open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արյան հիվանդություններ

**Արյան հիվանդությունները** ժառանգական կամ ձեռք բերովի բազմազան հիվանդությունների մի մեծ խումբ է։ Այս խմբի հիվանդությունները պայամանավորված են լինում էրիթրոցիտների, լեյկոցիտների, թրոմբոցիտների կառուցվածքի կամ ֆունկցիայի խանգարմամբ, ինչպես նաև դրանց թվի պաթոլոգիական փոփոխությամբ։ Լեյկոցիտների համար այդ թիվը կազմում է 4.5÷9 * 109 , էրիթրոցիտների դեպքում 4.3÷5.7 * 1012, իսկ թրոմբոցիտների դեպքում՝ 1.5÷4 * 1012 մեկ լիտրում։

#### Արյան հիվանդությունների տեսակները
* **Հեմոլիտիկ անեմիա**
 
:Հեմոլիտիկ անեմիան էրիթրոցիտների ինտենսիվ քայքայման արդյունք է։ Այս հիվանդության տարբեր տարատեսակներ կան, բայց բոլոր դեպքերում էլ ընդհանուր ախտանիշը՝ դա արյան մեջ էրիթրոցիտների քանակի խիստ նվազումն է։ Բացի այդ, անեմիան որպես առանձին հիվանդություն չի դիտվում, քանի որ այն շատ հաճախ հանդիպում է այլ հիվանդությունների հետ զուգակցված։ Տարբերում են դեֆիցիտային, ժառանգական, հետհեմոռարգիկ, հեմոլիտիկ անեմիաներ և այլն։ Ըստ ժամանակակից պատկերացումների հեմոլիտիկ անեմիան կապված է լինում էրիթրոցիտների թաղանթի վնասման հետ։


Պատկեր:DIC With Microangiopathic Hemolytic Anemia.jpg| Մարդու արյան կարմիր բջիջները հեմոլիտիկ անեմիայի ժամանակ


* **Պորֆիրիա**
:Պորֆիրիան գրեթե միշտ ժառանգական բնույթ ունի։ Այս հիվանդության պատճառը պիգմենտների փոխանակության խանգարումն է, որի արդյունքում արյան մեջ և հյուսվածքներում կտրուկ բարձրանում է պորֆիրինների քանակությունը։ Միաժամանակ մեծանում է օրգանիզմից դրանց արտազատման քանակությունները։ Արտահայտվում է ֆոտոդերմատոզով, հեմոլիտիկ կրիզով, ստամոքս-աղիքային և նյարդային համակարգերի ֆունկցիաների խանգարմամբ։
:Պորֆիրինները դրանք բնական կամ սինթետիկ ծագում ունեցող տետրապիրոլային օղակներ են, որոնք մտնում են հեմոգլոբինի, ցիտոքրոմների և տարբեր ֆերմենտների կազմության մեջ։ Մարդու օրգանիզմում պորֆիրինները մտնում են հեմոգլոբինի, միոգլոբինի, կատալազի, պերօքսիդազի, ինչպես նաև որոշ լյարդային ցիտոքրոմների կազմության մեջ։

* **Ժառանգական կոագուլոպատիաներ**
:* Հեմոֆիլիա
:* Վիլլեբրանդի հիվանդություն։ Ժառանգական հիվանդություն է, որի ժամանակ սպոնտան կերպով սկսվում են հեմոֆիլիկ արնահոսություններ։ Պատճառը Վիլդեբրանդի ֆակտորի գենետիկական խախտում է, որի ֆունկցիան սերտորեն կապված է մակարդման 8-րդ գործոնի հետ։

* **Ձեռք բերովի կոագուլոպատիաներ**
:* Նորածինների հեմոռարգիկ հիվանդություն։ Նկատվում է նորածին երեխաների առաջին 24-72 ժամի ընթացքում, որի պատճառը վիտամին K-ի պակասն է, ինչի պատճառով պակասում են նաև մակարդելիության շատ գործոններ, մասնավորապես՝ II, VII, IX, X, C և S գործոնները։
:* Թրոմբոհեմոռարգիկ սինդրոմ։ Թրոմբոպլաստիկ նյութերի քանակության խիստ ավելացում արյան մեջ, ինչի պատճառով մակարդելիության պրոցեսները խանգարվում են։ Կարող է առաջ գալ բակտերիալ սեպսիսի, ուժեղ շոկի, խոշոր վնասվածքների ժամանակ։

* **Անոթային [[հոմեոստազ]]ի խախտում**
:* Ռանդյու-Օսլերի հիվանդություն
:* Հեմոռագիկ վասկուլիտ
:* Լուի-Բառի սինդրոմ
:* Կազաբախ-Մերրիթի սինդրոմ
:* Հասսերի սինդրոմ

* **Տրոմբոցիտոպենիաներ**
:* Իդիոպատիկ տրոմբոցիտոպենիկ պուրպուռա կամ Վերլհոֆի հիվանդություն, որի ժամանակ էականորեն փոխվում է թրոմբոցիտների ձևը ու քանակը և առաջանում են հսկա թրոմբոցիտներ։
:* Նորածինների ալլոիմունային պուրպուռա
:* Հետերոիմունային տրոմբոցիտոպենիա

* **Տրոմբոցիտոպատիաներ**
:* Ժառանգական
:* Ձեռք բերովի

Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Արյունաբանություն
Քարաբերդ (այլ կիրառումներ)

**Քարաբերդ**, կարող է վերաբերել հետևյալ բնակավայրերին՝
*Քարաբերդ - գյուղ ՀՀ Լոռու մարզում
*Քարաբերդ - գյուղ ՀՀ Շիրակի մարզում
Քարաբերդ (Լոռու մարզ)

**Քարաբերդ** (նախկին անվանումը՝ *Սարմսախլու*), գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Փամբակ համայնքի կազմում՝ մարզկենտրոն Վանաձորից մոտ 4 կմ հյուսիս։ Գյուղը տեղակայված է ծովի մակարդակից 1675 մ բարձրության վրա։ Վերանվանվել է *Քարաբերդ* 1946 թվականի ապրիլի 4-ին։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը, կառուցված 1820-1840-ական թվականներին, գտնվում է մարզկենտրոնից 15 կմ հեռավորության վրա՝ Վանաձոր-Ալավերդի միջպետական մայրուղու ձախ կողմում 5 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը իր վարչական տարածքով սահմանակից է Վահագնի, Փամբակ, Գուգարք համայնքների վարչական տարածքներին և Լեռնային զինվորական ուսումնական տեղամասին։ Համայնքից ոչ հեռու գտնվում է Փամբակ կայարանը՝ 5կմ։ Աշխարհագրական դիրքը լեռնային է, գտնվում է ծովի մակարդակից 1550-1655 մ բարձրության վրա։

Գյուղում են գտնվում *Ժամ* կոչվող եկեղեցին (18-րդ դար) և Խաչի բացատ մատուռը։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թվականին մարդահամարի արդյունքների՝ Քարաբերդի մշտական բնակչությունը կազմել է 107, առկա բնակչությունը՝ 121 մարդ։ 1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են։ Բնակչությունն զբաղվում է այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։

Քարաբերդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տես նաև
* Լոռու մարզ
* Քարաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Փամբակ համայնքի բնակավայրեր
Դաստափոր

**Դաստափոր** (այժմ կոչվում է **Դաստաֆուր** ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, Մեծ Հայքի պատմական Ուտիք նահանգում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է շրջկենտրոն Քարհատից 12&nbsp;կմ հարավ-արևմուտք՝ Գանձակ գետի ձախ վտակ Դաստափորի ձախակողմի հարավահայաց ձորալանջին, ծովի մակերևույթից 1250-1330&nbsp;մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Ըստ Սարգիս երեց գրչի ստեղծած երկու ձեռագրերի՝ Դաստափորը Դաստափյուր անվամբ, գրավոր աղբյուրներում հիշվում է 15 դարի երկրորդ կեսից։ Ձեռագրերից մեկը՝ «Աւետարան» է (ստացող՝ Եարամիշ). գրվել է 1671-1673 թթ։ Մյուսը՝ 1673-1674 թթ. գրված, «Մաշտոց» է։

## Բնակչություն
Դաստափորը հայաթափ է եղել 18-րդ դարի կեսերին և շուրջ մեկ դար մնացել անբնակ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին գյուղատեղիի տարածքում հանգրվան են գտել խաշնարած սակավաթիվ թուրքեր։ 1907 թվականին գյուղն ունեցել է 457, իսկ 1908-ին՝ 1557 կովկասի թաթար բնակիչ։

### Վիճակագրություն

## Ճարտարապետություն
17-րդ դարի կառույց է մեզ հասած ու իր չափերով բավական ընդարձակ Դաստափորի եկեղեցին։ Նման եկեղեցու կարիք կարող էր ունենալ առնվազն 2-3 հազար բնակիչ ունեցող գյուղը։ Դաստափորի բազմամարդության մասին է վկայում նաև տեղում գոյություն ունեցող 2-րդ՝ ավելի փոքր եկեղեցին, և իրարից ոչ հեռու գտնվող գերազանցապես անմշակ տապանաքարերով մի քանի գերեզմանոցները։

Դաստափորի տարածքում բազմաթիվ դամբարանաբլուրների պեղումներ ու ուսումնասիրություններ է իրականացրել գերմանացի հնագետ Է. Ռյոսլերը 1899 թվականին ցույց է տվել, որ դրանք վերաբերում են բրոնզե-երկաթ անցումային դարաշրջաններին։

## Տես նաև
* Դաստափորի եկեղեցի (Դաստափորի մեծ եկեղեցի)
* Դաստափորի փոքր եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Դարդերե

**Դարդերե** (), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, Մեծ Հայքի պատմական Ուտիք նահանգում։

Մտնում է Ահմեդլի համայնքի կազմի մեջ։

Դար-դարա անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։

## Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 292 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ուտիք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1892/1893

**1892/1893 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը** տասներորդն էր։ Վեցերորդ անգամ հաղթող դարձավ յի հավաքականը՝ տիտղոսների քանակով հավասարվելով շոտլանդացիներին։ Իռլանդացիները երրորդն էին, իսկ ի հավաքականը եզրափակեց մրցաշարային աղյուսակը։

Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում անգլիացիները հաղթեցին 6։1 հաշվով, ընդ որում, հարձակվող Ուոլթեր Գիլիատը դարձավ երեք գոլի հեղինակ։ Ապա անգլիացիները 6։0 հաշվով ջախջախեցին ուելսցիներին։ Հաջորդ խաղերում ուելսցիները և իռլանդացիները չկարողացան ոչինչ հակադրել նաև յի հավաքականին՝ պարտվելով 1։14 ընդհանուր հաշվով։ Մրցաշարի ելքը, ինչպես և նախորդ տարիներին, վճռվեց Լոնդոնում կայացած - խաղում, որին ներկա էր 16000 հանդիսական, որոնց մի մասը նստած էր անգամ լրագրողների առջևում՝ փակելով նրանց տեսադաշտը, ինչի հետևանքով հնարավոր չէր արձանագրել ողջ խաղը։ Որոշ աղբյուրների համաձայն, անգլիացի հարձակվող Ֆրեդ Սպայքսլին դարձավ հեթ-թրիկի հեղինակ, սակայն պաշտոնապես նրա հաշվին գրանցվել է երկու գոլ։ Ինչևէ, անգլիացիները հաղթանակ տարան 5։2 հաշվով և վեցերորդ անգամ նվաճեցին տիտղոսը։

Մրցաշարն ավարտվեց - խաղով, որն անցավ դրամատիկ պայքարում։ Իռլանդացիները հաղթեցին 4։3 հաշվով և զբաղեցրին երրորդ տեղը։

## Մրցաշարային աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 3 || 3 || 0 || 17 || 3 || +14 || **6**
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 2 || 0 || 1 || 16 || 6 || +10 || **4**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 1 || 0 || 2 || 6 || 15 || -9 || **2** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 4.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 0 || 0 || 3 || 3 || 18 || -15 || **0**

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։

## Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ

### 4 գոլ
*  Ֆրեդ Սպայքսլի
*  Ջեյք Մեդեն
### 3 գոլ
*  Ուոլթեր Գիլիատ
*  Ջեք Պեդեն
*  Ջոն Բարկեր
*  Ուիլյամ Սելար
### 2 գոլ
*  Ջեք Ռեյնոլդս
*  Ջորջ Գեֆկին
*  Ջորջ Օուեն
### 1 գոլ
*  Բիլլի Բասեթ
*  Ռոբերտ Գոսլինգ
*  Ջոն Գուդոլ
*  Ջորջ Կոտերիլ
*  Ռուպերտ Սենդիլենդս
*  Գիլբերտ Սմիթ
*  Ջո Սքոֆիլդ
*  Ուիլյամ Ուինկվորտ
*  Ջեյմս Ուիլթոն
*  Ուիլյամ Լեմբի
*  Ջեյմս Հեմիլթոն
*  Սենդի ՄաքՄահոն
*  Թոմաս Ուադել
*  Ջեյմս Քելլի
*  Ուիլյամ Օուեն

### Ինքնագոլ
*  Սեմ Թորանս


Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Արդվարդ Կանայան (ճարտարապետ)

**Արդվարդ Խաչատուրի Կանայան** (), հայ խորհրդային ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1971)։

## Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Երևանի շինարարական ինստիտուտը (1933-1935 թվականներին եղել է դասախոս)։ 1943 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում։ ՀԽՍՀ Ժողկոմխորհին առընթեր ճարտարապետական գործերի վարչությունում եղել է հուշարձանների պահպանության բաժնի ավագ ճարտարապետ (1944-1947 թթ.)։ 1950 թվականից աշխատել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտում (1957 թվականից՝ նախագծի գլխավոր ճարտարապետ)։ Նրա նախագծերով են կառուցված Գորիսի կինոթատրոնը (1953 թ.), Էջմիածնի մարզադաշտը (1958 թ.), Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) «Անտառային» շրջանի բնակելի առաջին թաղամասը (1958-1964 թթ.), ճանապարհաշինարարական մեքենաշինության գործարանի ինժեներական և 2 արտադրական մսանաշենքերը (1965 թ.), Կիրովականի քիմկոմբինատի պրոֆիլակտորիումը (1976 թ., համահեղինակ՝ Աշոտ Կանայան), պիոներական ճամբարներ ու բնակելի տներ, Երևանի ժամացույցի գործարանի մանկապարտեզը (1953 թ.) և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Մարսել Կաշեն

**Մարսել Կաշեն** (, ), ֆրանսիացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության (ՖԿԿ) հիմնադիրներից։

Ավարտել է Բորդոյի համալսարանը։ 1891 թվականին մտել է Ժ. Գեդի և Պ. Լաֆարգի ղեկավարած բանվորական կուսակցության մեջ, գլխավորել դրա դեպարտամենտական կազմակերպությունը և «Սոսիալիստ դը լա ժիրոնդ» («Le Socialiste de la Gironde») թերթը։ Մասնակցել է II Ինտերնացիոնալի Ամստերդամի (1904 թ.), Շտուտգարտի (1907 ) և Բազելի (1912) կոնգրեսներին։

1912-ին դարձել է «Յումանիտե» թերթի խմբագիրը, 1918-ից մինչև կյանքի վերջը՝ տնօրենը, 1914 թվականից (բացառությամբ 1933—1935 թթ.-ը)՝ Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Մասնակցել է III Ինտերնացիոնալի 2-րդ կոնգրեսին (Մոսկվա, 1920), որտեղ հանդիպել է Վլադիմիր Լենինի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Կոմինտերնի գործիչներ
Շիրակամուտ

**Շիրակամուտ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Մարզկենտրոն Վանաձորից հեռու է 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Գյուղը հիմնադրվել է 1829 թվականին ներկայիս վայրում։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Փամբակ գետի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1650 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվում է Լոռու մարզում, նախկին Սպիտակի շրջանի վարչական տարածքում` Փամբակ գետի վերին հովտում։ Սահմանակցում է Գեղասար, Կաթնաջուր, Մեծ Պարնի, Գոգարան գյուղերին։ Այստեղով են անցնում Վանաձոր-Գյումրի խճուղային ճանապարհը և երկաթգիծ Նալբանդ կայարանով։

## [[1988]] թվականի երկրաշարժը
Գյուղը գտնվում է ուժեղ սեյսմիկ գոտում և հաճախակի են լինում երկրաշարժները։ Հիշարժան են 1926 թվականի և 1988 թվականի երկրաշարժերը։ Վերջինիս էպիկենտրոնը եղել է Շիրակամուտ-Նալբանդ գյուղը, որտեղ զոհվել է 313 մարդ, ավերվել են բազմաթիվ տներ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են բնակատեղի, դամբարանադաշտ (մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ) և Չիչխանավանքը (7-րդ դար)։

## Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Շիրակամուտի մշտական բնակչությունը կազմել է 1821, առկա բնակչությունը՝ 1608 մարդ։
1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են։

Շիրակամուտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Կլիմա
Տարվա եղանակներից մեղմ է աշունը, ձմեռը երբեմն խստաշունչ է, գարունը սովորաբար ուշացած է գալիս, իսկ ամառը տաք է, հաճախակի քամիներով։ Տարեկան տեղումները քիչ է, իսկ վերջին տարիներին նկատվում է, որ ձյուն քիչ է գալիս։

## Տնտեսություն
Հողագործության բնագավառում բնակիչները հիմնականում զբաղվում են կարտոֆիլի, կաղամբի, առանձին բանջարաբոստանային մշակաբույսերի, ցորենի, գարու, առվույտի, կորնգանի, միամյա խոտաբույսերի արտադրությամբ։ Անասնապահությամբ զբաղվում է ազգաբնակչության շուրջ 50-55%-ը։ Առանձին տնտեսություններ զբաղվում են մեղվապահությամբ։

## Հասարակական կյանք
Գյուղն ունի 1 միջնակարգ դպրոց։ Գյուղն ունի նաև ութամյա և երաժշտական դպրոցներ։ 

## Տես նաև
* Շիրակամուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Սպիտակ համայնքի բնակավայրեր
Մելիտոն Կանտարիա

**Մելիտոն Վառլամիս ձե Կանտարիա** (, օգոստոսի 5, 1920, Ջվարի, Վրացական ԽՍՀ - դեկտեմբերի 26, 1993, Մոսկվա), Խորհրդային Միության հերոս (1945), ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների ժամանակ մասնակցել է Սմոլենսկի պաշտպանությանը, Լատվիայի, Բելառուսիայի, Լեհաստանի վերագրավմանը։

Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացել է հաղթանակի դրոշը Ռայխստագի վրա բարձրացնելու համար։ Պարգևատրվել է 2 Լենինի, 2 Կարմիր դրոշի, ԴԴՀ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* მელიტონ ქანთარია, გმირი მედროშე, შემდგენელი ბექა ქანთარია, თბ. 2003 წ; გამომცემლობა "მოლოდინი"
* გამარჯვების სიმბოლო, ავტორები სერგო წურწუმია და ზაურ შეროზია, თბ. 2005 წელი
* ბექა ქანთარია, გაზეთი "საქართველოს რესპუბლიკა," 2000 წელი, 9 მაისი

Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կանն

**Կանն** (), քաղաք-կուրորտ Ֆրանսիայի հարավում, Միջերկրական ծովի ափին։ 1964 թվականից Կաննի միջազգային կինոփառատոնի անցկացման վայրն է։

Մտնում է, այսպես կոչված, Լազուր ափ շրջանում տեղադրված Ֆրանսիական Ռիվիերան կազմող առողջարանների խմբի մեջ։

Կլիման մերձարևադարձային է։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է լատիներեն Canna «եղեգ» բառից։ Բնորոշ է անվանման ֆրանսերեն գրության հոգնակի Cannes ձևը, որը պահպանվում է մինչև այժմ։

## Առողջապահություն
Կաննում բուժվում են նյարդային համակարգի, շնչառական օրգանների խանգարումներով, սրտի, երիկամների և այլ հիվանդություններով տառապողները։
thumb|left|Կանն
thumb|left|Հայկական այգին Կաննում
thumb|left| Հուշարձանը Կաննի հայկական այգում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծովափնյա Ալպեր գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Blurred Lines

«**Blurred Lines**», ամերիկա-կանադացի երգիչ Ռոբին Թիքի երգն է, համագործակցությամբ T.I.-ի և Ֆարել Վիլյամսի հետ։ Երգը թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 26-ին Star Trak Entertainment և Interscope Records լեյբլների կողմից, որպես Ռոբին Թիքի «Blurred Lines» կոչվող վեցերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի մարտի 20-ին։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Դայան Մարտելը։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են Ռոբինը, Ֆարելը, T.I.-ը և երեք մոդելներ՝ կանգնած սպիտակ ֆոնի առջև։ Տեսահոլովակի տարբերում կադրերում էկրանին կարմիր գույնով գրված է «#THICKE» և «#BLURREDLINES» հեշթեգները, մինչդեռ տեսահոլովակի վերջին մասում պատի վրա արծաթագույն փուչիկներով գրված է «ROBIN THICKE HAS A BIG DICK»։ Երգի պաշտոնական տեսահոլովակը ներբեռնվել է Ռոբին Թիքի Vevo էջում և առաջին օրում ունեցել է ավելի քան 1 միլիոն դիտում։ Մեկ շաբաթ հետո տեսահոլովակը հանվել է նրա էջից՝ բաց տեսարաններ ցուցադրելու համար, սակայն հուլիսի 12-ին տեսահոլովակի այդ տարբերակը կրկին հասանելի է դառնում դիտման համար։

Խոսելով տեսահոլովակի գաղափարի մասին, Ռոբին Թիքը GQ ամսագրի հետ հարցազրույցում նշել է․ «Իմ տեսահոլովակներից և երգերից շատերը այնքան լուրջ են եղել` և սիրո մասին, և հպարտության, և հարաբերությունների, և հույսի, և անվստահ ու խոցելի դառնալու։ Սակայն վերջերս, ես պարզապես ցանկանում եմ զվարճանալ և վայելել իմ կյանքը։ Իսկապես գնահատում եմ այն մեծ բաները, որոնք ես ունեմ, ինչպես օրինակ հրաշալի մի կին, հրաշալի երեխա և հրաշալի կարիերա։ Երաժշտության մեջ դա ցույց է տրվում ավելի հումորով և թեթև սրտով»։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը Յութուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:T.I. երգեր
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Ռոբին Թիքի երգեր
Կատեգորիա:Ֆարել Վիլյամսի երգեր
Խեսուս Ֆերնանդես

**Խեսուս Ֆերնանդես Կոլլադո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։

## Կարիերա
Ծնվել է Մադրիդում։ Խաղացել է երիտասարդական երեք տարբեր ակումբներում՝ Ադարվե, Վիլյառեալ և Խետաֆե
2007 թ. նա միացավ Նումանսիա ակումբին, պայմանագիրը նախատեսված էր 2 մրցաշրջանի համար, սակայն ֆուտբոլիստը այնտեղ անցկացրեց ընդամենը 5 հանդիպում։ 2010 թվականին Խեսուսը տեղափոխվեց Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա, որի կազմում էլ դարձավ Իսպանիայի երրորդ նշանակությունն ունեցող առաջնության՝ Սեգունդա Բ-ի, հաթող։ Ռեալ Մադրիդի կազմում Խեսուսն իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2011 թ. մայիսի 21-ին, երբ փոխարինեց Եժի Դուդեկին առաջնության վերջին խաղի ժամանակ, որտեղ թիմը մրցում էր Ալմերիայի հետ (8։ 1)։ 2014 թվականի մայիսի 24-ին Խեսուսը Մադրիդի հետ նվաճել է Չեմպիոնների լիգայի գավաթը։

## Տիտղոսներ
*Սեգունդա Բ-ի հաղթող - 2011/12
*Իսպանիայի գավաթակիր - 2010/11
*Իսպանիայի սուպերգավաթակիր - 2012
*Չեմպիոնների Լիգա - 2014

## Արտաքին հղումներ
*Խեսուս Կոլլադոն realmadrid.com կայքում
*Խեսուս Կոլլադոն bdfutbol.com կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունիսի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նումանսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1893/1894

**1893/1894 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը** տասնմեկերորդն էր։ Յոթերորդ անգամ հաղթողի տիտղոսը նվաճեց յի հավաքականը՝ մեկ միավորով գերազանցելով անգլիացիներին։

Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում գրանցվեց ոչ-ոքի 1։1 հաշվով։ Ապա իռլանդացիների հետ հանդիպեց յի հավաքականը և համառ պայքարում գրանցվեց սենսացիոն ոչ-ոքի՝ 2։2։ Ապա անգլիացիներն ու շոտլանդացիները խոշոր հաշվով հաղթեցին ուելսցիներին։ Շոտլանդացիները հաղթեցին նաև իռլանդացիներին (2։1), թեև վերջիններս մոտ էին երկրորդ սենսացիան արարելուն։

Ավանդույթի համաձայն, մրցաշարի ելքը վճռվեց - խաղում, ուր շատլանդացիներին բավարարում էր նաև ոչ-ոքի արդյունքը, և նրանք հասան իրենց նպատակաին՝ գրանցվեց 2։2 հաշիվը և յի հավաքականը միանձնյա նվաճեց չեմպիոնի տիտղոսը։

## Մրցաշարային աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 2 || 1 || 0 || 9 || 5 || +4 || **5**
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 1 || 2 || 0 || 9 || 5 || +4 || **4**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 0 || 2 || 1 || 4 || 8 || -4 || **2** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 4.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 0 || 1 || 2 || 7 || 11 || -4 || **1**

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։

## Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ

### 3 գոլ
*  Ջոն Վիտչ
*  Օլֆի Սթենֆիլդ 
### 2 գոլ
*  Ուիլյամ Լյուիս
*  Հյու Մորրիս
*  Էդվին Ջեյմս 
### 1 գոլ
*  Ռոբերտ Գոսլինգ
*  Ջոն Գուդոլ
*  Ջոն Դևի
*  Ջեք Ռեյնոլդս
*  Ֆրեդ Սփայքսլի
*  Ուիլյամ Գիբսոն 
*  Դևիդ Ալեքսանդեր
*  Ջոն Բարկեր
*  Դևիդսոն Բերրի
*  Ջոն Թեյլոր
*  Ուիլյամ Լեմբի
*  Սենդի ՄաքՄահոն
*  Թոմաս Չեմբերս
*  Ջոն Ջոնսթոն
*  Ջեք Բոուդլեր

### Ինքնագոլ
*  Սեմ Թորանս 
* 


Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Կանդալակշայի ծոց

**Կանդալակշայի ծոց** (), ծոց Կարելիայի հանրապետության և Մուրմանսկի շրջանի տարածքում, որոնք իրենց հերթին գտնվում են Ռուսաստանի Դաշնության հյուսիսարևմտյան շրջանում։

Ձևավորելով Սպիտակ ծովի հյուսիսարևմտյան մասը՝ Կանդալակշան այս ծովի ամենամեծ չորս ծովածոցերից մեկն է։ Մյուս երեքն են՝ Օնեգայի ծոցի հարավարևմուտքում, Դվինայի ծոցի հարավում և Մեզենի ծոցի հարավարևելքում։ Կանդալակշայի ծոցի հյուսիսում է գտնվում Կոլայի թերակղզին, իսկ Կանդալակշա քաղաքը նրա հյուսիսային շրջանում է։

Քաղաքից տասը կիլոմետր հեռավորությամբ գտնվում է նավթի նոր հանք Վիտինոն։ Կանդալակշա բնապահպանական արգելոցն ներառում է ծովածոցի ափամերձ շրջանները և ծոցի շատ կղզիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն
Կարաբին

մինի|աջից|Կարաբին 17-րդ դար

[350px|thumb|[Կարաբին Սիմոնով]]
thumb|1793 թ. Ֆրանսիական կարաբին

**ԿԱՐՃԱՀԱՆ,Կարաբին** (), կարճացված և թեթևացված հրացան։ Կարաբինի նախատիպը ստեղծվել է 15-րդ դարի վերջին։ 17-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի 1-ին կեսը օգտագործվում էր հեծելազորում և հրետանիում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կատարելագործված ավտոմատ կարաբինը օգտագործվում է բազմաթիվ բանակներում։ Կարաբին են կոչվում նաև որոշ ակոսավոր որսորդական հրացաններ։

## Կառուցվածք
Սովորաբար կարճացված և թեթևացրած հրացան, որը կիրառվում է գլխավորապես հեծելազորի սպառազինության համար։ Հայտնի է 15-րդ դարից։ Տարբերում են հարթափող և ակոսավոր, պահեստատուփավոր և ավտոմատ կարաբին։ Առավել նշանավոր են խորհրդային 1938 և 1944 թվականներին նմուշների 7,62 մմ կարաբինը՝ ստեղծված 1891/30 հրացանի բազայի հիման վրա, ինչպես նաև ինքնալից ՍԿՍ (СКС) (1949) կարաբինը, որի զանգվածը 3,75 կգ է, երկարությունը՝ 1020 մմ (սվինով՝ 1260 մմ), պահեստատուփի տարողությունը՝ 10 փամփուշտ, գործնական արագաձգությունը՝ 35-40 կրակոց/րոպե, հրաձգության նշանառու հեռավորությունը՝ 1000 մ։

## Հրացաններից մոդելներ
; Գերմանիա
* Karabiner 98k
* HK USC
; Կանադա
* Diemaco C8
;ԱՄՆ 
* Carabine M1
* Colt M4 et M4A1
* Magpul Massada
;Իտալիա
* Beretta Cx4
;Ռուսաստան
* SKS
* AKS-74U
* AK-102,104,105
;Շվեյցարիա
* SIG-551
* SIG-552
;Հարավսլավիա
* Carabine M59

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Index Général Gazette des Armes de 1972 à 2007 

## Գրականություն
* Beard, Ross E. *Carbine: the story of David Marshall Williams*. Williamstown, NJ: Phillips, 1997. ISBN 0-932-57226-X 
**Carbines: cal. .30 carbines M1, M1A1, M2 and M3*. Washington, DC: Headquarters, Departments of the Army and the Air Force, 1953.
* McAulay, John D. *Carbines of the Civil War, 1861-1865*. Union City, TN: Pioneer Press, 1981. ISBN 0-913-15945-2 
* McAulay, John D. *Carbines of the U.S. Cavalry, 1861-1905*. Lincoln, RI: Andrew Mowbray Publishers, 1996. ISBN 0-917-21870-1 

Կատեգորիա:Հրացաններ
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1894/1895

**1894/1895 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը** տասներկուերորդն էր։ Յոթերորդ անգամ հաղթող դարձավ յի հավաքականը՝ տիտղոսների քանակով հավասարվելով շոտլանդացիներին։ ի հավաքականը եզրափակեց մրցաշարային աղյուսակըառաջին անգամ հայտնվեց երկրորդ հորիզոնականում՝ չկրելով ոչ մի պարտություն։

Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում անգլիացիները ջախջախեցին մրցակցին 9։0 հաշվով։ Ապա իր բոլոր 3 հանդիպումներն անցկացրեց ի հավաքականը՝ բոլորն էլ ավարտելով ոչ-ոքի։ Ընդ որում, անգլիացիների հետ հանդիպումն անցկավեց Լոնդոնում գտնվող Թագուհու ակումբում, ուր միջազգային հանդիպում տեղի ունեցավ պատմության մեջ առաջին և միակ անգամ։ Հաջորդ խաղում իռլանդացիները չկարողացան ոչինչ հակադրել նաև1։3 հաշվով զիջեցին յի հավաքականին։ Վերջին խաղից առաջ 3 թիմեր ունեին 3-ական միավոր, սակայն ուելսցիներն արդեն իսկ ավարտել էին իրենց ելույթները։ Մրցաշարի ելքը, ինչպես և նախորդ տարիներին, վճռվեց Լիվերպուլում կայացած - խաղում, որում անգլիացիները հեշտությամբ հաղթանակ տարան 3։0 հաշվով և յոթերորդ անգամ նվաճեցին տիտղոսը։

## Մրցաշարային աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 2 || 1 || 0 || 13 || 1 || +12 || **5**
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 0 || 3 || 0 || 5 || 5 || 0 || **3**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 6 || -1 || **3** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 4.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 0 || 1 || 2 || 3 || 14 || -11 || **1**

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։

## Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ


### 3 գոլ
*  Սթիվ Բլումեր
### 2 գոլ
*  Ֆրենկ Բեկտոն
*  Ջոն Գուդոլ
*  Ջեյմս Շերարդ
*  Ջոն Ուոլքեր
*  Հարրի Թրեյներ
*  Ուիլյամ Լյուիս
### 1 գոլ
*  Բիլլի Բասեթ
*  Ռեբի Հոուել
*  Ռուպերտ Սենդիլենդս
*  Սթիվ Սմիթ
*  Ջորջ Գոկրոջեր
*  Ջոն Դիվերս
*  Ուիլյամ Լեմբի
*  Ջեյք Մեդեն
*  Թոմաս Չեպմեն

### Ինքնագոլ
*  
* 


Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Խաղաղության երկխոսություն

**«Խաղաղության երկխոսություն»**, հասարակական կազմակերպություն Հայաստանի Հանրապետությունում։ Հիմնադրվել է 2009 թվականին Վանաձոր քաղաքում։

Կազմակերպության նպատակն է տարածաշրջանային, ազգային, միջազգային մակարդակներում հակամարտող կողմերի հասարակությունների միջև երկխոսությունը։

2013 թվականին կազմակերպությունը սկսեց իր «Ապահով զինվորներ անվտանգ Հայաստանին» նախագիծը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Խաղաղության երկխոսություն» ՀԿ-ի կայք:
* Ապահով զինվորներ անվտանգ Հայաստանին նախագծի կայք:

Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ‎
Ուիլյամ Կաշտան

**Ուիլյամ Կաշտան** (, ), կանադացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ։

1927 թվականին միացել է Երիտասարդ կոմունիստների լիգային։ 1946-64 թվականներին եղել է Կանադայի Կոմունիստական Կուսակցության ազգային կոմիտեի քարտուղար։ 1965-1988 թվականներին (23 տարի) եղել է Կանադայի Կոմունիստական Կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ ղեկավարներ
Դիեգո Լոպես

**Դիեգո Լոպես Ռոդրիգես** (, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, իտալական Միլան ակումբի դարպասապահը։

## Կարիերա
## Ռեալ Մադրիդ
Լոպեսը ծնվել է Պարադելայում, Լուգո, Գալիսիա։

Երիտասարդ Լոպեսն ավարտել է հայրենի երկրի դպրոցը, այնուհետև տեղափոխվել է Ռեալ Մադրիդ, երբ 19 տարեկան էր։ 
Սկզբում խաղում էր Ռեալ Մադրիդ 3-րդ ակումբում։ Այնուհետև վարձավճարով գնաց Ալկորկոն։

Լավ մրցաշրջան անցկացնելով նա տեղափոխվեց Ռեալ Մադրիդ 2-րդ ակումբ։ Ռեալ Մադրիդ 2-րդ ակումբից նա տեղափոխվեց 1-ին ակումբ։ Այստեղ անցկացրեց 2 հանդիպում և տեղափոխվեց Վիլյառեալ։

## Վիլյառեալ
2007 թվականի հունիսի վերջին Լոպեսը ստորագրեց պայմանագիր Վիլյառեալի հետ՝ € 6 միլիոն արժեր տրանսֆերը։

2008-2009 թվականներին Լոպեսն արդեն 5-րդ մրցաշրջանն էր անցկացնում Վիլյառեալի կազմում։ Այս մրցաշրջանում Լոպեսի հետ միասին նրանք պայքարեցին և կարողացան դուրս գալ Եվրոպա լիգա։

2012 թվականը վերջին տարին էր Վիլյառեալում։ Նա տեղափոխվեց Սևիլյա։

## Սևիլյա
2012 թվականի մայիսի 22-ին պայմանագիր կնքեց Սևիլյայի հետ։ Պայմանագիրը նախատեսված էր 5տարով՝ տրանսֆերի արժեքը €3.5 մլն։ Նա պետք է փոխարիներ Անդրես Փալոփին:

## Վերադարձը "Ռեալ Մադրիդ"
2013 թվականի հունվարի 25-ին Դիեգո Լոպեսը պայմանագիր ստորագրեց իր նախկին ակումբի՝ Մադրիդի Ռեալի հետ, որն, ըստ պայմանավորվածության, պետք է գործի մինչև 2017 թվական։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 3.5 միլիոն եվրո։ Լոպեսի վերադարձը Մադրիդ պայմանավորված էր այն բանով, որ նա պետք է փոխարիներ Իկեր Կասիլյասին, ով վնասվածք էր ստացել։ Լոպեսն իր առաջին հանդիպումն անցկացրեց 2013 թվականի հունվարի 30-ին՝ Իսպանիայի գավաթի կիսաեզրափակիչ հանդիպման ժամանակ, երբ թիմը մրցում էր Բարսելոնայի հետ (1։ 1)։ Այդ խաղից հետո սկսեց հաճախ հայտնվել թիմի մեկնարկային կազմում և իր վստահ խաղով սկսեց հաղթել Իկեր Կասիլյասի հետ մրցավազքում։

## Հավաքականի կազմում
Իսպանիայի ազգային հավաքական հրավիրվել է 2009 թվականի Կոնֆեդերացիայի գավաթի խաղարկության ժամանակ, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Ազգային հավաքականի կազմում միակ հանդիպումն անցկացրել է 2009 թվականի օգոստոսի 12-ին, երբ թիմը Սկոպյեում մրցում էր Մակեդոնիայի ազգային հավաքականի հետ (3։ 2), որի ժամանակ դուրս է եկել փոխարինման երկրորդ խաղակեսում Պեպե Ռեյնայի փոխարեն և խաղի մնացած հատվածում գոլ բաց չի թողել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դիեգո Լոպեսը www.lfp.es կայքում
* Դիեգո Լոպեսը www.bdfutbol.com կայքում
* Դիեգո Լոպեսը www.national-football-teams.com կայքում

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալկորկոնի ֆուտբոլիստներ
Ձորագետ (գյուղ)

**Ձորագետ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Փամբակ համայնքում։

## Անուն
Ռուսական կայսրության վերջին ժամանակաշրջանում և ԽՍՀՄ շրջանում ունեցել է Քոլագերան կայարան անունը։ Վերանվանվել է Ձորագետ 1978 թվականի հունվարի 25-ին։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Փամբակի գետի ձախ ափին` Ձորագետի հետ միախառնման կետից մոտ 1 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից 1000 մ բարձրության վրա։ Մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքից հեռու է մոտ 19 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

## Պատմություն
### Պատմամշակութային հուշարձաններ

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ձորագետի մշտական բնակչությունը կազմել է 259, առկա բնակչությունը՝ 221 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
}
 | 325
 | 259
 |-
 |}

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ և պտղաբուծությամբ։

### Հիդրոէլեկտրակայան
Այստեղ է գտնվում Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Փամբակ համայնքի բնակավայրեր
Արջահովիտ

**Արջահովիտ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Գտնվում է Սպիտակ քաղաքից մոտ 3 կմ արևելք։ Գյուղը տեղակայված է Փամբակ գետի ափին՝ ծովի մակերևույթից 1580 մ բարձրության վրա։

Նոր համայնքը ձևավորվել է 23 տարի առաջ։ Այն եղել է ադրբեջանաբնակ, որից հետո 1988 թ. նրանց կողմից իրականացված բռնագաղթի պատճառով բազմաթիվ հայեր, Բաքվից, Գանձակից, Խանլարի, Շամխորի շրջաններից ապաստան են գտել այս գյուղում։

## Աշխարհագրություն
Արջահովիտը Լոռվա ամենատեսարժան վայրերից մեկն է։ Այն աչքի է ընկնում բնության սքանչելի տեսարաններով։ Գյուղը գտնվում է Սպիտակ-Վանաձոր ավտոմայրուղու՝ վեցերորդ կիլոմետրի աջակողմյան հտվածում։ Այն շրջապատված է Բազումի և Փամբակի լեռնաշղթաներով։ Մայրուղուց այն ամբողջությամբ կարելի է նմանեցնել Հայաստանի հանրապետության քարտեզին։ Սահմանակից է արևելքից՝ Նոր Խաչակապ, արևմուտքից՝ Սպիտակ քաղաքի, հյուսիսից՝ Քարաձորի և հարավից՝ Լեռնապատ համայնքների վարչական տարածքներին։ Այստեղով է անցնում Վանաձոր-Երևան, Վանաձոր-Գյումրի խճուղային ճանապարհները և երկաթգիծը։

Գյուղի աշխարհագրական դիրքը լեռնային է, կլիմայական պայմանները բարեխառն է, ձմռան տևողությունը 150 օր է, միջին ջերմաստիճանը ձմեռվա ամիսներին տատանվում է -22C-ից -25&nbsp;°C։ Տարվա եղանակներից անհամեմատ լավ է աշունը, ձմեռը երբեմն խստաշունչ է լինում, գարունը սովորաբար ուշացած է գալիս, իսկ ամառը հաճախակի քամիներ է լինում և տաք է։ Տարեկան տեղումների քանակը քիչ է, իսկ վերջին տարիներին նկատվում է, որ ձյուն քիչ է գալիս, լինում է նաև կարկտահարություն։ Գյուղը գտնվում է ուժեղ սեյսմիկ գոտում՝ հաճախակի են լինում երկրաշարժեր։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Արջահովտի մշտական բնակչությունը կազմել է 464, առկա բնակչությունը՝ 334 մարդ։ Մինչև 1988-1988 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով։

Արջահովտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
}
 | 496
 | 464
 |-
 |}

## Տնտեսություն
Բնակչությունն զբաղվում է անասնապահությամբ, շաքարի ճակնդեղի, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Շուրջ 80 ընտանիքներ բացակայում են գյուղից, գտնվում են արտագնա աշխատանքի մեջ և մոտ 30 մարդ աշխատում են համայնքի շրջապատում գտնվող տարբեր հիմնարկ-ձեռնարկություններում։ Արջահովիտ համայնքի դպրոցի նոր շենքը կառուցվել է 2003 թ. պետական բյուջեի միջոցներով, այս շենքի մեկ սենյակում գործում է բուժ. կետը։ Գյուղապետարանը և գրադարանը տեղավորված են դպրոցի նախկին ժամանակավոր շինությունում։

Արջահովիտ համայնքի կենտրոնում է գտնվում Սբ. Գևորգ եկեղեցին, որը տարածաշրջանի ամենահին եկեղեցին է՝ կառուցված է 7-րդ դարում, որը վերականգնվել է 2001 թ. «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջոցներով անհայտ բարերարի ներդրած գումարների հաշվին, ունի բարեկարգ տեսք։

## Տես նաև
* Լոռու մարզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Սպիտակ համայնքի բնակավայրեր
Վասիլի Կաչալով

**Վասիլի Իվանովիչ Կաչալով** (, իսկական ազգանունը՝ **Շվերուբովիչ**, ), ռուս խորհրդային դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1936)։ 1900 թվականից ՄԳԱԹ-ի դերասան։ Անտոն Չեխովի (Տուզենբախ, «Երեք քույր», 1902, Իվանով, «Իվանով», 1904) և Գորկու (Բարոն, «Հատակում», 1902, Պրոտասով, «Արևի զավակները», 1905) հերոսների անձնավորումների շնորհիվ նա դարձել է ժամանակի ռուս, դեմոկրատական մտավորականության սիրելի դերասանը։ Երգիծական ներկայացմամբ Վ. Կաչալովը խաղացել է Նիկոլայ I-ի (Կուգելի «Նիկոլայ I և դեկաբրիստները», 1926), Զախար Բարոնի դերում (Մ. Գորկու «Հատակում», 1946) դինի (Գորկու «Թշնամիներ», 1935) դերերը։ Սովետական թատրոնի պատմության մեջ է մտել Կ-ի մարմնավորած Նիկիտա Վերշինինի կերպարը (Վ. Իվանովի «Զրահագնացք 14—69», 1927)։ 1930 թվականին Լև Տոլստոյի «Հարություն» վեպի բեմականացման մեջ «հեղինակի կողմից» դերով ստեղծել է նոր ժանր։ Բարեկամական սերտ կապերի մեջ է եղել Գ. Յակուլովի, Մարտիրոս Սարյանի հետ։ 1935 թվականին Մոսկվայում ասմունքել է Ե. Չարենցի «Խմբապետ Շավարշը»։ 1942 թվականին Կ. ՄԳԱԹի մի խումբ դերասանների հետ ելույթներ է ունեցել Հայաստանում, իսկ Մոսկվայում և Լենինգրադում ասմունքի համատեղ համերգներ է տվել Վ. Փավազյանի և Մ. Քոչարյանի հետ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Մոլեխինդ թունավոր

**Մոլեխինդ թունավորը** () հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող խոտաբույս է։ Բազմամյա է, կոճղարմատը հաստ է, մսալի, ունի կարճ սնամեջ միջհանգույցներ և հանգույցներում միջնորմներ։ Խիստ թունավոր է։ Թունավորումն ավարտվում է շնչառության կաթվածով։
## Գրականություն
*Губанов И. А. и др. 962. Cicuta virosa L. — Вех ядовитый // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.։ Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2003. — Т. 2. Покрытосеменные (двудольные։ раздельнолепестные).

Կատեգորիա:Բույսերի ցեղեր
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Հայաստանի թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Լիտվայի բուսական աշխարհ
Ամունեթ

[մինի|աջից|Ամունեթի քանդակը [Լուքսոր տաճար|Լուքսորում, 18-րդ դինաստիա]]
**Ամունեթ**, **Ամոնեթ**, **Ամաունեթ**, հին եգիպտական դիցաբանության օդի և քամու, անտեսանելի ուժերի, ծեսերի ու փարավոնի ընտանիքի պաշտպան աստվածուհի, Օգդոադի աստվածներից մեկը և Ամոնի կողակիցը, նաև նրա կանացի հիպոստասը։ Նրա անունը նշանակում է «կին՝ թաքնված մեկը», որը պարզապես Ամոնի անվան կանացի ձևն է։ Հավանական է, որ նա երբեք էլ չի եղել ինքնուրույն աստվածություն, քանի որ նրանց մասին ցանկացած հիշատակման մեջ երկուսի անունն էլ մշտապես հանդես է գալիս միասին։

12-րդ դինաստիայի շրջանում (մոտ մ.թ.ա. 1991-1803 թթ.) Ամունեթը մնացել էր ստվերում, Ամոնի կողակից հիշատակվում է Մուտը, բայց նա մնում էր տեղական կարևորություն ունեցող աստվածուհի, օրինակ՝ Թեբեի շրջանում, որտեղ երկրպագում էին Ամոնին և որտեղ Ամունեթը հանդես էր գալիս որպես փարավոնի պահապան։

Ամոնի պաշտամունքի կենտրոն Կարնակում քրմերը ծառայություններ էին մատուցում նաև Ամունեթի համար։ Աստվածուհուն նվիրված ծեսերը արքայական արարողությունների մաս էին կազմում, օրինակ՝ Սեդ տոնի ժամանակ։

Ամունեթը պատկերվում էր օձի գլխով կամ օձակերպ, և կամ էլ կնոջ կերպարանքով, որը կրում էր Կարմիր թագ։

Կարնակյան վերջին տեքստերում Ամունեթը նույնացվում էր Նեյթի հետ, չնայած նա հիշատակվում էր առանձին աստվածություն ավելի ուշ՝ Հելլենական Եգիպտոսի շրջանում (մ.թ.հ. 323-30 թթ.)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եգիպտական աստվածներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամոն
Հնդկացորենազգիներ

**Հդնկացորենազգիները կամ մատիտեղազգիները** () երկշաքիլավորների դասին պատկանող բույսերի ընտանիք է։ Նկարագրված է շուրջ 1500 տեսակ և շուրջ 50 ցեղ։ Խոտաբույսեր են, ծառեր և թփեր են։ 
## Ձևաբանություն
Տերևները հերթադիր են, հազվադեպ հակադիր, պարզ, հիմքում կա փողակ, որը կազմված է միաձուլված տերևակիցներից։ Ծաղիկները կանոնավոր են, կիցվարսանդային, ավելի սակավ՝ ենթավարսանդային, երկսեռ կամ բաժանասեռ, ծաղկապատը պարզ է կամ կրկնակի, թերթերը՝ 3-6, առէջները՝ 6-9։ Վարսանդը կազմված է 2-4 պտղաթերթերից, սերմնարանը միաբուն է, սռնակները՝ 2-4, ազատ։ Սերմնասկզբնակը մեկն է (ռեդուկցիայի հետևանքով)։ Պտուղը եռանիստ հատիկ է (կամ ընկուզիկ)։ Սերմն ունի ալրային մեծ էնդոսպերմ։

Ծաղկի բանաձևը՝ ,
կամ }}.
## Ցեղեր
Առավել հայտնի ցեղերից են՝ 
*, թրթնջուկ։ Բազմամյա և միամյա խոտաբույսեր են, ցողունները հասունանալուց հետո հաճախ ձողանման են դառնում, տերևներն ամբողջական են։ Ծաղիկները երկսեռ են, ավելի սակավ՝ միասեռ։ Պտուղը պատված է ծաղկապատի ներքին 3 մեծացած թերթերով։ Տեսակներից են՝
**
**
**
**
*(ջուզգուն)։ Մեծ, ճյուղավորված են, տերևները՝ աննշան, թելանման։ Ծաղիկները երկսեռ են։ Պտուղն ընկուզիկ է, խոշոր և ծակոտկեն գնդաձև հավելուկով, որն առաջացնում է առագաստայնության մեծ գործակից։ Պտուղները տարածվում են քամու միջոցով։ 
*։ Բազմամյա և միամյա խոտաբույսեր են և կիսաթփեր։ Ցողունները ուղիղ և սակավաճյուղ են, կամ փռված և ուժեղ ճյուղավորվող կամ թե փաթաթվող են։ Տերևներն ամբողջական են, ծաղկաբույլերը ծոցային կամ գագաթնային են։ Ծաղիկները երկսեռ են։ Ծաղկապատը մի փոքր մեծանում է։ Տեսակներից են՝ , , , , , , , ։ 
*։ Միամյա և բազմամյա խոտաբույսեր են, նման մատիտեղ ցեղին, բայց ծաղկապատը չի մեծանում։ Տեսակներից են  – ցողունը ցածր է կարմիր։ Ծաղկաբույլերը ծոցային են, ծաղիկները երկսեռ են, տարբերասռնակ, հոտավետ։ Առէջները 8-ն են, վարսանդն ունի 3 սռնակ։ Պտուղը թուխ է, սերմը՝ օսլային։ ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Գեղածնկիկ

**Գեղածնկիկ** (), **ջուզգուն** հնդկացորենազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ է։ Բույսերը մեծ, ճյուղավորված են, տերևները՝ աննշան, թելանման։ Ծաղիկները երկսեռ են։ Պտուղն ընկուզիկ է, խոշոր և ծակոտկեն գնդաձև հավելուկով, որն առաջացնում է առագաստայնության մեծ գործակից։ Պտուղները տարածվում են քամու միջոցով։ Հայտնի է ավելի քան 150 տեսակ, տարածված Հյուսիսային Աֆրիկայի, Արևմտյան Սիբիրի, Միջին, Կենտրոնական և Առաջավոր Ասիայի ավազոտ անապատներում և տափաստաններում։

Հայաստանում հանդիպում է կիսաանապատային գոտիներում։

Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Կարա Բողազ Գյոլ

**Կարա-Բողազ-Գյոլ** (, սև-երախ-լիճ), Կասպից ծովի ծոց-ծովալճակ Թուրքմենստանում։ Միացած է ծովին համանուն նեղ ու ծանծաղ նեղուցով։ Տարածությունը 12 հազար կմ² է, առավելագույն խորությունը՝ 3,5 մ, աղիությունը՝ 280-305%։ Ծովային տիպի աղերի խոշորագույն հանքավայրն է աշխարհում։ Արդյունահանվում է միրաբիլիտ։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է թուրքերեն Կարա ― «սև», բողազ ― «կոկորդ, նեղուց» և գոլ (գյոլ) ― «լիճ» բառերից («Սև կոկորդով լիճ» կամ «Սև նեղուցով լիճ»)։ Այդպես է կոչվել այն պատճառով, որ ծոցն անհագ երախի նման կլանել է Կասպից ծովի ջրերը։

## Տեղագրական քարտեզներ
*Քարտեզ թերթ K-39. Սանդղակ 1։1 000 000
*Քարտեզ թերթ K-40. Սանդղակ 1։1 000 000.

## Արտաքին հղումներ
* История исследования и освоения Кара-Богаз-Гола 
* Каспий: загадки уровня.
* Константин Георгиевич Паустовский. Кара-Бугаз.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կարագաթթու

**Կարագաթթուն** (*բութանաթթու*)՝ **С<sub>3</sub>Н<sub>7</sub>СООН** ալիֆատիկ շարքի հագեցած միահիմն օրգանական թթու է։ Ունի անդուր հոտ և անգույն հեղուկ է։ Լավ լուծվում է ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Հայտնի է երկու իզոմերների ձևով՝ 
* ն-կարագաթթու՝ CH3CH2CH2COOH, և 
* իզոկարագաթթու, (CH3)2CHCOOH։

##### Ն-կարագաթթու
Ն-կարագաթթուն ստացվում է ն-բութիլսպիրտի օքսիդացումից կամ օսլա պարունակող թափուկների խմորումից (կարագաթթվային խմորում), իզոկարագաթթվից՝ իզոբուտիլսպիրտի օքսիդացումից։

## Կիրառում
Կարագաթթվիի էսթերները կիրառվում են օծանելիքի և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես հոտավետ նյութեր, ինչպես նաև լաքերի պլաստիֆիկատորներ։ Կենսաբանական գործոններում ունի դրական նշանակություն, հատկապես կիրառում են կարագաթթվի աղերը՝ 
* Բարելավում է օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը և աղիների աճը։
(Galfi etc.,1990；Luo haixiang,2006；Hu etc.,2007；G.Biagi etc.,2007； Breuer RI et al, 2000 etc.)
* Նպաստում է մարսողական համակարգի կարգավորմանը։
(Pinchasov etc.,1989； Noy Y etc.，2001 ；Nollet etc.,2005； Li kainian, 2006； Hu etc.，2007 etc.)
* Կարգավորում և մեծացնում է իմունային գործառույթը։
(Scheppach etc.，1996；Claus etc.，2006；Manzanilla etc.，2006；Sauer etc.，2007 etc.)
* Պահպանում է միկրոէկոլոգիական հավասարակշռությունը։
(Meng etc，1998 ；Floeh etc.2001 etc.)
* Անվտանգ այլընտրանքային հակաբիոտիկ է
(C. Fernández-Rubio,2009 etc.)
* Վերահսկում և նվազեցնում է բացասական հետևանքները պաթոգեն վիրուսներ և բակտերիաներ (E. coli, Salmonella spp. Clostridium perfringens spp. Et al.) նկատմամբ
(C. Fernández-Rubio,2009 etc.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* International Chemical Safety Card 1334
* 2004 review of the scientific evidence on butanoate/butyrate vs. colon cancer

Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ
Աֆրիկյանների ակումբ

**Աֆրիկյանների ակումբ**, հանրապետական նշանակության պատմական շինություն Երևանում՝ կառուցված 19-րդ դարի վերջին։ Կառուցված է կարմիր տուֆից։

## Ներկա կարգավիճակը

Շենքը գնվել է բնակիչներից «Միլենիում Քընսթրաքշըն» ՍՊԸ-ի կողմից ( «Դվին հոլդինգ» ՓԲԸ-ի իրավահաջորդը) և ՀՀ կառավարության 2008 թ.-ի 108 N որոշմամբ ճանաչվել է բացառիկ գերակա հանրային շահ։

Հուշարձանը ներառված է պատմամշակութային հուշարձանների և անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում։

Ներկայումս այն ապամոնտաժված է և ենթակա վերակառուցման Աբովյանի, Բուզանդի, Կողբացու և Արամի փողոցներով պարփակված տարածքում նախատեսվող «Հին Երևան» պատմաճարտարապետական թաղամասում։

## Պատմություն
ձախից|մինի|250x250փքս|Բողոքի ցույց Աֆրիկյանների ակումբի շենքի քանդման դեմ, հունիսի 14, 2017
Տերյան 11 հասցեում գտնվող Աֆրիկյանների ակումբը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջին՝ մեծահարուստ Աֆրիկյան եղբայրների կողմից։ Վերջիններս եղել են քաղաքային դումայի անդամներ, ունեցել տարբեր գործարաններ, ձեռնարկություններ և լուրջ ներդրում կատարել քաղաքի պատմության մեջ։ Աֆրիկյան եղբայրների ջանքերով 1911 թ. Երևանն առաջին անգամ ապահովվեց խմելու ջրով։

Ակումբի շենքը եղել է հավաքատեղի քաղաքի նշանավոր մարդկանց և վերնախավի համար։ Վերջիններս հավաքվում էին ակումբում և մի գավաթ սուրճի շուրջ քննարկում քաղաքական, հասարակական և այլ խնդիրներ։

1913 թ. շենքը եղել է քաղաքային ակումբ և պատկանել է Առաքել Աֆրիկյանին։

1926 թ. շենքը պետականացվել է խորհրդային իշխանությունների կողմից և տրամադրվել Ազգային անվտանգության ծառայությանը։ Ավելի ուշ այն վերածվել է բազմաբնակարան շենքի, ուր բնակություն են հաստատել մոտ 30 ընտանիք։

Խորհրդային տարիներին ակումբի շենքի նկուղային հարկերում են բանտարկվել իշխանությունների կողմից հետապնդվող մի շարք մարդիկ, որոնց մեջ է եղել բանաստեղծ Եղիշե Չարենցը։

Աֆրիկյանների ակումբի շենքն ապամոնտաժվել է 2014 թ. հուլիսին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 2.JPG|Զարդաքանդակ
Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 3.jpg|Ակումբի ճակատային մասը
Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 4.JPG|Զարդաքանդակ
Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 5.JPG|Խոյի գլխով զարդաքանդակը
Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 8.JPG| Լուսամուտ
Պատկեր:Աֆրիկյանների ակումբ 9.JPG|Զարդաքանդակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Աֆրիկյանների ակումբ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կելվին (չափման միավոր)

**Կելվին**, թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի միավոր, հավասար է ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասին։ Միավորների միջազգային համակարգի հիմնական միավորներից է։ Նշանակվում է *Կ* (K)։ Մինչև 1968 թվականը գործածվել է Կելվինի աստիճան (**°K**) անվանումը։ Կելվինը մեծությամբ հավասար է Ցելսիուսի մեկ աստիճանին։
Մեկ կելվինը հավասար է ջրի և եռակի կետի թերմոդինամիկ ջերմաստիճանի 1/273,16-ին։ Կելվինի սանդղակի սկիզբը (0 К) համընկնում է բացարձակ զրոյի հետ։ Ցելսիուսի աստիճանի է վերահաշվարկվում հետևյալ բանաձևով․ 
:**°С = K−273,15** (ջրի եռակի կետի ջերմաստիճան – 0.008 °C)։
thumb|250px|Կելվին

մինի|Ցելսուսի աստիճան
Կապը Կելվինի T ջերմաստիճանի և Ցելսիուսի սանդղակի t ջերմաստիճանի միջև արտահայտվում է 
:**T = t + 273** բանաձևով։ 
Կելվինի սանդղակի միավորը ՄՀ-ում 1 կելվին է (1 Կ), որը հիմնական միավոր է։ Քանի որ t-ի ամենափոքր արժեքը -273&nbsp;°C-ն է, ապա T = t + 273 ակնհայտ է, որ բացարձակ ջերմաստիճանն ընդունում է միայն դրական արժեքներ։

## Ջերմաստիճանի դիագրամ

## Արտաքին հղումներ
* Определение Кельвина  в BIPM 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջերմաստիճանի չափման միավորներ
Կոռնելի Կեկելիձե

**Կոռնելի Կեկելիձե** (, ), վրացի խորհրդային բանասեր, գրականագետ, Վրաստանի ԳԱ ակադեմիկոս (1941)։ Վրաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ (1943)։

## Աշխատանք
Շոթա Ռուսթավելու անվան վրացական գրականության ինստիտուտի տնօրեն (1942-1949)։ Ուսումնասիրել և գիտական մեկնաբանություններով լույս է ընծայել վրաց հին ձեռագրերի սակավ մատչելի ֆոնդերը, հրատարակել արժեքավոր բնագրեր, կորած, բայց վրացերենով պահպանված բյուզանդական գրական հուշարձանները։

## Աշխատություններ
Գրել է «Վրաց հին գրականության պատմություն» (հատոր 1-2, 1923-1924, 4-րդ հրատարակություն, 1958-1960) և «Վրաց հին գրականության պատմության համառոտ դասընթաց»-ը (ռուսերեն, 1939)։ 
Իր պատվին են կոչվել Թբիլիսիի վրացական ինստիտուտի ձեռագրերը։

## Պարգևներ
* Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

## Փաստաթղթեր
* Rapp, Stephen H. (2003 წელი), Studies In Medieval Georgian Historiography։ Early Texts And Eurasian Contexts, გვ. 16.
* Mikaberidze, Alexander (ed., 2007 წელი), Kekelidze, Korneli. Dictionary of Georgian National Biography. 26 მაისი 2007 წელი.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոռնելի Կեկելիձեյի բլոգը
* Քորնելի պրոֆեսոր Թբիլիսիի հանրային դպրոց 

Կատեգորիա:Վրացի բանասերներ
Կատեգորիա:Վրացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Վրացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Աստվածաբաններ
Իմրե Սենկեյ

**Իմրե Սենկեյ** (, ), հունգար նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

## Նվաճումներ
Սերիա B-ի հաղթող՝ 
*Տորինո՝ 1959-1960

Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիորենտինա ՖԱ մարզիչներ
Կենսածառ

**Կենսածառ** (), նոճազգիների ընտանիքի միատուն ծառերի և թփերի ցեղ։

## Կենսաբանկան նկարագիր
Մշտադալար ասեղնատերև ծառ է, բարձրությունը՝ 8-10 մ։ Տերևները մուգ կանաչ են, թեփուկանման, ծառի վրա մնում են 3-5 տարի։ Արական հասկիկները գնդաձև են՝ խաչաձև դասավորված 4 զույգ փոշանոթներով։ Կոները մինչև հասունանալը կանաչ են, մսալի, հասունանալուց հետո դառնում են չոր, կարմրադարչնագույն։ Սերմերը արտաքինից նման են ցորենի հատիկների, հիմքում ունեն սպիտակ բիծ, հասունանում են երկրորդ տարում։ Կենսածառն ունի պարտեզային բազմաթիվ ձևեր՝ գնդաձև, բրգաձև, կոնաձե, գաճաճ, որոնք որպես դեկորատիվ բույսեր աճեցվում են նաև Հայաստանում։

## Քիմիական բաղադրություն
Կենսածառի քիմիական բաղադրությունը ուսումնասիրված է մասամբ, այն չի կիրառվում գիտական բժշկությունում։ Բույսը կիրառվում է հոմեոպաթիայում։ Հայտնի է, որ կենսածառի փայտանյութը պարունակում է 0,12 տոկոս դեղին գույն ունեցող եթերային յուղ, ֆլավոններ, դաբաղանյութ, մեծ քանակությամբ խեժ, սապոնինների հետքեր, թուին, փինին, փիլեն, թոքսիֆոլին, փինիպիկրին։
Հետաքրքրությունը կենսածառի հանդեպ տարեցտարի աճում է, ապացուցված է, որ այն կանխարգելում և ճնշում է նոր առաջացող քաղցկեղի բջիջների աճը։

## Տեսակներ
Դասը ընդգրկում է 5 տեսակ, միատուն ծառեր կամ թփեր են, տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայում և արևելյան Ասիայում։

Կատեգորիա:Նոճազգիներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր