Վիյվի Լույկ

**Վիյվի Լույկ** (, ), էստոնացի գրող և բանաստեղծուհի։

## Կրթություն
Վիյվի Լույկը ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 6-ին Տենասիլմա գյուղում, ծառայողի ընտանիքում։ Սովորել է Տենասիլմա գյուղի տարրական դպրոցում, Կալմայի միջնակարգ դպրոցում (Ռինգու շրջան) և Տալլինի հեռական միջնակարգ դպրոցում։ 1965-1967 թվականներին նա աշխատել է Տալլինի գրադարանում և արխիվարիուսում։ 1967 թվականին նա սկսել է ապրել այդտեղ և աշխատել որպես պրոֆեսիոնալ գրող՝ չհաշված արտասահմանյան երկրներում երկար հանգրվանելու շրջանները (Ֆինլանդիա, Գերմանիա, Լատվիա, Շվեդիա)։ 1990-ական թվականներին ստացել է գրական գործունեության տարբեր կրթաթոշակներ։

## Քնարերգություն
Դեռևս 1962 թվականին Վիյվի Լույկի առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են շրջանային թերթում։ 1965 թվականին «Երիտասարդ հեղինակներ 1964» շարքում լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների առաջին «Pilvede püha» («Ամպերի տոն») ժողովածուն։ 1970 թվականին հանդիսացել է Էստոնիայի գրողների միության անդամ։ Մինչև քառասուն տարեկանը գրել է շուրջ 400 բանաստեղծություն։

1988 թվականին նրան շնորհվել է Յուհան Լիյվի բանաստեղծական մրցանակը։ 1992 թվականին արժանացել է Էստոնիայի պետական մրցանակի մշակույթի ոլորտում։

## Արձակ
1985 թվականի գարնանը լույս է տեսել նրա առաջին քնարահոգեբանական «Seitsmes rahukevad» վեպը, որը սրտառուչ լեզվով նկարագրում է մանկությունը ստալինիզմի շրջանում։ Վեպը թարգմանվել է ավելի քան տասը լեզուներով և գրողին ճանաչում է բերել Էստոնիայի սահմաններից դուրս։ Վեց տարի անց Վիյվի Լույկը հրատարակել է իր երկրորդ վեպը՝ «Ajaloo ilu» («Պատմության գեղեցկությունը»)։ Այդ վեպը էստոնական երիտասարդ բարձր խավի արձագանքն է 1968 թվականին խորհրդային զինվորների մուտքին Պրահա։

## Անձնական կյանք
1974 թվականից Վիյվի Լույկը ամուսնացած է էստոնացի գրող և քաղաքագետ Յակ Յիերյուուտի հետ (ծնված 1947 թվականին)։ Հետագայում ամուսինը դեսպան է աշխատել։ Որպես դեսպանի կին որոշ տարիներ անցկացրել է արտասահմանում՝ Հելսինկիում (1993–1997), Բեռլինում (1996) և Հռոմում (1998–2003)։

## Ստեղծագործություն
Վիյվի Լույկը հրատարակել է բանաստեղծությունների տասը ժողովածու, երեք վեպ, ինչպես նաև էսսեների, ռադիոներկայացումների և մանկական գրքերի հեղինակ է։

* «Pilvede püha» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1965)
* «Taevaste tuul» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1966)
* «Hääl» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1968)
* «Lauludemüüja» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1968)
* «Ole kus sa oled» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1971)
* «Pildi sisse minek» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1973)
* «Leopold» (մանկական գիրք, 1974)
* «Salamaja piir» (պատմվածք, 1974)
* «Vaatame mis Leopold veel räägib» (մանկական գիրք, 1974)
* «Põliskevad» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1975)
* «Leopold aitab linnameest» (մանկական գիրք, 1976)
* «Luulet 1962—1974» (հատընտիր, 1977)
* «Maapäälsed asjad» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1978)
* «Tubased lapsed» (մանկական գիրք, 1979)
* «Rängast rõõmust» (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1982)
* «Kõik lood Leopoldist» (մանկական գիրք, 1984)
* «Seitsmes rahukevad» (վեպ, 1985)
* «Kolmed tähed» (մանկական գիրք, 1987)
* «Ajaloo ilu» (վեպ, 1991)
* «Inimese kapike» (էսսե, 1998)
* «Maa taevas: luulet 1962—1990» (հատընտիր, 1998)
* «Elujoon: valitud luuletused 1962—1997» (հատընտիր, 2005)
* «Kõne koolimaja haual. Artiklid ja esseed 1998—2006» (էսսե, 2006)
* «Varjuteater» (վեպ, 2010)
* «Ma olen raamat» (էսսե, 2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ
*Being one with the world i.e. why leave home. An interview by Aija Sakova in Estonian Literary Magazine 2/2018

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էստոնացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Էստոնացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Էստոնացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Էստոնացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ