open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոշիկ անապատ

**Կոշիկ անապատ**, հուշարձանախումբ՝ երեք եկեղեցիներով, բազմաթիվ խաչքարերով, ընդարձակ գերեզմանատնով, ջրամբարով, պարսպապատերով, ջրատար խողովակներով և այլ կառուցվածքներով։ Գտնվում է Քոլատակ գյուղից 8 կմ հեռավորության վրա՝ անտառի մեջ՝ Անապատ կոչվող բարձունքի վրա։ Պատմական, ազգագրական և գեղարվեստական մեծ արժեք են ներկայացնում խաչքարերը, զարդաքանդակները, վիմագրերը։ Վանական այս խոշոր համալիրը գրականության մեջ հիշվում է Կոշիկ անապատ անվամբ։ Արձանագրություններն ունեն 1179, 1181, 1186, 1191, 1194 և հետագա դարերի թվագրություններ։
Համալիրը բակով բաժանված է երկու խմբի։ Առաջին (հյուսիսային) կողմի հուշարձաներրը բաղկացած են երեք եկեղեցուց և մի ընդհանուր եռակամար սրահ-գավթից։ Պատին կից ձգված է մի ուղղանկյուն կիսավեր շենք, որը համալիրի սեղանատունն է։ Դեպի հյուսիս-արևմուտք երևում են խուցերի և տնտեսական շենքերի փլատակները։ Դրանց մեջ ամբողջովին պահպանված են խաչքարեր՝ հեծյալների պատկերաքանդակներով։ Ամենամեծ (հարավային) եկեղեցու թաղը փլված է, մյուսներն ամբողջական են։ Պատերը կառուցված են կոպտատաշ ճեղքված քարերով։ Սրբատաշ է միայն մեծ եկեղեցու բեմաճակատը, որտեղ փորագրված է 12 տողանոց ընդարձակ արձանագրություն։ Բակի հարավային թևի կառուցվածքները բաղկացած են երկու շենքերից, որոնք մուտքերով հաղորդակցված են իրար հետ։ 
Պարզորոշ երևում են բաղնիքի կիսավեր պատերը, որոնցով անցնում են տասնյակ կավե խողովակներ։ Անապատի մեջ տեղադրված են սալաքարեր և խաչքարեր՝ ողկույզների պատկերներով։ Ըստ հնէաբանների` հուշարձանախումբը կառուցվել է 12-րդ դարից առաջ։
Անապատից քիչ վերև բավականին ընդարձակ տարածություն է կազմում գերեզմանատունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Անդիմիլոս

**Անդիմիլոս** կամ **Անտիմիլոս**   (հուն՝. *Αντίμηλος ή Ερημόμηλος*), Հունաստանին պատկանող ոչ մեծ, ժայռոտ, ամնարդաբնակ կղզի Էգեյան ծովում։

## Առանձնահատկությունները
Անդիմիլոսը գտնվում է Հունաստանի հարավարևելյան մասում, մայրաքաղաք Աթենքից 140 կիլոմետր դեպի հարավ։ Մտնում է Կիկլադներ (տարածված է նաև *Ցիկլադներ* անվանաձևը) կղզեխմբի մեջ, ընկած է այդ կղզեխմբի խոշոր կղզիներից մեկից՝ Միլոսից դեպի արևմուտք։ Վարչականորեն ընդգրկված է «Հարավային Էգեյան կղզիներ» պերիֆերիայի Միլոսի դիմի (համայնքի) կազմում։ Ունի 8,8 քառակուսի կիլոմետր մակերես։ Հյուսիսից հարավ ձգվում է 4,3 կիլոմետր, արևելքից արևմուտք՝ 3,3 կիլոմետր։ Ամենաբարձր կետը ծովի մակերևույթից ունի 652 մետր բարձրություն։
 
Նախապատմական ժամանակներում Անդիմիլոսում ակտիվորեն գործող հրաբուխ է եղել։ Ներկայումս կղզին գտնվում է ակտիվ սեյսմիկ գոտում։

Անդիմիլոսի կլիման մեղմ է, տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 18&nbsp;°C: Ամենատաք ամիսը օգոստոսն է (ամսական միջին ջերմաստիճանը՝ 26&nbsp;°C), ամենասառը ամիսը՝ հունվարը (միջինը՝ 10&nbsp;°C): Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը կազմում է 743 միլիմետր։ Ամենախոնավ ամիսը դեկտեմբերն է (տեղումների ամսական միջին քանակությունը՝ 240 միլիմետր), ամենաչորը՝ հուլիսը (տեղումների ամսական միջին քանակությունը՝ 1 միլիմետր)։ Կղզին զուրկ է ծառերից, անպտուղ է և անջուր։ Աղքատիկ բուսականությունը կազմում են թփուտները, որոշ տարածքներ զբաղեցնող խոտածածկույթը։ Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից տարածված են բեզոարյան այծերը, ոչ թունավոր, քառագոտի շահմար օձերը, մերձափնյա ջրերում՝ ճերմակափոր ծովաշունը։

Անդիմիլոսում բնակավայրերի հետքեր չեն հայտնաբերվել, բայց հանդիպել են ջուր հավաքելու նպատակով քարից պատրաստված տարողություններ, ինչը վկայում է, որ նախապատմական ժամանակներում կղզին բնակեցված է եղել։
 
Ներկայումս կղզին ներառված է «Նատուրա-2000» ցանցի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Charles Arnold (Hrsg.): Die Inseln des Mittelmeers. Ein einzigartiger und vollständiger Überblick. 2. Auflage. marebuchverlag, Hamburg 2008, ISBN 3-86648-096-2.

## Արտաքին հղումներ
*Official website of Municipality of Mílos 
* Mapa de localización
* Allgemeine Informationen über Andimilos  
* Andimilos, Natura-2000-Gebiet 4220007 Andimilos  
* BirdLife International: GR 152 Western Milos, Antimilos and Polyegos Islands] 

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Աքսյուպոլիս

**Աքսյուպոլիս** (), փոքրիկ քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 39 մետր բարձրության վրա, Աքսյոս գետի (Վարդար) աջ ափին, Աթենքից 349 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք և Սալոնիկից 51 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ներառված է Կենտրոնական Մակեդոնիա շրջանագիծի Կիլկիս շրջանագծային միավորի Պեոնիա համայնքի մեջ։ 2011 թվականի մարդահավաքի արդյունքներով բնակչությունը կազմում է 2897 բնակիչ։

Մինչև 1926 թվականի նոյեմբերի 1 կոչվել է **Բոյեմիցա** ():

## Աքսյուպոլիսի խմբակցություն
Աքսյուպոլիսի համայնքային խմբակցության մեջ է գտնվում Պիյի գյուղը։ 2011 թվականի մարդահավաքի արդյունքներով բնակչությունը կազմում է 3049 բնակիչ։ Հրապարակը 70,435 քառակուսի կիլոմետր է։ 

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Սքելլիգ

**Սքելլիգ** (), մանկական վեպ՝ գրված անգլիացի գրող Դևիդ Ալմոնդի կողմից և հրատարակված Հոդդեր հրատարակչության կողմից (Hodder) 1998 թվականին։  Գիրքը հրատարակվելուց հետո լայն տարածում գտավ և սիրվեց ընթեևցողների կողմից։ *Delacorte Press* հրատարակությունը 1999 հրատարակեց այն առաջին անգամ։ «Սքելլիգ»֊ի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ, բեմադրվել է ներկայացում, դարձել է օպերա։

## Սյուժե
12֊ամյա Մայքլն իր ընտանիքի հետ հենց նոր է տեղափոխվել նոր բնակարան։ Նա և իր ծնողները նյարդային են։  Մայքլի հայրը վերանորոգում է բնակարանը, իսկ մայրը խնամում է նորածին աղջկան, ով վաղաժամ է ծնվել և ունի առողջական լուրջ խնդիրներ։ Երեխան հնարավոր է չապրի սրտի արատի պատճառով։ Երբ Մայքլը  գնում է խորդանոց, այնտեղ հայտնաբերում է մի տարօրինակ թևավոր արարած՝ թաքնված խորդանոցի անպետք իրերի մեջ։ Մայքլը ենթադրում է, որ դա անտուն մարդ է և որոշում է խնամել նրան և սնուն տալ։ Այդ մարդը քմահաճ և արթրիտ ունի։ Այդ մարդը պատմում է, որ իր ուսերի սպիները հրեշտակի թևերի հետքերն են։

Միևնույն ժամանակ,Մայքլի դպրոցական ընկերներն ավելի ու ավելի քիչ են սկսում շփվել տղայի հետ։ Մայքլը հանդիպում է Մինա անունով մի աղջկա հետ, ով ապրում է իրենց հարևանությամբ։ Նրանք դառնում են մտերի ընկերներ։ Մինան Մայքլին սովորեցնում է տարբերակել թռչուններին, պատմում է անգլիացի գրող Ուիլյամ Բլեյքի մասին, ծանոթացնում է իր հրաշալի մայրիկի հետ։ Մինան շատ ակտիվ մասնակցություն է ունենում նաև տարօրինակ արարածի փրկության հարցում։

Վեպն այն մասին է, որ բարությունը միշտ փոխհատուցվում է բարությամբ։ Որ իսկական ընկերները երբեք իրար չեն դավաճանում, և որ բոլոր երեխաները, ըստ էության, մի քիչ հրեշտակներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մանկական գրականություն
Կատեգորիա:1998 վեպեր
Կատեգորիա:1998 գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Վեպեր, որոնց հիման վրա ստեղծվել են օպերաներ
No Brainer

**«No Brainer»**, ամերիկացի հիփ-հոփ երաժիշտ Քալիդի երգը՝ ձայնագրված կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի, ամերիկացի ռեփերներ Chance the Rapper-ի ու Quavo-ի հետ։ Թողարկվել է 2018 թվականի հուլիսի 27-ին։ Այն դարձել է Քալիդի *Father of Asahd* (2018) 11-րդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։

## Պատմություն
Երգն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների ու գրախոսողների կողմից։ *[[Billboard (magazine)|Billboard]]*-ն այն համարել է «պոտենցիալ ամառային հիթ»։

Միացյալ Նահանգներում երգը ''Billboard'' Hot 100 հիմնական հիթ-շքերթում իր նորամուտը կատարել է հինգերրոդ հորիզոնականում՝ դառնալով Քալիդի չորրորդ, Ջասթին Բիբերի 14-րդ, Chance the Rapper-ի երկրորդ և Quavo-ի հինգերորդ հիթը լավագույն տասնյակում։

Մեծ Բրիտանիայում «No Brainer» երգը Official Trending Chart հիթ-շքերթում իր նորամուտը կատարել է երկրորդ հորիզոնականում։ 2018 թվականի օգոստոսին երգը կատարել է իր նորամուտը UK Singles Chart հիթ-շքերթի չորրորդ հորիզոնականում, որտեղ դարձել է Քալիդի երրորդ և Ջասթին Բիբերի 14-րդ հիթը լավագույն հնգյակում։

## Տեսահոլովակ
Պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է YouTube-ում 2018 թվականի հուլիսի 27-ին՝ երգի թողարկումից մեկ ժամ անց։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2018 երգեր
Controlla

**«Controlla»**, երգ՝ ձայնագրված կանադացի երգիչ և կոմպոզիտոր Դրեյքի կողմից։ Թողարկվել է 2016 թվականի հունիսի 7-ին որպես Դրեյքի *[[Views]]* չորրորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ OVO, Young Money, Cash Money և Republic լեյբլներում։ Երգը գրվել է Դրեյքի, Boi-1da-ի, Ալեն Ռիտերի, Dwayne Chin-Quee-ի, Ստեֆան Մաքգրեգորի, Մոսես Դևիսի, Դոնալդ Դենիսի, Գարի Ջեքսոնի, Պատրիկ Ռոբերթսի, Էնդրյու Թոմասի կողմից, իսկ որպես պրոդյուսերներ հանդես են եկել՝ Boi-1da, Supa Dups, Di Genius, Ritter։ Սինգլն զբաղեցրել է 18-րդ հորիզոնականը Մեծ Բրիտանիայում (UK Singles Chart) և ընդգրկվել լավագույնների ցանկում աշխարհի բազմաթիվ երկրներում (այդ թվում գլխավորել է US Rhythmic Billboard հիթ-շքերթը)։

## Առևտրային հաջողություն
«Controlla» երգը հասել է բրիտանական հիթ-շքերթի 18-րդ հորիզոնականին։ Այն զբաղեցրել է 16-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում, հասել է առաջին հորիզոնականին Rhythmic (Billboard) և հինգերորդ հորիզոնականին Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ-շքերթներում։  Մեծ Բրիտանիայում (ինչպես նաև Միացյալ Նահանգներում) սինգլի տպաքանակը գերազանցել է 0,4 միլիոնը, և այն ստացել է ոսկե հավաստագիր։

## Արձագանքներ
Pitchfork Media հրատարակությունը «Controlla» երգը կոչել է լավագույններից մեկը 2016 թվականի արդյունքներով (այն տեղադրելով իր «2016 թվականի 100 լավագույն երգեր» () ամփոփիչ ցանկի 62-րդ հորիզոնականում).

Երգն ընդգրկվել է Billboard-ի կողմից կազմված 2016 թվականի ԱՄՆ լավագույն սինգլների ցանկում (41-րդ հորիզոնական)։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Արշալույս Ղազինյան

**Արշալույս Աբելի Ղազինյան** (),  հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993)։

## Կենսագրություն
Արշալույս Ղազինյանը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 20-ին Տավուշի Կոթի (Կոթիգեղ) գյուղում։ 1964-1999 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի գիտաշխատող, միաժամանակ, 1991-1992 թվականներին՝ Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանի, 1982-1999 թվականներին՝ ԵԳԹՀ դասախոս։

Ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ հին և միջնադարի գրականության պատմության, բնագիտության և գրականության տեսության խնդիրներին [«Առաքել Բաղիշեցի» (1971), «Գրիգոր Նարեկացի. Մատյան ողբերգության» (1985, համահեղինակ), «Մաշտոցից մինչև Նարեկացի» (1988), «Գրիգոր Նարեկացի, բանաստեղծական արվեստը» (1995), «Դիմառնությունը միջնադարյան հայ բանաստեղծության մեջ» («Ներսես Շնորհալի», ժողովածուում, 1977), «Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ» («Հայ միջնադարյան գրական ժանրեր», ժողովածուում, 1984)]։ Կազմել է Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» (համահեղինակ, 1977) գրաբար տեքստը։ Թարգմանություններ է կատարել ֆրանսերենից։

Մահացել է 1999 թվականի օգոստոսի 17-ին Երևանում։

## Հոդվածներ
* Ղազինյան, Արշալույս (1993) Նարեկացու գնահատությունը դարերի հոլովույթում. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, Ծ (ԺԱ-ԺԲ). pp.&nbsp;34–43.
* Ղազինյան, Արշալույս (1991) Հավաստին և հավանականը Գրիգոր Նարեկացու կյանքի մասին. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԸ (ԺԱ-ԺԲ). pp.&nbsp;56–71.
* Ղազինյան, Արշալույս (1984) Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԱ (Ժ). pp.&nbsp;53–60.
* Ղազինյան, Արշալույս (1984) Ներբողը միջնադարյան հայ գրականության մեջ. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԽԱ (Զ). pp.&nbsp;48–56.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ա. Ղազինյանի և Պ. Խաչատրյանի հիշատակին
* Արշալույս Ղազինյան, Նահապետ Քուչակի մասին հիշատակարանը

Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Միտրալ փականի պրոլապս

**Միտրալ փականի պրոլապս** (**երկփեղկ փականի արտանկում** կամ **ձախ փականի պրոլապս**), պաթոլոգիական վիճակ, որն արտահայտվում է ձախ նախասրտի և ձախ փորոքի միջև գտնվող փականի ֆունկցիայի խանգարմամբ։ Միտրալ պրոլապսն այն երևույթն է, երբ ձախ փորոքի կծկման ժամանակ (սիստոլա) նրա փեղկերից մեկը կամ երկուսն էլ ճկվում են դեպի ձախ նախասրտի խոռոչ։ Նորմալ վիճակում միտրալ փեղկերը փակվում են լիարժեք և նախասրտի կծկման ժամանակ արյան հետհոսք տեղի չի ունենում դեպի ձախ փորոք։ Միտրալ պրոլապսի ժամանակ հնարավոր է արյան հետհոսք, որը կոչվում է ռեգուրգիտացիա։ Ոչ մեծ հետհոսքի ժամանակ կլինիկական ախտանշաններ չեն նկատվում և բուժման կարիք չկա։ Հազվադեպ դեպքերում հետհոսքը զգալի է և պահանջվում է վիրահատական միջամտությամբ թերության վերացում։

## Ախտանիշներ
Սովորաբար միտրալ պրոլապսն ընթանում է անախտանիշ, սակայն հիվանդների մոտ կարող են նկատվել․
* Ցավեր ստրի շրջանում,
* Հաճախասրտություն,
* Ուշաթափություն,
* Մարմնի ջերմաստիճանի աննշան բարձրացում,
* Վեգետատիվ կրիզ ,
* Գերօդահարություն (հիպերվենտիլացիա),
* Գլխապտույտ,
* Դյուրհոգնելիություն,
* Հևոց։

Միտրալ պրոլապսի ախտորոշումը կատարվում է էխոսրտագրությամբ։ Երբեմն միտրալ պրոլապսը հայտնաբերելու համար կարիք է լինում կատարել սթրես-էխոսրտագրություն։

## Աստիճան
Ըստ փեղկերի արտանկման աստիճանի դասակարգվում է միտրալ պրոլապսի 3 աստիճան․
* Առաջին աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 3-ից 6մմ,
* Երկրորդ աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 6-ից 9մմ,
* Երրորդ աստիճանի դեպքում փականը դեպի ձախ նախասիրտ է ճկվում 9մմ-ից ավել։

Սակայն միտրալ պրոլապսի վտանգը պայմանավորված է ոչ թե փականի արտանկման աստիճանով, այլ դրա հետևանքով արյան հետհոսքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միտրալ փականի պրոլապս՝ անհանգստանալ, թե ոչ

Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Կատեգորիա:Սրտի փականային հիվանդություններ
Սարգիս Շահինյան

**Սարգիս Վարդանի  Շահինյան** (սեպտեմբերի 10 ,1995,Երևան, Հայաստան ), հայ ֆուտբոլիստ, «Գանձասար» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Եղել է «Միկա» ակումբի սան։ 15 տարեկանում մասնակցել է «Միկա–2» ակումբի կազմում առաջին խմբի առաջնությանը։ Անց է կացրել 5 խաղ։ 2011 թվականին Միկայի  մարզչական կազմը նրան ընդգրկել է նաև հիմնական կազմում։ Բարձրագույն խմբում առաջին խաղն անց է կացրել 2011 թվականի օգոստոսի 28–ին սեփական դաշտում։ Շահինյանը խաղացել է 85 րոպե, փոխարինելով Կոստանտին Մադրիչենկոյին։ Հունիսին ակումբի ղեկավարությունը երկարացրել է պայմանագիրը 7 ֆուտբոլիստների հետ, որոնցից մեկը Շահինյանն էր։

## Կարիերան հավաքականում
2011 թվականին հրավիրվել է մինչև 17 տարեկանների պատանեկան հավաքական։ Հոկտեմբերի 17–ին Շահինյանը հավաքականի կազմում իր առաջին խաղն անց է կացրել դրսում՝ Եվրոպայի մինչև 17 տարեկանների առաջնության որակավորման փուլում, ՈՒելսի հավաքականի հետ։ 2 օր անց խաղացել է Սերբիայի միչև 17 տարեկանների հավաքականի դեմ, 3 օր անց՝ Լիտվայի ֆուտբոլի  մինչև 17 տարեկանների հավաքականի դեմ։

## Խաղերի վիճակագրությունը
*  2012 օգոստոսի 10 ի տվյալները *

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте ФФА 
* 
* Профиль на footballdatabase.eu 
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի տուն-թանգարան

**Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի տուն-թանգարան** (), տուն-թանգարան, որտեղ ապրել է ադրբեջանական խորհրդային գրող, դրամատուրգ, գիտնական, հասարակական գործիչ, ԱԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1938) Մամեդ Սաիդ Օրդուբադին 1938-1950 թվականներին։ Թանգարանը գտնվում է Բաքվում Խագանի փողոցի 19 հասցեում։ Պատկանում է  Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը։

## Պատմություն
[210px|thumb|Ադրբեջանական խորհրդային գրող [Մամեդ Սաիդ Օրդուբադին]]
1979 թվականին որոշում կայացվեց ստեղծել Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան։ Թանգարանը ստեղծվել է մի տան մեջ,ö որտեղ բանաստեղծը ապրում է 1938 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը։ 2006-ին թանգարանը փակվել էր խոշոր վերանորոգման համար։ 2009 թվականին թանգարանը վերաբացվեց։

## Գործունեություն
Թանգարանի հիմնադրամն ունի 2000 ցուցահանդես, նրանցից 300-ը ցուցադրվում են։ Թանգարանը մի շարք վայրերում հանդիպումներ, հիշատակի օրեր, մրցույթներ և այլ միջոցառումներ է իրականացնում։ Ամեն տարի տեղի է ունենում գրողի հիշատակի օրերը թանգարանում։ Ցուցահանդեսը գտնվում է երկու սենյակում, ընդհանուր մակերեսը 60 մ²։

## Ցուցահանդես
Ցուցահանդեսը գտնվում է երկու սենյակում, ընդհանուր մակերեսը 60 մ²։ Առաջին սենյակում ցուցադրվում են տնային իրեր, կահույք, գրասեղան, լուսանկարներ, նկարներ, գրքեր։ Սենյակի տեսքը պահպանվել է, քանի որ այն։

Երկրորդ սենյակը արտացոլում է Մամեդ Սաիդ Օրդուբադիի բոլոր ստեղծագործությունները։ Այստեղ ցուցադրվում են գրողի 20-րդ դարի սկզբից տպագրված գիրքը, ձեռագրերը, թերթերի և ամսագրերի նմուշներ։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
* Սամեդ Վուրղունի տուն-թանգարան
* Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան
* Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
* Մամեդ Սաիդ Օրդուբադի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բաքվի թանգարաններ
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2012

**Ֆուտբոլի Ռուսաստանի Սուպերգավաթ 2012** (), անցկացվել է 2012 թ. հուլիսի 14-ին Սամարա քաղաքի Մետալուրգ մարզադաշտում։

## Խաղի կազմակերպում
Մրցաշարի տիտղոսային հովանավորը դարձել է ТТК ընկերությունը։ Փետրվարի 19-ին խաղն անցկացնելու համար նշանակվել են մարզչական խումբ Ստանիսլավ Սուխինայի գլխավորությամբ։  Նրան օգնել են Վյաչեսլավ Խառլամովը Տյումենից և Իգոր Լապիդուսը Էլիստայից։ Պահեստային մրցավարը եղել է Ալեքսանդր Կոլոբաևը Մոսկվայից։

## Խաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաշվետվություն championat.com կայքում 

Կատեգորիա:2012 ֆուտբոլում
Արփիկ Միսաքյան

**Արփիկ Շավարշի Միսաքյան** (, ), ֆրանսահայ լրագրող, հրապարակախոս, «Յառաջ» թերթի գլխավոր խմբագիր (1957-2009)։

## Կենսագրություն
Արփիկ Միսաքյանը ծնվել է 1926 թվականին Փարիզում, դաշնակցական մտավորական, խմբագիր, «Յառաջ» օրաթերթի խմբագիր Շավարշ Միսաքյանի ընտանիքում: Հայերեն սովորել է ընտանիքում, ինչպես նաև ներկա է գտնվել Փարիզում ապրող կամ այցելող հայ մտավորականների շրջանում, ամրապնդել կապերը Ֆրանսիայի հայկական սփյուռքի հետ:

1957 թվականին, հոր մահից հետո, դարձել է «Յառաջ» օրաթերթի խմբագիրը մինչև 2009 թվական։ Ունենալով ֆրանսիական կրթություն, Արփիկ Միսաքյանը մերժել է թերթը կիսով ֆրանսերեն լույս ընծայելու հորդորները։ 1976 թվականից հրատարակվել է նաև օրաթերթի «Միտք և արվեստ» միամսյա հավելվածը։

Արփիկ Միսաքյանի վերջին գործը հորը՝ Շավարշ Միսաքյանի բանտի տարիների (1916-1918) օրագրությունն,- Տերեւներ դեղնած յուշատետրէ մը-, ֆրանսերենի թարգմանությունը։ Հայերեն և Ֆրանսերեն առանձին հատորներով գործը լույս է տեսել 2015 թվականի գարնանը, Փարանթեզ հրատարակչատանը, որպես հոր և դստեր վերջին համագործակցության արդյունք։

Մահացել է 2015 թվականի հունիսի 19-ին Փարիզում, 89 տարեկան հասակում։ Թաղվել է հունիսի 25-ին Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

## Մատենագիտություն
* Béatrice Didier, Antoinette Fouque et Mireille Calle-Gruber, Le Dictionnaire universel des créatrices, Éditions des Femmes, 2013, 10004 p. (ISBN 978-2721006318, lire en ligne), Anahide Ter Minassian, «Missakian Arpik [Paris 1926]»
* Antoine Marès et Pierre Milza, Le Paris des étrangers depuis 1945, Paris, Éditions de la Sorbonne, 1995, 470 p. (ISBN 978-2859448639, lire en ligne), Anahide Ter Minassian, «Les Arméniens de Paris depuis 1945» (p.&nbsp;205-239)
* Anahide Ter Minassian, «Les 80 ans de Haratch», France-Arménie,‎ décembre 2005

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Obsèques d'Arpik Missakian
* Փարիզի Մէջ Արփիկ Միսաքեանի Նուիրուած Ձեռնարկ
* Արփիկ Միսաքեան

Կատեգորիա:Ֆրանսահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Մորոնա Սանտյագո (պրովինցիա)

մինի|աջից
**Մորոնա Սանտյագո** (), պրովինցիա Էկվադորում։ Կազմավորվել է 1954 թվականի փետրվարի 24-ին։ Մայրաքաղաքը Մակասն է։

## Աշխարհագրություն
Անդերի կենտրոնական լեռնաշղթան գտնվում է պրովինցիայից դեպի արևմուտք, իսկ Մորոնա Սանտյագոյի տարածքում կան մի քանի լեռնաշղթաներ։ Պրովինցիան ծովի մակարդակից ունի 300-ից մինչև 2900 մետր բարձրություն։ Ըստ ռելիեֆի՝ տարբերում են 2 հիմնական գոտիներ՝ նախաամազոնյան և ամազոնյան։
 
## Տնտեսություն
Պրովինցիայի տնտեսությունը զարգացած չէ՝ տրանսպորտի միջոցների սակավության պատճառով։ Նրա տնտեսությունը մեծապես հիմնված է խոնավ անտառների զբոսաշրջային գոտու վրա։ Սանգայ ազգային պարկը և տեղի Շուարա քաղաքը հիմնական տեսարժան վայրերն են։

## Վարչական բաժանում
Պրովինցիան բաժանված է 12 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված է 2001 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալները, նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը։

## Տես նաև
* Էկվադորի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gobierno Provincial de Morona Santiago, Պաշտոնական կայք
* Gobierno Provincial de Morona Santiago, Պաշտոնական կայք
* Actividades de La Capital de  Morona Santiago ,

Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Ճառընտիր (4682)

**Ճառընտիր** (4682), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4682 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Հայրապետ և Կարապետ գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Խոջա Յովհաննեսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 45x34 չափս։ Ձեռագիրը ենթադրաբար կազմված է 192 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։  Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 4ա, 26բ, 67ա, 166բ, 177ա և այլուր, կնիք՝ 3ա (1904թ. [ենթադրաբար], Մեսրոպ քահանա)։

## Բովանդակություն
* Ճառք (Ան. Նարեկացի, Ոսկեբերան, Եփրեմ, Պրոկղ, Կիւրեղ Աղէսանդրացի, Աթանաս, Անթիպատրոս Բոստրացի),
* Ներբողանք (Ոսկեբերան, Եփրեմ, Եպիփան, Յակ. Սրճեցի),
* Տեսիլք Մարիամու, Յովհ. Կոգեռնի,
* Պատմութիւնք պատմուճանին և դաստառակին Քրիստոսի, Ապաշխարութեանն Ադամայ և Եւայի,
* Կիւրզի Աղեքսանդրացւոյ Ընդդեմ Նեստորի,
* Յակ. Տեառնեղբօր Պատմութիւն ծննդեան Քրիստոսի,
* Թուղթ Պիղատոսի առ Տիբերիոս,
* Պատճառք Առաջաւորաց պահոց,
* Վարք և վկայաբանութիւնք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հայսմավուրք (4683)

**Հայսմավուրք** (4683), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4683 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Կարապետ աբեղա գրչի կողմից։ Ծաղկողը ենթադրաբար եղել է Ներսեսը։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոսը, Պարոն Խութլուշը և Մարտիրոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 43x28 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 600 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 58ա, 149ա, 237բ, 300ա, 581բ և այլուր, ծաղկողի՝ 37ա, հետագայի՝ 600ա, 600բ (1674, 1743, 1795 թթ.), 6ա, 7ա, և այլուր (17-18-րդ դդ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հայսմավուրք (4684)

**Հայսմավուրք (4684)**, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4684 թվի տակ։ Ձեռագիրը ենթադրաբար գրվել է 1407 թվականին՝ Յովհաննես քահանա և Ստեփաննոս եպիսկոպոս գրիչների կողմից` Խիզանում։ Ստացողը եղել է Պողոս աբեղան։ Կազմողները եղել են Տէր Գրիգորը և Տէր Սահակը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 39x29 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 534 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 3ա, 67բ, 223բ, 250ա, 374բ, 527բ և այլուր, կազմողի՝ 1բ (1744թ.), հետագայի՝ 532ա, 532բ, 533ա (1645թ.), 532ա (1670թ.), 531բ, 532բ (1757թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Անա Կառոլինա Լաննես

**Անա Կառոլինա Լաննես** (, ), բրազիլացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Անա Կառոլինա Լաննեսը ծնվել է 2000 թվականի մայիսի 11-ին Սապուկայա դու Սուլում (Ռիու Գրանդի դի Սուլ նահանգ)։ Դստեր ծնվելուց չորս տարի անց մայրը հանկարծամահ է եղել, և աղջկա խնամակալության համար երկար ժամանակ պայքարել է նրա հարազատ քեռին՝ Ֆաբիոս Լոպեսը։ Նա չէր թաքցնում իր ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշումը և պատրաստվում էր դաստիարակել Անա Կառոլինա Լանին՝ սիրելի ամուսնու Ժաոա Պաուլո Աֆոնսոյի հետ։

2007 թվականին կատարել է իր նորամուտը կինոյում՝ նկարահանվելով «Երկու դեմք» (Duas Caras) մելոդրամայում, իսկ մեկ տարի անց Globo հեռուստաընկերությունը կրկին հրավիրել է նրան՝  նկարահանվելու «Քարե շուկա» (Ciranda de Pedra) ֆիլմում։

2012 թվականին Անա Կառոլինա Լաննեսի անունը հայտնի է դարձել հանրության լայն շրջանակներին, երբ էկրան բարձրացավ նրա մասնակցությամբ «Բրազիլիայի պողոտա» (Avenida Brasil) բազմասերիանոց նախագիծը։ Երիտասարդ դերասանուհին կատարել է Ագաթայի՝ Կարմինինի (Ադրիանա Էստևես) և Թայֆունի (Մուրիլու Բենիսիու) դստեր դերը։ Անա Կառոլինա Լաննեսի հերոսուհին խնդիրներ ունեցող դեռահաս է, որն ունի ցածր ինքնագնահատական։ Մայրն անընդհատ ասում է նրան, որ նա տգեղ է, և շատ քիչ մարդիկ գիտեն, որ իրականում Ագաթան շատ տաղանդավոր է, ունի խոհարարական լավ ունակություններ։ Նա վաղուց սիրահարված է տեղացի հմայիչ ռեփեր Դարկսոնին։

## Ֆիլմագրություն
* Բրազիլիայի պողոտա/ Avenida Brasil (սերիալ, 2012) — Ագաթա Արաուխո
* Նոր ժամանակներ / Tempos Modernos (սերիալ, 2010) — Մարիա Էուխենիա
* Քարե շուկա / Ciranda de Pedra (սերիալ, 2008) — Լինդալվա
* Երկու դեմք / Duas Caras (սերիալ, 2007—2008) — Սոֆիա
* Իմ մայրը ընտանիքի մի մասն է - Ֆիլմ / Minha Mãe É uma Peça — O Filme — Մարսելինա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Քիմիական հատկություններ

**Քիմիական հատկությունները** նյութերի (քիմիական տարրերի, պարզ նյութերի, քիմիական միացությունների) այն առանձնահատկություններն են, որոնք առնչություն ունեն քիմիական գործընթացների հետ, այսինքն` արտահայտվում են քիմիական ռեակցիաներում և ուղղակի ազդեցություն են ունենում ռեակցիայի ընթացքի վրա։

Քիմիական հատկություններից են այլ նյութերի հետ փոխազդելու հատկությունը, քայքայումը և դիսոցումը։ Քիմիական տարրի հիմնարար քիմիական հատկություններից մեկը նրա էլեկտրաբացասականությունն է։

Ի տարբերություն ֆիզիկական հատկությունների, քիմիական հատկությունների դեպքում նյութերի ռեակցիոնունակությունը չի կարելի համեմատել որևէ չափելի մեծության հետ։ Ռեակցիոնունակության հատկությունը բնութագրելու համար հարկավոր են մի շարք չափանիշներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կախված է չափման որոշակի պայմաններից։ Ուստի նյութերի ռեակցիոնունակությունն ընկալվում է ոչ թե որպես անմիջական հատկություն, այլ` քիմիական հետազոտությունների համընդհանուր արդյունք։

Քիմիական հատկությունները կախված են ոչ միայն նրանից, թե ինչ քիմիական տարրերից է կազմված նյութը։ Ռեակցիոնունակությունը կախված է նաև նյութերի մոլեկուլային կառուցվաքծից, (կառուցվածքային իզոմերիա) և տարածական իզոմերիայից (կոնֆորմացիայից)։ Որպես կանոն այն նյութերը, որոնք ունեն նույն կազմությունը և կառուցվածքը, ունեն նույն քիմիական հատկությունները, բացառությամբ այն ռեակցիաների, որոնց ժամանակ այդ նյութերը փոխազդում են մի այլ տարածական կոնֆիգուրացիայի հետ։ Այս տարբերությունը ավելի կարևոր է կենսաքիմիայում։ Օրինակ՝ սպիտակուցի` այլ կենսապես ակտիվ նյութերի հետ փոխազդեցության ունակությունը կարող է կախված լինել փոփոխվելու իր կարողությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Համիդիե (Համիդիեի գավառ)

**Համիդիե**, գյուղաքաղաք պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Համիդիեի գավառակում։ Գտնվում էր Երզնկայից Օրդու տանող ճանապարհին։

Բնակավայրի հյուսիսային կողմում կան անտառներ։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դրաա (գետ)

**Դրաա**, *Դրա* կամ *Ուեդ-Դրա*(), գետ հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում։ Մարոկկոյի ամենաերկար գետն է, երկարությունը՝ 1150 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 15100 կմ²։ Գետը անցնում է Մարոկկոյի և Ալժիրի պետական սահմանով։

Նախկինում այն ձևավորվել է Բարձր Ատլասի շրջանում, Դադեսի և Ասիֆ-Իմինի գետերի միախառնումից, սակայն այժմ սկիզբ է առնում  Էլ-Մանսուր-ալ-Դահաբի ջրամբարից։ Հոսում է հարավ-արևելքով դեպի Թագունիտա, ապա հարավ-արևմուտք դեպի Ատլանտյան օվկիանոս՝ Տան-Տանայի հյուսիսային հատվածում։

Դրաա գետի ջուրն ինտենսիվ օգտագործվում է ոռոգման համար, գետի անընդհատ հոսքը լեռնային շրջաններում սահմանափակվում է 2000 կմ երկարությամբ, ջուրը դեպի օվկիանոս հասնում է միայն լեռների ձյան հալման միջոցով։

Գետահովտում, որի տարածքը համապատասխանում է Զգորայի նահանգի Սուս-Մասսա-Դրաայի շրջանում, բնակվում է ավելի քան 200 հազար մարդ։ Մարզում գործում են 23 գյուղ և երկու քաղաք՝ Զագորա և Ագձ։ Թամգրուտ գյուղը հայտնի է իր զավիյաներով։

Գետահովտի հնագույն պատմությունը արտացոլված է ժայռապատկերներում և քարերի կտորներում, որոնցից ամենահայտնին Վեներան է Տան Տանից։ Արձանիկի տարիքը գնահատվում է 500-300 հազար տարի, ինչը նրան դարձնում է գիտությանը գեղարվեստական ամենավաղ հուշարձանը։

## Պատկերասրահ

Prehistory-draa12.jpg
Prehistory-draa14.jpg
Prehistory-draa11.jpg
Prehistory-draa10.jpg
Prehistory-draa2.jpg
Prehistory-draa18.jpg
Prehistory-draa19.jpg
Prehistory-draa20.jpg
Prehistory-draa5.jpg
Prehistory-draa6.jpg
Prehistory-draa9.jpg
Prehistory-draa13.jpg
Prehistory-draa16.jpg
Prehistory-draa4.jpg
Prehistory-draa15.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալժիրի գետեր
Կատեգորիա:Մարոկկոյի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
KV7

**KV7** (), Նոր թագավորության XIX դինաստիայի փարավոն Ռամզես II֊ի դամբարանը (Մ.թ.ա. 13-րդ դար)։ Գտնվում է Արքաների հովտում՝ Նեղոսի արևմտյան ափի թեբեական գերեզմանատանը, Լուքսորին հակառակ, դրա կողքին գտնվում է Մերնեպտահ ժառանգի դամբարանը (KV8), իսկ դիմացը ընկած է որդուական դամբարանը (KV5)։

## Բացման պատմություն
Դամբարանը առաջին անգամ հետազոտել է Շամպոլյոնը, երբ ճանապարհորդում էր Եգիպտոսով։ Պարզվեց, որ դամբարանը մի քանի անգամ լցված է եղել ջրով և նրա զարդարանքները խիստ վնասված են։ Շամոլյոնը փլվածքներից մաքրեց միայն երկար պատկերասրահը և սյունազարդ դահլիճը։

19-րդ դարի սկզբին Կառլ Լեպսիուսը ամբողջությամբ փորեց հանգստի սենյակը։ Ֆրանսիական հնագիտական խումբը՝ Քրիստիան Լեբլանի ղեկավարությամբ (1993-2002), զբաղվել է պեղումներով և վերականգնումներով։

## Տեսք
մինի|ձախից|KV7֊ի ծավալային պատկերը, նախագիծը և տեսքը կողքից
Վատ վիճակի պատճառով մուտքը դեպի դամբարան փակ է։ KV7֊ի նախագիծը բոլորովին տարբերվում է Արքաների հովտի մինչ այդ կառուցված դամբարաններից։ Միջանցքին հաջորդում են դահլիճ-նախասրահը, աստիճանները, նախասենյակը, այստեղ կա շրջադարձ և հանգստի սենյակ։ Այդտեղից ճյուղավորվում են մի քանի դահլիճ֊գանձարաններ։ Բոլոր պատերը պատված են ռելիեֆներով։
Փարավոնի մումիան դեռ հնուց պահված էր DB320 թագավորական գաղտնարանում։ Դամբարանը օգտագործվել է Երրորդ միջանկյալ և Պտղոմեոսյան ժամանակաշրջանում հուղարկավորությանների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Reeves, N., & Wilkinson, R. H. The Complete Valley of the Kings. London: Thames and Hudson, 1996.
* Siliotti, A. Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples. Cairo: A. A. Gaddis, 1996.
* Leblanc, Christian. "The Tomb of Ramesses II and Remains of his Funerary Treasure." Egyptian Archaeology; 10 (1997): 11-13.

## Արտաքին հղումներ
* KV7 դամբարանի նկարագրություն  / Թեբեական քարտեզագրական նախագիծ (Theban Mapping Project)
* KV7 դամբարանի մատենագրություններ  / Թեբեական քարտեզագրական նախագիծ

Կատեգորիա:Դամբարաններ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 13-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մումիաներ
Հայսմավուրք (4685)

**Հայսմավուրք** (4685), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4685 թվի տակ։ Ձեռագիրը ենթադրաբար գրվել է 16-րդ դարում Գրիգոր գրչի, Սարգիս գրչի, Ավետիս գրչի, Ներսես գրչի և Հակոբ գրչի կողմից։ Ստացողը եղել է Տէր Պողոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 39x25 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 617 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 3բ, 176ա, 340ա, 486ա, 528ա, 616բ, հետագայի՝ 79բ (17-րդ դար), 438բ, 616բ (1882թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յան Բեդնարեկ

**Յան Բեդնարեկ** (, ), լեհ ֆուտբոլիստ, «Սաութհեմփթոն» ակումբի և Լեհաստանի հավաքականի պաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։

Յանի մեծ եղբայրը՝ Փիլիպը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։

## Ակումբային կարիերա
[thumb|left|190px|Բեդնարեկը «[Սաութհեմփթոն ՖԱ|Սաութհեմփթոն» ակումբի կազմում]]
Բեդնարեկը «Լեխ» ակումբի սան է։ 2013 թվականին՝ «Պյաստ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լեհաստանի առաջնությունում։ 2015 թվականին Բեդնարեկը օգնել է թիմին հաղթել առաջնությունում։ Նույն թվականի ամռանը Բեդնարեկը վարձավճարով տեղափոխվել է «Գուրնիկ» ակումբ։ Օգոստոսի 29-ին՝ «Պյաստ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ Վարձավճարի ավարտից հետո նա վերադարձել է «Լեխ» ակումբ։ 2016 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ «Կրակովիա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը իր հարազատ թիմում։

2017 թվականի ամռանը Բեդնարեկը տեղափոխվել է անգլիական «Սաութհեմփթոն» ակումբ։ Ապրիլի 17-ին «Չելսի» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը անգլիական Պրեմիեր Լիգայում։ Նույն խաղի ժամանակ Յանը խփել է իր առաջին գոլը նոր թիմի կազմում։

## Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Բեդնարեկը Լեհաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Սլովակիայի, Շվեդիայի և Անգլիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին։

Սեպտեմբերի 4-ին Յանը 2018 թվականի աշխարի առաջնության ընտրական խաղի շրջանակներում կայացած Ղազախստանի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լեհաստանի հավաքականի կազմում։

2018 թվականին Բեդնարեկը մասնակցել է Ռուսաստանում կայացած աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշրջանում նա մասնակցել է Սենեգալի, Կոլումբիայի և Ճապոնիայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Ճապոնիայի հավաքականի դեմ խաղի ժամական Բեդնարեկը խփել է իր առաջին գոլը Լեհաստանի հավաքականի կազմում։

### Գոլերը Լեհաստանի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
**Ակումբային**

 **«[[Լեխ Պոզնան|Լեխ]]»**
*  Լեհաստանի ֆուտբոլի առաջնություն — 2014/2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на soccerway
* ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
* Jan Bednarek 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեխվիա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեխ Պոզնանի ֆուտբոլիստներ
Նատալյա Տոլստայա

**Նատալյա Տոլստայա** (), ռուս բանաստեղծուհի, դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի սկանդինավյան բանասիրության ամբիոնում։ Եղել է շվեդերենի դասախոս։

## Կենսագրություն
Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Տոլստոյի, Միխայիլ Լոզինսկիի և Նատալյա Կրանդիևսկիի թոռնուհին է, Նիկիտա Տոլստոյի ու Լոզինսկայայի դուստրը։ Նատալյա Տոլստայան ծնվել է Ելաբուգայում՝ գրական ստեղծագործություններով հարուստ ընտանիքում։

Ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը և մինչև կյանքի վերջը դասավանդել է սկանդինավյան բանասիրության ֆակուլտետում։ Եղել է դոցենտ, դոկտոր։ Շվեդերենով հեղինակել է մի շարք դասագրքեր։

1990֊ական թվականների սկզբին գրել է արձակ պատմություններ։ Նրա առաջին պատմվածքը գրվել և հրատարակվել է շվեդերենով։ 1990֊ական թվականների կեսերին ռուսերենով գրել է երեք արձակ գիրք՝ «Քույրեր», «Երկուսը» և «Մեկը»։

Նատալյան «Զվեզդա» ամսագրի կողմից արժանացել է Դովլաթովի մրցանակին։ 2004 թվականին Շվեդիայի և Ռուսաստանի միջև շփումների զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է «Բևեռային աստղ» արքայական շքանշանով։

Մահացել է 2010 թվականի հունիսի 15֊ին։

### Ընտանիք
* Մորական մեծ պապը՝ Բորիս Միխայլովիչ Շապիրով, ռազմական բժիշկ, Կարմիր խաչի գործիչ, գաղտնի խորհրդական։
* Մորական պապը՝ Միխայիլ Լեոնիդովիչ Լոզինսկի, գրականության թարգմանիչ, պոետ։
* Հորական պապը՝ գրող Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Տոլստոյ։
* Հորական տատը՝ Նատալյա Վասիլևնա Կրանդիևսկայա Տոլստայա, պոետ։
* Հայրը՝ Նիկիտա Ալեքսեևիչ Տոլստոյ, ֆիզիկոս, հասարակական և քաղաքական գործիչ։
* Մայրը՝ Նատալյա Միքայլովնա Լոզինսկայա (Տոլստայա)։
* Քույրը՝ Տատյանա Նիկիտիչնա Տոլստայա, բանաստեղծուհի, հրապարակախոս և հեռուսահաղորդավարուհի։
* Եղբայրը՝ Իվան Նիկիտիչ Տոլստոյ, բանասեր, արտագաղթի պատմաբան, սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի մասնագետ։ Ազատություն ռադիոկայանի տեսաբան։
* Եղբայրը՝ Միխայիլ Նիկիտիչ Տոլստոյ, Ֆիզիկոս, քաղաքական և հասարակական գործիչ։ 
* Զարմիկը՝ Արտեմի Լեբեդև։
* Ամուսին՝ Իգնատի Միխայլովիչ Իվանովսկի։
* Որդին՝ Նիկոլայ Իվանովսկի։

## Մատենախոսություն
* «Քույրեր» (Տատյանա Տոլստայա՝ քրոջ հետ միասին)
* «Երկուսը» (քրոջ հետ միասին)
* «Մեկը»
* Դասագիրք շվեդերենով (Մասլովո Լաշանսկոյի հետ)
* «Օտարերկրացին առանց սննդի» (պատմվածք, որը հետագայում ընդգրկվել է «Մեկը» հավաքածուում, տարբերակը հարմարեցված է ռուս ուսանողների համար, տեքստի պատրաստումը Յուդինի։)

## Հարցազրույցներ
* Քույր (Նատալիա Տոլստոյի հիշատակին) // 2010 թվականի հունիսի 20֊ին հեռարձակվեց Ազատություն ռադիոկայանով, դրա հետ մեկտեղ նաև 1997 թվականի Տոլստոյի տված հարցազրույցը, (վարող՝ Իվան Տոլստոյ) (աուդիոձայնագրություն).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բոլիվար (պրովինցիա, Էկվադոր)

**Բոլիվար** ()՝ պրովինցիա Էկվադորում։ Մայրաքաղաքը Գուարանդան է։ Պրովինցիայի մեծ մասի կլիման զով է, սակայն ավելի ցածրադիր հովիտներում ցուրտ է, ինչպես տունդրայում։ Պրովինցիայի տարածքը կազմում է 3940 կմ․ քառ․։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 183641 մարդ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնը Գուարանդան է։

## Աշխարհագրություն
Բոլիվարը գտնվում է Անդեր լեռնաշղթայի արևմուտքում։ Պրովինցիայի մեծ մասում տիրում է բավականին ցուրտ կլիմա, իսկ հովիտներին բնորոշ է տաք արևադարձային կլիման։

## Վարչական բաժանում
Պրովինցիան բաժանված է 7 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված է 2001 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալները, նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը։

## Ժողովրդագրություն
Էթնիկ խմբերի տվյալներն ըստ Էկվադորի 2010 թվականի մարդահամարի։
* Մետիսներ 69.6%
* Էկվադորի բնիկ ժողովուրդ 25.4%
* Սպիտակ լատինաամերիկացիներ 2.7%
* Մոնտուբիո 1.1%
* Աֆրո-էկվադորյան 1.1%
* Այլ 0.1%

## Քաղաքականություն
Էկվադորի 2013 թվականի ընդհանուր ընտրությունների արդյունքները Բոլիվար պրովինցիայում։
* Ռաֆայել Կոռեա 33.7%
* Գիլերմո Լասսո 27.7%
* Գուտերրես Բորբուա Լուսիո 25.4%
* Մաուրիսիո Ռոդաս 4.9%
* Ալբերտո Ֆեդերիկո Ակոստա 4.2%
* Ալվարո Նոբոա 2.4%
* Նորման Վրեյ 1.0%
* Նելսոն Զավալա 0.8%

## Պատկերասրահ

NEVANDO - panoramio.jpg
El Torreón San José de Chimbo.jpg
Empresarios Salineros.JPG


## Տես նաև
* Էկվադորի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gobierno Provincial de Bolívar 
* Turismo en Salinas de Bolívar

Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Նատաշա Քոլինզ

**Նատաշա Լուիզ Քոլինզ** (, ), բրիտանացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։

## Կենսագրություն և կարիերա
Նատաշայի կարիերան որպես դերասանուհի և մոդել ձգվել է 1998 թվականից մինչև մահը՝ 2008 թվականը։ 1999-ից 2007 թվականներն ընկած ժամանակաշրջանում Քոլինզը նկարահանվել է 4 սերիալներում։ Նրա դեբյուտը Ջեմմայի դերով դարձավ «Իրական կանայք 2» սերիալը (1999), իսկ վերջին ֆիլմը՝ «Ծիծաղելի տեսիլք» սերիալն էր, որտեղ խաղաց Իսպանիայի արքայադստեր դերը (2008)։

2001 թվականին Նատաշան մասնակցել է «Հոլիոքս» սերիալի քասթինգին։ Այն օրը, երբ հայտնի դարձավ, որ նա պետք է նկարահանվի այդ հեռուստասերիալում, լուրջ ավտովթարի ենթարկվեց և, հրաշքով ողջ մնալով, երկար ժամանակ մնաց կոմայի մեջ։ Այդ սերիալում նա այդպես էլ չխաղաց։

2005 թվականին Նատաշան նշանվում է իր նախկին սիրեցյալի՝ հեռուստահաղորդավար Մարկ Սփեյթի (1965-2008) հետ։

## Մահ
2008 թվականի հունվարի 8-ին 31-ամյա Նատաշային մեռած հայտնաբերեց Մարկը լոգարանում։ Որոշ ժամանակ Սփեյթին մեղադրում էին որպես Նատաշայի հնարավոր մարդասպան և թմրանյութեր մատակարարող։ Ավելի ուշ պարզ դարձավ, որ դերասանուհու մահվան պատճառը եղել է դժբախտ պատահարը. վերջինս, ընդունելով կոկաինի չափաքանակ, մտել է տաք ջուրը, որն առաջացրել է վայրկենական մահ։ Քոլինզի մահվանից 3 ամիս անց՝ 2008 թվականի ապրիլի 7-ին, 42-ամյա Սփեյթը կախվելով ինքնասպանություն է գործում։ Մահից առաջ գրված նամակում վերջինս հաղորդում է, որ որոշել է սպանել իրեն, որովհետև չի կարողացել համակերպվել Քոլինզի մահվան հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստահաղորդավարներ
Հունաստանի երկրաշարժերի ցանկ

**Հունաստանի երկրաշարժերի ցանկ**, երկրի պատմության ընթացքում տեղի ունեցած առավել ուժգին երկրաշարժերի ցանկ։

## Տեկտոնային կառուցվածք
Հունաստանը գտնվում է Միջերկրական ծովի արևելյան սահմանային գոտում, Աֆրիկյան և Եվրասիական լիտոսֆերային սալիկների հանգույցում, որոնց միջև փոքր Էգեյան սալն է։ Հունաստանի հյուսիսային հատվածը Եվրասիական սալիկի մի մասն է կազմում, իսկ հարավայինը՝ Էգեյան սալի մի մասը։ Էգեյան սալը շարժվում է հարավ-արևմտյան ուղղությամբ՝ տարեկան 30 մմ արագությամբ, իսկ Աֆրիկյան սալը աստիճանաբար մտնում է Էգեյան սալի տակ` տարեկան 40 մմ արագությամբ։ Հյուսիսում՝ Էգեյան և Եվրասիական սալերի շփման կետում, առաջանում է սահմանի տարամիտում, իսկ հարավում՝ զուգամետ սահման, որն անվանում են էգեյան կամար։

## Ուժգին երկրաշարժեր
Հունաստանի ամենաուժեղ երկրաշարժերը ամբողջ դիտարկումների ընթացքում միշտ եղել են սալիկների հարավային սահմաններում` այսպես կոչված Էգեյան կամարում։ Այնուամենայնիվ, սարքավորումների կողմից երբևէ չի գրանցվել է 7.2 բալից ավելի ուժգնությամբ երկրաշարժ։ Այն վայրում, որտեղ Աֆրիկյան պլատֆորմը մտնում է Էգեյանի տակ, երկրաշարժի էպիկենտրոնը հաճախ գտնվում է ավելի քան 50 կմ խորության վրա, իսկ երկրաշարժերի մագնիտուդը սովորաբար լինում է ավելի քան 7 բալ։ Սակայն նման երկրաշարժը չի առաջացնում շատ ավերածություններ, թեև շատ լավ է զգացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաշարժեր
Կատեգորիա:Հունաստան
Ճաշոց (4687)

**Ճաշոց** (4687), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4687 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1312, 1371 թվականներին Դանիել (Ա) գրչի և  Զաքարիա (Բ) գրչի կողմից՝ Աղթամարում (Ա. Բ.): Ծաղկող ենթադրաբար եղել է Դանիել գրիչը (Ա)։ Ստացողը եղել է Դանիել գրիչը և քույրը՝ Մարիանէն (Ա)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 5x30.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 592 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի  կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 586ա, 590բ (1312թ.), 379ա, 590բ (1371թ.), հետագայի՝ 592ա (1488թ.), 590ա (1514թ.),590ա, 592ա (16-րդ դար), 2բ (18-րդ դար)։
## Բովանդակություն
* Դանիել գրչի Ոտանաւոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Քրես Ուիլյամս

**Քրես Ուիլյամս**, (, ), ամերիկացի դերասան, որն առավել հայտնի է «Փախուստ բանտից» և «Տանը մոտ» հեռուստասերիալներում իր խաղացած դերերով։ Նա մարմնավորել է Ջեֆերսոն Փիրսին (Սև կայծակին) The CW հեռուստաալիքի «Սև կայծակ» հեռուստասերիալում։

## Անձնական կյանք
Ուիլյամսը ծնվել է Արևմտյան Գերմանիայի Հայդելբերգ քաղաքում։ Նրա ծնողները ամերիկացի են։ Նա հաճախել է Ֆուլերթոնի քոլեջը և Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանը։ 2000 թվականի հոկտեմբերին Մալիբուում նա ամուսնացել է Սիմբի Քալիի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա և ամուսնալուծվել են 2011 թվականին։ 2013 թվականին Ուիլյամսը ամուսնացել է իր ընկերուհու՝ Քրիստեն Թորիանիի հետ։

## Կարիերա
1990 թվականին Ֆուլերթոնի քոլեջում խաղացել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո» ողբերգության բեմադրությունում և մի շարք այլ բեմադրություններում։ 
Ուիլյամսը 1994 թվականից սկսած նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում, որոնցից են «Աստղային ճանապարհ. խորը տիեզերք 9», «Բևերլի Հիլս, 90210», «Նյու Յորքի ոստիկանություն», «Լոիս և Քլարկ։ Սուպերմենի նոր արկածները», «Արևի երրորդ քարը», «JAG», «Միայնակ ապրել», «Նաշ Բրիջս», «Փրովիդենս», «Օրենք ու կարգապահություն. հատուկ կորպուս», «Վերոնիկա Մարս», «Արևմտյան թև», «Տանը մոտ», «Շտապ օգնություն» և «Գրեյի անատոմիան» հեռուստասերիալները։ Նա մարմնավորել է Թալեկ'թալանին Աստղային ճանապարհ. խորը տիեզերք 9 հեռուստասերիալում։ «Փախուստ բանտից» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Ուաթ Մեթյուսոնին։ «Ուրբաթ գիշերվա լույսերը» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Օրնեթ Հոուարդին, իսկ «Հարթը Դիքսիից» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Լեյվոն Հեյսին։

2018 թվականից նա միացել է DC Universe֊ին` մարմնավորելով Ջեֆերսոն Փիրսին The CW հեռուստաալիքի «Սև կայծակ» սուպերհերոսական հեռուստասերիալում և հնչյունավորելով Ջոն Հենրի Այրոնսին «Սուպերմենի մահը» և 2019 թվականին սպասելիք «Սուպերմենի իշխումը» մուլտֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Քրես Ուիլյամսի 2018 թվականի հարցազրույցը 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Հայսմավուրք (4688)

**Հայսմավուրք** (4688), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4688 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում (ենթադրաբար՝ 1573թ.)  Առաքել եպիսկոպոս գրչի և Մխիթար գրչի կողմից Բաղէշում։ Ծաղկող եղել է Մելիքսեթը։ Ստացողը եղել է Խոջա Պուտախն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 42x29 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 659 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 1, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1բ, 239ա, 415բ, 568ա, 657ա և այլուր, ծաղկողի՝ 251բ, հետագայի՝ 251բ, 657ա (1883թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Էստել Բալե

**Էստել Բալե** (,  **Էստել Բալե** (, ), շվեյցարացի սնոուբորդիստուհի, մասնագիտացել է ֆրիրայդում։ 2013-2016 թվականներին հանդես է եկել մասնագիտական մակարդակով։ ֆրիրայդի կրկնակի չեմպիոնուհի է։ Մահացել է ձնահյուսի իջնելու հետևանքով։

## Կենսագրություն
Էստել Բալեն ծնվել է 1994 թվականի դեկտեմբերին Սիոն քաղաքում։ 
Դեռ վաղ մանկությունից մարզվում էր լեռներում՝ Վերկոպենից ոչ շատ հեռու։ Սկզբում նա սահում էր դահուկներով։

Տասը տարեկան հասակում ծնկի վնասվածքի պատճառով ստիպված էր դահուկը փոխարինել սնոուբորդով։ Նա 16 տարեկան էր, երբ ծանոթացավ իր ապագա մարզիչի՝ Ժերալդին Ֆասնախտի հետ, որը ֆրիրայդի հանդեպ սեր սերմանեց նրա մեջ։ 
Էստել Բալեն հաղթանակ տարավ Dakine Junior Tour-ում, որից հետո սկսեց հանդես գալ ավելի հասուն մակարդակով։
 
Առաջնախաղը տեղի ունեցավ 2013 թվականին, որն անմիջապես մի քանի խոշոր մրցույթներում նրան հաղթանակ բերեց։ Նա հաղթեց Լա Կլյուզայում անցկացվող մրցաշարում, եղավ լավագույնը բոլոր մարզիկների շրջանում՝ Ավստրիայում՝ Հոհֆոյգեն լեռնադահուկային  հանգստավայրում կայացած մրցաշարում, հաղթանակ տարավ Շանդոլենի և Նանդայի մրցույթներում, բարեհաջող անցավ աշխարհի առաջնության եվրոպական որակավորման փուլը (Ֆրիրայդի աշխարհի առաջնություն)՝ մասնակցելով այդ սպորտաձևի ամենահեղինակավոր մրցույթին՝ առաջին անգամ հանդես գալով Ֆրիրայդի աշխարհի առաջնությունում։ Էստել Բալեն անենաերիտասարդ մարզուհին էր, որն առաջին անգամ հանդես էր գալիս այդ մակարդակում։

2014 թվականին նա չորս անգամ կանգնել է հաղթողի պատվանդանին ֆրիրայդի տարբեր մրցույթներում, այդ թվում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել աշխարհի առաջնությունում և արդյունքում աշխարհի առաջնության սպորտի այդ ձևում արժանացել տարվա լավագույն նորեկի կոչմանը։ Մեկ տարի անց աշխարհի գավաթի խաղերում ձեռք է բերել երկու հաղթանակ ( Անդորրայում և Ֆիբերբրունում),  դարձել ֆրիրայդի ամբողջ պատմության մեջ աշխարհի առաջնության խաղերում առաջին երիտասարդ մարզուհին։ 2016 թվականին պաշտպանել է աշխարհի չեմպիոնուհու կոչումը` հաղթելով Անդորրայի և Վերբեի փուլերում։

2016 թվականի ապրիլի 19֊ին՝  չեմպիոնի տիտղոսը նվաճելուց երեք շաբաթ անց, Էստել Բալեն մարզվում էր լեռներում` Օրսյոր մունիցիպալիտետից ոչ շատ հեռու և միաժամանակ Ժերալդին Ֆասնախտի հետ զբաղվում էր իր առաջին ֆիլմի նկարահանմամբ (սնոուբորդը լուսաբանող ֆիլմ)։ Նրանից առաջ լեռնալանջով իջնում էր ուրիշ ֆրիրայդեր, և երբ մարզուհին սկսեց իջնել, թափվեց ձնահյուսը։ 
Էստել Բալեն իր հետ ուներ ձնահյուսային սենսոր, ուղեպարկ բարձիկով, անվտանգության սաղավարտ։

Փրկարարական ծառայություններն անմիջապես արձագանքեցին պատահածին։ Հետազոտության համար նրան հասցրին մոտ հիվանդանոց, սակայն ստացած վնասվածքների հետևանքով նա շուտով մահացավ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Эстель Бале  на сайте Freeride World Tour
* 
* 
* http://ren.tv/novosti/2016-04-19/chempionka-mira-po-friraydu-estel-bale-pogibla-pri-shode-laviny

Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:Ձնահյուսի հետևանքով մահեր