Այն Կաալեպ

**Այն Կաալեպ** (, ), էստոնացի և խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, գրաքննադատ, գրականագետ։ Էստոնիայի ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1986 թվական)։ Յուհան Սմուուլի գրական մրցանակի (1977 և 1985 թվականներ) և Յու․ Լիիվի անվան բանաստեղծական մրցանակի (1984 թվական) դափնեկիր։ Էլվա և Տարտու քաղաքների պատվավոր քաղաքացի (1998 և 2014)։

## Կենսագրություն
Այն Կաալեպը ծնվել է մտավորականի ընտանիքում։ Սովորել է Ուգո Տրեֆների գիմնազիայում, իսկ 1943 թվականից՝ Տարտուի համալսարանում։ Կամավոր կերպով ցուցակագրվել է ֆիննական բանակի JR 200 հետևակային գնդին («ֆինն երիտասարդներ»)։ Էստոնիայում սովետական իշխանություն հաստատումից հետո 1946 թվականից մինչև 1947 թվականը նա բանտում է եղել։

1956 թվականին ավարտել է Տարտուի համալսարանը՝ ուգրո-ֆիննական լեզուներ մասնագիտությամբ։ Բանասեր և ուգրո-ֆիննական լեզուների մասնագետ է։ 1989-2001 թվականներին եղել է  «Ակադեմիա» (*«Akadeemia*») ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 2002 թվականին, որպես հումանիտար գիտությունների պրոֆեսոր, դասախոսություններ է կարդացել Տարտուի համալսարանում։ Ընտրվել է  Էստոնիայի կոնգրեսի պատգամավոր։ Եղել է Էստոնիայի ուսանողների ընկերության նախագահը։ Ապրել և աշխատել է Էլվայում։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է «Լանդշաֆտները լուսաբացից առաջ» *(«Aomaastikud»)*, «Սամարղանդյան տետր» (*«Samarkandi vihik»*) բանաստեղծական ժողովածուների, որոնք երկուսն էլ լույս են տեսել 1962 թվականին, ինչպես նաև «Լճային բնապատկերներ»  («*Järvemaastikud*»,1968 թվական), « Ոսկե Աֆրոդիտեն և այլ բանաստեղծություններ» («*Kuldne Aphrodite teisi luuletusi*», 1986 թվական), «Աստվածային դյուժին» («*Jumalatosin»,* 2008 թվական) բանաստեղծական ժողովածուների, որոնք աչքի են ընկել ինտելեկտուալությամբ և բանաստեղծական ձևերի բազմազանությամբ։

Այն Կաալեպի գրական աշխատություններից կազմված «Հայրենի երկրի և համաշխարհային գրականության մասին» («*Maavallast maailmakirjandusest*») ժողովածուն հրապարակվել է 1984 թվականին։ Նա անտիկ ժամանակաշրջանի բանաստեղծների (Սոֆոկլես) ստեղծագործությունները թարգմանում է ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, հայերեն, ուզբեկերեն, ուկրաիներեն և այլ լեզուներով։ Գերմաներենից նա թարգմանել է Գյունտեր Այխի, Յոհանես Բեխերի, Բրեխտի, Հեսսեի, Հոֆմանսթանի, Ալբերտ Գուտերսլոյի, Դոդերերի, Ֆրիշի ստեղծագործությունները, իսպաներենից՝ Ալեյսանդրեի և Գարսիա Լորկայի, պորտուգալերենից ՝ Անտոնիո Նետոյի և Պեսոայի, ֆրանսերենից ՝ Բոդլերի, Ժակ Պրևերի թուրքերենից ՝ Նազըմ Հիքմեթի, լեհերենից` Յուլիուշ Սլովացկիի և այլոց ստեղծագործությունները։

Տ․ Շևչենկոյի «Կտակ», բանաստեղծությունը «Հերետիկոսը», «Կատերինա», «Լիլեյա» պոեմները և նրա մյուս բոլոր մեկնությունները ներառվել են էստոնական «Կոբզար» հրատարակման մեջ («Kobsaar», Թալին, 1961 թվական)։

Հրապարակել է «Հայելային լանդշաֆտներ» թարգմանությունների ժողովածուն (*«Peegelmaastikud*», 1976 թվական, հատոր 1, 1980 թվական, հատոր 2), որի առաջին հատորը պարունակում է Տ. Շևչենկոյի, Ի. Ֆրանկոյի, Լեսյա Ուկրաինկայի առանձին ստեղծագործությունները։

Տ. Շևչենկոն նվիրել է «Տարաս Շևչենկոյի ծովային ճանապարհորդությունը Թալին» բանաստեղծությունը ( *«Tarass Ševtšenko merereis Tallinna»,* 1961 թվական, ուկրաիներեն թարգմանությունը ՝ Դ. Պավլիչկոյի) և «Տարաս Շևչենկո․ Զինվորն ու մահը» (*«Tarass Ševtšenko. Sõdur ja surms»,* 1973 թվական)  բանաստեղծությունները, որոնք համապատասխանաբար ներառվել են 1971 թվականին հրապարակված «Ապակե բնապատկերներ» (*«Klaasmaastikud»*) և 1976 թվականին հրապարակված «Իշխանի մահը և այլ բանաստեղծություններ» («Paani surm teisi luuletusi») ժողովածուներում և «Մեծ Կոբզարի  փոքրիկ դասը» (*«Väike õppetund suure kobsaari juures»,* 1964 թվական) մտորումների ակնարկը։

## Ծանոթագրություններ

thumb|Աստրիդ և Այն Կաալեպ

## Արտաքին հղումներ
*  Ain Kaalep

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Էստոնացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Էստոնացի բանասերներ
Կատեգորիա:Էստոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Էստոնացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Էստոնացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Էստոնացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ