Անանուն ծննդաբերություն

**Անանուն ծննդաբերություն,** այն ծննդաբերությունն է, երբ մայրը երեխա է ունենում ՝ առանց  իր ինքնությունը  բացահայտելու, կամ այն ծննդաբերությունն է երբ մոր ինքնությունը մնում է չգրանցված։ Շատ երկրներում անանուն ծննդաբերությունը դարեր շարունակ օրինականացվել է՝  նախկինում նորածին երեխաների, հատկապես արտամուսնական կապերի արդյունքում ծնված երեխաների, հաճախակի սպանությունները կանխելու համար։

Անանուն ծննդաբերության ժամանակ մոր տեղեկատվական ինքնորոշման իրավունքը խիստ սահմանափակում է երեխաների՝ իրենց կենսաբանական ծագման մասին իմանալու իրավունքը։ Երբեմն անանուն ծննդաբերության ժամանակ գրանցվում է մոր ինքնությունը, բայց մնում է չբացահայտված, քանի դեռ մեծացած երեխան չի խնդրել բացահայտել կենսաբանական մորը։

## Պատմություն
Նորածինների մերժման, երեխաների անտեսման բարձր մակարդակը հանգեցրել է կանխարգելիչ հղիության համակարգերի, անանուն ծնունդների, գաղտնի ծնունդների, որոնք ծննդաբերության ձևեր են՝ առանց անձնական տեղեկատվություն տրամադրելու կամ տեղեկատվությունը մասնավոր կերպով բացահայտելու։ Երեխային առանց հսկողության թողնելը երեխայի լքման ձև է, որի ընթացքում ծնողը թողնում է իր երեխային՝ փորձելով դադարեցնել իր խնամակալությունը։ Այն կարող է լինել երեխայի խնամքի կամ խնամակալության  դադարեցման ձև։ Նեոնացիդը մանկասպանության մի ձև է, որի ընթացքում երեխաները սպանվում են ծնվելուց հետո 24 ժամվա ընթացքում։  Մասնավորապես, նեոնատիցիդի դեպքում գերակշռում են անցանկալի հղիություն ունեցող երիտասարդ չամուսնացած կանայք։ Նրանք նույնպես հակված չեն հոգեկան խանգարումների։ Այս կանայք հաճախ թաքցնում են իրենց հղիությունը և նախածննդյան խնամք չեն ստանում։ Նեոնատիցիդի, ինչպես նաև երեխաների անտեսման այլ ձևերի կանխարգելումն իրականացվում է անանուն և գաղտնի միջոցառումների միջոցով, ինչպիսիք են անանուն ծննդաբերությունը, գաղտնի ծննդաբերությունը և երեխա կրելը։

Անանուն ծննդյան վաղ համակարգերը ստեղծվել են Ֆրանսիայում և Շվեդիայում 1600-1700-ական թվականներին։ 21-րդ դարի սկզբին այն երկրները, որոնք առաջարկում էին անանուն ծննդաբերության քաղաքականություն,  Շվեյցարիան, Ավստրիան և Գերմանիան էին։  Բացի այդ, Չեխիան, Հունաստանը, Իտալիան, Ռուսաստանը և Ուկրաինան մայրերին թույլ են տալիս գաղտնի պահել իրենց ինքնությունը։ Որպես այլընտրանք, ԱՄՆ-ում կա անանուն և գաղտնի ծննդաբերության ձև, որը հիմնված է ապաստանի մասին օրենքների վրա։ Վաղ անանուն ծննդաբերության մասին օրենսդրությունը կարելի է գտնել Շվեդիայում,  որտեղ 1778 թվականի մանկասպանության մասին օրենքը մայրերին իրավունք և բոլոր միջոցները տվեց իրենց երեխային անանուն ծննդաբերելու համար։

### Երկրներ
**Ֆրանսիա**

Ֆրանսիայում անանուն ծննդաբերության ավանդույթը սկիզբ է առել 1638 թվականից, երբ Վինսենթ Դե Պոլը հիմնադրեց  երեխա կրելու մի այլ տեսակ՝ տուր։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ անանուն ծննդաբերությունն օրինականացվեց 1793 թվականին, երբ քաղաքացիական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածում ներդրվեցին անանուն և գաղտնի ծնունդներ հասկացությունները։  Հրամանագիրը նախատեսում էրr ծննդաբերող կանանց համար անվտանգ պայմանների ստեղծում։ 1811 թվականին ծննդօգնության համակարգը փոխարինվեց ծննդատան դիտահորերով։  Այնուամենայնիվ, դա հանգեցրեց լքված նորածինների թվի ավելացմանը և երբեք ամբողջությամբ չիրականացվեց:1860 թվականին հղիության համակարգը, որը կոչվում էր տուրեր, ամբողջությամբ փակվեց, և 1904  թվականին պրակտիկան պաշտոնապես վերացվեց՝ հօգուտ 1870-ից 1945 թվականների ծնելիության աջակցության այլ միջոցառումների։ Ծնելիության աջակցության քաղաքականությունն առաջացել է պատերազմի և հեղափոխության հետ կապված պատմական իրադարձություններից։ 1870-ականներից մինչև 1940-ական թվականները անանուն ծննդաբերությունը դեռ շարունակվում էր։ Մինչև 1941 թվականը պետական հիվանդանոցներից պահանջվում էր թույլ տալ, որ կանայք անանուն ծննդաբերեն, եթե խնդրեն։ 1940-ականներին Ֆրանսիայում ծննդյան պաշտոնական վկայականներում կենսաբանական մոր անվան փոխարեն նշվում էր անհայտ անունով ծնված։ 1943  թվականին կար մեկամսյա սպասման ժամանակահատված, երբ մայրերը դեռ կարող էին պահպանել իրենց երեխայի խնամակալության իրավունքը, եթե հրաժարվեին երեխայից։ 1960-ականներին սպասման ժամկետները երկարացվեցին մինչև երեք ամիս, բացվեցին առողջապահության և սոցիալական խնամքի բաժանմունքներ, և ծնելիության վերահսկողությունը պաշտոնապես հայտարարվեց օրենքով։ 1978 թվականին ընդունվեց օրենք, որը թույլ էր տալիս քաղաքացիներին մուտք գործել անձնական փաստաթղթեր, ինչը   բողոքելու առիթ դարձավ։ 1990-ականներին քննարկվում էր մոր գաղտնիության իրավունքը երեխայի ծագման մասին իմանալու իրավունքին հակադրելու հարցը, ընդ որում մոր իրավունքը շարունակում էր պահպանվել։  1990-ականներին քննարկվել է նաև կազմակերպություն ստեղծելու հարցը, որը կօգնի պահպանել տեղեկատվությունը, եթե մայրը փոխի անանուն մնալու իր որոշումը։ Այս կազմակերպություն ստեղծվել է 2000-ականների սկզբին։ 2002  թվականին ստեղծվեց անձնական ծագման հասանելիության ազգային խորհուրդ՝ անանուն մայրերի և երեխաների միջև միջնորդելու համար։ Կենսաբանական մորը խնդրում են իրենց ինքնության մասին տեղեկությունները թողնել կնքված ծրարի մեջ,  որպեսզի հնարավոր լինի  հետագայում կապվել կենսաբանական մոր հետ։ Այնուամենայնիվ, այս տեղեկատվությունը չպետք է տրամադրվի երեխային առանց նրա համաձայնության։

#### Շվեդիա
Շվեդիայում, անանուն ծննդաբերության մասին օրենսդրությունը ստեղծվել է  1778 թվականին։  Մանկասպանության մասին ընդունված օրենքը մայրերին իրավունք և բոլոր հնարավորություններն էր տալիս անանուն ծննդաբերել իրենց երեխաներին։ Եթե փաստագրված է, որ երեխաները ծնվել են անհայտ մորից, նրանք դարձել են որդեգրված երեխաներ։  Շվեդիայում այն գործում էր մինչև 1800 - ական թվականները, երբ մանկական մահացությունը նվազեց։ 1734-1865 թվականներին մանկական մահացությանը նպաստող այլ գործոններ, ինչպիսիք են մինչամուսնական սեռական հարաբերությունները և ամուսնությունից դուրս երեխաներ ունենալը, պատժվում էին տուգանքներով մինչև ազատազրկում։ Երեխաների անանուն ծննդյան համակարգը Շվեդիայում գոյություն է ունեցել մինչև 1917 թվականը, երբ որոշում կայացվեց երեխային մորը ճանաչելու և նրանից աջակցություն ստանալու իրավունքի մասին։ 1917 թվականից հետո ընտանեկան կապերի մասին ավելի խիստ օրենքներ ընդունվեցին, որոնք գործում են մինչ օրս։ 1998 թվականին Շվեդիայի օրենսդրության մեջ ավելացվել է բաժին, որը նախատեսում է լավագույն պայմանները խնամակալության տակ գտնվող երեխայի համար։  Սոցիալական ապահովության կոմիտեն հետաքննում է խնամակալության հաստատման համար երեխաներին անանուն թողնելու դեպքերը։ Ներկայումս չկա օրենսդրություն, որը թույլ կտա մայրերին անանուն ծննդաբերել։

#### Ավստրիա
1784-1910 թվականներին Վիեննայի ընդհանուր հիվանդանոցում մայրերը կարող էին անանուն ծննդաբերել և իրենց երեխային թողնել հիվանդանոցում։ Հիվանդանոցը ստեղծվել է կայսր Ջոզեֆ երկրորդի կողմից։  Հիվանդանոցի անանուն ծննդաբերության պրակտիկայում ամսական գրանցվել է մոտ 100 ծնունդ։ Մնացած երեխաները մահացության բարձր մակարդակ ունեին, գրեթե բոլոր երեխաները մահացան մանկապարտեզներում կամ խնամատար տներում տեղավորվելիս, բայց ժամանակի ընթացքում իրավիճակը փոխվեց։

1974 թվականին Ավստրիան անանուն ծննդաբերությունը սահմանեց որպես լուրջ խնդիր՝ այն դարձնելով հատուկ հանցագործություն։  2002 թվականին Ավստրիան օրենսդրություն է ընդունել նորածինների անանուն ծննդյան և ինկուբացիոն համակարգերի վերաբերյալ։ 2002-ից 2004 թվականներին Ավստրիան կանխարգելիչ միջոցառումների հետ մեկտեղ անանուն ծննդաբերություների նվազեցման արշավ է իրականացրել, սակայն 2004 թվականից հետո անանուն ծննդաբերությունների թիվը հասել է այն մակարդակի, որը համեմատելի է 1990  թվականների վերջին և 2000 թվականների սկզբին անանուն ծննդաբերության օրենսդրության հետ։

#### Գերմանիա
1990 թվականների վերջին և 2000 թվականների սկզբին օրենսդրական առաջարկ է մշակվել  և անանուն ծննդյան համակարգ էներդրվել է Գերմանիայում։ 2000 թվականների սկզբին Գերմանիայի կառավարության հետ չկապված խմբերը երեք անգամ փորձեցին առաջ մղել այդ քաղաքականությունը, և ամեն անգամ անհաջող։ 2013 թվականին Գերմանիայում որդեգրվեց անանուն երեխա ունենալու քաղաքականություն։

## Իրավական իրավիճակ
2003 թվականին մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը,  անանուն ծննդաբերության հետ կապված վճիռ է կայացրել։ Դիմումատուի մայրը անանուն ծննդաբերել է.երբ դիմումատուն ավելի ուշ լրացուցիչ տեղեկություններ է խնդրել, նրան տրվել են միայն տեղեկություններ, որոնք թույլ չեն տալիս պարզել ինքնությունը։ Դիմումատուն դիմել է դատարան՝ վկայակոչելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 8-րդ հոդվածը։ Մարդու իրավունքների կոնվենցիան  նշելով դա ընտանեկան կյանքի իրավունքի խախտում է համարում։ Դատարանը նշել է, որ այս գործը չի կարելի դիտարկել պարզապես որպես կոնֆլիկտ կենսաբանական մոր և երեխայի իրավունքների միջև, քանի որ այն շոշափում է նաև որդեգրող ծնողների և կենսաբանական մոր ցանկացած ընտանիքի իրավունքները:։ Դատարանը որոշում կայացրեց, որ հաշվի առնելով, որ նորաստեղծ Ազգային խորհուրդը անձնական ծագման տեղեկատվության հասանելիության համար հնարավորություն է տվել վերահսկվող կապ հաստատել կենսաբանական մոր հետ, պետությունը փորձել է ապահովել բավարար հավասարակշռություն մրցակցող իրավունքների միջև.ուստի միջնորդությունը մերժվեց։ Այնուամենայնիվ, դատարանը որոշեց, որ այս որոշումը պետք է կայացվի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընտանեկան իրավունք
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ