Լևոնորգեստրել

**Լևոնորգեստրել,** հորմոնալ դեղամիջոց, որը կիրառվում է ծնելիության վերահսկման մի շարք մեթոդներում:Այն համակցվում է էստրոգենի հետ՝ համակցված հակաբեղմնավորիչ հաբեր պատրաստելու համար:Որպես արագ հակաբեղմնավորիչ միջոց, որը վաճառվում է Plan B One-Step և Julie ապրանքանիշերի ներքո, այն օգտակար է չպաշտպանված սեռական հարաբերությունից հետո 72 ժամվա ընթացքում: Որքան շատ ժամանակ է անցնում սեռական հարաբերությունից հետո, այնքան ավելի քիչ արդյունավետ է դառնում դեղամիջոցը: Լևոնորգեստրելը գործում է՝ կանխելով կամ հետաձգելով ձվազատումը, որպեսզի ձվաբջիջը չկարողանա արտազատվել: Արագ ազդող հակաբեղմնավորման համար օգտագործվող դեղաչափը անարդյունավետ է, երբ ձվազատումն արդեն տեղի է ունեցել, և նաև պարզվել է, որ  չունի ազդեցություն  իմպլանտացիայի վրա:Այն նվազեցնում է հղիանալու հավանականությունը 57-93%-ով:Ներարգանդային պարույրը(ՆԱՊ), ինչպիսին է Միրենան, ի տարբերություն այլ պրեպարատների, ավելի արդյունավետ է հղիության երկարատև կանխարգելման համար: Որոշ երկրներում հասանելի է նաև լևոնորգեստրել ձերբազատող իմպլանտ:

Հաճախ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են՝ սրտխառնոցը, կրծքագեղձերի զգայունությունը, գլխացավը և դաշտանային արյունահոսության անկանոնությունը՝ավելացումը կամ նվազումը: Եթե առկա է հղիություն, և օգտագործվում է  շտապ հակաբեղմնավորիչ միջոց՝ չկան ապացույցներ, որ դրա օգտագործումը վնասում է պտղին:Այն անվտանգ է օգտագործել կրծքով կերակրման ժամանակ:Լևոնորգեստրել պարունակող հակաբեղմնավորիչները չեն փոխում սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակների ռիսկը:Այն պրոգեստին է և ունի պրոգեստերոն հորմոնի ազդեցությանը նման ազդեցություն:Հիմնականում գործում է կանխելով ձվազատումը և սպերմայի անցումը՝ արգանդի վզիկը փակելու միջոցով:Լևոնորգեստրելը արտոնագրվել է 1960 թվականին և 1970 թվականին էթինիլէստրադիոլի հետ միասին օգտագործվել է բժշկական նպատակներով:Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կարևորագույն դեղերի ցանկում:Հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց:Միացյալ Նահանգներում լևոնորգեստրել պարունակող շտապ հակաբեղմնավորիչները հասանելի են առանց դեղատոմսի՝ ցանկացած տարիքի անձանց: 2020 թվականին այն ԱՄՆ-ում զբաղեցրել է ամենահաճախ նշանակվող դեղամիջոցների 323-րդ տեղը՝ ավելի քան 800հազար նշանակմամբ:

## Բժշկական կիրառություն
### Հակաբեղմնավորիչ
Ցածր դեղաչափերով լևոնորգեստրելն օգտագործվում է համակցված բերանային հակաբեղմնավորիչ դեղահաբերի մոնոֆազ և եռաֆազ դեղաչափերով, որոնց դեպքում հասանելի են 100-250 մկգ մոնոֆազային դեղաչափեր, և 50 մկգ, 75 մկգ և 125 մկգ  եռաֆազային դեղաչափեր:Այս դեղաձևերում այն ​​համակցված է էստրոգեն էթինիլէստրադիոլի հետ:Բացի միանվագ դեղաչափով շտապ հակաբեղմնավորիչ միջոցից, Cipla-ն, իսկ ավելի ուշ՝ Piramal-ը, շուկա հանեցին i-pill Daily-ն՝ 21 հաբ համակցված օրական բերանային հակաբեղմնավորիչ, որը նախատեսված է կանոնավոր ծնելիության կարգավորման համար:

Լևոնորգեստրելը շատ ցածր՝ օրական 30 մկգ դեղաչափով, օգտագործվում է որոշ պրոգեստոգեն պարունակող դեղահաբերի մեջ:

Լևոնորգեստրելը մի շարք ներարգանդային պարույրների՝ Mirena և Skyla, ակտիվ բաղադրիչն է:Այն նաև Norplant և Jadelle հակաբեղմնավորիչ իմպլանտների ակտիվ բաղադրիչն է:

Հակաբեղմնավորման ամենատարածված ձևերից մեկը, որը պարունակում է միայն լևոնորգեստրել, ներարգանդային պարույրն է: Ներարգանդային պարույր Միրենան, փոքրիկ խոռոչավոր գլան է, որը պարունակում է լևոնորգեստրել և պոլիդիմեթիլսիլօքսան և ծածկված է ձերբազատման արագությունը կարգավորող թաղանթով:

### Հրատապ հակաբեղմնավորիչ
Լևոնորգեստրելն օգտագործվում է շտապ հակաբեղմնավորիչ դեղահաբերում (ՇԲՀ), և էստրոգեն պարունակող Yuzpe-ի համակցված ռեժիմում, և միայն լևոնորգեստրել պարունակող մեթոդով։ Միայն լևոնորգեստրել պարունակող մեթոդն պարունակում է 1.5 մգ լևոնորգեստրել (մեկ դեղաչափով կամ երկու 0.75 մգ դեղաչափով՝ 12 ժամ ընդմիջումներով), որը ընդունվում է չպաշտպանված սեռական հարաբերությունից հետո երեք օրվա ընթացքում:Ուսումնասիրություններից մեկը ցույց է տվել, որ սեռական հարաբերությունից 120 ժամ (5 օր) հետո սկսելը կարող է արդյունավետ լինել։ Այնուամենայնիվ, արագ հակաբեղմնավորման մեկից ավելի դեղաչափ ընդունելը չի ​​մեծացնում հղիությունը չկայանալու հավանականությունը:

Լևոնորգեստրելի, որպես միայն պրոգեստոգեն պարունակող շտապ հակաբեղմնավորիչ հաբի, ազդեցության հիմնական մեխանիզմը, ըստ Գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության միջազգային ֆեդերացիայի (FIGO), բեղմնավորման կանխարգելումն է՝ ձվազատման արգելակման և արգանդի վզիկի լորձի խտացման միջոցով:FIGO-ն հայտարարել է. «Ապացույցների վերանայումը ցույց է տալիս, որ LNG [լևոնորգեստրեոլ] ECP-ները չեն կարող կանխել բեղմնավորված ձվաբջջի իմպլանտացիան: Իմպլանտացիայի վերաբերյալ արտահայտությունը չպետք է ներառվի LNG ECP արտադրանքի պիտակավորման մեջ»:2013 թվականի նոյեմբերին Եվրոպական դեղերի գործակալությունը (EMA) հաստատեց պիտակի փոփոխությունը՝ նշելով, որ այն չի կարող կանխել բեղմնավորված ձվաբջջի իմպլանտացիան:

Այլ ուսումնասիրությունները գտնում են, որ դեռևս ապացույցները բավարար չեն: Թեև անհավանական է, որ արագ  հակաբեղմնավորումը կարող է ազդել իմպլանտացիայի վրա,բայց նաև հնարավոր չէ լիովին բացառել հետբեղմնավորման ազդեցության հնարավորությունը:

Հնդկաստանում լևոնորգեստրելը արագ ծնելիության վերահսկման համար վաճառվել է i-pill ապրանքանիշով:2007 թվականին Cipla-ի կողմից որպես առանց դեղատոմսի (OTC) դեղամիջոց ներկայացվել է I‑Pill-ը,  որը շուկայահանվում է, և շարունակում է մնալ Հնդկաստանում շտապ հակաբեղմնավորիչների ամենաշատ օգտագործվող ապրանքանիշերից մեկը: Բրենդն այնքան հայտնի է դարձել, որ նրա անունը հաճախ օգտագործվում է Հնդկաստանի կանանց շրջանում հակաբեղմնավորիչ հաբերի հոմանիշի հետ: I-pill ապրանքանիշը վաճառվել է Piramal Healthcare Ltd-ի կողմից 2010 թվականի մարտին: Այդ ժամանակից ի վեր, Piramal Healthcare-ը տիրապետում է i-pilll-ի արտադրության և շուկայավարման իրավունքները Հնդկաստանում:

2013 թվականի նոյեմբերին EMA-ն հաստատեց HRA Pharma-ի NorLevo դեղամիջոցի պիտակի փոփոխությունը՝ նշելով. «Կլինիկական փորձարկումների ժամանակ հակաբեղմնավորիչ արդյունավետությունը նվազել է մինչև 75 կգ [165 ֆունտ] քաշ ունեցող կանանց մոտ, և  անարդյունավետ է եղել 80 կգ [176 ֆունտ]-ից ավելի քաշ ունեցող կանանց մոտ»: 2013 թվականի նոյեմբերին և 2014 թվականի հունվարին FDA-ն և EMA-ն հայտարարեցին, որ պետք է վերանայեն, թե արդյոք քաշի և մարմնի զանգվածի ինդեքսի (BMI) բարձրացումը նվազեցնում է արագ հակաբեղմնավորիչների արդյունավետությունը:

2017 թվականի հունվարին հրապարակվել է ԱՀԿ-ի կողմից իրականացված չորս կլինիկական փորձարկումների վերլուծությունը, որը ցույց է տվել, որ հղիության մակարդակը 25-ից ցածր BMI ունեցող կանանց մոտ կազմել է 1.25% (68/5428), 25-ից 30 BMI ունեցող կանանց մոտ՝ 0.61% (7/1140) և 30-ից բարձր BMI ունեցող կանանց մոտ՝ 2.03% (6/295): Հետևաբար շտապ հակաբեղմնավորիչները արդյունավետ են անկախ մարմնի զանգվածի ինդեքսից։

### Հորմոնային թերապիա
Լևոնորգեստրելը էստրոգենի հետ համակցված օգտագործվում է դաշտանադադարի հորմոնային բուժման ժամանակ:Այն օգտագործվում է Klimonorm ապրանքանիշի ներքո՝ որպես էստրադիոլի վալերատի հետ համակցված բերանային դեղահաբ, և Climara Pro ապրանքանիշի ներքո՝ որպես էստրադիոլի հետ համակցված տրանսդերմալ պլաստիր:

### Հասանելի ձևեր
Որպես արագ հակաբեղմնավորման տեսակ, լևոնորգեստրելը օգտագործվում է անպաշտպան սեռական հարաբերությունից հետո՝ հղիության ռիսկը նվազեցնելու համար: Այնուամենայնիվ, այն կարող է ծառայել տարբեր հորմոնալ նպատակներով, պայմանավորված իր կիրառման մեթոդներով։ Այն հասանելի է օգտագործման տարբեր եղանակներով.

#### Բերանային
Լևոնորգեստրելը կարող է ընդունվել բերանացի, որպես արագ հակաբեղմնավորիչ միջոց։ Տիպիկ դեղաչափը կամ 1.5 մգ է, որը ընդունվում է մեկ անգամ, կամ 0.75 մգ՝ 12-24 ժամվա ընդմիջումներով: Կիրառման այս երկու ձևերն էլ ունեն նույն ազդեցությունը:Բերանային արագ հակաբեղմնավորման ամենատարածված ձևը միայն պրոգեստին պարունակող հաբն է, որը պարունակում է 1.5 մգ լևոնորգեստրել: Միայն լևոնորգեստրել պարունակող շտապ հակաբեղմնավորիչ դեղահաբերն ունեն 89% արդյունավետություն, եթե ընդունվել է սեռական հարաբերությունից հետո 72 ժամվա ընթացքում: Դեղաչափի ընդունման յուրաքանչյուր 12-ժամյա ուշացման դեպքում դեղամիջոցի արդյունավետությունը նվազում է 50%-ով:

#### Մաշկային պլաստիր
Էստրադիոլը լևոնորգեստրելի հետ՝ մաշկային պլաստիրի տեսքով, օգտագործվում է Climara Pro ապրանքանիշի ներքո՝ հետդաշտանադադարային շրջանում որպես հորմոն փոխարինող թերապիա, բուժելով այնպիսի ախտանիշներ, ինչպիսիք են ջերմահորդանքները կամ օստեոպորոզը: Պրոգեստոգենի, ինչպիսին է լևոնորգեստրելը, միաժամանակյա ընդունումը անհրաժեշտ է էնդոմետրիումը պաշտպանելու համար:

#### Ներարգանդային պարույր
Լևոնորգեստրել ներարգանդային համակարգի (ԼՆԳ-ՆՀՀ) երկարատև հակաբեղմնավորիչ միջոց է, որը պրոգեստինը ձերբազատում է արգանդի խոռոչ: Սարքի պոլիդիմեթիլսիլօքսանային թաղանթի միջոցով ձերբազատվում է օրական 0.02 մգ հաստատուն դեղաչափով լևոնորգեստրել՝ աստիճանական արագությամբ, ինչը այն արդյունավետ է դարձնում մինչև հինգ տարի:Քանի որ այն անմիջապես արգանդի մեջ է ներմուծվում  էնդոմետրիումում առկա է շատ ավելի բարձր կոնցենտրացիայով, քան կստացվեր LNG պարունակող բանային հաբից։ LNG-IUS-ը արգանդի ներքին խոռոչ է ներմուծում 391նգ լևոնորգեստրել, իսկ բերանային հակաբեղմնավորիչը՝ 1.35նգ:Լևոնորգեստրելի բարձր դեղաչափը խոչընդոտում է էնդոմետրիումի գործառույթը, դարձնելով այն  անբարենպաստ սերմնահեղուկի տեղափոխման, բեղմնավորման և ձվաբջջի իմպլանտացիայի համար:

#### Իմպլանտ
Լևոնորգեստրելի ենթամաշկային իմպլանտները շուկայում են որպես հակաբեղմնավորիչ միջոցներ Norplant և Jadelle ապրանքանիշերի ներքո, և հասանելի են որոշ երկրներում:

## Հակացուցումներ
Հղիության առկայությունը կամ կասկածը հանդիսանում է հակացուցում լևոնորգեստրելի օգտագործման համար:

## Կողմնակի ազդեցություններ
Կլինիկական փորձարկումների ընթացքում 1.5 մգ լևոնորգեստրի ընդունումից առաջացած կողմնակի ազդեցությունները (10% կամ ավելի) ներառում էին եղնջացանը, գլխապտույտը, մազաթափությունը, գլխացավը, սրտխառնոցը, որովայնի ցավը, արգանդային ցավը, դաշտանի ուշացումը կամ առատ դաշտանը, արգանդային արյունահոսությունը և հոգնածությունը։ Հաճախակի կողմնակի ազդեցությունները (1-10%) ներառում էին լուծը, փսխումը և ցավոտ դաշտանը։ Այս կողմնակի ազդեցությունները սովորաբար անհետանում էին 48 ժամվա ընթացքում:Այնուամենայնիվ, բերանային հակաբեղմնավորիչների երկարատև կիրառման հետ կապված կողմնակի ազդեցությունները՝ ինչպես օրինակ զարկերակային հիվանդությունը, ավելի ցածր են լևոնորգեստրելի դեպքում, քան համակցված դեղահաբերի  կիրառման ժամանակ: Կատարված ուսումնասիրություններում լևոնորգեստրելը, որպես հակաբեղմնավորիչ ներարգանդային պարույր, բերում է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման մի փոքր ավելի բարձր ռիսկի, քան կիրառման բացակայության դեպքում:

## Գերդոզավորում
Լևոնորգեստրելի՝ որպես շտապ հակաբեղմնավորիչ միջոցի, կիրառման ժամանակ գերդոզավորման դեպքեր չեն ​​նկարագրվել:Կարող է առաջացնել սրտխառնոց և փսխում:

## Դեղային փոխազդեցություն
Եթե ​​լևոնորգեստրելը ընդունվում է CYP3A4 ցիտոքրոմ P450 խթանիչների հետ միասին, այն կարող է ավելի արագ մետաբոլիզվել և ունենալ ավելի ցածր արդյունավետություն:

## Դեղագործություն
### Ֆարմակոդինամիկա
Լևոնորգեստրելը պրոգեստոգեն է՝ թույլ անդրոգենային ակտիվությամբ:Չունի այլ հորմոնալ ակտիվություններ, այդ թվում՝ էստրոգենային, գլյուկոկորտիկոիդային կամ հակամիներալոկորտիկոիդային: Չնայած միներալոկորտիկոիդային ընկալիչների նկատմամբ (կազմում է ալդոստերոնային ընկալչների մինչև 75%-ը) համեմատաբար բարձր խնամակցությանն, Լևոնորգեստրելը չի ցուցաբերում միներալոկորտիոիդային կամ հակամիներալոկորտիկոիդային ազդեցություններ:

#### Պրոգեստերոնային ակտիվություն
Լևոնորգեստրելը պրոգեստոգեն է՝ պրոգեստերոնային ընկալիչի (PR) ագոնիստ, որը պրոգեստոգեն սեռական հորմոն պրոգեստերոնի հիմնական կենսաբանական թիրախն է:Այն ունի պրոգեստերոն հորմոնի ազդեցությանը նման ազդեցություն:Որպես հակաբեղմնավորիչ միջոց, այն հիմնականում գործում է ձվազատումը կանխելու և արգանդի վզիկը փակելու միջոցով՝ սպերմայի անցումը կանխելու համար:Լևոնորգեստրելի էնդոմետրիումի ձևափոխման դեղաչափը մեկ ցիկլի համար կազմում է 150-ից 250 մկգ/օր կամ 2.5-ից 6 մգ:

#### Հակագոնանդոտրոպ ազդեցություն
Իր պրոգեստոգեն ակտիվության շնորհիվ լևոնորգեստրելն ունի հակագոնադոտրոպային ազդեցություն և կարող է ճնշել գոնադոտրոպինների՝ լյուտեինացնող հորմոնի և ֆոլիկուլխթանող հորմոնի սեկրեցիան հիպոֆիզի կողմից:Այն իր հերթին հանգեցնում է սեռական գեղձերի ակտիվության ճնշմանը,պտղաբերության և սեռական հորմոնների արտադրության նվազմանը և կանանց, և տղամարդկանց մոտ:Նախադաշտանադադարային շրջանում գտնվող կանանց մոտ լևոնորգեստրելի ձվազատումը արգելակող դեղաչափը 50-ից 60 մկգ/օր է:

Տղամարդկանց մոտ լևոնորգեստրելը առաջացնում է արյան մեջ տեստոստերոնի մակարդակի զգալի իջեցում՝ հակագոնադոտրոպային ազդեցության հետևանքով: Առողջ երիտասարդ տղամարդկանց մոտ լևոնորգեստրելը միայն 120-240 մկգ/օր դեղաչափով՝ 2 շաբաթվա ընթացքում, բերանային ընդունման դեպքում տեստոստերոնի մակարդակը նվազել է մոտ 45%-ով՝ 450 նգ/դլ-ից մինչև մոտ 248 նգ/դլ:Տեստոստերոնի մակարդակի վրա ունեցած ազդեցության և տղամարդկանց մոտ անդրոգենային փոխարինման նպատակներով, լևոնորգեստրելը տղամարդկանց մոտ ունի հզոր ֆունկցիոնալ հակաանդրոգենային ազդեցություն:Հետևաբար այն կարող է առաջացնել լիբիդոյի նվազում և էրեկտիլ դիսֆունկցիա: Երբ լևոնորգեստրելը ուսումնասիրվել է որպես հորմոնալ հակաբեղմնավորիչ տղամարդկանց մոտ,այն  համակցվել է անդրոգենների՝ տեստոստերոնի կամ դիհիդրոտեստոստերոնի հետ:

#### Անդրոգենային ազդեցություն
Լևոնորգեստրելը անդրոգենային ընկալիչի (ԱՆ) թույլ ագոնիստ է, որը անդրոգեն սեռական հորմոն տեստոստերոնի հիմնական կենսաբանական թիրախն է: Այն թույլ անդրոգեն պրոգեստին է և կանանց մոտ կարող է առաջացնել անդրոգենային կենսաքիմիական փոփոխություններ և կողմնակի ազդեցություններ՝սեռական հորմոն կապող գլոբուլինի (SHBG) մակարդակի նվազում, HDL խոլեստերինի մակարդակի նվազում, քաշի ավելացում և պզուկներ:

Սակայն, էթինիլէստրադիոլի՝ նման հզոր էստրոգենի հետ համատեղ, բոլոր անդրոգեն պրոգեստիններ պարունակող հակաբեղմնավորիչները գործնականում աննշան անդրոգեն են, և կարող են օգտագործվել կանանց մոտ անդրոգեն-կախյալ վիճակների՝պզուկների և հիրսուտիզմի, բուժման համար:Սա պայմանավորված է նրանով, որ էթինիլէստրադիոլը առաջացնում է SHBG մակարդակի զգալի աճ,նվազեցնում է ազատ և կենսաակտիվ տեստոստերոնի մակարդակը, հանդես գալով որպես ֆունկցիոնալ հակաանդրոգեն:Այնուամենայնիվ պրոգեստիններ պարունակող հակաբեղմնավորիչները ավելի մեծ չափով են բարձրացնում SHBG մակարդակը և կարող են ավելի արդյունավետ լինել նման ցուցումների համար: Լևոնորգեստրելը ներկայումս հակաբեղմնավորիչներում օգտագործվող ամենաշատ անդրոգեն պարունակող պրոգեստինն է, և այս հակաբեղմնավորիչները կարող են քիչ արդյունավետ լինել անդրոգեն-կախյալ վիճակների դեպքում՝ համեմատած այլ, ավելի քիչ անդրոգեն պրոգեստիններ պարունակողների հետ։:

#### Այլ ազդեցություններ
Լևոնորգեստրելը խթանում է MCF-7 կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջների բազմացումը in vitro պայմաններում, որը անկախ է դասական PR-ներից, և միջնորդվում է պրոգեստերոն ընկալիչի թաղանթային բաղադրիչ-1-ի (PGRMC1) միջոցով: Որոշ այլ պրոգեստիններ նմանապես են գործում, մինչդեռ պրոգեստերոնը գործում է չեզոք: Հստակ չէ, թե արդյոք այս արդյունքները կարող են բացատրել կլինիկական հետազոտություններում պրոգեստերոնի և պրոգեստինների դեպքում դիտարկված կրծքագեղձի քաղցկեղի տարբեր ռիսկերը:

### Ֆարմակոկինետիկա
Լևոնորգեստրելի կենսամատչելիությունը կազմում է մոտավորապես 95% (տատանվում է 85-ից 100%):Կապը պլազմային սպիտակուցների հետ կազմում է մոտ 98%:Այն 50%-ով կապվում է ալբումինի և 48%-ով՝ SHBG-ի հետ:Լևոնորգեստրելը նյութափոխանակվում է լյարդում՝ վերականգնման, հիդրօքսիլացման և կոնյուգացման՝ գլյուկուրոնիդացման և սուլֆացման միջոցով:Օքսիդացումը տեղի է ունենում հիմնականում C2α և C16β դիրքերում, իսկ վերականգնումը՝ A օղակում: 5α-դիհիդրոլեվոնորգեստրելը լևոնորգեստրելի ակտիվ մետաբոլիտ է, որը արտադրվում է 5α-ռեդուկտազի ազդեցությամբ:Կիսատրոհման պարբերությունը 24-ից 32 ժամ է, չնայած գրանցվել են 8 ժամից մինչև 45 ժամ տևողությամբ ցուցանիշներ:Մեկ բերանային դեղաչափի մոտ 20-67%-ը ձերբազատվում է մեզի և 21-34%-ը՝ կղանքի հետ միասին:

## Քիմիական կառուցվածք
Լևոնորգեստրելը, որը հայտնի է նաև որպես 17α-էթինիլ-18-մեթիլ-19-նորտեստոստերոն կամ 17α-էթինիլ-18-մեթիլեստր-4-են-17β-ոլ-3-ոն, սինթետիկ էստրանային ստերոիդ է և տեստոստերոնի ածանցյալ:Այն նորգեստրելի C13β կամ ձախ պտտվող ստերեոիզոմեր է, ընդ որում՝ C13α կամ աջ պտտվող իզոմերը պասիվ է:Լևոնորգեստրելն ավելի կոնկրետ նորէթիստերոնի (17α-էթինիլ-19-նորտեստոստերոն) ածանցյալ է և 19-նորտեստոստերոն պրոգեստինների ընտանիքի գոնանի (18-մեթիլեստրան կամ 13β-էթիլգոնան) ենթախմբի մայր միացությունն:Բացի լևոնորգեստրելից, այս խումբը ներառում է դեզոգեստրել, դիենոգեստ, էտոնոգեստրել, գեստոդեն, նորելգեստրոմին, նորգեստիմատ և նորգեստրել: Լևոնորգեստրել ացետատը և լևոնորգեստրել բութանատը լևոնորգեստրելի C17β էսթերներ են: Լևոնորգեստրելի մոլեկուլային քաշը 312.45 գ/մոլ է, իսկ բաշխման գործակիցը (log P)՝ 3.8:

## Պատմություն
Նորգեստրելը (ռաց-13-էթիլ-17α-էթինիլ-19-նորտեստոստերոն)՝ լևոնորգեստրել և դեքստրոնորգեստրել պարունակող ռացեմիկ խառնուրդը, հայտնաբերվել է 1963 թվականին Հյուզի և նրա գործընկերների կողմից Ուայեթում՝ նորէթիստերոնի (17α-էթինիլ-19-նորտեստոստերոն) կառուցվածքային մոդիֆիկացիայի միջոցով:Այն առաջին պրոգեստոգենն էր, որը արտադրվել է ամբողջապես քիմիական սինթեզի միջոցով: Նորգեստրելը բժշկական օգտագործման համար ներկայացվել է որպես էթինիլէստրադիոլի հետ համակցված հակաբեղմնավորիչ հաբ  1966 թվականին Գերմանիայում՝ Eugynon ապրանքանիշի ներքո,1968 թվականին ԱՄՆ-ում՝ Ovral ապրանքանիշի ներքո, իսկ 1973 թվականին ԱՄՆ-ում, որպես միայն պրոգեստոգեն պարունակող հաբ՝ Ovrette ապրանքանիշի ներքո: Նորգեստրելի հայտնաբերումից հետո,ռացեմիկ խառնուրդը բաժանվել է երկու օպտիկական իզոմերների և որպես խառնուրդի ակտիվ բաղադրիչ նույնականացվել լևոնորգեստրելին (13β-էթիլ-17α-էթինիլ-19-նորտեստոստերոն):Լևոնորգեստրելն առաջին անգամ մարդկանց վրա ուսումնասիրվել է 1970 թվականին, իսկ բժշկական օգտագործման համար 1970 թվականի օգոստոսին Գերմանիայում ներկայացվել է որպես էթինիլէստրադիոլի հետ համակցված հակաբեղմնավորիչ հաբ՝ Neogynon ապրանքանիշի ներքո: 1973 թվականին Microgynon ապրանքանիշի ներքո ներկայացվել է  ավելի լայնորեն օգտագործվող դեղամիջոց, որը պարունակում էր էթինիլէստրադիոլի և լևոնորգեստրելի ավելի ցածր դեղաչափեր:Համակցված դեղաչափերից բացի, լևոնորգեստրելը 1972 թվականին ներկայացվել է որպես միայն պրոգեստոգեն պարունակող հաբ՝ Microlut և 1974 թվականին Microval ապրանքանիշերի ներքո: Շուկայում են հայտնվել Լևոնորգեստրել պարունակող հակաբեղմնավորիչ դեղահաբերի բազմաթիվ այլ բանաձևեր և ապրանքանիշեր:

Լևոնորգեստրելը, որը մեծ դեղաչափով ընդունվում է առանց համակցումների, առաջին անգամ 1973 թվականին գնահատվել է որպես շտապ հակաբեղմնավորման միջոց:1970 թվականին՝ քվինգեստանոլ ացետատի ուսումնասիրությունից հետո, այն երկրորդ պրոգեստինն էր, որը գնահատվել էր:1974 թվականին Յուզպեի ռեժիմը, որը բաղկացած էր էթինիլէստրադիոլ և նորգեստրել պարունակող համակցված հակաբեղմնավորիչ դեղահաբի բարձր դեղաչափերից, նկարագրվել է որպես շտապ հակաբեղմնավորման մեթոդ Ա. Ալբերտ Յուզպեի և նրա գործընկերների կողմից, և առաջացրել լայն հետաքրքրություn: Լևոնորգեստրել պարունակող արագ հակաբեղմնավորիչը ներկայացվել է 1978 թվականին Postinor ապրանքանիշի ներքո: 1993 թվականին Հոն և Կվանը հրապարակեցին առաջին ուսումնասիրությունը, որը համեմատում էր միայն լևոնորգեստրելը և Յուզպե ռեժիմը որպես շտապ հակաբեղմնավորման մեթոդներ  և պարզեցին, որ դրանք ունեն նմանատիպ արդյունավետություն, բայց  լևոնորգեստրելն ավելի տոլերանտ է: Այս առումով Յուզպե ռեժիմը, որպես շտապ հակաբեղմնավորման մեթոդ, մեծ մասամբ փոխարինվել է միայն լևոնորգրեստրել պարունակող պրեպարատների:Լևոնորգեստրել պարունակող շտապ հակաբեղմնավորիչը հաստատվել է 1999 թվականին Միացյալ Նահանգներում՝ Plan B ապրանքանիշի ներքո, և լայնորեն վաճառվել է աշխարհի այլ վայրերում՝ Postinor,  Levonelle և NorLevo ապրանքանիշերի անվանումներով:2013 թվականին Սննդի և դեղերի վարչությունը Միացյալ Նահանգներում հաստատեց   Plan B One-Step-ի առանց դեղատոմսի կամ տարիքային սահմանափակման վաճառքը:

Լևոնորգեստրելը նաև ներկայացվել է որպես միայն պրոգեստոգեն պարունակող տարբեր դեղաձևերով՝ ներարգանդային պարույր՝ Mirena և Skyla ապրանքանիշերով, իմպլանտ՝ Norplant և Jadelle ապրանքանիշերով, համակցված բերանային դեղահաբ՝ դաշտանադադարի հորմոնալ թերապիայի համար՝ Klimonorm ապրանքանիշով, և որպես էստրադիոլի հետ համակցված տրանսդերմալ պլաստիր՝ դաշտանադադարի հորմոնալ թերապիայի համար՝ Climara Pro ապրանքանիշով: Էսթերային նախադեղերը՝ լևոնորգեստրելի ացետատը և լևոնորգեստրել բուտանոատը, մշակվել և ուսումնասիրվել են որպես հակաբեղմնավորման այլ ձևեր՝ երկարատև ազդեցության պրոգեստոգեն պարունակող ներարկային հակաբեղմնավորիչներ և հակաբեղմնավորիչ հեշտոցային օղակներ, բայց չեն շուկայահանվել:

## Հասարակություն և մշակույթ
### Ոչ առևտրային անվանումներ
Լևոնորգեստրելը դեղամիջոցի ջեներիկ անվանումն է:Այն նաև հայտնի է որպես d-norgestrel, d(-)-norgestrel կամ D-norgestrel, ինչպես նաև իր զարգացման կոդային անվանումներով՝ WY-5104 (Wyeth) և SH-90999 (Schering AG):

### Առևտրային անվանումներ
Լևոնորգեստրելը շուկայում է առանց համակցումների կամ էստրոգենի (մասնավորապես՝ էթինիլեստրադիոլի, էստրադիոլի կամ էստրադիոլի վալերատի) հետ համակցված՝ ամբողջ աշխարհում բազմաթիվ ապրանքանիշերի ներքո՝ Alesse, Altavera, Alysena, Amethia, Amethyst, Ashlyna, Aviane, Camrese, Chateal, Climara Pro, Cycle 21, Daysee, Emerres, Enpresse, Erlibelle, Escapelle, Falmina, Introvale, Isteranda, Jadelle, Jaydess, Jolessa, Klimonorm, Kurvelo, Kyleena, Lessina, Levlen, Levodonna, Levonelle, Levonest, Levosert, Levora, Liletta, Loette, Logynon, LoSeasonique, Lutera, Lybrel, Marlissa, Microgynon, Microlut, Microvlar, Min-Ovral, Miranova, Mirena, My Way, Myzilra, Next Choice, Nordette, Norgeston, NorLevo, Norplant, One Pill: Option 2, Orsythia, Ovima, Ovranette, Plan B, Plan B One-Step, Portia, Postinor, Postinor-2, Preventeza, Ramonna, Rigevidon, Quartette, Quasense, Seasonale, Seasonique, Secufem, Skyla, Sronyx, Tri-Levlen, Trinordiol, Triphasil, Triquilar, Tri-Regol, Trivora և Upostelle և այլն: Այս դեղաձևերը օգտագործվում են որպես շտապ հակաբեղմնավորիչներ, սովորական հակաբեղմնավորիչներ կամ դաշտանադադարի հորմոնալ թերապիայի մեջ՝ դաշտանադադարի ախտանիշների բուժման համար։

Լևոնորգեստրելին, որպես արագ հակաբեղմնավորիչ միջոց, խոսակցականում հաճախ անվանում են «հաջորդ օրվա հաբ»:

### Առկայություն
Լևոնորգեստրելը լայնորեն վաճառվում է ամբողջ աշխարհում և հասանելի է գրեթե բոլոր երկրներում:

### Հասանելիություն
Լևոնորգեստրել պարունակող շտապ հակաբեղմնավորիչները, որոշ երկրներում, օրինակ՝ Միացյալ Նահանգներում, հասանելի են առանց դեղատոմսի:Որոշ քոլեջների տարածքներում Plan B-ն մատչելի է վաճառքի ավտոմատ սարքերի միջոցով:

2015 թվականին քաղաքականության թարմացումը պահանջում էր, որ բոլոր դեղատները, կլինիկաները և Հնդկական առողջապահական ծառայությունների (բնիկ ամերիկացիների համար) կողմից գործարկվող շտապ օգնության բաժանմունքները, պահեստում ունենան Plan B One-Step դեղամիջոցը, և այն տրամադրեն ցանկացած կնոջ (կամ նրա ներկայացուցչին), որը կխնդրի այն առանց դեղատոմսի, տարիքային ստուգման, գրանցման կամ որևէ այլ պահանջի,ինչպես նաև բոլոր աշխատակիցներին անցկացնեն դեղորայքի վերաբերյալ կողմնորոշման վերապատրաստում, տրամադրեն անաչառ և բժշկական առումով ճշգրիտ տեղեկատվություն շտապ հակաբեղմնավորման վերաբերյալ, և միշտ հասանելի դարձնեն մեկին, ով կբաշխի դեղահաբը, եթե հիմնական աշխատակիցը առարկի այն տրամադրելուն կրոնական կամ բարոյական պատճառներով:

## Հետազոտություն
Լևոնորգեստրելը, անդրոգենների՝ տեստոստերոնի և դիհիդրոտեստոստերոնի հետ զուգակցված, ուսումնասիրվել է որպես տղամարդկանց համար հորմոնալ հակաբեղմնավորիչ միջոց:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկիններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Կատեգորիա:Ծնելիության կարգավորում
Կատեգորիա:Հորմոնալ բեղմնականխիչ միջոցներ
Կատեգորիա:Ստերոիդներ