Էկոլոգիական ահաբեկչություն

**Էկոահաբեկչություն, Էկոտեռորիզմ** կամ **էկոլոգիական ահաբեկչություն,** բռնության գործողություն, որը կատարվում է Շրջակա միջավայրի պահպանության նախաձեռնությունների համար՝ ի վնաս մարդկանց կամ գույքի:

ԱՄՆ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (ՀԴԲ) էկոահաբեկչությունը սահմանում է որպես «...շրջակա միջավայրի վրա կողմնորոշված ենթաազգային խմբի կողմից շրջակա միջավայրի քաղաքական պատճառներով հանցավոր բնույթի բռնության կիրառում կամ սպառնալիք անմեղ զոհերի կամ նրանց գույքի նկատմամբ, կամ ուղղված թիրախից դուրս գտնվող լսարանին, հաճախ խորհրդանշական բնույթի»: ՀԴԲ-ն էկոահաբեկիչներին է վերագրել  200 միլիոն ԱՄՆ դոլարի գույքային վնաս 2003-2008 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ ԱՄՆ նահանգների մեծ մասը ընդունել է էկոահաբեկչությունը պատժելուն ուղղված օրենքներ:

Էկոտեռորիզմը արմատական էկոլոգիայի մի ձև է, որը ծագել է նույն մտքի դպրոցից, որը հանգեցրել է խորը էկոլոգիայի, էկոֆեմինիզմի, սոցիալական էկոլոգիայի և կենսատարածաշրջանայինության:

## Պատմություն
*«Էկո-ահաբեկչություն»* տերմինը չի ստեղծվել մինչև 1960-ական թվականները, սակայն էկո-ահաբեկչության պատմությունը նախորդում է այդ ժամանակին։ Չնայած այն ժամանակ էկո-ահաբեկչություն չէր անվանվում, պատմության մեջ եղել են դեպքեր, երբ մարդիկ ահաբեկչություն են օգտագործել շրջակա միջավայրը պահպանելու կամ պաշտպանելու համար։ Դա կարելի է տեսնել «Դեմոիզելի պատերազմում» կամ «Աղջիկների կուսության պատերազմում» (**, 1829-1832)։ Դեմոիզելի պատերազմը գյուղացիական ապստամբությունների շարք էր՝ ի պատասխան 1827 թվականին ֆրանսիական կառավարության կողմից ներդրված նոր անտառային կանոնակարգերի: 1829 թվականի մայիսին կանացի հագուստով գյուղացի տղամարդկանց խմբերը ահաբեկում էին անտառապահներին և ածուխ արտադրողներին, որոնք, նրանց կարծիքով, անօրինական կերպով վերցրել էին հողը՝ այն շահագործելու համար։ Ապստամբությունները շարունակվել են չորս տարի՝ մինչև 1832 թվականի մայիսը։

Այս կոնկրետ դեպքը համարվում է էկոահաբեկչության ակտ, քանի որ գյուղացիները կիրառել են ժամանակակից էկոահաբեկչական խմբերին նման մարտավարություն: Արժեյի գյուղացիները թաքցրել են իրենց ինքնությունը և կատարել ահաբեկչական գործողություններ: Նրանք հատուկ թիրախավորել են անտառի իրավունքները խախտող պետական պաշտոնյաներին: Սակայն սա համարվում է նախապատմական ժամանակաշրջան, այլ ոչ թե էկոահաբեկչության իրական գործողություն, քանի որ գյուղացիները բնապահպաններ չէին։ Գյուղացիները իրենց գործողությունները կատարել են շրջակա միջավայրը պաշտպանելու համար, քանի որ զգացել են, որ իրավունք ունեն դրա նկատմամբ, քանի որ այն իրենց եկամտի հիմնական աղբյուրն ու սերունդների կյանքի ձևն էր։

Գաղութատիրության և իմպերիալիզմի դարաշրջանում կարելի է հանդիպել նաև պարզունակ էկոահաբեկչության օրինակների: Բնիկ ժողովուրդները նույն տեսակետը չունեին հողի և սեփականության վերաբերյալ, ինչ եվրոպացիները: Երբ եվրոպացիները գաղութացրին այլ օտար հողեր, նրանք կարծում էին, որ բնիկները հողը ճիշտ չեն օգտագործում: Հողը մի բան էր, որը նախատեսված էր շահույթ ստանալու և կապիտալիզացնելու համար: Հաճախ բնիկները պատերազմում էին իրենց հողը պաշտպանելու համար: Սա նման է այն ձևին, որով ժամանակակից բնապահպանները պայքարում են հողը պաշտպանելու խոշոր կորպորացիաներից, որոնք նպատակ ունեն անտառահատել հողերը՝ գործարաններ կառուցելու համար:

Եվրոպացիների կողմից բնիկների իրավունքների խախտման օրինակ կարելի է գտնել Ալժիրի գաղութային վարչակազմում: Երբ ֆրանսիացիները գաղութացրել  էին Ալժիրը, նրանք խլել էին հողը բնիկներից, քանի որ նրանք կարծում էին, որ այն ճիշտ չէին օգտագործում՝ պնդելով, որ իրենց քոչվորական ապրելակերպը վնասակար է շրջակա միջավայրի համար՝ հողի բռնագրավումը արդարացնելու համար. սակայն Ալժիրի բնիկները մարտեր մղելով՝ փորձում էին պահպանել իրենց հողը և ապրելակերպը:

## Էկոահաբեկչություն, քաղաքացիական անհնազանդություն և դիվերսիա
Էկոտեռորիզմը հաճախ սահմանվում է որպես բռնության կիրառում՝ շրջակա միջավայրի քաղաքականության փոփոխությունները խթանելու համար: Այս նկարագրությանը համապատասխանող խմբերը պատրաստ են իրենց զոհերին պատճառել հուզական և ֆիզիկական տառապանք, եթե հավատան, որ դա կնպաստի իրենց շրջակա միջավայրի նպատակներին: Շրջակա միջավայրի գործողությունների այս ավելի արմատական տարբերակն անօրինական է՝ համեմատած էկոակտիվիզմի իր ավելի չափավոր նախորդի հետ, որն անօրինական չէ և կարող է դասակարգվել որպես քաղաքացիական անհնազանդության ձև: Այն օգտագործում է բողոքի ցույցեր, նստացույցեր և այլ քաղաքացիական գործողություններ՝ շրջակա միջավայրի փոփոխությունները իրականացնելու համար: Էկոտեռորիզմը կարող է նաև ներառել շրջակա միջավայրի անունից դիվերսիա, որն անօրինական է, քանի որ դա ներառում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ, որոնք կարող են հանգեցնել մարդկանց վնաս հասցնելուն: Միացյալ Նահանգներում ՀԴԲ-ի կողմից ահաբեկչության սահմանումը ներառում է սեփականության դեմ ուղղված բռնության գործողություններ, ինչը դիվերսիաների մեծ մասը դարձնում է ներքին ահաբեկչության ոլորտ:

Շատ արմատական բնապահպաններ վիճարկում են ՀԴԲ-ի կողմից էկոահաբեկչության սահմանումը՝ այն համարելով ոչ ճիշտ՝ համեմատած ահաբեկչության այլ սահմանումների հետ, ինչպիսին է, օրինակ, Հակաահաբեկչության միջազգային քաղաքականության ինստիտուտի սահմանումը, որը նշում է, որ ահաբեկչական գործողությունները միայն քաղաքացիական անձանց դեմ ուղղված գործողություններն են: Ռադիկալ բնապահպանները նաև քննադատում են կառավարությունների և լրատվամիջոցների կողմից էկոահաբեկչության և էկոտաժի շփոթեցումը՝ որպես հռետորական գործիքներ՝ ահաբեկչության մասին նախապես ձևավորված պատկերացումներից օգտվելու և դրանք այն գործողությունների նկատմամբ կիրառելու համար, որոնք չեն համապատասխանում ահաբեկչության իրական էությանը:

Սաբոտաժը ենթադրում է գույքի ոչնչացում կամ ոչնչացման սպառնալիք, և այս դեպքում այն հայտնի է նաև որպես կապիկների ոչնչացում կամ էկոտաժ: Սաբոտաժի շատ գործողություններ ներառում են սարքավորումների և անօդաչու օբյեկտների վնասում՝ հրկիզման միջոցով:

## Փիլիսոփայություն
Էկոտեռորիզմի գաղափարը ծագում է արմատական/ռադիկալ էկոլոգիական շարժումից, որը տարածում է գտել 1960-ականներին: Ռադիկալ էկոլոգիականությունից ծագած գաղափարները «հիմնված են այն համոզմունքի վրա, որ կապիտալիզմը, պատրիարխալ հասարակությունը, արդյունաբերական հեղափոխությունը և դրան հաջորդած նորարարությունները պատասխանատու էին բնության թալանման համար»: Ռադիկալ էկոլոգիականությունը բնութագրվում է նաև այն համոզմունքով, որ մարդկային հասարակությունն է պատասխանատու շրջակա միջավայրի քայքայման համար, և եթե ներկայիս հասարակությունը չվերահսկվի, դա կհանգեցնի շրջակա միջավայրի լիակատար քայքայման:

Կենդանիների ազատագրման ճակատի և Երկրի ազատագրման ճակատի խոսնակ Քրեյգ Ռոզբրոն արդարացնում է ապակառուցողական կամ բռնի ուղղակի գործողությունները որպես *անհրաժեշտ* չարիք՝ ի պատասխան շրջակա միջավայրի պաշտպանության ջանքերի բացակայության։ Ռոզբրոն մեջբերում է «չարիքի ընտրության պաշտպանությունը» և հարցնում, թե արդյոք «ավելի մեծ չարիք է ոչնչացնել այս կորպորացիայի այս ունեցվածքը, թե՞ ընտրել թույլ տալ, որ այդ կորպորացիաները շարունակեն ոչնչացնել շրջակա միջավայրը»:

Էկոահաբեկչության մեջ մեղադրվող խմբերից շատերը ծագում են խորը էկոլոգիայի արմատական բնապահպանական փիլիսոփայությունից: Խորը էկոլոգները կարծում են, որ մարդու ինքնաճանաչումը պետք է բխի ավելի լայն միջավայրի հետ նույնականացումից: Խորը էկոլոգիան կոչ է անում շրջակա միջավայրի հետ լիակատար համերաշխության և, հետևաբար, շատ պահպանողական խմբեր դասակարգում է որպես «մակերեսային», խրախուսելով շրջակա միջավայրի ակտիվիզմի ավելի արմատական մոտեցումները:

Կենսակենտրոնությունը/բիոցենտրիզմը խորը էկոլոգիայի կենտրոնական սկզբունք է, որը նկարագրվում է որպես «համոզմունք, որ մարդիկ պարզապես կենսաբանական համայնքի սովորական անդամներ են» և որ բոլոր կենդանի էակները պետք է ունենան իրավունքներ և արժանանան օրենքի պաշտպանությանը: Այլ էկոահաբեկիչներ  մոտիվացվում են խորը էկոլոգիայի տարբեր ասպեկտներով, ինչպիսին է շրջակա միջավայրը իր «բնական», այսինքն՝ նախարդյունաբերական վիճակին վերադարձնելու նպատակը:

## Մարտավարության օրինակներ
[մինի|''Earth First!'' լոգո: բացովի պտուտակաբանալի և քարե [տոմահավկ]]
Էկոահաբեկիչների և էկոահաբեկչության հետ կապված խմբերի կողմից օգտագործվող մարտավարությունների լայն տեսականի կա: Օրինակներ են՝

* Ծառերի վրա ցցերի հարվածելը տարածված մարտավարություն է, որն առաջին անգամ կիրառել են Earth First!  («Առաջինը Երկիրը») կազմակերպության անդամները 1984 թվականին: Ծառերի վրա ցցերի խրելը ենթադրում էր մուրճով փոքր ցցեր խրել ծառի բնին, որոնք ծառը կտրելու դեպքում կարող են վնասել շղթայական սղոցը կամ փայտանյութը տաշեղների վերածող աղացի ատամները: Սա կարող է նաև լուրջ վնասվածք հասցնել անտառահատին:  Հաղորդվել է լուրջ վնասվածքի միայն մեկ դեպքի մասին:
* Հրկիզում, մարտավարություն, որն առավել հաճախ կապված է Երկրի ազատագրման ճակատի (ELF) վերջին ակտիվության հետ։ ELF-ին վերագրվել են այնպիսի վայրերի հրկիզումները, ինչպիսիք են բնակելի թաղամասերը, գործնական/ամենագնաց սպորտային ավտոմեքենայի (SUV) դիլերների կենտրոնները և խանութների ցանցերը:
* Ռմբակոծություններ, թեև հազվադեպ են լինում, կիրառվել են էկոահաբեկիչների կողմից: Օրինակ՝ Սուպերֆենիքս ատոմակայանի շինհրապարակը (Ռոն գետի ափին) հարձակման է ենթարկվել հակատանկային հրթիռներով (RPG-7): 1976 թվականին բնապահպանական ակտիվիստների կողմից իրականացված  Ավստրալիայի Բանբերի քաղաքում տեղի ունեցած ռմբակոծությունը քննարկվել է ահաբեկչական գործողության համատեքստում:
* Բացովի պտուտակաբանալիով սաբոտաժը Էդվարդ Աբբիի *«Բացովի պտուտակաբանալի ավազակախումբը»* (The Monkey Wrench Gang) գրքում տարածված մարտավարություն է, որը ներառում է շրջակա միջավայրի համար վնասակար սարքավորումների դիվերսիա:

## Նշանավոր անձինք, որոնք դատապարտվել են էկոահաբեկչական հանցագործությունների համար
* Թրե Արրոու
* Դեյվ Ֆորման – ձերբակալվել է ՀԴԲ-ի կողմից ջրհան կայանը սնուցող էլեկտրահաղորդման գծի վրա դավադրության համար
* Ջեյմս Լի
* Վիբո Լյուդվիգ – մի քանի անգամ մեղադրվել է Ալբերտայում, Կանադա, նավթի և գազի հորատանցքերի դիվերսիայի մեջ
* Թեդ Քզինսկի
* Ջեֆ Լուերս
* Մարիուս Մեյսոն
* Դանիել ՄաքԳոուեն – դատապարտվել է փայտամշակման ընկերությունում հրկիզմանը մասնակցելու համար:

## Խմբեր, որոնք մեղադրվում են
Էկոտեռորիզմի մեջ մեղադրվող կազմակերպությունները, որպես կանոն, ժողովրդական կազմակերպություններ են, չունեն հիերարխիկ կառուցվածք և սովորաբար նախընտրում են իրենց նպատակներին հասնելու ուղղակի գործողությունների մոտեցումները:

Ստեֆան Լիդերն այս խմբերը, մասնավորապես ELF-ը, բնութագրում է որպես «անառաջնորդ դիմադրություն» ունեցող, որը նա նկարագրում է որպես «մեթոդ, որի միջոցով ահաբեկչական խմբերը կարող են բռնի գործողություններ իրականացնել՝ միաժամանակ նվազեցնելով իրավապահ մարմինների ներթափանցման ռիսկը: Անառաջնորդ դիմադրության հիմնական սկզբունքն այն է, որ չկա կենտրոնացված իշխանություն կամ հրամանատարական շղթա»: Ըստ էության, սա բաղկացած է անկախ բջիջներից, որոնք գործում են ինքնուրույն, ունեն ընդհանուր նպատակներ, բայց չունեն կենտրոնական առաջնորդներ կամ պաշտոնական կազմակերպչական կառուցվածք: Միանալ ցանկացողներին սովորաբար խրախուսվում է ստեղծել իրենց սեփական բջիջը, այլ ոչ թե փնտրել այլ անդամներ և վտանգել նրանց գաղտնիությունը:

## Կազմակերպություններ Միացյալ Նահանգներում
Միացյալ Նահանգներում էկոահաբեկչության մեջ մեղադրվող կազմակերպությունների թվում են Կենդանիների ազատագրման ճակատը (ALF),  Երկրի ազատագրման ճակատը (ELF),  Ծովային հովվի պահպանության ընկերությունը, Earth First! -ը, Արգելոցների փրկության կոալիցիան և Hardesty Avengers-ը:  2010 թվականին ՀԴԲ-ն քննադատության է ենթարկվել ԱՄՆ Արդարադատության նախարարության զեկույցներում կենդանիների իրավունքների պաշտպանության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության խմբերի, ինչպիսիք են Greenpeace և PETA  կազմակերպությունները, մոտ 2000 անդամների անհիմն հսկողության (և ահաբեկչության դեմ պայքարի ցուցակում ընդգրկելու) համար:

2002 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսին տված ցուցմունքում ՀԴԲ-ի պաշտոնյան հիշատակել է « Ծովային հովիվների պահպանության ընկերության» գործողությունները էկոահաբեկչության համատեքստում: «Ծովային հովիվների պահպանության ընկերությունը» միջամտում է կետերի որսի, փոկերի որսի և ձկնորսության դեմ՝ օգտագործելով ուղիղ գործողությունների մարտավարություն: 1986 թվականին խումբը մոտ 1.8 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վնաս է հասցրել իսլանդական կետորսների կողմից օգտագործվող սարքավորումներին: 1992 թվականին նրանք դիվերսիա են իրականացրել երկու ճապոնական նավերի վրա, որոնք ցանցերով կաղամար էին որսում, կտրելով դրանց ցանցերը և գարշահոտ ռումբեր նետելով նավակների վրա:

Էդվարդ Աբբիից ոգեշնչված հիմնադրվել է «Earth First! » խումբը, 1980 թվականին: Չնայած խմբին վերագրում են ավելի լայն տարածում գտնելը, արշավների ժամանակ ծառերի վրա մետաղական ցցեր խրելու պրակտիկան կապված է էկոահաբեկչության ծագման հետ: 1990 թվականին «Earth First!» խմբի կազմակերպիչներ Ջուդի Բարին և Դերիլ Չերնին վիրավորվել են, երբ Բարիի վարորդի նստատեղի տակ պայթել է շարժում հայտնաբերող խողովակային ռումբ: Իշխանությունները պնդմամբ՝ ռումբը տեղափոխվում էր և պատահաբար պայթեցվել է: Զույգը դատի է տվել քննիչներին՝ մեղադրելով կեղծ ձերբակալության, անօրինական խուզարկության, զրպարտչական հայտարարությունների և դավադրության մեջ: 2002 թվականին դատարանը պարզել է, որ ՀԴԲ գործակալները և Օքլենդի ոստիկանության աշխատակիցները խախտել են «Earth First!» խմբի կազմակերպիչների խոսքի ազատության և անօրինական խուզարկություններից պաշտպանության սահմանադրական իրավունքները:

1992 թվականին հիմնադրված Երկրի ազատագրման ճակատը միացել է Կենդանիների ազատագրման ճակատին, որը սկիզբ է առել Անգլիայում 1979 թվականին: Նրանք հիմնականում կապված են եղել հրկիզման հետ, բայց պնդում են, որ չեն վնասում ո՛չ մարդկանց, ո՛չ կենդանիներին: ELF-ի հրկիզման վերջին օրինակը 2008 թվականի մարտին «Սիեթլի շքեղ արվարձան Վուդինվիլում շքեղ տների հրկիզումն» էր: Դեպքի վայրում թողնված պաստառը պնդում էր, որ բնակարանային շինարարությունը էկոլոգիապես մաքուր չէ, ինչպես գովազդվում էր, և մակագրվել էր «ELF»: 2009 թվականի սեպտեմբերին ELF-ը ստանձնել է Սիեթլում երկու ռադիոաշտարակների ոչնչացման պատասխանատվությունը: 2001 թվականին ՀԴԲ-ն ELF-ին անվանել է «Միացյալ Նահանգների ամենաակտիվ ծայրահեղական տարրերից մեկը» և «ահաբեկչական սպառնալիք»: ՀԴԲ-ի ցուցմունքներում հիշատակվել է «Պահեստները փրկելու կոալիցիան» որպես խումբ, որը պատասխանատու էր Արիզոնայում մի շարք հրկիզումների համար: Օգտագործելով ELF-ի նման մարտավարություն՝ նրանք պատճառել են ավելի քան 5 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վնաս:

Լրատվամիջոցների հաղորդագրությունները Թեդ Քզինսկուն, որը հայտնի է նաև որպես «Ունաբոմբեր», կապում են շրջակա միջավայրի պաշտպանության ակտիվիստների հետ և ասում, որ նամակ-ռումբների միջոցով 23 վիրավորները և երեք մահերը անկախ էկո-ահաբեկչի գործողություններ էին: Նման մեղադրանքներ հնչեցնողների թվում էին ABC-ն, *The New York Times-ը*, *Time* ամսագիրը և *USA Today-ը*:

Մի շարք «տեղական» կազմակերպություններ նույնպես մեղադրվել են էկոահաբեկչության հետ կապված ԱՄՆ դաշնային օրենքների համաձայն։ Դրանց թվում է, ի թիվս այլոց, «Stop Huntingdon Animal Cruelty» խումբը։ Մեկ այլ օրինակ է Hardesty Avengers-ը, որը 1984 թվականին Ուիլամետի ազգային անտառի Hardesty լեռներում ծառերի վրա ցցեր էր խրել:

2008 թվականին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն հայտարարել է, որ էկոահաբեկիչները ներկայացնում են «ԱՄՆ-ում այսօրվա ամենալուրջ ներքին ահաբեկչության սպառնալիքներից մեկը»՝ նշելով նրանց հանցագործությունների մեծ ծավալը (1979 թվականից ի վեր ավելի քան 2000), հսկայական տնտեսական ազդեցությունը (1979 թվականից ի վեր ավելի քան 110 միլիոն ԱՄՆ դոլարի կորուստ), զոհերի լայն շրջանակը (միջազգային կորպորացիաներից մինչև փայտանյութի ընկերություններ, կենդանիների վրա փորձարկման կենտրոններ և գենետիկական հետազոտությունների ընկերություններ), ինչպես նաև նրանց ավելի ու ավելի բռնի հռետորաբանությունն ու մարտավարությունը (Կալիֆոռնիայի արտադրանքի փորձարկման ընկերությանը ուղարկված վերջերս հաղորդագրություններից մեկում ասվում էր. «Դուք կարող եք պաշտպանել ձեր շենքերը, բայց կարո՞ղ եք պաշտպանել աշխատակիցներից յուրաքանչյուրի տները»):

Սակայն անհասկանալի է, թե որքանով են լրտեսները և ՀԴԲ-ի վիճահարույց թակարդման գործողությունները նպաստում էկոահաբեկչական խմբերի ստեղծմանը և հանցավոր գործողությունների խթանմանը: 2015 թվականին այսպես կոչված «կանաչ անարխիստ» Էրիկ ՄաքԴեյվիդն ազատ է արձակվել 2007 թվականի դատավճռից, այն բանից հետո, երբ պարզվել էր, որ ՀԴԲ-ն ծրագիր էր վարում՝ անտեղյակ ակտիվիստներին «բացահայտ թակարդման» միջոցով գրավելու համար: 2007 թվականի դատավճիռը ՀԴԲ-ն մեջբերել էր իր 2008 թվականի պնդման մեջ, որ էկոահաբեկչությունը լուրջ սպառնալիք է:

*Կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ծայրահեղականության ազգային դաշինքը* իր արխիվներում կազմել է 1983 թվականից ի վեր կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ծայրահեղական և էկոլոգիական հանցագործությունների հիմնական ահաբեկչական գործողությունների համապարփակ ցանկ:

## ԱՄՆ կառավարության արձագանք
Ծառերի մեջ ցցեր ցցելը դարձել է դաշնային հանցագործություն Միացյալ Նահանգներում, երբ այն ավելացվել է «Թմրանյութերի մասին» օրենքում 1988 թվականին:

1992 թվականի «Անասնապահության ոլորտում տեռորիզմից պաշտպանության մասին» օրենքի համաձայն՝ դաշնային հանցագործություն է դարձել «Անասնապահական ձեռնարկության գործունեությանը ֆիզիկական խափանման միջոցով դիտավորյալ գողանալու, վնասելու կամ կորցնելու միջոցով 10,000 դոլարից ավելի վնաս պատճառելը […]»: 2006 թվականին 109-րդ կոնգրեսը սա թարմացրել է և վերանվանվել « Անասնապահական ձեռնարկության ահաբեկչության մասին» օրենք: Թարմացված օրենքը ներառում էր անձնական վնաս պատճառելը և «երկրորդական թիրախներին» պատճառված կորուստները, ինչպես նաև այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժների ավելացումը:

2003 թվականին պահպանողական օրենսդրական լոբբիստական խումբը՝ Ամերիկյան օրենսդրական փոխանակման խորհուրդը (ALEC), առաջարկել է «Կենդանիների և էկոլոգիական ահաբեկչության մասին օրենքը», որը սահմանում էր «կենդանիների իրավունքների պաշտպան կամ էկոլոգիական ահաբեկչական կազմակերպություն» որպես «երկու կամ ավելի անձինք, որոնք կազմակերպվել են քաղաքական դրդապատճառներով ցանկացած գործունեությանը աջակցելու նպատակով, որը նպատակ ունի կենդանիների կամ բնական պաշարների հետ կապված գործունեությունը խոչընդոտել կամ հետ պահել որևէ անձի մասնակցելուց»: Օրենսդրությունը չի ընդունվել:

ՀԴԲ-ն հայտարարել է, որ «2005 թվականից ի վեր… հետաքննությունների արդյունքում մեղադրանք է առաջադրվել 30 անձի»: 2006 թվականին ՀԴԲ-ի « Հետհրդեհային գործողություն» անվամբ գործը ELF-ի և ALF-ի հետ կապված տասնմեկ անձանց մեղադրել է ներքին ահաբեկչության մեջ: «Մեղադրական եզրակացությունը ներառում է հրկիզման, դավադրության, ավերիչ սարքերի օգտագործման և էներգետիկ օբյեկտի ոչնչացման հետ կապված մեղադրանքներ»: «Հետհրդեհային գործողությունը» 1998 թվականին «Ընտանիք» խմբի կողմից Կոլորադո նահանգի Վեյլ քաղաքում լեռնադահուկային հանգստավայրի հրկիզման արդյունք էր: Միջադեպի հետևանքով պատճառվել է 26 միլիոն դոլարի վնաս: ՀԴԲ-ն համագործակցել է Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկ նյութերի բյուրոյի հետ՝ անձանց և ապագա էկոահաբեկչական խմբերին դատապարտելու համար:

Այնուամենայնիվ, Բուշի արդարադատության նախարարությունը, այդ թվում՝ ՀԴԲ-ն, 2010 թվականին քննադատության է ենթարկվել ԱՄՆ ձախակողմյան բողոքի խմբերի, ինչպիսին է «Գրինփիս»-ը, նկատմամբ անպատշաճ հետաքննությունների և դատական հետապնդումների համար: *[[Վաշինգտոն Փոստ|«Վաշինգտոն Փոստ»-ը]]* հաղորդել է, որ «ՀԴԲ-ն անպատշաճ կերպով սկսել և երկարաձգել է որոշ ամերիկյան ակտիվիստական խմբերի հետաքննությունները և շրջակա միջավայրի պաշտպանության կազմակերպության անդամներին ներառել է ահաբեկչական հսկողության ցուցակում, չնայած նրանք պլանավորում էին ոչ բռնի քաղաքացիական անհնազանդություն, հայտարարել է Արդարադատության նախարարությունը երկուշաբթի օրը»:

Գլխավոր տեսուչ Գլեն Ա. Ֆայնի կողմից ներկայացված զեկույցում ՀԴԲ-ն անմեղ է ճանաչվել ամենալուրջ մեղադրանքի համար, ըստ «*Փոստ* »-ի, որ «գործակալները թիրախավորել են տեղական խմբերին՝ հիմնվելով Առաջին փոփոխության իրավունքներից բխող իրենց իրավունքների իրացման վրա»։ Հետաքննությունն անցկացվել է ի պատասխան այն մեղադրանքների, որ ՀԴԲ-ն թիրախավորել է խմբերին նման հիմքերով Բուշի վարչակազմի օրոք։ «*Փոստ»-ը* շարունակում է.

Սակայն զեկույցում մեջբերվել են այն, ինչն այն անվանել է «մտահոգիչ» ՀԴԲ-ի այլ գործելակերպեր՝ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից մինչև 2006 թվականն ընկած ժամանակահատվածում տեղական խմբերի մոնիթորինգի ժամանակ: Որոշ դեպքերում, ըստ Ֆայնի, գործակալները հետաքննություններ են սկսել ակտիվիստական ​​խմբերի հետ կապված անձանց նկատմամբ՝ «փաստացի թույլ» պատճառներով և «առանց բավարար հիմքի» և ակտիվիստական ​​խմբերի մասին տեղեկատվությունը սխալմամբ են պահպանել իրենց արխիվներում: Մոնիթորինգի ենթարկված խմբերի թվում էին Փիթսբուրգի խաղաղության խումբ Թոմաս Մերտոն կենտրոնը, կենդանիների նկատմամբ էթիկական վերաբերմունքի համար պայքարող մարդիկ և Greenpeace USA-ն: Զեկույցում ասվում է, որ Greenpeace-ի հետ կապված ակտիվիստները սխալմամբ ներառվել են ահաբեկիչների հսկողության ցուցակում:

## Տես նաև
* Շրջակա միջավայրի պահպանության շարժում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Gagliano Giuseppe, *Problemi e prospettive dell'ecologia radicale e dell'eco-terrorismo* (Aracne Press, 2012)
* 

Կատեգորիա:Ահաբեկչություն
Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Կատեգորիա:Ծայրահեղ ձախ քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ձախաթևյան քաղաքականություն
Կատեգորիա:Քաղաքական նորաբանություններ