open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սուրբ Ռումոլդի տաճար

**Սուրբ Ռումոլդի տաճար** (), եկեղեցական տաճար Բելգիայի Մեխելեն քաղաքում։
Անվանումը տրվել է ի պատիվ շոտլանդացի քրիստոնյա վանականի, ում անումը Ռումոլդ է եղել։ Նա իր քարոզչույթնները կատար էլ է VIII դարում։ Տաճարը գրանցված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային ժառանգության ցանկում, քանի որ այն համարվում է համաշխարհային նշանակություն ունեցող պատմական արժեք (ID:74569)։

## Պատմություն
Տաճարի կառուցումը սկսվել է 1217 թվականին, Մեխելենի տնտեսական բարգավաճման ժամանակ։ Ենթադրվում էր, որ աշտարակը պետք է ունենար 160 մետր բարձրություն, որից հետո այն պետք է համարվեր աշխարհի ամենամեծ շինությունը։ Սակայն դա տեղի չունեցավ։ Պատերազմը և տնտեսական ճգնաժամը հանգեցրեցին նրան, որ աշտարակը կառուցվեց մինջև 96 մետրը։ Կառուցողական աշխատանքներն ավարտվեցին միայն XVI դարում։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Ռումոլդ տաճարի կենտրոնական սրահը զարդարված է գոթական ոճով։ Տաճարի խորանը, որը կառուցվել է մարմարից, բարոկկոյի ոճով է, և խորանը զարդարում է Սուրբ Ռումոլդի արձանը։ Մինչև աշտարակի գագաթը հասնող աստիճանների քանակը հասնում է 538-ի։ Աշտարակի բարձրությունից երևում է ողջ Մեխելենը, իսկ անամպ եղանակին կարելի է տեսնել նաև
Բրյուսելը։

Տաճարի իրական գեղեցկությունը ապահովում են 49 զանգերը։ Զանգերից ամենամեծը կոչվում  է Salvator, նրա քաշը կազմում է 8884 կգ։ Այս զանգերը համարվում են ամենալավ զանգերը ողջ Եվրոպայում։ Այստեղ Մեխելանում է գտնվում միակ զանգերի դպրոցը ողջ Բելգիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
*	MECHELEN : Saint-Rumbold's Tower  
*       Տաճարի նկարները
*       Սբ.Ռումոլդի տաճարը Wikimapia-ում

Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1520 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Օլ Չիկմազ

**Օլ Չիկմազ**, , լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնաշղթայում, Երզնկա քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2092 մ։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։ Երզնկայի կենտրոնից 16 կմ հեռավորության վրա գտնվող լեռնանցքը Չայըրլի գյուղին ճանապարհին է։ Ճանապարհի մոտ 90%-ը գրունտային է։ Երզնկայի ելքով սկսվող թեքահարթակը 16 կմ վերջում հասնում է գագաթին։ Լեռնանցքը տեղ-տեղ 10%-ից բարձր թեքություն ունի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի լեռնանցնքներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Ֆրանսերենը Շվեյցարիայում

400px|մինի|Շվեյցարիայի լեզուների քարտեզ
**Ֆրանսերենը Շվեյցարիայում** տարածված է տեղական *պատուա* բարբառի և գրական ֆրանսերենի տեսքով։ *Օյլ* բարբառախմբին պատկանող բարբառները և պրովանսաֆրանսերենը Շվեյցարիայում արդեն սահմանափակ կիրառություն ունեն, չնայած Ռոմանդիայի (ֆրանսիական Շվեյցարիա) տարեց բնակիչները շարունակում են պահպանել տեղի բարբառները, և նոր սերունդը հետաքրքրություն է դրսևորում պատուայի հանդեպ։ Պատուան կիրառվում է եկեղեցական արարողություններում և շարունակում է մնալ հեռավոր գյուղերի ու փոքր քաղաքների տարեց բնակիչների խոսակցական լեզուն։

## Պատմություն
Ժամանակակից Շվեյցարիայում Ռոմանդիայի շատ կանտոններ` բացառությամբ Ֆրիբուրի (1481), բավական ուշ են ընդգրկվել (մոտավորապես 19-րդ դարի սկիզբ), այդ պատճառով տարբեր ժամանակներում այս տարածքները տարաբնույթ ազդեցություն են կրել` ռեֆորմացիա, Բեռնի ընդարձակում, ֆրանսիական հեղափոխություն։ Ֆրանսախոս հարևան միավորները (հատկապես *օկ* և *օյլ* բարբառներ կրողները) մեծ ազդեցություն են թողել շրջանի կյանքում, սակայն 19-րդ դարից իրավիճակը փոխվել է. Ռոմանդիայում արգելվել են ֆրանկոպրովանսերենի քարոզումն ու ուսուցումը, ավելի նորաձև է դարձել գրական ֆրանսերենի կիրառումը։ Այդպիսով, 1990 թվականին ֆրանսախոս շվեյցարացիների միայն 2 %-ն էր կարողանում խոսել պատուա լեզվով։

## Ժամանակակից կարգավիճակ
Ընդհանուր առմամբ, ֆրանսերենը և գրական ֆրանսերենը համընկնում են` ի տարբերություն գերմանական գրական լեզվի և նրա շվեյցարական տարբերակի, որը կիրառում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածը։ Ֆրանսիացիների ու Շվեյցարիայի ֆրանսախոս կանտոնների շվեյցարացիների մեջ գրեթե լիարժեք փոխհասկացվածություն է առկա, սակայն վերջիններիս լեզվում նկատվում են պատուայից ու գերմաներենից եկող հնաբանություններ։ Այսպես ավելի շատ օգտագործում են *vattre et mouttre*` փոխանակ ասելու *père et mère*, *poutzer*` փոխանակ *nettoyer*, *speck*` փոխանակ *lard*, *witz*` փոխանակ *blague* և այլն։

Այսպիսով, ներկայումս առանձնանում են ֆրանսախոս շվեյցարացիների երեք շերտեր` պատուա լեզուն կրողներ, ֆրանսերենի շվեյցարական տարբերակը կողներ և ֆրանսերեն կրողներ։ Վերջինս կոչվում է *français fédéral* և կիրառվում է պաշտոնական փաստաթղթերում` օգտագործելով գրական ֆրանսերենի քերականությունը, բառապաշարը և շարահյուսությունը։ *Dictionnaire suisse romand*-ը բնորոշում է *français fédéral* լեզուն որպես վարչական լեզու, որով միայն գրում են և ոչ թե կենդանի խոսում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն
Նարինե Օջախյան

**Նարինե Օնիկի Օջախյան** (), հայ օպերային երգչուհի (սոպրանո)։

## Կենսագրություն
Նարինե Օջախյանը ծնվել է 1981 թվականին, Երևանում։ 2003 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան Մարիաննա Հարությունյանի դասարանը, այնուհետև ստացել է Ռաֆի Մանուկյանի անվան կրթաթոշակ և ուսումը շարունակել է Լոնդոնի թագավորական երաժշտական ակադեմիայի երգեցողության (2005) և օպերային (2006) բաժիններում։

1992 թվականին եղել է «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախմբի մենակատար և երգչախմբի կազմում հյուրախաղերով հանդես է եկել եվրոպական մի շարք երկրներում, ԱՄՆ-ում, Եգիպտոսում։

## Օպերային դերերգեր

## Պարգևներ
* "Golden Gate" («Ոսկե դուռ») միջազգային փառատոնի ոսկե մեդալ (1995 թվական, Սան Ֆրանցիսկո)
* Հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ (2000 թվական, Երևան)
* Opera Rara Patric Schmid Bel Canto Prize
* Սոլթի հիմնադրամի մրցանակ  (Լոնդոն)
* Լորան Զախարի ազգային վոկալ մրցույթի ֆինալիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Մարտին Գրայցիար

**Մարտին Գրայցիար** (, ), չեխ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ֆիորենտինայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Վաղ կարիերա
Գրայցիարը հանդես է եկել Սպարտա Պրահայի և Վիկտորիա Պլզենի ակադեմիաներում։ 2015 թվականի հունվարի 16-ից 2016 թվականի ամառը նա վարձավճարով փորձաշրջան անցավ Լոնդոնի Արսենալում, սակայն չամրպանդեց իր դիրքը ակումբում, և վերադարձավ Վիկտորիա Պլզեն։ 2017 թվականի հունվարի 17-ին Գրայցիարը տեղափոխվեց Սլովան Լիբերեց։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց մարտի 1-ին՝ Չեխիայի գավաթի ՄԱՍ Տաբորսկոյի դեմ խաղում՝ այս խաղում տալով 2 գոլային փոխանցում։ Առաջին հանդիպումը Չեխիայի առաջնությունում անցկացրեց մարտի 11-ին՝ Վիկտորիա Պլզենի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց օգոստոսի 19-ին՝ դուբլ ձևակերպելով Մլադա Բոլեսլավի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 14-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Դուկլա Պրահայի դեմ խաղում։ Սլովան Լիբերեցի կազմում Գրայցիարը անցկացրեց 19 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Ֆիորենտինա
2017 թվականի հուլիսի 12-ին Գրայցիարը պայմանագիր կնքեց Ֆիորենտինայի հետ, ինչից հետո 1 տարվա վարձավճարով վերադարձավ Սլովան Լիբերեց։

## Միջազգային կարիերա
Գրայցիարը ներկայացրել է Չեխիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2017 թվականին նա մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում և գոլի հեղինակ դառնալով Պորտուգալիայի դեմ խաղում։ Չեխիան դուրս մնաց առաջնության կիսաեզրափակչից՝ 1-0 հաշվով պարտվելով Անգլիային։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրայցիարի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Գրայցիարը transfermarkt-ում
* Գրայցիարը soccerbase.com-ում
* Գրայցիարը WhoScored.com կայքում
* Գրայցիարը Սլովան Լիբերեցի պաշտոնական կայքում
* Գրայցիարը Սերիա A-ի պաշտոնական կայքում 
* Գրայցիարը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովան Լիբերեցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիկտորիա Պլզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Մարիո Մուսա

**Ֆիլիպ Նովակ** (), խորվաթ ֆուտբոլիստ, «Դինամո Զագրեբ» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպանն է։

## Կարիերա
Մուսան ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է խորվաթական «Լոկոմոտիվա» ակումբում։ Խորվաթիայի առաջնությունում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2009 թ․ հուլիսի 26-ին, երբ թիմը մրցում էր Ռիեկայի հետ։ Խորվաթիայի առաջնությունում իր առաջին գոլը խփել է 2012 թ․ մարտի 24-ին, երբ թիմը մրցում էր Սպլիտի հետ։

2015/16 մրցաշրջանում ֆուտբոլիստը խաղում էր «Դինամո Զագրեբ» ակումբում, որից հետո վարձավճարով խաղացել է «Մակաբի Հայֆա» և «Համարբյու» ակումբներում։ 2017/18 մրցաշրջանում կրկին խաղացել է Լոկոմոտիվայի կազմում, այնուհետև 2018 թ․ վերադարձել է Դինամո Զագրեբ։

## Նվաճումներ
 **[[Դինամո Զագրեբ]]**
* Խորվաթիայի առաջնություն ֊ 2015/16
* Խորվաթիայի գավաթակիր ֊ 2015/16

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մուսան hrnogomet.com կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զագրեբ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Կարո Կարապետյան

**Կարո Երեմի Կարապետյան** (առավել հայտնի՝ որպես **Յուվեցի Կարո**, ), հայ քաղաքական գործիչ, իրավագետ, Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ, ՀՀ Ազգային ժողովի 4-րդ և 5-րդ գումարումների պատգամավոր։

## Կենսագրություն
1991 թվականին ավարտել է Կիևի ոստիկանական ակադեմիան։ Տարբեր տարիների Մասիսի, Աշտարակի, Արտաշատի և Էջմիածնի ներքին գործերի բաժնում։

2003-2007 թվականներին զբաղեցրել է Աշտարակի շրջանի ներքին գործերի բաժնի պետի պաշտոնը։

## Քաղաքական գործունեություն
2007 թվականին ԲՀԿ-ի համամասնական ցուցակով ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր։ եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի  պատգամավոր է  ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունից։

## Սպանություն
Կարո Կարապետյանը 2018 թվականի հոկտեմբերի 6-ին սպանվել է Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում։ Սպանության մեջ մեղադրվող ԱԺ նախկին պատգամավոր Հարություն Ղարագյոզյանը մեկ օր հետո ինքնասպան է եղել։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է «Վազգեն Սարգսյան», «Անդրանիկ Օզանյան» և միլիցիայի գերազանցիկության մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարո Կարապետյանի էջը «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» կազմակերպության ընտրակեղծարարների պատ էջում

Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Էժենի Լե Սոմմեր

**Էժենի Անի Կլոդին  Լե Սոմմեր** (,  (),  ֆրանսիացի ֆուտբոլիստուհի, Լիոնի «Օլիմպիկի» և Ֆրանսիայի  կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքական  հարձակվող։ Խաղացել է նաև առաջնային կիսապաշտպանի գծում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Էժենին ֆուտբոլ սկսել է խաղալ 5 տարեկանից, մարզվել է «Տրելիսսկա» ակումբում։  Չորս տարի մարզվելուց հետո տեղափոխվել է «Հերմեր»։ Ավելի ուշ հանդես է եկել «Լորյան» ակումբում, որտեղ նվաճել է բազմաթիվ պարգևներ և դրա շնորհիվ ընդունվել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլային ակադեմիաներից մեկը` «Կլերֆոնտեն»։ Մի քանի խաղ անցկացնելով այնտեղ, նա ավարտում է ակադեմիան և հայտնվում «Ստադ Բրիոշան» թիմում։ Առաջին մրցաշրջանում անց է կացրել 22 խաղ և դարձել 4  գոլի հեղինակ։ Երկրորդ մրցաշրջանում նույնպես անց է կացրել 22 խաղ, դառնալով 10  գոլի հեղինակ։ Նա առաջադրվել է  տարվա լավագույն ֆուտբոլիստուհու մրցանակին, սակայն զիջել է Լուիզա Նեսեբին։  2009/2010 թվականների մրցաշրջանի առաջին յոթ խաղերի ընթացքում դարձել է 10 գոլի հեղինակ, այդ թվում նաև հեթ-տրիկի՝ «Թուլուզի» հետ խաղի ժամանակ։ Խփած գոլերի  և լավագույն ռմբարկուի տիտղոսը նվաճելու շնորհիվ նվաճում է նաև երկար սպսված՝  տարվա լավագույն ֆուտբոլիստուհու մրցանակը։

2010 թվականի հունիսի 30–ին  Էժենին տեղափոխվում է Լիոնի «Օլիմպիկ»։

### Հավաքականում
Էժենի Լե Սոմմեր  խաղացել է մինչև 17 տարեկանների, մինչև 19 տարեկանների և մինչև 20 տարեկանների ազգային  հավաքականների  թիմերի կազմում։ Մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում երկու անգամ նվաճել է Լա Մանգի գավաթը։ 2008 թվականին մասնակցել է Չիլիում տեղի ունեցած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը, որտեղ Ֆրանսիան գրավել է 4-րդ տեղը, իսկ Էժենի Լե Սոմմերը  դարձել է  4 գոլի հեղինակ՝ ստացել է «Բրոնզե գնդակ» մրցանակ։

Հիմնական հավաքականի  կազմում առաջին խաղն անց է կացրել   2009 թվականի  փետրվարի 12-ին՝ Իռլանդիայի դեմ խաղում։ Նույն թվականին  մասնակցել է Եվրապայի առաջնությանը, մասնակցել է թիմի բոլոր չորս խաղերին, այդ թվում նաև՝ փլեյ-օֆի, որտեղ ֆրանսուհիները  տասնմեկ  մետրանոց հարվածներով զիջել են  հոլանդուհիներին։  Էժենին հավաքականում իր առաջին գոլը խփել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 23–ին՝ Սերբիայի դարպասին։

Լե Սոմմերը  2011 թվականին մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը։ Ֆրանսիան գրավել է 4-րդ տեղը, սակայն նա առաջնության ընթացքում  գոլի հեղինակ չի դարձել։

## Նվաճումներ
* Չեմպիոնների լիգայի հաղթող (2011, 2012)
* Ֆրանսիայի գավաթակիր (2012)
* Հավաքականների Կիպրոսի գավաթի հաղթող (2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Федерации футбола Франции (1)  
* Профиль на сайте Федерации футбола Франции (2) -

Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստուհիներ
Բիզնես էթիկա

**Բիզնես էթիկան**  (նաև հայտնի որպես **գործարար էթիկա**, **կորպորատիվ էթիկա**), կիրառական էթիկայի կամ մասնագիտական էթիկայի տեսակ, որը վերլուծում է բարոյական սկզբունքներն ու խնդիրները, որոնք կարող են ծագել գործարար միջավայրում։ Այն կիրառվում է գործարար վարքագծի բոլոր ոլորտներում և վերաբերում է ինչպես անհատների, այնպես էլ կազմակերպությունների վարքագծին։ Այս էթիկաները ծագում են անհատներից, կազմակերպություններից կամ իրավական համակարգից։ Այս նորմերը, արժեքները, բարոյական և ոչ բարոյական մեթոդները կիրառվում են բիզնեսը կառավարելու համար։ Դրանք օգնում են այդ բիզնեսներին առավել սերտ կապ պահպանել իրենց հետաքրքրված կողմերի միջև։

Բիզնես էթիկան ներկայացնում է ժամանակակից կազմակերպական ստանդարտներ, սկզբունքներ, արժեքների և նորմերի համախումբ, որոնք կարգավորում են անհատների գործողություններն ու վարքագիծը բիզնեսի կազմակերպման գործում։ Բիզնես էթիկան ունի երկու տարատեսակ՝ նորմատիվ բիզնես էթիկա կամ նկարագրողական բիզնես էթիկա։ Որպես կորպորատիվ գործունեություն և պրոֆեսիոնալ մասնագիտացում՝ ոլորտը, առաջին հերթին, նորմատիվ է։ Գիտնականները, որոնք փորձում են հասկանալ գործարար վարքագիծը, կիրառում են նկարագրողական մեթոդները։ Բիզնես էթիկայի հետ կապված խնդիրների ոլորտն ու քանակը ներկայացնում են առավելագույն շահույթի ձգտելու և ոչ տնտեսական խնդիրների փոխազդեցությունը։

Բիզնես էթիկայի նկատմամաբ հետաքրքրությունն առավել սկսել է արտահայտվել 1980-ական և 1990-ական թվականներին ինչպես խոշոր կորպորացիաներում, այնպես էլ գիտական շրջանակներում։ Օրինակ, շատ խոշոր կազմակերպություններ այսօր ներկայացնում են իրենց ոչ տնտեսական արժեքների նկատմամբ հետաքրքրվածությունը էթիկայի կաննների և սոցիալական պատասխանատվության անունների ներքո։

Ադամ Սմիթն ասում էր. «Նույն առևտրի մարդիկ հազվադեպ են հանդիպում միմյանց, նույնիսկ ուրախանալու և զվարճանալու համար, սակայն զրույցն ավարտվում է ընդդեմ հանրության կամ գները բարձրացնելու որոշակի միտմամբ» : Կառավարությունները օգտագործում են օրենքներն ու կանոնները բիզնես վարքագիծը կարգավորելու համար միայն այնտեղ, որտեղից նրանք օգուտ կարող են ստանալ։ Էթիկան անուղղակիորեն կարգավորում է վարքագծի այն ոլորտները, որոնք դուրս են մնում կառավարության վերահսկողությունից։

Համաձայն Բիզնես էթիկայի ամսագրի՝ «"Բարոյական վարքածի վերահսկողությունը ամենատարածված և համալիր խնդիրներից մեկն է, որ այսօր հանիդպում է բիզնեսում"»:

## Ծանոթագրություններ

### Գրականություն
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Էթիկա
Թաունսվիլ

**Թաունսվիլ** (), քաղաք Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևելքում։ Համանուն շրջանի կենտրոնն է։ Քաղաքի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է մոտ 143 հազար մարդ, իսկ ամբողջ տարածքի բնակչությունը՝ 175.5 հազար մարդ (2008)։ Մոտակա խոշոր քաղաքներն են Մակայը (330 կմ հարավ-արևելք) և Կերնսը (գտնվում է 300 կմ դեպի հարավ)։

## Աշխարհագրություն
Թաունսվիլը գտնվում է Բրիսբենից մոտավորապես 1300 կմ հյուսիս։ Քաղաքը գտնվում է Մեծ արգելախութի մոտ։ Թաունսվիլն ունի մեծ արևադարձային ակվարիում, որը պարունակում է Մեծ արգելախութի բուսական և կենդանական աշխարհի նմուշներ։ Քաղաքի մոտ Մագնիսական կղզին է, որտեղ գտնվում է ազգային պարկը։

## Պատմություն
Ջեյմս Կուկի արշավախումբն այս տարածաշրջանով անցել է 1770 թվականին, սակայն չի կայանել։ Ներկայիս Թաունսվիլի մոտ գտնվող մի կղզու ափին Ջեյմս Կուկի կողմնացույցը սկսել է տարօրինակ աշխատել, որի պատճառով կղզին անվանվել է Մագնիսական կղզի։ Տարածաշրջանում առաջին եվրոպացիները հայտնվեցին 1819 թվականին։

Քաղաքը հիմնադրվել է 1864 թվականին որպես նավահանգիստ՝ ծառայելով հյուսիսային Քվինսլենդին։ Բնակիչների առաջին գաղթը եղել է 1864 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ 1866 թվականին Ռոբերտ Թաունսը (ժամանակի հայտնի ավստրալիացի գործարար) այցելել է այստեղ, մնացել է ընդամենը երկու օր, սակայն համաձայնվել է տրամադրել ֆինանսական աջակցություն նոր հողատարածքին, որն անվանվել է իր պատվին։

1866 թվականին բնակավայրը ստացավ ինքնակառավարման կարգավիճակ, նույն թվականին ընտրվեց Թաունսվիլի առաջին քաղաքապետը։ 1882 թվականից մինչև 1891 թվականը բնակչությունը աճեց 4 հազարից մինչև 13'000 մարդ։ 1902 թ. Թաունսվիլ-ը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքում տեղակայված էին ռազմական կայազոր և ավիաբազա (ավելի քան 50 հազար ամերիկյան և ավստրալիական զինվոր)։

## Պատկերասրահ

View of Townsville from Mt Stuart.jpg|Թաունսվիլի համայնապատկեր
TownsvilleSkyline08.jpg|Թաունսվիլի նավահանգիստ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1865 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Դենի Մուքվեգե

**Դենի Մուքենգերե Մուքվեգե** (, ), կոնգոցի գինեկոլոգ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանակիր (2013), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2018)։ Առավել հայտնի է որպես Պանզի հիվանդանոցի հիմնադիր և տնօրեն։ Հիվանդանոցի աշխատանքն ուղղված է այն կանանց բժշկական օգնության իրականացմանը, որոնք դարձել են խմբային բռնաբարությունների զոհ, ինչը հաճախ կիրառվում էր Կիվուի կոնֆլիկտի ժամանակ։ Իր գործունեության շնորհիվ Մուքվեգեն ճանաչվել է ժամանակակից լավագույն մասնագետներից մեկը գինեկոլոգիական վնասվածքների բուժման ոլորտում։ Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մուքվեգեն, ըստ որոշ տվյալների, օգնություն է ցուցաբերել հազարավոր կանանց, նրանցից որոշներին՝ մի քանի անգամ՝ երբեմն անելով տասնյակ վիրահատություններ իր 18-ժամյա աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Իր կարիերայի ընթացքում Մուքվեգեն դարձել է Մարդկանց իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի մրցանակի դափնեկիր (2008), Ուլոֆ Պալմեի մրցանակի հաղթող (2009), և մի շարք այլ մրցանակների դափնեկիր։ 2014 թվականին Եվրոպական միության ղեկավարության անունից Մուքվեգեն ստացել է Սախարովի անվան մրցանակ պատերազմական շրջանում սեռական բռնության զոհ դարձած կանանց վերականգնման իր կողմից կատարած աշխատանքների համար և արդեն այդ ժամանակ հայտարարվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ապագա թեկնածու։ 
ԱՄՆ Ազգային բժշկական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2014)։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդ տարիներ և կրթություն
Դենի Մուքվեգեն ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1-ին Բելգիական Կոնգոյում (այժմ՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) գտնվող Հարավային Կիվուի Բուկավու բնակավայրում։ Նա հիսունական-պաստորի ընտանիքի ինը երեխաներից երրորդն էր, և մանկուց հոր հետ այցելում էր հիվանդությունների տառապող մարդկանց, ինչից հետո որոշեց դառնալ բժիշկ՝ բուժելու նրանց, որոնց համար աղոթում էր իր հայրը։ Հարավային Բուրունդիում նախնական բժշկական կրթություն ստանալուդ հետո Մուքվեգեն աշխատել է Լեմերիայի հիվանդանոցում և ի սկզբանե մասնագիտացել է մանկաբուժության մեջ, սակայն շուտով, կոնգոցի կանանց մոտ հանդիպելով հետծննդյան բարդությունների շատ դեպքերի և չունենալով համապատասխան մասնագիտության բժիշկների, մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ 1984 թվականից մինչև 1989 թվականը ուսումնասիրել է գինեկելոգիա և մանկաբարձություն Անժե համալսարանում։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Կաբոյի Մապենդո Մադելինի հետ։ Նրանք հինգ երեխա ունեն՝ Ալեյն, Պատրիսիա, Սիլվի, Լիզա և Դենիզ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Փարիզի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի դասախոսներ
Էդուարդ Այանյան (հրապարակախոս)

**Էդուարդ Մելիքի Այանյան** (), հեղինակ, հրապարակախոս, հեղինակային խոսքի մարզիչ, հեռուստատեսային, բեմական, կինոյի, ռադիոյի, երաժշտական բազմաթիվ նախագծերի հեղինակ։ «Երևան» ամսագրի նախկին գլխավոր խմբագիրն է։ Դասավանդում է Հայ-ռուսական համալսարանում և Մոսկվայի «Սկոլկովո» կառավարման դպրոցում։

## Կենսագրություն
Այանյանը ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 5-ին Երևանում։ 1987-1992 թվականներին սովորել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի Տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետում՝ «Միկրոէլեկտրոնային և կիսահաղորդչային սարքավորումներ» մասնագիտացմամբ։

1993-1995 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում՝ որպես դասակի հրամանատար։

## Գործունեություն
Այանյանն իր ստեղծագործական և հասարակական գործունեությունը (1996-1998 թթ.) սկսել է «Շարմ Հոլդինգ» ընկերությունում՝ որպես հեռուստահաղորդումների, գովազդային հոլովակների, ֆիլմերի սցենարիստ։ Զբաղվել է մշակութային և սոցիալական ծրագրերի մշակմամբ։

1990-ական թվականներին Հայաստանում հայտնի «Մեր բակը» (վարկանիշը IMDB-ում՝ 7.7), «Մեր բակը 2» և «Մեր բակը 3» ֆիլմերի սցենարի հեղինակներից մեկն է։ Գլխավոր հերոսներից Հրանտ Թոխատյանը «Մեր բակը» ֆիլմի մասին գրել է․ 
2000-2006 թվականներին Այանյանը եղել է «Կրեատիվ» ընկերության հիմնադիրներից և ղեկավարներից մեկը։ Ընկերությունը զբաղվում էր հեռուստատեսային, բեմական, կինոյի, ռադիոյի և երաժշտական նախագծերի (հեռուստատեսային հաղորդումներ, ռադիոհաղորդումներ, պիեսներ, գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր) մշակմամբ և իրականացմամբ։ Քաղաքային և ազգային մասշտաբի ամենահայտնի իրադարձություններից էին․

* «Գարուն Երևանը» քաղաքային տոն, 
* «Բազե» առաջին համահայկական երիտասարդական հավաք (2002 թ.)։

2005-2008 թվականներին եղել է «Երևան» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալը, իսկ 2011-2013 թվականներին՝ ամսագրի գլխավոր խմբագիրը և «Երևան Փրադաքշնս» հրատարակչության տնօրենը։

2009-2010 թվականներին եղել է «RBA» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը, իսկ 2012-2015 թվականներին՝ «Երևան Փրադաքշնս» ընկերության գործադիր տնօրենը։

## Դասավանդման և ստեղծագործական գործունեություն
Այանյանը «Երևան-Մոսկվա տրանզիտ» երաժշտական նախագծի ռուսական տեքստերի հեղինակն է։

2010 թվականից դասավանդում է հեղինակային խոսք։ Հայ-ռուսական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետի ուսանողների համար մշակել է ուսումնական կուրս հեղինակային խոսքի վերաբերյալ։

2015 թվականից Մոսկվայի «Սկոլկովո» կառավարման դպրոցի դասավանդող է։

* «Պրակտիկում տնօրենների համար»
* «Ծրագիր հաջորդների համար»

## Հրապարակախոսություն
Այանյանը մի շարք հոդվածների, ձեռագրերի և ակնարկների հեղինակ է․
* Մութ տարիներ
* Մետաղի ձայնով
* Լավագույն լավաշ
* Երկնային գործեր
* Երազանքի թիմ
* Տիեզերքի սյուները
* Ժամանակի հաղթողը (նվիրվել է Արտավազդ Փելեշյանին)
* Տասներկուերորդ մայրաքաղաքի ճարտարապետը
* Մարդը կադրից դուրս
* Այրուձիի մեծ գաղտնիքը
* Մեծ սկանդալ
* Սաքո
* Joe The Turk
* Խիստ գաղտնի
* Ծաղրածուի կախարդական լռությունը
* Քառակի դատապարտվածը
* Ստամբուլի քրոնիկաները
* Աստվածային հարցազրույց

## Ընտանիք
Ամուսնացած չէ, ունի երեք դուստր։ Պապը խորհրդային սպա, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս Էդուարդ Այանյանն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Սիսեռի շիլա

**Սիսեռի շիլա**, լիովին եփված սիսեռից պատրաստված շիլա՝ կարագի և համեմունքների ավելացմամբ կամ առանց դրանց։

Սիսեռի շիլան կարող է լինել ինքնուրույն, առանձին ճաշատեսակ (հաճախ օգտագործվում է բուսական յուղի մեջ տապակված սոխով և սև պղպեղով), ինչպես նաև օգտագործվում է որպես ձկան և մսի խավարտ։

## Հատկանիշներ
Սիսեռի շիլան դիետիկ մթերք է, ունի բարձր սննդային արժեք և կալորիականություն։ Օգտագործվում է մարզիկների կողմից՝ ուժերը վերականգնելու համար, և բուսակերների կողմից՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր և մսի փոխարինիչ։

Ինչպես նաև կիրառվում է հավատացյալների կողմից՝ Պահքի ժամանակաշրջանում, երբ կենդանական ծագմամբ սպիատկուցների հասանելիությունը խիստ սահմանափակ է։

## Պատմություն
Ամենայն հավանականությամբ՝ ազդրապուխտով համեմված սիսեռի շիլան Լեհաստանում կիրառվել է միջնադարյան 
 ժամանականերից։ Հայտնի է, որ ազդրապուխտով սիսեռը Սիգիզմունդ III արքայի սիրելի ճաշատեսակն էր։ XVI դարում այն արքունական սեղանների մշտական ճաշատեսակն էր։

## Ազգային ուտեստ
Սիսեռի շիլան Թերքս և Քայքոս կղզիների ազգային ուտեստն է և կոչվում է «գրիթս», որն իրենից ներկայացնում է ծովամթերքով սիսեռի շիլա՝ կակղամորթների, ապխտած ձկան կամ թռչնամսի, ինչպես նաև տարատեսակ բանջարեղենի ավելացմամբ։

## Տես նաև
* Սիսեռ
* Շիլա
* Հնդկացորենի շիլա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձավարով ուտեստներ
Պլանտագենետների հարստություն

**Պլանտագենետների հարստություն**, () թագավորական հարստություն, որը սկիզբ է առել Ֆրանսիայի Անժու տարածաշրջանից։ Ժամանակակից պատմաբանները Պլանտագենետներ անվանումը օգտագործում են չորս փոխկապակցված թագավորական ընտանիքները բնորոշելու համար։ Այդ ընտանիքներն են Անգևիններ, որոնք նաև եղել են Անժուի իշխաններ, որից հետո տեղափոխվել են Անգլիա և Պլանտագենետների երկու ենթաճյուղերը, Լանկեստերների և Յորքերի հարստությունները։ Ընտանիքի անդամները եղել են Անգլիայի թագավորներ 1154 թվականինց մինչև 1485 թվականը, երբ Ռիչարդ III-ը սպանվեց ճակատամարտում։

Պլանտագենետների օրոք Անգլիան վերափոխվեց։ Պլանտագենետ թագավորները հաճախ ստիպված էին զիջումների գնալ ճնշման ներքո, օրինակ Ազատությունների մեծ խարտիան։ Այն տվեց սահմանափակ թագավորական իշանություն ֆինանսական և ռազմական աջակցության փոխարեն։ Թագավորը այլև ամենամեծ իշանությամբ անձը չէր երկրում, և նրան չէին պատկանում դատարանը, ֆեոդալական տրիբունան և ռազմական գործը։ Նա այժմ ուներ սահմանափակ իրավունքներ արքունիքում` գտնվելով նոր ձևավորված արդարադատական համակարգի վերահսկողության ներքո։ Այս ընթացքում հակամարտություններ տեղի ունեցան ֆրանսիացիների, շոտլանդացիների, ուելսցիների և իռլանդացիների հետ և հիմնադրվեց անգլերենը, որպես հիմնական լեզու։

15-րդ դարում Պլանտագենետները պարտվեցին Հարյուրամյա պատերազմում և բերեցին հասարակական, քաղաքական և տնտեսական խնդիրներ։ Ժողովրդական անհնազանդություն ահռելի չափերի հասավ։ Անգլիացի ազնվականները ստեղծեցին սեփական բանակներ սեփական հողերում և բացեիբաց ձեռնոց նետեցին Հենրի VI-ին։

Պլանտագենետների և նրա երկու ենթաճյուղեր Լանկեստերների և Յորքերի միջև հակամարտությունը վերաճեց Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմի, որը տևեց տասնամյակներ և կիզակետին հասավ 1485 թվականին Բոսֆորտի ճակատամարտում, որտեղ սպանվեց Պլանտագենետների վերջին թագավոր Ռիչարդ III-ը։ Նրան փոխարինեց Լանկեստերներից Հենրի VII-ը, ով հինգ ամիս անց ամուսնացավ Եղիսաբեթ Յորքեցու հետ` դրանով ավարտելով Վարդերի պատերազմը և սկիզբ դնելով Թյուդորների հարստությանը։

## Տերմինաբանություն
### ''Պլանտագենետ''
[thumb|right|upright|[Հենրի II Պլանտագենետ|Հենրի II-ը (1154-1189) համարվում է Անգլիայի առաջին թագավորը Պլանտագենետների հարստությունից:]]
Ռիչարդ Յորքեցի, Յորքի 3-րդ դուքսը հաստատեց Պլանտագենետը որպես իր ընտանիքի անվանում 15-րդ դարում։ *Պլանտեգենեստ*-ը (կամ *Պլանտե Գենեստ*) եղել է նրա նախնի Ժուֆրուայի մականունն էր, ով Անժուի իշխանն էր և Նորմանդիայի դուքսը։ Կա մի քանի տեսություն նրա մականվան թարգմանության վերաբերյալ միջնադարյան լատիներենից։ Անհայտ է ինչու է Ռիչարդը ընտրել այս հատուկ անվանումը, չնայած Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմի ժամանակ Ռիչարդը մեծ դեր էր տալիս իր տոհմական կապին։ Անվանման վաղեմի օգտագործումը Ժուֆրուայի բոլոր տղամարդ հետնորդների կողմից ընդունված էր նաև Թյուդորների կողմից Միայն 17-րդ դարից սկսված պատմաբանները սկսեցին լայնորեն օգտագործել այս անվանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ազնվական ընտանիքներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն
Կարեն Սարուխանյան

**Կարեն Հակոբի Սարուխանյան** (), հայ քաղաքական պետական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր («Իմ քայլը խմբակցություն)։ Հայաստանի արտակարգ իրավիճակների փոխնախարար (2021 սեպտեմբեր-դեկտեմբեր)։ Հայաստանի Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման պատգամավոր («Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցություն)։

## Կենսագրություն
Կարեն Սարուխանյանը ծնվել է 1986 թվականի օգոստոսի 20-ին Լենինականում։

1993-1998 թվականներին սովորել է Գյումրու թիվ 15 միջնակարգ դպրոցում։

1998-2002 թվականներին սովորել է «Բալատոն» վարժարանում։

2003 թվականին ավարտել է Բյուրակնի դպրոցը։

2004-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի կենսաֆիզիկա բաժնում։

2011-2013 թվականներին սովորել է ԵՊՀ կենսաբանության ֆակուլտետի կենդանաբանություն բաժնի մագիստրատուրայում։

Տիրապետում է անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին։

## Աշխատանքային գործունեություն
2008-2012 թվականներին աշխատել է Գյումրու պետական բժշկական քոլեջում՝ որպես բժշկական գենետիկայի ու կենսաբանության դասախոս։

2009–2018 թվականներին աշխատել է Բյուրակնի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես կենսաբանության և ինֆորմատիկայի ուսուցիչ։

2018 թվականի հունիսի 1-ին Հայաստանի կառավարության որոշմամբ՝ նշանակվել է Հայաստանի Շիրակի մարզպետ։

## Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
2008 թվականին մասնակցել է Գյումրու ՏԻՄ ընտրություններին՝ որպես ավագանու թեկնածու։

2015 թվականի մայիսի 30-ին կայացած առաջին համաժողովի ժամանակ դարձել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ։

2016 թվականին Գյումրու ՏԻՄ ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կողմից առաջադրվել է ավագանու անդամ, ինչպես նաև եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության՝ Գյումրու նախընտրական շտաբի պետը։

Ազգային ժողովի՝ 2017 թվականի ընտրություններում «ԵԼՔ» դաշինքի՝ Շիրակի մարզի նախընտրական շտաբի պետն է եղել։

2018 թվականին եղել է «Իմ քայլը» շարժումը նախաձեռնող խմբի անդամ։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Շիրակի մարզն ընդգրկող թիվ 11 ընտրատարածքում լինելով «Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներից մեկը՝ ստացել է 6 271 քվե։

2019 թվականի հունվարի 10-ին ստացել է պատգամավորական մանդատը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ո՞վ է Շիրակի մարզպետի իրական թեկնածուն - Հրապարակ
* «Եկել եմ ծառայելու Շիրակի քաղաքացուն»
* Կարեն Սարուխանյանը՝ Շիրակի մարզպետ
* Շիրակի մարզպետ Կարեն Սարուխանյանը գործունեությունը շարունակելու է Ազգային ժողովում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզպետներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Հարություն Ղարագյոզյան

**Հարություն Արփիարի Ղարագյոզյան** (առավել հայտնի՝ որպես **Կարամելի Հարութ**, ), հայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, իրավաբան, գործարար։ Եղել է Ազգային ժողովի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ գումարումների պատգամավոր,  ՀՀԿ, ապա ԲՀԿ կուսակցությունների անդամ։

## Կենսագրություն
1986 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, 2000 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանը։

## Քաղաքական գործունեություն
1990-1995 թվականներին թիվ 4 ընտրատարածքից եղել է Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։ 1995-1999 թվականներին նույն ընտրատարածքից եղել է 2-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ 1999-2003 թվականներին թիվ 23 ընտրատարածքից եղել է 3-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ 2003 թվականին թիվ 12 ընտրատարածքից ընտրվել է 4-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր։ Եղել է ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Մահ
2018 թվականի հոկտեբերի 6-ին Նորք-Մարաշ վարչական շրջանում սպանվել է ԱԺ նախկին պատգամավոր Կարո Կարապետյանը (Յուվեցի Կարո)։ Սպանության մեջ մեղադրվող Հարություն Ղարագյոզյանի դին մեկ օր հետո հայտնաբերվել է Զովունիում՝ գլխի շրջանում հրազենային վնասվածքով։ Նախնական վարկածով տեղի ունեցածն ինքնասպանություն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Առանձնացված սերվեր

**Առանձնացված սերվեր**  (), հոստինգի տեսակ, որի ժամանակ օգտագործողին տրամադրվում է առանձին ֆիզիականա մեքենա (ի տարբերություն վիրտուալ հոստինգի)։ Սովորաբար աշխատեցնելու համար օգտագործվում է այնպիսի ծրագրեր, որոնք չեն կարող աշխատել այլ ծրագրերի հետ միևնույն ֆիզիկական տարածքում կամ պահանջում են հատուկ ռեսուրսներ։

Այն կարող է պատկանել  ընկերության, որը մատուցում է առանձնացված սերվերների տրամադրման ծառայություններ, կամ կարող է լինել հաճախորդի սեփականությունը։

## Օգտագործումը բիզնեսում
### Սարքավորման և ծրագրային ապահովման ամբողջական հասանելիություն
Առանձնացված սերվերի սեփականատերը կարող է փոխել համակարգչի կոնֆիգուրացիան, ներդնել ցանկացած օպերացիոն համակարգ , սերվերում իրականացնել ցանկացած տեխնիկական աշխատանքներ։ Այս ամենը չի կարող խանգարել մյուս ծառայություններին և սերվերներին։

Ի լրումն այս ամենի առանձնացված սերվերին հաճախ տրվում է  KVM/IP ֊ի հասանելություն։ Վերջինս հնարավորություն է տալիս BIOS ֊ը և ծրագրային ապահովումը կարգավորել  հեռահար ձևով։

### Ցանցային անվտանգություն
Սերվերն առանց տվյալների  կարող է գտնվել առանձին մեքենայի վրա, որպեսզի  ներխուժողը, ով ստացել է  վեբ-սերվերի սուպերօգտագործողի  իրավունք, չկարողանա լուրջ վնասել տվյալների հենքը, քանի որ իրեն հասանաելի է ոչ ամբողջական SQL ֊ը , այլ միայն մի քանի  պահված ընթացակարգեր, որոնցով  մեծ վնաս հասցնելը պարզապես անհնար կլինի։

### Համակարգչային բեռնաթափում
Ենթադրենք տվյալների բազային  անհրաժեշտ է այնքան հաշվողական ռեսուրսներ, որ ոչ  վեբ֊սերվեր, ոչ FTP-սերվեր տվյալ մեքենայում հնարավոր չէ աշխատացնել։  Այս դեպքում տվյալների բազան տեղակայվում է առանձնացած սերվերում։

### Անխափան մուտքի ապահովում
Եթե տվյալների բազան և վեբ սերվերը ֆիզիկապես գտնվում են տարբեր մեքենաներում, ապա վեբ սերվերում տեխնիկական աշխատանքեր իրականացնելիս օգտագործողները կարող են ունենալ տվյալների բազայի մուտքի հնարավորություն։

## Օգտագործումը [[համակարգչային խաղ]]երում
Առանձնացվում է բազմաթիվ օգտատերեր ունեցող խաղ անվանվում սերվեր, որի վրա աշխատում է միայն խաղի սեռվերային մասը (խաղացողի հաշիվը այս սերվերում չէ)։ Եթե գոյություն ունի Unix-նման օպերացիոն համակարգի սերվերի տարբերակ  սովորաբար նախընտրում են հենց այս սերվեր։

Ցանցային խաղի սերվերային մասը տեղափոխվում է առանձին համակարգիչ հենց այս նպատակով։

### Համակարգչի բեռնաթափում
Եթե մանակիցները շատ են և խաղը պահանջված, պետք է ստեղծել առանձնացված սերվեր, հակառակ դեպքում սերվերում (հաճախ նաև առանձին համակարգիչներում)  կնկատվեն ուշացումներ։

### Խաղահրապարակ
Առանձնացված սերվերը ցանցային խաղերի համար օգտագործվում է որպես մշտական աշխատող խաղահրապարակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոսթինգ
Ֆարաջ Կարաև

**Ֆարաջ Կարա օղլի Կարաև** (, ), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2018), պրոֆեսոր (1998), դոցենտ (1982), կոմպոզիտոր Կարա Կարաևի որդին։

## Կենսագրություն
Ֆարաջ Կարաևը ծնվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Բաքվում։ 1966 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան (ներկա Բաքվի երաժշտական ակադեմիա)։ Նա նաև ապրել է Մոսկվայում տարբեր տարիների ընթացքում։

## Գործունեություն
1966 թվականից սկսեց իր մանկավարժական գործունեությունը Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայում։

1999 թվականից հանդիսանում է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսորը։ 1994-1996 թվականներին եղել է Մոսկվայի Ժամանակակից երաժշտական ասոցիացիայի փոխնախագահ։ 1995 թվականից նա Բաքվի երաժշտական ընկերության նախագահն է։

1980-1994 թվականներին եղել է «BaKaRa-ensemble» համահեղինակության գեղարվեստական ղեկավարը։ 2003-2005 թվականներին աշխատել է Կազանի կոնսերվատորիայում որպես կոմպոզիտորական ամբիոնի պրոֆեսորը։

## Պարգևներ և կոչումներ
* դոցենտ (1982)
* պրոֆեսոր (1998)
* Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2018)
* Ադրբեջանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1982)
* «Հումայ» մրցանակ (1999)

## Արտաքին հղումներ
### Վիդեո
* Jeyhun Ali interview with Faraj Garayev
* Faraj Karaev - Journey to love mono opera for soprano and orchestra of soloists
* Kara Karaev - Faradzh Karaev - «La quinta del sordo» ( «Goya») for symphony orchestra and choir

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Յանոշ Լավոտտա

**Յանոշ Լավոտտա** (), (),  հունգարացի վիրտուոզ-ջութակահար և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Լավոտտան ծնվել է 1764 թվականի մայիսի 5-ին Պուստաֆեդեմեշ գյուղում։ Ջութակ նվագել սովորել է Վիեննայում, ուսում ավարտել  է 1786 թվականին։ Վերջին տարիներին նրա գործունեությունը  կապված է եղել թատրոնի հետ։ 1792-1793 թվականներին Պեշտում ղեկավարել է թատերական միությունը։ 1802-1804 թվականներին Կլուժ-Նապոկայում եղել է հունգարական դրամատիկական թատրոնի նվագախմբի դիրիժոր։

Բազմաթիվ  համերգներ է տվել. դարձել է  XVIII-XIX դարերի հունգարական երաժշտական դպրոցի առաջատար ներկայացուցիչ Յանոս Բիչարի և Անթալ Ցզերմակի հետ։ Նրա ծրագրա-ցիկլային աշխատությունները դարձել են հունգարական երաժշտության վերբունկոշ ժանրի առաջատար նմուշները։ Նա նաև գրել է «Magyar aquardo» լարային գործիքների և երկգալարափողի համար։

Վախճանվել է 1820 թվականի օգոստոսի 11-ին Թալիա քաղաքում։ Նրան է նվիրված Յոհան Հոբայի «Սեր Լավոտտա» օպերան (Բուդապեշտ, 1906 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Lavotta János 

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հունգարացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ջութակահարներ
Վենիդիում վաղենականման

**Վենիդիում վաղենականման** (), աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա բույս։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է՝ Կապի մարզը։

## Նկարագրություն
Բույսն ունի հաստ, հյութալի, մոխրագույն տերևներ և խոշոր ծաղիկներ։ Բարձրությունը հասնում է 20-30 սմ-ի։ Ծաղիկներն ունեն բավականին գեղեցիկ գունավորում։ Դրանք հիմնականում նարնջագույն են կամ սպիտակ՝ դարչնադեղնավուն հիմքերով։ Ծաղկազամբյուղը դարչնակարմրավուն է։ Տերևներն ամբողջական են, կտրտված-բլթակավոր եզրերով։ Ամբողջ բույսը ծածկված է կոշտավուն մազմզուկներով։ Արտաքին տեսքով նման է վաղենակին (նարգիզ), իսկ ծաղիկների գույնով՝ գացանիային։ Ծաղկում է հունիս ամսից մինչև ուշ աշուն։ Սերմերը ցանում են ջերմոցներում՝ ապրիլ ամսին։ Սերմնաբույսերը տնկում են մայիսի կեսերին՝ տաք, արևոտ վայրերում, քանի որ վենիդիումը բավականին ջերմասեր և չորադիմացկուն է։ Լավ է աճում ավազակավային, ջրաթափանց հողերում։ Ծաղիկների վառ գույնի շնորհիվ լավ է երևում հեռվից։

## Կիրառում
Օգտագործում են ծաղկաթմբերի, միքսբորդերների, ծաղկապարտերային ձևավորումներում, ինչպես նաև գազոնի ֆոնի վրա առանձին խմբերով տնկելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կտավատ խոշորածաղիկ

**Կտավատ խոշորածաղիկ** (), կտավատազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա ծաղկաբույս։ Վայրի վիճակում հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայում։ Ցանքը կատարում են անմիջապես բաց գրունտում՝ ապրիլ ամսին։

## Նկարագրություն
Կտավատ խոշորածաղկի ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորված, 30-50 սմ բարձրությամբ։ Տերևները բազմաթիվ են, երկարավուն, բաց կանաչ գույնի։ Ծաղիկները մեկական են՝ ծաղկափթթություններով, կարմիր։ Այլատեսակները տարբերվում են կարմիր գույնի տարբեր նրբերանգներով։ Ծաղկում է առատ և երկարատև՝ հունիսից մինչև սեպտեմբեր։

Խոշորածաղիկ կտավատը լուսասեր է, լավ աճելու և փարթամ ու երկարատև ծաղկելու համար պահանջվում է բաց, արևոտ վայրեր, փուխր, ստրուկտուրային, սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ և լավ դրենաժի ենթարկվող թեթև ավազային կամ կավավազային հողեր։

Մշակության ընթացքում անրաժեշտ է ժամանակին ապահովել խոնավությամբ, պայքարել մոլախոտերի դեմ, հողը միշտ պահել փուխր վիճակում։

## Օգտագործում
Կտավատ խոշորածաղիկը օգտագործվում է ծաղկային զանազան ձևավորումներում՝ ծաղկաթմբերում, ծաղկամարգերում, ծաղկային օջախներում, միքսբորդերներում, քարապարտեզներում և ալպինարիաներում։ Հաջողությամբ կարելի է մշակելՀայաստանի Հանրապետության բնակլիմայական բոլոր գոտիներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կտավատազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Ռոխելիո Անտոնիո

**Ռոխելիո Անտոնիո** (), ֆիլիպինցի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1993)։

Ֆիլիպինների հավաքականի կազմում մասնակցել է համաշխարհային 10 օլիմպիադայի (1988-2006)։
## Մարզական արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինցի շախմատիստներ
Մակազիվի Մանդելա

**Պումլա Մակազիվի** "**Մակի**" **Մանդելա-Ամուահ** (, ), հարավաֆրիկացի մարդաբան։ Գործարար։

Նելսոն Մանդելայի և նրա առաջին կնոջ՝ Էվելին Մեյզի դուստրը։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Մակազիվիին անվանել են 1947 թվականին ծնված իր ավագ քրոջ պատվին, որը մահացել է ինը ամսականում։ Նելսոն և Էվելին Մանդելաների չորս երեխաներից մեկն է, և միակը, որն ապրել է հորից երկար։

Տարրական կրթությունն ստացել է Waterford Kamhlaba Հարավային Աֆրիկայի համաշխարհային քոլեջում, այնուհետև կրթությունը շարունակել է Հարավային Աֆրիկայի Ֆորթ Հերի համալսարանում։ 1993 թվականին մարդաբանության դոկտորի աստիճան է ստացել Ամհերսթ քաղաքի Մասաչուսեթսի համալսարանից։

## Կարիերա
Մի շարք պաշտոններ է զբաղեցրել Ուիտուոտերստրանդի համալսարանում, Հարավային Աֆրիկայի զարգացման բանկում, ներկայումս ղեկավարում է արդյունաբերական զարգացման խումբը (IDG):

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է գանացի բժիշկ Իսահակ Ամուահի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Մանդելա ընտանիք
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի մարդաբաններ
Ռիդի Քրիկ աստղադիտարան

**Ռիդի Քրիկ աստղադիտարան** (, ՄԱՄ կոդը՝ 428), տեղակայված է Ավստրալիայի Գոլդ Քոստ քաղաքի Ռիդի Քրիկ արվարձանում։

Աստղադիտարանում են կատարվել Երկրին մոտեցող աստերոիդների հետազոտությունները ավստրալիացի սիրող աստղագետ Ջոն Բրոուտոնի կողմից։ Աստղադիտարանը տեղակայված է ծովի մակերևույթից 66 մ բարձրության վրա։

## Տես նաև
* Ջոն Բրոուտոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Dome of the Reedy Creek Observatory, image
* Announcement of P/2005 T5 
* Mention of the Shoemaker Grant, and Broughton's discovery of 2004 GA1

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ավստրալիայում
Bratsch (խումբ)

**Bratsch**, 1972 թվականին ձևավորված ֆրանսիական երաժշտական խումբ, որը կազմալուծվել է 2015 թվականին։ Կատարել են գնչուական, կլեզմեր, ջազ, ռուսական, հայկական ժողովրդական երաժշտություն։

Խումբը ձևավորել են Դան Ղարիբյանը և Բրունո Ժիրարը։ Թողարկել են ավելի քան 10 ալբոմներ։ Խումբը հայտնի է եղել իր երաժշտական ազդեցությունների բազմազանությամբ և անդամների ու այցելու երգչների վիրտուոզությամբ։

Խմբի ալբոմներում ընդգրկված են եղել «Նուբար», «Ո՜վ, սիրուն սիրուն», «Նա մի նազ ունի», «Արևիդ մեռնեմ, սիրուն ջան. Հայկական վալս» և այլ երգեր։ «Արևիդ մեռնեմ, սիրուն ջան. Հայկական վալս» երգը Ելիսեյան պալատի երգչախմբի անդամը կատարել է Հաշմանդամների տանը Շառլ Ազնավուրի հրաժեշտի արարողության ժամանակ։

Խմբի բաժանումից հետո Դեն Ղարիբյանը հիմնել է «Ղարիբյան տրիո»-ն։

## Անդմաներ
*Դեն Ղարիբյան՝ կիթառ, բուզուկի, վոկալ
*Բրունո Ժիրար՝ ջութակ, վոկալ
*Տեո Ժիրար՝ կոնտրաբաս
*Նանո Պեյլետ՝ կլառնետ
*Ֆրանսուա Կաստիելո՝ ակորդեոն, վոկալ

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
*1976: *Musiques de partout*
*1978: *J'aime un voyou, maman*
*1981: *Live à la Potinière*
*1989: *Notes de voyage*
*1990: *Sans domicile fixe*
*1992: *Transports en commun*
*1993: *Gipsy Music From the Heart of Europe*
*1994: *Correspondances*
*1994: *Le Mangeur de lune* (Dai Sijie ֆիլմի սաունդթրեքը)
*1996: *Ecoute ça chérie*
*1997: *Terre Promise* 
*1998: *Rien dans les poches*
*1999: *On a rendez-vous* (Live)
*2001: *La vie, la mort, tout ça...*
*2003: *Nomades en vol (Best of)
*2005: *Ca s'fête* (Best of Live for 25th anniversary)
*2007: *Plein du monde*
*2011: *Urban Bratsch*
*2013: *Brut de Bratsch 1973→2013'' (3xCD+DVD)
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիական երաժշտական խմբեր
Իվետա Տոնոյան

**Իվետա Սասունի Տոնոյան** (), հայ լրագրող, քաղաքական գործիչ, Ազգային ժողովի 6-րդ և 7-րդ գումարման պատգամավոր, Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ։

Գագիկ Ծառուկյանի մամլո խոսնակ։

## Կենսագրություն
2003-2010թթ. եղել է «Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Էպիկենտրոն» լրատվական ծառայության լրագրող։ 
2010-2012թթ.՝ ՀՀ սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ։ 
2012-2017թթ.՝ «Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Էպիկենտրոն» լրատվական ծառայության տնօրեն։ «Կենտրոն» հեռուստաընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ է։ 
2012 թվականից Գագիկ Ծառուկյանի մամուլի խոսնակն է։ 
2015-2017թթ. եղել է «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամի տնօրեն։ 
2022թ․-ի հուլիսից առ այսօր հանդիսանում է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության աշխատակազմի ղեկավար։ 
ՀՀ քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի խորհրդական է։

Ամուսնացած է։

## Քաղաքական գործունեություն
2017 թվականի ապրիլի 2-ին Ծառուկյան դաշինքի համապետական ցուցակով ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։

2018 թ․ դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է պատգամավոր ԲՀԿ ցուցակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Գուդրիկ-Պիգոտ աստղադիտարան

**Գուդրիկ-Պիգոտ աստղադիտարան** (, ՄԱՄ կոդը՝ 683), մասնավոր աստղադիտարան ԱՄՆ Արիզոնա նահանգի Թուսոն քաղաքում։ Աստղադիտարանը հիմնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, և այդ գիշեր դիտարկումները սկսվել են Հեյլ-Բոպպի գիսաստղի լուսանկարումով։

Աստղադիտարանը անվանվել է երկու Յորքում 18-րդ դարում ապրող անգլիացի ասղագետներ Ջոն Գուդրիկի և Էդվարդ Պիգոտի պատվին։

## Աստղադիտակներ
Աստղադիտարանում բացման օրից գործում է Celestron C14, 0,35 մետր ապերտուով f/11 Շմիդտ-Կասեգրեյն աստղադիտակը։ Աստղադիտակը հետագայում բարելավվել է նոր օպտիկայով և շարժիչով, և դրանից հետո աստղադիտակին է կցվել ST-4 աստղ հետևող սարքը աստղադիտակի սխալանքը ուղղելու համար։

Կիրառվում է ևս մեկ աստղադիտակ, որը իրենից ներկայացնում է պարզապես մեծ տեսախցիկ ուղղված դեպի երկինք, այն անվանվում է MOTESS (Moving Object and Transient Event Search System)։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ռոյ Տակեր

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Մասնավոր աստղադիտարաններ
Աֆրիպեդիա նախագիծ

thumb|Ադրոպեդիայի օգտատեր Կուլիկորոյում, Մալի
thumb|13 համալսարանների տեղադրությունները, որտեղ Կիվիքսին կցված է Աֆրիպեդիա նախագիծը

**Աֆրիպեդիա նախագիծ** (), սկսվել է 2012 թվականի հունիսի կեսերից և գործում է մինչև այսօր։ Նպատակը Ֆրանսախոս Աֆրիկայում Վիքիպեդիայի օֆլայն հասանելության ստեղծումն է և աֆրիկացիներին Վիքիպեդիայում ներդրումներ անելու գործին խրախուսելը։ Նախագիծը տեղադրում է տեղական Կիվիքս անլար և ինտերակտիվ ծառայության սերվերներ և ապահովում է ուսուցման և սպասարկման աջակցություն։

Հիմնադիր գործընկերներն են Վիքիմեդիա Ֆրանսիան, Ֆրանսիական ինստիտուտը և Ֆրանկոֆոնիայի համալսարանական գործակալությունը։ Ֆրանսերեն խոսում են Աֆրիկայի բնակչության մոտավորապես 120 միլիոնը (2010)՝ այն տարածելով 24 ֆրանկոֆոն երկրում։

Վիքիպեդիայի հասանելությունը USB-բանալիով նորություն չէր Աֆրիկայում, սակայն դրանք հաճախ հնացած են լինում այն պարագայում, որ Աֆրիպեդիան անընդհատ թարմացվում է։ Համագործակցող համալսարաններից շատերը ունեն ինտերնետի թույլ հասանելիություն, սակայն մի քանիսը ընդհանրապես ինտերնետի հնարավորություն չունեն։

Նախագիծը առաջարկում է նաև Վիքիպեդիայի քույր նախագծերից Վիքիբառարանը։ Ցանկացած բովանդակություն, որը նախապես տեղավորվում է ZIM-ի ֆայլում, կարող է փոխանցվել Աֆրոպեդիայի ցանցի վրա, Project Gutenberg և Վիքիդարանը, որպես օրինակ, առկա են որպես ZIM ֆայլեր։

Նախագիծը խրախուսում է նաև Աֆրիպեդիա ակումբների ստեղծումը տեղի օգտատերի համար։

Նախագիծը նկարագրվել է որպես կարևորագույն քայլ՝ Աֆրիկայում ինտերնետ հասանելիությանը զարգացնելու համար։

## Տես նաև
* Ֆրանկոֆոնիայի համալսարանական գործակալություն
* Աֆրիկյան ֆրանսերեն
* Ֆրանկոֆոնիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիա
Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիա
Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպություն