155 մմ հաուբից Մ114

**155&nbsp;mm Howitzer M114**, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակվա ամերիկյան դաշտային հաուբից։ Մշակվել է 1939—1941 թվականներին Շնեյդերի հնացած 155 մմ հաուբիցին փոխարինելու համար դեռևս Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպեսզի սպառազինությունում զբաղեցնի թեթև դաշտային 105-մմ Մ2 և ծանր հրետանու կորպուսային զենքերի տեղը։ 1942 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1945 թվականը հաջորդաբար արտադրվել է **Մ1** պայմանանշանով, ընդհանուր արտադրվել է 4035 այդպիսի զենք։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմում ԱՄՆ-ի զորքերում Մ2-ից հետո ամենատարածված դաշտային զենքն է եղել և օգտագործվել է բոլոր թատրոնների ռազմական գործողությունների ժամանակ։ Պատերազմից հետո արդիականացվեց և ստացավ Մ114 անվանումը։ Արդիականացված հաուբիցների թողարկումը շարունակվեց մինչև 1953 թվականը։ Տվյալ տարբերակում թողարկվել են մոտ 2000-ը։ Այն ԱՄՆ-ի սպառազիությունում մնաց մի քանի տասնամյակ, փորձարկվեց Կորեական և Վիետնամական պատերազմներում, նախքան դա փոխարինվեց նոր 155-մմ Մ198 հաուբիցով։ Ներկայացվել է շատ երկրներում, այն զենքերի շարքերում, որոնք դեռևս մնում են 2008 թվականության սպառազինությունում և օգտագործվել են տարածաշրջանային շատ կոնֆլիկտներում։

## Կառուցվածք
300 px|left
Հաուբիցն ունի մեկ տեղանոց փող, Վելինա մխոցային փական, ետասահույթի հիդրավլիկ արգելակ և հիդրավլիկ առաջասահիչ։ Զսպանակային հավասարակշռված մեխանիզմ հորիզոնական տեղադրված զսպանակով։ Մարտական իրադրությունում անիվները պտտվում են և հաուբիցը հենվում է առջևի ետ ծալովի հենակի վրա։ Հրաձգության համար օգտագործվում են յոթ փոփոխական լիցքավորիչներ։

## Մարտական կիրառություն
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Մ114 հաուբիցները ավելի ակտիվ օգտագործվեցին Վիետնամի պատերազմում։ Ամերիկյան և հարավ-վիետնամական զենքերի մեծ մասը զավթվեց Հյուսիսային Վիետնամի կողմից։ Lam Son 719 ռազմական գործողությունից հետո գործածվեցին 48 հարավ-վիետնամական և 28 ամերիկյան 155մմ զենքեր։ Մարտական գործողությունների՝ հիմնականում հակամարտկոցային կռիվների ժամանակ, հարավ-վիետնամցիները կորցրին 26 զենք։ Հյուսիս-վիետնամցիները 1975 թվականին զավթեցին մոտ 250 Մ114 զենք։

Մ114 հաուբիցի մասնակցությամբ մյուս խոշորագույն կոնֆլիկտը իրանա-իրաքակական պատերազմն էր։ Պատերազմի սկզբում Իրանը ուներ 150 Մ114 զենք, իսկ պատերազմի վերջում մնաց 70-ը։

## Սպառազինությունում
### Ժամանակակից օպերատորներ
*  — որոշակի քանակություն
*  — 119 Մ114A2, ըստ 2010 թվականի
* ։
** Բրազիլիայի բանակ — 95 Մ114, ըստ 2010 թվականի
** Բրազիլիայի ծովային հետևազոր — 8 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — որոշակի քանակություն, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 129 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 50 Մ114Ա1 պահպանության համար, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 18 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 70 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 52 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 15 Մ114,2010 թվականի դրությամբ
*  — որոշակի քանակություն, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 18 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 20 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 144 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 36 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 38 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 50 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 50 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 250 Տ-65, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 517 Մ114Ա1 и Մ114Ա2, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 8 Մ114Ա1, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114/Մ-68, 2010 թվականի դրությամբ
*  — 12 Մ114, 2010 թվականի դրությամբ

### Նախկին օպերատորներ
*  — հանվել է սպառազիությունից
*  — որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  — ոչ ավել, քան 97 Մ114/Մ139, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  — 20-ից ոչ ավել Մ114 и 80 Մ114/Մ139, հանվել է սպառազինությունից
*  — ոչ ավել, քան 46 Մ114/Մ-139, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից
*  —  որոշակի քանակություն, հանվել է սպառազինությունից

## Նմանօրինակներ
* 152-մմ թնդանոթ-հաուբից Դ-20

## Համեմատական բնորոշում

XM123 Medium Auxiliary Propelled 155mm Howitzer.jpg|Ռոք-Այլենդսկի շտեմարանում
XM123 auxiliary drive unit and seat.jpg|Անիվ, շարժիչ և ինքնագնաց տարբերակի նստարան
155HowRightRear.jpg|155-մմ М-114 հաուբից ԱՄՆ բանակային դաշտային հրետանու թանգարանում
155HowLeftRear.jpg|Տեսարան հետևից՝ ձախից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հաուբիցներ
Կատեգորիա:Հրետանի
Կատեգորիա:Ռազմական տեխնիկա