open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նինա Ձիլլի

**Մարիա Կյարա Ֆրասկետտա** (, ), հայտնի է նաև **Նինա Ձիլլի** անունով, իտալացի երգչուհի, որը ներկայացրել է Իտալիան Եվրատեսիլ 2012-ում «L'Amore È Femmina» («Կանացի սեր») երգով և զբաղեցրել 9-րդ հորիզոնականը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1980 թվականի փետրվարի 2-ին Պյաչենցայում։ Մանկությունն անցկացրել է Իռլանդիայում, իսկ վերադառնալով Իտալիա, 13 տարեկանում ընդունվել է կոնսերվատորիա։ 1997 թվականին ստեղծել է սեփական` «The Jerks» փոփ-խումբը։ Կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ ապրել է երկու տարի։

2000-ական թվականների սկզբներին Նինան սկսել է աշխատել հեռուստատեսությունում` մասնակցելով TMC2 հեռուստաալիքի *Roxy Bar* շոուին։ Մեկ տարի անց նա առաջին անգամ հանդես է գալիս VJ-ի դերում MTV Italy-ում։ Այդ ժամանակ «The Jerks»-ն արդեն գոյություն չուներ, և 2000 թվականին Նինան նոր խումբ է ձևավորում` «Chiara e gli Scuri»։ Մեկ տարի անց լույս է տեսնում նրանց առաջին սինգլը` «Tutti al mare»-ն, և խումբն անցնում է ալբոմի ձայնագրմանը, որը, սակայն, չի թողարկվում լեյբլի հետ տարաձայնությունների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Տերենտինյան խաղեր

**Տերենտինյան խաղեր** (կամ Տարենտինյան, Ludi Terentini կամ Tarentini), Հին Հռոմում անցկացվում էին Մարսյան դաշտում, այսպես կոչված Tarentum կամ Terentum-ում՝ Պրոզերպինային և Դիտոսին նվիրված ստորգետնյա զոհասեղանին։

Կատեգորիա:Հին Հռոմի տոներ
Նախնադարյան Իբերիա

[մինի|330px|[Ալտամիրա քարանձավ նկարներ]]

Պիրենեյան թերակղզու նախապատմությունը սկսվում է հումանոիդի գալուց 1.2 միլիոն տարի առաջ և վերջանում Պունիական պատերազմներով, երբ մտավ պատմագրության ժամանակաշրջան։

## Հին և Միջին քարե դար
Մարդը բնակություն է հաստատել Պիրենեյան թերակղզում քարե դարից։ Հին քարե դարից շատ հետքեր են պահպանվել թերակղզում, որոնք վկայում են մարդու բնակության մասին։ Շատ ապացույցներ վկայում են, որ այստեղ առաջինը բնակություն է հաստատել Նեոանդերտալյան մարդը։ Ժամանակակից հումանոիդը բնակություն է հաստատել թերակղզում միջին և ուշ քարե դարում։ Հնէաբանական շատ մնացուկներ են գտնվել Ատապուերկա տեղամասում, որը հայտնի է իր բազում քարանձավներով։ Ամենահայտնի պեղումներից է Գրան Դոլինա քարանձավը, որտեղ 1994 թվականին գտնվել է չորս կմախք, որոնց հնությունը գնահատվում է 780 000-ից 1,2 միլիոն տարի։ Քարանձավում գտնվել են նաև շատ գործիքներ, որոնցով մորթել են կենդանիների կամ այլ հումանոիդների։ Այստեղ նաև գտնվել են կրակի հետքեր, որով եփել են ամենայն հավանականությամբ միսը։

Ատապուերկայում կա նաև Սիմա դե լոս Ուեսոս վայր, որտեղ հնէաբանները գտել են 30 հումանոիդների մնացորդներ, որոնք ունեն 400.000 տարվա վաղեմություն։ Մնացորդները դասվել են որպես *Հոմո Հելդերբեգենսիս* և հնարավոր է լինեն նեանդերթալյան մարդու նախնիները։ Այս վայրում ոչ մի գործիք չի գտնվել բացի քարե տաշվածքի, իսկ մնացած մնացորդները ավելի նոր ժամանակների են։

Մեր թվարկությունից մոտ 200.000 տարի առաջ, Ստորին պալեոլիթի ժամանակաշրջանում նեանդերթալյան մարդը առաջին անգամ մուտք գործեց Պիրենեյան թերակղզի։ Մեր թվարկությունից մոտ 70.000 տարի առաջ Միջին պալեոլիթի ժամանակահատվածում, վերջին սառցե դարում սկսվեց նեանդերթալյան Մուստիերյան մշակույթի հիմնադրումը։ Էսկուրալ քարանձավում գտնվել են ապացույցներ, որ մարդը սկսել է ակտիվանալ Միջին Պալեոլիթ ժամանակաշրջանից, որը ունի 50.000 տարվա վաղեմություն։ Մեր թվարկությունից մոտ 35.000 տարի առաջ Վերին պալեոլիթ ժամանակաշրջանում սկսվեց Շատելպերոնական մշակույթի ժամանակաշրջանը։ Սկսվելով Հարավային Ֆրանսիային մշակույթը տարածվեց Պիրենեյան թերակղզու հյուսիսային մաս։ Այս մշակույթը մնաց մինչև մեր թվարկությունից մոտ 28.000 տարի առաջ, երբ նեանդերթալյան մարդը վերացավ, նրա վերջին մնացուկները հայտնաբերվել են Ջիբրալթարում.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Նախնադարյան Եվրոպա
Եվա Մենդես

**Եվա Մենդես** (), ծագումով կուբայից ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, դիզայներ և մոդել։

## Կենսագրություն
Եվա Մենդեսը ծնվել է Մայամիում՝ կուբացի ներգաղթյալների ընտանիքում։ Ընտանիքի հետ տեղափոխվել է բնակվելու Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաք։ 1992 թվականին ավարտել է Գլենդեյլի Հերբերտ Հուվերի անվան միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կալիֆորնիայի Նորտրիջ քաղաքի համալսարանը, արտաքին դիզայների մասնագիտությամբ, սակայն կիսատ է թողել ուսումը՝ սկսելով դերասանական կարիերա։

Սկզբում նկարահանվել է գովազդային և երաժշտական տեսահոլովակներում, ապա հեռուստասերիալներում խաղացել է էպիզոդային դերեր։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Մարզումների օրը» ֆիլմից հետո, որտեղ արդեն հանդես էր գալիս գլխավոր դերով։

Եվա Մենդեսը նաև զբաղվում է մոդելի աշխատանքով, նա գովազդում է մի շարք հայտնի ընկերությունների ապրանքներ (Cocio կաթնային շոկոլադ, Magnum պաղպաղակ, Revlon, Calvin Klein հագուստ և օծանելիք, Cartier զարդեր, Thierry Mugler օծանելիք, Pantene շամպուն, Morgan և Peek & Cloppenburg հագուստներ)։

## Ֆիլմագրություն
Խաղացել է 30-ից ավելի ֆիլմերում, որոնցից են

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվա Մենդեսի ռուսերեն կայք
* Եվա Մենդեսի օնլայն ֆան ակումբ 
* լուսանկարներ և կենսագրություն 

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մարտի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բելլոնա

**Բելլոնա** ( -ից՝ «պատերազմ»), ռազմի իտալյան (սաբինյան) աստվածուհի, Մարսի կինը (տարբերակ՝ դայակը, քույրը)։ Հռոմում Բելլոնայի տաճարում, ընդունում էին հաղթական զորապետերին, օտարերկրյա դեսպաններին։ Տաճարի մոտ կար սյուն, որի վրայով ֆեցիալը նիզակ էր նետում, իբրև նշան նշան պատերազմի սկսվելուն։ Փոքր Ասիայում, Պոնտոսում և Թրակիայում Բելլոնան եղել է լուսնի աստվածություն, որի պաշտամունքը բերվել է Հռոմ, ըստ երևույթին Միհրդատի հետ պատերազմելուց հետո։ Երկու Բելլոնաները աստիճանաբար միաձուլվել են։ Բելլոնայի քրմերը կոչվում էին **բելոնարիաներ** (). նրանք կրում էին սև զգեստ և սև գդակ. նրանց ատրիբուտը զույգ վաղրն էր։ Բելլոնան պատկերվում էր երկարազգեստ կնոջ կերպարանքով, նիզակով, մտրակով, ջահով, վահանով։ Բելլոնաին ծառայելը համարվում էր զինվորական ծառայություն։ Բելլոնայի զավակները զինվորներն են, ռազմիկները։

Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Պատերազմի աստվածուհիներ
Շեհրազադե

**Շեհրազադե** (, ), թուրք երգչուհի, դերասանուհի։

## Ալբոմներ
* 45'lik - 1967
* Sevemedim (Ես չէի սիրում) - 1980
* LP - 1981

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թուրք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից
Կատեգորիա:Թուրք երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Անձինք Էրզրումից
Կոնս

**Կոնս** (), հռոմեական աստվածություն, որն, ըստ երևույթին, հովանավորում էր ցորենի ծլարձակումը հողում։ Կոնսին ձոնված է եղել ընդգետնյա զոհասեղան, որը գտնվել է Հռոմի Մեծ Կրկեսի մեջտեղում։ Այս զոհասեղանը ցույց էին տալիս միայն Կոնսի պատվին նշվող տոնի՝ կոնսուալիաների ժամանակ։ Ըստ ավանդության, Կոնսի պատվին առաջին տոնը հաստատել է Հռոմուլոսը սաբինուհիներին առևանգելուց անմիջապես հետո։

Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Ֆերմիոն

[մինի|300px| Տարրական մասնիկների [ստանդարտ մոդելը. առաջին երեք սյունակներում ֆերմիոններն են։]]

**Ֆերմիոն**, տարրական մասնիկների ֆիզիկայում ներատոմային մասնիկների երկու հիմնարար դասերից մեկն է (մյուսը բոզոնն է)։ Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրությամբ նկարագրվող, Պաուլիի սկզբունքին ենթարկվող մասնիկ է։ *Ֆերմիոն* անվանումը գալիս է ֆիզիկոս Էնրիկո Ֆերմիի անունից։

Ֆերմիոն կարող է լինել տարրական մասնիկը, ինչպիսին էլեկտրոնն է, ֆերմիոն կարող է լինել նաև բաղադրյալ մասնիկը, ինչպիսին պրոտոնն է։ Սպինի վիճակագրության թեորեմի համաձայն, դաշտի քվանտային տեսության մեջ ամբողջ սպին ունեցող մասնիկները բոզոններ են, մինչդեռ կիսաամբողջ սպին ունեցողները՝ ֆերմիոններ։
Ի հակադրություն բոզոնների, տրված ժամանակում որոշակի քվանտային վիճակում կարող է գտնվել միայն մեկ ֆերմիոն։ Պաուլիի արգելման սկզբունքը պատասխանատու է ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կայունության համար՝ դրանով իսկ հնարավոր դարձնելով բարդ քիմիական միացությունների գոյությունը։ Այն հնարավոր է դարձնում նաև այլասերված նյութի գոյությունը բարձր ճնշման ազդեցության տակ (նեյտրոնային աստղեր)։ 
Միանման ֆերմիոնների համակարգի ալիքային ֆունկցիան հակասիմետրիկ է ցանկացած երկու ֆերմիոնների փոխատեղության նկատմամբ։ Կենտ թվով ֆերմիոններից բաղկացած քվանտային համակարգը նույնպես ֆերմիոն է։

Ստանդարտ մոդելը տարբերակում է երկու տիպի տարրական ֆերմիոններ՝ քվարկներ և լեպտոններ։ Ընդհանուր թվով մոդելը նկարագրում է 24 տարբեր ֆերմիոններ. 6 քվարկներ, 6 լեպտոններ և դրանց համապատասխան հակամասնիկները։

Նյութը կառուցվածքային միավորները բաղադրյալ ֆերմիոններն են՝ պրոտոնները և նեյտրոնները։ Թույլ փոխազդող ֆերմիոնները սահմանային պայմաններում կարող են բոզոնային վարք դրսևորել։ Սա պատճառ է դառնում նյութի գերհաղորդականությանը և հելիում-3-ի գերհոսությանը։ Գերհաղորդիչ նյութերում էլեկտրոնները փոխազդում են՝ փոխանակվելով կուպերի զույգեր կազմող ֆոնոններով, մինչդեռ հելիում-3-ում (3He) Կուպերի զույգերը ձևավորվում են սպինային ֆլուկտուացիաների միջոցով։

Բաղադրյալ մասնիկը (հադրոնները, ատոմական միջուկները, ատոմները) կախված բաղադրիչների թվաքանակից, կարող է լինել ֆերմիոն կամ բոզոն։ Կենտ թվով ֆերմիոններ պարունակող մասնիկը ֆերմիոն է, զույգը՝ բոզոն։ Մինչդեռ մասնիկի կազմության մեջ մտնող բոզոնները չեն կարող որոշել բաղադրյալ մասնիկի սպինային վիճակագրությունը, քանի որ բոզոնների սպիների գումարը միշտ ամբողջ թիվ է։ 
Հոլի կոտորակային քվանտային էֆեկտի քվազիմասնիկները նույնպես բաղադրյալ ֆերմիոններ են։

## Տես նաև
* Բոզոն
* Ֆերմիոնային դաշտ
* Նույնական մասնիկներ
* Պարավիճակագրություն
* Էնիոն
* Ֆերմիոնային կոնդենսատ
* Գերհաղորդականություն
* Հոլի կոտորակային քվանտային էֆեկտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա
Կատեգորիա:Տարրական մասնիկներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն
Ռոբերտ Մուգաբե

**Ռոբերտ Մուգաբե** (, ), զիմբաբվեցի պետական և քաղաքական գործիչ, Զիմբաբվեի նախկին նախագահ (1987-2017 թթ)։ 1980 թվականին եղել է Զիմբաբվեի վարչապետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զիմբաբվեի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեցի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի նախագահներ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի Աֆրիկյան ազգային միություն - Հայրենասիրական ճակատի անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Ռոմա (այլ կիրառումներ)

**Ռոմա**, հունահռոմեական ժամանակաշրջանի աստվածություններ։

* Ռոմա - հռոմեական աստվածուհի
* Ռոմա - Էնեասի թոռնուհին
* Ռոմա - Իտալական ֆուտբոլային ակումբ
* Ռոմա - գնչուների փոքր էթնիկական խումբ, եզակի թվով` Ռոմ։
Ռոմա (աստվածուհի)

**Ռոմա** (), Հռոմեական պետությունն անձնավորող աստվածություն։ Ռոմայի մեծարումը սերտորեն առնչվում էր հռոմեական կայսրերի պաշտամունքին։

Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Ռոմա (Ասկանիոսի դուստրը)

**Ռոմա**, Ասկանիոսի դուստրը, Էնեասի թոռնուհին։ Պալատինյան բլրի վրա հիմնել է տաճար հավատարմութայն աստվածուհուն (Ֆիդես) (Տարբերակ՝ այս տաճարը հիմնել է Նումա Պոմպիլիոսը)։

## Ծանոթագրություններ
Ցի Սի կայսրուհի

մինի|160px|Կայսրուհի Ցի Սի, 1890
**Ցի Սի**, **Ցիսի** (, ), մանչժուրյան կայսրուհի, որը 1861-1908 թթ. Չինաստանի փաստական կառավարիչն էր։ Եղել է Իչժու կայսեր հարճը, դարձել է նրա երկրորդ կինը իր որդու՝ Ցզայչունի ծնունդից հետո։ Մեծ ազդեցություն է ունեցել արքունիքում։ 1861 թ.-ին՝ իր ամուսնու մահից հետո, կայսրուհին ստանում է Մեծ կայսրուհու տիտղոսը։

1861-1873 թթ. եղել է ռեգենտ (իր որդու ժամանակ), նաև 1875-1889 թթ. (իր զարմիկի՝ Գուանսույի ժամանակ)։ 1898 թ.-ին հեղաշրջումից հետո Ցի Սին նորից իր ձեռքում է կենտրոնացնում իշխանությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինացի կայսրուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Վարյագներից հույներ առևտրային ճանապարհ

մինի|350px|«Վարյագներից հույներ» ճանապարհը ներկված է մանուշակագույնով։
**Առևտրային ճանապարհ վարյագներից հույներ** կամ **Արևելյան ճանապարհ** (), ջրային (ծովային և գետային) ճանապարհ Բալթիկ ծովից Արևելյան Եվրոպայով Բյուզանդական կայսրություն։ Այս ճանապարհն օգտագործվել է վայրագ և ռուս առևտրականների կողմից։

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ճանապարհներ
Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա
Կատեգորիա:Վարյագներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Սերբիա և Չեռնոգորիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**[[Սերբիա և Չեռնոգորիա]]ն** առաջին անգամ Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցել են 2004 թվականին։ Վերջին ելույթը եղել է 2005 թվականին և այլևս չեն մասնակցում՝ այժմ առանձին են հանդես գալիս։

## Մասնակիցներ

## Տես նաև
* Սերբիա և Չեռնոգորիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

## Արտաքին հղումներ
* Սերբիա և Չեռնոգորիայի էջը Eurovision.tv կայքում

Կատեգորիա:Սերբիա և Չեռնոգորիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Վլադիմիր Մեծ

**Վլադիմիր Մեծ** (, ), Կիևյան Ռուսիայի իշխան։ Նրա օրոք տեղի ունեցավ Ռուսիայի քրիստոնեացումը։ Գահ է բարձրացել հեղաշրջման հետևանքով։ Հետագայում սրբացվել է։

##### Փաստագրական ակնարկ
Մեծ իշխան Վլադիմիրը, երբ ցանկացավ որպես իր հաջորդ կին վերցնել արքայադուստր Աննային, բյուզանդական հայկական ծագմամբ կայսր Վասիլի (Բարսեղ) II (976-1025) քրոջը, բախվեց Աննայի հաստատուն պահանջին՝ ամուսնանալ Վլադիմիրի հետ այն պայմանով, եթե նա ընդունի քրիստոնեություն և վտարի իրեն մնացած կանանց։

Երբ 988 թ.-ին Վլադիմիրը համաձայնվեց Աննայի պայմանին, հայազգի բյուզանդական արքայադուստրը հավաքեց հայ հոգևորականներին Ռուսաստանի մկրտության համար և Պոլսից հեռացավ Կիև։ Դնեպրի ափերին տեղի ունեցավ Վլադիմիր Սվյատոսլավովիչի («Վասիլի» անունով քրիստոնյա) և Կիևի ռուս ժողովրդի մկրտությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիայի իշխաններ
Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ալեն Այվերսոն

**Ալեն Իզեյլ Այվերսոն** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, պաշտպան։ Մինչև Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA) հանդես գալը՝ Այվերսոնը հաճախել է Բեթելի ավագ դպրոց, որտեղ ունեցել է երկսպորտային կարիերա՝ խաղալով և՛ բասկետբոլ, և՛ ամերիկյան ֆուտբոլ։ Ընդ որում երկու սպորտաձևում էլ հաղթել է այսպես կոչված «Ասոշիեդ պրեսի վարկածով տարվա ավագ դպրոցի լավագույն խաղացող» (*The Associated Press High School Player of the Year*) մրցանակը և Վիրջինիա նահանգի 1-ին դիվիզիայի առաջնությունները։

Ավագ դպրոցից հետո ընդունվել է Ջորջթաունի համալսարան, որտեղ անցկացրել է երկու տարի և գրանցել համալսարանային առաջնության ռեկորդ՝ միջին միավորների քանակով (22,9 մ/խ)։ Համալսարանային առաջնության ընթացքում երկու անգամ արժանացել է տարվա պաշտպանի մրցանակին։

Հաջող համալսարանային կարիերայից հետո մուտք է գործել 1996 թվականի NBA դրաֆթ, որի առաջին իսկ համարի ներքո ընտրվել է «Ֆիլադելֆիա Սեվնթի Սիքսերսի» կողմից։ Մեկնարկային՝ 1996–97 խաղաշրջանում ճանաչվել է *տարվա նորեկ*։ Մասնագիտական կարիերայի ողջ ընթացքում 11 անգամ ճանաչվել է աստղ, ընդ որում՝ 2001 և 2005 թվականներին հաղթել է Բոլոր աստղերի խաղի ամենաարժեքավոր խաղացողի մրցանակը (All-Star MVP award)։

Չնայած բասկետբոլիստի համար կարճ հասակին՝ Այվերոնը կանոնավոր առաջնությունների խաղերում միջինում բերում էր 26,7 միավոր, իսկ փլեյօֆֆների ժամանակ՝ 29,7 միավոր։ 2000–01 խաղաշրջանում ճանաչվել է կանոնավոր առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացող, ինչպես նաև նույն տարի թիմն առաջնորդել է դեպի 2001 թվականի NBA-ի գերեզրափակիչ։

Ակումբային կարիերայից զատ, ներկայացրել է Միացյալ Նահանգները 2004 թվականի Աթենքի ամառային օլիմպիական խաղերում` նվաճելով բրոնզե մեդալ։ Խաղացել է նաև Դետրոյթ Փիստոնսի, «Մեմֆիս Գրիզլիսի» և «Դենվեր Նագեթսի» կազմում։

2008 թվականին Ալեն Այվերսոնը «ESPN»-ի կողմից ճանաչվել է որպես NBA-ի պատմության 5-րդ մեծագույն պաշտպանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ալեն Այվերսոնի էջը NBA.com կայքում
* Եվրագավաթի առաջնության էջը

Կատեգորիա:1975 ծնունդներ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն

**Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Բրայթոն և Հոուվ քաղաքից։ Ակումբը ստեղծվել է 1901 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում՝ Անգլիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։

## Նվաճումներ
* **[[Չեմպիոնշիպ|Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոն]]**
** Երկրորդ տեղ (1). 2016–17
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի երրորդ դիվիզիոն|Անգլիայի երրորդ դիվիզիոն]]**
** **Հաղթող (3).** 1957–58, 2001–02, 2010–11
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի չորրորդ դիվիզիոն|Անգլիայի չորրորդ դիվիզիոն]]**
** **Հաղթող (2).** 1964–65, 2000–01
* **Հարավային առաջնություն**
** **Հաղթող (1).** 1909–10
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ|Անգլիայի գավաթ]]**
** Երկրորդ տեղ (1). 1982–83
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի սուպերգավաթ|Անգլիայի սուպերգավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1910
* **Sussex RUR գավաթ**
** **Հաղթող (2).** 1959–60, 1960–61

## Ներկա կազմ
*2017 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ*

 13px|Ավագ

 15px

 (վարձավճարով Չելսիից)

 (վարձավճարով Նյուքասլ Յունայթեդից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի պաշտոնական կայքը
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնը transfermarkt-ում
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնը futbol24.com-ում
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնը soccerway.com կայքում
* Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնը Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում

Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն
Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Վեկտորական տարածություն

**Վեկտորական տարածություն** (հաճախ՝ գծային տարածություն), վեկտորների խումբ, որոնք կարող են գումարվել իրար կամ բազմապատկվել թվով (սկալյարով)։ Սկալյարները հաճախ վերցվում են իրական թվերից, բայց գոյություն ունեն վեկտորական տարածություններ, որոնց համար սկալյար բազմապատկումը սահմանված է կոմպլեքս թվերով, ռացիոնալ թվեր կամ ցանկացած այլ դաշտով։ Վեկտորական տարածությունում վեկտորների գումարումը և սկալյարով բազմապատկումը պետք է բավարարի որոշոկի աքսիոմների։

Էվկլիդեսյան վեկտորները վեկտորական տարածության օրինակներ են։ Նրանք արտահայտում են ֆիզիկական մեծություններ, ինչպես օրինակ՝ ուժ (ցանկացած նույն տեսակի երկու ուժ կարող է գումարվել, և բազմապատկվել սկալյարով)։ Նույն սկզբունքով, բայց ավելի երկրաչափական տեսանկյունից, եռաչափ տարածության մեջ տեղափոխությունն արտահայտող վեկտորները վեկտորական տարածության օրինակներ են։ Վեկտորական տարածությունում վեկտորները պարտադիր չէ, որ սլաքների տեսք ունենան նախորդ օրինակների նման․ վեկտորները՝ որոշակի հատկություններով աբստրակտ մաթեմատիկական օբյեկտներ են, որոնք երբեմն կարող են պատկերվել սլաքների տեսքով։

## Սահմանում
 \{x_0, x_1, x_2 ....\}=L էլեմենտների բազմությունը կոչվում է գծային տարածություն, եթե տեղի ունեն հետևյալ պնդումները՝
#  \forall x, y \in L  համապատասխանության մեջ է դրած ինչ-որ  z \in L, որը կոչվում է  x, y  գումար՝ x+y,
# \forall \lambda  իրական թվին և  \forall x \in L  համապատասխանության մեջ է դրած z \in L, որը կոչվում է  \lambda*x արտադրյալ։

### Հատկություններ
Վերոհիշյալ գործողությունները՝ գումարումը և բազմապատկումը, բավարարում են հետևյալ ութ աքսիոմներին՝
#  x + y  = y + x, գումարումը կոմուտատիվ է
# (x + y) + z = x + (y + z), գումարումը ասոցիատիվ է
# գոյություն ունի տարածության մեջ զրոյական էլեմենտ, այնպիսին որ, \forall x \in L ճիշտ է x + 0 = x
# կամայական էլեմենտի ունի իր հակադիրը՝  x + x^' = 0, x, x^' \in L 
# գոյություն ունի միավոր՝ E*x=x, \forall x \in L
# (\lambda *\mu)*x=\lambda*(\mu*x) , \forall x \in L , որտեղ \lambda, \mu  իրական թվեր են
# (\lambda +\mu)*x=\lambda*x + \mu*x, \forall x \in L , որտեղ \lambda, \mu  իրական թվեր են
# \lambda(x+y)=\lambda*x +\lambda*y, \forall x, y \in L 

## Գծային տարածության բազիս և չափողականություն
L գծային տարածության x, y, z... էլեմենտները կոչվում են գծորեն կախված, եթե գոյություն ունեն \alpha, \beta, \gamma ... այնպիսին, որ միաժամանակ զերո չեն և \alpha x + \beta y + \gamma z = 0:

L գծային տարածության x, y, z... էլեմենտները կոչվում են գծորեն անկախ, եթե գոյություն չունեն նման սկալյարներ, այսինքն այդ համախմբից չկա այնպիսին, որը կարտահայտվի մյուսների գծային կոմբինացիաով։

Եթե էլեմենտների համախումբը պարունակում է զրոյական էլեմենտը, հետևաբար դրանք գծորեն կախված են։
L գծային տարածության l_1, l_2, ...l_n  համախումբը կոչվում է բազիս այդ տարածության մեջ, եթե դրանք գծորեն անկախ են և այդ տարածության կամայական x  էլեմենտի համար գոյություն ունեն այնպիսի \alpha, \beta, \gamma  սկալյարներ, որ x=\alpha l_1 + \beta l_2  + ... \gamma l_n

Կատեգորիա:Գծային հանրահաշիվ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Պապիրոլոգիա

**Պապիրոլոգիա**, պապիրուսի վրա գրված հին տեքստերն ուսումնասիրող գիտություն։ Պապիրոլոգիայի կողմից ուսումնասիրվող պապիրոսները ծագում են հիմնականում Եգիպտոսի տարածքից, քանի որ այդ երկրի չոր կլիման նպաստավոր միջավայր հանդիսացավ դրանց պահպանման համար։ Բացի հին եգիպտերենով գրված տեքստերից մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում հունարեն և լատիներեն լեզուներով գրված տեքստերը, որոնք պահպանվել են պապիրուսի վրա։

Պապիրոլոգիան՝ որպես սիստեմատիկ գիտություն, առաջացել է 1890-ական թթ., երբ Կրոկոդիլոպոլիս և Օքսիրինքոս հելլենիստական դարաշրջանի քաղաքներում պեղումներ կատարելու ժամանակ անգլիացի հնագետներ Գրենֆելն ու Հանթը հայտնաբերել են պապիրուսների պատառիկների վրա գրված հունարեն տեքստերի մեծ կույտեր։

Ներկայումս պապիրոլոգիայի առաջատար գիտական կենտրոններ են Օքսֆորդի համալսարանը, Հայդելբերգի համալսարանը, Կոլամբիայի համալսարանը, և այլն։

Պապիրուսի վրա գրված հունարեն պատառիկների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տվել հայտնաբերել և մշակութային ու գիտական շրջանառության մեջ դնել անտիկ գեղարվեստական և պատմական բնույթի մի շարք տեքստեր, որոնք մինչ այդ կորսված են համարվել։ Այսպես, ներկա դրությամբ բացահայտվել է Մենանդրոսի մեկ ամբողջական կատակերգություն և մեծ հատվածներ նրա մի շարք այլ կատակերգություններից, Արիստոտելի «Աթենական պոլիս» երկը, աթենացի հռետոր Հիպերիդեսի ճառերը, Սաֆոյի և Կալիմաքոսի անհայտ բանաստեղծություններ և այլն։

Կատեգորիա:Գրություն
Կատեգորիա:Պապիրոլոգիա
Տագմա (զինված ուժեր)

**Տագմա** (, հոգնակի **տագմատա**), ռազմական ստորաբաժանում։ Այն ունի բատալիոնի չափ։ Տագմաների ամենահայտնի օգտագործումը վերաբերվում է Կոստանդին Ե կայսեր օրոք Բյուզանդական կայսրության բանակում օգտագործվող ստրաբաժանումներին, որոնք 8-11-րդ դարերում կազմում էին բանակի միջուկը։

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զինված ուժեր
Լեսթեր Սիթի

**Լեսթեր Սիթի** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Լեսթեր քաղաքից, որը հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում։

Երկար տարիներ ակումբի տնային մարզադաշտը եղել է «Ֆիլբերտ Սթրիթը», որտեղ խաղացել է մոտ 111 տարի։ 2002 թվականից «Լեսթերի» տնային մարզադաշտը «Քինգ Փաուերն» է, որը կարող է տեղավորել 32,315 հանդիսական։ Ակումբի մականունն է «աղվեսներ»։

Ակումբի ամենամեծ ձեռքբերումը եղել է չեմպիոնությունը Պրեմիեր Լիգայի 2015-16 մրցաշրջանում։

## Պատմություն
«Լեսթերը» հիմնադրվել է 1884 թվականին՝ սկզբնական «Լեսթեր Ֆոսսի» անունով։ Երկար ժամանակ ակումբը միայն ընկերական խաղերի էր մասնակցում։ 1891 թվականից սկսեց հանդես գալ Կենտրոնական լիգայի առաջնությունում, իսկ 3 տարի հետո՝ 1894 թվականին ակումբը տեղափոխվեց երկրորդ դիվիզիոն։ Այդ ժամանակ էլ «աղվեսներն» ունեցան պատմության մեջ իրենց ամենախոշոր հաշվով հաղթանակը՝ Անգլիայի գավաթի ընտրական փուլում 13:0 հաշվով հաղթեցին «Նոթս Օլիմպիկին»։ 
«Լեսթերը» 1 անգամ հաղթել է Առաջին լիգայում՝ Անգլիայի երրորդ դիվիզիոնում (2008/09), 3 անգամ նվաճել է Լիգայի գավաթը (1963/64, 1996/97, 1999/00) և 1 անգամ դարձել է Անգլիայի սուպերգավաթակիր (1971)։ Չեմպիոնշիպի 2013/14 մրցաշրջանի արդյունքում «Լեսթերը» զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը և Պրեմիեր Լիգայի 2014/15 մրցաշրջանում հանդես գալու հնարավորություն ստացավ։ 2015/16 մրցաշրջանում թիմը զբաղեցրեց 1-ին հորիզոնականը Պրեմիեր Լիգայում։

## Ներկա կազմ
*2017 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ*

 15px

 13px|Ավագ

 

 (վարձավճարով Բայեր Լևերկուզենից)

## Նվաճումներ
* '''Անգլիայի առաջին դիվիզիոն/Պրեմիեր Լիգա'''
** **Հաղթող (1).** 2015–16
** Երկրորդ տեղ (1). 1928–29
* **[[Չեմպիոնշիպ|Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոն/Չեմպիոնշիպ]]**
** **Հաղթող (7).** 1924–25, 1936–37, 1953–54, 1956–57, 1970–71, 1979–80, 2013–14
** Երկրորդ տեղ (2). 1907–08, 2002–03
** Փլեյ օֆֆի հաղթող (2). 1993–94, 1995–96
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի երրորդ դիվիզիոն|Անգլիայի երրորդ դիվիզիոն]]**
** **Հաղթող (1).** 2008–09
* **[[Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ|Անգլիայի լիգայի գավաթ]]**
** **Հաղթող (3).** 1963–64, 1996–97, 1999–2000
** Երկրորդ տեղ (2). 1964–65, 1998–99
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի սուպերգավաթ|Անգլիայի սուպերգավաթ]]**
** **Հաղթող (1).** 1971
** Երկրորդ տեղ (1). 2016
* **[[Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ|Անգլիայի գավաթ]]**
** Երկրորդ տեղ (4). 1948–49, 1960–61, 1962–63, 1968–69

## Արտաքին հղումներ
* Լեսթեր Սիթիի պաշտոնական կայքը
* Լեսթեր Սիթիի մասին տեղեկություն Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում

Լեսթեր Սիթի
Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Սիցիլիայի էմիրություն

**Սիցիլիայի էմիրություն** (արաբերեն։ **إمارة صقلية** Imaratu Saqqaliyya), մուսուլմանական պետություն Սիցիլիա կղզում 965 - 1072 թթ-ին։ Արաբներին պահանջվեց շուրջ մեկ դար Բյուզանդիայից Սիցիլիան նվաճելու համար։ Արաբներին կղզուց դուրս մղեցին և կործանեցին էմիրությունը վիկինգների քրիստոնյա հետնորդները՝ նորմանները Ռոջեր Ա-ի գլխավորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:9-րդ դարի հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:Բյուզանդա-արաբական պատերազմներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Օղակ (մաթեմատիկա)

Դիցուք՝ G  բազմության վրա տրված են երկու գործողություն, որոնցից առաջինն անվանենք "գումարում", երկրորդը՝ "բազմապատկում"։

Համապատասխանաբար օգտվենք " + " և " \cdot  " նշաններից։

## Սահմանում
thumb|311x311px|Ռիխարդ Դեդեքինդը` օղակների տեսության հիմնադիրներից մեկը։
(  G,  +,  \cdot  )  համակարգը կոչվում է **օղակ**, եթե՝

1. (  G,  +  )  համակարգը տեղափոխելի խումբ է,

2. (  a  \cdot  b  )  \cdot  c  = a  \cdot  (  b  \cdot  c  )  (բազմապատկումն օժտված է զուգորդականությամբ),

3․ (  a  +  b  )  \cdot  c  = a  \cdot  c  + b  \cdot  c  և a  \cdot  (  b  +  c  )  = a  \cdot  b  + a  \cdot  c  (բազմապատկումն օժտված է բաշխականությամբ գումարման նկատմամբ)

Եթե տեղի ունի նաեւ լրացուցիչ a  \cdot  b  = b  \cdot  a  պայմանը, ապա օղակը կոչվում է տեղափոխելի (աբելյան)։

Եթե \exists \ 1 \in G: \forall \ a \in G \quad a \cdot1 =1 \cdot a = a , ապա օղակը կոչվում է **միավորով,** 1 -ն էլ՝ նրա միավորը։

Օղակներ են, օրինակ, ամբողջ թվերի \mathbb{Z}  բազմությունը, մնացքների  \mathbb{Z}/n\mathbb{Z}  բազմությունը։

Տեղափոխելի օղակը կոչվում է **դաշտ**, եթե ցանկացած ոչ զրոյական տարր ունի հակադարձ ըստ բազմապատկման, այսինքն՝ \forall a\neq 0~ \exists b: ab = ba = 1 

Դաշտեր են, օրինակ, \mathbb{ Q},~\mathbb {R},~\mathbb{C},~\mathbb{Q}[\sqrt 3],~\mathbb{Z}/p\mathbb{Z}  բազմությունները պարզ p -երի դեպքում։
## Հատկություններ
Առանց ապացույցի բերենք որոշ հայտնի դրույթներ՝ օղակների և դաշտերի վերաբերյալ՝ա) Եթե օղակի մի քանի տարրերի արտադրյալի մեջ գոնե մի արտադրիչը 0 է, ապա այդ արտադրյալը հավասար է զրոյի։ Այնինչ հակառակ պնդումն, ընդհանրապես ասած, ճիշտ չէ, այսինքն՝ հնարավոր է, որa\neq0  և b\neq 0 , բայց ab=0 ։ Այս պարագայում a,b  կոչվում են **զրոյի բաժանարարներ**։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբստրակտ հանրահաշիվ
Կատեգորիա:Օղակների տեսություն
Կենտրոնական Ամերիկա

**Կենտրոնական Ամերիկա**, տարածաշրջան է, որը տեղակայված է Հյուսիսային Ամերիկայի և Հարավային Ամերիկայի միջև։ Շատ հաճախ տարածաշրջանը համարվում է առանձին աշխարհամաս։ Կենտրոնական Ամերիկայում ամենատարածված լեզուն՝ իսպաներենն է։ Կենտրոնական Ամերիկայում, միայն Բելիզի պաշտոնական լեզուն է անգլերենը։ Տարածաշրջանի բնակիչները հիմնականում ծագել են հնդկացիներից, ինչպես նաև եվրոպացիներից և Աֆրիկացի ստրուկներից։ Տարածաշրջանը հաճախ նաև անվանում են «Միջին Ամերիկա»։
## Քաղաքական աշխարհագրություն
Քաղաքական աշխարհագրության տեսանկյունից Կենտրոնական Ամերիկայի մեջ մտնում են հետևյալ երկրները.
մինի|ձախից|300px|Կենտրոնական Ամերիկայի երկրները իրենց մայրաքաղաքներով
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես նաև
*Լատինական Ամերիկա
*Հյուսիսային Ամերիկա
*Հարավային Ամերիկա
*Ամերիկա
*Նոր Աշխարհ
*Վեստ Ինդիա
## Արտաքին հղումներ
* Կենտրոնական Ամերիկայի պամտությունը
*Կենտրոնական Ամերիկա 

Կատեգորիա:Կենտրոնական Ամերիկա
Լիլի Էլբակյան

**Լիլի Արմենի Էլբակյան** (), թատրոնի և կինոյի հայ  դերասանուհի, թատերական ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
2005 թվականից աշխատում է Երևանի խամաճիկների պետական թատրոնում՝ որպես ռեժիսոր-բեմադրիչ, 2006 թվականից՝ Էդգար Էլբակյանի անվան դրամայի և կոմեդիայի թատրոնում որպես ռեժիսոր-բեմադրիչ և դերասանուհի, 2007 թվականից՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, որպես դերասանական կուրսի ասիստենտ։ 2008 թվականին ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժինը։ 2007-2012 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական թատերական ինստիտուտում, 2012 թվականից դասավանդում է ՀՊՄՀ-ում։

## Ընտանիք
* Հայրը՝ Արմեն Էլբակյան, 
* Մայրը՝ Աննա Էլբակյան, 
* Եղբայրը Էդգար Էլբակյան Կրտսեր, 
* Ամուսին Համո Ադիյան։

## Մրցանակներ
* 2005 - ՀԹԳՄ «Արտավազդ», Ալդոնսա-Դոիլսինեա դերակատարման համար, «Մարդը Լամանչից» Միգել դե Սերվանտես լավագույն ներկայացում անվանակարգում
* 2010 - ՀԹԳՄ «Արտավազդ», լավագույն երիտասարդ դերասանուհի «Ի՞նչ տարբերություն, թե ում հետ» Ջինի դերակատարման համար
* 2010 - Աղասի Այվազյանի անվան թատերական փառատոն, լավագույն ներկայացում Աղասի Այվազյանի «Ամերիկյան աջաբսանդալ»
* 2011 - ՀԹԳՄ «Արտավազդ», լավագույն երիտասարդ ռեժիսոր Աղասի Այվազյանի «Ամերիկյան աջաբսանդալ» ներկայացման համար

## Բեմադրություններ
* 2004 Լիլի Էլբակյան «Ածուխով նկարած քաղաքում»
* 2005 Թ. Ուիլյամս «Ապակե գազանանոց»
* 2006 Լիլի Էլբակյան «Անտառային հեքիաթ»
* 2007 Հ. Թումանյան «Պոչատ աղվեսը»
* 2007 Լ. Անդրեև «Մարդու կյանքը»
* 2008 Լիլի Էլբակյան «Կարմիր լապտերներ»
* 2009 Հ. Թումանյան «Խաղում ենք թումանյան»
* 2010 Հ. Ք.Անդերսեն «Գորտ արքայազնը»
* 2010 Ա. Այվազյան «Ամերիկյան աջաբսանդալ»
* 2011 Հ. Թումանյան «Խելոքն ու հիմարը»
* 2011 Ու. Շեքսպիր «Ռոմեո և Ջուլիետ»
* 2012 Գրիմ եղբայրներ «Հենզելն ու Գրետելը»
* 2013 Լուիս Քերոլ «Ալիսը հրաշքների աշխարհում»

## Խաղացած դերեր
### Թատրոն
* 2004 Գերդա - «Սառցե թագուհին» Հ. Ք. Անդերսեն
* 2005 Աղջիկ - «Ամպերի վրայով» Ա. Հարությունյան, Լիլի Էլբակյան
* 2005 Ալդոնսա-Դոիլսինեա - «Մարդը Լամանչից» Միգել դե Սերվանտես
* 2006 Ժամանակ-ժամացույց - «Զգուշացիր մողեսից» Էդգար Էլբակյան Կրտսեր
* 2008 Ջո - «Մեղրի համը» Շ. Դիլանի
* 2009 Ջին - «Ի՞նչ տարբերություն, թե ում հետ» Գերշին
* 2013 Մոնիկա - «Թռցրու ինձ լուսին» Ջ. Պրիստլի
*

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Երևանի խամաճիկների պետական թատրոն

**Երևանի խամաճիկների պետական թատրոնը** ստեղծվել է 1987 թ։ Այն երրորդն էր ԽՍՀՄ տարածքում / Լենինգրադի ու Թբիլիսիի նույնանման թատրոններից հետո/ ու առաջինը, որն իրականացնում էր ներկայացումներ թե մեծահասակ ու թե մանկահասակ հանդիսատեսի համար։ Ի տարբերություն սովորական տիկնիկային թատրոնների, խամաճիկների թատրոնը «գործում է» իսկական փոքրիկ բեմում՝ տիկնիկները վարվում են վերևից թելերի օգնությամբ։
Սկզբնական հաջողություններից հետո, թատրոնի համար սկսվեցին դժվար ժամանակներ թե գեղարվեստական ու թե ‎‎ ֆինանսական առումով։ Այն նոր վերելք ապրեց 2000 թ։ Տեղի ունեցավ նոր ստեղծագործական ուժերի հոսք, խաղացանկը հարստացավ նոր ու հաջողված ներկայացումներով։ Այժմ թատրոնի խաղացանկում կա 18 ներկայացում թե մեծահասակ, թե մանկահասակ հանդիսատեսի համար։

## Թատրոնի գեղարվեստական կազմ
* Ռուբեն Սամվելի Աբրահամյան - տնօրեն։
* Արմեն Էլբակյան - տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար (2000-2015 թթ)։
* Մարտիրոս Բադալյան - Գլխավոր նկարիչ։
* Աննա Էլբակյան - Գլխավոր ռեժիսոր
մինի|Տաղավար Երևանի խամաճիկների պետական թատրոնի առջև

## Թատրոնի ներկայացումներ
* Ձմեռայի հեքիաթ
* Մկների ժողով
* Աշխարհի արարումը
* Իսկական ընկերը
* Կարմիր գլխարկը
* Խոսող ձուկը
* Դուք մտնում եք աշխարհ
* Հույսի աստղ
* Սերվանտես «Մարդը Լամանչից»
* Քաջ աքլորիկը
* Անխելք մարդը
* Քաջ Նազար
* Չախ-չախ թագավոր
* Պոչատ աղվես
* Խելոքն ու հիմարը
* Գնդլիկ բոքոնիկ
* Արքայադուստրը սիսեռահատիկի վրա
* Մատնաչափիկը
* Մերկ Թագավոր
* Բուրատինո
* Հենզելն ու Գրետելը
* Գորտ արքայազն
* Համեցեք Լապլանդիա
* Շունն ու կատուն
* Ալիսը հրաշքների աշխարհում

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի Խամաճիկների պետական թատրոն 
* Տեղեկատու էջ Երևանի Խամաճիկների պետական թատրոնի մասին 

Կատեգորիա:Հայաստանի մանկական թատրոններ
Կատեգորիա:Տիկնիկային թատրոններ
Հոթ դոգ

մինի|300px|Հոթ դոգ

**Հոթ դոգ** (, բառացիորեն թարգմանվում է որպես *«տաք շուն»*), արագ սննդի տեսակ, որն իրենից ներկայացնում է նրբերշիկ` դրված հացի մեջ։ Սովորաբար մատուցվում է տարբեր լցոններով, ավելի հաճախ` կետչուպով, մայոնեզով կամ մանանեխով։ Կարող է նաև պարունակել թարմ, տապակած կամ մարինադացված բանջարեղեն, կանաչեղեն, պանիր և այլ բաղադրյալներ։

## Պատմություն
Առաջին անգամ Ֆրանկֆուրտում մի մսագործ սկսեց պատրաստել Հոթ դոգ և այն անվանեց «Dachshund»։ 1871 թ.-ից սկսվեց վաճառվել Հոթ դոգ որը երշիկ էր փաթաթված հացով։ 1901 թվականին Դարգան անունով մարդը համոզված չէր որ այդ ուտեստը կարելի է անվանել Dachshund այլ պարզապես Հոթ դոգ։

1987 թ.-ին Ֆրանկֆուրտում տոնվեց Հոթ դոգի 500- ամյակը և չնայած դրան ավստրիացիները պնդում էին Հոթ դոգը ունի ավստրիական ծագում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Աշխարհի ամենաերկար Հոթ դոգը ունեցել է 60 մետր երկարություն։
*Աշխարհի ամենաթանկ Հոթ դոգը վաճառվել է 69 միլիոն դոլլարով։

## Արտաքին հղումներ

* hot-dog.org` Հոթ դոգի և նրբերշիկի ազգայի խորհուրդ

## Տես նաև
Սենդվիչ

Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Երշիկեղեն
Սառցե դարաշրջան (մուլտֆիլմ, 2002)

**«Սառցե դարաշրջան»** () ռեժիսորներ Քրիս Ուեջ և Կարլոս Սալդանաի մուլտֆիլմը, որի գլխավոր հերոսներին հնչյունավորում են Ռեյ Ռոմանոն, Ջոն Լեգուիզամոն, Դենիս Լիրին, Գոռան Վիշնիչը, Ջեք Բլեքը, Սեդրիկ «Զվրճացնող»ը, Սթիվեն Ռուտը, Դիդրիխ Բադերը, Ալան Տյուդիկը, Լորի Բեգլին։ Մուլտֆիլմը արտադրել է 20th Century Fox ընկերությունը։ Մուլտֆիլմի բյուջեն 59 միլիոն դոլլար է։ Տևողությունը 81 րոպե։ Ամբողջ աշխարհում ունեցել է $383,257,136 շահույթ։

20 հազար տարի առաջ կենդանիները ցրտից խուսափելու համար միգրացիային են դիմում։ Սակայն նրանցից ոմանք որոշում են մնալ՝ ահասարսուռ մամոնտ Մանֆրեդը, ինչպես նաև անհոգ համրագնաց Սիդը։ Պատահաբար այս արտասովոր զույգը գտնում են մարդկային փոքրիկի։ Նրանք որոշում են փոքրիկին վերադարձնել ծնողներին և շարունակել իրենց ճանապարհորդությունը։ Իսկ ճանապարհին նրանք հանդիպում են խորամանկ թրատամ վագրին։ Դրանից հետո այդ ուրախ ընկերախմբին զվարճալի արկածներ են սպասվում։

## Սյուժեն
## Հետաքրքիր փաստեր

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Արկածային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ընտանեկան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կատակերգական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Սառցե դարաշրջան (մուլտֆիլմեր)
Հայ-իսպանական հարաբերություններ

Հայաստանի և Իսպանիայի Թագավորության միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի հունվարի 27-ին։

## Կապերի ժամանակագրություն
* 2003 թ. հունիսին Լուիս Բարբերա Սապատերոն նշանակվել է Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Վալենսիայում։
* 2006 թ. փետրվարին Էդուարդ Խոջայանը նշանակվել է Հայաստանում Իսպանիայի Թագավորության պատվավոր հյուպատոս։
* 2009 թ. սեպտեմբերին Խուան Անտոնիո Մարչ Պուժոլը նշանակվել է Իսպանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Հայաստանում (նստավայրը Մոսկվա)։
* 2010 թ. օգոստոսին 25-ին Իսպանիայի Թագավորությունում հիմնվել է Հայաստանի դեսպանություն։
* 2010 թ. օգոստոսի 16-ին Խորեն Տերտերյանը նշանակվել է Իսպանիայի Թագավորությունում Հայաստանի գործերի հավատարմատար։

## Այցեր
### Իսպանիա

### Հայաստան

## Իրավապայմանագրային դաշտ
* «Հայ-իսպանական համատեղ հայտարարություն դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին»
* «Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության քաղաքաշինության նախարարության և Իսպանիայի Թագավորության արդարադատության նախարարության միջև համագործակցության մասին»
* «Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Իսպանիայի Թագավորության կառավարության միջև միջազգային ավտոտրանսպորտային փոխադրումների մասին»
* «Հուշագիր Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության և Իսպանիայի Թագավորության արտաքին գործերի նախարարության միջև խորհրդակցությունների մասին»
* «Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության կառավարության և Իսպանիայի Թագավորության կառավարության միջև Եկամուտների և գույքի կրկնակի հարկումը բացառելու և հարկումից խուսափելը կանխելու մասին»

## Առևտրատնտեսական հարաբերություններ
Հայաստանի և Իսպանիայի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալները (հազար ԱՄՆ դոլար).

## Տես նաև
* Հայ-պորտուգալական հարաբերություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայ-իսպանական երկկողմ հարաբերություններ ֊ Արտաքին գործերի նախարարություն

Կատեգորիա:Հայ-իսպանական հարաբերություններ
Հայ-ֆիջիական հարաբերություններ

Հայաստանի և Ֆիջիի Կղզիների Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 2010 թ. հունիսի 7-ին։

## Առևտրատնտեսական հարաբերություններ
Հայաստանի և Ֆիջիի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալները (հազար ԱՄՆ դոլար).

## Արտաքին հղումներ
* Հայ-ֆիջիական երկկողմ հարաբերություններ

Կատեգորիա:Հայ-ֆիջիական հարաբերություններ
Հայ-գաբոնական հարաբերություններ

Հայաստանի և Գաբոնի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1994 թ. մարտի 9-ին։ Այժմ Գաբոնի հավատարմագրված դեսպանի նստավայրը գտնվում է Հայաստանից դուրս։

2005 թվականի ապրիլի 25-26-ին ՀՀ ԱԳ նախարար Վարդան Օսկանյանը ընդունել է համատեղության կարգով Հայաստանում հավատարմագրված Գաբոնի դեսպան Բենժամեն Լենյոգո Նդումբային  (Benjamin Legnongo-Ndumba), ինչպես նաև մի շարք այլ երկրների դեսպանների։ Նդումբան և այլ դեսպանները Հայաստան էին ժամանել Հայոց ցեղասպանության 90-ամյակին նվիրված միջոցառումներին մասնակցելու նպատակով։

## Առևտրատնտեսական հարաբերություններ
[մինի|աջից|250px|Գաբոնի դեսպանատունը [Մոսկվայում, որը նաև Գաբոնի Հայաստանում դեսպանի նստավայրն է]]
Հայաստանի և Սոմալիի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալները (հազար ԱՄՆ դոլար).

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ ԱԳՆ. Հայ-գաբոնական երկկողմ հարաբերություններ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ-գաբոնական հարաբերություններ
Քվեդա Նասակիրալ

**Քվեդա Նասակիրալ** (), քաղաքատիպ ավան Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
Ավանը գտնվում է ծովի մակարդակից 180 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 10 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչությունը կազմել է 2898 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ 98,5 %, Հայեր 0,7 %, Ռուսներ 0,35 %։

## Տրանսպորտ
Ավանը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Տես նաև
* Նասակիրալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքատիպ ավաններ
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Ջոշ Դյուամել

**Ջոշուա Դեյվիդ «Ջոշ» Դյուամելը** (, ), ամերիկացի դերասան է։ Նրա առաջին հաջողված դերը եղել է «Լեո դյու Պրե» հեռուստասերիալում մարմնավորած կերպարը 1999 թվականին։ Առավել հայտնի դարձավ՝ խաղալով «Տրանսֆորմերները», «Մի անգամ Հռոմում» ֆիլմերում։ Ջոշ Դյուամելն ամուսնացած է The Black Eyed Peas խմբի Ֆերգիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 14 ծնունդներ
Հայ-սոմալիական հարաբերություններ

Հայաստանի և Սոմալիի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվել են 1992 թվականին։

## Ստորագրված փաստաթղթեր
* Արձանագրություն Հայաստանի Հանրապետության և Սոմալիի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ, 1992 թ.

## Առևտրատնտեսական հարաբերություններ
Հայաստանի և Սոմալիի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալները (հազար ԱՄՆ դոլար).

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ ԱԳՆ. Հայ-սոմալիական երկկողմ հարաբերություններ 

Կատեգորիա:Հայ-սոմալիական հարաբերություններ
Սառցե դարաշրջան

[thumb|250px|right|[Անտարկտիդայի սառցե ծածկույթը։ Այսպիսին էր Երկրի մակերևույթը Հայուսիսային Ամերիկայում և Հյուսիսային Եվրոպայում սառցե դարաշրջանում։]]

**Սառցե դարաշրջան**, ժամանակաշրջան, երբ Երկրի ջերմաստիճանը կտրուկ նվազել է, արդյունքում մայրցամաքների սառցի շերտը մեծացել է։

Կատեգորիա:Սառցե դարաշրջան
Կատեգորիա:Սառցաբանություն
Կատեգորիա:Գիտության պատմություն
Սիդերիկ պարբերություն

**Սիդերիկ պտույտի պարբերություն** (, աստղ բառից), ժամանակահատված, որի ընթացքում որևէ երկնային մարմին-արբանյակ հիմնական մարմնի շուրջ կատարում է աստղերի նկատմամբ մեկ ամբողջական պտույտ։ «Սիդերիկ պտույտի պարբերություն» հասկացությունը օգտագործվում է Երկրի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ Լուսին (սիդերիկ ամիս) և արհեստական արբանյակներ, ինչպես նաև Արեգակի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ մոլորակներ, գիսաստղեր, և այլն։

Սիդերիկ պարբերությունը անվանում են նաև **[[տարի]]**։ Օրինակ՝ Հրատային տարի, Նեպտունյան տարի և այլն։ Այս պարագայում պետք չէ մոռանալ, որ «**[[տարի]]**» անվան տակ կարող են լինել մի քանի հասկացություններ։ Այսպես, պետք չէ շփոթել սիդերիկ տարին (Երկրի մեկ պտույտի ժամանակահատվածը Արեգակի շուրջ) և արևադարձային տարին (այն ժամանակահատվածը, երբ տեղի է ունենում տարվա եղանակների ամբողջական փոփոխություն), որոնք իրարից տարբերվում են մոտ 20 րոպեով (այս տարբերությունը պայմանավորված է Երկրի առանցքի պրեցեսիայով)։

## [[Արեգակնային համակարգ]]ի մոլորակների սիդերիկ պարբերություններ
Աղյուսակում ներառվել են նաև Լուսնի, աստերոիդների գոտու մարմինների, գաճաճ մոլորակների և Սեդնայի տվյալները։

## Տես նաև
* Պտույտի պարբերություն
* Սինոդիկ պարբերություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Ժամանակը աստղագիտության մեջ
Փոփ երաժշտություն

[thumb|«Փոփի արքա» կոչումը ստացած [Մայքլ Ջեքսոնը]]

**Փոփ երաժշտություն** (՝ *հանրահայտ* բառի կրճատ տարբերակը), հանրամատչելի երաժշտության ժանր, որը ձևավորվել է 1950-ականներին՝ բխելով ռոքնռոլ ոճից։ «Հանրամատչելի երաժշտություն» և «փոփ երաժշտություն» Տերմինաբանության մեջ «հանրամատչելի երաժշտություն» և «փոփ երաժշտություն» արտահայտությունները երբեմն օգտագործվում են որպես հոմանիշներ, չնայած, որ առաջինը նկարագրում է ցանկացած երաժշտական ժանր, որն ընդունվում է հասարակության լայն զանգվածների կողմից, այնինչ երկրորդն իրենից ներկայացնում է առանձնահատուկ երաժշտաոճ։

Փոփը կարող է իր մեջ պարունակել բաղադրիչներ այլ երաժշտական ոճերից։ Հայկական իրականության մեջ վերջին ժամանակներում խոսվում է փոփացված ռաբիսի մասին, որը նույնպես ավելի շատ քննադատվում է ռաբիս ոճը չսատարողների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փոփ ոճի մասին Allmusic կայքում 

Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կատեգորիա:Փոփ երաժշտություն
Անջեյ Վայդա

**Անջեյ Վայդա** (, ), կինոյի և թատրոնի լեհ հայտնի ռեժիսոր և սցենարիստ։ 50-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր, մոտ 30 ֆիլմի սցենարի հեղինակ։ Սովորել է Կերպարվեստի ակադեմիայում (Կրակով)։ 1954-ին ավարտել է Կինեմատոգրաֆիայի և թատերարվեստի պետական բարձրագույն դպրոցի (Լոձ) ռեժիսորական բաժինը։ 1951-ից աշխատում է կինոյում։

Մի շարք երկրների հեղինակավոր պետական պարգևների դափնեկիր, ստացել է 42 տարբեր կինոմրցանակ։

## Ֆիլմեր
Առավել նշանավոր ֆիլմերից են.
* «Սերունդ» (1954),
* «Ջրագիծ» (1956),
* «Մոխիր և ադամանդ» (1958),
* «Սիբիրյան լեդի Մակբեթ» (1961),
* «Սեր քսան տարեկանում» (1962),
* «Մոխիր» (1965),
* «Դրախտի դարպասները» (1967),
* «Երկաթյա մարդը» (1981),
* «Դանտոն» (1982),
* «Սատանաները» (1988),
* «Ավագ շաբաթ» (1994),
* «Կորչակ» (1990)
* «Վրեժ» (2002),
* «Կատին» (2007),
* «Տատարակ» (2009)
* «Վալենսա. հույսի մարդը» (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լեհ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Սինոդիկ պարբերություն

**Սինոդիկ պտույտի պարբերություն** ( - միավորում), ժամանակահատված, որն ընկած է Երկրի մակերևույթից կատարվող դիտարկումների ժամանակ Արեգակնային համակարգի մարմնի (օրինակ՝ Լուսին) և Արեգակի երկու վերջին միավորումների միջև։ Ընդ որում Արեգակի հետ միավորումը պետք է տեղի ունենա ֆիքսված գծային հերթականությամբ, որը կարևոր է ներքին մոլորակների համար, օրինակ՝ հաջորդական վերին միավորումները, երբ մոլորակը անցնում է Արեգակի ետևով։

Լուսնի սինոդիկ պարբերությունը հավասար է երկու նորալուսինների միջև ընկած ժամանակահատվածին կամ ցանկացած այլ երկու հաջորդական դիրքերի դեպքում։

## Կապը սիդերիկ պարբերության հետ
Երկու մոլորակների սիդերիկ պարբերությունների հարաբերությունը (մի մոլորակ մենք ընդունում են Երկիրը) և նրանցից մեկի սինոդիկ պարբերությանը (S)՝

: \frac{1}{S} = \frac{1}{Z} - \frac{1}{T} (արտաքին մոլորակների համար)
: \frac{1}{S} = \frac{1}{T} - \frac{1}{Z} (ներքին մոլորակների համար)
որտեղ՝ Z - Երկրի սիդերիկ պարբերությունն է (1 տարի), և Т - մոլորակի սիդերիկ պարբերությունը։

## Տես նաև
* Պտույտի պարբերություն
* Սիդերիկ պարբերություն

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Ժամանակը աստղագիտության մեջ
Իվան Ուրգանտ

**Իվան Անդրեյի Ուրգանտ** (մականուն **Գրիշա Ուրգանտ**, ), ռուս շոումեն, դերասան և երաժիշտ է։ Իվան Ուրգանտը նկարահանվել է մի շարք հայտնի ֆիլմերում՝ «Երեքը և փաթիլը», «Տուր դե Ֆրանս», «Տոնածառներ», «Տոնածառներ 2», «Վիսոցկի, շնորհակալություն, որ ողջ ես»։

## Կենսագրություն
Ծնվել է դերասաններ Անդրեյ Ուրգանտի և Վալերիա Կիսելյովայի ընտանիքում։ Նինա Ուրգանտի և Լև Միլինդերի թոռն է։ Երիտասարդ ընտանիքը շատ կարճ կյանք է ունեցել, ընդամենը մեկ տարի Իվանի ծնունդից հետո։ Նրանցից են Իվանին անցել հետաքրքիր արտաքինը, բեմմի վրա աշխատելու ցանկությունը և դերասան դառնալու ապագա ցանկությունը։ Ծնողների բաժանումից հետո բնակվել է մոր և խորթ հոր՝ դերասան Դմիտրի Լադիգինի հետ։ Ռուսական մի քանի հրատարակչություններ իրենց հոդվածներում նշում են, որ *Ուրգանտ* ազգանունն ունի էստոնական ծագում։

#### Սկավառակագրություն
* 1998 - «Աստղ»
* 2011 - «Ձայներով» (սինգլ)
* 2012 - «Դանտես» (սինգլ)

### Հետաքրքրություններ
Սիրողական լուսանկարիչ։ Երաժիշտ՝ մուլտի-ինստրումենտալիստ. նվագում է կիթառ, դաշնամուր, ակորդեոն, ֆլեյտա և հարվածային գործիքներ։

### Անձնական կյանք
* Առաջին կին՝ Կարինա Ուրգանտ (Ավդեևա) (ծնվ. 1974),
* Քաղաքացիական կին՝ Տատյանա Գևորգյան (ծնվ. 1974), MTV հաղորդավարուհի։ Միասին ապրել են 5 տարի։
* Երկրորդ կին՝ Նատալյա Ավթանդիլովնա Կիկնաձե (ծնվ. 5 մարտի 1978), որի հետ Իվանը սովորել է Պետերբուրգի Ռուսական թանգարանին կից գիմնազիայում։
**Դուստր՝ Նինա (ծնվ. 15 մայիսի 2008)։ Անվանակոչել են ի պատիվ Իվանի տատիկի՝ Նինայի։

Նատալիան ունի երկու երեխա առաջին ամուսնությունից։

## Ընտանիք
* Հայր՝ Անդրեյ Ուրգանտ
* Մայր՝ Վալերիա Կիսելյովա
* Պապ՝ Լև Միլինդեր
* Տատ՝ Նինա Ուրգանտ
* Ապուպապ՝ Նիկոլայ Ուրգանտ, էստոնացի, ԽՍՀՄ ներքին գործերի ազգային կոմիսարիատի սպա
* Քույրը՝ Մարիան բնակվում է Նիդերլանդներում
* Զարմիկ Էմիրը ևս բնակվում է Նիդեռլանդներում

## Թատերական աշխատանքներ
* Սավա Վասիլկով Մոսկվայի Պուշկինի անվան թատրոնի «Ահռելի փողեր» ներկայացմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իվան Ուրգանտի կենսագրությունը Cosmo.ru կայքում 
* lastfm

Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս թմբկահարներ
Կատեգորիա:Ռուս խոհարարներ
Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ռուս հումորիստներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստաանձինք
Սթինգ (ռեստլեր)

**Սթիվ Բորդեն** (անգլ. *Steve Borden*, ), առավել հայտնի իր **Սթինգ** ռինգային կեղծանվամբ, ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), TNA (2012), WWE (2016) և Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (2018) փառքի սրահների անդամ։ Առավել նշանակալի կարիերա է ունեցել «World Championship Wrestling» (WCW) կազմակերպությունում՝ 1990-ականների և վաղ 2000-ականների ընթացքում։

Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ Բորդենը նվաճել է 21 չեմպիոնական տիտղոս, որոնցից 15-ը՝ ծանրքաշային։ Երկու անգամ նվաճել է NWA աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնական տիտղոսը, վեց անգամ՝ WCW աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը, երկու անգամ՝ WCW միջազգային ծանրքաշային տիտղոսը, մեկ անգամ WWA աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը և չորս անգամ TNA աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:WWE փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Բրիստոլ Սիթի

**Բրիստոլ Սիթի** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Բրիստոլ քաղաքից, որը հանդես է գալիս ֆուտբոլային լիգայի առաջնությունում։

Բրիստոլ Սիթի
Կատեգորիա:1897 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Դոնքասթեր Ռովերս

**Դոնքասթեր Ռովերս** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Դոնքասթեր քաղաքից։ Հանդես է գալիս ֆուտբոլային լիգայի առաջնությունում։

Դոնկաստեր Ռովերս