Հավիք

**Հավիք** (), քաղաք է Շոտլանդիայի սահմաններ վարչական շրջանում և պատմական կոմսությունում՝ Ռոքսբուրգշիր, Շոտլանդիայի արևելյան Հարավային բարձունքներում։ Այն գտնվում է Ջեդբուրգից 10մղոն հարավ-արևմուտք և Սելքիրքից 8,9 մղոն հարավ-արևելք։ Հաուիքը Շոտլանդիայի ամենահեռավոր քաղաքներից է ծովից՝ Թևիոտդեյլի սրտում, և Ռոքսբուրգշիրի ամենամեծ քաղաքն է։ Այն տեղակայված է Սլիթրիգ Ուոթեր գետի և Թևիոտ գետի միախառնման վայրում։

Քաղաքը պաշտոնապես ձևավորվել է 16-րդ դարում, սակայն այստեղ պատմական բնակավայրեր եղել են հարյուրավոր տարիներ առաջ։ 17-րդ դարի վերջում Հաուիքը սկսեց զգալիորեն աճել, հատկապես Արդյունաբերական հեղափոխությունի և Վիկտորիանական դարաշրջանի ընթացքում, դառնալով տեքստիլի արտադրության կենտրոն՝ կենտրոնանալով գործվածքի և հյուսման վրա։ Օգտագործվում էին այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են թվիդն ու կաշմիրը։ 20-րդ դարի վերջին տեքստիլի արտադրությունը անկում ապրեց, սակայն քաղաքը շարունակում է մնալ կարևոր տարածաշրջանային կենտրոն՝ առևտրի, տուրիզմի և ծառայությունների ոլորտներում։

Հաուիքի ճարտարապետությունը տարբերվում է իր բազմաթիվ ավազաքարից կառուցված շենքերով և թերթաքարյա տանիքներով։ Քաղաքում կան մի քանի թանգարաններ, այգիներ և ժառանգության վայրեր։ Այն նաև հյուրընկալում է ամենամյա Alchemy կինոյի և շարժվող պատկերի փառատոնը։

## Պատմություն
Հավիք անունը ծագումով Հին անգլերեն է, առաջին անգամ արձանագրվել է 1167 թվականին և թարգմանվում է որպես «պարսպապատ ֆերմա» կամ «պարսպապատ գյուղ»։ Հավիք անվան ծագումը առաջին անգամ ուսումնասիրվել է 1860-ական թվականներին՝ Ջեյմս Մարեյի կողմից, ով տեղացի ուսուցիչ էր և հետագայում դարձավ *[[Օքսֆորդի անգլերեն բառարան]]ի* գլխավոր խմբագիրը։ Քաղաքն ունի բնակության երկար պատմություն և հիմնադրվել է Slitrig Water և Teviot գետի խառնուրդի վայրում։ Քաղաքի արևմտյան հատվածում գտնվում է «Motte»-ը, որը, ամենայն հավանականությամբ, 12-րդ դարի շոտլանդա-նորմանյան մոթ-ու-բեյլի ամրոցի մնացորդներն են։

1342 թվականի հունիսի 20-ին, երբ Դալհաուզի Ալեքսանդր Ռամսեյը իր պարտականությունների համաձայն որպես Թևիոտսդեյլի շերիֆ դատարան էր գումարում Հավիք ի եկեղեցում, Լիդդեսդեյլի Ուիլյամ Դուգլասը զինված ուղեկիցների հետ եկավ ու ներս մտավ եկեղեցի։ Նրան քաղաքավարի կերպով ընդունեցին։ Սակայն Դուգլասն ու իր մարդիկ հարձակվեցին Ռամսեյի վրա և, արյունահոսող ու շղթայված, նրան քարշ տվեցին Հերմիտաժ ամրոց։ Ընդհանուր առմամբ ենթադրվում է, որ Դուգլասը կարծում էր, թե ինքն է պետք է դառնա Թևիոտսդեյլի շերիֆ։ Այնտեղ Ռամսեյին բանտարկեցին նկուղում, որտեղ նա մահացավ սովից։

Հավիք ի որպես պաշտոնապես քաղաք հռչակման ծագումը կապում են Hornshole-ի ճակատամարտի հետ, որը տեղի է ունեցել 1514 թվականին անգլիացի թալանչիների խմբի և Հավիք ի երիտասարդ տեղացիների միջև 2014 թվականին, ճակատամարտի 500-ամյակի առթիվ, շուրջ 1,800 երեխա, հագնված ժամանակաշրջանի հագուստներով, վերականգնեցին այդ պատմական իրադարձությունը։ Քաղաքի ամենահին պաշտոնական փաստաթուղթը 1537 թվականի հոկտեմբերի 11-ին թվագրված գրություն է, որտեղ քաղաքը վերահռչակվում է որպես ազատ բարոնություն՝ անհիշելի ժամանակներից։

Սուրբ Մարիամի և Հին ծխական եկեղեցին քաղաքի ամենահին եկեղեցին է, որը կառուցվել է 1764 թվականին՝ ավելի վաղ՝ 13-րդ դարի եկեղեցու տեղում։ Եկեղեցին 19-րդ դարի վերջում ուժեղ վնասվել է հրդեհից, սակայն վերակառուցվել է նույնատիպ ոճով։ Գերեզմանատունը ներառում է 17-րդ և 18-րդ դարերի շիրմաքարեր, ինչպես նաև քաղաքային խորհրդի կողմից նվիրաբերված բարդ երկաթե հուշատախտակային դարպաս։

Հավիք ը զարգացավ 18-րդ դարի վերջում և 19-րդ դարում՝ դառնալով կարևոր քաղաք տեքստիլի և տրիկոտաժի արտադրության ոլորտում։

Առաջին տրիկոտաժի մեքենաները Հավիք բերվեցին 1771 թվականին Ջոն Հարդիի կողմից՝ հիմնվելով արդեն գոյություն ունեցող գորգագործական արտադրության վրա և ընդլայնելով այն դեպի գուլպաների արտադրություն։ Սակայն մինչև 1815 թվականը գուլպաների առևտրի անկման հետևանքով որոշ հյուսվածք արտադրողներ հիմնեցին իրենց գործարանները՝ օգտագործելով գուլպաների արտադրության առկա ռեսուրսները։

Այս ոլորտներն աճեցին, և 1830-ականների սկզբին "Tweed" տերմինը ծագեց հենց այս քաղաքում՝ twill (թվիլ) տերմինի և Tweed գետի անվանման շփոթմունքի արդյունքում։

Այնուհետև քաղաքը կենտրոնացավ տարբեր տեքստիլների, տրիկոտաժի և գուլպաների արտադրության վրա, ներառյալ կաշմիրը՝ հարմարվելով նորաձևության փոփոխվող նախշերին և նյութերին։ 1930-ական թվականներին ավելի քան 1200 մարդ զբաղված էր տրիկոտաժի արտադրությամբ։ Սակայն 20-րդ դարի վերջում արտադրության մեթոդների, ծախսերի և սպառողական նախասիրությունների փոփոխությունը հանգեցրեց տեքստիլ արդյունաբերության կտրուկ անկմանը, թողնելով միայն մի քանի փոքր ձեռնարկություններ։

2020 թվականի հուլիսին սկսվեց £92 միլիոն արժողությամբ ջրհեղեղներից պաշտպանվելու ծրագիրը։ Սակայն 2021 թվականի հոկտեմբերին, երբ շինարարական աշխատանքները դեռ ընթացքի մեջ էին, քաղաքը լրջորեն տուժեց ուժեղ տեղատարափ անձրևներից և դրա հետևանքով առաջացած ջրհեղեղներից։

## Կառավարում
thumb|right|190px| Հավիք Town Hall, High Street
Հավիք ի տեղական կառավարման ծառայությունները տրամադրվում են Scottish Borders Council-ի կողմից։ Բացի այդ, քաղաքը ներառում է նաև համայնքային խորհուրդ, որը զբաղվում է տեղական հարցերով։

Հավիք ը 1669 թվականին պաշտոնապես հայտարարվեց որպես ռեգալիտետային բարոնություն և 1868 թվականին դարձավ ոստիկանային բարոնություն։ Հավիք Town Hall-ը, որը գտնվում է High Street-ում, կառուցվել է 1886 թվականին՝ Ջեյմս Քեմփբել Ուոքերի նախագծով՝ շոտլանդական բարոնական ճարտարապետության ոճով։

1890 թվականին, երբ Տեղական ինքնակառավարում (Շոտլանդիա) 1889 օրենքով ստեղծվեցին ընտրված կոմսության խորհուրդներ, Հավիք ի բարոնությունը համարվեց ինքնուրույն կառավարման ունակ, ուստի այն բացառվեց Roxburghshire կոմսության խորհրդի իրավասությունից։ Սակայն 1930 թվականի տեղական ինքնակառավարման բարեփոխումների արդյունքում Հավիք ի բարոնությունը մտավ կոմսության խորհրդի ենթակայության տակ՝ վերադասավորվելով որպես փոքր բարոնություն և իր մեծ մասով հանձնվելով կոմսության կառավարմանը։

1975 թվականին Շոտլանդիայի տեղական կառավարման նոր բարեփոխումների արդյունքում Տեղական ինքնակառավարման (Շոտլանդիա) 1973 օրենքով վերացվեցին բարոնությունները և կոմսությունները՝ փոխարինվելով երկաստիճան կառավարման համակարգով։ Հավիք ը դարձավ Roxburgh շրջանի մաս՝ Borders մարզի կազմում։ Roxburgh-ի շրջանի խորհուրդը օգտագործում էր Հավիք Town Hall-ը որպես իր վարչական շտաբ։

1996 թվականին տեղի ունեցած տեղական կառավարման հերթական բարեփոխումները վերացրին մարզային և շրջանային բաժանումները, և այնուհետև Հավիք ը կառավարվում է Scottish Borders Council-ի կողմից։

## Տրանսպորտ
Հավիքը գտնվում է Teviot հովտի կենտրոնում։ A7 մայրուղին, որը կապում է Էդինբուրգը և Կարլայլը, անցնում է քաղաքի միջով։ Բացի այդ, գլխավոր ճանապարհներ տանում են դեպի Berwick-upon-Tweed (A698) և Newcastle upon Tyne (A6088, որը միանում է A68 մայրուղուն Carter Bar-ում,  հարավ-արևելք Հավիքից)։

Քաղաքը կորցրեց իր երկաթուղային ծառայությունը 1969 թվականին, երբ, Beeching Axe բարեփոխումների շրջանակում, փակվեց Waverley Route-ը, որը միացնում էր Carlisle-ն Edinburgh-ին՝ անցնելով Հավիք երկաթուղային կայարանով։ Այդ ժամանակ այն համարվում էր ամենահեռավոր խոշոր քաղաքը Միացյալ Թագավորությունում, որը չուներ երկաթուղային կայարան։

Սակայն 2015 թվականին Borders Railway-ի վերաբացման արդյունքում Հավիքին մոտ գտնվող նախկին Waverley երթուղու մի մասը վերականգնվեց՝ մինչև Tweedbank կայարան, որը գտնվում է Galashiels-ի մոտ։ Կանոնավոր ավտոբուսներ կապում են Հավիքը Carlisle-ի երկաթուղային կայարանին, որը գտնվում է  հեռավորության վրա։

Հավիքը կրկին Borders Railway-ի հետ միացնելու համար անհրաժեշտ կլինի վերականգնել մոտ  նախկին Waverley երթուղուց՝ Հավիքից մինչև Tweedbank կայարան, անցնելով Hassendean, St Boswells և Melrose կայարաններով, ինչպես նաև վերանորոգել Ale Water չորս կամրջային կամուրջը՝ New Belses-ի մոտ։

Հավիքի երկաթուղային կայարանը տեղակայված էր Teviot գետի հյուսիսային ափին, Wilton Hill Terrace-ի ներքևում, և նախկինում այնտեղից հարավ տանող երթուղին անցնում էր այժմ քանդված կամրջով (ներկայում՝ Mart Street կամրջի մոտ)՝ դեպի Carlisle երկաթուղային կայարան։

Waverley Walk արահետը Հավիքում այժմ հետիոտնային ճանապարհ է, որը ձգվում է երկաթուղու նախկին երթուղով՝ դեպի հյուսիս-արևելք՝ սկսվելով նախկին կայարանի մոտից, Teviotdale Leisure Centre-ի մոտ։

Ներկայումս ուսումնասիրվում է Waverley երթուղու հարավային հատվածի վերագործարկման հնարավորությունը՝ Borders Railway-ի Tweedbank վերջնակետը Հավիքի և Carlisle-ի հետ միացնելու համար։

Քաղաքին ամենամոտ խոշոր օդանավակայաններն են՝

Edinburgh Airport,  հեռավորության վրա,

Newcastle International Airport,  հեռավորության վրա։

## Մշակույթ և ավանդույթներ
### Մշակույթ

Քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է Common Riding-ը, որը համադրում է քաղաքի ընդհանուր հողերի սահմանները շրջելու ավանդույթը և 1514 թվականին տեղի երիտասարդների կողմից անգլիական գրոհայինների ջոկատի հաղթանակի հիշատակը։ 2007 թվականի մարտին *Rough Guide* հրատարակության *World Party*-ում այն նկարագրվել էր որպես աշխարհի լավագույն տոնակատարություններից մեկը։

Հավիք բնակիչներն իրենց անվանում են «Տերիեր»՝ ավանդական երգի մի տողի հիման վրա, որը ներառում է արտահայտությունը "Teribus ye teri odin"։

Հավիք և հարակից սահմանամերձ շրջանների բնակիչները խոսում են շոտլանդերենի մի փոքր այլ բարբառով և ունեն տարբերող արտասանություն, որը դասվում է Southern Scots կամ Borders Scots կատեգորիայի տակ։ Օրինակ, «Հավիք Gill» տերմինը վերաբերում է մեծ չափաբաժնի ոգելից խմիչքին, որը հավասար է 0.28 լիտրին (կես պինտա)։

### Հուշարձաններ
Հավիք գլխավոր փողոցում՝ արևելյան ծայրում, կանգնած է ձիաձև արձան, որը հայտնի է որպես «Ձի», կանգնեցված 1914 թվականին։ Դրումլենրիգի աշտարակը, որը ներկայումս թանգարան է, հիմնականում թվագրվում է 16-րդ դարի կեսերից։

2009 թվականին Հոուիքում բացվեց ևս մեկ հուշարձան՝ *«Ցլի շրջադարձը»* (քանդակագործ՝ Անջելա Հանթեր, Innerleithen)։ Այս հուշարձանը պատկերում է Ուիլյամ Ռուլին, որը կանգնեցրել է վայրի ցլին, երբ այն հարձակվել էր թագավոր Ռոբերտ Բրյուսի վրա, փրկելով նրա կյանքը և հիմնելով շոտլանդական Թըրնբուլ ցեղը։ Այս պատմական իրադարձությունը հիշատակվում է John Leyden-ի գրած բանաստեղծության մեջ։

«Ուժեղ որսորդն իր պինդ բազուկները գցեց նրա թեքված եղջյուրներին, և վեր ուղղեց՝

Մեծ ուժով ոլորելով նրա պարանոցը, շրջեց հսկային,

Եվ գետնին տապալեց հևացող հրեշին,

Կոշտ ուժով ճզմելով նրա ոսկրոտ գանգը,

Եվ արքունիքի անդամները ողջունեցին այն մարդուն,

Որ ցլին կանգնեցրեց»։

### Մեդիա և կինո
Տեղական նորություններն ու հեռուստածրագրերը մատուցվում են BBC Scotland-ի և ITV Border-ի կողմից։ Հեռուստատեսային ազդանշանները ստացվում են Սելքիրքի հեռուստաաշտարակից և տեղական փոխանցիչ կայանից։

Տեղական ռադիոկայաններն են BBC Radio Scotland (93.5 FM), Greatest Hits Radio Scottish Borders and North Northumberland (96.8 FM), ինչպես նաև TD9 Radio-ն՝ առցանց համայնքային ռադիոկայան, որը հեռարձակվում է հենց Հոուիքից։ Քաղաքը նաև ունի իր տեղական թերթը՝ *The Hawick Paper*։ Քաղաքի մասին գրում են նաև *The Border Telegraph* և *Southern Reporter* թերթերը։

Հոուիքում գործում է Alchemy Film & Arts կազմակերպությունը, որը հայտնի է իր միջազգային փառատոնով՝ Alchemy Film and Moving Image Festival։ Այն ներդրումներ է կատարում ֆիլմարվեստում՝ որպես քննարկումների, համայնքային ուժեղացման և ստեղծագործական մտածողության խթանման միջոց։ Alchemy-ն տարվա ընթացքում աշխատում է արվեստագետների և համայնքների հետ՝ ինչպես Հոուիքում, այնպես էլ Շոտլանդիայի սահմանամերձ շրջաններում։

2019 թվականի ամռանը Alchemy-ն գործարկեց իր մրցանակակիր *Film Town* նախագիծը, որը նպատակ ունի Հավիք և նրա համայնքների օգտին ընդլայնել արվեստի հասանելիությունն ու ընդգրկվածությունը՝ հաղթահարելով սոցիալական, ֆիզիկական և հաղորդակցական խոչընդոտները, ինչպես նաև նպաստելով քաղաքի տնտեսական վերածննդին՝ մշակութային ինքնության ներդրման միջոցով։

COVID-19 համաճարակի ժամանակ Alchemy-ն իր տարեկան կինոփառատոնի տասներորդ և տասնմեկերորդ թողարկումները անցկացրեց որպես ուղիղ հեռարձակվող միջոցառումներ՝ կազմակերպված Հոուիքից։ Բացի այդ, այն աջակցեց քաղաքի համայնքներին՝ թվայնացնելու իրենց ծառայությունները, այդ թվում՝ ստեղծելով վիրտուալ դասախոսություններ Հավիք 164-ամյա հնագիտական ընկերության համար։

### Սպորտ
Հոուիքում հիմնադրվել է Hawick Rugby Football Club-ը, որը ստեղծվել է 1873 թվականին։ Քաղաքն ունի նաև ավագ ֆուտբոլային թիմ՝ Hawick Royal Albert, որը ներկայումս հանդես է գալիս East of Scotland Football League-ում։

Հոուիքում ժամանակին անցկացվում էր ավանդական Baw Game խաղը, որը տեղի էր ունենում «վերևցիների» (uppies) և «ներքևցիների» (doonies) միջև՝ փետրվարի նոր լուսնի հաջորդող առաջին երկուշաբթի օրը։ Քաղաքի գետը կարևոր դեր էր խաղում որպես խաղադաշտի մի մաս։ Չնայած այն այլևս չի անցկացվում Հոուիքում, այն դեռևս խաղում են մոտակա Ջեդբուրգ քաղաքում։

### Հրուշակեղեն
*Hawick balls* կամ *baws*, որոնք հայտնի են նաև որպես Hills Balls կամ taffy rock bools, պղպեղային համով խաշած քաղցրավենիք է, որն առաջացել է Հոուիքում։

Այն հատկապես կապված է հայտնի ռեգբիի մեկնաբան Բիլ Մաքլարենի հետ, որը միշտ իր հետ տանում էր այս քաղցրավենիքով լի տոպրակ և առաջարկում շրջապատին։

Այս քաղցրավենիքներն այժմ արտադրվում են Greenock քաղաքում։

## Կրթություն և ծառայություններ

Հավիքի գրադարանը Քարնեգիի ֆինանսավորմամբ կառուցված գրադարան է, որը բացվել է 1904 թվականին։

Teviotdale Leisure Centre-ը տեղական հանրային մարզահամալիրն է, որն ունի մարզասրահ, երեխաների համար նախատեսված խաղային գոտի և լողավազան։ Նախկին հանրային լողավազանը, որը կառուցվել էր 1913 թվականին Commercial Road-ում, փակվել է 1980-ականներին։

Borders Textile Towerhouse-ը տեղական թանգարան է, որը նվիրված է Հավիքում և Շոտլանդիայի սահմանամերձ շրջաններում տեքստիլ արդյունաբերության պատմությանը։ Ժամանակավոր ցուցահանդեսներից են եղել նորաձևության դիզայներ Բեռնատ Կլայնի աշխատանքների ցուցադրությունը և քաղաքի խանութների պատմության մասին ցուցահանդեսը։ Թանգարանը գտնվում է վերականգնված պատմական շենքում, որը նախկինում հյուրանոց էր և իջևանատուն, և ներառում է Drumlanrig Tower-ը՝ 16-րդ դարի ամրացված աշտարակը

Wilton Lodge Park-ը մեծ հանրային պուրակ է քաղաքի հարավ-արևմուտքում։ Պուրակում գտնվում է Հավիքի թանգարանը, որը նվիրված է արվեստին և տեղական պատմությանը։ Թանգարանում ներառված են տեղական արվեստի գործեր, որոնցից մի մասը ստեղծվել է Հավիքի Արվեստի ակումբի անդամների կողմից։

Borders Abbeys Way արահետը անցնում է Հավիքով։ Wilton Lodge Park-ում տեղադրված է հանրաճանաչ ռեգբիի մեկնաբան Բիլ Մաքլարենի (1923–2010) արձանը։ 2021 թվականի հոկտեմբերին տեղի իշխանությունները սկսեցին 2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգի նոր կամրջի կառուցումը, որը նախատեսված էր տեղական համայնքները միացնելու համար՝ քաղաքի ճանապարհային ցանցի բարելավման և ջրհեղեղների պաշտպանության նոր ծրագրի շրջանակներում։

Հավիքի Համայնքային Հիվանդանոցը տեղի հիվանդանոցն է, որը 2005 թվականին փոխարինել է Հավիքի Քոթեջ Հիվանդանոցին։

Հավիքի ավագ դպրոցը ոչ կրոնական միջնակարգ դպրոց է քաղաքում։ 2021 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվեց, որ ներկայիս դպրոցի փոխարեն կկառուցվի նոր՝ մոտավորապես 49 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ դպրոց, որը պատրաստ կլինի 2027 թվականին։

## Հայտնի մարդիկ
### Արվեստ
*Դեյմ Իսոբել Բեյլի (1895–1983), երգչուհի
*Բրայան Բալֆուր-Ոթս (ծնվ. 1966), արվեստի վաճառող
*Բրայան Բոնսոր (1926–2011), կոմպոզիտոր
*Էնդրյու Քրենստոն (ծնվ. 1969), նկարիչ
*Վիլյամ Լանդլս (1923–2016), նկարիչ
*Սըր Ջոն Բլեքվուդ ՄաքԷվեն, կոմպոզիտոր
*Փիթեր ՄքՌոբի (ծնվ. 1943), դերասան
*Վիլ Հ. Օգիլվի (1869–1963), սահմանային բանաստեղծ
*Էն Ռեդպաթ (1895–1965), նկարիչ
*Ջոն Ռենբորն (1944–2015), երաժիշտ
*Հենրի Սքոթ Ռիդդել (1798–1870), գրող
*Ֆրենսիս Ջորջ Սքոթ (1880–1958), կոմպոզիտոր
*Դագլաս Վեյչ (ծնվ. 1960), երաժիշտ

### Լրագրություն
*Բիլ Մաքլարեն (1923–2010), սպորտային լրագրող

### Գիտություն
*Ջեյմս Փարիս Լի (1831–1904), զենքի նախագծող
*Սըր Էնդրյու Սմիթ (1797–1872), կենդանաբան
*Սըր Դեյվիդ Ուոլես (ծնվ. 1945), ֆիզիկոս

### Սպորտ
*Սըր Չեյ Բլայթ (ծնվ. 1940), զբոսանավորդ
*Սթյուարտ Իսթոն (ծնվ. 1983), մոտոցիկլետային մրցարշավորդ
*Դարսի Գրեհեմ (ծնվ. 1997), ռեգբիստ
*Ջիմի Գութրի (1897–1937), մոտոցիկլետային մրցարշավորդ
*Սթիվ Հիսլոպ (1962–2003), մոտոցիկլետային մրցարշավորդ
*Սթյուարտ Հոգ (ծնվ. 1992), ռեգբիստ
*Մեթ Լեյդեն (1904–1975), հոկեյի մենեջեր
*Ռոբերտ Լինձեյ-Ուոթսոն (1886–1956), մարզիկ
*Ջիմ Ռենվիկ (ծնվ. 1952), ռեգբիստ
*Թոնի Սթենջեր (ծնվ. 1968), ռեգբիստ
*Ջեյմս Սթորի (1885–1951), կրիկետի խաղացող
*Ուոլթեր Սթորի (1875–1945), կրիկետի խաղացող
*Դեյվ Վալենթայն (1926–1976), ռեգբիստ
*Ռորի Սաթերլենդ (ծնվ. 1992), ռեգբիստ
*Լիզա Թոմսոն (ծնվ. 1997), ռեգբիստ

### Քաղաքականություն և հասարակական կյանք
Ջոն Դեյքինս (1883–1933), Վիկտորիայի Խաչ և Ռազմական Մեդալով պարգևատրված Բրիտանական Բանակի սերժանտ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմում

Հելեն Ուիլսոն Ֆել (ծնվ. 1849), առաջատար սուֆրաժիստ և բարերար Սիդնեյում

Նայջել Գրիվիթս (ծնվ. 1955), քաղաքական գործիչ

Թոմ Ջենքինս (1797–1859), Մեծ Բրիտանիայի առաջին սևամորթ ուսուցիչը

Էլիսոն Սաթի, բարոնուհի Սաթի (ծնվ. 1968), քաղաքական գործիչ

Ֆրենսիս Ուոլսինգհեմ (1577–1647), անգլիացի յեզուիտ հոգևորական, ով ընդունեց Ջոն Ֆենել անունը

Ջեյմս Ուիլսոն (1805–1860), գործարար և քաղաքական գործիչ
### Բիզնես
Ջոն Ինգլիս (1823–1898), Հավիքում ծնված և մեծացած կանադացի արտադրող

Ջեյմս Էլիսոն (1862–1932), ճարտարապետ, ով գործել է Հավիքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով