Ջենտրիֆիկացիա

**Ջենտրիֆիկացիա** (), անկման մեջ գտնվող քաղաքային թաղամասերի ուղղությունը փոխելու և դրանցում ժամանակի ընթացքում կամ արհեստական եղանակով ապրելակերպի փոփոխության գործընթացը բարելավման, հարմարավետ միջավայրի ստեղծման և ավելի հարուստ բնակիչների հետագա ներգրավման արդյունքում, ինչպես նաև նախկին արդյունաբերական գոտիների վերազինման գործընթացը, որը կոչվում է վերաբաշխում։ Ներկայիս ժամանակներում այն վերականգնման գործընթացն է, որն ավելի տարածված է դարձել։

Ջենտրիֆիկացիայի արդյունքում հաճախ տեղի է ունենում շրջանի բնակչության եկամուտների միջին մակարդակի բարձրացում՝ ցածր եկամուտ ունեցող բնակիչներին ավելի մեծահարուստներով փոխարինելու պատճառով։

## Հայեցակարգի պատմություն
Տերմինը ստեղծվել է 1964 թվականին Ռութ Գլասի կողմից «Լոնդոն. փոփոխության ասպեկտները» («London: Aspects of Change») աշխատության մեջ՝ միջին խավի կողմից Լոնդոնի առանձին շրջաններից բանվոր դասակարգի տեղաշարժը նկարագրելու համար։ Նմանատիպ գործընթաց տեղի է ունեցել ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, մասնավորապես՝ Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի, Բոստոն, Չիկագո, Սիեթլ, Պորտլենդ, Ատլանտա, Վաշինգտոն, Դենվեր, Լոս Անջելես քաղաքների որոշակի տարածքներում։ Սկզբում ԱՄՆ-ում ազնվացումը հաճախ փոխում էր քաղաքների ռասայական տեսքը, քանի որ ավելի աղքատ աֆրոամերիկացի և երբեմն լատինաամերիկյան բնակչությունը փոխարինվում էր հիմնականում ավելի բարձր եկամուտ ունեցող սպիտակներով (ոչ իսպանախոս սպիտակամորթ ամերիկացիներ, եվրոպացիներ և ասիացիներ)։

## Պատճառները
## Նույնացուցիչների տեսակները

## XIX–XX դարեր
## Ժամանակակից միտումներ
Հաջող ժամանակակից ջենտրիֆիկացիայի դասական օրինակներ են համարվում Փարիզի Մարե թաղամասը Լոնդոնի Նոթինգ Հիլլը։

Արևմտյան երկրներում ԼԳԲՏ համայնքի հետ կապված ջենտրիֆիկացիայի տեսակներից մեկը եկել է հակախտրական օրենքների հետ միասին, երբ անտեսված թաղամասերը վերածվել են պատկառելի գեյ թաղամասերի։ Որպես նման երեւույթի օրինակ են բերում Մոնրեալի գեյերի գյուղը և, օրինակ, փարիզյան Մարեն։

## Ռուսաստանում
Ռևիտալիզացիա (քաղաքաշինություն)

Ռուսաստանի համար դասական իմաստով ջենտրիֆիկացիան բնորոշ չէ պատմական պատճառներով։ Տերմինը առավել հաճախ նշանակում է ռևիտալիզացիա, նախկին գործարանների և արդյունաբերական շրջանների ազնվացում, որը լայն տարածում է գտել 21-րդ դարում։ Նման տենդենցի լավ օրինակներ են ժամանակակից «Վինզավոդ» կենտրոնը, «Դեպո» գաստրոկենտրոնը, Հացի գործարանը, «Ֆլակոն» դիզայնի գործարանը, Մոսկվայի ՀԷԿ-2-ը, Նոր Հոլանդիա, Սանկտ Պետերբուրգի «Հատակներ» կենտրոնը և շատ այլ տարածքներ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Սովետական Միության ժամանակ, որպես այդպիսին, գրեթե ոչ մի ջենտրիֆիկացիա չի եղել, և այն պատճառով, որ 1990-ական թվականներին շատ գործարաններ սնանկացան և վերածվեցին լքված թաղամասերի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Dealing with Neighborhood Change: A Primer on Gentrification and Policy Choices / Brookings Institution Center on Urban and Metropolitan Policy and PolicyLink. April 2001.
* Gentrification in a Global Context — Routledge, 2004, ISBN 978-1-134-33065-2

## Արտաքին հղումներ
* Health Effects of Gentrification // CDC
* Benjamin Grant, What is Gentrification?  / PBS,  film, June 17, 2003
* Иностранный опыт: Как превратить криминальное гетто в Вашингтоне в престижный район / The Village, Кристина Фарберова 17 декабря 2013
* Глава 3. Джентрификация и перемещение  (стр 87-110) — Роберта Грац. Город в Америке: жители и власти / Roberta Brandes Gratz. THE LIVING CITY

Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն