Զբոսաշրջությունը Լիտվայում

**Զբոսաշրջությունը [[Լիտվա]]յում**, տնտեսության զարգացած ոլորտ, որը գրավում է բազմաթիվ այցելուների հարևան երկրներից և ամբողջ աշխարհից։ 2018 թվականին Լիտվա է այցելել 1,7 միլիոն օտարերկրյա այցելու՝ բիզնես, ընտանեկան և զբոսաշրջային նպատակներով։ Լիտվայի պատմական ժառանգությունը, նրա հարուստ պատմությունը, ճարտարապետությունը, անաղարտ բնությունը, ծովը և հանգստավայրերը Լիտվայի հիմնական տեսարժան վայրերն են։ Մեծ հայտնիություն է վայելում նաև ներքին զբոսաշրջությունը՝ 2018 թվականին այն աճել է 12%-ով։ Լիտվացիները նույնպես նախընտրում են իրենց հանգիստն անցկացնել Լիտվայում՝ կազմելով 70 տոկոս:

## Ընդհանուր ակնարկ
Լիտվան ընդունում է արտասահմանցի այցելուների մշտական ​​հոսք։ 2017 թվականին Լիտվայի կացություն ապահովող ձեռնարկություններն ընդունել են 3,25 միլիոն զբոսաշրջիկների, ինչը 6,2 տոկոսով ավելի է, քան 2016 թվականին։ Լիտվան արտասահմանցի այցելուներ է գրավում հիմնականում Գերմանիայից, Լեհաստանից, Ռուսաստանից, Լատվիայից, Բելառուսից, Մեծ Բրիտանիայից, Էստոնիայից և Ֆինլանդիայից։

2017 թվականին հյուրանոցներն ընդունել են 2,2 միլիոն զբոսաշրջիկ կամ 7 տոկոսով ավելի, քան 2016 թվականին։ Լիտվացի զբոսաշրջիկների թիվն աճել է 12,8 տոկոսով, օտարերկրյա զբոսաշրջիկներինը՝ 3,3 տոկոսով։ Հյուրանոցային համարների զբաղվածությունը կազմել է 54,3% (2016թ.՝ 51,7%), մահճակալների զբաղվածությունը՝ 41,4% (2016թ.՝ 39,7%)։

Ագրոտուրիզմը նույնպես երկրում չափազանց տարածված է դարձել ինչպես տեղացիների, այնպես էլ օտարերկրացիների շրջանում։ Էկոտուրիզմը ակտիվորեն խթանվում է կառավարության և ազգային պարկերի կողմից։ Լիտվան ստեղծել է հաջողակ էկոտուրիզմի արդյունաբերություն և նաև ճանաչվել է աշխարհի ամենաէթիկական ուղղություններից մեկը։ Օդապարիկով թռիչքը շատ տարածված է Լիտվայում, հատկապես Վիլնյուսում և Տրակայում։ Պատմական և բնական վայրեր տանող թեմատիկ երթուղիները հայտնի են ներքին և օտարերկրյա զբոսաշրջիկների շրջանում։ Նեմունաս Դելտա տարածաշրջանային այգին, Ժուվինտաս կենսոլորտային արգելոցը և Վենտե հրվանդանը հայտնի են որպես թռչունների դիտարան։

Բոլոր քաղաքներն, ազգային պարկերը և այլ վայրերը, որոնք գրավիչ են ներքին կամ ներգնա զբոսաշրջության համար, ունեն զբոսաշրջային տեղեկատվական կենտրոններ։ Եթե ​​շրջագայությունն ունի էքսկուրսավար, ով մեկնաբանում է տարածաշրջանի մշակութային և բնական ժառանգությունը, ապա Լիտվայում էքսկուրսավարից պահանջում է ունենալ զբոսավարի արտոնագիր։ Այս սահմանումը համապատասխանում է Եվրոպական ուղեցույցի ստանդարտին (CEN): Լիցենզավորված զբոսաշրջային էքսկուրսավարները միակ մասնագետներն են, որոնց թույլատրված է էքսկուրսիաներ վարել քաղաքի բոլոր տեսարժան վայրերով և թանգարաններով։ Գոյություն ունի ճանապարհորդական ուղեցույցների տվյալների բազա, որտեղ հնարավոր է գտնել ճանապարհորդական ուղեցույցներ տարբեր լեզուներով։

### Ժամանումներ ըստ երկրի
Լիտվայի կարճաժամկետ այցելուների մեծամասնությունը հետևյալ ազգությունների են.

## Նշանավոր վայրեր
### Քաղաքներ

* Վիլնյուս - Լիտվայի մայրաքաղաքը, նախկինում Լիտվայի Մեծ Դքսության մայրաքաղաքը, որն առաջին անգամ հիշատակվել է Գեդիմինասի նամակներում 1323 թվականին։ Վիլնյուսը լի է մշակութային միջոցառումներով՝ օպերաներ, դասական երաժշտություն, թատերական և երաժշտական ​​փառատոներ։
* Կաունաս - Լիտվայի միջպատերազմյան ժամանակավոր մայրաքաղաքն՝ ակնառու ֆունկցիոնալիստական ​​ճարտարապետությամբ, արվեստի և պատմության թանգարաններով և Եվրոպայի ամենամեծ քաղաքային Oak Park-ով։
* Կլայպեդա -  ծովային նավահանգիստ՝ գրավիչ հին քաղաքով, Լիտվայի ծովային թանգարանով և դելֆինարիումով։
* Շիաուլայ - հայտնի է մոտակա Խաչերի բլուրով,
* Պանեվեզիս - Աուկշտեյիի մայրաքաղաքը,
* Ալիտուս - Ձուկիայի մայրաքաղաքը,
* Մարիջամպոլի - Սուվալկիայի մայրաքաղաքը,
* Տելսիայի - Սամոգիտիայի մայրաքաղաքը,
* Սիլուտ - Փոքր Լիտվայի մայրաքաղաքը,
* Ուկմերգե - քաղաք Լիտվայի հյուսիս-արևմուտքում, որը հայտնի է իր դասական, գեղարվեստական ​​հին քաղաքով։
* Պակռուոժիս - քաղաք Սիաուլյայի մոտ, որը հայտնի է իր կալվածքային համալիրով և սեզոնային փառատոններով։
* Կեդայնայ - քաղաք Կենտրոնական Լիտվայում՝ Վերածննդի դարաշրջանի ակնառու ճարտարապետական ​​հուշարձաններով։
* Բիրժայ - հյուսիսային Լիտվայի քաղաք՝ Վերածննդի դարաշրջանի ամրոցով, տարածաշրջանային պարկով և հին ավանդական գարեջրի գործարաններով։
* Տրակայ - պատմական քաղաք մայրաքաղաք Վիլնյուսի մոտ, որը հայտնի է իր միջնադարյան ճարտարապետությամբ և շրջակա բնությամբ։

### Քաղաքներ և գյուղեր
Բալբերիսկիս - քաղաք, որը հայտնի է, որ գտնվում է Nemunas Loops տարածաշրջանային զբոսայգու հսկա ելքի մոտ։

Կավարսկաս - հայտնի քաղաք իր պելմեններով և ջրամատակարարմամբ։

Սալոս - փոքրիկ քաղաք, որը գտնվում է Դվիրագիս լճի կղզու վրա և հայտնի է իր դարավոր կալվածքով։

Ստակլիշկես - գյուղ, որը հայտնի է միդուսի և լիմոնադի արտադրությամբ։

Կրեկենավա - քաղաք, որը հայտնի է իր մսի արդյունաբերությամբ և տարածաշրջանային պարկով, որտեղ ապրում են բիզոնները։

Ռումշիշկես - քաղաք է, որը հայտնի է իր ազգագրական բացօթյա թանգարանով։ Այս թանգարանի շենքերը միասին ներկայացնում են Լիտվայի 5 հիմնական ազգագրական շրջանները։

Մինիա - փոքրիկ գյուղ, որը հայտնի է ջրային զբոսաշրջությամբ։

Զարասայ - լճերով շրջապատված քաղաք, որը հայտնի է հիմնականում ջրային զբոսաշրջությամբ։

Ժերզմարայ - քաղաք, որը գտնվում է A1 մայրուղու կողքին, որը հայտնի է իր փոքր պատմական ճարտարապետությամբ և մսի արդյունաբերությամբ։

## Ուղղություններ
### Պահպանվող տարածքներ
Պահպանվող տարածքները ստեղծվում են երկրի բնական և մշակութային ռեսուրսները պահպանելու համար։ Լիտվայում կա 30 տարածաշրջանային պարկ, 5 ազգային պարկ և 6 բնական արգելոց։

* *Aukštaitija* ազգային պարկ
* *Žemaitija* ազգային պարկ
* *Kuršių* ազգային պարկ
* *Dzūkija* ազգային պարկ
* *Trakai* ազգային պարկ

### ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության վայրեր
* Կեռնավե - Լիտվայի հնագույն մայրաքաղաքը, պատմական ամրությունների համալիր և հնագիտական ​​վայր, որը կոչվում է «Լիտվական Տրոյա»։
* Կուրոնյան Սպիտ - առողջարանային քաղաք և բնության արգելոց։
* Վիլնյուսի Հին քաղաք - Լիտվայի Մեծ Դքսության հին մայրաքաղաքը, բարոկկո ոճով Հյուսիսային Եվրոպայի ամենամեծ քաղաքը և Եվրոպայի ամենամեծ պատմական կենտրոններից մեկն է։
* Կաունասի մոդեռնիստական ​​ճարտարապետություն - ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից անվանվել է 1919-1939 թթ. լավատեսության ճարտարապետություն։

### Մշակութային երթուղիներ
2019 թվականին բացվել է լիտվացի կոմպոզիտոր Միկալոյուս Կոնստանտինաս Չիուրլիոնիսի մշակութային երթուղին, որն անցնում է Վարենա, Դրուսկինինկայ, Կաունաս, Վիլնյուս, Պլանջ, Ռետավաս, Պալանգա շրջաններով, որտեղ ապրել է կոմպոզիտորը։

Ներքին զբոսաշրջիկների շրջանում մեծ տարածում ունեն կրթական կամ էքսկուրսիոն երթուղիները (*Pažintinis takas*): Նրանք սովորաբար անցնում են եզակի բնական վայրերով, որտեղ այցելուն կարող է վայելել բնությունը և տեղական պատմությունը՝ քայլելով կանխորոշված ​​ճանապարհով։

## Ուխտավայրեր

Լիտվայում, հատկապես Սամոգիտիայում, շատ սուրբ վայրեր կան, որոնք արժե այցելել։

Հիմնական ուխտատեղիները.

* Արշալույսի դարպաս (Վիլնյուս)
* Խաչերի լեռ (Զեմեյթիա)
* Զեմայչիու Կալվարիա (Զեմեյթիա)
* Շիլուվա (Զեմեյթիա)

## Ռեզորթներ

### Ծովափնյա ռեսորթներ
* Պալանգա - Լիտվայի ամառային մայրաքաղաքը՝ ավազոտ լողափերով,
* Նիդա – համաշխարհային ժառանգության վայր՝ յուրահատուկ բնությամբ,
* Ջուոդկրանտե – հանգստավայր Ներինգայում։

### Սպա քաղաքներ
* Բիրշտոնաս - բալնեոլոգիական առողջարանային և սպա քաղաք, որը շրջապատված է սոճու անտառներով։
* Դրուսկինինկայ - զարգացած առողջարանային քաղաք՝ Արևելյան Եվրոպայի ամենամեծ ջրաշխարհով՝ Snow Arena-ն՝ Եվրոպայի ամենամեծ փակ լեռնադահուկային լանջերից մեկը։ Ջրաշխարհը և Սնոու Արենան միացված են ճոպանուղու միջոցով։
* Լիկենայ - հանքային աղբյուրներով հանգստավայր։

## Ռազմական ժառանգություն
Երկրում մի քանի ռազմական օբյեկտներ են մնացել, և այն կարող է շատ հետաքրքիր վայր լինել զբոսաշրջության համար՝ կապված ռազմական ժառանգության հետ։ Սա կարող է հետաքրքրել բոլորին, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմներով կամ սառը պատերազմի պատմությամբ։

* Միլիտարիզմի հիմնական ժառանգությունը Լիտվայում.
* Կաունասի ամրոց, հսկայական ամրոցային համակարգ, որը կառուցվել է Կաունասի շուրջը 19-րդ դարում Ռուսական կայսրության օրոք,
* Պլոկստինե հրթիռային բազա, նախկին խորհրդային միջուկային տիեզերակայան Սամոգիտիայում։

## Հեծանվային զբոսաշրջություն

Հեծանվային զբոսաշրջությունը աճում է հատկապես Լիտվայի առափնյա հեծանվային երթուղու շնորհիվ։ EuroVelo EV10, EV11, EV13 երթուղիներն անցնում են Լիտվայով։ Հեծանվային արահետների ընդհանուր երկարությունը 3769 կմ է (որից 1988 կմ-ը՝ ասֆալտապատ)։ Ամենահայտնի հեծանվային երթուղիները՝ Նեմունաս գետի հեծանվային երթուղին, Սուվալկիի հեծանվային երթուղին, Լիտվայի ծովափնյա հեծանվային երթուղին։ Զբոսաշրջության տեղեկատվական կենտրոնների և ազգային պարկերի մեծ մասը պլաններ ունի տեղական թեմատիկ հեծանվային երթուղիների համար։

## Ֆեստիվալներ
* Կազյուկո Մուգե
* Ուժգավենես
* Վիլնյուսի միջազգային կինոփառատոն
* Կաունասի միջազգային կինոփառատոն
* Կլայպեդայի ծովային փառատոն

## Թանգարաններ

Լիտվայի էթնոկոսմոլոգիայի թանգարան,

Վիլնյուսի սաթի թանգարան-պատկերասրահ,

Լիտվայի Մեծ Դքսերի պալատ,

Եկեղեցու ժառանգության թանգարան,

Լիտվայի հին մեղվաբուծության թանգարան,

Արվեստի ազգային պատկերասրահ,

Վիլնյուսի արվեստի պատկերասրահ,

Վիլնյուսի խաղալիքների թանգարան,

Մոսկվայի շրջանի թանգարան,

Ժամանակակից Լիտվայի արվեստի թանգարան,

Լիտվայի գեղարվեստական ​​ժառանգության և արտեֆակտների թանգարան,

Կլայպեդայի ժամացույցի թանգարան,

Լուսանկարչության թանգարան,

Ակմենե բրածոների թանգարան Ակմենե։

## Պատկերասրահ

## Տես նաև
* Լիտվա
* Լիտվայի քաղաքների ցանկ
* Լիտվայի ազգային կենցաղի թանգարան
* Լիտվայի բուսական աշխարհ
* Լիտվայի օպերայի և բալետի ազգային թատրոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Lithuania – Real is Beautiful  – The Official Travel Guide by the State Department of Tourism
* Lithuanian State Department of Tourism 
* Žemaitija National Park’s website
* Lithuanian Guides Database 

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Եվրոպայում ըստ երկրի
Կատեգորիա:Լիտվայի տնտեսություն