open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆլորես դե Ավիլա

**Ֆլորես դե Ավիլա** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա ի Լեոն ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Լա Մորանյա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 362 (2010)։

thumb|right|200px|Ամրոց

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fotos del pueblo 
* Web de Flores de Ávila 
* Página del Ayuntamiento

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հայկական իշամեղու

**Հայկական իշամեղու** ()՝ իշամեղուների հազվադեպ տեսակ։

## Նկարագրությունը
Մարմնի երկարությունը 21-32 մմ է։ Այտերը խիստ երկարաձգված են։ Գլուխը,թևերի հիմքերի մեջքային միացման հատվածը, փորային ծայրային հատվածը և ոտքերը ծածկված են սև մազմզուկներով, մնաց մարմնի մասերը բաց դեղին մազմզուկներով։ Թևերը շագանակագույն են։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Լիտվիայում,Եվրասիայի անտառաստեպային և տափաստանային գոտիներում,Ուկրաինայից մինչև Ենիսեյ,Մոնղոլիայում,Կովկասում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իշամեղուների մասին կայք-Հայկական իշամեղու 
* Հայկական իշամեղուն Ուլյանական շրջանի կարմիր գրքում 

Կատեգորիա:Թաղանթաթևավորներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կարապետ Չիրախյան

**Կարապետ Խաչատուրի Չիրախյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
մինի|Ինտերիեր. Նատյուրմորտ
Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, սովորել է Իլյա Ռեպինի դասարանում։ 1903 թվականին Օգյուստ Ռոդենի խորհրդով Փարիզում բացել է արվեստանոց։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, որոշ ստեղծագործություններ պահվում են Իտալիայի, Ֆրանսիայի թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում։

## Ստեղծագործական ուղի
Ստեղծել է բնանկարներ, դիմանկարներ, կենցաղային և պատմական թեմաներով պատկերներ։ Գործերից են՝
*«Փարիզուհին»
*«Հանդիպում Բուլոնում»
*«Խաղաղ անկյուն զբոսայգում»
*«Լյուքսեմբուրգյան պարտեզ»
*«Լճափ»
*«Կանայք երեխաներով»
*«Հրաժեշտ»
*«Սևաստոպոլի ծովափը»
*«Իշխանուհու դիմանկարը»
*«Ռոզայի դիմանկարը»
*«Օգոստոս կայսեր վերադարձը Եգիպտոսից», 1907, ՀԱՊ
*«Մի անկյուն սենյակում» 1908-1909, ՀԱՊ
*«Ինտերիեր. Նատյուրմորտ», ՀԱՊ

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Միլանում (1930, 1940 հետմահու)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Սուրեն Պիպոյան

**Սուրեն Վահանի Պիպոյան** (), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1972)։

## Կենսագրություն
Սուրեն Պիպոյանը ծնվել է Նոր Բայազետում։ 1933 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1938-1942 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարդտեխնիկումում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Նույն թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների, այդ թվում՝ 1972 թվականին կազմակերպած «Ուրարտուից մինչ մեր օրեր» խորագրով Հայ արվեստի ցուցահանդեսին Լուվրում (Փարիզ)։ Առաջին ստեղծագործական աշխատանքը՝ «Խոհանոցում», ցուցադրվել է Բաքվի, Մոսկվայի համամիութենական ցուցահանդեսներում։ 1955 թվականին մասնակցել է Էջմիածնի Մայր տաճարի, 1968 թվականին՝ Արին-Բերդի որմնանկարների վերականգնման աշխատանքներին։ 1970-1974 թվականներին դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ 1956 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության, 1964 թվականից՝ վարչության անդամ, 1971 թվականից՝ գեղանկարչական բաժնի նախագահը։

Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է բազում գեղանկարչական գործեր թեմատիկ կոմպոզիցիայի, մոնումենտալ կտավի ժանրում։ Կտավներում անդրադարձել է Հայոց Մեծ եղեռնին, ստեղծել «Գաղթ» աշխատանքը, որն արժանացել է «Տարվա լավագույն աշխատանք» հանրապետական մրցանակին։

Գլխավոր գործերից են՝
* «Զ. Ազիզյանի դիմանկարը»
* «Այրիվանք»
* «Գարնանային ջրեր»
* «Հրազդանի կամուրջը»
* «Արամայիս Միրիբյանի դիմանկարը»
* «Թռչում են կռունկները»
* «Խաղաղության պաշտպանության դիրքերում»
* «Կիևի գրավումը»
* «Ազատագրում»
* «Դեպի նոր Հայաստան»
* «Ճանապարհ (Կոմիտաս)»
* «Աստրոֆիզիկոսներ»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գավառ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ռուբեն Գաբրիելյան (նկարիչ)

**Ռուբեն Իսրայելի Գաբրիելյան** (), հայ նկարիչ։

Գեղանկարչուհի Քնարիկ Հովհաննիսյանի ամուսինը։

## Կենսագրություն
1949 թվականին ավարտել է Բաքվի նկարչական ուսումնարանը, 1955 թվականին՝ Լենինգրադի Իլյա Ռեպինի անվան նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը։ Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Դրեզդենի, ՌԴ քաղաքների թանգարաններում ու պատկերասրահներում։

## Ստեղծագործական ուղի
Գործերի հիմնական մոտիվն Արցախն է, ազատության և ազգային զարթոնքի թեման։ Ստեղծել է կոմպոզիցիաներ, բնանկարներ, դիմանկարներ և այլ գործեր։
*«Տոն Ղարաբաղում», 1971 թ.
*«Ուղերձ», 1980 թ.
*«Աշունը լեռներում», 1985 թ.
*«Արցախի Պրոմեթևսը», 1988 թ.
*«Արցախցիներ», 1993 թ.
*«Նավասարդ», 1987 թ.
*«Հողը և մարդիկ», 1978 թ.
Հեղինակ է նաև գրքերի ձևավորումների։

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Չելյաբինսկում (1971 թ.), Մոսկվայում (1973 թ.), Երևանում (1989 թ., 2001 թ.), Ստեփանակերտում (1993 թ.), Մոնրեալում (1993 թ.), Սան Դիեգոյում (1996 թ., 2002 թ.)։

## Պարգևներ
*ԼՂՀ Եղիշեի անվան մրցանակ (1995 թ.)
*Վաչագան Բարեպաշտի մեդալ (2002 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Ջոն Հիքս

**Ջոն Ռիչարդ Հիքս** (, ), Անգլիա), անգլիացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ հավասարակշռության ընդհանուր տեսության մեջ նորարարական ներդրման համար (1972)։ Ավելի քան 20 աշխատությունների հեղինակ է, որոնցից գլխավորը «Արժեք և կապիտալ» աշխատությունն է համարվում։

## Կենսագրություն
Սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, ստացել է արվեստների մագիստրոսի աստիճան։ Դասավանդել է Օքսֆորդի համալսարանում, Լոնդոնի տնտեսագիտական և քաղաքական գիտությունների դպրոցում, Մանչեսթերի համալսարանում։ Կինը՝ Ուրսուլա Վեբը, մի շարք հայտնի աշխատությունների հեղինակ է։ Ամուսնու հետ «Հասարակական ֆինանսներն ազգային եկամտի մեջ» գրքի (, 1939) համահեղինակն է։

## Աշխատություններ
* Աշխատավարձի տեսությունը (1932)
* Արժեք և կապիտալ (1939)
* Ներդրում առևտրական ցիկլի տեսության մեջ (1950)
* Կապիտալը և աճը (1965)
* Տնտեսական պատմության տեսություն (1969)
* Քեյնսյան տնտեսագիտական տեսության ճգնաժամը (1974)
* Փողը, տոկոսը և աշխատավարձը (1982)
* Դինամիկ տնտեսության մեթոդները (1985)

## Տես նաև
* Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր տնտեսագետների ցանկ

## Աղբյուրներ
* Ջոն Հիկս

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան կայքում
* Արժեք և կապիտալ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Լողացող կղզին

**«Լողացող կղզին»** (), Ժյուլ Վեռնի ֆանտաստիկ վեպը, որը նրա կողմից գրվել է 1895 թվականին։

## Սյուժե
Վեպը պատմում է երաժշտական քառյակի մասին, որը խորամանկորեն ձևակերպված ստի պատճառով հայտնվում է հսկայական լողացող կղզի-նավում, որը տուն էր դարձել օվկիանոսային հանգիստը նախընտրող ամերիկացի միլիոնատերերի համար։

## Ստանդարտ-այլենդ
250px|մինի|Ստանդարտ-այլենդ
**Ստանդարտ-այլենդ** ( — օրինակելի կղզի), մտացածին արհեստական կղզի։ Այս հսկայական կղզի-նավի համար նախատիպ է ծառայել XIX դարի ամենամեծ նավը՝ «Գրեյթ Իսթերնը»։ Վեռնի մտացածին տրանսպորտային միջոցներից Ստանդարտ-այլենդն ամենամեծն է. չափերն են 7x5 կիլոմետր։

### Կառուցվածք
Կղզին ունի 7 կմx5 կմ չափերով օվալի ձև, որի աղեղի երկարությունը 18 կմ է։ Այն հավաքվել է 260 000 պողպատե պոնտոններից, որոնք միմյանց միացած են ամրակների միջոցով։ Պոնտոններից յուրաքանչյուրի չափը հետևյալն է. լայնությունն ու երկարությունը 10-ական մետր, իսկ բարձրությունը՝ 16 մետր։ Կղզու իջվածքը կազմում է 10 մ։ Խեցեմորթներից ու աղեխորշավորներից զերծ մնալու նպատակով ներքին մակերևույթը ծածկված է հատուկ նյութով։ Կղզու վերին մակերևույթը ծածկված է հողով (բացառություն է կազմում միայն այն տարաժքը, որը զբաղեցնում է կղզու մայրաքաղաքը՝ Միլիարդ Սիթին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Կատեգորիա:1895 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Արտակ Բուդաղյան

**Արտակ Էմիլի Բուդաղյան** (), ՀՀ ռազմական գործիչ, ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
* 1988 թ. ավարտել է Գորիսի թիվ 4 միջնակարգ դպրոցը։
* 1993 թ. ավարտել է Երևանի պետական գյուղատնտեսական ինստիտուտը,
* Ավարտել է Մոսկվայի Մ.Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։

## Զինվորական ծառայությունը
* 1990 թ. մասնակցել ՀՀ հարավարևելյան սահմանների համար մղված պաշտպանական, Կուբաթլուի, Լաչինի շրջկենտրոնների ազատագրման մարտերին։
* 1995 թ. հոկտեմբերին ծառայության է զորակոչվել ՀՀ զինված ուժեր։ Եղել է վաշտի հրամանատարի տեղակալ, հրամանատար, զորամասի օպերատիվ բաժնի ավագ սպա, տեղակալ։
* 2003-2010 թթ. եղել է ՀՀ ՊՆ զորամասի հրամանատար։
* 2010 թվականից ԼՂՀ ՊԲ զորամասի հրամանատար։
* 2014 թվականից ՀՀ ԶՈՒ 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատարի տեղակալն է։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2013),
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ,
* Մարտական ծառայության մեդալ,
* ՀՀ ՊՆ «Գարեգին Նժդեհ», «Վազգեն Սարգսյան», «Անբասիր ծառայության համար» 1-ին, 2-րդ աստիճանի մեդալներ,
* ԼՂՀ «Մայրական երախտագիտություն» մեդալ,
* «Սյունյաց արծիվներ», «Լեռնահայաստանի արծիվ» ոսկյա հուշամեդալներ։

## Միջադեպ
2013 թ. հունիսի 1-ին ծանր վիրավորվել է Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանի գորիսյան առանձնատան մոտ տեղի ունեցած միջադեպի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Վանիկ Զաքարյան

**Վանիկ Սուրենի Զաքարյան** (), հայ մաթեմատիկոս, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՖԻԴԵ-ի պատվավոր փոխնախագահ։

## Կրթություն
* 1959 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1962-1977 թթ. դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, Հայկական մանկավարժական ինստիտուտում։
* 1977 թվականից՝ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դեկան։

## Գիտական գործունեությունը
* 1963 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան՝ «Ֆունկցիաների տեսություն» մասնագիտությամբ և ԽՍՀՄ ԳԱ մաթեմատիկական ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն ակադեմիկոս Մխիթար Ջրբաշյանի ղեկավարությամբ։ 
* 1976 թ. պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Բազմությունների վրա մերամորֆ ֆունկցիաների խնդիրների լուծման առանձնահատկությունները և միակությունը»։
* 1979 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։
* 1990 թ. ընտրվել է ՀՀ ԳԱ թղթակից-անդամ, 
* 1996 թ. - ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ 
* Ավելի քան 100 գիտական և գիտամեթոդական աշխատանքների հեղինակ է, բազմաթիվ ատենախոսությունների ղեկավար։
* ՀՀ ԳԱԱ 2 ամսագրերի խմբագիր։

## Շախմատ
* ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1960)։
* Շախմատի Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն (1961, 1976)։
* 1990-1994 թթ. - Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի փոխնախագահ։
* 1994-2004 թթ. - Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ։
* 1996 թ. Երևանում կայացած Շախատի համաշխարհային 32-րդ օլիմպիադայի և 2001 թ. կայացած աշխարհի 5-րդ թիմային առաջնության հիմնական կազմակերպիչներից է։
* 2004 թվականից - Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի պատվավոր նախագահ։
* 1996-2004 թթ. - ՖԻԴԵ-ի փոխնախագահ։
* 2004 թվականից - ՖԻԴԵ-ի պատվավոր փոխնախագահ։

## Մատենագիտություն
### Գրքեր
* Կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների տեսության խնդրագիրք.- Երևան, Հայաստան, 1992, 183 էջ։
* Մաթեմատիկական անալիզ.- Երևան, Ճարտարագետ, 2013, 120 էջ։
* Մաթեմատիկական անալիզ.- Երևան, Ճարտարագետ, 2017, 144 էջ։
* Մաթեմատիկայի ընդունելության քննությունների խնդիրների տարբերակների ժողովածու.- Երևան, Լույս, 1988, 264 էջ։
### Մամուլ
* Հրաշք պատանին։ «Գարուն», 1967, № 2, էջ 91-92։ Չարլզ Մորֆիի մասին։
* Հոդվածների մատենագիտություն

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՖԻԴԵ-ի միջազգային կազմակերպչի դիպլոմ (թիվ 1, 1996)։
* Նշված է ՖԻԴԵ-ի ոսկե գրքում։
* Շախմատային «Օսկարի» դափնեկիր։
* Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ (2003),
* Մովսես Խորենացու մեդալ,
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2003),
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2011)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Շախմատային գործիչներ
Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
39-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**39-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 39°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Եվրոպայով, Միջերկրական ծովով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
* Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 39° (հս.լ. 39°) կոորդինատը։

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 14 ժամ 54 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 9 ժամ 26 րոպե

### Հայաստան
39-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Հայաստանի տարածքով անցնող երեք զուգահեռականներից ամենահարավայինն է։ Անցնում է Սյունիքի մարզով և Արցախով, ինչպես նաև՝ Նախիջևանի տարածաշրջանով։

### Քաղաքներ
* Փյոնյան ()

## Տես նաև
* 38-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 40-րդ հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
32-րդ հյուսիսային զուգահեռական

[32-րդ հյուսիսային զուգահեռականն ազդարարող <br />ցուցանակ [Ճապոնիայի Յուսույ քաղաքում։|alt=32-րդ հյուսիսային զուգահեռականն ազդարարող ցուցանակ Ճապոնիայի Յուսույ քաղաքում։|մինի|220x220փքս]]
**32-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 32°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Աֆրիկայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
* Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 32° (հս.լ. 32°) կոորդինատը։

## Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 14 ժամ 15 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 10 ժամ 03 րոպե

## Սահմաններ
:

## Տես նաև
* 33-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 31-րդ հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Հովհաննես Զանազանյան

**Հովհաննես Հարությունի Զանազանյան** (), խորհրդային և հայ նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Սպորտի վարպետ (1970)։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1972)։

## Կրթություն
* 1971 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։
* 1977 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։

## Կարիերա
Ֆուտբոլ սկսել է պարապել 1959 թվականին, Երևանի «Սպարտակում», մարզիչ Ղազարոս Թեքնեջյանի մոտ։ 1965 թվականին տեղափոխվել է Ղափանի «Լեռնագործ», առաջնության երկրորդ խմբի «Բ» դասում և դարձել է թիմի լավագույն ռմբարկու։ 1966 թվականի մրցաշրջանի վերջում տեղափոխվել է ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն խմբում հանդես եկող Երևանի «Արարատ», (ավագ մարզիչ Ա.Ֆալյան), որի կազմում շարունակել մրցելույթները մինչև 1975 թվականը։ ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն խմբում մասնակցել է 243 խաղի, խփել 56 գոլ, դարձել ԽՍՀՄ չեմպիոն, գավաթակիր, արծաթե մեդալակիր։ Թիմի անփոխարինելի ավագն էր։

1976 թվականին խաղացել է Մոսկվայի «Սպարտակում»։ Կարիերան ավարտել է ՖԻՄԱ և «Ղարաբաղ» թիմերում։

1971-1972 թվականներին խաղացել է ԽՍՀՄ հավաքականում։ 1972 թվականի Մյունխենի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։

Մարզել է Բեյրութի ՀՄԸՄ-ն, Հայաստանի Երիտասարդական հավաքականը, «Սպարտակ» և «Բանանց» ակումբները։

2005 թվականից «Բանանց» ակումբի փոխնախագահն է։

Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ամբիոնի վարիչ։

2009 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Հանրային խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչ (2011)։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2013)։

Վախճանվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ ծանր և երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Նվաճումներ
### Որպես ֆուտբոլիստ
 Արարատ
* ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1973
* ԽՍՀՄ գավաթակիր՝ 1973, 1975:
 ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքական
* Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր՝ 1972:

### Որպես մարզիչ
 Ղարաբաղ
* ԽՍՀՄ առաջնության երկրորդ խմբի բրոնզե մեդալակիր՝ 1978:
 Բանանց
* ՀՀ առաջնության բարձրագույն խմբի բրոնզե մեդալակիր՝ 2001:
* ՀՀ առաջնության բարձրագույն խմբի արծաթե մեդալակիր՝ 2003:
* ՀՀ գավաթի եզրափակիչի մասնակից՝ 2003, 2004:
* ՀՀ սուպերգավաթի եզրափակիչի մասնակից՝ 2005:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:2015 մահեր
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 4 մահեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Էքսետեր

**Էքսետեր** (), անգլիական Դևոն կոմսության գլխավոր քաղաք, Էքս նավարկելի գետի մոտ։ Բնակչության թիվը՝ 119 600 մարդ (2010)։

## Պատմություն
Առաջ շատ ամուր էր և բաղկացած էր նեղ ու ծուռ փողոցներից, որոնք մինչև հիմա էլ պահպանվելեն քաղաքի հին մասում։ Նոր մասում ավելի լավ փողոցներ են, մեծ հրապարակներ, մեծ և փառահեղ շենքեր։ Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը՝ մայր տաճարը, որը հիմնվել է դեռ 1050 թվականին։ Տաճարը սկզբում կառուցվել է նորմանական ոճով ( 1112 թվական) , բայց հետո հասցրվել է իր վերջնական տեսքին գոթական ոճով ( մոտավորապես 1280 և 1370 թվականներին) ։ Այն ունեցել է 124 մ երկարություն և 23 մ լայնություն, երկու գմբեթ՝ յուրաքանչյուրը 50 մ բարձրությամբ, մի քանի մատուռ, պատուհաններ, ժամացույցներ ( XIV դար), եպիսկոպոսի գահ ( 1470) , հարուստ գրադարան, եպիսկոպոսների հուշարձաններ և այսպես կոչված *Minstrels Gallery*, որի որմնախորշերում տեղավորված են երաժշտական գործիքների վրա նվագող հրեշտակներ՝ քանդակագործության յուրօրինակ նմուշներ։
Տաճարի արևմտյան ճակատը զարդարված է քանդակներով։ Դատարանի շենքը, 1593 թվականին կառուցված ռատուշան (քաղաքապետարան) (*Guildhall*), թատրոնը։ Արվեստի կենտրոնը, որն ունի գրադարան և թանգարան։

XVIII դարում Էքսետերը խոշոր արդյունաբերական քաղաք էր և նույնիսկ հանդիսանում էր բրդե մանուֆակտուրայի գլխավոր կենտրոն, հիմա այն ավելի շատ առևտրային քաղաքի բնույթ է ստանում։ Արտադրում են ձեռնոցներ, գյուղատնտեսական մեքենաներ և ժանյակներ (*Honiton lace*) ։
Հռոմեացիները Էքսետերը անվանում էին , անգլոսաքսերը՝ *Exanceaster*, միջին լատիներենով՝ *Exonia* և այլն։

1922 թվականին քաղաքում հիմնադրվեց քոլեջ, որը 1955 թվականին վերանվանվեց Էքսետերյան համալսարան։ 2006 թվականին համալսարանի կանցլեր ընտրվեց հեռուստահաղորդավարուհի և դերասանուհի Ֆլոէլլա Բենջամինը։

2008 թվականի մայիսի 22-ին քաղաքի կենտրոնում՝ առևտրական կենտրոնի կողքին գտնվող սրճարանում, տեղի ունեցավ մեծ պայթյուն։

## Քույր քաղաքներ
*  Ռեն, Ֆրանսիա
*  Բադ-Հոմբուրգ, Գերմանիա
*  Յարոսլավլ, Ռուսաստան
*  Տերրաչինա, Իտալիա

## Աղբյուրներ
* Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան

## Արտաքին հղումներ
* http://www.ons.gov.uk/census

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Թըրք Վեն Լեյք

**Թըրք Վեն Լեյք** (, իսկական անունը՝ **Վանիկ Ռուբենի Հովսեփյան**), (հունիսի 15, 1918, Բոստոն - սեպտեմբերի 1, 2002), հայազգի ամերիկացի կոմպոզիտոր, գործիքավորող և ջազային կիթառիստ։

Վանիկ Հովսեփյանը ծնվել է Բոստոնում (Մասսաչուսեթս), Թուրքիայից փախստական հայկական ընտանիքում։ Ընտանիքով տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ երաժշտական կրթություն է ստանում Տոտենվիլի բարձրագույն դպրոցում, որտեղ Օտտո Սեզանի ղեկավարությամբ հարմոնիա է ուսումնասիրում։ Հետո ավարտում է կոնսերվատորիան։ Ավարտելուց հետո հետաքրքրվում է ջազով։ Ջազային երաժշտի կարիերան սկսում է Չիք Ուեբի նվագախմբում։ Նվագում է կիթառ, 19 տարեկանում կատարվում է նրա գործիքավորած երաժշտությունը։ 1940-ական թվականներին նվագում է բազմաթիվ ջազ խմբերում։ 1954 թվականին ստեղծում է իր ջազ-քառյակը։ Նրա գործիքավորումները կատարում էին Քաունթ Բեյսին, Լայոնել Հեմփթընը և Բենի Գուդմանը։ Նվագել է Չառլի Բարնեթի, Լայոնել Համփթընի, Բադի Ռիչի, Սառա Վոգանի հետ և Գուդմանի հանրահայտ նվագախմբում։

Մինչև 1993 թվականը Վանիկ Հովսեփյանը դասավանդել է Սթեյթն Այլանդի քոլեջում ()։ Մի շարք գրքերի հեղինակ է եղել, երաժշտական «Մետրոնոմ» ամսագրում հոդվածների շարքի հեղինակ էր, որտեղ գրում էր ջազում կիթառի դերի մասին։ Ստեղծագործել է դասական ոճում, իր իսկական անունով։

Մահացել է 2002 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Նյու Յորքի Սթեյթըն Այլանդ ծերանոցում ()։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:1918 ծնունդներ
Կատեգորիա:2002 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Բերտիլ Ուլին

**Բերտիլ Ուլին** (, ), շվեդ ականավոր տնտեսագետ, Նոբելի հիշատակին նվիրված տնտեսագիտության մրցանակի դափնեկիր՝ միջազգային առևտրի և կապիտալի միջազգային շարժման տեսության մեջ կատարած ներդրման համար (1977)։ Առաջին մեծ աշխատանքը եղել է «Համաշխարհային տնտեսական դեպրեսիայի ընթացքը և փուլերը», որը կարդացել է 1931 թվականին Ազգերի լիգայում։

## Կենսագրություն
1917 թվականին Լունդի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան մաթեմատիկայի և վիճակագրության բնագավառում։ 1923 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է տնտեսագիտության մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1924 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանում՝ դոկտորի աստիճան։ Դասավանդել է Կոպենհագենի համալսարանում և Ստոկհոլմի տնտեսագիտական դպրոցում։ Եղել է Շվեդիայի պառլամենտի անդամ, 1944-1945 թվականներին՝ առևտրի նախարար, ԵԽ-ում Շվեդիայի ներկայացուցիչ։

Խեկշեր Ուլինի մոդելի համաձայն՝ ազատ առևտրի պայմաններում տարբեր երկրներում ձևավորվում է արտադրության գործոնների գների հավասարակշռություն, որը հանգեցնում է համաշխարհային տնտեսական հավասարաշռվածության։ Հետազոտություններում օգտագործել է «ծախքեր-թողարկում» մեթոդը։

## Աշխատություններ
* Միջռեգիոնալ և միջազգային առևտուր (1933)
* Զբաղվածության կայունացման հիմնահարցը (1949)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Բերտիլ Ուլին

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակակիրների կայքում

Կատեգորիա:Շվեդ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդ նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Լունդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ջեյմս Միդ

**Ջեյմս Էդվարդ Միդ** (, ), անգլիացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ միջազգային առևտրի և կապիտալի միջազգային շարժման տեսության մեջ կատարած ներդրման համար (1977)։ Ուսումնասիրման հիմնական թեման միջազգային տնտեսական հարաբերություններն են եղել։

## Կենսագրություն
Կրթությունն ստացել է Օքսֆորդի համալսարանում, ստացել արվեստների մագիստրոսի աստիճան, այնուհետև դասավանդել Օքսֆորդի համալսարանում, Լոնդոնի տնտեսագիտական դպրոցում (1947-1958), Քեմբրիջի համալսարանում (1957-1969)։ Աշխատել է Նախարարների կաբինետի տնտեսագիտական բաժնում։ 1980-1981 թվականներին եղել է Միջազգային տնտեսագիտական ատլանտյան միության նախագահը։

## Աշխատություններ
* Տնտեսագիտական վերլուծության և տնտեսական քաղաքականության ներածություն (1933)
* Միջազգային տնտեսական քաղաքականության տեսություն (1951)
* Առևտուրը և բարեկեցությունը (1955)
* Ստագֆլյացիա (1982-1983) (2 հատոր)
* Բաժնետիրական տնտեսության տարբեր ձևերը (1986)

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* Ջեյմս Միդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում
* Агатотопия: экономика партнерства 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Հյուցպոտ

**Հյուցպոտ** (), այս ուտեստը պատկանում է հոլանդական խոհանոցին և պատրաստվում է մսից, խաշած կարտոֆիլից, ստեպղինից և սոխից։ Հոլանդիայի Լեյդեն քաղաքում ընդունված է այս ուտեստը պատրաստել հոկտեմբերի 3-ին՝ իսպանական շրջափակումից ազատագրվելու օրը։
1574 թվականին, երբ իսպանացիները արդեն հեռացել էին քաղաքի մատույցներից լեյդենցի մի փոքրիկ քաղցած տղա իսպանացիների ճամբարներից մեկում գտնում է մի մեծ կաթսա, որը լցված էր հյուպցոտով։ Ըստ լեգենդի՝ այդ մի կաթսա հյուցպոտը դարձավ սննդի աղբյուր քաղցած ժողովրդի համար, մինչև որ քաղաքին մոտեցավ Վիլհելմ Առաջինի նավատորմը` իր հետ բերելով սպիտակ հաց և ծովատառեխ։
Քանի որ կարտոֆիլը  XVI դարում  էր միայն հասել Եվրոպա այդ իսկ պատճառով հազվադեպ էր հանդիպում, և սկզբնական շրջանում ուտեստը պատրասվում էր հիմնականում պաստեռնակի արմատներով։
Ըստ սովորության հոլանդացիները հյուցպոտ պատրաստում են անգամ բնակվելով այլ երկրներում, օրինակ` Ամերիկայում։ Քանի որ ստեպղինը ուտեստին տալիս է նարնջագույն երանգ, այն նրանց հիշեցնում է իրենց ազգային խորհրդանիշ գույնի մասին։

Կատեգորիա:Հոլանդական խոհանոց
Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ
Բարբաստրո

**Բարբաստրո** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ուեսկա պրովինցիայի կազմի մեջ, Արագոն ինքնավար մարզ։ Համայնքը տեղակայված է Սոմոնտանո դե Բարբաստրո շրջանում։ Տարածքը՝ 107.60 կմ2։ Բնակչությունը՝ 17080 մարդ(ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոից ունի 131 կմ հեռավորութուն։

## Պատմություն
1837 թվականի հունիսի 2-ին Բարբաստրոյից առաջ տեղի է ունեցել արյունահեղ մարտ կարլիստների և պետական զորքի միջև, որը չի ունեցել որոշիչ դեր։

## Հայտնի մարդիկ
16-րդ դարում Բարբաստրո քաղաքում ծնվել են Իսպանական գրականության մեջ հայտնի ոսկե դարի գրողներ Բրատյա Լուպերսիոն(1559) և Բարլտոմե Արհենսոլան։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Historia del barrio del Entremuro  

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բիրյուկսա (Կամենկայի վտակ)

**Բիրյուկսա**, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայսկայում և Ալթայսկա տարածաշրջանի Սովետական համայնքում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է 54 կմ Կամենկա գետից աջ։ Գետի երկարութևունը կազմում է 43 կմ։ Գետի ափից 18 կմ աջ միանում է Փոքր Բիրյուսկային։

## Ջրագրության տվյալներ
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային գրանցամատյանի տվյալների՝ այն պատկանում է Վերին Օբի ավազանին, մինչև Իրտիշ գետ թափվելը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝։
* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ -13010100312115100007630
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) -115100763
* Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
* Ծավալի համարը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության-15
* Թողարկումը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության-1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վենչուրային կապիտալ

**Վենչուրային կապիտալ** (, venture - ռիսկ, ռիսկային կապիտալ), մասնավոր կապիտալի ներդրման ձև է։ Վենչուրային կապիտալը ներդնողի կապիտալն է՝ նախատեսված շուկայում տեղի համար պայքարող սկսնակ ընկերությունների կամ ստարտափների ֆինանսավորման համար։

Վենչուրային կապիտալն այն կապիտալն է (գումարները և ոչ միայն), որը տրամադրում են վենչուրային հիմնադրամները։ Այդ գումարները միշտ չէ, որ պատկանում են մեկ ընկերության կամ մարդու։ Ավելի հաճախ վենչուրային հիմնադրամներն առանձին ներդրողների և ընկերությունների խմբեր են, որոնք միավորում են իրենց միջոցները ընդհանուր նպատակի և ավելի մեծ մասշտաբներով հանդես գալու համար։

Քանի որ այդ կազմակերպության մեջ ներդրված գումարները մի քանի անգամ գերազանցում են նրանց աշխատած գումարներին, ապա դա կապված է ռիսկի հետ, որտեղից էլ ծագել է անունը։ Հաջողության դեպքում վենչուրային հիմնադրամը 20-30% եկամուտ է ստանում, որը ծածկում է ստարտափների 70-80%-ի ձախողումները։

## Պատմություն
Չնայած նախկինում կապիտալի ներդրման նման ձևեր կային, բայց ժամանակակից վենչուրային կապիտալի ինդուստրիայի «հայր» է համարվում գեներալ Ջորջիզ Դորիոթը։

1946 թվականին Դորիոթը հիմնեց  Ամերիկյան գիտա-հետազոտական կորպորացիան, որի ամենամեծ հաջողությունը դարձավ Դիջիթալ Էքուիփմենթ Քորփորեյշնը ()։ 1968 թվականին Դիջիթալ Էքուիփմենթը դրեց իր ակցիաները բորսայում և Ամերիկյան գիտա-հետազոտական կորպորացիային ապահովեց տարեկան 101% շահույթ։ 70000 դոլարը, որը 1959 թվականին Ամերիկյան գիտա-հետազոտական կորպորացիան ներդրել էր Դիջիթալ Էքուիփմենթում, 1968 թվականին վերածվեց 37000000 դոլարի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կապիտալ
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Գեորգի Մինասով

**Գեորգի Վարդանի Մինասյան** (ավելի հայտնի որպես **Գեորգի Մինասով**, ), հայ դուդուկահար, մանկավարժ, մուղամի ճանաչված վարպետ, դուդուկի նոր տարատեսակների գյուտարար։ Մինասյանի կատարմամբ ձայնագրվել է 7 հիմնական մուղամ։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2007)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ Սովորել է հայկական և ռուսական դպրոցներում։ 1966 թվականին ավարտել է Ասաֆ Զեյնալիի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ 7 տարեկանից նվագել է մանդոլին, 16 տարեկանից՝ քամանչա։ Նրա առաջին ուսուցիչն է եղել իր քեռի Աղալար Մինասովը, ով հայտնի դուդուկահար էր։

Զինծառայության ընթացքում եղել է զինվորական նվագախմբի առաջին կլարնետահարը։ Զինծառայությունից հետո նվագել է Բաքվի կինոթատրոնում, ապա երգի-պարի անսամբլում, եղել է Ադրբեջանի պետական հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողովրդական գործիքների նվագախմբի մենակատար։ Աշխատել է Ստեփան Շահումյանի անվան պալատում, ապա 1963-1983 թվականներին Ստեփան Շահումյանի անվան երաժշտական դպրոցում դասավանդել է դուդուկ։

1983 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան և աշխատել է Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական անսամբլում որպես դուդուկահար-մենակատար։ 1983 թվականից դասավանդում է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։

1998 թվականին հիմնել և ղեկավարել է իր տեսակի մեջ աշխարհում եզակի «Դուդուկներ» համույթը, որը նախ հանդես է եկել որպես քառյակ, ապա՝ հնգյակ։ Համույթի դիրիժորն է նրա դուստրը՝ Տատյանա Մինասյանը։

Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ռուսաստանում, Հունաստանում, Բելգիայում, Սիրիայում, Լիբանանում, Իրաքում, ԱՄԷ-ում և այլուր։

Հեղինակել է դուդուկի երկու ձեռնարկ և մեկ դասագիրք՝ «Դուդուկ» (1988, 2-րդ վերամշակված և լրցաված հրատարակչություն՝ 2004) «Քրեստոմատիա դուդուկի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ» (2017)։

Ընդլայնել է դուդուկի կատարողական հնարավորությունները՝ 1992-2001 թվականներին ստեղծելով դուդուկի երեք նոր մոդիֆիկացիաներ՝ բաս-դուդուկ, տենոր-դուդուկ և բարիտոն-դուդուկ։ 2001 թվականին գյուտերն արտոնագրվել են։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2007)։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2013)։

## Գրականություն
* Սանթրյան Վ., Դուդուկի կանչը ըստ Մինասովի, Ե., 2014:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայ դուդուկահարներ, Գեորգի Մինասով
* Գեորգի Մինասով, «Օջախում», դուդուկ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հայ դուդուկահարներ
Կատեգորիա:Հայ կլառնետահարներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Ֆունկցիայի նախնական

**Ֆունկցիայի նախնական**,ֆունկցիայի հետազոտման տարր։
* F ֆունկցիան կոչվում է f ֆունկցիայի նախնական տրված միջակայքում, եթե այդ միջակայքի բոլոր x-երի համար

F'(x)=f(x)։
Եթե F'(x)=f(x) հավասարությունը տեղի ունի f ֆունկցիայի որոշման տիրույթում, որը միջակայք է (վերջավոր կամ անվերջ), ապա կասենք, որ F ֆունկցիան f-ի նախնականն է, առանց նշելու միջակայքը։

## <math>F(x)=ax</math> ֆունկցիայի նախնականը
F(x)=ax ֆունկցիան f(x)=a հաստատուն ֆունկցիայի նախնականն է, քանի որ

F'(x)=(ax)'=a \cdot x'=a=f(x), x \in R
* Եթե F(x) Ֆունկցիան f(x) ֆունկցիայի նախնականն է տրված միջակայքում, ապա կամայական C իրական թվի համար F(x)+c ֆունկցիան նույնպես f(x) ֆունկցիայի նախնականն է։
## Տարրական ֆունկցիաների նախնականները
* \frac{x^2}{2}-ը x-ի նախնական է,
* \frac{x^3}{3}-ը x^2-ու նախնական է,
* -\frac{1}{x^2}-ն \frac{1}{x}-ի նախնական է (- \infty ; 0) և (0;\infty ) միջակայքերում,
* -\frac{1}{2x^3}-ը \frac{1}{x^2}-ու նախնական է (- \infty ; 0) և (0;\infty ) միջակայքերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆունկցիա
Սոբա (քաղաք)

**Սոբա** (իսպաներեն՝ Soba (Cantabria)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ասոն Ագուերա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 214.7 կմ2, բնակչությունը՝ 1367 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fotografías de Soba 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էնտրամբասագուաս (քաղաք)

**Էնտրամբասագուաս** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տրասմիերա* շրջանում։ Ընդգրկում է 43.2 կմ2 տարածք, բնակչությունը 4253 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Entrambasaguas en Cantabria 102 municipios 
* En Cantabria Infinita 
* En Cantabria Joven 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Երկրաբանական հանույթ

right|безрамки|минералы
**Երկրաբանական հանույթ**, դաշտային երկրաբանական հետազոտությունների համալիր՝ երկրաբանական քարտեզներ կազմելու և տարածքներում օգտակար հանածոների առկայությունն և դրանց հեռանկարները բացահայտելու համար։ Դաշտային աշխատանքների ժամանակ տեղանքի արմատական ապարների բնական և արհեստական մերկացումները որոշակի երթուղիներով ուսումնասիրվում, համարակալվում և նկարագրվում են երկրաբանական դաշտային օրագրում։

## Տեղագրական քարտեզ
Տեղագրական քարտեզի վրա նշվում է դրանց տեղը, անցկացվում են ապարատեսակների և շերտերի սահմանները։ Հանքաբեկորների և մանրահանքի հավաքման, հողի, աղբյուրների ու գետերի ջրերի նմուշարկման և այլ եղանակներով որոնում են օգտակար հանածոներ։ Դաշտում պարբերաբար ընդհանրացնում են հավաքված տեղեկությունները և աստիճանաբար կազմում դաշտային երկրաբանական քարտեզ։

## Դիտումներ
Գրասենյակային աշխատանքների ընթացքում մանրադիտակային, քիմիական և այլ հետազոտությունների օգնությամբ ճշտվում են դաշտում կատարված դիտումները, վերջնականապես որոշվում օգտակար հանածոների հեռանկարները, մեկնաբանվում երկրաֆիզիկական տվյալները, վերծանվում օդալուսանկարները, կազմվում և վերջնականապես ձևավորվում հետազոտվող տարածքի երկրաբանական քարտեզը, գրվում հաշվետվություն։

Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Հովհաննես Լազարյան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Լազարյան** անունը կարող է վերաբերել.

* Հովհաննես Հովակիմի Լազարյան - (1786-1858), հայ հասարակական և մշակութային գործիչ էր, ռուսական արքունիքի սենեկապետ
* Հովհաննես Աղազարի Լազարյան - (1735-1801) հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, պետական խորհրդական, արդյունաբերող կալվածատեր։
Բրեդլի Քուփեր

**Բրեդլի Չարլզ Քուփեր** (, ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։

Դերասանական կարիերան սկսել է հեռուստասերիալներում նկարահանվելով, որոնցից առավել հայտնի են «Ալիաս» և «Ջեքն ու Բոբին» բազմասերիանոց ֆիլմերը։ Ավելի ուշ նկարահանվել է «Հարսանիքներ փչացնողները», «Միշտ ասա «Այո»», «Խոստանալ, չի նշանակում ամուսնանալ» ֆիլմերում։ Հայտնի է դարձել «Տղաների հավաքույթը» (2009-2013) ֆիլմի շնորհիվ, այնուհետև խաղացել է «Ա-Թիմ» (2010), «Անսահման» (2011), «Հույսի շողերի հավաքածուն» (2012), «Սոճիների տակի վայրը» (2013), «Խաբեություն ամերիկյան ձևով» (2013), «Գալակտիկայի պահապանները» (2014), «Ամերիկացի դիպուկահարը» (2014) և այլ ֆիլմերում։ «Հույսի շողերի հավաքածուն», «Խաբեություն ամերիկյան ձևով» և «Ամերիկացի դիպուկահարը» ֆիլմերում ունեցած դերակատարման համար առաջադրվել է Օսկար մրցանակի։

2011 թվականին «People» ամսագիրը նրան ընդգրկել է «ամենասեքսուալ տղամարդկանց» ցուցակում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Լոպերա (քաղաք)

**Լոպերա** (իսպ.՝ Lopera), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է *Խայեն* պրովինցիայի, Անդալուսիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կամպանիա դե Խայեն* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 67 կմ2, բնակչությունը՝ 3986 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 54 կմ հեռավորության վրա։

## Նշանավոր բնակիչներ
Կոբո Բերնաբե, նշանավոր իսպանացի պատմաբան-բնապաշտ, ճիզվիտ միսիոներ և գրող։ Մեծ դեր է խաղացել մալարիայի դեմ դեղամիջոցի՝ խինինի պատմության մեջ՝ առաջին անգամ տալով դրա նկարագիրը, իսկ 1632 թվականին հենց ինքն էլ այն բերել է Եվրոպա։

## Արտաքին հղումներ
* Lopera Turismo
* Lopera Digital
* Lopera en Internet 
* Cultura de Lopera

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր
Վիլյանուևա դել Արսոբիսպո (քաղաք)

**Վիլյանուեվա դել Արսոբիսպո** (իսպ.՝ Villanueva del Arzobispo), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Խայեն պրովինցիայի՝ Անդալուսիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վիլյաս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 177.38 կմ2, բնակչությունը՝ 8775 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 99 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր
Սմութ

thumb|250px|Հարվարդի կամուրջը
**Սմութ** (), ոչ ստանդարտ երկարության չափման միավոր։ 1 Սմութը հավասար է 1,7018 մետրի։

## Ստեղծման պատմությունը
Սմութը հայտնվել է 1958 թվականի հոկտեմբերին Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանում։

Խմած ուսանողները որոշում են չափել Բոստոնը Քեմբրիջին միացնող կամրջի երկարությունը։ Չափման միավոր ընտրում են ուսանողներից Օլիվեր Սմութին ()։ Նրա հասակը՝ մոտավորապես 1,70 մետր, հետագայում հավասարվեց մեկ Սմութի։

Կամրջի երկարության չափելու եղանակը հետևյալն էր՝ Սմութը պառկում էր գետնին, իսկ նրա կուրսեցիները գծում էին գետնին։ Սմութը տեղափոխվում էր և գծում էին հաջորդը։ Երբ նա հոգնեց, նրան պարզապես գրկած տեղափոխում էին։

Ինչու են ընտրել Սմութին, այդ մասին տեղեկություններ չկան, ոմանք պնդում են, որ ընտրության պատճառը նրա համեմատաբար կարճ հասակն էր։ Ըստ այլ կարծիքի ընտրվել է ազգանվան «վատտ»-ին համահունչ լինելու պատճառով։ 300 սմութը գծելիս ոստիկանությունը նկատում է երիտասարդներին, բայց չի խանգարում։ Չափման արդյունքում կամրջի երկարությունը կազմեց «364,4 սմութ և մեկ ականջ» ()։
250px|thumb|Չափման արդյունքը հաստատող գրությունը՝ «Մինչև ՄՏՀ 364,4 Սմութ և մեկ ականջ է»

## Գծանշումներ
Ամեն տարի կամրջի գծանշումները թարմացվում են ինստիտուտի առաջին կուրսեցիների։ Սովորաբար նիշերը 10 Սմութը մեկ են, սակայն կան նաև ոչ կլոր թվերի գծանշումներ։ 182,2 սմութը՝ կամրջի կեսը նշված է «Դժոխքի ճամփի կեսը» (), իսկ սլաքը ցույց է տալիս համալսարանի կողմը։

70 սմութը չի նշված, նրան բաց են թողել հանուն 69 թվի, որի կողքը գրված է «Դրախտ» ()

## Սմութը այսօր
thumb|250px|100 Սմութի գծանիշը
1988 թվականի կամրջի վերանորոգումից հետո Քեմբրիջի ոստիկանության պահանջով գծանշանները վերականգնվեցին։ Պարզվեց, որ ոստիկանությանը հարմար է Սմութների օգնությամբ նշել, թե որևէ դեպք կամրջի որ հատվածում է տեղի ունեցել։

Որպես նորարարություն 10-ականներից բացի նշվեցին բոլոր սմութները։

Օլիվեր Սմութը հետո դարձավ Ամերիկյան ստանդարտի ազգային ինստիտուտի նախագահ, իսկ ավելի ուշ գլխավորեց Միջազգային ստանդարտի կազմակերպությունը (ISO)։

Սմութները կարելի փոխակերպել Գուգլ ընկերության () հաշվիչով։ Մուտքագրելով «10 ոտնաչափ սմութով» () կստանաք, որ այն հավասար է 1,79104478 Սմութի։ Գուգլը սմութները օգտագործում է նաև Google Earth նախագծում։

## Արտաքին հղումներ
* 
* Attack of the Smoots
* The Smoot as a unit of length 
*  
* The Smoot story, in Oliver Smoot's own words  
* A December, 2005 National Public Radio Interview with Oliver Smoot upon his retirement. 
* What's A Smoot?

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երկարության չափման միավորներ
Կարո Զաքարյան

**Կարո Հովհաննեսի Զաքարյան** (), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1960 թ.)։

## Կենսագրություն
1924 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի կոնսերվատորիան։ Աշխատել է Թիֆլիսի Հայարտանը՝ որպես խմբավար և մանկավարժ։ 1929 թվականից բնակվել է Երևանում, Երևանի պետական կոնսերվատորիայում դասավանդել խմբավարություն։ Զաքարյանի երաժշտական լեզուն մոտ է հայ ժողովրդական երգի ակունքներին։

Հեղինակ է «Պիոներիա» բալետի (1937 թ.), «Մարջան» (1939 թ., բեմականացում 1941 թ.) և «Աղասի» (ըստ Խաչատուր Աբովյանի, 1954 թ.) օպերաների, Հովհաննես Հովհաննիսյանի և Վահան Տերյանի խոսքերով ռոմանսաշարերի, ջութակի, թավջութակի սոնատների, դաշնամուրային տրիոյի, այլ գործիքային, նվագախմբային և վոկալ-նվագախմբային երկերի։ Հանրահայտ են ժողովրդական երգերի Զաքարյանի խմբերգային մշակումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Պինչո

**Պինչո** (, ), փոքր սենդվիչ, համարվում է թեթև սնունդ և տրվում է հիմնականում իսպանական բարերում գարեջրի կամ կարմիր գինու հետ միասին։ Պինչո պատրաստելը երկար ժամանակ է պահանջում, բացի այդ այն չի հանդիսանում էժան նախուտեստ։ Շատ հաճախ նախուտեստը պինչոյով տրվում է օրվա տարբեր ժամերին։ Պինչոյից օգտվելու համար Իսպանիայի մի քանի շրջաններում ընդունված է ինքնուրույն վերցնել ուտեստը, զգուշացնել և տվյալ չափաբաժնի համար վճարել մատուցողներին։

## Անվան ծագում
Պինչո անունը գալիս է իսպաներեն *շամփուր* բառից։ Պինչոյի հայրենիքը Սան Սեբաստիան քաղաքն է։ Այն տալիս է նաև Ռիխոյի, Նավարրիի բարերում, ինչպես նաև Բուրգոսի որոշ նահանգներում։ 
Մեծ քաղաքներում, օրինակ՝ Վիկտորիայում և Բիլբաոյում պարբերաբար կազմակերպվում են մրցույթներ «Քաղաքի ամենալավ պինչոն» խորագրով։

## Պատկերասրահ

Pinchos laguardia2.jpg
Pinchos txaka bonito.jpg|Ավանդական պինչո ձկան և ծովամթերքի հետ
PintxosBCN.jpg
TapasenBarcelona.JPG
Champis-en-la-Laurel.jpg
Pinchos_bermeo.JPG
PinchosAmericanos.jpg


## Տես նաև
*Տապաս (կերակրատեսակ)
*Կանապե (ուտեստ)

## Արտաքին հղումներ
* Պինչոյի մասին    

Կատեգորիա:Բասկերի խոհանոց
Կատեգորիա:Սենդվիչներ
Կատեգորիա:Ծովամթերքով ուտեստներ
Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Կատեգորիա:Իսպանական խոհանոց
Կարմրաոտ կտցար

**Կարմրաոտ կտցար** (), մորակտցարների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։

## Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարկարություը 27-29 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 59-66 սմ։ Կտուցը սև է, հիմքը՝ նարնջագույն-կարմիր։ Թռչելիս մեջքի հետին մասը, գոտկատեղը, թևավերևի հետին եզրը սպիտակ են, ոտքերը՝ նարնջագույն-կարմիր։ Բնադրման շրջանում մոխրագույն-դարչնագույն է, գլուխը, մարմինը ներքևից՝ մուգ դարչնագույն՝ խիտ խայտերով։ Հետբնադրման շրջանում վերևից մոխրագույն է, կուրծքը՝ մոխրավուն։ Զգույշ է, հաճախ առաջինն է ազդարարում վերահաս վտանգը։ Լավ տեսանելի է ու ճանաչելի բնորոշ սրնգային ձայների շնորհիվ։ Բնակվում է լճափերին, ճահճուտներում։

## Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով։

## Բնադրում
Արարատյան դաշտի լճակներում ու ճահճուտներում հարսանեկան զույգերը ձևավորվում են ապրիլի ընթացքում։ Բները հայտնվում են ապրիլի 2-րդ կեսից մայիսի վերջ։ Բույնը ոչ խորը փոսիկ է (տրամագիծը՝ 90-120 սմ)՝ մի քանի խոտաբույսերի ցողուններից ու թփերից, անփույթ դասավորված։ Բնադրում է գետնին։ Հաճախ ձվադրում է առանց բույն պատրաստելու, ուղղակի գետնին՝ արևի ճառագայթներից չպաշտպանված։ Դնում է 44 մմ տրամագծով, դեղին-սպիտակ՝ դարչնագույն պտերով 3-4 ձու։ Թարմ փետրածածկով երիտասարդ անհատները հանդիպում են հուլիս-օգոստոսին։ Ուշացած բնադրման դեպքում մի քանի օրական նորելուկ ձագերը ծնողների հսկողությամբ կարող են հանդիպել օգոստոսի սկգբին։ Սովորաբար կազմում են զույգեր կամ փոքր խմբեր (1-30 թռչուն), առանձին դեպքերում դրանք կարող են միավորվել (մինչև 300 թռչուն)։ Որպես սիրողական և մարզական որսատեսակ՝ առանձին հետաքրքրություն չի ներկայացնում։

## Պատկերասրահ
 
Rotschenkel (Tringa totanus) 01.jpg| Կարմրաոտ կտցարը կողքից
Rotschenkel (Tringa totanus) 02.jpg| Կարմրաոտ կտցարը դիմացից
Tringa totanus2.jpg| Կարմրաոտ կտցարը թռչելիս
Tringa totanus1.jpg
Tringa totanus totanus MHNT.ZOO.2010.11.118.6.jpg |Museum specimen 


## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիները:Կարմրավոտ կտցար 

Կատեգորիա:Մորակտցարներ
Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Յակիտորի

**Յակիտորի**, այս ուտեստը պատկանում է ճապոնական խոհանոցին և պատրաստվում է հավի մսի կտորներից, որոնք անց են կացվում բամբուկե փոքրիկ շշերի մեջ և խորովվում ածուխի վրա։ Յակիտորին մատուցվում է առանձին, կամ երբեմն աղի,կիտրոնի հյութի,սոյայի սոուսի հետ։Միսը համեմվում է սոուսով և խորովվում, պատրաստ լինելու ժամանակ հյուրասիրվում նույն սոուսով։ Յակիտորիի հետ կարելի է բանջարեղեն խորովել։
Այս եղանակով կարելի է պատրաստեկ խոզի միս, կովի միս, ձուկ կամ այլ ծովամթերքներ։ Սովորաբար դրանց անվանում են կուսիյակիներ։ Չնայած որ հարևան երկրներում ինչպես նաև Ճապոնիայի տարբեր նահանգներում ու քաղաքներում դրանց նույնպես անվանում են յակիտորի։
Յակիտորին շատ սիրված ուտեստ է Ճապոնիայում։ Մարդիկ աշխատանքից վերադառնալու ժամանակ շատ հաճախ են գնում յակիտորի և գարեջուր։ Բացի այդ յակիտորին հաճախ առաջարկում են այնպիսի վայրերում որտեղ մարդիկ կարող են ինչ որ բան խմել՝ հատկապես գարեջուր։

Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Անտեդոն

**Անտեդոն** (), չճյուղավորված ծովային լիլիաների(*[[Comatulida]]*) կարգի ամենատիպիկ ներկայացուցիչ, որը նկարագրվում է նրանով, որ այդ կարգի բոլոր առանձնյակները միայն զարգացման վաղ շրջաններում ունեն ցողունիկ(պենտակրինուսի շրջանում)։

## Նկարագրություն
Մետամորֆոզից հետո, որի ընթացում տեղի է ունենում ցողունիկի ներծծում, անտեդոնը տեղաշարժվում է ցիրրերի(մարմնի սեռական հատվածի ելուններ) միջոցով, ինչպես նաև կարող է բարձրանալ ջրի մակերևույթ՝ ակտիվորեն շարժելով ձեռքերը։ Ցեղի ներկայացուցիչները հանդիպում են գրունտային ծանծաղուտներում(մինչև 200մ)՝ Ատլանտյան և Խաղաղ օվկիանոսներում։

## Տեսակներ
* *[[Antedon arabica]]* AH Clark, 1937
* *[[Antedon bifida]]* Pennant, 1777
* *[[Antedon duebenii]]* Böhlsche, 1866
* *[[Antedon hupferi]]* Hartlaub, 1890
* *[[Antedon impinnata]]* Carpenter, 1888
* *[[Antedon incommoda]]* Bell, 1888
* *[[Antedon iris]]* AH Clark, 1912
* *[[Antedon longicirra]]* AH Clark, 1912
* *[[Antedon loveni]]* Bell, 1882
* *[[Antedon mediterranea]]* Lamarck, 1816
* *[[Antedon nuttingi]]* AH Clark, 1936
* *[[Antedon parviflora]]* AH Clark, 1912
* *[[Antedon petasus]]* Düben և Koren, 1846
* *[[Antedon serrata]]* AH Clark, 1908

## Պատկերասրահ

Antedon bifida 01.jpg|*[[Antedon bifida]]*.
Antedon mediterranea (Lamarck, 1816).jpg|*[[Antedon mediterranea]]*
Antedon petasus 6989.jpg|*[[Antedon petasus]]*
Antedon pinnata - Royal Ontario Museum - DSC09994.JPG|բրածո*[[Antedon pinnata]]*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Won J. H., Rho B. J. (2001). Taxonomy of the family Antedonidae (Echinodermata, Crinoidea, Comatulida) in Korea. Korean Journal of Biological Sciences, vol. 5, p.&nbsp;299-302.

## Արտաքին հղումներ
* Անտեդոն// Բրոկգաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան 1890-1907 թվականներ
* Անտեդոններ
* Animal Diversity Web : Antedon
* Catalogue of Life : Antedon

Կատեգորիա:Ծովային լիլիաներ