Պեդեր Սևերին Կրոյեր

**Պեդեր Սևերին Կրոյեր** (, ), դանիացի գեղանկարիչ։ Հայտնի է նաև «Կրոյեր» ազգանվամբ, իսկ ընկերները նրան սովորաբար «Սյորեն» են կոչել (Søren):

## Կենսագրություն
250px|մինի|ձախից|''Պեդեր Սևերին Կրոյերի դիմանակարը'', Լաուրից Տուկսեն
Պեդեր Սևերին Կրոյերը ծնվել է Նորվեգիայում։ Նրա հոգեհայրը եղել է դանիացի կենդանաբան Հենրիկ Կրոյերը։ Մայրը` Էլեն Սեսիլ Գյեսդալը, անկարող է եղել երեխային դաստիարակելու, այդ իսկ պատճառով Սևերինը մեծացել է մորաքրոջ ընտանիքում։ Ընտանիքը շուտով տեղափոխվում է Կոպենհագեն, որտեղ ապագա նկարիչը 9 տարեկան հասակում նկարչության մասնավոր դասեր է առնում, իսկ արդեն 10 տարեկանում ընդունվում է Կոպենհագենի տեխնիկական ինստիտուտ։ 1864-1870 թվականներին ուսանել է Արվեստների դանիական արքայական ակադեմիայում։

1874 թվականին նկարիչը առաջին կտավն է վաճառում մեկենաս Հենրիխ Հիրշպրունգին, ով երկար ժամանակ պահելովում է այն։ Հիրշպրունգի հավաքածուն հետագայում դառնում է Կոպենհագենում նկարչի անվան թանգարանի հիմնադրման հիմքը։

1877-1881 թվականներին Կրոյերը ճամփորդում է Եվրոպայում, ապրում Փարիզում, որտեղ ծանոթանում է իմպրեսիոնիստերի` Մոնեի, Սիսլեյի, Դեգայի, Ռենուարի, Մանեի հետ։

1882 թվականին վերադառնալով Դանիա` Կրոյերը հունիսից հոկտեմբեր ամիսներին ապրում է Սկագենում` Յուտլանդիայի հյուսիսում գտնվող ձկնորսական մեկուսի գյուղում։ Իր անկրկնելի գեղեցիկ բնության շնորհիվ` Սկագենը դարձել էր դանիական մտավորական վերնախավի հանգստի սիրելի վայրերից մեկը։ Կրոյերը գրեթե ամեն ամառ այցելում է այստեղ` ձմեռները անցկացնելով մայրաքաղաքում կամ արտասահմանում։

1888 թվականին Փարիզում Կրոյերը հանդիպում է նկարիչ, քանդակագործուհի Մարիա Տրիպկեին, որի հետ ծանոթ էր դեռևս Կոպենհագենում։ Բուռն սիրավեպից հետո նրանք ամուսնանում են։ Հարսանեկան արարողությունը կայանում է 1889 թվականի հուլիսի 23-ին Մաիայի հայրական տանը` Գերմանիայում։ Ամուսնությունից հետո Մարիան քիչ է ստեղծագործել։ Հայտնի է ամուսինների համատեղ դիմանկարը, որտեղ Մարիան պատկերել է Պեդերին, իսկ Պեդերը` կնոջը։ Նրանց հարաբերությունները գնալով բարդանում են, քանի որ Կրոյերը ժառանգական հոգեկան հիվանդությամբ էր տառապում և հաճախ էր պառկում հիվանդանոցում։ Նա հիվանդ էր նաև սիֆիլիսով։ 1895 թվականին Բիբեկում ծնվում է նրանց աղջիկը։ 1902 թվականին Մարիան ծանոթանալում է շվեդ կոմպոզիտոր Հուգո Ալֆվենի հետ, ով այդ ժամանակից նրա հետ բնակություն է հաստատում Կրոյերի տանը։ Միայն 1905 թվականին, երբ Մարին հղիանում է Հուգոյից, Կրոյերը համաձայնում է ամուսնալուծվել կնոջից։

Կյանքի վերջին տասը տարիները Կրոյերի տեսողությունը գնալով վատանում էր, իսկ վերջում կուրանում է։ Չնայած դրան` նա շարունակում էր նկարել. իր վերջին կտավները նա ստեղծել է` գրեթե ոչինչ չտեսնելով։

Կրոյերը մահացել է 1909 թվականին 58 տարեկան հասակում սիֆիլիսից։ Թաղված է Սկագենի գերեզմանոցում։

## Ստեղծագործությունը
Իր աշխատանքներում Կրոյերը փորձել է փոխանցել միջավայրի լույսի և ստվերի խաղը և նրա ներգործությունը առարկաների վրա։ Նրա հայտնի նկարներից մեկը «Ամառային երեկո Աննա Անկերի և Մարիա Կրոյերի հետ Սկագենի հարավային ափին» () կտավն է, որ ստեղծվել է 1893 թվականին։ Կրոյերը շատ է պատկերել ափամերձ տեսարաններ, որոնք ներկայացնում են ինչպես հանգստացողների, այնպես էլ ձկնորսների։ Մեկ այլ հայտնի նկար է «Սուրբ Հովհանի խարույկը Սկագենի ափին» () աշխատանքը։ Այս մասշտաբային կտավը պատկերում է արվեստի և քաղաքականության նշանավոր շատ դեմքերի, ովքեր Իվան Կուպալայի գիշերը հավաքվել են հսկայական խարույկի շուրջ։ Այս երկու աշխատանքներն էլ ներկայացված են Սկագենի թանգարանում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:I købmandens bod (Peder Severin Krøyer).jpg|*Ձկնորսությունից ազատ ժամանակ խանութում*, 1882
Պատկեր:P.S. Krøyer - Artists' luncheon at Brøndum's Hotel - Google Art Project.jpg|*Նկարիչների ճաշկերույթ Սկագենում*, 1883
Պատկեր:Krøyer fiskere trækker vod.jpg|*Ձկնորսները Սկագենի հյուսիսային ափին*, 1883
Պատկեր:Krøyer Sommerdag ved Skagens Sønderstrand 1884.jpg|*Ամառային օր Սկագենի հարավային ափին* 1884
Պատկեր:Krøyer Komiteen for den franske Kunstudstilling i København 1888.jpg|*Ֆրանսիական արվեստի` 1888 թվականի ցուցահանդեսի կոմիտեն*, 1888
Պատկեր:Peder Severin Krøyer - Osteria in Ravello. - Google Art Project.jpg|*Օսթերիան Ռավելոյում*, 1890
Պատկեր:Peder Severin Krøyer - Loggia in Ravello - Google Art Project.jpg|*Շքապատշգամբ Ռավելոյում*, 1890
 
Պատկեր:P.S. Krøyer - Marie Krøyer - Google Art Project.jpg|*Մարիա Կրոյեր*, 1891
Պատկեր:Summer evening at Skagen - P.S. Krøyer - Google Cultural Institute.jpg|*[[Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին (նկար)|Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին]]*, 1892
Պատկեր:Peder Severin Krøyer - A luncheon. The artist, his wife and the writer Otto Benzon - Google Art Project.jpg|*Նախաճաշ. նկարիչը, կինը և գրող Օտտո Բենզոնը*, 1893
Պատկեր:Peder-severin-kroyer-marie-en-el-jardin-reading.jpg|*Վարդեր*, 1893
Պատկեր:Fra Københavns Børs.jpg|*Կոպենհագենի բորսայում*, 1895
Պատկեր:P S Krøyer 1897 - Døtrene Benzon.jpg|*Բենզոնի դուստրերը*, 1897
Պատկեր:P S Krøyer 1899 - Sommeraften ved Skagens strand. Kunstneren og hans hustru.jpg|*[[Ամառային երեկոն Սկագենի լողափին: Նկարիչն ու իր կինը (նկար)|Ամառային երեկո Սկագենի ափին. նկարիչն ու իր կինը]]*, 1899
 


## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սկագենի թանգարան
* Կրոյերի աշխատանքների հավաքածու 

Կատեգորիա:Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Դանիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դանիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա