open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սյունիների տոհմածառ

Ստորև ներկայացված է Սյունիների տոհմածառը։

## Պատմական ակնարկ
Համաձայն Մովսես Խորենացու՝ Սյունիների (Սիսակյաններ) նախարարական տոհմը և նրանց տոհմանունը, ինչպես նաև՝ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի անվանումը առաջացել է Հայկ նահապետի ժառանգներից՝ Գեղամի որդի Սիսակից։ Սիսակից են սերում նաև Ռշտունիների և Գողթնեացիների նախարարական տները։

Մեծ Հայքում Երվանդունիների և Արտաշիսյանների տիրապետության ժամանակ Սյունիները զբաղեցրել են երկրորդական գահը և Մեծ Հայքի արևելյան գավառների կուսակալի պաշտոնը։ Սյունիների բարձր դիրքը պահպանվել է նաև Արշակունիների տիրապետության ժամանակ։ Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի՝ Վաղարշակ Ա-ն «հրաման է տալիս Սիսակյաններին՝ լինել հրամանատար արքունի բոլոր զորքերին ու իր թագավորության երկրորդը և պատերազմով շարունակ դեմ կանգել Հոնաց դռանը»։

Սիսակի ժառանգ Առանից էլ սերվում են Արցախի Առանշահիկների տոհմը։ Առանը Հայոց արքա Վաղարշակ Ա-ից կարգվում է նահապետ «Առանա մեծ դաշտի վրա, Երասխից մինչև Հունարակերտ» և նշանակվում Մեծ Հայքի արևելյան կողմի կուսակալ։ Ըստ Մովսես Խորենացու վկայության՝ նրա զավակներից են սերվել Ուտեացիների, Գարդմանացիների, Ծավդեացիների և Գարգարացիների նախարարական տները։

Այս ամենից ենթարդվում է, որ սպարապետության պաշտոնը մինչև մ.թ.ա. 1-ին դար եղել է Սյունիների ձեռքում։ Համաձայն Զորանամակի՝ Սյունյաց իշխանները ունեին 19400 զինվոր, իսկ Գահնամակում զբաղեցնում էին պատվավոր առաջին բարձը։

Ստորև ներկայացվում է Սիսակից սերված իշխանական տոհմերի մոտավոր տոհմածառը`

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիներ
Կատեգորիա:Տոհմածառ
Կատեգորիա:Ծագումնաբանություն
Ֆրունզե Խառատյան

**Ֆրունզե Արմենակի Խառատյան** ,  իրավաբան գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ֆրունզե Խառատյանը ծնվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է իրավաբանի որակավորումը։ 1954-1960 թվականներինին կատարել է կոմերիտական աշխատանք, 1960-1963 թվականներինին սովորել ասպիրանտուրայում,  1964-1972 թվականներին եղել է Երևանի պետհամալսարանի դոցենտ, 1972-1974 թվականներիինին աշխատել է ներքին գործերի նախարարության համակարգում, 1974-1979 թվականներին  դասավանդել է ԵրԺՏԻ-ում, 1979-1985 թվականներին եղել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, իսկ 1989 թվականից եղել է «Գալիք» մասնավոր համալսարանի ռեկտոր։

Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, Ազգային ժողովի ՀԿԿ խմբակցության անդամ, ՀԿԿ անդամ։

2017 թվականին լույս է տեսել Ֆրունզե Խառատյանի «Ընտրանի» գիրքը։

## Պարգևներ
* Լոմոնոսովի 300-ամյակի մեդալ
* Ալբերտ Շվեյցերի անվան մեդալ
* Ալբերտ Շվեյցերի անվան մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ներկայացվեց Ֆրունզե Խառատյանի գիրքը

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայան

**Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանը** (անգլ․ *Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL*)) միջազգային լրատվական ծառայություն է։ Այն կազմվել է 1949թ․ հիմնադրված Ազատ Եվրոպա ռադիոկայանի (Radio Free Europe) և 1953թ․ հիմնադրված Ազատություն ռադիոկայանի (Radio Liberty) միացումից 1976թ․։ Այն  ֆինանսավորվում է Միացյալ Նահանգների համաշխարհային հեռարձակման գործակալության կողմից՝ որպես մասնավոր դրամաշնորհառու։ Ըստ ԱՄՆ օրենսդրության, «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայանը պարտավոր է փաստական, օբյեկտիվ և պրոֆեսիոնալ լրատվություն մատուցել իր լսարանին և ԱՄՆ Կառավարության ներկայացուցիչները իրավունք չունեն միջամտել ռադիոկայանի լուսաբանմանը։ Ռադիոկայանի առաքելությունն է նպաստել ժողովրդավարական արժեքների և ինստիտուտների կայացմանն ու առաջ մղել մարդու իրավունքները՝ հաղորդելով լրատվություն երկրներում, որտեղ ազատ մամուլն արգելված է կառավարության կողմից կամ ամբողջովին հաստատված չէ։

## Միջազգային ծածկույթը
Կազմակերպությունը գործում է 23 երկրներում՝ 27 լեզուներով։ Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան, Բելառուս, Ղազախստան, Ղրղզստան, Մոլդովա, Հյուսիսային Կովկաս,Ռուսաստան, Տաջիկստան, Թաթարստան, Բաշկիրիա, Թուրքմենստան, Ուկրաինա, Ուզբեկստան, Բալկաններ, Հունգարիա, Ռումինիա, Բուլղարիա, Աֆղանստան, Իրան, Պակիստան ։ Նրա մեջ են մտնում նաև "Ներկա Ժամանակ" ռուսերեն հեռուստատեսությունև և տեղեկատվության ճշմարտացիությունը ստուգող Պոլիգրաֆ․ինֆո կայքը։ Միավորելով 600 լրագրողներ, 1,300 ֆրիլանսերներ և 21 տեղական բյուրոներ, Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանը խոշորագույն լրատվական կազմակերպություններից է.

## Հայկական ծառայությունը
Հայերեն լեզվով ծառայությունը հեռարձակվում է 1953 թվականի մարտի 18-ից։  Ռադիոկայանի երևանյան բյուրոն տեղակայված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Մովսես Խորենացու փող., 15 շենք հասցեում։ Տնօրենն է Հրայր Թամրազյանը։ Աշխատակիցների թիվը տատանվում է 16-ից մինչև 50-ը սահմաններում։

## Վարքականոնը
Ռադիոկայանի լրագրողների և թղթակիցներից պարտավորվում են  պահպանել ճշգրտություն, անկողմնակալություն, վերլուծություն, մեկնաբանություն և խմբագրականներ, չափավոր և հարգալից տոն, թարոզչությունից խուսափում, էթիկական բարձր չափանիշներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
#Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանի հայաստանյան բյուրոյի կայքը
#Ազատ Եվրոպա/Ազատություն ռադիոկայանի գլխավոր կայքը

Կատեգորիա:Չեխիայի լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Լրատվամիջոցները Եվրոպայում
Կատեգորիա:Հայաստանի լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ռադիոկայաններ
Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Միջազգային ռադիոընկերություններ
Into the New World (երգ)

"**Into The New World**" 다시 만난 세계, հարավկորեական գըրլ բենդ Girls' Generation-ի դեբյուտային սինգլը։

## Թրեք լիստ

## Չարթեր

### Վաճառք

## Մրցանակներ

## Ռելիզի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2007 երգեր
Եռանկյուն դեմք

Եռանկյան տեսք ունեցող դեմքը ամենապարզ իմաստով ,դա այն դեմքն է ,որի ստորին կեսը համեմատաբար բարակ է և գնալով նմանվում է եռանկյան տեսքին , որի գագաթը ուղղված է դեպի ներքև։

Պարտադիր չէ որ այն լինի որևէ հիվանդության հետևանք ,սակայն տարածված է  անկատար օստեոգենեզ ունեցող անձանց շրջանում։

Ավելի լայն իմաստով ,եռանկյան տեսք ունեցող դեմքը ընդգրկում է հիպոպլաստիկ դեմքին բնորոշ հատկանիշներ՝ դուրս ցցված այտոսկրեր ,ակնային հիպերտելորիզմ (աչքերի միջև եղած տարածության մեծացում), փոս ընկած այտեր, ներքև ուղղված բերան և երբեմն դարչնագույն դեմքի երանգավորում։

Այս ամենը բնութագրական է Մուլիբրեյի նանիզիմին,բայց հաճախ հատկանիշները նկարագրվում են Ռուսել-Սիլվեր համախտանիշի և Տերների համախտանիշի ժամանակ։Այս կառուցվածքն ունեցող դեմքը նկատվում է մի շարք հայտնիների մոտ, որոնցից է օրինակ՝ Էյջի Շաբելը ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեմք
Մարկ Ալդանով

**Մարկ Ալդանով** (; **Մարկ Ալեքսանդրովիչ Լանդաու**, ; ), ռուս գրող և քննադատ, հայտնի է իր պատմական վեպերով։

Ալդանովի առաջին գիրքը Վլադիմիր Լենինի մասին է, որը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով և անմիջապես ձեռք է բերվել նրա ժողովրդականությունը։ Այնուհետև հաջորդեց վեպերի եռերգությունը, որոնք փորձում էին գտնել Ռուսական հեղափոխության արմատները։ Նա գրել է նաև Նապոլեոնյան պատերազմների մասին վեպերի տետրալոգիան։ Ընդամենը հրատարակվել է 16 խոշոր գրական ստեղծագործություններ, մեծ թվով հոդվածներ և ակնարկներ։ Նա տասներեք անգամ արժանացել է գրականության Նոբելյան մրցանակին։

## Կենսագրություն
Մարկ Լանդաուն (Ալդանովը) ծնվել է Կիևում՝ արդյունաբերող հարուստ հրեաների ընտանիքում։ Նա ավարտել Է Կիևի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական և իրավաբանական ֆակուլտետները։ Նա հրատարակել է քիմիական լուրջ գիտական աշխատանքներ։ 1919 թվականին արտագաղթել է Ֆրանսիա։ 1922-1924 թվականներին ապրել է Բեռլինում, իսկ 1941-1946 թվականներին՝ Միացյալ Նահանգներում։

Գրականության Նոբելյան մրցանակ շահած առաջին ռուս գրող Իվան Բունինը Ալդանովի թեկնածությունն առաջադրեց Նոբելյան մրցանակի ընդհանուր առմամբ վեց անգամ՝ 1938, 1939, 1947, 1948, 1949 և 1950 թվականներին։

Մարկ Ալդանովը մահացել Է Ֆրանսիայի Նիս քաղաքում։ Հետմահու լույս է տեսել նրա լայն նամակագրությունը Վլադիմիր Նաբոկովի, Իվան Բունինի, Ալեքսանդր Կերենսկու և այլ արտագաղթողների հայտնի մարդկանց հետ։

## Նոր ամսագիր
1942 թվականին Ալդանովը գտնվելով Նյու Յորքում հիմնադրեց «Նոր ամսագիր» (The New Review; Russian: *Новый журнал*) իր գործընկերոջ և  Միքայել Սետթլինի հետ միասին։ Մինչև 1945 թվականի նոյեմբերը նրանք աշխատում էին, որպես այս հրատարակության գլխավոր խմբագիրներ, որը համարվում էր ռուսերեն լեզվով տպագրված Ռուսաստանից դուրս տպագրվող ռուսալեզու ամենահին գրական պարբերական մամուլը։ Գրախոսության հեղինակների թվում էին նաև Վլադիմիր Նաբոկովը, Իվան Բունինը, Իոսիֆ Բրոդսկին, Ալեքսանդր Սոլժենիցինը և այլ նշանավոր ռուս գաղթական գրողներ։

## Ալդանովի գրական մրցանակ
Այնուհետև 2007 թվականից *Նոր ամսագիր*-ը շնորհում է Ալդանովի անվան գրական մրցանակը լավագույն վիպակի կամ վեպի համար, որը գրել է ռուսալեզու գրողը, ով ապրում է Ռուսաստանում կամ սահմաններից դուրս։

## Բիբլիոգրաֆիա
### Մտածողը՝ տետրալոգիա
**Թերմիդորի իններորդը* 
**Սատանայի կամուրջը*
**Դավադրություն*
**Սուրբ Հելենա․ փոքր կղզի*

### Վեպեր
**Պունշ օղի*
**Թերմիդորի իններորդը* 
**Սատանայի կամուրջը*
**Դավադրություն*
**Տասներորդ սիմֆոնիա*
**Սուրբ Հելենա․ փոքր կղզի*
**Լավագույնը քեզ համար*
**Պատմություն մահվան մասին*
**Հեղեղից առաջ*
**Ինքնասպանություն*
**Բանալին*
**Փախուստ*
**Քարանձավ*
**Հինգերորդ կնիքը՝ վերջի սկիզբը*
**Ապրիր ինչպես կամենում ես*
**Մղձավանջ և լուսաբաց*
**Կրտսեր Մոլթկեն* 
**Քերետարոնը և կայսր Մաքսիմիլիանը*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:1889 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս քննադատներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Գրիգոր Խաղբակյանի խաչքար (Մայր Աթոռ)

**Գրիգոր Խաղբակյանի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի արևմտյան կողմում՝ «Դուռն Տրդատայ» հուշարձանից աջ՝ բարձր պատվանդանին։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.8)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է Մայր Աթոռի արևմտյան կողմում՝ «Դուռն Տրդատայ» հուշարձանից աջ՝ բարձր պատվանդանին։ Նախկինում գտնվել է Արարատի մարզում՝ Գառնի գյուղից մոտ 14 կմ հարավարևելյան ուղղությամբ գտնվող Իմիրզեկ գյուղատեղիում։ Աղջոց Սուրբ Ստեփանոս վանքից հարավ՝ Արջաձոր կամ Այիդարասի կոչված ձորակի վերին մասում։

## Քանդակ

Քիվն ունի կատարյալ երկմաս ճարտարապետական կերպավորում, օգտագործված է երկշերտ փորագրության տեխնիկան, որի շնորհիվ քանդակը լուսաստվերային խաղի միջոցով նկարի տպավորություն է թողնում։ Պատկերաքանդակների հոգևոր և աշխարհիկ ոլորտներն ամբողջացնում են քիվից ներքև պատկերված Պետրոս առաքյալի ու Հովհաննես ավետարանչի, իսկ ստորին մասում` սպառազեն Գրիգոր Խաղբակյան իշխանի բարձրաքանդակները։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարն ունի 3 տարբեր վիմական արձանագրություններ։ Խաչքարը բաժանված է երկու մասի, որի հետևանքով ընդարձակ արձանագրության միջնամասում մի փոքր հատված վնասված է։

### Արձանագրություն 1

Քիվի կենտրոնական մասում փորագրված է Քրիստոսին վերագրվող հանրահայտ դարձվածքը, 1 տող.

#ԵՍ ԵՄ ԼՈՒՍ ԱՇԽԱՐՀԻ

### Արձանագրություն 2

Խաչքարի պատվանդանին, 1 տող.

#ԹՈՒ [ԻՆ] ՈՁԲ. (1233), ԳՐԻԳՈՐ`ՈՐԴԻ ԽԱՂԲԱԿԱ

Համաձայն խաչքարի արձանագրության` խաչքարը կանգնեցվել է ի հիշատակ Խաղբակի որդի Գրիգորի։ Կանգնեցվել է 1233 թվականին։

### Արձանագրություն 3

Հիմնական և ընդարձակ արձանագրությունը փորագրված է խաչքարի թիկունքին` 12 տող։ Թեպետ կոտրվածքի հետևանքով կան որոշ եղծված գրեր, այդուհանդերձ տառամնացորդներից և ըստ բովանդակության այն վերծանվում է այսպես.

#ԱՅՍ ՆՇԱՆ ԿԵՆԱՑ ԿԱՆԳՆ
#ԵԱԼ Ի ՓՐԿՈՒԹԻ[ՒՆ] ՀԶԱՒՐ ԶԱՒՐԱԿԱՆԻ ՔԻ ԳՐԻ
#ԳՈՐ ԻՇԽԱՆԻ`ՈՐԴՈ ԽԱՂԲԱԿԱ, ՈՐ ԲԱԶՈՒՄ Ա
#[ՐՈՒ]ԹԻ[ՒՆ], ՔԱՋՈՒԹԻ[ՒՆ]ՑՈՒՑԵԱԼ ԸՆԴԴԷՄ ԹՇՆ
#[ԱՄԵԱՑ] ԱՉԻ ՔԻ ԵՒ ՅԵՏՈՅ ԸՄԲՌՆԵԱԼ Ի ԳԱ
#[ՆՁԱԿ ՇԱ]ՀԱՍՏԱՆ, ԱՐԵԱՄԲ ՊՍԱԿԵ[Ա]Ց
#[ԶԿԵԱՆՍ ԻՒՐ ԲԱ]ԶՈՒՄ ՏՈՒԺԻՑՆ, ՈՐՔ ԵՐԿՐ
#ՊԱ[ԳԷՔ ՀԱՆԴԵՐՁԵԼ]ՈՅՆ Ի ՎԵՐԱ ԽԱՉ
#ԻՍ ՅԻՇԵՑԷՔ ԶՄԵ[Ծ ԻՇԽԱ]Ն ԳՐ
#ԻԳՈՐ ԵՒ ԶԶԱԶ[ԱՅ]Ն ԱՄՈՒՍԻՆ [ՆՈՐԱ], ՈՐ ԶԽԱՉՍ ԿԱՆԳՆԵԱՑ ԵՒ ԶՎԱՍ[ԱԿ]
#ՈՐԴԻ ՆՈՐԻՆ ԳՐԻԳՈՐՈ, ԱԲԷԼ

Համաձայն խաչքարի արձանագրության` այն կանգնեցրել է Գրիգոր Խաղբակյան իշխանի կին Զազա իշխանուհին` ամուսնու հիշատակը հավերժացնելու նպատակով։ Վերջինս մասնակցելով ղփչաղների դեմ մղվող Գանձակի պատերազմին, ձերբակալվել է և տևական զրկանքներից հետո հոգին ավանդեց։ Արձանագրությունում նշվում է նաև Գրիգորի որդի Վասակը։ Կանգնեցվել է 1233 թվականին։ Խաչքագործ վարպետն է Աբելը։

## Այլ տեղեկատվություն

*Այժմ հանվել է տեղում իրականացվող շինարարական աշխատանքների պատճառով։
*Մինչև 1905 թվական հայ–թուրքական ընդհարումները կանգնած է եղել ավելի քան 2 մ բարձրություն ունեցող այս խաչքարը։ Հետագայում ցած է ընկել ու կոտրվել։

## Տես նաև
* Էջմիածնի Մայր Տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Օսորնո (հրաբուխ)

**Օսորնո** (), գործող հրաբուխ Անդերի լեռներում՝ Չիլիի տարածքում։

## Աշխարհագրություն
Հրաբուխը գտնվում է Լոս Լագոս տարածաշրջանի Օսորնո և Լյանկիուե նահանգների սահմանին գտնվող Գլխավոր  Կորդիլերայի արևմտյան լանջին՝ Լյանկիուե և Տոդոս-լոս-Սանթոս լճերի արանքում։ Պատկանում է ստրատոհրաբուխներին։ Բարձրությունը 2652 մետր է։
Գտնվում է Վիսենտե Պերես Ռոզալես ազգային պարկում՝ Չիլիի ամենահին ազգային պարկի տարածքում, որը հիմնադրվել է 1926 թվականին։
Օսորնոն Չիլիի հարավային Անդերի ամենաակտիվ հրաբուխներից մեկն է, 1575-ից 1869 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել է 11 ժայթքում։ Չարլզ Դարվինը Օսորնոյի ժայթքումը դիտել է 1835 թվականի հունվարի 19-ին՝ շուրջերկրյա ճանապարհորդության ընթացքում՝  «*Բիգլ*» նավով։

## Պատկերասրահ

Volcán Osorno.jpg
LaBurbuja-VolcanOsorno.jpg
Landscape osorno petrohue 2.jpg
Volcan Osorno Snowdrift.jpg
Volcano Osorno and Petrohué waterfalls.JPG
Osorno Volcano and Petrohué Waterfalls.jpg
Red Crater at Osorno Volcano 11 Feb 2010.jpg

thumb|700px|Համայնապատկեր՝ Լյանկիուե լիճ և Օսորնո հրաբուխ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Латинская Америка, том 2, издательство «Советская энциклопедия», Москва, 1982, стр.282

## Արտաքին հղումներ
* Andeshandbook — Osorno
* Вулканы — Вулкан Осорно 

Կատեգորիա:Չիլիի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Կվետա Էրետովա

**Կվետա Էրետովա** (, ), չեխ շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (1986), շախմատի մարզիչ։

## Կենսագրություն
Կվետա Էրետովան ծնվել է 1926 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Պրահայում։ 1950-ական թվականների կեսերից մինչև 1970-ական թվականների կեսերը դասվել է առաջատար շախմատիստուհիների շարքին։ Տաս անգամ հաղթել է Չեխոսլովակիայի կանանց շախմատի առաջնություններում (1955, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1966, 1975, 1976 և 1986 թվականներ), շախմատի բազմաթիվ միջազգային մրցաշարերի մեդալակիր էր, շահել է 23 մեդալ, ինչը համարվում էր ռեկորդ։

Կվետա Էրետովան երկու անգամ մասնակցել է շախմատի կանանց աշխարհի առաջնության հավակնորդների մրցաշարին․ 1959 թվականինին Պլովդիվում գրավել է 10-րդ տեղը 1964 թվականին Սուխումիում ցուցաբերել է նույն արդյունքը

1979 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում  մասնակցել է կանանց շախմատի աշխարհի առաջնության մրցաշարին, որտեղ կիսել է 8-9-րդ տեղը։

Չեխոսլովակիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է շախմատի օլիմպիադաների․ 1957 թվականին Էմմենում տեղի ունեցած շախմատի 1-ին օլիմպիադայում (կանայք) երկրորդ տախտակին նվաճել է անհատական  արծաթե մեդալ, 1969 թվականին Լյուբլինում տեղի ունեցած 4-րդ օլիմպիադայում հավաքականը նվաճել է բրոնզե մեդալ։

1957 թվականին Կվետա Էրետովային շնորհվել է ՖԻԴԵ-ի կանանց միջազգային վարպետի կոչում, իսկ 1986 թվականին՝ ՖԻԴԵ-ի կանանց միջազգային գրոսմայստերի կոչում։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*Květa Eretová chess games at 365Chess.com

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Սերգեյ Կանիշչև

**Սերգեյ Կանիշչև** (, ), ռուս ռազմական և հասարակական գործիչ։ Հրետանու գեներալ (1902)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1836 թվականի մայիսի 5-ին։ 1854 թվականին ավարտելով Մոսկվայի 1-ին կադետական կորպուսը` դարձել է հրետանու ենթասպա։ 1860 թվականին ստացել է փոխտեղակալի կոչում։ 1867 թվականին ստացել է գվարդիայի ավագի կոչում։

1870 թվականին ստացել է պահակախմբի գնդապետի կոչում` նշանակվելով 4-րդ մարտկոցի հրամանատար, 1873 թվականից` Լեյբ-գվարդիայի հեծելազորի 3-րդ մարտկոցի հրետանու հրամանատար։

1878 թվականից ի վեր եղել է 28-րդ հրետանային բրիգադի հրամանատար։ Ռուս-թուրքական պատերազմի մասնակից։ 1879 թվականին  ստացել է գեներալ-մայորի կոչում և նշանակվել Դոնի բանակի հրետանու պետ։

1891 թվականին նրան շնորհել են գեներալ-լեյտենանտի կոչում։ 1892 թվականին նշանակնվել է Մոսկվայի ռազմական օկրուգի հրետանու պետ։ 1893 թվականից նշանակվել է գվարդիական կորպուսի հրետանու պետ։

1901 թվականին նշանակվել է Ալեքսանդրովյան վիրավորների կոմիտեի անդամ։ 1902 թվականին ստացել է հրետանու գեներալի կոչում։

Սերգեյ Կանիշչևը մահացել է 1905 թվականի ապրիլի 21-ին, Սանկտ Պետերբուրգում։

## Պարգևներ
Պարգևներ

* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1865)
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1867)
* Սուրբ Ստանիսլավի շքանշան, 2-րդ աստիճան (1869)
* Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1871)
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան (1874)
* Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1878)
* Ոսկե զենք «Քաջության համար» (1878)
* Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշան (1883)
* Սուրբ Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշան (1886)
* Սուրբ Վլադիմիրի շքանշան, 2-րդ աստիճան (1889)
* Սպիտակ արծվի շքանշան (1894)
* Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան (1901, Ադամանդի նշաններ` 1904)

## Ընտանիք
* Կինը` Օլգան (1839-1866), հեծելազոր գեներալ Ն. Պլաուտինի դուստրն է։

## Մատենագրություն
* Канищев С. С.:«Сведения, относящиеся до стрельбы из нарезных 4 фунтовых пушек, заряжаемых с казны» / Сост. для арт. солдат кап. Канищевым; Рассмотрено, испр. и одобр. Арт. ком. — Санкт-Петербург : тип. Арт. журн., 1869 г. — 23 с.:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Исмаилов Э. Э.* «Золотое оружие с надписью «За храбрость». Списки кавалеров 1788—1913». — М., 2007. — С. С. 256, 504. — ISBN 978-5-903473-05-2;
* *Пономарёв В. П., Шабанов В. М.* «Кавалеры Императорского ордена Святого Александра Невского, 1725—1917»: биобиблиографический словарь в трёх томах. Том 3. — М., 2009. — С. 315—316. — ISBN 978-5-89577-145-7

## Աղբյուրներ
* 
* 
* Канищев Сергей Степанович на сайте «Русская Императорская армия»

Կատեգորիա:Ռուս գեներալներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կտրիճ Սարդարյան

**Կտրիճ Խաչիկի Սարդարյան** (), պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Կտրիճ Սարդարյանը ծնվել է 1947 թվականի հունիսի 1-ին Հրազդանի շրջանի Արզական գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը` պատմության ուսուցչի որակավորմամբ։ 
Դասավանդել է ԵՊՀ-ում, 1990 թվականի օգոստոս-հոկտեմբերին եղել է Հայաստանի Հանրապետության ԳԽ անկախ պետականության հաստատման և ազգային քաղաքականության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, 1990-1991 թվականների եղել է նախարարների խորհրդի նախագահի տեղակալ, իսկ 1991-1992 թվականներին և 1995 թվականից՝ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի խորհրդական։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։

Մի շարք աշխատությունների հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*[Հայաստանը համաշխարհային հեղափոխության արևելյան խաչմերուկում ։ (Ինչպե՞ս կործանվեց Հայաստանի Հանրապետությունը)



[Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ]
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Եռանդամ

**Եռանդամ**, տարրական հանրահաշվում բազմանդամ` կազմված երեք անդամներից կամ միանդամներից։

## Հավասարում
Եռանդամային հավասարումը երեք անդամ ունեցող բազմանդամային հավասարում է։ Ընդհանուր օրինակ է x = q + x^m հավասարումը, որն ուսումնասիրել է Յոհան Լամբերտը 18-րդ դարում։

Ստորև ներկայացված են եռանդամների այլ օրինակներ, որտեղ որտեղ x, y, z, t, s֊ը փոփոխականներ են, a, b, c֊ն՝ ոչ բացասական, իսկ P, Q, R֊ը՝ ոչ զրոյական հաստատուններ։

* 3x + 5y + 8z,
* 3t + 9s^2 + 3y^3
* 3ts + 9t + 5s
* P x^a y^b z^c + Q t + R s
* Px^a + Qx^b + Rx^c

### Ֆակտորիզացիա
 (a^3 \pm b^3) = (a \pm b)(a^2 \mp ab + b^2)

### Քառակուսային հավասարում

Եթե եռանդամն այս ընդհանուր տեսքն ունի․ x^{2n} + sx^n + p, դիտարկեք այն որպես քառակուսային հավասարում, որտեղ անհայտը x^n֊ն է, և ֆակտորիզացիա կիրառեք․
x^{2n} + sx^n + p = (x^n + a_1) (x^n + a_2), այնպես, որ  a_1 + a_2 = s և a_1 \cdot a_2 = p։

 x^2 + 3x + 2  եռանդամի համար  n = 1 , իսկ  a_1 = 2  և  a_2 = 1 .  x^2 + 3x + 2 = (x + a_1) (x + a_2) = (x + 2) (x + 1) ։

Այսպիսով, ցանկացած քառակուսային հավասարում եռանդամ է, որը կարելի է ներկայացնել որպես երկու բազմանդամների արտադրյալ։

Նույն արդյունքներին կարելի է հասնել Ռուֆֆինիի կանոնն օգտագործելով, բայց դա ավելի բարդ ու ժամանակատար է։

## Տես նաև
* Միանդամ
* Երկանդամ
* Բազմանդամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բազմանդամներ
Կոմյոդիենհաուս

**Կոմյոդիենհաուս** (), թատրոնի փայտե շենք Վիբորգում, որը գոյություն է ունեցել 18-րդ դարի վերջին` 19-րդ դարի առաջին կեսերին։

## Պատմություն
18-րդ դարի վերջին Ֆինլանդիան բաժանվեց Շվեդիայի և Ռուսական կայսրության միջև։ Եթե շվեդական Ֆինլանդիայում առաջատար պաշտոնները զբաղեցնում էին շվեդախոս ազնվականներն ու վաճառականները, ապա ռուսական (հին) Ֆինլանդիայում՝ Վիբորգի կուսակալությունում, ավելի ուշ՝ Ֆինլանդիայի նահանգում, ինչպես նաև Օսթզեական նահանգներում, գերմանացիները մեծ ազդեցություն ունեին, և գերմաներենը համարվում էր պաշտոնական գործավարության լեզու։ Այդ պատճառով էլ Վիբորգում հյուրախաղերով հիմնականում հանդես էին գալիս գերմանախոս թատերախմբերը։ Վիբորգյան դատական նյութերու, թատրոնի շենքի մասին հիշատակումները սկսվել են 1751 թվականից, սակայն, ըստ հետազոտողների, դա չի նշանակում, որ դրանք վերաբերում են հատուկ թատերական կարիքների համար կառուցված շենքին։ Վիբորգում 18-րդ դարի երկրորդ կեսին կառուցված Ֆինլանդիայի առաջին փայտե թատրոնի շենքի` Կոմյոդիենհաուսի շինարարությունը կապվում է նահանգապետ Նիկոլայ Էնգելհարդտի անվան հետ։ Շենքը գտնվում էր Վիբորգի Կրոն-Սանկտ-Աննա ամրոցի տարածքում։ 18-րդ դարի վերջին Վիբորգում բեմադրվում էին գերմաներեն և ռուսերեն լեզուներով ներկայացումներ, որին հաճախում էին քաղաքաբնակները և կայազորային սպաները։ Քաղաքում չկար պրոֆեսիոնալ թատերական կոլեկտիվ։ Հյուրընկալվող թատերախմբերի կատարումներից բացի, շենքում կազմակերպվում էին պարահանդեսներ և դիմակահանդեսներ, որի հետ կապված երբեմն շենքը անվանում էին նաև *Masqueradenhus*: Պարահանդեսների և աշխարհիկ երեկոների կազմակերպման ժամանակ նստարանները հավաքվում էին։   

1809 թվականին Մեծ դքսության կարգավիճակ ստացած շվեդական Ֆինլանդիան մտավ Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ Ալեքսանդր I կայսեր 1812 թվականի հրամանագրով, ֆիննական նահանգը, կրկին վերանվանվեց վիբորգյան և կցվեց Ֆինլանդիայի Մեծ Դքսությանը։ Հետևաբար, նահանգում շվեդերենը դարձավ պաշտոնական գործավարական լեզու, շվեդախոս քաղաքային շերտերի դերը կրկին աճեց, և գերմանախոս թատերախմբերի հետ մեկտեղ շվեդախոս թատերախմբերը սկսեցին պարբերաբար հաճախել Վիբորգ։ Թատրոնի փայտե շենքը գոյություն է ունեցել մի քանի տասնամյակ, մինչև 1832 թվականը` Վիբորգի կենտրոնում քարե թատրոնի և «հավաքույթների տան» կառուցումը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Sven Hirn: *Alati kiertueella: teatterimme varhaisvaiheet vuoteen 1870*. Helsinki: Yliopistopaino, 1998. ISBN 951-570-377-8
* Pentti Paavolainen, Aino Kukkonen: *Näyttämöllä: teatterihistoriaa Suomesta*. Helsinki: WSOY, 2005. ISBN 951-0-28527-7

Կատեգորիա:Վիբորգի թատրոններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի թատրոններ
Բիսերկա Ցվեիչ

**Բիսերկա Ցվեիչ** (, ), խորվաթական ծագմամբ հարավսլավցի օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), երաժշտության ուսուցիչ, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սպլիտսկո Դալմատինսկայում, ծնողների հետ տեղափոխվել է Բելգիա, սկսեց երգել եկեղեցում, որտեղ նրան խորհուրդ են տվել սովորել վոկալ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Հարավսլավիա։

1953 թվականին Իոսիֆ Ռիյավեցայի ղեկավարությամբ ավարտել է Բելգրադի երաժշտական ակադեմիան։ Առաջին անգամ հանդես է եկել Բելգրադի ազգային թատրոնում՝ 1950 թվականին։

1960 թվականից որպես օպերայի մեներգչուհի հանդես է եկել Վիեննայի պետական օպերայում։ 1961 թվականից անընդմեջ շրջագայել է Մետրոպոլիտեն օպերայում (Նյու Յորք), երգել Թագավորական թատրոնում, Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում (Լոնդոն), Լա Սկալայում (Միլան), Փարիզում, Ստոկհոլմում, Մեծ թատրոնում (Մոսկվա), Սանկտ Պետերբուրգում, Զագրեբում և այլ քաղաքների խոշոր օպերային թատրոններում։

Ավելի քան քսան տարի նա վոկալ է դասավանդել Բելգրադի երաժշտական ակադեմիայում, ապա Նովի Սադի երաժշտական ակադեմիայում։ Նրա հայտնի ուսանողների թվում է աշխարհի ամենահայտնի օպերային երգչուհիներից մեկը՝ բարիտոն Ժելկո Լուչիչը։

Սոլո մասեր է կատարել Մոցարտի «Ռեքվիեմից» և Կառլ Օրֆի ստեղծագործություններից։

Բիսերկա Ցվեիչը եղել է Սերբիայի երաժիշտների ասոցիացիայի անդամ։

## Ընտրված օպերային ստեղծագործություններ
*Կարմեն («Կարմեն» Ժորժ Բիզե)
*Շառլոտա և Դուլչինեա («Վերտեր» և «Դոն Կիխոտ», Ժյուլ Մասնե),
*Դիդո («Դիդոնե և Էնեաս»՝ Հենրի Պյորսել),
*Ամներիս; Էբոլի («Դոն Կառլոս», Ջուզեպպե Վերդի),
*Վերա Բորոնել (Հյուպատոս՝ Ջան Կարլո Մենոտտի)։
*Պոլինա («Ագռավ աղջիկը»՝ Պյոտր Չայկովսկի)

## Պարգևներ
*«Պատվո լեգեոն» (2001)
*«Հուլիսի 7-ի մրցանակ», Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն (Բելգրադ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Biserka Cvejić poklanjaće plaketu najboljim studentima na FMU
* Цвеич Бисерка 

Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորվաթ օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Սերբ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սերբ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)

**12-13-րդ դարերի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու պատին հենած՝ դրսից։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/18.1.2)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը հենած է Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթում։ Չունի պատվանդան։ Պեղումների ժամանակ տեղափոխվել և պարկեցվել է եկեղեցու բակ։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր չա­փերն են 130 x 70 սմ։

Աչ­քի է ընկ­նում զար­գա­ցած միջ­նա­դա­րի խաչ­քա­րե­րին բնո­րոշ կա­նո­նա­վոր քան­դա­կա­զարդ­մամբ։ Ունի պատ­վան­դա­նին ամ­րացնե­լու հա­մար նա­խա­տես­ված պո­չուկ։ Կենտ­րո­նում պատ­կեր­ված է ծաղկած խա­չը, որի ծայ­րերն ավարտ­վում են եռա­բող­բոջ­նե­րով։ Խա­չը վե­րից վար շրջա­փակ­ված է ար­մա­վա­շու­շա­նա­յին քան­դա­կա­զար­դու­մով, իսկ ստո­րին մա­սում ար­ված է վար­դյա­կը։ Ամ­բողջ հո­րին­ված­քը եզեր­ված է զարդագոտիով։

## Տես նաև
* Անգեղակոթ
* Հունանի խաչքար (Անգեղակոթ)
* Խոցադեղի խաչքար (Անգեղակոթ)
* Ամիրշատի խաչքար (Անգեղակոթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Տիրամոր բարձրաքանդակով խաչքար (13-րդ դար, Մայր Աթոռ)

**Տիրամոր բարձրաքանդակով խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից վեցերորդն է։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.13)։

## Տեղադրություն

Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից վեցերորդն է։

## Նկարագրություն

Կանգնեցված բազալտե պատվանդանին, վերին անկյունները՝ կոտրված։

## Քանդակ

[մինի|ձախից|Քանդակված է [Մարիամ Աստվածածինը՝ գրկում Հիսուս Քրիստոսը, երկու կողմում Պողոս և Պետրոս առաքյալներն են|alt=]]Հիմնախաչի վերնամասում` կամարի մեջ, պատկերված է Տիրամայրը` մանուկ Հիսուսը գրկին, որի երկու կողմում Պողոս և Պետրոս առաքյալներն են. բոլորը կրում են լուսապսակներ։

## Վիմական արձանագրություն

Քիվի կենտրոնական մասում տերունական հետևյալ 1 տող վիմական արձանագրությունն է․

#ՏՐ ՅՍ

## Տես նաև
* Էջմիածնի Մայր Տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր‎
Ներսեսի և Տիրացուի խաչքար (Մայր Աթոռ)

** Ներսեսի և Տիրացու խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից չորրորդն է։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.15)։

## Տեղադրություն

Մայր Աթոռի հյուսիսային պարսպապատի մոտ կանգնեցված խաչքարերից ձախից չորրորդն է։ Նախկինում գտնվում էր Կոտայքի մարզի Գեղարդ գյուղից 12կմ հյուսիսարևելյան ուղղության վրա գտնվող՝ Գողթ գետի աջ ափին, Գեղարդի վանքում։

## Նկարագրություն

Կանգնեցված բազալտե պատվանդանին։ Խաչքարն աչքի է ընկնում 13-րդ դարին բնորոշ քանդակային հարդարանքի կատարելությամբ։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարի ստորին հատվածում առկա է 3 տող վիմական արձանագրություն.

#ԵՍ` ՄԱՐՏԻՐՈՍ, ԿԱՆԳՆԵՑԻ
#ԶԽԱՉՍ Ի ԲԱՐԵԽԱՒՍՈՒԹԻ[ՒՆ]
#ՆԵՐՍԻՍԻ ԵՒ ՏԻՐԱՑՈՒԻՆ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել է Մարտիրոսը, ի հիշատակ Ներսեսի և Տիրացուի։

## Այլ տեղեկատվություն

*«Տիրացու» արական անձնանվան «ՈՒ» գիրը հավանաբար փորագրիչը նախապես բաց է թողել և ավելացրել հետագայում։ Այս անձնանունն ունի նաև եկեղեցական պաշտոնի նշանակություն. հաճախ է հանդիպում հատկապես 13-14-րդ դարերի վիմագրերում։ Նեղուցի վանքի վիմագրերից մեկում ևս հանդիպում ենք «Տիրացու» անվան հիշատակման։ 1289 թվականին Գեղարդում Մխիթար Այրիվանեցու արձանագրության փորագրիչ է հիշվում ոմն Տիրացու գրիչ։
*Տիրացու գրիչ հիշվում է նաև Հովհաննես Կարապետի վանքի 1301 թվականի և համաժամանակյա մի քանի այլ վիմագրերում։ Տեղագրական, ժամանակային և անվան հարազատությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ խոսքը թերևս միևնույն գրչի մասին է։

## Տես նաև
* Էջմիածնի Մայր Տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ժյուլ Բաստիդ

**Ժյուլ Բաստիդ** (-1879), ֆրանսիացի հրապարակախոս, պատմաբան և քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Նա այցելում Հենրիխ IV-ի քոլեջ, այնուհետև նվիրվում է իրավագիտությանը։ Որպես ապստամբության մասնակից 1820 թվականի հունիսի 5-ին ՝ զորքերի հետ բախման արդյունքում վիրավորված, նա բանտարկվեց, իսկ 1821 թվականին միացավ ֆրանսիացի կարբոնարներին՝ ակտիվ մասնակցություն ունենալով Վերականգնման դեմ բոլոր դավադրություններին։ Որպես հրետանային նավապետ, նա նույնպես ներգրավված էր 1830 թվականի դեկտեմբերյան ապստամբության մեջ։

Նա ընդգրկված էր գաղտնի համայնքի մեջ, որի ղեկավարն էր Ֆիլիպո Միքելե Բուոնարոտին։ Այս համայնքի Բաստիդին վստահեց Ֆրանսիայի հարավում հանրապետական կուսակցություն կազմակերպելու գործը, և 1832 թվականի սկզբին նա այդ նպատակով գնաց Լիոն և Գրենոբլ։ Չնայած նրան ձերբակալեցին և դատեցին որպես ցուցարար և հանրապետական, մայիսի վերջին նա ազատ արձակվեց, և նույն տարվա հունիսի 5-ին նա ակնառու մասնակցություն ունեցավ Փարիզում գեներալ Լամարկի թաղման ժամանակ տեղի ունեցած անկարգություններին։ Բաստիդը դատապարտվեց մահվան, բայց կարողացավ փախչել Անգլիա, որտեղ նա ապրել է երկու տարի։

Բաստիդի լրագրողական գործունեությունն արտահայտվեց «Ազգային» ամսագրին նրա անդամակցությամբ և իր իսկապես շատ վառ արմատական քրիստոնեա-սոցիալիստական գունազարդման հրապարակմամբ՝ «Ազգային ակնարկ» ամսագիրը։ 1848 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո նա եղել է Արտաքին գործերի նախարարի պատվիրակ, այնուհետև նույն նախարարության գլխավոր քարտուղարը, եղել է նաև կազմող ժողովի անդամ, իսկ մայիսի 11-ից հունիսի 29-ը և 1848 թվականի հուլիսի 17-ից 1848 թվականի դեկտեմբերի 20-ը՝ Արտաքին գործերի նախարարը (ընդմիջման ընթացքում - ծովային նախարար), բայց այս նշանավոր պաշտոններում նա բավականին աննշան դեր խաղաց։

Բայց նրա «Ֆրանսիայի Հանրապետությունը և Իտալիան 1848 թվականին» (Բրյուսել, 1858) և «Կրոնական պատերազմներ Ֆրանսիայում» (2 հատոր, Փարիզ, 1859) աշխատությունները մեծ ուշադրություն են գրավել։ Նրա «Օրենսդիր ժողովի պատմություն» աշխատությունից միայն առաջին հատորն է հայտնվել (1847)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1800 ծնունդներ
Կատեգորիա:1879 մահեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Մարտի 2 մահեր
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Love & Peace (Girls' Generation-ի ալբոմ)

***Love & Peace***, հարավկորեական գըրլ բենդ Girls' Generation-ի երրորդ ստուդիական ալբոմը։

## Չարթեր և հավաստագրումներ

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

### Հավաստագրումներ

## Ռելիզի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:2013 ալբոմներ
Թարգմանիչները

**Թարգմանիչները** (), Ֆրանսիայի և Բելգիայի կողմից համատեղ նկարահանված թրիլլեր, որի գլխավոր դերակատարներն են Լամբեր Վիլսոնը, Օլգա Կուրիլենկոն, Ալեքս Լոուտերը և Սիդսե Բաբեթ Կնուդսենը։

## Սյուժե
Հրատարակիչ Էրիկ Անգստրեմը պատրաստում է համաշխարհային բեսթսելերի վերջին հատորի թողարկումը, որի հեղինակը խորհրդավոր գրող Օսկար Բրախն է։ Դրա համար նա վարձում է ինը թարգմանիչներ այն երկրներից, որտեղ նախորդ երկու հատորներն ամենամեծ շահույթն էին բերել։

Թարգմանիչներին բնակեցնում են Ֆրանսիայի մի շքեղ բունկերում, որը գտնվում է առանձնատան տակ։ Լիակատար մեկուսացման և գաղտնիության պայմաններում նրանք աշխատում են այս վեպի վերջին մասի տեքստը ֆրանսերենից իրենց լեզուներով (անգլերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, պորտուգալերեն, դանիերեն, չինարեն, իսպաներեն, հունարեն և իտալերեն) թարգմանելու վրա։

Նրանց մեկուսացրել են, որպեսզի կանխվեն տպագրվելիք նորույթի արտահոսքը համացանց, եթե դա տեղի ունենա, հրատարակչությունը կփլուզվեր։ Չնայած թարգմանիչներին արգելված է արտաքին աշխարհի հետ ցանկացած շփում, վեպի առաջին տասը էջերը հրապարակվում են ինտերնետում խորհրդավոր հաքերի կողմից։ Մինչ բոլորը հարց են տալիս, թե որտեղից է արտահոսքը, իսկ հրատարակիչը դաժան հետաքննություն է սկսում, հաքերը հսկայական փրկագին է պահանջում վեպի մնացած մասը համացանցում չթողարկելու համար։

## Դերերում
* Լամբեր Վիլսոն - Էրիկ Անգստրեմ (գրքի հրատարակիչ)
* Օլգա Կուրիլենկո - Կատերինա Անիսինովա (ռուսերենի թարգմանչուհի)
* Ալեքս Լոուտեր - Ալեքս Գուդման (անգլերենի թարգմանիչ)
* Ռիկարդո Սկամարչո - Դարիո Ֆարելլի (իտալերենի թարգմանիչ)
* Սիդսե Բաբեթ Կնուդսեն - Հելեն Տուկսեն (դանիերենի թարգմանչուհի)
* Էդուարդո Նորյեգա - Խավիեր Կասալ (իսպաներենի թարգմանիչ)
* Աննա Մարիա Շտուրմ - Ինգրիդ Կորբել (գերմաներենի թարգմանչուհի)
* Ֆրեդերիկ Չաու - Չեն Յաո (չինարենի թարգմանիչ)
* Մարիա Լեիտե - Տելմա Ալվես (պորտուգալերենի թարգմանչուհի)
* Մանոկիս Մավրոմարակիս - Կոնստանտինոս Կեդրինոս (հունարենի թարգմանիչ)
* Սառա Ժիրոդո - Պոուս-Մարի (Անգստրեմի օգնական)
* Պատրիկ Բոշո - Ժորժ Ֆոնտեն
* Միշել Բոմպուա - Ռոբերտ Մոնտեիլ
* Նիկոլյա Կորեցկի - Ֆիլիպ Արտուր
* Մարկ Առնո - Պոլ Սիերրա
* Միգլեն Միրտչև - Սերգեյ

## Թողարկում
«Թարգմանիչներ» թրիլերի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի նոյեմբերի 23-ին։ Ռուսաստանում կինոնկարի վարձույթը սկսվել է 2020 թվականի փետրվարի 27-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բելգիական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բունկերում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր գրողների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Ճաշատեսակ

[thumb|[Գուլյաշ. հունգարական ազգային ճաշատեսակ]]

**Ճաշատեսակ**, եփած կերակուրների համադրություն, որը ձևավորված է որպես մեկ բաժին և պատրաստ է ուտելու։

Վ․ Դալի հայտնի բառարանում ճաշատեսակը նկարագրվում է որպես արագ կերակուր կամ պարզապես կերակուր; սեղանին մատուցվող սնունդ։ Որպես կանոն, դրանք բաժանվում են առաջին ճաշատեսակի (շչի, սոլյանկա, արգանակներ (եփուկներ), ապուրներ (շոգեխաշած)), երկրորդ ճաշատեսակի (միս, խավարտով ձուկ, շիլա և այլն), երրորդ ճաշատեսակ (ըմպելիք, քաղցր աղանդեր)։

Ճաշատեսակը կարող է պատկանել նաև ազգային որևէ խոհանոցի (օրինակ՝ «Գուլյաշը հունգարական ազգային ուտեստ է»)։

Ճաշատեսակ պատրաստելու ցուցումները կոչվում են բաղադրատոմսեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոհանոց
Կատեգորիա:Խոհարարություն
Կատեգորիա:Ուտեստներ
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Կարդալ (քաղաք)

**Կարդալ** (), ոչ մեծ քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասի հարավում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտում։ Ընկած է դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Ֆլորիդա քաղաքից 30, Վեինտիսինկո դե Ագոստո քաղաքից 14 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 39 մետր է։

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է նախքան 1900 թվականը, երբ այստեղ երկաթուղային կայարան է բացվել։ 1937 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ստացել է *Pueblo*-ի (գյուղի), 1985 թվականի հունվարի 28-ին՝ *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) կարգավիճակ։ 2000 թվականին նշվել է քաղաքի հիմնադրման հարյուրամյակը՝ մեծ ու շքեղ տոնախմբությամբ, որը տևել է մի ամբողջ շաբաթ։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Կարդալում ապրում էր 1.202 մարդ։

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի հատակագիծը

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Խորտկարան

thumb|Խորտկարանի տեսակ

**Խորտկարան** (), հասարակական սննդի ծառայություն արագ սննդի ոլորտում։ Ունի հեշտ եփվող ուտեստների սահմանափակ տեսականի։

Ըստ իրացված ապրանքների տեսականու` խորտկարանները լինում են ընդհանուր տիպի և մասնագիտացված։ Մասնագիտացված են այն խորտկարանները, որոնք մատուցում են նրբերշիկ, պելմեներ, նրբաբլիթ, կարկանդակներ, բլիթներ, քաբաբ, չեբուրեկ, թեյ, պիցայի տեսակներ, համբուրգեր։ Խորտկարանի ճաշացանկը համապատասխանում է դրա պրոֆիլին և, օրինակ, կարկանդականոցում այն սկսվում է կարկանդակներից, իսկ հետո հաջորդում են այլ սառը նախուտեստներ, տաք և սառը ըմպելիքներ։ Մասնագիտացված խորտկարաններն առավել ամբողջական են բավարարում հաճախորդների պահանջները որոշակի ապրանքատեսակների միջոցով և ցուցադրում են ավելի բարձր տնտեսական ցուցանիշներ` ինտենսիվ ծանրաբեռնվածությամբ։

Խորտկարանի տնտեսական արդյունավետությունը կախված է դրա թողունակությունից, այդ իսկ պատճառով ճաշարանները տեղակայված են բանուկ վայրերում՝ քաղաքների գլխավոր փողոցներում և հանգստի գոտիներում։ Ինքնասպասարկումը հաճախ օգտագործվում է ճաշարաններում, երբեմն` մի քանի մասնագիտացված բաշխիչ գծերով և իրենց սեփական հսկիչ կետերով։ Խորտկարանների վաճառքի սրահները կահավորված են հիգիենիկ ծածկույթով ծածկված բարձր սեղաններով։ Խորտկարաններում թույլատրվում է օգտագործել ալյումինից, հախճապակուց, սեղմված ապակուց պատրաստված սպասք։ Ըստ ստանդարտների` խորտկարանը կարող է չունենալ նախասրահ, զգեստապահարան և զուգարան այցելուների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Հասարակական սնունդ
Յուլյա Կովալչուկ

**Յուլյա Օլեգովնա Կովալչուկ** (, ամուսնությունից հետո՝ **Չումակովա**, ), ռուս երգչուհի, հեռուստահաղորդավարուհի, «Блестящие» փոփ-խմբի նախկին անդամ (2001—2008)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 12-ին Վոլգոգրադի շրջանի Վոլժսկի քաղաքում։

Մայրը եղել է դասախոս պոլիտեխնիկական տեխնիկումում, իսկ հայրը՝ նախագծային ինստիտուտի գլխավոր կոնստրուկտոր։ Մանուկ հասակում զբաղվել է մարմնամարզությամբ և խորեոգրաֆիայով։ 17 տարեկանից Յուլյա Կովալչուկը հանդես է եկել «Էլիտ» էստրադային պարի սեփական կոլեկտիվում ։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան։

### «Блестящие»
2001 թվականին դարձել է «Блестящие» խմբի անդամ՝ փոխարինելով Օլգա Օռլովային։ Կովալչուկի նորամուտը խմբում եղել է  «Ау-ау» երգը, որի տեսահոլովակը նկարահանվել է 2001 թվականի վերջին։ Կովալչուկի՝ խմբում գտնվելու 6 տարվա և 4 ամսվա ընթացքում  թողարկել է 3 ձայնասկավառակ, ձայնագրվել է մոտ 40 երգ և նկարահանվել 9 տեսահոլովակ։

2007 թվականի դեկտեմբերի 31-ին պայմանագրի ավարտից հետո լքել է խումբը և զբաղվել մենակատարի կարիերայով։

### Սոլո կարիերա
2008 թվականի հունվարի 16-ից զբաղվում է սոլո կարիերայով։ Երգչոհու պրոդուսերը դարձել է Մարատ Խայրուտդինովը։ Կոմպոզիտոր Կոնստանտին Արսենևը Կովալչուկի հետ միասին ձայնագրել է  «Толкни меня» դեբյուտային երգը, որի համար նկարահանվել է տեսահոլովակ։ Ավելի ուշ ձայնագրվել է «Улетай» երգը։

Առաջին դուետը  «Чай вдвоём» խմբի հետ «Посмотри мне в глаза» երգն էր։

2014 թվականի հուլիսի 1-ին Ալեքսեյ Չումակովի հետ միասին ներկայացրել են իրենց առաջին համատեղ «В заметки» տեսահոլովակը, որը նկարահանվել էր ինքնուրույն ոչ մեծ տեսախցիկով։ *RU TV* հեռուստաալիքի մրցանակաբաշխության ժամանակ տեսահոլովակը հաղթել է «Сам себе режиссёр» անվանակարգում։

2015 թվականի հունիսի 18-ին տեղի է ունեցել *JK 2015* դեբյուտային ալբոմի թողարկումը։ Այս ալբոմի առաջին սինգլը՝ «В дым», ներկայացվել է տեսահոլովակով, որտեղ գլխավոր դերը կատարել է TNT-ի «Պարեր» շոուի մասնակից Միխայիլ Եվգրաֆովը։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը Դենիս Խրուշչովն է։
[220 px|thumb|[Ալեքսեյ Չումակովի հետ]]

## Անձնական կյանք
2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ից ամուսնացած է Ալեքսեյ Չումակովի հետ, ում հետ հանդիպում էր հինգ տարի նախքան հարսանիքը։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ծնվել է զույգի դուստրը՝ Ամելիան։

## Սկավառակագրություն
### «Блестящие» խմբի կազմում
* 2002 —  За четыре моря
* 2003 — Апельсиновый рай
* 2005 — Восточные сказки

#### Խմբից դուրս գալուց հետո թողարկված ալբոմներ և հավաքածուներ
* 2008 — Одноклассники
* 2016 — Best 20

### Սոլո ալբոմներ
* JK 2015

## Սինգլներ
### «Блестящие» խմբի կազմում

### Սոլո կարիերա

## Տեսահոլովակներ
### «Блестящие» խմբի կազմում

### Որպես մենակատար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* juliakovalchuk.ru - պաշտոնական կայք
* Официальное сообщество Вконтакте
* Официальный канал на YouTube
* Юлия Ковальчук в Google+
* Ковальчук и Алексей Чумаков для журнала «ТЕЛЕНЕДЕЛЯ»
* Юлия Ковальчук: Начни сначала. Интервью на сайте журнала «Интервью»
* Юлия Ковальчук и Алексей Чумаков: «О нашей свадьбе никто не узнает» — интервью на сайте 7 Дней

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս մոդելներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փոփ-վոկալիստներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Հայկավանք)

**Հայկավանից Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (նաև՝ **Հայկավանք**, **Յոթ խորան ժամ**, **Հանգուցելոյ վանք**, **Օթեվանք**), Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի (հնում՝ վանք) Վանից մոտ 1 կմ արևելք, Այգեստան թաղի սկզբում, Հայկավանք գյուղում։

## Անվանում
Հայկավանից Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հայտնի է եղել նաև՝ Յոթ խորան ժամ, Հայկավանք, Հանգուցելոյ վանք և Օթեվանք անուններով։ Եկեղեցու՝ «Եօթն խորան» անվան պատճառն այն էր, որ բացի սուրբ սեղանի վերևում առկա երեք խորաններից, ստորին հատվածում կային նաև ներքնախորաններ՝ յուրաքանչյուրում մեկական խաչքարով՝ «կապոյտ», «կանաչ» և «կարմիր» խաչ անուններով։ Վանեցիները հավատում էին, որ դրանք օժտված են հրաշագործ հատկություններով․ տենդ ու ջերմություն ունեցող հիվանդները մտնում, ծնրադրում և լվացվում էին խորանների ավազաններում, որպեսզի բժշկվեն՝ ցավերից։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 11-12-րդ դարերում։ Այն գնտվում էր Վանի Քաղաքամեջ թաղամասից դեպի Այգեստան տանող երկու մեծ պողոտաների վրա։ 1850-ական թվականների կեսերին եկեղեցում պաշտոնավարում էր երկու հոգևորական։ 1915 թվականին եկեղեցին ծառայել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը կանգնուն և գործող վանք է եղել։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ էր, առանձնանում էր ընդարձակ գավիթով, ուներ 7 խորան, քարակերտ կամարներ։ Կենտրոնական նավը ծածկված էր երեք հաջորդական հազարաշեն երդիկներով։ Եկեղեցու տանիքը հողաշեն էր՝ Վանի տարածաշրջանին բնորոշ համապատասխան երդիկային բացվածքներով։ Տաճարի մոտ կային զանազան շինություններ և հայկական գերեզմանատուն։

## Կից կառույցներ
Եկեղեցու ներսում գործում էր դպրոց, որի համար հատկացված տարածքը փայտյա պատնեշով բաժանված էր աղոթասրահից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Էնթոնի Մինգելա

**Էնթոնի Մինգելա** (, ), բրիտանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դրամատուրգ։ Որպես լավագույն ռեժիսոր «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր («Անգլիացի հիվանդը», 1996 թվական)։

## Կենսագրություն
Մինգելան ծնվել է 1954 թվականի հունվարի 6-ին Անգլիայի Ուայթ կղզում՝ իտալական արմատներով ընտանիքում։ 1980-ական թվականներկն աշխատել է BBC-ի *Grange Hill* մանկական սերիալի խմբագիր, այնուհետև գրել է «Հեքիաթասաց» սերիալի և «Տեսուչ Մորս» հայտնի դետեկտիվ հեռուստաֆիլմի էպիզոդների սցենարները։

Մինգելան ամուսնացած է եղել պարուսույց Կարոլին Չոայի հետ, որը ծնունդով Հոնկոնգից է։ Նրա եղբայրը՝ Դոմինիկ Մինգելան, նույնպես սցենարիստ է։ Մաքս Մինգելան՝ Էնթոնի Մինգելայի որդին, դարձել է դերասան։

1984 թվականին Լոնդոնի թատերական քննադատների միությունը Մինգելին ճանաչել է տարվա ամենախոստումնալից դրամատուրգ։

2008 թվականի մարտի 18-ին Էնթոնի Մինգելան մահացել է Լոնդոնի Չերինգ Քրոս հոսպիտալում կոկորդի քաղցկեղային ուռուցքի հեռացման վիրահատությունից հետո առաջացած բարդությունների պատճառով։ Վերջին աշխատանքներից մեկը «Նյու Յորք, ես քեզ սիրում եմ» ֆիլմի ստեղծումն էր, որն ավելի ուշ մյուս հեղինակները նվիրել են նրա հիշատակին։

## Հուշատախտակ
Էնթոնի Մինգելեի հուշատախտակը բացվել է 2016 թվականի մարտի 2-ին Ջուդ Լոուի կողմից Վեսթերն Գարդենսում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Արտադրող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մեդիա վարպետության դաս Էնթոնի Մինգելայի հետ ֆիլմի ռեժիսուրայի մասին
*Էնթոնի Մինգելլա. կյանքը նկարներում
*Էնթոնի Մինգելայի հարցազրույցը ՍՏՎ հեռուստաալիքին
*''Էնթոնի Մինգելան, բոլորի եղբայրը, ում նա հանդիպել է'' 
*''Շնորհակալություն Էնթոնի Մինգելին'' 
*''Էնթոնի Մինգելին, իմ ուսուցիչ, իմ ընկեր'' 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Օլեգ Սավին

**Օլեգ Սավին** (, ), ռուս գրող, բանաստեղծ, գրականագետ և երկրաբան, լրագրող, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1979), ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ (1958 թվականից), ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1977 թվականից), Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր աշխատակից (1993), Մ. Լերմոնտովի անվան համառուսաստանյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
1950 թվականին ավարտել է Պենզայի թիվ 2 ավագ դպրոցը, 1954 թվականին՝ Պենզայի Վ. Բելինսկու անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության և բանասիրության ֆակուլտետը։

Աշխատել է Պենզայի մարզի Գորոդիշչենսի շրջանիի «Զարյա կոմունի» շրջանային թերթում, «Պենզենսկայան պրավդա» մարզային թերթում (1960-1970), եղել է Պենզայի մարզային հեռուստատեսային ստուդիայի գրական-դրամատիկական հաղորդումների ավագ խմբագիր(1971-1973)։

1992 թվականից Պենզայի մարզային «Սուրա» գրական հանդեսի պատմության և երկրագիտության բաժնի վարիչն է։

Խմբագրական կոլեգիայի և խմբագրական խորհրդի անդամ, «Պենզայի հանրագիտարանի» մշակույթի խմբագրության վարիչ։

## Ստեղծագործություններ և աշխատանքներ
Օլեգ Սավինը պատմական, գրական և երկրագիտական ժանրի շուրջ 50 գրքերի հեղինակ է, ներառյալ.

* «Գրական Պենզա» (1977, 1984),
* «Անմոռանալի էջեր» (1978, 1986),
* «Պենզայի շրջանի մորդովացիների գրական կապերը» (1979) բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճանի ատենախոսություն,
* «Լենինը և Պենզայի շրջանը» (1980),
* «... ես քեզ գրում եմ Պենզայում» (Պենզայի ուղին դեպի Պուշկին) (1983),
* «Բարեկամության և եղբայրության էջեր» (1988),
* «Զինվորների ճակատագրերը» (1991),
* «Գործը վարույթով փակվեց» (1992),
* «Երաժշտական Պենզա» (1994),
*«Բառ Ալեքսանդր Կուպրինի մասին» (1995),
*«Հպարտ անուն` հրովչատի» (2003),
*«Համապատասխանություն Ռուսաստանի օրենքներին...» (2004),
*«Պենզայի գեղարվեստական...» (2005),
*«Կայսրեր և կառավարիչներ» (2006),
*«Պրիսուրայի ոսկու ավազակներ» (2007),
*«Պենզա թատերական» (2009)։

## Պարգևներ
* «Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչում։
* «Պենզա քաղաքի զարգացման գործում ծառայությունների համար» հուշատախտակ (2008)։

## Հիշողություն
2010 թվականի հունիսի 5-8-ը Պենզայի Լերմոնտովի անվան մարզային գրադարանի աբոնեմենտենտի դահլիճում տեղի է ունեցել «Պատմության մեջ գլխավորը մարդիկ են...» ցուցահանդեսը` նվիրված Օլեգ Սավինին։ Ցուցադրությունն այցելուներին ծանոթացրել է գրողի գրքերին, որոնց թվում են եղել «Կայսրեր և նահանգապետներ», «Գրական պենզա», «Պենզայի գրողներ» և այլն։

2010 թվականի հուլիսի 23-ին, Օլեգ Սավինի ծննդյան 77-ամյակի նախօրեին, Պենզայի 8-րդ փողոցի տան պատին, որտեղ նա երկար ժամանակ ապրել և աշխատել է, տեղադրվել է հուշատախտակ և անցկացվել է հիշատակի հանդիպում` Օլեգ Սավինի այրու և Պենզայի մշակույթի գործիչների մասնակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья о писателе на сайте онлайн-версии Энциклопедии Пензенской области
* Журнал «Сура», выпуск № 4, 2009. статья «Памяти товарища. Олег САВИН. „Жил Кудеяр-атаман…“»
* Реферат «Биография О. М. Савина (писателя)» (1996 год)
* Информация о некоторых книгах Олега Савина на сайте BIBLUS 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կատեգորիա:Միխայիլ Լերմոնտովի անվան գրական մրցանակի դափնեկիրներ
Սոֆյա Պետրովնա

**«Սոֆյա Պետրովնա»** (), 1989 թվականի խորհրդային ֆիլմ դրամա։ Ռեժիսորը Արկադի Սիրենկոն է, ֆիլմը ԽՍՀՄ-ում Մեծ ահաբեկչության ժամանակաշրջանի մասին է։ Նկարահանվել է Լիդիա Չուկովսկայայի համանուն պատմության հիման վրա՝ գրված 1939 թվականի փետրվարից մինչև 1940 թվականի նոյեմբեր։

## Սյուժե
Լենինգրադի հրատարակչությունում աշխատող մեքենագրուհի Սոֆյա Պետրովնայի միակ որդին բռնաճնշվել է։ Նրա հրատարակչությունում բռնադատվել են ղեկավարները և շարքային աշխատակիցները։ Եվ Սոֆյա Պետրովնան սկսում է շրջել գրասենյակներով՝ փորձելով բացատրել, որ սխալ է տեղի ունեցել։

## Դերերում
* Աննա Կամենկովա՝ Սոֆյա Պետրովնա
* Վերա Գլագոլևա՝ Նատաշա
* Ալեքսեյ Զեմսկի՝ Նիկոլայ
* Լիա Ախեջակովա՝ Մարիա Էրաստովնա Կիպարիսովա
* Իրինա Ռոզանովա՝ Էռնա Սեմյոնովնա
* Նինա Ուսատովա՝ տեղական կոմիտեի ղեկավարի տեղակալ

## Պարգևներ
Դուշանբեում կայացած Հեռուստաֆիլմերի 12-րդ համամիութենական փառատոնին ստացել է մրցանակ` լավագույն դերասանուհի անվանակարգում (Աննա Կամենկովա)։

## Քննադատություն
Ըստ քննադատ Ս. Բակիսի` ֆիլմի ռեժիսորը և գլխավոր դերակատար Աննա Կամենկովան այնքան էլ լավ չեն հասկացել և չեն կարողացել իրականացնել էկրանավորված վեպի հեղինակի` Լիդիա Չուկովսկայայի գաղափարը։ «Կամենկովան խաղում է Սոֆյա Պետրովնայի դերն այնպես, որ թվում է, թե շատ լավ է. նա շատ լավ է խաղում մի խեղճ կնոջ դեր, որը չի կարողանում տանել իր վիշտը և, հետեւաբար, խելագարվում է։ Բայց եթե նայենք ըստ Չուկովսկայայի, ապա Սոֆյա Պետրովնան չի խենթանում։  ... Այս Սոֆյա Պետրովնան, նա այդպիսի մարդ է. նրան պետք է, որ ամեն ինչ ճիշտ լինի։  Եվ վերջում նա խելագարվում է ոչ թե «հեռավոր ճամբարներում» ինչ-որ տեղ անհետացած որդու հանդեպ սիրուց, այլ ուղեղում անհայտացող կարգուկանոնի հանդեպ սիրուց.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր