Տրգու Մուրեշ

**Տրգու Մուրեշ** (. tɨrɡu ˈmureʃ, գերմաներեն անվանումը՝ *Neumarkt am Mieresch*,  ՝ Մարոշվաշարհեյ. ,), քաղաք Ռումինիայում՝ Տրանսիլվանիա պատմա-աշխարհագրական մարզում, Մուրեշ գետի ափին, որը մեծությամբ երկրորդ գետն է Ռումինիայում (Դանուբից հետո)։ Մուրեշ Ժուդեցի (շրջանի) վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 66,96 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 134.290 (այդ ցուցանիշով Ռումինիայի քաղաքների ցանկում գրավում է 16-րդ տեղը)։

## Անվանումը
Քաղաքի ռումիներեն ու հունգարերեն անվանումները թարգմանաբար նշանակում են *շուկա Մուրեշի ափին*, գերմաներեն անվանումը՝ *նոր շուկա Մուրեշի ափին*։

## Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում նախկինում սկյութական բնակավայր է եղել։ Ճիզվիտ քահանա Մարտին Շենտիվանին (1633-1708) 1699 թվականին գրած Dissertatio Paralipomenonica Rerum Memorabilium Hungariae աշխատության մեջ նշել է, որ բնակավայրը հիմնադրվել է 1230 թվականին և կրել է Asserculis անվանումը (Asserculis, hoc est Szekely Vasarhely, ինչը նշանակում է՝ Ասերկուլիս, այստեղ է շուկայի հրապարակը)։ Նրա ավելի ուշ՝ 1702 թվականին գրված Curiesiera et Selectiera Variarum Scienetiomm Miscellanea աշխատության մեջ դարձյալ հիշատակվել է բնակավայրը՝ Ասերկուլիս անվանումով։ 1616 թվականին Գաբրիել Բեթլենը թագավորական ազատ քաղաքի կարգավիճակ ստացած բնակավայրը հիշատակել է *Marosvásárhely* անվանումով։ Քաղաքի ռումիներեն *Oșorhei* անվանումն առաջացել է հունգարերեն *Vásárhely*-ից։

Գոյություն ունի բնակավայրի միջնադարյան պատմությանը կատարված ևս մեկ հին անդրադարձ. դա 1332 թվականի պապական գրանցամատյան է, որտեղ բնակավայրը լատիներեն հիշատակված է *Novum Forum Siculorum*, ավելի ուշ՝ 1349 թվականին՝  *Sekulvasarhel* (ժամանակակից հունգարերենով՝ *Székelyvásárhely*) անվանումով, որ նշանակում է  Székelys-ի շուկա։ Հույն առևտրականներն այն անվանել են *Ագրոպոլիս*։

Տրանսիլվանիայի շատ քաղաքների պես՝ այս բնակավայրն էլ է հիմնականում ծառայել պաշտպանական նպատակների։ Առաջին եկեղեցին, որ կանգնած է եղել ներկայիս բերդի եկեղեցու տեղում, ավերվել է մոնղոլների արշավանքի ժամանակ։ Հետագայում՝ 200 տարուց ավելի ժամանակամիջոցում  (1260-1446 թթ.) ֆրանցիսկյանները վերակառուցել են այն, բայց արդեն գոթիկա ոճով։

1405 թվականին Հունգարիայի Սիգիզմունդ Լյուքսեմբուրգցի թագավորը տոնավաճառներ կազմակերպելու իրավունք է շնորհել քաղաքին։ 1470 թվականին Մատիաշ Կորվի արքան Մարոշ Վաշարհեյլի (Marosvásárhely) քաղաքը հռչակել է թագավորական կեցավայր (ռեզիդենցիա)։ 1492 թվականին վոյեվոդա Իշտվան Բատորին այստեղ բերդ ու վանք է հիմնադրել։ 1600–1601 թվականներին Ջորջո Բաստայի զորքը պաշարել, գրավել ու ավերել է բերդը։

## Ժողովրդագրություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 127,8 հազար։

Երկար տարիներ բնակչության մեջ մեծամասնություն են կազմել հունգարները։ Ներկայումս նրանց ու ռումինների թվաքանակները մոտավորապես հավասար են։ 1952—1968 թվականներին քաղաքը եղել է Մուրեշ հունգարական ինքնավար մարզի մայրաքաղաքը։

### Ազգային կազմը
Ստորև բերված են քաղաքի բնակչության ազգային կազմի կրած փոփոխությունները 1850-ից մինչև 2011 թվականն ընկած ժամանակաշրջանում.

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
Տրգու Մուրեշի քույր քաղաքներն են՝

## Պատկերասրահ

TarguMures Panorama.jpg|Քաղաքի համայնապատկերը
Vártemplom éjjel.jpg|Բերդի եկեղեցին
Ferenc rendiek tornya1.JPG|Grey Friars' (Գորշ եղբայրների) եկեղեցին
File:Biserica de lemn din Targu Mures01.jpg|Սբ Միքայել ուղղափառ փայտի եկեղեցին (1793)
File:Evangélikus templom Marosvásárhely.JPG|Ավետարանական եկեղեցին 
File:Szabadi úti református templom.JPG|Բողոքականների եկեղեցին (1937)
File:Unitárius templom Bolyai tér.JPG|Ունիտարյան եկեղեցին (1931)
File:Sinagoga din Targu Mures.jpg|Status Quo Ante սինագոգը (1900)
Cetate tg ms.jpg|Բերդի դարպասը
Mures County Prefecture.JPG|Հին քաղաքապետարանը (ներկայումս շրջանային վարչակազմի շենքն է)
Palatul Culturii (Targu Mures).jpg|Մշակույթի պալատը (1911-1913)
Marosvásárhely, Nemzeti Színház 2.jpg|Ազգային թատրոնը
Tg.Mures Primaria (1).JPG|Նոր քաղաքապետարանը
University of Medicine and Pharmacy of Târgu-Mureş.JPG|Համալսարանի բժշկագիտության և դեղագործության ֆակուլտետի շենքը
Universitatea Petru Maior Targu Mures.jpg|Ճարտարագիտության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետի շենքը
UAT1..jpg|Արվեստների համալսարանը
Bolyai Farkas College.jpg|Լիցեյը
RO MS Liceul de arta 1.jpg|Արվեստների ավագ դպրոցը
1967 Marosvásárhely.jpg|Տեսարան քաղաքից. 1967 թ.
Azomures4.JPG|Ազոմուրեշ գործարանը
Transilvania International Airport.jpg|Միջազգային օդանավակայանը
Stadionul Trans-sil.jpg|Մարզադաշտը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը 
* City guide 
* BC Mureș Official Website 
* Interactive 360° panoramas of Târgu Mureș and its surroundings
* Târgu Mureș photo gallery
* Photo gallery and collection of links 
* Photos taken at the Palace of Culture in Târgu Mureș 
* Images taken at the Week-End Holiday Complex in Târgu Mureș by photographer Zsolt Suto 
* Local news on Mureș/Maros TV  
* Local news provided by Erdélyi Magyar Televízió 

Կատեգորիա:Համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ