open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հունգարական սփյուռք

right|thumb|300px|Հունգարական ազգային փոքրամասնությունների բնակության շրջաններն ըստ Լասլո Շեբյոկի տվյալների
**Հունգարական սփյուռք** (), Հունգարիայի սահմաններից դուրս ապրող էթնիկ հունգարական բնակչության հավաքական անվանումը։ Հունգարական սփյուռքը բաժանվում է երկու խմբի։ Առաջին խմբում մտնում են այն հունգարացիները, որոնք ապրել են տարածքներում, որոնցից Հունգարիան զրկվել է 1920 թվականի Տրիանոնի հաշտության պայմանագրով (1947 թվականին սահմանները հաստատվել են Փարիզի հաշտության պայմանագրով)։ Սփյուռքի այդ մասի թվաքանակը կազմում է 3,3 միլիոն մարդ։ Երկրորդ խումբը էթնիկ հունգարացիներն են, որոնք տարբեր տարիների լքել են երկրի տարածքը (ընդ որում՝ 1956 թվականի իրադարձությունների ժամանակ կամ Հունգարիայի՝ ԵՄ մտնելուց հետո)։

## Սփյուռք ըստ երկրների

Հունգարացիների ներգաղթը Արևմտյան Եվրոպա հաճախացել է 1990-ական թվականներին, հատկապես 2004 թվականին, երբ Հունգարիան մտել է Եվրամիություն։ Հունգարացիները աշխատում են Մեծ Բրիտանիայում, Իռլանդիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեդիայում, Իսպանիայում և Պորտուգալիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային փոքրամասնություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական սփյուռքներ
Կատեգորիա:Հունգարացիներ
Կատեգորիա:Հունգարիա
Շավարշ Քոսյան

**Շավարշ Արզումանի Քոսյան** (), հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1970):

Վաղարշակ Քոսյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Շավարշ Քոսյանը ծնվել է 1925 թվականին Մեծ Պարնի (այժմ՝ Հայաստանի Լոռու մարզում) գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1963-1966 թվականներին աշխատել է Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում, եղել աշխատանքի հիգիենայի դասընթացի ղեկավար, 1966-1970 թվականներին՝ Աշխատանքի հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ 1970-1971 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայում, 1971 թվականից՝ աշխատանքի հիգիենայի (1971-1983 թվականներին՝ վարիչ), 1983 թվականից՝ հիգիենայի ամբիոններում, 1983-1990 թվականներին, միաժամանակ՝ սանհիգիենային և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների դեկան։

Աշխատանքները վերաբերում են ֆենիլ կարբոնաթթվի հերբիցիդների թունաբանությանն ու աշխատանքի հիգիենային՝ դրանց արտադրության և օգտագործման ժամանակ։

## Երկեր
* Սնդիկը որպես պրոֆեսիոնալ թույն։ Քոսյան Շավարշ Արզումանի, Առողջապահության մինիստրություն ՀԽՍՌ, Երևան, Հայպետհրատ, 1959։
* Արտադրական սանիտարիան և աշխատանքի հիգիենան։ Քոսյան Շավարշ Արզումանի, Երևան, Հայպետհրատ, 1964։
* Գիտատեխնիկական առաջընթացը և ազգաբնակչության առողջությունը։ Քոսյան Շավարշ Արզումանի, ՀԽՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, Ա. հ., 1973:
* Գիտատեխնիկական առաջընթացը և ազգաբնակության առողջությունը։ Քոսյան Շավարշ Արզումանի, ՀՍՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, Ա. հ., 1974:
* Հանուն սթափ և առողջ ապրելակերպի։ (Հակաալկոհոլային դաստիարակություն), Անջելյան Բորիս Հովհաննեսի, Քոսյան Շավարշ Արզումանի, ՀԽՍՀ, Երևան, «Գիտելիք», 1988։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Մարատ Հասրաթյան

**Մարատ Ռուսլանի Հասրաթյան** (), քաղաքական գործիչ, իրավաբան։ 1996 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 11 դպրոցը։ 1996-1999 թթ. ծառայել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակում։

## Քաղաքական գործունեություն
2007 թ. ավարտել է Երևանի «Երևան» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1999-2005 թթ.՝ Հայաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարության ՍՊԱԾ գործակալության «Սեյսմիկ պաշտպանության Արևելյան ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի իրավախորհրդատու։
2005-2007 թթ.՝ «Արցախի կարի-կոշիկի արտադրական միավորում» ՓԲԸ կադրերի բաժնի վարիչ։
2007 թ. հոկտեմբերի 14-ին Արցախի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Ստեփանակերտի քաղաքային համայնքի ավագանու անդամ։
2008 թ.-ից՝ Արցախի սոցիալական ապահովության նախարարության բժշկասոցիալական փորձաքննության կենտրոնի իրավաբան-մեթոդիստ։
2010 թ. մայիսի 23-ի  խորհրդարանական ընտրություններում թիվ 1 ընտրատարածքից ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր1։
Եղել է Ազգային ժողովի սոցիալական ոլորտի հարցերի (2012 թվականից՝ սոցիալական և առողջապահության հարցերի) մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 
Եղել է Ազգային ժողովի «Արցախատուն» պատգամավորական խմբի անդամ։ 
Անկուսակցական է։ 
2011 թվականին նա մասնակցեց Ստեփանակերտի քաղաքապետի ընտրություններին, նվաճեց  ընտրողների ձայների 13 տոկոսը՝ հաղթելով Սուրեն Գրիգորյանին և Էդուարդ Աղաբեկյանին։
2012 թ. Նշանակվել է Արցախի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության կենսաթոշակային բարեփոխումների իրազեկման կենտրոնի տնօրեն։ 2015 թ. փետրվարի 24-ին Արցախի կառավարության որոշմամբ դարձավ Արցախի սոցիալական ծրագրերի հիմնադրամի ղեկավար։
Մարատ Հասրաթյանը Ազգային ժողովի սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է և 2012 թվականից՝ սոցիալական և առողջապահական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* asar.kz: «Стали известны предварительные данные муниципальных выборов в НКР»

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Գեղարվեստական ֆիլմ

[thumb|400px|right|[Լյումիեր եղբայրների «Ջրված ջրողը» ֆիլմը]]
**Գեղարվեստական ֆիլմ**՝ կինոարվեստի ստեղծագործություն, ֆիլմ՝ որպես գեղարվեստական ստեղծագործության արտադրանք, որի հիմքը հորինված սցենարն է, որը ռեժիսորի կողմից սցենարի է վերածվում և ստեղծվում է դերասանական խաղի կամ մուլտիպլիկացիայի միջոցով։

Գեղարվեստական ֆիլմը կարող է ստեղծվել վավերագրական ֆիլմի և գիտահանրամատչելի կինոնկարի միջոցով։

Հաճախ, մուլտիպլիկացիոն (անիմացիոն) ֆիլմը սխալմամբ համեմատում են գեղարվեստական ֆիլմի հետ՝ գեղարվեստական ֆիլմի ներքո նկատի ունենալով բացառապես խաղարկային ֆիլմը։ Իրականում, խաղարկային և մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերը գեղարվեստական ֆիլմի տարատեսակներն են։

## Ընդհանուր
Հավանաբար, երբև նկարահանված առաջին գեղարվեստական ֆիլմը, դա Լյումիեր եղբայրների «*[[Ջրված ջրողը]]*» ֆիլմն է, որը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ Մեկ տարի անց՝ 1896 թվականին, Ալիսա Գի-Բլաշը նկարահանեց «*La fee aux choux*» գեղարվեստական ֆիլմը։ Այնուամենայնիվ, վաղ նկարահանված ամենահայտնի գեղարվեստական ֆիլմը Ժորժ Մելիեսի, 1902 թվականի «*[[Ճանապարհորդություն դեպի Լուսին]]*» ֆիլմն է։ Սրան նախորդող ֆիլմերի մեծամասնությունը ուղղակի ամենօրյա իրադարձությունների շարժվող կինոնկարներն էին, ինչպիսին է Լյումիեր եղբայրների «*[[Գնացքի ժամանումը Լա-Սյոտի կայարան]]*» ֆիլմը։ Մելիեսը այն առաջին ռեժիսորներից էր, ով զարգացրել է կինոմատոգրաֆիկական տեխնոլոգիաները, որը հիմք դրեց գեղարվեստական ֆիլմին, որպես ֆիլմի ժանր դառնալուն։ Գեղարվեստական ֆիլմի ցուցադրությունից հետո, ժամանակի ընթացքում այն այնքան հեռու գնաց, որ ֆիլմի այնպիսի ժանրեր, ինչպիսիք են կատակերգությունը և վեստերնը, եղել են և շարունակում են արմատավորվել, որպես այսպիսի ֆիլմերի հետագա դասակարգման միջոց։

Սովորաբար, գեղարվեստական ֆիլմը համեմատում են այնպիսի ֆիլմերի հետ, որոնք տեղեկություն են ներկայացնում, ինչպիսիք են՝ բնության մասին վավերագրական ֆիլմը (այնպիսի այխատանքներ, ինչպիսիք են՝ Մայքլ Սնոուի «*Ալիքի երկարությունը*», Ձիգա Վերտովի «*Մարդը կինոտեսախցիկով*»-ը կամ Շանտալ Ակերմանի ֆիլմերը)։ Որոշ դեպքերում, իսկական վավերագրական ֆիլմերը, չնայած հրապարակախոսական են, կարող են պատմություն պատմել։

## Տես նաև
* Խաղարկային կինոյի ժանրեր
* Դրամա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիլմերի և վիդեոների տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Կինոարտադրություն
Կատեգորիա:Ֆիլմեր
Արվեստի ստեղծագործություն

[thumb|right|200px|[Ամֆորա, Անդոկիդես, մոտավոր մ.թ.ա. 520-ականներ, Պետական անտիկ հավաքածու, Մյունխեն:]]

**Արվեստի ստեղծագործություն, գեղարվեստական ստեղծագործություն**՝ էսթետիկ նշանակություն ունեցող առարկա. գեղարվեստական ստեղծագործական գործունեության նյութեղեն արտադրություն (արվեստ), ստեղծված մարդու գործունեության արդյունքում։

Արվեստի ստեղծագործություն հասկացությունը իր մեջ ներառում է կերպարվեստի ստեղծագործություն (գեղանկաչություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, քանդակագործություն, լուսանկարչություն և այլն). գեղարվեստական գրական տեքստեր.  (վեպեր, վիպակներ, պատմվածքներ և այլն). ճարտարապետական կամ բնապատկերային դիզայն. երաժշտական կոմպոզիցիաներ և հանկարծաստեղծումներ. թատրոնի բեմադրություն. բալետի կամ օպերայի բեմադրություն. կինեմատոգրաֆիա. մուլտիպլիկացիոն. ինչպես նաև այն բոլոր առարկաները, որոնք, առաջին հերթին, գեղարվեստական արժեքի տեսանկյունից, հետաքրքրական են։ Փորձեր կան այստեղ ներառել որոշ այլ ստեղծագործության տեսակներ, օրինակ՝ համակարգչային խաղերը (մշակութաբանների շրջանում սա վիճելի հարց է, սակայն, 2011 թվականից, համակարգչային խաղերը ԱՄՆ-ում պաշտոնապես արվեստի առանձին տեսակ են ճանաչվել) և այլն։

Արվեստի ստեղծագործությունը համապատասխանում է էսթետիկ արժեքների կատեգորիաներին։ Վ. Կանդինսկիի կարծիքով «իսկական արվեստի ստեղծագործությունը առաջանում է արվեստագետից՝ խորհրդավոր, հանելուկային և առեղծվածային կերպով»։ Մ. Բախտինը գրել է, որ գեղարվեստական ստեղծագործությունը միջնորդ է հանդիսանում հեղինակի գիտակցման և յուրացնողի՝ ընթերցողի, դիտողի, լսողի գիտակցման միջև։

Արվեստի ստեղծագործությունը նույնպես հեղինակային իրավունքի հիմնական առարկան է համարվում, այսինքն՝ հեղինակը անձամբ է ստեղծագործություն ստեղծում։

## Տես նաև

* Գեղարվեստական կերպար
*The Kendrick Academy

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Արվեստի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Գեղագիտություն
Կատեգորիա:Ստեղծագործական գործունեություն
Աննան արևադարձային երկրներում

**«Աննան արևադարձային երկրներում»** (), կուբայական ծագում ունեցող ամերիկացի դրամատուրգ Նիլո Կրուզի պիեսը։ 2003 թվականին Կրուզը այդ ստեղծագործության համար ստացել է Պուլիցերյան մրցանակ։

## Գործող անձինք
* Սանտյագո – սիգարի գործարանի սեփականատեր
* Օֆելյա – նրա կինը, որը ղեկավարում է գործարանը
* Մարելլա – նրանց դուստրը
* Կոնչիտա – նրանց դուստրը
* Չեչե – Սանտյագոյի ազգական
* Պալոմո – Կոնչիտայի ամուսինը
* Խուան Խուլիան – դասախոս
* Էլիադես
* Գործարանի աշխատողներ

## Սյուժե
Պիեի գործողությունները ծավալվում են սիգարի արդյունաբերության կենտրոն Տամպայում, որ տեղակայված է Մայամիից ոչ հեռու։ Գործողության ժամանակը 1929 թվականն է, երբ սիգարները սկսում են դուրս գալ նորաձևությունից, իսկ շուկան գրավում է ծխախոտը։ Սիգարը ձեռքով փաթաթելու ավանդույթը, որ 19-րդ դարում իրենց հետ Ֆլորիդա էին բերել կուբացի ներգաղթյալները, նախատեսում էր, որ աշխատանքն ուղեկցվի բարձրաձայն ընթերցումով։ Հատուկ վարձված դասախոսը աշխատողների համար ընթերցում էր գեղարվեստական գրականություն։  Սակայն 1930-ական թվականներին ֆաբրիկաների սեփականատերերն սկսում են հրաժարվել ձեռքի աշխատանքից և ձեռք բերել սարքավորումներ։

Կուբայից ժամանած նոր դասախոսը ֆաբրիկայի բանվորների համար սկսում է կարդալ Լև Տոլստոյի «Աննա Կարենինա» վեպը, ինչի արդյունքում վեպն սկսում է անսպասելի ազդեցություն ունենալ պիեսի հերոսների ու նրանց հարաբերությունների վրա, որոնք սկսում են դուրս գալ վերահսկողությունից։

## Ճանաչում
Ներկայացման պրեմիերան տեղի է ունեցել 2002 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ֆլորիդա նահանգի Կորալ Գեյբլս քաղաքի Նոր թատրոնում։ Կրուզի՝ Պուլիտցերյան մրցանակի արժանանալուց հետո պիեսն ակնթարթորեն կուլտային է դարձել լատինաամերիկացիների շրջանում։

«Աննան արևադարձային երկրներում» ներկայացումը 2004 թվականին ներկայացվել է «Թոնի» մրցանակի երկու անվանակարգերում՝ *լավագույն ներկայացում* և *լավագույն գլխավոր դերակատարուհի* (Դաֆնա Ռուբին Վեգա)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակի արժանացած ստեղծագործություններ
Samsung Galaxy A70

**Samsung Galaxy A70**, Սամսունգ ընկերության A սերիայի նոր շարքի յոթերորդ սերնդի սմարթֆոն։ Սմարթֆոնի թողարկման մասին հայտարարվել է դեռ 2019 թվականի մարտին, բայց պաշտոնական թողարկումը տեղի է ունեցել 2019 թվականի ապրիլին։ Համարվում է Galaxy A60 սմարթֆոնի իրավահաջորդը։ Նոր շարքի սմարթֆոններն առանձնանում են նոր դիզայնով, պատրաստման տեխնոլոգիայով։

## Տեխնիկական տվյալներ
Սմարթֆոնի էկրանի ցուցադրող մասը բավականին ընդլայնվել է զբաղեցնելով գրեթե ամբողջ էկրանը, օգտագործվել է նոր տեխնոլոգիա պատրաստման համար, որը կոչվում է  Infinity-U՝ Super AMOLED-ի հետ համատեղ։ Առկա է երկու տարբերակ կամ մեկ SIM քարտի հնարավորությամբ կամ երկու SIM քարտի հնարավորությամբ։ Աշխատում է Քուալքոմ Snapdragon 675 պրոցեսորով։ Որպես գրաֆիկական պրոցեսոր օգտագործվել է Adreno 612-ը։ Մշտական հիշողությունը կազմում է 128 Գբ, իսկ օպերատիվ հիշողությունը 6 Գբ, ունի SD հիշողության քարտի հնարավորություն մինչև 512 Գբ։ Հետին կողմից ունի երեք տեսախցիկ 32 մեգապիքսել f/1.7, 8 մեգապիքսել f/2.2 և  5 մեգապիքսել f/2.2 որոնցից յուրաքանչյուրը նախատեսված է առանձին ռեժիմի համար։ Առջևի տեսախցիկը 32 մեգապիքսել է։

Ուժակուտակիչի հզորությունը կազմում է 4500 միլիամպեր, ունի արագ լիցքավորման հնարավորություն։ Առկա է չորս գույնի տարբերակներով՝ սև, կապույտ, սպիտակ և կորալի գույն։ Աշխատում է Անդրոիդի 9-րդ տարբերակով և ONE UI-ով։ Արտադրվում է Հնդկաստանում՝ Սամսունգի դուստր ընկերության կողմից։ Մատնահետքի  սկաները տեղադրված  է էկրանի տակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք (նկարագրություն)
*Համեմատական թեստ Galaxy A70-ի և Galaxy S10 Plus-ի մասին։

Կատեգորիա:Անդրոիդ
Կատեգորիա:Սամսունգ
Անդրեյ Բուկին

**Անդրեյ Բուկին** (, ), խորհրդային գեղասահորդ (սպորտային պարեր սառույցի վրա)։ 1988 թվականին՝ Օլիմպիական չեմպիոն Նատալյա Բեստեմյանովայի հետ, Աշխարհի քառակի և Եվրոպայի հնգակի, Խորհրդային Միության եռակի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1984):

## Կենսագրություն

Գեղասահքով սկսել է զբաղվել յոթ տարեկանից՝ ԲԿՄԱ-ում։ 10 տարեկանից սկսել է զբաղվել պարեր սառույցի վրա ձևով, որտեղ էլ մարզվել է Անատոլի Իվանովիչ Պետուխովի ղեկավարությամբ։ 1969 թվականից Անդրեյը սկսել է սահել Օլգա Աբանկինայի հետ Նադեժդա Ստեփանովնա Շիրոկովայի խմբում։ 1977 թվականից տեղափոխվել է Տատյանա Անատոլևնա Տարասովայի խումբ, որտեղ էլ զույգ է կազմել Նատալյա Բեստեմյանովայի հետ։

Նատալյա Բեստեմյանովայի հետ զույգ կազմելով՝ ներկայացրել է Մոսկվան։ Մարզվել է Տատյանա Անատոլևնա Տարասովայի ղեկավարությամբ։

Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտի շրջանավարտ է։

1989 թվականից աշխատում է Սառույցի մանրաերկի թատրոնում։

## Անձնական կյանք

Ծնողները՝ Ալեքսանդրա Դմիտրիևնա և Անատոլի Պավլովիչ, ունի մեծ եղբայր։ Ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին կինը Օլգա Աբանկինան է (նախկինուն նույնօես գեղասահորդուհի). նրանք որդի ունեն՝ Անդրեյը (ծնվ.՝ 1983): Երկրորդ կինը Ելենա Վասյուկովան է, նրանք ևս որդի ունեն՝ Իվանը (ծնվ.՝ 1993): Իվանը զբաղվում է գեղասահքով և պատանիների կարգում միջազգային մրցաշարերում ներկայացնում է Ռուսաստանը։ Գրան-Պրի-2012/2013 պատանիների կարգի եզրափակչի հաղթող է,  Skate America-2014-ի մեծահասակների մրցանակակիր՝ 2014/15 մրցաշրջանում։

## Սպորտային ձեռքբերումներ

* Ն. Բեստեմյանովայի հետ

* Աշխարհի չեմպիոն պրոֆեսիոնալների միջև (1991), արծաթե մրցանակակիր (1983)
* Օ. Աբանկինայի հետ

## Ծրագրեր

* Ն. Բեստեմյանովայի հետ

## Պարգևներ

* Ժակ Ֆավարդի մրցանակի դափնեկիր «Աշխարհի գեղասահքում մեծ ավանդի համար» (1993): Պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» և «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* "Сайт Театра Ледовых Миниатюр"
* Фан-Сайт
* Сайт о Бестемьяновой и Букине

Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Գեղասահքի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Գեղասահքի աշխարհի չեմպիոններ
Էմիլ Քրիշչյան

**Էմիլ Մինասի Քրիշչյան** (), հայ բժիշկ։ Կիբեռնետիկայի բնագավառի մասնագետ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1986):

## Կենսագրություն
Էմիլ Քրիշչյանը ծնվել է 1932 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, Երևանում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկայի ֆակուլտետը։ 1957-1972 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Հաշվողական կենտրոնի էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենայի շահագործման, 1972-2004 թվականներին՝ Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի բժշկական կիբեռնետիկայի լաբորատորիաների վարիչ, 1960-1999 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ ֆիզոլոգիայի ինստիտուտի վեգետատիվ նյարդային համակարգի լաբորատորիայի ճարտարագետ, 1995-1998 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, 1999-2004 թվականներին Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում, 2005 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի միկրոէլեկտրոնիկայի և կենսաբժշկական սարքերի ամբիոնում։

Աշխատանքները վերաբերում են համակարգչային տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնային սարքավորումների և մաթեմատիկական մեթոդների մշակմանն ու ներդրմանը՝ տեխնիկայի,  կենսաբանության և բժշկության բնագավառներում։ Կատարել է կենսաբանական և բժշկական մի շարք խնդիրների ծրագրավորում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Կիբեռնետիկայի բնագավառի մասնագետներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Թալաթ Խանլարով

**Թալաթ Աղասիբեկ օղլի Խանլարով** (, ), ադրբեջանցի ճարտարապետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1975), Արևելյան երկրների Միջազգային ճարտարապետության ակադեմիայի փոխնախագահ, «Փառքի» և «Պատվո»  շքանշանների դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Թալաթ Խանլարովը ծնվել է 1927 թվականի օգոստոսի 26-ին Բաքվում։ 1956 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1956-1992 թվականներին աշխատել է որպես ճարտարապետ, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ, բաժնի վարիչ, գլխավոր ճարտարապետ Շինարարության և Ճարտարապետության պետական կոմիտեի «Ազպետականճարտարապետանախագծ» ինստիտուտում։ 1992 թվականից ղեկավարել է «Ակադեմիկոս Թ. Խանլարովի ստեղծագործական ստուդիան»։ Այս տարիներին Թալաթ Խանլարովի նախագծով կառուցվել են «Իմամ Ռզա» մզկիթը, Բաքվի Իսլամական համալսարանի շենքը, Բաքվում գտնվող «Ջումա» մզկիթը, մի շարք վարչական և բնակելի շենքեր։

1967-2002 թվականներին աշխատել է որպես Բաքվի քաղաքային գործադիր իշխանության Ընդհանուր ճարտարապետության վարչության քաղաքային խորհրդի անդամ։ Թալաթ Խանլարովը մահացել է 2004 թվականին։

## Աշխատանքներ


File:Memar Əcəmi metrostansiyasının içi.JPG|Մեմար Աջամի մետրոյի կայարան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ճարտարապետներ
Ջուն Ին Գի

**Ջուն Ին Գի** (հանգըլ՝ 정인기, հանջա՝ 鄭寅基, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Jeong In-gi, ), հարավկորեացի դերասան։ Ջունը կատարել է իր նորամուտը 1990 թվականին և ակտիվ գործունեություն է ծավալել ֆիլմերում, ինչպես նաև հեռուստատեսությամբ, մասնավորապես «Ժյուրի» (2013), «Հինգը» (2013) և «Գապ Դոնգ» (2014) հեռուստասերիալներում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

### Տեսահոլովակ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Տամակի

, Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Վատարայ գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 40,94 կմ², բնակչությունը՝ 15 463 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 377,70 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Տամակի ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Իսե քաղաքը և Տակի, Մեյվա, Վատարայ ավանները։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 15 463 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 377,70 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Տնտեսություն
Տամակի ավանում է տեղակայված «Պանասոնիկ» (*Panasonic*) ընկերության գործարաններից մեկը։

## Սիմվոլիկա
Տամակի ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Podocarpus macrophyllus]]*-ը, ծաղիկ՝ սակուրայի ծաղիկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Տամակի ավանի պաշտոնական վեբկայք 

Կատեգորիա:1955 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Շամշի Կալդայակով

**Շամշի Կալդայակով** (, *Shámshi Qaldaıaqov*; , *Šamši Kaldajakov*, ), ղազախ կոմպոզիտոր, «ղազախական վալսի արքա»։ 1956 թվականին նրա գրած «Իմ Ղազախստան» երգը դարձել է ժամանակակից Ղազախստանի օրհներգը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 15-ին, Հարավղազախստանյան մարզի Կզըլկումի շրջանում։ Ծագումով կրտսեր ժուզի ժագալբայլի տոհմից էր։ Դարբին հայրը դոմբրա էր լավ նվագում, ոտանավորներ, երգեր հորինում, մայրն էլ երաժշտական լավ լսողություն ու ձայն ուներ և երգում էր։ Տղան նույնպես դեռ վաղ հասակից երաժշտական արտակարգ ձիրք է դրսևորել, մասնակցել հանդիսությունների, մրցույթների, պարգևների արժանացել։ Ծնվելուց հետո նրան տվել էին Ժամշիդ (Ջամշիդ) անունը, բայց հաճախ Շամշի են կանչել, և հետագայում այդպես էլ գրվել է փաստաթղթերում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝փոխվել է նաև նրա ազգանունը. իբր՝ փախել է դպրոցից ու տանից, և որպեսզի միլիցիան չկարողանա գտնել, իր իսկական Դոմբաև ազգանունը փոխել է Կալդայակովի։

Շամշին իր առաջին երգերը հորինել է դեռ պատանի հասակում։ Զինվորական ծառայությունից հետո ընդունվել է Տաշքենդի երաժշտական ուսումնարան, բայց դեռ չավարտած՝  1956 թ. մեկնել է Ալմաթի, ընդունվել կոնսերվատորիա (պրոֆեսոր Վ. Վելիկանովի կոմպոզիցիայի դասարանը)։

Այդ տարի սկսվել է ղազախստանյան խոպան հողերի յուրացումը և դրան զուգահեռ՝ քննարկումներ են սկսվել Ղազախստանի հյուսիսային մարզերը Ռուսաստանի Դաշնության կազմ մտցնելու մասին։ 26-ամյա Կալդայակովը գրել է հայրենասիրական «Менің Қазақстаным» («Իմ Ղազախստան») երգը 21-ամյա Ժումեկեն Նաժիմեդենովի բանաստեղծության խոսքերով, և մեծ աղմուկ բարձրացրած այդ երգը հետագայում դարձել է անկախություն ձեռք բերած Ղազախստանի օրհներգը։

## Պարգրներ, կոչումներ
1965 — Ղազախստանի կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր

1980 — Ղազախական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ

1991 — Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

2010 — Ղազախստանի գրականության և արվեստի բնագավառի պետական մրցանակ (հետմահու)։

## Հիշատակ
* 1992 թվականից սկսած՝ ամեն տարի անց է կացվում Շամշի Կալդայակովի անվան երգի փառատոն, որը հանրապետականից վերածվել է միջազգայինի։
* Կոմպոզիտորի անունով փողոցներ են կոչվել Ալմաթիում, Շիմկենտում, Աստանայում, Ակտոբեում։
* 2006 թվականին Շիմկենտում՝ Կալդայակովի անունը կրող փողոցում կանգնեցվել է նրա հուշարձանը։
* 2010 թվականին Շիմկենտի կենտրոնում կառուցել են «Շամշիի աշխարհը» խորագիրը կրող մի ամբողջ համալիր՝ կոմպոզիտոր համերկրացու մի նոր հուշարձանով։
* Ակտյուբինսկի մարզի գյուղերից մեկը կոչվել է Շամշի Կալդայակովի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Принят новый гимн Казахстана 
*Biography  

Կատեգորիա:Ղազախ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Դարձյալ նրանց

**«Դարձյալ նրանց»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղծության գրվելու տարեթիվը ցայսօր անհայտ է։ Այն հիշեցնում է գրողի «Չարամիտներին», «Միամիտներին», «Երանություն էր խոստացել հույսս ինձ», «Մարգարե», «Ազդ» բանաստեղծությունները, որոնք գրված են Թումանյանի՝ Կոնսիստորիայում ծառայելու տարիներին (1887-1892 թվականներ)։

Թվում է, նույնիսկ, որ օրգանական շարունակությունն է 1890 թվականին մայիսի 20-ին գրված «Չարամիտներին» բանաստեղծության և պետք է գրված լինի նույն օրերին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 49-ում պահվում է «Մուրճի» արխիվից հանված մեկ ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (էջ 485)։

Տպագրվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Չարամիտներին

«**Չարամիտներին**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականի մայիսի 20-ին։ Տ․ Փիրումյանն իր հուշերում ներկայացրել է, որ Թումանյանն այս ոտանավորը գրել է «Թիֆլիսի Մթածմինդա սարից դիտելով քաղաքը»։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

«Չարամիտներին» բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1890 թվականին Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների I հատորում։ Այնուհետև 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում։

Բանաստեղծությունն արտատպվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանստեղծությունների I հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Տեր և տիկին Քացախները

**«Տեր և տիկին Քացախները»** (), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Նատալյա Գոլովանովան, 1985 թվականին, ըստ անգլիական ժողովրդական հեքիաթների մոտիվների։

## Սյուժե
Տիկին Քացախը կռվարար կին է, որի գործը շրջապատի վերաբերյալ անընդհատ դժգոհություն արտահայտելն է։ Նրա ամուսինը` պարոն Քացախը, միշտ համաձայնում է կնոջ հետ` ասելով․ «Դու միանգամայն ճիշտ ես, սիրելիս»։ Մի անգամ նրան իր ամուսնու հետ հրավիրում են թագավորի փերիների պարահանդեսին։ Ճանապարհին նրանք տեսնում են պարկապզուկ նվագողին, որը խեղդվում էր գետում, սակայն չեն օգնում նրան։ Պարահանդեսի ժամանակ տիկին Քացախը շարունակում է բոլորին նկատողություններ անել, և ահա պարզվում է, որ լավագույն պարկապզուկ նվագողը պարահանդեսին չի եկել։ Երբ նրան գտնում են, երաժիշտը հրաժարվում է նվագել, քանի որ նա շատ տխուր էր։ Տիկին Քացախը վրդովվում է նրա կողմից այդչափ «եսասիրության« համար։ Փերիների թագավորի թևավոր լրաբերը հայտարարում է, որ պարահանդեսը տեղափոխվում է, և բոլորը, բացառությամբ տիկին և պարոն Քացախների, տոնը կշարունակեն լուսնի վրա։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Ռինա Զելյոնայա՝ Տիկին Քացախ
* Վասիլի Լիվանով՝ Գայլ
* Բորիս Նովիկով՝ Պարկապզուկ նվագող
* Ի․ Բուռլակովա՝ Լրաբեր պերի
* Բորիս Ռունգե՝ Պարոն Քացախ

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Գոլովանով
* Ռեժիսոր՝ Նատալյա Գոլովանովա
* Բեմադրող նկարիչ՝ Թամարա Զույկովա
* Օպերատոր՝ Մայա Պոպովա
* Կոմպոզիտոր՝ Շանդոր Կալլոշ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝  Վիոլետա Կոլեսնիկովա, Ալեքսանդր Դորոգով, Էլվիրա Մասլովա, Ալեքսանդր Մազաև, Ալեքսեյ Բուկին, Յուրի Մեշերյակով
* Նկարիչներ՝ Տատյանա Մակարովա, Վերա Խարիտոնովա, Օլգա Նովոսյոլովա, Նիկոլայ Միտրոխին   
* Ռեժիսորի օգնական՝ Գ․ Չիկինա
* Մոնտաժող՝ Ի․ Գերասիմովա
* Խմբագիր՝ Տատյանա Պապորովա
* Տնօրեն՝ Վ․ Եգորշին
* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* 
* Наталья Голованова — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Սուրբ Իրինա Խրիսովալանտուի վանք

**Սուրբ Իրինա Խրիսովալանտուի վանք** (, ), Կոստանդնուպոլսի ուղղափառ եկեղեցու ստավրոպեգիկ վանք, որը գտնվում է Նյու Յորքում՝ Աստորիա թաղամասում։

## Պատմություն
Վանքը հիմնադրվել է 1972 թվականին Նյու Յորքի Աստորիա թաղամասում՝ Պաիսիոսի (Լուլուրգաս) կողմից հունական Ֆլորինիտական Սինոդի կազմում։

1995 թվականին, դժգոհ լինելով Պավելի (Ստրատիգեասի) ամերիկյան ամբիոնում ձեռնադրվելուց, Սուրբ Իրինայի վանքն իր մասնաճյուղերով դուրս է եկել Ֆլորինյան սինոդից, և Կալլինիկիտյան սինոդում կարճ ժամանակով մնալուց հետո միացել է Աֆանասիի (Խարլամբիդիս) սինոդին։ Բայց արդեն 1997 թվականին վանքը ղեկավարող միտրոպոլիտ Պաիսիոսը (Լուլուրգաս), նրա առաջնորդական փոխանորդ Վիկենտին (Մալամատենիոս) վանքով և նրանց ենթակա համայնքներով միացել են Կոստանդնուպոլսի պատրիարքարանին վերաձեռնադրման միջոցով՝ միաժամանակ պահպանելով հուլյան օրացույցը՝ որպես ստավրոպեգիկ ինստիտուտ, այսինքն՝ փաստացի դառնալով յուրահատուկ թեմ։

2009 թվականին վանքի իգումենին են ենթարկվել նրա իրավազորության տակ գտնվող 10 մետոխիներ՝ 2 վանք և 7 ծուխ ԱՄՆ-ում և մեկ ծուխ Բելիզում։

2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Պաիսիոս միտրոպոլիտն ազատվել է վանքի ղեկավարի պաշտոնից, ժամանակավոր կառավարումը հանձնարարվել է Իլիոս եպիսկոպոսին (Կատրե)։ 2012 թվականի մարտի 27-ին Պաիսիոս միտրոպոլիտն ու Վիկենտի եպիսկոպոսը զրկվել են կրոնական աստիճանից և դարձվել սովորական վանականներ։ Այդ ժամանակ վանքի իրավազորության տակ մնացել էր ընդամենը 6 մետոխի (բոլորը ԱՄՆ-ում, նրանցից 4-ը՝ Նյու Յորք նահանգում)։ Վանքին կից գտնվում է նաև հունական դպրոց։

2017 թվականի փետրվարի 17-ին վանքի վանահայր Երոֆեյ (Զախարիս) արքիմանդրիտն ընտրվել է Եվկարպայի եպիսկոպոսի կարգում ձեռնադրվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* St. Irene Chrysovalantou Greek Orthodox Monastery in Astoria NY Festival

Կատեգորիա:Նյու Յորքի տաճարներ
Ադիգամ Իսկուժին

**Ադիգամ Դինիսլամովիչ Իսկուժին** (, ), բաշկիր երաժիշտ, ժողովրդական երգիչ և մանկավարժ, Բաշկորտոստանի Հանրապետության վաստակավոր աշխատող (1993)։

Իսկուժինի երգացանկում ընդգրկված են եղել ավելի քան 200 բաշկիրական ժողովրդական երգեր ու մեղեդիներ։

## Կենսագրություն
Ադիգամ Իսկուժինը ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 27-ին Բաշկիրական ԻԽՍՀ Զալաիրսկի կանտոնի Տեմյասովո գյուղում (ներկայում՝ Բաշկորտոստանի հանրապետության Բայմակսկի շրջանում)։

1945 թվականին ավարտել է Տեմյասովոյի բաշկիրական մանկավարժական ուսումնարանը՝ սկսելով իր աշխատանքային գործունեությունը որպես Բայմակսկի շրջանի Յումաշևոյի ութամյա դպրոցի ուսուցիչ։

1954 թվականին շարունակել է ուսումն Ումանի օդաչուական ռազմական ուսումնարանում, ապա Բաշկորտոստանի պետական համալսարանում (ավարտել է 1971 թվականին)։

1961 թվականից մինչև 1996 թվականն Ադիգամ Իսկուժինն աշխատել է Բաշկիրիայի Ռամի Գարիպովի անվան № 1 հանրապետական գիմնազիա-ինտերնատում և Ուֆայի Ֆ. Մուստաֆինայի անվան № 20 քաղաքային բաշկիրական գիմնազիայում։ Միաժամանակ ղեկավարել է կուրայի խմբակներ. նրա աշակերտների թվում են եղել Ազատ Աիտկուլովը, Յուլայ Գայնետդինովը, Ռոբերտ Յուլդաշևը, Ռիֆ Յուլդաշևը, Այրատ Կուբագուշևը, Զիա Խալիլովը և այլք։

Իր կյանքն ու արվեստը Ադիգամ Իսկուժինը նվիրել է կուրայ նվագելու արվեստի տարածմանն աշակերտների և ուսանողների շրջանում։ 1960-ական թվականների սկզբից նա վարել է մանկավարժական գործունեություն՝ սեր ներշնչելով ժողովրդական գործիքի և հայրենի երկրի նկատմամբ։ Սովորեցրել է կուրայ նվագել՝ մեկնելով հանրապետության շրջաններ և հարևան մարզեր։

Ադիգամ Իսկուժինը մահացել է 2003 թվականի մարտի 19-ին Ուֆայում, թաղվել է հայրենիքում։

Կինը եղել է լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, Բաշկորտոստանի Հանրապետության վաստակավոր աշխատող Տանսիլու Կուսիմովան (1927-1999)։

## Հիշատակ
* Բաշկիր ժողովրդի հոգևոր մշակույթի պահպանման ու զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման համար Ադիգամ Իսկուժինի անունով են կոչվել Տեմյասովոյի մանկական երաժշտական դպրոցը և Ուֆա քաղաքի № 9 մանկական երաժշտական դպրոցը, ինչպես նաև կուրայիստների անսամբլն ու կուրայի կաբինետը № 1 գիմնազիա-ինտերնատում։
* Ադիգամ Իսկուժինի հայրենի գյուղում և Բայմակ քաղաքում նրա անունով կոչվել են փողոցներ։ 
* 2008 թվականին Ուֆայում սկսել են անցկացնել կուրայիստների բաց քաղաքային մրցույթ, որ կոչվել է Ադիգամ Իսկուժինի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ю. И.Ғайнетдинов, Ф. Ш. Ҡоҙаҡаев. «Әҙеһәм ҡурайы» китабы (2003).

## Արտաքին հղումներ
* ИСКУЖИН Адигам Динисламович  
* ҠУРАЙСЫЛАР ҠАРТАТАҺЫ – ӘҘҺӘМ ДИНИСЛАМ УЛЫ ИСҠУЖИН
* Вечер памяти, посвященный 90-летию педагога-кураиста Адигама Искужина 
* Самый юный кураист конкурса им. Адигама Искужина

Կատեգորիա:Բաշկիր երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Գիշերային առաջին աստղի դիմաց

**«Գիշերային առաջին աստղի դիմաց»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություներից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին մայիսի 12-ին։ Ըստ Տ․ Փիրումյանի հուշերի՝ Թումանյանը մի քանի մարդկանց հետ պատշգամբում նստած դիտել է երկինքը և, ներշնչվելով, ներկաներից մեկին թելադրել այս բանաստեղծությունը։

Թումանյանի ընտանիքի արխիվի պատառիկների մեջ են պահվում 1-8-րդ և 20-24-րդ տողերի և մի հավելյալ քառատողի ինքնագրերը։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1890 թվականին Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություների I հատորում (էջ 86-87) թվագրված՝ «1890 թ․ մայիսի 12»։ Այնուհետև Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (էջ 39)։

Արտատպվում է 1890 թվականին Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություների I հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Ցերեկային աստղեր

**«Ցերեկային աստղեր»** (), խորհրդային լայնաֆորմատ գեղարվեստական ֆիլմ, որ ստեղծվել է Մոսկվայի Լենինի շքանշանակիր «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1966 թվականին ռեժիսոր Իգոր Տալանկինի կողմից Օլգա Բերգգոլցի համանուն ինքնակենսագրական գրքի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոսկվայում 1968 թվականին դեկտեմբերի 20-ին։ Ֆիլմը, որից հանվել են որոշ տեսարաններ, չի ցուցադրվել. հինգ տարի անց այն ներկայացվել է Վենետիկի կինոփառատոնում, և դրա համար ռեժիսորն արժանացել է «Մասնակցության ոսկե մեդալի»։

## Սյուժե
Ֆիլմն ստեղծվել է լենինգրադցի գրող Օլգա Բերգգոլցի՝ 1959 թվականին հրատարակված «Ցերեկային աստղեր» ինքնակենսագրական գրքի հիման վրա, որը վերապրել է Լենինգրադի շրջափակման ամենածանր տարիներն անցկացրել է քաղաքում։ Հենց այդ ժամանակաշրջանում է նա ստեղծել իր լավագույն ստեղծագործությունները, այդ թվում նաև Լենինգրադի պաշտպանությանը նվիրված պոեմները՝ «Փետրվարյան օրագիր» () և «Լենինգրադյան պոեմ» ()։

## Գլխավոր դերերում
* Ալլա Դեմիդովա — *[[Օլգա Բերգգոլց]]*
* Անդրեյ Պոպով — *Օլգա Բերգգոլցի հայրը*

## Դերերում
* Կոնստանտին Բարանով – *Նիկոլայ*
* Տատյանա Լեննիկովա – *մայրը*
* Ալլոչկա Մալշևա – *Օլյան մանկության տարիներին*
* Լենոչկա Բորիսովա – *քույր Մուսյա*
* Իվան Ուֆիմցև – *կենդանաբանական այգու աշխատող*
* Անատոլի Իգնատև – *մարդասպան*
* Վ. Դեմիդվսկի – *էպիզոդ*
* Յուրի Լեոնիդով – *էպիզոդ*
* Ռիտա Գլադունկո – *ազնվականուհի*
* Իվան Ժևագո
* Վիկտոր Կոլցով
* Նինա Ուրգանտ – *դագաղով կին*

## Էպիզոդներում
* Ալեքսանդր Գրուզինսկի – *պարոն զանգակներով*
* Իվան Ժևագո – *մարդ ամբոխի մեջ*
* Գերման Կաչին – *երիտասարդ գնացքում*
* Վիկտոր Կոլցով – *ծերունի գնացքում*
* Ելենա Մաքսիմովա – *Մատրյոնա*
* Պյոտր Սավին – *էպիզոդ*
* Արկադի Տրուսով – *էպիզոդ*
* Նիկոլայ Շացկի – *էպիզոդ*
* Յուրի Սոլովյով – *նավաստի Դիմա* (տիտրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ և բեմադրող ռեժիսոր – Իգոր Տալանկին
* Գլխավոր օպերատոր – Մարգարիտա Պիլիխինա
* Նկարիչներ – Նիկոլայ Ուսաչյով, Ալեքսանդր Մակարով
* Կոմպոզիտոր – Ալֆրեդ Շնիտկե
* Հնչյունային օպերատոր – Յակով Խարոն
* Դիրիժոր – Վերոնիկա Դուդարովա
* Մոնտաժող – Զինաիդա Վերյովկինա
* Խմբագիր – Օ. Կուրգանով
* Հագուստները՝ Ն. Վիշնյայի
* Գրիմը՝ Անտոն Անջանի, Յու. Եմելյանովի
* Ռեժիսոր՝ Միխայիլ Թումանիշվիլի
* Օպերատոր՝ Բ. Սուտոցկի
* Օգնականներ՝ռեժիսորի՝ Լ. Բուշարովա, Ե. Եգորով, Յու. Շիրյաևօպերատորի՝ Ա. Ջիրկվելով, Յու. Վասիլև, Ա. Պանկրատով
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Լիդիա Կանարեյկինա

## Փառատոններ
Մասնակցել է Վենետիկի 30-րդ կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրին (1969)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Дневные звёзды» Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003.
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Նշան Պեշիկթաշլյան

**Նշան Պեշիկթաշլյան** (), հայ գրող, երգիծագիր։

## Կենսագրություն
Նշան Պեշիկթաշլյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում, որտեղ ստացել է նախնական և միջնակարգ կրթությունը (Բերայի նախակրթարաններոմ)։ Ստեղծագործել սկսել է պատանի տարիքում` պոլսահայ մամուլի էջերում հրապարակելով իր բանաստեղծություններն ու պատմվածքները։ Կարճ ժամանակ զբաղվել է հայերենի ուսուցչությամբ, որից հետո ամբողջ կյանքը նվիրել է գրականությանը։

1922 թվականին՝ Զմյուռնիայի մեծ աղետից հետո տեղափոխվել է Հունաստան, որտեղ կարճ ժամանակ զբաղվել է Կորֆուի որբանոցներում հավաքված հայ մանուկների հայեցի դաստիարակությամբ։ Այնուհետև (1922 թվականին) վերջնականապես հաստատվել է Փարիզում, որտեղ կես դար իր աշխույժ մասնակցությունն է բերել արևմտահայ գրականության և ընդհանրապես հոգեմտավոր ժառանգության պահպանման ու զարգացման։

## Գրական վաստակ
Գրել սկսել է տասներկու տարեկանից։ Բանաստեղծական հենց առաջին գործերում ի հայտ է եկել նրա երգիծելու տրամադրությունը։

Աշխատակցել է սփյուռքահայ բազմաթիվ պարբերականների՝ «Յառաջին», Բոստոնի «Հայրենիքին», Աթենքի «Ազատ Օր»-ին, Բեյ­րութի «Ազդակին» և «Սփյուռքին»՝ տպագրելով առավելապես երգիծական գործեր։

1927 թվականից սկսել է հրատարակվել։ Հաջորդ երեք տասնամյակներում տպագրվել են Պեշիկթաշլյանի բազմաթիվ հատորներ՝ մեծ մասը երգիծական։ Նա ունի արձակ՝ քնարերգական երկեր, իսկ չափածո՝ առակներ։

Հատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերել թատրոնի հանդեպ՝ երիտասարդ տարիներին ունենալով նաև դերասանական գործունեություն։ 1919-1921 թվականներին խաղացել է Կ. Պոլսի հայ դրամատիկ թատերախմբում։ Մամուլում հրապարակել է արևմտահայ դերասանների ընդարձակ դիմանկարները, որոնք հետագայում հրատարակել է «Թատերական դեմքեր» ստվար հատորում (1969, Անթիլիաս)։

## Ստեղծագործություններ
Պեշիկթաշլյանի 1927-1972 թվականների գրական վաստակը ներկայանում է հետևյալ ստեղծագործություններով.

* «Ընկեր Շահնազար» (1927)
* «Սիդոննա» (1928)
* «Ռապպի» (1932)
* «Երգիծական» (1933)
* «Հիւանդտես» (1936)
* «Ծաղրանկարներ» (1938)
* «Հայ Աղբրտիք» (1941)
* «Երգիծավէպեր» (1942)
* «Լուլուտի» (1942)
* «Ծիրանի գօտի» (1945)
* «Զէն ու զարդ» (1946)
* «Մեր պարտէզէն» (1947)
* «Յակոբ Օշական» (1947)
* «Մեր դրախտէն» (1948)
* «Գրիգոր Նարեկացի եւ Սմրատ Բ.» (1950)
* «Նոր ծաղրանկարներ» (1952)
* «Յուզումը» (1953)
* «Մոմիաներ» (նորագույն ծաղրանկարներ, 1954)
* «Սադայէլին պոչին տակ ու շուքին» (1954)
* «Թատերական դէմքեր» կոթողական գործը, ավելի քան 1100 մեծադիր էջերով (1969)
* «Հրաշալուր պատմութիւն Հայոց» (1972, հրատարակվել է մահվանից երկու ամիս անց)

Պեշիկթաշլյանն ունի առօրյա մամուլի և պարբերականների մեջ հրապարակված բազմաթիվ երգիծավեպեր, կատակերգություններ, առակներ, պատմվածքներ և արձակ էջեր, ինչպէս նաև անտիպ էջեր։

## Ծանօթագրութիւններ

## Աղբյուրներ
* Դար Մը Գրականութիւն, Մինաս Թէօլէօլեան, Բ. հատոր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ 1977, էջ 188-190։
* Գառնիկ Ստեփանյան, Կենսագրական բառարան, հատոր Գ, գիրք I, էջ 262։

## Արտաքին հղումներ
* Նշան Պէշիկթաշլեան (1898-1972). Հայկական երգիծանքի վերջին իշխանը:
* Ժպիտը-Նշան Պէշիկթաշլեան: 
* Նշան Պեշիկթաշլյան, «Հայ աղբրտիք»: 

Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Պոլսահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ գրողներ
Արի սահադաշտ

**«Արի սահադաշտ»** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ ստեղծվել է ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Բորիս Դյոժկինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում և պատմում է այն մասին, թե ինչպես են ձմռանը սահադաշտում հանդիպում «Մետեոր» թիմի հոկեյիստներն ու գեղասահորդուհիները։

## Սյուժե
«Մետեոր» թիմի հոկեյիստները ձմռանը գնում են սահադաշտում մարզվելու և տեսնում են գեղասահորդուհիներին, որոնք մարզվում են սահադաշտի մյուս ծայրում։ Հոկեյիստներին դուր է գալիս հմայիչ գեղասահորդուհիներից մեկի սահելը, և նրանք իրենց հիացմունքն են արտահայտում ծափահարություններով։ Բայց այդ ժամանակ նրան է մոտենում մի գեղասահորդ, և նրանք միասին կատարում են պար սառույցի վրա։ Դիտելով նրանց՝ հոկեյիստների թիմի ավագը երազում է, որ ինքն էլ պարի հմայիչ գեղասահորդուհու հետ։ Դարպասապահը որոշում է օգնել նրան։ Նա պտտեցնում է գեղասահորդին, իսկ թիմի ավագը հրավիրում է գեղասահորդուհուն, և վերջինս համաձայնում է։ Երջանիկ սահելով՝ զույգը չափից շատ է մոտենում սառցանցքին։ Չկարողանալով սառույցի ծայրին պահել հավասարակշռությունը՝ աղջիկն ընկնում է ջուրը։ Ավագը նետվում է նրա հետևից և փրկում նրան, իսկ ծովափիղը նրանց օգնում է դուրս գալ ջրից։ Շտապ օգնության մեքենան տանում է թրջված աղջկան։

Երբ հոկեյիստները գնում են սահադաշտ հաջորդ մարզման համար, փրկված աղջիկն ինքն է մոտենում թիմի ավագին, նրան նվիրում համբույր և հրավիրում պարի։ Իսկ հոկեյիստները հրավիրում են մյուս գեղասահորդուհիներին։

## Ստեղծողներ

## Վերաթողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Зимушка-Зима» («Սոյուզմուլտֆիլմ») մուլտֆիլմերի հավաքածուում։

## Արձագանքներ

Դյոժկինի մարզական մուլտսյուիտում կան էլի ոչ պակաս գրավիչ ֆիլմեր։ Դյոժկինը չէր կարող աչքաթող անել նաև գեղասահքը։ Այդ նրբաճաշակ մարզաձևին է նվիրված «Արի սահադաշտ» ֆիլմը։ Այստեղ բացակայում է մրցակցության պահը։ Այստեղ ուրիշ կոնֆլիկտ է։ Գեղասահորդուհիների կողքին մարզվում են «մեծաքիթ» հոկեյիստները։ Նրանց դուր են գալիս նրբագեղ աղջիկները, և նրանք ենթադրում են, որ առանց դժվարության կարող են սահել միասին։ Բայց այդքան էլ հեշտ չէ ձեռք բերել պլաստիկ վարպետություն սառույցի վրա պարերում։ Ֆիլմն ավարտվում է խաղաղությամբ։ Դրան օգնում է աղջիկների ուսուցչի ու հոկեյի թիմի ավագի միջև ծագած ընկերությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Ռեմիքս

**Ռեմիքս** (), երաժշտական ստեղծագործության ձև, որը թողարկվում է բնօրինակից ուշ՝ ավելի ժամանակակից գործիքավորված տարբերակով։ Երբեմն ստեղծվում է սկզբնական ստեղծագործության որոշ մասեր «խառնելու» ճանապարհով՝ ավելացնելով տարբեր ձայներ, հատուկ էֆեկտներ, կատարելով տեմպի և տոնայնության փոփոխություններ։ Ռեմիքսի առավել հաճախ հանդիպող տիպերն են՝ ռեմիքշինգը, մեգամիքսը (մի քանի երաժշտական ստեղծագործությունների հավաքածու)։

## Պատմություն
Ռեմիքսավորման տեխնիկան զարգացել է ձայնագրող սարքավորումների կատարելագործմանը զուգահեռ։ Հետագայում ի հայտ եկավ մի ամբողջ ուղղություն, որը զբաղված էր նոր աուդիո-արտադրանքի ստացմամբ՝ հնացած եղանակներով ձայնագրված երաժշտական նյութը ժամանակակից սարքավորումներով վերամշակելով։ Սա հանգեցրեց հնչեղության նոր կողմերի զարգացմանը և արդեն հայտնի ստեղծագործությունների որակի բարելավմանը՝ ձայնի մշակման տեխնիկայի վերջին նվաճումների և նոր էֆեկտների օգտագործման հաշվին։

Ավելի ուշ այս խնդրի ավելի լայն վերաիմաստավորումը հանգեցրեց ռեմիքսավորման՝ որպես առանձին ստեղծագործական ուղղության առանձնացմանը։ Դրա նպատակն է ընդլայնել, փոփոխության ենթարկել, երբեմն էլ ռեմիքսի ստեղծագործական մտահղացումը հակադրել երաժշտական ստեղծագործության սկզբնական մտահղացմանը։

Ռեմիքսները հիմնականում պահանջված են փոփ երաժշտությունում, որտեղ ձևավորվել է ռեմիքսացման տարբեր տեխնոլոգիաների մի ամբողջ ուղղություն։ Առաջին ռեմիքսները՝ որպես բնօրինակ երգերի փոփոխված տարբերակներ, ստեղծվել են 1960-ական թվականների վերջերին Ճամայկայում։ Ժամանակակից պարային ռեմիքսները սկիզբ են առնում 1970-ական թվականներից, երբ դիսկո ակումբների համար ի հայտ եկավ ժամանակի հայտնի երգերի ավելի ռիթմիկ և երկար տարբերակների պահանջ։ Հեղինակային իրավունքի սեփականատերերը հաճախ են իրենց երգերի համար ստեղծում ռեմիքսներ ժամանակակից տարբեր երաժշտական ոճերում։

## Ռեմիքս ստեղծողներ
Ռեմիքսներ ստեղծում են հեղինակները (հեղինակային իրավունք ունեցողները) կամ մասնագետները (հեղինակների կամ հեղինակային իրավունք ունեցողների պատվերով)։ Ռեմիքսներ թողարկվում են նաև երգահանների և դիջեյներ կամ ուղղակի երաժշտություն սիրողների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռեմիքսներ (MP3, 33,2 МБ, 41:34) «  
* Ինչ է ռեմիքսը. Дискомиксы.ру, 2008.
* Այն մարդկանց կենսագրությունը, որոնք ստեղծում են ռեմիքսներ. Ռուսական ռեմիքսներ, 2011.

Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Յոսիպ Կոզարաց

**Յոսիպ Կոզարաց** (, ), խորվաթ գրող։ Խորվաթիայի ամենահայտնի արձակագիրներից, վիպագիրներից ու բանաստեղծներից մեկն է։

## Կենսագրություն
Յոսիպ Կոզարացը ծնվել է 1858 թվականի մարտի 18-ին Վինկովցի քաղաքում, որտեղ ավարտել է տարրական դպրոցն, ապա հաճախել գիմնազիա։ Գիմնազիայում սովորելը նրա համար շատ դժվար է եղել, բայց կարողացել է ավարտել այն։

Գիմնազիան ավարտելուց հետո Յոսիպ Կոզարացը սովորելու համար տեղափոխվել է Վիեննա և ընդունվել քոլեջ։ Նա հաճախ է գնացել քաղաքի ծայրամասերը, ժամանակ անցկացրել բնության գրկում՝ պարզապես դիտելով շրջապատող աշխարհի կյանքը, որը ընթանում էր իր շուրջը։ 1879 թվականին Կոզարացն ավարտել է քոլեջը որպես լավագույն աշակերտ։ Այդ ժամանակ էլ նա սկսել է բանաստեղծություններ գրել՝ զարգացնելով իր գրական տաղանդը։ Հոր հանկարծակի մահը մեծ ազդեցություն է թողել նրա հետագա ստեղծագործության վրա։ Մնալով ապրելու մոր հետ՝ Յոսիպ Կոզարացն սկսել է գրել պատմվածքներ ու վեպեր և ավելի է նվիրվել իր աշխատանքին։

Լինելով անտառտնտեսության բնագավառի լավագույն մասնագետներից մեկը տարածաշրջանում՝ նա ընդլայնել է իր աշխատանքի ոլորտն ու այցելել բազմաթիվ բնակավայրեր։ 1896 թվականից մինչև 1898 թվականը եղել է «Šumarskog lista» ամսագրի խմբագիր։ Նա գրել և հրատարակել է հոդվածներ, որոնք բոլորը կապված են եղել նրա աշխատանքի հետ։ Աստիճանաբար նա դարձել է ամբողջ Եվրոպայում հարգանք վայելող մասնագետ, բայց իր ներդրումն ունենալով Խորվաթիայի անտառտնտեսության բնագավառում՝ որոշել է թողնել աշխատանքն ու նվիրվել այլ նախաձեռնությունների, այդ թվում նաև գրականությանը։

Թեև Յոսիպ Կոզարացը հիմնականում գրել է բնության մասին, բայց նկարագրել է նաև այն խնդիրները, որոնց բախվել են խորվաթ գյուղացիները, կյանքի ու շրջակա միջավայրի վերաբերյալ նրանց ունեցած հայացքները։ Այսպես, Կոզարացը հայտնի է եղել որպես ամենաազնիվ խորվաթ գրողներից մեկը, որովհետև իր պատմվածքներում ցույց է տվել իրականությունն այնպես, ինչպես այն եղել է, նկարագրել է խնդիրներն ու առաջարկել լուծումներ դրանց համար։

Յոսիպ Կոզարացը մահացել է 1906 թվականի օգոստոսի 21-ին 48 տարեկանում։

## Մատենագիտություն
* «Zmija»
* «Priče djeda Nike»
* «Moj djed»
* «Biser-Kata»
* «Slavonska šuma», Զագրեբ, 1888
* «Mrtvi kapitali», Զագրեբ, 1889
* «Među svjetlom i tminom», Զագրեբ, 1891
* «Tena», Զագրեբ, 1894
* «Mira Kodolićeva», Զագրեբ, 1895
* «Oprava», Զագրեբ, 1899

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորվաթ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Խորվաթ վիպասաններ
Ռայան Գարսիա

**Ռայան Գարսիա** (), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ թեթև քաշային և երկրորդ կիսաթեթև քաշարային կարգում։

## Անձնական կյանք
Ռայանն ունի երեք քույր՝ Սաշան, Կայլան և Դեմին, և փոքր եղբայր՝ Շոնը, որը նույնպես պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ է։ Նրա ծնողները Հենրի և Լիզա Գարսիաներն են։ Նրա ծնողներն ակտիվորեն մասնակցում էին նրա գործունեությանը։ Նրանք շարունակում են օգնել Ռայանին պրոֆեսիոնալ գործունեությունն իրականացնելիս, քանի որ հայրը նրա մարզիչներից մեկն է, իսկ մայրն աշխատում է առևտրային նախագծերում որպես նրա անձնական վարչական օգնական։

Չնայած Գարսիան ծնունդով և քաղաքացիությամբ ամերիկացի է, պարբերաբար ընդգծում  է իր մեքսիկական ծագումը։ Հաճախ նա ռինգ է մտնում ինչպես Ամերիկայի, այնպես էլ Մեքսիկայի դրոշներով և հանդես է գալիս կարմիր, սպիտակ և կապույտ գույների ներքո։ Նրան աջակցում է «Golden Boy Boxing» ընկերությունը։ Քանի որ Ռայանն իսպաներեն չի խոսում, այժմ սովորում է Էդդի Ռեյնոսոյի մոտ, որը նաև ուսուցանում է մեքսիկացի բռնցքամարտիկ Սաուլ Ալվարեսին։ Ռայանի հայրը՝ Հենրի Գարսիան, զբաղվում է թարգմաչությամբ և համարվում է մարզիչների խմբի երկրորդ օգնականը։

## Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի ռեկորդներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ryan Garcia-ն  Boxrec-ում
*Ryan Garcia-ն Goldenboy Promotions-ում
*Ryan Garcia-ն VVNG: Garcia Deal-ում
*Ryan Garcia-ն ESPN: 2017 Prospect-ում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
«Ծագող արևի» շքանշան

**Ծագող արևի շքանշան** (ճապ․ 旭日章 ), ճապոնական շքանշան։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է Պետական Խորհրդի հրամանով՝ 1875 թվականի ապրիլի 10-ին։Շքանշանով պարգևատրում էին միայն տղամարդկանց՝ ինչպես ռազմական, այնպես էլ՝ քաղաքացիական ծառայությունների համար։2003 թվականին  շքանշանը փոփոխության ենթարկվեց, այժմ դրանով պարգևատրում են նաև կանանց։Շքանշանի բարձրագույն աստիճանը, գրեթե նույն տեսքն ուներ, միայն զարդարված՝ պաուլաունայով, դրանով պարգևատրում էին հատուկ ծառայությունների համար։Ռուսական նավատորմի մեխանիկ Ի․Ի․Զարուբինը(1822—1902թթ) առաջիններից մեկն էր, ով  1881թվականին պարգևատրվեց այս շքանշանով։

## Նկարագրություն
մինի|Դենիս Բլեյրը պարգևատրվում է շքանշանով
Շքանշանի հիմնական մասը ոսկեզօծ արծաթից է։Այն կենտրոնում ունի կաբոչոկ, որը խորհրդանշում է ծագող արևը՝ շրջապատված 32 բարակ սպիտակ էմալից շողերով, կազմելով  ութանկյուն աստղ։

## Շքանշանի աստիճաններ
Շքանշանն ունի ութ աստիճան։2003 թվականին շքանշանը ձևափոխվեց․վերացվեցին նրա  երկու ցածրագույն աստիճանները (7 և 8)։Սկզբում,  առաջին աստիճանը  բաժանվում էր երկու դասի-«ծագող արևի շքանշան՝ զարդարված պաուլաունիայի ծաղիկներով» որպես բարձրագույն աստիճանի շքանշան և  «ծագող արևի շքանշանը մեծ ժապավենի վրա»։Այժմ  «Ծագող արևի » շքանշանը երկրորդն է ճապոնիայում, «Քրիզանթեմի բարձր» շքանշանից հետո։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Order of the Rising Sun grand cordon badge (Japan) - Tallinn Museum of Orders.jpg
Պատկեր:Order of the Rising Sun grand cordon star (Japan) - Tallinn Museum of Orders.jpg
Պատկեր:Order of the Rising Sun 8th class 02.JPG
Պատկեր:Order of the Rising Sun 8th class 03.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Peterson, James W., Barry C. Weaver and Michael A. Quigley. (2001). *Orders and Medals of Japan and Associated States.* San Ramon, California: Orders and Medals Society of America. ISBN 1-890974-09-9

## Արտաքին հղումներ
*  с описанием шести первых степеней ордена
* Orders of the Rising Sun ''Cabinet Office, Government of Japan''  с описанием восьми степеней ордена
* Орден Восходящего солнца 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Պետական պարգևներ