Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ

**Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ** (**Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ**, ), բրիտանական մրցանակ, տրվել է Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից՝ թատրոնում մասնագիտական ձեռքբերումների համար։ Մրցանակը առաջին անգամ հանձնվել է Լոնդոնի Վեստ Էնդ քաղաքի թատրոնի բեմում՝ դերերի և ներկայացումների համար։ Մրցանակը համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր թատերական մրցանակը, որը նման է Բրոդվեյու «Թոնի» մրցանակին։

Սովորաբար այն անվանում են «Օլիվիեի մրցանակ», ամեն տարի պարգևատրվում են մի շարք անվանակարգեր՝ ընդգրկելով դրամայի, երաժշտական, օպերայի, բալետի և թատրոնի բեմադրություններ։ Այն հիմնադրվել է 1976 թվականին՝ որպես Վեստ Էնդի թատերական ընկերության մրցանակ, սակայն 1984 թվականին պարոն Օլիվիեի համաձայնությամբ մրցանակը վերանվանվել է իր պատվին։

## Հանդիսակարգ
Ցանկացած նոր բեմադրություն, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Լոնդոնի թատերական ընկերության կողմից ներկայացված թատրոններում, նախորդ տարվա փետրվարի կեսից մինչև ընթացիկ տարվա փետրվարի կեսեր ընկած ժամանակահատվածում, (յուրաքանչյուր տարի հատուկ ամսաթվերը սահմանվում են՝ կախված հանդիսակարգի անցկացման օրվանից)` պայմանով, որ ներկայացումը հանդիսատեսին ցուցադրվել է առնվազն երեսուն անգամ։ Լոնդոնի թատերական հասարակության անդամներից բացի, ընտրող հանձնաժողովն ընդգրկում է թատերական բեմադրությունների և սովորական լսարանի անվանի մասնագետներ, որոնք բաժանված են չորս հանձնաժողովների (դրամա, երաժշտական, օպերա, բալետ)։ Նրանք կարող են դիմել հանձնաժողովին մասնակցելու համար և կպահանջվի տարվա ընթացքում հաճախել շուրջ 100 դրամայի և երաժշտական ներկայացման՝ կազմակերպիչների կողմից տրամադրված տոմսերով։ Ընդհանուր առմամբ, մրցանակը շնորհվում է 40 անվանակարգերում՝ բաժանված վեց կատեգորիայի։ Պարգևատրման արարողությունը չունի մշտական վայր և օր (որպես կանոն, դա տեղի է ունենում մարտին կամ ապրիլին)։ Ամենից հաճախ մրցանակների տոնակատարությունները տեղի էին ունենում *«Grosvenor House»* հյուրանոցում, 2012-2014 թվականներին շնորհանդեսը անցկացվել է Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում։ 2017 թվականից մրցանակների հանձնման արարողությունը տեղի է ունեցել Ալբերտ թագավորական սրահում, որը հեռարձակվել է ինտերնետ-պորտալների միջոցով, իսկ հետո մրցանակների հանձնման արարողությունից հատվածներ հեռարձակվել են «ITV»-ով։ 2020 թվականին, մրցանակների հանձնման արարողությունը, որը նախատեսված էր ապրիլի 5-ին, չեղարկվեց COVID-19 համավարակի պատճառով, չնայած առաջադրվելու մասին հայտարարություններին, որոնք տեղի են ունեցել մարտի սկզբին։

2011 թվականին BBC-ն առաջին անգամ ցուցադրեց մրցանակների հանձնման արարողությունը, իսկ 2012 թվականին՝ դեբյուտային ցուցադրությունը համացանցում։

## Մրցանակ
Հաղթողները պարգևատրվում են Լոուրենս Օլիվիեի պատկերով բրոնզե արձանիկով, ինչպես Հենրի V-ը 1937 թվականին Օլդ Վիկում ցուցադրությամբ, որի վերանվանումից հետո փոխարինեց Վեդժվուդի արտադրած ավանդական կապույտ սպասքին։ Բեմադրության (դրամայի կամ երաժշտական) հաղթանակի դեպքում պարգևատրվում են ոչ թե ներկայացման հեղինակները, այլ դրա բեմադրողները։

## Մրցանակների կարգերը
### Դրամատուրգիա

*Լավագույն նոր դրամա
*Լավագույն վերսկսված ներկայացումը
*Լավագույն նոր կատակերգություն
*Լավագույն դերասան
*Լավագույն դերասանուհի
*Լավագույն երկորդական դեր
*Լավագույն երկրորդական դերասան
*Լավագույն երկրորդական դերասանուհի

### Երաժշտական
*Լավագույն նոր երաժշտություն
*Լավագույն վերսկսված երաժշտություն
*Լավագույն դերասան մյուզիքլում
*Լավագույն դերասանուհի մյուզիքլում
*Լավագույն երկրորդական դերասան մյուզիքլում
*Լավագույն երկրորդական դերասանուհի մյուզիքլում
*Լավագույն երկրորդական դերը մյուզիքլում

### Բեմական արտադրություն
*Լավագույն ռեժիսոր
*Լավագույն թատերական խորեոգրաֆ
*Լավագույն զգեստ
*Լավագույն դեկորատոր
*Լավագույն լուսային ձևավորում
*Լավագույն ձայնային ձևավորում

### Բալետ և օպերա
*Լավագույն նոր բալետային բեմադրություն
*Ակնառու ներկայացուցիչ բալետում
*Օպերայի լավագույն նոր բեմադրություն
*Ակնառու ներկայացուցիչ օպերայում

### Այլ կատեգորիաներ
*Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ թատրոնում վաստակաշատ նվաճումների համար

### Անցյալ տարվա անվանակարգերը
*Լավագույն նոր դեմք
*Երաժշտության մեջ ակնառու նվաճում

## Ռեկորդային մրցանակներ
*Դերասանուհի Ջուդի Դենչը նվաճած մրցանակների քանակով ռեկորդակիր է։ 2016 թվականին նա ստացել է իր ութերորդ մրցանակը։
*2017 թվականին մեկ տարվա ընթացքում Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան ստացան ամենամեծ թվով մրցանակները։ Այն ստացել է 9 մրցանակ 11 անվանակարգերից, այդ թվում ՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Ջեյմի Պարկեր) և «Լավագույն երկրորդական դերասան» (Նոմա Դումեզվեն)։ Դրանից առաջ «Շների առեղծվածային գիշերային սպանությունը» (2013) պիեսով արժանացան 7 մրցանակի, այդ թվում՝ «Լավագույն պիես», «Լավագույն դերասան» (Լյուկ Թրեդվեյ), «Լավագույն ռեժիսոր» (Մարիաննա Էլիոտ) և «Լավագույն երկրորդական դերասանուհի» (Նիկոլա Ուոլկեր)։
*«Համիլթոն» մյուզիքլը ստացել է անվանակարգերի ամենամեծ թիվով մրցանակները մեկ տարվա ընթացքում՝ 2018 թվականին։ Նա արժանացել է 13 մրցանակների 10 անվանակարգերում, այդ թվում՝ «Լավագույն նոր երաժշություն», «Լավագույն դերասան մյուզիքլում» (Ջամաել Ուեսթման և Ջաիլզ Թերերա), «Լավագույն ռեժիսոր» (Թոմաս Կայլ) և «Երաժշտության գերազանց նվաճում» անվանակարգերում։ Այսպիսով, «Համիլթոնը» կոտրեց  «Հարի Փոթերը և Անիծված երեխան» պիեսի  ռեկորդը և երաժշտական փայլուն ձայնը՝ որոնք առաջադրվել էին յուրաքանչյուր 11 մրցանակի համար։
*Մրցանակաբաշխության ամենաերիտասարդ հաղթողը եղել է Էլիանոր Ուրոնդտոն Կոքսնը`Մյուզիքլի «Լավագույն դերասանուհի»`   Մատիլդա Ուորմվուդն դերի համար ստացավ մրցանակ, նա այս մրցանակը 2012 թվականին կիսեց հավասարապես երեք երիտասարդ գործընկերների հետ։ Ուորինգթոն Կոքսը հաղթանակի պահին 10 տարեկան էր.:

## Օլիվ մրցանակի ռուս դափնեկիրներ
*1988 թվականին Ռուսաստանի (խորհրդային) երկու թատրոններ միանգամից ստացան Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ` Մարինսկյան(Կիրովսկյան) բալետը «Բալետում կատարյալ գործունեություն» անվանակարգում՝ Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնի բեմում անցկացվող պիեսի համար, իսկ Փոքր դրամատիկական թատրոնը՝ «Ոլորտում նվաճումների համար» անվանակարգում «Աստղեր առավոտյան երկնքում» պիեսի համար։
*Առաջին ռուս դերասանը, ով արժանացել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակին՝ որպես լավագույն երկրորդական դերասան, Օլեգ Մենշիկովն է, ով այն ստացել է 1992 թվականին՝ Լոնդոնյան արտադրության «Երբ նա պարելիս» պիեսում Էսենինի դերակատարման համար՝ հիմնվելով Մարտին Շերմանի պիեսի վրա։
*Վյաչեսլավ Պոլունին` 1998 թվականի մրցանակի դափնեկիր «Լավագույն փոփ ներկայացում» անվանակարգում «Նուրբ շոու» պիեսի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Թատրոնի մրցանակներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պարգևներ