Էպինեֆելուս

**Էպինեֆելուս** (), քարե պերկեսների (Serranidae) ընտանիքին պատկանող ձկների տեսակ։ Գոյություն ունի ընդհանուր 100 տեսակ, որոնք տարածված են հիմնականում Հնդկական և Խաղաղօվկիանոսյան շրջաններում. 8 տեսակ հանդիպում ենք Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան հատվածում, 11 տեսակ արևմտյան Ատլանտիկայում և 9 տեսակ արևելյան Ատլանտիկայում և Միջերկրական ծովում։ Ունեն վառ և զանազան երանգավորում՝ սև ֆոնի վրա մեծ թվով վառ խալեր, գծեր և կետեր։ Էպինեֆելուսների երանգավորումը շատ փոփոխական է, այն կարող է փոխվել որոշակի իրավիճակներից և շրջակա պայմաններից։

Էպինեֆելուսը գիշատիչ է ամենաշարժ վերին ծնոտով, որը խողովակի ձև է ստանում բերանը բացելուց։ Բերանի նման կառուցվածքն էպինեֆելուսներին թույլ է տալիս ուժով ներքաշել որսը։ Սնվում են փոքր շնաձկներով, ձկներով, օմարներով, կատվաձկներով, ծովային երիտասարդ կրիաներով։

Ձկների երկարությունը տատանվում է 20 սմ-ից մինչև 2,5 մետր, մարմնի քաշը՝ 100 գ-ից մինչև 450 կգ։ Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների արևադարձային հատվածներում բնակվում է հսկայական Epinephelus lanceolatus, որի երկարությունը 270 սմ է, իսկ քաշը՝ 400 կգ։ Ատլանտյան օվկիանոսում բնակվում է Epinephelus itajara, 250 սմ երկարությամբ և 455 կգ քաշով։

Որոշ տեսակներ ունեն արդյունաբերական նշանակություն։ Որոշ երկրներում դրանք բուծվում են ակվամշակույթում։

## Դասակարգում
Ցեղատեսակի մեջ մտնում են 99 տեսակ՝

* *[[Epinephelus adscensionis]]* (Osbeck, 1765)
* *[[Epinephelus aeneus]]* (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1817) (White grouper)
* *[[Epinephelus akaara]]* (Temminck & Schlegel, 1843) (Hong Kong grouper)
* *[[Epinephelus albomarginatus]]* Boulenger, 1903 (White-edged grouper)
* *[[Epinephelus amblycephalus]]* (Bleeker, 1857) (Banded grouper)
* *[[Epinephelus analogus]]* T. N. Gill, 1863 (Spotted grouper)
* *[[Epinephelus andersoni]]* Boulenger, 1903 (Cat-face grouper)
* *[[Epinephelus areolatus]]* (Forsskål, 1775) (Areolate grouper)
* *[[Epinephelus awoara]]* (Temminck & Schlegel, 1843) (Yellow grouper)
* *[[Epinephelus bilobatus]]* J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Twin-spot grouper)
* *[[Epinephelus bleekeri]]* (Vaillant, 1878) (Dusky-tail grouper)
* *[[Epinephelus bontoides]]* (Bleeker, 1855) (Pale-margin grouper)
* *[[Epinephelus bruneus]]* Bloch, 1793 (Long-tooth grouper)
* *[[Epinephelus caninus]]* (Valenciennes, 1843) (Dog-tooth grouper)
* *[[Epinephelus chabaudi]]* (Castelnau, 1861) (Moustache grouper)
* *[[Epinephelus chlorocephalus]]* (Valenciennes, 1830) (Tonga grouper)
* *[[Epinephelus chlorostigma]]* (Valenciennes, 1828) (Brown-spotted grouper)
* *[[Epinephelus cifuentesi]]* Lavenberg & Grove, 1993 (Olive grouper)
* *[[Epinephelus clippertonensis]]* G. R. Allen & D. R. Robertson, 1999
* *[[Epinephelus coeruleopunctatus]]* (Bloch, 1790) (White-spotted grouper)
* *[[Epinephelus coioides]]* (F. Hamilton, 1822) (Orange-spotted grouper)
* *[[Epinephelus corallicola]]* (Valenciennes, 1828) (Coral grouper)
* *[[Epinephelus costae]]* (Steindachner, 1878) (Gold-blotch grouper)
* *[[Epinephelus cyanopodus]]* (J. Richardson, 1846) (Speckled blue grouper)
* *[[Epinephelus daemelii]]* (Günther, 1876) (Saddle-tail grouper)
* *[[Epinephelus darwinensis]]* J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Darwin grouper)
* *[[Epinephelus diacanthus]]* (Valenciennes, 1828) (Spiny-cheek grouper)
* *[[Epinephelus drummondhayi]]* Goode & T. H. Bean, 1878
* *[[Epinephelus epistictus]]* (Temminck & Schlegel, 1843) (Dotted grouper)
* *[[Epinephelus erythrurus]]* (Valenciennes, 1828) (Cloudy grouper)
* *[[Epinephelus fasciatomaculosus]]* (W. K. H. Peters, 1865) (Rock grouper)
* *[[Epinephelus fasciatus]]* (Forsskål, 1775) (Black-tip grouper)
* *[[Epinephelus faveatus]]* (Valenciennes, 1828) (Barred-chest grouper)
* *[[Epinephelus flavocaeruleus]]* (Lacépède, 1802) (Blue-and-yellow grouper)
* *[[Epinephelus fuscoguttatus]]* (Forsskål, 1775) (Brown-marbled grouper)
* *[[Epinephelus gabriellae]]* J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Multi-spotted grouper)
* *[[Epinephelus geoffroyi]]* (Klunzinger, 1870) (Red Sea spotted grouper)
* *[[Epinephelus goreensis]]* (Valenciennes, 1830) (Dungat grouper)
* *[[Epinephelus guttatus]]* (Linnaeus, 1758) (Red grouper)
* *[[Epinephelus heniochus]]* Fowler, 1904 (Bridled grouper)
* *[[Epinephelus hexagonatus]]* (Bloch & J. G. Schneider, 1801) (Star-spotted grouper)
* *[[Epinephelus howlandi]]* (Günther, 1873) (Black-saddle grouper)
* *[[Epinephelus indistinctus]]* J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Somali grouper)
* *[[Epinephelus irroratus]]* (Forster, 1801) (Marquesan grouper)
* *[[Epinephelus itajara]]* (Lichtenstein, 1822) (Atlantic goliath grouper)
* *[[Epinephelus kupangensis]]* Tucker, Kurniasih & Craig, 2016
* *[[Epinephelus labriformis]]* (L. Jenyns, 1840) (Starry grouper)
* *[[Epinephelus lanceolatus]]* (Bloch, 1790) (Giant grouper)
* *[[Epinephelus latifasciatus]]* (Temminck & Schlegel, 1843) (Striped grouper)
* *[[Epinephelus lebretonianus]]* (Hombron & Jacquinot, 1853) (Mystery grouper)
* *[[Epinephelus longispinis]]* (Kner, 1864) (Long-spine grouper)
* *[[Epinephelus macrospilos]]* (Bleeker, 1855) (Snub-nose grouper)
* *[[Epinephelus maculatus]]* (Bloch, 1790) (High-fin grouper)
* *[[Epinephelus magniscuttis]]* Postel, Fourmanoir & Guézé, 1963 (Speckled grouper)
* *[[Epinephelus malabaricus]]* (Bloch & J. G. Schneider, 1801) (Malabar grouper)
* *[[Epinephelus marginatus]]* (R. T. Lowe, 1834) (Dusky grouper)
* *[[Epinephelus melanostigma]]* Schultz, 1953 (One-blotch grouper)
* *[[Epinephelus merra]]* Bloch, 1793 (Honeycomb grouper)
* *[[Epinephelus miliaris]]* (Valenciennes, 1830) (Net-fin grouper)
* *[[Epinephelus morio]]* (Valenciennes, 1828)
* *[[Epinephelus morrhua]]* (Valenciennes, 1833) (Comet grouper)
* *[[Epinephelus multinotatus]]* (W. K. H. Peters, 1876) (White-blotched grouper)
* *[[Epinephelus ongus]]* (Bloch, 1790) (White-streaked grouper)
* *[[Epinephelus poecilonotus]]* (Temminck & Schlegel, 1843) (Dot-dash grouper)
* *[[Epinephelus polylepis]]* J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Small-scaled grouper)
* *[[Epinephelus polyphekadion]]* (Bleeker, 1849) (Camouflage grouper) 
* *[[Epinephelus polystigma]]* (Bleeker, 1853) (White-dotted grouper)
* *[[Epinephelus posteli]]* Fourmanoir & Crosnier, 1964 (Striped-fin grouper)
* *[[Epinephelus quinquefasciatus]]* (Bocourt, 1868) (Pacific goliath grouper)
* *[[Epinephelus quoyanus]]* (Valenciennes, 1830) (Long-fin grouper)
* *[[Epinephelus radiatus]]* (F. Day, 1868) (Oblique-banded grouper)
* *[[Epinephelus retouti]]* Bleeker, 1868 (Red-tipped grouper)
* *[[Epinephelus rivulatus]]* (Valenciennes, 1830) (Halfmoon grouper)
* *[[Epinephelus sexfasciatus]]* (Valenciennes, 1828) (Six-bar grouper)
* *[[Epinephelus socialis]]* (Günther, 1873) (Surge grouper)
* *[[Epinephelus spilotoceps]]* Schultz, 1953 (Four-saddle grouper)
* *[[Epinephelus stictus]]* J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Black-dotted grouper)
* *[[Epinephelus stoliczkae]]* (F. Day, 1875) (Epaulet grouper)
* *[[Epinephelus striatus]]* (Bloch, 1792) (Nassau grouper)
* *[[Epinephelus suborbitalis]]* Amaoka & J. E. Randall, 1990 (Seamount grouper)
* *[[Epinephelus summana]]* (Forsskål, 1775) (Summan grouper)
* *[[Epinephelus tauvina]]* (Forsskål, 1775) (Greasy grouper)
* *[[Epinephelus timorensis]]* J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Yellow-spotted grouper)
* *[[Epinephelus trimaculatus]]* (Valenciennes, 1828) (Three-spot grouper)
* *[[Epinephelus trophis]]* J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Plump grouper)
* *[[Epinephelus tuamotuensis]]* Fourmanoir, 1971 (Reticulate grouper)
* *[[Epinephelus tukula]]* Morgans, 1959 (Potato grouper)
* *[[Epinephelus undulatostriatus]]* (W. K. H. Peters, 1867) (Maori grouper)
* *[[Epinephelus undulosus]]* (Quoy & Gaimard, 1824) (Wavy-lined grouper)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ա. Չերնիցկի, «Էփինեֆելուս»