open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պարանոց

thumb|right|200px|Մարդու պարանոցը

**Պարանոց,**  մարմնի ողնաշարային հատվածը, որն իրար է միացնում է գլուխն ու մարմինը։ Պարանոց է անվանվում գլխի և ուսերի միջև ընկած հատվածը։ Պարանոցն իրականացնում է կենսականորեն անհրաժեշտ մի շարք գործառույթներ և խոցելի մարմնի մաս է։ Պարանոցով է անցնում այնպիսի սնուցման ուղիներ, ինչպիսիք են՝ կերակրափողը, կոկորդը, շնչափողը և գլխուղեղի արյուն մատակարարող անոթները։ Պարանոցի ողերն ու մկանները ապահովում են գլխի շարժողունակությունը։

Պատմության մեջ կենդանական աշխարհում պարանոցի առկայությունն արձանագրվել է տիկտաալիկ կենդանու մոտ, որն ապրել է Դևոնի ժամանակաշրջանի վերջում՝ մոտ 375 միլիոն տարի առաջ։ Սակայն մարմնի այդ մասի ձևավորումը հնարավոր է եղել ավելի վաղ՝ մոտ 400 միլիոն տարի առաջ, երբ հնագույն ձկների մարմնում ձևավորվել է շնչառական նոր մարմին՝ թոքեր։

Մի շարք կենդանիների մոտ, օրինակ՝ ընձուղտի պարանոցը, կարող է լինել անհամեմատ երկար, ինչը լրացուցիչ գործառույթի հնարավորություն է տալիս, որն էլ պայմանավորված է սնվելու ձևի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կատեգորիա:Մարմնի մասեր
Սեմյուել Ուեսթ

**Սեմուել Ալեքսանդր Ջոզեֆ Ուեստ** (, ), բրիտանացի դերասան և թատրոնի ռեժիսոր

## Կենսագրություն
Ուեստը ծնվել է Լոնդոնում՝ դերասաններ Տիմատի Ուեստի և Պռունելա Սկեիլսի ընտանիքում։ Նա դերասան Լոկվուդ Ուեստի թոռնիկն է։

Ուեստը ունի մեկ հարազատ կրտսեր եղբայր՝ Ջոզեֆ, և քույր՝ հոր առաջին ամուսնությունից՝ Ջուլիետ։

Նա սովորել է Ալլեյնա դպրոցում (), ապա կրթությունը շարունակել է Օքսֆորդի համալսարանի Տիկին Մարգարետ քոլեջում (), որտեղ նա սովորել և ստացել է բակալավրի աստիճան՝ անգլիական գրականության գծով, ինչպես նաև եղել է փորձարարական թատերական ակումբի նախագահ։

## Անձնական կյանք
Իր դերասանական կարիերայում՝ Ուեստը մի քանի անգամ խաղացել է ծնողների հետ։ Մայրիկի՝ Պռունելա Սկեիլսի հետ՝ «Հովարդ Էնդ» () և «Կոշտ վերին շուրթեր» (), և հայրիկի՝ Տիմատի Ուեստի հետ՝ բեմի վրա՝ «Թվանաշան» (), «Հենրի IV» () առաջին և երկրորդ մասերում։ «Այրիս» (2001) ֆիլմում և «Այստեղ» (1996) հեռուստաֆիլմում, հայր և որդի կատարել են նույն դերը՝ տարբեր տարիքներում։

Ուեստը Քեմբրիջի համալսարանի հրատարակչությամբ գրել է էսսեներ Ռիչարդ Երկրորդի և Համլետ ողբերգության վերաբերյալ։

Նա նաև հոդվածներ է հրապարակել Հարոլդ Փինթերի, Կառլ Չուրչիլի մասին։
Նա հաճախ է գրում և հրապարակավ խոսում արվեստի ֆինանսավորման մասին։

Ուեստը մանկուց հավաքում է նամականիշների հավաքածու, որն հատել է 200-ի սահմանը։

2007 թվականից Ուետը ապրում է Լաուրա Վեիդի հետ։ Նրանք ունեն երկու դուստր, ծնված՝ 2014 և 2017 թվականներին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստասերիալներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Վամպիրային պատերազմներ

**«Վամպիրային պատերազմներ»** (), կանադական հեռուստասերիալ, որը հեռարձակվում է Netflix. հեռուստաալիքով։ Պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, առաջին եթերաշրջանը բաղկացած է 10 սերիայից։

## Սյուժե
Բժիշկ Լյութեր Սուոնը հայտնվում է բարդ վիճակում, երբ անհասկանելի հիվանդությունը նրա ընկերոջը դարձնում է արյունարբու գիշատիչ։ Աստիճանաբար վիրուսը սկսվում է տարածվել, ինչը հանգեցնում է մուտացիայի և նոր տեսակի՝ վամպիրների առաջացմանը։

## Դերերում
### Հիմնական կազմ

* Իան Սոմերհոլդեր - *բժիշկ Լյութեր Սուոն*
* Էդրիան Հոլմս - *Մայքլ Ֆեյն*
* Փիթեր Աութերբրիջ - *Կալիքս Նիկլոս*
* Լորա վանդերվուրթ - *Միլա Դուբովա*
* Կայլ Հարրիսոն - *Դեզր*
* ՋԵքի Լաի - *Քեյլի Վո*
* Քիմբերլի Սյու Մյուրրեյ - *Դանիկա*

## Եթերաշրջաններ
## Սերիաների ցանկ

### 1 եթերաշրջան (2019)


## Արտադրություն
### Մշակում
2018 թվականի ապրիլի 16-ին հայտարարվել է, որ Netflix-ը պատվիրել է առաջին եթերաշրջանի սերիաների արտադրությունը՝ բաղկաղած 10 էպիզոդից։ Հեռուստասերիալը ստեղծել են Ուիլյամ Լորինը և Գլեն Դևիսը, որոնք համարվում են հեռուստասերիալ շոուրաններներ և պրոդյուսերներ։ Լրացուցիչ կատարող պրոդյուսերները եղել են՝ Բրեդ Թյորները, Էրիկ Բիրնբերգը, Թոմաս Ուոլդենը, Դևիդ Օզերը, Թես Ադամսը և Ջեյմս Գիբբը։ Հեռարձակումը կայացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

### Քասթինգ
2018 թվականի ապրիլին Իան Սոմերհոլդերը ստացել է բժիշկ Լյութեր Սվոնի դերը։ 2018 թվականի հունիսին Ադրիան Հոլմսը, Ջեքի Լեյը և Փիթեր Աութերբրիջը միացել են հիմնական կազմին։ 2018 թվականի հուլիսին Լաուրա Վանդերվութը, Կայլի Բրեյթքոֆը և Քիմբերլի Սյու Մյուրեյը միացել են դերասանական կազմին։

### Նկարահանումներ
Նկարահանումները սկսվել են Սադբրիում և Քեմբրիջում, իսկ ավելի ուշ Օնտարիոյում 2018 թվականի հունիսին։ Գլխավոր նկարահանումներն անցկացվել են Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում 2018 թվականի հոկտեմբերին։

### Թողարկում
Netflix-ը պաշտոնական թրեյլերը թողարկել է 2019 թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Առաջին եթերաշրջանը թողարկվել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կանադական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ վամպիրների մասին
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Արմավիրի մարզի լքված գյուղերի ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Արմավիրի մարզի լքված գյուղերի ցանկը

## Տես նաև
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ քաղաքատեղիների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ ձիթհանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Թռչունների մասին

**Թռչունների մասին** (), 3 րոպեանոց համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է 2000 թվականին Pixar ընկերության կողմից։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է «Հրեշների կորպորացիա» ֆիլմի հետ։ Սցենարը և բեմադրումը՝ Ռալֆ Էգգլստոնի։ 2002 թվականին անիմացիոն ֆիլմը որպես լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ ստացել է «Օսկար»։

## Սյուժե
Հեռագրային գծի լարին նստում է թռչունների երամը։ Շուտով նրանք սկսում են ծեծկռտուք։ Այս բացասական ալիքը կանխում է ինչ-որ մեկի բացականչությունը։ Նրանք տեսնում են մի մեծ թռչունի նստած մոտակա սյունին։ Անծանոթ հիմարիկը սիրով բարևում է նրանց, սակայն մյուսները տրամադրված չէին շփման և ծաղրում են նրա դուրս ցցված փետուրները։ Թռչունը չի նեղանում և նորից մոտենում է երամին, բայց թռչունները չեն պատասխանում նրան և հակառակը տեղափոխվում են լարի վրայով սյունից ավելի հեռու՝ կասկածորեն նայելով միայնակ հիմարիկին։ Սա չի թողնում իր ընկերանալու նախաձեռնությունը և թռչելով նստում է երամի մեջտեղում և իր քաշով ստիպում է, որ լարը ձգվի։ Թռչունները չկարողանալով իրենց պահել սահում են դեպի մեծ թռչնի գիրկը, ինչը դուր է գալիս թռչնին, սակայն երամը բարկացած էր։ Թռչնին մոտ գտնվողները կտցահարում են նրան կողքից։ Թռչունը ճչալով գլխի վրա կախվում է լարից ցած։ Կտցահարողները մնացածի հետ միասին սահում են ավելի ներքև և վայրկյանական կանգից հետո նոր միջոց են գտնում բացասական էմոցիաները արտահայտելու համար։ Նրանք սկսում են կտցահարել կախված թռչնի մատները։ Համարելով դա ծիծաղելի՝ մյուսները հետևում են նրանց օրինակին։ Այսպիսով աստիճանաբար բոլորը, բացի մի քանի կտցահարող թռչուններից հասկանում են, թե ինչ է իրենց սպասվում ծանր թռչնի ընկնելուց հետո, սակայն տարված թռչուններին շատ ուշ է հաջողվում կանգնեցնել։ Խելագար թռչունը սկսում է սահել ներքև և ամբողջ երամին իր հետ տանում է ցած։ Ի վերջո բոլոր թռչունները և՛ փոքրերը, և՛ մեծը հայտնվում են գետնին։ Մեծ թռչնի հետ ամեն ինչ կարգին էր, մինչդեռ փոքր թռչունները կորցրել էին ողջ փետուրները։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Այս նույն խմբին կարելի է տեսնել «Մեքենաները» մուլտֆիլմում, երբ Մակը անցնում է էլեկտրահաղորդային լարի մոտով և «Գլուխկոտրուկ» մուլտֆիլմում, երբ ընտանիքը տեղափոխվում է Սան Ֆրանցիսկո։
* Այս թռչուններից մեկին կարելի է տեսնել «Մեծ Բակը» կարճամետրաժ ֆիլմում։
* Մեծ թռչունը շատ նման է «Վեր» մուլտֆիլմի փետրավոր հսկա Քեվինին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* THE 74TH ACADEMY AWARDS | 2002 SHORT FILM (ANIMATED). WINNER: «FOR THE BIRDS». Ralph Eggleston

Կատեգորիա:2000 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Օսկարակիր մուլտֆիլմեր
Ռենո (գետ)

**Ռենո** (), գետ հարավային Իտալիայում ։

Գետի ակունքը գտնվում է Տոսկանայի սարերում (Պիստոյայի գավառում), բայց Ռենո գետի մեծ մասը հոսում է Պադանի հարթավայրով Էմիլիա Ռոմանիայի մարզը, ինչից հետո թափվում Ադրիատիկ ծով։ Գետի երկարությունը 212 կմ է. այն երկարությամբ տասներորդն է երկրում։ 1864 թ. Վերին ընթացքը բնութագրվում է մի քանի արհեստական ջրամբարներով, որոնց ամբարտակները օգտագործվում են հիդրոէներգիայի արտադրության համար։

Գետի ավազանը 5040 կմ² է, խոշոր գետերից մեկը, որը սկիզբ է առնում Ապենիններից և թափվում Ադրիատիկ ծովը։ Գետը վարարում է գարնանն ու աշնանը։ Մինչև 1797 թվականն այն եղել է Պո գետի վտակը, բայց ջրհեղեղի պատճառով գետի հունը փոխվել է։ Այժմ այն միանում է Ադրիատիկ ծովին ՝ Կասալբորսետիի մերձակայքում, Վալի դի Կոմակիոյից հարավ-արևելք։ Գետի ստորին մասը նավարկելի է դարձել, զարգացել նավարկությունը։ Գետահովտի խոշոր քաղաքը Բոլոնյան է։ Ռենո գետի գլխավոր վտակը Սանտերնոն է։

## Անվան ստուգաբանություն
Գետի անվանումն ունի կելտական ծագում։ Այն Հռենոս գետի պես ունի նույն ստուգաբանությունը ու նշանակում է «*ջրի հոսք*»։ Գետի մասին հիշատակվում է «Աստվածային կատակերգություն» պոեմում («Դժոխք»), որտեղ հեղինակը Բոլոնեզին նկարագրում է որպես «Սավնայի և Ռենոյի միջև ապրողի»:։ Մ. թ. ա. 43 թվականին Ռենոյի կղզիներից մեկում կնքվել է Երկրորդ Եռապետությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Reno a Molinella.JPG
Պատկեր:Fiume-Reno-BO.jpg
Պատկեր:Reno a Casalecchio di Reno (BO).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր
Մեծ Հայքի նահանգների ցանկ

[մինի|313x313փքս|[Մեծ Հայք]]
**Մեծ Հայքի թագավորություն**, հայտնի է նաև որպես **Հայոց թագավորություն** կամ պարզապես **[[Մեծ Հայք]]**, հունահռոմեական աղբյուրներում՝ **Արմենիա Մայոր** (), հինաշխարհյան և վաղմիջնադարյան շրջանի պետություն Հայկական լեռնաշխարհում, որը գոյություն է ունեցել մ․թ․ա․ 331-ից մինչև մ․թ․ 428 թվականը։ 
Ստորև ներկայացվում է Մեծ Հայքի նահանգների ցանկը։

## Մեծ Հայքի նահանգներ

## Տես նաև
* Մեծ Հայքի գավառների ցանկ

## Գրականություն
# Հայ Ժողովրդի Պատմություն, Հ. 1. Խմբ. կոլ.` Աղայան Է. Բ., Առաքելյան Բ. Ն., Գալոյան Գ. Ա., Երեմյան Ս. Տ., Խաչիկյան Լ. Ս., Հակոբյան Ա. Մ., Հովհաննիսյան Ա. Գ., Ներսիսյան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմության ին-տ. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1971 .
# Հայ ժողովրդի պատմություն, Հ. 2. Խմբ. կոլ.` Աղայան Է. Բ., Առաքելյան Բ. Ն., Ավետիսյան Հ. Ա., Գալոյան Գ. Ա., Երեմյան Ս. Տ., Խաչիկյան Լ. Ս., Հակոբյան Ա. Մ., Հովհաննիսյան Ա. Գ., Ներսիսյան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմության ին-տ. Երևան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1984 .
# Հայոց պատմություն, հ. II. Միջին դարեր (IV դ. - XVII դ. առաջին կես), գիրք երկրորդ (IX դարի կես-XVII դարի առաջին կես), Երևան, ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտ, "Զանգակ-97" հրատարակչություն, 2014, 800 էջ + 24 ներդիր։ 
# Լեո, Հայոց պատմություն, Առաջին հատոր, Հին պատմություն, «Երկերի ժողովածու տասը հատորով, Առաջին հատոր», «Հայաստան», Եր․ 1966։
# Լեո, Հայոց պատմություն, Երկրորդ հատոր, Լեո ” Հատոր 2։ «Հայոց պատմություն» երկրորդ հատորը պետք է ընդգրկեր 5-15-րդ դարերը, կամ հեղինակի խոսքերով ասած՝ միջին դարերը, հայկական միջնադարը։ Սակայն Լեոն չկարողացավ ամբողջովին իրականացնել իր ծրագիրը. այս հատորում նա շարադրեց միայն 5-11-րդ դարերի պատմությունը։
# Հակոբյան Թ. Խ., Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն, Երևան, ԵՊՀ հրատ., 2007, 518 էջ։
# Հակոբյան Թ. Խ., Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն (ուրվագծեր), 2-րդ հրատ., Երևան, ԵՊՀ հրատ., 1968, 509 էջ։
# Հարությունյան Բ.Հ․, «Աշխարհացոյցը» և չորս Հայքերի խնդիրը, Երևան, 1997։
# Հարությունյան Բ.Հ․, Մեծ Հայքի վարչաքաղաքական բաժանման համակարգը ըստ «Աշխարհացոյց»-ի», մաս Ա, Երևան, 2001։
# Հարությունյան Բ.Հ․, Հայոց պատմության ուսումնական ատլաս, Ա հատոր, Երևան, 2003։
# Հարությունյան Բ.Հ․, Հայոց պատմության ուսումնական ատլաս, Բ հատոր, Երևան, 2008։ 
# Հարությունյան Բ.Հ․, Ազգային ատլաս, Բ հատոր, Երևան, 2008։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* armenianhighland.com

Կատեգորիա:Մեծ Հայքի նահանգներ
Նազաքյաթ Մամեդովա

**Նազաքյաթ Ալի ղիզի Մամեդովա** (, ), խորհրդային ադրբեջանական երգիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1974);

## Կենսագրություն
Նազաքյաթ Մամեդովան ծնվել է 1944 թվականին Գանձակում։ Երիտասարդ տարիքում նա եկել է Բաքու և ընդունվել Օտար լեզուների ինստիտուտ։ 1966 թվականին ընդունվել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան Բաքվի երաժշտական քոլեջ։ Նրա ուսուցիչներն էին Ահմադ Բակիխանովը և Հաջիբաբա Հուսեյնովը։ Նազաքյաթ Մամեդովան իր ուսումը շարունակել է Արվեստի ինստիտուտում (ներկա Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան)։ Նա որոշ ժամանակ աշխատել է «Լալա» աղջիկների համույթում։ 1968 թվականին ընդունվել է Օպերայի և բալետի թատրոն։ 1971 թվականին նա բեմում խաղացել է Լեյլիի դերը։

Նա նաև օպերային երգչուհի, այլև եղել է խանենդե։ Կատարել է «Բայաթի-Շիրազ», «Սեգախ», «Մահուր», «Բայաթի-Շիրազ», «Շուռ» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Նազաքյաթ Մամեդովան կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։

Հյուրախաղերով հանդես է եկել Աֆղանստանի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Բելգիայի, Թուրքիայի, Իրանի և այլ երկրների բեմերում։

Նազաքյաթ խանում Մամեդովան մահացել է 1980 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Կատեգորիա:Օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Էլին Վագներ

**Էլին Մաթիլդա Էլիզաբեթ Վագներ** (, ), շվեդ գրող, լրագրող, մանկավարժ, բնապահպան, հասարակական գործիչ, երեխաների պաշտպանթյան և փրկության շարժման կազմակերպիչ, ֆեմինիստական և պացիֆիստական շարժումների ակտիվիստ, Ֆոգելստադ խմբի հիմնադիր։ Շվեդական ակադեմիայի անդամ 1944 թվականից։

## Կենսագրություն
[150 px|thumb|[Ֆոգելստադ խումբը, 1920-ական թթ. ձախից աջ՝ Էլիզաբեթ Տամ, Ադա Նիլսոն, Հոնորին Հերմելին, Էլին Վագներ, Քերստին Հեսսելգրեն (նստած)]]
Էլին Վագները ծնվել է Լունդ քաղաքի դպրոցի տնօրենի ընտանիքում։ Երեք տարեկան հասակում նա կորցրել է մորը։ Ֆոգելստադի կանանց դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1910 թվականին ամուսնացել է գրականագետ Ջոն Լանդկվիստի հետ։ Մահացել է ստամոքսի քաղցկեղից։ Նրան թաղել են Լունդի Հյուսիսային գերեզմանատանը։ Շվեդ արվեստաբան, պատմաբան Գրեգոր Պաուլսոնն ամուսնացած էր նրա քրոջ հետ։

## Հասարակական գործունեություն
Էլին Վագները Շվեդիայի կանանց ընտրական իրավունքի շարժման ամենահայտնի ակտիվիստներից մեկն է և Շվեդիայի Կանանց իրավահավասար հասարակության ստեղծման նախաձեռնողը։ Ֆրեդրիկա Բրեմերի հետ միասին Էլին Վագները Շվեդիայում եղել է ֆեմինիստական շարժման նախաձեռնողներից և ազդեցիկ ակտիվիստը։ 1919 թվականի նոյեմբերին Էլին Վագները, Հելեն Պալմշերնան և Գերդա Մարկուսը Շվեդիայում ստեղծեցին երեխաների պաշտպանության և փրկության առաջին կազմակերպությունը՝ «Ռադա-Բառնեն» անվանումով («Երեխաների պաշտպանության միջազգային միության» շվեդական մասնաճյուղ)։

## Գրական գործունեություն
Էլին Վագները վեպերի, թերթերի և ամսագրերի հոդվածների և 4 ֆիլմերի սցենարների հեղինակ է։ Նրա ամենահայտնի վեպերից են՝ *Norrtullsligan* («Տղամարդիկ և այլ դժբախտություններ», 1908), *Pennskaftet* («Գրիչ», 1910), գյուղացիների կյանքին նվիրված ժողովրդական ավանդույթների ոգով վիպակ՝ *Åsa-Hanna* (1918): Նա օգտագործում էր Դևինեզ (*Devinez*) ստեղծագործական կեղծանունը։ Էլին Վագների գրքերը և բազմաթիվ հոդվածները նվիրված են կանանց ազատագրմանը, քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանությանը, խաղաղության համար պայքարի շարժմանը, մարդկանց բարեկեցության բարելավմանը և շրջակա միջավայրի պաշտպանության խնդիրներին։

## Ընտրյալ մատենագիտություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Elin Wägner at HighBeam Encyclopedia
*Elin Wägner at IgentaConnect

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Շվեդ սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Բրեմենյան երաժիշտներ & Co

**«Բրեմենյան երաժիշտներ & Co»** (), մյուզիքլ Գրիմ եղբայրների «Բրեմենյան երաժիշտներ» հեքիաթի մոտիվներով։ Ալեքսանդր Աբդուլովի ռեժիսորական առաջին աշխատանքն է։

## Սյուժե
Ֆիլմ-հեքիաթը նկարահանվել է Յուրի Էնտինի և Վասիլի Լիվանովի «Բրեմենյան երաժիշտներ» մուլտֆիլմի մոտիվներով։ Տրուբադուրն ու նրա հավատարիմ ընկերները՝ Ավանակը, Կատուն, Աքաղաղն ու Շունը, ճանապարհորդում են աշխարհում։ Նրանք ճանապարհորդում են արդեն շատ վաղուցվանից, արդեն երրորդ սերունդն է փոխվել։ Բայց գուցե նրանք բոլորովին էլ կենդանիներ չեն, այլ նրանց դերերը կատարող թափառական արտիստներ։

Մի անգամ Տրուբադուրը տեսնում է գեղեցիկ Արքայադստերն ու առաջին հայացքից սիրահարվում նրան։ Սակայն Հիմար թագավորը չի ուզում, որ իր աղջիկն ամուսնանա աղքատ արտիստի հետ։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Սերգեյ Սոլովյով, Ալեքսանդր Աբդուլովի մասնակցությամբ
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Աբդուլով
* Օպերատոր՝ Յուրի Շայգարդանով
* Նկարիչ՝ Սերգեյ Իվանով
* Երաժշտությունը՝ Գենադի Գլադկովի
* Գործիքավորումը՝ Սերգեյ Ռուդնիցկու
* Հագուստները՝ Լարիսա Կոննիկովայի
* Գրիմը՝ Նինա Կոլոդկինայի
* Մոնտաժը՝ Վերա Կրուգլովայի
* Ձայնը՝ Դմիտրի Նազարովի, Վլադիմիր Կապլանի, Վլադիմիր Չերեպանովի

## Քննադատություն և արձագանքներ
* Միխայիլ Տրոֆիմենկով, Александр Абдулов порешил «Бременских музыкантов», Коммерсантъ, 2001։
* Ֆեոդոր Ռազզակովն իր «Իրինա Ալֆյորովա։ Գեղեցկատես Աբդուլովի սիրելի կինը» («Ирина Алферова. Любимая женщина красавца Абдулова», Litres, 2017 ISBN 5040253052)) գրքում ֆիլմն ուղղակիորեն կոչել է ձախողում և նշել, որ դրա ստեղծումից հետո Աբդուլովը երկար ժամանակ չի զբաղվել ռեժիսուրայով և կենտրոնացել է դերասանական կարիերայի վրա։
* Մարիա Կիմ, «Բրեմենյան երաժիշտներ» $2 մլն արժեքով («Бременские музыканты» ценой в $2 млн), Деловая столица, 2007։
* Յուրի Գեյկո, Ինչպես է Աբդուլովը նկարահանել «Բրեմենյան երաժիշտները» (Как Абдулов снимал «Бременских музыкантов», 2003)։

## Փառատոններ և մրցանակներ
Ֆիլմը 2001 թվականին ներկայացվել է «Նիկա» մրցանակի և մասնակցել «Sochi Open Russian Film Festival» (2001) կինոփառատոնին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայների ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Մոյդոդիր (մուլտֆիլմ, 1939)

**«Մոյդոդիր»** (), 1939 թվականի խորհրդային մուլտֆիլմ։ Նկարահանվել է Կոռնեյ Չուկովսկու համանուն հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է խիստ լվացարան Մոյդոդիրը ստիպում ուղղվել փնթի տղային։

## Հնչյունավորում
* Լեոնիդ Պիրոգով – *Կոկորդիլոս*
* Օսիպ Աբդուլով – *Մոյդոդիր*
* Յուլյա Յուլսկայա – *փնթի տղա*

## Ստեղծման պատմություն

Հենց 1939-41 թվականներին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում սկսեցին հայտնվել հետագայում հայրենական կինոյի «ոսկե ֆոնդում» ընդգրկված ժապավենները՝ Լ. Ամալրիկի ու Վ. Պոլկովնիկովի «Լիմպոպոն» ու «Բարմալեյը», Իվան Իվանով-Վանոյի «Մոյդոդիրը» և այլն։ Նրանց հայտնվելը նշանակել է նկարված ֆիլմի խորհրդային ինքնուրույն դպրոցի սկիզբը։

## Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում Studio PRO Video։ Նույնպես 1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում «Սոյուզ» ստուդիայի կողմից, վերաթողարկվել 1997 թվականին նույն ստուդիայի կողմից «Мультики 1» հավաքածուում, որում ընդգրկվել են նաև «Տզզան ճանճը», «Այբոլիտը և Բարմալեյը», «Շոգեքարշը Ռոմաշկովոյից» և «Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին» մուլտֆիլմերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1939 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոռնեյ Չուկովսկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Հրաշալի լուսացույց

**Հրաշալի լուսացույց** (), խորհրդային գունավոր տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ-հեքիաթ, որը նկարահանվել է ըստ Պավել Մերշինի մեթոդի։

Ֆիլմի գունավոր տարբերակը վերականգնվել է 2009 թվականին՝ «Գոսֆիլմֆոնդի» հավաքածուի օրիգինալ գունարձակող նեգատիվներով։ Վերականգման աշխատանքներն իրականացրել են Նիկոլայ Մայորովը և Վլադիմիր Կոտովսկին։ Գունավոր վերականգնված տարբերակի պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի փետրվարի 3-ին, «Սպիտակ սյուներ 2010» փառատոնի ժամանակ.:

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է բուն պատահականության շնորհիվ լուսացույց դառնում։

Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում անտառում։ Անտառային բնակիչները մեծ անհարմարություն ունեին խաչմերուկում բախումների պատճառով։ Եվ ահա բվի աչքի մեջ հանկարծ ներկ է կաթում։ Աջ աչքի կանաչ է մնում, իսկ ձախ աչքի մեջ կաթում է կարմիր ներկը։ Այդ ժամանակ անտառային խորհրդում արջ ոստիկանը որոշում է, որ բուն կլինի լուսացույց։ Հենց այդ օրվանից էլ անտառային խաչմերուկում կարգ ու հանգստություն է հաստատվում։

## Նկարահանող խումբ

* Սցենարի հեղինակ` Գրիգորի Յագֆելդ
* Բեմադրող ռեժիսոր` Գեորգի Ելիզարով
* Օպերատոր` Ֆյոդոր Ֆիրսով
* Տիկնիկավար-մուլտիպլիկատորներ` Մարիա Բենդերսկա, Ֆ. Շպինդլեր, Կ. Նիկիֆորով, Յու. Րյաշենցևա, Վ. Կռիլով
* Կոմպոզիտոր` Եվգենի Ժարկովսկի
* Բեմադրող նկարիչ` Վալենտին Կադոչնիկով
* Հնչյունայի ն օպերատոր` Ի. Եվտեև-Վոլսկի, Սերգեյ Միներվին
* 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1938 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո

«**Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո**» (), ամերիկյան ֆանտաստիկ հեռուստասերիալ, որը նկարահանվել է Մելինդա Մեթցի գրքաշարի հիման վրա և հանդիսանում է «Այլմոլորակայինների քաղաք» (1999-2002) հեռուստասերիալի ռեմեյքը։ Պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի հունվարի 15-ին The CW հեռուստաալիքով։

2019 թվականի ապրիլի 24-ին The CW հեռուստաալիքը երկարացրել է այն երկրորդ եթերաշրջանով։ Երկրորդ եթերաշրջանի պրեմիերան նշանակվել է 2020 թվականի մարտի 16-ին, նույն հեռուստաալիքով։

## Սյուժե
Լիզ Օրտեխոն վերադառնում է հայրենի քաղաք և հայտնաբերում, որ նրա դպրոցական տարիների սերը իրականում այլմոլորակային է։

## Դերերում

## Եթերաշրջաններ

## Էպիզոդների ցանկ
### 1 եթերաշրջան (2019)


### 2 եթերաշրջան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ ըստ ժանրի
Կատեգորիա:2019 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:CW-ի բնօրինակ ծրագրեր
Արգելքներ (Թումանյան)

**«Արգելքներ»**, Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, որը տպագրվել է 1896 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։

## Պատմություն
Տպագրվել է 1896 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, «Տարազ» շաբաթաթերթի № 38-ի 599-601 էջերում, «Մատենախոսություն» բաժնում։ Այնուհետև տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածուի» 4-րդ հատորի 22-25-րդ էջերում։

Հոդվածը գրելու համար առիթ է հանդիսացել 1896 թվականին հրատարակված «Մշակ» օրաթերթի № 104-ում տպագրված «Վերջին շունչը» հոդվածը։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում արտատպվել է «Տարազ» շաբաթաթերթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Աբբաս իբն ալ-Ահնաֆ

**Աբբաս իբն ալ-Ահնաֆ** (, ), նոր ուղղության արաբ Աբբասյան բանաստեղծ, որը հրաժարվել է մինչիսլամական պոեզիայի կանոնացված նորմերից։ Արաբական Բանու Խանիֆա ցեղիղ էր։ Մոտ էր Հարուն ալ-Ռաշիդ խալիֆին։

## Կենսագրություն
Գրել է միայն սիրային-թախծոտ բանաստեղծություն-գազելներ։ Աբբասի ստեղծագործությունների հիման վրա գրվել են երգեր, որոնք երգել են պալատական երգիչները։ Իր բանաստեղծություններում Աբբասը գովերգել է «հիմնականում անպատասխան սերը, և մարդիկ նրա ստեղծագործություններում կորստի հետ համակերպած են թվում»։ Նրա ընտրած բառերը պարզ են, ոճը՝ ազատ և թեթև։

Աբբասը մեծացել է Բաղդադում, որտեղ դարձել է Աբբասյան խալիֆ Հարուն ալ-Ռաշիդի ընկերը, որը վարձել է նրան՝ հանգստի ժամանակ իրեն զվարճացնելու համար։ Աբբասի ստեղծագործությունները ազդել են Աբդուլլահ իբն ալ-Մուտազզի և Աբու ալ-Աթահիայի վրա։ Նրա մահից հետո նրա բանաստեղծությունները հավաքվել են մեկ ժողովածուի մեջ, որը բարձր գնահատականի է արժանացել Ալ-Անդալուսում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ և աղբյուրներ
* 
* Статья о персонификации в литературе 
*Ayyıldız, Esat (2019). *[https://ia801506.us.archive.org/23/items/el-abbas-b.-el-ahnef-idealize-edilmis-ask-temali-gazellerin-abbasi-donemindeki-ozgun-bir-temsilcisi/el-%E2%80%98Abb%C3%A2s%20b.%20el-Ahnef%20%C4%B0dealize%20Edilmi%C5%9F%20A%C5%9Fk%20Temal%C4%B1%20Gazellerin%20Abb%C3%A2s%C3%AE%20D%C3%B6nemindeki%20%C3%96zg%C3%BCn%20Bir%20Temsilcisi.pdf el-‘Abbâs B. El-Ahnef: İdealize Edilmiş Ask Temalı Gazellerin Abbâsî Dönemindeki Özgün Bir Temsilcisi]*. Uluslararası Bilim, Teknoloji ve Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler Sempozyumu, 3, 209-216.

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:8-րդ դարի գրողներ
Պետսոնն ու Ֆինդուսը․ աշխարհի լավագույն Սուրբ Ծնունդը

**Պետսոնն ու Ֆինդուսը. աշխարհի լավագույն Սուրբ Ծնունդը** (), հայտնի է նաև «Պետսոնն ու Ֆինդուսը 2» անվանումով, գերմանական գեղարվեստական մանկական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Ալի Սամադի Ահադին 2016 թվականին, ըստ շվեդ գրող Սվեն Նուրդկվիստի` Պերսոնի և Ֆինդուսի մասին պատմվածքի։ Ֆիլմը նկարահանվել է խաղարկային կինոյի և եռաչափ անիմացիայի տեխնիկայով և դարձել հերոսների մասին պատմող կինոեռագրության առաջին մասի՝ «Պետսոնը և Ֆինդուսը․ փոքրիկ տանջողը և մեծ ընկերությունը» ֆիլմի շարունակությունը։

## Սյուժե
Պետսոնը խոստանում է Ֆինդուսին աշխարհի լավագույն Սուրբ ծնունդը, սակայն գործընթացի պատրաստման ընթացքում խնդիրներ են առաջանում։ Սկզբում նրանք ուզում են գնալ անտառ` եղևնի կտրելու, բայց նրանց խանգարում է ուժեղ բուքն ու բորանը։ Հաջորդ օրը Պետսոնը և Ֆինդուսը գնում են անտառ, բայց այն բանից հետո, երբ Պետսոնը ուզում է կտրել ծառի ճյուղերը, նա ընկնում է սահնակի վրա, և սահնակը նրան գցում է սարից, և նա ընկնում է ձնաթմբի մեջ և ուժեղ վնասում է ոտքը։ Պետսոնը և Ֆինդուսը վերադառնում են տուն, բայց Պետսոնը չի կարողանում քայլել։ Ֆինդուսը փորձում է օգնել նրան և լվանում է հատակը։ Սակայն դրանից հետո արդեն նրանք ոչ կարող էին գնալ եղևնի կտրելու, ոչ էլ` խանութ ուտելիքներ գնելու։ 
 
Այդ ժամանակ Գուստավսոնն իր շան հետ փորձում է բռնել անտառի արհեստական լճակում ապրող գետածածանին, իսկ Բեդան մոտենում է մեկ նրան, մեկ Պետսոնին, պարզելու համար` արդյոք ամեն ինչ կարգին է, թե ոչ։ Թե՛ Բեդային, թե՛ Գուստավսոնին այցելում են երեխաները` Սուրբ Ծնունդը նշելու համար։ Նախ Բեդան, իսկ հետո նաև Գուստավսոնը հարցնում են Պետսոնին, արդյո՞ք նրան որևէ բան պետք չի և արդյո՞ք նա չի ուզում միասին նշել Սուրբ Ծնունդը, Բայց Պետսոնը միշտ մերժում է` ասելով, որ ինքը և Ֆինդուսը ոչնչի կարիք չունեն։

Գալիս է Սուրբ ծնունդի նախօրեն։ Պետսոնը և Ֆինդուսը նայում են տոնածառին, որը պատրաստել են ձեռքի տակ ընկած նյութերով, մի քանի ձու են եփում և կտրում են վերջին գազարը։ Պետսոնը Ֆինդուսին նոր դահուկներ է նվիրում, որն իր ձեռքով է պատրաստել, իսկ Ֆինդուսը Պետսոնին նվիրում է պատառաքաղներից իր ձեռքով պատրաստած քորիչ։ Եվ հանկարծ նրանց են հյուր գալիս Բեդան և Գուստովսոնն` իրենց ընտանիքներով։ Նրանք բերում են ուտելիք և նվերներ։ Բոլորն ուրախանում են, երգում են և նստում մի սեղանի շուրջ, որպեսզի տոնը դիմավորեն ընկերների հետ միասին։

## Դերերում
* Շտեֆան Կուրտ՝ Պետսոն
* Մարիաննա Զյոգեբրեխ՝ Բեդա Անդերսոն 
* Մաքս Խերբրեխտեր՝ Գուստավսոն
* Ռոքսանա Սամադի՝ Ֆինդուս (ձայնը)

## Մրցանակներ
2017 թվական` «Մետրոպոլիս» մրցանակ (Deutscher Regiepreis Metropolis) լավագույն մանկապատանեկան ֆիլմի համար, ռեժիսոր` Ալի Սամադի Ախադի։

## Շարունակություն
2018 թվականի աշնանը թողարկվել է եռագրության երրորդ և վերջին մասը` «Պետսոնը և Ֆինդուսը․ Ֆինդուսի տեղափոխումը» () վերնագրով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ ֆիլմի մասին Tradewind Pictures ընկերության կայքում 
* Տեղեկատվություն ֆիլմի` «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնի վարձույթի մասին 
* Ֆիլմի մասին Film.ru կայքում

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Բորչալվում

**«Բորչալվում»**, Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից, որը հավանաբար գրվել է 1894 թվականին։
## Պատմություն
«Բորչալվում» հոդվածը առաջին անգամ տպագրվել է 1854 թվականից Թիֆլիսում հրատարակվող «Հորիզոն» գրական հանդեսի 149-167-րդ էջերում։ Հոդվածի երկու հատվածներ՝ «Ֆոլկլորի մասին» և «Գրողի կոչման մասին» վերնագրերով, տպագրվել են 1935 թվականին Երևանում հրատարակված Նվարդ Թումանյանի կազմած և խմբագրած «Թումանյանը քննադատ» գրքի 32-34-րդ էջերում, դրանից հետո կրճատումներով տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 6-րդ հատորի 53-70-րդ էջերում։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում տպագրված է «Հորիզոն» գրական հանդեսից։
## Հիշատակումներ
Հոդվածում հիշատակվում են տարբեր տեղանուններ՝ Դսեղ, Օձուն, Աթան, Ագարակ, Հաղպատ, Սանահին, Ձորագետ, Էջմիածին, Երևան, Լոռի, Շուլավեր, Ջալալօղլի, Թիֆլիս, Բորչալու և այլն։

Հոդվածում խոսվում է Ի. Վ. Կռիլովի «Խոզն ու ագռավը» առակի, Մ. Յու. Լերմոնտովի «Խոհ» բանաստեղծության մասին.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Անտոնիա Թոմաս

**Անտոնիա-Ռոզա Լորա Թոմաս** (, ), անգլիացի դերասանուհի, առավել հայտնի է «Թափթփուկներ» հեռուստասերիալում խաղացած Ալիշայի դերով։

## Կենսագրություն
Անտոնիա Թոմասը մեծացել է Լոնդոնում։ Մանկության տարիների զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ Բրիստոլում՝ «Բրիստոլի թատերական ուսումնարան»-ում, սովորել է որպես բակալավր։

Մրցույթներից մեկից հետո Թոմասին հաջողվել է տեղ ստանալ «Լոնդոնի արվեստի համալսարան»-ում։ Սակայն Անտոնիան հասկացել է, որ նկարչի կյանքը իր համար չէ և վերաորակավորվել է որպես դերասանուհի։ 2001 թվականին մտել է «երիտասարդների ազգային թատրոն» թատերախումբ և նրա հետ շրջագայել արտասահմանում։

## Կարիերա
2006-2009 թվականներին Թոմասն ապրել է Բրիստոլում, որտեղ սովորել է Լոուրենս Օլիվիեի հիմնած «Օլդ Վիկ» թատերական դպրոցում։ Հեռուստատեսությամբ առաջին դերը ստացել է 2009 թվականին «Թափթփուկներ» հեռուստասերիալում։ Անտոնիային բաժին է հասել գլխավոր դերերից մեկը։ «Թափթփուկներ»-ը դարձել է տարվա հայտնություն, իսկ առաջնելութային շրջանում որպես լավագույն դրամատիկական սերիալ նվաճել է BAFTA մրցանակը։ 2010 թվականին Թոմասը երկրորդական հեռուստատեսային դերեր է ստացել «Անդունդ» և «Սթենլի պարկ» մինի-սերիալներում, որոնք պիլոտային սերիայից հետո դադարել են գոյություն ունենալ։ 2012 թվականին թողարկված «Ծուլության ութ րոպե» կատակերգությունում Անտոնիան կատարել է գլխավոր դերերից մեկը։

## Ֆիլմագրություն

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2012 թվականին նկարահանվել է Քոլդփլեյ խմբի «Charlie Brown» երգի տեսահոլովակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Ձայնավորների ծառ

**Ձայնավորների ծառ** (), բրոնզե քանդակ, որն ստեղծվել է իտալացի քանդակագործ Ջուզեպպե Պենոնեի կողմից և գտնվում է Փարիզի Տյուիլրի այգում։ Քանդակն ստեղծվել է 1965 թվականին։

Ջուզեպպե Պենոնեն հարում է «արտե պովերի» գեղարվեստական հոսանքին։ Իր ստեղծագործություններում նա հակադրում է բնականն ու արհեստականը, ինչպես նաև ցույց է տալիս կենդանի բնության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները՝ ծնունդ, աճ, մետամորֆոզներ, անկում և մահ։

Պենոնեի ստեղծագործության մեջ հատուկ տեղ են զբաղեցրել ծառերը։ 1999 թվականին նա Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության պատվերով ստեղծել է քանդակ, որը պատկերում է ընկած, արմատախիլ եղած ծառ։ Որպես մոդել Պենոնեն օգտագործել է երեսունմետրանոց կաղնին, որն այնուհետև ձուլել է բրոնզով, այդ պատճառով քանդակը խիստ իրատեսական է թվում։ Այն գտնվում է Տյուիլրի այգու հարավային մասում, շրջապատված է տարբեր բույսերի, և դրանով շնորհիվ մարդկային ստեղծագործությունը ներգրավված է շրջակա միջավայր աստիճանական էվոլյուցիայում։

Ծառի արմատներն իրենց ուրվագծերը հիշեցնում են A-E-I-O-U-ի ձայնավորները։ Ֆրանսիացիների մեծամասնության մոտ դա ասոցացվում է Արթյուր Ռեմբոյիյի «Ձայնավորներ» հայտնի սոնետի հետ, սակայն Պենոնեն պնդում է, որ իր համար ոգեշնչման աղբյուր է ծառայել դրուիդների վարկածային այբուբենը, որը, որոշ մասնագետների կարծիքով, կարող էր ներառել ծառերի անվանումները։ Մասնավորապես, այս այբուբենը մանրամասնորեն նկարագրում է Ռոբերտ Գրեյվսն իր «Սպիտակ աստվածուհի» գրքում։

Բացի հինգ արմատներից, ծառն ունի նաև հինգ երկար ճյուղեր։ Այն վայրերում, որտեղ ճյուղերը հպվում են գետնին, տնկվել է հինգ ծառ, որոնք կաղնու տարբեր տեսակներ են։ «Մեռած ծառը» խորհրդանշական կերպով կյանք է տալիս «կենդանի» ծառերին, ինչպես սովորաբար տեղի է ունենում բնության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Դմիտրի Նատալուխա

**Դմիտրի Անդրեևիչ Նատալուխա** (, ), ուկրաինացի իրավապաշտպան, ռազմավարական և ճգնաժամային հաղորդակցությունների մասնագետ։
Ուկրաինայի Ռադայի IX գումարման ժողովրդական պատգամավոր։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
Ավարտել է Կիևի Տարաս Շևչենկոյի ազգային համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի իրավաբանական ֆակուլտետը (իրավաբան-միջազգայնգետ, ֆրանսերենի թարգմանիչ և ռեֆերենտ)։ Քեմբրիջի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) Միջազգային քաղաքականության մագիստրոսական ծրագրի շրջանավարտ, Քեմբրիջի Ուկրաինական ընկերության նախկին նախագահ։

### Աշխատանքային գործունեություն
Նատալուխան համարվում է «*Lead / Augury*» ընկերության գործընկերը, որը մասնագիտացել է ճգնաժամային հաղորդակցության, քաղաքական արշավների և գովազդի ոլորտում։ Նախկինում աշխատել է *Baker McKenzie* ամերիկյան ընկերության Կիևի գրասենյակում և այլ իրավաբանական ընկերություններում։ Ակտիվորեն աջակցել է արժանապատվության Հեղափոխությանը։ ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի հետ միասին նա զբաղվում էր բարձրագույն մասնագիտական կրթության հաստատությունների իրավունքների պաշտպանությամբ։

2015 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Կոմինտերնովսկոե շրջանի պետական վարչակազմի (Օդեսայի մարզ) նախագահը։

### Քաղաքական գործունեություն
«Ժողովրդի ծառա» կուսակցության կողմից առաջադրվել է ժողովրդական պատգամավորների թեկնածու 2019 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում, ցուցակում զբաղեցնելով 14-րդ տեղը։

Ընտրությունների ժամանակ եղել է անկուսակցական, զբաղեցրել է «Լեդ /Օգյուրի» ՍՊԸ-ի տնօրենի պաշտոնը։ Նա բնակվում էր Կիևում։

Գերագույն ռադայում զբաղեցրել է Տնտեսական զարգացման հարցերով հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը։ Միաժամանակ եղել է Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության հետ միջխորհրդարանական կապերի բաժնի համանախագահը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է «Բատկիվշչինա» կուսակցության պատգամավոր Ալյոնա Շկրումի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Ագնես Մոնիկա

**Ագնես Մոնիկա** (բեմական անունն ամբողջությամբ **Ագնես Մոնիկա Մուլյոտո** ) , ինդոնեզացի երգչուհի և նկարչուհի, երեք մանկական ալբոմի հեղինակ, վարել է մի շարք մանկական հեռուստածրագրերի։

2003 թվականին Ագնեսը թողարկել է մեծահասակների համար նախատեսված իր առաջին ալբոմը *And the Story Goes* անվանումով, որի շնորհիվ նրա անունը նորից հնչել է ինդոնեզական երաժշտական աշխարհում։ Հայրենիքում ունեցած հաջողությունը նրան ներշնչել է, և նա իր առաջ նպատակ է դրել՝ ճանաչում ստանալ միջազգային հարթակներում։ 2005 թվականին թողարկված՝ *Whaddup.. '?!* երկրորդ ալբոմի ժամանակ Ագնեսի ուշադրությունը գրավել է ԱՄՆ-ից երգչուհի Կիտ Մարտինը։ Ագնեսը Թայվանում նկարահանվել է նաև ասիական երկու հեռուստասերիալում՝ «Հիվանդանոց» և «Ռոմանտիկան Սպիտակ տանը»։

Երկու տարի անընդմեջ Ագնեսը շահել է Սեուլում տեղի ունեցած *երաժշտական փառատոնում*՝ 2008 և 2009 թվականներին, երրորդ ալբոմի՝ *Sacredly Agnezious* (2009) ժամանակ նա հանդես է եկել որպես երգի հեղինակ և պրոդյուսեր։ 2010 թվականին նա նշանակվել է ինդոնեզական կուռքերի շոուում՝ որպես մրցավար։ Նա նաև դարձել է Լոս Անջելեսում կայացած «American Music Awards 2010»«» Կարմիր գորգի մասնակիցներից մեկը։

Գործարար հաջողություններին զուգահեռ  Ագնեսը համարվում է Ինդոնեզիայի ամենաշատ  մրցանակներ  ունեցող երգչուհին։ Նա շահել է 17 (Anugerah Musik Indonesia), 8 (Panasonic Awards), 5 (Nickelodeon Indonesia Kids Choice Awards), և 4 (MTV Indonesia Awards) մրցանակ։ Բացի այդ նա եղել է  Ասիայում թմրամիջոցների դեմ պայքարի «դեսպան,» և (MTV EXIT) «դեսպան»՝ մարդկանց առևտրի դեմ պայքարում։

Նա պայմանագիր է ստորագրել ԱՄՆ «Sony Music Entertainment» ընկերությանը պատկանող ձայնագրման ստուդիայի հետ։ Նրա միջազգային առային երգը "Կոքս շիշ" թողարկվել է 2013 սեպտեմբերին, մեկ անգամ ևս թողարկվել է 2014 թվականի սկզբին՝ Sony Music ընկերության կողմից, որտեղ երևում են ամերիկացի ռեպերներ Timbaland-ը և TI-ը։

## Սկավառակագրություն
* *Si Meong* (1992)
* *Yess!* (1995)
* *Bala-Bala* (1996)
* *And the Story Goes* (2003)
* *Whaddup A.. '?!* (2005)
* *Sacredly Agnezious* (2009)
* *Agnes Is My Name* (2011)
* *Agnez Mo* (2013)

## Օպերաներ
* *Lupus Milenia* (1999)
* *Mr Hologram* (1999)
* *Pernikahan Dini* (2001)
* *Amanda* (2002)
* *Ciuman Pertama* (2002)
* *Cinta Selembut Awan* (2002)
* *Cewekku Jutek* (2003)
* *Cantik* (2004)
* *Bunga Perawan* (2004)
* *Ku 'Tlah Jatuh Cinta* (2005)
* *Pink* (2006)
* *Romance In The White House* (2006)
* *The Hospital* (2006)
* *Kawin Muda* (2006)
* *Jelita* (2008)
* *Kawin Masal* (2008)
* *Pejantan Cantik* (2010)
* *Marissa* (2011)
* *Mimo Ketemu Poscha* (2012)
* *3 Peas In A Pod' Հատուկ ձև + Երաժշտական թեմա Երգչուհի (2013)

== Տեր ==
* *VAN (Video Anak Anteve)* — (Antv)
* *Tralala-Trilili* — (RCTI)
* *Diva Romeo* — (Trans TV)
* *American Music Awards 2010'' — (ABC Channel)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
* 
* Моника на Internet Movie Database

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռիթմ-և-բլյուզ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Աֆրիկյան ջրահերձ

**Աֆրիկյան ջրահերձ** (), ջրահերձերի ընտանիքին պատկանող երեք թռչուններից մեկը։

## Արեալ
Տարածված են Աֆրիկայում, Սենեգալում, Նեղոսի ստորին հոսանքում, Կոնգոյում և Զամբեզի ավազանում, Անգոլայում, Քենիայում և Տանզանիայում։ Դեպի հարավ ՝ աֆրիկյան ջրահերձերը ապրում են Կվազուլու-Նատալում։ Թռչունները ապրում են քաղցրահամ ջրամբարների մոտակայքում, բայց դրանք ապրում են նաև ծովի ափին։

## Բնութագիր
Աֆրիկյան ջրահերձը ունի 35-40 սմ մարմնի երկարություն, սովորական որորից մի փոքր ավելի մեծ և երկար թևերով։ Փետուրները հիմնականում սև-դարչնագույն են, մարմնի ներքևի մասը և ճակատը `սպիտակ։ Կտուցը նարնջագույն կամ դեղին է։

Աֆրիկական ջրահերձերը որս են կատարում ամեն օր, բայց հատկապես՝ գիշերը։ Նրանք որս են անում ջրից, վեր թռչելով ՝ դրան բռնելով։

Բուծումը միասեռ է։ Զուգավորվում է մեկ զույգով կամ գաղութներով, մինչև 25 բուծման զույգ։ Այնուամենայնիվ, դրանք հաճախ զուգավորվում են այլ տեսակների հետ։ Բույնը խոնավ գետնի խորքային փոս է, որը փորում են երկու ծնողները։ Սովորաբար մի քանի փոսեր են փորում, ապա դրանցից մեկը ընտրվում է։ Բույնը տեղակայված է գետի ափին՝ ջրին մոտ։ Բուծումը տեղի է ունենում օգոստոսից հոկտեմբեր ամիսներին։ 2-4 սպիտակավուն կամ դեղնավուն ձվերը տեղադրում են բնում։ Երկու ծնող թռչունները մասնակցում են թուխս նստելուն, որը տևում է 20-22 օր։ Ձագերը թողնում են բույնը ծնվելուց 1-2 օր անց։ Ձվից դուրս գալը տևում է 5-6 շաբաթ։

## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Rynchops flavirostris egg 1853.jpg
Պատկեր:African Skimmer (Rynchops flavirostris).jpg
Պատկեր:African skimmer in Chobe National Park 01.jpg
Պատկեր:African Skimmer (Rynchops flavirostris) (24310826466).jpg
Պատկեր:Rynchops flavirostris.jpg
Պատկեր:African skimmer in Chobe National Park 02.jpg
Պատկեր:African skimmers.jpg
Պատկեր:African Skimmers.jpg
Պատկեր:African skimmer in Chobe National Park 03.jpg
Պատկեր:Ma - bird feet 1.jpg
Պատկեր:Skimmer (6217181987).jpg
Պատկեր:Planches enluminées d'histoire naturelle (9933377343).jpg
Պատկեր:The genera of birds (18707595583).jpg


## Արտաքին հղումներ
* African skimmer - Species text in The Atlas of Southern African Birds.

Կատեգորիա:1816 թվականին նկարադրված կենդանիներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Որորներ
Lollapalooza

**Lollapalooza**, ամենամյա երաժշտական փառատոն, որը անցկացվում է Չիկագոյում (ԱՄՆ), ցուցադրում է այլընտրանքային, ծանր մետալ, հիփ հոփ և փանկ ռոք խմբերի ելույթներ, պարային և կատակերգական շոուներ, ինչպես նաև արհեստագործների վարպետություն։ Բացի այդ, այն տրամադրում է հարթակ ոչ առևտրային կազմակերպությունների և քաղաքականացված խմբերի համար։ Փառատոնը ծրագրել և ստեղծել է Փերի Ֆարելը 1991 թվականին, որպես իր՝ *Jane's Addiction* խմբի հրաժեշտի շրջագայության։ Այնուամենայնիվ, դրանից հետո *Lollapalooza*-ն սկսել է անցկացվել ամեն տարի մինչև 1997 թվականը ու վերածնվել է 2003 թվականին։ Ստեղծվելու պահից սկսած փառատոնտ անց է կացվում Հյուսիսային Ամերիկայում։ 2004 թվականին փառատոնի կազմակերպիչները որոշել էին երկարացնել դրա տևողությունը մինչև երկու օր, սակայն տոմսերի վատ վաճառքները ստիպել են հրաժարվել այդ մտքից։ 2005 թվականին Ֆարելը և Ուիլյամ Մորիսի գործակալությունը պայմանագիր կնքեցին *Capital Sports Entertainment* ընկերության հետ (այժմ կոչվում է *C3 Presents*, հիմնված Օսթինում, Տեխաս) և վերափոխեցին *Lollapalooza*-ի ձևաչափը, որպես հանգստյան օրերին անցկացվող փառատոն, Չիկագոյի Գրանտ-պարկում։ 2011 թվականին *Geo Events* ընկերությունը ներկայացրել է միջոցառման Բրազիլական տարբերակը, որն անցկացվել է Սան Պաուլոյի *Jockey Club*-ում՝ 2012 թվականի ապրիլի 7-ին և 8-ին։ Փառատոնի ամբողջ պատմության ընթացքում ակնտեղ հանդես են եկել Twenty one Pilots, Pearl Jam, Rage Against The Machine, Nine Inch Nails, Jane's Addiction, Soundgarden, Smashing Pumpkins, Alice In Chains, Tool, Red Hot Chili Peppers, Hole, 30 Seconds To Mars, The Strokes, The Killers и Green Day, M83 խմբերը։

## Էթիմոլոգիա
Բառը գալիս է ուշ տասնիններորդ/վաղ քսաներորդ դարի ամերիկյան արտահայտությունից, որը նշանակում է «արտասովոր ինչ-որ բան, ինչպես նաև վառ օրինակ»։ Գրվում կամ արտասանվում է որպես «lollapalootza» կամ «lalapaloosa»։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, ԱՄՆ-ի որոշ զինվորներ խաղաղօվկիանոսյան ճակատում, այն օգտագործում էին որպես գաղտնաբառ մարդկանց, լրտեսների կամ անծանոթների բանավոր ստուգման, այն հիմքով,որ ճապոներենում ձայնային [l] գոյություն չունի (այնպես որ ճապոնացիները [l]-ի փոխարեն ասում են [r]), բառը ամերիկյան ծագում ունի, և նույնիսկ ամերիկյան անգլերեն տարբերակում լավ կողմնորոշված օտարները կարող են սխալվել կամ չիմանալ այս արտահայտությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '''Պաշտոնական կայքը''' փառատոնի
* Lollapalooza Chile 2014

Կատեգորիա:Երաժշտական փառատոներ
Կատեգորիա:Համերգային շրջագայություններ
Եվրոպական միության քաղաքացիական ծառայության տրիբունալ

**Եվրոպական քաղաքացիական ծառայության տրիբունալ,** Եվրամիության Արդարադատության դատարանում գործած մասնագիտացված դատարան։ Ստեղծվել է 2005 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, լուծարվել՝ 2016 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։

## Իրավական հիմք
Նիցայի համաձայնագիրը նախատեսում էր որոշակի հատուկ ոլորտներում դատական հանձնաժողովների ստեղծում։ Այս դրույթը հետագայում փոփոխվում և կոդավորվում է Լիսաբոնի պայմանագրի և Եվրոպական միության գործունեության մասին պայմանագրի 257-րդ հոդվածով («մասնագիտացված դատարաններ»)․

2004 թվականի նոյեմբերի 2-ին Եվրամիության խորհուրդն այդ հիմքով ընդունել է որոշում՝ հիմնել Եվրամիության քաղծառայության տրիբունալը։ Յոթ դատավորից բաղկացած այս նոր մասնագիտացված դատարանը ստեղծվել է Եվրամիության և նրա քաղաքացիական ծառայության միջև վեճերի վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար․ իրավասություն, որը մինչև 2005 թվականը պատկանում էր Ընդհանուր դատարանին։ Դրա վճիռները օրենքի հարցերով ենթակա էին ապելյացիայի միայն Ընդհանուր դատարանում, իսկ բացառիկ դեպքերում՝ ենթակա վերանայման Եվրոպական Արդարադատության դատարանի կողմից։ Հիմնվել է 2005 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, լուծարվել՝ 2016 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, չնայած Գլխավոր դատարանի չափերը կրկնապատկելու իր մանդատի հաջողություններին։

### Քաղծառայության տրիբունալի նախագահներ

## 2016 թվականի քաղծառայության տրիբունալի դատավորներ

Աղբյուր

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցանություն
*

## Արտաքին հղումներ
* European Union Civil Service Tribunal: official website

Կատեգորիա:Աշխատանքային իրավունք
Կատեգորիա:Դատարաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրոպական խորհրդի դատարան
Հայասա-խեթական պայմանագիր

**Հայասա-խեթական պայմանագիր**, հաշտության և դաշինքի պայմանագիր Հայասայի և Խեթական պետության միջև։ Կնքվել է Հայասայի արքա Հուկկաննայի (Խուկաննա) և Խեթական պետության արքա Սուպպիլուլիում Ա-ի միջև։ Հայասան առաջացել է ցեղային միություների միավորման արդյունքում՝ մ․թ․ա․ 15-րդ դարում։ Հայասան և Խեթական պետության միջև եղել են ռազմական, դիվանագիտական, տնտեսական, մշակութային հարաբերություններ։ Մ․թ․ա․ 15-րդ դարի վերջին և 14-րդ դարի սկզբին Հայասան եղել է խեթերի տիրապետության տակ, սակայն կարողացել է ազատագրվել։ Մ․թ․ա․ 14-րդ դարի սկզբին բախում է տեղի ունեցել Հայասայի արքա Կարաննի և Խեթական պետության արքա Թութհալիաս Գ-ի միջև։ Ի վերջո Թութհալիաս Գ-ի որդին՝ Սուպիլուլիումա Ա-ը պայմանագիր է կնքում Հայասայի արքա Հուկկաննայի (Խուկաննա) հետ, որպեսզի ապահովի իր թիկունքը՝ Միտաննիի դեմ պատերազմներում։

## Կետեր

Հայասա-խեթական պայմանագրի կետերն էին՝

*Միմյանց վրա չհարձակվել
*Մեկ այլ երկրի հետ պատերազմի դեպքում օգնություն ցույց տալ միմյանց
*Չհրապարակել միմյանց պետական գաղտնիքները
*Հայասան պետք է հետ վերադարձներ Խեթթական պետության գերիներին
*Սուպիլուլիումաս Ա-ի քույրը դառնալու էր Հայասայի թագուհին՝ Հուկկաննայի կինը
*Հայասայի կողմից պայմանագրի խախտման արդյունքում խեթերը իրավունք ունեին ավերել Հայասա երկիրը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայասա
Կատեգորիա:Խեթական թագավորություն
Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր
Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի տեսակների դեմ կոնվենցիա

thumb|right|400px|Կոնվենցիան ստորագրած երկրներ

**Խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի տեսակների դեմ կոնվենցիա,** ցանկացած հանգամանքներում խոշտանգումն արգելող, անձանց հանձնումն արգելող այն երկրները, որտեղ նրանց համար խոշտանգումների լուրջ սպառնալիք կա, և խոշտանգումների համար քրեական հետապնդման պարտականություն սահմանող ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որն ընդունվել է 1984 թվականին և ուժի մեջ է մտել 1987 թվականին։ Կոնվենցիայի կատարման նկատմամբ հսկողությունն իրականացնում է Խոշտանգումների դեմ կոմիտեն՝ տասը փորձագետների կազմով, նա դիտողություններ է անում կոնվենցիայի մասնակից պետությունների զեկույցների վերաբերյալ և քննարկում է բողոքներն այն մասնակից պետությունների դեմ, որոնք ճանաչել են կոմիտեի համապատասխան իրավասությունը՝ հայտարարություն անելով կոնվենցիայի 21-րդ և 22-րդ հոդվածների համաձայն։ 1992 թվականին ընդունվել են կոնվենցիայի փոփոխությունները, որոնք ուժի մեջ չեն մտել 2016 թվականի դրությամբ։

2002 թվականին ընդունվել և 2006 թվականին ուժի մեջ է մտել կոնվենցիայի ֆակուլտատիվ արձանագրությունը, որը ստեղծել է խոշտանգումների և անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի կանխարգելման եվրոպական կոնվենցիայի մոդելով այցելությունների մեխանիզմ։ Այդ գործառույթներն իրականացնում է խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և Խոշտանգումների դեմ կոմիտեի պատժի կանխարգելման ենթակոմիտեն։ Արձանագրությունը նաև անդամ պետությունների համար սահմանում է ազգային կանխարգելիչ մեխանիզմ ստեղծելու պարտականությունը։

2016 թվականի հունվարի դրությամբ կոնվենցիային մասնակցում է 158 երկիր՝ 80 ֆակուլտատիվ արձանագրությամբ։ 2009 թվականի մարտի դրությամբ կոմիտեի իրավասությունը ճանաչելու մասին դիմում են ներկայացրել 64 երկրներ, քննվել է 379 բողոք, որոնցից 47-ի վերաբերյալ արձանագրվել են խախտումներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official text of the Convention
* Optional Protocol
* Committee against Torture
* Convention Against Torture Initiative

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ալբանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Բելգիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Միջազգային կոնվենցիաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պայմանագրեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պայմանագրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ռումինիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Լիտվայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Կիպրոսի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Անդորրայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների գործիքներ
Շարլոտա Ռայլի

**Շարլոտա Ռայլի** (, ), անգլիացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Թեթևամիտ վարքագիծ» ֆիլմի և 2009 թվականի հունվարի 18-ին ITV հեռուստացանցի կողմից Էմիլի Բրոնտեի համանուն «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» վեպի հիման վրա համաշխարհային վարձույթի դուրս եկած «Ամպրոպային լեռնանցք» ֆիլմի դերերով։

## Կենսագրություն
Ռայլին ծնվել է Դուրհամի Գրիդոն գյուղում։ 9 տարեկանից մինչև 18 տարեկան նա հաճախել է Teesside դպրոցը։ Այնուհետև 2000 թվականից մինչև 2003 թվական, եղել է Ս․ Կատբերտ համայնքի անդամ Դուրհամի համալսարանում, որը ավարտել է անգլերեն լեզու և լեզվաբանություն մասնագիտությամբ։ Ինչպես նաև՝ 2005-2007 թվականներին նա հաճախել է Լոնդոնի երաժշտության և դրամատիկական մշակույթի ակադեմիա։

## Կարիերա
2004 թվականին նա արժանացել է «Sunday Times» մրցանակին՝ «Shaking Cecilia»-ում իր դերի համար, որը նա գրել էր համահեղինակ Տիֆատի Վուդի հետ։

2018 թվականին նա BBC «Press» դրամայի կողմից ստացել է գլխավոր դեր, որը չեղարկվեց առաջին եթերաշրջանից հետո։

## Անձնական կյանք
2010 թվականին Շարլոտան նշանվել է դերասան Թոմ Հարդիի հետ։ Թոմը և Շարլոտան աշխատում էին միասին «Ամպրոպային լեռնանցք» () և «Գնում» () հեռուստասերիալներում։
Նրանք ամուսնացել են 2014 թվականին հուլիսի 4-ին։ Ամուսինները ունեն երկու որդի՝ Լեո Հարդի և Ֆորեստ Հարդի։ Ինչպես նաև՝ Շարլոտան ունի խորթ տղա՝ Լուի Թոմաս Հարդի։

Ներկայումս ամուսինները ապրում են Լոնդոնում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Անձնական կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ