open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դենիել Գիլբերտ

**Դենիել Գիլբերտ** (,  ), Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր։ Աշխատում է սոցիալական հոգեբանության ոլորտում։ Ճանաչում է ձեռք բերել որպես Թիմոտի Վիլսոնի () հետ համատեղ Վիրջինիայի համալսարանում իրականացված արդյունավետ կանխատեսման ուսումնասիրության հեղինակ։ Գիլբերտը միջազգային «Stumbling on Happiness» բեսթսելլերի հեղինակն է, որը թարգմանվել է 25 լեզուներով և 2007 թվականին Բրիտանիայի գիտությունների ակադեմիայի Թագավորական ընկերության կողմից ճանաչվել է տարվա լավագույն գիրք։

## Կենսագրություն
19 տարեկանում Դենիել Գիլբերտը լքել է դպրոցը և ֆանտաստ գրող դառնալու համար փորձել է ընդունվել տեղի քոլեջի գրողական վարպետության դասընթացներին, սակայն դասընթացը արդեն համալրված էր և Գիլբերտը գրանցվել է այդ պահին միակ հասանելի դասընթացի՝ «հոգեբանության ներածության» համար։ Դենիել Գիլբերտը հոգեբանության բնագավառում արվեստի բակալարվի աստիճան ստացել է 1981 թվականին Դենվերի Կոլորադոյի համալսարանում, իսկ սոցիալական հոգեբանության դոկտորի աստիճան՝ 1985 թվականին Փրինսթոնի համալսարանում։

* 1985-1990՝ Տեխասի համալսարանի պրոֆեսորի ընթերակա, Օսթին
* 1990-1995՝ Տեխասի համալսարանի դոցենտ, Օսթին
* 1995-1996՝ Տեխասի համալսարանի պրոֆեսոր, Օսթին
* 1996-2005՝ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր
* 2005-2010՝ Հարվարդի քոլեջի պրոֆեսոր, Հարվարդի համալսարան

2013  թվականից մինչ օրս՝ Հարվարդի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր։ 2008 թվականին Գիլբերտը ընտրվել է Ամերիկայի գիտության և արվեստի ակադեմիայի անդամ։

Դևիդ Գիլբերտը «This Emotional Life» վեցժամյա հեռուստասերիալի համահեղինակն է և վարողը, որը ցուցադրվել է 2010 թվականին PBS ալիքով և ստացել է մի քանի մրցանակ։

## Պարգևներ և մրցանակներ
Դենիել Գիլբերտը արժանացել է Ֆի Բետա Կապի ակադեմիական համայնքի դասախոսական մրցանակի, Գուգենհայմի կրթաթոշակի և Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի գիտության մեջ ներդրման համար հատուկ մրցանակի։

## Հետաքրքիր փաստեր
Դենիել Գիլբերտը հայտնի է նաև որպես ֆանտաստիկ պատմությունների հեղինակ, իսկ իր ամենանշանակալի նվաճումը համարում է իր տեղը «Ամենահայտնի մարդկանց ցուցակում, որոնք ժամանակին դուրս են եկել միջնակարգ դպրոցից»․ նրա անունը Դիզի Գիլեսփիի անունից առաջ է։

## Անձնական կյանք
Դենիել Գիլբերտը կնոջ՝ Մերլին Օլիֆանտի հետ ապրում է Քեմբրիջում՝ Մասաչուսեթսում։

## TED (համաժողով)
Դենիել Գիլբերտը ելույթ է ունեցել TED կոնֆերանսներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Daniel Gilbert’s Lab at Harvard Официальный сайт
* www.stumblingonhappiness.com сайт книги «Спотыкаясь о счастье»
* TED Talks: Dan Gilbert asks, Why are we happy?  выступление на TED-конференции в 2004 году
* TED Talks: Dan Gilbert on our mistaken expectations выступление на TED-конференции в 2005 году

Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Գանձա (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Գանձա**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության կենտրոնաարևմտյան մասում։ Ունի լեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 2922,3 հա է, որից  2198,1 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Շալվա գետը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 32 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 82 կմ։

## Պատմություն
### Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գանձա համայնքում են գտնվում մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ, այդ թվում՝ 17-րդ դարով թվագրվող կամուրջ, 17-ից 18-րդ դարերով թվագրվող աղբյուր-հուշարձան, 18-ից 19-րդ դարերով թվագրվող ջրաղաց։

## Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Գանձա համայնքն իր մեջ ներառում է Գանձա և Բազմատուս գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, դպրոցներ։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 1 ակունքից։ Առկա են նաև խմելու ջրի համար պիտանի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին։

## Բնակչություն
Գանձա համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 95 մարդ, որոնք կազմել են 20 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Գանձա գյուղում բնակվել է 58 մարդ, որոնք կազմել են 11 տուն։ Բազմատուս գյուղում բնակվել է 37 մարդ, որոնք կազմել են 9 տուն։

## Կրթություն
Գանձա համայնքում գործում էր 2 միջնակարգ դպրոց։ Գանձա գյուղի միջնակարդ դպրոցում 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 13 աշակերտ, իսկ Բազմատուս գյուղի միջնակարգ դպրոցում՝ 11 աշակերտ։

## Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 620,1 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Լոս Տեկես

**Լոս Տեկես** (), քաղաք Վենեսուելայում։ Միրանդա նահանգի ու Գուայկաիպուրո (Guaicaipuro) համայնքի վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև Ալտոս Մերինդոս մետրոպոլիտենային տարածքի (Area Metropolitana de Los Altos Mirandinos, կոչվում է նաև Area Metropolitana de Los Teques) կենտրոնը։ «Մեծ Կարակաս» անվանումը կրող ագլոմերացիայի մաս է կազմում։ 2001 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 140.617, 2016 թվականի տվյալներով՝ 252.242:

## Պատմություն
thumb|240px|left|Բոլիվարի հրապարակը
thumb|200px|left|Գուայկաիպուրոների հիշատակին նվիրված համալիրի հուշարձանը
thumb|200px|left|''Pozo de Rosas''-ը
Հիմնադրվել է 1777 թվականի հոկտեմբերին։ Կոչվել է հնդկացիական արակտեկես կարաբս ցեղի անունով, որի ներկայացուցիչները ժամանակին ապրել են այդ տարածքներում։ 1927 թվականի փետրվարի 13-ին Լոս Տեկեսը հռչակվել է Միրանդա նահանգի մայր քաղաք (նահանգային նախկին վարչկենտրոնները եղել են Օկումարե դել Տույը, ապա՝ Պետարեն)։

## Աշխարհագրություն
Տարածքում օդի ջերմաստիճանը տարվա ընթացքում տատանվում է Ցելսիուսի 18-ից 26 աստիճանների միջև (64.4-78.8 աստիճան՝ ըստ Ֆարենհայթի)։

## Տրանսպորտ
2006 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վենեսուելայի այն ժամանակվա նախագահը՝ Ուգո Չավեսը, հանդիսավոր կերպով բացել է Լոս Տեկեսի մետրոպոլիտենը, որը կապված է Կարակասի մետրոյի համակարգի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գուայկաիպուրոյի համայնքապետարանի կայքէջըP

Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Իլյա Դարչիաշվիլի

**Իլյա Դարչիաշվիլի** (, ), վրացի պետական և քաղաքական գործիչ, դիվանագետ նախկինում բանկի կառավարիչ։ 2022 թվականի ապրիլի 4-ից զբաղեցնում է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։

## Կրթություն և վաղ կարիերա
Ծնվել է Վրաստանի Սիղնաղ քաղաքում։ 2002 թվականին Դարչիաշվիլին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի տնտեսագիտության բաժինը։ 2004 թվականին էլ ավարտել է նույն համալսարանի Տնտեսագիտության և գործարար կառավարման մագիստրոսական բաժինը։ 2011 թվականին ստացել է նաև Գրենոբլի կառավարման դպրոցի մագիստրոսի աստիճան (տնտեսագիտություն և գործարար կառավարում)։ Դարչիաշվիլին 2003-2012 թվականներին, որպես կառավարիչ, աշխատել է Bank Republic/Société Générale-ում։ Այնուհետ վերադարձել է Վրաստան և մտել դիվանագիտական ծառայության մեջ՝ աշխատանքի անցնելով Լեհաստանում Վրաստանի դեսպանատանը ։

2014 թվականին Իրակլի Ղարիբաշվիլու պաշտոնավարման առաջին շրջանում Դարչիաշվիլին դարձել է պետության կառավարման ներքո գտնվող Համայնքային զարգացման հիմնադրամի փոխտնօրեն՝ հաջորդ տարի նշանակվելով տնօրեն։ Նույն տարում նա նշանակվել է Վրաստանի տարածքային զարգացման և ենթակառուցվածքների նախարարի առաջին տեղակալ։ 2016-2017 թվականներին Արտաքին գործերի նախարարությունում զբաղեցրել է հատուկ հանձնարարություններով դեսպանի պաշտոնը։ 2017-2021 թվկաաներին եղել է Լեհաստանում Վրաստանի դեսպանը։ Իրակլի Ղարիբաշվիլու վարչապետի պաշտոնում վերանշանակվելուց հետո՝ 2021 թվականի մարտին Դարչիաշվիլին նշանակվել է Վրաստանի կառավարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։

## Արտաքին գործերի նախարար
2022 թվականի ապրիլի 4-ին Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին նրան նշանակել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում, քանի որ Դավիթ Զալկալիանին ազատվել էր զբաղեցրած պաշտոնից և նշանակվել ԱՄՆ-ում Վրաստանի դեսպանի պաշտոնում։ Դարչիաշվիլու նշանակումը տեղի է ունեցել Ուկրաինայի հետ հարաբերությունների բարդ շրջանում, երբ Վրաստանի կառավարությունը հրաժարվել էր միանալ Ռուսաստանի դեմ միջազգային պատժամիջոցներին, որն առաջացել էր Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժման պատճառով։ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Դմիտրի Կուլեբան հույս էր հայտնել աշխատել վրացի նորանշանակ գործընկերոջ հետ։ Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում Դարչիաշվիլին իր նախարարական առաջին այցը 2022 թվականի ապրիլի 6-ին կատարել է Բրյուսել՝ ՆԱՏՕ-ի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպմանը մասնակցելու համար։

## Աստիճաններ
Իլյա Դարչիաշվիլին ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
* ილია დარჩიაშვილი  — საქართველოს მთავრობის საიტი
*ილია დარჩიაშვილის ბიოგრაფია 

Կատեգորիա:Վրաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարներ
Որոգայթ (ֆիլմ, 2005)

**Որոգայթ**, 2005 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ, հեռուստաֆիլմերի «ԵՐԵՎԱՆ» ստուդիաի կողմից։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոսը երիտասարդ ռեժիսոր է, ով մահապատժի դատապարտվածների հոգեբանությունն ուսումնասիրելու համար բանտ է ընկնում։ Հիմնական գործողությունները հենց մահվան դատապարտվածների խցում են ծավալվում։

## Դերերում
Գարիկ Նազարյան - ինքն իրեն
Մարտին Հուրիխանյան - ինքն իրեն
Արմեն Պետրոսյան - Մհեր Սարգիսի Հակոբյան (Բանտարկյալ)
Մնացական Հովհաննիսյան - Արուս (Բանտարկյալ)
Վահան Աբրահամյան
Արթուր Գեւորգյան
Սոնա Ալեքսանյան
Նունե Մելքոնյան
Էմիլ Մովսիսյան

## Փաստ
«Որոգայթը» ֆիլմի սկզբնական անունը չէ. Գագիկ Հարությունյանը որոշել էր այն «Սարդոստայն» անվանել, սակայն հետո պարզվել է, որ այդ անունով ֆիլմ արդեն կա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Երկարամետրաժ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Սուրբ Սիոն եկեղեցի (Գառնի)

**Սուրբ Սիոն եկեղեցի** կամ  **Գառնիի ամրոցի կլոր եկեղեցի**, Գառնիի ամրոցի տարածքում պեղված եկեղեցի է, գտնվում է հեթանոսական տաճարի կողքին, արևմտյան կողմից։ Ըստ տարբեր կարծիքների կառուցվել է 7-րդ կամ 9-րդ դարում։

## Թվագրման վարկածներ
Հիմք ընդունելով հատակագծային հորինվածքը, պատուհանի պսակի մի բեկոր, և պատմական մի վկայություն որում հիշատակված է Ներսես անունը՝ ենթադրաբար Ներսես Գ Շինող կաթողիկոսի՝ Զվարթնոցի տաճարի կառուցողի, որոշ հետազոտողներ այս հուշարձանը թվագրում են 7-րդ դարով։ Այս վկայության ճշտությունը հիմնավորվում է նաև «Մաշտոց» մակագրություն ումեցող տապանաքարի առկայությունը՝ կլոր եկեղեցու հյուսիսային կողմի կիսավեր մատուռի հատակին։

## Ճարտարապետություն
289x289px|մինի|Գառնիի տաճարը և Սուրբ Սիոնը թռչնի բարձրությունից
Երկաստիճան պատվանդանի վրա տեղադրվա շրջանաձև՝ ենթադրաբար բազմանիստ կողմերով, շուրջ 20 մ տրամագիծ ունեցող պարագծում ամփոփված են ուղիղ սկզբնամասեր ունեցող կիսաշրջան չորս խորան, որոնց միջև տեղադրված են մեկական ավանդատներ՝ կիսաշրջան աբսիդներով արևելյան կողմից։ Այս տիպի հատակագիծը նույնութկամբ կրկնվել Մարմաշենի կլոր, Խծկոնքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցիներում սա հիմք է տալիս Գառնիի ամրոցի կլոր եկեղեցին Բագրատունյաց շրջանին վերագրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գառնու ամրոց
Կատեգորիա:Զվարթնոցատիպ եկեղեցիներ
Ծոբաձոր (այլ կիրառումներ)

**Ծոբաձոր** անունը կարող է վերաբերել

* Ծոբաձոր՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Ծոբաձոր՝ համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում համայնքի բոլոր բնակավայրերը գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո)։
Օղուզլուի եկեղեցի

**Օղուզլուի եկեղեցի**, 9-10-րդ դարերի հայ առաքելական եկեղեցի է, գտնվում է Թուրքիայի Կարսի մարզի Օղուզլու գյուղում՝ Կարս քաղաքից մոտավորապես 35 կմ արևելք և Անի քաղաքից 15 կմ հյուսիս արևմուտք։

## Պատմություն
Եկեղեցու սկզբնական հայկական անունը հայտնի չէ։ Եկեղեցու պատերը գոտևորող շինարարական արձանագրությունը, որը թվագրվում է 9-րդ դարի վերջով, նշում է, որ եկեղեցու շինարարությունը հովանավորել է Հասան Գնթունի Իշխանը, ով Հովհաննես Դրասխանակերտցի կաթողիկոսի տարեգրության մեջ հանդիսանում է Սմբատ Ա Բագրատունի թագավորի զորքերի հրամանատար և Կարսի կուսակալ։ Քանի որ արձանագրության մեջ չի խոսվում Սմբատ Ա Բագրատունուց,  առաջ է քաշվել այն տեսակետը, որ արձանագրությունը գրվել է 10-րդ դարի սկզբում տեղի ունեցած Կարսի ապստամբության և Սմբատի` իշխանությունից ժամանակավորապես հեռանալու շրջանում։ Իսկ մեկ այլ արձանագրության մեջ, որն այսօր ավերված է, նշվում է, որ 1001 թվականին եկեղեցին վերանորոգել է իշխանաց իշխան Աշոտ Պահլավունին։

## Ճարտարապետություն
Կառույցը Շիրակի ճարտարապետական դպրոցի միակ եռախորան եկեղեցին է։ Ուղղանկյուն պարագիծ ունեցող հատակագծում խաչ է ներգծված, որի հարավային, հյուսիսային ու արևելյան թևեիը կազմավորում են կիսաշրջանխորաններ, իսկ արևմտյանը ուղղանկյուն է։ Ավագ խորանն ավելի խոր է, ուղղաձիգ սկիզբ ունենալու պատճառով։ Այդտեղից մուտքեր են բացվում դեպի ավանդատներ։ Բացի արևմտյան ճակատից, մյուսները օժտված են եռանկյունաձև զույգ որմնախորշերով։ Արտաքին պարզ ճարտարապետական միջոցներով ընդգծված են հարավային մուտքն ու բոլորլուսամուտները, որմնասյուներով ու որմնանկարներով դրվագված գլանաձև թմբուկը, և եռանկյունի խորշերի կամարակապ պսակները՝ ծածկված նրբակերտ զարդանախշերով։

Խորանի յուրաքանչյուր երկու կողմում մատուռ կա, որոնցից յուրաքանչյուրի վրա ուղղանկյուն սենյակ կա, հավանաբար նախագծվել է որպես ապաստան, ուր առանց սանդուղքի կամ ճոպանի հասնել հնարավոր չէ։ Այս ժամանակաշրջանի եռախորան եկեղեցիների համար անսովոր հյուսիսարևմտյան և հարավարևմտյան անկյուններում նույնանման մատուռներ չկան։ Սրանց փոխարեն կան ուղղանկյուն բաժիններ, որոնք բացվում են դեպի կենտրոնական նավ։

Պատենաձև քիվերով զարդարված, խորքային քանդակներով խորշերը հյուսիսային, հարավային և արևելյան ճակատների արտաքին առանձնահատկություններն են։ Հարավային դռան ճակատային մասի վրա մի ռելիեֆ է եղել, որի վրա պատկերված են եղել Մարիամ Աստվածածինը՝ գահին նստած, մանուկը՝ ձախ ծնկին, երկու կողմից հրեշտակների նմանվող ձիավորներ, որոնք, հնարավոր է, եկեղեցու հովանավորները լինեն։ Պահպանվել է եկեղեցու հարավային և արևելյան պատերին հայերեն արձանագրությունը։

Եկեղեցին 20-րդ դարի առաջին քառորդին ամողջական է եղել։ Գմբեթը և հարավարևմտյան անկյունը փլուզվել է 1936 թվականի երկրաշարժից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Անջարի միջնակարգ դպրոց

**Անջարի հայ ավետարանական միջնակարգ դպրոց** (արևմտ․հայ․՝ Հայ Ավետարանական Երկրորդական Վարժարան Այնճար, անգլ․՝ Armenian Evangelical Secondary School of Anjar), հիմնադրվել է շվեյցարացի միսիոներների կողմից 1947 թվականին Անջար գյուղում։ Գործում է հանրակացարան տղաների և աղջիկների համար։

Դպրոցի ներկայիս տնօրեն՝ Հակոբ Աքպաշարյան։

## Պատմություն
Մուսա լեռան վեց հայկական գյուղերը 1939 թվականին լքած հայերը Լիբանանի Բեքա հարթավայրում գտնվող Անջար գյուղում հաստատվելուց հետո Անջարի նորակառույց եկեղեցու շենքում սկսեց գործել Հայ ավետարանական դպրոցը (տարրական բաժինը)։ 1947 թվականին, մինչ Անջարը լքած փախստականները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո գտնվում էին բարդ իրավիճակում, դպրոցը տվեց իր տարրական բաժնի առաջին շրջանավարտներին։ Նույն 1947 թվականին քույր Հեդվիգ Էնիահենզլինը (գերմ․՝ Hedwig Äenishänslin)՝ շվեյցար-գերմանական Հիլֆսբունդ միսիայի անդամ, ժամանեց Անջար, և սկսեց միսիոներական աշխատանքը ունենալով միայն մի սենյակ։ 1948 թվականին նրան խնդրեցին ստանձնել դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։ Շուտով տարրական դպրոցը ձևափոխվեց միջնակարգ դպրոցի։ 1955 թվականին ստեղծվեց գիշերօթիկ բաժինը Քեսաբից, Բեյրութից և Զահլեից եկող 15 աշակերտի համար։ Երկու այլ քույր՝ Մերի Ռոքը և Աննա Նիցշեն, միացան Հեդվիգ Էնիահենզլին քրոջը։

Դպրոցի բակում տեղադրված է Հեդվիգ Էնիահենզլին քրոջ կիսանդրին։

## Տես նաև
* Թրատի Հայ Ավետարանական վարժարան (Թրատ, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Փիթեր և Ելիզաբեթ Թորոսյան դպրոց (Ամանոս, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարան (Բուրջ Համուդ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական կենտրոնական բարձրագույն դպրոց (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան հայ ավետարանական քոլեջ (Բեյրութ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական Կերթմենյան վարժարան (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Հայկազյան համալսարան (Ռիադ աս-Սոլհ, Բեյրութ, Լիբանան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այնճարի Հայ Ավետարանական Երկրորդական Վարժարանի Շրջանավարտների Միությունը
* Մերձավոր Արևելքի Հայ Ավետարանական Եկեղեցիների Միության Ուսումնական Խորհուրդը (ՄԱԷՀՄ)
* https://www.facebook.com/AESSAnjar/
* https://www.facebook.com/kisherotig.anjar/

Կատեգորիա:Լիբանանահայ ավետարանական դպրոցներ
Don’t Be Shy

**«Don’t Be Shy»** (թարգմ․՝ «Մի՛ ամաչիր»), հոլանդական դիջեյ Tiësto-ի սինգլը կոլումբիացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Կարոլ Ջիի մասնակցությամբ։ Այն թողարկվել է 2021 թվականի օգոստոսի 12-ին *Atlantic Records* լեյբլում որպես Tiësto-ի թողարկվելիք  յոթերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Կարոլ Ջիի առաջին երգն է անգլերեն լեզվով։

## Քննադատություն
EDM Tunes-ից Նենսի Գոմեսը գրել է, որ երգը լի է էներգիայով և ուրախ մթնոլորտով, որպեսզի խելահեղություն մտցնի պարահրապարակ կամ ցանկացած վիրտուալ միջոցառման մեջ։

## Տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Քրիստիան Բրեսլաուերը։ Դրանում կատակերգու Բլեյք Ուեբերը մարմնավորում է թանգարանի հավաքարարի, իսկ Կարոլ Ջին պարում է մի խումբ պարողների հետ թանգարանում՝ տարբեր բեմերում։

Երաժշտական տեսահոլովակի երկրորդ մասը թողարկվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարոլ Ջիի երգեր
Անդրկովկասի բոլշևիկ

«Անդրկովկասի բոլշևիկ», քաղաքական–տեսական ամսագիր։

Օրգան ՀամԿ(բ)Կ Անդրերկրկոմի, լույս է տեսել 1931-ին, Թիֆլիսում, հինգ համար։ Ամսագիրը պրոպագանդել է մարքսիզմ–լենինիզմը, արձագանքել երկրի տնտեսական–քաղաքական կարևոր խնդիրներին, սոցիալիստական շինարարության մեջ կուսակցության քաղաքականությանը, ներկուսակցական կյանքին և միջազգային իրադրությանը։ «Անդրկովկասի բոլշևիկ» լուսաբանել է կուլտուրական հեղափոխության և ազգային–կուլտուրական շինարարության հիմնական հարցերը։ Ամսագիրը լույս է տեսել ռուսերեն, հայերեն, վրացերեն և ադրբեջաներեն։

Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Թերեզա Ռոդշթեյն

**Թերեզա Ռոդշթեյն** (, ), չեխ շախմատիստ, միջազգային գրոսմայստեր (2015)։

Կարոլինա Օլշարովայի ավագ քույրը։

2012 և 2015 թվականների Չեխիայի չեմպիոն։ 2016 թվականի Չեխիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

2011, 2012 և 2014 թվականների Չեխիայի բլիցի չեմպիոն։ 2017 և 2018 թվականների Չեխիայի բլիցի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր։

Մինչև 2007 թվականը Չեխիայի պատանեկան առաջնության չեմպիոն (մինչև 16 տարեկան)։

2009, 2010 և 2011 թվականներին *ŠK Slávia Orlová* թիմի կազմում Չեխոսլովակիայի կանանց թիմային լիգայի հաղթող։ 2012 թվականին թիմի կազմում դարձել է մրցույթի արծաթե մեդալակիր։

Չեխիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է չորս շախմատային օլիմպիադաների (2010, 2012, 2014 և 2016 թվականներ), Եվրոպայի չորս թիմային առաջնության (2011, 2013, 2015 և 2017 թվականներ), 2011 թվականի Միտրոպի գավաթի թիմային առաջնությանը։

2009 և 2010 թվականներին Աշխարհի պատանեկան առաջնությանը ներկայացրել է Չեխիան։

Եվրոպայի անհատական առաջնությունների մասնակից է։

*Rilton Cup* և *Politiken Cup* ավանդական մրցաշարերի և Գաստինգսի շախմատային կոնգրեսների մասնակից է։

2015 թվականի օգոստոսի 7-ին ամուսնացել է իսրայելցի գրոսմայստեր Մաքսիմ Ռոդշտեյնի հետ։ Այդ պահից սկսած՝ մրցաշարերին մասնակցում է ամուսնու ազգանվան ներքո։

## Հիմնական սպորտային արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Партии Т. Родштейн в базе Chessgames
* Личная карточка Т. Родштейн на сайте 365Chess

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Սերոբ Բեջանյան

**Սերոբ Ժորայի Բեջանյան** (), հայ դիվանագետ, միջազգայնագետ-պատմաբան։ Արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար։ Ինդոնեզիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
Սերոբ Բեջանյանը ծնվել 1972 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Էջմիածնում։

### Կրթություն
1991-1996 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում։

1996-1998 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում, պահեստազորի սպա է։

2001 թվականին ավարտել է Նիդերլանդների միջազգային հարաբերությունների թագավորական ինստիտուտի դասընթացը (Նիդերլանդներ, Հաագա), 2004 թվականին՝ Ջորջ Մարշալի անվան Անվտանգության խնդիրների ուսումնասիրության կենտրոնի դասընթացը (Գերմանիա, Գարմիշ-Պարտենկիրխեն), 2005 թվականին՝ ԱՊՀ երկրների հետ տեխնիկական համագործակցության եգիպտական հիմնադրամի կողմից կազմակերպված դիվանագիտական դասընթացը (Եգիպտոս, Կահիրե), 2010 թվականին՝ Էստոնիայի ԱԳՆ և Եվրոպական հանձնաժողովի դասընթաց (Էստոնիա, Տալլին), 2010 թվականին՝ ԱՄՆ կառավարության «Մերձավոր Արեւելք- Հարավային Ասիա. Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի» բարձրաստիճան պաշտոնյաների դասընթացը (ԱՄՆ, Վաշինգտոն), 2012 թվականին՝ ՆԱՏՕ-ի պաշտպանական քոլեջի «Ավագ դասընթացը» (Իտալիա, Հռոմ), 2019 թվականին՝ Ջորջ Մարշալի անվան Անվտանգության հետազոտությունների եվրոպական կենտրոնի, բարձրաստիճան պաշտոնյաների դասընթացը (Գերմանիա, Գարմիշ-Պարտենկիրխեն)։

### Աշխատանքային գործունեություն
1998 թվականի մայիս-օգոստոս ամիսներին եղել է ԱԳՆ քաղաքական վարչության 3-րդ քարտուղար, 1998-2003 թվականներին՝ ԱԳՆ գործադիր քարտուղար, 2003-2004 թվականներին՝ ԱԳՆ հասարակության հետ հարաբերությունների վարչության տեղեկատվության բաժնի 1-ին քարտուղար, 2004-2006 թվականներին՝ ԱԳՆ մամուլի և տեղեկատվության վարչության տեղեկատվության բաժնի վարիչ, 2006-2007 թվականներին՝ Հունաստանում ՀՀ դեսպանության 1-ին քարտուղար, 2007-2009 թվականներին՝ Հունաստանում ՀՀ դեսպանության խորհրդական, 2009-2014 թվականներին՝ ԱԳՆ քարտուղարության խորհրդական, 2014-2016 թվականներին՝ ՆԱՏՕ-ում ՀՀ առաքելության խորհրդական, 2016-2018 թվականներին՝ ՆԱՏՕ-ում ՀՀ առաքելության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, 2018 թվականի հունիս-հոկտեմբերին՝ ԱԳՆ սպառազինությունների վերահսկման և միջազգային անվտանգության վարչության խորհրդական, 2018-2022 թվականներին՝ ԱԳՆ լրատվության և հանրային դիվանագիտության վարչության պետ։

2022 թվականի հուլիսի 11-ի ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Ինդոնեզիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, 2023 թվականի մարտի 29, համատեղության կարգով, Սինգապուրի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, 2023 թվականի ապրիլի 7, համատեղության կարգով, Մալայզիայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, 2023 թվականի ապրիլի 10, համատեղության կարգով, ԱՍԵԱՆ կազմակերպությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Նստավայրը գտնվում է Ջակարտայում։

Ունի արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտական աստիճան։ 

### Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի դուստր և որդի։

## Պարգևներ
* Ջոն Կիրակոսյանի անվան ՀՀ ԱԳՆ հուշամեդալ,
* ԼՂՀ ԱԳՆ հուշամեդալ,
* ՀՀ և ԼՂՀ ԱԳ նախարարների շնորհակալագրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ միջազգայնագետներ
Քաշունիք (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Քաշունիք**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում։ Ունի հարթավայրային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 2593,9 հա է, որից 1184,9 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Հագարի գետը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 62 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 112 կմ։

## Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Քաշունիք համայնքն իր մեջ ներառում է Քաշունիք, Մորաջուր և Վերին Քաշունիք գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր ջրամատակարարման համակարգ։ Առկա են նաև խմելու ջրի համար պիտանի 18 անհատական ջրհորներ։ Խմելու ջրի համար օգտագործվում էր նաև ոռոգման նպատակով մատակարարվող ջրանցքի ջրերը մշակում անցնելուց հետո։ Համայնքի տարածքով էր անցնում «Քաշունիք-1» և «Քաշունիք-2» ոռոգման ջրատարները։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից։

Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, մասնավորապես՝ Կովսական-Ստեփանակերտ-Կովսական և Կովսական-Բերձոր-Կովսական երթուղիներին։

## Բնակչություն
Քաշունիք համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 89 մարդ, որոնք կազմել են 24 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Քաշունիք գյուղում բնակվել է 60 մարդ, որոնք կազմել են 16 տուն։ Մորաջուր գյուղում բնակվել է 6 մարդ, որոնք կազմել են 1 տնտեսություն։ Վերին Քաշունիք գյուղում բնակվել է 23 մարդ, որոնք կազմել են 7 տուն։

## Կրթություն
Քաշունիք համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 15 աշակերտ։

## Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 1277,2 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Ավակ Ուզլյան

**Ավակ Հարությունի Ուզլյան** (), հայազգի ռուս պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, հանդես է եկել թեթև և առաջին կիսամիջին քաշային կարգերում։ Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (2012), Ռուսաստանի առաջնության քառակի բրոնզե մեդալակիր (2010, 2011, 2014, 2015), միջազգային և ազգային սիրողական մրցաշարերի հաղթող։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտով զբաղվում է 2018 թվականից։

## Կենսագրություն
Ավակ Ուզլյանը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 3-ին, Աբխազական ԽՍՀ Գուլրիփշի շրջանի Շաումյանովկա գյուղում, Արթուր Ջանիկի Ուզլյանի և Իրինա Ավակի Ցուգուրյանի ընտանիքում։ Բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել 8 տարեկանից, հոր՝ Արթուրի ղեկավարությամբ, մանկուց հայրը Ավակ և Տիգրան Ուզլյաններին սովորեցրել է բռնցքամարտ։

Ավարտել է Կալինգրադի մարզի օլիմպիական ռեզեվի ուսումնարանը։

2012 թվականի դեկտեմբերին եղբոր՝ Տիգրանի հետ ստեղծել են բռնցքամարտի հանդերձանքի TIGAVA ապրանքանիշը։

Ավակի հորեղբայրը խորհրդային և հույն բռնցքամարտիկ Տիգրան Ուզլյանն է։

## Սիրողական կարիերա
Անցկացրել է 61 մենամարտ, որից 21-ում հաղթել է։ 2005 թվականին առաջին անգամ մասնակցել է կրտսեր պատանիների Ռուսաստանի առաջնությանը և բրոնզե մեդալ նվաճել՝ հայտնվելով ազգային հավաքականում, 2006 թվականին իր արդյունքը բարելավել է մինչև Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալ։ 2007-2008 թվականներին Իգոր Ֆրոլովի գլխավորությամբ դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն ավագ պատանիների շրջանում՝ դրանով իսկ իրավունք ստանալով մասնակցելու Եվրոպայի առաջնությանը, որտեղ դարձել է Եվրոպայի լավագույն բռնցքամարտիկ։ 17 տարեկանում դարձել է Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

Բառացիորեն ներխուժել է մեծահասակների բռնցքամարտ 2010 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում կայացած Ռուսաստանի առաջնությունում 18 տարեկանում՝ դառնալով բրոնզե մեդալակիր։ 2011 թվականին Ավակը կրկնել է իր հաջողությունը Ուֆայում կայացած Ռուսաստանի առաջնությունում և ընդգրկվել բռնցքամարտի ազգային թիմի կազմում։ 2012 թվականին ստացել է «Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ» կոչում՝ հաղթելով և դառնալով Բուլղարիայի Ստրանջայի միջազգային A կարգի մրցաշարի լավագույն բռնցքամարտիկ։ 2012 թվականի դեկտեմբերին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն 19-22 տարեկան երիտասարդների առաջնությունում՝ եզրափակիչում հաղթելով Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր Էվալդաս Պյատրաուսկասին։ 2014 թվականին Դոնի Ռոստովում կայացած Ռուսաստանի առաջնությունում դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 2015 թվականին Սամարայում Ռուսաստանի առաջնությունում նա կրկին դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 2016 թվականին դարձել է Կասպիյսկում կայացած Մագոմեդ-Սալամ Ումախանովի հիշատակի միջազգային մրցաշարի հաղթող մինչև 64 կգ քաշային կարգում։ 2020 թվականին Ռուսաստանի ՆԳՆ բռնցքամարտի առաջնությունում մինչև 64 կգ քաշային կարգում զբաղեցրել է առաջին տեղը։

## Պրոֆեսիոնալ կարիերա
Առաջին մենամարտը կայացել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 5 մենամարտ և հաղթել բոլորում, որոնցից երկուսը նոկաուտով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Ռոման Անին

**Ռոման Անին** (, ), ռուսաստանցի հետաքննող լրագրող։ «Նովայա գազետա» պարբերականի հետաքննությունների բաժնի նախկին հատուկ թղթակից։ «Важные истории-ի» համահիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Քիշնևում։ Դեռ ուսանողական տարիներին սկսել է հրապարակվել «Նովայա գազետա» պարբերականում։ 2006 թվականի ապրիլից եղել է սպորտային վերլուծաբան, իսկ 2009 թվականին տեղափոխվել հետաքննությունների բաժին, որտեղ աշխատել է մինչև 2018 թվականի վերջը։

2010 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ 2011-2012 թվականներին ֆուտբոլ է խաղացել «Ժուռֆակ» սիրողական լիգայի կազմում։

2020 թվականին Անինը դարձել է «Важные истории» նախագծի համահիմնադիրներից մեկը։

2021 թվականի ապրիլին Ռոման Անինը, որպես վկա, հարցաքննվել է ՌԴ քննչական կոմիտեի կողմից՝ Ռոսնեֆտի ղեկավար Իգոր Սեչինի նախկին կնոջ մասնավոր կյանքին միջամտելու համար, քանի որ Անինն իր հետաքննությունում օգտագործել էր Սեչինի նախկին կնոջ ինստագրամյան օգտահաշվի լուսանկարները։ Հետաքննությունը հրապարակվել էր 2016 թվականին «Նովայա գազետա» պարբերականում)։

2021 թվականի օգոստոսի 20-ին ՌԴ արդարադատության նախարարությունը Ռոման Անինին հայտարարել է «օտաերկրյա գործակալ»՝ ներառելով նրան համապատասխան ցանկում։ Բացի այդ, «օտաերկրյա գործակալ» է ճանաչվել նաև Istories fonds իրավաբանական անձը, որը գրանցված է Լատվիայում և թողարկում է «Важные истории»-ն։ «Օտարերկրյա գործակալ» են ճանաչվել նաև պարբերականի հինգ լրագրողներ։ Ինչպես նշում է «Նովայա գազետան», «օտարերկրյա գործակալ» ճանաչվելուց մեկ օր առաջ Telegram-ն արգելափակել էր Անինի օգտահաշիվը։

## Մրցանակներ
2013 թվականին դարձել է John S. and James L. Knight Foundation-ի «Knight International Journalism Award» լրագրողների միջազգային մրցույթի հաղթող, որն անց էր կացվում Լրագրողների միջազգային կենտրոնի կողմից *(ICFJ)*։

2012 թվականին դարձել է արտակարգ աշխարհաքաղաքական լրագրության ոլորտում Յուլիանա Սեմյոնովայի անվան մրցանակի դափնեկիր, որը շնորհվում է Մոսկվայի ժուռնալիստների միության կողմից։

2017 թվականի ապրիլին Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիումի կազմում, 300 այլ լրագրողների հետ միասին, ստացել է Պուլիցերյան մրցանակ՝ բացատրական լրագրության անվանակարգում «Պանամայի փաստաթղթերի» հետաքննման համար։

2018 թվականի փետրվարին Օլեսյա Շմագունի հետ միասին ստացել է «Редколлегия» մրցանակը՝ ռուսական բանակում նեպոտիզմի վերաբերյալ «Հայրենիքի որդյակները» վերնագրով հոդվածի համար, որը հրապարակվել էր «Նովայա գազետա» պարբերականում։

2021 թվականի հունիսին «Հետաքննություն» անվանակարգում ստացել է Եվրասիական մամուլի մրցանակը՝ «Կիրիլ և Կատյա. սեր, բաժանում, օֆշորներ և անսահմանափակ ռեսուրս։ Ռուսաստանի ամենագաղտնի զույգի պատմությունը» հետաքննության համար (Ալեսյա Մարոխովսկայայի, Իրինա Դոլինինայի, Ռոման Շլեյնովի, Օլեսյա Շմագունի, Սոնյա Սավինայի, Միկա Վելիկովսկու հետ միասին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Youtube-канал «Важные истории»
* 
* Главного редактора «Важных историй» Романа Анина увезли на допрос в СК после шестичасового обыска // Meduza, 10 апреля 2021

Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Սուրբ Ստեփանոս հայկական տարրական դպրոց

**Սուրբ Ստեփանոս հայկական տարրական դպրոց** (արևմտ․հայ․՝ Սուրբ Ստեփանոս ), հայկական մասնավոր դպրոց ԱՄՆ-ում, որը հիմնադրվել է 1984 թվականին Ուոթերթաունում, Մասաչուսեթս նահանգում։

Դպրոցի շենքը վերանորոգվել է 2011 թվականից մինչ 2012 թվականի օգոստոսի 31-ը, և այժմ այն զբաղեցնում է մոտավորապես 558մ² տարածք։ Նաև գործում է  մանկապարտեզ, որը գտնվում է առանձին մասնաշենքում։

Դպրոցի տնօրեն՝ Հուրի Բոյամյան։

## Պատմություն
Դպրոցը հիմնադրվել է 1984 թվականին Մեծ Բոստոն ագլոմերացիայում (Նոր Անգլիա) հայ համայնքին տրամադրված վայրում, որտեղ երեխաները կարող էին սովորել կարդալ, գրել և խոսել հայերեն։ Դպրոցը համագործակցում է Սուրբ Ստեփանոս Հայ Առաքելական եկեղեցու հետ։ 1985 թվականին մանկապարտեզ է ստեղծվում։ 1998 կառուցվում է տարրական դպրոցի շենքը։ 2003 թվականին դպրոցը ճանաչվում է Նոր Անգլիայի անկախ դպրոցների միության (անգլ․՝ Association of Independent Schools in New England) կողմից, առաջին և միակ ճանաչված հայկական դպրոցն դառնալով Նոր Անգլիայում։ 2004 թվականից սկսած դպրոցը աշակերտների համար կազմակերպում է ճանապարհորդություններ դեպի Հայաստան։ 2005 թվականին աշկարտների քանակը հասնում էր 190։ 2011 թվականին դպրոցը ՀՀ Սփյուռքի նախարարության կողմից ճանաչվում է որպես լավագույն հայկական դպրոց սփյուռքում։ 2012 թվականին դպրոցին կից կառուցվում է նոր մասնաշենք նախադպրոցականների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SSAES.org՝ դպրոցի պաշտոնական կայք
* Armenian Weekly. Սուրբ Ստեփանոս հայկական տարրական դպրոցը կնշի 35-ամյակը (22 հոկտեմբերի, 2019 թ.)
* Մեծ Բոստոնի Սուրբ Ստեփանոս Հայ Առաքելական Եկեղեցի. SSAES
* ANCA.org (Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբ) Սուրբ Ստեփանոս հայկական նախակրթարանը պիտի տօնէ 30-ամեակը (22 Մարտ, 2016)
* https://www.facebook.com/SSAES.School
Բրդաձորի քարակոթող

**Բրդաձորի քարակոթող**,  Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում Բրդաձոր գյուղում պահպանված 5-6-րդ դարերին վերագրվող քարե կոթող։ Հայկական քարակոթողներից ամենախոշորն է համարվում՝ պատվանդանի հետ բարձրությունը հինգ մետրից ավելի է։

## Կոթող
Կոթողը միակտոր քարից է, բայց ամբողջական վիճակում չի պահպանվել՝ վերնամասը բացակայում է։ Բրդաձորի քարակոթողի խորանարդաձև պատվանդանի, նրա վերնամասը կազմող կոթողակիր սալի  ու դրա վրա նստած կոթողի բոլոր չորս երեսներն էլ քանդակազարդ են, գլխավորապես բուսական տարբեր մոտիվներով։ Պատվանդանի մի ճակատին, շրջանակի մեջ՝ քանդակված է հավասարաթև խաչ, մյուս երկու ճակատներին՝ վարդյակներ են, չորրորդին՝ պայտաձև երեք փորվածքներ, իսկ կոթողակիր սալի բոլոր երեսները պատված են միանման ուղղաձիգ ակոսներով։

Պատվանդանը տարաբնույթ զարդաքանդակներով պատելու սկզբունքն այստեղ կիրառվել է նաև քառակող կոթողի վրա։ Նրա բոլոր երեսներն էլ ունեն կոթողի ողջ բարձրությամբ ձգված զարդաքանդակային հորինվածքներ։ Մի երեսին հասկաձև զարդեր են, մյուսին՝ ողկույզի, տերևի և ընձյուղի փոխառփոխ շարք, երրորդին՝ արմավենու ոլորապտույտ հյուսվածք։ Զարդամոտիվների հորինվածքով ու բովանդակությամբ միանգամից տարբեր է կոթողի այն երեսը, որ համապատասխանում է պատվանդանի խաչակիր երեսին։ Ներքևից վերև, Օձունի մահարձանի կոթողներիցմեկի նմանությամբ, այն պատված է քառակուսի և քառանկյունի շրջանակների մեջ առնված կենդանական և մարդկային քանդակներով և խաչերով։

## Ծանոթագրություններ
Մատուրին

**Մատուրին** (), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսարևելյան մասում, Օրինոկոյի վտակ Գուարապիչե գետի ափին, երկրի մայրաքաղաք Կարակասից 415 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Մոնագաս նահանգի  և Մատուրին համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչության թվաքանակը՝ 647.459. այդ ցուցանիշով Վենեսուելայում գրավում է իններորդ տեղը՝ հաջորդելով Կարակասին, Մարակայբոյին, Վալենսիային, Բարկիսիմետոյին, Մարակային, Սյուդադ Գուայանային և Սան Քրիստոբալին։

## Պատմություն
Կոչվել է ժամանակին այստեղ բնակված հնդկացիական ցեղի առաջնորդի անունով, ով զոհվել է իսպանացի կոնկիստադորների դեմ ճակատամարտելիս։ Բնակավայրի հիմնադրման պաշտոնական տարեթիվ է համարվում 1760 թվականի դեկտեմբերի 7-ը։ Հիմնադրել են ֆրանցիսկյան միսիոներները, ովքեր կաթոլիկություն էին տարածում հնդկացիների շրջանում։  1813 թվականի ապրիլին Մատուրինի մերձակայքում տեղի է ունեցել Ալտո դե լոս Գոդոսի ճակատամարտը, որը կարևոր դեր է խաղացել Վենեսուելայի անկախության համար մղված պայքորում։ 1909 թվականին Մատուրինը հռչակվել է նոր կազմավորված Մոնագաս նահանգի մայր քաղաք, 1958 թվականին էլ դարձել է կաթոլիկ թեմի առաջնորդանիստ։

Քաղաքի տնտեսության գլխավոր ճյուղերն են նավթի արդյունահանումն ու վերամշակումը։

Մատուրինում են գտնվում Վենեսուելայի ամենամեծ մարզադաշտը՝ Estadio Monumental de Maturín-ը, որն ունի 52 հազար նստատեղ, երկրի հեղինակավոր բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից մեկը՝ Universidad de Oriente-ն, 1981 թվականին կառուցված Nuestra Señora del Carmen կաթոլիկական տաճարը՝ 55 մետր բարձրություն ունեցող աշտարակներով։

## Պատկերասրահ

File:Monumento al Leon en el Parque La Guaricha.jpg|Տեսարան Գուարիչա պարկից

File:Cine Movie Planet en Maturin.jpg|Movie Planet կինոթատրոնը
File:Museo Mateo Manaure.jpg|Մատեո Մանաուրեի թանգարանը
File:Avenida Bolivar, Maturin 001.jpg|Բոլիվարի պողոտան
File:Atardecer desde el paseo aerobico.jpg|Տեսարան քաղաքից


## Կլիմա
Մատուրինին բնորոշ է արևադարձային սավաննաների կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ **Aw**):
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20061012170938/http://www.maturin-monagas.gob.ve/ (Spanish)
* http://www.monagas.gov.ve/detalle_municipio.asp?municipio=Maturín (Spanish)
* https://web.archive.org/web/20101128083006/http://www.lomejordematurin.com/ (Spanish)

Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Շալուա (այլ կիրառումներ)

**Շալուա** անունը կարող է վերաբերել
* Շալուա՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Շալուա, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում համայնքի բոլոր բնակավայրերը գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո)։
Քլեյթոն Լյուիս

**Քլեյթոն Ռիս Լյուիս** (,), նորզելանդիացի ֆուտբոլիստ, «Օքլենդ Սիթի» ակումբի և Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Քլեյթոնը կարիերան սկսել է «Թիմ Վելինգտոն» ակումբում, սակայն  ակումբի կազմում պրոֆեսիոնալ մակարդակում այդպես էլ նորամուտ չի ունեցել։ 2014 թվականի ամռանը Լյուիսը տեղափոխվել է «ՍԿ Ուոնդերերս» ակումբ։ Նոյեմբերի 22-ին «Ուաիկատո Համիլտոն» ակումբի դեմ խաղում նա նորամուտ է ունեցել Նոր Զելանդիայի առաջնությունում։ 2015 թվականի հունվարի 17-ին «Ոայտակարե Յունայթեդ» ակումբի դեմ խաղում Քլեյթոնը խփել է իր առաջին գոլը «ՍԿ Ուոնդերերս» ակումբի կազմում։

2015 թվականի ամռանը Լյուիսը տեղափոխվել է «Օքլենդ Սիթի» ակումբ։ Նոյեմբերի 22-ին «Վելինգտոն Ֆենիքս» ակումբի փոխարինողների դեմ մրցախաղում նորամուտ է ունեցել նոր թիմի կազմում։ Նույն մրցախաղում Քլեյթոնը խփել է իր առաջին գոլը «Օքլենդ Սիթի» ակումբի կազմում։ 2015 և 2016 թվականներին Լյուիսը մասնակցել է աշխարհի ակումբային առաջնությանը։

## Միջազգային կարիերա
2013 թվականի Նոր Զելանդիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Լյուիսը մասնակցել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։ Մրցախաղում եղել է պահեստային և դաշտ դուրս չի եկել։

2015 թվականի մարտի 31-ին Հարավային Կորեայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Լյուիսը նորամուտ է ունեցել Նոր Զելանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։

2015 թվականին Քլեյթոնը Նոր Զելանդիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է աշխարհի տնային երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում նա խաղացել է Ուկրաինայի, ԱՄՆ-ի և Մյանմայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերում։ Մյանմայի դեմ խաղում Լյուիսը խփել է գոլ։

2017 թվականի Նոր Զելանդիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Քլեյթոնը մասնակցել է Հարավային Կորեայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում նա խաղացել է Վիետնամի և Հոնդուրասի թիմերի դեմ խաղերում։

2017 թվականին Լյուիսը մասնակցել է Ռուսաստանում կայացած ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթում։ Մրցախաղում նա խաղացել է Մեքսիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ մրցախաղերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սկանտորպ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Դենիս Կուրյան

**Դենիս Ալեքսանդրի Կուրյան** (), հայկական ծագումով բելառուս լրագրող, հեռուստահաղորդավար, գործարար։

## Կենսագրություն
Դենիս Կուրյանը ծնվել է 1984 թվականի հուլիսի 24-ին, Մոգիլյովի մարզի Բոբրույսկ քաղաքում։ 2001 թվականին ավարտել է Մինսկի թիվ 11 գիմնազիան։ Առաջին բարձրագույն կրթությունը ստացել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահին առընթեր պետական կառավարման ակադեմիայում՝ դառնալով արտաքին տնտեսական գործունեության պետական կարգավորման մասնագետ։ 2008 թվականին ստացել է MBA աստիճան։

## Աշխատանք հեռուստատեսությունում
2000 թվականից սկսել է աշխատել հեռուստատեսությամբ։ Առաջին անգամ հայտնվել է «5x5» երիտասարդական թոք-շոուի էկրաններին, որը հեռարձակվել է BT հեռուստաալիքով։ Դենիս Կուրյանը վարել է այդ շոուն Դմիտրի Շեպելևի և Կատյա Պիտլևայի հետ։

11-րդ դասարանում հեռուստատեսությունից ստացել է 100 դոլարին համարժեք աշխատավարձ։ Մինչև 2012 թվականը աշխատել է Բելառուս-1 հեռուստաալիքում, վարել է «Գործնական կյանք» և «Հետաքրքրությունների շրջանակ» հաղորդումները, «Սպորտլոտո» խաղը։ 2012 թվականին տեղափոխվել է Բելառուսի համազգային հեռուստատեսություն հեռուստաալիք։ Այստեղ վարել է «Իմ բիզնեսը» և «Մեր առավոտը» ծրագրերը։

## Հաղորդավար
Շոու-բիզնեսի խոշոր իրադարձությունների հաղորդումների վարող և մեկնաբան է, ինչպիսիք են Եվրատեսիլը, Օսկարը և Գրեմմին։ Եղել է Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում Ռուսաստանի օրվա համերգի հաղորդավարը (Ռոսիա հեռուստաալիքի ուղիղ հեռարձակում, 2012)։ 2019 թվականին եղել է Եվրոպական խաղեր 2019 թվականի ջահակիրներից մեկը։

2020 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նա գործարկել է Youtube-ի «Ո՞ւր են փողերը, Դենիս» ալիքը։

## Բիզնես
28 տարեկանում Կուրյանը Մինսկում ունեցել է 50 սուրճի ավտոմատ մեքենաների ցանց։ 2015 թվականին Մինսկում բացել է արագ սննդի առաջին «Մայրիկը տանն է» ռեստորանը։ Աշխատանքի ընթացքում բիզնեսն աճել է՝ հասնելով մինչև յոթ կետի, հինգ ձեռնարկություն Մինսկում, մեկը Բրեստում և մեկը Մոգիլյովում։

Կուրյանը Promofilm.by ընկերության սեփականատերն է և կրեատիվ պրոդյուսերը, որը զբաղվում է հեռուստատեսային արտադրությամբ, գովազդով և ֆիլմերի պրեզենտացիայով։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել Յուլիա Կոստյուկևիչի հետ։ Նրանք հանդիպել են 2007 թվականի դեկտեմբերին Ժոդինոյում՝ ԲելԱԶ-ի փորձարկման վայրում, որտեղ նկարահանել են ամանորյա տեսահոլովակ BT ալիքի համար։

2010 թվականի հունվարի 26-ին նրանք որդի են ունեցել՝ Կիրիլը։ Դենիսը և Յուլիան անունը ընտրել են ի պատիվ Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլի։ 2012 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Միլանան։

2018 թվականի սկզբին Դենիս Կուրյանը պաշտոնապես հայտարարել է Յուլիա Կոստյուկևիչից իր ամուսնալուծության մասին, ում հետ ամուսնությունը տևել է 8 տարի։

2018 թվականից հանդիպում է Իրինա Գոյայի հետ, ով Գրոդնոյից է և միջոցառումներ է կազմակերպում։

## Պարգևներ
* «Телевершина-2006» մրցանակի դափնեկիր «Լավագույն լրագրող» անվանակարգում
* 2015 թվականին probusiness.io պորտալի վերսիայով, նա ընդգրկվել է Բելառուսի մինչև 40 տարեկան գործարարների TOP-40 շարքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Հայկական ծագում ունեցող բելառուսներ
Աշտարակ (Աջափնյակ)

**Աշտարակ**, մեգալիթյան կառույց և պատմամշակութային հուշարձան Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանի հին գերեզմանոցում։

## Պատմություն
Աշտարակը գտնվում է Աջափնյակ վարչական շրջանի հին գերեզմանոցում, դամբարանադաշտի կենտրոնական մասում, ամենամեծ դամբանաբլրի կենտրոնում, թվագրվում է մ․թ․ա․ 2-րդ հազարամյակի կեսով։ Հայտնաբերվել է 1990-ական թվականներին՝ Երևանի համալսարանի հնագիտական գիտահետազոտական լաբորատորիայի աշխատակիցների կողմից, վկայագիրը կազմել է Ֆիրդուս Մուրադյանը՝ 1992 թվականի հուլիսին։

## Ճարտարապետական նկարագիր
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է բոլորաձև աշտարակ։ Ունի 15 մետր բարձրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աջափնյակի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Երևանի աշտարակներ
Ցիպնավանք

**Ցիպնավանք** կամ **Դաստակ**, հայկական առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Արևմտյան Հայաստանում, Տուրուբերան աշխարհում, Արծկե քաղաքից հարավ, Վանա լճի Ցիպան (Ծիպան) կղզու հարավում։ Եղել է միջնադարյան հայկական կրթական և գրչության կենտրոններից մեկը։

## Անվանումը
Ըստ ավանդության` այստեղ է պահվել Ստեփանոս Նախավկայի դաստակը, որից էլ առաջացել է վանքի անվանումը՝ Դաստակ։

## Պատմություն
14-րդ դարի կեսերին Ցիպնավանքում հիմնադրվել է բարձր տիպի դպրոց՝ Ցիպնավանքի դպրոց, որը կառուցել է Վարդան Ճգնավորը՝ Հերմոնի համալսարանի Տիրատուր րաբունապետի սանը։ Գրիգոր Խլաթեցու րաբունապետությամ օրոք 1406-ին Ցիպնավանք է տեղափոխվել Խառաբաստավանքի վարդապետարանը, որը շուտով փակվել է։ Հետագայում Ցիպնավանքում Գրիգոր Խլաթեցին հիմնել է դպրոց, որտեղ գիտամանկավարժական բեղուն գործունեություն է ծավալել, խմբագրել է Հայսմավուրք, Տոնական, Գանձարան ժողովածուները, ինչպես նաև ընդօրինակել բազմաթիվ ձեռագրեր, որոնցից  մի քանիսը (NN 3440, 3414, 5328, 8366 և այլն) պահպանվում են Մատենադարանում։ Գրիգոր Խլաթեցին խմբագրել է Հայսմավուրքը, թողել է շոշափելի մատենագրական ժառանգություն (օր․՝ «Յիշատակարան աղետից» չափածո երկը)։ Նա նահատակվել է Ցիպնավանքում 1425 թվականին, նվաճողների հարձակման ժամանակ։ Ցիպնավանքում Գրիգոր Խլաթեցու աշակերտներից Հովհաննեսը, Կարապետը, Թովմա Մեծոփեցին, Առաքել Բաղիշեցին գրել են իրենց ուսուցչի վարքը։ Հետագայում ջրի մակարդակի բարձրացման արդյունքում և´ կղզին, և´ վանքը անցել են ջրի տակ։ Երբեմնի շեն վանքից այժմ նշմարվում են ավերակներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
https://www.armenianscriptoria.com/map.php?lang=hy&r=5

Կատեգորիա:14-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Լարի Սթորչ

**Լոուրենս Սամուել Սթորչ**  (, ),  կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան, կատակերգու, «Էմմի» մրցանակաբաշխության հավակնորդ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նյու Յորքում՝ հրեաների ընտանիքում։ Հայր՝ Ալֆրեդ Սթորչը, եղել է անշարժ գույքի գործառնությունների գործակալ, մայրը՝ Սալի Կուպերմանը՝ հեռախոսավարուհի։ Լոուրենս Դոն Ադամսի հետ սովորել է Բրոնքս քաղաքի Դևիթ Քլինթոնի միջնակարգ դպրոցում։ Նրանք ընկերություն են արել մինչև վերջինիս մահը։ ԱՄՆ-ում բռնկված ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով Լոուրենսը չի ավարտել դպրոցը։ Նա կատակերգական համարներով սկսել է ելույթներ ունենալ բարերում և ակումբներում՝ վաստակելով շաբաթական 12 դոլար։

Նա ծառայել է Միացյալ Նահանգների ռազմածովային նավատորմում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Նրա ծառայակիցը «USS Proteus» դասի սուզանավում եղել է ամերիկացի դերասան Թոնի Քերթիսը։

Էկրանին նրա առաջնաելույթը տեղի է ունեցել 1950 թվականին։  1967 թվականին առաջադրվել Է Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակ։

Լարի Սթորչը մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 8-ին, վաղ առավոտյան Նյու Յորքի իր տանը։

## Ընտանիք
1961 թվականի հուլիսի 10-ին նա ամուսնացել է դերասանուհի Նորմա Քեթրին Գրեյվի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա։ Նորման մահացել է 2003 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Official Larry Storch MySpace page

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Նարդարան

**Նարդարան** (), քաղաքատիպ ավան Բաքվի Սաբունչինի շրջանում։ Ադրբեջանի մայրաքաղաքի կենտրոնից գտնվում է 25 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Աշխարհագրորեն գտնվում է Ապշերոնյան թերակղզում։

Բնակչությունը կազմում է 8 300 մարդ։ Վարչականորեն պատկանում է Բաքվին և համարվում նրա արվարձաններից մեկը։ Ի տարբերություն Ադրբեջանի մյուս բնակավայրերի, որոնք կրոնական տեսանկյունից լիբերալ են, Նարդարանը համարվում է Ադրբեջանում շիա իսլամի միակ պահպանողական կենտրոնը։

Նարդարան անունը ծագում է պարսկերեն *նար* (նուռ)نار + *դարան* (ծառեր) داران, այսինքն՝ «նռնենիներով վայր»։

Ավանում է գտնվում 14-րդ դարում կառուցված ամրոցը, որն ունի մոտ 12,5 մետր բարձրություն ունեցող կլոր աշտարակ։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում, Նարդարանը հայտնի էր որպես ծաղիկների աճեցման կենտրոն։ Ադրբեջանի անկախացումից հետո տնտեսությունն անկում ապրեց և ավանը հայտնի դարձավ իր խավիարային որսագողերով։

## Շիա իսլամի կենտրոն
Նարդարանը երկար ժամանակ եղել է «բարեպաշտ շիա մուսուլմանների հենակետ» և ողջ Ադրբեջանում միակ վայրն է, որտեղ նրա բնակիչները հավատացյալ են և պահպանողական։ Փողոցներում կան կրոնական պաստառներ, իսկ կանանց մեծամասնությունը հանրային վայրերում կրում է չադրա։ Ավանում կա գործող մեդրեսե, ինչպես նաև Ռահիմա խանըմի մզկիթը, որը կառուցվել է 1990-ական թվականների վերջին՝ շիա իմամ Ալի ալ-Ռիդայի քրոջ Ռահիմա խանըմի գերեզմանի վրա։ Ներկայումս Ադրբեջանում արգելված Իսլամական կուսակցությունը հիմնադրվել է հենց այս քաղաքում։ Բացի այդ, կուսակցության գլխամասը ևս եղել է Նարդարան ավանում։ 2002 թվականի հունիսին Նարդարանը եղել է բողոքի ցույցերի և բախումների կենտրոն, որի ժամանակ ցուցարարները պահանջում էին կենսապայմանների բարձրացում։ Բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել նաև 2006 թվականի հունիսին, որի հետևանքով զոհվել էր 3 մարդ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին ոստիկանության և ավանի բնակիչների միջև տեղի ունեցած բախումների հետևանքով Նարդարանում զոհվել էր երկու ոստիկան և ավանի չորս զինված բնակիչ։ Մուսուլմանական միություն շարժման կրոնական առաջնորդ Թալեհ Բաղիրովը, Նարդարանի 14 այլ բնակիչների հետ միասին, ևս ձերբակալվել էր։

Այդ բախումից հետո Ադրբեջանի խորհրդարանն օրենք էր ընդունել, որով արգելվեց արտասահմանում հոգևոր կրթություն ստացած անձանց Ադրբեջանում անցկացնել իսլամական ծեսեր և արարողություններ, ինչպես նաև քարոզներ կարդալ մզկիթներում և բարձր պաշտոններ ստանձնել Ադրբեջանում։ Բացի այդ, արգելվեց կրոնական նշանակության պաստառների, իրերի, դրոշների և կարգախոսների ցուցադրությունը, բացառությամբ պաշտամունքի վայրերում, կրոնական կենտրոններում և գրասենյակներում։ Արգելվեց նաև հանրայնորեն տոնել Շախսեյ-վախսեյի տոնը։ Ադրբեջանի կառավարությունը խորհրդարան ներկայացրեց նաև օրենսդրական նախագիծ, որով ադրբեջանական քաղաքացիությունից կարող էին զրկվել այն անձինք, որոնք երկրի սահմաններից դուրս մասնակցել են մարտական գործողություններին։

## Տնտեսություն
Նարդարանի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են.
* Ծաղկաբուծությունը,
* Գորգագործությունը,
* Կաթնարտադրությունը,
* Բանջարաբուծությունը։

## Պատկերասրահ

Khan Garden Pavilion.jpg|Խանի այգու տաղավարը
Rəhimə xanım məscidi.jpg|Նարդարան մզկիթը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Фатуллаев-Фигаров Ш. С., "Зодчество Апшерона", Шарг-Гарб, 2013

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1301 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ադրբեջանի բնակավայրեր