Բրեստի ամրոց (ֆիլմ)

**Բրեստի ամրոց**, 2010 թվականին նկարահանված ռուս-բելառուսական ռազմա-պատմական գեղարվեստական ​​ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ալեքսանդր Կոտտը։

Ֆիլմի հիմքում իրական պատմական իրադարձություններ են, այն պատմում է 1941 թվականի հունիս-հուլիսին Բրեստի ամրոցի հերոսական պաշտպանության մասին Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ (1941-1945 թվականներ):

1941 թվականի հունիսի 22-ին նացիստական ​​զավթիչների զորքերը ներխուժեցին Խորհրդային Միության տարածք։ Բրեստի ամրոցը, որը պաշտպանում էին Կարմիր բանակի ստորաբաժանումները, ԽՍՀՄ ՆԿՎԴ-ի սահմանապահ և ուղեկցող զորքերը, թշնամու առաջին հարվածներից մեկն ընդունողն էր։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն ունեն իրական նախատիպեր, որոնք ղեկավարում էին այն ժամանակվա ռազմական դիմադրության հիմնական կենտրոնները՝ 44-րդ հրաձգային գնդի հրամանատար, մայոր Պյոտր Գավրիլովը, 84-րդ հրաձգային գնդի զինվորական կոմիսար Էֆիմ Ֆոմինը և 9-րդ սահմանային ֆորպոստի պետ, լեյտենանտ Անդրեյը։

Ֆիլմի կարգախոսն է՝ «Ես մեռնում եմ, բայց չեմ հանձնվում»: Սա ֆիլմի վերջին մասում զինվորներից մեկի թողած գրությունն է։

Ֆիլմը գոյություն ունի երկու ձևաչափով՝ լիամետրաժ կինոտարբերակ, որը թողարկվել է 2010 թվականին, և 4 մասից բաղկացած ընդլայնված հեռուստատեսային տարբերակ, որը կոչվում է «**Բերդ**», ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ 2011 թվականին։

## Դիպաշար
Պատմությունը ներկայացվում է Սաշա Ակիմովի անունից, ով նկարագրված իրադարձությունների պահին 333-րդ հրաձգային գնդի երաժիշտական ​​դասակի տասներկու տարեկան սան էր։

Բելոռուսական ԽՍՀ, Բրեստի ամրոց։ 1941 թվականի հունիսի 21. 84-րդ հրաձգային գնդի կոմիսար, գնդի կոմիսար Էֆիմ Ֆոմինը, իր ընտանիքի մոտ գնալու անհաջող փորձից հետո ոտքով վերադառնում է բերդ։ 44-րդ հրաձգային գնդի հրամանատար, մայոր Գավրիլովը, ՆԿՎԴ-ի հատուկ բաժանմունքի սպա, լեյտենանտ Վայնշտեյնի հետ զրույցում, կապված Խորհրդային Միության վրա նացիստական ​​Գերմանիայի զորքերի առաջիկա հարձակման մասին լուրերի հետ, խոսում է նացիստների կողմից հնարավոր հարձակման իր տեսլականի մասին, հարձակման դեպքում միակ հույսը լինելու են օգնական ուժերը։ Գնդի ակումբում սկսում է ցուցադրվել խորհրդային «Ուրախ տղաներs» երաժշտական ​​կատակերգությունը։

Գիշերը երկաթուղային կայարանում ԽՍՀՄ ՆԿՎԴ ներքին զորքերի համազգեստով գերմանացի դիվերսանտները դուրս են գալիս նախօրեին ժամանած գերմանական գնացքի կնքված բեռնատար վագոններից՝ իբր Գերմանիայից ԽՍՀՄ գյուղատնտեսական ապրանքների առաքման շրջանակներում: Սպան դանակով սպանում է կառքի տեսուչին։

Հունիսի 22-ին, ժամը 4-ին Սաշա Ակիմովը և նրա ընկեր Անյան՝ լեյտենանտ Անդրեյ Կիժևատովի դուստրը, ձկնորսություն են անում գետում։ Հանկարծ երկնքում հայտնվում են գերմանական ինքնաթիռներ։ Բերդը գտնվում է հրետանու կրակի տակ։ Անյան վազում է ծնողների մոտ, իսկ Սաշան վազում է գնդի հավաքատեղի: Խուճապը պատում է կայազորը։ Զինվորներն առանց հրամանի զենք են վերցնում։ Մարդիկ փորձում են դուրս գալ բերդից Հյուսիսային դարպասի միջով, սակայն ավտոմատի կրակոցները ոչնչացնում են նրանց, և դարպասը փակվում է դիակների կույտով։

Մայոր Գավրիլովը փորձում է վերահսկել իրավիճակը, իր շուրջը հավաքում է հրամանատարներին և կազմակերպում ամրոցի Հյուսիսային կղզում գտնվող Արևելյան բերդի պաշտպանությունը։ Նրա ստորաբաժանումն ունի հրետանային զենք, և զինվորներին հաջողվում է հետ մղել տանկային հարձակումը Արևելյան բերդի վրա և ձեռնամարտի ժամանակ ոչնչացնել թշնամու հետևակայիններին։ Կռվի ժամանակ մահանում է Անդրեյը՝ Սաշայի ավագ եղբայրը։ Ֆոմինը, 84-րդ հրաձգային գնդի մի խումբ զինվորների գլխավորությամբ, կռվում է Կենտրոնական կղզում (միջնաբերդ)՝ պաշտպանելով Խոլմսկի դարպասի մոտ գտնվող օղակաձև զորանոցի հատվածը։ Լեյտենանտ Կիժևատովը, ընտանիքը թաքցնելով ապահով վայրում, պաշտպանությունը ղեկավարում է Կենտրոնական կղզու Տերեսպոլի դարպասի 9-րդ սահմանային ֆորպոստի շենքում։

Վերմախտի 45-րդ դիվիզիայի գերմանական հետևակները նավակներով անցնում են գետը և հարձակում են սկսում միջնաբերդի վրա: ՆԿՎԴ-ի ուղեկցորդ զորքերի 132-րդ գումարտակի զորանոցում ՆԿՎԴ ներքին զորքերի մայորի համազգեստով գերմանացի դիվերսանտը փորձում է պաշտպանների հրամանատար Վայնշտեյնին դիվերսիոն հրաման տալ՝ հեռանալ զորանոցում գրավված դիրքերից: Սակայն կեղծ հրամանատարը բացահայտվում և ոչնչացվում է։ Սպանված դիվերսանտի պարանոցին տիպիկ գերմանական զինվորականի պիտակ են հայտնաբերում։

Կիժեւատովի սահմանապահները սվիններով հարձակում են գործում հակառակորդի հետեւակի վրա։ Շատ խորհրդային զինվորներ զենք չունեն. նրանք դրանք ձեռք են բերում մարտում, իսկ ոմանք օգտագործում են ձեռքի տակ եղած ցանկացած առարկա: Գերմանացիները, կորուստներ կրելով, նահանջում են այն ակումբը, որտեղ գտնվում են Սոնյան և Կոլյան՝ կայազորի զինվորական խանութի վաճառողուհին և տեղացի կինոմեխանիկը, ովքեր սիրահարված են միմյանց: Կոլյային ծեծի են ենթարկել ու նետել ակումբի պատշգամբից։

Նացիստները պատանդներ են վերցնում (բանտարկյալներ, հիվանդանոցից հիվանդներ, բժիշկներ և բուժքույրեր) Խոլմսկի դարպասի կամրջի վրա, որը հսկում են Կարմիր բանակի զինվորները՝ Ֆոմինի գլխավորությամբ՝ նրանց հանձնվելու պահանջով։ Գնդի կոմիսարը հրահանգում է իր զինվորներին պահել թշնամուն իրենց տեսադաշտում՝ կրծքավանդակի մակարդակով, և ինքն էլ ձեռքերը վեր բարձրացրած դուրս է գալիս կամուրջ՝ նմանակելով հանձնվելը և պատանդներին տալիս «Իջե՛ք» հրամանը։ Արդյունքում խաղաղ բնակիչների ծածկույթից զրկված գերմանացիները բաց են մնում կրակի համար և ոչնչացվում։ *БА-20* զրահամեքենայով ուղարկվում է հետախուզական խումբ՝ սպա Սամվել Մաթևոսյանի գլխավորությամբ, որի խնդիրն է տեղեկություններ հավաքել խորհրդային զորքերի գտնվելու վայրի և նրանց նահանջի ուղիների մասին։ Պարզվում է, որ Հյուսիսային դարպասով դեպի քաղաք ելքը փակված է հակառակորդի կողմից։

Սաշան վազում է հրամանատարական կազմի տներ և հայտնաբերում է իր հարևանների երեխաներին՝ Պոչերնիկովներին, մահացած՝ պայթյունից ավերված սենյակի փլատակների տակ։ Հարևան սենյակում վիրավոր ավագ քաղաքական հրահանգիչ Պոչերնիկովը ատրճանակով պատասխան կրակում է գերմանացիների վրա, նրա կինը՝ Շուրան, միանում է նրան ձեռք գցած «Լյուգեր» զենքով: Պոչերնիկովը հրամայում է Սաշային հեռանալ, բայց նա ինքը, չցանկանալով հանձնվել, կնոջ հետ միասին ինքնասպան է լինում։

Կոլյան, արթնանալով, տեսնում է գերմանացի զինվորներին, որոնք ծաղրում են Սոնյային և քարշ տալիս, որպեսզի գնդակահարեն։ Սակայն նա, անզեն, չի համարձակվում տեր կանգնել նրանց, փախչում է ակումբից ու թաքնվում։

Սկսվում են ջրի հետ կապված խնդիրները։ Հատակի մեջ փորված ջրհորից ստացվում է միայն բենզինի հետ խառնած ջուր։ Մուխավեց գետի մատույցները և բերդի շրջակա ջրանցքները շուրջօրյա գնդակոծվում են գերմանական գնդացիրներից։

123-րդ կործանիչ ավիացիոն գնդի օդաչու լեյտենանտ Կարելինից պաշտպանները իմանում են, որ գերմանական ավիացիայի կողմից ավերվել են սովետական ​​առաջնագծի օդանավակայանները, Բրեստ քաղաքը գրավել է թշնամին, Կարմիր բանակը նահանջում է, Վերմախտի ստորաբաժանումներն արդեն ակնկալում են օգնության հասնել այնտեղ: Կոմիսար Ֆոմինը և կապիտան Իվան Զուբաչովը կազմում են միացյալ խմբի շտաբը և մշակում «Հրաման թիվ 1»։ Որոշվեց զորամասերի մնացած ցրված ուժերով միաժամանակյա գրոհ ձեռնարկել՝ բերդից դուրս գալու նպատակով, դրանց հետագա միավորմամբ և թշնամու դեմ հետագա պայքարով։ Բեկումնային գործողության ղեկավարությունը ստանձնում են գնդի կոմիսար Ֆոմինը (84-րդ հրաձգային գունդ), կապիտան Զուբաչովը (44-րդ հրաձգային գունդ) և լեյտենանտ Վինոգրադովը (455-րդ հրաձգային գունդ):

Խորհրդային ​​զինվորների մահվան պատճառով, որոնք ուղարկվել էին զեկուցելու մոտալուտ բեկման մասին, Սաշկան ստանձնում է հրամանն հասցնելու առաքելությունը, և հասնում է մայոր Գավրիլովի խմբին։ Ճեղքումը ձախողվում է՝ բերդից բոլոր ելքերը լուսավորվում են լուսարձակներով, իսկ գերմանացի գնդացրորդները կրակում են կարմիր բանակի զինվորների վրա։ Փրկվածները նահանջում են բերդ։

Գերմանացիներն առաջարկում են հանձնվել։ Հասկանալով, որ բերդը դատապարտված է, Կիժևատովը կնոջը համոզում է ժողովրդին իր հետ տանել։ Գերի են ընկնում կանայք և երեխաներ, որոնց թվում են Կիժևատովի դուստրը՝ Անյան, ով կոնտուզիայից խլացել է, և Սաշան։

Գերմանացիները ստիպում են Կոլյային հանել աստղերը մահացած զինվորների գլխարկներից, որպեսզի հեշտացնեն նրանց հետագա հաշվարկը Կարմիր բանակի կրած կորուստների մասին՝ ամրոցը պաշտպանելիս: Նա ենթարկվում է, բայց, տեսնելով Սոնյային մահացածների մեջ, սաղավարտի մեջ աստղերի հետ դնում է իր գտած գերմանական *M-39* նռնակը և գերմանացի ավագ սերժանտի հետ պայթեցնում է իրեն։

Հարձակման ձախողումից հետո երկու տոննա կշռող ռումբ է գցվում բերդի վրա, որից հետո գերմանական զորքերը բոցավառիչներով մաքրում են ամրոցը, սակայն փրկված խորհրդային զինվորները շարունակում են դիմադրել։ Մայոր Գավրիլովը հրաժեշտ է տալիս իր զինվորներին՝ հրամայելով նրանց անցնել փոքր խմբերով։ Պատմողն ասում է, որ պատերազմից հետո Գավրիլովը ենթարկվել է բռնաճնշումների՝ գերության մեջ գտնվելու պատճառով (իրականում Գավրիլովը չի դատապարտվել ազատազրկման, այլ հեռացվել է կուսակցությունից, զրկվել զինվորական կոչումից և պարգևից), սակայն 1957 թվականին նա ռեաբիլիտացվել է (վերականգնվել է կուսակցությունում՝ զինվորական կոչման և պարգեւի վերադարձով) և արժանացել Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։
Ֆոմինի ու Զուբաչովի խմբի մնացորդները գերի են ընկել։ Կոմիսար Էֆիմ Մոիսեևիչ Ֆոմինը գնդակահարվել է Խոլմի դարպասի մոտ և 1957 թվականին պարգևատրվել Լենինի շքանշանով (հետմահու):

Սաշան, ով փախել է ռազմագերիների շարասյունից, վերադարձել է բերդ և ռումբի պայթյունից ցնցվել, վերադառնում է Կիժևատովի մոտ, որը նրան տալիս է փաթեթ՝ այն ապահով պահելու խնդրանքով։ Սաշան հեռանում է, Կիժևատովը շարունակում է կրակել, մինչև որ սպանվում է։ Պատմողը ներկայացնում է, որ 1965 թվականին հետմահու նրան շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։ Սաշան, փախչելով բերդից, քայլում է դաշտով։ Նրա շապիկի տակ մի կապոց է բացվում, իսկ ներսում մարտական ​​դրոշակ է։

Մեր օրեր. Ալեքսանդր Ակիմովը Բրեստի ամրոցի հուշահամալիրում պատմում է, թե ինչպես են Անյային գնդակահարել գերմանացիները՝ ամրոցի պաշտպանների ընտանիքի մյուս անդամների հետ 1942 թվականին: Ընտանիքի անդամների մահապատիժը չի հաստատվում փաստաթղթերով կամ փաստերով: Ընտանիքի բոլոր անդամները ուղարկվել են Լեհաստանում տեղահանվածների համար նախատեսված ճամբար, բայց փաստացի Բագի մյուս ափ: Շատերը ողջ մնացին, օրինակ՝ նրա կինը՝ Եկատերինան և Կոլյան՝ մայոր Գավրիլովի որդեգրած որդին։ Նրան լսում է կադետական ​​կորպուսից մի կուրսանտ, որը ջրի երկու կաթիլի պես նման է հենց իրեն 1941 թվականին։

## Դերերում
* Ալեքսեյ Կոպաշով, Սաշկա Ակիմով, Կարմիր բանակի 333-րդ հրաձգային գնդի երաժիշտական ​​դասակի աշակերտ, նախատիպ - Պյոտրտր Կլիպա
* Գենադի Գարբուկ, Ալեքսանդր Ակիմով (մեր օրեր)
* Ալեքսանդր Սապցով, Անդրեյ Ակիմով, կրտսեր լեյտենանտ, Սաշկա Ակիմովի ավագ եղբայր, հավաքական կերպար, նախատիպեր՝ լեյտենանտ Ի.Ֆ. Ակիմոչկին - 98-րդ առանձին հակատանկային հրետանային դիվիզիայի շտաբի պետ, Կոբրինի ամրության արևելյան պարսպի պաշտպանության ղեկավարներից մեկը, և 333-րդ հրաձգային գնդի երաժշտական ​​վաշտի հրամանատար, Պյոտր Կլիպայի ավագ եղբայրը, լեյտենանտ Ն. Ս. Կլիպան։
* Անդրեյ Մերզլիկին, Անդրեյ Միտրոֆանովիչ Կիժևատով, լեյտենանտ, ՆԿՎԴ սահմանապահ զորքերի Բրեստի 17-րդ սահմանապահ ջոկատի 9-րդ սահմանային դիրքի պետ, Ֆիլմում Անդրեյ Մերզլիկինի կերպարը կրում է ավագ լեյտենանտի տարբերանշան.
* Պավել Դերևյանկո, Եֆիմ Մոիսեևիչ Ֆոմին, գնդի կոմիսար, 84-րդ հրաձգային գնդի զինվորական կոմիսար
* Ալեքսանդր Կորշունով, Պյոտր Միխայլովիչ Գավրիլով, մայոր, Կարմիր բանակի 42-րդ հրաձգային դիվիզիայի 44-րդ հրաձգային գնդի հրամանատար
* Բենիկ Առաքելյան, Սամվել Մինասովիչի Մաթևոսյան, 84-րդ գնդի փոխքաղաքական սպա.
* Սերգեյ Ցեպով, Իվան Նիկոլաևիչ Զուբաչով, կապիտան, 44-րդ գնդի հրամանատարի տեղակալ տնտեսական հարցերով
* Միխայիլ Պավլիկ, Վայնշտեյն, լեյտենանտ, ԽՍՀՄ ՆԿՎԴ հատուկ վարչության սպա, նախատիպը՝ սպա Շ. Մ.Շնայդերման, ՆԿՎԴ-ի 132-րդ առանձին գումարտակի կապի դասակի հրամանատարի օգնական, գումարտակի զորանոցի պաշտպանության ղեկավարներից մեկը (Տերեսպոլի դարպասի տարածքում միջնաբերդի օղակաձեւ զորանոցի հատված)
* Կիրիլ Բոլտաև, Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Վինոգրադով, լեյտենանտ, 455-րդ գնդի քիմիական ծառայության պետ, Բրեստի (եռակամար) դարպասի տարածքում միջնաբերդի պաշտպանության ղեկավարներից մեկը
* Անատոլի Կոտտ, ԽՍՀՄ ՆԿՎԴ ներքին զորքերի կեղծ մայոր, գերմանացի դիվերսանտ
* Իլյա Մոզգովոյ, գերմանացի օբեր-սերժանտ-մայոր Վերմախտի 45-րդ հետևակային դիվիզիայից
* Յանա Եսիպովիչ, Եկատերինա Իվանովնա Կիժևատովան՝ Անդրեյ Կիժևատովի կինը, գնդակահարվել է գերմանացիների կողմից դուստրերի՝ Աննայի և Գալինայի, որդու՝ Իվանի և սկեսուր Անաստասիա Իվանովնայի հետ 1942 թվականի աշնանը։
* Վերոնիկա Նիկոնովա, Անյան՝ Անդրեյ և Եկատերինա Կիժևատովների դուստրը, գնդակահարվել է գերմանացիների կողմից իր ողջ ընտանիքի հետ 1942 թվականի աշնանը։
* Ալեքսեյ Դմիտրիև, Նիկոլաև, սերժանտ, սահմանապահ
* Մաքսիմ Լիտովչենկո, Տերեշչենկո, սահմանապահ
* Եվգենի Ցիգանով, Իվան Միխայլովիչ Պոչերնիկով, ավագ քաղաքական հրահանգիչ, 333-րդ գնդի կուսակցական բյուրոյի պատասխանատու քարտուղար Կոբրինի ամրության Արևմտյան ամրոցի տարածքում հրամանատարական շտաբի տների պաշտպանության ղեկավարներից մեկը։
* Տատյանա Կամինա, Ալեքսանդրա Վասիլևնա Պոչերնիկովան՝ ավագ քաղաքական հրահանգիչ Իվան Պոչերնիկովի կինը, մահացել է 1941 թվականի հունիսի 22-ին որդու՝ Ալիկի և դստեր՝ Նինայի հետ միասին։
* Դմիտրի Կուլիչկով, Կարելին, լեյտենանտ, 123-րդ կործանիչ ավիացիոն գնդի օդաչու
* Աննա Ցուկանովա, Սոնյա, կայազորի զինվորական խանութի վաճառողուհի
* Մաքսիմ Կոստրոմիկին, Կոլկա, կինոմեխանիկ
* Ալեքսանդր Սիրին, Բորիս Ալեքսեևիչ Մասլով, 2-րդ աստիճանի ռազմական բժիշկ, Բրեստի զինվորական հոսպիտալի պետ, Վոլինի ամրության պաշտպանության մասնակից (Հարավային կղզի) ֆիլմում Ալեքսանդր Սիրինի հերոսը կրում է 3-րդ աստիճանի ռազմական բժշկի տարբերանշանը։
* Սերգեյ Վլասով, Կովալյոնոկ, 333-րդ հրաձգային գնդի երաժիշտական ​​դասակի ավագ սերժանտ
* Նոդար Ջանելիձե, Տուգուշև, ձիավոր
* Միխայիլ Եվլանով, Պրոսկուրին, կրտսեր սերժանտ
* Ալեքսանդր Կուզմիչև, երկաթուղային կայարանի պետ
* Յուրի Անպիլոգով, Կոֆթուն
* Եգոր Պետրով, Ալիկ Բոբկով, 37-րդ կապի առանձին գումարտակի վաշտի հրամանատար կրտսեր լեյտենանտ Ալիկ բոբկովի որդին
* Մադլեն Ջաբրաիլովա, Կատյա, մայոր Պյոտր Միխայլովիչ Գավրիլովի կինը

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Բրեստի ամրոց» ֆիլմի պաշտոնական կայք
* «Բրեստի ամրոց»  «*Кино России*» կայքում
* «Բրեստի ամրոց»  *ivi.ru* կայքում

Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին