Ռաջենդրա Պրասադ

**Ռաջենդրա Պրասադ** (, ), հնդիկ պետական և քաղաքական գործիչ, Հնդկաստանի անկախության շարժման ակտիվիստ, 1950-1962 թվականների Հնդկաստանի նախագահ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ և կրթություն
Ռաջենդրա Պրասադը ծնվել է 1884 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ժամանակակից Բիհար նահանգի Զերադեիում։ Հայրը եղել է գիտական-բանասեր սանսկրիտ և պարսկերենի ոլորտում։ Ծնողները նրան ամուսնացրել են 12 տարեկան հասակում։

18 տարեկանում ընդունվել Կալկաթայի համալսարան, իսկ 1915 թվականին գերազանցությամբ դարձել է իրավունքի մագիստրոս։ Որպես դասավանդող աշխատել է տարբեր ուսումնական հաստատություններում։ Տնտեսության աստիճանի ստանալուց հետո Langat Singh քոլեջում համարվել է անգլերենի պրոֆեսոր, իսկ 1909 թվականից՝ Կալկաթայի քաղաքային քոլեջում տնտեսության պրոֆեսոր։ Կրթությունն ավարտել է Ալահաբադի համալսարանում իրավունքի ոլորտում դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո։

Բհագալպուրում որոշ ժամանակ զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ։ 1916 թվականին ծառայության և անցել Բիհարի և Օրիսի գավառի բարձր դատարանում։

### Քաղաքական կարիերա
Առաջին անգամ մասնակցել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի միջոցառմանը Կալկաթայում 1906 թվականին, իսկ դարձել է նրա անդամ 1911 թվականին։ 1916 թվականի Հնդկական ազգային կոնգրեսի հանձնաժողովի ժամանակ Պրասադը ծանոթացել է Մահաթմա Գանդիի, իսկ հետո նաև Ջավահառլալ Ներուի հետ։ 1920 թվականին ազգային-ազատգրական շարժման օգնության համար որոշում է ընդունել դադարեցնել իրավաբանի շահութաբեր կարիերան, ինչպես նաև համալսարանում իր պարտականությունները։

1934 թվականի հոկտեմբերի Բոմբեյի հանձնաժողովի ժամանակ ընտրվել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի նախագահ։ Հետո բազմիցս ձերբակալվել է։ Գլխավորել է 1934 թվականի Բիհարի և 1935 թվականի Քվեթի երկրաշարժերի ժամանակ տուժածների օգնության կոմիտեները։ 1942 թվականին Հնդկական ազգային կոնգրեսի կողմից «Դուրս Հնդկաստանից» բանաձևի ընդունումից հետո ձերբակալվել է մինչև 1945 թվականի հունիսի 15-ը մնացել բանտարկության մեջ։

1946 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Հնդկաստանի ժամանակվոր կառավարության՝ Հնդկաստանի փոխթագավորի գործադիր խորհրդի ձևավորումից հետո դարձել է գյուղատնտեսության և պարենամթերքի դեպարտամենտի ղեկավար։ Հետագայում երեք անգամ ընտրվել է Սահմանադիր ժողովի նախագհա, իսկ 1950 թվականի հունվարի 26-ին ժողովի կողմից պատրաստված Հնդկաստանի սահմանադրության ուժի մեջ մտնելուց հետո դարձել է Հնդկաստանի առաջին նախագահը։ Դրել է մինչև օրս պահպանվող նախագահի կուսակցական պատկանելությունից անկախության ավանդույթը՝ նախագահ ընտրվելուց հետո դուրս գալով Հնդկական ազգային կոնգրեսից։

1958 թվականից մինչև 1960 թվականը նախագահի կարգավիճակում պետական այցեր է անցկացրել Ճապոնիա, Դոմինիոն Ցեյլոն, ԽՍՀՄ, Մալայա և Ինդոնեզիա։ 1960 թվականին ԽՍՀՄ այցի ժամանակ նրան է շնորհվել Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմական գիտությունների դոկտորի պատվավոր կոչումը։

Երկու անգամ, 1952 և 1957 թվականների ընտրություններին, ընտրողների կոլեգիայի կողմից վերընտրվել է Հնդկաստանի նախագահ։

1962 թվականին թոշակի է անցել, որից 1 տարի անց՝ 1963 թվականի փետրվարի 28-ին, մահացել է Պատնայում 78 տարեկան հասակում։

## Մրցանակներ և կոչումներ
Իր գործունեության համար Ռաջենդրա Պրասադն արժանացել է Հնդկաստանի ամենաբարձր քաղաքացիական պետական մրցանակին՝ Բհարատ Ռատնա։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ռաջենդրա Պրասադը Հնդկաստանի միակ նախագահն է, որն այդ պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի քան 5 տարի։
* Ռաջենդրա Պրասադը եղել է գրող, բացի ինքնակենսագրությունից գրել է նաև մի քանի այլ գրքեր։
* Ռաջենդրա Պրասադը եղել է հինդուիզմի դավանորդ, սակայն հանդուրժողաբար էր մոտենում Հնդկաստանի այլ կրոններին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
 
* *Rajendra Prasad, first President of India*, by Kewalram Lalchand Panjabi. Published by Macmillan, 1960.
* *Rajendra Prasad: twelve years of triumph and despair*, by Rajendra Lal Handa. Published by Sterling Publishers,1979.
* *Dr Rajendra Prasad, Correspondence and Select Documents*, by Rajendra Prasad, Valmiki Choudhary. Published by Allied Publishers, 1984. . Excerpts (Vol. 1-Vol. 10)
* *Dr Rajendra Prasad* by India Parliament. Lok Sabha. Published by Lok Sabha Secretariat, 1990.
* *Rajendra Prasad and the Indian freedom struggle, 1917–1947*, by Nirmal Kumar. Published by Patriot Publishers, 1991. .
* *Dr Rajendra Prasad: Political Thinkers Of Modern India*, by V. Grover. Published by Deep & Deep Publications, 1993.
* *First Citizens of India, Dr Rajendra Prasad to Dr Shanker Dayal Sharma: Profile and Bibliography*, by A. B. Kohli. Published by Reliance Pub. House, 1995. .

## Արտաքին հղումներ
* Rajendra Prasad at Encyclopædia Britannica 

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հնդիկ բուսակերներ
Կատեգորիա:Հնդիկ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հնդիկ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հնդկական ազգային կոնգրեսի անդամներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի նախագահներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ