Չժան Ցզյալոնգ

**Չժան Ցզյալոնգ** (, ), չինացի լրագրող, բլոգեր և «Tencent Finance»-ի նախկին խմբագիր։

## Կենսագրություն
Նա 2010 թվականին ավարտել է Ներքին Մոնղոլիայի համալսարանը, որտեղ մասնագիտացել է պատմության մեջ, գտել իր առաջին աշխատանքը և դարձել լրագրող։

Նա *«Caijing»* ֆինանսական լրատվական ամսագրի համար ռեպորտաժ է հրապարակել նկարիչ Այ Վեյվեյի Շանհայում գտնվող արհեստանոցի բռնի քանդման մասին: Նա նաև լուսաբանել է Չժաո Լիանհային, որի որդին տուժել էր մելամինով վարակված կաթնախառնուրդից, ինչպես նաև այլ իրավունքների պաշտպանների գործունեությունը։

2011 թվականի ապրիլին նրան 24 ժամ հարցաքննել է Պեկինի ոստիկանությունը, իսկ նրա տունը խուզարկվել է այն բանի համար, որ նա Twitter-ում գրել է․ «այսօր տաքսու վարորդն ասաց, որ Պեկինի տաքսու վարորդների երկու երրորդը մայիսմեկյան տոների ժամանակ գործադուլ է անելու»։ Հետագայում նրան 10 օրով վարչական կալանքի են ենթարկել «Twitter-ում արտասահմանյան կայքում կեղծ տեղեկատվություն հրապարակելու համար, որը վերահրապարակվել է 37 անգամ և խաթարել է հասարակական կարգը»։

Պեկինի Քաղաքային հանրային անվտանգության բյուրոյի հասարակական տրանսպորտի ստորաբաժանման քրեական հետախուզության ջոկատը միջադեպը որակել է որպես «կարևոր և հատկապես զգայուն դեպք», իսկ Պեկինի ոստիկանությունը նրան անվանել է «վտանգավոր տարր», որը «առցանց գործադուլ է հրահրել» և «փորձել է խափանումներ հրահրել ու վնասել մայրաքաղաքի հասարակական տրանսպորտի կարգուկանոնը»։

### Հանդիպում Ջոն Քերիի հետ և հետևանքներ
2014 թվականի փետրվարի 15-ին Չժանը հրավիրվել է լինելու չորս չինացի բլոգերներից մեկը, որոնք պետք է հանդիպեին ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ Չինաստան կատարած նրա այցի ընթացքում։

Փետրվարի 15-ին, 40 րոպե տևած հանդիպման ընթացքում, Չժանը հարցրել է պարոն Քերիին․ «Կհամախմբվե՞ք ազատության ձգտող չինացիների հետ» և կօգնե՞ք «քանդել այս «Մեծ վահանը», որը արգելափակում է ինտերնետը»։ Չժանը նաև խնդրել է պարոն Քերիին ուսումնասիրել այն հաղորդագրությունները, ըստ որոնց ամերիկյան ընկերությունները օգնել են Չինաստանի կառավարությանը վերահսկողություն սահմանել այն կայքերի նկատմամբ, որոնց կարող են մուտք գործել չինացի քաղաքացիները։

Չժանը ասել է, որ քաղաքական և մարդու իրավունքների պաշտպանների իրավիճակը չի բարելավվել։ Նա մտահոգված է եղել «խղճի բանտարկյալներով», մասնավորապես մարդու իրավունքների պաշտպան Սյու Չժիյոնգով, որը անցած ամիս դատապարտվել էր չորս տարվա ազատազրկման, և գրող և ակտիվիստ Լյու Սյաոբոյով, որը բանտարկվել էր «պետական իշխանությունը տապալելու կոչ անելու» մեղադրանքով։ Բանտում գտնվելու ընթացքում պարոն Լյուն արժանացել է 2010 թվականի Նոբելյան խաղաղության մրցանակի։

Փետրվարի 16-ին չինական քարոզչական իշխանությունները հրամայել են բոլոր վեբ-պորտալներին ջնջել «ԱՄՆ պետքարտուղարի՝ չինական սոցիալական ցանցերի չորս խոշոր դեմքերի հետ հանդիպման մասին՝ «ինտերնետի ազատության» մասին խոսելու» հաղորդագրությունները։

Մինչդեռ նրա անունը դարձել է «Tencent Weibo»-ի համար զգայուն բառ։ Չնայած նա դեռ կարողացել է մուտք գործել իր «Weibo»-ի հաշիվը և գրառում անել, բայց նրա անվան որոնման արդյունքում հայտնվել է հաղորդագրություն՝ «որոնման արդյունքները չեն կարող ցուցադրվել համապատասխան օրենքների, կանոնակարգերի և քաղաքականության համաձայն»։

Փետրվարի 19-ին, «Foreign Policy» կայքի հրավերով, Չժանը հոդված է գրել, որտեղ մանրամասն նկարագրել է այն ամենը, ինչ կցանկանար ասել պարոն Քերիին։ Նա ասել է. «1949 թվականից ի վեր չինացի բռնապետերը խլել են իրենց ժողովրդի ազատությունը՝ ստիպելով նրանց ապրել վախի մեջ։ Չինաստանի ժողովուրդը դեռևս չի կարողանում ազատորեն օգտվել համաշխարհային ցանցից։ Տարիներ շարունակ ազատության ձգտող չինացիները իրենց արյունն ու քրտինքն են թափել դրա համար պայքարելով։ Չինացիները շարունակելու են փորձել քանդել իրենց բռնապետական կառավարության կողմից կառուցված յուրաքանչյուր պատ, բայց եթե Միացյալ Նահանգները կարողանա օգնել Չինաստանի հայտնի «Մեծ վահանը» քանդելու ջանքերին, դա կօգնի Չինաստանին ավելի շուտ հասնել ինտերնետային ազատությանը»։ Նա նաև կոչ է արել ԱՄՆ-ին վիզային պատժամիջոցներ կիրառել նրանց նկատմամբ, ովքեր նպաստել են «Մեծ վահանի» ստեղծմանը, օրինակ՝ Ֆան Բինսինը, որը համարվում է «Մեծ վահանի» հայրը։

Մայիսի 20-ին «Tencent»-ի բաժնի ղեկավարը տեղեկացրել է նրան, որ իր աշխատանքը կասեցվում է՝ հղում անելով ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ հանդիպման ժամանակ իր արած արմատական արտահայտություններին և առցանց հրապարակած քարոզչական հրահանգներին։ Նրան հայտնել են, որ վերջնական որոշումը կկայացվի, երբ «Tencent»-ը համակարգի քարոզչության մարմինների հետ։ Մայիսի 23-ին «Tencent»-ի մարդկային ռեսուրսների բաժինը տեղեկացրել է նրան իր աշխատանքային պայմանագրի լուծարման մասին՝ «գործարար գաղտնիքների և այլ գաղտնի ու զգայուն տեղեկատվության արտահոսքի համար»։

Մայիսի 30-ին ԱՄՆ-ն խոր մտահոգություն է հայտնել այն հաղորդագրությունների վերաբերյալ, որ աշխատանքից ազատել են չինացի բլոգերին, որը հանդիպել է պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ և կոչ արել ԱՄՆ-ին հակազդել Չինաստանի ինտերնետային սահմանափակումներին։ Պետդեպարտամենտը հայտարարել է, որ շատ մտահոգիչ կլինի, եթե մասնավոր աշխատողին աշխատանքից ազատեն իր տեսակետները հրապարակայնորեն արտահայտելու համար։ ԱՄՆ-ն նաև մտահոգություն է հայտնել Չինաստանում խոսքի ազատության նկատմամբ «շարունակվող ճնշումների» վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չժան Ջիալոնի բլոգը / թվիթեր
* Իմ «Tencent»-ից հեռացման հանգամանքները, Չժան Ջյալոնգ http://chinachange.org/2014/05/24/circumstances-of-my-dismissal-from-tencent/
* Չժանջյալոնգի կողմից «Foreign Policy» կայքում գրված հոդվածներ https://foreignpolicy.com/profiles/Zhang-Jialong

Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բլոգերներ
Կատեգորիա:Չինացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Չինացի լրագրողներ