Կանանց վաճառք

**Կնոջ վաճառք,** պրակտիկա, երբ ամուսինը կամ չամուսնացած անձը վաճառում է կնոջը։ Կնոջ վաճառքն այս պրակտիկայի պատմության հետապնդել է բազմաթիվ նպատակներ և «կնոջ վաճառք» տերմինը չի սահմանվում թեմային վերաբերող բոլոր աղբյուրներում։

Երբեմն ամուսինը կնոջը վաճառում էր նոր ամուսնուն՝ որպես ամուսնալուծության եղանակ, որի դեպքում երբեմն կինը կարող էր ընտրել, թե ով է լինելու իր նոր ամուսինը, պայմանով, որ ընտրություն կատարի որոշակի ժամանակահատվածում։ Որոշ հասարակություններում կինը կարող է ինքնուրույն գնել ամուսնությունը կամ ամուսիններից որևէ մեկը կարող է նախաձեռնել ամուսնալուծության այս ձևը։ Ամուսնու պատասխանատվությունն ընտանիքի պահպանման և մինչամուսնական պարտքերի մարման համար նվազեցնելը կնոջ վաճառքի մեկ այլ պատճառ էր։ Երբեմն կնոջն ու երեխաներին վաճառում էին հարկեր վճարելու համար, հատկապես այն դեպքերում, երբ հարկերը չափազանց բարձր էին տարրական գոյատևումն ապահովելու համար։ Որոշ վաճառքների պատճառը սովն էր, որը հանգեցնում էր զանգվածային ոչնչացման։

Կուտակված պարտքերը կարող են վճարվել ազատ կին կամ ստրուկ վաճառելով։ Հասարակությունը կարող է կնոջը չտրամադրել այն իրավունքները, որոնք տրված են տղամարդկանց (ամուսնու վաճառքը կարող է մերժել նրա ցանկացած իրավունք)։ Փոխադարձ համաձայնությամբ, բայց առանց կնոջ համաձայնության կատարված ամուսնալուծությունը երբեմն հանգեցնում էր ամուսնալուծության չեղյալ հայտարարմանը, ինչը թույլ էր տալիս հետագայում վաճառել այն։ Ամուսինը կարող է վաճառել իր կնոջը, այնուհետև դիմել դատարան՝ կնոջ հետ նոր տղամարդու դավաճանության փոխհատուցման հայցով։ Ըստ մի օրենքի՝ իր կնոջը հարճերի մոտ վաճառող տղամարդիկ արդարացվում էին։

Ազատ կինը կարող էր վաճառվել ստրկության, օրինակ, եթե նա ամուսնանար ճորտի հետ կամ եթե նրա ամուսինը սպանվեր։ Երբեմն ստրկատերը վաճառում էր ստրկացած կնոջը։ Ստրկացած ընտանիքները հաճախ քայքայվում էին և կանայք, ամուսիններն ու երեխաները վաճառվում էին տարբեր գնորդների, հաճախ միմյանց այլևս չտեսնելու համար, իսկ կնոջը վաճառելու սպառնալիքն օգտագործվում էր ստրկացած ամուսնուն  տիրոջ ենթակայության տակ պահելու համար։ Պատերազմի ժամանակ մի կողմը կարող է կեղծ ձևով մեղադրել մյուսին լրտեսության նպատակով կնոջը վաճառելու մեջ։ Կինը կարող է նաև համարվել եկամուտ և բռնագանձվել տեղական Կառավարության կողմից, քանի որ տղամարդը մահացել է առանց ժառանգներ թողնելու։ Կնոջ վաճառքը երբեմն նշանակում էր կնոջ ծառայությունների վաճառք։ Այն կարող էր լինել մի քանի տարի, որին հաջորդում էր ազատությունը։ Եթե վաճառքը ժամանակավոր էր, ապա որոշ դեպքերում կնոջ վաճառքը ժամանակավոր էր համարվում միայն այն իմաստով, որ վաճառված և նորից ամուսնացած կինը մահից հետո վերամիավորվել է իր առաջին ամուսնու հետ։
Օրենսդրության մեջ և գործնականում կային սահմանափակումներ, որոնք քննադատության տեղիք էին տալիս։ Որոշ հասարակություններ հատուկ արգելում էին կանանց վաճառքը, նույնիսկ ամուսիններին մահապատժի էին ենթարկում օրենքը խախտելու համար, բայց երբեմն հաջողվում էր խուսափել իրավական արգելքից, օրինակ՝ որդեգրումը վճարով կազմակերպելով։ Հասարակությունը կարող է հարկել կամ տուգանել կանանց վաճառքի համար՝ առանց այն արգելելու։ Օտարերկրյա զինվորականների հարևանությունը երբեմն ստիպում էր տիրոջը վաճառել ստրուկներին, ինչը հակառակ դեպքում կհանգեցներ ընտանիքում պառակտման։ Քննադատության ընթացքում որոշ վաճառքներ (ոչ միայն ծառայություններ, այլև կանայք) հավասարեցվել են ձիերի վաճառքին։ Վաճառքի հանված կանանց վերաբերվում էին որպես կապիտալ ակտիվների կամ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների։ Մի օրենք կանանց դարձրել է ամուսինների շարժական գույք։ Առևտրի այլ տեսակներ բնութագրվում էին որպես դաժան, հայրապետական և ֆեոդալական։ Կանանց վաճառքը հավասարեցվում էր ստրկությանը։ Ամբողջ Աֆրիկայում ծագել է վեճ, թե արդյոք աֆրիկացիները համարում են, որ այս պրակտիկան ընդհանրապես հանցագործություն չէ, թե այն հակասում է այն ամենին, ինչ աֆրիկացիները համարում են արժեքավոր և հարգված։ Որոշ ժամանակակից հանրաճանաչ երգեր, որոնք ուղղված են կանանց վաճառքի դեմ՝ միջոց են քաղաքներում աղքատության դեմ պայքարելու և ֆեմինիստական կազմակերպությունների կողմից մարդու իրավունքների պաշտպանության համար։ Ֆեմինիստի գրած Հայտնի ժողովածուում խոսվում էր կնոջը վաճառելու առաջարկի և այդ հարցի քննարկման դեմ կնոջ առարկության մասին, որից հետո կնոջ վաճառքը տեղի չի ունեցել։ Մեկ այլ պատմություն արդարության կողմնակից ֆեմինիստի մասին է, որում ամուսինը գրաքննության է ենթարկվում կամ նախատվում է իր կնոջը մոլախաղով վաճառելու համար։
Դարեր շարունակ կանանց առևտուրը տարածված է եղել շատ հասարակություններում և երբեմն մեր ժամանակներում, ներառյալ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները (ներառյալ Հավայան կղզիներում ճապոնացիների շրջանում, գալինոմեր, Կարոլինա և Ֆլորիդա ցեղերի հնդիկների շրջանում, ինչպես նաև Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիս-արևմուտքում, ինչպես նաև Կոդիակ կղզու բնիկների շրջանում, Կոլումբիա, Անգլիա, Ավստրալիա (աբորիգենների շրջանում), Դանիա (հնարավոր է), Հունգարիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Հնդկաստան, Ճապոնիա, Մալայա (չինացի աշխատողների շրջանում), Թաիլանդ (առնվազն թույլատրվում է), Հյուսիսային Ասիա (սամոյադների շրջանում), Փոքր Ասիա (յորուկների շրջանում), Կաֆիրիստան, Ինդոնեզիա (չնայած ոչ այնքան), Տանգանիկա, Կոնգո, Բամում, Կենտրոնական Աֆրիկա (բալուբայի շրջանում), Զամբիա, Հարավային Աֆրիկա (չինացի աշխատողների շրջանում), Բուրկինա Ֆասո, Եթովպիա, Նիգերիա (հնարավոր է), Աբիսինիա, Եգիպտոս, Լոմբարդիա, Հին Հռոմ (երբեմն որպես իրավական գեղարվեստական և երբեմն որպես իրականություն), Հին Հունաստան և հին Էմար (Սիրիայում)։ Հատուկ արգելքներ գոյություն ունեին Թաիլանդում, Ինդոնեզիայում, Հին Հռոմում և հին Իսրայելում, իսկ մասնակի արգելքները՝ Անգլիայում և Ճապոնիայում։ Կնոջ վաճառքը ժողովրդական մշակույթի թեմա էր Հնդկաստանում, ԱՄՆ-ում, Չինաստանում, Սկանդինավիայում, Նեպալում, Գվատեմալայում և հոլանդական Հնդկաստանում։ Այս երևույթը հանդիպում է քրիստոնեության և հուդայականության մեջ։

## Պատմություն և պրակտիկա
### Անգլիա
Կանանց վաճառելու անգլիական սովորույթը հիմնականում առաջացել է 17-րդ դարի վերջին, երբ ամուսնալուծությունը գրեթե անհնար էր բոլորի համար, բացի շատ հարուստներից։ Ծիսական տեսքով, երբ ամուսինը իր կնոջը ցույց է տվել գոտին պարանոցին, ձեռքին կամ գոտկատեղին, ապա հրապարակայնորեն աճուրդում վաճառել է նրան, ով ավելի շատ է վճարել։ Չնայած այս սովորույթը իրավական հիմք չուներ և հաճախ հանգեցնում էր հետապնդման, հատկապես 19-րդ դարի կեսերից սկսած՝ իշխանությունների վերաբերմունքը դրա նկատմամբ հակասական էր։ 19-րդ դարի սկզբի առնվազն մեկ խաղաղության դատավոր պաշտոնապես հայտարարել է, որ ինքն իրեն իրավունք չի վերապահում խոչընդոտել կանանց վաճառքին և եղել են դեպքեր, երբ տեղական աղքատների հանձնակատարներն ամուսիններին ստիպել են վաճառել իրենց կանանց՝ ընտանիքն աշխատանքային տներում պահելու փոխարեն։ Կանանց վաճառելու անգլիական սովորույթը տարածվել է Ուելսում, Շոտլանդիայում, Ավստրալիայում և ԱՄՆ-ում։

### Ճապոնիա
Տոկուգավայի դարաշրջանի Ճապոնիայում (1600-1868), ըստ Ջ.Կ. Ռոջերսի, տղամարդիկ սովորաբար վաճառում էին իրենց կանանց և երեխաներին կամ երկարաժամկետ վարձակալում էին նրանց։ Այն բնորոշ էր Ասիական հայրապետական ֆեոդալիզմի դաժանությանը։ Վաճառքն ու որդեգրումը անժամկետ փոխանցումներ էին, տարբերությունն այն էր, որ վաճառքը երբեմն օրինականորեն արգելվում էր, իսկ որդեգրումները հավանաբար, օգտագործվում էին որպես նմանատիպ էֆեկտի այլընտրանք՝ նմանատիպ ուղղությամբ վճարումներով։  1601-1860 թվականներին Ռամսեյերին հայտնի վաճառքների և որդեգրումների վերաբերյալ հրապարակված տվյալները կազմել են ընդհանուր առմամբ 52 պայմանագիր, որից 35-ը կնքվել են կանանց և 17-ը տղամարդկանց կողմից, թարգմանությունները ներառում էին երեխաներ՝ կախված յուրաքանչյուր պայմանագրից։ 1740 թվականից հետո «վաճառքի պայմանագրերը» հիմնականում անհետացել են։

### Բաբելոն
Բաբելոնում մ.թ. ա. մոտ 1700-ական թվականներին գործում էր Համմուրաբի թագավորի օրենքը։ Ըստ Էթան Լևինի՝ թույլատրվում էր կնոջը վաճառել ամուսնու պարտքերը վճարելու համար, չնայած ավելի վաղ կարծիքը (գուցե հնացած կամ բոլոր գիտնականները համաձայն չէին) այն էր, որ օրենքը կարող էր համեմատաբար սահմանափակ լինել՝ միայն նախատեսելով, որ կնոջ վաճառքը սահմանափակվում էր նրա ծառայությունների վաճառքով։

## Քննադատություն
Սոցիոլոգ Էլվին Ջոն Շմիդտի խոսքով՝ կնոջ վաճառքը տղամարդու սեփականություն լինելու հետևանքն էր։ Հրեական Աստվածաշնչի կրոնական պատվիրանը, որն արգելում է հարևանի կնոջը ցանկանալ, կապված է նրա հետ, որ «կինը դիտվում է որպես սեփականություն»,-գրել Է Շմիդտը։ Քրիստոնյաները և հին հրեաներն ազդել են այն համոզմունքի վրա, որ կինն ու տղամարդը անհավասար են։

11-րդ դարում կանանց վաճառքը քննադատվել է Հռոմի պապ Գրիգոր VII-ի կողմից և կաթոլիկ եկեղեցին ժամանակի ընթացքում դեմ էր դրան, հավանաբար այն պատճառով, որ այն դեմ էր ամուսնալուծությանը, մինչդեռ ոչ կաթոլիկ քրիստոնեական եկեղեցին եայդքան էլ չէր քննադատում։

1881 թվականին Ռոբերտ Ինգերսոլը գրել է, որ այն ստրկություն է։ Դա այն է, ինչ Եհովան արտոնել է Հրեաստանում producing "sexist theology".։

Կարլ Մարքսը պնդում էր, որ մեքենայական արտադրությունն այնքան է մեծացնում աշխատող կանանց և երեխաների թիվը, որ տղամարդիկ դուրս են մղվում, իսկ Մայքլ Բուրավոյը կարծում էր, որ այն ամենն ինչ հայրը կարող է անել՝ իր կնոջն ու երեխաներին վաճառելն է։

## Տես նաև
* Վաճառված հարսնացուն
* Հարսնացուի գնում
* Աղջիկ փախցնել
* Սեռական ստրկություն
* Թրաֆիքինգ

## Ծանոթագրություններ

### Մատենագրություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Բաբելոն
Կատեգորիա:Էդո ժամանակաշրջան
Կատեգորիա:Ընտանեկան իրավունք
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներն Աֆրիկայում
Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ
Կատեգորիա:Միջնադարյան Ֆրանսիա
Կատեգորիա:Միջնադարյան իրավունք
Կատեգորիա:Միջնադարյան կանայք
Կատեգորիա:Չինացի կանայք
Կատեգորիա:Օրենսգրքեր