Նինա Անանիաշվիլի

**Նինա Գեդևանովնա Անանիաշվիլի** (, ), խորհրդային վրացի բալետի պարուհի, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988), Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (1995)։

## Կենսագրություն
thumb|Նինա Անանիաշվիլիի դիմանկարը երիտասարդության տարիներին, 1994 թվականի ապրիլ, լուսանկարը՝ Լև Մեդվեդևի
Նինա Անանիաշվիլին ծնվել է 1963 թվականի մարտի 19-ին, Թբիլիսիում։ 10 տարեկանում հաղթել է գեղասահքի առաջնությունում՝ մինչ Թբիլիսիի պարարվեստի ուսումնարան ընդունվելը։ Ուսումը շարունակել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանում՝ հայտնի մանկավարժ Նատալյա Զոլոտովայի ղեկավարությամբ։
* Նինա Անանիաշվիլին ստացել է չորս մրցանակ բալետի միջազգային մրցույթներում՝ 
* Վառնայում (Բուլղարիա) X բալետի մրցույթի ոսկե մեդալ 1980,
* Մոսկվայի բալետի IV մրցույթի գլխավոր մրցանակ, 1981,
* Մոսկվայի V բալետի մրցույթի ոսկե մեդալ, 1985,
* III միջազգային բալետի մրցույթի գլխավոր մրցանակ, Ջեքսոն, ԱՄՆ, 1986։ 

1981 թվականին Նինա Անանիաշվիլին ընդունվել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնի թատերախումբ։ Այդ բոլոր տարիներին նա սովորել է այնպիսի լեգենդար բալերինաների ղեկավարությամբ, ինչպիսիք են Ռաիսա Ստրուչկովան և Մարինա Սեմյոնովան՝ աշխատելով Սվանիլդայի դերերգի վրա «Կոպելիա»-ում, Օդետ-Օդիլի դերերգի վրա «Կարապի լճում» (որտեղ նա հանդես է եկել որպես Մեծ թատրոնի բալերինա Համբուրգում հյուրախաղերի ժամանակ, 17 տարեկանում ներկայացումն ուղեկցվել է 30 րոպեանոց օվացիայով)։ Այլ դերերգեր՝ Ավրորան «Քնած գեղեցկուհի»-ում, Ժիզել, Ջուլիետ «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ում (բեմադրել են Լեոնիդ Լավրովսկին և Յուրի Գրիգորովիչը), Ռայմոնդա, Կիտրի՝ «Դոն Կիխոտ»-ում, Մեդորան «Ծովահեն»-ում,Մարին «Մարդուկ-Ջարդուկը»-ում (ռեժիսոր՝ Յուրի Գրիգորովիչ), Նիկիյան «Բայադերկա»-ում, գլխավոր դերերգը «Սիլֆիդադ»-ում և Էլեոնորան Ա․ Բուրնովիլի «Տոնավաճառ Բրյուգեում» Ռիտան «Ոսկե դար»-ում, գլխավոր դերգերերը  «Պախիտա»-ում, «Պա-դե-կատր»-ում, «Վարդի տեսիլք»-ում և այլն։ Օպերայի և բալետի Մեծ թատրոնում բեմադրված Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Մլադա» ներկայացման մեջ գլխավոր դերերգը բեմադրվել է հատուկ նրա համար։

Ելույթներ է ունեցել «Վարիացիաներ Ռայմոնդայից», «Ապոլոն», «Սիմֆոնիա Դո մաժոր» բալետներում Նյու Յորք  Սիթի Բալետի հետ իր պատմական պարահրավերի ընթացքում։ Նինա Անանիաշվիլին հաճախ հանդես է եկել Լոնդոնի թագավորական բալետում, որտեղ 1990 թվականից կատարել է արքայադուստր Ռոուզի դերերգը Կ. Մակմիլանի «Պագոդաների արքայազնը», Լիզայի դերերգը «Ապարդյուն  նախազգուշացում» բալետում, գլխավոր դերերգեր Կ. Մակմիլանի «Ռոմեո և Ջուլիետ», Ֆրեդերիկ Աշտոնի «Մոխրոտը» և Միխայիլ Ֆոկինի «Հազարան բլբուլ»-ում , փերի Դրաժեն, Պ. Ռայթի «Մարդուկ-Ջարդուկը»-ում և այլն։ Անգլիացի քննադատները նշել են, որ բալերինան «ուղղակի հոյակապ էր» հանդես եկել։ Նինա Անանիաշվիլին դարձավ առաջին ռուս բալերինան, որը Դանիայի թագավորական բալետի կողմից հրավիրվել է Կոպենհագեն՝ պարելու Ա. Բուրնոնվիլի բալետներում՝ գլխավոր դերերգ «Սիլֆիդա» բալետում Հերման Սևերին ֆոն Լյովենսկոլդի երաժշտության ներքո, Թերեզինայի դերերգը  «Նեապոլ, կամ ձկնորսը և նրա հարսնացուն» բալետում, Պա-դե–դեն  «Ծաղիկների փառատոն Ջենզանոյում» և այլ բալետներում։ Նինա Անանիաշվիլին պարել է Մարիինյան բալետի արտիստների հետ, որտեղ հանդես է եկել Լ. Լավրովսկու «Ռոմեո և Ջուլիետ» լեգենդար բեմադրության վերականգնված  պրեմիերայում, ինչպես նաև «Դոն Կիխոտ»-ում, «Կարապի լիճ»-ում և «Քնած գեղեցկուհի»-ում։ 

1992 թվականից Նինա Անանիաշվիլին եղել է Ամերիկյան բալետի թատրոնի մենակատար՝ հանդես գալով «Կարապի լիճ», «Սիլֆիդա», «Դոն Կիխոտ», «Քնած գեղեցկուհի», «Բայադերա» (Նատալյա Մակարովայի տարբերակ), «Ռոմեո և Ջուլիետ» և Կ. Մակմիլանի «Մանոն», Ռ. Հայդնի «Ուրախ այրին», Բ. Սթիվենսոնի «Մոխրոտը»  բեմադրություններում։

Նինա Անանիաշվիլին որպես հրավիրյալ մենակատար հանդես է եկել Շվեդիայի թագավորական բալետում, Նորվեգիայի ազգային բալետում, Պորտուգալիայի ազգային բալետում, Ֆինլանդիայի ազգային բալետում, Բավարիայի ազգային բալետում, Մոնտե Կառլոյի մեծ բալետում, Բիրմինգհեմի ազգային բալետում, Բոստոնի   բալետում, Տոկիոյի բալետում  և այլն։ Աշխարհի առաջատար թատերախմբերում հանդես եկող  պարուհիների հետ, նա ստեղծել է թատերախումբ, որը մեծ հաջողությամբ հյուրախաղեր է կատարել Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Դանիայում, ԱՄՆ-ում, Նորվեգիայում, Չինաստանում և Ֆրանսիայում։

Նինա Անանիաշվիլին Ռուսաստանի և Վրաստանի ժողովրդական արտիստուհի է։ Նա դարձել է բալետի առաջին պարուհին, ով արժանացել է Ռուսաստանի «Տրիումֆ» ազգային մրցանակի  պարարվեստի բնագավառում ակնառու նվաճումների համար, ինչպես նաև Վրաստանի պետական ​​մրցանակի` վրացական մշակույթում ունեցած ակնառու ավանդի համար։

2004 թվականին նա դառնում է Վրաստանի Զաքարիա Փալիաշվիլու  անվան օպերայի և բալետի թատրոնի գեղարվեստական ​​ղեկավարը։ 2013 թվականին եղել է «Լոզանի մրցանակ» բալետային մրցույթի ժյուրիի անդամ։

2021 թվականի սկզբին Նինա Անանիաշվիլին հայտարարել է, որ նախատեսում է գլխավորել Նովոսիբիրսկի օպերայի և բալետի թատրոնի բալետային խումբը։ Այդ հաղորդագրությունից և նրա հարցազրույցի հրապարակումից հետո թատրոնի ղեկավարությունը հայտարարել է պայմանագիրը խզելու մասին՝ պատճառաբանելով առաջիկա նշանակման մասին անբարեբարո հայտարարությունը, նոր տնօրենին թատերախմբին ներկայացնելուց առաջ։

2021 թվականից Անանիաշվիլի Թբիլիսիի Զաքարիա Պալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի պետական ​​թատրոնի բալետային խմբի ղեկավարն է (գլխավոր պարուսույցը)։

## Ընտանիք
1988 թվականին ամուսնացել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագետ Գրիգոլ Վաշաձեի հետ (2008-2012 թվականներին եղել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարը)։ 2006 թվականի փետրվարին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Ելենան։ Նույն թվականին Նինան դարձել է Միխեիլ Սաակաշվիլու որդու կնքամայրը։

## Պարգևներ
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1986),
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988),
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1995) - արվեստի ոլորտում մեծ նվաճումների համար,
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2001)՝ հայրենական երաժշտական ​​և թատերական արվեստի զարգացման գործում մեծ ավանդի համար,
* Պատվո շքանշան (Վրաստան, 22 հունվարի, 2003),
* Նախագահական Փայլ  շքանշան (Վրաստան, 2010),
* Իտալիայի աստղի շքանշանի ասպետ (Իտալիա, 2010),
* «Ծագող արևի» շքանշան (Ճապոնիա, 2017),
* Վրաստանի պետական ​​մրցանակ՝ վրացական մշակույթի մեջ ակնառու ավանդի համար,
* «Տրիումֆ» մրցանակ (1992)։

## Ֆիլմագրություն
; Բալետային ներկայացումների և համերգների տեսագրություններ
;Ներկայացումներ
* 1992 - Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Մլադա» օպերա-բալետ, Մեծ թատրոնի ներկայացում - իշխանուհի Մլադայի ստվերը,
* 1992 թվականի սեպտեմբերի 20 - Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ», խորեոգրաֆիա՝ Մարիուս Պետիպայի, Ալեքսանդր Գորսկու, մոնտաժը՝ Գ. Լեդյախի, Տ. Վարլամովայի, Նաում Ազարին-Մեսերերի, Պերմի թատրոնի ներկայացում - Կիտրի (Բազիլ - Ալեքսեյ Ֆադեեչև (Մեծ  թատրոն), ձայնագրություն, որն արվել է Ճապոնիայում հյուրախաղերի ժամանակ),
* 1992 թվականի հոկտեմբերի 11 - Պյոտր Չայկովսկու «Կարապի լիճ»-ը, խորեոգրաֆիան՝ Մարիուս Պետիպայի, Լև Իվանովի, Ալեքսանդր Գորսկու, բեմականացումը Նիկոլայ Բոյարչիկովի, Պերմի թատրոնի ներկայացում - Օդետ-Օդիլ (Արքայազն Զիգֆրիդ - Ալեքսեյ Ֆադեչև (Մեծ  Թատրոն), ձայնագրվել է Ճապոնիայում հյուրախաղերի ժամանակ),
* 1997 - Ադոլֆ Ադանի «Ժիզել», խորեոգրաֆիա՝ Ժան Կորալլի, Ժյուլ Ժոզեֆ Պեռոյի, Մարիուս Պետիպայի, հրատարակություն՝ Վլադիմիր Վասիլև, Մեծ թատրոնի ներկայացում՝ Ժիզել (Կոմս Ալբերտ - Սերգեյ Ֆիլին),
* 2000 - Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ», Մարիուս Պետիպայի, Ալեքսանդր Գորսկու խորեոգրաֆիա, Մեծ թատրոնի ներկայացում` Կիտրի (Բազիլ - Անդրեյ Ուվարով),
* 2003 - Իգոր Ստրավինսկու «Հազարան բլբուլ», խորեոգրաֆիա՝ Միխայիլ Ֆոկինի (Հազարան բլբուլ, Իվան Ցարևիչ - Անդրիս Լիեպա),

; Համերգներ (հավաքածուներ)
* 1993 - «Ռուսական բալետի աստղեր» (*Essential Ballet. Stars Of Russian Ballet*) - ադաջիո Պյոտր Չայկովսկու «Քնած գեղեցկուհին» բալետի III ակտից (գործընկեր Ալեքսեյ Ֆադեեչև) և պա-դե-դե Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ» բալետից (գործընկեր՝ Կադեր Բելարբի),
* 1993 - «Նինա Անանիաշվիլին և համաշխարհային բալետի աստղերը», մաս 3 (Nina Ananiashvili And International Star, P. 3) - Ցեզար Պունիի «Պա-դե-կատր», Անտոն Դոլինի խորեոգրաֆիան (կատարողներ՝ Նինա Անանիաշվիլի, Տատյանա Տերեխովա, Դարսի Կիսթլեր, Ռոզ Գադ), պա-դե-կատր Ալեքսանդր Գլազունովի «Ռայմոնդա» բալետի I գործողությունից, Մարիուս Պետիպայի խորեոգրաֆիան, Յու. Գրիգորովիչի խմբագրությամբ (գործընկեր՝ Ալեքսեյ Ֆադեեչև),
* 1993 - «Նինա Անանիաշվիլին և համաշխարհային բալետի աստղերը», մաս 4 (*Nina Ananiashvili And International Star*, P. 4) – գրան դիվերսիմենտ  Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ» բալետից, խորեոգրաֆիան՝ Մարիուս Պետիպայի (կատարողներ՝ Նինա Անանիաշվիլի, Ալեքսեյ Ֆադեեչև, Տատյանա Տերեխովա, Էլիզաբեթ Պլատել, Նիկոլյա լը Ռիշ)։

; Վավերագրական կինո 
* 1989 - «Նինա Անանիաշվիլի, Անդրիս Լիեպա - «Այսպիսի կարճ դար ...» - 1989, 57 րոպե, ռեժիսորներ Ն. Վորոնովա, Ս. Վիշեգորոդցև,
* 1989 - «To the Limit» - վավերագրական ֆիլմ IMAX-ից, 1989, 35 րոպե, ռեժիսորներ Մայք Հուվեր, Գրեգ ՄակԳիլիվրեյ և Դերեկ Գարտ,
* 2003 - «Ներկայացման նախորդ օրը» - վավերագրական ֆիլմ, 2003, 39 րոպե, ռեժիսոր՝ Նիկիտա Տիխոնով,
* 2008 - «Վիվատ, Նինա, վիվատ» - վավերագրական ֆիլմ, 2008, 39 րոպե, ռեժիսոր՝ Նիկիտա Տիխոնով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Биография и фотогалерея на сайте «Маленькая балетная энциклопедия»
* Фотогалерея и видео на сайте The Ballerina Gallery
* Фотографии на сайте «Мастера музыкального театра»
* ''Аловерт Н.'' Интервью с Ниной Ананиашвили. Часть первая. «Культура» № 32 (590)
* ''Аловерт Н.'' Нина Ананиашвили о себе. Часть вторая. На сцене Большого театра. «Культура» № 39 (597)
* ''Аловерт Н.'' Нина Ананиашвили — молодая и прекрасная. «Культура» № 27 (689)

 
Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Վրաստանի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ