Հեռահաղորդակցության միջազգային միություն

**Հեռահաղորդակցության միջազգային միություն** (ՀՄՄ), ի սկզբանե Հեռագրության Միջազգային Միություն ( ), Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) մասնագիտացված կազմակերպություն, որը պատասխանատու է տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների մտահոգության հարցերի համար։ Ստեղծվել է 1865 թվականի մայիսի 17-ին՝ որպես «Միջազգային հեռագրական միություն»՝ զգալիորեն նախորդելով ՄԱԿ-ին և դարձել ՄԱԿ-ի ամենահին գործակալությունը։ 2023 թվականին Դորին Բոգդան-Մարտինը դարձել է ՀՄՄ-ի գլխավոր քարտուղար․ առաջին կինն է, ով զբաղեցում է այս ղեկավար պաշտոնը:

ՀՄՄ-ն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել օգնելու կապել հեռագրական ցանցերը երկրների միջև, որի մանդատը հետևողականորեն ընդլայնվում էր կապի նոր տեխնոլոգիաների գալուստով: Իր ներկայիս անվանումը ստացել է  1932 թվականին՝ արտացոլելու ռադիոյի և հեռախոսի նկատմամբ իր ընդլայնված պարտականությունները։ 1947 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՄՄ-ն համաձայնագիր է կնքել նորաստեղծ Միավորված ազգերի կազմակերպության հետ՝ ՄԱԿ-ի համակարգում մասնագիտացված գործակալություն դառնալու մասին, որը պաշտոնապես ուժի մեջ է մտել 1949 թվականի հունվարի 1-ին։

Հեռահաղորդակցության միջազգային միությունը համակարգում է համաշխարհային ռադիոհաճախականությունների օգտագործումը, աշխատում է զարգացող աշխարհում զարգացնել հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքը, և աջակցում է տեխնիկական չափանիշների համաշխարհային համակարգմանն ու զարգացմանը։

ՀՀՄ-ի գլխավոր կենտրոնակայանը գտնվում է Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում։ ՀՀՄ-ն հանդիսանում է Միավորված ազգերի Զարգացման խմբի անդամ։

ՀՄՄ-ի համաշխարհային անդամակցությունը ներառում է 194 երկիր և շուրջ 900 բիզնես, ակադեմիական հաստատություններ և միջազգային ու տարածաշրջանային կազմակերպություններ։

## Պատմություն
մինի|ՀՀՄ շենքը Ժնևում
ՀՀՄ-ն հիմնադրվել է 1865 թվականի մայիսի 17-ին, որը սկզբում ձևակերպվել է որպես Հեռագրության Միջազգային Միություն։ 19-րդ դարի սկզբին հեռագրի զարգացումը փոխել է մարդկանց հաղորդակցման ձևը տեղական և միջազգային մակարդակներում: 1849-1865 թվականներին Արևմտյան Եվրոպայի երկրների միջև երկկողմ և տարածաշրջանային մի շարք համաձայնագրեր փորձել են ստանդարտացնել միջազգային հաղորդակցությունները:

Մինչև 1865 թվականը պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, որ անհրաժեշտ է համապարփակ համաձայնագիր, որպեսզի ստեղծվի այնպիսի շրջանակ, որը կստանդարտացնի հեռագրական սարքավորումները, կսահմանի միասնական գործառնական հրահանգներ և կսահմանի ընդհանուր միջազգային սակագնային և հաշվապահական կանոններ: 1865 թվականի մարտի 1-ից մինչև մայիսի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում Ֆրանսիայի կառավարությունը հյուրընկալել է եվրոպական 20 երկրների պատվիրակություններին Փարիզում անցկացվող առաջին միջազգային հեռագրական համաժողովին: Այս հանդիպումն ավարտվել է Միջազգային հեռագրային կոնվենցիայով, որը ստորագրվել է 1865 թվականի մայիսի 17-ին։ 1865 թվականի կոնֆերանսի արդյունքում հիմնադրվել է Միջազգային հեռագրային միությունը՝ ժամանակակից ՀՄՄ-ի նախորդը, որպես առաջին միջազգային ստանդարտների կազմակերպություն։ Միությանը հանձնարարվել է իրականացնել միջազգային հեռագրության հիմնական սկզբունքները։ Այն ներառել է Մորզեի ծածկագրի օգտագործումը որպես միջազգային հեռագրական այբուբեն, նամակագրության գաղտնիության պաշտպանություն և միջազգային հեռագրից օգտվելու բոլորի իրավունքը։

Ժամանակակից ՀՄՄ-ի մեկ այլ նախորդ՝ Միջազգային ռադիոհեռագրային միությունը, ստեղծվել է 1906 թվականին Բեռլինում առաջին Ռադիոհեռագրական կոնվենցիայի ժամանակ։ Համաժողովին մասնակցել են 29 ազգերի ներկայացուցիչներ, այն ավարտվել է Ռադիոհեռագրի միջազգային կոնվենցիայով: Կոնվենցիայի հավելվածը ի վերջո հայտնի է դարձել որպես ՀՄՄ ռադիոկանոնակարգ: Համաժողովում որոշվել է նաև, որ Միջազգային հեռագրային միության բյուրոն հանդես կգա որպես համաժողովի կենտրոնական ադմինիստրատոր։

1932 թվականի սեպտեմբերի 3-ից մինչև դեկտեմբերի 10-ը, Միջազգային հեռագրային միության և Ռադիոհեռագրաֆիայի միջազգային միության համատեղ համաժողովը գումարվել է՝ երկու կազմակերպությունները Հեռահաղորդակցության միջազգային միության մեջ միավորելու համար: Կոնֆերանսը որոշել է, որ 1875 թվականի Հեռագրային կոնվենցիան և 1927 թվականի Ռադիոհեռագրի կոնվենցիան պետք է միավորվեն մեկ միասնական կոնվենցիայի մեջ՝ Հեռահաղորդակցության միջազգային կոնվենցիայով, որը ներառում է հեռագրության, հեռախոսակապի և ռադիոյի երեք ոլորտները։

1947 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՄՄ-ի և նորաստեղծ Միավորված ազգերի կազմակերպության միջև համաձայնագիրը ճանաչել է ՀՄՄ-ն որպես համաշխարհային հեռահաղորդակցության մասնագիտացված գործակալություն: Սույն համաձայնագիրն ուժի մեջ է մտել 1949 թվականի հունվարի 1-ին՝ ՀՄՄ-ն պաշտոնապես դարձնելով Միավորված ազգերի կազմակերպության մարմին։

## ՀՄՄ ոլորտներ
ՀՄՄ-ն ներառում է երեք ոլորտ, որոնցից յուրաքանչյուրը ղեկավարում է ՀՄՄ-ի, ինչպես նաև ՀՄՄ Տելեկոմի կողմից ընդգրկված հարցերի տարբեր ասպեկտները։ Ոլորտները ստեղծվել են ՀՄՄ-ի վերակառուցման ժամանակ՝ 1992 թվականին, ՀՄՄ-ի լրացուցիչ լիազոր համաժողովում։

;Ռադիոկապ (ITU-R)
Ստեղծվել է 1927 թվականին որպես Միջազգային ռադիոյի խորհրդատվական կոմիտե կամ CCIR (**'), այս հատվածը կառավարում է միջազգային ռադիոհաճախականության սպեկտրի և արբանյակային ուղեծրի ռեսուրսները: 1992 թվականին CCIR-ը դարձել է ITU-R: Քարտուղարությունը ռադիոկապի բյուրոն է՝ տնօրեն Մարիո Մանևիչի գլխավորությամբ։
;Ստանդարտացում ([[ITU-T]])
Ստանդարտացումը եղել է ՀՄՄ-ի սկզբնական նպատակը իր հիմնադրման օրվանից: Ստեղծվել է 1956 թվականին որպես Միջազգային հեռախոսային և հեռագրային խորհրդատվական կոմիտե կամ CCITTS (**'), այս ոլորտը ստանդարտացնում է համաշխարհային հեռահաղորդակցությունը (բացառությամբ ռադիոյի)։ 1993 թվականին CCITT-ը դարձել է ITU-T։ Ստանդարտացման աշխատանքներն իրականացնում են ուսումնական խմբերը, ներառյալ ցանցերին առնչվող ITU-T Study Group 13-ը, մուլտիմեդիային առնչվող ITU-T Study Group 16-ը և անվտանգությանն առնչվող ITU-T Study Group 17-ը։ Ուսումնական խմբերի մայր մարմինը քառամյա Համաշխարհային հեռահաղորդակցության ստանդարտացման ասամբլեան է: Աշխատանքային նոր ոլորտներ կարող են մշակվել ֆոկուս խմբերում, ինչպիսին է ITU-WHO Focus Group on Artificial Intelligence for Health: Քարտուղարությունը Հեռահաղորդակցության ստանդարտացման բյուրոն է՝ տնօրեն Սեյզո Օնոեի գլխավորությամբ:
;Զարգացում (ITU-D)
Հիմնադրվելով 1992 թվականին՝ այս ոլորտն օգնում է տարածել տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ) արդար, կայուն, մատչելի հասանելիությունը: Այն նաև ապահովում է Կայուն զարգացման լայնաշերտ հանձնաժողովի և Partner2Connect թվային դաշինքի քարտուղարական կազմը։

Մշտական գխավոր քարտուղարությունը՝ գլխավոր քարտուղարի գլխավորությամբ, ղեկավարում է ՀՄՄ-ի և նրա ոլորտների ամենօրյա աշխատանքը։

## Իրավական դաշտ
ՀՄՄ հիմնական տեքստերն ընդունվում են ՀՄՄ Լիազոր համաժողովի կողմից։ ՀՄՄ-ի հիմնադիր փաստաթուղթը եղել է 1865 թվականի Հեռագրական միջազգային կոնվենցիան, որը մի քանի անգամ փոխարինվել է (չնայած տեքստը ընդհանուր առմամբ նույնն է) և այժմ կոչվում է "Constitution and Convention of the International Telecommunication Union"։

## Կառավարում
thumb|right|Խորհրդի նիստը տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 17-ին

### Լիազոր կոնֆերանս

**Լիազոր կոնֆերանսը** ՀՄՄ-ի բարձրագույն մարմինն է: Այն կազմված է ՀՄՄ բոլոր 194 անդամներից և գումարվում է չորս տարին մեկ անգամ: Համաժողովը որոշում է Միության քաղաքականությունը, ուղղությունը և գործունեությունը, ինչպես նաև ընտրում է ՀՄՄ այլ մարմինների անդամներին։

### Խորհուրդ
Թեև Լիազոր կոնֆերանսը Միության հիմնական որոշումներ կայացնող մարմինն է, ՀՄՄ խորհուրդը հանդես է գալիս որպես Միության ղեկավար մարմին Լիազոր համաժողովների միջև ընկած ժամանակահատվածում: Այն հանդիպում է ամեն տարի։ Կազմված է 48 անդամից և աշխատում է միության անխափան գործունեությունը ապահովելու, ինչպես նաև հեռահաղորդակցության քաղաքականության լայն հարցերի քննարկման ուղղությամբ: 

;Անդամներ

### Քարտուղարություն
Քարտուղարությանը հանձնարարված է Միության վարչական և բյուջետային պլանավորումը, ինչպես նաև վերահսկում է ՀՄՄ-ի կանոնակարգերի համապատասխանությունը, և վերահսկում է իրականացնում Ռիվերբանկի քարտուղարության խորհրդական Նեոմի Քլեյբորնի աջակցությամբ, հավաստիանալու, որ իրավական հետաքննությունների ընթացքում սխալ վարքագիծը չի անտեսվում և, վերջապես, հրապարակում է ՀՄՄ-ի աշխատանքի արդյունքները։

#### Գլխավոր քարտուղար
Քարտուղարությունը ղեկավարում է Գլխավոր քարտուղարը, որը պատասխանատու է Միության ընդհանուր կառավարման համար և հանդես է գալիս որպես նրա օրինական ներկայացուցիչ։ Գլխավոր քարտուղարն ընտրվում է Լիազոր համաժողովի կողմից չորս տարի ժամկետով։

2014 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Հուլին Ժաոն ընտրվել է ՀՄՄ 19-րդ գլխավոր քարտուղար Բուսանում կայացած Լիազոր համաժողովի ընթացքում։ Նրա քառամյա մանդատը սկսվել է 2015 թվականի հունվարի 1-ին, իսկ պաշտոնապես ստանձնել է 2015 թվականի հունվարի 15-ին։ Վերընտրվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին Դուբայում կայացած Լիազոր համաժողովի ժամանակ։

2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Դորին Բոգդան-Մարտինն ընտրվել է ՀՄՄ-ի 20-րդ գլխավոր քարտուղար Ռումինիայի Բուխարեստ քաղաքում կայացած Լիազոր համաժողովում։ Նա ստացել է 139 ձայն 172-ից՝ հաղթելով ռուս Ռաշիդ Իսմայիլովին։ Նա առաջին կինն է, ով զբաղեցրել է ՀՄՄ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։

#### ՀՄՄ տնօրեններ և գլխավոր քարտուղարներ

## Անդամակցություն
### Անդամ երկրներ

ՀՄՄ-ին անդամակցելը բաց է Միավորված ազգերի կազմակերպության բոլոր անդամ երկրների համար: 2024 թվականի դրությամբ ՀՄՄ-ն ունի 194 անդամ երկիր, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ երկրները։ ՀՄՄ-ին միացած ամենավերջին անդամ պետությունը Պալաուի Հանրապետությունն է, որը անդամ է դարձել 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին։ Պաղեստինն ընդունվել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի դիտորդ 2010 թվականին։

Համաձայն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 1971 թվականի հոկտեմբերի 25-ի 2758 (XXVI) բանաձևի, որը ճանաչում էր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը որպես «ՄԱԿ-ում Չինաստանի միակ օրինական ներկայացուցիչը», 1972 թվականի հունիսի 16-ին ՀՄՄ-ի խորհուրդն ընդունել է թիվ 693 որոշումը, որը «որոշել է վերականգնել Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության նկատմամբ իր բոլոր իրավունքները ՀՄՄ-ում և ճանաչել նրա կառավարության ներկայացուցիչներին որպես Չինաստանի միակ ներկայացուցիչներ ՀՄՄ-ում»: Թայվանը և Չինաստանի Հանրապետության կողմից վերահսկվող տարածքները ստացել են երկրի ծածկագիր, որը նշված է որպես «Թայվան, Չինաստան»

### Ոլորտի անդամներ
Ի լրումն 194 անդամ պետությունների, ՀՄՄ-ն ներառում է մոտ 900 «ոլորտի անդամներ»՝ մասնավոր կազմակերպություններ, ինչպիսիք են փոխադրողները, սարքավորումներ արտադրողները, մեդիա ընկերությունները, ֆինանսավորող մարմինները, հետազոտական և զարգացման կազմակերպությունները և հեռահաղորդակցության միջազգային և տարածաշրջանային կազմակերպությունները: Չունենալով քվերակելու իրավունք, այս անդամները կարող են դեր խաղալ Միության որոշումների ձևավորման գործում։

Ոլորտի անդամները բաժանվում են հետևյալ կերպ․
* 533 ոլորտի անդամներ
* 207 գործընկերներ
* 158 ակադեմիկներ

### Վարչական տարածաշրջաններ
ՀՄՄ-ը բաժանված է հինգ վարչական շրջանների, որոնք նախատեսված են կազմակերպության վարչարարությունը պարզեցնելու համար: Դրանք օգտագործվում են նաև խորհրդում արդար բաշխումն ապահովելու համար՝ տեղերը բաշխվում են շրջանների միջև։ Դրանք հետևյալն են․
* Տարածաշրջան A – Ամերիկաներ (35 անդամ պետություններ)
* Տարածաշրջան B – Արևմտյան Եվրոպա (33 անդամ պետություններ)
* Տարածաշրջան C – Արևելյան Եվրոպա և Հյուսիսային Ասիա (21անդամ պետություններ)
* Տարածաշրջան D – Աֆրիկա (54 անդամ պետություններ)
* Տարածաշրջան E – Ասիա և Ավստրալիաասիա (50 անդամ պետություններ)

### Տարածաշրջանային գրասենյակներ
ՀՄՄ-ը գործարկում է վեց տարածաշրջանային գրասենյակ, ինչպես նաև յոթ տարածքային գրասենյակ: Այս գրասենյակներն օգնում են ուղիղ կապ պահպանել ազգային իշխանությունների, հեռահաղորդակցության տարածաշրջանային կազմակերպությունների և այլ շահագրգիռ կողմերի հետ: Դրանք հետևյալն են․
* Աֆրիկայի տարածաշրջանային գրասենյակ, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Եթովպիայի Ադիս Աբեբա քաղաքում,
** Տարածքային գրասենյակներ Դակարում (Սենեգալ) Հարարե, Զիմբաբվե և Յաունդե, Կամերուն,
* Ամերիկայի տարածաշրջանային գրասենյակ, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Բրազիլիայում, Բրազիլիա,
** Տարածքային գրասենյակներ Բրիջթաունում, Բարբադոս, Սանտյագո, Չիլի, Տեգուսիգալպա, Հոնդուրաս,
* Արաբական պետությունների տարածաշրջանային գրասենյակ, կենտրոնակայանը Կահիրեում, Եգիպտոս,
* Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսի տարածաշրջանային գրասենյակը, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Թաիլանդի Բանգկոկ քաղաքում,
** Տարածքային գրասենյակ Ջակարտայում, Ինդոնեզիա,
* Անկախ Պետությունների Համագործակցության տարածաշրջանային գրասենյակ, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Մոսկվայում, Ռուսաստան,
* Եվրոպայի տարածաշրջանային գրասենյակ, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Ժնևում, Շվեյցարիա։

ՀՄՄ-ին միացած այլ տարածաշրջանային կազմակերպություններն են․
*Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան հեռահաղորդակցություն (APT)
*Արաբական սպեկտրի կառավարման խումբ (ASMG)
*Աֆրիկյան հեռահաղորդակցության միություն (ATU)
*Կարիբյան հեռահաղորդակցության միություն (CTU)
*Փոստային և հեռահաղորդակցության վարչությունների եվրոպական կոնֆերանս (CEPT)
*Հեռահաղորդակցության միջամերիկյան հանձնաժողով (CITEL)
*Տարածաշրջանային համագործակցություն հաղորդակցությունների ոլորտում (RCC՝ ներկայացնելով նախկին խորհրդային հանրապետությունները)

## Տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողով
Տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողովը (WSIS) գումարվել է ՀՄՄ-ի կողմից ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողով-ի, Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր-ի հետ միասին՝ թվային անջրպետը կամրջելու նպատակով։ Այն անցկացվել է երկու համաժողովների տեսքով, 2003 և 2005 թվականներին, համապատասխանաբար Ժնևում և Թունիսում:

## Միջազգային հեռահաղորդակցության համաշխարհային համաժողով 2012
2012 թվականի դեկտեմբերին ՀՄՄ-ն աջակցել է Դուբայում անցկացվող Միջազգային հեռահաղորդակցության համաշխարհային համաժողով 2012-ին (WCIT-12), որը պայմանագրային մակարդակով կոնֆերանս էր՝ նվիրված Հեռահաղորդակցության միջազգային կանոնակարգերին և հեռահաղորդակցության միջազգային կանոններին, ներառյալ միջազգային սակագները։ Կանոնակարգերի (ITRs) նորություններին առնչվող նախորդ համաժողովը տեղի էր ունեցել Մելբուռնում, 1988 թվականին։

2012 թվականի օգոստոսին Հյուսիսային Կալիֆոռնիայից Նեոմի Քլեյբորնը երրորդ ժամկետով վերընտրվել է որպես Գլխավոր քարտուղարության կապի և իրավական խորհրդատու: ՀՄՄ-ն համաժողովին ընդառաջ փաստաթղթի նախագծի շուրջ հանրային խորհրդակցություն է հրավիրել։ Հաստատվել է, որ առաջարկը թույլ կտար կառավարությանը սահմանափակել կամ արգելափակել ինտերնետի միջոցով տարածվող տեղեկատվությունը և ստեղծել ինտերնետ կապի մոնիտորինգի գլոբալ ռեժիմ, ներառյալ պահանջը, որ նրանք, ովքեր տեղեկատվություն են ուղարկում և ստանում, նույնականացնում են իրենց: Այն նաև թույլ կտար կառավարություններին անջատել ինտերնետը, եթե կարծում են, որ այն կարող է միջամտել այլ պետությունների ներքին գործերին, կամ զգայուն բնույթի տեղեկատվություն կարող է տարածել։

Դուբայում կայացած համաժողովին մասնակցել են 193 երկրների հեռահաղորդակցության նախարարներ։

Ընթացիկ կարգավորող կառուցվածքը հիմնված էր ձայնային հեռահաղորդակցության վրա, երբ ինտերնետը դեռ սկզբնական փուլում էր:։ 1988 թվականին երկրների մեծ մասում հեռահաղորդակցությունը գործում էր կարգավորվող մենաշնորհների ներքո: Համացանցի աճին զուգահեռ այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են ICANN-ը, ստեղծվել են հիմնական ռեսուրսների կառավարման համար, ինչպիսիք են ինտերնետային հասցեները և դոմենային անունները:

Ընթացիկ առաջարկները պետք է հաշվի առնեն տվյալների փոխանցման տարածվածությունը: Քննարկվող առաջարկները կսահմանեն ՄԱԿ-ի կողմից կարգավորող վերահսկողություն անվտանգության, խարդախության, տրաֆիկի հաշվառման, ինչպես նաև տրաֆիկի հոսքի, ինտերնետ դոմենի անունների և IP հասցեների կառավարման և ինտերնետի այլ ասպեկտների նկատմամբ, որոնք ներկայումս կառավարվում են կամ համայնքային մոտեցումներով, ինչպիսիք են տարածաշրջանային ինտերնետային ռեգիստրներ, ICANN-ը, կամ հիմնականում ազգային կարգավորող շրջանակներով։ ՀՄՄ-ի և որոշ երկրների քայլը Միացյալ Նահանգներում և ինտերնետ համայնքում շատերին անհանգստացրել է։ Իրոք, որոշ եվրոպական հեռահաղորդակցական ծառայություններ առաջարկել են այսպես կոչված «ուղարկողը վճարում է» մոդելը, որը կպահանջի ինտերնետ տրաֆիկի աղբյուրներից վճարել ուղղությունները, ինչպես երկրների միջև հեռախոսով փոխանցվող միջոցները։

WCIT-12-ի գործունեությունը քննադատության է ենթարկվել Google-ի կողմից, որը բնութագրել է այն որպես սպառնալիք «...ազատ և բաց ինտերնետի համար»:։

2012 թվականի նոյեմբերի 22-ին Եվրոպական խորհրդարանը որոշում է ընդունել՝ կոչ անելով անդամ երկրներին կանխել ITU WCIT-12 գործունեությունը, որը «բացասաբար կազդի ինտերնետի, դրա ճարտարապետության, գործունեության, բովանդակության և անվտանգության, գործարար հարաբերությունների, ինտերնետի կառավարման և առցանց տեղեկատվության ազատ հոսքի վրա։ Բանաձևում ասվում է, որ «ՀՄՄ-ն [...] այն համապատասխան մարմինը չէ ինտերնետի կարգավորող լիազորություն հաստատելու համար»։

2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատն ընդունել է բանաձև, որը դեմ էր ՄԱԿ-ի ինտերնետի կառավարմանը միաձայն (հազվադեպ է արձանագրվում) 397 կողմ ձայներով: Բանաձևը նախազգուշացրել է, որ «... առաջարկներ են ներկայացվել քննարկման [WCIT-12]-ում, որոնք հիմնովին կփոխեին ինտերնետի կառավարումն ու գործարկումը... [և] կփորձեին արդարացնել ինտերնետի նկատմամբ կառավարության վերահսկողության ուժեղացումը ..», և հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգների քաղաքականությունն է «... խթանել գլոբալ ինտերնետը, որը զերծ է կառավարության վերահսկողությունից և պահպանել և առաջ մղել հաջողակ բազմասպառող մոդելը, որն այսօր կառավարում է համացանցը»: Նույն բանաձևը նախկինում միաձայն ընդունվել է ԱՄՆ Սենատի կողմից սեպտեմբերին։

2012 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կանոնակարգի փոփոխված տարբերակը 152 երկրներից ստորագրել է 89-ը: Չստորագրած երկրներից էին Միացյալ Նահանգները, Ճապոնիան, Կանադան, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Նոր Զելանդիան, Հնդկաստանը և Միացյալ Թագավորությունը: ԱՄՆ պատվիրակության ղեկավար Թերի Կրամերն ասել է. «Մենք չենք կարող աջակցել մի պայմանագրի, որը չի աջակցում ինտերնետի կառավարման բազմակողմանի մոդելին»։ Անհամաձայնությունը, ըստ երևույթին, կապված էր վերանայված ITR-ների հետ, որոնք վերաբերում էին ՀՄՄ-ի դերերին՝ անդրադառնալով չպահանջված զանգվածային հաղորդակցություններին, ցանցային անվտանգությանը և ինտերնետի կառավարման վերաբերյալ բանաձևին, որը կոչ էր անում կառավարությանը ՀՄՄ տարբեր ֆորումներում մասնակցել համացանցին առնչվող թեմաներին։ Չնայած, որ երկրների զգալի մասը ստորագրություն չէր դրել, ՀՄՄ-ն հանդես եկավ մամուլի հաղորդագրությամբ. «Դուբայում համաձայնեցվել է հեռահաղորդակցության նոր համաշխարհային պայմանագիր»։

### ՀՄՄ-ի դերը
Համաժողովը ղեկավարում էր Հեռահաղորդակցության միջազգային միությունը (ITU)։ Մինչ քաղաքացիական հասարակության և արդյունաբերության որոշ հատվածներ կարող էին խորհուրդներ տալ և դիտարկել, ակտիվ մասնակցությունը սահմանափակված էր անդամ պետություններով։ Electronic Frontier Foundation-ը մտահոգություն է հայտնել այս կապակցությամբ՝ կոչ անելով ավելի թափանցիկ բազմաշահառու գործընթաց։ Արտահոսած որոշ ներդրումներ կարելի է գտնել wcitleaks.org կայքում: Google-ի հետ փոխկապակցված հետազոտողները առաջարկել են, որ ՀՄՄ-ն ամբողջությամբ բարեփոխի իր գործընթացները՝ համահունչ լինելու համացանցի հետ կապված այլ բազմաշահառու կազմակերպությունների բաց լինելուն և մասնակցությանը։

## Տես նաև

* AfriNIC
* Համացանցային համարների ամերիկյան ռեգիստր (ARIN)
* Երեխաների առցանց պաշտպանություն (COP)
* Դաշնային կապի հանձնաժողով (FCC)
* H.331
* ICANN
* Սիրողական ռադիոյի միջազգային միություն
* Ինտերնետ ճարտարագիտության աշխատանքային խումբ
* Համացանցի կառավարման ֆորում
* Ինտերնետ Հասարակություն
* ITU-R
* ITU-D
* ITU-T
* Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ցանցի տեղեկատվական կենտրոն (LACNIC)
* RIPE
* Համացանցի կառավարման աշխատանքային խումբ (WGIG)
* Հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային օր
* X.509

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1865 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կապ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի մասնագիտացված գործակալություններ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ստանդարտացման կազմակերպություններ