Անագե թիթեղից գլխարկ

**Անագե թիթեղից գլխարկ**, մեկ կամ մի քանի ալյումինե կամ անագե թիթեղներից պատրաստված կամ պատված գլխարկ, որը հաճախ կրում են այն համոզմունքով կամ հավատով, որ այն կպաշտպանի ուղեղը մի շարք սպառնալիքներից, ինչպիսիք են՝ էլեկտրամագնիսական դաշտերը, մտքի վերահսկումը և մտքեր կարդալը։ Այդպիսի ինքնաշեն գլխարկներ կրելու գաղափարը ժամանակի ընթացքում դարձել է հայտնի կարծրատիպ՝ հանդես գալով որպես պարանոյայի, հետապնդման մոլուցքի մարմնացում, հավատ կեղծ գիտության և դավադրության տեսությունների հանդեպ։

Մի շարք անգլիախոս երկրներում ալյումինե թիթեղի փոխարեն սխալմամբ կիրառվում էր «անագե թիթեղ» արտահայտությունը․ նախկինում անագից պատրաստվող փաթեթավորման մետաղյա թիթեղը հետագայում փոխարինվեց ալյումինով։

## Ծագում
Որոշ մարդիկ՝ «անագե թիթեղից պատրաստված գլխարկ կրողները» հավատում են, որ նման գլխարկները կանխում են մտքի վերահսկումը կառավարությունների, լրտեսների, ավազակախմբերի, կազմակերպությունների, այլմոլորակայինների կամ պարանորմալ էակների կողմից, որոնք կիրառում են արտազգայական ընկալում կամ միկրոալիքային լսողական էֆեկտ։ Շատ երկրներում մարդիկ, որոնք հակված են հավատալու, որ իրենք «թիրախավորված» անհատներ են կամ  ենթակա են կառավարությանը, կորպորատիվ, քրեական լրտեսությանը կամ հալածանքի, ստեղծել են կայքեր, հեռախոսային կոնֆերանսներ և աջակցման ծրագրեր՝ քննարկելու իրենց մտահոգությունները, այդ թվում ՝ պաշտպանական գլխարկի գաղափարը: *Vice Magazine-ը գրել է,* որ զանգվածային մշակույթում անագե թիթեղից պատրաստված գլխարկի գաղափարը ծագել է 1927 թվականին Ջուլիան Հաքսլիի հեղինակած՝ «Հյուսվածքային մշակույթի արքան» վերնագրով մի շատ տարօրինակ մարգարեական կարճ պատմվածքից, որտեղ գլխավոր հերոսը մետաղյա գլխարկ է կրում չար գիտնականի կողմից նախաձեռնված մտքի վերահսկումից խուսափելու համար:

Ժամանակի ընթացքում «անագե թիթեղից գլխարկ» եզրը զուգակցվել  է պարանոյայի և դավադրության տեսություննների հետ։

## Գիտական հիմք
Վաղուց փաստ է, որ ուժեղ էլեկտրամագնիսական ճառագայթումն ազդեցություն ունի մարդու առողջության վրա: Այսպիսի մետաղական ծածկույթի՝ ճառագայթումն արգելափակելու ունակությունը կախված է թիթեղի հաստությունից՝  պայմանավորված ճառագայթման ալիքի հաճախականության համար հաղորդչի այսպես կոչված «մաշկի խորությունից»։ Օրինակ՝ 0․5մմ հաստությամբ ալյումինե փայլաթիթեղը կարող է մասնակիորեն արգելափակել 20կՀց-ից բարձր ճառագայթումը (այդ թվում ՝ AM «530-1700 կՀց» և FM«88-108 ՄՀց» ռադիոհաճախականային տիրույթները)։ Բայց քանի որ այդ հաստության այլումինե փայլաթիթեղ վաճառքում չկա, նույն արդյունքին հասնելու համար կպահանջվեն փայլաթիթեղի բազմաթիվ շերտեր։

1962 թվականին Ալան Հ․ Ֆրեյը հայտնաբերել է, որ միկրոալիքային լսողական էֆեկտը (ռադիոհաճախականային էլեկտրամագնիսական ճառագայթման արդյունքում լսվող ձայները, օր․՝ կտկտոցներ և զնգոցներ) կարելի է արգելափակել, եթե քունքային բլթի հատվածում փայլաթիթեղի փոխարեն տեղադրվի մետաղական ցանց։

2005 թվականին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի մի խումբ ուսանողներ զեղծարարական փորձ անցկացրին և պարզեցին,որ փայլաթիթեղից պատրաստված գլխարկները  պաշտպանում են ռադիոալիքներից, բայց միայն որոշակի հաճախականային տիրույթում, և ուժեղացնում են հաճախականությունը 2․6 և 1․2 ԳՀց-ի դեպքում։

## Զանգվածային մշակույթում
2005 թվականին Բրուս Փերենսը հրապարակում արեց Ռիչարդ Սթոլմանի և ՄԱԿ-ի տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողովի անվտանգության անձնակազմի միջև տեղի ունեցած միջադեպի մասին՝ վերնագրելով այն «Սթոլմանը խնդիրներ է ունենում ՄԱԿ-ի անվտանգության աշխատակիցների հետ անագե թիթեղից պատրաստված գլխարկ կրելու համար»։ Այդ վերնագրում նշված «անագե թիթեղից գլխարկ»-ը փոխաբերական իմաստ ուներ, քանի որ Սթոլմանն իրականում անագե թիթեղից պատրաստված գլխարկ չէր կրում, փոխարենը նա ալյումինե փայլաթիթեղով փաթաթել էր նույնականացման քարտը, որը պարունակում էր ռադիոհաճախականային նույնականացման սարք՝ ի նշան բողոքի իր անձնական տարածքի խախտման նկատմամբ։

2016 թվականին մի հոդվածում երաժիշտ և հետազոտող Դանիել Ուիլսոնը, ով անդրադառնում էր պարանորմալ թեմաներին, Fortean Times ամսագրում նշում է, որ 1909 թվականին ինքնակոչ գուշակ Ջոն Փալֆրին (հայտնի որպես «Ջեյմս Բաթհուրստ») իր ոչ գեղարվեստական «Ատոմային գիտակցություն» գրքում առաջին անգամ հիշատակել է «էլեկտրական մեկուսիչ սարքը, որն ամրացնում էր գլխին մտածելու ժամանակ», Ուիլսոնը հավատում էր, որ նման գլխարկներն արդյունավետ չեն իր «մտքերի և գաղափարների պահպանման համար» ենթադրյալ «հեռազգացական ներգործող ճնշման դեմ»։

Անագե թիթեղյա գլխարկները հայտնվել են մի շարք ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝  Signs (2002), **' (2005), and **' (2009):

2019 թվականի HBO հեռուստալիքով ցուցադրված «Watchmen» հեռուստասերիալում ներկայացված է Ուեյդ Թոլմանի կերպարը՝ ոստիկան, որը կրում է ռեֆլեկտիվ փայլաթիթեղից պատրաստված դիմակ, իսկ աշխատանքից դուրս՝ փայլաթիթեղով պատված գլխարկ՝ պաշտպանելու իր միտքն այլմոլորակայինների մտավոր հարձակումներից:

2024 թվականին Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզում մի քանի ուսուցիչներ որոշակի դիրք էին ընդունել անագե թիթեղից պատրաստված գլխարկներով՝ որպես բելառուս հրաշագործ Վլադիսլավ Բոխանի կողմից կատարված հնարք։ Նա ներկայացել էր իբրև Միացյալ Ռուսաստան կազմակերպության պաշտոնյա և արձակել «հրաման» տեղի դպրոցներին՝ խնդրելով ուսուցիչներին հիմնել այսպես կոչված «Հայրենասիրական սաղավարտ» արհեստանոց։

Արհեստանոցն ուներ անագե թիթեղից գլխարկներ պատրաստելու հրահանգներ՝ մասնակցելու «հայրենասիրական արշավին» և պաշտպանվելու «ՆԱՏՕ-ի արբանյակների ճառագայթումից»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալյումին
Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Անկանոն երևույթներ
Կատեգորիա:Անհատական պաշտպանության միջոցներ
Կատեգորիա:Գլխարկներ
Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Հանրամատչելի մշակույթ
Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Կատեգորիա:Նորաձևության պատմություն
Կատեգորիա:Տրամաբանական սխալներ
Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ