Գլորիա Ֆուերտես

**Գլորիա Ֆուերտես Գարսիա** (, ),  իսպանացի բանաստեղծ, հետքաղաքացիական պատերազմի, 50-ականների սերունդների կամ պոստիզմի առաջին իսպանական գրական շարժման հետ կապված մանկական գրքերի հեղինակ։ Առավել հայտնի է դարձել Իսպանիայում 70-ական թվականներին մանկական հեռուստատեսային շոուների հետ համագործակցությունից հետո։ Իր ստեղծագործություններում նա պաշտպանում է տղամարդկանց և կանանց հավասարությունը, պացիֆիզմը և շրջակա միջավայրի համար պայքարը։

## Կենսագրություն
Գլորիա Ֆուերտեսը ծնվել է 1917 թվականին Մադրիդում։ Մայրը եղել է դերձակ և բուժքույր, հայրը՝ եկեղեցու աշխատող։ Կանանց մասնագիտական կրթության ինստիտուտում սովորել է սղագրություն, տպագրում և երեխայի խնամք։ Գրականության նկատմամբ հետաքրքրությունը սկսվել է հինգ տարեկան հասակից, երբ սկսեց գրել և պատկերազարդել պատմություններ։ Այնուամենայնիվ, նա նշել է, որ ընտանիքը չի աջակցել իրեն, իսկ մայրը կպատժեր իրեն, եթե գիրքը ձեռքին տեսներ։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրել է տասնչորս տարեկանում՝ «Մանկություն, երիտասարդություն, ծերություն» (Niñez, Juventud, Vejez), տասնյոթ տարեկանում՝ բանաստեղծությունների առաջին գրքույկը։ 1934 թվականից աշխատել է որպես հաշվապահ, քարտուղար և երկար ժամանակ այս աշխատանքները համատեղել երեխաների համար գրելու պատմություններ, թատերական պիեսներ, պոեզիա։ Չնայած Գլորիան միշտ նշել է, որ «ինքնուս է», նրա անունը կապված է երկու գրական շարժումների հետ՝ 50-ամյա սերունդ և Պոստիզմ։ Ֆուերտեսի համար հումորը իրականությունը կառուցելու և ճշմարտությունը բացահայտելու քննադատական ձև է։ Քաղաքացիական պատերազմը խորը տպավորություն է թողել նրա վրա, և Ֆուերտեսի ստեղծագործություններում առկա են հակա-պատերազմը և բողոքը քաղաքակրթության անհեթեթության դեմ։ Ինչպես Ֆուերտեսն է ասում, «Առանց պատերազմի ողբերգության, ես երբեք բանաստեղծություններ չէի գրի»։
Պատերազմի արդյունքում Ֆուերտեսի ստեղծագործությունները բնութագրվում են հեգնանքով, կապված համընդհանուր հարցերի հետ, ինչպիսիք են սերը, ցավը, մահը և միայնությունը։

1940-1953 թվականներին Ֆուերտեսն աշխատել է մանկական ամսագրերում՝ Pelayos, Chicos, Chicas, Chiquitito, «Flechas y Pelayos», «Arriba» թերթում։ Պատանի ընթերցողների շրջանում հասել է մեծ ճանաչման։

Մանկական գրականության հանդեպ նվիրվածությամբ լի 1951 թվականին Մարիա Դոլորեսի և Ադելաիդա Լասանտասի հետ միասին հիմնադրել են, որը ստեղծել է "Verses in Skirts" խումբը, որը կազմակերպել է համերգներ և պոեզիայի ընթերցումներ՝ համագործակցելով մեծահասակների ամսագրերի հետ։ 1950-1954 թվականներին ստեղծել և ղեկավարել է Archer պոեզիայի ամսագիրը Անտոնիո Գալայի, Խուլիո Մարիսկալի և Ռաֆայել Միրի հետ միասին։

1955-1960 թվականներին Մադրիդի միջազգային ինստիտուտում սովորել է գրադարանագիտություն և անգլերեն։ 1961 թվականին արժանացել է Ֆուլբրայթ կրթաթոշակ՝ իսպաներեն գրականություն  դասավանդելու Միացյալ Նահանգների Բաքնելի համալսարանում, ապա դասավանդել է Մերի Բոլդվին քոլեջում և Բրին Մար քոլեջում և մինչև 1963 թվականը Միջազգային ինստիտուտում ամերիկացիներին իսպաներեն է դասավանդել։ 1972 թվականին Խուան Մարչ մանկական գրականության հիմնադրամից ստացել է կրթաթոշակ։

Ֆուերտեսը եղել է մոլի ծխող։ Նա մահացել է թոքերի քաղցկեղից 1998 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Թաղված է Մադրիդի հարավային գերեզմանոցում։ 2001 թվականին նրա մասունքները տեղափոխել են La Paz of Alcobendas (Մադրիդ) գերեզմանատուն։ Իր հարստությունը թողել է կաթոլիկ մանկատանը։

## Ստեղծագործություններ
### Մանկական գրքեր
#### Պոեզիա
* *Canciones para niños* (1956)
* *Villancicos* (1956)
* *Cangura para todo* (1968). Mención de honor en el Premio Hans Christian Andersen de literatura infantil.
* *Don Pato y Don Pito* (1970)
* *Aurora, Brígida y Carlos* (1970)
* *La pájara pinta* (1972)
* "La Oca Loca" (1977)
* *El camello cojito* (1978)
* *El hada acaramelada* (1973)
* *La gata chundarata y otros cuentos* (1974)
* *El dragón tragón* (1978)
* *La momia tiene catarro* (1978)
* *El libro loco. De todo un poco* (1981)
* *El perro que no sabía ladrar* (1982)
* *El abecedario de don Hilario* (1983)
* *El burro y la escuela (1987)
* *Trabalenguas para que se trabe tu lengua* (1988)
* *El cocinero distraído* (1994)

==== Թատրոն ====
* *La princesa que quería ser pobre* (1942)
* *El chinito Chin-cha-té* (1955)
* *Petra, un señor pregunta por ti* (1970)
* *Las tres reinas magas* (1978)

==== Հեռուստատեսություն ====
* *Un globo, dos globos, tres globos*
* *La mansión de los Plaff*
* *La cometa blanca*
* *Big Vand*
* *Los pequeños niños atacan de nuevo*

=== Մեծահասակների գրականություն ===
* *Isla ignorada* (1950)
* *Antología y poemas del suburbio* (1954)
* *Aconsejo beber hilo* (1954)
* *Todo asusta* Caracas (1958). Primera mención del Concurso Internacional de Poesía Lírica Hispana
* *Que estás en la tierra* (1962)
* *Ni tiro, ni veneno, ni navaja* (1965). Premio Guipúzcoa
* *Poeta de guardia* (1968)
* *Cómo atar los bigotes del tigre* (1969). Accésit premio Vizcaya
* *Antología poética* (1950-1969)
* *Sola en la sala* (1973)
* *Cuando amas aprendes geografía* (1973)
* *Obras incompletas* (1980)
* *Historia de Gloria: (amor, humor y desamor)* (1983)
* *Mujer de verso en pecho* (1983)
* *Pecábamos como ángeles* (1997)
* *Glorierías* (1999)
* *Es difícil ser feliz una tarde* (2005)
* *El Rastro* (2006) Relatos
* *Se beben la luz* (2008)
* *Los brazos desiertos* (2009)
* *El caserón de la loca* (2010) (theatre)
* *Poemas prácticos más que teóricos'' (2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ գրողներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ