Ապրանքային արժույթ

**Ապրանքային արժույթ** (), առաջնային ապրանքային ապրանքների համաշխարհային գների տատանումների հետ համընթաց փոփոխվող արժույթ՝ որոշակի հումքի արտահանումից կախվածության պատճառով։ Ապրանքային արժույթներն առավել տարածված են զարգացող երկրներում (օրինակ՝ Բուրունդի, Տանզանիա, Պապուա Նոր Գվինեա): Արտարժույթի շուկայում ապրանքային արժույթները սովորաբար վերաբերում են Նոր Զելանդիայի դոլարին, նորվեգական կրոնին, հարավաֆրիկյան ռենդին, բրազիլական ռեալին, ռուսական ռուբլուն և չիլիական պեսոյին: Ապրանքային արժույթների բնույթը կարող է թույլ տալ արտարժույթի առևտրականներին ավելի ճշգրիտ չափել արժույթի արժեքը և կանխատեսել շուկաներում տեղի ունեցող տատանումները՝ հիմնվելով փոխկապակցված ապրանքի ենթադրյալ արժեքի վրա:

## Էֆեկտներ
Ապրանքային արժույթների՝ ապրանքների հետ կապված լինելու բնույթի պատճառով, ցանկացած ապրանքի հետ կապված լինելը կարող է լինել ինչպես օգտակար, այնպես էլ խնդրահարույց երկրի համար: Մինչդեռ արտահանման անկումը կամ աճը կհանգեցնի համապատասխանաբար դեֆլյացիայի կամ գնաճի ցանկացած երկրում, ազդեցությունն ավելի ծանր է ապրանքային արժույթներ ունեցող երկրներում, քանի որ նրանց արժույթները սերտորեն կապված են մի քանի ապրանքների հետ:

### Դրական
Համաձայն Յու-Չին Չենի, Քենեթ Ռոգոֆի և Բարբարա Ռոսսիի կողմից 2009 թվականին ապրանքային արժույթի վերաբերյալ անցկացված «Կարո՞ղ են փոխարժեքները կանխատեսել ապրանքային գները» վերնագրով ուսումնասիրության, ապրանքային արժույթների փոխարժեքները կարող են կանխատեսել ապրանքային ապագա համաշխարհային գները: Սա չափազանց օգտակար է տնտեսագետների և քաղաքականության մշակողների համար, ովքեր ցանկանում են ունենալ ապրանքային ապագա գների հուսալի չափանիշ:[1]

Արժույթը, որը բնականաբար կապված է երկրի հիմնական ապրանքների հետ, կարող է օգտակար լինել, եթե ապրանքի նկատմամբ համաշխարհային պահանջարկը մեծանում է, ինչը բնականաբար ամրապնդում է արժույթի արժեքը: Ինչպես երևում է նկար 1-ում, ապրանքի նկատմամբ պահանջարկի տեղաշարժի հետ (ավելի բարձր պահանջարկ), գինը բարձրանում է մինչև p’: Այս աճող պահանջարկը, հավանաբար, կբարձրացնի նաև ՀՆԱ-ն, քանի որ ավելի շատ արտահանումներ են տեղի ունենում, ինչպես ցույց է տրված ստորև բերված ՀՆԱ-ի հավասարման մեջ:
*
*
*
*
*

Քանի որ արտահանումը մեծանում է պահանջարկի բարձրացման պատճառով, ՀՆԱ-ն նույնպես մեծապես կաճի, քանի որ այս երկիրը մեծապես կախված է այս ապրանքից, ինչը հանգեցնում է գների բարձրացման, ինչը հանգեցնում է գնաճի (նշված է Նկար 2-ի գների մակարդակի բարձրացման մեջ): Կախված նրանից, թե գնաճը տնտեսապես շահավետ է, թե ոչ, սա կարող է դրական լինել։

Մինչդեռ ապրանքային արժույթներ ունեցող երկրները օգտվում են պահանջարկի բարձրացումից, այս ապրանքը ներմուծող երկրները բախվում են հակառակ հետևանքների։

### Բացասական
Մյուս կողմից, երկրի հիմնական ապրանքների հետ կապված արժույթը կարող է խնդրահարույց լինել, քանի որ որևէ կոնկրետ ապրանքի պահանջարկի նվազումը կարող է մեծապես ազդել երկրի արժույթի վրա՝ հանգեցնելով դեֆլյացիայի։

Ինչպես երևում է նկար 3-ում, ապրանքի պահանջարկի փոփոխության հետ մեկտեղ (պահանջարկի նվազում), քանակը նվազում է մինչև q’: Այս պահանջարկի նվազումը, հավանաբար, կնվազեցնի ՀՆԱ-ն, քանի որ տեղի է ունենում արտահանման նվազում, ինչպես ցույց է տրված ստորև բերված ՀՆԱ-ի հավասարման մեջ։
*
*
*
*
*

Նախորդ բաժնում ներկայացված դատողության նման, ինչպես երևում է նկար 4-ում, ՀՆԱ-ի նվազումը հանգեցնում է դեֆլյացիայի: Սա կարող է ունենալ բացասական կամ դրական հետևանքներ՝ կախված նրանից, թե արդյոք ազգային արժույթը գերագնահատված է, թե թերագնահատված: Դեֆլյացիան երկարաժամկետ հեռանկարում կարող է լինել դրական կամ բացասական, ինչպես նշված է դեֆլյացիայի հոդվածի հետևանքների բաժնում։

Մինչդեռ ապրանքային արժույթներ ունեցող երկրները օգտվում են ապրանքի ավելի բարձր պահանջարկից, այդ ապրանքը ներմուծող երկրները բախվում են հակառակ հետևանքների:

## Արտաքին ազդեցություններ
Արժույթների հետ կապված ապրանքների մեծ մասը բնական ռեսուրսներ են, ինչպիսիք են ոսկին, նավթը, փայտանյութը և այլ հանքանյութերը: Այնուամենայնիվ, այս հում ռեսուրսների արդյունահանումը կարող է հանգեցնել հսկայական արտաքին ազդեցությունների, ինչպիսիք են աղտոտումը: Երկրները, որոնց արժույթները կախված չեն ապրանքների գների տատանումներից, ընդհանուր առմամբ ավելի պատրաստակամ են նվազագույնի հասցնել վնասակար շրջակա միջավայրի գործընթացները, այդպիսով նվազեցնելով դրանց հետ կապված արտաքին ազդեցությունները:[

Երկրները, որոնց արժույթները խորապես ազդվում են ապրանքներից, ընդհանուր առմամբ ավելի քիչ պատրաստակամ են խստացնել իրենց շրջակա միջավայրի քաղաքականությունը, ինչը կնվազեցներ արտաքին ազդեցությունները: Օրինակ, կանադական դոլարը սերտորեն կապված է սոյայի և նավթի հետ: Նավթի արտադրությունը չափազանց վնասակար է շրջակա միջավայրի համար: Այնուամենայնիվ, նավթի արտադրության կրճատումը սահմանափակման և առևտրի ծրագրերի կամ արտադրության հարկերի միջոցով կարող է կործանարար լինել կանադական դոլարի համար:

## Տես նաև
* Ոսկու ստանդարտ
* Ուժեղ արժույթ
* Ներկայացուցչական գումար
* Պահուստային արժույթ
* Ապրանքային փող

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
*IMF's study on commodity currencies
*Do Terms of Trade Drive Real Exchange Rates? Comparing Oil and Commodity currencies

Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ