open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեյվ Դերմոդի

**Մեյվ Դերմոդի** (,  ), ավստրալիացի դերասանուհի։ Հինգ տարեկանում ֆիլմում հայտնվելուց հետո, նրա չափահաս դերասանական կարիերան ներառում  է աշխատանք ավստրիալական հեռուստատեսությունում, թատրոնում և ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ծնվել է Սիդնեյում։ Հայրը հոգեբան էր, իսկ մայրը՝ Սյուզն Մերֆի Դերմոդին՝ սցենարիստ։ Դերմոդիի ընտանիքում խրախուսում էին սերը դեպի գրականությունը և արհեստը։ Հինգը տարեկանում իր առաջին դերն է խաղացել Breathing Under Water ֆիլմում (1991), որի սցենարիստը նրա մայրն էր։ Դերմոդին հաճախել է Սիդնեյի Մոսմանի միջնակարգ դպրոցը։ Միջնակարգ դպրոցում ակտիվորեն մասնակցել է թատերական խմբակներին և շարունակել է իր դերասանական կրթությունը Սիդնեյի թատերական արվեստի ազգային ինստիտուտում՝ անցնելով այնտեղ մի քանի դասընթաց։

## Գործունեություն
Դերմոդին միջնակարգ դպրոցում սովորելու ընթացքում սկսել է դերեր  ստանալ ավստրալիական հեռուստասերիալներում  (All Saints  (1998), ինչպես նաև կարճամետրաժ ֆիլմերում։ Նրա առաջին գլխավոր դերը ֆիլմում եղել է Black Water (2007) անկախ թրեյլերում։ «Black Water»-ում Դերմոդիի դերասանական խաղը բերել է նրան երկրորդ պլանի դերասանական խաղի համար մի քանի անվանակարգ։ Հաջորդ գլխավոր դերը եղել է «Գեղեցիկ Քեյթը» ֆիլմում (2009), որի համար նա AFI-ում առաջադրվել է «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր»։ Խաղացել է գլխավոր դեր  «Գրիֆ-անտեսանելի» ֆիլմում (2010), որը լավ է ընդունվել քննադատների կողմից։ 2015 թվականին Դերմոդին Վերա Քլեյթոնի դերում նկարահանվել է Ագաթա Քրիստիի «Եվ ոչ ոք չմնաց» ֆիլմի BBC One-ի տարբերակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ
Հագենդրա Տափա Մագար

**Հագենդրա Տափա Մագար** (), Նեպալի բնակիչ, որը 2010 թվականի հոկտեմբերի 14-ից մինչև 2011 թվականի հունիսի 12-ն աշխարհի ամենացածրահասակ մարդն էր։ Նրա հասակը 67,08 սանտիմետր է։ Մագարը գաճաճ է։

2010 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ չափահաս դառնալուց հետո, Մագարը, որը ճանաչում է ստացել իբրև աշխարհի ամենացածրահասակ դեռահաս, Էդվարդ Նինյո Հերնանդեսից խլել է աշխարհի ամենափոքր մարդու տիտղոսը, որի հասակը 70 սանտիմետր է։

2011 թվականի հունիսի 12-ին ամենացածրահասակ մարդու տիտղոսն ստացել է Ֆիլիպիններում ծնված Ջունրի Բալուինգը, որի հասակը 56 սանտիմետր է։

## Կենսագրություն
Մագարը ծնվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Նեպալի Բագլունգ շրջանում։ Հայրը Ռուփ Բահադուրն է, մայրը՝ Դանա Մայա Տափա Մագարը։ 
Գյուղի բնակիչները Մագարին տվել են «փոքրիկ Բուդդա» մականունը։ Ծնվելու ժամանակ կշռել է 600 գրամ, իսկ մահվան պահին՝ 5,5 կիլոգրամ։

2008 թվականի մայիսին Մագարը հայտնվել է բրիտանական «Channel 4» հեռուստաալիքի «Ես և աշխարհի ամենափոքրիկ մարդը» վավերագրական ֆիլմում, որի ռեժիսորը Մարկ Դոլանն է։

Նրա մասին պատմությունը հայտնվել է ուկրաինական «Inside Out» գիտահանրամատչելի ծրագրում, որի մշտական հաղորդավարը 2010 թվականից ի վեր հայտնի լուսանկարիչ և ճանապարհորդ Դմիտրի Կոնստանտինովիչ Կոմարովն է։

Մագարը մահացել է 2020 թվականի հունվարի 17-ին թոքերի բորբոքումից, որի մասին հայտնել է Գինեսի ռեկորդների գրքի պաշտոնական կայքը։

*«Հագենդրան արագորեն գրավել է հանրության ուշադրությունը և 2011 թվականին զբոսաշրջության ոլորտում նշանակվել Նեպալի բարի կամքի դեսպան», -* հայտնում է կայքը։

*«Ընկերների խոսքով՝ Հագենդրան վերջին շրջանում պայքարել է սրտի, շնչարգելքի ([[ասթմա]]) և [[թոքաբորբ]]ի հետ կապված խնդիրների դեմ։ Հունվարի 16-ին նա տեղափոխվել է Նեպալի «Manipal» հիվանդանոց և մահացել ուրբաթ օրը՝ տեղական ժամանակով ժամը 15:00-ին», -* նշվում է կայքում։

Ներկայումս ամենակարճահասակ մարդու կոչումն անցել է Կոլումբիայի բնակիչ Էդուարդ Նինյո Էռնանդեսին, որի հասակը 70,21 սանտիմետր է։

## Տես նաև
* Ամենակարճահասակ մարդկանց ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լուսանկարներ BBC-ի կայքում

Կատեգորիա:Նեպալցիներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
ԱԵԿ-999

**ԱԵԿ-999 «Բարսուկ»** (), ռուսական միասնական գնդացիր, որն ստեղծվել է Կովրովի մեխանիկական գործարանում ՊԿՄ-ի հիման վրա և օգտագործում է 7,62×54 մմ R փամփուշտներ։ Մշակման հիմնական նպատակը եղել է զենքի կրակային հզորության մեծացումը փողի սառեցման լավացման հաշվին։ Թողարկվել է սահմանափակ խմբաքանակներով Ռուսաստանի ՆԳՆ հատուկ ստորաբաժանումների սպառազինության համար։

## Կառուցվածքային առանձնահատկություններ
ՊԿՄ միասնական գնդացրի համեմատությամբ տվյալ գնդացրի հիմնական կառուցվածքային ձևափոխումը նոր անփոփոխ փողն է, որի ստեղծման համար օգտագործվում են ավիացիոն նյութեր։ Զենքի հավասարակշռման լավացման նպատակով զգալի փոփոխությունների են ենթարկվել հենարանն ու նրա ամրացման հանգույցը։ Սկզբունքային նորարարություն է դարձել անաղմուկ կրակոցի  հանվող սարքավորումը (ՊՄՍ), ինչը թույլ է տվել զգալիորեն փոքրացնել ակուստիկ բեռնվածությունը գնդացրային հաշվարկի անդամների վրա աղմուկի ու փողային բոցի բացառման հաշվին։ Կան տվյալներ, որ կրակոցի ձայնը, կախված տեղանքի տիպից ու ռելիեֆից, չի լսվում արդեն 400–600 մ հեռավորության վրա։

Գնդացրի փողի վրա տեղադրվում է ջերմության ցրիչ, ինչն զգալիորեն նվազեցնում է տաք օդի աղավաղող ազդեցությունը նշանառության գծի վրա և փողի կառուցվածքին տվել լրացուցիչ կոշտություն, ընդ որում՝ փողի ռեսուրսը հասել է 33-40 հազար կրակոցի։ Գնդացրի ամբողջ օժանդակ նյութերը փոխարինվել են փայտից պլաստիկե, ինչի արդյունքում քաշը նվազել է շուրջ 0,5 կգ-ով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Описание пулемета АЕК-999 на сайте ''gunsru.ru''
* Единый пулемет АЕК-999 «Барсук» (Россия)
*
Սարմատ (մարտական մոդուլ)

**«Սարմատ»**, ուկրաինական արտադրության հեռակառավարվող աշտարակային մարտական մոդուլը, որը նախատեսված է զրահամեքենաների և զրահակատերների վրա տեղադրման համար։

## Պատմություն
«Սարմատ» մարտական մոդուլը մշակվել է Կիևի «Լուչ» պետական կոնստրուկտորային բյուրոյի կողմից և առաջին անգամ ներկայացվել 2014 թվականի հունիսին սպառազինության ու ռազմական տեխնիկայի «Eurosatory-2014» ցուցահանդեսում (մոդուլը տեղադրվել է Streit Group Varan զրահամեքենայի ցուցադրական նմուշի վրա)։

## Նկարագրություն
Մոդուլի զանգվածը կազմում է 410 կգ։ Մարտական մոդուլը ներառում է շրջադարձային անվարգել, որի վրա տեղադրվում է հակատանկային հրթիռային համալիր, խոշոր տրամաչափով գնդացիր, ֆրանս-իտալական «Selex ES» ընկերության արտադրած «SLX-HAWK» ջերմատեսիլ, ինչպես նաև Իզյումի սարքաշինական գործարանի արտադրության նշանառության սարքավորում, հեռակառավարման բլոկ և սնուցման բլոկ։

## Տարբերակներ և ձևափոխումներ
* Արտահանման համար նախատեսված տարբերակ՝ 12,7-միլիմետրանոց M2HB գնդացրով (Manroy Engineering արտադրություն), որպես հակատանկային սպառազինություն կարող են տեղադրվել 107-միլիմետրանոց РК-3 չորս հրթիռներ կամ 130-միլիմետրանոց РК-2С երկու հրթիռներ տրանսպորտային-գործարկման բեռնարկղերում։
* Ուկրաինայի զինված ուժերի համար նախատեսված տարբերակ՝ 12,7-միլիմետրանոց КТ-12,7 գնդացրով և 107-միլիմետրանոց РК-3 «Կորսար» չորս հրթիռներով տրանսպորտային-գործարկման բեռնարկղերում։

## Շահագործող երկրներ
*  – 2014 թվականի հոկտեմբերին որոշվել է «Սարմատ» մոդուլներ տեղադրել Ուկրաինայի ազգային գվարդիայի KRAZ Spartan զրահամեքենաների վրա։ 2015 թվականի փետրվարի 7-ին վեց զրահամեքենաներ («Սարմատ» մարտական մոդուլներով) փոխանցվել են Ուկրաինայի ազգային գվարդիայի «Ազով» գնդին։

## Ծանոթագրություններ
Փորշա դե Ռոսի

**Պորշա դե Ռոսի** (), իրական անունը (2010 թվականից)՝ **Պորշա Լի Ջեյմս Դեջեներես** (), ծննդյան անուն՝ **Ամանդա Լի Ռոջերս** (, ), ավստրոամերիկացի դերասանուհի, հայտնի է  «Էլլի Մակբիլ», «Դանդաղեցված զարգացում» և «Սկանդալ» սերիալներում խաղացած դերերով։

## Վաղ տարիներ
Ամանդա Լի Ռոջերսը ծնվել է 1973 թվականի հունվարի 31-ին Ավստրալիայի Ջելոնգ քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո փաստաբան դառնալու համար ընդունվել է Մելբուռնի համալսարանը։ Ուսման ընթացքում ապրուստ վաստակելու համար սկսել է աշխատել որպես նորաձևության մոդել։

## Կարիերա
1994 թվականին Պորշա դե Ռոսին գրավել է քասթինգի տնօրենի ուշադրությունը, որը նրան առաջարկել է «Սիրեններ» ֆիլմում Հյու Գրանտի հետ խաղալ Ջեդիի դերը։ Նրան ոգեշնչել է նոր փորձը, և նա որոշել է սկսել դերասանական կարիերիան։

Չնայած նա հաջողության չի հասել փաստաբանական ոլորտում, սակայն հաջողվել է փաստաբան խաղալ էկրանին։ Հավակնոտ Նելի Փորթերը «Էլլի Մակբիլ» սերիալի գլխավոր կերպարներից մեկն էր։

1997 թվականին Պորշան նկարահանվել է «Ճիչ 2» ֆիլմում՝ խաղալով ուսանողուհու դեր, 1999 թվականին՝ «Սիգմատներ» ֆիլմում, իսկ 2005 թվականին՝ Քրիստինա Ռիչինի և Ջոշուա Ջեքսոնի հետ «Դարձվոր» ֆիլմում։ «Էլլի Մակբիլ» սերիալի նկարահանումներից հետո վերադարձել է հեռուստատեսություն՝ «Դանդաղեցված զարգացում» սերիալ։ 2007 թվականին նա երևացել է նաև «Մարմնի մասեր» հեռուստասերիալի 5-րդ եթերաշրջանում։

## Անձնական կյանք
1996-1999 թվականներին ամուսնացած է եղել վավերագրական ֆիլմի ռեժիսոր Մել Մեթքլեֆի հետ։ Այդ ամուսնությունը կեղծ էր․ դերասանուհու նպատակը գրին քարտ ստանալն էր։ Պորշա դե Ռոսին, որը իր նույնասեռականության մասին  հայնել է ծնողներին 16 տարեկան հասակում, ապրում է ամերիկացի հաղորդավար, կատակերգակ և դերասանուհի Էլեն Դեջեներեսի հետ։ Կանայք, որոնք հանդիպում էին 2004 թվականին, պաշտոնապես ամուսնացել են 2008 թվականի օգոստոսի 16-ին։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Հունվարի 31 ծնունդներ
Մեգիդո

**Մեգիդո** (, , , Արմագեդոն),  բլուր Իսրայելի հովտի արևմտյան մասում, Իսրայելի տարածքում, ներկայիս նույնանուն բնակավայրի մոտ։ Հայտնի է հիմնականում հունարեն Արմագեդոն բառի շնորհիվ (հին հունարեն՝ Ἁρμαγεδών), որը *har Megiddo* բառակապակցության եբրայերեն գրադարձությունն է (, բառացիորեն՝ Մեգիդո լեռ)։

Հնում Մեգիդոն կարևոր քաղաք-պետություն էր։ Պեղումները 26 մշակութային շերտ ունեն, ինչը ենթադրում է, որ բնակավայրը այստեղ գոյություն ուներ շատ երկար ժամանակ։ Մեգիդոն տեղակայված է Կարմել լեռնաշղթայի ռազմավարական կարևոր նշանակության անցուղու մոտակայքում։ Այն պետության կողմից պահպանվում է որպես ազգային պարկ։

## Պատմություն
[thumb|250px|[Ասորեստան|Ասորական քաղաք]]
Բլուրը կազմված է մոտ 60 մ բարձրություն ունեցող հին բնակավայրերի 26 շերտերից։ Հին ժամանակներում այս տեղը զբաղեցնում էր կարևոր ռազմավարական դիրք։ Առևտրային հիգլխավոր ուղիները և ռազմական երթուղիները անցնում էին Մեգիդոյի միջով։

Մեգիդոյում մարդկության կեցության առաջին հետքերը թվագրվում են մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակում։ Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակում այս վայրում արդեն կար հսկայական պարիսպ ունեցող քաղաք, որը եգիպտական ռազմաքաղաքական ամենակարևոր կենտրոնն էր Քանանում։

Հին Կտակարանի համաձայն՝ հենց այս հովտում Աստված հրաշքով փրկեց Իսրայելը քանանցիների թագավոր Հավինից (Դատ. 4), առավել հայտնի որպես Ասորի թագավոր, որը նվաճվեց Իսրայել ցեղի առաջնորդ Հիսուս Նավինի կողմից (ՀսՆ. 12։19)։ Քիսոն գետի (Քիշոն) ափին Բաալի քրմերը մահապատժի են ենթարկվել Եղիա մարգարեի աչքի առաջ։ Այստեղ փարավոն Նեխո II-ի ձեռքով ընկավ Հովսիա թագավորը։

## Ճակատամարտ Մեգիդոյի մոտ
* Մ. թ. ա. 15-րդ դարում այստեղ եգիպտական փարավոն Թութմոս III-ը կռվում էր Քանանի թագավորների դեմ։
* Մ.թ.ա. 7-րդ դարում այստեղ փարավոն Նեխո II-ը ջախջախեց Յհրեաների թագավոր Հովսիային։
* 1799 թվականին Նապոլեոնը ջախջախեց Օսմանյան կայսրության զորքերին։
* 1918 թվականին անգլիական գեներալ Էդմունդ Ալենբին ջախջախեց Օսմանյան կայսրության զորքերին։

## Հնագիտություն
Բլրի հնագիտական հետազոտությունները սկսվել են 1903 թվականին Գոթլիբ Շումախերի կողմից (Գերմանիա)։ 1920 թվականների պեղումները ցուցադրվում են Երուսաղեմի Ռոքֆելերի թանգարանում։ Առավել հետաքրքիր գտածոների թվին են վերաբերում Երկաթե դարի հսկայական ախոռների և մի քանի շինությունների հետքեր։

2005 թվականին հայտարարվեց Մեգիդոյի շրջակայքում Սուրբ Երկրի ամենահին եկեղեցու մնացորդների (3-րդ դարի վերջ կամ 4-րդ դարի սկիզբ) հայտնաբերման մասին։ Նույն թվականին Հացոր և Բեր Շեվա բլուրների հետ միասին Մեգիդո բլուրը հայտարարվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան։

2013 թվականի ամռանը հնագետ Յոտամ Տեպպերի արշավախմբի կողմից Մեգիդոյի մոտակայքում հայտնաբերվեցին գտածոներ, որոնք ցույց էին տալիս, որ անցյալում այստեղ եղել է *Երկաթ* մականունով լեգենդար VI հռոմեական լեգեոնը (լատ.՝ *Legio VI Ferrata*)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  в 
*  в Еврейской энциклопедии Брокгауза и Ефрона
* Национальный парк Тель-Мегидо 

Կատեգորիա:Բլուրներ
Կատեգորիա:Իսրայելի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իսրայելի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսրայելում
Ռուբեն Կաստրո

**Ռուբեն Կաստրո Մարտին** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Լաս Պալմաս» ակումբի հարձակվող։

## Ակումբ
Ռուբեն Կաստրոն իր կարիերան սկսել է «Լաս Պալմաս» ակումբում։ 2001/2002 մրցաշրջանում Ռուբենը, հանդես գալով «Լաս Պալմաս» ակումբում, խփել է իր առաջին գոլը Լա Լիգայում՝ աչքի ընկնելով Մադրիդի «Ռեալի» դեմ խաղի 64-րդ րոպեին։ 2003/2004 թվականներին Ռուբենը դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու՝ խփելով 22 գնդակ։

2004 թվականին Ռուբենը տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Լա Կորունյա» ակումբ, բայց վարձավճարով խաղացել է «Ալբասետե» ակումբ, որտեղ անցկացրել է 22 խաղ՝ խփելով 3 գնդակ։ 2007 թվականին հանդես է եկել «Խիմնաստիկում», որտեղ անցկացրել է 20 խաղ։ Ռուբենը սկզբում սկսել է բավականին լավ՝ առաջին երեք խաղերում խփելով 3 գնդակ, բայց չնայած դրան ակումբը դուրս է մնացել։ 2008/2009 մրցաշրջանը վարձավճարով անցկացրել է «Ուեսկայում»։ «Ուեսկայի» կազմում Ռուբենը անցկացրել է 41 խաղ, որտեղ հակառակորդի դարպասը գրավել է 14 անգամ։ 2009/2010 մրցաշրջանը անցկացրել է «Ռայո Վալեկանոյի» կազմում՝ անցկացնելով 42 խաղ և խփելով 14 գնդակ։

2010 թվականի օգոստոսին Ռուբենը տեղափոխվել է «Ռեալ Բետիս»։ Կաստրոյից, Մոլինայից և Էմանայից կազմված հայտնի եռյակի կազմում 2010/2011 մրցաշրջանում խփել է ավելի քան 50 գոլ։ Երկամյա բացակայությունից հետո «Բետիսը» վերադարձել է Լա Լիգա։

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BDFutbol profile
* Futbolme profile
* 
* 

Կատեգորիա:Ալբասետեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խիմնաստիկ Տառագոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Բետիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Զաստավա Մ91

**Զաստավա Մ91,** դիպուկազարկ հրացան, թողարկվել է «Застава Оружие» ընկերության կողմից։

## Պատմություն
Հրացանը ստեղծվել է 1991 թվականին, մտել է գործածության մեջ 1992 թվականից։ Օգտագործվում է Սերբիայում՝ բանակի դիպուկահարների սպառազինության համար։

## Դիզայն և մարտական որակ
Ստեղծվել է Կալաշնիկովի ինքնաձիգի հիմքի վրա։ Բացի արտաքին նմանությունից, որևէ ընդհանրություն չունի Դրագունովի դիպուկահար հրացանի հետ։ Հրացանի փամփուշտները 7,62×54 մմ տրամաչափի են։ Հրաձգության արդյունավետ հեռավորությունը 800մ է ( ON-M91 6 × 42 օպտիկական նշանոցով հեռավորությունը մեծանում է մինչև 1000մ–ի)։ 30 սմ բարձրության թիրախը խոցվում է 300 մ հեռավորությունից, 50 սմ բարձրության թիրախը՝  400 մ–ից, 150-200 սմ բարձրության կանգնած կամ շարժվող թիրախը՝ մինչև 600 մ–ից։

## Մոդիֆիկացիա
Մոդել 21 հայտնի մոդիֆիկացիա։ Նախատեսում է 26 տարբեր լրացուցիչ տեսակների սարքավորում, որոնցից հինգը կլինեն արտասահմանից ներկրված։

## Շահագործող երկրներ
* 
* Սերբիա

## Տես նաև
* Список снайперских винтовок

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на оф. сайте Заставы

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ
Զաստավա Մ48

**Զաստավա Մ48,** հարավսլավական հրացան, հարավսլավական ազգային բանակի զենք։ Այն թողարկվել է սերբիական «Զաստավա» գործարանի կողմից։ Բելգիական Mauser M1924–ի և գերմանական Mauser 98k–ի ընդլայնված տարբերակն է։

## Պատմություն
Գերմանացի զավթիչներից Հարավսլավիայի ազատագրումից հետո հարավսլավացիների մոտ  հայտնվել են բազմաթիվ Mauser 98k գերմանական ռազմատիեզերական հրացաններ։ Ունենալով փորձ հրացանային զենքի արտադրության մեջ՝ (Հարավսլավիայում պատերազմից առաջ արտադրվում էին բելգիական արտադրության Mauser M1924 հրացաններ) և այդ գերմանական հրացանը, հարավսլավացի զինագործները «Զաստավա» ընկերության կողմից ստեղծում են սեփական հրացան, որն իր մեջ համատեղում է նախորդ երկու հրացանների առավելությունները։

Ըստ իր ձևի Զատավա Մ48–ը հիշեցնում է Mauser 98k–ին, սակայն մի քիչ կարճ։ Ի տարբերություն Mauser M1924–ի, որի փակաղակը ուղիղ է, Մ48–ինը կոր է։

Հրացանների մեծ մասը արտադրությունից անմիջապես հետո հանձնվում է պահեստ։ Սահմանափակ խմբաքանակը՝ 4000 միավոր, բաց է թողնվել դիպուկահարների համար։ M48BO հրացանի մոդիֆիկացիան տեղի է ունեցել Սիրիայի զինանոցում։

## Մոդիֆիկացիա
Մ48 (1948—1952) — զենքի սկզբնական տարբերակը։

Այլ մոդիֆիկացիաներ․

* **Մ48Ա** (1952—1956) — զենքի հետագա կատարելագործումը հնարավորություն էր տալիս ավելացնել արագությունը  արտադրության մեջ և միաժամանակ նվազեցնել ծախսերը։
* **Մ48Բ** (1956—1965) — զենքի վերջնական տարբերակը։ 1956 թվականից Մ48 հրացանը ստեղծվում է միայն արտահանման համար։
* **Մ48ԲՕ** (1956—1965) — նույնատիպ М48B հրացան։ Տարբերությունը այն էր, որ այս հրացանները արտադրվում էին առանց պիտակի և նշումի։
* **Մ48/63** —  Մ48 հրացանի սպորտային տարբերակը կարճ փողով։ Փողը պատրաստված է քրոմապատ պողպատից։ Փայտե մասերը պատրաստված է հաճարենուց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* [Руководство по эксплуатации винтовки М48](http://mauser98k.internetdsl.pl/download/Mauser%2098k%20-%20Model%2048%20Rifle%20(8mm)%20-%20Manual.pdf)  

Կատեգորիա:1948 հիմնադրումներ
Նեյթան Փարսոնս

**Նեյթան Դին Փարսոնս** (, ), ավստրալա-ամերիկացի դերասան։ Կատարել է Իտան Լովետի դերը «Գլխավոր հոսպիտալ» սերիալում։ 2014 թվականին նա նկարահանվել է «Առաջնածինները» հեռուստասերիալում, որպես Ջեքսոն Քեներ։

## Կենսագրություն
Փարսոնսը ծնվել է Ավստրալիայի }Ադելաիդա քաղաքում։ Նրա ծնողները ամերիկացիներ են գերմանա-սկանդինավյան (հայր) և անգլիական, ֆրանսիական, չեխական (մայր) ծագմամբ։ 3 տարեկանից հնչյունավորել է ճապոնական անիմե անգլերենով։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Կոլորադո, ապա՝ Տեխաս նահանգի Օսթին քաղաք, որտեղ Փարսոնսը դպրոցն ավարտել է 2006 թվականին։ Այնուհետև տեղափոխվել է Լոս Անջելես Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում սովորելու համար։ Համալսարանի գեղարվեստի բաժինը ավարտել է բակալավրի աստիճանով։

Հայտնի է դարձել «Գլխավոր հոսպիտալ», «Իրական արյուն», «Առաջնածինները», «Մի անգամ հեքիաթում» և «Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո» հեռուստասերիալների դերերի շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Անմեղության դարաշրջան (վեպ)

**Անմեղության դարաշրջան** (), ամերիկացի վիպասանուհի Էդիթ Ուորթոնի ստեղծագործությունների շարքում լավագույնը համարվող վեպը, որ առաջին անգամ հրատարակվել է 1920 թվականին և որի համար նա հաջորդ տարում արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի՝ դառնալով գրական այդ հեղինակավոր մրցանակին արժանացած առաջին կինը։ 
Վեպը նախ լույս է տեսել բրոշյուրի տեսքով՝ որպես *Pictorial Review* ամսագրի գրական հավելված (1920 թվականի հուլիս-հոկտեմբեր ամիսներին), այնուհետև այդ նույն տարում ունեցել է գրքային հրատարակություններ՝ գրեթե միաժամանակ լույս ընծայվելով Նյու Յորքում և Լոնդոնում։ Երկը ջերմորեն են ընդունել թե՛ ընթերցողները և թե՛ գրաքննադատները։ *Times Book Review*-ի գրական մեկնաբանը գրել է, որ «վեպում փայլուն կերպով արտացոլված է 45 տարի առաջվա Նյու Յորքի համայնապատկերը։ Այն ամենապահանջված գիրքն է հանրային գրադարաններում և ամենալավ վաճառվողը՝ գրախանութներում»։

Ուորթոնն իր այս երկը գրել է Ֆրանսիայում բնակվելու տարիներին։ Վեպում նա մեծ արվեստով, վառ գույներով ու տպավորիչ կերպով պատկերել է նյույորքյան հասարակության բարձր խավի կյանքը տասնիններորդ դարի 70-ական թվականներին։ Գլխավոր հերոսը Նյուլենդ Արչերն է, ով բարեկիրթ օրիորդ Մեյ Ուելենդի հետ իր հարսանիքի նախօրեին սիրահարվում է վերջինիս զարմուհուն՝ կոմսուհի Էլեն Օլենսկայային, ում դժվարին ու տխուր ճակատագիրը շատ բաներով հիշեցնում է երկի հեղինակի՝ Ուորթոնի ճակատագիրը։

## Էկրանավորումներ և թատերական բեմականացումներ
Վեպի լույսընծայումից ընդամենը չորս տարի անց «*Ուորներ բրազերս*» (*Warner Brothers*) հանրահայտ կինոընկերությունը նրա հիման վրա ֆիլմ է նկարահանել (ռեժիսոր՝ Ուեսլի Ռագլես, գլխավոր դերերում՝ Բևերլի Բեյն և Էլիոթ Դեքստեր)։

1928 թվականին Մարգրեթ Այեր Բեռնեսը վեպը վերափոխել է թատերգության և բենականացրել Բրոդվեյի թատրոններից մեկում։ 1934 թվականին, արդեն այդ թատերգության ու բեմականացման հիման վրա, ստեղծվել է ևս մեկ ֆիլմ, որտեղ գլխավոր դերերի կատարմամբ հանդես են եկել Այրին Դյունը և Ջոն Բոլեսը։ 
 
1993 թվականին էլ վեպին անդրադարձել է անվանի կինոռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեն, ով նկարահանել է ֆիլմի իր տարբերակը. Այս կինոնկարում գլխավոր դերերը կատարում են ճանաչված դերասաններ Միշել Պֆայֆերը, Դանիել Դեյ-Լյուիսը, Վայնոնա Ռայդերը, Ռիչարդ Գրանտը, Միրիամ Մարգուլիսը։ Ընդ որում՝ Վայնոնա Ռայդերը Մեյ Ուելենդ Արչերի կերպարի տպավորիչ մամնավորման համար արժանացել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի, իսկ ֆիլմն էլ Օսկար կինոմրցանակի է արժանացել տարազների ու ձևավորման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ''The Age of Innocence'', 1920 first edition, scanned book via Internet Archive
* Original 1920 D. Appleton edition of ''The Age of Innocence'' at Google Books
* Photos of the first edition of ''The Age of Innocence''
* ''The Age of Innocence'' free ebook in PDF, PDB and LIT formats
* ''The Age of Innocence''  at Literapedia

Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:1920 թվականի ամերիկյան վեպեր
Զաստավա ՑԶ 99

**Զաստավա ՑԶ 99,** սերբական բանակին պատկանող ինքնալիցքավորվող ատրճանակ։

## Նկարագրություն
Ստեղծվել է «Застава Оружие» ընկերության կողմից՝ հատուկ Զաստավա Մ57 ատրճանակի փոխարինման համար։ Արտաքին տեսքը մասամբ հիշեցնում է Walther P88-ին։ CZ ինդեքսը (լատինատառ գրված) կապ չունի Չեխոսլովակիայի կամ Չեխիայի զենքերի հետ (օրինակ CZ 75), այլ կարդացվում է որպես «Զաստավա թագուհի»։ Փամփուշտները 9×19 տրամաչափի են, արդյունավետ հեռավորությունը 50 մ է։

## Մոդիֆիկացիաներ
### ՑԶ 999
Ներկայիս տարբերակը ենթադրում է 40 S&W փամփուշտի օգտագործում (առավելապես այլ երկրների համար)։ Այսպիսի մոդելների մեծ մասը գնել է ԱՄՆ-ն՝ 1990 թվականին, Ամերիկայում մոդելը ստացել է «ZDA 9mm» անվանումը։ Այսպիսի մոդիֆիկացինաները նախատեսված չէին վաճառել արտասահմանում։

### ՑԶ 05
Այս ատրճանակը պատկանում է ՑԶ 99-ի 4-րդ կարգին։ 2007 թվականին սկսվել է մասայական արտադրանքը։ Արտաքին տեսքով նման է ЦЗ 999-ին, բայց նրան ավելացված է Պիկատինի ձող։ Այն իր մեջ ներառում է նաև պահեստատուփի ինդիկատոր։ Ներմուծվել է ԱՄՆ։

### Արտասահմանյան պատճեններ
Իսրայելում արտադրվում է ՑԶ 99 կոմպակտ G և «Գոլան» կոդավոր անվանումով ատրճանակի պատճենը, արտադրողը՝ «KSN Industries»։ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում այս պատճենը ստացել է TZ-99 անվանումը և արտադրվել է «Tressitu» ընկերությունում՝ մինչև նրա սնանկանալը։ 2008 թվականի մարտին Իրաքից ստացվել է 18000 ատրճանակի պատվեր։

## Շահագործող երկրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* CZ99.org — Unofficial Zastava CZ 99, CZ 999, EZ and CZ 07 site
* Zastava Arms official website Pistol EZ 9
* Zastava Arms official website CZ 999 Scorpion
* Zastava Arms official website Pistol EZ Compact
* Modern Firearms, offers a short description of CZ-99
* EAA Corp, Zastava EZ Website
* 
* 
* 
* 
* 
*

Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ
Խորխե Լոպես (դերասան)

**Խորխե Լոպես** (, ), չիլիացի դերասան։ Նրա առաջին խոշոր դերը եղել է «Լատինաամերիկյան Դիսնեյ» հեռուստաընկերության *«[[Ես Լունան եմ]]»* (2016-2018) հեռուստանովելում։ Լոպեսն այժմ մարմնավորում է Վալերիոյի դերը Նեթֆլիքսի «Էլիտա» հեռուստասերիալում։ Ավարտել է Արվեստի, գիտության և հաղորդակցության համալսարանը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Չիլիացի դերասաններ
Մ29 (ականանետ)

**Մ29**, 81-միլիմետրանոց ԱՄՆ թեթև ականանետ։

## Պատմություն
Մ29-ը մշակվել է ԱՄՆ զինված ուժերի պատվերով՝ հետիոտնային վաշտերի կրակային հզորության մեծացման նպատակով և ընդգրկվել ԱՄՆ բանակի սպառազինության մեջ 1951 թվականին։

Սակայն Վիետնամի պատերազմի ժամանակ պարզվել է, որ Մ29-ով զինված ականանետային ստորաբաժանումները չունեն բավարար շարժունակություն մարտի դաշտում նրա մեծ զանգվածի և հրաձգության համեմատաբար փոքր հասողության պատճառով։ Օրինակ՝ ռազմական բախման պայմաններում Մ29 ականանետի տեղափոխման համար պահանջվել է նրա գրեթե ամբողջ անձնակազմը, ինչի պատճառով կրվող մարտական լրակազմը կրճատվել է 40-ից մինչև 18 ականի։ Արդյունքում Վիետնամում ԱՄՆ բանակի շարային զորամասերում Մ29 ականանետները փոխարինվել են Մ19 ականանետներով։

1980-ական թվականների սկզբին ԱՄՆ զինված ուժերում սկսվել է Մ29-ի համատարած փոխարինումը ավելի ժամանակակից 60-միլիմետրանոց М224 վաշտային ականանետով։

## Կառուցվածք
Կառուցվածքն ունի դասական սխեմա, ընդ որում՝ զենքի տեղափոխման համար թույլատրելի է նրա ոչ լրիվ քանդումը։ Ականանետը կազմված է հարթ փողից, երկոտանի-հրետասայլից, նշանոցից և պտտման կենտրոնական հանգույցով հենասալից, որը թույլ է տալիս վարել շրջանային հրաձգություն առանց սալի դիրքը փոխելու։ Փողի արտաքին մակերևույթն ունի օղակային ճախարակումներ ինտենսիվ հրաձգության ժամանակ սառեցման լավացման համար։ Մարտական լրակազմի անվանացուցակը կազմված է  երեք տիպի բեկարյին-ֆուգասային, մեկ տեսակի լուսավորող և երկու տեսակի ծխային ականներից։ Այս ականանետի համար հատուկ մշակվել է Մ374 բեկորաֆուգասային ականը, որը տիրապետում է մինչև 4,5 կմ ավելացված հրաձգության հասողությամբ և ուժեղացված պայթուցիկ բաղադրությամբ։

Ականանետի անձնակազմը կազմված է հինգ անձից՝ անձնակազմի հրամանատար, նշանառու, նշանառուի օգնական և ռազմամթերքի երկու մատակարարողներ։

## Տարբերակներ
*  **М125А-1** – ինքնագնաց տարբերակ М113 զրահափոխադրիչի ամրաշրջանակի վրա։

## Շահագործողներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* , Howa-ն արտադրել է Մ29Ա1-ի ձևափոխված տարբերակը որպես *Տիպ 64*
* 
* , Daewoo-ի լիցենզիայով արտադրում է որպես ԿՄ29Ա1
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Հարավային Վիետնամ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «81-միլիմետրանոց Մ29 ականանետ» հոդվածը ''zw-observer.narod.ru'' կայքում
* «M-29 81mm mortar» հոդվածը ''fas.org'' կայքում
* M29 Mortar / Internet Movie Firearms Database (օգտագործումը կինոնկարներում)

Կատեգորիա:ԱՄՆ ականանետներ
Ոչ մի տեղ․ արտաքսման մի պատմություն

**«Ոչ մի տեղ․ արտաքսման մի պատմություն»** (), ամերիկահայ գրող, դասախոս, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթի գիրքը, որը լույս է տեսել 2012 թվականին։

## Պատմություն
Գրքի գլխավոր հերոսուհին հանդիսանում է հեղինակը, որը ծնվել է Բաքու քաղաքում։ Գրքում պատմվում է, թե ինչպես է  ընտանիքը Բաքվում առերեսվում  ազգային բռնության և բնաջնջման։ Գրքի հերոսուհին  մոտ 10 տարեկանում ընտանիքի հետ  արտաքսվում է Հայաստան, որտեղ 3 տարի որպես փախստական ապրելուց հետո՝ 1992 թվականին տեղափոխվում է  ԱՄՆ։

Գիրքը լույս է տեսել անգլերեն, 2017 թվականին թարգմանվել է ռուսերեն, որի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում՝ «Վերնատուն» մշակութային կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Nowhere, a Story of Exile
*American Armenian public figure Anna Astvatsaturian-Turcotte visited Artsakh

Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Սանտայի հագուստ

մինի|359x359փքս|Սանտայի կարմիր հագուստ, սպիտակ մորթով, գլխարկով և սև կոշիկներով, սովորաբար լայն գոտին այստեղ գոյություն չունի
**Սանտայի հագուստ,** հագուստ, որով ներկայանում է Սանտա Կլաուսը։ ժամանակակից հագուստի ամերիկյան տարբերակը կարելի է վերագրել Թոմաս Նաստի՝ *Harper's Weekly*  ամսագրի աշխատանքին, չնայած հաճախ մարդիկ մտածում են, որ Հադդոն Սանդբլոմն է այդ տարբերակը մտածել Կոկա-Կոլա ընկերության գովազդի համար։ Սանդբլոմի աշխատանքը չի համապատասխանում արևելյան Սանտայի ոճին․ արդիական է կարմիր, սպիտակ մորթիով հագուստը։ Այն դարձել է ամերիկյան Սանտայի ոճը, սակայն Եվրոպական մի քանի երկրներում Սուրբ Նիկողայոսը, որն ունի կրոնական հագուստ և եպիսկոպոսական խույր, շարունակում է մնալ ժամանակակից։

## Պատմություն
ձախից|մինի|200x200փքս|1881թվականի Թոմաս Նաստի Սանտան ժամանակակից հագուստով
Ժամանակակից Սանտա Կլաուսի հագուստը, որով մենք ճանաչում ենք Սանտային, առաջին անգամ պատկերել է Թոմաս Նաստը։ Նաստի օրիգինալ նկարը փոքրիկ Սանտա էր, ով կարող էր իջնել ծխնելույզով, բայց նրա հետագա աշխատանքները  պատրաստվում էին մեծ չափսերով։ Նա նաև առաջինն էր, ով Սանտաjին պատկերել է մորթիով, կարմիր հագուստով, գիշերային գլխարկով և սև գոտիով։

Նախքան Նաստը Սանտայի հանդերձանքը մուգ գույնի էր, որը նա փոխել է  կարմիրով, չնայած նա նաև նկարում էր Սանտային կանաչ հագուստով։ Այս փոփոխությունը հաճախ սխալմամբ վերագրվում է Հադդոն Սանդբլոմին, ով 1931 թվականին Սանտա է նկարել Կոկա-Կոլա ըներության գովազդի համար։ Չնայած Սանդբլոմի աշխատանքն, անկասկած փոխել է Սանտա Կլաուսի  ընկալումը, նրա կարմիր հագուստը *Harper's Weekly*  ամսագրում հայտնվել է առնվազն քառասուն տարի առաջ։ Կոկա-Կոլա ընկեությունն ինքը հագուստի կարմիր գույնը վերագրել է Նաստի ավելի վաղ աշխատանքին։ Սանտան պատկերվել է զանազան ձևերով, նույնիսկ՝ թզուկի տեսքով։ Սանդբլոմի աշխատանքի շնորհիվ է ստանդարտացվել Սանտան իր կարմիր հանդերձանքով։

## Դիզայն
Տարածաշրջանային տարբերություններ կան Սանտա Կլաուսի հագուստի մեջ։ Սովորաբար Միացյալ Նահանգներում և Միացյալ Թագավորությունում նա հագնում է կարմիր բաճկոն սպիտակ մորթիով, տաբատ՝ լայնածածկ գոտիով, գլխարկ և սև կոշիկներ։ Եվորպա մայրցամաքի ցածր երկրներում ինչպես նաև Ավստրիայում Սուրբ Նիկողայոսը դեռ շարունակում է մնալ արդիական, որի երկար հագուստը և եպիսկոպոսական խույրը նման է սրբի հագուստի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հագուստ
Քաղաքական պոռնիկ

**Քաղաքական մարմնավաճառ**, քաղաքական կլիշե, որը կիրառվում է սկզբունքներ չունեցող քաղաքական գործիչներին անվանելու դեպքում, որոնք պատրաստ են շրջանցել իրենց պատիվը, խիղճը, պարտքը (ժողովրդի և հայրենիքի հանդեպ) և այլ բարձր արժեքներ՝ հանուն սեփական շահի։ Արտահայտության հեղինակն ստույգ հայտնի չէ։ Այն հատուկ էր 20-րդ դարի սկզբի հրապարակախոսների լեզվին։ Արտահայտությունը լայն կիրառում է գտել 1937 թվականին «Լենինը հոկտեմբերին» ֆիլմի թողարկումից հետո։ Ֆիլմի դրվագներից մեկում Վլադիմիր Լենինը, կարդալով Կամենևի և Զինովևի հոդվածը, բացականչում է.

Ոչ մի փաստաթուղթ չի պահպանվել, որտեղ Լենինն ուղղակիորեն օգտագործած լինի այդ տերմինը։ Բայց կան բազմաթիվ վկայություններ այն մասին, որ նա կիրառել է «մարմնավաճառ» բառը իր քաղաքական ընդդիմախոսների վերաբերյալ։ Մասնավորապես, պահպանվել է Լենինի նամակը ՌՍԴԱԿ (Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցություն) Կենտկոմին՝ գրված 1905 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, որտեղ գրել է.

1918 թվականի հունվարի 3-ին Պետրոգրադում Լենինի հանդեպ մահափորձից հետո «Պրավդա» թերթի «Զգուշացե՛ք» խմբագրական հոդվածում տեղ է գտել հետևյալ արտահայտությունը. «Բանկիրները, ֆաբրիկաների տերերը, գործարանատերերը, վարձում են խուլիգանների, նախկին խուզարկուների, աջ էսէռների, հակահետախույզների, բոլոր քաղաքական մարմնավաճառներին»։

Լև Տրոցկին քաղաքական մարմնավաճառ է անվանվել 1934 թվականին «Մարքսիզմի դրոշի ներքո» ամսագրում։

## Կլիշեի կիրառում ժամանակակից քաղաքականության մեջ
Ներկայումս «քաղաքական մարմնավաճառ» կլիշեն շարունակում է կիրառվել քաղաքական հռետորաբանության մեջ։ Օրինակ՝ 2007 թվականին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին գործերի կոմիտեի նախագահ կոնգրեսմեն Թոմ Լանթոսը սուր քննադատության է ենթարկել Գերհարդ Շրյոդերի և Ժակ Շիրակի քաղաքականությունը, որոնք հրաժարվել էին աջակցել ԱՄՆ-ին 2003 թվականին Իրաք ներխուժման ժամանակ։ Լայն հռչակում է ստացել միջադեպը, երբ Լանթոսը հրապարակայնորեն մեղադրել է Գերմանիայի նախկին կանցլեր Գերհարդ Շրյոդերին «քաղաքական մարմնավաճառության» մեջ։ Աղմկալից հայտարարությունը հնչել է Վաշինգտոնում կոմունիստական վարչակարգի զոհերի հուշարձանի բացման ժամանակ։ 2008 թվականի օգոստոսին «Наша Украина — Народная самооборона» նախագահամետ դաշինքի պաշտոնական կայքում պատգամավոր Պավել Ժեբրիսկու հայտարարությունն է հրապարակվել, որտեղ խիստ քննադատության է ենթարկել Գերմանիայի նախկին կանցլեր Գերհարդ Շրյոդերի հայտարարությունը, որում Միխեիլ Սաակաշվիլին դատապարտվում էր Հարավային Օսիայի դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու համար։

2013 թվականին Ռուսաստանում պետական խոշոր կոնֆլիկտ է առաջացրել «Քաղաքական մարմնավաճառությունը փոխում է սեռը» հրապարակումը «Московский комсомолец» թերթում, որում այդ արտահայտությունն օգտագործվել է երեք կին պատգամավորների՝ Իրինա Յարովայի, Եկատերինա Լախովայի և Օլգա Բատալինայի վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Կատեգորիա:Գաղափարական կլիշեներ
Մարտին Լյութեր Քինգի օր

**[[Մարտին Լյութեր Քինգ]]ի օր** (), տոն ԱՄՆ-ում, պետականորեն սահմանված է որպես ոչ աշխատանքային օր։ Տոնը նվիրված է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, աֆրոամերիկացիների իրավունքների համար պայքարող Մարտին Լյութեր Քինգին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի՝ հունվարի երրորդ երկուշաբթի օրը, զուգադիպում է Քինգի ծննդյան օրվան՝ հունվարի 15-ին։

Երկար ժամանակ մի շարք նահանգներ չեն ընդունել Մարտին Լյութեր Քինգի օրը որպես ազգային տոն և այն միավորել են այլ միջոցառումների հետ և Մարտին Լյութեր Քինգի անունը չէր նշվում։ Միացյալ Նահանգների ողջ տարածքում տոնը վերջնականապես ընդունվել է 2000 թվականին։

## Պատմություն
Մարտին Լյութեր Քինգը սպանվել է 1968 թվականի ապրիլի 4-ին և 4 օր անց ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, ժողովրդավար Ջոն Կոներսը հանդես է եկել օրենսդրական նախաձեռնությամբ, որով առաջարկում էր Քինգի ծննդյան օրը դարձնել ազգային տոն։ Օրինագիծը մի քանի տարի քննության չի առնվել։ Այդ ամբողջ ընթացքում տեղի են ունեցել արհեստակցական միությունների ակցիաներ՝ ի պաշտպանություն օրինագծի։ 1971 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսին ներկայացվել է հանրագիր, որը ստորագրել են 3 000 000  մարդ, սակայն Կոնգրեսը չի վերանայել օրինագիծը։ 1970-ական թվականներին Կոնգրես են ներկայացվել մի քանի տասնյակ օրենքի նախագծեր, որոնցից շատերի հեղինակը եղել է ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ Ջոն Կոներսը։ Առաջին անգամ Մարտին Լյութեր Քինգի օրինագիծը քվեարկության է դրվել 1979 թվականին։ Հավատարիմ մնալով իր նախընտրական խոստումին՝ օրինագիծը սատարել է ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Քարթերը։ Արդյունքում՝ նախագիծը մերժվել է, պակասել է 5 ձայն։ Ընդդիմադիրները նախագիծը քննադատում էին մեծ ծախսերի, ինչպես նաև պետական պաշտոն չզբաղեցրած քաղաքացու պատվին ազգային տոն ունենալու նախադեպի համար։

1980 թվականին սոուլ ժանրի հայտնի սևամորթ երգիչ, աֆրոամերիկացիների իրավունքների պաշտպանության շարժման հայտնի անդամ Սթիվի Ուանդերը գրել է «Happy Birthday» երգը, որը նվիրված էր այդ տոնին։ 1982 թվականին Քինգի այրի Կորետա Սքոթ Քինգի կողմից հիմնադրված կենտրոնը «Կոկա-Կոլա», «Miller Brewing» և այլ ընկերությունների կողմից խոշոր նվիրատվություն է ստացել։ 1983 թվականին օրինագիծը հաջողությամբ անցել է Կոնգրեսի երկու պալատները և 1983 թվականի նոյեմբերի 2-ին ստորագրվել է նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի կողմից։ Առաջին անգամ Մարտին Լյութեր Քինգի օրը նշվել է 1986 թվականի հունվարի 20-ին։

## Այլ անվանումներ նահանգներում
Որոշ նահանգներում տոնն այլ անունով է գոյություն ունեցել։ Յուտայում մինչև 2000 թվականը տոնն անվանվել է Մարդու իրավունքների օր (), մինչև նահանգի օրենսդիր մարմինը ընդունել է օրենք՝ տոնը համընդհանուր անվանումով անվանելու համար։ Վիրջինիա նահանգում տոնն անվանել են բանակի գեներալ Լի Ջեքսոն Քինգի օր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տոներ
ГАЗ-3937 «Водник»

**ГАЗ-3937 «Водник»**, ռուսական ավտոմեքենա, նախատեսված դժվար տարածքներում մարդկանց և ապրանքներ տեղափոխելու համար։ Անձնակազմին ապահովում է հրացանի կրակոցներից։ Պատրաստվել է Արզամասկի մեքենաշինական գործարանում։

2005 թվականից արտադրվում է նաև Ռուսաստանի պաշտշանության նախարարության համար։

## Գծագրի առանձնահատկությունները
Ավտոմեքենան պատրաստված է մոդուլային սխեմայի հիման վրա։ Եռակցված տանիքը ներառում է երկու շարժական մոդուլ։ Առջևի մոդուլը կազմված է ուժային հատվածից և ղեկավարման հատվածից, առանձնացված հերմետիկ միջնապատով։

Հետևի բազմապրոֆիլ մոդուլը դաշտային պայմաններում կարող է փոխարինվել։ Այլ կերպ ասած, կախված տեղադրված մոդուլից, մեքենայի շասսին կարող է իրականացնել մի քանի գործառույթ. 
* մարդկանց տեղափոխում,
* ապրանքների տեղափոխում և տեխնիկական սարքավորումների տեղափոխում դժվարանցանելի մասերում,
* բնակելի միավորների և կոմունալ այլ միավորների տեղափոխում,
* վառելիքի և էներգետիկ համալիրների տեխնոլոգիական մեքենաների գարծառույթների կատարում։

Ավտոմեքենան ունի առաջին շասսի անջատվող քարշակ, անկախ պտտվող կախոց, անվադողերի կենտրոնացված օդամղում, ջեռուցման և օդորակիչի հզոր համակարգ։

## Պատմություն
Նախագծված է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության պատվերով՝ «Водник» թեմայով։ Այդ նույն թեմայով 1988 թվականից Ավտոմոբիլների և Ավտոշարժիչների գիտահետազոտական ինստիտուտի կողմից նախագծվել է լողացով ավտոմեքենա, որը ստացել է НАМИ-0281 ինդեքսը։ Բայց այդ ավտոմեքենան ուներ բոլորովին այլ դասավորություն։ Ուժային ագրեգատները տեղադրված են թափքի ետևի մասում, իսկ բեռնաուղևորական մասը գտնվում է մեջտեղում։ Նման որոշումը թույլ էր տալիս լողալու դեպքում տարբերությունը պահպանել անկախ տեղափոխվող բեռից։ НАМИ-0281 ուներ որոշակի նմանություն ՄՀՄ-ի հետ (մարտական հետախուզական մեքենա), մեքենայի ընդհանուր քաշը 2800 կգ է, ուղևորների քանակը՝ 9-ը։ НАМИ-0281-ը և ГАЗ-3937-ը չբավարարեցին Պաշտպանության նախարարության պահանջները։

## Տեխնիկական բնութագրերը
* **Ավտոմեքենայի քաշը (լրիվ),** 6600—7500 կգ
* **Տեղափոխվող բեռի քաշը,** 1500—2500 կգ
* **Ուղևորների քանակը,** 10—11
* **Արտաքաին չափերը.**
****երկարությունը** 5100 մմ
** **լայնությունը** 2600 մմ
** **բարձրությունը** 2300 մմ
** **բազա** 3000 մմ
** **հեռավորությունը անվադողերի միջև** 2200 մմ
** **ճանապարհի և մեքենայի ամենացածր կետի հեռավորությունը** 475 մմ
* **Շարժիչը** ГАЗ-5621
****Տեսակը** 6 մխոցանի տուրբոդիզել
** **Աշխատանքային ծավալը** 3200 սմ**³**
** **Քաշը 310 կգ**
* **Արագությունը**
****ճանապարհին** 120 կմ/ժ 
* **Վառելիքի պաշարը** 700—1000 կմ

## Շահագործողները
* ՝ 54 (4 ГАЗ-39344, 50 ГАЗ-39371-011)
*  — 48

## Հանրաճանաչ մշակույթում
* Ավտոմեքենան գտնվում է Battlefield սերիայի խաղում,
* Ավտոմեքենան գտնվում է Armed Assault 2,
* Ավտոմեքենան գտնվում է Sniper։ Ghost Warrior 3,
* Ավտոմեքենան օգտագործվում է Shattered Union խաղում, որպես Ռուսաստանի Դաշնության թեթև զրահատեխնիկա,
*Կարելի է տեսնել Freedom Fighters խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Водник» на официальном сайте ГАЗ
* «Водник» на Автомаркете
* «Дизельный двигатель ГАЗ-56211» на официальном сайте ООО «Нижегородские моторы» Дивизион «Силовые агрегаты» Группа ГАЗ
* «Водник» в музее военной автомобильной техники в Рязани.

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ ըստ մակնիշի
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Սպանություն թարթելով

**«Սպանություն թարթելով»** (), դերային և սալոնային խաղ, որտեղ գաղտնի ընտրված խաղացողը կարող է «սպանել» ուրիշներին՝ աչքով տալով նրանց, իսկ կենդանի մնացած խաղացողները փորձում են բացահայտել մարդասպանին։

Խաղը հայտնի է նաև այլ անվանումներով՝ «Սպանություն՝ աչքով տալով», «Սպանություն մթության մեջ», «Միայնակ ուրվական» և «Մարդասպան, մարդասպան»։ Խաղացողների նվազագույն քանակը չորսն է, սակայն խաղը ավելի հետաքրքիր է դառնում վեց և ավելի խաղացողների դեպքում։

## Խաղի ընթացք
Խաղի յուրաքանչյուր փուլում գաղտնի ընտրվում է մեկ «մարդասպան»։ Ընտրությունը հիմնականում կատարվում է խաղաքարտերի միջոցով։ Մարդասպանը կարող է մյուսներին սպանել։ Դրա համար պետք է նա նայի ինչ-որ մեկի աչքերի մեջ և աչքով տա։ Եթե խաղացողին աչքով են տալիս, նա պետք է մտքում հաշվի մինչև հինգը և հայտնի իր «հանկարծակի մահվան» մասին, պառկի իր մահվան վայրում կամ էլ լքի խաղասրահը։

Եթե խաղացողը կարծում է, որ գիտի մարդասպանի ինքնությունը, նա կարող է բարձրացնել իր ձեռքը և ասել՝ «Ես մեղադրում եմ», առանց իր կասկածյալին կոչելու։  Այդ պահին խաղը դադարեցվում է, և մեղադրողը խնդրում է ինչ-որ մեկին աջակցել իր մեղադրանքին՝ նորից կասկածյալին չբացահայտելով։ Այդ երկու խաղացողները պետք է միաժամանակ ցույց տան իրենց կասկածյալին։ Եթե նրանք միաժամանակ ցույց են տալիս մարդասպանին, ապա նա դուրս է գալիս խաղից, և խաղն ավարտվում է։ Եթե ցույց են տալիս տարբեր մարդկանց կամ սխալ մարդու, ապա նրանք խաղից դուրս են գալիս։ Խաղացողներին արգելվում է միմյանց հետ քննարկել, թե ով կարող է լինել մարդասպանը։ Բացի մարդասպանից մնացած խաղացողներին արգելվում է աչքով անել։

Մարդասպանի խնդիրն է առանց բացահայտվելու հնարավորինս շատ խաղացողի «սպանել»։

## Խուզարկու
Խաղի մեկ այլ տարբերակում, որը երբեմն խաղում են տարրական դասարանի երեխաները դասապրոցեսին, կա ևս մեկ դեր՝ «խուզարկու» անվամբ, որը մարդասպանին չի ճանաչում։ Բոլոր խաղացողները նստում են խուզարկուի շուրջը, վերջինիս նպատակն է ճիշտ բացահայտել և մեղադրել մարդասպանին՝ նվազագույնի հասցնելով զոհերի թիվը։ Երբեմն մեղադրանքների համար դրվում են սահմանափակումներ, որոնք առաջադրում է խուզարկուն։ Խաղի այս տարբերակում բացի մարդասպանից ու խուզարկուից մնացած խաղացողները, բացի մահահանալուց, խաղում ուրիշ դեր չունեն։

Հարպո Մարքսը իր «Խոսում է Հարպոն» () գրքում Ալեքսանդր Վուլքոթի տանը նկարագրում է այս խաղի տարբերակներից մեկը, որը կոչվում է «Սպանություն»։ Սկզբում ընտրում են խուզարկուին և մարդասպանին (նրանց դերերը մնում են գաղտնի)։ Խուզարկուն լքում է տունը, և սոցիալական երեկույթը ընթանում է նորմալ։ Երբ մարդասպանը ինչ-որ մեկի հետ մնում է մենակ, խաղացողին ասում է․ «Դու մահացած ես»։ Զոհը հայտարարում է իր մահվան մասին և կանչում խուզարկուին։ Խուզարկուն բոլոր կասկածյալներին հավաքում և հարցաքննում է։ Այնուհետև խուզարկուն դեդուկտիվ դատողություններով փորձում է լուծել խնդիրը։ Մարքսն ասել է, որ մի անգամ «Սպանություն» է խաղացել և «մահացու արտահայտությունը» գրել զուգարանի թղթի վրա։

## Տես նաև
* Մաֆիա (խաղ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երեկույթի խաղեր
Կատեգորիա:Մանկական խաղեր
Բարիեր հակատանկային հրթիռային համակարգ

Վիքիտվյալներ

**«Բարիեր»** (*Бар'єр*), ուկրաինական հակատանկային հրթիռային համակարգ՝ թողարկված «Լուչ» («Луч») ԿՊԿԲ-ի կողմից։

## Պատմություն
«Բարիեր» հակատանկային հրթիռային համակարգը 2005 թվականին ներկայացվել է IDEX ցուցահանդեսում։

## Նկարագրություն
«Բարիեր» հակատանկային հրթիռային համակարգում հարմարեցված է լազերային ճառագայթով նշանառվող կիսաավտոմատ համակարգ։ Թիրախի հայտնաբերումը և նշանառումը իրականացվում է օպտիկական և ինֆրակարմիր նշանոցների օգնությամբ, ինչը թույլ է տալիս կրակահերթ իրականացնել եղանակային վատ պայմաններում։

Հակատանկային հրթիռային համակարգն օգտագործում է Ռ-2 հրթիռը։ Հրթիռի երկարությունը կազմում է 1270 մմ, իսկ պահեստատուփի երկարությունը հրթիռի հետ միասին՝ 1360 մմ, հրթիռի տրամաչափը՝ 130 մմ, կշիռը՝ 16 կգ։ Ռ-2 հրթիռի խոցելիության ուժգնությունը կազմում է 800 մմ՝ դինամիկ պաշտպանության դեպքում։

## Մոդիֆիկացիա
* **«Բարիեր»** տեղափոխվող հակատանկային հրթիռային համակարգը նախատեսված է զրահամեքենաների և զրահանավերի վրա տեղադրելու համար։ Տեղադրվում է ուկրաինական ռազմական համակարգերում, որոնք տեղակայվում են ԲՏՌ-3Ե, ԲՏՌ-4, ԲՏՌ-7, ԲՄՊ-1 (ՀՄՄ-1) ռազմամեքենաների ուկրաինական արդիականացված տարբերակների և բելոռուսական «Կարակալ» անիվավոր հակատանկային հրթիռային համակարգի և այլ համակարգերի վրա։
* **«Բարիեր Վ»-** հակատանկային հրթիռային համակարգը նախատեսված է ուղղաթիռների համար, հագեցած է երկարացված Ռ-2Բ հրթիռով։ Պահեստատուփի երկարությունը հասցվել է միչև 1917 մմ, հրաձգության առավելագույն հեռավորությունը կազմում է 7500 մ, նշանառության համակարգն ավտոմատացված է, ունի լազերային ճառագայթ և թիրախի հայտնաբերման ջերմահեռուստապատկերային համակարգ։ Տեղադրվում է Մի-24ՊՈւ1, Մի-24G և Մի-8ՄՍԲ համակարգերի վրա։

:***«Բարիեր-ՎԿ»-**ն «Բարիեր-Վ»-ի տարբերակն է՝ նախատեսված նավերի և ռազմանավակների համար։

## Տեխնիկական բնութագիր
Տեխնիկական բնութագրիչները համապատասխանում են *«Բարիեր» -* մոդիֆիկացիային։
* **Տրամաչափը** 130 մմ
* **Հրթիռի մեկնարկային կշիռը** 16 կգ
* **Պահեստատուփի կշիռը հրթիռի հետ միասին** 29,5 կգ
* **Նշանառու սարքի կշիռը** 14,6 կգ
* **Պահեստատուփի երկարությունը** 1360 մմ
* **Թռիչքի տևողությունը առավելագույն հեռավորության դեպքում** 23 վ
* **Մարտագլխիկի տեսակը** կումուլյատիվ տանդեմային
* **Խոցելիության ուժգնությունը** 800 մմ ոչ պակաս՝ դինամիկ պաշտպանության դեպքում 
* **Հրաձգության հասողությունը** 100 — 5000 մ
* **Նշանառության համակարգը** կիսագործուն (ըստ լազերային ճառագայթի)
* **Գործածության ջերմաստիճանային դիապազոնը** −40…+60ºС

## Գործածության երկրներ
:*  Ուկրաինա 
:* «Բարիեր-Վ» համակարգը սպառազինության է կոչվել 2012 թվականի մայիսին (Մի-24ՊՈւ1 ուղղաթիռի հետ միասին)
:* «Բարիեր» համակարգը սպառազինության է կոչվել 2012 թվականի հուլիսին (БТР-4Еի հետ միասին)
:*  Ղազախստան 
:* «Բարիեր-ՎԿ» համակարգը սպառազինության է կոչվել 2013 թվականին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Տեղափոխվող հակատանկային հրթիռային համակարգ «Բարիեր»
* Ուղղաթիռային հակատանկային հրթիռային համակարգ «Բարիեր-Վ»
2С15

**2С15 «Նորով»**, խորհրդային հրետանային ինքնագնաց կայանք։ Ստեղծվել է 2С1 ինքնագնաց հաուբիցի բազայի վրա։ Սերիական արտադրության չի դրվել։

## Ստեղծման պատմություն
1970-ական թվականների կեսերը նշանավորվել են հակատանկային միջոցների նկատմամբ նոր պահանջներով։ Ինքնագնաց հակատանկային միջոցները պետք է լինեին շարժունակ, հնարավորություն ունենային մասնակցելու հակագրոհներին և հնարավորություն ունենային խոցելու տանկերին կրակային հենակետերից նշանակալի հեռավորության վրա։ Այդ պատճառով ՍՍՀՄ ռազմաարդյունաբերական համալիրի որոշումով 1976 թվականին մի շարք ձեռնարկությունների 100-միլիմետրանոց ինքնագնաց հակատանկային զենք մշակելու առաջադրանք տրվեց։ Զենքի կազմության մեջ պետք է մտներ կրակի ղեկավարման ավտոմատ ռադիոլոկացիոն համալիրը։ Նախագիծը ստացավ «Նորով» կոդային անվանումը։

Որպես բազա ենթադրվում էր օգտագործվել 2Ս1 Գվոզդիկա ինքնագնաց հաուբիցը։ Գլխամասային ձեռնարկություն նշանակվեց Յուրգինսկու մեքենաշինական գործարանը։ Ավտոմատ ռադիոլոկացիոն համալիրի պատասխանատուն էր Տուլայի «Ստրելա» կոնստրուկտորային բյուրոն։

2С15 փորձնական նմուշները պետք է արտադրեր «Արսենալ» գործարանը, սակայն գործարանը չկարողացավ նշված ժամկետում կազմակերպել արտադրությունը, այդ իսկ պատճառով ժամկետները հետաձգվեցին մինչև 1981 թվականը, սակայն այդ ժամկետում ևս փորձնական նմուշները պատրաստ չէին։ Համալիրի փորձարկումները սկսվեցին միայն 1983 թվականին։ Մինչ այդ, ի հայտ եկան նոր պրոբլեմներ և թերմշակումներ։ Փորձարկումներն ավարտվեցին 1985 թվականին։ Բայց մի շարք երկրների սպառազինության մեջ հայտնվեցին տանկեր, որոնց ճակատային զրահի դեմ 100-միլիմետրանոց հրետանին նվազ արդյունավետ էր։ «Նորով» համալիրը ճանաչվեց ոչ արդյունավետ և ՍՍՀՄ ռազմաարդյունաբերական համալիրի 1985 թվականի դեկտեմբերի որոշումով աշխատանքները դադարեցվեցին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի ինքնագնաց հրետանի
3Ռ95 (ռադիոլոկացիոն կայան)

**3Ռ95** (պայմանական անվանումն ըստ ՆԱՏՕ-յի` ), խորհրդային և ռուսական ռադիոտեղորոշիչ ուղեկցորդ և «Դաշույն» ռազմածովային զենիթահթիռային համալիրի թիրախի լուսավորման կայան։

## Կառուցվածք
Հիմնական արբանյակն իրենից ներկայացնում է կլոր ֆազավորված վանդակ` մոտավորապես 2,5 մ տրամագծով` դիմացից դուրս բերված խոսափողային ճառագայթահարիչով։ Արբանյակի բարձրացման անկյունը ֆիքսված է, ազիմուտով նշանառությունն իրականացվում է արբանյակի դիրքի` ուղղահայաց առանցքի շուրջ պտտմամբ։ Ենթադրաբար, հիմնական վանդակն ակտիվ արտացոլիչ է, որը հարմարեցված ձևով փոխում է արտացոլվող ազդանշանի տարբերափուլը։ Նմանատիպ սկզբունք է դրված նաև 3Р41 ռադիոլոկացիոն կայանի հիմքում
։

Արբանյակի վերին հատվածում «մեջք մեջքի» տեղակայված են պարաբոլական պտտվող երկու արբանյակ, որոնք իրականացնում են լավ տեսադաշտ ունեցող ռադարի դեր։ Յուրաքանչյուր արտացոլիչ կրկնակի է, ապահովում է ուղղահայաց հարթության մեջ փոքր անկյան տակ թեքված տարբեր բևեռացման երկու ճառագայթների միաժամանակյա ձևավորում, և դրա շնորհիվ ապահովում է օդային թիրախի անկյան գտնվելու վայրի ճշգրիտ որոշումը։ Արբանյակի պտտման բարձր արագությունը հնարավորություն է տալիս արագ արձագանքել փոքրամասշտաբ և ցածր թռչող թիրախին, որը հայտնաբերվել է մոտ տարածության վրա։

Ռադիոլոկացիոն «օտար-յուրային» ճանաչման փոքր համակարգը տեղադրված է երկու դիտարկող արբանյակներից յուրաքանչյուրի վրա։

Հիմնական վանդակից քիչ բարձր, թասակների տակ տեղակայված են երկու արբանյակ, որոնք համաուղղված են հիմնական վանդակի հետ։ Ենթադրաբար դրանցից մեկը հրթիռի ռադիոհրահանգների փոխանցիչն է, իսկ մյուսը ֆազավորված վանդակ է` հրթիռներին դիմակայելու համար։ Հիմնական վանդակից ներքև տեղակայված են երկու էլեկտրաօպտիկական նշանոց։

Միաժամանակյա խոցման թիրախների թիվը չորսն է, թիրախին միաժամանակ ուղղվող հրթիռների թիվը` 8 (մեկ թիրախին կարող է ուղղվել մինչև երկու հրթիռ)։

## Տեղադրում նավերի վրա
*   1155 նախագծի մեծ հակասուզանավային նավեր
*   1155.1 նախագծի մեծ հակասուզանավային «Ծովակալ Չաբանենկո» նավեր
*   «Ծովակալ Գորշկով» ծանր ավիակիր հածանավ
*   «Ծովակալ Կուզնեցով» ծանր ավիակիր հածանավ 
*   «Պետրոս Մեծ» ծանր ավիակիր հածանավ
*  «Վարյագ» ծանր ավիակիր հածանավ (նախագիծ)
*  «Ուլյանովսկ» ծանր ավիակիր հածանավ (նախագիծ)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:AAW «Kinzhal» 3R95 Radar BPK Adm. Vinogradov 2009-07-16.jpg|3Ռ95 ռադիոլկացիոն կայանը «Ծովակալ Վինոգրադով» մեծ հակասուզանավային նավի վրա]]


## Տես նաև
* 3Р41

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային և ռուսական ռադիոտեղորոշիչ կայաններ