Ֆարհա (ֆիլմ)

**Ֆարհա** (  ) 2021 թվականի պատմական դրամա ֆիլմ, որը պատմում է պաղեստինցի աղջկա հասունացման փորձի մասին Նակբայի ժամանակ ` 1948 թվականին պաղեստինցիների տեղահանումն իրենց հայրենիքից։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Դարին Ջ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի կինոփառատոնում 2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին և սկսել է հեռարձակվել Netflix-ով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։

## Սյուժե
Մինչ մյուս աղջիկները ոգևորված են իրենց ընկերուհու ամուսնությամբ, 14-ամյա պաղեստինցի աղջիկ Ֆարհան երազում է կրթություն ստանալ քաղաքում, ինչպես իր լավագույն ընկերուհի Ֆարիդան։ Ֆարհան դա պահանջում է իր հորից` Աբու Ֆարհայից, բայց վերջինս ցանկանում է, որ փոխարենը Ֆարհան ամուսնանա։ Հորեղբայր Աբու Վալիդը խնդրում է Աբու Ֆարհային հաշվի առնել Ֆարհայի խնդրանքը։ 1948 թվականին մի գիշեր մի խումբ տեղացի աշխարհազորայիններ այցելում են Աբու Ֆարհային, ով գյուղի ղեկավարն ու քաղաքապետն է, խնդրելով, որ նա միանա Նակբայի դեմ իրենցից պայքարին։ Նա հրաժարվում է, քանի որ նրա հիմնական նպատակը գյուղի մասին հոգալն է։

Ֆարհայի ընկերուհու հարսանիքի ժամանակ Աբու Ֆարհան նրան ասում է, որ ընդունել է կրթությունը շարունակելու նրա խնդրանքը։ Ֆարիդայի հետ լուրը տոնելիս սիոնիստ աշխարհազորայինները հարձակվում են գյուղի վրա. զինվորական խոսնակները կարգադրում են գյուղացիներին տարհանել։ Աբու Ֆարիդան Ֆարհային և Ֆարիդային տանում է իր մեքենան տարհանելու համար։ Աբու Ֆարհան որոշում է հետ մնալ և վստահել Աբու Ֆարիդային հոգ տանել Ֆարհայի մասին, չնայած Ֆարհան որոշում է միանալ իր հորը։ Աբու Ֆարհան նրան հետ է տանում տուն, զինվում է ինքնաձիգով և փակում Ֆարհային պահեստի սենյակում ` ասելով, որ թաքնված մնա և խոստանալով տանել նրան, երբ ապահով լինի։ Օրեր շարունակ հորից լուրերի սպասելիս նա շարունակում է պատերազմի ձայներ լսել և կարողանում է նայել միայն բակին նայող անցքից։

Պաղեստինցի մի ընտանիք՝ Աբու Մոհամմադը և Ում Մոհամմադը և նրանց երկու փոքր երեխաները, մտնում են բակ, որտեղ մայրը տղա երեխա է լույս աշխարհ բերում։ Ֆարհան խնդրում է Աբու Մուհամմադին բաց թողնել իրեն, բայց մինչ նա կարող է, Հագանայի զինյալները պահանջում են ընտանիքին դուրս գալ և հանձնվել։ Աբու Մոհամմադը դուրս է գալիս։ Հագանայի համար աշխատող մի գլխարկավոր պաղեստինցի տեղեկատու, կարծես, ճանաչում է գյուղացուն և հրամանատարին ասում, որ Աբու Մոհամմադը այլ գյուղից է։ Հրամանատարը զննում է տունը զենքեր գտնելու համար և գտնում է, որ Մոհամմադի ընտանիքը թաքնված է։ Ընտանիքը, բացառությամբ նորածին երեխայի, մահապատժի է ենթարկվում զենքի սպառնալիքով, ինչը բարոյական ճգնաժամ է պատճառում տեղեկատուին, որին խոստացել են, որ իր համագործակցության դիմաց կանայք ու երեխաները չեն տուժի։ Տեղեկատուն գնում է Ֆարհայի մոտ և շշնջում նրա անունը։ Ֆարհան կարող է կարճ ժամանակով տեսնել նրա դեմքը դռան միջից և հասկանում է, որ համագործակցողը իր հորեղբայրն է։ Հրամանատարը երիտասարդ զինվորին խնդրում է մահապատժի ենթարկել նորածին երեխային ` առանց գնդակ կորցնելու։ Զինվորը, չցանկանալով սպանել նորածնին, վերջինիս ծածկում է սրբիչով ` թողնելով, որ մեռնի բակի հատակին։

Ֆարհան ջանում է բացել դուռը` երեխայի մոտ հասնելու համար։ Նա գտնում է թաքնված ատրճանակ, որն օգտագործում է դռան կողպեքը կրակելու և գյուղից փախչելու համար։ Ֆարհան (որի իսկական անունը Ռադդիյա է) այդպես էլ չգտավ իր հորը, ում ճակատագիրը մնաց անհայտ, բայց հավանաբար սպանվել էր Նակբայի ժամանակ։ Ֆարհան ի վերջո գնաց Սիրիա և պատմեց իր պատմությունը, որը փոխանցվել է սերունդների միջով։

## Դերերում
* Քարամ Թահերը ` Ֆարհայի դերում
* Աշրաֆ Բարհոմը ` Աբու Ֆարհայի դերում
* Ալի Սուլիման ` Աբու Վալիդի դերում
* Թալա Գամմո ` Ֆարիդայի դերում
* Սամիրա Էլասիր` Ում Մոհամմադի դերում
* Մաջդ Էյդ Աբու ` Մոհամմադիի դերում
* Ֆիրաս Թայբե ` Աբու Ֆարիդայի դերում

## Արտադրություն

### Զարգացում
*Ֆարհայի* սցենարը և ռեժիսորը Դարին Ջ. Սալլամն է. Ֆարհան իր առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է։ Սալամի սեփական ընտանիքը նույնպես Պաղեստինից փախել է Հորդանան 1948 թվականին։ Ֆիլմը հիմնված է իրական պատմության վրա, որը պատմել է Սալլամի մորը Սիրիայում փախստականի կարգավիճակում ապրող ընկերը, Նակբայի ժամանակ նրա փորձառության մասին, երբ հարյուր հազարավոր պաղեստինցիներ վտարվեցին իրենց հայրենիքից։ Սալլամը սկսել է աշխատել ֆիլմի սցենարի վրա 2016 թվականին և մինչև 2019 թվականը ունեցել է հիմնական տեսարանների մոտավոր ուրվագիծը։

Ֆիլմը արտադրվել է TaleBox-ի կողմից, որը հիմնված է Հորդանանում, և համատեղ արտադրվել է Laika Film & Television-ի և Chimney-ի կողմից. երկուսն էլ գտնվում են Շվեդիայում։ Դեմա Ազարը և Այահ Ջարդանեն համարվում են պրոդյուսերներ, իսկ Ուիլյամ Յոհանսոն Կալենը` որպես համապրոդյուսեր։

### Քաստինգ
Այս ֆիլմը գլխավոր դերակատար Քարամ Թահերի առաջին էկրանին հայտնվելն է։ Սալլամն ասաց, որ տիտղոսային դերը կատարելիս նա «փնտրում էր մի աղջկա, որի հետ կարող էր մնալ սենյակում 52 րոպե»։ Թահերի նախնական լսումները լավ չեն անցել. Սալլամն ասաց. «[Թահերը] ամաչկոտ էր [...] Բայց այն, ինչ ինձ հետ իսկապես մնաց, նրա դեմքն էր. նա ուներ շատ կոնկրետ դեմք և շատ արտահայտիչ աչքեր։ Նրա դեմքը մի կողմից երեխայի նման էր, իսկ մյուս կողմից., նա երիտասարդ կին էր, սա մեծահասակների պատմություն է»։

### Նկարահանում
*Ֆարհան* նկարահանվել է Հորդանանում Ռեյչել Աունի կինեմատոգրաֆիայով։ Սալլամը հարցազրույցներից մեկում ասել է, որ «անձնակազմի անդամներից ոմանք նկարահանելիս լաց էին լինում մոնիտորի հետևում ` հիշելով իրենց ընտանիքներն ու պատմությունները, ինչպես նաև իրենց տատիկներից ու պապիկներից լսած պատմությունները»։

## Թողարկում
*Ֆարհայի* պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի կինոփառատոնում 2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Այնուհետև այն ցուցադրվեց քննադատների կողմից Հռոմում, Բուսանում, Գյոթեբորգում և Լիոնում։ Ֆիլմը ստացել է նաև հետարտադրական ֆինանսավորում Կարմիր ծովի միջազգային կինոփառատոնի կողմից և ցուցադրվել է փառատոնի անդրանիկ միջոցառմանը Ջիդայում 2021 թվականի դեկտեմբերին։ 2022 թվականի նոյեմբերի 7-ին ֆիլմը ցուցադրվեց Պաղեստինի կինոյի օրերի փառատոնում, որը տեղի ունեցավ Պաղեստինում ` Ռամալլահում։ Հաջողակ կինոփառատոնային շրջագայությունը նաև հանգեցրեց գործարքի Netflix-ի հետ Picture Tree International-ի միջոցով։ Ֆիլմը սկսել է հեռարձակվել Netflix-ով 2022 թվականի դեկտեմբերի 1-ից։

### Քաղաքական արձագանք
Դեկտեմբերի 1-ին Netflix-ի թողարկումից հետո հարթակը և ֆիլմը քննադատության ենթարկվեցին իսրայելցի քաղաքական գործիչների կողմից։ Իսրայելի ֆինանսների նախարար Ավիգդոր Լիբերմանը քննադատել է Netflix-ը արտադրության հոսքի համար և հրամայել գանձարանին չեղարկել պետական ֆինանսավորումը Al Saraya Theatre-ին, որը պլանավորել է ֆիլմի ցուցադրությունները ՝ «նպատակ ունենալով կանխել այս ցնցող ֆիլմի կամ այլ նմանատիպ ֆիլմերի ցուցադրությունը։ ապագայում»։ Մշակույթի նախարար Հիլի Թրոփերը իսրայելական թատրոնի ցուցադրությունն անվանել է «խայտառակություն»։ Ֆիլմի արձագանքը կենտրոնացել է մի տեսարանի վրա, որը պատկերում է իսրայելցի զինվորների կողմից պաղեստինցի ընտանիքի սպանությունը։ Թողարկման հաջորդ օրերին *Ֆարհան* դարձավ IMDb-ում համակարգված դեմ քվեարկության արշավի թիրախ, մինչդեռ ֆիլմարտադրողները ենթարկվում էին ոտնձգությունների սոցիալական ցանցերում։ Ըստ *[[The Hollywood Reporter|The Hollywood Reporter-ի]] ,* քարոզարշավը «կարծես թե հակադարձ արդյունք է տվել», երբ ֆիլմի վարկանիշը «IMDb»-ում արագորեն աճում է։ Սալլամը պատասխանել է քննադատություններին ''Time'' ամսագրին տված հարցազրույցում ` նշելով, որ իրեն ենթարկել են «ատելության, ռասիստական հաղորդագրությունների»։
Պատճառը, որ ես այդքան ցնցված եմ արձագանքից, այն է, որ ես ոչինչ ցույց չեմ տվել։ Ջարդերի ժամանակ տեղի ունեցածի համեմատ ` սա փոքր իրադարձություն էր։ Ես չգիտեմ, թե ինչու են որոշ իսրայելցի պաշտոնյաներ շատ վրդովված այս տեսարանից։ Դա մշուշոտ է և առանց ուշադրության, քանի որ ես միշտ ասում էի, որ դա այս աղջկա ճանապարհորդության մասին է... Կարծում եմ, որ դա նպատակ ունի վնասել «Օսկար»-ի քարոզարշավին, ուստի ես իսկապես հուսով եմ, որ դա բացասաբար չի ազդի դրա վրա… Նակբան ժխտելը նման է ուրանալուն, թե ով եմ ես և որ գոյություն ունեմ։ Շատ վիրավորական է հերքել ողբերգությունը, որի միջով անցել և ականատես են եղել իմ պապերը և հայրս, և ծաղրել այն հարձակումները, որոնք ես ստանում եմ։

## Ընդունելություն
*[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times-]]* ի ակնարկը նկարագրել է ֆիլմը որպես «տարիքի հասունացման դաժան պատմություն» և որ թեև այն «հիմնականում ծավալվում է փոքրիկ պահեստում, [ֆիլմը] շատ բան է խոսում»։ *[[CNN|CNN-ն]]* ասում է, որ ֆիլմն առաջարկում է «հայացք այն իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնք հանգեցրել են Իսրայելի հիմնադրմանը, որը հազվադեպ է երևում կամ լսվում համաշխարհային հիմնական հարթակում»։ *The Hindu-ի* համար գրախոսության մեջ *Ֆարհան* գովաբանվում է այն բանի համար, որ «հակիրճ կերպով ներկայացրել է իր հաղորդագրությունները ` փոխանցելով բռնության դաժանությունը մերկ պատմվածքի միջոցով»։Միչիգանի համալսարանի ասիստենտ Ումայյա Քեյբլը, վերանայելով ֆիլմը Պաղեստինի ուսումնասիրությունների ինստիտուտի համար, գրել է, որ «մոնտաժը երբեմն շտապում է, և ֆիլմի ամենամեծ անվանի դերասանների կատարումները երբեմն զարմանալիորեն անհարմար են լինում»։ Քեյբլը ամփոփեց. «Ֆարհան այնքան էլ լավ ֆիլմ չէ, բայց, այնուամենայնիվ, տպավորիչ է»։

Rotten Tomatoes-ում ֆիլմն ունի 100% հավանության վարկանիշ, միջին գնահատականը 10-ից 7,5 է։

## Մրցանակներ
*Ֆարհան* 2022 թվականի Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան Էկրանային մրցանակաբաշխության «Լավագույն երիտասարդական խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգում հաղթող է ճանաչվել։ Ֆիլմը ներկայացված էր «Օսկար» 95-րդ մրցանակաբաշխության «Լավագույն միջազգային խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:2021 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր