Յոհան Քրիստոֆ Բրոտցե

**Յոհան Քրիստոֆ Բրոտցե** (նաև՝ **Բրոցե**; , . ), գերմանացի մանկավարժ, պատմաբան, ազգագրագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1742 թվականի սեպտեմբերի 12-ին սաքսոնական Գյոռլից քաղաքում։ Սովորել է Լայպցիգի համալսարանում (1764—1767), 1768 թվականին ավարտել Վիտենբերգի համալսարանը, ստացել փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան (1768)։ 1769 թվականից սկսած՝ 46 տարի շարունակ դասավանդել է Ռիգայի կայսերական լիցեյում, 1801-1804 թվականներին եղել դրա ռեկտորը, այնուհետև՝ ավագ դասախոսը (1804—1815)։

Այդ ընթացքում հանգամանալի տեղեկություններ է հավաքել, մատիտանկարներում ու գունանկարներում մանրամասնորեն պատկերել ամենօրյա կենցաղում իր շուրջը տեսած և հետաքրքրություն ներկայացնող ամեն բան՝ ամրոցներ, եկեղեցիներ, կամուրջներ, հասարակական ու հանրային շինություններ, տներ և դրանց բնակիչներին՝ իրենց տարազներով, զբաղմունքներով և այլն։ Հետագայում հրատարակել է այդ նկարների ժողովածուն՝ պատկերներին կցելով հանգամանալի բացատրություններ։ Ներկայումս նրա այդ կոթողային ժողովածուն, որ երեք հազարից ավելի թերթերից է բաղկացած, համարվում է տեղեկատվական չափազանց արժեքավոր աղբյուր պատմաբանների համար։

Մահացել է 1823 թվականի օգոստոսի 4-ին Ռիգայում։

## Հիշատակ
270px|մինի|Յոհան Քրիստոֆ Բրոտցեին նվիրված հուշատախտակը՝ Ռիգայի կայսերական լիցեյի ճակատային պատին
* Ռիգայի հին քաղաքամասում գտնվող կայսերական լիցեյի շենքի ճակատին փակցվել է Յոհան Բրոտցեին նվիրված հուշատախտակ։

## Աշխատանքներ
**Zeichnungen und deren Beschreibungen*

### Գրքեր
* *Sammlung verschiedener Liefländischer Monumente, Prospecte, Münzen, Wappen, etc.*
** Johans Kristofs Broce։ *Zīmējumi un apraksti 1. Rīgas skati, ļaudis un ēkas* (Rigaer Ansichten, Menschen und Gebäude). Red. Teodors Zeids. (456 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 1992. ISBN 5-7966-0313-2
** Johans Kristofs Broce։ *Zīmējumi un apraksti 2. Rīgas priekšpilsētas un tuvākā apkārtne* (Die Vorstädte und die Umgebung Rigas). Red. Teodors Zeids. (592 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 1996. ISBN 5-7966-1017-1
** Johans Kristofs Broce։ *Zīmējumi un apraksti 3. Latvijas mazās pilsētas un lauki* (Lettlands Kleinstädte und Land). Red. Teodors Zeids, Rita Brambe und Gvido Straube. (496 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Zinātne, Rīga 2002. ISBN 9984-698-01-7
** Johans Kristofs Broce։ *Zīmējumi un apraksti 4. Latvijas mazās pilsētas un lauki* (Lettlands Kleinstädte und Land). Herausgegeben von Muntis Auns. (488 Seiten lettisch / deutsch), Verlag Latvijas Vēstures Institūta āpgāds, Rīga 2007. ISBN 5-7966-0313-2
** Johann Christoph Brotze։ *Estonica*. Herausgegeben von Ants Hein, Ivar Leimus, Raimo Pullat und Ants Viires. (619 Seiten estnisch / deutsch), Verlag Estopol OÜ, Tallinn 2006. ISBN 978-9985-9722-0-5

## Պատկերասրահ

File:Riga 1650.jpg|Ռիգայի համայնապատկերը. 1650
File:Johann Christoph Brotze,"Sammlung Liefländischer Monumente. Wolkimberg.JPG
File:A wagon by Brotze.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 15-22.jpg|Մարդիկ Ռիգայի փողոցներում
File:People in streets of Riga by Brotze 72-79.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 61-67.jpg
File:Russian candle seller by Brotze.jpg|Ռուս մոմավաճառ
File:People in streets of Riga by Brotze 55-58.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 23-31.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 41-48.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 6-14.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 35-40.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 90-94.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 80-83.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 1-5.jpg
File:People in streets of Riga by Brotze 68-69.jpg
File:Boys'-summer-clothes-in-Riga-by-Brotze.jpg|Ռիգացի տղաներ՝ ամառային հագուստով
File:Boys'-winter-clothes-in-Riga-by-Brotze.jpg|Ռիգացի տղաներ՝ ձմեռային հագուստով


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Bernhard Hollander։ *Dr. Johann Christoph Brotze als Pädagog und als Geschichtsforscher*. In։ *Mitteilungen aus der Livländischen Geschichte*, Jg. 23 (1924–1926), S. 268–295.
* Johann Friedrich von Recke, Karl Eduard Napiersky։ *Allgemeines Schriftsteller- und Gelehrten-Lexicon der Provinzen Livland, Esthland und Kurland*. Band 1։ *A–F*, Mitau 1827, S. 277–283 (Digitalisat)
* Aija Taimiņa։ *Johana Kristofa Broces (Brotze, 1742–1823) dzīvesgājums un viņa rokrakstu kolekcija LU Akadēmiskajā bibliotēkā*. Diss. Latvijas Universitāte, Riga 2013 (lettisch; Übersetzung des Titels։ Johann Christoph Brotze, 1742–1823, Biographie und Sammlung seiner Manuskripte in der Akademischen Bibliothek der Universität Lettlands)

## Արտաքին հղումներ
**Digital collection of Johann Christoph Brotze drawings at the Latvian Academic Library
* Рисунки Иоганна Кристофа Бротце на сайте академической библиотеки Латвийского университета
* ''Sammlung verschiedner Liefländischer Monumente'' 
* Teile des Buches ''Sammlung verschiedner Liefländischer Monumente'' in digitaler Version 

Կատեգորիա:Ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմաբաններ