Դեյզի Բարել

**Դեյզի Բարել** (), իրական անունը՝ **Դեյզի Իզոբել Իգլսֆիլդ Ռաթոն** (, ),  թատրոնի, մյուզիքլի բրիտանացի դերասանուհի։ Եղել է նաև համր կինոյի և մնջախաղի առաջատար լեդի։

## Վաղ կյանք
Դեյզի Ռաթոնը ծնվել է Ուոնդսուերտում 1892 թվականին, իսկ *Who Was Who in the Theatre 1912-1976* գիրքը պնդում է, որ նա ծնվել է Սինգապուրում 1893 թվականին։ Ունեցել է ընտանեկան բարդ պատմություն՝ մթագնված վաղ մահերով։ Նրա պապը՝ Չարլզ Ջորջ Ռաթոնը, անգլո-պորտուգալական ընտանիքի բորսային միջնորդ էր և հռոմեական կաթոլիկ հավատքի կողմնակից։ Նա ամուսնացել էր Իզաբելլա Ինֆիգենիա դե Պավիայի հետ, և նրանք միասին ապրել են Սթոք Նևինգտոնում, բայց 1873 թվականին Չարլզ Ռաթոնը մահացել է, երբ ընդամենը 25 տարեկան էր և ուներ փոքր որդի ու դուստր։ Նրա այրին՝ Դեյզիի տատիկը, մեկ տարի անց նորից ամուսնացել է։ Նա մահացել է 1890 թվականին՝ 42 տարեկանում։ 1891 թվականին Դեյզիի հայրը՝ Չարլզ Մորիս Ռաթոնը, ամուսնացել է Էտել Իգլսֆիլդ Գրիֆիտի՝ բորսային միջնորդի դստեր հետ, բայց 1892 թվականին, երբ ծնվել է Դեյզի Ռաթոնը, նա մահացել է 24 տարեկան հասակում։ Դեյզիի մայրը՝ Էտել Ռաթոնը, հետագայում ամուսնացել է Հենրի Ս. Բարելի՝ Ստոկ Նևինգտոնի «Clarence Hotel» և Հիտի «Swan Hotel» հյուրանոցների լիցենզիոն ճաշարանատիրոջ հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի՝ Ջոնը և մեկ դուստր՝ Էդվինա Էտելը։ Մի քանի տարի նրանք ապրել են Հիտի և Ֆոլքսթոնի միջև գտնվող Քենթ կոմսությունում։

## Վաղ կարիերա
[thumb|left|220px|Դեյզի Բարելը և Ուիլյամ Սփրեյը [Ֆրանց Լեհարի «Գնչուական սեր» (1913) ներկայացման մեջ]]
Խորթ հոր ազգանունը վերցնելով որպես բեմական կեղծանուն՝ Բարելն առաջնաելույթ է ունեցել Լոնդոնի Հիպոդրոմում 1903 թվականի հուլիսին՝ խաղալով Քիթթի դերը *The Redskins*՝ Ալիսիա Ռամսիի ֆեերիայական ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակ նա սովորում էր Գիլդհոլի երաժշտության և թատրոնի դպրոցում։ Դրանից հետո նա մասնակցել է «Դրուրի-Լեյն» թագավորական թատրոնի մնջախաղերին, և այդ ասպարեզում առաջին անգամ ուշադրության է արժանացել 1910 թվականին, երբ խաղում էր Վոդևիլի թատրոնի «Աղջիկը գնացքում» ներկայացման մեջ։ Լոնդոնում այդ ներկայացման փակումից հետո նա շրջագայել է ամբողջ 1911 թվականի ընթացքում։

Այնուհետև նա միացել է Ջորջ Էդուարդսի շրջագայող թատերախմբին և 6 տարվա ընթացքում խաղացել Էդուարդյան երաժշտական այնպիսի կատակերգություններում, ինչպիսիք են *The Marriage Market*, *Պեգի*, *Կենսուրախ աղջիկը* և այլն։ *The Marriage Market* ներկայացման մեջ նա խաղացել է ռազմածովային կուրսանտի դերը։ 1912 թվականին Բարելը Ֆրանց Լեհարի *Լյուքսեմբուրգի կոմսը* օպերետում կատարել է Ջուլիետի 2 պարտիաները, իսկ մեկ տարի անց մասնակցել է նրա *Գնչուական սեր* ներկայացմանը։ Ֆրեդերիկ Լոնսդեյլի, Գլեդիս Յունգերի և Պոլ Ռուբենսի նոր «Բեթի» մյուզիքլի օրիգինալ ներկայացման մեջ խաղացել է տղայի՝ Դևիդ Պլեյնի դերը, որի պրեմիերան կայացել է Մանչեստրի Prince’s Theatre թատրոնում 1914 թվականի Սուրբ ծնունդին։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ից հետո մյուզիքլը ներկայացվել է Ուեսթ-Էնդեի Daly's Theatre թատրոնում։ 1915 թվականի մայիսի 11-ին *Daily Sketch* թերթին տված հարցազրույցում Բարելն ասել է, որ դա առաջին անգամ էր, երբ ինքը ելույթ է ունեցել Լոնդոնի կենտրոնում, և ինքը սիրում էր խաղալ Daly թատրոնում, քանի որ «չափազանց նախանձում էր կիսաշրջազգեստներին ու գեղեցիկ զգեստներին»։

## Անձնական կյանք
1912 թվականի հոկտեմբերին իր իսկական Ռաթոն ազգանունով ամուսնացել է Ջորջ Կարլտոնի (1887-1957) հետ, որը շրջիկ գործակատար էր Ստոկ Նյուինգտոնից։ 1919 թվականին դիմում է ներկայացրել ամուսնությունների ռեստիտուցիա և 1920 թվականին ապահարզան տվել։ 1924 թվականին նրանք բաժանվել են, իսկ նույն թվականի նոյեմբերի 1-ին Բարելը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Գերբերտ Ուիլյամ Յանգի հետ։

## Կինո և դերասանական հետագա կարիերա
thumb|Դեյզի Բարելը ''Pictures and Picturegoer'' ամսագրի շապիկին (1919 թվականի մայիսի 10-17)
Բարելը կինոյում առաջին անգամ նկարահանվել է 1916 թվականին՝ *Սարսափի հովիտը* ֆիլմում, այն Շերլոկ Հոլմսի վաղ էկրանավորումն էր։ Այն բանից հետո, երբ Ջ. Բ. Սեմյուելսոնը տեսել է Բարելի դերակատարումը London Palladium ընթացող *Մոխրոտը* ներկայացման մեջ, նրան առաջարկել է նկարահանվել ֆիլմի շարունակության մեջ։ Բարելին ներկայացրել են Ջուլիանա Ուայլային, որը *The Stage Year Book* ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ պարծեցել է՝ ասելով հետևյալը. «Ամբողջ 1916 թվականի ընթացքում ես պայմանագիր եմ կնքել Բրյուս Բեյսֆազերի, Դեյզի Բարելի, Գլեդիս Կուպերի, Ֆիլիս Դարի, … Մեյբլ Լավի, … Վեստա Թիլլի, Մեջ Թիթերաջի և այլոց հետ»։ Ավելի ուշ Դեյզին նկարահանվել է էլի մի քանի ֆիլմերում։ Իր երկրորդ՝ *Պարզապես աղջիկ* (1916) ֆիլմում նա խաղացել է ավստրալիական թագաժառանգ Էսմերալդայի դերը, որը լքել էր անգլիացի լորդին (դերակատարը՝ Օուեն Նեյրս), որպեսզի ամուսնանա հանքափորի հետ։ 1917 թվականին նկարահանված *Փոքրիկ կին* ֆիլմում կատարել է Այայի դերը, որը 4 աղջիկներից կրտսերն էր։ 1920 թվականի ապրիլին թատերական քննադատները նրան նկարագրել են որպես «երաժշտական կատակերգությունների առավել հայտնի աստղ»։ Նույն թվականին *[[The Straits Times]]* ամսագիրը Դեյզիին ներկայացրել է որպես «ոսկեհեր կինոաստղ»։ *Ամռան վերջին վարդը* (1920) ֆիլմում, որը «մելոդրամատիկ պատմություն է չամուսնացած աղջկա մասին, որին լքել էին թեյի թանկարժեք սպասքի համար», նա նորից խաղացել է գլխավոր դերը։ 1920 թվականի դեկտեմբերին նա լավ արձագանքներ է ստացել ծանրքաշային բռնցքամարտիկներին նվիրված *The Pride of the Fancy* համր ֆիլմում նկարահանվելու համար։

Այդ տարիներին Բարելը շարունակել է խաղալ թատրոնում։ 1916 թվականի նոյեմբերի 23-ին խաղացել է Ֆրեդ Թոմսոնի *Houp La!* ներկայացման մեջ, որը անցկացվել է St Martin's Theatre թատրոնի գործունեության առաջին գիշերը։ Այդ ներկայացման մեջ խաղացել է մինչև 1917 թվականի փետրվարի վերջը։ 1917 թվականի ապրիլին մասնակցել է Ambassadors Theatre *£150* ռևյուին։ 1918 թվականի սեպտեմբերին Apollo Theatre Իմրե Կալմանի *Զինվորիկ* օպերետում խաղացել է Դեզիրայի դերը՝ փոխարինելով Վերա Ուիլկինսոնին։ 1919 թվականի գարնանը և ամռանը նա Garrick Theatre թատրոնում խաղացել է Մոլլի Մեյբադի *Nobody’s Boy* ներկայացման մեջ։ 1919 թվականի մայիսին եղել է *Pictures and Picturegoer* ամսագրի ֆոտոմոդել։

1920 թվականին Բարելը վերադարձել է մնջախաղ՝ Ջուլիանա Ուայլի և Ջեյմս Թեյթի հետ միասին Շեֆիլդի Empire Theatre խաղալով *Մոխրոտը* ներկայացման մեջ, իսկ 1921 թվականին՝ Քարդիֆի Կայսերական թատրոնում Սթենլի Լուպինոյի հետ։ 1922 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1923 թվականի մարտը նա Մոխրոտի դերը խաղացել է Wylie & Tate в London Hippodrome համար։ Ընդհանուր հաշվվում է 176 ներկայացում։ *The Times* ամսագրում Բարելի կատարմամբ Մոխրոտիկի կերպարը նկարագրելիս  ասվում է հետևյալը. «Նա երգում է, պարում և խաղում նույն արագությամբ»։

1924 թվականի մայիսին Դեյզին մասնակցել է քանդակագործ և թագավորական ակադեմիկոս Ֆ. Մ. Պոմրոյի նախաձեռնությամբ անցկացվող մրցույթին։ Վերջինս մրցանակ էր առաջարկում «ամենակատարյալ զույգ ոտքերի» համար։ Այնտեղ Դեյզին 50 ֆունտ մրցանակի համար մրցում էր Մարջերա Փրայնսի հետ, *The Miami News* ամսագիրը հաղորդում է, որ Բարելը նրբագեղ ոտքերի շնորհիվ ութ անգամ ընտրվել է Մոխրոտիկի դերը խաղալու համար։ Շատ չանցած՝ մայիսի 24-ին, Պոմրոյը մահացել է։

1924 թվականի հուլիսին Դեյզին միացել է Ջորջ Կոխանի թատերախմբին և *Փոքրիկ Նելլի Քելլին* մյուզիքլում խաղացել Նելլիի դերը։ Օգոստոսի վերջին նա հիվանդացել է, և արդյունքում նրա դերը տրվել է Պատրինա Կարլայոնին։ Այդ ընթացքում Դեյզին աշխատում էր Akerman May Agency թատերական գործակալությունում, որը գտնվում էր Լոնդոնի Գրին-սթրիթի 16-րդ տանը։ *Who Was Who in the Theatre, 1912-1976* գրքում արձանագրված չեն 1924 թվականից հետո թատերաբեմերում Բարելի ներկայացումները, որոնք եղել են նրա երկրորդ ամուսնության տարիներին, սակայն մինչև 1925 թվականի փետրվարը *[[The Stage]]* ամսագիրը հաստատում էր, որ նա պասիվ է եղել։ Իսկ *British Film Actors' Credits, 1895-1987* գիրքը Բրիտանական կինոյի ինստիտուտի տվյալների օնլայն բազայի հետ հաստատում է, որ Դեյզի Բարելը նկարահանվել է երկու՝ «*Կնոջից կնոջը»* (1946) և «*Կանաչ մատներ»* (1947) ֆիլմերի ոչ մեծ դերերում։ Ավելի ուշ նա խաղացել է BBC Television հեռուստաընկերության *Ոսկե թվական* (1951) ներկայացման մեջ և դրանից հետո նորից անհետացել բեմից։

Դիմանկարների ազգային թանգարանում գտնվում է Բարելի 14 դիմանկար, որոնք 1919-1922 թվականների ընթացքում նկարել է Ալեքսանդր Բասանոն։ Դրանցից մի քանիսում նա Մոխրոտի զգեստով է։ Այդ հավաքածուն պարունակում է նաև Կլարիս Մեյնի 4 դիմանկար։

Բարելը մահացել է Լոնդոնի Սլոան ավենյուի 203-ում 1982 թվականի հունիսի 10-ին՝ իր 90-ամյակից 5 օր առաջ։ Նա 66 170 ֆունտ ժառանգություն է թողել։

## Ֆիլմագրություն
Բարելը նկարահանվել է հետևյալ ֆիլմերում.
* *Սարսափի հովիտ* (1916) − Էթի Շաֆտեր
* *Պարզապես աղջիկ* (1916) − Էսմերալդա
* *Միշտ կին է* (1916) − տիկին Ստերինգտոն
* *Աղջիկ* (1917) − Էմի Մարչ
* *Հարսանեկան աթոռ* (1919) − Ջիլ Հարգրևիս
* *Convict 99* (1919) − Ջերալդին Լուկաս
* *Արտիստական խառնվածք* (1919)
* *The Pride of the Fancy* (1920) − Քիթի Ռաստոն
* *Ամռան վերջին վարդը* (1920) − Լոտուս Դևին
* *Կնոջից կնոջը* (1946) − կոմիտեի գլխավոր
* *Կանաչ մատներ* (1947) − Սթոունի քարտուղար
* *Ոսկե տարի* (1951) − տիկին Գրինլեյգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեյզի Բարելը  BFI Film & TV Database կայքում
* Դեյզի Բարելը  citwf.com (Complete Index to World Film) կայքում
* Դեյզի Բարելը Scottish Theatre Archive կայքում
* Դերասանուհու դիմանկարը npg.org.uk կայքում (Լոնդոնի դիմանկարների ազգային պատկերասրահ)

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ