Լևան Արվելաձե

**Լևան Գիվիևիչ Արվելաձե** (, ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան «Անդիժան» ակումբում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1993 թվականի ապրիլի 6-ին Թբիլիսիում։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել վեց տարեկանից։ Կրթություն է ստացել վրացական «Օլիմպի» ֆուտբոլային դպրոցում։ Առաջին մարզիչը Թեմուր Պոցխվելիան է։ Մանկական ֆուտբոլում մասնակցել է տարբեր մրցաշարերի, դարձել է Դանիայում անցկացված գավաթի հաղթող։

2007 թվականին, տասներեք տարեկան հասակում, հոր հետ տեղափոխվել է Ուկրաինա, ուր տեղափոխվել է նաև նրա ընտանիքը։ Լևանի ծնողներն ապրում են Դնեպրում, եղբայրը՝ Կիևում։ 14 տարեկանից մարզվել է Դնեպրոպետրովսկի «Դնեպրի» ակադեմիայում։։ 2010-2011 թվականներին հանդես է եկել թիմի երիտասարդական կազմում։ 2011 թվականին դարձել է «Կրիվբասի» դուբլի խաղացող, որի կազմում խաղացել է երկու մրցաշրջան, մինչև 2013 թվականին Պրեմիեր լիգայից թիմի հեռացումը։

2013/14 մրցաշրջանում եղել է «Սկալա» (Ստրի) Երկրորդ լիգայի թիմի խաղացող, որտեղ նրան հրավիրել էր գլխավոր մարզիչ Վլադիմիր Կնիշը։ «Սկալայում» կայուն կերպով խաղում էր հիմնական կազմում, թիմի առաջատարներից մեկն էր՝ որոշելով նրա խաղային ոճը։ «Սկալայից» հեռանալուց հետո մեկուկես ամիս մարզվել է ուժգորոդյան «Գովերլայում», սակայն արդյունքում պայմանագիր չի կնքվել։ 2014 թվականի ամառից խաղացել է Սումիի մարզի առաջնությունում «Ագրոբիզնես-TSK» (Ռոմնի) ակումբում։

2015 թվականի ձմռանը տեղափոխվել է Առաջին լիգայի «Նեֆտյանիկ-Ուկրնեֆտ» (Ախտիրկա) ակումբ, որը գլխավորում էր նրա ծանոթը «Սկալայից»՝ Վլադիմիր Կնիշը։ Առաջին խաղերից սկսած՝ ուժեղացրեց թիմի խաղը՝ առաջին ամսվա ընթացքում աչքի ընկնելով 4 գոլով և արդյունավետ փոխանցումով, սակայն մրցաշրջանի վերջում, ինչպես և ամբողջ թիմը, սկսեց խաղալ ոչ այնքան լավ։ Նոր մրցաշրջանում վնասվածք ստացավ, որի պատճառով բացակայում էր դաշտից մոտ երեք ամիս, վերականգնվելով մրցաշրջանի աշնանային մասի վերջում։ Արվելաձեի բացակայությունը զգալիորեն նվազեցրեց «Նեֆտյանիկի» կիսապաշտպանության հնարավորությունները ստեղծագործական գործողություններում[1]։ 2016 թվականի գարնանը ավելի կայուն էր հանդես գալիս՝ իր թիմի հարձակվողների շարքում մրցակիցների համար մեծագույն վտանգ ներկայացնելով:

2016/17 ամառ-աշուն մրցաշրջանի ընթացքում խփել է 7 գնդակ (դրանցից 6-ը՝ առաջնությունում) և կատարել 5 գոլային փոխանցում, զբաղեցնելով 5-րդ տեղը լիգայի լավագույն արդյունավետ խաղացողների ցուցակում: Իր խաղով մեծ ներդրում ունեցավ ախտիրչանների արդյունքի մեջ, որոնք ձմեռային ընդմիջմանը զբաղեցնում էին 6-րդ տեղը։ Կարևոր դեր էր խաղում թիմի արագ հարձակումներում և կոմբինացիաներում, լինելով Առաջին լիգայի ամենադժվար պահվող խաղացողներից մեկը:«Նավթագործի» կազմում ելույթների ընթացքում Արվելաձեն ձեռք բերեց դիվիզիոնի առաջատար խաղացողներից մեկի կարգավիճակ:

2016 թվականի դեկտեմբերի 7-ին 1,5 տարվա պայմանագիր է կնքել Չեռնիգովի «Դեսնայի» հետ, որը այդ պահին զբաղեցնում էր 1-ին լիգայում 3-րդ տեղը և պայքարում էր դասի բարձրացման համար: «Դեսնայի» գլխավոր մարզիչ Ալեքսանդր Ռյաբոկոնը մեկնաբանել է տրանսֆերը․ «Հուսով եմ, որ Լևան Արվելաձեն թիմին կհաղորդի որոշակի վառ գույներ հարձակողական գործողություններում»: Սպորտային լրագրող Արթուր Վալերկոյի բնութագրմամբ՝ Արվելաձեի հրավերը դարձել է «իդեալական կետային ընտրության» բաղկացուցիչ մասը, որը ակումբը կատարեց ձմեռային ընդմիջման ժամանակ՝ այդպիսով զգալիորեն ուժեղացնելով թիմի հնարավորությունները հարձակման գծում։ Թիմը մի քանի բարձր տեխնիկական խաղացողների, մասնավորապես Արվելաձեի հրավերը կոչված է նպաստելու «Դեսնայի» անցմանը դեպի խաղի ավելի հարձակողական ոճի:

Նոր թիմում Արվելաձեն որոշ ժամանակ հարմարվում էր նրա խաղաոճին։ Մարզավիճակ հավաքելով և հաղթելով մրցակցությունը հիմնական կազմում տեղի համար՝ մինչև առաջնության ավարտը աչքի ընկավ 4 գոլով և 2 գոլային փոխանցումով: Առաջնության արդյունքներով 10 գոլով և 7 գոլային փոխանցումով մտավ Առաջին լիգայի ամենաարդյունավետ խաղացողների եռյակ և ընդգրկվել է մրցաշրջանի խորհրդանշական հավաքականում՝ որպես լավագույն հարձակվող կիսապաշտպան: «Դեսնան» զբաղեցրեց երկրորդ տեղը և մրցումների կանոնակարգի համաձայն պետք է անցներ Պրեմիեր լիգա, սակայն հաջորդ մրցաշրջանում շարունակեց հանդես գալ Առաջին լիգայում, քանի որ Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հրաժարվեց նրան տրամադրել ատեստատ՝ բարձրագույն դիվիզիոնին մասնակցելու համար:

2017/18 ամառ-աշուն մրցաշրջանի ընթացքում Արվելաձեն մասնակցել է 17 խաղի և խփել 2 գոլ: Վերլուծական *InStat* ընկերության վարկանիշում նա զբաղեցրել է 15-րդ տեղը Առաջին լիգայի բոլոր ֆուտբոլիստների շարքում և ընդգրկվել է դիվիզիոնի 11 լավագույն խաղացողների խորհրդանշական թիմում, որտեղ ընդգրկվել են նաև նրա թիմակիցներից հինգը։ Մրցաշարային կազմի տեսանկյունից թիմի միջանկյալ արդյունքը անհաջող էր՝ ձմեռային ընդմիջումից առաջ «Դեսնան» 5-րդ տեղում էր՝ Պրեմիեր լիգա դուրս գալու խնդրի դեպքում։ Ուկրաինայի գավաթում «Դեսնա»-ն կրկնել է իր պատմության լավագույն արդյունքը՝ հասնելով 1/4 եզրափակչի, որտեղ պարտվել է Կիևի «Դինամո»-ին 0:2 հաշվով։ Այս խաղը մեկնաբանելով՝ «Դեսնայի» և «Դինամոյի» նախկին ֆուտբոլիստ Օլեգ Կուզնեցովը երկու թիմերում էլ առանձնացրել է Արվելաձեին և Բույալսկուն, նրա կարծիքով՝ նրանք մյուս խաղացողներից ավելի շատ են մասնակցել ստեղծագործական գործողություններին։

2018 թվականի հունվարին տեղեկություն հայտնվեց Արվելաձեի՝ լուգանսկյան «Զարյա» տեղափոխվելու հնարավորության մասին, որը նախորդ մրցաշրջանում դարձել էր Ուկրաինայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Դիտարկվում էին խաղացողին ամռանը՝ «Դեսնայի» հետ պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո կամ արդեն ձմեռային տրանսֆերային շրջանում հրավիրելու տարբերակները։Sportarena.com կայքի տվյալներով՝ խաղացողով հետաքրքրվելու համար Լուգանսկի թիմի գլխավոր մարզիչ Յուրի Վերնիդուբին բավական էր հետևել Արվելաձեի խաղին «Դեսնայի»՝ Կիևի «Դինամոյի» հետ գավաթի խաղում։ 2018 թվականի փետրվարի 2-ին «Զարյա»-ի պաշտոնական կայքը հայտարարեց Լևանի հետ նախնական պայմանագիր կնքելու մասին՝ 2,5 տարի ժամկետով, որի գործողությունը պետք է սկսվեր ամռանը։ Յուրի Վերնիդուբը մեկնաբանեց տրանսֆերը հետևյալ կերպ․ «Անձամբ ես խոսեցի գլխավոր տնօրենի հետ և ասացի, որ ինձ դուր եկավ այս հարձակվող ֆուտբոլիստը… Ինձ շատ է դուր գալիս նրա խաղը, ես դիտել եմ մի քանի խաղ»։

«Դեսնան» Արվելաձեի հետ շարունակեց իր ելույթները մինչև 2017/18 մրցաշրջանի ավարտը։ Առաջին լիգայի մնացած 12 տուրերում «հյուսիսցիները» 10 հաղթանակ տարան՝ միայն 2 խաղում կորցնելով միավորներ։ Արդյունքում թիմը զբաղեցրեց 3-րդ տեղը, ինչը հնարավորություն տվեց մասնակցելու Պրեմիեր լիգայում տեղ զբաղեցնելու փլեյ-օֆֆին՝ էլիտար դիվիզիոնի 10-րդ թիմի՝ Կրոպիվնիցկիի «Զվեզդայի» դեմ։ Առաջին արտագնա հանդիպումը, որն ավարտվեց 1:1 հաշվով ոչ-ոքի, Արվելաձեն մեկնարկային կազմում չէր և փոխարինման դուրս եկավ 88-րդ րոպեին։ Պատասխան խաղում, որում «Դեսնան» հաղթեց 4:0 հաշվով, նա հիմնական կազմում էր և աչքի ընկավ մրցակցի դարպասը երկու գոլով։ Փլեյ-օֆֆում 5:1 ընդհանուր հաշվով հաղթելով՝ չեռնիգովյան թիմը իրավունք ստացավ տեղափոխվելու Պրեմիեր լիգա։ Ընդհանուր առմամբ, մրցաշրջանի ընթացքում Արվելաձեն մասնակցել է 34 հանդիպման, որոնցում դարձել է 6 գոլի հեղինակ։

2018 թվականի հունիսի 18-ին նա ժամանեց «Զարիայի» ճամբար՝ թիմի հետ սկսելով նախապատրաստվել 2018/19 մրցաշրջանին։ Հուլիսի 22-ին առաջին անգամ խաղաց Պրեմիեր լիգայում՝ փոխարինման դուրս գալով «Մարիուպոլի» հետ խաղի 86-րդ րոպեին (2:1)։ 2019 թվականի հուլիսի 25-ին նորամուտը նշեց եվրագավաթներում՝ մասնակցելով Եվրոպայի լիգայի երկրորդ որակավորման փուլի՝ չեռնոգորիական «Բուդուչնոստի» դեմ խաղին, որում աչքի ընկավ խփած գնդակով։

2020 թվականի հունվարին վերադարձավ «Դեսնա»՝ ստորագրելով երկամյա պայմանագիր: Նրա վերադարձից հետո առաջին մրցաշրջանում թիմը Պրեմիեր լիգայում զբաղեցրեց 4-րդ տեղը և իրավունք ստացավ մասնակցելու Եվրոպայի լիգային։

## Խաղաոճ
Արագ և տեխնիկական խաղացող, լավ հարվածով։ Մրցակցին մեկը մեկի դեմ խաղալու, անցնելու և արագ դրիբլինգ օգտագործելու ունակություն։ Նույնքան լավ տիրապետում է ձախ և աջ ոտքերին։ Կարող է խաղալ կենտրոնական հարձակվող կիսապաշտպանի կամ հարձակման եզրերում։

Ֆուտբոլային փորձագետ Արթուր Վալերկոն նշել է, որ Արվելաձեի նման խաղացողի համար անհրաժեշտ է հատուկ մոտեցում։ Նա ստեղծագործող ֆուտբոլիստ է, ով նախընտրում է խաղալ առանց կոնկրետ դիրքի կապվածության դաշտում։ Համապատասխանաբար, խիստ ոճով նրա համար դժվար է լիարժեքորեն դրսևորել իր կարողությունները։ «Դեսնայում» ելույթների ընթացքում Արվելաձեն բացահայտվել է ոչ լիարժեք, ցույց տալով լավագույն դեպքում իր իրական հնարավորությունների մեկ երրորդը։ Եթե Արվելաձեին վստահվի խաղի թելերը, նա կկարողանա բացահայտել իր այնպիսի որակները, ինչպիսիք են՝ գերազանց դրիբլինգը, ներթափանցող փոխանցումը, անսովոր խաղալու ունակությունը։ Լավ է նաև կենտրոնական հարձակվող կիսապաշտպանի դերում (առանց մեկ կետի խիստ կապվածության) և «կեղծ իննյակի» դերում։ Կարող է լուծել դրվագի ճակատագիրը։

## Նվաճումներ
**«Դեսնա»**
* Առաջին լիգայի արծաթե մեդալակիր՝ 2016/17։
* Առաջին լիգայի բրոնզե մեդալակիր՝ 2017/18։

## Վիճակագրություն
*(ուղղված ըստ 2021 թվականի դեկտեմբերի 11-ի դրությամբ)*

*Աղբյուրներ:*
* Վիճակագրություն — 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Դնեպրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զարյա Լուգանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ