Եգիպտացորենի խոշոր աղացած ալյուր

**Եգիպտացորենի խոշոր աղացած [[ալյուր]]**, պատրաստվում է չորացրած եգիպտացորենն աղալով։ Այն լայնորեն օգտագործվող հիմնական սննդամթերք է և աղացվում է տարբեր խտություններով՝ խոշոր, միջին և մանր, սակայն այն այնքան նուրբ չէ, որքան կարող է լինել ցորենի ալյուրը։ Մեքսիկայում և Լուիզիանայում, շատ նուրբ աղացած ալյուրը կոչվում է եգիպտացորենի ալյուր։ Երբ եգիպտացորենի մանր ալյուրը պատրաստվում է այնպիսի եգիպտացորենից, որը թրջվել է ալկալային լուծույթում, օրինակ՝ կրաջրում (այս գործընթացը կոչվում է նիքստամալացում), այն անվանվում է մասա հարինա (կամ մասա ալյուր), և օգտագործվում է արեպաս, տամալես, և տորտիլլաս պատրաստելու համար։ Եփված եգիպտացորենի ալյուրը Իտալիայում կոչվում է պոլենտա և այն նաև Ռումինիայում համարվում է ավանդական ուտեստ ու հացի փոխարինիչ։

## Տեսակներ
Կան եգիպտացորենի տարբեր տեսակներ։

* *Կապույտ եգիպտացորենի ալյուրը բաց կապույտ կամ մանուշակագույն գույնի է: Այն աղացվում է ամբողջական կապույտ եգիպտացորենից և ունի քաղցր համ:*Եգիպտացորենի ալյուրը բաղկացած է չորացրած եգիպտացորենի հատիկներից, որոնք մանրացված են մինչև նուրբ կամ միջին կառուցվածքի ստանալը։
* Պողպատե աղացած դեղին եգիպտացորենի ալյուրը, որը հիմնականում տարածված է Միացյալ Նահանգներում, գրեթե ամբողջությամբ հեռացրել է եգիպտացորենի հատիկի կեղևը և սաղմը: Այն կմնա թարմ մոտ մեկ տարի, եթե պահվի հերմետիկ տարայի մեջ՝ զով, չոր տեղում։
* Քարե աղացած եգիպտացորենի ալյուրը պահպանում է կեղևի և սաղմի մի մասը՝ բաղադրատոմսերին հաղորդելով մի փոքր ավելի շատ համ և սննդարար հատկություններ։ Այն ավելի շուտ փչացող է, բայց ավելի երկար կպահպանվի սառնարանում պահելու դեպքում։ Այնուամենայնիվ, այն նույնպես կարող է պահպանվել մի քանի ամիս, եթե պահվի համեմատաբար զով տեղում։
* *Սպիտակ եգիպտացորենի ալյուրը* (mielie-meal), որը պատրաստվում է սպիտակ եգիպտացորենից, ավելի տարածված է Աֆրիկայի որոշ շրջաններում։ Այն նաև հայտնի է ԱՄՆ-ի հարավային նահանգներում եգիպտացորենի հաց պատրաստելու համար։

## Օգտագործումն աշխարհամասերում
### Աֆրիկա
[մինի|250x250փքս|Հարավային Աֆրիկայի նշիմա եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստված շիլա (գերեւի աջ անկյունում), մատուցվում է երեք տեսակի [հավելումների հետ։]]

* Տուվո մասարա - Հյուսիսային Նիգերիա
* Եգիպտացորենի ալյուր - Հարավային Աֆրիկա
* *Նոմադի* - Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետություն
* Նշիմա կամ բվալի- Զամբիա
* *Նշիմա* - Մալավի
* *Օշիֆիմա* կամ *օշիմբոբո* - Նամիբիա
* Սաձա - Զիմբաբվե
* *Ուգալի* - Մեծ Լճեր (*սիմա* և *պոշո* Ուգանդայում)
* Բաղադրատոմսեր, որոնք կարող են օգտագործել եգիպտացորենի ալյուրը որպես լրացուցիչ բաղադրիչ, են օրինակ՝ ֆուֆուն Կենտրոնական և Արևմտյան Աֆրիկայում։
* *Սոր* - Սոմալիա
* Եգիպտացորենի ալյուրը հաճախ նաև օգտագործվում է որպես լրացուցիչ բաղադրիչ *ինջերա* կամ *լահոհ* պատրաստման ընթացքում․ դրանք բարակ հացեր են, որոնք ավանդաբար ուտում են Աֆրիկայի եղջյուրի երկրներում (Ջիբութի, Էրիթրեա, Եթովպիա և Սոմալի) ինչպես նաև հարևան Եմենում։
* *Poudine maïs* - Մավրիկիոս
* *Sosso maïs* - Ռեյունյոն

### Կարիբյան տարածաշրջան
* Եգիպտացորենի շիլա՝ Ճամայկայում նախաճաշին մատուցվող հայտնի ուտեստ։
* Քու-Քու - Բարբադոսի ազգային ուտեստի՝ «քու-քուի և թռչող ձկան» բաղադրիչներից մեկը։
* *Ֆունչե* - Սովորական նախաճաշ Պուերտո Ռիկոյում․ պատրաստվում է կոկոսի կաթի, կաթի, խնձորի, կարագի, քրքում, վանիլայի, կոճապղպեղի, շաքարի կամ մեղրի հետ, ապա ձևավորված մատուցվում է կակաչի և դարչինի վրանով։ Կարող է լինել նաև աղի տարբերակ՝ ֆունչե, պատրաստված եգիպտացորենի ալյուրից, կոկոսի կաթից, հավի արգանակից, սոֆրիտոյից և այլ բաղադրիչներից։ Սրանք սովորաբար մատուցվում են ձկան հետ։
* *Ֆունչի, որը հայտնի է նաև որպես ֆունգի կամ ֆունգիի* - եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստվող շիլա է, որը եփվում և սառեցվում է մինչև պինդ պուդինգի նման զանգված ստանալը։ Երբեմն ուտվում է աղի ձկան կամ պղպեղի հետ։ Այն օգտագործվում է Կյուրասաո, Սենթ Մարտին կղզիներում և կազմում է **[[Անտիգուա և Բարբուդա]]**-ի ազգային ուտեստի մի մասը։
* Մայի մուլեն- Հաիթիի եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստվող ուտեստ, որը հաճախ եփվում է ձկի կամ սպիտակուկի (սպինաչի) հետ։ Կարող է ուտվել նաև ավոկադոյի հետ։

### Արևելյան Ասիա
* Շանսի և Շանցի նահանգներում եգիպտացորենի շիլան, որը հայտնի է որպես 糝糝飯 (Jin Չինարեն:  կամ ) շատ ավելի տարածված է, քան հնդկաձավարի շիլան, քանի որ տեղական արտադրությունը այս երկու ալյուրների մեջ տարբերություն ունի։ Թեև երբեմն պատրաստվում է նաև հնդկաձավարի շիլա, այն սովորաբար մատուցվում է եգիպտացորենի շիլայի վերին շերտով։ Ջի-լու մանդարինում եգիպտացորենի շիլան կոչվում է 棒子面粥 *bangzimianzhou*։
* Վոթոու - Հարդարաձև կաղնահացի տեսակ, որը ձևով նման է թռչնի բույնին, և ըստ դրա էլ ստացել է իր անունը։ Այն սովորաբար ուտում են Հյուսիսային Չինաստանում և կարող է պարունակել չորացրած ժուժուբ (jujube) և այլ համեմունքներ։

### Եվրոպա
* *Արապաշ* կամ հարապաշ - Ալբանիայի ավանդական ուտեստ, որը նման է ռումինական ոճին, բայց հաճախ պատրաստվում է համակցված՝ ոչխարի ներքին օրգաններով և/կամ այծի պանիրով։
* *Ֆարինա դի գրանտուրկո* - Իտալիայում պատրաստվող եգիպտացորենի ալյուր (նույնը չէ ինչ սովորական ֆարինան, որը պատրաստվում է գարուց)։
* *Ղոմի* (), մճադի (), *չվիշտարի -* Վրաստանի ավանդական եգիպտացորենի ուտեստներ (զ*ոմին* նման է պոլենտային, *մճադի* - եգիպտացորենի հաց,  *չվիշտարի*- պանիրով եգիպտացորենի հաց)։ Տարբեր տեղական լեզուներով այս ուտեստները տարբեր անվանումներով են հայտնի և տարածված են նաև Կովկասյան այլ խոհանոցներում։
* Indian Meal կամ Yellowmeal - Իռլանդիայում օգտագործվող եգիպտացորենի ալյուրի տեսակ։
* Կաչամակ (качамак) - Բուլղարիայում, Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Սերբիայում պատրաստվող եգիպտացորենի ալյուրից շիլա կամ պինդ կլոր խառնուրդ։
* Մալաի - Ռումինիա (եգիպտացորենի ալյուր, որն օգտագործվում է ավանդական ուտեստ **[[մամալիգա]]** պատրաստելու համար)։
* *Պոլենտա* - Հարավային Եվրոպայում, հատկապես Հյուսիսային Իտալիայում պատրաստվող եգիպտացորենի ալյուրից շիլա կամ խիտ ուտեստ։
* Բանուշ - Ուկրաինա (ուտեստ, պատրաստված եգիպտացորենի ալյուրից՝ ավելացված **շմետանա** (թթվասեր), որի վրա դրվում է խոզի կաշի, սունկ կամ **բրինդզա** և այլ բաղադրիչներ։ Ուտեստը շատ տարածված է Ուկրաինայի արևմտյան **Կարպատյան** տարածաշրջանում)։
* Քույմաք - Թուրքիա, հատկապես հյուսիսային շրջաններում, Սև ծովի շրջանում պատրաստվող ուտեստներ, որոնցում հաճախ օգտագործվում է եգիպտացորենի ալյուր։

### Հյուսիսային Ամերիկա
[մինի|Եգիպտացորենի [փքաբլիթ՝ Dunkin' Donuts-ից։]]
[աջից|մինի|Մինգուս Միլիի ներսում գտնվող ջարդիչ քառակուսիները, [Հյուսիսային Կարոլինա|Հյուսիսային Կարոլինայի Գրեյթ Սմոկի լեռներում։ Եգիպտացորենը դրվում է որմնափոսի մեջ (գերևի աջ անկյուն), որը դանդաղորեն այն հասցնում է ջարդիչ քառակուսի (կենտրոն)։ Ջարդիչ քառակուսին մանրացնում է եգիպտացորենը մինչև ալյուր և լցնում այն վրան (վերևի ձախ անկյուն)։ Ջարդիչները պտտվում են ցեմենտով աշխատող ջրամբարային տուրբինով։]]

* Մասա կամ *մասա հարինա* - Նիքսթամալիզացված եգիպտացորեն, որը օգտագործվում է տամալես և տորտիլյա պատրաստելու համար Կենտրոնական Ամերիկայում, Մեքսիկայում և Հարավային Ամերիկայում։
* Որպես խմոր՝ տապակված ուտեստների համար, օրինակ՝ քոռն դոգ պատրաստելիս։
* Պատրաստվում է հացի տեսքով, ինչպես՝ եգիպտացորենային փքաբլիթներ, եգիպտացորենի հաց, հուշփափիներ, ջոնիքեյքս կամ սփունբրեդ։
* Որպես պաշար տապակված կամ թխված ուտեստների համար, օրինակ՝ տապակած ձուկ,տապակած ոստրեներ, կամ տապակած գորտի ազդրեր։
* Որպես նախաճաշի հացահատիկային մթերքի բաղադրիչ։
* Ոլոռի ալյուրով բեկոն, որը պատված է եգիպտացորենի ալյուրով, ԱՄՆ-ում խոսակցական լեզվով հայտնի որպես «կանադական բեկոն»։
* Որպես եգիպտացորենի հատիկավոր շիլա։
* Որպես շիլա, օրինակ՝ եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստված խիտ շիլա, որը հաճախ հետո կտրատում և խորովում են։
* Հայտնի է որպես «սամպ»․ գաղութային ժամանակներում այն օգտագործվում էր որպես շիլայի տեսակ։

### Հարավային Ամերիկա
* Ֆուբա - Բրազիլիա։
* *Մասարեպա-* Սառեցրած և եփված եգիպտացորենը մանրացված ալյուրի տեսքով, որը օգտագործվում է Կոլումբիայում և Վենեսուելայում՝ ինչպես **արեպա,** **ալմոհաբանաս** և **եմբանադաներ** պատրաստելու համար։
* *[[Պոլենտա (ուտեստ)|Պոլենտա]]* - Հասարակական ուտեստ՝ շատ երկրների, այդ թվում՝ Արգենտինա, Բրազիլիա, Պարագվայ և Ուրուգվայի մեջ։
* Կարու պապա (եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստված շիլա) - Սուրինամում հիմնական ուտեստ, որը մատուցվում է որպես նախաճաշ կամ քաղցր ուտեստ՝ վանիլայի և/կամ բալասանի էության, դարչինի և կոճապղպեղի հետ։

### Հարավային Ասիա
* *Մաքի դի ռոթի -* Փանջաբի ավանդական հաց, որը հաճախ ուտում են սագի հետ Հյուսիսային Հնդկաստանի Փանջաբ նահանգում և Հյուսիսարևելյան Պակիստանում։

Հյուսիսային Հնդկաստանի և Պակիստանի որոշ շրջաններում մանրացված եգիպտացորենի ալյուրը օգտագործվում է հաստ հաց պատրաստելու համար, որը կարող է ուտվել տարբեր տեսակի կարի ուտեստների հետ կամ պատված մաքրված կարագով ուտվել կաթնային յոգուրտի կամ լասիի հետ, որը յոգուրտի վրա հիմնված ըմպելիք է։

### Հարավարևելյան Ասիա
[մինի|Բուգաս մաիս - Վիսայան սպիտակ եգիպտացորենի կոպիտ մանրացումից պատրաստված, [Ֆիլիպիններ|Ֆիլիպիններում սովորական ավանդական խոզապուխտի փոխարինող և երկրորդական հիմնական հացահատիկային սնունդ։]]

* *Բուգաս մաիս -* չորացրած և կոպիտ մանրացված Վիսայան սպիտակ եգիպտացորեն, որը օգտագործվում է գոլորշով եփված սպիտակ խոզապուխտի փոխարեն, քանի որ ունի թեթև մրգանման համ, նման հացահատիկի։ Այն հայտնի է որպես *բուգաս մաիս* (Cebuano լեզվով՝ «մշակված եգիպտացորենի հատիկներ»)։ Այն լայնորեն համարվում է աղքատիկ սնունդ իր համեմատաբար ցածր արժեքի պատճառով։ Բուգաս մաիսը դիտվում է որպես երկրորդական հիմնական սնունդ Ֆիլիպիններում սպիտակ ալյուրից հետո։ Այն հիմնական սնունդ է մոտ 20% ֆիլիպինցիների համար, հատկապես Վիսայաս և Մինդանաոն գյուղատնտեսական շրջաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալյուր