Մեր քույրերը

«**Մեր քույրերը**», հայ արձակագիր, հրապարակախոս Հրաչյա Քոչարի պատմվածքներից, որը զետեղված է «Ռուս մարդու տունը» պատմվածաշարում։  Գրվել է 1942 թվականին։

## Գնահատական
Դիտելով Հր․ Քոչարի պատերազմական ակնարկներն ու պատմվածքը նրանց ամբողջության մեջ, մի ծայրից մյուսը, նկատում ենք, որ փաստական բազմաբնույթ իրականությունից նա վերցնում է առավել էական եղելությունն ու առավել բնորոշ հերոսին, այսինքն՝ այն հանգույցները, որ անհրաժեշտ են ռազմական օրերի հերոսական բովանդակությունն ու հերոսական ռիթմը ճշմարտացի վերհանելու, սովետական ժողովրդի հոգեկան աշխարհի գլխավոր իմաստը հայտնագործելու համար։ Ռազմագիտական խնդիրներից և կյանքի ու մահվան վերացական փիլիսոփայությունից ավելի արձակագրին հետաքրքրում են ռազմական կյանքի այն իրադարձությունները, որոնց մեջ շարքային մարդու բնավորության հերոսական-հայրենասիրական «թաքնված» էությունը բացվում է մի նոր լույսի տակ, պայմանավորում այս կամ այն հերոսի մասնակցությունը կյանքին՝ ֆաշիզմի դեմ մղվող համաժողովրդական պայքարին։ Հեղինակը հանդես է գալիս որպես ակնարկների ու պատմվածքների գործող անձ և ոչ թե թիկունքից, այլ նրանց միջավայում է դիտում պատերազմի առօրյան, ռազմական կենցաղը, ռազմական սխրագործությունը։ Այդ մերձեցնան հողի վրա էլ ծնվում է խոսքի քնարական տրամադրությունը։

## Սյուժե
Հեղինակը պատմության սկզբում ներկայացնում է քրոջ մասին իր դատողությունները, մտքերը։ Ցույց տալիս քրոջ դերը դեռ հին ժամանակներից սկսած, նրա մեջ ապրող երկու էությունները՝ մեկը՝ լի սիրով, բարությամբ, քնքշությամբ ու ջերմությամբ, մյուսը՝ վրեժխնդրությամբ, հերոսականությամբ։ Այս հատկանիշների զուգահեռ գոյությամբ է բարձրանում քրոջ կերպարը պատմողի աչքերում։ Այնուհետև հեղինակը անցնում է իր պատմություններին, որոնք միմիայն եղելություններ են։ Առաջին պատմությունը Աննա Բելոստոցկայայի մասին է։ Հեղինակը պատերազմի տարիներին որոշում է տեսակցության գնալ իր ընկերոջը՝ Պավել Իվանիդիին, ով վիրավորվել էր։ Այստեղ էլ հանդիպում է Աննային, ով աչքի էր ընկնում իր աշխույժ պահվածքով, խելքով, համարձակությամբ և ակտիվությամբ։ Աննան բուժքույր էր և իր գործը լավ գիտեր։ Նա ուներ սիրած տղա։ Չէր սիրում, երբ տարբերություն էին դնում աղջիկների ու տղաների միջև, կամ թերահավատորեն էին մոտենում նրանց։ Մի անգամ էլ ստորաբաժանման կոմիսար ընկեր Սլեպցովի հետ զրուցելիս Սլեպցովը ասում է, որ կծանոթացնի իրենց խիզախ աղջիկների հետ։ Կոմիսարը խոսքում առանձնացնում է Բելոստոցկայա ազգանվամբ աղջկա և ցանկանում նրա հետ ծանոթացնել ու գրել տալ թերթերում։ Այդ պահին հանդիպում է Աննային ու խնդրում, որ Բելոստոցկայայի հետ ծանոթացնի իրեն։ Պարզվում է՝ դա հենց նույն Աննան է։ Նա փրկել էր չորս զինվորի՝ իր կյանքը վտանգելով, հիմարեցնելով թշնամուն ազատել բնագծին մոտեցած վիրավոր խիզախի։ «- Սատանա աղջիկ ես դու, Աննա, կատարյալ սատանա,- ասացին նրան ընկերները։ Ջահել աղջիկը դեռ այդպիսի հաճոյախոսություն չէր լսել»: Այս գովելի արարքի համար նրան տրվել էր քաջության մեդալ։ Հաջորդ հերոսուհին Աննա Սելյուտինան էր։ «Երբ գեղեցիկ աղջիկը տարբերվում է նաև իր խորն ու նուրբ խելքով, նրա գեղեցկությունը կրկնապատկվում է։ Բայց երբ նրա այդ երկու առաքինություններին միանում է նաև հոգու շիտակությունն ու համարձակությունը, աղջիկը եռակի գեղեցիկ է դառնում»։ Աննա Սելյուտինան զինվորների քույրն էր, անկախ պայմաննեիրց՝  ամեն ինչ անում էր փրկելու, օգնելու համար։ Նա փրկել էր քսանինը հոգու կյանք։ Ու մի անգամ էլ պատերազմի դաշտում, կրկին օգնություն ցուցաբերելիս ինքն է վիրավորվում, նման իրավիճակում հայտնվելուց հետո Սելյուտինան առանց խուճապի, գոհ մնալով, որ թշնամին մեծ քանակությամբ կորուստ ունի, շարունակում է վերադառնալ դիրքեր։ Այնուհետև հաջորդում է Անաստասիա Շևչենկոյի մասին պատմությունը։ «․․․Նրա ազգանունը մեր զորամասում հանրածանոթ, ժողովրդական ազգանուն է։ Բայց այդ ոչ թե նրա համար, որ միևնույն ժամանակ դա ուկրաինական ազգային հանճարի անունն է»։ Նրան մարտական քույր էին ասում, այնուհետև՝ հերոսուհի քույր։ Շևչենկոն միայն վիրակապությամբ չէր զբաղվում։ Նա անում էր այն ինչ պահն էր թելադրում, նույնիսկ հրամաններ էր արձակում, դե իսկ զինվորները ենթարկվում էին Անաստասիային, քանի որ «քրոջ խոսքը հատու է, տոնը՝ հրամանատարական, դիտողությունները՝ տեղին ու անհրաժեշտ»։ Անաստասիան իր հերոսականությամբ աչքի է ընկնում պաշտպանական մարտերից մեկի ժամանակ, երբ բնագծում մնացել էր մի միայն մի դասակ և ինքը։ Որոշում է, աննկատ դուրս գալ, սակայն նրա կարմիր գլխարկը մատնում է իրեն։ Հասկանալով, որ խնդիրը գլխարկն է, դեն է նետում և առաջ շարժվում։ Նրա ոսկեգույն գանգուրները ձուլվում էին ավազի ֆոնին ու չէր նկատվում թշնամու կողմից։ Այդպես հասավ խրամատ, հաշվեց, թե ինչքան զենք ու զինամթերք կա ու աճապարեց հրամանատարի մոտ, բայց գտավ միայն նրա անշնչացած դիակը։ Իսկ թշնամին մոտենում էր, ամեն վայնկյանի կարևորությունը զգալով՝ Անաստասիա Շևչենկոն հրամայում է կրակել։ Դիրքը մնում է անառիկ, Շևչենկոն՝ փառք վաստակած։ Նրա մասին գրվում է թերթերում։ Վերջին պատմության հերոսուհու անունը անհայտ է, սակայն նրա աշխատանքը մեծ գովասանքի արժանի։ Նա զոհել էր ամենաթանկը՝ կյանքը։ Զինվորները նրան գտնում են անգիտակից անտառում անշնչացած։ «Մարտիրոսված աղջիկը լուռ է, քնած խաղաղ ու անվրդով, երկրի բուրմունքի մեջ։ Նայում եմ նրան, նայում երկար ու անթարթ։ Եվ նրա պատկերը մեծանում է իմ աչքերի առաջ, մեծանում է իմ երևակայության մեջ ու կանգնում ապագայի դիմաց, իր վեհության մեջ հոյակապ ու սքանչելի․․․»։ Պատմությունը ավարտվում է հեղինակի կոչով՝ ուղղված հայուհիներին։ «Ձե՛զ համար գրեցի այս քաջ աղջիկների հերոսական գործերի մասին։ Հիշեցե՛ք ձեր մայրերին, որ հին ժամանակներում գիտեին մոռանալ իրենց սեռի քնքշությունը և եղբայրների ու ամուսիննորի հետ թշնամու դեմ կռվի գնալ իրենց պատվի համար։ Եղե՛ք նրանց արժանավոր դստրերը»

## Կերպարներ

* Աննա Բելոստոցկայա
* Աննա Սելյուտինա
* Անաստասիա Շևչենկո
* Պավել Իվանիդի
* անանուն աղջիկ
* կոմիսար Սլեպցով

## Տես նաև

* Սրբազան ուխտ
* Մի կնոջ պատմածից
* Փրկիչը
* Մայրը (Հրաչյա Քոչար)
* Գեներալի քույրը
* Հնձվորի սերը
* Եղբայրները (Հրաչյա Քոչար)
* Նախօրյակին

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
Հրաչյա Քոչար

Կատեգորիա:Հրաչյա Քոչարի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1975 գրքեր