«Ինտերնացիոնալ» բնակելի շենք (Երևան)

**«Ինտերնացիոնալ» բնակելի շենք,** Երևանում մեկ ծավալ կազմող բնակելի շենքերի համալիր (Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտա 37, Թումանյան փողոց 38), կոնստրուկտիվիզմի հուշարձան։ 1930-1932 թվականներին կառուցել է «Ինտերնացիոնալ» բնակարանային կոոպերատիվը՝ ճարտարապետ Նիկոլայ Բունիաթյանի նախագծով։

## Պատմություն
մինի| Շենքի ճակատը դեպի Սպենդիարյան փողոց։ Չորս հարկանի շենքի սկզբնական տեսքը խեղաթյուրված է ավելացված վերնահարկերի և արտաքին վերելակների հորանների պատճառով։
Շենքի շինհրապարակը կանխորոշված էր 1924 թվականին կազմված քաղաքի առաջին գլխավոր հատակագծով։ Համալիրը պետք է զբաղեցներ Սունդուկյան (այժմ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտա), Ալավերդյան (այժմ՝ Թումանյան փողոց), Կոոպերատիվի (այժմ՝ Կազար Փարպեցու փողոց ) և Նովայա ( Սպենդիարյան և Ստեփան Զորյան փողոց ) փողոցների խաչմերուկից կազմված եռանկյունաձև թաղամասը ։ 1929 թվականին Երևանի քաղաքային խորհուրդը հայտարարել է փակ մրցույթ, որի պայմաններով պետք է նախագծվեր մեկ կազմի մեջ միավորված՝ քաղաքային խորհրդին և «Մայիսի 1» կոոպերատիվին պատկանող երկու բնակելի շենք։ Դրանք ներառելու էին Ալավերդյան (Թումանյան) փողոցի վրա գտնվող բնակելի շենքը և կազմելու էին մեկ ընդհանուր կոմպոզիցիա։ . . Բունիաթյանի նախագիծը ճանաչվել է լավագույնը. Շինարարությունն իրականացրել է «Ինտերնացիոնալ» բնակարանային կոոպերատիվը, որի անունն էլ հետագայում անցել է շենքին։

## Նախագծի և ճարտարապետական առանձնահատկությունները
մինի| Շենքի ճակատը՝ դեպի Մաշտոցի պողոտա և Ստեփան Զորյան փողոց։ Առաջին հարկի (խանութի) ցցված ծավալը ներառվել է սկզբնական նախագծի մեջ։
Շենքը կառուցված է կոնստրուկտիվիզմի ոճով, կառուցված է տուֆ քարից։ Ճակատները երեսպատված են մոխրագույն սվաղով։ Համալիրի երեք հատվածներից յուրաքանչյուրը բաղկացած է երկու և երեք սենյականոց բնակարաններից։ Նախագծով նախատեսված էր անկյունային հատվածներում կոմունալ բնակարաններ; Ինչպես նշված է Բունիաթյանի բացատրական գրառման մեջ, «հանրակացարանի տեսակ՝ չորս սենյակներով միջանցքային համակարգով՝ ընդհանուր խոհանոցով, սանհանգույցով, տղամարդկանց և կանանց համար նախատեսված սանհանգույցներով»։ Առաջին հարկերում կային երեք խանութ՝ մեկական յուրաքանչյուր հատվածում, և հասարակական տարածքներ։ Նույն բացատրական գրությունում նշվում է, որ «Նովայա փողոցի երկայնքով օդի լճացումը վերացնելու համար ճեղքվածքներ են թողնվել..., լվացքատուն, 10 հոգու համար նախատեսված բաղնիք՝ 4 լոգարանով և 70 հոգու համար նախատեսված ժողովների դահլիճ։ Նկուղում կաթսայատուն է, իսկ յուրաքանչյուր բնակարանի համար վառելափայտի համար նախատեսված բարձրացրած ձեռքի բարձրության նկուղներ»։ Շենքի կառուցման ընթացքում պահպանվել են Երևանի կլիմայական պայմաններին անհրաժեշտ բնակարանների օդափոխության և ինսոլյացիայի պայմանները։

1-ին փուլի հատվածի տանիքում (Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտա, 37 շենք) ի սկզբանե եղել է ազդանշանային աշտարակ, որտեղից՝ նախքան թաղամասում հեռախոսներ տեղադրելը, հնարավոր է եղել ազդանշան ուղարկել հրշեջ ծառայությանը։

## Նշանավոր բնակիչներ
Համալիրի տարբեր հատվածներում տեղադրված են չորս հուշատախտակ՝ նվիրված «Ինտերնացիոնալ» բնակելի շենքի հինգ հայտնի բնակիչներին։ Մասնավորապես, դրանք են.

* երգիչ Շողիկ Մկրտչյան (տանը ապրել է 1937-2000 թվականներին)
* կոմպոզիտոր և դիրիժոր Գուրգեն Միրզոյան (տանը ապրել է 1937-1975 թվականներին)
* երաժիշտ Գուրգեն Աղայան (տանն ապրել է 1961-1994 թվականներին)
* նկարիչ Հենրիխ Մամյան (տանն ապրել է 1934-2014 թվականներին)
* հիգիենիստ Հայկ Միրզաբեկյան (տանը ապրելու ժամկետները նշված չեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետություն