Սանտա Մարիա դեյ Կարմինի

**Սանտա Մարիա դեյ Կարմինի**, **Սանտա Մարիա դել Կարմելո**, կամ պարզապես **Կարմինի**, փոքրիկ կաթոլիկ եկեղեցի է Դորսոդուրո թաղամասում,  Վենետիկում, որը կառուցված է վաղ վերածննդի ոճով: Եկեղեցուն կից է Սկուոլա Կարմինինը:

## Պատմություն
մինի|ձախից|150пкс|Եկեղեցու զանգակատուն
Եկեղեցին առաջին անգամ հիշատակվում  է XIV դարում։ Սկզբնապես այն անվանվել էր Սանտա Մարիա Ասունտա։ Եկեղեցին օծվել է 1348 թվականնին։ Կարմելիտների միաբանությունը, որի անունն է եկեղեցին կրում, պաշտոնապես հիմնադրվել է 1597 թվականին և ձևավորվել է Pinzocchere dei Carmini կանանց բարեգործական կազմակերպությունից։ Այս կազմակերպության անդամները սերտ կապեր ունեին հարևան Կարմելիտների միաբանության հետ, քանի որ նրանք վանականների համար կարում էին սկապուլյարիաներ: Եկեղեցու խորանն ու կողմնակի ժամատները վերակառուցել  է Սեբաստյանո Մարիանին՝ Լուգանոյից, 1507-1514 թվականներին։

### Զանգակատուն
Եկեղեցու զանգակատունը (արևմտյան՝ կամպանիլան) կառուցվել է 1290 թվականին։ Այն վնասվել է 1347, 1410 և 1511 թվականների երկրաշարժերի հետևանքով։ Վերջին աղետը լուրջ վնասներ պատճառեց աշտարակին, և այն նույն տարում քանդվեց։ 1520 թվականին դրա տեղում կառուցվեց ավելի բարձր կառույց, սակայն աշտարակը շուտով սկսեց թեքվել՝ հիմքի նստվածքի պատճառով։ 1688 թվականին աշտարակի հիմքը ամրապնդվեց Ջուզեպպե Սարդիի կողմից։ Երբ 1756 թվականին աշտարակին հարվածեց կայծակը՝ վանականները զանգերը հնչեցնելիս այնքան վախեցան, որ խուճապահար փախուստի ընթացքում նրանցից մեկը պատահաբար գլուխը հարվածեց պատին և մահացավ։ Ներկայումս աշտարակի բարձրությունը 66 մետր է։ Այն պսակված է ութանկյուն ցիլինդրով, որի վրա կանգնած է Մադոննա դել Կարմինեի արձանը, որը վերականգնվել է 1982 թվականին Ռոմանո Վիոյի կողմից, քանի որ բնօրինակը ոչնչացվել էր կայծակի հարվածից։
մինի|ձախից|150пкс|Լորենցո Լոտտոյի նկարըն եկեղեցում

## Նկարագրություն

### Արտաքին հարդարանք
Եկեղեցու ճակատը կառուցված է կարմիր աղյուսից, իսկ այն պատող քիվերը՝ մարմարից։ Քիվերում տեղադրված են Ջովանի Բուորայի հեղինակած քանդակներով զարդարված կիսաշրջանաձև պատկերը։ Ճակատին առկա կիսաշրջանաձև կամարները վկայում են եկեղեցու պատկանելությունը Վերածննդի ճարտարապետությանը։ Սակայն շինության ծայրամասերը կառուցված են գոթական ոճով և ներառում են բյուզանդական ճարտարապետության տարրեր։

Եկեղեցու մուտքը  գտնվում է ճակատի կենտրոնում, որի կողքին տեղադրված է երկու կիսաշրջանաձև լուսամուտ։ Մուտքը վերևից զարդարված է Մադոննայի և Մանկան արձանով։ Դրանից վերև՝ պատին գտնվում է վեցանկյուն լուսամուտ, իսկ ամենավերևում՝ երեք շրջանաձև պատկերների միջև երևում է 16 ճառագայթ ունեցող աստղ։

Տանիքի մակարդակում տեղադրված են Եղիսեի և Եղիայի արձանները, ովքեր համարվում են կարմելիտների օրդենի հիմնադիրներ։ Եկեղեցու հետևի պատին (հակաճակատին) գտնվում է Յակոպո Ֆոսկարինիի (Սան Մարկոյի դատախազ և նավատորմի ծովակալ) մեծ արձանը՝  որի ընտանեկան պալատը գտնվում է  ջրանցքի հակառակ կողմում։

### Ներքին հարդարանք
Երկրորդ մատուռի պատերին երևում է «Հովիվների երկրպագությունը» որմնանկարը (1509 -1511 թվական), որը նկարվել է Չիմա դա Կոնելյանոյի կողմից։ Երրորդ մատուռում՝ աջ կողմում, գտնվում է «Մադոննա դել Կարմելո Սուրբերի հետ» որմնանկարը (1595 թվական), որի հեղինակներն են Պասե Պաչեն և Ջովանի Ֆոնտանան։ «Կույսություն» արձանը՝ ձախում, և «Համբերություն» (1722-1723 թվական) արձանը՝ աջում, կերտել ել են համապատասխանաբար Անտոնիո Կոռադինին և Ջուզեպպե Տորետտոն։ Բրոնզե հրեշտակները, որոնք զարդարում են բազրիքը, ստեղծվել  են Ջիրոլամո Կամպանյայի կողմից։ Առջևի հատվածը, որը փայտից փորագրել է Ֆրանցիսկո Բերնադոնին, պատկերում է «Աստվածածնի հրաշքները» (1724 թվական)։ «Խորան» քանդակի հեղինակը Ջովանի Անտոնիո Սկալֆարոտտոն է։

Կարմելիտների միաբանության պատմությունից դրվագներ են պատկերված միջին նավի նկարների վրա. Տանիքը զարդարում է Սեբաստյանո Ռիչչիի «Սկապուլյարիի փառավորումը» որմնանկարը (1709 թվականին)։ Հարդարման աշխատանքները ավարտվել են Պիետրո Բյանկինի կողմից՝ հավելյալ նկարազարդելով Աբբոնդիո Ստացիոին։ Որմնանկարում հրեշտակները պահում են սկապուլյարիան, իսկ տեքստը նշում է, որ այն Կարմել լեռան զարդն է։ Մտնելով սրբատեղի, կարող եք տեսնել գիլդիայի զոհասեղանը (1548 թվական), որը զարդարված է «Հիսուսը ուսուցիչների միջև Երուսաղեմի տաճարում» (1541-1542) պատկերով, որի հեղինակն է Յակոպո Տինտորետտոն։

Երրորդ մատուռը ձախից հետաքրքիր է «Խաչից հանում» խորաքնդակով (մոտ 1476 թվական), որի հեղինակը Ֆրանչեսկո դի Ջորջոն է: Այս մատուռի դիմաց տեղադրված են Մարկո Վիչենտինոյի, Յակոպո Պալմա Կրտսերի և Գասպարո Դիցիանիի նկարները։ 

### Մենաստան
Մենաստանը վերակառուցվել է XVII դարի կեսերին և փակվել է Նապոլեոնի կողմից 1810 թվականին։ Բակի կենտրոնում գտնվող ջրհորը թվագրված է 1762 թվականով և հետաքրքիր է Կարմելիտների միաբանության խաչով։ Աջ կողմում շենքին կից գտնվում է մենաստանի բակը։ Մենաստանը վերակառուցվել է XVII դարի կեսերին և փակվել է Նապոլեոնի կողմից 1810 թվականին։ Բակի կենտրոնում գտնվող ջրհորը թվագրված է 1762 թվականով և հետաքրքրական է Կարմելիտների միաբանության խաչով։

## Արվեստում և զանգվածային մշակույթում

Սանտա-Մարիա-դեյ-Կարմինի եկեղեցին ներկայացված է նկարիչներ Թոմաս Սարջենթի և Ուոլթեր Սիկերտի նկարներում։

Եկեղեցու շենքը կարելի է տեսնել *[[Assassin’s Creed II|Assassin's Creed II]]* վիդեո խաղում, որի գործողությունները տեղի են ունենում XV դարի վերջին Իտալիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վենետիկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:1514 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1514 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով