open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ժան-Բատիստ Բուրգինիոն դ'Անվիլ

**Ժան-Բատիստ Բուրգինիոն դ'Անվիլ** (, ), ֆրանսիացի աշխարհագրագետ և քարտեզագիր։ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ Ժան Բատիստի քարտեզները աչքի են ընկնում կատարման մեծ զգուշավորությամբ և ճշգրտությամբ։ Դրանք կարևորվում են նաև նրանով, որ հեղինակը անձամբ է եղել տարածաշրջանում և տեղում է գծել դրանք, ուստի բավականաչափ արժեքավոր են։

## Կենսագրություն
thumb|left|228px|1734 թվականին ստեղծված քարտեզը, որը ներկայացնում է Չինական կայսրությունը
Ժան Բատիստ Բուրգինիո դ'Անվիլը ծնվել է 1697 թվականի հուլիսի 11֊ին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում։ Նրա հետաքրքրությունը դեպի աշխարհագրական հետազոտությունները ի հայտ են եկել դեռևս երեխա ժամանակ։ Տասներկու տարեկան հասակում արդեն ձեռնամուխ է լինում քարտեզներ ստեղծելու՝ հենվելով լատինական հեղինակների աշխատանքներին։ Նրա առաջին լուրջ քարտեզը պատկերում է Հին Հունաստանը։ Այն հրապարակվել է, երբ Բատիստը ընդամենը 15 տարեկան է եղել։ Իսկ արդեն 22 տարեկան հասակում նրան շնորհվել է ֆրանսիական թագավորության արքունի աշխարհագրագետի կոչում։

Արդյունքում Ժան Բատիստ Բուրգինիոն դարձավ Օռլեանի դուքսի անձնական քարտուղարը, իսկ 1775 թվականից ադյունկտ-ակադեմիկոս Փարիզի գիտությունների ակադեմիայում։

Անվիլն իր կյանքի ընթացքում ստեղծեց ավելի քան երկու հարյուր քարտեզներ, որոնց մեջ հատկապես հայտնի են «*Atlas général*» (Փարիզ, 1737-80, 46 քարտեզ 66 թղթից), «*Nouvel atlas de Chine*» (Հաագա, 1737, 42 քարտեզն) և «*Atlas antiquus major*» (12 թերթից)։

Նրա քարտեզների անգին հավաքածուն, որը բաղկացած էր 10.500 նմուշից, գնվեց 1779 թվականին թագավորական գրադարանի ղեկավարության կողմից (ներկայիս Ֆրանսիայի ազգային գրադարանը)։

Ժան-Բատիստ Բուրգինիոն դ'Անվիլն իր մահկանացուն կնքեց 1782 թվականի հունվարի 28-ին ծննդավայրում՝ Փարիզում։

## Հիշատակ
* Անվիլի պատվին անվանակոչվել է ծոց, որը գտնվում է Պոսիետայի ծովածոցում։ 
* Ժան-Բատիստի անունով կա նաև խառնարան Լուսնի վրա։

## Ընտրյալ մատենագրություն
* «*Etats formés en Europe aprés la chute de l’Empire romain en Occident*» (Փարիզ, 1771
* «*Traité des mesures itinéraires anciennes et modernes*» (Փարիզ, 1769)
* Pere J. B. du Halde with maps by d'Anville, "Description geographique de la Chine", 1735
* "Nouvel Atlas de la Chine", 1737 (digitized version).
* "Atlas Generale", *circa* 1740
* "Geographie Ancienne et Abregee", 1769

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Новый атлас Китая, китайской Татарии и Тибета», на d’Anville от Всемирной цифровой библиотеки

Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացիներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Քարտեզագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Արթուր Բյուչեմփ

**Արթուր Բյուչեմփ** (), Նոր Զելանդիայի պառլամենտի անդամ։

## Կենսագրություն
Բյուչեմփը Նոր Զելանդիա է եկել Ավստրալիայից, 1861 թվականի փետրվարի 23-ին։ Կյանքի մեծ մասը նա ապրել է Սաութ Այլենդի տարբեր բնակավայրերում։ Նրա որդին՝ Հարոլդ Բյուչեմփը, ճանաչում է ձեռք բերել որպես Նոր Զելանդիայի բանկի կառավարիչ։ Հարոլդ Բյուչեմփը նաև գրող Քեթրին Մենսֆիլդի հայրն էր։
Արթուր Բյուչեմփը Նոր Զելանդիայի պառլամենտի Փիքտոն ընտրատեղամասից ընտրված պատգամավոր էր 1866 թվականից մինչև 1867 թվականը՝ երբ հրաժարական տվեց։
Նա նաև աշխատել է Մարլբորոյի մարզային խորհրդում և հատկապես հայտնի է իր 10-ժամանոց ելույթով այդ խորհրդում, երբ փորձ արվեց մարզային կենտրոն դարձնել Բլենհայմը՝ Փիքտոնի փոխարեն։ 1866 թվականին նա դատական կերպով հետապնդում էր Նոր Զելանդիայի պառլամենդի ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Դևիդ Մոնրոյին։ Այդ ժամանակ պատգամավորների արտոնությունների աստիճանը դեռևս ստույգ սահմանված չէր, ընտրված հանձնաժողովը որոշել է, որ գործը կարող է շարունակվել միայն խորհրդարանական նիստերից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1827 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի քաղաքական գործիչներ
Գոկտա (ջրվեժ)

մինի|302x302փքս|Գոկտա ջրվեժ
**Գոկտա** ()՝ երկրագնդի ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը։ Այն գտնվում է Պերուի Բոնգարա նահանգում` Ամասոնաս տարածաշրջանի ադմինիստրատիվ կենտրոն Չաչապոյասից մոտավորապես 20 կիլոմետր հյուսիս։ Ջրվեժի բարձրությունը 771 մետր է։ Ջրի ծավալը խիստ տատանվում է, կախված 2500-ից 3000 մետր բացարձակ բարձրություն ունեցող, փոքր, քարքարոտ ջրային ավազան թափվող տեղումների քանակից։

Ջրվեժն իր անունը ստացել է տեղի գյուղի անվանումից։ Մի քանի կիլոմետր հյուսիս գտնվում է Յումբիլլա ջրվեժը, որն ունի 900 մետր բարձրություն, սակայն գործում է միայն տարվա անձրևային սեզոնին։

## Հայտնագործում
Առաջին անգամ ջրվեժը նկատվել է 2002 թվականին Շտեֆան Ցիմենդորֆֆի կողմից՝ անանցանելի բնության արգելոցով արշավի ժամանակ։ 2006 թվականին Ցիմենդորֆֆը պերուական հետազոտական խմբի հետ վերադարձավ՝ ջրվեժի բարձրությունը չափելու համար։ Չափման սխալը կարող էր կազմել 13,5 մետր։
 
Վերջին պրես-կոնֆերանսի ժամանակ Ցիմենդորֆֆը հայտարարեց, որ Գոկտան իր բարձրությամբ 3-րդ ջրվեժն է աշխարհում, և այն զիջում է միայն Վենեսուելայում գտնվող Անխելին (972 մետր) և Հարավաֆրիկյան հանրապետությունում գտնվող Տուգելին (948 մետր), իսկ Յոսեմիտին զբաղեցնում է 4-րդ տեղը։ Դրա հետ մեկտեղ նա հղում կատարեց Ազգային աշխարհագրական ընկերության 2005 թվականի տվյալներին։ Սակայն չափանիշները, որոնցով տարբերակում են ջրվեժները վիճելի են։

## Ֆլորա և ֆաունա
Ջրվեժի տեղանքում խոնավ անտառներ են, որտեղ ապրում են՝ վերացման վտանգի տակ գտնվող բազմաթիվ կենդանատեսակներ։ Այդ շարքում են ակնոցավոր արջը, պուման, սղոցակտուցը, ինչպես նաև կոլիբրիի և թութակի հազվագյուտ տեսակներ։ Խոնավ ջունգլիները նույնպես բնության արգելոցի մի մասն են և կազմում են 3300 կմ² տարածք։

## Զբոսաշրջություն
Բնության այս հրաշքին սպառնում է տարածուն գյուղատնտեսությունը (շաքարեղեգի աճեցում), որը հանդիսանում է մոտակայքում գտնվող Կոկա և Կոկաչիմբա գյուղերի միակ եկամուտի աղբյուրը։ Տեղի բնակչությունն ապրում է շատ հասարակ պայմաններում։ Բնակիչները զբոսաշրջիկներին առաջարկում են օգտվել իրենց էքսկուրսավարների ծառայություններից և գնել իրենց մթերքը։ Սրանով պայմանավորված՝ պետք է որ տեղացիների սոցիալական վիճակը լավանա։ Յուրաքանչյուր այցելու պետք է տեղում գրանցվի և վճարի 10 սոլ մեկ անձի համար։ Երկու ժամանոց քայլարշավի համար անհրաժեշտ է էքսկուրսավար։ Առանց էքսկուրսավարի ջրվեժ կարելի է այցելել միայն հնարավոր վտանգների մասին տեղյակ լինելու գրավոր հաստատումից հետո։

## Արտաքին հղումներ
* http://turismoalperu.com/gocta-la-catarata-mas-alta-del-peru-y-la-quinta-del-mundo/ 
* http://goctaperu.blogspot.pe/
* http://www.peruroutes.com/amazonas_cataratas.htm 
* http://wiki.sumaqperu.com/es/Catarata_de_Gocta 
* http://elcomercio.pe/vamos/peru/catarata-gocta-peru-masalucinantes-mundo-segun-pais-noticia-1604627
* http://fromalaskatobrazil.files.wordpress.com/2012/07/gocta-falls.jpg

Կատեգորիա:Պերուի ջրվեժներ
Խոսեպ Բարտոմեու

**Խոսեպ Մարիա Բարտոմեու Ֆլորենտան** (, ), հանդիսանում է իսպանացի խոշոր գործարար։ 2014 թվականից զբաղեցնում է Բարսելոնա ֆուտբոլային ակումբի տնօրենի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում փոխարինել է Սանդրո Ռոսելին։

Բարտոմեուն ADELTE և EFS ընկերությունների գլխավոր գործադիր տնօրենն է։ Նա գտնվում է Բարսելոնայում սկսած Ժոան Լապորտայի նախագահության տարիներից՝ որպես բասկետբոլային հատվածի տնօրեն։ Այդ ժամանակ համատեղ աշխատել է Սանդրո Ռոսելի հետ, ով հետագայում հրաժարական տվեց, երբ որ զբաղեցնում էր նախագահի պաշտոնը։ Այնուհետև Բարտոմեուն զբաղեցրել է Բարսելոնայի փոխնահագահի պաշտոնը 2010 թվականի հուլիսից մինչև 2014 թվականի հունվարը, որից հետո ակումբի անդամների քվեարկության արդյունքում ստանալով 61.35% ընտրվեց ակումբի նախագահ։ Ռոսելի 2014 թվականի հունվարի 23֊ին ներկայացրած հրաժարականից հետո (այսպես կոչված «Նեյմարի գործով») Բարտոմեուն ակումբի սահմանադրության համաձայն ընտրվեց 14֊րդ նախագահ և մինչև 2021 թվականի հունիսի 30֊ը իրականացնելու է նախագահի գործառույթները։

## Տիտղոսներ, որոնք հաղթել է Բարսելոնան Բարտոմեուի օրոք

* **[[Լա Լիգա]] (2):**
** 2014–15, 2015–16
* **[[Կոպա ԴԵլ Ռեյ]] (2):**
** 2014-15, 2015-16
* **[[ՈւԵՖԱ֊ի Չեմպիոնների ԼԻգա]] (1):**
** 2014-15
* **[[ՈւԵՖԱ֊ի Սուպեր գավաթ]] (1):**
** 2015
* **[[ՖԻՖԱ֊ի Ակումբային աշխարհի առաջնություն]] (1):**
** 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իսպանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ նախագահներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ճարտարագետներ
Գրյուներ Զի

**Գրյուներ Զի** (, կանաչ լիճ), լիճ, որը գտնվում է Ավստրիայի դաշնային պետությունում՝ Շտիրիա շրջանի Տրագյոս գյուղում։ Շրջապատված է Խոխշվաբ լեռներով և անտառներով։ «Գրյուներ Զի»  անվանումը առաջացել է լճի ջրի զմրուխտյա կանաչ գույնից։ Մաքուր և թափանցիկ ջուրը կարստե լեռների ձնհալի արդյունք է, այն ունի 6-7 °C ջերմաստիճան։ Ձմռանը ջրի խորությունը կազմում է 1-2 մետր, իսկ լճիը շրջապատող տարածքը օգտագործվում է որպես շրջապատող այգի։ Այնուամենայնիվ ամռանը, երբ ջերմաստիճանը բարձրանում է և ձյունը սկսում է հալել լճի լողավազանը լցվում է ջրով։ Գրյուներ Զին հասնում է իր մաքսիմում խորությանը մայիսի, հունիս ամիսներին (մոտավորապես 12 մետր),  հաստատվել է, որ այն ամենագեղեցիկ տեսքն ունի այս ժամանակահատվածում։ Հուլիսին ջուրը սկսում է նահաջել։  Լճում պահպանվում են ֆաունայի տարբեր տեսակներ՝ խխունջներ, խեցգետիններ, ոչ մեծ ծովախեցգետիններ, ճանճի թրթուռ և կարմրախայտի զանազան տեսակներ։ Բուսականությունը (ֆլորան) հարուստ չէ, քանի որ լճի հատակը քարքարոտ է։ Բացի այդ լճի խորությունը փոփոխական է, ինչը պայմանավորված է ջրի ներհոսքով, որն առաջանում է ձնհալքի պատճառով։  Լիճը հանրաճանաչ է սուզորդների շրջանում, որոնք սուզվելիս զննում են Գրյուներ Զին շրջապատող կանաչ մարգագետինը, հատկապես հունիսին, երբ լիճը հասնում է իր մաքսիմում խորությանը։ Այդ ժամանակ ջրի տակ են գտնվում կամուրջը և զբոսայգու նստարանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:2006 - Grüner See.jpg|Ճանապարհ ջրի տակ
Պատկեր:2006 - Grüner See2.jpg|Նստարան ջրի տակ
Պատկեր:2006 - Grüner See3.jpg|Սուզորդը Գրյուների Զիում
Պատկեր:2006 - Grüner See4.jpg|Բուսականություն


## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bergstürze in den Alpen (Christof Kuhn)

Կատեգորիա:Լիճ
Չեն Յանցյու

**Չեն Յանցյու** (, ), չինացի դերասան։ Պեկինյան օպերայի կանացի ամպուլա, «Դան»։

Մեյ Լանֆանի, Շան Սյաոյունի և Սյուն Հուեյշենի և Չենը հայտնի են որպես Պեկինյան օպերայի լավագույն «Դան»եր։
Վաղ տարիքում ունեցել է այլ անուն՝ Չեն Լին ():

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականի հունվարի 1-ին Պեկինում, մի փոքրիկ, աղքատ ընտանիքում։

Օպերայով սկսել է զբաղվել վեց տարեկան հասակից՝ սովորելով տղամարդու շեն ամպուլան։ Ութ տարեկանից սկսել է սովորել կանացի Դան ամպուլան, որով կարողացել է հայտնի դառնալ։

Առաջին անգամ բեմում ելույթ է ունեցել 11 տարեկանում։ Չենի առավել ակտիվ ստեղծագործական շրջանը ընդգրկել է 1919 թվականից մինչև 1930-ականները։

Բազմիցս գնացել է Եվրոպա, որպեսզի ծանոթանա և սովորի արևմտյան օպերան։

1958 թվականի մարտի 9-ին ժամը 20:20-ին մահացել է ինֆարկտից։ Նա հեռացավ կյանքից, բայց իր անունը մնաց որպես Պեկինյան օպերայի ոսկե դարաշրջանի լավագույն դան։

## Հիշատակ
* Պեկինում բացվել է Չեն Յանցյուի տուն-թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Ասիմետրիա

մինի|Սիմերիայի և ասիմետրիայի օրինակ
**Ասիմետրիա** (), սիմետրիայի բացակայություն։ Ասիմետրիա հասկացությունը օգտագործվում է նաև սիմետրիայի շեղում, խախտում իմաստով։ Ասիմետրիայի օրինակ է ժամանակի ուղղվածությունը անցյալից դեպի ապագան, որովհետև ոչ մի գործողությամբ հնարավոր չէ անցյալը փոխարինել ապագայով։ Ասիմետրիա բնութագրում է օբյեկտների կապերի և հատկությունների տարբերությունը, կառուցվածքի անհսւմասեռությունը և փոխազդեցության պրոցեսում որոշակի մեծությունների փոխակերպումը ու փոփոխականությունը։ Ասիմետրիան առավել հատուկ է մատերիայի բարձր կառուցվածքային կազմություն ունեցող ձևերին (օրինակ, սպիտակուցներ, նուկլեինային թթուներ և այլն)։ Մոլեկուլների տարածական ասիմետրիան համարվում է կենդանի նյութը բնորոշող հիմնական հատկանիշ։ Գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ ասիմետրիան արտահայտում է դինամիկա, շարժում, անհանգստություն։


**Որոշ շինություներ, օգտագործում են մտքի ասիմետրիան**

Պատկեր:ProposedSFOBBEasternSpan.jpg|Ասիմետրիկ կամուրջ Սան Ֆրանցիսկոյում
Պատկեր:MujeresBridgeCropped IMG 5968.jpg|Կամուրջ Կանայք
Պատկեր:Auditorio de Tenerife Pano.jpg|Աուդիտորիո դե Տեներիֆե
Պատկեր:Bundesarchiv Bild 146-1980-117-01, Aufklärungsflugzeug Blohm - Voß BV 141.jpg|Ասիմետրիկ ինքնաթիռ Voß BV 141
Պատկեր:Proa1.jpg|Ասիմետրիկ առագաստ



Կատեգորիա:Սիմետրիա
Մարիենպլաց (Մյունխեն)

**Մարիենպլաց** ( Marienplatz), Մյունխենի կենտրոնական հրապարակ, հետիոտնային գոտու կենտրոն, քաղաքի կենտրոնական հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը։

Մարիենպլացում են գտնվում Նոր և Հին մյունխենյան քաղաքապետարանի շենքերը, այստեղից է սկսվում Կաուֆինգերշտրասսե (գերմ․ Kaufingerstrasse) փողոցը, որտեղ տեղակայված են մեծաքանակ խանութներ։ Մարիենպլացի շրջակայքում են գտնվում նաև պատմական Վիկտուալիենմարկտ (գերմ. Viktualienmarkt) շուկան, մյունխենյան ամենամեծ Ֆրաուէնկիրխե (Frauenkirche) տաճարը և շատ այլ տեսարժան վայրեր։ Մարիենպլաց հրապարակի տակ է գտնվում մյունխենյան հասարակական տրանսպորտի հանգուցային կայանը․ այստեղ են խաչվում  U3 և U6 գծերը՝ մյունխենյան մետրոյի և քաղաքային գնացքների կենտրոնական հանգույցը։

## Պատկերասրահ

Muenchenmarkt merian.JPG|Փորագրություն 1642 թ․
Charles Johann Palmié Marienplatz München 1907.jpg|Նկար 1907 թ․
Marienplatz.jpg|Մարիենպլաց
Hôtel de ville - Munich.JPG|Գիշերային Մարիենպլացը Ամանորից առաջ
Muenchen-Marienplatz-bjs-2.jpg|
Maria vor ihrer Kirche.jpg|


## Արտաքին հղումներ
* Մարիենպլացի 360° ինտերակտիվ համայնապատկեր

Կատեգորիա:Մյունխենի հրապարակներ
Կատեգորիա:Մյունխենի տեսարժան վայրեր
Մարկո Խան

**Մարկո Խանլյան** (), հայտնի է նաև որպես Մարկո Խան, հայ֊ամերիկյան֊իրանյան կինոդերասան և հեռուստատեսային աստղ։

## Կենսագրություն
Խանը ծնվել է Թեհրանում, Իրան՝  Աննա եւ Լևոն Խանլյանի ընտանիքում։ Նրա հայրը ծնվել է Լիբանանում, հետո տեղափոխվել է Իրան, որտեղ և հանդիպել է Խանի մորը, ով ծնվել է Վրանստանում։ Երկու ծնողներն էլ ծագումով հայ են։ Մարկոն և փոքր եղբայրը՝ Ալեկոն, լքել են Իրանը 11 տարեկանում` բարձրագույն կրթություն ստանալու համար։ Սովորելով Վենեցիայում, Իտալիայում, այնուհետև Կատալինայում֊Կալիֆոռնիա՝ Մարկոն այժմ բնակվում է Լոս Անջելեսի իր տանը։ 17 տարեկանում նա իրենն է  դարձնում անգլերենը որպես չորրորդ լեզու և ստանձնում է իր ողջ ընտանիքի պատասխանատվությունը։ 12 տարի շարունակ նա աշխատել  մի շարք ռեստորաննրում՝ իր ընտանիքին աջակցելու համար։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստացույց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ
Կատեգորիա:Իրանահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Բրին (այլ կիրառումներ)

**Բրին**, կարող է վերաբերել՝
* Բրին - գյուղ Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Գալիչի շրջանում
* Բրին - գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Դումինիչսկի շրջանի կազմում
Բրիշ (այլ կիրառումներ)

**Բրիշ**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիշ - գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում
* Բրիշ - գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում
* Բրիշ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում
Լուսնի տոն

մինի
**Լուսնի տոն**, նույն ինքը zhōngqiūjié, մեծ շուքով է նշվում ոչ միայն Չինաստանում, այլև Վիետնամում։ Այս տոնը հիմնականում նշվում է ջերմ, ընտանեկան միջավայրում։ Համաձայն այս տոնի ներկայիս բացատրությանը, մարդիկ հիանում են լիալուսնի տպավորիչ տեսարանով և իրար են նվիրում « Լուսնի թխվածքաբլիթ»-ներ։ Չինաստանում այս տոնը ամենատարածված տոներից մեկն է համարվում՝ իր տեղը զիջելով միայն Նոր Տարուն։ Լուսնի տոնը նշվում է ութերորդ ամսվա տասնհինգերորդ օրը՝ Սեպտեմբերի երկրորդ կեսին։ Ասում են՝ լիալուսինը, որպես սիմվոլ ընդունելու գաղափարը, պատահական չէ, քանզի լուսնի կլոր ձևը ամենապայծառն է և համարվում է բերքահավաքի վերջին շրջանի, պտղաբերության, ինչպես նաև կնոջ արարման խորհրդանիշը։ Այս տոնը իր տարածումն է գտել նաև Հայաստանում, շնորհիվ Կոնֆուցիուսի ինստիտուտի։
Լուսնի տոնի հետ կապված կա մի փոքրիկ պատմություն, թե ինչպես են 24 տառերը հավաքվում՝ նշելու Լուսնի տոնը, որի ժամանակ սկսում են վիճել, թե իրենցից որ մեկն է ավելի նման լուսնի թխվածքաբլիթին․   
O-Ես ամենանմանն եմ լուսնային թխվածքաբլիթին։    
C-Ես նույնպես նման եմ թխվածքաբլիթին, բայց ինչ-որ մեկը կծել է ինձ։  
D-Ես էլ եմ թխվածքաբլիթ, բայց ինչ-որ մեկը դանակով կտրել է ինձ։  
Q-Ես նման եմ լուսնային բլիթին, ուղղակի մի փոքր ավելցուկ եմ տվել։ 
Լուսնի տոնին վերաբերող կա մի շատ հետաքրքիր առասպել՝ Չան Ը-ի և Խոու Իի մասին։ Սա մի ազդեցիկ սիրո պատմություն է գեղեցիկ կնոջ և հերոսի մասին։ Համաձայն առասպելի, Չան Ըն  և Խոու Ին ամուսիններ են։ Խոու Ին հիանալի աղեղնավոր է։ Վաղու՜ց, շատ վաղուց, երկնքում արևների թիվը տասն էր։ Արևները կրակի էին տվել Երկրի ամբողջ բուսական աշխարհը։ Մարդիկ՝ մեկը մյուսի հետևից, մահանում էին։ Մի օր, Խոու Ին, օգտագործելով իր նետն ու աղեղը, նետահարեց արևներից իննին՝ փրկելով բնակիչների կյանքը։ Արևմուտքի թագուհին, որպես պարգևատրում, Խոու Իին հանձնեց մեկ շիշ անմահության էլիքսիր։ Դժբախտաբար, այդ թուրմը նախատեսված էր մեկ անձի համար։ Բայց Խոու Ին չհուսահատվեց, քանզի նա ցանկություն չուներ խմել այդ էլիքսիրը։ Նրա երազանք էր հնարավորինս երկար ապրել Չան Ըի հետ։ Հերոսը վստահեց թուրմն իր սիրեցյալին, ով խոստացավ թաքցնել այն՝ միայն իր համար։ Խոու Ին գնալով ավելի ու ավելի հայտնի էր դառնում՝ շնորհիվ իր հերոսության։ Մարդիկ ընդունում էին նրան, որպես առաջնորդ։ Խոու Ին շատ աշակերտներ ուներ, բայց ոչ բոլորն էին օժտված բարոյական արժեքներով։ Փան Մենը, ցավոք սրտի, վերջինիս դասին էր պատկանում։ Նրա նպատակն էր տիրանալ թուրմին։ Մի օր, Խոուն Ին իր աշակերտների հետ գնում է որսորդության, բայց Փան Մենը, ձևանալով հիվանդ, մնում է տանը։ Վստահ լինելով, որ Խոուն Ին լքել է տունը, այդ խարդախը շտապում է նրա տուն և փորձում ուժով Չան Ըից խլել էլիքսիրը։ Չանը հասկանալով, որ չի կարող դիմակայել և որպեսզի չհայտնվի նրա մոտ, ամբողջությամբ խմում է թուրմը։ Այդ խմիչքը նրան բարձրացնում է շատ վեր՝ հասցնելով մինչև լուսին և Չանը դառնում է անմահ։ Խոուն՝ ստանալով վերջին նորությունները, շտապում է տուն, սեղանը տեղափոխում լուսնի լույսի տակ, մի մեծ պատրաստություն տեսնում՝ հավատալով, որ Չանը կվերադառնա իր մոտ։ Այդ օրվանից ի վեր, մարդիկ երկրպագում են լուսնին՝ պատրաստելով ամենահամեղ ուտելիքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի տոներ
Կատեգորիա:Վիետնամի տոներ
Անգլիական գրականություն

**Անգլիական գրականությունը** հիմնականում սկսվել է Անգլո-սաքսոնյան ժամանակաշրջանում, որն էլ կոչվում է Հին անգլերեն։ Նորմանների ներխուժումից հետո, 11-րդ դարի վերջում, ձևավորվեց Միջին անգլերենը։ Վաղ շրջանի Ժամանակակից անգլերենը սկսվեց 15-րդ դարի վերջին, զարգացավ ամբողջ աշխարհում՝ շնորհիվ Բրիտանական կայսրության, և տարածվեց ամբողջ աշխարհում 17-րդ դարից սկսած։

## Առաջացման պատմություն
Հին անգլիական կամ անգլո-սաքսոնյան գրականությունը գրվել է 5-6 դարերում Կելտական Բրիտանիան նվաճած գերմանական ցեղերի՝ անգլերի, սաքսերի, յուտերի և ֆրիզների ներխուժումից հետո։ Այս ժամանակաշրժանի ընթացքում գրվեցին էպիկական պոեմներ, քարոզներ, Աստվածաշնչի թարգմանություններ, եկեղեցական ներկայացուցիչների կենսագրություններ, իրավական աշխատանքներ, ժամանակագրություններ և հանելուկներ։ Այս ամենից պահպանվել են շուրջ 400 ձեռագրեր։
Վաղ ժամանակաշրջանի Անգլիայի մշակույթում բանավոր անգլերենը շատ ամուր էր և շատ գրական աշխատություններ գրվում էին ներկայացվելու համար։ Շատ հայտնի էին էպիկական պոեմները, որոնցից մի քանիսը պահպանվել են մինչ օրս։ «Բիովուլֆ» () էպիկական պոեմը ազգային էպոս է համարվում Անգլիայում։

1066 թվականին Նորմանդացիների ներխուժումից հետո անգլո-սաքսոներենն ավելի քիչ օգտագործվեց և ֆրանսերենը դարձավ պառլամենտի,դատարանների և քաղաքակիրթ հասարակության ստանդարտ լեզու։ Այսուհետ նորմանների ղեկավարության ժամանակ ձևավորվեց միջին անգլերենը (1066-1500 թվականներ)։ Այս ժամանակաշրջանում կրոնական գրականությունը վերելք ապրեց:«Կլոր սեղանի ասպետները, Արթուր թագավոր» լեգենդը առաջին պատմական գործն էր։ Միջին անգլերենով Աստվածաշնչի թարգմանությունները նպաստեցին անգլերենը գրական լեզու դառնալուն։
## Նոբելյան մրցանակակիրներ
* Rudyard Kipling (1907): ՄԹ
* Rabindranath Tagore (1913): Հնդկաստան
* W. B. Yeats (1923): Իռլանդիա
* George Bernard Shaw (1925): Իռլանդիա
* Sinclair Lewis (1930): ԱՄՆ
* John Galsworthy (1932): ՄԹ
* Eugene O'Neill (1936): ԱՄՆ
* Pearl S. Buck (1938): ՄԹ
* T. S. Eliot (1948): ՄԹ
* William Faulkner (1949): ԱՄՆ
* Bertrand Russell (1950): ՄԹ
* Winston Churchill (1953): ՄԹ
* Ernest Hemingway (1954): ԱՄՆ
* John Steinbeck (1962): ՄԹ
* Samuel Beckett (1969): Իռլանդիա
* Patrick White (1973): Ավստրալիա
* Saul Bellow (1976): ԱՄՆ
* Isaac Bashevis Singer (1978): ԱՄՆ
* William Golding (1983): ՄԹ
* Wole Soyinka (1986): Նիգերիա
* Joseph Brodsky (1987): ԱՄՆ
* Nadine Gordimer (1991): Հարավային Աֆրիկա
* Derek Walcott (1992): Արևմտյան Հնդկաստան
* Toni Morrison (1993): ԱՄՆ
* Seamus Heaney (1995): Իռլանդիա
* V. S. Naipaul (2001): ՄԹ
* J. M. Coetzee (2003): Հարավային Աֆրիկա
* Harold Pinter (2005): ՄԹ
* Doris Lessing (2007): ՄԹ
* Alice Munro (2013): Կանադա
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական գրականություն
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Բրիոն (այլ կիրառումներ)

**Բրիոն**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիոն - համայնք (կոմունա) Ֆրանսիայում
* Բրիոն - քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Լա-Կորունյայի մեջ
Բրիոնե (այլ կիրառումներ)

**Բրիոնե**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիոնե - կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզում
* Բրիոնե - կոմունա Իտալիայում
Բրիսբեն (այլ կիրառումներ)

**Բրիսբեն**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիսբեն - Ավստրալիայի հյուսիսարևելյան Քուինսլենդ նահանգի մայրաքաղաքը
* Բրիսբեն - Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգի հարավում գտնվող ամենաերկար գետը
Բրիստոլ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բրիստոլ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիստոլ շրջան - ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը
* Բրիստոլ շրջան - ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը
Բրիտանիկ (այլ կիրառումներ)

**Բրիտանիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Բրիտանիկ - Վայթ Սթար Լայն ընկերության բժշկական շոգենավ
* Բրիտանիկ - ռեժիսոր Բրայան Թրենչարդ-Սմիթի կողմից 2000 թվականին նկարահանված աղետ ֆիլմ
Բրոդվեյ (այլ կիրառումներ)

**Բրոդվեյ**, կարող է վերաբերել՝
* Բրոդվեյ - կոմերցիոն թատրոնի արվեստի հատուկ ձև
* Բրոդվեյ - Նյու Յորքի ամենաերկար փողոցի անվանումը
Բրյանկա (այլ կիրառումներ)

**Բրյանկա**, կարող է վերաբերել՝
* Բրյանկա - գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Սևերո-Ենիսեյսկի շրջանի կազմում
* Բրյանկա - քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Բրյանկայի քաղաքային խորհուրդում
Շտուտգարտի պետական թատրոն

**Շտուտգարտի պետական թատրոն** (), բազմաճյուղ թատրոն Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաքում, որն իր կազմում ներառում է Շտուտգարտի օպերային թատրոնը (Oper Stuttgart), Շտուտգարտի բալետի թատրոնը (Stuttgart Ballett) և Շտուտգարտի դրամատիկ թատրոնը (Schauspiel Stuttgart): Գտնվում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։

## Ճարտարապետություն
Շտուտգարտի պետական թատրոնը նախագծել է մյունխենցի ճարտարապետ Մաքս Լիտմանը, ով հաղթել էր նոր արքայական թատրոններ կառուցելու մրցույթը։ Թատրոնի շենքը կառուցվել է 1909-1912 թվականներին որպես արքայական թատրոն` Վյուրտեմբերգի թագավորության Grosses Haus և Kleines Haus թագավորական թատրոններով։

1919 թվականին թատրոնները վերանվանվել են Landestheater, ավելի ուշ` Staatstheater (պետական թատրոն)։ Երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ դրամատիկական թատրոնի շենքը (Kleines Haus) ռմբակոծությունից ավերվել է, տարածքը զբաղեցրել է Հանս Վոլկարտի նախագծած դրամատիկական թատրոնի նոր շենքը, որը բացվել է 1962 թվականին։

Օպերային թատրոնի շենքը (Grosses Haus) գերմանական օպերային թատրոնի այն եզակի շենքերից է, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռմբակոծությունից չի ավերվել։ 1982-1984 թվականներին լայնածավալ վերանորոգման արդյունքում շենքը վերականգնվել է։ 2001 թվականին թատրոնի շենքերը վերանվանվել են Opernhaus և Schauspielhaus:

## Գլխավոր տնօրեններ
1949-1972 թվականներին թատրոնի գործադիր տնօրենն է եղել Վալտեր Իրիխ Շիֆերը։

2015 թվականից Շտուտգարտի պետական թատրոնի համար հավաքականորեն պատասխանատու են երեք գլխավոր տնօրեններ` Ջոսի Վիլեր (Oper Stuttgart), Ռեիդ Անդերսոն (Stuttgart Ballet) և Արմին Պետրաս (Schauspiel Stuttgart), գործադիր տնօրեն` Մարկ-Օլիվեր Հենրիկսը։ Գերմանիայում գլխավոր տնօրեններին, մասնավորապես օպերային գեղարվեստական տնօրեններին անվանում են «Intendant»:

Ռեիդ Անդերսոնը (ծնված 1949 թվականին) կանադացի պարող է, բալետի թատրոնի տնօրեն է դարձել 1996/1997 թվականներին։

## Տես նաև
* Շտուտգարտի պետական օպերային թատրոն
* Շտուտգարտի բալետի թատրոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շտուտգարտի պետական թատրոնի կայքը

Կատեգորիա:Գերմանիայի թատրոններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի օպերային թատրոններ
Բրուկս շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բրուկս շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բրուկս շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
* Բրուկս շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
Բրունո (այլ կիրառումներ)

**Բրունո**, կարող է վերաբերել՝
* Բրունո - արական անուն
* Բրունո - կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում
Բրուք (այլ կիրառումներ)

**Բրուք**, կարող է վերաբերել՝
* Բրուք - մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
* Բրուք - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում
Գենոմային գրադարան

մինի|Գենոմային գրադարանի ստեղծման սխեման BAC վեկտորի օգնությամբ
մինի|Գենոմային գրադարանի ստեղծումը
**Գենոմային գրադարան**, մեկ օրգանիզմի ամբողջ գենոմի ԴՆԹ-ի համախումբը։ Այդ ԴՆԹ-ն պահպանվում է նույնական վեկտորների պոպուլյացիաներում, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է ԴՆԹ-ի տարբեր հատվածներ։

## Գենոմային գրադարանի ստեղծում
Գենոմային գրադարանի ստեղծման համար ԴՆԹ-ն առանձնացնում են բջջից, այնուհետև ճեղքում են ռեստրիկտազներով, որպեսզի բաժանեն ԴՆԹ-ն որոշակի չափսերով հատվածների։ Այնուհետև այդ ֆրագմենտները ներմուծում են վեկտորի մեջ ԴՆԹ-լիգազ ֆերմենտի օգնությամբ։ Այնուհետև ԴՆԹ վեկտորը կարող է ներմուծվել տեր օրգանիզմի մեջ՝ սովորաբար աղիքային ցուպիկի (*E. coli*) խմորասնկերի պոպուլյացիա, որտեղ յուրաքանչյուր բջջում պարունակվում են վեկտորի պատճեններ՝ մեկ յուրահատուկ հատվածով։

## Պահպանում և կիրառության բնագավառ
Տեր բջջի օգտագործումը վեկտորի պահպանման համար թույլ է տալիս հեշտությամբ ամպլիֆիկացնել և գտնել գրադարանից որոշակի կլոններ վերլուծության համար։ Գենոմային գրադարանը կարելի է պահպանել երկար ժամանակ (սառեցված վիճակում)։ Անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ գեներ կամ գենոմի այլ տարրեր պարունակող ԴՆԹ-ի հատվածնեով առանձին բակտերիալ կամ դրոժային կլոններ առանձնացնում և բազմացնում են (կլոնավորում)։ Այսպիսի եղանակով կլոնավորված գենոմի հատվածները անջատում են բջիջներից և օգտագործում գենետիկայի, բժշկության (այդ թվում ժառանգական հիվանդությունների ախտորոշման), կենսատեխնոլոգիայի տեսական և գործնական տարբեր խնդիրների լուծման, ինչպես նաև գենոմների քարտեզավորման համար։
մինի

Գրադարանի սկրինինգը (անգլ*․՝ Screening*)` ԴՆԹ-ի կոնկրետ ֆրագմենտի հայտնաբերումը հարյուրավոր և հազարավոր այլ հաջորդականությունների միջից, իրականացվում է ԴՆԹ-հիբրիդացման մեթոդով՝ ԴՆԹ-զոնդերի օգնությամբ։ Եթե հետազոտողը գիտի ուսումնասիրվող հատվածի նուկլեոտիդների թեկուզ ոչ մեծ հաջորդականություն, նա արհեստական եղանակով սինթեզում է կոմպլեմենտար հաջորդականություն (մոտ 20 նուկլեոտիդներից կազմված պրայմեր) և նշում է այն կամ ռադիոակտիվ իզոտոպով կամ ֆլուորեսցենտային նշանով։ Գաղութներ պարունակող Պետրիի թասից բլոտինգի շնորհիվ իրականացնում են "պատճենում"՝ թասի վրա դնում են բարակ միկրոցելյուլոզային կամ այլ մեմբրան, որի վրա արտատպվում են բոլոր գաղութների հետքերը, այնուհետև քայքայում են արտատպված բակտերիաների բջիջները, հիմնային միջավայրում առանձնացնում են ԴՆԹ-ն սպիտակուցներից և իրականացնում ԴՆԹ-ի դենատուրացիա մինչև միաշղթա մոլեկուլներ։ Դրանից հետո բոլոր գաղութները մշակում են զոնդով և նայում, թե որ գաղութին է միացել զոնդը լրացուցչության սկզբունքով։ Հենց այդ գաղութն էլ կպարունակի ԴՆԹ-ի անհրաժեշտ հատվածը։

Որոշ դեպքերում հետազոտողին հայտնի չէ ԴՆԹ-ի հաջորդականությունը, որը փնտրում է, բայց նա գիտի ուսումնասիրվող սպիտակուցի ամինաթթվային հաջորդականությունը։ Քանի որ յուրաքանչյուր ամինաթթվին կարող է համապատասխանել նուկլեոտիդների մի քանի եռյակ (մեկից վեց), հավանական կոդավորող ԴՆԹ-ները կարող են լինել տարբեր։ Այդ դեպքում պատրաստվում է զոնդերի խառնուրդ, որոնք կարող են ճանաչել անհրաժեշտ հաջորդականությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գենետիկա
Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանության մեթոդներ
Բրուքլին (այլ կիրառումներ)

**Բրուքլին**, կարող է վերաբերել՝
* Բրուքլին - ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը
* Բրուքլին - 2015 թվականի իռլանդական դրամատիկական ֆիլմ
Բաշկիրերեն

**Բաշկիրերեն**, թյուրքական լեզուների խումբ, որը կիպչակ լեզուների մաս է կազմում։ Այն ռուսերենի հետ կազմում է Բաշկորտոստանի պաշտոնական լեզուն և Ռուսաստանում ունի մոտավորապես 1.2 միլիոն խոսող։ Բաշկիրերենն ունի երեք բարբառ՝ արևելյան, հարավային և հյուսիսարևմտյան։

## Խոսողներ
Բաշկիրերենով խոսողները մեծ մասամբ ապրում են Բաշկորստանի ռուսական հանրապետությունում։ Նաև շատ խոսողներ ապրում են Չելյաբինսկում, Օրենբուրգում, Սվերդլովսկում, Սամարայում և Կուրգանում, Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջանում, Թաթարստանում և Ուդմուրտիայում։ Բաշկիրական փոքրամասնություններ նաև ապրում են Ղազախստանում։

## Ուղղագրություն
Բաշկիրները նախկինում օգտագործել են չագատային, որպես գրավոր լեզու։ Ուշ 19֊րդ դարում այն փոխարինվեց թյուրքերենի տարբեր տարածքային խոսվածքներով, թուրքական գրական լեզվում, որը գործածվում էր մինչև 1923 թվականը։ Ե՛վ Չագատային, և՛ թյուրքերենը գրվում էին արաբական տառատեսակներով։

1923 թվականին արաբական տառատեսակների հիման վրա, հատկապես բաշկիրերենի համար, ստեղծվեց գրային համակարգ։ Միևնույն ժամանակ բաշկիր գրական լեզուն ստեղծվեց՝ վերացնելով հին թյուրքական ազդեցությունները։ Սկզբում այն օգտագործում էր ձևափոխված արաբական այբուբեն։ 1930 թվականին այն փոխարինվեց լատիներենի վրա հիմնված այբուբենով, որը Կիրիլիցա այբուբենով՝ 1938 թվականին։
 

File:Bashkir runes.png|Հին թյուրքական այբուբեն, որն օգտագործվել է բաշկիրների կողմից նախաիսլամական ժամանակաշրջանում։
File:Shezhere jurmati.JPG|Բաշկիրյան այբուբենի օրինակ՝ հիմնված արաբական տառատեսակների վրա
File:GIshbulat UkiuKitabi.jpg|Բաշկիերեն գիրք՝ լատինական տառատեսակներով, 1934 թ․
File:IlshatsSermen.jpg|
File:Inscription in Ufa Airport.jpg|

Բաշկիրների այբուբենը հիմնված է Կիրիլիցա այբուբենի վրա՝ հետևյալ հավելյալ տառատեսակների հավելումով․ Ә ә , Ө ө , Ү ү , Ғ ғ , Ҡ ҡ , Ң ң , Ҙ ҙ , Ҫ ҫ , Һ һ ։

|+**Բաշկիրյան այբուբեն (Башҡорт әлифбаһы)**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թյուրքական լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Կցական լեզուներ
Վլադիմիր Վայս

**Վլադիմիր Վայս** (սլովակ.՝ Vladimír Weiss, ), սլովակ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս քաթարական «Ալ Գարաֆա» ֆուտբոլային ակումբում և Սլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
2009-2012 թվականներին հանդես է եկել անգլիական «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբի կազմում։ 2010 թվականին վարձավճարով հանդես է եկել անգլիական «Բոլթոն Ուոնդերերս» ֆուտբոլային ակումբում։ 2010-2011 թվականներին վարձավճարով հանդես է եկել շոտլանդական «Ռեյնջերս ՖԱ»-ի կազմում։ 2011-2012 թվականներին վարձավճարով հանդես է եկել իսպանական «Էսպանյոլ»-ի կազմում։ 2012-2013 թվականներին հանդես է եկել իտալական «Պեսկարա» ակումբի կազմում։ 2013-2014 թվականներին հանդես է եկել հունական «Օլիմպիակոս Պիրեյ» ակումբի կազմում։ 2014-2016 թվականներին հանդես է եկել քաթարական «Լեխվիա» ակումբի կազմում։ 2016 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս քաթարական «Ալ Գարաֆա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

### Ազգային հավաքական
2009 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Սլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մանչեսթեր Սիթի 
* 
* 
* weltfussball.de կայքում 
* vladimirweiss.sk կայքում

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Շամրյան եղբայրներ տպարան

**«Շամրյան եղբայրներ»** տպարանը հիմնադրվել է Մադրասում 1812 թվականին Նազար Շամրյանի կողմից։

## Պատմություն

Նազար Շամրյանը տպարանի անունը կնքել է իր որդիների` Հակոբի և Հովսեփի անուններով։ Տպարանը շատ կարճ կյանք է ունեցել՝ ընդամենը մեկ տարի։ Սակայն պետք է արձանագրել, որ տպագրական արվեստի տեսակետից Շամրյան եղբայրների տպարանը անհամեմատ ավելի ժամանակակից էր, քան նախորդները։ Տպագրությունը կատարվել է խնամքով ու մաքուր, տառերը՝ պարզ ու հստակ, վրիպակները՝ քիչ։

## Հրատարակություններ
 
Շամրյանների տպարանը տվել է ընդամենը երկու հրատարակություն, երկուսն էլ թարգմանություն օտար լեզուներից։
Առաջին հրատարակություն՝ Վոլտերի «Ողբերգություն Վերայ Մահուան Յուլիոս Կեսարուսի» թատերագրությունն է` թարգմանված անգլերենից, (1812)։ Երկրորդը` ֆրանսիացի նշանավոր առակախոս Քլարիս Ֆլորիանի «Նումայ Պոմպիլիոս» պատմա-բարոյախոսական վեպի թարգմանությունը` ֆրանսերենից։ Պետք է ենթադրել, որ ինքնուրույն երկեր չունենալով, տպարանը հարկադրված է եղել գոհանալու միայն թարգմանություններով։ Դա էլ է կարճ տևել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1812 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Չեննայ
Չիվեթել Էջիոֆոր

**Չիվեթել Էջիոֆոր** (), ), բրիտանացի դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ, Օսկար և Էմմի մրցանակաբաշխության թեկնածու և հինգ անգամ եղել է Ոսկյա գլոբուս մրցանակի թեկնածու։ Դերասանը 2000 թվականին պարգևատրվել է Ջեք Թինկերի մրցանակով, իսկ 2001 թվականին առաջադրվել է Լաուրենս Օլիվերի անվան թատերական մրցանակի։ Կինեմատոգրաֆիայի բնագավառում «12 տարվա ստրկություն» պատմական դրամայում խաղացած ստրուկ Սողոմոն Նորտապի դերի համար շնորհվել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում նաև Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակ։

## Կենսագրություն
Բրիտանական ծագմամբ սևամորթ Չիվեթել Էջիոֆորը ծնվել է 1977 թվականի հուլիսի 10-ին Լոնդոն քաղաքում, ընտանիքը պատկանում է Igbo ժողովրդին։ Հայրը՝ Արինզ Էջիոֆորը եղել է բժիշկ։ Հոր հետ 11 տարեկան հասակում Նիգերիայում վթարի է ենթարկվել, որի արդյունքում հայրը մահացել է։ Բարեբախտաբար Չիվեթելը ողջ է մնացել, սակայն նրա ճակատին մնացին հետքեր։

## Անձնական կյանք
Հանդիպում է կանադացի դերասանուհի Սարի Մերսերի հետ, երեխաներ չունի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Lost on you

**«Lost on You»**, ամերիկացի երգչուհի LP-ի սինգլը նրա *Death Valley* երրորդ մինի ալբոմից։ Տևողությունը 4 րոպե 26 վայրկյան է։ «Lost on You»-ն կոմերցիոն հաջողություն է ունեցել, գլխավորել է ութ եվրոպական երկրների (Վալոնիա, Ֆրանսիա, Հունաստան, Իսրայել, Լեհաստան, Ռումինիա, Սերբիա և Թուրքիա) հիթ-քշերթներ։ Սինգլը նաև ստացել է կրկնակի «Platinum» մրցանակ «Federazione Industria Musicale Italiana»-ի (Իտալական երաժշտական ինդուստրիայի ֆեդերացիա) կողմից 100,000 օրինակով վաճառվելու համար։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

!scope="row"|Greece (IFPI Greece)
|Platinum
|6,000
|-

|-

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Lost on You» սինգլը Youtube-ում
* [LP-ն [Ինստագրամ]ում]

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Ճնճղաձուկ

**Ճնճղաձուկ**, **պինագոր** կամ **կլորալողակ** (), սկորպենակերպերի կարգի կլորալողակայինների ընտանիքին պատկանող ձկնատեսակ։

Ընտանիքի կարևորագույն ներկայացուցիչներից է։ Սկանդինավյան թերակղզու երկրներում ճնճղաձուկը օգտագործվում է լայնորեն արդյունաբերության մեջ։

Բացի այդ, Մերձալթյան երկրներում՝ Լատվիայում, Էստոնիայում և Լիտվայում, ճնճղաձկան ձկնկիթը ներկում են սև գույնի և աղ դնելուց հետո վաճառում։ Այն վերածվում է մորեների խավիարի, որը հյուսիսեվրոպացիները վաճառում են *«կավիար» պիտակով*։

## Տարածվածություն
Տարածված է հիմնականում հյուսիսային բարեխառն գոտում, մասնավորապես՝ Սպիտակ և Բարենցի ծովերում։ Հանդիպում է հյուսիսային երկրների ափերի մոտ։

Տարբեր եղանակներին հանդիպում են Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Դանիայի, Շվեդիայի, Նորվեգիայի, Ֆինլանդիայի, Մերձբալթիկայի ափերի մոտ։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը հասնում է 60 սմ-ի և կշռում է 5 կգ։ Մարմինը գնդաձև է, հատկապես հաստ է առջի մասը։ Պոչի հատվածը բավականին կարճ է և կողմնային մասերից սեղմված։

Մարմինն արտաքինից ծածկված է ոսկրային թմբիկներով։ Ապրում է ծովերի հատակի թարերի արանքում։ Ձվադրման շրջանում դառնում է դարչնակարմրավուն։ Դա պայմանավորված է փոփոխական մարմնի գույնով։ Ճնճղաձկան փորի հատվածի լողակները կարմրավարդագույն են. մեջքը մուգ է, կապտագորշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կլորալողակայիններ
Կառլո Կրիվելի

thumb|200px|Մարիամ Մագդաղենացի
**Կառլո Կրիվելի,** իտալացի նկարիչ։ Ծնվել է 1430 կամ 1435 թվականին Վենետիկում։ Մահացել է 1495 թվականին Ասկոլի Պիչենոում։ Ծնվել է նկարիչների ընտանիքում։ Սովորել է Վենետիկում և Պադովայում։ Կյանքի մեծ մասը անցկացրել է Մարկեում, Ասկոլի Պիչենոում և Դալմաթիայում։ Կրիվելին միշտ շեշտում էր իր ծագումը, ստորագրելով իր աշխատանքները՝ «Կառլո Կրիվելի Վենտիկցի» ():

## Կենսագրություն
Կառլո Կրիվելին վենետիկցի նկարիչ՝ Յակոբո Կրիվելի, որդին է։ Վերջինիս նկարներն այժմ հայտնի չեն, նա ապրել է Սուրբ Մավսէսի ծխական համայնքում։ 1444 թվականի փաստաթղթերում կա հիշեցում Կառլոի փոքր եղբոր՝ Վիտորիո Կրիվելի մասին։ Կառլոի ծննդյան ամսաթիվը հայտնի չէ։ 1457 թվականին նա արդեն չափահաս էր, քանի որ Վենետիկում դատապարտվել էր մեղադրվելով ամուսնական անհավատարմության մեջ, որ կատարել էր Տարսիեում նավաստի Ֆրանչեսկո Կորտեզեի կնոջ հետ, ենթարկվելով 6 ամիս ազատազրկման և վճարելով դրամական տուգանք։ Կրիվելիի ուսման հետ կապված փաստացի հաստատված տվյալներ չկան։ Բայց ելնելով նրա առաջին ստորագրված նկարից, կարելի է տեսնել ժամանակակից պադովական դպրոցի, առաջին հերթին Սկվարչոնեի և ապա Վերածնունդի գաղափարների ազդեցությունը, որոնց հետ նրան ծանոթացրել էին Լիպպին և Դոնատելլոն։ Կարևոր է, որ Կառլոն եղել է Անտոնիո Վիվարինիի, Ջովանի դե Ալեմանայի և Բարտալամեո Վիվարինի աշակերտը։ Երկու նոտարական ակտեր (1463 թվականի հունիսի 23 և 1465 թվականի սեպտեմբերի 11) վկայում են նկարչի Զադար քաղաքի քաղաքացիությունը, որտեղ իր հետ ապրել և աշխատել է եղըայրը՝ Վիտտորիոն։ 1468 թվականին տեղափոխվել է Մարկե շրջան և աշխատել է այնտեղ մինչև կյանքի վերջ։ Ուշ գոթական ոճի, կրոնական թեմաներով նկարների հեղինակ Կրիվելին աշխարհիկ նկարներ գրեթե չի նկարել։ Նկարների մեջ ընդգծված է ֆեոդալական, ասպետական մշակույթը։ Հեղինակը հարուստ է դեկորատիվ խորանային նկարներով, տիրամոր իդեալական պատկերներով և նրբագեղ հագնված սրբապատկերներով։

Կրիվելին երկար ժամանակ եղել է մոռացված և նորից հիշվել է 19-րդ դարում, մեծապես շնորհիվ երկու իտալացի հետազոտողների՝ Աբբատ Լանցի (Abbot Lanzi) և Ամիկո Ռաչիի (Amico Ricci)։ Նրա աշխատանքների մեծ մասը գտնվում են Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Карло Кривелли at Artcyclopedia
* At WGA.HU
* Биография

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վենետիկ քաղաքում ծնվածներ
Քվանտային գեներատոր

մինի|Լազերի կիրառմամբ Դոպլերյան սպեկտրոսկոպիա (ՆԱՍԱ)
մինի|Չարլզ Տաունսն ու իր նախագծած առաջին մազերը
մինի|Ջրածնային մազեր
**Քվանտային գեներատոր,** ատոմների և մոլեկուլների հարկադրական ճառագայթման վրա հիմնված ԷՄ ճառագայթման աղբյուրների ընդհանուր անվանում։ Կախված այն բանից, թե ինչ երկարությամբ ալիք է ճառագայթում քվանտային գեներատորը, այն կարող է տարբեր կերպ անվանվել՝
* լազեր (օպտիկական տիրույթ);
* մազեր (միկրոլաիքային տիրույթ);
* ռազեր (ռենտգենյան տիրույթ);
* գազեր (գամմա ճառագայթման տիրույթ)։

## Ստեղծման պատմություն
Քվանտային գեներատորի աշխատանքը հիմնված է դեռևս Այնշթայնի կողմից առաջարկված հարկադրական ճառագայթման վրա։ Երբ քվանտային համակարգը գրգռված է և միաժամանակ առկա է քվանտային անցմանը համապատասխան հաճախությամբ ճառագայթում, ցածր էներգիական մակարդակ անցման հավանականությունը արդեն առկա ճառագայթման ֆոտոնների խտությանը համեմատական մեծանում է։ Այս պայմաններում քվանտային գեներատորի ստեղծման գաղափարը պատկանում է սովետական ֆիզիկոս Վալենտին Ֆաբրիկանտին (1940-ական թվականների վերջ)։

1-ին մազերը ամոնիակի մոլեկուլների վրա միաժամանակ իրարից անկախ ստեղծել են ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկական ինստիտուտում Նիկոլայ Բասովն ու Ալեքսանդր Պրոխորովը և կոլումբիական համալսարանում Չարլզ Տաունսն իր աշխատակիցների հետ։

1954 թվականին նրանց այս աշխատանքի համար շնորհվել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ։

## Գրականություն
* Ландсберг Г.С. Элементарный учебник физики. Том 3. Колебания и волны. Оптика. Атомная и ядерная физика. - 1985.
* Херман Й., Вильгельми Б. "Лазеры для генерации сверхкоротких световых импульсов" - 1986.

Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա
Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Լույսի աղբյուրներ
Անզակ (թխվածքաբլիթ)

[thumb|250 px|[Թխվածքաբլիթ անզակ]]
**Անզակ**, քաղցր թխվածքաբլիթի տարատեսակ, հայտնի է Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։ Այն պատրաստում են վարսակի փաթիլներից, ալյուրից, կոկոսից, շաքարավազից, կարագից, օշարակից, սոդայից և եռման ջրից։ Անզակ թխվածքաբլիթը վերջերս ասոցացվում է ավստրալիական և նոր զելանդական բանակային կորպուսի (ԱՆԶԱԿ) հետ, որը ստեղծվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Այդպիսի թխվածքաբլիթները հաճախ ուղարկում էին հարազատներին, քանի որ նրանք կարող էին պահպանվել երկար ժամանակ։ Այսօր անզակ թխվաքաբլիթը արտադրվում է գործարանում և ունի վաճառքի մեծ պահանջարկ։
Թխվածքաբլիթը արտադրվում է նաև բանակի համար և աչքի է ընկնում իր բաղադրությանբ, որը կարող է փոխարինել նաև հացին։

## Ծագում
Կան մի քանի տարբերակներ Անզակ թխվածքաբլիթի ծագման մասին, բայց հիմնականում կարծում են, որ ստեղծվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1914-1915 թթ.): Կարծիք կա այն մասին, որ թխվածքբլիթը ստեղծվել է հենց զինվորների կողմից, ինչ եղել է ձեռքի տակ, նրանով էլ փորձել են բազմազան դարձնել իրենց սննդի չափաբաժինը։ Սակայն մեծամասնությունը ենթադրում է, որ թխվածքաբլիթները ստեղծել են ավստրալիացի և նոր զելանդացի կանայք։ Կա նաև այլ տարբերակ,որ Անզակ թխվածքաբլիթը շոտլանդական վարսակով բլիթների մի տեսակ է։

## Ժամանակակից ճանաչվածություն
Այսօր Անզակ թխվածքաբլիթը արտադրվում է լայն մասշտաբներով և վաճառվում։ Թխվածքաբլիթի բրիտանական տարբերակը բերում է տարեկան 4% եկամուտ և տարածվում է Անգլիայի խոշոր սուպերմարկետներում։
Անզակ թխվածքաբլիթը մինչև օրս տրվում է կանադացի զինվորներին Սուրբ Ծննդյան տոնին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История печенья на сайте «День АНЗАК»  
* Блог посвящённый печенью АНЗАК на сайте Австралийского военного мемориала  
* Статья о печенье на сайте pechenuka.ru

Կատեգորիա:Ավստրալիական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդական խոհանոց
Տաո

::*Այս հոդվածը [[Վրաստան]]ի պատմական Տաո-Կլարջեթ երկրամասի մասին է։ Տե՛ս նաև [[Մեծ Հայք]]ի պատմական [[Տայք]] նահանգին վերաբերվող հոդվածը*
մինի|265px|աջից|Ղուլվաթի ամրոցը Տաոյում
**Տաո** կամ **Տաո-Կլարջեթ** (), Մեծ Հայքի թագավորության Տայք նահանգի վրացական անվանումը։

Միջնադարում այս տարածքներում կազմավորվել է Տաո-Կլարջեթի թագավորությունը, որը հայկական աղբյուրներում հիշատակվում է Տայքի կյուրոպաղատություն կամ Տայք-Կղարջքի իշխանություն անվանումներով։

Ներկայումս՝ պատմական Տաո նահանգի տարածքում գտնվում են Թուրքիայի Հանրապետության Էրզուրում, Արդվին և Արդահան մարզերը։

## Պատմություն

Տաոն մշտապես եղել է հայոց և վրաց պետականության գոյատարածքներից մեկը։ Կան վկայություններ, որ այս տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Առաջին հիշատակումները մեզ են հասել ասորեստանյան և ուրարտական արձանագրություններից։ Մ.թ.ա. 401 թվականին հույն պատմիչ Քսենոփոնը իր «Անաբասիս» աշխատությունում հիշատակում է «տայոխների» երկիրը։

Մինչև 3-րդ դարը Տայքը եղել է արքունական կալվածք և զորակայան։ 8-րդ դարի վերջին Տաոն անցնում է վրաց Բագրատիոնիների իշխանության տակ։

7-րդ դարում՝ արաբական տիրապետության շրջանում, Վարազ-Տիրոց Բ Բագրատունին, ով դարձել էր հայոց մարզպան (628-634), իր տարածքներին է միացնում նախկին Մեծ Հայքի Տայք նահանգը։ Ավելի ուշ Բագրատունիներին անցնում են Գուգարքի գավառներից Կղարջքը, իսկ հայոց իշխան Աշոտ Մսակեր Բագրատունու (790-826) օրոք՝ Այրարատի գավառներից Շիրակը, Արագածոտնը, Տուրուբերանի գավառներից՝ Տարոնը և այլն։ Բագրատունիները հիմնում են այդտեղ առանձին իշխանություններ։

Տաո-Կլարջեթի իշխանություն հիմնադրել է Աշոտ I Կյուրոպաղատը (813-830), ով պայմանագիր է կնքել Բյուզանդիայի հետ՝ արաբական տիրապետությունից Վրաստանը ազատելու համար և ընդունել է կյուրոպաղատի տիտղոսը։

## Տես նաև
* Տաո-Կլարջեթի իշխանություն
* Տայք
* Դիաոխա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի պատմական շրջաններ
Կատեգորիա:Տայք-Կղարջք
Տասներեք ասորի հայրեր

[մինի|Դավիդ Գարեջելի [18-րդ դարի մանրանկարչություն]]
**Տասներեք ասորի հայրեր** (), համաձայն Վրաց Եկեղեցու ավանդության՝ եղել են քրիստոնյա վանականության քարոզիչների խումբ, որը 6-րդ դարում եկել է Վրաստան։ Քրիստոնեական պատմագիրներն ասորի հայրերին հիշատակում են որպես Վրաստանում վանքեր հիմնադրողների և վանական շարժման նախաձեռնողների։

## Պատմություն
Ասորի հայրերի վարքերը առկա են միայն վրացական միջնադարյան վարքագրական երկերում, և դրանցից դուրս այլ աղբյուրներում նրանց մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Այս վարքերի մի մասը կազմվել է միայն 18-րդ դարում՝ եկեղեցական օգտագործման համար, սակայն նրանցից չորսը պահպանվել են հին ձեռագրերում՝ բնագիր և խմբագրված տարբերակներով։ Այս վարքերի հեղինակների հարցը հակասական է. որոշ գիտնականներ դրանց մի մասի հեղինակությունը վերագրում են Վրացի կաթողիկոսներ Արսեն I-ին (830-887) և  Արսեն II-ին (955-980), իսկ մյուս մասի համար էլ ենթադրում են, որ դրանք կազմվել են 7-րդ դարի վերջերին
։
Ժամանակակից Վրաստանի շատ վանքեր կոչվել են ի պատիվ ասորի հայրերի։ Այս վանքերը հիմնվել են և՛ ասորի հայրերի, և՛ նրանց աշակերտների կողմից և մեծ դեր են խաղացել վրաց ժողովրդի ինքնության կայացման գործում։ Գրավոր և բանավոր աղբյուրները պահպանել են 13 ասորի վանականների անունները, որոնք 6-րդ դարում լայն գործունեություն են ծավալել Վրաստանում։ Հավանաբար ասորի վանականների քանակը (13) խորհրդանշանական բնույթ ունի և ակնարկում է Հիսուս Քրիստոսին և նրա 12 առաքյալներին, որոնց նմանողությամբ այս վանականները լուսավորեցին Վրաստանը։

Ժամանակակից գիտության մեջ այս խմբի ազգային և դավանաբանական ինքնության հարցը դեռևս մնում է խնդրահարույց։ Ուսումնասիրողների մի մասը ենթադրում է, որ խնդրո առարկա վանականները ասորական կրթություն ստացած վրացիներ էին, իսկ մյուս մասն էլ կարծում է, որ նրանք ասորի քարոզիչներ էին կամ փախստականեր Սիրիայից։ Նրանց դավանաբանական կողմնորոշման մասին նույնպես հստակություն չկա. հավանական է, որ նրանք միաբնակ էին, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում Վրաց Եկեղեցին նույնպես հարում էր միաբնակությանը։

## Ասորի հայրեր
# Դավիթ Գարեջելի - Դավիթ Գարեջայի վանքային համալիր
# Հովհաննես Զեդազենի - Զեդազենի վանք
# Աբիբոս Նեկրեսելի-Աբիբուս Նեկրեսի  վանքը
# Շիո Մղվիմելի - Շիո Մղվիմե վանք 
# Հովսեփ Ալավերդելի-Յովսեփ Ալավերդու վանք 
# Անտոն Մարտկոպելի-Մարտկոպի վանքը
# Թադեոս Ստեփանծմիդելի-Թադեոս Ստեփանծմինդա վանքը
# Պիրոս Բրետելի-Բրետի վանք
# Հեսսե Ծիլկնելի-Հեսսե Ծիլկանի վանք
# Ստեփանեն Կիրսելի-Կիրսա վանք
# Իսիդոր Սամտավնելի- Իսիդոր Սամտավիսի
# Միքայել Ուլումբոլի-Միքայել Ուլումբո 
# Զենոն Իղալթոելի-Զենոն Իղալթո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*The Yezidi Kurds and Assyrians of Georgia, Journal of the Central Asia & the Caucasus, Iraklii Chikhladze, Giga Chikhladze. (3/21/2003)
**Following the way of Assyrian Holy Fathers 
*The Assyrians of Georgia: Ethnic Specifics Should be Reserved 
*David Gareji Monasteries and Hermitage from Unesco

Կատեգորիա:6-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:Տասներեք ասորի հայրեր
Մադլեն եկեղեցի

**Մադլեն եկեղեցի** (), սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու եկեղեցին Փարիզի 8-րդ շրջանում։ Հրապարակի մյուս շինությունների հետ ներկայացնում է ֆրանսիական կլասիցիզմի ճարտարապետության չափանիշները։ 
Հունա-հռոմեական տաճար, բնօրինակը եղել է Մեզոն Կարեն Նիմում։
* Երկարությունը՝ 108 մ
* Լայնությունը՝ 43 մ
Բեմի վրա 52 սյուներ են, որոնք ամբողջությամբ շրջապատում են շինությունը, ամեն մի սյան բարձրությունը 19,5 մ։ Տաճարը լուսավորվում է տանիքի միջոցով, ի տարբերություն մյուս տաճարների եկեղեցին չունի ոչ պատուհաններ, ոչ տրանսեպտ։ Տաճարի ճակատային մասում տեղադրված են քանդակների խումբ «Սարսափելի դատարանը» անվանումով, որը Ֆիլիպ Օնորե Լեմերի աշխատանքն է։

## Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման պատմությունը տևեց 85 տարի, քանի որ XVIII դարի վերջին և XIX դարի սկզբներին Ֆրանսիայում քաղաքական անկայունություն էր։ Շինարարությունը սկսվել է Լյուդովիկ XV օրոք ճարտարապետ Կոնտանա դ’ Իվրիի ղեկավարությամբ։ Եկեղեցու նախնական նախագիծը օգտագործվեց Սուրբ Լյուդովիկի եկեղեցու համար հաշմանդամների տանը։
1790 թվականին շինարարությունը կանգնեցվեց։ 1806 թվականին Նապոլեոնը ճարտարապետ Վինյոնին կառուցել փառքի սրահ կայսերական բանակի համար։ Այն ինչ կառուցվել էր մինչ այդ քանդվեց։ 1814 թվականին Լյուդովիկ XVIII ցանկացավ, որպեսզի վերակառուցվող շենքը դառնա եկեղեցի ի հիշատակ Լյուդովիկ XVI և Մարիա Անտուանետային։ 1846 թվականին եկեղեցին կառուցվեց և օծվեց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Մադլեն եկեղեցու նկարների հավաքածու 
* Եկեղեցու եռաչափ մոդել 

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փարիզի եկեղեցիներ
Ասիայի ամենաբարձր շինություններ

thumb|400px|right|Ասիայի 10 ամենաբարձր շենքները (2014 թվական)
Ստորև ներկայացվում են Ասիայի բարձր շինությունների ցանկը, որոնց բարձրությունը անցնում է 300 մետրից։ 2015 թվականի օգոստոսի տվյալներով այդպիսիք 90 են, որոնցից 4-ը երկվորյակ շենքներ են և ներկայացված են մի կետով։ Ասիայի (աշխարհի) ամենաբարձր շենքը, Բուրջ Խալիֆան 828 մետր, Դուբայ, ԱՄԷ ։ 90 ամենաբարձր շենքներից 43-ը գտնվում են Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության տարածքում չհաշված Թայվանը և Հոնկոնգը և 25-ը ԱՄԷ-ում, մնացած ասիական երկրներում այսպիսի կառույցները եզակի թվով են։ Այս ցանկում գտնվում են միայն այն կառույցները , որոնք ամբողջովին գտնվում են Ասիայի տարածքում։ Ռուսաստանի երկնաքերները ներկայացված չեն, քանի որ գտնվում են Ասիայի և Եվրոպայի տարածքում։
Բարձրահարկ կառույցների շինարարությունը Ասիայում մեծ թափով սկսվեց 1990-ական թվականներին երկրորդ կեսին, այդ պատճառով 90 կառույցներից միայն երեքն են կառուցվել 1997 թվականից շուտ։
Այս ցանկում ներառված են նաև կառույցներ, որոնց շինարարությունը դեռևս չի ավարտվել, բայվ նրանք արդեն հասել են իրենց հաշվարկման մաքսիմալ բարձրության և շարունակում են ակտիվ կառուցվել։
Կարելի է նշել , որ 300 մետրից բարձր երկնաքերներ չկան այնպսիսի տնտեսապես զարգացած երկրներում, ինչպիսիք են Ճապոնիան և Սինգապուրը։ Ճապոնիայի դեպքում դա կապված է շրջանի բարձր սեյսմիկ վտանգի հետ, Սինգապուրի դեպքում` երկրի ավիացիոն դեպարտամենտի արգելիքի հետ. կառույցենրը չպետք է բարձր լինեն 280 մետրից։
## Քանակական աղյուսակ
*  — 43 կառույց 300 մետրից բարձր
*  — 25
*  — 6
*  — 4
*  — 3
*  և  — 2
* , , ,  և  — 1
## Ասիայի ամենաբարձր շենքեր
Բարձրության տեսակավորումը ։ Հավասարման նշանը հերթական համարից հետո նշանակում է , որ մի քանի կառույցներ ունեն նույն բարձրությունը ։ Բարձրություն սյունակում մատնացույց է արված ճարտարապետական բարձրությունը , այսինքն առանց ալեհավաքների, դրոշների և այլ ցուցադրված կառուցվածների։ Շեղատառ ընդգծված են կառույցները, որոնք ամբողջովին հասել են նախագծային բարձրության, բայց ներկայացված չեն պարզաբանման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիա
Կատեգորիա:Երկնաքերներ