Հայտնի անձանց մարքեթինգ

[մինի|Հայտնի անձանց մարքեթինգը 2009 թվականին, [Հոնկոնգ]]
**Հայտնի անձանց մարքեթինգ** (), տերմին, որը օգտագործվում է հայտնի անձանց (դերասաններ, երգիչներ, մարզիկներ, խոհարարներ, լրագրողներ և այլ փորձագետներ) մասնակցությամբ մարքեթինգային արշավների համար:

Այս համագործակցության միջոցով ընկերություններն առաջարկում են կապվել այդ հայտնի անձանց կերպարի և արժեքների հետ՝ օգտագործելով նրանց հանրաճանաչությունը տարբեր հաղորդակցման գործիքների միջոցով՝ իրենց ապրանքները, ծառայություններն ու բրենդները գովազդելու համար պոտենցիալ գնորդների շրջանում: Այդպիսի նախագծերում մասնակցող հայտնի անձը կոչվում է դեսպան, խարիզմատիկ կերպար կամ ուղղակի կերպար:

Celebrity marketing-ի համաշխարհային շուկան ներկայումս գնահատվում է ավելի քան 24 միլիարդ դոլար։

## Պատմություն
Ընկերությունները օգտագործում են հայտնի անձանց իրենց մարքեթինգային արշավներն աշխուժացնելու նպատակով արդեն 19-րդ դարից սկսած։ Այսպիսով՝ հանրաճանաչ անձանց ներգրավումը գովազդներում նոր երևույթ չէ, սակայն նրանց մասնակցությունը գնալով ավելի է տարածվում (2010-2015 թվականների ընթացքում հանրաճանաչ անձանց մասնակցությամբ արշավները կրկնապատկվել են): Առաջին դեպքերից են համարվում 1890 թվականին Սառա Բեռնարի կողմից La Diaphane բրենդի փոշիացված բրնձի գովազդը կամ Անգլիայի թագուհու՝ Cadbury բրենդի կոնֆետների դեսպան դառնալը։ Մարզիկների մասնակցությամբ էնդորսմենթը հայտնվում է 20-րդ դարի սկզբին, ինչը պայմանավորված է նրանց պրոֆեսիոնալացմամբ և լայնածավալ մեդիատիզացմամբ։ Բեյսբոլի խաղացող Հոնուս Վագները առաջին մարզիկն էր, որ 1905 թվականին կապվել է Hillerich & Bradsby բրենդի հետ։

Այդ ժամանակահատվածում, սակայն, հայտնի անձանց մարքեթինգը այնքան էլ լավ չէր ընկալվում։ Հանրային անձինք չէին ցանկանում կապվել որևէ բրենդի հետ, քանի որ մտահոգվում էին, որ դա կարող էր արատավորել իրենց կերպարը և սահմանափակել իրենց ազատությունը։ Սակայն աճող հետաքրքրությունը ԶԼՄ-ների, մասնավորապես՝ կինոյի նկատմամբ, հանրաճանաչ անձանց անխուսափելիորեն բերել է դեպի գովազդային գործունեություն։ Այսպիսով՝ հայտնի անձանց մարքեթինգը զարգանում է, և նրա նկատմամբ բացասական վերաբերմունքը՝ կամաց-կամաց վերանում։

Չնայած այն վաղուց սահմանափակված է եղել գովազդային համատեքստով, հայտնի անձանց մարքեթինգն այսօր ներդրումներ է կատարել հաղորդակցման բազմաթիվ կիրառություններում և զարգացման նոր ձևեր է ապրում սոցիալական ցանցերի և տեսանյութերի փոխանակման հարթակների հայտնվելով (ապրանքների տեղադրում (*product placement*), հովանավորվող գրառումներ…): 

2016 թվականին ֆրանսիական գովազդային արշավների 4,7%-ն օգտագործել է հայտնի մարդկանց մամուլում (2015 թվականի 6,5%-ի համեմատ) և հեռուստատեսությամբ՝ գրեթե 11%-ը (2015 թվականի 9,9%-ի համեմատ): Այսպիսով՝ նկատվել է, որ մամուլում հայտնի մարդկանց մարքեթինգի տեսակարար կշիռը նվազել է հօգուտ հեռուստատեսության։ Բացի այդ, արտաքին գովազդի 12%-ն օգտվել է հայտնիներից 2016 թվականին։

Համեմատության համար հարկ է նշել, որ հայտնի մարդկանց մարքեթինգի մասնաբաժինը գովազդում կազմում է 11% Միացյալ Թագավորությունում և նույնիսկ հասնում է ավելի քան 47% Ճապոնիայում։

## Հայտնի անձանց մարքեթինգի տարբեր գործիքներ
* **Բրենդի դեսպան**. հայտնի անձը դառնում է ապրանքանիշի դեմքը, որը կարող է օգտագործել նրա պատկերի իրավունքները հաղորդակցության բոլոր տեսակի միջոցներում (մամուլ, ռադիո, հեռուստատեսություն...):
* **Ընկերության կոնֆերանս կամ սեմինար**. որևէ ոլորտում փորձագետ անձնավորությունը հանդես է գալիս թեմատիկ ելույթով ընկերության կոնֆերանսի կամ սեմինարի ժամանակ:
* **Հովանավորված գրառումներ սոցիալական ցանցերում**. հայտնի անձը կամ ինֆլյուենսերը հրապարակում է հաղորդագրություն իր սոցիալական ցանցերում (Twitter, Facebook, Instagram, Snapchat...) ապրանքանիշի թվային հաղորդակցության արշավի շրջանակներում:
* **Ապրանքի տեղադրում**. ապրանքանիշը հայտնի անձանց տրամադրում է ապրանքներ, որպեսզի նրանք խթանեն դրանք սոցիալական ցանցերում, իրական կյանքում, երաժշտական տեսահոլովակում...:
* **Միջոցառման վարում**. հանրային դեմքը վարում է ընկերության, ապրանքանիշի կամ հաստատության միջոցառումը (համաժողով, գիտաժողով, լիագումար նիստ...):
* **Միջոցառման հովանավորություն**. հայտնի անձը ներգրավվում է միջոցառմանը մասնակցելու համար (ցուցահանդես, տոնավաճառ, բացում, մրցանակաբաշխություն...):
* **Ներկայացում**. հայտնի արվեստագետը (երգիչ, հումորիստ, աճպարար...) վարում է հանրային կամ մասնավոր միջոցառում (գալա ընթրիք, համաժողով...), որը կազմակերպվել է ընկերության կողմից:
* **Խոհարարական շոու**. կազմակերպվում է խոհարարական ցուցադրություն հայտնի շեֆ-խոհարարի մասնակցությամբ (այս միջոցառումը կարող է լինել հանրային կամ մասնավոր՝ ցուցադրություն, վարպետության դաս, մենյուի ստորագրում...):

## Ապրանքանիշի համար աստղի ճիշտ ընտրություն
Կարևոր է, որ ապրանքանիշերը ուշադիր ընտրեն հայտնի անձանց: Իդեալական հայտնի անձը նա է, ով կիսում է ապրանքանիշի արժեքները (սա կոչվում է «համապատասխանություն»), որը վստահելի է և որի հատկանիշները համապատասխանում են սպառողների անձնական կերպարին (կամ առնվազն այն իդեալական կերպարին, որին նրանք ձգտում են):

Նույնպես կարևոր է ընտրել հաղորդակցման միջոցին համապատասխան հայտնի անձի: Հայտնի անձինք իրականում ընտրողական են իրենց փոխանցածի հարցում, և ոչ բոլորն են համապատասխան celebrity marketing-ի (հայտնի անձանց մարքեթինգի) արշավների համար:

## Մարքեթինգային արշավի համար հայտնի անձին օգտագործելու պատճառներ
### Նպատակներ
Ընկերությունները նախընտրում են օգտագործել հայտնի անձանց իրենց գովազդային արշավներում մի շարք պատճառներով.
* Արժեքների մարմնավորում (հայտնի անձի արժեքները կապվում են ապրանքանիշի հետ)
* Նոր թիրախային խմբի հասնելը
* Սպառողների գնման մտադրության և վաճառքի ավելացում
* Ճանաչելիության ձեռքբերում և դրական կարծիքի բարձրացում
* Հանրության, մասնակիցների կամ լրագրողների ուշադրության գրավում միջոցառման համար
* Առցանց ներգրավվածության և տրաֆիկի ստեղծում
* Ապրանքանիշի իմիջի կամ դիրքավորման աշխուժացում կամ փոփոխում
* Փորձագետի երաշխավորությամբ ուղերձների փոխանցում
* Եզակի փորձառության առաջարկում իր սպառողներին, հաճախորդներին, գործընկերներին, աշխատակիցներին...

### Հետազոտություններ
Գիտական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սպառողն ավելի շատ ուշադրություն է դարձնում հայտնի անձին, քան անանուն անձին: ACE Metrix-ի ուսումնասիրությունը նույնպես ցույց է տալիս, որ հայտնի անձանց ներգրավող գովազդները 16-18%-ով ավելի արդյունավետ են, քան ավանդական գովազդային արշավները:

2016 թվականին ֆրանսիացիների նախընտրած չորս հեռուստատեսային արշավներից երկուսը ներառել են հայտնի անձի (Ջոնի Դեփը Դիորի համար և Լետիցիա Կաստան Նինա Ռիչիի համար): Նույն թվականին YouTube-ում ամենահայտնի երեք գովազդների համար նույնպես դիմել են հայտնի անձանց։

## Օրինակներ
* Ջին Դուջարդին և Ջորջ Քլունի, Նեսպրեսո բրենդի ամբասադորներ
* Նովակ Ջոկովիչ, Gerblé առանց սնձան արտադրանքի դեսպան
* Շակիրա, անտառային հավերժահարս Դանոնի ակտիվիայի համար
* Ռեյչել Բիլսոնը և Կարլ Լագերֆելդը Մագնումի համար
* Թիերի Մարքսը Չորս եղանակների համար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բիզնես մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Մարքեթինգ