Վախթանգ Օրբելիանի

**Վախթանգ Օրբելիանի** (, ​​), վրացի ռոմանտիզմի բանաստեղծ և ռուսական կայսերական բանակի սպա, Օրբելիանիների ազնվական տան անդամ, իշխան։

## Կենսագրություն
Վախթանգ Օրբելիանին ծնվել է Թիֆլիսում, այն ժամանակ կայսերական ռուսական տիրապետության տակ, արքայազն Վախթանգ Օրբելիանի և արքայադուստր Թեքլեի՝ վրաց նախավերջին թագավոր Հերակլ II-ի սիրելի դստեր ընտանիքում։ Եղել է Ալեքսանդր Օրբելիանիի եղբայրը և Գրիգոլ Օրբելիանիի հորեղբոր որդին։

1830-1832 թվականներին Օրբելիանին ապրում է ընտանիքի հետ և ինքնակրթվում է՝ հաջողությամբ տիրապետելով ռուսերենին և ֆրանսերենին։ Այս տարիների ընթացքում նա հանգամանորեն ծանոթացավ ռուս և արևմտաեվրոպական գրականության բազմաթիվ կարկառուն ներկայացուցիչների՝ Շեքսպիրի, Պուշկինի, Գյոթեի, Շիլլերի, Հյուգոյի ստեղծագործություններին։ Հետագայում Պուշկինի ազդեցությունն արտացոլվել է վրացի բանաստեղծի ստեղծագործություններում։ Նույն տարիներին Վախթանգ Օրբելիանին մտերմացել է այն ժամանակվա վրացի երիտասարդության, մասնավորապես Սոլոմոն Դոդաշվիլիի հետ, ով դարձել է նրա բանաստեղծական ստեղծագործությունների ոգեշնչումը։

Սովորել է Թիֆլիսի ազնվական դպրոցում և ընդունվել Սանկտ Պետերբուրգ մայրաքաղաքի Պաժերի կորպուս, որը չի ավարտել և վերադարձել հայրենիք՝ ղեկավարելու 1832 թվականին ռուսական իշխանության դեմ անհաջող հեղաշրջման փորձը 1832 թվականին: Դավադիրները ծրագրել են հրավիրել ռուս պաշտոնյաներին մեծ պարահանդեսի, որտեղ նրանց տրվելու էր մահվան կամ հանձնվելու ընտրությունը: Այս դավադրության ձախողումից հետո Օրբելիանին ձերբակալվեց և դատապարտվեց մահապատժի, սակայն աքսորվեց Կալուգա: Անհաջող ապստամբությունը և համեմատաբար մեղմ պատիժը ստիպեցին շատ դավադիրների անկախ անցյալը տեսնել որպես անուղղելիորեն կորսված և հաշտվել ռուսական ինքնավարության հետ՝ իրենց ողբը կորցրած անցյալի և հայրենի դինաստիայի անկման համար վերածելով ռոմանտիզմի պոեզիայի:

Վախթանգ Օրբելիանին մահացել է Թբիլիսիում և թաղված է Սիոնի տաճարի արևմտյան անկյունում։

## Գործունեություն
1838 թվականին Օրբելիանին անցել է ռուսական զինվորական ծառայության և ծառայել Նիժնի Նովգորոդի Դրագուն գնդում։ Նրա ռազմական կարիերայի մեծ մասն անցել է Կովկասյան պատերազմի ժամանակ լեռնային ապստամբ ցեղերի դեմ պայքարում։ 1855 թվականին նշանակվել է վրացական նռնականետների գնդի հրամանատար, իսկ 1860 թվականին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։ 1858-1863 թվականներին նա կատարել է տարբեր վարչական և ռազմական պարտականություններ Հյուսիսային Կովկասում, այդ թվում՝ հրամանատար Կաբարդա և Թերեք անհանգիստ շրջաններում։ Իր կարիերայի ընթացքում նա ծառայել է որպես գյուղացիական խորհրդի անդամ և աշխատել որպես արբիտր։

## Ստեղծագործություն
Իր ավագ եղբոր՝ Ալեքսանդրի պես, պոեզիան վերաբերել է 18-րդ դարի վերջում վրացական միապետության կործանմանը, և բանաստեղծը մխիթարություն է փնտրում քրիստոնեական համբերության մեջ։ Նրա լավագույն պոեզիայում գերակշռում է վրաց քրիստոնեության սրբազան պատկերը՝ սուրբ Նինոյի խաղողի խաչը:

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած էր (1842 թվականից) Եկատերինա Իլյինսկայայի (1828-1883) հետ։ Այս ամուսնությունից ծնվել են.

* Նիկոլայ Օրբելիանի (1845-1925), իրավաբան, ամուսնացած էր (1871 թվականից) Նինա Թումանովայի (1852-1911) հետ։
* Մարիամ Օրբելիանի (1852-1941) ամուսնացած էր գեներալ-մայոր, ազնվականության Թիֆլիսի շրջանի ղեկավար, իշխան Ալեքսանդր Օրբելիանիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Хаханов Александр Соломонович, «*Из истории современной грузинской литературы. Кн. В. В. Орбелиани*» («Русская мысль», 1896, кн. 5).
* Грузинские романтики (под ред. Н. Тихонова и Ю. Тынянова), Л., 1940;
* Барамидзе А. Г., Радиани Ш., Жгенти Б., История грузинской литературы, Тб., 1958.

Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գեներալներ
Կատեգորիա:Վրաց ազնվականություն