open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջի Չանգ Ուկ

**Ջի Չան Ուկ** (հանգըլ՝ 지창욱, ), հարավկորեացի դերասան։ Հանրաճանաչություն է ձեռք բերել «Ժպտա կրկին» դորամայում Դոնգ Հեի դերով, որին հաջորդել են «Ռազմիկ Բեկը» (2011), «Կայսրուհի Կին» (2013-2014) և Հիլեր (2014-2015) դորամաները։

## Կարիերա
Ջի Չան Ուկն իր կարիերան սկսել է որպես թատրոնի դերասան։ 2009 թվականին նկարահանվել է «Sons of Sol Pharmacy House» ընտանեկան դորամայում, որտեղ խաղացել է Սոնգ Մի Փունգի դերը, ով «մայրիկի տղա» է և հայր 20 տարեկանում։ Այս հեռուստասերիալում նա խնամում է իր լավագույն ընկերոջ երեխային։

Դորաման ստացել է 40% վարկանիշ և դրանով իսկ հանրաճանաչություն բերել դերասանին։ Մեկ տարի անց Չան Ուկը ստացավ իր առաջին գլխավոր դերը «Ժպիտ» դորամայի 159-րդ դրվագում։ Հեռուստասերիալը 15 շաբաթվա ընթացքում պահել է իր բարձր վարկանիշը։ 2011 թվականին Ուկը նկարահանվել է «Ռազմիկ Բեկ Տոն Սուն» պատմական դորամայում։ Այս հեռուստասերիալը պատմում է Տոն Սուի՝ 18-րդ դարի Չոնջո Չոսոնի թիկնազորի մասին, ով պաշտպանում է թագավորին սպանությունից։ Այս դորաման ևս ունեցավ բարձր վարկանիշ։

Նույն թվականին Ջին ստացել է գլխավոր դեր «Ամուրու բուսական խանութը» դորամայում։ Հեռուստասերիալը հիմնված է երիտասարդ Լի Յան Սոկի իրական կյանքի հիման վրա։ Նա առևտրով սկսել է զբաղվել 1998 թվականին և այժմ ունի ավելի քան 33 խանութ։

Իր առաջին բացասական դերը Չան Ուկը խաղացել է «5 մատներ» դորամայում՝ դաշնակահար Յու Ին Նայի դերով, ով նախանձում է իր ավագ եղբոր տաղանդին և մրցակցում նրա հետ բոլոր և՛ բիզնեսում, և՛ սիրային գործերում։ Հաջորդ նախագիծը, որին մասնակցել է դերասանը, «Կայսրուհի Կի» դորաման է, որտեղ խաղացել է 5 գլխավոր դերերից մեկը՝ հոգով թույլ Տոգոն-Տեմուր անունով մոնղոլ կայսր, ով սիրահարվում է Կորյոյի հարճին և շուտով ամուսնանում է նրա հետ։

2014 թվականին սկսել է նկարահանվել Հիլեր մարտական ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Սո Ջունգ Հուի դերը։ Մարտական հմտությունները նրան դարձնում է լավագույն գործակալը, ով կարող է կատարել ցանկացած առաջադրանք։ Նրա վերջնական նպատակը Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում գտնվող կղզին գնելն ու այնտեղ միայնակ ապրելն է։ Սակայն Յոնգ Շինի հետ հանդիպումից հետո նրա կյանքը սկսում է փոխվել։ Նա սկսում է հետաքրքրություն տածել դեպի արտաքին աշխարհը և ի վերջո զգալ այն զգացմունքը, որը մարդիկ սեր են կոչում։ Բայց բացահայտվում են նախկինում կատարված սպանության իրական մանրամասնությունները, և այդ սերը դառնում է վտանգավոր։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

### Ֆիլմեր

### Տարբեր շոուներ

### Տեսահոլովակներ

## Սկավառակագրություն

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դանկուկի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 5 ծնունդներ
Քլայնլանգհայմ

**Քլայնլանգհայմ** (), տոնավաճառային համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։

Ենթակա է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական օկրուգին։ Մտնում է Կիտցինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը՝ 1.614 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով), տարածքը՝ 19,09 կմ²։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 75 142։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Markt Kleinlangheim
* Պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:Բավարիայի բնակավայրեր
Աստվածատուր Աբեղա

**Աստվածատուր Աբեղա** (), հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ «Որդի Ատոմի և Շաքար խաթունի»։ Վանական և գեղարվեստական կրթությունը ստացել է Ռշտունյաց երկրի Սուրբ Վարդան անապատում, իր մորեղբայր Հակոբ վարդապետից սովորել է «... զգիր, զծաղիկ, զոս կել և զկազմել և այլ բազում բարութիւն»։ Ձեռագրեր է ընդօրինակել Ակոռիի և Ոստանի վանքերում։ Մատենադարանում են պահվում Աստվածատուր Աբեղայի պատկերազարդած 1417 թվականի (ձեռ. № 4841) և 1419 թվականի (ձեռ. № 2670) Ավետարանները, 1418 թվականի Մաշտոցը (ձեռ. № 4151)։ Աստվածատուր Աբեղան 1403 թվականին Անձնանապատում ընդօրինակել է մի Ոսկեփորիկ (Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարան, ձեռ. № 705)։ Ընդօրինակություններ է կատարել կիլիկյան, հատկապես Սարգիս Պիծակի պատկերազարդած ձեռագրերից՝ փորձելով համակցել տեղական՝ Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի և Կիլիկիայի XIV դարի գեղանկարչության ավանդույթները։ Աստվածատուր Աբեղայի պատկերներին բնորոշ է մաքուր, վառ գույների (կարմիր, կապույտ, կանաչ, դեղին) և ռիթմիկ գծերի դաշնությունը։ Նրա մանրանկարներում արտացոլվել են ժողովրդական նիստ ու կացի առարկաները, տարազը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Դերմատին

**Դերմատին**, **մաշկալաթ**, նիարոցելյուլոզային ծածկույթով (թաղանթով) գործվածքից պատրաստված արհեստական կաշի։ Օգտագործվում է կահույքի երեսքաշման, գրքեր կազմելու, գալանտերեային առարկաներ պատրաստելու համար։

Կատեգորիա:Կաշվի փոխարինիչներ
Կատեգորիա:Գործվածքներ
Աստվածատուր Գրիչ

**Աստվածատուր Գրիչ** (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ են), XIV դարի հայ գրիչ։ «Որդի Հովհաննեսի և Տիկին Մայրի»։ Աշակերտել է Պողոս և Աստվածատուր վարդապետներին։ Աշխատել է Մոկաց Սուրբ Գևորգ վանքի դպրոցում։ Նրանից պահպանված երկու Ավետարաններից մեկը գտնվում է Բրիտանական թանգարանում (ձեռ. № 2680)։ Մյուսը պահվել է Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանքում։ Ձեռագրի տեղն այժմ անհայտ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Լիտվայի մեծ իշխանություն

**Լիտվայի մեծ իշխանություն**, պետություն ժամանակակից Լիտվայի և Բելառուսիայի տերիտորիաների մի մասում XIII-րդ-XVI դարերը։ Գալիցա-Վոլինյան տարեգրության համաձայն 1219 թվականի ռուս-լիտվական պայմանագրում նշվում է Լիտվական պետության գոյության մասին։ Մեծ իշխանի իշխանության ուժեղացումը հանգեցրեց Մինդովգի (Մինդաուգաս) գլխավորությամբ լիտվական հիմնական հողերի (նաև որոշ բելառուսական հողերի) միավորմանը Լիտական իշխանությունյան մեջ։ Մեծ իշխանության կազմավորումն արագացավ գերմանացի խաչակիրների ագրեսիայի դեմ պայքարելու անհրաժեշտությամբ։ XIV դարը իշխաններ Գեդիմինի, Օլգերդի (Ալգիրդաս) օրոք Լիտական մեծ իշխանությունը ընդարձակեց իր տիրույթները՝ միավորելով ամբողջ բելառուսյան, մասամբ Ուկրաինան և ռուսական հողերը, որտեղ պահպանվեցին տեղական խոշոր կալվածատերերի (մագնատների) ինքնավարական և անձեռնմխելիության իրավունքները։ Պետության գլուխ կանգնած էր մեծ իշխանը, նրան կից՝ ավագանու և բարձր հոգևորականության ներկայացուցիչների խորհուրդը։ Գերմանական ասպետական օրդենների հարձակման դեմ ուժերը միավորելու և իր իշխանությունը ամրապնդելու համար մեծ իշխան Յագայլոն Լեհաստանի հետ 1385 թվականին կնքեց Կրևյան ունիան։ 1392 թվականից Լիտվայի մեծ իշխան դարձավ Վիտովտը (Վիտաուտաս)։ 1410 թվականին լիտվա-ռուսական և լեհական զորքերը, չեխ գնդերի մասնակցությամբ, ջախջախեցին Տևտոնական օրդենի ասպետներին։ Խոշոր ֆեոդալական հողատիրության աճն ու տիրապետող դասակարգի համախմբումը ուղեկցվում էր գյուղացիների զանգվածային ճորտացմամբ և գյուղացիական ապստամբություններով։ Տնտեսական կախվածության աճին զուգընթաց ուկրաինական և բելառուսական հողերում ուժեղացավ ազգային ճնշումը։ Գորոդելյան ունիան (1413) լիտվական կաթոլիկ ազնվականների վրա տարածեց լեհական շլյախտայի իրավունքները։ XV դարի վերջին կազմավորվեց Պաների ռադան, որն իր հսկողության տակ վերցրեց մեծ իշխանի իշխանությունը։ XV դարի 2-րդ կեսից Ռուսիայի (XIV դարին ուժեղացել էր Մոսկվայի իշխանությունը) դեմ պատերազմների (1500-1503, 1507-1508, 1512-1522, 1534-1537) հետևանքով Լիտական մեծ իշխանությունը կորցրեց նախկինում զավթած ռուսական հողերը։ Հակաֆեոդալական ելույթների աճը, ներդասակարգային հակասությունների սրումը, ձգտումը դեպի արևելք, ինչպես նաև Լիվոնյան պատերազմում (1558-1583) կրած անհաջողությունը հանգեցրին 1569 թվականի Լյուբլինյան ունիայով Լիտական մեծ իշխանությունյան միավորմանը Լեհաստանի հետ մեկ պետության՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի մեջ։

Կատեգորիա:Լիտվայի պատմություն
Կատեգորիա:Բելառուսի պատմություն
Կատեգորիա:Ուկրաինայի պատմություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Մեծ արորիկ

**Մեծ արորիկ** կամ **մեծ կրոնշնեպ** (), մորակտցարների ընտանիքի թռչնատեսակ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Հիմնականում տարածվում են Բրիտանական կղզիներից մինչև Անդրբայկալ, Եվրոպայում, դեպի հարավ՝ Ղրիմում, Կովկասում և հյուսիսիսային Մոնղոլիայում։ Աղավնուց ավելի մեծ թռչուն է՝ երկարավուն, դեպի ներքև աղեղաձև կտուցով։ Փետուրները հիմնականում լինում են գորշամոխրագույն, սև բծիկներով, գլխի ու կրծքի վրա մեծ երկայնակի բծիկներով։ Թևերի բացվածքը հասնում է մինչև 100-110 սմ։ Հանդիպում է Արարատյան դաշտի, Սևանա լճի, բնական և արհեստական ջրամբարների ճահճուտներում։ Մեծ կրոնշնեպները շատ զգույշ թռչուններ են, վտանգի դեպքում թռիչքի են դիմում զգալի տարածությունից, հիմնականում հանդիպում են փոքր խմբերով։ Սնվում է միջատներով և անողնաշարավոր կենդանիներով։ Սևանա լճի ավազաններում որպես չափազանց հազվագյուտ տեսակ նշված է նաև փոքր կրոնշնեպը, որը մեծ կրոնշնեպի համեմատ զգալի փոքր է, սակայն կեցվածքով ու փետրավորմամբ բավական նման է նրան։

## Բազմացում
Բույնը կառուցվում է հողի մեջ։ Բնի չափը կազմում է 180-200 մմ, իսկ խորությունը՝ 30-50 մմ։ Ձվադրում է հիմնականում 3-5 ձու, ավելի հաճախ՝ 4 ձու։ Ձվերն հիմնականում ունենում են ձիթապտղականաչավուն երանգ։ Ձվի չափերը լինում են 56-77х43-55 մմ։

## Պահպանություն
Հայաստանի համար հազվագյուտ տեսակ է, որի թվաքանակն արագորեն կրճատվում է։ Մեծ արորիկն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։

Թվաքանակի և դրա փոփոխման միտումների բացահայտման համար հատուկ ուսումնասիրություններ չեն կատարվել։

Սպառնացող վտանգներից է չուի շրջանում որսագողությունը։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Մ.Ս. Ադամյան - «Հայաստանի թռչունները», Երևան, Սովետական գրող, 1985. 232 էջ
*Lars Jonsson։ Die Vögel Europas und des Mittelmeerraumes — Kosmos-Naturführer, Franckh-Kosmos Stuttgart 1992/1999, ISBN 3-440-06357-7

Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Մորակտցարներ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Կատեգորիա:Քարադրանմաններ
Կատեգորիա:Քորդավորներ
Ալբիցիա լենքորանյան

**Ալբիցիա լենքորանյան** (), լոբազգիների ընտանիքի բույս։

## Բուսաբանական նկարագիր
Լենքորանյան ալբիցիան միջին աճողականությամբ տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 10-15 մ բարձրությամբ, որպես կանոն, հովանոցաձև սաղարթով։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է, տերևները՝ կենտ փետրաձև։

Ծաղկում է հունիսից-օգոստոս, պտուղները հասունանում են հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Ծառերը աճում են արագ, ապրում 50-100 տարի։

## Տարածում և էկոլոգիա
Հանդիպում են Թալիշում, Հյուսիսային Իրանում, Չինաստանում, Ճապոնիայում և այլուր։ Մեր հանրապետություն ներմուծվել է ցածրադիր վայրերում՝ չոր մերձարևադարձային շրջաններում (Մեղրի, Նոյեմբերյան, Իջևան), որտեղ և ամեն տարի առատ ծաղկում է պտղաբերում է։

Երևանի կանաչ տնկարկներում հանդիպում է հատուկենտ, դժվար է հարմարվում չորային և խիստ ցամաքային կլիմայի պայմաններին։

Բուսաբանական այգում 1200 մ բարձրության վրա ցրտահարվում են։

## Կիրառություն
Չափազանց բարձր գեղազարդություն ունի, հեռանկարային է հանրապետության ցածրադիր վայրերի կանաչապատման համար։ Մեղրատու է։ Լենքորանյան ալբիցիան տարածված է մշակության մեջ։ Լուսասեր է ջերմասեր, պահանջկոտ չեն հողի բերիության նկատմամաբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ''Albizia julibrissin'' List of Chemicals (Dr. Duke's Databases) 

Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կապանի բանվորների գործադուլ (1907)

**Կապանի բանվորների գործադուլ 1907 թվական**, Կապանի բանվորների մասսայական կազմակերպված ելույթ։ Տեղի է ունեցել մարտի 22-29-ը։ Կազմակերպել են ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեի ներկայացուցիչներ Ա․ Վարդանյանը, Ա․ Մարւռիրոսյանն ու Շաթալին։ Գործադուլային կոմիտեն մշակեց և հանքատերերին ներկայացրեց բանվորների պահանջները, որոնք հիմնականում տնտեսական բնույթի էին (ութժամյա աշխատանքային օր, աշխատավարձի բարձրացում, տուգանքների վերացում, անվճար բուժսպասարկում, գիշերային հերթափոխի վերացում և այլն)։ Ձեռնարկատերերը ոստիկանության օգնությամբ փորձել են ճնշել գործադուլը։ Ձերբակալվել են գործադուլի ղեկավարներից մի քանիսը։ Սակայն բանվորները շարունակել են գործադուլը և պահանջել արձակել ձերբակալված ընկերներին։ Մարտի 29-ին ձեռնարկատերերը հարկադրված են եղել բավարարել բանվորների պահանջների մի մասը։

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի պատմություն
Կատեգորիա:1907
Կատեգորիա:Ռուսական հեղափոխություն (1905–1907)
Արի Պազովսկի

**Արի Մոիսեևիչ Պազովսկի** (, ), խորհրդային դիրիժոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1940)։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։

## Կենսագրություն
1904 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի Լ․ Աուերի ջութակի դասարանը։

Որպես դիրիժոր հանդես է եկել 1905 թվականից, Պերմի օպերային թատրոնում։ Աշխատել է Կազանի, Սարատովի, Խարկովի, Օդեսայի, Կիևի, Զիմինի մոսկովյան և այլ օպերային թատրոններում։

1936-1943 թվականներին եղել է Լենինգրադի Կիրովի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի, 1943-1948 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի (1923-1928 թվականներին ընդմիջումով՝ դիրիժոր) գլխավոր դիրիժոր և գեղարվեստական ղեկավար։

Պազովսկին 20-րդ դարի 1-ին կեսի խոշորագույն օպերային դիրիժորներից է։

Իրականացրել է Գունոյի «Ֆաուստ» (1924), Վագների «Վալկիրիա» (1925), Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով» (1927), Գլինկայի «Իվան Սուսանին» (1939-1945), Չայկովսկու «Չարոդեյկա» (1941) և այլ օպերաների բեմադրությունը։

## Պարգևներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1941, 1942, 1943)

Պարգևատրվել է երկու շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պերմ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիրիժորներ‎
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռուս ջութակահարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ
Եկ լինենք ոստիկաններ

**Եկ լինենք ոստիկաններ**, 2014 թվականի ամերիկյան ոստիկանների մասին ֆիլմ է ուղղված Լյուկ Գրիենֆիլդի կողմից և համգործակցված գրված Նիկոլաս Թոմասի կողմից։ Ֆիլմի աստղերն են Ջոնսոն և Դամոն կրտսեր Ուեիններնեն։ Որպես երկու ընկեր նրանք ձևացնում են իրենց Լոս Անջելեսի ոստիկաններ։ Ֆիլմը թողարկվել է օգոստոսի 13ին, 2014 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Դեյցիա

**Դեյցիա** (), բազմամյա ծառեր, ընտանիք *Hydrangeaceae*։ Բնականոն աճում է Արևելյան Ասիայում՝ Ճապոնիայի լեռնային անտառներում և թփուտներում։

Լուսասեր է, խոնավասեր, հողի նկատմամբ ոչ պահանջկոտ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Տերևաթափ բույս է՝ մինչև 1 մ բարձրությամբ, ուղղաձիգ սաղարթով։ Ապրում են մինչև 25 տարի։ Ծաղիկները սպիտակ են՝ հավաքված հուրան կամ ողկույզ ծաղկաբույլերում։

Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին։

Պտուղը տուփիկ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Մոտ 50 տեսակ թփեր պարունակող այս ցեղն աչքի է ընկնում իր բարձր գեղազարդիչ հատկությամբ, որի շնորհիվ էլ լայն տարածում ունի կանաչապատման համար։ Մեր հանրապետությունում տարածված են Բուսաբանական այգում։

## Մշակության մեջ
19-րդ դարի առաջին կեսերին հոլանդացի վաճառականները մշակությունում ներկայացրել են ճապոնական և հիմալայան դեյցիայի տեսակները։ Չինական դեյցիան Եվրոպայի այգիներում հայտնվել է միայն 19-րդ դարի վերջին։ Հայտնի ֆրանսիացի դենդրոլոգ Մորիս Վիլմորենը կապված է եղել շատ քարոզիչների հետ, ովքեր Չինաստանի լեռներից իր համար հավաքել են դեյցիայի սերմերը։ Շնորհիվ իր տնկիների եվրոպացի բուսաբանները 19-րդ դարի 80-90-ական թվականներին հայտնաբերեցին դեյցիայի շատ տեսակներ։ Այսպիսով մեծացավ *Deutzia vilmorinae* մշակումը շատ երկրներում։ Տեսակների հիմնական մասը ներկայացվել են 20-րդ դարում։

## Տեսակներ
Ըստ The Plant List տվյալների դասը ընդգրկում է 72 տեսակ։

* 
* 
*  , տեսակը աճում է Կենտրոնական և Արևմտյան Չինաստանում։
* , տեսակը աճում է Հյուսիսային Չինաստանում և Ճապոնիայի լեռներում։ 
* , տեսակը աճում է Հյուսիսային Չինաստանում և Կորեայում։
* ,
* 
**  ,
* ,
* , 
* , Դեյցիայի հիբրիդը
* , 
* 
* , Դեյցիայի բնական հիբրիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆլորիստի տեղեկագիր 
* Դեկորատիվ բույսերի հանրագիտարան
* Flora of China: ''Deutzia''
* Flora of Pakistan: ''Deutzia''

Կատեգորիա:Հորետազգիներ
Կապանի պետական թատրոն

**Կապանի պետական թատրոն,** Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան, հիմնադրվել է 1935 թվականին՝ որպես Զանգեզուրի միջշրջանային թատրոն, Սուրեն Միրզոյանի նախաձեռնությամբ (ռեժիսորն ու առաջին տնօրենը)։

## Պատմություն
Թատրոնն իր վարագույրները բացել է 1935 թվականին Ալեքսանդր Շիրվանզադեի  «Չար ոգի» ներկայացման բեմադրությամբ։ Առաջին դերասաններն էին՝  Անիկ Հարությունյանը, Վիկտոր Բալայանը, Միլիտոս Ղազարյանը, Արուսյակ Մարտիրոսյանը, Մխիթար Դավթյանը,  Խորեն Սարգսյանը, Բագրատ Կիրակոսյանը, Համեստ Ստեփանյանը և այլք։ Թատրոնի լավագույն ներկայացումներն են եղել՝  «Չար ոգի»,  «Պատվի համար», «Նամուս», «Վագիֆ», «Օթելլո», «Պեպո», «Խաթաբալա», «Երկու տիրոջ ծառան», «Քանդած Օջախ», «Պախտասար ախպար», «Կապկազ թամաշա», «Տաքսի Տաքսի», «Փոթորիկ», «Բախտավոր մարդիկ», «Արքան հրապարակում», «Խելագառի հիշատակարանը», «40 օր համբառնալուց առաջ», «Նժդեհ»,  «Աշնան արև», «Եվգինե», «Կարապի երգը», «Ամուսնությաուն իտալական ձևով», «Ամպրոպ»  և այլն։ Տարբեր տարիներին թատրոնի խմբի հետ ներկայացումներ են խաղացել՝ Վահրամ Փափազյանը, Հրաչյա Ներսիսյանը, Մհեր Մկրտչյանը և ալք։ Կապանի թատրոնում են իրենց բեմական մկրտումը ստացել՝ ՀՀ ժողովրդական արտիստ, Պրոֆեսոր Երվանդ Ղազանչյանը, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Գալյա Նովենցը, ՀՀ ժողովրդական արտիստ, Պրոֆեսոր Ալեքսանդր Քոչարյանը, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Գուժ Մանուկյանը, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ռաֆաել Քոթանջյանը, Արվեստի Վաստակավոր գործիչ Հակոբ Ղազանչյանը և այլք։ 1991 թվականից թատրոնի տնօրենն ՝ ՀՀ վաստակավոր արտիստ Կամո Արզումանյանը, երկար տարիներ Ստեղծագործական կազմը ղեկավարել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Վազգեն Սարգսյանը։ Թատրոնը տնօրենի՝  ՀՀ վաստակավոր արտիստ Կամո Արզումանյանի գլխավորությամբ մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։

թ
Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ
Loveeeeeee Song

«**Loveeeeeee Song**», բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի ռեփեր Future-ի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 3-ին՝ որպես երգչուհու «Unapologetic» կոչվող յոթերորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Ռիհաննայի, Future-ի և Blu June-ի կողմից։

Երգը ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից, որոնցից մի քանիսը բարձր են գնահատել երգչուհու վոկալը, իսկ մյուսները երգը անվանել են «հուզիչ դուետ»։ Երգը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 55-րդ հորիզոնականը, իսկ բրիտանական R&B հիթ շքերթում 17-րդ հորիզոնականն է զբաղեցրել։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի բառերը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Future երգեր
Կատեգորիա:Ռիհաննայի երգեր
Էրոզիոն բազիս

**Էրոզիոն բազիս** ( — հիմք), մակերևույթ, որի մակարդակին հասած ջրային հոսքը (գետ, գետակ) կորցնում է իր կենդանի ուժը և որից ցած չի կարող խորացնել իր հունը։ Էրոզիոն բազիսները լինում են ընդհանուր և տեղական։ Ընդհանուր (կամ գլխավոր) էրոզիոն բազիսը համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակն է։ Տեղական (կամ ժամանակավոր) էրոզիոն բազիսը հոսուն լճերն են, վտակների՝ գլխավոր գետեր թափվելու տեղերը, ինչպես նաև կարծր ապարների ելքերը, որոնք դանդաղեցնում են գետի խորքային էրոզիան և առաջացնում սահանքներ։ Էրոզիոն բազիսի բարձրության փոփոխությունները (ծովի մակարդակի տատանումներ, երկրակեղևի դարավոր շարժումներ) ուղեկցվում են հովտի ներփորմամբ կամ նրա լցումով գետային նստվածքներով։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Մուրացկանություն

thumb|Մուրացկան ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի Մինեապոլիս քաղաքումthumb|Մուրացկանի ցուցանակին գրված է՝ «Կնոջս առևանգել են, փրկագնին չի  հերիքում 99 ցենտ»**Մուրացկանություն**, անծանոթ մարդկանցից ակտիվ գումար կամ այլ թանկարժեք իրեր խնդրելն է, որը հանդիսանում է եկամուտի աղբյուր։ Հաճախ զուգակցվում է թափառաշրջիկության հետ։

Տվյալ գործունեության մեջ մասնագիտացած հանցագործ խմբավորումներ կան, որոնք ստիպում են անտունների և անչափահասների զբաղվել մուրացկանությամբ։ Կա նաև մուրացկանության ենթատեսակ՝ ասկեր ( հարցնել բառից), որոնք փողոցային երաժիշտներին օգնելով, անցնում են հանդիսատեսի շարքերով և փող խնդրում։ Ասկեր եզրը տարածված է նաև հիպիների մոտ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Լագոսի (Նիգերիա) բնակչուհի Ռոզմարի Օբիակորը լոտոյով շահած 22000 դոլարը տվել է աղքատ մուրացկանին։ Ընդ որում դա արել է ոչ մարդասիրությունից ելնելով, այլ դարձել է խաբեության և սնոտիապաշտության զոհ.
* Կորեայում և Շոտլանդիայում գոյություն ունեն մուրացկան ռոբոտներ։
* Հռոմում հատուկ զգեստներ ու շպար կրող մուրացկաններ կան, որոնք մարմնավորում են Ազատության արձանը, 14-րդ դարի իտալական քաղաքական գործիչ Ռիենցոյին, եգիպտական Սֆինքսին և այլ հայտնի կերպարներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Մեսրոպ Վարդանյան

**Մեսրոպ Վարդանյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտ 1890 թվականին Տրապիզոնի նահանգի Կիրասոնի գավառի Կի­րա­սոն քաղաքում։ 1914 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Մասնագիտությամբ եղել է բժիշկ։ Եղել է ՀՅԴ գործիչ։ «Մե­սիր» ծածկանունով տպագրվել է Թիֆ­լի­սի «Ազա­տա­մարտ» (1917) և «Հա­յաս­տան» (1917, N 6, 7, 9, 10, 23-24-25) թերթերում։

## Սպանություն
Սպանվել է 1919 թվականին Պարս­կաս­տա­նի Հա­մա­դան քաղաքի մերձակայքում՝ մոտ 30 տարեկանում։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
* Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Բ. հատոր, Գոյամարտ, 1914-1925, Լոս Անճելըս, 2001։
* Հովակիմյան Բախտիար, Հայոց ցեղասպանության նահատակ գործիչների ծածկանուններ, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1890 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կիրասոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1919 մահեր
Կատեգորիա:Համադան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Լևոն Փանոսյան

**Լևոն Փանոսյան** (), հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1870 թվական, Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի կենտրոն Կե­սա­րիա քաղաքում։ Մասնագիտական կրթություն չի ունեցել, կամ էլ վկայականը ետ են վերցրել։ Եղել է դեղագործ կամ բժիշկ։ Եղել է Գյումուշյան վարժարանի հոգաբարձու, հնչակյան կուսակցության պատասխանատու գործիչ։ Լինելով ամուրի՝ բոլոր ազգային օգտակար գործերի համար առատ նվիրատվություններ է կատարել։ 1915 թվականին ձերբակալվել է և բանտարկվել ի թիվս 38 հեղափոխականների։ Իրենց 12 ընկերների կախաղան հանվելուց երկու շաբաթ հետո մյուս 26 բանտարկյալները աքսորվել են Սե­բաս­տի­ա­յի ճանապարհով։ 1915 թվականին, տարագրության ճանապարհին, Թոմարզայում կամ Կե­մե­րե­կից հյուսիս ընկած Ղըչալարի Մուտարասըն կոչված ձորամեջում սպանվել է հողագործ թուր­քե­րի և թրքուհիների մանգաղներով՝ 45 տարեկանում։
 
## Գրականություն
* Ալպօյաճեան Արշակ, պատմութիուն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
* Գալֆայեան Կարապետ ավագ քահանայ, Գիրք Ելից հայոց, Պէյրութ, 1955։ 
* Թէոդիկ, հուշարձան նահատակ մտավորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985
* Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազ մողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Մոնտալենգե

**Մոնտալենգե** (), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 912 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 152 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10090։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորներն են սրբեր Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1342
 bar:1871 from:0 till: 1406
 bar:1881 from:0 till: 1557
 bar:1901 from:0 till: 1298
 bar:1911 from:0 till: 1265
 bar:1921 from:0 till: 1137
 bar:1931 from:0 till: 1002
 bar:1936 from:0 till: 945
 bar:1951 from:0 till: 801
 bar:1961 from:0 till: 753
 bar:1971 from:0 till: 800
 bar:1981 from:0 till: 809
 bar:1991 from:0 till: 827
 bar:2001 from:0 till: 890
PlotData=
 bar:1861 at: 1342 fontsize:S text: 1.342 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1406 fontsize:S text: 1.406 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1557 fontsize:S text: 1.557 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1298 fontsize:S text: 1.298 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1265 fontsize:S text: 1.265 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1137 fontsize:S text: 1.137 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1002 fontsize:S text: 1.002 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 945 fontsize:S text: 945 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 801 fontsize:S text: 801 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 753 fontsize:S text: 753 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 800 fontsize:S text: 800 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 809 fontsize:S text: 809 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 827 fontsize:S text: 827 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 890 fontsize:S text: 890 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunemontalenghe.it/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ղարաբաղ (թերթ)

**«Ղարաբաղ», գրական-հասարակական եռօրյա թերթ**։ Լույս է տեսել 1911-1912-ին, Շուշիում։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Նիկողայոս Յարամիշյան (փաստացի՝ Վրթանես Փափազյան)։

Լուսաբանել է աշխատավորության տնտեսական վիճակը, անդրադարձել հողազրկությանն ու անգրագիտությանը, մեծ տեղ հատկացրել մատաղ սերնդի դաստիարակությանը։ «Քաղաքական», «Վերջին լուրեր» բաժինները տեղեկացրել են աշխարհի քաղաքական, իրադարձությունների մասին, «Լրատու» բաժինը՝ Շուշիի նորություններին։ «Ղարաբաղ» անդրադարձել է նաև Ռուսաստանի և հայաբնակ այլ վայրերի պարբերական հրատարակությունների նյութերին։ Տպագրել է բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, Վրթանես Փափազյանի «Գրական ակնարկներ» հոդվածաշարը, վերլուծականներ՝ Հ․ Հովհաննիսյանի, Գևորգ Դոդոխյանի, Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործությունների մասին։

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Տիգրան Սերայտարյան

**Տիգրան Սերայտարյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1883 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիա քաղաքում, բրուտ Գասպար Կարոյեանի ընտանիքում։ Բժիշկ Արմենակ Սերայտարյանի եղբայրն է։ Ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանը և դեղագործի կոչում ստացել։ Վերադառնալով Սեբաստիա՝ դեղագործ է աշխատել։ Եղել է հնչակյան կուսակցության գործիչ։ 1915 թվականին, Սեբաստիայի հայ բնակչության տեղահանության ժամանակ, Եվդոկիայի ճանապարհին, Զիլեի մոտ, ընտանիքի անդամների աչքի առաջ, Արմենակ եղբոր հետ միասին սպանվել է թուրք ոստիկանապետ Շուուբերեիսի (Բաժանմունքի պետ) Քեոր բինբաշիի հրամանով՝ոստիկան-զինվորների ձեռքով։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
*Հայ բժշկության տոված զոհերը, ցուցակագրված վավերական փաստերով, Կ.Պոլիս,1919։ 
* Ալպօյաճեան Ա., Պատմու թիւն Եւդոկիոյ հայոց, Գահի րէ, 1952։ 
* Ահարոնեան Գ., Յուշա մատեան Մեծ Եղեռնի (19151965), Պէյրութ, 1965։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ձայնի սպեկտր

**Ձայնի սպեկտր**, պարզ ներդաշնակ ալիքների համախումբ, որն արտահայտում է ձայնի հաճախային (սպեկտրային) բաղադրությունը։

## Ստացում
Ստացվում է ձայնի վերլուծության հետևանքով։ Ձայնի սպեկտրը սովորաբար պատկերում են կոորդինատային հարթության վրա՝ աբսցիսների առանցքի վրա նշելով *f* հաճախականությունը, իսկ օրդինատների առանցքի վրա՝ տվյալ հաճախականության ձայնի ներդաշնակ բաղադրիչի *A* ամպլիտուդը կամ ինտենսիվությունը։

Մաքուր տոները, ալիքի պարբերական ձև ունեցող ձայները, ինչպես նաև մի քանի պարբերական ալիքների վերադրումից ստացված ձայներն օժտված են գծային սպեկտրով։ Այդպիսի սպեկտր ունեն, օրինակ, երաժշտական ձայները։

Աղմուկները, եզակի իմպուլսները, մարող ձայներն ունեն հոծ սպեկտր։ Զուգակցված սպեկտրները բնորոշ են որոշ մեխանիզմների աղմուկներին, ինչպես նաև ստեղնավոր երաժշտական գործիքների ձայներին։

Կատեգորիա:Ձայնի սպեկտր
Կատեգորիա:Ակուստիկա
Անյանգ

**Անյանգ** (հանգըլ՝ 안양시, հանջա՝ 安養市), քաղաք Հարավային Կորեայի Գյոնգի նահանգում։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Սեուլից 20 կմ հարավ։ Սեուլի հետ կապված է ստորգետնյա մետրոյի միջոցով։ Արևմուտքում աահմանակցում է Անսանի, Ինչոնի և Գվանգմյոնի, հարավ-արևմուտքում՝ Սուվոնի, հյուսիս-արևելքում՝ Կվանգչոնի հետ։

Անյանգում սովորաբար բաժանում են հին քաղաքը՝ Անյանգ (Անյանգ մետրո-կայարանի շուրջը) և Փյոնչոն (քաղաքի ավելի ժամանակակից մասը, որը տեղակայված է փոքր-ինչ հարավ)։

## Պատմություն
### Քաղաքի պատմություն
Անյանգում մարդկային բնակավայրերն ի հայտ են եկել բրոնզի դարում։ 1988 թվականին հնագիտական պեղումները աշխարհին բացեցին Սահմանի ցեղային դաշինքների ժամանակաշրջանի դոլմեններ։ 475 թվականին հայտնի դարձավ ժամանակակից Անյանգի տարածքում գտնվող Յուլմոկ գյուղակը։ Այդ ժամանակ այն Կոգյուրյո պետության տարածք էր։

Կորյոյի դինաստիայի ժամանակ այստեղ էր գտնվում Կվանջու քաղաքը, որը Չոսոնի ժամանակաշրջանում անվանափոխվեց Կվաչհոն։

Ժամանակակից անվանումը Անյանգը ստացել է 1941 թվականին։ Կորեական պատերազմից հետո Անյանգը սկսել է շատ դինամիկ զարգանալ և 1973 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ («սի»)։ 1992 թվականին քաղաքի սահմանները դարձան այնպիսին, ինչպիսին այժմ է։

### Անվան ծագում
«Անյանգ» անվանումը վերաբերվում է Անյանսա տաճարին՝ հիմնված Կորյոյի հիմնադիր Վան Գոնի կողմից (877-943)։ Բուդդայականությունում Անյանգը նշանակում է «Երջանկության երկիր», որտեղ յուրաքանչյուրը կարող է հանգստություն գտնել։

## Աշխարհագրություն
Անյանգը ռազմավարական երթուղային կետ է, որը տեղակայված է Սեուլ, Կվաչոն, Ըվան, Անսան, Կվանգմյոն և Հիհըն քաղաքների խաչմերուկում։ Քաղաքը արևելքում սահմանակցում է Կվաչոն և Ըվան, արևմուտքում՝ Գվանգմյոն և Սիհին, հարավում՝ Կուփո և հյուսիսում՝ Սեուլ քաղաքներին։ Լանդշաֆտը հիմնականում լեռնային է․ քաղաքը շրջապատված է Կվանակսան, Սուրիսան և Սամսոնսան լեռներով, որոնք ձևավորում են գնդաձև հովիտ, որտեղ էլ գտնվում է Անյանգ քաղաքը։

Գետային համակարգը ձևավորված է Հանգան գետի մի քանի խոշոր վտակներից։ Քաղաքի մերձակայքը հարմար է գյուղատնտեսության զարգացման համար։

Միջին տարեկան ջերմաստիճանը 12,3℃ է, միջին տարեկան տեղումները 1198 մմ, որի երկու երրորդը թափվում է անձրևոտ սեզոնին (հունիսից օգոստոս)։

## Քույր քաղաքներ
**Ներքին հարաբերություններ**

**Միջազգային հարաբերություններ**

## Անյանգում ծնվածներ
* Ջի Չանգ Ուկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի կառավարության կայք 

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Մոնտալդո Տորինեզե

**Մոնտալդո Տորինեզե **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 589 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 147 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10020։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է համարվում Սան Վիտոր Սիրիանոն։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 798
 bar:1871 from:0 till: 872
 bar:1881 from:0 till: 840
 bar:1901 from:0 till: 786
 bar:1911 from:0 till: 756
 bar:1921 from:0 till: 760
 bar:1931 from:0 till: 634
 bar:1936 from:0 till: 596
 bar:1951 from:0 till: 558
 bar:1961 from:0 till: 511
 bar:1971 from:0 till: 413
 bar:1981 from:0 till: 422
 bar:1991 from:0 till: 494
 bar:2001 from:0 till: 589
PlotData=
 bar:1861 at: 798 fontsize:S text: 798 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 872 fontsize:S text: 872 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 840 fontsize:S text: 840 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 786 fontsize:S text: 786 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 756 fontsize:S text: 756 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 760 fontsize:S text: 760 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 634 fontsize:S text: 634 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 596 fontsize:S text: 596 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 558 fontsize:S text: 558 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 511 fontsize:S text: 511 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 413 fontsize:S text: 413 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 422 fontsize:S text: 422 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 494 fontsize:S text: 494 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 589 fontsize:S text: 589 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական էջ 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աքրա

**Աքրա**, Գանա պետության մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը։ Բնակչությունը՝ ։ Քաղաքը Գանայի արդյունաբերական, քաղաքական և սոցիալական հենակետն է, և տնտեսական ներուժը հենված է հենց այս քաղաքի վրա։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում և բուռն զարգացում և ծաղկում ապրել միայն 19-րդ դարի վերջին։ Քաղաքում են գտնվում Գանայի անկախության հրապարակը և մշակութային ձեռագրերի կենտրոնը։ Երկրի խոշորագույն նավահանգիստն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:15-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկյան մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Գանայի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Գանայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Դանիայի նախկին գաղութներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների նախկին գաղութներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի նախկին գաղութներ
Ճակատ (ճարտարապետություն)

մինի
**Ճակատ**, շենքի կամ կառույցի արտաքին կողմը։ Տարբերակվում են գլխավոր, կողային, դեպի փողոց կամ բակ նայող և այլն ճակատներ։ ճակատի համամասնությունները, մասնատումները և հարդարանքը սովորաբար պայմանավորված են կառույցի նշանակությամբ, նրա ոճական, տարածական և կոնստրուկտիվ լուծումների յուրահատկություններով։ ժամանակակից, հատկապես մասսայական ինդուստրիալ շինարարությունում, երբ կառույցները շրջապատված են լայնարձակ տարածություններով, շենքի բոլոր ճակատները ունեն հավասարազոր կարևոր նշանակություն։

Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Ձայնի արագություն

**Ձայնի արագություն**, փոքր ամպլիտուդ ունեցող առաձգական գրգռման փուլի տարածման արագությունը միջավայրում։ Արտաքին անփոփոխ պայմանների դեպքում ձայնի արագությունը տվյալ նյութում սովորաբար հաստատուն է և կախված չէ ալիքի հաճախականությունից և ամպլիտուդից։ Եթե ձայնի արագության հաճախականությունից կախված փոփոխվում է, տեղի ունի դիսպերսիայի երևույթը։ Ընդհանուր դեպքում ձայնի արագությունը որոշվում է միջավայրի սեղմելիությամբ և խտությամբ։

## Ձայնի արագությունը գազերում
Գազերում ձայնի արագությունն ավելի փոքր է, քան հեղուկներում և պինդ մարմիններում։ Ջերմաստիճանի և ճնշման մեծացմանը զուգընթաց գազերում ձայնի արագությունն աճում է, իսկ հեղուկներում, ընդհակառակը, նվազում։ Բացառություն է կազմում ջուրը, որի ջերմաստիճանը բարձրացնելիս ձայնի արագությունը մեծանում է և 74&nbsp;°C-ում հասնում է առավելագույն արժեքին, իսկ ջերմաստիճանի հետագա բարձրացմանը զուգընթաց սկսում է նվազել։

Ծովերում ձայնի արագությունը կախված է ջրի ջերմաստիճանից, աղի քանակից և խորությունից, գազերի և հեղուկների խառնուրդներում՝ բաղադրիչների կոնցենտրացիայից։

## Պինդ մարմիններ
Պինդ մարմիններում ձայնի արագությունը տարբեր է երկայնական և լայնական ալիքների համար։ Ձային արագության չափումը կարևոր է նյութի տարբեր հատկությունների հետազոտման համար։

Կարևոր է ռելաքսացիոն դիսպերսիայի երևույթը բազմատոմանի գազերում, երբ մոլեկուլների համընթաց շարժման էներգիան (ձայնային ալիքի հաղորդած) փոխանցվում է ազատության ներքին աստիճաններին (տատանողական և պտտակաև շարժումներ)։ Այդ փոխանցումը կատարվում է t ռելաքսացիայի ժամանակամիջոցի ընթացքում։ Եթե ձայնային ալիքի պարբերությունը՝ T-ն, t-ից փոքր է, ապա պարբերության ընթացքում ազատության ներքին աստիճանները չեն հասցնում գրգռվել։ Իսկ եթե T>>t, ապա ձայնային ալիքի էներգիան վերաբաշխվում է ազատության ներքին աստիճաններին, դրա հետևանքով hամընթաց շարժման էներգիան, ուստի և գազի առաձգականությունն ու ձայնի արագությունն ավելի փոքր են, քան մեծ հաճախականությունների (փոքր Т-ի) դեպքում։ Այսպիսով, հաճախականությունների որոշակի տիրույթում ձայնի արագությունը մեծանում է հաճախականության մեծացմամբ։ Ռելաքսացիոն Ձայնի Դիսպերսիա է առաջանում ոչ միայն գազերում, այլև հեղուկներում (մի քանի միլիոն հերց հաճախականության դեպքում), Էլեկտրոլիտների լուծույթներում, որոշ պինդ մարմիններում և այլն։ Ոչ ռելաքսացիոն բնույթի դիսպերսիայի պատճառ կարող են լինել միջավայրի ֆիզիկական հատկությունները՝ ջերմահաղորդականությունը, մածուցիկությունը։ Ձայնի դիսպերսիան կարող է պայմանավորված լինել նաև տարածման միջավայրի (մարմնի) սահմաններով (այսպես կոչված՝ «երկրաչափական» տիպի դիսպերսիա, օրինակ, ալիքների տարածումը ձողերում, թիթեղներում, ձայնային ալիքատարներում)։ Ձայնի դիսպերսիան հանգեցնում է տարածման ժամանակ իմպուլսի ձևի աղավաղման։

Կատեգորիա:Ձայն
Կատեգորիա:Արագություն
Կատեգորիա:Աերոդինամիկա
Կատեգորիա:Ակուստիկա
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Ճակնդեղահավաք կոմբայն

254px|մինի|Վեցշարքանի ճակնդեղահավաք կոմբայն («Terra Dos T3»)
**Ճակնդեղահավաք կոմբայն**, շաքարի, ճակնդեղի բերքը հավաքող մեքենա, հողից հանում է արմատները (պալարները), կտրում փրերը, դրանք զետեղում բունկերի մեջ, կամ արմատները բարձում կողքից ընթացող մեքենայի թափքի, իսկ փրերը՝ տրակտորային բեռնասայլակի վրա։ Կոմբայնները հանում են արմատները և ապա մեքենայի վրա կտրում փրերը, կամ կտրում են փրերը ու հողից հանում արմատները։

Ճակնդեղահավաք կոմբայններն ունեն փրակտրիչներ, փրերը ընդունող փոխարկիչ, սկավառակաձև հողափոր հարմարանք, արմատամաքրիչներ, փրերի և արմատների ամբարձիչ-փոխադրիչներ (էլևատորներ), փրերի բունկեր, ավտոմատ և ձեռքի կանոնավորիչ։

Կատեգորիա:Մեքենաներ
Ձայնեղներ

**Ձայնեղներ,** բաղաձայն հնչյուններ, որոնց կազմավորմանը, բացի աղմուկից (հիմնական տարր), մասնակցում է նաև ձայնը։ Թոքերից մղվող օդը կոկորդում հանդիպում է լարված ու պիրկ ձայնալարերին և դրանք թրթռացնելով՝ զգալիորեն թուլանում է. այդ իսկ պատճառով ձայնեղների ժամանակ օդի ուժը խուլերի համեմատությամբ թույլ է։

Լեզուներում ձայնեղ բաղաձայնները խուլերի հետ սովորաբար կազմում են հակադրական զույգեր՝ **բ-պ, դ-տ** և այլն։

Որոշ խուլ բաղաձայններ կարող են չունենալ համապատասխան ձայնեղ անդամը, ինչպես հայերենի հ։ Հայերենի ձայնեղ բաղաձայններն են՝ **բ, դ, գ, ձ, շ, վ, զ, ժ, ղ**։ Ձայնեղներից պետք է տարբերել ձայնորդները։

Կատեգորիա:Բաղաձայններ
Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Կատեգորիա:Հնչյուններ
Եգանյան

**Եգանյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արմեն Գեորգիի Եգանյան (ծնվ․ 1968), դիվանագետ։
* **[[Գագիկ Եգանյան (այլ կիրառումներ)|Գագիկ Եգանյան]]**
** Գագիկ Ազատի Եգանյան (ծնվ․ 1961), թերապևտ։
** Գագիկ Կիմի Եգանյան (ծնվ․ 1956), ՀՀ պետական գործիչ։
* Գայանե Եգանյան, մանկավարժ։
* Համլետ Մնացականի Եգանյան (ծնվ․ 1925), պատմաբան։
* Մանվել Եգանյան, Հայաստանի պետական գործիչ, Հարկային ծառայության 1-ին դասի պետական խորհրդական։
* Միքայել Նիկոլայի Եգանյան (1903-1978), տնտեսագետ։
* Տիգրան Ռաֆայելի Եգանյան (ծնվ․ 1978), ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավոր։

## Գրական հերոսներ
* *Ցոլակ Եգանյան*, Մուշեղ Գալշոյանի «Սարի ճամփով գնացող մարդիկ» ակնարկի հերոսներից։

## Տես նաև
* Մելիք-Եգանյաններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ղփչաղներ

**Ղփչաղներ** (պոլովցիներ, կումաններ, կուներ), միջնադարյան թյուրքալեզու ժողովուրդ։ 10-րդ դարում զբաղեցնում էին հարավարևմտյան Ղազախստանի տարածքը։ Բաժանված էին ցեղերի և վարում էին վաչկատուն կյանք։ 10-րդ դարի կեսին, անցնելով Վոլգան, հորդեցին Հյուսիսային Կովկասի և Հյուսիսային մերձսևծովյան շրջանի տափաստանները։ Նրանց գրաված հսկայական տարածքը, որը տարածվում էր Դանուբից մինչև Տյան Շան, 11-15-րդ դարերում կոչվում էր Դեշտի-Ղփչաղ (ղփչաղների հարթավայր)։ Ղփչաղները չունեին պետություն, ապրում էին ցեղային միություններով, որոնց գլուխ կանգնած էր խանը։ Հիմնական զբաղմունքն անասնապահությունն էր։ Զորքը կազմված էր թեթև և ծանր հեծելազորից։ Ռուսական տարեգրություններում ղփչաղները առաջին անգամ հիշատակվում են 1054 թվականին, երբ նրանք սկսում են պարբերաբար ասպատակել Ռուսիայի հողերը։ Ղփչաղները արշավում են նաև դեպի Հունգարիա (1070, 1091, 1094 թվականներ) և Բյուզանդիա (1087, 1095 թվականներ)։ 1064 թվականին, երբ սելջուկները գրավեցին Անին, մեծ թվով հայեր գաղթեցին Կասպից և Սև ծովերի ափերը, որոնք գտնվում էին ղփչաղների ձեռքին։ Հայերը քաղաքական կախվածության մեջ են ընկել նրանցից։ Ղփչաղները չունեին գիր, և ղփչաղերենը յուրացրած հայերը ստիպված էին ղփչաղների լեզվով որևէ բան գրելու համար օգտագործել հայերեն տառերը. այսպես է առաջացել հայատառ ղփչաղերենը։ 12-րդ դարի սկզբին կիևյան իշխաններ Սվյատոպոլկ Իզյասլավիչը և Վլադիմիր Մոնոմախը ձեռնարկել են մի շարք հաղթական արշավանքներ, որոնց հետևանքով Կիևյան Ռուսիայի սահմանների մոտ ղփչաղների թիվը զգալիորեն պակասել է։ Շուրջ 40 հազար ղփչաղներ փախել են Վրաստան՝ Դավիթ Շինարարի մոտ, որտեղ նրանք մասնակցել են թուրք-սելջուկների դեմ կռիվներին։ Ռուսական իշխանների բազմաթիվ արշավանքները ջլատել են ղփչաղների ուժերը, և երբ սկսվեցին մոնղոլ-թաթարական արշավանքները, նրանք անկարող էին պաշտպանվել։ 1223 թվականին, Կալկայի ճակատամարտում կրած պարտությունից հետո, արևելյան ղփչաղները խառնվեցին մոնղոլական բանակի հետ և հետագայում կազմեցին Ոսկե հորդայի հիմնական բնակչությունը։ Ղփչաղների արևմտյան հատվածը Բաթուխանի արշավանքից հետո անցավ նախ Հունգարիա, ապա՝ Բուլղարիա ու Եգիպտոս և միախառնվեց տեղի ժողովուրդներին։ Ղփչաղների դեմ ռուս ժողովրդի մղած հերոսական պայքարը արտացոլված է «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» էպոսում։

Կատեգորիա:Ասիայի անհետացած ազգեր
Կատեգորիա:Թյուրքական ազգեր
Կատեգորիա:Ղփչաղներ
Կատեգորիա:Ասիայի թյուրքական ժողովուրդներ
Ղազավաթ

**Ղազավաթ** (արաբ, ռազմերթ, ռազմարշավ), մինչիսլամական ժամանակաշրջանում՝ գերակայության և ավարի համար արաբական ցեղերի ռազմական գործողությունները միմյանց և հարևան երկրամասերի դեմ, իսլամն էր բոլոր արաբներին համախմբել նորաստեղծ կրոնի դրոշի ներքո։ Խալիֆայության կազմավորումից հետո ղազավաթը վերածվեց ուսմունքի, որն արդարացնում էր նվաճողական արշավանքները։ Միջին դարերում ղազավաթը նպաստեց իսլամի հետագա տարածմանն ու ամրապնդմանը Ասիայում և Աֆրիկայում, նաև՝ Օսմանյան սուլթանների զավթողական նվաճումների հաջողությանը։ Նոր և նորագույն ժամանակներում ղազավաթը մի կողմից ծառայել է որպես ժողովրդական զանգվածներին հակագաղութային պայքարի հանող միջոց (19-րդ դարի 20-60-ական թվականներին Հյուսիսային Կովկասում, 1890-ական թվականներին Սուդանում, 20-րդ դարի սկզբից Լիբիայում, 1920-ական թվականներին Իրաքում, 1940-ական թվականներին Օմանում, մյուս կողմից՝ ֆեոդալաբռնապետական վարչակարգերում դարձել է զենք ժողովրդավարական և առաջին հերթին՝ ազգային-ազատագրական շարժումները (օրինակ, հայկական ազատագրական շարժումները Թուրքիայում են) ճնշելու համար։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Հյուսիսային Կովկասում մյուրիդականները և Միջին Ասիայում բասմաչները ղազավաթը օգտագործեցին խորհրդային իշխանության դեմ պայքարում։

Կատեգորիա:Իսլամի պատմություն
Կատեգորիա:7-րդ դարի պատերազմներ
Բորիս Լյատոշինսկի

**Բորիս Նիկոլաևիչ Լյատոշինսկի**, (), խորհրդային կոմպոզիտոր, դիրիժոր և մանկավարժ։ ՈւԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1968)։

## Կենսագրություն
1919 թվականին ավարտել է Կիևի կոնսերվատորիան։ Գրել է օպերաներ («Ոսկե օղակ», 1930, 2-րդ խմբագրված բեմադրություն 1970, Տ. Գ. Շևչենկոյի անվան ՈւԽՍՀ պետական մրցանակ, 1971, «Շչորս», 1938, 2-րդ խմբ.՝«Զորավարը», 1948), նվագախմբային ստեղծագործություններ, «Ուկրաինական կվինտետ» (2-րդ խմբագրություն 1945, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1976), 5 լարային կվարտետ, կանտատներ և խմբերգեր, դաշնամուրային պիեսներ, ռոմանսներ, կինոնկարների («Տարաս Շևչենկո», 1951, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1952) երաժշտություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիրիժորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կիևի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Մկրտիչ Պալոցյան

**

**Պալոցյան Մկրտիչ Կիրակոսի''' (1883, Խարբերդ), հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1883 թվականին Խար­բեր­դում։ 1902/1910 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Ամե­րի­կյան հա­մալ­սա­րա­նի բժշկական ֆակուլտետի դեղագործական բաժինը։ 1910-1914 թվականներից աշխատել է Տիգ­րա­նա­կեր­տի և Վա­նի Ամերիկյան հիվանդանոցներում։ Սպանվել է Թուր­քի­ա­յում իրագործված Մեծ եղեռ­նի ընթացքում։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանավարտ և Մեծ Եղեռնին Նահատակված Հայ Բժիշկներ, “Ազ­դակ”, 01-11-2012

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ղունկիանոս Պարտիզպանյան

**Պարտիզպանյան Ղունկիանոս**, հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Բժիշկ Լև­ոն Պար­տիզ­պա­նյա­նի հայրն է։ Երկար տարիներ եղել է Բաքըր-Մադենի քաղաքապետության բժիշկը։ Մահացել է 1907 թվականին, խորհրդավոր պայմաններում։ Դիազննությունից պարզվել է, որ մահացել է թունավորումից։ Տեղական թուրքական կառավարությունը խնդիրը փակել է առանց հանցավորներ փնտրելու, զգուշանալով, որ հետքը կարող է դեպի իրենց տանել։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները),Պոսթոն, 1957։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Ճահճագիտություն

**Ճահճագիտություն**, ուսմունք ճահիճների մասին։ Հենվում է երկրաբուսաբանական (ճահճի բուսածածկույթ), հողագիտական (ճահճային հողագոյացման պրոցես և ճահճային հողեր), հիդրոլոգիական (ճահճի ջրափոխանակություն, քիմիական կազմը և այլն) և երկրաբանական (տորֆը, որպես նստվածքային ապար) հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Ճահճագիտությունը նշանակություն ունի տորֆի արդյունաբերական մշակման, գյուղատնտեսական և այլ նպատակներով ճահիճների չորացման համար։

Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Կատեգորիա:Ճահիճներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Մոնտալտո Դորա

**Մոնտալտո Դորա **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։

Բնակչությունը՝ 3.465 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 495 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10016։ ՝ +39 0125։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Եվսեբիոսը։ Տոնակատարությունը նշվում է օգոստոսի առաջին կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1418
 bar:1871 from:0 till: 1292
 bar:1881 from:0 till: 1303
 bar:1901 from:0 till: 1239
 bar:1911 from:0 till: 1178
 bar:1921 from:0 till: 1169
 bar:1931 from:0 till: 1288
 bar:1936 from:0 till: 1289
 bar:1951 from:0 till: 1531
 bar:1961 from:0 till: 2166
 bar:1971 from:0 till: 3258
 bar:1981 from:0 till: 3423
 bar:1991 from:0 till: 3559
 bar:2001 from:0 till: 3465
PlotData=
 bar:1861 at: 1418 fontsize:S text: 1.418 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1292 fontsize:S text: 1.292 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1303 fontsize:S text: 1.303 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1239 fontsize:S text: 1.239 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1178 fontsize:S text: 1.178 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1169 fontsize:S text: 1.169 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1288 fontsize:S text: 1.288 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1289 fontsize:S text: 1.289 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1531 fontsize:S text: 1.531 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2166 fontsize:S text: 2.166 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 3258 fontsize:S text: 3.258 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3423 fontsize:S text: 3.423 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3559 fontsize:S text: 3.559 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3465 fontsize:S text: 3.465 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT տվյալներ


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական էջ 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր