Տանզանիայի բանկ

**Տանզանիայի բանկ** () Տանզանիայի Միացյալ Հանրապետության կենտրոնական բանկը։ Այն պատասխանատու է ազգային արժույթի՝ Տանզանիայի շիլլինգի թողարկման համար։

Բանկը ստեղծվել է Տանզանիայի բանկի 1965 թվականի օրենքի համաձայն։ Այնուամենայնիվ, 1995 թվականին կառավարությունը որոշել է, որ Կենտրոնական բանկը չափազանց շատ պարտականություններ ունի՝ արդյունքում, կառավարությունը ներկայացրել է 1995 թվականի Տանզանիայի ակտը, որը բանկին տվել է դրամավարկային քաղաքականության միակ նպատակը։

Այն կառավարվում է տասը հոգուց բաղկացած տնօրենների խորհրդի կողմից, որոնցից չորսը *ի պաշտոնե* անդամներ են, որոնք ունեն երեք խորհրդատվական հանձնաժողովներ, որոնք կարող են օգնել նրանց։ Բանկը գլխավորում է կառավարիչը, որին օգնում են կառավարչի երեք տեղակալները՝ կառավարման, տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության և ֆինանսական կայունության հարցերով։

## Պատմություն
Տանզանիայի բանկը հաստատվել է Տանզանիայի առաջին խորհրդարանի կողմից 1965 թվականի Բանկի Տանզանիայի ակտի միջոցով՝ 1965 թվականին Արևելյան Աֆրիկայի արժութային խորհրդի լուծարումից հետո։ Բանկը սկսել է գործել 1966 թվականի հունիսի 14-ին և բացվել է Տանզանիայի առաջին նախագահ Մվալիմու Յուլիուս Կամբարագ Նյերերի կողմից։

### Առուշայի հռչակագիր
Դրա ձևավորումից անմիջապես հետո հռչակվել է Արուշայի հռչակագիրը, և բանկի ավանդական դերերը փոփոխվեցին՝ համապատասխանեցնելով տնտեսական համակարգի փոփոխություններին։ Ֆինանսական շուկաներում մրցակցության բացակայությունը հանգեցրել է նրան, որ բանկը ստիպված է եղել վերակողմնորոշել իր դերը տնտեսության մեջ։ 1971 թվականից հետո Փոխանակման վերահսկման և ներմուծման վերահսկման հրամանագիրը բանկին թույլ տվեց կիրառել հետևյալ պլանները՝

* Տարեկան Ֆինանսներ և վարկային պլանը բանկին թույլ էր տալիս ազատորեն վերահսկել տոկոսադրույքները և այն հիմնական ակտն էր, որը թույլ տվեց բանկին վարել դրամավարկային քաղաքականություն։
* Արտարժույթի պլան՝ վերահսկելու արտարժույթի օգտագործումը ազգային շահերը պաշտպանելու և տեղական արժույթը արժեզրկումից պաշտպանելու համար
Այդ ժամանակաշրջանի ընթացքում գյուղացիության աճով և բանկի վճարային հաշվեկշռի շարունակական թուլությամբ, Տանզանիայի Բանկի ակտը փոփոխվել է 1978 թվականին՝ բանկին ավելի մեծ վերահսկողություն տալու համար։ Օրենքով ֆինանսական պլանավորման պատասխանատվությունը Ֆինանսների նախարարությունից տեղափոխվեց ուղղակիորեն բանկի վրա։

### Ազատականացում
1995 թվականին տնտեսության ազատականացումից և շիլլինգի գնաճի և արժեզրկման արագ տեմպերից հետո ընդունվեց Տանզանիայի բանկի 1995 թվականի ակտը, որը պարզեց Կենտրոնական բանկի առաջնային նպատակը՝ գների կայունությունն ապահովելու համար դրամավարկային միջավայր ստեղծելու համար։ Ակտը լրացուցիչ հստակեցվել է 2006 թվականին և հանդիսանում է բանկի գործող կառավարման ակտը։

### Կազմակերպչական կառուցվածք
#### Տնօրենների խորհուրդ
Տանզանիայի բանկը ունի 10 հոգուց բաղկացած տնօրենների խորհուրդ։ Չորս անդամներ ուղղակիորեն նշանակվում են Տանզանիայի նախագահի կողմից։ Ֆինանսների նախարարությունը և Զանզիբարի հեղափոխական կառավարության գանձապետարանի գլխավոր քարտուղարը նաև խորհրդի յուրաքանչյուր անդամ են նշանակում։

Վարչության ներկայիս կազմը բաղկացած է՝

* կառավարիչ, որը խորհրդի նախագահն է
* Երեք փոխկառավարիչ, որոնց դերերը որոշում է կառավարիչը
* Ֆինանսների և պլանավորման նախարարության ներկայացուցիչ
* Չորս ոչ գործադիր տնօրեններ
* խորհրդի քարտուղար

### Տանզանիայի բանկի կառավարիչների ցուցակ
Ստորև բերված է Տանզանիայի Բանկի ութ կառավարիչների ցուցակը՝ յոթ նախկին կառավարիչներով և մեկ կառավարչի պաշտոնակատարով՝

# Էդվին Մթեյ՝1966 -1974
# Չարլզ Նիրաբու՝ 1974-1989
# Գիլման Ռուտիհինդա՝ 1989-1993
# Իդրիս Ռաշիդի՝ 1993-1998
# Դաուդի Բալալի՝ 1998 - 2008 թվականի հունվարի 8
# Բեննո Նդուլու՝ 2008 թվականի հունվարի 8-ից մինչև 2018 թվականի հունվարի 7-ը
# Ֆլորենս Լուոգա՝ 2018 թվականի հունվարի 8-ից մինչև 2023 թվականի հունվարի 7-ը
# Էմմանուել Տուտուբա՝ 2023 թվականի հունվարի 7-ից առ այսօր

### Մասնաճյուղերի ցանց
Բանկի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Դար էս Սալաամում՝ քաղաքի ֆինանսական թաղամասի կենտրոնում, ինչպես նաև ունի հետևյալ 6 մասնաճյուղերը հետևյալ քաղաքներում՝

# Առուշա
# Մբեյա
# Մվանզա
# Զանզիբար
# Դոդոմա
# Մտվարա 
Վերջին մասնաճյուղը բացվել է Մտվարայում՝ հարավային շրջանների վերջին տնտեսական աճի շնորհիվ։

### Ֆինանսական ընդգրկում
Բանկը ակտիվորեն նպաստում է ֆինանսական ներառման քաղաքականությանը և հանդիսանում է Ֆինանսական ներառման դաշինքի առաջատար անդամ։ Այն նաև սկզբնական 17 կարգավորող հաստատություններից մեկն է, որը 2011 թվականին Մեխիկոյում անցկացված Գլոբալ քաղաքականության ֆորումի ընթացքում Մայաների հռչակագրի համաձայն ֆինանսական ընդգրկման հատուկ ազգային պարտավորություններ է ստանձնել։

2016 թվականին Բանկի կառավարիչ, պրոֆեսոր Բեննո Նդուլուն թարմացրեց բանկի պարտավորությունը՝ գործարկելով Ֆինանսական ներառման ազգային շրջանակը։ Նպատակն է նվազեցնել անապահով տնային տնտեսությունների թիվը ցածր անկայուն եկամուտների, ցածր վստահության և ինքնաբացարկի պատճառով ներկայիս 28,2 տոկոսից։

### Ուսուցում և շարունակական մասնագիտական զարգացում
Բանկն ունի նաև իր ուսումնական ինստիտուտը, որը գտնվում է Մվանզայում։

### Քննադատություն
Տանզանիայի բանկը ներգրավված է եղել մի միջադեպի մեջ, որը հանգեցրել է նրա արտաքին պարտքերի հաշվի աուդիտի։ Պարզվել է, որ 2005 թվականին կասկածելի վճարումների պատճառով կորել է մոտ 133 միլիարդ Տանզանիական շիլլինգ։ Արդյունքում, 2008 թվականի հունվարի 9-ին Տանզանիայի նախագահը աշխատանքից հեռացրել է բանկի կառավարիչ Բալալիին։  Պրոֆեսոր Բեննո Նդուլուն նույն օրը նշանակվել է այդ պաշտոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Տանզանիա
Կատեգորիա:Տնտեսություն