Ֆաիլ Ալսինով

**Ֆաիլ Ալսինով** (ամբողջական**՝ Ֆաիլ Ֆատտախովիչ Ալչինով**, , ), բաշկիր հասարակական գործիչ, ակտիվիստ, բաշկիր ազգայնական, ձեռնարկատեր, քաղբանտարկյալ:

Բաշկիրական ազգային «Կուկ-Բուրե» կազմակերպության նախկին փոխնախագահ, Ռուսաստանում արգելված բաշկիրական հասարակական կազմակերպության նախկին առաջնորդ: Քուշթաուի բողոքի ցույցերի մասնակից (2020):

Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել այն բանից հետո, երբ 2024 թվականի հունվարին իր դեմ հարուցված քրեական գործով դատարանի որոշումը, որի համաձայն դատապարտվել է 4 տարվա ազատազրկման, բողոքի ցույցեր է առաջացրել Բաշկորտոստանում: Նա, ինչպես տարբեր գյուղերի բնակիչներ, պնդել են, որ ոսկու արդյունահանումը ընթանում է անվերահսկելիորեն և աղտոտում է շրջակա միջավայրը։ Տեղի բնակիչները պնդում են, որ հանքարդյունաբերությունն իրականացվում է բարբարոսական ձևով։ Այս մասին հաղորդել են ՆՏՎ հեռուստաալիքի լրատվամիջոցները 2023 թվականի մայիսին և «Մոսկովսկի կոմսոմոլեցը» 2024 թվականի հունվարի 17-ին:

## Կենսագրություն
Ֆաիլ Ալսինովը ծնվել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Բաշկորտոստան Հանրապետության Զիլաիրի շրջանի Յուլդիբաևո գյուղում։ Ունի երկու եղբայր և մեկ քույր։ Կրթությունը ստացել է Բաշկորտոստանի պետական համալսարանում՝ պատմական ուղղությամբ:

2011 թվականի սկզբին աշխատանքի է անցել որպես մասնագետ Բաշկիրների Համաշխարհային Կուրուլտայում, որտեղ աշխատել է մինչև 2014 թվականի սկիզբը։ Նրան աշխատանքից ազատել են նոր ղեկավարության հետ չաշխատելու ցանկության պատճառով։ 

2013 թվականի նոյեմբերի վերջին տուն վերադառնալիս նրա վրա հարձակվել են երկու հարբած անձինք։ Հարձակվողները բղավել են՝. «*Գյուղերից բաշկիրները եկել են այստեղ»։* Ծեծից հետո Ֆաիլին տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ ականջի վիրահատություն է տարել։ Դրանից կարճ ժամանակ առաջ «Կուկ-Բուրե» կազմակերպությունը խստորեն քննադատել է Բաշկիրի մայրաքաղաք Ուֆայում ռուսական երթի անցկացումը:

Կատարել է շինարարական և վերանորոգման աշխատանքներ մասնավոր հատվածում, ղեկավարել է շինարարական խումբ։

## Հասարակական գործունեություն
Իր գործունեությունը Բաշկիրական ազգային շարժման մեջ սկսել է 2008 թվականի սկզբին՝ միանալով «Կուկ-Բուրեին»։ 2010 թվականի վերջին ընտրվել է այս կազմակերպության առաջին փոխնախագահ։ Պաշտոնին մնացել է մինչև 2014 թվականը, երբ հեռացել է կազմակերպությունից։ Կազմակերպության մյուս անդամների հետ միասին մասնակցել է կազմակերպության կողմից կազմակերպված հանրահավաքներին և բողոքի ցույցերին։ Առաջարկել և կազմակերպել է Բաշկիրների Համաշխարհային Կուրուլթայի գործադիր կոմիտեին կից երիտասարդական խորհրդի վերածնունդը։

2014 թվականին «Կուկ-Բուրում» տեղի է ունեցել պառակտում, որի արդյունքում կազմակերպությունը լքեցին երեք տեղակալներ՝ Ռամզիլ Բայնազարովը, Ֆաիլ Ալսինովը և Ռուսլան Գաբբասովը՝ նույն թվականին ստեղծելով «Բաշկորտ» բաշկիրական հասարակական կազմակերպությունը:

Նույն թվականին Բաշկորտոստանում դժգոհություններ են սկսվել Տորատաու Շիխանի զարգացման վերաբերյալ, որը նրանք ցանկանում էին ոչնչացնել ռեսուրսների արդյունահանման համար։ Որպես Բաշկորթական կազմակերպության փաստացի առաջնորդ՝ դարձել է Տորատաուում Շիխանի պաշտպանությանը նվիրված բողոքի ցույցերի կազմակերպիչներից և մասնակիցներից մեկը։ Արդյունքում, ակտիվիստներին հաջողվել է պաշտպանել Շիխանը։ Ավելի ուշ, արդեն 2020 թվականին, այդ ժամանակ արդեն արգելված կազմակերպության անդամները և Ֆաիլը մասնակցել են Քուշթաուում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերին:

2018 թվականին նա մասնակցել է Տեմյասովոյում և Սիբայում տեղի ունեցած իրադարձություններին, որտեղ տեղի բնակիչները հակամարտության մեջ են մտել չեչեն և քուրդ միգրանտների հետ։ Հետագայում, Տեմյասովոյում և Սիբայում տեղի ունեցած իրադարձությունների ժամանակ, ղեկավար Ռուստեմ Խամիտովը հրաժարական է տվել:

Սկսած 2015 թվականից՝ մի քանի տարի շարունակ Ալսինովը պարբերաբար ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից տարբեր պատճառներով:

2017 թվականի օգոստոսին Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում ակտիվիստները հանրահավաք են կազմակերպել՝ ի պաշտպանություն բաշկիրների բնական և սահմանադրական իրավունքների՝ պահպանելու իրենց մայրենի բաշկիրերենը և ստեղծելու պայմաններ դրա ուսումնասիրման և զարգացման համար՝ առանց որևէ խտրականության։ Այս հանրահավաքի համակազմակերպիչն եղել է բաշկիրական «Բաշկորտ» կազմակերպությունը։ Հանրահավաքի ժամանակ անվտանգության ուժերի կողմից փորձ է արվել ձերբակալել Ալսինովին, սակայն դա անհաջող է եղել։ Ավելի ուշ ակտիվիստը տուգանվել է չհամակարգված հանրային միջոցառմանը՝ հանրահավաքի տեսքով, մասնակցելու և ոստիկանի՝ հանրահավաքին մասնակցելուց հրաժարվելու պահանջները մերժելու համար:

### Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա
Ֆաիլ Ալսինովը կտրուկ քննադատել է զորահավաքը՝ նշելով, որ դա միայն վնաս կհասցնի բաշկիրներին։ 2022 թվականի դեկտեմբերին նա իր VKontakte էջում գրառում է հրապարակել, որտեղ զորահավաքը անվանել է բաշկիր ժողովրդի ցեղասպանություն, որի համար տուգանվել է:

## Քրեական գործ
2023 թվականի ապրիլին մասնակցել է Բաշկորտոստանի Բայմակի շրջանի Իշմուրզինո գյուղում Իրենդիկ լեռնաշղթայի վրա գտնվող գյուղի տարածքում երկրաբանական հետախուզական աշխատանքների դեմ բողոքի ցույցերին:

2023 թվականի հոկտեմբերին, Իշմուրզինոյում ունեցած ելույթից հետո, Ֆաիլ Ալսինովի մասին հայտարարություն գրվեց անձամբ Բաշկորտոստանի Հանրապետության ղեկավար Ռադի Խաբիրովի կողմից, որտեղ նշվում էր, որ նա հրապարակավ ելույթ է ունեցել գյուղական մշակութային կենտրոնի մոտ գտնվող քաղաքացիական ժողովում՝ բացասական բովանդակությամբ ելույթ ունենալով ռուս, թաթար, հայ, կովկասյան և Կենտրոնական Ասիայի ազգությունների ներկայացուցիչների նկատմամբ: Հանրահավաքը կազմակերպվել է ռեսուրսների արդյունահանումը կանխելու նպատակով, քանի որ նախկինում ռեսուրսներ արդյունահանած ընկերություններն ու դրանց կազմակերպիչները բացասական համբավ ունեին և կապված էին հանրապետության կառավարության հետ:

2024 թվականի հունվարին դատախազությունը Ֆաիլ Ալսինովի համար պահանջել է 4 տարվա ազատազրկում, նիստերը եղել են դռնփակ։

Հունվարի 15-ին Բայմակ քաղաքում տեղի է ունեցել երրորդ դատական նիստը, որի ընթացքում դատավճռի հրապարակումը նշանակված է եղել հունվարի 17-ին։ Տարբեր գնահատականներով՝ Ալսինովին աջակցելու համար դատավարությանը եկել է 1-ից 5 հազար մարդ:

Հունվարի 16-ին Ալսինովը ներառվել է Ռոսֆինմոնիտորինգի՝ «Էքստրեմիստական կամ ահաբեկչական գործունեության մեջ ներգրավված անձանց և կազմակերպությունների դաշնային ցանկում»։

Հունվարի 17-ին փակ նիստի ընթացքում Ալսինովին դատապարտել են 4 տարվա ազատազրկման: Դատավճռի հրապարակումից անմիջապես հետո դատարանի շենքի դիմաց սկսվել են բողոքի ցույցեր: Հաշվարկների համաձայն՝ ցուցարարների թիվը հասել է մոտ 10 հազարի, իսկ Բայմակի բնակչությունը կազմում է ընդամենը 17.7 հազար մարդ:

2024 թվականի հունվարի վերջին տեղափոխվել է Չելյաբինսկի մարզի Մագնիտոգորսկ քաղաքի նախնական կալանքի կենտրոն:

2024 թվականի մայիսի 22-ին Միջազգային պատմական, կրթական, մարդու իրավունքների և բարեգործական ընկերության «Մեմորիալ» կազմակերպությունը Ֆաիլ Ալսինովին ճանաչել է որպես քաղբանտարկյալ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական բանտարկյալներ