open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վերին Գետաշեն

**Վերին Գետաշեն**, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։

Գյուղը նախկինում Ադիաման անվանման տակ ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։

Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին Արևմտյան Հայաստանի՝ հիմնականում Ալաշկերտ գավառի Խաստուր (Հացատուր, Խացատուր) գյուղից, Մուշից և այլ բնակավայրերից գաղթած հայ ընտանիքներով։
1878 թվին գյուղում կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որի բակում թաղված է ֆիդայի՝ Վահան հազարապետի աճյունը։
Գյուղից 15 կմ հարավ-արևմուտք կան՝ *Սպիտակ բանալի* (մ.թ.ա. 1-ին հզմ), *Տաթև* (մ.թ.ա. 2-րդ հզմ) ամրոցներ, քարայր-կացարաններ (մ.թ.ա. 1-ին հզմ)։
Գյուղում կան 9-14 դդ խաչքարեր, 15-16 դդ ՙՁորի մատուռ՚ կոչվող մատուռը։
Այժմ գյուղն ունի երկու միջն. դպրոց, մեկ մսուր մանկապարտեզ, մշակույթի տուն և բուժամբուլատորիա։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակմամբ http://gegharkunik.mtad.am/about-communities/348/:

Գյուղն ընկած է Սևանա լճից հարավ-արևմուտք։ Գյուղի միջով հոսում է Արգիճի գետը, որի երկարությունը 51 կմ է, ջրահավաք ավազանը՝ 384 կմ²։ Տարեկան միջին ծախսը 5,18 մ³/վ է, հոսքը՝ 163 միլիոն մ³։ http://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%B3%D5%AB_(%D5%A3%D5%A5%D5%BF) Այն հանդիսանում է գյուղի ցանքատարածքների ոռոգման հիմնական աղբյուրը։ Գյուղից արևմուտք ընկած հատվածում Արմաղան լեռն է՝ բարձրությունը 2829 մ, որի խառնարանում կա 50 մ տրամագծով և 15 մ խորությամբ փոքր լիճ։ 2009 թվականին լեռնագագաթին՝ հին մատուռի տեղում, կառուցվել է սրբատաշ, բազալտե, գմբեթավոր եկեղեցի։ http://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%B6_%D5%AC%D5%A5%D5%BC Արմաղանը համարվում է գյուղացիների սուրբ լեռը, որը տեղացիներն անվանում են Մաղմաղան։ Հաճախ անվանում են Դիմավոր Մաղմաղան, որը լեռան սրբացրած անվանումն է, այդպես են դիմում, երբ իրենց աղոթքն են հղում առ Աստված։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Վերին Գետաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 5010, առկա բնակչությունը՝ 4510 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները 1828-1829 թթ. եկել են Ալաշկերտից, հիմնականում` Խաստուր գյուղից։ Վերին Գետաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիք գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Մարտունի համայնքի բնակավայրեր
Վերին Շորժա

**Վերին Շորժա**, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։

Գտնվում է Վարդենիս քաղաքից մոտ 12 կմ հարավ-արևելք։

## Աշխարհագրություն
Վերին Շորժա բնակավայրը տեղակայված է տեղակայված է Գեղարքունիքի մարզի հարավ-արևելքում։ Հարավից և ալևելքից սահմանակից է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանին։ Բնակավայրի հյուսիս-արևմուտքում է գտնվում Գեղարքունիքի մարզի Այրք, հյուսիսում՝ Նորաբակ գյուղերը։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Վերին Շորժայի բնակչությունը կազմել է 23 մարդ։ Մինչև 1989 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով: Վերին Շորժայի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Կատեգորիա:Սոթք գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վարդենիս համայնքի բնակավայրեր
Տորֆավան

**Տորֆավան**, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։

Գտնվում է Վարդենիս քաղաքից մոտ 2 կմ արևմուտք, ծովի մակարդակից մոտ 2000 բարձրության վրա։

Տորֆավան գյուղը հիմնադրվել է 1936 թվականին։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Վարդենիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Տորֆավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 490, առկա բնակչությունը՝ 459 մարդ։ Մինչև 1989 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ այստեղ են հաստատվել Բաքվից բռնագաղթած հայեր։ Տորֆավանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

Համայնքում չկա դպրոց, բայց համայնքի 85 դպրոցականները հաճախում են Վանևանի և մասամբ Լուսակունքի միջնակարգ դպրոցները։ Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Վարդենիս համայնքի բնակավայրեր
Գեորգիևսկ

**Գեորգիևսկ** (), քաղաք Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասում։ Հանդիսանում է Գեորգիևսկի քաղաքային օկրուգի (որպես տարածքային միավոր՝ Գեորգիևսկի շրջանի) վարչական կենտրոնը և երկրամասային նշանակության քաղաք։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնվել է 1777 թվականին որպես Գեորգիևյան ամրոց։

1783 թ. այստեղ Ռուսական Կայսրության և Վրացական Թագավորության միջև կնքվել է Գեորգիևսկի պայմանագիրը, ըստ որի վրաց Հերակլ II թագավորը ընդունեց Ռուսաստանի հովանավորությունը։

1786 թ. Գեորգիևսկը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։ 19-րդ դարի վերջում քաղաքում առաջանում են տոնավաճառներ։

1920-ական թվականներին քաղաքը դառնում է Հյուսիսային Կովկասի խոշոր արդյունաբերական և առևտրական կենտրոններից մեկը, կառուցվում են մի շարք արդյունաբերական ձեռնարկություններ։

1942 թ. օգոստոսի 9-ից մինչ 1943 թվականի հունվարի 10-ը գտնվում է գերմանական օկուպացիայի մեջ։

1960-1970-ականներին Ստավրոպոլի երկրամասի խոշորագույն մեքենաշինական կենտրոնն է։

Քաղաքը տարբեր ժամանակահատվածներում հաճախել են Ալեքսանդր Պուշկինը, Միխայիլ Լերմոնտովը, Լև Տոլստոյը, Մաքսիմ Գորկին, Պյոտր Բագրատիոնը, Նիկոլայ Ռաևսկին, Ալեքսեյ Երմոլովը, Ալեքսանդր Սոլժենիցինը։

Գեորգիևսկում այժմ գործում են 8 միջնակարգ և 1 գիշերօթիկ դպրոցներ, գիմնազիա, 5 միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություն, բուհերի 15 մասնաճյուղեր (ավելի քան 10,000 ուսանող), մշակույթի տուն, Ժողովրդական թատրոն, թանգարան, 2 զբոսայգի, 2 կինոթատրոն (Ավրորա, Բերյոզկա), երկու ուղղափառ և երկու հայկական եկեղեցիներ, 3 շուկա։ Տպագրվում են 4 ռուսալեզու և 1 հայալեզու թերթեր։

## Արդյունաբերություն
Քաղաքում գործում են հետևյալ ձեռնարկությունները‘
* **Գործարաններ**&nbsp;-&nbsp;կաշվի, մեխի, շինարարական քարի, ասֆալտի, հատուկ գործիքների, կաթի, գինու, գարեջրի, սպիրտի, պահածոների, մորթիների, ալրաղաց
* **Ֆաբրիկաներ**&nbsp;-&nbsp;կարի, կոշիկի, Heinz (մանկական սնունդ)
* **Կոմբինատներ**&nbsp;-&nbsp;թռչնաբուծական, մսի

## Տրանսպորտ
Մոտակա միջազգային օդակայանը գտնվում է 27 կիլոմետր հեռավորության վրա, Մինվոդի քաղաքում։ Ավտոկայարանից ավտոբուսներով և երթուղային տաքսիներով կարելի է մեկնել Պյատիգորսկ (օրական 80 ավտոբուսային և 150 երթ.տաքսիների ռեյս, ուղեվարձը‘ 40-50 ռուբլի), Մինվոդի (15 ռեյս 40 ռուբլի ուղեվարձով), Բուդյոնովսկ (15 ռեյս) և մոտակա այլ քաղաքներ։ Երկափուղային կայարանը աշխատում է շուրջօրյա։ Գնացքներով կապվաշ է Մինվոդի (օրական 7 գնացք), Բուդյոնովսկ (օրական 2) և Պռոխլադնի (օրական 5) քաղաքների հետ։ Քաղաքային տրանսպրտը ներկայացնում են երթուղային տաքսիները։ Աշխատւմ են ժամը 5։30 մինչ 23։00։ Քաղաքի սահմաններում ուղեվարձը կազմում է 9 ռուբլի։

## Ազգային պատկանելիություն
* Ռուսներ&nbsp;-&nbsp;69,1%
* Հայեր&nbsp;-&nbsp;24,8%
* Ուկրաինացիներ&nbsp;-&nbsp;1,4%
* Կորեացիներ&nbsp;-&nbsp;0,7%
* Հրեաներ&nbsp;-&nbsp;0,4%

## Գրականություն
* Георгиевск и Георгиевский район. Путеводитель. «Картинформ, 2004».
* Георгиевск, географо-краеведческое описание города. Елисеев А. В. Георгиевск, 2005

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գեորգիևսկի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:1777 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի Գեորգիևսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր
Սամվել Կարապետյան (գեներալ)

**Սամվել Ջամիլի Կարապետյան** (հայտնի է նաև որպես **գեներալ Օգանովսկի**, ), հայ ռազմական գործիչ, ազատամարտիկ, Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր, Արցախի հերոս։

## Զինվորական ծառայություն
### ԽՍՀՄ ԶՈՒ
1981-1983 թվականներին Սամվել Կարապետյանը ծառայել է Խորհրդային Միության զինված ուժերում։

### Արցախյան ազատամարտ
1988 թվականից Սամվել Կարապետյանը մասնակցել է Արցախյան շարժմանն ու Արցախյան պատերազմին։ 1988-1994 թվականներին նրա հրամանատարությամբ գործող գունդը ազատագրել է 18 հայկական բնակավայրեր, ոչնչացրել 37 ռազմական հենակետեր, շարքից հանել կամ առգրավել հակառակորդի մեծաքանակ զինտեխնիկա։ Մասնակցել է Արաքս գետից մինչև Օմարի լեռնանցք ընթացող ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1992 թվականից եղել է Պաշտպանության բանակի Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի հրամանատարը։ 1993 թվականի մարտին Քարվաճառի ռազմագործողության ընթացքում առաջապահ ստորաբաժանումների բախման ժամանակ վիրավորվել է։ Երկրորդ անգամ ծանր վիրավորվել է Հորադիզի մոտ տեղի ունեցած մարտական գործողությունների ժամանակ՝ փրկվելով միայն մեկը մյուսի հետևից մի քանի վիրահատությունների արդյունքում։ երեք օրում մի քանի վիրահատության ենթարկվելով։

### ՀՀ ԶՈՒ
1992-2000 թվականներին եղել է Պաշտպանության բանակի Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի հրամանատար։ 2000 թվականին նշանակվել է Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալ։ 2019 թվականի ապրիլին ազատվել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության փոխնախարարի պաշտոնից։

## Պարգևներ
* Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան
* Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան
* Արցախի Հանրապետության «Ոսկե արծիվ» շքանշան
* Հայաստանի Հանրապետության «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ։

## Այլ
Գլխավորում է Արցախի Հանրապետության ֆուտբոլի ֆեդերացիան և Ազատամարտիկների միություն հասարակական կազմակերպությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության զինվորական ծառայողներ
Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Շավո Օդաջյան

**Շավո Օդաջյան** (, ), հայազգի երաժիշտ, առավել հայտնի է որպես հանրահայտ System of a Down խմբի բաս կիթառահար։

## Կենսագրություն
Շավո Օդաջյանը (լրիվ անունն է՝ Շավարշ) ծնվել է 1974 թվականի ապրիլի 22-ին Երևանում, ՀԽՍՀ։ Պատանի ժամանակ Շավոն շատ էր սիրում զբաղվել սկեյտսբորդինգով և լսել պանկ ռոք և հևի մետալ երաժշտություն։ Իր սիրած խմբերն էին՝ The Punk Angle, Dead Kennedys, KISS, Black Sabbath։ Դեռ երիտասարդ ժամանակ Շավոն ծնողների հետ տեղափոխվում է Իտալիա, այնուհետև՝ Լոս Անջելես։ Շավոյի դաստիարակությամբ հիմնականում զբաղվում էր նրա տատիկը, սակայն նրա մահվանից հետո, ինչպես Շավոն է ասում, նա կորցրեց իր հավատքը և դադարեց առաջվա պես քնելուց առաջ աղոթել։ Շավո Օդաջյանը սովորել է այն նույն դպրոցում, որտեղ սովորել են Սերժ Թանգյանը և Դարոն Մալաքյանը, սակայն տարիքային տարբերության պատճառով դպրոցում իրար հետ ծանոթանալ չի հաջողվել։

Շավո Օդաջյանը աշխատում էր բանկում և նվագում էր սեփական խմբում, երբ մի օր ձայնագրման ստուդիայում ծանոթանում է Սերժ Թանգյանի և Դարոն Մալաքյանի հետ։ Սկզբից Շավո Օդաջյանին նշանակեցին Soil խմբի մենեջեր, իսկ 1995 թվականին նա դառնում է խմբի մշտական բաս-կիթառահար, իսկ խումբը այդ ժամանակից սկսեց կոչվել System of a Down։ Խմբի հետ Շավարշ Օդաջյանը ձայնագրում է 5 ալբոմ՝ System Of A Down (1998), Toxicity (2001), Steal This Album! (2002), Mezmerize (2005), Hypnotize (2005), ինչպես նաև հանդիսացավ System of a Down խմբի որոշ տեսահոլովակների (Aerials, Toxicity, Question, Hypnotize) ռեժիսոր։

Դեռ 18 տարեկան հասակում, երբ դեռ չէր ձևավորվել System of a Down խումբը, Շավո Օդաջյանը դրվագային դեր է խաղում AC/DC խմբի Big Gun երգի տեսահոլովակում։

Շավո Օդաջյանը հայտնի լոս-անջելեսյան դի-ջեյ է՝ DJ Tactic մականունով։ 2001 թվականի մարտի 2-ին մասնակցում է Rock/DJ Explosion իրադարձությանը, ինչպես նաև համագործակցում է Սերժ Թանգյանի և հայ հայտնի երաժիշտ Արտո Թունջբոյաջյանի հետ Serart պրոյեկտի շրջանակներում։

2001 թվականին Շավո Օդաջյանը էպիզոդիկ դեր է խաղում Zoolander ֆիլմում։

Հատկանշական է, որ Soil խմբում Շավո Օդաջյանը որոշ ժամանակ եղել է կիթառահար։ Ըստ նրա՝ նա սովորական էլեկտրական կիթառ ավելի լավ է նվագում, քան բաս կիթառ։ Բաս կիթառ նվագելիս Շավոն հիմնականում օգտվում է մեդիատոռից, բայց երբեմն նվագում է նաև մատներով։

2005 թվականին Շավո Օդաջյանը իրականացնում է իր երաժշտական պրոյեկտը՝ ստեղծելով Achozen էքսպերիմենտալ հիպ հոպ խումբը, որտեղ նա նվագում է մինչ օրերս։ Շավոն Achozen խմբի վոկալիստն է և կիթառահարը։

## Աղբյուրներ
* Շավո Օդաջյանի կենսագրություն
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:System of a Down մասնակիցներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ դիջեյներ
Տրետուք

**Տրետուք**, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում։

Գտնվում է Վարդենիս քաղաքից մոտ 12 կմ հյուսիս-արևելք` ծովի մակարդակից մոտ 2150 մ բարձրության վրա։ Գյուղը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանից՝ 180 կմ, մարզկենտրոն Գավառից 88 կմ հեռավորության վրա։

Վերանվանվել է **Տրետուք** 1991 թ. ապրիլի 3-ին։ 2017 թվականից գյուղը գտնվում է Գեղամասար համայնքի կազմում։ Գյուղում գործում են դպրոց, բուժկետ և մանկապարտեզ։

## Պատմություն
### Անվան ծագումնաբանություն
Գյուղը կոչվել է հին աղբյուրներում հիշատակվող Սյունիքի Սոթք գավառի Տրետուք գյուղի անունով։ Այդ անվանումը կապում են հայկական տոմարի չորրորդ ամսվա՝ Տրեի հետ, որն իր հերթին կապված է Հայոց դիցարանի դպրության, պերճախոսության, գիտությունների ու արվեստների աստծո՝ Տիրի անվան հետ։

Ենթադրվում է, որ բնակավայրն ունի հին պատմություն և նախկինում եղել է հայաբնակ, ինչի մասին վկայում են գյուղի տարածքում հայտնաբերված XIV-XV դարերի խաչքարերը (տես այստեղ)։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Տրետուքի մշտական բնակչությունը կազմել է 174, առկա բնակչությունը՝ 164 մարդ։ Մինչև 1989 թ. գյուղը հիմնականում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` Ադրբեջանի Խանլար քաղաքից բռնագաղթած հայերով։

Տրետուքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Կատեգորիա:Վարդենիս համայնքի բնակավայրեր
Ցամաքասար

**Ցամաքասար**, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, մարզկենտրոնից 63 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1610 մ։

## Բնակչություն
Ցամաքասարի բնակչության նախնիների մի մասը գաղթել է Մուշի և Մանազկերտի գյուղերից։
Ցամաքասարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
 
մինի|ձախից|Դամբարանադաշտ

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Այստեղ հայտնաբերվել է մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակի դամբարան։

## Տես նաև
* Արագածոտնի մարզ
* Ցամաքասարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Աբուլիա

**Աբուլիա** ( - անվճռականություն), կամազրկություն, կամային գործողություններ կատարելու ընդունակության բացակայություն։ Աբուլիան կամքի թերություններից մեկն է, որը դիտվում է հոգեկան հիվանդությունների դեպքում, բայց երբեմն հանդիպում է նաև գործնականում առողջ մարդկանց մոտ (գերհոգնածութության վիճակում, որպես ժամանակավոր երևույթ և բնավորության կայուն թերություն՝ որպես սխալ դաստիարակության հետևանք)։

## Գրականություն
Ա.Ա. Նալչաջյան - «Հոգեբանական բառարան», Երևան 1984

Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մարդկային հիվանդության ախտանիշներ
Կատեգորիա:Մոտիվացիա
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդությունների ախտանիշներ և նշաններ
Արտամղում (հոգեբանական)

**Արտամղում**, հոգեբական պաշտպանական մեխանիզմ է, որի շնորհիվ գիտակցության ոլորտից ենթագիտակցության ոլորտ են մղվում այնպիսի հուզական հագեցված բովանդակություններ (տպավորություններ, կոնֆլիկտային հարաբերության մեջ գտնվող դրդապատճառներ), որոնք ընդունելի չեն անձի գիտակցական, բարոյական սկզբունքների և համոզմունքների համար և ֆրուստրացնում են նրան։

## Տես նաև
* Զիգմունդ Ֆրոյդ
* Հոգեվերլուծություն
* Պաշտպանական մեխանիզմ

## Աղբյուր
* Նալչաջյան Ա.Ա. «Հոգեբանական բառարան»։

Կատեգորիա:Պաշտպանական մեխանիզմեր
Կլեպտոմանիա

thumb|right|255px|Պատկերազարդում (Ֆրեդերիկ Հենրի Թաունսենդ)

**Կլեպտոմանիա** (հուն․ klepto - գողանում, հափշտակում mania - խելագարություն), գողություն կատարելու հիվանդագին հակում, ընդ որում գողացվող առարկաները կլեպտոմանիա ունեցող անձի համար երբեմն ոչ մի արժեք չեն ունենում։

## Աղբյուրներ
Ա. Ա. Նալչաջյան, *«Հոգեբանական բառարան»*

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Կատեգորիա:Հոգեախտաբանություն
Ալթայան լեզուներ

**Ալթայան լեզուներ** (Սխալ անվանմամբ՝ Թյուրք-Թաթարական, Թյուրք–մոնղոլաթաթարական Թյուրքամոնղոլ–Թաթարական լեզուներ), լեզվաընտանիք, որը բաժանվում է երեք խմբի՝ *[[թյուրքական լեզուներ]]*, *[[մոնղոլական լեզուներ]]* և *Տունգուս–մանչժուրական լեզուներ*։ Ալթայական լեզուներ, որոնց մի մասի ցեղակցությունը դեռևս հիմնավորապես ապացուցված չէ, բավական մեծ թիվ են կազմում և սփռված են Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Փոքր Ասիա։ Որոշ լեզվաբաններ գտնում են, որ Ալթայական լեզուները ծագում են մի ընդհանուր հիմք լեզվից, ուրիշները դրանց միջև եղած նմանությունները բացատրում են լեզվական փոխազդեցությամբ, իսկ ոմանք էլ Ալթայական լեզուներ միավորում են ուգրո–ֆիննական լեզուների հետ, մեկ ընդհանուր՝ ուրալ–ալթայական լեզվաընտանիքում։

Ալթայական լեզուներով խոսում են Ալթայում և նրան հարող շրջաններում ապրող թյուրքական ու մոնղալախոս մոնղոլական ժողովուրդների լեզուները, որոնք մտնում են թյուրքական ու մոնղոլական լեզուների հյուսիսարևմտյան (ալթայերենը իր բարբառներով) և հյուսիսարևելյան խմբերի մեջ։

## Հիմնական

Բնորոշ են ծննդաբանական և տիպաբանական ընդհանուր հատկանիշներով։ Խոսվում են ընդհանուր տերիտորիայի վրա, որի արևմտյան թևը հասնում է մինչև Արևելյան Եվրոպա ու Միջերկրական ծովի ափերը, արևելյանը՝ Սիբիրի խորքերը և Արևելյան ասիա Չինաստան, միջինական թևը՝ Ղրղզստան Միջին Ասիա։ Ելնելով որոշ ընդհանրություններից ու նմանություններից, ոմանք թյուրքական լեզվաընտանիքը (տունգուս-մանչժուրական խումբը, նույնիսկ Չինարենը ու ճապոներենը) մտցնում են ավեի մեծ լեզվաընտանիքի մեջ և կոչվում ալթայան լեզվաընտանիք։ Վերջինս հայտնի է նաև ուրալ-ալթայան անունով, երբ նրան ավելանում են ուգրո-ֆիննական և սամոդիակյան լեզուները։ Առավել հայտնի է հետևյալ դասակարգումը.
# **Արևմտախունական ճյուղ**
::ա) բուլգարական խումբ (բուլղարերեն, ղազարերեն, չուվաշերեն)
::բ) օղուզական խումբ (թուրքմեներեն, գագաուզերեն, ադրբեջաներեն, թուրքերեն)
::գ) ղփչաղական խումբ (ղփչաղերեն, պոչովեցերեն, կումիկերեն, բալկաներեն, թաթարերեն, բաշկիրերեն, նողաերեն, կարակալպակերեն, ղազախերեն, բուրյատերենը)
::դ) կարլուկյան խումբ (չաղաթայերեն, ուզբեկերեն, նոր ուղայերեն)
# **Արևելախունական ճյուղ**
::ա) կիրգիզ-ղփչաղական խումբ (կիրգիզերեն)

## Բնորոշում

Բնորոշ են ձայնավորների ներդաշնակությամբ, կցական կառուցատիպով, ստացական առման կարգով, սեռի բացակայությամբ, կետադրությունների գործածությամբ, անվանական և բայական հարուստ ձևերով։ Թյուրքական լեզվաընտանիքի որոշ լեզուներ ունեն լատինագիր, որոշը ռուսագիր, մոնղոլագիր այբուբեն, ինչպես նաև չինական հիերոգլիֆներ չինական այբուբեններ, և արաբագիր այբուբեններ։

## Ձևաբանություն

Ձևաբանական տեսակետից ալթայան լեզուներին բնորոշ է վերջածանցների կցական կառուցատիպը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալթայան լեզուներ
Կատեգորիա:Կցական լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Sperm

**Sperm** - գերմանական Oomph! խմբի երկրորդ ալբոմն է։ Թողարկվել է 1994 թվականի մայիսի 2-ին Dynamica Records լեյբլից։ «Sperm»-ը հանդիսանում է Neue Deutsche Härte ուղղվածության առաջին ալբոմը աշխարհում։

### Երգացանկ

## Սինգլներ
* Breathtaker - 1993
* Sex - 1994
* 3+1 - 1994

## Տեսահոլովակներ
* Sex - 1994

## Աղբյուրներ
* Ալբոմը Discogs կայքում
* Ալբոմի երգերի տեքստերը

Կատեգորիա:1994 ալբոմներ
Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Ձմեռ

[մինի|ձախից|225px|Ձյան շերտի փոփոխման անիմացիա [սեզոնների հետ։]]
**Ձմեռը** տարվա ամենացուրտ եղանակն է բարեխառն կլիմայում, աշնան և գարնան միջև։ Ձմեռային արևադարձի ժամանակ օրերը ամենակարճն են, իսկ գիշերները ամենաերկարը։ Հյուսիսային կիսագնդում տևում է ձմեռային արևադարձի օրից (դեկտեմբերի 22) մինչև գարնանային գիշերահավասարի օրը (մարտի 21), իսկ Հարավային կիսագնդում՝ ամառային արևադարձի օրից (հունիսի 22) մինչև աշնանային գիշերահավասարի օրը (սեպտեմբերի 23)։ Ցերեկվա տևողության փոքրացման և կեսօրին Արեգակի փոքր բարձրության հետևանքով, ջերմաստիճանը ձմռանը լինում է ցածր։ Ձմռանը ցերեկվա նվազագույն տևողությունը (դեկտեմբերի 22) Հայաստանում 9 ժամ է։

### Օթերևութաբանություն
Օդերևութաբանական ձմեռը ամենակարճ ցերեկներ և ամենացածր միջին ջերմաստիճանը ունեցող ամենացուրտ եղանակն է։ Այս պնդումը համապատասխանում է դեկտեմբեր, հունվար, և փետրվար ամիսներին Հյուսիսային կիսագնդում, և հունիս, հուլիս և օգոստոս ամիսներին հարավային կիսագնդում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Winter-spb.JPG
Պատկեր:Ziema.JPG
Պատկեր:Ziema1 resize resize.jpg


Կատեգորիա:Տարվա եղանակներ
Կատեգորիա:Ձմեռ
Գետաձիեր

**Գետաձիեր** (), ոչ որոճողների կարգի զույգ սմբակավոր կաթնասունների ընտանիք, ընդգրկում է երկու սեռ, մեկական ընտանիք. Սովորական գետաձի և Թզուկ գետաձի։

## Արտաքին հատկանիշներ
Մարմինը երկարավուն է, մաշկը հաստ, գրեթե մերկ, գորշ։ Ոտքերը հաստ են, կարճ, մատները միացած են փոքր լողաթաղանթով, որը կապված է նրանց կիսաջրային ապրելակերպի հետ։ Խոզերի նման ունեն չորս սմբակ, սակայն գետաձիերի մոտ բոլորն էլ օգտագործվում են քայլելու ժամանակ։ Մարմնի չափսերը սովորական և թզուկ գետաձիերի. երկարություն՝ 1,5-4,5 մ, բարձրություն՝ 1-1,5 մ, քաշ՝ 160 կգ-4,5 տ։

## Տարածվածություն
Ապրում են արևադարձային անտառներում՝ ջրին մոտ, հոտերով։ Ներկայումս հանդիպում են միայն հասարակածային Աֆրիկայում։
Պեղումները ցույց են տալիս, որ գետաձիերն ի հայտ են եկել միոցենում։ Մինչև պլեյստոցեն նրանք տարածված էին նաև Եվրոպայում և Ասիայում։ Գենետիկական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ գետաձիերը կետերի մոտ ազգականներն են, այսինքն եղել են կետերի ցամաքային նախահայրերը։

## Սննդառություն
Սնվում են ջրային բույսերով, բույսերի արմատներով և արմատապտուղներով։

## Գետաձիերի բնաջնջված տեսակներ
* Մադագասկարյան գետաձի (*[[Hippopotamus madagascariensis]]* և *[[Hippopotamus lemerlei]]*), երկու գետաձիու տեսակներ, որոնք ապրում էին Մադագասկար կղզում։ Գետաձիերը մայրցամաքից հասնում էին կղզի լողալով։. Բնաջնջնվել են XV դարում, բնաջնջման պատճառը՝ մարդկային գործունեությունը։
* Հսկայական գետաձի (*[[Hippopotamus major]]*), ապրել է Սառցե Դարաշրջանում, որին որսացել է Նեանդերտալյան մարդը։
* Եվրոպական գետաձի (*[[Hippopotamus antiquus]]*), ապրել է Եվրոպայում, պլեյստոցենի դարաշրջանում։
* Ասիական գետաձի (*[[Hippopotamus palaeindicus]]*), ապրել է Հնդկաստանում։
* Կղզային գետաձիեր։ ապրել են Միջերկրական ծովի կղզիներում։ Չնայած փոքր չափսերին ավելի մոտ են եղել ներկայիս սովորական գետաձիուն, քան թզուկին։
** Կիպրական գետաձի (*[[Hippopotamus minutus]]*), ապրել է Կիպրոսում
** Կրետեական գետաձի (*[[Hippopotamus creutzburgi]]*), ապրել է Կրետեյում
** Մալթայական գետաձի (*[[Hippopotamus melitensis]]*), ապրել է Մալթայում.
** Սիցիլիական գետաձի (*[[Hippopotamus pentlandi]]*), ապրել է Սիցիլիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կաթնասունների ընտանիքներ
Տեյդե

**Տեյդե** (), հրաբուխ Տեներիֆե կղզում (Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա)։ Ունի 3.718 մ բացարձակ և ավելի քան 7.000 մ հարաբերական (օվկիանոսի տակ) բարձրություն։ Իսպանիայի ամենաբարձր կետն է և երրորդ խոշորագույն հրաբուխը աշխարհում իր հարաբերական բարձրությամբ։ Գտնվում է համաշխարհային ժառանգություն հայտարարված ազգային պարկում։

## Տես նաև
* Տեյդե (ազգային պարկ)
* Տեներիֆե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեյդե 

Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կանարյան կղզիներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իսպանիայում
Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Cosmopolitan

**Cosmopolitan** (Քոսմոփոլիտեն), աշխարհի ամենաճանաչված կանացի ամսագրերից է։

## Պատմություն
Հիմնվել է 1886 թվականին ԱՄՆ-ում։ Այժմ ամսագիրը ունի 63 միջազգային խմբագրություններ, և տպագրվում է 32 լեզուներով։ Միջազգային խմբագրություններ կան հետևյալ երկրներում‘ ԱՄՆ (իսպաներեն), Արգենտինա, Ավստրալիա, Բրազիլիա, Բուլղարիա, Գերմանիա, Էկվադոր, Էստոնիա, Թաիլանդ, Թայվան, Թուրքիա, Ինդոնեզիա, Իսպանիա, Իսրայել, Իտալիա, Լատվիա, Լեհաստան, Լիտվա, Խորվատիա, Կազախստան, Կենտրոնական Ամերիկա, Կիպրոս, Կոլումբիա, Կորեա, Մալայզիա, Մեծ Բրիտանիա, Մեկսիկա, Մոնղոլիա, Նիդերլանդներ, Նորվեգիա, Շվեդիա, Չեխիա, Չիլի, Չինաստան, **Հայաստան**, Հարավային Ամերիկա, Հնդկաստան, Հոնգ Կոնգ, Հունաստան, Հունգարիա, Պեռու, Պորտուգալիա, Պուերտո Ռիկո, Ռումինիա, Ռուսաստան, Սերբիա, Սլովենիա, Վենեսուելա, Վյեթնամ, ՈՒկրաինա, Ֆինլանդիա, Ֆրանսիա, Ֆիլիպիններ։

## Cosmopolitan Հայաստան
Հայկական տարբերակի առաջին համարը լույս է տեսել 2010 թվականի մարտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* US ''Cosmopolitan'' 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ամսագրեր
Սթեմֆորդ Բրիջ

**«Սթեմֆորդ Բրիջ»** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ է Անգլիայի Լոնդոն քաղաքում։ «Չելսիի» տան դաշտն է։

«Սթեմֆորդ Բրիջ» մարզադաշտն արդեն շուրջ 105 տարի հանդիսանում է «Չելսիի» մարզադաշտ։ Այս մարզադաշտը թեև ամենամեծը չէ իր տարածքով և մարդատարությամբ, սակայն համարվում է կարևորագույններից մեկը։

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Սամվել Կոսյան

**Սամվել Նորայրի Կոսյան** (), հայ բանաստեղծ, լրագրող, դրամատուրգ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1976 թ.)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թ. հունվարի 24-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Աշխատել է մի շարք խմբագրություններում, 1995-2003 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ 2004 թ. աշխատում է «Գրական թերթ»-ում որպես պատասխանատու քարտուղար, այնուհետև՝ գլխավոր խմբագիր։ Հեղինակ է մի շարք ժողովածուների, թատերգությունների, գրում է նաև մանուկների համար։ Նրա թատերգությունները բեմադրվել են Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային և Համազգային թատրոններում։

Կոսյանի սցենարներով նկարվել են մուլտիպլիկացիոն կինոնկարներ։ Զբաղվել է նաև թարգմանությամբ, ունի թարգմանական ժողովածուներ։ Թարգմանվել է ինչպես նախկին խորհրդային հանրապետությունների լեզուներով, այնպես էլ՝ գերմաներեն, ֆրանսերեն, պարսկերեն, անգլերեն։

## Երկեր
* Ցավի հետքը, Եր., 2004 թ.
* Եվ պատերազմի շուրթերը թաց, Եր., 1995 թ.
* Օրվա աստիճանները, Եր., 1989 թ.
* Լուսաբացի թռչուն, Եր., 1984 թ.
* Դեպի տունը երգի, Եր., 1981 թ.
* Գույներ, Եր., 1976 թ.
* Չկա կամք՝ չկա ճանապարհ (մենագրություն), Եր., 2000 թ.
* Գուցե փրկվենք (պարսկերեն), Իրան, 2003 թ.
* Գալիս եմ դեպի քեզ (պիեսներ), Եր., 2003 թ.
* Կիսաբաց հուշեր, Եր., 2008 թ.
* Հույսը շարունակելի (պիեսներ) 2013 թ.
* 0.75 գրամ դատարկություն 2014 թ.

## Մանկական
* Հայրիկ ասա, Եր., 2003 թ.
* Զվարճալի այբբենարան, Եր., 1997 թ.
* Զվարճալի թվաբանություն, Եր., 1996 թ.
* Ուրախ թվաբանություն, Եր., 1990 թ.
* Ծիրանը կուտ է կերել, Եր., 1986 թ.
* Այ քեզ աշխարհ, Եր., 1980 թ.
* Ջուրն ու կապույտ ձին, 2010 թ.
* Ամենատխուր և ամենաուրախ գառսունոտնուկը 2015 թ.

## Թարգմանություններ

* Ագապի Մկրտչյան, Երազներ Արևմուտքի և Արևելքի միջև, Եր., 2004 թ.
* Ալեքսանդր Ռուդենկո, Իմ կինը կախարդուհի է, Եր., 1998 թ.
* Կրասոմիրա Ստոյանովա, Վանգա կամ գուշակի անկեղծությունը, Եր., 1991 թ.
* Վիտաուտաս Բարաուսկաս, Օրորոցային, Եր., 1983 թ.

## Պարգևներ
* Արժանացել է Ստեփան Զորյանի անվան գրական մրցանակի 1990 թ։
* «Գուցե փրկվենք» պիեսն Իրանի միջազգային թատերական փառատոնում արժանացել է Գրան Պրիի 2004 թ։
* Լևոն Շանթի անվան ՀԳՄ ամենամյա մրցանակ 2009 թ։
* ՌԴ հայերի միության, , Գրականություն - դար 21, , մրցանակաբաշխության մրցանակ պատմվածաշարի անվանակարգում 2010 թ։
* ՌԴ հայերի միության, , Գրականություն - դար 21, , մրցանակաբաշխության մրցանակ արձակի անվանակարգում 2014 թ։
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2014 թ։
* ՀՀ թատերական գործիչների միության «ԱՐՏԱՎԱԶԴ» մրցանակ 2016 թ։
* ՀԳՄ Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակ «Բառերը հենարան չեն այլևս» գրքի համար, 2017 թ.:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ս. Կոսյանի մասին «Գրական կամուրջում»

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լիտվերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Իսպանական անգլերեն (ֆիլմ)

**Իսպանական անգլերեն** (), 2004 թվականի ամերիկյան կատակերգություն։

## Սյուժե
Մեքսիկուհի Ֆլորը լաց լինելով իրեն լքած ամուսնու համար, փոքրի աղջկա հետ հատում է ամերիկյան սահմանը և գնում Լոս Անջելես, որտեղ շատ էին լատինաամերիկյան բնակիչներ։ Այնտեղ մայրը և երեխան ապրում են 6 տարի, չիմանալավ իրական ԱՄՆ-ի մասին, ապրելով իսպանական ավանդույթներով, սակայն ֆինանսական իրավիճակը ստիպում է Ֆլորին մտնել այսպես ասած սպիտակ մարդկանց աշխարհ ...

## Դերակատարներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
* 
* In Focus  - ֆիլմի ռեժիսորի հարցազրույցը

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2004 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1998 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1992 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2000-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մայր-դուստր հարաբերությունների մասին
Կատեգորիա:2000-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Սերբ ուղղափառ եկեղեցի

**Սերբ ուղղափառ եկեղեցի, ՍՈՒԵ** (), ինքնուրույն կալվածային ուղղափառ եկեղեցի, որը ունի 6-րդ տեղը ինքնուրույն կալվածային Եկեղեցիների երկթև սրբանկարում։

## Արտաքին հղումներ
* ՍՈՒԵ պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Ուղղափառ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սերբ ուղղափառ եկեղեցի
Կատեգորիա:Քրիստոնեական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ազգային եկեղեցիներ
Oomph! (ալբոմ)

Գերմանական Oomph! խմբի 1992 թվականին թողարկված առաջին նույնանուն ալբոմն է։ Այս ալբոմը ոճային առումով նմանվում է Nitzer Ebb-ի երաժշտությանը։ **Machinery Records** լեյբլում իրենց միակ ձայնագրված սկավառակն է։

## Ստեղծագործություններ

## Նոր հրատարակված ստեղծագործություններ
# «Mein Herz» («Իմ սիրտը») — 3:55
# «Me Inside You» («Ես քո ներսում եմ») — 4:59
# «Der Neue Gott» («Նոր աստված») — 4:42
# «No Heart No Pain» («Չկա սիրոտ՝ չկա ցավ») — 3:40
# «Breathe» («Շնչիր») — 4:15
# «Gleichschritt» («Քայվացք») — 5:39
# «Under Pressure» («Չնշման տակ») — 3:58
# «Wir Leben» («Մենք ապրում ենք») — 3:21
# «Purple Skin» («Շականակագույն մաշկ») — 4:20
# «Ich bin Du» («Ես դու եմ») — 6:13
# «Sick Song» («Ցավոտ երգ»)
# «Der Neue Gott» (Machinery Mix)
# «Ich bin Du» (Extended Club Mix)
# «Der Neue Gott» (Jack is Dub Mix)
# «Mein Herz» (Urversion)

## Սինգլներ
* Ich bin du 1991
* Der neue Gott 1993

## Աղբյուրներ
* Discogs
* Ալբոմի երգերի տեքստերը

Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:1992 ալբոմներ
Ավո Ուվեզյան

**Ավո Ուվեզյան** (), հայազգի հանրահայտ ջազ դաշնակահար և աշխարհում առաջատար դիրքեր զբաղեցնող AVO ֆիրմայի սիգարների ստեղծող։

## Կենսագրություն
Ավո Ուվեզյանը ծնվել է 1926 թ. Բեյրութում, Լիբանանում երաժիշտների ընտանիքում։ Հայրը Լայպցիգում սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավար էր։ Մայրը և կրտսեր քույրը ևս պրոֆեսիոնալ երաժիշտներ են։

16 տարեկանում Ավոն ստեղծում է ջազ խումբ։ Խումբը նվագում է Լիբանանում, այնուհետև նրանց հրավիրում են Բաղդադ և Թեհրան։ Մի&nbsp;օր պալատում նվագելիս նրան նկատում է շահ Ռեզա Փեհլևին։ Վերջինիս շնորհիվ Ավոն մեկնում է ԱՄՆ, որտեղ և ընդունվում է Նյու Յորքի Ջուլիարդ հայտնի երաժշտական դպրոցը։ Այնտեղ էլ Ավո Ուվեզյանը ամուսնանում է։

## Ավո Ուվեզյան և Ֆրենկ Սինատրա
1958 թ. Լաս Վեգասում Ավո Ուվեզյանի աները նրան ծանոթացնում է հանրահայտ երաժիշտ Ֆրենկ Սինատրայի հետ։ Հանդիպելով Ֆրենկ Սինատրայի հետ՝ Ավոն ասում է, որ դա իր կյանքի ամենալավ օրն է, քանի որ հանդիպել է մեծագույն երգչի հետ։ Այդ ժամանակահատվածը Ֆրենկ Սինատրայի համար այդքան էլ հաջող չէր, և, թվում էր, նրա կարիերան մոտենում էր ավարտին։ Սինատրայի համար շատ հաճելի էր լսել, որ նրան անվանում էին մեծագույն երգիչ, և որոշ ժամանակ հետո նրա կարիերան սկսեց վերելք ապրել՝ այս անգամ արդեն կինոյի բնագավառում։

Մի քանի տարի հետո Ավոն իր երաժշտական գործերից մեկը՝ Կոտրված Կիթառ (Broken guitar) անունով, ներկայացնում է Ֆրենկ Սինատրային։ Վերջինիս շատ է դուր գալիս երաժշտությունը, բայց որոշում է փոխել դրա բառերը։ Այսպես ծնվում է աշխարհահռչակ «Strangers in the Night» երգը։

## Ավո Ուվեզյան և սիգարներ
Մեկնելով Պուերտո Ռիկո՝ Ավոն երկրորդ անգամ է ամուսնանում։ Այնտեղ նա ստեղծում է խումբ, որի հետ նվագում էր կուրորտային ռեստորաններում։ Մի օր նվագելիս նա հանդիպում է շվեցարահայ Ժակ Մելքոնյանին, ով միտք է հայտնում զբաղվել սիգարների արտադրությամբ։

Սկզբնական ժամանակներն Ավոն սիգարներ էր պատրաստում իր և իր ընկերների համար։ Այնուհետև 1988 թվականին նա 10 տուփ իր սիգարներից ուղարկում է աշխարհահռչակ Davidoff ընկերություն։ Սիգարները շատ արագ վաճառվում են, և ընկերությունը նոր պատվեր է անում։ Դրանից հետո Ավո Ուվեզյանը և Davidoff-ը անբաժան են։ 1996 թվականին Davidoff ընկերությունը 10 միլիոն դոլարով գնում է AVO սիգարային բրենդի իրավունքները։ AVO տարբերանշանի հեղինակն է հայտնի անգլիացի դիզայներ Դառել Այրլենդը։

2000 թվականին Ավո Ուվեզյանը ստեղծում է Ավո Մադուրո (Avo Maduro) սիգարները, որոնք առանձնանում են իրենց քաղցր համով։ Ավո Ուվեզյանը երբեք չի բաժանվում երաժշտությունից։ Նա բեմ է դուրս եկել և նվագել այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Ռեյ Չարլզը, Ջեյմս Բրաունը, Թաջ Մահալը և ուրիշներ։ Նրա կուռքերն են Դյուկ Էլինգտոնը, Օսկար Պիտերսոնը, Չիկ Կորեան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ջազմեններ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ջազմեններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Ալեքսանդր Աճեմյան

**Ալեքսանդր Վարդանի Աճեմյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1984)։

Վարդան Աճեմյանի և Արուս Ասրյանի որդին է, Վարդան Աճեմյանի հայրը։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան, 1971–1987 թթ. դասավանդել է նույն կոնսերվատորիայում։
մինի|Ալեքսանդր Աճեմյանի հուշատախտակը Դիլիջանի կոմպոզիտորների տանը
Հեղինակ է հինգ սիմֆոնիաների, որոնց մեջ կան նաև ծրագրային բնույթի սիմֆոնիաներ՝ «Սասունցի Դավիթ» (5-րդ, 1955-84 թթ.), «Յոթ երգ Հայաստանի մասին»` ըստ Գևորգ Էմինի (6-րդ, 1979 թ.)։ Նրա գրչին են պատկանում նաև «Հովվերգական սիմֆոնիետ» (1984 թ.), «Ռեքվիեմ», Հովհաննես Թլկուրանցու խոսքերով վոկալ շարքը  (1969 թ.), «Լորիկը», «Երևանը» սիմֆոնիաները, «Ռեքվիեմ», պոեմ-ռապսոդիա սիմֆոնիկ նվագախմբի համար (1957 թ.), բալետային սյուիտ (1961 թ.), կոնցերտինո ջութակի և դաշնամուրի համար (1949 թ.), կոնցերտինո շեփորի և դաշնամուրի համար (1951 թ.), սիմֆոնիկ և կամերային գործեր, վոկալ-գործիքային շարք, ռոմանսներ, երգեր, երաժշտություն թատերական ներկայացումների և կինոնկարների համար։ Ալեքսանդր Աճեմյանին հոգեհարազատ էր նաև երգի տարերքը։ Նա հեղինակ է հուզական և քնարական բազում երգերի։

Ալեքսանդր Աճեմյանը հայ երաժիշտներից առաջինն էր, որ սիմֆոնիկ նվագախումբ մտցրեց մարդկային ձայն (սոպրանո), ինչպես օրինակ՝ նրա երկրորդ սիմֆոնիան։

1975 թ. արժանացել է ՀՀ Պետական մրցանակի, 1965 թ.՝ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի, 1984 թ.՝ ժողովրդական արտիստի կոչման։ Մահացել է Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Քանաքեռ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, գործող հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Քանաքեռ թաղամասում։

## Պատմություն
1679 թ. աղետալի երկրաշարժից տուժել է նաև Քանաքեռի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ Եկեղեցու պատի արձանագրությունը վկայում է, որ այն 1695 թ. կառուցվել է տեղի բնակիչների միջոցներով։ Եկեղեցին պատկանել է միաբանությանը (ունեցել է միաբանական բնակարաններ և պարսպապատով շրջափակված վանական այլ շինություններ)։ Սբ. Աստվածածին եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է՝ աղոթասրահում երկու զույգ մույթերով, արևելյան կողմից ավագ խորանով և դրան կից զույգ ավանդատներով, մուտքեր ունի հարավային և արևմտյան կողմերից։ Եկեղեցու ներսի պատերին ագուցված են XV - XVII դդ. նախշազարդ խաչքարեր։ Դրանցից մեկի վրա, որպես կատարող, հիշատակված է Քերամ անունը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում եկեղեցին դադարել է գործել՝ դառնալով պահեստ։ Անկախությունից հետո այն վերանորոգել է պատմական հուշարձանների պահպանության հայկական ընկերությունը։ Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի հերոսը` Աղասին, թաղված է եկեղեցու բակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քանաքեռի Սբ. Աստվածածին եկեղեցին Երևանի պաշտոնական կայքում

ա
ա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի (Երևան)

Հասցեն  Սեբաստիա 34

Արտաքինից շատ գեղեցիկ, հաճելի վայրում է գտնվում, չնայած որ ավտոմեքենաների աղմուկից հնարավոր է դժգոհ լինեք։ Երբ թեքվում եք խաչմերուկից դեպի ձախ այսինքն դեպի Արմին Վեգների փողոոց, անցնելով 150 մետր թեքվելով աջ դուք հասնում եք եկեղեցուն։

**Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում։
## Պատմություն
1927 թ. խորհրդային Հայաստան եկան գաղթականներ Փոքր Հայքի Մելիտենե (Մալաթիա) քաղաքից։ Երևանի ծայրամասերից մեկում նրանք հիմնեցին թաղամաս, և անվանեցին Նոր Մալաթիա։

1960-ականներին Երևանի Նոր Մալաթիա թաղամասում հիմնվել է 1915 թ. Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան-այգի, որի հարևանությամբ տարիներ անց կառուցվեց նաև Սբ. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին, որը նման է պատմական Մելիտենեի գլխավոր եկեղեցուն (ճարտարապետ՝ Հրաչյա Գասպարյան)։ Եկեղեցու կառուցման ժամանակ Փոքր Հայքի Մալաթիա նահանգից բերված հող է խառնվել պատի շաղախին։
Եկեղեցու կառուցումն սկսվել է 1991 թ.՝ նվիրված Արցախյան ազատամարտում ընկած հերոսների, նաև` նահատակված մալաթիահայերի հիշատակին։ Շինարարությունն սկսվել է Վազգեն Ա Ամենայն հայոց կաթողիկոսի օրոք։ Նախաձեռնությունը Նոր Մալաթիայի՝ այն ժամանակվա թաղապետ Վահան Զատիկյանինն էր։ Եկեղեցին գործում է 1998 թվականից։

## Արտաքին հղումներ
* Մալաթիա-Սեբաստիա, Սուրբ Մարիամ Աստվածածին Եկեղեցի

Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Խաչ Զորավոր մատուռ

**Սուրբ Խաչ Զորավոր մատուռ**, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Երևանի Շենգավիթ թաղամասում։

## Պատմություն
Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Առաջինի օրոք 1991 թ. Երևանի Շենգավիթ համայնքում հավատացյալ բնակիչ Ռուբեն Գասպարյանը կառուցել է Ս. Խաչ Զորավոր մատուռը։ Տարիներ շարունակ նույն տեղում է եղել մի հինավուրց խաչքար, որի շուրջ միշտ մոմեր են վառվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մատուռներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Երևան)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Նորագավիթ թաղամասում։

## Պատմություն

Հնագույն Նորագավիթ գյուղը 10-ից ավելի եկեղեցի ուներ, որոնցից այսօր պահպանվել է միայն Սուրբ Գևորգը։ Հատակագծային և ծավալատարածական ընդհանուր հորինվածքով նման է Երևանի Զորավոր եկեղեցուն։ Եռանավ, անգմբեթ բազիլիկ շինություն է՝ կամարակապ արևմտյան նախասրահով, 12 սյունից բաղկացած կաթողիկե-զանգակատնով։ Աղոթասրահը մուտքեր ունի նախասրահից և հարավային ճակատից։

Եկեղեցու թաղակապ ծածկը կրող մույթերի և պատերի վրա տեղ-տեղ պահպանվել են որմնանկարներ, որոնք ուշ միջնադարյան կերպարվեստի նմուշներ են։

Սբ. Գևորգ եկեղեցին կառուցվել է XVII դ., իսկ 1981-1984 թվականներին Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի հովանավորությամբ հիմնովին նորոգվել է։ Ավագ խորանում տեղադրվել է քարակերտ բեմասեղան։ Նորոգվել են եկեղեցու դռներն ու լուսամուտները, դրսի կողմից նախասրահը պսակող զանգակատունը, բարեկարգվել և ցանկապատվել է տարածքը։ Եկեղեցու նորոգմանը մասնակցել է արգենտինացի բարերար Էդուարդ Սեֆերյանը։ Նորոգման և բարեկարգման շնորհիվ Նորագավիթի Սբ. Գևորգ եկեղեցին վերագտել է իր վաղեմի պատշաճ տեսքը և գործում է։

## Տես նաև

* Երևանի եկեղեցիների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շենգավիթ, Նորագավիթ, Սուրբ Գևորգ եկեղեցի

Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Ինչպես վախկոտ Ռոբերտ Ֆորդը սպանեց Ջեսսի Ջեյմսին

**Ինչպես վախկոտ Ռոբերտ Ֆորդը սպանեց Ջեսսի Ջեյմսին** (), 2007 թ. ամերիկյան վեստեռն, որի ռեժիսորը էնդրյու Դոմինիկն է։

Գլխավոր դերերում են Բրեդ Փիթը` Ջեսսի Ջեյմսի և Քեյս Աֆլեքը` նրան սպանող Ռոբերտ Ֆորդի դերում։ Ֆիլմը հիմնված է Ռոբերտ Հանսենի 1983 թ. նովելի վրա։

## Սյուժե
Ջեսսի Ջեյմսը վայրի Արևմուտքի առավել տխրահռչակ հանցագործն է։ Ջեսսի Ջեյմսը լեգենդար գող է, նա միշտ ուշադիր պլանավորում է իր հարձակումները, և պատերազմ վարում նրանց դեմ, ովքեր սպառնալիք են ներկայացնում նրա կամ նրա ընտանիքի համար։ 1881 թվականին Ջեյմսի հանցախմբի շարքեր է գալիս Ռոբերտ Ֆորդը։ Ժամանակի ընթացքում Ջեյմսը ընկնում է Ֆորդի աչքից, որը երբեք չէր առանձնացել քաջությամբ։ Սակայն ոչ ոք չէր էլ կարող ենթադրել, որ հենց այդ վախկոտ երիտասարդը կհամարձակվի սպանել Ջեսսի Ջեյմսին։

## Դերակատարներ

## Մրցանակներ
Ներկայացվել է «Օսկարի» հետևյալ անվանակարգերում (2007)
* Լավագույն երկրորդ պլանի տղամարդու դեր
* Լավագույն օպերատորական աշխատանք
Ներկայացվել է «Ոսկե Գլոբուսի» հետևյալ անվակարգում (2007)
* Լավագույն երկրորդ պլանի տղամարդու դեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միսսուրիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1881 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1882 թվականին
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Երևան)

**Սուրբ Հակոբ եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Քանաքեռ թաղամասում։ Ընդգրկված է Քանաքեռ-Զեյթունի պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1679 թվականի երկրաշարժի ժամանակ կործանված եկեղեցու տեղում՝ թիֆլիսաբնակ քանաքեռցի մեծահարուստ Հակոբջանի միջոցներով։ Սուրբ Հակոբ եկեղեցու արևմտյան պատին փորագրված է ՌՃԽԴ (1695), որն էլ եկեղեցու կառուցման տարեթիվն է համարվում։

1868 թվականին եկեղեցուն կից սկսել է գործել Սահակ Պարթևի անվան թեմական դպրոցը, որը ստեղծվել էր Մեսրոպ Վարդապետ Սմբատյանցի ջանքերով։ Սուրբ Հակոբ եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է՝ աղոթասրահում երկու զույգ մույթերով, արևելյան կողմից՝ Ավագ խորանով և դրան կից զույգ ավանդատներով։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատին տեղ-տեղ ագուցված են 1504, 1571, 1621 թվագրություններով գեղաքանդակ խաչքարեր։

Պատմական հուշարձանների պահպանության հայկական ընկերությունը պետական միջոցներով եկեղեցին նորոգել է։

Սուրբ Հակոբ եկեղեցին վերաբացվել է 1990 թվականին։

## Տես նաև

* Երևանի եկեղեցիների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քանաքեռ, Սուրբ Հակոբ եկեղեցի

Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Նորք-Մարաշ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Նորք-Մարաշ թաղամասում։

## Պատմություն
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին նախկինում կոչվել է Սուրբ Մարինոս։ Գտնվում է Երևանի Նորք-Մարաշ թաղամասի բարձունքին։ Նախկինում գտնվել է երևանցի անվանի ձեռնարկատեր Տեր-Ավետիքյանների ամառանոցային այգու մոտ։

1679 թվականի աղետալի երկրաշարժի ժամանակ եկեղեցին ավերվել է։ 20-րդ դարի սկզբին եկեղեցին կրկին կառուցվել է Տեր-Ավետիքյան եղբայրների միջոցներով։

Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տոնին ավերակ եկեղեցի էին այցելում բազմաթիվ ուխտավորներ ինչպես Նորքից, այնպես էլ այլ բնակավայրերից։

1990 թվականի ապրիլից սկսվեց եկեղեցու վերակառուցումը։ Նախաձեռնողը Նորք-Մարաշի բնակիչներն էին՝ «Նորք-Մարաշ» հայրենակցական միության հանգանակած միջոցներով։ Եկեղեցին կրկին գործում է 1995 թվականից։

## Արտաքին հղումներ
* Նորք-Մարաշ, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

ա
ա
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (17-րդ դար, Ավան)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայտնի է նաև որպես **Ավանի ծխական եկեղեցի**, հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Ավան վարչական շրջանում։

Գտնվում է Ավանի Արտաշես Շահինյանի (նախկին Ավանի 14-րդ փողոցի) 4-րդ նրբանցքում։

ՀՀ Կառավարության որոշմամբ մտնում է Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկի մեջ։

## Պատմություն
Կառուցվել է 17-19-րդ դարերում։

1968 թվականին կատարվել են վերականգնման և ամրացման աշխատանքներ։

## Տես նաև
* Ավան վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավան վարչական շրջանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Երևանի վարչական բաժանում

Վարչական առումով Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը բաժանված է 12 վարչական շրջանների, որոնք իրենց հերթին բաժանված են թաղամասերի։

Ստորև ներկայացված է 2015 թվականի դրությամբ Հայաստանի վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալները Երևանի վարչական շրջանների բնակչության վերաբերյալ.

կենտրոն|frameless|837x837փքս

## Պատկերասրահ

The population of Yerevan by districts, 2021 (Yerevan map).svg|Երևանի բնակչությունն ըստ վարչական շրջանների. որքան մուգ է գույնը, այնքան ավելի շատ է բնակչությունը տվյալ վարչական շրջանում
The population of Yerevan by districts, 2021.svg|Երևանի բնակչությունն ըստ վարչական շրջանների
Population density of Yerevan according to administrative districts (hy).png|Երևանի բնակչության խտությունը՝ ըստ վարչական շրջանների


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի վարչական շրջանները քաղաքի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Երևանի վարչական բաժանում
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Նոր Նորք)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Երևանի Նոր Նորք թաղամասի 5-րդ զանգվածում։

## Պատմություն
Եկեղեցու հիմքերը դրվել են 1998 թվականին, մայրաքաղաքի Նոր Նորք թաղամասում։ Այն կառուցվել է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ և նյույորքաբնակ Սարգիս Գաբրիելյանի հովանավորությամբ։ ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգից Տեր Գառնիկ ավագ քահանա Հալաջյանը նույնպես զգալի ավանդ է ունեցել եկեղեցու կառուցման գործում։ Եկեղեցին կենտրոնագմբեթ է` հայկական ավանդական ճարտարապետությամբ։ Կառույցում ներդաշնակ միաձուլված են Զվարթնոց, Հռիփսիմե և Անի եկեղեցիների ճարտարապետական տարրերը։ Տուֆով երեսպատված գեղեցիկ համալիրը բաղկացած է գլխավոր եկեղեցուց և զանգակատնից։

Եկեղեցին կառուցվել է ճարտարապետ Բաղդասար Արզումանյանի նախագծով։ Բացվել է 2000 թ. փետրվարի 19-ին, օծման արարողությունը տեղի է ունեցել ապրիլի 30-ին։ Եկեղեցու Սբ. սեղանի Աստվածածնի նկարը մեծանուն նկարիչ Գրիգոր Խանջյանի ստեղծագործությունն է։ Եռահարկ եկեղեցին կառուցված է հայկական ավանդական ճարտարապետության ոճով։ Եկեղեցու գլխավոր գմբեթի բարձրությունը 23 մետր է։ Աղոթասրահը բազմանկյուն է և լուսավոր՝ 328 քմ ընդհանուր մակերեսով։ Աղոթասրահի սյուներն ավարտվում են 12 առաքյալներին խորհրդանշող բարձրաքանդակներով։ Խորշերը մոմավառության համար են։

Սուրբ Սարգիս եկեղեցուն կից գործում է կիրակնօրյա դպրոց։
Եկեղեցին գտնվում է Երևանի ամենաբարձր կետի հարևանությամբ, Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի առջևի բլրի գագաթին։

## Արտաքին հղումներ
* Նոր Նորք, 5-րդ զանգված, Սուրբ Սարգիս եկեղեցի

Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով