Տրիքվետրա

** Տրիքվետրա ** (,  — երեք և   — անկյուններ ունեցող), հեթանոսական, կելտական խորհրդանիշ, բառացիորեն թարգմանվում է որպես եռանկյուն, սակայն ժամանակակից աշխարհում այն նկարագրում է երեք փոխթափանցող շրջանաձև կամարներից կազմված հատուկ պատկեր, որոնցից  մեկը մանտացույց է անում դեպի վեր, իսկ մյուս երկուսը  ուղված են դեպի ներքև՝  կենտրոնական առանցքի աջ և ձախ կողմերում։

## Քրիստոնեական խորհրդանիշ
Տրիքվետրան օգատագործվել է քրիստոնեական արվեստում որպես Սուրբ երրորդություն  խորհրդանիշ։ Հաճախ իր մեջ պարունակում է շրջան, որպես երրորդության միասնականության նշան։ Քրիստոնեական մշակույթի համատեքստում այն երբեմն անվանվում է երրորդության հանգույց, կամ երրորդության շրջան։ Տրիքվետրայի քրիստոնեական պատկերները հաճախակի են հանդիպում կելտական ծագում ունեցող ժողովուրդների բնակավայրերում, մասնավորապես Իռլանդիայում և իռլանդա-ամերիկյան համայնքներում։

## Նեոհեթանոսական խորհրդանիշ
Նեոհեթանոսության մեջ տրիքվետրան ունի բազմանշան կիրառություն, այն հաճախ է օգտագործվում ծիսական և կրոնական պատկերներում։ Տրիքվետրան իր մեջ  ամփոփում է կյանքի երեք փուլերի խորհուրդը և հանդիսանում է Եռակի աստվածուհու տարբերակիչ նշաններից մեկը։
Տրիքվետրան խորհրդանշում է ժամանակային (անցյալ, ներկա , ապագա), մարդաբանական (մարմին, հոգի, միտք) և աշխարհագրական (հող, ծով, երկինգ) տարանջատված հասկացությունների միասնությունը։ Կարծիք կա, որ տրիքվետրան եղել է պաշտպանության իմաստը արտացոլող ռուն։

## Պատմություն
Գոյություն չունեն տրիքվերտայի պատկերով մինչքրիստոնեական  պատմական գտածոներ։ Գիտնականներին հայտնի բոլոր նմուշները թվագրվում են քրիստոնեական ժամանակահատվածով, սակայն ոչ բոլորն են պատկանում քրիստոնեական մշակութային ժառանգությանը։ 19-20-րդ դարերում կելտական մշակույթի հանդեպ հետաքրքրությունը համատարած էր և կար այն ռոմանտիզացնելու վառ արտահայտված միտում։ Արդյունքում մշակութային կոթողների և խորհրդանիշների պատականելիությունը շատ հաճախ որոշվում էր առանց  իրական պատմական վկայությունները հաշվի առնելու։ Հայտնի են ճարտարապետական զարդարանքների բազմաթիվ օրինակներ, երբ կելտերին վերագրվող սիմվոլները և նախշերը օիգտագործվել են նաև գերմանացիների կողմից, սակայն կապվել են միայն կելտականա մշակույթի հետ։
Տրիքվետրայի և այլ հետթանոսական խորհրդանշնիերի կիրառման համատեքստը և նպատակները մինչ այժմ տարակարծությունների տեղիք են տալիս հետազատողների շրջանում։

## ժամանակակից արվեստ
Թոր ֆիլմում տրիքվետրան պատկերված է Թորի մուրճի՝ մյոլնիրի վրա։

Տրիքվետրան պատկերված է Լեդ Զեփփելին բրիտականակ ռոք խմբի չորրորդ ալբոմի շապիկին, այն խմբի բասիստ Ջոն Փոլ Ջոնսի անձնական խորհրդանիշն էր։

Տրիքվետրան պատկերված է ամերիկյան հայտնի «Քայլող մեռյալները » հերուստասերիալի հերոսուհի ՝ Միշոնի թրի վրա։  Սերիալի ստեղծողներից Ջոն Սանդերսը պատմել է, որ հատուկ է ընտրել այդ խորհրդանիշը, որպես Եռակի աստվածուհու խորհրդանշան։

Շրջանով պարուրված տրիքվետրան պատկերված է ամերիկյան «Հմայվածները»() հեռուստասերիալի «Ստվերների գրքի» շապիկին:Այն խորհրդանշում վհուկ երեք  քույրերի միասնությունը և նրանց միասնական ուժը։

Գերմանական «Մթությունը»() հեռուստասերիալում  տրիքվետրան պատերված է համար 8 սենյակի պատին, որտեղ բնակվում է ապագայից եկած Յոնասը։ Այն նաև պատկերված է Նոային և Կլաուդիային պատկանող գրքերի շապիկներին և քարանձավի խորքում գտնող մետաղե դռանը։ Հեռուստասերիալում տրիքվետրան խորհրդանշում է գլխավոր հերոսների ճակատգրերի փոխկապացվածություննը, ինչպես նաև որդնախոռոչի հետևանքով 1953, 1986 և 2019 թվականների միջև առաջացող ժամանակային շեղումները։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Triquetra-Vesica.svg|Երեք փոխթափանցող շրջաններից կազմված տրիքվետրան:
Պատկեր:Triquetra-Double.svg|Կրկնակի եզրագծով կազմված տրիքվետրան:
Պատկեր:Triquetra-tightly-knotted.svg|Ձիգ և հաստ կրկնակի եզրագծով տրիքվետրա:
Պատկեր:Triquetra-circle-interlaced.svg|Տրիքվետրան պարուրված  քրիստոնեական երրորդությունը խորհրդանշող շրջանով (Երրորդության հանգույց):
Պատկեր:Triquetra-Interlaced-Triangle-Circle.svg|Տրիքվետրան, որպես երրորդության խորհրդանիշի մասնիկ:
Պատկեր:Vodicka triquetra1.svg|Տրիքվետրան որպես հանգույց:
Պատկեր:Triquetra-Cross.svg|Տրիքվետրաններից կազմված խաչ (Կարոլինգյան խաչ:
Պատկեր:Triquetra-Cross-alternate.svg|Չորս հատվող տրիքվետրաններից բաղկացած խաչ:
Պատկեր:Celtic-Cross-Vodicka-decorative-triquetras-red.svg|Տրիքվետրաններից կազմված կելտական խաչ:
Պատկեր:Trikvetra.JPG|Ուփլանդ նահանգում քարի վրա պատկերված տրիքվետրան:
Պատկեր:Cruz de Santa Susana.JPG|Տրիքվետրաններից կազմված կելտական խաչը Իսպանիայի Գալիսիա նահանգում գտվնող Սուրբ Սուսաննա եկեղեցում:


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Կելտական դիցաբանություն