open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոնդադու

**Կոնդադու** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սոզայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5827 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 280,913 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 20,7 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 12.734.654,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.076,42 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,603 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:1961 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Էսպերանսա (Պարաիբա)

**Էսպերանսա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է **Էսպերանսայի** կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29 801 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 165,189 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 180,4 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1925 թվականին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 92.449.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.248,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,635 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։

## Արտաքին հղումներ
*Տեղեկություններ Էսպերանսայի մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Սուզա

**Սուզա** (իտալ. *Susa*), քաղաք Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Գտնվում է Վալ դի Սուզա հովտում, ֆրանսիական սահմանի մոտ՝ (Բրիանսոն քաղաքի դիմաց)։

Բնակչությունը՝ 6.743 մարդ (2010 թ.), բնակչության խտությունը՝ 600 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11.26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 10059։ Հեռախոսային կոդը՝ 0122։

## Քույր քաղաքներ

*  Պաոլա, Իտալիա
*  Բրիանսոն, Ֆրանսիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Մաքսիմ Ռիլսկի

**Մաքսիմ Ֆադեևիչ Ռիլսկի** (, ), ուկրաինացի խորհրդային բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։ ՈՒԽՍՀ ԳԱ (1943) և ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) ակադեմիկոս։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1943 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնական-ազգագրագետի ընտանիքում։ Սովորել է գիմնազիայում, իսկ այնուհետև՝ Կիևի համալսարանի բժշկական և պատմաբանասիրական ֆակուլտետներում։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1910 թվականին հրատարակել է «Սպիտակ կղզիներում» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն։

1920-ական թվականներին պատկանել է ուկրնեոդասականների խմբավորմանը («Փոթորկի ու ձյան միջով», 1925, «Տասներեքերորդ գարունը», 1926, «Երբ միանում են ճամփաները», 1929, «Ձայն և արձագանք», 1929, բանաստեղծությունների ժողովածուներ) 1930-ական թվականների սկզբներին կտրուկ շրջադարձ է կատարել դեպի արդիականությունը, դեպի խորհրդային հայրենասիրության ու ժողովուրդների բարեկամության թեմաները («Կշեռքի նշանը», 1932, «Կիև», 1935, «Այգեկութ», 1940, ժողովածուներ)։

Լույս է ընծայել ավելի քան հարյուր գիրք, որտեղ ամփոփված են նրա բանաստեղծությունները, պոեմները, թարգմանությունները, գրականագիտական հոդվածներն ու ուսումնասիրությունները։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Ռիլսկի պոեզիան կոչել է պայքարի ընդդեմ զավթիչների, ներշնչել է հաղթանակի հավատ։

Եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ արվեստագիտության, բանահյուսության և ազգագիտության ինստիտուտի տնօրեն։ Բազմիցս ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Մաքսիմ Ռիլսկին փայլուն թարգմանիչ էր և թարգմանական արվեստի տեսաբան։ Նա ուկրաինացի ընթերցողին ծանոթացրել է ռուս և համաշխարհային գրականության բազմաթիվ ստեղծագործությունների հետ։ Հայ գրողներից թարգմանել է Խաչատուր Աբովյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Եղիշե Չարենցի, Սողոմոն Տարոնցու, Սարմենի, Հովհաննես Շիրազի, Գուրգեն Բորյանի և այլոց ստեղծագործությունները։ Հոդվածներ է գրել Ավետիք Իսահակյանի և Եղիշե Չարենցի մասին։

1954 թվականի սեպտեմբերին Մաքսիմ Ռիլսկին եղել է Հայաստանում։

## Պարգևներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակով (1943) են նշանավորվել նրա «Խոսք մայր հայրենիքի մասին», «Ցայգալույս», «Լուսավոր զենք» ժողովածուները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Տեոֆիլու Օտոնիի գավառ

thumb|300px|Տեոֆիլու Օտոնիի գավառը քարտեզի վրա
**Տեոֆիլու Օտոնիի գավառ** (), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Վալի դու Մուկուրի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 253 658 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 11 608,785 կմ²։ Բնակչության խտությունը 21,9 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 832 500 024,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)                                                               
* Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3 237,32 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)                                                                    
* Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,684

## Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
# Պոտե
# Կատուժի
# Պավան
# Սետուբինիա
# Իտայպե

Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի գավառներ
Լեչե

**Լեչե** (), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում, որի վարչական կենտրոնն է։ 
Բնակչության թվաքանակը, 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, եղել է 94 825, բնակչության խտությունը՝ 350 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա։ Զբաղեցնում է 238 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 73100, հեռախոսային կոդ՝+39 0832։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ
Սաիչիկ

**Սաիչիկ ** (), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի թերակղզում։ Հոսում է Տիգիլսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 131 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **19080000212120000030492**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Օխոտյան ծովի ավազանի գետեր
Ցյուրիխի լիճ

**Ցյուրիխի լիճ** (, ), լիճ Շվեյցարիայում, Գլառնյան Ալպերի հյուսիսային ստորոտին, հնագույն սառցադաշտի գործունեությամբ առաջացած իջվածքում, ծովի մակարդակից 409 մ բարձրության վրա։ Գտնվում է Շվեյցարիայի Սանկտ-Հալեն, Շվից և Ցյուրիխ կանտոնների միջև։ Մակերեսը 88 կմ², կմ2 է, ամենամեծ երկարությունը՝ 40 կմ, լայնությունը 1-4 կմ խորությունը՝ մինչև 143 մ, ունի մանգաղի ձև։  Ծայր արևելքում ընդունում է Լինտ գետը, իսկ լճի արևմուտքից արտահոսում է Աարե գետի վտակ Լիմատը։ Նավարկելի է։ Կա ձկնորսություն։ Ափերին են Ցյուրիխ քաղաքը և բազմաթիվ առողջարաններ։

## Կառուցվածք
Գուրդենի ցամաքալեզվակը, որը երկաթուղային  դամբը միացնում է   Ռապերսվիլի հրվանդանին, լիճը բաժանում է երկու անհավասար մասերի։ Փոքրը Վերին լիճն է (Obersee), որը գտնվում է Շվից և Սանկտ-Հալեն կանտոնների միջև։ Մեծ մասը զբաղեցնում է Ցյուրիխ կանտոնի սահմաններում տարածվող Ստորին լիճը (Untersee): Ստորինը Ցյուրիխի լճի հիմնական մասն է, որն առանձնանում է մեծ խորությամբ (143 մ), իսկ Վերինը խորը չէ, գերաճած՝ եղեգնով։
Երկու ափերով էլ երկաթուղային ճանապարհներ են անցնում։ Լճի կղզիները երկուսն են Ուֆենաուն և Լյուցելաուն։ 1854 թվականին Ցյուրիխի լճում, Մայլենում կառուցվեցին Շվեյցարիայում առաջին ցցաշենքերը։

## Նավագնացություն

Լճի վրա կանոնավոր ուղևորափոխադրումներն ապահովում է *Zürichsee Schifffahrtsgesellschaft* նավագնացությունը:. Այս նավատորմի նավատորմը բաղկացած է տասնյոթ նավից, որի կազմի մեջ մտնում են երկու հին  անվավոր շոգենավեր՝ *Stadt Zürich* (կառուցված 1909 թվականին) և *Stadt Rapperswil* (կառուցված 1914 թվականին)։
Հորգեն և Մայլեն բնակավայրերը իրար են կապում լճի վրա բացված ավտոմոբիլային լաստանավային անցուղով։ Լաստանավային օպերատորը *Zürichsee-Fähre Horgen-Meilen AG* ընկերություն է։ Անցուղում օգտագործում է հինգ լաստանավ, որոնք յուրաքանչյուր 10 րոպե իրար հաջորդում են։

## Պատկերասրահ

File:Uetliberg LCD.jpg
File:Felsenegg - view from the top.jpg
File:Zürichsee.jpg
File:Halbinsel Au Nordseite.jpg
File:SeedammBachtel.JPG
File:Rapperswil - Schlosshügel mit Sicht auf Ufenau.JPG
File:DS Stadt Zürich & Rapperswil - Rapperswil 1914.IMG 2362.jpg


## Տես նաև
* Озёра Швейцарии

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт пароходства Zürichsee Schifffahrtsgesellschaft
* Официальный сайт паромной переправы ürichsee-Fähre Horgen-Meilen AG

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Ցիտոքրոմներ

**Ցիտոքրոմներ**, շնչառական ֆերմենտներ, երկաթ պարունակող բարդ սպիտակուցներ, որոնց պրոսթետիկ (ոչ սպիտակուցային) մասը կազմում է հեմը (հեմոպրոտեիդներ)։ Առաջինը նկարագրել է շոտլանդացի գիտնական Մաք Մաննը (1886), իսկ նրանց դերը կենդանի բջիջներում բացահայտել է Դ․ Քեյլինը (1926, Անգլիա)։ Հայտնի են շուրջ 30 ցիտոքրոմներ։ Լայնորեն տարածված են բուսական, կենդանական և մանրէների բջիջներում։ Կարևոր դեր են կատարում կենդանի օրգանիզմներում ընթացող բազմաթիվ պրոցեսներում (բջջային շնչառություն, ֆոտոսինթեզ, միկրոսոմային օքսիդացում)։ Կենդանի բջիջներում իրականացնում են էլեկտրոնների և (կամ) ջրածնի աստիճանական տեղափոխությունն օքսիդացվող օրգանական նյութերից մոլեկուլային թթվածնի։ Պրոցեսի ընթացքում առաջանում է էներգիայով հարուստ միացություն՝ ադենոզինեռֆոսֆորաթթու։

Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
«Marvel Comics»-ի ոսկեդարի սուպերհերոսների ցանկ

**«Marvel Comics»-ի ոսկեդարի սուպերհերոսների ցանկ**.

Ստորև տրված են Marvel Comics սուպերհերոսների նորամուտները ըստ տարիների։ Marvel Comics-ի սուպերհերոսները ստեղծվել են Ստեն Լիի և Ջեք Կյորբիի շնորհիվ։ 
Marvel Comics-ի ոսկեդարի սուպերհերոսները տպվել են նամականիշների տեսքով, որոնք վաճառվել են Marvel Publications մասնաճյուղի շնորհիվ։

## «Marvel Comics»-ի ոսկեդարի սուպերհերոսների ցանկ

## Աղբյուրներ
* Marvel Journal, Էնտոնի Բակրա, էջ 1-20

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք (Marvel.com)
* Կերպարների նկարագրում

Կատեգորիա:Ցանկեր
Կատեգորիա:Սուպերհերոսների ցանկեր
Կորեմաս

**Կորեմաս** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատա Պարաիբանուի մարզում։ Մտնում է Պիանկոյի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 607 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 379,491 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 41,1 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի ապրիլի 4-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 28.674.358,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.863,42 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,595 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Կորեմասի մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Ցիտոկինիններ

**Ցիտոկինիններ**, բույսերի հորմոնների խումբ (կինիններ), 6-ամինապուրինի ածանցյալներ։ Առաջանում են հիմնականում արմատներում և քսիլեմով տեղաշարժվում դեպի ընձյուղները, տերևները, բողբոջները։ Հատկապես շատ են պտուղներում և սերմերում։ Ցիտոկինինները խթանում են բջիջների կիսումը, սերմերի ծլումը, բողբոջների աճը, Նուկլեինաթթուների, սպիտակուցների, քլորոֆիլի սինթեզը, մասնակցում օրգանների տարբերակմանը, ցողունների, արմատների, ծաղիկների առաջացմանը։ Ցիտոկինինները աուքսինների առաջացրած գագաթնային դոմինանտության անտագոնիստներ են։ Բույսերից մեկուսացած դեղնած տերևների մշակումը ցիտոկինիններով դրականորեն է ազդում նրանց կանաչման և կյանքի երկարացման վրա։ Հաստատված է, որ ցիտոկինիններ ազդում են քլորոպլաստների ուլտրակառուցվածքի վրա, արագացնում թաղանթների և գրանների առաջացումը։ Ցիտոկինինները միաժամանակ կարգավորում են նյութափոխանակության արգասիքների վերաբաշխումը բույսերի տարբեր մասերում և օրգաններում։ Ցիտոկինինների շարքում առանձնապես ակտիվ է խմորասնկերից անջատված կինետինը, որն ուժեղացնում է ցիկլային ֆոսֆորիլացումը և նպաստում ադենոզինեռֆոսֆորաթթվի (ԱԵՖ) քանակի ավելացմանը։

Կատեգորիա:Ֆիտոհորմոններ
Կարլ Ալֆրեդ Ցիտել

**Կարլ Ալֆրեդ Ցիտել** (), գերմանացի երկրաբան և հնէաբան։ 1863 թվականից եղել է Կարլսրուեի պոլիտեխնիկումի միներալոգիայի, երկրաբանության և հնէաբանության պրոֆեսոր։ 1866 թվականից՝ Մյունխենի համալսարանի պրոֆեսոր, 1899 թվականից՝ Բավարիայի ԳԱ պրեզիդենտ։ Մասնակցել է Սկանդինավիա, Ֆրանսիա, Իտալիա, Լիբիա և Եգիպտոս կատարած արշավախմբերին։ Զբաղվել է յուրայի, կավճի և երրորդական հասակի նստվածքների կենսաշերտագրությամբ։ Հիմնական աշխատությունները՝ «Հնէաբանության ձեռնարկ» (1876-1893) և «Հնէաբանության հիմունքները» (1895), նպաստել են հնէաբանության զարգացմանը, կարևոր տեղեկատու և ուսումնական ձեռնարկներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հնէաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հանքաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Էմի Մակդոնալդ

**Էմի Մակդոնալդ** (), շոտլանդացի բանաստեղծուհի և երաժիշտ։

Սկսել է երաժշտությամբ ստեղծագործել սկսած վաղ հասակից։ Նրա առաջին երգը եղել է The Wall, որի գրման շարժառիթը եղել է Էմիի քրոջ մահճակալի վերևում կախված պաստառը։

Նրա առաջին սինգլը՝ «Poison Prince», թողարկվել է 2007 թվականի մայիսի 7-ին։ Դեբյուտային This Is The Life ալբոմը թողարկվել է 2007 թվականի հունիսի 30-ին, և ունեցել է 2,5 միլիոն պատճեն։ Երկրորդ ալբոմը՝ A Curious Thing թողարկվել է 2010 թվականի մարտի 8-ին։

Երաժշտական կարիերան Էմին սկսել է 15 տարեկանում, ելույթ է ունեցել Travis խմբի, Փիտ Դոերտիի և The Libertines խմբի հետ։ Եվրոպայում մի քանի ելույթներից հետո Մակդոնալդը 2008 թվականի ամռանը մասնակցում է երգի 5-րդ փառատոնին, իսկ հետո այնպիսի երաժշտական փառատոների, ինչպիսիք են՝ Glastonbury, Hyde Park Calling, T in the Park և the V Festival:

2013 թվականի հունվարի 7-ին նա կատարեց իր «Slow It Down» ստեղծագործությունը «Ոսկե գնդակ» հանդիսության ժամանակ, Ցյուրիխում։

## Պատանեկությունը
Մակդոնալդը սովորել է Բիշորպբրիգսի միջնակարգ դպրոցում։ Հատկապես նա սիրել է աշխարհագրությունը։ Նա ինքնուս երաժիշտ է։ Սկսել է կիթառ նվագել հոր աջակցությամբ, իսկ դրանից հետո 2000 թվականին T in the Park փառատոնի ժամանակ լսելով «Turn» երգը, ցանկացել է նվագել : 15 տարեկանից նա սկսել է նվագել սրճարաններում։

Հաղթելով դպրոցական վոկալային մրցույթում, Էմին ոգեշնչվելով իր ստեղծագործությունները ուղարկել է պրոդյուսեր Փիտ Ուիլկինսոնին։ Նրանք միասին պայմանագիր են ստորագրել Vertigo լեյբլի հետ։


Amy Macdonald AMADEUS2008a.jpg|Էմի Մակդոնալդը Վիեննայում մրցանկաբաշխության ժամանակ
Amy MacDonald at the I EM Music in Emmendingen.jpg|Էմի Մակդոնալդը I EM Music-ի ժամանակ
AmyMacdonald02academy.jpg|Էմի Մակդոնալդը


## Անձնական կյանքը
2008 թվականին Մակդոնալդը նշանվել է ֆուտբոլիստ Սթիվ Լովելի հետ։ Իր ամուսնուն Էմին նվիրել է մի շարք երգեր՝ Your Time Will Come, My Only One, Slow It Down, Life In A Beautiful Light և այլն, բայց ավելի քան 3 տարի նշանված լինելուց հետո 2012 թվականի աշնանը զույգը բաժանվել է։

Էմին ունի քույր Քեթրին անունով։

Նրա տատիկը մահացել է Ալցհեյմերի հիվանդությունից։ Նրան Էմին նվիրել է Left That Body Long Ago երգը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* 2007: *This Is the Life*
* 2010: *A Curious Thing*
* 2012: *Life in a Beautiful Light*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Ցիստեռն

250px|մինի|Բետոնե ցիստեռն
**Ցիստեռն** (լատ՝. cisterna-ջրավազան, ջրամբար), արհեստական փակ կառույց (տարողություն)՝ հեղուկներ, հեղուկացված գազեր, սորուն նյութեր պահելու և փոխադրելու համար։ Ստացիոնար ցիստեռնները պատրաստում են բետոնից, երկաթբետոնից, պողպատից, ալյումինի համաձուլվածքներից և այլն։ Ցիստեռնները լինում են ստորգետնյա, գետնի մեջ խորացված և վերգետնյա։ Շարժական ցիստեռնները տեղակայվում են ավտոմոբիլների կամ երկաթուղային սայլակների վրա և ծառայում են լցովի բեռների փոխադրման համար։ Ավտոմոբիլային Ցիստեռնների տարողությունը սովորաբար 1,5-5 մ3 Է։

Կատեգորիա:Ջուր
Ֆեյրա դի Սանտանա

**Ֆեյրա դի Սանտանա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա մարզում։ Ֆեյրա դի Սանտանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 571 997 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով և 606 139 մարդ 2014 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1362,880 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 444,7 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 18 Սեպտեմբերի 1873 թվականին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 3 500 550 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 6635,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,740 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման կիսանապատային, արևադարձային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Սամկի (գետ)

**Սամկի** (ռուս. *Правые Самки*), գետ Բիստրինսկի շրջանում, Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասում։
Իչա գետի աջ վտակն է։

Գետի երկարությունը մոտ 34 կմ է։ Աջից թափվում է Իչա գետ, նրա գետաբերանից 167 կմ հեռավորության վրա։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **19080000212120000030218**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տեյշեյրա (Պարաիբա)

**Տեյշեյրա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սիերա դու Տեյշեյրաի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում 13 633 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 114,437 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 107,6 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1859 թվականին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 23.498.398,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.022,06 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,624 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Տեյշեյրայի (Պարաիբա) մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Էջմիածին (պար)

**Էջմիածին**, հայկական պար, որը Կարինի պարանմուշներից է և պատկանում է կլոր պարերի «ետ ու առաջ» տեսակին։

## Խորհուրդը
Պարը շատ հին է։ Ձեռքերը վեր պարզած բռնելու ձևը համեմատում են եկեղեցու գմբեթի հետ, սակայն այն, ըստ երևույթին, հեթանոսական ծագում ունի, և վեր պարզած ձեռքերը հիշեցնում են Ձոն Արևին։

## Պարային քայլերը
Պարն ունի երեք մաս․ առաջին մասը ետ ու առաջ է, երկրորդը՝ աջ ու հավասար, երրորդը՝ տեղում։ Մեղեդին նույնպես կարելի է տարանջատել երեք մասի, որը նաև համընկնում է պարաքայլերի հետ։ Պարում են խառը, ձեռքերը ափ-ափի, արմունկները՝ դեպի վեր ծալած, դաստակները՝ գլխի, իսկ արմունկները՝ կրծքի մակարդակին։ Պարի տեմպը միջին արագության է, ռիթմը՝ հավասարաչափ։

Պարի առաջին մասում ետ ու առաջ շարժումը կատարվում է անկյունագծով աջ ու առաջ՝ խորը խոնարհումներով, որոնք ժողովուրդը մեկնաբանում է իբրև խոնարհում Մայր Խորանի առջև, սակայն շարժումների բնույթը կարծես թե ավելի արևապաշտական է։ Աջ ու առաջ և ապա ձախ ու ետ շարժումներով պարաշրջանը նախ փոքրանում, ապա վերադառնում է իր նախկին դիրքին։ Ըստ ազգագրագետ-պարագետ Սրբուհի Լիսիցյանի՝ փակ պարաշրջանը խորհրդանշում է արևի սկավառակը, իսկ շրջանագծի փոքրացումը՝ արևի մայրամուտը, նաև մահը։ Առաջին մասի խոնարհումների ժամանակ ձեռքերը շրջանագիծ-պարաշրջանից դեպի դուրս են բացվում, և պարաշրջանի հատակագիծն այդ պահին հիշեցնում է արևի սկավառակ՝ նրանից ծագող ճառագայթներով, այսինքն՝ շրջանից դեպի դուրս բացվող ձեռքերով։

Երկրորդ մասում՝ վեց աջ և վեց ձախ գնացող շարժումները կատարվում են հարթ հետագծով և փոքր խոնարհումներով, որոնք այժմ խորանից աջ և ձախ (6-6) գտնվող 12 առաքյալների պատկերների առջև խոնարհումներն են։ Ենթադրվում է, որ նախաքրիստոնեական շրջանում այդ շարժումները խորհրդանշել են 12 համաստեղությունները՝ կենդանակերպերը։

Երրորդ մասում՝ տեղում կատարվող շարժումներով հատվածը կրկին արևապաշտական խորհուրդ է կրում։ Վերև պարզած ձեռքերը մի կողմից արևի ձոնի շարժումներ են խորհրդանշում, մյուս կողմից բոցկլտացող կրակ են հիշեցնում։ Ամբողջ պարաձևի ընթացքում, թե՛ աջ, թե՛ ձախ գնացող շարժումների ժամանակ աջ ոտքը կես քայլ առաջ է մնում ձախից և մշտապես գտնվում է պարաշրջանի մեջ, իսկ ձախը՝ յուրաքանչյուր պարաքայլին, ասես շրջանից վանվելով, տարվում է դեպի դուրս։ Հիշենք, որ պարի կլոր հատակագիծը, բացի արևի սկավառակից, նաև կյանքի շրջանն ու տվյալ հասարակության ամբողջականությունն է խորհրդանշում։ Եվ քանի որ աջը հաջողության խորհրդանիշն է, իսկ ձախը՝ ձախորդության և մահվան, ապա կարելի է եզրակացնել, որ պարի ընթացքում աջը, այսինքն՝ հաջողությունը պահվում է համայնքի, հասարակության ներսում՝ փորձելով մոգական ուժերի միջոցով համայնքին հաջողություն ապահովել, իսկ ձախը՝ ձախորդությունը, թարսությունը, ամեն քայլի հետ վանվում է համայնքից, հասարակությունից դուրս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջմիածին պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Աֆշարներ

**Աֆշարներ**, թյուրքալեզու ժողովուրդ, 24 օղուզ ցեղերից մեկը։ Բնակվում են հիմնականում Իրանի հյուսիսում (Իրանական Ադրբեջանում), Թուրքիայում և Աֆղանստանում (Քաբուլի մոտ)։ XX դարի 60-ականներին նրանց թվաքանակն անցնում էր 350 հազարից։ Վարում են կիսաքոչվոր կենսակերպ, զբաղվում անասնապահությամբ և, մասամբ, հողագործությամբ։ Դավանանքը՝ շիա իսլամ։

Համաձայն օղուզական առասպելների՝ ցեղի ավանումը առաջացել է Օղուզ-խանի թոռան՝ Աֆշար-խանի անունից։ «Աֆշար» բառը նշանակում է «լսող, ենթարկվող»։

Աֆշարները Առաջավոր Ասիա են տեղափոխվել Միջին Ասիայից XIII-XIV դարերում։ Մասնակցելով սելջուկների՝ դեպի Մերձավոր Արևելք իրականացրած արշավանքներին, նրանք ժամանակի ընթացքում սկսել են բնակվել այդ տարածաշրջանում, հիմնականում, Իրանում։ Սեֆյանների ժամանակաշրջանում աֆշարները զգալի դեր են խաղացել երկրի կառավարման, հատկապես, զինվորական գործում։ 1736 թվականին, աֆշար Նադիր Ղուլի Բեկը գահընկեց է արել սեֆյան վերջին շահին, իրեն հռչակել Իրանի շահ՝ հիմնելով նոր դինաստիա՝ Աֆշարինների դինաստիան։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Իրանիկա հանրագիտարան․ AFŠĀR
* Սովետական մեծ հանրագիտարան․ Աֆշարներ

Կատեգորիա:Իրանի ազգեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգեր
Կոկուբունձի

**Կոկուբունձի** , քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 122 293 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 10 652,70 մարդ/կմ²։

## Սիմվոլիզմ
Քաղաքի ծառը համարվում է *Zelkova serrata* ծառը, ծաղիկը՝ Rhododendron indicum սասանկվան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Ցինկիտ

**Ցինկիտ**, միներալ։ Քիմիական կազմը՝ ZnO։ Խառնուրդների ձևով սովորաբար պարունակում է MgO (մինչև 9%), PbO (մինչև 5,3%), FeO (մինչև 1,1%)։ Բյուրեղագիտական համակարգը հեքսագոնային է։ Հիմնականում առաջացնում է հատիկավոր ագրեգատներ, բյուրեղները սակավ են։ Գույնը՝ նարնջագույն–դեղինից մինչև մուգ կարմիր։ Կարծրությունը՝ 4-5, խտությունը՝ 5700 կգ/մ3։ Հանդիպում է մանգան-ցինկի կոնտակտ–մետասոմատիկ հանքավայրերում վիլեմիտի, ֆրանկլինիտի հետ, ինչպես նաև կապարի և կապար–ցինկի հանքավայրերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցինկի միներալներ
Կատեգորիա:Հանքանյութեր
Կատեգորիա:Միներալներ
Աստվածածնա պար

**Աստվածածնա պար**, Ջավախքում պահպանված հայկական ծիսական պար, որը տարածված է եղել Կարինի շրջանում։ Պատկանում է «երկու գնալ, մեկ դառնալ» պարերի ընտանիքին։

## Խորհուրդ
Պարը կապված էր հեթանոսական մայր աստվածության պաշտամունքի մնացորդների հետ, նվիրված էր մայրության և պտղաբերության աստվածուհուն՝ Անահիտին։ Պարը կատարում էին Խաղողօրհնեքի տոնին, որը նույնպես կապված էր պտղաբերության հետ։ Հետագայում այս պարի կատարումը վերագրվեց Մարիամ Աստվածածնին, իսկ պարել սկսեցին միայն Աստվածածնա վերափոխման տոնին, որը կրկին համատեղվեց Խաղողօրհնեքի տոնակատարության հետ։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը պարն ավանդաբար կատարել են տարին մեկ անգամ՝ Աստվածածնի Վերափոխման տոնին։ Հետագայում, Աստվածածնի պաշտամունքի խարխլման հետևանքով, պարն աստիճանաբար մոռացության է տրվել, մի բան, որը ծիսական պարերի համար դարձել է ընդհանուր երևույթ։

## Պարային քայլերը
«Աստվածածնա պարը» դանդաղ, հանդիսավոր պար է։ Պարում են կլոր, պարտադիր փակ շրջանով։ Կանգնում են կողք կողքի, երեսները դեպի շրջանի կենտրոնը։ Ձեռքերը բռնում են թևկախ, ափ ափի։
Գրառված «Աստվածածնա պարում» տեմպը դանդաղ է, ռիթմը՝ անհավասար։ Պարեղանակը 7/8 է։ Ամեն մի քայլը զբաղեցնում է 1/16 ժամանակ և նույնքան էլ դադար է պահվում։

Պարային քայլերն են․
* աջ թաթով քայլ դեպի աջ՝ երկրորդ դիրքից կես թաթ առաջ,
* ձախով քայլ միացում՝ վեցերորդ դիրքից կես թաթ առաջ,
* կրկնել 1-ի քայլը,
* ձախ ոտքի ծունկը 90˚ անկյամբ վեր բարձրացնել, ապա անկյունը բաց անելով՝ թաթն առաջ մղել մինչև աջ ոտքի ծնկի մակարդակը,
* ձախ թաթով քայլ դեպի ձախ՝ երկրորդ դիրքից կես թաթ ետ,
* աջ թաթը բարձրացնել ճիշտ այնպես, ինչպես ձախը 4-ին,
* աջ թաթը միացնել ձախին՝ առանց մարմնի ծանրությունն ընդունելու։
Պարի բոլոր հաշիվներին կատարվում է մեկ ծունկկոտրուկ՝ 1/16 տևողությամբ։ Յուրաքանչյուր հաշվին քայլից հետո կատարվում է իրանի աջ ու ձախ 15˚ առանցքային թեքումներ, այսինքն՝ շորոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աստվածածնա պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
* Ուս ուսի. Աստվածածնապար
Ցինհայ

**Ցինհայ**, նահանգ Չինաստանի հյուսիս-արևմուտքում։ Տարածությունը 720 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ ։ Վարչական կենտրոնը՝ Սինին։ Ռելիեֆում գերակշռում են լեռներն ու սարահարթերը։ Ցայդամի իջվածքը հյուսիսից սահմանափակված է Նանշանի և Ալթընտաղի, հարավից՝ Կունլունի լեռներով։ Կլիման խիստ ցամաքային է, խստաշունչ ձմեռով և զով ամառով։ Տարեկան տեղումները 300-500 մմ են։ Ցինհայում են Յանցզի, Հուանհե, Մեկոնգ գետերի վերին հոսանքները։ Շատ կան լճեր (ամենախոշորը՝ Կուկունոր)։ Տարածված են լեռնային տափաստանները և կիսաանապատները։ Ցինհայը Չինաստանի տնտեսապես թույլ յուրացված ագրարային նահանգներից է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի նահանգներ
Ցինկի քլորիդ

**Ցինկի քլորիդ**, ZnCl2, աղաթթվի ցինկի աղը։ Անգույն, խոնավածուծ բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 322&nbsp;°C, եռմանը՝ 722&nbsp;°C, խտությունը՝ 2900 կգ/մ³։ Լավ է լուծվում ջրում (100 գ-ում՝ 398 գ, 20&nbsp;°C), որտեղ մասամբ հիդրոլիզվում է (լուծույթը թթվային է)։ Ստացվում է ցինկը կամ նրա օքսիդը աղաթթվում լուծելով։ Օգտագործվում է որպես արծնիչ ատամի ցեմենտ պատրաստելու, փայտանյութը փտումից պաշտպանելու, մետաղի մակերևույթը զոդումից առաջ օքսիդից մաքրելու համար։

## Ծանոթագրություններ1

Կատեգորիա:Ցինկի աղեր
Կատեգորիա:Քլորիդներ
Կատեգորիա:Մետաղների հալոգենիդներ
Կատեգորիա:Անօրգանական միացություններ
Օրգանական հանածո վառելիք

250px|մինի|աջից|Օրգանական հանածո վառելիք
**Օրգանական հանածո վառելիք.** վառելիքի և էներգիայի հիմնախնդիրը մարդկության առջև ծառացած կարևոր հարցերից մեկն է։ Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների ընդարձակման, նոր արտադրաեղանակների ներդրման, ձեռքի ծանր աշխատանքի վերացման համար անհրաժեշտ է վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության մշտական աճ։ Հազարամյակներ առաջ իրար հետ շփելով փայտի երկու կտոր՝ մարդն առաջին անգամ կրակ ստացավ, խորհրդավոր կրակ, որից այնուհետև մնաց անբաժան։ Դրանից սկսած՝ մինչև ժամանակակից գերհզոր հրթիռային շարժիչների ստեղծումը, մարդն անընդհատ փնտրել է ուժի և էներգիայի աղբյուրներ։ Դարեր շարունակ պարզագույն սարքերում որպես բանող ուժ օգտագործվել է մարդկանց և կենդանիների մկանային ուժը։ Այնուհետև մարդը կարողացել է իրեն ծառայեցնել շարժվող ջրի էներգիան։ Որպես առաջին ջրամեքենա կարելի է հիշատակել ոռոգման նպատակով օգտագործվող ասորեստանյան և եգիպտական շերեփանիվները։ 11-րդ դարից սկսած՝ հատկապես եվրոպական երկրներում հողմաղացների ձևով օգտագործվել է քամու ուժը, որը մինչ այդ ծառայում էր որպես առագաստանավերի շարժման միջոց։ Շոգեմեքենայի գյուտը 18-րդ դարի կեսերին (Ջ. Ուատտ) շրջադարձային եղավ քաղաքակրթության համար։ Ջերմային շարժիչների մյուս խումբը ներքին այրման շարժիչներն են, որոնցով համալրված են ավտոմեքենաները։ Այդ շարժիչում վառելիքի այրման ջերմությունը վերածվում է մեխանիկական աշխատանքի։ Ինքնաթիռների, նավերի և հրթիռների շարժման համար ևս օգտագործվում է քիմիական վառելիքի էներգիան։ Որպես էներգիայի հիմնական աղբյուր մինչև այժմ ծառայում է վառելիքի, հատկապես օրգանական վառելիքի այրման ջերմությունը։

Ջերմությունը էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես աշխատանքի փոխարկվելու մասին գիտությունը կոչվում է ջերմադինամիկա։ Ըստ այս ուսմունքի առաջին սկզբունքի, որը միաժամանակ էներգիայի պահպանման օրենքն է, էներգիան չի կարող առաջանալ ոչնչից և չի կարող անհետանալ։ Քարածխի նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։ Նավթը և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ չէ։

***Յուրաքանչյուր վառելիքի բաժինն ընդհանուր պաշարում.***

## Աղբյուրներ
* Քիմիայի 12-րդ դասարանի ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի դասագիրք (Առլիկ Խաչատրյան, Լիդա Սահակյան)

Կատեգորիա:Օրգանական քիմիա
Կատեգորիա:Վառելանյութեր
Սրաբար

**Սրաբար**, համշենահայերի շրջանում ամենատարածված պարերից մեկը, որի տարատեսակներից է նաև «Հայսին բարը»։

## Անվան ստուգաբանություն
Անվանումը առաջացել է «սրա» արմատից, որը նշանակում է շարք, այսինքն՝ շարքով պար։

## Խորհուրդը
Համշենահայերը «Հայսին բարը»՝ հարսի պարը, կատարել են այն ժամանակ, երբ հարսանիքը մոտեցել է ավարտին։ Պարին մասնակցել են բոլոր զույգերը։ Այրիներին ու ամուրիներին արգելվել է մասնակցել։ Հարսը պարաշրջան մտել է արդեն երեսը բաց։ Պարը բոլորվել է միայն երեք շրջան, գերակշռող ուղղությունը միայն աջ է։

«Հայսին բարն» ունի մի առանձնահատկություն ևս։ Այն կատարվում է երկու անգամ. առաջինը՝ հարսի տնից դուրս գալու ժամանակ, որպես հրաժեշտի պար, երկրորդը՝ հարսանիքի վերջում։ Հարսի պարը միաժամանակ դառնում է սահմանագիծ՝ կյանքի մեկ շրջանն ավարտելու և մյուսն սկսելու համար։
«Սրաբարն» ունի երգվող սիրային տեքստ, բայց հազվադեպ է պատահում, որ պարեն երգելով։ Հիմնականում պարում են քեմոնայի նվագակցությամբ։ Ունի հավասարաչափ ռիթմ, աստիճանաբար արագացող տեմպ։

## Պարային քայլերը
Պարի ժամանակ երկսեռ զույգերը փակ շրջան են կազմում տան կենտրոնում գտնվող օջախի շուրջ, կողք-կողքի, թևերը՝ 90˚ անկյունով դեպի առաջ ծալած, դեմքերը դեպի շրջանի կենտրոնը։
Պարային քայլերն են․
* ձախ ոտքը խաղում է՝ փոքր-ինչ բարձրացվում և վերադառնալով՝ ընդունում մարմնի ծանրությունը,
* նույնը կատարում է աջ ոտքը,
* ձախը կրկնում է առաջին շարժումը,
* աջ ոտքը խաղում է՝ փոքր-ինչ բարձրացվելով,
* աջ ոտքով կատարվում է քայլ դեպի աջ՝ կես քայլ հեռավորությամբ,
* ձախ ոտքով քայլ-միացում. ոտքը դնում են սահեցնելով, առանց գետնից շատ բարձրացնելու։
Տղամարդիկ երբեմն տեղափոխվող ոտքը, թեթև բարձրացնելով, խաղացնում են օդում։ Պարը խիստ հանդիսավոր է։

Համշենցիները «Սրաբարը» համարում են «Թռթռուգի» և «Ձօնդր բարի» (ծանր պար) միջին տեսակ կամ հանգիստ «Թռթռուգ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սրաբար պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Լագոա

**Լագոա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատա Պարաիբանուի մարզում։ Մտնում է Կատոլե դու Ռոշայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4884 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 177,900 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 27,4 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1961 թվականին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 8.078.430,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.803,62 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,575 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Լագոայի մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Սպիտակերես սարյակ

** Սպիտակերես սարյակ** () կամ **Ցեյլոնյան սարյակ**, սարյակների ընտանիքի թռչուն։ Շրի Լանկայի էնդեմիկ թռչուն։ Երկար տարիներ սխալմամբ անվանվել է *Sturnornis senex*. այն ի վերջո նույնացվել է Կարմրակտուց սարյակի հետ։ Մարմինը 22 սմ է։ Ինչպես մյուս սարյակները, սպիտակերես սարյակները նույնպես ամենակեր են՝ սնվում են մրգերով, միջատներ, հատապտուղներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սարյակներ
Մեծ Օդինեկա

**Մեծ Օդինեկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իզիլի գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինիա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010200612115200006292**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115200629**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.006**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **2**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թռթռուգ

**Թռթռուգ**, համշենահայերի մոտ տարածված ռազմական պար։

## Անվան ստուգաբանություն
«Թռթռուգ», «թիթրեմե» նշանակում է դող, ցնցում, սարսուռ, սարսափ։

## Խորհուրդը
Թռթռուգը «գդրիճների»` կտրիճների պար է։ Ոտքերի շարժումներն ունեն հարձակողական և պաշտպանողական ռազմական պարի տարրեր։ Պարողները միաժամանակ ամբողջ մարմնով, թևերով, ուսերով երերում, թրթռում են։ Նկարագրողներից ոմանք  ձեռքերի շարժումները` թրթռոցները մեկնաբանում են որպես թռչունների թևերի թափահարումներ, ինչի մասին էլ մեզ հուշում է հենց պարի անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թռթռուգ պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Լորկե

**Լորկե («Լյուլկէ», «Լորկը»)**, հայկական ծիսական պար։

## Անվան ստուգաբանություն
«Լորկէ» անվանման մեկնությունը կարելի է բացատրել լոր թռչունի անվանումով (փաղաքշական՝ լորիկ)։ Ենթադրվում է, որ այն լորի պատվին կատարված տոտեմական պարերի վերապրուկ է։
Քրդերեն «լյուլկէ» նշանակում է գիշատիչ թռչուն, իսկ «լորկէ» թարգմանաբար նշանակում է շորորվի՛ր։

## Խորհուրդը
«Լյուլկէ» կամ «Լորկէ» Թալինի տարբերակը կատարվում էր հարսանիքներում՝ հարսին հայրական տնից հանելու ժամանակ, և Վարդավառի տոնի ծաղկահավաքի ընթացքում (վերջին դեպքում պարում էին միայն աղջիկները)։ Այն կատարվում էր ուխտագնացությունների ժամանակ։ «Լորկէն» պատկանում է հին հայկական ծիսական պարերին, նաև երգ-պար է, և թեև քրդական տեքստ նույնպես կա, սակայն այն հայկական է։

## Պարային քայլերը
Ոտքերի հարվածները «Լորկէ» պարատեսակներում գրեթե միանման են։ Կանգնում են կողք-կողքի, ձեռքերը բռնում ճկույթներով։ Տեղում 4 բարձրացող զսպանակներ անելուց հետո թեքվում են աջ և կատարում մեկ ծնկածալ, ապա դեպի ձախ և ծնկածալ։ Մեկ թռիչք կատարվում է աջ ոտքի վրա՝ ձախը թողնելով հետևում, ապա նույնը կատարվում է ձախ ոտքով։ Ապա կատարվում է քայլ աջ ոտքով դեպի աջ, ձախն անցնում է աջ ոտքի հետևից, կրկնում աջ ոտքի քայլը և ապա ձախը միանում աջ ոտքին։ Արագ մասը կատարվում է նույն կերպ, բայց թռիչքներով, իսկ աջ ու ձախ դարձումները վերածվում են հարվածների։ Աջ և ձախ ոտքերով առաջ ու ետ կատարվող թռիչքների փոխարեն նույնպես կատարվում են հարվածներ, սկզբից աջ ոտքով, ապա՝ ձախ, և թռիչքներով անցում է կատարվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լորկէ պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Գորանի (պար)

**Գորանի**, հայկական սգո պար` կապված հասարակական կամ տարերային աղետները ողբալու հետ։

## Անվան ստուգաբանություն
«Գորանի» անվանումը կապված է հայերեն «գոռ» արմատի հետ, որը նշանակում է աղմուկ, ժխոր,  խուճապ, ծեծկռտուք, մարտ, կռիվ։ «Գոռալ» նշանակում է ճչալ, ոռնալ, բղավել, «գորան»՝ անմշակ։

## Խորհուրդը
«Գորանին» ունի ընդհանուր ձախ և հետ գնացող տեղաշարժ։ Պարի հատակագծում քայլերի գծերի անկյուններն ուղղված են ինչպես դեպի կյանքի շրջան, այնպես էլ նրա սահմանից դուրս՝ անդրշիրիմյան աշխարհ։ Միաժամանակ հատակագծի ողջ զարդանկարն ասես պատկերում է մայր մտնող արև։ Պարաշարքի կառուցվածքը մեկ շարք է, որը վերածվում է աղեղի։ Կանգնում են ուս ուսի՝ ասես ընդհանուր վշտի մեջ համախմբված։ Ձեռքերը միահյուսվում են ճկույթներով և ծալվում արմունկներում՝ ուղիղ անկյան տակ։ Դաստակները ուղղված են առաջ։ «Գորանի» պարի մի տարբերակում ձեռքերը ճոճվում են ուղղահայաց՝ վերև, ներքև, և հորիզոնական՝ ձախ, աջ, ձախ, տարբեր պարբերականությամբ, բայց նույն հաշվին միևնույն ուղղությամբ։ Մեկ այլ տարբերակում՝ յուրաքանչյուր քայլի ընթացքում ձեռքերը կատարում են երկուական շեշտված պտույտներ։ Ոչ մեծ պտույտները կատարում են առանց դաստակները ծալելու, բայց արմունկների ծալումներով, որը զուգորդվում է արմունկներից մինչև մատները շառավղային պտույտներով։ Պտույտների ժամանակ ձեռքերը փոքր-ինչ իջնում են գոտկատեղից, իսկ բարձրանալուց կրծքից չեն անցնում։
«Գորանիի» Ալաշկերտի տարբերակում առաջնորդը կամ պարողներից որևէ մեկը, երբեմն պարող կանանցից մեկը գլխին է դնում ջրով լի պղնձե թասը, որը ձեռքերով պահել չի կարելի։ Ոտքերի շարժումները պետք է չափազանց դանդաղ լինեն և պատկերեն օձի շարժումները ջրում։ Պարողների ծնկների խորը կքանիստերն ու ուղղումները պետք է փոխանցեն օձի ընկղմումը ջրի մեջ և ջրի մակերես դուրս լողալը։ Պարաձևի այս տարբերակի հարթ հատակագիծ ունենալը և աջ ընդհանուր տեղաշարժերը փաստում են մոգական գործողության դրական նպատակների մասին։ Սա արդեն ոչ թե երաշտի ողբ է, այլ լավատեսությամբ անձրև կանչելու ծես։

## Պարային քայլերը
Պարաձևը կազմված է 12 քայլից, և ընդամենը մեկ փոքր և մեկ խոշոր քայլ տեղաշարժում է դեպի ձախ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գորանի պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Թամուր աղա

**Թամուր աղա**, հայկական սգո պար։

## Անվան ստուգաբանություն
«Թեմուր», «Թամուր» հին իրանական լեզվում նշանակում է երկաթ։ Այս պարը ներկայացնողները չեն կարողացել հաղորդել, թե ով է եղել Թամուրը։ Շատախցիները համարում էին, թե նա ոմն Շաքըր աղայի թոռն էր (Շաքըր աղան շուրջ 150-200 տարի առաջ եղել է Շատախի տանուտերը և թերևս հարստահարել նրանց), այսինքն ապրել է ոչ վաղ անցյալում։ Իսկ ոմանք մեկնաբանում էին, որ Թամուրը Թամեռլանն է՝ Լենկ Թեմուրը։
Պարզ է, որ դժվար թե Շաքըր աղայի թոռը կամ Ժանտ Թամեռլանը դառնային հայերի համաժողովրդական սիրո օբեկտ։ Անհրաժեշտ փաստերի անբավարարությամբ հանդերձ՝ պարերի զուտ հայեցի ձևերը խոսում են այն մասին, որ այստեղ խոսքը հայ ժողովրդի կողմից սիրված զուտ հայկական հերոսի կամ մի քանի ազգային հերոսների մասին է, որոնք հետագայում անվանափոխվել և մոռացության են մատնվել հետագա ժամանակների շերտավորումներով, մասնավորաբար՝ ոմն Թամուրի կերպարով։

## Խորհուրդը
Պարի հիմնական բովանդակությունը հերոսի մահվան ողբն ու սուգն է, որն արտահայտվում է գերեզմանի շուրջ թաղման թափոր ներկայացնող պարով (մինչ նրա մասունքները գերեզման իջեցնելը) և հետո նրա հերոսության գովերգումով։ Դժվար է ճշտգրիտ պարզել հայ ժողովրդի համար մահվանից հետո սիրելի և արժեքավոր դարձած այն պատմական անձի կերպարը, որի անունով կոչվել են սգո, հիշատակի պարերը։ Հավանական է, որ պարերն ավելի հին են տվյալ հերոսի ապրած ժամանակաշրջանից։ Հայ ժողովրդի համար շատ սիրելի այդ հերոսի անունն ու կերպարը հետագայում դուրս է մղվել օտարերկրացի Թամուրի անունով։
Պարի մեղեդին հանդիսավոր է, էպիկական, այն կանչ է, որն ավետում է նահատակված հերոսի համաժողովրդական ողբը և ասես նկարագրում նրա հուղարկավորությունը։

## Պարային քայլերը
Պարաշարքում կանգնում են կողք կողքի, ուս ուսի, գծային շարքով, որը կարող է նաև կորանալով աղեղնաձև դառնալ։ Ձեռքերը բռնում են ճկույթներով, որոշ տարբերակներում՝ ափերով՝ բարև բռնած։ Սկզբում պարողները դեմքով ուղղված են դեպի շրջանի կենտրոն, ձախ ոտքը հարվածում է, իսկ աջ ոտքը, կորագիծ գծելով և հարվածելով, ընդունում է մարմնի ծանրությունը՝ հնարավորություն տալով նույնը կատարել ձախ ոտքին։ Այս շարժումը կատարվում է երկու անգամ, որից հետո աջ դարձումով աջ ոտքով գնում են աջ, ապա ուղղվում և ձախ ոտքով կատարում քայլ տեղում։ Այս շարժումն էլ կրկնվում է երկու անգամ, որից հետո նորից կատարվում է դարձ դեմքով դեպի շրջանի կենտրոն, և կրկնվում են սկզբնական հարվածներով զուգորդվող շարժումները։ Հաջորդ անգամ կրկնվում են կողք գնացող շարժումները, միայն աջի փոխարեն տեղաշարժը դեպի ձախ է։ Պարի ինչ-որ հատվածում պարողները կողք գնացող շարժումներով ուղղվում են դեպի կենտրոն և վերջում կքանստում՝ ըստ երևույթին հերոսի մասունքները գերեզման իջեցնելու շարժումները նկարագրելով։ Նմանատիպ շարժում պարի ընթացքում կատարվում է հիմնականում մեկ անգամ, ընդ որում, այդ պահին պարը նաև մեկ կարճ դադար է առնում, որից հետո պարողները թիկունքով հետ են գնում՝ վերականգնելով պարի ելման դրությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թամուր աղա պարը «Կարին» համույթի կատարմամբ
* Ուսուցողական հոլովակ
Ժանեկագործուհին (նկար, Վերմեեր)

**Ժանեկագործուհին** (), հոլանդացի նկարիչ Յան Վերմեերի (1632—1675) նկարը։ Նկարն ավարտել է 1669-1670 թվականներին։ Գտնվում է Լուվրի թանգարանում (Փարիզ)։

## Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է դեղին հագուստով աղջիկ։ Ձախ ձեռքում բռնել է մի զույգ իլիկ և զգուշությամբ գնդասեղը մտցնում է բարձիկի մեջ, որի վրա ժանյակ է գործում։ «Ժանեկագործուհին» Յան Վերմեերի ամենափոքր և ամենայուրահատուկ նկարն է (24.5 սմ x 21 սմ).

Նկարիչն աղջկան պատկերել է սպիտակ պատին հակառակ նստած։ Ամենայն հավանականությամբ Վերմեերը դա արել է, որպեսզի դիտողը չշեղվի աղջկա կերպարից հետևի ֆոնին պատկերված այլ պատկերների վրա։ Նախքան «Ժանյակագործուհին» նկարելը Վերմեերը հանգամանորեն մտածել է, ինչպես «Աստղագետը» և «Աշխարհագրագետը» նկարները նկարելուց առաջ։ Հնարավոր է, որ նկարը ստեղծելիս նկարիչն օգտագործել է տեսախցիկ-օբսկուրա, քանի որ նկարում կարելի է տեսնել օպտիկական շատ էֆեկտներ, օրինակ՝ լղոզված առջևի պլանը։ Վերմեերը առաջարկել է բարոկկո ժամանակաշրջանի հոլանդական գեղանկարչությանն անսովոր ցայտունության խորության եղանակը, որն արտահայտվում է կտավի՝ ֆոկուսից դուրս գտնվող հատվածները տեսանելի դարձնելու միջոցով։

«Ժանեկագործուհին» նկարում նկարիչը պատկերել է աղջկա կերպարը կազմող տարբեր մասնիկներ, ինչպես նաև օբյեկտներ, որոնց հետ նա աշխատում է աբստրակտ եղանակով։ Աղջկա ձեռքերը, գանգուրները, ինչպես նաև աչքերն ու քիթը պատկերված են աբստրակտ ձևով, որը բնորոշ չէ բարոկկո ժամանակաշրջանի գեղանկարչությանը, որում ապրել և ստեղծագործել է Յան Վերմեերը։ Բացի այդ, նկարում կարմիր և սպիտակ ժանյակները պատկերված են այնպես, ասես թափվում են բարձի կարերից։ Այդ «լղոզված» թելերը հակադրվում են ժանյակի այն ճշգրտությանը, որով աշխատում է աղջիկը։

## Համեմատություն
left|thumb| Կասպար Նեչերի «Ժանյակագործուհին» (1662).
Վերմեերի նկարը հաճախ համեմատվում է հոլանդացի նկարիչ Կասպար Նեչերի համանուն նկարի հետ, չնայած Վերմեերի նկարը խիստ տարբերվում է վերջինից իր տրամադրությամբ։ Կասպար Նեչերի նկարում աղջկա կոշիկներն ու ծնկներին դրված միդիաների խեցիները ունեն սեռական երանգավորում։ Բացի այդ, Նեչերի նկարում կոշիկները հավանաբար աղջկան չեն պատկանում, ինչը ևս մեկ անգամ ակնարկում է սեռական ենթատեքստի մասին։

Պատմաբան Լոուրենս Գոուինգը նշում է.

:

## Տես նաև
* Կաթնավաճառուհին (նկար, Վերմեեր)

## Գրականություն
* Bonafoux, Pascal. *Vermeer*. New York։ Konecky & Konecky, 1992. BBS Publishing Corporation, 2000, ISBN 1-56852-308-4 
* Gowing, Lawrence. *Vermeer*. University of California Press, 1950  
* Huerta, Robert D. *Giants of Delft*. Bucknell University Press, 2003. ISBN 0-8387-5538-0 
* Huerta, Robert D. *Vermeer and Plato: Painting the Ideal*. Bucknell University Press, 2005. ISBN 0-8387-5606-9 
* Wheelock, Arthur K. *Vermeer: The Complete Works*. New York։ Harry N. Abrams, 1997. ISBN 0-8109-2751-9 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Կատեգորիա:1669 նկարներ
Մասկիտո

**Մասկիտո**(), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1863 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 41 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 45 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0972։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խեյնյայոկի (գետ, թափվում է Սյուսկյույարվի)

**Խեյնյայոկի** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սուոյարվսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Սյուսկյույարվի։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և գետի ավազանը Լադոժսկի լիճ։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **01040300212102000011143**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **102001114**
* *Ավազանի կոդը* - **01.04.03.002**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **02**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիսենտինոպոլիս

**Վիսենտինոպոլիս ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Մեյա Պոտիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6 591 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 737,251 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 8,9 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 69 885 087,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ կազմում է՝ 11 045,53 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,773 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Գամելեյրա դի Գոյաս

**Գամելեյրա դի Գոյաս ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Պիրիս դու Ռիուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 816 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 595,316 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,7 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 34 550 433,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 12 730,45 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Մարսիկո Նուովո

**Մարսիկո Նուովո** (), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 5134 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 51 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 101 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85052։ Հեռախոսային կոդը՝ 0975։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Յանվարիուսը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 26-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գոյանիրա

**Գոյանիրա ** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կնետրոնական նահագի Գոյաս մարզում։ Մտնում է Գոյանիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 24 492 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 200,402 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 122,2 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1922 թվականի մարտի 25-ին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 151.773.962,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6.947,77 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,740 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
Կլիման արևադարձային է։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր