1935 թվականը Հայաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[1935]] թվականին [[Հայկական ԽՍՀ|Հայաստանում]]** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Անհայտ թվականով
* Քեշիշքենդի շրջանը (հետագայում՝ Եղեգնաձորի շրջան) և համանուն ավանը (այժմ՝ Եղեգնաձոր), ի պատիվ ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչ Անաստաս Միկոյանի, վերանվանվեցին համապատասխանաբար՝ Միկոյանի շրջան և Միկոյան։
* Սարգիս Մելիքսեթյանի ջանքերով հիմնվում է Երևանի թատերական թանգարանը։
* Դադարեցվում է «Անաստվածների միություն» հասարակական կազմակերպության «Անաստված» թերթի հրատարակումը։
* Շամշադինի շրջանի Նորաշեն գյուղում քանդվում է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որի տեղում կառուցվում է հանրախանութ։
* Երևանում սկսվում է կառուցվել «Մանկական աշխարհ» հանրախանութի շենքը։
* Հայաստանում Ստալինյան բռնաճնշումների զոհ է դառնում 330 քաղաքացի։
** Բռնադատվել և Երևանի բանտում է բանտարկվել գրող, երգիծաբան, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ Լեռ Կամսարը։
** ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը, Լավրենտի Բերիայի հրամանով սկսում է «բացահայտել» Ներսիկ Ստեփանյանի ղեկավարած դավադրական խումբը, որի անդամ էին՝ Եղիշե Չարենցը, Ակսել Բակունցը, Վահրամ Ալազանը, Վաղարշակ Նորենցը և ուրիշներ։
* Գուգարքի շրջանի Խաչիգյուղ գյուղը վերանվանվում է Դեբետ:
* Հայաստանի Կուլտուր-պատմական թանգարանը վերանվում է Հայաստանի պատմական թանգարան, իսկ նրա արվեստի բաժինը առանձնացվում և կոչվում է Կերպարվեստի պետական թանգարան:
* Կառուցվում է Երևանի «Դինամո» մարզադաշտը (հետագայում՝ Վազգեն Սարգսյանի անվան Հանրապետական մարզադաշտ):
* Լենինականում սկսում է լույս տեսնել «Ստալինյան ուղեգիր» պարբերականը, դադարեցվում է «Երկաթուղային» պարբերականի հրատարակումը:
*  Հիմնադրվել է Երևանի բուսաբանական այգին։
* Ապամոնտաժվել է Երևանի Սվերդլովի (Բուզանդի), Նալբանդյան, Աբովյան, Ամիրյան փողոցների ու բուլվարի միջնամասի շենքերը՝ հարթացնելով ներկայիս Հանրապետության հրապարակի ողջ տարածքը։
* Երևանի պետական համալսարանում ձևավորվել և սկսել են գործել ութ ֆակուլտետներ՝ պատմության, բանասիրական, իրավաբանական, երկրաբանա-աշխարհագրական, քիմիական, ֆիզիկամաթեմատիկական (հետագայում՝ ֆիզիկայի և մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետներ), կենսաբանական։
* Իջևանի շրջանի Քրդևան գյուղը վերանվանվում է Ենոքավան, ի հիշատակ Կարմիր բանակի կողմից Հայաստանի Հանրապետության օկուպացիայի կողմնակից և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատման աջակից Ենոք Մկրտումյանի:

### Հունվար
* Հունվարի 1
** ՌԿ(բ)Կ քաղբյուրոն որոշում է վերացնել հացի քարտային համակարգը։
** Եղեգնաձորի շրջանի Կոթուր գյուղը վերանվանվում է Գետափ:
* Հունվարի 3
** Ապարանի շրջանի շրջկենտրոն Բաշ-Աբարան քաղաքատիպ ավանը վերանվանվում է Ապարան: 
** Թումանյանի շրջանի Որնակ գյուղը վերանվանվում է Ակներ, իսկ Խաչիդուռը՝ Ծաղկաշատ:
** Իջևանի շրջանի Խավարաձոր գյուղը վերանվանվում է Լուսաձոր:
** Աբովյանի շրջանի Լեռնավանք գյուղը վերանվանվում է Կապուտան:
** Ախուրյանի շրջանի Ալեքսանդրովկա գյուղը ի պատիվ բոլշևիկ Բագրատ Ղարիբջանյանի, վերանվանվում է Ղարիբջանյան:
** Գուգարքի շրջանի Մարտունաշեն (Մարտունական) քաղաքը, ի հիշատակ բոլշևիկ հեղափոխական Սերգեյ Կիրովի, վերանվանվում է Կիրովական:
** Սևանի շրջանի Ելենովկա գյուղը ի պատիվ Սևանա լճի, վերանվանվում է Սևան:
** Գուգարքի շրջանի Ղամշկուտ գյուղը վերանվանվում է Եղեգնուտ:
** Ղուկասյանի շրջանի Ղարաքիլիսա Երրորդ գյուղը վերանվանվում է Ձորաշեն, իսկ Ղզըլքիլիսան՝ Կարմրավան:
* Հունվարի 9 - Կայանում է ՀԽՍՀ խորհուրդների 8-րդ համագումարը, որի ժամանակ, ՀԽՍՀ Կենտգործկոմի անդամ է ընտրվում Եղիշե Չարենցը:
* Հունվարի 22 - ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմի բյուրոյի նիստում որոշվում ընդունվեց ստեղծել ԽՍՀՄ ԳԱ Անդրկովկասյան մասնաճյուղի (Զակֆան) հայկական բաժանմունքը։

### Փետրվար
* Փետրվարի 1 - ՀԽՍՀ Ժողկոմխորը ընդունեց «ՀԽՍՀ-ում ԽՍՀՄ ԳԱ անդրկովկասյան մասնաճյուղի բաժանմունք հիմնադրելու մասին» որոշում։
* Փետրվարի 4 - Երևանում հիմնադրվեց Վ․ Բրյուսովի անվան պետական համալսարանը ու նրա գրադարանը։
* Փետրվարի 25 - ՀԽՍՀ ՆԳԺԿ վարչությունում որպես ահաբեկիչ հարցաքննվել է Եղիշե Չարենցը:

### Մարտ
* Մարտի 27 - Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնում առաջին անգամ բեմադրվում է Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերան, որի գլխավոր ռեժիսորը Արմեն Գուլակյանն էր, իսկ դիրիժորը՝ Սերգեյ Շաթիրյանը։
* Մարտի 30 - Թիֆլիսում մահանում է երգահան Ռոմանոս Մելիքյանը (1883-1935)։ Հուղարկավորությունը կազմակերպելու համար ստեղծված հանձնաժողովի անդամները մեկնում են Թիֆլիս նրա աճյունը Հայաստան տեղափոխելու համար։ 

### Ապրիլ
* Ապրիլի 1 - Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դահլիճում տեղի է ունենում Ռոմանոս Մելիքյանի հիշատակին նվիրված սգո արարողություն։
* Ապրիլի 22 - Մեղրու շրջանի Աստազուր (Աստվածաձոր) գյուղը վերանվանվում է Շվանիձոր:

### Մայիս
* Մայիսի 10 - Երևանում հիմնադրվում է «Սպարտակ» (հետագայում՝ «Արարատ») ֆուտբոլային ակումբը։
* Մայիսի 16 - Երևանի Կուլտուր-պատմական թանգարանի պատմագրական բաժինը առանձնացվում է որպես ինքնուրույն գիտական հիմնարկ՝ «Պետական գրական թանգարան» անունով։
* Մայիսի 26 - Լենինականում (Գյումրի) հիմնադրվում է Հայաստանի առաջին մանկական տիկնիկային թատրոնը։

### Հունիս
* Հունիսի 1 - Երևանում, Պատանի հանդիսատեսի թատրոնին կից հիմնադրվում է Երևանի պետական տիկնիկային թատրոնը։
* Հունիսի 3 - «Հակասովետական ահաբեկչական կազմակերպությանը անդամակցելու» մեղադրանքով ձերբակալվել է խորհրդային ռազմական գործիչ, ՀԽՍՀ ռազմական գործերի նախկին Ժողկոմ (1922), գեներալ-գնդապետ Գայը: 
* Հունիսի 15 - Տեղի ունեցավ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած առաջին հնչյունային «Պեպո» ֆիլմի պրեմիերան, որը նկարահանել էր հայտնի կինոռեժիսոր Համո Բեկնազարյանը։

### Հուլիս
* Հուլիսի 24 - Ավտովթարից մահանում է ԱԽՖՍՀ ներքին գործերի ժողկոմիսարի տեղակալ, ՀԽՍՀ պետական քաղաքական վարչության նախկին նախագահ Արմենակ Աբուլյանը (ծն. 1895):

### Օգոստոս
* Օգոստոսի 15 - Երևանում, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի հայկական մասնաճյուղին (ԱրմՖԱՆ) կից հիմնադրվել է Կենտրոնական գրադարանը:

### Հոկտեմբեր
* Հոկտեմբերի 15 - Ալավերդու պղնձաձուլական կոմբինատի կուսկոմիտեի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց հավաք, որին մասնակցած բոլոր հանքերի, գործարանների, ցեխերի և բրիգադների առաջատար աշխատողները ընդունեցին որոշում՝ աշխատանքի մեջ ներդնել «ստախանովյան շարժման» մեթոդները։

### Նոյեմբեր
* Նոյեմբերի 29 - Հայաստանում նշվում է խորհրդային կարգերի հաստատման 15-ամյակը, որին մասնակցելու համար Հայաստան է ժամանում ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի նախագահ Միխայիլ Կալինինը:

## Ծնունդներ
* Հունվարի 18 - Փարավոն Ադամյան, վիրաբույժ-ուռուցքաբան։
* Փետրվարի 9 - Էռնեստ Հարությունյան (մ․ 2003), կենդանաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1996)։
* Փետրվարի 10 - Զորի Բալայան, գրող, լրագրող, հասարակական գործիչ։
* Փետրվարի 12 - Հրանտ Մաթևոսյան (մ. 2002), գրող, արձակագիր, կինոսցենարիստ։
* Փետրվարի 23 - Նարա Շլեպչյան, հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1986)։
* Մարտի 8 - Արսեն Մելիքյան, ճարտարապետ։
* Մարտի 8 - Ֆրանց Սիմոնյան, քանդակագործ։
* Մարտի 10 - Խորեն Պալյան (մ. 2007), շարականագետ, գրաբարի դասախոս, խմբավար, երգիչ։
* Մարտի 10 - Արամ Նանասյան, տեղեկագիտական տեխնոլոգիաների բնագավառի հայ գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1979), պրոֆեսոր (1991)։
* Մարտի 15 - Լեոնիդ Ենգիբարյան (մ. 1972), կրկեսի, էստրադայի և կինոյի դերասան։
* Ապրիլի 13 - Միխայիլ Գասպարով (մ․ 2005), ռուս գրականագետ, բանասեր, անտիկ գրականության և ռուսական պոեզիայի պատմաբան, թարգմանիչ։
* Մայիսի 15 - Գալուստ Գալստյան, արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1967)։
* Մայիսի 25 - Արծվին Գրիգորյան (մ․ 2012), ճարտարապետ, ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր։
* Օգոստոսի 26 - Ալբերտ Յավուրյան (մ․ 2007), կինոօպերատոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1987):
* Օգոստոսի 12 - Բելա Հովնանյան, բալետի պարուհի, պարուսույց, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976):
* Հոկտեմբերի 3 - Արմեն Ջիգարխանյան (մ․ 2020), կինոյի և թատրոնի դերասան, թատերական մանկավարժ, թատրոնի ռեժիսոր։
* Հոկտեմբերի 5 - Ժան Տեր-Մերկերյան (մ․ 2015), ֆրանսահայ ջութակահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971)։
* Նոյեմբերի 3 - Սերո Անտոնյան (մ․ 2013), հայ բանաստեղծ։

## Մահեր
* Մարտ 30 - Ռոմանոս Մելիքյան (ծ. 1883), երգահան, երաժշտագետ և մանկավարժ։
* Ապրիլի 22 - Տիգրան Մուշեղյան (ծ. 1886), ֆիզիոլոգ, լուսավորության բնագավառի գործիչ։։
* Մայիսի 22 - Բալա Մելիքյան (ծն․ 1888), թառահար։
* Հուլիսի 24 - Արմենակ Աբուլյան (ծն. 1895), խորհրդային հատուկ ծառայության գործիչ:
* Օգոստոսի 7 - Ալեքսանդր Շիրվանզադե (ծ. 1858), գրող, դրամատուրգ։
* Օգոստոսի 12 - Փիլիպոս Վարդազարյան (ծն․ 1858), հրատարակիչ, մշակութային գործիչ։
* Սեպտեմբերի 19 - Ցոլակ Խանզադյան (ծ. 1886), գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934)։
* Հոկտեմբերի 8 - Խնկո Ապեր (Աթաբեկ Խնկոյան, ծն. 1870), մանկագիր։
* Հոկտեմբերի 10 - Հովհաննես Մելիք-Փաշաև (ծն․ 1889), խորհրդային ինժեներ-էներգետիկ։
* Հոկտեմբերի 22 - Կոմիտաս (ծն. 1869), երգահան, երգիչ, երաժշտագետ, վարդապետ:
* Նոյեմբերի 19 - Արիստակես Զարգարյան (ծն. 1864), բժիշկ, բանաստեղծ, գեղանկարիչ:

## Տես նաև
* 1934 թվականը Հայաստանում
* 1936 թվականը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1930-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1935 Ասիայում
Կատեգորիա:1935 Եվրոպայում
Կատեգորիա:1935 Հայաստանում
Կատեգորիա:20-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում