open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նանե Ավետիսյան

**Նանե Ավետիսյան** (), հայ իրավաբան, բարերար, մոդել, Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021։

## Վաղ կյանք
Նանե Ավետիսյանը ծնվել է բազմազավակ ընտանիքում, ունի ութ քույր և երկու եղբայր։ Նա ընտանիքի ութերորդ երեխան է։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան։ Ավարտել է իրավագիտության բակալավրիատ բաժինը կրկնակի դիպլոմով։ Տիրապետում է չորս լեզուների՝ հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։

## Կարիերա
Նանեն սկսել է աշխատել բավականին վաղ տարիքից։ Տասներեք տարեկան հասակում, ստացել է իր առաջին աշխատանքը և ուսմանը զուգահեռ մշտապես զբաղեցրել է տարբեր հաստիքներ։ Այժմ իր գործունեությունն է ծավալում «Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամում՝ որպես գործառնությունների տնօրեն։

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
Գեղեցկության մրցույթներում Նանեի առաջին փորձը 15 տարեկանում էր։ Նա մասնակցել է «Միսս Աշակերտուհի» մրցույթին և հաղթել։ 
2021 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Նանեի հաղթանակը ավելացավ ևս մեկով, քանի որ  տեղի ունեցավ «Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021»-ը, որտեղ Նանե Ավետիսյանը արժանացավ «Միսս Տիեզերք Հայաստան 2021» տիտղոսին և դեկտեմբերին ներկայացրեց Հայաստանը «Միսս Տիեզերք» հեղինակավոր մրցույթին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Հայ մոդելներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 16 ծնունդներ
Ինֆորմացիոն փնտրում

Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները արհեստական բանականության մեջ օգտագործվող որոնման ալգորիթմների ենթատեսակ են։ Ի տարբերություն ոչ ինֆորմացված որոման, ինֆորմացված որոնմանը հասանելի է որոշակի տեղեկություն որոնման  տարածության մասին (ինչքան հեռու է նպատակից, ճանապարհի արժքեը, ինչպես հասնել նպատակի հանգույցին)։ Այս տեղեկությունները օգնում են, որպեսզի ավելի քիչ ուսումնասիրվի որոնման տարածությունը, և ավելի արդյունավետ կերպով գտնվի նպատակային հանգույցը։

Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները ավելի նպատակահարմար են մեծ որոնման տարածությունների հետ գործ ունենալիս։ Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները օգտագործում են էվրիստիկայի գաղափարը, և հետևաբար նաև կոչվում են Էվրիստիկ որոնում։

### Էվրիստիկ ֆունկցիա
Էվրիստիկ ֆունկցիան օգտագործվում է ինֆորմացված որոնման ալգորիթմների ժամանակ, այն գտնում է ամենախոստումնալից ճանապարհը։ Որպես մուտքային տվյալ այն վերցնում է որոնող տարրի ներկա վիճակը տարածության մեջ, և արտածում է մոտավոր հեռավորությունը նպատակային հանգույցից։ Էվրիստիկ ֆունկցիան ոչ միշտ է հաշվարկում ամենաարդյունավետ ճանապարհը, սակայն ամեն դեպքում իր առաջարկած ճանապարհը բավականին լավն է,այսինքն՝ ցանկացած դեպքում այդ ճանապարհը ավելի արդյունավետ է քան ոչ ինֆորմացված որոնման ալգորիթմով փնտրումը։

## Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմների տեսակներ
Ինֆորմացված որոնման ալգորիթմները լինում են շատ տարբեր տեսակների։ Ընդհանուր դեպքը առաջին լավագույն համընկնմամբ որոնման ալգորիթմն է, և դրանից ելնելով կազմվել են ավելի մասնագիտացված ալգորիթմներ։

### Առաջին լավագույն համընկնամբ որոնում
Այս ալգորիթմը գրաֆը հետազոտում է ընդարձակվելով դեպի ամենախոստումնալից հանգույցները՝ ըստ ինչ-որ օրենքի։ Այն գնահատում է ամենախոստումնալից հանգույցը էվրիստիկ ֆունկցիայի միջոցով, կախված տվյալ հանգույցի նկարագրությունից, նպատակի նկարագրությունից, մինչ այդ պահը որոնման ժամանակ հավաքված ինֆորմացիայից և այլ հավելյալ տեղեկությունից։ Ընդարձակման ենթակա հանգույցները ընտրվում են առաջնահերթության հերթի միջոցով։

Հիմնականում այդ տերմինը օգտագործելիս նկատի ունեն առաջին լավագույն համընկնմաբ ժլատ ալգորիթմը, որը նաև անվանում են մաքուր էվրիստիկ որոնում։

### [[Երկակի ուղղությամբ փնտրում|Երկակի ուղղությամբ փնտրման էվրիստիկ ալգորիթմ]]
Այս ալգորիթմը օգտագործվում է ուղղորդված գրաֆում որոնում կատարելիս, այն միաժամանակ կատարում է երկու գործողություն՝ փնտրում սկզբնական հանգույցիցմ և հակառակ փնտրում նպատակային հանգույցից, կանգ առնելով երբ այդ երկուսը հանդիպեն։ Էվրիստիկ ֆունկցիան այստեղ հաշվարկում է հեռավորությունը նպատակային հանգույցից, կամ սկզբնականից՝ հակառակ փնտրման դեպքում։

### [[Ա*|Ա* ալգորիթմ]]
Ա* ալգորիթմը հանդիսանում է երկակի ուղղությամբ թնտրման ալգորիթմի մասնավոր դեպք, օգտագործում է ճանապարհի արժեքը, ինչպես նաև էվրիստիկ տեղեկություններ, այսինքն՝ առաջին լավագույն համընկնմամբ ժլատ որոնում։ Այն Դեքստրայի ալգորիթմի ընդլայնում է, որը ինքնին ինֆորմացված ալգորիթմ չէ, Ա*-ը իր արտադրողականությունը ավելացնում է էվրիստիկայի օգնությամբ։ Էվրիստիկ գնահատականը պետք է լինի թույլատրելի, այսինքն՝ երբեք չգերագնահատի տվյալ հանգույցի և նպատակի միջև ճանապարհի արժեքը։ Ամբողջ ճանապարհը հանդիսանում է հայտնի ճանապարհի արժեքի և մինչև նպատակը մնացած ճանապարհի էվրիստիկ մոտավորության գումարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փնտրման ալգորիթմներ
Արհեստական բանականությունը սպորտում

**Արհեստական բանականությունը սպորտում** օգտագործվում է տակտիկա մշակելու,գովազդելու,մարզելու և այլ բաների համար։ Արհեստական բանականությունը ներկայումս օգտագործվում է գրեթե բոլոր սպորտաձևերում(ֆուտբոլ,բասկետբոլ և այլն)։

## Կիրառություն
Արհեստական բանականությունը թույլ է տալիս որոշել թիմի օպտիմալ մեկնարկային կազմը և գնահատում է խաղի վերջնական արդյունքը մինչև 60% ճշգրտությամբ:Այն արդեն կիրառվել է հոկեյի օլիմպիական խաղերում։

Արհեստական բանականությամբ նաև կարող են որոշել մարզիկներից լավագույնին:Այդպես համակարգիչը որոշել է Մեսսի-Ռոնալդու զույգից լավագույնին։

Գոյություն ունեն ծրագրեր,որոնք մեքենայական ուսուցման միջոցով գնահատում են մարզիկի ելույթը:Այս կերպ ստացվում է պարզ պատկեր տվյալ մարզիկի մարզավիճակի մասին։

## Սուպերհամակարգիչներ
Կան այնպիսի համակարգիչներ,որոնք կատարում են սպորտային կանխատեսումներ՝օրինակ գուշակում են թե որ մարզիկը կհաղթի մենամարտում,որ թիմը կհաղթի ամերիկյան ֆուտբոլի առաջնությունում,կամ որ հավաքականը կդառնա աշխարհի չեմպիոն:Սուպերհամակարգիչները կանխատեսումներ անելիս հաշվի են առնում մարզիկների միմյանց միջև կայացած վերջին մենամարտները,թիմերի նախորդ տարվա ելույթները և այլն։

Թիմային սպորտաձևերում սուպերհամակարգիչները նաև որոշում են մարզիկների տրանսֆերային արժեքները:Այդպիսի համակարգիչ է SAM(Sports Analysis Machine):https://inews.co.uk/sport/football/supercomputer-sam-predict-footballer-real-value-beat-bookies-44547

Սուպերհամակարգիչները նաև հետևում են բոլոր մարզիկների բոլոր գործողություններին խաղերի ժամանակ և ըստ դրա որոշում հանդիպման լավագույն խաղացողին,իսկ մրցաշրջանի վերջում տարվա լավագույնին։

## Ապագան
Ներկայումս սպորտային գլխավոր խնդիրը դրանք մրցավարական սխալներն են:Որոշ սպորտաձևերում այժմ օգտագործում են տեսակրկնությունների համակարգը,որի օգնությամբ մրցավարները դիտում են դրվագը տարբեր անկյուններից:Սակայն դրանք շատ ժամանակ են ծախսում և միշտ չէ,որ հանգեցնում են ճիշտ որոշման:Այդ իսկ պատճառով նախատեսված է ստեղծել սարքեր որոնք ավելի արագ և ավելի ճշգրիտ որոշումներ կկայացնեն:https://www.itransition.com/blog/ai-in-sports

Աշխատանքներ են գնում նաև մեկնաբանող սարքեր ստեղծելու մեջ,որոնք սպորտային իրադարձություները ենթագրերի օգնությամբ կմեկնաբանեն դիտորդին,դիտորդի համար հասկանալի լեզվով։

## Բացասական կողմեր
Արհեստական բանականությունը ստեղծված է մարդկանց կողմից և այդ պատճառով այն կարող է ունենալ կողմնակալություն:Այսինքն որևէ մարդ կարող է այնպես ծրագիր կազմել,որն իր սիրելի մարզիկին կներկայացնի ավելի լավ տեսանկյունից։

Արհեստական բանականության օգտագործումը սպորտում կարող է նաև ազդել սպորտային որոշ մասնագետների գործազրկությանը(օրինակ սպորտային վերլուծաբանների)։

## Դրական կողմեր
Ապագայում արհեստական բանականության զարգացման հետ կնվազեն դրա ազդեցության բացասական կողմերը:Արհեստական բանակությունը կբարելավի սպորտային հետախուզումը(անգլ. scouting)https://en.wikipedia.org/wiki/Scout_(sport), մարզումը, անվտանգությունը, ֆիտնեսը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Understanding Machine Learning- Shai Shalev-Shwartz,Shai Ben-David (անգլերեն)
* Mentopolis (Die Gesellschaft des Geistes)-Marvin Minsky(գերմաներեն)
* Искусственный интеллект. Возможные пути, опасности и стратегии-Ник бостром(ռուսերեն)

Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Դինգո վայրի շունը կամ Պատմություն առաջին սիրո մասին

**«Դինգո վայրի շուն կամ Պատմություն առաջին սիրո մասին»**, խորհրդային մանկագիր Ռուվիմ Ֆրաերմանի վիպակը, որը գրվել է 1939 թվականին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է խորհրդային գրական «Красная новь» («Կարմիր խոպան») ամսագրում, այնուհետև հրատարակվել է «Детгиз» հրատարակչությունում։ 1962 թվականին վիպակի հիման վրա նկարահանվել է խորհրդային ռեժիսոր Յուլի Կարասիկի «Դինգո վայրի շունը» ֆիլմը։ 2013 թվակամին վիպակն ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարարության ինքնուրույն ընթերցանության համար առաջարկվող 100 գրքերի ցանում։

## Ստեղծման պատմությունը
Հեղինակի խոսքերով պատմությունը գրելու գաղափարը ծագել է Հեռավոր Արևելքում, որտեղ տունգուս դեռահաս տղաների և ռուս աղջիների բարեկամության բազմաթիվ օրինակներ է տեսել` բարեկամության ու սիրո իսկական ասպետականության ու նվիրվածության օրինակներ։

## Վիպակը հայերեն
* Դինգո վայրի շունը կամ պատմվածք առաջին սիրո մասին, Ե., Հայպետհրատ, 1941, 240 էջ։ Թարգմանիչ` Հարություն Հարությունյան։
* Դինգո վայրի շունը կամ պատմվածք առաջին սիրո մասին, Ե., Սովետական գրող, 1978, 142 էջ։ Թարգմանիչ` Հարություն Հարությունյան, խմբագիր` Ս. Վարդանյան։
* Դինգո վայրի շունը կամ Պատմություն առաջին սիրո մասին, Ե., Դարակ, 2020, 184 էջ։ Թարգմանիչ` Հարություն Հարությունյան, խմբագիր` Աշոտ Գաբրիելյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 վիպակներ
Կատեգորիա:2020 գրքեր
Կատեգորիա:Դարակ հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Հայերեն թարգմանված գրքեր
Էլդորետ

**Էլդորետ** ( , թարգմանվում է *Քարե գետ*), քաղաք Քենիայի արևմուտքում՝ Ռիֆտ Վալի գավառում։ Էլդորետն Ուասին Գիշու շրջանի մայրաքաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Էլդորետը գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Ուգանդայի հետ սահմանի մոտ՝ Լոդվարից 360 կմ դեպի հարավ։ Ծովի մակարդակից ունի 2117 մ բարձրություն։ Քաղաքը գտնվում է տրանսաֆրիկյան մայրուղու և Ուգանդայի երկաթուղու վրա։ Քենիայի նախագահ Դանիել Արապ Մոյը Էլդորետի մոտ կառուցել է գերժամանակակից միջազգային օդանավակայան։

## Պատմություն
Մինչև եվրոպացիների ժամանելը այն շրջան, որտեղ այժմ գտնվում է Էլդորետը քաղաքը (19-րդ դարի վերջ), այդ տարածքը բնակեցված է եղել մասայի և նանդիի ժողովուրդներով։

Ժամանակակից Էլդորետի շրջանի առաջին բնակիչները եղել են աֆրիկացիների 58 ընտանիքները՝ Հարավային Աֆրիկայից տեղահանվածները, որոնք այստեղ հաստատվել են 1908 թվականին։ Ավելի ուշ՝ 1911 թվականին, նրանց միացել են ևս 60 ընտանիք, այնուհետև՝ Եվրոպայի և Ասիայի բազմաթիվ բնակիչներ։ Պաշտոնապես բնակավայրը առաջացել է 1910 թվականին, երբ տեղական ֆերմաներից մեկում բացվել է փոստային բաժանմունք։ Սկզբում ավանը հայտնի էր որպես «Ֆերմա 64», քանի որ այդ պահին Ուգանդայի երկաթուղին ավարտվում էր բնակավայրից 64 մղոն հեռավորության վրա՝ Կիբիգորիում։ 1912 թվականին ավանը վերանվանվել է *Էլդորետ*։

Ուգանդայի երկաթուղու շինարարության հետ միասին, որը 1924 թվականին հասել է Էլդորետ, սկսվել է քաղաքի տնտեսական ծաղկումը։ 1928 թվականին քաղաքում անցկացվել է ջրագիծ և կոյուղի, իսկ 1933 թվականին այն էլեկտրաֆիկացվել է։ Ներկայումս Էլդորետը Քենիայի առավել դինամիկ զարգացող քաղաքն է։ 1984 թվականին այստեղ բացվել է Մոյի համալսարանը (Քենիայի նախագահ Դանիել Արապ Մոյի անունով)։ 1987 թվականին Էլդորետում մնացել են աֆրիկացիների միայն 2 ընտանիք, իսկ մյուսները Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն են վերադարձել Մաու-մաուի ապստամբությունից հետո՝ 50-ականների վերջին և 60-ականների սկզբին։

2007 թվականի դեկտեմբերին՝ Քենիայում նախագահական ընտրությունների անցկացումից հետո, Էլդորետում տեղի են ունեցել անկարգություններ, որոնք ուղեկցվել են զանգվածային սպանություններով և հրկիզումներով։ Առնվազն 30 մարդ, որոնք պատկանում էին կիկույու ազգությանը, ընդդիմության թեկնածուի կողմնակիցների կողմից այրվել են եկեղեցում։

## Բնակչություն
Բնակչությունը՝ ։ Այսօր այն Քենիայում համարվում է ամենաարագ աճող և երկրի մեծությամբ հինգերորդ քաղաքը։

## Հայտնի բնիկներ
Էլդորետում ծնվել են այնպիսի նշանավոր քենիացի մարզիկներ, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ և համաշխարհային ռեկորդակիրներ, ինչպիսիք են Սամսոն Կիտուրը, Կիպչոգե Քեյնոն և Էլիուդ Կիպչոգեն։

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Բադ Ֆիլբել, Գերմանիա (1982 թվականից)
*  Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ (2007 թվականից)
*  Իթակա, ԱՄՆ
*  Մինեապոլիս, ԱՄՆ (2000 թվականից)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քենիայի քաղաքներ
Վուլսլի (ՀԱՀ)

**Վուլսլի** (), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում։ Ներառված է Քեյփ Վայնլենդ շրջանի և Վիցենբերխ մունիցիպալիտետի կազմում։ Բաղկացած է երեք մասից՝ Վուլսլի, Փայն Վելլի և Մոնտանա։

## Պատմություն
Բնակավայրը, որն ավելի ուշ վերաճել է քաղաքի, հիմնադրվել է 1875 թվականին Գուդգևոնդեն ֆերմայի (Goedgevonden) տարածքու։ 1955 թվականին Վուսլին ստացել է մունիցիպալիտետի կարգավիճակ։ Քաղաքի անունը կապված է անգլո-զուլուսյան պատերազմում բրիտանական ուժերի հրամանատար Գառնեթ Վուլզլիի (1833-1913) անվան հետ։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Բրիդե (Բրիե) գետի հովտում, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից  մոտ 51 կմ (ուղիղ) դեպի հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը կազմում է 267 մետր։

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 575 մմ։ Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 16,7&nbsp;°C-ից (հուլիսին) մինչև 29,7&nbsp;°C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է։ Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսում լինում է 4,7&nbsp;°C։

## Բնակչություն
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր 8188 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 50 %, կանայք՝ համապատասխանաբար 50 %։ Ռասայական տեսանկյունից՝ գունամորթները կազմում էին քաղաքի բնակչության 75,16 %-ը, նեգրոիդները՝ 12,86 %, սպիտակամորթները՝ 11,94 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,04 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն էին աֆրիկաանսը (90,02 %), կոսան (8,37 %), անգլերենը (0,77 %) և սեսոտոն (0,44 %)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի անցկացման ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Վուլսլիի, Փայն Վելլիի և Մոնտանայի ընդհանուր բնակչությունը կազմել է 12 130 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 48,81 %, կանայք՝ համապատասխանաբար 51,19 %։ Ռասայական տեսանկյունից՝ գունամորթները կազմել են քաղաքի բնակչության 73,86 %-ը, նեգրոիդները՝ 15,96 %, սպիտակամորթները՝ 8,02 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,34 %, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները՝ 1,82 %: Քաղաքի բնակիչների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (82,67 %), կոսան (8,8 %), սեսոտոն (3,27 %), անգլերենը (1,53 %) և թսվանան (0,38 %)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Մարսա Ալամ

**Մարսա Ալամ** ( **'), քաղաք [[Եգիպտոս]]ի հարավարևելյան մասում, [[Կարմիր ծով]]ի արևելյան ափին։ Միջազգային օդանավակայանի՝ [[2003 թվական]]ի ապրիլին տեղի ունեցած բացումից հետո քաղաքի բնակչությունն ու այցելող զբոսաշրջիկների թիվը կտրուկ կերպով աճել է։

Ափամերձ ջրի մաքրության և ավազուտ լողափերի շնորհիվ Մարսա Ալամը համբավվել է իբրև **եգիպտական Մալդիվներ*'։ Զբոսաշրջիկներին գրավում են նաև լողափերին հաճախակի հանդիպող կրիաները, ծովի ափամերձ ջրերում լողացող կոկորդիլոսաձկները, ութոտնուկները և էկզոտիկ այլ կենդանիներ։

Մարսա Ալամը հռչակվել է որպես քայթսերֆինգով զբաղվելու հիանալի վայր և սաֆարիի մեկնելու սկզբնակետ։

Քաղաքի շրջագծում ևս կան տեսարժան վայրեր, որոնցից հիշարժան են հատկապես [[զմրուխտ]]ի հանքերն ու Սեթի Առաջինի տաճարը։

== Կլիմա ==
Թեև Մարսա Ալամն ընկած է [[Արևադարձային գոտիներ|արևադարձ]]ային գոտուց մոտավորապես 135 կիլոմետր դեպի հյուսիս, նրան բնորոշ է անապատային շոգ կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ BWh): 
 
Կարմիր ծովի ջրի ջերմաստիճանն այստեղ կլոր տարին տատանվում է 22-ից 29&nbsp;°C-ի միջակայքում։

Քաղաքում ամենաբարձր ջերմաստիճանն արձանագրվել է [[2010 թվական]]ի [[Մայիսի 10|մայիս 10]]-ին՝ , ամենացածրը՝ [[2008 թվական]]ի [[հունվարի 3]]-ին՝  :


<center>

</center>

== Պատկերասրահ ==
<gallery mode="packed">
Պատկեր:Moschee in Marsa Alam.jpg|[[Մզկիթ]]ը
Պատկեր:Dawn's-Paradise.jpg|Արևածագը
Պատկեր:The head of Dugong dugon.jpg|Dugong  Աբու Դաբաբ լողափի մոտ
Պատկեր:Dugong - underside.jpg|Dugong ծովի հատակին
Պատկեր:Red Sea Corals5.JPG|Կորալյան խութ Մարսա Ալամից հյուսիս
Պատկեր:Tetraodon à Abbu Dabab.jpg|Tetraodon Աբու Դաբաբի խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
Պատկեր:Tortue verte.jpg|Ծովային կանաչ կրիա Աբու Դաբաբի խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
Պատկեր:Murène commune 01.jpg|Moray օձաձուկ Shaab Paradise խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
Պատկեր:Poissons clown.jpg|Ծաղրածու ձկների (clownfish) զույգ Shaab Paradise խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
Պատկեր:Dauphin 4.jpg|Ջահել դելֆին Triton House Reef խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
Պատկեր:Couple d'anges.jpg|Թիթեռնաձկների զույգ Triton House Reef խորասուզման (դայվինգի) կենտրոնում
</gallery>

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://travel.nytimes.com/2007/04/08/travel/08explo.html On the Red Sea, as Hotels Go Up, Divers Head Down] *The New York Times'' on diving in Marsa Alam (April 8, 2007)
* Red Sea Spinner Dolphins
* The Dugong of Marsa Abu Dabbab
* Marsa Alam Guide
* Marsa Alam Dugon
* Marsa Alam airport

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքներ
Գաուդա (քաղաք)

**Գաուդա** (), փոքր քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմտյան մասում՝ Արևմտյան Կապում։ Մտնում է Կապ Ուայնլենդս տարածքի մեջ։ Ներառված է Դրակենշտեյնի տեղական մունիցիպալիտետի կազմում։

## Ստուգաբանություն
Բնակավայրն իր ժամանակակից անվանումը ստացել է 1929 թվականին։ Գաուդա տեղանվան ծագման երկու տարբերակ կա. առաջինի համաձայն՝ անունը կապված է Խոյսան բառի հետ, որը նշանակում է այծքաղ, երկրորդ տարբերակի համաձայն՝ Գաուդան բխում է մեկ այլ տեղանունից` հոլանդական Գաուդա քաղաքից։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Կլեյն-Բերխրիֆիր գետի ձախ ափին, Քեյփթաուն մայրաքաղաքից մոտավորապես 62 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 42 մետր է։

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը 511 մմ է։ Ամենաշատ տեղումները գալիս են ապրիլ-հոկտեմբեր ամիսներին։ Օդի ջերմաստիճանը տատանվում է 17,6°C (հուլիսին) մինչև 30,8°C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է։ Այս ամսվա միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանը 5,8°C է։

## Բնակչություն
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 2580 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 47,98 տոկոս, կանայք՝ համապատասխանաբար 52,02 տոկոս։ Ռասայական առումով աֆրիկացիները կազմել են քաղաքի բնակչության 89,11%-ը, սևամորթները՝ 7,87%-ը, սպիտակամորթները՝ 3,02%-ը։ Քաղաքաբնակների շրջանում ամենատարածված լեզուներն էին  աֆրիկաանսը (92,95%), կոսան (5,66%) և անգլերենը (1,4%)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ժամանակ ձեռք բերված տվյալների համաձայն՝ Գաուդայում բնակչությունը կազմել է 3441 մարդ, որոնցից 49%-ը տղամարդիկ էին, 51%-ը՝ կանայք։ Քաղաքի բնակչությունը կազմել է 89,94%-ը, սևամորթները` 8,46%-ը, սպիտակամորթները՝ 1,31%, ասիացիները (ներառյալ հնդիկները)` 0.17%, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները` 0.09%: Քաղաքի բնակիչների շրջանում ամենատարածված լեզուներն էին աֆրիկաանսը (90,64%), կոսան (4,85%), անգլերենը (1,63%), ցվանան (0,99%) և սեսոտոն (0,84%)։

## Տրանսպորտ
Քաղաքով է անցնում տարածաշրջանային R44 մայրուղին։ Այստեղ կա երկաթուղային կայարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Սյուրբրակ

**Սյուրբրակ**  (աֆրիկ.  և անգլ. Suurbraak), փոքրիկ քաղաք ՀԱՀ-ի հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապայի տարածքում։ Մտնում է Օֆերբերհ շրջանի կազմի մեջ։ Համարվում է Սվելենդամի տեղական քաղաքապետարանի մի մասը։

## Պատմություն
Բնակավայրը, որը հետագայում վերածվեց քաղաքի, հիմնադրվել է 1812 թվականին։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է նահանգի հարավային մասում՝ մեծամասամբ Բուֆելլահսրիֆիեր գետի ձախ ափին, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից ուղիղ գծով մոտ 182 կմ դեպի արևելք։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 255 մ է։

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը 445 մմ է։  Մեծամասամբ տեղումներ լինում են մարտից մինչև նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Առավելագույն միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 17,3&nbsp;°C (հուլիսին) և 27,6&nbsp;°C (փետրվարին) միջև։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը համարվում է հուլիսը։ Գիշերվա միջին նվազագույն ջերմաստիճանը այս տարածքի համար 4,9&nbsp;°C է։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի պաշտոնական հաշվարկների համաձայն, Սյուրբրակի բնակչությունը կազմում է 2252 մարդ, որից 48,31%-ը տղամարդիկ են, իսկ կանայք` համապատասխանաբար 51,69%։ Բնակչության ռասսայական կազմում խառը մարդիկ (եվրոպացիներ, աֆրիկացիներ, ասիացիներ) կազմում են 93,21%, սևամորթները՝ 3,2%, սպիտակամորթները՝ 2,62%, ասիացիները (այդ թվում հնդիկներ)՝ 0,58%, այլ ռասսաների ներկայացուցիչները՝0,4%: Քաղաքաբնակների շրջանում համեմատաբար ամենատարածված լեզուներն էին՝ աֆրիկաանսը (95,87%) և անգլերենը (3,29%)։

## Տրանսպորտ
Քաղաքի միջով է անցնում միջհամայնքային R324 մայրուղին։ Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է Սվելենդ քաղաքում։

## Տես նաև
* Բարրիդեյլ

## Ծանոթագրություններ
Սիրտ (քաղաք)

**Սուրտ** կամ **Սիրտ**(արաբ. سرت‎), նույնանուն մունիցիպալիտետի մայրաքաղաքը Լիբիայում։ Գտնվում է Սիդրա (Մեծ Սիրտ) ջրամբարի ափին, Սիրտիկա պատմական շրջանում։ Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ` 75 358 մարդ։

## Պատմություն
2007 թվականի հոկտեմբերին Սուդանի կառավարության ներկայացուցիչների և Դարֆուր նահանգից փախած ապստամբների միջև տեղի են ունենում բանակցություններ։

2011 թվականի Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, Սուրտը համարվում էր Քադդաֆիի ռեժիմի վերջին հենակետը։

2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Լիբիայի Ազգային անցումային խորհրդի զորքերը Սուրտում վերացրեցին Մուհամմադ Քադդաֆիի կողմնակիցների դիմադրության վերջին կենտրոնները։

Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում քաղաքի համար ծանր մարտերի արդյունքում Սիրտը գրեթե ամբողջությամբ ավերվեց, քաղաքում չմնաց ոչ մի ամբողջ շենք։

## Կլիմա

## Տրանսպորտ
2008 թվականին China Railway Construction-ը Լիբիայում շահեց երկաթուղիների կառուցման մրցույթը։ Արևմուտքից դեպի արևելք (Հոմսից մինչև Սուրտ) կտեղադրվի 352 կմ երկարությամբ երկաթգիծ։ Սակայն 2011 թվականին հայտնի դարձավ, որ երկաթուղու շինարարությունն իրականում իրականացրել է ռուսական երկաթուղային ընկերությունը։

## Քաղաքի բնիկներ
Սուրտայում է ծնվել և մահացել Լիբիայի Ջամահիրիայի ղեկավար Մուամմար Կադդաֆին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.

Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Լիբիայում
Կատեգորիա:20-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ
Գարիսա

**Գարիսա**, քաղաք Քենիայի արևելքում, նախկին Հյուսիսարևելյան նահանգի մայրաքաղաքը։ Համարվում է նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը 2009 թվականի նախահաշվով 110 383 մարդ։

Գարիսան տեղի կաթոլիկ թեմի կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
մինի|ձախից|Гарисса, 10 марта 2016
Քաղաքը տեղակայված է երկրի արևելքում, Նայրոբի մայրաքաղաքից 350 կմ հեռավորության վրա` չոր սավաննայում։ Քաղաքի միջով  հոսում է Թանա գետը։

## Կլիմա

## Բնակչություն և տնտեսություն
Գարիսայի բնակչության մեծամասնությունը էթնիկ սոմալիցիներ են, ովքեր հիմնականում պատկանում են Դարոդ կլանին։

Բնակչության ընդհանուր թիվը 1999 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 50 955 մարդ, 2009 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն ավելացել է մինչև 110 383 բնակիչով։

Աշխատողների մեծ մասն աշխատում է սննդամթերքի և ծխախոտի, ինչպես նաև պլաստիկ տարաների արտադրության մեջ։

Քաղաքն ունի օդանավակայան։

## Կրթություն
Գարիսայում գործում է համալսարանական քոլեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Garissa — the «capital» of Somali Kenya

Կատեգորիա:Քենիայի քաղաքներ
Ամբուսիտրա

**Ամբուսիտրա** (), քաղաք Մադագասկարում։ Ամուրունի Մանիայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 28000 մարդ (2001 թվականի մարդահամար)։

Քաղաքը տեղի կաթոլիկ թեմի կենտրոնն է։

## Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկրի կենտրոնից հարավ-արևելք՝ բարձրլեռնային գոտում։ Կլիման բնութագրվում է տեղումների քանակի սեզոնային մեծ անկումներով։

**Ամբուսիտրայի կլիման**

Աղբյուրը՝ http://www.levoyageur.net/weather-city-AMBOSITRA.html

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը անշեղորեն աճում է, ինչպես երևում է ստորև բերված աղյուսակից․

## Պատկերասրահ

Ambositra 04.jpg|Ամբուսիտրայի արվարձանում
Hiragasy in Ambositra 01.JPG|Երաժշտական - պարային ներկայացում 
Pousse-pousse Madagascar.jpg|Ռիկշաներ քաղաքի փողոցներում
Riziere-ambositra-madagascar-2006.jpg|Ամբուսիտրայի շրջակայքում մշակված դաշտեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մադագասկարի քաղաքներ
Սան Պեդրո դե Ատակամա

**Սան Պեդրո դե Ատակամա** (), ավան Չիլիում։ Համանուն կոմունայի վարչական կենտրոն։ Ավանի բնակչությունը կազմում է 1938 մարդ (2002)։ Գյուղը և կոմունան մտնում են Էլ Լոա նահանգի և Անտոֆագաստա շրջանի կազմի մեջ։

Կոմունայի տարածքը կազմում  է 23 935 կմ²։ Բնակչության թիվը՝ 10 996 մարդ (2017)։ Բնակչության խտությունը՝ 0,46 մարդ/կմ²։

## Տեղադրություն
Գյուղը գտնվում է շրջանի վարչական կենտրոն Անտոֆագաստա քաղաքից 238 կմ հյուսիս-արևելք։

Կոմունայի սահմանակցում են․
* հյուսիսում՝ Պոտոսի դեպարտամենտը (Բոլիվիա)
* արևելքում և հարավ-արևելքում՝ Խուխույ նահանգը (Արգենտինա)
* հարավ -արևմուտքում՝ Անտոֆագաստա կոմունան
* արեւմուտքում՝ Սիերա Գորդա կոմունան
* հյուսիս-արևմուտքում՝ Կալամա կոմունան

## Տեսարժան վայրեր
Սան-Պեդրո-դե-Ատակամա կոմունան ներառում է համանուն Ատակամա անապատը։ Հայտնի հսկա լիճը, որը թաքնված է աղի հաստ շերտի տակ, Չիլիի ամենամեծ աղի դաշտի՝ Սալար դե Ատակամայի զգալի մասն է։ Այս տարածքում կարելի է հանդիպել ֆլամինգոյի 4 տեսակի, որոնք բնաակվում են Չախայի ծովածոցում։ Գյուղից դեպի արևմուտք՝ Կորդիլերա դե լա Սալ լեռան վրա, գտնվում է Լուսնի գեղատեսիլ հովիտը՝ Վալե դե լա Լունան։

Տեսարժան վայրերից առավել հայտնի է 17-րդ դարի Սան Պեդրո քաղաքի սպիտակ եկեղեցին։ Այն բաց է զբոսաշրջիկների համար։ Քաղաքի տները կառուցված են տեղական տեղական «ադոբա » տեսակի սպիտակ քարից։ Քաղաքի հյուսիսային մասում է գտնվում Պուկարա դե Կիտոր հնագույն բնակավայրը և ամրոցը։ Քաղաքից 6 կմ դեպի հարավ գտնվում է Չիլիի հյուսիսային ամենահին հնագիտական վայրերից մեկը՝ Թուլորը։

Զբոսաշրջիկների շրջանում լայն տարածում ունի հասուն չիլիի չորացրած տեսակը։

## Ժողովրդագրություն
Կոմունայի բնակչության թիվն ըստ Ազգային վիճագրական ինստիտուտի (INE) տվյալների (2012)։ 

## Կարևորագույն բնակավայրեր

## Մշակույթի մեջ
Ուկրաինացի գրող Մաքս Կիդրուկի «Բոտ» տեխնոթրիլլերում կարելի է հանդիպել տեսարաններ այս քաղաքից։


File:Valle de la luna san pedro chile.jpg|Լուսնի հովիտ
File:Miscanti Lagoon near San Pedro de Atacama Chile Luca Galuzzi 2006.jpg|Սալար դե Թալար
File:Licancabur Snow.jpg|Լիկանկաբուր հրաբուխ
File:Valle Arcoiris, Río Grande, Chile, 2016-02-05, DD 27.JPG|Ծիածանի հովիտ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Коммуна Сан-Педро-де-Атакама (citypopulation.de)

Կատեգորիա:Չիլիի բնակավայրեր
Կուլիկորո

**Կուլիկորո** ()**,** քաղաք Մալիի հարավ-արևմտյան մասում։ Մարզի և համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Կոմունայի բնակչությունը կազմում է 43174 մարդ (2009 թ. հաշվարկով)։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Բամակոյից 55 կմ հյուսիս-արևելք։ Կուլիկորոն գտնվում է անապատային սարահարթում, Արևմտյան Աֆրիկայի ամենամեծ գետի՝ Նիգերի ափին։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից տատանվում է 250 մ-ից մինչև 600 մ։

Կուլիկորոն Դակար-Նիգեր երկաթուղու վերջնակետն է, որի շինարարությունը ավարտվել է 1904 թվականին։ Օգոստոսից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում, անձրևների սեզոնի վերջում, ապրանքները տեղափոխվում են Նիգեր գետով դեպի Սեգու, Մոպտի, Տոմբուկտու և Գաո։
thumb|left|250px|Կուլիկորոն 1898 թվականին
thumb|left|250px|«Ջամանա» տեղական ռադիոկայանի շենքը

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում էր 28 810 մարդ, 1998 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն կազմել է 22673 մարդ։ 2009 թվականի հաշվարկներով Կուլիկորո կոմունայի բնակչությունը կազմում է ավելի քան 43 հազար մարդ։ Ազգային կազմը՝ մալինկե, բամբարա և սոնինկե։

## Տնտեսություն
Կուլիկորոյի արդյունաբերության հիմնական ճյուղը սննդի արդյունաբերությունն է։ Առավել զարգացածը գետնանուշի և բամբակի յուղերի արտադրությունն է։ Զարգացած է նաև օճառագործությունը։ Քաղաքի շրջակայքում աճեցվում են գետնանուշ, սորգո, մանգո, կորեկ, բամբակ և գյուղատնտեսական այլ կուլտուրաներ։ Երկրի մայրաքաղաքին քաղաքը միացված է երկաթուղային գծով։

## Քույր քաղաքներ
*  Կետինի, Ֆրանսիա
*  Բուս, Գերմանիա

## Կրթություն
Կուլիկորոյում է գտնվում Համակցված սպառազինության ռազմական դպրոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մալիի քաղաքներ
Բաիլունդո

**Բաիլունդո** (), նախկինում *Տեյշեյրա դա Սիլվա* (), քաղաք Անգոլայի Հուամբո նահանգում։ 2006 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր 55 993 մարդ։ Մինչև 1975 թվականը այն կոչվում էր Տեյշեյրա դա Սիլվա։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է ՈւՆԻՏԱ ապստամբ շարժման քաղաքական կենտրոններից մեկը։ 1999 թվականին անցել է Անգոլայի կառավարության վերահսկողության ներքո։ Կառավարությունը բնութագրվում է ավանդական ցեղային ազնվականության և ՄՊԼԱ-ի վարչակազմի միջև կապով։

## Պատմական պետականություն
Բաիլունդոյում ստեղծվել է դարավոր ցեղային պետություն։ Բաիլունդոյի միապետները (անունը տեղական բարբառից թարգմանվում է որպես «Մեծ տուն») երկար ժամանակ դիմադրել է պորտուգալական գաղութային էքսպանսիային։ Էկվիկվի II թագավորի դիմադրությունը հաղթահարվել է միայն 1896 թվականին կապիտան Ժուստինո Տեյշեյրա դա Սիլվայի արշավախմբի կողմից։ Քաղաքը կոչվել է պորտուգալացի նվաճողի անունով։ Նախկին անունը վերականգնվել է 1975 թվականին՝ Անգոլայի անկախության հռչակումից հետո։

## Զինված ընդդիմության քաղաքական կենտրոն
Ուամբո նահանգում մեծ ազդեցություն է ունեցել ՈՒՆԻՏԱ-ի շարժումը։ Ի սկզբանե, Ժոնաս Սավիմբին իր մայրաքաղաքը հաստատել է Ուամբո քաղաքում։ 1976 թվականի սկզբին ՄՊԼԱ-ի ուժերի հարձակումը ՈՒՆԻՏԱ-ին ստիպել է թողնել գավառական կենտրոնը։ Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Ուամբոն բազմիցս ձեռքից ձեռք է անցել, սակայն քաղաքական մայրաքաղաք ՈՒՆԻՏԱ-ն բազավորվել է Բաիլունդոյում (ռազմականը՝ Ջամա քաղաքում)։

1999 թվականի փետրվարի 23-ին Բաիլունդոյում ընդունվել է ՈՒՆԻՏԱ-ի քաղաքական հռչակագիրը։ Այս փաստաթուղթը որոշել է ՄՊԼԱ ռեժիմին անհաշտ դիմադրության ընթացքը։ Բաիլունդոյում մշակված քաղաքականությունը շարունակվել է հաջորդ երեք տարիներին՝ մինչև Սավիմբիի մահը։

1999 թվականին կառավարական ուժերի զանգվածային հարձակման ընթացքում Բաիլունդոն (ինչպես և Ջամբան) անցել Է Անգոլայի կենտրոնական իշխանությունների հսկողության տակ։

## Ժամանակակից իրավիճակ
ՄՊԼԱ-ի ղեկավարությունը ճանաչել է Բաիլունդոյի ավանդական առաջնորդների կարգավիճակը։ Ցեղային վերնախավի արտոնությունները նույնիսկ ընդլայնվել են Սավիմբիի ժամանակների համեմատ, որը չի ճանաչել ավանդական հեղինակությունները։ Տեղական ցեղային ազնվականությունը միավորվել է ՄՊԼԱ-ի կուսակցության և պետական ապարատի հետ։ Ավգուստո Կաշիտոպոլոն, նույն ինքը՝ Էկվիկվի IV-ը (Էկվիկվի II-ի ժառանգը) իրական իշխանություն էր իրականացնում քաղաքում և հարակից տարածքներում։ Տիրապետելով «Բաիլունդոյի արքա» կոչմանը՝ նա եղել է ՄՊԼԱ Կենտրոնական կոմիտեի անդամ մինչև իր մահը՝ 2012 թվականի հունվարի 14-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգոլայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Անգոլայի պատմություն
Կատեգորիա:Անգոլայի քաղաքներ
Կաալա

**Կաալա** (),  քաղաք և մունիցիպալիտետ Անգոլայի Հուամբո նահանգի կենտրոնական մասում։

## Պատմություն
15 -րդ դարում Կաալան կրոնական և պաշտամունքային տարածք էր Նգանդա կլանի տիրապետության տակ։ Մոտ 1650 թվականին կազմավորվեց Կաալա անունով բնակավայր։ Շուտով Կաալան դարձավ Հումաբոյի թագավորության մայրաքաղաքը։ Թագավորության առաջին թագավորը Կալունգա Վամբուն էր։ 19 -րդ դարում քաղաքն արդեն առևտրի ծաղկուն կենտրոն էր Օվիմբունդուսի և ափը գաղութացրած պորտուգալացիների միջև։ Տարիներ շարունակ պատերազմից, ավերածություններից և լքվածությունից հետո Կաալայի զարգացումը վերսկսվեց 1912 թվականին Բենգուելա երկաթուղու հայտնվելով։ Մինչև 1922 թվականը քաղաքը պատկանում էր Հուամբո շրջանին։ 1922-1934 թվականներին ընկած ժամանակահատվածում պատկանում էր Լեպիի շրջանին։ 1912-1970 թվականներին քաղաքը կոչվել է Վիլլա Ռոբերտ Ուիլյամս՝ ի պատիվ բրիտանացի մեծահարուստ Ռոբերտ Ուիլյամսի, ով վերահսկում էր Բենգուելա երկաթուղու շինարարությունը։ 1970 թվականի հուլիսի 15 -ին այն դարձավ քաղաք և մունիցիպալիտետ, որը վերանվանվեց Կաալա։ 2002 թվականին, երբ Անգոլայում քաղաքացիական պատերազմն ավարտվեց, Կաալեն եղել է «Բժիշկներ առանց սահմանների» մարդասիրական օգնության կենտրոնը։

## Նկարագրություն
Մունիցիպալիտետը բաղկացած է հիմնական կոմունաներից՝ Կաալա քաղաքից և Կուիմա, Կալենգա և Կատատա համայնքներից։ Տարածքը կազմում է 3680 կմ²։ Մունիցիպալիտետի բնակչությունը 373000 մարդ է (2014 թվականի գնահատականը)։

## Լոգիստիկա
Կաալան երկրի կարևորագույն լոգիստիկ հանգույցներից մեկն է, քանի որ այս քաղաքում միանում են EC-343 (Կաալա-Էկունյա), EN-120 (Ուամբո-Կաալա-Կույմա) և EN-260 (Կաալա-Կալենգա) կարևոր ավտոմայրուղիները, ինչպես նաև Բենգելյան երկաթուղին։

## Տնտեսություն
Կաալան Անգոլայի հիմնական գյուղատնտեսական կենտրոններից մեկն է։ Տարածաշրջանում աճեցվում է ցորեն և կորեկ։ Մունիցիպալիտետի տարածքով հոսող գետերի վրա ձկնորսությունը լայն տարածում ունի։ Մունիցիպալիտետի հարավային մասում գտնվող Կունենե գետի վրա կա հիդրոէլեկտրակայան`60 մեգավատ ընդհանուր հզորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգոլայի քաղաքներ
Մաքսուդա Վարիսովա

**Մաքսուդա Ազիզովնա Վարիսովա** (, ), Ուզբեկստանի բժիշկ-թերապևտ և քաղաքական գործիչ։ Օլիյ Մաժիլիսի Օրենսդիր պալատի պատգամավոր, Ուզբեկստանի 4-րդ գումարման պատգամավոր։ Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2021 թվականին առաջադրվել է Ուզբեկստանի նախագահի թեկնածու։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականին Տաշքենդում։ 1987 թվականին ավարտել է Տաշքենդի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1987-1989 թվականներին աշխատել է Տաշքենդ քաղաքի Ակմալ-Իքրամովսկի (այժմ՝ Ուստեպինսկի) շրջանի թիվ 6 պոլիկլինիկայում որպես բժիշկ-թերապևտ։ 1989 թվականին ընդհուպ մինչև 2003 թվականը եղել է բժիշկ-թերապևտ, ավելի ուշ՝ Նազարբեկի գյուղական բժշկական կետի վարիչ (Տաշքենդի մարզի Զանգիաթի շրջան)։

2018 թվականից Զանգիաթի շրջանային բժշկական միավորման գյուղական ընտանեկան թիվ 19 պոլիկլինիկայի վարիչ։

2018 թվականին ընտրվել է Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության կենտրոնական խորհրդի նախագահի տեղակալ՝ պատգամավորական միավորումների գործունեությունը և հասարակական ընդունարանների հետ աշխատանքը համակարգելու հարցերով։

2020 թվականին ընտրվել է Ուզբեկստանի Օրենսդիր պալատի պատգամավոր Օլիյ Մաժլիսի կողմից և ընդգրկվել քաղաքացիների առողջության պահպանման հարցերի հանձնաժողովում։

2021 թվականի օգոստոսի 7-ին Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության քաղաքական խորհրդի պլենումը կուսակցության ղեկավարի տեղակալ Մաքսուդ Վարսովնային առաջադրել է որպես նախագահի թեկնածու։

## Մրցանակներ
2018 թվականին պարգևատրվել է «Աբեղա ավլոդ ուչուն»-ի 1-ին աստիճանի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Սողոմ Ավլոդ Ուչուն» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ բժիշկներ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տաշքենդ քաղաքում ծնվածներ
Սերը մահվան կղզում

**«Սերը մահվան կղզում»** (), «Սինեբրիջ» կինոընկերության և «Պիրամիդա» ստուդիայի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1991 թվականին ռեժիսոր Անդրեյ Մալյուկովի կողմից։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1991 թվականի սեպտեմբերին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երիտասարդ հնագետների՝ Սթիվի և Մարինայի արկածների մասին, որոնք պեղումներ են իրականացնում Միջերկրական ծովում կորած փոքրիկ կղզյակի վրա։ Ճակատագրական դեպքի պատճառով նրանք կորչում են բաց ծովում և հայտնվում են բնիկների մոտ։ Աբորիգենների թվում կա մեկ եվրոպացի՝ կենսաբան-պրոֆեսոր Էրվին Բերները։ Նա փորձում է ստեղծել ուժեղ ներգործող թմրամիջոց, որի համար հումք են արդյունահանվում թմրանյութերից կախվածություն ունեցող միամիտ բնիկները։ Պրոֆեսորի նենգ պլանները, նրա մահաբեր նյութը և կղզում տեղի ունեցող իրադարձությունները կարող են սարսափելի աղետի պատճառ դառնալ։

## Դերերում
* Նոդար Մղալոբլիշվիլի – *պրոֆեսոր Էրվին Բերներ (հնչյունավորել է Ալեքսեյ Ժարկովը)
* [[Վլադիմիր Մաշկով]] – *Սթիվ, գիտնական-հետազոտող
* Օքսանա Կալիբերդա – *Մարինա, Սթիվի կինը
* Նատալյա Պետրովա – *Շեյլա, Բերների սիրուհին
* Սվետլանա Տորմախովա – *Լոլա, արշավախմբի անդամ
* Սերգեյ Գալկին – *թմրավաճառ
* Վալերի Լուշևսկի – *արշավախմբի ղեկավար
* Վլադիմիր Նիսկով – *Սմիթ, թմրավաճառ
* Իգոր Կոնչենկո
* Իվան Նասոնով
* Յուրի Պավլով
* Ֆեոդոր Սմիռնով
* Եվգենի Տետերվով – *թմրավաճառ
* Էնվեր Բիլյալով – *«Աբորիգեն» (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Անդրեյ Մալյուկով
* Սցենարիստներ՝ Անդրեյ Մալյուկով, Յուրի Ռոգոզին, Սերգեյ Կուչկով
* Գլխավոր օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ռյաբով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վլադիմիր Դուշին
* Կոմպոզիտոր՝ Մարկ Մինկով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Իգոր Զամոտաև
* Ռեժիսոր՝ Լարիսա Կայումովա
* Օպերատոր՝ Յու․ Յակովլև
* Մոնտաժող՝ Մ․ Սերգեևա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Վլադիմիր Դուդին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սերը մահվան կղզում» (1991)
* «Սերը մահվան կղզում» 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Ռոսոնվիլ

**Ռոսոնվիլ** (), փոքր քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում։ Ընդգրկված է Քեյփ Վայնլենդս շրջանի և  Բրիդե-Վալլի մունիցիպալիտետի կազմում։

## Պատմություն
Բնակավայրը, որն ավելի ուշ վերածվել է քաղաքի, հիմնադրվել Է 1859 թվականին Aan-de-Smalblaar ֆերմայի հողերի վրա։ 1883 թվականին բնակավայրը ստացել է գյուղական համայնքի կարգավիճակ։ Քաղաքի անվանումը ծագում է սըր Ուիլյամ Ռոսոնի անունից, որը 1854-1864 թվականներին զբաղեցրել է Կապի գաղութի գաղութային քարտուղարի պաշտոնը։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է նահանգի հարավարևմտյան մասում՝ Սմալբլարրի գետի ափերին (Բրիդե գետի վտակ), նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից մոտ 73 կմ (ուղիղ գծով) դեպի հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 252 մետր է։

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 494 մմ։ Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 16,2&nbsp;°C-ից (հուլիսին) մինչև 28,6&nbsp;°C (փետրվարին)։ Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է։ Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսում լինում է 4,8&nbsp;°C։

## Բնակչություն
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 1951 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 47,1 %, կանայք՝ համապատասխանաբար 52,9 %։ Ռասայական առումով՝ գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 56,18 %, սպիտակամորթները՝ 42,59 %, նեգրոիդները՝ 1,23 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն են եղել աֆրիկաանսը (96,92%) և անգլերենը (2,61 %)։

2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Ռոսոնվիլում բնակվել է 3099 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 47,73 %, կանայք՝ համապատասխանաբար 52,27 %։ Ռասայական առումով՝ գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 66,76 %-ը, սպիտակամորթները՝ 23,91 %, նեգրոիդները՝ 8,49 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,16 %, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները՝ 0,65 %։ Քաղաքի բնակիչների շրջանում ամենատարածված լեզուներն են աֆրիկաանսը (95,19 %), կոսան (1,69 %) և անգլերենը (1,54 %)։

## Տեսարժան վայրեր
Ռոսոնվիլից 6 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է Գուդինի սպա-հանգստավայրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Արծաթափայլ փոշի

**«Արծաթափայլ փոշի»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը 1953 թվականին նկարահանել է ռեժիսոր Աբրամ Ռոոմը Ա. Յակոբսոնի «Շնագայլեր» () պիեսի մոտիվներով։

## Սյուժե
Ֆանտաստիկ քաղաքական ֆիլմ է դետեկտիվի տարրերով, որը մերկացնում է Արևմուտքի արատները՝ ամերիկյան զինվորականությունը, միլիտարիզմը, ռասիզմը, ծախու արդարադատությունը և գիտությունը, կրոնական խավարամտությանը, անազնիվ առևտուրը և այլն։

Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են ԱՄՆ-ում։ Գիտնական Սթիլը ձգտում է կյանքում միայն մեկ նպատակի՝ հարստացման։ Մի օր պրոֆեսորը հայտնագործում է մարդկանց զանգվածային ոչնչացման նոր հզոր զենք՝ մահացու ռադիոակտիվ արծաթափայլ գորշ փոշի։ Սթիլի գյուտին տիրանալու իրավունքի համար սկսվում է երկու ռազմարդյունաբերական հսկաների պայքարը՝ գանգստերների ներգրավմամբ։

## Դերերում
* Միխայիլ Բոլդուման – *պրոֆեսոր Սամուել Սթիլ
* Սոֆյա Պիլյավսկայա – *Դորիս Սթիլ
* Վալենտինա Ուշակովա – *Ջեն
* Նիկոլայ Տիմոֆեև – *Ալան Օ'Քոննել,
* Վսեվոլոդ Լարիոնով – *Հարրի, Դորիս Սթիլի կրտսեր որդին
* Վլադիմիր Բելոկուրով – *Էֆթոն Բրյուս, Հարավային քիմիական տրեստի նախագահ
* Ռոստիսլավ Պլյատ – *Մաքքենեդի, գեներալ
* Գրիգորի Կիրիլով – *Կուրտ Շնեյդեր
* Ալեքսանդր Խանով – *Չարլզ Արմսթրոնգ, բժիշկ
* Վալերի Լեկարև – *Գիդեոն Սմիթ
* Գենադի Յուդին – *Դիք Ջոնս
* Զանա Զանոնի – *Մերի Ռոբինսոն
* Դ. Կոլմոգորով – *Բեն Ռոբինսոն
* Ալեքսանդր Պելևին – *Ջո Թվիստ
* Լիդիա Սմիրնովա – *Ֆլոսսի, աղջիկ բարից
* Օսիպ Աբդուլով – *շերիֆ Սմայլս

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Աբրամ Ռոոմ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ալեքսանդր Ֆիլիմոնով, Աուգուստ Յակոբսոն
* Օպերատոր՝ Էդուարդ Տիսսե
* Կոմպոզիտոր՝ Միխայիլ Չուլակի
* Նկարիչ՝ Ալեքսյեյ Ուտկին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Liehm, Mira & Liehm, Antonín J. *The Most Important Art: Eastern European Film After 1945*. University of California Press, 1977.
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 դրամա ֆիլմեր
Ադրբեջանա-էմիրաթական հարաբերություններ

**Ադրբեջանա-էմիրաթական հարաբերություններ** (), պաշտոնական հարաբերություններ Ադրբեջանի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջև։ Ադրբեջանի պաշտոնական դեսպանությունը գտնվում է Աբու Դաբիում, իսկ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների դեսպանատունը գտնվում է Բաքվում։

## Քաղաքական պատմություն
Արաբական Միացյալ Էմիրությունները ճանաչել է Ադրբեջանի Հանրապետության անկախությունը 1991 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։

## Դիվանագիտական հարաբերություններ
Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Ադրբեջանի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների հարաբերությունները հիմնականում եղել են միջազգային կազմակերպությունների, հատկապես Միավորված ազգերի կազմակերպության և Իսլամական Համագործակցության Կազմակերպության շրջանակներում։

### Արտակարգ և լիազոր դեսպաններ
Արաբական Միացյալ Էմիրություններում Ադրբեջանի Հանրապետության դեսպանությունը ստեղծվել է 1997 թվականի ապրիլի 11-ի Ադրբեջանի Հանրապետության օրենքով։ Դեսպանատունը 2001 թվականի հունիսի 16-ից գործում է ԱՄԷ մայրաքաղաք Աբու Դաբիում։ Բացի այդ, Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով 2012 թվականի մարտի 14-ին ստեղծվել է գլխավոր հյուպատոսությունը Դուբայում։

## Միջխորհրդարանական հարաբերություններ
Ադրբեջանի Հանրապետության Միլլի Մեջլիսում գործում է Ադրբեջանի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջև միջխորհրդարանական հարաբերությունների աշխատանքային խումբը։ Այս աշխատանքային խումբը ստեղծվել է 1997 թվականի մարտի 7-ին և ղեկավարել է Նիզամի Ալակբարովը։

## Մշակութային հարաբերություններ
1991 թվականին Աբու Դաբիում կազմակերպվել է ադրբեջանական մշակույթի ցուցահանդես, իսկ 2005 թվականին՝ զբոսաշրջության ցուցահանդես։ ԱՄԷ հեռուստախումբը եկել է Ադրբեջան, ֆիլմ նկարահանել երկրի մասին և մի քանի անգամ ցուցադրել Պարսից ծոցի բոլոր երկրներում։

## Տնտեսական հարաբերություններ
ԱՄԷ-ի և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև հարաբերությունների կարևոր ձևերից մեկը արտաքին առևտուր է։ ԱՄԷ-ից Ադրբեջան ներմուծվում են քիմիական և նավթաքիմիական ապրանքներ, մեքենաշինական արտադրանք, էլեկտրական սարքավորումներ, թեթև և սննդի արդյունաբերական ապրանքներ։ Ադրբեջանը ԱՄԷ արտահանում է քիմիական և նավթաքիմիական արտադրանք, սննդի արդյունաբերության և մետաղագործության արդյունաբերական ապրանքներ։

## Պաշտոնական փաստաթղթեր
ԱՀ կառավարության և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների կառավարության միջև ստորագրվել է 23 փաստաթուղթ։

## Համագործակցություն սպորտի ոլորտում
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի երկկողմ հարաբերություններ
Հավատարմություն (ֆիլմ, 1965)

**«Հավատարմություն»** (), 1965 թվականի խորհրդային ֆիլմ պատերազմի տարիների մասին, որը նկարահանել է Պյոտր Տոդորովսկին։ Բուլատ Օկուջավայի առաջին աշխատանքն է կինոյում։ Սցենարը՝ որպես «վերացական հումանիզմ» արտահայտող, երեք անգամ չի ընդունվել բեմադրության և դրվել է արտադրության միայն այն բանից հետո, երբ ավելացվել է երդման պաթետիկ տեսարանը։ 1965 թվականի Վենետիկի կինոփառատոնում ցուցադրվելուց առաջ, որտեղ ֆիլմն ստացել է մրցանակ «լավագույն դեբյուտի համար», տեսարանը Պյոտր Տոդորովսկու պնդմամբ հանվել է։ Նկարահանումներն իրականացվել են Սարատովում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողություններն սկսվում են 1943 թվականի նոյեմբերին՝ խորհրդային զորքերի կողմից Կիևի ազատագրումից հետո և շարունակվում է 1944 թվականին։ 10-րդ դասարանի աշակերտ Յուրա Նիկիտինը, իմանալով հոր մահվան մասին, դառնում է  հետևակային ուսումնարանի կուրսանտ։ Մի անգամ պարապմունքների ընդմիջման ժամանակ նա և նրա ընկերը պատահաբար այցելում են մի աղջկա, որին վաղուց սիրահարված էին իրենք։ Նիկիտինն ու Զոյան սիրում են միմյանց։ Շուտով կուրսանտներին շտապ տագնապ է հայտարարվում և ժամանակից շուտ ուղարկվում են ռազմաճակատ։

Յուրան մյուս զինվորների հետ մեկնում է առաջնագիծ։ Հրետանային պատրաստությունից հետո նրանք հարձակման են գնում։ Մարտի ընթացքում ֆիլմի պատկերը դադարում է։

Ֆիլմում հաճախ հնչում է 1944 թվականին գրված «На полянке» երգի մեղեդին, որը կատարել է Գեորգի Վինոգրադովը։

## Դերերում

* Վլադիմիր Չետվերիկով – *Յուրա Նիկիտին, կուրսանտ*
* Գալինա Պոլսկիխ – *Զոյա*
* Ալեքսանդր Պոտապով – *Սենյա Մուրգա, Յուրայի ընկերը*
* Եվգենի Եվստիգնեև – *կապիտան Իվան Տերենտևիչ*
* Անտոնինա Դմիտրիևա – *Զոյայի մայրը*
* Վալենտինա Տելեգինա – *դույլով կին*
* Վլադիմիր Կրասնով – *Ստրոկով*
* Գեորգի Դրոզդ – *դասակի հրամանատար*
* Յուրի Սոլովյով – *լեյտենանտ*
* Յուրի Օշերով – *նախերգիչ*

## Նկարահանման խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Բուլատ Օկուջավա, Պյոտր Տոդորովսկի
* Ռեժիսոր՝ Պյոտր Տոդորովսկի
* Օպերատորներ՝ Վադիմ Ավլոշենկո, Լեոնիդ Բուլարկա, Վադիմ Կոստրենկո
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Վ. Կոնովալով, Ա. Օվսյանկին
* Կոմպոզիտոր՝ Բորիս Կարամիշև
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վ. Կուրգանսկի

## Մրցանակներ
* Երկրորդ համամիութենական կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ (1966 թվական, Կիև) «ժամանակակից թեմայի մշակման համար»՝ ռեժիսոր Պյոտր Տոդորովսկուն «Հավատարմություն» ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական կայքում
* «Հավատարմություն» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* Яцко В. Искусство четвёртой степени

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Զուլալի (ֆիլմ)

«**Զուլալի**», Օրդեր ֆիլմ փրոդաքշնի և ռեժիսոր Հայկ Օրդյանի նկարահանած ֆիլմը՝ Նարինե Աբգարյանի համանուն նովելի հիման վրա, որը պատմում է դաժան ճակատագրի, ցավի ու սիրո մասին։ Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում Տավուշի մարզում, հերոսները խոսում են տեղի բարբառով։

Ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան տեղի է ունեցել 2021 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մոսկվա կինոթատրոնում, իսկ միջազգային պրեմիերան՝ 2022 թվականի օգոստոսի 30-ին Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ։

## Սյուժե
Երեք մասից բաղկացած ֆիլմը ընտանեկան մեծ ողբերգության մասին է։ Մենակություն զգացող մարդիկ հեռավոր գյուղում միասին են հաղթահարում ցավն ու տանջանքը՝ չկորցնելով հույսը վաղվա օրվա հանդեպ։ Հեռավոր գյուղում, հին տանն ապրում է մի ընտանիք՝ տարեց տնային տնտեսուհի Աքիրը, տղան՝ Նազարոսը և բանականությունը կորցրած նրա մայրը՝ Զուլալին։ Փոքրիկ Նազարոսը մտածում է տարօրինակ Զուլալիի, մինչև հարյուր տարեկան չապրած պապու և այլ հարցերի մասին։ Տանտիկինը դժվար ճակատագիր ունեցող կին է, ով պատասխանատվություն է կրում ոչ հարազատ, բայց արդեն իր ընտանիքի անդամ համարվող մարդկանց համար։ Տանտիրոջ պապի ինքնասպանությունից հետո տան ամբողջ հոգսն ընկել է այդ կնոջ ուսերին։

Ֆիլմի ժանրը դրամա է, բայց այն նաև պարունակում է կատակերգության տարրեր՝ բացահայտելով մարդկային զգացմունքների և հարաբերությունների ողջ դիապազոնը։ Ֆիլմում առանձնահատուկ տեղ է գրավում գյուղի մթնոլորտը, կյանքը, բնությունը։

## Դերերում
* Հերմինե Ստեփանյան - Զուլալի,
* Մարինե Պետրոսյան - Աքիր,
* Արտյոմ Մելիքյան - Նազարոս,
* Արտաշես Շահվերդյան - պապ,
* Արման Նավասարդյան - կոշկակար Սամո,
* Քրիստինա Հովակիմյան - Դարիջան,
* Վահագն Գասպարյան - ջրաղացպանի որդի,
* Արտյոմ Ազարյան - Դարիջանի ամուսին,
* Համլետ Թադևոսյան - Բոչկանց Անդրանիկ,
* Ֆրիդա Յորք - Զուլալիի մայր,
* Հակոբ Հակոբյան - դերասան Համո։

## Այլ փաստեր
* Գլխավոր հերոսուհին ֆիլմի ընթացքում չի խոսում, բայց լուռ չէ։
* Նազարոսի դերակատարը տավուշցի է։ Մնացած հերոսները սովորել են բարբառով խոսել։
* Ֆիլմի ստեղծման աշխատանքները սկսել են 2019 թվականին, հետո խանգարել է կորոնավիրուսը, երբ ավարտել են նկարահանումները, սկսվել է Հայ-ադրբեջանական պատերազմը։
* Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Երևանում 2021 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։

## Տվյալներ
* Ռեժիսոր(ներ) - Հայկ Օրդյան
* Ժանր - դրամա
* Սցենարիստ(ներ) - Աստղիկ Սիմոնյան, Հայկ Օրդյան
* Տարեթիվ - 2021
* Պրոդյուսեր(ներ) - Հայկ Օրդյան
* Ընկերություն(ներ) - Օրդեր ֆիլմ փրոդաքշն
* Անվանակարգ - խաղարկային/լիամետրաժ
* Նկարահանման ձևաչափ - 2K
* Տևողություն - 92 րոպե
* Բնօրինակ լեզու - հայերեն
* Բեմադրող օպերատոր - Արման Օրդյան
* Բեմադրող նկարիչ - Տիգրան Ասատուրով
* Կոմպոզիտոր - Տիգրան Մանսուրյան

## Մեջբերումներ ֆիլմի մասին

## Մրցանակներ
* 2022 - Սալենտո միջազգային կինոփառատոն - «Լավագույն դերասանուհի» Հերմինե Ստեփանյան (Զուլալի),
* 2022 - Գրականության և կինոյի միջազգային կինոփառատոն - «Լավագույն դերասանուհի» Մարինե Պետրոսյան (Աքիր),
* 2022 - Կինոն առանց խոչընդոտների - «Լավագույն ֆիլմ երեխաների մասին»
* 2023 - Festival Universine Nantes «Հանդիսատեսի համակրանք»
* 2023 - Orvinio կինոփառատոն - «Լավագույն միջազգային ֆիլմ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զուլալի | Kinodaran

Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր