open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օլբերի

**Օլբերի** (), քաղաք Ավստրալիայում՝ Նոր Հարավային Ուելս նահանգում։

## Պատմություն
Օլբերիում հայտնված առաջին եվրոպացիները եղել են Համիլթոն Յումը և Ուիլիամ Հովելը։ Արշավախմբի ժամանակ նրանք այստեղ էին ժամանել 1824 թվականի նոյեմբերի 16-ին Մուրեյ գետով՝ այդ տեղը նշելով իրենց քարտեզներում որպես «Հատման կետ»։

## Աշխարհագրական տվյալներ
Օլբերին գտնվում է Նոր Հարավային Ուելս և Վիկտորիա նահանգների սահմանին։

Վիկտորիայի նահանգում գտնվող Ուոդոնգա քաղաքի հետ միասին կազմում  Օլբերի-Ուոդոնգա կոնգլոմերատը 101 842 բնակչությամբ։ Քաղաքի հարավային կողմով հոսում է Մուրեյ գետը։ Քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում կա օդանավակայան։ Այստեղ կա հուշարձան, որը տեղադրվել է Douglas DC-2 ինքնաթիռի նիդերլանդական անձնակազմի պատվին, որը 1934 թվականին Մաքրոբերտսոնի մրցանակի համար անցկացվող մրցույթում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ Բնակավայրի միջով անցնում են Յում և Ռիվերայնա ավտոճանապարհները։

Օլբերին մտնում է Ռիվերայնի գյուղատնտեսական տարածաշրջանի կազմի մեջ։

## Կլիմա
Օլբերիի կլիման տաք բարեխառն է՝ սառը խոնավ ձմեռներով և շատ տաք, հիմնականում չոր ամառներով։ Ըստ Կյոպպենի դասակարգման՝ Օլբերին ունի խոնավ մերձարևադարձային կլիմա (Cfa), բայց ունի միջերկրական կլիմայի տենդենցներ (Csa)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1839 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Թեյլորի բանաձև

**Թեյլորի բանաձև**, դիֆերենցիալ հաշվի բանաձև, a կետում n անգամ դիֆերենցելի f(x) ֆունկցիան a-ի որևէ շրջակայքում ներկայացնում է f(x) = f(a)+\frac{f'(a)}{1!}(x-a)+\frac{f''(a)}{2!}(x-a)^2+...\frac{f^{n}(a)}{n!}(x-a)^n+R_n(x) տեսքով (արտածել է Բրուկ Թեյլորը)։

Եթե a-ի շրջակայքում f(x) ֆունկցիան ունի (n+1) կարգի ածանցյալ, ապա
:R_n(x)=\frac{f^{n-1}(\xi)(a)}{(n+1)!}(x-a)^{n+1}, որտեղ \xi \in (a,x):

f(x)-ի a-ում n անգամ անընդհատ դիֆերենցելիության դեպքում R_n(x), երբ x \rightarrow a բարձր կարգի անվերջ փոքր է (x-a)^n-ի նկատմամբ։

Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հաշիվ
Մահմուդ Թեյմուր

**Մահմուդ Թեյմուր** (,), արաբ գրող։ Արաբերենի ակադեմիայի (Կահիրե) իսկական անդամ։ Եգիպտական ռեալիստական նորավեպի հիմնադիր, Մուհամմադ Թեյմուրի ավագ եղբայրը։

## Կենսագրություն
Մահմուդ Թեյմուրը ծնվել է բանասեր Ահմեդ Թեյմուրի ընտանիքում։ Սովորել է Բարձրագույն գյուղատնտեսական դպրոցում։

1925 թվականին սկսել է հրապարակել իր ստեղծագործությունները։ Նրա վաղ ստեղծագործությունների վրա ազդել են Իվան Տուրգենևը, Անտոն Չեխովը և Գի դը Մոպասանը։

1920-1930-ական թվականների պատմվածքներում նա ցույց է տվել եգիպտական հասարակության տարբեր շերտերի կյանքը։ 1930-ականների վերջից սկսել է դրսևորվել սիմվոլիզմի ազդեցությունը՝ «Անհայտի կանչը» (1939), «Սալվան քամու պոռթկումներում» (1947)։

Եգիպտական հեղափոխությունից (1952) հետո նրա ստեղծագործություններում սկսել են գերիշխել ռեալիզմի միտումները։

Գրել է «Շամրուխ» (1958) և «Կապույտ լապտերներ» (1960) վեպերը, պատմվածքներ, պիեսներ, գրականության պատմությանը և գրական արաբերենին նվիրված աշխատություններ։

Արձակն առանձնանում է հոգեբանական հատկանիշների նրբությամբ և հումանիստական ուղղվածությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Արաբալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Արաբ լրագրողներ
Թեյմուրազ II (Կախեթի արքա)

**Թեյմուրազ II** (, մոտ 1700–1762 թթ.), Կախեթի (1733–1744 թթ.), ապա Քարթլիի (1744 թ.-ից) թագավոր։ Օգտագործելով թուրք–իրանական հակասությունները, ձգտել է միավորել Քարթլին ու Կախեթը (որը 1744 թ.-ից կառավարում էր նրա որդին՝ Հերակլ II): Այդ պայքարում նա կողմնորոշվել է դեպի Ռուսաստանը։ 1761-ին Թեյմուրազը մեծ շքախմբով (որի մեջ եղել են նաև թիֆլիսաբնակ հայեր) ժամանել է Պետերբուրգ՝ Թուրքիայի դեմ Ռուսաստանի աջակցությունն ապահովելու խնդրանքով։ Հայ ժողովուրդը նույնպես որոշակի հույսեր է կապել Թեյմուրազ II-ի դիվանագիտական այդ առաքելության հետ. կաթողիկոս Հակոբ Ե Շամախեցին ուղերձով դիմել է ռուսական կառավարությանը, խնդրելով ընդառաջել Թեյմուրազին, որը հետամուտ էր վրաց և հայ ժողովուրդների համար կենսական նշանակություն ունեցող խնդրի։ Պետերբուրգում Թեյմուրազի հետ սերտ կապ են հաստատել նաև հայ ազատագրական շարժման գործիչներ Հովհաննես Լազարյանը և Հովսեփ Էմինը։ Առաքելությունն ապարդյուն է անցել, քանի որ ռուսական կառավարությունը խուսափել է ռուս–թուրքական բարդություններից։ Թեյմուրազը մահացել է վերադարձի ճանապարհին, թաղվել Աստրախանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Иоаннисян А., Иосиф Эмин, Е., 1945 г.
* Махарадзе В. Г., Материалы по истории русско-грузинских отношений второй половины 18-ого в., ч. 2, Тб., 1968.

Կատեգորիա:Քարթլի-Կախեթի արքաներ
Կատեգորիա:Բագրատիոնիներ
Կատեգորիա:Վրաց արքաներ
Սեքեզ

**Սեքեզ**(, , ), քաղաք Իրանի արևմուտքում՝ Քուրդիստան օսթանում (նահանգում), Սեքեզ շեհրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Քաղաքը գտնվում է Քուրդիստանի հյուսիսարևմտյան մասում, լեռնային տեղանքում, ծովի մակարդակից 1479 մետր բարձրության վրա։

Սեկեզը գտնվում է Սանանդաջից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից մոտ 120 կմ հյուսիս-արևմուտք և Թեհրանից՝ երկրի մայրաքաղաքից, 450 կմ արևմուտք։ Քաղաքի կլիման պայմանավորված է լեռնային տեղանքով և բնորոշվում է ցուրտ ձյունառատ ձմռան և չոր շոգ ամռան հերթագայությամբ։  Տարեկան միջին տեղումների քանակը 500 մմ է։ Այստեղ գրանցվել է Իրանի համար ամենացածր օդի ջերմաստիճանի ցուցանիշը՝ −36&nbsp;°C։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 165 258 մարդ, որոնք կազմում էին 48 488 տնտեսություն։ Սեքեզը Քուրդիստան օսթանի բնակչությամբ երկրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Սանանդաջից հետո։ Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում տրված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչների 99% քրդեր են, ովքեր խոսում են քրդերենի սորանի բարբառով։

## Տեսարժան վայրեր
Սեքեզի մերձակայքը իրենից ներկայացնում է գեղատեսիլ բնական լանշաֆտներ՝ անտառներ և լեռնային մարգագետիններ։ Անտառազանգվածները, որոնք զբաղեցնում են մոտ 7000 հա մակերես Սեքեզի և Բուկանի միջև, հանգստի գոտի են և անտառավերականգնման բազա։ Նաև քաղաքից մի քիչ հեռու կան մի քանի պատմամշակութային հուշարձաններ։ Մայրուղուց, որը Սեքեզն ու Դիվանդարեն կապում է իրար, 20 կմ հյուսիս գտնվում է Կարաֆտու քարանձավը, որտեղ Պարթևստանի դարաշրջանում գտնվել է Հերակլեսի տաճարը։ 42 կմ դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում են Զևիյե ամրության փլատակները, որոնք պատահաբար բացահայտվել են 1947 թվականին։ Ամրության շինարարությունը վերաբերում է մթ․ա․ 900 թվականին, այսինքն այստեղ Մարաստանի  տիրապետության ժամանակաշրջանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Կատեգորիա:Քրդաբնակ տարածաշրջաններ
Բեյրութ (վիլայեթ)

**Բեյրութ** (, ), վիլայեթ Օսմանյան կայսրությունում։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1888 թվականին Սիրիա վիլայեթի մոտակա շրջանների միավորումից՝ մայրաքաղաք Բեյրութի կարևորության կտրուկ մեծացման արդյունքում, որը վերջին տարիներին զգալի տնտեսական աճ էր գրանցում։ 1907 թվականին Բեյրութով էր անցնում Օսմանյան կայսրության միջազգային առևտրի 11%-ը։

Վիլայեթի սահմանները ձգվում էին Յաֆֆայից մինչև Լաթակիա նավահանգստային քաղաք։ Արևելքում սահմանակից էր Սիրիա վիլայեթին, հյուսիսում՝ Հալեպի վիլայեթին, հարավում՝ Երուսաղեմի ինքնավար մութասարիֆաթին և արևմուքում՝ Միջերկրական ծովին։

20-րդ դարի սկզբին վիլայեթն ուներ 30 490 կմ² մակերես, իսկ 1885 թվականի առաջին Օսմանյան մարդահամարի նախնական արդյունքների համաձայն (հրատարակվել է 1908 թվականին)՝ ունեցել է 533 500 բնակչություն։

Գոյություն է ունեցել մինչև 1917 թվականը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմում դաշնակիցների զորքերի կողմից վիլայեթի տարածքը զբաղեցնելուց առաջ։ Պաշտոնապես գոյությունը դադարել է 1920 թվականին՝ Սևրի պայմանագրի ստորագրումից հետո։

## Վարչական բաժանում
Սանջակներ․
# Բյերութի սանջակ
# Աքքա յի սանջակ
#Լաթակիայի սանջակ
# Նաբլուսի սանջակ

## Քարտեզներ

Պատկեր:Ottoman_levant.png|Օսմանյան Լևանթի քարտեզը
Պատկեր:Ottoman Asia (partial, 1893).jpg|Օսմանյան Ասիայի վարչական բաժանման քարտեզը (1893 թվական)


## Տես նաև
* Պաղեստինը Օսմանյան կայսրության կազմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության վիլայեթներ
Թեոդոսիոսի օրենսգիրք

300px|մինի|Թեոդոսիոսի օրենսգրքի առաջին էջը
**Թեոդոսիոսի օրենսգիրք** (), հռոմեական կայսրերի 312–437 թվականներին ընդունած «կոնստիտուցիաների» (հրամանագրեր, սահմանումներ) առաջին պաշտոնական ժողովածուն։

Հրապարակվել է բյուզանդական կայսր Թեոդոսիոս II-ի օրոք՝ 438 թվականին։ Բաղկացած է 16 գրքից՝ բաժանված տիտուլների (գլուխների)։ Կոնստիտուցիաները պարունակել են օրենքի ուժ ունեցող ընդհանուր կանոններ և կայսերական կարգադրություններ. էդիկտներ (վարքագծի ընդհանուր կանոններ), դեկրետներ (կայսերական, դատական որոշումներ), ռեսկրիպտներ (կայսրերին ուղղված հարցերի պատասխաններ), մանդատներ (վարչական ու դատական գործերով հրահանգներ)։

Թեոդոսիոսի օրենսգրքում ընդգրկվել են Կոստանդիանոս Ա Մեծի կառավարման ժամանակից (312 թվականից) ընդունված կայսերական բոլոր «կոնստիտուցիաները»։ Սակայն Հռոմեական իրավունքի շատ ավելի վաղ դրույթներ, որոնք չեն ընդգրկվել այստեղ, կորցրել են իրենց ուժը և այլևս չեն գործածվել Բյուզանդիայի տարածքում.

Թեոդոսիոսի օրենսգիրքն արտացոլել է ֆեոդալական հարաբերությունների հաստատումը Հռոմեական կայսրությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թեոդոսիոսի օրենսգրքի համացանցային տարբերակը

Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրություն
Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հռոմեական իրավունք
Կատեգորիա:Օրենսգրքեր
Կատեգորիա:Օրենսգրքեր ըստ երկրի
Սոլվիտա Աբոլտինա

**Սոլվիտա Աբոլտինա** ( ), Լատվիայի Սեյմի նախագահ և արդարադատության նախարար (2004-2006), 8-րդ, 9-րդ, 10-րդ, 11-րդ և 12-րդ սեյմի պատգամավոր։ Եղել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության, ապա «Միասնություն» քաղաքական միավորման նախագահ։ Դիվանագիտական ծառայության է վերադարձել 2018 թվականի փետրվարին։

## Կենսագրություն
Սոլվիտա Աբոլտինան (ի ծնե Մարտինովա) ծնվել է 1963 թվականին Ռիգայում։ 1981 թվականին ավարտել է Ռիգայի 5-րդ միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Լատվիայի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1986 թվականին։ Լատվիայի պետական անկախության վերականգնումից հետո աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում, 1995 թվականից ղեկավարել է նրա հյուպատոսական բաժինը։
2008 թվականին դարձել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության նախագահը։ 2004-2006 թվականներին 9-րդ Սեյմում աշխատել է Իրավական և Եվրոպական հարցերի հանձնաժողովում։ 
2017 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է «Միասնություն» կուսակցությունից՝ «ներկուսակցական կարգապահությունը չպահպանելու համար»։
2015 թվականի մայիսից Սոլվիտա Աբոլտինային այլ եվրոպացի քաղաքական գործիչների հետ արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստանի Դաշնություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդարանի նախագահներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Կին դեսպաններ
Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ
Կատեգորիա:Լատվիայի կին քաղաքական գործիչներ
Պովիլաս Լուկշիս

**Պովիլաս Լուկշիս**, () լիտվացի ֆուտբոլիստ ով խաղում է լիտվական *I Lyga*-յի  *Utenis Utena* ակումբում հարձակվողի դիրքում ։ Նա 1995-1996 թվականների մրցաշրջանի ընթացքում տեղափոխվել է Էկրանաս ֆուտբոլային ակումբ։ 2005 թվականին Լուկշիսը օգնել է Էկրանասին հաղթել *A Lyga*-ն՝ Լիտվայի ֆուտբոլի առաջնությունը։ Ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում նա խփել է 19 գոլ և երրորդ լավագույն ռմբարկուն էր լիգայում։ 2006 թվականին Էկրանասը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ զիջելով չեմպիոն դարձած «Կաունաս» ֆուտբոլային ակումբին։ 2006 մրցաշրջանի ընթացքում Լուկշիսը խփել է 13 գոլ և եղել է վեցերորդ լավագույն ռմբարկուն։ 2013 թվականի հուլիսին Լուկշիսը միացել է  Լիտվայի ֆուտբոլի առաջնության Ռիգայի «Դաուգավա» ֆուտբոլային ակումբին։ Լիգայի 14 հանդիպումների ընթացքում, 12 գոլ խփելով, նա դարձել է ակումբի լավագույն ռմբարկուն և օգնել է «Դաուգավա» ֆուտբոլային ակումբին հասնել վերջինիս պատմության մեջ իր լավագույն արդյունքին՝ առաջնությունում զբաղեցնելով չորրորդ հորիզոնականը։ 2014 թվականի մարտին Լուկշիսը տեղափոխվել է Լեհաստանի ֆուտբոլի առաջին լիգայի «*Wigry Suwałki*» ակումբ։

Լուկշիսը Լիտվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում ընգրկվել է 4 անգամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիտվացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Թեոդորա (Բյուզանդիայի կայսրուհի)

**Թեոդորա**, (,  ), բյուզանդական կայսրուհի 1042-ին (քրոջ՝ Զոյաի հետ) և 1055–56-ին։ Կոստանդին VIII-ի դուստրը։ Մակեդոնական (հայկական) դինաստիայի վերջին ներկայացուցիչը։

Ճնշել է գահին տիրելու Նիկեփորոս Բրիեննիոսի փորձը։ Ստորագրել է Ահարոն Մագիստրոսին Հայաստանի ու Իբերիայի կատապան նշանակելու և Անիի հարկերը վերացնելու մասին հրովարտակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնական դինաստիա
Ուիլյամ Ուայթհեդ

**Ուիլյամ Ուայթհեդ** (, ),  անգլիացի բանաստեղծ և դրամատուրգ։ 1757 թվականի դեկտեմբերին դարձել է բանաստեղծի դափնեկիր այն բանից հետո, երբ Թոմաս Գրեյը հրաժարվել է այս պաշտոնից։

## Կենսագրություն
Ուիլյամ Ուայթհեդը ծնվել է 1715 թվականի փետրվարի 12-ին, Քեմբրիջ քաղաքում։ Նրա հայրը հացթուխ է եղել, սակայն Ուայթհեդը լավ կրթություն է ստացել։ Դեռ ուսանողական տարիներին նա ուշադրություն է գրավել բանաստեղծություններով և կատակերգություններով։ Այդ ժամանակ տպագրված նրա առաջին ստեղծագործություններից մեկը եղել է *Ակնարկ ոտանավորներ գրելու մասին*։ 1743 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը և ստացել արվեստի մագիստրոսի կոչում։ Նա  Ջերսիի կոմսի տանը դարձել է *Ջորջ Վիլյերսի* տնային ուսուցիչը *( , 1735-1805 թվականներ)* և շատ ճանապարհորդել նրա հետ Եվրոպայում։

## Դերասանական գործունեություն
Ուայթհեդի առաջին ողբերգությունը՝ *Հռոմեական հայրը* 1750 թվականին ներկայացվել է բեմում։ Այն նմանակում էր Կոռնեյլի *Հորացիոսին*։ Պիեսի ձախողումը վերագրվում է Ուայթհեդի կենսագիր Փեյսոնին, դերասան Դեյվիդ Գարրիկի կողմից կատարված փոփոխություններով, որպեսզի ավելի շատ փայլ հաղորդի Հորացիոսի հոր դերին։ Ըստ քննադատ Վենգերովա Զինաիդա Աֆանասևնայի, ներկայացման հիմնական թերությունը Հորացիոսի քրոջ դերն է, որը չի մահանում, ինչպես Կոռնեյլինը՝ եղբոր սրից, այլ վիրավոր վերադառնում է բեմ և անվերջ զրույցներ ունենում հոր հետ։

Երբ Թոմաս Գրեյը հրաժարվել է բանաստեղծի դափնեկրի կոչումից, այն հանձնվել է Ուայթհեդին։

1754 թվականին  լույս է տեսել *Կրեուսայի* երկրորդ ողբերգությունը և շատ ավելի հաջողված էր, քան առաջինը և ունի անկասկած գրական արժեք։ Վերցնելով Եվրիպիդեսի *Իոն* ողբերգության սյուժեն՝ Ուայթհեդն այն մշակել է իր ժամանակի ոգով։ Նա հրաշքի տարրը փոխարինել է հոգեբանական մոտիվներով։

## Հետագա տարիներ
1757 թվականին, մահացել է բանաստեղծ-դափնեկիր Կոլի Սիբերը  և նրան փոխարիել է Ուիլյամ Ուայդհեյդը։ Նա այս որակով գրել է մեծ թվով ձոներ և էլեգիաներ, որոնցից շատերը շատ բանաստեղծական էին։ Դրանք էին *[[Աննա Բոլեյն]]ի նամակը Հենրի VIII-ին* (), *Տողեր Անգլիայի ժողովրդին* (), *Էլեգիաներ Տիբերի ձոնով* () և այլն։ Բայց Սիբերի միջակությունը բանաստեղծ-դափնեկրի անունը դարձրել է ծաղրի թիրախ, որից չի խուսանավել նրա հաջորդը։ Նրա վրա հատկապես կտրուկ հարձակվել է հայտնի երգիծաբան Չարլզ Չերչիլը։ Ուայթհեդը ավելորդ է համարել պատասխանել իր հակառակորդի չար ու սրամիտ չարախոսություններին։ Դրա շնորհիվ Չերչիլին հաջողվել է այնքան սևացնել Ուայթհեդին իր ժամանակակիցների աչքում, որ Գարիկը համաձայնել է խաղալ բանաստեղծի դափնեկրի նոր պիեսում՝ *Ուղևորություն դեպի Շոտլանդիա* (),  միայն այն պայմանով, որ հեղինակի անունը մնա գաղտնի։ 1776 թվականին *Բազմազանություն, հեքիաթ ամուսնացածների համար* պատմվածքը հայտնվել է անանուն և երկուսն էլ շատ է դուր եկել հանրությանը, որը չգիտեր, որ ծափահարել է իր սիրելի երգիծաբանի զոհին։

Ուայթհեդի գրվածքները հավաքվել և հրատարակվել են նրա կենսագրության հետ միասին 1788 թվականին (Բանաստեղծություններ և հուշեր կյանքի և գրվածքների մասին, 3 հատոր, Լոնդոն, 1788 թվական)։

## Մահ
Ուիլյամ Ուայթհեդը մահացել է 1785 թվականի ապրիլի 14-ին, Լոնդոնի Բերկլի հրապարակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Լուկաս Սելարայան

**Լուկաս Մանուել Սելարայան** (, ), արգենտինահայ  ֆուտբոլիստ, «Բելգռանո» ակումբի և Հայաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Լուկաս Սելարայանն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է արգենտինական «Բելգրանո» ակումբում։ 2012 թվականի մրցաշրջանում նա ընդգրկվել է թիմի հիմնական կազմի հայտացուցակում։ Ապրիլի 26-ին Արգենտինայի գավաթի խաղարկության «Ռոսարիո Սենտրալի» դեմ խաղում Սելարայանը նշել է իր նորամուտը «Բելգրանոյի» կազմում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Լուկաս Պարոդիին։ 2013 թվականի մարտի 2-ին «Նյուելս Օլդ Բոյզի» դեմ խաղում Լուկասն իր նորամուտն է նշել նաև արգենտինական Պրիմերայում։ 2014 թվականի ապրիլի 7-ին «Ռիվեր Փլեյթի» դեմ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը «Բելգրանոյի» կազմում։

2016 թվականի սկզբին Սելարայանը տեղափոխվել է մեքսիկական «ՈՒԱՆԼ Տիգրես» ակումբ։ Տրանսֆերի գումարը կազմել է 4,5 մլն եվրո։ Հունվարի 10-ին «Տոլուկայի» դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Մեքսիկայի Ապերտուրայում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ռաֆայել Սոբիսին։ Փետրվարի 6-ին «Չիապասի» դեմ խաղում Լուկասը խփել է իր առաջին գոլը «վագրերի» կազմում։ Նույն թվականին նա օգնել է ակումբին հաղթելու առաջնությունում, իսկ մեկ տարի անց Լուկասը կրկնել է հաջողությունը։

2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Սելարայանը տեղափոխվել է Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայի (MLS) «Կոլամբուս Քրյու» ակումբ։ Սելարայանն իր նորամուտը նշել է «Նյու Յորք Սիթի ՖԱ»-ի դեմ խաղում՝ 56-րդ րոպեին խփելով հաղթական գոլը։ 2020 թվականի կանոնավոր առաջնության ավարտին նա ճանաչվել է լիգայի տարվա լավագույն նորեկ։ 2020 թվականի MLS-ի գավաթի «Սիեթլ Սաունդերս ՖԱ»-ի դեմ եզրափակիչ խաղում Սելարայանը խփել է երկու գոլ և կատարել մեկ գոլային փոխանցում։ Թիմը հաղթել է 3-0 հաշվով և պատմության մեջ երկրորդ անգամ նվաճել MLS-ի գավաթը։ Այդ ելույթից հետո Սելարայանը ճանաչվել է MLS-ի գավաթի ամենաարժեքավոր խաղացող։ Թեև վնասվածքի պատճառով Սելարայանը զգալի ժամանակ բաց է թողել, այնուամենայնիվ մրցաշրջանն ավարտել է՝ «Կոլումբուսի» կազմում անցկացնելով 21 խաղ և դառնալով 8 գոլի հեղինակ։

## Միջազգային կարիերա
Արգենտինայում ծնված Սելարայանը հոր կողմից ունի հայկական ծագում։ Նա Հայաստանի ազգային հավաքականը ներկայացնելու հրավեր է ստացել 2018 թվականի հունիսին։ 2021 թվականի հոկտեմբերին նա ընդունել է Հայաստանի ազգային հավաքականում հանդես գալու հրավերը։ Նորամուտը Հայաստանի հավաքականում նա նշել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ֆուտբոլի աշխարհի 2022 թվականի առաջնության որակավորման փուլի Իսլանդիայի հավաքականի հետ խաղում (1–1)՝ դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ։

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**«ՈՒԱՆԼ Տիգրես»**

* Մեքսիկայի չեմպիոն  (**2**)՝ 2016, 2017
* Clausura՝ 2019
* Մեքսիկայի չեմպիոնների չեմպիոն (**3**)՝ 2016, 2017, 2018
* Չեմպիոնների գավաթ՝ 2018

**«Կոլամբուս Քրյու»**

* MLS-ի գավաթ՝ 2020
* Չեմպիոնների գավաթ՝ 2021

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ֆուտբոլիստի էջը ESPN FC կայքում
*
*Ֆուտբոլիստի էջը transfermarkt.com կայքում

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Արգենտինահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելգրանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սարգիս Թեոդորյան

**Սարգիս  Սահակի Թեոդորյան**  (), հայ եկեղեցական–հասարակական գործիչ, վարդապետ։

Զբաղվել է հնդկահայ կտակի գործով։ 1817–20-ին և 1824–35-ին եղել է Հնդկաստանում և Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անունից բանակցություններ վարել հնդկահայ մեծահարուստներ Ռաֆայել Ղարամյանի և Սամվել Մուրադյանի կտակները ձեռք բերելու համար։ Հաջողությամբ ավարտելով իր առաքելությունը՝ 1836-ին նշանակվել է Վենետիկում բացված Ռաֆայելյան վարժարանի (1838-ից նաև Մուրադյան վարժարանի) տեսուչ։ 1846-ին Մուրադյան վարժարանի հետ տեղափոխվել է Փարիզ։ Պայքարել է Կ. Պոլսի հայ կաթոլիկների համայնապետ Ա. Հասունյանի դեմ և այդ պատճառով 1855-ին վտարվել Մուրադյան վարժարանից։ Նույն թվականին, Գ. Այվազովսկու և Ա. Գալֆայանի հետ, Փարիզում հիմնել է Հայկազյան վարժարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Դեյվիդ Էյմսի սպանություն

Բրիտանացի պահպանողական քաղաքական գործիչ Սըր **[[Դեյվիդ Էյմիս]]ն սպանվել է** 69 տարեկան հասակում Լի-Օն-Սի քաղաքի եկեղեցում ընտրողների հետ հանդիպման ժամանակ։ 25-ամյա սոմալիի ծագմամբ երիտասարդը դանակի բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել նրան, որոնցից խորհրդարանականը տեղում մահացել է։

Սա բրիտանացի գործող պատգամավորի առաջին սպանությունն էր 2016 թվականի հունիսին լեյբորիստուհի Ջո Քոքսի սպանությունից հետո։

## Պատահար
Եկեղեցու դահլիճում Էյմսի ելույթի ժամանակ տղամարդկանցից մեկը դուրս է եկել ընտրողների խմբից և մի քանի անգամ դանակով հարվածել նրան։

Շուտով դեպքի վայր են ժամանել զինված ոստիկաններ, բժիշկներ և ոստիկանական ուղղաթիռներ։ Ենթադրյալ մարդասպանը ձերբակալվել է տեղում, տեղափոխվել ոստկանական բաժանմունք։ Բժշկական բրիգադը որոշեց, որ Էյմիսի վիճակը կայուն չէ, որպեսզի այն հնարավոր լինի տեղափոխել, և շարունակել է աշխատանքը դեպքի վայրում։ Նա հայտարարվել է մահացած ավելի քիչ, քան մեկ ժամ։ Ոստիկանության հայտարարության համաձայն՝ սպանությունը կարող է հիմնավորվել իսլամիստական գաղափարներով։

Ձերբակալված 25-ամյա Ալի Հարբի Ալիին մեղադրանք են ներկայացրել ոչ միայն Էյմսի սպանության, այլև ահաբեկչության նախապատրաստման համար։

## Արձագանք
Քեմբրիջի դուքսն ու դքսուհին կարճ հայտարարություն են տվել՝ նվիրված իրադարձությանը։«Մենք ցնցված և վշտացած ենք Սըր Դեյվիդ Էյմիսի սպանությունից, որը կյանքի 40 տարիները նվիրել է իր համայնքին ծառայելուն։

Մեր մտքերն ու աղոթքները իր ընտանիքի, ընկերների և գործընկերների հետ։

Ուիլյամ ու Քեյթ»


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BBC News — Live updates

Կատեգորիա:Հայտնիների սպանություններ
Կատեգորիա:Հանցագործությունը Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Սպանություններ Մեծ Բրիտանիայում
Թեոդորոսի վանք

**Թեոդորոսի վանք**, հայկական ճարտարապետական հուշարձանախումբ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Երզնկայի գավառում (հնում՝ Բարձր Հայք աշխարհի Դերջանի գավառակում), Երզնկա քաղաքից մոտ 30 կմ արևելք, Խնձորիկ գյուղի մոտ, սարահարթի վրա։ Կոչվում է նաև Սեղեմնուտի կամ Գորոբու վանք։ Ըստ ավանդության հիմնադրել է Գրիգոր Լուսավորիչը IV դ. Թեոդորոս Առաքյալի հիշատակին։ Ասում են, որ վանքի ուխտի օրը նրա բակում մի ձող են տնկում և վանահայրերից որևէ մեկը մագլցում է ձողն ի վեր ու հաճույք պատճառում ուխտավորներին։

Ըստ տեղեկությունների 5-րդ դարում այս վանքում որոշ ժամանակ ապրել և ստեղծագործել են հայ նշանավոր պատմիչներ Փավստոս Բյուզանդը ու Ղազար Փարպեցին։ Մինչև 1915 թ Մեծ եղեռնը Թեոդորոսի վանքը կանգուն էր և շրջակայքի հայերի սիրված ուխտատեղին։ Վանքի վրա այն ժամանակ կար 1764 թ մի արձանագրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Նելլի Գարսոն Ալարկոն

**Նելլի Գարսոն Ալարկոն** (, ), կոլումբիացի բուժքույր և ուսուցչուհի, որը դարձել է Բուժքույրերի միջազգային խորհրդի (ICN)  նախագահի պաշտոնն զբաղեցրած լատինաամերիկյան ծագմամբ առաջին բուժքույրը։ Նա կոլումբիացի կանանցից մեկն էր, որը գիտության մեջ ամենամեծ արդիականությունն է ունեցել միջազգային մակարդակով։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Գարսոնը ծնվել է 1932 թվականի մարտի 8-ին Կունդինամարկա դեպարտամենտի Լա Մեսա քաղաքում։

Ընդունվել է Կոլումբիայի ազգային համալսարան, որտեղ 1958 թվականին ստացել է ընդհանուր բուժքույրական կրթություն։ Բուժքույրության մագիստրոսի աստիճանն ստացել է Վաշինգտոնի Ամերիկայի կաթոլիկ համալսարանում։

## Գործունեություն
1985 Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում անցկացված 18-րդ համաժողովում ընտրվել է Բուժքույրերի միջազգային խորհրդի նախագահի պաշտոնում և հանդիսացել դրա առաջին հարավամերիկացի նախագահը։ 1988 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից արժանացել է «Առողջություն բոլորի համար» մեդալի՝ Բուժքույրերի միջազգային խորհուրդն առաջնորդելու և առողջության առաջնային խնամքի միջոցով ԱՀԿ-ի 2000 թվականի նպատակներին հասնելու համաշխարհային շարժման մեջ ներդրման համար․ առաջին անգամ է ԱՀԿ-ն այս կարգի մեդալի արժանացրել որևէ բուժքրոջ։ 1997-2006 թվականների ընթացքում եղել է «Բուժքույրերի ազգային էթիկական կենտրոնի» առաջին կին նախագահը։ Կյանքի վերջին տարիներին, մինչև 2006 թվականը եղել է բուժքույրական բաժնի պրոֆեսոր Կոլումբիայի Ազգային համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 2011 թվականին նույն համալսարանը նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ Ղեկավարել է Կոլումբիայում բուժքույրերի իրավական կարգավորումը, ներառյալ «1996 թվականի 266 օրենքի» և «Բուժքույրական գործի էթիկայի մասին» օրենքի՝ «2006 թ. 911 օրենքի» ընդունումը։

2007 թվականին հանդիսացել է Կոլումբիայի ազգային համալսարանի «Ուփսիլոն Նու» մասնաճյուղի, «Sigma Theta Tau International», «Nursing Honor Society»-ի (STTI) ղեկավարներից մեկը և հիմնադիրը։ 2011 - 2013 թվականների ընթացքում եղել է «Sigma Theta Tau International»-ի Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տարածաշրջանային համակարգողը։ 2015 թվականին «Sigma Global Nursing Excellence» կազմակերպությունը նրան շնորհել է Նելլ Ջ․ Վատսի «Կյանքի ձեռքբերում» բուժքույրական մրցանակը։

## Մահ
Գարսոն Ալարկոնը մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 17-ին Բոգոտայում, 87 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Ամերիկյան «Nursing Honor Society» ընկերության անդամ, «Sigma Theta Tau» ընկերություն։
* «Տարվա բուժքույր», Կոլումբիայի բուժքույրերի ազգային ասոցիացիա, ANEC, 1970 թվական։
* «Համալսարանի վաստակի շքանշան», Կոլումբիայի ազգային համալսարան, 1986 թվական։
* Խորխե Բեխարանոյի շքանշան, Առողջապահության նախարարություն, 1985 թվականի օգոստոս։
* «Առողջություն բոլորի համար» մեդալ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, 1988 թվականի մարտ։
* Նայթինգեյլի ընկերության անդամ, 1988 թվական։
* Ակադեմիական գերազանցության մրցանակ, Ադեքսուն շրջանավարտների ասոցիացիայի առողջապահական բնագավառ, Կոլումբիայի ազգային համալսարան, 1990 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Կատեգորիա:Կոլումբիացի մանկավարժներ
Գրևենա

**Գրևենա** (), քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 531 մետր բարձրության վրա, Ալյակմոն գետի աջ ափին՝ Աթենքից 307 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, Սալոնիկից 142 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք և Կոզանիից 39 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք։ Գրևենան Հունաստանի համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է և Հարավային Մակեդոնիայի համանուն տարածքային միավորը։ Բնակչությունը կազմում է 13 137 մարդ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով։

2007 թվականին քաղաքին շնորհվել է «սնկերի քաղաք» («πόλη των Μανιταριών») տիտղոսը։

Քաղաքի արևելյան ծայրով անցնում է «15 ազգային ճանապարհը»։ Քաղաքից արևելք և հարավ անցնում է «Էգնատիա» 2 ավտոուղին, որը E90 եվրոպական երթուղու մի մասն է։

## Գրևենա համայնք
Գրևենայի համայնքը ներառում է երեք բնակավայր։ Բնակչությունը կազմում է 13 374 բնակիչ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով։ Տարածքը` 56,838 կիլոմետր2:

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ
Կինկաժու

thumb|Potos flavus (8973438737)|alt=Potos flavus (8973438737).jpg
**Կինկաժու**, կամ **պոտո** (), ջրարջերի ընտանիքին պատկանող գիշատիչ կաթնասուն, ապրում է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Այս տեսակը բնորոշվում է ըստ մենատիպ Potos ցեղի։

## Արտաքին տեսք
thumb|Yawning kinkajou|alt=Yawning kinkajou.jpg|372x372px
Կինկաժուն փոքրիկ կատվի չափ է, ունի կլոր գլուխ, կլոր լայնատարած ականջներ, բավականին կառչուն պոչ, որն օգնում է այս տեսակի ներկայացուցիչներին «թռչել» մի ճյուղից մյուսը (սրանով կինկաժուն մասամբ նման է կապիկներին)։ Կարճ դնչիկն ու մեծ աչքերը որոշ չափով հիշեցնում են արջի։ Խիտ թավշյա մորթին մեջքի հատվածում գորշ - շիկակարմրավուն է, իսկ փորի հատվածում՝ դեղնակարմրավուն։ Դունչը մուգ դարչնագույն է կամ սև։ Ջրարջերի ընտանիքի մյուս տեսակներից կինկաժուն տարբերվում է միագույն պոչով, այն մի փոքր ավելի մուգ է, քան՝ մորթու մնացած մասը։

## Սնունդ և վարքագիծ
Կինկաժուներն ապրում են ծառերի վրա։ Ցերեկը նրանք թաքնվում են փչակներում, իսկ գիշերը մենակ կամ զույգերով դուրս են գալիս ծառերի ճյուղերի վրա կեր հայթայթելու՝ ցուցաբերելով շարժումների արագություն և ճարպկություն։

Կինկաժուն  սնվում է մեծամասամբ մրգերով (մրգերի պլանտացիաներին հասցրած վնասն աննշան է), նեկտարով և մեղրով։ Մրգերից բացի նա ուտում է միջատներ, գորտեր, մողեսներ, թռչնի հավկիթներ և մանր կենդանիներ։

Կինկաժուի կյանքի տևողությունը մոտավորապես 23 տարի է։

## Բնակեցման կարգավիճակ
Բնության մեջ կինկաժուն գործնականում թշնամիներ չունի։ Մարդիկ կինկաժուին տեսնում են հազվադեպ։

Կինկաժուն լավ է հարմարվում անազատության մեջ։

## Վտանգ մարդու համար
Կինկաժուն կարող է տարածել Kingella potus վարակիչ հիվանդությունը, վարակը փոխանցվում է կծելուց։ Հիվանդության ախտանիշերն են բարձր ջերմությունը, որովայնի ցավը, գլխացավը, արյունամիզությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Potos flavus (8973438561).jpg
Պատկեր:Potos flavus (22985770100).jpg
Պատկեր:Кинкажу.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրարջեր
Կատեգորիա:Գիշատիչներ
Ֆուլադշեհր

**Ֆուլադշեհր** (), քաղաք կենտրոնական Իրանում՝ Սպահան օսթանի Լենջան շահրեստանում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Սպահանից հարավ-արևմուտք՝ կենտոնական Զագրոսի լեռնային տեղանքում, ծովի մակարդակից 1704 մետր բարձրության վրա։

Ֆուլադշեհրը գտնվում է օսթանի վարչական կենտրոն Սպահանից մոտ 21 կմ հարավ-արևելք և երկրի մայրաքաղաք Թեհրանից 347 կմ հարավ։ Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է Զարինշահր քաղաքում։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 88 426 մարդ, որոնք կազմում էին 26 631 տնտեսություն։ Ֆուլադշեհրը Սպահան օսթանի բնակչությամբ յոթերորդ ամենախոշոր քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
1964 թվականին Իրանի արդիականացումն իրականացնող շահ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիին Խորհրդային Միության հետ պայմանագիր է կնքել Սպահան արվարձանում «Սպահան Սթիլ Քոմփանի» (ESCO) խոշոր մետալուրգիական գործարանի կառուցման մասին։ Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1967 թվականին, իսկ 1974 թվականին կայացել է գործարանի հանդիսավոր բացումը՝ ԽՍՀՄ նախարարների նախագահ Ալեքսեյ Կոսիգինի մասնակցությամբ։

Ֆուլադշեհր քաղաքը կառուցվել է գործարանի շինարարությանը զուգահեռ՝ նրա աշխատողների բնակության համար։ 1960-ական և 1970-ական թվականներին նաև բնակվել են խորհրդային մասնագետները, որոնք կառուցում էին մետալուրգիական գործարանը և Ֆուլադշեհր քաղաքը։

## Ճարտարապետություն
Ֆուլադշեհրը (ի սկզբանե՝ Արիաշեհր) դարձել է Իրանի առաջին ժամանակակից խոշոր քաղաքը, որը կառուցվել է միասնական գլխավոր հատակագծով։ Քաղաքի հատակագիծը մշակվել է Մոսկվայի ՀԻՊՈԳՈՐ ինստիտուտի կողմից՝ ճարտարապետ Անատոլի Մելիք-Փաշաևի և ՄՊՀ պրոֆեսոր Եվգենի Պերցիկի ղեկավարությամբ։ Ֆուլադշեհրի նախագծմանն ու ստեղծմանը ակտիվորեն մասնակցել են Մոսկվայի և Թբիլիսիի նախագծողներն ու շինարարները։ Արիաշեհր քաղաքի գլխավոր հատակագիծը պատրաստվել է 1969 թվականին և ներառվել ուրբանիզացիայի միջազգային հանրագիտարանում, որը ԱՄՆ-ում հրատարակվել է 1974 թվականին։

Քաղաքի հարավային մասն ունի կանոնավոր ճառագայթաձև-կիսագնդային դասավորություն։ Ճառագայթային բուլվարները, փողոցները և դրանց հատող կիսաօղակաձև բուլվարները քաղաքը բաժանում են թաղամասերի։ Քաղաքում կառուցվել է 36 թաղամաս, ևս 9-ը՝ շինարարության ընթացքի մեջ են։ Թաղամասերն ունեն հատուկ նշում՝ բաղկացած լատիներեն տառից (A, B, C) և թվերից։ Առաջին լատինական տառը նշանակում է աշխարհագրական դիրքը. քաղաքի արևելքում են գտնվում A խմբի թաղամասերը, արևմուտքում՝ B խմբի թաղամասերը և այլն։

Ֆուլադշեհրի հարավ-արևելքի թաղամասերը կառուցվել են բազմաբնակարան շենքերով՝ միկրոշրջանառության սկզբունքով։ B5 թաղամասը կառուցվել է խորհրդային տիպի բազմատարր պանելներով։

## Տնտեսություն
Քաղաքի հարավ-արևմուտքում է գտնվում Սպահանի մետալուրգիական գործարանը (Esfahan Steel Company, ESCO)՝ Իրանի խոշորագույն մետալուրգիական ձեռնարկություններից մեկը։

Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում «Սիման Սեպահան» ցեմենտի գործարանը։

## Սպորտ
Ֆուլադշեհրում է գտնվում նույնանուն մարզադաշտը, որը «Զոբ Ահան» և «Սեպահան» ֆուտբոլային ակումբների տնային ասպարեզն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Как советские строители город в Иране построили 

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Ռեգե-Ժան Փեյջ

**Ռեգե Ժան Փեյջ** (, ), թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան։ Հայտնություն է ստացել «Բրիդջերթոն» (2020) հեռուստասերիալում կատարած հերցոգ Հասթինգսի դերով, որի համար անվանակարգվել է «ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդա» մրցանակի «դրամատիկ հեռուստասերիալի լավագույն դերասան» անվանակարգում։ «Բրիդջերթոն» հեռուստասերիալի մնացած դերասանական կազմի հետ հավակնել է մրցանակի «Դրամա հեռուստասերիալի լավագույն դերասանական անսամբլ» անվանակարգում։ Ըստ ոչ պաշտոնական տեղեկության կարող է դառնալ նոր Ջեյմս Բոնդը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լոնդոնում։ Անգլիացի հոգեվորականի և շոնա ցեղից զիմբաբվեցի բուժքրոջ երկրորդ երեխան է, նրանցի հետո ընտանիքում ծնվել է ևս երկու երեխա։ Մանկությունն անցկացրել է Հարարեում, բայց հետո՝ 14 տարեկան հասակում վերադարձել է Բրիտանիա, որտեղ էլ ավարտել է դպրոցը։ Սովորել է դերասանական արվեստ՝ վերաբերվելով դրան որպես հոբբի։ Հետո հայտնվել է ազգային երիտասարդական թատրոնում, 2013 թվականին ավարտել է Լոնդոնի դրամատիկ կենտրոնը։ Իր կարիերայի սկզբում դերակատարում է ունեցել Լոնդոնի տարբեր թատրոններում՝ հիմնականում «Գլոբուս» (Ուիլյամ Շեքսպիրի ստեղծագործության հիման վրա գրված «Վենետիկի վաճառականը» պիեսում)։ Եղբոր՝ Ժան-Ռեգեի հետ ստեղել է փանք խումբ, հետո Ջոշոուա Նեշեմի հետ ստեղծել են *«Tunya»* երաժշտական դուետը։ 2020 թվականին այդ դուետի և պարուսույց Լանրե Մալոլուի ջանքերով նկարահանվել է կարժամետրաժ «Don’t wait» ֆիլմը։

Զուգահեռաբար նկարահանվել է կինոյում և հեռուստատեսությունում։ 2016 թվականին կատարել է «Ճուտիկ Ջորջի» դերը «Արմատներ» մինի սերիալում, 2018 թվականին նկարահանվել է «Մարդկանց համար» հեռուստասերիալի երկու էպիզոդներում։ Փեյջին հայտնություն է բերել Նեթֆլիքսի «Բրիդջերթոն» հեռուստասերիալում կատարած Սայմոն Բասեթի՝ հերցոգ Հասթինգսի դերը, հեռուստասերիալի առաջին էպիզոդը էկրաններին է հայտնվել 2020 թվականի վերջին։ Այդ դերում նա անվանկարգվել է «ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդա» մրցանակի «Դրամա հեռուստասերիալում լավագույն դերասան» անվանակարգում։ «Բրիդջերթոն» հեռուստասերիալի մնացած դերասանական կազմի հետ հավակնել է մրցանակի «Դրամա հեռուստասերիալի լավագույն դերասանական անսամբլ» անվանակարգում։ 2021 թվականի մարտին հայտնի է դարձել, որ դերակատարում է ստացել «Մոխրագույն մարդը» ֆիլմում։ Ըստ ոչ պաշտոնական տեղեկության կարող է դառնալ նոր Ջեյմս Բոնդը՝ ֆրանշիզայից Դենիել Քրեյգի հեռանալուց հետո։

2021 թվականի փետրվարի վերջին դերասանը հանդես է եկել որպես հաղորդավար և գլխավոր դերակատարներից մեկը երաժշտահումորային Saturday Night Live հաղորդման ժամանակ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի թատերական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ
Թեոփիլոս Կուրկուաս

**Թեոփիլոս Կուրկուաս** (ծն. և մահ. թթ. անհտ.), 10-րդ դարի բյուզանդական հայազգի զորավար։ Կուրկուասների տոհմից։ Հովհաննես I Չմշկիկի պապը։

Կրել է պատրիկի պատվաստիճան և եղել Խաղտիք բանակաթեմի զորավար։ Աչքի է ընկել արաբների դեմ մարտերում՝ Միջագետքում և Հայաստանում։ 930-ին ասպատակել է արաբների տիրապետության տակ գտնվող Բասենը և Կարինը։ 949-ին գրավել է Կարինը, կցել կայսրությանը և դարձել նրա զորավար–կառավարիչը։ Նիկեփորոս II Փոկաս կայսեր օրոք (963–969) ստացել է մագիստրոսի պատվաստիճան և սխոլերի դոմեստիկոսի (սպարապետի) պաշտոնը։

## Տես նաև
* Կուրկուասներ

Կատեգորիա:Արաբա-բյուզանդական պատերազմների բյուզանդացի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զորավարներ
Կատեգորիա:Կուրկուասներ
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Տուվումբա

**Տուվումբա** (), քաղաք Ավստրալիայի հարավարևելյան մասում՝ Քվինսլենդում։ Տեղական ինքնակառավարման համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2006 թվականի գահատման, կազմում է մոտավորապես 114,5 հազար մարդ, իսկ ամբողջ շրջանի բնակչությունը՝ 155 հազար մարդ (2008 թվական)։ Մոտակա խոշոր քաղաքը Բրիսբենն է (տեղակայված է 100 կմ դեպի արևելք)։

## Նկարագրություն
thumb|right|140px|Տուվումբա շրջան
Տուվումբան բնակչության թվով Ավստրալիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքն է Կանբերրայից հետո, որը տեղակայված չէ ծովափին։

Տուվումբան հիմնադրվել է 1840-ական թվականներին։ Հայտնի է այնտեղ գտնվող Հարավային Քվինսլենդի համալսարանով, որը բացվել է 1967 թվականին։ Քաղաքի շուրջը տարածվում է կանաչ գոտի, որն իր մեջ ներառում է նաև բնապահպանական արգելոցներ։

Քաղաքի գլխավոր խնդիրը քաղցրահամ ջրի ապահովումն է։

## Հեղեղում
2011 թվականի հունվարի 11-ին Տուվումբայում և մոտակա շրջաններում տեղի է ունեցել հեղեղում, որի արդյունքում զոհվել է ութ մարդ, այդ թվում՝ մի քանի երեխաներ։

## Տրանսպորտ
Տուվումբայում գործում է օդանավակայան, կա նաև երկաթուղային հաղորդակցություն երկրի այլ շրջանների հետ։

## Կլիմա
Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ Տուվումբան տեղակայված է մերձարևադարձային կլիմայական գոտում։ Տարվա ընթացքում այստեղ կարելի է առանձնացնել երկու տարբեր սեզոններ՝ անձրևների սեզոնը, որը տեևում է նոյեմբերից մինչև մարտ և չոր սեզոնը՝ ապրիլից մինչև հոկտեմբեր, տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 950 մմ։ Ամռանը ցերեկվա ջերմաստիճանը կարող է գերազանցել 27&nbsp;°C-ը, իսկ գիշերը նվազել մինչև 16&nbsp;°C: Ձմռանը միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտ 17&nbsp;°C, միջին գիշերային ջերմաստիճանը՝ մոտ 6&nbsp;°C:




## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Toowoomba Regional Council 
* Տովումբայի Հարավային Քվինսլենդի համալսարանի կայքը
*  SunWater Storage Levels 
* Australian climate zones — Ավստրալիայի կլիմայական գոտիներ 

Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1849 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի բնակավայրեր
Թևոտանիներ

thumb|200px
**Թևոտանիներ**, պտերոպոդներ (Pteropoda), կարգ ետնախռիկավոր փորոտանիների ենթադասում։ Թևոտանիների ոտքը ձևափոխված է թևանման լողաթիակների (այստեղից էլ անվանումը), որոնց օգնությամբ նրանք լողում են։ Մարմինը մերկ է կամ գտնվում է նուրբ, փոքր, գալարաձև դեպի ձախ պտտված կամ երկկողմ սիմետրիկ խեցու մեջ։ Թևոտանիները ծովային պլանկտոն օրգանիզմներ են, հերմաֆրոդիտներ։ Լայնորեն տարածված են։ Խեցիների մնացորդները կազմում են ժամանակակից օվկիանոսների (հատկապես Ատլանտյան) հատակի պտերոպոդային տիղմի հիմնական մասը։ Թևոտանիների բրածո ձևերը հայտնի են պալեոգենից։

Կատեգորիա:Կենդանիների դասեր
Կատեգորիա:Փորոտանիներ
Արհեստական բանականությունը խոհանոցում

Արհեստական բանականությունը իր կիրառությունը գտել է նաև խոհանոցում։ Այժմ կան խելացի սառնարաններ, հավելվածներ, որոնք դուրս են բերում բաղադրատոմսը լուսանկարից, խոհարար ռոբոտներ։ Այս ամենը արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման միջոցով է կառավարվում։

## Խելացի սառնարաններ
Առաջին խելացի սառնարանը` LG Internet Digital Dios-ը, ստեղծվել է LG-ի կողմից` 2000 թվականին։ Այժմ խելացի սառնարաններ արտադրում են LG, GE և Samsung կազմակերպությունները։

Խելացի սառնարանները ունեն սենսորային էկրան, որի միջոցով էլ նրանք կառավարվում են։ Խելացի սառնարանները կարող են բաղադրատոմսեր ստեղծել, հիմնվելով սառնարանում ունեցած մթերքներից։ Նրանք տեղեկացնում են, թե երբ է յուրաքանչյուր ապրանքի պիտանելության ժամկետը սպառվում, թե երբ է անհրաժեշտ փոխել ջրի ֆիլտրը։ Դուք նաև կարող եք խանութից տեղեկանալ արդյոք որևէ մթերքի կարիք ունեք, թե ոչ։

## Նկարից բաղադրատոմս
Արհեստական բանականության միջոցով ստեղծվել է մի ծրագիր, որի միջոցով հնարավոր է պարզապես մի քանի վայրկյանում ուտեստի լուսանկնարի միջոցով ստանալ նրա բաղադրատոմսը։ Ծրագիրը ստեղծվել է Facebook AI-ի կողմից։ Ծրագիրը նախ դուրս է բերում բոլոր բաղադրիչները, ապա պատրաստման եղանակը։ Սակայն այն չի կարող ասել, թե ինչպիսի տապակի մեջ պետք է այն պատրաստել, ջեռոցի ջերմաստիճանը, ինչ ալյուր պետք է օգտագործել, և այլն։ Ծրագիրը կարող է ասել, թե ինչ բաղադրիչներ պետք է օգտագործել, ինչ հերթականությամբ պետք է խառնել բաղադրիչները։ Այսպիսով ծրագիրը դուրս է բերում ընդհանուր բաղադրատոմսը։

## Խոհարար ռոբոտներ
Ինչպես հայտնի է բոլորին, ռոբոտաշինությունը գրավել է բազմաթիվ բնագավառներ։ Բացառություն չէ և խոհանոցը։ Այժմ կան բազմաթիվ ռոբոտ խոհարաներ, որոնք կպատրաստեն ճաշ, ապա կլվանան սպասքը։ Ռոբոտները ունակ են կատարել որոշ կարևոր ֆունկցիաներ սննդի պատրաստման համար։ Ռոբոտները կարող են մանրացնել սնունդը, նույնիսկ ամենադժվարները և ունենալ կատարյալ արդյունք։ Նրանք կարող են պատրաստել խյուս, օգտագործելով ամենատարբեր բաղադրիչները։ Ռոբոտների միջոցով հնարավոր է նաև կշռել բաղադրիչները և պատրաստել ուտեստներ հստակ չափաբաժիններով։ Ռոբոտները կարող են եփել ցանկացած մթերք, հիանալի կերպով վերահսկելով ջերմաստիճանը։ Բացառություն չեն նաև գոլորշիով պատրաստումը, հունցումը և հազարավոր ուտեստների պատրաստումը առանց որևէ մեկի միջամտության։

Նմանտիպ ռոբոտի օրինակ է Moley Robotics ընկերության Moley Kitchen-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Искусственный интеллект: современный подход(ռուսերեն)

superintelligence, paths, dangers, strategies(անգլերեն)

Leben 3.0:Mensch sein im Zeitalter Künstlicher Intelligenz(գերմաներեն)

Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Հարսանիք (երգ)

**«Հարսանիք»** (), Առնո Բաբաջանյանի երգը, որը գրվել է Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու բանաստեղծությունների հիման վրա և ընդգրկվել է Մուսլիմ Մագոմաևի երգացանկում 1971 թվականին։ Առաջին անգամ երգը հնչել է «Տարվա երգը» ծրագրում 1971 թվականին։ Այս վոկալային կոմպոզիցիային ժյուրին միանգամից շնորհել է «Լավագույն երգի համար» մրցանակը։

## Երգի մասին
«Հարսանիք» երգը գրել է խորհրդային նշանավոր «հիթմեյքերներից» մեկի՝ Առնո Բաբաջանյանը։ Վերջինս այն գրել է հատուկ այն ժամանակ հայտնի երգիչ Մուսլիմ Մագոմաևի համար, որի հետ ստեղծագործական միության շնորհիվ այդ ժամանակ շատ հայտնի երգեր են ստեղծվել։ Մուսլիմ Մագոմաևը հայեցակարգ է տվել այդ վոկալ գլուխգործոցին, նա կատարել է այն ստեղծագործական և հիշարժան ձևով։

«Հարսանիքի» համար կոմպոզիտորը կարողացել է կրկնել իր նախկին հիթի՝ «Սատանայի անիվի» () կառուցվածքը։ Եվ այստեղ, և այնտեղ մտախոհ անշտապ քառատողերը կտրուկ փոխվում են զվարթ կրկներգով, հիրավի գնչուական ձևով։ Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկին բանաստեղծությնը միայն ավելացրել է հակադրություն։ Կատարումն իրականացվում է այն անձի կողմից, որը տեսել է հարսանեկան թափորը և զղջացել, որ ինքը մնում է առանց կյանքի ուղեկցի։ Ե՛վ տխրությունը, և՛ ուրախությունն արտահայտվել են մեկ երգում։

## Երգի մասին մեջբերումներ

## Երգի այլ կատարողներ
* Իոսիֆ Կոբզոն
* Լև Լեշչենկո
* Վալերի Մելաձե
* Կուկռինիկսի
* Նիկոլայ Բասկով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսագրությունը Մագոմաևի և Լեշչենկոյի կատարմամբ
* Երգի տեսագրությունը Մելաձեի կատարմամբ

Կատեգորիա:Առնո Բաբաջանյանի գրած երգեր
Կատեգորիա:Իոսիֆ Կոբզոնի երգեր
Կատեգորիա:Մուսլիմ Մագոմաևի երգեր
Կատեգորիա:Վալերի Մելաձեի երգեր
Երկրի լավագույն քաղաքը

**«Երկրի լավագույն քաղաքը»** (), էստրադային ստեղծագործություն փոփ երաժշտության ժանրում։ Երաժշտության հեղինակը կոմպոզիտոր Առնո Բաբաջանյանն է, տեքստի հեղինակը՝ բանաստեղծ Լեոնիդ Դերբենյովը։ Երգը լայն ճանաչում է ստացել Մուսլիմ Մագոմաևի կատարումից հետո։

## Պատմություն
Առաջին կատարողը եղել է Ժան Թաթլյանը։

«Երկրի լավագույն քաղաքը» երգը Մուսլիմ Մագոմաևի կատարմամբ մեկ ամսվա ընթացքում հաղորդվել է ռադիոյով, սակայն այն հանկարծակի արգելվել է։  Արգելքի նախաձեռնողը եղել է Նիկիտա Խրուշչովը. «Թվի՞ստ Մոսկվայի մասին։ Արգելե՛լ»։ Մի քանի ամիս անց՝ 1964 թվականի հոկտեմբերին, Խրուշչովին պաշտոնանկ են արել։ Ըստ ավանդության՝ բանաստեղծ Լեոնիդ Դերբենյովը մի անգամ գնացել է ռադիոյ և ասել. «Ահա, Մագոմաևն արեց այն ամենը, ինչ կարող էր։ Խրուշչյովին հանեցին։ Հիմա մեր երգը եթեր հաղորդելո՞ւ եք»։ Պատասխանը եղել է երգի «ռեաբիլիտացիան»։

«Բրավո» խումբը 1994 թվականին Մուսլիմ Մագոմաևի հետ միասին ձայնագրել է երգի իր տարբերակը «Дорога в облака» ալբոմի համար։

2013 թվականին Մոսկվայի 866-ամյակի տոնակատարության ժամանակ տոնի լեյտմոտիվ է դարձել Մուսլիմ Մագոմաևի «Երկրի լավագույն քաղաքը» շլյագերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 երգեր
Կատեգորիա:Առնո Բաբաջանյանի գրած երգեր
Ջոն Ֆրենկ Ստոսել

**Ջոն Ֆրենկ Ստոսել** (,), ամերիկացի թղթակից, լրագրող, հեղինակ և ազատական սյունակագիր։

## Կենսագրություն
Ստոսելը 2009 թվականին հեռացավ  ABC News-ից և միացավ  Fox Business Channel և Fox News Channel լրատվական հեռուստաընկերություններին։ Նա վարում է  լրատվական հաղորդում Fox Business Channel, որն անվանվել է *Ստոսսել*, որի դեբյուտը տեղի է ունեցել 2009 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։

## Ստեղծագործություններ
Ստոսելը գրել է երեք գիրք։ Որպես թղթակից Ջոնը ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ և պարգևներ, այդ թվում՝ 19 Էմմի մրցանակ և 5 Ազգային մամուլի ակումբ սպառողների հաշվետվության նվաճումների մրցանակներ։ Ստոսսելը ստացել է Էմմի, Պրեմիա Ջորջա Պոլկա, Պրեմիա Պիբոդի և ստացել է բազմաթիվ այլ մրցանակներ Նացիոնալնիյ Պրեսս-Կլուբ մամուլի ազգային ակումբից։ Ջոնը պնդում էր, որ երբ նա հանդես էր գալիս կառավարության միջամտության օգտին և թերահավատորեն էր վերաբերվում բիզնեսին, իրեն ռմբակոծում էին մրցանակներով, բայց 2006 թվականին հայտարարեց. 2012 թվականի ապրիլի 23-ին նա արժանացել է Չեպմենի համալսարանի նախագահական մեդալի գործող նախագահ Ջեյմս Դոթիի և կանցլեր Դանիել Ստրուպպայի կողմից։ Այդ մրցանակին վերջին 150 տարում արշժանացել են մի քանի հոգի։ Ջոնի մոտ թոքերի քաղցկեղ է հայտնաբերվել 2016 թվականի ապրիլին։ Այս մասին Ֆոքս Նևսի-ի իր զեկույցում նա նկարագրել է իր փորձը առողջապահության ոլորտում և ևս մեկ անգամ դեմ է եղել առողջապահության ոլորտում կառավարության միջամտությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սյունակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքական մեկնաբաններ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Լահիջան

**Լահիջան** (), քաղաք Իրանում՝ Գիլան նահանգում։ Հայտնի է որպես իսլամական աշխարհի զբոսաշրջային մայրաքաղաք։ Քաղաքը Լահիջան շահրեստանի կենտրոնն է, Արևելյան Գիլանի ամենամեծ բնակավայրը, բնակչության թվով Իրանի 95-րդ քաղաքը։ Այն գտնվում է նախալեռներում, իսկ շրջակա բլուրները պատված են թեյի թփերով։ Քաղաքը գտնվում է Սեֆիդ գետից արևելք՝ 4 մետր բարձրության վրա։ Նախկինում քաղաքը եղել է ողջ նահանգի վարչական կենտրոնը (Դար ուլ Մուլք) և Գիլան Բիյահ-Պիշ շրջանի պատմական մայրաքաղաքը։

## Տեսարժան վայրեր
thumb|left|Չահար Պադշահան մզկիթը Լահիջանում
Բնական տեսարժան վայրերից պետք է առանձնացնել Շեյթան Կուհ լեռը, Լահիջան լճակը, Միր Սաֆա անտառապարկը, Սուստան լիճը, Ամիր Կալյայիե պահպանվող լիճը, որն ունի ավելի քան 1200 հա տարածք և գտնվում է Կասպից ծովի ափին՝ Լահիջանից 36 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Այն բնակեցված է թռչունների, սողունների, ձկների և երկկենցաղների բազմաթիվ տեսակներով։

Քաղաքի պատմական հուշարձանները ներառում են Շեյխ Զահեդ Գիլանիի գերեզմանը, համամ Գոլշանը, Աքբարիյեի մզկիթը, Աղա Սեյեդ Ալի Քիի դամբարանը (Մուսա-Կազիմի հետնորդը) Լիյալման գյուղում, Շամս-ադ-Դինայի դամբարանը, Ամիր Շահիդի կամուրջը, Հաշթիի կամուրջը (աղյուսե կամուրջ)։

## Լեզու
Լահիջանի բնակիչների խոսակցական լեզուն գիլյակին է (բիահ-պիշ բարբառ), որը արտասանությամբ, բառերով և քերականական որոշ հատկանիշներով տարբերվում է գիլյակի Ռաշթից (բիահ-պաս)։ Բիահ-պիշ բարբառը տարբերվում է գալեշի բարբառից, որով խոսում են Գիլանի լեռնային շրջաններում։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 101 073 մարդ, որոնք կազմում էին 34 497 տնտեսություն։ Լահիջանը Գիլանի բնակչությամբ երրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Ռաշտից և Բանդարե Անզալիից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչները հիմնականում գիլանցիներ են, որոնք խոսում են գիլաներեն և պարսկերեն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:MY FRIEND IN TEA.JPG|Թեյի իրական գույնը
Պատկեր:Organic mountain grown tea leaf.jpg|Թեյ բույսը
Պատկեր:Lahijan Teapot.jpg|Արձան Լահիջանում
Պատկեր:Ghaleye Rud Khan (40) 4.jpg|Գիլյան
Պատկեր:Devil Hill and lahijan pool.jpg|Լահիջանի լիճը գիշերը
Պատկեր:Bam E sabz Lahijan ((Satan's Hill)).jpg|Շայթան բլրի (Լահիջան) ճոպանուղին
Պատկեր:Lahijan in winter.jpg|Լահիջանը ձմռան
Պատկեր:The sidewalk around the Lahijan lake.jpg|Մայթ Լահիջան լճի շուրջ
Պատկեր:Lahijan in winter (II).jpg|Մայթ Լահիջանում առավոտյան ձյունից հետո
Պատկեր:Lahijan at night.jpg|Գիշերային Լահիջան
Պատկեր:Lahijan night.jpg|Լահիջանը գիշերը
Պատկեր:Shahid Rajaei St.jpg|Շահիդ Ռաջայի փողոց
Պատկեր:Lahijan II.jpg|Լահիջան
Պատկեր:Tea plantations around the Lahijan.jpg|Թեյի տնկարկներ Լահիջանի բլուրների ծայրամասերում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լահիջանը տարբեր անկյուններից

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Վիետչի

**Վիետչի** (), քաղաք և շրջան Վիետնամի հյուսիսում։ Ֆուտհո նահանգի վարչական կենտրոնն է։ 2009 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 99 147 մարդ։ 2010 թվականի տվյալներով՝ Վիետչի շրջանի բնակչությունը կազմել է 260 288 մարդ։ Շրջանի տարածքը 110 կմ² է։ Գտնվում է Հանոյից 75 կմ հեռավորության վրա և Հոշիմինից 1794 կմ հեռավորության վրա։

Խոշոր արդյունաբերական կենտրոն է։  Երկրի խոշոր գետային նավահանգիստ (բեռնափոխադրումների ծավալով երկրորդ տեղում է Նինբինից հետո)․ 1,493 մլն տոննա՝ 2010 թվականի տվյալներով։

Վիետչիի շրջանում Հոնգ-Բանգ դինաստիայի օրոք գտնվել է հին վյետականՎանլանգ  պետության մայրաքաղաքը՝ Ֆոնգտյաու քաղաքը (Phong Châu)։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիետնամի քաղաքներ
Մտքարան

**Մտքարան**, կրթական առցանց և անցանց կրթարան, որի նպատակն է մատչելի ձևաչափով ներկայացնել հայկական մշակույթին և Հայաստանի պատմությանն առնչվող զանազան թեմաներ։

Գործում է առցանց և Երևանի Փավստոս Բուզանդի 1/3 հասցեով։

Կրթարանը ներկայացնում է դասախոսություններ, վավերագրական ֆիլմեր և կազմակերպում վարպետության դասեր՝ գիտության, արվեստի և հոգևոր թեմաներով։

Մտքարանի հարթակում դասընթացներով հանդես են եկել Գագիկ Գինոսյանը, Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի ավագ գիտաշխատող Լենա Միսակյանը, Արման Նուռը, Հրանտ Թոխատյանը, Նարեկ Մարգարյանը, Մարգ Գրիգորյանը։

Առցանց դասախոսություններից բացի նախագիծը կազմակերպում է նաև օֆլայն դասախոսություններ Հայաստանում (օրինակ, «Հայկական մշակույթի ֆենոմենը», «Միգրացիայի տնտեսագիտությունը», «Բարձր տեխնոլոգիաները Հայաստանում», «Ինչպես պահպանել համբավը համացանցում» և այլ թեմաներով)։

Մտքարանի «50 հարց» նախագծում հրավիրվում են մշակույթի, արվեստի, քաղաքականության հայտնի գործիչներ, որոնք պատմում են իրենց կարիերայի առանձնահատկությունների, Հայաստանի ապագայի իրենց տեսլականի մասին։ Այդ խորագրի առաջին եթերաշրջանում հանդես են եկել «X ֆակտոր» շոուի ֆինալիստ Իննա Սայադյանը, Գուչիի մոդել Արմինե Հարությունյանը, բլոգեր Վահագ Մկրտչյանը, դերասան Ժաննա Բուտուլյանը, երգչունի Մարինե Մանասյանը, բլոգեր Սոֆա Բրոյանը։ Երկրորդ եթերաշրջանում՝ բլոգեր Գարիկ Տուտը, ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանը, սպորտսմեն Արմեն Ղուլյանը, լրագրող Վարդա Սուքիասյանը, քաղաքագետ Սարգիս Ծատուրյանը, բլոգեր Իրինա ՄամաՔլաբը, ատամնաբույժ Լուիզա Ավթանդիլյանը, քաղաքական գործիչ Նաիրա Զոհրաբյանը։

Լույս են տեսնում վավերագրական ֆիլմեր ճարտարապետության, Հայաստանի պատմության թեմատիկայում։ Առաջին եթերաշրջանում ցուցադրվել են ֆիլմեր Երևանում Ստալինի արձանի, Կոնդ թաղամասի, «Մոսկվա» կինոթատրոնի, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության շենքի մասին։ Երկրորդ եթերաշրջանում՝ Խոր Վիրապի, Գառնու տաճարի, Պտղնիի եկեեղցու, Մատենադարանի, Դվինի, Զվարթնոց տաճաի, Շուշիի Ղազանչեչոց տաճարի, Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի, Սերգեյ Եսենինի մասին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջը YouTube-ում
* Պաշտոնական ալիքը Telegram-ում
* Պաշտոնական էջը Instagram-ում
* Պաշտոնական էջը VK-ում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրթական նախագծեր