Վերել աորտա

**Վերել աորտան** աորտայի այն հատվածն է, որը սկսվում է ձախ փորոքի հիմքից՝ 3-րդ կողաճառի ստորին եզրի մակարդակին՝ կրծոսկրի ձախ կեսի հետևում։

## Կառուցվածքը
Այն տեղակայված է թեք և ուղղված է վերև, առաջ, դեպի աջ, սրտի առանցքի ուղությամբ, մինչև երկրորդ աջ կողաճառի վերին եզրի մակարդակը, իր ընթացքով՝ կազմելով փոքր կորություն։ Տեղակայված է մոտ 6 սմ (2.4 դյույմ) հետ կրծոսկրի հետին մակերեսից։ Ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտ 5 սմ (2.0 դյույմ)։

### Բաղադրիչները
**Աորտայի արմատը** աորտայի ամենասկզմնական հատվածն է, որը սկսվում է աորտայի օղից և շարունակվում մինչև սինոտուբուլյար միացում։ Այն երբեմն համարվում է վերել աորտայի մաս, երբեմն էլ գնահատվում է, որպես առանձին հատված։

Աորտալ փականի կոմիսուրաների միջյև և աորտալ փականի թերթիկներին հանդիպակած տեղակայված են երեք փոքր լայնացումներ, որոնք կոչվում են աորտայի սինուսներ։

Սինոտուբուլյար միացումը այն հատվածն է, որտեղ աորտայի սինուսները ավարտվում են և աորտան վերածվում է խողովականման կառուցվածքի։

### Չափը
Կրծքային աորտայի դեպքում, դրա՝ լայնական կտրվածքի տրամագծի 3․5 սմ-ից ավել լինելը համարվում է լայնացած, մինչդեռ, տրամագծի 4․5 սմ-ից ավել լինելն է գնահատվում, որպես կրծքային աորտայի անևրիզմա։  Բացի այդ, աորտայի տրամագծի միջին ցուցանիշը պոպուլյացիայում տատանվում է, օրինակ՝ տարիքից և սեռից կախված։ Վերել աորտայի համար՝ պոպուլյացիայում ցուցանիշի դիտման նորմայի վերին սահմանը մինչև 4․3 սմ-ն է՝ խոշորամարմին և տարեց անհատների շրջանում։

## Հարաբերակցությունը
Վերել աորտայի՝ աորայի աղեղի անցնման հատվածում անոթի չափը մեծանում է՝ դրա պատի աջ հատվածի ուռուցիկության հաշվին։

Այս լայնացուման հատվածը լայնական կտրվածքի վրա ունի օվալի ձև։

Վերել աորտան պատված է պերիկարդով՝ խողովակաձև շրջապատված է սերոզ պերկարդով, որը ընդհանուր է դրա և թոքային զարկերակի համար։

Վերել աորտան իր սկզբնական հատվածում ծածկված է թոքային զարկերակի ցողունով և աջ ականջիկով, իսկ ավելի վեր՝ բաժանվում է կրծոսկրի հետին մակերեսից պերիկարդով, աջ պլևրայով, աջ թոքի առաջային եզրով, փուխր շարակցական հյուսվածքով, ուրցագեղձի մնացորդային հյուսվածքով, իսկ հետևից՝ այն հարում է ձախ նախասրտին և աջ թոքային զարկերակին։

Աջից վերել աորտան հարում է վերին սիներակին և աջ նախասրտին, վերջինս մասամբ ընկած է դրանից հետ, իսկ ձախ կողմից՝ այն հարում է ընդհանուր թոքային զարկերակին։

## Ճյուղերը
Վերել աորտայից սկիզբ են առնում միայն աջ և ձախ կորոնար զարկերակները, որոնք արյունամատակարարում են սիրտը, դրանք դուրս են գալիս աորտայից դրա սկզբնական հատվածում՝ աորտայի սինուսների շրջանում, որոնք հանդիպակած են տեղակայված աորտալ փականի փեղկերին։

## Կլինիկական նշանակությունը
Ճենապակե աորտայի առաջացումը վերել աորտայի արտահայտված աթերոսկլերոտիկ կրակալման հետևանք է։ Այն դժվարություն է ստեղծում աորտայի վրա իրականացվող վիրահատությունների համար, հատկապես, աորտայի վրա սեղմակների տեղադրումը, իսկ կտրվածքները կարող են առաջացնել աորտայի արտահայտված վնասում և/կամ զարկերակային թրոմբոէմբոլիա։

## Լրացուցիչ նկարներ

Պատկեր:Gray490.png|Սիրտը և թոքերը՝ առջևից
Պատկեր:Thoracic cavity of foetus - great vessels.JPG|Վերել աորտան՝ պտղի մոտ
Պատկեր:Slide7eeee.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Slide12eeee.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Slide8gggg.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Slide2wwww.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Slide5444.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Slide11444.JPG|Վերել աորտա՝ նշված է կանաչ գույնով
Պատկեր:Ascending aorta.png|Վերել աորտա (Ascending aorta)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ