Թոմի և Թափենս

**Թոմի և Թափենս,** երկու հորինված խուզարկուներ են, որոնք կրկնվող կերպարներ են Ագաթա Քրիստիի ստեղծագործություններում: Նրանց ամբողջական անուններն են Թոմաս Բերեսֆորդ և Փրուդենս (ծնունդով՝ Քոուլի): Թոմին և Թափենսն առաջին անգամ հայտնվել են Քրիստիիի *[[Խորհրդավոր ախոյանը|«Խորհրդավոր ախոյանը»]]* (1922) վեպում։ Նրանք սկսել են իրենց կարիերան արկածներ և գումար փնտրելով և դետեկտիվի կյանքը շուտով դարձել է շահավետ ու շատ հետաքրքիր:

## Գրքեր
* *[[Խորհրդավոր ախոյանը|«Խորհրդավոր ախոյանը»]]*(1922 վեպ)
* *«Հանցակիցներ»* (1929 պատմվածքների ժողովածու)
* *[[Ն, թե՞ Մ|«Ն, թե՞ Մ»]]* (1941 վեպ)
* *«Բութ մատներիս ծակծկոցով»* (1968 վեպ)
* *[[Ճակատագրի դարպասներ|«Ճակատագրի դարպասներ»]]* (1973 վեպ)

## Հերոսներ
Թափենսը հանդես է գալիս որպես խարիզմատիկ, իմպուլսիվ և ինտուիտիվ անձնավորություն, մինչդեռ Թոմիի երևակայությունն ավելի քիչ է զարգացած և նա ավելի քիչ հավանական է, որ շեղվի ճշմարտությունից (ինչպես նրանց առաջին ախոյանն է նրան նկարագրում. «նա խելացի չէ, բայց դժվար է նրա աչքերը փակել փաստերի վրա»), այդ իսկ պատճառով նրանք լավ թիմ են կազմում: Առաջին՝ «Խորհրդավոր ախոյանը» գրքում է, որ նրանք հանդիպում են պատերազմից (Առաջին համաշխարհային պատերազմ) հետո և հասկանում, որ չնայած  նրան, որ նրանք ընկերներ են եղել իրենց կյանքի մեծ մասի ընթացքում, այժմ սիրահարվել են միմյանց:

Ի տարբերություն շատ այլ կրկնվող դետեկտիվ հերոսների, այդ թվում՝ Քրիստիի առավել հայտնի հերոսների, Թոմին և Թափենսը ծերանում էին իրական ժամանակին զուգահեռ. *[[Խորհրդավոր ախոյանը|«Խորհրդավոր ախոյանը»]]* վեպում նրանք քսան տարեկանն անց երիտասարդներ էին, իսկ *[[Ճակատագրի դարպասներ|«Ճակատագրի դարպասները»]]* վեպում՝ արդեն յոթանասունն անց էին*։* Վաղ շրջանում նրանք պատկերվում են որպես են 1920-ականների տիպիկ երիտասարդներ, իսկ պատմություններն ու միջավայրերը ժամանակաշրջանին բնորոշ ավելի ցայտուն երանգ ունեն,  քան Քրիստիի ավելի հայտնի կերպարներով այլ պատմությունները։ Պարզվում է, որ ծերանալուն զուգահեռ նրանք մեծացրել են երեք երեխա՝ երկվորյակներ Դեբորային ու Դերեկին և որդեգրված դստերը՝ Բեթիին: Շարքի ընթացքում նրանք աշխատանքի են ընդունում Ալբերտ անունով մի տղամարդու, որը սկզբում հանդես է գալիս որպես վերելակ բարձրացնող տղա, որն օգնում է նրանց «Խորհրդավոր Ախոյան»-ում, նրանց դժբախտ օգնականը մասնավոր դետեկտիվ գործակալությունում «Հանցակիցներ»-ում, իսկ հետագայում, արդեն որպես ամուսնացած պանդոկատեր, կենսական օգնություն է ցուցաբերում զույգին «Ն թե՞  Մ» վեպում: «Ճակատագրի դարպասները» վեպում նա արդեն Բերեսֆորդների սպասավորն է և նրա կինն արդեն մահացել է: «Ճակատագրի դարպասներ»-ում Բերեսֆորդներն ունեն նաև Հանիբալ անունով մի փոքրիկ շուն:

## Կենսագրություն
Թոմաս՝ «Թոմի» Բերեսֆորդը ներկայացվում է որպես կարմրահեր երիտասարդ անգլիացի, ով կռվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմում և երկու անգամ վիրավորվել։ Փրուդենս Լ.՝ «Թափենս» Քոուլին ներկայացվում է որպես սև, կարճ կտրված մազերով(բոբ) երիտասարդ կին:  Նա պահպանողական արքեպիսկոպոսի բազմաթիվ զավակներից մեկն է և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Կամավորական օգնության ջոկատում։

Պատերազմի ավարտից հետո աշխատատեղերը քիչ են, և երկու կերպարներն էլ գործազուրկ են։ Նրանք մանկության ընկերներ են և պատերազմից հետո վերամիավորվում են։ Նրանք համաձայնվում են սկսել իրենց սեփական բիզնեսը՝ որպես «Երիտասարդ արկածախնդիրներ»։  Շուտով նրանց աշխատանքի է վերցնում պարոն Քարթերը՝ բրիտանական հետախուզության ղեկավարներից մեկը։ Նրանց հանձնարարվում է փնտրել Ջեյն Ֆինին, ով փրկվել էր RMS Lusitania նավի խորտակումից  և անհետացել գաղտնի պայմանագրի փաստաթղթերի հետ միասին։

Առաջին գործի հաջող ավարտից հետո Թոմին ընտրվում է հարուստ հորեղբոր ժառանգորդ։ Հետաքննության ընթացքում միմյանց սիրահարվելով՝ Թոմին և Թափենսը նշանադրվում են և պատրաստվում ամուսնանալ:

Նրանց երկրորդ արձանագրված գործի ժամանակ պարոն Քարթերը կրկին վարձում է նրանց՝ կառավարական հետախուզական գործակալության անունից:  Նրանք նշանակվում են Միջազգային դետեկտիվ գործակալության՝ վերջերս մաքրված լրտեսական ամրոցի նոր սեփականատերեր։ Նրանց իրական առաքելությունը թշնամու հաղորդագրությունները «որսալն» է, սակայն այդ ընթացքում նրանք նաև զբաղվում են իրենց գործակալության գործերով:

Երկուսը հաջողությամբ ձերբակալում են խորհրդային լրտես № 16-ին, ապա որոշում են հրաժարվել գործակալությունից։ Այդ պահին Թափենսը Թոմիին հայտնում է, որ հղի է։

Նրանց երրորդ գրանցված դեպքը տեղի է ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, և զույգը հասել է միջին տարիքի: Նրանք վաղուց թոշակի էին անցել բրիտանական հետախուզությունից և իրենց անկարևոր էին զգում։ Նրանք կրկին հավաքագրվում են բրիտանական հետախուզության կողմից՝ գերմանացի լրտեսներին և հինգերորդ շարասյան զինվորներին «որսալու» համար։ Նրանց բացակայությունը ծառայությունից նշանակում էր, որ նրանք անհայտ էին բրիտանական հետախուզության ներսում գործող դավաճաններին։

Նրանց չորրորդ գործը տեղի է ունենում, երբ զույգն արդեն հասուն տարիքում է։ Թոմիի մորաքույր Ադան մահանում է Sunny Ridge ծերանոցում, իսկ Ադայի ծանոթ տիկին Լանկաստերը շուտով անհետանում է։ Թափենսը վճռականորեն որոշում է գտնել անհետ կորած կնոջը և այդ ընթացքում իմանում է չբացահայտված մանկական սպանությունների շարքի մասին։ Թափենսը կամաց-կամաց հասկանում է, որ ինքը կարող է լինել մարդասպանի հաջորդ զոհը։

Նրանց հինգերորդ և վերջին դեպքը տեղի է ունենում, երբ զույգը տարեց է և առնվազն 70 –ն անց։ Նրանք հասել են թոշակի տարիքին և գնում են մի հին տուն մի հանգիստ գյուղում՝ իրենց թոշակի տարիները խաղաղության մեջ անցկացնելու համար։ Սակայն տան ներսում գտնվող մի հին գիրք պարունակում է կոդավորված հաղորդագրություն՝ Մերի Ջորդանի «անբնական» մահվան մասին։ Տարեց զույգը որոշում է հետաքննել այդ վաղեմի գործը։

## Էկրանավորումներ
1953 թվականին BBC-ն *«Հանցակիցները»* դարձրեց ռադիոսերիալ, որի գլխավոր դերերում էին Ռիչարդ Աթենբորոն և Շեյլա Սիմը։

Թոմիի և Թափենսի կերպարները հեռուստատեսությամբ  մարմնավորել են Ջեյմս Ուորվիքը և Ֆրանչեսկա Աննիսը, նախ՝*«Խորհրդավոր ախոյանը»* (1982) լիամետրաժ ֆիլմում, ապա՝ Ագաթա Քրիստիի «Հանցակիցներ» (1983) 10 սերիայից բաղկացած սերիալում։

*«*Բութ մատներիս ծակծկոցով*»* վեպը 2005 թվականին էկրանավորվել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Պասկալ Թոմասի կողմից՝ *Mon petit doigt m'a dit...*. վերնագրով։ Ֆիլմում Թոմիի (վերանվանվել է Բելիզեր) դերում հանդես են գալիս Անդրե Դյուսոլիեն, իսկ Պրուդենս Բերեսֆորդը՝ Կատրին Ֆրոտը։ Գործողությունները տեղափոխվում են Ֆրանսիայի Սավոյ շրջան։ Երկրորդ ֆիլմը՝ *Le crime est notre affaire*, թողարկվել է 2008 թվականին։ *Le crime est notre affaire* անվանակոչվել է *«*Հանցակիցների*»* պատվին և գլխավոր դերերում են Բերեսֆորդները, սակայն դրա պատմությունը հիմնված է *4.50 from Paddington* վեպի վրա, որի գլխավոր հերոսուհին սկզբնապես Միսս Մարփլն էր։ Երրորդ ֆիլմը՝ *Associés contre le crime* շատ, շատ քիչ է հիմնված (այն աստիճան, որ անճանաչելի է) *«Հանցակիցները»* ժողովածուի պատմվածքներից մեկի վրա։

*«*Բութ մատներիս ծակծկոցով*»*  վեպի էկրանավորումը հայտնվեց 2006 թվականին՝ որպես Granada հեռուստաընկերության «Մարփլ» սերիալի դրվագ, չնայած Քրիստին Միսս Մարփլին չէր ներառել բնօրինակ պատմության մեջ։ Այս տարբերակում Թոմիի և Թափենսի դերերը համապատասխանաբար կատարել են Էնթոնի Էնդրյուսը և Գրետա Սկակին, սակայն ի տարբերություն գրքի, դետեկտիվի դերում հանդես են գալիս Միսս Մարփլն ու Թափենսը, մինչդեռ Թոմին բացակայում է հետախուզական (MI6) գործերով։

2015 թվականին BBC հեռուստատեսությունը հեռարձակեց *«Հանցակիցներ»* սերիալը, որտեղ Թոմիի դերում հանդես եկավ Դեյվիդ Ուոլյամսը, Թափենսի դերում՝ Ջեսիկա Ռեյնը։

BritBox-ով կհեռարձակվի նոր՝ վեցմասանոց սերիալ, որի սցենարի հեղինակն է Ֆիբի Էքլեր-Փաուելը։ Գործողությունները տեղի են ունենալու մեր օրերում, իսկ գլխավոր դերերում հանդես կգան Անտոնիա Թոմասը՝ որպես Թափենս և Ջոշ Դիլանը՝ որպես Թոմի։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Tommy and Tuppence at the official Agatha Christie Website
* About Tommy and Tuppence

Կատեգորիա:Ագաթա Քրիստի
Կատեգորիա:Գրական կերպարներ
Կատեգորիա:Դետեկտիվ վեպեր