Ալեքսանդր Գուտերմա

**Ալեքսանդր Լեոնարդ Գուտերմա** (, մականունը՝ **Սենդի ՄաքՍանդ** , ), 1950-ական թվականներին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների բաժնետոմսերի ամենամեծ մանիպուլյատորներից մեկը, ինչի համար նա դատապարտվել է երեք տարի բանտարկության։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գուտերմայի վաղ տարիները լավ փաստագրված չեն։ Նա պնդում էր, որ ծնվել է Իրկուտսկում (Սիբիր), ռուսական ցարական բանակի գեներալի և լեհ մոր ընտանիքում։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ նրա ընտանիքը Ռուսաստանից փախել է Չինաստան, որտեղ նա հաճախել է միսիոներական դպրոց։ 1935 թվականին նրան գտել են ներգաղթի աշխատակիցները Հոնոլուլուում (Հավայան կղզիներ) և արտաքսել։

Ալեքսանդր Գուտերման ասել է, որ փախել է Ֆիլիպիններում գտնվող ճապոնական ռազմագերիների ճամբարից, թեև այլ տեղեկությունների համաձայն՝ նա այնտեղ պատերազմի ժամանակ խաղատուն է կազմակերպել՝ սպասարկելով ճապոնական բանակի զինվորներին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նա դարձել է մի քանի ընկերությունների մենեջեր Ֆիլիպիններում, որտեղ ամուսնացել է ամերիկուհու՝ Անիտա Լուիզ ՄաքԳրաթի հետ։ 1950 թվականին նա գնացել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ Ֆլորիդայում հիմնելով կենաֆ մանրաթելերի ընկերություն։

Լայնածավալ ֆինանսական մեքենայությունների միջոցով Ալեքսանդր Գուտերման վերահսկողություն է ձեռք բերել *F.L. Jacobs Co.*-ի (ավտոպահեստամասեր արտադրող), *Bon Ami Co.*-ի (մաքրող փոշի արտադրող), *Scranton Corporation*-ի (հոլդինգային ընկերություն, նախկինում՝ ժանյակ արտադրող), *Hal Roach Studios*-ի, *Mutual Broadcasting System*-ի, *Shawano Development Company*-ի (Ֆլորիդայի հող), *Western Financial Corporation*-ի (հոլդինգային ընկերություն), *Micro-Moisture Controls*-ի (էլեկտրոնային սարքեր), *McGrath Securities*-ի (բրոքերային ընկերություն) և *United Hotels Corporation*-ի նկատմամբ։ Գուտերման նաև գործեր է ունեցել բաժնետոմսերի մեկ այլ մանիպուլյատոր Լոուել Բիրելի հետ՝ նրանից գնելով *United Dye & Chemical Corp.*-ը (վերանվանվել է *Chemoil*)։ Այդ ժամանակ նա միակ մարդն էր, ով գլխավորում էր Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի ցուցակում եղած երեք առանձին ընկերություններ։

1959 թվականին Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը Ալեքսանդր Գուտերմային մեղադրել է ֆինանսական հաշվետվություններ չներկայացնելու մեջ։ Նա ձերբակալվել է այն բանից հետո, երբ նստել է Անկարա (Թուրքիա) մեկնող ինքնաթիռը։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել և 1960 թվականի փետրվարին նա դատապարտվել է 4 տարի 11 ամիս ազատազրկման և 160.000 դոլար տուգանքի՝ *F.L. Jacobs Company* ընկերությունը 3,5 միլիոն դոլարով թալանելու և դաշնային արժեթղթերի կանոնները խախտելու համար։

1959 թվականին Ալեքսանդր Գուտերման մեղադրվել է նաև որպես օտարերկրյա գործակալ գրանցվելուց հրաժարվելու համար՝ փոխադարձ հեռարձակման համակարգի համար 750.000 դոլար վերցնելուց հետո՝ Ռաֆայել Տրուխիլիոյի ղեկավարած Դոմինիկյան Հանրապետության կառավարության աշխատանքը բարենպաստ լուսաբանելու համար։ Գուտերման չի վիճարկել վճիռը և դատապարտվել է ութից 24 ամիս ազատազրկման և 10.000 դոլար տուգանքի։ Բանտից դուրս գալուց հետո նա դարձել է անշարժ գույքի կառուցապատող Ֆլորիդայի Բոկա Ռատոն քաղաքում։ Նա նաև ձեռք է բերել ածխահանքի բիզնես՝ *Mount Victory Coal Company*-ն Սոմերսեթում, Կենտուկի։

Ալեքսանդր Գուտերման մահացել է 1977 թվականի ապրիլի 5-ին, Լա Գվարդիա օդանավակայանի մոտ մասնավոր ինքնաթիռի վթարի հետևանքով, կնոջ և չորս երեխաների հետ։ Որդին՝ Մարկը, վթարից հետո ողջ է մնացել, բայց զոհվել է մեկ այլ ինքնաթիռի վթարի հետևանքով՝ 1985 թվականին «Դելտա» ավիաուղիների թիվ 191 չվերթում՝ Դալլաս/Ֆորտ Ուորթ միջազգային օդանավակայանի մոտակայքում։ Մեկ այլ որդին՝ Ռոբերտը, ինքնաթիռում չի եղել։ Ինքնաթիռը պատկանել է *Mount Victory Coal* ընկերությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Turner, Wallace. "Gamblers' money: the new force in American life." Houghton Mifflin Company. Boston, Massachusetts. 1965.
* The Price of Publicity ''Time magazine'' September 14, 1959
* Wall Street: Alexander the Great ''Time magazine'' February 23, 1959

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն