Արագիլներ

**Արագիլներ** (), արագիլանմանների կարգին պատկանող թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 20 տեսակ, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ սև արագիլ և սպիտակ արագիլ։ Կտուցը երկար է, ծայրը՝ ուղիղ, սուր կամ թեթևակի կեռ, թևերը՝ լայն, ոտքերը՝ երկար, վառ կարմիր։ Տարածված են արևադարձային, մասամբ՝ բարեխառն գոտիներում։ Ամենահայտնի տեսակներն են սպիտակ և սև արագիլները։

## Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի կեցվածքը ուղղահայաց է։ Ձայնալարերը հետզարգացած են, հաղորդակցվում են կափկափյուններով։ Մարմնի երկարությունը մինչև 100–115 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 155–165 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 4 կգ։

Բույնը հյուսում են ճյուղերից, խոտաբույսերից ու լաթերից՝ գյուղական տների տանիքներին, ծառերի, աշտարակների, ժայռերի վրա, նույնիսկ, էլեկտրասյուների ծայրերին։ Դնում են 3–7 ձու, ունենում 3–5 ձագ։ Սպիտակ արագիլի զույգերն անդավաճան են մինչև կյանքի վերջը։ Ձվից նոր դուրս եկած ձագերն ունակ են ձայն արձակելու, որն աստիճանաբար հետ է զարգանում։ Հասուն արագիլները հաղորդակցվում են կտուցի կափկափյունով, որով ասես ավետում են նաև գարնան գալուստն ու իրենց բազմացման ժամանակը։ Բնադրատեղը պաշտպանելու համար արագիլները պատրաստ են անզիջում կռվի բռնվելու և բնից անգամ անկենսունակ ձագերին դուրս նետելու։

Սև արագիլն ավելի հազվադեպ է հանդիպում, բնադրում է Եվրոպայում և Ասիայում։ Հայաստանում հանդիպում է Սևանա լճի ավազանում, հյուսիսային և հարավարևմտյան շրջաններում։ Բնադրող-չվող է։ Չափազանց զգույշ թռչուն է, գերադասում է ապրել խուլ անտառներում։

## Կենսակերպ և տեսակներ
Արագիլները սնվում են միջատներով, ձկներով, երկկենցաղներով, սողուններով, մկներով, բույսերով։

Արագիլն օգտակար թռչուն Է, ոչնչացնում Է գյուղատնտեսական վնասատուներին։ Որպես գարնան ավետաբեր՝ արագիլը գովերգվում է շատ հեքիաթներում, երգերում ու բանաստեղծություններում։
մինի|Արագիլի թռիչքի պահին

* *Արագիլ (Ciconia)*
**Սպիտակ արագիլ (Ciconia ciconia)
** Սև արագիլ (Ciconia nigra)
** Ciconia abdimii
** Ciconia boyciana
** Ciconia episcopus
** Ciconia maguari
** Ciconia stormi
**Ciconia microscelis
* *Մարաբու (Leptoptimus)*
** Աֆրիկյան մարաբու (Leptoptilos crumeniferus)
** Հնդկական մարաբու (Leptoptilos dubius)
** Ճավայան մարաբու (Leptoptilos javanicus)
* *Յաբիրու (Jabiru)*
** Բրազիլական յաբիրու (Jabiru mycteria)
* *Ephippiorhynchus*
** Աֆրիկական յաբիրու (Ephippiorhynchus senegalensis)
** Ասիական յաբիրու (Ephippiorhynchus asiaticus)
* Ճեղքակտուց արագիլ *(Anastomus)*
** ''Ասիական ճեղքակտուց արագիլ (Anastomus oscitans)
** Anastomus lamelligerus

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ciconia ciconia 01.JPG
Պատկեր:White Stork (Ciconia ciconia).jpg
Պատկեր:HVL 05-14 img 17 Ribbeck Storch.jpg
Պատկեր:Cigogne blanche MHNT.jpg
Պատկեր:Ciconia ciconia -Artis Zoo, Netherlands -parent and chicks-8b.jpg
Պատկեր:Mycteria leucocephala - Pak Thale.jpg
Պատկեր:Yellow-billed Stork (Mycteria ibis) (12011503884).jpg
Պատկեր:Lesser Adjutant (Leptoptilos javanicus) - Flickr - Lip Kee (4).jpg
Պատկեր:African openbill, Anastomus lamelligerus, Chobe National Park, Botswana (32390774275).jpg
Պատկեր:Painted Stork (Mycteria leucocephala) nesting in Garapadu, AP W IMG 5290.jpg
Պատկեր:Ciconia ciconia -Alsace -France -8.jpg
Պատկեր:Ephippiorhynchus senegalensis -captive-8a.jpg
Պատկեր:Saddle-billed Stork Ephippiorhynchus senegalensis 1707px.jpg
Պատկեր:Marabou Stork, Leptoptilos crumeniferus, at the aptly named Marabou Pan, Savuti, Chobe National Park, Botswana (32633651402).jpg
Պատկեր:Marabou stork (Leptoptilos crumenifer).jpg
Պատկեր:Leptoptilos crumeniferus and vultures -Masai Mara -Kenya-8.jpg
Պատկեր:Saddle-Billed Stork.jpg
Պատկեր:Stork (Palic, Serbia).jpg
Պատկեր:Greater adjutant.jpg
Պատկեր:Chimney-with-stork-nest.jpg
Պատկեր:White Stork RWD.jpg
Պատկեր:Painted Stork.jpg
Պատկեր:Ciconia abdimii -London Zoo-8a.jpg
Պատկեր:White necked stork (Ciconia episcopus) 21-Mar-2007 7-37-51 AM 21-Mar-2007 7-37-52.JPG
Պատկեր:Storm's Stork SMTC.jpg
Պատկեր:Ciconia maguari 3.jpeg
Պատկեր:Cap bily.jpg
Պատկեր:Kounotori 06f4471sv.jpg
Պատկեր:Abdim's Stork (Ciconia abdimii) (7011390701).jpg


## Ծանոթագրություններ