Ութի խումբ (հետախուզություն)

**«Ութի խումբ»** (), խոսակցական տերմին, որը վերաբերում է Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի ութ առաջնորդներից բաղկացած խմբին, որոնք, օրենքի համաձայն, գործադիր իշխանության կողմից տեղեկացվում են գաղտնի հետախուզական հարցերի վերաբերյալ: Մասնավորապես, «Ութի խումբը» ներառում է Սենատի և Ներկայացուցիչների պալատի երկու կուսակցություններից յուրաքանչյուրի առաջնորդներին, ինչպես նաև Սենատի և Ներկայացուցիչների պալատի հետախուզական կոմիտեների նախագահներին և փոքրամասնությունների բարձրաստիճան անդամներին, ինչպես սահմանված է 50 U.S.C կոդեքսի 3093(c)(2) պարագրաֆով։

Սովորական պայմաններում, Միացյալ Նահանգների նախագահը համաձայն ԱՄՆ կոդեքսի 50 U.S.C կոդեքսի 3091(a)(1) պարաֆրաֆի պարտավոր է՝ «ապահովել, որ Կոնգրեսի հետախուզական հանձնաժողովները լիովին և արդիական կերպով տեղեկացված լինեն Միացյալ Նահանգների հետախուզական գործունեության մասին, ներառյալ [վերնագրով] պահանջվող ցանկացած նշանակալի հետախուզական գործունեության մասին»։ Այնուամենայնիվ, «արտակարգ հանգամանքներում», երբ նախագահը կարծում է, որ «անհրաժեշտ է սահմանափակել» գաղտնի գործողության մասին տեղեկատվությանը հասանելիությունը, 50 USC կոդեքսի 3093(c)(2) պարագրաֆը թույլ է տալիս նախագահին սահմանափակել հաշվետվությունները։

## Նախապատմություն
«Ութի խումբ» տերմինը լայնորեն կիրառվել է Ջորջ Բուշ կրտսերի վարչակազմի օրոք Ազգային անվտանգության գործակալության կողմից ամերիկացի քաղաքացիների նկատմամբ իրականացվող վիճահարույց առանց օրդերի հսկողության լուսաբանման ժամանակ, այն համատեքստում, որ ծրագրի մասին, բացի «Ութի խմբից», տեղեկացված չի եղել Կոնգրեսի ոչ մի անդամ, և նրանց արգելվել է ծրագրի մասին տեղեկություններ տարածել Կոնգրեսի մյուս անդամների շրջանում: Բուշի վարչակազմը պնդել է, որ «Ութի խմբին» տրված ճեպազրույցները բավարար էին ծրագրի նկատմամբ Կոնգրեսի վերահսկողությունն ապահովելու և գործադիր ու օրենսդիր մարմինների միջև զսպման ու հակակշիռների համակարգը պահպանելու համար: 

2006 թվականի հունվարի 18-ին Կոնգրեսի անկուսակցական հետազոտական ծառայությունը պատրաստել է իրավական վերլուծություն, որում նշվել է. «Եթե ԱԱԾ-ի հսկողության ծրագիրը համարվի հետախուզական տվյալների հավաքագրման ծրագիր, ապա ԱԱԾ ծրագրի մասին Կոնգրեսի ծանուցումը սահմանափակելը միայն «Ութի խմբով», ինչը պնդում են ծրագրի մասին տեղեկացված որոշ անդամներ, կթվա անհամատեղելի օրենքի հետ, որը պահանջում է, որ «Կոնգրեսի հետախուզական հանձնաժողովները լիովին և անընդհատ տեղեկացված լինեն բոլոր հետախուզական գործունեության մասին», բացառությամբ գաղտնի գործողությունների հետ կապված գործողությունների»:

2006 թվականի հունվարի 18-ին Կոնգրեսի անկուսակցական հետազոտական ծառայությունը պատրաստել է իրավական վերլուծություն, որում նշվում էր. «Եթե Ազգային անվտանգության գործակալության հսկողության ծրագիրը համարվի հետախուզական տվյալների հավաքագրման ծրագիր, ապա Ազգային անվտանգության գործակալության ծրագրի մասին Կոնգրեսի ծանուցումը սահմանափակելը միայն «Ութի խմբով», ինչը պնդում են ծրագրի մասին տեղեկացված որոշ անդամներ, կթվա անհամատեղելի օրենքի հետ, որը պահանջում է, որ «Կոնգրեսի հետախուզական հանձնաժողովները լիովին և անընդհատ տեղեկացված լինեն բոլոր հետախուզական գործունեության մասին», բացառությամբ գաղտնի գործողությունների հետ կապված գործողությունների»:

Սակայն, ինչպես նշել է ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության ազգային անվտանգության նախկին օգնական գլխավոր դատախազ Դեյվիդ Ս. Քրիսը. «Ինչպես պարզվում է, ներկայացուցիչ Ջերի Նադլերը իրականում տեղյակ է եղել մետատվյալների զանգվածային հավաքագրման մասին 2009 թվականին և (ինչպես քննարկվում է տեքստում) այդ ժամանակ գրել է Արդարադատության նախարարությանը հավաքագրման մասին: Ի պատասխան՝ ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը 2009 թվականի դեկտեմբերին նրան նամակ է ուղարկել՝ նշելով, որ կառավարությունը Կոնգրեսի բոլոր անդամներին է տրամադրում զանգվածային հավաքագրման և առաջացած համապատասխանության խնդիրների վերաբերյալ տեղեկատվություն»: 2011 թվականին, ինչպես 2009 թվականին, գործադիր իշխանությունը կրկին փաստաթղթեր է տրամադրել Կոնգրեսի բոլոր անդամներին՝ բացատրելու «Հայրենասիրության մասին» օրենքի 215-րդ բաժնի վերալիազորումը: 

Սենատոր Դայեն Ֆայնսթայնը 2013 թվականի հուլիսին ընդգծել է. «Ես չգիտեմ որևէ ֆեդերալ ծրագրի մասին, որի համար արդարադատության նախարարության, հետախուզական համայնքի և դատարանների կողմից հսկողության, Կոնգրեսի վերահսկողության և ստուգման հսկողությունը ավելի ուժեղ կամ ավելի կայուն է»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքականություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կառավարության օրենսդիր ճյուղ