open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մանկական սպիտակարյունություն

**Մանկական սպիտակարյունություն** կամ **լեյկոզ,** արյան մանկական քաղցկեղ։ Մանկական սպիտակարյունությունը մանկության ամենատարածված քաղցկեղն է, այն 2018 թվականին կազմել է 0-14 տարեկան երեխաների քաղցկեղի դեպքերի մոտ 29%-ը։ Կան սպիտակարյունության մի քանի ձևեր, որոնցից ամենատարածվածը սուր լիմֆոբլաստիկ լեյկոզն է (ALL), որին հաջորդում է սուր միելոիդ լեյկոզը (AML):

Երբ երեխան ունենում է լեյկոզ, ոսկրածուծն արտադրում է արյան սպիտակ բջիջներ, որոնք ճիշտ չեն հասունանում, իսկ նորմալ ու առողջ բջիջները վերարտադրվում են միայն այն դեպքում, երբ նրանց համար բավականաչափ տարածք կա։ 

Մանկական սպիտակարյունության հիմնական ախտանիշներն են՝ հոգնածություն, թուլության, գլխապտույտ, շնչահեղձություն(ասֆիքսիա), գունատություն և այլն։

## Տեսակներ
Գոյություն ունեն մանկական լեյկոզների տարբեր տեսակներ, սակայն բաժանվում են երկու հիմնական տեսակների՝ սուր(արագ աճող) և քրոնիկ(դանդաղ աճող)։

## Պատճառները
Սպիտակարյունություն է առաջանում, երբ ոսկրածուծի բջիջներում տեղի են ունենում գենետիկական նյութի՝ ԴՆԹ-ի փոփոխություններ։ Այս գենետիկ փոփոխությունների պատճառը անհայտ է, սակայն կան որոշակի գործոններ, որոնք բարձրացնում են մանկական լեյկոզով հիվանդանալու վտանգը։ Այդ գործոններն են.

* լեյկոզով հիվանդ քույր կամ եղբայր ունենալը(հատկապես՝ երկվորյակ),
* ճառագայթային ազդեցություն, ներառյալ թերապիաները,
* որոշակի գենետիկ պայմաններ։

## Ախտորոշում
Մանկական լեյլկոզի առկայությունը պարզելու համար կատարում են որոշակի ախտորոշիչ թեստեր, որենք օգնում են բժիշկներին որոշել լեյկոզի տեսակը, ռիսկի խումբը և այլն։ Ախտորոշիչ հետազոտություններից են՝ արյան հետազոտությունները, ոսկրածուծի ասպիրացիան կամ բիոպսիան, պունկցիաները և այլն։

## Բուժում
Երեխայի բուժումը կախված կլինի լեյկոզի կոնկրետ տեսակից և ռիսկի խմբից։ Շատ կարևոր է, որ ախտորոշվելուց անմիջապես հետո սկսի բուժումը, քանի որ մանկական լեյկոզը կարող է արագ զարգանալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Լեյկոզներ
Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն
Կատեգորիա:Արյունաբանութուն
Ուրսուլա Ռոդել

**Ուրսուլա Ռոդել** (, ), շվեյցարացի մոդելավորող, զգեստների դիզայներ, ձեռնարկատեր, Շվեյցարական Գրան Պրի դիզայնի () մրցանակակիր (2009)։

## Կենսագրություն
Ուրսուլա Ռոդելը մեծացել է Արգաու կանտոնում։ Սովորել է Ցյուրիխի Կիրառական արվեստի դպրոցում, Վաթվիլի տեքստիլ դպրոցում և Լոնդոնի նորաձևության քոլեջում։ Ի սկզբանե աշխատել է որպես ոճաբան։

1972 թվականին Կատարինա Բեբիեի և Սիսսի Զոեբելիի հետ հիմնադրել է *Thema Selection* նորաձևության ապրանքանիշը։ Որպես դիզայներ՝ Ուրսուլա Ռոդելը ժամանակի ավանգարդ ժանրի մաս է կազմել և հայտնի է եղել իր անդրոգին ոճով։ 1996 թվականից  նորաձևության ապրանքանիշները ձևավորել է իր սեփական «*Ursula Rodel Création*» պիտակի ներքո։

Որպես զգեստների դիզայներ՝ աշխատել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Ֆեդերիկո Ֆելինին, Կլոդ Բերին, Դանիել Շմիդը և Լարս ֆոն Թրիերը։ Ի թիվս այլոց, զգեստներ է ստեղծել ֆրանսիացի դերասանուհի Մարիա Շնայդերին և Կատրին Դենյովի համար, ում մտերիմ ընկերուհին է եղել։

Վերոնիկա Մինդերի հեղինակած *Katzenball*-ում Ուրսուլա Ռոդելը չորս այլ լեսբուհիների հետ միասին պատկերացում տվեց նրանց կյանքի մասին։ 2005 թվականին ֆիլմը Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է լավագույն վավերագրական ֆիլմ մրցանակին։ Ռեժիսոր Գաբրիել Բաուրի «*Glow*» (2017) վավերագրական ֆիլմում նա պատմում է Իրեն Ստաուբի (հայտնի է որպես Լեդի Շիվա) ուղեկիցը լինելու մասին։

2009 թվականին Մշակույթի դաշնային գրասենյակը Ուրսուլա Ռոդելին շնորհել է Շվեյցարական Գրան Պրի դիզայն՝ ի գնահատական նրա աշխատանքի, որով նա ազգային և միջազգային մակարդակում նպաստել է շվեյցարական դիզայնի համբավին։ 2023 թվականին Շվեյցարական ազգային թանգարանը անհատական ​​ցուցահանդես է նվիրել Ուրսուլա Ռոդելի նորաձևությանը։

## Ֆիլմագրություն (ընտրանի)
* «Վիոլանտա», 1977,
* «Ուրիշների փողերը» (L'argent des autres), 1978,
* «Առեղծվածային աղանդը» (Écoute voir…), 1978,
* «Սպիտակ ճանապարհորդություն» (Weiße Reise), 1980, 
* «Տղամարդիկ, որոնց ես սիրում էի» (Je vous aime), 1980,
* «Աֆրիկացին», (L'africain) 1983:

## Գրականություն
Gina Bucher: *Female Chic. Thema Selection – Geschichte eines Modelabels*. Edition Patrick Frey, 2015 Zürich, ISBN 978-3-905929-87-4.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի դիզայներներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ
Հիստոջեն

**Հիստոջեն պաթոլոգիայի հայ–գերմանական գիտագործնական կենտրոն**, ախտաբանական ախորոշիչ կենտրոն։ Հիմնադրվել է 2017 թվականին՝ բժիշկ-ախտաբաններ Արմեն Մխիթարյանի, Փառանձեմ Խաչատրյանի և Վիկտորյա Սահակյանի կողմից։ Կենտրոնի համահիմնադիր-տնօրենը բժիշկ-ախտաբան, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու՝ Վիկտորկա Սահակյանն է։

## Ծառայություններ
Կենտրոնում իրականացվում են ձևաբանական հետազոտությունների բոլոր տեսակները՝ բջջաբանական, հյուսվածաբանական, հիստոքիմիական, իմունահիստոքիմիական, մոլեկուլային։ Կենտրոնը համապատասխանում է  Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության(ISO) պահանջներին։

## Ախտաբանության ամբիոն
Կենտրոնը նաև հանդիսանում է Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Պաթոլոգիայի ամբիոնի կլինիկական բազա։ Ուսուցումն իրականացվում է ԵՊԲՀ Պաթոլոգիայի ամբիոնի կլինիկական օրդինատորների և ցիկլային պարապմունքների ձևով, այլ մասնագիտությունների օրդինատորների համար(ընդհանուր վիրաբույժներ, գինեկոլոգներ, ուռոլոգներ, մաշկաբաններ, գաստրոէնտերոլոգներ, էնդոկրինոլոգներ, ուռուցքաբաններ և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լաբորատորիաներ
Նագգար

**Նագգար**, բնակավայր Հնդկաստանի Հիմաչալ Պրադեշ նահանգի Կուլու շրջանում։ Ընկած է Կուլուի դաշտում, Բիաս գետի ձախ ափին (), գետի մակերևույթից մոտավորապես 300 մետր բարձրության վրա, շրջկենտրոնից՝ Կուլու քաղաքից 26, երկրի մայրաքաղաք Դելիից 384 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ 15-րդ դարի կեսերին եղել է Կուլուի թագավորության մայրաքաղաքը։ Պահպանվել են 16-րդ դարում կառուցված ամրոցը, 11-12-րդ դարերի կառույց տաճարներ։  

Նագգարում է գտնվում 20-րդ դարասկզբի ռուս անվանի նկարիչ և հասարակական գործիչ Նիկոլայ Ռերիխի դաստակետը, որտեղ ներկայումս գործում է նրա տուն-թանգարանը, ցուցադրվում են նրա աշխատանքները։ Բնակավայրում գործում են նաև Հիմալայան հետազոտությունների «Ուրուսվաթի» ինստիտուտը, Ռերիխների միջազգային հուշակենտրոնը։


thumb|280px|left|<center>Наггар на карте штата Химачал-Прадеш</center>



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Naggar Village // Eco India
* Himachal Tourism Dep. Co.
* Himachal Tourism Department India
* Himachal Tourism Department
* Photo galleries of Naggar, 1280x960

Կատեգորիա:Հնդկաստանի բնակավայրեր
Քայլ Սնայդեր

**Քայլ Սնայդեր** (; ), ամերիկացի ազատ ոճի ըմբիշ, աշխարհի եռակի չեմպիոն, 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի մինչև 97 կգ քաշային կարգի չեմպիոն, Աշխարհի գավաթի հաղթող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 20-ին ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգում։

Առաջին հաջողությունը Սնայդերին հասել է 2013 թվականին, երբ նա Սոֆիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնության եզրափակչում հաղթել է հայ ըմբիշ Վիկտոր Կազիշվիլիին։

2015 թվականին հաջողության է հասել՝ հաղթելով և Համաամերիկյան խաղերում, և աշխարհի առաջնությունում։ Միևնույն ժամանակ, նա դարձավ ըմբշամարտի աշխարհի ամենաերիտասարդ ամերիկացի չեմպիոնը։

Ռիո դե Ժանեյրոյում 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի եզրափակչում հաղթեց Ադրբեջանի հավաքականը ներկայացնող Խետագա Գոզյումովին՝ դառնալով ազատ ոճի ըմբշամարտի ԱՄՆ-ի ամենաերիտասարդ օլիմպիական չեմպիոնը։

2017 թվականին արծաթ է նվաճել Քերմանշահի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, հաղթել է Լաուրա դի Ֆրեյտասում կայացած Համաամերիկյան առաջնությունում։ Աշխարհի առաջնությունում կրկին ոսկե մեդալ է նվաճել։

Դարձել է թվով չորրորդ ըմբիշը, ով արժանացել է 2017 թվականի Ջեյմս Սալիվանի հեղինակավոր մրցանակին՝ որպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նշանավոր սիրողական մարզիկ։

2018 թվականին հաղթել է Այովա Սիթիում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկությունում՝ Ռուսաստանի և Իրանի ուժեղ թիմերի բացակայության պայմաններում։ Աշխարհի 2018 թվականի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ։

2019 թվականին հաղթել է Բուենոս Այրեսի Համաամերիկյան առաջնությունում և Լիմայի Համաամերիկյան խաղերում։ Աշխարհի 2019 թվականի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2020 թվականին հաղթել է Օտտավայում կայացած Համաամերիկյան առաջնությունում։

2021 թվականին հաղթել է Գվատեմալայում կայացած Համաամերիկյան առաջնությունում։

Հոկտեմբերին Նորվեգիայի մայրաքաղաքում կայացած աշխարհի առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր մինչև 97 կգ քաշային կարգում։ Եզրափակչում զիջել է ռուս ըմբիշ Աբդուլռաշիդ Սադուլաևին։

2022 թվականին, հանդես գալով մինչև 97 կգ քաշային կարգում, ոսկե մեդալներ է նվաճել Ակապուլկոյում կայացած Համաամերիկյան առաջնությունում և Բելգրադում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Աշխարհի առաջնության եզրափակչում հաղթել է սլովակ ըմբիշ Բատիրբեկ Ցակուլովին։

2023 թվականին ոսկե մեդալներ է նվաճել Բուենոս Այրեսի Համաամերիկյան առաջնությունում և Սանտյագոյի Համաամերիկյան խաղերում։ Աշխարհի 2023 թվականի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2015-2017 թվականներին երեք անգամ արժանացել է Ջոն Սմիթի մրցանակին, որը շնորհվում Է ԱՄՆ-ի տարվա լավագույն ազատ ոճի ըմբիշին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* teamusa.org
* 
* База данных Федерации «Объединённый мир борьбы» 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օհայո նահանգի համալսարանի շրջանավարտներ
Ալինա Կաշլինսկայա

**Ալինա Կաշլինսկայա** (, ), լեհաստանցի ռուս շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր, 2019 թվականի Եվրոպայի կանանց չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Շախմատ սկսել է խաղալ 6 տարեկան 10 ամսականից՝ մարզիչ Ա. Ի.Կարտաշևի ղեկավարությամբ, մեկ տարի անց ստացել է 1-ին կարգ։ Երկու անգամ (8 և 9 տարեկան) դարձել է Մոսկվայի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ իր տարիքային խմբում։ 2003 թվականին նա հաղթել է Ռուսաստանի առաջնությունը իր տարիքայինների, իսկ հետո երկու անգամ դարձել Եվրոպայի մինչև 10 տարեկանների փոխչեմպիոն (դասական և արագ շախմատում)։

11 տարեկանում դարձել է սպորտի վարպետի թեկնածու։ 2006 թվականին ստացել է «ՖԻԴԵ-ի վարպետ» առաջին միջազգային կոչումը։ 13 տարեկանում նա դարձել է Եվրոպայի և Ռուսաստանի ամենաերիտասարդ միջազգային կին վարպետը, 15 տարեկանում՝ Եվրոպայի և Ռուսաստանի ամենաերիտասարդ միջազգային կին գրոսմայստերը։

Ավարտել է Ռուսաստանի պետական ​​հասարակական գիտությունների համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետը, հեղինակ է շախմատային թեմաներով մի քանի հոդվածների և բանաստեղծությունների։ «Աղջիկ մարզիկ» պոեմի համար պարգևատրվել է Չեխովի անվան մեդալով։

Ալինա Կաշլինսկայայի մարզիչները եղել են միջազգային գրոսմայստեր Սերգեյ Դոլմատովը, միջազգային գրոսմայստերներ Վալերի Չեխովը, Սերգեյ Արխիպովը, Լյուդմիլա Զայցևան, միջազգային վարպետներ Վլադիմիր Վիկտորովիչ Վուլֆսոնը, Վալերի Ծատուրյանը։

2019 թվականի ապրիլին դարձել է կանանց Եվրոպայի չեմպիոն, 2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում ՖԻԴԵ-ի կանանց Grand Swiss մրցաշարում գրավել է 19-րդ տեղը։

2023 թվականին Վարշավայում նա նվաճեց բրոնզե մեդալ Լեհաստանի կանանց շախմատի առաջնությունում։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Անձնական կյանք
2015 թվականի հուլիսին Ալինան ամուսնացել է լեհ գրոսմայստեր Ռադոսլավ Վոյտաշեկի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ալինա Կաշլինսկայա
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Անձնական քարտը Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում
*Կենսագրությունը  Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում
*Պարտիաները www.chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը www.365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Լեհեր
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Միաձուլման պայմանագիր

«**Միաձուլման պայմանագիր**» (կամ **Բրյուսելի պայմանագիր**), եվրոպական պայմանագիր, որը միավորեց ածխի և պողպատի եվրոպական միության, Ատոմային էներգիայի եվրոպական համայնքի  և Եվրոպական տնտեսական համայնքի մարմինները մեկ կազմակերպական կառուցվածքի մեջ։

Պայմանագիրը ստորագրվել Է Բրյուսելում 1965 թվականի ապրիլի 8-ին և ուժի մեջ է մտել 1967 թվականի հուլիսի 1-ից։ Դրանում նշվում է, որ ԵՏՀ հանձնաժողովը և ԵՏՀ խորհուրդը պետք է փոխարինեն հանձնաժողովին և Եվրատոմի խորհրդին, ինչպես նաև ԱՊԵՄ-ի Գերագույն մարմնին և խորհրդին։ Չնայած յուրաքանչյուր մարմին մնաց իրավաբանորեն անկախ, հայտնվեցին ընդհանուր ինստիտուտներ (մինչ այս պայմանագիրը, արդեն կար ընդհանուր խորհրդարանական վեհաժողով և դատարան), բոլորը միասին հայտնի էին որպես Եվրոպական համայնքներ։ Այս պայմանագիրը ոմանց կողմից դիտարկվում է որպես ժամանակակից Եվրոպական Միության գոյության իրական սկիզբ։

Այս պայմանագիրը լուծարվեց 1997 թվականին կնքված Ամստերդամի պայմանագրով, որը չեղյալ հայտարարեց այն։

## Տես նաև
* Մաաստրիխտի պայմանագիր
* Լիսաբոնի պայմանագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* EU treaties | European Union — портал «Европа»
* Chronological overview — EUR-Lex — портал «EUR-Lex»
* Договор слияния Европейский НАвигатор
Ռևարի

**Ռևարի** ( ,), քաղաք Հնդկաստանի Հարյանա նահանգում։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Գտնվում է Դելիից մոտավորապես 82 կմ, Գուրգաոնից 51 կմ դեպի  հարավ-արևմուտք, ծովի մակարդակից 244 մ բարձրության վրա։ Քաղաքի միջով հոսում է չորացող Սահիբի գետը, որն սկիզբ է առնում Ռաջաստանից և Դելիում թափվում Նաջաֆգար լիճը։

Ռևարիին բնորոշ է կիսաչորայինից չորային կլիման։ Հունվարի միջին նվազագույնը 6&nbsp;°C է, իսկ մայիսի և հունիսի առավելագույնը՝ 41&nbsp;°C։ Օդի ջերմաստիճանը հաճախ ամռանը հասնում է 46&nbsp;°C-ի, իսկ ձմռանը կարող է իջնել մինչև 2&nbsp;°C։ 2012 թվականի հունվարի 12-ին և 31-ին ջերմաստիճանն իջել է մինչև 0&nbsp;°C։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը՝ 553 մմ։ Քաղաքի կլիմայի վրա ազդում է Առավալի լեռնաշղթան, ինչպես նաև շրջակայքում տարածված ավազաթմբերը։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 140 864։ Բնակչության 53%-ը տղամարդիկ են, 47%-ը՝ կանայք։ Գրագիտության մակարդակը կազմում է 78% (83% տղամարդկանց և 73% կանանց շրջանում), որը բարձր է միջին հանրապետականից՝ 64,3%։ Մինչև 6 տարեկան երեխաների մասնաբաժինը կազմում է 11,3%։

2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ռևարին ուներ 100 946 բնակիչ

## Տրանսպորտ
Դելիի միջազգային օդանավակայանը գտնվում է Ռևարիից մոտավորապես 75 կմ հեռավորության վրա։

1873 թվականին Ռևարին կապվել է Դելիի հետ մետրաչափ երկաթուղով։ 1995 թվականին, որպես երկրի երկաթուղիների միասնականացման նախագծի մի մաս, չափը վերածվել է ստանդարտ հնդկականի (1676 մմ)  ; 2007 թվականին վերամշակվել է նաև այս երկու քաղաքների միջև եղած երկրորդ երկաթգիծը։ Rewari-ն երկաթուղային խոշոր հանգույց է և ուղիղ երթուղիներով կապված է Հնդկաստանի շատ քաղաքների հետ։ Նախատեսված է Դելի-Ռևարի երկաթուղին էլեկտրաֆիկացնել։

Թիվ 8 ազգային ավտոմայրուղով Ռևարինկ ապովածէ Դելիի և Մումբայի  թիվ 71 -ով՝ ալանդհարի, Ռոհտակի և Ջաջարի հետ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Historic_'Delhie_Gate'_at_Rewari.JPG|link=Файл:Historic_'Delhie_Gate'_at_Rewari.JPG|alt="Делийские ворота" в Ревари|Դելի դարպասը Ռևարիում
Պատկեր:Rewari_Railway_Heritage_Museum.JPG|link=Файл:Rewari_Railway_Heritage_Museum.JPG|alt=Музей железных дорог|Երկաթուղու թանգարանը
Պատկեր:Rewari_Junction_Railway_Station.JPG|link=Файл:Rewari_Junction_Railway_Station.JPG|alt=Железнодорожный вокзал|Երկաթուղային կայարանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Անդրեա Առու

**Անդրեա Առու** (, ), իտալացի դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի են «Di4ries» հեռուստասերիալում խաղացած *Պիետրո Մաջիի* դերով։ 2023 թվականին հանդես է եկել «Դիաբոլիկ. Ո՞վ ես դու» մարտաֆիլմում՝ երիտասարդ Դիաբոլիկի դերով։

## Կենսագրություն
Անդրեա Առուն ծնվել է Սարդինիայի Պլոագե քաղաքում՝ Ռոբերտո Առուի և Դանիելլա Ուսայիի ընտանիքում։ Ունի ավագ եղբայր՝ *Ջոկոմո* անունով։

Մանուկ հասակում որպես մոդել է հանդես եկել Ferrè-ի և Armani-ի համար, հետագայում սա նպաստեց *Scuola Civica di Cinema di Sassari-ի* կարճամետրաժ ֆիլմերում նկարահանվելուն և դերասական աշխարհ մուտք գործելուն։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ
Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ
Հայդարաբադ (նահանգ)

մինի| Հարավային Հնդկաստանը մինչև 1956 թվականի վերակազմավորումը։ Հայդարաբադ նահանգն ընդգծված է դեղին և կանաչ գույներով
**Հայդարաբադ** (; թելուգու՝ హైదరాబాద్, մարաթհի՝ हैदराबाद, կաննադա՝ -حیدر آباد&lrm;, ಹೈದರಾಬಾದ್), Հնդկաստանի նահանգ, որը գոյություն է ունեցել 1949-ից 1956 թվականներին։

Հայդարաբադը և Բերարը տարածքով ամենամեծն էին Բրիտանական Հնդկաստանի տեղական իշխանությունների շարքում։ Բրիտանական Հնդկաստանի փլուզումից հետո, երբ բրիտանացիները լքեցին Հնդկաստանը՝ թողնելով, որ նահանգներն իրենք որոշեն իրենց քաղաքական ճակատագիրը՝ որևէ պետության միանալու կամ անկախություն հռչակելու առումով, նիզամ Ասաֆ Ջահ VII-ը մտադիր էր իր մեծամասամբ մուսուլմանաբնակ տիրույթները անկախ հռչակել կամ ընդգրկել Պակիստանի կազմում։ Անջատողական խռովությունից խուսափելու նպատակով 1948 թվականին հնդկական զորքերը բերվեցին Հայդերաբադ, իրականացվեց այսպես կոչված՝ «Պոլո գործողությունը»։ Նիզամին երաշխիքներ տրվեցին, որ նա իր հարստությունն ու անշարժ գույքը կպահպանի, բացի այդ՝ նրան թոշակ նշանակվեց,որից հետո նա պայմանագիր ստորագրեց Հայդարաբադը Հնդկական միության մեջ մտցնելու մասին։

Իրավիճակը բարդացել էր 1946 թվականին սկսված գյուղացիական ապստամբության հետևանքով, որի ընթացքում գյուղացիներն ստեղծել էին իրենց տեղական ինքնակառավարման մարմինները, բռնագրավել էին 1 200 հազար ակր կալվածատիրական հողեր՝ հօգուտ հողազուրկ և աղքատ գյուղացիության, հիմնել էին ժողովրդական դատարաններ, ստեղծել ժողովրդական միլիցիայի ջոկատներ, մտցրել պարտադիր տարրական կրթություն։

Անջատողական միտումները արմատախիլ անելու նպատակով Հնդկաստանի իշխանությունները 1956 թվականին, համաձայն *Նահանգների վերակազմավորման մասին* ակտի, կազմալուծեցին Հայդարաբադ նահանգը։ Նրա տարածքները ըստ լեզվական սկզբունքի բաժանվեցին Բոմբեյ, Անդհրա Պրադեշ և Կառնատակա նահանգների միջև։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1948 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Վլադիսլավ Արտեմև

**Վլադիսլավ Արտեմև**  (, ), ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (2014), Ռուսաստանի հավաքականի կազմում աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող (2019), Եվրոպայի չեմպիոն (2019), Ռուսաստանի չեմպիոն (2023)։

## Կենսագրություն
Վլադիսլավ Արտեմևը ծնվել է 1998 թվականին։ Շախմատով սկսել է զբաղվել յոթ տարեկանում։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Ինդրիկովը։ Ռուսաստանի հավաքականի կազմում 2012 թվականին դարձել է Շախմատի պատանեկան օլիմպիադայի հաղթող։ 2011 թվականին 14 տարեկան տղաների Եվրոպայի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2013 թվականին դարձել է Ռուսաստանի մինչև 20 տարեկանների առաջնության հաղթող, իսկ 2015 թվականին՝ Ռուսաստանի առաջնության բարձրագույն լիգայի հաղթող։ Նա լրացուցիչ ցուցանիշներով առաջ անցնելով Մոտիլևից և Բուկավշինից։ 

2015 թվականի Ռուսաստանի առաջնության սուպերեզրափակչում նա կիսել է 4-7-րդ տեղերը։ 2014 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը և կիսել 10-24-րդ տեղերը։

2018 թվականին Վլադիսլավ Արտեմևը եղել է բլից շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն, 2019 թվականին՝ դասական շախմատի Եվրոպայի չեմպիոն։

Բորիս Գելֆանդը նշել է, որ Արտեմևը քիչ ուշադրություն է դարձնում սկզբնախաղին, բայց աներևակայելի ուժեղ է վերջնախաղերում, որտեղ նա կարող է առավելագույնս օգտվել նվազագույն առավելությունից։

2023 թվականին նա նվաճել է Ռուսաստանի շախմատի չեմպիոնի տիտղոսը։ Նույն թվականի դեկտեմբերին կայծակնային խաղի աշխարհի առաջնությունում գրավել է 3-րդ տեղը։

## Արդյունքների աղյուսակ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Անձնական կյանք
2018 թվականից բնակվում է Կազանում։ Նա ամուսնացած է կանանց ՖԻԴԵ-ի վարպետ Օլգա Բելովայի հետ։ 2019 թվականին զույգը դուստր է ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Անձնական քարտը Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Վերոնիկա Մինդեր

**Վերոնիկա Մինդեր Գրոսենբախեր** (, ), շվեյցարացի համադրող, դրամատուրգ և կինոռեժիսոր։ Նրա «Katzenball» ֆիլմն արժանացել է մի շարք մրցանակների։

## Կենսագրություն
Վերոնիկա Մինդերը ծնվել է 1948 թվականի փետրվարի 9-ին, Շպիցում։ Արվեստագիտություն ուսանելուց հետո աշխատել է երաժշտության և նորաձևության ոլորտներում։ Պատրիկ Մարտինեսի հետ Մինդերը 1996 թվականին հիմնել է *Queersicht* ԼԳԲՏԻ կինոփառատոնը, որը 1997 թվականից ի վեր ամեն տարի անցկացվում է Բեռնում։

Նրա «Katzenball» ֆիլմը, լուսանկարիչ Լիվա Թրեշի դիմանկարով, արժանացել է մի շարք միջազգային մրցանակների, այդ թվում՝ CSD Stonewall մրցանակին։
Իր երկրորդ «Իմ սերունդը» վավերագրական ֆիլմը, 1968 թվականի բողոքի ցույցերի վերաբերյալ, նկարահանել է Վիլի Վոթրենգի մասնակցությամբ։

Մինդերն ուի որդի և ապրում է Բեռնում։

## Ֆիլմագրություն (ընտրանի)
Ռեժիսուրա և սցենար
* «Katzenball» (Le bal des chattes sauvages), 2005, 
* «Իմ սերունդը» (My Generation), 2012:

## Մրցանակներ
Katzenball-ի համար
* Թեդի կինոմրցանակ, լավագույն վավերագրական ֆիլմ, 2005,
* Բեռն կանտոնի կինոմրցանակ, վավերագրական ֆիլմ, 2005,
* Ցյուրիխ քաղաքի կինոմրցանակ, 2005,
* Փարիզի միջազգային լեսբիական և ֆեմինիստական ​​ֆիլմերի փառատոն, լավագույն վավերագրական ֆիլմ (Հանդիսատեսի մրցանակ), 2005,
* CSD Stonewall մրցանակ, 2005։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վերոնիկա Մինդերի մասին IMDb կայքում

Կատեգորիա:Շվեյցարացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Պուասիի ձկնորսները

**«Պուասիի ձկնորսները»** (), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1882 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 60 × 82 սմ։

Այսօր «Պուասիի ձկնորսները» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Բելվեդերում (Բելվեդեր, Վիեննա, Ավստրիա)։

## Պատմություն
Կլոդ Մոնեն Պուասիում ապրել է երկու տարի՝ 1881 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1883 թվականի ապրիլ, Սեն Լուի վիլլայում, Սենի ափին, հին կամրջի հարևանությամբ։ Շնորհիվ 1843 թվականին բացված Փարիզ-Հավր երկաթուղային գծի, շատ նկարիչներ և փարիզցիներ տներ ձեռք բերեցին Սենի ափին՝ վայելելով ջրային սպորտը, մասնավորապես լողը և մակույկավարությունը։

Գի դը Մոպասանը «*De Paris à Rouen»* պատմվածքում, հրապարակված 1883 թվականին, նկարագրել է այդտեղ տեղի ունեցածը․ «*Պուասին հայտնի է իր կենտրոնական տնով, ցլերի իր հին շուկայով և իր ձկնորսներով*»։

## Նկարագիր
«Պուասիի ձկնորսները» ստեղծագործությունում հեղինակը՝ Մոնեն, նկարել է ձկնորսների՝ իրենց նավակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Պուասիի ձկնորսները» ստեղծագործությունը կայքում

Կատեգորիա:1882 նկարներ
Կատեգորիա:Բելվեդերի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Կոսմոս-419

**Կոսմոս 419** (, կամ **3ՄՍ համար 170**, **Մարս-3ՄՍ**), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի հետազոտությունների համար, սակայն արագացուցիչի խնդրի պատճառով մնաց Երկրի ուղեծրում։ 1971 թվականին Խորհրդային Միության կողմից արձակված երեք Մարսի հետազոտման համար նախատեսված կայաններից մեկն էր, մյուսները՝ Մարս-2 և Մարս-3։ Ի տարբերություն մյուս երկուսին, որոնք կառուցված էին նոր 4ՄՎ հենքի վրա, Կոսմոս 419 կայանը կառուցված էր 3ՄՎ հենքի վրա, և կազմված էր միայն ուղեծրակայանից, առանց իջեցվող սարքի։

## Արձակում
Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1971 թվականի մայիսի 10-ին, արձակման համար օգտագործվեց Պրոտոն կրող հրթիռ։ Կրող հրթիռի առաջին երեք աստիճանները աշխատեցին նորմալ, և կայանը դուրս բերվեց Երկրի ուղեծիր։ Այնուհետև պետըք է աշխատեր Բլոկ Դ արագացուցիչ աստիճանը, սակայն նրա մեկնարկի ժամը սխալ էր ծրագրավորված, 1,5 ժամի փոխարեն, տրված էր 1,5 տարի։ Քանի որ կայանը գտնվում էր ցածր ուղեծրում, այն սկսեց կորցնել արագություն, մտավ մթնոլորտ և այրվեց 1971 թվականի մայիսի 12-ին՝ մեկնարկից երկու օր անց։

Կոսմոս 419 անվանումը Երկրի ուղեծրում գործող խորհրդային արբանյակների ընդհանուր անվանումն էր. այն ժամանակ խորհրդային միջմոլորակային կայանները, որոնք չէին կարողանում հեռանալ Երկրի ուղեծրից, նշանակվում էին «Կոսմոս» անունով, ձախողումը քողարկելու նպատակով։

## Տես նաև
* Մարս ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Առաքելություններ դեպի Մարս
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Կոսմոս արբանյակներ
Կատեգորիա:Մարս ծրագիր
Ջուլիան Փիրս

**Ջուլիան Բրայան Փիրս** ( անգլ. ՝ Julian Brian Pearce, ), ավստրալիացի մականախաղորդ / հոկեյիստ, պաշտպան։ 1968 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 1964 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Ջուլիան Փիրսը ծնվել է 1937 թվականի ապրիլի 15-ին Հնդկաստանի Ջաբալպուր քաղաքում։

Մանկությունն անցկացրել է Բրիտանական Հնդկաստանում, որտեղ սովորել է խոտի հոկեյ խաղալ։ 1947 թվականին, Հնդկաստանի անկախացումից և Բրիտանական Հնդկաստանի բաժանումից հետո, նրա հայրը իր տղաներից Սեկի հետ տեղափոխվել է Ավստրալիա և հաստատվել Պերտում։ 1948 թվականին նրանց միացել են ընտանիքի մնացած անդամները։

Ջուլիանն սկզբում ընդգրկվել է Արևմտյան Ավստրալիայի հավաքականում։ 1960 թվականին Հռոմի օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել  Ավստրալիայի հոկեյի հավաքականի կազմում, որն զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։  Հաջորդ՝ Տոկիոյի օլիմպիադայում  գրավել են 3-րդ տեղը և արժանացել բրոնզե մեդալի։ 
1968 թվականին Մեխիկոյի օլիմպիական խաղերում  Ջուլիանը, դարձյալ Ավստրալիայի մականախաղի հավաքականի կամում հանդես գալով պաշտպանի դիրքում և մասնակցելով 10 հանդիպման, նվաճել է արծաթե մեդալ։

1970 թվականից նա այլևս չի մասնակցել միջազգային մրցախաղերի, բայց մինչև 1980-ականների կեսերը շարունակել է հանդես գալ նահանգային մակարդակի մրցումներում՝ որպես *Թրինիթի* թիմի խաղացող-մարզիչ։

## Ընտանիքը
Ջուլիան Փիրսի բոլոր եղբայրները՝ Էրիկը, Գորդոնը, Մելը և Սեկը, նույնպես խաղացել են Ավստրալիայի մականախաղի հավաքականի կազմում։ Բոլորը, ի տարբերություն նրա, հարձակվողներ էին։ Մել Փիրսը (1928–2011) մասնակցել է 1956 թվականի, Էրիկ Փիրսը՝ (ծնվ. 1931)՝ - 1956, 1960, 1964 և 1968 թվականների, Գորդոն Փիրսը (ծնվ. 1934)՝ 1956, 1960 եւ 1968 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերին։

Մել Փիրսի դուստրը՝ Քոլին Փիրսը (ծնված 1961 թ.) խաղացել է Ավստրալիայի մականախաղի կանանց հավաքականում։ 1983 թվականին նա նվաճել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալը և մասնակցել 1984 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Մեծարանք
1987 թվականին Ջուլիան Փիրսն ընդգրկվել է Արևմտյան Ավստրալիայի մականախաղի փառքի սրահում, 1999 թվականին՝ Ավստրալիայի մարզական փառքի սրահում (Մելբուրն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Anglo-Indians In Touch 

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Հովհաննես Մուրադյան (լեզվաբան)

**Հովհաննես Դավթի Մուրադյան** (), խորհրդահայ լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1974)։ 

Յոթնամյա կրթությունը ստացել է Մեղրու միջնակարգ դպրոցում, ապա տեղափոխվելով Երևան` միջնակարգ կրթությունը շարունակել է Խանջյանի, այնուհետև Ձերժինսկու անվան դպրոցում։ 1939 թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարան, որտեղից էլ նույն թվականին զորակոչվել է բանակ։ 1941 թ. մինչև Հայրենական պատերազմի վերջը մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանության և ազատագրության համար մղված մարտերին տարբեր ռազմաճակատներում։ Սովետական բանակի շարքերից զորացրվել է 1946 թ.: 1947թ. վերսկսել է ուսումը և 1952 թ. ավարտել բանասիրական ֆակուլտետի արևելագիտության բաժինը։ Նույն տարում ընդունվել է ՀՍՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտի ասպիրանտուրա։ 1957 թ. աշխատել է ՀՍՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում. 1957-1959 թթ.` լաբորանտ, 1959-1963 թթ.` կրտսեր գիտաշխատակից, 1963-1965 թթ.` ավագ գիտաշխատակից։ 1958 թ. ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի, 1974-ին՝ բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1965-1972 թթ. վարել է ինստիտուտի՝ գիտության գծով փոխտնօրենի պաշտոնը, 1972 թ. մինչև կյանքի վերջը եղել է բարբառագիտության բաժնի վարիչ։

Զբաղվում էր բարբառագիտության («Կարճևանի բարբառը», 1960, «Կաքավաբերդի բարբառը», 1967), լեզվաբանական աշխարհագրության և հայոց լեզվի պատմության հարցերով։ «Ակնարկներ միջին գրական հայերենի պատմության» (1972) կոլեկտիվ աշխատության «Ներածություն» և «Հնչյունաբանություն» բաժիններում Մուրադյանը քննում է հարցի պատմությունը, տերմինի («միջին գրական հայերեն») ըմբռնումը, միջին հայերենի բարբառային բաժանվածությունը, անդրադառնում ժամանակահատվածի գրավոր աղբյուրներին, միջին հայերենի ժամանակաշրջանում արձանագրված հնչյունական օրինաչափությունների առաջացման ժամանակագրությանը և տարածական բաշխման հարցերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Ճանապարհ դեպի տուն (ֆիլմ, 1969)

**«Ճանապարհ դեպի տուն»** (), 1969 թվականի խորհրդային ֆիլմ-մելոդրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Սուրինն Էդուարդ Վոլոդարսկու պատմվածքի հիման վրա։

## Սյուժե
Մաշան շինհրապարակում մի քանի տարի աշխատելուց հետո վերադառնում է գյուղ՝ ծնողների մոտ և կոլտնտեսությունում աշխատանքի է անցնում որպես վարորդ։ Գյուղում Մաշան հանդիպում է իր մանկության ընկեր Անդրեյին, շուտով ամուսնանում է նրա հետ, բայց մտովի անընդհատ վերադառնում է Նիկոլային, ում սիրում էր քաղաքում։ Անդրեյը կռահում է այն պատճառները, որոնք Մաշային ստիպել են տուն վերադառնալ և սկսում է խմել։ Այնուամենայնիվ, այն լուրը, որ նրանք երեխա կունենան, փոխում է նրա վերաբերմունքը տան և կնոջ նկատմամբ։ Գալիս Է Նիկոլայը։ Հանուն Մաշայի նա պատրաստ է թողնել իր կնոջն ու երեխաներին։

## Դերերում
* Լյուբով Վիրոլայնեն - Մաշա
* Իգոր Կլաս - Անդրեյ Տեպլով, Մաշայի ամուսինը
* Վլադիմիր Իվաշով - Նիկոլայ Մալցև, Մաշայի սիրելին
* Միխայիլ Կիսլով - Պետկա, Մաշայի ծանոթը քաղաքային շինհրապարակում
* Ալեքսանդր Մալիշև - Պաշկա, Մաշայի եղբայրը
* Լեոնիդ Խուդով - Կուզմա Ֆեոդորովիչ, Մաշայի հայրը
* Մարիա Վինոգրադովա - Մաշայի մայրը
* Իվան Ռիժով - փոստատար
* Վիտալի Շապովալով - վարորդ

Ֆիլմը փաստացի չի թողարկվել վարձույթում. տպագրվել է միայն 15 օրինակ, որոնք ուղարկվել են կինոակումբներ․ դրա պատճառը, մի շարք տեղեկությունների համաձայն, եղել է այն, որ ֆիլմը դուր չի եկել ԽՍՀՄ Պետկինոյում  աշխատող ինչ-որ մեկին։ Դրա հետևանքով  ֆիլմն աննկատ է մնացել քննադատների համար, բայց դրա վերաբերյալ ծավալուն դրական ակնարկ է տպագրվել «Օգոնյոկ» ամսագրում։

## Գրախոսականներ
* *Н. Толченова* — Маша возвращается домой // Журнал «Огонёк», 1970

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Дорога домой // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 / Сергей Землянухин. — М.: Дубль-Д, 1996. — 520 с. — стр. 130
* Дорога домой // Мосфильм

Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Հալլե-Վիլվոորդե

**Հալլե-Վիլվոորդե** (, ), Բելգիայի Ֆլանդրիա տարածաշրջանի Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի վարչական շրջան, որը միավորում է 35 համայնք։ Գրեթե բոլոր կողմերից շրջապատում է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը (միայն Տերվյուրենի շրջանը Լյովենի շրջանի մի մասն է)։ Բնակչությունը՝ ։ 

Հալլե-Վիլվորդե շրջանի բոլոր համայնքներում պաշտոնական լեզուն նիդերլանդերենն է (1963 թվականից), սակայն դրանցից 7-ում կան լեզվական արտոնություններ ֆրանկոֆոնների (*ֆրանսախոսներ*) համար։ Վերջին տարիներին, Բրյուսելի գալլացման և ենթաուրբանիզացման գործընթացներով պայմանավորված՝ ավելի ու ավելի մեծ թվով ֆրանկոֆոններ են տեղափոխվում Հալլե-Վիվոորդեի համայնքներ։ Ֆրանսալեզու մամուլում Բրյուսելին մոտ գտնվող Հալլե-Վիլվոորդե, ինչպես նաև Տերվյուրեն համայնքները ստացել են Բրյուսելի ծայրամասեր անվանումը։ 

Ֆրանկոֆոնների թվաքականը համայնքից համայնք տատանվում է 5%-ից մինչև 85%-ի սահմաններում, սակայն այն աստիճանական աճի միտում ունի։

## Բնակչություն
Վերջին տարիներին Հալլե-Վիլվոորդե վարչական շրջանում բնակչության աճը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի վարչական շրջաններ
Անշեջ հուր

**«Անշեջ հուր»** (),  խորհրդային երկսերիանոց սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը 1964 թվականին նկարահանել է ռեժիսոր Եֆիմ Ձիգանը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1964 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։

## Սյուժե
Նախկին քաղբանտարկյալը որդուն փնտրելու նպատակով նրա ծննդյան օրվանից շուրջ 25 տարի անց գալիս է այն վայրերը, որտեղ կրել է ազատազրկումը։

Ֆիլմը ստիպում է  մտածել իրական սիրո, հավատարմության, պարտականության զգացողության, ցմահ նվիրվածության մասին։

## Դերերում

* Նիկոլայ Վոլկով – *Ֆեոդոր Իլյիչ Կարավաև
* [[Էլինա Բիստրիցկայա]] – *Գլաշա
* Լյուդմիլա Կռիլովա
* Օքսանա Լևինսոն – *Վիկա
* Սոֆյա Ֆադեևա – *մայր
* Նիկիտա Պոդգորնի – *Կորոլկով
* Բորիս Զուբով – *Ալեքսեյ Ռուբլյով
* Վիկտոր Չեկմարյով – *Պրիդորոգին
* Գեորգի Օբոլենսկի – *Վիտալի Մարտինով
* Միխայիլ Օրլով – *Նիկոլայ Կամինին
* Անատոլի Յուշկո – *Սետեվոյ
* Նիկոլայ Մորչկով – *Լոկոտոկ
* Բորիս Բուտկեև – *Բուլավին
* Վլադիմիր Պոկրովսկի – *ոսկերիչ
* Ստանիսլավ Չեկան – *Պիվոխլյոբ
* Ելենա Վոլսկայա – *Պիվոխլյոբի կինը
* Ֆելիքս Յավորսկի – *բժիշկ
* Կոնստանտին Վոշչիկով – *կապիտան
* Վասիլի Կուլզբեկով – *Գրիգորի Չայկին, տեղամասի պետ
* Բորիս Պյասեցկի – *Սավելի Կոնովիչ
* Նինա Պոլուխինա – *կին գետի մոտ
* Նիկոլայ Դուպակ – *քննիչ
* Յուրի Գորոխով – *էպիզոդ
* Յուրի Նազարով – *շինարար
* Նատալյա Ռուդնայա – *Աննուշկա
* Ինգա Բուդկևիչ – *շինարար
* Ալյոշա Զագորսկի – *Ստյոպա
* Վերոնիկա Բուժինսկայա – *մեքենագրուհի (լուսագրերում նշված չէ)
* Լյուբով Կալյուժնայա – *նավի ուղևոր (տիտրերում չէ)
* Նիկոլայ Պոգոդին – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Կոնստանտին Սևերնի – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Միխայիլ Սեմենիխին – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Նիկոլայ Սիմկին – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Վլադիմիր Ֆերպոնտով – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Ալեքսանդրա Խարիտոնովա – *ուղևոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Պյոտր Կիրյուտկին – *բուֆետապան (լուսագրերում նշված չէ)
* Ֆեոդոր Սելեզնյով – *բանտարկյալ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Եֆիմ Ձիգան
* Սցենարիստներ՝ Գեորգի Բերեզկո
* Օպերատորներ՝ Վալենտին Պավլով, Նիկոլայ Բոլշակով
* Նկարիչներ՝ Եվգենի Սերգանով
* Կոմպոզիտոր՝ Կարեն Խաչատրյան
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Լև Տրախտենբերգ
* Ռեժիսորի օգնական՝ Լ. Սադիկովա
* Ռեժիսորի ասիստենտ՝ է. Զիլբերշտեյն
* Մոնտաժող՝ Մ. Կուզմինա
* Զգեստների նկարիչ՝ Լ. Կուսակովա
* Գրիմարար՝ Մ. Ագաֆոնովա
* Խմբագիր՝ Միխայիլ Պապավա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Երջանիկ եղիր, Յուլյա՛

**«Երջանիկ եղիր, Յուլյա՛»** (), 1983 թվականի խորհրդային ֆիլմ-մելոդրամա։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ելենա Պրոկլովան և Միխայ Վոլոնտիրը։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոսուհի Յուլիան սիրում է Ռադուին այն ժամանակներից, երբ նրանք դեռ սովորում էին դպրոցում։ Աղջիկն  արժանանում է փոխադարձ սիրո։ Զույգը երկար ժամանակ միասին է, և առաջին հայացքից ընտանիքում ամեն ինչ լավ է։ Ռադուն աշխատում է որպես սովխոզի նախագահ, նրանք մեծ տուն ունեն, որտեղ ամեն ինչ կա։ Բայց զույգը խնդիր ունի․ կինը չի կարող երեխա ունենալ։ Յուլիայի մտքով անցնում է մի երիտասարդ աղջկա տուն հրավիրելու և նրան իր դուստրը դարձնելու գաղափարը։ Այնուհետև հանդիսատեսը ականատես է լինում սիրային եռանկյունու վայրիվերումներին։

## Դերերում
* Ելենա Պրոկլովա - Յուլիա
* Միխայ Վոլոնտիր - Ռադու
* Իրինա Յուրևիչ - Վերա
* Եվգենիա Տոդորաշկո - Տաիսիա
* Վասիլե Տեբիրցե - Օնիկե
* Վիկտոր Չուտակ - Բադյա Տուդոս
* Յուրի Վեյալիս - Իգոր
* Տիկե Բուրգիու - Միտու
* Վ. Ախանով - Նելու

:*Էպիզոդներում*
* Սվետլանա Տուլգարա
* Տրիֆոն Գրուզին
* Նինա Դոնի
* Ռ. Բիրկա
* Յ. Խասո
* Ա. Լաշկու
* Մ. Գիրնու

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Անդրեյ Բուրակ
* Ռեժիսոր՝ Յակոբ Բուրգիու
* Օպերատոր՝ Վալենտին Բելոնոգով
* Նկարիչ՝ Ֆեոդոր Լուպաշկո
* Կոմպոզիտոր՝ Թուդոր Կիրիյակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Будь счастлива, Юлия! // Советские художественные фильмы: 1982—1983. — М.: Нива России, 1999. — стр. 188
* *Плахова Е.* — Драма за занавесками (О худож. фильме «Будь счастлива, Юлия!» киностудии «Молдова-филм») // Советский экран, № 5, 1984. — стр. 13-14
* *Таукчи И.* — Требуется сочувствие (Худож. фильм «Будь счастлива, Юлия». Режиссер Я. Бургиу) // Молодежь Молдавии, 1 ноября 1983
* «Будь счастлива, Юлия» (Об одноим. худож. фильме «Молдова-фильм») // Новости экрана, № 40, 1984

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Բեռնի

**Բեռնի** (), նավահանգստային քաղաք Թասմանիա (Ավստրիալիա) նահանգի հյուսիս-արևմուտքում։ Բեռնին Դևոնպորտ քաղաքի հետ համարվում են Թասմանիայի հյուսիս-արևմտյան հատվածի հիմնական տարածաշրջանային կենտրոնները։

## Աշխարհագրություն
Բեռնին տեղակայված է Թասմանիա կղզու հյուսիսային ափի արևմտյան հատվածում, Բասսի նեղուցի ափին, որն առանձնացնում է Թասմանիան մայրցամաք Ավստրիալիայից։ Սովորաբար Բեռնի քաղաքի սահմանները ներառում են հարևան Սոմերսեթ արվարձանը։

Բեռնի նավահանգիստը տեղակայված է փոքր Էմու նեղուցի (*Emu Bay*) վրա։ Նավահագնստից մի փոքր դեպի արևելք նեղուց է թափվում համանուն Էմու գետը։

## Պատմություն
Առաջին բնկավայրը, որն ստեղծվել է ժամանակակից Բեռնի քաղաքի տեղում, առաջացել է 1827 թվականին Էմու-Բեյ () անվանմամբ։ 1840-ական թվականների սկզբին քաղաքն անվանափոխվել է՝ դառնալով Բեռնի՝ ի պատիվ  տնօրեն Ուիլիամ Բեռնիի (*William Burnie*)։

## Բնակչություն
Ըստ 2006 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բեռնիի բնակչությունը (ներառյալ Սոմերսեթը) կազմում էր 19385 մարդ, որից 47,8% տղամարդիկ են, 52,2%՝ կանայք։ Բեռնիում բնակվող մարդկանց միջին տարիքը 41 տաին է։

## Տրանսպորտ
Բեռնիով անցնում է link=|20px link=|30px Բասս-Հայվեյ (**') ավտոմայուրուղին, որը միացնում է քաղաքը Թասմանիայի հյուսիսային ափամերձ այլ քաղաքների հետ․ Ալվերսթոնին 29 կմ, [[Դևոնպորտ (Թասմանիա)|Դևոնպորտին]] 48 կմ, մինչև Մոնսեսթոնին 147 կմ։

Բեռնի օդանավակայանը գտնվում է մոտավորապես 20 կմ քաղաքի կենտրոնական մասից դեպի արևմուտք՝ փոքր Ուինյարդ քաղաքը, և այդ իսկ պատճառով այն երբեմն անվանում են Բեռնի-Ուինյարդ օդանավակայան (**')։ Regional Express Airlines ավիաընկերությունը իրականացնում է թռիչքներ Բեռնից Մելբուռն (2011 թվականի ցուցակում նշված են մեկ օրվա մեջ 4 թռիչք)։

## Կլիմա

կենտրոն|մինի|800x800փքս|Բեռնի քաղաքի կենտորանական հատվածի և նավահանգստի տեսարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեռնիի քարտեզը փողոցների ցուցիչով , www.tasmaniavisitorsguide.com.au
* , Burnie City Council
* Discover Burnie, www.discoverburnie.net

Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսանդրա Անդրեևա

**Ալեքսանդրա Ալեքսեևնա Անդրեևա** (), ռուս քննադատ, գրականության պատմաբան, թարգմանչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1853 թվականի փետրվարի 11 (23)-ին գյուղացիական ծագում ունեցող վաճառականների ընտանիքում։ Հայրը՝ Ալեքսեյ Վասիլևիչը, դարձել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացի։ Կրթություն է ստացել տանը և ինքնուրույն անցել համալսարանական  դասընթացը։ Նրա առաջին աշխատանքը՝ «Իտալական նովելը և Դեկամերոնը» (1880), գրավել է Ֆեոդոր Բուսլաևի ուշադրությունը։

Հեղինակ է արևմտաեվրոպական գրականության մասին հանգամանալից հոդվածների, որոնք տպագրվել են  «Հյուսիսային պարբերական» (1890- ականներ), «Եվրոպական պարբերական» և այլ ամսագրերում։

Հետաքրքրվել է Հենրիկ Իբսենի ստեղծագործության պրոբլեմներով, ում հետ հանդիպել է Նորվեգիայում ճանապարհորդելիս (1891) և նրա  ստեղծագործության մասին գրել է մի շարք աշխատություններ՝ կատարելով ռուս և նորվեգացի գրողների հայացքների համեմատական ​​վերլուծություն՝ *[https://viewer.rusneb.ru/ru/rsl01003695120?page=5&rotate=0&theme=white «Воскресение у гр. Толстого и Г. Ибсена»]* (М.: т-во тип. А. И. Мамонтова, 1901): Անդրեևան գրել է ժամանակակից ֆրանսիական վեպի, Իվան Տուրգենևի մասին, ակտիվորեն մասնակցել է «Ալեքսանդր Ուրուսով։ Նրա հոդվածները թատրոնի և արվեստի մասին։ Նամակներ և հիշողություններ նրա մասին» գրքի նախապատրաստմանը (Тип. И. Н. Холчев и К°, 1907), որտեղ ներկայացված է Ուրուսովի մասին նրա մենագրական հոդվածը։ «Жизнь Витторио Альфиери из Асти, рассказанная им самим» գրքի ներածական հոդվածի հեղինակն է (М. : К. Ф. Некрасов, 1904):

1894 թվականի նոյեմբերի 30-ից եղել է Ռուս բանահյուսության սիրահարների ընկերության իսկական անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Подольская И. И. АНДРЕ́ЕВА Александра Алексеевна // Русские писатели, 1800—1917 : Биографический словарь / гл. ред. П. А. Николаев. — М. : Сов. энциклопедия, 1989. — Т. 1 : А—Г. — С. 70. — 672 с. — (Сер. биогр. словарей: Русские писатели. 11—20 вв.). — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-011-8.
* Словарь членов Общества любителей Российской словесности при Московском Университете. — М.: Печатня А. Снегиревой, 1911. — С. 11.

Կատեգորիա:Ռուս բանահյուսության սիրահարների ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Ձկան շուկա (նկար, Սորգ)

**«Ձկան շուկա»** (), հոլանդացի նկարիչ, ժանրային գեղանկարչության վարպետ, Հոլանդական գեղարվեստի ոսկեդարի ներկայացուցիչ Հենդրիկ Մարտենս Սորգի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1650 կամ 1670 թվականներին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 47,5 × 65 սմ։

Այսօր «Ձկան շուկա» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պետական թանգարանում** (Ամստերդամ, Նիդերլանդներ)։

## Նկարագիր
«Ձկան շուկա» ստեղծագործությունը կենցաղային ժանրով է նկարված։ Պատկերված է միջնադարյան քաղաքի շուկայի հրապարակ, որտեղ տեղի է ունենում ծովամթերքի առևտուր։ Առաջին պլանում ձախից նստած է վաճառողուհին, որը ձուկը պարզել է գնորդին։ Նրա շուրջը, գետնին, նույնպես ձկներ կան նկարված։ Կնոջ հետևում փակ տաղավար է, որտեղ երկու կանայք են կանգնած․ մեկը ձուկ է մաքրում, մյուսը դրամ հաշվում։ Աջ կողմում ծեր ձկնորսը ձեռնասայլակից միդիա է վաճառում։ Երկրորդ պլանում նկարված են շուկայի տաղավար և Ռոտերդամի շենքերը։

Ձախ կողմի անկյունում Հենդրիկ Մարտենս Սորգը ձկնորս և արագիլ է պատկերել (Եվրոպայի որոշ քաղաքներում ձկան շուկաներում թևերը խուզած արագիլներ են պահել, որ շուկան փակվելուց հետո դրանք մաքրեին հրապարակը ձկան մնացորդներից)։

Հեղինակը «Ձկան շուկա» ստեղծագործությունում ստորագրել է նեքևի ձախ անկյունում՝ *HM. Sorgh*։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

Կատեգորիա:1650 նկարներ
Կատեգորիա:1670 նկարներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Հենդրիկ Մարտենս Սորգի նկարներ
Մարս-4

**Մարս-4** (, նաև *3ՄՍ համար 52Ս*), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի հետազոտությունների համար, Մարս ծրագրի մաս։ Կայանը կառուցվել է 4ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա։ Կայանների արձակման համար օգտագործվել է «Բլոկ Դ» վերին աստիճանով Պրոտոն ծանր կրող հրթիռով։ Կայանը պետք է դառնար Մարսի ուղեծրակայան, սակայն համակարգչի խափանման պատճառով, այն ընդամնը անցավ մոլորակի մոտով։

## Կայան
Մարս-4 կայանի վրա տեղադրված էին մի շարք գիտական գործիքներ հետազոտություններ կատարելու համար։ Բացի տեսախցիկներից, այն ուներ ռադիոաստղադիտակ, ինֆրակարմիր ռադիոմետրով, բազմակի լուսաչափեր, բևեռաչափեր, մագնիսաչափ, պլազմային թակարդներ, էլեկտրաստատիկ անալիզատոր, գամմա ճառագայթների սպեկտրոմետր և ռադիոզոնդ։

Լավոչկինի բյուրոյի կողմից կառուցված Մարս-4-ը 1973 թվականին Մարս արձակված երկու 3ՄՍ կայաններից առաջինն էր, որին հաջորդեց Մարս-5-ը։

1973 թվականի արձակման պատուհանի ընթացքում արձակվեցին ևս երկու 3ՄՊ տեսակի կայաններ՝ Մարս-6 և Մարս-7, իջեցվող սարքերով։

## Արձակում
Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1973 թվականի հուլիսի 21-ին, արձակման համար օգտագործվեց Պրոտոն կրող հրթիռ։ Կրող հրթիռի բոլոր աստիճանները աշխատեցին նորմալ, կայանը տեղադրվեց Երկրի ուղեծիր և հետագայում Բլոկ Դ-ի միջոցով ուղղվեց դեպի Մարս մոլորակ։

1973 թվականի հուլիսի 30-ին ուղեծրի ուղղում կատարելուց կարճ ժամանակ անց կայանի երկու համակարգիչները խափանվեցին, ինչի հետևանքով Մարս 4-ը չկարողացավ մանևրներ կատարել։ Արդյունքում այն չկարողացավ մտնոլ Մարսի ուղեծիր և միայն անցավ նրա մոտով։
Ընդամենը 12 լուսանկար է արվել 1974 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ժամը 15:32-ից մինչև 15:38, երբ կայանը թռչում էր Մարսի մոտով՝ 1844 կմ ամենամոտ հեռավորությամբ։

## Տես նաև
* Մարս ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Առաքելություններ դեպի Մարս
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Մարս ծրագիր
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Հակաականային գործունեություն

**Հակաականային գործունեություն** (), գործողություններ, որոնց նպատակն է նվազեցնել ականների և պատերազմի պայթուցիկ մնացորդների (ՊՊՄ-ների) (ներառյալ չպայթած ենթազինամթերքը) սոցիալական, տնտեսական և բնապահպանական ազդեցությունը։

## Նկարագրություն
Հակաականային գործունեության նպատակն է նվազեցնել ականներից և ՊՊՄ-ներից բխող ռիսկը այն մակարդակի, որը թույլ կտա մարդկանց ապրել անվտանգ, իրականացնել տնտեսական, սոցիալական և առողջապահական զարգացումն առանց ականների և ՊՊՄ-ների աղտոտման հետևանքով առաջացած սահմանափակումների և բավարարել տուժածների տարբեր կարիքները։

Հակաականային գործունեությունը ներառում է գործողությունների հինգ միմյանց լրացնող բաղադրիչներ՝

ա) պայթուցիկ զինամթերքի վտանգի իրազեկում 

բ) հումանիտար ականազերծում՝ ականների և ՊՊՄ հետազոտություն, քարտեզագրում, նշագրում և մաքրում,

գ) տուժածների աջակցություն, տվյալների հավաքագրում

դ) ժամկետանց պահեստավորված պայթուցիկ զինամթերքի ոչնչացում,

ե) հակահետևակային ականների օգտագործման դեմ քարոզչություն։

### Հումանիտար ականազերծում
Հումանիտար ականազերծումը հակաականային գործունեության բաղադրիչներից է։ Հումանիտար ականազերծումը գործողություն է, որը հանգեցնում է պայթուցիկ զինամթերքի վտանգի վերացմանը, ներառյալ հետազոտությունները, քարտեզագրումը, մաքրումը, նշագրումը, հետմաքրման ավարտական փաստաթղթերի կազմումը, ականազերծման գործողությունների շրջանակներում համայնքի հետ կապը և մաքրված հողերի հանձնումը։ 

Հումանիտար ականազերծումը ներառում է․ 

* ոչ տեխնիկական հետազոտություն
* տեխնիկական հետազոտություն
* վտանգավոր տարածքների նշագրում
* վտանգավոր տարածքների մաքրում

### Պայթուցիկ զինամթերքի վտանգի իրազեկում (ՊԶՎԻ)
Պայթուցիկ զինամթերքի վտանգի իրազեկումը հակաականային գործունեության բաղադրիչներից է։ Գործողություններ, որոնք ուղղված են նվազեցնել ականներից կամ պատերազմի պայթուցիկ մնացորդներից ստացած վնասվածքների վտանգը՝ բարձրացնելով կանանց, տղամարդկանց և երեխաների իրազեկվածության մակարդակը՝ համաձայն նրանց խոցելիության, դերերի և կարիքների, և նպաստելով վարքագծի փոփոխությանը։ Այս գործողությունները ներառում են ռիսկերի ուսուցումը, հանրային տեղեկատվության տարածումը, համայնքների հետ կապը և այլ։

## Տուժածների աջակցություն
Տուժածների աջակցությունը հակաականային գործունեության բաղադրիչներից է։ Ականազերծման գործողությունների ազգային մարմինը մշտապես թարմացնում է տուժածների տվյալների շտեմարանը։ Տուժած՝ անձ, ով անհատապես կամ հավաքականորեն կրել է ֆիզիկական, հուզական և հոգեբանական վնաս, տնտեսական կորուստ կամ իր հիմնարար իրավունքների էական խախտում՝ ականների կամ պատերազմի պայթուցիկ մնացորդների (ՊՊՄ) առկայության հետ կապված գործողությունների կամ անգործության պատճառով։ Տուժածների թվում են անմիջականորեն ազդեցության ենթարկված անձինք, նրանց ընտանիքները և ականներից/ՊՊՄ-ներից տուժած համայնքները։

## Տես նաև
* «Հումանիտար ականազերծման և փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակաականային գործունեություն
Կատեգորիա:Հումանիտար օգնություն
Մուսուրիե

**Մուսուրի** կամ **Մուսուրիե** (, ,   ), քաղաք Հնդկաստանի Ութարաքհանդ նահանգի Դեհրադունի շրջանում։ Հիմալայների ստորոտին փռված հանրահայտ լեռնակայան է, ուր սիրում են այցելել հարթավայրերի տոթից խուսափել ցանկացողները։ Պատկերավոր կերպով անվանվում է *Սարերի թագուհի*։ 2019 թվականին ունեցել է երեք միլիոնից ավելի այցելու։ Ութարաքհանդ նահանգի և Դեհրադուն շրջանի վարչական կենտրոնից՝ Դեհրադուն քաղաքից հեռավորությունը 34 կիլոմետր է, ծովի մակարդակից միջին բարձրությունը՝ 1826 մետր։ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով Մուսուրիի բնակչության թվաքանակը եղել է 26069։

Մուսուրիի տարեգրությունն սկսվել է 1826 թվականին, երբ բրիտանական բանակի մի արկածախնդիր սպա՝ կապիտան Յանգը, այդ վայրում որսորդական տնակ է կառուցել։ 1832 թվականին Մուսուրիում առանձնատուն է կառուցել ու բնակություն հաստատել բրիտանացի տեղագիր և աշխարհագրագետ Ջորջ Էվերեստը, ով այդ ժամանակ Հնդկաստանի գլխավոր գեոդեզիստն էր, և ում անունով հետագայում կոչվեց աշխարհի ամենաբարձր լեռը՝ Ջոմոլունգմա-Էվերեստը։ 19-րդ դարի վերջում Մուսուրին արդեն դարձել էր հանրահայտ լեռնակայան, որտեղ ամռան շրջանում բնակչության թվաքանակը հասնում էր 15 000-ի։

1911 թվականի սեպտեմբերին Մուսուրիի «Սավոյ» հյուրանոցում տեղի է ունեցել մի սպանություն, որը լայնորեն լուսաբանվել է բրիտանական մամուլում և հետագայում ներշնչել Ագաթա Քրիստիին գրելու իր առաջին վեպը՝ « Առեղծվածային գործ Սթայլսում» կամ «Շղթայի կորած օղակը» վերնագրով։

Մասուրին հայտնի դետեկտիվ գրող Պատրիսիա Ուենտվորթի (1878-1961) և ավստրալացի դաշնակահար Ջեֆրի Թոզերի (1954-2009) ծննդավայրն է։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Image:A road in Mussoorie, Uttarakhand.jpg|Փողոց Մուսուրիում
Image:Old Houses in Mussorrie, Uttarakhand.jpg|Տեսարան քաղաքի թաղամասերից
Image:Valley of flowers uttaranchal full view.JPG|Դաշտավայրը ծաղկունքի մեջ
Image:Himalayas at dusk from Mussoorie, Uttarakhand.jpg|Հիմալայների տեսքը Մուսուրիից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *  An engraving of a painting by Thomas Colman Dibdin with a poetical illustration bt Letitia Elizabeth Landon in Fisher's Drawing Room Scrap Book, 1838.
* Մուսուրին Դեհրադունի շրջանի պաշտոնական կայքում
* Mussoorie ճանապարհորդական ուղեցույց 
* 

Կատեգորիա:Հնդկաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ