Չո Լա Աուն

**Չո Լա Աուն** (U Kyaw Hla Aung, ), իրավաբան, ակտիվիստ, ռոհինջա ժողովրդի առաջնորդ, մարդու իրավունքների պաշտպան։ «Ավրորայի» մրցանակակիր (2018)։

Չո Լա Աունը տարիներ շարունակ պայքարել է քաղաքացիությունից զրկված ռոհինջա ժողովրդի մարդու հիմնարար իրավունքների համար։ Նա աջակցել է Մյանմայի կառավարության կողմից հետապնդվող հարյուր հազարավոր մուսուլման փախստականներին, կրթությունից զրկված երեխաներին, բազմիցս ազատազրկվել է իր գործունեության համար։ 

## Կենսագրություն
1960 թվականից Չժո Լա Աունը սկսել է աշխատել որպես սղագրող Սիտուեի պետական դատարանում: Այդ ժամանակ ռոհինջաների ներկայացուցիչները բարձր պաշտոններ են զբաղեցրել կառավարությունում, բանակում և ոստիկանությունում: Սակայն, 1970-ական թվականներին Մյանմայի իշխանությունները, որոնք աջակցել են երկրում լայնորեն տարածված բուդդիզմին, սկսել են խտրական քաղաքականություն իրականացնել իսլամ դավանող ռոհինջաների նկատմամբ՝ զրկելով նրանց պաշտոնի բարձրացումից, քաղաքացիությունից և  որպես արդյունք, կրթական, բժշկական օգնության, տեղաշարժի ազատության և այլ իրավունքներից: 1978 թվականին Ու Նե Վինի կառավարությունն իրականացրել է 200,000 ռոհինջաների Բանգլադեշ արտաքսելու «Նագամին» ռազմական գործողությունը: 1982 թվականին Մյանման ընդունել է քաղաքացիության մասին նոր օրենք, որը ռոհինջաներին զրկել է քաղաքացիությունից:

1982 թվականին Չժո Լա Աունը որոշել է ստանալ փաստաբանի կարգավիճակ՝ դատարանում իր ժողովրդին պաշտպանելու համար և ավարտել է ուսումը գերազանցությամբ։ 1986 թվականին Չժո Լա Աունը պաշտպանել է մուսուլման ֆերմերներին, որոնց հողերը որոշել էին բռնագրավել օրենքի ընդունումից հետո։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, իշխանությունները ցանկացել են բռնագրավել գյուղատնտեսական հողերը համալսարանական շենքերի կառուցման համար։ Որպես փաստաբան, նա կազմել և ներկայացրել է վերաքննիչ բողոք՝ բողոքելով հողերի բռնագրավման անօրինականության դեմ։ Դրան ի պատասխան՝ նրան ձերբակալել և դատապարտել են երկու տարվա ազատազրկման։ Ըստ Չժո Լա Աունի հուշերի, իրեն պահել են խոնավ և մութ խցում, իսկ սնունդը բաղկացած է եղել փտած խաշած բանջարեղենից։ Երկու տարվա ընթացքում Չո Լա Աունը մասնակցել է մոտ 100 դատական նիստերի, որտեղ ինքն իրեն է պաշտպանել։ Չժո Լա Աունը, ի վերջո, ազատ է արձակվել 1988 թվականին։

1989 թվականին ընկերների և գործընկերների աջակցությամբ հիմնադրել է Մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ժողովրդավարական կուսակցությունը, որը պայքարել է ռոհինջաների հավասար իրավունքների համար։ Նրա քաղաքական պայքարը դժգոհություն է առաջացրել իշխանական շրջանակներում և նրան նորից  ձերբակալել են։ 1990 թվականի ապրիլին, մեկ վկայի ցուցմունքի հիման վրա, մեկ ժամ տևած դատավարությունից հետո, Չժո Լա Աունը դատապարտվել է 14 տարվա ազատազրկման։ Չորս տարի խցում անցկացնելուց հետո բանտային իշխանությունները թույլ են տվել Չժո Լա Աունին պատժի մնացած մասը կրել բանտային հիվանդանոցի առանձին սենյակում՝ 14 այլ քաղբանտարկյալների հետ միասին։ Ազատ է արձակվել 1997 թվականին։

2012 թվականին Ռաքհայն նահանգում բռնկվել են հակամուսուլմանական անկարգություններ և Չժո Լա Աունի տունն ու գրադարանը ոչնչացվել են առական-բուդդիստների կողմից։ Նա ձերբակալվել և կալանավորվել է երկու ամսով։ Մեկ տարի անց չորրորդ անգամ է ձերբակալվել և պահվել 15 ամիս, մինչև այդ  ժամանակվա նախագահ Թեյն Սեյնի կողմից նրան համաներում շնորհելը։ Ընդհանուր առմամբ 1986-2014 թվականներին բանտում անցկացրել է ավելի քան 12 տարի։ Այդ պատճառով չի կարողացել մասնակցել իր սեփական դստեր հուղարկավորությանը։

2010-ական թվականներին Սիտուեի մուսուլմանները ենթարկվել են իրենց իրավունքների խիստ սահմանափակումների: Նրանցից շատերը բնակվել են ներքին տեղահանված անձանց համար նախատեսված ճամբարներում և շատերը փախել են երկրից: Չնայած կառավարության կողմից ռոհինջաների նկատմամբ ակտիվ հալածանքներին, Չժո Լա Աունը շարունակում է աշխատել ռոհինջաների կրթության հասանելիությունը բարելավելու ուղղությամբ։

2018 թվականին Չժո Լա Աունը դարձել է «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր՝ «Հումանիզմի  զարթոնք» անվանակարգում: Իր գործունեության համար ստացել է  100,000 դոլար և հնարավորություն է ստացել ընտրել երեք կազմակերպություններ, որոնք կարող էին իրենց աշխատանքի կազմակերպման համար լրացուցիչ 1 միլիոն դոլար ստանալ: Չժո Լա Աունը ընտրել է «Բժիշկներ առանց սահմանների» բրիտանական բաժանմունքը, MERCY Malaysia-ին և Միջազգային կաթոլիկ միգրացիոն հանձնաժողովին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ավրորա մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փոքրամասնության իրավունքների ակտիվիստներ