Վիկտոր Լազարև

**Վիկտոր Նիկիտիչ Լազարև** (), ազգությամբ հայ խորհրդային արվեստաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ։ Բյուզանդագետների միջազգային ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում, հայտնի Լազարյան տոհմի շառավիղներից Նիկողոս Լազարյանի ընտանիքում։ 1916-1920 թվականներին սովորել է Մոսկվայի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում, իսկ 1924 թվականին ավարտել հնագիտության և արվեստաբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1926-1936 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի կերպարվեստի թանգարանում, նախ իբրև իտալական գեղանկարչության բաժնի տնօրեն, ապա՝ պատկերասրահի վարիչ և գիտական գծով տնօրենի տեղակալ։ Նույն տարիներից կապված է եղել Մոսկվայի պետական համալսարանի հետ, իսկ 1960 թվականից եղել է այդ համալսարանի արտասահմանյան արվեստի պատմության ամբիոնի վարիչը։

Դեռևս 1925-1927 թվականներին եղել է մի շարք երկրներում (Իտալիա, Ֆրանսիա, Բելգիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Հունաստան և այլն), ուսումնասիրել թանգարանային և հնագիտական արժեքները և, վերադառնալով Մոսկվա, ձեռք բերած հարուստ նյութը օգտագործել է իր հետազոտությունների համար։ Դրանցից են՝ «Բյուզանդական գեղանկարչության պատմությունը» (Մոսկվա, 1947), «Իտալական վերածնության ծագումը» մենագրությունները և «Իտալացի հին վարպետներ», «Եվրոպական հին վարպետներ» գրքերը։ Տարբեր առիթներով անդրադարձել է նաև հայ հին մանրանկարչության հարցերին։

Եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ արվեստի պատմության ինստիտուտի հիմնադիրներից։ 1943 թվականին ընտրվել է այդ ակադեմիայի թղթակից անդամ, 1945-1960 թվականներին գլխավորել է ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտի գեղանկարչության և քանդակագործության բաժինը։ Ղեկավարել ու մասնակցել է «Ռուս արվեստի պատմության» բազմահատորյակի ստեղծման աշխատանքներին։ Ընտրվել է Բյուզանդագետների միջազգային ասոցացիայի պատվավոր նախագահ, Ավստրիայի, Բրիտանիայի, Իտալիայի և Սերբիայի գիտությունների ակադեմիաների, Ֆլորենցիայի և Սիցիլիայի արվեստի ինստիտուտների, Վենետիկի գիտությունների, գրականության և արվեստի ինստիտուտի պատվավոր անդամ։ Քանիցս այցելել է Հայաստան, ուսումնասիրել հայ հին մանրանկարչությունը։

## Պարգևներ
* Խորհրդային Միության պետական մրցանակ (1976)։
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան։
* Լոմոնոսովի անվան մրցանակ։

## Անդամակցություն
* Խորհրդային Միության Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1943)։
* Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
* Մեծ Բրիտանիայի գիտությունների արքայական ակադեմիայի անդամ։
* Իտալիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
* Սերբիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
* Վենետիկի գրականության և արվեստի ինստիտուտի պատվավոր անդամ։

## Երկեր
* Բյուզանդական գեղանկարչության պատմությունը, Մոսկվա, 1947։
* Իտալական վերածնության ծագումը, 1956.
* Իտալացի հին վարպետներ, 1972.
* Եվրոպական հին վարպետներ, 1986.
* Искусство Древней Руси. Мозаики и фрески.
* Фрески Софии Киевской.
* Страницы истории новгородской живописи.
* Новгородская иконопись.
* Русская иконопись от истоков до начала XVI века.

## Գրականություն
* Դրամբյան Ի. Արվեստաբանը, գիտնականը, «ՍԱ», 1977, №1:
* Вздорнов Г. И., Научная проза В. Н. Лазарева , 1998.
* Гращенков В. Н., Виктор Никитич Лазарев: жизнь, творчество, научное наследие, 1998.
* Гращенков В. Н., Список опубликованных трудов В. Н. Лазарева, 1998.
* Гращенков В. Н., Виктор Никитич Лазарев: жизнь, творчество, научное наследие, 2002.
* Попова О. С. Виктор Никитич Лазарев, 2002.
* Дюфренн С., Виктор Лазарев: итог одного труда, 2003.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ գրողներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ պատմաբաններ