիսանալ տեսակի համար։ Տարածման շրջանի մակերեսը 20000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 2000 կմ²-ից պակաս։ Սպառնալիքի կարգավիճակը, նկատի ունենալով տեսակի համեմատաբար լայն տարածումը և սահմանակից երկրներում (Ղարաբաղ, Հյուսիսարևելյան Անատոլիա) այլ պոպուլյացիաների առկայությունը, սպառնալիքի կարգավիճակը իջեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված է որպես կրճատվող տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Բաստամ (հնավայր)

**Բաստամ**, հնավայր Իրանում, պատմական Պարսկահայաստանում՝ Խոյ քաղաքի մոտ։ Այստեղ էր գտնվում Ուրարտուի Ռուսա Բ թագավորի հիմնադրած Ռուսախինիլի քաղաքը։ Գերմանական հնագիտական ինստիտուտի արշավախումբը ինստիտուտի փոխտնօրեն Վոլֆրամ Կլայսի ղեկավարությամբ այստեղ բացել էր 850x400 մ չափերով ամրոցը, որի մոտ բուն քաղաքն էր։ Այս ամրոցն ավելի մեծ է, քան Թուրքիայում և Խորհրդային Միության տարածքում հայտնաբերված նույնատիպ ամրոցները։ Արշավախումբն այստեղից հայտնաբերել է կարմիր ջնարակված բազմաթիվ խեցեղեն և կարասներ, որոնք ըստ դրանց վրայի մակագրությունների, նախատեսված են եղել գինու համար։ Գտնվել են նաև արձանագրությունների բեկորներ։ Բլրի շուրջը կառուցված պաշտպանական կառույցի բարձրությունը հասել է 5 մետրի և կանգուն է մնացել մոտ 2700 տարի։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնավայրեր
Կատեգորիա:Վանի թագավորության քաղաքներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի հնագիտական վայրեր
Կատեգորիա:Պարսկահայքի բնակավայրեր
Բալետ (լեռ)

**Բալետ**, լեռ Թուրքիայում, Վան քաղաքից ոչ հեռու, Խոշաբ գետի ավազանում։ Գագաթին կար դոլմենանման մի կոթող, որն ուներ ծիսական նշանակություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Բացիր աչքերդ

**«Բացիր աչքերդ»** (), ռեժիսոր Ալեխանդրո Ամենաբարի ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1997 թվականին։ Բեռլինի կինոփառատոնի CICAE մրցանակակիր է, և Տոկիոյի կինոփառատոնի գրան-պրի ունի։ Նոմինացվել է Գոյա կինոմրցանակի 10 կատեգորիաներում։

## Սյուժե
Սեսարը գեղեցիկ և հարուստ երիտասարդ տղա է, ում կանայք շատ են սիրում, սակայն նա չի ուզում նրանց հետ լուրջ հարաբերություններ ունենալ։ Մի անգամ երեկույթի ժամանակ Սեսարը ծանոթանում է իր լավագույն ընկեր Պելայոյի ընկերուհու՝ Սոֆիայի հետ և սիրահարվում է նրան։ Սեսարի նախկին ընկերուհին՝ Նուրիան, իմանալով նրանց մասին և խանդելով, ավտովթար է կազմակերպում, և մեքենան, որում Սեսարն ու Սոֆիան էին, խրվում է պատի մեջ։ Սեսարը ողջ է մնում, սակայն նրա դեմքը աղավաղվում է, և իր նախկին գեղեցկությունից հետք անգամ չի մնում։ Մի օր նա Պելայոյի և Սոֆիայի հետ երեկույթի է գնում, բայց զգում է, որ իր ներկայությունը նրանց դուր չի գալիս։ Սակայն հաջորդ առավոտյան Սոֆիան վերադառնում է նրա մոտ և ասում է, որ միայն նրան է սիրում։ Սեսարին զանգահարում են կլինիկայից և հայտնում են, որ նոր հեղափոխական մեթոդ կա, որի շնորհիվ կարելի է վերականգնել նրա դեմքը։ Կարելի է կարծել, որ ամեն-ինչ լավ է, բայց Սեսարի համար մղձավանջը դեռ նոր է սկսվում․․․

## Դերերում
* Էդուարդո Նորյեգա - *Սեսար*
* Պենելոպե Կրուս - *Սոֆիա*
* Չետե Լերա - *Անտոնիո*
* Ֆելե Մարտինես - *Պելայո*
* Նիմրի Նադժվա - *Նուրիա*
* Խերարդ Բարրայ - *Դյուվերնուա*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
* **[[1998]] - [[Բեռլինի կինոփառատոն]]**
** *C.I.C.A.E. Award* (ռեժիսորայի համար) - Ալեխանդրո Ամենաբար
* **[[1998]] - Կինոփառատոն Տոկիոյում**
** Գրան-պրի - Ալեխանդրո Ամենաբար

### Անվանակարգեր
* **1999 - Մրցանակաբաշխություն [[Գոյա (կինոմրցանակ)|Գոյա]]**
** Լավագույն դերասան - Էդուարդո Նորյեգա
** Լավագույն ռեժիսոր - Ալեխանդրո Ամենաբար
** Լավագույն մոնտաժ - Մարիա Էլենա Սայնս դե Ռոսաս]]
** Լավագույն ֆիլմ
** Լավագույն դիմահարդարում և սանրվածքներ - Պակա Ալմենարա, Կոլին Արտուր, Սիլվի Իմբեր
** Լավագույն նկարիչ - Վոլֆգանգ Բուրման
** Լավագույն սցենար - Ալեխանդրո Ամենաբար, Մաթեո Հիլ
** Լավագույն ձայն - Դանիել Գոլդսթեյն, Ռիկարդո Սթեյնբերգ, Պատրիկ Գիսլեն
** Լավագույն հատուկ էֆեկտներ - Ռեյես Աբադես, Ալբերտո Էստեբան, Աուրելիո Սանչես

## Նկարահանումներ
* Ալեխանդրո Ամենաբարը մտածեց ֆիլմի սցենարը մղձավանջներից հետո, որոնք նա տեսել է, երբ գրիպով հիվանդ է եղել։
* 2001 թվականին ԱՄՆ-ում նկարահանվել է «Բացիր աչքերդ» ֆիլմի նոր տարբերակը «Վանիլային երկինք» անվանմամբ։ Այս ֆիլմում Սոֆիայի դերը կրկին կատարել է Պենելոպե Կրուսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեխանդրո Ամենաբարի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1997 թվականին
Կատեգորիա:1990-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Բեշքիլիս (հանքային աղբյուրներ)

**Բեշքիլիս**, հանքային աղբյուրներ Կարսի մարզում, Կարս քաղաքից մոտ 49 կմ հեռավորության վրա, Խծկոնք վանքի մոտակայքում։ Ուներ ծծմբահիմնային բաղադրություն։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հանքային աղբյուրներ
Գյոգդաղ

**Գյոգդաղ**, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ոսկեպար լեռնաշղթայում, Նոյեմբերյանի շրջանում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոսկեպարի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Բեջիգին

**Բեջիգին**, լեռ Թուրքիայի Էրզրումի մարզում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում՝ Կիսկիմ գյուղաքաղաքից մոտ 6-7 կմ հարավ-արևելք։ Ձգվում է հարավ-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Բույուրուլթ

**Բույուրուլթ**, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Խաղտյաց լեռներում, Ճորոխի աջակողմյան վտակ Իմերխևի ձախ կողմում։ Բույուրուլթ լեռնա հյուսիսայինկողմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Վիտալի Կլիչկո

**Վիտալի Վլադիմիրովիչ Կլիչկո** (, ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, Կիևի քաղաքագլուխը (2014 թվականի հունիսի 5-ից), Կիևի քաղաքային պետական վարչության ղեկավարը (2014 թվականի հունիսի 25-ից), 7-րդ գումարման Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր (2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 5-ը), որտեղ եղել է Գերագույն ռադայի «УДАР» ֆրակցիայի ղեկավարը, Ուկրաինայի նախագահի խորհրդատուն (2005—2006 ոչ հաստիքային, 2006—2008 հաստիքով), ֆիզիկական կրթության և սպորտի բնագավառում գիտությունների թեկնածու, 2010-2015 թվականներին ուկրաինական «УДАР» կուսակցության և Պետր Պորոշենկոյի «Համերաշխություն» դաշինքի լիդերը, «Ռոկկի» ֆիլմի մյուզիքլի պրոդյուսերը (եղբոր և Սիլվեստր Ստալոնեյի հետ միասին)։

Նախկինում եղել է քիքբռնցքամարտիկ, պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, հանդես է եկել ծանր քաշային կարգում։ WBC վարկածով (2004-2005, 2008-2013) բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն։ The Ring ամսագրի (2004-2005) և WBO (1999-2000) վարկածներով բռնցքամարտի աշխարհի նախկին չեմպիոն։ Տարբեր կազմակերպությունների վարկածով քիքբռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունների վեցակի չեմպիոն (չորս պրոֆեսիոնալ, երկու սիրողական)։ Սիրողական բռնցքամարտի Ուկրաինայի եռակի չեմպիոն։

2003 թվականի օգոստոսին եղբոր՝ Վլադիմիրի հետ, ստեղծեց «Կլիչկո եղբայրների հիմնադրամ» բարեգործական կազմակերպությունը։

2005 թվականի նոյեմբերին հայտարարեց սպորտային կարիերան ավարտելու մասին, իսկ 2007 թվականին՝ այն վերսկսելու մասին։ Սպորտային կարիերան վերջնականապես ավարտեց 2013 թվականի դեկտեմբերին։

Նրա փոքր կամ կրտսեր եղբայր Վլադիմիր Կլիչկոն նույնպես պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ է, WBA super, WBO, IBF, IBO և The Ring վարկածներով ծանր քաշային կարգում բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն։

Մարզիչը՝ Ֆրից Զդունեկ (Վլադիմիրին նույնպես մարզել է)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կլիչկո եղբայրների պաշտոնական կայք
* Վիտալի Կլիչկո-Պրոֆեսիոնալ մարտերի վիճակագրությունը BoxRec կայքում
*Վիտալի Կլիչկո-Վիճակագրությունը Լենտապեդիայում, 2012
* Վիտալի Կլիչկոյի «УДАР» կուսակցության պաշտոնական կայք
* «Կլիչկո եղբայրների հիմնադրամ» բարեգործական կազմակերպություն 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հերոսներ
Կատեգորիա:Կիևի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Առանց վկաների

**«Առանց վկաների»** (), 1995 թվականի ամերիկյան թրիլեր։

## Սյուժե
Ընտրություններից առաջ սպանում են Մայքլ Ֆրենկին։ Ոստիկանությունը հայտնում է, որ նա դարձել է փողոցային հարձակման զոհ։ Սակայն համապետական հետաքննություն է սկսվում, և 1 միլիոն դոլար են խոստանում այն մարդուն, ով տեղեկություն կտա մարդասպանի մասին։ Սակայն մարդասպանին չեն գտնում, իսկ կարևոր վկայությունները թաքցնում են։ Այդ ժամանակ իր հետաքննությունն է սկսում Մայքլ Քևինի եղբայրը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
*  

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Աբունա Յոսեֆ

**Աբունա Յոսեֆ**, լեռ Եթովպիայում՝ Ամհարայի տարածաշրջանում, Եթովպական բարձրավանդակի հյուսիսարևելյան մասում, Լալիբելա քաղաքի մերձակայքում։ Ծովի մակերևույթից բարձրությունը, ըստ որոշ աղբյուրների, 4280 մետր է, ըստ այլ աղբյուրների՝ 4286 մետր, իսկ մի շարք քարտեզների վրա նշված է 4301 մ: 

Աբունա Յոսեֆի լանջերին ու շրջակայքում տարածված են կաթնասունների 43, թռչունների 221 տեսակներ, որոնցից համապատասխանաբար 7-ը և 16-ը էնդեմիկ են Եթովպիայի համար:

Այս լեռը համբավվել է հատկապես իր լանջին գտնվող *Մարիամի դրախտ* (ամհարերեն՝ ገነተ ማርያም, Գաետե Մարիամ) ժայռափոր եկեղեցով, որն ըստ ավադազրույցի ստեղծվել է 13-րդ դարում, Եկունո Ամլակա թագավորի իշխանության օրոք:

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Abune Yosef, Ethiopia

Կատեգորիա:Եթովպիայի լեռներ
Լարխան

**Լարխան**, գետ Սև ծովի ավազանում։ Հոսում է Տրապիզոնի մարզի Գյումուշխանեի տարածքով։ Սկիզբ է առնում Քոլատ լեռան հյուսիսային փեշերից ու հոսում հյուսիս՝ լեռան ջրառատ, կանաչազադ ու գրեթե ամբողջությամբ անտառածածկ ստորոտներով։ Ակունքները գտնվում են Արմուդ-Խանլարս գյուղի շրջանում։ Սրա հովտում էին գտնվում Լարխան անունով եկու գյուղեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Գետիկներ

**Գետիկներ**,**Գեդիքլեր**, աղբյուրներ Թուրքիայի Կարսի նահանգում, Անի քաղաքի մոտակայքում։ Հնում այսպես է կոչվել Անի քաղաքի ջրմուղը։ Թուրքերը կոչում էին Գեդիքլեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Օնոձյո

**Օնոձյո** (), քաղաք Ճապոնիայի Ֆակուոկա պրեֆեկտուրայում՝ Կյուսյու կղզու վրա։ Քաղաքի տարածքը՝ *26,88 կմ²*, բնակչությունը՝ *97 864* մարդ (2014), բնակչության միջին խտությունը՝ *3640,77 մարդ/կմ²*։ Փոստային ինդեքսը՝ 816-8510:

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Գետիկվանք (գետակ)

**Գետիկվանք**, գետակ Եղեգնաձորի շրջանում, Արփայի աջակողմյան վտակ Եղեգիս գետի ակունքներից մեկը, որի ափին է գտնվում համանուն գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Եղեգիս գետի վտակներ
Գյոգդարա (լեռնանցք)

**Գյոգդարա**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Խարբերդի շրջանում, Զիբենեսուի ակունքներում։ Այս լեռնանցքով ճանապարհը տանում է դեպի Արածանիի հովիտը։ Սրա մոտ է գտնվում Նիրիբի գյուղը։ Ադոնցը ենթադրում է, որ Ասորեստանի թագավոր Սալմանասար 3-րդը դեպի Հայաստան կատարած իր 857 թվականի արշավանքի ժամանակ անցել է այստեղով և Գյոգդարան նույնացրել է Պրոկոպիոսի հիշատակած Սաֆխաս կիրճի հետ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Բեստ (լեռ)

**Բեստ**, *Էջնոս-կալասի*, լեռ կամ սար Մոկսում, Անձղոց գյուղի մոտ։ Գագաթին կան եկեղեցու և բերդի ավերակներ։ Ուխտատեղի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
An Absence of Empathy

**An Absence of Empathy** - Frameshift խմբի երկրորդ ալբոմը պրոգրեսիվա-մետալիկ ալբոմը, դուրս է եկել 2005 թվականին Հենին Պաուլի *ProgRock Records* լեյբլում։
Ինչպես խմբի մնացած բոլոր, այնպես էլ այս ալբոմը ևս հիմնած է Օկսֆորդից մի պրոֆեսորի նույնանուն գրքի վրա՝ էվոլուցիանիստ Ռիչարդ Դոքինզը։
Երգի վոկալիստն է Սեբաստյան Բախը։ Մյուս գործիքների վրա աշխատել են Հենին Պաուլի խմբի անդամները։

## Երաժշտությունների ցանկ
# "Human Grain (An Absence Of Empathy)" – 4:41
# "Just One More (Murder I - Serial Killer)" – 5:49
# "Miseducation (Violence in Schools I - The Teacher)" – 5:41
# "I Killed You (Murder II - Impulse Killer)" – 9:01
# "This Is Gonna Hurt (Torture I - Torturing)" – 4:34
# "Push The Button (War I - Modern War / Impersonal)" – 6:10
# "In An Empty Room (Rape I - The Victim)" – 5:52
# "Outcast (Violence in Schools II - School Shooting)" – 5:32
# "Blade (War II - Historical War / Personal)" – 9:23
# "How Long Can I Resist (Rape II - The Assailant)" – 6:05
# "When I Look Into My Eyes (Torture II - Being Tortured)" – 5:13
# "What Kind Of Animal (Human Grain - Part II)" – 5:57

## Մասնակիցներ
* Sebastian Bach - վոկալ
* Henning Pauly - կիթառ, բաս կիթառ, բանջո, դաշնամուր, սինթեզ, 
* Երաժշտություն- Henning Pauly

Կատեգորիա:2005 ալբոմներ
Գուդ բայ, Լենին

**«Գուդ բայ, Լենին» **(Good Bye, Lenin!), գերմանական ֆիլմ տրագիկոմեդիայի ժանրում։ Ֆիլմը պատմում է բեռլինյան մի ընտանիքի մասին իսկ գործողությունները ծավալվում են ԳԴՀ-ի անկման և միացյալ Գերմանիայի ստեղծման շրջանում։

## Սյուժե
Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ուրախ և համերաշխ ապրում է 4 հոգուց կազմբած ընտանիք՝ հայրը, մայրը և նրանց երկու երեխաները։ Մի անգամ հայրը մեկնում է գործուղման և ինչպես հաճախ էր լինում այդ ժամանակ՝ մնում Արևմտյան Գերմանիայում։ Կնոջ՝ Քրիստիան Կառների մոտ են գալիս քաղաքացիական հագուստով մարդիկ և հարցաքննություն անցկացնում։ Կինը, որ սրբորեն հավատում էր սոցիալիզմի գաղափարների իդեալականությանը ընկնում է դեպրեսիայի մեջ։ Հետագայում ֆիլմի սյուժեն ծավալվում է հիմնականում մոր և երեխաների շուրջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2003 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1989 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1978 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մայր-որդի հարաբերությունների մասին
Կատեգորիա:2000-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
ՎԱԼԼ-Ի

**ՎԱԼԼ-Ի**, համակարգչային, անիմացիոն, գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ նկարված 2008 թվականին։ Ստեղծվել է *Pixar Animation Studios* ընկերության կողմից։

## Սյուժե
ՎԱԼԼ-Ի ռոբոտը ամեն տարի աղբից մաքրում է Երկիրը, որն աղտոտել էին մարդիկ տիեզերք թռչելուց առաջ։ Նա չի պատկերացնում, որ շուտով կծանոթանա այլ ռոբոտների հետ, կբարձրանա աստղերի մոտ և անգամ կկարողանա դեպի լավը փոխել իր նախկին տերերին, որոնք շուրջ 700 տարի ապրելով տիեզերքում մոռացել էին Երկիր մոլորակի գոյության մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2008 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Pixar-ի լիամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկար լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի համար
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Pixar-ի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 29-րդ դարում
Վարդան Արամյան

**Վարդան Սարիբեկի Արամյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Ֆինանսների նախկին նախարար։

## Կրթություն
* 1992-1997 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ընդհանուր տնտեսագիտության ֆակուլտետի համաշխարհային էկոնոմիկայի բաժինը՝ տնտեսագետի որակավորմամբ։
* 2004 թ. - սովորել և ավարտել է Թաֆթս համալսարանի (ԱՄՆ) Ֆլեթչերի դպրոցի տնտեսագիտության հատուկ ինտենսիվ ուսուցման դասընթացը։
* 2005 թվականից հանդիսանում է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի հայցորդ։ Մի շարք հոդվածների հեղինակ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1997-1998 թթ. - ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում՝ որպես հետևակի մարտական մեքենայի հրամանատար։ 
* 1999-2002 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության վարչության բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների բաժնի մասնագետ։
* 2002-2003 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության վարչության իրական հատվածի վերլուծությունների և մոդելավորման բաժնի ավագ մասնագետ։
* 2003-2006 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության վարչության արտաքին տնտեսական հարաբերությունների բաժնի պետ։
* 2006 թվականի դեկտեմբերից ԱՊՀ միջպետական արժութային կոմիտեի անդամ է (ՀՀ ներկայացուցիչ)։
* 2007 թվականից դասավանդում է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանում։
* 2008 թ. մայիսի 19-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
* 2008 թ. մայիսի 31-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության բանկում Հայաստանի Հանրապետության ազգային տնօրեն։
* 2011 թ. ապրիլի 14-ին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ նշանակվել է Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։
* 2011 թ. մայիսի 16-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանի Հանրապետության կառավարչի փոխարինող անձ (փոխկառավարիչ)։
*2012 թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ նշանակվել է Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գրասենյակի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։
* 2013 թ. սեպտեմբերի 5-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ։
* 2013 թվականի սեպտեմբերի 5-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի առաջին տեղակալ։
* 2013 թ. հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ Կառավարության որոշմամբ վաղաժամկետ ազատվել է Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի գրասենյակի հոգաբարձուների խորհրդի անդամի պաշտոնից։
* 2016 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ֆինանսների նախարար։

## Պարգևներ
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2011)։
* ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2011)։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2015)

## Ընտանիք
* Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Վարդան Արամյանը դատավոր Սարիբեկ Արամյանի որդին է։
* Տիրապետում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Տրանսատլանտյան առևտրային և ներդրումային գործընկերություն

thumb|450x450px|ԵՄ (կանաչ) և ԱՄՆ (նարնջագույն)
**Տրանսատլանտյան առևտրային և ներդրումային գործընկերություն (ՏԱՆԳ)** (անգլերեն*<span lang="en">Transatlantic Trade and Investment Partnership</span>*), Եվրոպական միության և ԱՄՆ-ի միջև նախատեսվող ազատ առևտրի համաձայնագիր։

ՏԱՆԳ-ի կողմնակիցները համարում են, որ համաձայնագիրը կբերի բազմակողմանի տնտեսական աճի, իսկ քննադատները պնդում են, այն կբերի կորպորացիաների իշխանության աճի և կբարդացնի կառավարությունների միջոցով տնտեսության կարգավորումը հանուն ընդհանուր բարօրության։ ԱՄՆ կառավարությունը ՏԱՆԳ-ը դիտարկում է իբրև Տրանս–խաղաղօվկիանոսյան գործընկերության լրացում։

Այն բանից հետո, երբ 2014 թվականի մարտին նախագծի մասին տեղեկատվության արտահոսք եղավ, Եվրոպական Կոմիսիան հասարակական քննարկումներ սկսեց համաձայնագրի որոշ կետերի վերաբերյալ, իսկ 2015 թվականի հունվարին հրապարակեց համաձայնագրի կարճ նկարագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Առևտրային դաշինքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի տնտեսություն
Արևելյան ժողովուրդների արվեստի պետական թանգարան

**Արևելքի ժողովուրդների արվեստի պետական թանգարան**, թանգարան Մոսկվայում, հիմնադրվել է 1918 թվականին, որպես Արևելքի արվեստների թանգարան, 1925-1962 թվականներին կոչվել է Արևելյան մշակույթների պետական թանգարան, 1962 թվականից՝ ներկա անունով։ Հավաքածուն կազմված է Արևելքի ժողովուրդների հին և ժամանակակից գեղանկարչության, քանդակագործության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ավելի քան 30 հազար ցուցանմուշներից (1972)։ Հարուստ է ներկայացված Չինաստանի, Ճապոնիայի, Իրանի, Հնդկաստանի, Ուզբեկստանի, Տաջիկստանի մշակույթը։ Հայկական արվեստը (600 նմուշ) ներկայացված է Հ. Հովնաթանյանի («Դ. Քարաջյանի դիմանկարը») և նրա դպրոցի անհայտ նկարիչների («Թովմաս Օրբելյանի դիմանկարը»), Ս. Ներսիսյանի, Բաշինջաղյան Գևորգի, Մարտիրոս Սարյանի, Հակոբ Կոջոյանի, Արա Սարգսյանի, Անատոլի Ավետյանի և այլոց գեղանկարչական, գրաֆիկական, քանդակագործական աշխատանքներով, ինչպես և հայ ազգային դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ցուցանմուշներով։ 2018 թվականի տվյալներով թանգարանի հավաքածուում հաշվվում էր 160 հազարից ավելի ցուցանմուշ։

## Թանգարանը նամականիշերի և մետաղադրամների վրա

Stamp of USSR 1506.jpg|Թանգարանի շենքը 1949 թվականի խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
Borisov-trenikhin-78.jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
The Soviet Union 1969 CPA 3789 stamp (Persian Simurgh Vessel).jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
Borisov-trenikhin-79.jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
Borisov-trenikhin-77.jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
The Soviet Union 1969 CPA 3792 stamp (Ebisu Statuette, Japan).jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը խորհրդային փոստային նամականիշի վրա
RR5111-0391R 3 рубля 2018 100-летие музея Востока.png|Թանգարանի 100-ամյակին նվիրված 3-ռուբլիանոց մետաղադրամ (Ռուսաստան)
RR5115-0145R 25 рублей 2018 100-летие музея Востока.png|Թանգարանի 100-ամյակին նվիրված 25-ռուբլիանոց մետաղադրամ (Ռուսաստան)


## Ցուցասրահներ և ցուցանմուշներ

State Museum of the Oriental Art (Moscow) 117 by shakko.jpg|Ցուցասրահներից մեկը
State Museum of the Oriental Art (Moscow) 121 by shakko.jpg|Ցուցասրահներից մեկը
State Museum of the Oriental Art (Moscow) 152 by shakko.jpg|Ցուցասրահներից մեկը
State Museum of the Oriental Art (Moscow) 41 by shakko.jpg|Ցուցասրահներից մեկը
Roerich zal.jpg|Ռերիխների ցուցասրահը
Volkov Persian woman.jpg|Ալեքսանդր Վոլկով․ «Պարսկուհի», 1916 թվական, կտավ
Portrait of Aram Khachaturian (Saryan), 1944.jpg|Մարտիրոս Սարյան․ «Արամ Խաչատրյանի դիմանկար»
Pirosmani kutezh.jpg|Նիկո Փիրոսմանի․ «Բեգոյի ընկերները», 1910-ական թվականներ
Anonym. Prince Orbeliani (XIX c.).jpg|Անհայտ հեղինակ․ «Իշխան Թամազ Օրբելիանիի դիմանկարը», 19-րդ դար
Сидамон-Эристов В. В. Царица Тамара. 1917.jpg|Վալերիան Սիդամոն-Էրիսթավի․ «Թամար թագուհի», 1917 թվական, կտավ
Buddha head (State Museum of Oriental Art).jpg|Բուդդայի գլուխը, Գանդհարա, 3-5-րդ դարեր, Քաբուլի ազգային թանգարանի աշխատակիցների նվերը Նիկիտա Խրուշչովին, 1956 թվական
Иранская выставка. Ковер. Музей народов Востока. Москва.jpg|Իրանական գորգ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1918 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գեղարվեստական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Արևմտականներ

**Արևմտականներ**, XIX դարի դարի 40-50-ական թվականների ռուսական հասարակական մտքի ուղղություններից մեկի ներկայացուցիչներ, որոնք հանդես են եկել հանուն Ռուսաստանում ճորտատիրության վերացման և Ռուսաստանի արևմտաեվրոպական ուղիով զարգանալու անհրաժեշտության (այստեղից էլ անվանումը՝ «Արևմտականներ»)։

Արևմտականների մեծ մասը ծագումով ու դիրքով ազնվական-կալվածատերեր, հարուստ վաճառականներ, ռազնոչինեցներ էին, որոնք հետագայում դարձել էին գիտնականներ ու գրականագետներ, գրողներ ու հրապարակախոսներ (Պ․Յա․Չաադաև, Իվան Տուրգենև, Ն․ Ա․ Մելգունով, Վ․ Պ․ Բոտկին, Պ․ Վ․ Աննենկով, Մ․ Ն․ Կատկով, Տ․ Ն․ Գրանովսկի, Պ․ Ն․ Կուդրյավցև, Ս․ Մ․ Սոլովյով, Կ․ Դ․ Կավելին, Բ․Ն․Չիչերին, Պ․ Գ․ Ռեդկին, Ի․ Կ․ Բաբստ, Ի․ Վ․ Վերնադսկի, Ն․ Ա․ Նեկրասով և ուրիշներ)։

1840-ական թվականներին, սլավոնաֆիլների դեմ գաղափարական վեճերի ժամանակ, Արևմտականների հետ էին Ա․ Ի․ Գերցենը, Ն․ Պ․Օգարյովը, Վ․ Գ․ Բելինսկին։ Արևմտականներն աշխատակցում էին առավելապես «Օտեչեստվեննիե զապիսկի» («Отечественные записки»), «Սովրեմեննիկ» («Современник»), «Ռուսկի վեստնիկ» («Русский вестник»), «Ատենեյ» («Атеней») և այլ պարբերականների։ Քննադատում և մերժում էին Ռուսաստանի միապետական-ճորտատիրական իրականությունը, դրան հակադրելով արևմտաեվրոպական միապետությունների (հատկապես Անգլիայի և Ֆրանսիայի) բուրժուական պառլամենտական, սահմանադրական կարգերը, հանդես էին գալիս Արևմտյան Եվրոպայի երկրների հետ Ռուսաստանի մերձեցման օգտին, կոչ էին անում զարկ տալ արդյունաբերության և առևտրի արագ զարգացմանը, երկաթուղիների կառուցմանը, պահանջում էին հասարակական մտքի ազատություն։

Ըստ Արևմտականների, այս ամենը իրականացվելու էր «ի վերուստ» կատարվող բարենորոգումների միջոցով, խաղաղ ճանապարհով։ 1850-ական թվականների վերջերին հասունացող հեղափոխական իրադրության և 1861 թվականի գյուղացիական ռեֆորմի նախապատրաստման շրջանում հակասությունները Արևմտականների և սլավոնաֆիլների միջև հարթվեցին, քանի որ և՛ մեկը, և՛ մյուսները օբյեկտիվորեն արտահայտում էին լիբերալ կալվածատերերի և բուրժուազիայի շահերը։ Վերջիններիս գաղափարախոսության դեմ դուրս եկան հեղափոխական դեմոկրատները Չերնիշևսկու և Գերցենի գլխավորությամբ։ Ետռեֆորմյան շրջանում, կապիտալիստական զարգացման պայմաններում, արևմտականությունը, որպես ռուսական հասարակական մտքի ուղղություն, դադարեց գոյություն ունենալուց։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փիլիսոփայություն
Արևմտահայերի համագումարներ (այլ կիրառումներ)

**Արևմտահայերի համագումարներ** տեղի են ունեցել 1917 և 1919 թթ.
* Արևմտահայերի համագումար (1917)
* Արևմտահայերի համագումար (1919)
Արևմտասիբիրական հարթավայր

**Արևմտա-սիբիրական հարթավայր**, **Արևմտա-Սիբիրական դաշտավայր**, Երկրագնդի ամենաընդարձակ կուտակումային հարթավայրերից մեկը։ Տարածվում է Ուրալյան լեռներից մինչև Միջին Սիբիրական բարձրավանդակը և Կարայի ծովից մինչև Ղազախական մանրաբլուրներն ու Ալթայը։

Տարածությունը ավելի քան 2, 6 մլն․ կմ2 է, երկարությունը՝ մոտ 2500 կմ, լայնությունը՝ 1000-1900 կմ, բարձրությունը՝ 50-300 մ։ Կազմված է մեզոզոյան ու կայնոզոյան հասակի ավազի ու կավի հզոր շերտերից, որոնց հիմքում պալեոզոյան հին ապարներ են։ Մակերևույթը միապաղաղ է, համարյա հորիզոնական, թույլ ցամաքուրդված։ Կտրտված է լայն ու ոչ խոր գետահովիտներով։ Միջգետային տարածությունները տափարակ են, ընդարձակ, մեծ մասամբ ճահճակալած։ Ճահիճները շատ են հատկապես Օբ-Իրտիշյան միջագետքում (Վասյուգանիե)։

Հարուստ է բնական գազի և նավթի պաշարներով։ Կլիման ցամաքային է (հուլիսին՝ 4-ից մինչև 22&nbsp;°C, հունվարին՝ -28-ից մինչև -16&nbsp;°C), վեգետացիոն շրջանը՝ 100-180 օր, ձնածածկի տևողությունը՝ 275-152 օր։ Տարեկան տեղումները՝ 200-600 մմ։ Արևմտա-սիբիրական հարթավայրի հյուսիսում լայն տարածում ունի հավերժական սառածությունը։ Խոշոր գետերն են Օբը, Ենիսեյը, Իրտիշը։ Հարուստ է լճերով (Չանի, Ուբայի, Կուլունդայի և այլն)։ Տեղանքի հարթությունն օժանդակել է բնական զոնաների լավ արտահայտվածությանը, հյուսիսում ձգվում է տունդրան, դեպի հարավ՝ անտառա-տունդրան, տայգան, խառը և լայնատերև անտառները, անտառատափաստանը և տափաստանը։

Արևմտա-սիբիրական հարթավայրի հարավի մեծ մասը հերկված է։ Մշակում են հացահատիկային և տեխնիկական կուլտուրաներ։ Զարգացած է անասնապահությունը, հյուսիսում՝ աղվամազ մոր թեղենի արդյունագործությունը, եղջերվաբուծությունը, ձկնորսությունը, տայգայի ենթազոնայում՝ անտառարդյունաբերությունը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հարթավայրեր
Կատեգորիա:Սիբիր