Խոսե Անտոնիո Կաստ

**Խոսե Անտոնիո Կաստ Ռիստ** (, ), չիլիացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, Չիլիի նորընտիր նախագահը 2025 թվականից, Չիլիի Պատգամավորների պալատի նախկին անդամ, որը ներկայացրել է Պենյալոլեն և Լա Ռեյնա շրջանները 2002-ից 2018 թվականներին։ Նա Անկախ Դեմոկրատական ​​Միության անդամ էր մինչև 2016 թվականը, այնուհետև մնացել է անկախ քաղաքական գործիչ մինչև 2019 թվականը, երբ հիմնադրել է պահպանողական Հանրապետական ​​կուսակցությունը և «Հանրապետական ​​գաղափարներ» վերլուծական կենտրոնը։ 2017 թվականի նախագահական ընտրություններում առաջադրվել է որպես անկախ թեկնածու։ 2021 թվականին նա նախագահի թեկնածու է առաջադրվել որպես Քրիստոնեական սոցիալական ճակատի թեկնածու, որտեղ նա առաջին փուլում ստացել է ամենամեծ թվով ձայներ (27.91%): Երկրորդ փուլում նա պարտվել է ձախակողմյան կոալիցիայի թեկնածու Գաբրիել Բորիչին։

Պահպանողական և պոպուլիստական ​​քաղաքական գործիչ, օրենքի և կարգ ու կանոնի, ինչպես նաև ազատ շուկայական տնտեսության կողմնակից, նա դեմ է աբորտներին, միասեռ ամուսնություններին և ժխտում է կլիմայի փոփոխությունը։

Նա հաղթել է 2025 թվականի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում՝ հավաքելով ձայների 58.61 %-ը՝ առաջ անցնելով Չիլիի կոմունիստական ​​կուսակցության թեկնածու Ժանետ Խարայից, որը ստացել էր 41.39 % ձայն։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է 1966 թվականի հունվարի 18-ին Սանտյագոյում: Նրա ծնողները՝ Միխայել Կաստ Շինդելեն և Օլգա Ռիստ Հագշփիլը, բավարական ծագում ունեին: Նրա հայրը՝ Միխայել Կաստը (1924–2014), գերմանական բանակի լեյտենանտ էր և Նացիստական ​​կուսակցության անդամ, որը 1950 թվականի դեկտեմբերին Գերմանիայի դենացիֆիկացիայի ժամանակ փախել է Չիլի և բնակություն հաստատել Սանտյագոյի մետրոպոլիտենային տարածքում գտնվող Բուին համայնքում։ Կաստի մայրը, նրա եղբոր և քրոջ՝ Բարբարայի հետ միասին, մեկ տարի անց՝ 1951 թվականին, գաղթել է Չիլի՝ միանալու որդուն։ 1962 թվականին ընտանիքը հիմնադրել է երշիկեղենի գործարան Cecinas Bavaria-ն, որտեղ ընտանիքը կուտակել է իր կարողության մեծ մասը։ Ընդհանուր առմամբ, Կաստի ծնողներն ունեին 9 երեխա։ «Ինտերսեպտը» գրում է, որ իր հայրը մեծացրել է այնպիսի երեխաների, «ովքեր կիսում էին նրա ծայրահեղ ճիշտ աշխարհայացքը»։

Խոսե Անտոնիո Կաստը Միգել Քասթի եղբայրն է, ով «Չիկագո Բոյս» կուսակցության տնտեսագետ է, որը Աուգուստո Պինոչետի օրոք զբաղեցրել է աշխատանքի նախարարի և Չիլիի կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնները։ Միգել Քասթի որդին և Խոսեի եղբորորդին՝ Ֆելիպե Քասթը, «Քաղաքական էվոլյուցիա» կուսակցության սենատոր է։

Կաստը սովորել է իրավագիտություն Չիլիի Հայրապետական ​​Կաթոլիկ Համալսարանում, որտեղ նա առաջին անգամ հանդիպել է Գիլդիական շարժմանը (*Movimiento Gremialista*)։

Ուսանողական տարիներին նա ակտիվորեն մասնակցել է 1988 թվականի ազգային հանրաքվեի քարոզարշավին՝ աջակցելով Աուգուստո Պինոչետի կառավարումը ևս ութ տարով երկարաձգելու «Այո» տարբերակին։

1990 թվականին նա հիմնադրել է իրավաբանական ընկերություն և 1990-ական թվականներին եղել է իր ընտանիքին պատկանող անշարժ գույքի ընկերության տնօրեն։

## Քաղաքական կարիերա
1996-ից 2000 թվականներին Կաստը ծառայել է որպես Բուինի խորհրդի անդամ։ 2001 թվականին նա ընտրվել է Չիլիի Պատգամավորների պալատ՝ ներկայացնելով Սան Բերնարդոյի 30-րդ շրջանը։ Նա եղել է Անկախ Դեմոկրատական ​​Միության գլխավոր քարտուղարը, որտեղից հրաժարական է տվել՝ 2017 թվականի ընտրություններում նախագահի պաշտոնին մասնակցելու համար։ Պատգամավորների պալատում գտնվելու ընթացքում Կաստը ստացավ Սան Բերնարդոյի եպիսկոպոս Խուան Իգնասիո Գոնսալես Էրասուրիսի աջակցությունը, որը գրել է չորս էջանոց փաստաթուղթ, որում ծխականներին հանձնարարվում էր աջակցել նրանց, ովքեր դեմ են արտակարգ հակաբեղմնավորմանը և միասեռ ամուսնությանը։ Եպիսկոպոսի աջակցությունը մեծ դեր է խաղացել Կաստի քաղաքական կարիերայի մեկնարկի գործում, մինչդեռ Կաստի պայքարը հակաբեղմնավորիչների դեմ մեծ դեր է խաղացել նրա աջակցության զարգացման գործում։

### 2017 թվականի նախագահական ընտրություններ
thumb|150px|left|Կաստայի քարոզարշավի լոգոն 2017 թվականի ընտրությունների համար
2017 թվականի օգոստոսի 18-ին Կաստը պաշտոնապես գրանցվել է որպես անկախ թեկնածու՝ ներկայացնելով 43,461 ստորագրություն իր աջակցության համար։ Նրան, մասնավորապես, աջակցում էին աջակողմյան, պահպանողական, լիբերտարիանական և ազգայնական խմբերը, ինչպես նաև թոշակի անցած զինծառայողները։ Նրա ծրագիրը ներառում էր «ավելի քիչ հարկեր, ավելի քիչ կառավարություն, կյանքի պաշտպանության իրավունք», ինչպես նաև անօրինական ներգաղթի դեմ պայքարի կառավարության ծրագիրը։ Պինոչետի ռազմական բռնապետությանը նրա աջակցությունը մեծ հակասություններ է առաջացրել նրա նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում, մասնավորապես՝ նրա առաջարկը՝ ներում շնորհել 80 տարեկանից բարձր այն բանտարկյալներին, ովքեր տառապում էին տարիքային հիվանդություններով, այդ թվում՝ Պինոչետի կառավարության օրոք մարդու իրավունքների խախտումների համար դատապարտվածներին։ Ընտրություններում նա ստացել է 523,213 ձայն, որը կազմում էր ընդհանուր ձայների 7.93%-ը և զբաղեցրել է չորրորդ տեղը, չնայած այն հանգամանքին, որ հասարակական կարծիքի հարցումները նրա աջակցությունը գնահատում էին ընդամենը 2-3%։ Ընտրությունների երկրորդ փուլում նա աջակցել է ընտրությունների հաղթող Սեբաստիան Պինյերային։

### Գործունեություն 2018-2021 թվականներին
Ընտրությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում Կաստը ակտիվ քաղաքականություն էր ծավալում։ Միջազգային հարաբերություններում նա առաջարկել է փակել Բոլիվիայի հետ սահմանը՝ պնդելով, որ դա կօգնի պայքարել թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ։ 2018 թվականին նա կոչ է արել կառավարությանը խզել դիվանագիտական ​​հարաբերությունները Ֆրանսիայի հետ՝ ի պատասխան նախկին պարտիզան Ռիկարդո Պալմա Սալամանկային տրամադրված ապաստանի։

2018 թվականի մարտին, Չիլիի համալսարաններ կատարած շրջագայության ժամանակ, Կաստը պետք է ելույթ ունենար Իկիկեի Արթուրո Պրատ համալսարանում, սակայն ֆիզիկական հարձակման է ենթարկվել իր քաղաքական հայացքների դեմ բողոքող ցուցարարների կողմից։ Նա նաև մեղադրել է Կոնսեպսիոնի և Չիլիի Հարավային համալսարանի կողմից գրաքննության մեջ։ 2018 թվականի Բրազիլիայի խորհրդարանական ընտրություններում նա աջակցել է Ժաիր Բոլսոնարուին։
150px|thumb|right|Հանրապետական ​​կուսակցության խորհրդանիշը, որը հիմնադրվել է Կաստի կողմից 2019 թվականին։
2018 թվականի ապրիլին նա հիմնադրել է «Հանրապետական ​​գործողություն» անվամբ աջակողմյան քաղաքական շարժում։ 2019 թվականի մայիսին նա հիմնադրել է «Հանրապետական ​​գաղափարներ» վերլուծական կենտրոնը, իսկ 2019 թվականի հունիսին՝ Հանրապետական ​​կուսակցությունը։ Նա դեմ է արտահայտվել 2019 թվականի չիլիական բողոքի ցույցերի ժամանակ տեղի ունեցած ցույցերին՝ պնդելով, որ դրանք ահաբեկիչների կողմից կազմակերպված բռնության գործողություններ էին և ոչ թե սոցիալական շարժման մաս։ Քանի որ բողոքի ցույցերի նկատմամբ հանրային հավանությունը նվազում էր, Կաստը կարողացել է աջակցություն ստանալ չիլիացիների կողմից, ովքեր դեմ էին բողոքի ցույցերի ընթացքում տեղի ունեցած բռնությանը։ 2020 թվականին Չիլիի Սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ Սահմանադրությունը փոփոխելու համար Չիլին «Մերժել» տարբերակի հիմնական կողմնակիցներից և ակտիվիստներից մեկն էր, որը ստացել է ձայների ընդամենը 21.72%-ը։

2019 թվականի սեպտեմբերին Կաստին մեղադրել են Պանամայում գործող ընկերություններին փոխանցված միջոցների հայտարարագրում չհայտարարագրելու մեջ։ Կաստը ընդունել է այդ ընկերությունների գոյությունը, բայց հերքել է դրանց սեփականատեր լինելը՝ պնդելով, որ դրանք պատկանում են իր եղբորը՝ Քրիստիանին, և պաշտպանել է մարդկանց արտասահմանում գումար ներդնելու իրավունքը։

Չիլիի 2021 թվականի Սահմանադրական ժողովի ընտրությունների համար Կաստը քաղաքական դաշինք է կնքել կենտրոնամետ աջակողմյան կոալիցիայի հետ՝ «Առաջ Չիլիի համար» անվամբ թեկնածուների ընդհանուր ցուցակ ստեղծելու համար։ Ցուցակը ստացել է ձայների 20.6%-ը և շահել Հիմնադիր ժողովի 155 տեղերից 37-ը։ Կաստը Ասամբլեայի համար առաջադրել է դաշինքի հիմնական թեկնածուներից մեկին՝ Թերեզա Մարինովիչին։ Նրա քաղաքական հայացքները համընկնում են նրա հայացքների հետ, բայց նրան չեն ընդունում կենտրոնամետ որոշ աջակողմյաններ։ Մարինովիչը ստացել է ձայների բարձր տոկոս, ինչը, շնորհիվ Չիլիի ընտրական համակարգի, որն օգտագործում է Դոնթի մեթոդը տեղերի բաշխման համար, նպաստել է կոալիցիայի շատ այլ թեկնածուների ընդգրկմանը Ասամբլեայում։

### 2021 թվականի նախագահական ընտրություններ
thumb|right|Կաստը 2021 թվականի ընտրարշավի ընթացքում
Նախագահի պաշտոնի համար առաջադրվել է 2021 թվականի ընդհանուր ընտրություններում իր Հանրապետական ​​կուսակցությունից, ինչպես նաև Պատգամավորների պալատի և Սենատի թեկնածուներից։ Կաստը փոքրաթիվ Քրիստոնեական պահպանողական կուսակցության հետ միասին ստեղծել է Քրիստոնեական սոցիալական ճակատ կոալիցիան։

Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ նա կողմ էր արտահայտվել Պինոչետի «տարիքով» նախկին պաշտոնյաներին ներում շնորհելուն, որը, ըստ էության, կվերաբերեր նրանց բոլորին։ Նա առաջարկել է արգելել աբորտը, վերացնել Կանանց և գենդերային հավասարության նախարարությունը, հեռացնել Չիլիին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդից և կառուցել ավելի շատ բանտեր։

Իր քարոզարշավի ընթացքում Կաստը օգտագործել է «Make Chile Great» կարգախոսը, որը համեմատվել է ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի և նրա շատ կողմնակիցների՝ «Make America Great Again» կարգախոսի հետ։ Կաստը չի մասնակցել «Չիլի, Ֆորզա Չիլի» նախագահական նախնական ընտրություններին, որոնցում հաղթել է Սեբաստիան Սիչելը, ով նախնական ընտրություններում համարվում էր աջակողմյան առաջատար թեկնածու։ Սակայն, առաջին հեռուստաբանավեճից հետո Կաստը սկսել է առաջ անցնել Սիչելից և դարձել է աջակողմյան առաջատար թեկնածու։ Արդյունքում, Կաստը ստացել է ամենաշատ ձայները ընտրությունների առաջին փուլում (27.9%) և անցել է երկրորդ փուլ՝ երկրորդ տեղը զբաղեցրած թեկնածու Գաբրիել Բորիկի հետ միասին, ով ստացել է 25.8%։

Առաջին փուլում իր հաջողությունից հետո Կաստը ստացել է Չիլիի աջակողմյան խմբավորումների մեծ մասի, այդ թվում՝ նախագահ Սեբաստիան Պինյերայի աջակցությունը։ Միջազգային մակարդակով նա համերաշխություն է ցուցաբերել այլ աջակողմյան գործիչների հետ՝ ստորագրելով Մադրիդի խարտիան՝ ԻբերոԱմերիկայում ձախակողմյան խմբավորումները դատապարտող փաստաթուղթ, որը մշակվել է իսպանական ծայրահեղ աջ Vox կուսակցության կողմից՝ այլ միջազգային ստորագրողների հետ միասին, այդ թվում՝ Պերուի Ռաֆայել Լոպես Ալիագայի, Արգենտինայի Խավիեր Միլեյի և Բրազիլիայի նախագահ Ժաիր Բոլսոնարուի որդու՝ Էդուարդո Բոլսոնարոյի։ 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ին Կաստը սկսել է միջազգային կապեր հաստատել իր քարոզարշավի ընթացքում՝ Վաշինգտոնում հանդիպելով հանրապետական ​​սենատոր Մարկո Ռուբիոյի, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպությունում Չիլիի դեսպանի, և Չիլիում ներդրումներ կատարած ամերիկյան բիզնեսների ղեկավարների, այդ թվում՝ PepsiCo-ի Մարիա Պաուլինա Ուրիբեի և UnitedHealth Group-ի Ջոել Վելասկոյի հետ։

Երկրորդ փուլում նա պարտվել է ձախ կոալիցիայի թեկնածու Գաբրիել Բորիչին։

Խոսե Անտոնիո Կաստը ընդունել է իր պարտությունը ընտրություններում և շնորհավորել է Գաբրիել Բորիկին հաղթանակի կապակցությամբ՝ հույս հայտնելով քաղաքական համագործակցության վերաբերյալ։

### 2025 թվականի նախագահական ընտրություններ
Չիլիի նախագահական ընտրությունների առաջին փուլը տեղի է ունեցել 2025 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Երկրորդ փուլը նախատեսված է 2025 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ Չիլիի ընտրական գրասենյակի կողմից հրապարակված նախնական ընտրությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ իշխող ձախակողմյան կուսակցության թեկնածու Ժանետ Խարան և Խոսե Անտոնիո Կաստը անցել են ընտրությունների երկրորդ փուլ, քանի որ նրանցից ոչ մեկը չի ստացել ձայների 50%-ից ավելին։

## Քաղաքական հայացքներ
Կաստը նկարագրվում է որպես ծայրահեղ աջ քաղաքական գործիչ և նախկին բռնապետ Աուգուստո Պինոչետի կողմնակից։ Նա կոչ է արել «ամուր ձեռք» գործադրել Չիլիի կառավարման համար և մեղադրվել է ավտորիտարիզմին և քսենոֆոբիային աջակցելու մեջ, ինչը նա հերքում է։ Պահպանողական կուսակցությունը, աջակցում է օրենքին ու կարգին և ազատ շուկայական տնտեսությանը՝ ասելով, որ 2021 թվականի ընտրությունները ընտրություն էին «ազատության և կոմունիզմի՝ ժողովրդավարության և կոմունիզմի միջև»։ Կաստը աջակողմյան պոպուլիստական ​​դիրքորոշում է ընդունում, նա դեմ է Չիլիում անօրինական ներգաղթին, աբորտներին և միասեռ ամուսնություններին՝ աջակցելով միայն ամուսնացած կանանց համար սոցիալական նպաստներին։ Աջակցում է եվրոպացի չիլիացիների առաջնահերթ ժառանգությանը։ Մերժում է մարդու ազդեցությունը կլիմայի փոփոխության վրա, ինչը հակասում է գիտական ​​հանրության կոնսենսուսին։ Կաստայի հրապարակային ելույթների ոճը և պահպանողականությունը համեմատությունների առիթ են դարձել Բրազիլիայի նախագահ Ժաիր Բոլսոնարուի հետ։ Չիլի-Բոլիվիա սահմանին առվի կառուցմանը Կաստի աջակցությունը անօրինական ներգաղթը նվազեցնելու համար համեմատվել է ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից ԱՄՆ-Մեքսիկա սահմանին պատ կառուցելու աջակցության հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կաստի անձնական կայքը
* Biography by CIDOB

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ