open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պավել Դանիլով

**Պավել Դանիլով** (, ), Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի մարտիկ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Խորհրդային Միության հերոս (1945)։

## Կենսագրություն
Պավել Դանիլովը ծնվել է 1894 թվականի հունիսի 20-ին Կոտելնիկովո գյուղում (այժմ` Յարոսլավլի մարզի Յարոսլավսկի շրջան) գյուղացու ընտանիքում։ Ստացել է նախնական կրթություն։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, պարգևատրվել երկու Գեորգիևյան խաչերով։ Քաղաքացիական պատերազմում մարտնչել է «կարմիրների» կողմից։ Վերադառնում է հայրենիք, աշխատում գյուղատնտեսության մեջ, մտնում կոլտնտեսություն։ 1942 թվականի հունվարին կամավոր ծառայության է անցնում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Նույն տարվա մայիսից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատում (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակցում է Լենինգրադի տակ մղվող մարտերին։ 1944 թվականի հունիսին կարմիրբանակային Պավել Դանիլովը Լենինգրադյան ռազմաճակատի 265-րդ հրաձգային դիվիզիայի 450-րդ հրաձգային գնդի հրաձիգ էր և աչքի է ընկնում Կարելական պարանոցի համար մղվող մարտերում։

1944 թվականի հունիսի 29-ին, երբ Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի Ռեպոլա բնակավայրի մոտ վաշտի հարձակումը կանգնեցվեց ֆիննական դզոտի կրակով, Դանիլովը կամավոր ոչնչացրեց այն, մոտենալով և վնասազերծելով գնդացրային հաշվարկը, ապահովեց վաշտի կողմից բարձունքի գրավումը։ Մարտում Դանիլովը վիրավորվեց, բայց մարտի դաշտը չլքեց։

Պատերազմի ավարտից հետո Դանիլովը զորացրվում է, վերադառնում հայրենիք և աշխատում սովխոզում։ Մահացել է 1950 թվականի հունվարի 9-ին, թաղված է Յարոսլավի մարզի Յարոսլավի շրջանի Պոնոմարյովո գյուղում։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է նաև մի շարք մեդալներով։ 1945 թվականի մարտի 24-ին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության հրամանագրով գերմանական զավթիչների դեմ մղվող մարտերում հրամանատարության մարտական առաջադրանքները օրինակելիորեն կատարելու, այդ գործում ցուցաբերած արիության ու հերոսության համար » կարմիրբանակային Պավել Դանիլովն արժանացավ Խորհրդային Միության հերոսի բարձր կոչման, նրան հանձնվեց Լենինի շքանշան և «Ոսկե Աստղ» մեդալ։

## Հիշատակ
Դանիլովի պատվին է կոչվում Վիբորգի փողոցներից մեկը։

## Գրականություն
* Герои Советского Союза։ Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.։ Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
* Буров А. В. Твои Герои, Ленинград. 2-е изд., доп. Л.։ Лениздат, 1970.
* Герои огненных лет. Ярославль։ Верхне-Волжское кн. изд., 1985.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Խառլամպի Բարանով

**Խառլամպի Կարպովիչ Բարանով** (, ), ռուս արաբագետ, արաբագիտության մոսկովյան դպրոցի հիմնադիրը, Ռուսաստանի գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1962), ռուս-արաբերեն բառարանի հեղինակ, պրոֆեսոր (1939)։
 
## Կենսագրություն
Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ Նախնական կրթությունն ստացել է Նովոչերկասսկի տարրական դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշում է ընդունվել Լազարյան ճեմարանի արաբապարսկաթուրքական բաժանմունք, որի համար ինքնուրույն սովորում է լատիներեն և այլ օտար լեզուներ։ 1912 թվականին ընդունվում է Լազարյան ճեմարան։ 1915 թվականին ավարտում է ճեմարանը և զորակոչվում բանակ, որտեղ նա ուղարկվում է սովորելու Մոսկվայի Ալեքսանդրյան ռազմական վարժարանում, ապա Գոլիցյան ճակատում ծառայության է անցնում կազակական մի գնդում։ Շուտով տեղափոխվում է Պետրոգրադ, որտեղ աշխատում է որպես թուրքերենի թարգմանիչ։ Հեղափոխությունից հետո արևելյան լեզուներ է դասավանդել Ֆրունզեի անվան ռազմական ինստիտուտում, ապա Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտում (նախկին Լազարյան ճեմարան), որը 1952 թվականին միանում է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտին։ Այստեղ դասավանդում է արաբերեն, ղեկավարում է արաբերենի, պարսկերենի, փուշտու և աֆրիկյան լեզուների միավորված ամբիոնը։ Եղել է արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան։ Բարանովի գլխավոր գործը եղել է «Ռուս-արաբերեն բառարան»-ի կազմումը։ Բառարանի վրա աշխատել է դեռևս ուսանող տարիներից և առաջին տարբերակը տպագրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ 1976 թվականին հրատարակվում է բառարանի լրացված, վերջնական տարբերակը (ավելի քան 42 000 բառ)։  

Կատեգորիա:Ռուս բառարանագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս արաբագետներ
Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Արաբները Բուլղարիայում

**Արաբները Բուլղարիայում** (, ), Բուլղարիայում ապրող արաբների ընդհանուր անվանումը։ Բուլղարաբնակ արաբները հիմնականում Արաբական թերակղզու երկրներից են` Լիբանանից, Սիրիայից, Պաղեստինից, Հորդանանից և Իրաքից։ Մի շարք էնիկ խմբեր նաև այստեղ են հաստատվել Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրներից` Եգիպտոսից, Մարոկկոյից, Ալժիրից, Թունիսից և Սուդանից։

## Պատմություն
Բուլղարիայի առաջին արաբներն ունեցել են սիրիական և լիբանանյան ծագում։ Վերջիններս այստեղ հաստատվել են սկսած 1960-ական թվականներին։ Նրանք հիմնականում ժամանել են Բուլղարիա կրթություն ստանալու նպատակով։

Համայնքի ավելի քան քառասունամյա պատմության մեւ Բուլղարիա են գաղթել ավելի քան 11 հազար արաբներ։ Նրանց մեծ մասը ստացել են Բուլղարիայի Հանրապետության քաղաքացիություն, ոմանք հանդես եկել, որպես երկքաղաքացիներ և շատերն էլ շարունակել են մնալ իրենց հայրենի երկրի քաղաքացին։

Ըստ 2004 թվականի տվյալների` Բուլղարիայում բնակվում է 17 հազար արաբ (այս թվի մեջ են ներառվում նաև քրդերի, աֆղանների, բերբերների և այլ ազգերի որոշ խմբեր)։

Վերջին տարիներին մեծացել են արաբական երկրներից Բուլղարիա գաղթած փախստականների թիվը։ Այս թվաքանակի աճին հատկապես նպաստել է Սիրիական ճգնաժամը։ Արաբական թերակղզու բնակիչների մի մասը Բուլղարիայում հաստատվել է հետագայում Արևմտյան Եվրոպա տեղափոխվելու նպատակով։

## Տես նաև
* Արաբները Թուրքիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական սփյուռք
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ազգեր
Թբիլիսիի սպորտի պալատ

**Թբիլիսիի սպորտի պալատ** (), մարզական համալիր, որը գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։

Արենան օգտագործվում է բասկետբոլի, ձեռքի գնդակի, ձյուդոյի, թենիսի և բռնցքամարտի և Վրաստանում տարածված սպորտային այլ մարզումների և մրցաշարերի համար։

Այն բանից հետո, երբ Վրաստանի ներկայացուցիչ Մարիամ Մամադաշվիլին հաղթանակ տարավ Մանկական Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթում, պարզ դարձավ այն, որ 2017 թվականի Մանկական Եվրատեսիլն անց է կացվելու հենց այստեղ։

## Պատմություն
Թբիլիսիի սպորտի պալատը կառուցվել է 1961 թվականին, իսկ նույն տարվա մայիսի 26-ին տեղի է ունեցել համալիրի բացման արարողությունը։

Համարվում է վրացական «Դինամո Թբիլիսի» բասկետբոլային ակումբի տնային մարզադաշտը։ Այն խոշորագույն բասկետբոլային արենան է հետխորհրդային երկրներում։ Այն կառուցվել է ճարտարապետ Վլադիմիր Ալեքսի-Մեսխիշվիլիի, Յուրի Կասրաձեի, Բարա Ջափարիձեի և Դավիթ Կաճայայի։

2007 թվականին այն վերանորոգվել է և օգոստոսի 22-ին վերաբացվել։

Նախագծվում է անցնացնել վերակառուցողական աշխատանքների երկրորդ փուլը, որի ժամանակ կվերանորոգվի շենքի տանիքը։ Վերանորոգման ընդհանուր արժեքը գնահատվում է 5 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

## Տես նաև
* Մանկական Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սպորտը Վրաստանում
Վլադիմիր Դվոյչենկո

**Վլադիմիր Դվոյչենկո** (, ), ռուս սպա, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս, Ռուսաստանի հարավում Սպիտակ շարժման մասնակից։

## Կենսագրություն
Ուղղափառ, տոհմական պատվավոր քաղաքացու որդի, ծնունդով Տավրիկյան նահանգից։ Ընդհանուր կրթությունը ստացել է Մոսկվայի համալսարանում։ Կամավոր մասնակցել է ռուս-ճապոնական պատերազմին։ 1909 թվականին ավարտել է Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարանն առաջին կարգով, ստանալով կորնետի աստիճան գործուղվել է Ղրիմի հեծյալ գունդ, 1912 թվականին դարձել է պորուչիկ։ 1914 թվականին Ղրիմի հեծյալ գնդի 6-րդ  հեծելավաշտում ծառայելով որպես կրտսեր սպա մասնակցում է Առաջին համաշխարհային պատերազմին և պարգևատրվում Գեորգիևյան զենքով։ 1916 թվականի մարտի 16-ին ստացել է շտաբս-ռոտմիստրի կոչում, 1915 թվականի հոկտեմբերի 19-ից մինչև 1917 թվականի հունվարի 1-ը փոխադրվել է Օդեսայի ռազմական օկրուգի շտաբի պահուստային անձնակազմ, հաշվառվելով բանակային հեծելազորում։ Քաղաքացիական պատերազմի սկզբում` 1918 թվականի փետրվարին, ընդգրկվում է Ռումինական ռազմաճակատում ձևավորված գնդապետ Դրոզդովսկու ջոկատում։ Որպես Հեծելազորային դիվիզիոնի 2-րդ էսկադրոնի հրամանատար մասնակցում է Յաշ-Դոնի արշավանքին։ 1919 թվականի աշնանը գնդապետի կոչումով նշանակվում է Ռուսաստանի հարավի Զինված ուժերի Տավրիկյան հեծելազորային դիվիզիոնի հրամանատար։ 1920 թվականի նոյեմբերին Ղրիմից էվակուացվում է Վրանգելի Ռուսական բանակի կազմ։ Մասնակցել է Գալիպոլիի ճակատամարտին։

1937 թվականից որպես կամավորական Իսպանիայում մասնակցում է Քաղաքացիական պատերազմին Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի կողմից։ Ծառայել է Նավարայում (Բադախոսի ռազմաճակատ), մարտական վաստակի համար պարգևատրվել է Մարտական մեդալով։ Մահացել է քաղցկեղից  1939 թվականին Սանտանդեր քաղաքում։

## Ընտանիք
Կինը՝ Եֆրոսինյա Միխայլովնա Դվոյչենկո-Մարկովան  (1901-1980), գրականագետ էր։ Նրանց որդին Դմիտրին (1921—2005), ամերիկյան պատմաբան, Նյուրնբերգյան դատավարության թարգմանիչ։

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավենով (ВП 31.03.1915)
* Գեորգիևյան զենք (ВП 21.05.1915)
* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան սրերով (ПАФ 4.04.1917)
*  Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավենով  (ПАФ 13.06.1917)
*  «Քաջության համար» արծաթե մեդալ (1905)

## Աղբյուրներ
* Русский Инвалид, № 19. Официальный отдел. — 20-го января 1917 г. — С. 4.
* *Волков С. В.* Белое движение. Энциклопедия гражданской войны. — СПб.։ «Нева», 2002. — С. 154.
* *Григоров А. И.* Крымская книга памяти Великой войны 1914—1918 годов. Том I. — Москва, 2014.
* Русские в Испании на стороне Франко. Краткие биографические данные о русских добровольцах.

Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Վոյցեխ Ժուկրովսկի

**Վոյցեխ Ժուկրովսկի** (, ), լեհ արձակագիր, սցենարիստ, լրագրող։

## Կենսագրություն
Վոյցեխ Ժուկրովսկին ծնվել է Կրակով քաղաքում։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1934 թվականին Վարշավայում տպագրվող երիտասարդական «Kuźnia Młodych» («Երիտասարդների դարբնոց») շաբաթաթերթում։ 1937 թվականին ընդունվում է Յագելոնյան համալսարան, սակայն շուտով բռնկվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, և նա զորակոչվում է բանակ։ Պատերազմից հետո ավարտում է Վրոցլավի համալսարանի լեհագիտության ֆակուլտետը։ 1945-1947 թվականներին Լեհական բանակի զորամասերից մեկի հրամանատարն էր։ Եղել է թղթակից Վիետնամում, Լաոսում, Չինաստանում, աշխատել է Հնդկաստանում Լեհաստանի դեսպանատանը։ Եղել է Լեհական խաղաղության պաշտպանության կոմիտեի և ՊԵՆ ակումբի լեհական բաժանմունքի գործիչներից։ 1982-1988 թվականներին ղեկավարել է Մանկապատանեկան գրականության միջազգային խորհրդի լեհական բաժանմունքը, 1983-1989 թվականներին՝ Լեհ-խորհրդային բարեկամություն կազմակերպությունը, 1986-1989 թվականներին՝ Լեհաստանի գրողների միությունը։ Եղել է ԼԺՀ սեյմի 6-9-րդ նստաշրջանների պատգամավոր (1972-1989)։

Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են ֆիլմեր՝ «Lotna», «Skąpani w ogniu», Zapach psiej sierści, Kamienne tablice, Porwanie w Tiutiurlistanie.

## Վոյցեխ Ժուկրովսկին հայերեն
* Առևանգում Տյուտյուռլիստանում (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1958, 227 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Ամալյա Ղուկասյանը, նկարիչ՝ Յու. Կիսելյով։

## Պարգևներ
* ԼԺՀ 3-րդ աստիճանի պետական մրցանակ (1953)։
* 2-րդ աստիճանի «Աշխատանքային դրոշի» շքանշան (1955)։
* ԼԺՀ ազգային պաշտպանության նախարարության 2-րդ աստիճանի գրական պարգև (1961)։
* ԼԺՀ մշակույթի և արվեստի նախարարության 1-ին աստիճանի պարգև (1969)։
* ԼԺՀ ազգային պաշտպանության նախարարության պարգև (1985)։
* Ժպիտի շքանշան (1974)։
* Ժողովրդական Լեհաստանի շինարարի շքանշան (1976)։
* ԼԺՀ 1-ին կարգի պետական մրցանակ (1978)։
* Լեհաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1978)։
* ԼԺՀ ազգային պաշտպանության նախարարության հատուկ մրցանակ (1988)։
* Վլադիսլավ Ռեյմոնտի անվան մրցանակ (1996)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի գրողների միության նախագահներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Վրոցլավի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկագիրներ
Գրում Լեյք

thumb|Գրում Լեյք լիճը և Գոտի 51-ը նկարահանված արբանյակից: Լճի վրայով անցնում է թռիչքի և վայրէջքի ուղի 14R/32L.
**Գրում Լեյք**՝ ցամաքած աղի լիճ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Նևադա նահանգից դեպի հարավ։ Լճի վրայով անցնում է թռիչքի և վայրէջքի ուղի, իսկ տարածքում տեղակայված է Նելիս ավիաբազային պատկանող ռմբակոծության համար նախատեսված հրաձգարանը, (), հայտնի է նաև որպես Գոտի 51։  Լիճը գտնվում է ծովի մակարդակից 1344 մ բարձրության վրա, հյուսիսից հարավ երկարությունը հասնում է 6 կիլոմետրի, իսկ արևմուտքից արևելք`  4.8 կիլոմետրի։ Գտնվում է համանուն Գրում Լեյք Վելլի () հովտում։ Ռեյչլ քաղաքից 40 կիլոմետր դեպի հարավ։

## Պատմություն
1864 թվականին Գրումի շրջանում կապար և արծաթ հայտնաբերվեցին, «Groome Lead Mines Limited» անգլիական ընկերությունը ֆինանսավորեց այդ հանքերն, իսկ հետագայում 1970-ական թվականներին սահմանեց շրջանի ներկայիս անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի զինված ուժեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նևադա
Արշակ Տեր-Մարգարյան

**Արշակ Տեր-Մարգարյան Արսենի** (, ), հայազգի ռուսական բանաստեղծ, լրագրող, հրապարակախոս։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1938 թվականին Դոնի Ռոստովում, հայկական ընտանիքում։ Մի քանի տարի աշխատել է երկրաբանության ոլորտում, որի ընթացքում եղել է Ղազախստանում, Ուկրաինայում, Կրասնոդարի երկրամասում։ Եղել է ինժեներ-մեթոդիստ սևաստապոլյան «Ատլանտիկա» ընկերությունում։

Առաջին ակնարկները հրապարակել է Ռոստովի մարզային երիտասարդական «Կոմսոմոլեց» («Комсомолец») թերթում։

1973 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ Ընտրվել է Ռոստովի մարզային գրական կազմակերպության վարչության անդամ՝ երկար տարիներ այդտեղ աշխատելով գրական խորհրդատու։

Այնուհետև տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ 1991-2007 թվականներին գլխավորել է «Գրական Ռուսաստան» («Литературной России») օրաթերթի պոեզիայի բաժինը։ Արշակ Տեր-Մարգարյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են հայերեն, բուլղարերեն, հունգարերեն, լեհերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, վիետնամերեն, չինարեն, օսերեն, կալմիկերեն, ուկրաիներեն և այլ լեզուներով։ Միջազգային մրցանակների դափնեկիր է։

2012 թվականին եղել է Արցախում, մասնակցել Արցախի գրողների միության կազմակերպած, Ստեփանակերտում անցկացված պոեզիայի միջազգային փառատոնին։

## Արշակ Տեր-Մարգարյանը հայերեն
* Նամակ Ղարաբաղին; Սևան (բանաստեղծություններ)։ Բանաստեղծությունն աշխարհի միջօրեականներում, Ստեփանակերտ, «Դիզակ պլյուս», 2012, էջ 160-162։ Թարգմ.՝ Կարինե Փաթյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսագիր հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսագիր հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Հայաստանի վարչական դատարան

**Հայաստանի վարչական դատարան**, Հայաստանի դատական համակարգում գործող դատական մարմին, որը քննում է հանրային իրավահարաբերություններից բխող վեճերը, այսինքն այն վեճերը, որոնց մի կողմում վարչական լիազորություններով օժտված մարմին է, մյուս կողմում՝ մասնավոր իրավունքի սուբյեկտ։

## Պատմություն
ՀՀ Վարչական դատարանը ձևավորվել և գործում է 2008 թվականի հունվարի 1-ից։

## Իրավասություն
ՀՀ Վարչական դատարանին ընդդատյա են հանրային իրավահարաբերություններից ծագող բոլոր գործերը, որոնց թվում են՝
# հանրային կամ այլընտրանքային ծառայությանն անցնելու կամ իրականացնելու հետ կապված վեճեր,
# վարչական մարմինների միջև այն վեճերը, որոնք ենթակա չեն լուծման վերադասության կարգով,
# հանրային իրավունքի բնագավառում գործող կամ գործելու նպատակ ունեցող միավորումների, այդ թվում՝ արհեստակցական միությունների, գործունեությունը կասեցնելու կամ դադարեցնելու վերաբերյալ վեճերով գործերը,
# վճարման կարգադրություն արձակելու վերաբերյալ այն գործերը, որոնք բխում են հանրային իրավահարաբերություններից։

Ընդ որում, ՀՀ Վարչական դատարանին ընդդատյա չեն ՀՀ սահմանադրական դատարանի ենթակայությանը վերապահված գործերը, քրեական վարույթի ընթացքում ծագող իրավահարաբերություններից բխող գործերը, ընդհանուր իրավասության կամ քրեական դատարանի ենթակայությանը վերապահված քրեական գործերը, ինչպես նաև սնանկության վարույթում ծագող իրավահարաբերություններից բխող գործերը։

## Դատավորներ
ՀՀ Վարչական դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և 16 դատավորից.
* Կարեն Բաղիշի Մաթևոսյան, դատարանի նախագահ,
* Կարինե Սոսի Բաղդասարյան, դատավոր,
* Արգիշտի Անդրանիկի Ղազարյան, դատավոր,
* Արշակ Սերոժի Ալավերդյան, դատավոր,
* Արթուր Արշավիրի Ծատուրյան, դատավոր,
* Արթուր Ռոբերտի Պողոսյան, դատավոր։
* Արծրուն Մարտունի Միրզոյան, դատավոր,
* Հասմիկ Հայկազի Հովհաննիսյան, դատավոր,
* Էդվարդ Թովմասի Նահապետյան, դատավոր,
* Կարեն Աշոտի Ավետիսյան, դատավոր,
* Աղասի Սամվելի Դարբինյան, դատավոր,
* Արման Ռազմիկի Թովմասյան, դատավոր,
* Սամվել Սերյոժայի Հովակիմյան, դատավոր,
* Անի Գրիգորի Հարությունյան, դատավոր,
* Ռաֆիկ Գագիկի Խանդանյան, դատավոր,
* Հրաչ Մարտունի Այվազյան, դատավոր,
* Արթուր Ռաֆայելի Ավագյան, դատավոր,
* Արման Էդուարդի Դիլանյան, դատավոր,
* Կարեն Բարսեղի Զարիկյան, դատավոր,
* Մերի Գևորգի Համբարձումյան, դատավոր,
* Լիանա Օնիկի Հակոբյան, դատավոր,
* Ալեքսանդրա Ալեքսեյի Հարությունյան, դատավոր,
* Միքայել Գագիկի Մելքումյան, դատավոր,
* Արկադիկ Պերճի Մկրտչյան, դատավոր,
* Գևորգ Միքայելի Սոսյան, դատավոր,
* Գրիգոր Սամվելի Առաքելյան, դատավոր,
* Մհեր Ղարիբի Պետրոսյան, դատավոր։

## Նստավայրեր
ՀՀ Վարչական դատարանը ունի յոթ նստավայր հետևյալ հասցեներով.
* ՀՀ, ք. Երևան, Գարեգին Նժդեհի, 23,
* ՀՀ, ք. Գյումրի, Անկախության հրապարակ, 7,
* ՀՀ, ք. Վանաձոր, Մխիթար Գոշի, 6,
* ՀՀ, ք. Սևան, Գործարանային, 8ա,
* ՀՀ, ք. Վեդի, Արարատյան, 55,
* ՀՀ, ք. Կապան, Երկաթուղայինների, 4,
* ՀՀ, ք. Էջմիածին, Կամոյի, 15,

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Վարչական դատարան
Վարդվան Վարժապետյան

**Վարժապետյան Վարդվան Վարդգեսի** (, ), հայազգի ռուսական արձակագիր, թարգմանիչ, հրապարակախոս։ ԽՍՀՄ լրագրողների միության (1974), ԽՍՀՄ գրողների միության (1987), Մոսկվայի գրողների միության և Ռուսաստանի ՊԵՆ ակումբի անդամ։ Կինը արձակագիր Մարգարիտա Խելմինն է։

Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ 1992-1997 թվականներին հիմնադրել և խմբագրել է հայ-հրեական «Նոյ» պարբերականը։ Առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1962 թվականին։ Ռուսերեն է թարգմանել «Թորա»-ն։ Գրել է վիպակներ տարբեր նշանավոր մարդկանց մասին՝ «Մասրենու բույրը» (Օմար Խայամ), «Մոմով ճանապարհորդը» (Լի Բո), «Ճակատագրի բալլադ» (Ֆրանսուա Վիյոն), «Վիտակ վաճառականի, պեգասի և խոսող թռչնի մասին» (Աֆանասի Նիկիտին), «13-րդ կիրքը» (Ֆեոդոր Գաազե)։ Գրել է նաև գրքեր՝ նվիրված Օվիդիուսին, Գրիգոր Նարեկացուն, հայոց գրերի ստեղծմանը և այլն։

## Մատենագիտություն
* Восхождение к Хайяму (Морис Симашко. «Искупление дабира») // Дружба народов — М.։ Художественная литература, 1980 г., № VIII, с. 258—263.
* Баллада судьбы։ повести. — М.։ Советский писатель, 1983. — 224 с.
* Путник со свечой։ повести о Ли Бо, Омаре Хайяме, Франсуа Вийоне. — М.։ Книга, 1987. — 304 с.
* Тринадцатая страсть։ Повести. Рассказы. — М.։ Современник, 1988. — 366 с. ISBN 5-270-00029-6.
* Дорога из Рима։ повести. — М.։ Юридическая литература, 1989. — 488 с. ISBN 5-7260-0261-X.
* Повесть о купце, пегом коне и говорящей птице. — М.։ Детская литература, 1990. — 96 с. ISBN 5-08-000860-1.
* Сад цветущих букв։ рассказ о том, как Месроп Маштоц создал армянский алфавит, а народ сберег его. — М.։ Малыш, 1991. — 40 с. ISBN 5-213-00650-7.
* Книга начал. Составитель Вардван Варжапетян. — М.։ Ной, 1993. — 256 с.
* Баллада судьбы. — М.։ Ной, РИЦ «Столица», 1994. — 304 с. ISBN 5-7270-0018-1.
* Армяне и евреи։ Цифры. Даты. Имена. Составитель Вардван Варжапетян.- М.։ Ной, РИЦ «Столица», 1995. — 268 с. ISBN 5-7270-0013-0.
* Омар Хайям. Рубаи. Перевод Вардвана Варжапетяна. — М.։ Полина, 1998. — 288 с. ISBN 5-88117-102-0.
* Число бездны. — М.։ Ной, Новое время, 1998. — 848 с.
* Возвращение Ноя. — М.։ Ной, Новое время, 2000. — 512 с. ISBN 5-72700-084-X.
* Тот, кто построил ковчег։ повесть. — М.։ Ной, Новое время, 2001. — 96 с. ISBN 5-72700-081-5.
* Похороны колоколов. Составитель Вардван Варжапетян. — М.։ Пик, 2001. — 288 с. ISBN 5-7358-0224-0.
* Год красного вина. — Журнал «Дружба Народов», 2001. № 2.
* Баллада судьбы. — М.։ Олимп, АСТ, 2002. — 380 с. ISBN 5-17-011823-6, ISBN 5-8195-0676-6.
* Музей человека. Составитель Вардван Варжапетян. — М.։ Пик, 2002. — 328 c. ISBN 5-7358-0232-1.
* Тора (Пятикнижие Моисея). Перевод Вардвана Варжапетяна. 2003—2005.
* Ванские сны. — М.։ Проект, 2004. — 272 с. ISBN 5-88860-056-3.
* Пазл-мазл. Записки гроссмейстера. — М.։ Время, 2010. — 208 с., 2 000 экз. ISBN 978-5-9691-0550-8.
* Тот, кто построил ковчег. — М.։ Ной, Новое время, 2011. — 96 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսագիր հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ռուս գրողներ
Նիկոլայ Պետրով (այլ կիրառումներ)

**Նիկոլայ Պետրով**, կարող է վերաբերել՝
* Նիկոլայ Պետրով, խորհրդային վիրաբույժ-ուռուցքաբան,
* Նիկոլայ Պետրով, երկաթուղային տրանսպորտի բնագավառի ռուս գիտնական, ինժեներ,
* Նիկոլայ Պետրով, ռուս ժանրային գեղանկարիչ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս։
Լեհաստանի գրողների միություն

**Լեհաստանի գրողների միություն, ԼԳՄ** (, **ZLP**), հիմնադրվել է 1944 թվականին Լյուբլինում լեհ գրողների և հասարակական գործիչների հանդիպման ժամանակ, Կարմիր բանակի կողմից Լեհաստանի ազատագրման ընթացքում։ Կազմակերպության սկզբնական անունը (Professional Union of Polish Writers) ծագել է 1920 թվականին լեհ գրող Ստեֆան Ժերոմսկուի կողմից ձևավորված *Związek Zawodowy Literatów Polskich* անունից, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 
ապաակտիվացվել էր։

1949 թվականին Շեցինում կայացած համաժողովի ժամանակ կազմակերպության անվանումը կրճատվել և դարձել է **Լեհաստանի գրողների միություն**, որպեսզի արտացոլի նոր կառավարության պարտադրված քաղաքականությունը։ Հետագա տարիներին Լեհաստանի գրողների միության երկու պաշտոնական լրագրերն են եղել ամենամսյա «Twórczość» և ամենշաբաթյա «Nowa Kultura»։

Կոմունիստական Լեհաստանում գրողների միությունը երկրի գրական համայնքի միակ պաշտոնական ներկայացուցչությունն էր։ 1980 թվականին միությունն ունեցել է 1349 մասնակից 17 տարածքային կառույցներից։ Պետության կողմից սահմանված տարեկան բյուջեն կազմակերպության անդամների համար ապահովել է բազմաթիվ հատուկ միջոցներ և թույլտվություններ։

1989 թվականին Խորհրդային միության փլուզումից հետո Լեհաստանի գրողների միությունը կորցրեց իր պետական հովանավորությունը։ Ձևավորվեց այլընտրանքային նոր գրողների միություն, որը կոչվում է Stowarzyszenie Pisarzy Polskich (Լեհ գրողների հասարակություն)։ Այժմ երկու կազմակերպությունների գլխամասը գտնվում է Վարշավայի Krakowskie Przedmieście փողոցում գտնվող «Dom Literatury»-ում (Գրական տուն) պատմական շենքում։

## Միության նախագահներ
* Յուլիան Պշիբոս (1944-1945)
* Յարոսլավ Իվաշկևիչ (1945-1946, 1947-1949, 1959-1980)
* Կաժմիշ Չահովսկի (1946-1947)
* Լեոն Կրուչկովսկի (1949-1956)
* Անտոնի Սլոնիմսկի (1956-1959)
* Յարոսլավ Իվաշկևիչ (1959-1980)
* Յան Յոզեֆ Շեպանսկի (1980-1983)
* Գալինա Աուդերսկա (1983-1986)
* Վոյցեխ Ժուկրովսկի (1986-1989)
* Պյոտր Կունցևիչ (1989-2003)
* Մարեկ Վավժկեվիչ (2003-)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1944 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Գրական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական միավորումներ
Վալերի Վաշչենկով

**Վալերի Ալեքսանդրովիչ Վաշչենկով** (, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, պաշտպան, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ 1968 թվականից։ Բարձր կարգի մարզիչ։ Մոսկվայի «Բուրավեստնիկ» մանկապատանեկան մարզադպրոցի տնօրեն։

## Կարիերա
### Ակումբային
Վալերի Վաշչենկովը Մախաչկալայի «Դինամո» մանկապատանեկան մարզադպրոցի սան է։ Խաղացողի պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1965 թվականին ԽՍՀՄ «А» երկրորդ խմբի «Դինամո» ակումբում, որի կազմում խաղացել է վեց տարի՝ այդ ընթացքում մասնակցելով 82-ից ավելի խաղի։

1971 թվականի մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» և առաջին իսկ տարում ակումբի հետ իրավունք վաստակել մասնակցելու ԽՍՀՄ Բարձրագույն լիգային՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Առաջին լիգայում։ Բարձրագույն մակարդակում նա անցկացրել է ընդհանուր առմամբ 29 հանդիպում և խփել մեկ գոլ։

1974 թվականին Վալերի Վաշչենկովն սկսել է խաղալ Վլադիմիրի «Տորպեդո» ակումբում, որի կազմում հանդես  եկել երեք տարի՝ այդ ընթացքում թիմի կազմում մասնակցելով երկրի առաջնության 124 հանդիպման և խփելով 13 գոլ։

1977 թվականից հանդես է եկել Նալչիկի «Սպարտակ» ակումբում, որի հետ 1978 թվականին իրավունք է ստացել մասնակցլու ԽՍՀՄ առաջին լիգայի առաջնությանը։ Դրանից հետ նա թիմի մարզիչ Իվան Զոլոտուխինի հետ վերադարձել է Մախաչկալայի «Դինամո», որտեղ էլ ավարտել է իր կարիերան 1980 թվականին։

### Մարզչական
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Վալերի Վաշչենկովը դարձել է Մոսկվայի «Բուրավեստնիկ» մանկապատանեկան մարզադպրոցի մարզիչ։ 1991 թվականից մինչև 2005 թվականը եղել է ավագ մարզիչ, իսկ 2005 թվականի նոյեմբերին նշանակվել է ֆուտբոլային դպրոցի տնօրենի տեղակալ։ 2007 թվականի մարտին Վալերի Վաշչենկովը նշանակվել է մարզադպրոցի տնօրեն։

## Ձեռքբերումներ և պարգևներ
* Երկրորդ տեղ առաջին լիգայի առաջնությունում (անցում բարձրագույն լիգա) - 1971
* Երկրորդ լիգայի տեղական առաջնությունների հաղթող (4) - 1967, 1974, 1977, 1978
* ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ - 1968
* Ռուսաստանի ֆիզկուլտուրայի ու սպորտի գերազանցիկ - 2007

## Ելույթների վիճակագրություն

***Նշումնրր.*** աստղանիշով նշված են այն վանդակները, որոնցում բերված տվյալներն ամբողջական չեն 1975 և 1978 թվականների ԽՍՀՄ առաջնությունների, ինչպես նաև 1977 թվականի առաջին լիգայում հանդես գալու համար անցկացված փլեյ-օֆֆերի, ՌՍՖՍՀ գավաթի ու առաջնության խաղերի հաշվետվությունների բացակայության պատճառով։

***Աղբյուրներ՝***
* 
* ''FootballFacts.ru'' մարզական մեդիա-պորտալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Մերալ Աքշեներ

**Մերալ Աքշեներ** (, ), թուրք քաղաքական գործիչ։ Եղել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար, խորհրդարանի փոխխոսնակ։ 2016 թվականին Ազգայնական շարժման կուսակցության (MHP) շրջանակներում  ընդդիմադիր խմբին առաջնորդել է կուսակցության ղեկավար Դևլեթ Բահչելիի դեմ։

## Կենսագրություն
Մերալ Աքշեները ծնվել է 1956 թվականի հուլիսի 8-ին Իզմիթում, Թահիր Օմերի և Սիդդիկայի ընտանիքում։

Ստամբուլի համալսարանում ուսանել է պատմություն։ Գիտական աստիճան ստացել է Մարմարա համալսարանի Սոցիալական գիտությունների ինստիտուտից։ Նախքան քաղաքականությամբ զբաղվելը դասավանդել է Յիլդիզի տեխնիկական համալսարանում, Իզմիթի և Մարմարայի համալսարաններում։

## Քաղաքականություն
Քաղաքականություն մտել է 1995 թվականի ընդհանուր ընտրությունների ժամանակ որպես Ստամբուլի մարզի պատգամավոր Ճշմարիտ ուղի կուսակցությունից (DYP)։ 1996 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 1997 թվականի հունիսի 30-ը եղել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Մեհմեթ Ագարին, որը հրաժարական էր ներկայացրել Սուսուրլուկյան սկանդալի արդյունքում։

Աքշեները վերընտրվել է խորհրդարանում որպես Քոջայելիի մարզի պատգամավոր։ Ավելի ուշ վերընտրվել է 2007 և 2011 թվականների ընդհանուր ընտրությունների ժամանակ՝ որպես Ստամբուլի մարզի պատգամավոր Ազգայնական շարժման կուսակցությունից (MHP).։

2007 թվականի օգոստոսի 10-ից մինչև 2015 թվականի հունիսի 7-ը Աքշեներն եղել է խորհրդարանի փոխխոսնակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ազգայնական շարժում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ
Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 20-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 21-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 23-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 25-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կառավարության կին նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Թուրք կին ակադեմիկոսներ
Գևորգ Իսրայելյան

**Գևորգ Ավանեսի Իսրայելյան** (), հայ զինվորական, Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ներքին Ազնիկ գյուղում։ Փառքի շքանշանի ասպետ։ Երբ հրապարակվել է ԽՍՀՄ-ի Գերագույն խորհրդի կողմից Փառքի շքանշանի երեք աստիճանը, բոլորն անհամբերությամբ սպասում էին, թե ով է այդ շքանշանը կրող առաջին երջանիկը։ Նա հայ ժողովրդի փառավոր զավակն էր։
Մահացել է 1986 թվականին Տաջիկստանի Ռեգար քաղաքում։

## Ռազմական կարիերա
182-րդ հրաձգային դիվիզիայի 140-րդ գնդի բատալիոնի հրամանատարի տեղակալ։ Զորակոչվել է Կարմիր բանակ 1940 թվականից մինչև 1941 թվականի հուլիսի 22-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Գևորգ Իսրայելյանը ապրել է նահանջի ծանր օրեր։ Հերոսի անունը արագ տարածվել էր ճակատում։ Պատերազմում առաջին Փառքի շքանշանի ստացման մասին գրել են թիկունքի շատ թերթեր, ինչպիսիք են «Պրավդա», «Կռասնայա զվեզդա» թերթերը։ Փառքի շքանշանի երրորդ աստիճանը Գևորգ Իսրայելյանը ստացել է 1943 թվականի նոյեմբերի 17-ին, երկրորդ աստիճանը` 1944 թվականի ապրիլի 27-ին, առաջին աստիճանը` 1945 թվականի մարտի 1-ին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է մարտական գործողություններին հյուսիսարևմտյան, ապա` մերձբալթյան ճակատում։ Կարմիր բանակի գլխավոր քաղաքական ղեկավարությունը հայերենով և ռուսերենով լույս ընծայեց գեղարվեստական թերթոն, որը պատմում էր Իսրայելյանի մասին։ «Նա Փառքի շքանշանի առաջին ասպետն է։ Իսրայելյանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին օրերին կռվում է ԽՍՀՄ ժողովրդի թշնամու դեմ։ Խփիր և վերացրու գերմանացիներին, ինչպես սերժանտ Իսրայելյանը»,-գրված էր թերթում։ Գևորգ Ավանեսի Իսրայելյանը նաև պարգևատրված է «Կարմիր աստղ», «Կարմիր փառք» շքանշաններով և «Մարտական վաստակի համար» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի հայ ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ ավագներ
Բելգիայի թատրոն

**Բելգիայի թատրոն,** Բելգիայի անկախ պետության կազմավորումից հետո (1830 թվական) թատրոններ են բացվել Դենտում (1847 թվական), Անտվերպենում («Ազգային թատրոն», 1853 թվական), Բրյուսելում («Ազգային բեմ», 1883 թվական, «Ֆլամանդական թատրոն», 1864 թվական, 1895 թվականից՝ «Ֆլամանդական թագավորական թատրոն»)։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Բելգիայի թատրոնի զարգացման վրա մեծ ազդեցություն են գործել սիմվոլիստ դրամատուրգներ Մ․ Մետեռլինկի, Շ․ վան Լեբերգի, ժ․ Ռոդենբախի, Մ Դյուտերմի երկերը։ 19-րդ դարի 90-ական թվականներին բանվորական շարժման վերելքի տարիներին երևան է եկել Է. Վերհառնի «Արշալույսներ» առաջին սոցիալական դրաման։ 20-րդ դարի 20–30-ական թվականներին բելգիական դրամատուրգիայի խոշոր դեմքերից են Դ․ վան Զիպը, Շ․ Սպաակը, Մ․ դը Դելդերոդը, Ֆ․ Կրոմելինկը (ֆրանսիայի լեզվով), Հ․ Տեյրլինկը, Դ․ Մարտենսը (ֆլամանդական լեզվով)։ Հին թատրոններից բացի (Բրյուսելում՝ «Դյու պարկ», «Դը Դալերի», Անտվերպենում՝ «Ազգային թագավորական թատրոն», «Նիդերլանդական կամերային թատրոն») գործում են «Լը Ռիդո»-ն (հիմնվել է 1942–1943-ական թվականներին), «Դը լա Բուրս»-ը (հիմնվել է 1948 թվականին) Բրյուսելում, պետական թատերախումբը Դենտում։ Բեմադրվում են Հ․ Հենսենի, Հ․ Կլաուսի, ժ․ Պ․ Սարտրի, Բ․ Բրեխտի, Ա․ Միլլերի, Պ․ Վայսի, է․ Օլբիի և ուրիշների պիեսները։ Թատերական կադրեր են կրթում Բրյուսելի թագավորական կոնսերվատորիան, ֆլամանդական թագավորական կոնսերվատորիայի դրամատիկ արվեստի դպրոցը։

Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելգիայի արվեստ
Նավային բաք

**Նավային բաք՝** նավային, վերնաշինվածք նավի քթամասում, նախատեսված է վերին տախտակամածը հանդիպական ալիքի ողողումից պաշտպանելու, նավի չխորասուզվելու հատկությունը բարձրացնելու (փակ բաք) և ծառայական նպատակների համար։ Բաքի տախտակամածում տեղակայվում են խարսխային և կառանման հարմարանքներ։ Երբեմն բաքում տեղավորվում են բեռների զետեղարաններ կամ նավախցիկներ։ Նավի իրանի մեջ թաղված (սովորաբար մինչև բարձրության կեսը) բաքը անվանում են կիսաբաք։

Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր
Կատեգորիա:Նավի մասեր
Բաց քաղաք

**Բաց քաղաք** (միջազգային իրավունքում), պատերազմի ժամանակ ապառազմականացված հայտարարված քաղաք։ Բաց քաղաքը զինված ուժերի պաշտպանությունից չի օգտվում և հակառակորդին դիմադրելու նպատակով պաշտպանական միջոցառումներ չի ձեռնարկում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բաց քաղաք են հայտարարվել Փարիզն ու Հռոմը։ Պատերազմի օրենքներով ու սովորույթներով բաց քաղաքը հայտարարվում է չեզոք, ռմբակոծության կամ գնդակոծության չի ենթարկվում։

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքականություն
Բացասական դիմադրություն

**Բացասական դիմադրություն**, էլեկտրական շղթայի տարրի հատկություն, արտահայտվում է հոսանքի նվազմամբ, երբ լարման անկումը մեծանում է։ Այսինքն, հոսանքի ու լարման փոփոխությունները ըստ նշանի տարբեր են՝ R=\frac{\Delta U}{\Delta I}։ Շղթայի բացասական դիմադրությամբ տարրը էներգիա չի սպառում, այլ տալիս է շղթային։ Դա կատարվում է շղթայի էներգիայի պաշարը լրացնող և նրա կազմի մեջ մտնող լրացուցիչ որևէ աղբյուրի էներգիայի հաշվին։

Կատեգորիա:Էլեկտրական շղթաներ
Բարձրամոլեկուլային միացություններ

**Բարձրամոլեկուլային միացություններ**, նյութեր, որոնց մոլեկուլները կազմված են քիմիական կապերով միացած հարյուրավոր և հազարավոր ատոմներից։ Բարձրամոլեկուլային միացությունների մեծ մասի բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ նրանց մոլեկուլներում ատոմների միևնույն խումբը կրկնվում է բազմակի անգամ։

## Տես նաև
* Պոլիմերներ

Կատեգորիա:Պոլիմերներ
Բելգիայի բալետ

**Բելգիայի բալետ**, 1705 թվականին Դը լա Մոննե թատրոնում կազմակերպվել է առաջին բալետային խումբը: Բեմադրվել են Բ․ Լյուլիի, Ա․ Ռետուշի օպերա–բալետները։ 1819–1831 թվականներին Պետիպան բելգիական կոմպոզիտորների երաժշտությամբ բեմադրել է 15 ներկայացում։ 1830–1890-ական թվականներին Բրյուսելում բեմադրություններ են տվել Բարտոլոմենը, Անիելը, Դեպլասը, Հյուսը, Լ․ Պետիպան, Ֆ․ Հանսենը, Պուանյին, Լաֆֆոնը և Զ․ Աարակկոն։ Հանդես են եկել եվրոպական հայտնի պարուհիներ Մ․ Տալիոնին, Ֆ․ էլսլերը և ուրիշներ։ 19-րդ դարի վերջին թատրոնի խաղացանկում տեղ են գտել է Մատիեի և բելգիական հայտնի կոմպոզիտորներ Յա․ Բլոկսի, Ֆ․ Ֆլոնի ու Լ․ Դյուբուայի բալետները։ 20 -րդ դարի սկզբին բեմադրվել են Վ․ դ’էնդիի, Դ․ Լովերինսի բալետները։ 1960 թվականից Դը լա Մոննե թատրոնում պայմանագրով աշխատում է «20-դարի բալետը» խումբը, որ կազմակերպել է ֆրանսիական բալետմայստեր Մ․ Բեժարը։ Նրա ներկայացումներից են՝ Ի․ Ֆ․ Ատրավինսկու երաժշտությամբ՝ բալետների երեկո (1960 թվական), «էմոնի չորս որդիները» (1960 թվական), Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիայի երաժշտությամբ՝ «Խնդության ձոն» (1964 թվական), Հ․ Բեռլիոզի երաժշտությամբ՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ» (1966 թվական), հնդկական երաժշտությամբ՝ «Բախտի» (1968 թվական)։

Կատեգորիա:Բելգիայի մշակույթ
Ալբենա Դենկովա

**Ալբենա Դենկովա** (, ), բուլղարացի գեղասահորդուհի, Մաքսիմ Ստավիսկիի հետ հանդես է եկել սառույցի վրա պարերով։ 2006 և 2007 թվականների աշխարհի երկակի չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնության բազմակի դափնեկիր, երեք Օլիմպիադաների մասնակից (1998, 2002 և 2006 թվականներ), տասներեք անգամ դարձել է Բուլղարիայի չեմպիոն։

## Գործունեություն
Դենիկովան իր մարզական գործունեությունն սկսել է մարմնամարզությամբ զբաղվելով։ Գեղասահքով նա զբաղվել է ութ տարեկանից։ Ալբենայի առաջին պարընկերը եղել է Խրիստո Նիկոլովը։ Նրա հետ Ալբենան առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1988 թվականին միջազգային պատանեկան աշխարհի առաջնությունում։

1996 թվականին նրա զույգը դարձել է ռուս գեղասահորդ Մաքսիմ Ստավիսկին։

Զույգը վերապատրաստվել է Օդինցովոյում Ալեքսեյ Գորշկովի մոտ։ Մոսկվայի 2005 թվականի աշխարհի առաջնությունից հետո նրանք որոշում են փոխել իրենց մարզչին և մեկնում են Դելավեր (ԱՄՆ) Նատալյա Լինիչուկի և Գենադի Կարպոնոսովի մոտ մարզվելու։

2006 թվականի հոկտեմբերին Ալբենա Դենկովան հինգերորդ անգամ ընտրվել է Բուլղարիայի գեղասահքի ֆեդերացիայի նախագահ։

2007 թվականի աշխարհի առաջնությունում հաղթելուց հետո Ալբենա Դենկովան և Մաքսիմ Ստավիսկին որոշում են շարունակել հանդես գալ այդ մարզաձևում, բայց նրանք ստիպված են լինում ավարտել իրենց կարիերան ավտովթարի պատճառով, և դրան հաջորդեց դատական հետաքննություն։

2007 թվականին նա դերասան Իգոր Բուտմանի հետ մասնակցել է Ռուսաստանի «Առաջին ալիքի» «Սառցե դարաշրջան» հեռուստաշոուին, 2008 թվականին երկրորդ մրցաշրջանում հանդես է եկել հաղորդավար Տիմուր Ռոդրիգեսի հետ, իսկ 2009 թվականին՝ երաժիշտ Իգոր Բուտամանի հետ։ 2013 թվականին դերասան Պետր Կիսլովի հետ զբաղեցրել է 3-րդ տեղը։

Մաքսիմ Ստավիսկիի հետ համատեղ ստեղծել են գեղասահքի ծրագրեր։ Օրինակ՝ 2009—2010 մրցաշրջանում նրանք կազմել են ֆրանսիացի մենապարող Բրիան Ժուբերի ազատ բեմադրությունը։

## Անձնական կյանք
2011 թվականի հունվարի 30-ին իր խաղընկեր Մաքսիմ Ստավիսկիից ծնվել է որդին՝ Դանիելը։

## Մարզական հաջողություններ
### 2001 թվականից հետո

### Մինչև 2001 թվական
*Մաքսիմ Ստավիսկիի հետ*

*Խրիստո Նիկոլովի հետ
*

## Մրցանակներ
* «Ստարա Պլանինա» շքանշան I աստիճան (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ա. Դենկովան և Մ. Ստավիսկին Չմշկորդների միջազգային միության կայքում 
* Դենկովա/Ստավիսկի զույգի պաշխտոնական կայքէջ 

Կատեգորիա:Բուլղարացի գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի չմշկորդներ‎
Կատեգորիա:Բուլղարացի կին մարմնամարզիկներ
Օլեգ Գարին

**Օլեգ Սերգեևիչ Գարին** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ (հարձակվող), ֆուտբոլային մարզիչ։ Ռուսաստանի առաջնության լավագույն ռմբարկուներից մեկը 1990-ական թվականների սկզբին։

## Կարիերա
### Ակումբային
Օլեգ Գարինն իր կարիերան սկսել է 1986 թվականին Վլադիվոստոկի «Լուչ» ակումբում։ Հաջորդ տարի նա տեղափոխվել է «Օկեան» ֆուտբոլային ակումբ։ Հեղինակել է «Օկեանի» առաջին գոլը Ռուսաստանի առաջնություններում։ 1992 թվականի ապրիլի 3-ին Օլեգ Գարինը բացել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբի դեմ խաղի հաշիվը՝ գոլ խփելով հանդիպման երկրորդ րոպեին։ Ռուսաստանի առաջնությունում իր հաջող ելույթների շնորհիվ նա գրավել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» գլխավոր մարզիչ Յուրի Սյոմինի ուադրությունը և տեղափոխվել Մոսկվա։ «Լոկոմոտիվի» կազմում Սերգեյ Գարինը երկու անգամ դարձել է թիմի լավագույն ֆուտբոլիստ, սակայն հետագայում նրա կարիերան սկսել է անկում ապրել։ Գարինն սկսել է ավելի քիչ ընդգրկվել հիմնական կազմում, ինչի հետևանքով 1998 թվականին տեղափոխվել է Նիժնի Նովգորոդի «Լոկոմոտիվ», որին օգնել է վերադառնալ Բարձրագույն լիգա։ Հետագայում նա հանդես է եկել «Ուրալան» և «Լադա» ակումբներում։ 2000 թվականին տեղափոխվել է «Օկեան», որտեղ էլ ավարտել է իր կարիերան 2001 թվականին։

Բարձրագույն դիվիզիոնում Օլեգ Գարինն անցկացրել է ընդհանուր առմամբ 161 հանդիպում և խփել 57 գոլ։

### Մարզչական
2002 թվականին դարձել է Նոգլիկի քաղաքատիպ ավանի «Նեֆտյանիկ» ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Նրա գլխավորությամբ թիմը դարձել է Հեռավոր Արևելքի ու Սախալինի չեմպիոն։ Դրանից հետո նրան առաջարկել են գլխավորել «Օկեան» ակումբը։ 2007 թվականին գլխավորել է Կրասնոյարսկի «Մետալուրգ» ակումբը։ 2008 թվականին ազատվել է պաշտոնից։ 2010-2011 թվականներին եղել է Բրյանսկի «Դինամո» ակումբի մարզիչ։ 2011 թվականի մայիսին եղել է ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար։ 2015 թվականի մարտի 18-ին դարձել է Բրյանսկի «Դինամո» ակումբի գլխավոր մարզիչ։ 2016 թվականի ապրիլի 24-ին ազատվել է պաշտոնից թիմի ցուցաբերած արդյունքներից դժգոհ լինելու պատճառով։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
* Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 1995
* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 1994
* Ռուսաստանի գավաթակիր **(2)** - 1995/96, 1996/97
* Առաջին դիվիզիոնի արծաթե մեդալակիր - 1998
* ԽՍՀՄ Երկրորդ լիգայի «Արևելք» տարածաշրջանի հաղթող - 1991
* ԽՍՀՄ Երկրորդ լիգայի «Արևելք» տարածաշրջանի բրոնզե մեդալակիր - 1990
* ՌՍՖՍՀ գավաթակիր - 1989

### Անհատական
* Մոսկվայի «Լոկոմոտիվիծ» լավագույն ռմբարկու մրցաշրջանում խփած գոլերի քանակով - 20 գոլ 1994 թվականին,
* Ընդգրկվել է Ռուսաստանի առաջնության 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում **(3)** - № 2 (1994, 1995), № 3 (1992),
* «Օկեան» ակումբի երկրպագուների կողմից ճանաչվել է ակումբի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստ,
* Վագներ Լավի, Ալեքսանդր Կերժակովի ու Դմիտրի Կիրիչենկոյի հետ միասին Ռուսաստանի առաջնության ռեկորդակիր է խփած հեթ-տրիկների քանակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Բացիլներ

frameless|աջից
**Բացիլներ** ( – ձողիկ), ցուպկաձև բակտերիաներ, որոնք իրենց զարգացման ցիկլում առաջացնում են սպորներ։ Սպորավորված բջիջները խիստ դիմացկուն են միջավայրի անբարենպաստ պայմաններին։ Բացիլները հիմնականում պատկանում են Bacilliaceae ընտանիքին։ Բաժանվում են երկու ցեղի, աերոբներ և անաերոբներ։ Բացիլների մեծ մասը սուցրոֆիտներ են, մի մասն էլ՝ հիվանդությունների (սիբիրախտ, տետանուս են) հարուցիչներ։ Լայն տարածված են բնության մեջ (հողում, գետնաջրերում են), մասնակցում են օրգանական նյութերի հանքայնացմանը։

Կատեգորիա:Բակտերիաներ այբբենական կարգով
Բացիլակրություն

**Բացիլակրություն**, ախտածին մանրէների և մարդու կամ կենդանու հատուկ համագոյություն, երբ չնայած հիվանդության կլինիկական ախտանշանների բացակայության, օրգանիզմում ապրում և նրանից արտաթորվում են վարակիչ հիվանդության կենսունակ հարուցիչներ։ Բացիլակիրը գործնականում մնալով առողջ՝ հանդիսանում է վարակի աղբյուր։ «Բացիլակրություն» տերմինը հաճախ օգտագործվում է նաև վիրուսային (վիրուսակրություն), պարազիտային (պարազիտակրություն) հիվանդությունների ժամանակ։ Բացիլակրությունը լինում է որովայնային տիֆի, պարատիֆերի, դիզենտերիայի, խոլերայի, դիֆթերիայի, մենինգիտի և այլ հիվանդությունների դեպքում։

Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Արկադի Գայդար

**Արկադի Պետրովիչ Գայդար** (, ), ռուս խորհրդային մանկական գրող, կինոսցենարիստ։ Ռուսաստանի քաղաքացիական և  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցիչների՝ Պյոտր Իսիդորովիչ Գոլիկովի (1879-1927 թթ.) և Նատալյա Արկադևնա Սալկովայի (1884-1924 թթ.) ընտանիքում։ Ապագա գրողի ծնողները մասնակցել են 1905 թվականի հեղափոխական գործողություններին։ Առաջին Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայրը տեղափոխվեց ռազմաճակատ։ Արկադին այդ ժամանակ փոքր տղա էր և ուզում էր գնալ պատերազմ։ Փորձը ձախողվեց և նրան տուն վերադարձրեցին։
Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից է։ 1918 թվականին՝ 14 տարեկանում, ընտրվել է կոմունիստական կուսակցության թեկնածու։ 1918 թվականի դեկտեմբերի վերջին նա արդեն ընդգրկված էր Կարմիր բանակում։ Գայդարը հաճախել է Մոսկվայի հրամանատարության կազմի դասընթացներին։ Տարվա վերջում նա նշանակվել է բանակի դասակի հրամանատարի օգնական։ Նա տարբեր ճակատներում մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմի, վիրավորվել է և գլխին հարված ստացել։ 1920 թվականի հոկտեմբերին ուղևորվել է Մոսկվա հրամանատարական կազմի դասընթացների համար։ 1921 թվականին ավարտել է ավագ հրաձգային դպրոցը, որպես զորքերի հրամանատար։ Եղել է Օրլովի ռազմական օկրուգի 2-րդ հետևակային բրիգադի 23-րդ պահեստային հրաձիգի հրամանատար, այնուհետև նշանակվել է ռազմաճակատի գումարտակի հրամանատար։ 1921 թվականի սկզբին եղել է գումարտակի ղեկավար, այնուհետև Տամբովի մարզում իրեն համակցված ջոկատի հետ գործել է Անտոնովի երկու ապստամբ բանակների դեմ։
250px|մինի|Արզամաս, տուն, որտեղ Գայդարը անցկացրել է մանկության տարիները։ Այժմ՝ թանգարան։

## Ստեղծագործություններ
* «Դպրոցը»
* «Հեռավոր երկրներ»
* «Ռազմական գաղտնիք»
* «Թմբկահարի ճակատագիր»
* «Չուկը և Գեկը»
* «Թիմուրը և իր ջոկատը»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* А. Гайдар - Жизнь и творчество  - ЦДБ Севастополя им. Гайдара к 105-летию со дня рождения писателя

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմունիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Մայքլ Ջոն Գեմբոն

**Սըր Մայքլ Ջոն Գեմբոն** (, ), բրիտանական թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության, ինչպես նաև BAFTA-ի քառակի մրցանակակիր (1987, 2000, 2001, 2002), առաջադրվել է «Էմմի» (2002) «Ոսկե Գլոբուս» (2003) և ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ կինոմատոգրաֆիկայի գիլդիայի կողմից։

## Կենսագրություն
Մայքլ Գեմբոնը ծնվել է 1940 թվականի՝ հոկտեմբերի 19-ին Իռլանդիայում։ Երբ դերասանը ընդունվեց Բրիտանիայի Ազգային թատրոն, իր կարիերան վերելք ապրեց։ Այդ ժամանակ թատրոնը ղեկավարում էր սըր Լոուրենս Օլիվյեն, իսկ Գեմբոնը մասնակցում էր Ալան Այկբուրնայի պիեսի բեմադրությանը։ Գեմբոնը հայտնի դարձավ 1980-ականներին, երբ խաղացել էր «Գալիլեյի կյանքը» բեմադրությունում։

Այդ ժամանակից սկսած, դերասանը պարբերաբար հայտնվում էր Ազգային թատրոնի Թագավորության բեմում, որտեղ մարմնավորում էր կերպարներ ինչպես՝ Թագավոր Լիրը, Օթելլոն և Մարկ Անտոնիյը։ Ներկա ժամանակաշրջանում ամենահարգված բրիտանական դերասաններից է։ Բրիտանական կայսրության և միաբանության Կոմանդորը։

## Անձնական կյանք
Մայքլն ամուսնացել էր բրիտանացի դերասանուհի Էննի Միլլերի հետ, այդ ամուսնությունից 1967 թվականին ծնվեց Ֆերգյուսը։ 2004 թվականից նա ապրում է Ֆիլիպա Հարտի հետ, ով նրանից երիտասարդ է 25 տարով։ 2007 թվականին ծնվեց Մայքլի որդին, ում անվանեցին հոր պատվին։ 2009 թվականի՝ հունիսի 23-ին ծնվեց նրանց երկրորդ որդին։

## Ֆիլմագրություն

## Հետաքրքիր փաստեր
Top Gear ճանապարհի վերջին շրջանցումն անվանեցին Մայքլի պատվին, որտեղ նա մասնակցում էր «Բյուջետային  մեքենայով աստղը» ֆիլմի նկարահանումներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Բարքեր

**Բարքեր**, տվյալ դարաշրջանին, հասարակությանը, ազգին կամ դասակարգին հատուկ բարոյական հարաբերությունների ամբողջություն։ Ընդգրկում են տվյալ սոցիալական միջավայրում առկա սովորույթները, վարքի նորմերը, մարդկանց առավել բնորոշ գործելակերպը։ Ի տարբերություն բարոյականության, բարքերը նկատի ունեն ոչ թե վարքի կառավարման յուրահատուկ եղանակը, այլ նրա օբյեկտիվ բարոյական բովանդակությունը։ Այս իմաստով բարքերը հանդիսանում են բարոյական գնահատման առարկա, թեև նրանց ձևավորումը չի պայմանավորվում սոսկ բարոյական գործոններով։

Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Կոնֆորմիզմ
Միկոլա Ուպենիկ

**Միկոլա Ուպենիկ** (, ), ուկրաինացի խորհրդային բանաստեղծ, հրապարակախոս։ ԽՄԿԿ անդամ (1932)։

## Կենսագրություն
Միկոլա Ուպենիկը ծնվել է 1914 թվականին Կնյազևո-Պլատովո (Դոնբաս) գյուղում, բանվորի ընտանիքում։ Հրատարակվել է 1931 թվականից։ Առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1935 թվականին։ 1936-1938 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան Գրականության ինստիտուտում, 1940 թվականին Վորոշիլովգրադի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրության ֆակուլտետի երեկոյան բաժնում։

Հայրենական Մեծ պատերազմի  առաջին օրվանից, որպես Տարաշանսկու 253-րդ հետևակային գնդի զինվոր  (45-րդ հետևակային դիվիզիա), պայքարել է հարավարևմտյան ռազմաճակատում, այնուհետև մարտնչել Կիևի և Ստալինգրադի պաշտպանության, Ուկրաինայի և Մոլդովայի ազատագրման համար։

Թաղված է Կիևի Բայկովո գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
Առաջին գիրքը՝ «Լիրիկա», լույս է տեսել 1935 թվականին Ստալինոյում։ Հայրենական մեծ  պատերազմից հետո հրատարակվել են Ուպենիկի «Բանաստեղծություններ», «Կրասնոդոնյան տետր», «Խոսք հավերժական բարեկամության մասին», «Հայրենիքը՝ խաղաղության» և այլ ժողովածուներ։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ կարգի շքանշան
* Կրասնոդոնի պատվավոր քաղաքացի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ