open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օրտայի թանգարան

thumb|right|220 px|Ներքին հարդարանքի մի մասը
**Օրտայի թանգարան** (, ), թանգարան Բելգիայի մայրաքաղաք Բրյուսելում, որի ցուցադրությունը նվիրված է ճարտարապետ Վիկտոր Օրտայի կյանքին ու ստեղծագործությանը։ Թանգարանը գտնվում է նույն շենքում, որը մի ժամանակ եղել է Օրտայի բնակության ու ստեղծագործելու վայրը։ 2000 թվականին թանգարանը Օրտայի նախագծով կառուցված երեք առանձնատների հետ ներառվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

## Պատմություն
Շենքը կառուցվել է ըստ Օրտայի նախագծի և նրա պատվերով 1898-1901 թվականներին։ Անգամ շինարարության ավարտից հետո Օրտան շարունակել է փոփոխել տան տեսքը, 1906 թվականին տան մոտ այգի է ավելացվել։ Ապահարզանից հետո Օրտան վարձակալել է շինությունը, սակայն ի վերջո դառել է դրա սեփականատերն ու տան մշտական բնակիչը և որոշ փոփոխություններ է արել դրա ներքին հարդարման մեջ։ Օրտան մեծացրել է ստուդիան, բաց տեռաս ու ձմեռային այգի է ավելացրել։ Տան դիմացի տարածությունը փոփոխվել է 1911 թվականին Օրտայի կողմից ավտոտնակի կառուցումից հետ։ Տունը վաճառվել է Հենրի Պինտեին 1919 թվականին, իսկ 1926 թվականին շինության երկու մասերն առանձնացվել են իրարից։ Սուրբ Ժիլի կոմունան ձեռք է բերել տան բնակելի հատվածը 1961 թվականին՝ այնտեղ Օրտային նվիրված թանգարան կառուցելու նպատակով։ 1967 թվականին տունը վերանորոգվել է Ժան Դելիի ղեկավարությամբ, որից հետո շինության կառուցվածքը մեծապես սկսել է համապատասխանել թանգարանային նշանակությանը։ 1969 թվականին թանգարանը բացվել է հանրության համար։ 1970-ական և 1980-ական թվականներին ևս անց են կացվել վերանորոգման աշխատանքներ։

## Նկարագրություն
Թանգարանի ներսում գտնվում է մշտական ցուցադրություն, որը ներառում է մոդեռն ոճի կահույքի հավաքածու, արվեստի գործիքներ ու առարկաներ, որոնք օգտագործել են Օրտան ու իր ժամանակակիցները, այդ թվում` Օրտայի կյանքի հետ կապված փաստաթղթեր։ Թանգարանը կազմակերպում է Օրտայի և նրա արվեստի հետ կապված թեմատիկ ցուցահանդեսներ։

Թանգարանն ունի միջին չափեր և Օրտայի կողմից օգտագործվել է որպես յուրօրինակ «լաբորատորիա», որտեղ նա ուսումնասիրել է շինարարության տարբեր մեթոդներ` օգտագործելով լավագույն տեխնոլոգիաներ, որոնք հասանելի էին այդ ժամանակ։ Շինության ընդհանուր լայնությունը 12.5 մետր է, այդ թվում` 6.7 մետրը կազմում է բնակելի հատվածը, իսկ 5.8 մետրը՝ ստուդիան։ Տունն ունի երեք հարկ, դրա կտուրը թեքություն ունի երկու կողմերից։ Տան բակը քարապատ է և զարդարված է մետաղական բազրիքներով։ Շինությունը հայտնի է իր ապակե առաստաղով, որը տեղակայված է անմիջապես գլխավոր աստիճանավանդակի վերևում։

## Տես նաև
* Բելգիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Voormalige woning en atelier van Victor Horta. Hortamuseum Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed, van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Կատեգորիա:1901 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1969 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1970 հիմնադրումներ Բելգիայում
Կատեգորիա:1970 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բրյուսելի թանգարաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բելգիայում
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Մաուրից Էշերի թանգարան

**Մաուրից Էշերի թանգարան** (, որը բառացի թարգմանած նշանակում է «Էշերը ցուցադրման պալատում»), նիդերլանդացի նշանավոր նկարիչ, գրաֆիկական հանրահայտ աշխատանքների հեղինակ Մաուրից Էշերի կյանքի և ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային օջախ Նիդերլանդներում՝ Հաագա քաղաքում։ Գտնվում է 18-րդ դարում կառուցված Լանգե Վորհաուտ պալատում (*Lange Voorhout Paleis*), որն ավելի քան երեսուն տարի մայր թագուհի Էմմայի համար ծառայել է որպես ձմեռային բնակարան ու նստավայր։ Թանգարանը բացվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Նրա հավաքածուում ներառված են նկարչի առավել հայտնի գրաֆիկական աշխատանքները։

Առաջին հարկում ներկայացված են նրա վաղ շրջանի գործերը, վիմագրության (լիտոգրաֆիայի) բնագավառում կատարած փորձերը, երկրաչափական սյուժեներով առաջին աշխատանքները։  Երկրորդ հարկում ցուցադրված են նկարչի առավել հսայտնի ստեղծագործությունները, դրանց համար նրա արած ճեպանկարները, էսքիզները։ Այստեղ նաև փաստավավերագրական կինոնկար է ցուցադրվում արվեստագետի կյանքի ու գործունեության մասին։ Երրորդ հարկը ծառայում է զվարճանքի և ուսումնական նպատակների։ Այստեղ կազմակերպվում են խաղեր, անցկացվում թեստային մրցույթներ Մաուրից Էշերի և այլ արվեստագետների կյանքի ու ստեղծագործության մասին։ Թանգարանի այցելուների հատուկ ուշադրությանն են արժանանում էլեկտրական յուրօրինակ ջահերը, որոնք Մաուրից Էշերի ստեղծագործությունների մոտիվներով պատրաստել է ռոտերդամցի նկարիչ
Հանս վան Բենտեմը։

2015 թվականին զանգվածային որոշ լրատվամիջոցներում հրապարակումներ եղան, որ թանգարանում ցուցադրված աշխատանքներից շատերը ոչ թե բնօրինակներ են, այլ կրկնօրինակումներ, որոնք իրականացվել են սկանավորման եղանակով և հենց այնպիսի թղթի վրա, ինչպիսին սովորաբար գործածել է վարպետը։

## Պատկերասրահ

Den Haag Inside the Escher Museum (4200157409).jpg|
Image:Escher_Museum_interior_12.jpg|
Image:Escher_Museum_interior_3.jpg|
Image:Escher_Museum_interior_13.jpg|
Image:Escher_Museum_interior_2.jpg|
Image:Paleis_Lange_Voorhout_(55).JPG|
Image:Escher_Museum_interior_7.jpg|
Image:Escher_Museum_interior_9.jpg|


## Տես նաև
* Մաուրից Կոռնելիս Էշեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ Նիդերլանդներում
Կատեգորիա:2002 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Հաագայի թանգարաններ
Բնական գիտությունների հավաքածուների ասոցիացիա

**Բնական գիտությունների հավաքածուների ասոցացիա** (NatSCA) Միացյալ թագավորության կողմից հիմնադրված անդամակցության կազմակերպություն (No.1098156), ղեկավարվում է անդամակցության կամավորների կողմից։ Ասոցիացիայի առաքելությունն է խթանել և աջակցել բնական գիտությունների հավաքածուները, ինստիտուտները, որոնք ղեկավարումեն դրնց և այնտեղ աշխատում են մարդիկ, որպեսզի բարելավեն հավաքածուների խնամքը, ընկալումը, ընդունումը և վայելքը բոլորի համար։ Մասնագիտացված համացանցը խթանում է գաղափարների ու հետազոտություների փոխանակում, զարգացնում է տեխնիկական և էթիկական ստանդարտները, և բարձրացնում է հանրային ուրվագծի պահպանումն ու բնական գիտությունների հավաքածուների ու օբյեկտների պաշտպանումը։

Կազմակերպությունը նկարագրում է իր կենտրոնացումը որպես՝

* Համայնք՝ բաց, բարեկամական և մատչելի համացանցի զարգացում տեղեկատվության, փորձառության ու հմտությունների տարածման համար։
* Աջակցություն՝ բնական գիտությունների հավաքածուներում մասնագիտական զարգացման մատչելիություն։
* Չափանիշներ՝ բնական գիտությունների հավաքածուներում խնամքի ու օգտագործման լավ որակի գործունեության նույնացում և խթանում։
* Խթանող հավաքածուներ՝ բնական գիտության հավաքածուներում գիտական ու մշակութային արժեքների ճանաչման աճ։
* Պաշտպանություն՝ հավաքածուների անտեսման մարտահրավերներ և դրանց համապատասխան ռեսուրսների խնամքի և երկարատև օգտագործման ազդեցություն։

## Պատմություն
Բնական գիտությունների հավաքածուների ասոցիացիան հիմնադրվել է 2003 թվականի ապրիլ ամսից Բնական գիտությունների պահպանման խմբի և Կենսաբանական բաժնի տնօրինության խմբի միավորման արդյունքում, 2003 թվականի ապրիլի 7-ին Մանչեսթրի թանգարանում համդիպման ժամանակ։ Կազմակերպությունն ունի Ընկալման հուշագիր Երկրաբանական թանգարանի վարիչի խմբի և Բնական պատմական հավաքածուների պահպանման հասարակության վերաբերյալ։

2020 թվականի մայիսի 14-ին Իսլա Գլանդսթոնը ( Բրիստոլի քաղաքային թանգարան և պատկերասրահ) ընտրվել է տնօրեն՝ փոխարինելով Պաոլո Վիսկարդիին (Իռլանդիայի Ազգային թանգարան, Բնական Պատմություն), ով տնօրեն էր երկու անգամ 2014 թվականի հունիսից ի վեր։

## Հովանավորներ
2013 թվականին Ալիս Ռոբերտսը, Լայն Ստյուարտը և Բեն Գարրոդը հայտարավեցին որպես բարեգործական հովանավորներ։

## Հրատարակումներ
Բնական գիտությունների ազգային ասոցիացիան տարեկան հրատարակում է գիտական ամսագիր՝«Բնական գիտությունների ազգային ասոցիացիա», ինչպես նաև «Նշումներ» և «Մեկնաբանություններ» վերնագրերով ոչ պարբերաբար թերթեր և բլոգ։ Նախորդ հրատարակումները ներառում են «Բնական գիտությունների ազգային ասոցիացիայի նորություններ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.natsca.org

Կատեգորիա:Բարեգործություններ Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Թանգարաններ Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ
Բուրդելի թանգարան

**Բուրդելի թանգարան** (ֆրանսերեն՝ **Musée Bourdelle**), 19-20-րդ դարերի ֆրանսիացի նշանավոր քանդակագործ Էմիլ Անտուան Բուրդելի (1861&ndash;1929) ստեղծագործությունների ցուցադրմանը ծառայող թանգարան, որը գտնվում է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի 15-րդ շրջանում, հենց իր՝ Բուրդելի անունը կրող փողոցի վրա և զբաղեցնում է նրա հին արվեստանոցն ու կից այգին, որի տարածքը անվանի արվեստագետի մահվանից հետո տասն անգամ ընդարձակվել է։ Թանգարանի մշտական ցուցադրության ցուցասրահների մուտքն անվճար  է։

## Պատմություն
Կյանքի վերջին տարիներին Բուրդելը, որ Օգյուստ Ռոդենի աշակերտն է եղել, իր ուսուցչի պես երազել է սեփական թանգարան ունենալու մասին։ Անվանի արվեստագետի երազանքը հնարավոր է դարձել իրականացնել փարիզյան հանրահայտ *La Samaritain* հանրախանութի սեփականատիրոջ Էռնեստ Կոնյակի ժառանգորդ Գաբրիել Կոնյակի առատաձեռն օժանդակության և քանդակագործի կնոջ՝ Կլեոպատրա Բուրդել-Սևաստոսի ու դստեր՝ Ռոդիա Դյուֆե-Բուրդելի գործադրած համառ ջանքերի շնորհիվ։ Գաբրիել Կոնյակն անհատույց տրամադրել է տարածքը գնելու համար պահանջվող գումարը, նպաստել թանգարանի ստռեղծմանը, որով կանխվել է Բուրդելի թողած գեղարվեստական ծանրակշիռ ժառանգության ցիրուցան լինելը։ Անվանի քանդակագործի մահից քսան տարի անց բացվել է նրա թանգարանը, որտեղ ներկայացված է նշանավոր արվեստագետի ստեղծած գիպսե, բրոնզե, մարմարե քանդակների բավականին ընդգրկուն հավաքածու։

Թանգարանում պահվում են նաև քանդակագործի արխիվը, Ռոդենի, Մոնտիչելլիի, Պևի դը Շավանի, Էնգրի, Դելակրուայի և մի շարք այլ անվանի արվեստագետների աշխատանքներ, որոնք Բուրդելը ձեռք է բերել իր ողջ կյանքի ընթացքում։

## Պատկերասրահ

Le jardin du --musée Bourdelle-- à Paris.JPG|Թանգարանի շենքը
Musee-Bourdelle-1.jpg|Թանգարանի բակի քանդակներից
Cléopatre Sévastos par Bourdelle 1905-1908 Montauban (France).jpg|Կլեոպատրա Սևաստոս
Sculpture du jardin sur rue du Musée Bourdelle à Paris.JPG|Թանգարանի բակի քանդակներից
Salle des plâtres du musée Bourdelle à Paris.JPG|Ցուցասրահներից մեկը
Le Monument à Mickiewicz - l'Epopée Polonaise au musée Bourdelle à Paris.JPG|Քանդակ՝ լեհ բանաստեղծ Ադամ Միցկևիչի ստեղծագործության մոտիվներով
Héracklès archer bronze de Antoine Bourdelle Musée Bourdelle à Paris.JPG|Նետաձիգ Հերակլեսը
Ingres par Antoine Bourdelle.jpg|Էնգրի դիմաքանդակը


## Տես նաև
Էմիլ Անտուան Բուրդել

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Hélène Rochette, *Maisons d'écrivains et d'artistes. Paris et ses alentours*, 40-43, Parigramme, Paris, 2004 
* Dossier de l'Art  de janvier/.
* *Bourdelle* par Ionel Jianou et Michel Dufet Édition Arted 1970.
* *Ma vie avec Bourdelle* par Cléopâtre Bourdelle-Sevastos, Paris-Musées et Éditions des Cendres, 2005 .

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը
* Paris Musées official website 
* Pariserve description (French)
*Frommers description

Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1949 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Թոմաս (Լանքասթերի 2-րդ կոմս)

**Թոմաս, Լանքասթերի 2-րդ կոմս** (. ), անգլիացի ազնվական։ Պլանտագենետների հարստության անդամ, եղել է իր առաջին զարմիկի՝ Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ի դեմ դուրս եկած բարոնների առաջնորդներից մեկը։

## Կյանք
Թոմասը Էդմունդ Կուզիկի և Բլանշե Արտուայի ավագ որդին է։ Էդմունդը Անգլիայի թագավոր Հենրի III-ի որդին է։

Նրա ամուսնությունը Ալիս դը Լասիի հետ անհաջող էր։ Նրանք միասին երեխա չունեցան, չնայած Թոմասը արտամուսնական կապերից ունեցավ երկու որդի՝ Ջոն և Թոմաս անուններով։ 1317 թվականին Ալիսը զրկվեց իր հորական Կանֆորդից և Դորսեթից Սուրեի կոմս Ջոն Վարենի ասպետ Ռիչարդ դը Մարտինի կողմից։ Այս միջադեպը բերեց բախման Սուրեի և Լանկեստերի միջև, և Լանկեստերը նվաճեց Սուրեի երկու ամրոց։ Դրանից հետո միջամտեց Էդուարդ թագավորը և երկու կոմսերը հաշտվեցին։

Թոմասը շարունակում էր պահել երկու հզոր կոմսություններ Լինքոլնը և Սելիսբերին։ Սա նախատեսված էր նրա ամուսնության պայմանագրով։ Իր աներոջ մահից հետո կոմսություններն անցնում էին նրան և ոչ նրա կնոջը։

Դառնալով չափահաս, նա դարձավ Լանկշիրի շերիֆ, սակայն մյուս տասը տարին անցկացրեց Էդուարդի I-ի հետ Շոլտանդիայի մարտերում՝ թողնելով ներքին գործերը իր օգնականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:14-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անգլիացիներ
Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն
Օգաստուս Փիթ Ռիվերս

**Հենրի Օգաստուս Լեյն Ֆոքս Փիթ Ռիվերս** (, ), անգլիական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, ազգագրագետ և հնագետ, բարոնական տոհմի ներկայացուցիչ։ Հնագիտության մեջ շերտագրության մեթոդի հիմնադիրն է, հնագիտության` որպես գիտության հիմնադիր հայրերից մեկը։ Օքսֆորդի համալսարանին կից իր անվան թանգարանի հիմնադիրն է։

## Ավանդը հնագիտության մեջ
Փիթ Ռիվերսի հետաքրքրվածությունը հնագիտության և ազգագրության հանդեպ ի հայտ է եկել 1850-ական թվականներին։ Գիտնականի նրա կարիերան սկսվել է ծովային ճանապարհորդությունների ժամանակ և ընթացել է սպայի կարիերային զուգահեռ։ Հինգ տարվա ընթացքում նա ընտրվել է Լոնդոնի ազգագրության համայնքի անդամ (1861), Լոնդոնի հնահավաքների միության անդամ (1864) և Լոնդոնի մարդաբանների միության անդամ (1865)։ Հիմնական պեղումներն անց է կացրել 1880-ական և 1890-ական թվականներին, Անգլիայի և Ուելսի տարածքում։ Ձգտել է այդ տարածքների մասին հրապարակել հանգամանալից զեկույցներ՝ բազմաթիվ պատկերազարդումներով։

1880 թվականի Փիթ Ռիվերսի կողմից ժառանգված կալվածքում հայտնաբերվել է հռոմեական և սաքսոնյան ժամանակաշրջանի հնագիտական հարուստ նյութ։ Պեղումներն անց է կացվել ավելի քան տասնյոթ սեզոն՝ սկսվելով 1880-ականների կեսերից և ավարտվելով գիտնականի մահով։ Նրա մոտեցումը մեթոդական էր այդ ժամանակվա չափանիշներով և իրավամբ համարվում է Մեր Բրիտանիայում հնագիտական սիստեմավորման առաջին գիտական մոտեցումը։

Գիտնականի մեթոդաբանական նորարարություններից մեկն այն է, որ բացառապես բոլոր գտածոները (այլ ոչ թե միայն բացառիկ գեղեցիկներն ու յուրահատուկները) պետք է հավաքվեն և կատալոգավորվեն։ Փիթ Ռիվերսի հրապարակումների շնորհիվ անցյալում է մնացել բրիտանական հնագիտության մեթոդը, որը սահմանափակվում էր գանձերի որոնումներով։

## Զենքի հավաքածու
Թոշակի անցնելուց հետո Փիթ Ռիվերսն ամբողջ աշխարհից հնագիտական հավաքածու էր հավաքել, որում հաշվվում էին տասնյակ հազարավոր զինատեսակներ և այլ ցուցանմուշներ։ Փիթ Ռիվերսը համակրում էր Չարլզ Դարվինի և Հերբերտ Սփենսերի հեղափոխական հայացքներին։ Այդ պատճառով եղած գտածոները նա խմբավորել է ըստ տեսակների և դասավորել է դրանք ժամանակագրական հաջորդականության։ Այդ ժամանակ ցուցահանդեսի հանդեպ նման մոտեցումը նորարարական էր։ Փիթ Ռիվերսի ազգագրական հավաքածուն հիմք է դարձել Օքսֆորդի Փիթ Ռիվերսի թանգարանի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bowden, Mark (1984) *General Pitt Rivers: The father of scientific archaeology*. Salisbury and South Wiltshire Museum. ISBN 0-947535-00-4.
* Bowden, Mark (1991) *Pitt Rivers: The life and archaeological work of Lieutenant-General Augustus Henry Lane Fox Pitt Rivers*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-40077-5

Կատեգորիա:Բրիտանացի հավաքորդներ
Կատեգորիա:Ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Էսկասու համաձայնագիր

**Տեղեկատվության մատչելիության, հասարակության մասնակցության և բնապահպանական հարցերում արդարադատության մասին Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տարածքային համաձայնագիր**, որն ավելի հայտնի է որպես **Էսկասու համաձայնագիր** (), միջազգային պայմանագիր, որն ստորագրել են Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան 24 պետություններ՝ շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիության, շրջակա միջավայրի վերաբերյալ որոշումների կայացման գործընթացում հասարակության մասնակցության, շրջակա միջավայրի արդարադատության և ներկա ու ապագա սերունդների առողջ և կայուն միջավայրի իրավունքների վերաբերյալ։ Համաձայնագրին մասնակցել են Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի 33 երկրներ։ 24 ստորագրող երկրներից այն վավերացվել է տասներկու կողմից՝ Անտիգուա և Բարբուդա, Արգենտինա, Բոլիվիա, Էկվադոր, Գայանա, Մեքսիկա, Նիկարագուա, Պանամա, Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ, Սենթ Քիթս և Նևիս, Սենթ Լյուսիա և Ուրուգվայ։

Համաձայնագիրը ծնունդ է առել ՄԱԿ-ի Կայուն զարգացման վերաբերյալ 2012 թվականի խորհրդաժողովում և միակ պարտադիր պայմանագիրն է, որն ընդունվել է համաժողովի արդյունքում։ Այն կազմվել է 2015 թվականից 2018 թվականն ընկած ժամանակահատվածում և ընդունվել է 2018 թվականի մարտի 4-ին Էսկասու քաղաքում, Կոստա Ռիկա։ Համաձայնագիրը ստորագրվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և ստորագրության համար բաց է մնացել մինչև 2020 թվականի սեպտեմբերի 26-ը։ Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու համար պահանջվել էր տասնմեկ վավերացում, որը ձեռք է բերվել 2021 թվականի հունվարի 22-ին՝ Մեքսիկայի և Արգենտինայի միանալով։ Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի 2021 թվականի ապրիլի 22-ին։

Էսկասու համաձայնագիրը Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում առաջին միջազգային պայմանագիրն է, որը վերաբերում է շրջակա միջավայրին, և աշխարհում առաջինն է, որը ներառում է դրույթներ բնապահպանական պաշտպանների վերաբերյալ։ Համաձայնագիրը ամրապնդում է կապերը մարդու իրավունքների և շրջակա միջավայրի պահպանության միջև՝ անդամ պետություններին շրջակա միջավայրի պաշտպանների իրավունքների պահանջներ դնելով։ Այն նպատակ ունի ապահովել շրջակա միջավայրի վերաբերյալ տեղեկատվության, բնապահպանական որոշումների կայացման, ինչպես նաև բնապահպանական հիմնախնդիրների վերաբերյալ իրավական պաշտպանության և օգտագործման համար հասարակության լիարժեք մատուցումը։ Այն նաև ճանաչում է ներկա և ապագա սերունդների առողջ միջավայրի և կայուն զարգացման իրավունքը։

## Անդամներ և ստորագրողներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 շրջակա միջավայրում
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Շրջակա միջավայր
Գինու թանգարան (Էհնեն)

**Գինու թանգարան** (), գտնվում է Լյուքսեմբուրգի Էհնեն քաղաքում` Մոզել գետի մոտ։ Թանգարանում ցուցադրվում է գինու պատրաստման արվեստը, գինեգործների ավանդական գործիքների ցուցանմուշներ և շշալցման սարքեր, ինչպես նաև` հին փաստաթղթեր և լուսանկարներ։ Տարածքը ձեռք է բերվել պետության կողմից 1974 թվականին և բացվել է որպես թանգարան 1978 թվականին։ Զբաղեցնում է նախկին գինեգործի տուն` հնություններով և կահավորանքով։

## Թանգարան
Մոտ լինելով գետի ափին` 18-րդ դարի տունը պատկանել է Վելենշտեյնից հարուստ ընտանիքի։ Շինությունը իր մեջ ներառում էր նաև տակառագործարան, որտեղ ցուցադրվել է տակառի պատրաստման գործընթացը, գինու ընդարձակ ճնշման սարքը, դարբնոց և Էհնենի կշռման և չափման նախկին գրասենյակը։ Թանգարանի ցուցանմուշները ներկայացնում են գինի պատրաստելու գործընթացը` խաղող աճեցնելուց մինչև գինու շշալցումը։ Ցուցադրվող շատ իրեր թանգարանում նվիրաբերվել են տեղի գինեվաճառների կողմից։ Այնտեղ կար նաև խաղողի փոքր այգի` խաղողի բոլոր տեղական տեսակներով։ Քանի որ այս խաղողը աճում է պետական հողում, դրանից ստացված գինին մատուցվում է պաշտոնական արարողությունների ժամանակ, ինչպես օրինակ` դեսպանատան ճաշի ժամանակ։

Թանգարանը բացվել է ապրիլից մինչև հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում և ամենամյա Ռիեսլինգ բաց գինու փառատոնների անցկացման հիմնական վայրերից մեկն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Լյուքսեմբուրգում
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գինու թանգարաններ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի թանգարաններ
Դիսկո. շաբաթօրյա գիշերների տասնամյակ

***Դիսկո. շաբաթօրյա գիշերների տասնամյակ*** (), ցուցահանդեսային խոշոր միջոցառում, որը կազմակերպել է ԱՄՆ-ի Վաշինգտոն նահանգի Սիեթլ քաղաքում գործող փոփ մշակույթի թանգարանը (*Museum of Pop Culture*) իր նախաձեռնած *Experience Music Project* նախագծի շրջանակներում։ Դա առաջին խոշոր գեղարվեստական, ցուցահանդեսային միջոցառումն էր, որ նպատակաուղղված էր դիսկոյի՝ 20-րդ դարի 70-ական թվականներին ծնունդ առած ու լայն տարածում գտած պարային երաժշտության այդ ժանրի բարդ ու հարուստ աշխարհի հետազոտմանը։ Լույսի ու ձայնի բաբախյունների համակցումով շոուն հետևել է դիսկոյի պատմությանը՝ Նյու Յորքի ակումբային մշակույթում նրա ծնունդ առնելու ժամանակներից մինչև «*Շաբաթօրյա գիշերների տենդի*» (*Saturday Night Fever*) հրաշագեղ օրերը, դրանց հաջորդած բացասական արձագանքները, բացահայտել դիսկոյի՝ մեռնելուց հետո նույնիսկ շարունակվող, «անդրշիրիմյան» ազդեցությունը։

Շոուի ընթացքում ներկայացվել են դիսկո բիթերի հայտնագործող Էռլ Յանգի հարվածային սարքավորումը, *Chic* երաժշտախմբի կիթառահար Նիլ Ռոջերսի օիգտագործած կիթառը, որ պատրաստված էր օրգանական ապակուց, շաբաթօրյա տենդագին գիշերների հռչակավոր ճերմակ կոստյումներից մեկը, Էնդի Ուորհոլի հեղինակած լուսանկարների ընտրանին, *Disco Step-by-Step* հեռուստաշոուի տեսահոլովակներ, արտեֆակտներ լեգենդար գիշերակումբներից՝  նյույորքյան *The Loft*-ից մինչև *Paradise Garage*: Արտիստները ներկայացրել են Դոննա Սամերին (*Donna Summer*), Գրեյս Ջոնսին (*Grace Jones*), Bee Gees-ին, Սիլվեստր Ջեյմսին (*Sylvester James*), *A Taste of Honey* երաժշտախմբին և դիսկոյի հանրահայտ այլ կատարողների։ Ցուցահանդեսն օգնել է բազմաթիվ մարդկանց՝ փոխելու, ճշգրտելու իրենց կարծիքը երաժշտական մի ժանրի մասին, որը ժամանակին ոչ ճիշտ է ընկալվել։
 
2004 թվականին ցուցահանդեսը կանգառ է կատարել Միչիգան նահանգի Դիրբորն քաղաքում՝ Հենրի Ֆորդի թանգարանում, 2005-ին՝ Նյու Յորքի հանրային գրադարանի կատարողական արվեստների բաժնում։ Դրանից որոշ ժամանակ անց ցուցահանդեսը փակվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Experience Music Project (EMP)

Henry Ford Museum Disco Exhibit

New York Public Library Disco Exhibit

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ
Կատեգորիա:Դիսկո
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կատեգորիա:Երաժշտության պատմություն
ՄԱԿ-ում անգլերենի օր

**ՄԱԿ-ում անգլերենի օր** (), միջազգային տոն, նշվում է ամեն տարի՝ ապրիլի 23-ին։ Տոնը սահմանվել է 2010 թվականին Միավորված ազգերի կազմակերպության Հանրային տեղեկատվության վարչության կողմից «բազմալեզվությունը և մշակութային բազմազանությունը տոնելու, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի բոլոր վեց պաշտոնական լեզուների իրավահավասար օգտագործմանը նպաստելու համար»։

Ապրիլի 23-ն ընտրվել է որպես «Ուիլյամ Շեքսպիրի ծննդյան և մահվան ավանդաբար նշվող ամսաթիվ»։ Անգլերենին զուգահեռ ՄԱԿ-ի մյուս հինգ պաշտոնական լեզուների պատվին ևս միջազգային տոներ են սահմանվել։

## Տես նաև
* Ռուսաց լեզվի օր
* Մայրենի լեզվի միջազգային օր
* ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* UN English Language Day Պաշտոնական կայք
* UN marks English Day as part of celebration of its six official languages

Կատեգորիա:Անգլերեն
Կատեգորիա:Ապրիլի տոներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքներ

[մինի|280px|[ՌԴ զինված ուժեր|ՌԴ ԶՈւ ռազմական օկուպացիան տարբեր տարածաշրջաններում]]

**[[Ռուսաստան]]ի կողմից [[օկուպացված տարածքներ]]**, այն տարածքների հավաքական անվանումն է, որոնք Վրաստանի և Ուկրաինայի կառավարությունների, ինչպես նաև միջազգային հանրության կողմից սահմանվել են որպես օկուպացված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։ «Ռուսաստանի օկուպացրած տարածքներ» եզրույթը կարող է վերաբերել Աբխազիային, Հարավային Օսեթիային, Ղրիմին և Դոնբասին։

Ռուս-վրացական պատերազմից հետո, 2008 թվականի օգոստոսի 26-ին, Ռուսաստանի այն ժամանակվա նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հրամանագրեր ստորագրեց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը որպես ինքնիշխան պետություններ ճանաչելու մասին։ Ռուսաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց մասամբ ճանաչված այս պետությունների հետ և երկուսում էլ զորամիավորումներ տեղակայեց։ Ռուսական անվտանգության ուժերը տեղակայվեցին Վրաստանի հետ սահմանազատման գծերի երկայնքով։

2008 թվականի օգոստոսի 28-ին, Վրաստանի խորհրդարանը միաձայն բանաձև ընդունեց, որով Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան պաշտոնապես հայտարարեց Ռուսաստանի կողմից բռնազավթված տարածքներ, իսկ այնտեղ տեղակայված ստորաբաժանումներին համարեց օկուպացիոն ուժեր։ Ըստ ունդունված օինագծի, մուտքը Աբխազիա կամ Օսեթիա ոչ Վրաստանի տարածքից համարվում է պետական սահմանի խախտում։ Մուտքը դեպի Աբխազիա պիտի իրականացվեր միայն Զուգդիդի շրջանից, իսկ Օսեթիա՝ Գորիի շրջանից։

2010 թվականի ապրիլին Վրաստանի խորհրդարանի արտաքին գործերի հանձնաժողովը դիմեց 31 երկրների օրենսդիր մարմիններին՝ հայցելով Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան հայտարարել Ռուսաստանի կողմից բռնազավթված տարածքներ և ճանաչել, որ Ռուսաստանի կողմից այդ շրջաններից խաղաղ բնակիչների զանգվածային տեղահանումը հավասարազոր էր էթնիկ զտումների։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը Վրաստանին դիմեց օրինագիծը հանելու հայցով

2014 թվականի Ռուսաստանի ռազմական միջամտությունից հետո Ուկրաինայում բռնկվեց քաղաքական ճգնաժամ, որը հանգեցրեց ուկրաինական վերահսկողության տակ գտնվող Ղրիմի թերակղզու, Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի որոշ հատվածների կորստի։ Իրավիճակը Ղրիմի թերակղզում առավել բարդացավ, երբ 2014 թվականի մարտին այն բռնակցվեց Ռուսաստանին՝ ներկայումս հանդես գալով որպես դաշնային սուբյեկտ։ Ուկրաինական կողմը շարունակում է պնդել, որ Ղրիմն իր տարածքի բաղկացուցիչ մասն է։ Ուկրաինայի դիրքորոշումը սատարում են բազմաթիվ երկրների կառավարություններ։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան նույնիսկ ընդունեց 68/262 բանաձևը։ Այնուամենայնիվ, ՄԱԿ-ի անդամ որոշ երկրներ Ղրիմը ճանաչում են որպես Ռուսաստանի Դաշնության մաս, ինչպես նաև ճանաչում են 2014 թվականին անցկացված Ղրիմի կարգավիճակի հանրաքվեի արդյունքները։

## Տես նաև
* Արցախյան հակամարտություն
* Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի միջազգային ճանաչում
* Դոնբասի պատերազմ
* Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ
* Ռուս-վրացական պատերազմ
* Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
* Ղրիմի բռնակցումը Ռուսաստանի Դաշնությանը
* Ուկրաինա-Եվրոպական միություն հարաբերություններ
* Ուկրաինա-ՆԱՏՕ հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1990-ականների հակամարտություններ
Կատեգորիա:2000-ականների հակամարտություններ
Կատեգորիա:2010-ականների հակամարտություններ
Կատեգորիա:2020-ականների հակամարտություններ
Կատեգորիա:Անջատողականությունը Վրաստանում
Կատեգորիա:Եվրոպայի վիճելի տարածքներ
Կատեգորիա:Հետխորհրդային հակամարտություններ
Ռոդադերոյի ծովային ակվարիում և թանգարան

**Ռոդադերոյի ծովային ակվարիում և թանգարան** (), պետական ակվարիում և ծովային թանգարան, որը տեղակայված է Ինկա Ինկա ծոցում, Ռոդադերո ափին, Սանտա–Մարթայում, Կոլումբիայում։ Այն բացվել է 1965 թվականին, Կապիտան Ֆրանսիսկո Օսպինա Նավիայի կողմից։ Ակվարիումը Կոլումբիայի թանգարանների ազգային ցանցի և ԱԿՈՊԱԶՈԱ-յի մասն է. վերջինս Կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների համաշխարհային միության կոլումբիական ճյուղն է։ Թանգարան կարելի է հասնել մոտորանավակով։ Ակվարիումը ունի 13 ավազան, որոնք ուղիղ կապ ունեն Կարիբյան ծովի հետ, և 15 ապեկեպատ ակվարիում, որոնք պարունակում են շուրջ 805 կենդանիներ, այդ թվում` շնաձկներ, ծովային կրիաներ, դելֆիններ, ծովառյուծներ, խեցգետնանմաններ, ձկներ և ծովային թռչուններ, որոնցից 98%-ը բնիկ են տարածքում։

Ակվարիումում նաև թանգարանի հատված կա, որը ցուցադրում է մասնատված մարդկանց և ծովային առարկաներ, ինչպես նաև` ցուցահանդես, որը ներկայացնում է Տայրոնայի նախակոլումբիական մշակույթը և կապը ծովի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* . By Oliver Bernal Gómez. (2007)
* . By Oliver Bernal Gómez. (2007)

Կատեգորիա:Կոլումբիայի թանգարաններ
Սանտինո Ֆոնտանա

**Սանտինո Ֆոնտանա** (, ), ամերիկացի դերասան, երգիչ, «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր։ Առավել հայտնի է «Խելագար նախկին ընկերուհի» հեռուստասերիալում (2015-2016) կատարած Գրեգ Սերանոյի դերով, ինչպես նաև «Սառցե սիրտը» մուլտֆիլմի արքայազն Հանսի հնչյունավորմամբ (2013)։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կենսագրություն
Ֆոնտանան ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Սթոքտոն քաղաքում։ Նա կիսով չափ իտալացի է, կիսով չափ էլ՝ պորտուգալացի և իսպանացի։ 2000 թվականին Ֆոնտանան ավարտել է Վաշինգտոն նահանգի Ռիչլենդ քաղաքում գտնվող Ռիչլենդի միջնակարգ դպրոցը։ 2004 թվականին Մինեսոտայի համալսարանի/Գաթրիի թատրոնի դերասանական ֆակուլտետում ստացել է գեղարվեստի բակալավրի դիպլոմ։

### Կարիերա
2005 թվականին Ֆոնտանան դարձել է «Կատարյալ հարմոնիա» երաժշտական կատակերգության համահեղինակը և առաջին անգամ խաղացել է Ֆիլիպ Ֆելոուս V-ի դերը։ 2006 թվականին «Ֆանտաստիկները» օֆֆ-բրոդվեյական վերածնված մյուզիքլում խաղացել է Մեթի դերը։ Բրոդվեյում Ֆոնտանան առաջնաելույթ է ունեցել «Բիլի Էլիոթ» բեմադրությունում, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի հոկտեմբերի 1-ից մինչև 2009 թվականի հուլիսի 4-ը։ 2010 թվականին որպես պիեսում երկորդա պլանի լավագույն դերասան «Բրայթոն Բիչի հիշողությունները»-ում աշխատանքի համար ստացել է «Դրամա Դեսկ» մրցանակը։ 2013 թվականին Ռոջերսի և Համերսթայնի «Մոխրոտիկ» բրոդվեյական բեմադրությունում խաղացել է արքայազն Թեֆորի դերը։ Այս դերի համար նա ստացել է «Թոնի» մրցանակի անվանակարգ (մյուզիքլում լավագույն տղամարդկային դեր)։

2013 թվականին հնչյունավորել է «Սառցե սիրտը» Դիսնեյի մուլտֆիլմի արքայազն Հանսին։

2015 թվականին Ֆոնտանան դարձել է առաջին հրավիրված դերասանը, որը մեկ տարում երեք անգամ ելույթ է ունեցել Մորմոնի աղոթատան երգչախմբի հետ։ 2015 թվականին «Խելագար նախկին ընկերուհի» երաժշտական կատակերգությունում ստացել է կանոնավոր դերերից մեկը (գլխավոր դերում՝ Ռեյչել Բլում)։

## Անձնական կյանք
2011 թվականին Ֆոնտանան սկսել է հանդիպել դերասանուհի Ջեսիկա Հերշբերգի հետ։ Նրանք նշանադրվել են 2014 թվականի սեպտեմբերին և ամուսնացել 2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ 2019 թվականի սեպտեմբերին զույգն ունեցել է դուստր։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Մոնմուտի թանգարան

**Մոնմուտի թանգարան** (), թանգարան Ուելսի հարավ-արևելքում գտնվող Մոնմուտշիր շրջանի Մոնմուտ բնակավայրում։ Ունի ծովակալ Հորացիո Նելսոնի հետ կապված արտեֆակտների հավաքածու։ Թանգարանը գտնվում է շուկայի շենքում՝ քաղաքի կենտրոնում՝ Մոնոու գետից և Մոնմուտ ամրոցից ոչ հեռու։

## Պատմություն
Նելսոնի հավաքածուն ներկայացվել է Մոնմուտին Լեդի Ջորջինա Լլանգատոկին (Georgina Llangattock), տեղական հողատեր և քաղաքի բարերար Ջոն Ռոլսին, առաջին բարոն Լլանգատոկին և Չարլզ Ռոլսի մորը, որը հավաքել է Նելսոնի հուշամատյանների հավաքածուն 19-րդ և 20-րդ դարի սկզբին։ Հավաքածու են մտել Նելսոնի սպայական սուրը և Տրաֆալգարի ժամանակ հանձնված ֆրանսիական և իսպանական նավատորմիղների թրերը, Նելսոնի, նրա կնոջ և Լեդի Համիլթոնի միջև նամակագրությունը, տարբեր առարկաներ, որոնք կապված են Նելսոնի հաղթանակի, ռազմածովային ուժերում նրա ծառայության և նրա՝ Համիլթոնների հետ Մոնմուտ, Կիմին և Հարավային Ուելս կատարած այցի հետ։ Ներկայացված են նաև արծաթե հուշադրամներ, փորագրություններ, գեղանկարներ, ապակյա իրեր, խեցեղեն և Տրաֆալգարի ճակատամարտի մոդելներ։ Նրա այցի հետ կապված իրերի թվում է սեղանը, որի շուրջ նա ճաշել է։

Հավաքածուի մեջ են մտնում նաև Նելսոնի հետ կապված մի քանի պատճեններ, այդ թվում՝ իբրև թե նրան պատկանող ապակե աչքը, չնայած նա կորցրել էր տեսողությունը, ոչ թե աչքը։ Թանգարանում կան նաև առարկաներ, որոնք վերաբերում են Մոնմուտի պատմությանն ու հնագիտությանը, նաև արխիվ, որը վերաբերվում է Չարլս Ռոլսին և նրա ընտանիքին։ Հավաքածուի կարևորագույն իրերից է 16-րդ դարի իսկական մոնմուտական գլխարկը։

Թանգարանը բացվել է 1924 թվականին Գլենդովեր (*Glendower*) փողոցում գտնվող գիմնազիայում, որը նվիրաբերել էր Լլանգատոկների ընտանիքը՝ 1891 թվականին Ջոն Մաքլին Ռոլսի չափահասությունը նշելու համար։ Թանգարանը ներկայիս գտնվելու վայր է տեղափոխվել 1969 թվականին, այն բանից հետո, երբ փակ շուկան լիովին վերանորոգվել է և վերանախագծվել։ Փակ շուկայի շենքի ողջ կենտրոնական մասը ոչնչացվել էր 1963 թվականի հրդեհից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1924 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1924 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Հին արվեստի ազգային պատկերասրահ

thumb|Ռաֆայել Սանտիի «Ֆորնարինա»-ն

**Հին արվեստի ազգային պատկերասրահ** (*Galleria Nazionale d'Arte Antica*), գեղարվեստական պատկերասրահ Հռոմում, որը զբաղեցնում է երկու պատմական շինություն՝ Պալացցո Բարբերինին, Պալացցո Կորսինին։

## Պատմություն
Պալացցիո Կորսինին 15-րդ դարի շինություն է, որը վերակառուցվել է 250 տարի անց՝ ուշ բարոկկո ոճով։ Պալացցիո Բարբերինին բարոկկո ոճով շինություն է, որտեղ գտնվում է Հին արվեստի ազգային պատկերասրահը։ 1623 թվականին Ուրբանոս VIII-ը իտալացի ճարտարապետ Կառլո Մադերնային պատվիրել է առանձնատան շինարարությունը։ Պալացցիո Բարբերիի շինարարությունը սկսվել է 1625 թվականին՝ Մադերնոյի ղեկավարությամբ, որի մահից հետո ավարտվել է 1633 թվականին ճարտարապետ Լորենցո Բերնինիի կողմից։

1949 թվականին Իտալիայի կառավարությունը ձեռք է բերել Պալացցիո Բարբերինին՝ Հին արվեստի ազգային պատկերասրահի համար, որը ստեղծվել էր մի քանի իտալացիների նվիրատվությունների արդյունքում։

## Ցուցահանդեսային ֆոնդ
Պատկերասրահում ներկայացված են Կարավաջոյի («Նարցիս», «Հուդիթ և Հողոփեռնես»),  Հանս Հոլբայն Կրտսերի, Ռաֆայել Սանտի («Ֆորնարինա»), Նիկոլա Պուսենի,  Տինտորետտոի, Տիցիանի, Գվիդո Ռենիի, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի, Բարտոլոմե Էստեբան Մուրիլյոյի, Լորենցո Բերնինիի ինքնադիմանկարը՝ «Դավիթը», Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի «Տիրամայրը նորածնի հետ», Էլ Գրեկոյի «Հովիվների երկրպագություն», «Քրիստոսի մկրտությունը» և այլ նկարիչների կտավներ, նաև կահույք, մայոլիկա և ճենապակի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1895 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Հռոմի պատկերասրահներ
Մարաքեշի թանգարան

**Մարաքեշի թանգարանը** պատմական պալատ և թանգարան է, որը տեղակայված է Մարոկկոյի Մարաքեշ քաղաքում։ Թանգարանի հավաքաուն ներառում է Մարոկկոյի պատմական ու ժամանակակից արվեստի տարբեր առարկաներ։

## Պատմություն
Թանգարանը գտնվում է Դար Մնեբի պալատում, որը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին Մեհդի ալ-Մնեբիի կողմից։ Ալ-Մնեբին Մնաբհա ցեղի առաջնորդ էր, և Սուլթան Մուլայ Աբդելազիզի օրոք 1900-1908 թվականներին Բա Ահմադին փոխարինեում էր՝ որպես սուլթանի սիրելի վեզիր։ Ալ-Մնեբին նաև ուներ այլ ապարանքներ, ինչպիսին էր Մենեբհի Պալատը ֆեսում։ Մարաքեշի նրա պալատը ավելի ուշ զավթվեց Թհամի Էլ Գլաուի փաշայի ընտանիքի կողմից, ով Ֆրանսիական կանոնի համաձայն Հարավային Մարոկկոյում բռնակալ ղեկավար էր, մինչդեռ Մնեբհին գտնվում էր երկրից դուրս և Լոնդոնում ծառայում էր որպես դեսպան։ Այն բանից հետո, երբ 1956 թվականին Մարոկկոն վերանվաճեց իր անկախությունը, այն պետականացվեց, և 1965 թվականին դարձավ աղջիկների դպրոց։ Անուշադրության մատնվելու ժամանակաշրջանից հետո, պալատը խնամքով վերանորոգվեց Օմար Բենյելուն հիմնադրամի կողմից և 1997 թվականին դարձավ թանգարան։

## Ճարտարապետությունը
Պալատը 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի Մարոկկոյան ճարտարապետության վառ օրինակ է, այդ ժամանակաշրջանի ամենահարուստ խավի կողմից կառուցված թանգարաններից մեկը։ Պալատը բաղկացած է ընդարձակ կենտրոնական բակից, որը նախկինում  բաց պարտեզ էր՝ գեղեցիկ ծառերով, բայց այսօր այն ամբողջապես արահետներով ու տանիքներով պատված է։ Բակը գտնվում է մի քանի շատրվանների կենտրոնում, և շրջապատված է պատկերասրահներով ու շատրվաններով, որոնք զարդարված են գունագեղ խճանկարային հախճասալիկներով և ներկված ու փորագրված են մայրի ծառի փայտով։ Այսօր բակը նաև կենտրոնական հատվածում ունի հսկա ջահ, որը պատրաստված է արաբական մոտիվներով և երկրաչափական ձևով կտրատված գեղեցիկ պղնձակտորներով։ Տարբեր տեսակի սենյակներ  կան բակում, ընդ որում կան փայտով և սվաղածեփ շատ զարդարված սենյակներ։ Պալատը նաև ունի տանիքապատ պավիլիոններ, որտեղից կարելի է տեսնել քաղաքի մնացած հատվածը։ Այն նաև ապահովված է  մեծ պալատներ ունենալու բազմաթիվ հնարավորությունների այնպիսի սարքավորումներով, ինչպիսիք են խոհանոցը և համմամը՝ թուրքական բաղնիքը, որն ավելի ուշ տարբերվում էր իր բնութագրական գմբեթով ու կամարաձև սենյակներով։

## Թանգարանային հավաքածու
Թանգարանում պահվում են Մարոկկոյի տարբեր շրջանների բնակչության տարբեր խավերի ու ավանդական արվեստի առարկաների  բազմազան հավաքածու, ինչպիսիք են զենքերը, գորգերը, հագուստները,  Ֆեսի խեցեգործությունը, Բերբերների զարդերը, հրեական եկեղեցական ծեսերի առարկաներ և այլն։ Թանգարանում նաև անցկացվում են ժամանակակից արվեստի և այլ թեմաներով խոհանոցային ու թուրքական բաղնիքի ցուցահանդեսներ, իսկ երբեմն էլ անցկացվում են այնպիսի մշակութային իրադարձություններ, ինչպիսիք են թատրոններն ու համերգները։

## Տես նաև
* Բահիայի պալատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսլամական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մարաքեշի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Մարոկկոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:Պալատներ
Վիդա

**Վիդա** (), քաղաք Բենինում, տեղակայված է երկրի հարավային մասում, Գվինեական ծոցի եզրին, Ատլանտիկա դեպարտամենտի գլխավոր քաղաքը։ Ծովային նավահանգիստ։ Վիդայի վարչական տարածքը կազմված է 10 շրջաններից, որոնցից 4-ը քաղաքներ են, իսկ 6-ը` գյուղեր։ Դրա տարածքը կազմում է 364 կմ2, բնակչության թիվը` 64 433 մարդ, ըստ 2002 թվականի տվյալների։

Տեղաբնիկների գլխավոր զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, Վիդա քաղաքի մոտ նաև գտնվում է ծխախոտի ֆաբրիկա։ Անցյալում Վիդան եղել է ստրուկների վաճառման գլխավոր կենտրոն, իսկ նավահանգիստը ծառայում էր նրանց տեղափոխման համար։

## Պատմություն
17-րդ դարում քաղաքը անվանվել է Աժուդա և եղել է Սեհե թագավորության մայրաքաղաքը։ 1680 թվականին պորտուգալացիները այստեղ կառուցել են նավահանգիստ և ամրոց, սակայն շուտով թողել են։ 1721 թվականին պորտուգալացիները վերադարձել են և վերակառուցել ամրոցը` տալով դրան Սան Ժուան Բապտիշտա դե Աժդու անվանումը։ 1727 թվականին այն հարձակման է ենթարկվել Դագոմե Դոսու Ագաջա արքայի կողմից, որը գրավել էր նաև Սահե թագավորությունը 1728 թվականին։ 1806-1849 թվականներին ամրոցի զորահրամանատարը եղել է Ֆրանսիսկո Ֆելիկս դի Սոզան, որը Գեզո թագավորի արյունակից եղբայրն էր, թագավորը նրան իրավունք էր տվել զբաղվել ստրկավաճառության մոնոպոլիայով։ 1859 թվականին պորտուգալացիները թողել են Վիդան, և 1861 թվականին Դագոմեյ թագավորն այն փոխանցել է ֆրանսիացի քարոզիչներին, սակայն 1869 թվականին պորտուգալացիները վերադարձրել են իրենց քաղաքը և այնտեղ նահանգապետ են նշանակում։ Հետո քաղաքը միացնում են Սան Տոմե և Պրինսիպի պետությանը։ 1961 թվականին Դոգոմեյը պահանջում է իրեն հանձնել իր քաղաը, և 1975 թվականին Պորտուգալիան պաշտոնապես հրաժարվում է Վիդա քաղաքի վրա ունեցած իր իրավունքներից։

## Տեսարժան վայրեր
thumb|Վիդան
Տեղի տեսարժան վայրերից է Պատմական թանգարանը, հին պորտուգալական ամրոցը, Սրբազան անտառը, Ստրուկների ճանապարհը, որը միացնում է ստրուկների նախկին շուկան նավահանգստին և «Վերադարձ չկա» մոնումենտալ դարպասներին, որը կառուցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕի միջոցով։ Ամեն տարի հունվարի 10-ին Վիդա քաղաքի եզրին անցկացվում է վուդուների մեծ փառատոն։

## Հայտնի տեղաբնիկներ
* Անժելիկ Քիջո` աֆրիկայի ամենահայտնի երգչուհիներից մեկը։
* Էմիլ Զինսու` Դեգոմեի Հանրապետության նախկին նախագահը, ամբողջ աշխարհի 20-րդ դարի մեծ գործիչներից մեկը, որը մահացել է 1999 թվականին։ 
* Պոլ Էմիլ դե Սոուզա` Դագոմեի Հանրապետության նախկին նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Door of No Return

Կատեգորիա:16-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բենինում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Ջոյաշրի Ռոյ

**Ջոյաշրի Ռոյ** (, ), հնդիկ տնտեսագետ, էներգետիկայի և կլիմայի գիտնական։ 2018 թվականին նշանակվել է Ասիական տեխնոլոգիական ինստիտուտի նորաբաց Բանգաբանդու ամբիոնի վարիչ։

## Կյանք
Դոկտորական կոչումն ստացել է Ջադավպուրի համալսարանում։ Եղել է Հնդկաստանի հասարակական գիտությունների խորհրդի գիտաշխատող ու Լոուրենս Բերկլիի ազգային լաբորատորիայի Ֆորդ հիմնադրամի ասպիրանտ։ Ջադավպուրի համալսարանում աշխատել է տնտեսագիտության բաժնում։

2008 թվականի մարտի 15-ին պաշտոնապես բացվել է Կայուն էներգիայի Բանգաբանդու ամբիոնը, որին նախորդել էր հուշագրի ստորագրումը Ասիական տեխնոլոգիական ինստիտուտի և Բանգլադեշի կառավարության արտաքին գործերի նախարարության միջև։

## Աշխատանք
Ռոյը հոլիստիկ մոտեցում է ցուցաբերում կայուն էներգիայի հետազոտությանը, այն կապում քաղաքականություն մշակման հետ ու նաև ընդգծել է կլիմայական ճգնաժամի գլոբալ և բազմոլորտային բնույթը։

2007 թվականի ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի չորրորդ գնահատման զեկույցի համահեղինակ է, որն արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Նույն հանձնաժողովի  2018 թվականի «1.5 ° C գլոբալ տաքացման հատուկ զեկույցի» հեղինակներից մեկն է։

## Հրատարակությունների ընտրանի
* J. Roy: *The rebound effect: some empirical evidence from India.* In: *Energy Policy (journal).* Band 28, Nr. 6–7, 2000, S. 433–438.
* E. Worrell, L. Bernstein, J. Roy, L. Price und J. Harnisch: *Industrial energy efficiency and climate change mitigation.* In: *Energy Efficiency.* Band 2, Nr. 2, 2009, S. 109.
* S. Dasgupta und J. Roy: *Understanding technological progress and input price as drivers of energy demand in manufacturing industries in India.* In: *Energy Policy (journal).* Band 83, 2015, S. 1–13.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Հնդիկներ
V&A Digital Futures

250px|մինի|Ջերեմի Գարդիները ներկայացնում է «Յուրայի ժամանակաշրջանի ծովափը» խորագրով իր ցուցադրությունը ''V&A Digital Futures'' միջոցառման ընթացքում, որ կազմակերպվել էր EVA London 2016 խորհրդաժողովի շրջանակներում:
**V&A ''Digital Futures*** (*'Վիկտորյայի և Ալբերտի թանգարանի առաջարկած թվայնացման գալիք*'), միջոցառումների շարք, որ կազմակերպել է [[Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարան|Վիկտորյայի և Ալբերտի լոնդոնյան թանգարան]]ը (*Victoria and Albert Museum* (V&A) թվայնացման և թվայնացված արվեստի բնագավառում։

Այդ միջոցառումների կազմակերպիչը թանգարանի աշխատակցուհի Իրինի Պապադիմիտրիուն էր, ով այդ գործին ձեռնամուխ է եղել [[2012 թվական]]ից և միջոցառումների մի մասն անց է կացրել հենց իրենց մոտ՝ [[Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարան|Վիկտորյայի և Ալբերտի թանգարան]]ում, մի մասը՝ [[Լոնդոն]]ի այլ վայրերում, մի մասն էլ՝ [[Միացյալ Թագավորություն|Միացյալ Թագավորության]] զանազան վայրերում։ *Digital Futures'' նախագծի որոշ միջոցառումներ անց են կացվել EVA London կազմակերպության ամենամյա խորհրդաժողովների հետ շաղկապված։ Նախագծի շրջանակներում կազմակերպված միջոցառումները լուսաբանվել են զանգվածային լրատվության միջոցներում։

Լոնդոնում գործող Վիկտորյայի և Ալբերտի թանգարանը համակարգչային արվեստի նշանակալի հավաքածու ունի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Digital Futures on the V&A website

Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ
Սերգեյ Շակուրով

**Սերգեյ Կայումի Շակուրով** (    ,   ; ), ռուս դերասան է։ Նա 1967 թվականից հանդես է եկել ավելի քան իննսուն ֆիլմերում։

## Կյանքը և կարիերան
Սերգեյ Կ. Շակուրովը ծնվել է ռուս-թաթարական ընտանիքում, Մոսկվայում ։ 1964 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Շակուրովը սկսեց աշխատել Մալայա Բրոննայայի թատրոնում, իսկ մեկ տարի անց ընդունվեց Խորհրդային բանակի կենտրոնական ակադեմիական թատրոնի թատերախումբ։  1971 թվականից Սերգեյ Շակուրովը աշխատում էր դրամատիկական թատրոնում։

Ֆիլմում Սերգեյ Շակուրովը իր դեբյուտը կատարեց 1966 թ.-ին` նկարահանվելով «*[[Ես զինվոր եմ, մայրիկ]]*» կինոնկարի գլխավոր դերում։

## Ֆիլմագրություն
Սերգեյ Շակուրովը խաղացել է ավելի քան 114 ֆիլմում։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտության ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Նիկա» կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ
Արչեր Հանթինգթոն

**Արչեր Հանթինգթոն** (, ), ամերիկացի ձեռնարկատեր, արվեստի հովանավոր և բարեգործ։

## Կենսագրություն
Արչեր Հանթինգթոնը ծնվել է 1870 թվականի մարտի 10-ին Նյու Յորքում՝ Արաբել Հանթինգթոնի և Քոլիս Հանթինգթոնի ընտանիքում։

Դեռահաս տարիքում Արչերը հիացած էր իսպանական մշակույթով՝ ծնողների հետ Իսպանիայում և Մեքսիկայում ճանապարհորդելիս։ Նա սովորել է իսպաներեն և արաբերեն՝ այս մշակույթն ավելի լավ ճանաչելու համար։ 1904 թվականին հիմնել է Իսպանական հասարակությունը Ամերիկայում ():

Լինելով հարուստ մարդ՝ նա կատարել է մեծ բարեգործական աշխատանքներ։ Եղել է Ամերիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիայի և Ամերիկյան դրամագիտության հասարակության () գլխավոր բարերարը։ 1932 թվականին նա հիմնադրել է *Brookgreen Gardens* քանդակագործական այգին Հարավային Կարոլինայի պահպանության տարածքում։ 1930 թվականին Վիրջինիա նահանգի Նյուպորտ Նյուս քաղաքում հիմնել է Ծովային թանգարան, որն աշխարհի ամենամեծ ծովային թանգարաններից մեկն է։ Մասնակցել է 1937 թվականին ԱՄՆ-ի բանաստեղծների համար *Poets Laureate der Library of Congress* մրցանակի ստեղծմանը։

Տասնամյակներ շարունակ Արչեր Հանթինգթոնը հավաքել է հնագույն մետաղադրամների հավաքածու, որոնց քանակը կազմում է գրեթե 38 հազար ցուցանմուշ և ունի եզակի նմուշներ։ 2012 թվականի փետրվարի 14-ին Sotheby's աճուրդի տունը ներկայացրել է 25-35 մլն դոլարի մասնագետների կողմից գնահատված հավաքածուն։

## Բարեգործություն
1936 թվականին Հանթինգթոնը հիմնել է հիմնադրամ, որը ամենամյա կրթաթոշակ է սահմանել Կոնգրեսի գրադարանում պոեզիայի գծով խորհրդատուի համար, որն այժմ պաշտոնապես համարվում է Կոնգրեսի գրադարանի պոեզիայի բանաստեղծ դափնեկիր։ 2006 թվականին կրթաթոշակը կազմել է տարեկան 40 000 դոլար, ներառյալ 35 000 դոլար աշխատավարձը և 5000 դոլար ճանապարհածախսը։

## Անձնական կյանք
Արչեր Հանթինգթոնն ամուսնացել է երկու անգամ․
* 1895 թվականի օգոստոսի 6-ին ամուսնացել է Հելեն Գեյթսի ()՝ *Isaac Gates*-ի և գրող *Ellen Gates*-ի դստեր հետ։ Հելենը նույնպես գրող էր։ Նրանք երեխաներ չունեին և ամուսնալուծվել են 1918 թվականին։
*1923 թվականի մարտի 10-ին Արչերն ամուսնացել է քանդակագործ Աննա Հյաթի հետ։ Նրանք նույնպես երեխաներ չունեին։

## Մահ
Արչեր Հանթինգթոնը մահացել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, Նյու Յորքի Բրոնքս քաղաքում։ Թաղված է *Woodlawn Cemetery* գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Archer M. Huntington (1870-1955) 
* Archer Milton Huntington Papers 

Կատեգորիա:Բարեգործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Լուչկա Կայֆեժ Բոգատայ

**Լուչկա Կայֆեժ Բոգատայ** (, ), սլովենացի կլիմայագետ, որը մասնագիտացել է գյուղատնտեսական օդերևութաբանության մեջ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
1980 թվականին ավարտել է Լյուբլյանայի համալսարանի բժշկական կենտրոնն ու ստացել դոկտորի կոչում կենսատեխնոլոգիայի ֆակուլտետից, որից հետո հետդոկտորական ուսուցում անցել ԱՄՆ-ում և Շվեդիայում։

## Աշխատանքային փորձ
Լյուբլյանայի համալսարանի հետազոտող և պրոֆեսոր է, կենսատեխնոլոգիայի ֆակուլտետի լիիրավ պրոֆեսոր ու ագրոօդերևութաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1966 թվականից հանդիսանում է կենսատեխնիկական ֆակուլտետի կենսաչափաբանության կենտրոնի ղեկավարը, դասխոսություններ է կարդում նաև մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետում, ինչպես նաև ճարտարապետական ֆակուլտետում։ Եվրոպական օդերևութաբանական ընկերության կրթական հանձնաժողովի անդամ է։ Իր երկրում համարվում է կլիմայի փոփոխության ազդեցության՝ մասնավորապես աճի և գյուղատնտեսական արտադրանքի վրա, ուսումնասիրության առաջամարտիկներից մեկը։ Ժնևում հայտարարվել է կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի (IPCC) անդամ, իսկ 2007 թվականին «Ազդեցություններ, հարմարվողականություն և խոցելիություն» II աշխատանքային խմբի փոխնախագահն էր, որը նախապատրաստել է վերոնշյալ հանձնաժողովի չորրորդ գնահատման զեկույցը։

## Պարգևներ
2008 թվականին Սլովենիայի այն ժամանակվա նախագահ Դանիլո Տյուրկը կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ իր գիտական աշխատանքի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության նվիրվածության համար Լուչկա Բոգատային արժանացրել  է Պատվո շքանշանի։ Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի անդամ էր, որը 2007 թվականին Ալբերտ Գոռի հետ տեխնածին կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ ավելի մեծ գիտելիքներ հավաքելու և տարածելու իրենց ջանքերի համար արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ 2008 թվականին Վերակրուսի համալսարանը Բոգատային գիտական վաստակի համար մեդալ է շնորհել։ Ունի նաև Պրիմորսկայի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում (2011) և 2012 թվականին ընդգրկվել է Եվրոպան ոգեշնչող կանանց խմբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Interview with  Nobel Peace Prize Winner, Lučka Kajfež Bogataj

Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կլիմայագիտություն
Կատեգորիա:Սլովենացիներ
Reminiscence (EP)

***Reminiscence***, հարավկորեական գըրլ բենդ Everglow-ի դեբյուտային կատարումը` Yuehua Entertainment-ի կողմից։ EP-ն թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 3-ին` իր առաջատար *Dun Dun* սինգլի հետ միասին։

## Թրեք լիստ

## Չարթեր

## Ռելիզի պատմություն

## Տես նաև
*List of 2020 albums

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն մինիալբոմներ
Սամարղանդի «Աֆրասիաբ» պատմության թանգարան

**Սամարղանդի «Աֆրասիաբ» պատմության թանգարան** (), թանգարան Սամարղանդում (Ուզբեկստան)` նվիրված Սամարղանդ քաղաքի և նրա շրջակայքի պատմությանը։ Թանգարանի շենքը գտնվում է քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում՝ հնագույն Աֆրասիաբ բնակավայրի մոտ, որն աշխարհի ամենախոշոր հնագիտական հուշարձաններից մեկն է։

## Պատմություն
Թանգարանի շենքը կառուցվել է Սամարղանդի 2500-ամյակի կապակցությամբ, 1970 թվականին՝ Ուզբեկստանի ղեկավարության նախաձեռնությամբ, ճարտարապետ Շմավոն Ազատյանի նախագծով։ Թանգարանը պատմում է Սամարղանդ քաղաքի հիմնադրման և նրա հետագա զարգացման պատմության մասին, ինչպես նաև Աֆրասիաբ բնակավայրի մասին։ Թանգարանում ներկայացված են տարբեր ցուցանմուշներ, ներառյալ Աֆրասիաբում, Սամարղանդում և նրանց շրջակայքում պեղումների ընթացքում հայտնաբերված գտածոներ։ Դրանց թվում կան հնագույն շեղբեր, ոսկորներ, դանակներ և այլ կտրող առարկաներ, նետեր, մետաղադրամներ, կերամիկա, հին ձեռագրեր և գրքեր, արձաններ և առօրյա այլ առարկաներ։ Նշանավոր ցուցանմուշներից է Իխշիդների տոհմին պատկանող Սամարղանդի պալատի եզակի պահպանված որմնանկարները (VII-VIII դդ.): Թանգարանի ցուցանմուշների մի մասը կապված է նախաիսլամական դարաշրջանի հետ, մասամբ կապված է զրադաշտականության տեղական տարբերակի հետ, որը Սոգդիայի հիմնական կրոնն էր իսլամից առաջ։

## Պատկերասրահ

Afrasiab - details from The Ambassadors' Painting.JPG|Աֆրասիաբում հայտնաբերված հնագույն որմնանկարը
Afrasiab - details from The Ambassadors' Painting 3 - great procession.JPG|Աֆրասիաբում հայտնաբերված հնագույն որմնանկարը
Sogdian ossuariy.jpg|Սոգդիայի ոսկրատուն
Afrasiyab museum preislamic object 5 ossuary.JPG|Սոգդիայի ոսկրատուն
Afrasiyab museum preislamic object 7 ossuary with imprints of man's head (Samarkand, V-VII centuries).JPG|Ոսկրատուն
PotteryTimurids.jpg|Թիմուրյան դարաշրջանի ափսե
Afrasiyab museum post islamic period object 96 fragment of carved terracotta with ornament (XI XII centuries).JPG|Զարդանախշերով միջնադարայան ձուլվածք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* advantour.com — Музей «Афрасиаб» - ценнейшие артефакты истории древнего Самарканда
* orexca.com — Музей истории Самарканда «Афрасиаб»

Կատեգորիա:1970 հիմնադրումներ Ուզբեկստանում
Կատեգորիա:1970 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Սամարղանդ