open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բռնվիր ամպերից

«**Բռնվիր ամպերից**» (), երկու մասից բաղկացած խորհրդային-հունգարական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1971 թվականին։

## Սյուժե
Գործողությունները տեղի է ունենում 1919 թվականին։ Ռուսական կայսր Նիկոլայի նախկին անձնական օդաչու, կապիտան Վլադիմիր Սևաստյանովին (Գունար Ցիլինսկի) հրահանգվել է ոմն պրոֆեսոր Պերցելի (Իվան Դարվաշ) ինքնաթիռով հասցնել Բուդապեշտ, որտեղ տեղի է ունեցել հեղափոխությունը և ստեղծվել է Խորհրդային Հանրապետությունը։ Պերտցելը պետք է սկսի անգրագիտության վերացումը։ Ճանապարհին ինքնաթիռը մի քանի անգամ վթարի է ենթարկվում, իջնում, իսկ հերոսներն ընկնում են կարմիրների, ապա սպիտակների մոտի, որոնք ցանկանում են գնդակահարել նրանց կամ կախել։ Ամեն անգամ հրաշքով փախչելով՝ հերոսները հասնում են Բուդապեշտ, որտեղ նրանք իմանում են, որ Խորհրդային հանրապետությունն ընկել է, և երկիրը գրավված է Անտանտի զորքերի կողմից։ Հետո ֆիլմի հերոսները որոշում են գոնե իրենց զինակիցներին դուրս հանել երկրից։ Փախչելով հետապնդողներից՝ նրանք պայթեցնում են կամուրջը, այնուամենայնիվ, պայթյունի փոխարեն ստացվում է ճոխ հրավառություն, որով ավարտվում է ֆիլմը։

## Դերերում

* Իվան Դարվաշ – *Յանոշ Պերցել, օգնական (հնչյունավորել է Անատոլի Կուզնեցովը)
*Գունար Ցիլինսկի – *Վլադիմիր Սևաստյանով, նախկին ցարական օդաչու (հնչյունավորել է Վյաչեսլավ Տիխոնովը)
*Լասլո Մենշարոշ – *Բենցե Ռոկատելի
*[[Սվետլանա Սվետլիչնայա]] – *Միլի Վիմերֆորդ
*Միխայիլ Կոնոնով – *Սոկոլովներ (Դիմա և Կոստյա)
*[[Անդրեյ Միրոնով]] – *Տուկման, սպիտակ գեներալ
*Իշտվան Բույտոր – *Ժիգա
*Լասլո Դոժա
*Անդրաս Քերն
*Գալինա Պոլսկիխ – *Մարուսյա
*Իլոնա Մեդվեցկի – *Ֆրանցիսկա
*Ֆերենց Կալայ – *ոստիկանության պետ
*Յոժեֆ Մարկոշ
*Ալեքսեյ Կոժևնիկով – *սպիտակ սպա
*Լասլո Ինկե
*[[Վասիլի Շուկշին]] – *օդաչու

### Դրվագներում
* Սերգեյ Նիկոնենկո – *էպիզոդ շտաբում
*[[Նիկիտա Միխալկով]] – *ՉԿ աշխատակից
*Վելտա Լինե
*Յակով Բելենկի – *լրագրող
*[[Սավելի Կրամարով]] – *ծառա հովանոցով
*Արտյոմ Կարապետյան
*Նիկոլայ Սկորոբոգատով – *ծեր մարդ շուկայում
*Գեորգի Միլյար – *Բերյոզկա, շուկայում ալկոհոլային խմիչքներ վաճառող
*Միխայիլ Բոյարսկի – ''ուղեկցորդ, որը տանում է մահապատժի
*Մանեֆա Սոբոլևսկայա
* Իգոր Բեզյաև
*Ալեքսանդր Բարուշնոյ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Պետեր Սաս, Բորիս Գրիգորև
*Սցենարիստ՝ Պետեր Սաս, Միխայիլ Ավերին
*Օպերատորներ՝ Ֆերենց Սեչենի, Վալերի Գինզբուրգ
* Նկարիչներ՝ Իգոր Բախմետև, Պյոտր Պաշկևիչ, Տիվադար Բերտալան
*Կոմպոզիտոր՝ Սաբոլչ Ֆենյեշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Բռնվիր ամպերից» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հունգարերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
France Football

**France Football'',*** [[ֆրանսիա]]կան ամենշաբաթյա [[Հանդես|շաբաթաթերթ]] (թողարկվում է ամեն երեքշաբթի և ուրբաթ) ողջ աշխարհի ֆուտբոլային նորությունների վերաբերյալ, հրատարակվում է [[1946]] թվականից սկսած։ Եվրոգավաթների վիճակագրական տվյալները և եվրոպական առաջնությունները [[Ֆոտոլրագրություն|ֆոտոլրագրության]] միջոցով լուսաբանող ամենահեղինակավոր սպորտային հրատարակչություններից մեկն է Եվրոպայում։

*France Football* ամսագիրը «ծնունդ է առել» «Football» ամսագրից, որը թողարկվել է 1927-1944 թվականներին, ինչպես նաև ժամանակավոր եղել է [[Ֆրանսիայի ֆուտբոլի Ֆեդերացիա]]յի տպագիր մարմինը։ Առաջին համարը լույս է տեսել 1946 թվականի հունվարի 8-ին, իսկ 1977 թվականի փետրվարից արդեն թողարկվում էր գունավոր կազմով և ամրակցված էջերով տարբերակը։ Ներսի էջերը շարունակում էին տպագրվել սև-սպիտակ տպագրությամբ, սակայն վերջին 10 տարվա ընթացքում էջերի մեծամասնությունը սկսեցին տպագրվել գունավոր նկարազարդմամբ։ 1998 թվականի հուլիսի 14-ին Ֆրանսիայի՝ աշխարհի առաջնության գավաթին տիրանալուց 2 օր հետո ամսագիրը իր վաճառքի ծավալով ռեկորդ սահմանեց (520000 վաճառված օրինակ)։

2008 թվականի նոյեմբերի 3-ից *Francefootball.fr* վեբ կայքում թողարկվում է ամսագրի տեղեկագիրը։

== Մրցանակներ ==
«[[Ոսկե գնդակ]]» մրցանակի կազմակերպիչը հանդիսանում է *France Football-*ի գլխավոր խմբագիր [[Գաբրիել Անո]]ն, վերջինս [[1956]] թվականին խնդրել էր իր կոլեգաներին քվեարկել Եվրոպայի լավագույն խաղացողի օգտին (առաջին մրցանակակիրը դարձավ «[[Բլեքփուլ ՖԱ|Բլեքփուլի]]» ֆուտբոլիստ [[Սթենլի Մեթյուզ]]ը)։ [[1959]] թվականից *France Football* -ը սկսեց քվեարկություն անցկացնել՝ որոշելու Ֆրանսիայի տարվա ֆոուտբոլիստին, իսկ 1970 թվականից՝ Ֆրանսիայի տարվա մարզչին (այս պարգևի վերջին մրցանակակիրը դարձավ [[Լորան Բլան]]ը)։ [[1968]]-[[1990]] թվականներին պարգևատրվեց նաև Տարվա եվրոպական թիմը ։

Աֆրիկական ոսկե գնդակ մրցանակը շնորհվում էր [[1970]]-[[1994]] թվականների յուրաքանչյուր տարվա վերջնամասում։ Այս մրցանակը ներկա ժամանակում շնորհվում է [[Աֆրիկյան ֆուտբոլային կոնֆեդերացիա|Աֆրիկայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի]] կողմից։

=== 2020 թվականի «երազանքի թիմ» ===
2020 թվականին ավանդական Ոսկե գնդակ մրցանակի շնորհման փոխարեն ամսագիրը կազմակերպեց քվեարկություն համաշխարհային առաջատար ԶԼՄ-ների 117 լրագրողների միջև՝ «երազանքի թիմը» պարզելու նպատակով։

«Երազանքի թիմը» այն խորհրդանշական հավաքականն է, որը իր մեջ ներառում է ֆուտբոլի պատմության լավագույն խաղացողներին։ Անցած տարվա դեկտեմբերին *France Football''-ը ներկայացրեց միանգամից 3 «երազանքի թիմ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* France Football

Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամսագրեր
Կատեգորիա:Թերթեր
Կատեգորիա:Մարզական մամուլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ամսագրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թերթեր
Դեյան Գեորգիևսկի

**Դեյան Գեորգիևսկի** (, ), հյուսիսմակեդոնացի թեկվոնդիստ։ Օլիմպիական խաղերում մեդալ նվաճած երկրորդ մարզիկն իր երկրից։ Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
2018 թվականին 19 տարեկան մարզիկը մեծահասակների միջազգային մակարդակում նվաճել է իր առաջին մեդալը՝ զբաղեցմելով երկրորդ տեղը Միջերկրածովյան խաղերում։ Այնուհետև թեկվոնդիստը բազմաթիվ մեդալներ է նվաճել խոշոր մրցաշարերում, սակայն մարզիկների ընդհանուր վարկանիշում նա ցածր դիրքերում է եղել։

### Մասնակցություն Օլիմպիական խաղերին
Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում կայացած որակավորման մրցաշարում հաջող հանդես գալու շնորհիվ մակեդոնացին նվաճել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր։ Այդ մրցաշարում նա շատերի համար անսպասելի հասել է եզրափակիչ, որտեղ լարված պայքարում զիջել է ռուսաստանցի Վլադիսլավ Լարինին (9։ 15)։

Գեորգիևսկիի նվաճած արծաթը դարձել է հյուսիսմակեդոնացի մարզիկների լավագույն արդյունքն Օլիմպիական խաղերում։ Ավելի վաղ նրանք ընդամենը մեկ անգամ էին կարողացել հայտնվել խաղերի պատվո հարթակի վրա։

Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ Գեորգիևսկին եղել է իր հավաքականի երկու դրոշակակիրներից մեկն ազգերի շքերթում։

## Ելույթներ Օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեյան Գեորգիևսկիի էջը the-sports.org կայքում
* Դեյան Գեորգիևսկիի էջը Sports.ru կայքում

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի մարզիկներ
Կատեգորիա:Հյուսիսմակեդոնացի թեկվոնդիստներ
Պավել Սուխով

**Պավել Վլադիսլավովիչ Սուխով** (, ), ռուս սուսերամարտիկ, 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, 2012 և 2016 թվականների Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից, 2013 և 2017 թվականների աշխարհի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

## Սպորտային կենսագրություն
Պավել Սուխովը սուսերամարտով զբաղվել սկսել է 9 տարեկանում Օլեգ Նիկոլաևիչ Կոպենկինի ղեկավարությամբ։ Միջազգային ասպարեզում առաջին խոշոր հաջողությունը եղել է  թիմային մրցապայքարում նվաճած բրոնզե մեդալ աշխարհի պատանեկան առաջնությունում։ 2010 թվականին Սուխովը դարձել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն։ Նույն թվականին ռուս մարզիկը նվաճել է իր առաջին նշանակալի մրցանակը չափահասների մակարդակում։ Լայպցիգում ընթացող Եվրոպայի առաջնությունում Սուխովը բրոնզե մեդալակիր է դարձել անհատական մրցումներում։ Մեկ տարի անց Շեֆիլդում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում Պավելը Ռուսաստանի հավաքականի կազմում երրորդ տեղն է զբաղեցրել թիմային մրցապայքարում։ 2012 թվականին իտալական Լենյանո  քաղաքում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Սուխովը դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն անձնական մրցապայքարում՝ եզրափակչում հաղթելով էստոնացի Նիկոլայ Նովոսյոլովին։

2012 թվականի օգոստոսին Պավելը նշել է նորամուտը Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Անհատական մրցումներում Սուխովը արդեն առաջին ռաունդում զիջել է խաղերի ապագա բրոնզե մեդալակիր հարավկորեացի Չոն Ջին Սոնին 11-15 հաշվով։ Սուխովը պարտվել է նաեւ 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի տղամարդկանց անհատական մրցապայքարի առաջին փուլում Պակ Սանգ Յանգին։ Ռուսաստանի հավաքականը պարտվել է նաև առաջին փուլում տղամարդկանց թիմային մրցաշարում։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշան (11 օգոստոսի 2021 թվական) – *հայրենական սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների, հաղթանակի նկատմամբ կամքի, տոկունության ու նպատակասլացության համար, որ ցուցաբերվել են 2020 թվականի XXXII Օլիմպիական խաղերում Տոկիո քաղաքում (Ճապոնիա)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պավել Սուխովի էջը 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայքում
* Պավել Սուխովի էջը Ռուսաստանի սուսերամարտի ֆեդերացիայի կայքում 
* Պավել Սուխովի արդյունքները

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ռուս սուսերամարտիկներ
Կաֆայի գրչության կենտրոն

**Կաֆայի (Թեոդոսիայի) գրչության կենտրոն**, 14-18-րդ դարերի հայ գրչության նշանավոր կենտրոն Ղրիմում՝ Կաֆայում (Թեոդոսիա)։

## Պատմություն
[մինի|[Մատենադարանում պահվող ամենափոքր ձեռագիրը՝ 1434 թվականին Կաֆայում ստեղծված «Տոնացույցը» (աջից), և ամենամեծ ձեռագիրը՝ «Մշո ճառընտիրը»]]
Կաֆայի (Թեոդոսիայի) գրչության կենտրոնում ընդօրինակված և մեզ հասած ձեռագրերի մեծ մասը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։ Դրանք ծիսական, դավանաբանական, պատմագիտական, տոմարագիտական և տիեզերագիտական շուրջ 200 մատյաններ են։ Մեզ հասած առաջին ձեռագիրը 1344 թվականից է։ 14-րդ դարից հայտնի է նաև Կարապետ և Անդրեաս գրիչների ընդօրինակած 12 ձեռագիր։

Գրչարվեստը Կաֆայի գրչության կենտրոնում աշխուժացել է հատկապես 15-րդ դարում. առավելապես ընդօրինակել են կիլիկյան ձեռագրեր։ Հռչակված էին Քրիստոսատուր (նա վերջին անգամ հիշատակվում է 1449 թվականին՝ որպես Անտոնի վանքի վանահայր), Օգսենտ (ձեռագրեր թիվ 7203, 7689, 7728, 8973, 10051 և այլն), Թադեոս (ձեռագիր թիվ 3508 և այլն) գրիչներն ու ծաղկողները։ Այստեղ է ստեղծվել մեզ հայտնի հայերեն ամենափոքր ձեռագիրը՝ Տոնացույցը (1434, գրիչ՝ Օգսենտ, ձեռագիր թիվ 7728, 3,4×4 սմ, քաշը՝ 19 գ)։

Կաֆայի գրչության կենտրոնում գրչարվեստի գործեր են ստեղծվել նաև 16-18-րդ դարերում։ 1640-1660-ական թվականներին հայտնի էր Ավետիք գրիչը (ձեռագրեր թիվ 7371, 7396, 7514, 7524, 7984 և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Կատեգորիա:Ղրիմահայ մամուլ
Կատեգորիա:Ղրիմահայ կրթություն
Նիֆտալիբեկ Ղշլաղ

**Նիֆտալիբեկ Ղշլաղ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 184 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյան

**Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյան**, (**Մանուել դպիր Կոստանդնուպոլսեցի, Մանուել Փոքր**), 18-րդ դարի հայ աստվածաբան, քարոզիչ։

## Կենսագրություն
Փոքր հասակից հրապուրվել է կաթոլիկ քարոզչությամբ, սակայն Հակոբ Նալյանի ջանքերով դարձել է Հայ առաքելական եկեղեցու հավատավոր։ Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյանի երկերը վերաբերում են Հայ առաքելական և կաթոլիկական եկեղեցիների ծիսական հարցերին (մկրտություն, հաղորդություն, մյուռոն, Սուրբ Երրորդություն, ծիսակատարություններ, պատարագ և այլն), որոնք տպագրվել են ոչ միայն հայերեն, այլև հայատառ թուրքերեն։

## Աշխատություններ
Հայ հնատիպ գրքի շրջանում տպագրվել են Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյանի՝ 
* *«Լուծիչ տարակուսանաց»* եկեղեցական ծիսակարգին նվիրված երկը. 1755 թվականին Կ. Պոլսում՝ Բարսեղ Սեբաստացու տպարանում։ Ա տիտղոսաթերթին` «Գիրք որ կոչի Լուծիչ տարակուսանաց…», Բ-ին՝ նույնը (160 էջ, 8°, 9,5×6 սմ)։
* *«Ակնոց աչաց սրտի»* քրիստոնեական վարդապետության աշխարհաբար երկը (աղանդավորության դեմ). 1780 թվականին Կ. Պոլսում՝ առանց տպարանի հիշատակության։ Տիտղոսաթերթին՝ «Տետրակ որ կոչի Ակնոց աչաց սրտի...» (48 էջ, 8°, 13×7,3 սմ)։
* *«Գաւազան կրկնազօր»* հայատառ թուրք. կրոնադավանաբան. երկը։ 1780 թվականին Կ. Պոլսում՝ Ստեփանոս Պետրոսյանի տպարանում։ Տիտղոսաթերթին՝ «Տետրակ որ կոչի Գաւազան կրկնազօր...» (136 էջ, 8°, 13×7 սմ)։
* *«Ակն լուսատու»* հայատառ թուրքերեն դավանաբանական երկը. 1782 թվականին նույն տպարանում։ Ա տիտղոսաթերթին՝ «Գիրք որ կոչի Ակն լուսատու…», Բ-ին՝ նույնը (264 էջ, 8°, 13,2×7 սմ)։
* *«Հիմն ստուգութեան»* քրիստոնեական վարդապետության երկը. 1783 թվականին Կ. Պոլսում՝ առանց տպարանի հիշատակության։ Տիտղոսաթերթին՝ «Գիրք որ կոչի Հիմն ստուգութեան...» (352 էջ, 8°, 13×8 սմ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քարոզիչներ
Մանվել Ավետիսյան

**Մանվել Անդրանիկի Ավետիսյան** (), հայ խորհրդային բռնցքամարտիկ, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1985, 1986), աշխարհի առաջնության մրցանակակիր (1986), միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Մանվել Ավետիսյանը ծնվել է 1961 թվականին Երևան քաղաքում։ 12 տարեկանից սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ Մարզիչը եղել է Ալեքսանդր (Ալիկ) Սարգսյանը։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1985 և 1986 թվականներին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 1986 թվականի բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունում հասել է կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել Է կուբացի Անխել Էսպինոսին և նվաճել բրոնզե մեդալ։

1990-1994 թվականներին հանդես է եկել պրոֆեսիոնալ ռինգում, 1993 թվականին նվաճել է Բռնցքամարտի համաշխարհային խորհրդի (WBC) վարկածով ԱՊՀ չեմպիոնի տիտղոսը։

Մարզական կարիերան ավարտել է 1994 թվականին։ Հետագայում եղել է Հայաստանի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկների միության նախագահ։ 2013 թվականին դարձել է Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*АВЕТИСЯН Манвел Андраникович

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Խոհարար անիվների վրա (ֆիլմ)

**«Խոհարար անիվների վրա»** (), ռեժիսոր և սցենարիստ Ջոն Ֆավրոյի՝ 2014 թվականի կատակերգությունը։ Գլխավոր դերերում բացի նրանից խաղացել են Սոֆիա Վերգարան, Ջոն Լեգուիզամոն, Սքառլեթ Յոհանսոնը, Դասթին Հոֆմանը, Օլիվեր Փլաթը, ինչպես նաև Ռոբերտ Դաունի կրտսերը։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2014 թվականի մայիսի 9-ին, Ռուսաստանում՝ հունիսի 5-ին։

## Սյուժե
Կարլ Կասպերը Լոս Անջելեսի ռեստորաններից մեկի շեֆ-խոհարարն է։ Չնայած նա փայլում է իր աշխատանքի մեջ, սակայն գործերն այնքան էլ լավ չեն ընթանում։ Կարլը փոխըմբռնում չի գտնում Ռիվայի ռեստորանի տիրոջ հետ, որը հավանություն չի տալիս իր շեֆի խոհարարական փորձարկումներին և պահանջում է հավատարիմ մնալ դասական բաղադրատոմսերին։ Հաստատություն է այցելում հեղինակավոր ռեստորանային քննադատ Ռամզի Միտչելին։ Կարլը ստանում է ջախջախիչ կարծիք։ Շեֆը ներքաշվում է համացանցում տիրող խառնաշփոթի մեջ, հետո հարձակվում է քննադատության վրա և ընտրողական հայհոյանքներ տեղում։ Միջադեպի տեսանյութը հայտնվում է սոցիալական ցանցերում ևYouTube-ում բազմաթիվ դիտումներ հավաքում, սակայն խոհարարներին դուրս են հանում աշխատանքից։ Ընտանեկան ճակատում Կարլը նույնպես խնդիրներ ուներ, ընտանիքը վաղուց փլուզվել էր։ Այնուամենայնիվ, նախկին կինը՝ Ինեսը, Կարլին հրավիրում է իր հետ մեկնել Մայամի և միաժամանակ փորձել վերականգնել հարաբերությունները 10-ամյա որդու՝ Պերսիի հետ։

Մայամիում Կարլը, Ինես Մարվինի նախկին ամուսնու սիրալիրության շնորհիվ դառնում է հին ֆուրգոնի սեփականատերը։ Որդու և ընկերոջ՝ Մարտինի օգնությամբ Կարլը վերականգնում է ժանգոտ մեքենան և վերածում «Խորտկարանի անիվների վրա»։ Նա որոշում է խաղադրույք կատարել կուբայական խոհանոցի վրա և որդուն խոհարարական վարպետություն է սովորեցնում։ Ձեռնարկությունը թափ է հավաքում, և եռյակը ճանապարհորդում է նահանգներով՝ հաջողությամբ վաճառելով կուբայական սենդվիչներ։ Կարլը զգում է, որ իր ոգեշնչումը վերադարձել է, քանի որ ճաշարանում ինքն է տերը և որոշողը, թե ինչ և ինչպես պետք է եփել։ Հաճախորդների շրջանում Կարլը անսպասելիորեն տեսնում է Ռամզի Միտչելին։ Քննադատը ամենաբարձր գնահատականն է տալիս նրա ճաշատեսակներին և առաջարկում դառնալ բիզնես գործընկեր։ Կես տարի անց Լոս Անջելեսի սեփական ռեստորանում Կարլը և Ինեսը կրկին ամուսնանում են։

## Դերերում

## Սաունդթրեք
Ֆիլմի սաունդթրեքը թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 6-ին Milan Records լեյբլի ներքո՝ ֆիլմի թողարկումից երեք օր առաջ։

## Կարծիքներ
Ֆիլմը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել։ *Rotten Tomatoes* կայքում ֆիլմն ունի 88% վարկանիշ՝ 151 գրախոսությունների հիման վրա։

*Rolling Stone*-ից Պիտեր Թրևերսը ֆիլմին 4-ից 3,5 միավոր է տվել։ Ռիչարդ Ռուպերը ֆիլմին 4 աստղից 3 է տվել՝ նշելով կերպարների զարգացման պակասը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի վերանայում և քննադատություն NY Times

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սոցիալական մեդիայի մասին
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն անկախ ֆիլմեր
Ֆրենսիս Քոնրոյ

**Ֆրենսիս Հարդման Քոնրոյ** ( (), ամերիկացի դերասանուհի։ Արժանացել է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի։

## Անձնական կյանք
1980 թվականին Ֆրենսիսն ամուսնացել է Ջոնաթան Ֆերսթի հետ, սակայն նույն թվականին ավելի ուշ նրանք ամուսնալուծվել են։ 1992 թվականին Քոնրոյն ամուսնացել է դերասան Ժան Մոնրոյի հետ։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Իրինա Գևորգյան

**Իրինա Մուրադովնա Գևորգյան** (), հայազգի ուզբեկստանցի շախմատիստուհի, կանանց միջազգային վարպետ, ՖԻԴԵ-ի մրցավար, սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականի հունվարի 18-ին Տաշքենդ քաղաքում։ Շախմատ խաղալ սովորել է 6 տարեկանից։ Ավարտել է Տաշքենդի թիվ 60 միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Տաշքենդի պետական տնտեսագիտական համալսարանը և ավարտել է այն 2010 թվականին։

Ուզբեկստանի հնգակի չեմպիոն է։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ГЕВОРГЯН ИРИНА МУРАДОВНА 
*партии Ирины Геворгян

Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուզբեկ շախմատիստներ
Դոդոշ

**Դոդոշ**, տարածված անուն Բուֆոնիդե ընտանիքի գորտերի համար, որոնք բնութագրվում են չոր, կաշվե մաշկով, կարճ ոտքերով և խոշոր բշտիկներով՝ ծածկելով պարոտոիդ խցուկները։

Գորտերի և դոդոշների միջև տարբերակումը չի կատարվում գիտական տաքսոնոմիայի մեջ, այլ տարածված է ժողովրդական մշակույթում (ժողովրդական դասակարգում), որի դեպքում դոդոշները կապված են ավելի չոր, կոպիտ մաշկի և ավելի ցամաքային միջավայրի հետ։

Գիտական դասակարգման մեջ դոդոշները ներառում են իսկական դոդոշը և տարբեր կեղծ դոդոշներ, ներառյալ Անսոնիա մալայանան և Տելմատոբուֆոն։

## Կենսաբանություն
Գիտական տաքսոնոմիայում դոդոշները հանդիպում են Բուֆոնիդե, Բոմբինաթորիդե, Պելոբաթիդե և այլ ընտանիքներում։

Սովորաբար դոդոշի մաշկի վրա առաջացած հարվածներից ամենամեծը նրանք են, որոնք ծածկում են պարոտոիդ խցուկները։ Բշտիկները սովորաբար կոչվում են գորտնուկներ, բայց դրանք ոչ մի կապ չունեն պաթոլոգիական գորտնուկների հետ, որոնք չափսերով ամրագրված են, առկա են առողջ նմուշների վրա և չեն առաջանում վարակով։ Առասպել է, որ դոդոշների հետ վարվելը առաջացնում է գորտնուկներ։

Դոդոշները ոչ բուծումից անցնում են լճակների և լճերի բուծման տարածքներ։ Բոգերտը (1947) ենթադրում է, որ դոդոշների կանչը լճակների հայրենիքի ամենակարևոր ազդակն է։ Դոդոշները, ինչպես և երկկենցաղները, ցուցադրում են բուծման վայրերի հավատարմությունը (բանասիրություն)։ Առանձին ամերիկյան դոդոշներ վերադառնում են իրենց ծննդյան լճակները՝ բազմանալու, որտեղ նրանք, ամենայն հավանականությամբ, կհանդիպեն քույրերի ու եղբայրների` որպես հավանական զույգերի։ Չնայած որևէ տեսակի ներսում արհեստական օրինակներ հնարավոր են, քույրերն ու եղբայրները հազվադեպ են զուգակցվում։ Դոդոշները ճանաչում և խուսափում են մտերիմների հետ զուգավորումից։ Արուների կողմից տրվող գովազդային վոկալիզացիաները ծառայում են որպես ազդակներ, որոնցով էգերը ճանաչում են հարազատներին։ Այդպիսով, ազգականի ճանաչումը թույլ է տալիս խուսափել համասեռամոլությունից և դրան հաջորդող արյունակցական դեպրեսիայից։

## Մշակույթի մեջ
Քենեթ Գրեհեմի Քամին ուռիների մեջ վեպում պարոն Դոդոշը դուրեկան է և սիրված՝ որպես  եսասեր և ինքնասիրահարված, կոմիկական կերպար։ Պարոն Դոդոշը կրկին հայտնվում է որպես (1929) պիեսի գլխավոր հերոս *«Դոդոշի սրահի դոդոշը»* գրքի հիման վրա։

Չինական մշակույթում Փողի դոդոշը (կամ գորտը)՝ Ջին Չանը, հանդես է գալիս որպես բարգավաճման թալիսման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գորտեր
Կատեգորիա:Երկկենցաղներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենդանիներ մշակույթում և արվեստում
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Մանուախ Դադաշև

**Մանուախ Դադաշև** (, ), հրեա բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Մանուախ Դադաշևը ծնվել է 1913 թվականին, Դերբենդ քաղաքում, աղքատ ընտանիքում։ Աշխատել է «Զախմեթքեշ» թերթում` սկզբում որպես փոստատար, այնուհետև որպես գրական աշխատող։ Նույն թերթում նա տպագրել է իր առաջին բանաստեղծությունները։

Սովորել է Բաքվի և Մոսկվայի համալսարաններում։ Աշխատել է Մախաչկալայում ինստիտուտում։ Հավաքել և ռուսերեն է թարգմանել Կովկասի ժողովուրդների բանահյուսությունը։ Հռեա-թաթեռի լեզվով է թարգմանել ռուս գրողների ստեղծագործությունները։ Անավարտ թարգմանությունների շարքում է Ա. Պուշկինի «Եվգենի Օնեգին» պոեմը, որի վրա նա աշխատել է մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը։

Երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը, Դադաշևը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ Պատերազմի ընթացքում նա շարունակել է գրել բանաստեղծություններ և պատմվածքներ, որոնք տպագրվել են «Դաղստանյան ճշմարտություն» թերթում։ 1943 թվականին, Լուգանսկի մոտ տեղի ունեցած մարտում, ավագ լեյտենանտ Դադաշևը ծանր վիրավորվել է և մի փոքր անց մահացել է ստացած վերքերից։ Դադաշևը թաղվել է Լուգանսկում, զանգվածային գերեզմանում` «Մայիսի 9»-ի անվան հրապարակում։ Պարգևատրվել է «Արիության համար» և «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալներով։

Դադաշևի բանաստեղծությունները հրատարակվել են «Թաթ բանաստեղծների անթոլոգիա», «Թաթական ալմանախ» հավաքածուներում։ Հատկապես հայտնի է նրա «Դյու կոգոզ» («Երկու նամակ») պոեմը՝ նվիրված կանանց ազատագրմանը։

## Մատենագրություն
* Шогьиргьой тати. — Махачкала, 1947.

## Գրականություն
* Мусаханова Г. Б. Татская литература: Очерк истории. 1917—1990. — Махачкала: Дагестанское книжное издательство, 1993.
* Мусаханова Г. Дадашев Манувах// Краткая литературная энциклопедия

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Էդնա Կարապետյան

**Էդնա Կարապետյան** (, ), ամերիկահայ օպերային երգչուհի, մեցցո-սոպրանո, վոկալի ուսուցիչ և օպերային ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Էդնա Կարապետյանը ծնվել է Ֆրեզնոյում (Կալիֆոռնիա)՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ներգաղթած հայերի ընտանիքում։ Կարապետյանը երգել սովորել է Ուիլյամ Վենարդի մոտ՝ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում, Լոտ Լեմանի մոտ՝ Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, Աննա Համլինի մոտ՝ Նյու Յորքում և Ռոզա Պոնսելի մոտ՝ Բալթիմորում։ 1961 թվականին նա հաղթել է Մետրոպոլիտեն օպերայի ազգային խորհրդի լսումների ժամանակ։

Պրոֆեսիոնալ դեբյուտը օպերային բեմում տեղի է ունեցել 1965 թվականին. Պիետրո Մասկանյիի *[[Գեղջկական ասպետություն|«Գեղջկական ասպետություն»]]* օպերայում նա մարմնավորել է Սանտուցայի կերպարը (Նյու Յորքի քաղաքային օպերա)։ Կարապետյանը շարունակել է գլխավոր դերեր երգել Բալթիմորի օպերային ընկերության, Բավարիայի պետական օպերայի, Ֆրանկֆուրտի օպերայի, Հյուսթոնի Գրանդ Օպերայի, Չիկագոյի Լիրիկական օպերայի, Սան Դիեգոյի օպերայի, Սան Ֆրանցիսկոյի օպերայի, Շտուտգարտի պետական օպերային թատրոնի, Կասելի պետական թատրոնի, Բոննի թատրոնի և այլ բեմերում։

2000 թվականին Կարապետյանը հիմնադրել է Կալիֆոռնիայի օպերային ասոցիացիան, որի գեղարվեստական ղեկավարն է։ Նա Ամերիկյան համալսարանի, Կալիֆոռնիայի պետական համալսարանի, Ֆրեզնոյի, Հյուսիսային Իլինոյսի համալսարանի և Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանի վոկալի բաժինների նախկին դասախոս է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 20 Minutes with Edna Garabedian (տեսանյութ)
* Edna Garabedian, Mezzo-soprano. Operabase

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկահայ օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ
Սարգիս Սարխայան

**Սարգիս Ազատովիչ Սարխայան** (), վրացահայ խորհրդային մարզիկ, սեղանի թենիսիստ, 1975 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր,  խառը զուգախաղում Էլմիրա Անտոնյանի հետ նվաճել է արծաթե մեդալ, Եվրոպայի առաջնությունների եռակի արծաթե և կրկնակի բրոնզե մեդալակիր,  ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն, երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ բացարձակ չեմպիոն (1968, 1978)։ Միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականին, Բաթում քաղաքում։ Եղել է ձախլիկ։ 15 տարեկանում  դարձել է Վրաստանի մեծահասակների չեմպիոն։ 1961 թվականին Կովկասի ուժեղագույն խաղացողների մրցաշարում նա առաջին անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ-ի հավաքականի անդամ Նիկոլայ Նովիկովին Սեղանի Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի համաշխարհային վարկանիշային աղյուսակի ամենաբարձր դիրքը եղել է 7-րդ տեղը՝1973 թվականին։

Ընդհանուր առմամբ, ԽՍՀՄ անհատական առաջնություններում Սարգիս Սարխայանը նվաճել է 45 մեդալ (26 ոսկե, 11 արծաթե, 8 բրոնզե)։

Մարզական կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է ԽՍՀՄ պատանեկան թիմի մարզիչ։ 1991 թվականին սկսել է մարզել Իտալիայի կանանց ազգային հավաքականը, որը նրա ղեկավարությամբ կարողացել է դուրս գալ Եվրոպայի առաջնության բարձրագույն խումբ։ Հավաքականը 2003 թվականին նվաճել Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։ 2004 թվականից մարզել է «Sterilgarda TT Castel Goffredo» (Իտալիա) ակումբի կանանց թիմը։

Կյանքի վերջին տարիներին ապրել է Մոսկվայում։ Մահացել է 2021 թվականի հունվարի 24-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*САРХАЯН Саркис Азатович
*Новости. Сархаян Саркис (СССР, Грузия)

Կատեգորիա:Թենիսիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Golden Boy (մրցանակ)

**«Golden Boy»,** ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, տրվում է Եվրոպայի տարվա լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստին։ Մրցանակակրի տարիքը չպետք է գերազանցի 21 տարեկանը և պետք է հանդես գա եվրոպական առաջնությունների որևէ բարձրագույն դիվիզիոնում։ Մրցանակը 2003 թվականին սահմանել է Tuttosport-ի գլխավոր խմբագիրներից մեկը։ Առաջին մրցանակակիրը դարձավ «Այաքսի» ֆուտբոլիստ Ռաֆայել վան դեր Վարտը։

## Մրցանակակիրներ
thumb|Գավին՝ 2022 թվականի մրցանակակիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլային պարգևներ և մրցանակներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցանակներ
Սուրբ Բարսեղ եկեղեցի (Նոր Կեսարիա)

**Սուրբ Բարսեղ եկեղեցի** կամ **Սուրբ Բարսեղ Կեսարացի եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Նոր Կեսարիա գյուղում, կառուցվել է 2009 թվականին։

Նոր Կեսարիա գյուղում 2009 թվականին Բարսեղ Գըզըլյանը նախաձեռնում կառուցվում է Սուրբ Բարսեղ եկեղեցին, այդ նախաձեռնությանը միջնորդում է Եգիպտոսի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Աշոտ եպիսկոպոս Մնացականյանը։
 
Եկեղեցին միանավ բազիլիկ կառույց է, որը կառուցվել է տուֆ տեսակի քարից, իսկ ճարտարապետը եղել է Հրաչյա Գասպարյանը։

Եկեղեցու խորանի երկու կողմերում կան ավանդատները։

2011 թ-ի օգոստոսի 20-ին եկեղեցին օծվում է  Արմավիրի թեմի առաջնորդ Տ. Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի ձեռամբ և  Եգիպտոսի հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Աշոտ եպս. Մնացականյանի մասնակցությամբ։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
*Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Գետավանի կամուրջ

**Գետավանի կամուրջ**, ավերված կամուրջ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Գետավան գյուղում՝ Թարթառ գետի վրա։ Ճարտարապետական կոթողի ավերակները գտնվում են ծովի մակարդակից 795 մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության հրատարակած տեղեկությունների համաձայն ավերված երեք կամուրջներն էլ կառուցվել են 10-ից 13-րդ դարերում։ Կամրջախելերի իրար այդքան մոտ լինելու փաստը բացատրվում է այն հանգամանքով, որ մի կամրջի ավերումից հետո տեղում կառուցվել է մյուսը։

Ներկայում կամրջից պահպանվել են իրարից 3-4 մ հեռավորության վրա գտնվող երեք կամրջախելեր, որոնք տեղակայված են գետի աջ ափին։ Իրար մոտ գտնվող երեք կամրջախելերի առկայությունը փաստում է, որ տեղում եղել է երեք կամուրջ։

## Ճարտարապետություն
Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ երեք կամուրջներն էլ  կառուցված են եղել անմշակ քարով ու կրաշաղախով։ Երեք կամուրջներն էլ ունեցել են միաթռիչք կառուցվածք։ Առավել լավ պահպանվածը ստորին կամուրջն է, որի  կամրջախելն ունի 5.46 մ լայնություն։  Միջին կամրջի կամրջախելլի լայնությունը 4.40  է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Արցախի կամուրջներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Առատաշեն)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի շրջանի Առատաշեն գյուղում, կառուցվել է 21-րդ դարում։

Առատաշեն գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիու կառուցման սկիզբ եղել է 2012 թվականին, բարերար Արամ Պողոսյանի աջակցությամբ։

Վեհափառ Հայրապետի սրբատառ կոնդակովվ Արամ Պողոսյան պարգևատրվել է «Սուրբ Ներսես Շնորհալի» շքանշանով։

Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին բազիլիկ տիպի կառույց է, կառուցվել է տուֆ տեսակի քարից, ունի նաև զանգակատուն։

Եկեղեցու ճարտարապետն է Սամվել Հակոբյանը, նրա օգնականն է՝  Վարդան Պողոսյանը իսկ քանդակագործն է  Աշոտ Ներսիսյանը։

2015 թվականի հունիսի 19-ին եկեղեցին օծվել է Արմավիրի թեմի Առաջնորդ գերաշնորհ Տեր Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի ձեռամբ և Հայոց բանակի հոգևոր Առաջնորդ Տեր Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանի ու Արմավիրի թեմի հոգևորական դասի մասնակցությամբ։

Եկեղեցու ներկայումս գործում է իսկ հոգևոր հովիվն է`  Տ. Ներսես քհն. Ռուշանյանը

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
*Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Պարտավի կամուրջ

**Պարտավի կամուրջ**, ավերված կամուրջ պատմական Հայոց Աղվանքի մայրաքաղաք Պարտավում, ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Բարդայի շրջանի վարչական կենտրոն Բարդա քաղաքի հարևանությամբ՝ Թարթառ գետի նախկին հունի վրա։ Կամուրջը կառուցված է եղել ծովի մակարդակից 77 մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ Պարտավի կամուրջը հիմնադրվել է 5-ից 6-րդ դարերում, երբ Պարտավ քաղաքը գտնվել է իր ծաղկման շրջանում։ Հետագայում կամուրջը բազմիցս վերանորոգվել է։

1880-ական թվականների վերջերին Պարտավի կամուրջն արդեն իսկ ավերված վիճակում էր։ Այդ ժամանակ արդեն ավերված էին կամարները։

## Ճարտարապետություն
Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ Պարտավի կամուրջն ունեցել է բավականին մեծ չափեր։ Կամրջի ընդհանուր երկարությունը 120 մ էր, իսկ անցուղու լայնությունը՝ 4 մ։ Ունեցել է 17 միջանկյալ հսկա կամրջախելեր, որոնց միջև կային 16 թռիչքներ։ Կառուցված է եղել գետաքարով ու կրաշաղախով, իսկ բոլոր անկյունաքարերը եղել են սրբատաշ քարից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարդայի շրջան
Կատեգորիա:Ադրբեջանի շենքեր և կառույցներ
Table Tennis Touch

**Table Tennis Touch** (), սեղանի թենիսի վիդեո-խաղ է` մշակված բրիտանական ինդի Յակուտո ստուդիայի կողմից։ Այն սկզբնապես թողարկվել IOS-ի համար, 2014 թվականի մայիսի 15-ին։ Android-ի համար թողարկվել 2015 թվականի մարտի 11-ին։

## Ընդունելություն
Խաղը Metacritic-ում ունի 100-ից 92 միավոր, հիմնված 5 քննադատական ակնարկների վրա։

*AppSpy*-ը գրել է «Table Tennis Touch-ն առաջարկում է սպորտի ֆանտաստիկ սիմուլացիա, բայց դու պետք է աշխատես, եթե ցանկանում ես արժանանալ պարգևների»։

*Pocket Gamer*- գրել է. «Հրաշալիորեն լավ հավաքված սեղանի թենիսի սիմ, որն արժանի է, որ խաղա այնքան շատ մարդ, ինչքան հնարավոր է»։

*148Apps*-ը գրել է. «Պինգ պոնգի երկրպագուների և ոչ երկրպագուների համար միևնույնն է, սա զվարճալի է, պարզ ու հասարակ»։

*Grab It Indie Games Magazine*-ն ասել է. «Սեղանի թենիսի հպումը խառնում է սպորտային-սիմ. ռեալիզմը արկադային փախուստի և ցնցող տեսողական պատկերների հետ՝ ստեղծելու մարտահրավերների և զվարճանքի գրեթե կատարյալ փոթորիկ։ Յակուտոյի սերը սպորտի հանդեպ ակնհայտ է, և դա հանգեցնում է մատչելի, բայց խորը խաղի, որը նույնիսկ հումորի զգացում ունի»։  Arcade Sushi-ն ասել է. «Table Tennis Touch-ը կարողանում է ոչ միայն գրավել Ամերիկայի ամենատևական ժամանցներից մեկի զվարճանքը, այլ դա անում է այնպես, որ տեսախաղերը լիարժեք օգտագործում է որպես միջոց՝ թույլ տալով նոր տեսակի փորձառություններ՝ միաժամանակ անխախտ պահելով խաղի հիմնական զվարճանքը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Բյուրեղիկ Մնեյան

**Բյուրեղիկ Սաղաթելի Մնեյան** (), հայ դերասանուհի, ՀՍՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978), «Նռանէ» մանկապատանեկան թատրոնի գեղարվեստական խորհրդի անդամ (2019), Կալիֆորնիայի հայ գրողների միության պատվավոր անդամ, Երգիծաբանների համահայկական միության անդամ (2021), Հայ դրամատուրգների միության անդամ (2022)։ Հայաստանի մշակույթի գործիչների միության պատվավոր անդամ (2022), Հյուսիսային Ամերիկայի գրողների միության անդամ (2022)

## Կենսագրություն
Բյուրեղիկ Մնեյանը ծնվել է 1935 թվականին Վարդենիսում՝ մանկավարժի ընտանիքում։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ Սաղաթել Մնեյանի դուստրն է։ 1954 թվականին ընդունվել է Գավառի Լևոն Քալանթարի անվան պետական դրամատիկական թատրոն։ Դրան զուգահեռ ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։

Տարիներ շարունակ ընտրվել է թատրոնի կուսակցական կազմակերպության քարտուղար, արհմիության և խմբկոլի նախագահ, կուսշրջկոմի անդամ, «Գիտելիք ընկերության», «Քյավառ» տոհմագրական գրքի հեղինակային խմբի անդամ, շրջանային կանանց հանձնաժողովի «Ծիածան» ակումբի նախագահ։ Թատրոնին կից ստուդիայում դասավանդել է բեմական խոսք, հանրակրթական դպրոցում վարել է թատերական խմբակ և դասավանդել «Հայ եկեղեցու պատմություն»։

1998 թվականին Գավառի արվեստի դպրոցում հիմնել է թատերական խմբակ, որը նրա անունով կոչվում է «Բյուրեղիկ»։ Վերջինս պարբերաբար մասնակցել է փառատոնների, արժանացել տարբեր մրցանակների ու պատվոգրերի։

Թատրոնում աշխատանքային գործունեության 65 տարվա ընթացքում դերասանուհին խաղացել է 200-ից ավելի մեծ ու փոքր դերեր, արժանացել է բազմաթիվ պարգևների։ Խաղացել է թատերարվեստի հայտնի դերասանների հետ, այդ թվում՝ Դավիթ Մալյան «Գարնան անձրև» (Գոհարիկ), Ավետ Ավետիսյան «Խաթաբալա» (Մարքրիտ), Գուրգեն Ջանիբեկյան «Բրոուդիի ամրոց» (Սյուզի), Կարպ Խաչվանքյան «Ա՜խ, ներվեր, ներվեր» (Անյա), Արմեն Խոստիկյան «Հավերժական սիրո գաղտնիքը» (Արմենուհի)։

Բյուրեղիկ Մնեյանը տպագրվել է ժամանակակից գրականության «Հայ արդի գրողներ», «Գրական անդաստան», «Ձայն հայրենյաց», «Ժամանակակից դրամատուրգիա», «Վերածնունդ», «Տարագիր», «Դրամատուրգիական երկերի ընտրանի», «Գրականությունը միասնության կամուրջ», «Современная драматургия» և այլ մատենաշարերում։

2021 թվականին  դրամատուրգ Մխիթար Մոս-Մուշեղյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել Մնեյանի «Պիեսներ մանուկների համար» գիրքը, որը վերահրատարակվել է 2023 թվականին։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՀՍՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգիր
* ՍՍՀՄ մշակույթի նախարարության պատվոգիր
* ՀՀ նախագահի շնորհակալագիր
* ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրեր, 
* 75-ամյակի առթիվ նախարարության ոսկե մեդալ (2010)
* Թատերական գործիչների միության պարգևներ
* «Թատերական Լոռի» փառատոնի «Բարեկամության» մեդալ
* «Կին-մշակույթ-խաղաղություն» մարզային փառատոնի առաջին կարգի դիպլոմ 
* ԿՀԳՄ ՏԻՐ. Գրչության հովանավոր պատվո շքանշան (մարտ 2021)
* «Սոսե Մայրիկ» մեդալ «Ֆիդայիներ» ՌՀԲՀԿ կողմից

## Տես նաև
* Սաղաթել Մնեյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Նոր տարի» Ասմունքում է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Բյուրեղիկ Մնեյանը

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Քաբուլ (օդանավակայան)

**Համիդ Քարզայի անվան Քաբուլի միջազգային օդանավակայան** ((փուշթուն։ **د حامدکرزی نړيوال هوائي ډګر**, դարի։ **میدان هوائی بین المللی حامدکرزی**) նաև հայտնի է որպես **Խվաջա Ռոեշ**)-  խոշորագույն միջազգային օդանավակայան Աֆղանստանում,   Քաբուլի գլխավոր օդային դարպասը։ Հանդիսանում բազային օդանավակայան ազգային ավիաընկերությունների համար․ Ariana Afghan Airlines, Kam Air, Safi Airways։ 2014 թվականի հոկտեմբերին Աֆղանստանի նախարարների կաբինետը հաստատել էր Աֆղանստանի ազգային ասամբլեայի վերին պալատի առաջարկը` Քաբուլի օդանավակայանին Աֆղանստանի նախկին նախագահ Համիդ Քարզայի անունը շնորհելու մասին։

## Պատմություն
Քաբուլի օդանավակայանը կառուցվել է ԽՍՀՄ ինժեներների կողմից 1960 թվականին։ Այդ ժամանակ Աֆղանստանը փորձում էր հասնել այլ զարգացած երկրների մակարդակին բոլոր ոլորտներում, այդ թվում՝ զբոսաշրջության։ Տարանցիկ չվերթների հաշվին՝ կառավարությունը ծրագրում էր ներգրավել ճանապարհորդներ ԱՄՆ-ից, Հնդկաստանից և Եվրոպայից։ Պետության ծրագրերը ձախողվեցին 1979 թ., երբ սկսվեց Աֆղանստանի քաղաքացիական պատերազմը։ Այդ ամբողջ ժամանակահատվածում օդանավակայանը շահագործվում էր նախագահ Նաջիբուլայի և ԽՍՀՄ-ի կողմից՝ մինչև խորհրդային զորքերի դուրսբերումը երկրից։

1992 թվականին «Քաբուլ» օդանավակայանը հայտնվել էր մոջահեդների ձեռքում և կառավարվում էր մի քանի տարի, քանի դեռ նրանց չէր տիրացել Թալիբանը։

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ԱՄՆ-ի ահաբեկչություններից հետո Աֆղանստան են մտցվել ՆԱՏՕ-ի զորքերը։ Մեկ ամիս անց ԱՄՆ Զինված ուժերի կողմից Քաբուլի օդանավակայանը կործանվել է օդանավակայանի հարթակներում կանգնած ինքնաթիռների հետ միասին։

2006 թվականին Աֆղանստանի կառավարությունն ընդունել է «Քաբուլ» միջազգային օդանավակայանի վերականգնման և զարգացման նախագիծը։ Օգնության եկավ Ճապոնիան։ Ծրագիրը ներառում էր 35 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նոր ժամանակակից տերմինալի կառուցումը, ուղևորաշրջանառության աճը մինչև 100 000՝ 2011-ին։

Նոր միջազգային տերմինալը բացվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 6-ին Աֆղանստանի նախագահ Համիդ Քարզայի մասնակցությամբ։ Գոյություն ունեցող տերմինալը վերանորոգվեց և օգտագործվում է ներքին օդային չվերթների իրականացման համար։ 2010 թ. փետրվարին տեղադրվեց նոր ռադարային համակարգ, իսկ մինչև տարեվերջ նախատեսվում էր օդանավակայանը հասցնել բոլոր միջազգային չափանիշներին։
աջից|մինի|300x300փքս|Kam Air ինքնաթիռը Քաբուլի օդանավակայանում
Աֆղանստանի և Քաբուլի անհանգիստ իրավիճակի պատճառով օդանավակայանի անվտանգությունն ապահովում են Աֆղանական օդային ուժերը և պարբերաբար այլ երկրների ռազմական կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Իսպանիան, Բուլղարիան, Լեհաստանիե, Թուրքիան։ Սակայն ահաբեկչություններ ամեն դեպքում լինում են։ Վերջինը տեղի է ունեցել 2009 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, որում զոհվել է 2 մարդ։

## Ուղղություններ և ավիաընկերություններ

### Բեռնային փոխադրումներ

## Նշումներ

Կատեգորիա:Օդանավակայաններ այբբենական կարգով
Սողոմոնի երգերը

«**Սողոմոնի երգերը**», պատմական դրամա, որը պատմում է Օսմանյան կայսրությունում 1881-1915 թվականներին տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին, Կոմիտասի կյանքի մասին, նաև ընկերության մասին, որը դաժանորեն ընդհատվել է համիդյան ջարդերի պատճառով։ Ֆիլմի հերոսներից մեկն անվախ թուրք կին է, որը վտանգում է իր ու իր ընտանիքի կյանքը՝ կրոնական հողի վրա հետապնդվող լավագույն ընկերուհուն փրկելու համար։ Ֆիլմն ավարտվում է Կոմիտասի վերջին համերգով։

## Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարի վերջում։ «Սողոմոնի երգերը» ֆիլմը պատմում է պատանի Կոմիտասի և նրա երկու ընկերուհիների՝ թրքուհի Սևիլի և հայուհի Սոնայի մասին։ Երեխաներն ապրում են Քյոթահիայում, Կոմիտասի ծննդավայրում, Աբդուլ Համիդի իշխանության տարիներին (1890-ականներ), իսկ պատմությունը ներկայացվում է Սևիլի տեսանկյունից։

Ֆիլմի իրադարձությունները զարգանում են Կոմիտասի հոգևոր երաժշտության ֆոնի ներքո։

## Դերերում
* Կոմիտաս - Սամվել Թադևոսյան
* Սևիլ - Արևիկ Գևորգյան
* Սոնա - Տաթև Հովակիմյան
* Սարգիս - Սոս Ջանիբեկյան
* Օսման - Արման Նշանյան
* Աբդուլլա - Արտաշես Ալեքսանյան
* Արքեպիսկոպոս Դերձակյան - Ժան-Պիեր Նշանյան
* Տատիկ - Շաքե Թուխմանյան
* Անհայտ կին - Նարինե Գրիգորյան
*  Սլավա Սեյրանյան
*  Իռեն Այվազյան
* Մերի Հովսեփյան

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսոր - Արման Նշանյան
* Պրոդյուսեր(ներ) - Նիք Վալլելոնգա, Ասկո Հակոբյան, Արման Նշանյան
* Ֆիլմի գործադիր պրոդյուսեր - Կարո Կավուկջյան 
* Համա-պրոդյուսեր - Անի Որսկանյան, Էդգար Կարապետյան
* Բեմադրող օպերատոր - Էնթոնի Ռիքերթ-Էփշթեյն
* Սցենարի հեղինակ - Օդրի Գևորգյան, պատմությունը՝ Սիրվարդ Կավուկչանի
* Բեմադրող օպերատոր - Էնթոնի Ջէյ Ռիքերտ Էպստին
* Արտադրող ընկերություն(ներ) -  PEOPLE OF AR Productions, OSCAR GOLD Productions, VALLELONGA Productions

## Հետաքրքիր փաստեր
* Cloudburst Entertainment ընկերությունը գնել է «Սողոմոնի երգերը» ֆիլմի իրավունքը, որը «Միջազգային լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում Հայաստանը ներկայացրել է «Օսկար» 93-րդ մրցանակաբաշխությանը։
* Արման Նշանյանը ֆիլմը ստեղծել է «Կանաչ գիրքը» ֆիլմի համահեղինակ Նիկ Վալելոնգի (Vallelonga Productions-ից) ու Ասկո Հակոբյանի (Oscar Gold Productions-ից) հետ։
* Ֆիլմի կադրերը հիմնականում նկարահանվել են Արցախում։
* «Սողոմոնի երգերը» ֆիլմը ՀՀ բանակին նվիրել է 16,000,000 դրամ։
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Գրիգոր Միրզա-Ավագյան

**Գրիգոր Լևոնի Միրզա-Ավագյան** (), հայ բժիշկ, վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Միրզա-Ավագյան ծնվել է 1925 թվականին Երևանում, իրավաբանի ընտանիքում։ Նրա դաստիարակության վրա ազդեցություն են ունեցել մտավորական ընտանիքի անդամները և վիրաբույժ, պրոֆեսոր, Հայաստանում ժամանակակից վիրաբուժության հիմնադիրներից Հարություն Միրզա-Ավագյան։ 1942 թվականին Գրիգոր Միրզա-Ավագյանն ընդունվել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և այն ավարտել 1947 թվականին։

1950-1955 թվականներին աշխատել է որպես գլխավոր բժիշկ և ղեկավարել Սիսիան քաղաքի շրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքը։

1955 թվականին մասնակցել է վիրաբույժների XXVI համամիութենական համագումարին, իսկ որոշ ժամանակ անց կատարելագործվել Մոսկվայում։ Վեցամսյա դասընթացներ է անցել Մոսկվայի Ա․Վիշնևսկու անվան կլինիկայում, որտեղ սովորել է տեղական անեստեզիա։

1955 թվականից 17 տարի աշխատել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնում։ 1974 թվականից մինչև կյանքի վերջը եղել էնույն համալսարանի վիրաբուժության ամբիոնի վարիչը։

1975-1984 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գլխավոր վիրաբույժ, որից հետո՝ Հայաստանի վիրաբույժների միության խորհրդի նախագահ և վիրաբույժների համամիութենական ընկերության վարչության անդամ, Բելառուսի վիրաբուժական միության պատվավոր անդամ։

Մահացել է 1984 թվականին։

## Գիտական գործունեություն
Գրիգոր Միրզա-Ավագյանի գիտական գործունեությունը հիմնականում նվիրված է որովայնի խոռոչի, թոքերի, անոթների և միզասեռական օրգանների հիվանդությունների վիրաբուժական ժամանակակից եղանակների ներդրմանը։

Մոտ 90 գիտական աշխատանքի և 4 մենագրության հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Мирза-Авагян Григорий Левонович

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Իրինա Դոստյան

**Իրինա Ստեփանի Դոստյան** (), խորհրդային պատմաբան-սլավոնագետ։

## Կենսագրություն
Իրինա Դոստյանը ծնվել է 1916 թվականին Բաքվից Մոսկվա տեղափոխված մտավորական հայ ընտանիքում։ 1945 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը (հարավային և արևմտյան սլավոնների պատմության ամբիոն) և ասպիրանտուրան։ Նրա գիտական ղեկավարն է եղել Վլադիմիր Պիչետան։

1948 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը Դոստյանն աշխատել է Գիտությունների ակադեմիայի սլավոնագիտության ինստիտուտում։ 1950 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը («Սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունները սերբական գյուղում 1804 թվականի ապստամբության նախօրեին»), 1973 թվականին՝ դոկտորական թեզը («Ռուսաստանը և Բալկանյան հարցը։ Ռուս-բալկանյան քաղաքական կապերի պատմությունը XIX դարի առաջին երրորդում»)։

Դոստյանի գիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները՝ Սերբիայի և Բալկանյան այլ երկրների նոր պատմությունը, Ռուսաստանի բալկանյան քաղաքականությունը 19-րդ դարում։

Թաղված է Մոսկվայում՝ հայկական գերեզմանատանը։

## Հիմնական աշխատանքներ
* Борьба сербского народа против турецкого ига, XV — начало XIX в. — М. : Изд-во АН СССР, 1958. — 193 с., 1 л. карт.
* К вопросу о влиянии борьбы между Россией и Англией в восточном вопросе на внутренне развитие Сербского княжества в 30-е годы XIX в. — М., 1966. — 24 с.
* Россия и балканский вопрос : Из истории русско-балканских политических связей в первой трети XIX в. — М. : Наука, 1972. — 368 с., 1 л. карт.
* Русская общественная мысль и балканские народы : От Радищева до декабристов. — М. :Наука, 1980. — 328 с.

## Գրականություն
* Ирина Степановна Достян : [некролог] // Новая и новейшая история. — 2012. — № 4. — С. 217—218.
* Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 6: А-Я. Дополнения. — М.: ОАО «Московские учебники», 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սլավոնագետներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Արտիմետ)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի տարածաշրջանի Արտիմետ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Արտիմետ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի կառուցվել է 1876 թվականին Գևորգ Դ Կոստանդնապոլսեցի կաթողիկոսի ժամանակաշրջանում։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակվել է և վերածվել է պահեստի, իսկ արդեն հետխորհրդային տարիներին՝ 1976-ական թվականներին տեղաբնակ Գարսևան Գևորգյան իր 5 զավակների հետ վերակառուցում են եկեղեցին։

Տարիներ անց եկեղեցին մասնակի վերանորոգվում է Կանադայի հայոց թեմի և CYMA կազմակերպություն նյութական ու ֆիզիկական աջակցությամբ։

2015 թվականին օծվում է եկեղեցու նորակառույց Սուրբ Սեղանը, ձեռամբ Արմավիրի թեմի առաջնորդ Տեր Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի։

Եկեղեցին այժմ գործում է, իսկ հոգևոր հովիվն է Տ. Ներսես քահանա Ռուշանյանը։

## Արտաքին հղումներ
* Արտիմետի Ս. Աստվածածին Եկեղեցի  
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում 
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
*Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սեդա Ադամյան-Իսրայելյան

**Սեդա Ադամյան-Իսրայելյան** (), պարսկահայ գրող, նկարչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1933 թվականին Թեհրանում։ 12 տարեկանից զբաղվել է գրականությամբ։ Իր առաջին պարսկերեն բանաստեղծությունն արժանացել է մրցանակի։ Գեղանկարչությամբ է զբաղվել նկարիչ Տիգրան Բազիլի մոտ, սովորել է «Քամալ-օր-մոլք» արվեստի դպրոցում, 4 տարի՝ Թեհրանի համալսարանի նկարչական ֆակուլտետում։ Ավարտել է Թեհրանի հայերենագիտական երեկոյան դասընթացների բաժինը։ Երկու տարի ուսումնասիրել է մանկավարժություն ու հոգեբանություն։

Որպես ուսուցիչ աշխատել է հայկական և պարսկական դպրոցներում, որտեղ կազմակերպել է աշակերտների նկարների ցուցահանդես և թատերական գործողություն։

Իր հայերեն բանաստեղծությունն առաջին անգամ լույս է տեսել «Արմենուհի» ամսագրում։ Թղթակցել է «Ալիք» օրաթերթին, «Հուր», «Շիրակ», «Արմենուհի» ամսաթերթին և «Ազատ Օր» թերթին։

Իրանահայ գրողների միության վարչության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Պերսևս և Անդրոմեդա (նկար, Լեյթոն)

**«Պերսևս և Անդրոմեդա»** (), բրիտանացի նկարիչ Ֆրեդերիկ Լեյթոնի նկարը՝ ստեղծված 1891 թվականին կտավի վրա յուղաներկով։ Նույն թվականին այն ցուցադրվել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Կտավում պատկերված է Անդրոմեդայի մասին հին հունական դիցաբանության առասպելը։ Լեյթոնի աշխատանքի գոթական ոճը հակադրվում է դասական սյուժեի հետ։ Նկարն այժմ պահվում է Ուոքերի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուում։

## Նկարագրություն
Անդրոմեդայի մասին առասպելը պատկերված է դրամատիկ ոճով։ Ստեղծագործության կենտրոնում պատկերված է ժայռին գամված Անդրոմեդան։ Պերսևսը պատկերված է Անդրոմեդայի գլխավերևում իր թևավոր Պեգաս ձիով։ Նա բարձրից նետ է արձակում, որը դիպչում է դեպի հերոսը գլուխը վերև թեքող ծովային հրեշին։ Անդրոմեդայի գրեթե մերկ, կորացած մարմինը գտնվում է ծովային հրեշի թևի ստվերում, որը տեսողականորեն ստեղծում է անխուսափելի վտանգի տպավորություն։ Անդրոմեդայի կեռացած մարմինը հակադրվում է հրեշի անհամաչափ ու քառթավոր մարմնի հետ։ Անդրոմեդայի սպիտակաթույր մարմինն ընդգծում է նրա անմեղությունը՝ ցույց տալով այդ զոհաբերության անիրավացիությունը որպես աստվածային պատիժ, որն ուղղված էր ոչ թե նրան, այլ նրա մորը։ Պեգասը և Պերսևսը լուսապսակի մեջ են, որը տեսողականորեն կապում է նրանց թագավորի՝ ժայռին գամված դստեր մարմնի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1891 նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրեդերիկ Լեյթոնի նկարներ
Նորաշենիկ Ներքին

**Նորաշենիկ Ներքին**, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, շրջանի հյուսիս-արևելյան մասում, Նորաշենիկ գյուղից կես կմ արևմուտք։

Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
1930-ական թվականներին բնակիչները բնակավայրում շատ մրջյուններ լինելու պատճառով տեղափոխվել են հարևան Նորաշենիկ գյուղ։

## Բնակչություն
Բնակիչները հայեր էին։ 1908 թվականին գյուղն ունեցել է 623 հայ բնակիչ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ հին թաղակապ եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Չայքենդ (Զանգեզուրի գավառ)

**Չայքենդ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Հագարի գետի վտակներից մեկի ձախ ափին, Գորիս քաղաքից 17 կմ հյուսիս-արևելք։

## Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է  870 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Չափնի Վերին

**Չափնի Վերին**, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Գորիսի շրջանում, շրջանի հյուսիս-արևելյան մասում, Չափնի գյուղի մոտ։

Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
1926 թվականից հետո գյուղը լքվել է։

## Բնակչություն
1926 թվականին ուներ 49 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Փոլադլի

**Փոլադլի**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

Պալադլու անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Բնակչություն
1906-1908 թվականների գյուղն ունեցել է 130 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր