open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մուամեր Շահին

**Մուամեր Շահին** (), թուրք ծանրորդ, 2019 թվականի Եվրոպայի առաջնության մեդալակիր։ 2013 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Կարիերա
2011 թվականին թուրք մարզիկը մասնակցել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը։ Նույն թվականին եղել է յոթերորդը Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, հանդես է եկել մինչև 56 կգ քաշային կարգում։

Մինչև 56 կգ քաշային կարգում 2013 թվականին աշխարհի պատանեկան առաջնությունում գրավեց երրորդ հորիզոնականը և արժանացավ բրոնզե մեդալի։ Երկամարտի ընդհանուր արդյունքը կազմել է 233 կգ։

2017 թվականին մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը՝ երկամարտում ունենալով 236 կգ արդյունքա։

2018 թվականին Աշխաբադում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը։ Հանդես է եկել նոր՝ մինչև 55 կգ քաշային կարգում, գրավել է 8-րդ հորիզոնականը, երկամարտում ունենալով 235 կգ արդյունք։

Բաթումում 2019 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Մուամերը եերկամարտի արդյունքով նվաճել է բրոնզե մեդալ, ունենալով 247 կգ արդյունք։ Պոկում վարժությունում նվաճել է փոքր արծաթե մեդալ (112 կգ), իսկ հրում վարժությունում՝ փոքր բրոնզե մեդալ՝ ցույց տալով 135 կգ արդյունք։

2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում Մուամերը երկամարտի 242 կգ արդյունքով գրավել է չորրորդ հորիզոնականը։ Պոկում վարժությունում 112 կգ արդյունքով նվաճել է փոքր արծաթե մեդալ։

2021 թվականի դեկտեմբերին մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը, որը տեղի է ունեցել Տաշքենդում։ Մինչև 55 կգ քաշային կարգում Մուամերը 243 կգ երկամարտի արդյունքով գրանվել է վեցերորդ հորիզոնականը։ Պոկում վարժությունում նվաճել է փոքր բրոնզե մեդալ (116 կգ):

Երևանում 2023 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում թուրքը երկամարտի 242 կգ արդյունքով գրավել է չորրորդ հորիզոնականը։ Պոկում վարժությունում 112 կգ արդյունքով նվաճել է փոքր արծաթե մեդալ։

2024 թվականի փետրվարին Սոֆիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Մուամերը պոկում վարժությունում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ ցույց տալով 112 կգ արդյունք։ Երկու վարժությունների արդյունքներով գրավել է հինգերորդ հորիզոնականը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք ծանրորդներ
Ռոմանական ժողովուրդներ

**Ռոմանական ժողովուրդներ**, (կամ ռոմաներեն խոսող ժողովուրդներ, լատ. *Roma*՝ «Հռոմ»)՝ տարբեր էթնոգենետիկ ծագում ունեցող ժողովուրդների խումբ, որը միավորված է ռոմանական լեզուների օգտագործմամբ։ Այս խմբին են պատկանում աշխարհագրորեն և էթնիկորեն հեռու ժողովուրդներ, ինչպիսիք են իտալացիները, իսպանացիները, մեքսիկացիները, բրազիլացիները, պորտուգալացիները, ռումինները, ֆրանսիացիները, պուերտոռիկացիներ, մոլդովացիները և այլն։

Ժամանակակից աշխարհում ռոմանական մշակութային-լեզվային համայնքին կարելի է դասել մինչև 1 միլիարդ մարդ, որոնցից մոտավորապես 2/3-ը (ավելի քան 600 միլիոն) լատինամերիկյան ենթախմբին են պատկանում՝ այսինքն իսպաներեն խոսողներ (մոտ 450 միլիոն, մեծ մասը մեքսիկացիներն են) և պորտուգալերեն խոսողներ ժողովուրդները (մոտ 220 միլիոն, մեծ մասը բրազիլացիներն են)։

## Ժամանակակից ռոմանական համայնքներ
* Անդորրացիներ;

* Արագոնացիներ (հաճախ համարվում են իսպանացիների ենթաէթնիկական խումբ);

* Առումիններ;

* Վալոններ (ինքնանվանում՝ *Wallons*);

* Իսպանացիներ (ինքնանվանում՝ *españoles*, *pueblo español*, եզակի թիվ՝ *español*);

* Շվեյցարացիներ;

* Իտալացիներ (ինքնանվանում՝ *italiani*, եզակի թիվ՝ *italiano*, լեզվի անվանում՝ *lingua italiana*);

* Կատալոնացիներ (երբեմն դիտարկվում են որպես իսպանացիների ենթաէթնիկական խումբ);

* Կորսիկացիներ (երբեմն դիտարկվում են որպես իտալացիների կամ ֆրանսիացիների ենթաէթնիկական խումբ);

* Լադիններ (երբեմն դիտարկվում են որպես իտալացիների ենթաէթնիկական խումբ);
* Սանմարինացիներ;
* Մոնեգասկեր;

* Մեգլենոռումիններ;

* Մոլդովացիներ (ինքնանվանում՝ *moldoveni*, լեզվի անվանում՝ *limba română*);

* Պորտուգալացիներ (ինքնանվանում՝ *portugueses*, *povo português*, եզակի թիվ՝ *português*, լեզվի անվանում՝ *língua portuguesa*);

* Ռումիններ (ինքնանվանում՝ *români*, *poporul român*, եզակի թիվ՝ *român*, լեզվի անվանում՝ *limba română*);

* Սարդինացիներ;

* Սիցիլիացիներ (իտալացիների ենթաէթնիկական խումբ);

* Ֆրանսիացիներ (ինքնանվանում՝ *Français*, *peuple français*, եզակի թիվ՝ *Français*, լեզվի անվանում՝ *langue française*):

## Նոր Ռոմանիայի ժողովուրդները
Միջնադարում պատմական Հին Ռոմանիայի սահմաններից դուրս՝ ռոմանական պետությունների կողմից իրականացված գաղութացման ընթացքում, աշխարհի տարբեր շրջաններում ձևավորվեցին նոր ռոմանալեզու ժողովուրդներ։

* Արգենտինացիներ;
* Բոլիվիացիներ;
* Վենեսուելացիներ;
* Գվատեմալացիներ;
* Հոնդուրասցիներ;
* Դոմինիկցիներ;
* Կոլումբիացիներ;
* Կոստարիկացիներ;
* Կուբացիներ;
* Մեքսիկացիներ;
* Նիկարագուացիներ;
* Պանամացիներ;
* Պարագվայցիներ;
* Պերուացիներ;
* Պուերտոռիկացիներ;
* Սալվադորցիներ;
* Էկվադորցիներ;
* Չիլիացիներ;
* Ուրուգվայցիներ;
* Բրազիլացիներ;
* Հաիթցիներ;
* Դոմինիկանցիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոմանական ազգեր
Քերոլայն Քին

**Քերոլայն Քին** (), կոլեկտիվ գրական կեղծանուն, որով հիմնականում հանդես են եկել ամերիկացի մանկագիրներ Էդվարդ Սթրեյմեյերը, Էնիդ Սքուայրը, Հարիեթ Ադամսը, Միլդրեդ Վիրտ Բենսոնը (դեպքից դեպք նրանց միացել են այլ գրողներ ևս)։  Նրանք հեղինակել են դետեկտիվ աղջիկ Նենսի Դրյուի արկածների մասին մանկական մատենաշար: Ընդ որում՝ մատենաշարը կազմող գրքերի դիպաշարերը լի են անակնկալ շրջադարձերով, խորհրդավոր գաղտնիքներով, առեղծվածներով, որոնց լուծումը պահանջում է մտքի ճկունություն, ռիսկի դիմելու հանդգնություն, արկածների ծարավ: Գրքերն արտադրվել են Stratemeyer Syndicate- ի կողմից:

Սինդիկատի հիմնադիր Էդվարդ Սթրեյմեյերը գրողների է վարձել՝ սկսած Միլդրեդ Վիրթից (հետագայում՝ Միլդրեդ Բենսոն), որպեսզի ստեղծեն Նենսի Դրյուի մասին ձեռագրերը:  Գրողներին յուրաքանչյուր գրքի համար վճարվել է 125 դոլար, պայմանագրով նրանցից պահանջվել է հրաժարվել ստեղծագործության բոլոր իրավունքներից և պահպանել գաղտնիությունը։

Բենսոնը համարվում է Նենսի Դրյուի մասին գրքերի հիմնական հեղինակը։ Սթեյթմեյերի դուստրը՝ Հարիեթ Ադամսը, վերամշակել, վերաշարադրել է բնօրինակ գրքերը և Բենսոնի հեռանալուց հետո ավելացրել նորերը։ 

1979 թվականին Stratemeyer Syndicate-ը փոխել է հրատարակչին՝ նախընտրությունը տալով Simon & Schuster-ին: Նախկին հրատարակիչը՝ Grosset & Dunlap-ը, դիմել է դատարան՝ մեղադրելով
պայմանագրի խախտման մեջ: Դատարանի վճիռը կայացվել է հօգուտ Սինդիկատի. նշվել է, որ նա կարող է ընտրել, թե որ հրատարակչին կցանկանա օգտագործել շարքի հետագա տպագրության համար:

1985 թվականին Սինդիկատը գնվել է Simon & Schuster ընկերության կողմից: Դրյուի մասին գրքերը ներկայումս տնօրինում է Mega-Books-ը:

## Կերպարներ
* *[[Նենսի Դրյու]]* — գլխավոր հերոսուհի, 18-ամյա աղջիկ՝ Ռիվեր Հայթս քաղաքի բնակիչ: Պաշտում է առեղծվածները, ունի լավ զարգացած ինտուիցիա և վերլուծելու արտակարգ ունակություն:
* *Քարսոն Դրյու* — Նենսիի հայրը: Փաստաբան է: Սիրում է թանկարժեք նվերներ ընծայել դստերը, մշտապես օգնում է նրան հետաքննություն վարելիս:
* *Նեդ Նիքերսոն* — Նենսիի ընկերը: Երբեմն օգնում է նրան հանցանքներ բացահայտելու գործում:
* *Հաննա Գրուին* — տնային տնտեսուհի, ընտանիքի մտերիմ բարեկամուհի:
* *Բեսս Մարվին* — Նենսիի մտերիմ ընկերուհին:
* *Ջորջի «Ջեսս» Ֆեյն* — Բեսսի զարմուհին և Նենսիի ընկերուհին:
* *Էլոիզա Դրյու* — Նենսիի հորաքույրը: Ապրում է Նյու Յորքում: Դպրոցի գրադարանավարուհի է:
* *Ջո Հարդի* — Նեդի ու Նենսիի ընկերը, Ֆրենկի կրտսեր եղբայրը: Ի տարբերություն ավագ եղբոր՝ միշտ ծուլանում է, սիրում է հանգստանալ: 
* *Ֆրենկ Հարդի* — Նեդի ու Նենսիի ընկերը, Ջոյի ավագ եղբայրը: Քայլող հանրագիտարան է: 
* *Չեմ Մորտոն* — Հարդի եղբայրների ընկերը:
* *Թոգո* — Նենսիի շունը:
* *Էլեն Արչեր (Քորնինգ)* — Նենսիի ընկերուհի, առավել հաճախ հանդես է գալիս մատենաշարի առաջին գրքերում:

## Գրքեր
Մատենաշարն սկսվել է 1930 թվականին տպագրված «Հին ժամացույցի առեղծվածը» գրքով և ավարտվել 2003 թվականին։

### Նենսի Դրյու

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Նենսի Դրյու
Քվինտեն Թիմբեր

**Քվինտեն Ռայան Կրիսպիտո Թիմբեր** (, ), նիդերլանդցի ֆուտբոլիստ, «Ֆեյենորդ» ակումբի և Նիդերլանդների հավաքականի կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Քվինտենը մայրաքաղաքային «Այաքս» ակումբի սան է։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 15-ին «ՊՍՎ-ի» պահեստայինների դեմ խաղում ակումբի պահեստայինների կազմում նորամուտն է նշել Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջին դիվիզիոնում: 2021 թվականի մայիսի 5-ին եռամյա պայմանագիր է կնքել «Ուտրեխտի» հետ: Օգոստոսի 15-ին Ռոտերդամի «Սպարտայի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնությունում: Հոկտեմբերի 17-ին «ԱԶ Քվինտենի» դեմ խաղում առաջին գոլն է խփել «Ուտրեխտի» կազմում:

2022 թվականի հուլիսի 28-ին տեղափոխվել է Ռոտերդամի «Ֆեյենորդ»՝ ակումբի հետ կնքելով քառամյա պայմանագիր: Օգոստոսի 7-ին «Վիտեսի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմում: Օգոստոսի 28-ին «Էմմենի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Ֆեյենորդի» կազմում: Հոկտեմբերի 13-ին դանիական «Միդտյուլանի» դեմ Եվրոպայի լիգայի խաղում դարձել է գոլի հեղինակ: 2023 թվականին ֆուտբոլիստն օգնել է ակումբին հաղթել առաջնությունում:

## Միջազգային կարիերա
2018 թվականին Նիդերլանդների պատանեկան հավաքականի կազմում Թիմբերը հաղթել է Անգլիայում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում: Մրցաշարում մասնակցել է Գերմանիայի, Սերբիայի, Իսպանիայի, Անգլիայի, Իռլանդիայի և Իտալիայի հավաքականների դեմ խաղին։

2023 թվականին Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի կազմում Ռումինիայում և Վրաստանում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը: Մրցաշարում մասնակցել է Բելգիայի և Պորտուգալիայի հավաքականների դեմ խաղերին։

## Անձնական կյանք
Քվինտենը երկվորյակ եղբայր ունի՝ Յուրիենը, որը «Արսենալի» խաղացող է։ Մինչև 2018 թվականի փետրվարը եղբայրները կրել են հոր ազգանունը՝ Մադուրո, իսկ հետո սկսել են օգտագործել մոր ազգանունը՝ Թիմբեր։

Ավագ եղբայր-Դիլանը, «ՎՎՎ-Վենլո» ակումբի և Կյուրասաոյի ազգային հավաքականի խաղացող է։

## Ձեռքբերումներ
**Ակումբային**

**«Ֆեյենոորդ»**

* Նիդերլանդների չեմպիոն՝ 2022/23
* Նիդերլանդների գավաթի գավաթակիր՝ 2023/24
* Նիդերլանդների Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2024

**Միջազգային**

**Նիդերլանդների հավաքական (Մ-17)**

* Եվրոպայի առաջնության հաղթող (մինչև 17 տարեկան)՝ 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на sports.ru
* 

 
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուտրեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Վիկտոր Մորեյրա

**Վիկտոր Ուգո Մորեյրա Տեյշեյրա** (, ), անդորրացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան: Խաղացել է Անդորրայի ազգային հավաքականում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Խաղացել է Անդորրա-լա-Վելյա քաղաքի «Ռանգերս» ակումբում։ 2006 թվականի հուլիսի 13-ին բոսնիական «Սարաևոյի» դեմ ՈւԵՖԱ-ի գավաթի որակավորման արտագնա խաղում (3:0) նորամուտն է նշել եվրագավաթներում, հանդիպումը սկսել է հիմնական կազմում, սակայն 58-րդ րոպեին փոխարինվել է Հեկտոր Կորդոբայով: Հաջորդ տնային խաղում «Ռանգերսը» նույնպես պարտվել է՝ 0:2 հաշվով: 2007 թվականի հուլիսին մասնակցել է մոլդովական «Շերիֆի» դեմ Չեմպիոնների լիգայի որակավորման երկու պարտվողական խաղի (5:0 ՝ երկու խաղերի հանրագումարով)։

2009 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Սան Ժուլիա» ակումբ։ 2009 թվականի հուլիսին անցկացրել է 3 հանդիպում Չեմպիոնների լիգայի որակավորման փուլում։ «Տրե Ֆիորիի» դեմ պատասխան խաղում (1:1 հիմնական ժամանակ և 6: 5՝ 11 մետրանոցներով), հանդիպման առաջին գոլը 39-րդ րոպեին խփել է Մասիմիլիանո Միկելետիի դարպասը: Հաջորդ փուլում «Սան Ժուլիան» պարտվել է բուլղարական «Լևսկիին» (9:0 երկու խաղերի արդյունքում): 2009 թվականի սեպտեմբերին Անդորրայի Սուպերգավաթի խաղում «Սան Ժուլիան» 2:1 հաշվով հաղթել է «Սանտա Կոլոմային»։

2008/09 և 2011/12 մրցաշրջանների արդյունքներով ՈՒԵՖԱ-ի կայքը Վիկտոր Մորեյրային անվանել է Անդորրայի տարվա խաղացող։ 2011/12 մրցաշրջանում Անդորրայի առաջնության ավագների և մարզիչների քվեարկության արդյունքում ճանաչվել է մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ։

2012 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Լուզիտանս»։ 2013 թվականի սեպտեմբերին թիմի հետ դարձել է Անդորրայի Սուպերգավաթի հաղթող, «Լուզիտանսը» 1:0 հաշվով հաղթել է «Ունիո Էսպորտիվա Սանտա Կոլոմային»։ 2014 թվականին դարձել է «Անդորրայի» խաղացող։

### Կարիերա հավաքականում
2008 թվականի մարտի 26-ին Լատվիայի դեմ ընկերական խաղում (0:3) նորամուտն է նշել Անդորրայի ազգային հավաքականում, Մորեյրան Մանոլո Խիմենեսի փոխարեն խաղադաշտ է դուրս եկել 70-րդ րոպեին: Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում 2010 թվականի  աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակներում Սոմոսան մասնակցել է 3 հանդիպման։

## Ձեռքբերումներ
* Անդորրայի գավաթի եզրափակչի մասնակից (1)՝ 2014
* Անդորրայի Սուպերգավաթի գավաթակիր (2)՝ 2009, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:Անդորրա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անդորրայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անդորրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ունիո Էսպորտիվա Սանտա Կոլոմա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Հայ-իրաքյան հարաբերություններ

**Հայ-իրաքյան հարաբերություններ**, երկկողմ միջազգային հարաբերություններ Հայաստանի և Իրաքի միջև։ Հայաստանը դեսպանատուն ունի Բաղդադում, իսկ Իրաքը՝ Երևանում։

## Պատմություն

Հայաստանն ու Իրաքը պատմական խորը կապեր ունեն՝ պայմանավորված հնագույն կապերով և մտերմությամբ: Հայաստանի և Իրաքի միջև մշակութային կապերը ծագել են հին Հայաստանի և Միջագետքում ապրող շումերների ժամանակներից: Հարաբերություններն էլ ավելի են ընդլայնվել, երբ հայերը սկսել են տեղափոխվել և բնակություն հաստատել Միջագետքում, ինչին նպաստել է Իրաքի հինավուրց և վաղուց գոյություն ունեցող հայկական համայնքը։ Հայոց թագավորությունը ընդարձակ կապեր ուներ Միջագետքի ժողովրդի հետ։

Ենթադրվում էր, որ հայերի արմատները գալիս են Միջագետքից, որը գտնվում է ներկայիս Իրաքի տարածքում։

Երբ տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանությունը, Իրաքը Օսմանյան կայսրության մաս էր կազմում։  Շատ հայեր բռնի տեղահանվեցին, աքսորվեցին և սպանվեցին Օսմանյան զինվորականների կողմից, շատ հայեր ապաստան գտան Իրաքում և Իրաքյան Քուրդիստանում։ Տեղի շատ արաբներ ապաստան են տրամադրել դժվար ժամանակներ ապրած հայերին։ Խորհրդային Միության մաս կազմելուց հետո Հայաստանը մինչև 1991 թվականը Իրաքի հետ հարաբերությունները իրականացվել են Խորհրդային Միության կողմից։

## Պաշտոնական հարաբերություններ
Հայաստանն ու Իրաքը հարաբերություններ են հաստատել 1992 թվականին, այն բանից հետո, երբ Հայաստանը անկախություն է հռչակել Խորհրդային Միությունից։ Հայաստանը դեսպանատուն է բացել Բաղդադում 2000 թվականին, իսկ Իրաքը մեկ տարի անց բացել է իր դեսպանությունը Երևանում։

Իրաքը Հայաստանի կարևորագույն առևտրային գործընկերներից է։ 2016 թվականին երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է ավելի քան 140 միլիոն դոլար։ Հայաստանի և Իրաքի միջև առևտրաշրջանառությունը 2016 թվականին աճել է 30 %-ով։

### Հայոց ցեղասպանություն

Իրաքի և Թուրքիայի միջև պարբերական լարվածությունը մի քանի անգամ ստիպել է Իրաքի ղեկավարությանը դատապարտել Թուրքիային և հասնել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը:

Իրաքյան Քրդստանի ղեկավարությունն ընդհանուր առմամբ դատապարտել է այդ վայրագությունները և քուրդ ժողովրդի անունից ներողություն խնդրել Ցեղասպանության համար։ 

2017 թվականին Իրաքյան Քուրդիստանի հայ համայնքը ողջունել է  Իրաքյան Քուրդիստանում տեղի ունեցող հանրաքվեն և դրա արդյունքները։

2019 թվականին Իրաքի կառավարության համակեցության և հասարակական խաղաղության հարցերով գերագույն մշտական կոմիտեի անդամ շեյխ Յուսիֆ Ալ-Նասրին, ինչպես նաև հոգևորականների պատվիրակությունը կոչ են արել ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը։

## Մշտական դիվանագիտական ներկայացուցչություններ
* Հայաստանը դեսպանատուն ունի Բաղդադում։ 
* Իրաքը դեսպանատուն ունի Երևանում։

File:Armenian Embassy in Iraq.jpg|Հայաստանի դեսպանությունը Բաղդադում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրաքի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայ-իրաքյան հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններ
Ալի Դավուդի

**Ալի Դավուդի** (  ), իրանցի ծանրորդ, հանդես է գալիս 109 կգ+ քաշային կարգում։ Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Ալի Դավուդին ծնվել է 1999 թվականի մարտի 22-ին։ Ապրում է Թեհրանում:

Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել եղբորից հետո։ Ալիի խոսքերով, իր ընտանիքը ծանոթ է եղել ծանրամարտին, և դա մեծապես օգնել է նրան կատարել իր առաջին քայլերը։

## Կարիերա
2016 թվականին 94 կիլոգրամից բարձր քաշային կարգում մասնակցել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը և երկամարտի 375 կգ արդյունքով գրավել է առաջին հորիզոնականը։ Նույն թվականին հաղթել է Ասիայի երիտասարդական առաջնությունում՝ բարձրացնելով ընդհանուր 366 կգ։

2017 թվականի աշխարհի պատանիների առաջնությունում պոկում վարժությունում 187 կգը հաջող բարձրացնելուց հետո հետո, հրում վարժությունում ստացել է զրո։

2018 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ 105+ կգ քաշային կարգում՝ պոկում և հրում վարժություններում համապատասխանաբար բարձրացնելով 192 կգ և 227 կգ։ Աշխաբադում կայացած մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում հանդես է եկել 109 կգ-ից բարձր քաշային կարգում և երկամարտի 424 կգ արդյունքով զբաղեցրել յոթերորդ հորիզոնականը։

2019 թվականի հունիսին պատանիների աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը՝ երկամարտում ունենալով 418 կգ արդյունք։ Պատտայայում կայացած մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում բարձրացրել է երկու կիլոգրամ ավել (190 + 230) և գրավել իններորդ հորիզոնականը։

2020 թվականին երկամարտի 441 կգ արդյունքով նվաճել է Ֆաջրի գավաթը։ Այնուհետև դարձել է Ասիայի չեմպիոն՝ պոկում վարժությունում բարձրացնելով 196 կգ, իսկ հրումում՝ 239 կգ։

Կորոնավիրուսի համաճարակի պատճառով 2021 թվականին հետաձգված Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել 109-ից բարձր քաշային կարգում և նվաճել է արծաթե մեդալ՝ 47 կիլոգրամ զիջելով աշխարհի ռեկորդակիր վրացի Լաշա Տալախաձեին։ Պոկում վարժությունում իրանցին բարձրացրել է 200 կգ, իսկ հրումում՝ 241 կգ։

Սաուդյան Արաբիայում, որտեղ կայացել է 2023 թվականի ծանրամարտի աշխարհի առաջնությունը, 109 կգ-ից ավելի քաշային կարգում իրանցի մարզիկը երկամարտի 452 կգ արդյունքով գրավել է չորրորդ հորիզոնականը։ Հրում վարժությունում փոքր բրոնզե մեդալ է նվաճել։
## Արդյունքներ

Կատեգորիա:Իրանցի ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կիթ-կաթնային կառուցամաս

**Կիթ-կաթնային կառուցամաս**, ֆերմայի ներսում շենք կամ շինություն, որը նախատեսված է կթի տեղակայանքում կովեր կթելու, կաթը հավաքելու, նախնական մշակման ենթարկելու և պահելու համար։ Կիթ-կաթնային կառուցամասը կազմված է կթի տեղակայանքներով հանդերձված կթի սրահից, պաղեցման սարքավորումներից, կաթնատնտեսական օժանդակ շինությունից։ Ըստ կովերի գլխաքանակի՝ մեկ կիթ-կաթնային կառուցամասում տեղադրում են մեկ կամ մի քանի տեղակայանք։ Կիթ-կաթնային կառուցամասի չափերը որոշում են՝ ելնելով դրանց թվից ու տեսակից, հաշվի է առնվում նաև սարքավորման արդյունավետ տեղադրումը և այն սպասարկելու հարմարավետությունը։ Կիթ-կաթնային կառուցամասերը կառուցում են այնպես, որ կենդանիները կթի տեղակայանք մտնեն ամենակարճ ճանապարհով և մտնող ու դուրս եկող կովերի ճանապարհները չհատվեն։

Որպես կանոն, կիթ-կաթնային կառուցամասերը մեկուսացնում են կովանոցից և կովերի արհեստական սերմնավորման կայանից, իսկ որոշ հարավային շրջաններում կառուցում են առանձին։ Կիթ-կաթնային կառուցամասերը հանդերձում են ջեռուցումով, օդափոխիչներով, ջրատարով, կոյուղով։
Ջոնի Մաթիս

**Ջոնի Մաթիս** (), ամերիկացի փոփ երգիչ և երգահան, որը նաև հայտնի է կինոյում և հեռուստատեսությունում իր աշխատանքով. «Ռոմանտիկ տիպի փոփ վոկալիստների գալակտիկայի վերջիններից մեկը, ով հայտնվել է փոփ ասպարեզում անգամ մինչ Ռոքնռոլի գալուստը» (Allmusic)։

## Կենսագրություն
Ջոն Ռոյս Մաթիսը ծնվել է Տեխաս նահանգի Գիլմեր քաղաքում, խոհարար Կլեմ Մաթիսի և նրա կնոջ՝ Միլդրեդ Բոյդի չորրորդ որդին։ Հոր կողմից աֆրոամերիկացի է, իսկ մոր կոխմից ունի բնիկ ամերիկացի նախնիներ։

Սան Ֆրանցիսկո տեղափոխվելուց հետո նրա հայրը, ով աշխատում էր թատրոնում, նկատեց որդու երաժշտական ​​տաղանդը, և այդ ժամանակ որդու համար 25 դոլարով գնել է հին դաշնամուր և սկսել է  սովորեցնել կատարել այն ժամանակվա մի քանի հայտնի երգեր, որոնցից առաջինը «Իմ կապույտ դրախտը»։ Շուտով Մեթիսը սկսեց տնային համերգներ տալ՝ հյուրերին զվարճացնելով, երգելով դպրոցական և եկեղեցական տոներին։

Տասներեք տարեկանում Ջոնին ընդունվեց վոկալի դասընթացների Քոնի Քոքսի մոտ, իսկ ուսուցման ծախսերը վճարում էր՝ տունը մաքրելով։ Քոքսի մոտ վեց տարի սովորելուց հետո նա տիրապետում էր դասական և օպերային վոկալի հիմունքներին և որոշ ժամանակ նույնիսկ մտածում էր օպերային երգիչ դառնալու հնարավորության մասին։ Այդ նույն տարիներին Մաթիսը լքել է իր մարզական կարիերան, թեև նա իր դպրոցի առաջատար մարզիկներից էր, որտեղ նրա համար օլիմպիական դափնիներ էին կանխատեսում։

Մաթիսի առաջին էստրադային կատարումները եղել են Մերլ Սաունդերսի նվագախմբի հետ։ Սկսելով իր կարիերան մի շարք հիթային սինգլներով՝ Մաթիսն այնուհետև փոխել է ռազմավարությունը ջազ և փոփ չափանիշները, այնուհետև 1960-ականներին հաջողությամբ մտել է ալբոմների շուկա: 1970-ականներին նա սկսել է կատարել երաժշտություն, որն իր ձայնով նման էր ժամանակի Սոֆթ ռոքին և մնացել է հայտնի կենդանի կատարող մինչև 1990-ականների վերջը: 2003 թվականին Ջոնի Մաթիսը ստացել է «Գրեմմի» մրցանակ (Lifetime Achievement Award)։ Ըստ որոշ հաշվարկների՝ աշխարհում վաճառվել է նրա ձայնագրություններով ավելի քան 350 մլն ձայնասկավառակ։ 1982 թվականին Մաթիսը հայտարարել է իր համասեռամոլության մասին։

Իր կարիերայի սկզբում Մաթիսը, իր իսկ խոստովանությամբ, շատ ամաչկոտ էր, և նա ստիպված էր շատ ջանք ու ժամանակ ծախսել այդ թերությունը հաղթահարելու և բեմում համեմատաբար ազատ զգալ սովորելու համար, բայց «բեմում կոշտությունը շարունակում է մնալ խնդիր»։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ (ընտրանի)

Հատուկ պիտակավորված սինգլներ, որոնք ձայնագրվել են դուետներով․ ( * ) Gladys Knight & The Pips, ( * * ) Դենիս Ուիլյամս, ( * * * ) Ջեյն Օլիվեր, ( # ) Պաուլետ, ( # # ) Դայոն Ուորվիք, ( # # # ) Ռեգինա Բել։

## Մատենագիտություն
* 

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* 
* www.JohnnyMathis.com. — Официальный сайт Джонни Мэтиса.
* www.JohnnyMathis.net. Сайт Джонни Мэтиса от Sony.
* The Mathis Chronicles 

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Ճապոնական օկուպացիոն պեսո

**Ճապոնական օկուպացիոն պեսո (ճապոնական կառավարության պեսո)** (), օկուպացիոն փող, որը թողարկվել է 1942-1945 թվականներին Ճապոնական կայսրության կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆիլիպինների օկուպացված տարածքում օգտագործելու համար։

## Պատմություն
1941 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ճապոնական զորքերը ափ իջան Բատան կղզում, իսկ դեկտեմբերի 10-ին՝ Կամիգին և Լուսոն կղզիներում։ Ֆիլիպինյան օկուպացիայի արդյունքում 1942 թվականի հունիսին ամբողջ Ֆիլիպինները օկուպացվեց ճապոնական զինված ուժերի կողմից։ 

1942 թվականին ճապոնական կառավարության կողմից սկսեցին թողարկվել պեսո և սենտավո։ Ֆիլիպինյան պեսոն գործածությունից դուրս չմղվեց և օկուպացիոն փողերին զուգահեռ շարունակեց շրջանառության մեջ մնալ։ Առաջինը թողարկվեցին 1, 5, 10, 50 սենտավո և 1, 5, 10 պեսո անվանական գնով թղթադրամներ։ 1943 թվականին թողարկվեցին արժեթղթերի նոր տարբերակներ՝ 1, 5, 10 պեսո, իսկ 1944 թվականին՝ 100 և 500 պեսո անվանական գնով։ Պատերազմի ավարտին ճապոնացիները թողարկեցին նաև 1000 պեսո անվանական գնով արժեթղթեր։ Բոլոր արժեթղթերի վրա նշված էր «P» շարքը (Ֆիլիպիններ)։

## Թղթադրամներ
### 1942 թվական

### 1943-1945 թվականներ

## Տես նաև
* Ֆիլիպինյան պեսո

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլիպինների փողը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին guerrilla-money.com

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների մետաղադրամներ
Ինչպե՞ս է տանը, ինչպե՞ս են գործերը

**Ինչպե՞ս է տանը, ինչպե՞ս են գործերը** (), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1987 թվականին, ռեժիսոր Սամվել Գասպարովի կողմից։ Ֆիլմում իր վերջին կինոդերն է կատարել Մհեր Մկրտչյանը:

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Թբիլիսիում ապրող տղաների նախապատերազմական ու պատերազմական շրջանների կյանքի մասին: Միկան, ով ընտանիքի ավագ երեխան էր, ռազմաճակատ է ճանապարհում հորը: Նրա ուսերին ծանրանում է մոր ու կրտսեր եղբոր հոգսը: Միկան ու նրա ընկերները սկսում են ռազմաճակատից ստացված նամակները բաժանել հասցեատերերին և օգնել զոհվածների ընտանիքներին: Նրանց հարազատ տունը հին ու մեծ բակն էր՝ իր բազմաթիվ բնակիչներով:

## Դերասանական կազմ

## Նկարահանող խումբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Նոր Կաստիլիա

**Նոր Կաստիլիա**, (Castilla la Nueva), պատմական մարզ Իսպանիայում, Տախո գետի ավազանում, Մեսետա սարահարթի հարավային մասում։ Բաժանվում է Մադրիդ, Գվադալախարա, Կուենկա, Տոլեդո, Սյուդադ Ռեալ նահանգների։ Տարածությունը 72,3 հզ․ կմ² է, բն․՝ 5,2 մլն (1978)։ Գլխավոր քաղաքը՝ Մադրիդ։ 

Նոր Կաստիլիան ագրարային–ինդուստրիալ մարզ է։ Զբաղվում են հացահատիկի, ընդավորների մշակությամբ, խաղողագործությամբ, պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ և ոչխարաբուծությամբ։ Արդյունահանում են սնդիկի հանքանյութ (Ալմադեն), այրվող թերթաքարեր (Պուերտոլյանո)։ Կա տեքստիլ, կաշվի, սննդի արդյունաբերություն։ Զարգանում են մեքենաշինությունը (հատկապես տրանսպորտային), մետալուրգիան, քիմիական, նավթաքիմիական արդյունաբերությունը։ Զարգացած են ազգային ավանդական արհեստները և տնայնագործական իրերի արտադրությունը (խեցեգործություն, ասեղնագործություն, ժանյակագործություն ևն)։ Արդյունաբերությունը կենտրոնացած է Մադրիդի ագլոմերացիայում, Գվադալախարայում և այլուր։ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Նոր Հեբրիդներ

**Նոր Հեբրիդներ**,  (անգլ․ New Hebrides, ֆրանս․ Nouvelles Hebrides), արշիպելագ Մելանեզիայում, Խաղաղ օվկիանոսի հարավ–արևմտյան մասում։ Բաղկացած է 80 կղզիներից, որոնցից 12-ը խոշոր են՝ Մաևո, Ամբրիմ, Լելեպա։ 

Տարածությունը 14,8 հզ․ կմ² է, բն․՝ ավելի քան 221 հզ․ (2006, հիմնականում բնիկներ)։ Բարձրությունը՝ մինչև 1810 մ, կա մոտ 60 հրաբուխ (որոնցից 10-ը՝ գործող)։ 

Մինչև 1980-ի հուլիսի 30-ը Նոր Հեբրիդները Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի համատեղ տիրույթն էին, այժմ Վանուատու պետության կազմի մեջ են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Վանուատուի կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Լյուքսեմբուրգցիներ

**Լյուքսեմբուրգցիներ** (լյուքս. Lëtzebuerger), Լյուքսեմբուրգի հիմնական բնակչությունը: Ընդհանուր թիվը՝ 400 հազար մարդ, որոնցից 300 հազարը ապրում է Լյուքսեմբուրգում: Հիմնականում խոսում են լյուքսեմբուրգերենով, որը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի գերմանական խմբին: Գրավոր լեզուն հիմնված է լատինական այբուբենի վրա: Հավատացյալները հիմնականում կաթոլիկներ են, փոքր մասը՝ բողոքականներ:

Լյուքսեմբուրգցիների մեծամասնությունը բնակվում է Լյուքսեմբուրգում: Այնուամենայնիվ, կան մեծ սփյուռքներ Եվրոպայում և այլ երկրներում, մասնավորապես՝ Բելգիայում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում: Սա հիմնականում պայմանավորված է պատմական գործոններով, հատկապես Լյուքսեմբուրգի երեք բաժանումներով, որոնք հանգեցրին Լյուքսեմբուրգի տարածքների ներառմանը հարևան երեք երկրների կազմում:

Ամերիկայում նույնպես կան մեծ սփյուռքներ (ամենամեծերը՝ ԱՄՆ-ում, Արգենտինայում և Բրազիլիայում):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգեր
Կատեգորիա:Բելգիայի ազգեր
Կատեգորիա:Գերմանական ժողովուրդներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ազգեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի ազգեր
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի բնակչություն
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի պատմություն
Կատեգորիա:Հնդեվրոպական ազգեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ազգեր
Գազանաբեկ

**Գազանաբեկ** (; ; ), աստվածաշնչյան եզրույթ, որով բնութագրվում է գազանի կողմից սպանված կամ խոցված կենդանու սատակը։ Գազանաբեկի օրինակ է գայլի կողմից սպանված ոչխարի միսը։

Աստվածաշնչի Ելից, Ղևտացովոց և Մարգարէութիւն Եզեկիելի գրքերում ուղղակիորեն արգելվում է ուտել գազանաբեկ միս
:

Գազանաբեկ միս ուտելու արգելքը հիմնականում կապված է վայրի կենդանիներից` կծոցի միջոցով զոհին վարակի հնարավոր փոխանցման հետ: Այդուամենայնիվ, կատաղության և շատ այլ վարակների հարուցիչների մեծամասնությունը ոչնչանում են մսի ջերմային պատշաճ մշակման դեպքում: Սակայն, եթե գազաններն ամբողջությամբ չեն հոշոտում որսի միսը, մանրէներն ու միջատները որոշ ժամանակ անց սկսում են գաղութացնել դին, սնվել դրանով և բազմանալ աստիճանացուցային արագությամբ։ Մարդկանց կողմից գիշի մսի օգտագործումը որպես սնունդ, նույնիսկ ջերմային մշակումից հետո կարող է դառնալ փորլուծության և սննդային թունավորման պատճառ։

1054 թվականի Մեծ հերձվածքի ընթացքում և դրանից ի վեր ուղղափառները մեղադրում էին կաթոլիկներին` գազանաբեկ միս ուտելու համար։

Կանոնք առաքելոցում ևս առկա է գազանաբեկ միս ուտելու արգելք.

Բյուզանդական եկեղեցու Մեծ տոնացույցի նոմոկանոնում, հղում անելով Կանոնք առաքելոցին, ևս արգելվում է ուտել գազանաբեկ միս:

Գիտնականները կարծում են, թե մարդկային էվոլյուցիայի վաղ շրջանում, մարդիկ` մսի մասնաբաժինը սննդում հիմնականում լրացրել են այլ կենդանիների որսը գողանալով, քան թե` ինքնուրույն որս անելով: Հավանաբար, գազանաբեկ միս ուտելու արգելքը կապված է նաև այդ հնագույն սովորույթն արմատախիլ անելու փորձերի հետ:

## Տես նաև
* Սատակ
* Գեշ
* Մեռելոտի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Материалы для словаря древнерусского языка. Труд И. И. Срезневского. Том первый. Санкт-Петербург, 1893. кол. 966
* Полный церковнославянский словарь (Протоиерей Г. Дьяченко) стр. 199
* В. П. Вихлянцев Библейский словарь Вихлянцева
* Никодим (Милаш). Правила Святых Апостолов и Вселенских соборов с толкованиями. Правило 63 Святых Апостолов

Կատեգորիա:Կրոնական էթիկա
Ատամների ծկթում

thumb|Ինը ամսական երեխայի բերանը, որի ստորին կենտրոնական ատամը գրեթե ժայթքում է
thumb|5 օր անց կտրիչն արդեն տեսանելի է
**Ատամների ծկթում,** ատամների պսակների աստիճանական առաջացումը ծնոտի և լնդերի ալվեոլային ելունի մակերևույթից վեր: Գործընթացը ավարտվում է լնդերի վրա ատամի ամբողջական պսակի մինչև վզիկի հատվածի ծկթելով։

Մարդու մոտ ատամների ծկթումը տեղի է ունենում երկու անգամ՝ առաջին շրջանը՝ 20 կաթնատամների ծկթումը, սկսվում է կյանքի 6-րդ ամսից մինչև 24-30 ամիս, երկրորդ շրջանը՝ 5 տարեկանից 14 տարեկան, երբ ատամները փոխվում են մշտական ատամների։ Իմաստության ատամները ծկթում  են 17-25 տարեկանում կամ ընդհանրապես չեն ծկթում։  Ծկթման ժամկետները և կարգը երբեմն կարող են խախտվել, ամենից հաճախ ծկթման պաթոլոգիան կապված է իմաստության ատամների հետ: Հայտնի են արդեն ծկթած 1-2 կաթնատամ ունեցող երեխաների ծննդյան դեպքեր։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսից ատամների ծկթումն ավելի վաղ է դարձել։ Նախկինում մանկական մահացությունը սխալմամբ կապված էր ատամների ծկթման հետ.1842 թվականին Լոնդոնում մահացած մինչև 1 տարեկան երեխաների 4,8%-ի և 1-ից 3 տարեկան երեխաների 7,3%-ի մահվան պատճառ։ Ատամների ծկթումը բնական գործընթաց է: Դեռևս 1938 թվականի դասագրքում առաջարկվել է ատամի ծկթումը հեշտացնելու համար իրականացնել լնդերի բացում, վիճակը թեթևացնող փոշիների կիրառում, որոնք սակայն կարող էին սնդիկ պարունակել, ինչը նույնպես կարող էր մահվան պատճառ դառնալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատամնաբուժություն
Կատեգորիա:Ատամներ
Կատեգորիա:Մանկաբուժություն
Տեեմու Մյանտիսաարի

**Տեեմու Մյանտիսաարի** ( ֆիններեն արտասանություն՝ [teːmu mæntysɑːri], ), ֆինն կիթառահար, ով հայտնի է որպես Wintersun, Imperanon, Induction, Smackbound և Megadeth մետալ խմբերի անդամ։

## Կարիերա
2004 թվականին Մյանտիսաարին միացավ Wintersun խմբին և այդ ժամանակից ի վեր ակտիվորեն շրջագայել է նրանց հետ։ Նա նաև մասնակցել է Imperanon խմբի գործունեությանը մինչև 2007 թվականի խմբի լուծարումը։ Imperanon-ի կազմում նա գրել է բազմաթիվ չհրապարակված երգեր։

2015 թվականից Մյանտիսաարին հանդես է գալիս Smackbound խմբում։

### Megadeth
2023 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մյանտիսաարին միացավ Megadeth խմբի Հյուսիսային Ամերիկայի շրջագայությանը՝ հանդես գալով որպես գլխավոր կիթառահար։ Սա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ խմբի կիթառահար Կիկո Լորեյրոն ստիպված էր ժամանակավորապես հեռանալ ընտանեկան հարցերով զբաղվելու նպատակով։ Մյանտիսաարիի նշանակումը կատարվեց Լորեյրոյի առաջարկությամբ։ 

2023 թվականի նոյեմբերի 21-ին Megadeth խմբի առաջնորդ Դեյվ Մասթեյնը հայտարարեց, որ խումբը շարունակելու է գործունեությունը Տեեմու Մյանտիսաարիի հետ՝ որպես հիմնական կիթառահար, մինչդեռ Լորեյրոն կմնա անժամկետ դադարի մեջ։ 2024 թվականի հունվարին Մյանտիսաարին պաշտոնապես դարձավ խմբի մշտական անդամ, քանի որ Լորեյրոն հայտարարեց իր հեռանալու մասին Megadeth-ից։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Ֆինն երաժիշտներ
Ռոբերտ Բոժենիկ

**Ռոբերտ Բոժենիկ** (, ), սլովակ ֆուտբոլիստ, «Բոավիշտա» ակումբի և Սլովակիայի ազգային հավաքականի հարձակվող։ 2024 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Բոժենիկը «Ժիլինա» ակումբի սան է։ 2018 թվականի հուլիսի 28-ին «Նիտրայի» դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Սլովակիայի առաջնությունում։ Նույն խաղում Ռոբերտը խփել է իր առաջին գոլը «Ժիլինայի» կազմում։ Նորամուտի մրցաշրջանում նա դարձել է առաջնության երկրորդ լավագույն ռմբարկուն և արժանացել առաջնության արծաթե մեդալների։

2022 թվականի հուլիսին նա վարձավճարով տեղափոխվել է պորտուգալական «Բոավիշտա» ակումբ։

### Ակումբային վիճակագրություն

## Կարիերան ազգային հավաքականում
2019 թվականի հունիսի 7-ին Հորդանանի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Բոժենիկը իր նորամուտն է նշել Սլովակիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Սեպտեմբերի 9-ին Եվրոպայի 2020 թվականի առաջնության Հունգարիայի հավաքականի դեմ ընտրական խաղում Ռոբերտը խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում։

### Գոլերը Սլովակիայի հավաքականի կազմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրություն
* Պրոֆիլը «Ժիլինայի» պաշտոնական կայքում 
* Պրոֆիլը ֆուտբալնետում
* Պրոֆիլը Ֆորտունա լիգայում
* Պրոֆիլը Ligy.sk-ում

Կատեգորիա:Բոավիշտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ժիլինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆորտունա Դյուսելդորֆի ֆուտբոլիստներ
Հնդկաստանի հայահոծ բնակավայրերի վիմագրերը (գիրք)

**Հնդկաստանի հայահոծ բնակավայրերի վիմագրերը**, աշխատությունը ներկայացնում է Հնդկաստանի երբեմնի հայահոծ քաղաքների հայկական եկեղեցիների և գերեզմանատների արձանագրությունները: Հասցեագրվում է հայ ժողովրդի, մասնավորապես հայկական գաղթավայրերի պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող մասնագետներին և ընթերցող լայն հասարակությանը: 

Այն ամփոփում է 2011 թվականի ՀՃՈՒ արշավախմբի կողմից Հնդկաստանի 9 հայահոծ բնակավայրերից հավաքագրված հայկական վիմագրերը։ Դրանք, անկախ ծավալից, բովանդակությունից, պահպանվածության աստիճանից կամ լեզվից (հայերեն, պարսկերեն, անգլերեն, լատիներեն, վրացերեն, ֆրանսերեն, պորտուգալերեն), հրատարակվել են բնօրինակին համապատասխան և թարգմանվել հայերեն: Ներառում է ընդհանուր 2291 արձանագրություն, որի մոտ ութսուն տոկոսը հրատարակվում է առաջին անգամ:
Նվիրված է Հայաստանի և Հնդկաստանի Հանրապետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 32 և Հնդկաստանում Հայաստանի դիվանագիտական մշտական ներկայության 30-ամյակին։ Արշավախումբը Հնդկաստանում իր գործունեությունը ծավալել է հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի ղեկավարությամբ, իսկ գրքի հեղինակն է ՀՃՈՒ հիմնադրամի վարչական հարցերի և հրատարակությունների գծով համատնօրեն Րաֆֆի Քորթոշյանը:
Գիրքը ՀՃՈՒ հիմնադրամի «Գիտական ուսումնասիրություններ» գրքաշարի 21-րդ հատորն է:
Գրքի նախահրատարակչական և տպագրական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ

## Արտաքին հղումներ
* Հնդկաստան.հայկական հետքերով ֆիլմը
* Հարցազրույց Հանրային ռադիոյում
* լրատվականի անդրադարձը
* լրատվականի անդրադարձը
* լրատվականի անդրադարձը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Accuracy International AWM

**Accuracy International AWM (Arctic Warfare Magnum),** բրիտանական դիպուկահար հրացան, որը մշակվել է Accuracy International-ի կողմից և Magnum հրացանի փամփուշտի համար: Հագեցած է օպտիկական տեսարանով։ Պատկանում է AW (Arctic Warfare) հրածանների գծին:

## Նկարագրություն
1996 թվականին բրիտանական Accuracy International ընկերությունը մշակել և սկսել է Accuracy International AWM դիպուկահար հրացանի արտադրությունը: Ըստ էության, սա «Arctic Warfare» գծի հրացան է, որը ձևափոխված է ավելի հզոր Magnum փամփուշտով խցիկի համար, ինչը հնարավորություն է տվել մեծացնել կրակի շրջանակը և ճշգրտությունը: Կառուցվածքային առումով այն տարբերվում է Accuracy International L96A1 / Arctic Warfare-ից միայն կրակելու և սնուցման մեխանիզմով (պտուտակ, պահեստատուփ), որոնք վերանախագծվել են Magnum փամփուշտների ավելացված չափսերի և աշխատանքային ճնշման հետ աշխատելու համար:

2009 թվականին այս հրացանը տեսանելիության հեռահարության ռեկորդ է սահմանել։ Բրիտանացի դիպուկահար Քրեյգ Գարիսոնը Աֆղանստանում 2477 մետր հեռավորության վրա սպանել է երկու հակառակորդի L115A3 հրացանով։

2012 թվականին Accuracy International-ը դադարեցրեց Arctic Warfare Magnum (AWM) հրացանների արտադրությունը, շուտով սահմանափակվեց Arctic Warfare (AW) հրացանների արտադրությունը: Փոխարենը, ներկայումս արտադրվում են Accuracy International AX / AXMC ընտանիքի ավելի առաջադեմ հրացաններ:

## Գործող երկրներ
* 
*  — ընդունվել է բրիտանական զինված ուժերի կողմից L115A1 անվան տակ
* 
* 
*  
*  — Իռլանդիայի զինված ուժերի բանակային դիպուկահարների հետ ծառայության մեջ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես նաև
*Accuracy International L96A1 / Arctic Warfare

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումններ
*Современное огнестрельное оружие
*описание винтовок AW на сайте world.guns.ru
Ոսկե բանան

մինի|«Ոսկե բանանը» Եվրոպայի քարտեզի վրա
**«Ոսկե բանան»** («*Արևի գոտի»*), տերմին, որը նշանակում է խիտ բնակեցված և ուրբանիզացված տարածք, որը ձգվում է արևմուտքում՝ Նոր Կարթագենի և արևելքում՝ Ջենովայի միջև՝ Միջերկրական ծովի ափի երկայնքով: «Ոսկե բանան» հայեցակարգը (կոնցեպցիա) ներդրվել է 1995 թվականին Եվրոպական հանձնաժողովի Եվրոպա 2000 նախագծում՝ նպատակ ունենալով զարգացնել կայուն զբոսաշրջությունը, խթանել վերականգնվող էներգիայի օգտագործումը, ամրապնդել միջկառավարական հարաբերությունները, խթանել տնտեսական զարգացումը և ավելի սերտ կապը Իսպանիայի, Իտալիայի և Ֆրանսիայի միջև: «Ոսկե բանանի» գաղափարը առաջարկվել է «երկնագույն բանանի» անալոգիայով, որը նշանակում է Եվրոպայի տնտեսապես ամենազարգացած տարածաշրջանը:

## Բնութագիր
«Ոսկե բանանը» ձևավորվել է «երկնագույն բանանից», որը շարունակվում է Միջերկրական ծովի ափով (Նիս, Մարսել, Մոնպելիե և Բարսելոնա քաղաքներով) մինչև իսպանական Վալենսիա: Ի տարբերություն «երկնագույն բանանի», այս տարածքն ունի ավելի զարգացած գործունեություն՝ կապված նոր տեխնոլոգիաների, հետազոտությունների և զարգացման հետ: «Ոսկե բանանի» բնակչությունը կազմում է 40-45 միլիոն մարդ։

## Տես նաև
* Երկնագույն բանան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Եվրոպա
Կատեգորիա:Եվրոպական միության տնտեսություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իտալիայում
Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Մարդու ապրելավայրեր
Կատեգորիա:Մերձքաղաքային շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն
Արագոնացիներ

**Արագոնացիներ** (արագոներեն և իսպաներեն՝ aragoneses), ռոմանական ժողովուրդներից են, որը ինքնությունը կապում է Իսպանիայի ներքին հյուսիսարևելյան պատմական Արագոն շրջանի հետ: Նրանց արագոներենը, որով հավանաբար խոսում էին միջնադարյան Արագոն թագավորությունում (XI-XVI դարերում), Նավարրայի թագավորությունում և Լա Ռիոխայում, ներկայումս վտանգված լեզու է. դրա խոսնակները կազմում են մոտ 25,000 մարդ և բնակվում են Արագոնի ինքնավար համայնքի հյուսիսային լեռնային շրջաններում: Նրանց քանակությունը 1,2 մլն.: Նաև նրանք դավանում են կաթոլիկություն: 

Արագոնացիների մեծամասնությունը (90% և ավելի) խոսում է իսպաներենով՝ հյուսիսային բարբառով, որն ունի որոշակի տարածաշրջանային առանձնահատկություններ՝ հատկապես հնչերանգի և բառապաշարի տեսանկյունից: Արագոներեն լեզվի օգտագործումը ներկայումս սահմանափակված է հիմնականում գյուղական և լեռնային հյուսիսային Արագոնում։ Արևելյան հատվածներում՝ Լա Ֆրանխայում, բնակչության մոտ 90%-ը խոսում է կատալոներենի տարբերակներով:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի ազգեր
Կատեգորիա:Ռոմանական ազգեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի ազգեր
Կատեգորիա:Արագոն
Կատեգորիա:Հնդեվրոպական ազգեր
Նորդկապ հրվանդան

**Նորդկապ հրվանդան** (, , ), հրվանդան Մագերյո կղզում, Նորվեգիայում (հյուսիսային լայնության 71°10՛ և արևելյան երկայնության 25°47՛)։ Նորդկապը Եվրոպայի ծայր հյուսիսային հրվանդաններից առավել հայտնին է։ 

Այն հաճախ համարվում է նաև Եվրոպայի ամենահյուսիսային կետը, որը գտնվում է կղզու վրա, իսկ ավելի հյուսիսային՝ Շպիցբերգեն, Ֆրանց Յոզեֆ և Նոր Երկիր կղզեխմբերը նույնպես ներառված են Եվրոպայում: Նաև հարևան Կնիվշելոդենը դուրս է ցցված ծովի մեջ 1,5 կմ դեպի հյուսիս (երկուսն էլ գտնվում են կղզու վրա): Եվրոպայի ամենահյուսիսային մայրցամաքային կետը Նորդկին հրվանդանն է։

## Նկարագրություն
Նորդկապին ամենամոտ նավահանգիստը ձկնորսական փոքրիկ Հոնինգսվոգ քաղաքն է։

Նորդկապ հրվանդանը մեծ ժայռի մի մասն է։ Գրանիտե ժայռը ճեղքերով մասնատված է երեք ելուստների․ միջինը՝ ամենամեծը, հենց Նորդկապ հրվանդանն է։ Նորդկապ հրվանդանի վերին հատվածը հարթ է և ծածկված է փոքր լճերով քարքարոտ տունդրայով։

## Պատմություն
Նորդկապ հրվանդանն անվանակոչել է անգլիացի հետախույզ Ռիչարդ Չենսլերը 1553 թվականին, երբ նա անցել է հրվանդանի մոտով՝ փնտրելով Հյուսիսային միջանցքը։ Այնուհետև բազմաթիվ հետազոտողներ այցելել են հրվանդան՝ բարձրանալով ժայռով դեպի սարահարթ։ Հրվանդանի ամենահայտնի այցելուներն են Նորվեգիայի թագավոր Օսկար II-ը (1873 թվականին) և Թաիլանդի թագավոր Չուլալոնգկորնը (1907 թվականին)։ Այժմ Նորդկապ հրվանդանը զբոսաշրջային վայր է, նրա վրա կա դիտահարթակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգիայի հրվանդաններ
Նորդկինի հրվանդան

**Նորդկինի հրվանդան**, Կիննարուդդեն (Nordkyn, Kinnarodden), հրվանդան Նորվեգիայում, մայրցամաքային Եվրոպայի հյուսիսային վերջամասը (հյուսիսային լայնության 71°08՛ և արևելյան երկայնության 27°42՛)։ 

Բարենցի ծովը ափերի մոտ չի սառչում: Բուսականությունը նոսր է, բնորոշ տունդրային։ Նորդկինից դեպի արևմուտք գտնվում է Մագերյո կղզին, որի վրա գտնվում են Նորդկապ և Կնիվշելոդեն հրվանդանները, որոնք Եվրոպայի ամենահյուսիսային կետերն են (չհաշված Շպիցբերգեն, Ֆրանց Յոզեֆ և Նոր Երկիր կղզեխմբերի ավելի հեռավոր և ավելի հյուսիսային կետերը):

Վարչական առումով հրվանդանը պատկանում է Ֆինմարք կոմսությանը։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի հրվանդաններ
Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով
A Merry Little Christmas

***A Merry Little Christmas***, ամերիկյան Lady Antebellum քանթրի խմբի  սուրբծննդյան մինի ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։  Ալբոմում ներառվել է խմբի «On This Winter’s Night» օրիգինալ կոմպոզիցիան և սուրբծննդյան հայտնի երգերի քավեր տարբերակներ, այդ թվում՝ Մրայա Քերիի «All I Want for Christmas Is You» երգինը։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սուրբծննդյան երգեր
Ռոդերիկ ՄակՔինոն

**Ռոդերիկ ՄակՔինոն** (), ամերիկացի կենսաֆիզիկոս, նյարդաբան և գործարար։ Նա Ռոքֆելլերի համալսարանի մոլեկուլային նյարդակենսաբանության և կենսաֆիզիկայի պրոֆեսոր է, ով 2003 թվականին Փիթեր Ագրեի հետ համատեղ արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի՝ իոնային ալիքների կառուցվածքի և գործողությունների վերաբերյալ աշխատանքի համար։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
ՄակՔինոնը ծնվել է Բուրլինգթոնում, Մասաչուսեթս և սկզբում սովորել է Մասաչուսեթսի Բոստոնի համալսարանում։ Այնուհետև ՄակՔինոնը մեկ տարի անց տեղափոխվեց Բրենդեյսի համալսարան, որտեղ և 1978 թվականին ստացավ բակալավրի աստիճան կենսաքիմիայի ոլորտում՝ դիպլոմային թեզի համար ուսումնասիրելով կալցիումի տեղափոխումը բջջային թաղանթով Քրիստոֆեր Միլլերի լաբորատորիայում։ Բրենդիսում նա նաև հանդիպեց իր ապագա կնոջը և աշխատող գործընկեր Էլիս Լիին։

Բրենդեյսի համալսարանից բակալավրի կոչում ստանալուց հետո ՄակՔինոնը ընդունվեց Թաֆթս համալսարանի բժշկական դպրոցը։ 1982 թվականին նա ստացել է մագիստչոսի կոչում, այնուհետ Բոստոնի Բեթ Իսրայել հիվանդանոցում վերապատրաստվել ներքին բժշկության ոլորտում։ Նա բավականաչափ բավարարված չէր բժշկական մասնագիտությունից, ուստի 1986 թվականին, հետդոկտորական ուսումնասիրությունների համար, նա վերադարձավ Քրիստոֆեր Միլլերի լաբորատորիա Բրանդիսում։
### Կարիերա
1989 թվականին նա նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի դոցենտ, որտեղ նա սպիտակուցների մաքրման և ռենտգենյան բյուրեղագրության մեթոդներին  ծանոթանալով, ուսումնասիրել է կալիումի կանալի փոխազդեցությունը կարիճի թույնից ստացված հատուկ տոքսինի հետ։ 1996 թվականին տեղափոխվել է Ռոքֆելլերի համալսարան՝ որպես պրոֆեսոր և Մոլեկուլային նյարդակենսաբանության և կենսաֆիզիկայի լաբորատորիայի ղեկավար, որտեղ սկսել է աշխատել կալիումի կանալի կառուցվածքի վրա։ Այս ուղիները հատուկ նշանակություն ունեն նյարդային համակարգի և սրտի համար և թույլ են տալիս կալիումի իոններին անցնել բջջային թաղանթը։

## Գիտական ​​ներդրումներ
Կալիումի կանալները ցուցադրում են թվում է, թե ինտուիցիան հակառակ գործունեություն. դրանք կալիումի իոնների անցումը թույլ են տալիս, մինչդեռ թույլ չեն տալիս շատ ավելի փոքր նատրիումի իոնների անցումը։ Մինչ ՄակՔինոնի աշխատանքը, կալիումի կանալների մանրակրկիտ մոլեկուլային ճարտարապետությունը և ճշգրիտ միջոցները, որոնցով դրանք անցկացնում են իոններին, ենթադրական էին։

1998 թվականին, չնայած ինտեգրալ թաղանթային սպիտակուցների կառուցվածքային ուսումնասիրության խոչընդոտներին, որոնք խափանել էին տասնամյակների ընթացքում փորձերի մեծ մասը, ՄակՔինոնը և գործընկերները որոշեցին կալիումի կանալի եռաչափ մոլեկուլային կառուցվածքը Streptomyces lividans ակտինոբակտերիայից՝ օգտագործելով ռենտգենյան բյուրեղագրությունը։ Այս կառուցվածքի և կենսաքիմիական այլ փորձերի միջոցով ՄակՔինոնը և գործընկերները կարողացան բացատրել ճշգրիտ մեխանիզմը, որով տեղի է ունենում կալիումի կանալների ընտրողականությունը։

2005 թվականին ՄակՔինոնն ընտրվել է Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ։ 2007 թվականին նա դարձավ Նիդերլանդների գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Նորմալ հարթություն

**Նորմալ հարթություն** տարածական կորի որևէ M կետում հարթություն, որն անցնում է M-ով և ուղղահայաց է այդ կետում կորին տարված շոշափող ուղղին։ Տրված կետում կորին տարված բոլոր նորմալներն ընկած են Նորմալ հարթության մեջ։ Եթե ուղղանկյուն կոորդինատական համակարգում կորը տրված է x=\varphi_1(t), y=\varphi_2(t), z=\varphi_3(t) հավասարումով, ապա M(x_0, y_0, z_0)=M[\varphi_1(t_0), \varphi_2(t_0), \varphi_3(t_0)] կետում Նորմալ հարթության հավասարումը կլինի՝ 

: (x-x_0) \varphi_1^'(t_0)+(y-y_0) \varphi_2^'(t_0)+(z-z_0) \varphi_3^'(t_0)=0:

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կորերի դիֆերենցիալ երկրաչափություն
Սիրիայի ազատագրության բանակ

**Սիրիայի ազատագրության բանակ** կամ **Լևանտի ազատագրության բանակ** (, *ջեյշ թահրիր ալ-շամ*), ի սկզբանե կոչվել է Սիրիայի ազատագրման բրիգադ (, *լիվա թահրիր ալ-շամ*), զինված ապստամբների խմբավորում է, որը գործել է Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում։ Այն հիմնադրվել և ղեկավարվում է սիրիական բանակի նախկին կապիտան Ֆիրաս Բիթարի կողմից, ով հեռացել է սիրիական բանակից 2012 թվականին: Մինչև 2016 թվականը նրա միակ հակառակորդը Սիրիայի զինված ուժերն ու նրա դաշնակից աշխարհազորայիններն էին։ Իրաքի և Լևանտի պետությունը մինչև ԻԼԻՊ-ը հարձակվեց իր գրոհայինների վրա 2016 թվականի փետրվարին: Զինյալների թիվը եղել է 400։

2015 թվականի սեպտեմբերին Սիրիայի ազատագրության բանակը և այլ ապստամբ խմբերը Կալամուն լեռներում ստեղծեցին Սիրիայի ժողովրդի ընկերակցությունը (, *սարայա ահլ ալ-շամ*)՝ Աբդուլլահ ալ-Ռիֆայիի գլխավորությամբ: Ազատագրության բանակի ներկայիս առաջնորդն է Աբու Մուաֆֆակ ալ-Շամին։

## Պատմություն
2014 թվականի նոյեմբերին Սարայա Ահլ ալ-Շամի 11-րդ հատուկ նշանակության ստորաբաժանման գնդապետ Աբդուլլահ ալ-Ռիֆային ձերբակալվել էր Լիբանանի զինված ուժերի կողմից Արսալի մոտակայքում։ Նա կալանավորվել է Գլխավոր անվտանգության գլխավոր տնօրինության կողմից և ազատ է արձակվել 2015 թվականի հունվարի 2-ին: Օգոստոսի 14-ին նա սպանվեց Արսալում։

2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Սիրիայի ազատագրության բանակը 12 այլ իսլամիստական ապստամբների խմբավորումների հետ միասին ստեղծեց Սարայա Ահլ ալ-Շամը արևմտյան Կալամուն լեռներում: Խումբը «լավ» հարաբերություններ էր պահպանում ալ-Կաիդայի ալ-Նուսրայի ճակատի և նախկին Նվաճող բանակի Կալամուն ճյուղի այլ խմբավորումների հետ։

2016 թվականի փետրվարին կազմակերպությունը Սարայա Ահլ ալ-Շամի հետ միասին մերժել է Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ միջապստամբական հակամարտությունը Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության դեմ՝ չեզոք մնալով հակամարտությունում և հայտարարելով, որ իր միակ հակառակորդը Սիրիայի կառավարությունն է։ Այնուամենայնիվ, արևելյան Կալամունի հարձակման ժամանակ (2016 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր), խումբը միացավ մյուս ապստամբների հետ ԻՊ-ի դեմ պայքարում:

2017 թվականի փետրվարին բանակցություններ սկսվեցին Սարայա Ահլ ալ-Շամի և Հեզբոլլահի միջև՝ հրադադար հաստատելու և բնակիչների համար Հեզբոլլահի և ապստամբների միջև մրցակցային քաղաքներ և գյուղեր վերադառնալու նպատակով:

2017 թվականի հուլիսի 27-ին Հեզբոլլահը հրադադարի համաձայնություն ձեռք բերեց Թահրիր ալ-Շամի և Սարայա Ահլ ալ-Շամի հետ Կալամուն լեռների լիբանանյան հատվածում: Համաձայնագիրը կոչ էր անում Թահրիր ալ-Շամի ուժերին Լիբանանից հեռանալ Իդլիբ, Սարայա Ահլ ալ-Շամի ուժերին՝ դեպի արևելյան Կալամուն լեռներ, որտեղ ընդդիմադիր ուժերը վերահսկողության տակ են պահում, և երկու կողմերից գերիների փոխանակում։

2017 թվականի օգոստոսի 14-ին Սարայա Ահլ ալ-Շամ կոալիցիայի վերջին 400 մարտիկները և նրանց ընտանիքները հեռացան Լիբանան-Սիրիա սահմանից և շարժվեցին դեպի արևելյան Քալամուն լեռները:

2018 թվականի ապրիլին SLA-ն Սարայա Ահլ ալ-Շամի մնացած անդամների հետ տարհանվել է Աֆրին:

2018 թվականի ապրիլի 7-ին խումբը հրապարակեց հայտարարություն՝ դատապարտելով Սիրիայի կառավարությանը, Ռուսաստանի միջամտությունը և «Հեզբոլլահի» մասնակցությունը պատերազմին և պահանջեց, որ ՄԱԿ-ը ռազմական ուժեր մտցնի միջամտության համար:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի ազատագրական բանակ