open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յունաս Վալերսթեդտ

**Յունաս Վալերսթեդտ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, հարձակվող և մարզիչ:

## Կենսագրություն
Լինչեպինգի «Կենտյու» և «Էստրիա Լամբոխով» թիմերի սան: 1995 թվականին տեղափոխվել է « Նոռչյոպինգ» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է 133 խաղ, խփել 31 գնդակ։ Առաջին չորս տարիներին խաղացել է հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում, այնուհետև վերաորակավորվել է որպես հարձակվող: 2002 թվականին ակումբը դուրս է եկել բարձրագույն դիվիզիոնից։ Վալերսթեդով հետաքրքրված էին նորվեգական «Բրյունեն» և լեհական «Վիսլան», սակայն տեղափոխվել է ռուսական «Տորպեդո-Մետալուրգ» ակումբ: Ոչ պաշտոնական տվյալներով ֆուտբոլիստի արժեքը կազմել է մեկ միլիոն կրոն (110 հազար եվրո): Այսպիսով, դարձել է առաջին սկանդինավացին և, մասնավորապես, շվեդը Ռուսաստանի առաջնությունում: 2003 թվականի փետրվարի 7-ին ակումբի հետ կնքել է եռամյա պայմանագիր: «Տորպեդո Մետալուրգի» կազմում անցկացրել է երկու հանդիպում Ռուսաստանի առաջնությունում և Պրեմիեր լիգայի գավաթում, ինչպես նաև երեք հանդիպում պահեստայինների կազմում և մայիսի 6-ին դադարեցրել է ակումբի հետ պայմանագիրը, քանի որ ղեկավարությունը գոհ չէր ֆուտբոլիստի մակարդակից:

Վերադառնալով Շվեդիա՝ Վալերսթեդտը հանդես է եկել «Սունդսվալ» (2003-2005, 2009-2011), «Գյոթեբորգ» (2006-2008), «Ումեո» (2012), «Հուդիքսվալ» (2012-1013), «Թիմրո» (2013) ակումբներում։

1999-2000 թվականներին երեք հանդիպում է անցկացրել Շվեդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։

2012 թվականին սկսել է աշխատել «Սունդսվալի» Tipselit թիմում և «Հուդիքսվալի» գլխավոր մարզչի օգնական։

## Ձեռքբերումներ
* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2007
* Շվեդիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2008
* Շվեդիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2008

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Գյոթեբորգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորչյոպինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցի (Կրասնոդար)

**Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցի, Կրասնոդար** քաղաքից ոչ հեռու գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասում։ Համակարգում է Կրասնոդար քաղաքում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Հանդիսանում է թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցին։

## Պատմություն

Հայերը ներկայիս Ռուսաստանի դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում հաստատվել են դեռ միջնադարից, սակայն առավել կազմակերպված գաղթավայրեր հիմնադրվել են 18-19-րդ դարերից սկսած։ Բնակավայրերին կից գործել են եկեղեցիներ, որոնք համակարգվել են Նոր Նախիջևանի թեմի կողմից։ Հյուսիսային Կովկասի եկեղեցիների մեծ մասը քանդվել է խորհրդային իշխանության տարիներին, գործողները ենթարկվել են թեմի հյուսիսային Կովկասի փոխնորդությանը, որի աթոռանիստ էր Արմավիր քաղաքը։

1993 թվականի մայիսին Կրասնոդարի սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցու ապագա կառուցման վայրում տեղի է ունեցել հայկական խաչքարի հանդիսավոր օծում: Հաջորդ տարվա ձմռանը Ռոման Առուշանովի միջոցներով խաչքարի դիմացի հրապարակում տեղադրվել է աղոթատուն։ Եկեղեցական խորհրդի և «Մաշտոց» ընկերության հավանությամբ նախագծի ճարտարապետ Բեգլար Աղամիրովը ձեռնամուխ է եղել Հովհաննես Ավետարանիչ մատուռի կառուցմանը, անցկացրած «Սուրբ Ծննդյան երեկոներից» ստացված հասույթը ուղղվել է եկեղեցու կառուցմանը:

Եկեղեցու շինարարությունն ավարտվել է 1997 թվականին, և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Ա-ն օծել է տաճարը: Այս իրադարձության պատվին մատուռի մոտ խաչքար է տեղադրվել։ Եկեղեցու կառուցումից հետո հիմնադրվել է Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմը, և այն դարձել է առաջնորդանիստ։ 2009 թվականին կառուցվել է թեմի առաջնորդարանը։ 2010-ական թվականներին եկեղեցու կողքին սկսեց մեկ այլ՝ առավել խոշոր եկեղեցու՝ սուրբ Աստվածածնի կառուցումը։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցու բակը սալիկապատ է, առանձնացված միահարկ մուտքի երկու կողմում կանգնեցված են զույգ խաչքարեր՝ հայկական տուֆից։ Եկեղեցին երեսպատված է բազալտով։ Մուտքի դռները փայտյա են, զարդանախշված։ Պատին փակցված քարի վրա նշված են ինը բարերարների անունները։

Խաչաձև կենտրոնագմբեթ աղոթատունը եռահարկ է, ունի ութանիստ թմբուկ։

## Տես նաև
* Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցի (Արտաշատ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1997 թվականի հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրասնոդարի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Սանկտ Պետերբուրգի թատրոններ

Սանկտ Պետերբուրգում գործում են ավելի քան 100 թատրոններ և թատերական խմբեր։

Ցանկում ներառված են պարբերաբար ներկայացումներ թողարկող թատերական խմբերը և թատերական ներկայացումների համար օգտագործվող հարթակները:

Սանկտ Պետերբուրգում կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի 1756 թվականի հրամանագրով ստեղծվել է ռուսական առաջին մշտական մասնագիտական հանրային թատրոնը՝ «Ռուսական թատրոն ողբերգությունների և կատակերգությունների ներկայացման համար»։  1785 թվականին էրմիտաժային շենքերի համալիրում բացվել է էրմիտաժյան թատրոնը, այն Սանկտ Պետերբուրգում գոյություն ունեցողներից ամենահին թատերական շենքն է, որը պահպանվել է իր սկզբնական տեսքով։

## Պատմություն
### XVIII դար
Սանկտ Պետերբուրգում առաջին թատրոնը կազմակերպել է Պետրոս I-ի քույրը՝ արքայադուստր Նատալյա Ալեքսեևնան․ այն  գործել է 1711-1716 թվականներին։  Այն ժամանակ թատրոնը անսովոր երևույթ էր, որը գալիս էր Արևմտյան մշակույթից, որի համար կազմվում էին առաջին ռուսական պիեսները և շատ երկար՝ իրենց ստեղծագործողների անփորձության հետևանքով։  Այնուամենայնիվ, ոչ երաժշտական հանրությանը նման ներկայացումները շատ դուր են եկել:

1723 և 1724 թվականներին քաղաքում խաղացել է Էքենբերգի թատերախումբը Պրահայից, հատուկ որի համար կառուցվել է շենք Նևսկի պողոտայի և Մոյկայի անկյունում։ Թատրոնում ելույթներին մշտապես հաճախում էր Պետրոս I-ը իր արքունիքով, անընդհատ միջամտում էր ներկայացումներին և դուրս գալիս բեմ։

Պետերբուրգում և Ռուսական կայսրությունում առաջին պետական հանրային թատրոնը բացվել է 1756 թվականին Ելիզավետա Պետրովնայի օրոք, բայց արդեն երեք տարի անց ստացել է պալատականի կարգավիճակ։ Թատրոնում խաղացել են Դենիս Ֆոնվիզինը, Միխայիլ Լոմոնոսովը, Ալեքսանդր Սումարոկովը և այլք։ 1779 թվականին բացվել են Կնիպերի մասնավոր հանրային  թատրոնը՝ Ռուսական ազատ թատրոն, որտեղ բեմադրվել են կոմիկական օպերաներ, դրամաներ և կատակերգություններ։

### XIX դար
Նախահեղափոխական Սանկտ Պետերբուրգի թատրոնները քաղաքացիների համար ժամանցի կարևոր վայր էին։ Ավանդաբար թատրոնների սեզոնը սկսվում էր աշնանը։ Հանդիսատեսն սկսել է գալ թատրոնների շենքեր երեկոյան 8-ին: Հարուստ այցելուները գալիս էին իրենց տրանսպորտային միջոցներով։  Քաղաքում գործել են բազմաթիվ թատրոններ, որոնք տարբերվել են ժանրով և սոցիալական ուղղվածությամբ։  Օրինակ, նախկին Մարիինյան կամ Փոքր օպերային թատրոններ այցելել են հարուստ հասարակության ներկայացուցիչներ, լավագույն տեղերի տոմսերի գները մատչելի չէին լայն հասարակության համար: Ֆրանսերեն խոսող արտոնյալ խավերն այցելել են ֆրանսիական թատերախմբերի ներկայացումներին, օրինակ՝ Մարիինյան թատրոնում։

Այնպիսի հայտնիների ելույթների տոմսերը, ինչպիսիք են Շալյապինը կամ Սոբինովը, դժվար էր ձեռք բերել, և հանդիսատեսը, տոմս ձեռք բերելու հույսով, կարող էր դեռ հերթ կանգնել ելույթից առաջ նախորդ օրը, հաճախ տոմսերը գնում էին սպեկուլյանտները, որպեսզի վերավաճառեն բարձր գնով։

## Դրամատիկական թատրոններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Театры Санкт-Петербурга на сайте «Городовой. СПб.ру» 

Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 1
Դուգլաս Բերգքվիստ

**Յան Դուգլաս Բերգքվիստ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, չեխական «Կարվինայի» պաշտպան։

## Կենսագրություն
Բերգկվիստը ծնվել է Ստոկհոլմում։ Յոթ տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Անգլիա։ Երիտասարդական մակարդակում խաղացել է «Ռեդինգի» և «Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի» կազմում, նախքան 2009 թվականին «Ալդերշոտ Թաունին» միանալը: Վերջապես «Ալդերշոտում» դարձել է երիտասարդական թիմի ավագը, որից հետո վարձավճարով հանդես է եկել «Թեթչ Թաունում» և «Դորչեսթեր Թաունում», նախքան նորամուտը «Ալդերշոտի» հիմնական կազմում 2011 թվականի մայիսին նշելը։ Հետագայում կրկին վարձավճարով հանդես է եկել անգլիական փոքր ակումբներում՝ 2011 թվականի օգոստոսին տեղափոխվելով «Ֆարնբորո», իսկ 2012 թվականի հոկտեմբերին՝ «Բեյզինգստոկ Թաուն»։

2013 թվականի հունիսին ֆուտբոլիստը պայմանագիր է կնքել «Էքսեթեր Սիթիի» հետ, իսկ մի քանի օր անց վարձավճարով տեղափոխվել է «Ուելինգ Յունայթեդ» 2013/14 մրցաշրջանի համար:

2014 թվականի փետրվարի 10-ին հեռացել է Անգլիայից, որպեսզի վերադառնա Շվեդիա՝ ազատ գործակալի կարգավիճակով երկամյա պայմանագիր կնքելով «Էստերսունդի» հետ: 2016/17 մրցաշրջանում թիմի հետ դարձել Է Շվեդիայի գավաթի գավաթակիր։

2019 թվականի մարտի 27-ին խաղացողը վարձավճարով միացել է նորվեգական «Հեուգեսունդ» թիմին մինչև հուլիսի 31-ը՝ գնման իրավունքով: 2020 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է լեհական «Արկա (Գդինիա)» ակումբ: Փետրվարի 22-ին նորամուտն է նշել Էքստրակլասում «Ռակուվի» դեմ խաղում (3:2) և ընդհանուր առմամբ մինչև 2019/20 մրցաշրջանի ավարտը անցկացրել է 6 հանդիպում, իսկ թիմը զբաղեցրել է 14-րդ տեղը և մեկնել 1-ին լիգա: Դրանից հետո վերադարձել է Շվեդիա և դարձել «Կալմարի» խաղացող:

2022 թվականի սկզբին միացել է Օդեսայի «Չեռնոմորեցին»: Դարձել է Օդեսայի ակումբի պատմության մեջ առաջին շվեդ լեգեոներները:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Карвины» 
* Профиль на сайте Первой лиги Чехии 

 
Կատեգորիա:Էքսետեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյոուգեսունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուելինգ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլդերշոտ Թաունի ֆուտբոլիստներ
The Trolley Song (երգ)

«**The Trolley Song**», երգ, որը գրվել է Հյու Մարտինի (գրել է երաժշտությունը) և Ռալֆ Բլեյնի (գրել է բառերը) կողմից ամերիկյան «Հանդիպիր ինձ Սենթ Լուիսում» երաժշտական ֆիլմի համար։ Այն էկրան է բարձրացել 1944 թվականին։ Այս ֆիլմում այն երգում է Ջուդի Գառլենդը։

## Պատմություն
Songfacts-ը կայքը պատմում է․

Ֆիլմում երգը կատարել է Ջուդի Գառլենդը։  Ըստ տարածված միֆի՝ նա երգը ձայնագրել է մեկ անգամ։

## Ճանաչում
1944 թվականին երգը արժանացել է «Օսկար» մրացանկի լավագույն երգ անվանակարգում, սակայն պարտվել է «Swinging on a Star» երգին (երաժշտություն՝ Ջեյմս Վան Հյուզենի, խոսքերը՝ Ջոնի Բուրկի), որը կատարել է Բինգ Քրոսբին «Գնա քո ճանապարհով» ֆիլմում։

Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտը «The Trolley Song» երգը (1944 թվականի «Հանդիպիր ինձ Սենթ Լուիսում» Ֆիլմի տարբերակում) տեղադրել է ամերիկյան կինոֆիլմերի հարյուր լավագույն երգերի ցանկի 26-րդ տեղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Джуди Гарленд – «The Trolley Song» на сайте Songfacts

Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Հուշանվեր (մուլտֆիլմ)

**«Հուշանվեր»** (), 1977 թվականին Էլբերտ Տուգանովի նկարահանած սովետական կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, ԽՍՀՄ-ում (և աշխարհում) առաջին անիմացիոն տիկնիկային ստերեոկինոն։

## Սյուժե
Ջունգլիներում գտնվող աֆրիկյան գյուղում մարդիկ ապրում են սովորական կյանքով։ Գիշերը ինքնաթիռները թռչում են գյուղ և ռումբեր նետում։ Հրդեհը ոչնչացնում է տնեն ու ծառերը։ Առավոտյան սաղավարտով և մուգ ակնոցով զինվորը գալիս է և հրացանով կրակում մնացած բնակիչների վրա։ Նա տեսնում է ոտքերի տակ կանաչ բողբոջ և վերցնելով այն՝ սաղավարտի մեջ բերում է տուն։ Ինքնաթիռով հայրենիք վերադառնալով՝ զինվորները պարգևներ են ստանում։ Ավելի ուշ, լույսերով փայլող քաղաքի կենտրոնում՝ բարձրահարկ շենքում խնջույքի ժամանակ, արդեն կոստյում հագած զինվորը հավաքվածներին պատմում է պատերազմում իր մասնակցության մասին և ցույց տալիս նրանց սաղավարտի ծիլը: Հանկարծ բույսը սկսում է արագ աճել և լցնում է ամբողջ սենյակը՝ դուրս գալով այնտեղից։ Այն տարածվում է քաղաքի շենքերով, որոնք սկսվում են փլուզվել։

## Պատմություն
«Թալինֆիլմ» ստուդիան դարձավ պիոներ տիկնիկային ստերեոսկոպիկ մուլտֆիլմերի ստեղծման համար։ Դրանցից առաջինը «Հուշանվերն» էր (1977 թվականին), որին հաջորդեցին «Երբ տղամարդիկ երգում են» (1980 թվականին) և «Քուռակը խնձորներում» (1981 թվականին)։ Այս բոլոր ֆիլմերի օպերատորը Արվո Նուտն էր։ Միևնույն ժամանակ, Մոսկվայում՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում, ռեժիսոր Իվանով-Վանոն, հիմնվելով ռուսական բանահյուսության վրա, ստեղծում է «Կախարդական լիճ» ստերեոսկոպիկ մուլտֆիլմը (1979 թվականին)։

Այս ֆիլմերի նկարահանումն իրականացվել է Գիտահետազոտական կինոյի և լուսանկարի ինստիտուտի գիտատեխնիկական հսկողության ներքո, որն անմիջականորեն իրականացրել է «Ստերեո 70» համակարգի հեղինակներից մեկը՝ տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Ա․ Գ․ Բոլտյանսկին։

Ֆիլմը նկարահանելիս օգտագործվել է երկու զուգահեռ ոսպնյակներով տեսախցիկ, որը պահանջում էր նկարահանման ավելի լայն համայնապատկեր։ Ընդ որում տիկնիկների և դեկորացիաների չափերի սահմանափակումներ այդ տեխնոլոգիան չէր սահմանում:

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* «Сувенир» (1977) в проекте «Первые в кино»
* Suveniir (1977): Estonian Film DaՍյուժե

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Թեդի Բերգքվիստ

**Թեդի Բերգքվիստ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, «Վարբերգ» ակումբի հարձակվող:

## Ակումբային կարիերա
Բերգքվիստը «Մալմյո» ակումբի սան է։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 1-ին «Հեկենի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Շվեդիայի ֆուտբոլի առաջնությունում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Յո-Ինգե Բերգետին: Նորամուտի մրցաշրջանում դարձել է Շվեդիայի չեմպիոն: 2017 թվականի ամռանը խաղային պրակտիկա ստանալու համար ֆուտբոլիստը վարձավճարով տեղափոխվել է «Օտվիդաբերգ»: Հուլիսի 22-ին «Բրոմապոյկարնի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Սուպերգավաթում: 2018 թվականի սկզբին վարձավճարով տեղափոխվել է «Վարբերգ»:

## Միջազգային կարիերա
2016 թվականին Շվեդիայի պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցել է Ադրբեջանում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը: Մասնակցել է Անգլիայի, Դանիայի, Ֆրանսիայի և Նիդեռլանդների հավաքականների դեմ խաղերին: Ֆրանսիացիների դեմ խաղում դարձել է գոլի հեղինակ։

2017 թվականին Շվեդիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Վրաստանում մասնակցել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը: Մասնակցել է Պորտուգալիայի և Չեխիայի հավաքականների դեմ խաղերին:

## Ձեռքբերումներ
**«Մալմյո»**

* Շվեդիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на sports.ru
* Malmö FF profile 

Կատեգորիա:Մալմյոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Դավիդե Կալլա

**Դավիդե Կալլա** (, ), շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, մարզիչ

## Ակումբային կարիերա
Կալլան «Ֆրաուենֆելդ» ակումբի սան է, որի կազմում խաղացել է 2002 թվականին։ 2003-2004 թվականներին հանդես է եկել «Վիլ» և «Սերվետ» ակումբներում։ 2005-2008 թվականներին խաղացել է «Սանկտ Գալենում»։

2008 թվականի հուլիսի 7-ին տեղափոխվել է «Գրասհոպեր», որի կազմում մասնակցել է 62 հանդիպման և խփել 11 գնդակ։ 2012 թվականի հուլիսի 11-ին տեղափոխվել է «Արաա»։ Նույն մրցաշրջանում, խփելով 19 գոլ, օգնել է թիմին հաղթել Չելենջ-լիգայում:

2014 թվականի փետրվարի 11-ին 488 հազար ֆունտով տեղափոխվել է «Բազել»: Եվ արդեն նույն թվականի փետրվարի 15-ին «Սյոնի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր ակումբում: Նույն թվականի մարտի 8-ին «Սանկտ Գալենի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Բազելի» կազմում: 2013/14 մրցաշրջանում օգնել է թիմին հաղթել ազգային առաջնությունում, ինչպես նաև դուրս գալ ազգային գավաթի եզրափակիչ: Հաջորդ մրցաշրջանում օգնել է թիմին կրկնել նախորդ տարվա արդյունքը:

## Միջազգային կարիերա
Հանդես է եկել Շվեյցարիայի երիտասարդական հավաքականում, որի կազմում մասնակցել է 22 հանդիպման և դարձել 3 գոլի հեղինակ:

## Ձեռքբերումներ
**«Բազել»**

* Շվեյցարիայի չեմպիոն՝ 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17
* Շվեյցարիայի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2013/14, 2014/15

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աարաուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բազելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրասհոպերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերվետի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վինտերտուրի ֆուտբոլիստներ
Նուսի-Բե

**Նուսի-Բե** (, թարգմանաբար — «*Մեծ կղզի*»), Մադագասկարի հյուսիսային ափին գտնվող կղզին վարչականորեն հանդիսանում է Անցիրանանա նահանգի տարածքին։

## Աշխարհագրություն
thumb|left|250px|Կղզու քարտեզ
Մակերեսy 312 կմ² է․ այն ամենամեծ կղզին է կղզեխմբում, մոտ է հյուսիս-արևմտյան Մադագասկարի ափին։ Երկրաբանորեն իրենից ներկայացնում է հրաբխային գոյացում՝ ծովի մակարդակից 450 մ բարձրությամբ։ Գտնվում է Մադագասկարից 8 կմ հեռավորության վրա։

Կղզու հարավ-արևելյան մասում ձևավորվել է Լուկուբե արգելոցը։ Վերջինիս բնակիչների թվում է սև լեմուրը (*Eulemur macaco*), հովազազգի քամելեոն-ֆուրցիֆերը (*Furcifer pardalis*), ինչպես նաև կղզու էնդեմիկները՝ աշխարհի ամենափոքր քամելեոններից մեկը *Brookesia minima-*ն և աշխարհի ամենափոքր գորտը *Stumpffia pygmaea-*ն է, որը նաև հանդիպում է հարևան կղզի Նուսի-Կումբայում։

## Պատմություն
Բացի բնական տեսարժան վայրերից, Նուսի-Բե-ում կա Մարուդուկա՝ ավերակներ օվկիանոսի ափին։ Ենթադրվում է, որ դրանք XVII-XVIII դարերի շինությունների մնացորդներ են, որոնք կառուցվել են նավաբեկությունից փրկված հնդիկ նավաստիների կողմից։

Նուսի-Բեն ֆրանսիական գաղութ է դարձել 1841 թվականից։ Անդուանի կղզու (նախկին գաղութային անվանումը՝ Էլվիլ) մայրաքաղաքում պահպանվել են 1855 թվականին կառուցված Հին բանտը և ֆրանսիական գաղութային թաղամասը։

1904-1905 թվականների ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ կղզու մոտ կար երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան Էսկադրիլիան, որը Բալթիկայից ուղևորվում էր Վլադիվոստոկ։ Էսկադրիլիան կղզի է հասել 1905 թվականի հունվարի 9-ին, որտեղ հանդիպել է ծովակալ Ֆելկերզամի նավերի ոչ մեծ ջոկատին, որն այնտեղ է ժամանել 1904 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ Երկրորդ Էսկադրիլիան կղզու մոտ մնաց երկու ամիս՝ մեկնելով 1905 թվականի մարտի 17-ին։ Կղզու մոտ էսկադրիլիայի երկարատև կայանման ժամանակ այնտեղ 8 նավաստի է մահացել․ 1990 թվականին ԽՍՀՄ ռազմածովային ուժերի նավաստիների ուժերով Մադագասկարի իշխանությունների աջակցությամբ նրանց հուղարկավորության վայրում կանգնեցվել է հուշարձան։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 120 636 մարդ (2020), որոնց գրեթե կեսն ապրում է կղզու մայրաքաղաքում։

## Տուրիզմ
Նուսի-Բեն Մադագասկարի զբոսաշրջիկների կողմից ամենաշատ այցելվող վայրերից մեկն է։ Կղզու վրա կա Ֆասեն օդանավակայանը, որի միջոցով ժամանում է զբոսաշրջիկների մեծ մասը։ Նաև Նուսի-Բե-ով կարելի է հասնել Անկիֆիից ծովով:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ
Ամբիլուբե

**Ամբիլուբե** (), քաղաք Մադագասկարում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է երկրի հյուսիսային մասում՝ Մահավավի գետի վրա։ Այն գտնվում է Դիանա շրջանի Ամբիլուբե թաղամասում։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2012 թվականի սկզբի դրությամբ կազմում է 16319 մարդ, 1993 թվականի մարդահամարը հայտնում է 10275 բնակչության մասին։

## Տնտեսություն և տրանսպորտ
Բնակչության մոտ 35-40%-ը զբաղված է գյուղատնտեսությամբ, մոտ 13%-ը՝ արդյունաբերությամբ, մոտ 10%-ը՝ ձկնորսությամբ։ Գյուղատնտեսական հիմնական արտադրանքը շաքարեղեգն է, մյուս կարևոր ապրանքներից են բամբակը, բրինձը և լոլիկը։ Ամբիբուլեով են անցնում ազգային № 6 մայրուղին, որը խաչվում է այստեղ № 6 մայրուղու հետ։ Կա փոքրիկ օդանավակայան։

## Հայտնի բնակիչներ
Ամբիլուբեում 1993-1996 թվականներին ծնվել է Ալբերտ Զաֆին՝ Մադագասկարի նախագահը։

## Ծանոթագրություններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Եդեսիա)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Եդեսիա** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Եդեսիա գյուղում։ Համակարգում է գյուղում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Հանդիսանում է ժամանակակից երկրամասի առաջին հայկական եկեղեցին, որը պահպանվել է խորհրդային իշխանության տարիներին։

## Պատմություն
Եդեսիա գյուղի տարածքում հայերը հաստատվել են 1791 թվականին Հարավային Դաղստանի Խաչմաս և Քիլվար գյուղերից գաղթած հայերը: Նրանք ինքը գյուղ են հիմնում Ղզլարի և Գեորգիևսկի միջև, որոնցից հայկական շունչը պահպանում է Եդեսիան։ Գյուղի հիմնադրման տարի է համարվում 1799 թվականը՝ գեներալ Զուբովի կողմից Դերբենդի գրավումից երկու տարի անց։

1830 թվականին գյուղում կառուցվել է սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ կից վարժարանով, իսկ 1884 թվականին՝ երկրորդ դպրոցը: 1865 թվականին հրատարակված «Ռուսական կայսրության աշխարհագրական վիճակագրական բառարանի» ()՝ գյուղին նվիրված հոդվածում հիշատակվում է այնտեղ գտնվող հայկական եկեղեցի: 1913 թվականին Եդեսիայում ապրում էր մոտ 4500 հայ. նրանց միջոցներով 1914 թվականին կառուցվել է նոր՝ ներկայիս եկեղեցին, որը դարձյալ կոչվել է սուրբ Աստվածածին։

1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Եդեսիայում բնակվել է 3275, իսկ 2000 թվականին՝ 3650 հայ: Գործում են հայկական 2 միջնակարգ և 1 ութամյա դպրոցներ, պրոֆտեխուսումնարան, գրադարան, մշակույթի տուն և այլն:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին քարաշեն է, կենտրոնագմբեթ ուղղանկյունանիստ կառույց, ունի զանգակատուն։ Կառուցվել է հայկական եկեղեցական ճարտարապետությանը բնորոշ։ Հաշվի առնելով տարածքի մեծությունը՝ խորհրդային տարիներին այն գործածվել է որպես ցորենի պահեստ, իսկ գերմանական օկուպացիայի տարիներին այն եղել է հիվանդանոց։

Եկեղեցուն կից գործել է դպրոց, ինչը հատուկ էր Ղզլարի և Աստրախանի թեմի հայկական համայնքներին՝ Մոզդոկին, Ղզլարին, Գեորգիևսկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ֆրանսիայի ֆինանսների նախարարների ցանկ

Սա **[[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայի]] ֆինանսների նախարարների** ցուցակն է՝ ներառյալ ֆինանսների տեսուչի և ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչի համարժեք պաշտոնները։ Ֆինանսների տեսուչի պաշտոնը վերացվել է Նիկոլա Ֆուկեի ձերբակալությունից հետո: Նրա լիազորությունները փոխանցվեցին առաջին նախարար Ժան-Բատիստ Կոլբերին, ով ի պաշտոնե կդառնար ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչ չորս տարի անց՝ պաշտոնի բարձրացնելուց հետո:

## 1518–1661 թվականների ֆինանսների տեսուչներ

## 1661–1791 ֆինանսների գլխավոր վերահսկիչ

## 1791–1944 թվականների ֆինանսների նախարարներ

## 1941–1944 թվականների Ֆրանսիայի ֆինանսների ազատ հանձնակատարները

## 1944–ներկա Ֆինանսների նախարարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ֆինանսների նախարարների ցուցակ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի տնտեսության հետ կապված ցուցակներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ֆինանսների նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարություն (Ֆրանսիա)
Լուիս Կաշտրու

**Լուիշ Մանուել Ռիբեյրու դի Կաշտրու** (,), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ (աջ պաշտպան) և ֆուտբոլային մարզիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Պորտուգալիայի Մոնդրոյնշ քաղաքում։

«Չափահաս» ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է 1980 թվականին պորտուգալական «Ունիան Լեյրիա» ակումբում՝ Լեյրիա քաղաքից։ Ընդհանուր առմամբ խաղացել է ևս 5 ակումբում («Վիեյրենսե», Գիմարայեսի «Վիտորիա», «Էլվաշ», «Ֆաֆե» և «Ագեդա»)։

Ավարտել է Կոիմբրայի համալսարանը և ստացել աստիճան ֆիզիկայի բնագավառում։ 1998 թվականին «Ագեդա» ակումբում սկսել է մարզչական կարիերան և անմիջապես թիմին բարձրացրել երրորդ դիվիզիոն: 2003 թվականին նույն արդյունքին է հասել նաև «Էստարեժայի» հետ։

Ավելի ուշ երկու մրցաշրջան աշխատել է որպես «Պենաֆիել» ակումբի գլխավոր մարզիչ, նրա հետ մեկնել է Սեգունդա, սակայն դրանից հետո հրավեր է ստացել «Պորտուի» թիմից:

«Պորտուի» մարզչական կազմում երկար ժամանակ աշխատել է ակումբի երիտասարդական թիմերի հետ, իսկ 2013 թվականին զբաղվել է հիմնական կազմի պահեստային թիմով: Պաուլու Ֆոնսեկայի՝ «Պորտուից» հեռանալուց հետո ստանձնել է ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը և հաջողությամբ թիմին հասցրել է մրցաշրջանի ավարտին, իսկ ամռանը թիմին ընդունել է Յուլեն Լոպետեգին:

2016 թվականից սկսած աշխատել է բացառապես պորտուգալական բարձրագույն դիվիզիոնի՝ «Ռիու Ավեի», «Շավեշի» և «Վիտորիայի» (Գիմարես) թիմերի հետ: Ընդ որում, վերոնշյալ ակումբներից ոչ մեկի հետ մեկ մրցաշրջանից ավելի չի աշխատել։ 

Երկամյա պայմանագիր է կնքել «Շախտյորի» հետ։

2022 թվականի մարտի 25-ին նշանակվել է բրազիլական «Բոտաֆոգոյի» գլխավոր մարզիչ: Պայմանագիրը կնքվել է երկու տարի ժամկետով։

2023 թվականի հուլիսի 6-ին նշանակվել է Սաուդյան պրո-լիգայի «Ան Նասրի» մարզիչ՝ փոխարինելով Ռուդի Գարսիային։ 2024 թվականի սեպտեմբերի 17-ին մի շարք հիասթափեցնող խաղերից հետո հեռացվել է աշխատանքից։

## Մարզչական ձեռքբերումներ
**«Պորտու Բ»**

* Պորտուգալիայի երկրորդ լիգայի չեմպիոն՝ 2015/16

**«Շախտյոր» (Դոնեցկ)**

* Ուկրաինայի չեմպիոն՝ 2019/20

**«Ալ-Դուհաիլ»**

* Կատարի էմիրի գավաթի գավաթակիր՝ 2022

**«Ան-Նասր»**

* Արաբական չեմպիոնների լիգայի հաղթող՝ 2023

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте ФК «Шахтёр»
* Luís Castro: «Estou preparado para voltar a um grande»

 
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Գիմարայնշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Պավլե Վագիչ

**Պավլե Վագիչ** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, «Համարբյու» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
«Մալմյոյի» սան է, որի ակադեմիայում սկսել է սովորել հինգ տարեկանից։ 2017 թվականի ապրիլին ակումբի հետ կնքել է երկամյա պայմանագիր։ Հոկտեմբերի 29-ին Շվեդիայի առաջնությունում նորամուտն է նշել «Սիրիուսի» հետ խաղում՝ Կարլոս Ստրանդբերգի փոխարեն դուրս գալով երկրորդ խաղակեսի միջնամասում։ 2018 թվականի օգոստոսին երեք ու կես տարով երկարաձգել է պայմանագիրն ակումբի հետ, որից հետո վարձավճարով  տեղափոխվել է «Յոնչպինգս Սեդրու» մինչև տարեվերջ։ 2019 թվականը վարձավճարով անցկացրել է Սուպերէթանի «Մյոլբյու» ակումբում և «ԱՖԿ Էսկիլստուն» Ալսվենսկանում, իսկ 2020 թվականի երկրորդ կեսը կրկին հանդես է եկել «Յոնկոպինգս Սեդրուում»։

2021 թվականի օգոստոսի 12-ին տեղափոխվել է նորվեգական «Ռուսենբորգ»՝ ակումբի հետ կնքելով չորսուկես տարվա պայմանագիր։ 10 օր անց նորամուտն է նշել Նորվեգիայի առաջնությունում «Օդդի» հետ տնային խաղում՝ խաղադաշտում հայտնվելով մեկնարկային կազմում և հանդիպման վերջում տեղը զիջելով Միկել Սեյդեին։ Ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է մեկ տարի՝ այդ ընթացքում բոլոր մրցաշարերում անցկացնելով 22 հանդիպում: 

2022 թվականի հուլիսի 10-ին մինչև 2026 թվականի ավարտը նախատեսված պայմանագրով տեղափոխվել է «Համարբյու»։ Հուլիսի 17-ին «Էլֆսբորգի» հետ առաջնության խաղում նորամուտն է նշել ակումբում՝ 67-րդ րոպեին փոխարինելով Յուել Նիլսոնին։

## Կարիերա հավաքականում
Հանդես է եկել Շվեդիայի տարբեր տարիքի պատանեկան հավաքականներում։ 2020 թվականի նոյեմբերի 18-ին երիտասարդական հավաքականի կազմում նորամուտն է նշել Իտալիայի հետ Եվրոպայի առաջնության ընտրական խաղում։

## Ձեռքբերումներ
**Մալմյո**

* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Хаммарбю»

 
Կատեգորիա:Մալմյոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսենբորգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մարկ Կասադո

**Մարկ Կասադո Տորրաս** (,  ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Բարսելոնա» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
2016 թվականին Մարկը հանդես է եկել «Բարսելոնա» ակումբի ֆուտբոլային ակադեմիայում։ 2022 թվականին պայմանագիր է կնքել մինչև 2024 թվականը։

2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին նա իր նորամուտը նշել է «Բարսելոնայի» հիմնական թիմում ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի խաղում չեխական Վիկտորիա Պլզենի դեմ խաղում։

## Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Իսպանիայի մինչև 16 և մինչև 19 տարեկանների հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на официальном сайте «Барселоны»

Կատեգորիա:Բարսելոնա B-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կատալոնացիներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Պաբլո Տորրե

**

**Պաբլո Տորրե Կարրալ (**, **), **[[Իսպանացիներ|իսպանացի]] [[Ֆուտբոլ|ֆուտբոլիստ]], [[Բարսելոնա ՖԱ|«Բարսելոնա»]] ակումբի [[Կիսապաշտպան (ֆուտբոլ)|կիսապաշտպան]]։

== Ակումբային կարիերա ==
Պաբլո Տորեն սկսել է իր կարիերան Ռասինգ Սանտանդերում, որի կազմում իր նորամուտը նշել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Սեգունդա B-ի խաղում։

2022 թվականի մարտի 4-ին [[Բարսելոնա ՖԱ|«Բարսելոնան»]] համաձայնության է եկել Տորրեի տրանսֆերի շուրջ 5 միլիոն եվրոյի դիմաց։ Սեպտեմբերի 7-ին նա իր նորամուտը նշել է նոր ակումբի կազմում [[ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա|Չեմպիոնների լիգայի]] խաղում  [[Վիկտորիա Պլզեն|Վիկտորիա Պլզենի]] դեմ խաղում։

== Կարիերան հավաքականում ==
Հանդես է եկել Իսպանիայի մինչև 17 և մինչև 19 տարեկանների հավաքականներում։

== Ձեռքներումներ ==
**«Բարսելոնա»'''
* Իսպանիայի չեմպիոն․ 2022/23

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարսելոնա B-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ժիրոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Բուենոս Այրեսի առաջնորդություն

**Բուենոս Այրեսի առաջնորդություն**, լրիվ անվանումը՝ **Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի առաջնորդություն Բուենոս Այրեսում** (), Հայ Կաթողիկե եկեղեցու թեմ Բուենոս Այրեսում, Արգենտինա։ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի առաջնորդությունն իր իրավասությունը տարածում է ողջ Արգենտինայում։ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի թեմի առաջնորդանիստը Բուենոս Այրեսի Սուրբ Նարեկ մայր տաճարն է։

## Պատմություն

1998 թվականի փետրվարի 18-ին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս 2-րդը հրապարակել է «*Cum Christifideles ritus Armeni in Republica Argentina»* բուլլան *(ուղերձը*), որով Բուենոս Այրեսի թեմն առանձնացրել է Լատինական Ամերիկայի և Բուենոս Այրեսի էկզարխատից (պատրիարքարանից)։

## Էկզարխատի եպիսկոպոսներ
* եպիսկոպոս Վարդան Վալտեր Պողոսյան S.D.B. (18.02.1989 — 4.07.2018, պաշտոնաթող)։
* եպիսկոպոս Պաբլո Հեքիմյան (4.07.2018 — ից)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
* Annuario Pontificio, Libreria Editrice Vaticana, Città del Vaticano, 2003, ISBN 88-209-7422-3

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն 
* Տեղեկություն 

Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի առաջնորդություն
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցի (Թեոդոսիա)

**Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցի, Թեոդոսիա** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում էր Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Նոր Նախիջևանի թեմին։ Համակարգում էր Թեոդոսիաում բնակվող առաքելական ղրիմահայության հոգևոր կյանքը, գործել է 1408 թվականից։ Եղել է քաղաքի քիչ թե շատ պահպանված յոթ եկեղեցիներից մեկը՝ առաքելական անունը չպահպանածի, սուրբ Հովհաննես Մկրտչի, սուրբ Սարգսի, սուրբ Ստեփանոսի, ինչպես նաև կաթողիկե սուրբ Հովհաննեսի և սուրբ Գեորգիի հետ միասին։

## Պատմություն

Հայերը Թեոդոսիայում հաստատվել են զարգացած միջնադարում՝ կապված Անիի Բագրատունյաց թագավորության (885-1045) անկման հետ։ 11-12-րդ դարերում Ղրիմի հայկական գաղութները սկսում են ստվարանալ Հայաստանից և Փոքր Ասիայի հայաշատ քաղաքներից այստեղ տեղափոխված վաճառականների ու արհեստավորների խմբերի շնորհիվ։ Ղրիմահայերի ոչ պաշտոնական կենտրոնը Կաֆա (այժմ՝ Թեոդոսիա) քաղաքն էր, որտեղ ժամանակի ընթացքում հայերը կառուցել էին քսաներկու եկեղեցի։
ձախից|մինի|Տաճարը Վ.Օ.Ռուսինի նկարում, 1858 թվական, Փարիզ
Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցին գտնվում է Ղրիմի Թեոդոսիա քաղաքում՝ հայկական փողոց, 13 հասցեում՝ սուրբ Սարգիս եկեղեցուց ոչ հեռու։ Կառուցվել է 1408 թվականին։ Այն առաջին հայկական եկեղեցիներից է, որի քահանան դիտորդ է եղել Ֆերրարա-Ֆլորենցիայի ժողովում։

Ղրիմի խանության նվաճումից հետո՝ 1799 թվականի հոկտեմբերի 28-ի հրովարտակում Ռուսաստանի կայսր Պավել I-ը ղրիմահայ համայնքին է վերադարձրել Թեոդոսիայում կանգուն մնացած 22 եկեղեցիներից 4-ը՝ «Հայկական սլոբոդա» հիմնելու համար։

Տաճարը վերականգնվել է 1967-1970 թվականներին։

## Ճարտարապետություն
Աղոթատունը կառուցվել է միջնադարյան հայկական ճարտարապետության ոճով՝ ռոմանական ոճի տարրերով տեղական ավերակներից, անկյունները՝ սրբատաշ քարից։ Կառույցը պսակված է գմբեթով՝ ութանկյուն թմբուկի վրա։ Եկեղեցու հյուսիսային կողմում գտնվում է փորագրություններով զարդարված վեցանկյուն զանգակատունը։

Պահպանվել են որմնանկարների բեկորներ և հնագույն սալիկապատ հատակ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Armenian Archangels Michail and Gavriil Church.jpg
Պատկեր:Archangels Michail and Gavriil Church-01.jpg
Պատկեր:Archangels Michail and Gavriil Church-03.jpg
Պատկեր:Armenian Archangels Michail and Gavriil Church9.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Армянский храм Архангелов Михаила и Гавриила 
* Армянские церкви Феодосии

Կատեգորիա:15-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեոդոսիայի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ղրիմահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Հյուրանոցի սենյակ (նկար, Հոփեր)

**«Հյուրանոցի սենյակ»** (), ամերիկացի նկարիչ և փորագրող, ամերիկյան ժանրային նկարչության և կենցաղային ժանրի վարպետ Էդվարդ Հոփերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1931 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 152,4 × 165,7 սմ։

Այսօր «*Հյուրանոցի սենյակ*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

## Նկարագիր
Հոփերի ստեղծագործական կյանքի կենտրոնական թեմաներից է ժամանակակից քաղաքների միայնությունը։ Նկարում պատկերված աղջիկը նստած է անդեմ հյուրանոցի սենյակի մահճակալի ծայրին։ Արդեն գիշեր է․ նա հոգնած է։ Կինը հանել է գլխարկը, հագուստը և կոշիկները․ անուժ է բացելու ճամպրուկը։ Ոտքին դրված է գնացքների չվացուցակը, որն ուսումնասիրում է, քանի որ վաղը մեկնելու է։ Տարածությունը սեղմված է դիմացի պլանի պատով և աջ կողմի կոմոդով։ Մահճակալի անկյունագիծը դիտողի հայացքը տանում է խորքը, դեպի բաց պատուհանը։ 

Ջոզեֆինա Նիվիսոնը, ով 1924 թվականից Հոփերի կինն էր, նշել է, որ այս նկարում ինքն է կեցվածք ընդունել ամուսնու համար հեղինակի Վաշինգտոն-սքվերի ստուդիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Croquis post-réalisation et commentaires de sa femme Jo dans  :   Deborah Lyons, Brian O’Doherty, *Edward Hopper : De l'œuvre au croquis*, Éditions Prisma, octobre 2012 , .

## Արտաքին հղումներ
*  *[https://www.museothyssen.org/en/collection/artists/hopper-edward/hotel-room Hotel Room]*, site web du musée Thyssen-Bornemisza
* Analyse de cineclubdecaen.com.
* Notice de edwardhopper.net.

Կատեգորիա:1931 նկարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ
Կատեգորիա:Էդվարդ Հոփերի նկարներ
Կատեգորիա:Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանի նկարներ
Գրքասերը (քանդակ)

«**Գրքասերը»**, քանդակ Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Օղակաձև զբոսայգու «Ընթերցասերը» պուրակում: Բացվել է Արցախի հերոս Ալեն Մարգարյանի անվան հիմնադրամի նախաձեռնությամբ։

## Պատմություն
Քանդակը տեղադրվել է Երևանի Օղակաձև զբոսայգու 6-րդ հատվածում բացված «Ընթերցասերը» պուրակում՝ Սքեյթ-պարկի հարևանությամբ։ Պուրակը բացվել է «Ալեն Մարգարյան» բարեգործական հասարակական կազմակերպության  նախաձեռնությամբ և միջոցներով։ Բացումը տեղի է ունեցել 2024 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։

«Ընթերցասերը» վերնագրով քանդակն ստեղծելու որոշումը կայացրել է Երևան քաղաքի ավագանին 2023 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։

Քանդակն ստեղծվել է Արցախի հերոս, 44-օրյա պատերազմում նահատակված, մեծ ընթերցասեր Ալեն Մարգարյանի կերպարով։ Քանդակի հեղինակը քանդակագործ Մկրտիչ Մազմանյանն է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ալեն Մարգարյանի հուշարձանը Երևանի Օղակաձև այգում 01.jpg
Պատկեր:Ալեն Մարգարյանի հուշարձանը Երևանի Օղակաձև այգում 09.jpg
Պատկեր:Ալեն Մարգարյանի հուշարձանը Երևանի Օղակաձև այգում 12.jpg
Պատկեր:Ալեն Մարգարյանի հուշարձանը Երևանի Օղակաձև այգում 06.jpg
Պատկեր:Ալեն Մարգարյանի հուշարձանը Երևանի Օղակաձև այգում 13.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Երևանի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Իբրաիմ Ամադու

**Իբրաիմ Ամադու** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Շանհայ Շենհուա» ակումբի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Ծնվել է 1993 թվականին Կամերունի մայրաքաղաք Դուալայում, չորս տարեկանում տեղափոխվել է Ֆրանսիա և ապրել Կոլոմբ կոմունայում, որտեղ խաղացել է տեղի «Շմինո դել ՚Ուեսթ» թիմում: Այնուհետև 4 տարի անցկացրել է Փարիզի «Ռասինգի» երիտասարդական թիմի կազմում, որից հետո 2008 թվականին տեղափոխվել է «Նանսի» ակադեմիա։

2013 թվականի մայիսի 26-ին պրոֆեսիոնալ մակարդակում նորամուտն է նշել՝ մեկ րոպե խաղալով «Բրեստի» դեմ Ֆրանսիայի առաջնության 2012/13 մրցաշրջանի վերջին տուրի խաղում։ 2014 թվականի օգոստոսի 8-ին «Օրլեանի» դեմ Լիգա 2-ի խաղում խփել է առաջին գոլը «Նանսի» կազմում։

2015 թվականի հուլիսի 16-ին քառամյա պայմանագիր է կնքել «Լիլի» հետ, տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2 միլիոն եվրո։ 2015 թվականի օգոստոսի 7-ին նոր թիմի կազմում նորամուտն է նշել ՊՍԺ-ի դեմ Ֆրանսիայի առաջնության առաջին տուրի խաղում՝ կենտրոնական պաշտպանի դիրքում խաղալով Ռենատո Սիվելիի հետ․ «Լիլը» այդ խաղում պարտվել է 0:1 հաշվով։ 2016 թվականի մարտի 12-ին «Լիլի» կազմում առաջին գոլը խփել է «Բաստիայի» դարպասը։ 2017/18 մրցաշրջանի սկզբում «Լիլի» գլխավոր մարզիչ Մարսելո Բյելսան նշանակել է թիմի ավագ։ 2017 թվականի օգոստոսի 13-ին «Ստրասբուրգի» դեմ 0:3 հաշվով պարտված խաղում «Լիլի» դարպասապահ Մայք Մենյանի հեռացումից հետո ստիպված խաղացել է դարպասապահի դիրքում։

2018 թվականի հուլիսի 2-ին քառամյա պայմանագիր է կնքել Իսպանիայի առաջնության «Սևիլյայի» հետ, որի տրանսֆերային արժեքը կազմել է 15 միլիոն եվրո։ 2018 թվականի օգոստոսի 9-ին նոր թիմում նորամուտն է նշել՝ խաղալով «Ժալգիրիսի» դեմ Եվրոպա լիգայի որակավորման փուլի ամբողջական հանդիպումը։

2019 թվականի օգոստոսի 7-ին մինչև 2019/20 մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով տեղափոխվել է անգլիական «Նորվիչ Սիթի» ակումբ։

## Կարիերա հավաքականում
Մասնակցել է Ֆրանսիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի երկու հանդիպման և 2016 թվականին հրավիրվել է Կամերունի հավաքական՝ Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկությունում մասնակցելու համար, բայց մերժել է առաջարկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նանսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվիչ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Ֆլորիան Կամբերի

**Ֆլորիան Կամբերի** (, ), շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, «Հադերսֆիլդ Թաուն» ակումբի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել «Տուգեն» ակումբում։ Երիտասարդական մակարդակում խաղացել է նաև «Ռապերսվիլ-Յոնա» և «Գրասհոպեր» ակումբներում։ Որպես «Ռապերսվիլ-Յոնայի» երիտասարդական կազմի խաղացող, 2013 թվականի օգոստոսի 10-ին «Համ 1910» ակումբի դեմ խաղում նորամուտն է նշել ակումբի մեծահասակների կազմում։ Ընդհանուր առմամբ, «Ռապերսվիլ-Յոնայի» չափահաս կազմում մասնակցել է 9 հանդիպման: 2014 թվականի մայիսի 24-ին միակ գոլն է խփել է «Բալցերսի» դեմ խաղում։

2014 թվականի հունիսի 16-ին տեղափոխվել է «Գրասհոպերի» երիտասարդական կազմ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 17-ին «Էշեն-Մաուրենի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել «Գրասհոպեր II» ֆարմ-ակումբի կազմում։ Սեպտեմբերի 30-ին խփել է առաջին գոլը «Տավերնայում»։ Ընդհանուր առմամբ, «Գրասհոպեր II» ֆարմ ակումբի կազմում մասնակցել է 24 հանդիպման և խփել 19 գնդակ: 2015 թվականի ամռանից հանդես է եկել «Գրասհոպերի» մեծահասակների կազմում, որտեղ 2015 թվականի հուլիսի 19-ին նորամուտն է նշել «Տունի» դեմ խաղում։ Օգոստոսի 2-ին առաջին գոլն է խփել՝ «Ցյուրիխի» դեմ խաղում։

Օգոստոսի 31-ին մինչև 2016/17 մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով տեղափոխվել է գերմանական «Կարլսրուե»։ Սեպտեմբերի 18-ին ակումբում նորամուտն է նշել՝ «Սանկտ Պաուլիի» դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 1-ին Դյուսելդորֆի «Ֆորտունայի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Կարլսրուեի» կազմում։

## Միջազգային կարիերա
Շվեյցարիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականի կազմում անցկացրել մեկ հանդիպում: 2015 թվականի նոյեմբերի 17-ին խաղացել է Իտալիայի հասակակիցների հավաքականի դեմ։ Հանդիպումն ավարտվել է ոչ-ոքի՝ 1:1։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ղազախստանի հավաքականի դեմ խաղում նորամուտն է նշել Շվեյցարիայի երիտասարդական հավաքականում: Շվեյցարացիները  այդ խաղում հաղթել են 0:1 հաշվով։ 2016 թվականի մարտի 26-ին երիտասարդական հավաքականում առաջին գոլը խփել է Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղում։ Անգլիացիների հետ հանդիպումն ավարտվել է 1:1 հաշվով:

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Профиль на сайте ''footballdatabase.eu'' 
* Профиль на сайте ''calcio.com'' 

Կատեգորիա:Աբերդինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Գրասհոպերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կարլսռուհեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հադերսֆիլդ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հիբերնիանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեյնջերս ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վինտերտուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կարտոֆիլի ոսկեփայլ նեմատոդ

**Կարտոֆիլի ոսկեփայլ նեմատոդ** (), կլոր որդերով (*Nemathelminthes*) հարուցվող հիվանդություն: Հայրենիքը Հվարավային Ամերիկան է: 

## Տարածվածություն
Տարածված է աշխարհի գրեթե բոլոր կարտոֆիլացան երկրներում:Հայաստանում  անգամ  նկատվել է 1977 թվականին Արթիկի տարածաշրջանի (այժմ` Շիրակի մարզ) Լուսակերտ, Հոռոմ և Սարատակ գյուղերի տնամերձերի կարտոֆիլի ցանքերում: Ներկայում տարածված է Արթիկի, Վարդենիսի, Կրասնոսելսկի, Արագածի, Ապարանի, Աշոցքի, Մարտունիի, Կամոյի, Սպիտակի, Տավուշի, Սևանի, Գորիսի տարածաշրջաններում:  

## Ընդհանուր նկարագիր
Վնասատուն զարգացման ընթացքում անցնում է ձու, թրթուր (չորս հասակ), հասուն (արու կամ էգ) փուլերը: Էգերն սկզբում սպիտակավուն են, այնուհետև դեղնում են և ձեռք են բերում ոսկեդեղնավուն երանգ: Էգերն ունեն նաև ցիստային փուլ (մեռած էգեր): Յուրաքանչյուր ցիստ պարունակում է 50-1000 կենսունակ ձու և թրթուր: Արուները որդանման են, անգույն, 0,9-1,2 մմ երկարությամբ և 0,031-0,046 մմ լայնությամբ: Գարնանը՝ նպաստավոր ջերմության և խոնավության պայմաններում, ինչպես նաև կարտոֆիլի արմատների արտադրած խթանիչ նյութերի ազդեցությամբ, ցիստերի ձվերից դուրս են գալիս մեծ թվով թրթուրներ և ֆիքսվում արմատների վրա: Թրթուրները, մտնելով արմատի մեջ, կորցնում են շարժունակությունը, սնվում են բջիջների պարունակությամբ և [վեգետացիայ]ի ընթացքում անցնում են զարգացման 4 փուլ: 4-րդ փուլի վերջում թրթուրներից ձևավորվում են [էգեր կամ արուներ: Էգը պատռում է արմատի արտաքին շերտը, գլխով սևեռվում դրան և սնվում սննդանյութերով: Արուներն անցնում են հողի մեջ, զուգավորում էգերին, որից հետո սատկում են: Վեգետացիայի ընթացքում նեմատոդը տալիս է մեկ, սակայն նպաստավոր պայմաններում կարող է զարգանալ նաև 2-րդ սերունդը: Նեմատոդը լուրջ վնաս է պատճառում կարտոֆիլին: Միաժամանակ հայտնաբերվել է նաև լոլիկի, սմբուկի և մորմազգի մի քանի տեսակ մոլախոտերի վրա: Ավելի հաճախ այդ հիվանդության օջախներ հանդիպում են տնամերձերում, հատկապես այն հողերում, որտեղ կարտոֆիլն անընդմեջ աճեցվում է նույն տեղում: Նեմատոդից վնասված բույսերը դանդաղ են աճում, ունենում են բարակ ցողուններ, մանր տերևներ, որոնք վաղաժամ դեղնում են, և հաճախ բույսերը չորանում են: Բացի այդ զգալիորեն ընկնում է պալարագոյացումը, իսկ հաճախ՝ դադարում դրանց ձևավորումը: 

## Կարանտինային սահմանափակումներ և պայքարի միջոցառումներ
Անապահով տնտեսություներում կարտոֆիլի և մորմազգի այլ բույսերի ներմուծման արգելում, վարակված օջախների վարակազերծում, նեմատոդադիմացկուն սորտերի օգտագործում, ցանքաշրջանառություն, նեմատոցիդների կիրառում:

Կատեգորիա:Կլոր որդեր
Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մակաբույծեր
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Մա Դոն Սոկ

**Մա Դոն Սոկ** (;), հարավկորեացի դերասան։ «Գնացք դեպի Բուսան» ֆիլմում իր երկրորդական դերի շնորհիվ Դոն Սոկը արժանացել է KOFRA կինոմրցանակին։ 2018 թվականին նա ճանաչվել է «Տարվա դերասան»՝ *Gallup Korea's Film Actor of the Year*։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ման ծնվել է 1971 թվականի մարտի 1-ին։ Նրա ընտանիքը գաղթել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ դերասանը ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։ Դերասանը ապրել է Օհայոյում և սովորել *Columbus State Community College-ում*։ Այնուհետև նա վերադարձել է Հարավային Կորեա։

### Դերասանական կարիերա
Մա Դոն Սոկը հայտնի է դարձել «Անարդար գործարք» (2010), «Հարևան» (2012) և «Անանուն գանգստեր» (2012) ֆիլմերում իր երկրորդ պլանի դերերով։ Նա նաև գլխավոր դերեր է խաղացել «Սեքս խաղալիք» (2013), «Մարդասպան» (2014) և «Մեկ առ մեկ» (2014) ֆիլմերում։

2013 թվականին Բուչոնի 17-րդ միջազգային ֆանտաստիկ ֆիլմերի փառատոնում ստացել է *«Scene Stealer Prize»* մրցանակը։ 2017 թվականին դերասանը ստացել է *KOFRA* կինոմրցանակներ «Գնացք դեպի Բուսան» (2016) ֆիլմում երկրորդ պլանի դերի համար։

## Ֆիլմագրություն
### Դերերը ֆիլմերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացիներ
Մալդիվյան մարքեթինգի և հասարակայնության հետ կապերի կորպորացիայի սկանդալ

**Մալդիվների շուկայավարման և հասարակայնության հետ կապերի կորպորացիայի (MMPRC) սկանդալ**, խոշոր կոռուպցիոն սկանդալ Մալդիվներում: Այս սխեմայով ավելի քան 90 միլիոն դոլար է յուրացվել Maldives Marketing and Public Relations Corporation-ից: Սկանդալը հրապարակվել է 2016 թվականին *Ալ Ջազիրայում* անցկացված հետաքննության արդյունքում։ Այն ավարտվել է նախկին նախագահ Աբդուլլա Յամենի դատապարտմամբ և ազատազրկմամբ:

## Մանրամասներ
Հափշտակությունը սկսվել է 2014 թվականի Մալդիվյան խորհրդարանական ընտրություններից առաջ, որտեղ MMPRC-ի միջոցներն օգտագործվել են ընտրությունների ծախսերը հոգալու և խորհրդարանում ձայների համար միջնորդական գործարքների համար: Երկրորդ գործարքը ներառել է առնվազն 50 կղզիների վարձակալություն, որոնք ձեռք էին բերվել մասնավոր ընկերությունների կողմից զբոսաշրջության զարգացման համար առանց պետական մրցույթի, ի շահ Մալդիվյան կառավարության մի քանի պաշտոնյաների։

Այն առնչվում է նախկին նախագահ Աբդուլա Յամինին, որը մեղադրվել է 2019 թվականին գործարքների հետ կապված կոռուպցիայի և փողերի լվացման մեջ։ Մեղավոր է ճանաչվել 2022 թվականին և դատապարտվել 11 տարվա ազատազրկման։ Մի շարք այլ օրենսդիրներ նույնպես ներգրավված են եղել։  Մալդիվյան ոստիկանությունը և Հակակոռուպցիոն հանձնաժողովը հետաքննել են 338 մարդու։ 2024 թվականի ապրիլի 18-ին Աբդուլլա Յամենի 11 տարվա ազատազրկման դատավճիռը փողերի լվացման և կոռուպցիայի համար չեղյալ է համարվել Մալդիվների Գերագույն դատարանի կողմից, որը հրամայել է վերսկսել դատավարությունը՝ պատճառաբանելով, որ 2022 թվականի լսումները «անարդար» են եղել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Փողերի լվացում
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Դնեպր)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Դնեպր** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ուկրաինայի հայոց թեմին, գտնվում է Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում։ Համակարգում է Դնեպր քաղաքում բնակվող առաքելական ուկրաինահայության հոգևոր կյանքը։ Համարվում է Արևելյան Եվրոպայի ամենախոշոր հայկական եկեղեցին։

## Պատմություն
Դնեպրոպետրովսկի մարզի արդի հայ համայնքը ձևավորվել է 1990-ական թվականներին: 1991 թվականին տոեղծվել է սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվան հայկական մշակույթի ընկերությունը (նախագահ՝ Գարեգին Հարությունով): Հետագա տարիներին ստեղծվել են Դնեպրոպետրովսկի հայկական մշակութային մարզային ընկերության բաժանմունքներ Պավլոգրադ, Նիկոպոլ, Մարգանեց և այլ քաղաքներում:

1996 թվականին ստեղծվել են Կանանց խորհուրդը և սուրբ Գրիգոր Լոաավորչի անվան հայկական մշակութային մարզային ընկերության երիտասարդական կենտրոնը: 1997 թվականի հունիսին հաստատվել է Հայ առաքելական եկեղեցու Դնեպրոպետրովսկի կրոնական համայնքի կանոնադրությունը: 21-րդ դարի սկզբին Դնեպրոպետրովսկի մարզում ապրում էր շուրջ 20 հազար հայ:

Դնեպր քաղաքի № 2 և 72 միջնակարգ դպրոցների համակարգում գործում են հայկական կիրակնօրյա դպրոցներ: Ամիսը մեկ անգամ եթեր է հեռարձակվում «Բարև ձեզ» հայկական ծրագիրը:

## Եկեղեցի
Սուրբ Գրիգորի Լուսավորիչ կեղեցին հիմնադրվել է 2003 թվականին Դնեպր քաղաքի հայ համայնքի ղեկավարների աջակցությամբ։ Ակտիվ շինարարությունը սկսվել է 2010 թվականին։ Հիմնական կառույցն ավարտվել է 2017 թվականին, գմբեթավոր խաչերը օծվել են նույն թվականին՝ Սիմեոն եպիսկոպոսի մասնակցությամբ։

Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել 2018 թվականի մարտի 17-ին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի ձեռամբ։

## Ճարտարապետություն
Շենքը կառուցվել է հայկական եկեղեցական ճարտարապետության ավանդույթներով և երեսպատված հատուկ դեղձի երանգի հրաբխային տուֆ քարով, որը առաքվել է անմիջապես Հայաստանից։ Տաճարի ճարտարապետներն են Վարուժան Հայրապետյանը, Խաչիկ Դանիելյանը և Սամվել Մակյանը։ Շենքի ճակատի զարդանախշերն ու ֆիգուրները պատրաստել է հայ վարպետ Խաչատրուր Հարությունովը։ Եկեղեցուն կից է զանգակատունը։

Կիրակնօրյա ժամերգությունը կատարվում է ամեն կիրակի ժամը 11:00-ին: Եկեղեցում գործում է հայկական կիրակնօրյա դպրոց։

## Տես նաև
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Օդեսա)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 2
Կատեգորիա:Օդեսայի շենքեր և կառույցներ