open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մամալիգա

thumb|right|200px|Մամալիգա
մինի
**Մամալիգա** (, *մեմելիգե*), եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստված թանձր շիլա, մոլդովական, ռումինական, ուկրաինական և ղազախական ազգային ուտեստ։ Մամալիգան մեծ տարածում ունի նաև կովկասյան ժողովուրդների մոտ. վրացիների մոտ կոչվում է *«գոմի»*, աբխազների մոտ՝ *«աբիստա»*, ադըղեների մոտ՝ *«մերեմիսե»*, չեչենների մոտ՝ *«ահիար հուդար»* կամ շիլա՝ եգիպտացորենի ալյուրից, ինգուշների մոտ՝ *«ժուրան-հուդար»*, օսերի մոտ՝ *«մամելայ քեբեր»* (բառացի՝ «մի կտոր՝ չմեռնելու համար»)։

Իր համով, արտաքին տեսքով և նյութակազմվածքով տարբերվում է շիլայի մնացած բոլոր տեսակներից։ Կտրվում է մոմած թելով կամ հատուկ փայտե դանակով։

## Պատրաստում
thumb|left|200px|Մամալիգան կարելի է կտորների բաժանել
Պատրաստվում է հատուկ եղանակով՝ ջրից, աղից և եգիպտացորենի ալյուրից՝ չուգունե ամանի մեջ ()՝ հատուկ փայտիկ-խառնիչի օգնությամբ։ Պատրաստելիս մամալիգան ավելի թանձր են պատրաստում, որպեսզի հաց չօգտագործեն այն համտեսելիս, և իտալական պոլենտայի նմանությամբ՝ մամալիգան էլ բաժանվում է կտորների։

Մամալիգան մատուցվում է թթվասերի և բրինզայի () հետ։ Երբեմն մամալիգան մատուցում են ափսեի մեջ լցված տաք կաթի հետ միասին (): Մամալիգայից պատրաստում են նաև եգիպտացորենի բլիթներ՝ այն կտրելով և փոքր-ինչ պահելով յուղի մեջ։

Քանի որ մամալիգան օգտագործվում էր հացի փոխարեն, այն մտնում է մեծ քանակությամբ ուտեստների բաղադրության մեջ։ Այդպիսի ուտեստներից մեկը մամալիգայով կաղամբով տոլման () է։ Մյուս ուտեստը՝ բուլզը (), իրենից ներկայացնում է թխված գնդիկներ, որոնց ներսում բրինզա և յուղ կա։

Մամալիգան կարող են մատուցել նաև խրխոզիով, կաթնաշոռով և պանիրով, խոզապուխտով, ձվով, սնկով, տապակած ձկով և այլն։

## Պատմություն
thumb|150px|Բրինզայով և խրխոզիով մամալիգա

Պատմականորեն մամալիգան եղել է քրիստոնյաների հիմնական սնունդը՝ փոխարինելով հացին։ Մամալիգան պատրաստել են նաև կորեկից։ Եգիպտացորենի դաշտերի մասին ամենավաղ հիշատակումը կապվում է մոլդովական իշանության, մասնավորապես՝ Կոնստանտին Դուկայի կառավարման շրջանի հետ (1693-1695): Եգիպտացորենն սկսեց շատ արագ տարածում գտնել, քանի որ զավթիչ թուրքերի կողմից հարկման չէր ենթարկվում։ Եգիպտացորենից պատրաստված մամալիգան իր որակական հատկանիշներով և կալորիականությամբ ավելի լավն էր, քան մինչ այդ կորեկից պատրաստված մամալիգան

## Տես նաև
* Շիլա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Рецепт мамалыги по-пастушьи 
* «Приходи на мамалыгу»  в исполнении Надежды Чепраги]]

Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Մոլդովական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռումինական խոհանոց
Անտոնին Մրկոս

**Անտոնին Մրկոս** (, ), չեխ աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կլետի աստղադիտարանում, և 1966 թվականից 1991 թվականները ղեկավարել է այն։ 1977 թվականից 1991 թվականները հայտնաբերել է 273 աստերոիդ, որոնցից են (5797) Բիվոյը Ամուրի խմբից և Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդ (3451) Մենտորը։ Մրկոսը նաև հայտնաբերել է 13 գիսաստղ, որոնց թվին են պատկանում կարճ պարբերությամբ 18D/Պերայնա - Մրկոսի, Հոնդայի - Մրկոսի - Պայդուշակովայի, 124P/Մրկոս և 143P/Կովալ - Մրկոս գիսաստղերը, ինչպես նաև երկար պարբերությամբ C/1957 P1 գիսաստղը։

Անտոնին Մրկոսը ծնվել է Չեխոսլովակիայում, Բրնո-պրիգորոդ շրջանի Ստրժեմխովի գյուղում։ 1938 թվականին ընդունվել է Բրնոյի ամալսարան։ Նրա ուսումն ու հետազոտությունները ընդհատվեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ Պատերազմի ավարտից հետո, 1945 թվականին նա աշխատում էր Սկալանտե Պլեսո աստղադիտարանում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվեց Կլետի աստղադիտարան, որտեղ էլ 1968 թվականից սկսած զբաղվել է աստղալուսանկարչությամբ։ Որի օգնությամբ էլ, 1977 թվականից սկսեց զբաղվել նոր աստերոիդների և գիսաստղերի որոնումով։

Մրկոսը մասնակցել է երրորդ Սովետական անտարկտիկական արշավախմբին 1957 թվականից 1959 թվականները։ Նա երկրորդ Չեխիայի քաղաքացին է, ով այցելել է Անտարկտիդան և առաջին չեխը, ով հասել է հարավային անհասանելության բևեռ։ Հետագայում նա վերադարձավ Անտարկտիդա, մասնակցելով յոթերորդ Սովետական անտարկտիկական արշավախմբին (1961—1963), ինչպես նաև հրավիրվել է երրորդ անգամ, սակայն առողջական խնդիրների հետ կապված չկարողացավ մասնակցել արշավախմբին։ Անտարկտիդայում Մրկոսը հետազոտում էր բևեռափայլերը։

Անտոնին Մրկոսը հանդիսանում է պրոֆեսոր Կառլի և Հարավային Չեխիայի համալսարաններում։ Նրա անունով է անվանվել Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայի փողոցներից մեկը։ Նրա պատվին է անվանվել նաև (1832) Մրկոս աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница на сайте деревни Дольни-Лоучки
* Краткая биография на сайте «CeskeNoviny.cz» 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ
Ռիչարդ Վեստ

**Ռիչարդ Վեստ** (, ), դանիացի աստղագետ, աշխատել է Լա Սիլայի աստղադիտարանում։

Աշխատում է Եվրոպական հարավային աստղադիտարանում։ Հայտնաբերել է 39 աստերոիդ և մի քանի գիսաստղ։ Հանս-Էմիլ Շուստերի հետ համատեղ հայտնաբերել է գաճաճ գալակտիկա Փյունիկի համաստեղությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գիտնականի կայքը  

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Դանիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Տակեշի Ուրատա

**Տակեշի Ուրատա** (, ), ճապոնացի սիրողական աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Նիհոնդայրա աստղադիտարանի Յակիիմո կայանում։

1978 թվականին նա դարձավ առաջին սիրող աստղագետներից մեկը, ով ինքնուրույն հայտնաբերել էր աստերոիդ, ընդ որում ավելին քան հիսունամյա տարիքում։ Այս աստերոիդը նա անվանեց իր դստեր, Միձուհոյի անունով։ Այս իրադարձությունը բերեց նրան, որ Ճապոնիայում կտրուկ աճեց սիրող աստղագետների քանակը, որոնցից շատերը նույնպես դարձան աստերոիդ հայտնաբերողներ։ Հաջորդ տասնամյակում ճապոնացի սիրող աստղագետների կողմից հայտնաբերվեց ավելին քան 160 նոր աստերոիդներ։

Տակեշի Ուրատան չափազանց հաջողակ աստերոիդ հայտնաբերող է, քանի որ իր գործունեության սկզբից 1978 թվականից սկսած հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 629 աստերոիդ, որոնցից որոշները համատեղ այլ աստղագետների հետ։ Բացի աստերոիդներից նրա հայտնաբերումների ցանկում են մեկ պարբերական գիսաստղ՝ 147P/Ուրատա - Նիիջիմա, որը նա հայտնաբերել է Ցունեո Նիիջիմայի հետ համատեղ 1986 թվականին։ Նա նաև հրապարակել է տարաբնույթ նյութեր գիտական ամսագրերում տիեզերական հետազոտությունների թեմաներով։ Հանդիսանում էր նաև «Փոքր մոլորակների Ճապոնական էֆեմերիդների» խմբագիրը։

Ուրատայի ներդրումը գնահատելով, նրա անունով է անվանվել (3722) Ուրատա աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Հանս-Էմիլ Շուստեր

**Հանս-Էմիլ Շուստեր** (, ), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Լա Սիլայի աստղադիտարանում։

1958-ից 1964 թվականները աշխատել է Համբուրգի աստղադիտարանում։ 1964 թվականից աշխատել է որպես Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի կազմի մեջ մտնող Լա Սիլայի աստղադիտարանի տնօրենի պաշտոնակատար։ 1991 թվականից անցել է թոշակի։

Հայտնաբերել է 25 աստերոիդ և մի քանի գիսաստղ։

Շուստերի պատվին է անվանվել 2018 հերթական համարը կրող աստերոիդը։

Ռիչարդ Վեստի հետ համատեղ հայտնաբերել է գաճաճ գալակտիկա Փյունիկի համաստեղությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 2018 Schuster

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կառլ Կամպեր

**Կառլ Կամպեր** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։

1963 թվականին ավատրել է Ջորջթաունի համալսարանը, որից հետո ուսանել է նաև Փիթսբուրգի համալսարանում։ 1969-ից 1970 թվականները աշխատել է Լիկի աստղադիտարանում, որից հետո տեղափոխվել է Վան Ֆլեկի աստղադիտարան, որից հետո, 1974 թվականին տեղափոխվել է Դևիդ Դանլափի աստղադիտարան, որտեղ և աշխատել է մինչ իր մահը։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների համաձայն, հայտնաբերել է երեք աստերոիդ, երկուսը 1963 թվականին և մեկը 1978 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Tom Bolton, Biografia di Karl Walter Kamper, www.casca.ca

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Անահիտ Փերիխանյան

**Անահիտ Գեորգիի Փերիխանյան** (), հայ պատմաբան, արևելագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր (1974)։

## Կենսագրություն
Անահիտ Փերիխանյանը ծնվել է 1928 թվականի ապրիլի 24-ին Մոսկվայում։ Մայրը՝ Արուսյակ Իվանովնան, եղել է բժիշկ, հայրը՝ Գեորգի Նիկիտիչը՝ ինժեներ։ Գեորգի Նիկիտիչը նշանակվել է Սևան-Հրազդան հիդրոէլեկտրակայանների կասկադի տնօրեն, որից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ Անահիտը Երևանում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1945-1948 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում, այնուհետև տեղափոխվել Լենինգրադ և 1951 թվականին ավարտել Լենինգրադի պետական համալսարանը։ 1951-1955 թվականներին սովորել է Պետական Էրմիտաժի ասպիրանտուրայում Կ. Վ. Տրևերի գլխավորությամբ։ 1956 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն, այնուհետև աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտում, 1959 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի Լենինգրադի մասնաճյուղում, 1974-1986 թվականներին եղել է ավագ գիտաշխատող, 1986-1998 թվականներին՝ առաջատար գիտաշխատող, 1959 թվականից միաժամանակ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանում դասավանդել է գրաբար։

Աշխատությունները նվիրված են Իրանի Պարթևական և Սասանյանների ժամանակարշրջաններին, միջնադարյան Հայաստանի պատմության, գրականության և իրավունքի խնդիրներին, հայ գրերի ծագման և համեմատական հնդեվրոպագիտության հարցերին։

Փերիխանյանը հինգ մենագրությունների և շուրջ 50 հոդվածների հեղինակ է, որոնք հրատարակվել են առաջատար գիտական հանդեսներում՝ «Вестник древней истории» (Մոսկվա), «Պատմաբանասիրական հանդես» (Երևան), «Revue des études arméniennes» (Փարիզ), Orientalia Suecana (Ուփսալա), Acta Orientalia (Կոպենհագեն)։

Կյանքի վերջին տարիներին Փերիխանյանը լուրջ հիվանդ էր, սակայն փոքր առիթի դեպքում զբաղվում էր գիտական հարցերով։ Նրա վերջին հոդվածը՝ «К вопросу о происхождении павликианства», 2011 թվականին տպագրվել է «Письменные памятники Востока» հանդեսում (№2(15)):

## Անդամակցություն
* Ֆրանսիայի ԳԱ պատվավոր անդամ

## Երկեր
* Храмовые объединения Малой Азии и Армении, 1959.
* Тигранакерт : Из истории древнеармянских городских общин, 1960.
* Сасанидский Судебник. Книга тысячи судебных решений, Е., 1973.
* Общество и право Ирана в Парфянский и Сасанидский периоды, М., 1983.
* Материалы к этимологическому словарю древнеармянского языка, ч. 1, Е., 1993.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստ

**Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստ** (, ), շվեդ աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Ուպսալայի աստղադիտարաննում։

1975 թվականից 1998 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 141 աստերոիդ, որոնցից երկուսը հայտնաբերել է Հանս Ռիկմանի հետ համատեղ։ Նրա հայտնաբերած աստերոիդների շարքին է պատկանում տրոյացի  աստերոիդը։

Լագերկվիստը նաև հայտնաբերել է երկու կարճ պարբերությամբ գիսաստղեր (P/1996 R2 (Լագերկվիստ) և Լագերկվիստի - Կարսենտյուսի գիսաստղ), ինչպես նաև երկար պարբերությամբ  C/1996 R3 (Լագերկվիստ) գիսաստղը։

1997 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում, նրա դիսերտացիայի անվանումն էր «Փոքր աստերոիդների լուսանկարչական ֆոտոմետրիան» (Photographic photometry of small asteroids): Այժմ հանդիսանում է Ուպսալայի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հայտնի է ոչ-մեծ աստերոիդների պտույտի առանձնահատկություններին վերաբերվող իր աշխատություններով։

Նրա պատվին է անվանվել (2875) Լագերկվիստ աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Շվեդ աստղագետներ
Կատեգորիա:Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ
Անկյունասար

**Անկյունասար**, բլուր Հայաստանի Շիրակի մարզում, Արագածի լեռնազանգվածի հյուսիս-արևմտյան ստորոտին, Շիրակի սարահարթի արևելյան կողմում, Արթիկ քաղաքից 0,5 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրություն 1865  մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռնագրություն
Ուիլիամ Սեբոկ

**Ուիլիամ Սեբոկ** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։

1973 թվականին ավարտել է Ակրոնի համալսարանի ֆիզիկայի բաժինը, ապա 1982 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ստացել է աստղագիտության դոկտորի կոչում։ Մինչև 1986 թվականը աշխատել է Փրինսթոնի համալսարանում և մինչև 1988 թվականը Մերիլենդի համալսարանում։ Դրանից հետո երկու տարի աշխատել է Հաբլ աստղադիտակի գիտահետազոտական ինստիտուտում, Բալթիմորում։ 1990 թվականին վերադարձել է Մերիլենդի համալսարան։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1977 թվականին հայտնաբերել է երկու աստերոիդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* La pagina web di William Lawrence Sebok. 
* La scheda di William Lawrence Sebok dal sito dell'Università del Maryland. 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կունո Հոֆմայստեր

**Կունո Հոֆմայստեր** (, ), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Բոյդենի աստղադիտարանում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Զոնենբերգում, մանկուց հետաքրքրվել է աստղագիտությամբ։ Մի քանի տարի աշխատել է Բամբերգի և Ենայի աստղադիտարաններում որպես օգնական։ 1925 թվականին կազմակերպել է Զոնենբերգում սեփական աստղադիտարան, որը հետագայում մտավ ԳԴՀ Գիտությունների Ակադեմիայի ենթակայության տակ, և որի տնօրեն է մնացել մինչև կյանքի վերջը։ 1927 թվականին ստացել է դոկտորական աստիճան Ենայի համալսարանում։ 1936 թվականից հանդիսանում էր Հալլեյում գտնվող «Լեոպոլդինա» Գերմանական բնագետների ակադեմիայի անդամ։

Հիմնական աշխատությունները վերաբերվում էին փոփոխական աստղերի և երկնաքարերի հետազոտություններին։ 1928 թվականին Բաբելբերգի աստղադիտարանի հետ համագործակցելով սկսեց երկնքի հսկում, որի հիմնական նպատակն էր նոր փոփոխական աստղերի հայտնաբերումը (այս աշխատանքը շարունակվում է Զոնենբերգի աստղադիտարանում մինչև մեր օրերը)։ Հայտնաբերել և հետազոտել է համարյա 10000 փոփոխական աստղեր, մի քանի աստերոիդներ, ինչպես նաև C/1959 O1 գիսաստղը։ Կատարել է երկնաքարերի համակարգված դիտարկումներ։ 1948 թվականին հրատարակվեց նրա երկնաքարերի հոսքերի կատալոգը։ Կատարել է Զոդիակային լույսի բազմաթիվ դիտարկումներ, օգտագործելով ինքնաշեն ֆոտոմետր, հետազոտել է առճակատումները։ Մի քանի տասնամյակներ եղել է «Sterne» գիտահանրամատչելի ամսագրի խմբագիրը։

Նրա պատվին են անվանվել Լուսնի վրա խառնարան, ինչպես նաև (1726) Հոֆմեյստեր և (4183) Կունո աստերոիդները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:ԳԴՀ ազգային մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բելլա Բուրնաշովա

**Բելլա Բուրնաշովա** (, ), խորհրդային աստղագետ։

1969-ից 1971 թվականները հայտնաբերել է 13 աստերոիդ

(4427) Բուռնաշև աստերոիդը անվանվել է նրա ամսուսնու՝ Վլադիսլավ Իվանովիչ Բուրնաշովի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային աստղագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Կատեգորիա:Ռուս կին գիտնականներ
Յոախիմ Շուբարտ

**Յոախիմ Շուբարտ** (, ), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Զոնենբերգի աստղադիտարանում։

## Կյանք
Յոախիմ Շուբարտ սովորել է աստղագիտություն Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում և Բաբելսբերգի աստղադիտարանում։ 1952 թվականին նրա ավարտական աշխատությունը կոչվում էր *Ռեֆրակցիա և միջին օրական շերմաստիճանի տատանում (Refraktion und mittlerer täglicher Temperaturgang)* աշխատությունը։

1955 թվականին *Երեք մարմնի խնդրի պարբերական լուծումների հետազոտություններ (Untersuchungen über periodische Lösungen im Dreikörperproblem)* թեզիսի պաշտպանության արդյունքում Շուբարտը ստացավ դոկտորական կոչում։ Դրանից հետո նա աշխատել է Զոնենբերգի աստղադիտարանում, իսկ 1961 թվականից Աստղագիտական հաշվողական ինստիտուտում Հայդելբերգում։

## Աշխատանք
Շուբարտը հիմնականում զբաղվում էր Երկնային մեխանիկայի հատուկ խնդիրներով։ Մասնավորապես նա հետազոտել է Հիլդայի ընտանիքի աստերոիդների Յուպիտերի հետ 2/3 ռեզոնանսը։ Շուբարտը հաշվարկել է Երկրի ճշգրիտ զանգվածը, ինչպես նաև առաջին անգամ (1) Սերեսի և (2) Պալասի զանգվածները։ Նրա հետագա հետազոտությունները կապված են Երկրին մոտեցող աստերոիդներին՝ (1627) Իվար, (1221) Ամուր և (69230) Հերմես։ Շուբարտի կանխատեսումների հիման վրա հնարավոր դարձավ հայտնաբերել հարյուր տարի առաջ կորսված Թեմպլ-Թատլի գիսաստղը, որը հանդիսանում է Լեոնիդներ ասուպային հոսքի աղբյուր։ 1993 թվականին Շուբարտը թոշակի անցավ։ Նրան համարում են լավագույն եվրոպական Երկնային մեխանիկայի գծով մասնագետը։

1960 թվականին, Զոնենբերգում Շուբարտը հայտնաբերել է (2000) Հերշել աստերոիդը, և 1961 թվականին Տաուտենբերգում (4724) Բրոկենը համատեղ Ս. Հոֆմեյստերի հետ։

1973 թվականին Պաուլ Վիլդի կողմից Բեռնում հայտնաբերված *[[(1911) Շուբարտ]]* աստերոիդը անվանվել է նրա պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Prof. Dr. Joachim Schubart (i. R.).''  auf der Webseite der Universität Heidelberg
* Arbeiten von Joachim Schubart (SAO/NASA Astrophysics Data System / ADS)

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Անձավաբացատ

**Անձավաբացատ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Գուգարաց լեռնահամակարգում, Դիլիջան քաղաքից 4,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 2420  մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Յուրի Բելյաև

**Յուրի Բելյաև** (, ), ռուս աստղագետ, աշխատել է Պուլկովոյի աստղադիտարանում։

Բելյաևը աստղագետներից մեկն էր, որ հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում կազմակերպեց Պուլկովոյի աստղադիտարանի վերակառուցումն ու վերաբացում։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Բելյաևը համատեղ Գուրիյ Պլյուգինի հետ 1968 թվականին հայտնաբերել է յոթ աստերոիդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ
Ալոիզ Պրուբեկ

**Ալոիզ Պրուբեկ** (, ), չեխոսլովակ աստղագետ, աշխատել է Սկալանտե Պլեսոյի աստղադիտարանում։

Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների Պրուբեկին է վերագրվում (1989) Տատրի աստերոիդի հայտնաբերումը 1955 թվականի մարտի 20-ին, համատեղ Ռեջինա Պոդստանիչկայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չեխոսլովակ աստղագետներ
Կատեգորիա:Սլովակ աստղագետներ
Ակե Վիլինգվիստ

**Ակե Վիլինգվիստ** (, ), շվեդ աստղագետ, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։

Աշխատել է հոլանդական Բոսշայի աստղադիտարանում Ինդոնեզիայում 1928-ից 1935 թվականները, ապա դարձել է օգնական պրոֆեսոր Ուպսալայի Կվիստաբերգսի աստղադիտարանում 1948 թվականին։ Նա սկզբում հետազոտում էր կրկնակի աստղեր, սակայն հետագայում նրա հիմնական գիտական գործունեությունը ծավալվեց բաց աստղային համակցությունների հետազոտության ոլորտում։

Վալենկվիստը եղել է Շվեդիայի Թագավորական Գիտությունների Ակադեմիայի (Ստոկհոլմում) և Շվեդիայի Թագավորական Գիտությունների Միության (Ուպսալայում) ակտիվ անդամ։ 1950-ական թվականներից ի վեր նա հանդիսանում էր աստղագետների միջև շվեդերեն հանրամատչելի աստղագիտության առաջատար գրող։

Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով 1950 թվականի հունիսի 19-ին հայտնաբերել է (1980) Տեզկատլիպոկա աստերոիդը։

(2114) Վալենկվիստ աստերոիդը անվանվել է նրա պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Åke Wallenquist (1904-1994)

Կատեգորիա:Շվեդ աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ալեքսեյ Բեկետովի տուն

**Ալեքսեյ Բեկետովի տուն** (), ռուս խորհրդային հայտնի ճարտարապետ, ակադեմիկոս Ալեքսեյ Բեկետովի տունը, որը գտնվում է Ղրիմի Ալուշտա քաղաքում։ Կառուցվել է 1898 թվականին։ Ռուսաստանի ժողովուրդների մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է, որը պահպանվում է պետության կողմից։

## Պատմություն
Ճարտարապետական գործի ականավոր վարպետի ընտանիքը ամեն ամառ այցելել է Ղրիմ, քանի որ նրա հայրը՝ Խարկովի համալսարանի պրոֆեսոր Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Բեկետովը Ալուշտայի արևմտյան հատվածի Պրոֆեսորական անկյունում՝ այն ժամանակվա գիտության ներկայացուցիչների և նկարիչների հանգստի սիրված վայրում, ուներ փոքր կալվածք։ 1895 թվականին Նիկոլայ Նիկոլաևիչն իր որդուն է նվիրել մի հողակտոր, որի վրա վերջինս կառուցել է տուն սեփական նախագծով։

## Նկարագրություն
Ալեքսեյ Նիկոլաևիչի ամառանոցն ունի երկու հարկ, կառուցված է տաշած քարերից, կողքերից ունի փայտե ծածկապատշգամբներ։ Շնորհիվ հաջող նախագծման և գոյություն ունեցող անհամաչափության, տունը փոքր, հարմարավետ և կոմպակտ տեսք ունի։ Առաջին հարկի դարավանդով առմուտքն ունի խոյակներով փորագրված փայտե սյուներ։ Տան քիվերի ձևավորման բնորոշ հատկանիշներն են հորիզոնական գոտին, ավանդական «ատամնիկներն» ու ձվազարդերը։ Շենքի քիվապատերը զարդարված են ծիծեռնակի պոչ հիշեցնող ատամներով։ Տան տանիքը բազմալանջ է, ծածկված է մետաղական թիթեղներով և ունի չորս մաշիկուլի (աշտարակ)։

Այսօր Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Բեկետովի ամառանոցը հուշատուն-թանգարան է, որը գտնվում է Ալուշտա, Կոմսոմոլսկայա փողոց, տուն 4 հասցեով՝ բլրի ստորոտում, և Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու տուն-թանգարանի համալիրի մի մասն է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Дача Бекетова на портале «А-а-ах!»

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Պրոֆեսորական անկյուն

**Պրոֆեսորական անկյուն** (, նախկինում կոչվել է *Չոլմեկչի-Ֆիդե-Կորա*, ապա՝ *Տեռնակ*, 19-րդ դարի վերջից՝ *Պրոֆեսորական անկյուն*, 1920 թվականից՝ *Բանվորական անկյուն*, այնուհետև՝ կրկին *Ternak* , 1948 - 2001 թվականներին՝ կրկին *Բանվորական անկյուն*), Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի արևմտյան մասը, որը հայտնվել է 19-րդ դարի կեսերին։

Պրոֆեսորական անկյունում գտնվում են պանսիոնատներ և ամառանոցներ, իսկ ափը հրաշալի լողափ է։ Պրոֆեսորական անկյան տարածքով Ալուշտայից Կաստել անցնում է բարեկարգ լողափերով առափ, իսկ լանջերով՝ մայրուղի։

Նախախորհրդային շրջանում Ալուշտայի և Պրոֆեսորական անկյան միջև գործում էր սեզոնային ձիաքարշ 10 կոպեկ ուղեվարձով։ Այժմ Ալուշտայի կենտրոնից Պրոֆեսորական անկյուն առափով կարելի է հասնել ոտքով, ինչպես նաև երթուղայիններով (թիվ 2, 34, 37) և թիվ 2 տրոլեյբուսով։

## Պատմություն
Սկզբնապես Կաստել-Պրիմորսկին Սև ծովի ափին Կաստել լեռան ստորոտին գտնվող ամառանոցային բնակավայր էր, որը գեղարվեստորեն նկարագրել է Եվգենի Մարկովը «Ղրիմի ակնարկներում»։ 1886 թվականին թոշակի անցնելուց հետո Կաստել-Պրիմորսկու իր առանձնատանը բնակություն է հաստատել ռուս հայտնի երկրաբան և մանկավարժ Նիկոլայ Գոլովկինսկին։ Այն բանից հետո, երբ նրա տան հարևանությամբ իրենց ամառանոցները սկսեցին կառուցել շատ հայտնի գիտնականներ, տարածքը ստացավ «Պրոֆեսորական անկյուն» անվանումը։  Պրոֆեսորական անկյունը դարձավ մի վայր, որտեղ հանգստանում, աշխատում և ապրում էին ռուս մտավորականության ներկայացուցիչները՝ պրոֆեսորներ Դ. Ի. Տիխոմիրովը, Ե. Ա. Գոլուբևը, Ա. Ի. Կիրպիչնիկովը և ուրիշներ։ Տարիներ շարունակ այստեղ ապրել է ռուս առաջին կին բժիշկ Նադեժդա Պրոկոֆևնա Սուսլովան։ Նրա նախաձեռնությամբ Պրոֆեսորական անկյունում բացվել է գյուղական երեխաների համար անվճար դպրոց։ Կաստել լեռան ստորոտին, Լազուրնոյե գյուղում, տեղադրված են երկու գիտնականների՝ Ն. Ա. Գոլովկինսկու և Ն. Պ. Սուսլովայի հուշարձանները։

Բանվորական անկյան հետ կապված է ռուս գրող Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու կյանքը։ 1944 թվականին Ալուշտայի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեն գրողին ժամանակավորապես հատկացրել է 1941 թվականին մահացած ճարտարապետության ակադեմիկոս Ալեքսեյ Բեկետովի առանձնատունը։ Այնտեղ ապրելով ավելի քան երկու տարի՝ Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկին ավարտել է իր «Թնդանոթները խոսեցին» վեպը, գրել է «Իմ ծանոթությունը Ի. Ե. Ռեպինի հետ» հուշագրությունը։ Այդ շենքի պատին փակցված է հուշատախտակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Тыглиянц П. К.* Рабочий уголок. — Симферополь, 1986. — 80 с.
* *Тыглиянц-Головкинский П. К.* Профессорский уголок. — Киев: Издательский Дом "СТИЛОС", 2013. - 288с.

## Արտաքին հղումներ
* Профессорский (Рабочий) уголок 
* Карта Профессорского уголка 

Կատեգորիա:Ալուշտա
Ալուշտայի Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու գրական հուշաթանգարան

**Ալուշտայի Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու գրական հուշաթանգարան** (), թանգարան Ղրիմի Ալուշտա քաղաքում։ Բացվել է 1962 թվականին։

## Պատմություն
Սերգեյ Նիկոլաևիչ Սերգեև-Ցենսկին հայտնի է որպես բազմաթիվ վեպերի, բանաստեղծությունների, պոեմների հեղինակ։ Նրա լավագույն ստեղծագործություններն են «Ռուսաստանի կերպարանափոխումը» էպոպեան, որի վրա աշխատել է 46 տարի, և «Սևաստոպոլյան պաշտպանությունը»։

Երեսուն տարեկանում, 1905 թվականին, գրողը ժամանել է Ղրիմ, Ալուշտա։ 1906 թվականի աշնանը նա գնել է Օռլինայա լեռան հարավային լանջին գտնվող Խուրդա-Տառլի բնասահմանում գտնվող կալվածք։

## Տան ճարտարապետություն
Առանձնատունը երկհարկանի է, U-աձև հատակագծով, փայտե ծածկապատշգամբով, ճաշասենյակով, գրողի աշխատասենյակով, նրա կնոջ ննջասենյակով, ձմեռային խոհանոցով և տան գրադարանի գրապահոցով։ Տան հարավային կողմում կա երեք մուտք, որոնցով հնարավոր է անմիջապես մտնել ճաշասենյակ։ Շենքի ճակատը սվաղված է, հիմնական մասի պատուհանները ուղղանկյունաձև են, իսկ ծածկապատշգամբում ունեն կոտրված կամարի տեսք։ Հարավային կողմում լուսամուտատեղերը ծալքավոր լողաթավոր փակոցափեղկերով են, իսկ տան հյուսիսային մասում ունեն շերտափեղկավոր վանդակաճաղեր։

Տանիքը բեկված է և թեք, մետաղյա ծածկով։ Ծածկապատշգամբի վերևում կա ծածկ, որի հենարանները պատրաստված են փորագրված փայտե ձիերի տեսքով։

## Թանգարանի ցուցադրության առանձնահատկություններ
Գրական-հուշաթանգարանը բացվել է գրողի մահից երեք տարի անց՝ 1961 թվականին։ Պայմանականորեն առանձնացնում են երկու ցուցադրություն՝ հիշատակային (կյանք) և գրական (ստեղծագործություն), ինչը թույլ է տալիս հետևել Սերգեյ Նիկոլաևիչի կյանքին։ Հետաքրքրական է տան ուսումնասիրությունը, քանի որ նրա ներսույթը մնացել է անփոփոխ սեփականատիրոջ բնակվելու ժամանակվանից։

Բացի այդ, հյուրերին առաջարկվում է ուսումնասիրել մնացուկային մշտադալար բույսերի տեսակներով լանդշաֆտային այգին, որն ամբողջությամբ ավերվել էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և վերականգնվել գրողի կողմից հետպատերազմյան շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Культурное наследие Крыма»&nbsp;— Симферополь: из-во Н. Оріанда, 2011.&nbsp;— 137 сек.
* Экспозиция музея 
* Алуштинский литературно-мемориальный музей имени С.Сергеева-Ценского

Կատեգորիա:Ալուշտայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1962 հիմնադրված թանգարաններ
Ս. Կոֆրե

**Ս. Կոֆրե** (, ), չիլիացի աստղագետ, աշխատել է Սերո Էլ Ռոբլեի աստղագիտական կայանում։ Մեկ այլ չիլիացի աստղագետ Կառլոս Տոռեսի հետ համատեղ հայտնաբերել է 11 աստերոիդ Սիերո Էլ Ռոբլե աստղադիտարանում, 1968 թվականին։

Հայտանբերված աստերոիդներից մեկը 10-կիլոմետրանոց աստերոիդների հիմնական գոտու Էոսի ընտանիքի աստերոիդ (1992) Գալվարինոն է, որն անվանվել է 16-րդ դարի հայտնի Մապուչե ցեղի մարտիկի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
Կառլոս Տոռես (աստղագետ)

**Կառլոս Տոռես** (, 1929 Չիլի - 2011 Չիլի), չիլիացի աստղագետ, աշխատել է Սեռո Էլ Ռոբլեի աստղագիտական կայանում։ Աստերոիդների հայտնաբերող։
   
1968 թվականից 1982 թվականները այլ աստղագետների հետ համատեղ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 37 աստերոիդ, որոնցից 18-ը նա հայտնաբերել է միանձնյա։

## Գրականություն
* H. Wroblewski, C. Torres, and S. Barros, ''Minor Planet Positions'', Publicaciones Departmento de Astronomia Universidad de Chile, Vol. II, No. 7, pp.&nbsp;215–244, (1977)
* H. Wroblewski, C. Torres, S. Barros, and M. Wischnjewsky, ''Minor planet positions obtained at Cerro Calan Observatory during 1978-1980'', Astronomy and Astrophysics Supplement Series, vol. 51, pp.&nbsp;93–95 (Jan 1983)
* H. Wroblewski, and C. Torres, ''New proper-motion stars south of declination -40 deg and right ascension between 00 H and 04 H 30 M'', Astronomy and Astrophysics Supplement Series (ISSN 0365-0138), vol. 78, no. 2, pp.&nbsp;231–247 (May 1989)
* H. Wroblewski and C. Torres, ''New proper motion determination of Luyten catalogue stars (LTT) south of declination -40 degrees and right ascension between 00 H and 04 H 30 M'', Astronomy and Astrophysics Supplement Series (ISSN 0365-0138), vol. 83, no. 2, pp.&nbsp;317–329 (May 1990)
* H. Wroblewski and C. Torres, ''New proper-motion stars south of declination -40 deg and right ascension between 04h 30m and 16h 00m'', Astronomy and Astrophysics Supplement Series (ISSN 0365-0138), vol. 91, no. 1, pp.&nbsp;129–169 (Nov 1991)
* H. Wroblewski and C. Torres, ''New proper motion determination of Luyten catalogue stars (LTT) south of declination -40 deg and right ascension between 04 H 30 M and 16 H 00 M'', Astronomy and Astrophysics Supplement Series (ISSN 0365-0138), vol. 92, no. 3, pp.&nbsp;449–472 (Feb 1992)
* H. Wroblewski and C. Torres, ''Proper motion LTT stars -5<DE<-30, 0<RA<13h30'', VizieR On-line Data Catalog: J/A+AS/128/457

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Էլիզաբեթ Ռյոմեր

**Էլիզաբեթ Ռյոմեր** (, ), ամերիկացի աստղագետ։ Աստերոիդների և գիսաստղերի հետազոտող, հայտնաբերել է (1930) Լյուցիֆեր և (1983) Բոկ աստերոիդները, Ֆեմիստո արբանյակը, և կրկին հայտնաբերել է 17P/Հոլմսի գիսաստղը։ Փորձում էր ստանալ գիսաստղերի միջուկների չափերի համակցված տվյալներ, այդ նպատակով 25 տարվա ընթացքում հավաքել է գիսաստղերի լուսանկարների հսկայական հավաքածու։

Ստացել է Արիզոնայի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Lunar and Planetary Laboratory: Elizabeth Roemer 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Ռաֆայել Սուվանտո

**Ռաֆայել Սուվանտո** (, ), ֆինն աստղագետ։ Իրյո Վայսալայի օգնականն էր։ Մահացել է Ձմեռային պատերազմի վերջում, ռազմաճակատում։

Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի գրառումների 1936 թվականի մարտի 18-ին հայտնաբերել է (1927) Սուվանտո աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆինն աստղագետներ
Արտուրո Գ. Սամուել

**Արտուրո Գ. Սամուել** (, ), արգենտինացի աստղագետ։

Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի գրառումների 1968 թվականի հունվարի 1-ին հայտնաբերել է (1917) Կույո աստերոիդը Կառլոս Սեսկոյի հետ համատեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի աստղագետներ
Ալիս Հեքիմբաշյան

**Ալիս Արամի Հեքիմբաշյան** (), հայ օպերային երգչուհի, բեմադրիչ։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2008)։

## Կենսագրություն
Ալիս Հեքիմբաշյանը ծնվել է 1943 թվականի հունվարի 14-ին, Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ 1947 թվականին Հեքիմբաշյանների ընտանիքը հայրենադարձել է։ Սովորել է Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1997 թվականին՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժինը։

1974 թվականից եղել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական թատրոնի մեներգչուհի, 1997 թվականից՝ ռեժիսոր։ 1974 թվականից դասավանդում է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1997 թվականից՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Երգացանկում ընդգրկված են Կոմիտասի, Տիգրան Մանսուրյանի, Էդուրադ Միրզոյանի, Ալեքսանդր Հարությունյանի, Վահրամ Բաբայանի և այլոց գործերից։

## Օպերային ներկայացումներ

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Հանրապետական միութենական մրցույթների և փառատոների դափնեկիր (Վոլգոգրադ՝ 1963 թվական, 1969 թվական, 1975 թվական, Երևան՝ 1971 թվական)
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2008)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Ջոն Հուչրա

**Ջոն Հուչրա** (, ), ամերիկացի աստղագետ և պրոֆեսոր, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։ Եղել է փոխ պրովոստ հետազոտությունների գծով Հարվարդի համալսարանում և աստղագիտության պրոֆեսոր Հարվարդ-Սիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում։ Հուչրան նաև եղել է Միջազգային աստղագիտական միության ԱՄՆ-ի ազգային կոմիտեի նախագահ և Ամերիկյան աստղագիտական միության նախագահ։

Հուչրան ծնվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Ջերսի քաղաքում, նրա հայրը գնացքի ուղեկցորդ էր, իսկ մայրը տնային տնտեսուհի։ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում սովորելու տարիներին եղել է ձեռնամարտի թիմի անդամ։ Այս ինստիտուտում Հուչրան ստացել է ֆիզիկայի ուղղվածությամբ դիպլոմ 1970 թվականին։ Դրանից հետո ուսանել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որն ավարտել է ստանալով աստղագիտության դոկտորական կոչում։ Հետդոկտորական աշխատանքը սկսել է Հարվարդ-Սիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում, որտեղ և դարձել է հիմնական աշխատող 1976 թվականից։

Աստղագետներ Մարկ Ահարոնսոնի և Ջերեմի Մոլդի հետ միասնի Հուչրան հայտարարեց, որ հիմնվելով պարուրաձև գալակտիկաների պայծառության և պտույտի արագության նրանց վերլուծության վրա տիեզերքը ընդամենը ինը միլիարդ տարեկան է, որը նրանցից առաջ աստղագետների մեծամասնության գնահատականի կեսն էր։

1986 թվականին Վալերի դե Լապարենը, Մարգարետ Գելերը և Ջոն Հուչրան հրապարակեցին աշխատություն, որում ցույց էր տրվում գալակտիկաների զարմանալիորեն ոչ-համասեռ բաշխվածությունը մի քանի տասնյակ մեգապարսեկներում, որը տարբերվում էր ավելի վաղ կատարված հետազոտություններից։ Լապարենը, Գելերը և Հուչրան բացատրում էին այս բաշխումը գալակտիկաների *գնդաձև կառուցվածքների մակերևույթի* վրա գտնվելով։ 1989 թվականին, օգտագործելով իրենց ավելի վաղ կատարված հետազոտությունների արդյունքները, Գելերը և Հուչրան հայտնաբերեցին Մեծ Պատը, 600 միլիոն լուսային տարի երկարությամբ և 250 միլիոն լուսային տարի լայնությամբ կառուցվածք։ Սա մեծությամբ երկրորդ գեր-կառուցվածքն է հայտնի տիեզերքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Huchra's page at the Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics site
*AAS Officers
* Obituary in the Boston Globe
* Obituary in the New York Times
*Huchra's papers, from ADS, sorted by citations
*Last Word, 05/11/2010. BBC Radio 4. Matthew Bannister on Ted Sorenson, Maurice Murphy, John Huchra and Ronnie Clayton.

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Լյուդմիլա Ժուրավլյովա

**Լյուդմիլա Ժուրավլյովա** (, ), սովետական աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։ Նրա պատվին է անվանվել (26087) Ժուրավլյովա աստերոիդը։

## Հայտնաբերումներ
1972-ից 1992 թվականները անձամբ հայտնաբերել է 200 փոքր մոլորակ և 13 այլ աստղագետների հետ համատեղ։ Աստերոիդների հայտնաբերողների վարկանիշային ցանկում գրավում է 57-րդ տեղը 1423 աստղագետների մեջ։

Նրա կողմից հայտնաբերված փոքր մոլորակներից են (1858) Լոբաչևսկի, (1859) Կովալևսկայա, (1909) Ալյոխին, (1959) Կարբիշև, (2188) Օրլյոնոկ, (2374) Վլադվիսոցկի, (2562) Շալյապին, (2576) Եսենին, (2720) Պյոտր Պերվիյ, (2740) Ցոյ, (3108) Լյուբով, (3214) Մակարենկո, (3260) Վիզբոր, (9838) Ֆալզ-Ֆեյն և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային աստղագետներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին գիտնականներ
ԵՊՀ տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ

**ԵՊՀ տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ**, ԵՊՀ կազմում գործող ֆակուլտետներից մեկը։

## ԵՊՀ Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
#### Պատմություն
ԵՊՀ-ում տնտեսագիտական կադրերի պատրաստումը սկսվել է դեռևս 1921 թվականից։ Առանձին ֆակուլտետ հիմնադրվել է 1934թ. և գործել է մինչև 1975 թվականը։ 1975-83թթ. տնտեսագետների պատրաստումը ԵՊՀ-ում ընդմիջվեց՝ կապված Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի հիմնադրման հետ։ 10 տարվա ընդմիջումից հետո, 1984 թվականին համալսարանում «Տնտեսագիտական կիբեռնետիկա» անվանմամբ վերաբացվեց Ֆակուլտետը, որը 1991թ. վերանվանվեց «Տնտեսագիտության», իսկ 2014թ.՝ «Տնտեսագիտության և կառավարման» ֆակուլտետ։
Ինովացիոն լուծումների և տեխնոլոգիաների կենտրոնի միջոցով (ISTC) շնորհիվ ֆակուլտետում 2017թ. հիմնվեց նոր մագիստրոսական ծրագիր՝ «Տվյալների գիտությունը բիզնեսում», որի նպատակն է պատրաստել բարձրակարգ մասնագետներ Տվյալների գիտության  ոլորտում։

## Ամբիոններ
Ֆակուլտետում գործում է  4 ամբիոն  շուրջ 70 հիմնական դրույքովև  60 համատեղող  դասախոսներով.
# Տնտեսագիտության և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոն,
# Տնտեսագիտության մեջ մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոն,
# Ֆինանսահաշվային ամբիոն,
#Կառավարման և գործարարության ամբիոն,

Ֆակուլտետի ուսուցման համակարգը եռաստիճան է` բակալավրիատ, մագիստրատուրա և ասպիրանտուրա։

## Բակալավրիատ
Ֆակուլտետի բակալավրիատում ուսուցումը կազմակերպվում է երեք մասնագիտությամբ`
* «Տնտեսագիտության տեսություն»,
* «Ֆինանսներ»,
* «Կառավարում»։

## Մագիստրատուրա
Ֆակուլտետում 2018թ. հունվարի 1-ի դրությամբ գործում են մագիստրոսական հետևյալ ծրագրերը`
* Տնտեսական քաղաքականություն և իրավունք
* Միջազգային տնտեսական հարաբերություններ
* Մոդելավորումը ֆինանսատնտեսական համակարգերում
* Կառավարման տեղեկատվական համակարգեր
* Տվյալների գիտությունը բիզնեսում
* Ֆինանսներ, դրամաշրջանառություն և վարկ
* Հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ
* Գործարար կառավարում
* Ինովացիոն կառավարում
* Պետական կառավարում և տեղական ինքնակառավարում
* Ֆակուլտետում գործում է նաև հեռակա ուսուցման բակալավրիատ և մագիստրատուրա։

Վերջին մի քանի տարիներին ֆակուլտետն ավարտում են տարեկան շուրջ 500 շրջանավարտ, որից 300-ը` բակալավրիատում, 200-ը` մագիստրատուրայում։

## Արտաքին հղումներ
* ԵՊՀ Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական համալսարանի ֆակուլտետներ
Հենրի Ջիկլաս

**Հենրի Ջիկլաս** (, ), ամերիկացի աստղագետ։ Աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում, ԱՄՆ Արիզոնա նահանգի Ֆլագստաֆ քաղաքի մոտ։ 1934-ից 1978 թվականները ընկած ժամանակահատվածում հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 17 աստերոիդ, այդ թվում նաև  в том числе из Ապոլոնի և Ամուրի խմբերից, ինչպես նաև մեկ պարբերական գիսաստղ 84P/Ջիկլաս։

Հենրի Ջիկլասը ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ԱՄՆ Արիզոնա նահանգի Ֆլագստաֆ քաղաքում։ 1929 թվականին ընդունվել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանին կից քոլեջ, սակայն 1931 թվականի սկզբում վերադարձել է Արիզոնա, կույր աղիքի խնդիրներ ունենալուց հետո։ 1931-ից 1932 թվականը ժամանակավոր աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում որպես օգնական, Արիզոնայի համալսարանը ավարտելու համար բավարար գումար վաստակելու համար։ Համալսարանը ավարտել է 1937 թվականին բակալավրի աստիճանով։ Ամուսնացել է 1936 թվականին և բնակվել Մարսե Հիլլում։ 1940-ից 1941 թվականները ուսանել է Բերքլիի համալսարանի ասպիրանտուրայում։

1942 թվականից սկսած աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում որպես լիարժեք աշխատակից։ Զբաղվել է աստղալուսանկարչությամբ, աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերման և ուղեծրերի հավարկի նպատակով։ 1957 թվականից սկսած սկսել է որոնել հիպոթետիկ Х մոլորակը իր 13 դյույմանոց աստղադիտակով, որը շարունակել է փնտրել հաջորդող 18 տարիների ընթացքում։ Բացի Ջիկլասից, այս նախագծին մասնակցում էին նաև երկու աստղագետներ, Ռոբերտ Բերնեն և Նորման Թոմասը։

1968-ից 1979 թվականները դասավանդել է Օհայո նահանգի համալսարանում։

Պաշտոնապես իր թոշակի անցնելու և աշխատանքները դադարացնելու մասին Ջիկլասը հայտնել է 1979 թվականի ապրիլի 12-ին նամակով, սակայն շարունակել է աշխատել աստղադիտարանում մինչև մահը, 2007 թվականին 96 տարի հասակում։

Հենրի Լի Ջիկլասի պատվին են անվանվել (1741) Ջիկլաս աստերոիդը և Պլուտոն գաճաճ մոլորակի վրա գտնվող խառնարաններից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Henry Lee Giclas  
* LOWELL OBSERVATORY ENTERS THE TWENTIETH CENTURY—IN THE 1950S 
* Oral History Transcript — Dr. Henry Giclas  
* Henry Giclas 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Ձու-կնիք

**«Ձու-կնիք»** (), ոսկերչական զատկական ձու, որը պատրաստել է Միխայիլ Պերխինը Կարլ Ֆաբերժեի ղեկավարությամբ 1895 թվականին։ Ձուն ստեղծվել է ռուս քաղաքական գործիչ, արդյունաբերող Վասիլի Դենիսովի համար։

Այսօր «Ձու-կնիք» ոսկերչական ձուն գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։

## Դիզայն
«Ձու-կնիք» ոսկերչական ձուն պատրաստված է կարմիր ոսկուց և ամբողջական բովենիտից։ Զարդարված է 19 ադամանդով, որից ամենամեծը պսակում է ձվի գագաթը։ Ինչպես նաև որպես զարդարանք կիրառվել են վեց սուտակ։ Սրանք ամրացված են ծաղկաշղթաների միացման տեղում, ինչպես նաև երեք քերովբեների կրծքերին։ Ձուն իրենց ուսերին են պահում երեք քերովբեր, որոնք կանգնած են կնիքի վրա։ Կնիքը կազակական հայտնի  Դենիսովների զինանշանն է։

## Պատմություն
«Ձու-կնիք» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Վասիլի Իլյիչ Դենիսովի համար, որպես անձնական կնիք։ Ֆաբերժեն բավենիտ քարն օգտագործել է նաև կայսերական «Ադամանդե ցանց» ոսկերչական ձվի ստեղծման ժամանակ։ Կնիքների պատվերներ Ֆաբերժեի ընկերությունը հազվադեպ է ունեցել, հիմնական պատվիրատուները եղել են կայսերական ընտանիքի անդամները։

1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ ձուն գնում է Ֆինլանդիայից ոմն ձեռնարկատեր, ցորենի վաճառական։ Այդ ընտանիքում ձուն մնացել է ընդհուպ մինչև 1989 թվականը։

1995 թվականին ֆինն արդյունաբերողի թոռը ձու-կնիքը կտակում է քույրերին։ Կտակում նշված է եղել, որ կնիքի զինանշանը պատկանել է իշխան Ռախլին-Ռումյանևին, որը Ռուսաստանի դեսպանն է եղել Շվեդիայում։ Սակայն հետազոտողները դա հերքել են, քանի որ պատմության մեջ այդպիսի անձ երբևիցե չի հիշատակվել։

Այս խառնաշփոթն առաջացել է այն բանից հետո, երբ Վասիլի Դենիսովի որդիներից մեկը փախչում է տնից և իր հետ հափշտակում ադամանդներ և թանկարժեք իրեր՝ երկու հարյուր հազար ռուբլի արժողությամբ։ Ենթադրվում է, որ «Ձու-կնիք» ոսկերչական ձուն որդին վաճառել է կեղծ անվան ներքո, որպեսզի թաքցնի իր իսկությունը։

## Պատկերասրահ
## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ձու-կնիք 

Կատեգորիա:1895 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Շատուրիա

**Շատուրիա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չաղմկել (մուլտֆիլմ)

**Չաղմկել** (), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Բելառուսֆիլմ կինոստուդիայում՝ 1984 թվականին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը նախատեսված է կրտսեր տարիքի հանդիսատեսի համար և պատմում է զվարճալի խշխշոցների մասին, որոնք ապրում են թափվող աշնանային տերևների մեջ։ Այս պատմությունը տեղի է ունեցել քաղաքային այգիներից մեկում, երբ դռնապահը մաքրում էր ճանապարհը։

## Նկարահանող խումբ

## Մրցանակներ
1985- «18-րդ Համամիութենական կինոփառատոն», Մինսկ․ դիպլոմ` ժամանակակից հեքիաթին յուրահատուկ լուծում տալու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Մուլտֆիլմը bayun.ru կայքում
* Մուլտֆիլմը мультики.ua կայքում
* Մուլտֆիլը vfilme.ru կայքում 
* Մուլտֆիլմը crazymama.ru կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Շեբաբի գավառակ

**Շեբաբ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Կենտրոնը Շեբաբ գյուղն էր։

## Աշխարհագրություն
Գավառակը գտնվում էր Ջուլամերկի գավառակից արևմուտք, Խաբուր գետի միջին հոսանքի շրջանում։

## Բնակչություն
Ըստ Վ. Քինեի 1891 թվականին ուներ 18700 բնակիչ։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարան

**Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարան** (), տուն-թանգարան, որտեղ ապրել է ադրբեջանցի նշանավոր հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող, հրապարակախոս և բժիշկ Նարիման Նարիմանովը 1913-1918 թվականներին։

## Պատմություն
[thumb|left|170px|[Նարիման Նարիմանով]]
Նարիման Նարիմանովի տուն-թանգարանը ստեղծվել է 1977 թվականին։ Թանգարանը բացվել է 1977 թվականի նոյեմբերի 2-ին, Նիկոլաևսկի 17 փողոցում (այժմ `Իստիկլալիյաթ 35) գտնվող շենքի 2-րդ հարկում։ Ն. Նարիմանովը իր ընտանիքի հետ ապրել է 1913-1918 թվականներին այս բնակարանում։

Թանգարանի հիմնադրամն ունի 5000 ցուցահանդես, նրանցից 1000-ը ցուցադրվում են։ Ցուցահանդեսը բաղկացած է չորս սենյակից. ճաշասենյակ, բժշկի կաբինետ, հյուրասենյակ և ննջասենյակ։ Այս սենյակներում ցուցադրված ցուցահանդեսները արտացոլում են Ն. Նարիմանովի գործունեությունը որպես հասարակական-քաղաքական, գրական, լուսավորչական, դեղատուն, հրապարակախոս, դիվանագետ և պետական գործիչ։

Ցուցահանդեսի առաջին սենյակը արտացոլում է Նարիմանովի մանկության և երիտասարդության մասին փաստաթղթերը և նյութերը։ Ցուցահանդեսի երկրորդ սենյակը արտացոլում է Ն.Նարիմանովի հասարակական-քաղաքական գործունեության փաստաթղթերը և նյութերը։ Թանգարանի 4 սենյակը բժշկական կաբինետ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաքվի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Ադրբեջանում
Եկատերինա Դավիդովա

**Եկատերինա Դավիդովա** (, ). ռուս գեղասահորդուհի, 1996 թվականի աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում, Ռուսաստանի առաջնության մրցանակակիր (1997 թվական)՝ պարեր սառույցի վրա ձևում Ռոման Կոստոմարովի հետ։ Միջազգային դասի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ (1996)։

## Կենսագրություն
Եկատերինա Դավիդովան ծնվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Մոսկվայում՝ հայտնի գեղասահորդուհի և մարզիչ Լիդիա Կարավաևայի ընտանիքում։ Գեղասահքով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանից՝ Իրինա Ստրախովայի ղեկավարությամբ։ 1987 թվականին մենասահքից անցնում է պարեր սառույցի վրա ձևին, որտեղ նրա պարընկերը դառնում է Ռոման Կոստոմարովը։ 1993-1994 թթ. մրցաշրջանում (աշխարհի պատանիների առաջնությունում առաջին անգամ հանդես գալուց հետո) սահել է Վազգեն Ազրոյանի հետ, սակայն հետո կրկին շարունակում է հանդես գալ Ռոման Կոստոմարովի հետ։ Տարբեր տարիների ընթացքում նրանց հետ աշխատել են Լիդիա Կարավաևան, Սվետլանա Ալեքսեևան և Օլեգ Էպշտեյնը։

Եկատերինան և Ռոմանը դարձել են աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում (1996), Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1997), արծաթե մրցանակակիրներ Կարլ Շեֆերի հուշամրցաշարում (1997) և «Finlandia Trophy» (1997) միջազգային մրցաշարերում։ Սակայն 1997 թվականի վերջին այս զույգը բաժանվեց, և Եկատերինան որոշեց ավարտել իր սպորտային կարիերան։ Վերջին ելույթը Հարավային Կորեայում անցկացված Ձմեռային ունիվերսիադան էր, որտեղ մարզիկները չկարողացան ավարտել իրենց ելույթը։

Հետագայում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ, իսկ 1997-2009 թթ.-ին եղել է Իգոր Բոբրինի ղեկավարությամբ սառցե մանրանկարների թատրոնի մենակատար։

## Կրթություն
2000 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի պետական ֆիզիկական կուլտուրայի ակադեմիան։

Սպորտային ձռքբերումներ

* Ռ. Կոստոմարովի հետ

* Վազգեն Ազրոյանի հետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Дух спорта» 

Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Ջեյմս Գիբսոն

**Ջեյմս Գիբսոն** (, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Պալոմարյան աստղադիտարանում։ Աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Այժմ աշխատում է Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում։ 1989 թվականից 1994 թվականները աշխատելով Պալոմարյան աստղադիտարանում հայտնաբերել է 26 աստերոիդ, այդ թվում (1943) Անտերոս ատերոիդը (Ամուրի աստերոիդներից) և հոբելյանական (100000) Աստրոնավտիկա աստերոիդը։

Նրա պատվին է անվանվել (2742) Գիբսոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Լյուբոշ Կոհոուտեկ

**Լյուբոշ Կոհոուտեկ** (, ), չեխ աստղագետ, աշխատել է Համբուրգի աստղադիտարանում։ Գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ 1967 թվականից 1981 թվականը հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 75 աստերոիդ, այդ թվում նաև ապոլոններից, (1865) Կերբերոսը։ Դրանից զատ հայտնաբերել է մի քանի գիսաստղեր, մասնավորապես 75D/Կոհոուտեկի և 76P/Վեստի - Կոհոուտեկի - Իկեմուրայի, և 1973 թվականի երկար պարբերությամ գիսաստղ, որը անվանվել է Կոհոուտեկի գիսաստղ (C/1973 E1)։

Կոհոուտեկը հետաքրքրվել է աստղագիտությամբ միջնակարգ դպրոցում։ Ուսանել է աստղագիտություն Բռնոում և Պրահայում։ Դրանից հետո նա սկսեց աշխատել Չեխոսլովակիայի գիտությունների ակադեմիայի աստղագիտական ինստիտուտում, որտեղ 1967 թվականին հրատարակեց իր առաջին գիտական աշխատությունը. գալակտիկական մոլորակային միգամածությունների կատալոգ (Catalogue of Galactic Planetary Nebulae, 1967)։ Չեխոսլովակիայի սովետական օկուպացիայից հետո, 1970 թվականին, նա որոշեց մնալ Արևմտյան Գերմանիայում։ Հետագա տարիներին Կոհոուտեկը աշխատել է Իսպանիայի և Չիլիի աստղադիտարաններում։ 2001 թվականից անցել է թոշակի, սակայն շարունակում է աշխատել Համբուրգի աստղադիտարանում։ Կյանքի ընթացքում հրատարակել է 162 գիտական աշխատանք։

Լյուբոշ Կոհոուտեկի պատվին է անվանվել 1850 համարի աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Lubos Kohoutek 
* Լյուբոշ ԿոհոուտեկՀամբուրգի աստղադիտարանում 

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ
Կատեգորիա:Չեխ գիտնականներ