Հալոնգ

**Հալոնգ** (վիետնամերեն՝ *hâːˀ lawŋm*)**,** Վիետնամի Կունգին նահանգի առաջին կարգի գավառական քաղաք և մայրաքաղաք: Այն հիմնադրվել է 1993 թվականին՝ հին մայրաքաղաքի՝ Հոնգայի՝ Բայչայի (զբոսաշրջության գլխավոր շրջան) հետ միավորումից հետո։ Քաղաքը գտնվում է Հալոնգ ծովախորշի ափին՝ Հանոյից մոտ 178 կմ (111 մղոն) արևելք։  Համայնքի բնակչությունը 2019 թվականին կազմել է 270 054 մարդ։

## Ակնարկ
ձախից|մինի|2023 թվականի Բայ Չայի կամրջի՝ դրոնով արված լուսանկար
2012 թվականին Հալոնգի տնտեսությունը ածխի արդյունահանման փոխարեն կենտրոնացավ զբոսաշրջության ոլորտի վրա՝ Հալոնգ ծովախորշի շնորհիվ տարեկան ներգրավվող այցելուների մեծ քանակի պատճառով: Հալոնգն արագորեն զարգանում է ոչ միայն իր զբոսաշրջության ոլորտում, այլև որպես նշանակակետ դեպի հարավային Չինաստան տանող գլխավոր ճանապարհի վրա: 2007 թվականին Վիետնամ-Չինաստան բիզնես ֆորումում ստորագրվել է 400 միլիոն դոլար արժողությամբ գործարք՝ Հալոնգը և սահմանային Մոնգ Կայ քաղաքը միացնող մայրուղի կառուցելու համար: Մայրուղու շինարարությունը սկսվել է 2015 թվականին և ավարտվել 2022 թվականին։

Հալոնգը բաժանված է երկու մասի: Արևելյան հատվածը, որը խոսակցականորեն հայտնի է որպես Հոնգայ, և որտեղ կենտրոնացած են վարչական հաստատությունների և արդյունաբերական ենթակառուցվածքների մեծ մասը, կաբելակապ կամրջով միացված է արևմտյան հատվածին՝ Բայչային, որը հայտնի է որպես զբոսաշրջային գոտի:

## Տեղադիրք
Լինելով առափնյա քաղաք՝ Հալոնգը զբոսաշրջության և սպորտի եզակի ներուժ ունի՝ շնորհիվ իր ցամաքային կյանքի, որը ձգվում է Հալոնգ ծովախորշի ափի երկայնքով՝ 50 կմ: Հալոնգը գտնվում է Հանոյից 160 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, Հայֆոնից՝ 60 կմ դեպի արևելք, Մոնգչայից՝ 180 կմ դեպի հարավ-արևմուտք: Քաղաքի սահմանները հարավից ողողում են Բակբո ծոցի ջրերը.Այն վաղուց ռազմավարական նշանակություն ունի տնտեսական զարգացման, տարածաշրջանի և երկրի անվտանգության ապահովման համար։

## Պատմություն
Մարդկությունը Հալոնգում եղել է դեռ վաղ ժամանակներից։ Հնագետներն ու պատմաբանները եզրակացրել են, որ Քարե դարում այստեղ գոյություն են ունեցել երեք մշակույթներ՝ Սոյն Հոու, Հալոնգ և Կայի Բեո, ինչը հաստատել է, որ ծոցը և նրա շրջակայքը եղել են մարդկության բնօրրաններից մեկը։ Այսօրվա Հաալոնգի կենտրոնական մասը նախկինում եղել է Բայհաու անունով ձկնորսական գյուղ։ Նգույենի դինաստիայի առաջին տարիներին այն վերանվանվել է Մաու Լե։ Ներկայիս քաղաքը այն ժամանակ եղել է Հոան Բոյի մաս։

1883 թվականին, երբ երկիրը գտնվել է Ֆրանսիական Հնդկաչին գաղությին տիրույթի ներքո, ֆրանսիացիները սկսել են ածխի արդյունահանում ծոցի ափամերձ հանքերում։ Քանի որ շատ կղզիներում աճել է կանեփ, ֆրանսիացիները քաղաքն անվանել են «Île des Brouilles», այնուհետև վերանվանել են՝ Հոնգայ։ Հետազոտողների կարծիքով՝ Հոնգայ անվանումը այն ժամանակվա ֆրանսիական Կարմիր ծովի անվան ձևափոխված տարբերակն է։ Ֆրանսերենում “H” տառը հաճախ չի արտասանվել, ինչը կարող էր հանգեցնել անվան փոփոխության։ Այդ ժամանակահատվածում Հոնգայը եղել է Քուանգ Յեն նահանգի վարչական միավոր։

1945 թվականի Օգոստոսյան հեղափոխությունից հետո դարձել է Հոնգայ հանքարդյունաբերական շրջանի մայրաքաղաքը։ 1946 թվականին ֆրանսիացիները կրկին գրավել են Հոնգայը։ 1954 թվականի Ժնևյան կոնֆերանսից հետո Հոնգայը դարձել է Հոնգ Քուանգ շրջանի մայրաքաղաքը։ 1963 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Վիետնամի կառավարությունը միավորել է Հաի Նին նահանգն ու Հոնգ Քուանգը՝ կազմելով Քուանգ Նին նահանգ, որի մայրաքաղաքն դարձել է Հոնգայը, իսկ նահանգի սահմանները ընդլայնվել են։ Հոնգայը ածուխ է մատակարարել Հյուսիսային Վիետնամի բոլոր արդյունաբերական գոտիներին։ Այն նաև եղել է Չինաստան տանող կարևոր անցումային կետերից մեկը, ուստի Վիետնամի պատերազմի ընթացքում հաճախակի դարձել է ԱՄՆ ուժերի թիրախ։ Բայ Չայի լաստանավային գիծը (որը 2007 թվականին հանվել է շահագործումից և փոխարինվել Բայ Չայի կամրջով) եղել է կարևորագույն տրանսպորտային հանգույցներից մեկը, որը բազմիցս ենթարկվել է ԱՄՆ օդային հարձակումների և երեք անգամ արժանացել է Ժողովրդական զինված ուժերի հերոսի կոչմանը։ 1993 թվականի դեկտեմբերի 27-ին կառավարությունը հրապարակել է թիվ 102/CP հրամանագիրը, որով Հոնգայը պաշտոնապես ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և վերանվանվել Հալոնգ, միաժամանակ իր մեջ ընդգրկելով Բայ Չայը։

2019 թվականի դեկտեմբերի 17-ին քաղաքի կոմիտեն հայտարարել է Հոան Բոն իր տարածքի մեջ ներառելու մտադրության մասին։

## Կլիմա

## Մշակույթ և հասարակություն
ձախից|մինի|Հոնգայի կաթոլիկ եկեղեցին՝ 2021 թվականին
Քաղաքի հարավում է գտնվում է Բայ Թո լեռը՝ դեպի ծով ձգվող գրեթե կտրուկ լանջով, որը բազմիցս ճանապարհորդել են պատմականորեն հայտնի տեղացի շատ բանաստեղծներ: Կրաքարային գագաթը հարուստ է կենսաբանական բազմազանությամբ և դեպի ծովածոց գրավիչ տեսարանով: Այլ տեսարժան վայրերից են Չա Վանգ քաղաքը, Հոանգ Գիա պարկը, Հալոնգ շուկան, Բայչայ առևտրի կենտրոնը, Կունգ Նին թանգարանը և գրադարանը, Տուն Չաու կղզին, Վիետնամի և Ճապոնիայի մշակույթի տունը, երեխաների մշակույթի տունը և «Sun World» համալիրը:

Քաղաքի արևելյան մասում՝ Հոնգայում՝ գլխավոր փոստատան կողքին գտնվող բլրի վրա, կա գործող կաթոլիկ եկեղեցի, որտեղ ամեն կիրակի երեկոյան և քրիստոնեական տոներին պատարագներ են մատուցվում:

## Վարչական բաժանում
Քաղաքը բաժանված է համայնքային մակարդակի 33 ստորաբաժանումների, ներառյալ 21 շրջան և 12 գյուղական համայնք:

## Տնտեսություն
Քաղաքը բաղկացաշ է 5 տնտեսական շրջաններից՝

* 1 շրջան: Առևտրային ծառայություններ, որոնք ներառում են Հո Չի Մին, Տրան Հունգ Դաո, Հոնգայ, Բաչ Դանգ, Հոնգայի, Հոնգա, Կաո Շան և Կաո Տանգ թաղամասերը:
* 2 շրջան: Արդյունաբերություն, անտառային տնտեսություն,որոնք ներառում են Հաթրանգ, Հաթու, Հախան, Համյեն և Հաֆոն թաղամասերը:
* 3 շրջան:Արդյունաբերություն, ծովային նավահանգիստներ,որոնք ներառում են Բայ Չայից հյուսիս-արևմուտք, Վիետ-Հանգից հյուսիս և Հակու թաղամասերը:
* 4 շրջան: Զբոսաշրջություն, առևտուր, որոնք ներառում են Բայ Չայից, Նանգ Ֆանգից և Տուան-Չաոյից հարավ ընկած տարածքներ:
* 5 շրջան: Գյուղատնտեսություն, ձկնորսություն, որոնք ներառում են Վիետ-Հանգը և Դանդիենը:

Հալոնգի տնտեսության կառուցվածքը ներառում է՝ զբոսաշրջության արդյունաբերություն, առևտուր, գյուղատնտեսություն, անտառային տնտեսություն և ձկնորսություն։ 2002 թվականին քաղաքի համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) աճել է մինչև 1,6669.7 միլիարդ վիետնամական դոնգ (1994 թվականի գներով), կազմելով ամբողջ նահանգի 38%-ը, որից 31%-ը բաժին է ընկել արդյունաբերությանը և շինարարությանը, իսկ 53%-ը՝ զբոսաշրջությանը և ծառայություններին։ Եկամուտների հավաքագրումը կազմել է նահանգի 86.3%-ը։ Տարեկան ՀՆԱ-ի աճի տեմպը կազմել է 11.4%։ 2002 թվականին մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն հասել է 1,070 ԱՄՆ դոլարի, ինչը այդ ժամանակ գերազանցել է երկրի միջին եկամուտը։

Հալոնգ քաղաքը ներառել է 1,470 արդյունաբերական և արհեստագործական արտադրական միավորներ, որոնք ընդգրկել են ածխի արդյունահանում և մշակում, նավաշինություն, շինարարական նյութեր, մեքենաշինություն, փայտամշակում, սննդի արտադրություն, ինչպես նաև տեքստիլ արդյունաբերություն։ Քաղաքում գործել են երեք արդյունաբերական գոտիներ՝ Կայի Լան (որտեղ գտնվել է Կայի Լանի նավահանգիստը՝ Հյուսիսային Վիետնամի խոշորագույն նավահանգիստներից մեկը), Դոնգ Դանգ և Հա Խան։

## Տրանսպորտ
Վան Դոնգի միջազգային օդանավակայանը սպասարկում է Հալոնգին և Կունգին նահանգին: Այն գտնվում է Հալոնգից մոտ 50 կմ արևելք։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Cầu_Bãi_Cháy.jpg|Բայ Չայի կամուրջ
Պատկեր:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|Ձկնորսների նավակները՝ ծոցում
Պատկեր:Junk_Halong_Bay_Vietnam.jpg|Ավանդական Հալոնգի ոճի կարմիր նավակներ
Պատկեր:Halongrock.JPG|Կրաքարային կղզիներ
Պատկեր:Sailing_in_Ha_Long_Bay_2,_Vietnam.jpg|Նավարկություն Հալոնգ ծովախորշում
Պատկեր:Ha_Long_Bay,_Vietnam,_Rock_formations.jpg|Հալոնգ
Պատկեր:Sun_Wheel-Halong_Vietnam-Andres_Larin.jpg|Սան Վիլ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Official website of the provincial government 

Կատեգորիա:1993 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիետնամի քաղաքներ