Թեյի արտադրությունը Շրի Լանկայում

Շրի Լանկան (նախկինում կոչվում էր Ցեյլոն) ունի կլիմա և ծովի մակարդակից տարբեր բարձրություններ, որոնք թույլ են տալիս արտադրել  «Կամելիա սինեսիս՝ ասամիկա » և «Կամելիա սինեսիս՝ սինեսիս» թեյերը, որոնց արտադրության մեծ մասը ընկնում է ասամիկա սորտին։ **Թեյի արտադրությունը Շրի Լանկայում** օտարերկրյա արտարժույթի հիմնական աղբյուրներից մեկն է և կազմում է ՀՆԱ-ի 2%-ը՝ 2021 թվականին Շրի Լանկայի տնտեսությանը նպաստելով ավելի քան 1,3 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի։ Արտադրության մեջ ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն աշխատում է ավելի քան 1 միլիոն մարդ, իսկ 1995 թվականին թեյի պլանտացիաներում և կալվածքներում ուղղակիորեն աշխատում էին 215,338 մարդ։ Բացի այդ, թեյի տնկումը փոքր սեփականատերերի կողմից աշխատատեղերի աղբյուր է հազարավոր մարդկանց համար, մինչդեռ այն նաև ապրուստի հիմնական միջոցն է տասնյակ հազարավոր ընտանիքների համար։ Շրի Լանկան աշխարհում չորրորդն է թեյի խոշորագույն արտադրողով:1995 թվականին այն աշխարհում թեյի առաջատար արտահանողն էր (այլ ոչ թե արտադրող)՝ ունենալով ընդհանուր համաշխարհային արտահանման 23%-ը, իսկ Շրի Լանկան 2020 թվականին թեյի արտահանման եկամուտով երկրորդ տեղում էր Չինաստանից հետո։ Ամենաբարձր արտադրությունը՝ 340 մլն կգ, գրանցվել է 2013 թվականին, մինչդեռ 2014 թվականին արտադրությունը փոքր-ինչ կրճատվել է՝ հասնելով 338 մլն կգ-ի։ Հնդկաստանը լրացուցիչ երաշխավորել է Շրի Լանկային մատակարարել 65,000 տոննա միզանյութ։ Շրի Լանկայի օրգանական գյուղատնտեսության նախաձեռնության անհաջող կատարումը երկիրը վտանգավոր կերպով մոտեցրեց գյուղատնտեսական ճգնաժամին։ Հաշվի առնելով պարարտանյութերի համաշխարհային գների աճը, անհավանական է, որ Շրի Լանկան կարողանա պարարտանյութ ձեռք բերել գերիշխող շուկայական գներով։

Երկրի կենտրոնական լեռնաշխարհի խոնավությունը, զով ջերմաստիճանը և անձրևները ապահովում են կլիմա, որը նպաստում է բարձրորակ թեյի արտադրությանը։. Մյուս կողմից, թեյը, որն արտադրվում է ցածրադիր վայրերում, ինչպիսիք են Մատարա, Գալլե և Ռատնապուրա թաղամասերը՝ բարձր տեղումներով և տաք ջերմաստիճանով, ունի տտիպող հատկությունների բարձր մակարդակ։ Թեյի կենսազանգվածի արտադրությունն ինքնին ավելի բարձր է ցածրադիր վայրերում։ Նման թեյը տարածված է Մերձավոր Արևելքում։ Շրի Լանկան արտադրում է հիմնականում սև թեյեր, բայց նաև արտադրում է «CTC», սպիտակ և կանաչ թեյեր։ Կանաչ թեյի արտադրվող երկու տեսակներն են՝ վառոդի տեսակը և սենչան։ Արդյունաբերությայն այս տեսակը երկիր է ներմուծվել 1867 թվականին Ջեյմս Թեյլորի կողմից, ով բրիտանացի տնկարկ էր, ժամանել էր Շրի Լանկա  1852 թվականին։ Փոքր տնտեսություններում թեյի տնկումը հայտնի դարձավ 1970-ական թվականներին։ Շրի Լանկայի արտահանման շուկայի մեծ մասը գտնվում է Մերձավոր Արևելքում և Եվրոպայում, բայց կան նաև բազմաթիվ հայտատուներ ամբողջ աշխարհում՝ բարձր երկրում աճեցված նրա մասնագիտացված «Nuwara Eliya» թեյերի համար։

## Պատմություն

Շրի Լանկայի ընդհանուր բնակչությունը 1871 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 2 584 780 մարդ։ 1871 թվականի ժողովրդագրական բաշխվածությունը և բնակչությունը պլանտացիաների տարածքներում ներկայացված են ստորև։
 

### Առևտրային արտադրության աճ և պատմություն

#### Գրանցված թեյի արտադրությունն ըստ բարձրության
Թեյի գրանցված արտադրությունը հեկտարներով և ընդհանուր քառակուսի մղոններով ըստ բարձրության կատեգորիայի Շրի Լանկայում, 1959–2000 թթ։ 
 

### Շրի Լանկայի թեյերի հիմնական նպատակակետ
Շրի Լանկայի թեյի ամենակարևոր արտաքին շուկաներն են՝ ԱՊՀ նախկին խորհրդային բլոկի երկրները, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, Ռուսաստանը, Սիրիան, Թուրքիան, Իրանը, Սաուդյան Արաբիան, Իրաքը, Մեծ Բրիտանիան, Եգիպտոսը, Լիբիան և Ճապոնիան։.

Շրի Լանկայի թեյի համար ամենակարեւոր արտաքին շուկաները հետեւյալն են՝ ներկրվող միլիոնավոր կիլոգրամներով եւ միլիոնավոր ֆունտներով։ Թվերն արձանագրվել են 2000 թվականին։

 

### Եկամուտների վիճակագրություն

## Բրենդինգ

Շրի Լանկայի թեյի խորհուրդը Ցեյլոնյան թեյի առյուծի տարբերանշանի օրինական սեփականատերն է։ Լոգոն որպես ապրանքանիշ գրանցվել է բազմաթիվ երկրներում։ Առյուծի պատկերանշանը թեյի տուփի վրա հայտնվելու համար այն պետք է համապատասխանի չորս չափանիշների։
# Առյուծի լոգոն կարող է օգտագործվել միայն ցեյլոնյան թեյի սպառողական փաթեթների վրա։
# Փաթեթները պետք է պարունակեն 100 տոկոս մաքուր ցեյլոնյան թեյ։
# Փաթեթավորումը պետք է կատարվի միայն Շրի Լանկայում։
# Առյուծի լոգոն օգտագործող ապրանքանիշերը պետք է համապատասխանեն Շրի Լանկայի թեյի խորհրդի կողմից սահմանված որակի չափանիշներին։

Լոգոն ամբողջ աշխարհում համարվում է «բարձր որակի հայտնի նշան»։ Շրի Լանկայի թեյի խորհուրդը համաձայնագիր է ստորագրել երեք տարվա ընթացքում 4 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ Շրի Լանկայի կրիկետի ազգային թիմին և Շրի Լանկայի կանանց կրիկետի ազգային թիմին իրենց արտասահմանյան շրջագայություններին հովանավորելու մասին։

## Հետազոտություն
### Թեյի գիտահետազոտական ինստիտուտ
Թեյի հետազոտությունների մասին օրենքն ընդունվել է խորհրդարանի կողմից 1925 թվականին և հիմնադրվել է Թեյի հետազոտությունների ինստիտուտը (TRI): Ներկայումս այն երկրում միակ ազգային մարմինն է, որը ստեղծում և տարածում է թեյի մշակման և մշակման հետ կապված նոր հետազոտություններ և տեխնոլոգիաներ։

Սկսած 1970-ական թվականների սկզբից, ԱՄՆ-ի Մերիլենդ նահանգում գտնվող Բեթեզդաի Ստոմատոլոգիական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտի  երկու հետազոտողներ իրականացրել են մի շարք հետազոտական ծրագրեր, որոնցում նրանք կազմակերպել են երկարատև ուսումնասիրության խումբ թամիլական թեյի մեծ թվով աշխատողների համար, ովքեր աշխատում էին Դանսինանում և Հարոուում՝ 80 կիլոմետր (50&nbsp;mi) Քանդիից։  Այս ուղենշային ուսումնասիրությունը հնարավոր է եղել, քանի որ թեյի պլանտացիաներում աշխատողները, ինչպես հայտնի է, երբեք չեն կիրառել բերանի խոռոչի հիգիենայի որևէ ավանդական միջոց՝ դրանով իսկ որոշակի պատկերացում կազմելով մարդու մոտ պարոդոնտալ հիվանդության բնական պատմության մասին։

## Կայունության ստանդարտներ և հավաստագրեր
Կան մի քանի կազմակերպություններ, ինչպես միջազգային, այնպես էլ տեղական, որոնք խթանում և պահպանում են Շրի Լանկայում թեյի վերաբերյալ կայունության չափանիշներն ու հավաստագրերը։

Շրի Լանկայում գործող միջազգային կազմակերպություններից են «Rainforest Alliance»-ը, «Fairtrade»-ը, «UTZ Certified»-ը և «Ethical Tea Partnership»-ը։ Փոքր օրգանական ֆերմերների ասոցիացիան (SOFA) տեղական կազմակերպություն է, որը նվիրված է օրգանական գյուղատնտեսությանը։

## Պատկերասրահ

Tea Plantations in Sri Lanka situated in Wewalthalawa.jpg|Թեյի պլանտացիաներ Վեվալթալավայում
Haputale, Sri Lanka, Tea plantations and trees.jpg|Թեյի պլանտացիաներ Հապուտալեի մոտ, Ուվա
Sri Lanka, Tea plantations, Nuwara Eliya.jpg|Թեյի պլանտացիաներ Նուվարա Էլիայում
Sri Lanka, Tea plantations, Nuwara Eliya, Picking tea leaves.jpg|Թեյի տերևներ հավաքելը
Sri Lanka, Tea leaves, Nuwara Eliya.jpg|Թեյի տերևներ
Tea plantation Sri.jpg|Թեյի բերքահավաք Շրի Լանկայում


## Տես նաև
*Թոմաս Լիպտոն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Շրի Լանկայի թեյի խորհրդի պաշտոնական կայքը
* Թեյլորը, Լիպտոնը և Ցեյլոնի թեյի ծնունդը

Կատեգորիա:Թեյ
Կատեգորիա:Թեյ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Թեյազգիներ
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի տնտեսություն