Գրիգոր Պիրլիչև

**Գրիգոր Ստավրև Պիրլիչև** (, , ), ծնունդով Մակեդոնիայից բուլղարացի լուսավորիչ, գրող և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
thumb|Պիրլիչևի հայրական տունը Օխրիդում|ձախից
Գրիգոր Պիրլիչևը ծնվել է 1830 թվականի հունվարի 18-ին Օխրիդում՝ արհեստավորի ընտանիքում։ Սովորել է եկեղացական ուսումնարանում։ Օխրիդում եղել է հունարենի ուսուցիչ։ 1850-1951 և 1958 թվականներին սովորել է բժշկություն Աթենքում, 1960 թվականին տեղափոխվել է Աթենքի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ։ Այդ նույն տարի հաղթել է գրական մրցույթում՝ հանդես գալով հունարեն «*Ο Αρματωλός*» վիպերգությամբ, և արժանացել է «Երկրորդ Հոմերոս» մականվանը։ Օքսֆորդում և Բեռլինում հրաժարվել է կրթաթոշակից և վերադարձել է Օխրիդ, քանի որ նրա միշտ հիշեցնում էին նրա ոչ հունական ծագման մասին։

Պիրլիչևը սկսել է եղեկեցական ծառայությունը բուլղարերենով, որի համար ենթարկվել է հունական արքեպիսկոպոս Միլետիայի ճնշումներին։ Կյանքի այդ շրջանում Պիրլիչևը ակտիվորեն բուլղարերեն էր սովորում, որը անվանում էր *սլավոնական*։ Այդ պահից մինչև իր օրերի ավարտը գրել է միայն բուլղարերենով։

1869 թվականին Օխրիդում բացել է «Սուրբ Կլիմենտ» առաջին ազգային գրադարանը և դասավանդում է բուլղարերեն Օխրիդում, Ստրուգայում, Գաբրովոյում, Բիտոլայում և Սալոնական բուլղարական տղամարդկանց գիմնազիայում։ 1870 թվականի գրողը թարգմանում է իր հունական վիպերգությունը և հունարենից բուլղարերեն վաղ աշխատանքները, ինչպես նաև գրում է նոր «Սկանդերբեգ»-ը։ Պիրլիչև դարձել է առաջինը, ով Գոմերը «Իլիադա»-ն թարգմանել է բուլղարերեն, սակայն քննադատները բարձր չեն գնահատել նրա լեզվի օգտագործումը։ Նա օգտագործում էր հին եկեղեցա-սլավոնական լեզվի և իր օխրիդյան բարբառը, որը շատ հեռու էր կանոնական բուլղարերենից։ Պիրլիչև կանգնել է նաև ազգային մակեդոնական գրականության ակունքների մոտ։

Նրա որդի Կիրիլ Պիրչիլևը Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Բուլղարիայում եղել է հեղափոխական շարժման գլխավոր անձ էր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Պարլիչևի ''Ինքնակենսագրություն''
* Parlichev, Grigor. ''Ինքնակենսագրություն''։ Сборник за народни умотворения, наука и книжнина, book IX, Sofia (1894) 
* Parlichev, Grigor. *Автобиографија*. Skopje, 1967 (scan)

### Կենսագրություններ
* Cyril Parlichev|Parlichev, Cyril. ''Към характеристика на Григор С. Пърличев (Towards a Characteristic of Grigor S. Parlichev)'', Macedonian Review 4, book 2, p.&nbsp;99 (1928)
* Matov, Dimitar. ''Гр. С. Пърличев. Книжовно биографически чертици (Gr. S. Parlichev: A Literary and Biographical Outline)'', Balgarski Pregled, book 4-5 (1895)

### Պատմական
* Shapkarev, Kuzman. *Материали за възраждането на българщината в Македония от 1854 до 1884 г. Неиздадени записки и писма (Materials about the Bulgarian Revival in Macedonia from 1854 to 1884. Unpublished Notes and Letters)*. Balgarski Pisatel, Sofia (1984) http://www.promacedonia.org/bmark/ksh/index.html 
* Sprostranov, Evtim. *По възражданьето в град Охрид (On the Revival in the City of Ohrid)*, Сборникъ за Народни Умотворения, Наука и Книжнина, book XIII, Sofia, pp 621–681 (1896) http://promacedonia.com/bmark/es/index.html  

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պիրլիչևի ինքնակենսագրությունը (բուլղարերենով)
* Симеон Радев за Пърличев
* Поемата ''Войводата (Сердарят)''
* Емил Георгиев. Григор Пърличев — лауреат и прокълнат 
* сп. «Ек», 2003, № 6
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի բանաստեղծներ