Մարիեհամն

**Մարիեհամն** (, ), գլխավոր քաղաք Ալանդյան կղզիներում, ինքնավար տարածք Ֆինլանդիայում։ Մեկը կղզեխմբի հիմնական նավահանգիստներից։ Քաղաքում բնակվում է կղզեխմբի ամբողջ բնակչության կեսից ավելին՝ 11 186 մարդ (2011)։ Քաղաքը, ինչպես ամբողջ ինքնավարության տարածքը, ամբողջությամբ շվեդալեզու է։ Բնակչության մոտ 91 %-ի համար շվեդերենը մայրենի լեզուն է։

## Ստուգաբանություն
Հիմնադրվել է ռուսների կողմից 1861 թվականին անվանվել է կայսրուհի Մարիա Ալեքսանդրովնայի, Ռուսաստանի կայսեր՝ Ալեքսանդր II-ի անունով։ 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբին ռուսալեզու աղբյուրներում օգտագործվել է քաղաքի անվանման շվեդական տարբերակը (Mariehamn)։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին, որպես ռուսական նորմատիվ գրավոր հաստատվել է Ֆինլանդիայի տարբերակը, շվեդական և ֆիննական լեզուներով թարգմանվում է Մարիայի նավահանգիստ։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է թերակղզու վրա և ունի երկու նավահանգիստ արևմտյան և արևելյան ափերի մոտ։ Արևմտյան նավահանգիստը () ունի միջազգային նշանակություն, 
քանի որ այն ապահովում է ինտենսիվ երթևեկություն դեպի Շվեդիա և մայրցամաքային Ֆինլանդիա։ Արևելյան նավահանգիստը հիմնականում զբոսանավերի նավահանգիստ է, Բալթիկ ծովի ամենամեծ նավահանգիստներից մեկը։

Քաղաքում է նախարարների կաբինետը և Ալանդյան կղզիների խորհրդարանը՝ Լագտինգը։ 
Քաղաքում աշխատում են մի քանի ռադիոկայան և տեղական հեռուստաալիք (TV Åland):
[thumb|left|upright=1.4|Նամականիշ՝ կայսրուհու դիմանկարով [Մարիա Ալեքսանդրովնա (կայսրուհի)|Մարիա Ալեքսանդրովնա, թողարկված ռուսական փոստի կողմից քաղաքի հիմնադրման 150-ամյակին (2011)]]

## Պատմություն
Տեղական լեգենդն ասում է, որ Ալանդյան կղզիների բնակիչները, ովքեր ցանկանում էին նոր նավահանգիստ հիմնել, հատուկ առաջարկում են կայսր Ալեքսանդր II-ին բնակավայրին տալ իր կնոջ անունը, որպեսզի ստանան համաձայնությունը։ Պաշտոնական պատմությունը պնդում է, որ նավահանգիստը, ընդհակառակը, հիմնադրվել է Ալեքսանդր II-ի անմիջական հրամանով, և դրա կառուցման աշխատանքները ճարտարապետի ղեկավարությամբ սկսվել են 1859 թվականին (երկու փոքր գյուղերի մոտ՝ Էվերնես ()
lang-sv | Övernäs}}) և Յոմալա, իսկ 1861 թվականին (փետրվարի 21) նոր բնակավայրը ստանում է քաղաքի կարգավիճակ և Մարիեհամն անվանումը։
: Ժամանակի ընթացքում քաղաքը զգալիորեն ավելանում է տարածքով և ընդգրկում Յոմալա համայնքի տարածքի մի մասը։

## Տեսարժան վայրեր
Ալանդյան կղզիները նավագնացության երկար պատմություն ունեն։ Սեյլբոաթ-թանգարան Պոմերն խարսխված է արևմտյան նավահանգստում։ Արևելյան նավահանգիստը Սկանդինավիայի խոշորագույն զբոսանավերի նավահանգիստներից մեկն է, որտեղ տեղակայված է նաև հոլանդական Ջան Նիեվին շոգենավը (հայտնի է նաև որպես F.P. von Knorring), որը վերածվել է ռեստորանի։

Մարիհամնում կան մի քանի շինություններ, որոնք նախագծվել են ֆինն ճարտարապետ Սոնկ Լարս-ի կողմից և ներկայացնում են Ալանդյան կղզիների ճարտարապետական տեսարժան վայրերը՝ Սուրբ Գեորգի եկեղեցի (1927), Ալանդ ծովային քոլեջի գլխավոր շենք (1927), քաղաքապետարան (1939)։ Գործում է Ալանդ թանգարանը։

2011 թվականի նոյեմբերի 2-ին Մարիհամնում բացվել է Մարինա Ալեքսանդրովնա կայսրուհու հուշարձանը, որի անունով էլ կոչվել է քաղաքը։
Ամռան ամիսներին քաղաք այցելում են զգալի թվով զբոսաշրջիկներ, որոնց սպասարկելու համար կան մի քանի հյուրանոցներ և այլ հարմարություններ, այդ թվում՝ ճամբար
 (Ռուսաստանի Դաշնության հյուպատոսություն, Շվեդիայի գլխավոր հյուպատոսություն), ինչպես նաև մի շարք այլ երկրների հյուպատոսական հիմնարկներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Aaland 1.jpg|Արևելյան նավահանգիստ
Պատկեր:Harbour in Mariehamn, Aland 16b9.jpg|
Պատկեր:View of Mariehamn port at night as seen from a ferry coming from Stockholm.JPG|Արևմտյան նավահանգիստը երեկոյան
Պատկեր:Kyrkan_i_Mariehamn_1..jpg| {{iw|Գեորգիևյան եկեղեցի
Պատկեր:Mariehamns stadshus 20080629.jpg|Մերիա
Պատկեր:Mariehamn-1961.jpg|Ֆինլանդիայի նամականիշ, թողարկվել է քաղաքի 100-ամյակի կապակցությամբ (1961)
Պատկեր:Pommern2009.JPG|Պոմեն թանգարան
Պատկեր:Mariehamn Airport.jpg|Տեղական օդանավակայան
Պատկեր:Mariehamns stadsbibliotek.jpg|Գրադարան
Պատկեր:Ålands sjöfartsmuseum.jpg|Ալանդյան կղզու ծովային թանգարան
Պատկեր:Åland Museum.JPG|Ալանդյան կղզիների թանգարան 


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ