Ճավայի բանկ

[link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jakarta_Indonesia_Museum-Bank-Indonesia-02.jpg|մինի|300x300փքս|Ճավայի բանկի նախկին գլխավոր գրասենյակը Բատավիայում, այժմ՝ Ինդոնեզիայի բանկի թանգարանը [Ջակարտա|Ջակարտայում]]
**Ճավայի բանկը** (կրճատ՝ **DJB**) Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանում թղթադրամներ թողարկող բանկ էր, որը հիմնադրվել է 1828 թվականին և ազգայնացվել է 1951 թվականին Ինդոնեզիայի կառավարության կողմից՝ դառնալով նորանկախ երկրի կենտրոնական բանկ, որը հետագայում վերանվանվել է Ինդոնեզիայի բանկ: Մեկ դարից ավելի Ճավայի բանկը Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանում ֆինանսական համակարգի կենտրոնական հաստատությունն էր՝ «մեծ երեք» առևտրային բանկերի (Նիդեռլանդների առևտրային ընկերություն, Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի առևտրային բանկ և Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի Էսկոմպտո ընկերություն) հետ մեկտեղ։ Այն և՛ թղթադրամներ թողարկող բանկ էր, և՛ առևտրային բանկ։

## Նախապատմություն
Ինդոնեզական կղզեխմբում հիմնադրված առաջին բանկը Bank van Courant-ն էր, որը հիմնադրվել է 1746 թվականին՝ առևտրային գործունեությունը աջակցելու համար: 1752 թվականին այն վերանվանվեց De Bank van Courant en Bank Van Leening և ստացավ Նիդերլանդական Արևելահնդկական ընկերության աշխատակիցներին վարկեր տրամադրելու լիազորություն: 1818 թվականին ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով այդ հաստատությունը փակվեց։

## Նիդերլանդական գաղութատիրության շրջան
Նիդեռլանդների թագավոր Վիլհելմ I-ը 1826 թվականին իրավունք տվեց Հնդկաստանում ստեղծել մասնավոր բանկ, որը կոչվեց De Javasche Bank: Այն հիմնադրվել է 1828 թվականի հունվարի 24-ին և հետագայում դարձել է Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի թողարկող բանկ՝ թողարկելով և կարգավորելով Նիդեռլանդական Հնդկաստանի գուլդեն:

1829 թվականին այն բացեց մասնաճյուղեր Սեմարանգում և Սուրաբայայում։ Հետագայում մասնաճյուղեր բացվեցին Պադանգում (1864), Մակասարում (1864), Ցիրեբոնում (1866), Սոլոյում (1867), Պասուրուանում (1867), Յոգյակարտայում (1879), Պոնտիանակում (1906), Բենգկալիսում (1907), Մեդանում (1907), Բանջարմասինում (1907), Տանջունգբալայում (1908), Բանդունգում (1909), Պալեմբանգում (1909), Մանադոյում (1910), Մալանգում (1916), Կուտարաջա / Բանդա Աչեհում (1918), Կեդիրիում (1923), Պեմատանգ Սիանթարում (1923) և Մադիունում (1928)։

Մինչև 1891 թվականը Նիդեռլանդների առևտրային ընկերությունը մայրցամաքային Նիդեռլանդներում ներկայացնում էր Ճավայի բանկը (DJB)։ Այդ տարի այն գրասենյակ բացեց Ամստերդամում, որը 1922 թվականին վերածվեց դուստր ձեռնարկության՝ Bijbank Javasche Bank կամ Javasche Bank Nederland անվամբ։ Որոշ ժամանակ անց Ճավայի բանկը գրասենյակ բացեց Նյու Յորքում։

1942 թվականի մարտին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի ճապոնական օկուպացիայի ներքո օկուպացիոն իշխանությունները փակեցին Ճավայի բանկը և բոլոր մյուս նիդերլանդական և արևմտյան բանկերը և փորձեցին բռնագրավել նրանց ակտիվների որքան հնարավոր է մեծ մասը։ Նրանք այն փոխարինեցին օկուպացված Ինդոնեզիայի համար ստեղծված ժամանակավոր կենտրոնական բանկով՝ Նանպո Կայհատսու Գինկո անվամբ։ Ճավայի բանկը կարողացավ վերաբացվել միայն 1945 թվականի ամռան վերջին Ճապոնիայի կապիտուլյացիայից հետո։

## Ազգայնացում և հետևանքներ
1951 թվականին  Սուկառնոյի կառավարությունը Ճավայի բանկը ազգայնացրեց և 1953 թվականի հուլիսի 1-ին վերանվանեց Ինդոնեզիայի բանկ։ Այդ ժամանակ եվրոպացիները դեռևս կազմում էին Բանկի աշխատակիցների չորս հինգերորդը։

1962 թվականին Ինդոնեզիայի բանկը տեղափոխվեց նոր գլխավոր գրասենյակի շենք: Ջակարտայի կայարանի հրապարակում գտնվող նրա նախորդ գլխավոր շենքը թողնվել էր բախտի քմահաճույքին: Այն վերանորոգվել է 2000-ականներին և վերաօգտագործվել որպես Ինդոնեզիայի բանկ թանգարան, որը բացվել է 2009 թվականի հուլիսի 21-ին:

1966 թվականին բանկի Ամստերդամում գտնվող մասնաճյուղը դարձավ Ինդոնեզիայի արտասահմանյան բանկը, որը հետագայում վերանվանվեց Indover Bank: 2008 թվականին այն վերջնականապես լուծարվեց։

## Բանկի ղեկավարություն
Ճավայի բանկի նախագահների թվում են եղել՝

* Քր. դե Հաան (1828–1838)
* Սի Ջեյ Սմալդերս (1838–1851)
* Էմանուել Ֆրանցիսկոս (1851–1863)
* Կարել Վիգերս վան Կերխեմ (1863–1868)
* Ջ.Վ.Կ. Դիպենհայմ (1868–1870)
* Ֆոկկո Ալտինգ Միս (1870–1873)
* Նորբերտուս վան դեն Բերգ (1873–1889)
* Սակո Զևերիյն (1889–1893)
* Դ. Գրունևելդ (1893–1898)
* Յ. Ռեյզենբախ (1899–1906)
* Ժերար Վիսերինգ (1906–1912)
* Էդե Զեյլինգա (1912–1924)
* Լեոնարդուսի ճամփորդություն (1924–1929)
* Ջերարդ վան Բուտինգհա Վիչերս (1929–1945)
* Ջ.Կ. վան Վավերեն (1946)
* Ռ.Է. Սմիթս (1946–1949)
* Անդրե Հուվինկ (1949–1951)
* Սյաֆրուդդին Պրավիրանեգարա (1951–1953)

## Շենքեր
Բատավիայում գտնվող Ճավայի բանկի գլխավոր շենքը կառուցվել է 1909 թվականին նախկին քաղաքային հիվանդանոցի տեղում՝ Էդուարդ Կույպերսի և Մարիուս Յան Հուլսվիտի նախագծով։ Շենքը հիմնովին վերանորոգվել է 1926 թվականին՝ Կայարանի հրապարակում նոր ճակատային մաս կազմելով։ Երեք խոշոր բանկերի գլխավոր գրասենյակները կառուցվել են հարակից հողամասերի վրա 1920-ական և 1930-ական թվականներին, մասնավորապես՝ հյուսիսում գտնվող Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի Էսկոմպտո ընկերությունը, հարավում գտնվող Նիդեռլանդների առևտրային ընկերությունը և հյուսիս-արևելքում գտնվող Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանի առևտրային բանկը։

Ամստերդամի գրասենյակը բացվել է 1891 թվականին՝ Ռեգուլիերսդվարսստրատ 60 հասցեում, Հոլանդշե Հիպոթեքային բանկի գրասենյակային համալիրում: 1892 թվականի ապրիլին այն տեղափոխվել է Կեյզերսգրախտ 668: 1920 թվականին Ճավայի բանկը ընդլայնվել է և տեղափոխվել մոտակա Կեյզերսգրախտ 664 հասցեում գտնվող շենք, իսկ 1937-1939 թվականներին բանկը 664-666 համարների վրա կառուցել է նոր գրասենյակային շենք, որը նախագծվել է 1936 թվականին Քրիստիան Փոստհումուս Մեյես կրտսերի և Յակոբ վան դեր Լինդենի ճարտարապետական ​​ընկերության կողմից: Իրավահաջորդ կազմակերպություն՝ «Ինդովեր Բանկ»-ը, այնտեղ մնացել է մինչև 1992 թվականը, երբ տեղափոխվել է Ստադհաուդերսկադե։
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Batavia_TMnr_60047649.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Batavia_TMnr_60047649.jpg|Գլխավոր գրասենյակը Բատավիայում, մինչև 1926 թվականի վերանորոգումը
Պատկեր:2016_De_Javasche_Bank.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2016_De_Javasche_Bank.jpg|Ներքին դահլիճ (2016)
Պատկեր:Bank_Indonesia_Museum_inner_court.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_Museum_inner_court.jpg|Ներքին բակ (2018)
Պատկեր:Bank_Indonesia_Museum_stained-glass_window.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_Museum_stained-glass_window.jpg|Վիտրաժային պատուհան (2018)
Պատկեր:Keizersgracht_666-668,_kantoorgebouw_"De_Javasche_Bank"_(1937-39).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Keizersgracht_666-668,_kantoorgebouw_%22De_Javasche_Bank%22_(1937-39).jpg|Կեյզերսգրախտ 666-668, Ճավայի բանկի նախկին գրասենյակ Ամստերդամում
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Bandoeng_TMnr_60016843.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Bandoeng_TMnr_60016843.jpg|Բանդունգի մասնաճյուղ, կառուցված 1918 թվականին, այժմ՝ թանգարան
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Het_gemeentehuis_en_het_kantoor_van_de_Javasche_Bank_TMnr_10015457.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Het_gemeentehuis_en_het_kantoor_van_de_Javasche_Bank_TMnr_10015457.jpg|Մասնաճյուղ Մեդանում
Պատկեր:Bank_Indonesia_in_Medan.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_in_Medan.jpg|Նույն շենքը, այժմ՝ քաղաքապետարան և Ինդոնեզիայի բանկի մասնաճյուղ
Պատկեր:Bank_Indonesia_Solo_2009_Bennylin_13.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_Solo_2009_Bennylin_13.jpg|Մասնաճյուղ Սուրակարտայում
Պատկեր:Bank_Indonesia_Building,_Yogyakarta_(2025)_-_img_03.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_Building,_Yogyakarta_(2025)_-_img_03.jpg|Մասնաճյուղ  Ջոկյակարտայում
Պատկեր:Bank_Indonesia_Lama_di_Padang.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bank_Indonesia_Lama_di_Padang.JPG|Մասնաճյուղ Պադանգում
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_Bank_Indonesia_TMnr_10015484.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Kantoor_van_Bank_Indonesia_TMnr_10015484.jpg|Մասնաճյուղ Պալեմբանգում (1950-ականներ)
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Het_kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Soerabaja_TMnr_10015463.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Het_kantoor_van_de_Javasche_Bank_in_Soerabaja_TMnr_10015463.jpg|Մասնաճյուղ Սուրաբայայում
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_Javasche_Bank_te_Malang._TMnr_60005905.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_Javasche_Bank_te_Malang._TMnr_60005905.jpg|Մասնաճյուղ Մալանգում
Պատկեր:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Gebouw_van_de_Javasche_Bank_in_Koetaradja_Noord-Sumatra._TMnr_60008371.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Gebouw_van_de_Javasche_Bank_in_Koetaradja_Noord-Sumatra._TMnr_60008371.jpg|Մասնաճյուղ Բանդա Աչեհում


## Թղթադրամներ

Պատկեր:25_Guilders_-_Javasche_Bank_(1_April_1920)_-_Baldwin's_Hong_Kong_Coin_Auction_(2012).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:25_Guilders_-_Javasche_Bank_(1_April_1920)_-_Baldwin's_Hong_Kong_Coin_Auction_(2012).jpg|25 գուլդեն, 1920 թվական
Պատկեր:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-2,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1934.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-2,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1934.jpg|10 գուլդեն, 1934 թվական
Պատկեր:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-4,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1935.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-4,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1935.jpg|5 գուլդեն, 1935 թվական
Պատկեր:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-1,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1937.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-1,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_de_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1937.jpg|5 գուլդեն, 1937 թվական
Պատկեր:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-6,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_De_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1938.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Collectie_NMvWereldculturen,_TM-6017-6,_Bankbiljet,_'Bankbiljet_van_De_Javasche_Bank,_ontwerp_van_Lion_Cachet',_1938.jpg|50 գուլդեն, 1938 թվական


## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր